open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ibrohimjon Asqarov

**Ibrohimjon Rahmonovich Asqarov** (1949-yil 6-oktyabr, Jalaquduq tumani, Andijon viloyati, Oʻzbekiston SSR) — oʻzbekistonlik olim, kimyo fanlari doktori, professor.
## Biografiyasi
Ibrohimjon Asqarov 1949-yil 6-oktyabrda Andijon viloyati Jalaquduq tumanida tavallud topgan. 1965—1970-yillarda Andijon davlat pedagogika instituti kimyo-biologiya fakultetini tamomlagan. 1975—1987-yillarda Andijon davlat tibbiyot institutining kimyo kafedrasida assistent, katta oʻqituvchi, dotsent, oʻquv boʻlimi boshligʻi lavozimlarida faoliyat yuritgan. 1987—1993-yillar Andijon davlat pedagogika instituti kimyo kafedrasining mudiri, kimyo-biologiya fakulteti dekani, Andijon davlat Universitetining oʻquv ishlari boʻyicha prorektori lavozimida ishlagan. Hozirgi kunda Ibrohimjon Asqarov Oʻzbekiston Respublikasi Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi huzuridagi Oliy attestatsiya komissiyasi kimyo, kimyoviy texnologiya, farmatsevtik tadqiqotlar va xalq tabobati fanlari boʻyicha ekspertlar kengashi raisi sifatida faoliyat yuritib kelmoqda.
## Ilmiy faoliyati
1991-yilda doktorlik dissertatsiyasini muvaffaqiyatli himoya qilib, kimyo fanlari doktori ilmiy darajasini olgan.  

Ilmiy faoliyati davomida 30 dan ortiq ixtirolari uchun patent olgan va ularni amaliyotga joriy qilgan, shuningdek, 1100 dan ortiq ilmiy maqolalari respublika va xalqaro ilmiy jurnallarda chop etilgan. Olimning umumtaʼlim maktablari 7, 8, 9-sinf oʻquvchilari uchun „Kimyo“ darsligi oʻzbek, rus, qozoq, qirgʻiz, tojik, turkman, qoraqalpoq tillarida chop etilgan, 10-sinf oʻquvchilari uchun „Kimyo (organik kimyo)“ darsligi, „Organik kimyo“, „Tovarlar kimyosi“, „Fitoterapiya“, „Dalillarga asoslangan xalq tabobati usullari“, „Kimyo (Anorganik kimyo. Akademik litseylar uchun chuqurlashtirilgan kimyo fanidan darslik)“ kabi darsliklar, „Kimyo asoslari“, „Kimyodan test“, „Oʻzbekistonlik kimyogar olimlar“, „Tabobat Qomusi“, „Sirli tabobat“, „Tovarlar kimyosi va xalq tabobati“, „Anemiya va uni xalq tabobati usullari bilan davolash“ kabi 70 dan ortiq monografiyalar va oʻquv-qoʻllanmalar muallifi. 

Ibrohimjon Asqarov tashabbusi bilan 2018-yilda Oʻzbekistonda tibbiy-ilmiy faoliyat bilan shugʻullanuvchilar „Tabobat“ akademiyasi tashkil qilingan boʻlib, ushbu akademiyaga olimning oʻzi rais etib saylangan. 2020-yilda Ibrohimjon Asqarov, kimyo fanlari doktori, professor R.Nuriddinov, Kanadaning Toronto Universiteti professori F.Polyak, Latviya Fanlar akademiyasi prezidenti, akademik I.Kalvinshlar bilan hamkorlikda oʻsimlik moddalari asosida virusli kasalliklar profilaktikasi uchun „AC-CURCUMIN“, „ANTICOVIR“, „ANTIVIR 101“, „ACKOROVIR“ va „NONI ANTIVIR“ kabi yangi biologik faol oziq-ovqat qoʻshilmalarini ixtiro qildilar. Olim tomonidan 2019-yilda „Xalq Tabobati Plyus“ ilmiy-ommabop jurnali tashkil etilgan.

= Yutuqlari =
1992-yilda „Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan ixtirochi va ratsionalizator“ faxriy unvoni bilan taqdirlangan.1992-yilda „Xalq taʼlimi aʼlochisi“, 2021-yilda Oʻzbekiston Respublikasi mustaqilligining 30 yilligi esdalik koʻkrak nishoni, 2025-yilda „Mehnat shuhrati“ ordeni bilan taqdirlangan. 

## Manbalar
Đorđe Ivelja

**Đorđe Ivelja** (; 1984-yil 30-iyun, Bakka Palanka, SFRY) – serb futbolchisi, yarim himoyachi.

## Faoliyati

### Jamoasi
Oʻzining tugʻilgan shahri Bačka Palanka futbol maktabi va „Bačka“ va Belgrad OFK futbol maktabi oʻquvchisi. U futbolchilik faoliyatini 2002-yilning yanvar oyida boshlagan va OFK klubining yoshlar jamoasiga qoʻshilgan. 2008-yilgacha ushbu jamoa tarkibida boʻlgan, unchalik taniqli boʻlmagan klublarda ijara asosida oʻynagan. 2008-yilda Buxarestning Rapidiga oʻtdi, ammo uning tarkibida oʻz oʻrniga ega boʻlmadi. 2010-yilda Oʻzbekistonning „Nasaf“ jamoasida oʻynagan boʻlsa, 2011-yilda u bilan 5 yillik shartnoma tuzib, Lyublyananing „Olimpiya“ klubiga oʻtgan.

### Terma jamoada
Milliy terma jamoa tarkibida 2007-yilgi yoshlar oʻrtasidagi Yevropa chempionatida ishtirok etdi va u yerda finalga chiqdi (serblar finalda turnir mezbonlari Gollandiyaga yutqazishdi).

## Manbalar

## Havolalar
* 
* 
*
Salohiddin Asamov

**Salohiddin Asamov (**1930—1997, Oʻzbekiston) — Sovet iqtisodiy, davlat va siyosiy arbobi. 1956-yildan KPSS (b) aʼzosi. „Nishon“ davlat naslchilik zavodi direktori, Toshkent viloyat Kengashi ijroiya qoʻmitasi raisi, Oʻzbekiston Kompartiyasi Boysun tuman qoʻmitasi 1-kotibi, Gʻuzor hududiy ishlab chiqarish kollektivi boshligʻi, Oʻzbekiston SSR Qishloq xoʻjaligi vazirining 1-oʻrinbosari.

## Hayoti va faoliyati
1930-yilda tugʻilgan. Millati oʻzbek.

Mehnat faoliyatini 1955-yildan iqtisodiy, ijtimoiy va siyosiy ishlarda boshlagan. 1955—1988-yillarda sovxoz chorvachilik boʻyicha bosh mutaxassis, Qashqadaryo viloyati Qarshi tumani „Nishon“ davlat naslchilik zavodi direktori, Oʻzbekiston Kompartiyasi Boysun tuman qoʻmitasi 1-kotibi, Gʻuzor hududiy ishlab chiqarish kollektivi boshligʻi boʻlib ishlagan.

Keyinchalik fermer xoʻjaligi va sovxoz boʻlimi raisi, Samarqand QVP ijroiya qoʻmitasi raisi, Oʻzbekiston Kompartiyasi Qashqadaryo viloyat qoʻmitasi 1-kotibi, Oʻzbekiston SSR qishloq xoʻjaligi vazirining 1-oʻrinbosari, Toshkent viloyat Kengashi ijroiya qoʻmitasi raisi, Oʻzbekiston SSR Qishloq xoʻjaligi vazirligi fan, texnika va ilgʻor tajriba yutuqlarini targʻib qilish va joriy etish boshqarmasi boshligʻi, Qorakoʻlchilik Butunrossiya ilmiy-tadqiqot instituti ilmiy xodimi boʻlib ishlgan. SSSR Oliy Kengashining VII-chaqiriq deputati etib saylangan. Salohiddin Asamov bir necha yillik samarali faoliyati uchun 1971-yil Mehnat Qizil Bayroq ordeni bilan taqdirlanadi.

## Mukofotlari
* Mehnat Qizil Bayroq ordeni (1971-yil);
* Mehnat Qizil Bayroq ordeni (1972-yil);
* Mehnat Qizil Bayroq ordeni (1973-yil).

