open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Alisher Sultonov

**Alisher Saidabbosovich Sultonov** — „Oʻzbekneftgaz“ milliy xolding kompaniyasi boshqaruv raisi (2015-2018), Oʻzbekiston Milliy Olimpiya qoʻmitasi prezidenti (2017-2018), vitse-prezidenti (2018-2019), Oʻzbekiston Bosh vazirining oʻrinbosari (2017-2022), Energetika vaziri (2019-2022).

## Biografiyasi
1984—1989 — A.F.Mojayskiy nomidagi harbiy muhandislik instituti talabasi.

1989—1991 — Harbiy xizmatda.

1991—1993 — Oʻzbekiston Fanlar Akademiyasi Amaliy fizika instituti lazer pribor qurilish boʻlimi texnologi, xalqaro boʻlim texnologi, tijorat boʻlimi yetakchi muhandisi.

1993—1996 — Ijara, qoʻshma va xususiy korxonalar xodimlari va tadbirkorlarning Toshkent shahar kasaba uyushmasi tashkiliy boʻlim mudiri.

1996—1998 — „Oʻzneftniqaytaishlash“ aksiyadorlik kompaniyasi Buxoro neftni qayta ishlash zavodi qurilishi kontrakti bajarilishini taʼminlash boʻyicha direksiyasi asbob-uskunalarni tayyorlash va qabul qilish nazorati boʻyicha bosh mutaxassisi.

1998—1998 — „Oʻztashqineftgaz“ tashqi iqtisodiy aloqalar birlashmasi kontraktlar bajarilishi boʻyicha direksiyasi bosh mutaxassisi.

1998—1999 — „Oʻzbekneftgaz“ milliy xolding kompaniyasi Shoʻrtan gaz-kimyo majmuasi qurilishi boshqarmasi tayyorlangan asbob uskunalarni tekshiruvdan oʻtkazish va sotib olishni nazorat qilish, loyiha hujjatlarini qabul qilish guruhi bosh mutaxassisi.

1999—2002 — „Oʻzbekneftgaz“ milliy xolding kompaniyasi Shoʻrtan gaz kimyo majmuasi qurilishi boshqarmasi boshligʻi.

2002—2013 — „Shoʻrtan gaz-kimyo majmuasi“ unitar shoʻba korxonasi direktori.

2013—2018 — Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi raisi.

2013—2015 — „Oʻzbekneftgaz“ milliy xolding kompaniyasi prognozlash, resurslar va investitsiya dasturlari bosh boshqarmasi boshligʻi — boshqaruv raisining birinchi oʻrinbosari.

2015—2018 — „Oʻzbekneftgaz“ Milliy xolding kompaniyasi boshqaruvi raisi.

2017—2018 — Oʻzbekiston Milliy Olimpiya qoʻmitasi prezidenti.

2018—2019 — Oʻzbekiston milliy olimpiya qoʻmitasi vitse-prezidenti.

2017-yildan 2022-yilgacha Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosari.

2019-yil 16-fevraldan 2022-yil 7-iyungacha — Bosh vazir oʻrinbosari — Energetika vaziri.

2020-yildan 2022-yilgacha — Oʻzbekiston baydarka va kanoe sporti federatsiyasi raisi.

2022-yildan 2025-yilgacha — O‘zbekiston Respublikasi prezidentining energetik xavfsizlik boʻyicha maslahatchisi.

## Oilasi
Otasi — Sultanov Said-Abbas Saidaxmedovich — Fanlar akademiyasi ishlar boshqarmasi boshlig'i boʻlgan.

Oʻgʻli — Sultanov Saidafzal Alisherovich — Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi jinoyat-qidiruv bosh boshqarmasi tezkor vakili.

## Manbalar
The Great Preposition Mystery

„**The Great Preposition Mystery**“, toʻliq nomi „**The Great Preposition Mystery: Grammar Review for Intermediate/Advanced Students of EFL**“ () — Lin Lougheed qalamiga mansub ingliz tili grammatikasi boʻyicha qoʻllanma. Ilk bor 1981-yil Vashington shahrida AQSH Maʼlumot agentligi () tomonidan chop etilgan. Qoʻllanmada ingliz tili predloglari koʻrib chiqilgan. Bir necha marta qayta nashr qilingan boʻlib, ingliz tilini oʻrta hamda yetuk darajada oʻzlashtirgan shaxslar uchun moʻljallangan.

„The Great Preposition Mystery“ nomiga ingliz tilida predloglarni qoʻllash qoidalari murakkabligini turtki boʻlgan. Muallif predloglarni vazifasiga koʻra turlarga ajratgan. Kitobni Shelley Vance Laflin tahrir qilgan. Asar hikoya tarzida yozilgan va 11 boʻlimga boʻlingan. Har bir boʻlimda ingliz tili predloglari boʻyicha mashqlar keltirilgan. 1988-yilgi nashri Shelley Vance Laflin tomonidan toʻldirilgan.

## Manbalar
Turkvizyon qoʻshiq tanlovi 2014

**Turkvizyon turk dunyosi qoʻshiq tanlovi 2014** (tur. Türkvizyon Türk Dünyası Şarkı Yarışması 2014, tat. Түрквизйон төрки дөньясы җыр бәйгесе 2014) — ikkinchi Turkvizyon 2014 qoʻshiq tanlovidir. Tanlov 19 va 21 noyabrda boʻlib oʻtdi. Tanlovda Qozogʻiston ishtirokchisi Janar Dugʻalova „Izin korem“ qoʻshigʻi bilan gʻolib boldi. Bu yilgi tanlovda 25 mamlakat qatnashdi

## Oʻtkazilgan joyi

Turkvizyon 2014 Tatarston Respublikasi poytaxti Qozonda bʻolib oʻtdi.

Tanlov taqdimoti 30 sentabr 2014 yilda boʻlib oʻtdi.

### '''Oʻtkazilgan joyni e’lon qilinishi'''
Har yili Xalqaro Turkiy Madaniyat Tashkiloti turkiy madaniyat shaharlarni tanlaydi. 17 iyulda Qozon shahrida tanlov taqtimodi boʻlib oʻtdi, shu paytda 27 mamlakat va viloyatlar oʻzini arizasini bergan edi.

21 iyulda "Maydon" kanali direktori Damir Davletshin yangi sahna qurulmaydiganini va tanlov "Татнефть-Арена"da boʻlib oʻtadiganini etib oʻtgan edi.

## Ovoz Berish
Har bir mamlakatdan yoki viloyatdan hakamlar hayati bordir. Har bir hakam shunday o'tirgandiki, ular bir birini tushunmashi kerak edi. Bu qoshni davlatga ovoz bermaslik uchun qilingan edi, shunday deb Turkvizyon direktori aytdi.

## Qatnashuvchi mamlakatlar va viloyatlar
25 mamlakat va viloyatlar qatnashishdi.

### Yarim final
Yarim final 19 noyabr 2014 yilda boʻlib oʻtdi

&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Finalga chiqanlar

### Final
Final 21 noyabr 2014 yilda boʻlib oʻtdi. Finalga 15 mamlakat chiqdi.

&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Gʻolib

&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Ikkinchi oʻrin

&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Uchinchi oʻrin

&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Ohirgi oʻrin
A Practical English Grammar

„**A Practical English Grammar**“ () — Audrey Thomson hamda Agnes Martinet qalamiga mansub ingliz tili grammatikasi boʻyicha kitob. Ilk bor 1960-yil Oksford shahrida Oksford universiteti nashriyotida chop etilgan. Asarga qoʻshimcha ravishda ikki jildli mashqlar toʻplamlari ham tayyorlangan.

„A Practical English Grammar“ bir necha marta qayta nashr qilingan. Kitob ingliz tilini oʻrganishda eng keng qoʻllanadigan asarlar qatoriga kiradi. „Grammaire de langlais daujourdhui“ nomi bilan fransuzcha izohli versiyasi ham chop etilgan.

## Nashrlari
### Birinchi nashr
„A Practical English Grammar“ kitobining ilk nashri 1960-yil chop etilgan. Birinchi nashrning oʻzi yetti marta chop etilgan.

### Ikkinchi nashr
„A Practical English Grammar“ kitobining ikkinchi nashri 1969-yil chop etilgan. Ikkinchi nashrning oʻzi oʻn marta chop etilgan. G.&nbsp;Storm ikkinchiga nashrga yozgan taqrizida asarda lingvistik tushunchalarga amaliy yondashilganini va nazariy masalalarga toʻxtalmaganini olqishlagan.

