Indoneziyada turizm

**Indoneziyada turizm** —  Indoneziya iqtisodiyotining muhim tarkibiy qismi hisoblanadi. Indoneziya jahon turizm sanoati boʻyicha 20-oʻrinni egallaydi. Shuningdek, dunyoda eng tez rivojlanayotgan turizm reytingida toʻqqizinchi, Osiyoda uchinchi va Janubi-Sharqiy Osiyoda esa yetakchi davlat hisoblanadi. 2018-yilda Denpasar, Jakarta va Batam shaharlari mos ravishda 32,7%, 29,2% va 23,3% ni qayd etib, turizm yoʻnalishida eng tez rivojlanayotgan 10 ta shaharlar roʻyxatiga kiritilgan. 2019-yilda Indoneziyaga 16,1 million xorijiy turistlar tashrif buyurdi. Bu koʻrsatkich 2018-yilga nisbatan 1,9% ga koʻpdir. Indoneziyaga keladigan turistlarning 5 taligini Singapur, Malayziya, Xitoy, Avstraliya va Yaponiya egallaydi.

Bu Indoneziyaning 2017-yildagi 4,2 indeks ball bilan 136 mamlakat ichida 42-oʻrinni egallaganidan ikki bosqichga yaxshilanishdir. Indoneziya juda yaxshi turizm salohiyatiga ega (9-oʻrin). Mamlakat tabiiy va madaniy resurslar boʻyicha ham ancha yaxshi koʻrsatkichlarga ega (17-oʻrin). Biroq, mamlakat infratuzilma indeksi boʻyicha ancha past ball olgan (75-oʻrin), chunki turistik xizmat koʻrsatishning ayrim sohalari rivojlanmagan.

## Umumiy
Tabiat va madaniyat Indoneziya turizmining asosiy tarkibiy qismlaridir. Mamlakatda 17508 ta orollardan tarkib topgan yirik arxipelag mavjud va ulardan 6000 tasida aholi yashaydi. Indoneziyada dunyodagi eng uzun 54176 km uzunlikdagi qirgʻoq chizigʻi mavjud. Balidagi plyajlar, Sharqiy Yavadagi Bromo togʻi, Toba koʻli va Sumatradagi turli milliy bogʻlar mashhur diqqatga sazovor joylardir. Ushbu tabiiy diqqatga sazovor joylar Indoneziyaning tarixi va etnik xilma-xilligini aks ettiruvchi boy madaniy meros hisoblanadi. Mamlakatning turli hududlarida 719 ta til qoʻllanadi.

Indoneziyada turizm faoliyati Indoneziya turizm vazirligi tomonidan nazorat qilinadi. Xalqaro turistik kompaniyalari asosan oq qumli plyajlar hamda ochiq osmon ostidagi madaniy obyektlarga investitsiya kiritmoqda. Asosiy investitsiya kiritiladigan manzillar qatoriga, Bali orolidagi plyajlar va mehmonxonalarni misol keltirish mumkin.

## Statistikalar

### Indoneziyaga keladigan TOP 20 turistlarning davlatlari

Indoneziyaning Markaziy statistika agentligi tomonidan belgilangan eng mashhur sayyohlik shaharlari oʻntaligiga Bali, Gʻarbiy Yava, Markaziy Yava, Sharqiy Yava, Jakarta, Shimoliy Sumatra, Lampung, Janubiy Sulavesi, Janubiy Sumatra, Banten va Gʻarbiy Sumatra shaharlari kirgan. Mahalliy sayyohlarning eng koʻp oqimi Ramazon hayitiga toʻgʻri keladi. Bu vaqt ichida transport vositalarida sayyohlardan qoʻshimcha haq olinadi.

2000-yildan beri har yili mamlakatga oʻrtacha 5 million xorijiy sayyoh tashrif buyuradi. Ular kuniga oʻrtacha 100 AQSh dollari sarflaydi. Turistlarning tashrifi o'rtacha 9-12 kunni tashkil qilib, umumiy hisobda Indoneziya bundan 4,6 milliard AQSh dollari miqdorida daromad oladi.

2012-yilda Jahon sayohat va turizm kengashi tomonidan berilgan maʼlumotlariga koʻra, turizm Indoneziya YaIMning 8,9 foizini tashkil etdi. Indoneziyadagi barcha aholining qariyb 8% qismi turizm sektorlarida faoliyat olib boradi..

## Eko-turizm

### Milliy bogʻlari

1817-yilda tashkil etilgan Bogor botanika bogʻlari va 1862-yilda tashkil etilgan Cibodas botanika bogʻlari Osiyodagi eng qadimgi botanika bogʻlaridan.

Indoneziyada 54 ta milliy bogʻlar mavjud boʻlib, ulardan 6 tasi jahon madaniy merosi roʻyxatiga kiritilgan:
# Gunung Leyzer milliy bogʻi
# Kerinci Seblat milliy bogʻi
# Bukit Barisan Selatan milliy bogʻi
# Lorens milliy bogʻi
# Komodo milliy bogʻi
# Ujung Kulon milliy bogʻi

Sumatra fillari, Sumatra yoʻlbarslari, Sumatra karkidonlari, Yavan karkidonlari va orangutanlar kabi koʻplab mahalliy turlar yoʻqolib ketish xavfi ostida qoʻriqxonalarda saqanmoqda. Sumatra orangutanini Bukit Lavang qoʻrixonasida, Bornean orangutanini esa Kalimantanning markaziy qismidagi Tanjung Puting milliy bogʻida tomosha qilish qilish mumkin. Dunyodagi eng katta gul Raffleziya arnoldi va eng baland gul Titan arumnini Sumatrada topish mumkin.

