Quvayt dinori

**Quvayt dinori** ( — Quvayt Davlatining milliy valyutasi, 1000 filsga teng. Muomalada 1/4, 1/2, 1, 5, 10 va 20 dinor nominalidagi banknotalar, shuningdek, 1, 5, 10, 20, 50 va 100 filimlik tangalar mavjud. Quvayt dinori barqaror valyuta va dunyodagi eng qimmat bazaviy birlikdir.

## Tarixi
Quvayt dinori 1961-yil 1-aprelda Fors koʻrfazi rupiyasi oʻrniga muomalaga kiritildi. Quvayt dinori dollardan uch baravar kuchli. 2006-yilda Quvayt oʻz milliy valyutasini dollarga nisbatan 1% ga revalvatsiya qildi. Natijada AQSh valyutasi bir birlik uchun 0,29 dinordan pastga tushdi.

## Tangalar
Kuvaytda 1961-yildan beri 1, 5, 10, 20, 50 va 100 fill nominaldagi muomaladagi tangalar dizaynida katta oʻzgarishlarsiz chiqarilmoqda. 1 fils tanga 1989-yildan beri zarb qilinmagan, ammo qonuniy toʻlov vositasi boʻlib qolmoqda.

Tangalarning old tomonida Quvayt gerbining markaziy elementi — hijriy va milodiy taqvim boʻyicha suzuvchi dov va zarb qilingan yil arab raqamlari bilan koʻrsatilgan. Orqa tomonda —  „Quvayt“ (1961-yil tangalarida —  „Quvayt amirligi“)  va .

Barcha tangalar Buyuk Britaniya Qirollik zarbxonasida zarb qilingan.

## Banknotalar
Quvayt banknotalari ikki tilli: old tomonidagi yozuvlar anʼanaviy arab raqamlaridan foydalangan holda arab tilida, orqa tomonidagi yozuvlar zamonaviy raqamlar yordamida ingliz tilida.

Quvaytning **birinchi** ¼, ½, 1, 5 va 10 dinorlik banknotalari Valyuta komissiyasi tomonidan 1961-yil 1-aprelda muomalaga chiqarilgan () . Banknotlarda Quvaytning birinchi amiri Abdulla III ning portreti tasvirlangan bo‘lib, ular 1982-yil 31-maygacha muomalada bo‘lgan.

Valyuta komissiyasi keyinchalik Quvayt Markaziy banki qilib qayta tashkil etildi () va 1970-1971-yillarda banknotlarning **ikkinchi** chiqarilishi amalga oshirildi. Xuddi shu nominallar muomalada paydo boʻldi, ammo Quvaytning ikkinchi amiri Saboh III ning surati bilan chiqarildi. Ushbu seriyadagi banknotalar ham 1982-yil may oyida muomaladan chiqarilgan.

1980-yil fevral oyida Quvayt Markaziy banki **uchinchi** seriyadagi banknotlarni muomalaga chiqarishni boshladi, shu bilan birga banknotlar seriyasiga 20 dinor nominal qoʻshildi. Bu seriya Iroq kuchlarining bostirib kirishi sababli bekor qilindi. Olti oylik ishgʻol davomida topilishi mumkin boʻlgan barcha naqd pullar mamlakat tashqarisiga olib chiqildi.

Iroq rasmiylari tomonidan oʻgʻirlangan pullardan foydalanishning oldini olish uchun, mamlakat ozod qilinganidan soʻng, 1991-yil 24-martda uchinchi seriyadagi banknotalar faqat bir-biridan farq qiladigan **toʻrtinchi** seriyadagi yangi namunadagi banknotlarga almashtirildi. Rang sxemasi oʻzgartirildi. Ular 1995-yil 16-fevralgacha muomalada qoldi.

Mamlakatdagi vaziyat barqarorlashganidan soʻng, 1994-yilda **beshinchi** seriyadagi banknotalar chiqarildi. Ular 2015-yil 1-oktyabrdan boshlab qonuniy toʻlov vositasi boʻlishni toʻxtatdilar.

Birinchi seriyadagi banknotlarda 1961-yil, 1960-yil, 2, 3, 4 va 5-seriyadagi barcha banknotlarda esa turli vaqtlarda chiqarilgan .

### Muomaladagi banknotalar
2014-yil 29-iyun kuni Quvaytda ¼, ½, 1, 5, 10 va 20 dinor nominalidagi yangi **oltinchi** seriyali banknotalar muomalaga kiritildi. Banknotlarda chiqarilgan yili belgilanmagan.

## Valyuta kursi rejimi
1971-yil dekabr oyida AQSH dollari devalvatsiyasidan soʻng avval qoʻllangan 1 dinor uchun 2,7778 dollar paritet nisbati bir dinor uchun 3,04 dollarga oʻzgartirildi, funt sterlingga nisbatan paritet oʻzgarmadi (1 funt=0,857 dinor). 1972-yil 24-iyunda funt sterlingning oʻzgaruvchan kursi oʻrnatilishi bilan dinorning unga nisbatan pariteti bekor qilindi.

1973-yil fevral oyida AQSH dollarining yangi devalvatsiyasidan keyin yangi paritet oʻrnatildi: 1 dinor = 2,96053 dollar.

1975-yilning 18-martidan 2003-yilning 4-yanvarigacha dollarga bogʻlanish bekor qilindi, dinor asosiy savdo sheriklarining valyuta savatiga bogʻlandi. 2003-yilning 5-yanvaridan 2007-yilning 20-mayigacha Quvayt dinori AQSh dollariga 1 dinor = 2,9963 AQSh dollari nisbatida ± 3,5% ruxsat etilgan almashuv kursining o‘zgarishi diapazoni bilan bog‘landi.

2007-yil 16-iyundan boshlab Quvayt dinori yana asosiy savdo sheriklarining valyuta bozoriga bogʻlandi, ularning aniq tarkibi Markaziy bank tomonidan oshkor qilinmayapti. 2017-yil 21-noyabr holatiga ko‘ra, bir dinor 3,0215 AQSh dollariga teng.

## Manbalar

## Havolalar

* Quvayt banknotalari galereyasi ) )