open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ali ibn al-Fadl al-Jayshaniy

**ʿAli ibn al-Faḍl al-Jayshoniy** () Yamanlik katta ismoiliy missioner boʻlgan. Ibn Havshab bilan hamkorlikda u oʻz mamlakatida ismoiliy aqidasini oʻrnatgan. 890–900-yillarda yashirin ismoiliy imomi Abdulloh al-Mahdiy Billoh nomi bilan mamlakatning katta hududini zabt etgan. 909-yilda Ifriqiyada Fotimiylar xalifaligi oʻrnatilgach va al-Mahdiy Billoh xalifa deb eʼlon qilingach, Ibn al-Fadl al-Mahdiyni yolgʻonchilikda ayblaydi va buning oʻrniga oʻzini kutilgan Masih () deb eʼlon qiladi. Uning sherigi Ibn Havshab unga ergashishdan bosh tortadi, shuning uchun Ibn al-Fadl unga bosim oʻtkazib, u bilan harakat qilishga majburlaydi. Ibn al-Fadlning hukmronligi 915-yil oktabrda vafotidan keyin oʻz nihoyasiga yetadi. 917-yil yanvarda uning qoʻrgʻoni Muzayxira yufiriylar tomonidan bosib olinadi, bolalari asirga olinib, ikki oʻgʻli qatl qilinadi.

Ali ibn al-Fadl janubiy Yamandagi Jayshon shahri yaqinida joylashgan Suhayb qishlogʻida (bugungi kunda vayronalargina qolgan, zamonaviy  yaqinida) tugʻilgan. U Sabaiy qabilasining aʼzosi boʻlib, shia tariqatiga amal qilgan. Al-Fadl oʻz qabilasining boshqa aʼzolari bilan 880-yilda Makkaga haj safariga boradi, soʻngra shialarning Iroqdagi Karbalo ziyoratgohini ziyorat qilish uchun shimolga yoʻl oladi. Aynan oʻsha yerda, Husaynning qabri yaqinida ashaddiy ismoiliy missioneri tomonidan sadoqati uchun eʼtirof etilgan va bu uning ismoiliylik yoʻliga kirishiga sabab boʻlgan.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* 
* 
* 
* 

## Havolalar
* 
* 
* 
* 
*
Narimon Jalolov

**Narimon Jalolov** (, 1931-yil 23-sentyabr — 2020-yil 20-sentyabr, Toshkent shahri) — oʻzbekistonlik futbolchi, murabbiy va futbol funksioneri.

## Manbalar

## Havolalar
Jaʼfar ibn Mansur al-Yaman

**Jaʼfar ibn Mansur al-Yaman** () X asrda yashagan ismoiliy missioneri va ilohiyot yozuvchisi. Yamanda tugʻilib oʻsgan, otasi Ibn Havshab IX asr oxirida Ismoiliy taʼlimotiga asos solgan. U oʻz yurtidan Ifriqiyadagi Fotimiy xalifalari saroyiga qochib ketgan va u yerda oʻlimiga qadar xalifalarga xizmat qilgan. U Fotimiylarning Abu Yazid qoʻzgʻoloni ustidan qozongan gʻalabasini madh etuvchi sheʼrlar yozgan, otasining tarjimai holi, bir qancha muhim diniy risolalar muallifi.

## Hayoti
Jaʼfar Yamanda ismoiliylik taʼlimotini asos solgan kufonlik missioner Ibn Havshabning oʻgʻli edi. Ibn Havshab 914-yilda vafot etgunga qadar, sherigi Ali ibn al-Fadl al-Jayshoniy bilan birga mamlakatning katta qismlarini zabt etib, *Mansur al-Yaman* („Yaman fathchisi“) sharafli *kunyaga* sazovor boʻlgan. 911-yilda Ibn al-Fadl ismoiliylar harakatining yetakchisi fotimiylar xalifasi Abdulloh al-Mahdiyga bay’at qilishni istamay va oʻzini  eʼlon qiladi. Ibn Havshab uning isyoniga qoʻshilishdan bosh tortadi. Lekin Ibn al-Fadl Jabal Masvar qal’asini qamal qilish orqali, oʻzining sobiq sherigini avvalgidek u bilan yelkadosh boʻlishga majburlaydi. Sakkiz oylik qamaldan soʻng, 912-yil aprelida Ibn Havshab oʻgʻli Jaʼfarni garovga topshiradi. Jaʼfar bir yildan soʻng oltin marjon evaziga garovdan ozod etiladi.

Ibn Havshab vafotidan keyin oʻgʻillari oʻzaro janjallashadilar. Ukasi Abul-Hasan bilan kelisha olmay qolgan Jaʼfar oxir-oqibat Yamanni tark etib, Ifriqiyadagi Fotimiylar saroyiga yoʻl oladi. U ikkinchi Fotimiy xalifasi al-Qoim bi-Amr Alloh () va Abu Yazidning buyuk qoʻzgʻoloniga guvoh boʻlgan. U Fotimiylarning yakuniy gʻalabalari va 945–948-yillardagi qoʻzgʻolonning bosqichma-bosqich bostirilishi bayramiga bagʻishlangan sheʼrlar yozadi va uchinchi xalifa al-Mansur () tomonidan qurilgan Fotimiylarning yangi poytaxti Mansuriyda yer-mulkka ega boʻladi. Xalifa al-Muizz () davrida uyini garovga qoʻyib, qarzlari qoplashga urinadi. Lekin qarz miqdorining koʻpligi bois uyidan deyarli mahrum boʻlishiga oz qoladi, xalifaning aralashuvi bilan qutqarib qolinadi. U al-Muizz hukmronligining dastlabki davrida nomaʼlum bir yilda vafot etgan.

## Yozuvchilik faoliyati
U otasi Ibn Havshab tomonidan yozilgan avtobiografiyani takomillashtirib, uning kvazi-agiografik tarjimai holini yozadi. Hozirda mazkur asar yoʻqolgan.

## Manbalar

## Adabiyotlar

* 
* 
* 
* 
* 
* Ismail K. Poonawala, *Biobibliography of Ismāʿīlī Literature*, Malibu, 1977
Mixail Mishustin

**Mixail Mishustin** – Rossiya Federatsiyasining hozirgi Bosh vaziri (2020-yildan boshlab). U 1966-yil 3 martda Moskva shahrida tugʻilgan.

## Faoliyati
Mishustin 1989-yilda Moskva davlat texnika universitetini (MVTU) iqtisodiyot fakultetini tamomlagan. Universitetni tugatgach, u iqtisodiy sohada ishlashni boshladi. U dastlab Rossiya va xalqaro kompaniyalarda iqtisodiy tahlilchi va menejer sifatida faoliyat yuritgan.

### Kasbiy faoliyati
Mishustin iqtisodiyot va moliya sohasida katta tajribaga ega boʻlgan mutaxassisdir. 1990-yillarda u davlat sektorida, ayniqsa soliq tizimida ishlagan va Rossiyaning soliq tizimini raqamlashtirishda katta rol oʻynagan. 2010-yilda u Rossiya Federatsiyasi Soliq xizmati rahbari etib tayinlandi, bu lavozimda u soliq tizimining raqamli tizimini rivojlantirish, soliq toʻlovchilarning hisoblarini elektron tarzda yuritishni joriy etish, shuningdek, soliq yigʻish tizimini yaxshilash boʻyicha katta ishlar amalga oshirdi.

### Bosh vazirlikka tayinlanishi
2020-yilning yanvarida Mixail Mishustin Rossiya Bosh vaziri lavozimiga tayinlandi. Ushbu lavozimga tayinlanishdan oldin, u Rossiyaning soliq tizimida amalga oshirgan islohotlar bilan eʼtirof qilingan va u Putin tomonidan hukumatni boshqarish uchun yaxshi nomzod sifatida koʻrilgan. Mishustinning bosh vazirlikka kelishi Rossiyaning iqtisodiy siyosatini modernizatsiya qilish va raqamlashtirishga boʻlgan yondashuvni davom ettirishga qaratilgan edi.

### Shaxsiy hayoti:
Mishustin oilali va uch farzandi bor. U shaxsiy hayotini jamoatchilikdan uzoq tutishga intiladi.

### Faoliyati:
Bosh vazir sifatida, Mishustin Rossiyaning iqtisodiy rivojlanishini ragʻbatlantirish, soliq tizimini yanada raqamlashtirish va korrupsiyani kamaytirish kabi maqsadlarni qoʻygan. U pandemiya davrida iqtisodiyotga taʼsir qiluvchi choralarni amalga oshirdi va Rossiya hukumati tomonidan aholini qoʻllab-quvvatlashga qaratilgan turli dasturlarni ishlab chiqdi.

