open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Trolleybus

**Trolleybus** (inglizcha *trolley* — „gʻildirakli tok uzatuvchi“ va lotincha *omnibus* — "„har yerda“, "„hamma uchun“ soʻzlaridan) tashqi manbadan beriladigan elektr tokini isteʼmol qiluvchi elektr dvigateli yordamida harakatlanuvchi avtomobildir.

**Trolleybus** (inglizcha troley — kontakt simi va bus — avtobus) — kontakt tarmogi (koʻchalarga tortilgan sim)dan 2 „shoxi“ (dugasi) orqali tok bilan taʼminlanadigan relssiz shahar elektr transporti.
## Tarixi

Ma’lumotlarga koʻra, birinchi trolleybus 1882-yilda Germaniyada aka-uka Simenslar tomonidan yaratilgan.
Trolleybus yaratish va undan foydalanish ishlari 19-asr 80-yillarida Germaniyada olib borilgan. Trolleybusni ishlab chiqishda kontakt tarmogʻidan tok olish masalasi ancha qiyin boʻlgan. Trolleybus dastlab 20-asr 30-yillarida Yevropa mamlakatlarida qatnay boshlagan.

Manyovrchanligi, shovqinsizligi va relssiz harakatlanishi Trolleybusning tramvaydan afzalligi, kontakt osmasining murakkabligi kamchiligidir. Arzon elektr energiyadan foydalanishi, gaz chiqarmasligi, ishlatishning oddiyligi va ishonchliligi bilan avtobusdan ustun turadi. Trolleybus dvigatelining kuvvati 120 kVt, kontakt tarmogʻidagi kuchlanishi 500—600 V.

## Xarakteristkasi
Koʻpchilik Trolleybus 2 oʻqli, 2 yoki 3 eshikli qilib ishlab chiqariladi. Katta shaharlarda koʻp oʻkli Trolleybusdan foydalaniladi. Trolleybusning tezligi 65–70&nbsp;km/soat, oʻrtacha 50—70 kishi sigadi. Asosiy elektr jihozlari: oʻzgarmas tok elektr dvigateli, ventilyator, kompressor va past kuchlanishli asboblar, yoritish hamda signal apparaturalarini taʼminlovchi generatorlarni aylantiradigan yordamchi elektr dvigatellar.
### Mexanik qismlari:
transmissiya, yurish qismi, boshqarish organlaridan iborat.

Transmissiya kardanli uzatma va differensial uzatmadan iborat. Yurish qismi (ressora osmasi, gʻildirak gupchaklari va boshqalar) koʻp oʻrinli avtobus va ogʻir yuk mashinalarinikiga oʻxshash. Oyoq tormozi — pnevmatik, qoʻl tormozi — mexanik. Rul boshqarmasi mexanizmlari avtomobillarnikiga oʻxshash. Trolleybusdan shaharlararo marshrut larda ham foydalanish mumkin. (2004).

## Trolleybus Oʻzbekistonda

1947-yili 5-noyabrda Toshkentda ilk trolleybus qatnovi Temir yoʻl vokzali — Eski joʻva marshruti boʻyicha qatnovni boshlangan.
Oʻzbekistonda trolleybus Olmaliq, Samarqand, Toshkent, Toʻraqoʻrgʻon, Fargʻona shaharlarida va Urganch — Xiva yoʻnalishida faoliyat yurgizgan. Toshkent shahrida 15 ta trolleybus marshruti faoliyat koʻrsatgan. Oʻz faoliyatini 1947-yilda boshlagan Toshkent trolleybusi 2010-yilning 1-may oxirgi marta yoʻnalishlarga chiqqan boʻlsa, Jizzax va Namanganda elektr transport qatnovi 2010-yilning yanvarida toʻxtatilgan.

2013-yilga kelib, Xorazm trolleybus faoliyatini davom ettirayotgan Oʻzbekistondagi yagona hududga aylandi. Trolleybuslar harakati vohada 1997-yilda boshlangan boʻlib, Urganch va Xiva shaharlari orasida trolleybus qatnovi yoʻlga qoʻyilgan.

## Shuningdek
* Avtomobil
* Avtobus
* Tramvay
* Jamoat transporti

## Manbalar
Sinfiy kurash

**Sinfiy kurash** – bu jamiyatdagi turli ijtimoiy sinflar o'rtasidagi iqtisodiy, siyosiy va mafkuraviy to'qnashuvdir. Bu tushuncha Karl Marks tomonidan ishlab chiqilgan bo‘lib, kapitalist jamiyatda asosiy kurash ishchilar sinfi (proletariat) va kapitalistlar sinfi (burjuaziya) o‘rtasida kechishini ta'kidlaydi.

### Marks bo‘yicha sinfiy kurashning asosiy jihatlari:

# **Sinfiy farqlar** – jamiyatdagi odamlar ishlab chiqarish vositalariga egalik qilishiga qarab sinflarga bo‘linadi:
#* Burjuaziya – ishlab chiqarish vositalariga egalik qiluvchi boy sinf.
#* Proletariat – ishlab chiqarish vositalariga ega bo‘lmagan, mehnatini sotishga majbur bo‘lgan ishchilar sinfi.
# **Ziddiyatlar** – Burjuaziya daromad olish uchun ishchilarni ekspluatatsiya qiladi, ishchilar esa yaxshiroq sharoitlar va tenglik uchun kurashadi.
# **Inqilob va sinfsiz jamiyat** – Marksga ko‘ra, ishchilar birlashib kapitalizmga qarshi kurashib, inqilob orqali sinfsiz jamiyat (kommunizm) qurishi kerak.
# **Tarixiy materializm** – Barcha tarixiy o‘zgarishlarning sababi sinflar o‘rtasidagi kurashdir. Feodalizm kapitalizmga o‘tganidek, kapitalizm ham proletariat inqilobi natijasida yo‘q bo‘ladi.

### Bugungi kunda sinfiy kurash qanday namoyon bo‘lmoqda?

* Ish haqi, mehnat huquqlari uchun harakatlar.
* Kasaba uyushmalari va ish tashlashlar.
* Boylikning notekis taqsimlanishi haqidagi bahslar.
* Raqamli iqtisodiyot va avtomatlashtirishning ishchilarga ta’siri.

Marks nazariyasi hanuz dolzarb bo‘lib, ko‘plab iqtisodiy va siyosiy harakatlarning asosini tashkil qiladi.
Amplua

**Amplua** (fransuzcha *emploi* – „kasb“) biror aktyorga uning qiyofasi, xarakteri tufayli mos keluvchi rollar umumlashmasidir. Baʼzida sportchilarga nisbatan ham qoʻllanadi (masalan, futbolchi uchun „yarim himoyachi ampluasi“ kabi).

**Amplua** – aktyor imkoniyatlariga mos tushadigan rollar turkumi. Maʼlum rollarga ixtisoslashish barcha mamlakat teatrlari taraqqiyoti tarixida uchraydi. Ampluada ishlash, ayniqsa, Sharq teatriga xos. 17-asr oxiriga kelib yapon teatri (Kabuki)da Ampluaning 8 guruhi tarkib topdi. Hind teatrida esa Ampluaning 12 guruhi maydonga keldi. Maʼlum davrgacha amplua ijobiy rol oʻynagan. Ammo, keyinchalik amplua tizimi aktyorlar ijodida qolip va nusxalarni keltirib chiqardi, mumtoz dramaturgiyaning ayrim asarlari amplua doirasiga sigʻmay qoldi. Sahnada hayotni aynan aks ettirish usuli maydonga kelgach, amplua tizimi inqirozga yuz tuta boshladi. Oʻzbek teatrining shakllanish davrida aktyorlik sanʼatida Amplua mavjud edi. Aktyorlar realistik sahna qonuniyatlarini puxta oʻzlashtirgan sayin turli mazmundagi rollarni ijro etishga oʻtib, ampluadan uzoqlashdilar. Lekin har bir aktyorning sevgan rollari, oʻz ijodiy mavzui boʻladi, buni amplua bilan adashtirmaslik kerak. Amplua maydonlarda koʻrsatiladigan spektakllarda hamon ishlatiladi. Ampluaga asoslangan Sharq anʼanaviy teatri (Yaponiya, Xitoy, Hindiston) shu kunlarda ham faoliyat koʻrsatib kelmoqda

