open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Lead (Janubiy Dakota)

**Lead** () — AQShning Janubiy Dakota shtatida joylashgan shahardir. 2020-yilgi aholini roʻyxatga olishda aholi soni 2 982 kishini tashkil qilgan.

## Geografiyasi
Lead shahri  (44,350967, −103,765784) koordinatalarda joylashgan.

Amerika Qoʻshma Shtatlari aholini roʻyxatga olish byurosiga koʻra, shaharning umumiy maydoni  tashkil qiladi.

## Demografiyasi
2010-yilgi aholini roʻyxatga olishda shaharda 1 420 ta xonadonda 3 124 kishi, shu jumladan 828 oila bor edi. Shaharning irqiy tarkibi 94,6% oq tanlilar, 0,3% afro-amerikaliklar, 2,0% tubjoy amerikaliklar, 0,4% osiyoliklar, 0,4% boshqa irqlar va 2,3% ikki yoki undan ortiq irqlardan iborat edi. Har qanday irqdagi ispan yoki lotin xalqi 2,9% ni tashkil etadi.

Shaharda 1 420 ta xonadonning 27,6 foizida 18 yoshgacha bo‘lgan bolalari bor, 40,6 foizi er-xotinlar, 13 foizida eri bo‘lmagan ayollar, 4,7 foizida xotini bo‘lmagan erkak, 41,7 foizi oilasizlar edi.

Aholining oʻrtacha yoshi 40,5 yoshni tashkil etadi. Aholining 23,1 foizi 18 yoshgacha boʻlganlar; 7,4% 18 yoshdan 24 yoshgacha boʻlganlar; 25,3% 25 dan 44 gacha; 31,5% 45 dan 64 gacha; va 12,7% 65 va undan kattadir. Shaharning gender tarkibi 50,3% erkaklar va 49,7% ayollarni tashkil qiladi.

2000-yilga kelib, shahardagi uy xoʻjaliklarining oʻrtacha daromadi 29 485 dollarni, oilaning oʻrtacha daromadi esa 35 855 dollarni tashkil etdi. Erkaklar oʻrtacha daromadi 25 958 dollarni, ayollarniki 18 841 dollarni tashkil qilgan. Shaharning aholi jon boshiga daromadi 15 726 dollarni tashkil etdi. Oilalarning qariyb 10,7 foizi va aholining 12,9 foizi qashshoqlik chegarasidan past boʻlgan, shu jumladan 18 yoshgacha boʻlganlar 15,7 foizi va 65 va undan katta yoshdagilarning 12,9 foizi qashshoq hisoblanadi.

## Manbalar
Côtes-d'Armor

**Kot-d’Armor** (: Breton), ilgari **Cotes-du-Nord** nomi bilan atalgan Fransiyaning shimoli-gʻarbiy qismidagi Bretanga yaqin departament. 2019-yilda u 600 582 nafar aholiga ega edi.

## Tarixi
**Côtes-du-Nord** 1790-yil 4-martda fransuz inqilobidan keyin tashkil etilgan 83 ta boʻlimdan biri edi. U qadimiy Pay de Saint-Brieucning deyarli toʻliq qismidan, tarixiy Tregorning katta qismidan, Cornuaillening sharqiy yarmidan va sobiq Sent-Malo yeparxiyasining shimoli-gʻarbiy qismidan iborat edi.

1990-yil 27-fevralda bu nom **Côtes-d’Armorga** oʻzgartirildi: fransuzcha *côtes* soʻzi „sohillar“ degan maʼnoni anglatadi va *ar mor* Breton tilida „dengiz“ degan maʼnoni anglatadi. Bu nom Rimning Armorika („qirgʻoq mintaqasi“) provinsiyasini ham eslatadi.

## Geografiyasi
Côtes-d’Armor hozirgi Brittan maʼmuriy hududining bir qismi boʻlib, sharqda Ille-et-Vilaine, janubda Morbihan va gʻarbda Finistère departamentlari va shimolda La-Mansh bilan chegaralangan.

Mintaqa toʻlqinli platoda joylashgan boʻlib, janubda uchta baland tepaliklarni oʻz ichiga oladi. Departamentning janubi-sharqidan boshlanadigan granitoid zanjiri Monts du Mene shimoli-gʻarbiy yoʻnalishda oʻtib, mos ravishda La-Mansh va Atlantika okeaniga oqadigan daryolar orasidagi suv havzasini hosil qiladi. Uning gʻarbiy chekkasiga qarab bu zanjir ikkiga boʻlinib, janubi-gʻarbda Montagnes-Nuar togʻlarini va departament gʻarbida Monts-d’Arreni hosil qiladi. Tik, qoyali va juda chuqur boʻlgan qirgʻoqdan tashqarida Jentilez, Brehat va boshqa kichik orollar joylashgan. Asosiy koʻrfazlar Sen-Malo va Sent-Bryuk koʻrfazlaridir.

### Asosiy shaharlar
Eng koʻp aholi yashaydigan kommuna — Saint-Brieuc shahri. 2019-yil holatiga koʻra, 10 000 dan ortiq aholisi boʻlgan 6 ta kommuna mavjud.

## Demografiya
Departament aholisi fransuz tilida *Costarmoricains* nomi bilan tanilgan.

## Siyosati
Departament kengashining amaldagi prezidenti Christian Coail Sotsialistik partiya aʼzosi.

## Galereya

Fayl:Paimpol Hafen 9305.jpg|Paimpol
Fayl:PSIMG 4112.JPG|Perros-Guirec
Fayl:200707 Fort La Latte 03.JPG|Fort-la-Latte
Fayl:CapFrehelLightHouse.jpg|Kepka Fréhel
Fayl:Castel Meur.JPG|Plougrescantdagi Castel Meur uyi
Fayl:Du Guesclin Dinan.jpg|Dinandagi Bertran du Guesklin haykali


## Manbalar
Central City (Janubiy Dakota)

**Central City** () — AQShning Janubiy Dakota shtatida joylashgan shahardir. Aholisi 2020-yilgi aholini roʻyxatga olishda 93 kishini tashkil qilgan.

## Geografiyasi
Central City shahri  (44,367211, −103,769652) koordinatalarda joylashgan.

Amerika Qoʻshma Shtatlari aholini roʻyxatga olish byurosiga koʻra, shaharning umumiy maydoni  tashkil qiladi.

## Demografiyasi
2010-yildagi aholini roʻyxatga olish holatiga koʻra, shaharda 134 kishi, 66 xonadon va 37 oila istiqomat qilgan. Shaharning irqiy tarkibi 94,0% oq tanli, 1,5% tubjoy amerikaliklar, 0,7% boshqa irqlar va 3,7% ikki yoki undan ortiq irqlardan iborat edi. Har qanday irqga mansub ispan yoki lotinlar aholining 0,7% ni tashkil etadi.

Shaharda 66 ta uy xoʻjaligi boʻlib, ulardan 18,2 foizi 18 yoshgacha boʻlgan bolalari bor, 34.8 foizi er-xotin birga yashagan, 12.1 foizida eri boʻlmagan ayollar, 9.1 foizida xotini boʻlmagan erkaklar va 43,9% oilasizlar edi. Barcha uy xoʻjaliklarining 33,3 foizi jismoniy shaxslardan iborat boʻlib, 9,1 foizida esa 65 yosh va undan katta boʻlgan yolgʻiz yashaydiganlar bor.

Shahar aholisi oʻrtacha yoshi 48,7 yoshni tashkil etadi. Aholining 11,9 foizi 18 yoshgacha boʻlganlar; 5,9% 18 yoshdan 24 yoshgacha boʻlganlar; 23,2% 25 dan 44 gacha; 45,6% 45 dan 64 gacha; va 13,4% 65 yosh va undan kattadir. Shaharning gender tarkibi 47,8% erkaklar va 52,2% ayollarni tashkil qilgan.

Shahardagi uy xoʻjaliklarining oʻrtacha daromadi 21 250 dollarni, oilaning oʻrtacha daromadi esa 31 250 dollarni tashkil etdi. Erkaklar oʻrtacha daromadi 23 750 dollarni, ayollarniki esa 18 438 dollarni tashkil qilgan. Shaharning aholi jon boshiga daromadi 12 870 dollarni tashkil etdi. Oilalarning 10,5 foizi va aholining 15,9 foizi kambagʻallik chegarasidan pastda yashaydi, shu jumladan, oʻn sakkiz yoshgacha boʻlganlar — 17,4 foiz va 64 yoshdan oshganlar — 21,4 foiz qashshoq hisoblanadi.

