open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Islom universiteti kolleji

**Iroqdagi** **Najah Islom universiteti kolleji** 2004-yilda Iroqning Najaf shahrida tashkil etilgan xususiy universitetdir. Universitet 2004-yilda Sadiruldin Al-Gubanchi tomonidan tashkil etilgan. Universitetda hozir 7000 ga yaqin talaba tahsil oladi. Kollej Iroq Oliy taʼlim va ilmiy tadqiqotlar vazirligi tomonidan tan olingan.

## Tarixi
Islom universiteti kolleji 1996-yilda № (13) buyruqqa koʻra, Oliy taʼlim va ilmiy tadqiqotlar vazirligining rasmiy tan olinishi va taʼsis litsenziyasini qoʻlgan kiritgan. Shuningdek, Vazirlar Kengashi Bosh Kotibiyati (Najaf shahridagi Islom universiteti kolleji) Vazirlar Mahkamasining 2009-yildagi 381-son qarori bilan tasdiqlangan 11-may 2009-yildagi 331906-sonli maktubida kollejga taʼsis litsenziyasi berilgan.

## Boʻlimlari
Kollej oʻzining turli boʻlimlarida bakalavr darajasini beradi. Boʻlimlarga quyidagilar kiradi:

* Huquq
* Siyosiy va xalqaro fanlar
* Qur’on va tilshunoslik
* Islom doktrinasi
* OAV
* Kompyuter injiniringi texnologiyasi
* Havo sovutish muhandisligi texnologiyasi

## Yana qarang

* Iroqdagi universitetlar roʻyxati
## Manbalar
Miqot Zu al-Hulayfa

**Miqot Zu al-Hulayfah** (), shuningdek, **Masjid ash-Shajaroh** () yoki **Zu al-Hulayfah** (), Madinaning Abyar Ali shahridagi *[[miqot]]* va masjid. Bu As Sayl al Kabirdagi Miqot Qorn al-Manazildan keyin ikkinchi eng katta miqot masjididir.

## Tarixi
Ibn Abbos rivoyat qilgan „Sahih Buxoriy“, 25-kitob, 14-hadisda Muhammad tomonidan Zu al-Hulayfa Madina ahlining miqoti deb taʼriflangan:„Allohning elchisi (ﷺ) Zu al-Hulayfani Madina ahli uchun miqot qilib belgilagan edilar…“Masjid 706–712-yillarda (hijriy 87-93) Madinada umaviylar hokimi boʻlgan Umar ibn Abdulaziz davrida qurilgan boʻlib, shundan soʻng bir necha marta taʼmirlangan.

## Arxitekturasi

Hozirgi masjid binosi qirol Fahd davrida qurilgan. U 36 000 kvadrat metr shaklidagi korpus ichida taxminan 6 000 kvadrat metr maydondagi kvadrat shaklida. U taxminan 1000 kvadrat metr (11 000) keng hovli bilan ajratilgan ikkita galereya toʻplamidan iborat. Galereyalar uzun gumbazlar bilan tugaydigan ark shaklida tuzilgan.

## Yana qarang

* Saudiya Arabistonidagi masjidlar ro'yxati
* Bayda

## Manbalar

## Havolalar

* Bu yerda masjidning bir nechta suratlari bilan galereyani topish mumkin 
* Masjidning xususiyatlari haqida qisqacha maʼlumotni shu yerda topishi mumkin
* 3D virtual sayohatni bu yerda topish mumkin
Muskovi oʻrdak

**Muskoviya oʻrdagi** (Cairina moschata) Amerika qitʼasida, Texasning Rio Grande vodiysi va Meksika janubidan Argentina hamda Urugvaygacha boʻlgan hududlarda tarqalgan oʻrdak turi. Muskoviya oʻrdaklari Yangi Zelandiya, Avstraliya, Markaziy va Sharqiy Yevropada uchraydi. Bir qator populyatsiyalari Amerika Qoʻshma Shtatlarida, xususan Florida, Luiziana, Massachusets, Katta Gavayi orolida, shuningdek Shimoliy Amerikaning koʻplab boshqa qismlarida, jumladan, Kanadaning janubida ham uchraydi.
## Manbalar
Azad axborot agentligi

**Azad axborot agentligi (ANA – Azad News Agency)** () – Eron axborot agentligi 2004-yil 19-mayda Islom Azad universitetining *Inson fanlari boʻlimida* ochilgan. Axborot agentligi fors, ingliz, arab va turk tillarida faoliyat yuritadi. Agentlik egasi Islom Azad universiteti boʻlib, Murtazo Xalafi-Zade ANA kompaniyasining hozirgi bosh direktori hisoblanadi. Hasan Karbalay uning sobiq „bosh ijrochi direktori“ edi.

Agentlik rahbarining soʻzlariga koʻra:

„Azad axborot agentligi axborot tarqatishni rivojlantirish va universitet faoliyati sohasida oʻzgarishlar yaratish maqsadida tashkil etilgan… Boshqa tomondan, ANA (Islom) Azad universitetining turli boʻlimlarida faol boʻlish uchun tashkil etilgan.“

## Yana qarang

* Talabalar yangiliklar tarmogʻi
## Manbalar
Ibn Xaldun nomidagi xalqaro ilmiy tadqiqot instituti

**Xalqaro Islom Tafakkuri va Sivilizatsiyasi Instituti** – (ISTAC) Malayziya Xalqaro Islom Universiteti (IIUM) qoshidagi aspirantura institutidir. ISTAC – IIUM islomiy tadqiqot instituti boʻlib, milliy va global miqyosda islom tafakkuri va sivilizatsiyasi boʻyicha ilgʻor darajadagi tadqiqotlar bilan shugʻullanishga qaratilgan. U yangilanishga bagʻishlangan qiyosiy, madaniy va sivilizatsiyaviy tadqiqotlarni rivojlantirishga eʼtibor beradi.

## Joylashuvi
Institut binosi Kuala-Lumpurning Taman Duta shahrida, Malayziya xalqaro islom universitetining Gombakdagi asosiy kampusidan taxminan 20 kilometr uzoqlikda joylashgan.

## Yana qarang

* Bilimni islomlashtirish
## Manbalar

## Adabiyotlar
 Waardenburg, Jacques (1998). „Observations on the Scholarly Study of Religions as Pursued in Some Muslim Countries“. *Numen*. Vol. 45. No. 3. pp.&nbsp;237. JSTOR.

## Havolalar

* Sayid Muhammad Naqib al-Attas kutubxonasi
Al-Rojhi masjidi

**Shayx Sulaymon al-Rojhi masjidi** (), oddiygina **Al-Rojhi masjidi** (), Saudiya Arabistonining Ar-Riyod shahridagi al-Jazira mahallasidagi jome masjidi. 2004-yilda ochilgan bu Ar-Riyoddagi eng katta masjid va Saudiya Arabistoni va arab dunyosidagi eng yirik masjidlar qatoriga kiritilganidan tashqari shaharning eng mashhur diqqatga sazovor joylaridan biri hisoblanadi. U saudiyalik tadbirkor va milliarder Sulaymon bin Abdulaziz al-Rojhi sharafiga nomlangan.

## Umumiy koʻrinishi
Masjid qurilishi saudiyalik tadbirkor Sulaymon bin Abdulaziz al-Rojhi tomonidan moliyalashtirilgan. Masjid 1985-yildan beri al-Safo mahallasining sharqida joylashgan xuddi shu nomdagi eski masjid o‘rnini bosgan.

Ilgari al-Rabvah mahallasida joylashgan edi.

Masjid 2004-yil 26-sentyabrda Ar-Riyodning o‘sha paytdagi gubernatori shahzoda Salmon bin Abdulaziz al-Saud tomonidan ochilgan. Uning ochilishidan taxminan ikki oy o'tgach, mahalliy ko'cha sotuvchilari masjidning sharqiy avtoturargohini ochiq bozorga aylantirdilar, natijada odamlar gavjum va tartibsizliklar paydo bo'ldi. Mahalliy “Ar-Riyod” gazetasi bu haqda xabar berib, shahar munitsipalitetlaridan masalaga aralashishni so‘ragan.

Masjid kutubxonasi 2005-yilda ochilgan, dastlab 3 mingga yaqin kitobni o'z ichiga olgan bo'lsa, 2013-yilga kelib bu ko'rsatkich 16 mingtani tashil etdi.

Masjidda saudiyalik tadbirkor va xayriyachi, Al-Rojhi Bank asoschisi Solih Abdulaziz al-Rojhining vafoti janoza namozi o‘qilgan. 2012-yilda masjidda Solih va Sulaymonning ukasi Muhammad bin Abdulaziz al-Rojhining janoza namozi ham bo‘lib o‘tgan.

