Futaba (Fukushima)

- Yaponiyaning Fukushima prefekturasida joylashgan shaharchadir. 1-yanvar, 2020-yil holatiga koʻra, shaharchaning haqiqiy aholisi nolga teng edi, garchi 2017-yil holatiga koʻra, rasmiy roʻyxatga olingan aholi soni 2301 ta xonadonda 6093 kishini tashkil etgan. Shaharchaning umumiy maydoni 51,42 kvadrat kilometr (19,85 mi²). 2011-yil mart oyi holatiga ko‘ra, Fukushima-Daiichi yadroviy falokati natijasida butun aholi evakuatsiya qilingan. Biroq, oʻshandan beri oʻtgan oʻn yil ichida shaharning 3 foizi tashrif buyuruvchilar va aholi uchun ochiq boʻlib, birinchi aholi 2022-yil fevral oyidan boshlab doimiy ravishda qaytib kelishdi.

## Geografiyasi
Futaba Tinch okeanining markaziy Fukushima sohilida joylashgan. Tokio elektr energetika kompaniyasiga tegishli Fukushima Daiichi atom elektr stantsiyasi qoʻshni Okuma shahridagi Futaba janubiy chegarasida joylashgan.

### Atrofdagi munitsipalitetlar

* Fukushima prefekturasi
** Namie
** Ōkuma 

## Demografiyasi
Yaponiya aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Futaba aholisi yadroviy falokatgacha nisbatan barqaror edi.

## Iqlimi
Futaba nam iqlimga ega. Futabada oʻrtacha yillik harorat , yillik oʻrtacha yogʻin miqdori  eng yomgʻirli oy sentyabr oyi hisoblanadi. Avgustda eng yuqori harorat  atrofida va eng pasti yanvarda, taxminan  gacha tushadi.

## Tarixi
Hozirgi Futaba hududi Mutsu provinsiyasi tarkibiga kirgan. Hududdan Kofun davriga oid qoʻrgʻonlarning qoldiqlari topilgan. Nara davrida, Ivaki provintsiyasidagi qadimiy Futaba tumanining markazi edi. Edo davrida, Meydzi restavratsiyasigacha Sōma klani tomonidan boshqariladigan Sōma domenining bir qismi edi. Shaharchaning maʼlumotlariga koʻra, 1611-yilda Sanriku zilzilasida sunami tufayli mintaqaning 700 dan ortiq aholisi halok boʻlgan. Bu hudud Boshin urushi davrida Ivaki jangi joyi boʻlgan.

1889-yil 1-aprelda zamonaviy munitsipalitetlar tizimining oʻrnatilishi bilan Fukushimaning Shinexa tumanida Shinzan va Nagatsuka qishloqlari tashkil etildi, keyinchalik ular 1896-yil aprel oyida Futaba tumaniga aylandi. Shinzan 1913-yil 1-fevralda shahar maqomiga koʻtarildi. Shinzan 1951-yil 1 aprelda Nagatsuka bilan birlashdi va Shinexa shahriga aylandi, u 1956-yil 1-aprelda oʻz nomini Futaba deb oʻzgartirdi.

### 2011-yil Tōhoku zilzilasi va sunami
Futaba Fukushima Daiichi yadroviy falokati va 2011-yil 11-martdagi Tōhokudagi zilzila va sunamidan qattiq taʼsirlangan. Zilzila va sunami (sohilboʻyi hududni vayron qilgan) tufayli jiddiy zarar koʻrishdan tashqari, 12-mart kuni ertalab shaharning barcha aholisi ommaviy ravishda evakuatsiya qilindi, chunki u  ga yaqin shikastlangan Fukusima Daichi atom elektr stansiyasi atrofidagi istisno radiusida joylashgan edi.

2013-yil 28-martda markaziy hukumat shaharni radiatsiya darajasiga ko‘ra ikki hududga ajratdi: birinchisida odamlar kirish-chiqishlari mumkin edi, lekin bir kechada qolishlari mumkin emas edi; ikkinchidan, avariyadan keyin besh yil ichida kamayishi kutilmagan radiatsiya darajasi koʻtarilganligi sababli barcha kirish taqiqlangan. Biroq, shahar hududining atigi 4 foizi aholining kunduzi qaytishi uchun ochildi va shahar yashash uchun yaroqsiz boʻlib qoldi.

2017-yildan boshlab, Yaponiya hukumati shaharchani tozalash ishlarini olib bormoqda va 2022-yil bahorigacha uning 11 foizini yashashga yaroqli holga keltirishni reja qilgan. 2020-yil mart oyida tozalash ishlari davom etar ekan, shahar temir yoʻl vokzali qayta ochildi va stansiya atrofida bir kvadrat milya atrofida yashash uchun qulay hudud tashkil etildi. Futaba va qoʻshni Nami va Naraxa shaharlari oʻrtasidagi xizmatlar 2020-yil 14-martda boshlangan.

2022-yilda doimiy ravishda qaytib kelgan birinchi uchta aholi kelganida, shaharchani koʻchirish boshlandi. Besh yil davomida Futaba aholisini 2000 nafarga yetkazish rejalashtirilgan.

## Iqtisodiyoti
Futaba iqtisodiyoti tijorat baliq ovlash va qishloq xoʻjaligiga juda bogʻliq edi. Chinnigullar yetishtirish asosiy tarmoq edi.

## Taʼlim tizimi
Futaba hukumati tomonidan boshqariladigan ikkita davlat boshlangʻich maktabi va bitta davlat oʻrta maktabi va Fukushima prefekturasi taʼlim kengashi tomonidan boshqariladigan bitta davlat oʻrta maktabiga ega. Barcha maktablar yopiqligicha qolmoqda.

## Transport tizimi

### Temir yoʻl

* JR Sharq — Jōban liniyasi
** Futaba

### Magistral yoʻllari

* Jōban magistrali — Tomioka almashinuvi
* 6-milliy yoʻnalishi
* 288-milliy yoʻnalishi

## Mahalliy diqqatga sazovor joylari

* Kiyotosaku gʻorlari qabrlari, milliy tarixiy obida boʻlib, devoriy suratlar bilan bezatilgan *kofun* dafn xonasi joylashgan.

## Galereya

Fayl:Futaba-nobori.jpg|Futaba-nobori
Fayl:Futaba Sta.jpg|Futaba yoʻllari
Fayl:JR Jōban Line Futaba Station Platform.jpg|Futabadagi Jōban linyasi
Fayl:JR Futaba Station (50762241702).jpg|Futaba stantsiyasi


## Manbalar

## Havolalar

* Rasmiy sayti