Antifeminizm

**[[Antifeminizm]]** – bu feminizmga va uning  shakllariga qarshilik.

## Tarixi
Antifeminizm XIX asr oxirlarida vujudga kelgan, uning mohiyati ayollarning saylov huquqiga qarshilik qilish edi. Ayollarning oliy oʻquv yurtlarida oʻqishiga qarshi boʻlganlar va taʼlim ayollar uchun juda katta jismoniy yuk ekanligini taʼkidlaganlar. Harvard universiteti professori Edvard Klark *"Jins va Taʼlim"* asarida (1873) taʼkidlaganidek, agar ayollar kollejga borsa, ularning miyalari tobora oʻsib boradi, buning natijasida ularning bachadonlari ham. U oliy maʼlumotli ayollarning oliy maʼlumotsiz ayollarga qaraganda kamroq farzand koʻrishini kuzatish orqali buni qoʻllab-quvvatladi.

Zamonaviy antifeministlar oʻz vazifalarini ayollar harakatining haddan tashqari koʻrinishiga va ayollar seksizmiga qarshi turishda koʻrishadi.

## Asosiy fikrlar
Ushbu harakat tarafdorlarining baʼzilari oila va jamiyatda erkak hamda ayolning anʼanaviy gʻoyasini saqlab qolishga chaqiradilar: ular erkakni boquvchi, ayolni esa uy bekasi va ona deb bilishadi.

Baʼzi antifeministlar gender tengligi va tenglik tushunchalarini ajratish tarafdori. Ular jinslarning har biri muhim psixologik va fiziologik xususiyatlarga ega ekanligini taʼkidlaydilar hamda erkaklar va ayollarga turli xil ijtimoiy rollar taklif qiladilar.

Feminizmning ayrim tanqidchilari feminizm uning taʼsiri doirasidagi mamlakatlarda tugʻilish darajasiga salbiy taʼsir koʻrsatadi, deb hisoblashadi. Siyosatshunos va demograf Sergey Gradirovskiy buni "Bolalar – feminizm va siyosiy toʻgʻrilik davrida qattiq repressiyaga uchragan koʻrgazma usullari, fallik kuchning koʻzga koʻrinadigan koʻrinishi" deb tushuntiradi. Ajralishlar sonining oʻsishi ham feminizm taʼsiriga bogʻliq.

Bundan tashqari, antifeministlarning fikriga koʻra, feminizm „jinslar urushi“ni targʻib qiladi, unda *[[sevgi]]* kabi tushunchaga oʻrin yoʻq, chunki u patriarxal madaniyatning yodgorligi sifatida taqdim etilgan.

Jurnalist Ada Baskinaning soʻzlariga koʻra, feminizm (birinchi navbatda AQShda) grotesk koʻrinishga ega boʻlib, uzoq vaqtdan beri haqiqiy tenglik istagidan ajralib chiqqan.

Rossiyalik siyosatchi Irina Xakamadaning fikricha, bugungi kunda postfeminizm koʻproq talab qilinmoqda: „Men oilada va jamiyatda ayollarga nisbatan anʼanaviy mentalizmga qaramay, men Rossiyada feminizmni siyosiy norozilik harakati sifatida baholagan rivojlangan mamlakatlarda ishonaman.“.

Koʻpgina antifeministlarning fikriga koʻra, radikal feminizm jinsiy aloqaning ayol shaklidir. Ular feminizmning baʼzi oqimlarining baʼzi turlar - radikal va lezbiyen, matriarxat ga chorlaydi, deb hisoblaydilar.

Antifeministlar nuqtai nazaridan, feminizm ayollarning sof shaxsiy muammolarini ijtimoiy ahamiyatga ega boʻlganlar darajasiga koʻtaradi. Keti Yang (uz: Cathy Young) soʻzlari bilan aytganda „Bir kishi bilan muvaffaqiyatsizlik barcha erkaklarga osonlik bilan taʼsir qiladi“. Oiladagi zoʻravonlik erkak qiyofasi bilan qattiq bogʻlangan, shu bilan birga ayolning tajovuzkor sifatida harakat qilishi mumkin emas. Feministlarning taʼkidlashicha, ayollarga nisbatan zoʻravonlikning kuchayishi "jinsiy tajovuz" tushunchasining kengayishi haqida koʻproq gapiradi, bu endi psixologik bosimni, kuch ishlatishning ogʻzaki tahdidlarini va nafaqat jismoniy taʼsirni oʻz ichiga oladi. Bu ayollar tashkilotlari („Amerikada har ikkinchi ayol zoʻrlangan yoki zoʻrlashga uringan“) va politsiya tomonidan berilgan shikoyatlar soni oʻrtasidagi katta farqni tushuntiradi.

