open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Bukui masjidi

**Bukui masjidi** () – Xitoyning Xeylunszyan provinsiyasi Qiqihar shahridagi masjid. U „Masjid“ yoʻlida joylashgan (). Sin sulolasi davrida qurilgan va 2006-yilda milliy darajada tarixiy va madaniy qadriyati uchun himoya qilinishi kerak boʻlgan asosiy joy sifatida roʻyxatga olingan. Bu viloyatdagi eng katta va eng qadimgi masjiddir.

## Tarixi va tuzilishi
„Bukui“ nomi daurcha soʻzning xitoycha transkripsiyasi boʻlib, „barakali“ degan maʼnoni anglatadi. Bukui masjidi dastlab ikkita alohida masjiddan iborat edi.

* Sharqiy masjid, Kansi 23 (1684) da qurilgan uch qavatli, 374 kvadrat metrli bino, Qiqihar shahridan yetti yil oldin qurilgan.
* Gʻarbiy masjid, Syanfen 3 da (1852) Gansudan koʻchib kelgan Jahriyya menhuan tarafdorlari tomonidan qurilgan ikki qavatli, 173 kvadrat metrli bino.

Masjid taxminan 2000 kvadrat metr qurilgan maydonni oʻz ichiga oladi; butun majmua taxminan 6400 kvadrat metr maydonni egallaydi. Ikki namozxona jami 450 kishini sigʻdira oladi.

Masjidning uzoq tarixi Qiqiharda: „masjid Bukui shahridan ancha oldin mavjud boʻlgan“ degan iboraga olib keldi. 1958-yilda ikki masjid „Qiqihar masjidi“ nomi bilan birlashtirildi. Masjid 1980-yilda shahar darajasida, 1981-yilda viloyat darajasida muhofaza qilinadigan madaniy yodgorliklar roʻyxatiga kiritilgan; keyin uning nomi ham hozirgi „Bukui masjidi“ga oʻzgartirildi. Oʻsha yili oʻtkazilgan baholash shuni koʻrsatdiki, Sharqiy masjid nisbatan yaxshi holatda boʻlsa-da, Gʻarbiy masjidda jiddiy tuzilmaviy shikastlangandi. Qayta qurish ishlari 1989–1990-yillarda amalga oshirildi. 2006-yil 25-iyun kuni Xitoy Xalq Respublikasi Davlat Kengashi Bukui masjidini milliy darajada muhofaza qilinadigan asosiy obidalarning oltinchi partiyasi roʻyxatiga kiritdi.

## Yana qarang

* Xitoyda Islom
* Xitoydagi masjidlar roʻyxati
* Mashhur masjidlar roʻyxati
* Islom tarixining xronologiyasi
* Islom arxitekturasi
* Islom sanʼati
* Masjidlar ro'yxati

## Izohlar

## Manbalar
Skunxa

**Skunxa** (qadimgi forscha:  ), miloddan avvalgi 6-asrda saklar guruhi boʻlgan sak tigraxauda („Uchli qalpoq kiyib yuruvchi saklar“) shohi boʻlgan.

## Ismi
 nomi osetincha atama bilan bogʻliq boʻlib, „oʻzini farqlash“ degan maʼnoni anglatadi hamda Digor lahjasida  () va temir lahjasida  ) sifatida tasdiqlangan.

## Qo‘lga olinishi
Miloddan avvalgi 519-yilda Ahamoniylar hukmdori Doro I sak qabilasiga hujum qilib, ularning podshohini asirga oladi. Uning qoʻlga olinishi Behistun yozuvi boʻrtma haykalida, magʻlubiyatga uchragan „soxta podshohlar“ qatori soʻnggida tasvirlangan. Doro magʻlubiyatidan soʻng uning oʻrniga boshqa qabila boshligʻini tayinladi.

## Manbalar
Xiaodongying masjidi

**Xiaodongyin masjidi** () – Xitoyning Guandun provinsiyasi Guanchjou shahri Yuexiu tumanidagi masjid.

## Tarixi
Masjid dastlab Min sulolasining imperator Chengxua davrida qurilgan. Sin sulolasi davrida ikki marta taʼmirlangan.

## Arxitekturasi
Masjid Xitoy saroyi uslubida qurilgan.  maydonni egallaydi. Ibodat zali  ni tashkil etadi.

## Transporti
Masjidga Guanchjou metrosining Gongyuanqian stansiyasidan shimoli-sharq tomon piyoda borish mumkin.

## Yana qarang

* Xitoyda Islom
* Xitoydagi masjidlar roʻyxati

## Manbalar
Syansyan masjidi

**Syansyan masjidi** () – Xitoyning Guandun viloyati Guanchjou shahri Yuexiu tumanidagi masjid. Bu Guanchjoudagi eng katta masjiddir.

## Tarix

Masjid dastlab 629-yilda Tan sulolasi davrida qurilgan. Xueylar qabristoni deb ham ataladi. Chunki u yerda dafn etilgan 40 mashhur arab musulmon daʼvatchilari sharafiga moʻljallangan qabriston edi.

Masjid Min sulolasi meʼmorchiligi uslubida qurilgan. Umumiy maydoni 1860 m2, shu jumladan qurilish maydoni 1 077 m2 tashkil etadi. Namozxona, ayvon va boshqa inshootlardan iborat. Namozxona ikki qavatli bino boʻlib, 1000 nafar namozxonni sigʻdira oladi.

Ichi bogʻ uslubi koʻrinishiga ega. Masjid ichida koʻplab daraxtlar va gullar mavjud.

## Transporti
Masjidga Guanchjou temir yoʻl stansiyasidan sharq tomon piyoda borish mumkin.

## Yana qarang

* Xitoyda Islom
* Xitoydagi masjidlar roʻyxati

## Manbalar
Aleksey Navalniyning oʻlimi

Rossiyalik siyosiy va jamoat arbobi Aleksey Navalniy 2024-yil 16-fevral kuni Yamal-Nenetsk avtonom okrugida joylashgan Xarp qishlogʻidagi „Polyarniy volk“ (ATK-3 Xarp) maxsus rejimli koloniyasida 47 yoshida vafot etdi. Bu haqda Rossiya Federal jazoni ijro etish xizmatining Yamal-Nenetsk avtonom okrugi boʻyicha rasmiy sayti xabar berdi.

## Vafoti

2024-yil 14-fevralda Navalniy qamoqxonada 27-marotaba jazo kamerasiga joʻnatilgani haqida xabar berilgandi. Ertasi kuni u Vladimir viloyat sudining videoaloqa orqali oʻrkazilgan sud majlisida ishtirok etadi. Ushbu sud maslisida Navalniy oʻzini yaxshi his qilgani koʻrinib turardi, sogʻligʻi haqida hech qanday shikoyat qilmaydi, faol ravishda gapiradi va oʻz pozitsiyasini himoya qilish uchun dalillar keltiradi hamda sudya bilan ham xazillashadi va uni kuldiradi ham. 16-fevral kuni Yamal-Nenetsk avtonom okrugi federal jazoni ijro etish xizmati Navalniy kunduzgi sayrdan keyin hushini yoʻqotganligi, koloniyadan tibbiyot xodimlari yetib kelgani va tez tibbiy yordam brigadasi chaqirilgani haqida bayonot eʼlon qiladi. Voqea joyiga tez yordam yetti daqiqa ichida yetib keladi. Aleksey Navalniyga yarim soatdan koʻproq vaqt davomida reanimatsiya qilish choralari koʻriladi, ammo bu ishlar ijobiy natija bermaydi. Tez tibbiy yordam shifokorlari mahbusning oʻlimini tasdiqlashadi. Uning oʻlim haqidagi xabarlar shu kuni Moskva vaqti bilan 14:19 da ommaviy axborot vositalarida paydo boʻladi.

17-fevral kuni Navalniyning jasadi Saleharddagi oʻlikxonaga joʻnatiladi.

## Sababi

Navalniyning oʻlimiga tromb yorilishi sabab boʻlganligi xabar qilingan

## Yana qarang

## Manbalar
Oyat al-Kursi

**Oyat al-Kursiy** (, *Ayat Al-Kursi*) Qur’onning 2-surasi, Al-Baqara (2:255) ning 255-oyatidir. Oyatda Alloh (Allah) insoniyatga oʻzini tanishtiradi. Xudo unda hech narsa va hech kimni u bilan solishtirish mumkin emasligini aytadi.

