Savanna mushugi

**Savanna**  gibrid mushuk zotidir. Bu serval yovvoyi mushukimushugi va uy mushugining  chatishishidan kelib chiqqan gibrid zot hisoblanadi.

## Tarix
Savannah mushugi  uy mushuklari zotlarining eng kattasi hisoblanadi. Savanna mushugi  - bu uy mushugi  va serval  o'rta bo'yli, katta quloqli yovvoyi Afrika mushugi orasidagi gibriddir. G'ayrioddiy gibrid 1990-yillarning oxirida selektsionerlar orasida mashhurlikka erishdi va 2001-yilda Xalqaro mushuklar assotsiatsiyasi (TICA) uni yangi  zot sifatida tan oldi. 2012-yil may oyida TICA uni chempionlik zoti sifatida qabul qildi.

1986-yil 7-aprelda Judie  Frank Suzi Woodsga  tegishli erkak servalni siyam uy mushugi  bilan chatishtirib, birinchi savanna mushugini  (Savanna deb nomlangan) oldi. 1996-yilda Patrik Kelli va Joys Sroufe Savanna zoti standartining tavsifini  yozdilar va uni TICA kengashiga taqdim etdilar va 2001-yilda kengash zotni ro'yxatga olish uchun qabul qilib oldi.Savanna mushugi  turli xil ranglar va naqshlarga ega  bo'lishi mumkin; ammo, TICA zoti standartlari faqat ma'lum ranglar va rang kombinatsiyalariga ega bo'lgan dog'li naqshlarnigina zot sifatida qabul  qiladi.

## Jismoniy xususiyatlari

Savannaning baland va nozik tuzilishi ularga haqiqiy vaznidan kattaroq ko'rinish beradi. Hajmi avlod va jinsga juda bog'liq, F1 gibrid erkak mushuklar odatda eng katta hisoblanadi.

F1 va F2 avlodlari odatda afrikalik servalning  kuchli genetik ta'siri tufayli  katta o’lchamga ega hisoblanadi. Chausie va Bengal mushuklari kabi boshqa gibrid mushuklarda bo'lgani kabi, birinchi avlod mushuklarining aksariyati servalning ko'plab ajoyib  xususiyatlariga ega bo'ladi, ammo keyingi avlodlarda bu xususiyatlar kamayib ketadi. Erkak savannalar urg'ochilarga qaraganda kattaroq tuzilishga egadirlar.

Birinchi  avlod savannalarining vazni 8 dan 23 kg gacha  bo'lishi mumki. Eng  ko'p og’irlik  odatda genetika tufayli F1 yoki F2 sterilizatsiya qilingan erkak avlodlargab tegishli. Keyingi avlod savannalari odatda 2,5 dan 8 kg gacha. Savanna genetikasidagi tasodifiy omillar tufayli, hatto bitta avlodda  ham kattaligi sezilarli darajada farq qiladigan mushukchalar paydo bo’lishi  mumkin.

Savannaning jun qoplami qora  dog'li naqshga ega bo'lishi kerak, bu TICA zoti standarti tomonidan qabul qilingan yagona naqsh. Nostandart naqshlar va ranglarga rozet, marmar, qor rangi (nuqta), ko'k rang, doljin rangi, shokolad rangi, lilak (lavanta) va mushuk jun qoplami  genetikasining buzilishi hisoblanadi. 

TICA zoti standarti jigarrang dogʻli naqsh  (sovuqdan issiq jigarranggacha, qora yoki toʻq jigarrang dogʻlari boʻlgan sargʻish yoki oltin rang), kumush dogʻli naqsh  (qora yoki toʻq kulrang dogʻli kumush palto), qora (qora dogʻli qora) va faqat qora tutun (qora nuqtali qora uchli kumush).

