open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Rayhon ibn Muhammad al-Ustrushaniy

**Rayhon ibn Muhammad al-Ustrushaniy** (arabcha: ريحان بن محمد الأسروشني — Abu Toyyib Rayhon ibn Muhammad ibn Ayub al-Ustrushaniy) — Muhaddis.
Rayhon ibn Muhammad al-Ustrushaniy Samarqandga qarashli Ustrushan qishlogʻida tugʻilgan. Boshlangʻich taʼlimni shu yerda olgan. Keyinchalik ilm talabida Samarqand shahriga koʻchib oʻtgan. U muhaddis boʻlish bilan birga hanafiy mazhabining taniqli faqihlaridan biri boʻlgan.
## Shogirdlari
Rayhon ibn Muhammad al-Ustrushaniy koʻplab hadislar rivoyat qilgan. Undan shayx Abu Hafs Umar ibn Ahmad ash-Shibliy, shayx Abu Hafs Umar ibn Ahmad al-Forisiy kabi muhaddislar taʼlim olgan va hadislar rivoyat qilgan. Uning Abdulmulk ismli oʻgʻli ham muhaddis boʻlgan.
## Vafoti
Oʻgʻli Abdulmulk ibn Rayhon al-Ustrushaniy: "Dastlabki taʼlimni oʻz padari buzrukvoridan olganini va Otasi Rayhon ibn Muhammad al-Ustrushaniy 357/968 yili Samarqandda vafot etganidan soʻng, Navkamin rabotiga dafn etilganini" hikoya qilgan.
## Rivoyat qilgan hadis
Rayhon ibn Muhammad al-Ustrushaniy tomonidan rivoyat qilingan hadis Najmiddin Umar Nasafiyning „Al-qand fiy zikri ulamoi Samarqand“ kitobida shunday keltirilgan: Rasululloh sallallohu alayhi va sallam: "Albatt, ishlar niyatga bogʻlikdir, har bir kishi niyat qilgan narsasiga erishadi. Kimki Alloh taolo va uning Rasulini deb hijrat qilgan (ko‘chgan) boʻlsa, demak uning hijrati Alloh va uning Rasuli uchun hijrat qilgan boʻladi. Kimki bir ayolga uylanish yoxud mol-dunyo orttirish uchun hijrat qilgan boʻlsa, demak uning hijrati bir ayolga uylanish yoki mol-dunyo orttirish uchun hijrat qilgan boʻladi“ — deb marhamat qildilar".
## Manbalar
Mahmud al-Madiniy

**Abu Saʼd Mahmud ibn Abu Bakr ibn Muhammad ibn Ali ibn Yusuf ibn Umar as-Sobuniy al-Marvaziy al-Buxoriy al-Madiniy** (Abu Ahmad) — buxorolik boʻlgan. Buxoro shahrining ichki qismida yashagan. Solih inson, koʻp xayrli amallari bilan tanilgan zot boʻlgan. U ulamolardan, ulamolar ham undan hadis rivoyat qilganlar. Mahmud al-Madiniy milodiy 1092-yil (hijriy 485-yil)da tugʻilgan.

## Manbalar
Mahmud al-Fiyjakasiy

**Mahmud ibn Abdurrahim ibn Abdulmalik ibn ash-Shaʼbiy ibn Ali al-Fiyjakasiy an-Nasafiy** (Abul Muzaffar). U Samarqandda otasidan hadis aytgan. Mahmud al-Fiyjakasiy milodiy 1129-yil (hijriy 523-yil)ning zulqaʼda oyida Fiyjakasda shahid ketgan.

## Manbalar
Mahmud az-Zanjoniy

**Mahmud ibn Ahmadibn Mahmud ibn Muxtor az-Zanjoniy, ash-Shofiʼiy** (Abulmanoqib) — faqih, usulchi, mufassir, muhaddis va tilshunos boʻlgan. Bag‘dodni vatan tutingan. Qozining noibi boʻlib ishlagan. Nizomiyada taʼlim olgan. Mustansiriyada hadis eshitgan. Bag‘dodda milodiy 1258-yil (hijriy 656-yil) shahid boʻlgan.
## Asarlari
* „as-Sehr al-halol fi gʻaroibi-l-maqol fi furuʼi fiqhi-sh-shofiʼiy“ („Shofiʼiy furuʼ al-fiqhida gʻaroyib gaplardagi halol sehr“)
* „Tazhibu-s-sihoh li-l-Javhariy fi-l-lugʻat“ ("Javhariyning tilga oid „Sihoh“ini yaxshilash")
* „Tafsiru-l Qurʼon“ („Qurʼon tafsiri“)
* „Taxriju-l-furuʼ ala-lusul“ („Furuʼni usuldan ajratish“)

## Manbalar
Mahmud al-Xorazmiy (Abu Ali Sharafuddin)

**Mahmud ibn Muhammad ibn Umar al-Chagʻminiyal-Xorazmiy** (Abu Ali Sharafuddin) — Xorazm diyoriga mansub Chagʻmin ahlidan, matematik va falakiyotshunos olim boʻlgan. U milodiy 1222-yil (hijriy 618-yil) vafot etgan.
## Asarlari
* „al-Mulaxxas fi-l-hayʼat“ („Astronomiyailmi haqida qisqacha bayon“)
* „Risola fi-l-hisob“ („Arif-metika ilmihaqidagi risola“)
* „Quvvatu-l-kavokib va duʼafuho“ („Sayyoralarning quvvati va zaif jihatlari“)
* „Sharhu turuqi-l-hisob fi masoili-l-vasoya“ („Vasiyat masalalaribilan bogʻliq hisob-kitoblarniamalga oshirish yoʻllariga sharh“)

## Manbalar
Mahmud al-Xorazmiy (Abu Muhammad Zahiruddin)

**Mahmud ibn Muhammad ibn al-Abbos al-Xorazmiy** (Abu Muhammad Zahiruddin) — faqih, muhaddis, muarrix, sufiy boʻlgan. „Nizomiya“ madrasasida voizlik qilgan, soʻngra oʻz yurtiga qaytib kelgan va shu yerda taxminan milodiy 1173-yil (hijriy 568-yil) vafot etgan.
## Asarlari
* „Tarixu Xorazm“ („Xorazm tarixi“, 8 jildli)
* „Kofiy fi-l-fiqh“(„Fiqh ilmi boʻyicha yetarli kitob“).

## Manbalar
Mahmud al-Xorazmiy

**Mahmud al-Xorazmiy** — fozil odam boʻlgan. Laqabi — „Qitoliy“. U milodiy 1322-yil (hijriy 722-yil) da vafot etgan.
## Asarlari
* „Kanzul-haqoqiq“ („Haqiqatlar xazinasi“)

## Manbalar
Mahmud al-Kalobodiy

**Al-Hofiz Shamsuddin Abulalo Mahmud ibn Abu Bakr ibn Abulaloal-Kalobodiy al-Buxoriy al-Hanafiy** — ilmi faroiz bilan shugʻullangan olim. Mahmud al-Kalobodiy milodiy 1247-yil (hijriy 644-yil)da tugʻilgan. U Mordinda milodiy 1301-yil (hijriy 700-yil) vafot etgan.
## Asarlari
* „Hallu-l-faroiz fisharhi nazmi-s-sirojiya“ („Sharhunazmi-s-sirojiya“dagi faroizilmi bilan bogʻliq masalalarning yechimi")
* „Davʼu-s-siroj fisharhi-s-sirojiya“ („Sharhu-s-sirojiya“ haqidagi chiroqning yogʻdusi")
* „Mushtabihu-n-nasab fi asmoʻi-r-rijol“ („Odamlarning ismi shariflaridagi shubhali nasablar“)
* „Muʼjamu-sh-shuyux“ („Shayxlar qomusi“)
* „Al-Minhoj al-muntaxab min davoʻi-s-siroj“ („Chiroqdan taralayotgan ziyolardan tanlangan dastur“)

## Manbalar
Mahmud at-Taroziy

**Mahmud ibn Ali ibn Abu Ali at-Taroziy** (Al-Imom Abul Qosim) — fozil faqihlardan va ilm nazdida gʻoyatda obroʻ-eʼtiborli olim boʻlgan. U goʻzal xulqqa ega solih kishi boʻlib, doimo Qurʼoni Karim tilovati bilan mashgʻul edi. Uning farzandlaridan gʻoyatda mashhur olimlar yetishib chiqqanlar. Mahmud at-Taroziy milodiy 1140-yil (hijriy 535-yil) vafot etgan.

