Al Bayt stadioni

**Al-Bayt stadioni** ( *romanized: Āstād āl-Bayt*) — Qatarning Al-Xor shahridagi tomi yopiladigan futbol stadioni boʻlib, 2022-yilgi FIFA Jahon chempionatidagi oʻyinlar vaqtida foydalanishga moʻljallangan, 2022-yil 20-noyabrda foydalanilish boshlanishi rejalashtirilgan. 2015-yilda stadion qurilishi boʻyicha shartnoma Webuild Sp A. va Cimolaiga topshirildi. 2020-yil yanvar oyida stadion yashil dizayn, qurilishni boshqarish va energiya samaradorligi boʻyicha barqarorlik sertifikatlarini oldi.

Stadion Dohadan 35 km uzoqlikdagi joyda joylashgan.

## Rejalar
JCh-2022 ochilish oʻyini Al Bayt stadionida boʻlib oʻtadi. FIFA va tashkiliy qoʻmita 60 000 tomoshabinga moʻljallangan birinchi oʻyin 20-noyabrga belgilanganini tasdiqladi. Arxitektura dizayni Qatar va mintaqadagi koʻchmanchi xalqlarning anʼanaviy chodirlaridan ilhomlangan. U barcha tomoshabinlar uchun yopiq oʻrindiqlarni taʼminlaydigan yopiladigan tomga ega boʻladi. Bir qator transport tizimlariga ulangan avtoturargohda 6000 ta avtomobil, 350 ta avtobus va 150 ta jamoat avtobuslari, shuningdek, 1000 ta taksilari boʻlishi mumkin. Stadion 60 000 ga yaqin mundial muxlislarini qabul qiladi, jumladan, 1000 oʻrindiq matbuot uchun. Stadion barqaror loyihalash va qurish, qurilishni boshqarish amaliyoti va energiya markazining samaradorligini aks ettiruvchi bir qator sertifikatlar boʻyicha Global Barqarorlikni baholash tizimi (GSAS) boʻyicha barqarorlikda sertifikatlangan. Shuningdek, stadion besh yulduzli GSAS reytingini oldi.

Stadionda, shuningdek, hashamatli mehmonxona xonalari va balkoni futbol maydoniga qaraydigan xonalar boʻladi.

Milliy sport kunini nishonlash uchun stadionga qoʻshni parkning rasmiy ochilishi Qatar sport kunining oʻzida, 2020-yil 11-fevralda oʻtkazilishi eʼlon qilindi.

## Qurilishi
Qatardagi „Al Bayt“ stadioni 2022-yilgi FIFA Jahon chempionati Qatar uchun konvertatsiya qilingan yettita stadiondan biri boʻlib, Lusail stadionidan keyin ikkinchi yirik stadion hisoblanadi. Stadion Dar Al-Handasah tomonidan ishlab chiqilgan. Jahon chempionatidan soʻng uni 32 000 oʻrinli stadionga aylantirish kutilmoqda. Ortiqcha oʻrindiqlar yuqori qavatdan olib tashlanadi va boshqa mamlakatlarga beriladi yoki 2030-yilgi Osiyo oʻyinlari uchun rejalashtirilgan infratuzilmalarga joylashtiriladi. Keyin boʻshatilgan maydon besh yulduzli mehmonxona, savdo majmuasi va boshqa sport inshootlariga aylantiriladi.

Chodirga oʻxshash tuzilmada toʻrtta stend mavjud boʻlib, ularning har biri tashqi devorlari va tepalikli tomlari politetrafloroetilen (PTFE) toʻqilgan shisha tolali membrana bilan qoplangan. PTFE membranasining tashqi qismi anʼanaviy qora, oq va qizil ranglarda boʻyalgan, bu koʻchmanchi xalq chodirlari haqida qoʻshimcha maʼlumot beradi. Stadionni oʻrab olish uchun toʻrtta tribunani yopiladigan tom bogʻlaydi. The Guardian tomonidan 2020-yilda olib borilgan tadqiqot shuni koʻrsatdiki, 2010-yildan 2020-yilgacha Bangladesh, Hindiston, Pokiston, Nepal va Shri-Lankadan kelgan 6500 dan ortiq mehnat muhojirlari Qatarda jahon chempionati oʻtkaziladigan binolar qurilishi vaqtida halok boʻlgan.

## Tarixi
Stadionning ochilishi 2021-yilning 30-noyabr kuni, FIFA Arab Kubogi 2021 ning ochilish marosimi munosabati bilan boʻlib oʻtdi. Mezbon Qatar va Bahrayn oʻrtasidagi oʻyinda amaldagi Osiyo chempioni Qatar soʻnggi daqiqada xavfdan omon qoldi va 69-daqiqada Abdulaziz Xotemning boshi bilan gol urib, mehmonlarni 1:0 hisobida magʻlub etdi.

Tadbirda Qatar amiri (davlat rahbari) shayx Tamim bin Hamad Ol Soniy ishtirok etdi. FIFA prezidenti Janni Infantino, bir qancha davlat rahbarlari va rasmiylar hamda aʼzo assotsiatsiyalar prezidentlari „Al Bayt“ stadionining ochilish marosimidan bahramand boʻlishdi va FIFA Arab Cup 2021 rasmiy ochilish marosimini nishonlashdi. Yangi qurilgan stadionda FIFA Arab Cup 2021 doirasidagi beshta oʻyin, jumladan, 2021-yil 18-dekabrdagi turnir finali boʻlib oʻtdi.

## 2022-yilgi FIFA Jahon chempionati
„Al Bayt“ stadioni 2022-yilgi futbol boʻyicha jahon chempionati vaqtida toʻqqizta oʻyinga mezbonlik qiladi.

## Manbalar