Anti-feministlar, baʼzida, feminizm koʻpincha oʻzini tenglik uchun harakat sifatida deklarativ ravishda belgilashiga qaramay, tenglikning oʻzi faqat bir nechta hollarda feministlar uchun foydalidir. Jinsiy notoʻgʻri qarashlar ular xohlagan joyda foydalanadilar („ayol sezgirroq“) va foydasiz boʻlsa („ayollar erkaklarnikiga qaraganda kamroq intellektualdir“) bir chetga surib qoyiladi..

Ikki tomonlama standartlardan foydalanishga misol sifatida, antifeministlar koʻpincha Lorena Bobbit ning ishini keltiradilar, u uxlab yotgan mast erining jinsiy aʼzosini kesib tashladi, lekin keyinchalik toʻliq oqlandi. Ish feministik tashkilotlarning katta bosimi ostida boʻlib oʻtdi. Advokatlar sudyalarni ayolning ehtiros holatida harakat qilganiga (vaqtinchalik aqldan ozganlik) ishontirishga muvaffaq boʻlishdi, garchi hibsga olish paytida u jinoyatni „jinsiy norozilik“ tufayli sodir etganligini aytdi. Mavzu ommaviy axborot vositalarida toʻliq yoritildi, Bobbitt Opra Uinfri shousiga taklif qilindi va *Lorena Bobbitt: Ayollar va zoʻravonlik* sarlavhasi ostida Amerika Adliya loyihasining (uz: Amerika adolati) maxsus soni bu ishga bagʻishlandi. .

Antifeministlar baʼzi feministlarning xatti-harakatlarini feminizmni umuman obroʻsizlantiradigan mantiqsiz antikalar deb bilishadi. Koʻpgina antifeministlar feministlarni erkaklarni yoʻq qilishga intilayotganlikda ayblashadi (sic. chaqirdi *androsid* „Androcide“) .

Baʼzi feministlar erkaklar „yosh evolyutsiya tarmogʻi, qandaydir zaif va deyarli boshi berk koʻchadir va ayolning orqasida asosiy evolyutsion, rivojlanayotgan qism“ deb taʼkidlashadi.

Antifeministlarning fikriga koʻra, feminizmning radikal oqimlari endilikda nafaqat jinslar oʻrtasidagi tengsizlikka barham berishni, balki ayollik ustunligi va erkaklarning pastligini isbotlashni asosiy maqsad qilib qoʻygan  . Shu tarzda tugʻilgan separatizm, shuningdek, heteroseksualizmga qarshi urush jinslarni qutbga soladi va erkaklar va ayollarni juda kuchli  daf qiladi. Natijada, ayollarning atigi 30%, hatto Amerikada ham oʻzlarini feminist deb hisoblaydi .Rossiyada „feminizm“ soʻzi deyarli iflos soʻzga aylandi . Sotsiolog Olga Krishtanovskayaning soʻzlariga koʻra: „Mamlakatimizda feministlar erkaklardan nafratlanadigan lesbiyanlarni anglatadi“. Shunga oʻxshash fikrni falsafa fanlari nomzodi, dotsent Larisa Varfalvi ham aytadi „feminizm yutuqlariga [radikal] feministlarning oʻzlari tahdid solmoqda“.

## Vakillar
Fillis Shlafli – amerikalik siyosatshunos va konservativ faol, Eagle Forum asoschisi. Feministik gʻoyalarning ashaddiy raqibi va "Teng huquqlar" toʻgʻrisidagi tuzatishga qarshi kompaniya faoli sifatida tanilgan. Fillis Shlafli 1972-yilda Eagle Forumiga asos solgan va 2016-yil sentabrida vafotigacha tashkilot prezidenti lavozimida ishlagan.

