2025-yilgi UEFA Konferensiyalar ligasi finali

**2025-yilgi UEFA Konferensiyalar ligasi finali** – 2024–2025-yilgi UEFA Konferensiyalar ligasining final uchrashuvi boʻlib, bu UEFA tomonidan tashkil etilgan Yevropaning klublar miqyosidagi uchinchi darajali futbol turnirining toʻrtinchi mavsumi, hamda turnir nomi *UEFA Yevropa Konferensiyalar ligasi*dan **UEFA Konferensiyalar ligasi**ga oʻzgartirilganidan keyingi ilk mavsum edi. Uchrashuv 2025-yil 28-may kuni Polshaning Wrocław shahridagi „Wrocław Stadium“ arenasida Ispaniyaning „Real Betis“ va Angliyaning „Chelsea“ klublari oʻrtasida boʻlib oʻtdi.

„Chelsea“ uchrashuvda 4–1 hisobida gʻalaba qozonib, oʻzining ilk UEFA Konferensiyalar ligasi chempionligini qoʻlga kiritdi hamda barcha toʻrtta yirik Yevropa sovrinini va amaldagi uchta Yevropa musobaqasini yutgan ilk klubga aylandi. Shuningdek, ular 2001-yilda „Bavariya“ning UEFA Chempionlar ligasi finalida „Valencia“ ustidan gʻalabasidan buyon UEFA finallarida ispan klubini magʻlub etgan birinchi ispan boʻlmagan jamoaga aylandilar.

„Chelsea“ oʻzining milliy chempionatdagi oʻrni orqali allaqachon 2025–26-yilgi UEFA Chempionlar ligasiga yoʻllanmani qoʻlga kiritganligi sababli, UEFA Konferensiyalar ligasi gʻolibiga ajratilgan 2025–26-yilgi UEFA Yevropa ligasidagi oʻrin boʻsh qoldi.

Uchrashuvdagi uch gollik farq UEFA Konferensiyalar ligasi finali tarixidagi eng yirik hisobli gʻalaba boʻldi. Bungacha boʻlib oʻtgan dastlabki uchta finalda gʻolib jamoalar atigi bitta gol farqi bilan gʻalaba qozongan edi. Shuningdek, ushbu oʻyin UEFA Konferensiyalar ligasi finali tarixidagi eng koʻp gol kiritilgan final sifatida ham qayd etildi.

## Tarixiy fon
„Real Betis“ oʻz tarixida ilk bor Yevropa miqyosidagi turnirlar finaliga chiqdi.

„Chelsea“ uchun esa bu oʻn uchinchi Yevropa finali va UEFA Konferensiyalar ligasi finalidagi esa ilk ishtiroki edi. Klub 1999-yilgacha mavjud boʻlgan uchta yirik Yevropa musobaqasining har birida ikki martadan gʻolib boʻlgan: UEFA Chempionlar ligasida (2012, 2021), Kubok egalari kubogida (1971, 1998) va UEFA Yevropa ligasida (2013, 2019). Bundan tashqari, ular UEFA Superkubogini ham ikki bor qoʻlga kiritgan (1998, 2021). Shuningdek, klub toʻrtta UEFA finallarida magʻlub boʻlgan: 2008-yilgi UEFA Chempionlar ligasi finalida va 2012, 2013 hamda 2019-yillardagi UEFA Superkubogi finalida. Ushbu finalda gʻalaba qozonganidan soʻng, Chelsea barcha toʻrt yirik Yevropa sovrinini qoʻlga kiritgan ilk klubga aylandi.

Bu ikki jamoa shu paytgacha toʻrt marta toʻqnash kelgan: ikki marta 1997–1998-yilgi UEFA Kubok egalari kubogi chorak finalida va ikki marta 2005–06-yilgi UEFA Chempionlar ligasi guruh bosqichida. „Chelsea“ oʻsha uchrashuvlarning uchtasida gʻalaba qozongan: Sevilyadagi oʻyinda 2:1, Londondagi oʻyinda esa 3:1 hisobida yutib, umumiy 5:2 hisobida final sari yoʻl olgan va oxir-oqibat Kubok egalari kubogini qoʻlga kiritgan; 2005–06-yilgi mavsumdagi oʻz maydonida kechgan uchrashuvida esa 4:0 hisobida gʻalaba qozongan. Biroq, „Real Betis“ ularning soʻnggi uchrashuvida, Sevilyadagi oʻyinda 1:0 hisobida gʻalaba qozongan. Oʻsha bosqichda „Chelsea“ magʻlubiyatga qaramay guruhda ikkinchi oʻrinni egallab, 1/8 finalga chiqdi, „Real Betis“ esa uchinchi oʻrinda qolib, UEFA Yevropa ligasiga yoʻl oldi – bu turnirni oxir-oqibat ularning shahardoshlari „Sevilla“ klubi qoʻlga kiritdi.