Mishustin Rossiya siyosatining markazida turib, iqtisodiy oʻsish va modernizatsiya sohalarida yangiliklarni amalga oshirishga intilmoqda. Mixail Mishustin – Rossiya Federatsiyasining 2020-yil 16-yanvaridan boshlab Bosh vaziri lavozimida faoliyat yuritayotgan siyosatshunos va davlat arbobi. U 1966-yil 3-martda Moskva shahrida tugʻilgan. Mishustin Rossiya hukumati tizimida koʻplab lavozimlarda ishlagan va iqtisodiyotning raqamli transformatsiyasi sohasida katta tajribaga ega.
## Manbalar
Oleg Sirokvashko

**Oleg Mixaylavich Sirokvashko** (; 1961-yil 3-avgust, Minsk, BSSR, SSSR — 2016-yil 16-iyul, Brest, Belarusiya) — darvozabon va futbol murabbiyi sifatida faoliyat olib borgan sovet-belarus futbolchi.

## Faoliyati

### Futbolchilik faoliyati

Minskning „Torpedo“ va „Burevestnik“ jamoalarida futbol oʻynay boshlagan. 1981—1986-yillarda Brestning „Dinamo“ jamoasida oʻynagan. 1987-yilda respublikaning asosiy jamoasi — „Dinamo“ (Minsk) ga taklif qilingan, lekin asosiy jamoaga kira olmagan va keyingi yili Brestga qaytib kelgan. 1988-yil 7-mayda SSSR terma jamoasiga qarshi oʻrtoqlik oʻyinida Brest jamoasi darvozasini himoya qilgan, unda ikkinchi liga vakillari sensatsion tarzda 1:0 gʻalaba qozonishgan. Brest jamoasi uchun 150 dan ortiq oʻyin oʻtkazgan.

SSSR parchalanganidan soʻng darvozabon bir qancha klublarini oʻzgartirgan, jumladan, Oʻzbekiston va Belarus oliy ligalarida hamda Polsha chempionatining quyi divizionlaridan birida oʻynagan. 1997-yilda 36 yoshida futbolchilik faoliyatini yakunlagan.

### Murabbiylik faoliyati
Murabbiylik faoliyatini 1999-yilda „Prujani“ klubini boshqara boshlagan. Keyinchalik, koʻp yillar davomida „Dinamo Brest“ da darvozabonlar murabbiyi boʻlib ishlagan va 2003-yilgi mavsum oxirida jamoa rahbari, klub prezidenti va bosh murabbiyi ketganidan keyin oʻn bir oʻyin davomida klub bosh murabbiyi sifatida ishlagan. Belorussiyaning boshqa klublari bilan ham ishlagan, mamlakat yoshlar va olimpiya terma jamoasi murabbiylar shtabi azosi bo‘lgan.

Brestda soʻnggi kunlarigacha darvozabonlar bilan ishlagan. Uzoq davom etgan kasallikdan soʻng vafot etgan.

## Manbalar

## Havolalar

* teams.by
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Davlat xavfsizlik xizmati

**Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Davlat xavfsizlik xizmati** qisqacha **OʻzRPDXX** () – Oʻzbekiston Prezidentining hayoti, sogʻligʻi, shaʼni va qadr-qimmatini himoya qilishni taʼminlovchi tuzilma. Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlari tarkibiga kiradi.

## Tarixi
Sovet Ittifoqi davrida KGB qoshidagi tuzilma boʻlgan. 1991-yildan 2018-yil yanvar oyigacha Oʻzbekiston Respublikasi Milliy xavfsizlik xizmati qoshida boʻlgan. Uning rahbari ayni vaqtda Milliy xavfsizlik xizmati raisining oʻrinbosari boʻlgan. 2018-yil mart oyida alohida tuzilma sifatida tashkil topgan. 2021-yilda qonuni kuchga kirgan.

## Rahbarlari
* 1990—1992 – Saʼdullo Muhammadqulov
* 2005—2013 – Ahad Nosirov
* 2013—2016 – Muidjon Tohiriy
* 2016—2018 – Abdurahim Moʻminov
* 2018—2020 – Bahodir Toshmatov
* 2020-yildan – Alisher Usmonov
## Manbalar
Kulgi

**Kulgi** — xursandlik, vaqtichogʻlik va zavqlanishni ifodalovchi, boʻlinib-boʻlinib chiqadigan tovushlar, ovozlar.

## Yana qarang

* Tabassum

## Manbalar


## Havolalar
Ko'kturkcha

**Ko'kturk tili** yoki **Oʻrxun tili** — qadimiy turk tilining eng eski varianti, va adabiyotga ega bo'lgan eng qadimiy turkiy til. Qadimiy uyg'ur tilidan oldin qo'llangan bo'lib, Oʻrxun va Yensei yozuvlarida ushbu til saqlangan. Til yozuvlarining aksariyati Oʻrxun va Yensei daryolarida joylashgan toshlarda saqlangan, va shu sababli Oʻrxun turkiy tili deb ham ataladi. Ushbu yozuvlarda qabrtoshlar, va davlat voqealarini tavsiflaydigan kundalik toshlar mavjud. Yensei daryosida joylashgan toshlardagi til qadimgi turkiy tilning Yensei qirg'iz lahjasi deb ataladi.
Erjan Tokatayev

**Erjan Nurlanovich Tokotayev** (; ; 2000-yil 17-iyulda tugʻilgan) – qirgʻizistonlik professional futbolchi, Oʻzbekistonning „Andijon“ klubi va Qirgʻiziston milliy futbol jamoasida darvozabon ampulasida oʻynaydi.

## Klub faoliyati
Erjan futbolchilik faoliyatini 2020-yilda Bishkekning „Dordoy“ klubi tarkibida boshlagan.

2021-yilgi mavsumda Qirgʻizistonning „Alga“ klubi bilan shartnoma imzolagan va mavsum davomida 15 ta oʻyinda ishtirok etgan.

2022-yil boshida Alga jamoasini tark etgan va Qozogʻistonning „Turan“ klubi bilan shartnoma imzolagan. 2022-yil 5-mart kuni Qozogʻiston Premyer-ligasida „Taraz“ klubiga qarshi oʻyinda debyut oʻyinini oʻtkazgan. 2023-yilning dastlabki transfer oynasi davrida Kaspiy klubi bilan shartnoma imzolagan. Kaspiy jamoasi davridagi faoliyati muvaffaqiyatsiz boʻldi va yarim yildan soʻng jamoani tark etgan.

2023-yilning 10-iyulida Turkiya chempionatining birinchi ligasida ishtirok etagan „Sanliurfaspor“ klubi bilan shartnoma imzolagan. Tokatayev 2023-yilning 27-oktyabr kuni „Giresunspor“ jamoasiga qarshi oʻyinda (0:0) Turkiya birinchi ligasida „Shanliurfaspor“ safida debyut qilgan.

## Faoliyat statistikasi
### International

*2022-yil 24-sentabr oʻtkazilgan oʻyindagi aniq statistika*.

## Yutuqlar
**Dordoy**

* Qirgʻiziston chempioni: 2019-yil
* Qirgʻiziston Superkubogi gʻolibi: 2019-yil

## Manbalar

## Havolalar
* 
*
Laura Allende

**Laura Allende Gossens** (, 1911-yil 3-sentyabr, Valparaiso, Chili – 1981-yil 23-may, Gavana, Kuba) – chillik siyosiy arbob. U 1964—1973-yillarda Chili Respublikasi Deputatlar palatasining aʼzosi boʻlgan. Laura Salvador Allendening opasi va Paskal Allendening onasi.
## Biografiyasi
Laura nufuzli chililik huquqshunos Salvador Alende Kastro va Laura Gossens Uribening oilasidagi oltinchi, shu bikan birga bu oilaning kenja farzand edi. Vinya-del-Mardagi Valparaiso-Viña del Mar kollejini tugatgach, Valparaisodagi Chili universiteti filialining huquqshunoslik fakultetiga oʻqishga kirgan. Siyosiy faoliyatini boshlashdan oldin Mis ishlari departamentida (keyinchalik Mis korporatsiyasiga aylangan) 10 yil ishlagan.