### Uchinchi nashr
„A Practical English Grammar“ kitobining uchinchi nashri 1980-yil chop etilgan. Uchinchi nashrning oʻzi sakkiz marta chop etilgan.

### Toʻrtinchi nashr
„A Practical English Grammar“ kitobining toʻrtinchi nashri 1986-yil chop etilgan.

## Manbalar
Tursinxon Xudayberganov

**Tursinxan Aydarovich Xudaybergenov** (, 1951-yil 20-may, Toshkent viloyati) – Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining davlat maslahatchisi (2001—2006-yillarda va 2016-yildan hozirgi kunga qadar). Oʻzbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vaziri (2010—2016 va 2018—2022-yillarda), Oʻzbekiston Respublikasi mahalla va nuroniylar masalalari vaziri (2022-yildan 2023-yilgacha), Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senatining aʼzosi (2005—2010-yillarda va 2020-yildan).

## Biografiyasi
Tursinxon Xudayberganov 1951-yil 20-may kuni Toshkent viloyati Chinoz tumanida tugʻilgan. Millati – qozoq.
### Taʼlim
1969—1973-yillarda Nizomiy nomidagi Toshkent davlat pedagogika universiteti talabasi, 1980—1982-yillarda SSSR Ichki ishlar vazirligi akademiyasi tinglovchisi.
### Mehnat faoliyati
1968—1969-yillarda Chinoz tumanidagi 20-oʻrta maktab direktori oʻrinbosari.

1973—1980-yillarda Chirchiq shahar ichki ishlar boʻlimi voyaga yetmaganlar bilan ishlash boʻlinmasi inspektori, boʻlinma boshligʻi.

1982—1987-yillarda Boʻka tumani ichki ishlar boʻlimi boshligʻi.

1987—1989-yillarda Toshkent viloyati ichki ishlar boshqarmasi jamoat tartibini saqlash xizmati boshligʻi.

1989—1991-yillarda Toshkent viloyati ichki ishlar boshqarmasi boshligʻining oʻrinbosari.

1991—1997-yillarda Toshkent shahar ichki ishlar bosh boshqarmasi boshligʻining birinchi oʻrinbosari.

1997—2001-yillarda Xorazm viloyati ichki ishlar boshqarmasi boshligʻi.

2001—2006-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining huquqni muhofaza qiluvchi va nazorat idoralarining faoliyatini muvofiqlashtirish boʻyicha davlat maslahatchisi.

2005—2010-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senatining aʼzosi.

2006-yil qisqa muddat Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirining oʻrinbosari.

2006—2010-yillarda Fargʻona viloyati Ichki ishlar boshqarmasi boshligʻi.

2010—2016-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vaziri.

2016-yil 20-dekabrdan 2023-yil 20-avgustgacha Oʻzbekiston Prezidentining Fuqarolar murojaatlari bilan ishlash masalalari boʻyicha davlat maslahatchisi boʻlgan.

2018—2022-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vaziri vazifalarida faoliyat olib borgan.

2020-yildan Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senatining aʼzosi.

2022-yildan 2023-yilgacha – Oʻzbekiston Respublikasi mahalla va nuroniylar masalalari vaziri.

2023-yil 20-avgustda Prezidentning Orolboʻyi mintaqasini barqaror rivojlantirish masalalari boʻyicha maslahatchisi etib tayinlandi.

## Mukofotlari
1997-yilda 2-darajali Shon-sharaf ordeni bilan mukofotlangan

2020-yilda Qozogʻistonning 2-darajali „Doʻstiq“ ordeni berilgan.

2021-yilda Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan yoshlar murabbiysi faxriy unvoni bilan mukofotlangan

## Oilasi
Oʻgʻli Xudayberganov Artik Tursinxanovich, Toshkent viloyati ichki ishlar bosh boshqarmasi boshligʻining birinchi oʻrinbosari.

## Manbalar
The Writer's Harbrace Handbook

„**The Writer's Harbrace Handbook**“ () — ingliz tilida ilmiy maqolalar va boshqa materiallar yozish qoidalarini oʻzida jamlagan spravochnik. Ilk bor 2001-yil „Heinle & Heinle Publishers“ nashriyoti tomonidan chop etilgan. Bir encha marta qayta nashr qilingan. Qoʻllanmaning turli nashrlariga turli shaxslar, jumladan, Cheryl Glenn va Loretta Gray mualliflik qilgan. Asarning toʻliq va qisqa versiyalari mavjud boʻlib, unda akademik asar yozishda keng qoʻllaniladigan APA, Chicago hamda MLA yozish uslublari haqida maʼlumot berilgan.

Qoʻllanma AQSHdagi bir necha OTMda ham oʻqituvchilar, ham talabalar tomonidan keng qoʻllanadi. Qoʻllanmaning oʻqituvchilar uchun moʻljallangan mashq toʻplami ham mavjud. Asar talabalarni mustaqil fikrlay oladigan shaxslar emas, passiv tinglovchilar oʻlaroq koʻrishi tanqidga uchragan.

## Manbalar
The Assassins: A Radical Sect in Islam

**„The Assassins: A Radical Sect in Islam“** („Hashshoshiylar: Islomdagi radikal firqa“) — amerikalik sharqshunos Bernard Lewis qalamiga mansub hashshoshiylar haqidagi kitob. Ilk bor 1967-yil London shahrida „Weidenfeld & Nicolson“ nashriyotida chop etilgan. 1987-yil New York shahrida Basic Books nashriyotida chop etilgan. 1987-yil shu shaharda Oxford universiteti nashriyoti tomonidan kichik oʻzgartirishlar kiritilgan nusxasi chop etilgan. 2002-yil New Yorkda Basic Books tomonidan muallif yozgan yangi kirish soʻzli nusxasi chop etilgan.

Asarda oʻz siyosiy, harbiy hamda diniy maqsadlariga erishish uchun oʻz dushmanlarini oʻldirgan hashshoshiylarning kelib chiqishi koʻrib chiqilgan. Kitob fransuz, arab, fors, yapon, ispan, turk, italyan, olmon, ivrit tillariga tarjima qilingan. Asarda hashshoshiylar va zamonaviy terrorizm oʻrtasidagi oʻxshashliklarga qisqacha toʻxtalib oʻtilgan. Muallif kitobni yozish uchun oʻnlab tilda yozilgan koʻplab tarixiy manbaga tayangan. „The Assassins: A Radical Sect in Islam“ Lewisning eng taniqli asarlari qatoriga kiradi.

## Manbalar
Latif Pidrom

**Latif Pidrom** (t. 1963-yil, Badaxshon, Afgʻoniston) — afgʻonistonlik mashhur shoir, yozuvchi, huquqshinos va tarixchi olim.
Illustrated American Idioms

„**Illustrated American Idioms**“, toʻliq nomi „**Illustrated American Idioms: Advanced Level Functional Activities for Development of Vocabulary**“ () – Dean Curry qalamiga mansub ingliz tili iboralari toʻplami. Ilk bor 1982-yil Vashington shahrida AQSH Maʼlumot agentligi () tomonidan chop etilgan. Bir necha marta qayta nashr qilingan qoʻllanma ingliz tilini oʻrganayotgan shaxslar uchun moʻljallangan. „Illustrated American Idioms“ ingliz tilini oʻqitish kurslarida keng ishlatiladigan qoʻllanma boʻlib, bir necha ingliz tilini oʻqitish boʻyicha tadqiqotda undagi materiallardan foydalanilgan.

Asarda ingliz tili iboralari, xususan, Amerika ingliz tilisida keng tarqalgan iboralar koʻrib chiqilgan. „Illustrated American Idioms“ ingliz tilini yetuk darajada oʻzlashtirgan shaxslar uchun moʻljallangan. Oʻquvchi iboralarni eslab qolishi oson boʻlishi uchun har bir ibora rasm bilan bezatilgan. 2010-yilda asar asosida yanada mukammalroq spravochnik – „In the Loop“ idiomalar toʻplami tuzilgan.

## Yana qarang
* In the Loop

## Manbalar
Doʻst orttirish va odamlarga taʼsir koʻrsatish toʻgʻrisida

**„Doʻst orttirish va odamlarga taʼsir koʻrsatish toʻgʻrisida“** () — amerikalik psixolog Dale Carnegie qalamiga mansub kitob. Ilk bor 1936-yil Simon and Schuster nashriyoti tomonidan chop etilgan. Kishilarga mustaqil ravishda oʻsishda koʻmaklashishni koʻzlovchi ushbu asar oʻz-oʻziga yordam berish () janridagi eng mashhur kitobdir.