## Manbalar
Mahmud al-Armaviy

**Mahmud ibn Abu Bakr ibn Homid ibn Ahmad al-Armaviy, at-Tanuxiy, ad-Dimashqiy, ash-Shofiʼiy** (Sirojuddin) — usulshunos faqih, mutakallim, faylasuf (hakim), mantiqshunos, qozi boʻlgan. U kelib chiqishi jihatidan Ozarbayjon oʻlkasidagi Urmiya shahrida milodiy 1198-yil (hijriy 594-yil) da tavallud topgan. Mosulda oʻqigan, Damashqda yashagan.
Mahmud al-Armaviy milodiy 1283-yil (hijriy 682-yil) da Quniyada vafot etgan.
## Asarlari
* „Sharhu-l-vajiz“ (Imom Gʻazzoliyning shofiʼiy fiqh sohalari haqidagi „al-Vajiz“ asariga sharh")
* „Lavomiʼu-l-asror fi sharhi lavomiʼi-l-anvor“ (Mantiq ilmiga oid „Sharhu lavomiʼi-l-anvor“ haqidagi sirlarning jilolanishi")
* „Talxisu-l-arbaʼin fi usuli-d-din“(ar-Roziy qalamiga mansub „Din asoslari haqidagi arbaʼin“ asarining qisqacha mazmun-mohiyati", muallif uni „al-Lubob“, „Oʻzak“ deb atagan)
* „Sharhu-l-ishorot“ (Ibn Sinoning mantiq va falsafa haqidagi „al-Ishorot“ asariga sharh")
* „Muxtasaru-l-mahsul“ (Faxruddin ar-Roziy qalamiga mansub fiqh ilmi asoslari haqidagi „al-Mahsul“ asarining qisqartirilgan shakli", muallif uni „at-Tahsil“ deb atagan)
* „Kitobu bayoni-l-haqq“ (Falsafa ilmiga oid boʻlmagan „Haq bayoni haqidagi kitob“)
* "Tahsilu-l-usul min kitob „al-Mahsul“ („al-Mahsul“) kitobidan fiqh asoslarini oʻqib oʻrganish"

## Manbalar
Ali ibn Abi Ibrohim al-Ustrushaniy

**Ali ibn Abi Ibrohim al-Ustrushaniy** (arabcha: علي بن أبي إبراهيم الأسروشني — Abu Asad Ali ibn Abi Ibrohim Muhammad al-Ustrushaniy) — Muhaddis.
Ali ibn Abi Ibrohim al-Ustrushaniy Samarqandga qarashli Ustrushan qishlogʻida tugʻilgan. Boshlangʻich taʼlimni shu yerda olgan. Keyinchalik ilm talabida Samarqand shahriga borib faoliyatini davom ettirgan.
## Shogirdi
Ali ibn Abi Ibrohim al-Ustrushaniydan Abulhasan Ali ibn Abi Hasan ibn Ismoil as-Samarqandiy taʼlim olgan va hadislar rivoyat qilgan.
## Vafoti
Ali ibn Abi Ibrohim al-Ustrushaniy 446/1054 yili Samarqandda vafot etgan va Chokardiza qabristoniga dafn etilgan.
## Rivoyat qilgan hadis
Ali ibn Abi Ibrohim al-Ustrushaniy tomonidan rivoyat qilingan hadis Najmiddin Umar Nasafiyning „Al-qand fiy zikri ulamoi Samarqand“ kitobida shunday keltirilgan: U Abu Abdulloh Tohir ibn Muhammad ibn Ahmad al-Haddodiydan kuyidagi hadisni rivoyat qilgan: Abu Bakr as-Siddiq raziyallohu taolo anhu bunday deydilar: "Darhaqiqat, Rasululloh sallallohu alayhi va sallam: "Bandaning oyoqlari Alloh yoʻlida chang boʻldi deguncha, Alloh jahannamga ularni yondirmoqni harom qilur“- deb marhamat qilgan".
## Manbalar
John Rambo

**John James Rambo** (; 6-iyul 1947-yilda tugʻilgan) ''Rambo'' franshizasidagi xayoliy qahramondir. Birinchi marta David Morrellning 1972-yilda yozilgan *[[First Blood (roman)|First Blood]]* nomli romanida paydo boʻlgan. Filmlarda uni Sylvester Stallone gavdalantirgan. Ushbu personaj *100 Years…100 Heroes and Villains* roʻyxatiga ham kiritilgan.

## Filmlar
**[[First Blood]]* (1982)
***' (1985)
*''[[Rambo III]]'' (1988)
*''[[Rambo (film)|Rambo]]'' (2008)
***' (2019)

## Manbalar
Rambo

**Rambo**:

### Personajlar
* John Rambo

### Filmlar
* ''Rambo'' (franshiza) filmlari:
** *[[First Blood]]* (1982)
** **' (1985)
** ''[[Rambo III]]'' (1988)
** [[Rambo (film)|''Rambo'' (2008 film)]]
** **' (2019)

### Teleseriallar
* **
Allium iranicum

***Allium iranicum*** yoki **Eron piyozi** Iroq va Eronda oʻsuvchi yovvoyi piyoz turi. U anʼanaviy Eron tabobatida gemoroyni davolash uchun qoʻllanadi. Xromosoma soni 2n=32.

*Allium iranicum yogurtga qoʻshilganda yogurtning sifati oshadi*.

## Manbalar
Gilliesia

***Gilliesia*** — Amaryllidaceae oilasiga tegishli turkum. Turkumga mansub barcha turlarning vatani Chili va Argentina.

## Taksonomiya

### Turlar

* *[[Gilliesia curicana]]* Ravenna — Chilidagi Maule
* *[[Gilliesia dimera]]* Ravenna — Chilidagi Maule
* *[[Gilliesia graminea]]* Lindl. — markaziy Chili, Argentinadagi Mendosa
* *[[Gilliesia isopetala]]* Ravenna — Chilidagi OʻHiggins
* *[[Gilliesia monophylla]]* Reiche — Mauledan Chilidagi Biobiogacha
* *[[Gilliesia montana]]* Poepp. & Endl. Mauledan Chilidagi La Araukaniyaga
* *[[Gilliesia nahuelbutae]]* Ravenna — Chili

## Manbalar
Miersia

***Miersia*** - Amaryllidaceae oilasiga mansub turkum. Turkumga mansub maʼlum boʻlgan barcha 5 turning vatani Chili va Boliviya.

*Miersia* turkumi nomi Chili va Argentina florasi boʻyicha oʻz ishlari bilan mashhur boʻlgan britaniyalik botanik va muhandis Jon Miers (1789—1879) sharafiga berilgan.

## Turlar

* *[[Miersia chilensis]]* Lindl.
* *[[Miersia leporina]]* Ravenna
* *[[Miersia myodes]]* Bertero
* *[[Miersia rusbyi|Mirsia rusby]]* Britton
* *[[Miersia tenuiseta]]* Ravenna

## Manbalar
Solaria cuspidata

***Solaria cuspidata*** amaryllidaceae oilasiga mansub gulli oʻsimlik turi. Chilining Kokimbo mintaqasi uchun endemik tur hisoblanadi.

## Manbalar
Mahdiy az-Zanjoniy

**Mahdiy ibn Abdulkarim ash-Sheroziy** (hijriy 1308-yil (milodiy 1891-yil)da vafot etgan) — faqih va usulchi boʻlgan.

## Asarlari
* „*Taqrirot fi-t-tahorat va-s-salavot va-l-mutojir*“ („Tahorat, namoz va savdo-sotiq haqida tadqiqotlar“) va usulga oid bir qancha asarlari boʻlgan.

## Manbalar
Mahdiy al-Xuzyoniy

** (Abul Abbos) Mahdiy ibn Sufyon ibn Homid az-Zohid al-Xuzyoniy** (hijriy 398-yil shaʼbon oyining 13-sanasi (milodiy 1008-yil)da vafot etgan) G‘ubdin rustoqidan boʻlgan Xuzyon qasrida yashagan. Zohidlarning soʻzlari bilan gaplashgan. Unda hadisga tegishli biron-bir narsa boʻlmagan.

## Manbalar
Mahmud al-Barzandiy

** (Abul Qosim) Mahmud ibn Yusuf al-Husayn al-Barzandiy at-Tiflisiy** (hijriy 505-yil (milodiy 1112-yil)da vafot etgan) Bag‘dodga kelgan va shu yerda faqih boʻlib yetishgan, hadislar tinglagan. Soʻngra oʻz yurtiga qaytib borgan va oʻsha yerda hadis aytgan.

## Manbalar
Mahmud at-Tolaqoniy

** (Abu Muhammad) Mahmud ibn Xaddosh at-Tolaqoniy** (hijriy 205-yil (milodiy 864-yil)da toʻqson yoshida vafot etgan) — Bag‘dodda (uzoq muddat) yashagan. U ulamolardan, ulamolar ham undan hadis rivoyat qilganlar.