Qur’onning mashhur oyatlaridan biri boʻlib, islom dinida keng yoyilgan. Aytishlaricha, bu oyatni tilovat qilish shayton va aforitdan saqlaydi.

Ertalab oyatni oʻqigan kishini kechgacha, kechqurun bu oyatni oʻqigan kishini esa ertalabgacha jinlar bezovta qilmaydi.

Himoya bilan bogʻliqligi sababli, u har qanday baxtsizlikdan, jumladan, omadsizlikdan va yomon koʻzdan asraydi, deb ishoniladi.
## Matni va maʼnosi
Oyat oʻnta toʻliq arabcha jumladan iborat.
### Arabcha matni

#### Transliteratsiyasi
* Osim ibn Abu an-Najud hafsi.


²⁵⁵ 




































----
* Nafiʽ al-Madani hafsi.


 







²⁵⁴ 




























### Maʼnosi
255 Alloh – Undan oʻzga iloh yoʻq. U Hayy va Qoyyumdir. Uni mudroq ham, uyqu ham olmas. Osmonlaru yerdagi narsalar Unikidir. Uning huzurida Oʻzining iznisiz hech kim shafoat qila olmas. U Zot ularning oldilaridagi narsani ham, ortlaridagi narsani ham bilur. Uning ilmidan hech narsani ihota qila olmaslar, Oʻzi xohlagani mustasno. Kursisi osmonlaru yerni qamragan. Ularning muhofazasi Unga ogʻir kelmas. Va U Oliydir, Buyukdir.




## Tafsiri
Oyat al-Kursiy hadisga koʻra Qur’onning eng ulugʻ oyati hisoblanadi. Oyat Qur’ondagi eng kuchli oyatlardan biri, chunki u oʻqilganda Allohning buyukligi tasdiqlanadi. Bu oyatni ertalab va kechqurun oʻqigan kishi jin va shaytonning (shaytonlarning) yomonligidan Allohning himoyasida boʻladi; kundalik adhar deb ham ataladi.

Jin va shaytonlardan shifo va himoya qilish uchun jin chiqarishda qoʻllanadi. „Arsh“ surasi maʼnaviy va jismonan himoya qiladi, deb ishonilganligi sababli, musulmonlar koʻpincha safarga chiqishdan oldin va uxlashdan oldin tilovat qiladilar.[13][4][10][14] Har bir namozdan keyin oyatni oʻqish jannatga hech qanday kechiktirmasdan tez kirishiga ishoniladi.

Bu Xudoning qudratining „taxti“dir, lekin Xudo uning ustida oʻtirmaydi, chunki tana yaratilgan narsalarga xosdir.
## Galereya

Khalili Collection Islamic Art mxd 0104.2.jpg| asrga oid toshga oʻyib yozilgan Oyat al-Kursiy, Hindiston 
Ayatul Kursi-6inchx300dpi.jpg|
Ayatolkorsi2.jpg|Oyat al-Kursiyning islom xattotligida ishlangan namunasi


## Manbalar

## Havolalar

* Surah Al-Baqarah-255 – Quran.com
* Ayat Al-kursi
Tabriz islom sanʼati universiteti

**Tabriz islom sanʼati universiteti,** shuningdek, **Tabriz sanʼat universiteti** nomi bilan ham tanilgan. Sharqiy Ozarbayjonning Tabriz shahrida joylashgan davlat universitetidir. Universitetning asosiy eʼtibori islom sanʼati va meʼmorchiligiga qaratilgan. Universitet 1997-yilda tashkil etilgan. Universitet fakultetlarining bir qismi Sahand Texnologiya Universitetidan ajralib chiqqan.

## Kampus

### Xosraviy binolari
Tabriz sanʼat universitetining asosiy kampusi 36 000 kvadrat metr maydonga ega boʻlib, roʻyxatga olish boʻlimi, gimnaziya, oʻz-oʻziga xizmat koʻrsatish oshxonasi va kutubxonani oʻz ichiga qamrab oladi. Kampus binolari universitet kampusi uchun taʼmirlangan eski charm zavodiga tegishli inshootlardan tarkib topgan.

### Behnam uyi
Boshqa kampus Behnam uyi hududida joylashgan. Bu majmua Zand sulolasiga borib taqaladigan boy tarixga ega.

## Fakultetlari

* Arxitektura va shaharsozlik fakulteti
* Multimedia fakulteti
* Islom dizayn fakulteti
* Islom sanʼati fakulteti
* Amaliy sanʼat fakulteti
* Gilamchilik fakulteti
* Heris gilami fakulteti

## Yana qarang

* Eronda oliy maʼlumot
* Erondagi universitetlar roʻyxati
## Manbalar
Siguan masjidi

**Siguan masjidi** () – Xitoyning Gansu provinsiyasi Lanchjou shahri Chengguan tumanidagi masjid,

## Tarixi
Masjid dastlab Min sulolasining imperatori Vanli davrida qurilgan. Isht sulolasi davrida masjid ikki marta katta rekonstruksiyadan oʻtkazildi. Masjid 1990-yilda qoʻshilgan gumbaz bilan bugungi holga keltirildi.

## Arxitekturasi

Masjid arab islom uslubida qurilgan, namozxona esa klassik Xitoy va arab arxitekturasini mujassam etgan. Masjid 467 m2 maydonni egallaydi, namozxona 141 m2 dan oshadi.

## Yana qarang

* Xitoyda Islom
* Xitoydagi masjidlar roʻyxati

## Manbalar
Laohua masjidi

**Laoxua masjidi** () – Xitoyning Gansu provinsiyasi Linxia Hui avtonom prefekturasi Linxia shahridagi masjid.

## Tarixi
Masjid 1368-yilda qurilgan.

## Arxitekturasi
Masjid tomi uchun xitoycha meʼmoriy uslubda qurilgan.

## Yana qarang

* Xitoyda Islom
* Xitoydagi masjidlar roʻyxati

## Manbalar
Xonj Islom Azad universiteti

**Xonj Islom Azad universiteti** ( &#x2013; *Dāneshegāh-e Azād Eslamī-ye Xonj*) – Eronning Fors viloyati Xonj tumanining markazidagi Seyfobod qishlogʻida joylashgan qishloq-universitet. 2006-yil aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, hududdagi aholi soni 18 nafar boʻlib, 4 oiladan iborat.
## Manbalar
Islom Azad universiteti (Ahvoz)

**Islom Azad universiteti, Ahvaz filiali** (**IAUA**) (forscha: دانشگاه آزاد اسلامی واحد اهواز), shuningdek, **Ahvoz Islomiy Azad universiteti** sifatida ham tanilgan. U Eronning Xuziston viloyati Ahvoz shahrida joylashgan xususiy universitetdir. Bu universitet Islom Azad universitetining filiali hisoblanadi. U 1982-yilda tashkil etilgan hamda bakalavr, magistr va PhD darajalarini taklif etadi.

## Akademiklar

### Fakultetlar

* Muhandislik fakulteti
* Qishloq xoʻjaligi va tabiiy resurslar fakulteti
* Gumanitar fanlar fakulteti
* Hamshiralik va akusherlik fakulteti
* Fanlar fakulteti
## Manbalar

## Havolalar

*  
* 
* Virtual Tour of Islamic Azad University, Ahvaz Branch (360° Photos)
Islom Azad universiteti (Astara)

**Azad universiteti, Astara filiali** ( *Dāneŝgāhe Āzāde Āstārā*) 1987-yilda tashkil etilgan Astara erkin universitetining filiali. U Eronning Gilon viloyatidagi Astara shahrida joylashgan.
## Manbalar
Huasi masjidi

**Huasi masjidi** () – Xitoyda Min sulolasi davrida Chenxua imperatori (1465–1487) davrida qurilgan masjid. Gansu provinsiyasi Linxia shahrining Bafang hududi boʻlgan Gʻarbiy Feniks Vud Taun shahrida yashovchi musulmonlar tomonidan qurilgan. 1928-yilda Gansudagi musulmonlar konfliktida Ma Chjunging qoʻzgʻoloni (1927–1930) tufayli binoga yongʻin ketgan. 1941-yilda masjid rekonstruksiya qilingan. 2000 kishini sigʻdira olgan.

## Yana qarang

* Xitoyda Islom
* Xitoydagi masjidlar roʻyxati

## Manbalar
Houji masjidi

**Houji masjidi** () yoki **Qora koʻcha masjidi** – Xitoyning Gansu provinsiyasi Tyanshuy shahri Qinjou tumanidagi masjid.

