open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Powershell

**PowerShell** — Microsoft — ning vazifalarni avtomatlashtirish va konfiguratsiyani boshqarish dasturi boʻlib, u buyruq satri qobigʻi va tegishli skript tilidan iborat. Dastlab faqat Windows komponenti, Windows PowerShell nomi bilan tanilgan, u 2016-yil 18-avgustda PowerShell Core -ning joriy etilishi bilan ochiq manbali va oʻzaro platformalarga aylantirildi. Birinchisi .NET Framework , ikkinchisi .NET Core ga asoslangan.

PowerShell-da maʼmuriy vazifalar odatda maʼlum bir operatsiyani amalga oshiradigan.NET sinflari boʻlgan cmdletlar (talaffuz qilingan buyruq- letlar) orqali amalga oshiriladi. Ular turli xil maʼlumotlar omboridagi maʼlumotlarga kirish orqali ishlaydi, masalan, fayl tizimi yoki Windows roʻyxatga olish kitobi PowerShell-ga provayderlar orqali taqdim etiladi. Uchinchi tomon ishlab chiquvchilari PowerShell-ga cmdletlar va provayderlarni qoʻshishlari mumkin. Cmdletlar skriptlar tomonidan ishlatilishi mumkin, ular oʻz navbatida modullarga toʻplanishi mumkin. Cmdlet lar.NET API bilan tandemda ishlaydi.

PowerShell-ning .NET Remoting, WS-Management , CIM va SSH -ni qoʻllab-quvvatlashi maʼmurlarga mahalliy Windows tizimlarida maʼmuriy vazifalarni bajarishga imkon beradi. PowerShell ish vaqti boshqa ilovalar ichiga oʻrnatilishi mumkin boʻlgan hosting API-ni taqdim etadi. Ushbu ilovalar keyinchalik PowerShell funksiyasidan maʼlum operatsiyalarni, jumladan grafik interfeys orqali taʼsir koʻrsatadigan operatsiyalarni amalga oshirish uchun foydalanishi mumkin. Ushbu imkoniyat Microsoft Exchange Server 2007 tomonidan PowerShell cmdletlari va provayderlari sifatida boshqaruv funksiyalarini ochish va kerakli cmdletlarni chaqiruvchi PowerShell xostlari sifatida grafik boshqaruv vositalarini amalga oshirish uchun ishlatilgan. Boshqa Microsoft ilovalari, shu jumladan Microsoft SQL Server 2008 ham PowerShell cmdletlari orqali boshqaruv interfeysini namoyish etadi.

PowerShell oʻzining keng koʻlamli, konsolga asoslangan yordamini (Unix qobiqlaridagi sahifalariga oʻxshash) oʻz ichiga oladi.

## Manbalar
Janob Bean (personaj)

**Janob Bean** () — xuddi shu nomdagi teleserialda va bir nechta filmlarda Rowan Atkinson tomonidan yaratilgan va tasvirlangan qahramon. Janob Bean bir qator videooʻyinlar, veb-roliklar va reklama roliklarining bosh qahramoni ham boʻlgan. U oʻzining deyarli oʻzgarmagan libosi — jigarrang tvid pidjak va yupqa qizil galstuki bilan tanilgan. Janob Bean kamgap, qahramon atrofidagi yumor uning atrof-muhit bilan oʻzaro munosabatiga asoslanadi.

## Shaxsiyati
Janob Bean — kundalik muammolarni tentaknamo tarzda hal qiladigan bolalarga xos bachkana odam. Uning qiyinchiliklarga (koʻpincha oʻzi yaratgan) bemaʼni yechimidan, asosan, barcha yumor kelib chiqadi. U kamdan-kam gapiradi va gapirganda, odatda past ovozda bir nechta soʻzlarni gʻoʻldiraydi. Janob Bean suzish, televizor koʻrish, taʼmirlash, cherkovga borish va boshqalar kabi oddiy ishlar bilan shugʻullanayotganda kulgili vaziyatlarga tushib qoladi.

## Paydo boʻlishi
Beanning personaji birinchi marta 1990-yildan 1995-yilgacha namoyish etilgan Britaniyaning "Janob Bean" teleserialida taqdim etilgan. Teleserial juda mashhur boʻldi va bir qator nufuzli mukofotlarga sazovor boʻldi. Ular orasida 1991-yilda („Eng yaxshi koʻngilochar dastur“ uchun) va 1992-yilda („Eng yaxshi komediya (dastur yoki serial)“ uchun) BAFTA mukofotlari bor.

1997-yilda tanqidchilardan turli xil sharhlar olgan „Janob Bean“ badiiy filmi chiqdi (). 2002-yildan hozirgi kungacha Rowan Atkinson xuddi shu nomdagi animatsion serialda oʻz personajini ovozlashtirib kelmoqda. Atkinson qahramoni haqidagi ikkinchi badiiy film, shuningdek, tanqidchilarni birinchi bor ikkita lagerga boʻlgan „Janob Bean taʼtilda“ () 2007-yilda ekran yuziga chiqdi.

Keyinchalik, „Janob Bean“ ning televizion va film versiyalari boshqa chiqarilmadi, ammo Janob Beanning rasmiy youtube kanalida — vaqti-vaqti bilan va muntazam ravishda yangi musiqiy, shuningdek, janob Beanning amaliy video hikoyalari nashr etiladi. Bunda Rowan Atkinson endilikda Janob Beanning yangi ijrolarida — qoʻshiq aytadi va raqsga tushadi, shuningdek, oʻz qoʻllari bilan amaliy „asarlar“ yaratadi: masalan, u pitsa pishiradi (rasmiy kanalda video hikoya). Shunisi eʼtiborga loyiqki, 2021-yil yanvar holatiga koʻra, Janob Beanning asosiy kanalida 25 000 000 dan ortiq obunachisi bor va (Janob Beanning klassik kanali) qoʻshimcha kanalida deyarli 7 000 000 obunachilari bor.

## Manbalar
Himoya ip

**Himoya ipi** qogʻoz banknotlar va hujjatlarni qalbakilashtirishdan himoya qiluvchi elementlardan biridir. Bu eni 1&nbsp;mm va undan ortiq boʻlgan banknotga kiritilgan yupqa chiziq (polimer, metall va boshqalardan qilingan). Birinchi marta 1940-yilda bir funt sterling nominalidagi banknotada himoya ipidan foydalanilgan. 2018-yilga kelib u dunyoning aksariyat mamlakatlari banknotlarining ajralmas qismi hisoblanadi. Pul soxtalashtiruvchilar qalinlikda yashiringan yoki tashqarida chiqib turadigan xavfsizlik iplarini yetarlicha sifat bilan qalbaki qilishni oʻrgandilar. Shu munosabat bilan 2010-yildan boshlab yanada murakkab texnologiyalardan foydalangan holda banknotalar muomalaga chiqarila boshlandi. Shunday qilib, yuz AQSh dollaridagi himoya ipi mikrolinzalar tizimi boʻlib, rus banknotlarida u golografik tasvirlar majmuasini oʻz ichiga oladi.

## Tarixi
1829-yilda birinchi qogʻoz fabrikalarining tashkilotchisi   Angliyada himoya iplari bilan qogʻoz ishlab chiqarish texnologiyasini patentladi. Ip ishlab chiqarilgan material ipak edi. Himoya ipak iplari boʻlgan qogʻoz, tarixda birinchi Black Penny pochta markalarini tayyorlash uchun ishlatilganligi sababli ham mashhur boʻldi. 1867-yilda Qoʻshma Shtatlarda himoya iplari bilan qogʻoz ishlab chiqarish uchun patent berildi.

Zamonaviy ommaviy muomaladagi banknotlarda texnologiya birinchi marta 1940-yilda inglizlar tomonidan qoʻllangan. Bu nafaqat inglizlar oʻz funtlarini qalbakilashtirishdan himoya qilish zarurati bilan bogʻliq edi, chunki fashistlar Germaniyasida mutaxassislarning butun guruhi jiddiy ishlagan. Yangilik keng tarqaldi. Qoʻshma Shtatlarda ular 1990-yillarning boshlarida qoʻllanila boshlandi. 2007-yilga kelib chiqarilgan banknotlarning 80% ga yaqinida xavfsizlik iplari mavjud.
## Manbalar
Missis Norris

**Missis Norris** () ― *[[Harry Potter]]* haqidagi turkum romanlarning qahramoni, Hogwartsning xoʻjalik xodimi Argus Filchga tegishli mushuk.

