Sadie Lawes-Adams

**Sadie Lewis-Adams** ( ; (1872-yil 24 fevral, Staunton – 1945-yil 30 iyul, Chikago) – afro-amerikalik oʻqituvchi va suffragist. U Chikago saylov kengashida faoliyat olib borgan birinchi ayollardan biri va Duglas saylovchilar ligasining asoschilari qatorida boʻlgan. 1916-yilda Chikagodagi birinchi qora tanli saylov huquqi tashkiloti Alpha saylov huquqi klubidan Milliy Teng Huquqlar Ligasi konferentsiyasiga vakil boʻlgan. 1921-yilda Chikago va Shimoliy tuman rangli ayollar klublari uyushmasining prezidenti etib saylangan va 1934-yilgacha oʻz faoliyatini yuritgan.

## Hayoti
Sadie 1872-yil 24-fevralda Virjiniya shtatining Augusta okrugidagi Staunton shahrida Fanni Mosbi va Uilyam V. Lyuislar oilasida tavallud topgan. Uning singlisi Kora (keyinchalik Keys) va Delaver ismli akasi boʻlgan. Yoshligidan Jon Uesli AME cherkovida qatnashgan va bir vaqtning oʻzida yakshanba maktabi oʻqituvchisi sifatida dars bergan va yakshanba maktab kengashining prezidenti boʻlgan. Stauntondagi davlat maktabida tahsil olganidan keyin Lyuis Richmonddagi Hartshorne Memorial kollejida oʻqituvchilik sertifikatini olish uchun oʻqishni davom ettirgan.

## Karyerasi
Sadie oʻz ona shahriga qaytib, Lyuis Staunton davlat maktabi tizimida dars berishni boshlagan va turmushga chiqqunicha oʻsha yerda qolgan. U 1892-yil 1-iyunda Jeyms P. Adams bilan oila qurgan. Ularning keyinchalik uchta farzandi boʻlgan: Jeyms Kornelius (1895-yilda tavallud topgan), Sara Neta Lucille „Lucille“ (1901-yilda tavallud topgan) va Amelia Frensis (1904-yilda tavallud topgan). Ular 1901-yilga kelib, Merilend shtatining Baltimor shahriga koʻchib oʻtgan.

1910-yilda oila Chikagoga koʻchib oʻtib Adams Avliyo Tomas Episkop cherkoviga qoʻshilgan. U ayollar uyi missionerlik jamiyatida ovoz yozish kotibi sifatida xizmat qilgan. U keyinchalik klubning faol aʼzosi boʻlgan. Haftada ikki marta Provident kasalxonasida faoliyat olib borgan, chaqaloqlar bilan ishlagan, shuningdek, Illinoys shtatining Harvi shahridagi Amanda Smit nomidagi Qizlar sanoat maktabini qoʻllab-quvvatlash uchun mablagʻ toʻplagan Chikagodagi irqlararo kooperativ qoʻmitasining gʻaznachisi boʻlib faoliyat olib borgan. Keyinchalik maktab kengashida vasiy boʻlib faoliyat yuritgan.
Adams milliy qora tanli ayollarning saylov huquqi assotsiatsiyasi boʻlgan Alpha Suffrage klubiga qoʻshilgan va 1913-yilda tashkil etilganidan keyin bir yil ichida klubning ofitseriga aylangan va tegishli kotib sifatida faoliyat olib borgan. 1914-yilda Illinoys ayollari mahalliy saylovlarda ovoz berish huquqini qoʻlga kiritganlar va Adams tanlanganlar kengashida xizmat qilgan birinchi ayollardan boʻlgan. 1916-yilda Vashingtonda boʻlib oʻtgan Milliy Tenglik Ligasi konferentsiyasida Alpha saylov huquqi klubining vakili sifatida qatnashgan. Ida Wells-Barnett  raisligida vitse-prezident boʻlib faoliyat yuritgan. U „Illinoys shtatidan kelgan yagona vakil“ boʻlgan va shuningdek, Alpha Klub vakili sifatida Illinoys teng saylov huquqi ligasining ikkita konferentsiyasida ishtirok etgan.

Uning oʻgʻli Jeyms Birinchi Jahon urushida koʻngilli boʻlganida, Adams haftada bir marta Davlat Mudofaa Kengashida ayollarni urush ishlariga jalb qilish uchun koʻngillilik faoliyatini boshlagan. Urush oxirida Mudofaa Kengashining Xotin-qizlar qoʻmitasi tomonidan tasma bilan taqdirlangan. Urush oxirida saylov huquqi boʻyicha ishiga qaytgan va 1920-yilda Chikagodagi Ayollar Ligasi (LWV) tashkiliy konferentsiyasida qatnashgan. 1921-yilda Adams Chikago va Shimoliy tuman rangli ayollar klublari assotsiatsiyasining prezidenti etib saylangan, u ilgari tashkilotning qonun chiqaruvchisi va vitse-prezidenti boʻlib faoliyat olib borgan va 1933—1934-yillar davomida xizmat qilgan. U Duglas saylovchilar ligasining asoschilaridan biri boʻlgan. 1922-yil aprelda Baltimorda boʻlib oʻtgan Panamerika ayollar konferentsiyasiga vakil etib saylangan.

Adams 1923-yilda Illinoysdagi Ayol Saylovchilar Ligasi tomonidan Sheppard-Tauner qonunini muhokama qilish uchun oʻtkazilgan konferentsiyada Illinoys rangli ayollar klublari federatsiyasini vakillik qilish uchun taklif qilingan Qonun 1920-yilda bolalar va onalikni himoya qilish boʻyicha federal farovonlik qonunchiligini taʼminlash uchun qabul qilingan va uni amalga oshirishda davlat va federal hamkorlik asoslari muhokama qilingan. Milliy LWV qonunni qoʻllab-quvvatlagan, ammo bu munozarali kechgan, chunki u shtatlardan dasturga federal badallarni moslashtirish va amalga oshirishni boshqarishni talab qilgan. 1924-yilda Rangli ayollar milliy assotsiatsiyasi (NACW) oʻzining 14-konventsiyasini Chikagoda oʻtkazgan va Adams nafaqat tadbir qoʻmitasiga raislik qilgan, balki NACW prezidenti Halli K. Braunga shahar kalitlarini taqdim etgan.

## Vafoti va merosi
Adams 1945-yil 30-iyulda Chikagodagi Presviterian kasalxonasida vafot etgan. U saylov huquqi harakatiga qiziqqan va faol ishtirok etgan kam sonli qora tanli ayollardan biri hamda Chikagodagi ayollar va bolalar xayriya tashkilotlari uchun fidoyi ishchi sifatida tilga olinadi.
## Manbalar