Neytrofillar harakati va vazifalari

Neytrofillarning harakati - neytrofillarning suyak iligidan chiqib, oʻz vazifasini bajarishi va nobut boʻlishigacha boʻlgan davr. Suyak iligidan qonga chiqqan neytrofillar oʻz harakati davomida ikki guruh boʻlib harakat qiladi. Ularning 50% miqdori periferik harakatdagi qonda aylanib yuradi. Qolgan 50% qismi esa yopiq mayda qon tomirlarda, yopiq kapillyarlarda, venulalarda, anastomoz tuzilmalarining endotelial hujayralariga birkkan holda boʻladi. Bu ikki guruh neytrofillari orasida doimiy almashinuv jarayoni yuz beradi. Bundan tashqari, suyak iligida qonda aylanib yurgan *har bir neytrofil uchun 100tadan yetilgan zahira neytrofil saqlanadi*. Qachonki, qondagi neytrofil oʻlsa, *granulotsitlarni indiktirlovchi omil* aktivlansa yoki *kortizol* ta’siri oshsa bu zahira neytrofillar periferik qonga koʻplab chiqariladi. Granulositlar suyak iligidan chiqarilgandan keyin 8-10 soat davomida periferik qonda aylanib yurib, toʻqimalarga oʻtadi va hech qachon toʻqimadan qonga qaytib oʻtmaydi. Toʻqimaga oʻtgan neytrofil toʻqimada oʻz vazifasini bajaradi. (Masalan, fagositoz). Agarda ular fagositoz jarayonida ishtirok etmasa 4-5 kundan keyin qarib, oʻladi. Oʻlgan granulositlar toʻqima makrofaglari tomonidan parchalab yuboriladi. Oʻtkir infeksion kasalliklarda neytrofillarning umri bir necha soatgacha qisqarishi mumkin. Oʻlgan neytrofillar qoldiqlarining koʻplab miqdori ichaklar orqali *najas bilan birgalikda* yoki *nafas sekretsiyasi jarayonlarida* chiqarib yuboriladi. **Qari neytrofillar** quyidagi xususiyatlarga ega:                                                                                                                                                    

* harakatchalik yoʻqolgan                                                                                                                                                     
* granulalari yomon boʻyaladi                                                                                                                                                         
* yadrosining segmentlanganlik darajasi ortib ketadi.

## Tasviri

Fayl:S1-Polymorphonuclear Cells with Conidia in Liquid Media.ogv|neytrofilning har 30soniyada bir kadr bilan 2soatlik tasvirga olish jarayonida bir qancha mikroblarni qamrab olishi
Fayl:S15-Competitive Phagocytosis Assay in Collagen.ogg|3-D tasvirlar

## Vazifasi'''       '''
Organizmni kirgan yot moddalar, bakteriyalar va viruslardan himoya qilishda monotsitlar bilan bir qatorda neytrofillar ham faol harakat qiladi. *Ularning bu xususiyati quyidagi jarayonlar orqali ta’minlanadi:*                                                                                                                 

1. ***Fagasitoz*** – organizmdagi bakteriyalar va begona moddalarni yutadi va parchalab tashlaydi      

2. ***Yalligʻlanish reaksiyalarini namoyon qilish***. Bunda, neytrofillar tomonidan yalligʻlanish belgilari boʻlgan – *vazodilyatatsiya* va *shish* kabi belgilar yuzaga keladi. Bu jarayonlar neytrofillar tomonidan ishlab chiqilgan leykotriyenlar, prostoglandinlar, trombaksan va boshqa moddalar tomonidan ta’minlanadi.                       

3. ***Isitma reksiyasini yuzaga kelishi*** – bu jarayon neytrofillardagi endogen *pirogenlar* ta’sirida yuzaga keladi. Organizmga bakteriya tushgandan keyin unga javob sifatida endogen pirogen moddalar faol ajrala boshlaydi.

## Manbalar