### COVID-19 yopilishi va qayta ochilishi
2020-yil mart oyida Jahon sogʻliqni saqlash tashkiloti koronavirusni global pandemiya deb eʼlon qildi. Bir necha hafta o'tgach, qirol Salmon Saudiya Arabistoni bo'ylab barcha turdagi yig'ilishlarni taqiqlab, uch haftalik umummilliy komendantlik soati e'lon qildi. Al-Rojhi masjidi keyinchalik 2020-yil iyungacha yopildi. 2021-yilda Islom ishlari vazirligi Al-Rojhi masjidini mamlakatda COVID-19 pandemiyasining tarqalishini oldini olish maqsadida Ar-Riyoddagi islomiy dafn marosimlari uchun moʻljallangan 12 ta masjiddan biri sifatida tan oldi.

## Manbalar
Yovvoyi kurka

**Kurka** (***Meleagris gallopavo*** (Linnaeus, 1758)) – qirgʻovullar turkumiga mansub yirik Yangi dunyo oʻtxoʻr qushi. Xonaki kurkaning ajdodi hisoblanadi.

## Umumiy xususiyatlari

Yovvoyi kurkaning tabasi yirik, vazni 8 kg gacha (erkak). Narining uzunligi 100-110 sm, urgʻochisi 85 sm. Oyoqlari uzun va kuchli. Qushlar qisqa masofalarga ucha oladi.
## Tashqi koʻrinish
Tanasining ustki qismi jigarrang-sariq va jigarrang-qizil, metall rangi koʻrinishida, qanotlaridagi patlari qora, orqa va quyruq patlarining pastki qismi yashil va qora chiziqlar bilan uygʻunlashgan jigarrang tusda. Tanasining pastki qismi sargʻish-jigarrangdan jigarrang-kulranggacha oʻzgarib boradi.

Boshi va boʻynining yuqori qismi koʻk rangda, tuklarsiz. Tumshugʻining tagida gʻoʻshtli qoʻshimcha osilib turadi.

Oyoqlari qizil yoki binafsha rangda. Koʻkragida ot tukiga oʻxshash tuklar bor.

Modaning rangi sustroq, oʻlchami erkaklarnikiga qaraganda kichikroq.
## Yashash tarzi
Shimoliy Amerika oʻrmonlarida uchraydi.

Oʻsimlik va hayvonot ozuqalari – yongʻoq, boshoq, don va turli xil mevalar, shuningdek, hasharotlar bilan oziqlanadi.
## Koʻpayishi
Yerga in quradi. Aprel oyida moda 10 dan 15 gacha va hatto 20 ta gacha tuxum qoʻyadi va ularni qattiq himoya qiladi.

Yovvoyi kurkalar koʻpincha xonaki urgʻochilar bilan juftlashadi va natijada olingan joʻjalar mahalliy  joʻjalarga qaraganda yaxshiroq sifatga ega boʻladi.
## Manbalar

## Havolalar
Yetti masjid

**Yetti masjid** () – Saudiya Arabistonining Madina shahridagi oltita kichik tarixiy va tez-tez tashrif buyuriladigan masjidlardan iborat majmua. Majmua oltita masjiddan iborat boʻlsa-da, „Sabʼah“ nomi „yetti“ maʼnosini bildiradi, chunki bitta masjid buzib tashlagan. Masjidga tez-tez ziyoratchilar tashrif buyurishsa-da, Saudiya manbalari Islom paygʻambari Muhammadning buyrugʻida yoki shariatda bu masjidlarni ziyorat qilishning fazilati haqida hech qanday maʼlumot yoʻqligini daʼvo qilmoqda. Paygʻambar ayti: „Sizlar oʻzingizni bu uch masjiddan boshqasi: Masjid an-Nabaviy, Masjidul-Harom va Al-Aqsodan tashqari ziyorat qilishga tayyorgarlik koʻrishga majburlamaysiz“. Ammo soʻnggi paytlarda buni madaniy va diniy meros sifatida saqlashga intilish kuzatilmoqda. Quyida Ali ibn Abu Tolib masjidi uchun aytilgandek.

## Manzil
Bu masjidlar Sela togʻining janubida joylashgan.

## Majmuadagi masjidlar

### Al-Fath masjidi
Al-Fath masjididan 20 metr janubda joylashgan boʻlib, Xandaq jangi paytida qurilisga rahbarlik qilgan Salmon Al-Forisiy nomi bilan atalgan. Masjid xalifa Umar bin Abdulaziz davrida qurilgan va Makka sharifi davrida 1154-yilda vazir Sayfuddin Abu al-Hija tomonidan taʼmirlangan.

### Salmon al-Forisiy masjidi
Bu masjid eng katta masjid boʻlib, gʻarbiy qismida Salo togʻining ostida joylashgan. Xandaq jangida paygʻambar bu yerda namoz oʻqigani va jang musulmonlarning gʻalabasi bilan yakunlangani (arabchada „Fath“ degan maʼnoni anglatadi) rivoyatlari tufayli bu masjid „Al-Fath“ nomini olgani rivoyat qilinadi. Masjid xalifa Umar ibn Abdulaziz davrida qurilgan va 1154-yilda Makka sharifi davrida vazir Sayfuddin Abu al-Hija tomonidan taʼmirlangan.

### Abu Bakr Siddiq masjidi
U Salmon al-Forsiy masjididan 15 metr janubi-sharqda joylashgan.

### Umar bin Xattob masjidi
U Abu Bakar As-Siddiq masjididan 10 metr janubda joylashgan. Bu masjid balandroqda joylashgan boʻlib, uning koʻrinishi Al-Fath masjidiga toʻgʻri keladi, shuning uchun ular bir vaqtning oʻzida qurilgan va taʼmirlangan deb hisoblanadi.

### Saʼd ibn Mu’oz masjidi

### Ali ibn Abu Tolib masjidi
Fotima az-Zahra masjidining janubida kichik tepalikda joylashgan. Bu masjidning uzunligi 8,5 metr, kengligi 6,5 metr. Rivoyat qilinishicha, Ali shu yerda Xandaq jangiga qoʻshilgan. Bugungi kunda Madina mahalliy hukumati ushbu masjidni asl shaklini saqlab qolgan holda taʼmirlamoqda va kichik binoning bezaklari sifatida uning atrofida katta park barpo etmoqda.

### Fotima az-Zahra masjidi
Bu boshqa masjidlarga tutashgan kichik masjid boʻlib, maydoni 4x3 metr. Bu masjid Hijoz viloyatining Usmonlilar davrida Sulton Abdulmajid I davrida qurilgan.

## Yana qarang

* Saudiya Arabistonidagi masjidlar roʻyxati
* Masjidlar roʻyxati
* Madinadagi masjidlar roʻyxati
Banu Damra

**Banu Damra** () – Muhammad paygʻambar davridagi qabilalardan biri. Saudiya Arabistonining al-Abvo hududida istiqomat qilishgan. Vaddan bosqinida Muhammad bilan toʻqnash kelishgan.

## Yana qarang
* Muhammadning yurishlari roʻyxati

## Manbalar
QAMO Katta masjidi

**QAMO Katta masjidi** – Juma (juma) masjidi va Saudiya Arabistonining Riyod shahridagi Qirol Abdulloh moliya okrugining meʼmoriy markazi. 6103 kvadrat metrli inshoot jamoat maydoni va kerak boʻlganda ochiq havoda namozgoh vazifasini bajaradigan katta shahar maydonida joylashgan. Ar-Riyodda joylashgan Omrania and Associates arxitektura va muhandislik firmasi tomonidan loyihalashtirilgan masjidda choʻl atirgulining shaklidan ilhomlanilgan.

## Manbalar
Jaʼfar ibn Muhammad ibn Ammar al-Burjumiy

**Jaʼfar ibn Muhammad ibn Ammar al-Burjumiy** () (866-yilda vafot etgan) Abbosiylar xalifaligi bosh qozisi (*qozi al-quzzot*).

Asli kufalik oila aʼzosi deya maʼlumot berilgan Jaʼfar 849/50-yillarda mihna davri qozisi Gʻasson ibn Muhammad al-Marvaziy oʻrniga Kufa qoziligiga tayinlanishiga qadar Vosit qozisi boʻlgan. 863 yoki 864-yilda xalifa Mustaʼin tomonidan bosh qozilik lavozimiga tayinlangan va 866-yilda vafotiga qadar shu lavozimda qolgan.