## Manbalar

## Havolalar
* Asamov
Erkin Xushvaqtov

**Erkin Xushvaqtov** (1959-yil 5-sentyabr Qashqadaryo viloyati, Shahrisabz tumani, Chambil qishlogʻi) — oʻzbek adabiyotining isteʼdodli yozuvchisi, „Mehnat shuhrati“ ordeni sohibi.

## Tarjimai holi
Dramaturg Erkin Xushvaqtov 1959-yil 5-mart kuni Qashqadaryo viloyati Shahrisabz tumanidagi Chambil qishlogʻida dunyoga keldi. U Abdulla Qodiriy nomidagi Toshkent davlat madaniyat institutining rejissyorlik fakultetida (1978—1983), Oʻzbekiston davlat sanʼat institutining oliy dramaturgiya bosqichida (1998—2000) tahsil oldi.

## Faoliyati
Erkin Xushvaqtov oʻz mehnat faoliyatini Oʻzbek davlat drama teatrining rejissyor yordamchisi boʻlib faoliyat yuritishdan boshladi (1985—1987). Shundan keyin „Diydor“ nomli teatr studiyasida aktyor (1989—1990), Oʻzbek Milliy akademik Drama teatrida yorituvchi (2001—2004) vazifasida faoliyat olib bordi. 

## Ijodi
Uning Oʻzbek Milliy akademik Drama teatrida Abdulla Qodiriyning „Mehrobdan chayon“ romani boʻyicha sahnalashtirilgan asari (1994), „Chimildiq“ (1996), „Mashrab“ (1997), „Qalliq oʻyini“ (2002), „Qirmizi olma“ (2002), „Andishali kelinchak“ (2005), „Rashk“ (2008), „Sizsiz oʻtmas kunlarim“ (2010), „Koʻngil“ (2011) nomli asarlari asosida filmlar sahnalashtirilgan. Oʻzbek davlat drama teatrida „Eski muhabbat“ (2004), Respublika yosh tomoshabinlar (2004) va Respublika qoʻgʻirchoq (2007) teatrlarida „Choʻpqoʻgʻirchoq“, Respublika yosh tomoshabinlar teatrida esa „Halollik tilab keldim“ (2010) nomli pyesalari xalqqa taqdim etildi. „Chimildiq“, „Bir kuni Afandi“, „Vafo“, „Zumrat va Qimmat“ adabiy asarlari asosida filmlar suratga olindi. Erkin Xushvaqtovning „Azon ovozi“ (1991), „Chimildiq“ (1998), „Andishali kelinchak“ (2005), „Halollik tilab keldim“ (2009) pyesalar toʻplami chop etildi. Bundan tashqari „Mehmonjonlardan aylanay“ nomli ssenariysi asosida 15 qismdan iborat  boʻlgan teleserial ham tasvirga olindi.

## Mukofotlari
Dramaturg „Mehnat shuhrati“ ordeni (2002), „Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan madaniyat xodimi“ unvoni (2011) bilan mukofotlangan.

## Manbalar
Orzu Mahmudov

**Orzu Mahmudov** (1910—1970) — sovet va oʻzbek davlat va partiya yetakchisi, Oʻzbekiston KP Samarqand viloyat qoʻmitasi birinchi kotibi (1959—1964).

## Hayoti va faoliyati
Orzu Mahmudov 1910-yilda dehqon oilasida tavallud topgan. Millati oʻzbek.

Mehnat faoliyatini 1929-yil Samarqand viloyatida maktab oʻqituvchisi sifatida boshlagan. 1929—1956-yillarda Jomboy tuman Kengashi ijroiya qoʻmitasi raisi, Oʻzbekiston Kompartiyasi (b) Paxtakor tumani qoʻmitasi birinchi kotibi, Oʻzbekiston KP (b) Samarqand viloyati qoʻmitasining uchinchi kotibi, Samarqand viloyati Kengashi ijroiya qoʻmitasi raisi, Oʻzbekiston KP (b) Qashqadaryo viloyati qoʻmitasi birinchi kotibi, Oʻzbekiston Kompartiyasi (b) Qoraqalpogʻiston oblasti qoʻmitasi birinchi kotibi lavozimlarida faoliyat yuritgan.

Keyinchalik Samarqand viloyati Kengashi ijroiya qoʻmitasi raisi, Oʻzbekiston Kompartiyasi Samarqand viloyati qoʻmitasining birinchi kotibi, Samarqand QFY ijroiya qoʻmitasi raisining oʻrinbosari lavozimlarida faoliyat yuritgan.

1941-yildan 1958-yilgacha VKP (b) aʼzosi boʻlgan. KPSS Markaziy Qoʻmitasi huzuridagi qayta tayyorlash kurslarini tamomlagan.

### Faoliyati
* 1929—1939-yillar — maktab oʻqituvchisi (Qoradaryo, Bulungʻur, Jomboy tumani), maktab direktori (Oʻzbekiston SSR Jomboy tumani), Jomboy tumani xalq taʼlimi boʻlimi boshligʻi (Samarqand viloyati),
* 1940—1943-yillar — Jomboy tuman Kengashi ijroiya qoʻmitasi raisi,
* 1943—1946-yillar — Oʻzbekiston Kompartiyasi (b) Paxtakor tumani qoʻmitasi birinchi kotibi;
* 1946-yil — Oʻzbekiston KP (b) Samarqand viloyati qoʻmitasining uchinchi kotibi;
* 1946—1950-yillar — Samarqand viloyati Kengashi ijroiya qoʻmitasi raisi,
* 1950—1952-yillar — Oʻzbekiston KP (b) Qashqadaryo viloyati qoʻmitasi birinchi kotibi;
* 1952—1956-yillar — Oʻzbekiston Kompartiyasi (b) Qoraqalpogʻiston oblasti qoʻmitasi birinchi kotibi,
* 1958—1959-yillar — Samarqand viloyati Kengashi ijroiya qoʻmitasi raisi,
* 1959—1963-yillar — Oʻzbekiston Kompartiyasi Samarqand viloyati qoʻmitasining birinchi kotibi;
* 1963—1964-yillar — Oʻzbekiston Kompartiyasi Samarqand viloyati qoʻmitasining birinchi kotibi;
* 1964-yildan beri — Samarqand QFY ijroiya qoʻmitasi raisining oʻrinbosari.

SSSR Oliy Kengashining 4 va 6-chaqiriqlari deputati.

## Mukofotlari
* Lenin ordeni
* Vatan urushi ordeni
* Mehnat Qizil Bayroq ordeni
* Qizil yulduz ordeni
* „Faxriy nishon“ ordeni

## Manbalar
* Oʻzbek Sovet Ensiklopediyas : [14 jildda. ] / AN OʻzSSR, Ch. ed. oʻzbek boyqushlar. ensiklopediyalar; [Ch. ed. Zufarov K. A. ]. — Toshkent: oʻzbek. boyqushlar. ensiklopediya.
* Mahmudov Arzi
Yashin Babayev

**Yashin Amanovich Babayev** (1967-yl 26-mart, Romitan tumani, Buxoro viloyati, Oʻzbekiston SSR) — oʻzbekistonlik olim, qishloq xoʻjaligi fanlari doktori, professor.
## Biografiyasi
Yashin Babayev 1967-yil 26-mart kuni Romitan tumani Toshmachit qishlogʻida ziyoli oilasida tugʻilgan. Toshkent qishloq xoʻjaligi institutining agronomiya fakultetini tamomlagan (1991). 1992—1993-yillarda Oʻzbekiston Gʻoʻza seleksiyasi va urugʻchiligi ilmiy-tadqiqot instituti „Tezpishar va past boʻyli gʻoʻza navlari seleksiyasi“ laboratoriyasi laboranti, 1993—2001-yillarda ushbu laboratoriyaning kichik ilmiy xodimi, katta ilmiy xodimi, 2001—2005-yillarda shu institutning ilmiy kotibi, 2005—2006-yillarda institutning bosh direktori, 2007—2012-yillarda institutning „Gʻoʻza urugʻchiligi va urugʻshunosligi“ laboratoriyasi mudiri, 2012—2013-yillarda institut direktorining ilmiy ishlar boʻyicha oʻrinbosari, 2013—2014-yillarda institutning „Gʻoʻza urugʻchiligi va urugʻshunosligi“ laboratoriyasi mudiri, 2015—2016-yillarda Paxta seleksiyasi, urugʻchiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti „Intensiv tipga mansub gʻoʻza navlari sseleksiyasi“ laboratoriyasi mudiri, 2016—2020-yillarda Paxta seleksiyasi, urugʻchiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti ilmiy kotibi, 2021-yildan Paxta seleksiyasi, urugʻchiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy-tadqiqot institutining „Intensiv gʻoʻza navlari seleksiyasi“ laboratoriyasi mudiri lavozimida faoliyat yuritib kelmoqda.
## Ilmiy faoliyati
Olim analitik, transgressiv va konvergent seleksiya usullarini qoʻllash hamda ularni takomillashtirish asosida intensiv, tezpishar, yuqori mahsuldor, vertitsillium va fuzarium vilt zamburugʻlarining yangi virulent patogenlariga bardoshli, tola chiqimi yuqori (38-40%) va sifati IV—V tipga javob beradigan yangi gʻoʻza navlarini yaratish boʻyicha ilmiy tadqiqotlar olib boradi. 115 dan ortiq ilmiy maqolalar va tezislar hamda 1 ta risola  gʻoʻzaning S-8290, S-8294, S-8295, S-8296 va S-8292, S-8297 navlari muallifi. Oʻzbekiston Respublikasi mustaqilligining 25 yilligi va 2019-yilda esa Oʻzbekiston Respublikasi qishloq xoʻjaligi fidoyisi koʻkrak nishoni bilan taqdirlangan.
## Manbalar
Jahongir Oʻrozov

