open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Pyotr Nazarenko

**Pyotr Danilovich Nazarenko** (1909—1944-yil 19-aprel) – 161-piyoda diviziyasi (40-armiya, Voronej fronti) artilleriya qoʻmondoni, podpolkovnik. Sovet Ittifoqi Qahramoni.
## Hayoti va faoliyati
1909-yilda hozirgi Rostov viloyati Novocherkassk shahrida ishchi oilasida tugʻilgan. Millati ukrain.

1929-yildan KPSS(b)/KKP aʼzosi boʻlib kelgan. 1929-yildan Qizil Armiyada xizmat qilishni boshlagan. Birlashgan Belarus harbiy maktabini tamomlagan. U vzvod va artilleriya batareyasini boshqargan, keyin polk gazetasining muharriri boʻlgan. 1933-yil oxirida mudofaa xalq komissari buyrugʻi bilan kapitan Nazarenko „Krasnaya zvezda“ gazetasining Oʻrta Osiyo harbiy okrugi boʻyicha maxsus muxbiri etib tayinlandi.

1943-yil 24-sentyabrga oʻtar kechasi, kuchli dushman oʻqlari ostida, birinchilardan boʻlib Dnepr boʻylab alohida tankka qarshi qiruvchi divizion oʻtkazildi. Nazarenko boshchiligidagi artilleriyachilar zudlik bilan yaqinlashib kelayotgan dushman qoʻshinlari bilan jangga kirishdi va dushman tanklari va piyodalarining koʻplab hujumlarini muvaffaqiyatli qaytardi. Bu Dneprning oʻng qirgʻogʻidagi koʻprigini qoʻlga olish va ushlab turishni taʼminladi va boʻlinmaning boshqa boʻlinmalarini tashish imkonini berdi. Nazarenko koʻpriklar uchun janglarda boʻlinmalar va boʻlinmalarning harakatlarini mohirona boshqargan.

1943-yil 24-dekabrda SSSR Oliy Kengashi Prezidiumi qozoqlari podpolkovnik Pyotr Danilovich Nazarenkoga fashist bosqinchilariga qarshi kurashda koʻrsatgan jasorati, jasorati va qahramonligi uchun Sovet Ittifoqi Qahramoni unvonini berdilar.

Nazarenko 1944-yil 19-aprelda jangda halok boʻlgan. U Ivano-Frankivsk viloyati (Ukraina) Gorodenkovskiy tumani Chertovets qishlogʻidagi maydonda dafn etilgan. Keyinchalik Chertovets qishlogʻi Nazarenkovo ​​qishlogʻi deb oʻzgartirildi. Ivano-Frankivsk viloyatining Horodenka va Tlumach shaharlaridagi koʻchalar Qahramon nomi bilan atalgan. U shuningdek Lenin va Qizil Bayroq ordeni bilan taqdirlangan.

## Manbalar
Taspambetova, Jadyra Esenovna

**Jadira Esenovna Taspambetova** ( 30.03.1953, Qiziloʻrda viloyati, Chiyli tumani, Oqtoʻgʻon qishlogʻi da tug'ilgan — 2010.03)

Qozogʻiston SSR, Qizil-Tu kolxozining traktorchisi bo'lib faoliyat yuritgan. 

Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1985). 

Qozog'iston SSR Oliy Kengashi deputati.

Lenin komsomol mukofoti sovrindori.

## Biografiya
U o'zi tug‘ilib o‘sgan qishlog‘idagi sakkiz yillik maktabni tamomlagan. Mehnat faoliyatini “Qizil-tu” kolxozida oddiy kolxozchi sifatida boshlagan. 

1968-yilda Qizil-O‘rda shahridagi 11-sonli kasb-hunar bilim yurtini tamomlab, shu kolxozda traktorchi bo‘lib ishlagan. 

1970-yilda yuz bergan baxtsiz hodisa tufayli u oyog'idan jarohat oldi. Nogiron bo'lib qolgan bo'lsa-da, 1971-yilda traktorchi bo'lib ishlashni davom ettirdi. 

1980-yilga kelib u traktorchilar brigadiri etib tayinlandi. 

1982-yilda mehnat yutuqlari uchun unga Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni berildi.

**Jadira Esenovna Taspambetova**  11-chaqiriq Qozog'iston SSR Oliy Kengashining deputati, KPSS XXVII va komsomolning XIX s'ezdiga delegat etib saylangan.

U 1993-yilgacha kolxozda ishlagan, keyin 1997-yilgacha - bolalar bog'chasi mudiri. 1997-1999 yillarda - Oqto'g'on fermer xo'jaligi rahbari sifatida o'z faoliyatini davom ettirgan.

; Nashrlar

* *Yurak chaqirig'ida* // Qizil-Ordin Teliko'l sovxozining makkajo'xori dehqon-mexanizatorining hikoyasi. mintaqa KazSSR / J. Taspambetova; [Lit. qayta ishlash M. Kulimbetov], 107 b., Olma-Ota, Qaynar, 1985-y.

; Mukofotlar

* Sotsialistik Mehnat Qahramoni - SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1985-yil 18-sentyabrdagi farmoni bilan.
* Lenin ordeni - ikki marta
* Mehnat Qizil Bayroq ordeni

## Manbalar

* Жадыра Есеновна Таспамбетова  (рус.). Сайт «Герои страны».
* ТАСПАМБЕТОВА ЖАДЫРА// Кызылординская областная универсальная научная библиотека имени Абдильды Тажибаева
* Биографические сведения
* * 67 ТАСПАМБЕТОВА ЖАДЫРА
Taspambetova Jadyra Esenovna

**Jadira Yesenovna Taspambetova** (1953-yil Qiziloʻrda viloyati, Chiyli tumani, Oqtoʻgʻon qishlogʻi da tugʻilgan — 2010-yil). Millati qozoq. Qozogʻiston SSR, Qizil-Tu kolxozining traktorchisi boʻlib faoliyat yuritgan.Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1985). Qozogʻiston SSR Oliy Kengashi deputati. Lenin komsomol mukofoti sovrindori.

## Hayoti va faoliyati
Taspambetova Jadyra Yessenovna – Qozogʻiston SSR Qizil-Oʻrda viloyati Chiyli tumanida tavallud topgan.

U oʻzi tugʻilib oʻsgan qishlogʻidagi sakkiz yillik maktabni tamomlagan. Mehnat faoliyatini „Qizil-tu“ kolxozida oddiy kolxozchi sifatida boshlagan. 1968-yilda Qizil-Oʻrda shahridagi 11-sonli kasb-hunar bilim yurtini tamomlab, shu kolxozda traktorchi boʻlib ishlagan.

1970-yilda yuz bergan baxtsiz hodisa tufayli u oyogʻidan jarohat oladi. Nogiron boʻlib qolgan boʻlsa-da, 1971-yilda traktorchi boʻlib ishlashni davom ettirdi. 1980-yilga kelib u traktorchilar brigadiri etib tayinlandi. 1982-yilda mehnat yutuqlari uchun unga Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni berildi. U Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoniga sazovor boʻlgan eng yosh ayol boʻlgan (tugʻilgan sanasi boʻyicha). 

Qozogʻiston SSR Oliy Kengashining XI chaqiriq deputati (1985-1990), KPSS XXVII qurultoyi (1986) va komsomolning XIX syezdi (1982) delegati. 1993-yilgacha kolxozda ishlagan, 1993—1997-yillarda – bolalar bogʻchasi mudiri, 1997—1999-yillarda – Oqtoʻgʻon fermer xoʻjaligi rahbari sifatida ishlagan. Jadira Taspambetova Qiziloʻrda viloyati (Qozogʻiston) Shieli tumani Oqtoʻgʻon qishlogʻida yashagan. U 2010-yil 3-aprelda vafot etdi. 

Qozogʻiston SSR Lenin komsomol mukofoti laureati. Qiziloʻrda viloyati va Shieli tumani faxriy fuqarosi. U 2 ta Lenin ordeni (19.02.1981; 18.09.1985), Mehnat Qizil Bayroq ordeni (12.13.1972) va boshqa medallar bilan taqdirlangan.

## Adabiyotlar
* *Yurak chaqirigʻida* // Qizil-Ordin Telikoʻl sovxozining makkajoʻxori dehqon-mexanizatorining hikoyasi. mintaqa KazSSR / J. Taspambetova; [Lit. qayta ishlash M. Kulimbetov], 107 b., Olma-Ota, Qaynar, 1985-y.

