Aleksandr Vishnevskiy (aktyor)

**Aleksandr Leonidovich Vishnevskiy** (haqiqiy ismi **Vishnevetskiy;** 1861—1943) –rus aktyori, Moskva badiiy teatrining asoschilaridan biri. Mehnat Qahramoni (1933), RSFSRda xizmat koʻrsatgan artist (1933).

## Tarjimai holi
1861-yil 1-fevralda  Taganrogda tavallud topgan. U Taganrog erkaklar gimnaziyasida A. P. Chexov bilan birga oʻqigan va u bilan doʻst edi.

1883-yildan Taganrog musiqa va dramatik jamiyatining spektakllarida qatnashgan. U Xarkov, Yekaterinoslav, Odessa, Saratov teatrlarida rollar ijro etgan. 1898-yildan boshlab Moskva badiiy teatrining aktyori sifatida ishlay boshlagan.

Moskva badiiy teatrining ochilish kunida Fyodor Ioannovich spektaklida Boris Godunov rolinivoʻynadi. Keyin unga „Ivan Grozniyning oʻlimi“ (1899) filmidagi Godunov roli berildi.

Vishnevskiy Moskva badiiy teatrining „Ivan amaki“ spektaklidagi birinchi bosh rolini ijro etdi.

1933-yilda Vishnevskiyga Mehnat Qahramoni unvoni berildi. U oʻsha yillarda ushbu unvonga sazovor boʻlgan birinchi rassom edi, keyinchalik u „Sotsialistik Mehnat Qahramoni“ unvoni bilan almashtirildi.

Aleksandr Vishnevskiy 1943-yil 27-fevralda Toshkentda vafot etdi. Toshkentda dafn etilgan. Uning oʻgʻli Aleksandr (jurnalist) va Natalya ismli qizi bor edi.

## Mukofotlar
1933-yilda Mehnat Qahramoni unvoni bilan mukofotlangan, u bu unvonga loyiq koʻrilgan birinchi aktyor hisoblanadi. Bundan tashqari RSFSRda xizmat koʻrsatgan artist (1933-yil) va Mehnat Qizil Bayroq ordeni bilan taqdirlangan.
### Teatrdagi rollar

#### Moskva badiiy teatri

*  1898-yil – A. K. Tolstoy „Tsar Fyodor Ioanovich“ – *Boris Godunov*
* 1898- yilW.Shakespearee „Venetsiyalik savdogar“ – *Antonio*
* 1898-yil A. P. Chexov „Chayqa“ – *Dorn*
* 1899 -yil A. K. Tolstoy „Ivan Grozniyning oʻlimi“ – *Boris Godunov*
* 1899-yil A. P. Chexov „Ivan amaki“ – *Voinitskiy*
* 1900-yil H. Ibsen „Doktor Shtokman“ – *Govstad*
* 1901-yil A. P. Chexov „Uch opa-singil“ – *Kulygin*
* 1902-yil Maksim Gorkiy „Pastlikda“ – *tatar*
* 1903-yil W. Shakespeare „Yuliy Tsezar“ – *Mark Entoni*
* 1906-yil A. S. Griboedov „Aqldan voy“ – *knyaz Tugouxovskiy*
* 1907-yil A. S. Pushkin " Boris Godunov " – *Boris Godunov*
* 1909-yil L. N. Andreev „Anatema“ – *Devid Leyzer*
* 1910-yil F. M. Dostoevskiy „Aka-uka Karamazovlar“ – *Pan Vrublevskiy*
* 1926-yil Pagnol va Nivoyning „Shon-sharaf sotuvchilari“ – *Berluro*
* 1927-yil Vsevolod Ivanov „14-69 zirhli poezd“. Ishlab chiqarishning badiiy rahbari K. S. Stanislavskiy, rejissyorlar Ilya Sudakov va Nina Litovtseva – *Semyon Semyonovich*
* 1930-yil L. N. Tolstoy „Tirilish“ – *sud raisi*
* 1930-yil W. Shakespeare „Otello“ – *Brabantio*
* 1931-yil A. N. Afinogenov „Qoʻrquv“ – *professor Zaxarov*
* 1932-yil N. V. Gogol „Oʻlik jonlar“ – *politsiya boshligʻi*

### Film rollari
1918-yil Cagliostro („Soxta masonlar“), 1927-yilda Ayolning gʻalabasi („Boyarin Nikita Yuryevich“) filmlarida rol ijro etgan.

## Manbalar

## Adabiyot

* *Vishnevskiy A. L.* Xotiralar parchalari. – L., 1928 yil.
* *Rostotskiy B.* *VA.* A. L. Vishnevskiy (1861-1943) // 1943 yil uchun Moskva badiiy teatri yilnomasi. – M., 1945 yil. – B. 769—776.
* *Kirichek M. S.* Vishnevskiy A. L. // Taganrog entsiklopediyasi. – Rostov-na-Donu: Rostizdat, 2003 yil. – 179-bet. – ISBN 5-7509-0662-0 .
* Vishnevskiy, Aleksandr Leonidovich / / Brokxaus va Efron yahudiy entsiklopediyasi . – Sankt-Peterburg., 1908-1913 yillar.