1990-yillarning dastlabki kunlaridan boshlab uyda noto’g’ri chatishtirilishi  tufayli zotda  istalgan va istalmagan belgilari  rivojlanishiga katta ta'sir ko'rsatdi. 2012-yildan boshlab, ko'pchilik seleksionerlar  Savannah-Savannah zotlarini juftlashtirishni  amalga oshiradilar.TICA chempionligi maqomiga erishilgandan so'ng, Savanna zotlari uchun ruxsat etilgan mahalliy chegaralar yo'q. TICA'da joiz bo'lgan Savannah zotlari uchun ilgari mahalliy o'tish joylari Misr Mau, Ocicat, Sharqiy Shorthair va Mahalliy Shorthair edi. F1 dan F4 gacha bo'lgan erkak savannalar bepushtdir  shuning uchun selektsionerlar ikkinchi avlodni dunyoga keltirish uchun  F1 urg'ochi bilan      F5 erkaklaridan foydalanadilar.

TICA zotlarining standart zotlariga ko'ra "chatishtirib  bo'lmaydigan" zotlarga Bengal va Meyn -kun mushuklari kiradi. Ushbu ruxsat etilmagan zotlar ko'plab qiruvchi  genetik ta'sirlarni keltirib chiqarishi mumkin. Seleksionerlar imkon qadar ko'proq zot turini saqlab qolish uchun F1 avlodni   chiqarish uchun serval bilan savanna bo'lmagan zotdan ko'ra Savannadan foydalanishni afzal ko'rishadi.

Savannaning ekzotik ko'rinishi ko'pincha ko'plab ajralib turuvchi belgilarning  mavjudligi bilan bog'liq. Ularning eng ko'zga ko'ringanlari turli xil rang belgilarini o'z ichiga oladi; baland, chuqur qolipli , keng, yumaloq, tik quloqlari; juda uzun oyoqlari; yog ', shishgan burunlar; va qalpoqli ko'zlar. Savannalarning tanalari uzun va tik ; Savanna tik turganida, uning orqa uchi ko'pincha ko'zga ko'ringan elkalaridan balandroq bo'ladi. Kichkina bosh kenglikdan balandroq, mushukning uzun, ingichka bo'yni bor.  Quloqlarning orqa qismida xoli   bor - qora, quyuq kulrang yoki jigarrang bilan chegaralangan markaziy yorug'lik chizig'i ko'zga o'xshash effekt beradi. Qisqa dumida  qora halqalar bor, qattiq qora uchi bor. Ko'zlar mushukchalarda ko'k (boshqa mushuklarda bo'lgani kabi) va kattalarda yashil, jigarrang, oltin yoki aralash rangda  bo'lishi mumkin. Ko'zlar "bumerang" shakliga ega bo'lib, bu ularni  qattiq quyosh nurlaridan himoya qilish uchun  qosh bilan qoplangan. Ideal holda, qora yoki quyuq "ko'z yoshi chizig'i" yoki "gepard yirtig'i" belgilari xuddi gepardniki singari  ko'z burchagidan o’tib toki  mo'ylovigacha boradir.

## Reproduksiya va genetika

Savanna zoti  servallar va uy mushuklarini chatishtirish orqali ishlab chiqarilganligi sababli, savannalarning har bir avlodi maxsus  raqami bilan belgilanadi. Misol uchun, to'g'ridan-to'g'ri serval × uy mushuklari chatishishidan  ishlab chiqarilgan mushukchalar F1 avlod deb  ataladi va ular 50% servaldir.

Serval va uy mushugi  o'rtasidagi homiladorlik davrlaridagi sezilarli farq mavjud (serval uchun 75 kun va uy mushugi  uchun 65 kun) va ikki turning jinsiy xromosomalari o'rtasidagi nomuvofiqlik tufayli F1 avlod savannalarini olish  juda qiyin. Homiladorlik ko'pincha abortga uchraydi , yoki mushukchalar muddatidan oldin tug'iladi. Bundan tashqari, servallar juft tanlashda juda sinchkov bo'lishi mumkin va ko'pincha uy mushugi bilan juftlashmaydilar.

