open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Korizquduq MFY Korizquduq qishlog‘i

**Korizquduq qishlog‘i** - G‘allaorol tumani Korizquduq mahallasi hududida joylashgan. Korizquduq mahallasi aholisi 6235 nafarni tashkil etadi (2025 yil).

**Korizquduq** - yer osti suvlarini yig‘ib yer ustiga chiqarish uchun qurilgan quduqlar tizimini koriz quduqlari deyilgan. Koriz qaziladigan joy belgilab chiqilgandan keyin korizdan chiqqan tuproqni olib tashlash va keyinchalik ularni tozalash maqsadida har 7-10 metrda quduqlar qazilgan. Quduqlar lahm orqali bir-birlariga tutashtirilib suv yer yuzasiga chiqarilgan.

Koriz so‘zi fors-tojik tilida qoh-somon, rez (rextan fe’lidan) - to‘qmoq ma’nosini beradi. Yer osti quduqlarida suv yo‘nalishini aniqlash maqsadida somon tashlangan.

Korizquduq suvi iste’mol va qishloq xo‘jaligi ekinlarini sug‘orish uchun foydalanilgan. Korizni murakkab gidrotexnik inshooti sifatida areali ancha keng. U Yaqin Sharq mamlakatlari, Eron, Afg‘oniston, Sharqiy Turkiston, O‘rta Osiyo va Ozarboyjonda tog‘ oldi qiya tekisliklarida qurilgan. O‘zbekistonda korizlar asosan Nurota tog‘lari etaklarida uchraydi. Korizquduq asosiy belgi sifatida qishloq nomiga o‘tgan. Gidronim oykonimga aylangan. Zomin va Forish tumanlarida Koriz nomli qishloqlar bor.
Kotagede kumush masjidi

**Kotagede Kumush masjidi** () (yava tili: ꦩꦱ꧀ꦗꦶꦢ꧀ꦥꦼꦫꦏ꧀ꦏꦺꦴꦠꦒꦼꦢꦼ), yoki yanada kengroq tanilgan nomi **Kumush masjid** (indonezcha: *Masjid Perak*),Indoneziyaning Yogyakarta shahridagi tarixiy masjid majmuasidir.

## Tarixi
Kotagede kumush masjidi qurilishi 1937-yilda Muhammadiya homiyligida mahalliy musulmon jamoasining diniy ehtiyojlariga xizmat qilish uchun boshlangan. Oʻsha paytda u Kotagede hududida Mataramning yanada mashhur Katta masjididan (indonezcha: *Masjid Gedhe Mataram*) keyin qurilgan ikkinchi masjid boʻldi. Masjid 1940-yil 12-yanvarda rasman tantanali ochilib, jamoat ibodati uchun foydalanishga topshirildi.

Masjid Indoneziyaning mustaqillik uchun kurashi davrida muhim rol oʻynagan. U islomiy harbiylashgan guruh boʻlgan Hizbulloh lashkari aʼzolari uchun golland mustamlakachi kuchlariga qarshi jang maydoniga yoʻl olishdan avval yigʻilish nuqtasi boʻlib xizmat qilgan.

Qizigʻi shundaki, „Kumush masjid“ nomi Kotagededa mashhur boʻlgan kumush hunarmandlaridan kelib chiqmagan. Aksincha, u indonez tilidagi kumush maʼnosini bildiruvchi *perak* soʻzi bilan arab tilidagi „ajratgich“ maʼnosini anglatadigan *firoq* soʻzi oʻrtasidagi tilshunoslik bogʻliqligidan kelib chiqqan, deb hisoblanadi. Ramziy maʼnoda masjid odamlar dunyoviy chalgʻituvchilardan oʻzlarini ajratib, maʼnaviy ravshanlik topa oladigan maskan sifatida talqin qilinadi.

## Meʼmorchilik
Dastlab, Kotagede Kumush masjidida mahalliy madaniy va diniy merosni aks ettiruvchi anʼanaviy yava meʼmorchiligi unsurlari mavjud edi. Biroq u vayronkor 2006-yil Yogyakarta zilzilasi vaqtida jiddiy zarar koʻrdi. Vayronagarchilik koʻlami sababli masjid qismlarga ajratildi va 2009–2013-yillarda toʻliq qayta qurildi. Qayta tiklashga qaramay, yangi inshoot asl nusxa loyihasiga sodiq qolgan holda uning madaniy va tarixiy oʻziga xosligini saqlab qoldi. Eski masjiddagi ayrim bezak elementlari ehtiyotkorlik bilan restavratsiya qilinib, yangi binoga integratsiya qilindi va shu tariqa masjidning oʻtmishi bilan moddiy bogʻlanish saqlab qolindi.

## Yana qarang

* Indoneziyada Islom
* Indoneziyadagi masjidlar roʻyxati

## Manbalar

## Havolalar
Anderland

**Anderland** — ZDF telekanalida 1980-yil 4-mart kuni birinchi marta efirga uzatilgan 45 qismdan iborat nemis bolalar sarguzasht seriali. Bosh rollarni Carlo Ianni, Dirk Zalm, Mira Gittner va Loni von Friedl ijro etgan.

## Havolalar
*
Acanthomyrmex thailandensis

**Acanthomyrmex thailandensis** — Acanthomyrmex urug‘iga mansub chumoli turi. Tur 1995-yilda Terayama tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur Tailandda endemik hisoblanadi.
## Manbalar
Acanthomyrmex glabfemoralis

**Acanthomyrmex glabfemoralis** — Acanthomyrmex urug‘iga mansub chumoli turi. Tur 1986-yilda Moffett tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur Vyetnam va Xitoyda uchraydi.
## Manbalar
Anna (Germaniya teleseriali)

**Anna** – 1987-yilda suratga olingan Rojdestvo haqidagi nemis televizion seriali. U oʻsha paytda G‘arbiy Germaniyada va atrofdagi mamlakatlarda juda mashhur boʻlgan.

## Havolalar
*
Anja & Anton

**Anja & Anton** — 1998-yildan 2007-yilgacha ZDF telekanali buyurtmasi bilan Berlindagi Studio-TV-Film GmbH tomonidan ishlab chiqarilgan nemis bolalar va o‘smirlar seriali.

## Manbalar

## Havolalar
*
Acanthomyrmex padanensis

**Acanthomyrmex padanensis** — Acanthomyrmex urug‘iga mansub chumoli turi. Tur 1998-yilda Terayama, Ito va Gobin tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur Indoneziyada uchraydi.
## Manbalar
Acanthomyrmex humilis

**Acanthomyrmex humilis** — Acanthomyrmex urug‘iga mansub chumoli turi. Tur 2008-yilda Eguchi, Bui va Yamane tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur Vyetnamda uchraydi.
## Manbalar
Anna, Schmidt und Oskar

**Anna, Schmidt und Oskar** – 1990-yillarning oʻrtalarida yaratilgan nemis televizion koʻrsatuvi. U AQShdagi *Sesame Street* koʻrsatuviga oʻxshash yoʻnalishga ega. Koʻrsatuv Germaniyada yashovchi va nemis tilini ikkinchi til sifatida oʻrganayotgan chet ellik bolalarga moʻljallangan.

## Manbalar
Bei uns und um die Ecke

**Bei uns und um die Ecke** — 2008-yildan 2009-yilgacha efirga uzatilgan 6 qismdan iborat nemis bolalar televizion seriali.

## Havolalar
*
Acanthomyrmex dusun

**Acanthomyrmex dusun** — Acanthomyrmex urug‘iga mansub chumoli turi. Tur 1919-yilda Wheeler tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur Indoneziyada uchraydi.
## Manbalar
Shoh Sulton (Mustafo III ning qizi)

**Shoh Sulton** (; 1761-yil 21-aprel – 1803-yil 11-mart) – Usmoniylar malikasi, Usmoniylar imperiyasi sultoni Mustafo III va uning xotini Rifat Kadınning qizi, sulton Salim III ning ota bir, ona boshqa opasi.

## Yoshligi
Shoh Sulton 1761-yil 21-aprelda Topkapi saroyida tugʻilgan. Uning otasi sulton Mustafo III, onasi esa erkin tugʻilgan ayol Rifat Kadın boʻlgan. Avvalroq uning onasi Mihrişah Sulton boʻlishi mumkinligi aytilgan edi, biroq Shoh Sulton Mihrişahning oʻgʻli Salim III tugʻilishidan atigi 8 oy oldin tugʻilgani aniqlangan va yuqoridagi maʼlumot rad etilgan.