## Manbalar
Wentworth (Janubiy Dakota)

**Wentworth** () — AQShning Janubiy Dakota shtatida joylashgan Leyk okrugidagi qishloqdir. Aholisi 2020-yilgi aholini roʻyxatga olishda 181 kishini tashkil qilgan.

## Geografiyasi
Wentworth qishlogʻi  (43,996803, −96,966092) koordinatalarda joylashgan.

Amerika Qoʻshma Shtatlari Aholini roʻyxatga olish byurosiga koʻra, qishloqning umumiy maydoni  tashkil qiladi.

## Demografiyasi
2010-yildagi aholini roʻyxatga olish holatiga koʻra, qishloqda 171 kishi, 75 ta xonadon va 46 ta oila istiqomat qilgan. Qishloqning irqiy tarkibi 99,4% oq tanli va 0,6% tubjoy amerikaliklar edi. Har qanday irqga mansub ispan yoki lotinlar aholining 0,6 foizini tashkil etadi.

Shaharda 75 ta xonadon mavjud boʻlib, ulardan 21,3 foizi 18 yoshgacha boʻlgan bolalari bor, 45,3 foizi er-xotinlar birga yashagan, 13,3 foizi eri boʻlmagan ayollar, 2,7 foizida xotini boʻlmagan erkaklar va 38,7% oilasizlar edi. Barcha uy xoʻjaliklarining 33,3 foizi jismoniy shaxslardan iborat boʻlib, 9,3 foizida 65 yosh va undan katta boʻlgan yolgʻiz yashaydiganlar bor.

Qishloq aholisi oʻrtacha yoshi 41,4 yoshni tashkil etadi. Aholining 23,4 foizi 18 yoshgacha boʻlganlar; 5,8% 18 yoshdan 24 yoshgacha boʻlganlar; 27,5% 25 dan 44 gacha; 30,4% 45 dan 64 gacha; va 12,9% 65 yosh va undan kattadir. Qishloq aholisi 49,7% erkaklar va 50,3% ayollarni tashkil qiladi.

Qishloqdagi uy xoʻjaliklarining oʻrtacha daromadi 33 438 dollarni, oilaning oʻrtacha daromadi esa 36 042 dollarni tashkil etdi. Erkaklar oʻrtacha daromadi 31 000 dollarni, ayollarniki 22 500 dollarni tashkil qilgan. Shaharning aholi jon boshiga daromadi 18 097 dollarni tashkil etdi. Aholining 8,6% qashshoqlik chegarasidan pastda yashaydi.

## Manbalar
Vu Li

**Vu Li** (an'anaviy xitoycha 吳歷, sobiq xitoy 吴历, pinyin Wú Lì) (1631–1718) - xitoylik katolik ruhoniysi, rassom va shoir.
=Biografiya=
Vu Li o'sha davrdagi katolik missionerlik markazlaridan biri bo'lgan Tszyansu provinsiyasida tug'ilgan. 1675 yildan ko'p o'tmay u Simon Xaver nomi bilan suvga cho'mdi. 50 yoshida, onasi va xotini vafotidan so'ng, u Makaodagi yezuit novitiatiga kirdi (1682), olti yildan so'ng u birinchi xitoy  episkopi Gregori Lo Venjiao OP (1615-1690) tomonidan ruhoniylikka tayinlandi.  va 30 yil davomida ruhoniy bo'lib xizmat qildi. U 1718-yilda Shanxayda vafot etgan.U Lining she’rlari uning vafotidan keyingina nashr etilgan.
=Ijodkorlik=
Yoshligidan rassomchilikni o'rgangan Vu Li Qing sulolasining ilk davrining "olti ustasi" dan biri; uning manzaralarida Son va Yuan davri rassomlarining ruhi uchraydi. U shoir sifatida ham mashhur bo'lib, uning she'rlari, ayniqsa keyingi davrlarda katolik tafakkurini nafis uslubda kiyintiradi; ularning mavzulari diniy hayot va ilk yezuitlarning ilmiy yutuqlariga qoyil qolishdir
=Nashrlar=
Moching shix-ch'ao (1719) - she'rlar to'plami va rasmlardagi yozuvlar.

“K’ou-to” (1909) diniy va falsafiy ma’lumotlar to‘plamidir.

“San-pachi” (1909) — sheʼrlar toʻplami.

San-yu-chi (1937) - 90 ta she'rlar to'plami (Shang-chiao tsa-chihda - "Shanghai Catholic Review").
## Adabiyotlar
* Yangi katolik entsiklopediyasi, jild. 14 (2003)
FANG CHAO-YING, Ch'ing davrining taniqli xitoylari (1644-1912), tahrir. A. V. HUMMEL, 2 v. (Vashington 1943) v.2.
* M. CHANG va P. DE PRUNELÉ, Le Père Simon A Cunha, SJ (Variétés sinologiques 37; Shanxay 1914).
* L. PFISTER, Biografiya va bibliografiya haqida xabarnomalar, Xitoyning 1552-1773 yillardagi Jesuites de l'ancienne missiyasi, 2 v. (Variétés sinologiques 59–60; Shanxay 1932) v.1.
* J. va A. H. BURLING, "Vu Li: Buyuk Xitoy nasroniy rassomi", Xitoy jurnali 34 (1941) 161-167.
* G. DUNNE, Gigantlar avlodi (Notre Dame, Ind., 1962).
* CH'EN YÜAN, *Vu Lining ruhoniylikka tayinlanganining 250 yilligi xotirasida* Fu-jen hsüleh-chin 5.1-2 (Peiping 1939), xitoy tilida
## Manbalar
Chag'andar

**Chagʻandar** soʻzi fors-tojik tilidan eski oʻzbek tiliga oʻtgan. Qadimgi turkiy yozma manbalarda uchramaydi. Alisher Navoiy asarlarida:
Borcha naxud oʻrniga durri xushob,
Reza chagʻandar yeriga laʼli nob.
(Hayrat ul-abror, 126)
shaklida keladi.
## Eski tojik tilida
Eski tojik tili yozma manbalarida chugʻundar tarzida uchraydi. Hozirgi eroniy tillarda: fors tilida **جغندر** (chagʻondar, chogʻondor) — svelka, shaklida keladi.
## Hozirgi tillarda
Hozirgi tojik, afgʻon va kurd tillarida bu formada qoʻllanmaydi. Hozirgi turkman tilida shugundir, hozirgi tatar tilida chogender, hozirgi ozarbayjon tilida chugʻundur, turkiy lugʻatlarda :**جُغُنْدُر، جُكُنْدُر ، جُقُنُد ، جُنْدُر ، جوكوندير** (Budagov , I ,1869 , 478) kabi variantlarda keladi.
## Etimoni
Bu soʻzning etimoni haqida maʼlumotlar yoʻq. Uning chagʻandar-chugʻundar-chogʻondar-chogʻondor-shugʻundir-chugʻundur-chuqundor-chuqundur-chundur kabi koʻrinishlarida chagʻa-chugʻu-chogʻo-shugu-chuqu-chuku bosh morfemasi boʻlib, uning asosi shugʻa soʻziga borib bogʻlanadi. Chagʻandar damlangandan soʻng, uning poʻsti ham tanasidan tezda ajraladi. Mana shu xususiyati, uning chagʻa+ndar deb atalishiga asos boʻlgan. Bu soʻzning eng qadimgi koʻrinishi turkman tilida saqlanib qolgan.
Demak, chagʻandar soʻzi eski oʻzbek tiliga oʻtganu, oʻzlashib u tilning leksik qatlamidan doimiy oʻrin olmagan.
## Manbalar
Wilde-Donald Guerrier

**Wilde-Donald Guerrier** (; 1989-yil 31-martda Gaitining Port-a-Piman shahrida tugʻilgan) — Gaitilik futbolchi, Gaiti terma jamoasi yarim himoyachisi.

## Klublardagi faoliyati
Guerrier oʻz faoliyatini „Violette“ va „America de Keu“ klublarida boshlagan. 2013-yilning yozida u „Wisła Kraków“ futbol klubiga koʻchib oʻtgan. Ushbu klub tarkibida Wilde-Donald Guerrier 13-sentabr kuni „Piast Gliwice“ futbol klubiga qarshi oʻyinda  Ekstraklasada debyut qilgan. Xuddi shu uchrashuvda Wilde-Donald yangi jamoasi safidagi ilk golini urgan.