## Mukofotlari
* Sotsialistik Mehnat Qahramoni – SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1985-yil 18-sentyabrdagi farmoni bilan.
* Lenin ordeni – ikki marta
* Mehnat Qizil Bayroq ordeni

## Manbalar
Janseit Abdrahmonov

**Janseit Abdrahmonov (**ikkinchi ismi – **Jakseit**) (1900-1974) – Sovet konchisi, Kostenko Qaragandashaxtostroy konining tuzatuvchisi.

## Biografiyasi
1900-yilda Qaragʻanda viloyati, hozirgi Qarqarali tumani, Badran qishlogʻida fermer oilasida tugʻilgan.

Bolaligidan u otasining fermasida chorvachilik bilan shugʻullangan. 16 yoshidan mahalliy fermada ishchi boʻlib ishlagan. 1929-yilda qozoq qishloqlarida kollektivlashtirish boshlangan paytda u Semipalatinsk shahriga joʻnab ketdi va u yerda tegirmonda duradgor boʻlib ishladi.

1938-yilda u oilasi bilan Qaragʻanda shahriga koʻchib oʻtdi, soʻng qurilayotgan Kostenko konida ishlash uchun bordi. Duradgorlik kasbi unga konchilik mutaxassisligini tanlashda yordam berdi va u ramkachi boʻldi. Uning asboblari har doim oʻtkir edi, bu unga montaj ramkalarini tez va ishonchli oʻrnatishga yordam berardi.

1942-yildan beri qurilishi tugallanmagan Kon ishga tushgan. Mamlakatga kokslanadigan koʻmir kerak edi. Ogʻir urush yillarida Janseit Qaragʻandada eng yaxshi mahkamlagich unvoniga sazovor boʻlgan. U oʻz ishida yuqori natijalarga erishishga yordam beradigan bir qator isbotlangan koʻnikmalar va usullarni ishlab chiqdi. Kon qazib olish boʻyicha ham oylik reja ortigʻi bilan bajarilgan. Yuqori koʻrsatkichlarga erishgani uchun Janseit Abdrahmonov "Mehnatdagi oʻrnak koʻrsatgani uchun" medali, Qozogʻiston SSR Oliy Kengashi va SSSR Koʻmir sanoati vazirligining diplomlari bilan taqdirlangan.

SSSR Oliy Soveti Prezidiumining 1948-yil 28-avgustdagi farmoni bilan koʻmir qazib olishni koʻpaytirish, koʻmir shaxtalarini tiklash va qurish ishlarini joriy etishdagi ulkan muvaffaqiyatlari uchun Abdrahmonov Janseit Lenin ordeni, „Oʻroq va bolgʻa“ oltin medali bilan va Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan. 1957-yilda nafaqaga chiqqunga qadar xuddi shu konda ishladi. 1949-yilda u partiya safiga qabul qilingan. 

Umrining so'nggi yillarida Qaragʻanda shahrida yashagan va 1974-yilda vafot etgan.

## Adabiyotlar

* Muzalevskiy M. V. Sotsialistik mehnat qahramonlari. Biobibliografik lugʻat. – M .: RIC „Cavalier“, 2008. – T. 2. – 200 b.
* Qaragʻanda yoshlari, M., Ugletexizdat, 1949, 9-10-betlar.

## Manbalar
Gʻaynetdin Abdrahmonov

**Gʻaynetdin Shayxiyevich Abdrahmanov** (1932 – 2001) – yuqori malakali turbomexanik, "Bashkirenergo " OAJ mexanika ustasi.

## Biografiyasi
1932-yil 9-mayda Boshqirdistonning Chishmin tumanidagi Novo-Uptino qishlogʻida tugʻilgan.

Maʼlumoti – toʻliq boʻlmagan oʻrta. Mehnat faoliyatini 1949-yil iyun oyida Chishmin tumanidagi Novotroitsk mashina-traktor stansiyasida kombaynchi sifatida boshlagan. 1951-yil oktyabr oyida Sovet Armiyasi safiga chaqirildi. Demobilizatsiyadan soʻng, 1956-yil yanvardan „Uralenergoremont“ trestida (Sverdlovsk) mexanik, 1958-yil avgustdan beri „Bashkirenergo“ sanoat taʼmirlash korxonasida turbina uskunalarini taʼmirlash boʻyicha mexanik boʻlib ishlagan.

Gʻaynetdin Shayxiyevichning oʻgʻli Rinat Gʻaynetdinovich Ural viloyatidagi eng yirik ixtisoslashtirilgan taʼmirlash korxonalaridan biri „QUARTZ Group“ MChJning Ufa filiali direktori lavozimida ishlab, oilaviy kasbini davom ettirmoqda.

SSSR Oliy Soveti Prezidiumining 1981-yil 31-martdagi farmoni bilan oʻninchi besh yillikning vazifalari va sotsialistik majburiyatlarni bajarishda erishilgan ulkan ishlab chiqarish muvaffaqiyatlari va mehnat jasorati uchun Abdrahmonovga Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni berildi.

1992-yildan Gʻaynetdin Shayxiyevich nafaqaga chiqqan.

Gʻaynetdin Shayxiyevich 2001-yil 13-aprelda vafot etgan.

Turbina taʼmirchisining murakkab kasbini puxta egallagan Abdrahmonov oʻz ishida doimo yuqori koʻrsatkichlarga erishgan boʻlib, 1977-1979— yillar oraligʻidagi mehnat natijalari asosida uning jamoasi SSSR Energetika va elektrlashtirish vazirligi tomonidan eng yaxshi deb topildi va issiqlik elektr stansiyalarining turbinali agregatlarini kapital taʼmirlash boʻyicha jamoaviy shartnomani joriy etish tashabbusi bilan chiqqan. Jamoa pudratidan foydalangan holda mehnat unumdorligi bir yarim baravar oshgan, har bir turbinada oʻrtacha bajarilgan ishning mehnat zichligi 874,6 kishi-soatga qisqargan.

## Mukofotlari

* Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1981).
* Ikki Lenin ordeni (1974) va Mehnat Qizil Bayroq ordeni (1971).

## Manbalar

## Havolalar
Matahina koʻli

**Matahina koʻli**- Yangi Zelandiyaning Plenti koʻrfazidagi suv ombori hisoblanib, Te Mahoe aholi punktidan janubda va Rotoruadan 50 km sharqda joylashgan. Matahina koʻli 1967-yilda tamoman qurib bitkazilgan. Matahina koʻli Matahina elektr stantsiyasi va undan 86 m balandlikda boʻlgan Matahina toʻgʻonining Rangitaiki daryosiga quyilishi natijasida vujudga kelgan.

1969-yilda yangi zelandiyalik yozuvchi Barri Krump Matahina koʻliga mashina haydab ketayotgan paytda besh yosh bola choʻkib ketayotganiga koʻzi tushadi va darhol uni qutqarishga oshiqadi. Afsuski oxir oqibat yakunda Barri Krump qancha harakat qilsada harakatlari besamar ketadi va bolakay hayotini saqlab qololmaydi Barri Krump ushbu voqeada bolaning oʻlimida ayblangan, ammo bu ayblovlar keyinchalik olib tashlangan . Barri Krumpning sobiq rafiqlaridan biri Fler Adkokning aytishicha, bolaning vafot etganiga Barri Krumpning beparvoligi sabab boʻlgan. Matahina koʻlidagi ushbu voqea 1969-yilda boʻlganligi tarixda maʼlum.

## Chuqurligi
Koʻlning maksimal chuqurligi , nisbiy chuqurligi 13 metr va yillik oʻzgaruvchan suv sathi atiga  dan  gachani tashkil etadi. Koʻlning yuqori qismidagi oqimi sayoz (1metrdan 4 metrgacha), kichik vodiy yonida joylashganligi sababli , Matahina koʻli bilan vodiy orasida tabiiy hosil boʻlgan siqilgan egri shaklga ega kanali bor. Ushbu vodiydan uzoqlashgani sayin Matahina koʻlining chuqurligi va kengligi ortib boradi. Toʻgʻon orqasidagi havzada esa Matahina koʻlining chuqurligi  dan  gachani tashkil qiladi.

## Matahina koʻli darajalari
Koʻlning ish darajalari quyidagicha:

## Sedimentatsiya
Matahina toʻgʻoni yaratilishi Rangitaiki daryosi boʻylab choʻkindilarning dengizga harakatlanishiga samarali tarzda toʻsiq boʻlgan. Toʻgʻondan oldingi yillik choʻkindi oqizish koʻrsatkichlari daryoning oʻzaniga yaqin joydagina toʻxtatilgan va qatlamli choʻkindilar mos ravishda 188 000 – 201 000 tonnani tashkil etgan, ammo toʻgʻondan keyingi ekvivalent qiymatlar 10 000 – 65 000 tonnagacha kamaygan. Choʻkindilarning bu tutilishi daryoning quyi oqimidagi koʻtarilishni va Rangitaiki tekisliklarining qirgʻoq boʻylab harakatlanishini toʻxtatdi yoki sezilarli darajada kamaytirdi.

