open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Gungnir

**Gungnir-**(daniya, norveg,  ) - Norvegiya mifologiyasida, Odinning nayzasi.

## Gungnirning yasalishi
Nayzani xudolarga yerosti odamlarining mahoratini ko'rsatish uchun Ivaldining o'g'illari (ba'zi manbalarda gnom Dvalin eslatib o'tilgan) ikki svartalv mitti yasagan. Bir kuni Loki Sifning oltin sochlarini kesib tashladi. Tor Lokini ushladi va uning barcha suyaklarini sindirmoqchi edi, lekin u g'azablangan xudoga qora elflardan Sif uchun yangi oltin soch olishiga ishontirdi. Ivaldining o'g'illari shunday sochlar yasadilar va shu bilan birga ular Skidbladnir kemasini va Gungnir nayzasini ham yaratdilar. Keyin Loki mitti Brokk va uning ukasi Eitri bilan Eitri Ivaldi o‘g‘illari tomonidan yaratilgan xazinalar kabi xazina topa olmasligi haqida bahslashdi. Eitri bahsda g‘alaba qozondi Gullinbursti ismli cho‘chqa, ya'ni "Oltin tuk" (uning boshqa nomi dahshatli tish), uzuk Draupnir va bolg'acha myolnir . Skidbladnir kemasi va Oltin cho‘chqa to‘ng‘i Freyrga, oltin sochlar Sifga, Myolnir Torga, uzuk Draupnir va nayza Gungnir Odinga yo‘l oldi.

## Gungnirning xususiyatlari
Gungnir har qanday nishonni urish, eng qalin qalqon va qobiqlarni yorib o'tish va eng qotib qolgan qilichlarni bo'laklarga bo'lish uchun sehrli qobiliyatga ega edi:

: “Keyin Loki Odinga Gungnir nayzasini, Tor Sif uchun sochni va Freyrga Skidbladnir kemasini berdi. Va u o'sha xazinalarning mohiyati nima ekanligini tushuntirdi: nayza uradi, to'siqni bilmasdan, sochlar, agar uni Sifning boshiga qo'ysangiz, u darhol o'sib chiqadi va Skidbladnirning kemasiga, uning yo'li qayerda bo'lmasin, doimo adolatli shamol esadi. .. ”.

Mashhur Zigmund Gram qilichi hatto toshni chopib, Odinning nayzasini sindirdi, u ko'k plashli odam qiyofasini olgan (Odin ko'pincha bunday qiyofaga ega bo'lgan) yordam berish uchun jang maydoniga kelgan. Zigmund va Eilimiga qarshi kurashgan shoh Lyngvi :

: “Ushbu jang bir muncha vaqt davom etganida, o'sha dalada shlyapa va ko'k plash kiygan bir kishi paydo bo'ldi; bir ko‘zi qiyshiq, qo‘lida nayza bor edi. Bu odam qirol Zigmundni kutib olish uchun chiqdi va unga nayzasini urdi. Qirol Zigmund bor kuchi bilan zarba berganida, qilich o‘sha nayza bilan to‘qnashib, ikkiga bo‘linib ketdi.

Odin shuningdek, Zigmundning o'g'li Xelgani o'ldirish uchun Dagga nayzasini berdi. Dag Xelgini Fjeturlund bog'ida nayza qildi.

Ragnarokda Odin Fenrir bilan jang qilish uchun Gungnir nayzasi bilan chiqadi va uni yutib yuboradi: "Odin oltin dubulg‘a, chiroyli zirh va Gungnir deb nomlangan nayza bilan oldinga boradi. U bo‘ri Fenrir bilan jang qilish uchun chiqadi ... Bo'ri Odinni yutib yuboradi va unga o'lim keladi.

## Runes bilan bog‘liqlik
Nayza runik belgisiga mos keladi *Gar* .

## Eslatmalar
Archangel Mixail cherkovi (Namangan)

**Arxangel Mixail cherkovi** — Namangan ( Oʻzbekiston ) shahrida joylashgan Rus pravoslav cherkovining Markaziy Osiyo metropolitan okrugiga qarashli Toshkent va Oʻzbekiston yeparxiyasining hozirgi pravoslav cherkovi. 

## Tarixi
Cherkovlarni ta'qib qilish boshlanganidan keyin (1929—1935) SSSRda ko'plab cherkovlar yopildi va buzib tashlandi. Namangandagi Archangel Maykl cherkovi ham xuddi shunday ta'qibga duch keladi.

Cherkov ichida mehrob o'rnatilgan bo‘lib hovlida qo'ng'iroq minorasi mavjud. Cherkov kichkina bo`lganligi tufayli bayramlarda har doim ham hammani sig'dira olmagan. Masalan, 2012-yilda Pasxa bayramiga 100 nafar , 2013-yilda Rojdestvo bayramiga taxminan 150 nafar, va yilda 2015 - taxminan 200 nafar mo`minlar tashrif buyurishdi .

Tadbirlarni ruhoniy Boris Shayaktyamov tomonidan tashkil etilgan. 2015-yil sentyabr oyidan buyon cherkovga Mark ota(Mazitov) boshchilik qilib kelmoqda. Bir necha bor arxpastorlik tashriflari doirasida Toshkent va Oʻzbekiston mitropoliti Vikentiy ibodatxonada xizmat qilgan.