## Xalqaro faoliyati
2010-yil 2-noyabrda Guerrier Gaiti terma jamoasi uchun Karib dengizi kubogi doirasida Gayanaga qarshi o‘yinda debyut qilgan. Shu bilan bir qatorda, futbolchi 2011-yilning 6-sentabr kuni JCh-2014 saralashi doirasidagi Kyurasaoga qarshi o‘yinda milliy terma jamoadagi ilk golini urgan.

2013-yilda Guerrier terma jamoa tarkibida CONCACAF oltin kubogida ishtirok etgan. Turnirda u Gonduras terma jamoasiga qarshi oʻyinda maydonga tushgan.

2015-yilda Wilde-Donald terma jamoa bilan CONCACAF oltin kubogida ishtirok etgan. Turnirda u Gonduras, AQSh, Panama va Yamayka terma jamoalariga qarshi oʻyinda maydonga tushgan.

2016-yilda Guerrier AQShda boʻlib oʻtadigan Amerika kubogi uchun tarkibga kiritilgan edi. Shu bilan bir qatorda, futbolchi turnirda Peru jamoasiga qarshi oʻyinda maydonga tushgan.

2019-yilning yozida Guerrier terma jamoaga CONCACAF oltin kubogi terma jamoaga chaqirilgan edi. Shuningdek, chorak finalda Kanadaga qarshi o‘yinda u o‘yinning 76-daqiqasida gol urgan va natijada Gaiti milliy terma jamoasi 3:2 hisobida g‘alaba qozonib, yarim finalga yo‘l olgan.

## Statistika

## Manbalar
Vang Fanji

**Wang Fanzhi** yoki **Brahmacarin Vang**  Tang sulolasi davrida, Xebi provinsiyasida tavallud topgan  xitoylik buddist shoir hisoblanadi. U  Tang xalq she'riyatidagi 2 ta to'plamining muallifi deb taxmin qilinadi.  XX asr boshlarida Dunxuang qoʻlyozmalari topilgunga qadar sheʼrlarning juda oz qismi maʼlum bo'lgan edi.

Birinchi axloqiy she’rlar to‘plami “92 she’r to‘plami” deb nomlangan bo'lib, 5 ta to‘liq qo‘lyozmada mavjud.

Ikkinchi toʻplam “Uch- juan toʻplami” toʻliq nusxada topilmagan, ammo 7  ta qoʻlyozmadan foydalanib, qayta tiklangan. Bu qo‘lyozmalar tarkibida badiiy ahamiyati yuqori bo‘lgan she’rlar mavjud. Tarkibni “ Xanshan ” to‘plamidagi she’rlar bilan taqqoslash mumkin. Vangning tili deyarli har qanday boshqa Tang shoiriga qaraganda ko'proq so'zlashuv uslubiga xos bo'lib, o'rta asr xalq tilini ishlatganligi bilan boshqalardan ajralib turadi. 

## Eslatmalar

## Adabiyotlar

* Demieville, Pol. Parij : College de France, Institut des Hautes études chinoises, 1982 yil. *L'Oeuvre de Vang le Zélateur (Vang Fantche), suivie des Instructions domestiques de l'Aïeul (T'ai-kong kia-kiao) : Poèmes populaires des T'ang (VIIIe-Xe siècles, édités traduits va commentés après des manuscrits de Touen-houang)* . 887 sahifalar
* Tafel-Kehren, Doroti. Bonn, 1982 yil. *Einige Gedichte von Vang Fan-chih : Übersetzungen von Texten aus Fonds Pelliot Chiois Ms. 3833* . ix, 169 bet
* Mair, Viktor H. Amerika Sharq jamiyati jurnali, jild. 112-son, 2-son (1992 yil, aprel). *O'rta asr xalq tilidagi skript va so'z.*
* Quyosh, Vang va Chjan, Xihou, "Vang Fanji"  . *Xitoy Entsiklopediyasi* (Xitoy adabiyoti nashri), 1-nashr.
* Zihan Guo. SINO-PLATONIK QO'YILMALAR № 322, 2022 yil yanvar "Vang Fanji she'riyatida o'z-o'zini aks ettiruvchi qo'pollik"
Yangshuo okrugi

Yangshuo okrugi— Xitoyning Guansi shimoli-sharqidagi Guilin shahri yurisdiktsiyasidagi okrug . Uning oʻrni Yangshuo shahrida joylashgan . Karst choʻqqilari bilan oʻralgan va bir tomoni Li daryosi bilan chegaralangan unga avtobus yoki qayiqda yaqin Guilindan osongina borish mumkin

1980-yillarda okrug chet ellik sayyohlar orasida mashhur boʻlib ketdi va 1990-yillarning oxirlarida tashkillashtirilgan turlar boshlandi. Oʻsha paytda mahalliy sayyohlar juda oz qismini tashkil qilgan boʻlsa, 2005 yilda ular koʻp oʻtmay xorijlik sayyohlardan oshib ketishdi. Bugungi kunda okrug mahalliy va xorijiy sayyohlar uchun dam olish maskani hisoblanadi.

West Street tarixi 1400 yil oldin boshlangan. Koʻcha mahalliy aholi va chet elliklar orasida mashhur boʻlganligi sababli, belgilar ham xitoy, ham ingliz tillarida yozilgan. Chet ellik mehmonlarning soni nisbatan koʻp boʻlganligi sababli, koʻplab mahalliy aholi Xitoyning koʻpgina shaharlaridan farqli oʻlaroq ingliz tilida gaplashadi. [1]

Yangshuo mintaqasida toqqa chiqish uchun koʻplab joylar mavjud, ularga velosiped, jamoat avtobusi yoki taksi furgonida osongina kirish mumkin. Ushbu qoyalarning eng mashhuri Moon Hill boʻlib, Yosemit shkalasi boʻyicha 5,13 darajali bir nechta chiziqlarga ega . Boshqa diqqatga sazovor toshlar orasida past togʻ, egizak darvozalar, chaqaloq qurbaqa, tuxum, bambuk bogʻi va vino shishasi jarligi bor.

= Manbalar =

* Official website of Yangshuo County
Suboi

**Hang  Lam Chang Anh** 1990-yil 14-yanvarda tugʻilgan. **Suboi** sahna nomi bilan tanilgan, vetnamlik reper, qoʻshiqchi va qoʻshiq muallifi.

U Xoshimin shahrida oʻsib ulgʻaygan. Suboi oʻz mamlakatida muvaffaqiyatga erishgach 1-vetnamlik ayol reper boʻlib, Vetnamning xip-xop malikasi  ayalanadi.

## Biografiya
Suboyning onasi Avstraliyalik Xoshimim shahridagi Saygon konsulining ofis xodimi, otasi esa zavod boshqaruvchisi boʻlib ishlagan. Suboy tabiatdan uyatchan qiz bo‘lib, ko‘p vaqtini gapirib oʻtkazardi.

### Studiya albomi

* *Yurish* (2010)
* *Yugurish* (2014)

### Bo'ydoqlar

* "Yurish"
* "Rainbow"
* "Do'stlar"
* "Safarda"
* "Quê hương Việt Nam"
* "I Love Vetnam"
* "Run"
* "Đời"
* "Dâu thiên hạ"

## Adabiyotlar

## Manbalar
* Rasmiy sayt 
* Suboi Facebookda
* YouTubedagi Suboy kanali
Aziz Royesh

**Azizulloh Royesh** (**Aziz Royesh** nomi bilan tanilgan, ) Afgʻonistonlik hazora, ijtimoiy faol, oʻqituvchi va yozuvchi.

## Hayoti
Aziz Royesh 1969-yilda Afgʻonistonning Kobul shahridagi Fazel Baig shahrida tugʻilgan. 10 yoshida maktabni tugatgandan soʻng, u Gʻazni viloyatiga borib, 11 yoshida yolgʻiz Pokistonning Kvetta shahriga koʻchib oʻtdi. Royeshning Kvettada oilasi boʻlmagani uchun u oʻzini boqish uchun tikuvchilik sexlari, novvoyxonalar va kichik fabrikalarda ishlagan. Rasmiy taʼlimni davom ettira olmagani uchun, u oʻz ishidan tashqari, mustaqil ravishda nima qila olishini oʻrganishni davom ettirdi.

16 yoshida Afgʻonistonga qaytib, Gʻazni viloyatida beshta maktab tashkil etadi. 1994-yilda Tolibonning qayta tiklanishi bilan u Pokistonga qaytib keldi va Pokistonda Afgʻonistonlik qochqinlar uchun Marefat oʻrta maktabini tashkil qildi. 2001 yilda Tolibon qulaganidan keyin Marefat oʻrta maktabi Kobuldagi Dashte Barchiga koʻchirildi, Pokistondagi filiali ochiq qoldi. 