## Manbalar
Afyun

**Afyun** (aslida yun. abijum – mudra-tuvchi, uxlatuvchi), opiy, „qora dori“-1) koʻknorning xomroq koʻsagini tilib qoʻyganda undan oqib chiqib, havoda qorayib qotgan, sutsimon shira. Tar-kibida morfin, papaverin, kodein, tebain, narkotin va 20 ga yaqin boshqa alkaloidlar bor. Dam-badam qabul qilib turilsa, boshqa narkotiklar kabi unga oʻrganib qolish mumkin. Bu hayot uchun xavfli. A. preparatlari tibbiyotda ogʻriqsizlantiruvchi dori sifatida ishlatiladi. U asosan tarkibidagi morfin bilan taʼsir etadi. A. qadimdan maʼlum. Bardi (papirus) ga yozilgan qadimda. Misr yozuvlarida (mil. av. 1552-yil) dori sifatida tavsiya etilgan. Teofrast (mil. av. 3-asr), Dioskoridus-Diskuridis (mil. av. 77 yil) ham oʻz asarlarida A. dori ekanligini aytib oʻtishgan. A. dastlab dori sifatida Kichik Osiyoning janubi-sharqida, Yevro-pada ishlatilgan va „opiy“ deb atalgan. Yunonlardan arablar va Yaqin Sharqdagi boshqa xalqparga „afyun“ shaklida kirgan (oʻzbeklar „qora dori“ ham deyishadi). Abu Bakr ar-Roziy, Abu Ali ibn Sino, Ibn Baytor, Dovuvdi Antokiylarning asarlarida ham A.ning tibbiy nafi, ishlatilish usullari bayon etilgan. Xitoyda A.ni tutatib chekish rasm boʻlgan. Bu odat keyinchalik Hindiston va Eronga ham oʻtgan. A. kuchli narkotik 803boʻlgani uchun hamma mamlakatlarda, jumladan Oʻzbekistonda ham uni isteʼ-mol qilish taqiqlangan. A.ni ishlab chiqarish va sotish bilan shugʻullangan kishilar jinoiy javobgarlikka tortiladi. 2) Baʼzan zahar, ogʻu maʼnosida ishlatiladigan soʻz.

**Afyun** lolaqizgʻaldoq (*papaver somniferum*) sharbatini quritib olinadigan kuchli giyohvanddir. Morfin alkaloidlari koʻp boʻlgani uchun tibbiyotda ogʻriqsizlantiruvchi dori sifatida qoʻllanar edi; biroq bangilikni keltirib chiqarishi tufayli hozirda deyarli qoʻllanmaydi.
## Tarixi
Afyun haqida eslab oʻtuvchi ilk manbalar mil. avv. 500 yillarga oiddir (Mesopotamiya). Qadimgi Yunonistonda ham maʼlum boʻlgan, jumladan Buqrot afyunning ogʻriqsizlantiruvchi xususiyati borligini eʼtirof etgan. Yevropada afyunxoʻrlik XIX asrda avjiga chiqqan.
## Ishlab chiqarilishi
Bugungi kunda afyun Tayland, Laos, Birma hamda Afgʻonistonda oʻstiriladi. Afyun hosili borasida Afgʻoniston birinchi oʻrinda turibdi.

## Manbalar
Barney Calhoun

**Barney Calhoun** (**Barni Kalxaun**) Half-Life oʻyinlaridagi xayoliy qahramondir. *Barney* ismi Qora Mesa Majmuidagi barcha soqchilarga tegishlidir.
Soqchi

**Soqchi** biror hududni, ko‘chmas mulkni (**qorovul**) yoki odamni (**tansoqchi**) qo‘riqlovchi shaxsdir. Soqchilar odatda xos kiyim-bosh kiyishadi. Vazifalari qatoriga tegishli hududda yoki tegishli odamga qaratilgan noqonuniy harakatlarni cheklash, ushbu harakatlarni bajaruvchi shaxslarni ushlash va/yoki ularni huquq-tartibot organlariga topshirish kiradi.
Aktyor

**Aktyor** ( — „ijrochi“) yoki **aktrisa** — drama, opera, balet, qoʻgʻirchoq teatri, estrada, sirk, kino, radio va televideniyeda rollar ijrochisi, artist. U oʻz tanasi, ovozi, aqli, his-tuygʻulari, qobiliyati vositasida jonli badiiy obraz yaratadi.

## Yana qarang
* Aktyorlik sanʼati
* Teatr
* Kinematografiya
* Amplua

## Adabiyotlar
* Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil.
Teizm

**Teizm** xudo(lar)ning mavjud ekanligiga boʻlgan ishonchdir. Teistlarga koʻra xudo(lar) olamni yaratgandir. Deizmdan farqli oʻlaroq, teizm xudo (yoki xudolar) olam ishlariga muntazam aralashib turadi, deb hisoblaydi. Aksar teistlar dindordirlar; zero, ba’zi dinlar teistikdir, ya’ni teizm gʻoyasiga asoslanadi.

**Teizm** (yun. theos — xudo) — xudo olamdan tashqarida turadi, olamni oʻz irodasi bilan yaratgan va unda mavjud boʻlgan mutlaq shaxs deb tushunuvchi diniy dunyoqarash. Narigi dunyodagi xudoni tan olish T.ni panteizmdan, xudoning doimiy faolligini tan olish esa deizmdan farqlanib turadi. T. kelib chiqishi jihatidan oʻzaro yaqin boʻlgan iudaizm, xristianlik va islom dinlari uchun xosdir. "T." atamasini dastlab ingliz faylasufi R. Kedvort (1617—88) qoʻllagan. 

Teistik dinlar qatoriga Yahudiylik, Xristianlik, Islom, Bahoiylik, Zardushtiylik, Hinduiylik, Sikhizm va hokazo kiradi.

## Shuningdek
* Xudo
* Din
* Ateizm
Nonteizm

**Nonteizm** teizmni qabul etmaslikdir. Nonteizm sirasiga ateizm, agnostitsizm, deizm, panteizm, apateizm kabi qarashlarni va Konfutsiylik, Taoizm, Buddizm dinlarini kiritish mumkin. 
## Shuningdek
* Teizm
* Ateizm
* Sekulyarizm
Uzuk

**Uzuk** barmoq atrofiga taqiladigan zargarlik buyumidir. Aksar hollarda halqa shaklida boʻladi. Odatda nodir metallardan yasaladi, biroq yogʻoch, shisha, fil suyagi, qimmatbaho toshlardan ham tayyorlangan boʻlishi mumkin.

**Uzuk** — qoʻl barmogʻiga taqiladigan zargarlik buyumi; oltin, kumush, mis va boshqa metallardan turli kattalik va ogʻirlikda halqa shaklida yasaladi. Koʻzli U. (koʻzi gavhar, yoqut, dur va boshqa uzuklar. qimmatbaho toshlar va shishadan), koʻzsiz U. (naqshli va naqshsiz), nikoh U. (odatda, nikohdan soʻng taqiladi), muhr U. (koʻzi oʻrnida muhr oʻrnatilgan) va boshqa xillari bor. Quyma va suqma usulida ishlanadigan U. yuzasiga jilo beriladi. Hozir maxsus zargarlik korxonalarida ham tayyorlanadi.
Gʻayritabiiylik

**G‘ayritabiiylik** falsafiy ma’noda tabiat qonunlariga bo‘ysunmaslik, ulardan tashqari holatdir. Biror hodisa yoki obyektning g‘ayritabiiyligi iddao etilganda, odatda uning ilmiy metodlar orqali aniqlana olmasligi nazarda tutiladi. Zamonaviy diniy mifologiyalarda g‘ayritabiiylik tushunchasi faol ekspluatatsiya qilinadi; masalan, xudoni mantiq tashqarisida yotuvchi hodisalarni bajarishga qodir, deb hisoblanadi. Bunday da’volar yanglishlana olish prinsipiga mos kelmaganligi uchun ilmiy muammo deb ko‘rilmaydi.
Skeptitsizm

**Skeptitsizm** (yunoncha *skeptomai* — „qarash“, „nazar solish“) nisbatan yangi maʼlumotlardan shubhalanib fikrlash hamda shunday fikrlash usulini qoʻllovchi falsafiy oqimdir. Ilmiy skeptitsizm yangi gipotezalarga nisbatan tanqidiy fikr bildirishda namoyon boʻladi.