Akasi Salvador singari, Laura ham sotsialistik qarashlarni qoʻllab-quvvatlar va Chili Sotsialistik partiyasining yoshlar qanotiga aʼzo boʻlgan, keyinchalik esa uning Markaziy qoʻmitasi aʼzoligiga koʻtarilgan. Chili Sotsialistik partiyasi, keyinchalik uning Markaziy qoʻmitasi aʼzosi boʻlgan.
U uch marta (1965, 1969 va 1973-yillarda) Deputatlar palatasi aʼzosi etib saylangan boʻlib, ish joyida ayollar harakati va shahar qurilishi masalalari bilan shugʻullangan.
1973-yilgi harbiy toʻntarishdan soʻng, boshqa soʻl siyosatchilar qatori hibsga olinib, qizi Marianna bilan birga konslagerga joʻnatilgan va u yerda ikki yillik qamoq jazosini oʻtagan. 1976-yilda Meksikaga koʻchib oʻtgan, soʻngra Mekiskadan Kubaga yoʻl olgan.
Qamoqdan keyin sogʻligʻi sezilarli darajada yomonlashgan, tekshiruvlar uning saraton kasalligiga chalinganligini koʻrsatgan. Bu kasallik uning Chiliga qaytish haqidagi iltimosi harbiy xunta tomonidan rad etilgandan soʻng yanada kuchaygan. 1981-yil 23-mayda Fidel Kastro nomiga xayrlashuv maktubi qoldirib (unda oʻz harakatini na vataniga qaytishi, na davolanish uchun AQShga borishi mumkin emasligi bilan izohlagan), Gavanadagi „Rivyera“ mehmonxonasida oʻz joniga qasd qilgan.

Chilida demokratiya tiklanganidan soʻng, uning jasadi vataniga qaytarilgan va 1988-yil 28-avgustda Santyago umumiy qabristonidagi Alende oilasi xotirasiga bagʻishlangan yodgorlikka dafn etilgan.
Laura Gaston Paskal bilan turmush qurgan boʻlib, nikohdan toʻrt farzand koʻrgan (oʻgʻillari Pedro va Paskal, keyinchalik MIR tashkilotining asoschisi va yetakchilaridan biriga aylangan, qizlari Deniz va Marianna Sotsialistik partiyada deputat boʻlgan).
## Manbalar
Charlotte Dawson

**Charlotte Dawson** (; 1966-yil 8-aprel, Oklend, Yangi Zelandiya – 2014-yil 22-fevral, Avstraliya) Yangi Zelandiya va Avstraliyalik jurnalist, teledastur boshlovchisi hamda fotomodel.

## Faoliyati
U „Australiaʼs Next Top Model“ realiti-shousi boshlovchisi sifatida tanilgan. 2011-yilda Avstraliyada boʻlgan marosimi toʻgʻridan-toʻgʻri efirini olib borgan.

## Shahsiy hayoti
1999—2001-yillarda Charlotte suzish boʻyicha Olimpiya oʻyinlari gʻolibi Skott Miller (1975-yilda tugʻilgan) bilan oila qurgan. 1999-yilda Dawson Millerni Olimpiadaga tayyorgarlik jarayonidan chalgʻimaslik uchun kutayotgan farzandini abort qildirgan. Keyinchalik Miller bilan ajralishi va homilasini abort qildirganidan afsuslanishi Dawsonni uzoq yillik tushkunlikka olib kelgan, bu hol fojiali tarzda yakunlangan.

2012-yil avgust oyida Charlotte Twitter ijtimoiy tarmogʻidagi „trollar“ bilan boʻlgan shov-shuvli toʻqnashuvdan soʻng oʻz joniga qasd qilishga urinib, Sidneydagi Avliyo Vinsent shifoxonasiga yotqizilgan. Keyinchalik Dawson ijtimoiy tarmoqning „trollari“ni fosh qilish maqsadida „Seven“ telekanali orqali „Seven News“ koʻrsatuvida ishtirok etgan. Ushbu koʻrsatuv efirga uzatilgandan soʻng Charlotte ommaviy axborot vositalarida qattiq tanqidga uchragan, biroq boshqalar uning tarjimai holini yozishni va jasoratini maqtashni boshlaganlar.

2014-yil 30-yanvarda Charlotte oʻz vatandoshi, yangi zelandiyalik qoʻshiqchi Lordeni Yangi Zelandiyani tark etishga undab, radio boshlovchisi Mayk Xoskingga shunday degan: „Agar siz juda oʻrtamiyona boʻlmasangiz, u yerdan chiqib ketishingiz kerak. Agar muvaffaqiyatni saqlab qolmoqchi boʻlsangiz, shunday qilishingiz shart, aks holda bu sizning ruhingizni ezib tashlaydi“.

2014-yil 22-fevralda Charlotte ikkinchi marta oʻz joniga qasd qilgan – 47 yoshli Dawson Vulumuludagi uyida oʻzini osib oʻldirgan.

## Manbalar
Inge Vermeulen

**Inge Joanna Francisca Vermeulen** (1985-yil 6-yanvar, San-Paulu, Braziliya – 2015-yil 10-yanvar, Utrext, Niderlandiya) – gollandiyalik chim xokkeychisi, chim ustida xokkey boʻyicha Yevropa chempioni (2009). U 1985-yil 6-yanvarda Braziliyaning San-Paulu shtatidagi Americana shahrida tugʻilgan va 2015-yil 10-yanvarda Niderlandiyaning Utrext shahrida vafot etgan.

## Sportchilik faoliyati
Inge tugʻilganidan boshlab gollandiyalik oila tomonidan farzandlikka olingan va bolaligini Utrextda oʻtkazgan. Xokkeychilik faoliyatini Gaagadagi HBS Craeyenhout klubida boshlagan, 2007-yilda „Blumendal“ XKga, keyinchalik esa Stichtsche Cricket en Hockey Club (SCHC)ga oʻtgan
. Yangi klub tarkibidagi birinchi mavsumidayoq liganing eng yaxshi darvozaboni deb tan olingan. 2013—2014-yilgi mavsumda Niderlandiya chempionatining kumush medali sohibi boʻlgan.

2008-yilda Germaniya terma jamoasiga qarshi oʻyinda (2:1) milliy jamoa tarkibida xalqaro maydonda debyut qilgan. Almeriyadagi qishki Yevropa chempionatida (2008) bronza medalini qoʻlga kiritgan, Sidneyda oʻtkazilgan ayollar oʻrtasidagi chim xokkeyi boʻyicha Chempionlar kubogida (2009) esa Germaniya ustidan 5:2 hisobida gʻalaba qozonib, bronza medaliga sazovor boʻlgan. Oʻsha yili Niderlandiya terma jamoasi tarkibida Gollandiyaning Amstelven shahrida Yevropa chempioni unvonini qoʻlga kiritgan va turnirning eng yaxshi darvozaboni deb topilgan.

2010-yilda oxirgi marta Niderlandiya terma jamoasi safida oʻynagan va 2012-yildan boshlab Braziliya terma jamoasi sharafini himoya qila boshlagan. Jumladan 2016-yilgi yozgi Olimpiya oʻyinlarida ham Braziliya jamoasi tarkibida maydonga tushgan. Janubiy Amerika chempionatida (2013) braziliyaliklar toʻrtinchi oʻrinni egallaganlar, Vermolen esa turnirning eng yaxshi darvozaboni deb tan olingan.

30 yoshga toʻlganidan toʻrt kun oʻtgach, u Utrextdagi uyida oʻz joniga qasd qilgan holda topilgan, buning aniq sabablari nomaʼlumligicha qolmoqda.

## Manbalar
Jacob Abbott

**Jacob Abbott** (talaffuzi: Jeykob Abbott, 1803-yil 14-noyabr, Mein shtatining Hellwuell shahri – 1879-yil 31-oktyabr Farmington, Mein) – Shimoliy Amerikalik yozuvchi va ruhoniy.

## Biografiyasi

Abbot 1820-yilda Bowdoin kollejini bitirgan.

Abbot 1821, 1822 va 1824-yillarda Andover ilohiyot seminariyasida taʼlim olgan. 1824—1825-yillarda esa u repetitor sifatida faoliyat yuritgan.

## Faoliyati

U 1825-yildan 1829-yilgacha Amxerst kollejida matematika va tabiiy falsafa professori lavozimida faoliyat yuritgan. 1826-yilda Hampshir Uyushmasidan vaʼz oʻqish huquqini qoʻlga kiritgan. 1829-yilda Bostonda Yosh xonimlar uchun Maunt-Vernon maktabini tashkil etib, 1829-1833-yillarda uning rahbari sifatida ishlagan. 1834—1835-yillarda Massachusets shtatining Roksberidagi oʻzi asos solgan Eliot jamoat cherkovining ruhoniysi boʻlgan. Aka-ukalari bilan hamkorlikda Abbot institutini tashkil etib, 1843—1851-yillarda uning direktori vazifasini bajargan, shuningdek, 1845—1848-yillarda Nyu-Yorkdagi oʻgʻil bolalar uchun Maunt-Vernon maktabiga rahbarlik qilgan.