## Yana qarang
* Jaʼfar ibn Abulvohid ibn Jaʼfar al-Hoshimiy
* Yahyo ibn Aktam
* Ibn Qutayba

## Manbalar

## Adabiyotlar

* 
* 
* 
* 
*
Banu Mudlej

**Banu Mudlej** – Muhammad paygʻambar davridagi qabila. Saudiya Arabistonining al-Usharayh hududida istiqomat qilgan. Dul Ashir bosqinida musulmonlar qarshi kurashgan.

## Yana qarang

* Muhammadning yurishlari roʻyxati

## Manbalar
Abidova

**Abidova**

* Muhabbat Abidova — kimyoviy texnologiya sohasidagi olim, Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi akademigi
* Shirin Abidova – Oʻzbekiston volontyorlari va jamoat arbobi, 2020-yil Oʻzbekiston Volontyorlari Assotsiatsiyasi rahbari

## Yana qarang
* Abidov
As-Suhum masjidi

**As-Suhum masjidi** () – Saudiya Arabistonining Ar-Riyod shahridagi al-Yamama mahallasida hozirda tiklanayotgan masjid. 49 kvadrat metr maydonni egallagan masjid taxminan 18-19-asrlarga toʻgʻri keladi, u Manfuha shahrida joylashgan. Masjid loydan foydalanilgan holda Najdiy meʼmorchiligi asosida qurilgan. Saudiya Arabistoni rasmiylari 2020-yilda masjid atrofidagi barcha qazish ishlarini toʻxtatib, uni himoya qilish choralarini koʻrishni boshladi.

## Manbalar
Kenjayev

**Kenjayev**

* Asrorbek Kenjayev — oʻzbek futbolchisi, „Neftchi“ klubi va Oʻzbekiston U20 futbol terma jamoasi darvozaboni
* Bo‘ston Kenjayev
* Jamol Kenjayev
* Zohid Kenjayev — o‘zbek stol tennischisi, O‘zbekiston xalqaro toifadagi sport ustasi

## Yana qarang
* Kenjayeva
Banu Muharib

**Banu Muharib** () – Muhammad paygʻambar davrida yashagan arab qabilasi.

## Yana qarang
* Muhammadning yurishlari roʻyxati

## Manbalar
Xoliqov

**Xoliqov**

* Alisher Xoliqov — sobiq oʻzbek futbolchisi, hujumchi
* Anorqul Xoliqov
* Aʼzamjon Xoliqov — oʻzbekistonlik olim, pedagogika fanlari doktori (2018), professor (2018)
* Bahodir Xoliqov — oʻzbekistonlik agronom olim, qishloq xoʻjaligi fanlari doktori (2007), professor (2014)
* Erkin Xoliqov — sovet sambochisi va erkin kurashchisi
* Eshon Xoliqov
* Mulla Orif Xoliqov
* Nizomiddin Xoliqov — grafik rassom, Oʻzbekiston xalq rassomi (2001)
* Qurbonboy Xoliqov — Sovet iqtisodiy, davlat va siyosiy arbobi
* Sobirjon Xoliqov — Oʻzbekiston SSR, Fargʻona viloyati, Kirov tumani, Kirov nomidagi sovxoz brigadiri

## Yana qarang
* Xoliqova
* Muhriddin Holiqov
Axmedov

**Axmedov**

* Ali Axmedov — sovet davlat arbobi, Tojikiston SSR tashqi ishlar xalq komissari (1944—1946-yillar)
* Fatulla Axmedov – 17-otliq diviziyasining komandiri, Ikkinchi jahon urushi qatnashchisi, Sovet Ittifoqi Qahramoni
* Rahim Axmedov – rassom
* Shokir Axmedov — baletmeyster
* Toʻxtasin Axmedov – Ikkinchi jahon urushi qatnashchisi

## Yana qarang
* Axmedova
* Ahmedov
Zoirov

**Zoirov**

* Islom Zoirov – tojikistonlik professional futbolchi, hozirda faoliyati tugatgan
* Qayum Zoirov — sovet iqtisodiyot, davlat va siyosiy arbobi, tibbiyot fanlari doktori, professor, Oʻzbekiston SSRda xizmat koʻrsatgan fan arbobi
* Rahmatullo Zoirov – tojik siyosatchisi va huquq faoli, huquqshunos olim, dotsent, huquq fanlari nomzodi, poliglot, dissident va muxolifatchi
* Shahobiddin Zoirov — oʻzbekistonlik bokschi. Oʻzbekiston iftixori faxriy unvoni sohibi

## Yana qarang
* Zoirova
Temirov

**Temirov**

* Anvarxon Temirov — oʻzbek siyosatchisi, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi IV chaqiriq Qonunchilik palatasi deputati
* Botir Temirov — ilyur sanoat xodimi, mexanik muhandis, Oʻzbekiston Qahramoni (2005)
* Lenur Temirov – klassik uslubdagi Ukraina va Rossiya kurashchisi. 2012-yil Londonda va 2020-yil Tokioda boʻlib oʻtgan yozgi Olimpiya oʻyinlarining ishtirokchisi
* Sherzod Temirov – oʻzbek professional futbolchisi

## Yana qarang
* Temirova
Qayumov

**Qayumov**

* Azizxon Qayumov — o`zbekistonlik olim, adabiyotshunos, filologiya fanlari doktori (1961), Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1983), Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi akademigi (1995)
* Dmitriy Qayumov — sovet va oʻzbek shaxmatchisi , SSSR sport ustasi (1975), grossmeyster (2003)
* Doniyor Qayumov – aktyor va qoʻshiqchi
* Laziz Qayumov — adabiyotshunos
* Malik Qayumov – kinorejissor, kinooperator
* Poʻlat Qayumov — sovet va o‘zbek davlat arbobi, Farg‘ona va Andijon viloyat ijroiya qo‘mitalari raisi lavozimlarida ishlagan
* Rahim Qayumov — Oʻzbekiston Respublikasi xalq oʻqituvchisi (1994)
* Sergey Qayumov — oʻzbek shaxmatchisi, grossmeyster (2010), murabbiy
* Sharif Qayumov — aktyor va rejissyor Oʻzbekiston xalq artisti (1952)
* Shuhrat Qayumov – taniqli suxandon, qoʻshiqchi hamda Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan madaniyat xodimi
* Temur Qayumov — kinooperator
* Ubaydulla Qayumov

## Yana qarang
* Qayumova
Qayumova

**Qayumova**

* Charos Qayumova — oʻzbeklik taekvondochi, 53 kg gacha vazn toifasida, Oʻzbekiston terma jamoa aʼzosi
* Nasiba Qayumova — oʻzbekistonlik olima, pedagogika fanlari doktori, professor
* Nozimaxon Qayumova — oʻzbek atletikachisi-paralimpiyachi, nayza uloqtirish boʻyicha ixtisoslashgan, Oʻzbekiston terma jamoasi aʼzosi
* Xanifaxon Qayumova — Oʻzbekiston Respublikasi xalq oʻqituvchisi (1995)

## Yana qarang
* Qayumov
Banu Salim

**Banu Salim** yoki **Bani Salim** – Muhammad paygʻambar davridagi qabila. Al-Kudr bosqinida ishtirok etgan. 

## Yana qarang

* Muhammadning yurishlari roʻyxati

## Manbalar
Raxmonov

**Raxmonov**

* Shavkat Raxmonov – qozogʻistonlik aralash yakkakurash jangchisi
* Sherzod Raxmonov — Oʻzbek siyosatchisi, kimyogar biolog

## Yana qarang
* Raxmonova
Al-Hikma universiteti

**Al-Hikma universiteti** Nigeriyaning Kwara shtati Ilorin shahrida joylashgan islom universitetidir. 2005-yilda Nigeriyada joylashgan AbdulRahim Oladimeji Islom jamgʻarmasi (AROIF) va Jidda shahrida joylashgan Jahon musulmon yoshlar assambleyasi (WAMY) tomonidan tashkil etilgan. Professor Muhammed Taofeek Olalekan Ibrohim avvalgi vitse-kansler hisoblanadi. Uning oʻrnini professor Nuh Yusuf egallagan. Al-Hikma universiteti intellektual va axloqiy mukammallik markazi boʻlishni maqsad qilgan.

Universitet Nigeriya Federativ hukumati tomonidan 2005-yil 7-yanvarda 010 raqamiga ega boʻlgan litsenziyalar asosida xususiy universitet sifatida faoliyat koʻrsatishga ruxsatnoma berilgan. 2005-2006-yilgi oʻquv yili davomida u uchta kollejda joylashgan 70 nafar talaba bilan akademik faoliyatni boshlagan, bular: gumanitar, menejment va tabiiy fanlar.

