open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Elana Meyers Taylor

**Elana Alessandra Meyers** (,1984-yil 10-oktabr, Oceanside, Kaliforniya) — amerikalik bobsleyder (uchuvchi) va regbi oʻyinchisi. U 2007-yildan beri AQShning Bobsley jamoasi aʼzosi. 2010-yilgi Olimpiya oʻyinlarining bronza medali sovrindori va 2014-yilgi Olimpiya oʻyinlarining kumush medali sovrindori, juftlik oʻrtasidagi jahon chempionatida ikkita kumush va bitta bronza medali sovrindori, aralash bobsley va skeleton musobaqalarida ikki karra jahon chempioni (2012 va 2013).

## Biografiyasi
Elana Meyers 1984-yil 10-oktyabrda Kaliforniyaning Oceanside shahrida tugʻilgan, lekin u bolaligining koʻp qismini Jorjiya, Fulton okrugida oʻtkazgan. Oʻrta maktabni tugatgach, u Jorj Vashington universitetiga oʻqishga kirdi va u yerda sport bilan faol shugʻullanadi. Treningdan boʻsh vaqtlarida mashgʻulotlar uchun pul toʻlash uchun u enaga va ofitsiant boʻlib ishlagan. 2007-yilda u oʻzini bobsleddingda sinab koʻrishga qaror qildi, poygachi sifatida terma jamoaga qoʻshildi va professional darajada oʻynay boshladi.

Shona Robokning bobi birinchi marta boʻldi va ular birgalikda 2009-yilda Leyk-Plasidda boʻlib oʻtgan jahon chempionatida kumush medalni qoʻlga kiritdilar. Meyers 2010-yilgi Olimpiadaga uchuvchi Erin Pak bilan tandemda borgan edi, ikkita ekipaj dasturida qizlar Kanadaning ikkita jamoasiga yutqazib, uchinchi oʻrinni egallab va bronza medallarini qoʻlga kiritishdi.Olimpiadadan soʻng u oʻz rolini oʻzgartirib, karyerasini bobsleydchi sifatida boshqaruvchisi sifatida davom ettirdi. 2012-yilda Leyk-Plasidda boʻlib oʻtgan Jahon chempionatida aralash jamoalar dasturida oltin medalni qoʻlga kiritdi va Emili Azevedo ushbu poygalarda uning overklocker boʻldi. Keyingi yili Shveysariyaning Sankt-Morits shahrida boʻlib oʻtgan jahon chempionatida u yana bir kumush medalni qoʻlga kiritdi. Sochidagi Olimpiada oʻyinlarida u ikkita ekipaj dasturida kumush medallarni qoʻlga kiritdi.

Olimpiya oʻyinlari yakunlangandan soʻng, Yelana regbi yettilik turiga oʻtayotganini va Rio-de-Janeyrodagi Olimpiada oʻyinlariga saralash turnirida ishtirok etishini eʼlon qildi.

2014-yil sentyabr oyida Xalqaro Bobsley va Skelet federatsiyasi (FIBT) qaroriga koʻra, ayollar aralash jamoalar tarkibida bobsley-toʻrtlik musobaqalarida qatnashish huquqini qoʻlga kiritdilar. 2014-yilning 15-noyabr kuni Park Siti shahrida boʻlib oʻtgan Shimoliy Amerika kubogida Elana Mayers va kanadalik Kayli Xamfris toʻrttalik musobaqada qatnashgan birinchi ayollar boʻldi. Myers ekipaji 7-natijani koʻrsatdi.

## Manbalar

## Havolalar

* Elana Myers — Sports-Reference.com saytidagi Olimpiya statistikasi
* Spisok prizyorov chempionata mira na ofitsialnom sayte FIBT 
* Profayl na sayte bobskesan.ru
Maxima clam

**Kichik gigant** mollyuska sifatida ham tanilgan **maxima clam**(*Tridacna maxima*) Hind-Tinch okeani mintaqasida uchrovchi ikki pallali mollyuska turi. Ularga akvarium savdosida talab katta. Bunga asosiy sabab ularning ajoyib ranglari.Ularning eng katta namunalarning qobigʻi uzunligi odatda 20 santimetrdan oshmaydi.

## Tavsif
Ikki pallalilar mantiyada ikkita klapanga ega. Kalpanlar suvni tanaga solib kirish va undan kislorod va suv oʻtlarini ajratib olishga xizmat qiladi. *Maksimal* kattaligi haqiqiy gigant mollyuskaning (*Tridacna gigas*) uchdan biridan kamroq boʻladi.

### Mantiya
Mantiya ichki qismi yorqin koʻk, yashil yoki jigarrang tusda va qobiqda oʻziga xos joʻyaklari boʻlgan qirralar koʻrinadi. Kichik gigant mollyuskaning jozibali ranglari kristalli pigment hujayralarining natijasidir. Ular mollyuskani kuchli quyosh nuri taʼsiridan himoya qiladi*. Maxima* qizil, koʻk va yashil hujayralarni toʻplash orqali mantiyada oq rang hosil qiladi.

## Tarqalishi va yashash joyi
Kichik gigant mollyuska keng tarqalish doirasiga ega. Sharqiy Afrika, Hindiston, Xitoy, Avstraliya, Janubi-Sharqiy Osiyo, Qizil dengiz va Tinch okeani orollarini oʻrab turgan okeanlarda uchraydi.

Odatda riflar yoki qumlar yuzasida yashaydi yoki qisman marjonga singib ketgan holatda uchraydu. Kichik gigant mollyuska energiya ishlab chiqarish uchun quyosh nurini talab qiladigan fotosintetik suv oʻtlari bilan simbiotik aloqasi tufayli yaxshi yoritilgan joylarda yashaydi.

## Biologiya
Kichkina gigant mollyuska toshlarga yoki oʻlik marjonlarga yopishib yashaydi. Suvni tanasi orqali oʻtkazib, fitoplanktonlarni filtrlaydi. Biroq, boshqa mollyuskalar kabi ozuqa uchun doimiy suv filtrlanaydu chunki u zarur boʻlgan ozuqa moddalarining koʻp qismini zooxanthellae deb nomlanuvchi mayda fotosintez suvoʻtlaridan oladi.

Urugʻlangan tuxumdan 12 soat ichida erkin suzuvchi lichinka chiqadi. Keyinchalik bu lichinka suvni filtration orqali oziqlanishga qodir boʻlgan boshqa lichinkaga aylanadi. Uchinchi lichinka bosqichida oyoq rivojlanadi, bu lichinkaning substratda dam olishiga imkon beradi. Sakkiz-o‘n kundan so‘ng lichinka o‘zgarib, yosh mollyuskaga aylanadi, bu vaqtda u zooksantellalarga ega bo‘lib, simbiotik faoliyat ko‘rsatishi mumkin. Lichinkalat ikki-uch yildan soʻng erkak mollyuskaga aylanadi, kattalashganda (uzunligi 15 santimetrga yetganda) germafroditga aylanadi. Koʻpayish oy sikli, kunning vaqti va suvda boshqa tuxum va sperma mavjudligi bilan boshlanadi. Germafrodit mollyuskalar avval spermatozoidlarini, keyin esa tuxumlarini chiqaradi va shu bilan oʻz-oʻzini urugʻlantirishdan qochadi.
## Galereya

Tridacna maxima Thiladhoo.JPG|
Almeja gigante (Tridacna maxima), parque nacional Ras Muhammad, Egipto, 2022-03-30, DD 42.jpg|
Tridacna maxima 2.jpg|
Almeja gigante (Tridacna maxima), Zanzíbar, Tanzania, 2024-05-30, DD 39.jpg


## Saqlash
Tur yoʻqolib ketish xavfi ostida turgan turlarning xalqaro savdosi toʻgʻrisidagi konventsiyaning (CITES) II ilovasiga muvofiq himoyalangan. Turning barcha qismlari bilan savdo qilish uchun xalqaro import/eksport qilish uchun CITES ruxsatnomasi olinish kerak.

## Manbalar
Lepus microtis

**Savanna quyoni** () — Afrikada yashovchi quyon turlaridan biri.

## Areal va yashash joyi
Uning vatani Afrikaning turli mintaqalari va yashash joylari, jumladan savannalar va Sahel. U Jazoir, Botsvana, Burundi, Chad, Kongo Demokratik Respublikasi, Kot-d'Ivuar, Efiopiya, Gambiya, Gana, Gvineya, Gvineya-Bisau, Keniya, Liviya, Mali, Mavritaniya, Marokash, Mozambik, Namibiya, Niger, Ruanda, Senegal, Syerra-Leone, Somali, Janubiy Afrika, Sudan, Tanzaniya, Tunis, Uganda va Zambiyada uchraydi.

