open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Samson Tuliapus

**Samson Tuliapus** – Keniya cherkovining anglikan yepiskopi. U 2017-yildan buyon Kitale yeparxiyasida anglikan yepiskopi vazifasida xizmat qilmoqda.

## Manbalar
William Waqo

**William Waqo** – Keniya cherkovining anglikan yepiskopi boʻlgan. U Kirinyaga yeparxiyasida yordamchi anglikan yepiskopi va arxiyepiskop Benjamin Nzimbi kotibi sifatida xizmat qilgan.

William Waqo 2006-yil 10-aprelda samolyot halokati natijasida vafot etgan.

## Manbalar
Scopula erebospila

**Scopula erebospila** — Geometridae oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur Avstraliyaning (Kvinslend) hududida uchraydi.
## Manbalar
Keniya cherkovi

**Keniya Anglikan cherkovi** (ACK) Anglikan ittifoqining provinsiyalaridan biri boʻlib, 41 ta yeparxiyadan iborat. Hozirgi vaqtda Keniya cherkovi rahbari va arxiyepiskopi Jackson Ole Sapit hisoblanadi. Keniya anglikan cherkovi jami 5 million aʼzoga ega ekanligini daʼvo qiladi. Journal of Anglican Studies jurnalida va Cambridge University Press tomonidan nashr etilgan tadqiqotga koʻra, ACK 5 million aʼzoga ega.

## Manbalar

## Qoʻshimcha oʻqish uchun
* *Anglicanism*, Neill, Stephen. Harmondsworth, 1965.

## Havolalar
*
Scopula erici

**Scopula erici** — Geometridae oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur Uganda va Kongo Respublikasi hududlarida uchraydi.

## Kenja turlari
**Scopula erici erici*
**Scopula erici euparypha* (Prout, 1913)
## Manbalar
Scopula erinaria

**Scopula erinaria** — Geometridae oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur ilk bor 1904-yilda Charles Swinhoe tomonidan tasvirlangan. Efiopiya, Keniya, Malavi, Janubiy Afrika, Tanzaniya va Zimbabve hududlarida uchraydi.

## Kenja turlari
**Scopula erinaria erinaria* 
**Scopula erinaria isolata* L. B. Prout, 1920
## Manbalar
Scopula erlangeri

**Scopula erlangeri** — Geometridae oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur Keniya hududida uchraydi.
## Manbalar
Scopula zophodes

**Scopula zophodes** – Geometridae oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur ilk bor 1935-yilda Louis Beethoven Prout tomonidan tasvirlangan. Janubiy Afrika hududida uchraydi.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* Vári, L.; Kroon, D. M. & Krüger, M. (2002). *Classification and Checklist of the Species of Lepidoptera Recorded in Southern Africa*. Simple Solutions, Chatswood Australia.
Scopula xanthomelaena

**Scopula xanthomelaena** — Geometridae oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur 1957-yilda David Stephen Fletcher tomonidan tasvirlangan. Solomon orollaridagi Rennell orolida uchraydi.

## Manbalar
Scopula euchroa

**Scopula euchroa** — Geometridae oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur ilk bor 1925-yilda Prout tomonidan tavsiflangan. Janubiy Afrika hududiga endemik hisoblanadi.
## Manbalar
Scopula wegneri

**Scopula wegneri** – Geometridae oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur Java orolida uchraydi.

## Kenja turlari

## Manbalar
Scopula tenuimedia

**Scopula tenuimedia** — Geometridae oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur Hindistonning Khasia tog‘larida uchraydi.

## Manbalar
Scopula eurata

**Scopula eurata** — Geometridae oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur ilk bor 1913-yilda Prout tomonidan tavsiflangan. Turkmaniston hududida uchraydi.
## Manbalar
Scopula tenuisocius

**Scopula tenuisocius** – Geometridae oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur Yaponiya, Rossiyaning Uzoq Sharq hududi va Kuril orollarida uchraydi. Tur 1942-yilda Hiroshi Inoue tomonidan tasvirlangan.

## Manbalar
Scopula terminata

**Scopula terminata** – Geometridae oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur Afg‘oniston, Pokiston va Xitoy hududlarida uchraydi. 1966-yilda tavsiflangan.

## Manbalar
Scopula farinaria

**Scopula farinaria** — Geometridae oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur ilk bor 1897-yilda John Henry Leech tomonidan Xitoyning gʻarbiy hududidan tavsiflangan.
## Manbalar
Scopula tersicallis

**Scopula tersicallis** — Geometridae oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur Markiz orollari arxipelagida uchraydi.

## Manbalar
Scopula tessellaria

**Scopula tessellaria** – Geometridae oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur Belgiya, Lyuksemburg, Fransiya, Germaniya, Italiya, Ispaniya, Albaniya, sobiq Yugoslaviya, Xorvatiya, Bolgariya, Ruminiya, Shimoliy Makedoniya, Gretsiya, Moldova, Ukraina va Rossiya hududlarida uchraydi.

## Kenja turlari
* *Scopula tessellaria tessellaria*
* *Scopula tessellaria proutiana*

## Manbalar
Nodirbek Ahmadjonov

**Nodirbek Ahmadjonov** – oʻzbekistonlik futbolchi. „Buxoro“ klubi himoyachisi.

## Yutuqlari
### Klub
;Buxoro
* Oʻzbekiston Kubogida ikkinchi o'rin: 2025

## Manbalar
Scopula terrearia

**Scopula terrearia** — Geometridae oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur 1900-yilda Paul Mabille tomonidan tasvirlangan. Tur Madagaskarga xos bo‘lib, faqat shu hududda uchraydi.

## Manbalar
Scopula thysanopus

**Scopula thysanopus** — Geometridae oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur Avstraliyaning Kvinslend shtatida uchraydi.

## Manbalar
Scopula fimbrilineata

**Scopula fimbrilineata** — Geometridae oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur ilk bor 1902-yilda Warren tomonidan tavsiflangan. Angola, Keniya, Malavi va Janubiy Afrika hududlarida uchraydi.
## Kenja turlari
**Scopula fimbrilineata fimbrilineata*
**Scopula fimbrilineata immaculata* (Warren, 1905)
## Manbalar
Scopula flaccata

**Scopula flaccata** — Geometridae oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur Falastin hududlari, Isroil, Shimoliy Afrikada uchraydi va yaqinda Janubiy Yevropada (jumladan Ispaniya hamda Malta) qayd etilgan .

## Kenja turlari
**Scopula flaccata flaccata* (Palestina)
**Scopula flaccata languidata* (Prout, 1913)</small
## Manbalar
Scopula flaccidaria

**Scopula flaccidaria** — Geometridae oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur ilk bor 1852-yilda Zeller tomonidan tavsiflangan. Kichik Osiyo, Rossiya va Janubi-sharqiy Yevropa hududlarida uchraydi.
Scopula toquilla

**Scopula toquilla** – Geometridae oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur 1978-yilda David Stephen Fletcher tomonidan tasvirlangan. Tanzaniya hududida uchraydi.

## Manbalar
Scopula timia

**Scopula timia** – Geometridae oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur Keniya hududida uchraydi.

## Manbalar
Scopula flavifurfurata

**Scopula flavifurfurata** — Geometridae oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur ilk bor 1920-yilda Prout tomonidan tavsiflangan. Hindistonning Panjob hududida uchraydi.
## Manbalar
Scopula limosata

**Scopula limosata** — Geometridae oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur ilk bor 1963-yilda David Stephen Fletcher tomonidan tavsiflangan. Kongo Demokratik Respublikasi va Uganda hududlarida uchraydi.
## Manbalar
Scopula transsecta

**Scopula transsecta** – Geometridae oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur Nigeriya hududida uchraydi.