## Galereya

Fayl:Church of St. Archangel Michael in Namangan 01-02.JPG|Колокольня
Fayl:Church of St. Archangel Michael in Namangan 01-03.JPG|Ko‘rinish
Fayl:Church of St. Archangel Michael in Namangan 02-01.JPG|Cherkov
Fayl:Church of St. Archangel Michael in Namangan 02-04.JPG|Chiqish joyi


## Manbalar

## Havolalar

* Pravoslavie.uz saytida cherkov manzili
* Ферганское благочиние
Radonej Sergey cherkovi (Fargʻona)

**Avliyo Radonej Sergey Fargʻona cherkovi**  — Fargʻonadagi pravoslav cherkovi. Rus pravoslav cherkovining Toshkent va Oʻzbekiston yeparxiyasiga tegishli.

## Tarixi
1952-yilda 30-yillarda „Aleksandr Nevskiy“ va „Moʻjizakor Nikolay“ cherkovlari kabi cherkovlardan mahrum boʻlgan Fargʻonaning rus pravoslav jamoasiga avval lyuteranlar tasarrufida boʻlgan bino berildi. Taʼmirlash va qayta qurishdan soʻng, 1952-yilda cherkov Radonejning Sankt-Sergius nomi bilan nomlandi.

Uning uch bosqichli Trinity-Sergius Lavra Trinity sobori ikonostazasining nusxasi 1952—1954-yillarda Moskva ikona rassomi Mariya Sokolova  tomonidan yaratilgan.

## Quruvchilar

* Boris Xolchev — Arxitektor

## Manbalar


## Havolalar
* Adres xrama na sayte Pravoslavie.uz
* https://t.me/HramPrepodobnogoSergiya
Isomiddin Arabov

**Isomiddin Arabov** (1915-yil, Fargʻona viloyati, Turkiston general-gubernatorligi, Rossiya imperiyasi — ?) — qishloq xoʻjaligi xodimi, paxtakor, Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1947).

## Tarjimayi holi
Isomiddin Arabov 1915-yil Turkiston general-gubernatorligi, Fargʻona viloyatida (hozirgi Andijon viloyati, Izboskan tumani) tavallud topgan. Millati oʻzbek. Qishloq xoʻjaligini jamoalashtirish () oʻtkazilgungacha oddiy dehqon, keyin esa  Andijon viloyati, Izboskan tumanidagi paxta yetishtirishga ixtisoslashgan „Birlashgan“ (oldingi nomi „Dzerjinskiy“) kolxozida kolxozchi sifatida oʻz mehnat faoliyatini boshlaydi. 1930-yilning oxiriga kelib kolxozda zveno boshligʻi etib tayinlanadi. 1946-yildan KPSS aʼzosi. Arabov boshchiligidagi yosh zveno paxta hosilini yetishtirishda kolxozning (kolxoz raisi Abduvant Ismoilov) yetakchi zvenolaridan biri boʻlgan. Ikkinchi jahon urushi ishtirokchisi. Qishloq xoʻjaligi mehnatida koʻrsatgan samaradorligi uchun Arabov Ikkinchi jahon urushi davrida Lenin ordeni bilan mukofotlangan. Keyinchalik 4-besh yillik (1946—1950) davrida yana uchta orden bilan taqdirlanadi. 1946-yilda Arabov boshchiligidagi zveno 6 gektar maydondan gektariga 101 sentner paxta yetishtiradi. Bu oʻsha yil uchun rekord hisoblangan. 1947-yil 19-martida SSSR Oliy Soveti Prezidiumining farmoniga asosan 1946-yilda paxtadan rekord hosil yetishtirgani uchun Arabov Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni va Lenin ordeni hamda „Oʻroq va Bolgʻa“ oltin medali bilan taqdirlanadi. 1971-yildan shaxsiy pensioner. Keyingi taqdiri nomaʼlum.

## Mukofotlari
Isomiddin Arabov 2 marta Lenin ordeni (1944-yil 25-dekabr, 1947-yil 30-mart), Oktyabr inqilobi ordeni (1976-yil 10-mart), Mehnat Qizil Bayroq ordeni (1946-yil 23-yanvar), Xalqlar Doʻstligi ordeni (1981-yil 26-fevral), Qizil Yulduz ordeni (1947-yil 6-fevral), „Hurmat Belgisi“ ordeni bilan mukofotlangan.

## Manbalar
Valeriy Gladilin

**Valeriy Pavlovich Gladilin** — (1951-yil 19-oktyabrda Moskva viloyati, Rossiya SFSR, Salaryevo qishlogʻida tugʻilgan) — rossiyalik futbolchi, yarim himoyachi va hujumchi, futbol murabbiyi.

## Hayoti
1951-yil 19-oktyabrda Moskva viloyati Salaryevo shahrida tugʻilgan.

1983-yilda Qozog‘iston jismoniy tarbiya institutini tamomlagan.

1990-yilda Gladilin Polshaning „Kempno“ klubi safida 16 ta oʻyin oʻtkazib, 4 ta gol urgan.

2007—2011-yillarda u „Yagona Rossiya“ partiyasidan V chaqiriq Davlat Dumasi deputati boʻlgan.

