open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Bisa

Bisa sa

## Til
Bisalar Niger-Kordofan oilasining Bantu tilida gaplashadi va lotin alifbosiga asoslangan oʻz alifbosini oʻz yozuvi sifatida ishlatadi. Ikki dialekt mavjud: Bisa va Lebir (janubiy-gʻarbiy). Bisular orasida dengiz tili ham keng tarqalgan (N. V. Kochakova, 1993).

### Bisa tilida bir nechta iboralar

* Xayrli *tong ― Domireh ki;*
* Xayrli kun — *Sundare ki;*
* Xayrli tun — *Gundare ki;*
* Rahmat — *Barca.*

## Tarix
Ogʻzaki anʼanaga koʻra, Bisuning ajdodlari Yendi (Hozirgi Gana hududi) hududidan kelgan. Soʻng bisuning bir qismi ajralib, gʻarbga yoʻl oldi va u yerda San (Sane) subetnik guruhini yaratdi.

## Madaniyati va urf-odatlar
Bisning asosiy kasbi — qishloq xoʻjaligi. Ularda makkajoʻxori, sholi, yeryongʻoq, loviya, tariq, dukkakli ekinlar, karite yongʻogʻi, yams yetishtiriladi. Bisa zotli qoramollarni koʻpaytirishadi. Hunarmandchilik: bronza va kumush quyish, zargarlik buyumlari yasash, toʻquvchilik, kulolchilik.

Anʼanaviy liboslar: erkaklar koʻylak va shim kiyishadi, ayollar uzun yubka kiyishadi.

Uylari toʻrtburchak shaklda boʻlib, oʻrtada dumaloq hovli hosil qilish maqsadida bir-biriga imkon qadar yaqin qurilgan. Odatda, bunday binolar majmuasida bir oila yashaydi.

Oilalar patriarxaldir, koʻpincha ular butun urugʻlarni (du) tashkil qiladi. Ayol toʻydan keyin erining oilasining uyiga koʻchib oʻtadi.

Bisaning anʼanaviy taomi — ziravorli guruch, tariq boʻtqasi, loviya noni va tariq pivosi (Yu. V. Bromley, 1988).

## Yana qarang
* Bantu tillari
* Niger-Kongo tillari
## Adabiyotlar
* Выдрин В. Ф. Биса // Народы и религии мира / Глав. ред. В. А. Тишков. М.: Большая Российская Энциклопедия, 1999.
* Народы мира. Историко-этнографический справочник / Глав. ред. Ю. В. Бромлей. — М. : Советская энциклопедия, 1988.
* Атлас народов мира / Под.ред. С. И. Брук, В. С. Апенченко и др. — М. : Главное управление геодезии и картографии государственного геологического комитета СССР им. Миклухо-Маклая Академии Наук СССР, 1964.
* Нигерия (справочник) / Под. ред. Н. В. Кочаковой, П. И. Куприянова, А. М. Васильева. — М.: Восточная литература, 1993.
## Manbalar
Malinalshochi

**Malinalshochi**, **Malinalshochitl** (; ) — astek mifologiyasida Uitsilopochtlining singlisi; chayonlar, ilonlar hamda boshqa chaquvchi va tishlovchi choʻl jonivorlari ustidan hokimiyatga ega boʻlgan sehrgar.

U Astlandan Tenochtitlanga boradigan yoʻlda uxlayotgan vaqtida Uitsilopochtli tomonidan tashlab ketilgan va Malinalkoga asos solgan (boshqa maʼlumotlarga koʻra, u Malinalko hukmdoriga turmushga chiqqan va undan oʻgʻil farzand dunyoga keltirgan). Uning oʻgʻli Uitsilopochtlidan oʻch olishga urinib koʻrgan, ammo uddalay olmagan****.

## Havolalar

* Astek xudolarining panteoni

## Manbalar
Angular

**Angular** (avvalroq AngularJS (versiya 1.x) dan farqlash uchun) shuningdek, “Angular 2+” bu "TypeScript" ga asoslangan front-end veb-ilovalar frameworkidir. U Google boshchiligidagi dasturchilar va kompaniyalar hamjamiyati tomonidan ishlab chiqilgan va ochiq kodli dasturiy ta'minot sifatida nashr etilgan.https://www.angular.uz

#### Angular Universal
Angular Universal - Angular uchun oldindan ko'rsatuvchi yechim. Angular Universal burchakka asoslangan veb-saytlar uchun server tomonida ko'rsatish imkonini beradi. Odatiy bo'lib, Angular ilovalarni brauzerda ko'rsatadi. Angular Universal yordamida Angular ilova holatini ifodalovchi statik HTMLni yaratish orqali serverda dasturni ko'rsatishi mumkin. HTML brauzerda ko'rsatilganda Angular ilovani yuklaydi va server tomonidan yaratilgan HTMLda mavjud ma'lumotlarni qayta ishlatadi.
Nagi

**Nagi** (sanskr. नाग ; *nag* — „ilon“) — hinduizm va buddizmdagi ilonga oʻxshash afsonaviy mavjudotlar. Ular boshi va tanasi odam, pasti ilon sifatida, gohida tepasi ilon boshli yelpigʻich bilan tasvirlangan. Ular gʻorlarda va suv havzalarida, quruqlikda, suvda yoki yer ostida yashaydi.

Kambodja sanʼatida nagalar toʻqqiz boshli etib tasvirlangan.

## Mifologiya
"Ilon odam" mifologiyasi qadimiy ildizlarga ega. Nagalar inson boshi bilan tasvirlangan. Naga — donolik ramzi. Ilon kulti va u bilan bogʻliq bayramlar mavjud. Ilon-naga qadimgi qudratli qabilalardan birining totemi boʻlib, ularning vakillari nagalar deb atalgan. Donishmand Patanjali naga koʻrinishida tasvirlangan, uning tepa qismi inson qiyofasiga ega. Aytishlaricha, nagalar haqiqatni odamlar tushunib yetgunga qadar sir saqlagan. Nagalar Mahatala va Patala (Nagaloka) sayyoralarida yashaydi. Kundalini ilon shaklida tasvirlangan, u ruhiy amaliyot paytida odamda eng past psixo-fiziologik markazdan (chakra) eng yuqori darajaga koʻtarilib, u yerda xudo bilan birlashadi. Nag Muchalinda ongi ochilishidan oldin meditatsiya paytida Buddani kapyushoni bilan jazirama quyoshdan himoya qildi. Xitoy mifologiyasida insoniyatning ajdodi, maʼbuda Nuyva hamda uning akasi va Fusining birinchi hukmdori boʻlgan eri nagalar sifatida tasvirlangan.

## Ommaviy madaniyatda

* Nagalar — *[[:ru:Heroes_of_Might_and_Magic_III|Heroes of Might and Magic]] III* dagi mavjudotlar. Unda ular tanasi odam, koʻp qoʻlli, qilich bilan qurollangan katta ilonlar koʻrinishida tasvirlangan.
* Kobralar Nag va Nagayna. R. Kiplingning „Rikki-tikki-tavi“ ertagidagi ilonlar.

## Tabiat hodisalari

* Naga olov sharlari Tailand va Laosdagi Mekong daryosi boʻyining noyob tabiat hodisasi boʻlib, mahalliy madaniy anʼanalar Naga bilan bogʻliq.

## Yana qarang

* Shesha
* Ilon (mifologiya)
* Ajdaho

## Adabiyotlar

* M. DA. de Visser, ''"Xitoy va Yaponiyadagi ajdaho"'' (Kitobning ruscha tarjimasi: Marinus Villem de Visser (1876-1930), Xitoy va Yaponiyadagi ajdaho. Amsterdam, J. Myuller, 1913 // Nagalar va Xitoy / Yapon ajdaholarining qiyosiy mifologiyasi).
Guerrilla Cambridge

## Tarixi
Guerrilla Cambridge (sobiq SCE Cambridge Studio) SCE Worldwide Studios tarkibiga kiradi va 1997-yil iyul oyida yaratilgan. Studiya, asosan, PlayStation va PlayStation Portable uchun MediEvil seriyali oʻyinlari bilan mashhur. 2013-yil 10-yanvarda Sony Computer Entertainment PlayStation Vita uchun Killzone: Mercenary qilish maqsadida Guerrilla Games bilan ishlash uchun studiyani qayta tuzdi. Sony Computer Entertainment SCE Cambridge Studio nomini Guerrilla Cambridge deb oʻzgartirdi va endi Guerrilla Games shoʻba korxonasi hisoblanadi.