Feminizm yoki uning turli koʻrinishlariga salbiy bahoni Kristina Shreder (Germaniya oila va ayollar boʻyicha vaziri), Devid Benatar (Janubiy afrikalik olim, „ *Ikkinchi jinsiy aloqa: erkaklar va oʻgʻil bolalarga nisbatan diskriminatsiya“* kitobi muallifi) kabi shaxslar bergan.), jurnalist va oʻqituvchi Vladimir Legoyda, yozuvchi Aleksandr Nikonov, olim Sergey Kapitsa, jurnalist Ada Baskina, yozuvchi Dmitriy Bikov, amerikalik radio boshlovchisi Rush Limbaugh , Margaret Tetcher, telejurnalist Dmitriy Krilov, aktyor Aleksandr Loye, Viktor Erofeev, Oksana Robskiy, filolog Sergey Averintsev, ishbilarmon ayol va qirollik oilasining avlodi Mariya Burbon, jurnalist Aleksey Venediktov, qoʻshiqchi Varvara, aktrisa Elena Korikova, aktyor Kurt Rassell, Evelin Lauder, Estee Lauder katta vitse-prezidenti, Rudyard Kipling.

## Yana qarang

* Konservatizm
* Patriarxat
* Erkaklar harakati

## Manbalar

## Adabiyotlar

### rus tilida

### Ingliz tilida

* Helen Andelin, Maftunkor ayollik (2007) ISBN 0-553-38427-9
* Alan J. Barron, *Momo Havoning oʻlimi: Ayollar, ozodlik, parchalanish* (1986) ISBN 0-949667-36-6
* Alan Karlson, *Amerikadagi oila: sanoat asrida ijtimoiy uygʻunlikni izlash* (2003) ISBN 0-7658-0536-7
* Alan Karlson, *Oilaviy savollar: Amerika ijtimoiy inqirozi haqida mulohazalar* (1991) ISBN 1-56000-555-6
* Gilbert K. Chesterton, *Jasur yangi oila* (1990; insholar toʻplami) ISBN 0-89870-314-X
* Tomas Fleming, *Inson tabiati siyosati* (1988) ISBN 1-56000-693-5
* Jorj Gilder, *Erkaklar va nikoh* (1992) ISBN 0-88289-444-7
* Stiven Goldberg, *Patriarxiyaning muqarrarligi* (1973) ISBN 0-8126-9237-3
* F. Kerolin Graglia, *Uydagi tinchlik: Feminizmga qarshi qisqacha* kitob (1998) ISBN 0-9653208-6-3
* Meri A. Kassian, *Feministik xato* (2005) ISBN 1-58134-570-4
* Linda Kelli, *uydagi zoʻravonlik taʼrifidan voz kechish: ayollar erkaklarni qanday kaltaklashadi va feministik davlatning roli* (2003)
* Myron Magnet, *Zamonaviy jinsiy aloqa: ozodlik va uning noroziliklari* (2001) ISBN 1-56663-384-2
* Pol *Natanson va Ketrin Yang notoʻgʻrilikni tarqatish: Ommaviy madaniyatda erkaklar uchun nafrat taʼlimoti* (2001) ISBN 0-7735-2272-7
* Pol *Natanson va Ketrin Yang, nopoklikni qonuniylashtirish: ommaviy uyatdan erkaklarga nisbatan tizimli kamsitishgacha* (2006) ISBN 0-7735-2862-8
* Jon Piper va Ueyn A. Grudem, *Bibliyadagi* erkaklik va ayollikni tiklash (1991) ISBN 0-89107-586-0
* Meri Pride, *Uyga yoʻl: Feminizmdan tashqari, Haqiqatga qaytish* (1985) ISBN 0-89107-345-0
* Phyllis Schlafly, *Pozitiv ayolning kuchi* (1977) ISBN 0-87000-373-9
* Phyllis Schlafly, *Feministik Fantaziyalar* (2003) ISBN 1-890626-46-5
* Govard Shvarts, *Ibtidoiylarning qoʻzgʻoloni: Siyosiy toʻgʻrilik ildizlarini oʻrganish* (2003) ISBN 0-7658-0537-5
