open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ibrohim Ojuriy Sagʻir

**Ibrohim Ojuriy Sagʻir** – “Nasoyim ul-muhabbat”da tilga olingan tasavvuf shayxi. Kunyasi – Abu Isʼhoq. Xumdonda gʻisht pishirish bilan mashgʻul boʻlgani uchun “Ojuriy” taxallusini olgan. Ibrohim Ojuriy Sagʻir haqida Ansoriy asarida maʼlumot yoʻq. Jomiy “Risolati Qushayriya” va “Hulyat ul-avliyo” risolasiga tayanib, bu soʻfiy karomot koʻrsatgani va bir yahudiyni musulmon qilgani haqidagi hikoyatni keltiradi. Alisher Navoiy asarida bu maʼlumot aynan tarjima qilingan. Navoiy asarida bu maʼlumot aynan tarjima qilingan.

## Manbalar
Ibrohim Zujojiy

**Ibrohim bin Yusuf bin Muhammad Zujojiy** – “Nasoyim ul-muhabbat”da tilga olingan tasavvuf shayxi. Kunyasi – Abu Isʼhoq. Abu Amr Zujojiyning otasi. Abu Hafs Haddodning muridi. Malomatiya tariqatiga kirgan. Alisher Navoiy “Nasoyim ul-muhabbat”ga “Nafahot ul-uns”dan ushbu shayx bilan bogʻliq bobni aynan kiritgan.

## Manbalar
Changalzorlar afsonasi

***Changalzorlar afsonasi*** (*The Jungle Book*) 19chi toʻliq metrajli Disney animatsion filmidir. 1967-yilda ekranlarga chiqarilgan. Rudyard Kiplingning 1894-yilda yozilgan *[[Jungli kitobi]]* nomli hikoyalar toʻplamiga asoslangan. Walt Disney Productions tomonidan ishlangan va Buena Vista Distribution tomonidan tarqatilgan. Film rejissori — Wolfgang Reitherman, produseri — Walt Disney, hikoyachilar esa Larry Clemmons, Ralph Wright, Ken Anderson va Vance Gerrydir. Filmda bosh qahramonlarga Phil Harris, Sebastian Cabot, George Sanders, Sterling Holloway, John Abbott, Louis Prima va Bruce Reitherman ovoz bergan.

Filmning davomi *[[Changalzorlar afsonasi: 2-kitob]]* 2003-yilda chiqarilgan.

## Syujeti

Hindiston oʻrmonlarida Bagheera ismli qora pantera Mawgli ismli yosh yetim bolani savat ichida topib oladi va uni darhol koʻp bolali ona boʻri Rakshaga olib boradi. Raksha va uning turmush oʻrtogʻi Rama Mowglini oʻz bolalari bilan birga tarbiyalaydi. Oʻn yildan soʻng Mowgli oʻrmon hayoti bilan yaxshi tanishib olib, boʻri aka-ukalari bilan oʻynab yuradi. Bagheera Mowglining hozir qanchalik baxtli ekanligidan mamnun boʻlsa-da, bir kun kelib odamlar yoniga qaytishi kerakligini oʻylab xavotirlanadi.

## Ovoz berganlar
* Bruce Reitherman — Mowgli
* Phil Harris — Baloo
* Sebastian Cabot — Bagheera
* Louis Prima — qirol Louie
* George Sanders — Shere Khan
* Sterling Holloway — Kaa
* J. Pat OʻMalley — polkovnik Hathi
* Verna Felton — Winifred
* Clint Howard — Junior
* Chad Stuart — Flaps
* Lord Tim Hudson — Dizzy
* John Abbott — Akela
* Ben Wright — Rama
* Darleen Carr — odam qiz
* Leo De Lyon — Flunkey
* Hal Smith — fil
* Ralph Wright — fil
* Digby Wolfe — Ziggy
* Bill Skiles va Pete Henderson — maymunlar

## Yana qarang
* Eng kassabop filmlar roʻyxati
* Eng kassabop animatsion filmlar roʻyxati

## Manbalar

## Havolalar

* 
* 
* 
* 
*
Oʻrmon kitobi (film, 1994)

***Oʻrmon bolasi*** (*The Jungle Book*) 1994-yilda ekranlarga chiqarilgan sarguzasht filmdir. Vegahom Europe, Baloo Productions va Jungle Book Films studiyalari tomonidan ishlangan. Film rejissori — Stephen Sommers, produserlari — Edward S. Feldman va Raju Patel, ssenariy mualliflari esa Stephen Sommers, Ronald Yanover va Mark Geldmandir. Filmda bosh rollarni Jason Scott Lee, Cary Elwes, Lena Headey, Sam Neill va John Cleese ijro etgan.

Filmning ilk relizi 25-dekabr 1994-yilda boʻlib oʻtgan. Film mablagʻi $30 millionni tashkil etib, kartina umumjahon boʻylab $70 million daromad qilgan.

## Rollarda
* Jason Scott Lee — Mowgli
** Sean Naegeli — Mowgli, 5 yoshida
* Cary Elwes — kapitan William Boone
* Lena Headey — Katherine „Kitty“ Brydon
** Joanna Wolff — Kitty, 5 yoshida
* Sam Neill — polkovnik Geoffrey Brydon
* John Cleese — Dr. Julius Plumford
* Jason Flemyng — leytenant John Wilkins
* Stefan Kalipha — Buldeo
* Ron Donachie — serjant Harley
* Anirudh Agarwal — Tabaqui
* Faran Tahir — Nathoo

## Musiqasi

## Relizi
Film kinoteatrlarda 1994-yil 25-dekabrdan boshlab namoyish etila boshlagan.

## Daromadi
Film AQSh va Kanadada $43,2 million yigʻgan. Boshqa davlatlarda (AQSh va Kanadadan tashqari) esa $27,5 million yigʻgan. Butun dunyo boʻylab jami $70,7 million toʻplagan.

## Manbalar

## Havolalar
* 
* 
*
Al-Muzaffar al-Marvaziy

**Al-Muzaffar ibn Abul Hasan Ardasher ibn Abu Mansur Qutb al-Amir al-Ibodiy al-Marvaziy** (hijriy 547-yil (milodiy 1152-yil)da vafot etgan) nomi bilan mashhur voiz bo‘lgan.

## Manbalar
Al-Muzaffar al-Abbodiy

**(Abu Mansur) Al-Muzaffar ibn Ardasher ibn al-Abbodiy** (hijriy 491-yil (milodiy 1098-yil) tugʻilib, 547-hijriy yilning rabiulavval oyi (milodiy 1152-yil)da Askar Mukram degan joyda vafot etgan). 

## Hayoti
Al-Muzaffar al-Abbodiy go‘zal vaʼzlari bilan shuhrat qozongan, iboralarining mazmundorligi va shirinsuxanligi bilan dong taratgan vaʼzxon. Hatto uning minbardan so‘zlaydigan fasohatli va yoqimli nutqi xususida masalalar to‘qigan edilar. Nishopurda ko‘p hadis eshitgan. Sahih hadislardan yaxshi xabardor bo‘lgan. U sultonning Bag‘doddagi elchisi bo‘lgan. U o‘z dinida sobitqadam bo‘lmagan bir kishi edi. Xamrga nisbatan emin-erkinlik haqida bir risola ham yozgan edi.

## Vafoti
Al-Muzaffar al-Abbodiy elchi sifatida Bag‘doddan ketgan bo‘lib, hijriy 547-yilda vafot etadi va tobuti Bag‘dodga keltirilib, ash-Shuvayniziya qabristoniga dafn qilingan. Qabri ko‘k g‘ishtlar bilan qoplangan edi.

## Manbalar
Usmon Xudoyqulov

**Usmon Chinozovich Xudoyqulov** (; 1954-yil, Qashqadaryo viloyati, OʻzSSR) — 1998-2000-yillarda Oʻzbekiston Bosh prokurori.

## Tarjimai holi
1975-yilda Toshkent universitetining yuridik fakultetini bitirgan.

1976-1987-yillarda Qashqadaryo viloyati prokuraturasida tergovchi, katta tergovchi, boʻlim boshligʻi, viloyat prokurorining oʻrinbosari boʻlib ishlagan.

1987-yildan 1990-yilgacha OʻzSSR prokuraturasi oʻta ogʻir jinoyatlarni tergov qilish boʻlimi boshligʻi.

1990-yildan 1992-yilgacha Oʻzbekiston bosh prokurorining birinchi oʻrinbosari.

1992-1995-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining kadrlar boʻyicha davlat maslahatchisi.