1764-yil 24-aprelda Shoh 3 yoshda boʻlganida otasi uni bosh vazir Köse Bahir Mustafo poshoga unashtirgan. Biroq posho lavozimidan boʻshatilib, 1765-yilda oʻldirilgan.

1768-yil 2-yanvarda Shoh 7 yoshda boʻlganida Nishonchi Yağlıkçızade Mehmed Emin poshoga unashtirilgan. Posho shu yilning oʻzida bosh vazir boʻlgan va 1769-yilda oʻldirilgan.

1774-yilda sulton Mustafo III vafot etgan va Shoh otasining xotinlari hamda ota bir, ona boshqa opa-singillari bilan birga Eski saroyga koʻchirilgan.

## Nikohi
1778-yil 6-noyabrda amakisi sulton Abdulhamid I hukmronligi davrida, Shoh 17 yoshda boʻlganida vazir Nishonchi Sayyid Mustafo poshoga turmushga chiqqan. Toʻy korteji kelinni Divanyolu koʻchasida joylashgan Cağaloğlu saroyiga kuzatib borgan. Toʻy ziyofati ertasi kuni boʻlib oʻtgan. Er-xotinning ikki nafar biologik va bir nafar farzandlikka olgan qizi boʻlgan.

Shoh Sulton sogʻligʻi bilan bogʻliq muammolarga duch kelgan boʻlishi mumkin, chunki u dengiz boʻyidagi villada yashagan va uning boshqa ikki oʻgay opa-singillari Beyhan Sulton va Hadicha Sultonga qaraganda ancha kam faol boʻlgan. Salim III ularni tez-tez ziyorat qilib, bir necha kunlab oldida qolgan va davlat ishlarini muhokama qilish uchun bosh vazirni oʻsha yerga chaqirtirgan.

## Farzandlari
Nikohidan Shoh Sultonning ikki qizi boʻlgan:
* *Sharifa Havvo Xonimsulton* (1780 – 6 oy oʻtib vafot etgan) vafotidan keyin Mustafo III maqbarasiga dafn etilgan.
* *Aliya Xonimsulton* taxminan 6 oyligida vafot etgan va Mustafo III maqbarasiga dafn etilgan.

Qizlarining vafotidan soʻng u bir qizni farzandlikka olgan:
* *Nev Xonim* 18 yoshida vafot etgan.

## Vafoti
Shoh Sulton 1803-yil 11-martda Cağaloğlu saroyida vafot etgan va Eyüpda joylashgan oʻz nomi bilan ataluvchi maqbaraga dafn qilingan. Eri undan 10 yil koʻproq yashagan va 1813-yilda vafot etgan.

## Nasabi

## Manbalar

## Adabiyotlar
* 
*
Leptothorax duloticus

**Leptothorax duloticus** — Myrmicinae kenja oilasiga mansub chumoli turi. Ushbu tur qullovchi chumolilar qatoriga kiradi va Amerika Qoʻshma Shtatlarida endemik hisoblanadi.
## Manbalar
Leptothorax crassipilis

**Leptothorax crassipilis** — Formicidae oilasiga mansub chumoli turi.

## Manbalar

## Adabiyotlar

* 

## Havolalar

*
Leptothorax athabasca

**Leptothorax athabasca** — Leptothorax urug‘iga mansub chumoli turi. Tur 2008-yilda Buschinger, A. va Schulz, A. tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur Kanadaning Alberta provinsiyasidagi Atabaska sharsharasi atrofida endemik hisoblanadi.
## Manbalar
Kauman katta masjidi

**Kauman Katta masjidi**, (; ; rasmiy nomi *Mesjid Gedhe Kauman Karaton Ngayogyakarta Hadiningrat*), Indoneziyaning Yava orolidagi Yogyakarta sultonligining katta masjididir. U Yogyakarta Kratonining Shimoliy *[[Alun-alun]]* (jamoat maydoni)ning gʻarb tomonida joylashgan.

## Tarixi

Masjid Kaumanda, kraton yaqinidagi islomiy mahallada barpo etilgan boʻlib, uning tashkil topishi 1756-yilda Yogyakartaning bunyod etilishi va xorijiy musulmon yetakchilarining kelishi bilan chambarchas bogʻliq. Kauman katta masjidi Hamengkubuvono I tomonidan Kyai Faqih Ibrohim Diponingrat (Kratonning birinchi oqsoqoli) bilan birga barpo etilgan, meʼmori esa Kyai Viryokusumo boʻlgan. U yakshanba kuni Vageda, 1773-yil 29-mayda yoki Islom taqvimi boʻyicha 1187-yil 6-robiul oxirda qurilgan.

## Meʼmoriy tuzilish
Kauman katta masjidi uch qavatli tomi, minorasizligi va serambisi bilan xos yava diniy meʼmorchiligi uslubida qurilgan. Kauman katta masjidi devor bilan oʻralgan majmua ichida barpo etilgan. Asosiy marosim darvozasi sharqiy tomonda va shimoliy tomonda joylashgan. Uch pogʻonali minbar gʻarb tomonda (yaʼni qibla yoʻnalishida) joylashgan. Masjidda shuningdek tom bilan yopilgan asosiy ayvon (*serambi*) ham bor – bu yava meʼmorchiligidagi asosiy unsurlardan biridir. Ayvonni kichik hovuz oʻrab turadi, u masjidga kirishdan oldin oyoqlarni yuvish uchun ishlatilgan.

Masjidning old hovlisida yava ramziyligida foydali deb hisoblanadigan daraxtlar oʻstiriladi. Hovlining shimoliy va janubiy tomonida *pagongan* deb ataladigan baland pavilyonlar bor. Shimoliy tomondagisi Pagongan Ler („shimoliy pagongan“), janubiy tomondagisi esa Pagongan Kidul („janubiy pagongan“) deb ataladi. Sekaten marosimi paytida Pagonan Lerda Kyai Naga Vilaga uchun gamelan toʻplami joylashtiriladi, Pagongan Kidulda esa Kangjeng Kyai Guntur Madu gamelan toʻplami qoʻyiladi.

## Rasmlar

File:Serambi Masjid Agung Yogyakarta.jpg | Kauman Katta masjidining *serambi*si (ayvon).
File:Ornamen masjid.jpg | *Serambi*ning yog‘och shift qismi
File:Kubah Masjid Agung Yogyakarta.jpg | Mustaka, masjid tepasidagi bezak.
Jogja - Mesjid Gedhe Kauman Karaton Ngayogyakarta Hadiningrat (2025) - img 05.jpg|Masjidning yon tomondan ko‘rinishi
Jogja - Mesjid Gedhe Kauman Karaton Ngayogyakarta Hadiningrat (2025) - img 14.jpg|Darvoza binosi
Jogja - Mesjid Gedhe Kauman Karaton Ngayogyakarta Hadiningrat (2025) - img 17.jpg|Boshqa inshootlar
Jogja - Mesjid Gedhe Kauman Karaton Ngayogyakarta Hadiningrat (2025) - img 16.jpg|Boshqa inshootlar


## Yana qarang

* Indoneziyada Islom
* Indoneziyadagi masjidlar roʻyxati

## Manbalar

## Havolalar
Leptothorax

**Leptothorax** — Formicidae oilasiga mansub mayda chumolilar urug‘i. Ushbu urug‘ turlari asosan [Golarktika] hududida tarqalgan. Urug‘ ijtimoiy parazitizm hodisasi bilan mashhur bo‘lib, ayrim turlari hayot siklining bir qismi yoki butun davrida boshqa chumoli turlarining ishchilariga bog‘liq holda yashaydi.

Unga yaqin urug‘lar qatoriga [Cardiocondyla, Stereomyrmex va Romblonella kiradi.