U sermahsul yozuvchi boʻlib, yoshlar uchun asarlar, qisqa hikoyalar, tarjimai hollar, keng kitobxonlar ommasi uchun diniy kitoblar va bir qancha ilmiy-ommabop asarlar muallifi boʻlgan. U 180 ta kitob yozgan va yana 31 ta kitobning hammuallifi yoki muharriri boʻlgan. 1839-yildan keyin hayotining bir qismini oʻtkazgan Main shtatining Farmington shahrida vafot etgan. Oʻsha yerda uning akasi Samuel Fillips Abbot Abbot maktabini taʼsis etgan.

Uning asarlari orasida „Rollo v igre“, „Rollo v Yevrope“ va boshqa shu kabi Rollo haqidagi kitoblar turkumi eng mashhur sanaladi. Bu kitoblarda asosiy qahramon oddiy bola va uning doʻstlari. Rollo haqidagi kitoblarining davomida u „Jorj amaki“ haqida yozib, undan yosh kitobxonlarga axloq, geografiya, tarix va fan boʻyicha taʼlim berish uchun foydalangan. Shuningdek, u 22 jildlik biografik hikoyalar va „Istoriya Frankonii“ deb nomlangan 10 jildlik toʻplamni ham yozgan.

Uning aka-ukalari Jon Stivens Kebot Abbot va Gorem Dummer Abbot ham yozuvchi edilar.

Edvard Abbotning Nyu-Yorkda 1882-yilda chop etilgan kitobida Jacob Abbotning asarlari bibliografiyasi keltirilgan.

Boshqa eʼtiborga molik asarlari: Lucy Books, Jonas Books, Harper’s Story Books, Marco Paul, Gay Family, va Juno Books

## Shahsiy hayoti
1828-yil 18-mayda Abbot Harriet Vaughan bilan oila quradi. Abbotning toʻrtta oʻgʻli bor edi. Uning oʻgʻillari - va Austin Abbott (ikkalasi ham taniqli huquqshunoslar), shuningdek, Lyman Abbott ruhoniy, Edward Abbott esa mashhur yozuvchi boʻlgan.

## Manbalaar
Temur Qodirov

**Temur Rafkat oʻgʻli Qodirov** (; 1988-yil 28-yanvarda tugʻilgan) – 2023-yil 29-avgustdan „Tatariston doʻstlik uyi“ direktori.

## Tarjima holi
1988-yil 28-yanvar kuni Oʻzbekiston SSRda, Margʻilon shahrida tugʻilgan. Temur 2011-yilda Qozon davlat tibbiyot universitetini stomatolog, 2013-yilda Qozon davlat tibbiyot akademiyasida rezidenturani ortopedik stomatologiya mutaxassisligini, 2017-yilda Qozon universitetining Xalqaro munosabatlar, tarix va sharqshunoslik yoʻnalishida magisturaturani tamomlagan. Universitetda oʻqishi bilan bir qatorda 2010-yilda „Oʻzbekiston yoshlari Tatariston Respublikasida“ tashkilotiga raislik qilgan.

## Karyerasi
2013―2014-yillarda ― MNICT „Tretiy Glaz+“ MChJ tibbiy vakili;

2014-yildan 2016-yilgacha ― „Doktor Tsito“ MChJ tijorat direktori;

2016―2023-yillarda „Tatariston xalqlari doʻstligi uyi“ tashkilotining bolalar va yoshlar bilan ishlash boʻlimi boshligʻi;

2023-yil 29-avgustdan ― „Tatariston xalqlari doʻstligi uyi“ tashkilotining direktori.

## Ijtimoiy faoliyati
* 2014―2023 ― Tatariston xalqlari yoshlar assambleyasi raisi. 2013-yil mart oyida tashkil etilgan Tatariston xalqlari yoshlar assambleyasining asoschisi va rahbari. U oʻz xalqi madaniyatini qadrlaydigan, oʻzgalarning urf-odatlarini hurmat qiladigan faol, tashabbuskor yoshlarni Yoshlar assambleyasi tarkibida birlashtira olgan.
* 2015―2019 yillarda ― TR Davlat kengashi huzuridagi Yoshlar jamoat palatasi Taʼlim, madaniyat va vatanparvarlik tarbiyasi komissiyasi raisi;
* 2016―2019-yillarda ― Tatariston Respublikasi Jamoatchilik palatasining etnik va dinlararo munosabatlar qoʻmitasi raisining oʻrinbosari;
* 2020-yil yanvar oyidan ― Tatariston Jamoat palatasi raisining oʻrinbosari.

## Mukofot va unvonlar
* *Yoshlar siyosati sohasidagi yutuqlari uchun* Tatariston Respublikasi Yoshlar ishlari va sport vazirligining tashakkurnomasi, diplomi, faxriy diplomi, kumush medali;
* Davlat milliy siyosati sohasida loyihalarni amalga oshiruvchi nodavlat notijorat tashkilotlari va jamoat birlashmalari rahbarlarining Butunrossiya tanlovining ikkinchi darajali diplomi;
* Xalqaro aloqalar boʻyicha federal agentlikdan minnatdorchilik maktubi;
* RF Prezidenti V. V. Putin tomonidan imzolangan minnatdorchilik maktubi – *Rossiya Federatsiyasi Prezidenti saylovidagi faol ishtiroki uchun*;
* Yoshlar ishlari boʻyicha federal agentlikning minnatdorchilik maktubi – *Rossiya davlat yoshlar siyosatining ustuvor yoʻnalishlarini amalga oshirishga qoʻshgan shaxsiy hissasi uchun*;
* Rossiya Federatsiyasida millatlararo tinchlik va totuvlikni mustahkamlashga qoʻshgan hissasi uchun Davlat Dumasining etnik ishlar boʻyicha qoʻmitasining tashakkur maktubi.

## Shaxsiy hayot
Uylangan, bir oʻgʻil, bir qizi bor.

## Manbalar

## Havolalar
* Kadirov Timur Rafkatovich. addnt.ru
* Kadirov Timur Rafkatovich.  Obщestvennaya palata Respubliki Tatarstan
* Kadirov Timur Rafkatovich. GlobalKAZAN.ru
Talgat Abdullin

**Talgat Abdullin** (; 1951-yil 22-avgustda tugʻilgan) – davlat arbobi, Tataristonda xizmat koʻrsatgan iqtisodchi.

## Faoliyati
Talgat Oʻzbekistonning Fargʻona viloyatida Midxat Galim (1903-yilda tugʻilgan) va Mugʻazzama Zakiy (1920-yil tugʻilgan) oilasida tugʻilgan. Talgatning oilasi keyinchalik Boshqirdistonga koʻchib kelishgan. 1974-yilda Qozon davlat moliya-iqtisod institutini tamomlagan.

Brejnev shahar kengashi Ijroiya qoʻmitasi raisining oʻrinbosari, birinchi oʻrinbosari (1984—1990), Alabuga avtomobil zavodi bosh direktorining oʻrinbosari (1990—1993), Ak Bars banki boshqaruvi raisi (1993-1997), Ak-Bars nomidagi xokkey jamoasi prezidenti (1996—1997), TR Davlat uy-joy fondi boshligʻi (1997—2018). TR Davlat kengashi deputati (1-5 chaqiriqlar).

## Manbalar

## Havolalar
* Otkroveniya Talgata Abdullina
Abu Said al-Jannabiy

**Abu Said Hasan ibn Bahrom al-Jannabiy** ((); 845/855–913/914) shia va Bahrayndagi Qarmatiylar davlatining (zamonaviy Saudiya Arabistonining sharqiy qismlari hamda Fors koʻrfazini oʻz ichiga olgan hudud) asoschisi. 899-yilga kelib uning izdoshlari mintaqaning katta qismini nazorat qilishgan va 900-yilda Abbosiylar qoʻshini ustidan katta gʻalaba qozongan. U 903-yilda mahalliy poytaxt Hajarni ham bosib olgan va oʻz hukmronligini janub va sharqda Ummonga qadar kengaytirgan. U 913-yilda oʻldirilgan va oʻrniga toʻngʻich oʻgʻli Said taxtga oʻtirgan.

