open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ahmad Hardiy

**Ahmad Hardiy** (); (1922-yil — 29-oktabr 2006) – taniqli kurd shoiri.

U Iroq Kurdistonidagi Sulaymoniya shahrida ziyoli oilada tugʻilgan. U klassik kurd, arab va fors sheʼriyatini chuqur bilgan va zamonaviy kurd sheʼriyatiga doimiy taʼsir koʻrsatgan. U kurd ozodlik harakatining yetakchi shaxslaridan biri edi. 1975-yilgi Jazoir bitimidan keyin Ahmad 1975-yilda Eronga, keyinroq 1993-yilda Buyuk Britaniyaga koʻchib oʻtdi. Uning qizi Choman Hardiy taniqli kurd shoiri hisoblanadi, oʻgʻli Asos Hardiy esa Iroq Kurdistonida taniqli jurnalist va *[[Havlatiy]]* va *[[Avena]]* mustaqil gazetalari asoschisidir. Uning birinchi sheʼrlar toʻplami ilk bor 1957-yilda nashr etilgan va shundan beri bir necha marta qayta nashr qilingan.

## Asarlari
* *Yolgʻizlik siri*, 1957

## Yana qarang
* Nalî
* Mahviy
* Piramerd
* Abdulla Goran
* Sherko Bekas

## Manbalar

## Havolalar
* Kurd ikonining vafoti – Ahmad Hardi, 29-oktabr 2006.
* Ahmad Hardi, International Journal of Kurdish Studies, yanvar 2005.
* Choman Hardi haqida, Ketlin MakDermot.
* Lablar sirli va koʻzlar sirli boʻlganida, Ahmad Hardi sheʼri, tarjimon Dr. Kamol Mirawdeli.
* Ahmad Hardi
Imma monocosma

**Imma monocosma** — Immidae oilasiga mansub kuya turi. Tur ilk bor 1979-yilda Alexey Diakonoff va Yutaka Arita tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur Yaponiyaning Kyusyu va Xonsyu orollarida uchraydi.
## Manbalar
Imma mylias

**Imma mylias** — Immidae oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur Shri-Lanka, Hindiston, Andaman orollari, Filippinlar va Tayvanda uchraydi.
## Manbalar

## Havolalar

*Image at Flickr
Imma neurota

**Imma neurota** — Immidae oilasiga mansub kuya turi. Tur ilk bor 1906-yilda Edward Meyrick tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur Borneo orolida uchraydi.
## Manbalar
Imma lichneopa

**Imma lichneopa** — Immidae oilasiga mansub kuya turi. Tur ilk bor 1903-yilda Oswald Bertram Lower tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur Avstraliyada, jumladan Kvinslend shtatida uchraydi.
## Manbalar
Imma impariseta

**Imma impariseta** — Immidae oilasiga mansub kuya turi. Tur ilk bor 1986-yilda John Frederick Gates Clarke tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur Fransuz Polineziyasida uchraydi.
## Manbalar
Imma loxoscia

**Imma loxoscia** — Immidae oilasiga mansub kuya turi. Tur ilk bor 1913-yilda Alfred Jefferis Turner tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur Avstraliyada, jumladan Shimoliy Territoriya va Kvinslend shtatlarida uchraydi.
## Manbalar
Zuhayr al-Hitiy

**Zuhayr al-Hitiy** (1957-yilda tugʻilgan) – iroqlik yozuvchi va jurnalist. U uchta roman nashr etgan: *Mening uzoq kunim* (2002), *Amerika changi* (2009) va *Chang kunlari* (2016), ularning oxirgisi Arab Booker mukofotiga nomzod qilib koʻrsatilgan. Shuningdek, u *Arab romonida iroqliklar obrazlari* (2006) nomli adabiy tanqidiy asarni yozgan.

## Manbalar
Al-Mazariy

**Muhammad ibn Ali ibn Umar ibn Muhammad at-Tamimiy al-Maziri** () (1061 – 1141-yillar) (453 hijriy – 536 hijriy; qisqacha **al-Maziri** yoki **Imom al-Maziri** va **Imom al-Mazariy** nomlari bilan tanilgan) – arab molikiy faqihi. Mazkur mazhabdagi eng muhim shaxslardan biri sifatida sanalib, uning qarashlari hozirgacha mashhur va hurmat qilinadi. Al-Maziriy Xalil ibn Is’hoq oʻzining „Muxtasar“ asarida ishonchli deb hisoblangan toʻrt faqihdan biri edi. Bu asar maktabning keyingi davrlardagi eng muhim matnlaridan biridir va unda maktabning tayanch fikrlari jamlangan. Shu sababli, molikiy mazhabida uni shunchaki „al-Imom“deb atashadi.

## Manbalar
Mawai (Jalandhar)

**Mawai** — Hindistonning Panjob shtati, Jalandhar tumanida joylashgan qishloq.

## Demografiyasi
2011-yilgi Hindiston aholisini ro‘yxatga olish maʼlumotlariga ko‘ra, qishloqda jami 189 ta xonadon mavjud bo‘lgan. Qishloq aholisi 831 kishini tashkil etgan bo‘lib, ularning 418 nafari erkaklar, 413 nafari esa ayollarni tashkil etgan.

## Manbalar
Ozan masjidi

**Ozan masjidi** (; ) – Ozarbayjonning Ganja shahrida joylashgan masjid va tarixiy meʼmoriy yodgorlik.

1884-yilda qurilgan ushbu masjid 2001-yil 2-avgustda Ozarbayjon Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 132-sonli qarori bilan mahalliy ahamiyatga ega koʻchmas tarixiy va madaniy yodgorliklar roʻyxatiga kiritilgan.

## Umumiy maʼlumot
Ozan masjidi 1884-yilda Ganja shahridagi Ozan mahallasi aholisi mablagʻi hisobidan qurilgan. Biroq kirish qismidagi arka ustidagi yozuvda qurilish yili 1786-yil deb koʻrsatilgan. Binoning umumiy maydoni , foydalanish mumkin boʻlgan maydoni esa ni tashkil etadi. Masjidning asosiy qismi gumbaz bilan yopilgan kvadrat shakldagi namozxonadan iborat boʻlib, uning ikki yonida yordamchi xonalar joylashgan.

1907-yilda chop etilgan „*Molla Nasreddin*“ jurnalining 12-sonida Ozan mahallasi aholisi koʻmagida 1906-yilda masjidning taʼmiri uchun 2000 manat yigʻilgani xabar qilingan. 1920-yilda Ganja qoʻzgʻoloni vaqtida shaharni qamal qilgan bolsheviklarning toʻp oʻqi masjidning bir qismini vayron qilgan. Qoʻzgʻolon bostirilishi chogʻida masjiddan panoh topgan aholi ham binoda tiriklayin yoqib yuborilgan. Ganjalik harbiy uchuvchi va muhojir Mammad Altunbay ushbu voqealarning shaxsan guvohi boʻlgan va 1989-yilda Anqarada nashr qilingan kitobida ular haqida yozgan. U oʻz kitobida shunday deydi:

Ozarbayjonga Sovet istilosidan soʻng, 1928-yilda dinga qarshi rasmiy harakat boshlandi. Oʻsha yilning dekabr oyida Ozarbayjon Kommunistik partiyasi Markaziy Qoʻmitasi koʻplab masjid, cherkov va sinagogalarni maʼrifiy maqsadlarda klublar tarkibiga oʻtkazdi. 1917-yilda mamlakatda 3000 ta masjid boʻlgan boʻlsa, 1927-yilda bu koʻrsatkich 1700 ta, 1928-yilda 1369 ta, 1933-yilda esa atigi 17 taga tushib qolgan. Shu davrda Ozan masjidi ham yopilgan. Binodan dastlab koʻzi ojizlar ustaxonasi, keyinroq oziq-ovqat doʻkoni sifatida foydalanilgan. 1979-yilda masjid binosi restavratsiya qilindi. Uning ichki devorlariga rassom Rustam Huseynquliyev tomonidan naqshlar chizilgan. Binoda Nizomiy yodgorlik muzeyi va kitob doʻkoni faoliyat yuritgan.

Ozarbayjon mustaqillikka erishgach, 2001-yil 2-avgustda masjid yana Vazirlar Mahkamasining 132-sonli qarori bilan mahalliy ahamiyatga ega koʻchmas yodgorliklar roʻyxatiga kiritildi.