Uning ismi J. K. Rowling tomonidan Jane Austenning „Mensfild bogʻi“dan olingan boʻlib, unda Norris xonim oʻzining yosh jiyanlarini kuzatib turadigan gʻayrioddiy, bechora beva ayoldir. Rowling Filch mushugining Jane Austen qahramoni bilan oʻxshashligini aniq koʻrsatib bergan.

Missis Norrising xarakteri uning xoʻjayini Argus Filchniki kabi jirkanchlidir va bu uni Hogwartsdagi boshqalardan yoqimsiz tarzda ajratib turadi. Xususan, u sehrgarlik maktabi oʻquvchilari tomonidan koʻrilgan tartib-intizomning buzilishi haqida xoʻjayiniga xabar beradi. Missis Norrisning antipodining bir turi Krukshanks — Hermione Grangerning mushugi.

Aksariyat romanlarning juda kuchli detektiv komponentga ega boʻlgan seriyalarida (ayniqsa, „Harry Potter va maxfiy hujra“ romani) Missis Norris, shuningdek, uning egasi Filch, Pivz kabi kitob qahramonlari va qandaydir darajada Severus Sneyp (garchi bu obrazda koʻpincha — beixtiyor) kitob bosh qahramonlariga haqiqatni oʻrnatishga va adolatni tiklashga toʻsqinlik qiladigan „toʻsib qoʻyuvchi xarakter“ rolini oʻynaydi. Argus Filchning oʻz mushugiga boʻlgan mehr-muhabbati unga qandaydir ayollik baxsh etadi.

Aynan Missis Norrisning toshqotishi „Garri Potter va sirlar xonasi“ romanidagi Hogwarts devorlari ichida Voldemort kuchlarining uygʻonganligini koʻrsatgan birinchi namoyon boʻldi va u „Harry Potter va Alanga kubogi“ roman yakunida oʻzining eng yuqori choʻqqisiga chiqadi.

''Harry Potter'' filmlarida Missis Norrisni bir nechta Meyn-kun mushuklari oʻynagan (ulardan birining laqabi Pebbles), ularning vakillari oddiy uy mushuklariga qaraganda sezilarli darajada kattaroqdir. Shunday qilib, Buyuk Britaniyaning Ueykfild shahrida yashovchi fuqaro ushbu filmlar taʼsirida meyn-kun zotdagi Ludo mushukchasini boqib olgan va u 2016-yilda tirik mushuklar orasida burnidan dumining uchigacha maksimal uzunlikka (119 sm) ega boʻlib Ginnesning rekordlar kitobiga kiritilgan.

## Manbalar

## Havolalar
* Mrs. Norris Harry Potter Wiki saytida
Menekey

**Menekey** () — qadimgi yunon mifologiyasidagi qahramon. Fivalik, Penfeyning nabirasi. Kreont va Iokastaning otasi. Gigin tomonidan berilgan taxminga koʻra, aynan u, Tiresiyning soʻzlariga asoslanib, Edipning nikohi tufayli Fivada hosil yetishmovchiligiga uchraganida, oʻzini shahar devoridan tashlagan; yoki Fiva oʻlatga duchor boʻlgan. Menekey (Kreontning oʻgʻli) afsonasining yana bir versiyasiga qarang.
## Manbalar
Megapenf

**Megapenf** () ― Qadimgi yunon mifologiyasining qahramoni. Pret va Sfenebeyaning oʻgʻli. Argos shohi Persey u bilan shohligini almashdi. Boshqalarga koʻra, Anaksagor va Ifianiraning otasi. Otasining oʻlimi uchun qasos olish uchun Perseyni oʻldirdi. Linkeyning oʻlimi uchun qasos olgan Abant tomonidan oʻldirilgan.

## Manbalar



## Adabiyotlar

*
Megera

**Megera** (, „hasadgoʻy“) — qadimgi yunon mifologiyasida uchta Eriniyaning ― aybdorlarni taʼqib qilib, ularni aqldan ozdiruvchi, qonli adovat maʼbudalarining eng dahshatlisi. Ereb va Nyuktaning qizi (yoki Tun va Tartarning qizi yoki Uran axtalash paytida oqayotgan qon tomchilaridan tugʻilgan). Rimlik Furina (furii) ga mos keladi.

Hasad va gʻazabning timsoli. U sochining oʻrnida ilonlari bor, oʻtkir tishlari va qoʻlida qamchi bilan dahshatli ayol sifatida tasvirlangan.

Majoziy maʼnoda — yovuz va janjalkash ayol (faqatgina oʻzbek tilida emas, balki, misol uchun, , ). Megera Brajnik kapalagi va (464) Megera asteroidi uning nomi bilan atalgan.

## Manbalar
Megarey

**Megarey** (, tom maʼnoda „Megara aholisi yoki yashovchisi“) ― Gippomenning oʻgʻli. Minosga qarshi urushda Nisga yordam berish uchun Onhestdan Megaraga kelgan, ammo Minos tomonidan oʻldirilgan. Boshqalarning fikriga koʻra, u Poseydonning oʻgʻli jangda halok boʻlgan va dafn etilgan, undan shahar „Megara“ deb nomlangan. Yoki Poseydon va Enopaning oʻgʻli. Boshqa taxminga koʻra, Apollonning oʻgʻli.

Megara versiyasiga koʻra, Kritliklar bilan urush boʻlmagan va Megarey Nisning qizi Ifinoyaga uylangan va uning hokimiyatini meros qilib olgan. Uning oʻgʻillari Evipp va Timalk, qizi Pirgo va kuyovi Alkafoy; yoki Alkafoy ham oʻgʻli boʻlgan.

## Manbalar
Medey

**Medey** () yoki **Med** () — qadimgi yunon mifologiyasidagi qahramon.

Dastlabki versiyaga koʻra, Yason va Medeyaning oʻgʻli, Xiron uni boqgan. Keyinchalik keng tarqalgan versiyaga koʻra, Egey va Medeyaning oʻgʻli.

U onasi bilan Afinadan haydalgan, kolxiyaliklarga tomonga ketishgan. U koʻplab varvarlarga ustidan gʻalaba qozondi va oʻzi bosib olgan mamlakatni Midiya deb atadi. Hindlarga qarshi yurish paytida vafot etdi. U Ekbatana yoki Midiya shahri va Midiya shohligiga asos solgan.

Boshqa mualliflarning fikriga koʻra, Medeyaning oʻgʻli va Osiyo qirollaridan biri, u qirol hokimiyatini meros qilib olgan. Yoki u Etaning ukasi Persni oʻldirgan va saltanatini egallab olib, uni Midiya deb nomlagan. Yasonning ziyoratgohlari Armaniston va Midiyaning koʻp joylarida koʻrsatilgan.

Pakuvianing „Asal“ tragediyasi qahramoni (nomaʼlum yunon tragediyasining qayta ishlangani).

## Muvofiqligi
Ibtido kitobida Midiyaning asoschisi Iafetning oʻgʻli, Maday esga olinadi.

## Manbalar
Chaynov mushagi

Inson anatomiyasida **chaynov mushagi (musculus masseter)**  chaynash mushaklaridan biridir. Faqat sutemizuvchilarda uchraydi, ayniqsa oʻtxoʻr hayvonlarda oʻsimlik moddalarini chaynashini osonlashtiradi. Chaynashning eng aniq mushaklari chaynov mushagidir, chunki u eng yuzaki va eng kuchlilaridan biridir.

## Tuzilishi
Chaynov mushagi qalin, biroz toʻrtburchak mushak boʻlib, ikki boshdan iborat, yuzaki va chuqur.

### Yuzaki bosh
Yuzaki bosh, qanchalik katta boʻlsa, yonoq suyagining chakka oʻsigʻidan vayonoq ravogʻining pastki chegarasining oldingi uchdan ikki qismidan qalin,pay aponevrozdan kelib chiqadi. Uning tolalari pastki va orqa tomondan oʻtib, pastki jagʻning burchagiga va pastki jagʻ suyagining tashqi yuzasining pastki yarmiga kiritiladi.