## Yana qarang

* Xitoyda Islom
* Xitoydagi masjidlar roʻyxati

## Manbalar
Abu ar-Rofi ibn Abu al-Huqayq

**Abu ar-Rofi ibn Abu al-Huqayq** – Haybar vohasidagi yahudiy qabilalari boshligʻi. Soʻnggi paygʻambar Muhammadning muxolifi. Al-Huqayq musulmonlarga hujum qilish uchun qoʻshin toʻplash maqsadida qoʻshni qabilalarga yaqinlashgan vaqtida ular al-Huqayqni yahudiy lahjasida soʻzlashuvchi bir arab kishining yordami bilan oʻldirishgan. Abu ar-Rofi ibn Abu al-Huqayqning jiyani Kab ibn al-Ashraf ham Muhammadning buyrugʻi bilan oʻldirilgan.

Al-Huqayq milodiy-627-yilda Banu Qurayza bilan birga oʻldirilgan Huyay ibn Axtabning oʻrnini egallagan. Keyinchalik uning oʻrniga Usayr ibn Zarim oʻtirgan.

## Manbalar
Fuchjou masjidi

**Fuchjou masjidi** () – Xitoyning Futszyan provinsiyasi Fuchjou shahri Gulou tumanidagi masjid. U Fujou shahridagi Ankang koʻprigi ostida joylashgan va Min sulolasi davrida yongʻindan keyin qayta qurilgan.

## Transporti
Masjidga Fuchjou metropolitenining Nanmendou stansiyasidan shimol tomon piyoda borish mumkin.

## Yana qarang

* Xitoyda Islom
* Xitoydagi masjidlar roʻyxati

## Manbalar
Alhamdulilloh

**Alhamdulilloh** (, **) arabcha ibora boʻlib, „Allohga hamdlar boʻlsin“, degan maʼnoni anglatadi, baʼzan esa „Allohga shukr“ deb ham tarjima qilinadi. Bu ibora Tahmid () deb ataladi. Jumlaning uzunroq varianti *alhamdulillahi rabbil alamiyn* () Fotiha surasidan boʻlib, yaʼni „hamd barcha olamlarning Robbisi Allohgadir“, degan maʼnoni anglatadi.

Bu ibora Qur’on va Hadis matnlarida, yaʼni Islom paygʻambari Muhammadning soʻzlarida asosiy oʻrin tutgani uchun barcha musulmonlar tomonidan tez-tez qoʻllanadi. Uning maʼnosi va chuqur izohi koʻplab tafsirlarga sabab boʻlgan. Bundan tashqari, arab tilida soʻzlashuvchi musulmon boʻlmaganlar tomonidan ham keng qoʻllanadi.
## Variantlari
Tahmid turli islomiy iboralar orasida eng keng tarqalgandir:

## Manbalar

## Havolalar
Islom Azad universiteti (Oksford)

**Islom Azad universiteti** (**AUO**) Oksforddagi universitet kampusi boʻlib, u Erondagi Islom Azad universitetining Angliyadagi filiali hisoblanadi.

AUO 2004-yilda Islom Azad universitetining xalqaro hamkorlik hamda taʼlim va madaniy almashinuvining global hamjamiyatini yaratish missiyasi doirasida tashkil etilgan. U Erondagi yirik xususiy universitet tomonidan Yevropadagi birinchi oliy taʼlim tashabbuslaridan biri hisoblanadi. Islom Azad universitetida bir milliondan ortiq talaba va 30 000 dan ortiq xodimlar faoliyat olib boradi. Uning bir qator oʻqituvchilariga AUO va Buyuk Britaniyadagi hamkor universitetlarida PhD darajasida ishlash orqali malakalarini mustahkamlash uchun oʻquv stipendiyalari taqdim etiladi.

Institut bakalavriat, aspirantura va tadqiqot darajalari, hamda ingliz tili boʻyicha qisqa kurslarda oʻqishlikni taklif etadi.

AUO talabalar soni boʻyicha dunyodagi eng yirik universitetdan biridir. AUO Oksford oʻz faoliyatini 2004-yil iyul oyida Islom Azad universitetining Yevropadagi birinchi kampusi sifatida boshlagan. AUO Farmoor hududida, Oksford markazidan besh mil gʻarbda joylashgan.

AUO bakalavriat, magistratura va aspirantura, diplom va ilgʻor diplom darajalari hamda qisqa kurslar boʻyicha stipendiyalar va akademik dasturlarni taklif etadi.

## Yana qarang

* Islom Azad universiteti
## Manbalar

## Havolalar

* http://www.auo.org.uk
* Islom Azad universiteti fan va tadqiqot boʻlimi
* Oq oktyabr
* Issiq kurslar
* Buyuk Britaniyada oʻqish
* Projektör
Abu Afak

**Abu Afak** (; taxminan 624-yilda vafot etgan) – Hijoz mintaqasida (hozirgi Saudiya Arabistoni) yashagan yahudiy shoiri. Abu Afak Islomni qabul qilmagan va Muhammadga qarshi boʻlgan. U Muhammadning muhim siyosiy dushmaniga aylangan.

Abu Afak Arvon Muhammad va uning izdoshlariga qarshi siyosiy ayblovli sheʼr yozgan, ushbu sheʼr Sirada saqlanib qolgan.

## Manbalar

## Yana qarang
* Jihod
* Kab ibn al-Ashraf
Al-Axnos ibn Shurayq

**Al-Axnas ibn Shurayq at-Saqafiy** () – Islom dini paygʻambari Muhammadning zamondoshi, muxolifi va Makka rahbarlaridan biri.

## Biografiyasi
Al-Axnos ibn Shurayq oʻz davrining badavlat kishilaridan biri boʻlgan, shuningdek, u Banu Zuhra urugʻi ittifoqchisi edi.

### Muhammad davrida

#### Muhammadning Toifga tashrifi
Muhammad Toifdan ketayotib al-Axnosdan himoya soʻragan, lekin al-Axnas unga yordam berishdan bosh tortgan.

#### Badr jangi
Al-Axnos va Banu Zuhra urugʻi Badr jangi oldidan harbiy boʻlinma tarkibida makkaliklar bilan birga edilar, biroq u karvon xavfsiz ekanligiga ishongani uchun Qurayshga qoʻshilmaydi. Shundan keyin al-Axnos Banu Zuhro urugʻi bilan birga ortga qaytib keladi. Shu sababli bu ikki qabila hech qachon Badr jangida ishtirok etgan.

#### Uhud jangi
Muhammadning amakivachchasi Abdulloh ibn Jahsh Uhud jangida al-Axnos ibn Shurayq tomonidan oʻldirilgan.

#### Hudaybiya sulhi
Hudaybiya shartnomasidan keyin Abu Basiyr Utba ibn Osid ibn Joriya at-Saqofiy (Quraysh tomonidan asirga olingan Saqif qabilasidan) makkaliklardan qochib ketgan. Al-Axnos ibn Shurayq (Quraysh boshligʻi) uning orqasidan ikki kishini yuborgan. Abu Basiyr ikki kishidan birini oʻldirib, Muhammadning huzuriga muhojir musulmon boʻlib kelgan.

#### Baqara surasi
Al-Axnos ibn Shurayq haqida Baqara surasi nozil qilingan.

## Manbalar

## Havolalar
* https://quran.com/2:205/tafsirs/en-tafisr-ibn-kathir
* Qur’on/Qur’on muallifi Muhammad/Muhammad/Muhamad/Muhammad/Mohomet – Toʻliq matnli bepul kitob (10/14-qism)
* Qur’on/Qur’on muallifi Muhammad/Muhammad/Muhamad/Muhammad/Mohomet – Toʻliq matnli bepul kitob (11/14-qism)
FC Neftchi Fargʻona mavsumlari roʻyxati

Neftchi Fargʻona viloyatining Fargʻona shahriga tegishli jamoadir. Jamoa 1962-yil Neftyanik nomi ostida asos solingan. Shundan soʻng, klub nomi 1992-yildan Neftchi nomiga oʻzgartirgan va hozirgi vaqtga qadar bu nom saqlanib qolgan. Klub 1997-yildan buyon Oʻzbekistonning Oliy ligasida (2017-yildan Super liga) uzluksiz oʻynab kelmoqda. Jamoa Oʻzbekiston Superligasida chempionlikka davogar boʻlganlar qatorida turadi. Superliga tarixida eng koʻp ochko toʻplagan jamoalar orasida toʻrtinchi oʻrindagi natijani qayd etib turibdi. (2024-yil 17-fevral maʼlumoti).