## Tavsif
Ogʻirligi 1,5 dan 3 kilogrammgacha boʻlgan oʻrta boʻyli quyon, oʻrtacha 2 kilogrammni tashkil qiladi. Orqasi kulrang-jigarrang, koʻkrak qafasi, yon va oyoqlari qizil-jigarrang, qorin qismi oq. Ushbu quyonlar rangi togʻli hududlarda pasttekisliklarga qaraganda toʻqroq va qigʻishroq. Quloqlarning uchi qora, dumi yuqorisi qora, pasti esa oq. Ular tungi hayot kechirishadi. Yolgʻiz yoki ikki yoki uchta quyonlardan iborat kichik guruhlarda yashaydi. Asosan oʻtlar bilan oziqlanadi. Bu quyon tashqi koʻrinishi boʻyicha Cape quyoniga juda oʻxshaydi, lekin uning oʻziga xos yivli kesma tishlari bilan ajralib turishi mumkin.

## Xulq-atvor
Afrika savanna quyonlari yolgʻiz, tungi hayvonlardir. Ular yashirin qolish uchun kamuflyajga tayanadilar, lekin soatiga 70 kilometr (43 milya) tezlikda yugurishlari mumkin va ba'zan ular quvib kelayotgan izlarni yoʻqotish  uchun yon tomonga kuchli sakrashlari mumkin. Ular asosan oʻtlar bilan oziqlanadilar, shuningdek, ildizlar, kurtaklar va poʻstloqlarni chaynashadi, ba'zan esa tushgan mevalarni va vaqti-vaqti bilan qoʻziqorinlarni eyishadi. Ular koprofagiya bilan shugʻullanadilar, oʻzlarining quruq najas granulalarini yeyishadi, shunda ulardan qoʻshimcha ozuqa moddalari olinadi.
Afrika savanna quyonlarining naslchilik xulq-atvori kam oʻrganilgan. Ular yilning istalgan vaqtida koʻpayadi va urgʻochi yil davomida bir nechta marta bolalaydi. Yoshlar ochiq joylarda tugʻiladi va tugʻilgandan keyin tez orada yugurishga qodir. Aftidan, onasi ularni ajratib turadi va har birining oldiga vaqti-vaqti kelib, emizishlariga imkon beradi. Ular taxminan bir oylik boʻlganda sutdan ajratiladi.

## Manbalar
Lepus starcki

***Lepus starcki*** (lat.) — Efiopiya uchun endemik quyon turi (baʼzi mualliflar uni Cape quyon yoki Yevropa quyonning kichik turi sifatida tasniflashadi). Maxsus nom nemis biologi Ditrix Stark (1908-2001) sharafiga berilgan.

## Tasniflash
Turlarning tasnifi boʻyicha turli nuqtai nazarlar mavjud. Mulohazalar, bu Cape quyon yoki Yevropa quyonning kenja turi ekanligiga koʻra bildirilgan, ammo koʻplab mualliflar uni alohida tur sifatida tan olishadi. Turlarning fotoalbom qoldiqlari pleystotsen konlarida qayd etilgan. *Lepus starcki* va Efiopiya quyoni (Lepus fagani) turli xil turlardir.

## Tashqi koʻrinish
Ushbu tur 2,5-3 kilogramm ogʻirlikdagi oʻrta boʻyli quyonlardir. Orqa tarafdagi qalin yumshoq moʻynasi qora bilan jigarrang rangga ega boʻlib, dumga yaqinroq qismi kulrang rangda boʻladi. Koʻkrak, yon tomonlar va panjalarda moʻyna jigarrang, qorinda esa oq boʻladi. Ba'zi populyatsiyalarda dumi sof oq, boshqalarida esa tepasida qora chiziq bor. Ularning quloqlarida moʻyna asosan turli xil kul rangga ega, boshqa barcha afrikalik quyonlardan farqli oʻlaroq quloqlarning uchlari qora rangda. Umuman olganda, rang sxemasi Yevropalik quyonga oʻxshaydi.

## Areal va turmush tarzi
*Lepus starcki* faqat Efiopiyada, Efiopiya togʻlarida (Beyl milliy bogʻi) yashaydi. Diapazon dengiz sathidan 2140 dan 4380 metrgacha boʻlgan balandliklar bilan cheklangan. Yashash joyi togʻ oʻtloqlari va afro-alp tipidagi chigʻanoqlardir. Diapazonda tur keng tarqalgan (zichligi 1&nbsp;km² ga 8,5 dan 25,4 tagacha), ushbu turga tahdid yoʻq.

Quyonning ratsioni bir pallali oʻsimliklarga asoslangan (qugʻoqchilik davrida ikki pallali oʻsimliklar ulushi 12% gacha koʻtariladi). Ularning tabiiy dushmani Efiopiya shaqolidir, uning uchun quyonlar asosiy oziq-ovqat manbalaridan biridir.

## Manbalar

## Havolalar
* Lepus starcki (англ.). The IUCN Red List of Threatened Species. Дата обращения: 10 апреля 2012.
* 
* *Tariku Mekonnen, Mohammed Yaba, Afework Bekele and J. Malcolm.* // Asian Journal of Applied Sciences. — 2011. — Vol. 4. — P. 728-734. — doi:10.3923/ajaps.2011.728.734.
Sayid Mustafo Kazemi

**Sayid Mustafo Kazemi** () 1959-yil tugʻilgan. Parvonlik taniqli afgʻon siyosatchisi edi. U Birlashgan Milliy Jabha nomi bilan tanilgan muxolifat harakatining yetakchilaridan biri va matbuot kotibi edi. U Afgʻoniston oʻtish davri hukumatida savdo vaziri boʻlgan. Kazemi 2007-yil 6-noyabrda Afg‘oniston shimolidagi Bag‘lon shahrida sodir etilgan xudkushlik hujumida halok bo‘lgan siyosatchilar va qonunchilar delegatsiyasi tarkibida edi. 

## Manbalar

## Havolalar

* Mustafa Kazemi and hundreds of children Sacrificed by Fascism
Noʻmon Ali Xon

**Noʻmon Ali Xon** asli pokistonlik-amerikalik islomiy maʼruzachi va arab tili oʻqituvchisi boʻlib, Nassau jamoat kollejida arab tili oʻqituvchisi boʻlib ishlagandan soʻng Bayyinah arab va Qurʼon tadqiqotlari institutiga asos solgan. U Iordaniya Qirollik Islom strategik tadqiqotlar markazi tomonidan dunyoning eng nufuzli 500 musulmoni qatoriga kiritilgan.

## Yoshligi
Noʻmon Xon 1978-yilning 4-mayida Germaniyada pokistonlik oilada tug‘ilgan va maktabgacha taʼlim-yillarini sobiq Sharqiy Berlinda o‘tkazgan. Keyin uning otasi Saudiya Arabistonining Ar-Riyod shahridagi Pokiston elchixonasida ishlagan, Xon u yerda 2-sinfdan 8-sinfgacha Pokiston elchixonasi maktabida tahsil olgan. Noʻmon Xon oʻsmirligida otasi oilasini Nyu-Yorkka koʻchirdi.

## Noqonuniy xatti-harakatlarda ayblovlar
2017-yil sentabrida Noʻmon Xon Seksting mojarosida ishtirok etgan va ruhiy zo‘ravonlikda va „ayollarni yashirin nikoh niqobi ostida jinsiy aloqaga kirishganlikda“ ayblangan. Xon oshkor bo‘lgan yozishmalar „kattalar xayrixohligida“ amalga oshgani va u ayollar bilan turmush qurish maqsadida gaplashgani, qolaversa ikki yil avval ajrashganligini aytdi.

Imom Mohamed Magid boshchiligidagi olti nafar taniqli musulmon ulamolari va akademiklari ayblovlar bo‘yicha o‘z tekshiruvlarini boshladilar va qo‘shma bayonot eʼlon qilib, Noʻmon Xon „biron bir mo‘minga, hatto Qur’oni Karim haqida taʼlim beruvchiga ham yarashmaydigan xatti-harakatlar qilgan“ deb taʼkidladilar. Noʻmon Xon bayonotning eʼlon qilinishiga toʻsqinlik qilishga uringan.