2017-yil 12-yanvarda Sony Guerrilla Kembrij studiyasi yopilganini eʼlon qildi. Xodimlar boshqa studiyalarga yoʻnaltiriladi.

## Qisqartirishlar
2014-yil boshida Guerrilla Cambridge ish oʻrinlarini qisqartira boshladi. Rasmiy bayonotda aytilishicha, bu qisqartirish doimiy oʻzgarib turadigan bozor sharoitlariga javob boʻlib, raqobatbardoshlikni saqlab qolish, yuqori sifatli, innovatsion va tijorat nuqtai nazaridan foydali loyihalarni yaratish uchun noilojlikdan koʻrilgan chora hisoblanadi.

## Ishlab chiqilgan oʻyinlar roʻyxati

* MediEvil (PS, 1998)
* MediEvil 2 (PS, 2000)
* C-12: Final Resistance (PS, 2001)
* Primal (PS2, 2003)
* Ghosthunter (PS2, 2004)
* MediEvil: Tirilish (PSP, 2005)
* 24: Oʻyin (PS2, 2006)
* PlayTV (PS3, 2008)
* LittleBigPlanet (PSP, 2009)
* TV Superstars (PS3, 2010)
* Killzone: Mercenary (PSVita, 2013)
* RIGS: Mechanized Combat League (PS4, 2016)

## Manbalar
Muqaddas Yelena orolida Beliye

**Muqaddas Yelena orolida Beliye** () – Avliyo Yelenada yashovchi yevropalik odamlarning etnik guruhi Hozirgi vaqtda Yevropadan kelgan muhojirlar va ularning avlodlari mahalliy aholining 25%ni tashkil etuvchi etnik ozchilikni tashkil qiladi.

## Tarixi
Muqaddas Yelena 1502-yil 21-mayda Hindistondan uyga ketayotganda portugaliyalik dengizchi João da Nova tomonidan kashf etilgan. Portugallar orolni hayotsiz deb topdilar. Orolning birinchi doimiy rezidenti 1515-1545 yillarda orolda yolgʻiz yashagan portugaliyalik Fernand Lopes edi. Orollarga egalik qilish huquqi uchun kurashda Buyuk Britaniya Gollandiyani magʻlub etdi va 1659-yilda Sankt-Yelenada kemalar uchun suv va oziq-ovqat taʼminoti punkti hamda harbiy bazani joylashtirdi. Shundan soʻng orolga Yevropadan, asosan, Buyuk Britaniyadan kelgan muhojirlar joylasha boshladi. 1900-yildan 1901-yilgacha orol bur harbiy asirlari uchun surgun qilingan joy edi.

## Joriy pozitsiyasi
Hozirgi vaqtda oq tanlilar Sent-Yelena, Asension va Tristan da -Kunyada etnik ozchilik boʻlib, jami 1932 kishini tashkil etadi, bu orollarning umumiy aholisining 25%ni tashkil qiladi.

## Yana qarang

* Sankt-Yelenadagi xitoylar
* Sent-Yelenadagi afrikaliklar
* Avliyo Yelena, Koʻtarilish va Tristan da Kunyaning demografiyasi

## Manbalar


## Havolalar
* The World Factbook – Central Intelligence Agency
Bauzi

**Bauzi** () — Indoneziyaning Papua (sobiq *Irian Jaya*) provinsiyasi shimoli-gʻarbida yashovchi papua qabilasi. Turli manbalarga koʻra, ularning soni 1500, 2000 va 2200 kishi deb taxmin qilinadi.

## Joylashtirilishi
Bauzi xalqining tarqalish maydoni Mamberamo viloyatining shimoliy va markaziy qismlarida Papua provinsiyasining shimoli-gʻarbiy qismidagi Mamberamo daryosining gʻarbiy qismi va qirgʻoqlari oʻrtasida joylashgan. Ular Vakaid, Noyadi, Danau Bira, Solom, Kustara, Neao, Itaba qishloqlariga egalik qiladilar.

## Hayot tarzi
Bauzi xalqining asosiy kasbi ovchilik va terimchilikdir. 1980-yillarda qabila kashf etilganidan beri missionerlar Bauzi tsivilizatsiyasiga olib kirishga yordam berishdi. Ushbu ishning natijasi ibodat joyi sifatida ishlatilgan cherkov, shuningdek, Bauzi qabilasiga ijtimoiy xizmat koʻrsatish zali qurilishi boʻldi. Qabilalar jangi endi Bauzi madaniyatining muhim qismi emas.

## Din
Oʻtmishda Bauzi xalqi animi kultlari, tabiat va ruh kuchlariga boʻlgan eʼtiqodlarga amal qilgan. Hozirgi davrda bausiylarning 65% nasroniylikni qabul qilgan. Ulardan 10 % evangelistlar.

## Til
Bauzi bir xil tilda gaplashadi. Soʻnggi yillarda tilshunoslar tilni oʻrganib, turli adabiyotlarni, jumladan Injilni bauzi tiliga tarjima qilishmoqda.

## Manbalar
Bamum

**Bamum**, mum, mom, shupamen (oʻzining nomi), Kamerun hududida, Mbam va Nun daryolari qoʻshilishida yashovchi odamlar. Aholisi 140 mingga yaqin. Bamileks yaqin, baʼzi joylarda ular bilan aralashib ketgan. Tili — Bamum — Niger-Kordofan oilasiga mansub Benue-Kongoning Banthoid guruhi. Moʻminlar sunnit- musulmonlardir.

## Tarixi
XVII-XVIII-asrlarda bamumlar oʻz qoʻshnilarini boʻysundirib, ilk davlat shakllanishini yaratdilar. Bamum tilidagi tarixiy rivoyatlar va odat huquqiga oid yozuvlar XIX-asr oxiri — XX-asr boshlarida yaratilgan maxsus yozuv tizimi orqali saqlanib qolgan.

## Anʼanaviy faoliyat
Ular qoʻlda tropik dehqonchilik bilan shugʻullanadilar (kofe, yogʻli palma, makkajoʻxori, tariq, manok, yams va boshqalar). Ular qahva va banan plantatsiyalarida ham ishlaydi. Chorvachilik sust rivojlangan. Yogʻoch oʻymakorligi eng mashhur hunarmandchilik turlaridan biridir.

## Ijtimoiy tashkilot
Bu oqsoqol boshchiligidagi qishloq jamoasi. Katta qabila guruhlarini boshliqlar boshqaradi. Matrilineal qarindoshlik hisobiga koʻpxotinlilik keng tarqalgan.

## Anʼanaviy turar joylar
Bamum qishloqlari koʻcha tartibiga ega. Karkasli uylar ustunlik qiladi, toʻrtburchak, toʻqilgan devorlari loy bilan shuvalgan va piramidasimon baland somon tomli.

## Anʼanaviy kiyim
Kundalik ish kiyimi, bayramona kiyim-kechak uydan tikilgan boy bezakli (erkaklar uchun — keng tunika shaklidagi koʻylak, ayollar uchun — gavdaga oʻralgan mato boʻlagi).

## Anʼanaviy taom
Sabzavotli taomlar, yams, taro, shuningdek, boʻlqalar va yassi nonlar.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* Африка, Советская энциклопедия том 1, с. 308. Москва: Советская энциклопедия, 1986.
* Народы Африки / Институт этнографии имени Н. Н. Миклухо-Маклая. — М.: Изд-во Академии Наук СССР, 1954. — С. 18, 128.
* *Громыко А. А.* Традиционные и синкретические религии Африки. — М.: Изд-во Наука, 1986. — С. 153.
## Havolalar
* Bamum Scripts and Archives Project
* University of Iowa on African Art
* упоминание о народе бамум и других
* Искусство племени бамум
Balagan

**Balagan** yoki **Ungin Buryatlari** (bur. Balaganay Buryaaduud) — buryat etnik guruhi tarkibiga kiruvchi etnoterritorial guruh.