### Chuqur bosh
Eng chuqur boshi ancha kichikroq va tuzilishida mushaklari koʻproq. Pastki chegaraning orqa uchdan bir qismidan va yonoq ravogʻining butun medial yuzasidan kelib chiqadi. Uning tolalari pastga va oldinga oʻtib, pastki jagʻning tojsimon oʻsigʻi kabi yuqori shoxning yuqori yarmiga kiritiladi. Mushakning chuqur boshi qisman, old tomondan, yuzaki qism bilan yashiringan. Orqa tomonda quloqoldi soʻlak bezi bilan qoplangan.

## Funksiya
Butun mushakning ikki tomonlama qisqarishi paytida mushakning harakati pastki jagni koʻtarib, pastki jagʻni koʻtarishdan iborat. Psstki jagʻning koʻtarilishi jagʻlarning yopilishi paytida sodir boʻladi. Chaynov mushagi medial qanotsimon mushak bilan parallel, lekin u kuchliroq.

## Qoʻshimcha rasmlar

Fayl:Illu_head_neck_muscle.jpg|Bosh va bo'yin muskullari.
Fayl: Gray1024.png|O'ng tarafdagi so'lak bezlarini ko'rsatadigan parchalanish (markazda masseter ko'rinadi)
Fayl:Gray137.png|Chap temporal suyak, tashqi yuzasi
Fayl:Gray141.png|Chap temporal suyak, pastki yuzasi
Fayl:Gray166.png|Chap zigomatik suyak, temporal sirt
Fayl:Gray176.png|Mandibula, tashqi yuzasi, yon ko'rinishi
Fayl:Gray508.png|Yuz va bosh terisi arteriyalari.
Fayl:Gray557.png|Bosh va bo'yin tomirlari.
Fayl:Gray781.png|Uch fasial nervning mandibulyar bo'linishi.
Fayl:Slide10por.JPG|Masseter mushak. Chuqur dissektsiya. Mumiyalash jarayoni.


## Yana qarang

* Yonoq-chaynov tizimi

## Manba
Dasturiy ta'minot sifat tamoillari

**Dasturiy taʼminot sifat tamoillari** quyidagilardan tashkil topgan

;Funktsionallik (Functionality)
Dasturiy taʼminotdan foydalanishning belgilangan shartlar asosida, foydalanuvchining belgilangan va kutilgan ehtiyojlariga mos keladigan muammolarni echish qobiliyati bilan belgilanadi. Ushbu xususiyat dasturiy taʼminotning toʻgʻri va aniq ishlashini, birgalikda ishlashini, sanoat standartlariga javob berishini va ruxsatsiz kirishdan himoyalanganligini taʼminlash uchun javobgardir.
;Ishonchlilik (Reliability)
Dasturiy taʼminotning belgilangan muddat yoki belgilangan miqdordagi operatsiyalar davomida belgilangan shartlarda talab qilingan vazifalarni bajarishi. Ushbu xarakteristikaning atributlari — butun tizimning toʻliqligi va yaxlitligi, ishdagi nosozliklarni mustaqil ravishda va toʻgʻri tiklash qobiliyati, xatolarga bardoshlik.
;Qulaylik(Usability) 
Dasturiy taʼminotni oson tushunish, oʻrganish, ishlatish va foydalanuvchi uchun qulay foydalanish imkoniyati.
;Samaradorlik (Efficiency) 
Dasturiy taʼminotning ajratilgan resurslarga, vaqtga va boshqa belgilangan shartlarga muvofiq talab qilinadigan darajada ishlashni taʼminlash imkoniyati.
;Xizmat qilish(Maintainability)
Dasturiy taʼminotni tahlil qilish, sinovdan oʻtkazish, nuqsonlarni tuzatish, yangi talablarga javob berish, texnik xizmat koʻrsatishni osonlashtirish va mavjud muhitga moslashish uchun oʻzgartirish.
;Portativlik 
Dasturiy taʼminotni bir muhitdan (dasturiy taʼminot / apparat) boshqasiga koʻchirish qulayligi nuqtai nazaridan tavsiflaydi
.

## Manbalar
Megara

**Megara** () — qadimgi yunon mifologiyasidagi qahramon.

Fiva shohi Kreontning toʻngʻich qizi, Geraklning xotini. Terimax, Kreontiada va Deykunt ning, boshqa manbalariga koʻra, Terimax va Ofitning onasi (Alkidlarga qarang). Gerakl Gera tomonidan aqldan ozdirilishi tufayli Ifiklning ikki bolasi bilan birga va ularni Yevrisfeyning bolalari deb oʻylab oʻldiradi.

Gerakl bolalarining qabri Fivada joylashgan, Stesixor va Paniasid bu haqda yozgan.

Yevripidga koʻra, Gerakl Megarani ham oʻldirgan, boshqa manbalarga koʻra, uni Iolayga xotin qilib bergan. Oʻsha paytda Megara 33 yoshda, u esa 16 yoshda edi.

Delfidagi Polignotning rasmi Aidda tasvirlangan. Yevripidning „Gerakl“ va Senekaning „Aqldan ozgan Gerakl“ tragediyalarining qahramoni.

## Kinoda Megara

* „Gerakl“ peplumida Megara rolini Irina Sheyk oʻynadi.
* „Bir vaqtlar ertakda“ Amerika teleserialining 5-mavsumida Megara rolini Keysi Rohl ijro etgan.
## Manbalar
B. E. Paton byusti

**B. E. Paton byusti** — Kiyevdagi bir umrlik byust, metallurgiya va metall texnologiyasi sohasidagi sovet va ukrainalik olim, texnika fanlari doktori, professor B. E. Paton sharafiga oʻrnatilgan. 1962-yildan — Ukraina Milliy Fanlar akademiyasining prezidenti. 1953-yildan — E.O. Paton nomidagi Elektr payvandlash instituti direktori.

SSSR Fanlar akademiyasi akademigi (1962; muxbir aʼzosi 1951), Rossiya muhandislik akademiyasining va Xalqaro muhandislik akademiyasining faxriy prezidenti. Ikki karra Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1969, 1978). Ukraina Qahramoni (1998). SSSRda xizmat koʻrsatgan ixtirochi (1983). Lenin mukofoti laureati (1957), uchinchi darajali Stalin mukofoti (1950), SSSR Vazirlar Kengashi mukofoti va Ukrainaning ikkita Davlat mukofoti (1970, 2004). 1962-1989-yillarda SSSR Oliy Kengashi deputati, 1963-1980-yillarda Ukraina SSR Oliy Kengashi Prezidiumi aʼzosi, 1966-1991-yillarda KPSS Markaziy Qoʻmitasi aʼzosi, Fanlar akademiyalari xalqaro assotsiatsiyasi prezidenti, Rim klubining faxriy aʼzosi, Kiyev (1998) va Mariupol (1998) shaharlarining faxriy fuqarosi.

Sovet qonunlariga koʻra, ikki marta Sotsialistik Mehnat Qahramoni sifatida B. E. Paton oʻz vatanida — Kiyev shahrida bir umrlik byust bilan taqdirlangan. B. Paton — bu tarzda abadiylashtirilgan Kiyevning yagona fuqarosi.

Ukraina Milliy Fanlar Akademiyasi Fanlar akademiyasi binosi oldida Bogdan Xmelnitskiy koʻchasi, 15-uyda oʻrnatilgan.

Byust — bronza, granit; haykaltarosh A.P. Skoblikov, meʼmor. I. N. va A. I. Sedak, 1982-yilda ochilgan.

Byustdagi yozuv:

"Sotsialistik Mehnat Qahramoni, akademik Paton Boris Evgenievich Sovet ilm-fanini rivojlantirishdagi ajoyib xizmatlari uchun SSSR Oliy Soveti Prezidiumining 1978-yil 24-noyabrdagi farmoni bilan Lenin ordeni va ikkinchi Oltin medal „Oʻroq va bolgʻa“ bilan taqdirlangan.

## Qiziqarli
Bu haqda akademikning oʻzi tabassum bilan gapirdi:"Xudoga shukur, bu yodgorlik emas, balki mamlakat hukumati farmoni bilan har ikki karra Sotsialistik Mehnat Qahramoni vatanida oʻrnatilgan byustdir."

