open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Osiyo boʻrsigʻi

**Osiyo bo'rsigʻi** () — suvsarlar (Mustelidae) oilasiga mansub yirtqich sutemizuvchilar turi. Ular Rossiya hududida (Volgadan Janubiy Sibirgacha), Oʻrta Osiyoda, Moʻgʻulistonda, Xitoyda va Koreya yarim orolida yashaydi.

Osiyo boʻrsiqlari turmush tarzi jihatdan Yevropa boʻrsiqlariga oʻxshaydi (*Meles meles*), asosan tashqi koʻrinishida kattaligi va rangi bilan farqlanadi. Ular asosan bargli oʻrmonlarda yashaydilar, ba'zan dasht va yarim choʻlda ham uchraydi. Osiyo boʻrsiqlari tun hayvonlari hisoblanadi. Ular oʻsimliklar, umurtqasizlar, mayda kemiruvchilar va tipratikanlar bilan oziqlanadi. Ular murakkab tuzilishga ega boʻlgan chuqur oʻralarni qazishadi, koʻpincha bir nechta chuqurchalar bitta hayvonga tegishli boʻladi. Yashirin bosqichga ega boʻlgan uzoq (450 kungacha) homiladorlikdan soʻng, urgʻochilar 6 tagacha bola tugʻadilar. Shimoliy hududlarda Osiyo boʻrsiqlari qishda uxlaydi.

Bir-biriga oʻxshash diapazonlarda Osiyo boʻrsiqlarining Yevropa boʻrsiqlari bilan chatishishi sodir boʻladi.

## Manbalar
Baatara

**Baatara** sharsharasi Jabeil tumanida joylashgan (Livan togʻtizmasi). Suv tushishining balandligi 225 metr.

Baatara sharsharasi Livan togʻ tizmasida, Tannorin shahri yaqinida joylashgan.

Baatara sharsharasi speleolog Genri Koifu tomonidan 1952-yil kashf etgan.

U oʻzining ikkinchi nomini "Uch koʻprik gʻori" deb atalganligi sababli, vodiyga tushganda, oqim uchta tabiiy koʻprikdan oʻtadi, ularning har biri bir-birining ustiga joylashgan.

## Galereya

Fayl:Baatara waterfall, Lebanon 44144.JPG
Fayl:Baatara waterfall, Lebanon 44216.jpg
Fayl:Tannourine Falls - Baloo3 Bal3a (4041959887).jpg
Fayl:Baloo3 HDR - Tannourine falls (4056521853).jpg|alt=


## Havolalar
Chris Hughes

**Chris Hughes** (; 1983-yil 26-noyabrda tugʻilgan) — amerikalik tadbirkor eng yirik ijtimoiy tarmoqlardan biri boʻlgan Facebook ning asoschilaridan biri.

Massachusetts shtatining Endover shahridagi Fillips Akademiyasi bitiruvchisi. Harvard universitetida tahsil olgan. 2006-yilda tarix va adabiyot yoʻnalishi boʻyicha bakalavr darajasini olgan.

2004-yilda hali talaba boʻlgan Chris Hughes Mark Zuckerberg, Dustin Moskovitz va Eduardo Saverin bilan birgalikda keyinchalik dunyodagi eng yirik ijtimoiy tarmoqqa aylangan Facebookka asos solishadi. Ammo 2007-yilda Hughes Barack Obamaning saylovoldi kompaniyasida ishtirok etish uchun loyihani tark etishga qaror qiladi. AQShda prezidentlik saylovlari paytida Chris Hughes Barack Obamaning veb-saytini ishlab chiqish va uning ijtimoiy-axborot kompaniyasini boshqarish bilan shugʻullangan.

2009-yilda saylovlar tugagandan soʻng u General Catalyst venchur investitsiya kompaniyasida faoliyat olib boradi.

U dunyoni oʻzgartirish uchun ish olib borayotgan shaxslar va tashkilotlar oʻrtasida biznes aloqalarni oʻrnatish maqsadida ijtimoiy tarmoqlardan foydalanish istagi ustuvor gʻoya hisoblangan Jumo startapiga asos solgan.

Chris Hughes oʻzining besoqolbozligini yashirmaydi. 2011-yil yanvar oyida Nyu-Yorkda nikoh tengligini qoʻllab-quvvatlash maqsadida oʻtkazilgan ziyofatda Chris va uning jufti Sean Eldridge unashtirilganliklarini eʼlon qilishgan va 2012-yil 30-iyunda ular turmush qurishgan.

*[[Ijtimoiy tarmoq]]* (2010) filmida Chris Hughes obrazini Patrick Mapel gavdalantirgan
.

## Manbalar

## Havolalar
* CrunchBase veb-saytidagi profil
* Chris Hughesning portreti
Sawa Homare

**Homare Sava** (yaponcha:澤穂希 1978-yil 6-sentyabrda tugʻilgan, Fuchu, Tokio) – yaponiyalik futbolchi. 2011-yil Ayollar oʻrtasoda Jahon chempioni, 2010-yil Osiyo oʻyinlari chempioni.

## Sport karyerasi

Homare uzoq vaqtdan beri Yaponiyada ayollar futbolining eng yaxshi vakili hisoblanib kelinadi. 2004-yilda asli Sawa Osiyoning eng yaxshi futbolchisi deb topildi.

Sawa sportdagi faoliyatini juda erta boshlagan – shuning uchun 12 yoshida milliy chempionatning oliy ligasida ilk oʻyinlarini oʻtkazgan va 15 yoshida u milliy terma jamoadagi oʻyinlarda debyut qilgan hamda Filippin terma jamoasiga toʻrtta gol urgan. Kelajakda Homarening Yaponiya terma jamoasining har qanday yirik turnir uchun arizasidagi oʻrni deyarli ajralmas boʻlib qoladi. Homare beshta jahon chempionati va uchta olimpiadada qatnashgan. Umumiy hisobda Sawa terma jamoa libosida 205 marta maydonga tushib, 83 ta gol urgan.

2011-yilgi Jahon chempionatida Homare jamoa sardori sifatida Yaponiya terma jamoasini turnirda gʻalabaga olib keldi, bu yoʻlda turnirning eng yaxshi toʻpurari boʻldi va eng foydali futbolchi sovrinini qoʻlga kiritdi. Final uchrashuvining qoʻshimcha taymlarida Sawaning toʻplaridan biri yaponiyalik ayollarga durang keltirganini ham taʼkidlash joiz. 2011-yil oxirida u yilning eng yaxshi ayol futbolchisi deb topildi.

Homarening klubdagi faoliyati Yaponiya va AQSH klublarida oʻtgan. Yapon ayol oʻzining barcha jamoalarida asosiy tarkib futbolchisiga aylana olgan edi.
2012-yilning 9-yanvarida Shveysariyaning Syurix shahrida Sawa FIFA tomonidan yilning eng yaxshi ayol futbolchisi sovrini bilan taqdirlandi. U Martaning ketma-ket 5 marta FIFA tomonidan dunyoning eng yaxshi ayol oʻyinchisi sovrinlari seriyasini toʻxtatdi shuningdek, jinsidan qatʼiy nazar, yil oxirida yirik individual mukofotni qoʻlga kiritgan birinchi osiyolik odamga aylandi.
Oʻsha yilning fevral oyida Aya Miyama Sawadan Yaponiya terma jamoasi sardori lavozimini qabul qilib oldi.

2012-yilgi London Olimpiadasida Yaponiya oltin medal uchun oʻyinda AQSh bilan toʻqnash keldi va 1:2 hisobida magʻlub boʻldi. 2012-yil avgust oyida u xalqaro futboldagi faoliyatini yakunlaganini eʼlon qildi. 2012-yil oktabr oyida u 2012-yil FIFAda yilning eng yaxshi ayol futbolchisi nominatsiyasiga nomzod boʻldi va ovoz berish natijalariga koʻra 4-oʻrinni egalladi.

