Leonid Smetannikov

**Leonid Anatolyevich Smetannikov** (1943-yil 12-avgust Chelyabinsk viloyati) – sovet va rus opera xonanadasi, oʻqituvchi. SSSR xalq artisti (1987). M. I. Glinka nomidagi RSFSR Davlat mukofoti laureati (1982-yil).

## Biografiyasi
1943-yil 12-avgustda Chelyabinsk viloyati, Nagaybak tumani, Ferchampenoise qishlogʻida tavallud topgan.

Leonidning otasi – Smetannikov Anatoliy Pavlovich (1916 – 2002). Onasi – Smetannikova Yelena Ivanovna (1919 —1994).

U bolaligini onasi bilan urush paytida evakuatsiya qilingan Janubiy Uralda oʻtkazgan. Ogʻir yaralangandan keyin otasi ham u yerga kelgan. Urush tugagandan soʻng, oila Ukrainaga, Dnepropetrovsk viloyati , Dneprodzerjinskga koʻchib oʻtishgan.

1957-yilda oʻrta maktabning yettinchi sinfini tugatib, sanoat texnikumiga oʻqishga kirgan. 1961-yilda oʻqishni tamomlab, Dnepr metallurgiya zavodiga oʻqishga kirgan va zavodda elektrotexnik boʻlib ishlagan.

Boʻlajak xonanda oʻzi haqida: „Men bolaligimdan – bogʻchada ham, maktabda ham qoʻshiq kuylaganman va hamma joyda qoʻshiqchi boʻlganman“ deb eslab oʻtgan.

1962-yilda Dnepropetrovsk musiqa kollejiga (hozirgi M. Glinka nomidagi Dnepropetrovsk musiqa akademiyasi) oʻqishga kirgan. Oilasiga moddiy yordam berish maqsadida Talabalar madaniyat saroyida radio boshlovchi boʻlib faoliyat yuritgan. 1966-yilda kollejni tamomlab, L. V. Sobinov nomidagi Saratov konservatoriyasiga oʻqishga kirgan.

1968-yil 8-dekabrda Leonid N. G. Chernishevskiy nomidagi Saratov opera va balet teatrida ishlash uchun taklif olgan. Leonid u yerda opera solisti boʻlib ishlagan.

Ikki yarim yil davomida u koʻplab kichik va katta rollarniijro etgan.

1969 — 2009-yillar orasida Saratov akademik opera va balet teatri bilan birgalikda Rossiya shaharlari va xorijda gastrollarda ishtirok etgan.

U doimiy ravishda kontsertlarda qatnashgan. Buning samarasi oʻlaroq toʻrtinchi kurs talabasi boʻlganida yakkaxon konsert berish huquqini qoʻlga kiritgan. Konsertlaridan birinchisi 1970-yil bahorida boʻlib oʻtgan ariyalar, romanslar va qoʻshiqlarni oʻz ichiga olgan. 1971-yil bahorida u opera teatrining eng yaxshi rassomlari bilan birgalikda Markaziy televideniyeda bir nechta rollarni ijro etgan. Repertuarda rus, sovet va xorijiy bastakorlarning 300 dan ortiq romanslari va qoʻshiqlari mavjud.

U L. V. Leshchenko bilan birga D. F. Tuxmanov va V. G. Xaritonovning „Den Pobedi“ qoʻshigʻining ilk ijrochilari boʻlishgan. Ular bu qoʻshiqni 1975-yil 9-may arafasida „Goliboy Ogonyok“ dasturida ijro etishgan. 1977-yilda L. V. Sobinov nomidagi Saratov konservatoriyasining yakkaxon xonandalik boʻlimiga oʻqituvchi sifatida ishga taklif qilingan. 1989-yildan boshlab Akademik xonandalik kafedrasi professori sifatida faoliyat yurita boshlagan.

2008-yil 12 dekabrda Leonid Smetannikov Xalqaro Ijod Akademiyasining toʻliq aʼzosi akademigi etib saylangan. 2008-yil 12 dekabrda u Xalqaro Ijod Akademiyasining toʻliq aʼzosi akademigi etib saylangan.
## Shahsiy hayoti

* Birinchi xotini – Viktoriya Sergeyevna Muxina. Ular Dnepropetrovskda, musiqa maktabida uchrashishgan.
** Farzandlari – Stas.
* Ikkinchi xotini – opera xonandasi Zinaida Ivanovna. Er-xotin Saratovda Stolypin prospektida istiqomat qilishadi.
## Mukofotlari
* Qoraqalpogʻiston Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasida xizmat koʻrsatgan artist (1974)
* RSFSRda xizmat koʻrsatgan artist (1976)
* RSFSR xalq artisti (1979)
* SSSR xalq artisti (1987)
* M. I. Glinka nomidagi RSFSR Davlat mukofoti lauerati (1982)
* „Hurmat Belgisi“ ordeni (1980-yil 14-noyabr)
* "Doʻstlik" ordeni (2000-yil 5-iyun)
* Rossiya Federatsiyasi Prezidentining Faxriy yorlig'i (2019-yil 24-oktyabr)
* III darajali Avliyo Serafim Sarov ordeni (ROC, 2005)
* Saratov viloyati gubernatori faxriy nishoni (2018)
* Saratov faxriy fuqarosi (1999)

## Manbalar