Asar sotuvga chiqishi bilanoq katta muvaffaqiyat qozongan. Nashr qilingan birinchi yilidayoq kichik oʻzgartirishlar kiritilib, 17 marta qayta nashr qilingan. Shu kungacha kitobning 30 milliondan oshiq nusxasi sotilgan. „Doʻst orttirish va odamlarga taʼsir koʻrsatish toʻgʻrisida“ 2011-yil Time jurnlali tuzgan eng katta taʼsirga ega 100 kitob roʻyxatida 19-oʻrinni egalladi.

Simon & Schuster nashriyoti xodimi Leon Shimkin 1934-yil Carnegiening 14 hafta davom etuvchi kurslaridan birida qatnashgan. Shimkin Carnegieni kurs materiallarini kitob oʻlaroq chop etish maqsadida ularni stenografist yozib olishiga ruxsat berishga koʻndirgan. Kitobning dastlabki nusxasida rang-barang misollar hamda chuqur maʼnoli masallar koʻp boʻlgan. Kitobda odamlar bilan muomala qilish, doʻst orttirish, boshqalarni oʻzidek fikrlashga undash, buyuk yetakchi boʻlish hamda oilaviy farovonlikka erishish sirlari berilgan. Muallif qadimiy haqiqatlar hamda endigina shakllanayotgan psixologiya faniga tayangan holda, odamlar oʻrtasidagi munosabatlar haqida ham qiziqlarli, ham ommabop kitob yozgan. Asarda boshqalarning egoistik moyilliklaridan kishi oʻz foydasi uchun qanday foydalanishi mumkinligiga urgʻu beriladi. Carnegie joziba, boshqalarni qadrlash hamda oʻzgachalik yordamida muvaffaqiyatga erishish mumkinligi haqidagi gʻoyani ilgari surgan.

1981-yil kitobdagi ayrim jumlalar oʻzgaritirilgan hamda yangi misollar keltirilgan ikkinchi nashri chop etilgan. Yangi nashrda boʻlimlar soni oltitadan toʻrttaga kamaytirilgan. Buning uchun muvaffaqiyatli biznes maktublari hamda oilaviy baxt haqidagi boʻlimlar olib tashlangan. 2011-yil kitobning uchinchi nashri dunyo yuzini koʻrdi. Mazkur nashr „Raqamli asrda doʻst orttirish va odamlarga taʼsir koʻrsatish toʻgʻrisida“ () deb nomlanadi. Ushbu nashrda Carnegiening boshqalar bilan munosabatlarda hamda biznes sohasida muvaffaqiyat qozonish boʻyicha qarashlari raqamli davr talablari kontekstiga moslashtirilgan.

„Doʻst orttirish va odamlarga taʼsir koʻrsatish toʻgʻrisida“ oʻnlab tilga, jumladan, oʻzbek tiliga ham tarjima qilingan. Asarni oʻzbek tiliga rus tilidan Fatxulla Namozov oʻgirgan. Oʻzbek tilidagi tarjima varianti Toshkent shahrida „Yangi asr avlodi“ nashriyoti tomonidan chop etilgan. Yana „Oʻz-oʻziga ishonch hosil qilish va omma oldida soʻzlash sanʼati“ () va „Bezovtalikni tark etish va yangi hayot boshlash sirlari“ () kitoblari bilan birgalikda „Muvaffaqiyat kaliti“ nomi bilan toʻplam oʻlaroq chop etilgan.

## Manbalar

## Havolalar
* „Muvaffaqiyat kaliti“ toʻplami Oʻzkitob saytida
Turkvizyon qoʻshiq tanlovi 2015

**Turkvizyon turk dunyosi qoʻshiq tanlovi 2015** (tur. Türkvizyon Türk Dünyası Şarkı Yarışması 2015) — uchinchi Turkvizyon 2015 qoʻshiq tanlovidir. Tanlov 19 dekabrda boʻlib oʻtdi. Tanlov Turkmaniston shahri Marida boʻlib oʻtshi kerak edi, lekin keyinchalik tanlov Istanbul shahriga koʻchdi. Bu yilgi tanlovda 21ta mamlkat qatnashdi.

Bir yillik tanafusdan song Belarus, Shimoliy Kipr va Kosovo tanlovga qaytdi. Va tanlovga Suriya va Serbiya koshilishdilar. Bir oy tanlovdan oldin, hamma Rossiya mintaqalari qatnashishni bekor qilishini aytishdi. Buning sababi Rossiya Madaniyat Vazirligi Xalqaro Turkiy Madaniyat Tashkiloti bilan hamkorligini toʻxtatgandan boʻldi.

## Oʻtkazilgan joyi
Turkvizyon 2015 Istanbul shahri, Turkiyada boʻlib oʻtdi. Bundan oldin tanlov Turmanistoning Mari shahrida boʻlib oʻtshi kerak edi, keyin Ashxobod shaxriga koʻchirilgan edi, amo keyinchalik tanlov Istanbul shahrida boʻlib oʻtdi. 27 oktabr 2015 yili TMB telekanali Turkvizyon 2015 Istanbul shahrida boʻlib oʻtshini aytgan edi. Tanlov Yaxya Kemal Beyatlʼ madaniy markazida boʻlib oʻtdi, u yerda 10000 kishilik joy bor.

### '''Oʻtkazilgan joyni eʼlon qilinishi'''
Har yili Xalqaro Turkiy Madaniyat Tashkiloti turkiy madaniyat shaharlarni tanlaydi. 12 noyabr Qozon shahrida Turkvizyon 2015 boʻlib oʻtadigan joyni tanlash boʻlib oʻtgan edi. Tanlovga koʻra Turkvizyon 2015 Mari shaxrida boʻlib oʻtshi kerak edi. 21 fevral 2015 yili ТМВ telekanali tanlov Ashxobod shahrida boʻlib oʻtshini eʼlon kilingan edi. Lekin Avgustning oxirida tanlov Istanbul shahrida boʻlib oʻtishi eʼlon qilindi

## Qatnashuvchilar
&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Gʻolib

&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Ikkinchi oʻrin

&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Uchinchi oʻrin

&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Ohirgi oʻrin

## Qatnashishdan rad etgan mamlakatlar
* Turkmaniston
Su-24 samolyoti urib tushirilgandan song rad etgan mamlakatlar:
* Boshqirdiston
* Kabarda-Balkariya
* Qorachoy-Cherkasiya
* Qrim
* Qumuqlar
* Moskva
* Oltoy Respublikasi
* Saxa
* Stavrapol
* Tatariston
* Tiva
* Xakasiya

## Hakamlar tizimi
*  - Avni Kahili
*  - Isa Melikov
*  - Volkan Gucher
*  - Ahmed Shivrakich
*  - Gunesh Shingoz
*  - Erhan Huseyn
*  Gagauziya - Pyotr Petkovich
*  - Afik Novruzov
*  - Mesut Barish
*  - Yalman Xadjarov
*  - Bolat Mojagʻulov
*  - Qanatbek Qultaev
*  Makedoniya - Sedat Azizoglu
*   Kosovo - Reshid Ismet Kurezi
*  - Ertan Birinchi
*  - Chingiz Erdem
*  - Nedjat Sali
*  - Chokay Kochir
*  - Mavrich Deniz
*  - Omer Gurkan
*  - Nadejda Malenkova

## Koʻrsatgan telekanallar

*  – Tring TV
*  – ATV Azerbaijan
*  – Hayat TV
*  Gagauziya – ГРТ
*  – Marmueli Television
*  – Türkshow
*  – Turkmenli Television
*  – Хабар
*  – КТРК
*  Makedoniya  – МРТ 2
*  – Kibris Genc Television
*  – Alpha Media TV
*  – TMB TV, ATV, Ordu Boztepe TV, Kral TV
*  – ОДТРК Одесса, Южная Волна
Oʻz-oʻziga ishonch hosil qilish va omma oldida soʻzlash sanʼati

**„Oʻz-oʻziga ishonch hosil qilish va omma oldida soʻzlash sanʼati“** () — amerikalik psixolog Dale Carnegie qalamiga mansub kitob. Ilk bor 1926-yil „Omma oldida soʻzlash: Biznesmenlar uchan amaliy kurs“ () nomi bilan chop etilgan. 1937-yil „Omma oldida soʻzlash va biznesda odamlarga taʼsir oʻtkazish“ () nomi bilan qayta nashr qilingan. 1956-yil kitobi nomi yana „Oʻz-oʻziga ishonch hosil qilish va omma oldida soʻzlash sanʼati“ () qilib oʻzgartirilgan. Asar rus va oʻzbek tillarida aynan shu nom bilan tanilgan. 1962-yil kitobning Carnegie kursi uchun moslashtirilgan nashri „Samarali nutq soʻzlashning tez va oson yoʻli“ () (1962) nomi bilan chop etilgan. 2005-yil kitobning yangi nashri „Muvaffaqiyatga erishish uchun omma oldida soʻzlash“ () nomi bilan dunyo yuzini koʻrgan.

