Mehdi Hasan

**Mehdi Razo Hasan** (hind: :  yil iyulda tugʻilgan) — Britaniyalik siyosiy jurnalist va hindistonlik yozuvchi.

Hasan 2020-yil oktyabr oyidan Peacock va MSNBCda 2021-yil fevralidan beri *The Mehdi Hasan Show* boshlovchisi.

2015-yilda Hasan Al Jazeera on *UpFront* uchun toʻliq vaqtli ishlash va 2018-yildan 2020-yilgacha *The Intercept* onlayn nashri tomonidan ishlab chiqarilgan *Deconstructed* podkastini oʻtkazish uchun Hasan Vashingtonga koʻchib oʻtdi.

Hasan Ed Milibandning tarjimai holining hammuallifi va avval *[[The Huffington Post]]* Buyuk Britaniya nashrining siyosiy muharriri va Al Jazeeraning inglizcha koʻrsatuvlari boshlovchisi boʻlgan: *The Café*, *Head to Head* va *UpFront*.

## Bolaligi va taʼlimi
Mehdi Razo Hasan Swindonda, asli Hindistonning Andhra-Pradesh shtatidagi Haydarobod shahridan (hozirgi Telanganada) immigrant hindistonlik Haydarabad shia musulmonni boʻlgan oilada tugʻilgan

Hasan Shimoliy Gʻarbiy Londondagi Northwood shahri yaqinidagi Hertfordshirening Uch daryo okrugidagi Sandy Lodjda oʻgʻil bolalar uchun bir kunlik mustaqil maktab boʻlgan Nortvuddagi Savdogar Teylorlar maktabida xususiy taʼlim olgan. Keyin u Oksforddagi Christ cherkovida qatnashdi, u yerda Falsafa, Siyosat va Iqtisodiyot (PPE) ni oʻqidi. va 2000-yilda tamomladi.

## Faoliyati
Hasan LWT ning Jonatan Dimbleby dasturida avval tadqiqotchi va keyin esa prodyuser boʻlib ishlagan, qisqa vaqt oraligʻida BBC Onening *The Politics Show koʻrsatuvida boshlovchi boʻlib ishlagan* . Shundan soʻng, u Sky’ning " *Sunrise* " nonushta shousida ijrochi prodyuser oʻrinbosari boʻldi. 4-kanalga esa yangiliklar va dolzarb masalalar muharriri sifatida oʻtdi. U 2009-yil bahorining oxirida *New Statesman* gazetasining siyosat boʻyicha katta muharriri etib tayinlangan, u yerda 2012-yilning mayigacha ishladi, keyin *[[The Huffington Post]]* veb-saytining siyosiy direktori boʻldi.
Hasan 2012-yil may oyida Al-Jaziraning ingliz yangiliklar kanalida boshlovchi boʻldi Hasan (olti marta) BBCning *Savol vaqti* dasturida va yakshanba kuni ertalab *The Big Questions* va *Sunday Morning Live* dasturlarida qatnashgan.

2013-yilda Hasan Oxford Ittifoqida islom tinch dinmi yoki yoʻqmi, degan munozarada qatnashdi. IthnaʼAsheri shia musulmoni boʻlgan Hasan Islom dinini javobgarlikka tortishni emas aksincha bundan farqli olaroq, aksariyat musulmon mamlakatlaridagi zoʻravonliklarning siyosiy va madaniy sabablarini keltirib, Islomni tinchlik dini sifatida ekanligini tasdiqladi. Islom tinchlik dini ekanligini taqsdiqlash boʻyicha oʻtkazilgan ovoz berish jarayonida palata Hasan va boshqa taklifchilar bilan bitgalikda Islom tinchlik dini ekanligini 286 ovoz va 168 qarshi ovoz bilan tasdiqladi. Bahs videosi Oxford Ittifoqining YouTube kanalida eng koʻp koʻrilgan videolardan biri boʻlib qolmoqda

Oxford Ittifoqida yozib olingan " *Head to Head* " Al Jazeera English dasturida Hasan jamoat arboblari bilan suhbatlashdi; 2014-yil dekabriga qadar u uchta seriyada ishtirok etib, ishlagan edi. 2015-yildan beri Vashingtondagi tarmoq uchun toʻliq ish vaqtli bilan ishlagan Hasan haftalik intervyu va muhokama dasturini ham oʻtkazdi.

