Juha Sipilä

**Juha Petri Sipila** (1961-yil 25-aprelda tugʻilgan) – Finlyandiya siyosatchisi, 2015—2019-yillarda Finlyandiya Bosh vaziri lavozimida ishlagan. Siyosatga yangi kelgan, biznesda muvaffaqiyatli tajribaga ega. 2012-2019-yillarda Markaz partiyasi yetakchisi boʻlgan. 2015-yilgi umumiy saylovda Markaz partiyasini gʻalaba qozonganidan soʻng, Sipila oʻng markaz koalitsiyasini tuzdi va 2015-yil 29-mayda Finlyandiya parlamenti tomonidan Bosh vazir etib tayinlandi. 2019-yil 8-mart kuni Sipilya Finlyandiya sogʻliqni saqlash tizimini isloh qilishdagi qiyinchiliklarni aytib, Bosh vazir lavozimidan isteʼfoga chiqish niyatini bildirdi. Prezident Sauli Niinisto undan 2019-yil 6-iyun kuni yangi hukumat koalitsiyasi tayinlanmaguncha va oxir-oqibat Antti Rinne oʻrniga kelguniga qadar muvaqqat hukumat faoliyatini davom ettirishni soʻradi.

## Biografiyasi

### Biznes
Sipilya Puolanka lukio (Finlyandiyadagi universitetga tayyorgarlik koʻruvchi oʻrta maktab)ni 1980-yilda yuqori baholar bilan tugatgan. 1986-yilda Sipilya Oulu universitetida fan (texnologiya) boʻyicha magistrlik darajasini oldi.

Sipilya Finlyandiya mudofaa kuchlari zaxirasida kapitan unvoniga ega.

Sipilaning karyerasi Lauri Kuokkanen Ltd.da dastlab loyihachi, keyinroq mahsulotni ishlab chiqish boʻyicha menejer sifatida boshlangan. Ish joyini oʻzgartirib, Solitra Oy kompaniyasining hamkori va keyinchalik bosh direktori boʻldi. 1998-yilda Sipilä oʻzining „Fortel Invest Oy“ biznesini boshladi. 2002–2005-yillarda „Elektrobit Oy“ MChJ bosh direktori lavozimida ishlagan, keyin esa oʻz biznesiga qaytgan.

Sipilä 1992-yilda Solitra kompaniyasining boshqaruvchi direktori boʻlgan va 1994-yilda asosiy egasiga aylangan. Sipila 1996-yilda Solitraʼni Amerikaning „ADC Telecommunications“ kompaniyasiga sotdi va daromaddan multimillionerga aylandi. „Business ADC Mersum Oy“ shirkati esa 2001-yilda „Remec“ kompaniyasiga qayta sotilgan.

1996-yilda Sipilaning daromadi Finlyandiyada eng yuqori koʻrsatkich edi. Ilta-Sanomat maʼlumotlariga koʻra, u 120 ta kompaniyaning direktorlar kengashi aʼzosi boʻlgan.

### Siyosat
Talabalik davrida Sipila Finlyandiya yoshlar markazida qisqa vaqt ishlagan, ammo 2011-yilda Finlyandiya parlamentiga saylanishidan oldin partiyasiz edi.

2012-yil aprel oyida Sipila yozgi partiya qurultoyida raislik lavozimiga nomzodligini eʼlon qildi. 2012-yil 9-iyunda partiya qurultoyida uni rais etib sayladi. Ikkinchi turda Tuomo Puumalani 1251 va 872 delegat ovozi bilan magʻlub etdi. Sipila partiyasi 2015-yilgi saylovda gʻalaba qozondi, bu yerda Markaz partiyasi oldingi saylovga nisbatan 14 oʻringa ega boʻldi. 30758 ovoz bilan saylovda eng mashhur nomzod boʻldi. Saylovdan keyin unga hukumat koalitsiyasini tuzish topshirildi va Markaz partiyasi rahbari sifatida finlar partiyasi, milliy koalitsiya partiyasi bilan rasmiy muzokaralarni boshladi va uch partiyadan iborat koʻpchilik koalitsiyasini tuzdi.

2016-yilda Sipiläning yaqin qarindoshlari bankrot boʻlgan „Talvivaara“ togʻ-kon kompaniyasining qisman egalari ekanligi maʼlum boʻldi. Keyinchalik uning nomi oʻzgartirildi va Finlyandiya hukumatidan katta mablagʻ olgan „Terrafame“ kompaniyasiga qayta tashkil etildi. Keyinroq Sipila olingan bitim boʻyicha manfaatlar toʻqnashuviga duch kelmasligiga qaror qildi.

## Manbalar