1956-hamda 1962-yilgi nashrlarni Dorothy Carnegie tayyorlagan. 2005-yilgi nashrni Arthur Pell nashrga tayyorlagan. Pell versiyasida Dorothy Carnegie versiyasida olib tashlangan materiallar qayta tiklangan. Kishilarga mustaqil ravishda oʻsishda koʻmaklashishni koʻzlovchi ushbu asar oʻz-oʻziga yordam berish () janridagi eng mashhur kitoblarning biridir.

Asar muallifning kurslari davomida qoʻllangan standart adabiyot boʻlgan. Kitobning asosiy maqsadi omma oldida soʻzlashni chuqur tushuntirib berish hamda omma oldida nutq soʻzlashda kelib chiqadigan qoʻrquvlarni yengishga yordam berishdir.

„Oʻz-oʻziga ishonch hosil qilish va omma oldida soʻzlash sanʼati“ oʻnlab tilga, jumladan, oʻzbek tiliga tarjima qilingan. Asarni oʻzbek tiliga rus tilidan Fatxulla Namozov oʻgirgan. Oʻzbek tilida ilk bor 2010-yil Toshkent shahrida „Yangi asr avlodi“ nashriyoti tomonidan chop etilgan. Yana „Doʻst orttirish va odamlarga taʼsir koʻrsatish toʻgʻrisida“ () va „Bezovtalikni tark etish va yangi hayot boshlash sirlari“ () kitoblari bilan birgalikda „Muvaffaqiyat kaliti“ nomi bilan toʻplam oʻlaroq chop etilgan. Toʻplamni oʻzbek tiliga rus tilidan Fatxulla Namozov oʻgirgan.

## Havolalar

* „Muvaffaqiyat kaliti“ toʻplami Oʻzkitob saytida
Gʻulomjon Ibragimov

**Gʻulomjon Inomovich Ibragimov** (1958-yil, Toshkent) — Toshkent viloyati hokimi (2017—2019), Oʻzbekiston Bosh vazirining oʻrinbosari (2010—2017).

## Tarjimai holi
* 1985—1992-yillarda  Olmaliq kimyoviy zavodida yoshlar tashkiloti kotibi, zavod direktori yordamchisi, direktor o’rinbosari, direktor lavozimlarida ishlagan.
* 1992—2004-yillarda «Olmaliq ammofos aksiyadorlik jamiyati» OAJ bosh direktori.
* 2004—2010-yillarda «Oʻzkimyosanoat» kompaniyasi boshqaruv raisi.
* 2010—2017-yillarda Oʻzbekiston Bosh vazirining oʻrinbosari — geologiya, yoqilgʻi-energetika kompleksi, kimyo, neft-kimyo majmuasi rahbari.
* 2017—2019-yillar Toshkent viloyati hokimi.
* 2019-yildan — Toshkent viloyatidagi "1-rezotexnika zavodi" MCHJ direktori.

## Tanqid
2012-yil Islom Karimov boshchiligida oʻtkazilgan hukumat yalpi majlisida prezident Karimov amalga oshirilishi lozim boʻlgan investitsion loyihalardagi oqsoqliklarga yoʻl qoʻyilgani uchun Gʻulomjon Ibragimovni ayblab, unga dakki beradi. Xususan, u loyihalarni amalga oshirishda zarur boʻlgan chora-tadbirlarni koʻrmaganligi uchun tanqid qilinadi.

## Manbalar
Turkvizyon qoʻshiq tanlovi 2017

**Turkvizyon turk dunyosi qoʻshiq tanlovi 2017** (tur. Türkvizyon Türk Dünyası Şarkı Yarışması 2017) – toʻtinchi Turkvizyon 2017 qoʻshiq tanlovidir. Tanlova Turkiya shahri Istanbulda boʻlib oʻtadi. Hozirgi paytda 27ta mamlakat qatishishini aytdi. Tanlov boʻlib oʻtadigan sanasi nomalum, taxmiman mart oyida boʻlib oʻtadi.

Tanlovga Rossiya Federatsiyasi mintaqalari qaytishdi, Qorachoy-Cherkasiya va Xakasiyadan tashqari. Kabarda-Balkariya alohida Qorachoy-Cherkasiyadan qatnashadi. Hamda 5ta Yevropa mamlakati tanlovda birinchi marta qatnashadi.

## Oʻtkazilish joyi

Turkvizyon 2017 Turkiya shahri Istanbulda boʻlib oʻtadi. Oldingi yildak bu yil ham Yahya Kemal Beyatli Madaniy Markazida boʻlib oʻtadi.

### Oʻtkazilgan joyni eʼlon qilinishi
Har yili Xalqaro Turkiy Madaniyat Tashkiloti turkiy madaniyat shaharlarni tanlaydi. Ufa, Boshqirdiston poytaxti turkiy madaniy shahri deb tanlangan edi, ammo Su-24 samolyoti urib tushirilgandan song rad etildi. Biroz oʻtib Ozarbayjoning Sheki shahri tanlandi. Tanlov Baku Kristal Zalida rejalashtirilgan edi. Lekin biroz oʻtib Ozarbayjon tanlovni oʻtkazilmadigani maʼlum boʻldi. Shunday qilib, koʻplab munozalardan keying, tanlov Istanbul shahrida boʻlib oʻtadigan boʻldi. Bu yilgi tanlovda Oʻzbekiston ishtirok eʼtishi nomalum.

## Qatnashuvchilar

Bu yilgi tanlovda hozirgi paytda 27 mamlakat ishtirok etishini togʻrisida aytishdi.

## Boshqa mamlakatlar, mintaqalar va xalqlar

### Oldingi yillari ishtirok etgan mamlakatlar:
Bezovtalikni tark etish va yangi hayot boshlash sirlari

**„Bezovtalikni tark etish va yangi hayot boshlash sirlari“** () — amerikalik psixolog Dale Carnegie qalamiga mansub kitob. Ilk bor 1948-yil Simon and Schuster nashriyoti tomonidna chop etilgan. Kishilarga mustaqil ravishda oʻsishda koʻmaklashishni koʻzlovchi ushbu asar oʻz-oʻziga yordam berish () janridagi eng mashhur kitoblarning biridir.

Asar kirish soʻzida muallif kitobni oʻzi „New Yorkdagi eng baxtsiz kishilardan biri boʻlgani uchun yozganini“ taʼkidlaydi. Carnegie hayotdagi doim xavotirda yashaganini, xavotir olishni yengishni istaganini aytadi.

Kitobning maqsadi oʻquvchiga zavqliroq va toʻlaroq hayot kechirishga yordam berishdir. Buning uchun muallif oʻquvchini nafaqat oʻzi, balki atrofidagi odamlarga ham eʼtibor berishga chorlaydi. Asarda Carnegie kundalik hayot nyuanslarini koʻrib chiqadi, hayotning muhimroq aspektlariga eʼtibor berishga chorlaydi.

„Bezovtalikni tark etish va yangi hayot boshlash sirlari“ oʻnlab tilga, jumladan, oʻzbek tiliga tarjima qilingan. Asarni oʻzbek tiliga rus tilidan Fatxulla Namozov oʻgirgan. Oʻzbek tilida ilk bor 2009-yil „Bezovtalikdan xalos boʻlish va yangi hayot boshlash sirlari“ nomi bilan Toshkent shahrida „Yangi asr avlodi“ nashriyoti tomonidan chop etilgan. Yana „Doʻst orttirish va odamlarga taʼsir koʻrsatish toʻgʻrisida“ () va „Oʻz-oʻziga ishonch hosil qilish va omma oldida soʻzlash sanʼati“ () kitoblari bilan birgalikda „Muvaffaqiyat kaliti“ nomi bilan toʻplam oʻlaroq chop etilgan.
 
