Braziliya iqtisodiyoti

**Braziliya iqtisodiyoti** Janubiy Amerikadagi eng yirik va dunyoda sakkizinchi yirik iqtisodiyotdir. Braziliya Janubiy Amerikadagi eng sanoati rivojlangan mamlakatlardan biridir. San-Paulu, Minas-Jerais va Rio-de-Janeyro shtatlari sanoat markazlari hisoblanadi Braziliya Rossiya, Hindiston va Xitoy bilan birga BRIC davlatlaridan biri hisoblanadi.

Braziliyada katta xom ashyo resurslari mavjud, ammo uzoq masofalar, kapital va transport aloqalarining yoʻqligi tufayli ulardan foydalanish qiyin edi. Braziliya dunyodagi eng yirik temir rudasi konlariga ega, shuningdek, marganets, qalay, mis, boksit, fosfat, koʻmir va neftga ega. Braziliya hukumati bir qator sanoat tarmoqlarini nazorat qiladi, ammo moliyalashtirishning katta qismi chet eldan keladi. Darhaqiqat, mamlakat tashqi qarzi va ulkan inflyatsiya bilan kurashmoqda, bu esa mamlakatni boylar va kambagʻallar oʻrtasidagi katta tafovutga aylantirdi.

## Qishloq xoʻjaligi
Braziliya oʻzi uchun etarli miqdorda oziq-ovqat yetishtiradi va oziq-ovqat ham eksport qilinadi. Eksport uchun eng muhim ekinlar soya, shakarqamish va qahva hisoblanadi. Shakar qamish ishlab chiqarishning bir qismi yoqilgʻi avtomobillariga ketadi, Braziliya bioyoqilgʻi sohasida kashshof hisoblanadi. Eng muhim mahalliy tovar turlari makkajoʻxori, guruch va bugʻdoydir. Braziliyaning tijorat pulpa va qogʻozining koʻp qismi mamlakat janubi va janubi-sharqidagi evkalipt va qaragʻay plantatsiyalaridan keladi. Braziliya asosan Amazona chuchuk suvli baliq hovuzida va shimoli-sharqdagi toʻgʻonda baliq ovlaydi. Mamlakatning dengiz baliq ovlash portlarining aksariyati janubda joylashgan, ammo omar va koʻkraklar ham shimoli-sharqiy qirgʻoqqa eksport qilinadi.

Braziliya dunyodagi eng yirik goʻsht ishlab chiqaruvchilardan biri va parranda goʻshti va mol goʻshti eksporti boʻyicha dunyoda birinchi oʻrinda turadi. Tadqiqotlarga koʻra, goʻsht ishlab chiqarishdagi kamchiliklarga mehnat sharoitlari, ish bilan bogʻliq kasalliklar va ishchilarning ekologik muammolari kiradi. Ozuqa sanoati uchun chorvachilik va soya yetishtirish tropik oʻrmonlar haydaladigan va yaylov yerlariga aylantirilganda eng katta yomgʻirli oʻrmonlarning yoʻq qilinishiga olib keldi. 2017 yilda buzilgan goʻsht eksporti bilan bogʻliq yirik poraxoʻrlik mojarosi fosh etildi. Braziliya Qishloq xoʻjaligi vazirligi baʼzi mamlakatlar Braziliya goʻshti importini toʻsib qoʻyishi mumkinligidan xavotirda.

## Raqamlarda iqtisodiyot

* Roʻyxatga olingan kompaniyalar soni: 4.679.825 (2001)
* Tashqi davlat qarzi: YaIMning 51,8% (2004), oxirgi besh yil ichida birinchi marta pasaydi
* Markaziy bank asosiy foiz stavkasi: 11% (2011 yil dekabr)

## Infratuzilma

### Energiya
Braziliyaning elektr energiyasiga boʻlgan ehtiyojining 84% gidroelektr energiyasi hisobidan qondiriladi. GESlar aholi eng zich joylashgan janubiy va shimoli-sharqiy qismlarida joylashgan. Mamlakatning Angra shahridagi Rio-de-Janeyro yaqinida ikkita atom elektr stantsiyasi mavjud. Uchinchi elektr stantsiyasi qurilmoqda.

### Transport

* Yoʻllar: 1,751,868 km. 96 353 km asfaltlangan (2050)
* Temir yoʻllar: 28 538 km (2010)
* Fairways: 50 000 km (2010)
* Aeroportlar: 4072 ta, ulardan 726 tasi asfalt uchish-qoʻnish yoʻlaklari (2010)
* Heliportlar: 13 (2010)

### Telekommunikatsiya

* Telefon aloqalari: 42,141 million (2010)
* Uyali telefonlar: 202,944 million (2010)
* Radiolar: 71 million (1997)
* Televizorlar: 36,5 million (1997)
* Internet obunalari: 23,79 million (2011)
* Internet foydalanuvchilari: 75 982 million (2009)
* Internet-provayder: 50 (2000)
* Shaxsiy kompyuterlar: 19,3 million (2004)

## Manbalar



## Havolalar

Observatory of Economic Complexity: Brazil