Noʻmon Xonga qarshi gapirgan baʼzi ayollar jiddiy qarshiliklarga duch kelishdi.

## Nashrlar

## Manbalar
Xalqaro gimnastika federatsiyasi

**Xalqaro gimnastika federatsiyasi** (  yoki — sport gimnastika turlari federasiyasi. Dunyodagi eng qadimgi sport federasiyasi sanaladi.

## Tarixi
Ushbu tashkilot 1881-yil 23-iyulda Belgiya gimnastika assosiasiyasi prezidenti Nikolas Kuperus tashabbusi bilan Lejadagi (Belgiya)kongressda uchta davlat - Belgiya, Niderlandiya va Fransiya vakillarini birlashtirgan Yevropa gimnastika assosiasiyasi tashkil etildi. Shunday qilib, FIG eng qadimgi xalqaro sport federasiyasi hisoblanadi. Bora-bora a’zo mamlakatlar hududi kengayib boradi va Yevropa gimnastika assosiasiyasi kengayib, Xalqaro gimnastika federasiyasi (FIG) qayta tashkil etilfdi.

Gimnastika 1896-yilgi birinchi Olimpiada o‘yinlaridan buyon Olimpiya o‘yinlari dasturiga kiritilgan. FIG Xalqaro Olimpiya yozgi sport turlari federasiyalari assosiasiyasining a’zosi va Xalqaro Olimpiya qo‘mitasi (XOQ) tomonidan tan olingan.

Mazkur federasiya gimnastikachilarning chiqishlarini baholash qoidalarini belgilaydigan reglamentini ishlab chiqadi. Xalqaro gimnastika federasiyasiga yettita gimnastika yo‘nalishi bo‘lgan: sport gimnastikasi (erkaklar va ayollar), badiiy gimnastika, sport aerobikasi, sport akrobatikasi, batutda sakrash, parkur kiradi.

## Manbalar

## Havolalar

* Xalqaro gimnastika federatsiyasi
Xalqaro dzyudo federatsiyasi

**Xalqaro dzyudo federatsiyasi** (, IJF) 1951-yil iyul oyida asos solingan.

Dastlab IJF tarkibiga Yevropa va Argentina milliy dzyudo federasiyalari kirgan. Keyingi o‘n yil ichida to‘rt qitʼaning milliy tashkilotlari Xalqaro dzyudo federasiyasiga aʼzo bo‘lishdi.

IJF shtab-kvartirasi Vengriyaning Budapesht shahrida joylashgan.

IJF dzyudo musobaqalari qoidalarini belgilaydi va qitʼa hamda jahon chempionatlarini o‘tkazadi. Xalqaro dzyudo federasiyasi, shuningdek, Kodokan tomonidan berilgan darajalarga hech qanday nisbati bo‘lmagan o‘z darajalarini belgilaydi.

2010 yil iyun holatiga ko‘ra, IJF tarkibida 198 ta milliy dzyudo federasiyasi mavjud.

## IJF prezidentlari

* Aldo Torti (), Italiya; 1951 
* Risey Kano (yapon ; Jigoro Kanoning oʻgʻli), Yaponiya; 1952-1965 
* Charlz Palmer (), Buyuk Britaniya; 1965-1979 
* Sigeyosi Matsumae (), Yaponiya ; 1979-1987 
* Sarkis Kaloglian (), Argentina; 1987-1989 
* Larvi Hargreyv (), Yangi Zelandiya; 1989-1991 
* Luis Bagena (), Ispaniya; 1991-1995 
* Chon Son Pak (), Koreya; 1995-2007 
* Marius Vizer (Marius Vizer), Ruminiya, 2007-yildan beri 

; Vladimir Putin

2022-yil 26-fevralgacha V.V. Putin IJF faxriy prezidenti lavozimida ishlagan; 26 fevral kuni IJF Rossiyaning Ukrainaga bostirib kirishi munosabati bilan Putinning vakolatlarini toʻxtatdi.

## Manbalar

## Havolalar

* IJF rasmiy sayti )
Qora boʻyinli quyon

**Qora boʻyinli quyon** yoki **Hind quyoni** () — tovusqonlar turkumidagi sutemizuvchilar turi. Quyonlarning Hindiston yarim oroli va Java orollarida tarqalgan keng tarqalgan turi.

## Taksonomiya
Qora boʻyinli quyonning 7 kenja turi tasvirlangan.

* *Lepus nigricollis aryabertensis*
* *Lepus nigricollis dayanus*
* *Lepus nigricollis nigricollis*
* *Lepus nigricollis ruficaudatus*
* *Lepus nigricollis sadiya*
* *Lepus nigricollis simcoxi*
* *Lepus nigricollis sinhala*

## Tarqalish
Areal: Bangladesh, Hindiston, Nepal, Pokiston, Shri Lanka, Java Indoneziya, Mavrikiy, Reunion, Seyshel orollari. 50 dan 4500 m gacha balandliklarda yashaydi. *Lepus nigricollis* turli xil yashash joylarida, masalan, oʻtloqlar, tashlandiq qishloq xoʻjaligi yerlari, ekinlar va oʻrmon yoʻllarida koʻrish mumkin. Turlarni mangrovlardan tashqari koʻplab turdagi oʻrmonlarda koʻrish mumkin.

Qora boʻyinli quyonlar Osiyoning janubiy qismlarida tarqalgan. Himoloy baland togʻlari va Gʻarbiy Bengaliyadagi Sundarbansning mangrovli hududlari bundan mustasno, Hindiston boʻylab topilgan. Bundan tashqari, turning maydoni Bangladeshga (yana Sundarbanlar bundan mustasno), Pokiston va shimoliy Nepalgacha choʻzilgan. Uni Shri Lankada ham koʻrish mumkin.

Qora boʻyinli quyon turli xil yashash joylarida, jumladan choʻllar, oʻtloqlar, qishloq xoʻjaligi yerlari va mangrov oʻrmonlaridan tashqari oʻrmonli hududlarda yashaydi. 50 dan 4500 metrgacha balandlikda uchraydi. Nilgiri togʻlarida 2000 metrdan, Himoloyda 2400 metrdan balandda yashaydi.

## Xulq-atvor
Qora boʻyinli quyon asosan oqshom va tunda faol boʻlib, juda uyatchan deb ta'riflanadi. Ularning Nepal uchun bir gektardan o'n gektargacha va turar-joy zichligi gektariga 0,25 hayvon, yirtqichlarsiz Kuzin oroli uchun 0,7 dan 1,6 gektargacha va zichligi gektariga 5,6 quyon deb berilgan. Koʻproq ochiq landshaftlarda va choʻllarda harakat maydoni sezilarli darajada katta boʻladi.

Asosan koʻp yillik oʻtlar va boshqa oʻtlar bilan oziqlanadi. Hayvonlar butalar ostidagi boʻshliqlarda va boshqa yashirin joylarda dam olishadi, har bir quyon bir nechta indan foydalanadi. Sinddagi Tar choʻlida hayvonlar kunni butalar ostida oʻtkazadilar va kechasi tashqariga chiqadilar. Bu yerda ular Panicum, Capparis, Crotalaria va Zizyphus bilan oziqlanadi. Yomgʻirli hududlarda oʻtlar ratsionning 70% dan koʻprogʻini tashkil qiladi. Shri Lankadagi qora boʻyinli quyonlar uchun, oʻtlar va yosh barglardan tashqari, bogʻlardan shirin kartoshka va marul ham oziq-ovqat sifatida aniqlangan.

Juftlash mavsumi yil davomida davom etadi va homilador urgʻochilar ham yil davomida topilgan. Urgʻochilar har bir bolalaganda bittadan toʻrttagacha, kamdan-kam hollarda koʻproq yosh quyonchalarni tugʻadilar.

## Morfologik xususiyatlar
Umumiy uzunligi: 33,0-53,0 sm.

## Manbalar

## Havolalar
* ''Mahesvaran, G. va Iordaniya, M.'' 2008. Lepus nigricollis
Jan Pezos

**Jan Pezos** (1815- yil 6- martda tavallud topgan) — fransuz rassomi. Jan Pezo janr sahnalari bilan tanilgan rassomdir. Jan Pezo koʻp guruh faoliyatida tasvirlangan. 1875- yilgacha u baʼzi tarixiy rasmlarni ham yarata boshlagan ammo ularning barchasi gʻoyib boʻla boshlagan. Garchi Jan Pezo koʻplab portretlarni chizgan deb ishonilgan boʻlsa-da, uning yagona portreti Charlz Deburauning mimi ekanligi maʼlum boʻladi.