## Futboldagi faoliyati

### Klub karyerasi
Gladilin Komieta Łytkarino klubining bitiruvchisi. 1968-yilda u oʻz futbolchilik faoliyatini Moskva yaqinidagi „Komieta“ jamoasida boshladi va 1970-yilda „Avtomobilist“ klubiga Krasnoyarskga koʻchib oʻtdi. 1974-yilda u Moskvaning „Spartak“ jamoasiga qoʻshildi. 1979-yilda "Qayrat Olmaota" ga taklif qilindi. 1983-yilda u Moskvaning „Spartak“ klubiga qaytdi va 1985-yilda Moskvaning „Lokomotiv“ klubiga oʻtdi. 1987—1989-yillarda uchinchi ligadagi Qaragʻandaning „Shaxtyor“, „Meliorator Chimkent“, „Uralmash Sverdlovsk“, Namanganning „Navbahor“ klublarida toʻp surgan. 1989—90-yilgi mavsumda u Polshaning Lignomat Yankovi klubi futbolchisi boʻlgan. 1991-yilda FK Moskva havaskorlar jamoasi va Moskvaning „Dina“ futzal jamoasida oʻynagan, shundan soʻng u futbolchilik faoliyatini yakunlagan.

1975-yilda SSSR Olimpiya terma jamoasi safida 4 ta oʻyin oʻtkazdi. 1979-yilda u SSSR xalqlari Spartakiadasida Qozogʻiston SSR jamoasida boʻldi. 1991-yilda u futzal boʻyicha SSSR terma jamoasida oʻynadi.

## Murabbiylik faoliyati
Gladilin futbolchi boʻlganidayoq murabbiylik faoliyatini boshlagan. 1987—1988-yillarda Chimkentning „Meliorator“, 1989-yilda Namanganning „Navbahor“ klubida murabbiy va futbolchi vazifalarini birlashtirgan. 1992-yildan 1996-yilgacha „Starko“ estrada yulduzlaridan iborat futbol jamoasida oʻynagan va shugʻullangan, „Sport yulduzlari“ sanʼatkorlar sport klubi prezidenti boʻlgan. 1997-1998-yillarda Moskvaning „Spartak“, 1998—199-yillarda esa Moskvaning „Dinamo“ jamoasini boshqargan. Keyin u Rossiya yoshlar terma jamoasini boshqargan. 2001-yil dekabr oyida Armanistonning „Mika Yerevan“ klubi bosh murabbiyi lavozimini egalladi, Gladilin ushbu klubni 2002-yil maygacha boshqargan. Murabbiy Armaniston yoshlar terma jamoasini ham boshqargan. 2002-yilning 25-iyulidan to yil oxirigacha u Sankt-Peterburgning Dinamo klubini boshqargan. 2003-yilda Gladilin yana Rossiya yoshlar terma jamoasini boshqargan. 2004-yil aprel oyidan sportchi siyosiy hayotga aralashdi, hukumat va Davlat Dumasida turli lavozimlarda ishladi. 2009-yildan 2012-yilning 10-apreliga qadar Gladilin Dnepr Smolensk klubi prezidenti lavozimida ham ishlagan.

## Muvaffaqiyatlar va mukofotlar

### Futbol muvaffaqiyatlari

; Spartak Moskva

* SSSR ikkinchi sovrindori: 1974, 1983, 1984-yillar;
* SSSR Birinchi ligasi chempioni: 1977-yil.

### Unvonlari

* Xalqaro toifadagi sport ustasi unvoni
* Rossiyada xizmat koʻrsatgan murabbiy unvoni

## Manbalar

## Havolalar

* Sylwetka zawodnika na rusteam.permian.ru  
* Profil na Footballdatabase 
* Profil na Footballzz 
* Profil na Worldfootball
Tojiddin Jalilov

**Tojiddin Azimovich Jalilov** (1918-yil 25-avgust, Andijon shahri, Turkiston ASSR — 2005-yil 5-iyun, Toshkent shahri, Oʻzbekiston) — huquqshunos, general-mayor (ichki ishlar xizmati 3-rang generali, 1962), Oʻzbekiston SSR Ichki ishlar vaziri (1957—1964), yuridik fanlari doktori (1972), 80 dan ortiq ilmiy ishlar muallifi.
## Tarjimayi holi
Tojiddin Jalilov 1918-yil 25-avgust kuni Andijon shahrida tavallud topgan. 1941-yilda Toshkent pedagogika institutini, 1951-yilda Toshkent yuridik institutini tamomlagan. 1944-yildan KPSS aʼzosi. 1943—1953-yillari Oʻzbekiston SSR Ichki ishlar xalq komissarligi organlarida masʼul xodim, jumladan, 1943—1944-yillari Andijon viloyati Ichki ishlar boshqarmasi tezkor-qidiruv xodimi, 1944—1953-yillarda Oltinkoʻl tumani Ichki ishlar boʻlimi boshligʻi vazifasida ishlagan. 1953—1955-yillarda Buxoro viloyati Ichki ishlar boshqarmasi, soʻngra viloyat Davlat xavfsizlik qoʻmitasi boshqarmasi boshligʻi, 1955—1956-yillarda Oʻzbekiston Kommunistik partiyasi Gʻijduvon tumani birinchi kotibi, 1956—1957-yillari Oʻzbekiston SSR Ministrlar Soveti huzuridagi Davlat xavfsizlik qoʻmitasi raisining oʻrinbosari, 1957—1964-yillarda Oʻzbekiston SSR Ichki ishlar vaziri lavozimida faoliyat olib borgan. 1964—1967-yillarda RSFSR Ichki ishlar vazirligi oliy maktabining Toshkent sirtqi fakulteti boshligʻi boʻlgan. 1967-yildan aynan shu fakultet negizida SSSR Ichki ishlar vazirligi Toshkent oliy maktabi tashkil qilinib, bu maktabning boshligʻi etib Jalilov tayinlanadi. Jalilov rahbarligida maktab nafaqat Oʻrta Osiyoda, balki SSSRda ham ichki ishlar organlari xodimlarini tayyorlaydigan eng yirik oʻquv muassasasiga aylanadi. 1979-yilda Jalilov tashabbusi bilan maktabda ichki ishlar xodimlarining kasbiy malakasini oshirish va qayta tayyorlash maqsadida malaka oshirish fakulteti tashkil etiladi. Oʻzbekiston Kompartiyasi 15—16-syezlarida Oʻzbekiston KP MK aʼzosi, 5—6-chaqiriq Oʻzbekiston SSR Oliy Soveti deputati (1959—1966). 1984-yilda pensiyaga chiqadi, ammo maktabda oʻqituvchilik faoliyatini davom ettiradi. Umrining oxirlarida Oʻzbekiston respublikasi Ichki ishlar vazirligi akademiyasining davlat va huquq nazariyasi, tarixi kafedrasi professori sifatida ish olib borgan.  