## Vitse prezidentlar

* Professor Musbau Adevumi Akanji
* Professor Abdullahi Ahmad
* Prof. Sulyman Age Abdulkareem
* Professor Muhammed Taofeek Olalekan Ibrahim
* Professor Noah Yusuf
* Professor Razaq Deremi Abubakre

## Fakultetlar va dasturlar
Universitetning Kwara shtatida ikkita kampusi (Ilorin va Igbaja) mavjud.

### Taʼlim tizimi
**(i)** B. Qishloq xoʻjaligi

### Sogʻliqni saqlash

* B.Sc. Jamoat sogʻligi
* B. Sergeylik fanlari
* B.Sc. Inson anatomiyasi
* B. Tibbiy laboratoriya ilm-fosi (BMLS) V.

### Huquq

* LL. B. Umumiy huquq
* LL. B. Umumiy va islom huquqi

### Tabiiy va amaliy fanlar

* B.Sc. Kompyuter fanlari
* B.Sc. Dastur muhandisligi
* B.Sc. kiber xavfsizlik
* B.Sc. Axborot tizimi
* B.Sc. Geologiya
* B.Sc. Neft kimyolari
* B.Sc. Biologiya
* B.Sc. Sanoat kimyolari
* B.Sc. Biokimyo
* B.Sc. Mikrobiologiya
* B.Sc. Sanoat matematikasi
* B.Sc. Fizika elektronika
* B.Sc. Fizika
* B.Sc. Statistika

### Gumanitar va ijtimoiy fanlar

* B.Sc. Ijtimoiy fan
* B.Sc. Davlat boshqaruvi
* B.Sc. Ommaviy axborot
* B.Sc. Siyosiy fan va nizolarni hal etish
* B.Sc. Islom fanlari
* B.Sc. Tarix va xalqaro munosabatlar
* B.Sc. Arabiy
* B.Sc. Ingliz tili

### Boshqaruv fanlari

* B.Sc. Muhokamalar
* B.Sc. Iqtisodiyot
* B.Sc. Ishbilarmonlik boshqaruvi
* B.Sc. Marketing
* B.Sc. Bank va moliya

### Taʼlim tizimi

* B.Sc. (Ed.) Kompyuter fanlari
* B.Sc. (Ed.) Kimyo
* B.Sc. (Ed.) Matematika
* B.Sc. (Ed.) Biologiya
* B.Sc. (Ed.) Fizika
* B.Sc. (Ed.) Taʼlim texnologiyasi
* B.Sc. (Ed.) Yoʻl-yoʻriq va maslahat
* B.Sc. Taʼlim boshqaruvi
* B. Maktab va axborot ilm-fan (BLIS)
* B. A. (Ed.) Islom tadqiqotlari
* B.a. (Ed.). (Ed.) Siyosiy fan
* B.Sc. (Ed.) Tadbirkorlik taʼlimi
* B.Sc. (Shujjati) Iqtisodiyot

## Maktabgacha taʼlim dasturlari

* Umumiy huquq boʻyicha diplom
* Umumiy va islom huquqi boʻyicha diplom
* Arab va islom fanlari boʻyicha diplom
* Xalqaro munosabatlar boʻyicha Diplom
* Muharrirlik boʻyicha Diplom
* Tadbirkorlik maʼmuriyati boʻyicha

## Hamkorlik
Al-Hikma universiteti yoshlar orasida giyohvand moddalarni suiisteʼmol qilishga qarshi kurashish uchun Milliy giyohvandlik qonunlarini ijro etish agentligi (NDLEA) bilan hamkorlik qildi. Shuningdek, Iqtisodiy va moliyaviy jinoyatchilik komissiyasi agentligi bilan ham shunday hamkorlik yoʻlga qoʻyilgan.
## Manbalar

## Havolalar

*
Malayziya Islom universiteti

**Malayziya Islom universiteti** (yoki qisqacha UIM) – Malayziyadagi birinchi va yagona aspirantura universiteti. Maʼmuriyat va akademik ofislar Petaling Jaya shahrida joylashgan boʻlib, darslar shu shahardagi kompusda oʻtiladi.

UIM turli fanlar, jumladan islomshunoslik, shariat huquqi, taʼlim, iqtisod, menejment, aloqa, fan va muhandislik boʻyicha bakalavriat va magistratura dasturlarida oʻqishlikni taklif etadi.

Universitetda Qur’on va sunnatshunoslik fakulteti, islom sivilizatsiyasi fakulteti, shariat va huquq fakulteti, iqtisod va muomala fakulteti, fan va texnologiya fakulteti, taʼlim va ijtimoiy fanlar fakulteti kabi oltita fakultet mavjud.

## Akademiklar

### Maktablar

* Moliya va menejment maktabi
* Huquq va shariyat maktabi
* Islom merosi va sivilizatsiya maktabi

## Institutlar va markazlar

* i-Vafa
* Devan Al-Amir

## UIM kutubxonalari

* CIMB Islom – Boshlangʻich Islom moliya kutubxonasi
* UIM Hikmat kutubxonasi
* Al-Amiri eksklyuziv toʻplamlari

Noyob, nodir va birlamchi resurslarni toʻplash, saqlash va tarqatish uchun CIMB Islom – Boshlangʻich Islom moliya kutubxonasi, UIM Hikmat kutubxonasi va Al-Amiriy eksklyuziv toʻplamlaridan iborat UIM kutubxonalari tashkil etilgan.

Ushbu kutubxonalar 2015-yil oktabr oyidan buyon 3000 jildlik bosma fondi bilan faoliyat koʻrsatib kelmoqda. Mashhur toʻplamlar va Moliya, Menejment, Hikmat, Qonun va Tabiiy Tibbiyot boʻyicha manbalar mavjud. Bundan tashqari, 5000 dan ortiq elektron jurnallar va elektron kitoblar ham bor, ularga kampusdagi va boshqa joydagi istalgan kompyuterdan kirish mumkin.

Kompyuterlar, simsiz internetga ulanish, nusxa koʻchirish mashinalari, printerlar, guruh va individual oʻquv joylari hamda ajoyib interyer dizaynig ega UIM kutubxonalarida tashrif buyurish va oʻqish uchun qulay va ideal sharoit yaratilgan

Kutubxonalar talabalar, oʻqituvchilar, tadqiqotchilar va ilmiy va sifatli manbalarga qiziquvchilar uchun ochiq. Bu kutubxonalarda ish kunlari soat 9:30 dan 17:30 gacha davom etadi, dam olish kunlari esa 12:00 dan 16:00 gacha ishlaydi. Kutubxonalarga arzon aʼzolik toʻlovi bilan ham roʻyhatdan oʻtish mumkin.
## Manbalar

## Havolalar
* Universiti Islam Malaysia rasmiy sayti: http://www.uim.edu.my/
Sains Malayziya Islom universiteti

**Sains Malayziya Islom universiteti** (lit. „Malasiyadagi Islom fanlari universiteti“; arabcha: جامعة العلوم الإسلامية الماليزية; qisqartirilgan: **USIM**) Malayziya hukumati tomonidan toʻliq egalik qilinadigan va moliyalashtiriladigan Nilaining Seremban hududi Negeri Sembilan shahrida joylashgan Islom universiteti. Oliy taʼlimning 12-davlat muassasasi (malaycha:*Institusi Pengajian Tinggi Awam*; **IPTA**) boʻlib, u islom fanining global maʼlumot markazi boʻlishni maqsad qilgan.

## Tarixi

KUIM 1998-yil 13-martda davlat universitetiga aylantirilgan. Universitet 2000-yil yanvar oyida Bangi shahridagi Malayziya Milliy universitetida ish boshlagan. KUIM uchun birinchi roʻyxatga olish 2000-yil 18-iyunda Institut Professional Baitulmal, Kuala-Lumpurdagi vaqtinchalik joyida boshlangan. 2002-yil yanvar oyida KUIM yana A va B minoralaridagi boshqa vaqtinchalik kampusga, Persiaran MPAJ, Pandan Indah, Ampang Jaya, Selangor hududiga koʻchib oʻtgan. 2005-yil 15-iyulda KUIM Nilay shahridagi doimiy kampusiga koʻchib oʻtadi, tibbiyot fakulteti esa Selangorning Ampang shahrida qoladi. KUIM 2007-yil 1-fevralda rasman universitet maqomiga koʻtariladi. 2023-yilgacha 8000 ga yaqin talabalar roʻyxatdan oʻtgan.