## Biografiya
Jan Pezo kamtarona oiladan chiqqan. 1830- yilda Jan Pezo Bernard Sénéquier tomonidan boshqariladigan Tulondagi chizmachilik maktabiga oʻqishga kiradi. Keyinchalik u cherkov rassomi Markiz de Klinchampning (1787-1880) studiyalarida ham ishlay boshlagan, shuningdek, taniqli Provans rassomi Per Letuaire taʼsirida boʻlgan. Parijda ikki marta boʻlganidan soʻng, Jan Pezo 1835- yilda vabo epidemiyasi paytida oilasiga qaytib keldi. Ota-onasi vafot etganidan keyin u Parijga qaytib keladi va École Nationale Supérieure des Beaux-Artsga o‘qishga kirdi.

Jan Pezo Viktor Orsel bilan Notr-Dam de-Lorette cherkovining bezaklarini yaratishda davom etgan. Jan Pezo Alphonse Périn bilan hamkorlik qilgan.Jan Pezoning Salondagi debyuti 1846- yilda „Le Jeu de boule“ (Toʻp oʻyini) bilan bogʻliq boʻlgan. Jan Pezo koʻplab faxriy maqtovlarga sazovor boʻladi. Shundan soʻng Jan Pezo koʻplab manzaralarni chiza boshladi.

1848- yilgi Fransiya inqilobi paytida Jan Pezo Sologneʼda botqoqliklarni qayta ishlashda qatnashish uchun rasm chizishni oʻzgartirdi. 1850- yilda Parijga qaytib keladi.Jan Pezo Salonda oʻzining „La Salle de police“ (Politsiya boʻlimi) rasmini koʻrsatdi va boʻlajak Napoleon III ning eʼtiborini tortadi; shon-sharafini taʼminlash. Jan Pezo bezak ishlari uchun bir nechta komissiya oldi va poytaxtdan tashqarida, xususan, 1859- yilda Orleanda oʻz asarlari orqali koʻrgazmalarini boshladi.

1865- yildan keyin uning savdosi va sogʻligʻi pasayib, jiddiy moliyaviy qiyinchiliklarni keltirib chiqara boshlaydi. Franko-Prussiya urushi boshlanganda Jan Pezo Bulonga joʻnab ketadi. 1871- yilda Parij kommunasidan keyin qaytib keladi. Yaxshiyamki, uyi va studiyasi talon-toroj qilinmaganini aniqladi.

1878- yildan 1884- yilgacha Jan Pezo Bondi shahrida yashagan. Jan PezobParijga qaytib kelganida, Jan Pezo Korot uslubida rasm chizishni boshlaydi, lekin u faoliyatini qayta boshlashdan oldin 1885- yil 18- aprelda Parijda vafot etadi.

Jan Pezoning asarlarini Musée Comtadin-Duplessis muzeyida koʻrish mumkin, Musée Carnavalet va Musée dʼArt de Toulon
 

## Manbalar

* Etyen-Antuan Parrosel, *Annales de la peinture*, Ch. Albessard et Bérard, 1862 Onlayn
* André Alauzen va Laurent Noet, *Provans-Alpes-Kot-* d’Azurdagi haykaltaroshlar va haykaltaroshlar lugʻati, Jean Laffitte nashri, 2006 yil
* Jan-Rojer Soubiran, André Alauzen, André Bourde va boshqalar, *La peinture en Provence dans les kolleksiyas du musée de Toulon du XVIIe au debyut du XXe siècle*, Musée de Toulon, 1985

## Havolalar

* Pezous @ ArtNet tomonidan boshqa ishlar
Nikolay Telegin

**Nikolay Nikolayevich Telegin** (1977-yil 6-martda tugʻilgan) — oʻzbek, rus va ozarbayjonlik erkin kurashchi. Jahon kubogi gʻolibi. Rossiya chempionati gʻolibi.

## Faoliyati
1997-yilda HMSK Moskva kurash klubi tarkibida Yevropa chempionlar kubogini qoʻlga kiritgan. 2000-yil iyun oyida Kaliningradda egizak aka-uka Anatoliy va Sergey Beloglazovlarning Olimpiya chempionlari sovrinlari uchun xalqaro turnirning bronza medali sovrindori boʻlgan. 2004-yildan buyon Ozarbayjon terma jamoasida toʻp suradi. 2004-yil aprel oyida Bokuda Ozarbayjon terma jamoasi tarkibida finalda Rossiya terma jamoasini magʻlub etib, Jahon kubogi sohibiga aylangan.

## Sportdagi natijalari

* 1994-yildagi kurash boʻyicha oʻsmirlar oʻrtasidagi jahon chempionati — ;
* 1997-yildagi harbiy kurash boʻyicha jahon chempionati — ;
* 2001-yildagi kurash boʻyicha Jahon kubogi (jamoa) — ;
* 2001-yildagi kurash boʻyicha Jahon kubogi (jamoa) — 4-oʻrin;
* 2001-yildagi Harbiy kurash boʻyicha jahon chempionati — ;
* 2002-yildagi Erkin kurash boʻyicha Rossiya chempionati — ;
* 2002-yildagi Harbiy kurash boʻyicha jahon chempionati —  ;
* 2004-yildagi Kurash boʻyicha Jahon kubogi (jamoa) — ;
* 2005-yildagi Kurash boʻyicha Yevropa chempionati — 9-oʻrin;
* 2005-yildagi Kurash boʻyicha jahon chempionati — 23-oʻrin;

## Manbalar

## Havolalar

* Николай Телегин — профиль на сайте International Wrestling Database (англ.)
Gemel Stankevich

**Gemel Mixaylovich Stankevich** ((belaruscha Gemel Mіxaylavіch Stankevіch; 1925-1962) — Ulug‘ vatan urushi qatnashchisi, 111-tank brigadasi vzvod komandiri (25-tank korpusi, 1-Ukraina fronti), kichik leytenant. SSSR qahramoni.
## Biografiyasi

Gemel Mixaylovich Stankevich 1925-yil 8-martda Belarus Respublikasi Mogilev viloyatining Bixov tumani Vyunovskaya Seliba qishlog‘ida dehqon oilasida dunyoga kelgan.

Stankevich o‘rta maktabda 8-sinfgacha o‘qigan. Leningrad shahrida yashab „Elektr“ zavodida ishlagan. Urushning dastlabki haftalarida Gemel sharqiy qismga yaʼni Toshkent shahriga evakuatsiya qilingan.

Gemel Stankevich 1943-yilda Qizil Armiya safiga chaqirilgan. U yerdan Xarkov tank bilim yurtiga jo‘natilgan va Toshkent yaqinidagi Chirchiq shahriga evakuatsiya qilingan.

Stankevich 1944-yilda o‘qishni muvaffaqiyatli tamomlab, kichik leytenant unvoni bilan frontga jo‘natilgan. U yerda Gemel 25-tank korpusi tarkibida 111-tank brigadasining tank vzvodiga qo‘mondonlik qilgan. Polshani ozod qilish maqsadidagi janglarda qatnashgan, Germaniyaning Guben shahri (hozirgi Gubin, Polsha) uchun boʻlgan janglarda jonbozlik ko‘rsatgan.

Gemel Stankevich o‘z brigadasi bilan Berlingacha bo‘lgan hududda jangler olib borib, Berlin-Praga tank yurishida qatnashgan. Urushdan keyin Gemel Stankevich yana armiyadagi xizmatini davom ettirgan.
1948-yildan KPSS (Sovet Ittifoqi Kommunistik partiyasi)aʼzosi hisoblangan.

1951-yilda leytenant unvoni bilan zahiraga chiqarilgan va shu vaqt oralig‘ida Toshkentda yashagan.

1955-yilda Toshkent yuridik institutini tamomlab, tergovchi sifatida ishlay boshlagan.

Gemel Stankevich 1962-yil 5-yanvarda Toshkent shahrida vafot etgan.

### Jasorat
1945-yil 24-fevralda tank otryadi dushmanning mudofaasini yorib o‘tgan va birinchilardan bo‘lib Guben shahriga bostirib kirgan. G.M.Stankevichning tanki dushmanning qarshi hujumlaridan birini qaytarishda faustpatron tomonidan yoqib yuborilgan. Ammo Guben va uning brigadasi jangni tark etmasdan ekipaj nosozlikni bartaraf etgan va xizmatni davom ettirgan. 4 kunlik janglar davomida tankerlar 3 ta o‘ziyurar qurol, 2 ta tank, 4 ta og‘ir qurol va 3 ta minomyot yordamida 180 ga yaqin fashistlarni yo‘q qilishgan.