Choʻkindilarning asosiy ushlab qolinishi 1982-yilda qurib bitkazilgan Aniwhenua toʻgʻonining yuqori oqimda sodir boʻladi lekin bunga qaramay Matahina koʻlining chuqur qismida choʻkindi miqdori kundan kunga ortib bormoqda.

## Manbalar

## Havolalar

* Rangitaiki daryosi, Matahina toʻgʻoni . Koʻlda suzish imkoniyatlarini tasvirlaydi.
Slavoljub Marjanović

**Slavoljub Marjanović** ( 1955-yil 6-yanvarda tugʻilgan) – serbiyalik shaxmat grossmeysteri (GM) (1978-yil). 1985-yilgi Shaxmat boʻyicha Yugoslav Chess Championship turniri gʻolibi. 1980-yil Shaxmat olimpiadasida jamoa hisobida bronza medalni qoʻlga kiritdi. 2004-yildan boshlan FIDE katta murabbiyi hisoblanadi.

## Biografiyasi
Slavoljub Maryanović shaxmat oʻynashni besh yoshida oʻrgangan. Slavoljub ketma-ket uch marta shaxmat boʻyicha oʻsha paytdagi Yugoslaviya chempionatida gʻolib boʻldi (1971–1973-yillar). U Yugoslaviya terma jamoasi safida shaxmat boʻyicha oʻsmirlar oʻrtasidagi jahon chempionatida ishtirok etgan. Ushbu chempionatlarda, yaʼni, 1973-yilda 3-5-oʻrinlarni, 1974-yilda esa 2-4-oʻrinlarni qoʻlga kiritishgan. Slavoljub Maryanović koʻplab xalqaro shaxmat turnirlari gʻolibi hisoblanadi. Jumladan, Belgrad (1979-yil), Vrnjačka Banja (1983-yil) va Rim (1988-yil) gʻolibi.

Slavoljub Marjanović 1977-yilda FIDE xalqaro ustasi (IM) unvoniga sazovor boʻldi va bir yildan soʻng FIDE grossmeyster (GM) unvonini ham sohibiga aylandi. 1985-yilda Novi Sad shahrida oʻtkazilgan shaxmat boʻyicha Yugoslaviya chempionatida gʻolib chiqdi. 1987-yilda Subotica shahrida boʻlib oʻtgan shaxmat boʻyicha jahon chempionatida qatnashib 7-oʻrinni qoʻlga kiritdi.

Slavoljub Marjanović Yugoslaviya terma jamoasi safida shaxmat olimpiadalarida muntazam qatnashgan.

* 1980-yilda La Valletta shahrida oʻtkazilgan 24-butunjahon shaxmat olimpiadasida birinchi taxtada 4 gʻalaba, 4 durang va magʻlubiyatsiz natija qayt etib, jamoaviy hisobda bronza medalini qoʻlga kiritdi.
* 1984-yilda Thessalonikidagi 26-butunjahon shaxmat olimpiadasida ikkinchi taxtada ishtirok etib 4 gʻalaba, 7 durang va bir magʻlubiyat qayd etdi.

Slavoljub Marjanović Yugoslaviya terma jamoasida shaxmat boʻyicha Yevropa jamoaviy chempionatida ham oʻynagan.

* 1980-yilda Skara shahrida boʻlib oʻtgan 7-jamoaviy shaxmat boʻyicha Yevropa chempionatida oltinchi taxtada 2 gʻalaba, 3 durang va 2 magʻlubiyat natijalarini qayd etdi.

Slavoljub Marjanović Yugoslaviya terma jamoasi safida sakkiz marotaba erkaklar oʻrtasidagi shaxmat turnirlarida (1977–1980, 1983–1985, 1988-yillar) ishtirok etgan. Jamoaviy bahslarda 6 ta oltin (1978-yil, 1979-yil, 1980-yil, 1983-yil va 1985-yillar) medallarni qoʻlga kiritgan. Shaxsiy bahslarda 3 ta oltin (1979-yil, 1980-yil va 1988-yillar), kumush (1978-yil) va 3 ta bronza (1977-yil, 1983-yil va 1985-yillar) medallarni qoʻlga kiritgan.

Slavoljub Marjanović shaxmat murabbiyi sifatida tanilgan. 2004-yilda u FIDE katta murabbiyi unvonini olgan.

## Manbalar

## Havolalar

* 
* 
*
Vasiliy Alin

**Vasiliy Ivanovich Alin** (1914-yilning 12(25)-dekabrida tugʻilgan , 1998-yilning 10-fevralida 83 yoshida vafot etgan) – Sovet harbiy uchuvchisi, Ulugʻ Vatan urushi qatnashchisii, 3-uzoq masofali gvardiya aviatsiya diviziyasi, 3-uzoq masofali gvardiya aviatsiya korpusi, gvardiya kapitani  . Sovet Ittifoqi Qahramoni (.08.1944), podpolkovnik.

## Hayoti va Faoliyati
1914-yil 25-dekabrda Perm viloyati, hozirgi Cherdinskiy tumani Seregovo qishlogʻida dehqon oilasida tugʻilgan. rus. U zavod shogirdlik maktabini tamomlagan. Berezniki kimyo zavodida asbobsozlik ustasi boʻlib ishlagan. Perm viloyatidagi Bereznikovskiy nomidagi kimyo kollejida tahsil olgan.

1936-yildan armiyada. 1938-yilda Chkalov nomidagi harbiy aviatsiya uchuvchilar maktabini, 1942-yilda esa Oliy ofitserlar maktabini tamomlagan.

Frontda Ulug 'Vatan urushi boshlanishi bilan.

10-gvardiya aviatsiya polkining parvoz komandiri (3-gvardiya aviatsiya diviziyasi, 3-gvardiya aviatsiya korpusi, uzoq masofali aviatsiya (ADD)) gvardiya kapitani V. I. Alin 1944-yil aprelgacha dushman chizigʻi orqasida harbiy-sanoat ob’ektlarini yoʻq qilish uchun 269 marta parvoz qildi. uning ishchi kuchi va jihozlarining kontsentratsiyasi. Konigsberg, Tilsit, Danzig, Insterburg, Xelsinki, Varshava va Konstansadagi harbiy nishonlarni bombardimon qilishda qatnashgan.

SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1944-yil 19-avgustdagi farmoni bilan qoʻmondonlikning fashist bosqinchilariga qarshi kurash frontidagi jangovar topshiriqlarini namunali bajargani, koʻrsatgan jasorati va qahramonligi uchun gvardiya kapitani Alin Vasiliy. Ivanovichga Lenin ordeni va „Oltin yulduz“ medali topshirilishi bilan Sovet Ittifoqi Qahramoni unvoni berildi".

Urushdan keyin u SSSR Harbiy havo kuchlarida xizmat qilishni davom ettirdi. 1958-yildan beri podpolkovnik V. I. Alin zaxirada.

Jitomir viloyati (Ukraina) Berdichev shahrida yashagan. 1998-yil 9-fevralda vafot etgan. U Berdichevdagi yangi shahar qabristoniga dafn qilindi.

2 ta Lenin ordeni, 3 ta Qizil Bayroq ordeni, 1-darajali Vatan urushi, Qizil Yulduz ordeni, medallar bilan mukofotlangan.

Berdichev shahrining faxriy fuqarosi.

Qahramonning vatanida u tugʻilgan uyga va u oʻqigan maktab binosiga, Berdichevdagi u yashagan uyga yodgorlik lavhalari oʻrnatilgan.

## Manbalar
Gulzivar Abdullayeva

**Gulzivar Abdullayeva** — Ozarbayjon SSR, Jdanovskiy tumani, Stalin nomidagi kolxoz hodimi.

## Hayoti va faoliyati
U 1914-yilda Ozarbayjonning hozirgi Beylagan tumanidagi Yelizavetpol viloyati Karyagin tumanidagi Shaxsevan qishlog‘ida tug‘ilgan. ozarbayjon.

Mehnat faoliyatini 1932-yilda Jdanov tumanidagi Stalin* nomidagi qishloq xo‘jaligi artelida boshlagan, 1937 yildan paxtachilik bo‘limida zveno ishchisi bo‘lib ishlagan.