Uning diniy taʼlimoti va siyosiy faoliyati biroz noaniq, chunki hozirga qadar yetib kelgan maʼlumotlar uning vafotidan keyin, asosan dushmanlari tomonidan yozilgan. Shunday boʻlsa-da, u millenialist Ismoiliylarning eʼtiqodlariga ergashgan, mahdiyning yaqin kelajakda qaytishi, anʼanaviy islomiy urf-odatlar va marosimlarga qarshilik qilishiga ishonganlardan boʻlishi taxmin qilinadi. Qarmatiya jamiyati jamoaviy mulkchilik va tenglik tamoyillariga asoslangan boʻlib, ishlab chiqarish va taqsimlash tizimi tayinlangan vakillar tomonidan boshqarilgan. U asos solgan Qarmatiya „respublikasi“ XI asrning oxirigacha mavjud boʻlgan.

## Hayoti
Abu Said aslida fors millatiga mansub boʻlib, Fors qirgʻogʻidagi Jannaba hududida ulgʻaygan. U 845–855-yillar oraligʻida tugʻilgan va tanasining chap qismi nogiron boʻlib qolgan. Keyinchalik u sosoniylar sulolasiga borib taqaluvchi, shohona nasl-nasabga ega ekanligini daʼvo qilgan (yoki uning izdoshlari tomonidan daʼvo qilingan) , lekin hayotining ilk davrlarida u oʻzining tugʻilib oʻsgan Jannabosida, keyinroq esa uning yaqinidagi kichik shaharchalarda moʻynachilik yoki un savdosi bilan shugʻullangan. Keyinchalik esa Kufaga koʻchib ketgan.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* 

## Havolalar
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
Dauphin (Alpes-de-Haute-Provence)

**** — Fransiyaning Provence-Alpes-Côte d'Azur mintaqasi Alpes-de-Haute-Provence departamentida joylashgan kommuna.
## Yana qarang
*Alpes-de-Haute-Provence departamenti kommunalari
## Manbalar
La Bastide-de-Besplas

**** — Fransiyaning Occitania mintaqasi Ariège departamentida joylashgan kommuna.
## Yana qarang
*Ariège departamenti kommunalari
## Manbalar
Jozo Matošić

**Jozo Matošić** (1913-yil 27-yanvar – 1999-yil 1-mart) – yugoslaviyalik futbol murabbiysi va oʻyinchisi. Matošić Ikkinchi jahon urushi davrida mashhur Hajduk Split klubining sardori boʻlgan. Shuningdek, Matošić Hajduk klubi tarixida eng koʻp gol urgan oʻyinchi Frane Matošićning akasi boʻlgan.

## Faoliyati
Matošić oʻz professional faoliyatini Hajduk Split klubida darvozabon sifatida boshlagan, biroq Luka Kaliterna uni oʻng qanot himoyachiga aylantirgan. Matošić kuchi va xarakteri bilan tanilgan edi. 1930-yillarda Matošić Yugoslaviya milliy futbol jamoasining doimiy aʼzosi boʻlgan. Shu davrda Matošić 1940—1941-yilgi Xorvatiya Oliy Ligasida ham gʻoliblikni qoʻlga kiritgan. 1941-yildan 1944-yilgacha Matošić Yugoslaviya partizanlari safida boʻlgan. 1944-yilda Vis orolida qayta tashkil etilgan Hajduk Split klubining sardori etib tayinlangan. 1944-yildan 1945-yilgacha Matošić Hajduk Split bilan ittifoqchilar ozod qilgan hududlarni kezib chiqqan. Urushdan keyin Matošić 1945 va 1946-yillarda ikkita SR Xorvatiya chempionatida gʻalaba qozongan. 1946-yil avgustda Matošić Kvarner klubiga (hozirgi HNK Rijeka klubi) oʻtgan va u yerda 1946—1947-yilgi mavsumida Yugoslaviya Oliy Ligasida futbolchi va murabbiy sifatida faoliyat yuritgan. Koʻp oʻtmay, Matošić oʻz futbolchilik faoliyatini yakunlagan.

Jozo Matošić 1950-yillarda dunyoning eng yaxshi darvozabonlaridan biri boʻlgan Vladimir Bearani kashf etganligi bilan tanilgan.

Hajduk Splitdagi faoliyati davomida Matošić 1952-yilda Yugoslaviya Birinchi ligasida gʻolib chiqgan. Keyinchalik Matošić Dubrovnik shahriga koʻchib borib, u yerda NK GOŠK klubida faoliyat yuritdi. Uning sharafiga Dubrovnik shahridagi futbol akademiyasiga uning nomi berildi.

## Yutuqlari

### Futbolchi

; Hajduk Split

* Xorvatiya Banovina (1): 1940—1941

; Hajduk Split

* Xorvatiya Sotsialistik Respublikasi (2): 1945, 1946

### Murabbiy

; Hajduk Split

* Yugoslaviyaning birinchi ligasi (1):1952

## Manbalar
Frédéric Déhu

**Frédéric Fabian William Déhu** (1972-yil 24-oktyabr, Villeparisis, Fransiya) – fransuz sobiq professional futbolchisi, markaziy himoyachi sifatida oʻynagan.

## Klubdagi faoliyati
Seine-et-Marne viloyatining Villeparisis shahrida tugʻilgan Déhu RC Lens klubi safida professional faoliyatini boshladi va uchinchi mavsumdan boshlab asosiy tarkibning doimiy aʼzosiga aylandi. 1996—1997-yillarda Déhu oʻz faoliyatidagi eng yaxshi natijani qayd etdi, klub tarkibida beshta gol urdi, ammo klub 1996—1997-yil mavsumda 13-oʻrinni egalladi. Keyingi yili esa Déhu klubining Ligue 1 chempionligini qoʻlga kiritishida muhim himoya boʻgʻini boʻlib xizmat qildi.

1999-yilning yozida, Lens tarkibida 300 ga yaqin rasmiy uchrashuvlardan soʻng, Déhu La Liganing gigant klubi Barselona bilan shartnoma imzoladi, ammo Déhu Lui van Gal boshchiligidagi klub safida barcha musobaqalarda atiga 23 ta oʻyin oʻtkazdi, mavsum oxirida kataloniyaliklar tomonidan qoʻyib yuborildi va UEFA Chempionlar Ligasi guruh bosqichida AIK Fotboll klubi 5:0 hisobida magʻlub etilgan uchrashuvda oʻzining yagona golini kiritdi. Soʻngra Déhu oʻz vataniga qaytib, taxminan 6 million yevro evaziga Paris Saint-Germain futbol klubiga qoʻshildi. Poytaxtda toʻrt yil davomida oʻynab, oxirgi mavsumida Fransiya kubogini qoʻlga kiritdi.

Déhu deyarli 32 yoshga yetganda, Déhu Olimpik de Marsel klubiga oʻtdi va ikki yildan keyin Ispaniyaga qaytib, quyi ligadagi Levante UD klubi bilan shartnoma imzoladi. Oʻzining oldingi xorijdagi sarguzashtida boʻlgani kabi, Déhu Real Madrid (4-1 magʻlubiyat) va Recreativo de Huelva (2-1 gʻalaba) klublariga qarshi uy uchrashuvlarida ikki marta maydondan chetlatilgan. Shu bilan birga, klub oliy ligada qolishga zoʻrgʻa muvaffaq boʻldi.

Oʻzining soʻnggi klubi tuzilmasidagi yomon boshqaruvi toʻgʻrisidagi ayblovlar ortidan, Déhu 2008-yil mart oyida, deyarli 36 yoshida, yangi mavsumning dastlabki oylarini jamoasiz oʻtkazgach, futbolchilik faoliyatini yakunladi.

## Milliy terma jamoadagi faoliyati
Ikki yil ichida Déhu Fransiya milliy terma jamoasi safida besh marta maydonga tushdi. Uning debyut oʻyini 1998-yil 19-avgustda Vena shahrida Avstriya bilan oʻtkazilgan doʻstona uchrashuvda (2:2) boʻlgan.

## Yutuqlari
**Lens**

* 1-diviziya: 1997—1998
* Coupe de la Ligue: 1998—1999

**Paris Saint-Germain FC**

* Fransiya kupesi: 2003—2004
* UEFA Intertoto kubogi: 2001

## Manbalar
Daniel Bravo

**Daniel Bravo** (1963-yil 9-fevral, Tuluza, Fransiya) – sobiq professional fransuz futbolchisi, yarim himoyachi sifatida oʻynagan. Bravo A Seriyasining Parma klubidagi qisqa muddatli faoliyatidan tashqari, butun faoliyatini oʻz vatani Fransiyada oʻtkazgan va Paris Saint-Germain klubi safida 217 ta oʻyin oʻtkazgan. Bravo 1984-yilda Fransiya terma jamoasi tarkibida UEFA Yevropa chempionatida gʻolib boʻlgan.