## Kenja turlari
* *Scopula transsecta transsecta*
* *Scopula transsecta dissimulans* (Warren, 1899)

## Manbalar
Scopula limbata

**Scopula limbata** — Geometridae oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur ilk bor 1915-yilda Wileman tomonidan tavsiflangan. Tayvan va Yaponiya hududlarida uchraydi.
## Manbalar
Scopula trisinuata

**Scopula trisinuata**, sinuous wave nomi bilan ham tanilgan, Geometridae oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur Angola, Gana, Keniya, Malavi, Janubiy Afrika va Zambiya hududlarida uchraydi.

## Manbalar
Scopula libyssa

**Scopula libyssa** — Geometridae oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur Afrika hududida uchraydi. 

Uning lichinkalari Oxyanthus monteiroi, Oxyanthus speciosus va Randia axillare oʻsimliklari bilan oziqlanadi.

## Kenja turlari
**Scopula libyssa libyssa* 
**Scopula libyssa ethelinda* (Kirby, 1896)
**Scopula libyssa monteironis* (Druce, 1883)
**Scopula libyssa natalensis* (Prout, 1917) 
## Manbalar
Scopula tsekuensis

**Scopula tsekuensis** — Geometridae oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur Xitoyning janubiy‑g‘arbiy hududlarida uchraydi.

## Manbalar
Scopula turbulentaria

**Scopula turbulentaria**, dotted ochre wave nomi bilan ham tanilgan, Geometridae oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur Janubiy Rossiya, Albaniya, Ruminiya, Gretsiya, Shimoliy Makedoniya va Italiya hududlarida, shuningdek, Sardiniya, Sitsiliya, Krit, Kipr orollarida hamda Turkiyada uchraydi.

## Manbalar
Scopula leuculata

**Scopula leuculata** — Geometridae oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur ilk bor 1874-yilda Snellen tomonidan tavsiflangan. Kolumbiya hududiga endemik hisoblanadi.
## Manbalar
Scopula uberaria

**Scopula uberaria** — Geometridae oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur 1933-yilda Zerny tomonidan tasvirlangan. Kipr orolida va Yaqin Sharqda uchraydi.

## Manbalar
Scopula leucopis

**Scopula leucopis** — Geometridae oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur ilk bor 1926-yilda Prout tomonidan tavsiflangan. Borneo hududida uchraydi.
## Manbalar
Scopula lehmanni

**Scopula lehmanni** — Geometridae oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur Anatoliya–Eron togʻlari, Shimoliy Isroil va Iordaniya hududlarida uchraydi.
## Manbalar
Scopula leuraria

**Scopula leuraria** — Geometridae oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur Markaziy Xitoydan Koreyagacha boʻlgan hududlarda uchraydi.
## Manbalar
Scopula turbidaria

**Scopula turbidaria** – Geometridae oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur Fransiya, Ispaniya va Portugaliya hududlarida uchraydi. Shuningdek, u Shimoliy Afrikada (shu jumladan Marokash) ham uchraydi.

## Kenja turlari
* *Scopula turbidaria turbidaria*
* *Scopula turbidaria steinbacheri* Prout, 1935

## Manbalar
Scopula lechrioloma

**Scopula lechrioloma** — Geometridae oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur ilk bor 1908-yilda Turner tomonidan tavsiflangan.
## Manbalar
Scopula umbelaria

**Scopula umbelaria** – Geometridae oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur 1813-yilda Jacob Hübner tomonidan tasvirlangan. U Benilyuks, Fransiya, Italiya, Germaniya, Shveysariya, Avstriya, Chexiya, Slovakiya, Vengriya, Sloveniya, sobiq Yugoslaviya, Ruminiya, Polsha va Rossiya hududlarida uchraydi.

## Kenja turlari
* *Scopula umbelaria umbelaria*
* *Scopula umbelaria graeseri* Prout, 1935
* *Scopula umbelaria majoraria* (Leech, 1897)

## Manbalar
Scopula lautaria

**Scopula lautaria** — Geometridae oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur ilk bor 1831-yilda Jacob Hübner tomonidan tavsiflangan. Shimoliy Amerikada, jumladan Florida, Jorjiya, Missisipi, Janubiy Karolina va Texas hududlarida uchraydi.
## Manbalar
Scopula umbilicata

**Scopula umbilicata**, swag-lined wave moth nomi bilan ham tanilgan, Geometridae oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur ilk bor 1794-yilda Johan Christian Fabricius tomonidan tasvirlangan.

## Manbalar
Claudio Echeverri

**Claudio Jeremías Echeverri** (2006-yil 2-yanvar) – argentinalik professional futbolchi. Bundesliganing Bayer Leverkusen klubida hujumchi sifatida oʻynaydi.

## Manbalar

## Havolalar
*
Scopula undulataria

**Scopula undulataria** – Geometridae oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur Hindistonning Darjiling hududida uchraydi.

## Manbalar
Scopula kagiata

**Scopula kagiata** — Geometridae oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur ilk bor 1909-yilda Max Bastelberger tomonidan tavsiflangan. Tayvan hududiga endemik hisoblanadi.
## Manbalar

## Havolalar
*
Scopula unicornata

**Scopula unicornata** – Geometridae oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur Braziliya hududida uchraydi.

## Manbalar
Scopula karischi

**Scopula karischi** – Geometridae oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur ilk bor 1999-yilda Claude Herbulot tomonidan tavsiflangan. Bioko orolida uchraydi, u Ekvatorial Gvineya tarkibiga kiruvchi, Afrikaning gʻarbiy sohilidagi oroldir.
## Manbalar
Thelma Young

**Thelma Young** (1972-yil 8-sentyabrda tugʻilgan) – Buyuk Britaniyalik paralimpiyalik suzuvchi.

## Dastlabgi yillari

Young Southampton tugʻilib oʻsgan va tugʻma ikki tomonlama gemangiomaga ega. Bu uning oʻng qoʻl terisida yaqqol seziladi. Shuningdek, uning suyak va qon tomiri bilan bogʻliq muammolari ham mavjud.

U 6 yoshida Southamptondagi Eastleigh Dam olish markazida suzishni oʻrgangan. Keyinchalik Southampton suzish klubiga qoʻshilgan.

U otasi (William Young), Dave Heathcock (Southamptondagi suzish murabbiyi) va Mary Jenner (Les Autres GB murabbiyi) tomonidan suzish mahoratini oshirib borgan.

### Sport faoliyati

Thelma Young 1986-yilda milliy chempionatda qatnashgandan soʻng Les Autres GB jamoasiga qoʻshilgan.

Uning birinchi xalqaro musobaqasi 1987-yilda Fransiyaning Parij shahrida boʻlib oʻtgan Yevropa chempionati edi. U L6 toifasida ikkita oltin, ikkita kumush va ikkita bronza medalini qoʻlga kiritgan.

1988-yilda Seul oʻyinlarida u Dianne Barr, Joanne Round va Linda Walters bilan ayollar oʻrtasidagi 4 × 100 m aralash suzish estafetasi A-L va 4 × 100 m erkin usulda suzish estafetasi A-L bahslarida ikkita oltin medal, shuningdek, ayollar oʻrtasidagi 100 metrga brass usulda suzish L6 va 100 metrga chalqancha usulda suzish L6 bahslarida ikkita bronza medalni qoʻlga kiritgan.

1989-yilda AQShning Mayami shahrida boʻlib oʻtgan Yoshlar oʻrtasidagi jahon oʻyinlarida u L6 toifasida toʻrtta oltin medalga sazovor boʻlgan.

Oxirgi xalqaro musobaqasida u 1990-yilda Niderlandiyaning Assen shahrida boʻlib oʻtgan Nogironlar uchun jahon chempionati va oʻyinlarida bitta oltin medalni qoʻlga kiritgan.

Thelma Young umumiy hisobda 15 ta xalqaro medalga ega, shulardan 9 tasi oltin medalidir.

Young 1991-yilda kasallik tufayli sportni tark etishga majbur boʻlgan.

### Shaxsiy hayoti

Suzishni tark etgach, Thelma Portsmut universitetida 1995-1998-yillarda sport fanlari boʻyicha bakalavr darajasini tamomlagan.

