Habiba Sarobiy

**Habiba Sarobiy** (1956-yilda tugʻilgan) — gematolog, siyosatchi hamda Tolibonning birinchi hokimiyati davridan keyingi Afgʻonistonni qayta tiklash jarayoni islohotchisi.

2005-yilda Bomiyon viloyati hokimi etib tayinlangan — bu lavozimni egallagan birinchi afgʻon ayoli boʻlgan. Shuningdek, Afgʻoniston Ayollar ishlari hamda Madaniyat va taʼlim vazirliklarida vazir sifatida xizmat qilgan.

Habiba Sarobiy ayollar huquqlari va vakilligini hamda atrof-muhit masalalarini ilgari surishda muhim rol oʻynagan. Etnik kelib chiqishi boʻyicha hazoralardan.
## Biografiyasi

Habiba Sarobiy Gʻazni viloyatining Sarob shahrida tugʻilgan va yoshligini otasi bilan mamlakat boʻylab sayohat qilib oʻtkazgan. Besh farzand ichida yagona qiz boʻlgani uchun oʻz huquqlarini himoya qilishni oʻrgangan. Keyinchalik oʻrta taʼlim olish uchun Kobulga koʻchib oʻtgan va universitetda tibbiyot yoʻnalishida tahsil olgan. 1987-yilda bitirgach, Jahon sogʻliqni saqlash tashkiloti tomonidan stipendiya olgan va gematologiya boʻyicha taʼlimini davom ettirish uchun Hindistonga borgan.

Afgʻonistonda Tolibonning birinchi hukmronligi davrida Habiba Sarobiy farzandlari bilan Peshovarga (Pokiston) qochgan, biroq yashirin ravishda tez-tez Afgʻonistonga qaytib turgan. Turmush oʻrtogʻi oilasiga qarash uchun Kobulda qolgan. Shuningdek, qizlar uchun yashirin tarzda oʻqituvchi sifatida ishlagan — ham Afgʻonistonda maxfiy ravishda, ham Pokistondagi afgʻon qochqinlar lagerlarida. 1998-yilda Afghan Institute of Learning tashkilotiga qoʻshilgan va keyinchalik Bosh menejer lavozimiga koʻtarilgan. Shuningdek, Afgʻoniston ayollari va bolalari uchun gumanitar yordam tashkiloti vitse-prezidenti boʻlgan.

Afgʻoniston Ayollar ishlari vazirligi hamda Madaniyat va taʼlim vazirligi vaziri sifatida xizmat qilgan. 2005-yilda Prezident Hamid Karzay tomonidan Bomiyon viloyati hokimi etib tayinlangan va shu tariqa Afgʻonistonda har qanday viloyatga hokim etib tayinlangan birinchi ayol boʻlgan.

Hokim sifatida viloyatda turizmni daromad manbai sifatida rivojlantirishni asosiy yoʻnalishlardan biri deb eʼlon qilgan. Bomiyon viloyati tarixan buddaviy madaniyat markazi boʻlgan va bu yerda Bomiyon buddalari joylashgan edi — ular Tolibon tomonidan AQSh boshchiligidagi bosqin oldidan vayron qilingan. Shunga qaramay, Bomiyon Afgʻonistonning eng kambagʻal va yetarli darajada rivojlanmagan viloyatlaridan biri boʻlib qolmoqda, savodsizlik va qashshoqlik darajasi yuqori.

2008-yilda Time jurnali uni „Atrof-muhit qahramonlari“ roʻyxatiga kiritgan, bu qisman Band-i Amir milliy bogʻini tashkil etishdagi hissasi bilan bogʻliq. 2013-yilda Ramon Magsaysay mukofotini qoʻlga kiritgan va uning oʻrniga hokim etib Gʻulom Ali Vahdat tayinlangan.

2016-yilda tinchlikni mustahkamlash, gender tengligi va ayollarni qoʻllab-quvvatlash yoʻlidagi tinimsiz faoliyati uchun N-Peace mukofoti bilan taqdirlangan.

2020-yilda Habiba Sarobiy Afgʻoniston Islom Respublikasining Tinchlik muzokaralari jamoasi aʼzosi boʻlgan.

2018-yil 8-mart — Xalqaro xotin-qizlar kuni munosabati bilan BMT Xavfsizlik Kengashiga Afgʻonistondagi BMT missiyasi boʻyicha ochiq muhokama chogʻida bayonot bergan.

2022-yilda Amerika Qoʻshma Shtatlari Tinchlik institutida oʻtkazilgan „Afgʻoniston tinchlik jarayonidan saboqlar“ nomli konferensiyada ishtirok etgan. Ushbu tadbirda 2001—2021-yillar oraligʻida Afgʻonistonda nima uchun ichki muzokaralar boʻlmaganligi masalasi muhokama qilingan.
## Manbalar