## Faoliyati
Bravo Ispaniya fuqarolar urushidan qochib, Fransiyaning janubiga, Tuluza shahriga koʻchib kelgan ispan muhojirlari oilasida dunyoga kelgan. Bravo 17 yoshida OGC Nice klubi safida Fransiyaning D1 chempionatida ishtirok etuvchi Metz klubiga qarshi oʻtkazilgan uchrashuvda oʻz debyut oʻyini oʻtkazgan. 1982 yilda OGC Nice D2 chempionatiga tushishiga qaramay, Bravo 1982 yil fevral oyida Italiyaga qarshi uchrashuv uchun Fransiya milliy terma jamoasiga taklif etildi. Uchrashuvda Blueslar Italiyani olti yildan ortiq vaqt ichida birinchi marta magʻlub qildilar va Bravo oʻyindagi ikkinchi golini urgan.

Bravo D2 ligasida oʻynagan bir mavsum davomida Nice klubida qolib, oʻn bitta gol urgan. Shundan soʻng Bravo AS Monaco klubi bilan shartnoma imzoladi. Bravo Paris Saint-Germain klubida va undan soʻng Italiyada toʻp surdi. Fransiya terma jamoasida tarkibida Bravo kamdan-kam maydonga tushgan boʻlsa-da, baribir Yevro 1984 turnirida ishtirok etdi va Yugoslaviyaga qarshi oʻyinda Jan-Mark Ferrerining oʻrniga zaxiradan maydonga tushdi.

Bravo Marselda boʻlgan paytida 1999-yilgi UEFA kubogi finalida ishtirok etgan.

## Shaxsiy hayoti
Bravo qoʻshiqchi Eva Bravoga uylangan, ularning oʻgʻli Lukas Bravo aktyor va model sifatida faoliyat yuritadi.

## Yutuqlari
**Monaco**

Fransiya kubogi: 1984—1985

**Paris Saint-Germain FC**

* Fransiya kubogi: 1992—1993, 1994—1995
* 1-divizion: 1993—1994
* Coupe de la Ligue: 1994—1995
* UEFA kubogi gʻoliblari kubogi: 1995—1996

**Fransiya**

* UEFA Yevropa chempionati: 1984

## Manbalar

## Havolalar

*
Leonardo Balerdi

**Leonardo Julián Balerdi Rosa** (1999-yil 26-yanvar, Villa Mercedes, Argentina) – argentinalik professional futbolchi, Ligue 1da ishtirok etuvchi Olympique de Marseille klubi va Argentina terma jamoasi tarkibida markaziy himoyachi sifatida oʻynagan.

## Klubdagi faoliyati

### Boca Juniors
Balerdi 2018-yil 27-avgustda Argentina Primera divizionda ishtirok etuvchi Boca Juniors klubi safida Club Atlético Huracánga qarshi oʻyinda oʻz debyutini oʻtkazdi. Boca Juniors safida maydonga 5 ta uchrashuvda ishtirok etgan va jami 450 daqiqa maydonda oʻynaganiga qaramay, uning oʻyinlari Argentina futbolini larzaga keltirdi va u tez orada Argentinaning eng istiqbolli himoyachisi sifatida tan olindi.

### Borussia Dortmund
2019-yil yanvarida Balerdi Borussia Dortmund klubi bilan toʻrt yarim yillik shartnoma tuzishga rozilik berdi. Argentinaning bir qancha sport nashrlarining xabarlariga koʻra, Dortmund markaziy himoyachi uchun 15 million yevro toʻlashga rozi boʻlgan. Kelishilgan qoʻshimcha shartlar tufayli yana 2 million yevro toʻlanishi mumkin.

Balerdi 2019-yil 7-dekabrda Fortuna Düsseldorf klubiga qarshi uchrashuvda Dortmund va Bundesligadagi debyut oʻyinini oʻtkazdi. Balerdi 78-daqiqada zaxiradan maydonga tushdi. Bir nechta zaxira oʻyinlaridan soʻng, Balerdi 2019—2020 yilgi Bundesligadagi mavsumining soʻnggi uchrashuvida 1899 Hoffenheim klubiga qarshi ilk bor asosiy tarkibda maydonga tushdi. Dortmund 4:0 hisobida yutqazayotgan paytda, Balerdi 65-daqiqada almashtirildi.

### Marsiliya
2020-yil iyulda Balerdi Olympique de Marseille klubi bilan bir yillik ijara shartnomasini imzoladi. Shartnomada 15 million yevroga sotib olish imkoniyati ham koʻzda tutilgan edi. Balerdi 2021-yil 3-iyulda Marseille klubiga oʻtdi va klub bilan besh yillik shartnoma imzoladi.

## Milliy terma jamoadagi faoliyati
Balerdi Argentina va Italiya fuqaroligiga ega boʻlsa-da, u oʻzi tugʻilgan joyni yaʼni Argentina milliy terma jamoasi safida oʻynashni afzal koʻrdi. Balerdi Argentina milliy terma jamoasi safida 2019-yil 10-sentyabr kuni Meksikaga qarshi oʻrtoqlik oʻyinida debyut qildi va 83-daqiqada Lucas Quartaning oʻrniga maydonga tushdi.

## Statistikasi

### Klub

### Xalqaro

## Yutuqlari
Balerdi 2018-yilning 27-avgustida Argentinaning Birinchi divizionida ishtirok etuvchi Boca Juniors tarkibida Club Atlético Huracánga qarshi oʻyinda asosiy tarkibda maydonga tushib, oʻzining debyutini oʻtkazdi. Boka Juniors safida atigi 5 marta, jami 450 daqiqa maydonda toʻp surgan boʻlsa-da, Balerdining oʻyinlari Argentina futboli muxlislarini lol qoldirgan, tez orada mamlakatning eng istiqbolli himoyachisi sifatida tan olingan.

* Copa Libertadoresning ikkinchi oʻrin: 2018

**Marseille**

* Trophée des Champions ikkinchi oʻrin: 2020

**Argentina U17**

* Janubiy Amerika U-20 chempionatining ikkinchi oʻrin: 2019

## Manbalar
Kenneth Brylle

**Kennet Brylle Larsen** (1959-yil 22-may, Kopengagen, Daniya) —  daniyalik sobiq professional futbolchi. Brylle Daniya milliy terma jamoasi tarkibida 16 ta oʻyinda ishtirok etib, ikkita gol kiritgan hamda 1984-yilgi Yevropa chempionatida Daniya milliy terma jamoasi safida toʻp surgan.

## Tarjimai holi
Kopengagenda tugʻilgan Brylle mahalliy Frederiksberg Boldklub (FB) klubida futbolchilik faoliyatini boshlagan. Brylle Daniyaning ikkinchi divizionida ishtirok etuvchi Hvidovre IF klubi tarkibida oʻynab, 1978-yilgi mavsumda klub bilan birga yuqori ligaga – Daniyaning 1-divizioniga koʻtarilgan. 1979-yilgi mavsum boshlanishidan oldin Brylle 1-diviziondagi Vejle Boldklubga oʻtgan. Brylle Belgiyaning R.S.C. Anderlecht klubida professional futbolchilik faoliyatini boshlashidan oldin, u 26 ta liga oʻyinida maydonga tushgan va 18 ta gol urgan. Brylle Anderlechtda besh yil qolib, 1983-yilda UEFA kubogini qoʻlga kiritishga hissa qoʻshgan va finaldagi oʻyinida yagona golni urgan.

Brylle 1984-yilda Gollandiyaning PSV Eindhovenga, 1985-yilda esa Fransiyaning Olympique de Marseille klubiga oʻtgan. 1986-yilda Belgiyaga qaytib, Brugge klubida oʻynay boshladi. Brylle Brugge safida jami 101 ta oʻyin oʻtkazib, 49 ta gol urdi hamda ushbu klub bilan 1988-yilda Yupiler ligasi chempionligini qoʻlga kiritdi. Keyinchalik Brylle Belgiyaning K. Beerschot V.A.C, Lierse S.K. va Knokke klublarida oʻz faoliyatini davom ettirdi.