Hozirda u Skautlar uyushmasi bilan hamkorlik qiladi.

## Manbalar

## Havolalar

* Paralimpiada oʻyinlarining rasmiy sayti
Scopula urnaria

**Scopula urnaria** – Geometridae oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur Malay yarim oroli, Borneo va Palawan hududlarida uchraydi. Uning yashash muhiti pasttekislikdagi dipterokarp oʻrmonlarini oʻz ichiga oladi.

## Manbalar
Scopula kashmirensis

**Scopula kashmirensis** — Geometridae oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur ilk bor 1888-yilda Frederic Moore tomonidan tavsiflangan. Hindistonning Kashmir hududida uchraydi.
## Kenja turlari
**Scopula kashmirensis kashmirensis*
**Scopula kashmirensis gooraisensis* Prout, 1935
**Scopula kashmirensis quettensis* Prout, 1935
## Manbalar
Scopula kawabei

**Scopula kawabei** – Geometridae oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur ilk bor 1982-yilda Hiroshi Inoue tomonidan tavsiflangan. Yaponiya hududiga endemik hisoblanadi.
## Manbalar
Scopula kohor

**Scopula kohor** — Geometridae oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur ilk bor 1952-yilda Claude Herbulot va Pierre Viette tomonidan tavsiflangan. Chad hududiga endemik hisoblanadi.
## Manbalar
Scopula vacuata

**Scopula vacuata** – Geometridae oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur Borneo orolida uchraydi. Uning yashash muhiti pasttekislik oʻrmonlarini oʻz ichiga oladi, lekin u past togʻ oʻrmon zonasida 1,000 metr balandlikgacha boʻlgan hududlarda ham uchrashi mumkin.

## Manbalar
Scopula vicina

**Scopula vicina** – Geometridae oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur shimoliy-sharqiy Himolay, Xitoy, Molukka orollari va Malayziya hududlarida uchraydi.

## Manbalar
Scopula kuldschaensis

**Scopula kuldschaensis** — Geometridae oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur ilk bor 1883-yilda Sergei Alphéraky tomonidan tavsiflangan. Xitoy, Qirgʻiziston va Qozogʻiston hududlarida uchraydi.

## Kenja turlari
**Scopula kuldschaensis kuldschaensis* 
**Scopula kuldschaensis negrita* (Thierry-Mieg, 1905)

## Manbalar
Scopula vicina (Gaede, 1917)

**Scopula vicina** – Geometridae oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur Nigeriya hududida uchraydi.

## Manbalar
Scopula vigensis

**Scopula vigensis** — Geometridae oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur Meksika hududida uchraydi.

## Manbalar
Scopula lacriphaga

**Scopula lacriphaga** — Geometridae oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur ilk bor 1985-yilda Hans Bänziger va David Stephen Fletcher tomonidan tavsiflangan. Shimoliy Tailand va Janubi-gʻarbiy Xitoy hududlarida uchraydi.
## Manbalar
Scopula variabilis

**Scopula variabilis** – Geometridae oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur Angola, Kamerun, Kongo Demokratik Respublikasi, Keniya va Uganda hududlarida uchraydi.

## Manbalar
Scopula kuhitangica

**Scopula kuhitangica** — Geometridae oilasiga mansub kuya turi. U faqat Turkmanistonda uchraydi. 

Uning tabiiy yashash joyi — bodomzorlar bilan aralash ochiq archa oʻrmonlari.
## Manbalar
Scopula vigilata

**Scopula vigilata** – Geometridae oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur Malta, Sitsiliya, Krit va Kipr orollarida hamda Italiya, Gretsiya, Yaqin Sharq hududlarida uchraydi.

## Kenja turlari
* *Scopula vigilata vigilata*
* *Scopula vigilata turatii* (Wagner, 1926)

## Manbalar
Scopula lactaria

**Scopula lactaria** — Geometridae oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur ilk bor 1861-yilda Francis Walker tomonidan tavsiflangan. Sahroi Kabirdan janubdagi Afrikada hamda Sokotra va Reyunion kabi Hind okeani orollarida uchraydi.

## Kenja turlari
**Scopula lactaria lactaria*
**Scopula lactaria gaboosi* Hausmann, 1998
## Manbalar
Scopula lactea

**Scopula lactea** — Geometridae oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur ilk bor 1900-yilda William Warren tomonidan tavsiflangan. U faqat Keniyada uchraydi.  

## Taksonomiyasi
*Scopula lactea* — 1879-yilda Arthur Gardiner Butler tomonidan tavsiflangan *Lycauges lactea* nomi bilan takrorlanib qolgan (junior secondary homonim) va shu sababli almashtiriluvchi nomga muhtoj.
## Manbalar
Scopula laevipennis

**Scopula laevipennis** — Geometridae oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur ilk bor 1897-yilda Warren tomonidan tavsiflangan. Kamerun, Kongo Demokratik Respublikasi, Ekvatorial Gvineya, Gabon, Keniya, Syerra-Leone, Uganda va Zambiya hududlarida uchraydi.
## Manbalar
Scopula lactarioides

**Scopula lactarioides** — Geometridae oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur Eron hududida uchraydi.
## Manbalar
Scopula latifera

**Scopula latifera** — Geometridae oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur Kongo Demokratik Respublikasi hududida uchraydi.
## Manbalar
Scopula latimediata

**Scopula latimediata** — Geometridae oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur ilk bor 1958-yilda David Stephen Fletcher tomonidan tavsiflangan. Kongo Demokratik Respublikasi va Uganda hududlarida uchraydi.
## Manbalar
Scopula latitans

**Scopula latitans** — Geometridae oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur Angola, Kongo Demokratik Respublikasi, Gvineya, Keniya, Malavi, Janubiy Afrika, Tanzaniya, Gambiya va Zimbabve hududlarida uchraydi.
## Manbalar
Oscar Bobb

**Oscar Bobb** () – norvegiyalik futbolchi, Angliyaning Manchester Siti klubi va Norvegiya terma jamoasi hujumchisi.

## Klublardagi faoliyati
Norvegiyaning „Lyn“ va „Vålerenga“ klublarining yoshlar akademiyalarida oʻynagan. 2019-yilning iyul oyida Manchester Siti futbol akademiyasining futbolchisiga aylandi. 2023-yil 2-sentyabrda Manchester Sitining asosiy tarkibida „Fulxem“ga qarshi Premyer-liga uchrashuvida debyut qildi. 19-sentyabr kuni UEFA Chempionlar Ligasidagi debyutini „Crvena Zvezda“ klubiga qarshi oʻyinda oʻtkazdi va 83-daqiqada zaxiradan maydonga tushdi. 2023-yilning 13-dekabr kuni UEFA Chempionlar Ligasi doirasida „Crvena Zvezda“ klubiga qarshi oʻyinda gol kiritdi. Angliya Premyer-ligasidagi ilk golini 2024-yilning 13-yanvarida Nyukasl Yunayted klubiga qarshi safar oʻyinida kiritdi: 91-daqiqada Kevin De Bruynening uzatmasidan gol urib, „shaharliklar“ning 3:2 hisobidagi gʻalabasini taʼminladi.

## Terma jamoalardagi faoliyati
Norvegiya U16, U17, U18, U19 va U21 terma jamoalarida o'ynagan.

2023-yilning oktyabr oyida Bobb birinchi marta bosh murabbiy Ståle Solbakken tomonidan Norvegiya terma jamoasiga chaqirildi. 12 -oktyabrda Yevro-2024 saralash bosqichi doirasida Kiprga qarshi o'yinda debyut qildi va 63-daqiqada Ole Solbakken o'rniga maydonga tushdi. 2023-yilning 16-noyabrida Norvegiya terma jamoasi safida Farer orollariga qarshi o‘rtoqlik o‘yinida birinchi golini urdi.