Hasan 2018-yilda *The Intercept* jurnalistik tadqiqot sayti tomonidan ishlab chiqarilgan *Dekonstruksiya* qilingan podkastini boshladi. Hasan efirda soʻnggi yangiliklarni muhokama qilardi va mehmonlarni qabul qilar edi. Podkastda yoritilgan diqqatga sazovor mavzular orasida politsiya shafqatsizligi, tengsizlik, QAnon va Prezident Donald Trumpning Twitterdagi faoliyati kiradi. Taniqli podkast mehmonlari Noam Chomskiy, Ilhan Omar va Berni Sandersni oʻz ichiga olgan edi mehmonlar jamoasi. 2020-yil 2-oktyabrda Hasan NBCning yangi striming xizmati Peacockda *Mehdi Hasan shousini* davomida doirasida shouni boshqa oʻtkazmasligini eʼlon qildi.

Hasan 2020-yil 9-oktyabrda Amerika Qoʻshma Shtatlarining 2020-yilgi prezidentlik saylovlarida ovoz berish uchun AQSh fuqaroligini oldi.

Hasan hozirda 2020-yil oktyabrdan boshlab Peacock onlayn xizmatida *Mehdi Hasan Show* ga boshlovchilik qilmoqda. *Mehdi Hasan shousining* taniqli mehmonlari orasida Mark Ruffalo, Jon Stewart, John Bolton, Keitht Ellison, Ro Khanna, Jon Legend va Aleksandriya Ocasio-Cortez bor.

2021-yil mart oyidan boshlab Hasan har yakshanba oqshomida MSNBCda xuddi shu shouga boshlovchilik qiladi U, shuningdek, MSNBC telekanalining " *All In with Chris Hayes* „, *“The Reychel Maddow Show* „, *“The 11th Hour with Stefani Rule* „ va *“The Last Word with Lawrence OʻDonnell* " koʻrsatuvlarida oʻrindosh boshlovchisi hisoblanadi.

## Koʻrinishlar va fikrlar

### Iroq
2013-yilning 14-fevralida " *New Statesman* " jurnaliga maqola yozgan edi va bu maqolasida Hasan shunday yozgan:Iroq urushi strategik falokat edi — yoki Tori vaziri Kennet Klark yaqinda BBC radiosidagi munozarli suhbatida aytganidek, „hayotimdagi eng halokatli voqea tashqi siyosatning qaroridir … Suvayshdan ham yomonroq“ deydi. Mamlakatga bostirib kirish va bosib olish gʻarbiy kuchlarning maʼnaviy obroʻsiga putur yetkazdi; vakolatga ega boʻlgan Eron va uning ishonchli vakillari ichki muhitida va xorijiy mamlakatlarda ha, al-Qoida tahdidini kuchaytirdi; va AQSh boshchiligidagi hujumni oldini olishning eng yaxshi (yagona?) vositasi ommaviy qirgʻin quroliga ega boʻlish ekanligi toʻgʻrisida „gʻarb“ rejimlarga aniq ishora yubordi. . . . Iroq vayron boʻldi va yuz minglab begunoh odamlar hayotdan koʻz yumdi, bu esa, sobiq bosh sudya Lord Binghamning soʻzlariga koʻra, „xalqaro huquqning jiddiy buzilishi“ boʻlgan keraksiz, asossiz urushning bevosita natijasidir.

### Eron
*[[The Guardian|The Guardian gazetasining]]* doimiy muallifi Hasan 2011-yil noyabrida Eronning yadro quroliga ega boʻlishga intilayotgani haqidagi masala yuzasidan quyidagicha fikr bildirgan edi: „Eronning geografik oʻrab olingan, siyosiy jihatdan yakkalab qoʻyilgan va oʻzini tahdid ostida his qilganining oʻzi uning yadro quroliga ega boʻlishini istashiniy mantiqiy ahamiyatiga ega boʻlmaydimi? mudofaa va uni oldini olish uchun oʻz yadro qurollari arsenaliga egami?“ Amerika va uning ittifoqchilari „yadro quroliga ega boʻlmagan Iroq bilan urush“ va „yadro quroliga ega Shimoliy Koreya bilan diplomatiya“ oʻrtasidagi oʻzaro farqga signal qilib, Hasan shunday xulosa qildi: „Oddiy haqiqat shundaki, diplomatiyaning muqobili varianti yoʻq. Gʻarb nazarida Eron rahbarlari qanchalik shafqatsiz yoki paranoyak boʻlib tuyulishi mumkin.“