Marefat maktabi va Royesh amerikalik yozuvchi Jeffri E. Sternning „Oxirgi ming: urushdagi xalqdagi bir maktabning vaʼdasi“ (2016) nomli badiiy boʻlmagan asarining mavzusidir.

## Dunyodagi eng yaxshi oʻqituvchi
2015-yilda u dunyoning eng yaxshi oʻqituvchisi nominatsiyasiga sazovor boʻldi. 

## Nashrlar

* Dari tilida kitob, **

## Yana qarang

* Hazora odamlari roʻyxati

## Manbalar
Madison (Janubiy Dakota)

**Madison** () — AQShning Janubiy Dakota shtatida joylashgan shahardir. Aholisi 2020-yilgi aholini roʻyxatga olishda 6 191 kishini tashkil qilgan.

## Geografiyasi
Madison shahri  (44,007734, −97,114738) koordinatalarda joylashgan.

Amerika Qoʻshma Shtatlari aholini roʻyxatga olish byurosi maʼlumotlariga koʻra, shaharning umumiy maydoni  tashkil qiladi.

## Demografiyasi
2010-yildagi aholini roʻyxatga olish holatiga koʻra, shaharda 6 474 kishi, 2 627 xonadon va 1 449 oila istiqomat qilgan. Shaharning irqiy tarkibi 94,5% oq tanlilar, 0,7% afro-amerikaliklar, 0,9% tubjoy amerikaliklar, 1,1% osiyoliklar, 1,3% boshqa irqlar va 1,5% ikki yoki undan ortiq irqlardan iborat edi. Har qanday irqga mansub ispan yoki lotin millatiga mansub aholining 2,4 foizini tashkil qilgan.

Shaharda 2 627 ta xonadon mavjud boʻlib, ulardan 26,5 foizi 18 yoshgacha boʻlgan bolalari bor, 42,6 foizi er-xotinlar birga yashagan, 9,4 foizi eri boʻlmagan ayollar, 3,2 foizida xotini boʻlmagan erkaklar va 44,8% oilasizlar edi. Barcha uy xoʻjaliklarining 37,3 foizi jismoniy shaxslardan iborat boʻlib, 14,2 foizida esa 65 yosh va undan katta boʻlgan yolgʻiz yashaydiganlar bor.

Shahar aholisi oʻrtacha yoshi 34,6 yoshni tashkil etadi. Aholining 20,6 foizi 18 yoshgacha boʻlganlar; 18,1% 18 yoshdan 24 yoshgacha bo‘lganlar; 20,4% 25 dan 44 gacha; 23,6% 45 dan 64 gacha; va 17,3% 65 yosh va undan kattadir. Shaharning gender tarkibi 49,8% erkaklar va 50,2% ayollarni tashkil qiladi.

2000-yilga kelib, shahardagi uy xoʻjaliklarining oʻrtacha daromadi 30 434 dollarni, oilaning oʻrtacha daromadi esa 39 745 dollarni tashkil etdi. Erkaklar oʻrtacha daromadi 28 408 dollarni, ayollarniki esa 20 965 dollarni tashkil qilgan. Shaharning jon boshiga toʻgʻri keladigan daromadi 14 767 dollarni tashkil etdi. Oilalarning qariyb 6,3 foizi va aholining 11,9 foizi qashshoqlik chegarasidan past boʻlgan, shu jumladan 18 yoshgacha boʻlganlarning 12,2 foizi va 65 yoshdan oshganlarning 7,7 foizi qashshoq hisoblanadi.

## Ommaviy axborot vositalari

### Radio

#### AM radiosi

#### FM radiosi

## Manbalar
Ouyang Qiansen

**Ouyang Qiansen** ( xitoycha 欧阳黔森: pinyin Ōuyáng Qiánsēn ; 1965 yil oktyabrda tugʻilgan, Guychjou provinsiyasi, Tongren okrugi, Xitoy) — xitoy yozuvchisi. XI (2008-2013), XII (2013-2018) va XIII chaqiriqlar (2018-yildan) Xitoy Xalq vakillari Butunxitoy kengashi deputati. Guychjou Yozuvchilar uyushmasi raisi, Xitoy Yozuvchilar uyushmasi boshqaruvi a’zosi.
## Tarjimai hol
Birinchi marta 1977 yilda yozishni boshladi. Institutni tugatgach, qariyb o‘n yil geolog bo‘lib ishladi. Uning koʻplab qissalari “Folk Literature” (人民文学), “Oktyabr” (十月), “Xitoy yozuvchilari” (中国作家), “Sinxua Venjay” (新华文摘) va boshqa yirik adabiy jurnallarda chop etilgan. Bir qancha yirik romanlar muallifi. Koʻplab adabiy mukofotlar va mukofotlarga sazovor bo'lgan. Bir nechta Xitoy seriallari va filmlari uchun ssenariylar yozgan.
## Asosiy ishlar
* Koʻp yaxshilik, kichik yovuzlik" (2002, 白多黑少)
* "Ta'm" (2003, 味道),
* "Duanhe" (2003,  断河),
* "Itni o'ldir" (2008, 敲狗),
* "Sevgiga vaqt yo'q" (2004, 非爱时间)
## Rus tiliga tarjimalar
* Koʻp yaxshi, ozgina yomonlik / Per. I. A. Egorova // Koʻp yaxshi, ozgina yomonlik. 20-asr - 21-asr boshlaridagi xitoy nasri. - Sankt-Peterburg: Sankt-Peterburg davlat universiteti qoshidagi Konfutsiy instituti; KARO, 2013 yil
* Duanhe / Per. I. A. Egorova // Koʻp yaxshi, ozgina yomonlik. 20-asr - 21-asr boshlaridagi xitoy nasri. - Sankt-Peterburg: Sankt-Peterburg davlat universiteti qoshidagi Konfutsiy instituti; KARO, 2013 yil
## Manbalar
Tropaeolum majus

***Tropaeolum majus***, **bog‘ nasturtium**, **nasturtium**, **Hind kressi** yoki **rohiblar kressi**, Nastursiya oilasiga mansub gulli oʻsimlik turi. Bu tur *nasturtium* turkumi bilan chambarchas bogʻliq emas.

## Tavsif
Bu tez oʻsadigan oʻsimlik boʻlib, bo‘yi  gacha oʻsadi . Barglari katta, deyarli dumaloq, diametri .

### Lotus effekti
Nasturtium barglari, boshqa baʼzi turlar singari, lotus effektini namoyish etadi, buning natijasida barg yuzasiga tushgan yomgʻir suvi sharsimon tomchi holida to‘planib bargni ho‘l qilmaydi.

### Gullar va mevalar

Gullarining diametri 2,5-6 sm, xushboʻy hidli, besh gulbargli, rangi sariqdan toʻq sariq rang, qizil rangacha. Meva uch boʻlakli, bitta katta urugʻli.

### Elizabeth Linnaeus fenomeni
*Das Elisabeth Linné-Phanomen* yoki *Elizabeth Linnæus fenomeni* — „miltillovchi gullar“ hodisasiga berilgan nom. Shom tushayotganda, apelsin gullari kichik „chaqmoqlar“ koʻrinishini hosil qilishi mumkin. Bir paytlar bu holat elektr hodisasi deb hisoblangan boʻlsa, bugungi kunda bu apelsin gullari va atrofdagi yashil rang oʻrtasidagi kontrast tufayli inson koʻzi hosil qiladigan optik reaksiyasi deb hisoblanadi. Bu hodisa Karl Linneyning qizlaridan biri, 19 yoshida bu holatni kashf etgan Elizabeth Christina fon Linnaeus sharafiga nomlangan.

## Taqdim etilgan diapazon
Tur Amerika Qoʻshma Shtatlarining ayrim qismlarida (Kaliforniya, Nyu-York, Pensilvaniya, Nyu-Xempshir, Massachusets, Konnektikut va Virjiniya), shuningdek, Yevropa va Osiyo, Afrika va Avstraliyaning ayrim qismlarida naturalizatsiya qilingan. Gavayi va Avstraliyaning Lord Xou orollarida invaziv roʻyxatga kiritilgan.

## Oʻstirish va foydalanish

*Tropaeolum majus* navlari toʻliq quyoshda kambagʻal, nam tuproqda ham yaxshi o‘sadi.

Ogʻir sovuqqa toqat qilmagani uchun ular issiqxonada shisha ostiga ekilgan va sovuq xavfi oʻtgandan keyin yerga ko‘chirilgan.