**Jahongir Oʻrozov** (2004-yil 18-yanvarda tugʻilgan) – oʻzbekistonlik professional futbolchi, himoyachi pozitsiyasida oʻynaydi. Oʻrozov 2023-yilgi FIFA U-20 Jahon chempionati 2023 musoboqasi ishtirok etgan. 2024-yil avgust oyidan Oʻzbekistonnining „Dinamo“ jamoasi futbolchisi. 

## Futbolchilik faoliyati
Jahongir Bunyodkor akademiyasi tarbiyalanuvchisi hisoblanadi. 2021-yilgi masvum oldidan Bunyodkor jamoasi bilan ilk rasmiy shartnomasini imzolagan. Bunyodkor jamoasidagi debyut oʻyinini 2022-yil Oʻzbekiston Superligasi 1-turida Jizzaxning „Soʻgʻdiyona“ jamoasiga qarshi „Bunyodkor“ stadionida oʻtkazgan. 2023-yilgi mavsumda Jahongirga Turkiya jamoasidan taklif tushgan. 2023-yil 16-avgustda Turkiya Birinchi ligasida ishtirok etuvchi „Eyüpspor“ jamoasi bilan 5 yillik shartnoma imzolagan. Turkiya klubi Jahongirni Toshkentning „Bunyodkor“ klubidan 300 ming yevroga sotib olgan.

2024-yilgi mavsum yozgi transfer kunlari davrida Eyupspor jamoasi Jahongirni yetarli oʻyin amaliyotiga ega boʻlmayotganligi sababli Samarqandning „Dinamo“ jamoasi ijaraga bergan.

## Terma jamoadagi faoliyati
Oʻzbekiston U-20 terma jamoasida 2022-yilda Ravshan Haydarov qoʻl ostida debyut qilgan. 2023-yilda AFC U-20 Osiyo kubogi 2023 va FIFA U-20 Jahon chempionati 2023 musoboqalarida terma jamoada asosiy futbolchilardan biri boʻlgan va barcha oʻyinlarda toʻliq harakat qilgan.

## Yutuqlar

*  AFC U-20 Osiyo kubogi chempioni: 2023
*  Turkiya Birinchi ligasi gʻolibi: 2023/2024

## Manbalar

## Havolalar

* Jahongir Oʻrozov Soccerway sayti
* Jahongir Oʻrozov  Transfermarkt sayti
* Jahongir Oʻrozov  OʻzPFL sayti
Xuddamul Furqon

**Xuddamul Furqon** () — Afgʻonistonda 1966-yilda tuzilgan siyosiy partiya. Partiya lideri Muhammad Ismoil Mojadidiy hisoblangan. Partiya islomchilik va aksilkommunistlik gʻoyalarini ilgari surgan. Xuddamul Furqon kommunistik va maoistik gʻoyalar asosida tuzilgan partiyalarga qarshi chiqqan Afgʻonistonning birinchi partiyasi hisoblanadi. Partiya aʼzolarining asosiy qismini ziyoli qatlam tashkil etgan. Partiya lideri musulmonlar orasida ancha obroʻli kishi boʻlgan. Xuddamul Furqon partiyasining „Haqiqat ovozi“ nomli gazetasi boʻlgan.

## Tugatilishi
1979-yilda Mojadidiy va uning oilasi Afgʻoniston demokratik respublikasi hukumati tomonidan hibsga olinadi (ularning taqdiri nomaʼlum). Mojadidiyning qamalishi ortidan Xuddamul Furqon partiyasi Afgʻoniston islomiy inqilobi harakatiga qoʻshilib ketadi.  
## Manbalar
Qora Xatamov

**Qora Xatamov** — Sovet iqtisodiy, davlat va siyosiy arbobi, Lenin ordeni, Mehnat Qizil Bayroq ordeni, „Hurmat belgisi“ ordeni, „Mehnat jasorati uchun“ ordenlari sohibi, Sotsialistik Mehnat Qahramoni. SSSR Harbiy-dengiz floti vazirligining Oʻrta Osiyo dengiz kemasi kapitani. 1941-yildan KPSS aʼzosi. Chordjou va Surxondaryo viloyatlari kengashlari deputati.

## Hayoti va faoliyati
Qora Xatamov 1907-yil 10-iyulda Turkmanistonning Lebap viloyatining (hozirgi Xalach) Palvart qishlogʻida tugʻilgan. Millati turkman.

Qora Xatamov oʻz mehnat faoliyatini 14 yoshida boshlagan. U daryo karvonida dengizchisi boʻlib ishlagan. Amudaryoda kemalar paydo boʻlgach, u Oʻrta Osiyo dengiz kemachiligi korxonasiga ishga boradi. 1926—1928-yillarda „Dzerjinskiy“ va „Mehnat“ kemalarida boshqaruvchi va kapitan yordamchisi boʻlib ishlagan. 1933—1938-yillarda „15 let Oktyabrya“, „Bolshevik“, „Atabaev“, „Dexkanin“ kemalarining kapitani boʻlgan. Bir muncha vaqt u kapitan yordamchisi boʻlib ishlagan.

Ulugʻ Vatan urushining ogʻir yillarida u Amudaryo boʻylab paxta, gʻalla, jun va boshqa yuklar tashilgan kema karvonlarini boshqargan. 1941-yilda KPSS(b)/KPSS safiga qoʻshildi. 1947—1960-yillarda Oʻrta Osiyo davlat kemachilik kompaniyasining „Iosif Stalin“ va „Chardjou“ kemalari kapitani (1956-yildan — SSSR Harbiy dengiz floti vazirligi tasarrufida) boʻlgan. 1952-yilda Oʻrta Osiyo dengiz qoʻmondonlik maktabini tamomlagan.

SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1960-yil 3-avgustdagi Farmoni bilan Qora Xatamov Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni, Lenin ordeni hamda „Oʻroq va Bolgʻa“ oltin medali bilan taqdirlandi. 1960—1965-yillarda u Peredovik va Papanin kemalarining kapitani, keyinchalik Perov kemasining kapitani boʻlgan. 1973-yildan nafaqaga chiqqan. 1978-yil 4-martda vafot etgan. Surxondaryo viloyati Termiz shahrida dafn etilgan. Chordjou va Surxondaryo viloyatlari kengashlari deputati, Turkmaniston Kompartiyasi XIII va XIV qurultoylariga delegat etib saylangan.

## Mukofotlari
Lenin ordeni (05.11.1954, 03.08.1960),

Mehnat Qizil Bayroq ordeni (04.05.1971),

„Hurmat belgisi“ ordeni (28.01.1950, 23.05.1953),

„Mehnat jasorati uchun“ (12.02.1949).