„Xudoga shukur, bu yodgorlik emas, balki mamlakat hukumati farmoni bilan har ikki karra Sotsialistik Mehnat Qahramoni vatanida oʻrnatilgan byustdir.“.

## Manbalar

## Adabiyotlar

* 
* 

## Havolalar

* Büstü B. E. Kievdagi Paton (mavjud havola)
N. F. Gamaleya byusti

**N. F. Gamaleya byusti** — sovet mikrobiologi Nikolay Gamaleyaning byusti. Yodgorlik Gertsen instituti ambulatoriyasi va Pirogov institutining biologik binosi hovlisida oʻrnatilgan boʻlib, akademik oʻlimigacha mikrobiologiya kafedrasini boshqargan. Yodgorlikning ochilishi 1956-yil 10-noyabrda boʻlib oʻtdi. Federal ahamiyatga ega boʻlgan Rossiya xalqlarining madaniy merosi obʻekti.

## Tarix
Haykal olimning bronza byusti. U granit poydevorga oʻrnatilgan boʻlib, unda oltin harflar bilan oʻyilgan: „Nikolay Fedorovich Gamaleya 1859-1949“. Biolog uch qismli kostyum kiygan, toʻliq yuzi tasvirlangan. Loyiha mualliflari haykaltaroshlar Semyon Yakovlevich Kovner, Natalya Alekseevna Maksimchenko va meʼmor Efim Vulykh edi.

## Manbalar


## Adabiyotlar

# 
# 
# 
# 
# 
# 
#
Molla Panah Vogif byusti

**Molla Panah Vogif** **byusti** — XVIII asrning mashhur ozarbayjon shoiri, siyosiy va jamoat arbobi Molla Panah Vogif sharafiga oʻrnatilgan byust. 1992-yilda Shusha shahri bosib olingandan keyin vayron qilingan. Shahar ishgʻoldan ozod qilinganidan keyin byust 2021-yilda tiklandi.

## Tarix
Haykaltarosh Hayat Abdullayeva tomonidan 1957-yilda bronzadan yasalgan Molla Panah Vogif byusti 1958-yilda Shusha shahrida shoirning qabri yodgorligi sifatida Jidir-Duzu yaqinida oʻrnatilgan. Keyinchalik, 1976-yilda byust Vogifning Shushadagi uyiga yaqinroq koʻchirildi. 1982-yilda Voqif maqbarasi ochilishiga qadar byust va uning atrofi taʼmirlanib, yodgorlik poydevori almashtirildi. 1992-yilda Shusha shahri ishgʻol qilinganda, byust, boshqa koʻplab yodgorliklar singari, buzib tashlangan va vayron qilingan.

Shahar ishgʻoldan ozod etilgach, 2021-yilda uning muallifi Xayat Abdullayevaning, asl loyihasi asosida yodgorlik qayta tiklandi va asl joyiga qaytarildi. 2021-yil 29-avgust kuni Molla Panah Vogifning, yangi byusti ochilish marosimi boʻldi.

## Surat

File:Vaqifin büstü (3).jpg
File:Molla Pənah Vaqifin büstü (3).jpg


## Yana qarang

* Voqif maqbarasi
* Xurshidbon Natavon haykali
## Manbalar
M. V. Keldish byusti

**[[Mstislav Keldish|Mstislav Vsevolodovich Keldish]] byusti** — 1978-yilda Riga shahrida, Latviya universitetining bosh binosi roʻparasida oʻrnatilgan.

Haykaltarosh Lev Bukovskiy va meʻmor Georg Bumanis tomonidan bronza va granitdan yasalgan.

Poydevorda *“Sotsialistik Mehnat Qahramoni, akademik Keldish Mstislav Vsevolodovich fan va texnikani rivojlantirishdagi, bortida odam boʻlgan dunyodagi birinchi “Vostok” kosmik kemasini yaratish va muvaffaqiyatli uchirishda qoʻshgan alohida xizmatlari uchun. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1961-yil 17-iyundagi farmoni bilan ikkinchi Oltin medal "Oʻroq va bolgʻa"* bilan taqdirlandi (latış va rus tillarida).

Poydevorning yon tomonida 1990-yillarda yoʻqolgan Qahramon Yulduzlari tasvirlangan.

Dastlab, Esplanadada (keyinchalik "Kommunardlar bogʻi" nomini olgan) inqilob va Ulugʻ Vatan urushi qahramonlari byustlari orasidan haykal oʻrnatish rejalashtirilgan edi, shuning uchun uning uslubi va hajmi boʻyicha byust. M. V. Keldish diqqatini ularga qaratdi. Biroq, komissiya qaroriga koʻra, oxirgi joy sifatida Timma koʻprigidan unchalik uzoq boʻlmagan Latviya universiteti binosi oldidagi Shahar kanalining qirgʻogʻi tanlangan. Bu yodgorlik bugungi kunda joylashgan.

## Yana qarang

* Akademik Mstislav Keldish koʻchasi (Riga)

## Manbalar

## Havolalar

* Mstislav Vsevolodovich Keldish byusti wikimapia.org saytida
Karim Sutyushev byusti

**Karim Sutyushev byusti** — Petropavlovskdagi inqilobchi, birinchi bolshevik Karim Raximovich Sutyushev (1885-1918) byusti. 1975-yilda Petropavlovsk koʻchasida oʻrnatilgan, shuningdek, uning nomi bilan atalgan.

Karim Sutyushev 1905-1907-yillardagi birinchi rus inqilobi, 1917-yil fevral va oktabr inqiloblari yillarida mintaqadagi voqealarning faol ishtirokchisi edi.

Byust badiiy fondning Leningrad filiali tomonidan, marmar bilan qoplangan poydevorga oʻrnatilgan kulrang granitdan yasalgan. Yodgorlikning umumiy balandligi 3,25 metrni tashkil qiladi. Plitada shunday yozuv bor: "*Shahardagi birinchi bolshevikka. Karim Sutyushev. 1888-1918* ".

2010-yilda Shimoliy Qozogʻiston viloyatining mahalliy tarix va madaniyat yodgorliklari davlat roʻyxatiga kiritilgan.

## Manbalar

## Adabiyotlar

* Shimoliy Qozogʻiston viloyati. Entsiklopediya. Olmaota, 2004-yil, 1-bet. 523.
* Qozogʻiston Respublikasining tarix va madaniyat yodgorliklari kodeksi. Shimoliy Qozogʻiston viloyati. — Olmaota: Aruna, 2007. — 495 b. — 74-bet
* Karim Suteshev haqida maʼlumot (mavjud havola)
I. S. Turgenev byusti - Oryol

**Yodgorlik I.** **S.** **Turgenev** —  rus yozuvchisi, rus adabiyoti klassikasi I. S. Turgenev byusti,  Oryol shahridagi Olijanob uyasi parkida joylashgan.

## Tavsif
Hozir (2020-yil) Orel shahrida buyuk rus yozuvchisi-orlovit I. S.Turgenev sharafiga toʻrtta yodgorlik oʻrnatildi. Ulardan biri Oryol shahrining tarixiy markazida, shahar adabiy-madaniy qoʻriqxonasi hududida, Orlik daryosi boʻyida joylashgan “Olijanob uya” goʻzal maskanida joylashgan. Yodgorlik 1968-yilda, adib tavalludining 150-yilligi munosabati bilan “Olijanob uya” bogʻini obodonlashtirish jarayonida oʻrnatilgan. Turgenev byusti va poydevori kulrang granitdan moskvalik haykaltarosh G. P. Bessarabskiy loyihasi boʻyicha qurilgan. 

I. S. Turgenev byustining birinchi ochilishi 1903-yilda bogʻda boʻlib oʻtdi, bu M. M. Antokolskiyning asl asari nusxasi edi (byust 1880-yilda yaratilgan, keyinchalik yoʻqolgan). “Orlovskiy vestnik” gazetasi oʻz oʻquvchilariga ma’lum qildi: *“4-iyun kuni Tasviriy san’at ixlosmandlari jamiyati bogʻida buyuk yurtdoshimiz I.* S*.Turgenev byustining tantanali ochilish marosimi boʻlib oʻtdi"*.
## Manbalar
I. A. Bunin byusti - Oryol

**Yodgorlik I.** **A.** **Bunin** — rus yozuvchisi, adabiyot boʻyicha Nobel mukofoti laureati I. A. Bunin byusti, uning nomidagi viloyat ommaviy kutubxonasi maydoniga oʻrnatildi.