## Manbalar
Scopula sideraria

**Scopula sideraria** — Geometridae oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur Shimoliy Amerikaning gʻarbiy qismida, janubiy Britaniya Kolumbiyasidan Kaliforniya shtatidagi San-Diego okrugigacha boʻlgan hududlarda uchraydi.

## Manbalar
Scopula silonaria

**Scopula silonaria** – Geometridae oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur Kongo Demokratik Respublikasi, Efiopiya, Keniya, Tanzaniya va Uganda hududlarida uchraydi.

## Manbalar
Scopula sinnaria

**Scopula sinnaria** – Geometridae oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur ilk bor 1904-yilda Charles Swinhoe tomonidan tasvirlangan. Angola, Keniya, Lesoto, Malavi, Janubiy Afrika va Zimbabve hududlarida uchraydi.

## Manbalar
Scopula sordida

**Scopula sordida** – Geometridae oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur Hindistonning Nilgiri tepaliklarida uchraydi. Turi ilk bor 1895-yilda W. Warren tomonidan tasvirlangan.

## Manbalar
Scopula sparsipunctata

**Scopula sparsipunctata** – Geometridae oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur Madagaskar va Seyshel orollarida uchraydi.

## Manbalar
Scopula spectrum

**Scopula spectrum** – Geometridae oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur Uganda hududida uchraydi.

## Manbalar
Nico O'Reilly

**Nico OʻReilly** (2005-yil 21-martda tugʻilgan) – ingliz professional futbolchisi. Premyer-liganing „Manchester Siti“ klubida yarim himoyachi sifatida oʻynaydi.

## Manbalar
Scopula spoliata

**Scopula spoliata** — Geometridae oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur ilk bor 1861-yilda Francis Walker tomonidan tasvirlangan. Keniya, Malavi, Somali, Janubiy Afrika va Zambiya hududlarida uchraydi.

## Manbalar
Scopula sublinearia

**Scopula sublinearia** – Geometridae oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur Avstraliyaning Kvinslend shtatida, Louisiade arxipelagi va Fiji orollarida uchraydi.

## Kenja turlari
* *Scopula sublinearia sublinearia* (Avstraliya)
* *Scopula sublinearia ida* Robinson, 1975 (Fiji)
* *Scopula sublinearia massimensis*

## Manbalar
Scopula subnictata

**Scopula subnictata** – Geometridae oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur Kolumbiya hududida uchraydi.

## Kenja turlari
* *Scopula subnictata subnictata* (Kolumbiya)
* *Scopula subnictata cuphoptera* Prout, 1938 (Kolumbiya)

## Manbalar
Scopula subperlaria

**Scopula subperlaria** – Geometridae oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur Kamerun, Nigeriya va Uganda hududlarida uchraydi.

## Kenja turlari
* *Scopula subperlaria subperlaria* (Kamerun, Nigeriya)
* *Scopula subperlaria acutangula* Swinhoe, 1909 (Uganda)

## Manbalar
Scopula subquadrata

**Scopula subquadrata** – Geometridae oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur neotropik hududlarda, jumladan Braziliya, Yamayka, Puerto-Riko va Gondurasda uchraydi.

## Manbalar
Scopula suda

**Scopula suda** – Geometridae oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur Kongo Demokratik Respublikasi, Ekvatorial Gvineyaning Bioko oroli, Ruanda va Uganda hududlarida uchraydi.

## Manbalar
Scopula vitiosaria

**Scopula vitiosaria** – Geometridae oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur ilk bor 1904-yilda Charles Swinhoe tomonidan tasvirlangan. Keniya hududida uchraydi.

## Manbalar
Scopula vojnitsi

**Scopula vojnitsi** – Geometridae oilasiga mansub kuya turi. Rossiyaning Uzoq Sharq hududida uchraydi.

## Manbalar
Scopula voluptaria

**Scopula voluptaria** – Geometridae oilasiga mansub kuya turi. Sumatra va Borneo orollarida uchraydi and Borneo..

## Manbalar
Scopula serena

**Scopula serena** – Geometridae oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur Sahroi Kabirdan janubiy Afrikagacha boʻlgan hududlarda, Syerra-Leonedan Tanzaniya va Janubiy Afrikagacha boʻlgan hududlarda, shuningdek, Hind okeani orollarida uchraydi.

## Manbalar
Sindarin

**Sindarin** – J. R. R. Tolkien tomonidan uning Ardada, asosan Oʻrta Yerda kechadigan fantastik hikoyalari uchun yaratilgan sunʼiy tillardan biridir. Sindarin elflar tomonidan soʻzlashilgan koʻplab tillardan biri hisoblanadi.

Sindarin soʻzi Quenya tilida „Kulrang elflar tili“ maʼnosini anglatadi. Chunki u Belerianddagi Kulrang elflarning tili boʻlgan. Ular Uchinchi qabilaga mansub elflar boʻlib, Buyuk sayohatdan keyin Beleriandda qolib ketgan edilar. Ularning tili dengiz oshib ketgan qarindoshlarining tilidan ajralib qolgan. Sindarin undan avvalgi til – Umumiy Telerindan kelib chiqqan boʻlib, u esa Umumiy Eldarindan rivojlangan. Umumiy Eldarin Eldar xalqlari boʻlinishidan oldin soʻzlashilgan til boʻlib, Oromë Valaniga ergashib Valinorga Buyuk yurishga otlangan elflar shu tilda gaplashgan. Undan ham avvalroq Eldarlar barcha elflarning dastlabki tili – Ibtidoiy Quendianda soʻzlashganlar. Tolkien Sindarin fonologiyasi va grammatikasining ayrim jihatlarini adabiy uels tiliga asoslagan. Sindarinda kelt tillariga xos boʻlgan undosh tovushlarning oʻzgarishlari ham namoyon boʻladi.

## Manbalar

## Adabiyotlar

* Bellet, Bertrand. „Noldorin Plurals in the Etymologies.“ ''Tengwestië'' (2005).
* Derzhanski, Ivan A. „Peth i dirathar aen: Some Notes on Eldarin Relative Constructions.“ *[[Vinyar Tengwar]]* 38 (1997): 9–13, 18.
* 
* Gilson, Christopher. „Gnomish is Sindarin: The Conceptual Evolution of an Elvish Language.“ In *[[Tolkien's Legendarium: Essays on The History of Middle-earth]]*, edited by Verlyn Flieger and Carl F. Hostetter, 95-104. Westport, Connecticut: Greenwood, 2000.
* 
* Hemmi, Yoko. „Tolkienʼs *The Lord of the Rings* and His Concept of *Native Language*: Sindarin and British-Welsh.“ *Tolkien Studies* (2010): 147–74.
* 
* Hostetter, Carl F. „The 'Kingʻs Letter': An Historical and Comparative Analysis.“ *[[Vinyar Tengwar]]* 31 (1993): 12–34.
* Hostetter, Carl F. „The Past-Tense Verb in the Noldorin of the Etymologies.“ *Tengwestië* (2003).
* Hostetter, Carl F. „I Lam na Ngoldathon: The Grammar and Lexicon of the Gnomish Tongue.“ In *[[J. R. R. Tolkien Encyclopedia]]: Scholarship and Critical Assessment*, ed. Michael D.C. Drout, pp.&nbsp;291–92. New York: Routledge, 2007.
* Hostetter, Carl F. „The Two Phonetic Values of ll in Elvish Sindarin in the Lord of the Rings“ *Tengwestië* (2003).
* 
* Marmor, Paula; Krieg, Laurence; Strecker, David. „Initial Consonant Mutation in Celtic and Sindarin.“ *[[Parma Eldalamberon]]* 4 (1974): 12–16.
* Martínez, Helios De Rosario. „Light and Tree: A Survey Through the External History of Sindarin.“ ''Tengwestië'' (2005).
* 
* 
* Welden, Bill. „On the Formation of Plurals in Sindarin.“ *[[Parma Eldalamberon]]* 1, no. 1 (1971): 10–11.

