Olimpiada oʻyinlariga mezbonlik qiluvchi shaharlar roʻyxati

**Olimpiada oʻyinlariga mezbonlik qiluvchi shaharlar roʻyxati** — 1896-yilda zamonaviy Olimpiada oʻyinlari boshlanganidan beri yoz va qishda Olimpiada oʻyinlariga mezbonlik qiluvchi shaharlar roʻyxati. Oʻshandan beri yozgi va qishki oʻyinlar odatda Olimpiada deb nomlanuvchi toʻrt yillik davrda, bir necha yillar oraligʻi davomida oʻtkaziladi. 23 ta shaharda 29 ta yozgi Olimpiada oʻyinlari va 21 ta shaharda 24 ta qishki Olimpiada oʻyinlari boʻlib oʻtgan. Bundan tashqari, oʻyinlarning uchta yozgi va ikkita qishki nashri oʻtkazilishi rejalashtirilgan edi, ammo keyinchalik urush tufayli bekor qilindi: 1916-yilda Berlin (yoz); 1940-yilda Sapporo-Garmisch-Partenkirchen (qish) va Tokio-Xelsinki (yoz); 1944-yilda Cortina d’Ampezzo (qish) va London (yoz). 1906-yilgi Intercalated Olimpiada oʻyinlari rasman ruxsat etilgan va Afinada oʻtkazilgan. Biroq, 1949-yilda Xalqaro Olimpiada Qoʻmitasi (XOQ) 1906-yilgi oʻyinlarni tan olmaslik toʻgʻrisida qaror qabul qildi. Tokioda 2020-yilgi yozgi Olimpiada oʻyinlari Olimpiada oʻyinlari tarixida birinchi marta COVID-19 pandemiyasi tufayli 2021-yil yoziga qoldirildi va 2022-yilgi qishki Olimpiada oʻyinlari taxminan olti oydan keyin Pekinda boʻlib oʻtadi.

XOQ tomonidan bo‘lajak Olimpiada o‘yinlariga mezbonlik qilish uchun to‘rtta shahar tanlandi: 2024-yilgi yozgi Olimpiada o‘yinlari uchun Parij, 2026-yilgi qishki Olimpiada o‘yinlari uchun Milan-Cortina d’Ampezzo, 2028-yilgi yozgi Olimpiada o‘yinlari uchun Los Anjeles va 2032-yilgi yozgi Olimpiada o‘yinlari uchun Brisben.

2022-yilda Pekin yozgi va qishki Olimpiada oʻyinlarini oʻtkazgan birinchi shaharga aylandi. Oʻnta shahar bir necha marta Olimpiada oʻyinlariga mezbonlik qilgan: Afina (1896 va 2004-yillardagi yozgi Olimpiada oʻyinlari), Parij (1900, 1924 va 2024-yillardagi yozgi Olimpiada oʻyinlari), London (1908, 1948 va 2012-yillardagi yozgi Olimpiada oʻyinlari), St. Moritz (1928 va 1948-yillardagi qishki Olimpiada oʻyinlari), Lake Placid (1932 va 1980-yillardagi qishki Olimpiada oʻyinlari), Los Anjeles (1932, 1984 va 2028-yillardagi yozgi Olimpiada oʻyinlari), Cortina d’Ampezzo (1956 va 2026-yillardagi qishki Olimpiada oʻyinlari), Insbruk (1964 va 1976-yillardagi qishki Olimpiada oʻyinlari), Tokio (1964 va 2020-yillardagi yozgi Olimpiada oʻyinlari) va Pekin (2008-yilgi yozgi Olimpiada oʻyinlari va 2022-yilgi qishki Olimpiada oʻyinlari). Stokgolm 1912-yilgi yozgi Olimpiada oʻyinlariga va 1956-yilgi yozgi Olimpiada oʻyinlarining ot sporti qismiga mezbonlik qildi. London 2012-yilgi yozgi Olimpiada oʻyinlari bilan uchta oʻyin oʻtkazgan birinchi shahar boʻldi. Parij 2024-yilgi yozgi Olimpiada o‘yinlari bilan buni amalga oshirgan ikkinchi shaharga aylanadi, Los Anjeles esa 2028-yilda uchinchi shahar bo‘ladi.