Ungi daryosi va uning irmoqlari vodiysida, Okaning oʻrta oqimida, shuningdek, Irkutsk viloyatidagi Angaraning gʻarbiy qirgʻogʻida joylashgan.

## Tugʻma qabilalar tarkibi
XX-asrda Balagan buryatlari tarkibiga Bukod (Buxed), Bulud (Bolod), Zungar, Noyod, Olzoy, Murui, Xulmenge (Xulmeenge), Hogoy (Hoogoy), Ongoy, Onxotoy, Ikinad, Baray kabi etnik guruhlar kiradi., Xoltubay, sharad (sharayd), boroldoy, haranood, hangin, ashibagad (ashabagad), terte, tagna (xor-tagna), zangi (zungi, zangei), yangud, solengud (solinguud, solongud), honhirad, gotol, sharanud, ehenud, boronud, zod, sholod, xongodor, hotogoid, sartul (sharga-sartul va zerde-sartul). Noets ichida ikkita boʻlinma maʼlum: tuman va zuman. Balagan (Ungin) buryatlari orasida A. A. Badiev quyidagi turkumlarni ham tilga oladi: zomod, buzagad, omog, shosholog (shoshoolog), xarbad, naimadai.

Shimoliy qismida XVII-asrda Ikinat qabila ittifoqi tarkibiga kirgan qabilalar oʻtroqlashgan.

XVIII-asrda bu yerga kelgan kech moʻgʻul qabilalari boʻlaklari tarqalib, asosiy mavzeda joylashgan.

## Yana qarang
* Buryat etnik guruhlari, qabilalari va urugʻlari
## Adabiyotlar
* *Балдаев С. П.* Родословные предания и легенды бурят. Ч. 1. Булагаты и эхириты. — Улан-Удэ, 1970. — 362 с.
* *Цыдендамбаев Ц. Б.* Бурятские исторические хроники и родословные, как источники по истории бурят. — Улан-Удэ: Респ. типогр., 2001. — 255 с.
* *Нанзатов Б. З.* Племенной состав бурят в XIX веке // Народы и культуры Сибири. Взаимодействие как фактор формирования и модернизации: Сборник статей. — Иркутск, 2003. — С. 15–27.
* *Нанзатов Б. З.* Этногенез западных бурят (VI - XIX вв.). — Иркутск, 2005. — 160 с.
## Manbalar
Kyowa Kirin

**Kyowa Kirin** — Yaponiya farmatsevtika kompaniyasi, Kirin Holdings pivo ishlab chiqarish guruhining shoʻba korxonasi (u 53,4% aksiyalarga egalik qiladi).

## Tarixi
Kompaniya 2008-yilda Kyowa Hakko Kogyo va Kirin Pharma Company birlashishi natijasida tashkil etilgan.

Kirin Brewery pivo ishlab chiqarish kompaniyasi 1907-yilda tashkil etilgan. 1984-yilda u eritropoetinni oʻrganish boʻyicha Amerikaning Amgen kompaniyasi bilan qoʻshma korxona yaratdi. 1988-yilda kompaniya La Xolyedagi Immunologiya institutini (La Jolla Institute for Immunology) yaratishda ishtirok etgan.

Kyowa Hakko Kogyo 1949-yilda Kyowa Sangyo kompaniyasining filiali sifatida tashkil etilgan. 1951-yilda Kyowa Hakko Kogyo Merckamp; Co kompaniyasining texnologiyasidan foydalangan holda streptomitsin antibiotikini ishlab chiqarishni boshladi. 1956-yilda kompaniya oʻsmaga qarshi mitomitsin C antibiotikini oldi.

2008-yilda birlashgandan keyin kompaniya Buyuk Britaniyada ikkita xaridni amalga oshirdi, 2011-yilda ProStrakan Group va 2014-yilda Archimedes Pharma.

## Faoliyati
Kompaniya buyrak anemiyasi, leykemiya va boshqa saraton turlari, allergiya va gipertoniya kabi kasalliklar uchun diagnostik reagentlar va dori vositalari ishlab chiqaradi.

Mahsulotlar 3 ta fabrikada ishlab chiqariladi, ulardan ikkitasi Yaponiyada (Takasaki va Ube) va bittasi Xitoyda joylashgan. Ilmiy-tadqiqot laboratoriyalari Yaponiya, AQSH, Buyuk Britaniya, Xitoy va Janubiy Koreyada joylashgan.

Daromadning geografik taqsimoti:

* Yaponiya — 52%;
* Osiyoning qolgan qismi — 10%;
* Amerika — 22%;
* Yevropa — 15%.

## Yana qarang
* Dunyodagi eng yirik farmatsevtika kompaniyalari roʻyxati
## Manbalar
Soparnik

**Soparnik** (Cro - bu shveytsariya mongoldi(yapqoqli lavlagi) bilan toʻldirilgan mazali Xorvatiya pirogi. Boshqa nomlari — **soparnjak**, **zeljanik** yoki **uljenjak**. Bu Split va Omiš oʻrtasidagi Politsning Dalmatiya mintaqasidagi eng mashhur taomidir. Bu taom dastlab sovuq mavsumda eski va shirinroq mangold mavjud boʻlganda tayyorlangan.

Bu topilishi mushkul boʻlmagan mahalliy ingredientlardan tayyorlanadigan juda oddiy taom.Eng oddiy xamirning ikki qatlami orasiga piyoz, petrushka bilan lavlagi-mongold solib pishiriladi. Koʻpgina mahalliy variantlar orasida yongʻoq, quritilgan mevalar yoki karamel solinadigan desert koʻrinishidagilari ham uchraydi. 2016-yilda Yevropa Komissiyasi geografik kelib chiqishi maʼlum boʻlgan Soparnikni Xorvatiyaning nomoddiy milliy merosi roʻyxatiga kiritdi.

## Tarixi
Aytishlaricha, retseptning kelib chiqishi Usmonlilar imperiyasi (XV-XIX asrlar) davriga toʻgʻri kelar ekan. Mintaqa mazkur taomni rimliklar Italiyaga olib kelgan italyan pitsasining prototipi deb hisoblashadi. Bu taom goʻshtsiz tayyorlanadigan va muhtojlar taomi sifatida keng tarqalgan. Bugungi kunda u milliy madaniyat namunasi sifatida bozorlar va restoranlarda, shuningdek, tadbirlar va festivallarda tobora koʻproq sotilmoqda. 2005-yildan beri (2003) Dugi Rat munitsipalitetida soparniklarning maxsus festivali oʻtkaziladi. „Polits soparniklarii“ (Udruga 'Poljički soparnik) deb nomlangan jamiyat ham mavjud. Xorvatiya Madaniyat vazirligi hamjamiyat bilan hamkorlikda Soparnikni Xorvatiyaning nomoddiy madaniy merosi deb eʼlon qildi.

## Tayyorlanishi
Mongold yaproqlar suv bilan yuvilib, yaxshilab quritiladi. Buning uchun ularni yoyib, ustidan biroz un sepib, bir kechaga qoldirish mumkin. Mongoldni bandidan tozalab, somon shaklida toʻgʻrash mumkin. Keyin esa toʻgʻralgan piyoz, petrushka zaytun moyi va tuz aralashtiriladi. Xamiri yetarlicha un, tuz, zaytun moyi va suv bilan tayyorlanadi. U ikkita teng qismga boʻlinadi va bir muddat tindiriladi. Birinchi qism doira shaklida juda yupqa qilib (2 dan 3 millimetrgacha) yoyiladi. Ustidan bir tekisda qiyma solinadi, chekkalaridan biroz boʻsh joy qoldiriladi. Ustiga ikkinchi qavat xamir yopib, chetlarini burab chiqiladi. Anʼanaga koʻra, soparnikni komin deb ataladigan qizib turgan pech pishiriladi va ustiga koʻmir sepiladi. Yuqori qatlam qaynayotgan qiymaning bugʻidan shishib ketganda, uni bir necha marta teshish kerak. Pirogni qiyma qaynagunicha taxminan 15-20 daqiqa davomida pishirish kerak (duxovkada 200 °C haroratda). Shundan soʻng pirogning yuzasi ishqalanganda (yoki xamir jigarrang boʻlib) kamindan shitirlagan ovoz chiqa boshlaydi. Vanihoyat taom pechdan olinib, koʻmirdan tozalanadi. Sovutilgach, ustidan zaytun moyi surtilib, mayda toʻgʻralgan sarimsoq sepiladi. Dasturxonga odatda romb shaklida boʻlaklarga boʻlib tortiladi.