**Skeptitsizm** (yun. skeptikos koʻrib chiquvchi, tadqiq qiluvchi) — haqiqatning biron ishonchli mezoni mavjudligiga shubha bilan qaraydigan falsafiy nuqtai nazar. Uning vakillari obyektiv voqelikni idrok qilish mumkinligiga shubha qiladilar. S antik jamiyat inqirozga yuz tutgan davrda yuzaga keldi. S.ning oʻta shakli agnostitsizmamr. Uning rivojlanishini 3 davrga ajratish mumkin: ilk S. (Pirron), Platon akademiyasi Si (Arkesilay, Karnead), soʻnggi davr S.i (Enesidem, Sekst Empirik va boshqalar). S.ning yirik namoyandalaridan boʻlgan D. Yum fikricha, garchi obyektiv reallik mavjud, degan ishonch kuchli boʻlsada, bu ishonchni na fan, na amaliyot tasdikladi. Yum tabiat va undagi xrdisalarni bilishda shubhalanadi. Uningcha, tabiat oʻz sirini odamlardan uzoqda tutadi. Yangi davr (16—18-asrlar)da S. hurfikrlilik, diniy va falsafiy aqidalarning tanqidi (M. Monten, P. Veyl va boshqalar) sinonimiga aylangan.

## Manbalar
Empirizm

**Empirizm** (yunoncha έμπειρία - "tajriba") bilim faqat shaxsiy tajriba ortidan olinishi mumkinligini uqtiruvchi epistemologiya yoʻnalishidir. Ratsionalizmdan farqli oʻlaroq kuchli subyektivizmga suyanadi.

**Empirizm** (yunoncha yetreta — tajriba) — falsafiy oqim; hissiy tajribani bilishning birdan-bir manbai deb hisoblaydi. Ratsionalizmga qarama-qarshi turadi. Tajribani, hissiy bilishni mutlaqlashtirish, ratsional bilish (tushunchalar, nazariyalar) ahamiyatini pasaytirish empirizmga xos jihatlardir. Empirizm yaxlit gnoseologik konsepsiya sifatida XVII—XVIII asrlarda shakllandi (F.Bekon, T.Gobbs, J.Lokk, J.Berkli, D.Yum); Empirizmning ayrim belgilarini pozitivizm, neopozitivizm (mantiqiy Empirizm)da koʻrish mumkin. XIX asrda empirizmning asosiy vakili sifatida ingliz faydasufi E.S.Milltanildi. Hozirgi zamon fizikasi empirizmning mantiqiy yoʻnalishiga tayanadi.
Dunyoviylik

**Dunyoviylik** yoki **sekularizm** diniy muassasalarning davlatdan, jamiyatdan ayri turishi kerakligini uqtiruvchi qarash va oqimdir. Dunyoviylarga koʻra din va eʼtiqod kishilarning shaxsiy masalasi boʻlmogʻi lozim. Dunyoviylik nafaqat davlatni din taʼsiridan, balki dinni ham davlat siyosati taʼsiridan saqlaydi.
Hozirgi kunda rivojlangan va rivojlanayotgan mamlakatlarning koʻpchiligi dunyoviydir. Jumladan, Oʻzbekistonda ham din va davlat strukturalari bir-biridan ayirilgan.
Humanizm

**Humanizm** (lotincha *humanitas* - "insoniylik", "odamiylik") insonni oliy qadriyat deb baholovchi dunyoqarashdir. Humanizm axloqning dinga bog‘liq bo‘lib qolishiga qarshi chiqadi, zero din insonni g‘ayritabiiy mavjudotlar borligiga ishontirib, ularga hayotni toʻgʻri  anglash g‘oyasini singdiradi. Humanistlar dunyoviy axloq normalarini targ‘ib etishadi.

**Humanizm** (lotincha humanus — insoniy) — odamlarga mehr-muhabbat bilan qarash, ularni hurmat qilish, insonning moddiy farovonligini yuksaltirish va kishilarda yuksak maʼnaviy fazilatlarni rivojlantirishga gʻamxoʻrlik qilish boʻlgan (qarang Insonparvarlik).

Tor maʼnoda — Uygʻonish davri (13 — 16-asrlar)da sxolastikaga va cherkovning maʼnaviy hukmronligiga qarshi turgan dunyoviy hurfikrlilik. Gʻarbiy Yevropadagi bir necha mamlakatlarda G. ijtimoiy tafakkur sohasida, adabiyot, sanʼat va ilm-fanda katolitsizmga va shaxsning qulligiga qarshi qaratilgan ilgʻor harakat boʻlgan. G. tarafdorlari oʻz zamonasining taraqqiyparvar kuchlari boʻlgan edi. Ular inson huquqi va olijanob fazilatlar, ilmmaʼrifat va hurriyat uchun, kishilarning har tomonlama erkin rivojlanishi uchun kurash olib borganlar. G.ning atoqli namoyandalari F. Petrarka, J. Bokkachcho, Leonardo da Vinchi, J. Bruno, T. Kampanella (Italiya), M. Monten, F. Rable (Fransiya), T. Mor, F. Bekon (Angliya), E. Rotterdamlik (Niderlandiya), N. Kopernik (Polsha) va b. edi.

## Manbalar
Boʻlinish alomatlari

**Boʻlinish alomatlari**

* 2 ga boʻlinish alomati — sonning oxirgi raqami 0,2,4,6,8 bilan tugashi kerak (ya'ni juft bo'lishi). Masalan: 5273**8**, 125**0**;
* 3 ga boʻlinish alomati — sonning raqamlar yigʻindisi 3 ga boʻlinishi kerak. Masalan:  2341245 soni 3ga bo`linadi, chunki uning raqamlari yig`indisi 21 ni tashkil etadi;
* 4 ga boʻlinish alomati — sonning oxirgi 2ta raqami 00 bilan tugashi yoki 4 ga bo'linuvchi son boʻlishi kerak. Masalan: 39712**28**, 15**00**;
* 5 ga boʻlinish alomati — sonning oxirgi raqami 0 yoki 5 bilan tugashi kerak. Masalan: 5324**25**, 217**0**;
* 6 ga boʻlinish alomati — bir vaqtning o‘zida 2ga ham 3ga boʻlinishi kerak. Masalan: 126 – raqamlar yig`indisi 9ga teng (3ga bo`linadi), juft raqam bilan tugaydi (2ga bo`linadi);
* 7 ga boʻlinish alomati — sonning oxirgi raqamini hisobga olmaganimizdagi sondan oxirgi raqamini ikkilanganini ayirganimizdagi ayirma 0 bo'lishi yoki 7ga bo'linishi kerak. Masalan: 147 sonini      olsak: 14-2*7=0. 0 soni 7 soniga boʻlinadi, demak 147 soni ham 7 soniga boʻlinadi.
* 8 ga boʻlinish alomati — sonning oxirgi uchta raqami 000 bo‘lishi yoki 8 ga boʻlinishi kerak. Masalan: 120**000;(000÷8=0)** 111**120;**  (120 : 8 = 15);
* 9 ga boʻlinish alomati — sonning raqamlar yigʻindisi 9 ga boʻlinishi kerak. Masalan: 2880:        2 + 8 + 8 + 0 = 18;
* 10 bo'linish alomati - Agarda sonning oxirgi raqami 0 bilan tugasa demak bu son o'nga bo'linadi. Masalan: 230 bu son 10 ga bo'linadi 230:10=23;
* 11 ga boʻlinish alomati — toq oʻrindagi raqamlar yigʻindisi bilan juft oʻrindagi raqamlar yigʻindisining ayirmasi 0 boʻlishi yoki 11 ga boʻlinishi kerak. Masalan, 9873424 soni uchun: (9+7+4+4)-(8+3+2)=11;
* 13 ga bo'linish alomati - sonning oxiridagi raqamini 4ga ko`paytiramiz oxiridan oldingi raqamlardan tuzilgan  songa natijani qo`shamiz  chiqgan natija 13ga bo`linsa berilgan son 13ga bo`linadi. Masalan:  soni 16042 13ga qoldiqsiz bo'linadi ya`ni 1604 +2*4=1604+8= 1612=13*124
* 16 bo'linish alomati - Agar natural son oxirgi 4 ta raqami 0000 bo‘lsa yoki 16 ga bo'linsa, berilgan son 16ga bo'linadi.
* 17 ga bo'linish alomati - Sonning oxirgi raqami 5 ga ko'paytiramiz va oldindagi raqamlardan ayiramiz. Masalan:1003= 100-(5×3)= 85÷17=5
* 19 ga boʻlinish qoidasi — sonning oxirgi raqamini 2 ga ko‘paytirib oldindagi son qo'shamiz. Masalan: 1691= 169 + (1×2) = 171 = 17 + (2×1) = 19:19= 1
* 23 ga bo'linish alomati - Berilgan sonning oxiridagi sonni 7 ga ko'paytiramiz va oldindagi songa qo'shamiz. Masalan:52952+(9×7)=11+(5×7)=46÷23=2
* 25 ga boʻlinish alomati — sonning oxirgi ikki raqami 25ga bo'linishi kerak. Masalan: 1350 sonidagi 50 soni 25 ga bo‘linadi.50:25=2.
* 32 ga bo'linish alomati — sonning oxirgi beshta raqami 32 ga bo'linishi kerak. masalan 306016 sonidagi 06016 soni 32 ga bo'linadi. 6016:32=188.
Ratsionalizm

