open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Al-Botin eksklyuziv aeroporti

**Al-Botin eksklyuziv aeroporti** ()  BAA poytaxti Abu-Dabi shahri markazidan  masofada joylashgan maxsus biznes-jet xalqaro aeroportidir. Aeroport Abu-Dabi orolida joylashgan. 1970-yilda **Abu-Dabi xalqaro aeroporti** sifatida ochilib (hozirgi Abu-Dabi xalqaro aeroporti bilan adashtirmang), shaharning avvalgi aeroportini almashtirgan.

## Tarixi
Aeroport 1960-yillarda qurilgan va 1970-yilda Abu-Dabi xalqaro aeroporti sifatida ochilgan.

1982-yilda shaharning janubi-sharqida ortib borayotgan havo qatnovini qondirish uchun yangi aeroport ochildi.

1983-yilda Al-Botin harbiy havo bazasiga aylandi, Botin aviabazasi sifatida tanilgan.

1990-yil 17-avgustdan boshlab AQSh Havo kuchlarining ikkita boʻlinmasi Al-Botinga, oxir-oqibat Fors koʻrfazi urushiga aylangan harbiy mojarolarga tayyorgarlik koʻrish uchun joylashtirildi. Al-Botinga joylashtirilgan birinchi boʻlinma Arkanzas shtatidagi Litl-Rok havo kuchlari bazasidan oʻn oltita Lockheed C-130E Hercules transport samolyotiga ega 50-taktik havo yuk koʻtarish eskadroni edi. Unga 1990-yil 26-avgustdan boshlab, Arizona shtatidagi Devis-Montan havo kuchlari bazasidan 41-elektron jangovar eskadron oʻzining oltita Lockheed EC-130H Compass Call elektron hujum samolyotlari bilan qoʻshildi.

Aeroport 2008-yilgacha harbiylar nazorati ostida boʻlib, oʻshanda Al-Botin eksklyuziv aeroporti nomi ostida eksklyuziv samolyotlariga xizmat koʻrsatadigan fuqarolik aeroportiga aylangan.

2022-yil 8-dekabrda aeroportda amerikalik basketbolchi Viktor But hamda rossiyalik qurol tujjori Britt Griner mahbus sifatida almashilgan.

2023-yil aprel oyida Dubayda joylashgan Jetex aviatsiya kompaniyasi Al-Botin eksklyuziv aeroportida shaxsiy terminal (FBO) ochganini eʼlon qildi.

## Hukumatning foydalanishi
Al-Botin mushtariylari orasida BAA dengiz aviatsiyasi vertolyotlari eskadroni va Abu-Dabi politsiya departamentining havo qanoti bor.

## Yoʻlovchi aviakompaniyalari va yoʻnalishlari
Rotana Jet 2014-yil oktyabr oyida barcha rejalashtirilgan tijorat operatsiyalarini Abu-Dabi xalqaro aeroportining 2-terminaliga koʻchirdi va Al-Botindan xususiy reaktiv qatnovlarni amalga oshirishda foydalanmoqda.

Shveytsariyaning quyosh energiyasi bilan ishlaydigan eksperimental samolyoti, Solar Impulse 2 2015-yilda soʻnggi marta aeroportga qoʻndi. Aeroportdan butun dunyo boʻylab harakatlanish uchun boshlangʻich nuqta sifatida foydalangan. Samolyot 2015-yil 9-mart kuni havoga koʻtarilgan va yaqin atrofdagi Ummonga, soʻngra Hindistonga uchgan. 2016-yil 25-iyulda Qohiradan Abu-Dabiga qoʻnadigan soʻnggi poyga uchun qoʻnish joyi sifatida ham foydalanilgan.

## Ilgari parvoz qilgan aviakompaniyalar va yoʻnalishlar

### Yoʻlovchi tashish

### Yuk tashish

## Hujjatlarda tasvirlanishi
Aeroport 1969-yil mart oyida Abu-Dabi tomonidan chiqarilgan pochta markalari toʻplamida tasvirlangan.

## Manbalar
Muhammad Mamiyev

**Muhamed Mamiyev** (1921, Xorazm SSR, Taze-Chetir qishlogʻi – vafot etgan yili nomaʼlum, Turkmaniston SSR Ilyalin tumani Taze-Chetir qishlogʻi) – Turkmaniston SSR Tashoʻgʻuz viloyati Ilyali tumani Taze-Chetir qishlogʻi Sovetiga qarashli Stalin nomidagi kolxoz brigadasida tugʻilgan. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1951) mukofoti sohibi.

## Biografiyasi
1921-yilda Taze-Chetir qishlogʻida (hozirgi Gurbansoltan-eje etrapi hududida) dehqon oilasida tugʻilgan.

Mahalliy maktabni tamomlagan. Urushdan keyingi davrda Ilyalin tumanidagi Stalin nomidagi kolxozda (1961-yildan – Lenin nomidagi kolxoz) oddiy kolxozchi, paxtachilik brigadasi brigadiri boʻlib ishlagan. Kolxoz brigadasi raisi oʻsha payt Keldi Kovliyev boʻlgan.

1950-yilda u rahbarlik qilgan brigada 30 gektar maydonning har gektaridan oʻrtacha 46 sentnerdan paxta xomashyosi yigʻib oldi. SSSR Oliy Soveti Prezidiumining 1951-yil 30-iyundagi farmoni bilan Lenin ordeni bilan *"1950-yilda sugʻoriladigan yerlarda yuqori paxta hosili olgani uchun"* Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan mukofotlangan. Keyinchalik esa "Oʻroq va bolgʻa" oltin medali (6930-son) bilan taqdirlangan.

Xuddi shu farmon bilan kolxoz raisi Keldi Kovliyev va Hosildorlar kengashi raisi Sultonmurod Kakaboyev ham Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan.

1973-yilda ajoyib mehnat natijalari uchun u ikkinchi marta Lenin ordeni bilan taqdirlangan.

Oʻzining tugʻilgan qishlogʻi Taze-Chetir qishlogʻida yashagan. 1981-yildan – kasaba uyushma nafaqaxoʻrlaridan biri boʻlgan. Oʻlim sanasi aniqlan emas.

## Mukofotlari
Muhamed Mamiyev „Sotsialistik Mehnat Qahramoni“, ikki marta „Lenin ordeni“ (1951; 10.12.1973) bilan mukofotlangan.

## Manbalar
Jumabay Tashenov

**Jumabay Tashenov** () (1925-yil 15-dekabr, Toʻrgʻay, SSSR – 1994) – qoraqalpoq va qozoq yozuvchisi, tarjimon, shoir, dramaturg va ssenariynavis. Bir necha davlat mukofotlari sohibi

## Biografiyasi
1925-yil 15-dekabrda Qoraqalpogʻiston ASSR ,Toʻrgʻayda tavallud topgan.

1942-yilda urush boshlanishi munosabati bilan armiya safiga safarbar qilingan va butun urush davomida Berlingacha boʻlgan yoʻlni bosib oʻtgan, ikkita orden bilan taqdirlangan.

Demobilizatsiyadan soʻng Oʻzbekiston SSR Kompartiyasi Markaziy Qoʻmitasi huzuridagi partiya maktabiga oʻqishga kirib, uni 1950-yilda tugatgan. 1950-yilda Nizomiy nomidagi Toshkent pedagogika institutining tarix fakultetiga oʻqishga kirib, uni eksternatura boʻyicha tamomlagan va nihoyat Oʻzbekiston SSR Fanlar akademiyasi aspiranturasiga oʻqishga kirgan va 1945—1947-yillar orasida aspiranturada tahsil olgan, shu bilan bir qatorda, Qoraqalpogʻiston SP dramaturgiya seksiyasiga rahbarlik qilgan.

1947-yilda "Qizilqoraqalpogʻiston „ gazetasi va “Amudaryo" jurnali tahririyatiga ishga kirib, yozuvchi sifatida ilk faoliyatini boshlagan. Bu jurnallar 1961-yilgacha nashr etilgan. 1961-yilda "Qozoqfilm" kinostudiyasi tarkibiga qabul qilingan va muharrir-maslahatchi lavozimida faoliyat yuritgan.

