Raul Ruiz

**Raul Ernesto Ruiz Pino** (  ; 1941-yil 25-iyul – 2011-yil 19-avgust) – eksperimental chililik kinorejissyor, yozuvchi va oʻqituvchi boʻlib, uning faoliyati Fransiyada mashhur. U 100 dan ortiq filmlarga rejissyorlik qilgan va koʻplab mukofotlarga sazovor boʻlgan. 

Chili janubida kema kapitanining farzandi va maktab oʻqituvchisi Raul Ruiz ilohiyot va huquq fanlari boʻyicha universitetda oʻqishni tashlab, Rokfeller jamgʻarmasi granti yordamida 100ga yaqin pyesa yozdi. U Chili va Meksika televideniyesida  ishlagan va Argentinadagi kino maktabida oʻqigan (1964). Chiliga qaytib, u 1969-yilda Lokarno kinofestivalida „ Oltin leopard“ nominatsiyasida debyut filmi *"Uch qaygʻuli yoʻlbars* „ (1968) gʻolib boʻlgan. 1991-yilda bergan intervyusida Ruizning soʻzlariga koʻra, *“Uch qaygʻuli yoʻlbars* " „hikoyasiz film, bu hikoyaning teskarisi. Kimdir kimnidir oʻldiradi. Hikoyaning barcha elementlari mavjud, lekin ular manzara kabi ishlatiladi va manzara hikoya kabi ishlatiladi.“  U Migel Littin va Patrisio Gusman kabi oʻz zamondoshlarining siyosiy yoʻnaltirilgan chililik kinoijodkorlari orasida autsayder edi, uning ishi ancha istehzoli, surrealistik va eksperimental edi. 1973-yilda, Augusto Pinochet boshchiligidagi harbiy toʻntarishdan koʻp oʻtmay, Ruiz va uning rafiqasi (rejissyor Valeriya Sarmiento) Chilidan qochib, Parijga (Fransiya) joylashdilar.  2010-yilda uning o'pkasida o'sma mavjudligi haqida tashxis qo'yiladi va 2011-yil avgust oyida kasalligi avj olgach Raul Ruiz vafot etadi.

## Mukofotlari

* *Uch qaygʻuli yoʻlbars* 1969 yilda Lokarno kinofestivalida „Oltin leopard“ mukofoti uchun yana uchta film bilan bogʻlangan.
* 1979 yil *"Kolloque de chiens"* uchun qisqa metrajli film uchun eng yaxshi syujet uchun Sezar mukofoti . 
* *"Dengizchining uchta toji" filmi* Kann kinofestivalida „Perspektiv du Cinema“ mukofotiga sazovor boʻldi (1983).
* Ijodiy sanʼat-film uchun Guggenxaym stipendiyasi (1983).
* *"Manoelning taqdirlari" filmi* Rotterdam xalqaro kinofestivalida KNF mukofotiga sazovor boʻldi (1985).
* *"Uch hayot va faqat bitta oʻlim"* (1996) San-Paulu xalqaro kinofestivalida „Tanqidchilar“ mukofotiga sazovor boʻldi.
* *Jinoyatning nasl-nasabi* (1997) 47- Berlin xalqaro kinofestivalida "Kumush ayiq"ga sazovor boʻldi. 
* Ijro va audiovizual sanʼat uchun Chili Milliy mukofoti (1997) 
* 2000 yilda Monreal Jahon kinofestivalidagi FIPRESCI mukofoti „Kinoning hikoya qilish imkoniyatlarini ajoyib tarzda oʻrganish va asrlar davomida hikoya qilish sanʼatini nishonlash va namoyish etish uchun“ " *Tushda yirtilgan sevgi* " filmida.
* Monreal Butunjahon kinofestivalida (2002) *Kofralandesda Chililik Rhapsody* Lotin Amerikasidagi eng yaxshi film uchun Glauber Rocha mukofoti va „rejissorning oʻz vataniga shaxsiy kashfiyoti, DV-dan qatʼiy, ammo oʻynoqi tarzda foydalangani uchun“ FIPRESCI mukofotiga sazovor boʻldi.
* Mannheim-Heidelberg xalqaro kinofestivalida kino ustasi mukofoti (2003).
* *Klimt* 28-Moskva xalqaro kinofestivalida Rossiya kino klublari federatsiyasi mukofotiga sazovor boʻldi (2006). 
* Rim kinofestivalidagi Kino ustasi mukofoti (2007).
* *"Lissabon sirlari"* (2010) San-Sebastyan xalqaro kinofestivalida „ Eng yaxshi rejissyor“ nominatsiyasida kumush qobiq, eng yaxshi fransuz filmi uchun Lui Delyuk mukofoti  va San-Paulu xalqaro kinofestivalida „ Eng yaxshi film“ uchun tanqidchilar mukofotini qoʻlga kiritdi.
* 2011 yil Nyu-York kino tanqidchilari toʻgaragi mukofotlaridagi vafotidan keyin maxsus mukofot.

## Manbalar

## Havolalar

* 
* MUBI’s Ruiz page
* Annotated filmography (up to 2005) at Rouge online film magazine
* The rubicon and the rubik cube: Exile, paradox and Raúl Ruiz 1981/1982 article by Gilbert Adair
* Mapping the Territory of Râúl Ruiz 1987/1990 article by Jonathan Rosenbaum
* BOMB interview (1991)  by Carole Anne Klonarides
* Sight & Sound interview (2002) by Nick James
* Cinema Scope interview (2002) by Jonathan Rosenbaum
* Towards a Perverse Neo-Baroque Cinematic Aesthetic 2004 article by Michael Goddard
* Vertigo interview (2004)  by George Clark
* GreenCine interview (2006) by Jonathan Marlow
* Vertigo interview (2007)  by James Norton
* New York Times interview (2011) by A. O. Scott
* Time magazine obituary (2011) by Richard Corliss
* Sight & Sound obituary (2011) by Jonathan Romney
* 'A Ghost at Noonʼ (2011)  tribute by Adrian Martin