## Manbalar
Mahmud as-Sosajirdiy

**Mahmud ibn Volan as-Sosajirdiy** (hijriy 292-yil (milodiy 905-yil)da vafot etgan) — ulamo va imomlarning mashhurlaridan biri boʻlgan. U ulamolardan, undan esa boshqalar hadis rivoyat qilganlar.

## Manbalar
Mahmud as-Sogʻarjiy

** (Abulmuhomid) Mahmud ibn Ahmad ibn al-Faraj as-Sogʻarjiy** (hijriy 480-yil jumaduloxir oyida tugʻilgan) Samarqandda shayxulislom darajasiga koʻtarilgan. Toʻgʻri yoʻldagi fozil muftiy boʻlgan. Ixtilofli va muttafaq hadislarni bilgan. Ibodatgoʻy boʻlgan. Buxoroda Burhondan fiqh ilmini oʻrgangan va undan va boshqalardan hadis eshitgan.

## Manbalar
Radd al-Muxtor

**Radd al-Muxtor ‘ala al-Durr al-Muxtor** (arab. رد المحتار على الدر المختار) – XVIII asr hanafiy olimi Ibn Obidinning fiqh boʻyicha yozgan kitobi.

“Radd al-Muxtor” – Alovuddin Haskafiyning “Durr al-Muxtor fi Sharh Tanvir al-Absor” nomli fiqhiy asariga “hoshiya” sifatida yozilgan. Asar hanafiy mazhabida fatvo uchun muhim manba sifatida keng tarqalgan. Hindiston yarimoroli olimlari koʻpincha Ibn Obidinni “ash-Shomiy”, bu hoshiyani esa “ash-Shomiya” yoki “Fatovo Shomiy” deb atashadi.

Bu katta hajmli asar turli tillarga, jumladan turk va urdu tillariga tarjima qilingan.

Asarning arabcha nashri sakkiz jilddan iborat. Umuman olganda, matn musulmon huquqshunosligi doirasidagi keng koʻlamli mavzularni, jumladan islomning besh ustuni, nikoh, ajrim, savdo, meros va musulmonlar hayotining boshqa jabhalarini qamrab olgan.

## Manbalar
Xalqaro islom tafakkuri instituti

**Xalqaro islom tafakkuri instituti** * (International Institute of Islamic Thought)* AQShda Ismoil al-Foruqiy va Anvar Ibrohim tomonidan asos solingan xususiy nodavlat notijorat tashkilotidir. U 1981-yilda Pensilvaniyada nodavlat notijorat tashkilot sifatida tashkil etilgan va uning shtab-kvartirasi Virjiniya shtati Herndon shahrida joylashgan. Institutning belgilangan maqsadi musulmon jamiyatlarida ta’limni rivojlantirish boʻyicha tadqiqotlar olib borish va “islom tafakkurini tiklash va isloh qilish maqsadlari” asosida tadqiqotlarni nashr etish, tarjima qilish va turli vositalar orqali tarqatishdan iborat.

## Manbalar
Hasan Kofiy Prushchak

**Hasan Kofiy Prushchak** (1544-yil noyabr/dekabr – 1615-yil 9-oktyabr) bosniyalik hanafiy olimi, faylasuf, tarixchi, yozuvchi, shoir, moturidiy ilohiyotchisi, filolog hamda Bosniya va Istanbulda tahsil olgan “qozi” (qozi) edi. “Oqhisoriy” va “Bosnaviy” nisbalari bilan ham tanilgan.
U XVI asr va XVII asr boshlarida mintaqa ilmiy, madaniy va intellektual hayotining eng muhim arbobi, shuningdek, bosniyalik eng taniqli mutafakkirlardan biri hisoblanadi.

## Tavalludi
1544-yilda Prusak (Oqhisor)da tugʻilgan, Istanbulda tahsil olgan, 1583-yildan Prusak qozisi boʻlgan.

## Asarlari
“Usul al-hikam fi nizom al-olam” (Olam nizomi haqidagi hikmat asoslari) asari uning oʻn yettita asari ichida eng muhimi hisoblanadi. Bu asarda Prushchak oʻsha davrdagi Usmonli imperiyasining asosiy masalalarini koʻrib chiqadi. Asarning maqsadi: “hukmdorlarga yordam berish, vazirlarga yoʻl-yoʻriq koʻrsatish, donolarga namuna boʻlish va kambagʻallarga madad boʻlish” edi.
U, shuningdek, kalom boʻyicha “Ravzot al-jannat”, “Azhor ar-ravzot”, “Nur al-yaqin fi usul ad-din”, fiqh boʻyicha “Samt al-vusul”, “Sayf al-quzot”, biografik janrda “Nizom al-ulamo” kabi asarlar bitgan.

## Hayoti
Prushchak Bosniyaning Donji Vakuf shahri yaqinidagi Prusak qishlogʻidan kelib chiqqan. U Istanbulga koʻchib ketishdan oldin Prusakdagi boshlangʻich maktabda toʻqqiz yil oʻqigan. 1575-yilda u oʻz shahriga qaytib kelgan. 1591-yili Makkaga hajga borgan.

## Manbalar
Pocahontas

**Pocahontas** (talaffuzi: *Pokahontas*) - indeys malikasiga otasi Powhatan tomonidan berilgan taxallus. Powhatan hozirgi Virjiniya hududlarida istiqomat qilgan indeys qabilasining yoʻlboshchisi boʻlgan.

## Manbalar
Umar al-Jizzaxiy

**Umar al-Jizzaxiy** (arabcha: عمر الديزكى — Umar ibn Shuʼayb ibn Abulqosim as-Sarrom al-Jizzaxiy) — Muhaddis.
Samarqandga qarashli Jizzax qishlogʻida tugʻilgan. Boshlangʻich taʼlimni shu yerda olgan.
## Ustozi
Umar al-Jizzaxiy Xoqondagi barcha shaharlarda harbiy qozi boʻlgan. U "Sihoh" toʻplamlari boʻyicha nahvshunos (arab tili grammatikachisi) Abduljabbordan oʻrgangan va hadislar rivoyat qilgan. Shu bilan birga Kalobodiy asaridagi xabarlarning maʼnolarini ham oʻrgangan.
## Vafoti
Umar al-Jizzaxiy 525/1131-yili vafot etgan.
## Adabiyotlar
*Abdulloh Abdulhamid Saad. Oʻrta Osiyo olimlari qomusi. —T.: Imom Buxoriy respublika ilmiy-maʼrifiy markazi nashriyoti, 2007.
## Manbalar
The Hunchback of Notre Dame

***The Hunchback of Notre Dame*** 1996-yilda ekranlarga chiqarilgan AQSh animatsion filmidir. Walt Disney Feature Animation studiyasi tomonidan ishlangan va Walt Disney Pictures tomonidan tarqatilgan.

Film sikveli — *[[The Hunchback of Notre Dame II]]* 2002-yilda chiqarilgan. 

## Ovoz berganlar
* Tom Hulce — Quasimodo
* Demi Moore — Esmeralda
* Tony Jay — Judge Claude Frollo
* Kevin Kline — kapitan Phoebus
* Paul Kandel — Clopin Trouillefou
* Jason Alexander, Charles Kimbrough va Mary Wickes — Hugo, Victor va Laverne
* David Ogden Stiers — Archdeacon

## Musiqasi

## Manbalar

## Havolalar

* 
* 
* 
* 
*
Muhammad ibn Ali ax-Jizzaxiy

**Muhammad ibn Ali ax-[[Jizzax]]iy** (arabcha: محمد بن على الديزكى – Abulmahomid Muhammad ibn Ali ibn Ismoil ibn Mansur ibn Yahyo al-Jizzaxiy) – Muhaddis.
Muhammad ibn Ali ax-Jizzaxiy 489/1193-yili tavallud topgan Samarqandga qarashli Jizzax qishlogʻida tavallud topgan. Boshlangʻich taʼlimni shu yerda olgan.
Muhammad ibn Ali ax-Jizzaxiy xayr-saxovatli, qalbi pok, oliyjanob, solih va fozil faqih boʻlgan. U xalq orasida samarqandlik karobisiy jarchi nomi bilan tanilgan.

## Manbalar

## Adabiyotlar
•Abdulloh Abdulhamid Saad. Oʻrta Osiyo olimlari qomusi. —T.: Imom Buxoriy respublika ilmiy-maʼrifiy markazi nashriyoti, 2007.
Muskazine

***Muskazin*** - bodom, ziravorlar, shakar, un va tuxumdan tayyorlangan nemis pishirigʻining nomi. U butun yil davomida Germaniyaning Dettelbax shahridagi ikkita kafeda tayyorlanadi. Pechene birinchi marta "Adabiyot"da 1691-yilda tilga olingan va Germaniya janubidan kelib chiqqanligi aytilgan. U Avstriyada ham maʼlum boʻlib, u birinchi marta 1790-yilda tilga olingan.