## Havolalar
* „Bezovtalikni tark etish va yangi hayot boshlash sirlari“ Ziyouz saytida (1-, 2-, 3- qismlar)
* „Muvaffaqiyat kaliti“ toʻplami Oʻzkitob saytida
An Outline of the American Economy

„**An Outline of the American Economy**“ (), keyingi nashrlar „**An Outline of the U.S. Economy**“ () deb ataladi — AQSH iqtisodi haqidagi kitob. Ilk bor 1981-yil Vashington shahrida AQSH Maʼlumot agentligi () tomonidan chop etilgan. 
2000-yildan boshlab kitobning yangi nashrlari AQSH Davlat departamentining Xalqaro maʼlumot dasturlari byurosi () tomonidan chop etib kelinadi.

Turli nashrlarni turli shaxslar, jumladan, Robert L. McCan, William H. Peterson, Stewart Ramsey, Christopher Conte va Albert R. Karr va Peter Behrlar yozgan. Kitobda AQSH iqtisodi tarixi, hozirgi holati va jahon iqtisodida tutgan oʻrni haqida hikoya qilinadi. Asardan xorij mamlakatlarida AQSH iqtisodi haqidagi darslarda qoʻshimcha material oʻlaroq foydalanish tavsiya qilingan.

## Yana qarang
* „An Outline of American Geography“

## Manbalar
Oltoy Respublikasi Turkvizyon qoʻshiq tanlovida

**[[Oltoy Respublikasi]] [[Turkvizyon qoʻshiq tanlovi]]da** 2013-yildan beri qatnashadi. Oltoy Respublikasi Turkiya shahri Eskishehirda birinchi chiqishi boʻldi. Mamlakat tanlovda bir martda qatnashdi va Turkvizyon qoʻshiq tanlovi 2017 qatnashishi maʼlum boʻldi. 

## Qatnashish

## Manbalar
Ozarbayjon Turkvizyon qoʻshiq tanlovida

**[[Ozarbayjon]] [[Turkvizyon qoʻshiq tanlovi|Turkvizyon qoʻshiq tanlovida]]** 2013-yildan beri qatnashadi. Ozarbayjon hamma tanlovda qatnashib kelmoqda. Mamlakatning eng yaxshi natijasi Turkvizyon 2013. Shu yildagi tanlovda Farid Gasanov "Yasha" qoshigʻi bilan birinchi oʻrini oldi.  

## Qatnashish

## Manbalar
Boshqirdiston Turkvizyon qoʻshiq tanlovida

'''Boshqirdiston''' '''Turkvizyon qoʻshiq tanlovi'''da 2013 yildan beri qatnashadi. Boshqirdistonning eng yaxshi natijasi Turkvizyon 2014 qoʻshiq tanlovidir. Shu yilgi tanlovda Zaman guruhi uchinchi oʻrini oldi. 

## Qatnashish

## Manbalar
Belarus Turkvizyon qoʻshiq tanlovida

**[[Belarus]]** Turkvizyon qoʻshiq tanlovi da 2013 yildan beri qatnashadi . Shu paytgacha Belarus ikki marotaba qatnashgan. Birinchi marotaba Gunesh Abbasova  ishtirok etgan edi. Belarus faqat 2014 yilda qatnashmagan.

## Qatnashish

## Manbalar
Bosniya va Gersegovina Turkvizyon qoʻshiq tanlovida

**[[Bosniya va Gersegovina]]** Turkvizyon qoʻshiq tanlovi da 2013-yildan beri qatnashadi Bosniya va Gersegovina hamma tanlovda qatnashib kelgan, Turkvizyon 2017 qatnashishi mumkin. Birinchi marotaba Emir & Frozen Camels feat. Mirza ishtirok etganlar

## Qatnashish

## Manbalar
Bolgariya Turkvizyon qoʻshiq tanlovida

**[[Bolgariya]]** Turkvizyon qoʻshiq tanlovida 2014 yildan beri qatnashib keladi. Birinchi tanlovda İsmail Matev  qatnashdi, u "Yollara, taşlara" qoʻshigʻi bilan 11 oʻrini oldi. 

## Qatnashish

## Manbalar
Zarina Nizomiddinova

**Zarina Nizomiddinova Shahboz qizi** (1989-yil 29-martda tugʻilgan) oʻzbek aktrisasi va qoʻshiqchisidir. U ilk karyerasini 2005-yilda suratga olingan *Ayol makri* filmidagi roli bilan boshlagan. Undan soʻng, shu yili *Yoʻl boʻlsin* filmida Muhabbat rolini oʻynaydi.

## Hayoti
Zarina Nizomiddinova 1989-yil 29-mart kuni Toshkent shahrida, sanʼatkorlar oilasida tugʻilgan. Uning otasi Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan aktyor (artist) Shahboz Nizamuddinov. Zarina ushbu oilaning kenja farzandidir. Zarina yoshligidan sanʼatga qiziqib, maktab bilan bir vaqtning oʻzida, yaʼni 1997-yildan boshlab Uspenskiy nomidagi bolalar musiqa maktabining fortepiyano boʻlimida tahsil oladi.5yoshida bolalar xorida qoʻshiq kuylardi. Xattoki u bu ansamblda 7 yoshligida birinchilikni ham qoʻlga kiritgan. 7-sinfdan boshlab Zarina Xoreografiya bilim yurtining milliy raqs boʻlimida tahsil oladi. Maktabdan soʻng Sharqshunoslik institutining „Jahon siyosati va tarixi“ fakultetida taxsil oladi. Yosh aktrisa ilk ijodini 16 yoshida, Davlat buyurtmasiga asosan ishlangan, rejissyor Tamara Kamalovaning „Yoʻl boʻlsin“ filmida bosh rol bilan boshlaydi. „Yoʻl boʻlsin“ filmi koʻplab mukofotlarga sazovor boʻldi.

### Oilasi

* Mohinur (opasi) va Shohruh (akasi) Nizomiddinov
* Abror Sharipov (sobiq turmush oʻrtogʻi)
* Temurxon Sodiqov Abrorovich (oʻgʻli)
* Abror Sharipov Temurxonning otasi

## Filmografiyasi
### Filmlar

## Rol oʻynagan musiqiy kliplari

## Manbalar

## Havolalar
* 
* 
* 
*
Albaniya Turkvizyon qoʻshiq tanlovida

**[[Albaniya]] [[Turkvizyon qoʻshiq tanlovi]]da** 2014-yildan beri qatnashadi. Albaniya Tatariston poytaxti Qozon shahrida birinchi chiqishi boʻldi. Mamlakat tanlovda ikki marotaba qatnashdi va unda ikki yildan beri Xhoi Bejko ishtirok etdi.

## Qatnashish

## Manbalar
Qrim Turkvizyon qoʻshiq tanlovida

**[[Qrim]]** Turkvizyon qoʻshiq tanlovida 2013 yildan beri qatnashib keladi . Qrimdan birinchi ishtirokchi Elvira Sarihalil.

## Qatnashish

## Manbalar
Dogʻiston Turkvizyon qoʻshiq tanlovida

**[[Dogʻiston]]** Turkvizyon qoʻshiq tanlovida 2017 yildan beri qatnashadi. 1 iyul 2016 yili Dogʻiston qatnashadigani haqida xabar berdi. 

## Qatnashish

## Manbalar
Gagauziya Turkvizyon qoʻshiq tanlovida

**[[Gagauziya]]** Turkvizyon qoʻshiq tanlovida 2013 yildan beri qatnashib keladi. Mamlakat hamma bolgan tanlovda qatnashib keldi. Gagauziyani birinchi ishtirokchisi Ludmila Turkan "Vernis Lubov"(Вернись Любовь) qoʻshigʻi bilan chiqqan . Ammo finalga bu qoshigʻi bilan finalga chiqmagan.

## Qatnashish

## Manbalar
Gruziya Turkvizyon qoʻshiq tanlovida

**[[Gruziya]]** Turkvizyon qoʻshiq tanlovida 2013 yildan beri qatnashib keladi. Gruziyaning berinchi ishtirkochisi Eynar Balakishiyev "Qəlbini Saf Tut" qoʻshigʻi bilan chiqqan. 