## Mavsumlar

## Neftchi futbol jamoasining murabbiylari

## Manbalar

## Havolalar
* Oʻzbekiston — Yakuniy jadvallar roʻyxati (RSSSF)
Galaktion Sharashidze

**Galaktion Yesevich Sharashidze** ( 1907-yil, Guriya tumani, Kutaisi viloyati, Rossiya imperiyasi, Choxataur viloyati, Gruziya SSR ) - Gruziya SSR Choxatauri viloyati qishloq xo‘jaligi bo'limi bosh agronomi. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1949).

## Biografiya
1907-yilda Guriya tumanidagi qishloq aholi punktlaridan birida dehqon oilasida tug‘ilgan. Sharashidze mahalliy maktabni tugatgach, qishloq xo‘jaligida ishladi. Keyinchalik Qishloq xo‘jaligi institutini tamomlagach, so‘ngra Gruziya SSR qishloq xo‘jaligida turli iqtisodiy lavozimlarda ishlagan. Urushdan keyingi davrda Choxataur tumani qishloq xo‘jaligi bo‘limi bosh agronomi bo‘lgan. Butun viloyatda yuqori mehnat natijalari uchun 1947-yilda Mehnat Qizil Bayroq ordeni bilan taqdirlangan  .

Shuningdek, u 1948-yilda butun viloyat bo‘yicha yuqori sifatli choy bargidan rejalashtirilgan hosilning 42,1 foizga ortig‘i bilan bajarilishini ta’minladi. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1949-yil 29-avgustdagi farmoni bilan *“1949-yilda yuqori sifatli yashil choy barglari va sitrus mevalaridan yuqori hosil olgani uchun”* Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni, shuningdek, Lenin ordeni va “O‘roq va bolg‘a ” oltin medallari bilan ham taqdirlangan (4593-son)  .

Xuddi shu farmon bilan Choxataur tuman partiya qo‘mitasining birinchi kotibi Shota Illarionovich Chanukvadze, Choxataur tuman ijroiya qo‘mitasi raisi Guri Mixaylovich Antidze va tuman qishloq xo‘jaligi bo‘limi boshlig‘i Ilya Mixaylovich Sixarulidze Ijtimoiy Mehnat Qahramoni unvoni bilan taqdirlandilar. .

Keyingi yillarda Choxataur tumani qishloq xoʻjaligi boʻlimini boshqargan  .

Sharashidze nafaqaga chiqqanidan so‘ng, Choxataur tumanida yashadi. 

1968-yildan boshlab kasaba uyushma ahamiyatidagi shaxsiy nafaqaxo'r hisoblangan.

Uning vafot etgan sanasi aniqlanmagan  .

; Mukofotlar

* Sotsialistik Mehnat Qahramoni
* Lenin buyrug'i
* Mehnat Qizil Bayroq ordeni (21.02.1948)
* "Mehnatdagi farqi uchun" medali (01.07.1944)

## Eslatmalar

## Havolalar

* Шарашидзе Галактион Есевич  (рус.). Сайт «Герои страны».
Live For

**„Live For“** – kanadalik qoʻshiqchi The Weekndning *[[Kiss Land]]* (2013) nomli birinchi studiyaviy albomidagi qoʻshigʻi. Kanadalik reper Drakening (mehmon sanʼatkor sifatidagi) vokallaridan iborat qoʻshiq albomning toʻrtinchi singli sifatida 2013-yil 20-avgustda chiqdi.

## Tarixi
2013-yil 27-iyul kuni The Weeknd Drake studiyada birga boʻlgan suratni joylashtirdi va bu ularning janjallashgani haqidagi mish-mishlarga nuqta qoʻydi.

## Musiqiy video
Klip 2013-yil 11-sentabrda chiqarilgan.

## Chartlar

## Chiqarilish tarixi

## Manbalar
Xuriye Osmanovna

**Xuriye Osmanovna Vasadze** ( 1926, Gruziya SSR, Ajara ASSR, Kobuleti tumani, Alambari qishlogʻi — 1984 . Alambari qishlogʻi, Kobuleti munitsipaliteti, Gruziya ) — Andreev kolxozining kolxozchisi, Gruziya SSR, Kobuleti viloyati, Ajara ASSR. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1949). Gruziya SSR Oliy Kengashining 3-chaqiriq deputati.

## Biografiya
1926-yilda Kobuleti tumani Alambari qishlog‘ida (hozirgi Kobuleti munitsipaliteti) dehqon oilasida tug'ilgan. Mahalliy boshlang‘ich maktabni tugatgach, 1939-yilda Kobuleti tumani, Andreev nomidagi kolxozda choy plantatsiyasida oddiy kolxozchi bo‘lib ishladi  .

1948-yilda u 0,5 gektar maydonda 6080 kilogramm navli yashil choy barglarini yig‘di. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1949-yil 29-avgustdagi farmoni bilan unga *“1948-yilda yuqori sifatli yashil choy barglari va sitrus mevalaridan yuqori hosil olgani uchun”* Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni, Lenin ordeni va “O‘roq va bolg‘a ” oltin medali bilan mukofotlangan (4518-son)  .

Xuddi shu farmon bilan Andreev nomidagi kolxoz ishchilari Asie Rejebovna Gogitidze, Emine Mevludovna Mesxidze, Naziko Xuseynovna Xvichiya, Fadima Axmedovna Sharashidzelar ham Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan taqdirlandilar.

1949-yildagi ish natijalariga ko'ra ajoyib mehnat natijalari uchun u ikkinchi Lenin ordeni bilan taqdirlangan  .

Gruziya SSR Oliy Kengashining 3-chaqiriq deputati (1951-1955) etib saylangan  .

U o'zi tug'ilgan Kobuleti tumanidagi Alambari qishlog'ida yashagan. 1982-yildan boshlab kasaba uyushma ahamiyatidagi shaxsiy nafaqaxo'r hisoblangan. U 1984-yilda vafot etgan  .

; Mukofotlar

* Sotsialistik Mehnat Qahramoni
* Lenin ordeni - ikki marta (1949; 1950).

## Eslatmalar


## Adabiyot

* 

## Havolalar

*
Belong to the World

**„Belong to the World“** – kanadalik qoʻshiqchi The Weekndning *[[Kiss Land]]* (2013) nomli birinchi studiyaviy albomidagi qoʻshigʻi. Qoʻshiq albomning ikkinchi singli sifatida 2013-yil 16-iyulda chiqqan.

## Tarixi va qoʻshiq matni
2013-yil 6-iyulda The Weeknd „Belong to the World“ni Kanadaning Ontario shtati, Toronto shahridagi Mod Club teatrida keng jamoatchilikka taqdim etdi. Qoʻshiq soʻzlari notoʻgʻri odamni sevib qolish haqida boʻladi va The Weekndda bir paytlar boʻlgan jiddiy munosabatlar haqida gapiriladi.

## Musiqiy video
"Belong to the World" qoʻshigʻiga klip birinchi marta 2013-yil 15-iyulda MTVda namoyish etilgan. Keyinchalik u 2013-yil 16-iyul kuni YouTubedagi The Weekndning Vevo akkauntiga yuklangan. Video Yaponiyada suratga olingan boʻlib, Antony Mandler rejissyorlik qilgan. Hozirgacha u 23 million marta koʻrilgan.

## Bahslar
Portishead guruhidan Geoff Barrow uning „Machine Gun“ qoʻshigʻida qoʻllangan barabanli sempl ularning ruxsatisiz ishlatilinganlikda ayblashi tufayli qoʻshiq bahs-munozaralarga sabab boʻldi. Keyinchalik The Weeknd ayblovlarni rad etdi va buning natijasida sudga hech qanday daʼvolar kelib tushmadi.

## Chartlar

## Chiqarilish tarixi

## Manbalar
Bombey fenomeni

**Bombey fenomeni** – bu bir genning boshqa bir genga taʼsiridir. Misol tariqasida qon guruhlarining nasldan-naslga oʻtishini oʻrganishda hindlarning bir oilasida kuzatilgan holatni olishimiz mumkin. Bu oiladagi otaning qon guruhi birinchi – 0 onaniki uchinchi – B boʻlib, ulardan birinchi – 0 qon guruhli qiz tugʻilgan. Shu qiz ikkinchi – A qon guruhli yigitga turmushga chiqqan va ulardan ikkita farzand tugʻilib, bittasining qon guruhi – AB yaʼni toʻrtinchi qon guruhi, ikkinchisiniki esa – 0 yaʼni birinchi qon guruhli boʻlgan. Qizchalarning birida toʻrtinchi qon guruhi -AB boʻlishi orqali qon guruhlari genetikasida anamaliya hodisasi roʻy berganini bilishimiz mumkin. Shu oila aʼzolarining ayrimlari birinchi qon guruhiga ega boʻlsalarda, uchinchi (B) yoki ikkinchi (A) qon guruhlarini belgilovchi retsessiv epistatik (supressor) geni boʻyicha gomozigotali deb taxmin qilinadi. Demak bu holatda bir gen boshqa bir genni toʻsib qoʻyadi yoki oʻsha genning shakillanishiga taʼsir qilib uni belgilarini oʻzgarishiga olib keladi.