## Mukofotlari
*	SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1945-yil 27-iyundagi (№ 7865-sonli) farmoni bilan fashist bosqinchilariga qarshi kurash frontida qo‘mondonlikning jangovar topshiriqlarini namunali bajarganligi hamda bir vaqtning o‘zida ko‘rsatgan jasorati va qahramonligi uchun kichik leytenant Stankevich Gemel Mixaylovich ,,Lenin" ordeni va ,,Oltin yulduz" medali hamda Sovet Ittifoqi Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan.
*	Shuningdek, I-darajali Ulug‘ vatan urushi ordeni va Qizil Yulduz medaliga munosib deb topilgan.
## Xotira
* Toshkent va Bixov shaharlaridagi ko‘chalarga Qahramon nomi berilgan.

## Havolalar
* Станкевич Гемел Михайлович.
* Список Героев Советского Союза из Узбекистана.
Tamarine Tanasugarn

**Tamarine Tanasugarn** (1977-yil 24-mayda tugʻilgan) — tailandlik professional tennischi. Los-Anjelesda (AQSh) tugʻilgan. U 1994-yilda professionalga aylandi. U yakkalik va juftlik bahslarida kuchli yigirmatalikka kirgan.

Tanasugarnning eng yuqori WTA reytingi 2002-yil 13-mayda 19-o‘rinda edi, bu Tailandlik ayol o‘yinchi uchun erishilgan eng yuqori reyting hisoblanadi. U toʻrtta yakkalik va sakkizta juftlik chempionligini qoʻlga kiritgan. U qisqa vaqt davomida Mariya Sharapova bilan juftlik boʻyicha hamkor boʻlgan. U bilan 2003-yilda ikkita chempionlikni qoʻlga kiritgan. Uning faoliyatsidagi eng yuqori juftlik reytingi 2004-yil 13-sentyabrda 15-oʻrinni egallashi boʻlgan. Liezel Huber bilan u 2004-yilgi US Open juftlik bahslarida chorak finalga chiqdi. 2011-yil Wimbledon chempionatida Marina Erakovich bilan ayollar juftlik bahslarida yarim finalga chiqdi. Uning eng katta muvaffaqiyati 2008-yil Wimbledonda yakkalik bahslarida chorak finalga qadar yetib kelgani boʻlgan.

Faoliyatida Tanasugarn sobiq va hozirgi 1-raqamli tennischilarni, jumladan Amélie Mauresmo, Jennifer Capriati, Jelena Janković, Dinara Safina va Simona Halepni magʻlub etdi. U Fransiya Ochiq chempionati chempioni Iva Majolini ham magʻlub etgan.

Tanasugarn maysali kort mutaxassisi sifatida qabul tanilgan. U ushbu maydonda eng koʻp gʻalaba qozongan, shu jumladan ikkita xalqaro unvon ham. Tanasugarn bir paytlar faol oʻyinchilar oʻrtasida chimli kortda eng koʻp yakkalik oʻyinlari boʻyicha rekord oʻrnatgan. 2013-yil 8-iyul holatiga koʻra u faol oʻyinchilar orasida ikkinchi (84 gʻalaba bilan) va barcha vaqtlar roʻyxatida 12-oʻrinni egalladi.

## Tennisdagi faoliyati
Yoshlik faoliyati davomida uning xarajatlarini otasi, bir vaqtlar Tailand basketbolchisi boʻlgan va Tanasugarnni professional tennischi boʻlishga ilhomlantirgan advokat Virachai Tanasugarn taʼminlagan. 17 yoshida u 1995-yilda Uimbldonda oʻsmirlar oʻrtasidagi Katta dubulgʻa finaliga chiqdi, yarim finalda Anna Kournikova ustidan gʻalaba qozondi, ammo finalda polshalik Aleksandra Olzaga toʻgʻridan-toʻgʻri magʻlub boʻldi.

Tanasugarn 1994-yilda professional boʻldi, lekin 1993-yilda Pattaya Open musobaqasida WTA turnirida debyut qildi va u avstraliyalik Renna Stubbsga yutqazdi. Keyingi yili u xuddi shu turnirning birinchi bosqichda dunyoning 44-raqamli tennischisi Marianne Werdelni magʻlub etib, ikkinchi bosqichga chiqdi. 1995-yilda Tanasugarn „Katta dubulgʻa“ musobaqalarida qatnasha boshladi, ammo saralash bosqichidan oʻta olmadi. 1996-yilda Tanasugarn oʻzining birinchi WTA finalini Pattaya Openda oʻtkazdi va unda Ruxandra Dragomirga yutqazdi. 1997-yilda u Avstraliya ochiq chempionatining Uimbldon va AQSh ochiq chempionatining uchinchi bosqichiga chiqdi va birinchi bosqichda Chanda Rubinni magʻlub etdi. U Xobartda yarim finalga chiqdi va yilni 46-oʻrin bilan yakunladi.

## WTA finallari

### Juftlik

## Manbalar
Reynaldo

**Reynaldo dos Santos Silva** (1989-yil 24-avgustda tugʻilgan), **Reynaldo** nomi bilan tanilgan braziliyalik nafaqadagi professional futbolchi. Faoliyati davomida hujumchi sifatida oʻynagan.

## Faoliyati
Reynaldo oʻz faoliyatini Sport Club do Recifeʼda boshlagan. 2007-yilgacha Clube Náutico Capibaribe bilan shartnoma imzolagan va 1 yildan soʻng klubni tark etib, 2008-yilning yozida RSC Anderlecht bilan shartnoma imzolagan. U 2010-yilning yanvarida RSC Anderlechtni tark etib, Cercle Brugge bilan 2010-yilning 30-iyuniga qadar ijara shartnomasini imzoladi. Reynaldo 2011—2012-yilgi mavsumning birinchi yarmida „Anderlecht“da qoldi, biroq mavsumning ikkinchi qismida Vesterloga ijaraga berildi. 2013-yilning fevral oyida Reynaldo Ozarbayjon Premer-ligasining „Qarabağ“ jamoasiga oʻtdi.

2017-yilning 27-yanvarida Reynaldo Superliga vakili Adanaspor bilan 2,5 yillik shartnoma imzoladi.

2018-yilning 10-yanvarida Reynaldo 2017/18-mavsum oxirigacha Trnavaning Spartak klubi bilan shartnoma imzoladi. Biroq 2018-yilning 1-fevralida uning shartnomasi oʻzaro kelishuvga koʻra bekor qilindi. 2018-yilning 27-fevral kuni „Aktobe“ klubi Reynaldo bilan shartnoma imzolaganini eʼlon qildi.

2018-yilning 19-dekabr kuni „Qarabağ“ Reynaldoning 2 yillik muddatga qaytishini eʼlon qildi, lekin 2019-yil 13-mayda oʻzaro kelishuvga koʻra shartnoma muddatidan oldin tugatildi.

2019-yilning 4-iyulida Reynaldo „Irtish Pavlodar“ bilan shartnoma imzoladi. Yigirma kun oʻtmay, 2019-yilning 23-iyulida Reynaldo oʻzaro kelishuvga koʻra Irtish Pavlodarni tark etdi.

Gruziyaning „Dinamo Batumi“ klubida oʻynaganidan soʻng, Reynaldo 2021-yil 28-yanvarda faoliyatini yakunlashini eʼlon qildi.

## Faoliyati statistikasi

### Klub

## Yutuqlari

### Klub
**Anderlecht**

* Belgiya Pro-ligasi (2): 2009-2010, 2011-2012

**Qarabağ**

* Ozarbayjon Premer-ligasi (4): 2013-2014, 2014-2015, 2015-2016, 2018-2019
* Ozarbayjon kubogi (2): 2014-2015, 2015-2016

### Individual
* Ozarbayjon Premer-ligasining eng yaxshi toʻpurari (1): 2013-2014

## Manbalar
Mavlono muzeyi

**Mavlono muzeyi** 1926-yildan beri Koniyadagi  faoliyat koʻrsatayotgan muzeylardan biri hisoblanadi. U “Mavlono maqbarasi” nomi bilan ham mashhur.