1947-yilda olib borilgan ishlar natijasida uning bo'linmasi 5 gektar maydonning gektaridan 60,5 sentnerdan Misr paxtasidan hosil oldi.

SSSR Oliy Soveti Prezidiumining 1948-yil 10-martdagi farmoni bilan 1947-yilda paxta va gʻalladan yuqori hosil olgani uchun Gulzar Rza qizi Abdullayeva.Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni, Lenin ordeni va O'roq va Bolg'a oltin medali bilan taqdirlangan.

Keyingi yillarda uning bo'linmasi oq oltindan yuqori hosil olishda davom etdi: 1954-yilda 18 gektar maydonning gektaridan rejadagi 23 sentner o'rniga 35 sentnerdan.

1961-yildan kolxoz kutubxonasi boshlig'i bo'lib ishlagan, shu jumladan 1968 yilda pensiya yoshiga etganidan keyin. 1974-yilda nafaqaga chiqdi.

Ozarbayjon SSR Oliy Kengashining IV va V chaqiriqlari (1955-1963) deputati etib saylangan.

U o‘zining tug‘ilgan qishlog‘i Shohsevanda yashagan. U 1993-yil 1-mayda vafot etdi.

## Mukofotlari
Lenin ordeni (03.10.1948)
Aleksey Ovchinnikov

**Aleksey Vladimirovich Ovchinnikov** (1950-yil 2-aprel, Moskva, SSSR – 2008-yil 16-noyabr, Moskva, Rossiya) – sovet futbolchisi, himoyachi ampulasida oʻynagan. SSSR sport ustasi unvonini olgan.

## Faoliyati
Aleksey Ovchinnikov faoliyatini Spartak (Moskva) yoshlar sport maktabi jamoasi tarkibida boshlagan. 1967-yilgi yoshlar musoboqasida 8 ta oʻyin oʻtkazgan. U 1968-yilda klubning kattalar jamoasida faoliyatini boshlagan va 16-aprelda SSSR Oliy ligasida debyut qilgan. Oʻsha mavsumda jami 2 ta oʻyin oʻtkazdi. Ovchinnikov 1971-yilgacha Spartak (Moskva) jamoasi safida qoldi, ammo chempionatda boshqa maydonga tushmadi. 1971-yilgi mavsumda klub kubokni qoʻlga kiritgan mavsumda kubok oʻyinlarining bitta oʻyinida qatnashdi.

1972-yildan 1973-yilgacha Minskning „Dinamo“ jamoasida oʻynagan, chempionatda 11 oʻyin va SSSR kubogida 3 oʻyin oʻtkazgan. 1974-yildan 1978-yilgacha Moskvaning Lokomotiv (Moskva) jamoasini himoya qildi. Shu vaqt ichida chempionat va kubok bahslarida 147 oʻyinda 15 ta gol urdi va SSSR kubogida 16 ta uchrashuv oʻtkazdi. Kubok bahslarida 2 ta penaltidan gol urdi, shuningdek, 1 ta avtogol muallifi boʻldi. 1978-yilgi mavsumda jamoasi bilan turnirning yarim finaligacha yetib bordi. 1974-yilda SSSR Birinchi ligasi gʻolibi boʻldi. U 197- yilda jamoa sardori boʻlgan.

1979-yildan 1980-yilgacha „ Kuban“ futbol klubida oʻynagan. 1979-yilgi chempionatda 35 oʻyin oʻtkazib, 6 ta gol urgan. Jamoa 1979-yilgi mavsumda Birinchi liganing kumush medali sohibi boʻlgan. 1980-yilgi mavsumda u Torpedo (Tolyatti) tarkibida harakat qildi. Ammo SSSR chempionatida maydonga tushmadi, kubokda 2 ta oʻyin oʻtkazdi.

Aleksey Ovchinnikov 1981-yilgi mavsumni ham Torpedo jamoasida oʻtkazdi. 1981-yilgi chempionatda 50 ta oʻyin oʻtkazdi va 18 ta gol urdi, shuningdek, SSSR kubogida 2 ta uchrashuv oʻtkazdi va 1 ta gol urdi. 1982-yilgi mavsumda Yangiyer klubi bilan shartnoma imzoladi. Mavsum davomida 8 uchrashuvda 1 ta gol urgan. 1983-yildan 1988-yilgacha Moskvaning „Fili“ havaskorlar jamoasi tarkibida oʻynagan.

## Yutuqlar
* SSSR kubogi yarim finalchisi: 1978-yil
* SSSR Birinchi ligasi gʻolibi: 1974-yil
* SSSR Birinchi ligasida 2-oʻrin (Oliy ligaga chiqdi)
* RSFSR kubogi gʻolibi: 1980-yil

## Faoliyatini yakunlagandan keyin
Turli havaskor faxriylar turnirlarida qatnashib turgan.

## Manbalar
Belousov, Lev Sergeevich (tarixchi)

**Lev Sergeevich Belousov** ( 1955-yil 19-aprelda Moskvada tugʻilgan,  ) - sovet va rus tarixchisi. Tarix fanlari doktori, Rossiya taʼlim akademiyasining akademigi (2019-yil). M.V.Lomonosov nomidagi Moskva davlat universiteti tarix fakulteti Yevropa va Amerika mamlakatlari zamonaviy va zamonaviy tarixi kafedrasi mudiri, MDU tarix fakulteti dekani vazifasini bajaruvchi ( 2018-yil 28-sentyabrdan  ), Moskva davlat universitetining faxriy professori. Rossiya Xalqaro Olimpiya universiteti rektori (2014-yildan). Rossiya tashqi va mudofaa siyosati boʻyicha kengash aʼzosi. Buyuk rus entsiklopediyasining mualliflaridan biri.

## Hayoti va Faoliyati
Bursa Texnika Universiteti

**Bursa Texnika Universiteti** (turkcha: *Bursa Teknik Üniversitesi,* inglizcha: *Bursa Technical University*) 2010-yil Turkiyaning Bursa shahrida qurilgan davlat universitetidir. 
*Bursa Texnika Universiteti* Turkiyaning beshinchi texnika universiteti va Bursaning ikkinchi davlat universiteti hisoblanadi. Ta’sischi rektor professor Dr. **Ali Sürmen** hisoblanadi. 2022-yil 23-dekabr holatiga koʻra rektor professor Dr.  **Naci Çağlar**boʻlgan.
## Tarix
Bursaning ikkinchi davlat universiteti va Turkiyaning beshinchi texnik universiteti sifatida 2010-yilning 21-iyulidagi 27648-sonli *“Oliy ta’lim muassasalarini tashkil etish toʻgʻrisida”*gi qonun bilan 2010-yilning 21-iyulidagi Rasmiy gazetada e’lon qilingan. Shuningdek 6005-sonli “Ayrim qonunlar va qonun hujjatlariga oʻzgartishlar kiritish toʻgʻrisida”gi qonunga muvofiq 6 ta fakultet, 2 ta institut va 1 ta kollej bilan tashkil etildi.

2011-yil Osmangazi shaharchasida 10 gektar maydon ajratildi. *Merinos Otaturk Kongress madaniyat markazi*ning bir qismi Bursa shahar hokimiyatidan ijaraga olingan va Mashinasozlik va kimyo fakultetlariga ilk bakalavriat talabalarini qabul qilgan. 2012-yilda **Yildirim kampusi** foydalanishga topshirildi. Universitet kutubxonasi tashkil etilib ilk kitoblar xarid qilindi. **Osmangazi kampusi**da oshxona, sinf xonalar va laboratoriyalar foydalanishga topshirildi. **Mimar Sinan Kampusi** 2016-yilda foydalanishga topshirildi.

## Akademik birliklar
Bursa Texnika Universitetida 6 fakultet, 1 institut, 1 kollej va 12 tadqiqot markazi mavjud.

**Fakultetlar**

* Muhandislik va tabiiy fanlar fakulteti
* Gumanitar va ijtimoiy fanlar fakulteti
* Dengizchilik fakulteti
* O‘rmon xo‘jaligi fakulteti
* Aloqa fakulteti 
* Arxitektura va dizayn fakulteti,    
## Talabalar va ilmiy xodimlar soni
 
2021-2022-o‘quv yilida universitetda jami 8739 nafar talaba tahsil olgan. Ulardan 6915 nafari 46 ta yo‘nalish bo‘yicha bakalavriatda va 1824 nafari 58 ta yo‘nalish bo‘yicha magistraturada tahsil olgan. Talabalarning 8 % ini chet ellik talabalar tashkil etadi.