## Qatnashish

## Manbalar
Germaniya Turkvizyon qoʻshiq tanlovida

**[[Germaniya]]** Turkvizyon qoʻshiq tanlovida 2014-yildan beri qatnashib kelmoqda. Mamlakatni birinchi ishtirokchisi Fahrettin Gunesh. 

## Qatnashish

## Manbalar
Eron Turkvizyon qoʻshiq tanlovida

**[[Eron]]** Turkvizyon qoʻshiq tanlovida 2014-yildan beri qatnashib kelmoqda. Eronning birinchi ishtirokchisi Barısh Grubu. U "Heydar baba"	qoʻshigʻi bilan ishtirok etgan.
## Qatnashish

## Manbalar
Iroq Turkvizyon qoʻshiq tanlovida

**[[Iroq]]** (tanlovga iroq turkmanlariham chiqqan) Turkvizyon qoʻshiq tanlovida 2013 yildan beri qatnashib kelmoqda . Iroqning birinchi ishtirochisi Ahmet Tuzlu. U ikki yil davomida tanlovda qatnashgan. 

## Qatnashish

## Manbalar
Doing Business with Ease Overseas

**„Doing Business with Ease Overseas“** („Xorijda qiyinchiliksiz biznes bilan shugʻullanish“), toʻliq nomi **„Doing Business with Ease Overseas: Building Cross-Cultural Relationships That Last“** (Xorijda qiyinchiliksiz biznes bilan shugʻullanish: Uzoq davom etadigan madaniyatlararo aloqalarni oʻrnatish) — Harriet L. Russell qalamiga mansub xorijda biznes bilan shugʻullanish haqidagi kitob. 2016-yil California shtatining Oceanside shahrida „Indie Books International“ nashriyoti tomonidan chop etilgan.

„Doing Business with Ease Overseas“ dunyoning turli mamlakatlarida biznes bilan shugʻullanish masalasiga bagʻishlangan. Muallif asarni dunyoning koʻplab davlatiga qilgan sayohatlari hamda ish tajribasiga tayanib yozgan. Xususan, muallif Yaponiya, Xitoy, Belarus, Rossiya hamda Yevropa mamlakatlarida biznes bilan shugʻullanish va mahalliy aholi bilan aloqa oʻrnatishga keng toʻxtalib oʻtgan. Kitobda muallif boshidan kechirgan koʻplab hodisalarni misol oʻlaroq keltirilgan. Jumladan, Russell Qirgʻizistonning Isfana shahriga qilgan tashrifi haqida toʻxtalib oʻtgan.

## Manbalar

## Havolalar
* Barnes&Noble saytida kitobdan parcha
Kabarda-Bolqoriya Turkvizyon qoʻshiq tanlovida

**[[Kabarda-Bolqoriya]]** Turkvizyon qoʻshiq tanlovida 2013 yildan beri qatnashib kelmoqda. Mamlakat faqat 2015 yili qatnashmagan. Mamlakatning birinchi ishtirokchisi Eldar Zhanikaev. U tanlovda ikki marotaba qatnashgan.

## Qatnashish

## Manbalar
Qozogʻiston Turkvizyon qoʻshiq tanlovida

**[[Qozogʻiston]]** Turkvizyon qoʻshiq tanlovida 2013-yildan beri qatnashib keladi. Mamlakat tanlovda bir marotaba gʻalaba boʻlgan. Bu gʻalabani Janar Dugʻalova Qozon shahrida Turkvizyon 2014da olip kelgan. Turkvizyon 2015da ikkinchi oʻrini olgan. Shu yilgi tanlovda "Orda" guruhi qatnashgan.

## Qatnashish

## Manbalar
Xakasiya Turkvizyon qoʻshiq tanlovida

**[[Xakasiya]]** Turkvizyon qoʻshiq tanlovida 2013 yikdan beri qatnashib kelmoqda. Mamlakatning birinchi ishtirokchisi Vladimir Dorju. Xakasiya Turkvizyon 2017da qatnashishini tasdiqlagan edi, ammo 25 noyabr 2017 yili tanlov haqida maʼlumot boʻlmagani uchun, qatnashmaydigani haqida eʼlon qildi. Mamlakatning birinchi ishtirokchisi Vladimir Dorju.

## Qatnashish

## Manbalar
Qoʻmiqlar Turkvizyon qoʻshiq tanlovida

**[[Qoʻmiqlar]]** Turkvizyon qoʻshiq tanlovida 2017-yildan beri qatnashadi. Mamlakat 2015-yilda qatnashishga harakat qilgan edi, ammo Su-24 urib tushirilganidan keying, qatnashishi bekor qilindi. Turkvizyon 2017 qoʻmiqlardan ishitirokchisi 	Daniyal Harunov.

## Qatnashish

## Manbalar
Qirgʻiziston Turkvizyon qoʻshiq tanlovida

**[[Qirgʻiziston]]** Turkvizyon qoʻshiq tanlovida 2013 yildan beri qatnashib keladi. Mamlakatning birinchi ishtirokchisi Choro. Qirgʻizistoning ishtirokchisi 	Jiydesh Idirisova Turkvizyon 2015da gʻalabaga erishgan. 

## Qatnashish

## Manbalar
Makedoniya Turkvizyon qoʻshiq tanlovida

**[[Makedoniya]]** Turkvizyon qoʻshiq tanlovida 2013 yildan beri qatnashib keladi . Mamlakatning birinchi ishtirokchisi Ikay Yusuf . U 2013 yili Eskishehir shahrida "Düşlerde Yaşamak" qoshigʻini ijro etgan. 

## Qatnashish

## Manbalar
An Outline of American Geography

„**An Outline of American Geography**“, toʻliq nomi „**An Outline of American Geography: Regional Landscapes of the United States**“ () – AQSH jugʻrofiyasi haqidagi kitob. 1950-yillardan boshlab chiqarila boshlangan. Bir necha marta qayta nashr qilingan, turli nashrlarga turli shaxslar, jumladan, R. Tamsma, Earl N. Mittleman, Stephen S. Birdsall hamda John Florin mualliflik qilgan. Kitobda AQSH jugʻrofiyasi, xususan, mamlakat jugʻrofiyasi odamlar tomonidan yillar davomida qanday oʻzgartirilgani haqida hikoya qilinadi. Asardan xorij mamlakatlarida AQSH jugʻrofiyasi haqidagi darslarda qoʻshimcha material oʻlaroq foydalanish tavsiya qilingan.

Kitobning ayrim nashrlarida chop etilgan yili koʻrsatilmagan. David Wrightning tahliliga koʻra, kitob ilk bor 1955-yildan oldin xususiy nashriyot tomonidan chop etilgan. Keyinchalik esa AQSH Maʼlumot agentligi () tomonidan chop etilgan. Ayrim nashrlar Stephen S. Birdsall va John Florinning „Regional Landscapes of the United States and Canada“ kitobining qisqartirilgan nusxasidir.

Wright kitobga yozgan taqrizida davlat idorasi tomonidan hozirlangan boʻlsa-da, ayrim muammolar xolis bayon qilinganini olqishlagan. Ammo yirik muammolar haqida hech nima deyilmagani keskin tanqid qilgan: „Ifloslanish haqida deyarli hech narsa yoʻq. [Mamlakatda goʻyo] shahar muammolari mavjud emas! Ishsizlik – koʻz koʻrib, quloq eshitmagan hodisa. Irqiy muammolar esa oʻtmishda qolgan“. Shuningdek, Wright yillar davomida kitobda afroamerikaliklar qismati haqida oʻta oz maʼlumot berilganini, bor maʼlumot ham qullik muammosini ozaytirib koʻrsatish maqsadida oʻzgartirilganini taʼkidlagan. Nihoyat, kitobda propaganda elementlari ham borligini, ammo davlat tomonidan hozirlangan qoʻllanmaga boʻlgani uchun bu tushunarli holat ekanligini xulosa qilgan.

## Yana qarang
* „An Outline of the American Economy“

## Manbalar
Latviya Turkvizyon qoʻshiq tanlovida

**[[Latviya]]** Turkvizyon qoʻshiq tanlovida 2017 yildan beri ishtirok etib kelmoqda. Mamlakatning birinchi ishtirokchisi Oksana Bilera.