## Manbalar
Ar-Ruvzaboriy

**Muhammad ap-Ruvzaboriy** (arabcha: محمد الروذبارى — Abu Abdulloh Muhammad ibn Abu Homid Amirko ibn Abu Farko al- Jayliy ar-Ruvzaboriy) — Faiqh.

Muhammad ap-Ruvzabori asli Marv ahlidan boʻlib, Shoshga qarashli Ruvzabor qishlgʻida yashagan. Shu bois unga Ruvzaboriy nisbasi ham berilgan. Oʻttiz yildan oshik qozilik qilgan. Odab ilmini yaxshi oʻzlashtirgan va unga amal qilgan. Fiqh ilmidan ham boxabar boʻlgan. U husnixat sohibi boʻlgan, kitoblarni mutolaa qilishdan tashqari, ulardan nusxa koʻchirish bilan ham shugʻullangan.
Muhammad ap-Ruvzabori 540/1145 yilidan keyin vafot etgan.
## Adabiyotlar
*Abdulloh Abdulhamid Saad. Oʻrta Osiyo olimlari qomusi. —T.: Imom Buxoriy respublika ilmiy-maʼrifiy markazi nashriyoti, 2007.
## Manbalar
The Hunchback of Notre Dame II

***The Hunchback of Notre Dame II*** 2002-yilda ekranlarga chiqarilgan AQSh animatsion filmidir. Walt Disney Pictures, Walt Disney Animation (Yaponiya), Inc. va  Walt Disney Television Animation studiyalari tomonidan ishlangan va Walt Disney Home Entertainment tomonidan tarqatilgan. *[[The Hunchback of Notre Dame]]* (1996) filmining davomi.

Film tanqidchilar tomonidan salbiy baholangan.

## Ovoz berganlar
* Tom Hulce — Quasimodo
* Jennifer Love Hewitt — Madellaine
* Michael McKean — Sarousch
* Demi Moore — Esmeralda
* Kevin Kline — kapitan Phoebus
* Haley Joel Osment — Zephyr
* Paul Kandel — Clopin Trouillefou
* Charles Kimbrough — Victor 
* Jason Alexander — Hugo 
* Jane Withers — Laverne 
* Jim Cummings — Archdeacon
* Joe Lala — soqchi
* Frank Welker Achilles
* April Winchell — Lady DeBurne

## Musiqasi

## Manbalar

## Havolalar

* 
*
Muhammad ibn Usmon Samarqandiy Aliobodiy

**Muhammad ibn Usmon Samarqandiy Aliobodiy** (arabcha: محمد بن عثمان سمرقندي علي ابادي — Muhammad ibn Usmon Samarqandiy Aliobodiy — Toʻliq ismi: Imomu-l-Jalil Husomu-l-milla va-d-din Muhammad ibn (vafoti. 642/1245 yil.)) — Hofiz va mufassir.

## Faoliyati
Muhammad Ibn Usmon Samarqandiy Qur'on qiroati boʻyicha oliy darajaga yetgan hofiz. Alloma 20 yil davomida Samarqanddagi jome masjidlarda Qur’oni karimni juma namozida xatm tushirib, shuhrat qozongan edi.

## Asarlari
Toʻrt jildlik „*Mutoala fi-t-tafsir*“ („*Tafsirni qanday mutolaa qilish kerakligi haqida*“) nomli mashhur asarini yozib qoldirgan.

## Vafoti
Alloma hij. 642-yili zulhijja oyining 18-kuni (milodiy. 1245-yil. 7-may) juma kuni vafot etgan. Qabri hozir Samarqand viloyatining Chelak tumaniga qarashli Aliobod qishlogʻi qabristonidadir.

## Manbalar
Abu Bakr ibn Hotim Rishdoniy

**Abu Bakr ibn Hotim Rishdoniy** (arabcha: أبو بكر بن حاتم رشداني — Abu Bakr ibn Hotim Rishdoniy — Toʻliq ismi: Abu Bakr ibn Hotim Rishdoniy (vafoti. XII asr.) — faqih.

## Faoliyati
Al-hakim nomi bilan tanilgan taqvodor imom boʻlgan. Burhoniddin Marg‘inoniy oʻzining ustozlari roʻyxatida allomani Rishtonda qolgan ustozlari qatorida zikr qilgan.

## Manbalar
Abu Is’hoq Razmoziy

**Abu Is’hoq Razmoziy** (arabcha: ابو اسحق رزمازي — Abu Ishoq Razmoziy —Toʻliq ismi: Abu Ishoq Ibrohim Zanun Dehqon Razmoziy — muhaddis va roviy.

## Faoliyati
Abu Ishoq Razmziy hadislarni Abu Salim A'lo ibn Maslama va Mahmud ibn Xaddosh Toliqoniylardan rivoyat qilgan. Undan esa Abu Amr Muhammad ibn Ishoq Usfuriy va Abu Nasr Ahmad ibn Muhammad ibn Ibrohim Samarqandiy kabi allomalar hadis oʻrgangan va rivoyat qilgan.

## Manbalar
Nuriddin Basir

**Nuriddin Basir** (arabcha: نور الدين بصير — Nuriddin Basir — toʻliq ismi Shayx Nuriddin Basir (vafoti. 1248-yil.) — Mashhur shayx va soʻfiy.

## Faoliyati
Nuriddin Basir „*Qutbi chahordaxum*“ („*Oʻn toʻrtinchi qutb*“) nomi bilan mashhur boʻlib, Shayx Zayniddin bobo Kuyi Orifoniyning shogirdi, xalifasi boʻlgan. „*Samariya*“da aytilishicha, shayxlikda tugallanib, eng soʻnggi bosqichiga mingach, yoʻlboshchisining gʻaybiy ishorati yuzasidan, onasi bilan birga No‘jkent (Toshkent yaqinidagi qishloq)dan Samarqandga koʻchib kelgan. Undan „*Sizning zamoningizda qutb kimdir?*“, deb soʻralganda: „*Birodarim Abdulloh oʻn uchinchi qutbdir, biz oʻn toʻrtinchimiz*“, deb javob bergan. „*Basir*“ atalishiga sabab, u onadan so‘qir tugʻilgan boʻlsa ham valiylikning nuri bilan barcha koʻrguliklarni koʻrar edi. Uning qabri Samarqandning Chokardiza qabristonida, Novadon arigʻi boʻyida joylashgan.

## Manbalar
Abukir bodomlari

**Aboukir bodomi** bodom bilan toʻldirilgan va shakar bilan qoplangan marzipandan tayyorlangan konfet. Bu bodomlar Misrning Aboukir viloyatida ishlab chiqariladi. Shirinlik tozalangan va qovurilgan butun bodomdan tayyorlanadi. Keyinchalik bodomlar yashil yoki pushti rangga boʻyaladi. Keyin mahsulot issiq shakar siropiga botiriladi va quritish uchun pergament qogʻoziga qoʻyiladi.

## Yana qarang

* Iordaniya bodomi

## Manbalar
Muhammad Shakoniy

**Muhammad Shakoniy** (arabcha: محمد الشكانى — Abulmuʼayyad Muhammad ibn Abdulxoliq ibn Muhammad ibn Said ibn Ali ash-Shakoniy) — Faqih va qozi.

Muhammad Shakoniy 448/1056 yili Buxoroga qarashli Shakon qishlogʻida Abdulxoliq ibn Muhammad xonadonida tugʻilgan. U boshlangʻich taʼlimni shu yerda olgan. Keyinchalik fiqh ilmini puxta egallagan. Soʻng Samarqandda bir muddat qozilik lavozimida faoliyat olib borgan. Keyin Keshda 30 yil qozilik qilgan.

## Vafoti
Muhammad Shakoniy 520/1126 yili 23 rajab oyida yakshanba kuni Keshda vafot etgan.
## Adabiyotlar
Abdulloh Abdulhamid Saad. Oʻrta Osiyo olimlari qomusi. —T.: Imom Buxoriy respublika ilmiy-maʼrifiy markazi nashriyoti, 2007.
## Manbalar
The Black Cauldron

****** 25chi toʻliq metrajli Disney animatsion filmidir. 1985-yilda ekranlarga chiqarilgan. Walt Disney Productions va Silver Screen Partners II tomonidan ishlangan hamda Buena Vista Distribution tomonidan tarqatilgan. Lloyd Alexanderning *The Book of Three* va *The Black Cauldron* nomli kitoblariga asoslangan. Filmda bosh qahramonlarga Grant Bardsley, Susan Sheridan, Freddie Jones, Nigel Hawthorne, Arthur Malet, John Byner, Phil Fondacaro va John Hurt ovoz bergan.  