## Turlari

**[[Leptothorax acervorum]]* (Fabricius, 1793)
**[[Leptothorax athabasca]]* Buschinger & Schulz, 2008
**[[Leptothorax buschingeri]]* Kutter, 1967
**[[Leptothorax calderoni]]* Creighton, 1950
**[[Leptothorax crassipilis]]* Wheeler, 1917
**[[Leptothorax faberi]]* Buschinger, 1983
**[[Leptothorax goesswaldi]]* Kutter, 1967
**[[Leptothorax gredleri]]* Mayr, 1855
**[[Leptothorax kutteri]]* Buschinger, 1966
**[[Leptothorax muscorum]]* (Nylander, 1846)
**[[Leptothorax oceanicus]]* (Kuznetsov-Ugamsky, 1928)
**[[Leptothorax pacis]]* (Kutter, 1945)
**[[Leptothorax paraxenus]]* Heinze & Alloway, 1992
**[[Leptothorax pocahontas]]* (Buschinger, 1979)
**[[Leptothorax retractus]]* Francoeur, 1986
**[[Leptothorax scamni]]* Ruzsky, 1905
**[[Leptothorax sphagnicola]]* Francoeur, 1986
**[[Leptothorax wilsoni]]* Heinze, 1989
**[[Leptothorax zhengi]]* Zhou & Chen, 2011

## MAnbalar
Leptothorax gredleri

**Leptothorax gredleri** — Formicidae oilasiga mansub chumoli turi. Ushbu tur Yevropada uchraydi.
## Manbalar
Leptothorax kutteri

**Leptothorax kutteri** — Leptothorax urug‘iga mansub chumoli turi. Ushbu tur Yevropada endemik hisoblanadi va Germaniya, Shvetsiya hamda Shveysariyada uchraydi.
## Manbalar
Leptothorax faberi

**Leptothorax faberi** — Leptothorax urug‘iga mansub chumoli turi. Ushbu tur Kanadada endemik hisoblanadi.
## Manbalar
Blaubär und Blöd

**Blaubär und Blöd** — 2002-yil 14-sentyabrdan 2008-yil 17-fevralgacha efirga uzatilgan nemis bolalar komedik televizion seriali. Serial nemis yozuvchisi Walter Moersning romanlariga asoslangan.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* 

## Havolalar
*
Leptothorax goesswaldi

**Leptothorax goesswaldi** — Leptothorax urug‘iga mansub chumoli turi. Ushbu tur Fransiya va Shveysariyada uchraydi.
## Manbalar

## Havolalar
*
Shafiqa Habibi

**Shafiqa Habibi** – afgʻonistonlik jurnalist, teleboshlovchi, faol va siyosatchi. Ayol jurnalistlarni qoʻllab-quvvatlash borasidagi xizmatlari, shuningdek, 2004-yilda Abdul Rashid Doʻstumning jufti sifatida Afgʻoniston vitse-prezidenti lavozimiga nomzod boʻlgan.

## Shaxsiy hayoti
Shafiqa Habibi badavlat Ahmadzay pushtun oilasidan. Kobulda ulgʻaygan boʻlsa-da, uning oilasi Logar viloyatidan boʻlgan. 1966-yilda Habibi Kobul universitetida jurnalistika yoʻnalishi boʻyicha diplom olgan. Afgʻoniston hukumatida turli lavozimlarda xizmat qilgan Mahmud Habibiga turmushga chiqqan. Mujohidlar 1992-yilda Kobulni oʻz nazorati ostiga olganida Habibi va uning eri yuz minglab kishilar bilan birga qisqa muddatga Mozori-Sharifga koʻchib oʻtgan. Amerika Qoʻshma Shtatlari 2001-yilda Kobulni bombardimon qilishni boshlaganida Habibi Pokistondagi Peshovar shahriga qochib ketgan.

## Faoliyati
Habibi jurnalistika boʻyicha diplom olganidan keyin oradan koʻp oʻtmay, Afgʻoniston radiosida ishlay boshladi. U, shuningdek, televideniyeda sheʼrlar ham oʻqigan, teleboshlovchi boʻlgan va Ayol jurnalistlar markazining asoschilaridan biri edi. 2016-yil oktyabr oyi holatiga koʻra, Habibi Afgʻon ayol jurnalistlar ittifoqi rahbari boʻlgan.

1994-yilda Habibi ayol jurnalistlarni qoʻllab-quvvatlash maqsadida Ayollar radiosi va televideniye eshittirishlari tashkilotiga asos soldi. Tolibon 1996-yilda hokimiyatga kelgach, Habibiga yangiliklar eshittirishlarini tayyorlash taqiqlangan. U, shuningdek, yer osti ayollar tashkilotini ham tuzgan. Tolibon Afgʻonistonda hokimiyatni ushlab turgan paytda Habibi hukumatdan sir tutilgan 8 nafar qizlar uchun uy maktabini yashirincha boshqargan. Tolibon hukumati 2001-yilda agʻdarilgach, Habibi Afgʻoniston mustaqil inson huquqlari komissiyasida faoliyat yuritgan.

2004-yilda Habibi Afgʻon armiyasining generali Abdul Rashid Doʻstumning jufti sifatida Afgʻoniston vitse-prezidenti lavozimiga nomzod boʻlgan. U oʻsha yilgi saylovlarda nomzodi qoʻyilgan 3 nafar ayoldan biri boʻlgan. Habibi jinsiy zoʻravonlik holatlarini tekshiradigan nodavlat tashkilot New Afghanistan Women Association direktori hisoblanadi. U Afgʻoniston hukumati ayollarga nisbatan jinsiy zoʻravonlikka befarq ekanini va bunday zoʻravonlik darajasining oshishida aybdor ekanini taʼkidlagan.

## Mukofotlari va eʼtirof
Habibi inson huquqlari uchun kampaniya olib boruvchi shaxs va ziyoli inson sifatida tanilgan. 2002-yilda notijorat tashkilot „Womenʼs eNews“ Habibini nodavlat tashkiloti Habibini jurnalist sifatidagi faoliyati uchun, xususan, ayollar huquqlarini yoritish va boshqa ayol jurnalistlarni birlashtirishda qilgan xizmatlari uchun „XXI asr uchun 21 lider“ roʻyxatiga kiritgan. 2005-yilda uning nomzodi Tinchlik boʻyicha Nobel mukofotiga kiritilgan 1000 nafar ayollar qatorida boʻlgan. 2021-yilda Habibi haqida The Laureate of All Orators ( nomli kitob yozilgan.

## Manbalar
Gʻarbiy Sumatra katta masjidi

**Gʻarbiy Sumatra katta masjidi** () – Indoneziyaning Gʻarbiy Sumatra provinsiyasidagi Padang shahrida joylashgan masjid. U Gʻarbiy Sumatraning eng katta masjidi va Sumatradagi ikkinchi eng katta masjiddir. U Padang shahri, Padang Utara kichik tumanida, Gʻarbiy Sumatrada joylashgan. Gʻarbiy Sumatra katta masjidi Jalan Xatib Sulayman va Jalan Ahmad Dahlan koʻchalari kesishmasida, 40 345 kvadrat metrli majmua hududida joylashgan.

## Qurilish
Qurilishning dastlabki toshi 2007-yil 21-dekabrda qoʻyilgan, Gʻarbiy Sumatra provinsiyasi gubernatori Gamavan Fauzi tomonidan ochib berilgan.

Qurilish byudjet muammolari sababli uzoq davom etdi. Gʻarbiy Sumatraning mintaqaviy hukumat byudjetiga tayanishdan tashqari, mablagʻ toʻplash uchun boshqa strategiyalar ham qoʻllanildi, masalan, aholi, xususiy sektor va xorijiy hukumatlar xayriyalariga tayanildi. 2009-yilda Saudiya Arabistoni hukumati masjid qurilishi uchun 50 million AQSH dollari ajratdi, biroq bu 2009-yilgi Gʻarbiy Sumatra zilzilalari bilan bir vaqtga toʻgʻri kelganligi sababli, mablagʻ keyinchalik zilzila jabrdiydalarini reabilitatsiya qilish hamda Gʻarbiy Sumatraning qayta tiklash jarayoniga yoʻnaltirildi. 2014-yilda Turkiya hukumati masjid uchun gilamlar hadya qildi.

Masjidda ilk bor 2014-yil 7-fevralda namoz oʻqilgan.

## Meʼmorchilik
Masjid mahalliy meʼmor Rizal Muslimin tomonidan loyihalashtirilgan boʻlib, u 2007-yilda Gʻarbiy Sumatraning yangi masjidi uchun oʻtkazilgan tanlov gʻolibi sifatida tanlangan. Tanlovda dunyoning turli burchaklaridan 323 nafar ishtirokchi qatnashgan.