Mavlono qabri Yashil gumbaz to‘rtta qalin ustun (fil oyoqlari) ustiga qurilgan. Shundan keyin tuzilma turli sanalarda turli qo'shimchalar bilan kengaytirildi. Usmonli sultonlarining bir qismining Mavleviy tariqatiga mansub boʻlishi qabrga alohida ahamiyat berilishini va yaxshi muhofaza qilinishini taʼminladi.

Muzey maydoni bog'i bilan 6500 m² bo'lsa, ekspropriatsiya yo'li bilan Atirgul bog'i sifatida tashkil etilgan bo'limlar bilan 18 000 m² ga yetdi. Muzey bog'ida Selim I tomonidan qurilgan favvoraning qorni Germiyanoğullari Beyligi tomonidan sovg'a qilingani aytiladi.

Bepulligiga qaraganda, u Madaniyat vazirligi uchun eng ko'p daromad keltiruvchi ikkinchi muzey.

Ahmad Eflakiyning Mavlono haqida rivoyatlar bayon etilgan “Oriflar afsonalari” kitobida Mavlono otasiga qabr qurmoqchi bo‘lgan sultoniga “bezovta qilma, chunki osmondan ko'ra ulug'vorroq narsani qura olmaysiz," deydi. Maqbara Mavlono vafotidan keyin qurilgan.

## Fotosuratlar

Fayl:Mevlana museum - Şadirvan 03618.jpg|
Fayl:Tilavet room in the Mevlâna Museum, Konya, Central Anatolia, Turkey 03558.jpg|
Fayl:Dome interior, Mevlâna mausoleum, Konya, Turkey 03560.jpg|
Fayl:Interior of Mevlâna museum, Konya, Central Anatolia, Turkey 03561.jpg|
Fayl:Tomb of Jalal ad-Din Muhammad Rumi at the Mevlâna mausoleum.jpg|
Fayl:Tomb of Jalal ad-Din Muhammad Rumi at the Mevlâna mausoleum 2.jpg|
Fayl:Ornamental_vase_(Mevlana_Müzesi).jpg|
Fayl:Interior of Mevlâna Museum, Konya, Central Anatolia, Turkey 03570.jpg|
Fayl:Niche_of_the_tomb_of_Rumi.jpg|
Fayl:Mevlana Museum 03596.jpg|
Fayl:Arabic inscriptions at the Mevlâna Museum, Konya, Central Anatolia, Turkey 03598.jpg|
Fayl:Konya06.JPG|
Fayl:Yeşil Kubbe.JPG|


## Manbalar

## Havolalar

* Madaniyat vazirligi - Mavlono muzeyi 18 Aralık 2007 tarihinde     arxivlangan 
* Mavlono muzeyining sun'iy yo'ldosh ko'rinishi 2008  25 Kasım 2008 tarihinde     Google xaritalari
Xalqaro yelkanli sport federasiyasi

**Xalqaro yelkanli sport federatsiyasi, ISAF** – (inglizcha: World Sailing 2015-yildan, *International Sailing Federation*, ISAF 1996 — 2015-yilgacha) yelkanli sport musobaqalari bo‘yicha jahonning yetakchi sport tashkiloti hisoblanadi.

ISAF Yozgi Olimpiya sport turlari xalqaro federasiyalari assosiasiyasi aʼzosi sanaladi.

Tashkilotning shtab-kvartirasi Buyuk Britaniyaning London shahrida joylashgan. Hozirgi ISAF prezidenti (2020) Li Syuanxay (Xitoy Xalq Respublikasi).

Rossiyada ISAF vakillari Butunrossiya yelkanli sport federasiyasi (VFPS) tomonidan taqdim etiladi.

## Tarixi
World Sailing (ISAF, IYARU) 1907-yil oktyabr sanasida tashkil etilgan.

Tashkilot avvalgi nomlanishini 1996-yilda olgan bo‘lsa, keyinchalik Xalqaro yelkanli sport ittifoqi (IYARU) ( nomiga almashtirildi.

## Tuzilishi

## Prezidentlar
1906-yildan 1946-yilgacha har yilgi yig‘ilishlarda vaqti-vaqti bilan federasiya prezidentlari saylanib turadi.

* 1946—1955-yillarda Ralf Gor birinchi prezident etib saylandi.
* 1955—1969-yillarda Piter Skott (Buyuk Britaniya)
* 1969—1986-yillarda Andrea Juzeppe Crocye[en] (Italiya)
* 1986—1994-yillarda Piter Tallberg (Finlandiya)
* 1994—2004-yillarda Pol Xenderson (Kanada)
* 2004—2012-yillarda Goran Peterson (Shvesiya)
* 2012—2016-yillarda Karlo Krose (Italiya)
* 2016 — 2020 -yillarda Kim Andersen (Daniya)
* 2020-yil — Li Syuanxay (Xitoy Xalq Respublikasi).

## Xronika

### 2012-yil
ISAF yillik konferentsiyasi

### 2016-yil
Yillik Jahon yelkanli konferentsiya

### 2017-yil
Yillik Jahon yelkanli konferentsiya

### 2018-yil
Yillik Jahon yelkanli konferentsiya

### 2020-yil
Yillik Jahon yelkanli konferensiya.

## Manbalar

## Adabiyot

* Kim Andersen. Zadanie na zavtra. Rech na Yacht Racing Forum, noyabr 2017 (rus.) // „Yacht Russia“ : jurnal. — 2018. — Yanvar-fevral (№ 1-2(104)). — S. 38. — ISSN 1998-6459.

## Havolalar

* World Sailing (ISAF) rasmiy sayti
* WFPS rasmiy sayti
Xalqaro stol tennisi federatsiyasi

**Xalqaro stol tennisi federatsiyasi** (ing. International Table Tennis Federation, qisqartmasi ITTF) — barcha xalqaro stol tennisi assosiasiyalarini boshqaruvchi organ hisoblanadi. ITTF ning roli stol tennisi qoida va meʼyorlarini hamda uni texnologik takomillashtirishni nazorat qilishdan iborat. ITTF shuningdek, bir qator xalqaro musobaqalarni tashkil etishda mas’ul bo‘lib, ulardan eng yiriki stol tennisi bo‘yicha jahon chempionatidir.

## Tarixi
Xalqaro stol tennisi federasiyasi 1926-yil yanvar sanasida to‘qqiz taʼsischi aʼzo: Avstriya, Chexoslovakiya, Daniya, Angliya, Germaniya, Vengriya, Hindiston, Shvetsiya va Uels tomonidan tashkil etilgan. Birinchi jahon chempionati o‘sha yilning dekabr oyida Londonda bo‘lib o‘tdi.

Federasiyani tashkil etish tashabbuskorlari orasida Ayvor Montepo ham bor edi. Shuningdek, u 40 yildan ortiq vaqt davomida federasiyaning birinchi prezidenti bo‘ldi.

1996-yildan buyon har yili xalqaro musobaqalar qismini, „ITTF World Tour“. musobaqasini o‘tkazib keladi.

2000-yillarning boshida ITTF o‘yinning muhimligini va televizorda ko‘rsatish qulayligini oshirishda tennis qoidalarining ayrimlarini o‘zgartirdi. Sidney Olimpiadasidan keyin diametri 38 mm bo‘lgan toʻplar 40 mm ga almashtirildi, bu esa ularning tezligini pasaytirdi. 2001-yildan boshlab to‘rlardagi hisob avvalgidek 21 emas, balki 11 ballgacha saqlanib qoldi va o‘yinchilar navbatma-navbat besh o‘rniga ikkitadan tennis sharchalarini oshirishadi.

2014-yilda syellyuloid sharchani diametri 40+ mm bo‘lgan yangi plastik sharchaga almashtirishni eʼlon qildi.

2017-yil boshida federasiya 226 ta mamlakat-ishtirokchisidan iborat. Federasiyaning shtab-kvartirasi Shveytsariyaning Lozanna shahrida joylashgan.

2020-yilda ITTF yangi Butunjahon stol tennisi tashkiloti vujudga kelganini eʼlon qildi, Liu Guoliang ushbu tashkilot boshqaruvi raisi bo‘ldi.

## Tuzilmasi
***ITTF oltita kontinental federasiyaga bo‘lingan******:***

## Yana qarang

* Rossiya stol tennisi federatsiyasi

## Manbalar
Soslan Frayev

**Surgundagi Mixaylovich Fraev** (oset. *Фрайты Михаилы фырт Сослан*; 1970-yil 15-martda tugʻilgan, Beslan, Shimoliy Osetiya Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasi) - sovet, rus va oʻzbek erkin kurashchisi, Yevropa chempioni, Rossiyaning xalqaro toifadagi sport ustasi.