Hozirda masjid binosida kutubxona faoliyat yuritadi.

## Yana qarang
* Ozarbayjonda Islom
* Ozarbayjondagi masjidlar roʻyxati

## Manbalar

## Havolalar
Amal al-Jubouriy

**Amal al-Jubouriy** (1967-yilda tugʻilgan) – iroqlik yozuvchi, shoir, tarjimon, jurnalist va nashriyotchi.

## Hayoti
Al-Jubouriy 1967-yilda Bagʻdodda tugʻilgan. 19 yoshida al-Jubouriyning birinchi antologiyasi *Yaralardan vino* nashr etilgan. U yozgan dissident maqola Saddam Husaynning eʼtiboriga tushgach, al-Jubouriy soʻroq qilingan va nazoratga olingan. U Iroqdan qochib, 1998-yilda Germaniyada siyosiy boshpana olgan. U Germaniyada sheʼrlar yozishni davom ettirdi, nemis sheʼrlarini arab tiliga tarjima qildi va *Devon* nomli davriy nashrni chiqardi. Qisqa muddat u Berlin shahridagi Yaman elchixonasining madaniy maslahatchisi boʻlib ishlagan.

Uning *Eheduanna, surgun ruhoniysi* (1999) sheʼrlar toʻplami Livan kitob yarmarkasida Eng yaxshi arab kitobi mukofotini qoʻlga kiritdi. *Oʻrtamizda juda koʻp Furot* nomli yana bir sheʼrlar toʻplami 2003-yilda nashr etilgan. Xuddi shu yili u Husayn qulagandan bir necha kun oʻtib Iroqqa qaytgan. 2011-yilda uning arab tilidagi sheʼrlarining Rebecca Gayle Howell va Husam Qaisiy tomonidan ingliz tiliga tarjima qilingan toʻplami *Bosqindan oldin Hojar, bosqindan keyin Hojar* nashr etilgan. U 2012-yilgi Eng yaxshi tarjima qilingan kitob mukofoti uchun qisqa roʻyxatga kiritilgan. *Kutubxona jurnali* uni 2011-yilning eng yaxshi kitoblari roʻyxatiga kiritgan.

## Yana qarang
* Iroq sanʼati
* Iroq rassomlari roʻyxati

## Manbalar
Sidiy Mahrez

**Sidiy Mahrez bin Xolaf** yoki **Abu Muhammad Mahrez bin Xolaf bin Zayn** (; 951–1022) – tunislik valiy, molikiy fiqh ulamosi va qozi. Tunis shahrining homiy-avliyosi deb hisoblanadi.

## Hayoti
Sidiy Mahrez Ariana shahrida tugʻilgan. Qayravonda, soʻngra Fotimiy-Misrda tahsil olgan va qaytib kelgach molikiy fiqhi oʻqituvchisi boʻlgan. 57 yoshida u oʻzining tugʻilgan shahri (Ariana) ni tark etib, Karfagenda uzlatga chekindi. Taxminan 1014-yilda u Tunisga koʻchib oʻtdi va Bab Suikadagi bir uyga joylashdi; bu joy keyinchalik uning maqbarasi va undan keyin Sidiy Mahrez masjidiga aylandi.

U oʻzining ustozi Ibn Abi Zayd al-Qayravoniyga (922 – 996) aqida va fiqh boʻyicha oʻquv qoʻllanma yozishni taklif qilgan va bu qoʻllanma *[[Risola fiqhiyya]]* nomi ostida chiqqan.

## Yana qarang
* Abu Imron al-Fosiy

## Manbalar
Muhammad al-Bagʻdodiy

**Abu Bakr Muhammad ibn Abdulboqiy al-Bagʻdodiy [[Ansor|al-Ansoriy]] al-Kaabiy** (1050 – 1141) (arabcha: محمد بن عبد الباقي البغدادي) — *Qozikalon al-Mariston* nomi bilan ham tanilgan arab faqih va matematik.

U Yevklidning *Elementlar* asarining oʻninchi kitobiga yozilgan sharh muallifi boʻlib, bu asar Kremonalik Gerar tomonidan lotin tiliga *Liber judei super decimum Euclidis* nomi bilan tarjima qilingan. Asar Yevropada mashhur boʻlgan va bir necha lotincha qoʻlyozmalar hozirgacha yetib kelgan.

Boshqa asarlari orasida:
* *Jadavil al-Jayb al-Mahlul al-Daqiqa* (har bir daqiqa uchun sinuslarning batafsil jadvallari),
* *Risala fi Taqrib Usul al-Hisab fi' al-Jabr va-‘l-Muqabala* (aritmetika asoslarini yaqinlashtirish haqida risola),
* *Kitab al-Tabaqat fi Sharh al-Misaha* (oʻlchashlar haqidagi kitob)

## Mashometus Bagdedinus
Muhammad ibn Abdulboqiy ismi zamonaviy tadqiqotchilar tomonidan lotincha **Mashometus Bagdedinus** nomi bilan yozilgan, garchi bu baʼzan bahsli boʻlsa-da.

## Manbalar

## Havolalar
*
Susay masjidi

**Susay Mosque** () – sobiq masjid, Ozarbayjonning Quba tumanidagi Susay qishlogʻida joylashgan tarixiy meʼmoriy yodgorlik.

Sobiq masjid 2001-yil 2-avgustda Ozarbayjon Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 132-sonli qaroriga koʻra mahalliy ahamiyatga molik muhim tarixiy-madaniy yodgorliklar roʻyxatiga kiritilgan.

## Tarixi

Susay masjidining qurilgan sanasi borasida turli fikrlar mavjud, uning XIV asrda yoki XIX asrda barpo etilgani aytiladi. Ozarbayjon mustaqilligini qayta qoʻlga kiritgach, 2001-yilda qayd etilgan manbalarda masjidning qurilish sanasi 1854-yil deb koʻrsatilgan. Biroq qishloq aholisining aytishicha, masjid XIV asrda bunyod etilgan. Ular bu maʼlumotni masjid eshigidagi yozuvga asoslangan holda keltirishgan. Samandan yasalgan darvoza ustida ustaning ismi va hijriy 721-yil sanasi qayd etilgan. Shuningdek, qishloq aholisi masjidning qadimiy eshiklaridan biri Ozarbayjonga kelgan inglizlar tomonidan Londonga olib ketilgani va hozirda Fransiyadagi muzeylardan birida saqlanayotganini ham iddao qiladilar. Masjid qurilishida daryo toshlari va bino yaqinidagi Bogʻcha darasi hududidan olingan gʻishtlardan foydalanilgan. Masjid ichidagi qadimiy belgilar oʻyilgan katta ustunlar ham samandan yasalgan. Binoning ayvonidagi tosh plitalarda arab yozuvlari mavjud.

Sovet bosqini 1928-yilda rasmiy ravishda diniy tashkilotlarga qarshi harakatning boshlanishiga olib keldi. Oʻsha yilning dekabr oyida Ozarbayjon Kommunistik partiyasi Markaziy Qoʻmitasi koʻplab masjidlar, cherkovlar va sinagogalarni maʼrifiy faoliyat uchun klublar hisobiga oʻtkazdi. Agar 1917-yilda Ozarbayjonda 3000 ta masjid boʻlgan boʻlsa, 1927-yilda bu son 1700 ta, 1933-yilga kelib esa atigi 17 tani tashkil qilgan. Bosqin ortidan masjidlar yopilib, ombor sifatida foydalanila boshlangan.

Ozarbayjon mustaqilligini tiklagach, masjid 2001-yil 2-avgustdagi Vazirlar Mahkamasining 132-son qaroriga binoan mamlakatning muhim koʻchmas tarixiy-madaniy yodgorliklari roʻyxatiga kiritildi.

Diniy tashkilotlar bilan ishlash boʻyicha davlat qoʻmitasida roʻyxatga olingan Susay qishlogʻi masjidi hozirda diniy muassasa sifatida faoliyat yuritmoqda.

## Yana qarang
* Ozarbayjonda Islom
* Ozarbayjondagi masjidlar roʻyxati

## Manbalar

## Havolalar

* Qubanın Susay kəndindəki 600 illik tarixə malik qədim məscid /Azərtac
* 4 əsrlik evlərin məskəni Susay kəndi / Baku TV
Princess Virtue

**Princess Virtue** – 1917-yilda rejissyor Robert Z. Leonard tomonidan suratga olingan Amerika ovozsiz drama filmi. Filmda Mae Murray, Lule Warrenton va Wheeler Oakman bosh rollarni ijro etgan.