## Klubdagi statistika

## Manbalar

## Havolalar

* JFA players' Information
* 
* 
*
Vatandosh jangchilar yodgorligi (Peleduy)

**"Ulugʻ Vatan urushi yillarida halok boʻlgan vatandoshlar sharafiga oʻrnatilgan yodgorlik"** — Saxa Respublikasi (Yakutiya) Lenskiy Ulusdagi shahar tipidagi Peleduy shaharchasida „Ulugʻ Vatan urushi yillarida halok boʻlgan askarlar xotirasiga“ bagʻishlab oʻrnatilgan yodgorlik. Mintaqaviy ahamiyatga ega tarixiy va madaniy yodgorlik hisoblanadi.

## Umumiy maʼlumot
Ulugʻ Vatan urushidagi gʻalabadan soʻng, Saxa (Yakutiya) Respublikasining shahar va qishloqlarida halok boʻlgan askarlar xotirasiga bagʻishlangan yodgorlik va haykallar faol oʻrnatila boshlandi. Vatandosh askarlar haykali 1974-yilda Lenskiy Ulusdagi Peleduy qishlogʻining markazida, Panteleimon cherkovidan unchalik uzoq boʻlmagan Pobedi koʻchasi boʻylab, qishloq maktabi va shaharcha maʼmuriyati yonida oʻrnatilgan.

## Tarixi
Saqlanib qolgan arxiv maʼlumotlari va hujjatlariga muvofiq, Ulugʻ Vatan urushi yillarida frontga joʻnatish uchun koʻngillilar guruhlari tuzila boshlangan, iyul oyida qishloqning koʻplab aholisi Qizil Armiya safiga chaqirilgan. 1941-yilda Trans-Baykal harbiy okrugi Lenskiy tumanidan 893 kishini harbiy xizmatga chaqirgan. Keyingi yili — 791 kishi chaqilrilgan. Ulugʻ Vatan urushi yillarida Lenskiy tumanidan jami 3571 kishi safarbar qilingan; shundan 2873 kishi harbiy xizmatga jalb qilingan. 2563 nafari qaytgan, 1008 nafari vafot etgan yoki bedarak yo‘qolgan.

## Yodgorlik tavsifi
Peleduy qishlogʻidagi yodgorlik steladan iborat boʻlib, uning tepasida Sovet davlati ramzlari — oʻroq va bolgʻa joylashgan. Stelaning ostiga uch bosqichli poydevor qurilgan. Yodgorlikning butun majmuasi betondan yasalgan va toʻq jigarrangga boʻyalgan. Yodgorlikda oltin rangga boʻyalgan askar haykali markaziy oʻrin tutadi. Asosiy stendda Ulug‘ Vatan urushi qatnashchilarining ismlari va „Sening isming o‘lmas“, „Asrlar davomida yashab kelayotgan jasorat“ yozuvlari tushirilgan esdalik lavhalari o‘rnatilgan. Yodgorlik kompozitsiyasi atrofida archa, qaragʻay va qayin kabi daraxtlar oʻsgan.

Yodgorlik Rossiya Federatsiyasi xalqlarining madaniy merosi obyektlari roʻyxatiga kiritilgan va davlat muhofazasiga olingan. Yoqutiston ASSR Vazirlar Kengashining 1976-yil 31-dekabrdagi 484-sonli „Yoqut ASSR tarixiy va madaniy yodgorliklarining holati va muhofazasini yaxshilash chora-tadbirlari to‘g‘risida“gi qaroriga muvofiq yodgorlik madaniy meros obyektlari reestriga kiritilgan.

## Manbalar

## Havolalar

* Askarlar-vatandoshlar haykali. Peleduy Arxivnaya kopiya -da arxivlangan
Ayuk sharsharasi

**Ayuk sharsharasi** - Burlachenkova boʻshligʻidagi sharshara, Chepsi daryosining chap irmogʻi, Rossiyadagi Fanagoriyskiy qishlogʻidan 10 km uzoqlikda joylashgan.

## Tavsifi
Sharshara 2 kaskadli, yuqori pogʻonasining balandligi 4 m, pastki qismi 5 m. Sharshara uzoq vaqt davomida yumshoq tosh qumtoshda suv bilan toʻldirilgan 10 metrlik chuqurlik yaratdi. Bu sharsharaning alohida diqqatga sazovor joyi sifatida e'tirof etilishiga sabab boʻlgan. Suv koʻpikli, koʻzni qamashtiruvchi oq rangga ega, buning sababi suv yoriqlaridan hosil boʻlgan havo pufakchalarining koʻpligi.

## Nomining kelib chiqishi
Ayuk soʻzi adigecha Ayuko soʻzidan olingan boʻlib, "yomon, shafqatsiz vodiy" degan ma'noni anglatadi.

## Joylashuv va turizm salohiyati
Sharshara turizm ob'ekti hisoblanadi, chunki u oʻrmonda oqayotgan suvning shovqini, shuningdek, suv oqimlarining gʻayrioddiy rangi bilan ekzotik suzish uchun yaxshi imkoniyat yaratadi. Sharsharaga faqat yuqori oʻtish qobiliyatiga ega avtomobil yoki oddiy avtobusda yetib olish mumkin, avtobus sizni Chepsi daryosi boʻylab oʻtish joyiga olib boradi, shundan soʻng siz tuproq yoʻl boʻylab yana 6 km yurishingiz kerak boʻladi. Sharsharaga boradigan yoʻl oddiy va hatto tayyor boʻlmagan sayyohlar uchun ham mos keladi. Burlachenkova boʻshligʻi boʻylab sharsharaning tepasida qulay avtoturargoh mavjud.

## Havolalar
Muhammadi Begum

**Muhammadi Begum** (shuningdek, **Sayyida Muhammadi Begum** nomi bilan ham tanilgan) (1878-yil 22-may — 1908-yil 2-noyabr) — sunniy musulmon olimasi, urdu yozuvchisi va ayollar taʼlimi tarafdori. U *Tehzeeb-e-Niswan* islomiy haftalik jurnaliga asos solgan. U urdu jurnalini tahrir qilgan birinchi ayol sifatida tanilgan. U Sayyid Mumtoz Ali Deobandiyning rafiqasi edi. U, shunigdek, Hindistonning birinchi musulmon feminist ayoli.

## Biografiyasi
Muhammadi Begum 1878-yil 22-mayda Panjob shtatining Shohpur shahrida tugʻilgan. U urdu tilini oʻrgandi va Qur’onni yod olib, hofiz boʻldi. U 1886-yilda turmushga chiqqanidan keyin katta opasi bilan aloqada boʻlish uchun xat yozishni oʻrgangan.

1897-yilda u islom olimi va Dorul Ulum Deobandning bitiruvchisi Sayyid Mumtoz Ali Deobandining ikkinchi xotini boʻldi. U yangi turmush oʻrtogʻidan arab va fors tillarini oʻrgangan va ingliz, hind va matematikadan xususiy taʼlim olgan.

1898-yil 1-iyulda er-xotin ayollar uchun „*Tehzeeb-e-Niswan*“ nomli haftalik jurnalni chiqarishni boshladilar, bu jurnal Islomda ayollar huquqlari boʻyicha ilgʻor ishlardan biri hisoblanadi. Jurnal majburiy aliment bilan ajralinikohni bekor qilish, purda va koʻpxotinlikka barham berish haqidagi radikal gʻoyalarni nashr etdi. Muhammadi Begum urducha jurnalni tahrir qilgan birinchi ayol sifatida eʼtirof etilgan. U 1908-yildan vafotigacha „*Tehzeeb-e-Nisvon“ni* jurnalini tahrir qildi.

## Adabiy asarlari
Muhammadi Begum oʻttizta kitobning muallifi boʻlib, ular orasida „*Shareef Beti“ asari* ham bor boʻlib, bu asar, asosan, majburiy nikohga olib keladigan bolalarning uyushtirilgan nikohi xavfi haqida soʻzlardi. Quyida uning boshqa asarlari keltrilgan (Muhammadi Begum asarlari oʻzbek tiliga tarjima qilinmaganligi uchu oʻz tilida yozilgan):

* *Aaj Kal*
* *Safiya Begim*
* *Chandan Haar*
* *Adab e Muloqot*
* *Rafeeqe Aroos*
* *Khaanadari*
* *Sugar Beti*

## Vafoti va merosi
30 yoshida Muhammadi Begum 1908-yil 2-noyabrda Shimla shahrida vafot etdi. Uning nabirasi Naim Tohir *Sayyida Muhammadi Begum avr Unka Khandan* Sayyida Muhammadi Begim va uning oilasi nomi ostida arjimayi holini tuzgan. Uning oʻgʻli 1900-yilda tugʻilgan Imtiaz Ali Taj edi. U unga „Mera Taj“ (Mening tojim) laqabini qoʻydi, vaqt oʻtishi bilan u yetakchi dramaturgga aylandi. Uning qizi Vahida Begum vafotidan keyin jurnalining muharriri boʻldi va bir necha yildan soʻng Imtiaz Ali Toj bu lavozimni egalladi.