Qoʻshma Shtatlar boshqa mamlakatlardan koʻra koʻproq jami sakkizta Olimpiada oʻyinlariga, Fransiya beshta va Yaponiya toʻrtta Olimpiada oʻyinlariga mezbonlik qilgan. Buyuk Britaniya, Kanada, Italiya va Germaniya uchta oʻyinga mezbonlik qilgan.

Oʻyinlar asosan Yevropa (30 ta nashr) va Amerika (13 ta nashr) mintaqalarida oʻtkazilgan; Sakkizta oʻyin Osiyoda, ikkitasi Okeaniyada boʻlib oʻtdi. Rio de Janeyro 2016-yilgi yozgi Olimpiada oʻyinlari bilan Janubiy Amerikaning birinchi Olimpiada oʻyinlariga mezbon shahri boʻldi. Afrika hali Olimpiada oʻyinlarini oʻtkazmagan. Hech qachon Olimpiada oʻyinlariga mezbonlik qilmagan boshqa yirik geografik mintaqalar qatoriga Yaqin Sharq, Markaziy Osiyo, Hindiston yarimoroli, Janubi-Sharqiy Osiyo, Janubiy Tinch okeani, Markaziy Amerika va Karib dengizi kiradi. 1924-yilgi birinchi qishki Olimpiada oʻyinlari va 1992-yilgi yozgi Olimpiada oʻyinlari bilan bir yilda oʻtkazilgan oxirgi oʻyinlar orasida yozgi va qishki oʻyinlar bir mamlakatda uch marta boʻlib oʻtdi.

Qabul qiluvchi shaharlar XOQ aʼzoligi tomonidan odatda yetti yil oldin tanlanadi. Tanlov jarayoni taxminan ikki yil davom etadi. Birinchi bosqichda dunyoning istalgan shahri mezbon shahar bo‘lish uchun ariza topshirishi mumkin. 10 oydan soʻng XOQ Ijroiya kengashi arizalarni koʻrib chiqadigan ishchi guruh tavsiyasiga asosan qaysi shaharlar rasmiy nomzod boʻlishini hal qiladi. Ikkinchi bosqichda nomzod shaharlar Baholash komissiyasi tomonidan har tomonlama tekshiriladi, soʻngra tanlov uchun koʻrib chiqiladigan shaharlarning yakuniy qisqa roʻyxatini taqdim etadi. Keyin mezbon shahar XOQ sessiyasi, XOQ aʼzolarining umumiy yigʻilishi ovoz berish yoʻli bilan tanlanadi.