## Tavsif
Byust oq marmardan, haykaltarosh O. A. Uvarov tomonidan yasalgan. „Vatanim, men unga qaytib keldim, yolgʻiz kezishdan charchadim va uning qaygʻusida goʻzallikni va qaygʻuli goʻzallikda baxtni angladim“ yozuvi marmar poydevorga oʻyilgan. Yodgorlik 1992-yil 17-oktabrda ochilgan.

## Yana qarang

* Burgut yodgorliklari roʻyxati

## Manbalar

## Havolalar

* 
*
Dzerjinskiy byusti

**Byust F.** **E.** **Dzerjinskiy** — Salavat shahridagi Dzerjinskiy koʻchasida oʻrnatilgan Butunrossiya favqulodda komissiyasining birinchi raisi Feliks Edmundovich Dzerjinskiyga bagʻishlangan haykaltaroshlik asari.

## Tarix
F. E. Dzerjinskiy haykali 1970- yil sentabr oyida ochilgan. Yodgorlik muallifi, leningradlik haykaltarosh Aram Arutyunovich Airiyevdir.

Oʻsha yili KGBning 50-yilligi munosabati bilan Vokzalnaya koʻchasi Dzerjinskiy koʻchasi deb oʻzgartirildi.

## Tarkibi
Yodgorlik bronza byusti va granit poydevori boʻlib, yodgorlikning umumiy balandligi 4,2 m. Granit plitasidagi yozuv, „F. E. Dzerjinskiy“. Poydevor temir-betondan yasalgan, granit plitalar bilan qoplangan. Yodgorlik atrofidagi zinapoyalar, kulrang granit plitalar bilan qoplangan.

Zinapoyaning ikki tomonida, granit toshlar bilan oʻralgan gulzorlar mavjud. Yaqin atrofda ignabargli daraxtlar ekilgan, dekorativ lampalar oʻrnatilgan.

## Adabiyotlar

* F. E. Dzerjinskiy haykali / Salavat: entsiklopediya. — Ufa: GAUN RB „Bashkir entsiklopediyasi“, 2018. — 536 b.: kasal. 297-bet.
* „Sevimli shahar Salavat“, 2009, 2000 sobiq. Salavat shahrining 60 yilligiga.
* „Vybor“ gazetasi 18.12.2015-yildagi 185-son

## Manbalar

## Havolalar

* http://bashturist.ru/gallery/data/media/186/1_082.jpg
Dzerjinskiy byusti (Perm)

**Feliks Edmundovich Dzerjinskiy byusti**  — 1977-yilda Perm shahrida, Dzerjinskiy nomidagi bogʻda, uning nomidagi Dzerjinskiy tumani hududida oʻrnatilgan yodgorlik. Yodgorlik qarshisida, Lenin koʻchasining narigi tomonida tuman hokimligi binosi joylashgan.

Yodgorlik muallifi — taniqli Perm haykaltaroshi Anatoliy Aleksandrovich Uralskiy. Yodgorlik baland poydevorga oʻrnatilgan varaq bronza bilan qoplangan sement byustidir. Yodgorlikning umumiy balandligi 3,5 metrni tashkil qiladi.

Yodgorlik Perm shahri ma'muriyati balansida. Perm viloyati ijroiya qoʻmitasining 1984-yil 31-yanvardagi № 58-r-son qarori bilan u davlat muhofazasiga qabul qilingan va Perm viloyati gubernatorining 2000-yil 5-dekabrdagi 713-r-son buyrugʻi bilan u, mahalliy (mintaqaviy) ahamiyatga ega, Perm viloyati monumental sanʻati yodgorliklarining davlat roʻyxatiga kiritilgan.

## Yana qarang

* Permning arxitekturasi va diqqatga sazovor joylari

## Adabiyotlar

* *Anatoliy Aleksandrovich Uralskiy. 70 yil (buklet).* - Perm: Harmony Printing Salon MChJ, 2002-yil.
* OCOP arxivi. - F. 2. - Op. 1. - D. 351.
* *Perm viloyatining tarix va madaniyat yodgorliklarining davlat roʻyxati.* - Perm: Pushka nashriyoti, 2001. - P. 182 No 6.
* N. Kazarinova. *Shaharning shakli.* // Perm rassomlari: Insholar toʻplami. - Perm, knyaz. nashriyoti, 1981. - S. 101.
* *Perm viloyati tarixi va madaniyati yodgorliklari katalogi. T. 2. Tarix, me’morchilik va san’at yodgorliklari.* - Perm: "Arabesk" nashriyoti, 1993. S. 66.
* *Perm viloyatining tarix va madaniyat yodgorliklari. Katalog.* - Perm, 1986. S. 26-27 No 97.
* S. A. Toropov. *Perm: qoʻllanma.* - Perm: Shahzoda. nashriyoti, 1986. - S. 29.
## Manbalar
Lenin byusti (Toganrog)

**Lenin byusti** — V. I.Leninning haykaltaroshlik qiyofasi, 1978-yilda Taganrog shahar maʼmuriyati binosi oldida oʻrnatilgan.

## Yodgorlik
Lenin byusti 1978-yilda qurilgan Taganrog shahri maʼmuriyati binosi (Petrovskaya koʻchasi, 73) oldida oʻrnatilgan. Haykaltarosh B.Plenkin, meʼmor S. Tserkovnikov.

## Tarix
2013-yil 17-dekabrda Taganrog shahar arxitektura va shaharsozlik qoʻmitasi Taganrog shahar Dumasining byudjet, soliq va iqtisodiy siyosat boʻyicha doimiy komissiyasining yigʻilishida deputatlarga Taganrog bosh arxitektori Olga Shcherbakovaning tashabbusi bilan taqdim etdi. Petrovskaya koʻchasidagi „Harbiy shon-sharaf shahri“ stelasi, Taganrog maʼmuriyati binosi oldida.

2014-yil fevral oyida shaharsozlik shahar kengashi va bosh arxitektor Olga Shcherbakova stellani meriyasi binosi yaqinida joylashtirish toʻgʻrisida dastlabki qaror qabul qilgani eʼlon qilindi. Shu munosabat bilan Vladimir Lenin byustining taqdiri savol ostida qoldi.

2014-yil avgust oyida taganrogliklar shahar maʼmuriyati byust poydevorining astarini taʼmirlashda qoʻllagan usuldan hayratda qolgan edi. Poydevordagi granit plitalari ish yuritish lentasi bilan mahkamlangan.

## Yana qarang

* Taganrog yodgorliklari
## Manbalar
Lenin byusti (Irkutsk)

Irkutskdagi **Vladimir Lenin** **byusti** — 1934-yilda oʻrnatilgan byust (yarim baland relyef). Haykaltarosh — SSSR xalq rassomi S. D. Merkurov.

1924-1925-yillarda haykaltarosh, Irkutsk va Xiva uchun ikkita bir xil baland relyef yasagan. Yodgorlik, katta qutiga solingan va arxiv hovlisida uzoq vaqt yotdi. Quti, 1930-yillarning boshlarida tasodifan ochilgan.

Yodgorlik 1934-yil 10-iyulda Irkutskda Kirovskiy tumanidagi (hozirgi Pravoberejniy tumani) Karl Marks va Proletarskaya koʻchalari burchagida ochilgan.

Faqat 1967-yilda muallif aniqlandi va qoʻshimcha maʼlumotlar topildi.

1985-yilda, maydon qayta taʼmir qilindi, haykal ostiga kulrang granitdan yasalgan yangi poydevor qoʻyilib, gulzor tashkil etildi.