## Syujeti
Prydain nomli sirli dunyoda Taran ismli yengilmas jangchi yovuz Muguzli qirolga qarshi kelajakda yangi hayot izlaydi. Taran sirli „qora qozon“ni hammadan birinchi boʻlib topishi lozim boʻladi.

## Ovoz berganlar
* Grant Bardsley — Taran
* Susan Sheridan — malika Eilonwy
* Freddie Jones — Dallben
* Nigel Hawthorne — Fflewddur Fflam
* Arthur Malet — qirol Eidilleg
* John Byner — Gurgi va Doli
* Phil Fondacaro — Creeper
* John Hurt — Muguzli qirol
* Eda Reiss Merin — Orddu
* Adele Malis-Morey — Orwen
* Billie Hayes — Orgoch
* Wayne Allwine, Bill Farmer, James Almanzar, Fondacaro, Steve Hale, Jack Laing, Phil Nibbelink va Peter Renaday — Horned Kingning tarafdorlari
* John Huston — sharhlovchi

## Musiqasi

## Manbalar

## Havolalar
* 
* 
* 
*
Aish as-Saraya

**Aish as-Sarayya** ( , soʻzma-soʻz: „saroy noni“, „ʿysẖ“ — misr noni) Misr va Levantda keng tarqalgan shirinlik. Shirinlik sirop bilan namlangan non boʻlaklaridan iborat boʻlib, ustiga laxtalangan qaymoq va pista sepiladi. Livan va arab dunyosida mashhur.

## Manbalar
The Great Mouse Detective

****** 26chi toʻliq metrajli Disney animatsion filmidir. 1986-yilda ekranlarga chiqarilgan. Walt Disney Feature Animation tomonidan ishlangan va Walt Disney Pictures tomonidan tarqatilgan. Filmda bosh qahramonlarga Vincent Price, Barrie Ingham, Val Bettin, Susanne Pollatschek, Candy Candido, Diana Chesney, Eve Brenner va Alan Young ovoz bergan.

## Ovoz berganlar
* Barrie Ingham — Basil
: Filmning bosh qahramoni, mashhur detektiv sichqon. Uning obrazi xayoliy detektiv Sherlock Holmesga asoslangan. Film voqealari davomida uning asosiy vazifalari professor Ratiganni qoʻlga olish, Olivianing otasi janob Flavershamni qutqarish va sichqon-malika Victorianing oʻldirilishining oldini olishdan iborat.
* Vincent Price — professor Ratigan
: Filmning bosh salbiy qahramoni. Ratigan kalamush boʻlsa-da, boshqalardan uni sichqon deb atashni talab qiladi. Johil, ayyor va juda topqir. Uning obrazi *Sherlock Holmes* haqidagi hikoyalardagi professor James Moriarty qahramoniga asoslangan. Ratigan Britaniya sichqon monarxiyasi ustidan nazoratni qoʻlga kiritishga intiladi. Hatto Flavershamni oʻgʻrilaydi. Film oxirida, Basil bilan shiddatli kurashdan soʻng, Big Bendan yiqilib halok boʻladi.
* Val Bettin — doktor David Q. Dawson
: Sichqon-xirurg. *Sherlock Holmes* haqidagi hikoyalardagi doktor John H. Watson qahramoniga asoslangan. Film voqealari davomida, u Basilning eng yaqin doʻstiga aylanadi.
* Susanne Pollatschek — Olivia Flaversham
: Shotlandiyadan kelgan mitti sichqoncha. U oʻgʻirlangan otasini topishni soʻrab Basilga murojaat qiladi.
* Candy Candido — Fidget
* Alan Young — janob Flaversham
* Eve Brenner — qirolicha Mousetoria
* Basil Rathbone — Sherlock Holmes
* Laurie Main — doktor Watson
* Wayne Allwine, Tony Anselmo va Walker Edmiston — Ratiganning kallakesarlari
* Melissa Manchester — Miss Kitty Mouse

## Musiqasi

## Relizlari
* AQSh: 1986-yil 2-iyul (jahon premyerasi)
* Buyuk Britaniya: 1986-yil 17-oktyabr
* Fransiya: 1986-yil 26-noyabr
* Shvetsiya: 1986-yil 28-noyabr
* Ispaniya: 1986-yil 5-dekabr
* Niderlandiya: 1986-yil 18-dekabr
* Finlandiya: 1986-yil 19-dekabr
* Avstraliya: 1986-yil 26-dekabr
* Italiya: 1987-yil 20-fevral
* Meksika: 1987-yil 2-iyul
* Filippin: 1988-yil 1-noyabr
* Yaponiya: 1989-yil 8-iyul
* Norvegiya: 2000-yil 3-may
* Xitoy: 1990-yil 9-sentyabr

## Manbalar

## Havolalar
*
*
*
*
Malika va qurbaqa

***Malika va qurbaqa*** (*The Princess and the Frog*) 2009-yilda ekranlarga chiqarilgan fentezi va romantik AQSh animatsion filmidir. Walt Disney Pictures va Walt Disney Animation Studios studiyalari tomonidan ishlangan. Walt Disney Studios Motion Pictures tomonidan esa tarqatilgan. Filmda bosh qahramonlarga Anika Noni Rose, Bruno Campos, Michael-Leon Wooley, Jim Cummings, Jennifer Cody, John Goodman, Keith David, Peter Bartlett, Jenifer Lewis, Oprah Winfrey va Terrence Howard ovoz bergan.

## Ovoz berganlar

## Musiqasi

## Manbalar

## Havolalar
* 
* 
* 
* 
*
Ranchodagi uy

***Ranchodagi uy*** (*Home on the Range*) 45chi toʻliq metrajli Disney animatsion filmidir. 2004-yilda ekranlarga chiqarilgan. Walt Disney Productions tomonidan ishlangan va Buena Vista Distribution tomonidan tarqatilgan. Filmda bosh qahramonlarga Roseanne Barr, Judi Dench, Jennifer Tilly, Cuba Gooding Jr., Randy Quaid va Steve Buscemi ovoz bergan.

## Syujeti
Ranchoda yashovchi bir guruh hayvonlar ranchoni saqlab qolish uchun jinoyatchini qoʻlga olishi kerak boʻladi.

## Ovoz berganlar
* Roseanne Barr — Maggie
* Judi Dench — Mrs. Calloway
* Jennifer Tilly — Grace
* Cuba Gooding Jr. — Buck
* Randy Quaid — Alameda Slim
* Charles Dennis — Rico
* Charles Haid — Lucky Jack
* Carole Cook — Pearl Gesner
* Joe Flaherty — Jeb
* Steve Buscemi — Wesley
* Richard Riehle — Sam Brown
* Mark Walton — Barry va Bob
* Lance LeGault — Junior
* G. W. Bailey — Rusty
* Dennis Weaver — Abner Dixon
* Patrick Warburton — Patrick
* Estelle Harris — Audrey
* Sam J. Levine — aka-uka Willielar
* Ann Richards — Annie

### Oʻzbekcha dublyaj
* Zulxumor Moʻminova
* Muhammadjon Xoʻjayev
* Nilufar Isayeva
* Elbek Mirzohidov
* Nargiza Mirzayeva
* Jahongir Majidov
* Nasiba Mahmudova
* Shavkat Abdujamilov
* Abdulhay Otaxoʻjayev
* Sardor Qoriyev
* Muzaffar Ibrohimov
* Kamoliddin Ismatov
* Anvar Muhammedov

Rejissor — Jahongir Majidov, ovoz rejissori — Xoji Akbar Bahramov, tarjimon — Malika Asomiddinova, muharrir — Muhammadjon Xoʻjayev.

## Musiqasi

## Manbalar

## Havolalar
* 
* 
* 
* 
* 
*
Saša Đorđević

**Saša Đorđević** (Sasha Ђorђeviћ, 4-avgust, 1981-yil) — serbiyalik futbolchi. Oʻzbekiston Superligasi Bunyodkor futbol klubi sobiq futbolchisi.

Bane, Rad uning ichki ligasida va Bosniya va Gertsegovina tomoni FK-Larxeljezni-Larxar Sarayevo jamoasida oʻynagan.