Brylle FIFA tomonidan tasdiqlangan murabbiy boʻlib, Belgiyaning quyi liga jamoalari – Knokke, KV Oostende, Eendracht Aalter, White Star Lauwe va Wielsbeke kabi klublarga murabbiylik qildi. Keyinchalik, 2009-yil 1-yanvardan 2010-yil 31-dekabrgacha Daniyaning Hvidovre IF klubini boshqardi. Brylle oʻz fuqaroligini Belgiya fuqaroligiga oʻzgartirdi. 

## Yutuqlari

### Futbolchi

; RSC Anderlecht****

* Belgiya birinchi diviziyasi: 1980—1981
* UEFA kubogi: 1982—1983 (gʻoliblar), 1983—1984 (2-oʻrin)
* Jules Pappaert kubok: 1983

#### Club Brugge

* Belgiya birinchi diviziyasi: 1987—1988
* Belgiya Super kubogi: 1986, 1988

#### Olympique Marseille

* Fransiya kubogi: 1985—1986 (2-oʻrin)

### Shaxsiy

* UEFA kubogi eng yaxshi toʻpurari: 1987—1988 (6 gol)

## Manbalar
Jannat (roman)

„**Jannat**“ – Nobel mukofoti sovrindori, Zanzibarda tugʻilgan britaniyalik yozuvchi Abdulrazak Gurnahning tarixiy romani boʻlib, birinchi marta 1994-yilda Londonda joylashgan *Hamish Hamilton* nashriyoti tomonidan nashr etilgan. Roman *Booker* mukofotiga hamda badiiy adabiyot uchun beriladigan *Whitbread* mukofotiga nomzod boʻlgan.

## Nashrlari
Asar birinchi marotaba 1994-yilda Buyuk Britaniyaning *Hamish Hamilton* nashriyoti tomonidan ingliz tilida nashr etilgan. Oradan 10 yil oʻtib, 2004-yilda esa *Bloomsbury Publishing* nashriyoti tomonidan yana bir bor nashrdan chiqarilgan. 2024-yilda Gurnahning ushbu romani Madina Abdullayeva tomonidan oʻzbek tiliga tarjima qilinib, *Asaxiy Books* nashriyoti tomonidan 5,000 nusxada chop etilgan.

## Manbalar
Nikolay Nedobrovo

Nikolay Vladimirovich Nevrovo (1882-yil 13-sentyabr, Razdolnoye mulki, Xarkov viloyati – 1919-yil 2-dekabr, Yalta) – rus shoiri, tanqidchi, adabiyotshunos, shoir. Nikolayning ijodi Anna Axmatovaga katta taʼsir koʻrsatdi.

## Biografiyasi
Nikolay Nevrovo Tambov gubernasidagi qadimiy dvoryanlar oilasidan chiqqan. Isteʼfodagi gvardiya rotmistri Vladimir Dmitriyevichning oʻgʻli. Bolaligini Kursk viloyatida oʻtkazdi, 1890-yillarning oxirida oila Xarkovga koʻchib oʻtdi, u yerda Nikolay Nexvolovo Xarkov 3-gimnaziyasida oʻqidi. Bu yerda uning B. V. Anrep bilan doʻstligi boshlanadi.

Xarkov universitetida ikki kurs oʻqiganidan soʻng, Sankt-Peterburgga koʻchib oʻtdi va u yerda 1906-yilda Sankt-Peterburg universitetining tarix va filologiya fakultetini (Aleksandr Blok bilan bir vaqtda) tugatdi. Shu bilan birga, rassomlar va „Sanʼat olami“ tanqidchilari bilan tanishdi va „Nutq“ gazetasi bilan hamkorlik qila boshladi.

Birinchi rus inqilobi yillarida kadetlar partiyasiga aʼzo boʻldi; 1908-1916-yillarda Davlat Dumasining kotibiyatida xizmat qildi. 1915-yildan boshlab sil kasalligiga chalingan; 1916-yilda davolanish uchun Kavkazga joʻnab ketdi va kasallik muddatiga taʼtil oldi. Nikolay Sochida istiqomat qildi, u yerdan dastlab Kavkazdagi Krasnaya Polyana qishlogʻiga, keyin esa Yaltaga koʻchib oʻtdi va oʻsha yerda sildan vafot etdi. 1919-yil 5-dekabrda Yaltadagi Aut qabristoniga dafn etildi.

## Ijodiy faoliyati
Shoir 1913-yilda sifatida debyut qilgan. She’rlari va nasri („Niqobdagi qalb“ nomli qissasi, 1914) „Rus fikri“, „Shimoliy qaydlar“, „Muzalar almanaxi“da chop etilgan. Tanqidchi va sanʼat nazariyotchisi sifatida faoliyat yuritib, Fyodor Tyutchev va Afanasiy Fet ijodi haqida maqolalar eʼlon qilgan. Uning „Anna Axmatova“ nomli maqolasini shoiraning oʻzi bashoratli va oʻz ijodi haqida yozilgan barcha asarlar orasida eng yaxshisi deb baholagan.

Nevrovo hayotligida birorta ham kitob chiqarishga ulgurmadi. Vafotidan keyin „Yudif“ sheʼriy tragediyasi (1923) nashr etilgan. Hech qanday yoʻnalishga mansub boʻlmagan, akmeizmga yaqin Nedobrovoning sheʼriy merosi faqatgina 1999-yilda nashr etildi.

## Manbalar
Ozarbayjon 2024-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida

**[[Ozarbayjon]] 2024-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida** 48 nafar sportchilar 14 sport turi boʻyicha qoʻlga kiritdi. Ozarbayjon delegatsiyasi Fransiyaning Parij shahrida 26-iyul – 11-avgust kunlari boʻlib oʻtadigan Yozgi Olimpiada oʻyinlarida sakkizinchi bor qatnashadi.

## Sportchilar
Olimpiada oʻyinlariga yoʻllanma qoʻlga kiritgan sportchilar soni boʻyicha maʼlumot keltirilgan.

## Medallar

## Manbalar

## Havolalar
* Ozarbayjon XOQ rasmiy sayti
Fabien Camus

**Fabien Bachir Camus** (1985-yil 28-fevral, Arles, Fransiya) – hujumkor yarim himoyachi sifatida oʻynagan futbolchi. Camus Fransiyada tugʻilgan boʻlsa-da, Tunis milliy terma jamoasi safida toʻp surgan.

## Klubdagi faoliyati
Camus 15 yoshida Montpellier HSC klubiga qoʻshildi. Ikki yildan soʻng, Camusni skaut (futbol skauti yosh oʻyinchilar haqida maʼlumot toʻplash uchun klublar nomidan futbol oʻyinlarida qatnashadi) nazariga tushdi va Fransiyaning boshqa bir klubi Olympique de Marseille bilan shartnoma imzoladi. 18 yoshigacha Camus zaxirada oʻynadi, ammo maʼlum vaqtdan keyin asosiy tarkibga koʻtarildi va Ligue 1da bir necha oʻyinda ishtirok etdi.

Camus Belgiya Jupiler ligasidagi ilk golini 2005-yil 30-sentyabrda Brugge klubiga qarshi oʻyinda kiritgan.

Camus 2006-07-yilgi mavsumda ajoyib natijalar koʻrsatdi, bu esa Bayer Leverkuzen, Paris Saint-Germain, AS Monaco, Moskva Spartagi va Panathinaikos kabi Yevropaning yirik klublarining eʼtiborini tortdi.

2009-yilning yozida Kamus K.R.C. Genk klubi bilan toʻrt yillik shartnoma imzoladi. Camus 2014-yil iyul oyida Fransiya Ligue 1 jamoasi Évianga bir yillik ijara asosida oʻtdi.

2016-yilning yozida Camus Royal Antwerpen klubi bilan toʻrt yillik shartnoma imzoladi.

2018-yil yanvarda Camus YR KV Mechelen klubi bilan shartnomasini mavsum oxirigacha uzaytirdi.

2018-yil dekabr oyida Camus UMS Montélimar klubi bilan shartnoma imzoladi va mavsum oxirida yana klubi tark etdi.

## Milliy terma jamoadagi faoliyati
Camus 2009-yil fevral oyida Tunis milliy futbol terma jamoasiga chaqirilganhttp://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/africa/7876778.stm.

## Firibgarlik
2018-yil oktyabr oyida yarim himoyachi Camus korrupsiyaga qarshi tergov doirasida ayblanib, hibsga olingan.

2018 yil noyabr oyida oktyabr oyidan beri qamoqda saqlangan Camus ozodlikka chiqarilishi kerak edi. Oʻsha paytda klubsiz boʻlgan futbolchi jinoiy tashkilotga aloqadorlikda va pul yuvishda gumon qilingan edi. Camus Fransiya janubiga qaytdi.