## Manbalar
Al Fateh SC

**Al-Fateh** — Saudiya Arabistonining Al Hasa shahrida joylashgan futbol klubi boʻlib, Saudiya Pro-ligasida oʻynaydi.

Al-Fateh 1958-yil 8-oktabrda tashkil etilgan va El-Xasaning eng qadimgi futbol klublaridan biri hisoblanadi. Shunga qaramay, klub 50 yil davomida eng yuqori saviyada oʻynay olmadi. 1998-1999-yilgi mavsumda u Ikkinchi divizion gʻolibiga aylandi va Birinchi ga yoʻl oldi. Biroq, ikki yil oʻtib, ular yana Saudiya Arabistonidagi uchinchi muhim ligaga uchib ketishdi. U yerda Al-Fateh keyingi ikki mavsumni oʻtkazdi, 2003-yilda yana Birinchi divizionga yoʻllanmani qoʻlga kiritdi. 2008-2009- yilgi chempionat yakunlariga koʻra, Al-Hasa jamoasi oʻz tarixida birinchi marta Saudiyaning asosiy ligasiga chiqdi.

Yuqori darajadagi debyut mavsumida Al-Foteh Pro-liganing oʻrtasi rolini oʻynadi. 2010-2011-yilgi chempionatning birinchi yarmidan soʻng klub tushib ketish zonasiga tushib qoldi, ammo keyin toʻqqizinchi oʻrinni egallab, vaziyatni toʻgʻirlashga muvaffaq boʻldi.

2012-2013-yilgi mavsumda Al-Fateh Saudiya Arabistoni chempionatida haqiqiy sensatsiyaga aylandi. Birinchi davrada durang natija qayd etilgach, ketma-ket yettita gʻalaba qozonib, turnir jadvalining yuqori pogʻonasidan joy oldi. Jamoa nafaqat unda qolib keta oldi, balki ikkinchi oʻrindan ochkolari sonini 8taga yetkazdi. Al-Fatehning ushbu turnirdagi eng yaxshi toʻpurari 17 ta gol bilan kongolik hujumchi Doris Fuakumputu boʻldi va u umumiy chempionat roʻyxatida ikkinchi oʻrinni egalladi. Bu muvaffaqiyat klubga 2014-yilda Osiyo chempionlar ligasida debyut qilish imkonini berdi. Al-Fateh xalqaro miqyosda muvaffaqiyatsizlikka uchradi va Eronning „ Fulad“, Oʻzbekistonning " Bunyodkor " va Qatarning " Al-Jaish " klublari bilan guruhda oxirgi oʻrinni egalladi. Qolaversa, jamoa faqat beshinchi turdayoq ilk bor gol urishga muvaffaq boʻldi. Milliy chempionatda uning ishlari ham unchalik yaxshi emas edi: joriy chempion yana oʻzining odatiy oʻrta dehqon rolini oʻynay boshladi. Mavsum oxirida Al-Fateh oʻzining bosh murabbiyi, 2008-yildan beri uni boshqargan va „Al-Hasa“ klubi tarixidagi barcha asosiy yutuqlar u bilan bogʻliq boʻlgan tunislik Fathi al-Jabalni tark etdi.

2014-2015-yilgi mavsum boshlanishidan oldin Al-Fatehning yangi ustozi "Real Madrid" ning sobiq futbolchisi Xuan Xose Maqueda edi. Ammo u Pro-liganing oltita turidan soʻng jamoani tark etdi, unda Al-Fateh faqat bitta gʻalaba va beshta magʻlubiyatga erisha oldi.

2016-2017-yilgi mavsum boshlanishidan oldin Al Fatehni portugaliyalik mashhur futbolchi Rikardu Sa Pintu boshqargan. Ammo uning qolishi yanada tezlashdi: u toʻrtinchi raunddan soʻng oʻz lavozimini tark etdi, shundan soʻng jamoa faqat bitta ochkoni qoʻlga kiritdi. Fathi al-Jabal klubga qaytdi, biroq murabbiyning oʻzgarishi natijalarga taʼsir qilmadi: klub turnir jadvalining soʻnggi pogʻonasidan joy oldi va birinchi gʻalabani faqat 11-turda qoʻlga kirita oldi.

## Manbalar

## Havolalar

* Klubning rasmiy sayti Arxivnaya kopiya -da arxivlangan )
Mio Otani

Mio Otani (kāngāngānī Otani Mio, 1979-yil 5-mayda Kokada tugʻilgan) — yaponiyalik futbolchi va hujumchi. 2003 va 2007-yillardagi jahon chempionatlari ishtirokchisi.

2003-yilgi jahon chempionatida Argentina terma jamoasiga qarshi xet-trik muallifi.

2004-yilda Afina Olimpiadasida milliy terma jamoa tarkibida ishtirok etgan.

Faoliyatini tugatgandan soʻng, u turli maktab jamoalarida murabbiy boʻlib ishladi.

2011-yil holatiga koʻra, u klub uchun eng koʻp gol urish boʻyicha milliy rekordga ega boʻlgan.

## Sport karyerasi

Nisbatan kichik jussali oʻyinchi boʻlsa-da, u *Nadeshio Japan* uchun gol mashinasi sifatida tanilgan, 2003-yilgi FIFA ayollar oʻrtasidagi Jahon chempionatida Argentinaga qarshi oʻyinda xet-trik qayd etgan va L-liganing toʻrtta golga ega  malikasiga aylangan, Afina Olimpiadasida u Shvetsiyaga qarshi dastlabki oʻyinda Eriko Arakavaning goliga assistentlik qilgan.

2005-yil 10-iyulda u oʻzining 114-oʻyinida jami 100 ta gol urdi, bu Yaponiya ayollar futbol ligasi tarixidagi eng koʻp gol egasi hisoblanishiga kifoya qildi.

2008-yilda u 11 yil davomida faoliyat yuritgan TASAKI Perule FK faoliyatini toʻxtatib qoʻyganligi sababli nafaqaga chiqdi va *Kyoto Seika Girls' Junior and Senior High School futbol* klubida murabbiy boʻlib ishladi. Yozda maktabda ochiq futbol maktabi ham tashkil etdi.

2012-yilda Serezo Osaka futbol maktabi murabbiyi boʻldi.

2013-yilda u Osaka Gakugei oʻrta maktabining ayollar futbol klubiga murabbiy etib tayinlangan. Yaponiya Futbol Assotsatsiyasi Milliy oʻquv markazi murabbiyi  U-13 Yaponiya ayollar saralash terma jamoasi murabbiyi.

2018-yilda u MIO Biwako Shiga Ladies U-15 uchun yordamchi murabbiy boʻldi.