Masjidning eng ajralib turadigan jihati – tom shakli boʻlib, u minangkabau anʼanaviy uylarining tomiga zamonaviy talqindir. Tom shakli, shuningdek, Quraysh qabilasining toʻrt urugʻ yetakchisi Makkadagi Qora toshni hozirgi joyiga koʻtarish uchun burchaklaridan ushlab turgan matoni ramziy ifodalashi ham koʻzda tutilgan. Tom karkasi poʻlat quvurlardan qurilgan boʻlib, toʻrtta egri beton ustun bilan tayanchlangan.

Asosiy bino uch qavatdan iborat. Asosiy namoz zali ikkinchi qavatda joylashgan. Masjid 20 000 kishini sigʻdira oladi.

## Yana qarang

* Indoneziyada Islom
* Indoneziyadagi masjidlar roʻyxati

## Manbalar

## Havolalar
Leptothorax longispinosus

**Leptothorax longispinosus** — chumoli turi. Ushbu tur Amerika Qoʻshma Shtatlarida uchraydi.
## Manbalar
Fabrixx

**Fabrixx** — nemis televizion seriali. Serial voqealari Stuttgartdagi nemis yoshlari hayoti atrofida rivojlanadi.

## Havolalar
*
Pristomyrmex bispinosus

**Pristomyrmex bispinosus** — Myrmicinae kenja oilasiga mansub chumoli turi. Tur 1949-yilda Donisthorpe tomonidan tavsiflangan.
## Manbalar

## Havolalar
*
Strongylognathus arnoldii

**Strongylognathus arnoldii** — Myrmicinae kenja oilasiga mansub chumoli turi. Ushbu tur Rossiyada endemik hisoblanadi.
## Manbalar
Qadriya Yazdonparast

**Qadriya Yazdonparast** (pushtucha: قدریه یزدان‌پرست) – afgʻonistonlik siyosatchi va Afgʻoniston Mustaqil inson huquqlari komissiyasi komissari.

Inson huquqlari komissiyasiga qoʻshilishidan oldin yirik siyosiy partiyalardan biri boʻlgan Jamiyat-i Islomiy Afgʻoniston partiyasidagi rahbarlik lavozimidan isteʼfo bergan. Bunga sabab komissar lavozimini egallash uchun shaxs siyosiy jihatdan betaraf boʻlishi kerakligi talabi edi.

Yazdonparast faoliyatini Sovet–Afgʻon urushi davrida boshlagan. Kobul universitetida huquqshunoslik va siyosatshunoslik yoʻnalishlarida taʼlim olgan.

Yazdonparast pushtu, dariy, golland va ingliz tillarida soʻzlasha oladi.

## Siyosiy va ijtimoiy faoliyati

Kommunistik tuzum qulaganidan soʻng prezident Burxoniddin Rabboniy uni Afgʻoniston Ayollar Oliy Assotsiatsiyasi direktori etib tayinlagan. Ushbu tashkilot keyinchalik Afgʻoniston Ayollar ishlari vazirligining tashkil etilishiga asos boʻlgan. Tolibonlarga qarshi urush davrida mamlakatning shimoliy qismiga, Birlashgan Islomiy Front (Northern Alliance) nazorati ostidagi hududga koʻchib oʻtgan. U yerda ham faoliyatini davom ettirib, Mozori Sharif shahridagi huquq maktabining rahbari boʻlib ishlagan. Shu davrda Afgʻonistonda ayollar huquqlariga bagʻishlangan xalqaro konferensiya tashkil etgan. Mozori Sharifda boʻlgan paytida Tolibon nazorati ostidagi hududlarda ayollar uchun yashirin taʼlim guruhlarini ham tashkil qilgan.

Mozori Sharif qulaganidan soʻng Niderlandlardan boshpana soʻragan. Keyinchalik Rotterdam shahrida yashab, oʻqishini davom ettirgan.

2001-yilda Tolibon rejimi qulagach, Afgʻonistonning sobiq prezidenti Burhonuddin Rabboniy iltimosiga binoan Qadriya Yazdonparast Afgʻonistonga qaytgan. Afgʻoniston Milliy assambleyasiga saylanib, u yerda Inson huquqlari komissiyasi raisi boʻlgan. Afgʻon siyosatida turli siyosiy guruhlar bilan aloqalarga ega boʻlgan, „yopiq eshiklar ortidagi siyosat“da tanilgan shaxsga aylangan. Parlamentdagi faoliyati davomida turli siyosiy raqiblar oʻrtasida koʻprik vazifasini bajargani bilan tanilgan.

U bir necha qonun loyihalarini ilgari surgan. „Ayollarga nisbatan zoʻravonlikni bartaraf etish toʻgʻrisida“gi qonun ham uning tashabbusi bilan ishlab chiqilgan boʻlib, bu qonun EVAW (Elimination of Violence Against Women) nomi bilan ham tanilgan.
## Siyosiy aloqalari
Qadriya Yazdonparast Afgʻonistonda ayollar huquqlarini himoya qilishga qaratilgan qonunlarni ishlab chiqishda nufuzli siyosiy yetakchilar va taʼsirli arboblar bilan boʻlgan aloqalaridan foydalangan. Uning diniy bilim va tajribaga ega boʻlgani sababli mamlakatdagi kuchli diniy ulamolar tomonidan jiddiy qarshilikka duch kelmagan.

Afgʻoniston parlamentining quyi palatasi – Volesi Jirgʻa hujjatlarida qayd etilishicha, „Ayollarga nisbatan zoʻravonlikni bartaraf etish toʻgʻrisida“gi qonun (EVAW – Elimination of Violence Against Women) Yazdonparast parlament aʼzosi boʻlib ishlagan davrida uning tashabbusi bilan ilgari surilgan.
## Manbalar
Strongylognathus karawajewi

**Strongylognathus karawajewi** — Strongylognathus urug‘iga mansub chumoli turi. Ushbu tur Ukrainada endemik hisoblanadi.
## Manbalar
Ein Fall für B.A.R.Z.

**Ein Fall für B.A.R.Z.** — 2005-yildan 2007-yilgacha efirga uzatilgan 39 qismdan iborat nemis bolalar televizion seriali.

## Havolalar
*
Pristomyrmex

**Pristomyrmex** — Myrmicinae kenja oilasiga mansub chumolilar urug‘i. Ushbu urug‘ tarkibiga hozirgi kunda ma’lum bo‘lgan 59 ta tirik tur hamda Skandinaviya qahrabosidan topilgan yo‘q bo‘lib ketgan *[[Pristomyrmex rasnitsyni]]* turi kiradi. 

Ushbu urug‘ turlari asosan Eski dunyo tropik hududlarida tarqalgan. Ularnig ayrim turlari Avstraliya yomg‘ir o‘rmonlari, Afrika, Mavrikiy va Reyunionda ham uchraydi. 

Ko‘pchilik turlari o‘rmonlarda yashaydi, yirtqich yoki o‘laksaxo‘r sifatida oziqlanadi hamda odatda tuproq, barg to‘shamasi yoki chirigan yog‘och ichida uya quradi.

