open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Islom Karimov maydoni

**Islom Karimov maydoni** – Moskvadagi jamoat bogʻi, Yakimanka tumanida 39-bino, Bolshaya Polyanka koʻchasidagi 1-bino va 1-Kazaklar koʻchasidagi 13-bino oʻrtasida joylashgan. Maydon Oʻzbekistonning Rossiyadagi elchixonasi konsullik boʻlimi binosi va Oʻzbekiston mehmon uyiga yaqin joyda joylashgan.

## Hikoya
2016-yil kuzida Oʻzbekistonning birinchi prezidenti Islom Karimov vafotidan soʻng Rossiya va oʻzbekistonlik fan va madaniyat arboblari Moskva hukumatiga shaharda Oʻzbekiston yetakchisi xotirasiga bagʻishlangan istirohat bogʻi ochish taklifi bilan murojaat qilishgan Taklif Moskva vitse-meri Leonid Pechatnikov raisligidagi hududiy birliklarga nom berish boʻyicha shahar idoralararo komissiyasi tomonidan maʼqullanib, 2016-yil 1-noyabr kuni Moskva meriyasi prezidiumi elchixona binosi yaqinidagi bogʻga Elchixona nomini berish toʻgʻrisida qaror qabul qilindi.

## Maydonni obodonlashtirish va yodgorlikni ochish

Noyabr oyidayoq bir guruh oʻzbek haykaltaroshlari bogʻni oʻrganish uchun Moskvaga yetib kelgan, dekabr oyida esa Moskva shahar dumasining monumental sanʼat boʻyicha komissiyasi bogʻda Oʻzbekistonning birinchi prezidenti haykali oʻrnatishga qaror qabul qilgan edi. 2017-yilning may oyida Lola Karimova-Tillayeva Moskva hukumatiga britaniyalik haykaltarosh Pol Day ishtirokida ishlab chiqilgan jamoat bogʻini obodonlashtirish loyihasi va yodgorlik loyihasini topshirgani haqida xabar berilgan edi.

Bogʻni obodonlashtirish 2018-yilda yakunlandi. Hudud obodonlashtirildi, yangi koʻchatlar ekildi, kichik meʼmoriy shakllar oʻrnatildi, yoritish va landshaft yoritgichlari oʻrnatildi. Parkdagi skameykalar, urnalar va panjaralar dizayni sharqona naqshlardan foydalangan. Bundan tashqari, maydonning markaziy qismidagi skameykalarga rozetkalar oʻrnatilgan.

Islom Karimov haykali 2018-yilda Oʻzbekiston delegatsiyasi, jumladan, Oʻzbekiston Respublikasi Senati spikeri Nigʻmatilla Yoʻldoshev va Karimovning bevasi Tatyana Karimova ishtirokida ochilgan edi. Yodgorlik Samarqand shahridagi tarixiy Registon maydoni meʼmoriy ansambli fonida Karimovning toʻliq metrajli siymosini aks ettiradi. Yodgorlik toʻlaligicha bronzadan yasalgan.

2018-yilda Moskva shahrida amalga oshirilgan obodonlashtirish ishlari natijalariga koʻra Islom Karimov maydoni investor mablagʻlari hisobidan amalga oshirilgan eng yaxshi loyihalardan biri deb topilgan.

## Manbalar
We Are Born Tour

**We Are Born Tour** – avstraliyalik qoʻshiqchi Sianing „We Are Born“ (2010) nomli beshinchi studiyaviy albomini ommalashtirish maqsadida uyushtirgan toʻrtinchi kontsert safari. Bu konsert bir necha marotaba bekor qilinganidan keyin, Sianing 2010-yilgi gastrollarining davomi sifatida tashkillashtirilgan.

## Setlist
Quyidagi toʻplam 2011-yil 21-iyulda Minnesota shtatining birinchi avenyusida boʻlib oʻtgan shoudan olingan. Bu tur davomidagi barcha kontsertlarda shu treklistdan foydalanilganini ifodalamaydi.

# „The Fight“
# „Buttons“
# „Oh Father“
# „Hostage“
# „Big Girl Little Girl“
# „Cloud“
# „I Go to Sleep“
# „I’m Not Important to You“
# „Be Good to Me“
# „Taken for Granted“
# „Hurting Me Now“
# „Soon Weʼll Be Found“
# „My Love“
# „Never Gonna Leave Me“
# „I’m In Here“
# „Clap Your Hands“
# „Breathe Me“

## Tur sanalari

### Kassa yigʻimi

## Manbalar
Seydili (Silifke)

**Seydili** – Turkiya Mersin viloyati Silifka shahridagi tuman. Uning aholisi 404 kishi (2022). U Taurus togʻlari Lamas daryosi gʻarbida joylashgan peneplane-da joylashgan. Silifkegacha boʻlgan masofa 42 kilometr (26 mil) va Mersinboʻlgan masofa  mil) ni tashkil etadi. Asosiy iqtisodiy faoliyatlari qishloq xoʻjaligi va chorvachilikdir.

## Manbalar
Kargıpınarı

**Kargıpınarı** (boshqacha *Gilindire*) – Turkiyaning Mersin viloyati Erdemli shahridagi tuman. Uning aholisi 13959 kishini tashkil etadi (2022) 2013-yilda qayta tashkil etilgan.Unga qadar u shahar (*belde*) edi.

## Geografiyasi
Kargıpınarı Mersin Antalya avtomobil yoʻli boʻylab joylashgan. Shahar Erdemli shahriga 12 kilometr (7,5 mil) va Mersin shahriga 25 kilometr (16 mil) gʻarbda joylashgan.

## Etimologiyasi va tarixi
Shaharning sobiq ismi Gilindire. Bu ismning kelib chiqishi haqida ikkita nazariya bor. Shaharning sharqiy tomonidagi daryo bilan bir xil nomda. Daryoga eng qadimgi maʼlumot 1671-yilgi Evliya Çelebi Seyahatnamida *Gelendir* nomi bilan topilgan. Boshqa nazariyaga koʻra, bu ism 19-asrning boshlarida ishlatilishni boshladi. Maʼlumki, qishloqni 19-asrda Mersinning Aydıncık tumanidan koʻchib oʻtgan Ogʻuz turklari (turkmenlar) tashkil etgan. Turkmenlar yangi uylari uchun Aydıncık (*Kelenderis*) degan eski ismni qoʻllashdi. Ammo keyinchalik qishloq atrofidagi buloqning ismi ham qishloq uchun, ham daryo uchun ishlatildi.

20-asrning birinchi yarmida qishloqda aholi soni oshdi va 1969-yilda Kargıpınarı shaharchaga aylandi.

## Iqtisodiyoti
Eng katta iqtisodiy faoliyat qishloq xoʻjaligi hisoblanadi. Kargıpınarı Mersin viloyatining eng muhim sitrus ishlab chiqaruvchilari hisoblanadi va Mersin viloyati Turkiya eng muhim sitru ishlab chiqaruvchisi hisoblanadi. Tomat va qumor kabi boshqa ekinlar ham ishlab chiqariladi. Sitrus ekinlari asosan shaharning shimolida joylashgan Oʻrta Yer dengiz sohili shahar markazidan atigi 2 kilometr uzoqlikda joylashgan va yangi uylar dengiz tomoniga shahar aholisi uchun yozgi kurort uy-joylari sifatida qurilgan.

## Manbalar
Çatakbağ (Mut)

**Çatakbağ** - Turkiyaning Mersin viloyati Mut shahridagi tuman. Uning aholisi 187 kishi (2022). Qishloqqa Taurus tog'lari joylashadi. Mutga 35 kilometr (22 mil) va Mersindan 200 km  (120 mil) masofada joylashgan.

## Manbalar
Iğdır (Mersin)

**Iğdır** - Turkiya Mersin viloyati Akdeniz shahridagi tuman. Uning aholisi 1216 kishi (2022.). U shaharning shimolida joylashgan va qishloq va shahar o'rtasidagi masofada taxminan 12 kilometr uzoqlikda (7.5 mil) joylashgan.

