Viktoriya Belaga

**Viktoriya Vladimirovna Belaga** (1965-yil 27-fevral, Toshkent — 2021-yil 9-mart, Dubna) — rossiyalik olim, fizika-matematika fanlari nomzodi, Dubna shahridagi Birlashgan yadroviy tadqiqotlar institutining yetakchi ilmiy xodimi. 7-8-9-sinflar uchun fizikadan maktab darsliklarining hammuallifi.

## Biografiyasi
1987-yilda Toshkent Davlat universitetining amaliy matematika va mexanika fakultetini tamomlagan.

1987-1993-yillarda Fanlar akademiyasi Yadro fizikasi institutida stajyor ilmiy xodim, kichik ilmiy xodim;
1994-1995-yillarda Yuqori energiya laboratoriyasi ilmiy xodimi, Birlashgan yadroviy tadqiqotlar instituti (Dubna);
1995-yildan Birlashgan yadroviy tadqiqotlar instituti (Dubna) Oliy energiya laboratoriyasining katta ilmiy xodimi, yetakchi ilmiy xodimi.

„Dubna“ davlat universitetining tizimli tahlil va boshqaruv kafedrasi dotsenti (1996-yildan).

Fizika-matematika fanlari nomzodi (Birlashgan yadroviy tadqiqotlar instituti, Yuqori energiya laboratoriyasi Dubna, 1994). Dissertatsiya mavzusi „Yuqori energiyali yadroviy to‘qnashuvlarda ko‘p zarracha korrelyatsiyasini o‘rganish“.

Tabiiy fanlar bo‘yicha maktab o‘quvchilari uchun „Online Science Classroom“ xalqaro ilmiy-ta’lim loyihasining yetakchi ishlab chiquvchilaridan biri.

**Ilmiy qiziqishlari:**

yadro va elementar zarralar fizikasi
relyativistik yadro fizikasi
eksperimental fizik ma’lumotlarni qayta ishlash
yuqori energiya fizikasida kompyuter texnologiyalari, matematik modellashtirish va matematik usullarni qo‘llash.

Viktoriya Vladimirovna Belaga 2021-yil 9-mart kuni vafot etgan.

## Kitoblari
**Hammualliflikda yaratgan darsliklari:**

* Fizika. 7 klass [Tekst] : uchebnik dlya obsheobrazovatelnix uchrejdeniy s prilojeniyem na elektronnom nositele / V. V. Belaga, I. А. Lomachenkov, Yu. А. Panebrattsev. - Moskva : Prosvesheniye, 2013. - 143 s. : sv. il.; 27 sm + 1 CD-ROM. - (Аkademicheskiy shkolniy uchebnik. Sferi / Rossiyskaya akademik nauk, Rossiyskaya akademik obrazovaniya, Izd-vo „Prosvesheniye“) (FGOS).; ISBN 978-5-09-022267-9 (v per.)(Аkademicheskiy shkolniy uchebnik. Sferi / Rossiyskaya akademik nauk, Rossiyskaya akademik obrazovaniya, Izd-vo ,,Prosvesheniye”) (FGOS)
* Fizika. 8 klass [Tekst] : uchebnik dlya obsheobrazovatelnix uchrejdeniy s prilojeniyem na elektronnom nositele / V. V. Belaga, I. А. Lomachenkov, Yu. А. Panebrattsev. - 2-e izd. - Moskva : Prosvesheniye, 2014. - 159 s. : il., sv. il,, portr.; 27 sm + 1 elektron. opt. disk. - (Sferi) (Аkademicheskiy shkolniy uchebnik / Rossiyskaya akademik nauk, Rossiyskaya akademik obrazovaniya, Izd-vo ,,Prosvesheniye”) (FGOS).; ISBN 978-5-09-032179-2 (v per.)
* Fizika. 9 klass: uchebnik dlya obщeobrazovatelnix uchrejdeniy. / V. V. Belaga, I. А. Lomachenkov, Yu. А. Panebrattsev - Moskva: Prosvesheniye, 2011, 55 pech. l. (Аkademicheskiy shkolniy uchebnik / Rossiyskaya akademik nauk, Rossiyskaya akademik obrazovaniya, Izd-vo ,,Prosvesheniye”) 2-e izdaniye 2014 g.
* Fizika. 8 klass: uchebnik dlya obsheobrazovatelnix uchrejdeniy. / V. V. Belaga, I. А. Lomachenkov, Yu. А. Panebrattsev - Moskva: Prosvesheniye, 2010, 57 pech. l. (Аkademicheskiy shkolniy uchebnik / Rossiyskaya akademik nauk, Rossiyskaya akademik obrazovaniya, Izd-vo ,,Prosvesheniye”) 3-e izdaniye ISBN 978-5-09-035985-6 2015 g.
* Fizika. 7 klass: uchebnik dlya obsheobrazovatelnix uchrejdeniy / V. V. Belaga, I. А. Lomachenkov, Yu. А. Panebrattsev - Moskva: Prosvesheniye, 2009. - 26 pech. l. (Аkademicheskiy shkolniy uchebnik / Rossiyskaya akademik nauk, Rossiyskaya akademik obrazovaniya, Izd-vo ,,Prosvesheniye”); 3-e izdaniye ISBN 978-5-09-036228-3 2015 g.
* Fizika. 9 klass [Tekst] : uchebnik dlya obsheobrazovatelnix organizatsiy / V. V. Belaga, I. А. Lomachenkov, Yu. А. Panebrattsev. - 3-e izd. - Moskva : Prosvesheniye, 2017. - 175 s. : il., portr., sv. il., portr.; 26 sm. - (Sferi) (FGOS).; ISBN 978-5-09-049921-7
* Fizika. 9 klass: Uchebnoye posobiye. (FGOS) (Fizika. Klassicheskiy kurs) / V. V. Belaga, Yu. А. Panebrattsev, S. V. Gromov, N. А. Rodina, I. А. Lomachenkov - Moskva: Prosvesheniye, 2017. - 319 s.
* Fizika. 8 klass: Uchebnoye posobiye. (FGOS) (Fizika. Klassicheskiy kurs) / V. V. Belaga, Yu. А. Panebrattsev, S. V. Gromov, N. А. Rodina, I. А. Lomachenkov - Moskva: Prosvesheniye, 2018. - 303 s.
* Fizika. 7 klass: Uchebnoye posobiye (FGOS) (Fizika. Klassicheskiy kurs) / V. V. Belaga, Yu. А. Panebrattsev, S. V. Gromov, N. А. Rodina, I. А. Lomachenkov - Moskva: Prosvesheniye, 2019. - 224 s. ISBN 978-5-09-065580-4
* Fizika. 10 klass: Uchebnoye posobiye (Sferi 1-11) (Bazoviy uroven) / V. V. Belaga, I. А. Lomachenkov, Yu. А. Panebrattsev - Moskva: Prosvesheniye, 2019. - 224 s.
* Fizika. 11 klass: Uchebnoye posobiye (Sferi 1-11) (Bazoviy uroven) / V. V. Belaga, I. А. Lomachenkov, Yu. А. Panebrattsev - Moskva: Prosvesheniye, 2019. - 240 s.

Yuqori energiya fizikasi sohasida 100 dan ortiq ilmiy ishlar muallifi.

## Havolalar

* http://sunhe.jinr.ru/struct/neofi/people/biogr/belv_r.html
* Nashrlar http://sunhe.jinr.ru/struct/neofi/people/publ/belv_r.html