## Olimpiada oʻyinlariga mezbonlik qiluvchi shaharlar

### Yozgi va qishki Olimpiada oʻyinlariga mezbonlik qiluvchi shaharlar

; Kalit

 Bekor qilingan oʻyinlar

 Kelasi yilga qoldirilgan oʻyinlar

}
|6-aprel 1986||15-aprel 1896
|
|-
|
|Parij||
| rowspan="1" style="text-align:center" | 1900
| style="text-align:center" |<span style="display:none">S005</span>II|| 
|14-may 1900||28-oktyabr 1900
|
|-
|
|St. Louis||
| rowspan="1" style="text-align:center" | 1904|| Shimoliy Amerika
| style="text-align:center" |<span style="display:none">S005</span>III|| 
|1-iyul 1904||23-noyabr 1904
|
|-
|
|London||
| rowspan="1" style="text-align:center" | 1908|| rowspan="8" | Yevropa
| style="text-align:center" |<span style="display:none">S005</span>IV|| 
|27-aprel 1908||31-oktyabr 1908
|
|-
|
|Stokgolm||
| rowspan="1" style="text-align:center" | 1912
| style="text-align:center" |<span style="display:none">S005</span>V|| 
|6-iyul 1912||22-iyul 1912
|
|-
| style="background:#FCC" | 
|Berlin||
| rowspan="1" style="text-align:center" | 1916
| style="text-align:center" |<span style="display:none">S006</span>
VI
|| 
| colspan="2" style="text-align:center" |*8-iyun Birinchi jahon urushi sababli bekor qilingan*
| align="center" |
|-
|
|Antverpen||
| style="text-align:center"| 1920
| style="text-align:center" |<span style="display:none">S007</span>VII|| 
|14-avgust 1920||12-sentyabr 1920
| align="center" |
|-
|
|Chamonix||
| rowspan="2" style="text-align:center" | 1924
|  || style="text-align:center" |<span style="display:none">W001</span>I
|25-yanvar 1924||5-fevral 1924
| align="center" |
|-
|
|Parij||
| style="text-align:center" |<span style="display:none">S008</span>VIII|| 
|5-iyul 1924||27-iyul 1924
| align="center" |
|-
|
|St. Moritz||
| rowspan="2" style="text-align:center" | 1928
|  || style="text-align:center" |<span style="display:none">W002</span>II
|11-fevral 1928||19-fevral 1928
| align="center" |
|-
|
|Amsterdam||
| style="text-align:center" |<span style="display:none">S009</span>IX|| 
|28-iyul 1928||12-avgust 1928
| align="center" |
|-
|
|Lake Placid||
| rowspan="2" style="text-align:center" | 1932|| rowspan="2" | Shimoliy Amerika
|  || style="text-align:center" |<span style="display:none">W003</span>III
|4-fevral 1932||13-fevral 1932
| align="center" |
|-
|
|Los Anjeles||
| style="text-align:center" |<span style="display:none">S010</span>X|| 
|30-iyul 1932||14-avgust 1932
| align="center" |
|-
|
|Garmisch-Partenkirchen||
| rowspan="2" style="text-align:center" | 1936|| rowspan="2" | Yevropa
|  || style="text-align:center" |<span style="display:none">W004</span>IV
|6-fevral 1936||16-fevral 1936
| align="center" |
|-
|
|Berlin||
| style="text-align:center" |<span style="display:none">S011</span>XI|| 
|1-avgust 1936||16-avgust 1936
| align="center" |
|-
| style="background:#FCC" | 
|SapporoGarmisch-Partenkirchen||
| rowspan="2" style="text-align:center" | 1940|| rowspan="2" | OsiyoYevropa
|  || style="text-align:center" |<span style="display:none">W005a</span>
V

| colspan="2" rowspan="4" style="text-align:center" |*3-fevral Ikkinchi jahon urushi sababli bekor qilingan*
| rowspan="4" align="center" |
|-
| style="background:#FCC" | 
|TokioHelsinki||
| style="text-align:center" |<span style="display:none">S012</span>
XII
|| 
|-
| style="background:#FCC" | 
|Cortina d'Ampezzo||
| rowspan="2" style="text-align:center"| 1944|| rowspan="2" | Yevropa
|  || style="text-align:center" |<span style="display:none">W005b</span>
V