Hasan 2011-yil sentabr oyida *The Guardian gazetasida* Eron hukumatini murtadlikda ayblanib hibsga olingan Yusef Nadarxaniyni qatl etish taklifi uchun buni qoralagan mazmunda maqola yozdi „Eronda Yusef Nadarxoniyga chiqarilgan oʻlim hukmi umuminsoniy axloqiy qadriyatlarni haqorat qilish va musulmonlar uchun qarshi harakatdir“.

### Islom va musulmonlar
Shia musulmoni Hasan " *New Statesman* " va gazetalarda Islom va musulmonlar haqida maqolalar yozgan. „Mening islomiy eʼtiqodim tinchlik, motadillik va rahm-shafqat tamoyillariga asoslanadi“, deb yozgan edi u 2012-yil sentyabr oyida. U shuningdek, musulmonlar „gʻazablanishga toʻliq haqli“ boʻlsa-da, bunday „gʻazab, ammo ekstremizm uchun bahona emas“ligini aytdi.

2009-yil aprel oyida Hasan islomiy davlat gʻoyasi asosidagi tushunchaga qarshi chiqdi. Uning taʼkidlashicha, „Bugungi kunda koʻpchilik musulmon boʻlgan xalqni zamonaviy, yashovchan va qonuniy „islomiy davlat“ deb atash qiyin, hatto imkonsizdir“ va „ommaviy musulmon fikriga qarshi holda, bu davlat mavjud emas. Bunday shaxs mavjudligini tasdiqlovchi ilohiy, tarixiy yoki empirik dalillarning parchasi ham yoʻq.“

2009-yil noyabr oyida Hasan islom nuqtai nazaridan xudkushlik hujumini qoralovchi ruknni yozdi. Hasan oʻz fikirlarida koʻp bora taʼkidlashicha, „Aslida islomiy terrorizm deb ataladigan narsada islomiy odatlarga oid narsa yoʻq… Xoʻsh, nega koʻp musulmonlar terrorning sovuqqonlik taktikasini qoralashni istamaydilar?“

2010-yil aprel oyida Hasan " *New Statesman* „ jurnalida murtadlik uchun oʻlim jazosi haqidagi munozarali islom targʻibotini qoralovchi maqola yozdi. Uning taʼkidlashicha, shariat (yoki islom qonuni), eʼtiqodni tark etishni yoki murtadlikni tanlagan har qanday voyaga yetgan musulmon uchun qatiy ravishda oʻlim jazosini qonun sifatida qabul qiladi. Bu intellektual, axloqiy jihatdan ehtimol, eng avvalo, teologik jihatdan barqaror boʻlmagan pozitsiyadir.“ deb fikir bildiradi

2012-yil yanvar oyida Hasan Holocaust „insoniyatga qarshi oʻziga xos dahshatli jinoyat“ sifatida tan olish muhimligini taʼkidlagan maqola yozdi va Britaniya musulmonlari va katta musulmon dunyosini bunga jiddiyroq munosabatda boʻlishga chaqirdi.

2012-yil aprel oyida Hasan Britaniya musulmonlarini tashqi ishlar va urushga qarshi harakat bilan bogʻliq masalalarda ochiqchasiga eʼtirof etganliklari uchun tanqid qiluvchi maqola yozdi. U britaniyalik musulmonlar haqida ham fikir bildirib ularning milliy muammolarga nisbatan befarqligini tanqid qildi: „Nega Britaniya musulmonlarining aksariyati tashqi ishlardan bunchalik hayajonlanadi va havotirlanadi, lekin ichki siyosat va iqtisoddan shunchalik zerikadiki, ularga unchalik qiziqmasdek tuyuladi?“

2013-yil mart oyida britaniyalik tengdoshi Lord Ahmad tomonidan yahudiylarning fitnasi haqidagi daʼvolaridan soʻng, Hasan Britaniya musulmon jamoasidagi antisemitizmni „oddiy va odatiy hol“ deb atadi.