## Manbalar
Dilorom Saidaminova

**Dilorom Saidaminova** (1943-yil 27-fevral, Toshkent, OʻzSSR) — oʻzbekistonlik kompozitor.

## Hayoti
Dilorom Saidaminova 1943-yil 27-fevralda Toshkent shahrida tavallud topgan. Dastlab Toshkentdagi “Uspenskiy” nomidagi akademik litseyda, soʻng O‘zbekiston konservatoriyasida musiqa yo‘nalishida tahsil olgan. Keyinchalik “Chaykovskiy” nomidagi Moskva konservatoriyasida aspiranturada oʻqigan. U yerda Edison Denisov, Yuriy Fortunatov, Abraham Litvinov va Boris Zaydman qoʻlida tahsil olgan. Uning Tigran Shiganyan ismli skripkachi oʻgʻli bor.

## Faoliyati
Dilorom Saidaminova 1967–1985-yillar va 1988–1995-yillarda O‘zbekiston konservatoriyasida fortepianodan dars bergan. 1985–1988-yillarda Oʻzbekiston Davlat telekompaniyasida musiqiy muharrir boʻlib ishlagan. Dilorom Saidaminova Amerika bastakorlar, mualliflar va noshirlar jamiyati (ASCAP), Oʻzbekiston bastakorlar uyushmasi va Rossiya bastakorlar uyushmasi aʼzosi hisoblanadi.

## Ijodiy faoliyati
Saidaminova 70 dan ortiq bolalar uchun qoʻshiqlar yaratgan.

## Mukofotlari
* 1977-yil — Oʻzbekistondagi eng taniqli yosh kompozitor;

* 1983-yil — Toshkentdagi “Bayram uverturasi” tanlovida 1-oʻrin;

* 1991-yil — O‘zbekiston madaniyati va musiqasiga qo‘shgan ulkan hissasi uchun;

* 1998-yil — “By the Sound of Francesca” Germaniya/Avstriya ayollari sanʼat tashkiloti (GEDOK) tanlovida 2-oʻrin;

* 2002-yil — “Open Society Institute/Soros” jamgʻarmasi granti;

* 2002-yil — „Azon“ musiqasi uchun Pitsburgdagi Bax xorining komissiyasi;

* 2021-yil — skripkachi Igor Kalninning “*Ascending to Light*” musiqasi uchun komissiya.

## Manbalar

## Havolalar
* 
*
Usmonali Ismonaliyev

**Usmonali Ismonaliyev** (; 1998-yil, 9-fevral, Andijon) – Oʻzbekistonlik futbolchi, markaziy himoyachi va tayanch yarim himoyachisi pozitsiyalarida oʻynaydi. Andijonning „Andijon“ klubi futbolchisi

## Futbolchilik faoliyati
Usmonali Andijon futboli makatbi tarbiyalanuvchisi. Professional futboldagi faoliyatini 2017-yilda „Andijon“ yoshlar jamoasi tarkibida boshlagan. 2018-yilda Oʻzbekiston Pro ligasida ishtirok etayotgan „Andijon“ jamoasi asosiy tarkibiga jalb etilgan. „Andijon“ jamoasi asosiy tarkibidan 2019-yildan muqim joy egallashni boshlagan. Andijon klubi tarkibida 50 dan oshiq oʻyin oʻtkazib 10 ga yaqibn gol urgan. Uning semahsul faoliyati toʻpurar himoyachi deb eʼtirof etilishiga sabab boʻlgan.

2021-yil mavsum yakunida „Andijon“ jamoasi bilan shartnomasi yakunlangan Usmonali yangi, 2022-yilgi mavsum oldidan Toshkentning „Bunyodkor“ klubi bilan shartnoma imzolagan. Bunyodkor klubida yarim mavsum oʻynaganidan soʻng bir qancha jamoalar Usmonali oʻz tarkibiga jalb etgan, lekin keyinchalik „Bunyodkor“ jamoasidagi faoliyatini davom ettirgan. Bunyodkor jamoasida ham oʻzining sermahsul oʻyinlarini davom ettirdi va 60 ga yaqin oʻyinda 11 ta gol muallifiga aylandi. 2024-yil 8-yanvar „Bunyodkor“ jamoasi bilan shartnomasini 2025-yil soʻngiga qadar uzaytirgan.

### Nojoʻya harakat
2024-yil 10-mart Oʻzbekiston Superligasi 2-turida Bunyodkor jamoasi Andijon jamoasiga qarshi mehmondagi oʻyinda maydonga tushdi. Uchrashuvning 32-daqiqasida VAR orqali oʻyindagi vaziyatni muhokama qilayotgan vaqtida Usmonali sobiq jamoadoshi va doʻsti Muhammadkarim Toirovning yelka qismiga oyoq bilan tepadi. Bu vaziyatda bosh hakam Aziz Asimov futbolchiga qizil kartochka koʻrsatadi va maydonda bunday harakat taqiqlangani tushintiradi. Futbolchining oʻzi esa keyinchalik bu vaziyatga quyidagicha izoh bergan:
 *Golimiz VARda tekshirilayotganda Muhammadkarim bilan hazillashgan edim. Boshqa jiddiy gap yo‘q. Agar bu vaziyatdagi hazilim uchun qizil kartochka ko‘rsatilishini bilganimda Muhammadkarimni oldiga umuman yaqinlashmasdim. Xo‘p, men chetlatildim, vaziyatni qo‘rqinchli qilib ko‘rsatish, Toirovni yiqitib, uni yotgan joyida tepish shart emas. Hakam cho‘ntagidan kartochka chiqardi, fikridan qaytmaydi. Hazillashganim uchun qoidaga amal qilishdi, chetlatishdi. Buning natijasida oʻyin yakunida jamoam yirik hisobda magʻlub boʻldi. O‘zimni hammasiga aybdorlik hissi qamrab oldi. Ehtiyotsizligim uchun muxlislar va murabbiylar shtabidan uzr so‘rayman*


## Yutuqlar

* Oʻzbekiston Pro ligasi ikkinchi oʻrin: 2018

## Manbalar

## Havolalar
* 
* Usmonali Ismonaliyev Transfermarkt saytida
* Usmonali Ismonaliyev  OʻzPFL saytida
*
Luka Zgurskiy

**Luka Vadimovich Zgurskiy** (; 2005-yil 5-dekabr, Rossiya) – Rossiyalik futbolchi, Qozogʻistonning Turon jamoasida hujumchi pozitsiyasida oʻynaydi

## Futbolchilik faoliyati
Luka 10 yoshigacha „Svestopol“ futbol maktabida taxsil olgan. Keyinchalik Moskvaning „SSKA“ jamoasi akademiyasiga oʻtgan va taʼlimni SSKA yoshlar jamoasida davom ettirgan. 2021-2022-yilgi mavsumda, yoshlar ligasi musoboqasida 24 oʻyinda 18 ta gol muallifi boʻlgan. Navbatdagi 2022-2023-yilgi mavsumda 22 oʻyinda 16 gol muallifi boʻlgan.

2024-yil qishgi mavsum yigʻinlarida Oʻzbekiston Superligasi vakili „Andijon“ jamoasidan taklif tushdi va 23-fevralda erkin agent sifatida 3 yillik shartnoma imzoladi.

### Milliy terma jamoa
Zgurskiy Rossiy ayoshlar terma jamoasi tarkibida 2 ta oʻyin oʻtkazgan va debtut oʻyini 2023-yil Buxoroda Oʻzbekiston yoshlar terma jamoasiga qarshi oʻtkazgan.

## Yutuqlar

* Oʻzbekiston Kubogi sohibi: 2024

## Manbalar

## Havolalar

* Luka Zgurskiy  OʻzPFL saytida

* Luka Zgurskiy Transfermarkt saytida
*
Bani Harisah masjidi

| image = 

**Bani Harisah masjidi** (), yoki **Masjid Al-Mustarah** – Saudiya Arabistonining Madina shahrida joylashgan masjid. Sayyid asi-Syuhada koʻchasida joylashgan. Bu nom Islom paygʻambari Muhammad bir marta Uhud jangidan uyga qaytayotganda shu yerda dam olgani haqidagi rivoyatdan kelib chiqqan. „Mustarah“ soʻzi dam oladigan joy maʼnosini bildiradi.