## Manbalar

## Havolalar
*
Haydar ash-Shirvoniy

**Haydar ash-Shirvoniy** (arabcha: حيدر الشيروانى — Haydar ibn Ali ash-Shirvoniy).
Toʻliq ismi Haydar ibn Ali ibn Muhammad ibn al-Hasan ash-Shirvoniy al-Isfahoniy al-Guraviy. U taniqli olim sifatida bir qancha asarlar tasnif qilgan.
## Asarlari
Haydar ash-Shirvoniy Oʻzidan boy ilmiy meros qoldirgan. Ular: "Risola fi-l-islom va-l-iymon" ("Islom va imon haqidagi risola"), "Risola fimo varida fi sadri hazihi-l-umma" ("Islom ummati qalbiga kirgan risola"), "Fi ahkomi-l-bugʻot" ("Zolimlarga nisbatan (qoʻllanadigan) hukmlar haqida"), "Risola fi-l-itrati" ("Qarindoshlar haqida risola"), "Risola fi tarojumi-s-sufaro va-l-abvobi-l-arbaʼati li-l-Mahdiy" ("Elchi- larning tarjimai hollari va Mahdiyga oid toʻrt bob haqida risola".)
## Vafoti
Haydar ash-Shirvoniy 1717-yildan soʻng vafot etgan.
## Adabiyotlar
*Abdulloh Abdulhamid Saad. Oʻrta Osiyo olimlari qomusi. —T.: Imom Buxoriy respublika ilmiy-maʼrifiy markazi nashriyoti, 2007.
## Manbalar
Milorad Janjuš

**Milorad Janjuš** (, 15-iyul 1982-yilda tugʻilgan) — serbiyalik futbolchi, hujumchi.

## Klubdagi faoliyati
### Karyerasining boshlanish davri
Janjus 2007-yildan boshlab Novi Sad klubida professional faoliyatini boshladi. 2008-yilda qarzga kirgan Spartak Zlatibor Voda bilan 2010-yilgacha shartnoma tuzgan.

### Spartak Zlatibor Voda
2009-2010-yilgi mavsum uchun Zlatibor vodaga oʻtdi. 5-dekabr 2009-yilda klub uchun birinchi golni Smederevo ga qarshi urdi. 2009-2010-yilgi mavsum tugagandan soʻng, Paxtakor klubiga qoʻshildi.

### Paxtakor
2010-yil fevral oyida Oʻzbekiston Ligasi Paxtakor Toshkent FK klubiga qisqa muddatga ijaraga qoʻshildi. U klub uchun 3 ta oʻyin oʻtkazdi va shartnomasi tugagach, May oyida Zlatibor vodaga qaytdi.

### Sepahan
2010-2012-yilgi mavsumdan boshlab Eronning Sepahan klubiga qoʻshildi. Eron Professional Ligasi (IPL) kubogini qoʻlga kiritdi. Eron Pro Ligasi chempionati va Osiyo Chempionlar Ligasida 36 ta oʻyin oʻtkazdi va 11 ta gol urdi. 2012-yilgi mavsum tugagandan soʻng, klubni tark etdi va Shahrdari Tabriz klubiga oʻtdi.

### Shahrdari Tabriz
2012-yil 5-yanvar kuni Shahrdari Tabriz futbol klubi bilan kelishuvga erishganligini eʼlon qildi.

### SHB Đà Nẵng
2013-yil yanvar oyida Vetnam davlatining SHB Đà Nẵng klubi bilan bir yillik shartnoma tuzdi. Jamoada toʻqqizta uchrashuv oʻtkazdi va uchta gol urdi.

### Saravak FA
2013-yil dekabr oyida Malayziya Superligasining Saravak FA klubiga qoʻshildi. U Saravak uchun debyutini 2014-yil 18-yanvar kuni ATM FA jamoasiga qarshi oʻtkazdi. Saravak birinchi oʻyinda ATMga 2-0 hisobida magʻlub boʻldi.

## Manbalar

## Havolalar
Alpha and Omega

***Alpha and Omega*** — 2010-yilda Anthony Bell va Ben Gluck rejissyorligida ishlangan AQSh kompyuter-animatsion filmi. Filmda bosh qahramonlarga Justin Long, Hayden Panettiere, Dennis Hopper, Danny Glover va Christina Ricci ovoz bergan.

## Ovoz berganlar

## Manbalar

## Havolalar
* 
* 
* 
*
Ovieda

***Ovieda*** — Yalpizdoshlar oilasiga mansub gulli oʻsimliklar turkumi, birinchi marta 1753-yilda tasvirlangan. U faqat bitta maʼlum turni oʻz ichiga oladi, ***Ovieda spinosa***, Gʻarbiy Hindistondagi Hispaniola orolining endemik turidir.

## Manbalar
Pocahontas II: Journey to a New World

***Pocahontas II: Journey to a New World*** — 1998-yilda ishlangan sarguzasht janridagi AQSh animatsion filmi. *[[Pocahontas (film)|Pocahontas]]* (1995) animatsion filmining davomi. Birinchi filmda Pocahontasning John Smith bilan uchrashuvi va britaniyalik koʻchmanchilarning Jamestownga kelishi tasvirlangan boʻlsa, mazkur filmda Pocahontas John Rolfe bilan Angliya tomon ikki xalq oʻrtasida tinchlik oʻrnatish uchun muzokaralar olib borish uchun yoʻlga otlangani haqida hikoya qiladi.

## Ovoz berganlar
* Irene Bedard — Pocahontas
* Billy Zane — John Rolfe''':
* Donal Gibson — kapitan John Smith
* David Ogden Stiers — gubernator Ratcliffe
* John Kassir — Meeko
* Russell Means — Powhatan qabilasi yoʻlboshchisi
* Frank Welker — Flit
* Linda Hunt — Grandmother Willow
* Danny Mann — Percy
* Michelle St. John — Nakoma
* Jim Cummings — qirol James
* Finola Hughes — qirolicha Anne
* Jean Stapleton — Mrs. Jenkins
* Brad Garrett — Uttamatomakkin

## Musiqasi

## Manbalar

## Havolalar

* 
* 
*
Darko Marković

**Darko Marković** (; 1987-yil 15-may, Podgoritsa) — yugoslaviyalik futbolchi. 2008-yilda Paxtakor futbol klubiga 1 million dollar evaziga oʻtgan. Osiyo Chempionlar Ligasini uchta turnirida oʻynagan va jamoaga 2009-yilda chorak finalga chiqishiga yordam bergan. Xuddi shu yili nufuzli jahon futbol veb-sayti tomonidan Osiyo Chempionlar Ligasi Goal.com saytidagi 'Best elevenʼ reytingidan joy olgan.

## Klubdagi martaba
Osiyo Chempionlar Ligasining uchta oʻyinida Paxtakor jamoasi sharafini himoya qilgan va klubga 2009-yilgi mavsumning chorak finaliga chiqishiga yordam berdi.

## Manbalar

## Havolalar
*
Mosla

***Mosla*** — yalpizdoshlar oilasiga mansub gulli oʻsimliklar turkumi, birinchi marta 1875-yilda rasman tasvirlangan. Uning vatani Osiyoning sharqiy qismi, Himoloy va janubi-sharqiy Osiyo.

; Turlar

# *[[Mosla bracteata]]* Doan ex Suddee & AJPaton — Vetnam
# *[[Mosla cavaleriei|Mosla Cavaleriei]]* X.Lév. — Vetnam, Guangdong, Guangsi, Guychjou, Xubey, Jiangsi, Sichuan, Yunnan, Chjejiang
# *[[Mosla chinensis]]* Maksim. — Vetnam, Koreya, Yaponiya, Anxuy, Fujian, Guangdong, Guangsi, Guychjou, Xubey, Hunan, Jiangsu, Jiangxi, Shandong, Sichuan, Tayvan, Chjejiang
# *[[Mosla coreana]]* H.Lév. — Koreya
# *[[Mosla dianthera]]* (Buch. -Dudlangan choʻchqa goʻshti. sobiq Roxb. ) Maksim. — Xitoy, Yaponiya, Koreya, Ryukyu orollari, Kuril orollari, Primorye, Kavkaz, Himoloy (Nepal, Bangladesh, Butan, shimoliy + sharqiy Hindiston), Myanma, Vetnam, Filippin, Sumatra
# *[[Mosla exfoliata]]* (CYWu) CYWu & HWLi — Sichuan
# *[[Mosla hangchouensis]]* Matsuda — Zhejiang
# *[[Mosla japonica]]* (Benth. ex Oliv. ) Maksim. — Yaponiya, Koreya, Ryukyu orollari
# *[[Mosla longibracteata]]* (CYWu va SJHsuan) CYWu va HWLi — Guangxi, Chjejiang
# *[[Mosla longispica]]* (CYWu) CYWu & HWLi — Jiangxi
# *[[Mosla pauciflora]]* (CYWu) CYWu & HWLi — Guychjou, Xubey, Sichuan
# *[[Mosla punctulata]]* Nakai — Koreya, Tayvan, Yaponiya, Xitoy
# *[[Mosla scabra|Mosla skabra]]* (Thunb. ) CYWu & HWLi — Vetnam, Koreya, Yaponiya, Ryukyu orollari, Anxuy, Fujian, Gansu, Guangdong, Guangsi, Xenan, Xubey, Hunan, Jiangsu, Jiangsi, Liaoning, Shensi, Sichuan, Tayvan, Chjejiang
# *[[Mosla soochouensis]]* Matsuda — Anhui, Jiangsu, Jiangxi, Zhejiang
# *[[Mosla tamdaoensis]]* Phuong — Vetnam

## Manbalar
Suzukia

***Suzukia*** — birinchi marta 1930-yilda tasvirlangan Lamiaceae oilasiga mansub oʻsimliklar turkumi. Bu turkumga Tayvan va Ryukyu orollariga (Yaponiyaning bir qismi) oʻsuvchi ikkita mashhur tur kiradi.