Whirlybird Series va Alaska Series guruhlari Qirollik bogʻdorchilik jamiyatining Bogʻdagi xizmatlari uchun mukofotiga sazovor boʻlgan.

### Pazandachilik

Oʻsimliklarning yer usti qismlarining barchasini isteʼmol qilish mumkin.100 gr gul tarkibida 130 mg ga yaqin S vitamini bor.

### Anʼanaviy tibbiyot
Baʼzi mahalliy janubiy amerikaliklar oʻsimlikdan dorivor maqsadlarda foydalanishgan. Baʼzi yevropaliklar uni siydik va genital infeksiyalarni davolash uchun isteʼmol qilishadi.

## Galereya

Fayl:TropaeolumMajusOrange.jpg
Fayl:TropaeolumMajusVariety.jpg|Baʼzi rang turlari
Fayl:Yellow and red Tropaeolum majus (Garden nasturtium).jpg|Sariq va qizil gullaydi
Fayl:Kapuziner-Kresse 7148.jpg|Nektar shoxini koʻrsatadigan gul
Fayl:Tropaeolum majus 02 ies.jpg|Bargning pastki qismida petiole biriktirilishi koʻrsatilgan
Fayl:Tropaeolum majus 04 ies.jpg|Tuzilishni koʻrsatish uchun gul kesiladi
Fayl:Tropaeolum majus0.jpg|Pishmagan meva
Fayl:TropaeolumMajusLobed.jpg|Lobli barg morfologiyasi


## Manbalar
Vida Samadzoy

**Vida Samadzay** (1978-yil 22-fevralda tugʻilgan) — afgʻon-amerikalik aktrisa, model va goʻzallik tanlovi sovrindori, 2003-yilda Afgʻoniston goʻzali boʻlgan. 1974-yildan beri xalqaro go‘zallik tanlovida ishtirok etgan birinchi afg‘on ayoli sifatida uning 2003-yilgi “Miss Earth” tanlovida qizil bikini bilan chiqishi o‘z ona yurtida bahs-munozaralarga sabab bo‘ldi.  U 2011-yilda mashhur *Bigg Boss* realiti-shousida ishtirok etgan

## Biografiya
Samadzay, etnik pashtun, Afg'onistonning Kobul shahrida tug'ilib o'sgan va 1996 yilda AQShga ko'chib o'tgan. U Fullertondagi Kaliforniya shtat universitetini tamomlagan va AQSh fuqarosi bo‘lgan Samadzay shuningdek, Afg‘onistonda ayollar huquqlari va ta’lim haqida xabardorlikni oshirishga qaratilgan AQShda joylashgan ayollar xayriya tashkilotini ochishga yordam bergan. 

2002 yilda Syuzan Jeskening Amerika xonim xalqaro tanlovida uchinchi o'rinni egallaganidan so'ng, u 2003 yilda yangi "Miss Earth" tanlovida ko'rib chiqish uchun ariza berdi va Afg'onistonning chet eldan vakili sifatida tanlandi, chunki go'zallik yo'q edi. Afg'onistondagi malika musobaqalari. Garchi u “Afg‘oniston go‘zali” unvoniga ega bo‘lmasa-da, bu uni Zohra Dovud 1974-yilda “Afg‘oniston go‘zali” unvoniga sazovor bo‘lganidan keyin xalqaro go‘zallik tanlovida ishtirok etgan birinchi afg‘on ayoliga aylantirdi. Uning "Miss Earth" go'zallik tanlovidagi ishtiroki Afg'oniston Oliy sudi tomonidan qoralangan va ayol tanasining bunday namoyishi islom qonunlari va afg'on madaniyatiga zid ekanini aytgan. Xususan, an'anachilar uning tanlovning matbuot taqdimotida qizil bikinida paydo bo'lishiga e'tiroz bildirishdi. O'sha yili "Miss Earth" tanlovida unga maxsus " Go'zallik uchun " mukofoti berildi. 

Keyingi yili Samadzay tanlovga qaytib keldi va Priskilla Meirellesni 2004 yilgi Yer go'zali sifatida tanlashda yordam bergan 11 hakamlar hay'ati orasida edi. Toj kiyish kechasida yosh ayollar huquqlari faoli xalat kiyib: "Bu safar ular muammoga duch kelishlarini bilmayman, chunki men hech qanday teri ko'rsatmayapman yoki mayo kiymayman", dedi. 2005 yil 1 mayda Vida Samadzay Syuzan Jeskening kam tanigan Amerika xonim 2005-06 tanlovida g'olib chiqdi.

## Televidiniya

## Manbalar
Zallash Sadat

**Zallascht Sadat** (    ; 1986 yil 12 aprelda tug'ilgan)  soʻnggi yillarda bir necha tanlovlarda gʻolib chiqqan afgʻon - nemis modeli . Uning so'nggi g'alabasi Miss Globe 2012 unvoni bo'ldi .

## Biografiya
Zallash Sadat Germaniyaning Frankfurt shahrida Frankfurt amaliy fanlar universitetida biznes boshqaruvi bo‘yicha tahsil olgan. U Afg'onistondagi ayollar va bolalarni qo'llab-quvvatlash uchun o'zining "Zallascht Sadat Afghanistan Foundation" nomli notijorat tashkilotini yaratdi. Zallascht Germaniya va Qatar o'rtasida yashaydi.

## Tanlovlar
Sadat 2008-2009 yillardagi "Miss Afg'oniston" tanlovida qatnashdi va o'zining birinchi tanlovida g'olib chiqdi. O‘sha paytda Afg‘onistondagi notinch vaziyat tufayli tanlov Germaniyaning Gamburg shahrida o‘tkazilgan edi. U Zohra Yusuf Dovud 1972-yilda Afg‘oniston go‘zali etib saylanganidan keyin rasman birinchi saylangan Afg‘oniston Missidir 2010 yilda u Miss Hessen 2010 va Miss Süddeutschland 2010 tanlovlarida g'olib chiqdi, bu uning Miss Deutschland 2010 tanloviga kirishiga olib keldi va keyinchalik u g'olib chiqdi. U Miss Deutschland 2010 tojini oldi. 2011-yilda tanlov o‘tkazilmagani uchun u keyingi yili “Miss Deutschland” unvonini saqlab qoldi 2012 yilda Zallascht Butunjahon go'zallik tashkiloti tomonidan o'tkaziladigan Miss Globe tanlovida ishtirok etdi va ushbu tanlovda g'olib chiqdi. U Miss Globe 2012 tojini oldi.

## Manbalar
Zardak

**Zardak** soʻzi fors-tojikcha boʻlib, u yasamadir. Ammo u eski tojik tilida X-XX asrlar yozma manbalarida uchraganligi qayd etilmaydi. Hozirgi fors tili lugʻatlarining koʻpchiligida ham bu soʻzlig berilmaydi. Hozirgi tojik tilining ikki tilli lugʻatida zardak tarzida berilib qoʻyilgan. Shuning uchun ham fors, tojik adabiy tilida bu soʻz, deyarli, qoʻllanmaydi. Alisher Navoiy asarlarida:
Oshigʻa kim solsa qilib ziynat ish,
Zardagu shalgʻam kibi oltun-kumush.
(Hayrat ul-abror , 126)
## Koʻrinishlari
Hozirgi turkiy tillarda: qirgʻiz tilida zardek, uygʻur tilida zardak, zadak, turkiy lugʻatlarda zardak, zadak(Malov, IV-I , 1911, 872) kabi koʻrinishlarda beriladi.
## Manbai
Qadimgi turkiy manbalarida qayd etilmagan. Ammo soʻzning birinchi morfemasi zar va uning vositasida yasalgan soʻzlar Mahmud Qoshgʻariy asarlarida berilgan.
## Morfemik tahlili
Zardak soʻzi ikki morfemadan (zard — bosh morfema sariq rang maʼnosida va yordamchi morfema -ak soʻz yasovchi afiksdir) tuzilgan boʻlib, uning birinchi bish morfemasi ham yasamadir.(Bu haqda zardolu soʻziga qarang).Soʻzning turkiy tillarda turli tovush oʻzgarishlariga uchragan variantlari, shu tilning fonetik qonuniyatlari taʼsiridir(t=d, ak=ek).
## Etimoni
Demak sabzi soʻzining sinonimi boʻlgan zardak til birligi fors-tojik tilining ayrim dialekt yoki lahjalarida qoʻllanuvchi soʻz boʻlib, u eski oʻzbek tiliga oʻzlashgan. Bu soʻz hozir ham fors-tojik dialektlarining taʼsiri kuchli boʻlgan oʻzbek lahjalarida isteʼmol qilinadi. Soʻzning etimoni zard+ak boʻlib, sariqlik sariqcha maʼnosida keladi.
## Manbalar
Alfredo Morelos

**Alfredo José Morelos Aviléz** **(**; 1996-yil 21-iyunda Kolumbiyada tugʻilgan) — kolumbiyalik futbolchi, „Rangers“ futbol klubi va Kolumbiya terma jamoasida hujumchi sifatida oʻynaydi.