## Maqsadlar
USIMning maqsadi islomshunoslikni qoʻllab-quvvatlash, islomshunoslikni milliy asosiy taʼlim oqimiga olib kirish hamda taʼlim va tadqiqot tizimlarida axborot texnologiyalaridan foydalanishga alohida urgʻu berishdir. Oʻqitishda davlat tili bilan bir qatorda arab va ingliz tillarini ham oʻzlashtirishga eʼtibor qaratiladi.

### Shior
„Berilmu, Berdisiplin Dan Bertakwa“ (Bilimli, intizomli va dindor)

## Galeriya

Fayl:USIM_-_Lecture_Hall.jpg|alt=Lecture hall|Oʻquv zali
Fayl:USIM_-_Moot_Court.jpg|alt=Moot court|Sud
Fayl:USIM_-_Library.jpg|alt=Library|Kutubxona
Fayl:USIM_-_Radio_Studio.jpg|alt=Radio studio|Radio studiyasi
Fayl:USIM_-_Science_Lab.jpg|alt=Science lab|Ilmiy laboratoriya
Fayl:USIM_-_Medical_Lab.jpg|alt=Medical lab|Tibbiyot laboratoriyasi
Fayl:USIM_-_Dental_Lab.jpg|alt=Dental lab|Stomatologiya laboratoriyasi
Fayl:USIM_-_Wifi.jpg|alt=Campus Wifi|Kampusda Wifi
Fayl:USIM_-_Sport.jpg|alt=Sport activity|Sport faoliyati
Fayl:USIM_-_Health.jpg|alt=Health facility|Sogʻliqni saqlash muassasasi
Fayl:USIM_-_Hostel.jpg|alt=Students' residential college block|Talabalarning yashash joylari
Fayl:USIM_-_Cafe.jpg|alt=Cafeteria|Oshxona


## Yana qarang

* Islom taʼlim muassasalari roʻyxati
## Manbalar

## Havolalar

* Universitet Islomni oʻrganadi Malayziya
* https://web.archive.org/web/20111012124116/http://www.usimonline.my/
* http://goals.usim.edu.my/moodle/index.php 
* http://egallery.usim.edu.my/ 
* http://ddms.usim.edu.my/ 
* http://radio.usim.edu.my/
* http://alumni.usim.edu.my/index.php
Kamolov

**Kamolov**

* Ahmadjon Kamolov
* Aʼzam Kamolov – bastakor, sozanda, dirijyor
* German (Kamolov) – Rus pravoslav cherkovi yepiskopi, Sochi va Tuapse yepiskopi
* Ixtiyor Kamolov — oʻzbekistonlik olim, texnika fanlari nomzodi, professor
* Janobiddin Kamolov — Oʻzbekiston Respublikasi xalq oʻqituvchisi (2001)
* Karim Kamolov — oʻzbek davlat arbobi, 2-chaqiriq Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi deputati (1999—2004), Buxoro shahar hokimi (1994—2007, 2017—2020) va Buxoro viloyati hokimi vazifasini bajaruvchisi lavozimlarida ishlagan
* Mahkam Kamolov — sovet partiya va davlat arbobi
* Murod Kamolov — Oʻzbekiston va Qoraqalpogʻiston davlat arbobi, 2020-yildan buyon u Qoraqalpogʻiston Jokargi Kenesining raisi va ayni paytda Oʻzbekiston Respublikasi Senati rahbarining oʻrinbosari
* Nazirxon Kamolov
* Og‘axon Kamolov
* Qallibek Kamolov – Qoraqalopogʻiston davlat arbobi, ministrlar soveti raisi (1963—1984)
* Sobir Kamolov — sovet va oʻzbek davlat va partiya yetakchisi, Oʻzbekiston Kompartiyasi (1957—1959 yillar) MK birinchi kotibi
* Sobir Kamolov (tarixchi) – sovet va qoraqalpoq tarixchisi, tarix fanlari doktori, professor, Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi akademigi
* Ubaydulla Kamolov
* Nodirxon Kamolov – oʻzbek futbolchisi

## Yana qarang
* Kamolova
Sergey Alekseyev

**Sergey Vladimirovich Alekseyev** (, 1979-yil 9-aprelda tugʻilgan, Yakutsk, Saxa, RSFSR, SSSR) – rossiyalik tadbirkor, „Live Investing Group“ pro-trading kompaniyasining asoschisi va Rossiyada birja savdosining birinchi Federatsiyasining asoschisi.

## Biografiya
1979-yil 9 aprelda Yakutskda tugʻilgan. U yerda u ikki yilgacha yashadi, shundan soʻng oilasi bilan birga Leningradga koʻchib oʻtadi. 1998-yilgi inqirozdan soʻng Sergey sport faoliyatini yakunladi va armiyaga xizmatga ketdi. 2000-yillarning boshida Sergey qishki sport turlari bilan shugʻullanadigan sportchilar uchun moʻljallangan birinchi ― „Sanches“ doʻkonini ochdi. Biroz vaqt oʻtgach, yana bir doʻkon paydo boʻldi – „Veb-Sport“.

Bir muncha vaqt oʻtgach, biznes Sankt-Peterburgdagi 13 ta sport doʻkonlari tarmogʻiga aylandi. Shuningdek, Sergeyda „issiq toʻlqinlar“ () sayyohlik agentliklari tarmogʻi mavjud edi. Keyin u oilasi bilan Krasnodarga „A-Lab“ savdo boʻlimida oʻqish va ishlash uchun koʻchib oʻtdi. 2017-yilda Sergey virtual diling markazini ochadi va treyderlarning birinchi guruhini yollaydi.

2018-yilda Sergey Krasnodarda diling zali bilan – „Live Investing Group“ savdo kompaniyasini tashkil etdi. Kompaniya Moskva birjasida savdo-sotiq bilan shugʻullanadi, treyderlarga kasb-hunar taʼlimi beradi va ishonchli boshqaruvga pul beradi. Kompaniyadagi treyderlar soni – 6280 kishi.

2020-yilda Sergey treyderlarni birlashtirish va ochiq turnirlar va savdo musobaqalarini oʻtkazish boʻyicha „Rossiya birja savdosi Federatsiyasi“ jamoat tashkilotini tashkil etadi. 2021-yilda FBTR birinchi marta Rossiya va MDH mamlakatlaridan 2 000 dan ortiq treyderlar ishtirok etadigan yillik savdo chempionatini oʻtkazadi.

## Shaxsiy hayot
Sergey Mariya Mixaylovna Alekseyeva bilan turmush qurgan. Oilada oʻgʻillari oʻsadi: Sergey, Aleksandr va Maksimilian.

## Manbalar
Kamolova

**Kamolova**

* Dilnavoz Kamolova
* Farog'at Kamolova
* Naila Kamolova — Oʻzbekiston Respublikasi xalq oʻqituvchisi (1955)
* Oyim Kamolova — sovet jamoat, davlat va siyosat arbobi, Sotsialistik Mehnat Qahramoni
* Qamara Kamolova — rejissyor, Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan sanʼat arbobi (1982)

## Yana qarang
* Kamolov
Banu Saʼlaba

**Banu Saʼlaba** – Islom paygʻambari Muhammad davridagi qabilalardan biri. Ushbu qabila Muhammadga qarshi bir qancha harakatlarda ishtirok etgan.

## Kelib chiqishi va etimologiyasi
Banu Saʼlaba qabilasi Muhammadga qarshi kurashgan nasroniylik tarafdorlari edi. Ular Saʼlaba ibn Dubyon ibn Bagʻid ibn Rays ibn Gʻatafon ibn Saʼd ibn Qays (ibn) Aylon ibn Mudar ibn Nizor ibn Maʼad ibn Adnan avlodlaridan boʻlgan.

Banu Saʼlabani xuddi shu nomdagi, ammo aʼzolari muhojirlar boʻlgan boshqa qabila bilan aralashtirib yubormaslik kerak. Ular Saʼlaba ibn Yarbu ibn Hanzala ibn Molik ibn Zayd Manat ibn Tamim ibn Murr ibn Id ibn Tabiha (Amr) ibn Ilyos ibn Mudar ibn Nizor ibn Maʼd ibn Adnonning avlodidan boʻlishgan.

## Yana qarang
* Muhammadning yurishlari roʻyxati

## Manbalar
Tundra kakligi

**Tundra kakligi** () – qirgʻovullar oilasining qurqurlar turkumiga mansub qush.
## Tashqi koʻrinishi

Oq kaklikdan biroz kichikroq. Tana uzunligi taxminan 35 sm, vazni esa 430-880 g.