2022-yil holatiga ko’ra Universitetda 50 nafar professor, 42 nafar dotsent, 130 nafar doktor, 249 nafar oʻqituvchi va ilmiy xodim, shuningdek, 166 nafar ma’muriy va 97 nafar xizmat koʻrsatuvchi xodim ishlagan.
## Kampuslar
Bursa Texnika Universiteti akademik, ilmiy tadqiqotlari va ta’lim faoliyatlarini Mimar Sinan va Yildirim kampuslarida davom ettirmoqda.  

## Havolalar
Rasmiy sayt

## Manbalar
Farzali Abbosov

**Farzali Gatam oʻgʻli Abbosov** (; 1932-yil Goyjali, Qozoq viloyatida tavallud topgan) – Sovet ozarbayjonlik uzumchi, Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1980).

## Hayoti va faoliyati
1932-yilda Ozarbayjon SSR Qozogʻiston viloyati (hozirgi Ozarbayjon Respublikasining Gazax viloyati) Geyjali qishlogʻida tugʻilgan. Millati ozarbayjon.

1949-yildan – kolxozchi, brigada rahbari, qurilish brigadasi ustasi sifatida mehnat faoliyatini boshlagan. 1952-yilda Sovet Armiyasi safida xizmat qilgan. 1955-yilda u KPSS aʼzoligiga qabul qilindi. 1964-yildan 1990-yilgacha – Ozarbayjon SSR Qozogʻiston viloyatidagi (hozirgi Ozarbayjon Respublikasining Gazax viloyati) Samed Vurgʻun sovxozining uzumchilik brigadasi brigadiri boʻlgan. Yuqori mehnat yutuqlari uchun u bir necha bor orden va medallar bilan taqdirlangan. Agamali oʻgʻli nomidagi Ozarbayjon qishloq xoʻjaligi institutini tamomlagan.

SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1980-yil 3-oktabrdagi Farmoni bilan qishloq xoʻjaligi mahsulotlari yetishtirish boʻyicha oʻninchi besh yillikning topshiriqlarini muddatidan oldin bajarishda erishilgan ulkan muvaffaqiyatlari uchun Abbosov Farzali Gatam oʻgʻliga Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni, Lenin ordeni hamda Oʻroq va Bolgʻa oltin medali berildi.

IX va X chaqiriq SSSR Oliy Kengashi (1974—1984) va XI chaqiriq Ozarbayjon SSR Oliy Kengashi (1985—1990) deputati. Ozarbayjon Kompartiyasi Markaziy Qoʻmitasi aʼzosi (1975—1990). Shuningdek, Ozarbayjon Kompartiyasi Qozoq tuman qoʻmitasi byurosi aʼzosi etib saylangan (1971—1990).

1990-yildan – Xalq deputatlari Kalininnd qishloq Soveti ijroiya qoʻmitasi raisi, 1991-yildan – Geyjali qishlogʻida Aqstafa tumani ijroiya hokimiyatining vakili. Keyinchalik nafaqaga chiqadi. Gazax viloyati (Ozarbayjon) Geyjali qishlogʻida yashaydi.

## Mukofotlar
Lenin ordeni (27.12.1976; 10.03.1980),

Oktyabr inqilobi (20.07.1973),

Mehnat Qizil Bayroq ordeni (26.04.1971)

## Manbalar
Ananenko, Ivan Prokopyevich

**Ivan Prokopievich Ananenko** (1921-yilning 5-fevralida tugʻilgan , 1983-yilning 29-dekabrida 62 yoshida vafot etgan)

## Hayoti va Faoliyati
1921-yil 5-fevralda Tomsk viloyati, Tomsk tumani, Barabinskiy tumani, Shupikovka qishlogʻida tugʻilgan, hozir mavjud emas, Novosibirsk viloyatining zamonaviy Kargatskiy tumani hududida joylashgan. Dehqon oilasidan.

1927-yilda oila Kuznetsk-Sibirskiy shahriga koʻchib oʻtdi (1932-yildan – Stalinsk, 1961-yildan – Novokuznetsk). 1937-yilda yetti yillik maktabni, 1939-yilda zavod shogirdlik maktabini tamomlagan.

1939-yil aprel oyidan boshlab u I. V. Stalin.

1940-yil oktyabr oyida Qizil Armiya safiga chaqirildi. Uzoq Sharqda 12-alohida avtomobil batalonida xizmat qilgan. 1945-yil avgustda Sovet-Yapon urushi qatnashchisi. 1946-yilda u demobilizatsiya qilindi.

1946-yildan Kuznetsk metallurgiya zavodining oʻrta navli ustaxonasida rulon boʻlib ishlashni davom ettirdi. Ishlab chiqarish jarayonini mukammal oʻrganib, u etakchi va ishlab chiqarishning ajoyib novatoriga aylandi. Mehnatni tashkil etish boʻyicha koʻplab ratsionalizatorlik takliflari muallifi. Temir yoʻl prokatining yangi texnologiyasini oʻzlashtirganda, u ishlab chiqarish jarayonini takomillashtirish boʻyicha bir qator takliflarni taklif qildi va ular ishlab chiqarishga joriy etildi. Ishlab chiqarish rejalarini doimiy ravishda oshirib, ijaraning yuqori sifatini saqlab turdi.

Qora metallurgiyani rivojlantirishda erishgan ulkan muvaffaqiyatlari uchun SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1958-yil 19 -iyuldagi Farmoni bilan Ivan Prokopyevich Ananenkoga Lenin va Bolgʻa ordeni bilan Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni berildi. Oʻroq oltin medal.

1964-yilda ishlab chiqarishda uzilishlarsiz Kuznetsk metallurgiya kollejini tamomlagan. 1975-yilda nafaqaga chiqqunga qadar zavodda ishladi.

1943-yildan KPSS(b)/KPSS aʼzosi. Kemerovo viloyati, Novokuznetsk shahrida yashagan. 1983-yil 29-dekabrda vafot etgan. U Novokuznetskdagi Redakovskiy qabristoniga dafn etilgan. Lenin ordeni (19.07.1958), Mehnat Qizil Bayrogʻi (04.2.1952), „Mehnatdagi farqi uchun“ (05.05.1949), „Mehnatdagi jasorati uchun“ (11.5.1952) medallari bilan taqdirlangan. 1954-yil) va boshqa medallar.

## Manbalar
Kachura koʻli

**Kachura koʻllari** () Pokiston shimolidagi Gilgit-Baltistonning Skardu tumanidagi uchta koʻl birlashmasi natijasida hosil boʻlgan. Kachura koʻli  balandlikda joylashgan. Kachura koʻli 2 qismga boʻlinadi **Yuqori Kachura koʻli** va **Quyi Kachura koʻli**. Quyi Kachura koʻli Shangrila koʻli nomi sifatida ham tanilgan. Quyi Kachura koʻli Skardu shahri tashqarisidagi Shangrila Resort nomli sayyohlik kurortida joylashgan. Zambaxa koʻli deb nomlangan yana bir koʻl Shangrilaga tutashgan Zambaxa kichik qishlogʻida joylashgan. Koʻllar gʻarbiy Himoloyning Qorakoram togʻ tizmasida, katta Kashmir mintaqasida va Hind daryosi havzasida joylashgan.

## Yuqori Kachura koʻli

Yuqori Kachura koʻli tiniq suvdan iborat boʻlib, uning chuqurligi  ni tashkil etadi. Yozda Kachura koʻli asosan  haroratga ega boʻladi. Qishda Kachura koʻlining sirt yaʼni yuza qismi qattiq muzlaydi. Yuqori Hind daryosi yaqinrogʻida va uncha katta boʻlmagan tezlikda oqadi.

Yuqori Kachura koʻlining goʻzalligi deyarli oʻzgarmagan va shunday boʻlsada sayohatchilar tomonidan oʻrganilmagan, chunki uning noqulay yerlari tufayli turistik infratuzilma yoʻq. Hudud Gʻarbiy Himoloy ignabargli oʻrmonlarining boy landshaftiga ega, shuningdek, ushbu hudud yovvoyi oʻrik bilan anchagina mashhur. Yuqori Kachura koʻlidagi dam olish tadbirlari piyoda yurish, baliq ovlash va Himoloy alpinizmlarini sayohat qilishni oʻz ichiga oladi.