Masjid podshoh Fahd davrida taʼmirlangan va uning kengligi 491 kvadrat metrgacha kengaytirilgan. Masjid yaqinida Bani Horisa qabilasiga tegishli uylar joylashgan. Bu joy Paygʻambar davrida shahar mudofaasi uchun strategik ahamiyatga ega boʻlgan, Xandaq jangi uchun xandaqning boshlangʻich nuqtasi ham shu yerda qazilgan. Bu yerdan ham Muoviya I qoʻshini va uning boshchisi Muslim ibn Uqba shaharga kirdi.

## Yana qarang

* Saudiya Arabistonidagi masjidlar roʻyxati
* Masjidlar roʻyxati
* Madinadagi masjidlar roʻyxati

## Manbalar
Fadakni bosib olish

**Fadakning bosib olinishi** – Islom taqvimining hijriy 7-yili 2-oyi (milodiy 628-yil may oyi)da boʻlib oʻtgan.

Islom paygʻambari Muhammad Fadak ahlining musulmonlarga qarshi Haybar yahudiylari bilan birgalikda jang qilish uchun tayyorgarlik koʻrayotganini bilib, ularning huzuriga Alini yuborgan.

Fadak xalqi jangsiz taslim boʻlib, oʻz yerlari va boyliklarining yarmini Muhammadga berish evaziga tinchlik shartnomasi tuzishni soʻragan.

Shundan keyin Fadak yerlari Muhammadning shaxsiy mulkiga aylangan. Muhammad bu boylikni yetimlarga tarqatgan, shuningdek, muhtoj yigitlarning nikohini moliyalashtirish uchun ham sarf qilgan.

## Fadakning zabt etilishi
Haybar yahudiylari bilan muzokaralar chogʻida Muhammad Fadak yahudiylariga xabar yuborish uchun Mahsiya ibn Masudni yuborib, ulardan oʻz mol-mulklarini, boyliklarini topshirishlarini yoki Haybar aholisi kabi hujumga duchor boʻlishlari mumkinligini ogohlantirgan.

Fadak ahli Haybar yahudiylarining boshiga tushgan voqeani eshitgach, vahima tushishgan. Ular oʻz jonlarini saqlab qolish uchun tinchlik shartnomasini talab qilganlar va buning evaziga Muhammaddan boyliklari va mol-mulklarining yarmini oʻzlarida qoldirishlarini va yashab turgan hududlaridan chiqarib yuborilishlarini soʻragan.

Haybar yahudiylari Muhammadga taslim boʻlishadi va yagona tirikchilik manbalarini yoʻqotishgan, biroq hosilning yarm ulushini qaytarishni soʻraganlar. Muhammad esa ularni qayta ish bilan taʼminlashni ancha yaxshi yoʻl deb topgan, chunki yahudiylar yer bilan ishlashda ancha tajribali edilar, musulmonlar (oʻz yerlarini yangi bosib olganlar) esa qishloq xoʻjaligi va dehqonchilikda tajribaga ega emas edilar. Shunday qilib, Muhammad Haybar yahudiylarini oʻz yerlariga jalb qilgan, biroq ushbu yerlarni soʻralga vaqtda qaytarib berish sharti boʻlgan. Yahudiylarning rozi boʻlishdan boshqa iloji yoʻq edi. Xuddi shu shartlar Fadak yahudiylariga nisbatan ham qoʻllangan.

Fadak Muhammadning shaxsiy mulkiga aylangan. Ushbu yerlardan olinadigan boyliklarni esa yetimlarga tarqatib, muhtoj yigitlarning nikohini moliyalashtirish uchun sarflangan.

## Xalifa Umarning aholini haydab chiqarishi
Keyinroq Umar Islom xalifasi boʻlgach, Haybar va Fadakdan barcha yahudiylarni quvib chiqargan.

## Yana qarang
* Muhammadning harbiy faoliyati

## Manbalar
Habib tibbiyot maktabi

**Habib Tibbiyot maktabi** (**HTM**) Ugandadagi Islom universitetining (IUIU) tibbiyot maktabi, Ugandaning xususiy universitetlaridan biri. Maktab mamlakatdagi eng yangi tibbiyot maktabi boʻlib, 2014-yildan beri IUIU tarkibiga kirgan. Maktab diplom va bakalavriat darajasidagi tibbiy taʼlim beradi.

## Joylashuvi

Tibbiyot maktabi Ugandadagi Islom universitetining Kampala kampusida, Kibuli kasalxonasiga tutash Kiuli Hillvandda joylashgan. Bu joy Uganda poytaxti va eng yirik shahri Kampala markaziy biznes tumanidan taxminan  janubi-sharqda joylashgan.

Habib tibbiyot maktabining koordinatalari: 0°18’37.0" N, 32°35’40.0" E (kenglik: 0.310278; uzunlik: 32.594444).

## Tavsifi
Habib tibbiyot maktabi Ugandadagi Islom universitetining Sogʻliqni saqlash fanlari fakultetini tashkil qilgan. Fakultetni dekan boshqaradi, unga dekan oʻrinbosari koʻmaklashadi. Fakultetdagi koʻplab ilmiy lavozimlar hali toʻldirilmagan. Tibbiyot fakultetining oʻquv fanlari Kibuli kasalxonasi universitetning oʻquv shifoxonasi bilan birlashtirilgan. Kasalxona maslahatchilari, registratorlari va stajyorlari universitetning tibbiyot fakulteti talabalariga dars berishda hamkorlik qiladilar.

## Tarixi
Tibbiyot maktabi jismoniy infratuzilmani qurish va jihozlari bilan taʼminlashga katta hissa qoʻshgan Saudiya Arabistonidan kelgan *Habiblar oilasi* nomi bilan atalgan. Boshqa tashkilotchilar orasida Pokistondagi Lahor universiteti ham boʻlgan. Habib tibbiyot maktabi 2014-yil 27-oktabrda MBChB darajasining besh yillik kursga qabul qilingan 120 nafar talabadan 35 nafari bilan darslarni boshlagan. Tibbiyot fakulteti IUIUning 2015-yilda muhandislik fakulteti tashkil etilishini oʻz ichiga olgan kengaytirish dasturining bir qismidir.

## Bakalavr kurslari
Universitet quyidagi bakalavriat kurslarini taklif etadi:

* pediatriya
* akusherlik
* ginekologiya
* psixiatriya
* otorinolaringologiya
* neyroxirurgiya
* ortopediya
* anesteziologiya
* urologiya
* jamoat salomatligi

## Yana qarang

* Ugandada taʼlim
* Ugandadagi universitetlar roʻyxati
* Ugandadagi tibbiyot maktablari roʻyxati
* Ugandadagi shifoxonalar roʻyxati
* Hakim Ssendagire
* Ugandadagi Islom universiteti

## Manbalar

## Havolalar

* Ugandadagi Islom Universiteti Bosh sahifasi
Cessières-Suzy

**Cessières-Suzy** () – Fransiya shimolining Aisne departamentidagi kommuna. Munitsipalitet 2019-yil 1-yanvarda sobiq Cessières va Suzy kommunalarining qoʻshilishi natijasida tashkil etilgan.

## Manbalar

## Yana qarang
* Communes of the Aisne department
Misungwi

**Misungvi** ( **Missungvi** yoki **Isungvi**) – Tanzaniyaning Mvanza viloyatidagi, Misungvi tumanidagi okrug . Bu okrug Mvanzadan Shinyangagacha boʻlgan magistral yoʻlda joylashgan eng katta shahar. Tanzaniya Milliy Statistika Byurosining hisobotiga koʻra, ushbu okrugda 2012-yilda 30 728 kishi istiqomat qilgan boʻlsa, 2016-yilga kelib esa aholi sonida oʻsish kuzatilib, 34 612 kishini tashkil qilgan &#x3A;&#x200A;180&#x200A;.