1995-yildan 1998-yilgacha Oʻzbekiston bosh prokurorining birinchi oʻrinbosari.

1998-yilda Bosh prokuror etib tayinlangan.

2000-yil 18-fevralda ishdan olingan.

2000-yildan hozirgacha „Oʻzbekiston temir yoʻllari“ AJ Yuridik boshqarmasi yurist-konsultanti.

## Manbalar
Munayh an-Nahliy

**Munayh ibn Yusuf ibn Sayf ibn al-Xalil an-Nahliy al-Buxoriy** (hijriy 264-yil (milodiy 878-yil)da vafot etgan) ulamolardan, undan esa o‘g‘li hadis rivoyat qilgan.

## Manbalar
Murodiy

**Abul Husayn Muhammad al-Murodiy**- X asrning 20-yillarida Buxoroda kuchli shoir, hajvgo‘y sifatida tanilgan. Abu Abdulloh Rudakiyninig yaqin do‘sti, al-Musʼabiyning suhbatdoshi bo‘lgan. Al-Murodiy arab va fors tillarida ijod qilib, sheʼrlaridan devon tuzgan, biroq bizgacha arab tilidagi 27 bayt, fors tilida ikki bayt sheʼri yetib kelgan.

## Adabiyotlar

# Abdullayev I. Buxoroning arabiynavisshoirlari. Toshkent: Fan, 1965;
# Abu Mansur Abdumalik ibn Muhammadas-Saolibi. Yatimat ad-daxr fi maxasin axl al-asr (Redkaya jemchujenao dostoinstvax lyudey svoyego veka).Tashkent: Fan, 2005;
# Abdullayev I. Meros va talqin. Toshkent: Fan, 2008).

## Manbalar
Rubus pedatus

***Rubus pedatus*** — **besh bargli malina**, **qulupnay bargli malina** va **sudraluvchi malina** kabi nomlar bilan maʼlum boʻlgan malinaning Osiyo va Shimoliy Amerikada o‘suvchi turi.

*Rubus pedatus* — tikansiz, poyalari oʻrmalovchi boʻlgan past buta. Barglari navbatma-navbat joylashgan, barglari 5 bo‘lakka boʻlingan. Gullari oq, uzunligi , poyalarda yakka-yakka joylashgan. Mevalar yorqin qizil rangga ega boʻlib, kichik novdalar toʻplamidan iborat boʻlib, baʼzan har bir meva uchun bitta danakdan iborat. Mevalar yeyish mumkin.

*Rubus pedatus* Rossiyaning sharqiy qismidagi, Oregon, Vashington, Britaniya Kolumbiyasi va Alyaskaning Tinch okeani sohillaridagi nam moxli oʻrmonlarda, daryo qirgʻoqlarida va botqoq oʻrmonlarida, ichki qismda Yukon, Alberta va Montanada o‘sadi.
Rubus pedatus (flower).JPG|gul
Rubus pedatus (fruits).JPG|mevalar
Rubus pedatus (leaf).JPG|barg


## Maʼlumotnomalar
Muzaffar al-Gʻaziynaziy

**(Abu Osim) al-Muzaffar ibn Ahmad ibn Muhammad ibn Muhammad ibn Iroq al-G‘aziynaziy al-Kosiy** (tug‘ilgan vaqti 499-hijriy yilning shavvol oyi (milodiy 1106-yil)ga to‘g‘ri keladi) bo‘lib, fozil faqih, chiroyli siyrat sohibi, haq-huquqlarga rioya qiluvchi bir olim edi. U ulamolardan, ulamolarham undan hadis rivoyat qilganlar.

## Manbalar
Muslim as-Sinjiy

**Muslim ibn Ayyub as-Sinjiy** (Abu Rajo). U ulamolardan, undan esa boshqalar rivoyat qilganlar. Muslim as-Sinjiy milodiy 868-yil (hijriy 254-yil)da vafot etgan.

## Manbalar
Muslim al-Bovardiy

**Muslim ibn Abdulloh ibn Mukarram** (Abu Abdulloh) — asli xurosonlik
bo‘lgan muaddib, u el orasida „al-Bovardiy“ nomi bilan tanilgan. U ulamolardan, ulamolar esa undan hadis rivoyat qilganlar. U milodiy 905-yil (hijriy yil) muharram oyida vafot etgan.

## Manbalar
Kenesbay Allambergenov

**Kenesboy Allambergenov** (, 1954-yil, Qoraoʻzak tumani, Qoraqalpoq ASSR — 24-mart 2023-yil Nukus, Qoraqalpogʻiston) — qoraqalpoq yozuvchisi, filologiya fanlari doktori, professor, Berdaq nomidagi davlat mukofoti laureati.
## Hayoti
Kenesboy Allambergenov 1954-yili Qoraqalpoq ASSRning Qoraoʻzak tumanida dunyoga kelgan. U dastlab Qoraqalpoq davlat pedagogika institutini tamomlab, „Жеткіншек“ gazetasida ishladi. Keyinchalik faoliyatini „Amudaryo“ jurnali, Nukus pedagogika instituti, „Ilm va jamiyat“ jurnalida bosh muharrir, oʻqituvchi, kafedra mudiri, oʻquv ishlari boʻyicha prorektor lavozimlarida davom ettirdi.
## Mukofotlari
„Qoraqalpogʻiston Respublikasi xalq yozuvchisi“ — 2018-yil.
## Manbalar
Mustamliy Buxoriy

**Xoʻja Abu Ibrohim Ismoil ibn Muhammad ibn Abdulloh al-Mustamliy al-Buxoriy** — faqih, mufassir va tasavvufshunos olim, tasavvuf nazariyasi asoschilaridan biri. Uning „Sharh at-taʼarruf li-mazhab at-tasavvuf“ („Tasavvuf yo‘lini tanishtirish“ asariga sharh) asari bor. Bu asar „Nur ul-muridin va fazihat ul-muddaʼin“ („Muridlar uchun nur va daʼvogarlar uchun qo‘rquv“) va „Nur ul-muridini sharhi taʼarruf li-mazhab at-tasavvuf“ („Tasavvuf yo‘lini tanishtirish“ asari sharhi orqali muridlarga bag‘ishlangan nur) hamda „Kashf ul-mahjub sharh at-tasavvuf“ („Tasavvuf sharhida yashirin narsalarni ochib berish“) nomlari bilan mashhur bo‘lgan. Olim milodiy 1043-yil (hijriy 434-yil) Buxoroda vafot etgan.

## Manbalar
Ibrohim ibn al-Mahdiy

**Ibrohim ibn al-Mahdiy** () (779-839) — abbosiy shahzodasi, qoʻshiqchi, bastakor va shoir. Uchinchi abbosiy xalifasi al-Mahdiyning oʻgʻli, shoir va musiqachi Ulayyaning oʻgay ukasi edi. Ibrohim abbosiylar xalifasi al-Hadiy, ar-Rashid va uning uch jiyani xalifa al-Amin, al-Maʼmun, al-Muʼtasim bilan zamondosh edi.

Ibrohimning onasi qora tanli Shakla edi. Shaklaning otasi Xvanadan Masmugan boshqaruvchisi edi. Humayd ismli ukasi bor edi. Bolaligida Al-Mahdiy Bahtoriya bilan birga sotib olib, o‘z kanizagi Muhayyatga sovg‘a qiladi. Kanizak bolada musiqiy isteʼdodni kashf etib, Hijozdagi mashhur Toif maktabiga puxta musiqiy bilim olish uchun yuboradi. Yillar oʻtib, oʻsha paytdagi xalifa Al-Mahdiy Shaklani oʻziga kanizak qilib oldi. Shakla Al-Mahdiyning kuchli va qora tanli oʻgʻli *Ibrohimni* dunyoga keltirdi.

Toʻrtinchi fitna davrida Bagʻdod aholisi 817-yil 20-iyulda Ibrohimni xalifa deb eʼlon qilib, unga **al-Muborak** () nomini berdi. Shundan soʻng Ibrohimning amaldagi hukmron jiyani al-Maʼmunni taxtdan agʻdarilgan deb eʼlon qildi. Ibrohim hoshimiylarning bay’atini qabul qildi. 819-yilda isteʼfoga chiqib, umrining qolgan qismini shoir va musiqachi sifatida oʻtkazdi. „Oʻz davrining eng isteʼdodli musiqachilaridan biri, ajoyib ovoz sohibi“ edi. Ibrohim oʻsha *davrdagi* innovatsion „forscha uslub“ qoʻshigʻining targʻibotchisi sifatida esda qolgan.