## Yana qarang

* Shimoliy hududlar
* Pokistondagi koʻllar roʻyxati

## Manbalar

## Havolalar

* Vaqas Usmon tomonidan Yuqori Kachura koʻli va Skardudan olingan fotosuratlar
* Imron Ahmadning foto galereyasi
Abdullayev Tojiboy

**Tojiboy Abdullayev (**1922—2000) – Stalinobod viloyati, Shahrinav tumani, Lenin nomidagi kolxoz birligi aʼzosi.

## Biografiyasi
Tojiboy Abdullayev 1922-yilda Turkiston Muxtor Sovet Sotsialistik Respublikasi Samarqand viloyati Xojent tumani Nausk volostiga qarashli Gʻulakandoz qishlogʻida, hozirgi Tojikistonning Soʻgʻd viloyati Jabbor-Rasulovskiy tumanidagi Gʻulakandoz qishlogʻida tugʻilgan.

1940—1942 yillarda Tojikiston SSRda paxtachilikda ishlagan.

1943—1945-yillarda Qizil Armiya safida xizmat qilgan, Ulugʻ Vatan urushi qatnashchisi.

Armiyadan demobilizatsiya qilinganidan soʻng vataniga qaytib, Stalinobod viloyati, Shahrinav tumani (hozirgi Tojikiston respublikasiga qarashli Shahrinav tumani) Lenin nomidagi paxtachilik kolxozida mudir boʻlib ishlay boshlagan. Uning boʻlinmasi 1948-yilda 6 gektar maydondan 90,8 sentnerdan paxta hosili olganida alohida ajralib turgan.

SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1949-yil 3-maydagi farmoni bilan kolxozlar qishloq xoʻjaligi mahsulotlarining barcha turlari boʻyicha majburiy yetkazib berish va shartnomalar tuzishda, MTSning 1948-yildagi ishiga natura shaklida haq toʻlash va kolxozlar tomonidan yuqori paxta hosili olinganligi uchun, 1949-yil bahorgi ekish uchun toʻliq ehtiyojlar miqdorida barcha ekinlarni urugʻlik bilan taʼminlashda faollik koʻrsatgani uchun Lenin ordeni va Oʻroq va Bolgʻa oltin medali va Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan.

U Shahrinav (1959-yildan Hisor) tumanidagi Lenin nomidagi kolxozda mehnat faoliyatini davom ettirib, yana yuqori paxta hosiliga erishgan. 1951-yilda Mehnatda oʻrnak koʻrsatgani uchun medali bilan taqdirlangan. 1966-yilda u mudir boʻlgan. SSSR xalq xoʻjaligi yutuqlari koʻrgazmasida qatnashgan.

1983-yilda nafaqaga chiqqan.

## Mukofotlari
Lenin ordeni (1949-yil 3-may), „Mehnatda oʻrnak koʻrsatgani uchun“ (1951-yil 21-may), shu jumladan, Tojikiston SSR Oliy Kengashi Prezidiumining faxriy yorliqlari bilan taqdirlangan.

## Manbalar

* Tojik Sovet Ensiklopediyasi. T.1. Dushanbe, 1978 yil.
* Tojik milliy ensiklopediyasi. T.1. Dushanbe, 2011 yil.

## Havolalar

*
Ras al-Xayma xalqaro aeroporti

**Ras al-Xayma xalqaro aeroporti**  () – Birlashgan Arab Amirliklarining Ras al-Xayma amirligidagi xalqaro aeroport. Aeroport Fors koʻrfazi qirgʻogʻida, Ras al-Xayma shahridan  janubda joylashgan. Aeroportda ikkita yoʻlovchi terminali binosi, shuningdek, yuk tashish, samolyotlarga texnik xizmat koʻrsatish va aviatsiya oʻquv jihozlari mavjud.

## Tarixi

1976-yilda aeroport uzoq yillik hukmdor Shayx Saqr bin Muhammad al Qosimiy tomonidan ochilgan. Dubay xalqaro aeroportidan farqli oʻlaroq, Ras al-Xayma aeroporti xalqaro yoki mintaqaviy aviatsiya markaziga aylanmadi.

2007-yilda Ras al-Xayma aeroportida habi boʻlgan RAK Airways milliy aviakompaniya sifatida oʻz faoliyatini boshladi. 2008-yilda global iqtisodiy inqiroz tufayli aviakompaniya muntazam faoliyatini toʻxtatdi. 2010-yilda yangi brending va boshqaruv bilan qayta ishga tushirildi, lekin 2013-yilda faoliyatini butunlay toʻxtatdi.

2014-yilda RAK Airways faoliyatini toʻxtatgandan soʻng Air Arabia turli yoʻnalishlarga, xususan Pokiston, Misr, Saudiya Arabistoni va Bangladeshga tijorat reyslarini boshladi. Ras-al-Xayma keyinchalik uzaytirish imkoniyati bilan oʻn yil muddatga Air Arabia aviakompaniyasining markazi sifatida belgilandi.

Ras al-Xayma Fors koʻrfazining arab davlatlari orasida sifat menejmenti boʻyicha ISO 9001: 2000 akkreditatsiyasini olgan ikkinchi aeroport boʻldi. Ayni paytda Ras al-Xayma xalqaro aeroporti yuk tashish, xususan, Ras al-Xayma erkin savdo zonasi tarkibidagi korxonalarni jalb qilish boʻyicha saʼy-harakatlarga eʼtibor qaratilmoqda.

## Aviakompaniyalar va yoʻnalishlar
Quyidagi aviakompaniyalar Ras al-Xayma aeroportidan muntazam va charter reyslarini amalga oshirib kemoqda:

### Yoʻlovchi tashish

### Yuk tashish

## Baxtsiz hodisalar va falokatlar

* 1998-yil iyul oyida Ukrainaning Ilyushin Il-76 yuk samolyoti aeroportdan koʻtarilib, yaqin atrofdagi dengizga qulab tushdi. Bortdagi barcha 8 ekipaj aʼzosi halok boʻldi.

## Ommaviy madaniyatda eslanishi
2015-yilda Akshay Kumar bosh rolni oʻynagan *"Airlift"* hind filmi Ras al-Xayma aeroportida suratga olingan.

## Manbalar

### Iqtiboslar


### Bibliografiya

* 

## Havolalar
* Rasmiy veb-sayti
Vladimir Poshexontsev

**Vladimir Vladimirovich Poshexontsev** (ozarbayjoncha: Vladimir Poshexontsev; ukraincha: Volodimir Volodimirovich Poshexontsev; 1969-yil 28-noyabr, Odessa) – sovet, ukrain va ozarbayjonlik futbolchi va murabbiy.

## Klublardagi faoliyati
Vladimir Vladimirovich Poshexontsev Odessa futbol klubi tarbiyalanuvchisi hisoblanadi.

1988-yildan 1998-yilgacha SSSR, Rossiya va Ukraina quyi ligalarida toʻqqizta klubda oʻynagan. U eng uzoq vaqt harakat qilgan jamoasi (bir yarim mavsum) Avangard-Industry (Rovenki) boʻlgan.

1998-yilda Ozarbayjon chempionati klublarida bir Neftchi Bokuga taklif qilindi. Neftchi Boku klubi safida mamlakat kubogini qoʻlga kiritgan. Fuad Musayev tufayli Ozarbayjon fuqaroligini oldi.

Vladimir Poshexontsev Ukrainaga qaytganidan soʻng, u bir mavsumni IFC Nikolaev tarkibida oʻtkazdi va u yerda yana bir fuqarolik olgan ozarbayjonlik Aleksey Stukas va Aleksandr Chertoganov bilan birga oʻynadi.

Vladimir Poshexontsev 2002-yildan boshlab u Odessadagi havaskor jamoalarda oʻynagan.

U 2011-yilda 42 yoshida Ukraina chempionati ikkinchi ligasida „ Real Pharma“ jamoasi safiga qoʻshilib professional futbolga qaytdi. Jamoa tarkibida30 ta oʻyin oʻtkazib faoliyatini yakunladi.

## Terma jamoadagi faoliyati
1999-yilda Neftchi Boku safida toʻp surgan vaqtda, Ozarbayjon milliy futbol terma jamoasi tarkibiga jalb qilingan. Terma jamoa tarkibida 5 ta rasmiy oʻyin oʻtkazgan, shuningdek, ikkita oʻrtoqlik oʻyinida ishtirok etgan.

## Murabbiylik faoliyati
Vladimir Poshexontsev murabbiylik faoliyatini „Real Pharma“ klubida boshlagan.

2012-yil avgust oyida Krivbass yoshlar jamoasi bosh murabbiyi Aleksandr Granovskiyning taklifiga binoan „Krivoy Rog“ jamoasining murabbiylar shtabiga qoʻshildi.

2013-yilning yozida u „Real Pharma“ga qaytdi .