## Qishloqlari
Hududda 39 ta qishloq mavjud.
 
* Misungvi „C“
* Misungvi „D“
* Kanisani
* Bariadi
* Majengo
* Masave „A“
* Masave „B“
* Masave „C“
* Bukwaya
* Muungano.
* Mbela „A“
* Mbela „B“
* Mbela „C“
* Mbela „D“
* Misri
* Sekondari
* Misungwi „A“.
* Misungwi „B“
* Mitindo „A“
* Mitindo „B“
* Polisi
* Iteja.
* Lumbaga.
* Kabila
* Bugunga.
* Mitindo „A“
* Mitindo „B“
* Mvamanga.
* Bugando.
* Machimbo.
* Misheni.
* Bukvaya.
* Mvambola.
* Mitindo.
* Mvamanyili.
* Itale.
* Mvankali.
* Ngʻvambola 'B'
* Ngʻvanghalanga

## Manbalar
Villeneuve-sur-Aisne

**Villeneuve-sur-Aisne** () – Fransiya shimolining Hauts-de-Franceda joylashgan Aisne departamentidagi kommuna. Munitsipalitet 2019-yil 1-yanvarda Guignicourt va Menneville kommunalarining birlashishi natijasida hosil boʻlgan.

## Manbalar

## Yana qarang
* Communes of the Aisne department
Kırka (Seyitgazi)

**Kırka** - Turkiya Eskişehir viloyati Seyitgazi shaharchasi. Uning aholisi 3039 kishi (2022) .2013-yilda qayta tashkil etilgan.Unga qadar u shahar (*belde*) edi.

## Geografiyasi
Kırka Markaziy G'arbiy Anatoliya o'rmonlarida D.665 davlat yo'li bo'ylab joylashgan. Çatıörem baravari suv havzasi shaharning sharq tomonida joylashgan.Seyitgezlidan  

(20 mil)va Eskişehirdan  mil) masofada joylashgan.

## Tarixi
Kırka atrofida Frigiya vayronliklari bor. Ammo Kırka 1634- yilda O'smon imperiyasi davrida tashkil etilgan. Aslida bu Turkman nomadlarining o'tlar joyida vaqtincha joylashgan joy edi. Ammo bu ko'chma odamlardan ba'zilari qaror chiqarishdi. An'analarga ko'ra, Kırka asoschilari qirq lord bo'lgan, shuning uchun u Kırka ("qirq lordlar" turkcha *kırk ağa*) deb nomlangan. Kırka bu hududning bozor markazi sifatida gullab-yashnadi. 1972 yilda u shaharchaga aylangan.

## Iqtisodiyoti
Shaharning asosiy daromadlari maydachilik sanoati hisoblanadi.  Dunyodagi yirik boron ishlab chiqaruvchisi bo'lib, eng muhim rudalardan biri Kırka shahridan 4 kilometr (2.5 mil) g'arbda joylashgan. 1984-yilda Bor mahsulotlari fabrikasi ochilgandan so'ng, bor shahar iqtisodiyotida katta rol o'ynashni boshladi. Qishloq xo'jaligi va chorvachilik boshqa iqtisodiy faoliyatlardan biridir.

## Manbalar
Aspiduxtar

**** — Oʻzbekistonning Qashqadaryo viloyati Kitob tumanidagi qishloq. Aholisi asosan tojik millatiga mansub.

## Manbalar
Ivan Bulatović

**Ivan Bulatović** (; 1996-yil 16-fevral) – Chernogoriyalik futbolchi, Chernogoriyaning „B. Podgorica“ jamoasida hujumchi pozitsiyasida oʻynaydi.

## Futbolchilik faoliyati
2024-yil 6-ynavarda Toshkentning „Lokomotiv“ jamoasi bilan shartnoma imzolagan.

## Manbalar

## Havolalar

* Ivan Bulatović Transfermarkt saytida
* Ivan Bulatović  OʻzPFL saytida
*
Al-Juma masjidi

**Al-Juma masjidi** () – Saudiya Arabistonining Hijozi mintaqasidagi Madina shahridagi masjid. Masjid Bani Salim (), Masjid Al-Vadiy (), Masjid Al-Qubayb () va Masjid ʻAtika () nomi bilan ham tanilgan. Mahalliy aholi tomonidan aytilishicha, Islom paygʻambari Muhammad va uning sahobalari Makkadan Madinaga hijrat qilganlarida birinchi marta juma namozini oʻqigan.

## Manzili
Masjid Vadi Ronuna yaqinida, Quba masjididan  shimolda va *[[Al-Masjid an-Nabaviy|Al-Masjid an-Nabaviydan]]*  janubda joylashgan .

## Tarixi
Makkadan Madinaga hijrat paytida, hijriy taqvimning 1-yili rabiulavval oyining 12-dushanba kuni Muhammad va boshqa *[[Muhojirun|muhojirlar]]* (Makkadan Madinaga koʻchib kelganlar) Qubada toʻrt kunga toʻxtadilar. Juma kuni ertalab Madinaga yoʻlni davom ettirdilar va Ronuna Vadi hududida toʻxtadi va juma namozini ado etishdi. Bu hudud bugun *Juma* deb ataladi.

### Fond
Masjid bir necha marta buzib tashlangan va qayta tiklangan. Taʼmirlashdan oldin masjidda uzunligi , kengligi  va balandligi o  boʻlgan qizil gʻishtli gumbaz bor edi. Uzunligi  va kengligi  boʻlgan hovli sharqiy qismga biriktirilgan edi. 1988-yilda qirol Fahd ibn Abdulaziz boshchiligidagi Saudiya Arabistoni hukumatining Avqof vazirligi tomonidan taʼmirlanishi eski qismni buzish va imom va muazzin uchun xonalar, kutubxona, *Tahfiz ul-Qur’on [[Madrasa|madrasasi]]*, ayollar namozxonasi va hammomlarni qurish ishlari olib borildi. 1991-yilda masjid 650 ziyoratchiga moʻljallangan.

### Taʼmirlash vaqtlari

* Ikkinchi taʼmirlashni Umaviylar xalifasi Umar II olib bordi.
* Uchinchi taʼmirlash Abbosiylar xalifaligi davrida 734–748-yillar oraligʻida amalga oshirilgan.
* Toʻrtinchi taʼmirlash 14-asrda Shamsuddin Qavon tomonidan amalga oshirilgan.
* Usmonlilar hukmronligi davrida taʼmirlash ishlariga Sulton Boyazid rahbarlik qilgan.
* 19-asr oʻrtalarida taʼmirlash ishlariga Sayyid Hasan Ash-Sharbatli boshchilik qilgan.

## Yana qarang

* Islomdagi eng muqaddas joylar
* Masjidlar roʻyxati
* Masjidlar roʻyxati
** Saudiya Arabistonidagi masjidlar roʻyxati
*** Madinadagi masjidlar roʻyxati

## Manbalar

## Havolalar
Magu

**Magu shahri** Sharqiy Afrikada joylashgan Tanzaniya davlatining Mvanza mintaqasida joylashgan shaharlardan biri. Mvanza viloyatida yettita tuman boʻlib, Magu tumanining maʼmuriyati ham shu yerda joylashgan. Magudan Mvanza shahrigacha boʻlgan masofa 60 kilometr atrofida. 2012-yilgi milliy aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Magu aholisi (Suahili tilida Magu Mjini shaklida) 23,822 kishini tashkil etgan.

Mvanzadan Keniya chegarasigacha borish uchun T4 asfaltlangan magistral yoʻl yotqizilgan va bu magistral yoʻl Magu shahridan oʻtadi.

## Manbalar
Langergans hujayralari

**Langergans hujayralari** (intraepidermal makrofaglar) epiteliy toʻqimalarida joylashgan dendritik hujayralarning kichik turi boʻlib, ularni 1868-yilda Pol Langergans kash etgan va uning nomi bilan atalgan.

Langergans hujayralari suyak iligidan kelib chiqadi. Ular asosan epidermisning bazal va tikanli qatlamida joylashgan boʻlib, u yerda antigenlarga toʻsqinlik qiladi, ularni qayta ishlaydi, limfa tugunlariga olib boradi, ularni limfotsitlarga beradi va shu tariqa immunitetning rivojlanishiga sabab boʻladi.

Ularda langerinni oʻz ichida saqlaydigan tennis raketkasi shaklidagi rivojlangan organellalar va maxsus membrana granulalari mavjud.

## Adabiyotlar

* „Epidermal Langerhans hujayralari“, Gerold Shuler; inglizchada. til &nbsp;(aniqlanmagan) .&nbsp;– Boka Raton: CRC Press, 1991.&nbsp;– ISBN 0-8493-5646-6 .
* „Insonning shaxsiy gistologiyasi“, V. L. Bikov, 2013-yil.