## Manbalar




## Manbalar

* 
*
Lampetiya

**Lampetiya** — yunon mifologiyasidagi qahramon, Geliadlar (Geliosning qizlari)dan biri. Afsonaning bir versiyasiga koʻra, u Asklepiyning sevgilisi edi.

## Mifologiyada

Lampetiya Geliadlar qatoriga kiradi — Gelios va Klimenaning qizlari, Faetonning opa-singillari (bir versiyaga koʻra, ularning yerlik otasi ham bor edi — Merop). Psevdo-Giginning soʻzlariga koʻra, Geliadalar yettita, Ovidiyning soʻzlariga koʻra, faqat uchta boʻlgan, lekin ikkala muallif ham Lampetiyani oʻz roʻyxatiga kiritgan. Gomer nimfa Neerani, Odisseyaga sxoliya muallifi — Rodani Lampetiyaning onasi deb ataydi.

Lampetiya oʻz singlisi Faetusa bilan birgalikda Trinakriya orolida sigir boqar edi. Aynan u otasiga qirgʻoqqa qoʻngan Itakiyaliklar Odissey boshchiligida goʻsht uchun muqaddas hayvonlarni soʻyishganini aytdi; Natijada, xudo Odisseyga gʻazablandi va u yana uzoq vaqt davomida uyiga qayta olmadi. Faetonning oʻlimiga motam tutib, u va uning opalari teraklarga, ularning koʻz yoshlari esa qahraboga aylandi.

Aristofan komediyalariga sxoliyalarda tilga olingan Germippning soʻzlariga koʻra, Lampetiya Asklepiyning sevgilisi boʻlib, undan Maxaon, Podaliriy, Iaso, Panakeya va Egluni dunyoga keltirgan; boshqa qadimgi mualliflar bu roʻyxatga Yanisk va Aleksenorni qoʻshadilar.

## Eponim

* (393) Lampetsiya, asosiy poyasning yirik asteroidi.

## Manbalar

## Adabiyotlar
# 
# 
# 
# 
# Stoll H. Lampetia // Ausführliches Lexikon der griechischen und römischen Mythologie. — 1897. — Bd. II, 2. — Kol. 1822—1823.
Concordia Financial Group

**Concordia Financial Group** — 2016-yilda Iokogama Banki va Nigasi-Nippon bankining birlashishi natijasida tashkil topgan yapon moliyaviy guruhi.

**Iokogama bankiga** (yap. 株式会社 横浜銀行 kabusiki-gaysya yokoxama ginko) 1920-yilda Yokohama Industrial Bank nomi ostida asos solingan. 1945-yilda unga 31 bank qoʻshildi va u Kanagava prefekturasining xususan, Kavasaki, Sagamihara, Yokosuka shaharlarining yagona mintaqaviy bankiga aylandi. 1957-yilda nomi Iokogama bankiga oʻzgartiriladi. 1993-yilda Bosh shtab-kvartira Iokogama shahrining Minato Miray 21 tumaniga koʻchirildi.

Tokiwa Mujin banki 1924-yilda Ibaraki prefekturasining Mito shahrida 1923-yildagi Kanto zilzilasidan keyin rekonstruksiyani moliyalashtirish uchun tashkil etilgan. 1973-yilda nomi The Tokiwa Mutual Bank (Tokiva Oʻzaro Bank) ga oʻzgartirildi, ikki yildan soʻng shtab-kvartira Tokioga koʻchirildi. 1989-yilda bank oʻzaro bankdan tijorat bankiga aylandi va nomi Higashi-Nippon Bankiga oʻzgartirildi.

2016-yil 1-aprelda ikki bankni birlashtirgan Konkordiya moliyaviy guruhi tuzilgan, garchi ular muhim miqdordagi avtonomiyani saqlab qolishgan boʻlsada. 2019-yilda Iokogama va Tiba banklari oʻrtasida hamkorlik (Chiba-Yokohama Partnership) yaratildi.

2020-21 moliyaviy yil oxirida (2021-yil 31-mart) guruhning aktivlari 21,58 trillion iyenni (196 milliard dollar) tashkil etdi, shundan 13,72 trillioni berilgan kreditlar, 4,17 trillioni — naqd pul va banklardagi qisqa muddatli depozitlar, 3 trillion — qimmatli qogʻozlarga toʻgʻri keldi. Qabul qilingan depozitlar 18,02 trillion iyenni tashkil qildi. Guruh tarmogʻiga 292 ta filial kiradi, ulardan 185 tasi Kanagava prefekturasida, 80 tasi Tokioda; shuningdek, Shanxay va Singapurda filiallari, Gonkong, Bangkok, Nyu-York va Londonda vakolatxonalari va 2019-yilda sotib olingan Indoneziyadagi shoʻba banki Bank Resona Perdania mavjud. Konkordiya guruhining aktivlari va daromadlarining taxminan 90% Iokogama bankiga toʻgʻri keladi.

## Boʻlimlar
* Hamagin Tokai Tokyo Securities Co., Ltd (浜銀TT証券);
* Hamagin Research Institute (浜銀総合研究所);
* Hamagin Finance Co., Ltd. (浜銀ファイナンス株式会社);
* Yokohama Capital (横浜キャピタル株式会社);
* Yokohama Shinyouhoshou (横浜信用保証株式会社);
* Yokohama Career Service (横浜キャリアサービス株式会社);
* Yokohama Business Service (横浜事務サービス株式会社).

## Yana qarang
* Osiyodagi eng yirik banklar roʻyxati (2015)
* Dunyodagi eng yirik banklar roʻyxati
## Manbalar


## Havolalar
* boy.co.jp — официальный сайт Concordia Financial Group
Opochtli

**Opochtli** () — atsteklar va chichimeklar mifologiyasida baliqchilik, ov qilish va tuzoqda qush tutishning homiy-xudosi.

## Mifologiya
Yomgʻir xudolari guruhiga mansub; Bernardino de Saagunga koʻra, Tlalokning timsolidan biri hisoblangan. U, shuningdek, tuz maʼbudasi Uishtosiuatlning eri hisoblangan. Versiyalardan biriga koʻra, uning ismi „Chapaqay“ degan maʼnoni anglatadi (sr. Uitsilopochtli); boshqasiga koʻra — „Suvlarni boʻluvchi inson“.

Atsteklar tarixining dastlabki davrida Opochtli, ehtimol, juda hurmatga sazovor xudo boʻlgan, chunki suv omborlari va botqoqliklar odamlarning koʻp qismini oziq-ovqat bilan taʼminlagan. Ayniqsa, Meksika vodiysining janubiy qismida, Huitzilopochcoʻda hurmatga sazovor. Bu xudo baliq ovlash uchun toʻr, uch qirrali sanchqi (*minacachalli*; uning yordamida baliq ham, qushlar ham tutilgan), nayza uloqtiruvchi-atlatl, qayiq eshkaklari va qushlarni ovlash uchun tuzoqlar ixtiro qilgan deb hisoblangan.

Opochtliga bagʻishlangan bayramda doʻl ramzi boʻlgan makkajoʻxori donalari sochilgan.

„Florensiya kodeksida“ Opochtli butunlay qora boʻyoq bilan qoplangan, boshi yashil gul shaklidagi bosh kiyimi (qogʻoz toj) va qarqaraning ikkita oq shingil patlari ukpar bilan bezatilgan, ketsalning ikkita yashil pari taqilgan boshli erkak sifatida tasvirlangan. U yashil kamar va qayish va oq sandaliya kiyib olgan. U chap qoʻlida yashil tayoqni (*chicahuaztli*) ushlab turadi, u, shuningdek, atlatl sifatida ham aniqlanadi; oʻng tomonda — markazida oq gulli qizil qalqon, Bernardino de Saagun tomonidan „Yangi Ispaniyadagi voqealarning umumiy tarixi“ asarida, xochni hosil etuvchi toʻrtta gulbargli oq gul sifatida tasvirlangan, bu gulbarglar orasida toʻrtta uchli nurlar mavjud, shuningdek ular ham gulbarglar hisoblanadi. Yashil liboslarning ustunligi Opochtlini suv bilan bogʻliq xudo sifatida tavsiflaydi.