; Turlar

* *[[Suzukia luchuensis]]* Kudô — Tayvanning Lü Tao oroli (Yashil orol deb ham ataladi), Yaponiyaning Nansei-shoto (Ryukyu orollari deb ataladi)
* *[[Suzukia shikikunensis]]* Kudô — Tayvan

## Manbalar
Alvesia

***Alvesia*** — Lamiaceae oilasiga mansub oʻsimliklar turkumi, birinchi marta 1869-yilda tasvirlangan. Vatani markaziy Afrika.

; Turlar

* *[[Alvesia clerodendroides]]* (TCEFr.) B.Mathew — Burundi, Tanzaniya
* *[[Alvesia cylindricalyx]]* (B.Mathew) B.Mathew — Zaire, Zambiya
* *[[Alvesia rosmarinifolia]]* Welw. — Kongo-Brazzavil, Zair, Zambiya Angola

## Manbalar
Blephilia ciliata

***Blephilia ciliata*** — Shimoliy Amerikaning markaziy va sharqiy qismida oʻsuvchi Yalpizdoshlar (yalpiz) oilasiga mansub koʻp yillik oʻt oʻsimlik turi. Odatda **yalpiz deb** ataladi. Boshqa keng tarqalgan nomlariga **pagoda oʻsimlik**, **quyoshli yalpiz** va **Ogayo yalpizi** kiradi.

## Tavsif
*Blephilia ciliata* koʻp yillik oʻt oʻsimlik boʻlib uzunligi  gacha yetadi. Markaziy poya, odatda, shoxlanmagan, shikastlansa yon poyalar hosil qilishi mumkin. Yalpizdoshlar oilasining boshqa koʻplab oʻsimliklaridagi kabi poyasining koʻndalang kesimi 4 burchakli (kvadrat) boʻladi. Barglari maydalanganda xushboʻy hid taratadi.

Toʻpgul boshoq shaklida. Gul barglarining rangi koʻk, binafsha yoki oq rangga ega boʻlishi mumkin.

## Tarqalishi va oʻsish joyi
*B. ciliataning oʻsi*sh joylari quruq ochiq oʻrmonlar va chakalakzorlar, boʻshliqlar, dalalar va yoʻllarni oʻz ichiga oladi.

## Ekologiya
Gullar maydan avgustgacha gullaydi va koʻplab asalarilar va kapalaklarni oʻziga jalb qiladi.

## Foydalanish
Xalq tabobatida bosh ogʻrigʻini davolash uchun ishlatilgan.

## Manbalar
Blephilia

***Blephilia***, **pagoda oʻsimlik** yoki **yogʻoch yalpiz**, nomlari bilan tanilgan Yalpizdoshlar oilasiga mansub uchta turni oʻz ichiga olgan turkum. Ularning barchasi Shimoliy Amerikaning sharqiy qismida oʻsadi. *Blephilia* koʻpincha ochiq joylarda, qoyatoshlarda va mezik oʻrmonlarda uchraydi.

Turkumga mansub turlar faqat urugʻlar va poya boʻlinishi orqali koʻpayadi. Gullarining rangi oqdan binafsha-lavanta rangacha boʻlib boshoq toʻpgullarda toʻplanadi. Barglari odatda nayzasimondan tuxumsimon shaklga ega va yashil rangda. Menthinae kichik oilasining boshqa koʻplab aʼzolari singari, *Blephilianing* barcha qismlari maydalanganda yalpizga oʻxshash hid taratadi.

## Turlar

* *[[Blephilia ciliata]]* (L.) Benth. — pagoda-oʻsimlik — Texas va Florida shimolidan Kvebek va Ontariogacha keng tarqalgan
* *[[Blephilia hirsuta]]* (Pursh) Benth. — tukli pagoda-oʻsimlik — Texas va Jorjiya shimolidan Kvebek va Ontariogacha keng tarqalgan
* *[[Blephilia subnuda]]* Simmers & Kral — Cumberland pagoda oʻsimlik — Alabama shimoli-sharqida joylashgan.

## Manbalar
Vladimir Chekunov

**Vladimir Viktorovich Chekunov** (, 1983-yil 9-fevral, Volgograd) — Rossiyalik professional futbolchi.

## Klubdagi karyerasi
Volgograd futbol klubi tarbiyalanuvchisi. 2001-yilda „Krasnodar-2000“ klubi bilan birinchi professional shartnomasini imzoladi va 2002-yilgacha oʻynadi. 2002-yilda u oʻsha paytda oliy ligada oʻynagan „Uralan“ga koʻchib oʻtdi, biroq jamoalarda 4 ta oʻyin oʻtkazib, klubni tark etdi. 2003-yilda Rossiya chempionatining boshqa klubi — „Chernomorets Novorossiysk“ga oʻtdi, ammo zaxira tarkibida 3 ta oʻyin oʻtkazgach, klubni tark etdi. 2003-2006-yillarda ikkinchi divizion klublarida oʻynagan. 2006-yilda oʻsha paytda Birinchi divizionda oʻynagan „Ximki“ klubiga oʻtdi, ammo zaxira jamoada 5 ta oʻyin oʻtkazib, klubni tark etdi. 2007-2010-yillarda avvalgi darajasiga qaytdi va Ikkinchi divizion jamoalarida oʻynadi. 2011-yilda „Slavyane“ havaskorlar klubiga oʻtdi. 2012-yilda „Navbahor“ safida to‘p surgan, O‘zbekiston chempionatida 9 ta o‘yin o‘tkazib, so‘ng futbolchilik faoliyatini yakunlagan.

## Manbalar

## Havolalar
* 
*
The Aristocats

****** 20chi toʻliq metrajli Disney animatsion filmidir. 1970-yilda ekranlarga chiqarilgan. Walt Disney Productions studiyasi tomonidan ishlangan hamda Buena Vista Distribution tomonidan tarqatilgan. Film rejissori — Wolfgang Reitherman, produserlari — Hibler va Wolfgang Reitherman. Filmda bosh qahramonlarga Phil Harris, Eva Gabor, Hermione Baddeley, Dean Clark, Sterling Holloway, Scatman Crothers va Roddy Maude-Roxby ovoz bergan.

Filmning ilk relizi 11-dekabr 1970-yilda boʻlib oʻtgan. Film mablagʻi $4 millionni tashkil etib, kartina umumjahon boʻylab $191 million daromad qilgan.

## Ovoz berganlar
* Phil Harris — J. Thomas OMalley   
* Eva Gabor — Duchess  
* Gary Dubin — Toulouse  
* Liz English — Marie 
* Dean Clark — Berlioz  
* Sterling Holloway — Roquefort  
*
* Scatman Crothers — Scat Cat  
* Paul Winchell — Shun Gon  
* Lord Tim Hudson — Hit Cat  
* Vito Scotti — Peppo  
* Thurl Ravenscroft — Billy Boss  
* Nancy Kulp — Frou-Frou  
* Pat Buttram — Napoleon 
* George Lindsey — Lafayette  
* Hermione Baddeley — Madame Adelaide Bonfamille  
* Charles Lane — Georges Hautecourt 
* Roddy Maude-Roxby — Edgar Balthazar 
* Monica Evans — Abigail Gabble  
* Bill Thompsonn — Uncle Waldo  
* Peter Renaday — French Milkman

## Musiqasi

## Manbalar

## Havolalar
* 
* 
*
John von Neumann

**John von Neumann** () () (28-dekabr 1903-yil — 8-fevral 1957-yil) — vengriyalik-amerikalik matematik, fizik, kompyuter olimi, muhandis va polimat. Neumann koʻplagan sohalarga, jumladan, matematika (matematik mantiq, oʻlchovlar nazariyasi, funksional tahlil, guruhlar nazariyasi, panjara nazariyasi, operator algebralari, matritsalar nazariyasi, geometriya va raqamli tahlil); fizika (kvant mexanikasi, gidrodinamika va ballistika, yadro fizikasi va kvant statistik mexanikasi); iqtisod (oʻyinlar nazariyasi va umumiy muvozanat nazariyasi); hisoblash (John Von Neumann arxitekturasi, chiziqli dasturlash, raqamli meteorologiya, ilmiy hisoblash, oʻz-oʻzini takrorlaydigan mashinalar, stokastik hisoblash) va statistika kabi koʻplab sohalarga katta hissa qoʻshgan.