## Manbalar
Afgʻoniston islomiy partiyasi (Yunus Xolis)

**Afgʻoniston islomiy partiyasi (Yunus Xolis partiyasi, Xolis islomiy partiyasi)** (; Hezb-e Islami Khalis) — Afgʻonistondagi siyosiy partiya. 1979-yilda Muhammad Yunus Xolis tomonidan Gulbiddin Hikmatyor boshchiligidagi Afgʻoniston islomiy partiyasidan ajratib olingan va oʻz qarshilik harakatini boshlagan.
## Afgʻoniston fuqarolar urushidagi ishtiroki
Yunus Xolis partiyasi Afgʻonistondagi sovetlarga qarshi kurashgan „Peshovar yettiligi“ ittifoqi tarkibiga kirgan. Uning mashhur qoʻmondonlari orasida Abdulhaq Amiriy, Amin Vardak, Jaloliddin Haqqoniy, va „Tolibon“ harakatining asoschisi Mulla Umarlar boʻlgan.

1992-yil fuqarolar urushida mujohidlar gʻalabasi va Afgʻonistonda kommunistik tuzumning qulashi ortidan Xolis partiyasi Afgʻoniston Islom Davlati hukumatining Islomiy koalitsiyasi tarkibiga kirgan. Afgʻonistonda toliblar bosh koʻtargach Yunus Xolis va uning partiyasi „Tolibon“ harakati bilan qoʻshilib ketgan. 2001-yil „Tolibon“ hokimiyati barham topgach Yunus Xolis Afgʻonistonda yashirinib yurgan va amerika harbiylariga qarshi urush ochgan. Yunus Xolis 2006-yil 20-iyul kuni vafot etgan.
## Yunus Xolis vafotidan keyin
2006-yil Yunus Xolis vafot etgach uning oʻgʻli, „Tolibon“ harakatining rasmiy vakili Anvar al-Haq Mujohid va Kobul gubernatori Azizulloh Din Muhammad oʻrtasida partiyaga yetakchilik qilish borasida raqobat kuchayib ketadi. 2014-yilgi Afgʻonistondagi prezidentlik saylovida Azizulloh Din Muhammad shu partiya nomidan Ashraf Gʻanini qoʻllab-quvvatlagan.
## Manbalar
Vladimir Qodirov

**Vladimir Nikolayevich Qodirov** — Sovet iqtisodiy, davlat va siyosiy arbobi. 1955-yildan KPSS aʼzosi. Oʻzbekiston KP Surxondaryo viloyat qoʻmitasi kotibi, Oʻzbekiston LKSM Surxondaryo viloyat qoʻmitasi boʻlim mudiri, Termiz davlat pedagogika instituti rektori, Surxondaryo viloyat komsomol qoʻmitasi birinchi kotibi va Oʻzbekiston Kompartiyasi Samarqand viloyat qoʻmitasining 1-kotibi.

## Hayoti va faoliyati
1929-yilda Surxondaryo viloyati Termiz shahrida tugʻilgan.

1955-yildan — iqtisodiy, ijtimoiy va siyosiy ishlarda faol boʻlgan. 1955—1974-yillarda viloyat komsomol komiteti instruktori, pedagogika bilim yurti oʻqituvchisi, boʻlim mudiri, Surxondaryo viloyat komsomol qoʻmitasi birinchi kotibi, raykom birinchi kotibi, Surxondaryo viloyati Komsomol komiteti kotibi boʻlib faoliyat yuritgan. Keyinchalik Oʻzbekiston, Termiz davlat pedagogika instituti rektori, Oʻzbekiston Kompartiyasi Markaziy Komiteti maʼmuriy organlar boʻlimi mudiri, Oʻzbekiston Kompartiyasi Samarqand viloyat qoʻmitasining 1-kotibi sifatida faoliyatini davom ettirgan.

## Faoliyati
1947-yilda Termiz pedagogika bilim yurtini tamomlagan. 1947-yildan beri— Oʻzbekiston komsomol (LKSM) viloyat qoʻmitasi instruktori. 1953-yilda Samarqand davlat universitetini tamomlagan.

1953—1954-yillarda — pedagogika bilim yurti oʻqituvchisi.

1954—1959-yillarda — Oʻzbekiston LKSM Surxondaryo viloyat qoʻmitasi boʻlim mudiri, 1-kotibi.

1959-yilda — Oʻzbekiston KP Sherobod tuman qoʻmitasining 1-kotibi.

1959—1963-yillarda — Oʻzbekiston KP Surxondaryo viloyat qoʻmitasi kotibi.

1963—1966-yillarda — KPSS Markaziy Komiteti huzuridagi Ijtimoiy fanlar akademiyasi talabasi.

1966—1967-yillarda — Oʻzbekiston SSR Termiz davlat pedagogika instituti rektori.

1967—1973-yillarda — Oʻzbekiston Kompartiyasi Markaziy Komiteti maʼmuriy organlar boʻlimi mudiri.

1973-yil apreldan — 1974-yil 4-oktyabrgacha— Oʻzbekiston KP Samarqand viloyat qoʻmitasining 1-kotibi.

SSSR Oliy Kengashining IX-chaqiriq deputati etib saylangan. 1974-yilda Samarqand viloyatida vafot etgan.

## Mukofotlari

* Oktyabr Inqilobi ordeni
* Mehnat Qizil Bayroq ordeni
* Hurmat belgisi ordeni

## Manbalar
Zilziladan ogohlantirish tizimi

## Kirish

**Zilziladan ogohlantirish tizimi -** seysmik to'lqinlarni aniqlash, prognoz qilish va zilzila sodir bo'lgan joyni yaqin atrofidagilarni ogohlantirish uchun mo'ljallangan texnologiya tizimidir. Ushbu tizimning asosiy maqsadi odamlarga va avtomatlashtirilgan tizimlarga samarali tayyorgarlik ko'rish va javob berish uchun qisqa bo'lsa ham vaqt berishdir. Bu orqali qurbonlar soni va moddiy zararlarni kamaytiradi.

## Zilziladan ogohlantirish tizimlarining komponentlari

* **Seysmik datchiklar**: Zilzilalar natijasida yuzaga kelgan yer harakatlarini aniqlaydigan *qurilmalar*. Ular seysmik xavfli hududlar bo'ylab strategik tarzda joylashtirilgan va ma'lumotlarni *markaziy tizim*ga yetkazadi.
* **Markaziy tizim**: seysmik sensorlardan to'plangan ma'lumotlar ko'rib chiqadi hamda zilzila magnitudasi va joyini aniqlash uchun ma'lumotni tahlil qiladigan markaziy ishlov berish tizimi.
* **Aloqa tarmoqlari**: Zilzila aniqlangandan va tahlil qilingandan so'ng, ogohlantirish xabari turli aloqa kanallari, jumladan, mobil ilovalar, favqulodda eshittirish radiolari va aholiga murojaat qilish uchun ommaviy tarmoqlar orqali tarqatilinadi.

## Zilziladan ogohlantirish tizimlarining ishlashi

Quidagi ro'yhat orqali zilziladan ogohlantirish tizimlarining ishlash ketma-ketligini ko'ramiz:

**Aniqlash**: Seysmik datchiklar yer harakatlarini doimiy ravishda kuzatib boradi va g'ayrioddiy seysmik faollik aniqlanganda, tizim bu zilzila yoki boshqa aloqador buzilish ekanligini aniqlash uchun ma'lumotlarni taqqoslaydi va qayta ishlaydi. (1- infografikada ko'rsatilgan)

**Tahlil**: Markaziy tizim bir nechta sensorlardan ma'lumotlarni oladi va zilzila joyi, magnitudasi va potentsial ta'sirini hisoblab chiqadi.

Tahlil qilinganidan so'ng, xabar matni tayyorlaniladi(masalan: "Ushbu hududa 'x' darajadagi zilzila bo'lishi kutilmoqda") va shu bilan birga tavsiyalar ham beriladi (masalan: "Binolarni tark eting yoki daraxt va osma simlar yo'q joyga chiqing").

“O‘zbekiston Respublikasi aholisi va hududining seysmik xavfsizligini ta’minlash tizimini yanada takomillashtirishga oid qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida"gi prezident qarori qabul qilindi.Unga ko‘ra, joriy yilning 1-dekabridan mamlakatda kuchli zilzilalar haqida erta ogohlantirish milliy tizimi bosqichma-bosqich ishga tushiriladi.Mazkur tizim doirasida O‘zbekiston va unga chegaradosh hududlardagi seysmik hodisalarning monitoringi real vaqt rejimida yuritiladi.

Zilzila o‘chog‘iga yaqin ikki va undan ortiq seysmik stansiyalarda kuchli (5 va undan yuqori balli) tebranishlar aniqlanganda “Kuchli zilziladan ogohlantirish” mobil ilovasi orqali aholiga qisqa soniyalarda respublikaning aniqlangan hududlarida kuchli zilzila kuzatilishi to‘g‘risida tezkor xabarnoma yuboriladi.