Tundra kakligi, oq kaklik kabi, mavsumiy dimorfizmi bilan ajralib turadi.

Qishda patlari oq, quyruq patlari qora tusda boʻladi, narining tumshugʻi tagida qora chiziq esa bundan mustasno.

Yozgi patlari, oqdan tashqari, rang-barang – kulrang-jigarrang, mayda qora nuqta va chiziqli tusga kiradi. Bu qushlarga yaxshi kamuflyaj qilish imkonini beradi. Ammo patlari yashaydigan hududiga qarab oʻzgarib boradi.
## Tarqalishi
Tundraning quruq tepaliklarida va Shimoliy yarim shar togʻlarining alp kamarida, shu jumladan Pireney va Alp togʻlarida, Shotlandiyaning togʻli qismida, Skandinaviya, Islandiya, Grenlandiya, Shimoliy Amerika, Shimoliy Osiyo (Oltoy, Xangay) va Markaziy Yaponiya togʻlarida uchraydi.

Qor chizigʻiga yaqin va butalar bilan qoplanganmagan ochiq toshloq yerlarni afzal koʻradi. Islandiya va Grenlandiyada tuxum bosish davrida oziqlanish uchun pastroqqa tushadi.
## Oziqlanishi
Qishda migratsiyani amalga oshiradi. Oʻsimlik ozuqalari – urugʻlar, kurtaklar va rezavorlar bilan, joʻjalari esa hasharotlar bilan oziqlanadi.
## Koʻpayishi
Tundra kakligi monogam qush. Urgʻochisi yerdagi butalar orasida in quradi, ichida toʻq dogʻli 12-20 dona sariq-qizil tuxum qoʻyadi va 24-26 kun davomida narining yordamisiz yolgʻiz oʻzi bosadi.
## Odamlar va kakliklar
Qushning goʻshti juda mazali deb hisoblanadi, ammo uning tijorat qiymati past. Taxminlarga koʻra, tundra kakligi Goratsiyning II.2 satirasida tilga olinadi.

Tundra kakligi Kanadadagi Nunavut hududining rasmiy qushi (ramzi) hisoblanadi. AQShning Alyaskadagi Chicken qishlogʻi ushbu qushning joʻjalari sharafiga shunday nomlangan. Yaponiyada bu qush „tabiiy meros“ (qoʻriqlanadigan joy) va Gifu, Nagano va Toyama prefekturalarining qush ramzi sifatida tanlangan. Xonsyu togʻlarida u  deb ataladi. Afsonaga koʻra, u odamlarni va ularning uylarini olov va momaqaldiroqdan himoya qiladi.
## Kenja turlari
Xalqaro ornitologlar ittifoqi tundra kakligining 23 kenja turini tan oladi:
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  
* 
* 
* 
* 
* 
Komandor tundra kekikligi (Lagopus muta ridgwayi) Rossiyaning „Tabiiy muhitdagi holatiga alohida eʼtibor berishni talab qiladigan fauna obyektlari roʻyxati“ ga kiritilgan.

## Manbalar

## Havolalar
44 kun

„**44 kun**“ – shoira va tarjimon Xosiyat Rustamovaning sheʼriy doston, maqola va kundaliklar iborat asari. Asarning asosiy mavzusi Ozarbayjon va Armaniston oʻrtasida yuz bergan 44 kunlik urushdir.

## Nashr etilishi
Asar 2021-yil Oʻzbekistonning Toshkent shahrida faoliyat yurituvchi Ozarbayjon madaniyat markazi tashabbusi bilan nashr etilgan. Kitobga Ganira Pashayeva va shoir-tarjimon Faxriyor adabiy maslahatlar berishgan.
## Mavzusi
Asar VI qismdan iborat. Birinchi qism „Ismi Lola edi u qizning“ dostoni bilan boshlanadi. Shundan soʻng unda „44 kunlik notinch kunlar“, „Tushlarimga kirar Qorabogʻ“ kabi boʻlimlar mavjud. Shuningdek, kitobning „Tushlarimga kirar Qorabogʻ“ boʻlimida zamonaviy ozarbayjon yozuvchilari Xosiyat Rustamovaga bagʻishlangan xotiralarini yozib qoldirishgan. Soʻnggi boʻlim shoiraning tarjimai holiga bagʻishlangan.

## Manbalar
Coolderry

**Coolderry**—Irlandiyaning Offaly okrugining janubida joylashgan yoʻl boʻyidagi kichik qishloq. Roscreaʼdan 8 kilometr shimolda va Birrdan 11kilometr janubda, qishloq Slieve Bloom togʻlari yaqinida joylashgan. Diqqatga sazovor joylar orasida Gloster uyi va Leap qal’asi mavjud.

## Qulayliklari
Coolderry Rim-katolik cherkovi, Coolderry milliy maktabi, jamoat zali va GAA inshootini oʻz ichiga oladi.

## Demografiyasi
2006-yilgi statistik maʼlumotlarga koʻra, Coolderry joylashgan Ettagning saylov boʻlimi 433 kishidan iborat boʻlgan. Coolderry qishlogʻining oʻzi 80 ga yaqin aholiga ega.

## Manbalar
Corann

**Corann** Konnaktning shimoli-gʻarbiy qismida joylashgan qadimgi Irlandiya tuati boʻlib, hozir Sligo okrugidagi Coranning hozirgi baroniyasi tomonidan ifodalangan. Bu ism afsonada Tuatha Dé Danannning Dian Chechtning harperi Corann olingan.

## Tashkiloti
Ballymote XII asrda Ballymote qal’asi qurilganidan keyin tuatning markaziga aylandi.

## Tarixi

Corann ilk bor 1564-yilda ingliz lord oʻrinbosari ser Genri Sidney tomonidan yangi County Sligoning bir qismi sifatida tashkil etilgan.

## Manbalar
Ballivor

**Ballivor**—Irlandiyaning Meat okrugidagi qishloq. 2016- yilgi statistik maʼlumotlarga koʻra uning aholisi 1,809 kishi edi. Mullingar va Trim shaharlari orasidagi R156 yoʻlida va Dublindan 50 km shimoli-gʻarbda joylashgan.

## Jamoat transporti
Éireann 115A yoʻnalishi boʻyicha avtobus Ballivordan Dublinga Summerhill va Maynooth orqali ertalab bir safar va yakshanbadan tashqari har kuni kechqurun qaytib kelishni taʼminladi .2013-yilning 24-avgustigacha (shu jumladan) 118-sonli avtobus Éireann marshruti Dublindan Dunboyn orqali har kuni shaharga qatnovni va Mullingarga /dan kunlik qatnovni taqdim etdi.2022-yildan boshlab Eireann avtobusi 115C yoʻnalishi Dublinga ulanishi bilan Mullingar va Kilkokga xizmat koʻrsatadi va Irlandiya uchun transport 115D yoʻnalishi Kildalkey orqali Trimga xizmat koʻrsatadi.

## Taʼlimi
Ballivor mintaqasida ikkita boshlang'ich maktab mavjud. Ballivor shahrida Sent-Kolumban milliy maktabi bor va Scoil Mhuire Coolronan qishloqdan besh daqiqa uzoqlikda joylashgan.

Ballivorda oʻrta maktablar yoʻq, lekin yaqin atrofda Atboy va Longvudda bitta va Trimda ikkita maktab mavjud.

## Voqealari
1940-yilning yozida fashistlar Germaniyasining josusi Hermann Gorts Ballivorga parashyut bilan tushdi.

Ballivor Horse Show 1970-yillarning boshidan beri har iyun oyida oʻtkaziladi.

2003-yilda " Klonikavan odami " botqoq tanasi Klonikavan, Ballivor, Meat okrugida topilgan. Endi u Irlandiya Milliy muzeyidagi „ Qirollik va qurbonlik“ koʻrgazmasida namoyish etilgan.

## Taniqli odamlari

* Mary Brück, astronom
* Thomas Poynton, katolik missioneri
* F. R. Higgins, shoir va Abbey teatrining menejeri
* Richard Corrigan, oshpaz

## Shuningdek qarang

* Irlandiya Respublikasidagi shaharlar va qishloqlar roʻyxati

## Manbalar
Cloonacool

**Cloonacool**  – Irlandiyaning Sligo okrugidagi qishloq.

Cloonacool Ox togʻlari etagida,Coulaney shahridan 15 km janubi-gʻarbda Ballina yoʻli boʻylab va Tubbercurry yoʻlining kesishmasida joylashgan. Moy daryosi, Mad daryosi va Berna daryosining qoʻshilish joyi yaqin. Cloonacool mahalliy qishloq va hududni oʻrab turgan shaharning nomidir.