## Milliy jamoadagi statistikasi

## Xalqaro maydondagi gollar

## Manbalar
Giper va gipoproteinemiya

***Giperproteinemiya*** - qon plazmasi oqsillari umumiy miqdorining oshishi boʻlsa, ***gipoproteinemiya*** - plazma oqsillari umumiy miqdorining kamayishi. (norma: umumiy oqsil - 7,4g/dL (6,4-8,3); albuminlar - 4,8g/dL (3,5-5,5); globulinlar - 2,3g/dL (2-3,5); Albumin/globulin nisbati (***A/G***) 1,7:1) )                                                                                                                         

## Gipoproteinemiya sabablari '''                                                                                                                                   '''
1.Ovqat tarkibida oqsillar yetishmovchiligi va zahiraning sarflanishi hisobiga yuzaga keladi. **                                       **

2.Spru kabi ichak kasalligi sababli malabsorbsiya sindromi gipoproteinemiya bilan bogʻliq. **                                     **

3.Gepatit, sirroz kabi jigar kasalliklari sababli jigarda oqsillar sintezi pasayishi bilan bogʻliq. **                                         **

4.Nefrotik sindrom kabi buyrak kasalliklari sababli oqsillarning buyrak bilan yoʻqotilishi bilan bogʻliq. **                             **

5.Qon yoʻqotish yoki keng yuzali kuyish sababli oʻtkir gipoproteinemiya kelib chiqadi. **                                                                 **

6.Irsiy analbuminemiya (genetik kasallik, albumin sintezi amalga oshmaydi). **                                                              **

7.Tugʻma afibrinogenemiya (genetik kasallik, qon ivish nuqsoni bilan tavsiflanadi). ** **

## Gipoproteinemiyaning effektlari
Plazma oqsillari miqdorining kamayishi osmotik bosim pasayishiga olib keladi hamda tana toʻqimalarida shish paydo boʻlishiga olib keladi. (*oqsil kamayishi hisobiga shish kelib chiqishi shishlar patogenezining bir yoʻli boʻlib, jarayon yuqorida koʻrib chiqilgan onkotik bosim pasayishi hisobiga boradi*).     

## Giperproteinemiya sabablari
1.Oʻtkir yalligʻlanish hollarida oʻtkir fazali oqsillar sintezi oshishiga sabab boʻladi (m: *C-reaktiv oqsil, alfa antitripsin, gaptoglobin, fibrinogen va seruloplazmin*).                         2.Miokard infarkti kabi toʻqima oʻtkir destruksiyasi oʻtkir fazali oqsillar sintezi oshishiga sabab boʻladi.                

3.Surunkali yalligʻlanish va Malignizatsiyada ham C-reaktiv koʻtarilishi kuzatiladi.                                                    

4.Mielom kasalliklarda suyak iligi anormal shakllanishi tufayli Bence-Jones deb nomlanuvchi oqsillar va mielom globulinlar miqdori oshishi kuzatiladi.

## Normal A/G nisbatining oʻzgarishi
A/G (albumin / globulin) nisbati normada 1,7:1 holatida boʻladi. Ammo, qachonki jigar kasalliklarida *albumin sintezi kamaysa* (Globulinlar bu vaqtda B limfotsitlardan sintezlanganligi sababli normal boʻladi) yoki globulinlar miqdori ortsa nisbat oʻzgarishi kuzatiladi.

## Manbalar
Sevgil Musayeva

**Sevgil Musayeva** (, , ) — Qrimlik jurnalist, „*Ukrayinska pravda*“ internet nashriyotining bosh muharriri va u Krym_SOS veb-portalini yaratish tashabbuskori hisoblanadi.

## Biografiya
1987-yil 18-iyunda Samarqand yaqinidagi Juma shahrida tugʻilgan Sevgil 1989-yildaoilasi bilan Qrimga Sovet Ittifoqida Qrim-tatarlarga nisbatan qoʻyilgan cheklovlar bekor qilinganda qaytadi. Ular Qrim viloyatining Kerch shahriga joylashdilar. 2004—2010-yillarda Kiyev universiteti jurnalistika institutida tahsil olgan. Oʻsha davrda Musayeva „*Ekonomichni novyny*“, „*Delo*“, „*Vlast deneg*“ kabi turli biznes axborot agentliklari va nashriyotlarida ham ishlagan. Ushbu ish faoliyati davomida Sevgil Musayevaning hamkasblari oldida mavqeyi oshdi. Sevgil juda ham mehnakash, talabchan muxbir sifatida boshqalardan ajralib turar edi.

2011-yilning iyunidan 2013-yilning avgustigacha Sergey Kurchenko tomonidan sotib olinmaguncha Forbes Ukrainada muxbir boʻlib ishlagan. Yevromaydon boshlanishi bilan Musayeva uning faoli boʻlgan va Facebookda Hubs loyihasi uchun hisobotlar yaratgan. Uning yaratgan hisobotlari hamma uchun tushinarli edi. 2014-yil fevral oyida Hubsni alohida biznes yangiliklari veb-portali sifatida ishga tushirdi va uning bosh muharriri sifatida oʻz ish faoliyatini davom ettirdi. Qrim Rossiya Federatsiyasi tomonidan anneksiya qilinganidan keyin Krym_SOS internet loyihasi asoschilaridan biriga aylandi. 2014-yil oktyabr oyidan Musayeva „*Ukrainskaya pravda*“ gazetasining bosh muharriri boʻlib oʻz ish faoliyatini davom ettirdi.

2016-yilda Sevgil *Musayeva „Kyiv Post“* tomonidan 30 yoshgacha boʻlgan yoshlar oʻrtasida oʻtkazilgan nominatsiyalarda eng yaxshi 30 mukofotga nomzod boʻldi.

## Manbalar
Samsung Galaxy S20

**Samsung Galaxy S20** — Samsung Electronics tomonidan ishlab chiqarilgan Android asosidagi smartfon. Samsung Galaxy S20 smartfoni, Samsung Galaxy S20+ va Samsung Galaxy S20 Ultra bilan birgalikda Samsung kompaniyasining San-Fransisko shahrida boʻlib oʻtgan Galaxy Unpacked 2020-yil 11-fevraldagi koʻrgazmasida namoyish etildi.

## Tarix
Samsung kompaniyasining San-Fransisko shahrida boʻlib oʻtgan Galaxy Unpacked 2020-yil 11-fevraldagi koʻrgazmasi Galaxy Z Flip taqdimoti bilan boshlandi, yana Galaxy Buds+ quloqchini namoyish etildi. Lekin mazkur marosimning asosiy qurilmalari — Samsung Galaxy S20, Samsung Galaxy S20+ va Samsung Galaxy S20 Ultra turkumidagi flagmanlar boʻldi. Telefonning nomi dastlab Galaxy S11 deb taxmin qilingan edi, chunki u avvalgi Galaxy S10 dan keyingi smartfon edi. Biroq, 2020-yil yanvar oyida ketma-ket sizdirilgan maʼlumotlar telefon nomini ochib berdi Galaxy S20. Bundan tashqari, telefonga oid tafsilotlar chiqarilishidan oldin keng tarqalib ketdi, shuning uchun telefonning texnik xususiyatlari va dizayniga oid deyarli barcha tafsilotlar chiqarilishidan oldin ma'lum bo'ldi. Leaker Maks Vaynbax haqiqiy telefonni chiqarilishidan bir oy oldin qo'lga kiritdi va bu odamlar taxmin qilgan hamma narsani tasdiqladi. Mutaxassislarning ta'kidlashicha, fevral oyigacha "kompaniya taqdim etishni rejalashtirayotgan barcha narsalar allaqachon sizib chiqib ketgan." Telefonning texnik xususiyatlariga oid jadvallardan tashqari, marketing materiallari va telefonlarning real hayotdagi tasvirlari ham sizdirilgan.

## Manbalar
Balayfossen

**Balaifossen** () Yevropadagi ikkinchi eng baland sharshara boʻlib, Norvegiyaning janubi-gʻarbiy qismida joylashgan. Hordaland viloyatida, Bergen shahridan 140 km sharqda joylashgan.

Balay daryosidan hosil boʻlgan. Balaifossenning balandligi 850 metr (boshqa manbalarga koʻra - 765 metr). Sharshara uchta kaskaddan iborat boʻlib, eng kattasining balandligi 452 metrni tashkil qiladi. Balaifossenning oʻrtacha kengligi taxminan 8 metrni tashkil qiladi. Suv oqimi - sekundiga 1 m³. Balaifossenga asosan erigan qor suvlari oqib ushgani sababli u yozda yoki kuzda sub oqimi kamayib turishi mumkin.

## Manbalar

## Havolalar

*
Rotaviruslar

*Rotaviruslar*- Kapsid ikki qavatli , virionning kattaligi genomi 65-75&nbsp;nm ikki ipli RNK dan iborat. Rotaviruslarning tashqi kapsidi V-galaktozidaza ta'sirida parchalanadi. Bundan hosil bo'lgan bir kapsidli virus infeksion xususiyatini yo'qotadi. Rotaviruslar tarkibida 10 tagacha polipeptid  va RNK transkriptaza topilgan.Virus turining ichida rotaviruslarning 4 xili bor shulardan 3 xili ko'p uchraydi. Virionlar 2 qavatli kapsid bilan qoplangan gemagglutinatsiya xususiyatiga ega. Kapsidining ichi 32 ta kapsomerdan iborat.