## Manbalar
Uydirma hadislarning buyuk toʻplami

***katta toʻqima hadislar jamlanmasi*** (), Abul-Faraj ibn al-Jauziy (vaf.- 1201) tanqid qilish uchun toʻplagan toʻqima hadislar toʻplamidir.

## Tavsif:
Kitob hadis sifatida keltirilgan, muallif tomonidan uydirma (*mavduʻ*) deb eʼlon qilingan va keyin mavzu boʻyicha tartiblangan rivoyatlardan iborat. *Al-Mavduatni* An-Navaviy taʼriflagan, taxminan ikki jildni egallagan koʻplab rivoyatlarni oʻz ichiga oladi . U soʻnggi nashrda berilgan raqamlash boʻyicha taxminan 1847ta rivoyatdan iborat boʻlib, hozirda qoʻshimcha maʼlumot beruvchi koʻplab izohlar bilan toʻrt jildda nashr etilgan.

## Tanqid
imom Navaviy (vaf. −1277) kitobni  deb eʼlon qilib boʻlmaydigan koʻplab hadislarni oʻz ichiga olganligini tanqid qilgan. Ulardan baʼzilari, As-Suyutiyga koʻra, z,  va hatto  .

Ahmad ibn Ali Ibn Hajar al-Asqaloniy (vaf.-1449) esa, bu kitobdagi rivoyatlarning aksariyati, uydirma ekanligi baʼzilari haqiqatda toʻqilmagan deb tanqid qilingan. bu rivoyatlar nisbatan juda kam, deb taʼkidlaydi .

## Manbalar:
Maui

**Maui** oroli (  ; Hawaiian : [ˈmɐwwi] )  Hawaii 727 ,2 kvadrat mil (1, 883 km) shtatining ikkinchi eng katta oroli va AQShdagi katta orollardan  17-katta oroldir .  Maui aholi bo'lmagan Kaho'olawe va Moloka'i, Lanani o'z ichiga oladigan Maui tumanidagi to'rt orollarning eng yirigidir. 2020 - yilda Maui aholisi 168 307 kishini tashkil etdi, bu Hawaii orollari orasida Oahu va Hawaii orollaridan keyingi uchinchi oʻrinda turadi. Kahului oroldagi aholini ro'yxatga olish bo'yicha eng katta joy (CDP) bo'lib,  aholisi 28,219 kishini tashkil etadi  ,  va orolning savdo va moliyaviy markazi.  Wailuku - Maui okrugining markazi va  uchinchi yirik CDP hisoblanadi . Boshqa muhim joylarga Kīhei (jumladan, Kihei Town CDPdagi Wailea va Makena, orolning ikkinchi aholisi bo'lgan CDP), Lahaina (jumladan, Lahaina Town CDPdagi Ka  anapali va Kapalua ), Makawao, Pukalani, Pa'ia , Kula , Ha' iku  va Hāna kiradi .
Normurod Norqobilov

**Normurod Norqobilov** (1953-yil 7-iyun Qashqadaryo viloyati, Yakkabogʻ tumani, Qishliq qishlogʻi) — taniqli oʻzbek  adabiyotshunosi.
## Tarjimai holi
Normurod Norqobilov 1953-yil 7-iyun kuni Qashqadaryo viloyati Yakkabogʻ tumani Qishliq qishlogʻida dunyoga keldi. U harbiy xizmatdan qaytgach   (1971—1973), bir muncha vaqt zavod-fabrikalarda chilangarlik, temiryoʻl vagonlarida vagon tuzatuvchi, stansiyalarda yuk tushiruvchi vazifalarida xizmat qildi. Toshkent davlat universiteti (hozirgi OʻzMU)ning jurnalistika fakultetida taʼlim oldi (1976—1982). 

## Faoliyati
Normurod Norqobilov 1982—1983-yillarda „Toshkent oqshomi“ gazetasida oʻz faoliyatini boshladi. 1983-yildan hozirgi kungacha Oʻzbekiston Milliy teleradiokompaniyasida faoliyat yuritib keladi.
## Ijodi
Adib „Temur gʻori“, „Ikki daryo oraligʻida“, „Tamaddun izlari“ nomli ekspeditsiya yoʻnalishidagi koʻrsatuvlar tayyorlash jarayonida Oʻzbekistonning bir qancha togʻ-adirlari, qirlari, dala-dashtlarini kezib chiqdi. Bu orqali hayvonot olamini oʻrgandi. Bu ekspeditsiya keyinchalik „Changalzor iti“, „Oqboʻyin“, „Togʻ odami“, „Paxmoq“, „Ovul oralagan boʻri“ nomli qissalarida oʻz aksini topdi. Bulardan tashqari yana „Unutilgan qoʻshiq“, „Zangori qoʻl“, „Yuzma-yuz“, „Temur gʻori“, „Arazchi chumchuq“, „Sariqgul“, „Joʻshqin daryo“, „Bekatdan oq uycha“, „Dasht-u dalalarda“, „Togʻdagi yolgʻiz odam“ nomli roman, qissa, hikoya va maqolalar toʻplamlari chop etildi. Yana bir qator asarlari esa rus, qozoq, qirgʻiz, turk, tatar, ingliz, arab tillariga tarjima qilib oʻgirildi. Bolalarga atalgan hikoyalari qirgʻiz va qozoq maktablari boshlangʻich sinf darsliklariga kiritildi.  „Quyosh botmaydigan yurt“, „Belbogʻ“, „Shim yoxud xotinlar janjali“ shu kabi videofilmlar uning asarlari asaosida suratga olindi. 
## Mukofotlari
Normurod Norqobilov „Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan madaniyat xodimi“ unvoni va „Shuhrat“ medali bilan mukofotlangan

## Manbalar
Oʻzbekiston Qizil kitobiga kiritilgan qushlar roʻyxati

Ushbu roʻyxatga Oʻzbekiston „Qizil kitob“ning 2009-yilgi (uchinchi) nashriga kiritilgan 50 ta qushning tur va kenja turlari kiritilgan. „Qizil kitob“ning oldingi nashri (1998) bilan solishtirganda roʻyxatdan ikki tur – choʻl chumchugʻi (populyatsiyasining qayta tiklanganligi) va kichkina oqqush (uchib oʻtish paytida tafovut koʻp boʻlganligi uchun) chiqarildi.

Mavsumiy qush maqomidan kelib chiqqan holda, kitobga IUCN (Tabiatni muhofaza qilish xalqaro ittifoqi) muhofaza maqomiga ega LC toifasidan yuqori boʻlgan 3 tur kiritilmagan: katta baliqchiqush (NT), quruqburun (VU), *anas formosa* (VU).

IUCN muhofaza maqomi belgilari:

* CR – ogʻir ahvolda
* EN – xavf ostida
* LC – minimal xavf ostida
* NT – tahdid qilingan guruhga oʻtishga yaqin
* VU – zaif
Turkum, oila va turlarning nomlari alifbo tartibida, tur va kenja turlarning lotincha nomlari Oʻzbekiston Qizil kitobida qoʻllanilganiga muvofiq tarzda berilgan.