2013-yilda u sertifikatlashtirishdan muvaffaqiyatli oʻtdi va UEFAning „B“ diplom dasturi boʻyicha oʻqishga qabul qilindi.

U 2014-yil fevral oyidan „Chernomorets“ sport maktabi murabbiyi.

Vladimir Poshexontsev 2017-yilning qishida havaskor jamoalardan biri „FK Vradievkada“ Vyacheslav Yeremevning yordamchisiga aylandi. Ammo fevral oyida u klubni tark etdi va FK Chernomorets Odessa akademiyasining yoshlar jamoalari bilan ishlashni davom ettirdi.

## Yutuqlar
* Ozarbayjon kubogi sohibi: 1999-yil
* Ozarbayjon chempionatining bronza medali sovrindori.

## Manbalar
Sabu va sehrli uzuk

***"Sabu va sehrli uzuk"*** – 1957-yilda Jorj Bleyr rejissyori boʻlgan va Sabu, Uilyam Marshall, Daria Massey, Jon Dukett, Piter Mamakos va Vladimir Sokoloff rollarini ijro etgan Amerika sarguzasht filmi hisoblanadi. Film toʻplamlari ssenariysi badiiy direktor Deyv Milton tomonidan ishlab chiqilgan. U dastlab teleserial sifatida ishlab chiqilgan edi, umumiy sarmoya serial uchun sarflanadigan harajatni qoplamadi va loyiha xaridor topa olmadi va uning oʻrniga badiiy film sifatida ishlab chiqarildi. U Allied Artists tomonidan ishlab chiqarilgan va tarqatilgan va *[[Ming bir kecha|Arabian Nights]]* filmlari anʼanasida edi. Filmning syujeti Alovuddin va sehrli chiroq filmi bilan juda oʻxshash ammo, ayrim kadrlar va voqealar bilan bir-biridan farq qiladi.

## Ssenariy
Eski va qarovsiz ahvolda yashovchi Sabu kunlardan bir kun bozordagi odamlardan shu yaqin atrofda kattagina xazina yashiringanligidan xabar topadi va uni izlab koʻp joylarga boradi, samarqand bozorlaridan birida esa sulton qizi Zumeelani uchratib qoladi, ammo u qiz sultonning qizi ekanligidan xabari boʻlmaydi. Kun oxirlab qolganida esa qiz bilan hayrlashadi va maqsadini eslaydi. Tun tushgandan soʻng Sulton saroyiga borib qoladi, Sabu u yerda ham koʻp xazinalar borligini bilardi. Ularni izlab Samarqanddagi xalifaning saroyida istaklarni amalga oshiradigan eski sehrli uzukni topib oladi. Chiroqda yashovchi jin bilan doʻstlashadi va jin uning 3 ta tilagini amalga oshirishini aytadi.

## Cast

* Sabu Sabu sifatida
* Uilyam Marshall Jin sifatida
* Jon Doucette Kamol rolida
* Muzafar rolida Piter Mamakos
* Vladimir Sokoloff Fakir rolida
* Daria Massey Zumeela rolida
* Robert Shafto xalifa sifatida
* Bernard Rich Ali rolida
* Robin Morse yunan rolida
* Jorj Xuri Phransigar rolida
* Kiril Delevanti Abdul rolida
* Kennet Terrell Vazirning qoʻriqchisi rolida (koʻrsatilmagan)

## Manbalar

## Bibliografiyasi

* Kreyg, Rob. *Bu 1957-yildan kelgan: Yilning ilmiy-fantastik, fantastik va dahshatli filmlari uchun tanqidiy qoʻllanma* . Makfarlend, 2013 yil.
* Fon Gunden, Kennet. *Fantastik parvozlar: Buyuk fantastik filmlar* . Makfarlend, 2001 yil.

## Tashqi havolalar

*
Nazli Abdullayeva

**Nazli Murshud qizi Abdullayeva** (, 1902-yil 1-iyul Geokchay tumanida tavallud topgan – 1978-yil 17-oktyabr Goychay tumanida vafot etgan) — kolxozchi, paxtakor, Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1950).

## Hayoti va faoliyati
U 1902-yil 1-iyulda Ozarbayjonning Goʻychoy viloyati, Goʻychoy tumani, Arabshaxverdi qishlogʻida dehqon oilasida tugʻilgan. Millati ozarbayjon.

Yoshligidan qishloq xoʻjaligi ishlarida, 1927-yildan mahalliy „Yangi yoʻl“ qishloq xoʻjaligi artelining paxta plantatsiyasida, keyinroq Ozarbayjon SSR Geokchay viloyatidagi „Qizil Ozarbayjon“ kolxozida ishlagan. U kolxozda ish boshlaganidanoq paxta terimida mehnatsevarligi, tinimsizligi bilan ajralib turdi, doimo eng ilgʻor shogirdlar qatoridan joy oldi. 1936-yil yanvar oyida Ozarbayjon SSRning 15 yilligi munosabati bilan respublikaning yetakchi mehnatkashlari orasida „Shon-sharaf belgisi“ ordeni bilan taqdirlandi.

Keyingi yillarda u „Qizil Ozarbayjon“ kolxozida va Geokchay viloyati paxtakorlari orasida yetakchi boʻlgan boʻlinmani boshqargan va 1947-yilda oʻz mehnati natijalariga koʻra Lenin ordeni bilan taqdirlangan.

5-besh yillikda (1946—1950) uning boʻlinmasi 1947-yilda boshqa ilgʻor boʻlinma, qoʻshni „Zaxmet“ kolxozi Zaynab Djabievani yutib, viloyatda chempionlikni davom ettirdi. 1949-yilda 7 gektar maydonning gektaridan 80,6 sentnerdan paxta hosili oldi.

SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1950-yil 12-iyuldagi farmoni bilan 1949-yilda sugʻoriladigan yerlarda yuqori paxta hosili olgani uchun Abdullayeva Nazli Murshud qiziga Lenin ordeni va „Bolgʻa va oʻroq“ oltin medali hamda Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni berilgan.  

Nazli Abdullayeva 1965-yilda nafaqaga chiqqunga qadar oʻzining ona shahridagi „Qizil Ozarbayjon“ kolxozida mehnat qildi.

1968-yildan – kasaba uyushma ahamiyatidagi shaxsiy nafaqaxoʻr hisoblanadi. Geokchay tumani, Malli Shixli qishlogʻida yashagan. U 1978-yil 17-oktyabrda vafot etdi.

## Mukofotlari
Lenin ordeni (03.09.1948; 12.07.1950),

„Shon-sharaf belgisi“ ordeni (27.01.1936)

## Manbalar
Janubiy Lonak koʻli

**Janubiy Lonak koʻli -** Sikkimning uzoq shimoli-gʻarbiy mintaqasida joylashgan koʻl. Janubiy Lonak koʻli muzliklar erishi natijasida vujudga kelgan koʻl. Janubiy Lonak koʻli Himoloy mintaqasidagi eng tez kengayib borayotgan koʻllardan biri va koʻl toshqiniga moyil boʻlgan 14 yuqori darajali xavfli koʻllardan biri hisoblanadi.

## Manzil
Koʻl dengiz sathidan  yuqorida joylashgan. Janubiy Lonak koʻli Lonak muzligi erishi natijasida vujudga kelgan.

## Suv sathining koʻtarilishi
Koʻl bilan bogʻliq boʻlgan bir necha quyidagi maʼlumotni keltirish mumkin: Janubiy Lonak muzligi va qoʻshni Shimoliy Lonak va asosiy Lonak muzliklarining qoʻshimcha erigan suvlari erishi tufayli koʻlning suv sathi gʻayritabiiy darajada jadal oʻsib bormoqda.

1962-yildagi maxfiylashtirilgan CORONA maʼlumotlariga koʻra, Janubiy Lonak koʻli birinchi boʻlib muzliklardan erishidan shakllanmagan koʻl sifatida paydo boʻlgan degan farazlarni oʻrganish maqsadida keyinchalik Markaziy razvedka boshqarmasi va Amerika Qoʻshma Shtatlari Harbiy-havo kuchlari tomonidan 1960-1972-yillarda Amerikaning birinchi kosmik razvedka dasturining bir qismi sifatida ushbu maʼlumotlarni toʻplashga kirishilgan. Koʻlning birinchi paydo boʻlishi 1977-yilda Landsat dasturining multispektral skaner (MSS) maʼlumotlarida aniqlangan. MSS maʼlumotlari va muzlikning chekinishi kuzatish jarayonida koʻl hududi ham kuzatdi. Koʻl 1977-yilda 17,54 gektar maydonga ega boʻlib, muzlik maydoniga ulangan. Keyinchalik koʻlning maydoni 1989-yil, 2002-yil va 2008-yil yillardagi vaqtinchalik sunʼiy yoʻldosh maʼlumotlari yordamida aniqlandi. 1977-yildan 2008-yilgacha koʻlning maydoni 81,1 gektarga koʻtarildi.