## Tarixi
Rotavirus turkumiga kiruvchi turlar 1973-yilda T.Flebet gastroenterit bilan kasallangan  bolalarnining ichagida topgan.
Urig'ning nomi virion morfologiyasidan olingan , rota lotincha g'ildirak degan ma'noni bildiradi 
## Ko'payishi
Odam viruslari hayvon viruslaridan farqli ravishda hujayra kulturalarida qiyin ko'payadi.Rotaviruslar maymun buyragidan tayyorlangan birlamchi kulturalarda yaxshi rivojlanadi. Virusning infeksion sikli 18-20 soatni tashkil etadi.
## Antigen tuzilishi
Susan Downey

**Susan Nicole Downey** (; 1973-yil 6-noyabr) — amerikalik kino prodyuseri. 2009-yil fevraligacha Dark Castle Entertainment hamraisi va Joel Silverning prodyuserlik kompaniyasi Silver Picturesda ishlab chiqarish boʻyicha ijrochi vitse-prezidenti boʻlib faoliyat yuritgan. Susan  Robert Downey Jr bilan turmush qurgan. 

## Filmografiyasi

### Ishlab chiqaruvchi

## Manbalar

## Havolalar

*
Osiyo oq tojli kalaosi

**Osiyo oq tojli kalaosi** () — karkidon qushlar oilasiga mansub qushlar turi, ushbu turda **oq tojli kalao** yagona qush hisoblanadi (*Berenicornis*). Bruney, Indoneziya, Malayziya, Myanma va Tailandda yashaydi. Ular yoʻqolib ketish xavfi ostida. Ularning tabiiy yashash joyi subtropik va tropik oʻrmonlardir.

Ularning uzunligi 83—102 santimetrga, og'irligi esa 1,3—1,5 kilogrammga yetadi. Erkaklar urgʻochilarga qaraganda kattaroq boʻladi. Patlari oq-qora rangda boʻladi. Bosh, boʻyin, koʻkrak va dumi oq, qolgan patlari qora rangda. Uning boshida toj shaklidagi oq patlari bor. Koʻz va tumshugʻi oʻrtasida va tomogʻida patlari yoʻq va terisi quyuq koʻk boʻladi. Tumshugʻi asosan qora rangda, tepa qismi sargʻish boʻladi. Aksariyat karkidon qushlar singari tumshugʻi tepasida qora dubulgʻa bor. Urgʻochilarda boʻyin va tanasining pastki qismi qora rangda boʻladi.

## Manbalar
Samsung Galaxy S20 Ultra

Samsung Galaxy S22 Ultra — Samsung Electronics tomonidan ishlab chiqarilgan Android asosidagi smartfon. Samsung Galaxy S20 Ultra, Samsung Galaxy S20+ va Samsung Galaxy S20 smartfoni bilan birgalikda Samsung kompaniyasining San-Fransisko shahrida boʻlib oʻtgan Galaxy Unpacked 2020-yil 11-fevraldagi koʻrgazmasida namoyish etildi.
## Tarix
Samsung Galaxy S20 Ultra, Samsung Galaxy S20+ va Samsung Galaxy S20 smartfoni bilan birgalikda Samsung kompaniyasining San-Fransisko shahrida boʻlib oʻtgan Galaxy Unpacked 2020-yil 11-fevraldagi koʻrgazmasida namoyish etildi.
## Texnik xususiyatlari
### Displey
Samsung Galaxy S20 Ultra Infinity-O turidagi — yuqori qismining oʻrtasida kamera uchun joy oʻyilgan displeyga ega. Samsung bu ekranlarni rasman Quad HD+ Dynamic AMOLED 2X deb atagan; HDR10+ sertifikatiga ega boʻlib, 120 gerslik chastotada kadr yangilanishini qoʻllab-quvvatlaydi. Samsung Galaxy S20 Ultra ekrani — 6,9 dyuymlik. Smartfon ultratovushli barmoq izi skaneri displeyning oʻziga joriy etilgan.
### Kamera
Galaxy S20 Ultra smartfonida
40 MP, ob’yektiv diafragmasi F/2,2, ko‘rish burchagi 80˚, avtofokus (old kamera);
12 MP, ob’yektiv diafragmasi F/2,2, ko‘rish burchagi 120˚;
108 MP, ob’yektiv diafragmasi F/1,8, ko‘rish burchagi 79˚, optik barqarorlashtirish;
48 MP, teleob’yektiv diafragmasi F/3,5˚, optik barqarorlashtirish;
3D ToF kamera moduli.

Galaxy S20 Ultra modelida 108 megapiksellik rejimdan 12 megapiksellikka dinamik o‘tish ham ko‘zda tutilgan. Bunda to‘qqizta piksel bittasiga birlashtiriladi va shu tariqa yorug‘likni qamrab olish ko‘lami kengayib, yakuniy surat sifati yaxshilanadi.
### Chipsetlar
Galaxy S20 Ultra apparat platforma asosini, sotilish hududiga qarab, Qualcomm Snapdragon 865 yoki Exynos 990 protsessori tashkil etadi. Tezkor xotirasi yangicha – LPDDR5 turiga mansub bo‘lib, Galaxy S20 Ultra modelida esa – 12/16 gigabaytlik. Doimiy xotira hajmiga kelsak, 128 va 512 gigabaytlik variantlarda bo‘lib, yana 1 terabaytgacha hajmli microSD-karta yordamida xotirani kengaytirish mumkin  .
## Manbalar
Basaseachi

**Basaseachi** () sharsharasi.Basaseachi daryosida joylashgan boʻlib, Meksikadagi ikkinchi eng katta sharshara hisoblanadi. Meksikaning shimoli-gʻarbiy qismidagi  Basaseachi milliy bogʻidagi mis kanyonidajoylashgan.

Basaseachi sharsharasi Sierra Madre togʻ tizmasida, Ocampo munitsipalitetida joylashgan.

Sharshara baland togʻlarda birlashib, kanyon devoridan pastga tushadigan Arroyo del Durazno va Arroyo de Basaseachi kabi ikkita oqim tomonidan hosillangan.

## Tarixi
Raramuri tilida Bassaseachi koyotlar joyi yoki sharshara degan ma'noni anglatadi.
AFC U-23 Osiyo kubogi finali 2022

**AFC U-23 Osiyo kubogi finali 2022** — 2022-yil 19-iyun kuni Toshkent shahridagi Milliy stadionida 23-yoshga qadar futbolchilar oʻrtasida boʻlib oʻtgan Osiyo kubogi final uchrashuvi.
## Finaldagi oʻyinlar

## Finalga yoʻl

## Oʻyin



## Manbalar

## Yana qarang
* AFC U-23 Osiyo chempionati 2022
Julius Nyerere xalqaro aeroporti

**Julius Nyerere xalqaro aeroporti**  Tanzaniyaning eng yirik shahri boʻlgan Dar es Salaam shahridagi xalqaro aeroport. U shahar markazidan 12 kilometr (7,5 milya) janubi-gʻarbda joylashgan. Aeroport Afrika, Yevropa va Yaqin Sharqqa parvozlarni amalga oshiradi. U mamlakatning birinchi prezidenti Julius Nyerere sharafiga nomlangan.

## Tarix

2005-yil oktabr oyida „Dar-es-Salam xalqaro aeroporti“ ( „Mualimu Julius Kambaraje Nyerere xalqaro aeroporti“ deb oʻzgartirildi.) va 2006-yil 1-noyabrda „Julius Nyerere xalqaro aeroporti“ (). 1980- yildan 2004-yilgacha aeroportdan 9 501 265 nafar yoʻlovchi foydalangan, bu kuniga taxminan 2770 yoʻlovchini tashkil etadi.