Tashenov sheʼriy toʻplamlar, hikoyalar va romanlarni nashr ettirgan, rus mumtoz va sovet adabiyoti asarlarini qoraqalpoq hamda qozoq tillariga tarjima qilgan. Qoraqalpoq adabiyoti rivojiga qoʻshgan ulkan hissasi munosabati bilan Jumabay Tashenov hukumatning bir qator faxriy yorliqlari bilan taqdirlangan.

Qoraqalpoq tilidagi asarlardan eng mashhuri „Jangdosh doʻstlar“ qissasi hisoblanadi. Bir qator ssenariylar va pyesalar muallifi. U ssenariylarni birinchi navbatda, Igor Savvin bilan birgalikda yozgan.
## Manbalar
Karp Maystruk

**Maystruk Karp Lukyanovich** – Birinchi jahon urushi va fuqarolar urushi qatnashchisi. Birinchi Semirechensk Qizil Gvardiya polkining komandiri boʻlgan.

## Biografiyasi
U Semirechensk viloyatining ukrainalik dehqonlar oilasida dunyoga kelgan. Maʼlumotlarga qaraganda Gavrilovka qishlogʻida tugʻilgan. Muayyan farovon hayotga qaramay, 1917-yilda Semirechensk dehqonlari-yangi koʻchmanchilar hisoblanganliklari bois bolsheviklar tarafini olishgan.

Rasmiy sovet tarjimai hollarida ular u haqida „rus chor armiyasining sobiq askari, darhol bolsheviklar tomoniga oʻtgan“ degan maʼlumotlar saqlangan. Bundan mantiqiy ravishda Karp Maystruk Birinchi jahon urushi qatnashchisi boʻlgan. Ammo bu juda koʻp shubhalar paydo qilgan. Chunki ruslar (jumladan, „buyuk ruslar“, „kichik ruslar“  va belaruslar) Turkistonning tub aholisini chor armiyasiga chaqirishmagan. Bundan xulosa qilish mumkinki:

* Yoki Maystruk Kopalskiy tumanida tugʻilmagan, u yerga bolaligida Ukrainadan olib kelingan;
* Yoki u rus chor armiyasida askar boʻlmagan.

### 1-Semirechenskiy Qizil Gvardiya polkining jangovar askari
1917-yilda Semirechensk dehqonlarining katta qismi – yangi koʻchmanchilar Semirechensk kazak armiyasining (SMKV) davlat va huquqiy faoliyatiga qarshi boʻlib, bolsheviklar tomonini olganlar. 1917-yil noyabr oyida Kopalskiy tumani Sovetlari Syezdida Karp Maystruk yaqinda agʻdarilgan Muvaqqat hukumatga qarshi nutq soʻzlagan.

1918-yil boshida u Gavrilovskiy dehqonlaridan Qizil gvardiya otryadini tuzgan, u Shimoliy Semirechensk frontida Ataman Annenkov boʻlinishiga qarshi kurashgan. Otryad 1918—1919-yillarda Cherkassy mudofaasida faol qatnashishgan.

1920-yilda uning otryadi 1-Semirechenskiy polkiga aylantirilgan va Fargʻona vodiysiga, soʻngra Buxoro yaqinidagi choʻlga joʻnatilgan: Sovet hokimiyatiga qarshi qurolli muxolifatga qarshi kurash maqsadida (oʻsha yillar terminologiyasi bilan aytganda, „bosmachilar“ ga qarshi). Shundan soʻng 1-Semirechenskiy polki bolsheviklar tomonidan bosib olingan sobiq Xiva xonligi hududiga oʻtkazilgan.

1921-yil 19-aprelda polkning Xiva yaqinida, Bezerkent qal’asi yaqinida olib borgan ogʻir jangida Karp yarador boʻlgan va vafot etgan. Yurtdoshlari ming kilometr uzoqlikdagi qoʻmondonining jasadini olib kelib, Gavrilovka markazidagi maydonga dafn etishgan. Yodgorlikka shunday yozuv yozilgan: „1-Semirechenskiy qizil gvardiya polki komandiri Maystruk Karp Lukyanovich va uning harbiy doʻstlari xotirasiga. Sovet hokimiyati uchun qurbon boʻlgan jangchilarga abadiy shon-sharaflar.“

## Xotirasi
Hozirda qabr Markaziy madaniyat bog hududida joylashgan. Toldiqoʻrgʻon shahridagi koʻchalardan biri K. L. Maystruk nomi bilan ataladi.

## Manbalar
Bahriddin Vahobov

**Bahriddin Vahobov** (; 23-yanvar, 2023-yil) – Oʻzbekistonlik sobiq futbolchi va futbol murabbiyi. Faoliyati davomida hujumchi va yarim himoyachi pozitsiyalarida oʻynagan. 2003-yilda BAA oʻtkazilgan U-20 jahon chempionatida Oʻzbekiston yoshlar terma jamoasi tarkibida ishtirok etgan.

## Futbolchilik faoliyati
Bahriddin futbolchilik faoliyatini 2001-yilda Termizning „Surxon“ klubi boshlagan. 2004-yilgi mavsumda Toshkentning „Paxtakor“ jamoasida oʻynagan. Faoliyati davomida keyinchalik „Toʻpalang“, „Mashʼal“, „Shoʻrtan“, „Buxoro“ jamoalarida oʻynagan. 2015-yilgi mavsumda faoliyatidagi eng sermahsul mavsumni oʻtkazidi va Qizilqum jamoasi tarkibida Oliy ligada 21 ta gol bilan ikkinchi oʻrinni egalladi. Bahriddin futbol faoliyatini 2018-yilda Oʻzbekiston Pro ligasida Termizning „Surxon“ jamoasida faoliyatini yakunladi.

### Murabbiylik faoliyati
2019-yilda futbolchi faoliyatini yakunlaganidan soʻng dastlab bolalar murabbiyi sifatida faoliyat olib bordi va 2020-yilda AFCning „B“ litsenziysiga oʻqigan.

## Yutuqlar

### Individual

* Gennadiy Krasnitskiy klubi aʼzosi

## Manbalar

## Havolalar
* Bahriddin Vahobov  OʻzPFL saytida futbolchi profili
* Bahriddin Vahobov Soccerway saytida futbolchi profili
* Bahriddin Vahobov Championat.com saytida futbolchi profili
* Bahriddin Vahobov Transfermarkt saytida futbolchi profili
* Bahriddin Vahobov Sports.ru saytida futbolchi profili
* Bahriddin Vahobov Footballfacts saytida futbolchi profili
Yangiliklarda

In the News – bu bolalar va oʻsmirlar uchun dolzarb yangiliklarni jamlagan ikki daqiqalik televizion video boʻlaklarning Amerika seriyasidir. Qismlar 1971-yildan 1986-yilgacha Amerika Qoʻshma Shtatlarida CBS televizion tarmogʻida, shanba kuni ertalab animatsion multfilm dasturlari orasida, Schoolhouse Rock kabi xususiyatlar bilan birga efirga uzatilgan! va mos ravishda ABC va NBC raqobat tarmoqlarida namoyish etilgan One to Grow On. nBC shuningdek, Ask NBC News deb nomlangan raqobatdosh segmentni ishlab chiqardi.
Deval Patrik

**Deval Laurdin Patrik** (1956-yil 31-iyulda tugʻilgan) – amerikalik siyosatchi, yozuvchi, tadbirkor va fuqarolik huquqlari boʻyicha sobiq advokat, 2007-yildan 2015-yilgacha Massachusets shtatining 71-gubernatori boʻlib ishlagan. U Massachusets shtatining birinchi afro-amerikalik gubernatori va Maykl Dukakis 1991-yilda lavozimini tark etganidan keyin shtatning birinchi demokrat gubernatori edi. Chikagoning janubiy tomonida oʻsgan Patrik sakkizinchi sinfda Massachusets shtati Milton shahridagi Milton akademiyasida stipendiya oldi. U Garvard kolleji va Garvard huquq maktabida oʻqishni davom ettirdi. Oʻqishni tamomlagandan soʻng, u NAACP Huquqiy Mudofaa va Taʼlim Jamgʻarmasida huquqshunoslik bilan shugʻullangan va keyinchalik Bostondagi yuridik firmaga qoʻshilgan va u yerda keyinchalik hamkor deb nomlangan.