## Yana qarang
Lonak muzligi – Hindistonning shimoli-sharqidagi Himoloy tizmasidagi uchta yirik muzliklaridan biri.

## Manbalar


## Qoʻshimcha oʻqish
Hazra, P. va Krishna, AP (2021, iyul). Janubiy Lhonak muzlik koʻlining Glof sezuvchanligini AHP asosida baholash, Sikkim Himoloy, Hindiston. *2021 yilda IEEE xalqaro geofan va masofadan zondlash simpoziumi IGARSS* (s.&nbsp;5489-5492). IEEE. .
Zari Abdullayeva

**Zari Mutalim qizi Abdullayeva** (; 1912-yil 22-iyul Karaeri, Yelizavetpol viloyati – 1996-yil 25-dekabr, Samux viloyati Karaeri) – Sovet Ozarbayjon vinochisi, Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1949), Lenin ordeni (1949, 1950), „Oʻroq va Oʻroq“ oltin medali sohibasi.

## Hayoti va faoliyati
U 1917-yil 22-iyulda Yelisavetpol tumanidagi Karaeri qishlogʻida (hozirgi Ozarbayjonning Samux viloyati) tugʻilgan. Millati ozarbayjon.

Mutalim qizi Zari qishloq maktabini tamomlab, 30-yillarning oʻrtalarida mahalliy „Ozarbayjon“ vinochilik sovxoziga ishga boradi. U dastlab uzumchilik brigadasida, keyinroq 2-boʻlimda brigada aʼzosi boʻlib ishlagan va birinchilardan boʻlib oʻz uchastkasida qish aromati va differensial sugʻorishni qoʻllagan. 1948-yilda Zari Abdullayeva brigadasi sugʻoriladigan 3,4 gektar tokzorning gektaridan 202 sentnerdan uzum oldi.

SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1949-yil 5-oktabrdagi farmoni bilan 1948-yilda uzumdan yuqori hosil olgani uchun Abdullayeva Zari Mutalim qiziga Lenin ordeni, „Oʻroq va Oʻroq“ oltin medali hamda Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni berildi.

Keyingi 1949-yildagi mehnat natijalariga koʻra, rahbar Abdullaeva ikkinchi Lenin ordeni bilan taqdirlandi va uning 2-boʻlim mudiri A. G. Yesayants va Samux sovxozining direktori „Ozarbayjon“ I. N. Melikov, Sotsialistik Mehnat Qahramonlari boʻldi.

Keyingi yillarda u brigadir boʻlib ishlay boshladi va 1952-yilda uning brigadasi ishchilari 8 gektar maydondan gektariga 270 sentnerdan quyoshli rezavorlar hosilini oldilar. U oʻzining tugʻilgan qishlogʻi Karaerida (1960-yildan – qishloq) yashagan. U 1996-yil 25-dekabrda vafot etdi.

## Mukofotlari
Lenin ordeni (05.10.1949; 04.09.1950)

Sotsialistik Mehnat Qahramoni

„Oʻroq va Oʻroq“ oltin medali

## Manbalar
Xuraman Abbosova

**Xuraman Zeynal qizi Abbosova** (; 1927-yil 31-dekabr Ismoilbeylida tavallud topgan – 1998-yil 26-yanvar Boku vafot etgan) – Sovet Ozarbayjon qishloq xoʻjaligi tashkilotchisi, Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1981). Ozarbayjon SSR Oliy Kengashining X va XI chaqiriqlari deputati.

## Hayoti va faoliyati
1927-yil 31-dekabrda hozirgi Ozarbayjon Respublikasining Agdam viloyatidagi Ismoilbeyli qishlogʻida dehqon oilasida tugʻilgan. Millati ozarbayjon.

Mehnat faoliyatini 1942-yilda (boshqa maʼlumotga koʻra – 1940-yilda) Ali Bayramov nomidagi kolxozda buxgalter, soʻngra hisobchi sifatida boshlagan. 1947-yilda u KPSS (b) / KPSS safiga qoʻshildi. Agamali oʻgʻli nomidagi Ozarbayjon qishloq xoʻjaligi institutini tamomlagan. Keyingi yillarda kolxoz bosh hisobchisi, kolxoz raisi, tuman qishloq xoʻjaligi boshqarmasi bosh agronomi boʻlib ishladi. 1969—1988-yillarda – Ozarbayjon SSR (hozirgi Ozarbayjon Respublikasi) Agdam viloyatidagi Lenin nomidagi kolxoz raisi boʻldi.

SSSR Oliy Soveti Prezidiumining 1981-yil 23-fevraldagi Farmoni bilan 1980-yilning va oʻninchi besh yillikning rejalari va sotsialistik majburiyatlarini bajarishda erishilgan katta muvaffaqiyatlar uchun Abbosova Xuraman Zeynal qizi Lenin ordeni, "Oʻroq va „Oʻroq“ oltin medali hamda Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan. 1988-yildan – xalq deputatlari Agdam tuman Kengashi ijroiya qoʻmitasi raisi. Xuraman Abbosova sharafiga rus tilida ikki qismli „Xuraman“ hujjatli filmi suratga olindi.

SSSR xalq deputati (1989—1991). Ozarbayjon SSR Oliy Kengashining X va XI chaqiriqlari deputati (1980—1990). KPSS XIX Butunittifoq konferensiyasi delegati (1988). 1998-yil 26-yanvarda Bokuda (Ozarbayjon) vafot etdi.

## Mukofotlari
Lenin ordeni (12.14.1972; 27.12.1976; 23.02.1981),

„Shon-sharaf belgisi“ ordeni (04.08.1971)

## Manbalar
Instagram yuzi

**Instagram yuzi** - bu ayollarning ijtimoiy tarmoqlardagi fotosuratlariga filtr qo'llash yoki kosmetik jarrohlik yo'li bilan o'z xususiyatlarini 1 ta qolipga moslashtirish uchun ijtimoiy moyillik hisoblanadi. Qolip yuzi navqiron, silliq, ajinsiz teriga va nafis yanoqlarga egalik qilishdir. Uning mushukdek ko'zlari, uzun kirpiklari, kichik va nosimmetrik burni hamda yam-yashil lablari ham bor. Unda ozod ifoda mavjud bo'lib,  Yuz yaxshi qoraygan, janubiy osiyolik (qosh va ko‘z) shakli, lablari afri-amerikalik, kavkaz burni va yaqin sharq yonoqlari mavjudligi” sifatlari tasvirlangan.

## Tarix
Kosmetik jarrohlik uzoq vaqtdan beri jozibadorlikni yaxshilash uchun xizmat oʻtab kelmoqda. Boteks hamda gialuron kislota vositalaridan  foydalanish 2002-yildan beri ba'zi operatsiyalarda bekor qilindi. 2018-yilda amerikaning 7 million axolisi neyrotoksin in'ektsiyasidan, 2,5 million aholisi esa plomba in'ektsiyasidan foydalandi.  Kosmetik jarrohlik uchun 16,5 milliard dollar mablag' sarfladi. Gialuron kislotadan 92% ayollarda foydalanish kuzatildi. Instagram yuzi kamchiliklarni tuzatishdan mukammallikka intilishgacha o'zgarganligini ko'rsatdi. 2015-yilda Kylie Jenner takidlashicha labni boteks qilish tanlovi ko'p odamlar orasida qon ketishi, ko'kargan va shishgan lablarni paydo bo'lishiga olib keldii.

Instagramning yuzi maqsadi boshqacha boʻlib, endi ularda boshqa yagona maqsad paydi boʻldilar. Ushbu moyillik "professional go'zal" ayollar orasida boshlangan edi, ammo keyinchalik  ijtimoiy tarmoqlarda, ayniqsa Snapchat va Instagramda tarqaldi. Facetune yanada aniq tahrirlash funksiyalarini taklif etadi. Invaziv kosmetikadan foydalanish yoshlar va kattalar orasida keng tarqaldi.

Emblematik mashhurlar orasida Bella Hadid, Kim Kardashian West, Kendall Jenner va Emili Ratajkovskilar mavjud.

## Shuningdek qarang

* Tananing dismorfik buzilishi

## Manbalar


## Tashqi havolalar

* 
* 
* 
*