## Birodarlar
Ibrohim bir qancha Abbosiy xalifalari bilan qarindosh edi. Ibrohim bir paytlar Abbosiylar malikasi boʻlgan Ummu Muhammadga uylangan edi.

## Manbalar

## Adabiyotlar

* 
* Kilpatrick, H. (1998). Meisami, Julie Scott; Starkey, Paul (eds.). Encyclopedia of Arabic Literature. Vol. 1. Taylor & Francis. p. 387. ISBN 978-0-415-18571-4.
* Al-Tabari; John Alden Williams (1988). Al-̣Tabarī: Volume 1, The Reign of Abū JaʼFar Al-Maṇsūr A. D. 754-775: The Early ‛Abbāsī Empire. Al-Tabari. the Early Abbasi Empire. Cambridge University Press. p. 46. ISBN 978-0-521-32662-9.
* Fishbein, Michael (2015). The History of al-Tabari Vol. 31: The War between Brothers: The Caliphate of Muhammad al-Amin A. D. 809-813/A. H. 193-198. SUNY series in Near Eastern Studies. State University of New York Press. p. 187. ISBN 978-1-4384-0289-5.
Muhammad al-G‘otfariy

**Muhammad al-Gʻotfariy** (arabcha: محمد الغاتفرى — Muhammad ibn Abu Bakr ibn Abu Sodiq al-Gʻotfariy) — Roviy.

Muhammad al-Gʻotfariy X asr oxirida Samarqandga qarashli "Gʻotfar" degan mazeyda Abu Bakr ibn Abu Sodiq al-Gʻotfariy xonodonida tavallud topgan. U fozil, solih, koʻp ibodatli imom boʻlgan. Manbalarda Muhammad al-Gʻotfariy keyinchalik Hijozga borib u erdagi muhaddislardan hadislar tinglagan. Oʻznavbatida undan boshqalar hadislar rivoyat qilgan.

## Vafoti
Muhammad al-Gʻotfariy Hijozdan qaytayotib, 549/1154 yili muharram oyida Fayd degan joyda vafot etgan.
## Manbalar

## Adabiyotlar
*Abdulloh Abdulhamid Saad. Oʻrta Osiyo olimlari qomusi. —T.: Imom Buxoriy respublika ilmiy-maʼrifiy markazi nashriyoti, 2007. 265.
Muhammad al-Allubiy

**Muhammad al-Allubiy** (arabcha: محمد العلوبى — Abunnazr Muhammad al-Allubiy.) — Roviy.

Toʻliq ismi Abunnazr Muhammad ibn Bakr ibn Muhammad ibn Masʼud ibn Aluviya ibn Maxlad al-Qurashiy as-Samarqandiy al-Allubiy. Unga katta bobosini ismi nisbat berilib, xalq orasida "al-Allubiy" nisbasi bilan tanilgan. Muhammad al-Allubiy 337/949-yilda haj ibodatini ado qilish niyatida Makkaga borgan. Hajga borishda Bagʻdod shahrida bir muddat qolib, u erdagi muhaddislardan hadislar tinglagan. Keyinchalik ulardan hadislar rivoyat qilgan.

## Vafoti
Muhammad al-Allubiy 337/949-yildan soʻng vafot etgan.

## Manbalar

## Adabiyotlar
*Abdulloh Abdulhamid Saad. Oʻrta Osiyo olimlari qomusi. —T.: Imom Buxoriy respublika ilmiy-maʼrifiy markazi nashriyoti, 2007. 263.
Sulaymon ibn Harb Basriy

**Sulaymon ibn Harb Basriy** — (839 — yilda vafot etgan) muhaddis va qozi bo‘lgan.

**Hofiz Abu Ayyub Sulaymon ibn Harb Voshhiy Basriy** muhaddis va faqihlardan bo‘lib, Makkada qozilik qilgan. Basraning katta muhaddislaridan sanalgan ishonchli va hofiz deb eʼtirof etilgan.
Sulaymon ibn Harb Basriy mashhur roviy va muhaddislar Shuʼbiy, Hammod ibn Zayd, Muborak ibn Fazzola kabi shu va boshqa tabaqa vakillaridan hadis eshitgan. Xalifa Maʼmun davrida yashagan va xalifaning koʻp ehtiromiga loyiq boʻgan. Sulaymon ibn Harb Basriyga xalifa oʻzining qasri yonidan bir bino qurdirgan va muhaddis unda istiqomat qilganligi tarixiy manbalarda keltirilgan.
Sulaymon ibn Harb Basriy haqida Abu Hotam: „*Ishonchli [[imom]], [[faqih]], olimu-r-rijol bo‘lib, bir umr qoʻlidan kitob tushmagan. Oʻn ming [[hadis]] [[rivoyat]] qilgan va qirq ming [[hadis]]ni isnod va [[roviy]]larini aniqlagan*“, — deb taʼkidlagan.
Yaqub ibn Shayba ham bu muhaddis haqida gapirib, jumladan: „*Sulaymon ibn Harb ishonchli, [[hofiz]] va hujjati kuchli [[muhaddis]]lardandir*“, — degan.
Sulaymon ibn Harb Basriydan Ahmad ibn Hanbal, Ishoq, Abu Zaraʼ, Abu Hotam, Imom Buxoriy, Abu Dovud, Abu Xulayfa va boshqa koʻplab muhaddislar hadis rivoyat qilgan. Sulaymon ibn Harb yuqoridagi allomalar tomonidan eʼtirof etilganidek, hadis ilmida juda ham daqiq, hujjatli, koʻplab hadislarni isnodi bilan yod olgan hofiz muhaddislardan boʻlgan.
Ahmad ibn Hanbal Sulaymon ibn Harb Basriyning ulugʻligi va ishonchli muhaddis boʻlganligini taʼkidlab, muhaddisning 839 yilda vafot etganligini keltirib oʻtgan.

## Adabiyotlar

* „Oʻrta asr Sharq allomalari ensiklopediyasi“; Samarqand:Imom Buxoriy xalqaro markazi 2018.

## Manbalar
Mustafo al-Koshoniy

**Mustafo ibn Husayn al-Koshoniyan-Najafiy** — faqih va shiʼa imomiylaridan bo‘lgan. Najafda tug‘ilgan, al-G‘uriydan qiroatni o‘rgangan. 75 yil umr ko‘rib, milodiy 1918-yil (hijriy 1336-yil) vafot etgan.
## Asarlari
* „Kitobu-t-tajriy fibaʼdi masoʻili-sh-shiʼa“ („Shialarning baʼzi masalalari haqida zarur kitob“).

## Manbalar
Mustafo al-Barzanjiy

**Mustafo ibn Bobo Rasul al-Barzanjiy** — adib va shoir bo‘lgan. Arab,
kurd va fors tillarini yaxshi bilgan. U Barzanjada milodiy 1820-yil (hijriy 1235-yil) tavallud topgan. Sulaymoniyada fatvo chiqaruvchi maqomidagi ishlarni boshqargan. Uning hanuzgacha nashr etilmagan baʼzi hoshiyalari va asarlari bor. Mustafo al-Barzanjiy milodiy 1885-yil (hijriy 1302-yil) vafot etgan.

## Manbalar
Paxtachi (gazeta)

**Paxtachi** – Xalq deputatlari,Paxtachi tuman kengashi va tuman hokimligi gazetasi.

"Paxtachi" gazetasining birinchi soni 1935-yili "Uchqun" nomi ostida lotin alifbosida chop etilgan bo'lib, uning birinchi soniga narpaylik jurnalist Norqul Tolipov muharrirlik qilgan.

1963-yilga qadar "Uchqun" gazetasiga Hamdam Junaidov, Xolchuchuk Mullajonova, Qudrat Mizomov, Soli Xoʻjayev, Ahmad Eshmurodov, Ismoil Ibrohimovlar muharrirlik qilgan.

1963-yildan 1973-yilga qadar Paxtachi tumani va  Narpay tumani  birlashgach, "Uchqun" gazetasi ham "Qizil Norpoy" gazetasi bilan birlashib, „Paxtakor ovozi“ nomi bilan nashr etila boshlagan. Oʻsha paytda nashrga dastlab Qudrat Mizomov, soʻng Ismoil Ibrohimov muharrirlik qilganlar.