Gubernatorlikdan keyin Patrik Bain Capital kompaniyasida boshqaruvchi direktor lavozimida ishlagan. Shuningdek, u „Bizning avlod gapiradi“ stipendiya dasturi va startap inkubatori boshqaruvi raisi boʻlib ishlagan, uning vazifasi tadbirkorlik orqali Isroil va Falastinning yosh yetakchilarini birlashtirishdir. Shtatning eng kam ish haqini soatiga 8 dollardan 2017-yilgacha 11 dollarga koʻtardi va shtatga kazinolarni joriy etishni rejalashtirdi. Patrik davrida Massachusets issiqxona gazlari emissiyasini kamaytirish maqsadida Mintaqaviy issiqxona gazlari tashabbusiga (RGGI) qoʻshildi. Patrikning ikkinchi muddati 2011-yil 6-yanvarda boshlanganidan koʻp oʻtmay, u 2014-yilda qayta saylanish uchun daʼvogarlik qilmasligini eʼlon qildi.

U shuningdek American Well telesogʻliqni saqlash kompaniyasida direktorlar kengashi lavozimini egallaydi. Gubernatorlik davrida Patrik Mitt Romni davrida qabul qilingan 2006-yilda sogʻliqni saqlashni isloh qilish boʻyicha shtat dasturining amalga oshirilishini nazorat qiladi, taʼlim va hayot fanlarini moliyalashtirishni koʻpaytirdi, yuqori darajadagi taʼlim grantida gʻolib chiqadi, shtat boshqaruvini tubdan isloh qiladi. Massachusets Transport Departamentini yaratish uchun qonunni imzolash,
Iov Mnogostradalniy ibodatxonasi (Urganch)

**Iov Mnogostradalniy ibodatxonasi** — Rus pravoslav cherkovining Oʻrta Osiyo Metropolitan okrugiga qarashli Toshkent va Oʻzbekiston yeparxiyasining Xorazm viloyati, Urganch shahrida joylashgan hozirda faoliyat yuritayotgan pravoslav cherkovi. Ibodatxona Urganch temiryoʻl vokzalining yonida joylashgan. Ibodatxona mamlakatning gʻarbiy qismidagi yetakchi markazlardan biridir. 

## Tarixi
1950-yillarda Urganch shaharida ruhoniy boshchiligidagi cherkov jamoasi paydo boʻldi, chunki Urganchda anchadan beri shakllangan rus posyolkasi oʻzining cherkov tashkilotiga ehtiyoj sezgandi. Ammo ibodatxona boʻlmagani uchun ibodat va diniy marosimlar aholining uylarida oʻtkazilgan. 1990-yillarda shahardagi ruslar mahalliy hokimiyatdan ibodatxona uchun yer ajratishni soʻrab murojaat qilganlar.

1990-yilda Avliyo Nikolay cherkovining (Kogon shahri) bosh ruhoniysi Vyacheslav Chechenov Urganchdagi cherkov tashkilotiga ruhoniy etib tayinlanadi, keyinroq esa Muqaddas Sergey Radonej cherkovi (Navoiy) bosh ruhoniysi Leonid Kozin ushbu cherkov tashkilotida xizmat qilgan.

2000-yillarning boshidan 2007-yilgacha Avliyo Nikolay cherkovining ruhoniysi Sergiy Zavorotnev Urganchdagi cherkov tashkilotida faoliyat olib borgan. 2007-yilda iyeromonax Nektariy (Blinov) ibodataxonaning bosh ruhoniysi boʻlgan. 

2008-yilda ibodatxonaning yangi binosi poydevoriga birinchi tosh qoʻyilgan. 2012-yil 3-aprelda ruhoniy Mark Matizov ibodatxonaning bosh ruhoniysi etib tayinlanadi. Ibodatxonaning yangi binosi 2014-yilda qurib bitkazilgan va hozirda ichki qismini bezatish ishlari olib borilmoqda. Ibodatxona yaqinida esa obodonlashtirish ishlari olib borilmoqda. Hozirgi Xorazm hududida hech qachon ibodatxona boʻlmagan. Yangi ibodatxona noyob loyiha (qadimgi rus cherkov me'morchiligi) asosida qurilgan boʻlib, vokzal yonida xoch shaklidagi ikki qavatli bino koʻrinishida barpo qilingan. 

**Muqaddas bayrami**: 19-may
## Foto

Church of in Urgench 15-00.JPG
Church of in Urgench 15-01.JPG
Church of in Urgench 15-02.JPG


## Manbalar
Maui Land & Pineapple kompaniyasi

**Maui Land & Pineapple Company, Inc.** (**ML&P**, NYSE) 1909-yilda tashkil etilgan va Kapalua, Gavayi, Qoʻshma Shtatlarda joylashgan er xoʻjaligi va operatsion kompaniya. U taxminan  Maui orolida. U uy-joy, kurort, tijorat va sanoat koʻchmas mulklarini ishlab chiqadi, sotadi va boshqaradi; va Kapalua Resortda chakana savdo, golf va kommunal xizmatlar bilan shugʻullanadi. ML&P Maui Land & Pineapple kompaniyasi uchta operatsion segmentga tuzilgan, ammo 2009-yil oxirida (ananas biznesining yopilishi bilan) ikkitaga qayta tashkil etilgan.

Maui Land & Pineapple kompaniyasi uchta operatsion segmentga tuzilgan, ammo 2009-yil oxirida (ananas biznesining yopilishi bilan) ikkitaga qayta tashkil etilgan. Dam olish maskani segmenti golf va dam olish maskanlari hKapalua Land Company, Ltd. (KLC)  maydondagi Kapalua kurortini boshqaradi, kurortda koʻchmas mulkni ishlab chiqish va sotish bilan birga. (**ML&P**, NYSE) 1909 yilda tashkil etilgan va Kapalua, Gavayi, Qoʻshma Shtatlarda joylashgan er xoʻjaligi va operatsion kompaniya. U taxminan  Maui orolida.

909-yilda tashkil etilgan va Kapalua, Gavayi, Qoʻshma Shtatlarda joylashgan er xoʻjaligi va operatsion kompaniya. U taxminan  Maui orolida. KLC 1975-yilda tashkil etilgan boʻlib, 800 dan ortiq turar-joylar, uy-joylar va kondominiumlar, golf maydonlari, tennis kortlari, kurort, chakana savdo va savdo doʻkonlaridan iborat kurort xoldinglarini boshqaradi.
Seyidli masjidi

**Seyidli masjidi** () – Ozarbayjonning Shusha shahrida, poytaxt Bokudan taxminan 350 km uzoqlikda joylashgan masjid. Bino Telman va Garyagdioglu koʻchalari chorrahasida joylashgan.

## Tavsifi
Seyidli masjidi poytaxt shahar Bokudan taxminan 350 km uzoqlikda, Shusha shahridagi Telman va Garyagdioglu koʻchalari chorrahasida joylashgan. Bino ikki qavatli boʻlib, XVIII asrda qurilgan deb taxmin qilinadi. Cornell universitetining „Kavkaz merosi kuzatuvi“ tomonidan oʻtkazilgan sunʼiy yoʻldosh tekshiruviga koʻra, Armanistonning Togʻli Qorabogʻ Respublikasi ustidan amalda boʻlgan 30 yillik nazorati davomida masjid sovet davridan buyon oʻzgarmagan va yaxshi saqlanib qolgan.

## Arxitekturaviy uslubi
Masjid Seyidli mahallasining Cidir yoʻlida joylashgan boʻlib, bu kichik mahalla masjidi hozirgi holatida boshqa masjidlardan deyarli farq qilmaydi va mahalliy turar joylarga oʻxshaydi. Toʻgʻri toʻrtburchak shaklida qurilgan ushbu masjid namozxonasida Mamay yoki Soatli masjidlari kabi uch oraliqli boʻlinma mavjud emas.

## Manbalar

## Havolalar

* Qorabogʻ yodgorliklari
Megapiksel

**Megapiksel** ( Mp, ) - tasvirni tashkil etuvchi bir million (1 000 000) piksel. Monitor va raqamli kameraning muhim xususiyatlaridan biri - matritsa o'lchamlari megapiksellarda o'lchanadi. Megapiksellar, shuningdek, yangi yaratilgan yoki skanerlangan tasvirning hajmini ma'lum fotosurat bilan solishtirish uchun o'lchaydi. Ushbu atama 1986-yilda Kodak marketologlari tomonidan kiritilgan.