Fransisko Xaver Klavixero Opochtlini Amimitl xudosi bilan tenglashtirgan, u Opochtli bilan bogʻliq baliq ovlash vositalaridan biri, garpunni oʻzida mujassam etgan boʻlishi mumkin. Opochtlining yana bir timsoli Atlaua xudosi („atlatl hukmdori“) boʻlishi mumkin.

## Manbalar


## Havolalar
* Древняя Мезоамерика
* Льюис Спенс. Мифы ацтеков и майя
*
Edie Topchi

**Edie Topchi** (1919-yil 22-sentabrda Tavriya gubenrniyasida Bogʻchasaroyda tugʻilgan, 1967-yil 7-noyabrda Toshkent shahrida vafot etgan) — sovet qrim-tatarlik xonandasi, Oʻzbekiston SSRda xizmat koʻrsatgan artist (1965), Qrimning “Xaytarma” davlat ashula va raqs ansambli yakkaxoni..

## Tarjimai hol
Edie Topchi 1919-yil 22-sentabrda Qrimning Bogʻchasaroy shahrida tugʻilgan. 

Maktab yillarida u havaskorlik teatrlarida ishtirok etib kelgan. Boʻlajak xonanda 16 yoshida Qrim radioqoʻmitasida faoliyat yurita boshlaydi. U yerda Topchi vokal ansamblida kuylaydi va 1938-yil shu ansamblning yakkaxoniga aylanadi. 

Edie 1940-yilda Simferopol musiqa bilim yurtining vokal boʻlimiga oʻqishga kiradi va N.Chernov qoʻlida tahsil oladi. 1941-yilda xonanda Qrim ASSR Xalq Komissarlari Kengashi qoshidagi sanʼat boshqaruv boʻlimiga ishga kirdi. Ammo baxtga qarshi urush uning P.Chaykovskiy nomidagi Moskva konservatoriyasiga oʻqishga kirishini orqaga surdi.

Sovet qoʻshinlari Qrimni ozod qilgandan keyin 1944-yil 18-mayda Oʻzbekistonning Bekobod shahriga surgun qilinadi. 1944—1946-yillarda Oʻzbekiston davlat teatrida yakkaxon xonanda boʻlib faoliyat yuritadi. Keyinchalik Topchi 1950-yildan 1951-yilgacha xor toʻgaragiga rahbarlik qilib kelgan. Vaqt oʻtib, xonanda qoʻshiqchilikni tark etishga majbur boʻladi.

1951-yil u Bekobod paxta zavodi savdo boʻlimida mahsulot oʻlchab beruvchi, 1952-yildan – 1955-yilgacha togʻ-kon sanoati kombinatida tikuvchi, 1956—1957-yillarda madaniyat boʻlimi shahar bogʻida ommaviy ishchi boʻlib ishlagan. 

Qoʻshiqchilikka qaytgan xonanda tez orada Bekabod madaniyat uyida havaskorlik ansamblida kuylay boshladi. 1957-yilda bastakor Edem Nalbandov sharofati bilan Oʻzbekiston davlat filarmoniyasi qoshida Qrim tatarlarning Davlat ashula va raqs ansambli tashkil etilib, 1965-yildan buyon u “Xaytarma” nomi bilan yuritib kelinadi.

Mazkur ansambl tuzilgandan keyin Edie Topchi taniqli xonandalar: Sabriya Erejelova, Ablyamit Umerov, Akim Jamalov, Selim Chelebiy va boshqa artistlar bilan faoliyat olib bordi.

Afsonaviy xonanda ijrosidagi 60 dan ziyod qoʻshiqlarning audioyozuvlari saqlanib qolgan, ular orasida qrim-tatar xalq qoʻshiqlari hamda bastakorlar Yaya Sharfidinov, Abibulla Kavri, Ilyos Baxshish, Edem Nalbandov, shoirlardan Maqsud Sulaymon, Eshref Shemʼizoda, Rashid Murod, Rizo Xolid va boshqalar bor.

Edie Topchi 1966-yilda qoʻshiq sanʼati rivojiga qoʻshgan hissasi uchun Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan artist faxriy unvoni bilan taqdirlandi.

Xonanda 1967-yil 7-noyabrda ogʻir xastalikdan soʻng vafot etdi. U Toshkent shahridagi Chilonzor tumani qabristoniga dafn etilgan.

*

## Havolalar

* Голос и судьба Эдие Топчи
* Юбилейное мероприятие к 100-летию Эдие Топчи
* Фотовыставка «Эдие Топчи»
* https://www.culture.ru/events/533554/fotovystavka-edie-topchi/Республиканская крымскотатарская библиотека продолжает марафон мероприятий «Литература. Театр. Творчество»
Killzone: Mercenary

***Killzone: Mercenary*** (Rossiyada **Killzone**: Mercenary nomi bilan maʼlum) bu PlayStation Vita portativ konsoli uchun birinchi shaxs nomidan otishma video oʻyini. Oʻyin Guerrilla Cambridge tomonidan ishlab chiqilmoqda. Bu *Killzone* seriyasining beshinchi oʻyini va ikkinchi tarmogʻidir. Oʻyin 2013-yil sentabr oyida chiqarilgan. Bu seriyadagi Guerrilla Games tomonidan ishlab chiqilmagan birinchi oʻyin.

## Syujeti
Voqealar birinchi *Killzone* tugaganidan keyin sodir boʻladi. Bosh qahramon, Phantom Talon Corp xususiy harbiy kompaniyasi uchun ishlaydigan yollanma Arran Danner. (PTC) jangovar topshiriqlarni bajaradi, u, toʻsatdan, siyosiy daxlsizligini yoʻqotgan Vektan elchisining oilasini qutqarish vazifasini olmaguncha, Vektanning Hellganga bostirib kirishiga bor kuchi bilan yordam beradi. Danner elchi va uning xotinini qutqara olmaydi, ammo elchining oʻgʻli vayron boʻlgan elchixonadan evakuatsiya qilinadi, shundan soʻng qarama-qarshi ikkala tomon ham uni ovlashga kirishadi. Endi Danner jiddiyroq muammo bilan shugʻullanishga, ikkala irqni ham halokatdan qutqarishga majbur va eng muhimi, u bola nima uchun juda kerakligini, bu qanday dahshatli „virus“ ekanligini tushunishi kerak.

## Oʻyin jarayoni
*Killzone* kampaniyasida birinchi marta oʻyinchilar Helghast kuchlari va ISA mutaxassislari bilan oddiy askarlar qila olmaydigan missiyani bajarishadi. Yollanma askar sifatida, oʻyinchilar shartnoma boʻyicha oʻz missiyalarini bajarish uchun qanday taktikadan foydalanishlarini hal qilishadi. Agar missiya muvaffaqiyatli bajarilgan boʻlsa, ish beruvchilar oʻyinchilarni qurol va pul bilan taqdirlaydilar. Oʻyinda PS Vita sensorli ekrani va orqa sensorli paneldan foydalanadi.

## Ishlab chiqilishi
Gamescom 2012 koʻrgazmasida oʻyin nomi maʼlum boʻldi. *Killzone: Mercenary* *Killzone 3* dvigatelining oʻzgartirilgan versiyasidan foydalanadi, u hajmli yoritish va tutun, yuqori aniqlikdagi atrof-muhit teksturalari, yarqiroq metall va real soyalar kabi yangi xususiyatlardan foydalanadi. Oʻyinning chiqarilishi 2013-yil sentabr oyiga rejalashtirilgan. Seriyadagi oldingi qismlardan farqli oʻlaroq, *Mercenary* Guerrilla Games tomonidan ishlab chiqilmagan; uning oʻrniga, oʻyin Guerrilla Cambridge tomonidan ishlab chiqilgan (ilgari SCE Cambridge Studio sifatida maʼlum). Oldingi qismlarga qaraganda, *Mercenary* seriyada koʻproq qurol-aslaha va anjomlarni taklif qiladi. Shu sababli, yaratuvchilarning fikriga koʻra, oʻyin jarayoni xilma-xil boʻladi. PlayStation Vita reklama kampaniyasida Sony ikkita oʻxshash tayoqqa urgʻu berdi, buning yordamida portativ konsol egalari „toʻliq otishma tajribasi“ ni boshdan oʻtkazishi mumkin.