## Manbalar

## Adabiyotlar
*James Robert Parish & Michael R. Pitts. *Film directors: a guide to their American films*. Scarecrow Press, 1974.

## Havolalar
*
Iftixor ad-Davla

**Iftixor al-Davla** ( yoki „davlat faxri“) 1099-yilgi qamali va qirgʻini davrida Quddusning Fotimiylar hokimi boʻlgan. 15-iyul kuni u QuddusniDovud minorasida saint-gillesllik Raymondga topshirgan va o‘z tansoqchilari bilan shahardan kuzatib chiqarilgan.

## Manbalar
Prisoners of the Pines

**Prisoners of the Pines** – 1918-yilda rejissyor Ernest C. Warde tomonidan suratga olingan Amerika ovozsiz drama filmi. Filmda J. Warren Kerrigan, Lois Wilson va Walter Perry bosh rollarni ijro etgan.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* Rainey, Buck. *Sweethearts of the Sage: Biographies and Filmographies of 258 actresses appearing in Western movies*. McFarland & Company, 1992.

## Havolalar
*
The Profiteer (1919-yilgi film)

**The Profiteer** – 1919-yilda rejissyor John K. Holbrook tomonidan suratga olingan Amerika ovozsiz urush dramasi. Filmda Jack Sherrill, Alma Hanlon va Robin H. Townley bosh rollarni ijro etgan.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* Robert B. Connelly. *The Silents: Silent Feature Films, 1910-36, Volume 40, Issue 2*. December Press, 1998.

## Havolalar
*
Motipur (Punjab)

**Motipur** — Hindistonning Panjob shtati, Jalandhar tumanida joylashgan qishloq. Qishloq Shahkotdan 16 kilometr (9,9 mil), Nakodardan 24 kilometr (15 mil), tuman markazi Jalandhardan 35 kilometr (22 mil) va shtat poytaxti Chandigarhdan 179 kilometr (111 mil) masofada joylashgan. Qishloq Panchayati raj (Hindiston) tizimiga muvofiq saylanadigan vakil — sarpanch tomonidan boshqariladi.

## Manbalar
Ibn al-Vafid

**Ali ibn al-Husayn ibn al-Vafid [[Laxmiylar qirolligi|al-Laxmiy]]** (; taxm. 1008 – 1074) – lotin Yevropasida **** nomi bilan tanilgan andalusiyalik arab farmakolog va toledolik tabib edi. Toledolik Al-Mamunning vaziri boʻlgan. Asosiy asari  () boʻlib, u lotinchaga  nomi bilan tarjima qilingan.

Ibn al-Vafid asosan Toledoda dorishunos boʻlib ishlagan va u mavjud boʻlgan alkimyo usullari va metodlaridan foydalanib, kamida 520 xil dori turini turli oʻsimliklar va giyohlardan ajratib olgan.

Uning shogirdlaridan biri Ibn al-Lunkuh boʻlgan.

## Yana qarang

* Kichik Serapion

## Manbalar

## Havolalar
* Filāḥa matnlari loyihasi: Ibn Vofid
* 
* *Toledo*, Muslim Heritage.com saytida, 6-bet https://www.muslimheritage.com/uploads/Toledo.pdf (26 noyabr 2008-yilda olingan)
Mubarakpur (Jalandhar)

**Mubarakpur** — Hindistonning Panjob shtati, Jalandhar tumanida joylashgan qishloq.

## Demografiyasi
2011-yilgi Hindiston aholisini ro‘yxatga olish maʼlumotlarga ko‘ra, qishloqda jami 39 ta xonadon mavjud bo‘lgan. Qishloq aholisi 187 kishini tashkil etgan bo‘lib, ularning 85 nafari erkaklar, 102 nafari esa ayollardan iborat bo‘lgan.

## Manbalar
Zarrabi masjidi

**Zarrabi masjidi** – Ozarbayjonning Ganja shahrida joylashgan sobiq masjid va meʼmoriy yodgorlik. Masjid XIX asrda qurilgan va 2001-yil 2-avgustda Ozarbayjon Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 132-sonli qarori bilan mahalliy ahamiyatga ega koʻchmas tarixiy va madaniy yodgorliklar roʻyxatiga kiritilgan.

1928-yilda binodan masjid sifatida foydalanish toʻxtatilgach, avval yashaydigan uy sifatida ishlatilgan, keyinchalik esa restavratsiya qilinib, Ganja davlat drama teatri ixtiyoriga topshirilgan.

## Tarixi
Zarrabi masjidi XIX asrda Ganja shahrining Zarrabi mahallasida qurilgan. Tadqiqotchi Farrux Ahmadovning qayd etishicha, ushbu meʼmoriy yodgorlikning barpo etilishiga Zarrabi mahallasining mashhur shaxslari Hoji Kazanfar Karbalayi ogʻa oʻgʻli, Mashadi Gasim Hoji Ahmadli, Ali Bey Hoji Alibeyov, Karbalayi Sur Abdulloh oʻgʻli va boshqalar hissa qoʻshgan boʻlib, qurilish mahalliy aholi tomonidan moliyalashtirilgan. Shuningdek, qadimgi Ganjada ham Zarrabi masjidi boʻlgani taxmin qilinadi, ammo oʻsha masjid 1139-yilgi zilzila oqibatida vayron boʻlgan.

Ozarbayjonda sovet bosqinidan soʻng, 1928-yilda rasmiy ravishda dinga qarshi harakat boshlandi. Oʻsha yilning dekabr oyida Ozarbayjon Kommunistik partiyasi Markaziy Qoʻmitasi koʻplab masjidlar, cherkovlar va sinagogalarni maʼrifiy maqsadlarda foydalanilishi uchun klublar ixtiyoriga oʻtkazdi. 1917-yilda Ozarbayjonda 3000 ta masjid boʻlgan boʻlsa, 1927-yilda bu son 1700 ta, 1928-yilda 1369 ta, 1933-yilda esa 17 tani tashkil qilgan. Bu davrda Zarrabi masjidi ham ibodat uchun yopilgan va uning binosidan turar-joy sifatida foydalanilgan.

Keyinchalik mahalliy mutaxassislar va madaniyat namoyandalari shahar maʼmuriyatiga murojaat qilib, restavratsiya qilingan Zarrabi masjidida Poeziya teatri joylashtirilishini soʻragan. Taklif maʼqullanib, bino taʼmirdan chiqarilgan va ijodiy jamoaga topshirilgan. 1979-yildan boshlab binoda Nizomiy Poeziya teatri faoliyat yurita boshlagan. Ushbu teatrda Nizomiy Ganjaviyning „Xamsa“ asarlaridan olingan syujetlar asosida bir necha sahna asarlari namoyish etilgan. Dastlab teatr 1981-yilgacha koʻngilli sifatida faoliyat yuritgan boʻlsa-da, keyinchalik unga Ganja davlat drama teatri tarkibidan shtatlar ajratilgan.

Ozarbayjon mustaqillikka erishgach, masjid Ozarbayjon Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2001-yil 2-avgustdagi 132-sonli qarori bilan mahalliy ahamiyatga ega koʻchmas tarixiy va madaniy yodgorliklar roʻyxatiga kiritildi.

2008-yildan boshlab Zarrabi masjidi binosi, yaʼni Nizomiy Poeziya teatri joylashgan qism Ganja davlat drama teatri tarkibiga qoʻshildi va hozirgi kunda uning ochiq sahnasi sifatida faoliyat yuritadi.

## Meʼmorchiligi
Masjid ikki gumbazli boʻlib, ayvonli masjid uslubida qurilgan. Bino 3 qismdan iborat: umumiy maydoni  boʻlgan katta namoz zali, maydoni  boʻlgan kichik xona va uzunligi , eni  boʻlgan ayvon. Namoz zali yetarli boʻlmagan paytlarda namozxonlar ayvondan ham foydalangan.