## Suratga olishda
Fotosurat yoki kamerada megapiksellar suratning sifatli bo'lishidagi eng muhim narsa emas. Muhimi, har bir piksel qanday shakllanganligi. Bu skanerlangan fotoplyonka, Bayer filtrli sensordan olingan piksel yoki Foveon X3 sensoridan olingan piksel bo'lishi mumkin. Raqamli kamerada matritsaning jismoniy o'lchami asosiy rol o'ynaydi: bir xil miqdordagi megapiksellar uchun matritsa o'lchami qanchalik kichik bo'lsa, tasvir shunchalik "shovqinli" bo'ladi.

## Displeylarda
Jadvalda odatiy kompyuter va telefon, shuningdek televizorlarning displeylari megapiksellari ko'rsatilgan:

## Fotosuratlarni chop etishda
Megapiksellar soni fotosuratlarning o'lchami va rezolyutsiyasini aniqlaydi.

Agar siz fotosuratlarning rezolyutsiyasiga e'tibor bermasangiz va kichik rezolyutsiyali fotosuratlarni katta qog'ozga chop etsangiz, tasvir aniqligi kamroq bo'ladi.

15x20 formatgacha tasvirlarni chop etishda, keraklicha aniqlik uchun 300 ppi bosib chiqarish sifati talab qilinadi (10x15 (4x6 dyuym) fotosurat uchun bu 1200x1800 nuqta degani). A4 formatida bunday ruxsat endi talab qilinmaydi, chunki tasvir uzoqroq masofadan ko'rinadi. Katta formatli chop etish uchun odatda 300 ppi dan kam rezolyutsiyaga ega, masalan, Durst Theta 76 atigi 254 ppi ga ega.

## Rekordlar
1965-yilda Zond-3 nomli Sovet sun'iy yo'ldoshi oyning taxminan 0,9 megapikselli tasvirini olgan.

Londonning 48640 ta yuqori sifatli raqamli fotosuratlardan yaratilgan 320 gigapikselli tasviri, uch kun davomida Canon 7D da suratga olingan va uch oy davomida qayta ishlangan.

## Yana qarang

* Raqamli kamera
* Fotomatritsa
* Kamera
* Raqamli kino kamerasi
* HDTV
* Dekompozitsiya standarti (TV)
* dpi - dyuymdagi nuqtalar
* Ruxsat (kompyuter grafikasi)

## Manbalar

## Havolalar

* 80 gigapikselli fotosurat haqida maqola, kameraning tavsifi mavjud
* 80 gigapikselli fotosurat haqidagi yana bir maqolada fotosuratni qayta ishlagan ish stantsiyasining apparat ta'rifi mavjud.
* Sevilya shahrining panoramasi (360 daraja) (111 gigapiksel)
Ayronkoʻl mahallasi

**Ayronkoʻl mahallasi** Xorazm viloyati Qoʻshkoʻpir tumanidagi mahallalardan biri hisoblanadi. Mahalla tumandagi tarixiy mahallalar sirasiga kiradi. Rivoyatlarga koʻra qadimda bu yerda bir odam qushini yoʻqotadi va hayron boʻlib qoladi. Vaqt oʻtishi bilan bu yerlarga Hayronkoʻl deb nom beradilar. Biroq nom Xorazm shevasiga moslashtirilib Ayronkoʻl deb atala boshlanadi. Chunki Xorazm shevasida ayrim soʻzlarda boshidagi harflarni tushib qoldirgan holda talaffus qilinadi. Bunday nomdagi mahallalar Xorazmdan tashqari Andijon, Qashqadaryo viloyatlarida ham uchraydi. Andijon viloyati Oltinkoʻl tumanidagi mahallaning toponomikasi shunday izohlanadi: "Oʻzbek xalqi tarkibidagi urugʻlardan birining nomidan olingan. Tilshunoslar fikricha, -chi affiksi maʼnosiga koʻra, toponimikada -lik affiksiga yaqin: ayronchi – ayronli(k), fargʻonachi – fargʻonalik va hokazo. Bundan tashqari Buxoro viloyatida ham shu nomli qishloqlar bor. Qahqadaryo viloyatidagi Koson va Kitob tumanlaridagi qishloqlarning nomi bu yerda qadimda shu nomdagi urugʻ nomidan olindan deyiladi. MAzkur toponim respublikaning turli xil viloyatlarida uchratish mumkin. T.Nafasov Qashqadaryo viloyatidagi Koson va Kitob tumanlaridagi bu toponimni oʻzbek xalqi tarkibidagi urugʻlardan olingan deya talqin qiladi. Bu urugʻning nomi ayronchi. Atama tarkibidagi ayron+chi yani ayron – qush turi va chi qoʻshimcha. Chi qoʻshimchasi shu yerlik degan maʼnoni anglatadi. Boshqa tadqiqotchilarning fikriga koʻra ayronchi – ayron qushini totem deb biluvchi insonlar jamoasiga aytiladi deyiladi.

## Yangiliklar
Xorazm viloyati Xalq deputatlari Qoʻshkoʻpir tumani Kengashining 2014-yil 8-avgustdagi 24-107 sonli „QOʻSHKOʻPIR TUMANIDAGI AHOLI PUNKTLARINING TARKIBIY QISMLARIGA NOM BERISH VA QAYTA NOMLASH TOʻGʻRISIDA“gi qaroriga muvofiq Qoʻshkoʻpir tumani, dagi geografik obyektlarni inventarizatsiyadan oʻtkazish natijalari asosida ularni nomlash va qayta nomlash boʻyicha takliflar roʻyhatiga kiritildi.

Besh tashabbus olimpiadasi doirasidagi streetball boʻyicha qizlar oʻrtasidagi musobaqaning respublika bosqichiga mamlakatimizning 14 ta hududidan 210 nafar, Toshkent shahri mezbonlik qilgan yigitlar oʻrtasidagi bellashuvga 245 nafar mahalla yoshlari yetib keldi. Bu musobaqa doirasida Xorazm viloyati Qoʻshkoʻpi tumanining Ayronkoʻl mahallasining qizlari ham faol qatnashdi va respublika bosqichigacha yetib bordi
## Manbalar
Shayx Ibrohim masjidi

**Shayx Ibrohim masjidi** () – XV asrga oid tarixiy masjid, Icheri-sheherning bir qismi boʻlib, Ozarbayjonning Boku shahri, A. Zeynalli koʻchasida joylashgan.

## Tarixi

Bino fasadidagi yozuvda masjid qurilishi uchun buyurtma bergan Hoji Amirshoh ibn Yoqub nomi qayd etilgan. Boshqa bir yozuvda esa masjidni Ogʻa Gʻafar Hoji Murod oʻgʻli taʼmirlagani koʻrsatilgan. Asosiy yozuvlardan maʼlum boʻlishicha, masjid 1415—1416-yillarda (hijriy 838-yil), Sulton Shayx Ibrohim davrida qurilgan. Shu sababli mahalliy aholi tomonidan ushbu yodgorlikka Shayx Ibrohim nomi berilgan.

## Arxitekturaviy xususiyatlari
Masjid toʻrtburchak shaklida qurilgan boʻlib, binoning yuqori qismi tosh gumbaz bilan qoplangan. XIX asrda masjidning fasad devori yuzasi uchta toʻrtburchak ramkaga boʻlingan. Bu bilan bino Yevropa meʼmorchilik maktabi namunalariga oʻxshab ketadi. Har bir ramka ichida derazalar oʻrnatilgan boʻlib, ular yoriqlar bilan yakunlanadi. Kirish qismi portal shaklida. Masjid qurilishida meʼmorchilikning milliy-madaniy mazmun saqlanib qolingan boʻlib, aynan shuning uchun ham ushbu yodgorlik milliy hamda yevropacha naqshlar birlashgan meʼmorchilikning yorqin namunalaridan biri hisoblanadi.