## Statistikasi

### Xalqaro

## Yutuqlari

* Belgiya Superkubogi: 2011

## Manbalar
Kisir

**Kisir** (, ) — turk oshxonasida uchraydigan bulgur donidan tayyorlanadigan salat turi. Asosiy ingredientlar mayda maydalangan bulgur, petrushka va pomidor pastasi hisoblanadi. Umumiy qo‘shimcha ingredientlarga piyoz, sarimsoq (ba’zi hududlarda), nordon anor sharbati, zaytun moyi va limon sharbati, bodring, makkajo‘xori va ziravorlar kiradi. Ushu taomni salat barglari bilan birga dasturxonga tortish mumkin. Pomidor pasta aralashmasi esa taomga qizg‘ish rang beradi. Kisir taomi uy sharoitida qo‘shimcha taom yoki meze taomi sifatida taqdim etiladi.

## Yana qarang
* Tabbouleh
* Salatlar roʻyxati
* Sabzavotli taomlar roʻyxati
* Fattoush

## Manbalar

## Havolalar
* A recipe
* Another recipe
Destan

**Destan** – 2021-yilda namoyishi boshlangan, rejissorligi Emir Khalilzadeh, Fethi Bayram, Metin Günay va Ali Aytaç Sakal tomonidan amalga oshirilgan hamda bosh rollarni Ebru Şahin, Edip Tepeli va Selim Bayraktar jonlantirgan tarixiy drama va ilmiy-badiiy adabiyot janridagi turk seriali. Ushbu serial asosan tarixiy voqealiklardan koʻra, qadimgi turkiylar dostonlaridan ilhomlanib yaratilgan. 2 mavsumdan iborat boʻlgan Doston seriali 2022-yil 15-sentabr kuni 28-qismini efirga uzatilishi bilan yakunlandi.

## Mavzu
Serial Oʻrta Osiyoning dashtlarida Goʻk Xoqoni Alpagu Xon tarafidan otasi oʻldirilib, yetim qolgan afsonaviy jangchi togʻlik qiz Oqqiz bilan Goʻk saroyida onasidan yetim qolgan Goʻk Tegini Batuga oʻrtasidagi epik muhabbatni jonlantiradi.

Dastlab serial „Oqqiz Dostoni“ nomi bilan ekranga uzatilishi haqida maʼlumot berilgan. Ammo keyinchalik serial „Doston“ nomi bilan efirga uzatilgan. Ushbu serialning asosiy mavzusi 8-asrda turklar islom dinini qabul qilishdan oldin sodir boʻlgan voqeadir. Oqqiz va Batuga birgalikda qanday qilib imkonsiz koʻringan narsalarni uddalashganini hikoya qiladi. Ular birlashib yoʻq boʻlib ketish arafasida boʻlgan turk budunini turli ichki dushmanlardan, shuningdek, xitoyliklar, ruslar va itbaraklardan (qadimgi turk dostonlaridagi itga oʻxshash maxluqlar) himoya qiladi va turk budunini birlashtiradi.
## Aktyorlar va serial qahramonlari

## Manbalar
Edson Henrique

**Edson Henrique da Silva** (1987-yil 6-iyul, Itaquitinga, Braziliya) – markaziy himoyachi sifatida oʻynagan braziliyalik futbolchi.

## Faoliyati
Edson Itaquitinga-PE shahrida tugʻilgan, 2005-yilgi Campeonato Brasileiro A seriyasida Figueirense klubning professional futbolchilari safida debyut qilgan. Edson 2012-yilgacha Figueirense klubi tarkibida toʻp surgan. 2007-yilgi mavsumgacha Figueirense klubi bilan A Seriyada oʻynaganidan soʻng, 2007—2008-yilgi Primeira Ligadagi mavsumining ikkinchi yarmida Belenenses klubida ijarada oʻynash uchun Portugaliyaga koʻchib oʻtgan. Keyingi mavsumda ham Portugaliyada qolib, Primeira Liga klublari Académica de Coimbra va Rio Ave safida ijara asosida toʻp surgan. Edson Rio Ave klubi tarkibida 12 ta oʻyinda maydonga tushgan va ikki marta gol urgan. 2009-yil yozida Figueirense klubi tarkibiga qaytib, 2009-yilgi Campeonato Brasileiro B seriyasida yil oxirigacha ushbu klub safida oʻynagan. 2010-yilda A Seriyaning Botafogo klubiga ijaraga berilgan. 2011-yil yozida yana Portugaliya klubiga, bu safar Primeira Ligada ishtirok etuvchi U. D. Leiriaga ijaraga oʻtib, 2011—2012-yilgi mavsumni shu klub safida oʻtkazgan. 2012-yil yozida Braziliyaga qaytib kelib, 2012-yilgi mavsumda Campeonato Brasileiro A Seriyasidagi Figueirense klubi tarkibida oʻynagan. Yil oxirida Edson Figueirense klubini tark etgan va 2013-yilning yozida u Xorvatiyaning Prva HNL ligasida ishtirok etuvchi NK Slaven Belupo klubi bilan shartnoma imzolagan. Edson 2013—2016-yilgi mavsumda Slaven Belupo klubi tarkibida 65 ta oʻyinda maydonga tushgan va ikki marta gol urgan.

Edson 2019-yilgi mavsumda CRB klubiga qoʻshilgan.

## Yutuqlari

; Figuerense
* Campeonato Catarinense: 2006

; C. F. Os Belenenses
* Copa do Brasil ikkinchi oʻrin: 2007

; Botafogo

* Campeonato Carioca: 2010

; Clube de Regatas Brasil
* Alagoano ikkinchi oʻrin: 2019

; América RN
* Potiguar ikkinchi oʻrin: 2020

; Figueirense
* Copa Santa Catarina gʻolibi: 2021

## Manbalar
Everton Felipe

**Everton Felipe de Oliveira Silva** (1997-yil 28-iyul, Limoeiro, Braziliya) – braziliyalik sobiq professional futbolchi, Everton Felipe nomi bilan tanilgan, hujumkor yarim himoyachi sifatida oʻynagan.

## Klubdagi faoliyati

### Sport
Pernambukoning Limoeiro shahrida tugʻilgan Everton Felipe 2011-yilda 13 yoshida Sport Club do Recife klubining yoshlar jamoasiga qoʻshilgan. 2014-yilning 19-yanvarida, atigi 16 yoshida, Felipe asosiy jamoada oʻz debyut oʻyinini oʻtkazdi. Felipe shu yilgi Copa do Nordeste musobaqasida Botafogo-PB klubiga qarshi oʻyinda ikkinchi boʻlimda Rithely oʻrniga zaxiradan maydonga tushib, klubiga 1:1 hisobidagi durang natijasiga erishishda oʻz hissasini qoʻshdi.

2014-yilning may oyida, yangi bosh murabbiy Eduardo Baptista kelganidan soʻng, Everton Felipe 2015-yil oxirigacha SC Internacionalga ijaraga berildi va darhol klubning 17 yoshgacha boʻlgan yoshlar jamoasiga qoʻshildi. Felipe Sport Club do Recife safiga qaytgach, asosiy tarkibga kiritildi va 2016-yil 21-yanvarda shartnomasini 2020-yilgacha uzaytirdi.

Everton Felipe 2016-yilning 22-mayida A Seriyadagi debyut oʻyinini oʻtkazdi va oʻz uyida Botafogo klubiga qarshi oʻyinda (1:1) Reinaldo Lenisning oʻrniga zaxiradan maydonga tushdi. Felipe 11-sentyabr kuni diviziondagi birinchi golini urdi va oʻz maydonida Santa Kruz klubiga 5:3 hisobida magʻlub boʻlib, klubining beshinchi golini kiritdi.

2017-yilning 15-fevralida Everton Felipe shartnomasini 2022-yilning fevraliga qadar uzaytirdi. Sentyabr oyida Felipe tizzasidan ogʻir jarohat olib, yetti oyga safdan chiqdi.

### São Paulo
2018-yil 7-avgustda Everton Felipe oliy diviziondagi São Paulo klubi bilan toʻrt yillik shartnoma imzoladi. Shartnoma boʻyicha klub uning transfer huquqlarining 40 foizini 6 million real evaziga sotib oldi.

## Yutuqlari
* Copa do Nordeste: 2014
* Pernambucano Campeonato: 2014, 2017

; Atlético Goianiense

* Campeonato Goiano: 2020

## Manbalar

## Havolalar

*