## Yana qarang
* Ozarbayjonda Islom
* Ozarbayjondagi masjidlar roʻyxati
* Ozarbayjonda teatr

## Manbalar

## Havolalar

* Zarrabi mosque
Imma accuralis

**Imma accuralis** — Immidae oilasiga mansub kuya turi. Tur ilk bor 1859-yilda Francis Walker tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur Shri-Lankada uchraydi.
## Manbalar
Mundi Kasu

**Mundi Kasu** — Hindistonning Panjob shtati, Jalandhar tumanida joylashgan qishloq.

## Demografiyasi
2011-yilgi Hindiston aholisini ro‘yxatga olish maʼlumotlarga ko‘ra, Mundi Kasu qishlog‘ida 19 ta xonadon bo‘lib, umumiy aholisi 117 kishini tashkil etgan. Aholining 57 nafari erkaklar, 60 nafari esa ayollardan iborat bo‘lgan. 0–6 yoshdagi bolalar soni esa 7 nafarni tashkil etgan.

## Manbalar
Muradpur (Punjab)

**Muradpur** — Hindistonning Panjob shtati, Jalandhar tumanida joylashgan qishloq.

## Manbalar

## Havolalar
*List of villages in Jalandhar district at Census of India, 2011
Imma acrognampta

**Imma acrognampta** — Immidae oilasiga mansub kuya turi. Tur ilk bor 1930-yilda Edward Meyrick tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur Yangi Gvineyaga endemik hisoblanadi.
## Manbalar
Imma albofascia

**Imma albofascia** — Immidae oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur Ambon oroli (Indoneziya), Shri-Lanka va Hindistonning janubiy qismida uchraydi.
## Manbalar
Immidae

**Immoidea** – pantropik kuya guruhlarini oʻz ichiga olgan superoila boʻlib, u faqat Immidae oilasidan iborat. Ushbu oilada oʻn avlod va taxminan 250 ga yaqin tur mavjud boʻlib, ularning yarmi **Imma** avlodiga toʻgʻri keladi. Guruh vakillarining koʻpchiligi yorqin rangli va kunduzgi hayot tarziga ega.

Immoidea superoilasi ichidagi filogenetik oʻrni hozircha aniq emas va Obtectomera guruhidagi mavqei toʻliq aniqlanmagan. Lichinkalari ikki urugʻpallalilar hamda ignabarglilar barglari bilan oziqlanadi, jumladan *Podocarpus* turlari bilan ham (Dugdale va boshq., 1999).

## Manbalar

## Adabiyotlar
* 
* *Firefly Encyclopedia of Insects and Spiders*, edited by Christopher OʻToole, , 2002

## Havolalar
* Tree of Life 
* Australian Moths Online
Nawanpind Donawala

**Nawanpind Donawala** — Hindistonning Panjob shtati, Jalandhar tumanida joylashgan qishloq.

## Manbalar
Nizamudinpur

**Nizamudinpur** — Hindistonning Panjob shtati, Jalandhar tumanida joylashgan qishloq.

## Demografiyasi
2011-yilgi Hindiston aholisini ro‘yxatga olish maʼlumotlarga ko‘ra, qishloqda jami 154 ta xonadon mavjud bo‘lgan. Qishloq aholisi 770 kishini tashkil etgan bo‘lib, ularning 404 nafari erkaklar, 366 nafari esa ayollardan iborat bo‘lgan.

## Manbalar

## Havolalar
* Tourism of Punjab
* Census of Punjab
Imma costipuncta

**Imma costipuncta** — Immidae oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur Ambon oroli (Indoneziya)da uchraydi.
## Manbalar
Imma diaphana

**Imma diaphana** — Immidae oilasiga mansub kuya turi. Tur ilk bor 1884-yilda Arnold Pagenstecher tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur Molukka orollarida uchraydi.
## Manbalar
Imma caelestis

**Imma caelestis** — Immidae oilasiga mansub kuya turi. Tur ilk bor 1906-yilda Edward Meyrick tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur Xitoyning gʻarbiy qismida uchraydi.
## Manbalar
Imma bilineella

**Imma bilineella** — Immidae oilasiga mansub kuya turi. Tur ilk bor 1885-yilda Snellen tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur Sulavesida, Sangihe orollarida, Buru orolida hamda Bismark arxipelagida uchraydi.
## Manbalar
Imma assita

**Imma assita** — Immidae oilasiga mansub kuya turi. Tur ilk bor 1986-yilda John Frederick Gates Clarke tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur Fransuz Polineziyasida uchraydi.
## Manbalar
Burj Mohamad Shahwala

**Burj Mohamad Shahwala** — Hindistonning Panjob shtati, Firozpur tumanida joylashgan qishloq.

## Manbalar
Imma bifulminata

**Imma bifulminata** — Immidae oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur Sulavesi orolida uchraydi.
## Manbalar
Abulbarakat al-Husayn al-Jarjaraiy

**Abulbarakat al-Husayn ibn Muhammad al-Jarjaraiy** – Fotimiylar amaldori. Uzoq muddat vazirlik qilgan Ali ibn Ahmad al-Jarjaraiyning jiyani, 1048-yilda oʻzi ham vazir lavozimiga tayinlangan. 19 oy davomida vazirlik qilgach, oʻzining zolimona xatti-harakatlari tufayli 1050-yilda lavozimidan chetlatilib, Sur shahriga surgun qilingan.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* 
*
Al-Hasan ibn Solih ar-Ruzabariy

**Abu Muhammad al-Hasan ibn Solih ar-Ruzabariy** xalifa az-Zohir hukmronligi davrida, 1024—1027-yillarda Fotimiylar xalifaligi vaziri boʻlgan.

## Nasl-nasabi
Ar-Ruzabariyning shaxsiyati nomaʼlum boʻlib, bu haqida lavozimda boʻlgan davridagi asosiy manbalardan biri hisoblangan al-Musabbihiy asarlarida ham tilga olinmagan. Boshqa bir zamondosh solnomachi esa uni otasi bilan chalkashtirgan. Ar-Ruzabariy fors oilaga mansub boʻlgan. Oila aʼzolari Ixshidiylar hukmronligi davrida Misrda siyosiy va harbiy lavozimlarda xizmat qilgan boʻlib, oilaning mazkur faoliyati Fotimiylar davrida ham davom etgan. Oilaning koʻplab vakillari solnomachi boʻlishgan. Otasi Abulfadoil Solih ibn Ali Suriyaning shimoliy qismida Fotimiy hokim Manjutakin qoʻl ostida harbiy lavozimda xizmat qilgan. Otasi *vosita* lavozimiga tayinlangan edi. Bu mansab vazir lavozimidan quyiroq boʻlib, xalifa bilan devon oʻrtasida vositachilikni nazarda tutar edi. 1009-yilda xalifa al-Hakim () buyrugʻi bilan qatl etilgan.

## Faoliyati
Ar-Ruzabariy xalifa al-Aziz hukmronligi davrida () Falastin poytaxti Ramla shahri maʼmuri vazifasini bajargan. Al-Hakim davrida Damashq hokimi lavozimida ishlagan. Soʻngra *devon al-jaysh* (qoʻshinni roʻyxatga olish) rahbari etib tayinlangan.

1024-yilda xalifa az-Zohir () davrida va devonning umumiy rahbarligi ostida ar-Ruzabariy vazir Shamsulmulk Abulfath Tohir ibn Vazzanning oʻrniga tayinlangan. Bu lavozimga tayinlangan vaqtda keksa yoshda boʻlib, katta maʼmuriy tajriba va mahoratga ega edi. Solnomachi Ibn as-Sayrafiyning yozishicha, az-Zohir ar-Ruzabariyga nisbatan qoʻpol munosabatda boʻlgan. Uning yoshi va keksaligini inobatga olmagan. Uni lavozimidan boʻshatib, soʻng yana qayta tayinlagan. Ar-Ruzabariy lavozimdagi faoliyati davomida Falastinni badaviy jarrohiylar bosib olganidan soʻng, harbiy noib Anushtakin ad-Dizbariyni chaqirib olgan. Ar-Ruzabariyni xalifa 1027-yilda lavozimidan boʻshatib, oʻrniga Ali al-Jarajaraiyni tayinlagan.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* 
* 
* 
*
Ibn az-Zahabiy

**Abu Muhammad Abdallah ibn Muhammad al-Azdiy** () (1033-yilda vafot etgan; **Ibn az-Zahabiy** nomi bilan ham tanilgan) – arab tabibi. Tibbiyotning birinchi alifbo ensiklopediyasini yozish bilan mashhur.