### Avvalgi finallar

## Mezbon
Wrocław Stadium (Wrocławda joylashgan), homiylik sabablari tufayli *Tarczynski Arena* nomi bilan ham tanilgan boʻlib „Śląsk Wrocław“ klubi oʻyinlariga mezbonlik qiladi. Stadion 2011-yil sentabr oyida ochilgan boʻlib, 42 771 tomoshabinga moʻljallangan. Ushbu arena avvalroq UEFA Yevro 2012 musobaqasi oʻyinlariga mezbonlik qilgan. Uchrashuv Polshada oʻtkazilayotgan UEFA klublarining uchinchi finali boʻldi. Ilgari bu mamlakatda 2015 va 2021-yillarda UEFA Yevropa Ligasi finallari boʻlib oʻtgan.
### Mezbonni tanlash jarayoni
2022-yil 21-iyunda UEFA final uchun tanlov jarayonini eʼlon qildi. Bu jarayon 2024-yilgi final bilan parallel ravishda olib borildi. Nomzod shaharlar bitta yoki ikkala final uchun ham ariza topshirishlari mumkin edi. Taklif etilgan stadionlar tabiiy gazonga ega boʻlishi, UEFAning toʻrtinchi toifa stadionlari sifatida tasniflanishi va imkon qadar 30 000–50 000 oʻrinli boʻlishi talab etiladi. Tanlov jarayoni quyidagicha belgilandi:

* 21-iyun 2022-yil: Arizalarni rasmiy qabul qilish boshlandi
* 31-avgust 2022-yil: Nomzodlik uchun roʻyxatdan oʻtish yakuni
* 7-sentabr 2022-yil: Talablar nomzodlarga taqdim etildi
* 3-noyabr 2022-yil: Dastlabki hujjatlarni topshirish muddati
* 23-fevral 2023-yil: Yakuniy hujjatlarni topshirish muddati
* 28-iyun 2023-yil: Mezbon shahar eʼlon qilindi

UEFA Ijroiya qoʻmitasi 2023-yil 28-iyunda Shveytsariyaning Nyon shahrida boʻlib oʻtgan yigʻilishda Wrocław Stadiumni final mezboni etib tasdiqladi.

## Finalgacha yoʻl
*Eslatma: Quyidagi barcha natijalarda finalchi jamoa hisobi birinchi koʻrsatilgan (H: uyidagi oʻyin; A: safardagi oʻyin).*

## Oʻyin
### Qisqacha sharh
„Real Betis“ toʻqqizinchi daqiqada hisobni ochdi – Isco toʻpni jarima maydoniga uzatdi va uni Abde Ezzalzouli darvozaning oʻng pastki burchagiga aniq tarzda yoʻlladi. Shundan keyin ham „Betis“da ikkinchi golni urish uchun bir necha qulay vaziyatlar boʻldi, xususan Marc Bartraning jarima maydonidan tashqaridan yoʻllagan zarbasini „Chelsea“ darvozaboni Filip Jörgensen qaytarib yubordi. 20-daqiqada esa Ezzalzouli yana hujumga oʻtib, ikki „Chelsea“ futbolchisini ortda qoldirdi va toʻpni Johnny Cardosoga oshirdi, biroq uning zarbasi Benoît Badiashile tomonidan toʻsib qolindi.

65-daqiqada „Chelsea“ hisobni tenglashtirdi – Cole Palmer jarima maydoniga toʻp uzatdi va Enzo Fernández boshi bilan toʻpni „Betis“ darvozaboni Adrián ustidan oshirib, hisobni 1:1 holatiga keltirdi. Besh daqiqa oʻtib, Palmer yana jarima maydoniga uzatmani amalga oshirdi, bu safar Nicolas Jacksonning yoʻllagan zarbasi darvoza toʻridan joy oldi va „Chelsea“ hisobda oldinga chiqib oldi. 78-daqiqada tezkor qarshi hujumda Jackson va Jadon Sancho ikki kishi boʻlib Betis darvozaboniga qarshisi chiqishdi. Ammo Jacksonning toʻpni qabul qilishdagi xatosi tufayli imkoniyat boy berildi. Shunga qaramay, Sancho ham 83-daqiqada oʻz hisobiga gol yozdirib qoʻydi. Oʻyin yakuniga yaqin esa Moisés Caicedo hisobni yanada yiriklashtirib qoʻydi.

Ushbu gʻalaba bilan „Chelsea“ UEFAning barcha beshta klublar miqyosidagi turnirlari: UEFA Chempionlar ligasi, UEFA Yevropa ligasi, UEFA Konferensiyalar ligasi, UEFA Superkubogi va UEFA kubok egalari kubogida zafar quchgan ilk jamoaga aylandi.

### Tafsilotlar



### Statistika

## Manbalar