Madrid

**Madrid** – Ispaniya poytaxti, Madrid provinsiyasining va Yangi Kastiliya tarixiy viloyatining bosh shahri. Mamlakatning asosiy siyosiy, iqtisodiy va madaniy markazi. Mansanares daryosi (Taxo havzasi) boʻyida, Meseta platosida, 650 m balandlikda joylashgan. Iklimi quruq subtropik iqlim. Yanvarning oʻrtacha temperaturasi 4,9°, iyulniki 24,2°. Yillik yogʻin 420&nbsp;mm. Transport yoʻli va avtomobil yoʻllari tuguni. Aeroporti xalqaro ahamiyatga ega. Aholisi 2,8 mln. kishi (1998).

M. ilk bor qoʻlyozmalarda 932 yilda qayd etilgan.M. oʻrnida Yu-asraa mavr-ush/jing Majirit nomli qalʼasi boʻlgan. 1083-yilda arablardan ozod etilgan va 1118-yildan erkin shahar huquqi berilgan. 14—15-asrlarda Kastiliya qirollari qarorgohi. 1561-yildan Ispaniyaning rasmiy poytaxti.

M. va uning atrofidagi korxonalar mamlakatda ishlab chiqariladigan mahsulotning 1/10 qismini beradi. Shahar sanoatining yetakchi tarmogʻi — mashinasozlik (avtomobilsozlik, samolyotsozlik, lokomotivsozlik), elektrotexnika (optika priborlari, radiotexnika va telefon jihozlari, qishloq xoʻjaligi qurollari ishlab chiqarish). Kime (jumladan, plastmassa ishlab chiqarish), qurilish materiallari, poligrafiya, kimyo-farmatsevtika, toʻqimachilik, koʻnpoyabzal, farfor-fayans va boshqa sa-noat korxonalari bor. Badiiy xunarmandchilik (kashta tikish, toʻr toʻqish, zargarlik buyumlari tayyorlash va boshqalar) rivojlangan. M.da yirik korxonalar boshqarmasi, banklar, sugʻurta kompaniyalari, savdo firmalari va birjalar joylashgan. M. — xalqaro turizm markazlaridan. Untlar, Mariya Kristina qirollik kollegiumi, konservatoriya, sanʼatshunoslik va boshqa oʻquv mu-assasalari, Qirollik akademiyasi, ilmiy tadqiqot institutlari, astronomiya rasadxonasi, botanika bogʻi, kutubxonalar, Prado muzeyi, Milliy arxeologiya, sanʼat va boshqa muzeylar bor. Metropoliten qurilgan. Meʼmoriy yodgorliklardan yepiskop ka-pellasi (1520), Pla sa Mayor ansambli (1619), Kirol saroyi (1738—64), cherkovlar, ratusha (17—18-asrlar) va boshqa saqlangan.

## Tarixi

Arxeologik izlanishlar Mansanares daryosining qirg'og'ida so'nggi paleolit davriga (tahminan 100 ming yil oldin) oid insoniyat izlari borligini isbotlab berdi. Madrid ilk bor solnomalarda eslanadi. Aytishlaricha shaharni Kordobaning amiri Muhammad I leonlar va kastillardan himoya qilgan. 
Shahar ilk bor Madjirit nomi bilan, milodiy 932-yilda atalgan.

## Geografiyasi

### Iqlimi

## Hududiy boʻlinishi

**Shahar tumanlari**
# **Centro:** Palacio, Embajadores, Cortes, Justicia, Universidad, Sol.
# **Arganzuela:** Paseo Imperial, Acacias, Chopera, Legazpi, Delicias, Palos de Moguer, Atocha.
# **Retiro:** Pacífico, Adelfas, Estrella, Ibiza, Jerónimos, Niño Jesús.
# **Salamanca:** Recoletos, Goya, Fuente del Berro, Guindalera, Lista, Castellana.
# **Chamartín:** El Viso, Prosperidad, Ciudad Jardín, Hispanoamérica, Nueva España, Pza. Castilla.
# **Tetuán:** Bellas Vistas, Cuatro Caminos, Castillejos, Almenara, Valdeacederas, Berruguete.
# **Chamberí:** Gaztambide, Arapiles, Trafalgar, Almagro, Vallehermoso, Ríos Rosas.
# **Fuencarral-El Pardo:** El Pardo, Fuentelarreina, Peñagrande, Barrio del Pilar, La Paz, Valverde, Mirasierra, El Goloso.
# **Moncloa-Aravaca:** Casa de Campo, Argüelles, Ciudad Universitaria, Valdezarza, Valdemarín, El Plantío, Aravaca.
# **Latina:** Los Cármenes, Puerta del Ángel, Lucero, Aluche, Las Águilas, Campamento, Cuatro Vientos.
# **Carabanchel:** Comillas, Opañel, San Isidro, Vista Alegre, Puerta Bonita, Buenavista, Abrantes.
# **Usera:** Orcasitas, Orcasur, San Fermín, Almendrales, Moscardó, Zofio, Pradolongo.
# **Puente de Vallecas:** Entrevías, San Diego, Palomeras Bajas, Palomeras Sureste, Portazgo, Numancia.
# **Moratalaz:** Pavones, Horcajo, Marroquina, Media Legua, Fontarrón, Vinateros.
# **Ciudad Lineal:** Ventas, Pueblo Nuevo, Quintana, La Concepción, San Pascual, San Juan Bautista, Colina, Atalaya, Costillares.
# **Hortaleza:** Palomas, Valdefuentes, Canillas, Pinar del Rey, Apóstol Santiago, Piovera.
# **Villaverde:** San Andrés, San Cristóbal, Butarque, Los Rosales, Los Ángeles (Villaverde).
# **Villa de Vallecas:** Casco Histórico de Vallecas, Santa Eugenia.
# **Vicálvaro:** Casco Histórico de Vicálvaro, Ambroz.
# **San Blas:** Simancas, Hellín, Amposta, Arcos, Rosas, Rejas, Canillejas, Salvador.
# **Barajas:** Alameda de Osuna, Aeropuerto, Casco Histórico de Barajas, Timón, Corralejos.

## Iqtisodiyoyi

## Madaniyati

## Bayramlari
* 15-may — Avliyo Isidora kuni.
* 13-iyun — Avliyo Antoniya Florid kuni.
* 16-iyul — Avliyo Virgen Karmen kuni.
* 7-avgust — Avliyo Kayetana kuni.
* 10-avgust — Avliyo Lavrentiy kuni.
* 15-avgust — Avliyo Virgen Paloma kuni.
* 12-oktyabr — Avliyo Virgen Pilar kuni.
* 9-noyabr — Avliyo Virgen Almudena  kuni.

## Hamdoʻstlik shaharlari

## Havolalar
*Madrid shahrining rasmiy vebsayti 
*Madrid shahrining metrosi 

## Manbalar