## Manbalar
Wanderlust

**„Wanderlust“** – kanadalik qoʻshiqchi The Weekndning *[[Kiss Land]]* (2013) nomli birinchi studiyaviy albomidagi qoʻshigʻi. Qoʻshiq gollandiyalik Fox the Fox disko guruhining „Precious Little Diamond“ qoʻshigʻining sempliga ega boʻlib, 2014-yil 31-martda albomning oltinchi singl sifatida chiqarildi. Pharrell Williams tomonidan yaratilgan „Wanderlust“ trekining remiksi *Kiss Land*ning iTunes nashrida bonus trek sifatida ham paydo boʻladi.

## Treklar roʻyxati

## Chartlar

## Sertifikatlar

## Chiqarilish tarixi

## Manbalar
Tarix (Gerodot)

**„Tarix“** (, yoki „Muzalar“) – qadimgi yunon tarixchisi Gerodotning kitobi boʻlib, Yevropa adabiyotida toʻliq saqlanib qolgan birinchi tarixiy va nasriy asardir.
## Adabiyotlar

* 

* 

* 

* 

* 

* 

* 

* 

* 

* 

* 

* 

* 

* 

* 

* 

* 

* 

* 

* 

* 

* 

* 

* 

* 

* 

* 

* 

* 

* 

* 

* 

* 

* 

* 

* 

## Havolalar
Vohidov

Kelib chiqishi arabcha boʻlgan Vohid ismiga *"-ov"* qoʻshimchasini qoʻshish yordamida yasalgan erkaklar familiyasi. Familiyaning asosi boʻlgan Vohid ismining kelib chiqishi arabcha boʻlgan ism boʻlib,  shakli Allohning ismlaridan biri boʻlmish Al-Vahid ismidan olingan. Yakka, yagona maʼnolarini ifodalaydi. Ayollarda Vohidova shakli qoʻllanadi.

Ushbu familiyaga ega mashhur insonlar quyidagilardir:

## Olimlar

* Vosit Vohidov (1917—1994) – jarroh, Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi akademigi (1979), Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1967).
* Shavkat Vohidov (1932—2008) – fizik olim, Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi akademigi (2000), Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1982).
* Hamid Vohidov (1925—????) – faylasuf olim. Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1976), falsafa fanlari doktori (1971), professor (1973).
* Shodmon Vohidov (1961) – taniqli tojikistonlik manbashunos olim, tarix fanlari doktori (1998), professor.
* Rahim Vohidov (1942—2012) – sovet va oʻzbek adabiyotshunosi, filologiya fanlari doktori (1988), dotsent (1975), professor (1990).

## Adiblar

* Erkin Vohidov (1936—2016) – taniqli oʻzbek shoiri, dramaturgi, adabiy tarjimoni va davlat arbobi. ''"Oʻzbegim"'' sherining muallifi. Oʻzbekiston Qahramoni.
* Samandar Vohidov (1942—2014) – oʻzbek shoiri va tarjimon, radiojurnalist, telepublitsist, Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan madaniyat xodimi.

## Davlat arboblari

* Alisher Vohidov ((1947) – oʻzbek diplomati. Oʻzbekistonning Birlashgan millatlar tashkilotidagi doimiy vakili (1994—2008).

## Sportchilar

* Erkin Vohidov (1957) – sovet va oʻzbek futbolchisi, murabbiy.
* Toir Vohidov (1963) – sovet va oʻzbek shaxmatchisi, grossmeyster (2009), hakam va murabbiy.
* Shamsiddin Vohidov (2002) – oʻzbek shaxmatchisi, grossmeyster (2020).
* Jahongir Vohidov (1995) – oʻzbekistonlik shaxmatchi, grossmeyster.
Ratinho

**Jurani Francisco Ferreira** (1996-yil 1-oktabr), **Ratinho** nomi bilan tanilgan, braziliyalik professional futbolchi, yarim himoyachi sifatida toʻp suradi. Fargʻonaning „Neftchi“ jamoasi aʼzosi.

## Professional martaba
Ratinho 2018-yilning 15-fevralida „Brazilya B“ seriyasi doirasidagi „Atletiko Goyaniense“ ustidan 2:1 hisobida gʻalaba qozongan oʻyinda „Goyas“ safida debyut qildi. 2024-yil fevral oyida Samarqandning „Dinamo“ jamoasi bilan bir yillik shartnoma imzolagan.

Ratinho Oʻzbekiston Superligasining 2024 — yilgi mavsumida ajoyib ishtirok etadi. Superliga va Kubog oʻyinlarida jami 22 ta oʻyinda maydonga tushib 2 golga va 3 ta golli uzatmaga mualliflik qiladi. Ratinho „Dinamo“ safida mavsum davomida ajoyib oʻyin koʻrsatadi va jamoa bilan 2025 – yilning oxiriga qadar shartnoma imzolaydi. Superliga 2024 — mavsumining yakunlari boʻyicha Oʻzbekiston Superligasi „Yil ramziy jamoasi“ga kiradi“. 

 
## Yutuqlar
;Gvanju

* K liga 2 gʻolibi: 2019
**Neftchi**

* Oʻzbekiston Superkubogi sohibi: 2026

## Manbalar

## Havolalar

* 
* Ratinho Transfermarkt saytida
Vohid

**Vohid** – kelib chiqishi arabcha boʻlgan ism boʻlib,  shakli Allohning ismlaridan biri boʻlmish Al-Vahid ismidan olingan. Yakka, yagona maʼnolarini ifodalaydi. Ushbu ism arablar, turkiy xalqlar va forslarda uchraydi. Post sovet davlatlarida ushbu ismdan yasalgan Vohidov familiyasi mavjud.

Ushbu ismga ega mashhur insonlar quyidagilardir:

## Olimlar

* Vohid Zohidov (1914—1983) – adabiyotshunos olim, faylasuf va publitsist. Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi akademik.
* Vohid Abdullayev (1912—1985) – taniqli oʻzbek olimi, adabiyotshunos va navoiyshunos, Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi akademigi.

## Davlat arboblari
* Vohid Kozimov (1927—2009) – sovet iqtisodchisi, davlat va siyosat arbobi. Toshkent shahar ijroiya qoʻmitasi raisi (1972—1985).
* Vohid Abdurahmon (1940) – Indoneziyaning sobiq prezidenti (1999—2001).
* Vohid Umar (1978) – Afgʻonistonlik siyosatchi.

## Aktyorlar

* Vohid Qodirov (1925—1992) – aktyor, rejissyor Oʻzbekiston xalq artisti (1980). Shum bola filmidagi *Sariboy* obrazi bilan mashhur.

## Sportchilar

* Vohid Masudov (1959-yil) – sovet va qozoq futbolchisi, yarim himoyachi. SSSR sport ustasi.
* Vohid Shodiyev (1986-yil 9-noyabrda) – Toshkentning Bunyodkor futbol klubi, hamda, Oʻzbekiston milliy terma jamoasining sobiq yarimhimoyachisi.
* Vohid Selimovich (1997) – Lyuksemburglik professional futbolchi, markaziy himoyachi.
* Vahid Halilhodžić (1951-yilda) – Bosniya va Gersegovinalik futbolchi.

## Yana qarang
* Vohidov – erkaklar familiyasi.
Islom Azad universiteti (Birjand)

**Islom Azad universiteti, Birjand filiali** () – Eronning Birjand shahrida joylashgan universitet. U 1985-yilda tashkil etilgan.