## Klublardagi faoliyati
Alfredo Morelos professional faoliyatini „Independiente Medellín“ futbol klubida boshlagan. 2014-yil 1-sentyabrda Mustang kubogida „Rionegro Águilas“ futbol klubiga qarshi debyut qilgan. 6-sentyabr kuni „Zipaquira“ futbol klubiga qarshi bahsda Alfredo Morelos jamoadagi ilk golini urd.

2016-yil boshida Alfredo Morelos oʻyin amaliyotiga ega boʻlish uchun Finlandiya „HJK“ jamoasiga ijaraga oʻtgan. 2-aprel kuni „Mariehamn“ futbol klubiga qarshi oʻyinda u Viekkaus ligasida debyut qilgan. 8-aprel kuni „WPS“ futbol klubiga qarshi bahsda Alfredo Morelos „HJK“ safida birinchi golini urgan. Ijara tugagandan soʻng, u „Independiente Medellin“ futbol klubiga qaytgan.

2017-yilning yozida Alfredo Morelos Shotlandiyaning „Rangers“ jamoasiga oʻtib, uch yillik shartnoma imzolagan. Transfer summasi 1,2 million yevroni tashkil qilgan. 29-iyun kuni Alfredo Morelos asosiy jamoadagi debyutini Yevropa ligasi saralash bosqichi doirasida Lyuksemburgning „Progrès Niederkorn“ jamoasiga qarshi o‘tkazgan. U Shotlandiya premyer ligasida debyutini 6-avgust kuni „Motherwell“ futbol klubiga qarshi oʻtkazgan. 12-avgust kuni „Hibernian“ futbol klubiga qarshi bahsda Alfredo Morelos „Rangers“ futbol klubi safidagi ilk golini urgan.

## Xalqaro faoliyati
2013-yilda Kolumbiya yoshlar terma jamoasi bilan Alfredo Morelos Argentinada boʻlib oʻtgan Janubiy Amerika yoshlar chempionatida ishtirok etgan. Turnirda u Ekvador, Venesuela, Paragvay va Argentina jamoalariga qarshi oʻyinlarda ishtirok etgan.

2015-yilda Kolumbiya yoshlar terma jamoasi tarkibida Nilsson Urugvayda boʻlib oʻtgan Janubiy Amerika yoshlar chempionatida ikkinchi oʻrinni egallagan. Turnirda Argentina, Urugvay, Braziliya, Chili, Venesuela va Paragvay terma jamoalariga qarshi oʻyinlarda qatnashgan.

2018-yilning 8-sentyabr kuni Alfredo Morelos Kolumbiya terma jamoasi safida Venesuelaga qarshi o‘rtoqlik uchrashuvida debyut qilgan.

## Statistika

## Manbalar
Misr Respublikasi

**Misr Respublikasi** (arab. جمهورية مصر, Gumhūrīyat Masr‎) — Misrning rasmiy nomi 1953-yilda Misr va Sudan monarxiyasi tugatilgandan soʻng, 1958-yilda Misr va Suriya Birlashgan Arab Respublikasida birlashtirilgunga qadar boʻlgan davlat. Respublikaning eʼlon qilinishi 1952-yilgi Misr inqilobidan soʻng, 1948-yildagi arab-Isroil urushidagi magʻlubiyatdan keyin oʻta xavfli mavqega ega boʻlgan qirol Farukning mashhur emasligi tufayli yuzaga keldi. Respublikaning eʼlon qilinishi bilan Muhammad Najib Misrning birinchi Prezidenti sifatida qasamyod qildi va u oʻz inqilobchi hamkasblari tomonidan isteʼfoga chiqishga majbur boʻlgunga qadar bir yarim yil oʻz lavozimida qoldi. Najib isteʼfoga chiqqanidan soʻng, prezidentlik lavozimi 1956-yilda Jamol Abdul Nosir saylangunga qadar boʻsh edi. Nosir 1970-yilda vafotigacha prezident boʻlib ishladi.

## Tarixi
### "Musulmon birodarlar"ni bostirish
Yanvar oyida yirik “Musulmon Birodarlar„ noqonuniy tashkilot deb eʼlon qilindi va 2011-yilgi inqilobgacha  noqonuniy siyosiy tashkilot boʻlib qoldi. Bu harakat 1954-yil 12-yanvarda Birodarlik va Ozodlik mitingi aʼzolari oʻrtasidagi toʻqnashuvlardan soʻng amalga oshirildi. 26-oktyabr kuni Iskandariyadagi miting chog‘ida Birodarlar tomonidan gumon qilingan suiqasd Nosirga qaratilgan edi. Bu rejim birodarlarga qarshi harakat qilib, 9 dekabr kuni Birodarlik yetakchilarini qatl qilishga olib keldi.
### Nosirning prezidentligi
Jamol Abdul Nosir 1954-yilning fevralida birinchi marta bosh vazir boʻldi. U 1954-yil noyabridan 1956-yilda Misr prezidenti boʻlgunga qadar Inqilobiy qoʻmondonlik kengashining raisi boʻlgan va 1970-yilda vafotigacha prezident boʻlib ishlagan.
## Iqtisodiyoti va jamiyati
### Yer islohotlari
Dastlabki inqilobchilar Britaniya istilosiga barham berishni xohlashdi, ammo Misr uchun yagona mafkura yoki rejaga ega emas edilar. Kelishilgan va tezkor chora koʻrilgan masalalardan biri yer islohoti boʻldi. Misr aholisining olti foizdan kamrogʻi Misrdagi yerning 65 foizdan koʻprogʻiga egalik qilgan boʻlsa, eng yuqori qismida va misrliklarning 0,5 foizdan kamrogʻi barcha unumdor yerlarning uchdan biridan koʻprogʻiga egalik qilgan. Oʻsha paytdagi qonun (koʻp qoidalar qatorida) 200 dan ortiq yerga (840 000 kv.m) egalik qilishni taqiqlagan;

Nosir prezidentligi davrida Misrda ekin maydonlari qariyb uchdan bir qismga koʻpaydi (xabarlarga koʻra, ming yillikdan koʻproq vaqt davomida misrliklar eʼtibordan chetda qolgan yutugʻi edi).
### Iqtisodi
Misr iqtisodiyoti qariyb oʻn yil davomida yiliga oʻrtacha 9 foizga oʻsdi. Misr yalpi ichki mahsulotidagi ishlab chiqarish ulushi 1940-yillar oxiridagi 14% dan 1970-yillarning boshlarida 35% gacha koʻtarildi.

“Misrda yer islohoti„ dasturi va davlat sektorini yaratishning kombinatsiyasi Misr yalpi ichki mahsulotining (YaIM) qariyb 75 foizini mamlakat boylari qoʻlidan davlatga yoki millionlab mayda mulkdorlarga oʻtkazishga olib keldi. Bunday keng koʻlamli ijtimoiy dasturga eng yaqin parallel oʻn toʻqqizinchi asr boshlarida Muhammad Ali Posho hukmronligining dastlabki kunlarida boʻlgan.
## Yana qarang
*Iyul inqilobi (Misr)
Zlatan haykali

**Zlatan haykali** (shvedcha: Zlatan-statyn) — shved futbolchisi Zlatan Ibragimovich tasvirlangan haykal boʻlib, 2017-yil oxirida Shvetsiya futbol assotsiatsiyasi talabiga binoan haykaltarosh Peter Linde tomonidan yaratilgan. Haykal boshidanoq Stokgolmdagi „Friends Arena“ga oʻrnatilishi rejalashtirilgan, lekin Ibragimovich oʻsgan Malmyodagi futbol stadionida ochilgan. Bir necha vandalizm holatlaridan soʻng, 2020-yil 5-yanvarda u oʻz plintidan olib tashlangan.

## Ochilish
2019-yil 8-oktabr kuni tushdan keyin Malmyodagi futbol stadionida minglab muxlislar va marosimda ishtirok etayotgan Ibragimovich ko‘z o‘ngida Zlatan haykali ochilish marosimi boʻlib oʻtgan. Haykal Ibragimovichning faoliyati qayerdan boshlanganini eslatib turadi.