## Havolalar
* Ardalambion , Helge Fauskanger's site on Tolkien's languages
*Glǽmscrafu
* Helge Fauskanger's page on Sindarin 
* Hesperides (port of Dragon Flame, a Sindarin and Noldorin dictionary, for Mac OS X)
Scopula walkeri

**Scopula walkeri** – Geometridae oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur Shri-Lanka orolida uchraydi.

## Manbalar
Scopula superciliata

**Scopula superciliata** – Geometridae oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur 1913-yilda Prout tomonidan tasvirlangan. Yaponiyaga xos endemik tur hisoblanadi.

## Manbalar
Scopula superior

**Scopula superior** – Geometridae oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur 1878-yilda Arthur Gardiner Butler tomonidan tasvirlangan. Yaponiya, Rossiyaning Uzoq Sharq hududi va Xitoyda uchraydi.

## Manbalar
Abdullo Sulton

**Abdullo Sulton** (Sultonov Abdullo Qoʻzixonovich; 15.04.1955, Tojikiston SSR, Rudakiy tumani, Mehnatobod qishlogʻida — 10.09.2010, Dushanbe, Tojikiston favot etgan) — mashhur tojik xonandasi, Tojikistonda sugʻd (yagʻnobiy) qoʻshiqlarining asoschisi, Tojikistonda xizmat koʻrsatgan artist (1997), Tojikiston xalq artisti (208).

## Biografiya
**Abdullo Sulton** 1955 yil 15 aprelda Rudakiy tumani Mehnatobod qishlog‘ida tug‘ilgan.[1] 1977-yilda Mirzo Tursunzoda nomidagi Tojikiston davlat madaniyat va  tamosanʼat institutinimlab, mehnat faoliyatini Tojikiston radiosi musiqa dasturlari boʻlimi muharriri sifatida boshlagan.

## Badiiy faoliyat
Radiodagi bir necha yillik faoliyatdan so‘ng **Tojikiston Respublikas**i Hukumati huzuridagi Televideniye va radio qo‘mitasining **Fazliddin Shahobov** nomidagi ***“Shashmaqom”*** davlat ansamblida faoliyatini davom ettirdi. Bir muddat “Shashmaqom” ansamblida ishlagandan so‘ng yuqoridagi qo‘mita qoshidagi “Daryo” davlat ansambliga ko‘chib o‘tdi va umrining oxirigacha shu ansamblda vokalchi bo‘ldi [2]. Shodravon Abdullo Sulton musiqa san’atining cheksiz dengiziga mohir g‘avvosdek sho‘ng‘ib, uning qa’ridan boy xazinani chiqarib, xalqqa yetkaza oldi.

**Yaghnobi qo'shiqlar**

**Abdullo Sulton** Tojikistonda sug‘d (yag‘nobiy) qo‘shiqlarining asoschisi. Shoirning Yag‘nobiy va uning xalqi bilan aloqasi bo‘lmasa-da, o‘lkamizning shu So‘g‘d viloyati og‘zaki ijodiga mehr uyg‘onib, yag‘nobiy kuylarini tilga o‘girgan:

* "Yag'nobiy, shamol esadi"
* "Sug'd qizi"
* "Yag'nobi, men baxtliman"
* "Yomg'ir nima yog'adi"
* “Yag‘nobi, raihonai atirgul”
* "Hayit muborak"
* "Yag'nobi, azizim"
* "Sug'diy, sevgilim"
* "Sug'diy, sevgilim"
* "Yag'nobi, sevgilim"
* "Sug'diy, sevgilim"
* "Yag'nobi, sevgilim"

## Mukofotlari
* Ансамбли давлатии «Шашмақом»-и ба номи Фазлиддин Шаҳобов
* Ансамбли давлатии «Дарё»

## Havolalar
Inomjon Baxodirov

**Inomjon Baxodirov** — oʻzbekistonlik dzyudochi. 2025-yilgi dzyudo bo‘yicha o‘smirlar o‘rtasidagi jahon chempionati −81 kg vazn toifasida oltin medal sohibi.

## Manbalar
Abdul Hay Hasaniy

**Sayyid Abdul Hay Hasaniy** (1869 – 1923) — hindistonlik islom olimi, tarixchi, tarjimayi hol yozuvchi, adib, soʻfiy va hakim. U 1915–1923-yillarda Darul Uloom Nadvatul Ulamaning toʻrtinchi rektori boʻlib xizmat qilgan. Abul Hasan Ali Hasani Nadviyning otasidir. Uning asarlari orasida *Nuzhat al-Khawātir*, *Al-Hind fil ʻAhd al-Islomiy*, *As-Saqofatul Islomiyya fil-Hind*, *Yod Ayyom* va *Gul-e-Ra’no* mavjud.

## Manbalar
Maryam Husayniyan

**Maryam Husayniyan** (; 1975-yil 21-mart – 2025-yil 1-avgust) – eronlik yozuvchi edi.

## Hayoti va faoliyati
Husayniyan 1975-yil 21-martda Mashhadda tugʻilgan. U Mashhad Ferdovsiy universitetida Geotexnik muhandisligi boʻyicha daraja olgan va Mashhad Payame Nur universitetida Fors tili va Fors adabiyoti boʻyicha bakalavr darajasini olgan. Faoliyati davomida u „Mariya barmogʻi“ (2004) singari bir qator kitoblar yozgan.

Maryam Husayniyan 2025-yil 1-avgustda 50 yoshida vafot etgan.

## Manbalar
Xalilur Rahmon Saharanpuriy

**Xalilur Rahmon Saharanpuriy** — hindistonlik islom olimi, Deobandiylik harakati vakili. 1905-yildan 1915-yilgacha Darul Ulum Nadvatul Ulamaning rahbari lavozimida xizmat qilgan. U shu muassasaning bosh kotibi boʻlib ham ishlagan va bu lavozimda Masihuzzamon Xondan keyin faoliyat olib borgan.

## Dastlabki hayoti
Saharanpuriy Hindistonning Uttar-Pradesh shtatidagi Saharanpur shahrida tugʻilgan. Otasi Ahmad Ali Saharanpuriy boʻlib, u Mahmud Hasan Deobandining ustozlaridan edi. Saharanpuriy dastlabki taʼlimni Mazohir Ulumda olgan va otasi bilan birga hadis ilmini oʻrgangan.

## Faoliyati
Otasining vafotidan soʻng, u yogʻoch savdosi bilan shugʻullanishni boshlagan.

1893-yildan boshlab Saharanpuriy Nadvatul Ulama tashkilotining tuzilishida ishtirok etdi. Tashkilotning maqsadi islomiy taʼlim tizimini isloh qilish va Britaniya Hindistoni sharoitida musulmonlarning muammolariga javob topish edi.

U bu harakatda boshqa deobandiy olimlar — Shibliy Nomoniy va Altaf Husayn Holiy bilan hamkorlik qildi.

1898-yilda Lakhnau shahrida Nadvatul Ulama kengashi tomonidan Darul Ulum Nadvatul Ulama tashkil etildi. Saharanpuriy 1905—1915-yillarda uning rektori va bosh kotibi lavozimida xizmat qilgan.

## Qarashlari
Saharanpuriy hindistonlik musulmonlarga ingliz tili oʻqitilishiga, inglizcha taʼlim tizimi va madaniyatiga qarshi boʻlgan. U Hindiston yarim orolidagi Xilofat harakatini qoʻllab-quvvatlagan.

## Vafoti va merosi
Saharanpuriy 1936-yil 4-fevralda vafot etgan. Oʻgʻillari Aqilur Rahmon Xon Nadviy va Manzurun Nabiy ham olim boʻlishdi.

## Manbalar
Scopula incalcarata

**Scopula incalcarata** — Geometridae oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur ilk bor 1958-yilda David Stephen Fletcher tomonidan tavsiflangan. Uganda hududida uchraydi.
## Manbalar
Scopula incanata

**Scopula incanata** – Geometridae oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur Shimoli-sharqiy Yevropa va Kavkazdan boshlab Janubiy Sibir hamda Shimoliy Mongoliyagacha boʻlgan hududlarda uchraydi.