## Biografiyasi
Az-Zahabiy Ummonning Suhar shahrida tugʻilgan. Keyin Basraga, undan soʻng Forsga koʻchib oʻtgan. Keyinchalik u Quddusga koʻchib oʻtgan va nihoyat al-Andalusdagi Valensiya shahriga joylashgan.

## Asarlari
U *[[Kitab al-Maʼa]]* (*Suv kitobi*) nomli tibbiyot ensiklopediyasi bilan mashhur boʻlib, unda kasalliklar, dori-darmonlar, fiziologik jarayonlar va muolajalar nomlari keltirilgan. Bu tibbiy atamalarning birinchi maʼlum boʻlgan alifbo tartibidagi tasnifidir. Ushbu ensiklopediyada Ibn az-Zahabiy nafaqat nomlarni sanab oʻtadi, balki inson aʼzolarining funksiyasi haqida koʻplab oʻziga xos gʻoyalarni ham qoʻshadi. Kitob, shuningdek, turli oʻsimliklardan foydalaniladigan muolajalar va psixologik alomatlarni davolash kursini ham oʻz ichiga oladi. Asosiy tezis shundan iboratki, davolash toʻgʻri ovqatlanish va jismoniy mashqlardan boshlanishi kerak. Agar kasallik saqlanib qolsa, aniq alohida dori vositalari qoʻllaniladi; agar yana davom etsa, murakkab dori aralashmalari ishlatiladi; agar kasallik shunda ham davom etsa, jarrohlik amaliyoti oʻtkaziladi.

## Manbalar

## Yana qarang
* Arab olimlari va ulamolari roʻyxati
* Islom ulamolari
* Islom tibbiyoti
Imma stilbiota

**Imma stilbiota** — Immidae oilasiga mansub kuya turi. Tur ilk bor 1903-yilda Oswald Bertram Lower tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur Avstraliyada, xususan Kvinslend shtatida uchraydi.
## Manbalar
Imma strepsizona

**Imma strepsizona** — Immidae oilasiga mansub kuya turi. Tur ilk bor 1906-yilda Edward Meyrick tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur Sulavesi orolida uchraydi.
## Manbalar
Al-Abbosiy masjidi

**Al-Abbosiy masjidi** () – Misrning Beheira muhafazasi hududidagi Rosetta shahrida, Nil daryosi boʻyiga yaqin joylashgan masjid va maqbara. Masjidga Sayyid Muhammad al-Abbosiyning nomi berilgan, uning qabri masjid ichida joylashgan.

## Tarixi
Masjid 1809-yilda Muhammad Bey Tbozadh tomonidan qurilgan, 1951-yilda Misr hukumati tomonidan islomiy yodgorlik sifatida roʻyxatga olingan. Masjid bir necha bor taʼmirlangan, eng soʻnggi taʼmirlash ishlari 2009-yilda amalga oshirilgan boʻlib, hukumat Rosettadagi eski masjidlarni asl holiga qaytarish uchun 60 million Misr funti ajratgan.

## Meʼmorchiligi
Masjidning sharqiy jabhasida „Roshidiy gʻisht“ deb ataluvchi shahardagi eski masjidlar va uylar qurilishida ishlatiladigan oʻyma bezakli kichik gʻishtlardan foydalanilgan. Asosiy kirish qismi maqbara devoridan biroz oldinga chiqib turadi. Kirish qismi ustida masjid quruvchisining ismi yozilgan lavha joylashgan. Mehrob yarim doira shaklida. Minora sakkiz qirrali shaklda boʻlib, 1 ta qavatdan iborat, yuqorisi silindrsimon boʻlib, dubulgʻaga oʻxshash gumbazcha bilan tugaydi. Bu shakl Rosettadagi boshqa minoralarga ham xos.

Muhammad Al-Abbosiyning qabri shimoli-sharqiy burchakda, gumbaz ostida joylashgan.

## Yana qarang
* Misrdagi masjidlar roʻyxati
* Misrda islom

## Manbalar

## Havolalar
Ibn as-Sumna

**Muhammad ibn Ibrohim**, **Ibn as-Sumna** nomi bilan tanilgan () – 11-asr arab qoʻmondoni.

## Biografiya
Ehtimol, asl kelib chiqishi Siracusadan boʻlib, u shahardagi arab-sitsiliyalik zodagonlar tabaqasiga mansub edi. Sitsiliya amirligi parchalanib ketayotgan davrda u oroldagi eng qudratli qoʻmondon edi.

Taxminan 1050-yilda Sitsiliyadagi turli qoʻmondonlar oʻrtasidagi fuqarolar urushi paytida u Kataniya qoʻmondoni Ibn al-Maklatiy ustidan gʻalaba qozonib, uni jangda oʻldirdi. Keyinchalik u Ibn al-Maklatiyning bevasiga uylanib, shu yoʻl bilan Kataniya shahrini oʻz nazoratiga oldi.

U qayniukasi Ibn al-Havvas (Kastrojovanni hukmdori) bilan toʻnash keldi. Ushbu shaharga hujum qilishga urindi, biroq Ibn al-Havvas qoʻmondonlik qilgan qoʻshinlar jangda gʻalaba qozonishdi

1061-yil fevral oyi oxirida u Miletoga Rujer I bilan uchrashish uchun yoʻl oldi va u bilan sadoqat qasamyodi qilib, normanlarga Sitsiliyadagi musulmonlarga qarshi kurashda yordam berishga vaʼda berdi hamda oʻgʻillaridan birini garov sifatida topshirdi.

Normanlarning birinchi urinishlari muvaffaqiyatsiz tugadi va Ibn as-Sumna chekinib, Kataniyada mudofaaga oʻtishga majbur boʻldi. Biroq bir necha oy oʻtgach, Robert Gisgard boshchiligidagi normanlar Messinani egallab oldi va Ibn as-Sumna qoʻshinlari bilan kuchlarini birlashtirgan holda bir oy davom etgan Kastrojovanni qamali ortidan Ibn al-Havvasni tor-mor qildi.

Keyingi yili, 1062-yilda Ibn as-Sumna norman jangchilari bilan birga Entella yaqiniga yetib keldi, biroq uni tinchlik muzokaralari bahonasida oʻziga chorlab, uning xiyonatidan oʻch olish maqsadida tuzoq qurib kutib olgan sitsiliyalik arab shaharliklar guruhi tomonidan oʻldirildi.

## Manbalar

## Manbalar

* M. Amari – *Storia dei Musulmani di Sicilia* vol. 3, I edizione – Florence, Le Monnier, 1868.
* V. Di Giovanni – *Cronache Siciliane dei secoli XIII. XIV. XV* – Bologna, Romagnoli, 1865.
* L. Gatto – *Sicilia medievale: eventi e personaggi di unʼisola che ha rappresentato nei secoli dell’età di mezzo il crocevia tra Occidente*, Oriente bizantino e mondo arabo – Rome, Newton Compton, 1992.
* L. Natoli, A. Rigoli – *Storie e leggende di Sicilia* vol. 1 – Palermo, Flaccovio, 1982.
* „Ibn as-Sumna“ maqolasi (U. Rizzitano). in: Islom ensiklopediyasi
Imma ochrophara

**Imma ochrophara** — Immidae oilasiga mansub kuya turi. Tur ilk bor 1962-yilda J. D. Bradley tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur Yangi Gebridlar (Janubiy Tinch okeani)da uchraydi.
## Manbalar
Imma pardalina

**Imma pardalina** — Immidae oilasiga mansub kuya turi. Tur ilk bor 1863-yilda Francis Walker tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur Borneo orolida, shuningdek Malayziyaning Selangor shtatida va Singapurda uchraydi.
## Manbalar
Ibn ash-Shajariy

**Diya ad-Din Abu as-Saʼodat Hibatulloh ibn Aliy** () (hijriy 450–542-yillar) (taxminan 1058–1148-yillar) oddiygina **Ibn ash-Shajariy** () nomi bilan mashhur boʻlgan arab grammatikachisi, filologi va shoiri. Oʻzining islomgacha boʻlgan arab adabiyoti borasidagi bilimlari uchun keng eʼtirof etilgan.