Unda 5 ta fakultet va 90 ta yoʻnalishda 8500 talaba tahsil oladi.
## Manbalar
Islom Azad universiteti (Bojnord)

**Islom Azad universiteti, Bojnord filiali** – Eronning Shimoliy Xuroson ustonidagi Bojnord shahrida joylashgan.

## Fakultetlar

* Muhandislik kolleji
* Asosiy fanlar kolleji
* Huquq, siyosiy fanlar va chet tillar kolleji
* Gumanitar fanlar va menejment kolleji
* Tibbiyot maktabi
* Arxitektura va Urbanologiya maktabi
* Sport fanlari maktabi
## Manbalar
Shuja al-Xorazmiy

**Shuja al-Xorazmiy**, shuningdek **Ummu Jaʼfar** () yoki **Ummu al-Mutavakkil** () sakkizinchi Abbosiy xalifa Muʼtasimning ummu al-valadi va Mutavakkilning onasi.

Shuja Abbosiy shahzodasi Muhammadning kanizagi boʻlgan. 819/820-yilda haramga kirgan. Shujani Abu Isʼhoq Muhammad ibn Horun kanizaklikka olguniga qadar Abbosiylar xonadonida ulgʻaygan. U oqsoqol Musa ibn Bugʻa bilan qarindosh boʻlgan. Ismi jasur va qoʻrqmas degan maʼnoni anglatadi. Muhammadning oʻgʻli Jaʼfarni (boʻlajak Mutavakkil) dunyoga keltirgan.

Mutavakkil 822-yil fevral/martda Abbosiy shahzodasi Abu Isʼhoq Muhammad (boʻlajak Muʼtasim) va xorazmlik kanizak Shujadan tugʻilgan.

Shujaning yoshlik davri noaniq. Chunki Mutavakkilning yoshlik davri ham noaniq. Buning sababi Mutavakkil 847-yil avgustida katta akasi Vosiq vafotigacha siyosiy ishlarda hech qanday rol oʻynamagan. Oʻgʻli xalifa boʻlgach, onasi Shujaga 500 000 dinor va bir qancha yerdan iborat moliyaviy kuch bergan. Manbalarda bu ayolning siyosiy kuchga ega boʻlgani haqida maʼlumotlar yoʻq. Oʻgʻli xalifa boʻlganidan koʻp oʻtmay Shuja haj safariga chiqishga qaror qilgan. 

Shuja haj safarida koʻplab saxiyliklar qilgan. Mutavakkil onasi bilan xayrlashish uchun safar boshida hamrohlik qilgan. Shuja Kufaga yetib kelgach, Abbosiylar (Abbos avlodlari) va tolibiy erkaklarning (Abu Tolib avlodlari) har biriga ming dinordan, har bir ayolga besh yuz dinordan, Muhojirin qabilasidan esa har bir erkak yuz dinordan, har bir ayol esa oʻn dinordan olishi haqida buyruq bergan. Bu yerda Shuja ellik ming dinordan ortiq mablagʻ va bir million dinordan ortiqqa baholanadigan taqinchoqlar qoldirgan.

Shuja 861-yil iyun/iyulda vafot etgan. Uning boyligi nabiralariga meros qolgan.

## Oilasi

Shuja bir nechta muhim Abbosiy xalifa va shahzodalariga qarindosh boʻlgan:

## Manbalar

## Adabiyotlar
* 
* El-Azhari Taef El-Azhari, Shuja, p. 100". Queens, Eunuchs and Concubines in Islamic History, 661–1257. El-Azhari Taef El-Azhari
* The rules about women. Jamal Al-Din Abi Al-Faraj Abdul Rahman. 2013
Al-Hakam ibn Abu al-Os

**Al-Hakam ibn Abu al-Os ibn Umayya** () (milodiy 655-yilda (hijriy 56) vafot etgan) – Umaviylar sulolasining marvoniylar avlodi asoschisi Marvon I ning otasi () va xalifa Usmon ibn Affonning amakisi (). Al-Hakam Islom paygʻambari Muhammadning ashaddiy raqibi sifatida tanilgan, 630-yilda Makka shahri egallab olinganda surgun qilingan. Keyinchalik esa xalifa Usmon tomonidan avf etilgan.

## Oilasi
Al-Hakam Makkadagi Quraysh qabilasining Banu Abd Shams urugʻidan Abu al-Os ibn Umayya va Banu Maxzum urugʻidan Ruqayya binti al-Horisning oʻgʻli boʻlgan. Uning ota tomonidan bobosi Umaviylar sulolasining avlodi edi.

Omina binti Alqama ibn Safvon al-Kinoniya oʻzining oʻgay ukasi Affon ibn Abu al-Osdan ajrashganidan keyin al-Hakamga turmushga chiqqan. Ularning Marvon ismli oʻgʻli boʻlgan, keyinchalik u 684-685-yillarda Damashq xalifasi boʻlgan. Al-Hakam toʻrt nafar xotinidan kamida yigirma hatto katta ehtimol bilan oʻttiz nafardan ortiq farzand koʻrgan. Omina binti Alqamadan Marvondan tashqari Usmon al-Azroq, al-Horis, Abdurrahmon, Solih ismli oʻgillari, Umm al-Banin va Zaynab ismli qizlari bor edi. Ikkinchi xotini Gʻatafan qabilasining Banu Murra urugʻidan Mulayka binti Avfodan Yahyo, Abon, Usmon al-Asgʻar, Habib, Amr ismli oʻgʻillari hamda Ummu Yahyo, Zaynab, Ummu Shayba, Ummu Usmon va Ummu Salama ismli qizlari boʻlgan. Uchinchi xotini Banu Saqif qabilasidan Ummu an-Nu’mon binti al-Horis ibn Abu Amrdan Nu’mon, Avs, Suhayl va Amr ismli oʻgʻil farzandlar hamda Ummu Abon, Umoma, Ummu Amr va Umm al-Ummu ismli qiz farzand koʻrgan. Quraysh qabilasining Banu Abd Shams urugʻidan boʻlgan al-Boisa binti Hoshim ibn Utba ibn Rabi’a oʻgʻli Yusufning onasi edi.

## Hayoti
Al-Hakam Islom paygʻambari Muhammadga qattiq qarshilik koʻrsatgan va shu sabali Makka bosib olingan vaqtda yaqin atrofdagi Toif shahriga surgun qilingan. IX asr tarixchisi at-Tabariyning soʻzlariga koʻra, paygʻambar Muhammad keyinroq al-Hakamni avf etgan va unga oʻz ona shahriga qaytishga ruxsat bergan. Biroq IX asr tarixchisi Yaʼqubiy bergan maʼlumotlarga koʻra al-Hakamga Makkaga qaytishga jiyani xalifa Usmon () ruxsat bergan. Bundan oldin al-Hakamning Makkaga qaytish toʻgʻrisidagi iltimosi xalifalar Abu Bakr () va Umar () tomonidan rad etilgan. Xalifa Usmon oʻz qarindoshlariga alohida mehr koʻrsatdi va al-Hakamni Umaviy qarindoshlari Abu Sufyon, Al-Volid ibn Uqba va Banu Hoshim urugʻi aʼzosi Abbos ibn Abdulmuttalib bilan birgalikda ularning Madina taxtiga oʻtirishlariga ramziy ravishda hurmat koʻrsatgan. Al-Hakam 655-yillarda (hijriy 56) vafot etgan.

## Manbalar

## Adabiyotlar

* 
* 
* 
* 
*
Songjiang masjidi

**Songjiang masjidi** (), ilgari **Haqiqiy Din masjidi** deb atalgan, Xitoyning Shanxay shahri Songjiang tumanidagi masjiddir. Bu Shanxaydagi eng qadimgi masjid hisoblanadi.

## Tarixi
Masjid dastlab Yuan sulolasi Togʻon Temur hukmronligi davrida qurilgan. 1391-yilda qayta qurilgan va Min sulolasi davrida uch marta kengaytirilgan. Keyin masjid Sin sulolasi davrida toʻrt marta taʼmirdan oʻtdi. 1908-yil 26-avgustda Shanxay munitsipal hukumati masjidni madaniy meros roʻyxatiga kiritdi. Masjid 1985-yilda yana taʼmirlandi.

## Arxitekturasi

Masjid 4900 m2 maydonni egallaydi. U anʼanaviy Xuey musulmon Xitoy saroy meʼmorchiligida arab xattotligi bilan qurilgan. Masjid pochta zali, namoz oʻqish joyi, yoʻlak, ikkita maʼruza zali va hammomdan iborat. Masjidning sharqida musulmonlar ibodat qilishlari uchun Bunker Gate minorasi joylashgan. Namoz zali masjid gʻarbidagi minoraning roʻparasida joylashgan. U Min va Yuan meʼmorchiligi xususiyatlariga ega old va orqa zalga boʻlingan.