|-
| style="background:#FCC" | 
|London||
| style="text-align:center" |<span style="display:none">S013</span>
XIII
|| 
|-
|
|St. Moritz||
| rowspan="2" style="text-align:center"| 1948|| rowspan="5" | Yevropa
|  || style="text-align:center" |<span style="display:none">W005c</span>V
|30-yanvar 1948||8-fevral 1948
|
|-
|
|London||
| style="text-align:center" |<span style="display:none">S014</span>XIV|| 
|29-iyul 1948||14-avgust 1948
|
|-
|
|Oslo||
| rowspan="2" style="text-align:center"| 1952
|  || style="text-align:center" |<span style="display:none">W006</span>VI
|14-fevral 1952||25-fevral 1952
|
|-
|
|Helsinki||
| style="text-align:center" |<span style="display:none">S015</span>XV|| 
|19-iyul 1952||3-avgust 1952
|
|-
|
|Cortina d'Ampezzo||
| rowspan="2" style="text-align:center"| 1956
|  || style="text-align:center" |<span style="display:none">W007</span>VII
|26-yanvar 1956||5-fevral 1956
|
|-
|
|MelburnStokgolm|||| OkeaniyaYevropa
| style="text-align:center" |<span style="display:none">S016</span>XVI|| 
|22-noyabr 195610-iyun 1956
|8-dekabr 195617-iyun 1956
|
|-
|
|Squaw Valley||
| rowspan="2" style="text-align:center"| 1960|| Shimoliy Amerika
|  || style="text-align:center" |<span style="display:none">W008</span>VIII
|18-fevral 1960||28-fevral 1960
|
|-
|
|Rim|||| rowspan="2" | Yevropa
| style="text-align:center" |<span style="display:none">S017</span>XVII|| 
|25-avgust 1960||11-sentyabr 1960
|
|-
|
|Insbruk||
| rowspan="2" style="text-align:center"| 1964
|  || style="text-align:center" |<span style="display:none">W009</span>IX
|29-yanvar 1964||9-fevral 1964
|
|-
|
|Tokio|||| Osiyo
| style="text-align:center" |<span style="display:none">S018</span>XVIII|| 
|10-oktyabr 1964||24-oktyabr 1964
|
|-
|
|Grenoble||
| rowspan="2" style="text-align:center"| 1968|| Yevropa
|  || style="text-align:center" |<span style="display:none">W010</span>X
|6-fevral 1968||18-fevral 1968
|
|-
|
|Mexico shahri|||| Shimoliy Amerika
| style="text-align:center" |<span style="display:none">S019</span>XIX|| 
|12-oktyabr 1968||27-oktyabr 1968
|
|-
|
|Sapporo||
| rowspan="2" style="text-align:center"| 1972|| Osiyo
|  || style="text-align:center" |<span style="display:none">W011</span>XI
|3-fevral 1972||13-fevral 1972
|
|-
|
|Munich|||| rowspan="2" | Yevropa
| style="text-align:center" |<span style="display:none">S020</span>XX|| 
|26-avgust 1972||11-sentyabr 1972
|
|-
|
|Insbruk||
| rowspan="2" style="text-align:center"| 1976
|  || style="text-align:center" |<span style="display:none">W012</span>XII
|4-fevral 1976||15-fevral 1976
|
|-
|
|Montreal|||| rowspan="2" | Shimoliy Amerika
| style="text-align:center" |<span style="display:none">S021</span>XXI|| 
|17-iyul 1976||1-avgust 1976
|
|-
|
|Lake Placid||
| rowspan="2" style="text-align:center"| 1980
|  || style="text-align:center" |<span style="display:none">W013</span>XIII
|13-fevral 1980||24-fevral 1980
|
|-
|
|Moskva|||| rowspan="2" | Yevropa
| style="text-align:center" |<span style="display:none">S022</span>XXII|| 
|19-iyul 1980||3-avgust 1980
|
|-
|
|Sarajevo||
| rowspan="2" style="text-align:center"| 1984
|  || style="text-align:center" |<span style="display:none">W014</span>XIV
|8-fevral 1984||19-fevral 1984
|
|-
|
|Los Anjeles|||| rowspan="2" | Shimoliy Amerika
| style="text-align:center" |<span style="display:none">S023</span>XXIII|| 
|28-iyul 1984||12-avgust 1984
|
|-
|
|Kalgari||
| rowspan="2" style="text-align:center"| 1988
|  || style="text-align:center" |<span style="display:none">W015</span>XV
|13-fevral 1988||28-fevral 1988
|
|-
|
|Seul|||| Osiyo
| style="text-align:center" |<span style="display:none">S024</span>XXIV|| 
|17-sentyabr 1988||2-oktyabr 1988
|
|-
|
|Albertville||
| rowspan="2" style="text-align:center"| 1992|| rowspan="3" | Yevropa