## Haykal
Zlatan haykali uch metr balandlikda bo‘lib, Ibragimovichning qo‘llarini ochib turgani tasvirlangan. Uning koʻzlari diqqat markazida, koʻkragi yalang va kalta shim kiyib, dunyo boʻylab qatʼiy qadamlar bilan qadam tashlamoqda. Bronza haykalning ogʻirligi 500 kilogramm boʻlib, qizil granitdan sakkiz tonnalik poydevorga oʻrnatilgan. Malmyo shahri munitsipaliteti haykalning narxi 500 000 shved kronasini va yillik texnik xizmat koʻrsatish xarajati 15 000 kron boʻlgan xarajatlarni Malmyo shahri toʻlashini taʼkidlagan.

Haykalning oʻng tomonida va tagida granitdan yasalgan ost doskaga Ibrahimovich oʻynagan klublari va futboldagi koʻplab unvonlari yozilgan yozuvlar bor.

## Vandalizm
2019-yilning noyabr oyida haykalga oq bo‘yoq purkalganidan so‘ng buzib tashlangan. Shuningdek, u olovda yondirilgan va haykalga tahdid va nafratli xabarlar yozilgan. Vandalizm Ibragimovich Hammarbi IF futbol klubining bir qismi egasiga aylangani va u Hammarbini Skandinaviyadagi eng yaxshi futbol klubiga aylantirmoqchi ekanini aytganidan keyin amalga oshirilgan.

## Manbalar
Asila Vardak

**Asila Vardak** – afgʻon huquq faoli, ayollar faoli, sobiq diplomat va Islom hamkorlik tashkilotining Inson huquqlari boʻyicha mustaqil komissiyasiga aʼzo boʻlib saylangan birinchi afgʻon ayolidir. Vardak Afg‘oniston ayollari tarmog‘i asoschilaridan biri.  Birlashgan Millatlar Tashkilotidagi Afgʻoniston missiyasida vazir maslahatchisi boʻlib ishlagan.   U, shuningdek, Afg‘oniston Tashqi ishlar vazirligining inson huquqlari bo‘yicha boshlig‘i bo‘lib ishlagan.  

2019-yilning 7-iyul kuni Vardak Afg‘oniston Oliy Tinchlik Kengashi aʼzosi sifatida Dohada bo‘lib o‘tgan Afg‘oniston ichidagi dialog muzokaralarida ishtirok etdi.  Vardak 2019-yilda faolligi tufayli zo‘ravon tahdidlarga ham uchradi  .

2020 yilda Vardak ayollarning siyosiy ishtiroki va tengligiga bagʻishlangan Minaʼs List tashkilotining maslahat kengashi aʼzosi edi. 

Vardak 2022-2023 yillarda Garvard Radklif instituti aʼzosi va Robert G. Jeymsning siyosat va amaliyotga yoʻnaltirilgan stipendiyasi hisoblanadi.  2022-yil 28-iyul kuni Vardak AQSh Davlat kotibi Entoni J. Blinken, Rina Amiri, AQSh Tinchlik instituti prezidenti Liza Grande, Palvasha Hassan, Brukings instituti xodimi Nahid Sarabi bilan birgalikda “AQSh siyosatini shakllantirishga afg‘on ayollari va fuqarolik jamiyatini jalb qilish” tadbirida qatnashdi. AQSh-Afgʻoniston maslahat mexanizmining (USACM) ishga tushirilishini belgilovchi AQSh-Afgʻoniston maslahat mexanizmini ishga tushirish.  

## Manbalar
1812-yil Amerika Qoʻshma Shtatlaridа prezidentlik saylovi

1812-yilgi Amerika Qoʻshma Shtatlaridagi prezidentlik saylovlari–1812-yil 30-oktyabr juma kunidan 2-dekabr chorshanba kunigacha oʻtkazilgan yettinchi prezidentlik saylovi..

Angliya-Amerika urushi soyasida oʻtkazilgan ushbu saylovda amaldagi Demokratic-Rebuplican partiyasi nomzodi Prezident James Madison raqib partiyadan boʻlgan va prezidentlikka nomzodi koʻrsatilgan DeWitt Clinton ustidan gʻalaba qozonib, ikkinchi marta toʻrt yil muddatga qayta saylandi.

Bu AQShning urush paytidagi birinchi prezidentlik saylovi hisoblanadi.

James Madison oʻz partiyasi tomonidan ikkinchi muddatga yana nomzod qilib koʻrsatilgan.

Partiya ichida dissident boʻlgan Clinton raqib partiya Demokratik-Respublikachilarga qarshi va Federalists partiyasi bilan ittifoq tuzib, prezidentlikka nomzod boʻlishga erishdi.

Clinton saylovlarda Federalists partiyasining qoʻllab-quvvatlashiga erishgan boʻlsa-da, uning raqibi boʻlgan Madison 52,3 foiz ovoz bilan prezidentlikka qayta saylandi.

Clinton Federalists partiyasining tayanchi sifatida koʻriladigan Nyu-England shtatida gʻalabaga erishgan boʻlsa-da, Madison janubiy shtatlardagi muvaffaqiyati tufayli osonlik bilan gʻalaba qozonishga erishgan.

Ushbu saylov 1800-1824-yillar oraligʻida oʻtkazilgan saylovlarda eng bahsli saylovlar unvoniga ega boʻldi.

## Manbalar

## Havolalar

* 1812 yilgi prezidentlik saylovi: Resurs qoʻllanmasi 8- Dekabr 2021 -yil Kongress kutubxonasidan
* 
* Ovozlarni sanash boʻyicha 1812 yilgi saylov  11 -Mart 2020-yil
Manizha Vafeq

**Manizha Vafeq** afgʻon tadbirkori va ayollar huquqlari himoyachisi .

## Martaba
Iqtisodiyot fakultetiga ega bo'lgan u 2002-yildan beri ayollar huquqlarini kengaytirish va gender tengligi bo'yicha rivojlanish loyihalari bilan ishlaydi. U “ Afg‘onistonning gender va huquqiy asoslari” bo‘yicha o‘quv qo‘llanmasi va Boshlang‘ich korxonalar uchun o‘quv qo‘llanmasini hammualliflik qilgan. U Kobul va viloyatlarda 500 dan ortiq hukumat xodimlarini gender tenglashtirish bo'yicha o'qitgan. U 10 yil davomida Ayollarning iqtisodiy imkoniyatlarini kengaytirish institutining (IEEW) “Biznes orqali tinchlik”  ” dasturida ishlagan  va Kobul va viloyatlardan 250 dan ortiq ishbilarmon ayollarni oʻqitgan.

Wafeq 2008-yilda Kobuldagi konsalting firmasida to'rt ayol hamkordan biri sifatida ishlagan.  Keyinchalik, Vafeq va uning singlisi Saniya Vafeq 2012 yilda tayyor va buyurtma kiyimlarni sotadigan "Wonderland Women" nomli kiyim-kechak ishlab chiqarish kompaniyasini tashkil etishdi  . Uning ish jadvali band bo‘lsa-da, ayollarning imkoniyatlarini kengaytirish va gender tengligini ta’minlashga sodiqligi uni ikki yil davomida Afg‘oniston ayollari tarmog‘i (AWN)  ijroiya kengashi a’zosi bo‘lib ishlashga va Afg‘oniston taraqqiyoti uchun yetakchi tadbirkorlar asoschilaridan biri bo‘lishga undadi ( LEAD)  Afg'onistonda ayollarning iqtisodiy huquqlari va roli uchun himoya qilish.