## Adabiyotlar

* *Litvinova B. T.* Monumental sanʼat // Irkutsk tarixi va madaniyati yodgorliklari. — Irkutsk: Vost.-Sib. kitob. nashriyoti, 1993. — S. 427-429. — 448 b. — 5000 nusxada. — ISBN 5-7424-0581-2
* *Kozlov I. I.* Karl Marks koʻchasi // *Kozlov I. I.* Irkutsk uchun qoʻllanma. — Irkutsk: Vost.-Sib. kitob. nashriyoti, 1982. — S. 99-100. — 192 b. — 50 000 nusxada.
* *Sergeeva Yu.* Bu sirli rahbar. Leninning baland relyefining sirli hikoyasi // Sharqiy Sibir haqiqati. — 2015. — 20-yanvar.

## Havolalar

* Saytdagi Lenin byusti Irkutsk yodgorlik plitalari va yodgorligi
* Irkipedia veb-saytida Lenin byusti
* Irkutskdagi Lenin yodgorliklari
Sahihi Buxoriy: Islomning ilk yillari

***Sahihi Buxoriy: Islomning ilk yillari*** Muhammad Asad tomonidan Sahih al-Buxoriy tarjimasi va izohidir.

Kitob Imom al-Buxoriyning “ *Sahihi* ” rivoyatlarining eng muhim toʻplamining tarixiy boblarini oʻz ichiga oladi. Unda Payg'ambarimiz sollallohu alayhi vasallamning vahiy kelishining boshlanishi, sahobalarining xizmatlari va islomning dastlabki yillarigacha, jumladan, islom tarixining hal qiluvchi burilish nuqtasi bo'lmish Badr jangi tasvirlangan. 

Asad oʻzining “ Islom chorrahada ” kitobidan soʻng, islohotchi sifatida oʻzining eng birinchi va eng doimiy tashvishlaridan biriga eʼtiborini qaratdi: “ Islom paygʻambarining ovozini haqiqatga aylantirish, goʻyo u biz bilan toʻgʻridan-toʻgʻri gapirayotgandek va Biz uchun: Hadisda esa uning ovozi eng aniq eshitiladi”. Boshqa islomiy islohotchilar singari, Asad ham anʼanalarni bilish, yaʼni Qurʼonni toʻldiruvchi va kuchaytiruvchi paygʻambarning sinchkovlik bilan toʻplangan va yozib olingan soʻzlarini bilish “ islomning haqiqiy taʼlimotlarini yangicha tushunish va toʻgʻridan-toʻgʻri tushunish” uchun zarur deb hisoblardi.

U faylasuf shoir Iqbolning daldasi bilan ingliz tilida ilgari hech qachon amalga oshirilmagan vazifani amalga oshirishga harakat qildi: Payg'ambar alayhissalomning sahih an'analarini tarjima qilish va tushuntirish, chunki ular IX asrda buyuk an'anashunos Muhammad Al-Buxoriy tomonidan sinchkovlik bilan va tanqidiy ravishda to'plangan edi.

## Muqaddima

### 1938-yil nashriga so'zboshi
Muallif “ Sahih al-Buxoriy ”ni bosqichma-bosqich tarjima qilib, toʻliq izohlab, qirq qismda nashr etishni rejalashtirgan edi. U oʻttizga yaqin bobning tarjimasini tugatgan edi. Ulardan ikkitasi Srinagarda, uchtasi Lahorda bosilgan. Qolgan boblarning chop etilmagan qo'lyozmasi Hindiston yarimorolining zo'ravonlik bilan bo'linishi tufayli yo'q qilindi. 1938-yil nashri o'sha beshta bosma to'plamning kitob ko'rinishidagi to'plamidir.

### 1981-yil nashriga so'zboshi
Urush tugaganidan ko'p o'tmay , Hindistonning bo'linishi (1947) bilan birga kelgan qonli tartibsizlik Asad uchun "katta shaxsiy yo'qotish" bo'ldi. Uning boshqa asarlari bilan bir qatorda “ Sahih al-Buxoriy ”ning izohli tarjimasi qoʻlyozmalarining deyarli toʻrtdan uch qismi vahshiylarcha yoʻq qilingan. Ushbu 1981-yilgi nashr 1938-yilgi nashrning takroriy nashri bo'lib, o'sha vayron qilingan asarning qoldiqlarini olib yuradi.

## Yana qarang

* Qur'onning xabari
* Muhammad Asad hayotining xronologiyasi
* Makkaga yo'l
* Kutubi sitta
* Hadis terminologiyasi

## Manba
Aleksandr Matrosov byusti

**Aleksandr Matrosov byusti —** Sovet Ittifoqi Qahramoni Aleksandr Matrosovga bagʻishlangan haykaltaroshlik asari, Salavat shahridagi Matrosov bulvarida oʻrnatilgan.

## Tarix
1943-yil 27-fevralda, Kalinin frontining Velikiye Luki shahri yaqinidagi Chernushki qishlogʻi yaqinidagi sektorida oddiy askar A. Matrosov bunkerga yoʻl olib, oʻz tanasi bilan dushman ambrazurasini yopib, muvaffaqiyatli oʻtishini taʼminladi. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1943-yil 19-iyuldagi farmoni bilan gvardiya oddiy askar A. Matrosov vafotidan keyin Sovet Ittifoqi Qahramoni unvoniga sazovor boʻldi.

Partiyaning viloyat qoʻmitasi va Boshqird SSSR Xalq Komissarlari Soveti Sovet Ittifoqi Qahramoni A.Matrosov xotirasini abadiylashtirish toʻgʻrisida qoʻshma qaror qabul qildi. 1961-yilda Salavat shahar partiya qoʻmitasi qahramon komsomolchi A. Matrosovning bronza byustini oʻrnatishga qaror qildi.

Salavatdagi Aleksandr Matrosov haykali 1961-yilda ochilgan. Haykaltarosh: Eydlin L. YU. Qayta qurish loyihasi mualliflari Kotova T. A. va Sennikov L. N.

2009-yilda yodgorlik taʼmirlanib, atrofi obodonlashtirildi.

## Tarkibi
Yodgorlikning, beton poydevori granit plitalar bilan qoplangan, yodgorlik atrofidagi zinapoyalar, esa kulrang-yashil granitdan yasalgan.

Yodgorlik atrofi gulzorlar, oʻrindiqlar, lampalar bilan obodonlashtirilgan. Archa daraxtlari ekilgan.

## Manbalar

## Adabiyotlar

* „Sevimli shahar Salavat“, 2009, 2000 sobiq. Salavat shahrining 60 yilligiga.

## Havolalar

* https://web.archive.org/web/20160305035505/http://salavat.jimdo.com/3d-%D1%84%D0%BE%D1%82%D0%BE%D0%B3%D1%80 %D0%B0%D1%84%D0%B8%D0%B8-%D1%81%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D0%B0%D1%82%D0%B0/ %D1%83%D0%BB%D0%B8%D1%86%D0%B0-%D0%B0-%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%80%D0%BE%D1%81 %D0%BE%D0%B2%D0%B0/
Arvoh qurbaqalar

**Arvoh qurbaqalar** (Lotincha. Heleophrynidae) — Afrikada yashovchi dumsiz amfibiyalar oilasi. Dastlab, yagona Heleophryne jinsi bilan monogen deb hisoblangan. 2008-yilda janubiy afrikalik herpetolog Devid van Deyk *Hadromophryne natalensisni* *Hadromophryne* ikkinchi Hadromophryne jinsiga ajratdi.

## Tavsif
Ular oʻrta boʻyli qurbaqalar, 35 dan 65 mm gacha, tekis tanalari bilan, tosh yoriqlarida yashirishga imkon beradi. Koʻzlari katta, koʻz qorachigʻi vertikal. Disk tili. Orqa tomoni ochiq jigarrang yoki yashil fonda katta dogʻlardan iborat naqshlar. Ularning oʻlchamiga nisbatan juda uzun barmoqlari bor, katta T shaklidagi soʻrgʻichlari bor, buning natijasida ular toshlarga yopishadi.

## Hayot tarzi
Ular tog 'oqimlari va daryolar yaqinidagi tosh va qoyalarda yashaydilar. Ular kechalari faol, kunduzi toshlar orasida va gʻorlarda yashirinadi.