## Vafoti
Tojiddin Jalilov 2005-yil 5-iyun kuni Toshkent shahrida 86 yoshida vafot etgan va Chigʻatoy qabristoniga dafn etilgan.

## Xotira
Hoziri vaqtda Tojiddin Jalilov xotirasiga bagʻishlab anjumanlar, xotira kechalari, tadbirlar oʻtkazilib kelinmoqda. 2018-yil 25-avgust kuni „Tojiddin Jalilov – faxrimiz , gʻururimiz“ mavzusida ilmiy-ma’rifiy anjuman boʻlib oʻtgan.

## Mukofotlari
Jalilov Qizil Yulduz, „Hurmat Belgisi“, Mehnat Qizil Bayroq ordenlari va „Shuhrat“ medali bilan taqdirlangan.

## Manbalar
Mirsaid Shomirboyev

**Mirsaid Shomirboyev** (1901-yilda Namanganda tugʻilgan – 1938-yil) – qatagʻonga uchragan oʻzbek harbiy kadrlaridan biri. 19-oʻzbek togʻ-otliq diviziyasini boshqargan.

## Tarjimayi holi
Mirsaid Shomirboyev 1901-yil Namanganda savdogar oilasida tugʻilgan. Otasi tujjor boʻlishiga qaramay, oʻrta maktabni tamomlagach, shoʻrolarning siyosiy hayotida faol shaxsga aylanadi. 1927—1937-yillarda VKP(b) ning aʼzosi boʻlgan. 1937-yil 10-sentyabrgacha 19-oʻzbek togʻ-otliq diviziyasi 42-otliq polki maktabining rahbari boʻlgan. Harbiy unvoni – kapitan. M.Shomirboyev 1937-yil 11-sentyabrda Oʻrta Osiyo harbiy okrugi Ichki ishlar Xalq komissarligi (NKVD) maxsus boʻlimi tomonidan milliy aksilsovet tashkilotiga aʼzo sifatida gumon qilinib, qamoqqa olingan.

1937-yilning 29-dekabrda boʻlib oʻtgan soʻroq paytida Shomirboyev oʻziga qoʻyilgan barcha aybllar va koʻrsatmalarni rad etadi. 1938-yil 11-fevralda 19-oʻzbek togʻ-otliq diviziyasining sobiq qoʻmondoni Mirkomil Mirsharopov bilan yuzlashtirilganda, Mirsharopov 1933-yilda Shomirboyevni diviziyadagi milliy aksilinqilobiy tashkilotga jalb etganligi haqida koʻrsatma bergan. Lekin Mirsharopovning bu koʻrsatmasi Shomirboyev tomonidan rad etilgan. 1938-yilning 3-oktyabrda boʻlgan soʻroq jarayonida Shomirboyev 19-oʻzbek togʻ-otliq diviziyasi tarkibida hech qanday milliy aksilinqilobiy tashkilotni bilmasligi toʻgʻrisida koʻrsatma bergan va boshqa soʻroqqa chaqirilmagan. 1938-yilning 10-oktyabr kuni SSSR Oliy Sudi Harbiy kollegiyasining sayyor sessiyasida Mirsaid Shomirboyevning ishi koʻrib chiqiladi. Uni 19-oʻzbek togʻ-otliq diviziyasining koʻplab aʼzolariga qoʻyilgan OʻzSSR Jinoyat kodeksining 57-2, 64 va 67-moddalari boʻyicha aybdor deb topilib otuvga hukm qilingan.

19-oʻzbek togʻ-otliq diviziyasining bir qator taniqli harbiy kadrlari „xalq dushmani“ sifatida nohaq qamoqqa olingach, ular bilan faoliyat yuritgan boshqa harbiy hamkasblari ham tergovga jalb qilingan.

## Oqlanishi
Mirsaid Shomirboyevning tergov ishi 1956-yilda qayta koʻrib chiqiladi. 1956-yilning 31-iyulida Turkiston harbiy okrugi prokurori Shomirboyevning faoliyatida jinoyat unsurlari yoʻqligi va uning ishi harakatdan toʻxtatilganligi toʻgʻrisidagi xulosani bosh prokurorga yuborgan.