## Tanqid
Oʻyin Metacritic sharhlar agregatorida 100 balldan 78 ball bilan „umuman ijobiy sharhlar“ oldi. *Killzone* juda salbiy baholar ollgan birinchi ikkita *PS Vita birinchi shaxs otishmalaridan (Call of Duty: Black Ops: Declassified* and *Resistance: Burning Skies)* ancha yuqori natijalarga erishdi. Oʻyin Yaponiyada chiqarilishining birinchi haftasida 11 053 nusxada sotilgan.

## Manbalar


## Havolalar

* Рецензия на сайте «Игры@Mail.Ru»
* Killzone: Mercenary Absolute Games saytida
Lala

**Lala** (, baʼzan, shuningdek, Larunde, Laranda, Lara) ― nayada-nimfa, Olmon daryosining qizi. Ovidiyning „Fasty“ dostonida tilga olingan. Ovidiy asari ― u haqida eslatib oʻtilgan, bugungi kungacha saqlanib qolgan yagona manba boʻlib. Lala oʻz goʻzalligi va koʻp gapirishi bilan mashhur edi (dadasi bu xususiyatni jilovlashga koʻp urinib koʻrgan, ammo omadsiz).

Nayada-nimfa sir saqlashga qodir emas edi va shuning uchun Yupiterning rafiqasi Yunonaga uning Yuturna (u Lala singari nimfa va Yanusning xotini boʻlgan) bilan boʻlgan munosabatlari haqidagi sirini ochib berdi. Ishonchini suisteʼmol qilgani uchun jazo sifatida Yupiter Laraning tilini kesib tashladi va psixopomp Merkuriyga uni Avernga ― yer osti dunyosi va Pluton qirolligi darvozalariga olib borishni buyurdi. Biroq, Merkuriy Larani sevib qoldi. Lala undan ikki farzandni dunyoga keltirdi, ular lar ― koʻrinmas uy xudolari deb ataladi. Biroq, Yupiter uni topa olmasligi uchun u oʻrmondagi yashirin kulbaga yashirinishi kerak edi.

Lala, ehtimol, **Muta** ― „soqov“ va **Tatsita** ― „kamgap“ bilan tenglashtirilishi kerak. Oxirgi ikkitasi ham nimfalar va kichik xudolar hisoblangan.

Ovidiy Feraliya bayrami (21-fevral) munosabati bilan Lala va Merkuriy haqidagi afsonani eslatib oʻtadi. Lara/Larunda ham baʼzan bayrami ― larentaliya boʻlgan Akka Larentiya bilan tasavvur qilinadi, bu bayram rimliklar tomonidan 23-dekabrda nishonlanadi.

## Manbalar


## Havolalar
* Myth Index - Larunda
Badjo

**Badjo**, Bajao (shuningdek, Bajau) — Malayziya, Indoneziya va Filippinda yashovchi etnik guruh — yaqin atrofdagi mahalliy xalqlar va qabilalarning bir-biriga bogʻlangan bir nechta guruhlari. Ular koʻpincha „dengiz loʻlilari“ deb ataladi, chunki ular koʻchmanchi dengizchi xalqdir. Vaqt oʻtishi bilan Badjo xalqi quruqlikka koʻchishga intilishadi. Biroq, baʼzi hududlarda oilalar jamoalari hali ham dengizda, ichimlik suvi va elektr energiyasisiz koʻchmanchi hayot kechiradilar va faqat oʻliklarini dafn etish uchun qirgʻoqqa quradilar.

Umumiy aholisi: 700 mingga yaqin (Filippinda 470 ming, Indoneziyada 152 ming, Malayziyada 62,3 ming, Bruneyda 11 ming).

Asosiy guruhlarga quyidagilar kiradi:

* Orang-lautlar, orang-mantoklar, orang-baroklar, orang-sekahlar, orang-rayatlar, orang-kualalar — Malakka boʻgʻozining ikkala qirgʻogʻida (Kepulauan-Riau, Banka, Belitung, Bunguran, Anambas, yirik boʻgʻozlarda) Sumatra daryolari;
* Jakun;
* Aslida badjo yoki sama — Kalimantanning gʻarbiy va shimoliy qirgʻoqlaridagi orollardagi daryolar ogʻzida, shimoliy va sharqiy Sulavesi, Flores, Adonara, Sumbava, Babar, Bachan, Ob orollari, Sulu arxipelagidagi qirgʻoqlarda, Sabah (kuwangning oʻzi).

Bajo (Bajao) tillari va avstroneziya oilasining Gʻarbiy Avstroneziya guruhining dialektlarida soʻzlashadi.

Avstraliyadagi Arnhem Land yarim orolining aborigen xalqi afsonalarida tilga olingan afsonaviy Bayjini xalqi Avstraliyaning shimoliy qirgʻoqlariga tashrif buyurgan Bajo dengiz loʻlilari boʻlgan degan faraz mavjud.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* Андрианов Б. В. Хехе // Народы и религии мира / Глав. ред. В. А. Тишков. М.: Большая Российская Энциклопедия, 1999.
Fessal

**Fessal** (, Fettalning dialektal shakli). Gerakl va Halkiopaning oʻgʻli. Fidipp va Antifning otasi. U ilgari kariyaliklar yashagan Kalidna va Nisir orollarini egallagan. Uning nomi bilan atalgan mamlakatda yashamagan. Antif va Fidippning avlodlari Fesprot Efiradan mamlakatga hujum qilishgan va uni Fessal sharafiga nomlashgan. Fessaliya oʻz nomini ushbu qahramonning adashlaridan olgan degan taxminlar ham mavjud.

## Manbalar
Oksil

**Oksil** () — Gomer davrining qadimgi yunon mifologiyasidagi personaj. Etoliyadan kelib chiqqan. Gemonning oʻgʻli, Andremonning evarasi (yoki Andremonning oʻgʻli). Etolning 10-avloddagi avlodi. Etoliyadan. Qotillik qilganidan keyin u Elidaga qochib ketdi. Disk bilan oʻldirilgan kishi Fermiy (Oksilning ukasi) yoki Alkidok (Skopiyning oʻgʻli) deb ataladi.

U bir koʻzli otda oʻtirgan va Geraklidlar, uni bashoratga koʻra kutib olib, dorianlarning Peloponnesga bostirib kirishi paytida uni qoʻshinning boshligʻi qilishdi. Buning uchun u Elean yerini oldi. Shoh boʻlib, u yerni Etoliyaliklar bilan boʻlib oldi. Bashoratga koʻra, u Delfdan Pelopning avlodi Agoriyni aholi punktiga jalb qilgan. Xotini Pieriya, oʻgʻillari Etol va Laias.

Olimpiya oʻyinlarini tashkil qildi. Hukmronligi boshlanganidan taxminan 8 yil oʻtgach, Skilluntiyaliklar Olimpiyada Gera ibodatxonasini qurdilar. Yerning maʼlum bir qismini garovga qoʻymaslik toʻgʻrisidagi qonunni Oksil chiqardi bilan hisoblangan. Qabri, ehtimol Elidda.

## Manbalar
Меrimе bazasi

**Merime bazasi** (*Base Mérimée*) — Fransiya Madaniyat vazirligining maʼlumotlar bazasi boʻlib, unda Fransiyaning tarixiy obidalari haqidagi maʼlumotlar mavjud. 1978-yildan buyon faoliyat olib boradi. Tarmoqli versiyasi esa 1995-yildan beri mavjud.

Maʼlumotlar bazasi nomi Fransiyaning tarixiy obidalar boʻyicha birinchi inspektori Prosper Merimening qadimiy yodgorliklarni tasvirlash boʻyicha qilgan saʼy-harakatlarini anglatadi. 1840-yilda Merime boshchiligida birinchi Yevropa tarixiy yodgorliklar reestri tuzilgan. Merime ushbu turdagi yodgorliklarni aniqlash va tavsiflash uchun butun Fransiya boʻylab sayohat uyushtirgan.

Koʻchar mulkka taalluqli boʻlgan artefaktlar Bernar Palissi sharafiga Palissi bazasi deb ataluvchi shunga oʻxshash registrda toʻplanadi. Tarixiy jihatdan qimmatli grafik tasvirlar va nashrlar Memuar bazasiga kiritilgan.