## Koʻpayish
Juftlashish mavsumida erkaklar koʻproq suvda hayot tarzini olib borishni boshlaganlarida, teri shilliq qavatini sezilarli darajada koʻproq ajratadilar. Tuxumlar suvga qoʻyiladi. Sovuq yashash muhiti tufayli, urugʻlar juda sekin, ikki yilgacha rivojlanadi. Tadposhlarning ogʻzi yonida soʻrgʻich bor, bu ularga ovqat paytida toshloq yuzada turbulent oqimda qolishga yordam beradi.

## Yoyish
Janubiy Afrikaning endemiklari, ular Gʻarbiy Keyp va Sharqiy Keyp provinsiyalarining togʻli hududlarida, KvaZulu -Natalda, Maluti togʻlarida, ajdarho togʻlari va gʻarbiy Svazilend boʻylab Janubiy Afrikaning shimoli-sharqida va Lesotoning shimoliy togʻlarida balandliklarida yashaydilar.

## Tasniflash

2018-yil oktabr holatiga koʻra, oila 2 avlod, 7 turni oʻz ichiga oladi:

* Hadromophryne Van Dijk, 2008
** Hadromophryne natalensis Hewitt, 1913 — Natalskaya lyagushka-prividenie

* Heleophryne Sclater, 1898 — Lyagushki-privideniya
** Heleophryne depressa FitzSimons, 1946
** Heleophryne hewitti Boycott, 1988
** Heleophryne orientalis FitzSimons, 1946
** Heleophryne purcelli Sclater, 1898 — Kapskaya lyagushka-prividenie
** Heleophryne regis Hewitt, 1910
** Heleophryne rosei Hewitt, 1925 — Kirpichno-zelyonaya lyagushka-prividenie

## Manbalar

## Adabiyotlar

* Nobel, 1931-yil :  Nyu-York va London, McGraw-Hill, p. 1-577.
* Zweifel, Richard G. (1998). Cogger, H.G. va Zweifel, R.G. (Hrsg.) *Sudralib yuruvchilar va amfibiyalar entsiklopediyasi*. San-Diego: Akademik matbuot. S. 104-105. ISBN 0-12-178560-2.
* Vinsent Karruthers: *Janubiy Afrikadagi qurbaqalar va qurbaqalar*. Struik, 2001-yil. ISBN 9781868726073
Lik

**Lik** ( „boʻri“) — qadimgi yunon mifologiyasining qahramoni. Teban qahramoni, Nikteyning akasi. Sparta Xtoniyning oʻgʻli yoki Giriey va nimfa Kloniyaning oʻgʻli. Uning xotini Dirka edi.

U Flegiyni oʻldirib, ukasi bilan Yevbeyadan qochishga majbur boʻladi va Xiriyaga joylashadi. Penfey bilan doʻstligi tufayli birodarlar Fiv fuqarolari boʻlishdi. Likus fivaliklar tomonidan strateg sifatida tanlangan, Laiyaning goʻdakligida hokimiyatni qoʻlga kiritgan va 20 yil hukmronlik qilgan. Nikteaning iltimosiga binoan u Antiopega qochib ketgan Sikionga yurish qiladi va uni boʻysundiradi. Likus Antiopani asirlikda ushlab turadi va unga shafqatsiz munosabatda boʻladi. Antiopning bolalari Zef va Amfion ulgʻaygach, Likusni oʻldirishadi. Boshqa manbaga koʻra, Lik ikki marta qoʻriqchi boʻlgan: birinchi navbatda Labdak bilan, keyin Layus bilan. Yoki Lay tomonidan taxtdan tushirilgan, soʻng Amfion va Zef tomonidan oʻldirilgan. Lika uyining xarobalari Thebesda koʻrsatilgan.

Yevripidning „Antiopa“ tragediyasining bosh qahramoni. Yevripidning soʻzlariga koʻra, Lik tirik qoladi, lekin Germesning irodasi bilan u hukmdorlikni Amfionga berdi.

## Adabiyotlar
* Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
* Мифологический словарь/Гл. ред. Мелетинский Е.М. — М.: Советская энциклопедия, 1990 г. — 672 с.
## Yana qarang
* Like (Gerkulesning dushmani)
## Manbalar
Lik (Gerakl dushmani)

**Lik** ( „boʻri“) — qadimgi yunon mifologiyasining qahramoni. Nikteyning avlodi. Yevripidning soʻzlariga koʻra, Likning oʻgʻli, Dirkaning eri Yevbeyadan kelgan. Boshqa manbaga koʻra, Poseydon va Kelenoning oʻgʻli. U haqidagi afsona uning ismi haqidagi afsonalarning bir manbasidir.

U Fiv shohi Kreonni va uning oʻgʻillarini oʻldiradi, Gerkules esa Kerberosni Aidgacha kuzatib bordi. Gerkules tomonidan oʻldirilgan, chunki u Gerkules Kerberusga ketganida xotini Megarani oʻldirmoqchi edi. Poseydon tomonidan Baxtiyor orollarga joylashdi. Yevripidning „Gerkules“ va Senekaning „aqldan ozgan Gerkules“ tragediyalari qahramoni.

## Manbalar
Lik (Pandion oʻgʻli)

**Lik** (Pandionning oʻgʻli va  ― „boʻri“) — qadimgi yunon mifologiyasining qahramoni. Qirol Pandion va Piliyaning oʻgʻli. Mulk Pandion oʻgʻillari oʻrtasida boʻlinganida, u Evbeyni oldi. Egey tomonidan Afinadan surgun qilingan.

Arenaga (Messeniya) yetib keladi va Afarey, uning bolalari va rafiqasiga Buyuk maʼbuda Demeter va Persefon sirlarini oʻrgatdi. U Andaniyada (Messeniya) Demeter va Persefon marosimlarini qayta tashkil qiladi. U bashorat qilgan, Messeniya urushlari va undan keyin Messeniyaning ozod qilinishini bashorat qilgan.

Lik Egeydan qochib, termillarga (ilgari milia va solim deb atalgan) keladi. Sarpedon unga hukmdorliginig bir qismini beradi va undan ular likiyaliklar deb ataladilar. Likiya uning nomi bilan atalgan.

Uning avlodlari **Likomidlardir**. Attikadan nasl, uning muqaddas joyi. Bu oiladan Femistokl kelib chiqqan. Likning tasvirlari afinaliklarning uylarida edi.

Undan Likey nomini oladi — qadimgi Afinadagi Apollon ibodatxonasi yaqinidagi gimnaziya yaqinida joylashtiriladi.

## Manbalar
Sahobalar orasidagi birodarlik

*Sahobalar orasidagi birodarlik* deganda, *[[Hijrat|hijratdan]]* keyin (Muhammadning Makkadan Madinaga hijrat qilishlari) islom payg'ambari Muhammad muhojirlar (*[[Muhojirun|muhojirlar]]*) va Madinalik *[[Ansor|ansorlar]]* (so'zma-so'z "yordamchilar") o'rtasida birodarlik munosabatlarini o'rnatgan va u o'sha vaqtni nazarda tutadi.

## Birodarlar

* Muhammad - Ali ibn Abu Tolib
* Abu Bakr - Xorija ibn Zayd bin abi Zuhayr al-Ansoriy
* Umar - Utbon ibn Molik
* Usmon - Aus ibn Sobit
* Ja'far ibn Abu Tolib - Muoz ibn Jabal
* Abdurrahmon ibn Avf - Sa'd ibn Rabi Aqbi Badriy
* Talha - Kab ibn Molik
* Mus'ab ibn Umayr - Abu Ayub Aqbiy
* Ammor ibn Yosir - Huzayfa ibn Alaymon
* Abu Dardo - Salmon fors 
* Manzar ibn Umar - Abu Zarr al-G'iforiy
* Muhammad ibn Maslama - Abu Ubayda ibn al Jarroh
* Zayd ibn al-Xattob - Ma'n ibn Adiy

## Manba
Utbon ibn Molik

*Utbon ibn Moli***k** Muhammad alayhissalomning sahobalaridan edi.

Madinada Muhammad uni Umarning “akasi” deb e’lon qildi

Sunniy sayti shunday yozadi:

## Manba
Usmon ibn Talha

*Usmon ibn Talha* Islom paygʻambari Muhammad (s.a.v)ning sahobasi edi. Makka fath qilinishidan oldin u Kaʼba kalitining qoʻriqchisi edi. Shuning uchun u „ Makka Sadini“ nomi bilan mashhur edi. Muhammad (s.a.v) Kaʼba kalitini unga topshirganidan beri Muhammad (s.a.v)ning sahobalarining avlodlari kaliti va Ka'baning Sadini  unvonini bugungi kungacha meros qilib olishmoqda.