1973-yil Paxtachi tumani qaytadan tashkil qilingach, Paxtachi gazetasi chop etila boshlandi. Nashrga Ismoil Ibrohimov muharrir etib tayinlanadi. Bu vaqtda gazeta haftasiga uch marta chiqarilgan va uzoq yillar 5-6 ming nusxadan chop etilgan. Shu vaqt ichida gazeta tahririyatida Obla Umarov, Fayzulla Oʻroqov, Bahriddin Shamsiyev, Qodir Shokirov, Umr Elmurodov, Bekmurod Safarov,  Togʻaymurod Qiyomov, Farmon Toshev, Mirtemir Norboboyev, Joʻraqul Narzullayev, Ismat Hasanov, Baxtiyor Qurbonov, Izzatulla Norquvvatov, Usmon Xalilov, Olim Xoʻjayevlar ishlagan.

Hozirgi paytda Paxtachi gazetasiga Oʻzbekiston jurnalistlari ijodiy uyushmasining aʼzosi Sanjar Qurbonov muharrirlik qilmoqda. Gazeta haftasiga bir marta chop etiladi. Tahririyatda uch nafar ijodiy xodim faoliyat yuritadi.

Bundan tashqari "Paxtachi"ning joylarda 50 nafardan ortiq doimiy jamoatchi muxbirlari faoliyat yuritgan. Ular orasida Qahramon Norboyev (marhum), Xolboy Haqqulov, Zamira Togʻaeva, Ergash Qurbonov, Xolmurod Qahhorov, Mardon Suyunov, Farangiz Xolboʻtaeva, Neʼmat Bobonorov, Ismatulloh Doliyev, Zamira Mamaniyozova kabi foal jamoatchi muxbirlari bo‘lgan. 

Paxtachi gazetasi tahririyati qoshida „Nafosat“ yosh ijodkorlar toʻgaragi faoliyat koʻrsatgan. Muassislar - Xalq deputatlari Paxtachi tuman Kengashi va tuman hokimligi. Gazetaning bosh offisi Paxtachi tumani, Ziyovuddin shaharchasi Istiqlol koʻchasi, 58-uyda joylashgan. 2023-yil yanvar oyida Paxtachi gazetasi 2700 nusxada chop etilishi eʼlon qilindi.

2020-yil tahririyat 2 qavatli yangi binoga ko‘chib o‘tdi. 2020-yil sentabr oyidan gazetaga yosh va izlanuvchan jurnalist Sanjar Qurbonov bosh muharriri bo‘lib, muvaffaqiyatli ish boshladi. Gazeta endi haftada 1 marta, 8 sahifa, rangli tarzda chop etila boshladi. Oradan 1 yil o‘tib, 2021-yil gazeta bosh muharriri Sanjar Qurbonov "Yilning eng faol jurnalisti" tanlovida g‘olib bo‘ldi. Tahririyat jamoasi yoshardi. Tahririyatning muhim24.uz sayti va ijtimoiy tarmoqlari muvaffaqiyatli faoliyat yurita boshladi. Gazeta mas'ul kotibi Sherbek Boboqulov, media bo'yicha mas'ul Jamolbek Salomov, iste'dodli yosh muxbir Madina Erkinovalar dolzarb mavzudagi maqolalari, lavhalari bilan jamoatchilik e'tiboriga tushdi.

2025-yilda "Paxtachi" gazetasi o‘zining 90 yilligini nishonlamoqda.

## Manbalar
Umar ibn Muhammad Bastomiy

**Umar ibn Muhammad Bastomiy** — (1082 — yilda tug‘ilib, 1167 — yilda vafot etgan) muhaddis va shayx, imom bo‘lgan.

**Abu Shujoʻ Umar ibn Muhammad ibn Abdulloh ibn Muhammad ibn Abdulloh ibn Nasar Bastomiy Balxiy** 1082—yilda tavallud topganman", — degan. „*Rogʻum*“ masjidining imomi boʻlgan. Otasi hamda Abulqosim Ahmad ibn Muhammad Xaliliy, Ibrohim ibn Muhammad Asbahoniy va Abu Jaʼfar Muhammad ibn Husayn Siminjoniydan hadis eshitgan. Siminjoniyning huzurida faqih bo‘lib yetishgan. Ilmga chanqoq, qomusiy olim boʻlgan.
Samʼoniy aytgan: "*U kishi oʻta goʻzal axloqli, [[malohat]]li, [[fatvo]] beruvchi, [[fiqh]]iy masalalarni hal qiluvchi, [[muhaddis]], [[mufassir]], [[voiz]], [[adib]], [[shoir]], [[hisobdon]] edilar. Shu bilan birga fazilatli, koʻrkam, [[xulq]]lari yoqimli, omonatdor hamsuhbat, ichki va tashqi dunyolari pokiza, suhbatlari latif, iboralari fasohatli, ishoralari nozik, vaʼzlarida latif [[ibora]]lar va koʻp foydalar bor edi. Yoshlari katta boʻlsa-da, [[hadis]] va [[ilm]] talabida bardavom edilar. Har bir kishining ijobiy xislatlaridan ibrat olardilar. Men u kishidan [[Marv]], [[Hirot]], [[Buxoro]] va [[Samarqand]]da [[hadis]] yozib olganman. U kishi ham mendan koʻp narsa yozib olganlar. [[Xatib Bagʻdodiy]]ning „*Tarix*“ kitoblariga yozgan hoshiya va qoʻshimchalarim u kishining qoʻllariga tushibdi. U kishi shuni oʻqib, Balxdan menga javob yoʻlladilar:*
Umar ibn Muhammad Bastomiy Haysam Shoshiyning „Musnad“ini, Ibn Qutaybaning „Gʻaribu-l-hadis“ini va „Ash-shamoil“ kitoblarini Xaliliydan eshitganlar. Bemor va uni ziyorat qiluvchining odobiga oid kitob yozgan.
Samʼoniy boshqa bir oʻrinda aytgan: „*Mukammal taqvodorlik bilan birga, bunchalar koʻp fazilat jamlagan bu kishidan boshqa odamni bilmayman*“.
Umar ibn Muhammad Bastomiy yana Abu Homid Ahmad ibn Muhammad Shujoʻiy, Abu Nasr Muhammad ibn Muhammad Mohoniy, qozi Abdurrahmon ibn Abdurahimdan hadis eshitganlar.
Umar ibn Muhammad Bastomiydan Samʼoniy, oʻgʻli Abul-muzaffar, shuningdek, Abulfaraj ibn Javziy, Iftixor Abdulmuttolib Hoshimiy, Toj Kindiy, Abu Ahmad ibn Sukayna, Abulfath Mandoiy, Abu Ravh Abdulmuʼiz Haraviy va boshqa hadis rivoyat qilgan.
Faqih Ali ibn Mahmuvayh Yazdiy aytgan: „*Shayxlar orasida Abu Shujoʻdek aqli raso, ilmli, latif va serharakat shayxni koʻrmadim*“.
1167—yilda Balxda vafot etgan. Balxning muhaddisi va musnidi boʻlgan. Ibn Najjor aytgan: „*Bastomiy rabiʼul oxir oyida vafot etdilar*“.

## Adabiyotlar

* „Oʻrta asr Sharq allomalari ensiklopediyasi“; Samarqand:Imom Buxoriy xalqaro markazi 2018.

## Manbalar
Musʼabiy

**Muhammad ibn Hotim al-Musʼabiy** (Abu Tayyib) Buxoroda yashab ijod etgan, ko‘zga ko‘ringan shoir va davlat arboblaridan, Abu Abdulloh Rudakiyning yaqin do‘sti va suhbatdoshi. Al-Musʼabiy arab va fors tillarida g‘azal, qasida va hajviy sheʼrlar ijod qilgan. Saolibiyning „Yatimat addahr“ tazkirasiga uning faqat arab tilida yozgan 13 bayt sheʼrini keltirgan. Musʼabiy taxminan milodiy 1543-yil (hijriy 949-yil) vafot etgan.

## Manbalar
Mumin al-Koshoniy

**Mumin ibn Murtazo ibn Mahmud al-Koshoniy** — muhaddis, hadislarning roviylarini chuqur biluvchi inson bo‘lgan.
## Asarlari
* „Kitobu-r-rijol“ („Roviylar haqida kitob“), muallif uni milodiy 1120-yil (hijriy 514-yil) rabiulavval oyida yozib tugatgan.
Mumin al-Koshoniy milodiy 1055-yil (hijriy 447-yil) tug‘ilib, milodiy 1126-yil (hijriy 520-yil) vafot etgan.