F1 avlodi deb ataladigan Savanna bekkrosslari 75% ga teng bo'lishi mumkin. Bunday 75% mushuklar servalga o'xshaydi 50% F1 urg'ochining avlodlaridir. F2 Savanna   mushuklarining 87,5% holatlatda  serval  tug'ilish shubhali. 75%F1  dan ko'ra ko'proq tarqalgani 62,5% BC1 bo'lib, bu F2A (25% serval) ayolning servalga aylantirilgan mahsulotidir.  Bobosi  va buvisi serval  bo'lgan  F1 avlod ayolining avlodi bo'lgan F2 avlodi 25% dan 37,5% gacha servalni tashkil qiladi. F3 avlodining serval bobosi bor va kamida 12,5% serval tashkil etadi.

F4 avlodi birinchi avlod bo'lib, u "stud book an'anaviy" (SBT) mushuki sifatida tasniflanishi mumkin va "sof zotli " hisoblanadi. Savanna gibridi  selektsionerlar tomonidan "SV × SV" deb ham atalishi mumkin (bu yerda SV Savanna zoti uchun TICA kodi). Savannah avlod filial raqamlari, shuningdek, SV-to-SV naslchilik avlodiga ishora qiluvchi harf belgisiga ega. A belgisi ota-onadan biri Savanna, ikkinchisi esa boshqa mushuk zoti  degan ma'noni anglatadi. Har ikkala ota-ona Savanna bo’lsa B , ulardan bittasi Savanna  bo'lsa A ishlatiladi. C belgisi ikkala ota-ona Savanna va ulardan biri B bo'lsa ishlatiladi. Shuning uchun A × (har qanday SV) = B; B × (B,C,SBT) = C; C × (C, SBT) = SBT, SBT × SBT = SBT. F1 avlodi savannalari har doim A bo'ladi, chunki ota uydan tashqari gibrid  (xizmatkor ota). F2 avlodi A yoki B bo'lishi mumkin. F3 avlodi A, B yoki C bo'lishi mumkin. SBT mushuklari F4 avlodida paydo bo'ladi.

Savannalar duragaylar bo'lib, odatda gibrid daxlsizligining  ba'zi xususiyatlarini namoyish etadilar. Erkak Savanna heterogametik jins bo'lganligi sababli, Haldane qoidasiga ko'ra, ularga  eng ko'p ta'sir qiladi. Erkak savannalari odatda F5 avlodiga qadar kattaroq va steril bo'ladi, garchi urg'ochilar F1 avlodidan unumdor bo'lsalar ham. 2011-yildan boshlab selektsionerlar F5 va F6 avlodlarida erkaklarda bepushtlikning qayta tiklanishini payqashdi. Ehtimol, bu C va SBT mushuklarida yuqori serval foizga bog'liq. Muammo, shuningdek, zotning asosini yaratishda juda ko'p qo'llanilgan Bengal cho'qqilarida joylashgan Osiyo leopard mushukidan kelib chiqqan ikkinchi darajali uy bo'lmagan genlar bilan ham murakkablashishi mumkin.

F1-F3 avlodlarining urg'ochilari odatda nasl olish  uchun olib qolinadi , faqat erkaklar uy hayvonlari sifatida sotiladi. Buning teskarisi F5-F7 avlodlarida sodir bo'ladi, lekin kamroq darajada, erkaklar naslchilik mushuklari sifatida saqlanadi va urg'ochilar birinchi navbatda uy hayvonlari sifatida taqdim etiladi.

Mushuklar o'zlarining sadoqati  bilan mashhur va ular uy atrofida  egalariga ergashib yuradilar. Ular, shuningdek, tasmada yurishga va tasmani sayohat uchun olib  kelishga o'rgatish mumkin.