## Turlari

**[[Pristomyrmex acerosus]]* Wang, 2003
**[[Pristomyrmex africanus]]* Karavaiev, 1931
**[[Pristomyrmex bicolor]]* Emery, 1900
**[[Pristomyrmex bispinosus]]* (Donisthorpe, 1949)
**[[Pristomyrmex boltoni]]* Wang, 2003
**[[Pristomyrmex brevispinosus]]* Emery, 1887
**[[Pristomyrmex browni]]* Wang, 2003
**[[Pristomyrmex cebuensis]]* Zettel, 2007
**[[Pristomyrmex coggii]]* Emery, 1897
**[[Pristomyrmex collinus]]* Wang, 2003
**[[Pristomyrmex costatus]]* Wang, 2003
**[[Pristomyrmex cribrarius]]* Arnold, 1926
**[[Pristomyrmex curvulus]]* Wang, 2003
**[[Pristomyrmex distinguendus]]* Zettel, 2006
**[[Pristomyrmex divisus]]* Wang, 2003
**[[Pristomyrmex eduardi]]* Forel, 1914
**[[Pristomyrmex erythropygus]]* Taylor, 1968
**[[Pristomyrmex flatus]]* Wang, 2003
**[[Pristomyrmex fossulatus]]* (Forel, 1910)
**[[Pristomyrmex foveolatus]]* Taylor, 1965
**[[Pristomyrmex fuscipennis]]* (Smith, 1861)
**[[Pristomyrmex hamatus]]* Xu & Zhang, 2002
**[[Pristomyrmex hirsutus]]* Wang, 2003
**[[Pristomyrmex inermis]]* Wang, 2003
**[[Pristomyrmex largus]]* Wang, 2003
**[[Pristomyrmex levigatus]]* Emery, 1897
**[[Pristomyrmex longispinus]]* Wang, 2003
**[[Pristomyrmex longus]]* Wang, 2003
**[[Pristomyrmex lucidus]]* Emery, 1897
**[[Pristomyrmex mandibularis]]* Mann, 1921
**[[Pristomyrmex minusculus]]* Wang, 2003
**[[Pristomyrmex modestus]]* Wang, 2003
**[[Pristomyrmex nitidissimus]]* Donisthorpe, 1949
**[[Pristomyrmex obesus]]* Mann, 1919
**[[Pristomyrmex occultus]]* Wang, 2003
**[[Pristomyrmex orbiceps]]* (Santschi, 1914)
**[[Pristomyrmex picteti]]* Emery, 1893
**[[Pristomyrmex pollux]]* Donisthorpe, 1944
**[[Pristomyrmex profundus]]* Wang, 2003
**[[Pristomyrmex pulcher]]* Wang, 2003
**[[Pristomyrmex punctatus]]* (Smith, 1860)
**[[Pristomyrmex quadridens]]* Emery, 1897
**[[Pristomyrmex quadridentatus]]* (André, 1905)
**[[Pristomyrmex quindentatus]]* Wang, 2003
*†*[[Pristomyrmex rasnitsyni]]* Dlussky & Radchenko, 2011
**[[Pristomyrmex reticulatus]]* Donisthorpe, 1949
**[[Pristomyrmex rigidus]]* Wang, 2003
**[[Pristomyrmex rugosus]]* Zettel, 2006
**[[Pristomyrmex schoedli]]* Zettel, 2006
**[[Pristomyrmex simplex]]* Wang, 2003
**[[Pristomyrmex sulcatus]]* Emery, 1895
**[[Pristomyrmex thoracicus]]* Taylor, 1965
**[[Pristomyrmex trachylissus]]* (Smith, 1858)
**[[Pristomyrmex trispinosus]]* (Donisthorpe, 1946)
**[[Pristomyrmex trogor]]* Bolton, 1981
**[[Pristomyrmex tsujii]]* Sarnat & Economo, 2013
**[[Pristomyrmex umbripennis]]* (Smith, 1863)
**[[Pristomyrmex wheeleri]]* Taylor, 1965
**[[Pristomyrmex wilsoni]]* Taylor, 1968

## Manbalar

## Havolalar
*
Strongylognathus

**Strongylognathus** — Myrmicinae kenja oilasiga mansub chumolilar urug‘i. Ushbu urug‘ning ko‘plab turlari ma’lum hududlarga xos bo‘lgan endemik turlar hisoblanadi.

## Species

**[[Strongylognathus afer]]* Emery, 1884
**[[Strongylognathus alboini]]* Finzi, 1924
**[[Strongylognathus alpinus]]* Wheeler, 1909
**[[Strongylognathus arnoldii]]* Radchenko, 1985
**[[Strongylognathus caeciliae]]* Forel, 1897
**[[Strongylognathus chelifer]]* Radchenko, 1985
**[[Strongylognathus christophi]]* Emery, 1889
**[[Strongylognathus dalmaticus]]* Baroni Urbani, 1969
**[[Strongylognathus destefanii]]* Emery, 1915
**[[Strongylognathus huberi]]* Forel, 1874
**[[Strongylognathus insularis]]* Baroni Urbani, 1968
**[[Strongylognathus italicus]]* Finzi, 1924
**[[Strongylognathus kabakovi]]* Radchenko & Dubovikov, 2011
**[[Strongylognathus karawajewi]]* Pisarski, 1966
**[[Strongylognathus kervillei]]* Santschi, 1921
**[[Strongylognathus koreanus]]* Pisarski, 1966
**[[Strongylognathus kratochvili]]* Silhavy, 1937
**[[Strongylognathus minutus]]* Radchenko, 1991
**[[Strongylognathus palaestinensis]]* Menozzi, 1933
**[[Strongylognathus pisarskii]]* Poldi, 1994
**[[Strongylognathus potanini]]* Radchenko, 1995
**[[Strongylognathus rehbinderi]]* Forel, 1904
**[[Strongylognathus silvestrii]]* Menozzi, 1936
**[[Strongylognathus testaceus]]* (Schenck, 1852)
**[[Strongylognathus tylonus]]* Wei, Xu & He, 2001

## MAnbalar

## Manbalar

*
Strongylognathus afer

**Strongylognathus afer** — Strongylognathus urug‘iga mansub chumoli turi. Ushbu tur Jazoirda endemik hisoblanadi.
## Manbalar
Nurul Imon masjidi (Padang)

**Nurul Imon masjidi** (**Masjid Nurul Iman**) Indoneziyaning Padang shahridagi Jalan Imam Bonjol va Jalan Muhammad Thamrin koʻchalari kesishmasida joylashgan masjid. Masjid 1960-yilda Gʻarbiy Sumatradagi qoʻzgʻolondan keyin uzr ramzi sifatida Indoneziya Milliy Qurolli Kuchlari va milliy hukumat tomonidan qurilgan.

## Tarixi
1961-yilda, Gʻarbiy Sumatra gubernatori Kaharudin Datuk Rangkayo Basaning lavozimda boʻlgan davrida Indoneziya Milliy armiyasi va hukumat mintaqaviy isyonni bostirish maqsadida yarashuv ishorasi sifatida masjidni qayta tiklashni rejalashtirdi. Qurilish 1965-yil 26-sentyabrda  maydonda boshlangan va bino ichida ikki qavatli minosini qurish koʻzda tutilgan. Gʻarbiy Sumatra hukumati 1966-yilgacha yakunlangan Nurul Iman masjidi qurilishining barchasi uchun qoʻshimcha mablagʻ ajratdi.

1976-yil 11-noyabrda masjid ichida bomba portlashi sodir boʻlgan. Qurbonlar haqida xabar berilmagan boʻlsa-da, portlashlar birinchi qavatning chordoq qismiga jiddiy zarar yetkazdi va yon tomondagi shisha derazalar sinib ketdi. Biroq, tekshiruv uchun masjid yopilganiga qaramay, ertasi kuni odatdagi juma namozi oʻqildi. Aybdor sifatida Timzar Zubil (u Indoneziyadagi islomiy ekstremistik guruh – Komando Jihad aʼzosi ekani aytilgan) 1979-yilda qoʻlga olinib, oʻlim jazosiga hukm qilindi. Keyinchalik hukm umrbod qamoq bilan almashtirildi. 1982-yilda (rasman qamoqda boʻlgan paytida) u Padangdagi Nurul Imon masjidiga kelib, qilgan ishlari uchun tavba qilib ibodat qilgan. Biroq, u 1999-yilda ozodlikka chiqarilgan.

2004-yilda Zainal Bakar (Gʻarbiy Sumatra gubernatori) davrida masjidni taʼmirlash rejasi boʻlgan. Masjidni qayta qurish masalasi Zainal Bakarning 2005-yildagi vakolat muddati oxirigacha eʼtibordan chetda qolgandek koʻrinadi. Yangi masjid Gamavan Fauzi davrida 2007-yilda yakunlandi va 2007-yil 7-iyulda Vitse-prezident Jusuf Kalla tomonidan ochib berildi.

Oradan ikki yil oʻtib, 2009-yil 30-sentyabrda masjid halokatli Gʻarbiy Sumatraga zarba bergan zilzila oqibatida yana zarar koʻrdi. Zarar asosan devor panellari va keramik pol qoplamalarida boʻlgani aytiladi.

## Meʼmorchilik

Masjid Yaqin Sharq uslubida loyihalashtirilgan boʻlib, bu Indoneziyadagi masjidlarning aksariyat zamonaviy turlari uchun xos uslubdir. Unda bitta gumbaz va asosiy binodan alohida qurilgan minora bor. Fasad asosan yashil rangda boʻlib, geometrik naqshlar bilan bezatilgan.

## Yana qarang

* Indoneziyada Islom
* Indoneziyadagi masjidlar roʻyxati

## Manbalar

## Havolalar
Ein Fall für TKKG

**Ein Fall für TKKG** — ikki nemis televizion seriali uchun ishlatiladigan nom. U TKKG franshizasining moslashtirilgan versiyasi hisoblanadi.