## Havolalar

* Langerhans hujayralari: immunitetning paydo boʻlishidagi roli Arxivnaya kopiya
Rezina oʻrdak metodi

Dasturiy taʼminot muhandisligida, **rezina oʻrdak metodi** (ingl. **rubberducking**) – bu ogʻzaki yoki yozma tilda muammoni qayta ifodalash orqali koddagi muammoni tuzatish usuli. Ushbu atama „Pragmatik dasturchi“ kitobidagi hikoyadan olingan boʻlib, unda dasturchi rezina oʻrdakni olib, undan koddagi har bir satrni izohlab berishni soʻraydi .

## Yondashuv
Koʻpgina dasturchilar muammoni boshqalarga, ehtimol, hatto dasturlash haqida tajribasi yoʻq shaxslarga tushuntirishgan va keyin muammoni tushuntirish jarayonida yechimiga duch kelishgan. Kodning nima qilishi kerakligini tasvirlab, uning aslida nima qilayotganini kuzatishda, bu ikkalasi oʻrtasidagi har qanday xatoliklar koʻrinadi. Ushbu jarayonda jonsiz oʻyinchoqdan foydalangan holda dasturchi boshqa hech kimni aralashtirmasdan va tinglovchilarsiz, oʻz-oʻziga gapirib berish orqali yaxshiroq natijalarga erishganlar. Ushbu yondashuv kompyuter fanlari va dasturiy taʼminot muhandisligi kurslarida oʻqitiladi.

## Zamonaviy olamda
2018-yil 1-aprel kuni Stack Exchange oʻz veb-saytida Quack Overflow nomli yangi „xususyatlar“ sifatida Kulgi kunida hazil sifatida rezina oʻrdak avatarini namoyish etdi. Brauzer sahifasining oʻng-pastki burchagida paydo boʻlib, tashrif buyuruvchilarga dasturlash muammolarini tinglab, ularga yechimlar bilan javob berish orqali yordam berishga harakat qildi. Biroq, oʻrdakcha shunchaki bir necha marta yozishdan keyin „quack, quack, quack“ tovushini chiqardi.
## Yana qarang

*
* Suqrot metodi

## Manbalar

## Tashqi havolalar

* Rezina oʻrdak yordamida xatolarni bartaraf etish
Atirgullar ochdi chiroy

„**Atirgullar ochdi chiroy**“ (yoki „**Azizim**“) – aktyor va xonanda Kozim Qayumov tomonidan ijro etilgan mashhur qoʻshiq. Qoʻshiq dastlab „Masxaraboz“ filmida kuylangan. 1994–1996-yillarda suratga olingan Masxaraboz filmida ilk bor ijro etilgan qoʻshiq oʻz muxlislar orasida uzoq yillar mobaynida mashhurligini saqlab kelgan. Qoʻshiq bugunga qadar oʻzbek, qozoq, qirgʻiz, uygʻur, ozarbayjon kabi oʻnga yaqin tillarda kuylangan.

## Kaverlari
2014-yil Jasurbek Jabborov hamda Dilnoza Akbarova ijrosida „Azizim“ nomi bilan qayta kuylangach, xorijiy respublikalarda ham ancha ommalashib ketgan. Qoʻshiq uchun olingan klip, 2024-yil mart oyi hisobiga koʻra, birgina „YouTube“ tarmogʻidagi eng yirik musiqiy portallardan biri – „RizaNova.uz“da 32 milliondan ortiq koʻrilgan, 6000 ga yaqin izoh yozilgan.

2016-yil qoʻshiqni qozogʻistonlik xonandalar Quandiq Rahim va Albina Shardarova qozoqchaga tarjima qilib, „Bolayik birge“ nomi ostida ijro etishdi. Xonandalar qoʻshiq ijrosi oldidan bastakor Mirhalil Mahmudovdan ruxsat soʻrashgan. Qoʻshiq klipi Oʻzbekistonda suratga olingan boʻlib, qozogʻistonliklar tomonidan iliq qabul qilingan. Qoʻshiqning „qozoqcha versiyasi“ asosida qirgʻizistonlik xonandalar – Nurlan Nasip va Samara Karimova qayta ijro etgan. 

## Manbalar
Stivens-Jonson sindromi

**Stivens-Jonson sindromi** oʻtkir toksik-allergik kasallik boʻlib, uning asosiy klinik koʻrinishi teri va shilliq pardalardagi toshmalar hisoblanadi. Ushbu sindrom ekssudativ eritemaning malignizatsiyalangn turi hisoblanadi. Dastlab, mushaklar va boʻgʻimlarda mahalliy harorat oshadi va ogʻriq paydo boʻladi. Keyin hujayralarning nobud boʻlishi ogʻiz, tomoq, koʻzning shilliq qavatida va terining hamda shilliq pardalarning boshqa joylarida juda katta pufakchalar paydo boʻlishiga sabab boʻladi; kulrang-oq plyonkalar, yoriqlar va qobiqlar bilan qoplangan teri nuqsonlari paydo boʻladi. Ogʻiz boʻshligʻi shilliq qavatining shikastlanishi ovqat yeyishni qiyinlashtiradi, ogʻizni yopish kuchli ogʻriqni keltirib chiqaradi, keyinchalik shilinishlar paydo boʻladi. Koʻzning shilliq qavatining yalligʻlanishi paydo boʻladi&nbsp;– kon'yunktivit. Shox parda fibrozga uchraydi. Siydik chiqarish qiyin va ogʻriqli boʻladi.

Sindrom birinchi marta 1922-yilda Albert Meyson Stivens va Frank Chambliss Jonson tomonidan tavsif etilgan.

File:Mucosal desquamation in a person with Stevens–Johnson syndrome.jpg|Stivens-Jonson sindromi bo'lgan odamda shilliq qavatning deskvamatsiyasi
File:Stevens-Johnson Syndrome Conjunctivitis.jpg|Sindromdagi Konyuktivit

Stivens-Jonson sindromining eng koʻp uchraydigan sabablari baʼzi dorilar (modafinil, lamotrigin, karbamazepin, allopurinol, sulfanilamidlar, nevirapin)dan allergiyalar, shuningdek infeksiyalar va juda kam hollatlarda saratondan ham boʻlishi mumkin.

Kasallik toʻsatdan yuqori isitma, tomoqdagi ogʻriq va bezovtalik bilan boshlanadi. Sindromning ogʻir umumiy holat fonida lablar, ogʻiz boʻshligʻi shilliq qavati, til, yumshoq tanglay, hiqildoq orqa devori, halqum va terida pufakchalar paydo boʻladi va ochilgandan keyin qon ketish eroziyalari hosil boʻladi. Birlashib, ular doimiy qon ketishiga olib keladi.

## Davolash
Simptomatik davolash intoksikatsiyani kamaytirishga, desensibilizatsiyaga, yalligʻlanishni bartaraf etishga va taʼsirlangan terining epitelizatsiyasini tezlashtirishga olib keladi. Ogʻir yoki surunkali, takroriy holatlar uchun kortikosteroidlar qoʻllash mumkin.

Davolash uchun desensibilizatsiya qiluvchi dorilar (Dimedrol, suprastin, tavegil, klaritin), yalligʻlanishga qarshi dorilar (salitsilatlar), kaltsiy preparatlari va levamizol, kortikosteroidlar va detoksikatsiya qiluvchi terapiya qoʻllanadi.

Vitamin terapiyasidan foydalanish (B vitaminlari, askorbin kislotasi) mumkin emas, chunki bunday vitaminlarning oʻzi kuchli allergen hisoblanadi.

Mahalliy davolash yalligʻlanishni bartaraf etish, shish va yalligʻlangan teri hududlarining epitelizatsiyasini tezlashtirishga qaratilgan boʻladi. Ular ogʻriq qoldiruvchi vositalardan (trimekain, lidokain), antiseptik preparatlardan (furatsilin, xloramin va boshqalar), proteolitik fermentlardan (tripsin, ximotripsin) foydalanadilar.

Kasallikning remissiya davrida bolalar ogʻiz boʻshligʻini tekshirib turish va sanatsiya qilish, yuqori sezuvchanlik aniqlangan holatda allergen bilan giposensibilizatsiya qilishlari kerak.