## Manbalar
Mixail Isakovskiy

**Mixail Vasilevich Isakovskiy** (1900-yil 7-yanvar — 1973-yil 20-iyul) — rus sovet shoiri, qoʻshiq yozuvchisi, nosir, tarjimon. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1970). Birinchi darajali ikki karra Stalin mukofoti laureati (1943, 1949).

## Biografiyasi
Mixail Vasilevich Isakovskiy 1900-yil 7-yanvarda Smolensk viloyati, Elninskiy tumani, Glotovka qishlogʻida (hozirgi Smolensk viloyatidagi Urganskiy tumani) kambagʻal dehqon oilasida tugʻilgan.

U oʻzini-oʻzi oʻqishga oʻrgatdi, savodli boʻldi, oʻqish va yozishni oʻrgandi. 1911-yil kuzidan boshlab u maktabga bordi va uni 1913-yil bahorida barcha fanlardan „5“ olib tugatdi. 1915-yilda Smolenskdagi Voronin xususiy gimnaziyasida oʻqishni davom ettirdi. Gimnaziyani tashlashga majbur boʻldi chunki oila juda muhtoj edi. Talabaning sheʼrlaridan biri — „Prosba soldata“ — 1914-yilda „Noyabr“ umumrossiya gazetasida nashr etilgan. 1918-yildan RCP(b) aʼzosi boʻldi. 1921—1931 yillarda Smolensk gazetalarida („Rabochiy put“ va boshqalar) ishlagan. 1931-yilda u Moskvaga koʻchib oʻtdi.

Isakovskiyning koʻplab sheʼrlari musiqaga qoʻyilgan. Eng mashhurlari „Katyusha“ va „Vragi sojgli rodnuyu xatu“ (M. I. Blanter musiqasi), „ V lesu prifrontovom“, „Letyat perelyotniye ptitsi“, „Odinokaya garmon“, „Pod zvezdami balkanskimi“ va boshqalar.

1927-yilda Isakovskiyning birinchi sheʼrlar to‘plami „Provoda v solome“ nashr etildi.

1930-yilda „Provintsiya“, 1931-yilda „Mastera zemli“ sheʼriy toʻplamlari nashr etildi. Shoir „Kolxoznik“ jurnaliga muharrir etib tayinlandi.

V. G. Zaxarov bilan hamkorlik natijasida xor repertuarida Isakovskiy sheʼrlariga qoʻshiqlar paydo boʻldi. Ulardan eng mashhurlari: „Vdol derevni“, „Provojanye“, „I kto yego znayet“. Xorning hozirgi direktori Aleksandra Permyakova bu qoʻshiqlar xorni mashhur qilganligini taʼkidlagan. 1934—1946 yillarda yozilgan „Skazka o pravde“ sheʼri faqat 1987-yilda nashr etilgan.



## Xotirasi

* 1979-yilda Moskvaning Strogino tumanidagi koʻchaga uning nomi berildi. Isakovskiy nomi Sanʼat institutiga va Smolenskdagi koʻchaga berilgan. Shuningdek, Donetskdagi (Ukraina) bir qator shoir nomi bilan atalgan.
* 2000-yilda shoir M.Isakovskiy tavalludining 100 yilligi nishonlandi. Sh kuni unutilmas kechalar boʻlib oʻtdi va „Odinokaya brodit garmon… Stixi stavshiye pesniyami“ sheʼrlar toʻplami nashr etildi, yuz yillik yubileyni nishonlash, sheʼriy toʻplam chiqarish va tuzish gʻoyasi Irkutskdagi shoir Gennadiy Gaidedan chiqqan.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* *Osetrov Ye. I.* Chelovek-pesnya. — M., 1979.
* Leksikon russkoy literaturi XX veka = Lexikon der russischen Literatur ab 1917 / V. Kazak; [per. s nem.]. — M. : RIK „Kultura“, 1996. — XVIII, 491, [1] s. — 5000 ekz. — ISBN 5-8334-0019-8.
* *Isakovskiy Mixail*. Na Yelninskoy zemle: Avtobiograficheskie stranitsi. — Moskva: Sovetskiy pisatel, 1975. — 576 s.
Yevdokiya Kolomitseva

**Yevdokiya Aleksandrovna Kolomitseva** (1927-yil 9-mart, SSSR RSFSR Goncharovka qishlogʻi — 1985-yil 1-noyabr, SSSR Oʻzbekiston SSR Andijon viloyati Oxunboboyev shahri) — sovet xalq taʼlimi va maʼrifati rahbari, Andijon viloyati Oxunboboyev shahri Narimonov nomidagi 3-son oʻrta taʼlim maktabi oʻqituvchisi, Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1978).

## Biografiyasi
Yevdokiya Kolomitseva 1927-yil 9-martda Voronej viloyati, hozirgi Podgornenskiy tumani Goncharovka qishlogʻida rus dehqon oilasida tavallud topgan. 1936-yilda uning butun oilasi Qirgʻizistonga koʻchib oʻtadi va Novopavlovka qishlogʻida (hozirgi Chuy viloyati Soʻquluq tumanida joylashgan qishloq) yashay boshlaydilar. Kolomitseva oʻsha yerdagi oʻrta maktabda dastlabki taʼlimini oladi.

### Taʼlimi
1948-yilda Kolomitseva Frunze (hozirgi Bishkek) shahrida joylashgan Qirgʻiziston Pedagogika institutining biologiya va kimyo fakultetini muvaffaqiyatli tamomlaydi. Soʻngra Oʻzbekistonning Andijon viloyati, Jalaquduq tumani Jdanov nomidagi kolxozning 18-maktabida oʻqituvchi boʻlib faoliyat koʻrsatadi.