Kattalarining qanot yoyilgandagi uzunligi 25–28 mm. Lichinkalari Togʻjambil va Polygonum turlaridagi oʻsimliklar bilan oziqlanadi.
.

## Kenja turlari
* *Scopula incanata incanata*
* *Scopula incanata ibericata* Reisser 1935
* *Scopula incanata rubeni* Viidalepp, 1979

## Manbalar

## Havolalar

* Fauna Europaea
* Lepiforum.de
Scopula indicataria

**Scopula indicataria** — Geometridae oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur Xitoy, Koreya, Yaponiya va Rossiya hududlarida uchraydi.

## Kenja turlari
**Scopula indicataria indicataria*
**Scopula indicataria sufflava* (Prout, 1938) 
**Scopula indicataria morata* (Prout, 1938)
## Manbalar
Halimiy Shirvoniy

**Halimiy Shirvoniy** () – Safaviylar Eroni va Usmonli imperiyasida yashagan 16-asr shoiri boʻlib, fors tilida ijod qilgan. U 6550 misradan iborat *[[Devon (sheʼriyat)|devon]]* (sheʼriy toʻplam) yaratgan, ammo u hali oʻrganilmagan va uning yagona nusxasi Turkiyadagi Lala Ismoil kutubxonasida saqlanadi.

Halimiy haqida koʻp maʼlumotlar saqlanmagan. 1506-yil aprelda Shirvonda tugʻilgan shoir sunniy musulmon boʻlgan va oʻzini Sosoniylar hukmdori Xusrav I () va Kayoniylar sulolasi avlodidan deb hisoblagan. 1537-1539-yillar oraligʻida u Gʻilon viloyati va Qazvin shahriga safar qilgan. 1540-1541-yillarda u Makkaga haj ziyoratini amalga oshirgan. Keyinchalik u Quddusdagi al-Aqso masjidini ziyorat qilgan va hayotining qolgan qismini Usmonli Suriyasida oʻtkazgan. Uning sheʼrlariga asoslanib, u iqtisodiy muammolarga duch kelgan. Halimiy oʻzidan oldingi shoirlar, xususan 12-asrda yashagan Anvariy va 13-asrda yashagan Saadiy Sheroziy sheʼriyatini yaxshi bilganligi sababli, ularning sheʼriyatidan oʻz asarlarida foydalangan. U 13-asr fors shoiri Rumiyning *[[Masnaviyi Maʼnaviy]]* asariga sharh yozgan.

## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Scopula inductata

**Scopula inductata** – Geometridae oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur ilk bor 1857-yilda Achille Guenée tomonidan tavsiflangan. Shimoliy Amerikada uchraydi – sharqda Nyufaundlenddan gʻarbda Britaniya Kolumbiyasi qirgʻoqlarigacha, shimolda Shimoli-gʻarbiy hududlargacha, janubda esa Alabama va Yutagacha tarqalgan.

## Tavsifi
Kattalarining qanot yoyilgandagi uzunligi 20–25 mm. Lichinkalari Aster, Sebarga, Qoqi, Ambrosia va Melilotus turlaridagi oʻsimliklar bilan oziqlanadi.
## Manbalar

## Havolalar
* 
*
Asjadiy

**Abu Nazar Abdulaziz bin Mansur Asjadiy** () – hozirgi Afgʻonistonning Gʻazni viloyatida joylashgan Gʻaznaviylar imperiyasining 10-11-asrda yashab ijod etgan forsiy zabon shoiri edi.

Marvdan boʻlgan va baʼzi manbalarda Hirotlik deb hisoblangan Asjadiy Xurosondagi Unsuriyning madhiya sheʼriyat maktabiga qatnagan va Farruxiy Sistoniy hamda Firdavsiyning zamondoshi boʻlgan.

Uning Devoni 15-asrga kelib (agar bundan oldin boʻlmasa) allaqachon mavjud yoʻqolib ketgan edi. Bu asar haqida boshqa manbalarda uning 200 ga yaqin misradan tashkil topganligi qayd etilgan. Asjadiyga tegishli deb hisoblangan bir ruboiyni Edward Granville Browne tarjima qilgan. Qobusnomada keltirilgan va Asjadiyga tegishli deb hisoblangan yana bir misrani ham Browne tarjima qilgan.

Asjadiy milodiy 1040-1043-yillar oraligʻida vafot etgan.

## Yana qarang
* Fors tilida ijod qilgan shoirlar va mualliflar roʻyxati
* Fors adabiyoti

## Manbalar

## Adabiyotlar

* Jan Rypka, *Eron adabiyoti tarixi*. Reidel Publishing Company. ASIN B-000-6BXVT-K
Haydariy Tabriziy

**Haydariy Tabriziy** (; vafoti 1592/1594) — Safaviylar Eroni va Boburiylar imperiyasida yashab, ijod qilgan shoir. Haydariyning fors tilidagi *[[kulliyot]]*ida (sheʼriy toʻplam) 9,000 dan ortiq qasida, gʻazal, parcha va ruboʼiylar mavjud boʻlib, u bugungi kunda Eron Majlisi kutubxonasida saqlanadi.

## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Scopula infantilis

**Scopula infantilis** — Geometridae oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur ilk bor 1970-yilda Claude Herbulot tomonidan tavsiflangan. Madagaskar hududida uchraydi.  

## Tavsifi
Oldingi qanotining uzunligi taxminan 8 mm. Holotip namuna Madagaskardagi Ivelona vodiysi (Andranomalaza) hududidan yigʻib olingan.
## Manbalar
Agʻdasiy Mashhadiy

**Ag’dasiy Mashhadiy** (; 1568–1594) — Safaviylar Eronida yashab, fors tilida ijod qilgan shoir boʻlgan.

## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Maxdum Sharifiy Sheroziy

**Maxdum Sharifiy Sheroziy** () – fors sunniy davlat arbobi va muallifi boʻlib, Ismoil II (hukmronligi 1576–77) davrida diniy ishlar vaziri (*sadr*) lavozimida ishlagan va oxir-oqibat Usmonli imperiyasiga qochib borgan, u yerda *al-Navaqiz le-bonyan al-ravafiz* nomli katta hajmdagi shialarga qarshi argumentli kitob yozgan.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
Malik Qummiy

**Malik Qummiy** (; vafoti 1616) – Ahmadnagar sultonligi va Bijapur sultonligida yashagan eronlik shoir boʻlgan.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* 
* 
* 
* 
*
Ilohiy Hamadoniy

**Ilohiy Hamadoniy** () – 17-asrda Boburiylar imperiyasida yashagan eronlik shoir boʻlib, fors tilida ijod qilgan. U ikkita nashr etilmagan asarning muallifi: 14-16-asrlar oraligʻidagi 400 shoir haqidagi *tazkira* (biografik toʻplam) va taxminan 5,000 misradan iborat *[[Devon (sheʼriyat)|devon]]* (sheʼriy toʻplam).

## Manbalar

## Adabiyotlar
* 
* 
*
Abulhassan Najafiy

**Abulhassan Najafiy** (, „Abulhasan Najafī“ shaklida ham talqin qilinadi; 1929-yil 28-iyun – 2016-yil 22-yanvar) – eronlik yozuvchi va tarjimon edi.

Najafiy Isfahonlik fors oilasida tugʻilgan. U 1960-yillarda adabiy faoliyatini boshlagan va bir qator kitoblarni fransuz tilidan fors tiliga tarjima qilgan. U *Jong-e Isfahan* () nomli adabiy davriy nashrni hammualliflikda nashr etgan. Eron inqilobidan keyin u *Xato yozmaylik* () nomli fors tilidan foydalanish haqidagi munozarali kitobni nashr etgan.