2013-yilning may oyida u Oxford Ittifoqidagi munozarada qatnashib, islom tinchlik dini ekanligi haqidagi gʻoyani taklif qildi. Harakat amalga oshirildi.

2017-yilgi Vestminster hujumidan soʻng Hasan *The Intercept* gazetasida maqola yozdi va u „Yaqin Sharq, musulmonlardan dunyoga kelgan terrorchining umumiy stereotipi“ deb atagan qarashni tanqid qildi. Uning taʼkidlashicha, hujumni uyushtirgan Xolid Mas’ud Buyuk Britaniyada tugʻilib katta boʻlgan va shuning uchun immigratsiya taqiqlari unga taʼsir qilmagan. Shuni ham inobatga olish kerakki, Mas’ud Islomni bir muncha kechroq qabul qilganini va dinni qabul qilishdan oldin jinoyatchilikka aloqador shaxs boʻlganini taʼkidladi. Hasan shunday xulosaga keldiki, „islomning buzib koʻrsatilgan, soddalashtirilgan va siyosiylashtirilgan shakli“ Mas’udning xatti-harakatlarini oqlash uchun asos boʻlsa-da, asosiy motivatsiya „ijtimoiy tarmoqlar va oilaviy rishtalar; shaxs va unga tegishli masalalar; taʼqib tuygʻusi; ruhiy kasalliklarda“, "Ijtimoiy-iqtisodiy noroziliklar; mojaro va qiynoqlarga nisbatan maʼnaviy gʻazab; shon-shuhrat va maqsad, harakat va sarguzashtga intilish manashu muammolarda yotadi yotadi. . Hasan, shuningdek, MI5 tadqiqotchilari tomonidan 2008-yilda oshkor qilingan hisobotga,  2010-yilgi Demos tadqiqotiga,  va 2016-yilgi Egmont tadqiqotiga  havola qildi, „anʼanaviy… dinning radikallashuv jarayonida tutgan oʻrni haqida donolik“ ular xuddi shunday xulosaga kelgan.

#### Ommaviy axborot vositalarida yoritish
Hasan ommaviy axborot vositalari musulmonlar va uning boshqa muammolari haqida „insofsiz, iblisona nashrlar tarqatgani“ maʼlumotlar uchun ularni jazolanishi kerakligini aytdi va shunday dedi: "Men soʻz erkinligi va barcha diniy eʼtiqodlarning qattiq tanqid qilinishi tarafdori boʻlganman. Lekin bu uydirma hikoyalar va alohida shaxslar va butun jamoalarni qoralashga menda norozilik bor. Nega matbuotda musulmonlarga qarshi mutaassiblik, yahudiylarga qarshi mutaassiblik kabi qabul qilib boʻlmaydi? "

2013-yil oktabr oyida BBCning *Savollar vaqtida* Hasan *[[Deyli meyl|Daily Mail gazetasi]]* boshqa ayblovlar qatorida „musulmonlarni tuhmat qilish“ masalasida qattiq deb daʼvo qildi. Gazetaga javoban u 2010-yilda manashu narsa uchun rukn yozish maqsadida ariza topshirgan, ularning tahririyat standartlari va ayrim pozitsiyalarini maqtagan

2019-yil dekabr oyida Set Meyers Hasanning Trump tarafdori Steve Rogers soʻroqqa tutishini „Trump doirasidagi odamlar bilan suhbatlashish shablonini“ deb atadi.

2020-yil noyabr oyida Daily Beast „Mehdi Hasan shousi tezda Amerikadagi eng qoniqarli tungi yangiliklar dasturlaridan biriga aylandi“ dedi.