## Qatnashish

## Manbalar
Moskva Turkvizyon qoʻshiq tanlovida

**[[Moskva viloyati]]** (yana Moskva nomi bilan ham chiqadi) Turkvizyon qoʻshiq tanlovida 2014 yilda qatnashgan. Tanlovda bir marotaba qatnashgan, Turkvizyon 2017 ishtirok etishi nomaʼlum. Qozon shahridagi tanlovda "Kazan World" guruhi qatnashgan. 

## Qatnashish

## Manbalar
Ruminiya Turkvizyon qoʻshiq tanlovida

**[[Ruminiya]]** Turkvizyon qoʻshiq tanlovida 2013-yildan beri qatnashib kelmoqda. Mamlakatning birinxhi ishtirokchisi Genghiz Erhan Cutcalai.

## Qatnashish

## Manbalar
The Essential Drucker

„**The Essential Drucker**“, toʻliq nomi „**The Essential Drucker: Selections from the Management Works of Peter F. Drucker**“ () — menejment gurusi Peter Drucker gʻoyalari jamlangan kitob. Ilk bor 2001-yil New York shahrida „HarperCollins Publishers“ nashriyoti tomonidan chop etilgan. Bir necha marta qayta nashr qilingan, dunyoning bir necha tiliga tarjima qilingan. Menejment sohasida muhim asarlardan biri hisoblanadi.

Asarda muallifning menejment prinsiplari tashkilotlar, shaxslar hamda jamiyat faoliyatiga qanday taʼsir oʻtkazishi haqidagi asarlarining asosiy qismlari berilgan. Kitob 26 boʻlimdan iborat boʻlib, menejment sohasining asosiy prinsiplari, muammolari, qiyinchiliklari va imkoniyatlariga bagʻishlangan. 

## Manbalar
Muhammad Yunus

**Muhammad Yunus** (; 1940-yil 28-iyun kuni tugʻilgan) — bangladeshlik ijtimoiy tadbirkor, bankir, iqtisodchi va fuqarolik jamiyati rahbari. Grameen bankiga asos solgani hamda mikrokredit va mikrofinans tushunchalarini ilgari surgani uchun Tinchlik Nobel mukofoti bilan taqdirlangan. Bunday kreditlar anʼanaviy bank kreditlari uchun oʻta kambagʻal hisoblangan tadbirkorlarga beriladi.

2006-yilda Yunus va Grameen banki birga „mikrokredit yordamida ijtimoiy va iqtisodiy rivojlanishni tubdan boshlashga qaratilgan saʼy-harakatlari“ uchun Tinchlik Nobel mukofotiga sazovor boʻldi. Norvegiya Nobel qoʻmitasi „yirik aholi guruhlari qashshoqlikdan chiqish yoʻllarini topmasa, doimiy tinchlik oʻrnatib boʻlmaydi“ hamda „Yunus va Grameen banki eng kambagʻal kambagʻallar ham oʻz rivojlanishlariga sababchi boʻla olishlari mumkinligini koʻrsatdi“, dedi.

Yunus yana bir necha boshqa milliy va xalqaro sovrinlarni qoʻlga kiritgan. U 2009-yilda AQSh Prezidenti erkinlik medali, 2010-yilda Kongress oltin medali bilan taqdirlangan. 2008 yilda Yunus „Foreign Policy“ jurnali tuzgan „Eng yaxshi yuzta global fikrlovchi“ roʻyxatida ikkinchi oʻringa qoʻyildi.

## Manbalar

## Havolalar

* Rasmiy sayt
Freakonomics

**„Freakonomics“** („Frikonomika“), toʻliq nomi **„Freakonomics: A Rogue Economist Explores the Hidden Side of Everything“** („Frikonomika: Muttaham iqtisodchi hamma narsining yashirin jihatini oʻrganadi“) — Chicago universiteti iqtisodchisi Steven D. Levitt hamda „The New York Times“ gazetasi jurnalisti Stephen J. Dubner qalamiga mansub iqtisod boʻyicha kitob. Ilk bor 2005-yil Pennsylvania shtatining Scranton shahrida „William Morrow“ nashriyoti tomonidan chop etilgan. Asar pop madaniyat bilan iqtisod qorishmasi oʻlaroq baholanadi. 

Kitob yaxshi kutib olindi va tez orada bestsellerga aylandi. Toʻrt yil ichida kitobning 4 milliondan oshiq nusxasi sotildi. „Freakonomics“ muvaffaqiyati ortidan mualliflar „SuperFreakonomics“ kitobini yozgan.

## Manbalar

## Havolalar
* Rasmiy sayt 
* Kitob taqrizi
Niderlandlar Turkvizyon qoʻshiq tanlovida

**[[Niderlandlar]]** Turkvizyon qoʻshiq tanlovida 2017 yildan beri qatnashib kelmoqda. Mamlakatning birinchi ishtirokchisi Elcan, u   Turkvizyon 2017 "Ana vatan" qoshigʻini ijro etadi.

## Qatnashish

## Manbalar
Shimoliy Kipr Turkvizyon qoʻshiq tanlovida

**[[Shimoliy Kipr]]** Turkvizyon qoʻshiq tanlovida 2013 yildan beri qatnashib kelmoqda. Mamlakatning birinchi ishtirokchisi Gommalar guruhi. Mamlakat Turkvizyon 2014 qatnashmagan, sababi Rossiya Shimoliy Kiprni tan olmagan.

## Qatnashish

## Manbalar
Phil LaMarr

**Phillip** "**Phil**" **LaMarr** (talaffuzi: 1967-yili Los Angelesda tugʻilgan) amerikalik aktyor, komik va musiqachidir.
The Art of Project Management

„**The Art of Project Management**“ () — amerikalik orator va loyiha menejeri Scott Berkun qalamiga mansub menejment boʻyicha kitob. Kitobda loyihalarni rejalashtirish, boshqarish va ularga yetakchilik qilish haqida soʻz yuritiladi. Ilk bor 2005-yil California shtatining Sebastopol shahrida „O'Reilly Media“ nashriyoti tomonidan chop etilgan. Bir necha tilga, jumladan, fransuz, polyak, fin va xitoy tillariga tarjima qilingan.

Ilk muqovasida Berkun surati emas, boʻsh kitob javoni surati chop etilgan. Surat izohida muallif javonni yozgan kitoblari bilan toʻldirishni rejalashtirayotgani eʼtirof etilgan. Kitob yaxshi kutib olindi va „Amazon“ saytida kompyuterlar va Internet yoʻnalishida bestsellerga aylandi. Berkun „The Art of Project Management“ kitobidn keyin chindan bir necha muvaffaqiyatli asarni yozgan.

## Taqrizi
Asar tanqidchilar tomonidan yaxshi kutib olindi. Thomas V. Kappel „Kickstartnews“ nashri uchun yozgan taqrizida Berkun „Microsoft“ shirkati loyihalarida olgan shaxsiy tajribasiga tayanib, koʻplab foydali maslahatlarni ulashganini olqishladi. Gina Trapani ham „Lifehacker“ nashriga yozgan taqrizida kitobda mavhum nazariyalar oʻrniga koʻplab amaliy maslahatlar berilganini aytib, uni ijobiy baholadi.

## Manbalar
Qorachoy-Cherkasiya Turkvizyon qoʻshiq tanlovida

**[[Qorachoy-Cherkasiya]]** Turkvizyon qoʻshiq tanlovida 2013 va 2014-yili qatnashgan. Eslatib oʻtamis, mamlakat Kabarda-Balkariya bilan bergalikda chiqgan, ammo 2016-yili faqat Kabarda-Balkariya chiqishi maʼlum boʻldi. Tanlovda ikki marotaba Eldar Janikaev qatnashgan.

## Qatnashish

## Manbalar
Stavropol oʻlkasi Turkvizyon qoʻshiq tanlovida

**[[Stavropol oʻlkasi]]** Turkvizyon qoʻshiq tanlovida 2015 yili chiqshi kerak edi, ammo Su-24 hodisasidan song  chiqmadi. Stavropol oʻlkasi Turkvizyon 2017 chiqishini tasdiqladi . 

## Qatnashish

## Manbalar
Serbiya Turkvizyon qoʻshiq tanlovida

**[[Serbiya]]** (Sandžak) Turkvizyon qoʻshiq tanlovida 2015 yildan beri qatnashib kelmoqda. Mamlakatning birinchi ishtirokchisi 	Almedin Varošanin Serb va Bosniya tilida qoʻshiq aytgan. 