Najafiy yigirmadan ortiq kitob nashr etgan, shu jumladan fors tilidagi argo soʻzlarning lugʻati, umumiy tilshunoslik elementlari va uning fors tiliga qoʻllanilishi kabi mavzularni oʻz asarlarida yoritib borgan. U fransuz romanlarini fors tiliga tarjima qilgan, Jean-Paul Sartre (*Iblis va Xudo*, *Altona mahbuslari*, *Adabiyot nima*), André Malraux (*Antixotira*), Alber Kamyu (*Kaligula*), Roger Martin du Gard (*Tibo*), Claude Lévi-Strauss (*Irq va tarix*) va Antuan de Sent-Ekzyuperi (*Kichik shahzoda*)ning taniqli asarlariga tarjimonlik qilgan.

Najafiy Fors tili va adabiyoti akademiyasi aʼzosi (1990–2016) boʻlgan.

## Manbalar
Qozi Bezaviy

**Qozi Nosiriddin Abdulloh ibn Amr** – 13-asr oxirida yashagan Eronlik qozi va olim edi. Uning mashhur asari *Nizom al-Tavorix* Fors viloyatining tarixiy tavsifini oʻz ichiga oladi.

## Yana qarang

* Fors tilidagi shoirlar va mualliflar roʻyxati
* Fors adabiyoti

## Adabiyotlar

* E. G. Browne. *Eron adabiyoti tarixi*. (Toʻrt jild, 2,256 bet va yigirma besh yillik yozma). 1998. 
* Jan Rypka, *Eron adabiyoti tarixi*. Reidel Publishing Company. ASIN B-000-6BXVT-K
Zahro Nejadbahrom

**Zahro Nejadbahrom** () – eronlik jurnalist, ayollar huquqlari faoli va islohotchi siyosatchi boʻlib, hozirda Tehron shahar kengashi aʼzosi hisoblanadi. U 2001-yil iyul oyida Tehron viloyati hokimyatining oʻrinbosari etib tayinlanganidan soʻng, Eron inqilobidan keyin saylangan Eron tarixidagi birinchi ayol hokim oʻrinbosari hisoblanadi.

## Manbalar
Fattohiy Nishopuriy

**Muhammad ibn Yahyo Siboq Nishopuriy** (), odatda **Fattohiy Nishopuriy** (; „**Fattohiy**“ uning taxallusi edi; vafoti 1448-yil) – Temuriylar imperiyasida yashagan fors shoiri va xattoti. Nishopur shahridan boʻlgan shoir temuriy hukmdor Shohrux () saroyidagi yetakchi shoirlar va xattotlardan biri boʻlgan.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* 
*
Ohadiy Balyaniy

**Ohadiy Balyaniy** (; 1565 – 1640) – 16–17-asrlarda Safaviylar Eronida yashagan shoir va leksikograf. U taniqli Balyaniylar oilasidan boʻlib, ularning baʼzilari, jumladan Shayx Abdulloh Balyaniy va Amin al-Din Balyaniy, avvalgi asrlarda Saadiy Sheroziy va Hofizning hamrohlari sifatida shuhrat qozongan.

## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Abdulqodir Ludhiyanviy

**[[Mavlono]] Shoh Abdulqodir Ludhiyanviy** (1860-yilda vafot etgan) — sharqiy Panjobda, Ludhianada, 1857-yil qoʻzgʻolonida Britaniya Ost-Indiya kompaniyasiga qarshi qoʻzgʻolon olib borgan ilk yetakchilardan biri. U jangda Bahodir Shoh II bilan birga qatnashgan

## Yoshligi
Ludhiyanviy Panjobning Arain qabilasiga mansub. U Mavlono Habib-ur-Rahmon Ludhiyanviyning bobosi va Maulana Habibur Rahmon Sanining koʻp bobosidir.

## Qoʻzgʻolon
1857-yilda u ingliz hukmdorlariga qarshi fatvo chiqardi. U katta mahalliy lashkar toʻpladi va ular nafaqat Ludhianani, balki Panipatni ham inglizlardan tozalashdi. Keyin u Bahodir Shoh IIni qoʻllab-quvvatlash uchun Dehliga yoʻl oldi. U jangni General Baxtxon bilan yonma-yon olib bordi. Uning xotini va yetti safdoshi Dehlining Chandni Chowkida jang qilib halok boʻlishdi. Xotinining jasadi Dehlining Fatehpuri masjidi hovlisiga dafn etildi.

## Vafoti
Sipohiylar qoʻzgʻoloni muvaffaqiyatsiz tugagach, u Ludhiana yaqinidagi Shatrana nomli qishloqqa bordi va bir muddat shu yerda yashirinib qoldi. Britaniya armiyasi Mavlononi taʼqib qilib, qishloqqa keldi. Mahalliy musulmon qabilalar unga yordam berib, inglizlarga qarshi turdi va u oʻrmonlarga qochib qutuldi. 1860-yilda Ludhianaga qaytayotganida vafot etdi.

## Manbalar

__FORCETOC__
Orfiy Sheroziy

**Jamoliddin Muhammad Said** (1555–1591) taxallusi bilan **Urfiy**, **Orfiy** yoki **Urfiy Sheroziy** (), 16-asr fors shoiri edi.

U Sherozda tugʻilgan va yoshligida Hindistonga koʻchib oʻtgan hamda Akbar saroyining shoirlaridan biriga aylangan. U Hind uslubining eng taniqli fors shoirlaridan biridir.

## Yana qarang
* Fors tilida ijod qilgan shoirlar va yozuvchilar roʻyxati
* Fors adabiyoti

## Manbalar
Amir Pozevariy

**Amir Pozevariy** – Bobul mozandaroniy, Eronlik shoir boʻlib, Mozandaron tilida koʻplab asarlar yozgan. U, ehtimol, 17-asrda Eronning Mozandaron viloyati (Tabariston)da yashab ijod qilgan boʻlishi mumkin.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* Habib Borjian, 2006, *Amir Pazevari*, University of Minnesota, United States.
* Mohammad Davoudi and Manouchehr Sotoudeh, „correction and Persian translation of Divan-e Amir Pazevari“. Resanesh Publishing Group, Tehran, Iran, July 2004.
* „Amir Pazvari“ Encyclopædia Iranica Online, www.iranicaonline.org
Qaniy

**Qaniy** (1898-1965) – taniqli kurd shoiri **Muhammad Kobuliy**ning taxallusi edi.
U Eron Kurdistonidagi Marivan atrofida joylashgan Rishen qishlogʻida tugʻilgan. U tugʻilganidan koʻp vaqt oʻtmay ota-onasidan ayrilib, yetim boʻlib qolgan.

Oʻz sheʼriyatining koʻp qismini ezilgan xalqlarga bagʻishlagani uchun u „Ezilganlarning Kurd Shoiri“ sifatida tanilgan. Uning sheʼriyatida ozodlik, kurd kurashi, ayollar huquqlari, tabiat va muhabbat asosiy mavzular hisoblanadi.

## Asarlari
* *Gulaley Merîvan*
* *Baxchey Kurdistan*
* *Chivarbaxî Pênchvên*
* *Shaxî Hevraman*
* *Deshtî Germiyan*

## Manbalar
Bezměrov

**Bezměrov**   – Chexiyaning Zlín viloyatida joylashgan munitsipalitet va qishloq. Qishloqda 500 nafar aholi istiqomat qiladi.

Bezměrov Kroměříž shahridan taxminan 6 km shimoli-g‘arbda, Zlín shahridan 27 km shimoli-g‘arbda va Praga shahridan 227 km sharqda joylashgan.

## Manbalar

## Havolalar
*
Ashkiy Qumiy

**Ashkiy Qumiy** (; 1533 – 1565) – Safaviylar Eronida Shoh Tahmosb I () hukmronligi davrida yashab ijod qilgan shoir.

## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Xona Qubodiy

**Xona Qubodiy** (, 1700–1759) – Guroniy tilida ijod qilgan, Jaff qabilasiga mansub kurd shoiri edi. U Ardalon knyazligidagi Havromiy sheʼriyat maktabi anʼanalariga asoslangan holda ijod qilgan boʻlib, hozirgi Salos-e Bobojoniy tumanida joylashgan Derteng, Hulvon va Bajalon sulolalarining poytaxti Derneda yashagan. Dastlab Ardalonda yashagan, biroq Qurʼonni Guroniy tiliga tarjima qilgani uchun qoʻshni Bobonga qochib ketishga majbur boʻlgan.