**Ratsionalizm** (lotincha *rationalis* - "ong") bilim faqat ong orqali aniqlanishi mumkin, deb hisoblaydigan epistemologik oqimdir. Ratsionalistlar haqiqat kriteriyini hissiyotlar emas, balki aql oʻrnatadi, deb uqtirishadi.

**Ratsionalizm** (lotincha ratio — aql, aql-idrok) — aqlni bilishning va kishilar xulqatvorining asosi deb hisoblovchi falsafiy yoʻnalish. Irratsionalizm va sensualizmga qarama-qarshi turadi. 17— 18-asrlardagi klassik ratsionalizm (R. Dekart, B. Spinoza, N. Malbransh, G. Leybnits) oʻrta ayerlar sxolastikasi va diniy aqidalarga qarshi chiqib, butun dunyoda cheksiz sabablar silsilasi hukmron degan tabiiy tartibot goyasini ilgari surgan. Ratsionalizmga kura, ilmiy (yaʼni obyektiv, umumiy, zaruriy) bilimga bilishning manbai va uning haqiqiyligi mezoni — aql vositasidagina erishiladi. Ratsionalizm — maʼrifatchilik mafkurasi vakillarining falsafiy manbalaridan biri. Islom dini iloxiyotida Abu Mansur Moturidiy ratsionalizm nuqtai nazaridan fikr yuritgan.

## Manbalar
Pank-rok

**Punk rock**, ildizlari 1974 va 1975 yillarga, AQSh va Birlashgan Qirollika borib taqalgan va oʻzini ilk Ramones, Sex Pistols, The Damned va The Clash kabi guruhlarda mujassam etgan rok musiqiy tarzidir.

## Tarixi

Pank-Rokni paydo boʻlishi 1976-yil yanvar oyida Manhettendagi East ViIIageda joylashgan CBGB and OMFUG (Country, Blue Grass, Blues and Other Music For Uplifting Gormandizers) deb nomlangan kichkinagina bir klubda berilgan konsertlarga asoslangan *Punk* jurnalini kelib chiqishi bilan boshlaydi.

Punk jurnalining birinchi soni 1976-yil 1-yanvar kuni chiqdi. Lou Reed va Ramones guruhlari haqida yozilgan maqolalar bilan bir qatorda John Holmstromning avtobiyografik komiksi «Joe», Leqs Mcneilning karikaturalari yer olgan edi. Punkning birinchi soni 3000 dona bosildi va faqatgina New York da tarqatildi. Jurnalning eng ohirgi soni 1979-yilda 25000 dona bosiladi.

Punk madaniyati 1980—1990-yillarda Angliyadan Shimoliy Amerikaga yoyildi va hardcore degan yangi bir musiqiy yoʻnalishpaydo buldi. Yevropalilarning musiqasiga qaraganda tez va agressiv boʻlgan bu yangi tarz paydo boʻlganidan keyin Skate Punk va Straight Edge kabi boshqa tarzlar ham oʻrtaga chiqdi.

1980-yillarda Amerikada punk rockning yana bir yoʻnalishi — «granj» paydo boʻldi. Nirvana va Pearl Jam kabi grunge guruhlarining ijodlarida heavy punk tasiri sezilib turar edi. Bu guruhlar orqali kelgan muvaffaqiyat boshqa punk yoʻnalishlarini yoʻlini ochdi va power-pop, pop-punk yoʻnalishlari paydo boʻldi.

Pop-punk guruhlariga misol qilib Simple Plan, Good Charlotte va Sum 41 guruhlarini keltirishimiz mumkin.

## Punk madaniyati
Punk, oʻz kiyinish tarzi, falsafasi, adabiyoti va tashqi koʻrinishi bilan keng tarqalgan bir madaniyatdir. Bu madaniyatdan hozirgi kunimizgacha yana bir qancha tarzlar kelib chiqgan.

## "Punk" soʻzining maʼnosi
Punk soʻzi ingliz tilida birinchi boʻlib fohisha manosini anglatadi. Funk va Wagnalls yangi inglizcha lugʻatlarda quyidagicha tariflangan:
* ı. Chirigan tahta, keraksiz narsa, bekorchi gaplar;
* 2. Mushtum bilan berilgan zarba;
* 3. Bekorchi Yosh odam;
* 4. Tartibsizlik.

## Baʼzı Punk Guruhlar
Bu musiqiy tarz nomi oltida ijod qilgan ilk guruh — Sex Pistols guruhidir.

* Anonymous
* Anti-Flag
* AFI
* Aiden
* Bad Religion
* Blink 182
* Blitz
* The Clash
* Fall Out Boy
* Green Day
* My Chemical Romance 
* New York Dolls 
* Ramones
* Sex Pistols
* Sum 41
* The Vibrators
v.hkz.
Harry Potter

***Harry Potter*** () ingliz yozuvchisi J. K. Rowling qalamiga mansub yettita fentezi janridagi romanlar toʻplamidir. Bir yosh sehrgar bola haqidagi bu kitobda, Harryning qora sehr dunyosi vakili Lord Voldemortga qarshi kurashi tasvirlanadi.

*Harry Potter* romanlari turkumining birinchisi boʻlmish *[[Harry Potter va hikmatlar toshi]]* 1997-yil 26-iyunda chiqarildi. Roman umumjahon boʻylab mashhurlikka erishdi, tanqidchilar tomonidan ijobiy baholandi hamda tijorat jihatdan muvaffaqiyat qozondi. 2018-yilning fevraliga koʻra, *Harry Potter* romanlari toʻplami butun dunyo boʻylab 500 milliondan oshiq nusxada sotilgan boʻlib, buning ortidan hamma vaqtlarning eng koʻp sotilgan kitoblar toʻplami boʻldi. Shuningdek, shu kungacha ushbu romanlar toʻplami saksonta tilga tarjima qilingan. Toʻplamning oxirgi toʻrttasi ketma-ket tarzda eng tez sotilgan kitob oʻlaroq rekord oʻrnatdi. Toʻplamning oxirgisi boʻlmish *[[Harry Potter va ajal tuhfalari]]* romani Buyuk Britaniyada 2.7 million nusxada, AQShda esa 8.3 million nusxada sotilgan.

Toʻplam Buyuk Britaniyada Bloomsbury nashriyotida, AQShda Scholastic Press nashriyotida ingliz tilida chop etilgan.