2021-yil mart oyida Esquire nashriga bergan intervyusida Hasan „jurnalistlar demokratiya tarafdori boʻlishi kerak“ va agar jurnalistlar „demokratiya tarafdori boʻlmasa, jurnalist boʻlishdan nima foyda?“

### Abort
Hasan abortga qarshi qarashlarini bosma nashrlarda himoya qilib, 2012-yil oktabr oyidagi onlayn ruknida „Men soʻl va liberal birodarlarim hayot tarafdori boʻlganlarning qarashlarini tushunishga va hurmat qilishga harakat qilishlarini istardim“ deb yozgan. Hasanning taʼkidlashicha, abort muammosi "chap va oʻng mafkuralarni almashganga oʻxshash noyob siyosiy masalalardan biridir: oʻng qanotlar tenglik, inson huquqlari va „begunohlarni himoya qilish“ haqida gapiradi, chap qanotlar esa „tanlov“ni ketishadi., xudbinlik va cheksiz individualizm. Keyinchalik u oʻzini shunday ifodalaganidan afsuslandi. Biroq, maqola Twitterda katta eʼtibor qozondi va Hasan BBC Radio 4 ning *Today* dasturida Suzanna Mur bilan bu masalani muhokama qildi.

*Telegraf* bloggeri Brendan OʻNilning fikricha, Hasan ham, uning tanlov tarafdorlari ham zamonaviy soʻl tomonning „paternalizm instinkti“ bilan oʻrtoqlashgan, bu esa bir asr oldingi radikallarning ishgʻollari bilan taqqoslangan, Hasan takidlagan muammolardan biri u doimo abortga qarshi edi Shu bilan birga, Leyboristlar partiyasi deputati Dayan Abbott „har qanday feminist, nomga loyiq, oʻz tanamiz ustidan nazorat oʻtkazgan asrda ayollar erishgan har bir taʼlim, ijtimoiy va iqtisodiy yutuqlar uchun nolga teng ekanligini biladi“ deb oʻyladi?" Kristina Odone shunday deb yozgan edi: "…bagʻrikeng liberallar deb atalmishlardan koʻra koʻproq murosasizlik yoʻq: tanlov tarafdorlari abortning status-kvoni shubha ostiga qoʻyadigan har qanday muhokamasiga yoʻl qoʻymaydi.

2020-yilgi twitlar seriyasida Hasan „oʻtmishda gomoseksualizmdan tortib to abortgacha boʻlgan hamma narsa haqida haqoratomuz va gʻayrioddiy qarashlarni bildirgani“ uchun afsusda ekanligini bildirdi va bu qarashlar endi unga tegishli emasligini aytdi.

### Pokiston
Hasan Pokistondagi inson huquqlari bilan bogʻliq vaziyatni tanqid qilib, mamlakatning kamroq qismiga nisbatan munosabatini, jumladan, kufr toʻgʻrisidagi qonunni, shuningdek, Balujistonda zoʻravonlik bilan yoʻq boʻlib qolishlarni maʼqullamaganini bildirdi. U, shuningdek, Hindiston va Pokiston tomonidan boshqariladigan Kashmirdagi inson huquqlari bilan bogʻliq jarayonlarda vujudga kelayotgan vaziyatni tanqid qildi va Hindiston tomonidan boshqariladigan mintaqada hujumlar uyushtirishda Pokistondan Jaysh-i-Muhammad va Lashkar-e-Tayba kabi terror guruhlarini qoʻllab-quvvatlashga chaqirdi.

2021-yil may oyida CNN telekanaliga Isroil-Falastin mojarosi yuzasidan bergan intervyusida Pokiston tashqi ishlar vaziri Shoh Mahmud Qureyshi isroilliklar „juda taʼsirchan odamlar“ ekanini aytdi va „yaʼni, ular ommaviy axborot vositalarini nazorat qiladi“, deya qoʻshimcha qildi. Hasan munozaralar chogʻida twitterda shunday deb yozdi: "Men baʼzi odamlar Pokiston tashqi ishlar vazirining soʻzlarini Isroilga qarshi emas, balki antisemitizm deb himoya qilishga urinayotganini koʻrmoqdaman, lekin aniq aytaylik: agar siz isroilliklarni „choʻntaklari chuqur“ va „nazorat qilish“da ayblasangiz. Ommaviy axborot vositalari, ha, siz baʼzi antisemitistik haqoratlarga murojaat qilyapsiz. "

### Saudiya Arabistoni
Hasan Saudiya hukumatiga qarshi bir necha bayonotlar berdi, jumladan, Donald Trampning Saudiya Arabistonida oʻzining moliyaviy manfaatlari yoʻqligini daʼvo qilgan bayonotiga qarshi chiqdi, Tramp buni „soxta xabarlar“ deb atadi. Hasan *The Intercept* tomonidan 2018-yil oktabr oyida chop etilgan video inshoda Trampning bayonotlariga qarshi chiqdi.