## Yana qarang

* Jin masjidi
* Juma masjidi

## Manbalar
Do‘rman mahallasi

**Doʻrman mahallasi** – Xorazm viloyati Xonqa tumanidagi mahallalardan biri. Bunday turdagi nom koʻpgina hududlarda uchraydi. Z.Doʻsimovning takidlashicha Zarafshon vohasi, Xorazm, Surxondaryo, Toshkent viloyati, Tojikiston va shimoliy Afgʻonistonda yashagan oʻzbek urugʻlaridan biri hisoblanadi deydi. XVI-XVII asrlarda Dashti Qipchoq hududiga Doʻrman urugʻi koʻchib kelgan. Doʻrmon moʻgʻulcha toʻrt degan maʼnoni anglatadi. Bundan tashqari, Doʻrmanlar Zarafshon vodiysi, Surxondaryo va Toshkent vohalarida yashagan. Doʻrmon qabilasining Qoʻyli, Uvoq, Uch rugʻ, Koʻkchelak, Sakson, Noʻgʻoy, Gurdak, Oytamgʻali kabi urugʻlari boʻlgan. Bu qishloqlar nomi Doʻrman va Doʻrmon shakllarida talaffuz qilinadi. Shu bilan birgalikda Samarqand viloyatidagi ayrim tumanlarda bunday turdagi atama bilan ataluvchi mahalla va qishloqlarni uchratishimiz mumkin. Rashididdin Fazlullohning „Jomi at-tavorix“ kitobida (XIV asr) doʻrmonlar (baarin) qabilasi bilan yaqinligini qayd qilib, ikkalasi bir oʻzakdan kelib chiqqan, deydi. U „Jomi at-tavorix“ kitobini yozishda 1286-yili Xitoydan Eronga kelgan Poʻlod Chjen-syan (ushbu amir Doʻrmon urugʻidan boʻlgan) ning hikoyalaridan keng foydalangan. Abulgʻozi Bahodirxonning yozishicha doʻrmanlar moʻgʻullarning Bichinkayon nomli podshoning toʻrtta oʻgʻlidan tarqalgan. Bichinkayon vafot etadi va taxtni kichik oʻgʻliga topshiradi. Biroq akalari uning podsholigini tan olmaydi. Xalq aka-ukalarning soʻzlariga quloq solmaydi. Keyinchlik ular boshqa yurtlarga koʻchib ketadilar va ularga doʻrmon deb nom qoʻyadilar. Hofiz Tanish Buxoriyning „Sharafnomayi shohiy“ asarida yozilishicha, toʻrtta yosh yigit boshqa viloyatga borib yashash uchun daryodan oʻtib istiqomat qilganlar. Moʻgʻullar toʻrtni „doʻrmon“ deydilar. Ana shu toʻrt yigitdan tarqalgan odamlarni doʻrmonlar deb atay boshlaganlar. Oʻzbek ensiklopediyasida doʻrmon XV-XVI asrlarda Dashti Qipchoqdan kelgan oʻzbek qabilalaridan biri deyiladi. J.Shomurodovning (1967-yil tugʻilgan) aytishiga koʻra, bu yerda Doʻrmonlarning Oʻrjaqlar, Xalachilar, Bektoʻbi, Navandaki urugʻlari yashashadi. Xalaji (xalach, kalach)lar qadimgi turkiy qabilalardan boʻlib, ular Qarluqlar bilan (balki ulardan ham oldinroq) Amudaryoning janubidagi mamlakatlar – Tohariston, Seiston va ularga chegaradosh viloyatlarga taxminan VI asrlarda koʻchib kelib joylashgan. Keyinchalik ular mahalliy xalq tarkibiga singib ketgan. Xalachlar afgʻonlarning Gilzoyi qabilasining shakllanishida katta oʻrin tutganlar.

## Manbalar
Shahbulag masjidi

**Shahbulag masjidi** (, 1751–1752) – Ozarbayjonning Agdam viloyati Shohbuloq hududida joylashgan tarixiy va meʼmoriy yodgorlik. Masjid Panah Alixon buyrugʻi bilan 1751–1752-yillarda qurilgan.

## Tuzilishi
Shahbulag masjidi butunlay mahalliy ohaktoshdan qurilgan boʻlib, uchta ustunli balkon va ibodatxonadan iborat. Balkonlar bir juft tosh ustunlar bilan mustahkamlangan. Ibodatxona toʻrtburchak boʻlganligi uchun shifti ichki tomondan gumbaz shakliga ega boʻlib, tashqi tomondan tomga yangi qoplama materiallari qoʻshilgan holda ikki qiyalikdan iborat. Bu yomgʻir suvlarining toʻgʻridan-toʻgʻri oqimi uchun qulay sharoitlar yaratish uchun yaratilgan.

Masjid devorining umumiy qalinligi bir metrga yetadi. Masjidning reja oʻlchamlari 9,38x7,18 metr. Masjid qiya yerga qurilgani uchun uning orqa tarafidan tomgacha boʻlgan masofasi 4,37 metr, old tarafida esa 5,40 metrgacha.

Shahbulag masjidi meʼmoriy jihatdan sodda boʻlishiga qaramay, u Qorabogʻdagi koʻplab masjidlarda koʻrilgan meʼmor Karbalayi Safixon Qorabogʻiy ijodining namunasidir.

Agʻdamning Papravənd qishlogʻidagi masjidda Shohbulogʻ masjidining meʼmoriy gʻoyasi davom etmoqda.

## Yana qarang
* Shahbulag qalʼasi

## Manbalar
Norboy Ishmuratov

**Norboy Ishmuratov** (1930-yil, Toʻrtkoʻl tumani, Qoraqalpoq Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasi, Oʻzbekiston SSR — 1990-yil, Toʻrtkoʻl tumani, Qoraqalpoq Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasi, Oʻzbekiston SSR) — sovet jamoat, davlat va siyosat arbobi, Sotsialistik Mehnat Qahramoni. Oʻzbekiston SSR Qoraqalpoq Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasi Toʻrtkoʻl tumani „Kommunizm“ kolxozi raisi.

## Biografiyasi
Norboy Ishmuratov 1930-yilda Qoraqalpoq Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasi Toʻrtkoʻl tumanida tugʻilgan. 1953-yilda KPSS aʼzoligiga qabul qilingan.

1948-yildan jamoat, ijtimoiy va siyosat ishlarida faoliyat yuritb kelgan.

Nukus pedagogika institutini tamomlab, 1948-yilda agronom, 1951-yildan Toʻrtkoʻl tumanida maktab oʻqituvchisi boʻlib ishlagan. 1954-yildan tuman partiya qoʻmitasida instruktor, 1962-yilda Qoraqalpoq Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasi Toʻrtkoʻl tumanidagi „Kommunizm“ kolxozi raisligiga saylangan.

Norboy Ishmuratov qisqa muddatda qoloq xoʻjalikni respublikada birinchi oʻringa olib chiqadi, Norboy Ishmuratov rahbarlik qilgan kolxoz qishloq xoʻjaligi mahsulotlari yetishtirish boʻyicha belgilangan reja koʻrsatkichlarini izchil bajarib, 8-besh yillikdagi ish natijalariga koʻra kolxoz raisi Norboy Ishmuratov Lenin ordeni bilan taqdirlangan.

SSSR Oliy Soveti Prezidiumining 1976-yil 25-dekabrdagi Farmoni bilan Butunittifoq sotsialistik musobaqasida erishilgan yuksak muvaffaqiyatlar, gʻalla yetishtirish va boshqa qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini davlatga sotishni koʻpaytirish boʻyicha rejalar va sotsialistik majburiyatlarni bajarishda mehnat jasorati koʻrsatgani uchun Norboy Ishmuratovga Lenin ordeni, „Oʻroq va Bolgʻa“ oltin medali bilan Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni berilgan.

SSSR Oliy Sovetining 8-chaqiriq deputati (1970—1974) etib saylangan. KPSS XXIII syezdi delegatlaridan biri boʻlgan.

Ikki marta Lenin ordeni (04.08.1971; 25.12.1976), uch marta Mehnat Qizil Bayroq ordeni (03.01.1965; 14.02.1975; 26.02.1981), medallar bilan taqdirlangan.

1990-yildan keyin vafot etgan.