## Manbalar
Curbans

**Curbans** (fransuzcha talaffuzi: [kyʁbɑ̃]) Fransiyaning janubi-sharqidagi Alpes-de-Haute-Provence departamentida joylashgan kommunadir.
## Aholisi

## Manbalar
Masxaraboz (film)

„**Masxaraboz**“ – 1995-yil namoyish etilgan mashhur oʻzbek filmi. Film ssenaristi va rejissyori Sharof Boshbekovdir.
## Tarixi
Film 1994–1996-yillarda suratga olingan. Baʼzi manbalarda 1995-yilda suratga olingani koʻrsatilgan. Filmni suratga olish jarayoni Namangan viloyatining Chortoq tumanidagi qishloqlardan birida amalga oshirilgan.

## Film mavzusi
Film bosh qahramoni ota-onasidan erta ayrilgan, gʻam-armoni boʻlsa ham barchasini kulgu va shodlik bilan yengib oʻtadigan yigit. U oʻzgacha fikrlari bilan hammadan ajralib turadi va insonlarga qoʻlidan kelgancha yaxshilik ulashib keladi. Koʻngil qoʻygan qiz oʻzga odamga turmushga chiqayotganini bilganida ham matonat va sabr bilan unga baxt tilaydi.

## Saundtreklari
Film uchun 2 ta saundtrek tanlab olingan. Ulardan biri – „Yigʻlamayman“ning soʻzi Sharof Boshbekovga tegishli. Mashhur „Atirgullar ochdi chiroy“ qoʻshigʻi muallifi esa Azim Suyundir.

## Manbalar
Ubaye-Serre-Ponçon

**Ubaye-Serre-Ponçon** (fransuzcha talaffuzi: [ybaj sɛʁ pɔ̃sɔ̃]; Vivaro-Alp togʻlari: Ubaia e La Sèrra de Ponçon) – Fransiyaning janubi-sharqidagi Alpes-de-Haute-Provens departamentida joylashgan kommuna. U 2017-yil 1-yanvarda sobiq La Bréole (oʻrindiq) va Sent-Vinsent-les-Forts kommunalarining birlashishi natijasida tashkil topgan.

## Yana qarang
•Alpes-de-Haute-Provence departamenti kommunalari

## Manbalar
Thorame-Haute

**Thorame-Haute** (fransuzcha talaffuzi: [tɔʁam ot]; oksitancha: Torama Auta) – Fransiyaning janubi-sharqidagi Alpes-de-Haute-Provens departamentida joylashgan kommuna.
## Aholisi

## Yana qarang
•Alpes-de-Haute-Provence departamenti kommunalari

## Manbalar
Thoard

**Toard** (fransuzcha talaffuzi: [tɔaʁ]; oksitancha: Toard) — Fransiyaning janubi-sharqidagi Alpes-de-Haute-Provens departamentidagi kommuna.

## Aholisi

## Yana qarang
•Alpes-de-Haute-Provence departamenti kommunalari

## Manbalar
Tumonbay Bayzaqov prospekti

**Tumonbay Bayzaqov prospekti** — () – Qirgʻiziston Respublikasining Jalolobod shahri markazidagi shox koʻcha.

## Joylashuvi

## Tarixi
Koʻcha 2023-yilning avgust oyigacha Lenin koʻchasi deb atalib kelgan. 2023-yilda qirgʻiz oqini va tarjimoni Tumonbay Bayzaqovning sharafiga qayta nomlanib, koʻchani kengaytirish va taʻmirlash ishlari olib borildi. 2023-yilning 29-avgust kuni Prezident Sadir Japarov Jalolobod viloyatiga amaliy tashrifi doirasida Jalolobod shahrida Tumunbay Bayzaqov nomidagi yangi markaziy xiyobon va koʻchani ochilish marosimida ishtirok etgan. 
## Binolari va qurilishlar
Sobiq Lenin koʻchasi shaharning eng yirik koʻchasi hisoblanib, bu koʻchada Jalolobod viloyati gubernatorligining binosi, shahardagi Toʻqtogʻul Satilgʻanov nomidagi istirohat bogʻi, Moʻl-moʻl mehmonxonasi, Aygul savdo markazi, Avtovokzal, shahardagi eng yirik uch bozor (Shaftolizor, Markaziy, Baraka bozori) va bir qancha savdo markazlari va binolar joylashgan. 

Koʻchada ikki dona yoʻlovchilar uchun osma koʻprik va yer osti yoʻllari qurilgan. Koʻchaning osma koʻprik va yer osti yoʻllari oʻtuvchi qismi 2015-yilda 4 metrgacha kengaytirilgan.
### Avvalgi qurilishlar
Lenin koʻchasida sovet davrida qurilgan paxtani qayta ishlash zavodi boʻlgan. Keyinchalik bu zavod xususiy tomonlarga berilib, oʻrniga Baraka bozori va bir qancha savdo markazlari shuningdek koʻp qavatli uylar qurilgan. 
Shungdek bu koʻchada Adliya vazirligiga qarashli 10-sonli axloq tuzatish koloniyasi va Qorovul-konvoy boshqarmasiga qarashli 5-sonli bataloni binolari mavjud boʻlgan.

## Manbalar
Les Thuiles

**Les Thuiles** (fransuzcha talaffuzi: [le tɥil]; oksitancha: Las Teulas) – Fransiyaning janubi-sharqidagi Alpes-de-Haute-Provens departamentida joylashgan kommuna.
## Aholisi

## Manbalar
Bersut

**Bersut** () — Tatariston Respublikasi (Rossiya)ning Mamadesh tumanidagi daryo, Kamaning oʻng irmogʻi (Kuybishev suv omborining Kama koʻrfaziga quyiladi). Mintaqaviy ahamiyatga ega tabiat yodgorligi.

Daryoning uzunligi 54&nbsp;km, suv havzasi 552&nbsp;km². U baland tekislikdan oqib o'tadi, jarliklar va jarliklar bilan kuchli ajratilgan. Daryo vodiysi assimetrik, keng (2–3&nbsp;km) og'iz qismida vodiyga kirib, Kuybishev suv ombori ustida ko'tarilgan Kama teraslarini kuzatish mumkin. Yuqorida va yonbag'ir bo'ylab uchinchi terastaning past jarliklari zich o'rmonzorlar bilan qoplangan: pastda - bargli, yuqorida - qarag'ay (qo'lbola o'rmon qoplami 24% ga teng). Daryoning suv bosgan tekisligi tor. Kanal oʻralgan, tor (5–6 m), shoxlanmagan.

Bersut 30 ta irmoqni o'z ichiga oladi, ulardan eng kattasi (29&nbsp;km) Quyosh daryosidir. Havzadagi daryolar tarmog'ining zichligi 0,37 gram/ml ga teng. Daryo kam suvli, tartibga solingan, oʻzan boʻylab umumiy hajmi 1,1 mln ga teng 3 ta hovuz hosil boʻlgan. Daryoning oziqlanishi aralash, asosan qor (59%).

Daryo rejimi 1935 yildan beri Urmancheevo qishlog'i yaqinidagi suv o'lchash stantsiyasida o'rganiladi. Oqim tezligi riftlarda 0,5–1&nbsp;m/s, yoʻllarda esa 0,2–0,3&nbsp;m/s. Xun aralash, qorning ustunligi bilan. Yer osti quvvat moduli 0,5–5 l/s (km²). Gidrologik rejim yuqori suv toshqinlari va  past suv toshqinlari bilan tavsiflanadi.  Havzadagi oʻrtacha koʻp yillik oqish qatlami 170&nbsp;mm, sel oqimi qatlami 100&nbsp;mm. Bahorgi toshqin aprel oyining birinchi o'n kunligida boshlanadi.Qish oxirida muzning qalinligi 65 sm ga etadi. Daryo bo'g'izida o'rtacha uzoq muddatli past suv oqimi tezligi 1,43 m³ / s ni tashkil qiladi. Urmanchevo qishlog'i yaqinida o'rtacha yillik suv oqimi 2,55 m³ / s; Maksimal suv oqimi 274 m³/s ni 1979 yil bahorida qayd etilgan.