|  || style="text-align:center" |<span style="display:none">W016</span>XVI
|8-fevral 1992||23-fevral 1992
|
|-
|
|Barselona||
| style="text-align:center" |<span style="display:none">S025</span>XXV|| 
|25-iyul 1992||9-avgust 1992
|
|-
|
|Lillehammer||
| rowspan="1" style="text-align:center"| 1994
|  || style="text-align:center" |<span style="display:none">W017</span>XVII
|12-fevral 1994||27-fevral 1994
|
|-
|
|Atlanta||
| rowspan="1" style="text-align:center"| 1996|| Shimoliy Amerika
| style="text-align:center" |<span style="display:none">S026</span>XXVI|| 
|19-iyul 1996||4-avgust 1996
|
|-
|
|Nagano||
| rowspan="1" style="text-align:center"| 1998|| Osiyo
|  || style="text-align:center" |<span style="display:none">W018</span>XVIII
|7-fevral 1998||22-fevral 1998
|
|-
|
|Sidney||
| rowspan="1" style="text-align:center"| 2000|| Okeaniya
| style="text-align:center" |<span style="display:none">S027</span>XXVII|| 
|15-sentyabr 2000||1-oktyabr 2000
|
|-
|
|Salt Lake City||
| rowspan="1" style="text-align:center"| 2002|| Shimoliy Amerika
|  || style="text-align:center" |<span style="display:none">W019</span>XIX
|8-fevral 2002||24-fevral 2002
|
|-
|
|Afina||
| rowspan="1" style="text-align:center"| 2004|| rowspan="2" | Yevropa
| style="text-align:center" |<span style="display:none">S028</span>XXVIII|| 
|13-avgust 2004||29-avgust 2004
|
|-
|
|Turin||
| rowspan="1" style="text-align:center"| 2006
|  || style="text-align:center" |<span style="display:none">W020</span>XX
|10-fevral 2006||26-fevral 2006
|
|-
|
|Pekin||
| rowspan="1" style="text-align:center"| 2008|| Osiyo
| style="text-align:center" |<span style="display:none">S029</span>XXIX|| 
|8-avgust 2008||24-avgust 2008
|
|-
|
|Vankuver||
| style="text-align:center"| 2010|| Shimoliy Amerika
|  || style="text-align:center" |<span style="display:none">W021</span>XXI
|12-fevral 2010||28-fevral 2010
|
|-
|
|London||
|style="text-align:center"| 2012
|rowspan="2" | Yevropa
| style="text-align:center" |<span style="display:none">S030</span>XXX|| 
|27-iyul 2012||12-avgust 2012
|
|-
|
|Sochi||
| style="text-align:center"| 2014
|  || style="text-align:center" |<span style="display:none">W022</span>XXII
|7-fevral 2014||23-fevral 2014
|
|-
|
|Rio de Janeyro||
|style="text-align:center"| 2016|| South America
| style="text-align:center" |<span style="display:none">S031</span>XXXI|| 
|5-avgust 2016||21-avgust 2016
|
|-
|
|Pyeongchang||
| style="text-align:center"| 2018|| rowspan="3"| Osiyo
|  || style="text-align:center" |<span style="display:none">W023</span>XXIII
|9-fevral 2018||25-fevral 2018
|
|-
| style="background:#FCC" | 
|Tokio||
|style="text-align:center"| 2020
| style="text-align:center" |<span style="display:none">S032</span>XXXII|| 
|23-iyul 2021||8-avgust 2021
| align="center" |
|-
|
|Pekin||
| style="text-align:center"| 2022
|  || style="text-align:center" |<span style="display:none">W024</span>XXIV
|4-fevral 2022||20-fevral 2022
|
|-
|
|Parij||
|style="text-align:center"| 2024|| rowspan="2" | Yevropa
| style="text-align:center" |<span style="display:none">S033</span>XXXIII|| 
|26-iyul 2024||11-avgust 2024
|
|-
|
|Milan-Cortina d'Ampezzo||
| style="text-align:center"| 2026
|  || style="text-align:center" |<span style="display:none">W025</span>XXV
|6-fevral 2026||22-fevral 2026
|
|-
|
|Los Anjeles||
|style="text-align:center"| 2028|| Shimoliy Amerika
| style="text-align:center" |<span style="display:none">S034</span>XXXIV|| 
|14-iyul 2028||30-iyul 2028
|
|-
|
|Nomaʼlum||Nomaʼlum
| style="text-align:center"| 2030|| Nomaʼlum
|  || style="text-align:center" |<span style="display:none">W026</span>XXVI
|8-fevral 2030||24-fevral 2030
|
|-
|
|Brisben||
|style="text-align:center"| 2032||Okeaniya
| style="text-align:center" |<span style="display:none">S035</span>XXXV|| 
|23-iyul 2032||8-avgust 2032
|
|}