## Biografiyasi
Ibn ash-Shajariy 1058-yilda hijriy taqvimning shavvol oyida Bagʻdod shahrida tugʻilgan. Oʻsha yili shahar qisqa muddatga Fotimiy xalifaligi qoʻshinlari qoʻliga oʻtgan, keyinroq esa yana Saljuqiylar tomonidan egallab olingan edi. U Ali ibn Abi Tolib avlodidan edi. Shu sababli u *[[Sharif|ash-Sharif]] [[Hasaniylar|al-Hasaniy]] al-Alaviy* taxallusi bilan ham tanilgan. as-Suyutiy oʻzining *Tuhfat al-adib* kitobida Ibn ash-Shajariyning batafsil nasabnomasi keltiradi. Ibn Xallikonning yozishicha, Ibn ash-Shajariy Bagʻdodda Abu Muammar ibn Tabatabo qoʻl ostida filologiya va sheʼriyatni oʻrgangan. U umrining koʻp qismini Bagʻdodning gʻarbiy qismida joylashgan al-Karkh tumanida oʻtkazgan. Otasidan keyin u bu yerda Alaviylar boshligʻi – *naqib* lavozimiga tayinlangan. Umrining soʻnggi yillarida Bagʻdodda adabiyot oʻqitishga oʻzini bagʻishladi va adabiy asarlari bilan bir qatorda biroz sheʼrlar ham bitdi. Shogirdlari orasida keyinchalik ilmi bilan mashhur boʻlgan Abu al-Barakot al-Anbariy, Ibn Xashshob al-Bagʻdodiy va at-Toj al-Kindiy kabilar bor edi. Grammatik va leksikografiyaga oid bir qancha asarlar unga nisbat beriladi, ulardan eng mashhuri *Kitob al-Amaliy* (; *Diktantlar kitobi*) dir. Ibn ash-Shajariy 1148-yil 18-fevral, payshanba kuni Bagʻdodda vafot etgan.

## Asarlari

* *Kitob al-Amaliy* (; *Diktovkalar kitobi*)
* *Ibn Jinniyning „Jumal“iga sharh*
* *„Tasrif al-Mulukiy“ga sharh*
* *Hamasa*

## Yana qarang

* Ilgari zamonlardagi arab olimlari va ulamolari roʻyxati

## Manbalar
Ibn al-Qattaʼ as-Siqilliy

**Abulqosim Ali ibn Jaʼfar ibn Ali ibn Muhammad as-Saʼdiy** () (taxminan 433–515 hijriy; taxminan milodiy 1041–1121; shuningdek oddiygina **Ibn al-Qattaʼ as-Siqilliy** () nomi bilan tanilgan) – mashhur arab filologi, leksikografi va antologiyasi tuzuvchisi. Arab tilining yirik namoyandalaridan biri hisoblanadi. Asarlari Sitsiliya arab sheʼriyati haqidagi juda koʻp maʼlumotlarni saqlab qolgan asosiy manbalardan biri sifatida qaraladi.

## Biografiya
Ibn al-Qattaʼning tugʻilgan sanasi milodiy 1041-yil 9-oktabr (433-yil 10-safar) deb qayd etiladi. Sitsiliya orolida tugʻilgan, shu bois *[[nisba|nisbasi]] as-Siqilliy* bilan mashhur. Oʻsha paytda orol Kalbiylar boshchiligidagi Sitsiliya amirligi hukmronligi ostida edi. U 9-asrda Ifriqiya (Sharqiy Magʻrib) hukmdorlari boʻlgan Agʻlabiylar sulolasining avlodlaridan edi. Agʻlabiylar 827-yilda Vizantiya imperiyasidan Sitsiliya orolini muvaffaqiyatli tortib olgan birinchi musulmon sulolasi boʻlgan. Ibn al-Qattaʼ zodagon va ilmli oiladan chiqqan. Masalan, uning otasi, bobosi va katta-bobosi adabiyot va ilmga boʻlgan qiziqishlari bilan mashhur boʻlishgan. Ibn al-Qatta Sitsiliyada olimlaridan bir nechtasi qoʻlida tahsil olgan va u 170 nafar sitsiliyalik arab shoirlarining asarlarini jamlagan ensiklopediyani tuzgan. Bu asar *ad-Durra al-Xotira fi Shu’ara al-Jazira* (; *Jazira shoirlari haqidagi qimmatli durra*) nomi bilan mashhur.

## Yana qarang
* Ilgari zamon arab olimlari va ulamolari roʻyxati
* Sitsiliyaliklar roʻyxati

## Manbalar
Imma transversella

**Imma transversella** — Immidae oilasiga mansub kuya turi. Tur ilk bor 1878-yilda Snellen tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur Yangi Gvineyada, Singapurda, shuningdek Sulavesi, Sunda orollari va Yava orollarida uchraydi.
## Manbalar
Abu Bakr ibn al-Arabiy

**Abu Bakr ibn al-Arabiy** (; –1148) – al-andaluslik musulmon qozi va molikiy fiqh ulamosi. Al-Muʼtamid ibn Abbod singari Ibn al-Arabiy ham Murobitlar hukmronligi davrida Marokashga koʻchishga majbur boʻlgan. U Abu Homid Gʻazzoliyning shogirdi boʻlgani rivoyat qilinadi. Molikiy fiqhining yetuk ustasi hisoblangan. Otasi esa Ibn Hazmning shogirdi boʻlgan. Al-Arabiy Ispaniyada ashʼariy maktabi tarqalishiga ham oʻz hissasini qoʻshgan. U haqida batafsil tarjimai holni zamondoshi, seutalik molikiy olimi va qozisi Qodi Iyad yozgan.
## Manbalar
Imma triardis

**Imma triardis** — Immidae oilasiga mansub kuya turi. Tur ilk bor 1906-yilda Edward Meyrick tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur Hindistonning janubiy qismida uchraydi.
## Manbalar
Imma xanthomela

**Imma xanthomela** — Immidae oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur Sulavesi orolida uchraydi.
## Manbalar
Ali al-Xalidiy

**Ali al-Xalidiy** ( 25-yanvar 1988) – iroqlik teleboshlovchi, jurnalist va media vakili. U Al-Bagʻdodiya TVda ishlaydi.

## Hayoti
Al-Xalidiy Basra muhofazotida tugʻilgan.

## Faoliyati
* „Xoln Boka (Dastur)“ Al-Bagʻdodiya TV 2011
* „Balbala (Dastur)“ Al-Bagʻdodiya TV 2015

## Manbalar

## Havolalar
* Aliy bilan intervyu -YouTube
* Aliy bilan intervyu -YouTube
Toyir Tabet

**Toyir Tabet al-Hadisiy** – iroqlik faol.
Hadisa shahrida tugʻilgan va Hammurabi Inson Huquqlari va Demokratiya Tashkiloti asoschisi. AQSh dengiz piyodalari boʻlimi isyonchilar tomonidan portlatilgan oʻzgartirilgan portlovchi qurilma amerikalik askar Miguel Terrazasni oʻldirganidan va 24 iroqlik tinch aholini oʻldirganidan keyingi kun, Tabet Hadisadagi asl portlash joyidan  uzoqlikda yashashini daʼvo qilgan holda, qirgʻindan keyingi kun holatini videoga oldi. U keyin oʻz tasmasini toʻrt oy oʻtgach *[[Time (jurnal)|Time]]* jurnaliga yubordi. Videoyozuvni koʻrish ularni MakGirk harbiylarning noyabr oyidagi portlovchi qurilma haqidagi matbuot chiqishi va tasmada koʻrinadigan, aniq oʻq parchalari sabab boʻlmagan jarohatlar oʻrtasidagi aniq nomuvofiqliklarni topganidan keyin voqea haqida maqola chop etishga undadi.

Hozir Quddusdagi byuro boshligʻi boʻlgan *Time*ning MakGirki dengiz piyodalari 32-moddasi eshitishlarida mudofaa uchun guvohlik berishdan bosh tortgan. U hujumlarga guvoh boʻlmagan; uning intervyulari nashr etilgan.

## Manbalar
Imma xanthosticha

**Imma xanthosticha** — Immidae oilasiga mansub kuya turi. Tur ilk bor 1936-yilda Alfred Jefferis Turner tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur Avstraliyada, xususan Kvinslend shtatida uchraydi.
## Manbalar
Samuel Shimon

**Samuel Shimon** (1956-yilda Iroqning Al-Habbaniya shahrida tugʻilgan) – assuriyaliklar kelib chiqishli iroqlik yozuvchi va jurnalist. U 1979-yilda Gollivudda rejissyor boʻlish orzusida Iroqni tark etgan va shundan beri Damashq, Amman, Bayrut, Nikosiya, Aden, Qohira, Tunis va Parijda yashagan, oxir-oqibat Londonda joylashgan. U rafiqasi Margaret Obank bilan birgalikda *[[Banipal]]* adabiy jurnalining ham asoschisi va 39-sonidan boshlab muharriri hisoblanadi.