Neumann 150 dan ortiq maqolalar chop etgan: 60 ga yaqini matematika, 60 tasi amaliy matematika, 20 tasi fizika, qolganlari esa maxsus matematik fanlar yoki matematik boʻlmagan fanlar boʻyicha. Uning soʻnggi asari oʻlimidan oldin yozilgan tugallanmagan qoʻlyozma boʻlib, u keyinchalik „The Computer and the Brain“ nomi bilan kitob holida nashr etilgan.

## Manbalar

## Havolalar
* A more or less complete bibliography of publications of John von Neumann, Nelson H. F. Beebe
Edem Nemanov

**Edem Nemanov** (2003-yil 25 dekabrda, Toshkentda tugʻilgan) – oʻzbekistonlik futbolchi, Oʻzbekiston Superligasi ishtirokchisi, Samarqandning „Dinamo“ klubida darvozabon pozitsiyasida oʻynaydi.

## Yutuqlari
* 20 yoshgacha Osiyo Kubogi chempioni: 2023

## Manbalar

## Havolalar
* Edem Nemanov Transfermarkt saytida
* 
* Edem Nemanov Footballdatabase saytida
*
Baxtiyor Islomov

**Baxtiyor Anvarovich Islomov** — oʻzbek diplomati, iqtisodchi. 2003—2008-yillarda Oʻzbekistonning Rossiyadagi elchisi.

## Maʼlumoti
1977-yilda — Moskva davlat xalqaro munosabatlar institutini xalqaro iqtisodiy munosabatlar mutaxassisligi boʻyicha, 1988-yilda — Sovet Ittifoqi Tashqi ishlar vazirligi Diplomatik akademiyasida rahbar kadrlar tayyorlash kurslarini tamomlagan. Iqtisod fanlari doktori, professor.

## Mehnat faoliyati
1977-1981 — Oʻzbekiston fanlar akademiyasining iqtisodiyot instituti aspiranti.

1981-1983 — Toshkent aloqa instituti „Siyosiy iqtisod“ kafedrasi assistenti.

1983-1987 — Oʻzbekiston SSR Tashqi ishlar vazirligi matbuot kotibi.

1988-1990 — Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Prezidiumi xalqaro aloqalar boʻlimi mudiri.

1990-1992 — Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Iqtisodiyot instituti yetakchi ilmiy xodimi. Garvard universitetida taklif etilgan olim sifatida tadqiqot faoliyati olib borgan.

1993-1996 — Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti xalqaro aloqalar boʻyicha prorektori, Xalqaro iqtisodiy rivojlanish boshqarmasi boshligʻi.

1994-1996 — BMTning Oʻzbekiston Respublikasidagi vakolatxonasi maslahatchisi, BMTTDning makroiqtisodiy tahlil va kadrlar tayyorlash loyihasi direktori.

1996-2001 — Yaponiyaning Toxoku universiteti qoshidagi Shimoliy-Sharqiy Osiyo tadqiqotlari markazi professori, Xitotsubashi universiteti professori.

2001-2002 — Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti kafedra mudiri. Respublika „Ustoz“ jamgʻarmasi ijrochi direktori. Bank-moliya akademiyasi ilmiy-uslubiy ishlar boʻyicha prorektori.

2002-2003 — Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirining maslahatchisi.

2003-2008 — Oʻzbekiston Respublikasining Rossiya Federatsiyasidagi favqulodda va muxtor elchisi.

2004-2008 — Oʻzbekiston Respublikasining Belarus Respublikasidagi favqulodda va muxtor elchisi.

2008-yil 11-dekabrdan — 2012-yil yanvargacha — Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirining oʻrinbosari.

Favqulodda va muxtor elchi martabasiga ega.

Ingliz va fransuz tillarini biladi.

## Manbalar
Jamiyat (maʼnolari)

* Jamiyat — kishilarning tarixan qaror topgan hamkorlik faoliyatlari majmui.
* Jamiyat — ijtimoiy-siyosiy gazeta.
Diospyros areolata

***Diospyros areolata*** — Xurmodoshlar oilasiga mansub daraxt. Boʻyi gacha yetadi. Shoxlari yoshligida qizgʻish jigarrang boʻladi. Toʻpgulda gullar uchtadan joylashgan. Mevalari yumaloq, diametri . Lotincha binar nomi ** „toʻrga oʻxshash“ degan maʼnoni anglatadi. Oʻsish joyi — pasttekislik aralash dipterokarp va botqoq oʻrmonlari. *D. areolata* Tailand yarim oroli, Sumatra, Malayziya yarim oroli, Java va Borneoda tarqalgan.

## Manbalar
Bonbon

**Bonbon** — bu kichik shokoladli shirinlik. Ular odatda likyor yoki boshqa shirin alkogol bilan toʻldiriladi va rangli folga bilan oʻralgan holda sotiladi.

## Ingredientlar
Gʻarb dunyosida bonbonlar odatda kichik shakarlama koʻrinishida sotiladi, ammo ularning tarkibiy qismlari, taʼmi va shakli mintaqaga qarab farqlanadi. Fransiyada bonbonlar mevadan tayyorlangan boʻlib, ular tarkibida moʻrt, nuga, draje yoki karamel boʻlishi mumkin. Boshqa tarkibiy qismlariga sariyogʻ, fondan, fudge, ganache, gianduja, marzipan, pralin va truffle kiradi.

Fransiya qonunlariga koʻra,  tarkibida kamida 25% shokolad boʻlishi kerak. Quyida fransuzcha bonbon turlari berilgan:

* bir boʻlak shokolad;
* turli xil shokoladlarning kombinatsiyasi;
* shokolad va boshqa isteʼmol qilish mumkin boʻlgan ingredientlar aralashmasi.

Qoʻshma Shtatlarda „Bon Bon“ iborasi The Hershey kompaniyasining vanilli muzqaymoqdan tayyorlangan va shokolad bilan qoplangan muzqaymoqni anglatadi.

## Etimologiya va tarix
"Bonbon" soʻzi fransuz tilida „yaxshi“ degan maʼnoni anglatuvchi *bon* soʻzining takrorlanishidan kelib chiqqan. Uning qoʻllanishi XVII asrda fransuz qirollik saroyida paydo boʻlgan va XVIII asrga kelib boshqa Yevropa mamlakatlariga tarqaldi. Bonbonlar XVIII asrning oʻrtalariga kelib, bayramlarda va Yangi yil kabi bayramlarda sovgʻa sifatida beriladigan taomga aylandi.

Johann Strauss II 1866-yilda *Wiener Bonbons* valsini yozgan. Sarlavha sahifasida kompozitsiyaning nomi oʻralgan bonbon oʻramlari koʻrinishida koʻrsatilgan.

## Manbalar
Mahmud az-Zanjoniy (Imomu-l-jumʼa)

**Mahmud ibn Abulfazoil ibn Abdulvosiʼ al-Husayniy az-Zanjoniy** (Imomu-l-jumʼa) — faqih, usulchi, mutakallim va mufassir boʻlgan. U milodiy 1892-yil (hijriy 1309-yil) tugʻilib, milodiy 1956-yil (hijriy 1375-yil) vafot etgan.
## Asarlari
* „Hoshiya ala durari-l-favoid“ („Foydalarning durlari“ga hoshiya-izoh")
* „Risola fil-jabar va-t-tavfiz“ („Majburlash va vakolat berish haqida risola“)
* „Risola fi-s-sayd va-z-ziboha“ („Ovqilinadigan va soʻyiladigan hayvonlar haqida risola“)
* „Hoshiya alatafsir mullo Sadro“ („Mullo Sadrotafsiriga hoshiya-izoh“)
* „Taqriro fi-l-fiqh va-l-usul“ („Fiqh vausulga oid tadqiqotlar“)

## Manbalar
Mahmud az-Zanjoniy (Abussano)

**Mahmud ibn Ubaydulloh az-Zanjoniy, ash-Shofiʼiy** (Zahiruddin, Abussano) — faqih va usulchi boʻlgan. Shuningdek, u Shihobuddin as-Suhravardiyning doʻsti ham edi. U Suhravardiy va Abulmaʼoliy Soʻiddan rivoyat qilgan. Mahmud az-Zanjoniy milodiy 1201-yil (hijriy 597-yil) tugʻilib, milodiy 1276-yil (hijriy 674-yil) ramazon oyida vafot etgan.
## Asarlari
* „ar-Risola al-munqiza min-l-jamr fiilhoqi-l-anbaza bi-l-xamr“ („Xurmodan tayyorlangan sharob bilanvino bilan aralashmasi alangansidan qutqaruvchi risola“)

## Manbalar