Daryodagi suv gidrokarbonatli-sulfatli-kalsiyli, bahorda yumshoq (1,5-3,0&nbsp;mg-ekv/l) va oz qismi qattiq (6,0-9,0&nbsp;mg-ekv/l) bo'ladi . Toshqin davrida o'rtacha sho'rlanishi (150 -250) mg/l)  ortadi (500–600&nbsp;mg/l) suv kamaygan vaqtda o'rtacha loyqalik 1500&nbsp;mg/l. Keng qamrovli baholashlarga ko'ra, 2004-2005 yillarda Bersut daryosidagi suv sifati 11 ta ingredient asosida "iflos" (4a sifat klassi) sifatida tavsiflangan .

## Foydalanish
Bersut daryosi mintaqa uchun katta iqtisodiy ahamiyatga ega. Uning suvidan chorvachilik fermalari, qoramol va yosh hayvonlar uchun yozgi oromgohlar, chorva mollari qabristonlari, qabristonlar, mineral o'g'itlar va pestitsidlar omborlari (shu jumladan suvni muhofaza qilish zonasida) mavjud bo'lgan qishloq xo'jaligi korxonalari foydalanadi.

## Xavfsizligi
Tatariston Respublikasi Vazirlar Kengashining 1978-yil 10-yanvardagi 25-sonli qarori bilan Bersut daryosi vodiysi mintaqaviy ahamiyatga molik tabiiy yodgorlik deb eʼlon qilingan va alohida muhofaza qilinishi shart

## Eslatmalar
Gʻanisher Raximov

**Raximov Gʻanisher Xudoyqulovich** – filologiya fanlari doktori, professor, Samarqand davlat chet tillar instituti rektori (2014–2016), Oʻzbekiston davlat jahon tillari universiteti rektori (2016–2020) lavozimlarida faoliyat olib borgan.

## Faoliyat

* 1995–1996-yillar – Samarqand davlat chet tillar instituti qoshidagi litsey tarbiyachisi;
* 1996–1998-yillar – Fanlar Akademiyasi Arxeologiya instituti tarjimoni;
* 1997–2000-yillar – Samarqand davlat chet tillar instituti aspiranti;
* 1998–2000-yillar – Koreya Respublikasi Xosyo universiteti magistranti;
* 2000–2001-yillar – Fanlar Akademiyasi Arxeologiya instituti tarjimoni;
* 2001–2005-yillar – Samarqand davlat chet tillar instituti xalqaro boʻlim boshligʻi;
* 2001–2006-yillar – Samarqand davlat chet tillar instituti axborot texnologiyalari markazi boshligʻi;
* 2006–2008-yillar – Samarqand davlat chet tillar instituti tarjima nazariyasi va amaliyoti kafedrasi mudiri;
* 2008–201-yillar – Samarqand davlat chet tillar instituti ilmiy ishlar boʻyicha prorektori;
* 2014–2016-yillar – Samarqand davlat chet tillar instituti rektori;
* 2016–2020-yillar – Oʻzbekiston davlat jahon tillari universiteti rektori;
* 2020-y. – 2024 – Denov tadbirkorlik va pedagogika instituti rektori 

## Manbalar
Dumat al-Jandal gʻazoti

**Dumat al-Jandal gʻazoti** – milodiy 626-yilning avgust yoki sentyabr oylarida boʻlib oʻtgan ilk musulmon gʻazoti.

Safiur Rahmon Muborakpuriy tomonidan yozilgan Muhammadning tarjimai holida Dumat al-Jandal hududi Madinadan taxminan 15 kunlik va Damashqdan 5 kunlik masofada joylashganligi aytilgan. Tarixchi William Montgomery Wattning soʻzlariga koʻra, hudud Madinadan 500 milya uzoqlikda joylashgan.

## Bosqin
*The Sealed Nectar* nashrining yozishicha, 6 oylik harbiy harakatlardan soʻng Muhammad Suriya chegarasidagi Dumat al-Jandal yaqinidagi baʼzi qabilalar karvon yoʻllarini talon-taroj qilish bilan shugʻullangani, shuningdek, qoʻshin toʻplash va Madinaga bostirib kirish yoʻllarini izlayotgani haqidagi xabarlarni oladi. U darhol ming;ab musulmonlar boshchiligida yoʻlga chiqadi, Banu Udra qabilasidan boʻlgan Madkur ismli kishi qoʻshinga boshchilik qiladi.

## Tahlil
William Montgomery Wattning taʼkidlashicha, ushbu gʻazot oʻsha paytda Muhammad tomonidan buyurilgan eng muhim yurishlardan biri boʻlgan.

## Yana qarang

* Muhammadning yurishlari roʻyxati
* Muhammadning harbiy faoliyati
* Quraysh

## Manbalar
Muraysi gʻazoti

**Al-Muraysi gʻazoti** () milodiy 627-yilning dekabr oyida musulmonlarning Banu Mustaliq qabilasiga qarshi yurishi hisoblanadi.

## Dastlabki hujum
Islomiy manbalarga koʻra, Banu Mustaliq qabilasi musulmonlarga qarshi Uhud jangida Qurayshni qoʻllab-quvvatlagan va ularning safiga qoʻshilgan. Qabila vakillari Makkaga olib boradigan asosiy yoʻlni boshqargan, bu esa musulmonlarning shaharga yetib borishlariga toʻsqinlik qilgan.

Muhammad Zu Qarod gʻazotidan qaytganidan ikki oy oʻtib, Banu Mustaliq qabilasi unga hujum qilishga hozirlik koʻrayotgani haqidagi mish-mishlarni eshita boshlaydi. Ushbu maʼlumotning haqiqiy yoki yolgʻon ekanligini aniqlash maqsadida Muhammad Burayda ibn al-Hasib al-Aslamiy ismli kishini yuboradi. Bu paytda Banu Mustaliq ham Muhammadning ularga qarshi hujum qilishga tayyorlanayotganiga ishongan edi. Shuning uchun ular ham musulmonlar tomonga oʻz aygʻoqchilarini yuboradi, biroq ularning odamlari musulmonlar tomonidan qoʻlga olinib, oʻldiriladi.

Banu Mustaliq qabilasi aʼzolari qarshi tomonni eʼtiborsiz qoldirib, chorva mollariga suv ichirayotgan paytda musulmonlar ular tomonga hujum qiladi. Banu Mustaliq qabilasiga hamroh boʻlgan arablar bu voqeadan xabar topgach, jon saqlash maqsadida qochib ketishadi. Yurish davomida xalifa Abu Bakr Siddiq muhojirlar qoʻmondoni, Saʼd ibn Uboda esa ansorlar qoʻmondoni etib tayinlangan edi. Ikki qoʻshin dengiz boʻyida, Makkadan bir oz uzoqlikda joylashgan al-Muraysiy nomli quduq yaqinida bir-biriga qarshi kurash olib boradi. Ular bir soat davomida kamondan oʻq uzib bilan jang qilishadi. Musulmonlar kamon oʻqlariga qarshi tezlik bilan oldinga siljib borishadi, ular Banu Mustaliq qabilasi vakillarini oʻrab olishadi va butun qabila oilalari, podalari va qoʻylarini asirga olishadi. Jang musulmonlarning toʻliq gʻalabasi bilan yakunlanadi.

Ali ibn Abu Tolib yaralangan bir necha Banu Mustaliq vakillarini oʻldiradi. Ular orasida Molik va uning oʻgʻli ham bor edi.

Bundan tashqari 200 oila asirga olinadi, 200 ta tuya, 5000 ta qoʻy, echki, shuningdek, katta miqdordagi uy-roʻzgʻor buyumlari oʻlja qilib olinadi. Olingan uy-roʻzgʻor buyumlari keyinchalik talabgorlar orasidan eng koʻp narx qoʻygan kishilarga sotiladi.

Ammo jangda shunday bir voqea yuz beradiki, Uboda ibn al-Somit oʻzining ansoriy urugʻdoshlaridan biri Hishom ibn Subabohni dushman vakillaridan boʻlgan Hishom deb oʻylab, beixtiyor oʻldirib qoʻyadi.