### Vulqonlar

Indoneziyaning koʻpgina togʻlar yonbag'rilarida daryolar mavjud. Vulqonli togʻlar xavfli boʻlsa-da, ular asosiy turistik joylarga aylangan. Indoneziyaning ikkinchi eng baland vulqoni sharqdagi Lombok hisoblanadi. Mashhur faol vulqonlar Sharqiy Yava provinsiyasidagi balandligi 2329 metr boʻlgan Bromo togʻi boʻlib, uning krater atrofidagi manzarali vulqon choʻli mavjud.

## Madaniy turizm

Indoneziya aholisi 1300 dan ortiq etnik guruhdan iborat. Indoneziyada turli xil mahalliy anʼanalar saqlanib qolgan. Janubiy Sulavesidagi mahalliy Toraja etnik guruhi garchi aksariyati hozirda nasroniy bo'lsa-da, an'analari animistik ta'sirga uchragan. 

Indoneziyaning aksariyat yirik shaharlarida davlatga qarashli muzeylar mavjud, ularning aksariyati omma uchun ochiq. 

### Qadimgi hind va buddist ibodatxonalari

IV asrdan XV asrgacha hinduizm va buddizm Indoneziya madaniyatini shakllantirgan. VIII asrda Sailendra sulolasi davrida qurilgan yaxshi saqlanib qolgan buddistlar ziyoratgohi Markaziy Javadagi Borobudur ibodatxonasidir. Qoʻngʻiroq shaklidagi jihozlar bilan bezatilgan ulkan tosh Buddaning hikoyalari va taʼlimotlari haqida hikoya qiluvchi barelyeflar bilan bezatilgan.

### Islom

Islom dini Indoneziya madaniyatiga katta hissa qoʻshgan. 2006-yil holatiga koʻra, Indoneziya aholisining 88 foizini musulmonlar tashkil qilgan. Indoneziyaning masjidlariga hamda maqbaralariga tashrif buyuruvchi barcha uchun kiyinish qoidalari joriy qilingan.

Indoneziyaning koʻpgina yirik shaharlarida tarixiy va monumental Masjidi Agung (Katta masjid) mavjud boʻlib, ular shaharning diqqatga sazovor joyi va turistik diqqatga sazovor joylariga hisoblanadi. Istiqlol masjidi, Jakarta, Indoneziya milliy masjidlari Jakartaning asosiy diqqatga sazovor joyi va sayyohlik maskani hisoblanadi.

## Dam olish va shahar turizmi
### Xarid qilish

Dunyoga Indoneziya toʻqimachilik va moda mahsulotlarining yaxshi sifati bilan mashhur. Balida koʻplab savdo markazlari mavjud, masalan, Kuta savdo markazi va Galeria nusa dua kabi savdo markazlari.

### Koʻngilochar istirohat bogʻlari

Attraksionlari mavjud istirohat bogʻlari, indoneziyalik oilalar hordiq chiqarishlari uchun qulay joydir. Dunia fantasi nomli istirohat bogʻi Disneylend uslubida yaratilgan.

### Gastronomik turizm

Indoneziya boy va xilma-xil oshxona anʼanalariga ega davlatlardan biridir. Indoneziya oshxonasi mintaqaga qarab juda farq qiladi va turli xil anʼanalarga ega. Kokos sutiga boy Minangkabau oshxonasidan tortib, Papua va Ambon oshxonasining Okeaniya dengiz mahsulotlari taomlarigacha Indoneziyaning oshxonasining xilma-xilligini bilish mumkin.

## Viza qoidalari
Quyidagi 170 ta davlat pasportiga ega turistlar Indoneziyaga 30 kun davomida vizasiz kirishlari va qolishlari mumkin.

Quyidagi toʻrtta davlat fuqarolari 20 ta aeroport, 23 ta dengiz portlari va Entikong quruqlik oʻtish chegarasida 35 AQSH dollari toʻlash orqali 30 kunlik muddat ichida viza olish uchun ariza topshirishlari mumkin.
* 
* 
* 
* 

## Galereya


File:KA Padang Panjang (train).jpg|Singkarak koʻli, Gʻarbiy Sumatra
File:Kelimutu 2007-07-21.jpg|Mount Kelimutu krater koʻli, Sharqiy Nusa Tenggara
File:Sunrise at Eastern Pangandaran Beach.jpg|Pangandaran sohili, Gʻarbiy Java
File:Kawah Putih Lake from the viewing platform, Bandung Regency, 2014-08-21.jpg|Kawah Putih, Gʻarbiy Java
File:Borobudur stupa.jpg|Borobudur, Yogyakarta
File:A beautiful sunset HDR (7120762005).jpg|Parangtritis sohili, Yogyakarta
File:Beach, Tropical clouds, Gili Meno Island, Indonesia.jpg|Lombok qirgʻoqi
File:FishingKarimun.jpg|Baliq ovlash kemasi
File:Ternate Volcano view from Dodoku Ali.jpg|Shimoliy Maluku
File:Ambarawa locomotief.jpg|Ambarava temiryoʻl muzeyi, Markaziy Java
File:Bajang Ratu Gate Trowulan.jpg|Trowulan arxeologik majumasi, Sharqiy Java
File:Saronde Island 1.jpg|Saronde oroli, Gorontalo
File:Sea Garden of BUNAKEN.jpg|Bunaken suvosti parki, Shimoliy Sulawesi
File:Sungai Kahayan Palangkaraya.jpg|Kahayan daryosi, Markaziy Kalimantan


## Manbalar