## Manbalar

## Havolalar
*
Strongylognathus caeciliae

**Strongylognathus caeciliae** — Myrmicinae kenja oilasiga mansub chumoli turi.

## Manbalar

## Havolalar
*
Zuhra Rasex

**Zuhra Rasex Kashanion** (1969-yil 7-fevral – 2025-yil mart) – afgʻon shifokori, ayollar huquqlari faoli va yozuvchi. „Tolibonning ayollarga qarshi urushi: Afgʻonistonda sogʻliqni saqlash va inson huquqlari inqirozi“ hisoboti hammuallifi. Global Watch Group (GWG), Inson huquqlari uchun shifokorlar va Birlashgan Millatlar Tashkilotining Ayollarga nisbatan kamsitishning barcha shakllarini bartaraf etish qoʻmitasi aʼzosi boʻlgan.

## Hayoti
Zuhra Rasex 1969-yil 7-fevralda Afgʻonistonning Kobul shahrida tugʻilgan. 16 yoshida Amerika Qoʻshma Shtatlariga koʻchib oʻtgan. Rasex AQShning Vashington shahridagi George Vashington universitetida jamoat salomatligi boʻyicha taʼlim olgan. 2006-yilda Harvard universitetini Ayollar va xavfsizlik yoʻnalishi boʻyicha sertifikat bilan tamomlagan.

Rasex Bostonda joylashgan Inson huquqlari shifokorlari (PHR) tashkilotida sogʻliq boʻyicha katta tadqiqotchi boʻlib faoliyat olib borgan. 1998 va 1999-yillarda Afgʻoniston hamda qoʻshni Pokistondagi qochqinlar lagerlarida deyarli 200 nafar afgʻon ayollar bilan suhbatlashib, 2 oy oʻsha yerda vaqt oʻtkazgach, Rasex hammualliflikda „Tolibonning ayollarga qarshi urushi: Afgʻonistonda sogʻliqni saqlash va inson huquqlari inqirozi“ hisobotini yozgan. Tadqiqot safari davomida u „jamoat joyida bilaklari ochilib qolganligi uchun qoʻlida metall kabel ushlagan yosh yigit tomonidan quvib solingan“. Rasex oʻz ishida Tolibon hukmronligi ostida yashayotgan ayollarga qarshi kamsituvchi siyosatlar mavjudligini aniqlagan. Masalan, ulardan uy tashqarisida doimo burqa kiyib yurish talab qilingan, shuningdek, ayollarning 95 foizi Tolibonning ayollarga oid siyosatini yomon koʻrishini taʼkidlagan. U Pokistondagi lagerlarda yashayotgan ayollarda depressiya, majburan koʻchish bilan bogʻliq qiyinchiliklar va shu bilan bogʻliq salomatlik boʻyicha muammolar darajasi yuqori ekanini xabar qilgan.

2002-yilda Rasex „Women for Afghan women: Shattering myths and claiming the future“ () kitobining yozilishiga hissa qoʻshgan. Shuningdek, u Lorraine Sheinbergning „Shroud of Silence: Gender Apartheid in Afghanistan“ () hujjatli filmining ilk ommaviy namoyishida ham qatnashgan.

Tolibon rejimi qulagach, 2003-yilda Rasex Afgʻonistonning tashqi ishlar vaziri tomonidan Afgʻonistonda gender masalalari, sogʻliqni saqlash va inson huquqlari muammolari boʻyicha idora direktori lavozimida ishga taklif qilingan. Rasex, shuningdek, notijorat Global Watch Group (GWG) tashkilotining prezidenti va bosh ijrochi direktori (CEO) vazifalarini bajargan. „Aid Afghanistan for Education“ tashkilotiga raislik qilgan, Birlashgan Millatlar Tashkiloti (BMT)ning Ayollarga nisbatan kamsitishning barcha shakllarini bartaraf etish qoʻmitasi (CDEAW) rais oʻrinbosari etib saylangan.

Rasex 2025-yil mart oyida vafot etgan.

## Manbalar

{

{DEFAULTSORT:Rasekh, Zohra}}
Bayur katta masjidi

**Bayur katta masjidi** () Nagari Indoneziyaning G‘arbiy Sumatra provinsiyasidagi Agam regensligining Tanjung Raya hududi, Bayur qishlogʻida joylashgan masjid. U Lubuk Basung (Agam regensligining poytaxti) va Bukittinggini bogʻlaydigan asosiy yoʻldan uncha uzoq emas.

## Taʼmirlash ishlari
Asl inshoot 20-asr boshlarida qurilgan boʻlsa-da, masjid binolari va atrof-muhitining tobora tartibsiz holatini koʻrib, 2000-yil boshlarida mahalliy jamoa uni toʻliq taʼmirlashga urindi. Bu gʻoya Jakartadagi Dantak Tantavi tadbirkorlari (Sumando Bayur) tomonidan ilgari surilgan va kelib chiqishi Bayur koʻchmanchilaridan boʻlgan hamda Megavati Sukarnoputri maʼmuriyati davrida Ijtimoiy ishlar vaziri boʻlib xizmat qilgan Jakartadagi Baxtiyar Chamsyah tomonidan qoʻllab-quvvatlangan. Baxtiyardan tashqari, Nagari Bayurdan boʻlgan koʻchmanchilar ham yordam yuborishgan. Shu tariqa masjidning taʼmirlash ishlari koʻp oʻtmay yakunlangan.

Taʼmirlash binolarni taʼmirlash va atrof-muhitni tartibga keltirishni, jumladan ochiq maydonlar, avtoturargohlar va masjid bogʻlarini oʻz ichiga oladi. Taʼmirlash jarayonida jamoa ikki binoni buzishga majbur boʻlgan: „balerong“ binosi (Nagari Bayur hukumat idorasi) va boshlangʻich maktab; keyinchalik u boshqa joyga koʻchirilgan.

## Meʼmorchilik

Masjid meʼmorchiligi Tailanddagi pagoda shaklini va Minangkabau anʼanaviy uyi (Gadang uyi)dagi „gonjong“ tom shaklini uygʻunlashtiradi. Bu uygʻunlikni toʻrtta asosiy burchakda joylashgan kichik minoralarda koʻrish mumkin. Xuddi shuningdek, tom tuzilmasi uch qavatli tomli anʼanaviy bino andozasiga ergashib loyihalangan. Masjid ichki qismida bir qator eʼtiborga molik bezaklar mavjud. Masjid devorlari toʻq rang uygʻunligida boʻyalgan, oʻyma naqshli taxtalar bilan qoplangan. Masjidning tayanch ustunlari ham shunday. Devorga tutash ustunlar masjid devorlarining boʻyoq uslubiga mos mayin ranglar bilan bezatilgan. Masjidning old qismida favvora bilan jihozlangan ochiq maydon bor. Masjid xonasining orqa qismida esa baliq hovuzi boʻlib, hovuzning ikki tomonida tahorat uchun joylar mavjud. Masjid bir nechta yordamchi inshootlar bilan jihozlangan, jumladan, namoz vaqtida shippak va poyabzalni qoldirish joyi, erkaklar va ayollar uchun tahorat olish joyi, shuningdek avtoturargoh. Namoz oʻqishni istagan ayol ziyoratchilar uchun sarong va mukena kabi diniy kiyimlar mavjud.

## Yana qarang

* Indoneziyada Islom
* Indoneziyadagi masjidlar roʻyxati

## Manbalar

## Havolalar
Flax und Krümel

**Flax und Krümel** — 1955-yildan 1970-yilgacha efirga uzatilgan Sharqiy Germaniya bolalar televizion seriali.

## Manbalar

## Havolalar
*
Nuriya Solihiy

**Nuriya Sultona Solihiy** – afgʻon-avstraliyalik yadro fizigi, biofizik va gumanitar faol. Afgʻoniston Avstraliya taraqqiyot tashkilotining asoschisi.

## Yoshligi va taʼlimi

Solihiy Afgʻonistonda tugʻilgan va Kobul universitetida taʼlim olgan. Keyinchalik Fransiyaning Lion shahridagi Claude Bernard universitetida oʻqib, PhD darajasini qoʻlga kiritgan.

## Faoliyati

Solihiy dastlab Kobulda yadro tibbiyoti sohasida ishlagan, ammo 1981-yilda Sovet Ittifoqining Afgʻonistonga bostirib kirishidan sal oldin Avstraliyaga koʻchib ketgan.