## Manbalar
Meshekliqalʼa

**Meshekliqal’a** – Xorazm viloyatida joylashgan. Meshekliqal’ani dastlab 1939-yilda S. P. Tolstov tomonidan oʻrganilgan. Unda moʻgʻullarning 1221-yildagi istilosigacha yodgorlik karvonsaroy vazifasini bajargan va Xorazm arxeologik xaritasiga kiritilgan. Akademik Yahyo Gʻulomov Meshekliqal’ani oʻrta asrlardagi Sandal raboti bilan bir deb aytadi. XX asrning 70-yillarida yodgorlik qoraqalpogʻistonlik arxeolog M.Mambetullayev tomonidan oʻrganiladi va XI-XII asrlarga oid madaniy qatlam toʻpishga muvaffaq boʻladi. Meshkliqal’a kvadrat shaklida qurilgan. Uning oʻlchamlari 60/60 metrni tashkil qiladi. Meshkliqal’aning ayrim qismlarida devorlar saqlanib qolgan. Saqlanib qolgan devorlarning balandligi 4 metrdan 8 metrgacha boradi. Sharqiy devorda darvoza oʻrni boʻlib bu yerdan aholi kirib chiqishda foydalangan. Qal’aning devorlari paxsa, guvala, hom gʻishtdan qurilgan. Meshekliqal’a 2004–2005-yillarda Xorazm Maʼmun akademiyasining arxeologi S. R. Baratov boshchiligida qayta oʻrganildi. Tadqiqot davomida qal’aning janbiy qismidaga bir nechta xoʻjalik xonadonlari aniqlandi. Xonadonlarning poydevorlari pishgan gʻishtdan qurilgan boʻlib, madaniy qatlamlardan topilgan buyumlar koʻzalar va boshqa nrsalar asosan XII-XII asrlarga taluqli ekanligi aniqlangan. C. R. Baratovning takidlashicha koʻplab sopol idishlarning topolishi va xonadonlarning joylashishidagi tartibsizlik, shu bilan birga Meshekliqal’aning janubiy qismidagi mustahkam rabotlarning borligi yodgorlik dastlab dehqonning qoʻrgʻoni va keyinchalik karvonsaroyga aylantirilganligini koʻrsatadi. Qadimgi Xorazm tarixi arxeologik adabiyotlarda ikki davrga ajratilgan. Birinchi davr arxiak davr deb ataladi miloddan avvalgi VII asrning oxiri – miloddan avvalgi IV asrni oʻz ichiga oladi. Bu davrning 2 bosqichi – ilk va soʻnggi bosqichlari aniqlangan. Birinchi bosqich ahamoniylar bosqinigacha boʻlgan davr boʻlib, miloddan avvalgi VII asr oxirlari va VI asrlarni oʻz ichiga oladi. Tadqiqotchilar bu davrni Meshekli, Quyisoy madaniyati, Koʻzaliqir , Xumbuztepa yodgorliklari topilmalari asosida oʻrganishgan. Soʻnggi bosqich ahamoniylar hukmronligi davri boʻlib, u Hazorasp, Qal’aliqir, Jingil’ji yodgorliklari asosida oʻrganganlar.

## Yangiliklar
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2014-yil 5-dekabrdagi 335-sonli "Tarixiy, baadiy yoki oʻzga madaniy qimmatligi tufayli garov va ipoteka qoʻllanishi mumkin boʻlmagan obyektlar roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisidagi qaroriga muvofiq Meshekliqal’a yodgorligi garov va ipoteka qoʻllanishi mumkin boʻlmagan obyektlar sirasiga kiritildi.
## Manbalar
Chingiztepa

**Chingiztepa** – Xorazm viloyati Hazorasp shahri hududidan 18&nbsp;km sharqda toshsoqa hududida joylashgan arxeologik yodgorlik. Chingiztepa majmuasi 3 ta arxeologik yodgorlikdan tashkil topgan.

**Chingiztepa-1** – boshqa nomi Katta Chingiztepa. Yodgorlik konussimon shaklda qurilgan boʻlib, balandligi 18 metrni tashkil qiladi. Ayrim qismlaridagi balandligi 20 metrgacha boradi. Tepalikning asosi 60 metrni tashkil qiladi. Tepalikdan topilgan buyumlar miloddan avvalgi IV-II asrlarga borib taqaladi. Ayrim turdagi sopol buyumlar esa milodiy XII-XIII asrlarga oid. Topografik jihatdan Xumbuztepa yodgorligi bilan bogʻlangan.

**Chingiztepa-2** – yaʼni kichik chingiztepa. Yodgorlik Chingiztepa-1 yodgorligidan 300 metr shimolda joylashgan boʻlib aylanasi 21 metr va balandligi 3.5 metrni tashkil qiladi. Chingiztepa-2 yodgorligidan topilgan buyumlar Chingizxtepa-1 yodgorligidan topilgan buyumlar bilan bir xildir.

**Chingiztepa** – katta Chingiztepadan 3&nbsp;km janubi-gʻarbda joylashgan. Yodgorlik qoʻrgʻon shaklida boʻlib, diametri 30 metr va balandligi 3 metrni tashkil qiladi. Hamma yodgorliklar qum va tosh aralshmasidan bunyod etilgan boʻlib, mahalliy aholi orasida bu yodgorlikning paydo boʻlishi Chingizxon bilan bogʻliqligi aytiladi. Mahallaiy aholi Chingizxon oʻz qoʻshinining sonini bilish maqsadida ahr bir askarga kichik bir tosgni bir joyga tashlashni buyuradi va Chingiztepa tepaligi vujudga keladi deydilar. Shu tariqa tepalik 1220-1221 yillarda bunyod etilgan deyiladi.

Yaʼna bunday turdagi yodgorlik Surxandaryo viloyati Termiz tumanida ham boʻlib bu yerda Oʻzbek-Fransuz arxeologik ekspeditsiyasi 2023-yilning 4 sentabridan 15 oktabrigacha oʻtkazildi. Tadqiqotchilar Fransiyalik tarixchilar Seligent de Pontbreant, Per Relish, Aliver Bardolar.

## Yangiliklar
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining „MODDIY MADANIY MEROSNING KOʻCHMAS MULK OBYEKTLARI MILLIY ROʻYXATINI TASDIQLASH TOʻGʻRISIDA“gi 2019-yil 4-oktabrdai 846-son qaroriga muvofiq Chingiztepa yodgorligi moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritildi
## Manbalar
Baba Kuhi Bakuvi masjidi

**Baba Kuhi Bakuvi masjidi** () – Ozarbayjon poytaxti Bokuda joylashgan IX—X asrlarga oid eng qadimiy masjidlardan biri. Bino Icheri-sheherning tarixiy qismida, Qiz qal’asining shimolida joylashgan. Taxminlarga koʻra, masjid fors olimi va ilohiyotchisi Bobo Kuhi Bakuviga tegishli hisoblanadi.

## Kashf etilishi
Baba Kuhi Bakuvi masjidi 1990—1993-yillarda Farhod Ibrohimov tomonidan olib borilgan arxeologik qazishmalar natijasida topilgan. Masjid mehrobidan kufiy yozuvida bitilgan „Kuch Allohnikidir“ degan arabcha yozuv topilgan. Bu bitikni epigrafist Meshadixonim Neymat oʻqigan. Yozuvning paleografik xususiyatlari tadqiqotchilarga yodgorlikni IX—X asrlarga tegishli deb hisoblash imkonini beradi.

1998-yilda olib borilgan kichik qazishma ishlari natijasida masjidning ikkita xonasi topilgan. Masjid qoʻshni xonalarni va lansetli arklarning ustunlarini oʻz ichiga olgan holda yagona majmua boʻlgan.

## Galereya

Fayl:Baba Kuhi Bakuvi mosque.jpg
Fayl:Baba Kuhi Bakuvi mosque 3.jpg
Fayl:"Baba Kuhi Bakuvi mosque" 2.JPG
Fayl:Bazar meydani-2.JPG
Fayl:Bakı, İçəri Şəhər, 05.01.2014 - 03.jpg
Fayl:Məscid və məscid həyəti ibadət yeri (1).jpg

## Manbalar
Chin masjidi

**Chin masjidi** () – XIV asrga oid tarixiy masjid. Ozarbayjonning Boku shahrida, Shirvonshohlar saroyi yaqinida, Icheri-sheherning bir qismi hisoblanuvchi Kichik Gala koʻchasida joylashgan. Bino Ozarbayjon Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2001-yil 2-avgustdagi 132-son qarori bilan milliy meʼmoriy yodgorlik sifatida roʻyxatga olingan.

## Tarixi
Masjid fasadidagi kirish eshigi tepasida joylashgan epigrafik yozuvga koʻra, bino 1375-yilda (hijriy 777) qurilgan. Shuningdek, masjid Fazlulloh Imom ibn Usmon Shirvoniy vasiyatiga koʻra qurilgani ham taʼkidlab oʻtilgan. Shu sababga koʻra ham masjid baʼzan ushbu shaxs nomi bilan ham ataladi.