## Transporti
Masjidga Shanxay metrosining Zuibaichi Park stansiyasidan shimol tomon piyoda borish mumkin.

## Yana qarang

* Xitoyda Islom
* Xitoydagi masjidlar roʻyxati

## Manbalar
Sheriddin Boboev

**Sheriddin Zoirovich Boboev** (), () — tojikistonlik professional futbolchi, Fors koʻrfazi Pro ligasi klubi Sanʼat Naft Abadan va Tojikiston terma jamoasida oʻynaydi.

## Faoliyati

### Klub
Sheriddin Professional futboldagi faoliyatini 2015-yilda Dushanbening „Istiqlol“ klubida boshlagan.

2017-yilning fevral oyida Boboev 2017-yilgi mavsum uchun ijara asosida „Barkchi“ jamoasiga oʻtgani maʼlum qilingan.

2020-yilning 14-dekabr kuni „Istiqlol“ klubi Boboev keyingi faoliyatini Malayziya Superligasining „Penang“ klubida davom ettirishini malum qilgan.

2022-yil 2-mart kuni Qozogʻistonning „Maktaaral“ jamoasi Boboev bilan shartnoma imzolaganini eʼlon qildi. Boboev 2022-yil 14-iyulda Maktaaral jamoasini tark etgan.

### Terma jamoadagi faoliyati
Boboev Tojikiston terma jamoasi safida 2017-yilning 10-oktyabrida Nepalga qarshi bahsda debyut qilgan.

## Faoliyat statistikasi

### Klub

### Xalqaro

*2022-yil 1-iyun kuni oʻtkazilgan oʻyindagi aniq statistika* 

### Terma jamoadagi gollar

: *Ballar va natijalar birinchi navbatda Tojikistonning gollari roʻyxatini koʻrsatadi.* 

## Yutuqlar

### Klub

; Istiqlol

* Tojikiston ligasi (4): 2017, 2018 2019, 2020
* Tojikiston kubogi (2): 2018, 2019
* Tojikiston Superkubogi (2): 2018, 2020

## Shaxsiy hayot
Sheriddin Boboev Qozogʻiston Premyer-ligasida NFTga ega boʻlgan birinchi futbolchi hisoblanadi. Boboevning rasmiy NFT si 2022-yil aprel oyida chiqarilgan.

## Manbalar

## Havolalar

* Sheriddin Boboev Instagramda
*
Syaotaoyuan masjidi

**Syaotaoyuan** **masjidi** (), ilgari **Islomiy Gʻarbiy masjid** yoki **Shanxay Gʻarbiy masjidi** sifatida tanilgan, Xitoyning Shanxay shahri Huangpu tumanidagi masjiddir. Bu Shanxaydagi eng katta masjiddir.

## Tarixi
Syaotaoyuan masjidi dastlab 1917-yilda yerni sotib olgan Shanxay Islom boshqaruv kengashi direktori Jin Ziyun tomonidan qurilgan. Keyin 1925-yilda qayta qurildi va ikki yildan soʻng hozirgi koʻrinishida qurib bitkazildi. Masjidning joylashuvi Shanxay Islomiy Oddiy maktabining asl joyi boʻlib, keyinchalik Qinglian koʻchasiga koʻchirildi va Pingliang Islom Oddiy maktabi deb oʻzgartirildi. Masjidlar tomonidan tashkil etilgan boshqa maktablar: Islom oddiy maktabi, musulmonlar uchun boshlangʻich maktab, Mingcheng boshlangʻich maktabi, Chongben boshlangʻich maktabi, Shanxay Islom bolalar uyi va boshqalar.

1949-yil 1-oktyabrda Xitoy Xalq Respublikasi tashkil topganidan soʻng Shanxay meri Chen Yi masjidni taʼmirlash uchun tegishli mablagʻ ajratdi. 1994-yil 15-fevralda masjid Shanxay munitsipal hukumati tomonidan meros arxitekturasi roʻyxatiga kiritilgan.

## Arxitektura

Masjid anʼanaviy Gʻarbiy Osiyo islom uslubida Xitoy meʼmorchiligi bilan uygʻunlashgan holda qurilgan. Tashqi koʻrinishi yashil va oq rangga boʻyalgan. Uning kirish eshigi tepasida xattot Luo Junti chizgan xitoy tilida „masjid“ soʻzi bor. Asosiy ikki qavatli namoz zali 500 m2 maydonga ega boʻlgan 500 kishini sigʻdira oladi. Shuningdek, masjidning toʻrt burchagida bitta minora va toʻrt gumbaz bor.

Masjid toʻrtburchak shakldagi hovli bilan oʻralgan. Hovlining sharqiy tomonida uch qavatli xitoy uslubidagi bino boʻlib, unda maʼruzaxona, idoralar, kutubxona, oʻquv zali, vaʼz va tahoratxonalar joylashgan. Hovlining janub tomonida imom xonasi, qabulxona va hammom joylashgan. Asosiy masjid binosi yonida Syaotaoyuan koʻchasi, 24-uyda joylashgan ayollar uchun Syaotaoyuan masjidi joylashgan. Bino 1920-yilda qurilgan va 1994-yilda taʼmirlangan.

## Faoliyatlari
1920–1940-yillarda masjid Saudiya Arabistoniga Hajga borishni rejalashtirgan Xitoyning turli mintaqalaridan musulmonlarni qabul qilib, ularga xizmat koʻrsatgan. Masjidda 1962-yilda tashkil etilgan Shanxay islom uyushmasi hamda Shanxaydagi masjidlarni boshqarish qoʻmitasi joylashgan. Shanxaydagi ayollar masjidida musulmon ayollar uchun diniy tadbirlar oʻtkaziladi. Islomiy davlatlarning koʻplab yuqori martabali amaldorlari va nufuzli shaxslari ham masjidga tashrif buyurib, namoz oʻqishda ishtirok etishgan.

## Transporti
Masjidga Shanxay metrosining Laoximen stansiyasidan sharq tomon piyoda borish mumkin.

## Yana qarang

* Xitoyda Islom
* Xitoydagi masjidlar roʻyxati
* Ayollar masjidlari

## Manbalar
Islom Azad universiteti (Damavand)

**Islom Azad universiteti, Damavand filiali** (forscha: دانشگاه آزاد اسلامی، واحد دماوند, *Dāneshgāh-e Azad-e Eslāmi, Vāhed-e Damavand*, Azad Damav universiteti va Azad islom universiteti nomi bilan ham tanilgan) – Erondagi Islom Azad universiteti tizimining bir qismi. U 2002-yilda ikkita asosiy sohaga ega boʻlgan holda tashkil etilgan. Hozirgi kunda ushbu filialda 54 ta yoʻnalish – mutaxassisliklar va bakalavr, magistr va Ph. D. yoʻnalishlarida 12 000 dan ortiq talabalar Tahsil olmoqda. Muassasa Tehronning sharqida joylashgan boʻlib, u mamlakatdagi texnik va muhandislik boʻlimlarining bir qismidir.

## Akademiyalar

* Elektron muhandislik
* Energetika
* Sanoat muhandisligi (Tizim tahlili va texnikasi)
* Mashinasozlik
* Qurilish ishi
* Kompyuter muhandisligi
* Qishloq xo'jaligi muhandisligi
* Geotexnik muhandislik
* Arxitektura
* Axborot texnologiyalari
* Geologiya
* Atrof-muhit muhandisligi
* Buxgalteriya
* Qonun
* Boshqaruv
* Jurnalistika
* Jamoat bilan aloqa
* Pedagogika
* Ingliz tili

## Yana qarang
* Azad universiteti
## Manbalar

## Havolalar

* rasmiy veb-sayt (www.damavandiau.ac.ir)

* uniranksahifasi
Islom Azad universiteti (Garmsar)

**Islom Azad universiteti, Garmsar filiali** Erondagi Islom Azad universitetlarining filiali hisoblanadi. U Tehrondan 82 kilometr janubi-sharqdagi Garmsar shahrida joylashgan.

## Tarixi
Bu universitet oʻz faoliyatini 1988-yilda ikki yoʻnalish (veterinariya va arab adabiyoti) bilan boshlagan. Oʻshanda u Garmsar universiteti koʻchasida joylashgan edi. Hozirda muassasada 204 nafar professor-oʻqituvchilari va 85 ta turli mutaxassislik boʻyicha BS va MS va DVM yoʻnalishlarida jami 13 000 ga yaqin talabalar tahsil oladi.