### Mehnat faoliyati
Kolomitseva 1940-yildan Andijon viloyati So‘fi Qishloq (1975-yildan — Oxunboboyev shahri, hozirgi — Jalaquduq) qishlog‘ida joylashgan Stalin nomidagi 1-maktabda kimyo-biologiya o‘qituvchisi sifatida o‘qituvchilik faoliyatini davom ettiradi. 1950-yilga kelib, Narimonov nomidagi 3-maktabga ishga joylashadi. Mehnat faoliyatining oxiriga qadar ushbu taʼlim muassasasida xizmat qiladi. 1962-yilda Andijon Pedagogika institutining sirtqi boʻlimini tamomlab, ingliz tili o‘qituvchisi mutaxassisligini oladi. Uzoq vaqt davomida Kolomitseva, nafaqat, biologiya va kimyo, balki ingliz tilidan ham oʻquvchilarga dars berib keladi. Uning koʻplab shogirdlari viloyat va Butunittifoq tadbirlarida va kimyo fan olimpiadalarida gʻoliblikni qoʻlga kiritadi.

SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1978-yil 27-iyundagi Farmoni bilan Yevdokiya Aleksandrovna Kolomitsevaga Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan Lenin ordeni topshiriladi. Shuningdek, mehnat faoliyati davomidagi saʼy-harakatlari uchun „Oʻroq va bolgʻa“ oltin medali bilan ham taqdirlangan.

Yevedokiya Kolomitseva jamiyatning ijtimoiy masalalarida ham faol ishtirok etadi. Mehnat faoliyati davomida, shuningdek, Xalq deputatlari Kengashining Mahalliy deputati saylangan.

## Vafoti
Umrining oxirgi yillarini Oxunboboyev shahrida yashab oʻtgan Yevdokiya Kolomitseva 1985-yil 1-noyabrda oʻsha yerda vafot etadi.

## Mukofotlari
Yevdokiya Aleksandrova Kolomitseva namunali mehnat faoliyati uchun bir qancha mukofotlar bilan taqdirlangan:

* „Oʻroq va bolgʻa“ oltin yulduzi (1978-yil 17-iyun);
* Lenin ordeni (1978-yil 27-iyun);
* Mehnat Qizil Bayrogʻi ordeni (1971-yil 29-iyul),
* „Mehnat faxriysi“ medali;
* Onalik medali va boshqa bir qancha medallar.

## Manbalar
Turgʻunpoʻlat Qirgʻizov

**Turgʻunpoʻlat Qirgʻizov** (1899-yil Namangan — 1938-yil) — qatagʻonga uchragan oʻzbek harbiy kadrlaridan biri. Oliy qishloq xoʻjaligi maktabi oʻqituvchisi.

## Tarjimayi holi
1899-yilda Namangan shahrida tugʻilgan. T.Qirgʻizov 1919—1920-yillarda Toshkent harbiy maktabida tahsil olgan. 1920-yil oxirida Turkiston fronti rahbari M.V.Frunze tomonidan XXSRga milliy harbiy qismlar tashkil etish uchun yuborilgan. U XXSRda milliy qismlar tashkil etish bilan birga, Junaydxon va qurolli qarshilik harakatining boshqa vakillariga qarshi kurashlarda faol ishtirok etgan. XXSRdagi harbiy faoliyati davomida T.Qirgʻizov Xiva garnizoni boshligʻi, Xorazmdagi oʻzbek va turkman otliq qismlarining qoʻmondoni, Xorazm harbiy kengashi aʼzosi va boshqa bir qator harbiy lavozimlarda faoliyat yuritgan. XXSR hukumati tomonidan T.Qirgʻizov XXSRning qizil ordeni, oltin qilich hamda toʻrt marta faxriy yorliq, tashakkurnomalar bilan taqdirlangan. Bundan tashqari, SSSRning ikki harbiy ordeni bilan ham mukofotlangan. Turgʻunpoʻlat Qirgʻizov 1924-yilgacha turli harbiy lavozimlarda ishlagan. 1924-yil avgust oyidan Moskva shahridagi Butunittifoq harbiy maktabiga oʻqishga kiradi. Akademiyaning nazariya qismini 1927-yilning dekabrida tamomlaydi. Harbiy akademiyani tamomlab, Oʻzbekistonga qaytgach, Oʻrta Osiyo harbiy okrugidagi barcha jangovar harakatlarda harbiy rahbarlar qatorida ishtirok etadi.