Fasaddagi boshqa epigrafik yozuvlardan maʼlum boʻlishicha, yodgorlik 1772–1773-yillarda (hijriy 1186-yil) Mas’ud Ali tomonidan restavratsiya qilingan.

2012-yilda Icheri-sheher Davlat tarixiy-arxitektura qoʻriqxonasi tomonidan muzeyda katta taʼmirlash va tiklash ishlari olib borilgan.

## Arxitekturaviy xususiyatlari
Masjid interyerining janubiy qismi devoridagi toʻrtburchak shaklda boʻlib, yonlari hoshiyalangan stalaktik mehrob Shirvon-Absheron meʼmorchilik maktabi asosida yaratilgan, qirralarida kichik boʻshliqlar mavjud.

Masjidning asosiy jabhasi assimetrik shaklda boʻlib, binoning kirish yaʼni portal qismi klassik usulda yaratilgan.

Portalning aniq profillangan toʻrtburchak shakldagi ramkasi, profilli boʻshligʻi va arabcha epigrafik sarlavhasi klassik uslubda ishlangan. Shaharning oʻrta asrlardagi sharqiy uslubda yaratilgan portallari orasida ushbu masjidning kirish qismi klassik usulda ishlangan oʻziga xos portallardan biri hisoblanadi.

## Ekspozitsiya
Masjidda qadimiy tangalar ham saqlanadi, shuningdek, ularning oʻziga xos alohida koʻrgazmasi ham mavjud. Muzeyning asosiy ekspozitsiyasi Ozarbayjonda pul muomalasi boshlanganidan buyon turli davrlarda mavjud boʻlgan Sosoniylar, Safaviylar, Shirvonshohlar va boshqa davrlarga oid pul birliklari, tangalar va boshqa qiziqarli qadimiy eksponatlar hisoblanadi. Koʻrgazmalar alohida davrlarga boʻlingan va turli vitrinalarga guruhlangan. Davrning umumiy xususiyatlari, oʻziga xos xususiyatlari, turlari va oʻsha davrdagi valyuta birliklarining joylashuvi haqidagi maʼlumotlar vitrinalardan tashqaridagi alohida doskalarga oylashtirilgan.

## Galereya

Çin məscidinin yandan görünüşü (2).JPG
Çin məscidinin yandan görünüşü.JPG
Çin məscidinin arxası (1).JPG
Çin məscidinin daxili.JPG
Çin məscidinin daxili (1).JPG
Inscriptions of China mosque in Ichery shehr.JPG
Çin məscidinin divarındakı daş kitabə.JPG

## Yana qarang

* Eski shahar

## Manbalar
Chuxur mahalla masjidi

**Chuxur Mahalla masjidi** (), shuningdek, **Shefa Ojagi** nomi bilan ataluvchi Ozarbayjonning Shusha shahrida joylashgan masjid. 1992-yil 8-mayda Shusha bosib olinganidan keyin, 2020-yilgi Togʻli Qorabogʻdagi qurolli toʻqnashuvda shahar qaytarib olinmagunga qadar, arman qoʻshinlari nazorati ostida boʻlgan.

Chuxur Mahalla masjidi Shusha shahrining sharqiy qismida, Chuxur mahallasidagi N. B. Vazirov koʻchasi, 9-quyi mahallasida joylashgan. Chuxur mahalla masjidi XIX asr oxirida Shushada mavjud boʻlgan oʻn yettita masjiddan biri boʻlgan. Chuxur Mahalla masjidining ikkita minorasi boʻlgan.

Shusha shahriga 1750-yillarda asos solingan boʻlib, Chuxur mahallasi Shusha qalʼasi devorlari qurilishi nihoyasiga yetmasidanoq aholi punktiga ega boʻlgan. Yaqin atrofdagi Chuxur Gala mahallani Shushaning mashhur mineral suvi bilan taʼminlagan. Chuxur Mahalla masjidi Shusha davlat tarixiy-arxitektura qoʻriqxonasining eng qimmatli yodgorliklaridan biri boʻlgan.

## Yana qarang

* Yuxari Govhar ogʻa masjidi
* Ashagi Govhar Ogʻa masjidi
* Soatli masjidi
* Seyidli masjidi
* Xoja Marjonli masjidi
* Guyulug masjidi
* Taza Mahalla masjidi

## Manbalar

## Havolalar

* Qorabogʻ yodgorliklari
Qargʻabazar masjidi

**Gargabozor masjidi** () – Ozarbayjonning qadimiy masjidlaridan biri. Bino Ozarbayjonning Fuzuliy tumanidagi Qargʻabazar qishlogʻida joylashgan boʻlib, **Gʻiyos ad-Din masjidi** nomi bilan ham tanilgan. Safaviylar sulolasi davriga oid bu masjid 1682-yilda qurilgan.

## Tarixi
Masjidning kirish eshigida „Bu masjidni Alloh taoloning halol bandasi Hoji Gʻiyosiddin hijriy 1095-yilda qurdirgan“ (1683—1684-yillar Grigoriy taqvimi) degan yozuv mavjud. Hoji Gʻiyos ad-Din masjidining balkoni yoʻq, binoda faqatgina 1 ta zal mavjud boʻlib, mahalliy qurilish materiallaridan (asosan, tosh) qurilgan. Masjid tomi ark shaklida. Binoning kirish eshigidan boshqa hech bir qismida hech qanday yogʻochdan foydalanilmagan. Masjid qishloq markazida joylashgan qoyali tepalikda qurilgan. Oʻsha yili qurilgan karvonsaroy esa qishloqning janubiy qismida joylashgan.

Karvonsaroy va masjidning meʼmoriy tahliliga koʻra, ularning ikkalasi ham bir meʼmor tomonidan qurilgan.

## Manbalar
Ongarbay Qurboniyozov

**Ongarbay Qurboniyozov** (1928-yil, Qoraqalpoq avtonom viloyati) — sovet jamoat, davlat va siyosat arbobi, Sotsialistik Mehnat Qahramoni. O‘zbekiston SSR Qoraqalpoq Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasi Qo‘ng‘irot tumanidagi Chapayev nomidagi sovxoz direktori.

## Biografiyasi
Ongarbay Qurboniyozov 1928-yilda Qoraqalpoq avtonom viloyatida tugʻilgan. Millati qoraqalpoq. KPSS aʼzosi.

1944-yildan jamoat, ijtimoiy va siyosat ishlarda. Mehnat faoliyatini 1944-yilda qishloq o‘qituvchisi sifatida boshlagan. Samarqand qishloq xo‘jalik institutini tamomlagach, Qoraqalpoq Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasi Qo‘ng‘irot tumanidagi Sverdlov nomidagi sovxozda agronom, so‘ngra boshqaruvchi, partiya qo‘mitasi kotibi, Xoʻjayli tumanidagi Sverdlov nomidagi sovxozda bosh agronom bo‘lib ishlagan. 1965-yilda Qo‘ng‘irot tumanidagi Chapayev nomidagi sholichilik sovxoziga rahbarlik qilgan Ongarbay Qurboniyozov 8-besh yillikdagi (1966—1970) faoliyati natijalariga ko‘ra Hurmat Belgisi ordeni bilan taqdirlangan. 9-besh yillikda (1971—1975) sovxoz ishchilari Qo'ng'irot tumanida oq bugʻdoydan eng yuqori hosil olishgan. Natijada yetakchi brigadir Ubbiniyoz Bekniyozov Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoniga sazovor boʻlgan (14.12.1972), sovxoz direktori Ongarbay Qurboniyozov Mehnat Qizil Bayroq ordeni bilan, keyinroq esa 1976-yilda Lenin ordeni bilan taqdirlangan. 10-besh yillikning keyingi yillarida (1976—1980) Chapayev nomidagi sovxoz sholikorlari Qoraqalpoq Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasi xoʻjaliklari orasida peshqadam boʻlishgan va 1980-yildagi Oʻzbekiston SSRda rekord darajadagi hosil olishga salmoqli hissa qoʻshganlar.

SSSR Oliy Soveti Prezidiumining 1981-yil 26-fevraldagi farmoni bilan 1980-yilda rekord darajadagi 6 million 237 ming tonna paxta, g‘alla va boshqa qishloq xo‘jaligi mahsulotlarini yetishtirish va davlatga sotishda erishilgan ulkan muvaffaqiyatlar uchun Qurboniyozov Ongarbayga Lenin ordeni hamda O‘roq va Bolg‘a oltin medali, Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni berilgan.