Ko’plab  savanna mushuklari  yangi odamlar va boshqa mushuklar  itlar bilan juda samimiy  va do'stona munosabatda bo'lishadi, boshqalari esa yugurib yashirinishlari yoki notanish odamni ko'rganlarida xirillashlari tahdid qilishlari  mumkin. Savanna mushukchalari o'sib ulg'ayganida, boshqa odamlar va uy hayvonlari bilan  muloqot qilishning asosiy omilidir. Seleksionerlarning  ta'kidlashicha, birinchi avlod savanna mushukchalarining taxminan 50% yangi uyiga joylashtirilganida qo'rquv va xavotirli xatti-harakatlarni namoyon qiladi. Bu xatti-harakatlar kichik  yoshda tuzatilmasa, balog'at yoshiga etganda muammolarga olib keladi.

Savannaning tez-tez e'tiborga olinadigan xususiyati uning sakrash qobiliyatidir, bu uning baland joylarni izlashga tabiiy moyilligini tug’diradi. Ular eshiklar, muzlatgichlar va baland shkaflar ustidan  sakrashni yaxshi ko’rishlari  ma'lum. Ba'zi savannalar taxminan 8 fut balandlikdan  (2,5 fut) sakrashi mumkin)tik holatda  turgan joyidan sakrashi mumkin. Savannalar juda qiziquvchan. Ular ko'pincha eshiklar va shkaflarni qanday ochishni o'rganadilar va Savannani sotib olgan har bir kishi mushukni muammoga duchor qilmaslik uchun maxsus ehtiyot choralarini ko'rishi kerak bo'ladi.

Ko'pgina Savanna mushuklari suvdan qo'rqmaydilar va suv bilan o'ynashadi.  Ba'zi egalar hatto Savanna mushuklari bilan dushga kirishadi. Savannaga suv idishini tanishtirish  ham qiyinchilik tug'dirishi mumkin, chunki ba’zi mushuklar  oldingi panjalari yordamida idishdagi barcha suvni bo'sh bo'lgunga qadar ag’dara boshlashadi.

## Sog'liqni saqlash masalalari
Gipertrofik kardiyomiyopatiya (HCM) ko'plab sof zotli mushuklarning sog'lig'ini yomonlashtiradi. Bengal mushugi (shunga o'xshash gibrid) HCMga moyil  va servallarning o'zlari HCMga moyil bo'lishi mumkin . Bir nechta bengal selektsionerlari har yili o'zlarining naslchilik mushuklarini HCM uchun skanerdan o'tkazadilar, ammo bu amaliyot Savanna zotida  unchalik keng tarqalmagan.

Ba'zi veterinarlar  servallarning jigarlari uy mushuklariga qaraganda tana o'lchamlariga nisbatan kichikroq ekanligini va ba'zi savannalar buni meros qilib olishgan, ammo buning  qanday tibbiy oqibatlarga olib kelishi ma'lum emas. Ko'pgina selektsionerlar ishonishi mumkinligiga qaramay, uy mushuklariga qaraganda turli xil tibbiy davolanishni talab qiladigan gibrid mushuklarning ma'lum tibbiy xususiyatlari yo'q. Savannalarning qon testi uchun mos yozuvlar diapazonlari, serval genlariga qaramay, odatdagi uy mushugidan  farq qilmaydi.  

Uy mushuklari singari, Savannalar va boshqa uy duragaylari ham tibbiy ehtiyojlariga qarab tegishli davolashni talab  qiladi, ammo maxsus talablarga ega emas. . Veterinariya hamjamiyatida ketamin nima uchun yomon oqibatlarga olib keladigan ro'yxatga kiritilganligi aniq emas.. Bu dori va uning umumiy ta'sirini noto'g'ri tasiridan  kelib chiqishi mumkin, chunki ketaminni narkoz  sifatida ishlatish mumkin emas. Ketamin medetomidin va butorfanol va atipamezol antagonisti bilan birgalikda servallarda foydalanish uchun xavfsiz deb topildi. 

Amerika  Shtatlarda quturishga qarshi vaksinalar  tavsiya etiladi, ammo xonaki  bo'lmagan mushuklar uchun ruxsat berilmaydi. Agar xonaki  bo'lmagan mushuk kimnidir tishlasa, unga vaktsina berilganmi yoki yo'qmi, u "qiturgan" deb hisoblanadi. Bu shuni anglatadiki, shtat veterinariya shifokori shtat qonunlariga muvofiq, kimnidir tishlagan mushukni evtanizatsiya qilishni yoki karantinga olishi mumkin. 