1983–2017-yillar davomida Melbourne Health tizimida yadro fizigi va biofizik sifatida ishlagan. Soʻnggi yillarda Melbourne Qirollik shifoxonasining yadro tibbiyoti boʻlimida faoliyat yuritgan.

2001-yilda Solihiy Afgʻoniston Avstraliya taraqqiyot tashkilotiga asos solgan va hozirgacha ijrochi direktori. Shuningdek, Afgʻoniston Avstraliya Volontyorlar Assotsatsiyasini ham tashkil etgan va 2002—2006-yillarda ushbu tashkilot prezidenti boʻlgan. Bundan tashqari, turli qochqinlar, diniy hamkorlik (ekumenik) va inson huquqlari bilan shugʻullanuvchi tashkilotlar qoʻmitalarida ham faol ishtirok etgan.
## Mukofotlari
1997-yilda Solihiy Avstraliya ordeni medali bilan taqdirlangan. Bu mukofot unga afgʻon jamoasi, qochqinlar va ayollarni qoʻllab-quvvatlash guruhlari orqali inson huquqlariga qilgan xizmatlari uchun berilgan.

2001-yilda Centenary Medal bilan mukofotlangan.

2019-yilda Avstraliya kuni mukofotlari marosimida Avstraliya ordenining aʼzosi darajasiga koʻtarilgan. Bu mukofot unga afgʻon, muhojir va qochqin jamoalariga qilgan muhim xizmatlari uchun berilgan.

2012-yilda Solihiy „Viktoriyalik eng yaxshi avstraliyalik“ unvoniga sazovor boʻlgan. 2021-yilda Viktoriya ayollari faxriy roʻyxatiga kiritilgan.

Solihiy 1997-yildan beri Avstraliya ordeni assotsiatsiyasining umrbod aʼzosi hisoblanad. Shuningdek, u 2012-yildan buyon Avstraliya kuni elchisi sifatida ham faoliyat yuritib kelmoqda.
## Manbalar
Bingkudu masjidi

**Bingkudu masjidi** (baʼzan **Bengkudu masjidi** deb ham yoziladi va **Jamik Bingkudu masjidi** deb ham ataladi) – Indoneziyadagi eng qadimgi masjidlardan biri. U Padriylar tomonidan Padri urushidan keyin Gʻarbiy Sumatrada 1823-yilda asos solingan. Minangkabau uslubidagi meʼmorchilikka ega bu masjid Gʻarbiy Sumatraning Agam regentligi, Canduang tumanidagi Nagari Canduang Koto Laweh, Jorong Bingkudu hududida joylashgan. Dastlab qurilganida masjid binosining pol, ustun va devorlari yogʻochdan qilingan edi.

Hozirda, islomiy ibodatlar uchun foydalanilishidan va talabalarga diniy taʼlim berish vositasi boʻlishidan tashqari, Bingkudu masjidi Jorong Bingkudu kambagʻallikni bartaraf etishni muvofiqlashtirish jamoasining shtab-kvartirasi sifatida ham ishlatiladi. Shuningdek, 1989-yilda Agam regentligi hukumati tomonidan madaniy meros obyekti sifatida belgilangan. Shunday qilib, 1991-yilda masjidda umumiy restavratsiya ishlari boshlangan.

## Meʼmorchilik
Asl tuzilmalar bugungi kungacha yaxshi saqlanib qolgan. Masjidning meʼmoriy xususiyatlarini, ayniqsa, ozgina botiqqa ega uch qatlamdan iborat tom shaklidan oson tanib olish mumkin.

Masjid Marapi togʻi etagida, dengiz sathidan 1 050 m balandlikda joylashgan boʻlib, 60 x 60 kvadrat metrlik maydonda qurilgan, binoning maydoni esa 21 x 21 metrni tashkil etadi. Bino balandligi yer sathidan tomning eng yuqori nuqtasigacha taxminan 19 metr. Bino yogʻochdan qurilgan, uch qavatli tom karkasi esa tolalardan yasalgan. Rumah Gadang – minangkabau xalqi anʼanaviy turar joy binosi – kabi, masjid binosida ham yer sathidan 1,5 metr pastda kavak (boʻshliq) mavjud.

## Restavratsiya ishlari
Avvalroq, 1957-yilda masjid tomi rux bilan almashtirilgan. Bu ish vaqt oʻtib yemirilgan tolali tomning holatini inobatga olgan holda mahalliy aholi tomonidan bajarilgan. Ikki yil oʻtgach masjid 1989-yilda madaniy meros obyekti sifatida belgilandi va Agam regentligiga topshirildi, shundan soʻng masjid toʻliq restavratsiyadan oʻtkazilgan. Natijada rux bilan almashtirilgan tom materiali yana tolalarga qaytarildi, yemirilgan qismlar esa asl holidagidek almashtirilib, qayta boʻyaldi.

Masjidning 1989-yildagi restavratsiyasi Gʻarbiy Sumatraning Tarixiy va Arxeologik Loyihalarni Muhofaza qilish va ulardan foydalanish loyihalari tomonidan tom, shift, deraza va minoraga eʼtibor qaratgan holda amalga oshirilgan. Shundan soʻng qabr, tahorat joyi, minbar, mehrob, hovuz, hamda minoraga yashin qaytargich oʻrnatish, atrof-muhitni tartibga keltirish va darvoza qurish ishlari bajarildi.

## Galereya

File:COLLECTIE TROPENMUSEUM Een moskee bij Fort de Kock TMnr 10016669.jpg|1890–1916-yillarda atrofidagi hovuz va binolar bilan Bingkudu masjidining koʻrinishi
File:COLLECTIE TROPENMUSEUM De heilige visvijver met moskee te Fort de Kock Sumatra`s Westkust TMnr 60003545.jpg|1890–1916-yillarda atrofidagi hovuz va binolar bilan Bingkudu masjidi koʻrinishi


## Yana qarang

* Indoneziyada Islom
* Indoneziyadagi masjidlar roʻyxati

## Manbalar

## Havolalar
Hals über Kopf

**Hals über Kopf** — nemis televizion seriali. Voqealar g‘arbiy Berlinda sodir bo‘ladi.

## Havolalar
*
Strongylognathus insularis

**Strongylognathus insularis** — Strongylognathus urug‘iga mansub chumoli turi. Ushbu tur Italiyaga endemik tur hisoblanadi.
## Manbalar
JoNaLu

**JoNaLu** — 2010-yilda suratga olingan kompyuter animatsiyasiga asoslangan nemis bolalar televizion seriali. Asosiy qahramonlari Jo ismli erkak sichqon, Naya ismli urg‘ochi sichqon va Ludwig (Lu laqabli) ismli erkak qo‘ng‘izdir.

## Manbalar

## Havolalar
*
Die Gespenster von Flatterfels

**Die Gespenster von Flatterfels** — 1992-yilda suratga olingan nemis oilaviy televizion seriali.

## Havolalar
*
Käpt'n Blaubär Club

**Käpt'n Blaubär Club** — Das Erste telekanalida 1993-yildan 2001-yilgacha efirga uzatilgan nemis bolalar televizion seriali.

## Yana qarang
* *[[Blaubär und Blöd]]* (2002 – 2008)

## Havolalar
*
Strongylognathus silvestrii

**Strongylognathus silvestrii** — Strongylognathus urug‘iga mansub chumoli turi. Ushbu tur Gretsiyaga endemik tur hisoblanadi.
## Manbalar
Die Kinder vom Alstertal

**Die Kinder vom Alstertal** – Norddeutscher Rundfunk kompaniyasi tomonidan ishlab chiqarilgan va Kinderkanal telekanalida 1998-yildan 2004-yilgacha efirga uzatilgan nemis bolalar televizion seriali. Serial toʻrt mavsumdan iborat boʻlib, jami 52 qismdan iborat.