Shimonning birinchi romani, *Iroqlik Parijda* 2005-yilda nashr etilgan. Boyd Tonkin *[[The Independent]]* gazetasida kitob haqida yozar ekan, uni „Millerning *[[Tropik Cancer]]*iga arabcha javob“ deb atagan.

## Manbalar

## Havolalar
* 
*
Abu al-Zahab masjidi

**Abu al-Zahab masjidi** () – Islomiy Qohira, Misrda joylashgan masjid, Al-Azhar masjidiga tutashgan. Bu bino Misrdagi Usmoniylar meʼmorchiligi uslubining yorqin namunalaridan biri hisoblanadi.

## Tarixi
Masjid 1774-yilda qurib bitkazilgan boʻlib, misrlik *[[bey]]* va *[[mamluk]]* Muhammad Bey Abu az-Zahab buyrugʻiga koʻra bunyod qilingan. Muhammad Bey 1772–1775-yillar oraligʻida Usmoniylarning Misr eyaletining bosh hokimi sifatida faoliyat yuritgan. Bugungi kunda asosiy masjid qismi saqlanib qolgan, bino avval diniy-xayriya majmuasining bir qismi boʻlgan. Majmua tarkibiga madrasa, kutubxona, *takiya* (yaʼni xonaqoh yoki sufiy majmuasi), sevil, *hod* (suv joʻmragi) hamda hojatxonalar kirgan. Bu majmua mamluk beylar tomonidan qurilgan ushbu turdagi oxirgi yirik meʼmoriy majmua hisoblanadi. Masjidning vaqfi taʼlim uchun moʻljallangan katta mablagʻni oʻz ichiga olgan.

## Meʼmoriy tuzilishi

Masjid Al-Azhar masjidining yonida, Islomiy Qohiraning markazida joylashgani sababli juda diqqatga sazovor inshoot hisoblanadi. Meʼmoriy jihatdan avvalroq qurilgan Sinan posho masjidiga oʻxshab ketadi va mahalliy Usmoniylar meʼmorchiligining yetuk namunasi hisoblanadi.

Masjidning shimoli-sharqiy burchagida, kichik gumbazlardan biri ostida Abu az-Zahabning (1775-yilda vafot etgan) va uning singlisi Zulayxoning qabri joylashgan. Qabr bronza panjara bilan oʻralgan boʻlib, turli davr va hududlarda yaratilgan turli xil koshinlar, jumladan, Iznik koshinlar, Istanbul koshinlari, mahalliy koshinlar hamda Tunisning mashhur Qallalin koshinlari bilan bezatilgan. Masjidning janubiy tomonida ikki qavatli *takiya* qoldiqlari mavjud.

## Yana qarang
* Misrdagi masjidlar roʻyxati
* Misrda islom

## Manbalar

## Havolalar
Busaynah bintu al-Muʼtamid ibn Abbad

**Busayna binty al-Mu’tamid ibn Abbad** () – Al-Andalus shoirasi.

U 1070-yilda tugʻilgan. Al-Muʼtamid ibn Abbad va andalusiyalik shoira ar-Rumaykiyyalarning qizi edi. Uning „Soʻzlarimni tingla“ nomli sheʼrlaridan biri otasi taxtdan agʻdarilgach, quldorlikka sotib yuborilgani haqidadir

Otasi hokimiyatdan agʻdarilgandan keyin dastlab Busayna qochib qutulgan, biroq hujumga uchrab, qulga aylantirilgan. Uni sotib olgan kishi uni tanimagan va oʻgʻliga hadya qilgan. Busayna oʻgʻliga oʻzining kimligini oshkor qilgan va ular uylanishlari kerakligini aytgan. Oʻgʻil bunga rozi boʻlib, Busaynani nikohlashga ruxsat soʻrab, uning otasiga xat yuborgan. Busayna xat bilan birga vaziyatni tushuntirib beruvchi sheʼrni ham otasiga yoʻllagan. Unda oʻgʻilni mehribon va oriyatli inson sifatida tasvirlab, otasidan duo va rozilik soʻragan, otasi esa bunga rozilik bergan.

## Manbalar
Hazim ibn Ali

**Hazim ibn Ali ibn Mufarrij ibn Daghfal ibn al-Jarrah al-Taʼi** () (ALA-LC: *Ḥǎzim ibn ʿAlī ibn Mufarrij ibn Dagʻfal ibn al-Jarrāh at-Ṭaʾī*) – Jarrohiylarning yetakchisi. Bu sulola keyingi asrlarda ham shimoliy Arabiston choʻlida oʻz oʻrniga ega edi. U Ali ibn Mufarrijning oʻgʻli va Fotimiy xalifaligi davrida Falastin hokimi boʻlgan Mufarrij ibn Dagʻfalning nabirasi edi. Hazim haqida oʻrta asr manbalarida juda oz maʼlumot bor.

Hazim 1065/66-yillarda Badr al-Jamoliy boshchiligidagi fotimiylar qoʻshinidan Damashqni tortib olishga qaratilgan Aliylar urinishida qatnashdi. Makka sharifi Ibn Abi al-Jann boshchiligidagi alaviylar magʻlubiyatga uchradilar va Hazim hamda uning amakivachchasi Humayd ibn Mahmud fotimiylar tomonidan asir olinib, Qohiraga qamab qoʻyildi. Ular 1066/67-yillarda fotimiylar generali Nosir ad-Davla ibn Hamdonning fotimiy xalifasi al-Mustansir huzuridagi shafoati bilan ozod qilindi. Hazimning kamida ikki oʻgʻli bor edi: Badr va Rabiʼa.

## Manbalar
Bursadella minatrix

**Bursadella minatrix** — Immidae oilasiga mansub kuya turi. Tur ilk bor 1906-yilda Edward Meyrick tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur Yangi Gvineya hududi bo‘ylab keng tarqalgan.
## Manbalar
Bursadella timetica

**Bursadella timetica** — Immidae oilasiga mansub kuya turi. Tur ilk bor 1915-yilda John Hartley Durrant tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur Yangi Gvineyada uchraydi.
## Manbalar
Loxotrochis

**Loxotrochis sepias** — Immidae oilasiga mansub kuya turi va Loxotrochis avlodining yagona vakili hisoblanadi. Tur ilk bor 1906-yilda Edward Meyrick tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur Yangi Gebridlarda uchraydi.
## Manbalar
Ptochaula

**Ptochaula niphadopa** — Immidae oilasiga mansub kuya turi va **Ptochaula** avlodining yagona vakili hisoblanadi. Tur ilk bor 1920-yilda Edward Meyrick tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur Hindistonning Assam hududida uchraydi.
## Manbalar
Husayn ar-Rahhal

**Husayn ar-Rahhal** (1900–1971) – iroqlik tarjimon, jurnalist va kommunistik faol boʻlib, Iroq Kommunistik Partiyasini tashkil etishga yordam bergan.

Ar-Rahhal amaldorlar va savdogarlar oilasidan chiqqan. U Iroqning birinchi „marksistik“ talabasi sifatida tanilgan. U 1919-yilda Berlinga va 1921-yilda Hindistonga sayohat qilgan. U Bagʻdod Huquq Maktabida tahsil olgan va 1924-yilda Iroqda birinchi marksistik oʻquv doirasini tashkil etgan. Guruh *As-Sahifa* nomli gazeta chiqargan, uni ar-Rahhal tahrir qilgan.

## Manbalar
Sthenistis

**Sthenistis gyrtoniformis** — Immidae oilasiga mansub kuya turi va **Sthenistis** avlodining yagona vakilidir. Avlod ham, tur ham ilk bor 1896-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur Shri-Lankada uchraydi.
## Manbalar
Scaptesylomima

**Scaptesylomima bicoloroides** — Immidae oilasiga mansub kuya turi va **Scaptesylomima** avlodining yagona vakili hisoblanadi. Tur ilk bor 1989-yilda Lutz W. R. Kobes tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur Sumatra orolida uchraydi.
## Manbalar
The Railroader

**The Railroader** – 1919-yilda rejissyor Colin Campbell tomonidan suratga olingan Amerika ovozsiz drama filmi. Filmda George Fawcett, Virginia True Boardman va Frank Elliott bosh rollarni ijro etgan.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* Donald W. McCaffrey & Christopher P. Jacobs. *Guide to the Silent Years of American Cinema*. Greenwood Publishing, 1999. 