## Tarjimai holi
1970-yil 15-martda Shimoliy Osetiya—Alaniyaning Pravoberejniy viloyatidagi Beslan shahrida tugʻilgan. Ramazon Axsarbekovich Dzagoyev bilan shugʻullangan. 1989-yilda yoshlar oʻrtasida SSSR chempioni boʻlgan. 1992-yilda Moskvada oʻtkazilgan MDH chempionatining bronza medali sovrindori boʻlgan. 1993-yilda Moskvada Rossiya chempioni boʻlgan. 1994-yilda Yevropa chempioni boʻlgan. 1995-yilda Permdagi Rossiya chempionatida ikkinchi boʻlgan. 1996-yilda jahon chempionatining bronza medali sovrindori. Osiyo chempionatining uch karra bronza medali sohibi (1997, 1998, 1999). Qohiradagi AQSh ochiq chempionati (1992) va Afrika ochiq chempionati gʻolibi boʻlgan.

2004-yil 3-sentabrda Beslanda boʻlganida, oʻqlar ostida yonayotgan maktab binosidan bolalarni olib chiqqan mahalliy aholi orasida edi. Uning akasi Ruslan Frayev (1967-2004) qoʻlga olish paytida birinchi boʻlib halok boʻlgan.

Soslan Frayev Lev Tolstoy nomidagi Chechen-Ingush davlat universitetining iqtisod fakultetini tamomlagan.

2011-yildan boshlab Frayev Shimoliy Osetiya-Alaniya parlamentining Pravoberejniy tumanidagi 12-sonli qishloq saylov okrugi deputati. Frayev, shuningdek, Milliy siyosat va yoshlar masalalari qoʻmitasi raisi, Byudjet, soliqlar, mulk va kredit tashkilotlari qoʻmitasining a’zosi hisoblanadi. Bundan tashqari, Soslan Fraev „Yagona Rossiya“ parlament assotsiatsiyasi a’zosi hisoblanadi.

Uylangan, Beslanda yashaydi. 3 nafar farzandning otasi.

Bolalarining ismlari Fariza, Ruslan va Maharbek.

## Sport yutuqlari

* Rimda Yevropa chempioni (1994)
* Moskvadagi Rossiya chempioni (1993)
* AQSh Ochiq chempionat gʻolibi (1992)
* Qohiradagi Afrika ochiq chempionati gʻolibi

## Mukofotlari va unvonlari

* „Rossiya Olimpiya harakatini rivojlantirishdagi xizmatlari uchun“ medali
* „Xizmat koʻrsatgan jismoniy tarbiya va sport xodimi“ unvoni.

## Manbalar

## Havolalar

* Fraev Soslan
* Erkin kurash bo'yicha Yevropa chempionati (mavjud havola)
* Sportchilar reytingi Fraev Soslan
* Fraev Soslan Mixaylovich 
* Ramazon Dzagoev Soslan Fraevga murabbiylik qilgan (mavjud havola)
Maxarbek Xadartsev

**Maxarbek Xazbiyevich Xadartsev** (oset. Хæдæрцаты Махарбек фырт Хазби; 1964-yil 2-oktyabrda tugʻilgan, Suadag, Shimoliy Osetiya Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasi) — sovet, rus va oʻzbek erkin kurashchisi, ikki karra Olimpiya chempioni, besh karra jahon chempioni, besh karra Yevropa chempioni, SSSRning koʻp karra chempioni hisoblanadi. SSSRda xizmat koʻrsatgan sport ustasi (1986). Iqtisodiyot fanlari nomzodi (1998), ASSR Sibir boʻlimida xizmat koʻrsatgan jismoniy madaniyat xodimi (1990).

Tadbirkor, „Yagona Rossiya“ fraksiyasidan VI-chaqiriq Davlat Dumasi deputati (2011-yil 21-dekabrdan). Uylangan, oʻn nafar farzandi bor.

## Tarjimai holi
1986-yildan 1995-yilgacha ketma-ket 8 ta jahon chempionatlarida sovrinli oʻrinlarni egallab, shu vaqt ichida 5 ta oltin, 2 ta kumush va 1 ta bronza medalini qoʻlga kiritgan.

1994 va 1995-yillardagi jahon chempionatlarida, shuningdek, 1996-yilda Atlantadagi Olimpiadada Xadartsev eronlik kurashchi Rasul Xademdan keyin ikkinchi oʻrinda qolgan.

1995—1999-yillarda Xadartsev Shimoliy Osetiya-Alaniya Respublikasi parlamenti a’zosi boʻlgan.

2000-yilda Sidneyda boʻlib oʻtgan Olimpiadada katta sportga qaytgan 35 yoshli Maxarbek Rossiya terma jamoasiga kira olmadi va Oʻzbekiston bayrogʻi ostida ringga chiqdi, ammo 85 kilogramm vazn toifasida atigi 14-oʻrinni egalladi.

1993-yildan „Daryal“ pivo-alkogolsiz zavod bosh direktori hisoblanadi. Vladikavkazda yyashaydi, shuningdek, „Verxniy Fiagdon“ qishlogʻida katta dala hovlisi bor.

Maxarbekning katta akasi Aslan Xadartsev (1961-1990) ham kurash bilan shugʻullangan, SSSR terma jamoasi a’zosi boʻlgan, uch karra jahon chempioni, SSSRda xizmat koʻrsatgan sport ustasi, SSSRda xizmat koʻrsatgan murabbiy boʻlgan. 1990-yilning yozida avtohalokatda vafot etgan.

Maxarbekning katta akasi Aslan Xadartsev (1961-1990) ham kurash bilan shugʻullangan, SSSR terma jamoasi a’zosi boʻlgan, uch karra jahon chempioni, SSSRda xizmat koʻrsatgan sport ustasi, SSSRda xizmat koʻrsatgan murabbiy boʻlgan. 1990-yilning yozida avtohalokatda vafot etgan

2014-yil 29-sentyabrda Maxarbek Xadartsev Vladikavkaz shahri meri etib saylangan.

## Qiziqarli faktlar

* Maxarbek Xadartsev Olimpiada oʻyinlarida 4 marta, barchasida turli bayroqlar ostida qatnashgan: Seul-1988 — SSSR bayrogʻi, Barselona-1992 — Birlashgan terma jamoaning Olimpiya bayrogʻi, Atlanta-1996 —Rossiya bayrogʻi, Sidney-2000 — Oʻzbekiston bayrogʻi.

## Manbalar

## Havolalar

* Maharbek Xadartsev ossetians.com saytida
* Хадарцев, Махарбек Хазбиевич     
* Maharbek Xadartsev Rossiya kurash federatsiyasi saytida 
* “Daryal” OAJ sayti
* Xadartsev, Maharbek Xazbievich // Davlat Dumasi deputatining rasmiy sahifasi
Shamsiddin Xudoyberdiyev

**Shamsiddin Xudoyberdiev** (1966-yil 8-fevralda tugʻilgan) – oʻzbek yunon-rum kurashchisi, Osiyo chempioni.

## Tarjimai holi
1966-yilda Urgut shahrida tugʻilgan.

1994-yilda Osiyo oʻyinlarining bronza medali sovrindori.

1995-yilda Markaziy Osiyo oʻyinlari chempioni boʻlgan.

1996-yilda Atlantadagi Olimpiya oʻyinlarida ishtirok etgan, ammo u yerda atigi 16-oʻrinni egallagan.

1999-yili Osiyo chempionatining kumush medali sohibi.

2003-yilda Osiyo chempioni boʻlgan.
Karolína Plíšková

**Karolina Plíšková (Plishkova)** (1992-yil 21-martda tugʻilgan) -chexiyalik professional tennischi. U 2017-yilning 17-iyulida Ayollar tennis assotsiatsiyasi (WTA) reytingida birinchi o‘rinni egallagan va sakkiz hafta davomida yakkalik bahslarida jahonning 1-raqamli tennischisi bo‘lgan. 2016-yil 31-oktabrda u juftliklar reytingida dunyoning 11-o‘rinni egalladi. Plishkova WTA turnirida 16 ta yakkalik va beshta juftlik, ITFda 10 ta yakkalik va oltita juftlik unvonini va 20 million dollardan ortiq mukofot pulini qoʻlga kiritgan. U 2016-yilgi AQSh ochiq chempionati va 2021-yilgi Uimbldon chempionatida ikkita Katta dubulgʻa finaliga chiqdi. Oʻsmirlik davrida Plishkova 2010-yilda Avstraliya ochiq chempionatida qizlar oʻrtasidagi yakkalik bahslarida gʻolib chiqdi. Shuningdek, u Chexiya uchun Fed kubogi musobaqasida ham oʻynagan.