2013-yil aprel oyida Tanzaniya aeroportlari boshqarmasi Gollandiyaning Royal BAM Group/BAM International kompaniyasi bilan yiliga 3,5 million yoʻlovchini tashish quvvatiga ega 3-terminalning birinchi bosqichini qurish boʻyicha 275 milliard TSHlik shartnoma imzoladi. 2015-yil noyabr oyida qurilishning ikkinchi bosqichi ham ushbu kompaniyaga 110 million dollarlik shartnoma uchun topshirildi, bu esa yangi terminalning loyiha quvvatiga yiliga yana 2,5 million yoʻlovchini qoʻshish imkonini beradi. 3-terminal qurib bitkazilgandan soʻng, 2-terminal faqat mahalliy yoʻlovchilarga xizmat koʻrsatishi kutilmoqda. Temir yoʻl qurish va aeroportni shahar bilan bogʻlash rejalashtirilgan; Aeroexpress uchun vagonlar 2014-yilda sotib olingan.

## Statistika

Aeroportda quyidagi aviakompaniyalar ishlaydi:

### Yoʻlovchi

### Yuk tashish

## Taʼmirlash va kengaytirish

2022-yil fevral oyida Tanzaniya aeroportlari maʼmuriyati Julius Nyerere xalqaro aeroportida (JNIA) toʻrt yulduzli mehmonxona va savdo majmuasini rivojlantirish rejalarini eʼlon qildi.

## Statistika

## Baxtsiz hodisalar

* 1950-yil 3-yanvarda United Air Services aviakompaniyasining VP-TAT roʻyxatiga ega Avro Anson C.19 layneri Dar-es-Salomga qoʻnayotganda halokatga uchradi. Yuk tashuvchi samolyotning ikkala uchuvchisi ham halok boʻlgan.
* 1989-yil 18-mayda Aeroflot Il-62 samolyoti Angolaning Luanda shahridan havoga koʻtarilgandan soʻng janubiy afrikalik tomonidan oʻgʻirlab ketilgan. Terrorchi granata bilan qurollangan va samolyot yoʻlovchilarini, ular orasida Afrika milliy kongressi aʼzolarini ham garovga olishga uringan. Qaroqchi kabinaga kirishga urinayotganda qoʻriqchi tomonidan otib oʻldirilgan. Samolyot rejalashtirilgan toʻxtash bilan Dorus-Salomda parvozini davom ettirdi.
* 2014-yil 11-aprel kuni Kenya Airways aviakompaniyasining Embraer ERJ-190AR samolyotida KQ-482 reysi kuchli yomgʻir ostida qoʻnishda muammoga duch keldi. Samolyot uchish-qoʻnish yoʻlagidan chiqib ketdi. Barcha yoʻlovchilar va ekipaj aʼzolari evakuatsiya qilindi, hech kim halok boʻlmadi, 3 nafar yoʻlovchi yengil jarohatlar bilan qutulib qoldi.

## Manbalar
Émilie Andéol

**Émilie Andéol** (; tugʻ. 1987-yil 30-oktyabr, Bordeaux, Yangi Akvitaniya, Fransiya) — fransiyalik dzudochi, 78 kgdan ortiq vazn toifasida, Fransiya terma jamoasi aʼzosi. 2016-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari chempioni, 2014-yilgi dzudo boʻyicha Yevropa chempioni, 2015-yilgi Yevropa oʻyinlari chempioni, Yevropa va Jahon chempionati sovrindori, toʻrt karra Fransiya chempioni.

## Faoliyati
1987-yilda Émilie Andéol Bordeaux shahrida tugʻilgan. 2012-yilda u Rimda (Italiya) boʻlib oʻtgan Jahon kubogi turnirida va yil oxirida Abu-Dabidagi (Birlashgan Arab Amirliklari) Gran-pri turnirida gʻolib chiqdi.

2013-yil boshida u Parijda (Fransiya) „Katta dubulgʻa“ turnirida beshinchi oʻrinni egalladi. Oʻsha yili Budapeshtda (Vengriya) boʻlib oʻtgan dzudo boʻyicha Yevropa chempionatida finalda sloveniyalik Lucija Polavderga yutqazib, kumush medalni qoʻlga kiritdi. 2013-yilda Rio-de-Janeyroda (Braziliya) boʻlib oʻtgan dzudo boʻyicha Jahon chempionatida u uchinchi oʻrin uchun kechgan bahsda Koreya Respublikasi sportchi Lee Jeong-eunga magʻlub boʻldi.

2014-yilda u Yevropa chempioni boʻldi va Jahon chempionatida bronza medalini qoʻlga kiritdi. 2015- yilda u Yevropa oʻyinlari chempioni boʻldi. 2016-yilda Qozonda (Rossiya) boʻlib oʻtgan Yevropa chempionatida u chorak finalda boʻlajak Yevropa chempioni turkiyalik Kayra Sayit tomonidan chetlashtirildi, keyin esa takroriy oʻyinda germaniyalik Carolin Weissga yutqazdi. 2016-yilning may oyida Bokuda (Ozarbayjon) „Katta dubulgʻa“ turkumiga kiruvchi turnirda uchinchi oʻrinni egalladi.

2016-yilda Rio-de-Janeyroda (Braziliya) boʻlib oʻtgan Yozgi Olimpiada oʻyinlarida 78 kgdan ortiq vazn toifasida kubalik dzudochi Idalys Ortizni magʻlub etib, chempion boʻldi.

2018-yil 12-avgust kuni u oʻzining Facebook sahifasida Olimpiada oʻyinlaridagi oltin medalini qoʻlga kiritganidan ikki yil oʻtib, sport karerasini yakunlayotganini rasman eʼlon qildi. 2019-yil dekabr oyidan boshlab u „Fondation Ippon“da loyiha menejeri.

2021-yilda Tokioda (Yaponiya) Yozgi Olimpiada oʻyinlari paytida u France Télévisions uchun maslahatchi boʻlgan va Rodolphe Gaudin bilan dzudo boʻyicha voqealarni sharhlagan.

## Mukofotlar
2016-yil 30-noyabr Faxriy legion ordeni chevaleri unvoni bilan taqdirlandi.

## Manbalar
Sulaves kalaosi

**Sulaves kalaosi** () — karkidon qushlar oilasiga mansub qushlar turi. Ilgari u *[[Osiyo kalaosi|Aceros]]* urugʻi tarkibiga kiritilgan.

Sulaves kalaosining patlari qora, tumshugʻi sariq, dum patlari oq, koʻz atrofida patsiz terisida och koʻk rangli dogʻlar bor. Oyoqlari quyuq va tomoq terisi quyuq koʻk rangda. Erkaklarda boshning boʻyin va yuz qismi qizgʻish jigarrang, koʻzlari esa toʻq sariq-qizil rangda. Tumshugʻining tepasida baland qizgʻish dubulgʻa bor. Ayolning yuzi va boʻyni qora, dubulgʻasi sariq, koʻzlari jigarrang.

U Indoneziya uchun endemik boʻlib, Sulavesi, Butung,  , Muna va    orollarining tropik yashil oʻrmonlarida tarqalgan.

## Manbalar
Hind karkidon qushi

**Hind shoxi** () — karkidon qushlar turkumiga mansub turlardan biri. Janubiy Osiyodan Hindistongacha va Shri-Lankadan sharqda Borneo oroliga qadar boʻlgan tropik oʻrmonlarida yashaydi.

 Hind karkidon qushi katta tur boʻlib, uzunligi 65 sm ga etadi. Ular asosan qora rangda boʻladi, qorni, tomoq va dumining pastki qismi oq rangga ega. Sariq tumshugʻida katta dubulgʻa bor, u asosan qora rangda. Erkak va urgʻochilarning koʻrinishi bir xil. Yosh qushlarning dubulgʻasi kichikroq boʻladi.

Tumshugʻi faqat tashqi koʻrinishida kuchli koʻrinadi. Bu qushlar oʻzlari uchun uya qurishga qodir emas va faqat tayyor uyalarni qidirib topishadi. Urgʻochisi 2 tadan 3 gacha oq tuxum qoʻyadi, keyin u ichkaridan uya devorlari yopadi. Inda axlat tashlash va erkak qush keltirgan ozuqani yeyish uchun kichik teshik qoldiriladi.

Hind karkidon qushlari meva, baliq va mayda sutemizuvchilar bilan oziqlanadi.

