Ikkinchi jahon urushida Kobening bombardimon qilinishi

1945-yil 16- va 17-mart kunlari **Ikkinchi Jahon urushida Kobe shahrining bombardimon qilinishi** Ikkinchi Jahon urushining yakuniy bosqichlarida  AQSh tomonidan harbiy va fuqarolik obyektlari va aholi punktlariga qarshi olib borilgan strategik bombardimon operatsiyasining bir qismi edi. Keyingi oylarda shahar yana bombardimon qilingan.

## O`tmishi
Kobe o'sha paytda Yaponiyaning oltinchi yirik shahri bo'lib, taxminan 1 million aholiga ega edi. Uylar asosan yog'ochdan qurilgan va shuning uchun juda tez yonuvchan, katta yong'inlarni yoqish va ushlab turish uchun mos kelar edi. Shuningdek, shahar kemasozlik va dengiz dvigatellari ishlab chiqarishning eng katta kontsentratsiyasi joylashgan Yaponiyaning eng yirik porti bo`lgan. Kobe ham transport va biznes uchun muhim shahar edi. Milliy avtomagistrallar shahar bo'ylab, ayniqsa tiqilib qolgan biznes qismi orqali o'tgan va Kobeda po'lat, mashinalar, kauchuk, temir yo'l uskunalari va o'q-dorilar uchun biznes ob'ektlari mavjud edi. Nihoyat, Kobening atigi uchta suv omboridan iborat suv ta'minotining pastligi va yong'inga qarshi uskunalarning yomonligi yong'inga juda moyil muhitni yaratdi .

## Bomba reydlari

### 4-fevral reydi
1945-yil 4-fevral kuni Dugvay sinov maydonchasida o'tkazilgan Yaponiya qishlog'idagi sinovlardan so'ng, Amerika qo'shinlaridan Kertis LeMey B-29 bombardimonchi samolyotlariga Kobega qarshi "tajribaviy" ommaviy bombardimonida Yaponiyaning asosan yog'och-qog'oz uylarini yoqish uchun yondiruvchi bomba tashlashni buyurdi.

16-17-mart kunlari Amerikaning 331 ta B-29 bombardimonchi samolyotlari Kobe shahriga hujum uyushtirdi. Ushbu reyd XXI bombardimonchi qo'mondonligining barcha uch qanoti, ya'ni 73-, 313- va 314-bombardimon qanotlari tomonidan amalga oshirildi. U o'sha paytda Uolter Rid umumiy kasalxonasida samolyot halokati paytida olgan jarohatlaridan tuzalib ketayotgan brigada generali LaVern Sonders sharafiga uchib ketgan. Reyd to‘rtta asosiy hududni nishonga oldi: shaharning shimoli-g‘arbiy burchagi, asosiy temir yo‘l liniyasining janubdagi hudud, asosiy temir yo‘l stansiyasining shimoli-g‘arbiy qismi va uchinchi nishonning shimoli-sharqidagi hudud . Shahar aholisining 8841 nafari (Kobe shahar hududining 21 foizi) uch kvadrat milyalik maydonni vayron qilgan yong'in bo'ronlarida halok bo'lgani tasdiqlandi. 650 mingdan ortiq odamning uyi vayron bo'lgan, yana bir million kishining uyi zarar ko'rgan.

Reyd davomida 280 ta yapon qiruvchisi aniqlangan, ulardan 96 tasi B-29 bombardimonchi samolyotlari bilan 128 ta hujumda qatnashgan. Bu Yaponiya ustidan tungi reyd paytida bo'lganidan ko'ra, hujum qilganlar ko'rgan jangchilarning ko'proq qismini tashkil etdi. Reyd davomida uchta bombardimonchi yo'qolgan, ammo ularning yo'qotish sabablari noma'lum. Urib tushirilgan samolyotning ikki nafar harbiy xizmatchisi, serjant Algy S. Augunus va ikkinchi leytenant Robert E. Kopeland tirik qoldi va yaponlar tomonidan asirga olindi. Keyinchalik ular shoshilinch ravishda chaqirilgan sud tomonidan Kobe va Osakani "beg'araz bombardimon qilish" aybi bilan sudlangan, o'limga hukm qilingan va otib o'ldirilgan.

### Boshqa reydlar
O'sha yilning 5-iyunida Kobe yana bombardimon qilindi. 530 bombardimonchi samolyotdan tushirilgan yondirgichlar , shaharning yashovchi hududining 51% ga zarar yetgan.

Yong'in hujumlaridan tashqari, Kobe sanoatga B-29 aniq hujumi, uchta mina qo'yish operatsiyasi va bitta qiruvchi-bombardimonchining nishoni bo'ldi:

* 1945-yil 11-may: 92 ta B-29 Kavanishi samolyot sanoatiga zarba berdi.
* 1945-yil 18-iyun: 25 ta B-29 bir necha hududlarda, jumladan Kobe yaqinidagi suvlarda dengiz minalarini qo'ydi.
* 1945-yil 28 iyun: 29 ta B-29 uchta portga, shu jumladan Kobe portiga mina qo'ydi.
* 1945-yil 19-iyul: 27 B-29 samolyotlari Kobe yaqinidagi suvlarni o'z ichiga olgan bir qancha hududlarda dengiz minalarini qo'ydi.
* 1945-yil 30 iyul: Jangchilar Kobe/Osaka hududidagi aerodromlar, temir yo'llar va taktik nishonlarga hujum qilishdi.

## Shuningdek qarang

* Tinch okean urushi
* Tinch okeani operatsiyalari teatri
* Yaponiyaga havo hujumlari
* Tokioni bombardimon qilish
* Ikkinchi jahon urushi davrida Yaponiyada tinch aholini evakuatsiya qilish
* " (qisqa hikoya), portlash paytida tasvirlangan qisman avtobiografik qisqa hikoya
** *[[Grave of the Fireflies|"Yonar qo`ng`izlar qabri]]"*, romanga asoslangan anime filmi

## Manbalar