Ushbu romanlar turkumi asosida sakkizta film suratga olindi. Ularning barchasi Warner Bros. Pictures tarafidan tarqatilgan boʻlib, umumjahon boʻylab taxminan $25 milliard daromad qilgan va buning ortidan tarixda uchinchi eng kassabop film qismlari boʻldi.

Shuningdek, Rowling tarafidan yozilgan ssenariyga asoslangan *Harry Potter and the Cursed Child* („Harry Potter va lanʼatlangan bola“) nomli pyesa premyerasi 2016-yil 30-iyulda London shahridagi Palace teatrida boʻlib oʻtdi.

### Dastlabki yillar
Filmlar Harry Potter ismli bolaning hayotini aks ettiradi. Birinchi kitob, Harri Potter va hikmatlar toshida, Harry Durslilar uyidagi zinapoya ostidagi shkafda, uning xolasi, amakisi va  amakivachchasi Dadli bilan yashaydi. Durslilar oʻzlarini mutlaqo normal deb hisoblashadi, ammo 11 yoshida Harry uning sehrgar ekanligini aniqlaydi. U Hagrid ismli yarim gigant bilan uchrashadi, u uni Hogvarts jodugarlik va sehrgarlik maktabiga borishga taklif qiladi. Harry goʻdakligida uning ota-onasi qora sehrgar Lord Voldemort tomonidan oʻldirilganligini biladi. Voldemort Harryni oʻldirmoqchi boʻlganida, uning tavqi laʼnati qayta tiklandi va Harry peshonasida chaqmoq shaklidagi chandiq bilan omon qoladi.

## Kitoblar
* Harry Potter va hikmatlar toshi (1997)
* Harry Potter va maxfiy hujra (1998)
* Harry Potter va Azkaban mahbusi (1999)
* Harry Potter va Alanga kubogi (2000)
* Harry Potter va Feniks jamiyati (2003)
* Harry Potter va tilsim shahzodasi (2005)
* Harry Potter va ajal tuhfalari (2007)

## Adaptatsiyalar
### Filmlar

### Spin-off filmlar
#### ''Fantastik maxluqlar'' filmlari

## Manbalar

## Adabiyotlar

* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Havolalar

* Harry Potter 
* J. K. Rowlingning shaxsiy sayti 
* Harry Potter filmlari&nbsp;— rasmiy sayt (Warner Bros.) 
* Harry Potter Bloomsbury.com saytida (xalqaro) 
* Harry Potter Scholastic.com saytida (AQSh) 
* Harry Potter  Raincoast.com saytida (Kanada)
Minutes to Midnight

***Minutes to Midnight*** — Linkin Park guruhining uchinchi studiyaviy albomi, relizi 2007-yil 14-mayda boʻlib oʻtgan. Shimoliy Amerikada u 15-may kuni chiqqan. Albomning nomi Qiyomat kunining soatlari bilan bogʻliq. Birinchi singl — What I've Done treki, keyingisi — Bleed It Out.

## Trek-list
# Wake
# Given Up
# Leave Out All The Rest
# Bleed It Out
# Shadow Of The Day
# What I've Done
# Hands Held High
# No More Sorrow
# Valentineʼs Day
# In Between
# In Pieces
# The Little Things Give You Away
# No Roads Left *([[iTunes]]dan bonus-trek)*

## Havolalar

## Video-kliplar

* What I've Done
* Bleed It Out
* Leave Out All The Rest
* Shadow Of The Day
What I've Done

„**What I’ve Done**“ — AQShda tuzilgan Linkin Park rok guruhi ijro etgan qoʻshiq. Guruhning *[[Minutes to Midnight]]* (2007) nomli uchinchi studiyaviy albomiga oltinchi qoʻshiq sifatida kiritilgan.

## Trek-list

## Jamoa

* Chester Bennington — vokal
* Mike Shinoda — ritm-gitara, klavishalar, vokal
* Brad Delson — solo-gitara
* Dave „Phoenix“ Farrell — bas-gitara
* Joe Hahn — sempl
* Rob Bourdon — dovullar

## Manbalar

## Havolalar
* ''Minutes to Midnight'' albomi va „What I’ve Done“ singliga bagʻishlangan sayt
Windows Fundamentals for Legacy PCs

**Windows Fundamentals for Legacy PCs** („WinFLP“) Windows XP asosidagi, Microsoft tomonidan yaratilgan operatsion sistemasi boʻlib, eski kopyuterlar uchun moʻljallangan
FreeBSD

**FreeBSD** — oshkora matnli, erkin tarqatiluvchi UNIX-simon operatsion tizim boʻlib, AT&T firmasining Unix tizimlariga uzviy bog'liq. Kaliforniyaning Berkli universitetida ishlab chiqarilgan. Asosan server sifatida qo'llanilib, o'zning barqarorligi va qulayligi bilan shuxrat qozongan. FreeBSD Apple shirkatinig Mac OS X tizimini shakllanishida katta ta'sir otkazgan va hozirda xam Apple undagi ba'zi dasturiy qisimlaridan foydalanib kelmoqda. 

## Havolalar
* FreeBSD loyihasining rasmiy sayti
* Rasmiy saytning rus tilidagi ko'rinishi 
* http://www.freebsd.org.ua/
* http://linuxos.com.ru/section_FreeBSD-NetBSD-OpenBSD.htm 
* FreeBSD ning qisqa tarixi — FreeBSD ning asoschilaridan biri — Jordan Hubbard tomonidan yozilgan
* http://www.opennet.ru/mp/bsd/
* FreeBSD Software
* FreeBSDwiki.net — FreeBSDga bag'ishlangan wiki-sayt 
*Localization 
* FreeBSD ports FreeBSD ports (en)
Yulduzlar jangi

***Yulduzlar jangi*** () George Lucas tomonidan yaratilgan AQSh mediafranshizasidir.

## Filmlar
}
| colspan="3" | George Lucas
| rowspan="2 | Gary Kurtz
|
|-
! scope="row" | *[[Yulduzlar jangi: Saltanatning javob zarbasi|V epizod — Saltanatning javob zarbasi]]*
| style="text-align:left"| 
| Irvin Kershner
| Leigh Brackett va Lawrence Kasdan
| rowspan="2"| George Lucas
|
|-
! scope="row" | *[[Yulduzlar jangi: Jedayning qaytishi|VI epizod — Jedayning qaytishi]]*
| style="text-align:left"| 
| Richard Marquand
| Lawrence Kasdan va George Lucas
| Howard Kazanjian
|
|-
! colspan="7" style="background-color:#ccccff;" | Prikvellar trilogiyasi

|-
! scope="row" | *[[Yulduzlar jangi: Yashirin tahdid|I epizod — Yashirin tahdid]]*
| style="text-align:left"| 
| rowspan="3" | George Lucas
| colspan="2" | George Lucas
| rowspan="3" | Rick McCallum
|
|-
! scope="row" | *[[Yulduzlar jangi: Klonlar hujumi|II epizod — Klonlar hujumi]]*
| style="text-align:left"| 
| George Lucas va Jonathan Hales
| George Lucas
|
|-
! scope="row" | *[[Yulduzlar jangi: Sithlar qasosi|III epizod — Sithlar qasosi]]*
| style="text-align:left"| 
| colspan="2" | George Lucas
|
|-
! colspan="7" style="background-color:#ccccff;" | Sikvellar trilogiyasi

|-
! scope="row" | *[[Yulduzlar jangi: Kuchning uygʻonishi|VII epizod — Kuchning uygʻonishi]]*
| style="text-align:left"| 
| J. J. Abrams
| colspan="2" | J. J. Abrams , Lawrence Kasdan va Michael Arndt
| Kathleen Kennedy, J. J. Abrams va Bryan Burk
|
|-
! scope="row" | *[[Star Wars: The Last Jedi|VIII epizod — The Last Jedi]]*
| style="text-align:left"| 
| colspan="3" | Rian Johnson
| Kathleen Kennedy va Ram Bergman
|
|-
! scope="row" | *[[Yulduzlar jangi: Skywalker yuksalishi|IX epizod — Skywalker yuksalishi]]*
| style="text-align:left"| 
| J. J. Abrams
| Chris Terrio va J. J. Abrams
| Derek Connolly, Colin Trevorrow va Chris Terrio & J. J. Abrams
| Kathleen Kennedy, J. J. Abrams va Michelle Rejwan
|
|-
! colspan="7" style="background-color:#ccccff;" | Antologiya
|-