## Manbalar


## Havolalar

* Индийская птица-носорог в списке охраняемых видов Всемирного союза охраны природы
Shoh Tahmaspning Shohnomasi

**Shoh Tahmaspning ''Shohnomasi*** () – [[Katta Eron|Buyuk Eron]] milliy eposi boʻlgan „*Shohnoma*“ ning eng mashhur tasvirlangan qoʻlyozmalaridan biri va fors miniatyurasi sanʼatining yuksak naʼmunasidir. Bu, ehtimol, hozirgacha ishlab chiqarilgan matnning, eng toʻliq tasvirlangan qoʻlyozmasi boʻlishi ham mumkin. Yaratilganda qoʻlyozma 759 sahifadan iborat boʻlib, ulardan 258 tasi miniatyuradir. Bu miniatyuralar hukmdorlar [[Shoh Ismoil Safaviy|Shoh Ismoil I]] va [[Tahmosb I|Shoh Tahmasp I]] davrida Tabrizdagi qirollik ustaxonasi rassomlari tomonidan qoʻlda chizilgan. U tugallangach, „*Shohnoma''“ 1568-yilda Usmonli sultoni Salim II ga sovgʻa qilingan. Sahifa hajmi taxminan 48 x 32 sm boʻlib, matn eng yuqori sifatda, nastaʼliq yozuvida yozilgan. Qoʻlyozma 1970-yillarda parchalanib ketgan va sahifalari hozir butun dunyo boʻylab turli toʻplamlarda saqlanmoqda.


Fayl:Shah Tahmasp I in the mountains (cropped).jpg|Tahmasp I ning yagona ishonarli „portreti“. Farrux beg tomonidan chizilgan va uni bir paytlar koʻrgan boʻlishi mumkin.
Fayl:Sultan Muhammad Tiran Zahhak.jpg|Zahhokning oʻlimi.
Fayl:"Firdausi's Parable of the Ship of Shi'ism", Folio 18v from the Shahnama (Book of Kings) of Shah Tahmasp MET DP107118.jpg|"Taqdir kemasi (shialik kemasi)" masali.
Fayl:Dust Muhammad, The Story Of Haftvad And The Worm, Folio From The Shahnama Of Shah Tahmasp ca. 1540 Sadruddin Aga khan Collection.jpg|Dust Muhammad, Haftvad va Qurt Qissasi.
Fayl:"The Angel Surush Rescues Khusrau Parviz from a Cul-de-sac", Folio 708v from the Shahnama (Book of Kings) of Shah Tahmasp MET DT11260.jpg|Farishta Surush Xusrav Parvizni qutqarishi


## Manbalar
Pinkfong

**Pinkfong** () — Janubiy Koreyaning o'quv-ko'ngilochar kompaniyasi The Pinkfong Company (sobiq SmartStudy) ning bolalar ta'lim brendi. Global mahsulot ishlab chiqaruvchi kompaniyada 4000 dan ortiq bolalar videolari, qo'shiqlari, o'yinlari va ilovalari mavjud.

## Manbalar

## Havolalar

*
Baby Shark

**"Baby Shark"** (tarjimasi „Chaqaloq Akula“) — bolalar qoʻshigʻi va tegishli raqs. 2020-yil noyabr oyida Pinkfong versiyasi 7 milliarddan ortiq koʻrish bilan barcha davrlarning eng koʻp koʻrilgan YouTube videosiga aylandi. 2022-yilning yanvar oyida u 10 milliard tomoshaga erishgan birinchi YouTube videosiga aylandi.

Ushbu video ilk marotaba 2016-yil 18-iyunda YouTube platormasiga joylangan.

## Manbalar

## Havolalar

*
Astroviruslar

**Astroviruslar**  (  ) 1975 yilda inson axlatida elektron mikroskop yordamida topilgan viruslar oilasi.

*Picornaviridae* va **  bilan bir qatorda astroviruslar bir zanjirli genomik (+) RNKga ega boʻlgan konvertsiz viruslarning uchinchi oilasi hisoblanadi  . Inson astroviruslari yosh bolalarda va kattalarda gastroenteritning sabablaridan biri hisoblanadi  asosan emish yoshidagi yoki 1 yoshdan 6 yoshgacha boʻlgan bolalarda ko'p uchraydi .

## Alomatlar
Bolalar va kattalarda gastroenteritni keltirib chiqaradi. Asosiy alomatlar diareya, ko'ngil aynishi, qusish, bezovtalik va qorin og'rig'i. Infektsiyalanganlar kasalxonaga yotqizilishi shart emas, chunki kasallik belgilari qisqa vaqt ichida o'z-o'zidan yo'qoladi  .

## Diagnostika
Elektron mikroskopiya, IFAimmunofluoresans, PCR usullari mavjud.Infektsiyalangan odamlarning najaslarida virusli zarralar, antigenler yoki nuklein kislotalarni aniqlashi mumkin .

Real vaqtda PCR usuli ommaviy ravishda  inson astroviruslarining barcha genotiplarini aniqlashda tezkor usulda aniqlash  imkonini beradi .

## Virion
Astrovirus infektsiyasiga qarshi emlash yoki virusga qarshi vosita yo'q. Chunki virus o'z antigenini o'zgartirib turadi. Shaxsiy gigiena kasallanish ehtimolini kamaytiradi. Ko'p odamlarning qon zardobida antitelolarning topilishi ,astroviruslarning aholi orasida keng tarqalganligini bildiradi. 6 oylik bolalar orasida 45% va 5-10 yoshdagilarning 75% dan antitelo topilgan.

## Morfologiyasi
Astrovirus virionlarining diametri taxminan 28-35 nm, shakli ikoseadr va yulduzsimon shaklga ega, besh yoki olti qirraga ega. Viruslar kapsidni o'z ichiga olmaydi, genom RNK bilan ifodalanadi  .

## Tasniflash
Astroviruslar oilasiga ikkita avlod kiradi: sutemizuvchilarda uchrovchi  *yuqumli Mamastrovirus* (19 tur) va *qushlarda  uchrovchi Avastrovirus* (3 tur). Turlar ham serovarlarga bo'linadi  .

## Yana qarang

* Rotaviruslar
* Virus Norwalk

## Manbalar
Yekaterina Dolgorukova

**Yekaterina Alekseyevna Dolgorukova** (1712-1747) rus zodagon xonimi, Rossiya podshosi Pyotr II bilan unashtirilgan ammo podshohning bevaqt o'limi sababli to'y bo'lmagan. Tug'ilgan joyi Varshava Polsha. Otasi Aleksey Grigorovich Dolgurokov. Onasi Praskovya Yurevna Xilkova. Bobosi Yuriy Xilkov. Buvisi Anna Lopukina. Vafot etgan joyi Rossiya imperiyasi novgorod viloyati.

## Biografiya
U rus shahzodasi Aleksey Dolgorukovning qizi va knyaz Vasiliy Lukich Dolgorukovning jiyani edi. U akasi Ivan bilan birgalikda  Varshavada  qadrdon bobosi Gregori Fjodorovitjning uyida o'sib ulg'aygan. Xabar qilinishicha, u va Avstriya elchisi Melissimo bir-birlarini sevib qolishgan. 1729 yil 19-noyabrda Ekaterina  podshoh bilan rasman unashtirildi, unga "Hazrati imperator kelin" unvoni berildi va ertasi kuni Golovinskiy saroyiga ko'chirilgan.  Sevgilisi Melissimo esa  surgun qilindi.

1730-yilda podshoh Pyotrning o'limi tufayli to'y hech qachon bo'lmagan. Uning oilasi Dolgorukovlar Ekaterina Alekseyevnani Rossiya imperatori Ketrin I kabi hukmron imperator sifatida o'rnatishga harakat qilishdi, ammo  bu harakatlar muvaffaqiyatga erisha olmadilar. Ekaterina Alekseyevna saroyni tark etdi va imperator Anna Ivanovnaning talabi  bilan butun oilasi bilan birga  Beryozovga  surgun qilindi.