## Qamoqqa olinishi
Turgʻunpoʻlat Qirgʻizov 1937-yil 29-mayda OʻzSSR NKVD Davlat Xavfsizligi Boshqarmasi 4-boʻlimi tomonidan soovet hokimiyatiga qarshi targʻibot-tahviqot olib borganlikda ayblanib, qamoqqa olinadi. Qamoqqa olingunga qadar u Oʻzbek Oliy qishloq xoʻjaligi maktabida harbiy taʼlimdan oʻqituvchilik qilgan.
Tergov jarayonida uni bilgan, tanigan kishilardan Qirgʻizovga qarshi yolgʻon koʻrsatmalar olinadi.
„Guvohlar“dan Qirgʻizov 1927—1928-yillarda Moskva shahridagi harbiy akademiyada oʻqiyotgan vaqtida Moskvada tahsil olayotgan oʻzbek yoshlaridan tashkil topgan aksilinqilobiy troitskiychi guruhga aʼzoligi toʻgʻrisida maʼlumot olingan. Ammo Qirgʻizovning oʻzi qamoqqa olingan kundan 1937-yilning 9-iyuligacha boʻlgan davrda „guvohlar“ning yolgʻon koʻrsatmalarini inkor etadi. 1937-yilning 9-16-iyul kunlari oʻtgan tergov jarayonida ham 1927—1928-yillarda Moskvada oʻqib yurgan vaqtidagi faoliyati haqida barcha ayblovlarni rad etgan. 1937-yil 29-sentyabrda Qirgʻizov Oʻrta Osiyo harbiy okrugi harbiy prokurori Stepanov tomonidan soʻroq qilinadi.

Uzluksiz qiynoqlar tufayli holdan toygan Qirgʻizov soʻroq davomida „aybiga“ iqror boʻladi. Turgʻunpoʻlat Qirgʻizovning jinoiy ishi 1938-yilning 4-oktyabrida SSSR Oliy Sudi Harbiy kollegiyasining sessiyasida koʻrib chiqilib, Oʻzbekiston SSR Jinoyat Kodeksining 57-1, 64 va 67-moddalariga muvofiq aybdor deb topildi va otuvga hukm qilindi.

## Manbalar
Oʻzbekiston tibbiyot oliygohlari

**Oʻzbekiston tibbiyot oliygohlari** — Oʻzbekiston Respublikasi hududida joylashgan, tibbiyot yoʻnalishida malakali kadrlar tayyorlaydigan oliy taʼlim muassasalari boʻlib, asosan sogʻliqni saqlash, aholiga tibbiy-ijtimoiy yordam koʻrsatish va shifokorlar taʼlim oladigan taʼlim muassasalari hisoblanadi. Mazkur tibbiyot taʼlim muassasalari asosan Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi hamda, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi tasarrufida boʻlib, ularning koʻrsatma va buyruqlari asosida tashkilotchilik, jamoatchilik, tibbiy-ilmiy va ijtimoiy hizmatlar boʻyicha oʻz dastur va tuzilmalariga egadir.

## Davlat tasarrufidagi tibbiyot oliygohlar
Hozirgi kunda Respublika hududida 11 ta davlat tibbiyot oliy taʼlim muassasalari, bir nechta xususiy va xorijiy tibbiyot oliy taʼlim muassasalari filiallari faoliyat yuritadi. Respublikada mavjud boʻlgan tibbiyot oliy taʼlim muassasalaridan:
* Akademiyalar: 1 ta
* Universitetlar: 1 ta
* Institutlar: 7 ta
* Filiallar: 2 ta

Oliygoh filiallari

## Xorijiy tibbiyot OTM filiallari
Xorijiy tibbiyot oliy taʼlim muassasalaridan:
* Universitetlar: 1 ta
* Institutlar: 1 ta

## Xususiy tibbiyot OTM

Xususiy tibbiyot OTMdan:
*Universitetlar: 4 ta
*Institutlar: 2 ta

## Tarixi
Oʻzbekistonda tibbiyot taʼlim dargohlari oʻziga xos uzoq, koʻp va turli xil hamda, baʼzi nomaʼlum tarixiga ega. Oʻzbekistonda dastlab 1918-yilda Toshkentda dastlabki tibbiyot oʻquv yurti — hozirgi Oxunboboyev nomidagi Respublika tibbiyot kolleji boʻlib, oradan bir yil oʻganidan soʻng, oliy tibbiyot maktabi ochildi, hamda, mazkur tibbiyot oliy maktabida feldsherlik va qisqa muddat o‘qitiladigan jarrohlik kurslari tashkil etildi. 1920-yilga kelib Oliy tibbiyot maktabi Oʻrta Osiyo davlat univensiteti tarkibidagi tibbiyot fakul’tetiga aylantirildi. Bu fakul’tetda oʻqishga yoshlarni tayyorlash uchun Respublikaning koʻpgina shaharlarida ishchi fakul’tetlari ochilib, ularga oʻzbek hamda boshqa mahalliy aholi faol yoshlari jalb etildi.

## Yana qarang
* Tibbiyot sohasidagi oliy talim muassasalari
* Tibbiyot OTMlari Toshkentda va Oʻzbekistonda
* Tibbyot OTMlari (institutlari), O'zbekistonda: kompaniyalar va tashkilotlar katalogi, ularning manzillari, telefonlari, kontaktlari

## Manbalar
Qolgan daryo masjidi

**Qolgan daryo masjidi** — Namangan viloyati Mingbuloq tumanida joylashgan masjid.
## Tarixi
Qolgan daryo masjidi taxminan 1910-yilda barpo etilgan boʻlib, nomi u joylashgan qishloq nomi bilan bogʻliqdir. Masjid mahalliy aholi tomonidan hashar yoʻli bilan barpo etilgan. Masjid binosi XIX asr oxiri — XX asr boshlaridagi meʼmorchilik anʼanalarini oʻzida mujassamlashtirgan. Shoʻrolar davrida ushbu binodan turli maqsadlarda foydalanib kelingan. Oʻtgan asrning 1980—1990-yillarida masjid binosi qayta tam’irlandi.
Xo‘ja Amin jome masjidi