## Manbalar
Tarmeva

**Tarmeva** soʻzining ikkala komponenti eroniy tillarga mansubdir. Biroq, eski tojik tilida ham hozirgi fors, afgʻon tillarida ham bu soʻz uchramaydi. Faqat hozirgi tojik tilida tarmeva tarzida qoʻllanadi. Alisher Navoiy asarlarida:
Kurtiki harorat oʻrtab oni,
Tarmeva aro kirib nihoni.
(Layli va Majnun ,777)
## Maʼnosi
Mazkur soʻz tarixan qoʻshma boʻlib, tar va meva soʻzlaridan tashkil topgan qoʻshma sifat, keyinchalik otlashgan. Fors-tojik tilida tar soʻzining 1)nam, hoʻl, suvli;2)toza, yangi, tarovatli, shirali, suvli;3)nozik, latif; 4)pokiza, sof, tiza kabi maʼnolari boʻlib, bu soʻzning yasalishida ikkinchi maʼnosi bilan ishtirok etgan.
## Etimoni
Tar soʻzining etimoni maʼlum emas. Bu soʻz balki toza-taza soʻzi bilan aloqadordir. Meva soʻzi shirin, mazali, yoqimli, samar, hosil demakdir. Demak, tarmeva soʻzi tojik tilida yasalgan boʻlib, eski oʻzbek tiliga oʻtib oʻzlashgan. Hozirgi oʻzbek tilida ham aktiv qoʻllanadi.
## Manbalar
Makao g'orlari

Mogao gʻorlari, shuningdek, Ming Budda gʻorlari yoki Minglab Buddalarning gʻorlari deb ham ataladi , Dunxuaning markazidan 25&nbsp;km (16 milya) janubi-sharqda joylashgan 500 ta ibodatxona tizimini tashkil qiladi, diniy va madaniy chorrahada joylashgan. Ipak yoʻli , Gansu provinsiyasi , Xitoy. Gʻorlar Dunhuang gʻorlari sifatida ham tanilgan boʻlishi mumkin; ammo, bu atama, shuningdek , Gʻarbiy Ming Budda gʻorlari , Sharqiy Ming Budda gʻorlari , Yulin gʻorlari va Dunxuang hududidagi va uning atrofidagi boshqa buddist gʻor joylarini oʻz ichiga olish uchun umumiy atama sifatida ishlatiladi. Beshta maʼbad gʻorlari . Gʻorlarda 1000 yillik davrni qamrab olgan buddist sanʼatining eng yaxshi namunalari mavjud . Birinchi gʻorlar milodiy 366-yilda buddistlarning meditatsiyasi va sajda qilish joylari sifatida qazilgan, keyinchalik gʻorlar ziyoratgoh va sajdagohga aylangan va bu yerda 14-asrgacha gʻorlar qurilishi davom etgan. Mogao gʻorlari Xitoy buddist grottolarining eng mashhuri boʻlib , Longmen grottolari va Yungang gʻorlari bilan bir qatorda Xitoyning uchta mashhur qadimiy buddist haykaltaroshlik joylaridan biri hisoblanadi.

= Manba =

* A large collections of images of murals and other artifacts from the Mogao Caves in Dunhuang
* International Dunhuang Project
Oldham (Janubiy Dakota)

**Oldham** () — AQShning Janubiy Dakota shtatida joylashgan shahardir. Aholisi 2010-yilgi aholini roʻyxatga olishda 133 kishini tashkil qiladi.

## Geografiyasi
Oldham shahri  (44,228219, −97,308979) koordinatalarda joylashgan.

Amerika Qoʻshma Shtatlari aholini roʻyxatga olish byurosiga koʻra, shaharning umumiy maydoni  tashkil qiladi.

## Demografiyasi
2010-yildagi aholini roʻyxatga olish holatiga koʻra, shaharda 133 kishi, 65 ta xonadon va 33 ta oila istiqomat qilgan. Shaharning irqiy tarkibi 100% oq tanli edi. Har qanday irqga mansub ispan yoki lotinlar aholining 2,3 foizini tashkil etadi.

Shaharda 65 ta xonadon mavjud boʻlib, ulardan 20 foizi 18 yoshgacha boʻlgan bolalari bor, 41,5 foizi er-xotin birga yashagan, 6,2 foizi eri boʻlmagan ayollar, 3,1 foizida xotini boʻlmagan erkaklar va 49,2% oilasizlar edi. Barcha uy xoʻjaliklarining 47,7 foizi jismoniy shaxslardan iborat boʻlib, 27,7 foizida 65 yosh va undan katta boʻlgan yolgʻiz yashaydiganlar bor.

Shahar aholisi oʻrtacha yoshi 46,8 yoshni tashkil etadi. Aholining 22,6 foizi 18 yoshgacha boʻlganlar; 9,8% 18 yoshdan 24 yoshgacha boʻlganlar; 14,4% 25 dan 44 gacha; 30,2% 45 dan 64 gacha; va 23,3% 65 yosh va undan kattadir. Shaharning gender tarkibi 48,9% erkaklar va 51,1% ayollarni tashkil qiladi.

Shahardagi uy xoʻjaliklarining oʻrtacha daromadi 21 458 dollarni, oilaning oʻrtacha daromadi esa 30 000 dollarni tashkil etdi. Erkaklar oʻrtacha daromadi 34 688 dollarni, ayollarniki esa 20 208 dollarni tashkil qilgan. Shaharning aholi jon boshiga daromadi 11 694 dollarni tashkil etdi. Oilalarning qariyb 12,5 foizi va aholining 20,3 foizi qashshoqlik chegarasidan past boʻlgan, shu jumladan, oʻn sakkiz yoshga toʻlmaganlarning 40,7 foizi va 65 yoshdan oshganlarning 6,6 foizi qashshoq hisoblanadi.

## Manbalar
Narges Abyar

## Hayoti
Narges Abyar 1972-yil fevral oyida Tehronda tugʻilgan. U badiiy adabiyot bo‘yicha fors va ingliz tillarida 29 ta kitob muallifi, Eron filologiyasi bo‘yicha magistr darajasiga ega, Eron kinosining muvaffaqiyatli ssenariy muallifi va rejissyori. Narges Abyar eronlik prodyuser Muhammad-Husayn Qosimiyga turmush qurgan. U, shuningdek, Erondagi eng muvaffaqiyatli ayol kinematograflardan biri bo‘lib, u 2012-2018-yillarda „Xandaq 143“, „Nafas“ va „To‘lin oyda“ kabi filmlari tufayli xalqaro festivallar va „Fajr“ kinofestivalining kino mukofotlari to‘plamiga ega. Abyar fors adabiyotida tahsil olgan; u bolalar, yoshlar va kattalar uchun bir qancha qisqa hikoyalar va badiiy adabiyotlar yozgan. U oʻzining rejissyorlik faoliyatini 2005-yilda „Koʻzgudagi obʼyektlar tuyulganidan ham yaqinroq“ filmi va koʻpchiligi Eron-Iroq urushiga bagʻishlangan bir qancha qisqa metrajli va hujjatli filmlar bilan boshlagan.

## Muvaffaqiyatlari
Muvaffaqiyatli eronlik yozuvchi va rejissyor Narges Abyarning kino ishi 2019-yil 10-14-dekabr kunlari Fransiyaning Karkason shahrida boʻlib oʻtgan ikkinchi fransuz siyosiy filmlari festivalida Badiiy filmlar tanlovida taqdim etildi va uchta asosiy mukofotga sazovor boʻldi. Narges Abyarning soʻzlariga ko‘ra, dunyoning boshqa joylarida bo‘lgani kabi Eronda ham ayollar boshqalarning ishonchini qozonish uchun erkaklardan ko‘ra ko‘proq mehnat qilishlari kerak. Eron kinosida bu holat ayollarga nisbatan ham mavjud. Abyarning oʻzi Eron kinosidagi yetuk ayolning belgisi boʻlib, u ayol rejissyor sifatida oʻz obroʻ-eʼtibori bilan „Fajr“ kinofestivalini boshqaradi va uning filmi „Fajr“ kinofestivalining eng yaxshi mukofotini qoʻlga kiritadi. U, shuningdek, Erondagi eng muvaffaqiyatli ayol kinematograflardan biri bo‘lib, u 2012-2018-yillarda „Xandaq 143“, „Nafas“ va „To‘lin oyda“ kabi filmlari tufayli xalqaro festivallar va „Fajr“ kinofestivalining kino mukofotlari to‘plamiga ega.

## Kitoblari
-Daraxt yelkasidagi tog‘ (Kooh rooye shaneh-haye Derakht); (Eng yaxshi gʻolib „Muqaddas mudofaa“, roman 2004)

-Badanida toʻymas qurtlar boʻlgan bola (Pesar-e Kerm be Doosh Khandagh-e balaa); Isfahon adabiy mukofoti va tanlangan eng yaxshi kitoblar festivali

-"Uchinchi koʻz" romani 2006 yilning eng yaxshi muqaddas himoyasi nominatsiyasida

-Yupqa bahor afsonasi; Salambakeha Nobel mukofoti laureati va adabiy yozuvchilar laureati

-Na kunduzi, na kechasi bor edi (na shab bood na rooz); Lady Cultural Adabiyot mukofoti

-Osmondagi baliqlar haqida sheʼrlar; Eng yaxshi kitob festivalida tanlandi

-Ikki beshlik tarixi; Eng yaxshi kitob festivallari reytingida tanlangan

-Farovonlarning tinimsiz borligi

## Manba

# https://parstoday.com/ru
# https://ru.wikibrief.org/