Ba'zi selektsionerlarning ta'kidlashicha, Savannah mushuklari ma'lum maxsus parvarish yoki oziq-ovqat uchib talablar  yo'q, boshqa selleksionerlar  esa hech qanday don yoki un  mahsuloyisiz  dietani tavsiya qiladilar. Ba'zilar kamida 32% protein va qo'shimcha mahsulotlarsiz qisman yoki to'liq xom oziq-ovqat dietasini tavsiya qiladi. Ba'zilar kaltsiy va boshqa qo'shimchalarni tavsiya qiladi, ayniqsa o'sayotgan mushuklar va oldingi avlodlar uchun. Boshqalar buni keraksiz yoki hatto zararli deb hisoblashadi.  Ko'pchilik Savanna selektsionerlari savannalar o'rtacha uy mushukiga qaraganda ko'proq tauringa ehtiyoj borligiga rozi bo'lishadi va shuning uchun har qanday oziq-ovqat turiga qo'shilishi mumkin bo'lgan taurin qo'shimchalarini tavsiya qiladilar. Hdgjdtget gfdggdsefxs hfryhsrtfse gfedvjurdddg htrrfguuyfwetg hgdddfghherygsryjj hgddfgyydsrgzdg hfdcvjjyrdhiigdtyu hfdrtgghhfsatj hyrghhugrfghji reefghhujgdty

## Egalik qilish  qonunlari
Qo'shma Shtatlardagi Savannah mushuklariga egalik huquqini tartibga soluvchi qonunlar shtatlarga  qarab farq qilishi mumkin. Aksariyat shtatlar Qo'shma Shtatlar Qishloq xo'jaligi departamenti tomonidan o'rnatilgan yovvoyi yoki xonakilashtirilgan  gibrid deb belgilaydigan tartibga  amal qiladi. Ba'zi shtatlar gibrid mushuklarga egalik qilish bo'yicha ko'proq cheklovchi qonunlarni o'rnatdilar, jumladan Gavayi, Massachusets, Texas va Jorjiya. Ba'zi munitsipal qonunlar shtatdan farq qilishi mumkin. Masalan, Savannahs F5 avlodni  undan keyingi avlodlarga Nyu-York shtati qonunchiligi ruxsat  beradi, lekin Nyu-York  shahri qonunlari bunga ruxsat e.

Avstraliya federal hukumati Savanna mushugini  Avstraliyaga olib kirishni  taqiqlaydi , chunki yirik  mushuklar kichikroq uy mushuklariga  tahdid solgan holatlar  mamlakatning tabiiy yovvoyi tabiatiga tahdid solishi mumkin. Mushuklarni import qilish bo'yicha hukumat hisobotida gibrid zoti  ovchilik ko'nikmalarini oshirishi va yovvoyi mushuklar populyatsiyasiga va  mahalliy turlarni xavf ostiga qo'yishi mumkinligi haqida ogohlantirgan.

Savanna mushuklarini  Kanadaning har bir viloyatida

boqish qonuniydir , garchi ba'zi viloyatlarda F1 va F2 avlodlariga egalik qilishda cheklovlar mavjud va Savannalarni Qo'shma Shtatlardan import qilish quturishga  qarshi emlash va maxsus ruxsatnomalarni talab etadi.

Ko'pgina  davlatlarda F2 avloddan  keyingi avlodlarga nisbatan  cheklovlarga ega. 

## Yana qarang

* Bengal mushuki
* Chausie
* Serengeti mushuk
* Jungle mushuk

## Manbalar

## Havolalar

* TICA rasmiy Savanna zotlari bo'limi
* Savannah mushuklari uyushmasi
* Kivanga - Yevropada birinchi bo'lib Savanna mushuklari