## Manbalar
Murod al-Buxoriy

**Murod ibn Ali ibn Dovud ibn Kamoluddin ibn Solih ibn Muhammadal-Husayniy, al-Hanafiy, al-Buxoriyan-Naqshbandiy** — so‘fiy bo‘lgan, tafsir, hadis, fiqh va boshqa aqliy va naqliy ilmlar rivojiga hissa qo‘shgan olim. U milodiy 1640-yil (hijriy 1050-yil) tug‘ilib, milodiy 1720-yil (hijriy 1132-yil) vafot etgan. Haj amalini ado etish va Muhammadning qabrini ziyorat qilish uchun Hijoz diyoriga borgan hamda uch yil davomida Makkaga qo‘shni bo‘lib yashagan. So‘ngra Bag‘dod sari yuzlangan, u yerdan Buxoro va Isfahonga borgan. Ushbu safar asnosida Samarqand va Balx ulamolari bilan hamsuhbat bo‘lib, ular bilan do‘stlashgan. So‘ngra Bag‘dodda maʼlum muddat yashab, u yerdan ikkinchi marta Makkaga borgan. Undan keyin Misrga kelgan va shu yerda istiqomat qilgan. So‘ngra Konstantinopolga ko‘chib borgan. Sulton Mustafo Damashqda joylashgan o‘ziga qarashli o‘quv dargohlari — „al-Madrasa al-murodiya“, „al-Madrasa an-naqshbandiya al-buroniya“ va jome masjiddagi baʼzi qorilarni unga taqdim qilgan, undan esa keyinchalik Ahmad al-Maniniy qabul qilib olgan. U rabiussoniy oyining 12-sanasida Konstantinopolda vafot etgan va „Darsxona“ madrasasiga dafn etilgan.

## Asarlari
* „al-Mufradot al-qurʼoniya“(arab, fors va turkiy tillardagi „Qurʼoniy mufradotlar“)
* naqshbandiya tariqatiga oid ko‘pgina risolalar
* „Silsilatu-z-zahab“(„Oltin silsila“).

## Manbalar
Al-Musayyib al-Allobiy

**Al-Musayyib ibn Isʼhoq ibn Roshid al-Abdiy al-Allobiy** (Abu Abdurrahmon) — Buxoro ahlidan. Al-Allo dahasidan. U ulamolardan, ulamolar hamundan hadis rivoyat qilganlar. Al-Musayyib al-Allobiy milodiy 844-yil (hijriy yil) muharram oyida Nasafda vafot etgan.

## Manbalar
Haydar Abdulrazzoq

**Haydar Abdulrazzoq Hassan** () – Iroq terma jamoasida oʻynagan sobiq futbolchi.

## Karyerasi
Haydar Abdulrazzoq futbolchilik faoliyatini 1995-yilda yoshlar jamoasida darvozabon sifatida oʻynagan. 1996-yilda murabbiy Nazar Ashraf tomonidan Al-Talaba jamoasining birinchi jamoasiga olib kelingan beshta futbolchidan biri edi. Ikki yildan soʻng Adnan Hamad tomonidan U-17 Iroq terma jamoasiga chaqirildi. U-19 jamoasida ham oʻynagan. Eron Olimpiya terma jamoasida oʻng qanot himoyachisi sifatida ham oʻynadi.

2011-yilning birinchi yarmini Oʻzbekistonning „Andijon“ jamoasida oʻtkazdi va shu tariqa Oʻzbekiston chempionatida Iroqdan kelgan ilk legionerga aylandi. Futbolchi „Andijon“ tarkibida atigi 3 ta oʻyin oʻtkazdi va oʻsha yilning oʻrtalarida Iroqqa, Bagʻdodning „Al-Talaba“ klubiga qaytdi. 2012—2014-yillarda Sulaymoniya jamoasida oʻynagan.
## Vafoti
Haydar 2022-yil 5-iyun kuni Bagʻdodda nomaʼlum shaxslar tomonidan qilingan suiqasddan keyin vafot etdi.

## Manbalar

## Havolalar
* Ttransfermarkt.com
* national-football-teams.com
Abulhasan Binkatiy

**Abulhasan Binkatiy** — (839 — yilda vafot etgan) roviy va faqih bo‘lgan.

**Abulhasan Ali ibn Yusuf ibn Muhammad Binkatiy** faqih va solih kishi bo‘lib, Baytullohda haj ibodatlarini amalga oshirayotgan paytida, Makkaning olimu fuzalolaridan hisoblangan *Abu Muhammad Abdulmalik ibn Muhammad ibn Ubaydulloh Zubaydiy Muqriy*dan taʼlim olgan va hadis tinglagan. Manbalarda Abulhasan Binkatiydan hofiz Abu Hafs Umar ibn Muhammad ibn Ahmad Nasafiy kabi allomalar taʼlim olganligi va hadis rivoyat qilganligi haqida maʼlumotlar keltirilgan.

## Adabiyotlar

* „Oʻrta asr Sharq allomalari ensiklopediyasi“; Samarqand:Imom Buxoriy xalqaro markazi 2018.

## Manbalar
Al-Mufaddal al-Abhariy

**Al-Mufaddal ibn Umar ibn al-Mufaddal al-Abhariy** (Asiruddin) — faylasuf (hakim), mantiqshunos va falakiyotshunos olim bo‘lgan. U milodiy 1265-yil (hijriy 663-yil) vafot etgan.
## Asarlari
* „Hidoyatu-l-hikmat“ („Hikmat ilmidagi to‘g‘ri yo‘l“)
* „Tanzilu-l-afkor fi taʼdili-l-asror“ („Sirlarni o‘zgartirish haqidagi fikrlarning nozil bo‘lishi“)
* „Sharhu Isag‘uvchi“ („Isag‘uchi risolasi“ga sharh"). So‘nggi ikki asar mantiq ilmiga oid.
* „Diroyatu-l-aflok va-z-zijish-shomil“ („Falak va yalpi zij sirlarini anglash“)
* „Kashfu-l-haqoiq fi tahriri-d-daqoiq“ (Falsafa ilmidagi „Nozik masalalarni tahrir qilishga oid haqiqatlarning kashf etilishi“)
* „al-Majistiy fi-l-hayʼat“ („Falakiyot ilmi haqidagi Almagest risolasi“)
* Falak ilmi va moʻtadil zij haqidagi uchta risola.

## Manbalar
Muso Bolosog‘uniy

**Muso Bolosog‘uniy** — (1112—1113 — yilda vafot etgan) muhaddis va faqih bo‘lgan.

**Abu Abdulloh Muhammad ibn Muso Bolosogʻuniy Turkiy** qadimgi turklar bilan chegaradosh Koshgʻar yoʻlidagi Bolosogʻun (hozirgi Toʻqmoq)da, Sirdaryo (Sayxun) ortida tu‘ilgan.
Fiqh ilmini Bagʻdodda qozi Abu Abdulloh Damgʻoniydan oʻrgangan, hanafiylardan boʻlgan, soʻngra Shom (Suriya)ga koʻchib borgan, u yerda *Baytu-l-Muqaddas* (Ierusalim) qozisi, soʻngra esa Damashq qozisi bo‘lib xizmat qilgan.
Muso Bolosog‘uniyning odob-axloqi, oʻzini tutishi koʻplarga maʼqul kelmagan. Hadis ilmini Qozi Damgʻoniydan oʻrgangan, shariatda Abu Hanifa maktabi (mazhabi)ning ashaddiy muxlisi bo‘lib, shofiʼiylar maktabiga nisbatan yomon soʻzlar aytar edi.
Qurʼoni karim bilimdonlaridan biri Abulqosim shohidligiga koʻra: "*Men Abulhasan ibn Kubays, uni (yaʼni, Bolosogʻuniyni) qanday qoralaganini eshitganman. Zero, u odatda aytar ekan: „Agar davlat va jamiyatning irodasi va boshqaruvi mening qoʻlimda boʻlganida shofiʼiy tarafdorlaridan hatto, jizya ham olgan boʻlar edim*“.
## Vafoti
Alloma 1112—13 yilda Damashqda vafot etgan.

## Adabiyotlar

* „Oʻrta asr Sharq allomalari ensiklopediyasi“; Samarqand:Imom Buxoriy xalqaro markazi 2018.