## Shuningdek qarang

* Irlandiyadagi shaharlar va qishloqlar roʻyxati

## Manbalar

## Tashqi havolalar
Islom iqtisodiyoti

**Islom iqtisodiyoti** – bu islom savdo huquqshunosligi yoki **fiqh al-mu’amalat** ( *al-mu’amalat*), shuningdek, Islom taʼlimotiga asoslangan siyosiy, ijtimoiy va iqtisodiy mafkurani bildiradi.

Islom savdo huquqshunosligi moliyaviy-xoʻjalik faoliyatini shariat asosida, yaʼni islom kitoblariga (Qur’on va Sunnatga) zid kelmaydigan tarzda amalga oshirish qoidalarini oʻz ichiga oladi. Islom huquqshunosligi (fiqh) anʻanaviy ravishda Allohning nozil kalomi (Qur’on) va Muhammad paygʻambar (sunnat) tomonidan oʻrnatilgan diniy amaliyotga muvofiq talab qilinadigan, taʻqiqlangan, ragʻbatlantirilgan, qoralangan yoki ruxsat etilgan narsalarni belgilaydi. U qashshoqlik, pul, ish haqi, soliqlar kabi masalalarni tartibga soladi. Shu bilan birga, islom iqtisodiyoti ijtimoiy fan sifatida ishlab chiqarish, taqsimlash, ishlab chiqarish jarayonlarini tavsiflash, tahlil qilish va tushunish uchun ishlatiladi. Bundan tashqari, tovarlar va xizmatlar isteʼmoli yoki boshqacha qilib aytganda, milliy iqtisodiy faoliyat sohasidagi munosabatlar, toʻliq bandlik, narx barqarorligi, iqtisodiy adolat va samaradorlik kabi siyosiy natijalarga erishishning eng yaxshi yoʻlini topish maqsadida ham foydalaniladi.

Iqtisodiy masalalarga bagʻishlangan ilk musulmon mualliflaridan biri buyuk huquqshunos Abu Yusufdir. Uning soliq, yer va suvdan foydalanish, davlat boshqaruvi va boshqalarga oid „Kitob al-xoraj“ kitobi xalifa Horun ar-Rashid topshirigʻi bilan yozilgan. Oʻsha davrdagi musulmon davlatlarining qonunlari va urf-odatlarida mavjud boʻlgan tafovutlar Abu Yusufdan tortib al-Mavardiygacha boʻlgan nazariyotchilarning asarlarida bayon etilgan. Keyinchalik islom olamining eng koʻzga koʻringan iqtisodchilari al-Gʻazzoliy, Ibn Taymiya, Ibn Qoyyim va Ibn Xaldun boʻlgan.

Yigirmanchi asrning oʻrtalarida iqtisodiy fikr va xulq-atvorning oʻziga xos islom modeli gʻoyasini targʻib qilish boshlandi. 1970-yillarning oxiriga kelib, musulmon dunyosi va Gʻarbdagi bir qancha institutlarda „Islom iqtisodiyoti“ fan sifatida qoʻshildi. Islom iqtisodining asosiy xarakteristikalari koʻpincha quyidagicha taʻriflanadi: (1) Qur’on va Sunnatdan kelib chiqqan „xulq-atvor meʼyorlari va axloqiy tamoyillar“; 2) zakot va boshqa islomiy soliqlarni undirish; (3) kreditlar boʻyicha undiriladigan foizlarni (ribo) taqiqlash.

Islom iqtisodi tarafdorlari odatda uni na sotsialistik, na kapitalistik, balki boshqa ikki tizim bilan hech qanday umumiylikga ega boʻlmagan „uchinchi yoʻl“ sifatida tavsiflaydi. Islom iqtisodiy tizimini qayta tiklash tarafdorlarining daʼvolari orasiga boy va kambagʻal oʻrtasidagi tafovutni kamaytirish, farovonlikni yaxshilash, boylik toʻplashni toʻxtatish, boylikdan soliq (zakot orqali) berish, tavakkal qilish, noqonuniy harakatlar bilan yerlarni musodara qilish, chayqovchilik va boshqa islom diniga toʻgʻri kelmaydigan gunohlar qilish kiradi.

## Manbalar
Clashmore

**Clashmore** Irlandiyaning Uoterford okrugi gʻarbidagi qishloq, shaharcha va fuqarolik cherkovi. Qishloq va uning atrofidagi tuman juda pastda joylashgan, chunki uning nomi  („katta chuqur yoki xandaq“ degan maʼnoni anglatadi) nazarda tutadi. Boshqa joylarda er ancha tepalikli. **Clashmore** shuningdek , Uoterford va Lismor Rim-katolik yeparxiyasidagi cherkovdir .

## Spirtli ichimliklar zavodi
Bu Xantingdonning oʻn uchinchi grafi Lord Xastings tomonidan qurilgan spirtli ichimliklar zavodining sayti boʻlib, u miloddan avvalgi davrlarda ishlagan.1835-yildan 1840-yilgacha har yili 20 000 gallon viski ishlab chiqargan. Tegirmon keyin milodgacha ishlatilgan.1897-yil un tegirmoni sifatida. Spirtli ichimliklar zavodining moʻri Irlandiyada yagona boʻlib, tegirmonni harakatga keltirgan daryo boʻylab oʻtgan yagona moʻridir.

## Clashmore uyi
Clashmore House hozirda Sent-Mochua qudugʻi egallagan joyda qurilgan, ammo tugallanmagan saroy edi. 

## Sport
Mahalliy Gaelic Athletic Association klubi – Clashmore-Kinsalebeg GAA .

## Shuningdek qarang

* Irlandiyadagi shaharlar va qishloqlar roʻyxati

## Manbalar
Coolavin

**Coolavin** (Irlandiyalik *Cúl ó bhFionn*) – Irlandiyaning janubiy Sligo okrugidagi baroniya.

OʻGaralar dastlab Kuolavin lordlari edi. Ularning oʻrnini Mileziya urugʻlari oilasi MakDermotlar egalladi.

## Manbalar
Kavkaz (oʻquv markazi)

**Kavkaz oʻquv markazi** — 1995–1999-yillarda Serjen-Yurt (Chechenistonning Shalinskiy tumani) yaqinida faoliyat yuritgan diversiya va terrorchilik markazidir.

Zelimxon Yandarbiyev shunday degan: „Birinchi urush soʻnggida Masxadov boshchiligidagi Bosh shtab orqali Xattobning oʻquv lagerini yaratdim“ (Yandarbiyev 1993–1996-yillarda Ichkeriya vitse-prezidenti, 1996–1997-yillarda esa prezident vazifasini bajaruvchi lavozimlarida ishlagan). Markazning asoschisi va doimiy rahbari Xattob boʻlgan. Markaz Xulxulau daryosining chap sohilida, sobiq kashshoflar lagerlari hududida joylashgan edi.

Markazda bir vaqtning oʻzida 1000 nafargacha jangarilar tayyorgarlikdan oʻtgan. Ularga Afgʻoniston va Saudiya Arabistonidan kelgan 40 nafar instruktor dars bergan. Trening uch oylik kurs boʻyicha olib borilgan. Shimoliy Kavkaz respublikasi yoshlari, shuningdek, ruslar, tatarlar, tojiklar va hatto afgʻonlar ham oʻqitilgan. Oʻquv markazining oʻz masjidi, yotoqxonasi, kasalxonasi, oshxonasi, novvoyxonasi bor boʻlgan.

Lagerni moliyalashtirish yaxshi yoʻlga qoʻyilgan. Arab instruktorlari iltimosiga koʻra jangarilarga pul berishgan.

Yana bir oʻquv markazi Gruziya hududidagi Pankisi darasida joylashgan boʻlgan.

Besh yil ichida 10 mingga yaqin jangari tayyorlangan.

Mashhur talabalar orasida rossiyalik vahhobiy Pavel Kosolapov ham bor boʻgan. U Rossiya FSB tomonidan 2004–2007-yillarda Moskvada, Moskva va Novgorod viloyatlarida bir qator terroristik harakatlar uyushtirganlikda gumon qilingan.

## Manbalar
Ballinagar

**Ballinagar** (tarixiy *Bellanagar*, Irish tilidan) Irlandiyaning Offaly okrugida joylashgan qishloq. U R402 mintaqaviy yoʻlida, Daingean va Tullamore oʻrtasida joylashgan.