## Qatnashish

## Manbalar
Rossiya Turkvizyon qoʻshiq tanlovida

**[[Rossiya]]** Turkvizyon qoʻshiq tanlovi 2013da chiqshi kerak edi, ammo biroz oʻtib uning subyektlari chiqishi maʼlum boldi. 

## Rossiya Federatsiyasi subyektlari Turkvizyonda
Turkvizyonda Rossiyaning turkiy tilda gaplashuvchilar va turkiylar yashaydigan subyektlar ishtirok etolshi mumkin.
Pasroq Rossiyaning subyektlari koʻrsatilgan:

## Manbalar
Shvetsiya Turkvizyon qoʻshiq tanlovida

**[[Shvetsiya]]** Turkvizyon qoʻshiq tanlovida 2017 yildan beri qatnashib kelmoqda. Tanlovda ishtirok etishini 25 oktyabr 2016 yili tasdiqladi  . Mamlakatning birinchi ishtirokchisi Arghavan Ozarbayjon tilida "Dirçəliş" qoʻshigʻini ijro etdi

## Qatnashish

## Manbalar
Tatariston Turkvizyon qoʻshiq tanlovida

**[[Tatariston]]** Turkvizyon qoʻshiq tanlovida 2013 yildan beri qatnashib oʻtgan. Turkvizyon 2014 Tatariston potaxti Qozon shahrida boʻlib oʻtgan. Mamlakatning birinchi ishtirokchisi Alinä Şäripcanova. Turkvizyon 2014 yarim finalda birinchi oʻrinni olgan, finalda esa ikkinchi oʻrinni olgan. 
## Mezbon

## Qatnashish

## Manbalar
Tuva Turkvizyon qoʻshiq tanlovida

**[[Tiva]]** Turkvizyon qoʻshiq tanlovida 2013 yildan beri qatnashib kelmoqda. Mamlakatning birinchi ishtirokcisi Saylık Ommun.

## Qatnashish

## Manbalar
Turkiya Turkvizyon qoʻshiq tanlovida

**[[Turkiya]]** Turkvizyon qoʻshiq tanlovida 2013-yildan beri qatnashib kelmoqda. Turkiyada 3 marobar tanlov boʻlib oʻtgan. Mamlakatning birinchi ishtirokchisi Manevra.

## Mezbon

## Qatnashish

## Manbalar
Ukraina Turkvizyon qoʻshiq tanlovida

**[[Ukraina]]** Turkvizyon qoʻshiq tanlovida 2013-yildan beri qatnashib kelmoqda. Shu yilgi tanlovda uchinchi oʻrinni olgan. Birinchi ishtirokchisi Fazile Ibraimova.

## Qatnashish

## Manbalar
Oʻzbekiston Turkvizyon qoʻshiq tanlovida

**[[Oʻzbekiston]]** Turkvizyon qoʻshiq tanlovida 2013-yildan beri qatnashib kelmoqda. Turkvizyon 2017 qatnashishi nomaʼlum. Mamlakatning birinchi ishtirokchisi Nilufar Usmonova

## Qatnashish
Turkvizyon 2013 Shahzoda qatnashishi eʼlon qilingan edi, ammo biroz oʻtin Nilufar Usmonova qatnashishi eʼlon qilindi. Shahzoda Oʻzbekistondan "Medlenno" (Sekin) qoshigʻini ijro etishi kerak edi.

22-iyul 2014-yili Aziza Nizomova Oʻzbekistondan chiqshi maʼlum boldi. U Turkvizyon 2014 "Dunyo bo'lsin omon" qoshigʻini ijro etdi.

## Manbalar
Saxa Turkvizyon qoʻshiq tanlovida

**[[Saxa]]** (Yoqutiston) Turkvizyon qoʻshiq tanlovida 2013-yildan beri qatnashib kelmoqda. Mamalakting birinchi ishtirokchisi Olga Spiridonova.

## Qatnashish

## Manbalar
Turkmaniston Turkvizyon qoʻshiq tanlovida

**[[Turkmaniston]]** Turkvizyon qoʻshiq tanlovida 2014-yildan beri qatnashib kelmoqda. Turkvizyon 2015 Mari shahrida boʻlib oʻtshi kerak edi, ammo nega Marida boʻlmasligi eʼlon qilinmadi. Mamlakatning birinchi ishtirokchisi Züleyha Kakayeva. Turkvizyon 2017 qatnashishi nomaʼlum.

## Qatnashish

## Manbalar
Applied Economics: Thinking Beyond Stage One

**„Applied Economics: Thinking Beyond Stage One“** („Amaliy iqtisod: Birinchi bosqichdan keyinni koʻra olish“) — amerikalik iqtisodchi Thomas Sowell qalamiga mansub iqtisod boʻyicha kitob. Ilk bor 2003-yil New York shahrida „Basic Books“ nashriyoti tomonidan chop etilgan. 2004-, 2008- hamda 2009- yillarda qayta nashr qilingan.

Asarda muallif siyosatchilar faqat „birinchi bosqich“, yaʼni yaqin kelajak haqida oʻylashi va shu sababdan iqtisod prinsiplaridan notoʻgʻri foydalanishini muhokama qiladi. Birinchi bosqich biror amalning ilk natijasi boʻlib, unda keyin nimalar sodir boʻlishi eʼtiborga olinmaydi. Sowell aksar siyotchi birinchi bosqichdan keyinni koʻra olmasligini, chunki ularni navbatdagi saylov natijasigina qiziqtirishini taʼkidlaydi. Masalan, biror shtat hukumati biror shirkatga koʻproq soliq solib, yaqin kelajakda oʻziga koʻproq foyda olishi mumkin. Ammo vaqt oʻtishi bilan oʻsha shirkat oʻz faoliyatining ayrim boʻlaklarini boshqa shtatga koʻchirib oʻtishi, yangi bizneslar ham boshqa shtatlarni tanlashi mumkin. Pirovardida vaqt oʻtishi bilan soliqni oshirgan shtat zarar koʻradi, chunki tadbirkorlar boshqa shtatlarga koʻchib oʻtadi.

## Manbalar

## Havolalar
* „Applied Economics: Thinking Beyond Stage One“dan parcha
The Alphabet of Manliness

**„The Alphabet of Manliness“** („Erkaklilik alifbosi“) — amerikalik qiziqchi Maddox (taxallusi; asl ismi George Ouzounian) qalamiga mansub kitob. Ilk bor 2006-yil New York shahrida „Kensington Books“ (oʻsha davrda „Citadel Press“) nashriyoti tomonidan chop etilgan. 2009- hamda 2011-yillarda qayta nashr qilingan. 2009-yilgi nashr uzunroq boʻlib, unga muqaddima, „Erkaklilik sonlari“ haqida qoʻshimcha 36 sahifa hamda sakkizta rangli rasm kiritilgan. Buyuk Britaniyada chop etilgan nashrdan esa kitobning ayrim gaplari olib tashlangan.

Kitob „The New York Times“ gazetasining bestsellerlar roʻyxatida „Maslahatlar, qoʻllanmalar va boshqalar“ turkumida ikkinchi oʻringacha koʻtarilgan.

„The Alphabet of Manliness“ 26 boʻlimga boʻlingan boʻlib, ularning har biri ingliz tili alifbosidagi 26 harfiga mos keladi. Muallif asarni oʻziga bagʻishlagan: asar boshida „Umrim sevgisi, ruhiy hamkorim va dunyodagi eng buyuk odam: oʻzimga bagʻishlayman“, deb yozilgan.

## Boʻlimlari

* **A** - Ass-Kicking
* **B** - Boner
* **C** - Copping a Feel
* **D** - Dump, Taking a
* **E** - Enlightenment
* **F** - Female Wrestling
* **G** - Gas
* **H** - Hot Sauce
* **I** - Irate
* **J** - Jerky, Beef
* **K** - Knockers
* **L** - Lumberjack
* **M** - Metal
* **N** - Norris, Chuck
* **O** - Obedience
* **P** - Pirates
* **Q** - Quickies
* **R** - Road Rage
* **S** - Sneaking a Peek
* **T** - Taunting
* **U** - Urinal Etiquette
* **V** - Violence
* **W** - Winner
* **X** - XXX
* **Y** - Yelling
* **Z** - Zombies

## Musavvirlar
* Bryan Douglas
* Justina Fader
* Louis Fernet-Leclair
* Jim Moore
* John Petersen
* Thomas Pollock Jr.
* Leah Tiscione
* Angelo Vildasol

## Manbalar

## Havolalar
* Rasmiy sayt