1740-yilda u Tomsk monastiriga majburan joylashtirildi. 1741-yilda Rossiya imperatori Yelizaveta tomonidan ozod qilindi va kutuvchi xonim etib tayinlandi. 1745-yilda Robert Bryusning (1668-1720) o'g'li general-leytenant graf Aleksandr Romanovich Bryusga turmushga chiqdi. U 1747-yilda sovuqdan shamollash tufayli  vafot etdi.

## Manbalar
Alex Graham (producer)

**Alex Graham** (Aleks Grem) — 1953-yilda tugʻilgan shotlandiyalik televizion produser va jurnalist.

Glazgoda (Shotlandiya) tugʻilgan Alex Graham sobiq Hamilton akademiyasi maktabida va Glazgo universitetida tahsil olgan, soʻngra 1978-yilda London City universitetining jurnalistika boʻyicha diplomini olgan. 1976-yilda Glazgo universitetida oʻqib yurgan chogʻida u davlat xarajatlarini qisqartirishning universitet talabalariga taʼsirini koʻrsatuvchi „So you think you know about the cuts“ nomli filmida hamkorlik qilgan.

Bradford Telegraph va Argus va The Sunday Times gazetalarida jurnalist sifatida ishlagan. Graham 1979-yilda London Weekend televideniesi jamoasiga qoʻshildi va u 1983-yilda Diverse Productions ga ishga oʻtdi. Channel 4 ning „Diverse Reports“ va „The Media Show“ kabi dolzarb masalalar seriyasining muharriri boʻldi. 1987-yilda Wall to Wall Television Ltd. teledasturlarini ishlab chiqarish kompaniyasini tashkil etgan Graham oʻshandan beri koʻplab mashhur dasturlarni yaratish va ishlab chiqarish bilan shugʻullanadi, jumladan, The 1900 House; The 1940s House; A Rather English Marriage; Who Do You Think You Are va New Tricks.

Wall to Wall savdo jurnali Real Screen tomonidan dunyodagi eng yaxshi yettita mustaqil produserdan biri deb topildi va koʻplab mukofotlarga sazovor boʻldi, jumladan, BAFTA; Emmi; Qirollik televideniye jamiyati va Peabody mukofotlari va 2009-yilda oʻzining birinchi hujjatli filmi „Man on Wire“ uchun Oskarni qoʻlga kiritdi. 2007-yilda Wall to Wall Shed Media Group plc tarkibiga kirdi, uning boshqaruv aʼzosi Alex Graham eng yirik aktsiyadorlardan biri hisoblanadi. Shuningdek, u Sheffild xalqaro hujjatli filmlar festivali boshqaruvi aʼzosiva Kino va televideniye uchun produserlar jamiyatining (PACT) sobiq raisi, hozirda uning homiylar guruhining aʼzosi.

Alex Graham — Qirollik televideniye jamiyati va Qirollik sanʼat jamiyati aʼzosi, Bornmut universiteti Media maktabining tashriflar boʻyicha xodimi. 2016-yil sentabr oyida Graham Guardian Media guruhini boshqaradigan Scott Trust raisi etib tayinlandi va yil oxirida Dame Liz Forganning oʻrnini egallaydi.

## Manbalar

## Havolalar
* Real Screen television and film trade magazine
* University of Bournemouth
Bezimyanniy sharsharasi

**Bezimyanniy** sharsharasi Aibga togʻining janubiy yonbagʻrida, Bezimyanka daryosining yuqori oqimida joylashgan boʻlib, Aibga qishlogʻidan 4 km shimolda joylashgan. Sharsharaning uchta pogʻonasi orasidagi farq 75 m ni tashkil qiladi. Rossiyaning Krasnodar oʻlkasidagi eng baland sharshara hissoblanadi.

Sharshara hududi 1988-yil 26-yanvarda qoʻriqlanadigan hududlar roʻyxatiga kiritilgan.

Bezimyanniy sharsharasi Abxaziya chegarasi yaqinida joylashganligi sababli unga tashrif buyurish uchun maxsus ruxsatnoma yoki Sochi viloyati hududida doimiy yashash uchun ruxsatnoma talab qilinadi.

## Havolalar

## Adabiyotlar

* *Samoilenko A.* Kuban uchun qoʻllanma
* *Losova S.* *P.* Krasnodar oʻlkasining tabiat yodgorliklari
Ikki shoxli karkidon qushlar

**Ikki shoxli karkidon qushlar**, yoki **kalao**, yoki **gomrai** () — karkidon qushlar oilasiga mansub qushlar turkumi.

## [[Areal]] va turmush tarzi
Ular Janubi-Sharqiy Osiyo mamlakatlarida, shuningdek Butan, Nepal, Hindiston va Xitoyning janubiy chegara hududlarida yashaydilar. Gomrai tropik oʻrmonlarning soya joylari juft yoki kichik guruhlarda yashaydi. Uyalarni yerdan baland boʻlgan tabiiy daraxt kovaklariga qurishadi. Ular asosan mevalar bilan oziqlanadi.

## Tasniflash
2020-yil oktabr holatiga koʻra ushbu urugʻga 3 ta tur kiritilgan:

* *[[Ikki shoxli kalao|Buceros bicornis]]* Linnaeus, 1758 — Ikki shoxli kalao, yoki katta hind kalaosi, yoki katta hind karkidonlari, yoki kalao, yoki gomrai
* Buceros hydrocorax Linnaeus, 1766 — Jigarrang kalao, yoki olovli gomrai
* Buceros rhinoceros Linnaeus, 1758 — Malay kalaosi, yoki malay gomrai

## Adabiyotlar

* Kemp A. C. (2001). Family Bucerotidae (Hornbills). pp.&nbsp;436–523 in: del Hoyo J., Elliott A., & Sargatal J. eds. (2001). *Handbook of the Birds of the World.* Vol. 6. Mousebirds to Hornbills. Lynx Edicions, Barcelona. ISBN 84-87334-30-X.

## Manbalar
SpaceX CRS-20

**SpaceX CRS-20** (shuningdek, **SpX-20** nomi bilan ham tanilgan) NASA bilan Commercial Resupply Services (CRS) shartnomasi doirasida Xalqaro Kosmik Stantsiyasini taʼminlash dasturida SpaceX Dragon avtomatik yuk fazo kemasinig yigirmanchi parvozidir.

Shartnomaning birinchi bosqichi boʻyicha soʻnggi missiya va birinchi avlod Dragon kosmik kemasining soʻnggi uchirilishi. Shartnomaning ikkinchi bosqichidagi missiyalar Dragon 2 kemasining yuk versiyasi yordamida amalga oshiriladi.

Bu 2017-yil fevral va 2018-yil dekabr oylarida avvalroq SpaceX CRS-10 va SpaceX CRS-16 missiyalarida foydalanilgan kosmik kemaning qaytariladigan kapsulasi uchun uchinchi parvozdir.

## Parvoz
Fevral oyining oxirida, parvozga tayyorgarlik koʻrilayotganda uskunani odatdagiday tekshirish paytida, raketa tashuvchining ikkinchi bosqichi klapani uzatmasining notoʻgʻri ishlayotganligi aniqlandi. SpaceX eng xavfsiz va eng maqbul variant raketa tashuvchining bosqichini almashtirish deb qaror qildi va uchirish maydonida boʻlgan va keyingi parovzga tayyorgarlik koʻrayotgan yana bir ikkinchi bosqichdan foydalandi. Parvoz bir necha kunga kechiktirildi.

Kanaveral burnidagi SLC-40 parvoz majmuasidan Falcon 9 raketa tashuvchisining uchirilishi 2020-yil 7-mart kuni soat 04:50 UTC da boʻlib oʻtdi. Parvozdan taxminan 10 daqiqa oʻtgach, kosmik kema orbitaga chiqdi va quyosh batareyalarini ochdi.

## Yaqinlashishi va tutashtirilish
2020-yil 9-mart kuni kema Xalqaro Kosmik Stantsiyaga bogʻlandi. Birinchi boʻlib, UTC soat 10:25 da Dragon yuk fazo kemasi Jessica Meir tomonidan boshqariladigan Kanadarm2 robot qoʻli tomonidan ushlab olindi. Keyin, ushbu qoʻl yordamida kema yaqinroqga tortildi va 12:18 UTC da nihoyat XKSning Harmony modulining nadir tutashuv uzeliga tutashtirildi.
## Manbalar