* 1906-yilgi Intercalated oʻyinlar endi XOQ tomonidan rasmiy Olimpiada oʻyinlari sifatida tan olinmaydi.

### Bir nechta yozgi va qishki Olimpiada oʻyinlariga mezbonlik qiluvchi shaharlar
}
|rowspan="3" style="text-align:center"| 3
|-
| Parij || 
| 3 (1900, 1924, *[[2024 Summer Olympics|2024]]*)
| 

|-
| Los Anjeles || || America
| 3 (1932, 1984, *[[2028 Summer Olympics|2028]]*)
| 

|-
| rowspan="7" style="text-align:center" | 4
| Afina|| || Yevropa
| 2 (1896, 2004)
| 
|rowspan="7" style="text-align:center"| 2
|-
| Tokio || || rowspan="2" | Osiyo
| 2 (1964, 2020)
| 

|-
| Pekin || 
| 1 (2008)
| 1 (2022)
|-
| St. Moritz || || rowspan="2" | Yevropa
| 
| 2 (1928, 1948)
|-
| Insbruk|| 
| 
| 2 (1964, 1976)
|-
| Lake Placid || || America
| 
| 2 (1932, 1980)
|-
| Cortina d'Ampezzo || || Yevropa
| 
| 2 (1956, ''2026'')
|}

## Mamlakatlar boʻyicha Olimpiada oʻyinlari soni

}
| rowspan="4" style="text-align:center" | 3
|-
|style="text-align:right"| 1908 || style="text-align:right" | 2012
| || Yevropa
| 3 (1908, 
1944
, 1948, 2012)
| 

|-
|style="text-align:right"| 1976 || style="text-align:right" | 2010
| || Shimoliy Amerika
| 1 (1976)
| 2 (1988, 2010)
|-
|style="text-align:right"| 1936 || style="text-align:right" | 1972
| || Yevropa
| 2 (
1916
, 1936, 1972)
| 1 (1936, 
1940
)
|-
| rowspan="7" style="text-align:center" | 9
|style="text-align:right"| 2008 || style="text-align:right" | 2022
| || rowspan="2" | Osiyo
| 1 (2008)
| 1 (2022)
|rowspan="7" style="text-align:center"| 2
|-
|style="text-align:right"| 1988 || style="text-align:right" | 2018
| 
| 1 (1988)
| 1 (2018)
|-
|style="text-align:right"| 1980 || style="text-align:right" | 2014
| || rowspan="5" | Yevropa
| 1 (1980)
| 1 (2014)
|-
|style="text-align:right"| 1896 || style="text-align:right" | 2004
| 
| 2 (1896, 2004)
| 

|-
|style="text-align:right"| 1952 || style="text-align:right" | 1994
| 
| 
| 2 (1952, 1994)
|-
|style="text-align:right"| 1964 || style="text-align:right" | 1976
| 
| 
| 2 (1964, 1976)
|-
|style="text-align:right"| 1928 || style="text-align:right" | 1948
| 
| 
| 2 (1928, 
1940
, 1948)
|-
| rowspan="8" style="text-align:center" | 16
|style="text-align:right"| 2016 || style="text-align:right" | 2016
| || South America
| 1 (2016)
| 
|rowspan="8" style="text-align:center"| 1
|-
|style="text-align:right"| 1992 || style="text-align:right" | 1992
| || rowspan="2" | Yevropa
| 1 (1992)
| 

|-
|style="text-align:right"| 1984 || style="text-align:right" | 1984
|  Yugoslaviya
| 
| 1 (1984)
|-
|style="text-align:right"| 1968 || style="text-align:right" | 1968
| || Shimoliy Amerika
| 1 (1968)
| 

|-
|style="text-align:right"| 1952 || style="text-align:right" | 1952
| || rowspan="4" | Yevropa
| 1 (
1940
, 1952)
| 

|-
|style="text-align:right"| 1928 || style="text-align:right" | 1928
| 
| 1 (1928)
| 

|-
|style="text-align:right"| 1920 || style="text-align:right" | 1920
| 
| 1 (1920)
| 

|-
|style="text-align:right"| 1912 || style="text-align:right" | 1912
| 
| 1 (1912)
| 

|}

## Mintaqalar boʻyicha Olimpiada oʻyinlari soni
}
|style="text-align:center"| 3
|-
| align=center | 5
| ||
|style="white-space:nowrap"| Afrika
|
|
|style="text-align:center"| 0
|}

## Yana qarang

* Yozgi Olimpiada oʻyinlari uchun takliflar roʻyxati
* Qishki Olimpiada oʻyinlari uchun takliflar roʻyxati

## Manbalar