## Manbalar

## Shuningdek qarang

* Irlandiya Respublikasidagi shaharlar va qishloqlar roʻyxati
Tazkiya

**Tazkiya** () – arabcha-islomiy atama. Atama *tazkiyat an-nafs*ga ishora boʻlib, „nafsni poklash“ yoki „poklanish“ maʼnosini bildiradi. Bunda nafs turli maʼnaviy bosqichlardan oʻtib, poklik va Alloh irodasiga boʻysunish darajasigacha oʻzgarish jarayoni nazarda tutiladi. Uning asosi shariatni va amallarni maʼlum boʻlgan sahih sunnatlardan oʻrganish va ularni oʻz hayotiga tatbiq etish, natijada Xudoni ruhiy anglash (uning borligidan doimo xabardor boʻlish), ilm egallash, fikr va amallarda uni doimiy *zikr qilish*. Tazkiya ehsonning (diniy ijtimoiy mas’uliyat) eng yuqori darajasi, islomning uch jihatidan biri hisoblanadi. Oʻzini poklagan kishiga *zakiy* () deyiladi.
## Etimologiyasi
Tazkiya dastlab oʻsimlikni kesish – uning oʻsishiga zarar keltiradigan narsalarni olib tashlashni nazarda tutgan. Bu atama inson shaxsiga nisbatan qoʻllanilsa, uni goʻzallash va undan Allohni his qilish yoʻliga toʻsiq boʻladigan barcha yomon izlar va ruhiy kasalliklarni olib tashlash maʼnosini bildiradi. Islomda din va shariatning (Islom qonunlarining) oliy maqsadi va insoniyatdan paygʻambarlar yetishtirishdan asl maqsad tazkiya oʻqish va oʻrgatishdir.

Bu atama ikki maʼnoni oʻz ichiga oladi: biri zinokorlardan poklanish, ikkinchisi esa kamolot choʻqqisiga chiqish va rivojlanish. Islomda qoralangan amallarga boʻlgan moyillik va eʼtiqodlarni oʻzida mavjud yoki yoʻqligini tekshirish, ularni ezgulik va taqvo yoʻliga burish (Allohning noroziligidan qoʻrqish) va kamolot bosqichiga yetishish tuygʻusini bildiradi.
## Manbalar
BG

* Bergdorf Gudman, 5-avenyudagi universal doʻkon, Nyu-York, AQSh
* Bord Gáis Energy, Irlandiya gaz yetkazib beruvchi
* Bowman Gilfillan, Janubiy Afrika yuridik firmasi
* British Gas (aniqlash) (xususiylashtirilgan va keyinchalik BG plc va Centrica oʻrtasida boʻlingan)
** BG Group, parchalanib ketgan British Gas plc ning bir qismi

### Taʼlim

* Bishop Grossteste universiteti, Buyuk Britaniyaning Linkoln shahridagi oliy taʼlim muassasasi
* Bishop Guertin oʻrta maktabi, Nashua, New Hampshire, AQSh.
* Bowling Green State universiteti, Ohio, AQSh.
* Bones Gate, Dartmut kollejidagi birodarlik, AQSh

* Bee Gees (BGs), ingliz-avstraliya musiqa guruhi.
* BG (repper) („Baby Gangsta“ yoki „B. Gizzle“), amerikalik reper Kristofer N. Dorsining sahna nomi.
* BG Knocc Out, amerikalik reper.
* BG, rap shahzodasi, Bernard Grin, amerikalik repper va raqs musiqasi sanʼatkori.
* Benni Gudman, amerikalik jazz musiqachisi.
* Blind Guardian, nemis power metal guruhi.
* Boris Grebenshchikov, rus qoʻshiqchisi va shoiri, „Aquarium“ guruhining rahbari.
* BarlowGirl, amerikalik ayollardan iborat xristian rok guruhi.

## Joylar

### Yevropa

* Belgrad, Serbiya poytaxti.
* Bergamo viloyati (avtomobilni roʻyxatga olish raqami), Italiya.
* Birmingem (avtomobilni roʻyxatga olish raqami), Angliya.
* Blaenau Gwent, Uelsdagi tuman.
* Bosniya va Gertsegovina (WMO mamlakat kodi).
* Bolgariya (ISO mamlakat kodi).
* Bundesgrenzschutz (avtomobilni roʻyxatga olish raqami), Germaniya.

### Qoʻshma Shtatlar

* Bowling Green, Kentucky
* Bowling Green, Ohio
* Buffalo Grove, Illinois

### Boshqa joyda

* Bangladesh (eskirgan NATO, FIPS va LOC MARC davlat kodi)
* Britaniya Gvianasi, Gayananing sobiq nomi.

## Politsiya va harbiylari

* Chegara qoʻriqchisi, suveren chegaralarda ishlaydigan politsiya
* Brigada generali, harbiy unvon (koʻpincha „BGen“ deb yoziladi)
* Great Lakes BG, AQSh harbiy-dengiz kuchlarining shoʻngʻin-bombardimonchi samolyoti

## Fan va texnologiya

* bg (Unix), fon jarayonlari uchun Unix buyrugʻi.
* .bg, Bolgariya uchun ccTLD.
* Bazal gangliyalar, miyadagi yadrolar guruhi.
* Qon glyukoza yoki qon shakar darajasi.
* Avtobus granti, boshqaruv avtobus signali.

## Transport

* Brake Gangwayed, temir yoʻl vagonining bir turi.
* Keng oʻlchagich, temir yoʻllarda.
* Biman Bangladesh Airlines (IATA aviakompaniyasi kodi BG).
* Bingham va Garfild temir yoʻllari, Utah, AQSh

## Boshqa foydalanish

* Bolgar tili (ISO 639 alfa-2 til kodi: bg)
* Bangkok Glass FC, futbol jamoasi
* Oʻyin

## Yana qarang

* BGS (aniqlash)
Falastin turkmanlari

**Falastin turkmanlari** shuningdek, **Falastin turklari** deb ham ataladi. Falastin turkmanlari Falastinda uzoq vaqtdan beri mavjud boʻlgan etnik turkiy xalqdir. Minglab turkiylar Salohiddin Ayyubiy qoʻshini saflarida Quddus uchun janglarda qatnashganligi sabab ommaviy koʻchish yuz bergan. Turkiylar migratsiyasi Falastinda Mamlukiylar va Usmoniylar hukmronligi davrida hamda Britaniya boshqaruvi davrida ham davom etgan.

## Manbalar
Ivan Bubalo

**Ivan Bubalo** (j 1978-yil, 17-may, Monstar, Bosniya va Gersegovina) – Bosniyada tugʻilgan Xorvatiyalik futbol murabbiyi. Toshkentning „Bunyodkor“ jamoasida bosh murabbiy vazifasida ishlaydi.

## Murabbiylik faoliyati
Bubalo 2023-yil 2-dekabrda „Bunyodkor“ jamoasida ish boshlashi haqida maʼlumot berilgan. 2024-yil 4-yanvarda Toshkent jamoasi bilan sharnoma imzolagan.

## Manbalar

## Havolalar

* Ivan Bubalo Transfermarkt saytida
*
Al-Gʻabaga hujum

**Al-Gʻabaga hujum** – Islom taqvimining hijriy 6-yili (yaʼni milodiy 627-yil)da paygʻambar Muhammadning tomonidan amalga oshirilgan harbiy hujum. Amr ibn al-Akva Uyona ibn Hisn al-Fazoriy Muhammadning 20 tuyasini tutib olganini koʻrib, unga hujum qiladi. Bosqinda bir nafar musulmon choʻpon oʻldirilgan, uning xotini esa asirga olingan.

## Hujum paytidagi voqea
Muhammad Banu Lahyon bosqinidan keyin Madinaga qaytgach, Uyona ibn Hisn al-Fazoriy va Banu Gʻatafon qabilasining otliqlari Muhammadning sogʻin tuyalariga hujum qilishgan. Ular Banu Gʻifor qabilasidan bir kishini oʻldirib, uning xotinini oʻgʻirlab ketishgan.

Amr ibn al-Akva nima boʻlayotganini payqab, ularning ortidan ergashgan va ularga oʻq otib, taʼqib davomida boshqalarni yordamga chaqirgan. Keyinchalik, Muhammad Madina aholisini bu vaziyatdan ogohlantirgan va musulmon otliqlarini qoʻshimcha kuch sifatida yuborgan.

## Yana qarang

* Muhammadning yurishlari roʻyxati

## Manbalar