2019-yil fevral oyida Londonda Intelligence Squared tomonidan tashkillashtirilgan debatda Hasan Gʻarb Saudiya Arabistoni bilan aloqalarni uzishi kerakligini aytdi va"Biz Gʻarb Saudiya Arabistoni bilan aloqalarini, xususan, harbiy aloqalarni, qurol-yarogʻ eksportini, qurol-yarogʻ va bombalarni uzishi kerakligini aniq aytish vaqti keldi". Sharhlar Saudiya Arabistoni valiahd shahzodasi Muhammad ibn Salmon tomonidan topshirilgani aytilayotgan Jamol Qoshiqchining oʻldirilishi, shuningdek, Hasan Saudiya Arabistoni tomonidan amalga oshirilgan bir qancha inson huquqlari buzilishiga javob sifatida berilgan. Hasan avvalroq Xashoggi bilan Saudiya Arabistonidagi soʻz erkinligi haqida intervyu bergan edi.

### George W. Bush
Hasanning taʼkidlashicha, George W. Bush Iroq, Afgʻoniston va Pokistonda prezidentlik davrida harbiy jinoyatlar sodir etgan.

### Munozara
2009-yilda oʻqilgan xutba chogʻida Qur’on oyatidan iqtibos keltirgan holda, Hasan imonsizlarni tasvirlash uchun „chorva“ va „aqlsiz odamlar“ atamalarini ishlatgan. Boshqa bir xutbada u „hayvonlar“ atamasini musulmon boʻlmaganlarni tasvirlash uchun ishlatgan.

Hasan oʻzining " *New Statesman* " blogida oʻzining soʻzlari uchun tanqidlarga javoban shunday deb yozgan edi: „Qur’onning „aqlsiz odamlar“ iborasi musulmonlarning Xudo haqidagi qarashlarini xuddi ateistlar kabi yagona aqliy jihatdan ishonchli pozitsiya deb bilishiga ishora qiladi. (Richard Dokins yoki Sam Harris kabi) imonlilarni tubdan mantiqsiz va hatto aqliy zaif deb hisoblaydi.“ Hasan 2012-yil avgust oyida sharhlovchi Peter Hitchens, ning tanqididan soʻng bu masalaga qaytdi va „45 daqiqalik nutq birinchi navbatda musulmon boʻlmaganlarga qarshi zoʻravonlikni „maqsadlar vositalarni oqlaydi“ asosiga koʻra va oqlaydigan musulmon ekstremistlarga qarshi hujumdir“ dedi. ", lekin uning 2009-yildagi sharhlarida uning „frazeologiyasi notoʻgʻri baholangan, notoʻgʻri tavsiya etilgan va hatto oʻrinsiz edi“ deb taʼkidladi..

## Mukofotlar
2014-yil yanvar oyida Hasan Britaniya musulmonlari mukofotlari marosimida „Ommaviy axborot vositalariga xizmat“ mukofoti bilan taqdirlandi.

2017-yilda u Brusselda joylashgan „Yevropa doʻstlari“ tahlil markazi tomonidan Yevropaning yosh yetakchisi deb topilgan.

2019-yilda Hasan Onlayn ustunlar yozish uchun Professional Jurnalistlar Jamiyatining Sigma Delta Chi mukofotini qoʻlga kiritdi.

## Tanlangan asarlar

* Jeyms Makintayr bilan. *Ed: Milibands va mehnat yetakchisining yaratilishi*, London, Biteback nashriyoti, 2011-yil.
* *Notoʻgʻrilik yozi: Qarz aldanishi: qarzlar, kamomadlar va xarajatlarni qisqartirish haqidagi oʻnta Tory afsonalarini fosh qilish*, Vintage Digital, 2011-yil 28-iyul.

## Eslatmalar


## Manbalar

## Havolalar

* Hasan yangi davlat arbobida
* Hasan C-SPANda
* Mehdi Hasan Al Jazeera ingliz tilida
* Mehdi Hasan Jorj HV Bush haqida