SSSR Oliy Sovetining 11-chaqiriq (1984—1989) va Oʻzbekiston SSR Oliy Sovetining 9 va 10-chaqiriqlari (1975—1985) deputati etib saylangan, Oʻzbekiston Kommunistik partiyasi Qoraqalpoq viloyati qoʻmitasi deputati boʻlgan.  KPSS XXV syezdi delegati.

Ikki marta Lenin ordeni (25.12.1976; 26.02.1981), Mehnat Qizil Bayroq ordeni (12.10.1973), Hurmat Belgisi ordeni (04.08.1971), medallar, shu jumladan, „Mehnatda oʻrnak koʻrsatganlik uchun“ medali (23.01.1966) bilan taqdirlangan. 

1990-yildan keyin vafot etgan. 

## Manbalar
Vodka Cruiser

**Vodka Cruiser** – yorqin rangli aroq asosidagi alkogolli ichimlik boʻlib, alkogol miqdori 5% ni tashkil qiladi. Baʼzan alkopop sifatida taʼriflangan bu oldindan aralashtirilgan ichimlik oʻn yetti xil taʼmlarda, jumladan guava, limon, ohak, ehtiros mevasi, ananas, malina va joylashuvga qarab boshqa lazzatlarda mavjud. Mahsulot Yangi Zelandiyadan keladi va Asahi Premium Beverages tomonidan ishlab chiqariladi, ilgari Independent Liquor nomi bilan tanilgan.

## Manbalar
Air Arabia parvoz yoʻnalishlari roʻyxati

2023-yil may holatiga koʻra, **[[Air Arabia]]** quyidagi yoʻnalishlarda parvozlarni amalga oshiradi.

Aviakompaniyaning birinchi parvozi 2013-yilda Manamaga amalga oshirilgan.

Ushbu roʻyxatga Air Arabia Egypt va Air Arabia Maroc shoʻbalari hamda tugatilgan Air Arabia Jordan va Fly Yeti aviakompaniyalari parvoz yoʻnalishlari ham qoʻshilgan:

## Roʻyxat

## Manbalar
Xiva bekati

**Xiva bekati** – Oʻzbekistonning Xivadagi temir yoʻl vokzali.

## Geografik joylashuvi
Stansiya Urganchdan Xivagacha boʻlgan tarmoq liniyasining soʻnggi nuqtasidir. U shahar markazidan sharqda joylashgan boʻlib, tarixiy eski shahar bilan taxminan bir kilometr uzunlikdagi asosiy yoʻl bilan bogʻlangan.

## Qoʻshimcha maʼlumot
Vokzal va qabulxona binosi Oʻzbekiston DATK tomonidan qayta qurilib, 2019-yilning bahorida foydalanishga topshirilgan. Vokzalning oldingi hovlisi ham qayta ishlangan va kechga yorqin ranglarda porlaydigan katta favvora bilan bezatilgan. Ayni vaqtda bu yerda uchta yangi mehmonxona qurilgan.

Vokzal bir vaqtning oʻzida 200 nafar sayohatchiga xizmat koʻrsatishga moʻljallangan. Bekat imkoniyatlari kengaytirilgan boʻlib, quyi va yuqori vagon sinflaridagi yoʻlovchilar, „ona va bola“ uchun alohida kutish xonalari, shuningdek, doʻkonlarni oʻz ichiga oladi. Bekatdan hozirga qadar yurtimiz aholisi tomonidan faol tarzda foydalanib kelinmoqda.
## Manbalar
Doʻst Alam madrasasi

**Doʻst Alam madrasasi** — Oʻzbekiston Respublikasining Xorazm viloyati Xiva shahridagi meʼmoriy yodgorlik. Ichan qalʼa meʼmoriy yodgorligi ichida joylashgan ushbu tarixiy obyekt 1882-yilda bunyod etilgan. Bugungi kunda „Ichan qalʼa“ MFY, Zargarlar koʻchasi, 26-uyda joylashgan.

Doʻst Alam madrasasi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktyabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan va davlat muhofazasiga olingan. Hozirda „Ichan qalʼa“ davlat muzey-qoʻriqxonasi operativ boshqaruv huquqi asosida davlat mulki hisoblanadi.

## Tarixi
Madrasa Xiva xoni Muhammad Rahimxon II saroyida xizmat qilgan Doʻst Alamning shaxsiy mablagʻi hisobiga qurib bitkazilgan. Odatda madrasada qozilar tahsil olishgan. Madrasa shahar oʻrtasidagi Arab Muhammadxon madrasasi yonida joylashgan boʻlib, XX asr oxirlarida bunyod etilgan. Bosh peshtogʻi gʻarbga tomon qaratilgan bu madrasaning burchaklarida minoralari boʻlgan toʻrtburchak shaklni olgan.

Ushbu bir qavatli, kichkina binoga tepadan qaralganda toʻgʻri toʻrtburchak shaklda koʻrinadi. Qurilishni Xudoybergan hoji nazorat qilib borgan bu madrasaga Qalandar Koʻchim ustalik qilgan. Hozirda madrasada yogʻoch oʻymakorligi doʻkoni faoliyat koʻrsatmoqda. Yusuf Bayoniy bu madrasa haqida „Doʻst Aʼlam bir madrasa bino qildi“, deb eslab oʻtgan.
## Ijaraga berilishi borasidagi xabarlar
2018-yili Xorazm viloyati madaniy meros obyektlarini muhofaza qilish va ulardan foydalanish Davlat inspeksiyasi balansida boʻlgan 11 ta obyekt ijaraga berilishi mumkinligi aytilgan edi. Bular qatorida Doʻst Alam madrasasi ham boʻlib, ularga kamida 170 million soʻm miqdoridagi sarmoya kiritilishi talab etilishi taxmin qilingan. Ayni paytda madrasaning taʼmirtalab ahvolda ekanligi ham xabar qilingan.
## Manbalar
Xiva aloqa muzeyi

**Xiva aloqa muzeyi** — 1983-yil eski pochta binosi oʻrnida tashkil etilgan va hozirgi kunda Xiva aloqa muzeyi sifatida faoliyat koʻrsatib kelayotgan muzey. U bugungi kunda Xorazm viloyati, Xiva shahri, Amir Temur koʻchasida joylashgan. Muzeyning tashkil topish davri sifatida Xiva xoni Asfandiyorxon hamda uning bosh vaziri Islomxoʻja davri koʻrsatiladi. Bunga sabab qilib esa ularning saʼy-harakati bilan 1913-yili Xiva shahrida ochilgan pochta-telegraf idorasi binosining keyinchalik muzey ochilishida asos boʻlganligidir.

## Tarixi va faoliyati
1983-yilda oʻz faoliyatini boshlagan muzey Oʻzbekiston Respublikasi birinchi prezidenti Islom Karimovning 1998-yil 12-yanvar kuni eʼlon qilingan „Muzeylar faoliyatini tubdan yaxshilash va takomillashtirish toʻgʻrisida“gi farmoniga asosan qayta rekonstruksiya qilingan va yangi jihozlar bilan taʼminlangan. 

Muzey eksponatlari orasida turli davrlarga oid boʻlgan 340 dan ortiq aloqa vositalari, mingga yaqin eksponat hamda fotosurat, 430 dan ortiq konvert va markalar mavjud. Xususan, 1873-yili ishlab chiqilgan Morze qurilmasi, 1949-yilda Rossiyada ishlab chiqarilgan KVN televizori, Toshkent teleminorasining maketi kabi eksponatlar saqlanadi. Muzeyda aloqa sohasining taraqqiy qilish davrlari, tarmoqdagi oʻzgarish hamda yangilanishlar xususida keng tasavvurga ega boʻlish mumkin. Zamonaviy kommunikatsiya vositalari yordamida shu yerning oʻzida 3D oʻlcham orqali Oʻzbekistondagi boshqa aloqa muzeylari faoliyati, ularda faoliyat koʻrsatib kelgan koʻrgazmalar bilan ham tanishish imkoniyati mavjud.

Xiva aloqa muzeyi 2015-yilda yana bir bor rekonstruksiya qilingan va qayta ishga tushirilgan. Muzeyda mukammal taʼmirlash, dizaynni yaxshilash, mavjud eksponatlarni joylashtirish va qaytadan jihozlash ishlari olib borilgan. 

## Manbalar