## Manbalar

## Havolalar
Botirbek Hasanov

**Botirbek Rustamovich Hasanov** (1940-yil 14-dekabr, Yangiyoʻl, Toshkent viloyati, Oʻzbekiston SSR ) — oʻzbekistonlik olim, navoiyshunos, filologiya fanlari doktori, professor.
## Biografiyasi
Botirbek Hasanov 1940-yilning 14-dekabrda Yangiyoʻl shahrida tugʻilgan. 1957-yilda Toshkent davlat universitetining sharq fakultetining arab boʻlimiga oʻqishga kiradi. Mazkur fakultetni 1962-yilda bitirib, shu yildan 1970-yilgacha arab tiliga ixtisoslashgan oʻrta maktabda arab tilidan dars bergan.
1970-yildan Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Alisher Navoiy nomidagi davlat adabiyot muzeyida avval kichik ilmiy xodim, keyinchalik boʻlim boshligʻi lavozimlarida ishlagan. Botirbek Hasanov boshchiligida respublikaning turli viloyatlariga uyushtirilgan ilmiy arxeografik ekspeditsiyalarda oʻzbek adabiyoti yodgorliklarini xalq orasidan toʻplash, qoʻlyozmalar fondini boyitish, qoʻlyozma merosni oʻrganish, qoʻlyozma va toshbosma asarlarni toʻplash, ularni birlamchi ishlovdan oʻtkazish, ilmiy tavsifini tuzish ishlari amalga oshirilgan. Natijada, muzey fondiga minglab qoʻlyozma va toshbosma asarlar toʻplandi. Ularning ilmiy kataloglari chop etildi. Botirbek Hasanov 1974-yilda „Alisher Navoiyning „Sab’at abhur“ lugʻati (filologik tadqiqot)“ mavzusida nomzodlik dissertatsiyasini himoya qilgan. 1990-yilda „Принципы составления рукописных словарей к произведениям Наваи“ mavzusida doktorlik ishini himoya qilgan. 1993-yilda  „Fan“ nashriyoti tomonidan „Navoiy asarlari uchun qisqacha lugʻat“ kitobi nashr qilingan. 1996-yilda „Movarounnahr“ nashriyoti tomonidan „Arabcha-oʻzbekcha boshlangʻich lugʻat“ va 1995-yilda Gʻafur Gʻulom nomidagi adabiyot va sanʼat nashriyoti tomonidan „Qur’oni Karim soʻzlarining arabcha-oʻzbekcha koʻrsatkichli lugʻati“ kitoblari nashr qilingan. 2000-yil Abdulla Qodiriy nomidagi xalq merosi nashriyoti orqali „Risolayi Aziza“ — „Sabot — ul ojizin“ sharhi kitobini chop ettirdi. Bu kitobda islom aqidalari Qur’oni Karim va sunnat talablari asosida, bayon qilingan. Soʻfi Olloyorning „Sabot —ul ojizin“ asarining hozirgi zamon tilida keng kitobxonlar ommasi tushuna oladigan holatdagi sharhi amalga oshdi. Olim vafotidan soʻng amalga oshirgan izlanishlari uchun Xalqaro Babtin mukofoti (Quvayt) bilan mukofotlandi.
## Manbalar
Yulduz Ergasheva

**Yulduz Alimovna Ergasheva** (1963-yil 28-sentyabr, Qarshi, Qashqadaryo viloyati, Oʻzbekiston SSR) — oʻzbekistonlik olima, tarix fanlari doktori, professor.
## Biografiyasi
Yulduz Ergasheva 1963-yil 28-sentyabr Qarshi shahrida tugʻilgan. 1985-yilda Toshkent davlat universitetini tarix va jamiyatshunoslik mutaxassisligi boʻyicha tugatgan. 1985-yilda Toshkent irrigatsiya va qishloq xoʻjaligini mexanizatsiyalash injenerlari instituti Qarshi filiali (hozirda Qarshi muhandislik-iqtisodiyot instituti) „Oʻzbekiston tarixi va davlat qurilishi“ kafedrasi oʻqituvchisi lavozimida ish boshlagan. 1992—1993-yillarda Qarshi agrar-iqtisodiyot instituti Oʻzbekiston tarixi va davlat qurilishi kafedrasi assistenti, 1993—1995-yillarda Oʻzbekiston tarixi va davlat qurilishi kafedrasi dotsenti, 1995—1997-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi tarix instituti doktoranti, 1997—2000-yillarda Qarshi muhandislik-iqtisodiyot instituti Oʻzbekiston tarixi va davlat qurilishi kafedrasi dotsenti, 2000-yildan Oʻzbekiston tarixi kafedrasi mudiri lavozimida faoliyat koʻrsatib kelmoqda.
## Ilmiy faoliyati
1990-yilda „Деятельность компартии Узбекистана в области народного образования в годы Великой Отечественной войны (1941-1945 гг. )“ mavzusida nomzodlik dissertatsiyasini, 1998-yilda „Oʻzbekiston madaniyati: holati, rivojlanish yoʻnalishlari va muammolari (50-60 yillar)“ mavzusida doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan. Respublika „Maʼrifat“ targʻibotchilari jamiyati aʼzosi, 2012-yildan „Olima“ uyushmasi Qashqadaryo  boʻlimi raisi. O‘zbekiston tarixi va madaniyati sohasida 320 dan ortiq ilmiy ishlar, shu jumladan, 3 ta darslik, 11 ta o‘quv qo‘llanma, 16 ta monografiya, 7 ta risola,  17 ta o‘quv, o‘quv-uslubiy qo‘llanma, 3 ta loyiha muallifi. Monografiyalari Angliya va Hindistonda, 50 dan ortiq ilmiy maqolalari Xitoy, Turkiya, Germaniya, Rossiya, Bolgariya, Ukraina, Saudiya Arabistoni, Hindiston, Qozogiston, Qirgiziston ilmiy jurnallarida chop etilgan. Shu jumladan, Forobiy nomli Qozog‘iston Milliy universiteti bilan hamkorlikda Markaziy Osiyoning buyuk diniy allomalari (Velikiye religiozniye deyateli Sentralnoy Azii) mavzusida o‘quv qo‘llanmani chop ettirgan.
## Mukofotlari
1999-yilda Oliy taʼlim aʼlochisi koʻkrak nishoni, 2016-yilda Oʻzbekiston Respublikasi mustaqilligining 25 yilligi, 2017-yilda Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi 25 yilligi koʻkrak nishonlari, 2021-yilda Oʻzbekiston Respublikasi mustaqilligining  30 yilligi, 2022-yilda Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi 30 yilligi koʻkrak nishonlari hamda 2020-yilda „Doʻstlik“ ordeni bilan taqdirlangan.

## Manbalar

## Havolalar
* Yulduz Ergasheva Google Scholar
Mahmudjon Hasanov

**Mahmudjon Hasanov (Mahmud Hasaniy, Mahmudxon Maxdum** (1943-yil, Marhamat tumani, Andijon viloyati, Oʻzbekiston SSR) — oʻzbekistonlik olim, sharqshunos, shoir, tarjimon, tarix fanlari doktori, professor.
## Biografiyasi
Mahmudjon Hasanov 1943-yilda Marhamat tumanida ziyoli oilada tavallud topgan. Olimning otasi shoir va ulamo Maxdum Vosiliy boʻlib,  1920—1925-yillarda Buxorodagi Mirarab madrasasini tugatgan. Oʻzidan 44 ta asar yozib qoldirgan. Mahmudjon Hasanov 1968-yilda Toshkent davlat universitetining sharq fakulteti Eron-afgʻon boʻlimini bitirib, oʻsha yildan buyon Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Sharqshunoslik institutida faoliyat koʻrsatib kelmoqda. Dastlab institutda fotokopiya va mikrofilmlar fondining boshligʻi lavozimida ishladi. 1974-yilda Shreder nomidagi Bogʻdorchilik va uzumchilik institutiga katta ilmiy xodim sifatida ishga oʻtkazildi. Olim bogʻdorchilikka oid qoʻlyozmalarni tadqiqi boʻyicha ilmiy ish olib borib, bu sohaga oid bir qancha asarlarni tarjima va tadqiq etdi va „Ziroatnoma“ nomli kitobni bosmadan chiqardi. 1985-yilda Sharqshunoslik institutiga qaytib, qoʻlyozmalarni tadqiq etish va nashr qilish boʻlimida kichik ilmiy xodim vazifasida ishladi. 1995-yildan esa Sharq qoʻlyozmalari fondi mudirligi vazifasiga tayinlandi hamda „Dublet fondidagi qoʻlyozmalarni kataloglashtirish“ nomli grant rahbari sifatida ham faoliyat koʻrsatdi. Hozirda Abu Rayhon Beruniy nomidagi Sharqshunoslik instituti professori. Mahmudjon Hasanov manbashunos olim sifatida arab, fors va turkiy tillardagi qadimiy manbalarni tarjima va tadqiq qildi. Hozirgacha uning yuzlab maqolalaridan tashqari 180 ta kitoblari nashr qilingan. Mahmudjon Hasanov Oʻzbekiston Yozuvchilar uyushmasi aʼzosi, Mahmud Hasaniy taxallusi bir qancha sheʼriy toʻplamlari va 2017-yilda esa „Ishq devoni“ nomli gʻazallar devoni nashr qilingan. 2003-yilda „Mehnat shuhrati“ ordeni bilan mukofotlangan. Turon fanlar akademiyasi akademigi.