! scope="row"| *[[Yulduzlar jangi: Ibtido|Ibtido]]*
| style="text-align:left"| 
| Gareth Edwards
| Chris Weitz va Tony Gilroy
| John Knoll va Gary Whitta
| rowspan="2"| Kathleen Kennedy, Allison Shearmur va Simon Emanuel
|
|-
! scope="row" | *[[Han Solo: Yulduzlar jangi|Han Solo]]*
| style="text-align:left"| 
| Ron Howard
| colspan="2"| Jonathan Kasdan va Lawrence Kasdan
|
|-
! scope="row"| *Rogue Squadron*
| style="text-align:left"| —
| Patty Jenkins
| colspan="2" | Matthew Robinson
| Kathleen Kennedy
|
|}

## Manbalar

## Havolalar

*
The Black Parade

«The Black Parade»** — [[My Chemical Romance]]ning uchinchi studio albomi. Albomga  [[Green Day]] ga prodyuserlik qilgan Rob Cavallo prodyuserlik qildi.

== Albomning mavzusi ==
Albom [[Saraton]] bilan kasallangan o'layotgan bir kishi haqida. Hatto guruh solisti Gerard Way kasal odamni uzida mujassam etish uchun qora sochlarini kalta oldirib ularni oq rangga bo'yatadi. Albomning qahramonini o'limini esa xuddi "Black Parade" (Qora Parad) ga o'hshatadi.

== Albomdagi qo'shiqlar ==
# «The End» — 1:52
# «Dead!» — 3:15
# «This is How I Disappear» — 3:59
# «The Sharpest Lives» — 3:20
# «Welcome to the Black Parade» — 5:11
# «I Don’t Love You» — 3:58
# «House of Wolves» — 3:04
# «Cancer» — 2:22
# «Mama» — 4:38
# «Sleep» — 4:43
# «Teenagers» — 2:41
# «Disenchanted» — 4:55
# «Famous Last Words» — 4:59
# «Blood» (Hidden Track) — 2:53

== Hit-Paradlar ==
* **Albom'''
Windows 98

**Windows 98** (kod nomi **Memphis**) — grafikali operatsion sistema boʻlib, Microsoft tomonida 1998 yilning 25 iyunida chiqarilgan. 

## Tashqi linklar
* '''Windows 98''' Rasmiy Sahifasi 
*HPC:Factor Windows 98 / 98SE Patches & Updates Guide 
*A discussion board at MSFN  containing links to unofficial upgrades and patches for this system.
*Windows 98 System Requirements
*GUIdebook: Windows 98 Gallery  - A website dedicated to preserving and showcasing Graphical User Interfaces 
*Windows 98/98SE UpgradePack  - Accumulative patch for recent Windows 98 updates 
*BBC News: BBC News: Microsoft shuts down Windows 98
*PC World: The shut down of Windows 98 is a cause for concern 
*Daylight Saving Time (DST) Fix
Windows 95

**Windows 95** (kod nomi **Chicago**) — 16-razryadli / 32-razryadli gibrid grafikali operatsion sistema boʻlib, Microsoft tomonida 1995 yilning 24 avgustida chiqarilgan. 

## Tashqi linklar
* Microsoftning '''Windows 95'''ga atalgan sahifasi
* GUIdebook: Windows 95 Gallery  
* Windows timeline
* Description of Windows 95 OEM Service Release 1
* HPC:Factor Windows 95 Patches & Updates Guide
Windows 1.0

**Windows 1.01** — Microsoft kompaniyasi tomonidan ishlab chiqilgan, shaxsiy kompyuterlar uchun mo‘ljallangan grafik foydalanuvchi interfeysi va operatsion tizimlar oilasi bo‘lgan Microsoft Windowsning ilk yirik versiyasidir. U dastlab 1985-yil 20-noyabrda AQShda ishlab chiqarishga chiqarilgan, Yevropa versiyasi esa Windows 1.02 nomi ostida 1986-yil may oyida taqdim etilgan.
Microsoft Windows tarixi

## Rivojlanishi

## Boshqa
* Windows CE

## Yana qarang
* Apple v. Microsoft
* History of computing hardware
* Operatsion Sistema
* ReactOS
* Microsoft Version Number
* Microsoft codenames
* Mac OS X
* Linux

## Havolalar
* PC Magazine's long article titled "20 Years of Windows" 
* Old Os (help get your old PC surfing again)
* ToastyTech GUI Gallery (screenshots of early versions of Windows)
* Windows NT and VMS: The Rest of the Story (discussion of VMS and WNT similarities)
* http://www.microsoft.com/windowsvista/
* Vintage Microsoft Windows
Windows 2.0

**Windows 2.0** — Microsoft tomonidan 1987-yilning 1-noyabrida chiqarilgan koʻp masalali grafikali operatsion muhitidir.

## Havolalar
* GUIdebook: Windows 2.0 Gallery
Pokémon

**Pokémon** (, *Poketto Monsutā*; inglizcha *Pokémon* *(*'Po**c**ke**t **Mon*'ster)* — „choʻntak maxlugʻi“ iborasidan) — Satoshi Tajiri tomonidan 1995-yilda yaratilgan va Nintendo korporatsiyasi egalik qiladigan brend nomi. Pokémon avval videooʻyinlarda, keyin manga, soʻngra animelarda paydo boʻla boshladi.

## Yana qarang
* Pokémon (anime)

## Manbalar

## Havolalar

*  
*  
*
Windows 2.1x

**Windows 2.1** Microsoft tomonidan 1988 yilning 27 mayida chiqarilgan koʻp masalali grafikali operatsion muhitidir.
Windows 3.0

**Windows 3.0** — Microsoft tomonidan yaratilgan uchinchi katta reliz boʻlib, 1990 yilning 22 mayida chiqarilgan. Bu operatsion sistema butun dunyo boʻylab mashhur boʻlgan va Apple Macintoshga raqobatchi boʻla oldi.
Windows 3.1x

:*Bu maqola DOS-asosidaga [[operatsion muhit]] haqida. *'Microsoft Windows**ning [[Windows NT]] kerneli assosida yaratil mahsuli  haqida, [[Windows NT 3.1]] maqolasini ko`ring.''



**Windows 3.1x''' — GUI bo`lib va u Microsoft Windows programa ta'minoti oilasining bir qismidir. Bu Windows 3.0 rivojlanishidan kelib chiqqan.

## To`la qonli OSmi yoki MS-DOS shellmi?
Qisqichbaqa Telefon

***Qisqichbaqa Telefon*** (shuningdek ***Afrodiziak Telefon*** nomi ostida mashhur) Salvador Dalí tomonidan 1936 yili yaratilgan surrealistik jismdir. Dalí qisqichbaqa va telefonlar haqida oʻzining *[[Maxfiy Hayot]]* kitobida yozadi; restoranda qovurilgan qisqichbaqa buyurtirganida nega uni telefon bilan birgalikda keltirishmasligi haqida qiziqadi.

Buyum oddiy ishlaydigan telefon hamda uning goʻshagiga yopishtirilgan, gipsdan yasalgan qisqichbaqadan iborat gʻalati gibriddir. Uning oʻlchovlari taxminan 15 × 30 × 17 sm.

Dalí ushbu jismni qisqichbaqaning jinsiy aʼzolari telefon goʻshagining mikrofon joylashgan qismida boʻlishini, demakki gaplashuvchining ogʻziga qisqichbaqaning jinsiy aʼzosi kirib turishini rejalashtirib yasagan.

Ushbu buyumning toʻrtta rangli nusxalari mavjud. Ulardan biri Londondagi Tate Modern muzeyida; ikkinchisi Frankfurtdagi Nemis Telefon Muzeyida; uchinchisi Edward James Jamgʻarmasiga tegishli muzeyda; toʻrtinchisi esa Avstraliya Milliy Galereyasida saqlanadi.