* Lionel Yoʻlbars, *erkaklarning pasayishi* (2000) ISBN 0-312-26311-2
* Ester Vilar, *Manipulyatsiya qilingan odam* (1972) ISBN 0-9530964-2-4
* Danielle Krittenden, Onalarimiz *bizga aytmagan narsalar* (2000) ISBN 0-684-85959-9
* Midj Dekter, *Yangi iffat va ayollar ozodligiga qarshi boshqa dalillar* (1974) ISBN 0-399-50307-2
* Tomas Ellis, *Boʻydoq erkakning reytingi* (2005) ISBN 0-9762613-1-6
* Tomas Fleming, *Inson tabiati siyosati* (1988) ISBN 1-56000-693-5
* Elizabeth Fox-Genovese, *Feminizm – bu mening hayotim hikoyasi emas* (1996) ISBN 0-385-46790-7
* Jorj Gilder, *Erkaklar va nikoh* (1992) ISBN 0-88289-444-7
* Richard T. Hise, *erkaklarga qarshi urush* (2004) ISBN 1-930859-61-9
* Oiladagi zoʻravonlik: siz bilishingiz kerak boʻlmagan 12 ta narsa; Tomas P. Jeyms, Aventine Press, 2003, ISBN 1-59330-122-7
* Gertrude Himmelfarb, *Jamiyatning* axloqsizlanishi (1996) ISBN 0-679-76490-9
* Kristina Xoff-Sommers, *Oʻgʻil bolalarga qarshi urush: notoʻgʻri feminizm bizning yigitlarga qanday zarar etkazmoqda* (2001) ISBN 0-684-84957-7
* Kristina Xoff-Sommers, *kim feminizmni oʻgʻirlagan?* (1995) ISBN 0-684-80156-6
* Meri A. Kassian, *Feministik xato* (2005) ISBN 1-58134-570-4
* Linda Kelli, *uydagi zoʻravonlik taʼrifidan voz kechish: ayollar erkaklarni qanday kaltaklashadi va feministik davlatning roli* (2003)
* Lipstick Proviso: Haqiqiy dunyoda ayollar, jinsiy aloqa va kuch; Karen Lehrman, 1997, ISBN 0-385-47481-4
* Myron Magnet, *Zamonaviy jinsiy aloqa: ozodlik va uning noroziliklari* (2001) ISBN 1-56663-384-2
* Xarvi C. Mansfild, Erkaklik (2006)  *0-300-10664-5*
* Diane Medved va Den Quayle, *Amerika oilasi: bizni kuchli qiladigan qadriyatlarni kashf qilish* (1997) ISBN 0-06-092810-7
* Kate OʻBeirne, *dunyoni yomonlashtiradigan ayollar* (2005) ISBN 1-59523-009-2
* Jon Piper va Ueyn A. Grudem, *Bibliyadagi* erkaklik va ayollikni tiklash (1991) ISBN 0-89107-586-0
* Feminizmni eʼtirof etish: Ayollarni oʻrganishning gʻalati dunyosidan ogohlantiruvchi ertaklar; Dafna Patai va Noreta Koertge, 1995, ISBN 0-465-09827-4
* Erin Pizzi, *zoʻravonlikka moyil* (Hamlyn, 1982; ISBN 0-600-20551-7)
* Meri Pride, *Uyga yoʻl: Feminizmdan tashqari, Haqiqatga qaytish* (1985) ISBN 0-89107-345-0
* Phyllis Schlafly, *Feministik Fantaziyalar* (2003) ISBN 1-890626-46-5
* Govard Shvarts, *Ibtidoiylarning qoʻzgʻoloni: Siyosiy toʻgʻrilik ildizlarini oʻrganish* (2003) ISBN 0-7658-0537-5
* Filipp Gordon Uayli, *ilonlar avlodi* (1942) ISBN 1-56478-146-1

## Havolalar

; Maqolalar

* Islandiya jinsiy tabular boʻyicha Eronga qanday etib boradi (nusxa)
* Boris Akunin: Ayol shovinizmi (nusxa)
* Maskulinizm va feminizm gender ekstremizmining turlari sifatida // ''Ed.''  ''Nadolinskaya Lina Nikolaevna'' (nusxa)