## Yana qarang
* Eronda oliy maʼlumot
* Eron universitetlari roʻyxati
* Garmsar
## Manbalar

## Havolalar
* Islom Azad Universiteti – Garmsar filiali rasmiy veb-sayti
Pudong masjidi

**Pudong masjidi** () – Xitoyning Shanxay shahri Pudong shahridagi masjid.

## Tarixi
Masjid dastlab 1935-yilda Pudong prospektidagi № 16 Vujiatingda qurilgan. Kichik oʻlchamlari tufayli 1984-yilda kengaytirildi. 1995-yilda masjid Pudong tumani hukumatining koʻmagi va mablagʻi bilan hozirgi joyida qayta qurildi.

## Arxitekturasi
Masjid 1650 m2 maydonni egallagan boʻlib, hovli, namozxona, imom xonasi, tahoratxona va ofisni oʻz ichiga oladi. Bino tashqi koʻrinishi ochiq rangda. Yashil gumbazli. Asosiy bino arabcha meʼmorchilik uslubida qurilgan uch qavatdan iborat. Balandligi 40 metr keladigan minora va uchta kichikroq gumbaz bor. Masjidda kitoblar, diniy materiallar va oziq-ovqat sotiladigan doʻkon ham mavjud.

Asosiy namozxona 500 kishini sigʻdira oladi, orqa tarafida juma namozi vaqtida ochiladigan qoʻshimcha namozxonasi 300 kishiga moʻljallangan va ayollar namozxonasi 50 kishiga moʻljallangan.

## Transport
Masjidga Shanxay metrosining Yuanshen stadioni stansiyasidan shimol tomon piyoda borish mumkin.

## Yana qarang

* Xitoyda Islom
* Xitoydagi masjidlar roʻyxati

## Manbalar
Istigʻfor

**Istigʻfor** () – islomda Allohdan gunohni kechirishni soʻrash, qilgan gunohlariga tavba izhor etib, „Astagʻfirulloh!“ deyish. Bu odatda „Allohdan magʻfirat soʻrayman“ () yoki uzunroq „Robbim, Allohdan magʻfirat va Unga tavba soʻrayman“ deb aytiladi (). Islomda ibodatning muhim qismlaridan biri sanaladi.
## Maʼnosi
„Istigʻfor“ Alloh taologa duo qiluvchini dunyoda ham, oxiratda ham dunyo havaslaridan asrashini soʻrash demakdir. „Astagʻfirulloh“ soʻzma-soʻz tarjimada „Allohdan magʻfirat soʻrayman“ degan maʼnoni anglatadi. Odatda, musulmon uni zikrning bir qismi sifatida, yaʼni Alloh eng buyukdir yoki yaxshilik Allohdandir, deb aytadi.

Bu ibora madaniyatda notoʻgʻri yoki uyatli narsalarni koʻrganda ham ishlatilishi mumkin.

## Manbalar

## Havolalar
Komilov

**Komilov**

* Abdulaziz Komilov — oʻzbekistonlik siyosatchi
* Akramjon Komilov — oʻzbekistonlik futbolchi, hozirda "AGMK" klubida oʻynaydi
* Azizjon Komilov – Oʻzbekiston sport maʼmuri, 2018-yilda Oʻzbekiston dzyudo federatsiyasi prezidenti etib saylangan
* Baxtiyor Komilov — oʻzbekistonlik olim, qishloq xoʻjaligi fanlari nomzodi, professor
* Erkin Komilov – Oʻzbekiston xalq artisti (1998)
* Ibrohim Komilov — kulol, naqqosh, kullollar sulolasining yettinchi avlodi Oʻzbekiston xalq rassomi (1973), SSR davlat mukofoti laureati, O‘zbekiston xalq ustasi
* Kabir Komilov — huquqshunos
* Mahammadjon Komilov — koʻz kasalliklari mutaxassisi
* Mirzoyan Komilov — informatika va kibernetika sohasidagi olim
* Najmiddin Komilov – o‘zbek adabiyotshunosi, tarjimashunos olim, tarjimon, filologiya fanlari doktori (1988), professor (1991)
* Orif Komilov — tuproqshunos-meliorator olim, Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1991), qishloq xoʻjaligi fanlari doktori (1983), professor (1986)
* Ravshan Komilov — taniqli oʻzbek qoʻshiqchisi. Shou-biznes sohasida 1987-yildan beri milliy estrada xonandasi sifatida faoliyat yuritadi. Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan artist (2000)
* Sardor Komilov — oʻzbekistonlik jurnalist, blogger, rejissor, „Sayyod“ koʻngilochar blogi asoschisi va muharriri
* Tursun Komilov — sovet iqtisodchisi, davlat va siyosat arbobi. Sotsialistik Mehnat Qahramoni
* Usta Olim Komilov — sozanda (doira, nogʻora, chang), milliy kuy, usul va raqslar bilimdoni, pedagog, oʻzbek sahnaviy raqs sanʼatining asoschilaridan
* Xolidjon Komilov — Oʻzbekiston qahramoni, „Mehnat shuhrati“ ordeni sohibi

## Yana qarang
* Komilova
Komilova

**Komilova**

* Halima Komilova – balet artisti, raqqosa
* Xosiyat Komilova — tilshunos olima. Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi muxbir aʼzosi (1952)

## Yana qarang
* Komilov
Qoraqalpogʻiston vokzali

**Qoraqalpogʻiston vokzali** — Oʻzbekiston temir yoʻllari kompaniyasiga qarashli, Karakalpakiyaning markazida joylashgan yirik temir yoʻl vokzalidir. 

## Yana qarang
* Navoiy-Makat temir yoʻli
## Manbalar
Farid Usmon

**Farid Usmon** (1946-yil 1-avgust, Andijon, Andijon viloyati, Oʻzbekiston) – taniqli sovet oʻzbek yozuvchisi, shoiri va dramaturgi. Koʻplab kitoblar va sheʼriy toʻplamlar muallifi. Oʻzbekiston yozuvchilar uyushmasi aʼzosi. „Doʻstlik ordeni“ sohibi. Hozirda „Kelajak“ gazetasida muharrir.

## Taʼlimi
Andijon davlat pedagogika institutining filologiya fakultetini tamomlagan (1964). Moskvadagi Maksim Gorkiy nomidagi Dunyo adabiyoti institutida tashkil etilgan kurslarda tinglovchi boʻlib qatnashgan (1987–1989).

## Asarlari
„Umid gulzori“ (1976), „Navosiz navo“ (1978), „Ul qaro koʻz boʻlmasa …“ (1979), „Sochlaringda tun uyqusi“ (1890), „Qadr kechasi“, „Jon qushi“ (1997), „Men kichikmas kattaman“, „Bir juft binafsha“, „„Oq oltin“ga koʻk chiroq“ sheʼriy toʻplamlari va „Ruh bulbuli“ (2009), „Husn dovoni“ (2006), „Yangi oy“ (2011), „Meni sev“ (2011) kitoblari muallifi.

### Dramalari
Oʻzbekison teatrlari sahnalarida uning „Shahzod“, „Hovlidagi hangoma“ va boshqa dramatik asarlari sahnalashtirilgan. „Oʻshal damlar“ qoʻshigʻi Farid Usmon sheʼriga kuy bastalab ijro etilgan.

## Manbalar
Ahkom

**Ahkom** (,  „qarorlar“, **** () soʻzining koʻplik shakli) islomiy atama boʻlib, bir necha maʼnoga ega. Qur’onda hukm soʻzi hakamlik, hokimiyat yoki Xudoning irodasi maʼnolarida turlicha qoʻllanadi. Ilk islom davrida xorijiylar faqat Allohning hukmini () qabul qilishlarini eʼlon qilib, unga siyosiy maʼnolar beradilar. Bu soʻz islom tarixi davomida oʻzida yangi maʼnolarni aks ettirib, dunyoviy ijro hokimiyati yoki sud qaroriga nisbatan qoʻllangan.

Koʻplik maʼnosida „ahkom“ odatda Qurʼonning oʻziga xos qoidalariga yoki fiqh metodologiyasidan foydalangan holda chiqarilgan huquqiy hukmlarga ishora qiladi. Shariat hukmlari „beshta ahkom“ (al-ahkam al-xamsa) deb nomlanuvchi: majburiy (farz yoki vojib), tavsiya etilgan (mandub yoki mustahab), betaraf/joiz (muboh), qoralangan (makruh), va taqiqlangan (harom) besh toifadan birining tarkibiga kiradi.
## Manbalar