## Yana qarang

* Muhammadning yurishlari roʻyxati
* Muhammadning harbiy faoliyati
* Muhammadning harbiy faoliyati

## Manbalar
Uíge provinsiyasi

**Uíge** Angolaning oʻn sakkiz provinsiyasidan biri, mamlakatning shimoli-gʻarbiy qismida joylashgan. Uning poytaxti xuddi shu nomga ega.
## Tarixi
Oʻrta asrlarda Uíge viloyati Kongo qirolligining markazi boʻlgan. Kongo daryosining shimoliy va janubidagi Bakongo bu Qirollikning bir qismi boʻlgan, markazlashgan monarxiya bo"lib u maʼlum vaqt oraligʻida janubdagi Ambunduning bir qismida ham hukmronlik qilgan. Qirollar shaharda yashagan. 16-asrda 50 000 ga yaqin aholiga ega boʻlgan M’banza-Kongo. ularning qirolini hatto „Temirchi qirol“ deb ham atashgan. Ularning hukmronligi birinchi marta qirol saroyida yashab, din va savodxonlikdan dars bergan portugal ruhoniylarining kelishi bilan mustahkamlangan; Luanda uzoq vaqt marginal edi. 19-asrda portugallar hinterlandni bosib olish va egallashni boshlaganlarida vaziyat oʻzgardi. 20-asr boshlarida Kongo qirolligi qogʻozda hamon mavjud edi va M’banza-Kongodagi sud saqlanib qoldi, ammo samarali kuchini yoʻqotdi.
## Manbalar
Islom kolleji

**Islom kolleji** – Londonda joylashgan ilmiy muassasa boʻlib, islomshunoslik boʻyicha magistratura va bakalavriat darajasida oʻqitishga ixtisoslashgan.

Muassasa islomshunoslik boʻyicha akademik matnlarini hamda har chorakda bir akademik jurnalni nashr etadi.

## Nashrlari
Islom kolleji ICAS Press nashriga ega. ICAS Press bir qancha mumtoz va zamonaviy islomiy matn va tarjimalarni, xususan, Qur’on va hadisshunoslik, ilohiyot, falsafa, tasavvuf, siyosat va tarix sohalariga oid asarlarni nashr etgan. ICAS Press shialikni oʻrganishga oid ilmiy maqolalar va kitob sharhlarini oʻz ichiga olgan har chorakda bir marta nashr etiladigan Journal of Shi’a Islamic Studies (Shia Islomshunoslik jurnali) ni ham chiqaradi.

## Dasturi

### Bakalavr
Hozirda ikkita bakalavriat dasturlarida oʻqishlik taklif etilmoqda, bular: BA Islomshunoslik va BA Havza tadqiqotlari. Birinchisi islom dinining eʼtiqod tizimi va aqliy anʼanalar tizimi sifatida paydo boʻlganidan to hozirgi davrgacha boʻlgan asosiy xususiyatlari bilan talabalarni tanishtirish hamda islom huquqi, tarixi, falsafasi va arab tili kabi muhim mavzularni oʻzida qamrab oladi. Ikkinchisi islomni sivilizatsiya sifatida kengroq nuqtai nazar bilan taʼminlashga qaratilgan va bu uning kurs mazmunida aks etadi. Bu dastur havza yoki anʼanaviy seminariyada boʻlgani kabi, diniy tadqiqotlarga alohida eʼtibor qaratgan.

### Aspirantura
Islom kolleji islomshunoslik, islom huquqi boʻyicha magistr darajalarida oʻqishlikni ham taklif qiladi hamda Islom va Gʻarb (sobiq qiyosiy falsafa) Middlsex universiteti tomonidan tasdiqlangan. Ular masofaviy taʼlim orqali oʻqishlikni ham taklif etadi. Islom kolleji, shuningdek, Middlesex universiteti bilan hamkorlikda DProf dasturida oʻqishlik taklifiga ham ega.

### Sertifikat kurslari
Islom kolleji diplom dasturlari bilan bir qatorda Qur’on arab va fors tili, islom bank ishi, islom va inson huquqlari hamda islom falsafasi kabi bir qator sertifikat kurslarida oʻqishlikni ham taklif etadi.
## Manbalar

## Havolalar

*
Jarjaraya

**Jarjarayya** – oʻrta asrlarda Iroqning Dajla daryosi bilan oʻralgan shahri. Quyi Nahravon tumanining poytaxti, Yaʼqubiyning soʻzlariga koʻra, unda fors zodagonlari istiqomat qilgan. Quyi Nahravon tumanining markazi. Yaʼqubiyning soʻzlariga koʻra, shaharda fors zodagonlari istiqomat qilgan. Jarjaraya sosoniylar davrida tashkil etilgan deb taxmin qilingan. 1200-yillarning boshlarida Yoqut Hamaviy davriga kelib, shahar vayronaga aylangan. Arxeologik dalillar bu joy Abbosiylar davrining oxirida tashlab ketilganini koʻrsatadi.

Oʻrta asrlarning bir qancha vazirlari oʻz *[[Nisba (onomastika)|nisba]]larida* koʻrsatilganidek, ushbu shahardan yetishib chiqqan. Ikki abbosiy vazirlar Abbos ibn al-Hasan al-Jarjaroiy va Ahmad ibn al-Xosib al-Jarjaroiy, 18 yil davomida vazir lavozimida ishlagan XI asr fotimiylar vaziri Abulqosim al-Jarjaroiy kabilar Jarjarayadan edi.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* 
* 
* 
* Lev, Yaacov. „Army, Regime, and Society in Fatimid Egypt, 358-487/968-1094.“ International Journal of Middle East Studies 19, no. 3 (1987): 337-65. Accessed March 5, 2020. www.jstor.org/stable/163658.
An-Namiroh masjidi

**An-Namiroh masjidi** () yoki **Nimroh masjidi** () – Saudiya Arabistonining Hijozi mintaqasi Makka yaqinida joylashgan masjid. Bu islom paygʻambari Muhammad Arafotdagi soʻnggi xutbasini oʻqishdan oldin turgan joy boʻlgan deb ishoniladi. Bu haj davridagi eng muhim diqqatga sazovor joylardan biridir, chunki u yerda Arafa kunida peshin va asr namozlarida ziyoratchilarga xutbalar aytiladi. Arafat togʻi yaqinida joylashgan.

## Tuzilishi
Masjid 9-asrda Abbosiylar xalifaligi davrida joyda qurilgan. Saudiya tuzumi davrida katta kengayish boʻldi: oʻshanda 27,000 m2 ga kengaytirildi. Masjid Makka viloyatidagi Al-Masjid al-Haromdan keyingi eng katta masjiddir.

## Yana qarang

* Arabiston yarim oroli
** Hijoz togʻlari
* Islomdagi eng muqaddas joylar
* Saudiya Arabistonidagi masjidlar roʻyxati

## Manbalar

## Havolalar

* Masjid Nimra
* Arofatdagi Masjid Nimraning 3 yogʻi, Makka
Qirol Xolid katta masjidi

**Qirol Xolid masjidi** () – Saudiya Arabistonining Ar-Riyod shahridagi Umm al-Hammam mahallasidagi jamoat masjidi. 1987-yilda qurilgan va 1988-yilda ochilgan. Turk meʼmorchiligining ayrim elementlarini oʻzida aks ettirgan va Ar-Riyodning eng koʻzga koʻringan diqqatga sazovor joylaridan biri hisoblanadi. Masjidga, odatda, Ramazon oyida tarovih namozlarini oʻqish uchun hamda Iyd al-Fitr va Qurbon hayiti kabi diniy bayramlarda namozxonlar koʻpayib ketadi. Masjidda hammomlar bor va janoza namozlari ado etiladi. Qirol Xolid bin Abdulaziz sharafiga nomlangan.

## Tarix
Masjid 1980-yillarning oʻrtalarida qurilgan boʻlib, 1975—1982-yillarda Saudiya Arabistoni hukmdori boʻlgan qirol Xolid bin Abdulazizning qarindoshlari tomonidan moliyalashtirilgan. Masjid 1987-yilda qurilgan va 1988-yil 14-aprelda rasman ochilgan. Ertasi kuni masjidning ochilish xutbasini Shayx Abdulaziz Ibn Boz oʻqigan.

Masjid 1993-yilda ayollar boʻlimi qoʻshilgan va 2004-yilda yana kengaytirilgan. 2022-yilning aprel oyida Fransiyaning Saudiya Arabistonidagi elchisi masjidga tashrif buyurgan.

## Manbalar