## Havolalar
* Интернет-версия базы Мериме
Bavariyaliklar

**Bavariyaliklar** ():

# Nemislarning etnik guruhi. Ular Reynning janubiga koʻchib oʻtgan bavariyaliklar va butunlay nemislashgan retlar avlodlaridir. Bavariyaliklarning oʻziga xos talaffuz lahjasi bor — Bavariya (*Boarisch*). Bavariyaliklar, boshqa xalqlar singari, oʻzlarining milliy liboslariga ega va bavariyaliklarning baʼzilari nafaqat bayramlarda, balki kundalik hayotda ham shunga oʻxshash kiyimlarni kiyishadi. Erkaklar uchun bu kalta zamsh koʻylak hamda kalta charm shimlar (lederhosen), leggings va arqon bilan oʻralgan ov shaklidagi shlyapalar. Baʼzan shlyapalarga tuklar yoki soch choʻtkalari kiritiladi — bu oʻlik ayiqlarning moʻylovlarini anglatadi. Ayollar uchun keng yubkalar bilan liboslari. Bavariyaliklar, asosan, katoliklarga ishonishadi.
# Keng maʼnoda — Bavariya Qirolligining barcha aholisi, Bavariya Erkin Davlati, millatidan qatʼi nazar (Bavariya nemislari, Bavariya yahudiylari, Bavariya loʻlilari va boshqalar).

## Yana qarang
* Bavariya
* Bavariya milliy libosi
* "Oq kolbasa ekvatori"

## Adabiyotlar
* 
* 
* 
* 
## Manbalar

## Havolalar
*  Раздел Википедии на баварском языке
* Баварцы на Портале о странах
* Internationale Gesellschaft für Dialektologie des Deutschen (IGDD)
* Deutscher Sprachatlas
* Digitaler Deutscher Sprachatlas
* Die «Wenker-Sätze» des Deutschen Sprachatlasses auf Niederländisch 
* Digitaler Luxemburgischer Sprachatlas
* Deutschschweizer Dialekte
* Institut für Dialekt- und Namenlexika in Wien
* Herkunft des Hochdeutschen
* Mundartenkarte um 1900
* Archiv für Gesprochenes Deutsch (AGD)
Oyzis

**Oyzis** (qadimgi Ὀϊζύς) — qadimgi yunon mifologiyasida ikkinchi darajali maʼbuda yoki azob, tashvish, qaygʻu va ruhiy tushkunlik iblisi. Qadimgi yunon shoiri Gesiod uning onasi Oyzisni otasiz dunyoga keltirgan tun maʼbudasi Nyukta, deb hisoblagan, qadimgi Rim yozuvchisi Gay Yuliy Gigin va faylasuf Sitseron esa uning otasi zulmat xudosi Ereb deb hisoblashgan. Uning lotincha nomi Mizeriya (*Miseria*) boʻlib, ingliz tilidagi  „azob“ shu soʻzdan olingan.

## Manbalar
Karpatka

**Karpatka** () ― polshaning anʼanaviy torti yoki sut va vanil qoʻshilgan pudingli yoki qaymoqli krem bilan toʻldirilgan pishiriq. U odatda ikki xil xamirdan iborat: birinchi qavat usti marmelad quyuq krem bilan qoplangan uvalanuvchi xamir, ustidan qaynoq suvga qorilgan xamir. Shirinlik qaynoq suvga qorilgan xamir buklangan shakli va ustiga sepilgan oppoq shakar upasi bilan Karpat togʻlarining qorli choʻqqilarini yodga soladi Shuning uchun ham unga mazkur togʻning nomi berilgan.

Desertning kelib chiqishi boʻyicha aniq faktlar mavjud emas. Katta ehtimol bilan 1950-1960-yillarning boshlarida paydo boʻlgan, lekin faqat 1970 va 1980-yillarda mashhur boʻlgan deya fikr qilinadi. „Karpatka“ rasmiy nomi birinchi marta 1972-yilda bir guruh boʻlgʻusi filolog talabalar tomonidan oʻylab topilgan. Tilshunos Katarjina Smikning 2016-yilda „Narodnaya Literature“ jurnalida „Sweet Linguistics: Karpatka in Modern Colloquial Polyak“ nomli maqolasida chop etilgan tadqiqotiga koʻra, Karpatka soʻzi ilk bor talabalar uchun ilmiy qoʻllanmada keltirilgan. Karpatka u yerda pechenye sifatida tilga olingan.

„Karpatka“ uchun mahsulotlar (korj bilan krem kukuni) butun Polsha doʻkonlarida mavjud. 1995-yilda Karpatka Delecta kompaniyasi uchun Polsha Patent idorasi tomonidan roʻyxatga olingan savdo belgisiga aylandi. 1996-yilda xuddi shu nomdagi va shunga oʻxshash shakldagi mahsulot „Dr.Oetker“ firmasi tomonidan bozorga chiqarildi. Bu oʻn ikki yillik huquqiy nizoga olib keldi. Natijada 2011-yil fevral oyidaoʻsha vaqtdan Rieber Foods Polska SA nomi bilan faoliyat yurita boshlagan Delecta foydasiga yakunlandi.

## Yana qarang

* Vuzetka
* Napoleon
* millefeuille

## Manbalar
Baqiroq qurbaqa

**Baqiroq qurbaqa**, yoki qichqiradigan **qurbaqa** ( Rana clamitans) — haqiqiy qurbaqalar turi.

Baqiroq qurbaqaning maydoni - bu har qanday sayoz toza suv - koʻllar, botqoqliklar, koʻlmaklar, Shimoliy Amerikaning sharqiy qismidagi daryolar , daryolar. Shimolda, diapazoni Kanadaning janubi -sharqida 46-47 ° shimoliy kenglikgacha, gʻarbda - Missisipi daryosi havzasidan Buyuk tekisliklar bilan chegaralargacha, janubda - Texasdan Floridagacha boʻlgan Meksika koʻrfazining qirgʻoqlarigacha (Florida yarim orolidan tashqari). 

Baqaning oʻlchami 5-7 sm (baʻzan 10 sm gacha), jigarrang tanasi bilan, boshi koʻpincha yashil boʻlib, aprel - avgust oylarida koʻpayadi. Bir vaqtning oʻzida 1000 dan 7000 gacha tuxum qoʻyiladi va urugʻlantiriladi. It baliqlari yashil rangga ega zaytun rangida koʻrinadi. Erkaklar bir yil ichida jinsiy etuk boʻlishadi, urgʻochilar - 2-3 yil ichida. Ayollar erkaklarnikidan kattaroq boʻladi.

Ular janubiy ("bronza", *Rana clamitans clamitans*) va shimoliy turlarga (*Rana clamitans* melanota) bo'linadi. Qichqiroq qurbaqa buqaga oʻxshaydi (*Rana catesbeiana*), lekin kichikroq. Bundan tashqari, buqa qurbaqasidan farqli oʻlaroq, bel-biqin burmalari mavjud.

Tur *Lithobates kichik* jinsiga tegishli boʻlib,   Lithobates clamitans -sinonimiga ega. 21-asrda subgenus baʻzan alohida turga kiritildi.

## Galereya

Fayl:Green Frog Rana clamitans 2448px.jpg|
Fayl:Green Frog Rana clamitans Backside.JPG|
Fayl:Rana clamitans.jpg|


## Eslatmalar

## Havolalar

* ARMI: Yashil qurbaqa 2008-yil 10-noyabrda olingan.
* IUCN Qizil ro'yxati xavf ostidagi turlar. Ra'no clamitans 2008-yil 10-noyabrda olingan.
Orf

**Orf**, *Ort*, *Ortr*, *Ortros*, *Orfr*, ( yoki ) — qadimgi yunon mifologiyasining qahramoni, dahshatli ikki boshli it, Tifon va Exidna mahsuli, Serber va boshqa maxluqlarning ukasi. U Sfinks va Nemean sherining otasi (onasi Exidnadan) va Serber va Lerneya Gidrasining akasi hisoblanadi.