## Rollarda
* Ami: Ursula Hinrichs
* Babsi: Sonja Farke
* Carla: Simone Ritscher
* Cosima: Alessa Grimm
* Hexe: Marleen Lohse
* Kiki: Thuy-Anh Cao
* Lisa: Katharina Wäschenbach
* Susi: Kerstin Draeger
* Timo: Marco Soumikh
* Tobias: Tim Küchler
* Uwe: Lennardt Krüger

## Manbalar

## Havolalar
*
Kubang Putih katta masjidi

**Kubang Putih katta masjidi** (indonezcha: **Masjid Raya Kubang Putih**) – 19-asr boshlariga oid masjid boʻlib, Indoneziyaning G‘arbiy Sumatra provinsiyasi Kubang Putiah shaharchasida joylashgan. Masjid Gʻarbiy Sumatradagi yana bir qancha eski masjidlar bilan birga madaniy meros obyekti sifatida belgilangan, jumladan, Agamdagi Bingkudu masjidi, Tanah Datardagi Rao Rao masjidi hamda Padangdagi Ganting katta masjidi.

## Tavsifi
Masjid 1810-yilda qurilgan. U Agamning Bunuhampu kichik tumanidagi eng qadimgi masjid boʻlib, undan keyingi masjid – Taluak jome masjidi (milodiy 1870-yil) hisoblanadi. Kubang Putih katta masjidi 1810-yilda bunyod etilgan. Masjid  maydonda qad rostlagan. Asosiy bino toʻrtburchak shaklda boʻlib, uzunligi , eni esa .

Kubang Putih katta masjidi turli uslublarni uygʻunlashtirgan eklektik uslubda qurilgan boʻlib, unda Yevropa, Moʻg‘ul va Xitoy meʼmorchiligi kabi yoʻnalishlar qoʻshilgan. Gʻarbiy Sumatradagi koʻpchilik masjidlardan farqli oʻlaroq, Kubang Putih katta masjidida tik, egri, koʻp qavatli tomlar yoʻq. Masjid tomi past burchakli toʻrtta piramida shaklida boʻlib, gofrirovkali metall bilan qoplangan.

Masjidning asosiy zalida yava anʼanalaridagi saka guruga oʻxshash toʻrtta asosiy ustun bor. Ustunlar toʻrtburchak shaklda boʻlib, oʻrtasidan suvoq qilingan. Mehrobda toʻrtta ustun bor, minbar esa betondan qurilgan.

Masjid  li galereya bilan oʻralgan. Gʻarbiy galereya tashqariga boʻrtib chiqqan mehrob uchun ajratilgan joy bilan ajraladi; u  uzunlikdagi ayvonning aynan markazida joylashgan. Kirish mehrobning sharqiy tomonida boʻlib, tashqariga chiqib turadigan veranda bilan belgilangan, uning oʻlchami 7.5&nbsp;×&nbsp;5 metrni tashkil etadi.

Mahalliy tilida *put* deb ataladigan minora masjidning sharq tomonida, mehrobga parallel holda joylashgan. Minora asosiy binodan ajratilgan. Minora shakli Minangkabauning 19-asr boshlariga oid boshqa masjidlaridagi minoralarga oʻxshaydi, masalan, Taluak jome masjidi. Minora sakkiz burchakli reja asosida qurilgan va arabo-fors uslubidagi naqshlar bilan bezatilgan. Minoraning oʻrta va yuqori qavatlarida ikkita balkon joylashgan. Minora tepasida, yuqori balkonini tropik quyosh va yomgʻirdan asraydigan tom qirrasi ustida gumbaz oʻrnatilgan. Tarixan Minangkabau masjidlaridagi minoralar Padri urushining ilk davrlarida Yaqin Sharqdan qaytgan bir guruh islohotchi islomchilar tomonidan joriy etilgan.

1989-yilda masjid restavratsiya qilingan.

## Yana qarang

* Indoneziyada Islom
* Indoneziyadagi masjidlar roʻyxati

## Manbalar

## Havolalar
Adela Raz

**Adela Raz** () – afgʻon siyosatchisi, 2021-yil iyulidan 2022-yil fevraligacha Afgʻoniston islom respublikasining AQShdagi elchisi (soʻnggi elchi). Shuningdek, Afgʻonistonning Birlashgan Millatlar Tashkilotidagi doimiy vakili lavozimida xizmat qilgan birinchi ayol.

## Yoshligi
Razning otasi Tolibon tomonidan haddan tashqari taraqqiyparvar deb hisoblangani uchun oʻldirilgan.

Raz Bostondagi Simmons universitetida Xalqaro munosabatlar, siyosatshunoslik va iqtisodiyot yoʻnalishlari boʻyicha bakalavr darajasini, Tufts universitetida esa Huquq va diplomatiya boʻyicha magistr darajasini olgan. Adela Raz H-1B vizasini olgan birinchi afgʻon boʻlgan.

## Faoliyati
Raz Afgʻonistondagi Birlashgan Millatlar Tashkilotining Yordam missiyasida faoliyat olib borgan. 2010-yildan 2013-yilgacha AQShdagi xalqaro rivojlanish tashkilotida xizmat qilgan. U gender tengligi, ayollar taʼlimi va inson huquqlari tarafdori hisoblanadi. Raz barqaror mehnat faoliyatini rivojlantirish va jamiyat ishlarida ishtirok etishda ayollarga koʻmaklashish yoʻlida faoliyat olib borgan.

2013-yilda u Prezident Hamid Karzay huzurida matbuot kotibi oʻrinbosari va kommunikatsiyalar direktori etib tayinlangan va bu lavozimlarni egallagan birinchi ayolga aylangan. 2014-yil noyabrida u apparat rahbari boʻlgan. 2016-yil martida 30 yoshida iqtisodiy hamkorlik boʻyicha Tashqi ishlar vaziri oʻrinbosari etib tayinlangan. 2018-yil martida Raz Vashington shahriga tashrif buyurgan afgʻon ayollari delegatsiyasi tarkibida boʻlib, Afgʻoniston siyosiy hayotida ayollar sonini koʻpaytirish zarurligi hamda dunyoning qolgan qismi ularni shunchaki qurbonlar yoki yordam oluvchilar emas, balki hamkorlar sifatida koʻrishi lozimligi haqida soʻz yuritgan.

2018-yil 31-dekabrda Prezident Ashraf Gʻani Adela Razni Afgʻonistonning Birlashgan Millatlar Tashkilotidagi doimiy vakili etib tayinlagan va bu lavozimda Raz elchi Mahmud Saykalning oʻrnini egallagan. U bu lavozimni egallagan birinchi ayol hisoblanadi. 2019-yil martida Raz yakdillik bilan BMTning Falastin xalqining ajralmas huquqlarini amalga oshirish qoʻmitasi vitse-prezidenti etib saylandgan.

Raz 2021-yil 26-iyulda Afgʻonistonning AQShdagi elchisi etib tayinlandi. 2021-yilda Kobulning qulashi natijasida islom respublikasi agʻdarilib, Tolibon qaytganidan soʻng avvalgi afgʻon hukumati endilikda mamlakat ustidan nazoratga ega boʻlmasa-da, Raz oʻz lavozimida qolishda davom etdi. 2022-yil 18-fevralda Raz elchilik lavozimidan isteʼfoga chiqqani xabar qilingan.

2022-yil 14-aprelda Raz Afgʻoniston siyosatiga yoʻnaltirilgan siyosat instituti, yangi tashkil etilgan Afg'oniston siyosat laboratoriyasu direktori etib tayinlangani eʼlon qilindi. Laboratoriya Prinston universitetining Jamoat va xalqaro ishlar maktabi hamda Lixtenshteyn oʻz taqdirini oʻzi belgilash instituti o‘rtasidagi qoʻshma tashabbus hisoblanadi.

## Shaxsiy hayoti
Adela Raz Afgʻonistonning sobiq Prezidenti Ashraf Gʻanining sobiq aparat rahbari Matin Bekga turmushga chiqqan.

## Manbalar

## Havolalar
*
Lauras Stern

**Lauras Stern** – Klaus Baumgart tomonidan yozilgan nemis bolalar kitoblari turkumi. Ilk bor 1996-yil oktyabr oyida nashr etilgan. Hikoya jarohatlangan yulduzni topgan besh yoshli Laura haqida. 2004-yilda xuddi shu nomdagi film chiqdi. Davomi 2009 va 2011-yillarda suratga olingan.

## Manbalar

## Havolalar
*  (TV series)
Lilalu im Schepperland

**Lilalu im Schepperland** — Augsburger Puppenkiste tomonidan yaratilgan 13 qismdan iborat nemis televizion seriali. Birinchi mavsumi 2000-yilda, ikkinchi mavsumi esa 2001-yilda efirga uzatilgan. Serial qisman Enid Blytonning *Book of Brownies* asariga asoslangan.

## Havolalar
*