## Asarlari
Uning asosiy nashr etilgan asari 1740-yilda yozilgan *Şîrîn û Xesrev* (Shirin va Xusrav)dir. Fors tili va Fors adabiyotida kuchli mahoratga ega boʻlishiga qaramay, u kurd tilidan foydalanish tarafdori edi, buni uning sheʼrlaridan birida koʻrish mumkin.

Herçen mevaçan: Farsî şekeren
Kurdî ce şeker bell şîrînteren
Yeqînen ce devr dunyay pirr endêş
Herkes dillşaden ve zivan vêş
*Xona Qubodiy: *Şîrîn û Xesrev*dan*

Garchi fors tili shakar kabi shirin deyilsa ham,
Lekin men uchun kurd tili shakardan ham shirinroq.
Shubhasiz, bu xiyonat dunyosida,
Har kim oʻzining chiroyli ona tilidan mamnun.

## Yana qarang

* Kurd faylasuflari roʻyxati

## Manbalar
Abu al-Abbos Ahmad II

**Abu al-Abbos Ahmad II** (; 1370–1394) – Ifriqiyaning Hafsiy xalifasi. Mariniylar hukmdori Abu Inon Faris boshchiligidagi qoʼshinning Ifriqiyaga bostirib kirishi ortidan yuzaga kelgan notinchlik davridan soʻng Hafsiylar saltanatini toʻliq hokimiyatga qaytargan.

## Hayoti
Abu al-Abbos Ahmad II Qusantina, keyinchalik Qusantina va Bejaïa amiri boʼlgan. Abu Yahyo Abu Bakr II ning oʼgʼli Abu Abdulloh Muhammadning oʻgʻli.

1350-yilga kelib, Qusantina Tunisdagi xalifaga boʻysunmasdan deyarli mustaqil harakat qila boshlagan edi. 1351-yildan 1356-yilgacha Ahmad Tunisdagi Hafsiylar sulolasi bilan kurash olib bordi. 1356-yilda Mariniylar sultoni Abu Inon Faris undan hududlarini tortib oldi, ammo 1357-yilda sulton Marokashga qaytib ketdi va Ahmad oʻz mulklarini qaytarib oldi.

1366-yilda Ahmad oʻz amakivachchasi Abu Zakariyo Yahyoning oʻgʻli Abu Abdulloh ibn Abu Zakariyoning qoʼl ostidagi Bejaia hududini bosib oldi.

1370-yilda u hozirgi Tunis hududini osonlik bilan egallab, xalifa Xolid II ni taxtdan agʻdardi va natijada yangi hukmdor deb eʼlon qilindi. Uning taxtga chiqishi bilan qoʼllanilgan ilk choralaridan biri 1371-yilda yuz bergan badaviylar qoʻzgʻolonini bostirish va dehqonlar hayotini yengillashtirishga qaratildi.

1371-yildan 1381-yilgacha Ahmad II asta-sekin Ifriqiyaning janubiy va janubi-sharqiy qismlarida hokimiyatni tiklab bordi va nihoyat Zab mintaqasini ham zabt etdi. 1381-yildan soʻng u janubdagi hokimiyatni mustahkamlash, mahalliy amirliklarning tiklanishining oldini olish bilan shugʻullandi. Mariniylar va Abdulvadiylar oʻrtasidagi raqobat va ularning oʻzaro kurashlari tufayli Hafsiylar mulkining gʻarbiy chegarasi barqaror saqlanib qoldi.

Ahmad II uchun yana bir muammo Tunis qirgʻogʻidagi qaroqchi bazalariga qarshi kurashayotgan nasroniy davlatlar bilan munosabatlari edi. 1383-yilda aragonliklar Djerbani egalladilar. 1390-yil 20-iyulda esa Jenoaliklar, fransuz va ingliz ritsarlari (Louis II boshchiligida) Mahdia shahridagi qaroqchilar markaziga hujum uyushtirdilar. Shahar 20-sentyabrgacha qarshilik koʻrsatdi, ammo oxir-oqibat qamalchilar chekinishga majbur boʻlishdi. Shu vaqtdan boshlab, qaroqchilarning jasorati yanada kuchaydi, ammo Hafsiylar bilan Italiya davlatlari oʻrtasidagi munosabatlar yaxshilandi. 1392-yilda aragonliklar Djerbani yoʻqotdilar.

Ahmad II 1394-yilda vafot etdi. Uning oʻrniga esa oʻgʻli Abu Faris Abdulaziz al-Mutavakkil taxtga oʻtirdi.

## Adabiyotlar

* Abun-Nasr, Jamil M. Islom davridagi Magrib tarixi. Kembridj universiteti nashriyotlari, 1987. – Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2004-yil 25-iyuldagi 264-sonli
*
Gʻulomali Raisuzzakirin

**Gʻulomali Raisuzzakirin Dehboniy** () *Raisuzzakirin* nomi bilan mashhur (1939-yil 31-mart – 2021-yil 23-sentyabr) – eronlik yozuvchi, antropolog, shoir va xonanda edi. U oʻzining Sistoniy sheʼrlari bilan mashhur boʻlib, asosan zamonaviy Sistoniy sheʼriyatining otasi hisoblanadi.

## Manbalar
Taqi Rafat

**Mirzo Tagʻi Xon Rafat** (; 1989–1920) – Ogʻa Muhammad Tabriziyning oʻgʻli edi. U Istanbulda tahsil olgan va Birinchi jahon urushi davrida Tabrizga qaytib, litseyda fransuz tilidan dars bergan. U fors tilida, shuningdek, turk va fransuz tillarida ham sheʼr yozgan modernist shoir edi. Siyosiy jihatdan u Muhammad Xiyoboniyning izdoshi boʻlib, uning *Tajaddod* („Zamonaviylik“) gazetasini va *[[Ozodiston]]* jurnalini tahrir qilgan, ular Ozarbayjon Demokratik partiyasi aʼzolari edi. Xiyoboniy harakati qonli ravishda bostirilgach, Rafat Tabriz yaqinidagi kichik bir qishloqda oʻz joniga qasd qilgan.

Uning Malikushshuaro Bahor bilan boʻlgan bahslari mashhur. Bahor anʼanaviy usulda ijod qiluvchi shoir edi. Rafat esa, Eron adabiyotidagi eski uslublarni tanqid qilgan va fors adabiyoti, ayniqsa sheʼriyatning mohiyatini inqilob qilish uchun ham shakl, ham mazmun islohotlarini ilgari surgan islohotchi va oʻtkir tilli shaxs edi.

## Yana qarang
* Ismoil Amirxiziy

## Manbalar

## Adabiyot
* 
*
Shirdilik Say Baba

**Shirdilik Say Baba** (; **Shirdi Say Baba** nomi bilan ham tanilgan) — avliyo deb hisoblangan hind maʼnaviy ustozi. Hayoti davomida ham, undan keyin ham hindu va musulmon dindorlar tomonidan hurmatga sazovor boʻlgan.

## Manbalar
Alirizo Rajoiy

**Alirizo Rajoiy** () – eronlik jurnalist. U Eronning Milliy-diniy ittifoqi aʼzolaridan biri hisoblanadi. U 2000-yilda boʻlib oʻtgan Eron parlamenti oltinchi saylovida Tehron aholisi tomonidan parlament aʼzoligiga saylangan, biroq, Vasiylik kengashi tomonidan yuz minglab ovozlarni qayta sanab chiqish va bekor qilishdan soʻng, u Majlisga kirish imkoniyatiga ega boʻlmadi. 2003-yilda Eronning mahalliy saylovlarida u Tehron Islom shahar kengashida 21-oʻrinni egalladi va muvaqqat aʼzo sifatida saylandi, ammo hech qachon bu lavozimda faoliyat yuritmagan.

## Manbalar