Bundan tashqari uning olti dona oq rangli nusxalari ham bor, ulardan biri Minneapolis Sanʼat Muzeyida saqlanadi.
XPI

**XPI** yoki **XPInstall** (*Cross-Platform Install*; zippy — deb oʻqiladi) — Mozilla Foundation tomoniday yaratilgan ma'lumotlar formati boʻlib, programma ta'minotining kengaytirishlarini oʻrnatish uchun ishlatiladi.

SeaMonkey, Mozilla Firefox, Mozilla Thunderbird va boshqa XUL-programma ta'minotlari quyidagi formatni ishlatadi.

## Shunigdek qarang
* Firefox kengaytirishlari
* XUL
* Mozilla application framework

## Linklar

* XPInstall  
* Mozilla Firefox
Thom Yorke

**Thomas Edward "Thom" Yorke** (*talaffuzi: Tomas Eduard York*; 7-oktabr, 1968, Angliya) — Radiohead rok-guruhining solisti. U gitara va pianino va yana bir qancha musiqiy asboblarni chala oladi. Hozirda Oksfordda Reychel Ouen va ikki ta bolasi - Noa (2001) va Agnes (2004) bilan yashaydi.

## Biografiyasi
### Radioheadgacha

**Thomas Edward Yorke** 1968-yil 7-oktabrda Vellingtonda dunyoga keladi.
Chap koʻzida nuqson bilan tugʻilgan Tom York hayotining ilk 5 yilini jarroxxonalarda oʻtkazdi. Sinfdoshlari uni „Salamandr“ laqabi bilan chaqirishardi va ustidan kulishar edi. Queenning gitarachisi Brian Mayni televizorda koʻrib, unga havas qilib musiqachi boʻlishga qaror beradi. Birinchi gitarasini 7 yoshligida oldi. 10 yoshida maktabidagi bir guruhga qoʻshildi. 10 yoshida birinchi ashula yaratdi, nomi „Qoʻziqorin buluti“, unda yadro portlashining natijalari haqida gap ketadi. Keyinchalik York Exeter Universitetiga oʻqishga kirdi va bir ruhiy kasalliklar shifoxonasida sanitar boʻlib ishladi. Buning taʼsirini „Climbing up the walls“ („Devorlarga chiqmoqda“) ashulasida yaqqol koʻrish mumkin.

### Radiohead
Radiohead guruhi juda muvaffaqiyatli faoliyat olib borishdi va dunyoning eng yaxshi rok guruhlari safiga kirdi. Yorke oʻz qoʻshiqlarida tehnologiya, sevgi va kasalliklarni kuylaydi. Thom va R.E.M. guruhining vokali Micheal Stipe yaqin doʻstlardir. Ikki guruh har doim bir birlarining konsertlarida sahna oladilar va ikkisi ham bir birining ashaddiy muhlisidir. Thomning gaplariga koʻra, Micheal unga koʻpincha ilhom berib turar edi. Ok Computer va Kid A albomlarining orasida Thom depressiyaga kiradi va Micheal uni depressiyadan qutqaradi. Nafaqat Thom balki Radioheadning butun aʼzolari Elvis Castello, R.E.M, Queen, Clinic, PJ Harvey, Bjork va Talking Heads guruhlarining ijodidan qattiq taʼsirlangan edilar.
Radiohead bilan ishlari qanchalik koʻp boʻlsada, Yorke boshqa sanʼatkorlar bilan ham ishlashga vaqt topadi.U Bjork, PJ Harvey, James Lavella, Beck va DJ Shadow kabi sanʼatchilar bilan birga ishladi.

## Solo Diskografiya
* The Eraser (LP, XL Recordings, 10-iyul, 2006)

## Havolalar
* www.radiohead.com Guruhning Rasmiy Sayti
* Talk in Maths: A Not Even Remotely Official RADIOHEAD FAQ 
* Iqtiboslar kolleksiyasi
* andrewkendall.com Thomning rasm galereyasi
Windows Mobile

**Windows Mobile** — smartfonlar va shaxsiy raqamli yordamchilar uchun Microsoft tomonidan ishlab chiqilgan va hozirgi kunda toʻxtatilgan mobil operatsion tizimdir.

Windows Mobile birinchi marta 2000-yilda „Choʻntak kompyuterlari va raqamli yordamchilar“da ishlaydigan Pocket PC 2000 sifatida paydo boʻlgan boʻlsada, uning kelib chiqishi 1996-yilgi Windows CE davriga borib taqaladi. 2003-yilda nomi „Windows Mobile“ deb oʻzgartirildi, oʻsha paytda u bir nechta versiyalarda (Windowsning versiyalariga oʻxshash) paydo boʻldi va biznes hamda korporativ mijozlarga moʻljallangan edi. 2000-yillarning oʻrtalarida dastlab chiqarilganda, Windows Mobile Windows operatsion tizimining koʻtarib yurishga moʻljallangan muqobili boʻlishi kerak edi.

Yangi mobil operatsion tizimlar (iOS va Android) paydo boʻlgandan soʻng, Windows Mobile hech muvaffaqiyatga erisha olmadi va keyingi yillarda foydalanuvchilari soni tez pasayib ketdi. 2010-yil fevraliga kelib, Microsoft Windows Mobileʼning oʻrnini bosadigan, zamonaviyroq va foydalanuvchiga yoʻnaltirilgan Windows Phone`ni eʼlon qildi. Natijada, mavjud qurilmalar va dasturiy taʼminot Windows Phone bilan mos kelmasligi sababli Windows Mobile muomaladan chiqarib yuborildi. Windows Phone eʼlon qilinganidan keyin chiqarilgan Windows Mobileʼning oxirgi versiyasi 6.5.5 edi. Shundan keyin, Microsoft Windows Phoneʼga eʼtibor qaratish uchun Windows Mobileʼni rivojlantirishni toʻxtatdi.

Microsoft 2015-yilda Windows Phone seriyasining bir qismi boʻlgan xuddi shunday nomdagi Windows 10 Mobileʼni chiqardi va u toʻxtatilgan Windows Mobile operatsion tizimiga aloqasi yoʻq.

## Manbalar

## Tashqi havolalar
* Windows Mobilening rasmiy sahifafi
* Windows Mobile Product Team Blog
* List of Windows Mobile Communities
* mobile-review.com’s review of v. 6.0
* Windows Mobile 2003 Screenshot Gallery
* Database of all Windows Mobile devices
Natalie Imbruglia

**Natalie Jane Imbruglia** (; 4-fevral, 1975) — avstraliyalik qoʻshiqchi va aktrisa.

## Hayoti va ijodi

Natalie Imbruglia 1975-yil 4-fevralda Sidney yaqinidagi Birkleueil nomli shaharchada italiyalik immigrant va avstraliyalik aborigen oilasida tavallud topadi. Yoshligidan Natali balet bilan shugʻullana boshlaydi. Vokal bilan 13 yoshidan beri professional tarzda shugʻullanadi. Avval televizion reklama, keyinchalik "Qoʻshnilar" serialida suratga tushishni boshlaydi. Shu serialdan oʻz karyerasini Kayli Minoug ham boshlagan edi.

1994-yili Imbrulya Londonga koʻchib ketadi. U yerda Cure guruhining ishtirokchisi Fil Tornelli va BMGning faoliyatchisi Mark Foks bilan tanishadi. Londonda u Ednaswap guruhi aytgan „Torn“ qoʻshigʻining demo-versiyasini yozadi va RCA Records leybli bilan shartnoma imzolaydi. Bu singl 1997-yili chiqadi va Britaniya rasmiy sotuvlar chartida ikkinchi oʻrinni egallab, xalqaro hitga aylanadi. Tarona Britaniya gazetasi Daily Mirror tomonidan yilning singli deb eʼlon qilinadi, Natalining oʻzi esa „yilning eng yaxshi ayol vokalchisi“ nominatsiyasida ikkinchi oʻrinni egallaydi. „Torn“ qoʻshigʻini „Bolalar“ guruhi „Sogʻindim ishon“ nomi bilan oʻzbek tilida aytgan.

