Palimistry (xiromantiya)

**Palimistika** palmologik amaliyoti boʻlib, kaftni oʻrganish orqali folbinlik qiladi. Shuningdek **xiromantiya**, **xirologiya** yoki **xeyrologiya** deb nomlanuvchi amaliyot koʻplab madaniy oʻzgarishlar bilan butun dunyoda uchraydi. Palmologiya bilan shugʻullanadiganlar odatda „palmistlar“, „qoʻl oʻqiydiganlar“, „qoʻl tahlilchilari“ yoki „xirologlar“ deb nomlanadi.
Palmologiyaning turli taʼlimotlarida turli xil chiziqlar va kaft belgilarining koʻplab
qarama-qarshi talqinlari mavjud.
## Tarix

### Qadimgi palimistika
Palmologiya Yevrosiyoning quruqlikdagi koʻplab turli joylariga xos boʻlgan amaliyotdir; Asosan, Shumer, Bobil, Arabiston, Kanʼon, Fors, Hindiston, Nepal, Tibet va Xitoy madaniyatlarida uchraydi.
Yoshiaki Omura uning ildizlarini Hind munajjimligida Sanskritda deb taʼriflaydi. Bir necha ming yil avval hindu donishmand Valmiki 567 banddan iborat kitob yozgan uning nomi ingliz tiliga „The Teachings of Valmiki Maharishi on Male Palmistry“ deb tarjima qilingan. Qadim zamonlardan beri folbinlik Samudrika Shastraning bir tarmogʻi hisoblanadi (Sanskrit: सामुद्रिक शास्तर) munajjimlar bashorati va palmistika *kabi inson tanasidagi belgilarni oʻrganishni oʻz ichiga oladi. Hindistondan palmalogiya sanʼati Xitoy, [[Tibet]] va boshqa [[Yevropa]] mamlakatlariga tarqalgan*.
Palmologiya Gretsiyada ham mustaqil ravishda rivojlangan, u yerda Anaksagor shugʻullangan. Aristotel (miloddan avvalgi 384–322-yillar) palmologiya faniga oid risolani kashf etgan. Germes uni Iskandar Zulqarnaynga (miloddan avvalgi 356–323) taqdim etgan, u zobitlarining qoʻllaridagi chiziqlarni tahlil qilib, ularning xarakterini oʻrganishga katta qiziqish bildirgan.

Uygʻonish davrida palmistika („xiromantiya“ nomi bilan tanilgan) yettita „taqiqlangan sanʼat“ nekromantika, geomansiya, aeromansiya, piromansiya, gidromansiya va spatulamansiyalarning biri edi. 16-asrda palmologiya sanʼati katolik cherkovi tomonidan faol ravishda tugatildi. Papa Pavel IV ham, Rim papasi Sixtus V fol ochishning turli shakllariga, jumladan palmologiyaga qarshi papalik farmonlarini chiqargan.

### Zamonaviy palimistika
Palmologiya 1839-yilda kapitan Kazimir Stanislas D’Arpentignyning „La Chirognomie“ nashri bilan boshlangan.

Buyuk Britaniyaning Xirologik jamiyati 1889 yilda Londonda Ketrin Sent Xill tomonidan palmologiya sanʼatini rivojlantirish va tizimlashtirish hamda palmologlarning bu sanʼati suiisteʼmol qilinishiga yoʻl qoʻymaslik maqsadida tashkil etilgan. Edgar de Valkurt-Vermont – 1897 yilda Amerika Xirologiya Jamiyatiga asos solgan.

Zamonaviy palmistika harakatining asosiy boshqaruvchisi oʻzining sobriket, Cheyro nomi bilan tanilgan Irlandiyalik Uilyam Jon Uorner edi. Hindistonda gurular qoʻlida oʻqiganidan soʻng, u Londonda palmologiya amaliyotini yoʻlga qoʻydi va dunyoning turli burchaklaridan kelgan mashhur mijozlarni, jumladan Mark Tven, V. T. Stead, Sarah Bernxardt, Mata Xari, Oskar Uayld, Grover Klivlend, Tomas Edison, Uels shahzodasi, Gerbert Kitchener, Uilyam Evart Gladstoun va Jozef Chemberlen kabi mashhurlarni kuzatib bordi. Cheiro „jamiyat palmologi“ sifatida shu qadar mashhur ediki, hatto palmologiyaga ishonmaydiganlarning qoʻllarini ham oʻqigan. Skeptik Mark Tven Cheironing tashrif buyuruvchilar kitobida u „mening xarakterimni menga kamsituvchi aniqlik bilan ochib berdi“ deb yozgan.

Edvard Xeron-Allen turli xil asarlarini, jumladan, 1883-yilda chop etilgan „Palmistry: A Manual of Cheirosophy“' kitobini nashr etdi. 1900-yilda Uilyam Gurni Benxem ham „Ilmiy qoʻlda oʻqish qonunlari“ asarini yozdi.

1970-yilda Brothers Parker Maksin Lyusil Fiel tomonidan ishlab chiqilgan „Touch-Game of Palmistry“ deb nomlangan oʻyinni nashr etdi, bu oʻyinchilarga kaftning belgilangan xususiyatlariga mos keladigan kartalarni tanlash orqali „kaft oʻqish va tahlil qilish“ imkonini berdi.

## Tanqid
Ilmiy adabiyotlarda palmologiya soxta ilmiy eʼtiqod sifatida qaraladi.Psixolog Rey Hyman shunday yozgan:

Men oʻsmirligimda kaft oʻqishni sehrli va aqliy shoulardan daromadimni toʻldirish usuli sifatida boshlaganman. Ishni boshlaganimda palmologiyaga ishonmasdim. Lekin men uni „sotish“ uchun xuddi shunday qilishim kerakligini bilardim. Bir necha yil oʻtgach, men palmologiyaga qattiq ishondim. Bir kuni marhum Stenli Jeks, professional mentalist va men hurmat qiladigan odam, xushmuomalalik bilan, agar men ataylab satrlarda koʻrsatilgan narsaga qarama-qarshi oʻqishlar bersam, qiziqarli tajriba boʻlishini taklif qildi. Men buni bir nechta mijozlar bilan sinab koʻrdim. Ajablanarlisi va dahshatiga koʻra, mening oʻqishlarim avvalgidek muvaffaqiyatli boʻldi. Oʻshandan beri meni, oʻquvchi va mijozni nimadir boʻlmasa ham shunday boʻlishiga ishontiradigan kuchlar qiziqtiradi.

Skeptiklar koʻpincha sovuq o'qish bilan shugʻullanadigan roʻyxatiga palmologlarni qoʻshadilar. Sovuq oʻqish – bu barcha turdagi oʻquvchilarga, shu jumladan palmistlarga boshqa odamning signallari yoki ishoralari asosida yuqori ehtimollik bilan taxmin qilish va tafsilotlarni xulosa qilish orqali psixik koʻrinishga imkon beradigan amaliyotdir.

## Yana qarang
* Frenologiya
* Refleksologiya

## Manbalar

## O'qing
* Beamish, Richard. *[https://archive.org/details/b28110791 The psychonomy of the hand: or, The hand an index of mental development according to Mm. d’Arpentigny and Desbarrolles]*
* 
* 
* de Saint-Germain, Comte C. (1897). *Practical Palmistry*. Chicago: Laird & Lee Publishers.
* 
* 
* 
* 
* van Dijk-Rijneke, Magda. *Universal Hand Analysis*, 2017 Elmar Publishers 

## Tashqi havolalar

* Palmistry – Skeptic's Dictionary