## Ilmiy faoliyati
1997-yilda „Yusufiyning ilmiy merosi va uning XV asr madaniyatida tutgan oʻrni“ mavzusida nomzodlik dissertatsiyasini himoya qilgan. 2004-yilda „Fors tilida nazmda yozilgan tabobatga oid manbalar (IX- XIII asrlar)“ mavzusida doktorlik dissertatsiyasini yoqladi. Olim tabobat, tasavvuf, tarix, fiqh, hadisshunoslik, odob-axloq va va qadimiy ziroatchilikka oid tadqiqotlar yoʻnalnalishlari boʻyicha tadqiqotlar olib borib, koʻplab manbalarni nashr qilgan.
Mashhur tabiblar Shahobiddin Abdulkari oʻgʻli (XIV asr), Yusufiy (XII asr), Davoiy (XVII asr), Hasrat (XVIII asr), Bositxon ibn Zohidxon Shoshiyning (XX asr) tibga oid asarlarini tadqiq etgan. Mazkur tabiblarning asarlari sheʼriy shaklda yozilgan boʻlib, olim tomonidan sheʼriy tarjima qiilingan. Olim tarix fanlari doktori Surayyo Karimova bilan birgalikda Ibn Sinoning „Tib qonunlari“ asarini qayta nashr etishgan. Olim Abdulxoliq Gʻijduvoniy, Xoja Hasan Andaqiy, Bahouddin Naqshband, Xoja Ahror Valiy, Husayn al-Xorazmiy, Shayx Odinamuhammad Xorazmiyning tasavvufga oid oʻnlab asarlarini oʻzbek tiliga tarjima qilgan. Olimn ziroatchilikka oid „Qadimiy bogʻdorchilikning izohli lugʻati“ kitobi muallifi.
## Manbalar
Shoakrom Isroilov

**Shoakrom Xolmatovich Isroilov** – oʻzbekistonlik davlat va jamoat arbobi.
## Biografiya
2008-yildan 2013-yilgacha Oʻzbekiston davlat jismoniy tarbiya va sport universiteti prorektori. 2013-yildan 2018-yilgacha Oʻzbekiston davlat jismoniy tarbiya va sport universiteti rektori. 2018-yil 5-martdan 25-iyulgacha Oʻzbekiston Respublikasi jismoniy tarbiya va sport vaziri. 2018—2023-yillarda Oʻzbekiston futbol assotsiatsiyasi ijroiya qoʻmitasi aʼzosi boʻlgan.

## Oilasi
Oʻgʻli Shoolim Shoakromovich Isroilov – sport mutaxassisi. Oʻzbekiston davlat jismoniy tarbiya va sport universiteti tennis, badminton, stol tennisi nazariyasi va uslubiyati kafedrasi katta oʻqituvchisi.

Oʻgʻli Shoislom Shoakromovich Xolmatov – futbol mutaxassisi. Oʻzbekiston Professional futbol ligasi komissari. Liganing barcha darajadagi musobaqalarida ishtirok etgan.

## Yana qarang
* Ravshan Ermatov
* Adham Ikromov
* Poʻlat Bobojonov

## Manbalar
Uzbekistan GTL

**Uzbekistan GTL** — Oʻzbekiston janubida joylashgan yirik gaz sanoati korxonalaridan biri. „Oʻzbekneftgaz“ aktsionerlik kompaniyasi tarkibiga kiruvchi maʼsuliyati cheklangan jamiyat. Qashqadaryo viloyatining Nishon tumanidagi Nishon MFY, Nishon-Oq oltin koʻchasida joylashgan.

## Tarixi
2009-yil Loyiha doirasida Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining birinchi Farmoni qabul qilindi va „Uzbekistan GTL“ MCHJ korxonasi tashkil etildi. 2012-yil 23-iyul kuni Zavod qurilishi uchun poydevor qoʻyildi va loyihaning „Oltin Yoʻl GTL“ savdo belgisi taqdimoti boʻlib oʻtdi. 2014-yilga kelib Qashqadaryo viloyatida zavodning qurilish maydonini tayyorlash ishlari boshlab yuborildi. 2018-yil 27-avgust birinchi Fisher-Tropsh reaktorining pastki qismi zavodning texnologik zonasida poydevorga oʻrnatiladi. 2020-yil yanvar-iyul oylarida Qurilish-montaj ishlarining faol bosqichi boshlandi. Mart oyida GTL zavodining temir yoʻl infratuzilma ob’ektlari qurilishi boshlandi. Dekabr oyida zavodning markaziy boshqarish paneli va asbobsozlik va boshqarish tizimi uchun siqilgan havo ishlab chiqarish qurilmasi ishga tushirildi.

2021-yilning 25-dekabr kuni Qashqadaryo viloyatiga tashrif buyurgan Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti „Uzbekistan GTL“ zavodining ochilish marosimida boʻldi.

2022-yil 23-sentyabr kuni AQShda neft-gaz va kimyo sanoati sohasi boʻyicha boʻlib oʻtgan tanlovida „2022 Platts Global Energy Awards“ mukofotiga sazovor boʻldi.

## Umumiy maʼlumotlar
Zavodning umumiy maydoni 135 gektar maydonni egallab, zavodda toʻrt turdagi yoqilgʻilar ishlab chiqariladi (aviakerosin, siqilgan gaz, dizel, nafta). „Uzbekistan GTL“ dunyodagi eng yirik 5 ta zavodlardan biri hisoblanadi (qolgan 4 tasi Qatar, Nigeriya, JAR va Malayziyada barpo etilgan).

## Hamkorlik
Loyiha doirasida Sasol, Petronas va „Oʻzbekneftgaz“ kompaniyalari bilan hamkorlik qilinmoqda.  Har bir sherik qoʻshma korxonada teng ulushga ega boʻladi.

## GTL stipendiya dasturi
„Uzbekistan GTL“ kompaniyasi har yili bakalavriat va magistratura talabalari uchun stipendiya tanlovini eʼlon qilib kelmoqda. „GTL stipendiyalar dasturi“ tanlovida Oliy taʼlim muassasalarning texnika yoʻnalishida tahsil olayotgan 3−4 bosqich bakalavr, 1−2 bosqich magistratura talabalari qatnashishlari mumkin.

## Manbalar
O‘zbekiston Respublikasi Milliy xavfsizlik xizmati

**Oʻzbekiston Respublikasi Milliy xavfsizlik xizmati** () – Oʻzbekistonning sobiq respublika maxsus xizmat ijroiya organi boʻlib, oʻz vakolatlari doirasida 1991-yil 26-sentyabrdan 2018-yil 14-martgacha Oʻzbekiston Respublikasining milliy va davlat xavfsizligini taʼminlash boʻyicha vazifalarni bajargan. 2018-yil 29-martdan tashkilot Oʻzbekiston Respublikasi Davlat xavfsizlik xizmati sifatida qayta tashkil etildi. Tuzilma rahbari rais, organning oʻzi esa bevosita Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentiga boʻysunadi.
## Tarix

Unga dastlabki tergov va surishtiruv, tezkor-qidiruv va razvedka faoliyatini olib borish huquqi berildi. Harbiy, huquqni muhofaza qilish va davlat xizmati taʼminlandi. U harbiy qurol-yarogʻlar sotib olish huquqiga ega boʻlgan davlat harbiylashtirilgan tashkilotlariga tegishli edi.

1991-yil 25-avgustda, „Avgust zarbasi“dan bir necha kun oʻtib, Oʻzbekiston SSR Prezidenti Islom Karimovning farmoni bilan Oʻzbekiston SSR KGB Oʻzbekiston SSR yurisdiksiyasiga olindi.

1991-yil 26-sentyabrda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining farmoni eʼlon qilindi, unga koʻra Oʻzbekiston Sovet Sotsialistik Respublikasi Davlat xavfsizlik qoʻmitasi tugatilib, Prezidentga boʻysunuvchi Oʻzbekiston Respublikasi Milliy xavfsizlik xizmati tashkil etildi.

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Vazirlar Mahkamasining 1991-yil 2-noyabrdagi qarori:

Oʻzbekiston Respublikasi Milliy xavfsizlik xizmati toʻgʻrisidagi nizom ham tasdiqlandi.

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning 2018-yil 14-martdagi farmoni bilan Oʻzbekiston Respublikasi Milliy xavfsizlik xizmati tashkiloti Oʻzbekiston Respublikasi Davlat xavfsizlik xizmatiga oʻz nomini oʻzgartirdi.