## Manbalar
Internatsionalnoye (Jambul viloyati)

**Internatsionalnoye** () — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Merki tumanidagi qishloq. Riskulov qishloq okrugi tarkibiga kiradi. KATO kodi — 315444300.
## Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 1485 kishini (722 erkak va 763 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 1944 kishi (988 erkak va 956 ayol) yashagan.
## Manbalar
Borkasiy

**Ahyad ibn Hakim Borkasiy** — muhaddis va roviy bo‘lgan.

**Abu Said Ahyad ibn Hakim ibn Xudosh ibn Avfaj Muallim Borkasiy** Ustrushananing „*Borkas*“ qish­logʻida tavallud topgan. Keyinchalik Samarqanddagi „*Varsanin*“ mahallasida yashagan. Bobosi Xudosh ibn Avfaj Muallim Borkasiy ham oʻz zamonasining mashhur muhaddislaridan boʻlgan. Ahyad ibn Hakim Borkasiy hadislarni Muso ibn Horun Farviy, Abulqosim Hammod ibn Ahmad ibn Hammod Silmiy, Abdulloh ibn Sahl Varsaniniy, Ibrohim ibn Nasr Kabuzanjakasiy va boshqalardan rivoyat qilgan. Abu Nasr Ahmad ibn Muhammad ibn Mansur Muzohamiy, Hasan ibn Muhammad ibn Hasan ibn Sahl Forisiy va boshqa ulamolar Ahyad ibn Hakim Borkasiydan hadis rivoyat qilganlar.

## Adabiyotlar

* „Oʻrta asr Sharq allomalari ensiklopediyasi“; Samarqand:Imom Buxoriy xalqaro markazi 2018.

## Manbalar
Qazaqdiqan

**Qazaqdiqan** () — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Merki tumanidagi qishloq. Oqtoʻgʻon qishloq okrugi tarkibiga kiradi. Tuman markazi Merke qishlogʻidan taxminan 5 km shimoli-gʻarbda joylashgan. KATO kodi — 315432500.
## Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 303 kishini (163 erkak va 140 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 507 kishi (265 erkak va 242 ayol) yashagan.
## Manbalar
Qayindisay (Jambul viloyati)

**Qayindisay** () — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Merki tumanidagi qishloq. Keness qishloq okrugi tarkibiga kiradi. KATO kodi — 315437880.
## Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 313 kishini (149 erkak va 164 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 576 kishi (292 erkak va 284 ayol) yashagan.
## Manbalar
Abdurrahmon ibn Maoz Burnamaziy

**Abdurrahmon ibn Maoz Burnamaziy** — roviy bo‘lgan.

**Abdurrahmon ibn Maoz ibn Husayn Burnamaziy** hadislarni Abu Ishoq Ibrohim ibn Abdulloh Abdiy va Abu Usmon Salim Balxiy vositasida Abu Maʼshar Hishom ibn Urvadan rivoyat qilgan. Abdurrahmon ibn Maoz Burnamaziydan hadislarni oʻgʻli Abu Ahmad Abdulloh ibn Abdurrahmon ibn Maoz ibn Husayn Burnamaziy va Abdulloh ibn Masʼud ibn Komil Samarqandiylar rivoyat qilgan. Abdurrahmon ibn Maoz Burnamaziy Burnamazda hadislar aytgan.

## Adabiyotlar

* „Oʻrta asr Sharq allomalari ensiklopediyasi“; Samarqand:Imom Buxoriy xalqaro markazi 2018.

## Manbalar
Ahmad al-G‘ijduvoniy

**Ahmad al-Gʻijduvoniy** (arabcha: أحمد الغجدوان— Abu Nasr Ahmad ibn Yusuf ibn Abu Bakr ibn Muhammad ibn Yusuf ibn Hotam ibn Nasr ibn Molik ibn Samʼon al-Gʻijduvoniy) — Roviy.

Ahmad al-Gʻijduvoniy oʻrta asrlarda Buxoroga qarashli Gʻijduvon qishlogʻida tugʻilgan. U boshlangʻich taʼlimni bobosi Abu Bakr al-Gʻijduvoniydan olgan. Ahmad al-Gʻijduvoniy chiroyli xulq-atvori (siyrati) bilan tanilgan.

## Manbalar

## Adabiyotlar
*Abdulloh Abdulhamid Saad. Oʻrta Osiyo olimlari qomusi. —T.: Imom Buxoriy respublika ilmiy-maʼrifiy markazi nashriyoti, 2007. 265.
Qarasu (Merki tumani)

**Qarasu** () — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Merki tumanidagi qishloq. Tattin qishloq okrugi tarkibiga kiradi. KATO kodi — 315447300.
## Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 258 kishini (132 erkak va 126 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 288 kishi (130 erkak va 158 ayol) yashagan.
## Manbalar
Hotam al-G‘ijduvoniy

**Hotam al-Gʻijduvoniy** (arabcha: حاتم الغاتفرى — Abu Said Hotam ibn Nasr ibn Molik ibn Samʼon al-Marvaziy al- Gʻijduvoniy) — Roviy.

Hotam al- Gʻijduvoniy IX asr boshlarida Buxoroga qarashli Gʻijduvon qishlogʻida tugʻilgan. U oʻz zamonasining taniqli hadis roviysi boʻlgan.

## Vafoti
Hotam al-Gʻijduvoniy 264/878-yili ramazon oyida vafot etgan.

## Manbalar

## Adabiyotlar
*Abdulloh Abdulhamid Saad. Oʻrta Osiyo olimlari qomusi. —T.: Imom Buxoriy respublika ilmiy-maʼrifiy markazi nashriyoti, 2007. 265.
Kenes (Merki tumani)

**Kenes** () — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Merki tumaniga qarashli qishloq. Kenes qishloq okrugining maʼmuriy markazi. Tuman markazi Merke qishlogʻidan 27 km shimoli-sharqda joylashgan. KATO kodi — 315437100.
## Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 2343 kishini (1180 erkak va 1163 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 2332 kishi (1196 erkak va 1136 ayol) yashagan. Kenes soʻzi qozoqcha, kengash yoki maslahat soʻzini anglatadi.
## Manbalar
Rafik Balbabyan

**Rafik Oganesovich Balbabyan** (1949-yil 14-may) – sovet futbolchisi, qozogʻistonlik murabbiy. Qostanay „ Tobol“ futbol markazi rahbari.

## Futbolchi karyerasi
Futbolchi sifatidagi professional faoliyatini Agdamning „Qorabogʻ“ jamoasida yarim himoyachi sifatida boshlagan. U Sumgʻayitning „Polad“ va Nukusning „Amudaryo“ jamoalarida oʻynagan.

1974-yilda qoʻstanaylik murabbiy Gennadiy Nikolaevich Makarenkoning iltimosiga koʻra Balbabyan va yana ikki yosh futbolchi Qostanayga „Burevestnik“ talabalar jamoasini kuchaytirish uchun kelishdi. Ularning hissasi bilan ikkinchi divizion jamoasi ustalar chempionatiga chiqishga muvaffaq boʻldi.

1978-yilda Kustanay pedagogika institutini tamomlagan. Keyin Bokuga qaytib kelgan.

Lisakovskiy jamoasining oʻyinchi murabbiyi edi. U boshchiligidagi jamoa yirik sanoat korxonalari oʻrtasida Qozogʻiston SSR chempioni boʻldi.

1981-yilda Qoʻstanayning „Petrel“ ning oliy ligaga chiqishi munosabati bilan, yana ushbu jamoada oʻynadi.

## Murabbiylik karyerasi
1983 yilda Rafik Balbabyan futbolchilik faoliyatini yakunladi va Kustanay klubi qoshidagi Yoshlar sport maktabida murabbiy sifatida ish boshladi. 1995-1996 yillarda „Tobol“ning zaxira jamoasi bosh murabbiyi boʻlgan.

1999-yildan 2000-yilgacha Balbabyan „Tobol“ klubida murabbiy boʻlib ishlagan. 2001-2002-yillarda jamoa bosh murabbiyi boʻlgan. 2003-2006-yillarda – „Tobol“ FK oʻsmirlar sport maktabi direktori boʻlgan.

2007-2009-yillarda jamoani boshqargan.

2010-yildan – „Tobol“ futbol markazi rahbari.

Qoʻstanay futbol maktabi tarbiyalanuvchilari: Popirko, Gʻofurov, Danilov, hozirda Moskvaning „Spartak“ jamoasida – Aleksandr Zuyev, Olmaotaning „Qayrat“ida – Ermek Kuantayev, Qoʻstanayning „Tobol“ jamoasida – Sulton Busurmonov.