## Havolalar
*
The Rainbow (1917-yilgi film)

**The Rainbow** – 1917-yilda rejissyor Ralph Dean tomonidan suratga olingan Amerika ovozsiz drama filmi. Filmda Dorothy Bernard, Robert Conness va Jack Sherrill bosh rollarni ijro etgan.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* Robert B. Connelly. *The Silents: Silent Feature Films, 1910-36, Volume 40, Issue 2*. December Press, 1998.

## Havolalar
*
The Ransom (1915-yilgi film)

**The Ransom** – 1915-yilda rejissyor Lawrence Edmund tomonidan suratga olingan ovozsiz drama filmi. Filmda Julia Dean bosh rolni ijro etgan.

## Manbalar

## Havolalar
*
Alampla palaeodes

**Alampla palaeodes** — Immidae oilasiga mansub kuya turi. Tur ilk bor 1914-yilda Edward Meyrick tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur Tayvanda va Xitoyning Guandun provinsiyasida uchraydi.
## Manbalar
Alampla arcifraga

**Alampla arcifraga** — Immidae oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur Yangi Gvineyada va Tayvanda uchraydi.
## Manbalar
The Red Glove

**The Red Glove** – 1919-yilda rejissyor J. P. McGowan tomonidan Universal uchun suratga olingan Amerika film seriali. Film yo‘qolgan asarlar qatoriga kiradi.

## Manbalar

## Havolalar
*
The Red Viper

**The Red Viper** – 1919-yilda suratga olingan Amerika ovozsiz drama filmi. Asar antikommunistik mavzuda boʻlib, „qizil xavf“ davrida ishlab chiqarilgan.

## Manbalar
Layla ash-Shayxli

**Layla ash-Shayxli** () – iroqlik teleboshlovchi va Al-Jazirada televideniye boshlovchisi boʻlib ishlaydi.

## Hayoti
Shayxli 1965-yilda Bagʻdodda iroqlik otadan va Daniyalik onadan tugʻilgan, Saudiya Arabistonida tarbiyalangan va Angliya hamda AQShda taʼlim olgan va Pensilvaniyadagi Pittsburg universitetida Kompyuter fanlari boʻyicha bakalavr darajasini olgan.

## Jurnalistik faoliyati
Shayxli oʻz media faoliyatini 1990-yilda Vashingtonda Arab America TV uchun telediktator sifatida boshlagan. 1994-yilda Londonda BBC World Servicega qoʻshilgandan soʻng, Shayxli turli arab sunʼiy yoʻldosh stansiyalarida bir qator dasturlarni olib bora boshladi, keyin 1996-yilda Middle East Broadcasting Centerga, keyinroq 1999-yilda Abu-Dabi TVga qoʻshilgan. Uning koʻrsatuvlari orasida *Gʻarb bilan suhbat* (MBC), *Kun tartibi* (MBC), *Dunyo* (ADTV) va *Panorama* (ADTV) bor.

U 2007-yilda „Iroqlik ayollarning hayotidagi bir kun“ dasturini hamkasbi iroqlik faol Huzan Mahmud bilan birgalikda *Everywoman* maxsus koʻrsatuvida mezbonlik qildi, unda ular AQSh boshchiligidagi bosqin ostidagi Iroq ayollarining hayoti haqida suhbatlashdilar.

## Mukofotlari
Shayxli 2008-yilda Eng taʼsirli arab adabiyotlari reytingida 75-oʻrinni egallagan.

## Shaxsiy hayoti
Shayxli iroqlik boshlovchi, Al-Jazira xodimi Jasim al-Azzaviyga turmushga chiqqan.

## Manbalar
The Right of Way (1915-yilgi film)

**The Right of Way** – 1915-yilda rejissyor John W. Noble tomonidan suratga olingan ovozsiz filmi. Filmda William Faversham bosh rolni ijro etgan. Film yo‘qolgan asarlar qatoriga kiradi. Film 1907-yildagi Eugene Wiley Presbrey sahna pyesasi asosida, Sir Gilbert Parkerning kitobidan moslashtirilgan. Film Metro Pictures tomonidan tarqatilgan. Ushbu film William Favershamning kino-debyuti hisoblanadi.

## Rollarda

## Manbalar

## Havolalar
*
The Road Between

**The Road Between** – 1917-yilda rejissyor Joseph Levering tomonidan suratga olingan Amerika ovozsiz drama filmi. Filmda Marian Swayne, Bradley Barker va Armand Cortes bosh rollarni ijro etgan.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* Langman, Larry. *American Film Cycles: The Silent Era*. Greenwood Publishing, 1998.

## Havolalar
*
The Road to France

**The Road to France** – 1918-yilda rejissyor Dell Henderson tomonidan suratga olingan Amerika ovozsiz urush dramasi. Filmda Carlyle Blackwell, Evelyn Greeley va Jack Drumier bosh rollarni ijro etgan.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* Connelly, Robert B. *The Silents: Silent Feature Films, 1910-36, Volume 40, Issue 2*. December Press, 1998. .
* Munden, Kenneth White. *The American Film Institute Catalog of Motion Pictures Produced in the United States, Part 1*. University of California Press, 1997. .

## Havolalar
*
Rose o' Paradise

**Rose o' Paradise** – 1918-yilda rejissyor James Young tomonidan suratga olingan ovozsiz drama filmi. Filmda Bessie Barriscale bosh rolni ijro etgan. Asar Paralta Plays tomonidan ishlab chiqarilgan va W. W. Hodkinson Corporation, General Film Company hamda Pathe-Freres orqali tarqatilgan.

## Manbalar

## Havolalar
* Rose o' Paradise at IMDb.com
A Rich Man's Darling

**A Rich Man's Darling** – 1918-yilda rejissyor Edgar Jones tomonidan suratga olingan Amerika ovozsiz komediya-drama filmi. Filmda Louise Lovely, Edna Maison va Philo McCullough bosh rollarni ijro etgan.

## Rollarda
* Louise Lovely — Julie Le Fabrier
* Edna Maison — Madame Ricardo
* Philo McCullough — Lee Brooks
* Harry Mann — Enrico Ricardo
* Harry Holden — Mason Brooks

## Manbalar

## Adabiyotlar
* Rainey, Buck. *Sweethearts of the Sage: Biographies and Filmographies of 258 actresses appearing in Western movies*. McFarland & Company, 1992.

## Havolalar
*
Alampla

**Alampla** — Immidae oilasiga mansub kuya avlodi. Avlod tarkibiga bir nechta turlar kiradi

## Turlari
**[[Alampla arcifraga]]* (Meyrick, 1914)
**[[Alampla palaeodes]]* (Meyrick, 1914)

## Manbalar
Rosie O'Grady

**Rosie O'Grady** – 1917-yilda rejissyor John H. Collins tomonidan suratga olingan Amerika ovozsiz drama filmi. Filmda Viola Dana, Tom Blake va James Harris bosh rollarni ijro etgan.

## Rollarda
* Viola Dana — Rosie O'Grady
* Tom Blake — Chimmie
* James Harris — Johnny Allen

## Manbalar

## Adabiyotlar
* Slide, Anthony. *The New Historical Dictionary of the American Film Industry*. Routledge, 2014.

## Havolalar
*
Bursadella dichroalis

**Bursadella dichroalis** — Immidae oilasiga mansub kuya turi. Tur ilk bor 1880-yilda Snellen tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur Myanmada va Sumatra orolida uchraydi.
## Manbalar
The Rough Neck

**The Rough Neck** – 1919-yilda rejissyor Oscar Apfel tomonidan suratga olingan Amerika ovozsiz drama filmi. Filmda Montagu Love, Robert Broderick va Barbara Castleton bosh rollarni ijro etgan.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* George A. Katchmer. *Eighty Silent Film Stars: Biographies and Filmographies of the Obscure to the Well Known*. McFarland, 1991.

## Havolalar
*