### '''Milliy xavfsizlik xizmati Raislari:'''
* General-leytenant Gʻulom Aliyevich Aliyev (1991-yil 26-sentyabr – 1995-yil 27-iyun)
* General-polkovnik Rustam Rasulovich Inoyatov (1995-yil 27-iyun  – 2018-yil 31-yanvar)
* General-leytenant Ixtiyor Baxtiyorovich Abdullayev (2018-yil 31-yanvar – 2018-yil 14-mart)

## Manbalar
Isomiddin Ikromov

**Isomiddin Ikromovich Ikromov** (1951-yil 16-iyun, Jizzax tumani, Jizzax viloyati, Oʻzbekiston SSR – 2014-yil, Jizzax, Jizzax viloyati, Oʻzbekiston) – oʻzbekistonlik olim, filologiya fanlari nomzodi, dotsent.
## Biogafiyasi
Isomiddin Ikromov 1951-yil 16-iyunda Jizzax tumanida ishchi oilasida dunyoga keldi. 1973-yilda Samarqand davlat pedagogika instituti oʻzbek tili va adabiyoti fakultetini tugatgan. 1975—1994-yillarda Samarqand davlat pedagogika instituti oʻqituvchisi, 1994—2014-yillarda Jizzax davlat pedagogika instituti oʻzbek tili va adabiyoti fakulteti oʻqituvchisi, oʻquv ishlari boʻyicha dekan oʻrinbosari, fakultet dekani lavozimlarida ishlagan. 2014-yilda vafot etgan.
## Ilmiy faoliyati
1988-yilda „Hozirgi oʻzbek adabiy tanqidida lirika masalalari (H.Yoqubov, S.Mamajonov, O.Sharafiddinovlar ijodi misolida)“ mavzusida nomzodlik dissertatsiyasini himoya qiladi. „Studentlarni ilmiy-tadqiqiot ishlariga oʻrgatish“ (1979), „Hozirgi oʻzbek adabiy tanqidi“ (1982) monografiyasi, „Adabiyotshunoslik asoslari“ (2001) va „Yangi pedagogik texnologiya“ (2007) kabi uslubiy qoʻllanmalar, adabiyotshunoslik muammolarini oʻrganishga bagʻishlangan 100 dan ortiq maqolalar muallifi. „Antik dunyo“ ilmiy akademiyasi professori.
## Manbalar
Erkin Imamov

**Erkin Zunnunovich Imamov** (1946-yil 15-noyabr, Toshkent, Oʻzbekiston SSR) — oʻzbekistonlik olim, fizika-matematika fanlari doktori, professor.
## Biografiyasi
Erkin Imamov 1946-yil 15-noyabrda Toshkent shahrida tugʻilgan. 1965—1970-yillarda Toshkent davlat universitetining fizika fakultetida oʻqigan. 1969-yilda SSSR Fanlar akademiyasining A. F. Ioffe nomidagi Leningrad Fizika texnika institutiga yuboriladi. Institutning „Yarimoʻtkazgichlarda nomuvazanat jarayyonlar“ laboratoriyasining katta ilmiy hodimi, fizika-matematika fanlari doktori Anatoliy Aleksandrovich Grinberg ilmiy rahbarligida „Fotonlar bilan zavqlantirilgan tok anizatropiyasining nazariyasi“ mavzusi 1970-yilda diplom ishini himoya qiladi. 1972—1979-yillarda Toshkent davlat universiteti fizika fakultetining yarimoʻtkazgich va dielektriklar fizikasi kafedrasida muhandis, assistent, katta oʻqituvchi va dotsent, 1979—1993-yillarda duniversitetning umumiy nazariy fanlar kafedrasi mudiri, 1993—2005-yillarda nazariy fizika kafedrasining professori boʻlib ishlaydi. Hozirda Toshkent axborot texnologiyalari universiteti fizika kafedrasi professori.
### Oilasi
Oilali, ikki nafar farzandi bor. 
## Ilmiy faoliyati
250 dan ortiq ilmiy materiallar, jumladan, monografiyalar, maqolalar, metodik qoʻlyozmalar, darslik, ilmiy toʻplamlar va oʻquv qoʻllanmalar muallifi. 1972-yil 6-dekabrda „Teoriya toka uvlecheniya fotonami v klassicheskoy i kvantovoy oblastyax chastot — Klassik va kvant chastotalarda fotonlar bilan zavqlantirilgan tok nazariyasi“ mavzusida nomzodlik dissertatsiyasini himoya qiladi. 1990-yil 20-sentyabrda Leningrad Fizika texnika institutida „Teoriya opticheskix i fotoelektricheskix yavleniy s uchastiyem primesnyx tsentrov v poluprovodnikax — Yarimoʻtkazgichlarda kirishmalar qatnashishi bilan vujudga kelgan optik va fotoelektrik hodisalar nazariyasi“ mavzusida doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan. 2015-yilda „Oʻzbekiston Respublikasi xalq taʼlimi aʼlochisi“ koʻkrak nishoni bilan taqdirlangan. 2001-yil 27-iyundan „Yevropa va Markaziy Osiyo virtual universiteti“ assotsiatsiyasi prezidiumi aʼzosi.
## Manbalar

## Havolalar
* Erkin Imamov Google Scholar
Saydigʻanixoʻja Ismoilov

**Saydigʻanixoʻja Ibragimovich Ismoilov** (1948-yil 14-yanvar, Toshkent, Oʻzbeskiton SSR — 2022-yil 25-oktyabr, Toshkent, Oʻzbekiston) — oʻzbekistonlik olim, endokrinolog, jarroh, tibbiyot fanlari doktori, professor. Oʻzbekiston Endokrinologik va diabetik assotsiatsiyasining raisi, Yevropa Qandli diabetni oʻrganish tadqiqot guruhi, Xalqaro Diabet federatsiyasi, Xalqaro Endokrin jarrohlar assotsiatsiyasi, Amerika diabetik assotsiatsiyasi va Amerika klinik endokrinologlari assotsiatsiyasining aʼzosi boʻlgan.
## Biografiyasi
Saydigʻanixoʻja Ismoilov 1948-yil 14-yanvarda Toshkent shahrida ziyolilar oilasida tugʻilgan. 1972-yilda Patris Lumumba nomidagi Xalqlar doʻstligi universitetining tibbiyot fakultetini tugatgan. 1972—1975-yillarda mazkur universitetda aspirantura boʻlimida tahsil olgan. 1975—1976-yillarda Sharbiy hizmatni oʻtagacha, aspiranturada oʻqishni davom ettirgan. 1977—1978-yillarda Butun Ittifoq jarrohlik ilmiy markazining Toshkent filialida kichik ilmiy xodim sifatida faoliyat yuritgan. 1978-yilda Moskva shahrida Patris Lumumba nomidagi Xalqlar doʻstligi universitetida „Erkaklar jinsiy aʼzolarining trasplantatsiyasi (Klinik — eksperimental izlanishlar)“ mavzusida nomzodlik dissertatsiyasini yoqlagan. 1978—1981-yillarda Oʻrta Osiyo meditsina pediatriya institutining Umumiy jarrohlik kafedrasi assistenti boʻlib faoliyat yuritib kelgan. 1982-1988-yillarda oʻlka tibbiyot ilmiy tekshirish institutining qalqonsimon bez kasalligining laboratoriyasida katta ilmiy xodim lavozimida ishladi. 2022-yil 25-oktyabrda vafot etgan.

## Ilmiy faoliyati
1988-yili Xarkov shahrida „Gipotireozni davolash maqsadida qalqonsimon bez kriokonservatsiyasi“ doktorlik dissertatsiyasini himoya qildi. 590 dan ortiq ilmiy maqolalar, 10 ta mualliflik guvohnomalari va 30 ta monografiya, 87 ta uslubiy qoʻllanma muallifi. Olim tashabbusi bilan diabetik oyoq sindromining neyroishemik shaklini davolash va oldini olish uchun V. V. Vohidova nomidagi Jarrohlik markazi, Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Biokimyo instituti hamkorligida diabetik oyoq sindromini tashxislash va oldini olish maqsadida mamlakatda podoskopishlab chiqildi.

## Manbalar
Jasur Jumayev (futbolchi)

**Jasur Jumayev** () — oʻzbekistonlik futbolchi. Bangladeshning „Fortis“ klubi himoyachisi.

## Manbalar