## Mukofotlari
2015 yil dekabr oyida Mehnat Qahramoni medali bilan taqdirlangan.

## Manbalar
Kentay

**Kentay** () — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Merki tumaniga qarashli qishloq. Kenes qishloq okrugi tarkibiga kiradi. KATO kodi — 315437800.
## Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 649 kishini (321 erkak va 328 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 656 kishi (328 erkak va 328 ayol) yashagan.
## Manbalar
Bedilxonlik

**Bedilxonlik** — XІX asr oxiri va XX asr boshlarida Oʻrta Osiyoda tarqalgan adabiy majlislarning bir turi. Maʼlumki, Bedil asarlari gʻoyat murakkab uslub va majoziy sanʼatlar bilan yozilgan. Uning asarlarini bir marta oʻqib, mohiyatini anglash juda qiyin. Shuning uchun Bedil ijodining ixlosmandlari u yaratgan asarlarning mazmun-mohiyati, qoʻllangan badiiy sanʼatlarni aytib bera oladigan shoir va olimlar huzuriga toʻplanib, bedilxonlik qilganlar.
## Manbalar
Qarpiq

**Qarpiq** () — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Merki tumanidagi qishloq. Andas Botir qishloq okrugi tarkibiga kiradi. KATO kodi — 315441400.
## Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 1034 kishini (535 erkak va 499 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 932 kishi (481 erkak va 451 ayol) yashagan.
## Manbalar
Qizilsay (Merki tumani)

**Qizilsay** () — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Merki tumanidagi qishloq. Janatogʻon qishloq okrugi tarkibiga kiradi. KATO kodi — 315435300.
## Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 379 kishini (201 erkak va 178 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 391 kishi (202 erkak va 189 ayol) yashagan.
## Mahalliy aholi orasidan chiqqan taniqli shaxslar
* Mustapaeva Zaynequl (1921) — Sotsialistik Mehnat Qahramoni.
* Risqulbekov Bedelbay (1924—1994) — Hukumat topshiriqlarini namunali bajargani, sovet militsiyasi saflarida beqiyos xizmatlari uchun Risqulbekov Bedelbay II darajali „Shon-sharaf“, II darajali Ulug‘ Vatan urushi ordenlari bilan taqdirlangan. „Jasorat uchun“, „Harbiy xizmatlari uchun“, „Germaniya ustidan qozonilgan gʻalaba uchun“, „Buyuk xizmatlari uchun“, „Choʻl hududlarni oʻzlashtirishdagi hizmatlari uchun“ esdalik medallari bilan mukofotlangan. Yurtdoshlari tashabbusi bilan u tug‘ilib o‘sgan Qizilsoy qishlog‘idagi koʻchalardan biriga uning nomi berilgan.
## Manbalar
Hafs al-G‘aznayoniy

**Hafs al-Gʻaznayoniy** (arabcha: حفص الغزنيانى— Abu Umar Hafs al-Kassiy al-Gʻaznayoniy) — Roviy.

Hafs al-Gʻaznayoniy IX asr boshlarida Movarounnahrdaga Kass shahriga qarashli Gʻaznayon qishlogʻida tavallud topgan. U 300/912-yildan oldin bir qancha muhaddislardan hadis rivoyat qilgan.

## Vafoti
Hafs al-Gʻaznayoniy yuz yil umr koʻrib, 300/912-yildan keyin vafot etgan.

## Manbalar

## Adabiyotlar
*Abdulloh Abdulhamid Saad. Oʻrta Osiyo olimlari qomusi. —T.: Imom Buxoriy respublika ilmiy-maʼrifiy markazi nashriyoti, 2007. 267.
Qostogʻan

**Qostogʻan** () — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Merki tumaniga qarashli qishloq. Yangitoʻgʻon qishloq okrugining maʼmuriy markazi. KATO kodi — 315435100.
## Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 1915 kishini (977 erkak va 938 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra qishloqda 2099 kishi (1071 erkak va 1028 ayol) yashagan.
## Mahalliy aholi orasidan chiqqan taniqli shaxslar
* Jilysboev, Maqsut (1894—1937) — qozoq sovet jamoat va partiya arbobi.
## Manbalar
Hafsa bint Sirin

**Hafsa bint Sirin** (arab. حفصة بنت سيرين, 651 - 719)  - Islomdagi ilk ayol olimlardan biri . U “islom zohidligi tarixidagi ayol kashshof lardan” biri deb nom olgan.

U Basrada yashab, dars bergan. U o‘zining taqvodorligi va islom an’analarining amaliy va huquqiy jihatlarini bilishi bilan mashhur edi.

U tush ta’biri bilan mashhur bo‘lgan Muhammad ibn Sirinning singlisi bo‘lgan.

## Manbalar
Ummu Dardo

**Ummu Dardo al-Kubro** () – Muhammadning ayol sahobalaridan biri. VII asrda Damashqda yashab, huquqshunos olima sifatida tanilgan.

Uning shogirdlaridan biri Abdulmalik ibn Marvon beshinchi umaviy xalifa boʻlib., Ummu Dardodan fiqh ilmini oʻrgangan. XIV asr musulmon tarixchisi Ibn Xaldun shunday deydi: „Abdulmalik ibn Marvon eng buyuk arab va musulmon xalifalaridan biridir. U davlat ishlarini tartibga solishda moʻminlar amiri Umar ibn Xattobning izidan bordi“.

## Manbalar
Maxanda

**Maxanda** () — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Merki tumaniga qarashli qishloq. Oytal qishloq okrugi tarkibiga kiradi. KATO kodi — 315443300.
## Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 287 kishini (148 erkak va 139 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 83 kishi (37 erkak va 46 ayol) yashagan.
## Manbalar
Badoe’ as-sanoe’

**“Badoe’ as-sanoe’ fi tartib ash-sharoe’”** (بـدائـع الـصـنـائـع فـي تـرتـيـب الـشـرائـع) – hanafiy mazhabiga oid klassik fiqh qo‘llanmalaridan biri. Asar muallifi XII asr huquqshunosi Alovuddin Kosoniydir. Kitob Kosoniyning ustozi Alovuddin Samarqandiyning “Tuhfat al-fuqaho” asari sharhi sifatida yozilgan, uning qizi Fotima Samarqandiyya uni “kelinlik sovg‘asi” sifatida qabul qilgan. Kitob bugungi kunda ham hanafiy maktablarida o‘qitilmoqda.

## Muallif haqida
Kosoniy hanafiy huquqshunos olimi, “Tuhfat al-fuqaho” asarining muallifi Alovuddin Samarqandiyning (vafoti 1144-yil) shogirdi edi. Samarqandiyning qizi Fotima ham fiqhdan saboq olgan. Fotima Samarqandiyya o‘z davrining eng go‘zal ayoli hisoblanib, unga uylanish taklifi ko‘p bo‘lgan. U va uning otasi uning qo‘lini so‘ragan ko‘plab odamlarni, jumladan hukmdorlarni ham rad etishgan. Fotima va uning otasi Kosoniyning taklifini, u “Tuhfat al-fuqaho”ning sharhi sifatida “Badoe’ as-sanoe’”ni yozganidan keyingina qabul qilishgan va asar Fotima uchun kelinlik sovg‘asi sifatida qabul qilingan.

## Kitob haqida
Kitob zamonaviy bosma nashrda yetti jildni egallaydi. Sharh bo‘lishiga qaramay, u sharh kitoblarning xususiyatlariga ega emas. Kosoniy har bir bobni reja bilan boshlab, unda qaysi mavzular bilan shug‘ullanish niyatida ekanligini tushuntiradi. Uslubiy ravshan boʻlishiga qaramay, asar maʼlum bir davr mobaynida mashhur bo‘la olmagan. Zamondoshi Marg‘inoniyning “al-Hidoya”sidan farqli o‘laroq, unga biror sharh yozilmagan. XX asr boshlarida zamonaviy bosma nashrining paydo boʻlishi bilan asarga katta eʼtibor qaratildi. O‘shandan beri u hanafiy ilmiy muassasalarida muhim manba sifatida qabul qilib kelinmoqda.

## Manbalar
Merki (stansiya posyolkasi)

**Merki** () — Qozogʻiston Respublikasi Jambul viloyati, Merki tumanidagi (Qirgʻiziston temir yoʻlining Merki stansiyasida) qishloq. Oytal qishloq okrugi tarkibiga kiradi. KATO kodi — 315443400.
## Aholisi
1999-yilda aholisi 4916 kishini (2339 erkak va 2577 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 5597 kishi (2713 erkak va 2884 ayol) yashagan.
## Manbalar
Xalifa ibn Xayyot

**Abu Amr Xalifa ibn Xayyot al-Laysiy al-Usfuriy** (arab. خليفة بن خياط) (160-161/777 – 239-240/854 yy.) abbosiylar davri arab tarixchisidir.

Uning oilasi Iroqning Basra shahridan edi. Uning bobosi taniqli muhaddis bo‘lgan. Uning shogirdlari bo‘lgan buyuk islom ulamolari orasida Buxoriy va Ahmad ibn Hanbal kabi olimlar ham bor edi.