Gerkulesning oʻninchi jasorati haqidagi afsonada eslatib oʻtilgan. Bahodir Gerion, quyosh botishi xudosi va Erifiya orolining hukmdori Orfning egasi hisoblangan, u egasining sehrli „qizil buqalar“ podalarini qoʻriqlagan. Gerakl Orfni kaltak bilan urib oʻldirib bu buqalarni oʻgʻirlagan.

Yuliy Polluks ga koʻra, Orfning Iberiyada ziyoratgohi boʻlgan va unga **Gargettiy** () nomi berilgan.

## Etimologiya
Yunoncha „Ὄρθρος“ soʻzi „tongdan oldingi gʻira-shira“ degan maʼnoni anglatadi. Bundan tashqari, uning ismini „Ὄρθρος“ deb yozishda „toʻgʻri“, „baland“ tushunchalari bilan bogʻliqligini aniq koʻrish mumkin.

## Obrazning kelib chiqishi
Ehtimol, dastlab Katta va Kichik kuchuk yulduz turkumlari sifatida tasavvur qilingan boʻlib, ularning eng yorqin yulduzlari (mos ravishda Sirius va Protsion) ikki tomonlama Kuchukning soʻyloqtishlari yoki boshlarini tasavvur qilgan. Sirius va Prosion yozning ayni avjida ufqdan yuqoriga koʻtarilib, ular bilan issiqlik, jazirama va ekinlar uchun qurgʻoqchilikni olib keldi. Xuddi Orff yozning avjini ifodalaganidek, Ximera qishning ayozli sovugʻini boshqargan boʻlishi mumkin, chunki u dekabr oyida oʻsgani sayin ayoz ham kuchaygan. Biroq, agar shunga oʻxshash narsa mavjud boʻlsa ham, bizgacha yetib kelgan yunon astral miflarida undan hech narsa qolmagan.

## Fantastika
Orf — Boris Tolchinskiyning „Ilohiy dunyo“ muqobil tarixiy olamida it va maymun xususiyatlarini birlashtirgan mutant hayvon.

## Manbalar


## Havolalar
* Гесиод, Теогония, 293; 309; 326
* Пиндар, Оды, 1, эпизод 1
* Псевдо-Аполлодор, Мифологическая библиотека 2. 106—108
* Квинт Смирнский, То, что после Гомера (лат. Posthomerica) 6. 249
Muqaddas Yelena orollaridagi Afrikaliklar

**Muqaddas Yelena orollaridagi Afrikaliklar** () ― Muqaddas-Yelenada yashovchi afrikalik odamlarning etnik guruhi. Markaziy razvedka boshqarmasi hisobotiga koʻra, Muqaddas Yelenadagi afrikaliklar umumiy aholining 50% ni tashkil qiladi.

## Tarix
Muqaddas Yelena afrikaliklarining koʻpchiligining ajdodlari Britaniya Sharqiy Hindiston kompaniyasi tomonidan orollarga qishloq xoʻjaligi qullari sifatida olib kelingan. 1723-yilda oʻtkazilgan aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, orolda 1110 kishi, shu jumladan 610 qora tanli qul roʻyxatga olingan. 1792-yilda gubernator Robert Patton orolda qul savdosini taqiqlashni eʼlon qildi. 1817-yilgi aholini roʻyxatga olishda 6150 kishi qayd etilgan, ulardan 1540 tasi qora tanli qullar va 500 ga yaqini ozod qilinganlar edi. Keyingi yili gubernator Gudson Lou qullarni ozod qilish tashabbusi bilan chiqdi. 1818-yil Rojdestvodan keyin qullarning har bir yangi tugʻilgan bolasi erkin odam hisoblangan, ammo ota-onasi oʻlimigacha qul boʻlib qolgan. 1840-yilda orolda qul savdosiga qarshi kurashish uchun yaratilgan Britaniya harbiy-dengiz bazasi tashkil etildi. 1840-yildan 1849-yilgacha orolga 15 000 dan ortiq ozod qilingan qullar keltirildi, ular „Ozod Afrikaliklar“ nomi bilan tanilgan. Biroq ularning aksariyati Afrikaga qaytdi.

## Joriy pozitsiya
Hozirda Sent-Yelena, Asension va Tristan-da -Kunyada 3864 Afrika millatiga mansub kishi istiqomat qiladi, bu mamlakat aholisining 50% ni tashkil qiladi. Ularning katta qismi xristianlar, musulmonlar soni kam.

## Yana qarang
* Muqaddas Yelena, Koʻtarilish va Tristan da Kunyaning demografiyasi
* Muqaddas Yelenadagi oqlar
* Sankt-Yelenadagi xitoylar
* Muqaddas Yelenada Islom
## Manbalar

## Havolalar
* The World Factbook — Central Intelligence Agency
Kavango

**Kavango** yoki **Vakavango**, asosan, Namibiyada, Angolada yashovchi Bantu xalqidir. Namibiyadagi Bantu oilasini ifodalovchi ikkinchi eng katta aholi.

## Tarix
Kavango xalqining tarixi hozircha kam oʻrganilgan.Baʼzi maʼlumotlarga koʻra, ular Janubiy Afrikaga XVI-asrda Sharqiy Afrikadan kelgan. Ularning asl yashash joyi zamonaviy Tanzaniyaning gʻarbiy qismi boʻlib, u yerdan gʻarbiy Zambiyaning botqoqli hududiga koʻchib oʻtishgan. Mahalliy qabilalar bilan doimiy urushlar va qurgʻoqchilik tufayli hozirgi Namibiya hududiga beshta qabilalar — Kvangali, Mbanza, Shambyu, Gsiriku, Mbukushu koʻchib oʻtdi. XX-asr boshlariga kelib, ular Germaniya janubi-gʻarbiy Afrikasining oʻta shimoli-sharqidagi va Angolaning janubi-sharqidagi hududlarda yashagan. Ilgari bu erlarda bushmenlar yashagan, ular qisman janubga surilgan, qisman assimilyatsiya qilingan. Sharqiy Kavangolar qisman Herero bilan aralashib ketgan. XIX-XX -asrlarda shimoldan Kavango hududiga turli xalqlarning koʻchishi va keyinchalik Kavangoning Chokve va Nemba ozchiliklari bilan qorishishi sodir boʻldi. Angolaning mustaqilligi uchun urush va undan keyingi fuqarolar urushi paytida deyarli butun Kavangos Namibiyaga koʻchib oʻtdi.

## Yana qarang
* Namibiya xalqlari
## Manbalar

## Havolalar
* Народы области Замбези
Lavz (Mifologiya)

**Lavs** yoki **Lavz** () — rim annalistik anʼanalarida eslab oʻtilgan etrussk shohining oʻgʻli Mezentsiya; Askaniya hukmronligi davrida latinlar va tirrenlar urushida halok boʻlgan. Vergiliyaning „Eneid“ asarining qahramoni sifatida namoyon boʻladi, u Tirreniya jangidan chiqqan va otasini himoya qilgan taqvodor yigit sifatida tasvirlangan. U Eney tomonidan oʻldirilgan. „Lavs“ nomi etrusk deya talqin qilingan. Luvr muzeyida etrusk kosasi saqlanib, uning ustidagi yozuv 1980-yillarning oxirida *mi Laucies Mezenties* „men Laukiya Mezentiyaga (tegishliman)“ deb yozilgan. Taxminlarga koʻra, mazkur kosa VII asrning ikkinchi yarmiga, Tsere shahriga tegishli. Mazkur yozuv Mezentsiya oilasining mavjudligi va Virgiliyaning „Lavs“i bilan bir xil ekanligini dav’at etuvchi Mezentsiyaning shaxsiy Laucie nomi mavjudligi foydasiga dalil sifatida talqin etiladi. Shu bilan birga, tadqiqotchilar bu nomlarning etrussklarga tegishli ekanligiga shubha qilishadi.

## Manbalar

## Adabiyot

* Briquel, D. Lausus fils de Mézence et le Laucie Mezentie de l’inscription du Luvr // DF Maras (a cura di), Corollari. Jovanni Kolonnaning omaggio all’operasida antichità etrusche va italiche skritti. Piza-Roma, 2011 yil. 14-18-betlar.
* Putnam MCJ" Pius" Aeneas va Laususning metamorfozi // Arethusa. — 1981. — T. 14. — Yoʻq. 1. — S. 139-156.