## Shaxsiy hayoti
Plishkova Lounida Radek Plishek va Martina Plishkova oilasida tugʻilgan va egizak singlisi Kristina bor. U ikki daqiqa katta va u ham tennischi. Hozirda u Monte Karloda yashaydi. 2018-yilda u sevgilisi Mixal Xrdličkaga turmushga chiqdi. U familiyasini olishga qaror qilgan va uning hozirgi rasmiy ismi Karolina Hrdličkova ([ˈkaroliːna ˈɦr̩dlitʃkovaː]).

## Karyera
Karolina Plishkova qizlar o‘rtasidagi finalda Laura Robsonni mag‘lubiyatga uchratib, Avstraliya Ochiq chempionatining o‘smirlar o‘rtasidagi chempionligini qo‘lga kiritgan.

Oktyabr oyida Generali Ladies Linz musobaqasida Plishkova singlisi Kristina bilan birgalikda juftlik bahslarida birinchi WTA chempionligini qoʻlga kiritdi va bu turda birgalikda juftlik chempionligini qoʻlga kiritgan tarixdagi birinchi egizaklar boʻlishdi.

2014-yil Plishkova uchun yutuq yili boʻldi. Oklendda va Avstraliya Ochiq chempionatida ketma-ket ikkinchi davra yakuniga yetganidan soʻng, u Pattaya shahridagi WTA turnirining ikkinchi faoliyati finaliga chiqdi va finalda Yekaterina Makarovaga yutqazishdan oldin eng yaxshi 50 nafar oʻyinchilar tarkibidagi Bethanie Mattek-Sands va Sorana Cirsteani magʻlub etdi. Keyin u Indian-Uellsning uchinchi bosqichiga, Monterrey Open chorak finaliga va mart-aprel oylarida Kuala-Lumpurda yarim finalga chiqdi. May oyida u Nyurnbergdagi uchinchi faoliyati finaliga chiqdi va uchta setda ikkinchi raqamli Eugenie Buuchardga yutqazdi. U iyul oyida top-50 ga kirdi va Amerika ochiq chempionati turnirining ikkinchi bosqichida dunyoning 9-raqamli tennischisi Ana Ivanovichni magʻlub etdi. Amerikada oʻynaganidan soʻng, u ketma-ket ikki hafta ichida ikkita finalga chiqdi — Gonkongda Sabine Lisickiga magʻlub boʻldi va u gʻalaba qozongan Seulda Varvara Lepchenkoni finalda magʻlub etib, ikkinchi marta faoliyatini qoʻlga kiritdi. Lintsdagi uchinchi umumiy unvon (va yilning ikkinchisi) Plishkovaga yilni dunyoda 24-oʻrinda yakunlashini taʼminladi.

## Karyera statistikasi

## Manbalar
Mona Barthel

**Mona Barthel** (1990-yil 11-iyulda tugʻilgan) — nemis tennischisi.

Barthel oʻz faoliyati davomida WTA Tourda toʻrtta yakkalik va uchta juftlik, WTA Challenger Tourda bitta juftlik, shuningdek, ITF turnirida beshta yakkalik va bitta juftlik oʻyinlarida gʻolib chiqqan. 2013-yil 18-martda Barthel oʻzining eng yaxshi yakkalik reytingida 23-oʻrinni egalladi. 2015-yil 14-sentabrda u juftliklar reytingida 63-o‘rinni egallagan.

## Yoshligi
Mona Barthel Bad Segebergda 1970-yilda Parijda oʻtkazilgan Yevropa oʻsmirlar oʻrtasidagi yengil atletika chempionatida yadro uloqtirish boʻyicha gʻolib chiqqan Volfgang Barthel va doktor Hannelore oilasida tugʻilgan. U tennischi oilada oʻsgan va 3 yoshida oʻyinga qiziqib qolgan. U oʻziga kumir sifatida Steffi Grafni keltirdi. Barthel Neumünsterga koʻchib oʻtdi va u yerda 2009-yilda Abiturni tugatdi.

## Tennisdagi faoliyati

Barthel oʻzining birinchi ITF turnirini 2007-yilning iyul oyida Frintonda oʻtkazdi. U yerda asosiy turnirga yoʻllanma oldi va Jade Kertisga yutqazib, chorak finalga chiqdi. 2008-yil iyul oyida u Frinton turnirining finaliga chiqdi, Tara Murga hamda Gausdaldagi 10 000 dollarlik musobaqada Svenya Vaydemanga yutqazdi. U, shuningdek, Weidemann bilan hamkorlikda Gausdalda juftlik finaliga chiqdi va u yerda Tegan Edvards va Marsella Koekga yutqazdi. Uning ITF turniridagi birinchi gʻalabasi boʻlgan 2010-yil yanvar oyida Rexemdagi 10 ming dollarlik turnirda lyuksemburglik Ann Kremerni ketma-ket setlarda magʻlub etgandi. 2010-yil fevral oyida u Karmen Klashka bilan hamkorlik qilib, 50 ming dollar +H Biberach turnirining juftlik finaliga chiqdi va Stefani Koen-Aloro va Selima Sfarga yutqazdi . 2010-yil aprel oyida u 50 ming dollarlik Torhout turnirida finalda Rebekka Marinoni magʻlub etib, yakkalik bahslarida gʻolib chiqdi, shuningdek, Justin Ozga bilan hamkorlik qilib, finalda Hana Birnerova va Yekaterina Bychkovani magʻlub etdi.

### 2012-yilː Birinchi WTA chempionligi
Barthel oʻz yilini Oklend ochiq chempionatida boshladi. U birinchi raundda Jelena Dokichni magʻlub etdi. Ikkinchi raundda u yetakchi va vatandoshi Sabine Lisickiga magʻlub boʻldi. Xobartdagi Moorilla Xobart xalqaro turniriga saralash uchun Barthel Romina Oprandi, ikkinchi raqam ostidagi Anabel Medina Garrigues, beshinchi raqam ostidagi Jarmila Wolfe va toʻrtinchi raqam ostidagi Angelique Kerber ustidan gʻalaba qozonganidan keyin finalga chiqdi. Finalda u birinchi raqamli tennischi Yanina Vikmayerni magʻlub etib, oʻzining ilk WTA chempionligini qoʻlga kiritdi. Ushbu gʻalaba bilan Barthel 2010-yilning sentyabr oyidan beri WTA turnirida gʻolib chiqqan birinchi saralash bahsida qatnashdi. Dastlabki chempionlik unvonidan soʻng, Barthel Avstraliya ochiq chempionatida debyut qildi. Barthel birinchi raunddagi raqibi Enn Keothavong jarohat tufayli oʻyindan chiqqanligi tufayli gʻalaba qozondi. Ikkinchi raundda u 32- raqamli Petra Chetkovskani magʻlub etdi. Uchinchi raundda u uchinchi raqam ostidagi va yakuniy chempion Viktoriya Azarenkaga yutqazdi.

### Juftlik oʻyinlar

## Mavsumdagi eng yaxshi 10 ta gʻalaba

## Manbalar
Arslan Xutaliyev

**Arslan Muradovich Xutaliyev** (1985-yil 16-fevral, Maxachkala, Dogʻiston ASSR, RSFSR, SSSR) — rossiyalik va o‘zbek erkin kurashchisi, Osiyo chempionati sovrindori. Jahon kubogi gʻolibi.

## Tarjimai holi
1985-yilda Maxachkala shahrida tugʻilgan. Maxachkaladagi „Dinamo“ kurash maktabi oʻquvchisi. Asli Dogʻistonning Lakskiy tumani, Burshi qishlogʻidan. 1998-yildan 2000-yilgacha yoshlar oʻrtasida Rossiya Federatsiyasining uch karra chempioni. Oʻzbekiston sharafini himoya qiladi. 2006-yilda Osiyo chempionatining bronza medali sovrindori boʻlgan. 2007-yilda Jahon chempionatida gʻolib chiqqan.

## Manbalar