1998-yili u MTV Video Music Awards'da „eng yaxshi yangi ijrochi“ nominatsiyasida birinchi oʻrinni, 1999-yili esa „Gremmi“ning nominatsiyasida gʻalaba qozonadi. Singl ketidan Left of the Middle nomli debyut albom chiqadi.

2002-yilda Natali rejissyor Piter Hauittning „Agent Jonni Inglish“ komediyaviy filmida suratga tushadi. 2003-yilda *Silverchair* guruhining musiqachisi Deniel Jonsga turmushga chiqadi.

## Diskografiya
### Albomlar
* Left of the Middle (1997)
* White Lilies Island (2001)
* Counting Down the Days (2005)
* Come to Life (2009)

### Singllar

* „Torn“ (1997)
* „Big Mistake“ (1998)
* „Wishing I Was There“ (1998)
* „Smoke“ (1998)
* „Identify“ (1998)
* „That Day“ (2001)
* „Wrong Impression“(2002)
* „Beauty on the Fire“ (2002)
* „Shiver“ (2005)
* „Counting Down the Days“ (2005)
* „Glorious“ (2007)
* „Want“ (2009)

## Havolalar
* Rasmiy sayti
* Portal Imbruglia 
* Imbruglia-Inside
Pardus (ishlatuv tizimi)

**Pardus** Turkiyada ishlab chiqarilgan ochiq manbali Linux distributividir. Pardus operatsion tizimi Pardus Loyihasi qismi hisoblanadi. U Onadoʻli qoploni (ilmiy nomi *Pantera Pardus tulliana*) sharafiga shunday nomlangan.

## Havolalar
* Rasmiy sayt  
* Norasmiy Pardus Vikisi  *(turkcha, inglizcha, italyancha va gollandcha)*
* Norasmiy Pardus Forumi  *(turkcha)*
Mozilla Sunbird

**Mozilla Sunbird** — erkin krossplatformalik ochiq kodlik, kalendar va organayzer funksiyalariga ega boʻlgan  programma.

## Tashqi linklar
* The official Sunbird website and MozillaWiki
* The Sunbird development blog 
* Portable Sunbird
* The Rumbling Edge: Sunbird release changelogs
Lightning (software)

**Lightning** — Mozilla Foundation lohihalaridan birining ismi boʻlib, Mozilla Thunderbird kengaytirishni ishlab chiqaradi. Kengaytirish yordamida Mozilla Thunderbird kalendar va reja tuzishga yordam beruvhi asbob funktsiyalari qoʻshiladi.

Lightning — bu faqat ishlab chiqarish davomida qoʻyilgan nomdir, rasmiy nomi emas, shuning uchun, uni Mozilla Lightning deb atash notoʻgʻri.

## Yana qarang

*Mozilla Calendar Project
*Mozilla Sunbird

## Tashqi linklar
* The official Lightning website
* Lightning 0.3 release notes
*  Mozilla Calendar Blog
Nirvana

*Ushbu maqola buddaviy tushuncha haqidadir. Amerikalik rok-guruh uchun [[Nirvana (guruh)]] maqolasini qarang.*

**Nirvana** (sanskritcha, aynan - soʻlish) — buddizm va jaynizmnmt asosiy tushunchasi. Inson intilishining oliy holatini, maqsadini ifodalaydi. Buddizmda N. — inson ichki dunyosining mukammalligi, orzu-istaklar, yashash hissi, qanoat, tarki dunyochilik kabi ruhiy holatlar. Buddizm taraqqiyoti jarayonida etik-psixologik N. tushunchasiga uni mutlaq degan tasavvur ham qushildi. Jaynizmda N. — materiya kishanidan, tugʻilish va oʻlishga hech qanday aloqasi boʻlmagan tashvishlaridan ozod jonning mukammal holati. 

**Nirvana** (sanskrit निर्वाण, pali: nibbāna, "oʻchish", "toʻxtash") buddizmda azobdan qutulish holatini anglatuvchi tushunchadir. Boshqacha qilib aytganda, nirvana hech nimani sezmaslik holatidir; buddaviylikda bu holat "oliy baxt" deb koʻriladi.

## Manbalar
Ku-Kluks-Klan

[thumb|300px|[1928-yil Vashingtonda Ku-kluks-klan paradi.]]
thumb|300px

**Ku-kluks-klan** () — sirli terrorizmik irqiy tashkilot. Konfederatlar armiyasining 6 veterani tomonidan 1865-yil 24-dekabrida Tennessi shtatining Pulaski shahrida, oq irqning ustunligini targʻib qilish va Fuqarolar urushidan soʻng Janubda "sakvoyajchi"lar siyosatining taʻsirini susaytirish maqsadida asos solingan. Negrlarga qarshi yovuzlikni yoyilishiga sabab boʻlgan va shuning uchun 1869-yilda taʻqiqlangan. Ammo, uning koʻpchilik aʻzolari butun Rekonstruktsiya davrida aktiv faoliyat koʻrsatishni davom etishgan. XIX asrning 70-yillarida ku-kluks-klanning faoliyatini tazyiq ostiga olish haqida qarorlar qabul qilingan. [ Ku Klux Klan Act of 1871 ].

Tashkilot aʻzolari qurbonlarga qasd olish ruhiyati oldida mistik qoʻrqinch singdirish maqsadida kapyushonli oq balaxonlar kiyishgan, ku-kluks-klanning ramzi boʻlib esa *yonuvchi xoch* tanlanadi. Tashkilot ierarxik tuzilishga ega boʻlib, "Janubning koʻrinmas imperiyasi" deb nomlanadi (); uning boshida Buyuk sehrgar turadi ().

Bu nomni terroristik sirli tashkilot, birinchi - negrlardan tashqari, katoliklar, yevreylar, darvinchilar, patsifistchilar va profsoyuz aʼzolariga qarshi kurashuvchi dastlabki ku-kluks-klandan meros qilib oldi. 1915-yil Jorjiyada qoʻmondon Uilyam Simmons tomonidan asos solingan. Bir qator janubiy shtatlarda 1920-yillarda aktiv faoliyat koʻrsatgan, keyinchalik uning katakchalari Shimolda ham paydo boʻla boshladi. Ku-kluks-klan 9 mln aʼzoga ega ekanligini eʼlon qiladi, ammo uning oʻrni 1928-yili berkinishdan chiqqanliklaridan soʻng sezilarli darajada susayadi. 1944-yilda rasman tarqatilgan, 1946-yilda qayta tiklangan, 1949-yilda bir qator guruhlanishlarga boʻlinib ketgan. Desegregatsiyaga aktiv qarshilik koʻrsatishni toʻxtatmaydi, 80-yillarda esa huquqlarni himoyalovchi tashkilotlar bilan shafqatsiz toʻqnashuvlarda qatnashgan.

## Qiziqarli faktlar
Nomning kelib chiqishi:
* KuKluksKlan miltiqni zatvorini tortganida chiqadigan tovushlar majmuidir.
* Ku Klux yunon tilidan tarjima qilinganda "doira" degan maʼnoni anglatib, bu kontekstda uni "birodarlik" yoki "ijtimoiyot" deb tushunish lozim.

## Manbalar

## Havolalar

* IKA
* 1860-yillarning Ku-Kluks-Klani 
* "Oqlar hokimiyati! - Omin!" nomli ku-kluks-klan haqida maqola.
Windows Server 2008

**Windows Server 2008** — Microsoft tomonidan yaratilgan, serverlar uchun kelasi operatsion sistemasining nomidir. Bu operatsion sistema 2007 yilning 16 mayigacha **Windows Server "Longhorn"** kod nomi bilan ma'lum edi. 

## Xususiyatlari

## Tashqi linklar
### Microsoft
*Official site for Windows Server 2008
*Microsoft TechCenter for Windows Server 2008
*New Networking Features in Windows Server 2008 and Windows Vista &mdash; lengthy article from Microsoft Technet covering new networking features in detail
*Changes in Functionality from Windows Server 2003 with SP1 to Windows Server 2008
*Windows Server 2008 Technical Overview

### Boshqalar
*Screenshots of Server Components from Latest Longhorn Builds 
*ZDnet UK article
*News.com
*computerperformance.co.uk 
*winsupersite.com Preview 
*winsupersite.com Preview 2