## Makkani fath qilish va islomni qabul qilish
630-yil yanvar oyida Makka fath qilinganida Muhammad (s.a.v) Kaʼbaning qulflanganligini aniqladi. Ul zot: «Kimning kaliti bor?» — dedilar va u Usmon ibn Talhada ekanligini aytishdi. Muhammad (s.a.v) Aliga Usmondan kalit olishini aytdi. Ali uning oldiga borib: „Menga kalit bera olasizmi?“ - deb soʻradi. Usmon: „Nega soʻrayapsiz? Makkada kimdir bormi?“ Ali: “Muhammad (s.a.v) bu kalitni Ka’baga kirishini xohlaydi”, deb javob berdi. Usmon uni topshirishdan bosh tortdi. Ali undan kalitni tortib oldi va Muhammad (s.a.v)ga berdi.

Muhammad (s.a.v) Kaʼba ichida unga vahiy kelganini aytdi va unga „bu kalitni egasiga qaytaring“ deb aytdi. Muhammad (s.a.v) Ali roziyallohu anhuga kalitni Usmon ibn Talhaga qaytarib berishni va qilgan ishi uchun kechirim soʻrashni aytdi. Ali Usmonning oldiga borib: “*Ey Usmon, men senga bergan bu kalitni senga qaytarish uchun keldim va bu qilgan ishim uchun meni kechirgin”,* dedi. Usmon uning ustidan kulib: “Avval sen mendan kalitni tortib olish uchun kelding, endi esa kalitni qaytarish uchun mening oldimga kelasan”, dedi. Ali oyatni aytdi va Usmon: *"Ashhadu Allohilaha illalla vahdahu la sharika lahu va ashhadu ana Muhammadan Abduh va rasulu* *" dedi va Islomni qabul qildi.* 

Muhammad (s.a.v) kalitni Shayba oilasiga topshirib: “Ey Talha farzandlari, uni qiyomatgacha abadiy olinglar, zolim, zolim zolim boʻlmagunicha, sizdan tortib olinmaydi”, deb e’lon qildi.

Shundan soʻng Usmon ibn Talha Muhammad (s.a.v)ning eng yaxshi sahobalaridan biri sifatida eʼtirof etildi.

Voqidiy qayd etishicha, Usmon 629-yil iyun oyida Xolid ibn Valid bilan bir vaqtda islom dinini qabul qilgan va musulmonlar qoʻshini fathga otlanmaguncha Madinada yashagan.

## Manbalar
Foroney

**Foroney** (, ) — qadimgi yunon mifologiyasining personaji Inah va Meliyaning oʻgʻli. Butun Peloponnesning podshohi yoki Argosning ikkinchi podshohi. Nonnusning yozishicha, u Lernadan. Xotini — nimfa  (yoki  yoki Kinna). Bolalari Apis, Nioba, Lirk va .

Odamlar shaharlarsiz va qonunlarsiz yashab, bir xil tilda gaplashdilar, ammo Germes odamlarning tillarini tarjima qildi va shundan keyin odamlar oʻrtasida kelishmovchilik boshlandi. Keyin Zevs qirollik taxtini Foroneyga topshirdi. Chunki Foroney Geraning muqaddas marosimlarini birinchi bo'lib bajargan, Gera ibodatxonasini qurgan hamda Gera uchun birinchi boʻlib qurol yasagan va shuning uchun qirollik hokimiyati unga berilgan. Jamiyatda odamlarni ilk birlashtirgan Foroniy boʻlib, ular toʻplangan joy esa Foronikon shahri deb atalgan. Lev Allatsiy tomonidan lotin tiliga tarjima qilingan „Aql bovar qilmaydigan narsalar haqida“ (, *Anonymi longè Heraclito recentioris De incredibilibus*) nomli risolaning muallifiga koʻra, Foroney tomonidan asos solingan shahar Afina Akropolidan keyingi ellinlarning eng qadimgi shaharlaridan ikkinchisi edi. Foroney Argivliklar tomonidan olov ixtirochisi hisoblangan, ular Apollon ibodatxonasida olovni doimiy ushlab turishgan va uni „Foroney olovi“ deb atashgan. Uning hukmronligi davrida Ogigos suv toshqini sodir boʻldi. Faylasuf Platon „Timey“ dialogida va tarixchi Akusilay „Nasabnoma“sida Foroneyni „birinchi odam“ deb atagan. Foroney va parraziyaliklar birgalikda telhin va karyatlarga qarshi urush olib bordilar.

Qabri Argosda. She’riyatda Amfiara va Adrasta Foronidlar yoki Foronidalar deb atalgan. Qadimda „Foronida“ she’ri bor edi.

## Manbalar
Erich Hartmann

**Erich Alfred Hartmann** (; , Weissach, Württemberg, Weimar Respublikasi — 20-sentabr 1993-yil, Weil im Schönbuch, Baden-Vyurtemberg, Gʻarbiy Germaniya) — nemis uchuvchisi, aviatsiya tarixidagi eng samarali qiruvchi uchuvchi hisoblanadi. Qoʻngʻiroq belgisi „Karaya 1“. Ikkinchi Ikkinchi jahon urushi davomida 1404 ta jangovor parvozni amalga oshirgan, 802 ta havo jangida 352 ta havo gʻalabasini qoʻlga kiritgan (shundan 344 tasi Sovet samolyotlari va 8 tasi Amerika samolyotlari ustidan). Kichkina boʻyi va yosh koʻrinishi tufayli quroldosh doʻstlari unga *"Bubi"* (chaqaloq, bolacha) laqabini berishgan edi. Urushdan oldin planer uchuvchisi sifatida Hartmann 1940-yilda Luftwaffe tarkibiga kirdi va 1942-yilda uchuvchilik mashgʻulotlarini tugatdi. Koʻp oʻtmay u sharqiy frontga 52-qiruvchi eskadraga yuborildi (), u yerda tajribali Luftwaffe qiruvchi uchuvchilari nazorati ostida boʻlgan. Ularning rahbarligi ostida Xartman oʻz mahorati va taktikasini rivojlantirdi va oxir-oqibat 1944-yil 25-avgustda 300-tasdiqlangan havo gʻalabasi uchun unga eman barglari, qilichlari va olmosli Temir xochining ritsar xochini taqdim etdi.

## Manbalar
Defekt

*

**Deffekt:**

* Deffekt ishlab chiqarishdagi nuqson, kamchiliklar.
* Deffekt - geometriyada: kattaliklar o'rtasidagi farq 2 \pi (\pi) va geometrik figuraning burchaklarining yig'indisi yoki nuqtadagi umumiy burchak.
* Materillardagi deffektlar:
** Yog'ochni qayta ishlashdagi deffektlar
* Odam anatomiyasida:
** 25-gidroksilaza deffekti autosomal-retsessiv boʻlgan, nasldan-naslga  meros bo'lib o'tishi mumkin boʻlgan kamyob kasallik turi.
** Sfenoid shaklidagi deffekt - tishlarning qattiq to'qimalarida paydo bo'ladigan shikastlanish, karioz bo'lmagan kasallikdir.
** Atriyal septal nuqson
** qorinchadqgi septal nuqson
** nutqdagi nuqson
* Fizikada:
** kvant deffektlar
** Massadagi deffektlar yadroning barqarorligini tavsiflaydi.
** Kristal deffektlar :
*** Frenkel deffekti, Shottki deffekti, Stoun-Uels deffekti;
*** vakansiya, oraliqdagi atom.

Boshqa:

* Ijtimoiy deffekt- inson faoliyatining asosiy sohalaridagi: ishda, do'stlar davrasida, oilada, bolalarni tarbiyalashda, ota-onalar bilan munosabatlarda insonlarda faoliyatning pasayishi kabi holatlar kiradi.

## Shuningdek

* Дефектоскоп
* Дефектология
* Дефектура
* Дефектар
* Дефектологический факультет МПГУ
* Дефектная матрица
* Дефектный глагол