U kamida toʻrtta asar yozgan, ulardan ikkitasi bizgacha yetib kelgan, bular “at-Tabaqat” va “at-Tarix” asarlaridir. “At-Tarix”ning XI asrga oid nusxasi 1966-yilda Marokashning Tamegrout qishlog‘idagi Nosiriyya zoviyasidan topilmaguncha ma’lum emas edi. U yerda mahalliy quruq iqlim kitobning saqlanib qolishiga yordam bergan. Asar suriyalik tarixchi Suhayl Zakkor tomonidan tahqiq qilingandan so‘ng, 1967-yilda nashr etilgan.
Siddiq al-Faznayoniy

**Siddiq al-Faznayoniy** (arabcha: صديق الغزنيانى — Siddiq ibn Abu Bakr ibn al-Husayn al-Gʻaznayoniy al-Kassiy) — Roviy.

Siddiq al-Faznayoniy boshlangʻich taʼlimni Gʻaznayon qishlgʻidagi va Kiss shahridagi olimlardan olgan. Keyinchalik Samarqandga kelib, u yerda muqum yashab qolgan. U "*imomul-faqih*" unvoniga sazovar boʻlgan.
## Ustozlari
Siddiq al-Faznayoniy hadis ilmining sir-asrolarini Abulfath al-Muborak ibn Ismoil ibn Muhammadal-Bahiliydan oʻrganib, undan hadislar rivoyat qilgan.
## Shogirdlari
Siddiq al-Faznayoniydan Abu Hafs Umar ibn Muhammad ibn Ahmad an-Nasafiy taʼlim olgan va hadislar rivoyat qilgan.
## Vafoti
Siddiq al-Faznayoniy 568/1173-yili shaʼbon oyida vafot etgach, Samarqand shaharidagi "Qantaratu Gʻonfar" qabristoniga dafn etilgan.
## Manbalar

## Adabiyotlar
•Abdulloh Abdulhamid Saad. Oʻrta Osiyo olimlari qomusi. —T.: Imom Buxoriy respublika ilmiy-maʼrifiy markazi nashriyoti, 2007. 267.
Oytal (Oytal qishloq okrugi)

**Oytal** () — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Merki tumanidagi qishloq (avvalgi shahar tipidagi aholi punkti). Oytal qishloq okrugining maʼmuriy markazi. KATO kodi — 315443100.
## Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 3810 kishini (1709 erkak va 2101 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 4181 kishi (1936 erkak va 2245 ayol) yashagan.
## Havolalar
* Oytal — statya iz Bolshoy sovetskoy ensiklopedii. 
## Manbalar
Nosiriylik

**Nosiriyya** (arab. الناصرية) yoki nosiriylik – Marokashning janubida, Tamegrout zoviyasida Sidiy Muhammad ibn Nosir Darva’iy (1603—1674) asos solgan soʻfiylik tariqati boʻlib, shoziliyya tariqatining bir tarmog‘i hisoblanadi. Tariqat ayniqsa XVIII asrda nihoyatda kuchaygan. Markazi Tamegrout boʻlgan. Tamegrout – Marokash janubidagi Draa daryosi vodiysida joylashgan qishloq. U oʻzining mashhur zoviyasi orqali tarixan ilm va din markazi boʻlib xizmat qilgan.
Oytal (Sarimoldayev qishloq okrugi)

**Oytal** () — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Merki tumanigaqarashli qishloq. Sarimoldaev qishloq okrugi tarkibiga kiradi. KATO kodi — 315445400.
## Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 876 kishini (437 erkak va 439 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 977 kishi (471 erkak va 506 ayol) yashagan.
## Manbalar
Papanin

**Papanin** () — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Merki tumanidagi tugatilgan qishloq. Kenes qishloq okrugi tarkibiga kirgan. 2000-yillarda tugatilgan.
## Aholisi
1999-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda doimiy aholi yashamagan .
## Eslatmalar
Plodovoyagodnoye

**Plodovoyagodnoye** () — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Merki tumaniga qarashli qishloq. Jambil qishloq okrugi tarkibiga kiradi. Merke qishlogʻining janubiy chegarasida joylashgan. KATO kodi — 315433600.
## Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 1930 kishini (917 erkak va 1013 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra qishloqda 1918 kishi (933 erkak va 985 ayol) yashagan.
## Manbalar
Darqoviylik

**Darqoviyya** (درقاوية‎) yoki Darqoviy so‘fiylik tariqati Marokashda paydo bo‘lgan Shoziliyya tariqatining qayta tiklanuvchi bo‘limidir. Darqoviylik marokashlik shayx Muhammad Arabiy Darqoviyning (1760-1823) tarafdorlaridan iborat edi. Marokashdagi yetakchi so‘fiylik tariqatlaridan biriga aylangan ushbu harakat qashshoqlik va zohidlikni targ‘ib qilgan. U qishloq aholisi va shaharning quyi tabaqalari orasida keng qo‘llab-quvvatlangan. Tariqatning mashhurligi o‘z marosimlarida musiqa asboblaridan foydalanishi bilan yanada oshgan. Marokashda ham, Jazoirda ham darqoviylar siyosiy faoliyat va norozilik harakatlarida qatnashganlar.

Darqoviylik Yevropaga yaqinligi va nisbatan yaqin tarixga ega boʻlishiga qaramay, boshqa soʻfiylik tariqatlariga nisbatan sharqshunoslar tomonidan unchalik eʼtiborga olinmagan. Darqoviyya haqida yozgan mualliflardan Depont va Koppolani o‘zlarining “Confreries” nomli kitoblarida ularni “ashaddiy mazhabchilar” va “islom puritanlari” deb atashadi (504-5-betlar). Bu hukmlarni E. Doutte o‘zining “L'Islam algerien en 1900” asarida yanada to‘ldirgan: “Darqovilar tilanchi darveshlardir. Bu xavfli tariqat hukumatlarga qarshi bo‘lib o‘tgan deyarli barcha qo‘zg‘olonlarda o‘zini ko‘rsatgan”. Marokashda darqoviylikning ta’siri o‘tgan asr davomida shunchalik kuchli bo‘ldiki, “XVIII asr nosiriylik asri bo’lgani kabi XIX asr ham darqoviyya asr bo‘lgan” deb aytiladi". Xuddi shu davrda tariqat Shri-Lanka, Liviya, Misr, Falastin, Suriya va Livanda kuchaygan.

Darqoviylarning “Murobitun” deb ataluvchi bo‘limi Meksikaning Chiapas shahrida faoliyat yuritadi.

## Manbalar
Minqazan

**Minqazan** (, eski nomi — Voroshilovo) — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Merki tumanidagi ovul. Janatogʻon qishloq okrugi tarkibiga kiradi. Tuman markazi Merke qishlogʻidan 20 km sharqda joylashgan. KATO kodi — 315435400.
## Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 938 kishini (474 erkak va 464 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra qishloqda 1019 kishi (512 erkak va 507 ayol) yashagan.
## Manbalar
Muhammad al-Gʻunjiriy

**Muhammad al-Gʻunjiyriy** (arabcha: محمد الغنجيرى— Abulfazl Muhammad ibn al-Muʼzal ibn Mojid ibn Ismat al-Gʻunjiyriy) — Faqih.

Muhammad al-Gʻunjiyriy boshlangʻich taʼlimni Samarqandga qarashli "Gʻunjiyr" qishlogʻidagi olimlardan olgan. U taniqli faqih boʻlgan.
## Ustozlari
Muhammad al-Gʻunjiyriy hadis ilmining sir-asrolarini Abu Bakr Muhammad ibn Abu Fazl, Abu Nasr al-Harabiy, Abu Ahmad al-Hakim, Abu Bakr al-Ismoiliy kabi olimlardan oʻrgangan va ulardan hadislar rivoyat qilgan.
## Shogirdlari
Muhammad al-Gʻunjiyriydan Abu Muhammad Abdulaziz ibn Muhammad ibn Muhammad an-Naxshabiy kabi roviylar hadislar rivoyat qilgan.
## Manbalar
Merki sanatoriysi

**Merki sanatoriysi** (, eski nomi — Sanatornoye) — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Merki tumanidagi aholi punkti. Merki qishloq okrugi tarkibiga kiradi. KATO kodi — 315430200.
Merke daryosi yaqinida joylashgan.
## Aholisi
1999-yilda aholi punkti 126 kishini (63 erkak va 63 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 256 kishi (132 erkak va 124 ayol) yashagan.
## Manbalar