**Xo‘ja Amin jome masjidi** — Namangan viloyati Namangan shahrida joylashgan masjid.
## Tarixi
Xo‘ja Amin jome masjidi Xoʻja Amin maqbarasining shimoliy-gʻarb tomonida joylashgan. Mahalliy rivoyatlarga koʻra, Eminxoʻja Parrandaning Qashqar (Shinjon/Sinzyan) ga ketgan nabirasi Yoqubxoʻjaning oʻgʻli Azizxoʻja eshon Xoja Amin maqbarasi yoniga masjid va madrasa bunyod etgan. A.Balayev va K.Pchelnikovlar hisobotlarida esa 1838-yili hovlining janub, sharq tarafiga madrasa va hujralar, 1880-yili hovlining gʻarb tarafida ayvonli masjid qurilgani haqida maʼlumot keltirilgan.

## Tuzilishi
Mahalliy maʼlumotlarga koʻra, madrasa dastlab 24 hujra, bir darsxona hamda ayvonli masjiddan tashkil topgan. Majmuaning ushbu qismi meʼmori Sayyid Burhon Eshon toʻra oʻgʻli boʻlgan. Hujralarning 14 tasi janub, 10 tasi sharq tomonda, darsxona, masjid va xonaqoh esa hovlining gʻarb tomonida joylashgan.

Oʻz paytida madrasaning sharq tomonidagi hujralari kirish peshtoqi orqali maqbaraga tutashtirib qurilgan. Dastlabki peshtoq(hozirgi Koʻzagarlik koʻchasiga qaragan) ikki qavatdan iborat boʻlgan. Mazkur peshtoq hamda sharqiy tomondagi hujralardan birortasi bizgacha yetib kelmagan. Hozirda madrasa hujralari va masjidning ayrim qismi saqlanib qolgan, xolos. Janub tarafdagi 13 ta hujra qayta taʼmirlangan.

Mazkur jarayon mobaynida masjidning hozirgi darvozasi va hovlining janubiy qismida saqlanib qolgan hujralari oʻrtasida Yevropa va Sharq meʼmorligi sintezi usulida minora qurilgan. Pishiq gʻishtdan qurilgan bu minoraning kvadrat (balandligi — 27 metr) shaklidagi asosi tepasiga anʼanaviy mezana oʻrnatilgan. Minora asosi, mezana qismi turli xil girih naqshlari va sharafalar bilan bezatilgan. Mezana tepasidagi belbogʻda „Kalimayi toyyiba“ ning kufiy xatidagi shakli gʻish terish orqali hosil qilingan.

## Havolalar
* Xo‘ja Amin jome masjidi 
* Xo‘ja Amin maqbarasi

## Manbalar
Ramil Abdullin

**Abdullin Ramil Raisovich** (1961-yil 22-oktabr,)- grafik rassom. Boshqirdiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan rassom (2016). Rassomlar uyushmasi aʼzosi (1991). Miftahetdin Akmulla nomidagi Boshqird davlat pedagogika universiteti dotsenti.

## Biografiya
Abdullin Ramil Raisovich 1961-yil 22-oktyabrda Oʻzbekiston SSRning Andijon viloyati,Andijon shahrida tavallud topgan. Yoshligidan sanʼatga eʼtibori, mehri boʻlakcha boʻlgan. Oliy maʼlumotini keyinchalik Boshqirdistondagi Miftahetdin Akmulla nomidagi Boshqird davlat pedagogika universitetining sanʼat va grafika fakultetida tahsil olgan va uni 1992-yilda oliy oʻquv yurtini tugatgan. Keyinchalik ish faoliyatida „Mart“ nomli sanʼat va ijodiy guruhiga aʼzos boʻldi. Uning ijodiy faoliyati shundan keng ommaga maʼlum boʻla boshladi.

## Uslubi
Ramil asosan akvarel texnikasida asarlarini yaratadi. Uning ishida landshft, manzara ustunlik qiladi. Rassomning dunyoga qarashi oʻz sanʼat asarlarida obrazning hissiyotlarga boyligi va kompozitsiyalar dinamikasidan foydalanish orqali yetkaziladi. Ramil Rais oʻgʻlining ishlarida bir tonnadan ikki tonnagacha kesilgan yorugʻlik, ranglarning oʻzgarishi, yumshoq oq hajm va keskin qora rang, rasm detallarining kontrasti birlashtirilganini koʻrish mumkun boʻladi. Oq qog‘ozning bo‘yalmagan yuzasi uning asarlarida ham qish elementini, ham oʻziga hos makonni saqlab qolgan deb talqin qilinadi. Rassomning palitrasi nozik, barcha asarlarida shakl va vazn uygʻunligida namoyon boʻladi.

## Koʻrgazmalar
Ramil Raisovich 1981-yildan beri turli xil katta-kichik sanʼat koʻrgazmalarida qatnasha boshlagan. 1995-yil Ufada, 1997-yil Vassala, Finlandiyada, 1998-yilda Naberejnye Chelnida, 2000-yil Berlinda yakkaxon koʻrgazmalarini oʻtkazdi. Bugungi kunda ham Rossiya sanʼati muzeyi (Nyu-York), Boshqirdiston Davlat sanʼat muzeyida, Chuvash Davlat sanʼat muzeylarida ham oʻz asarlari koʻrgazmasini namoyish etgan. Uning asarlari hozirda Rossiya va chet ellar davlatlari muzeylarida, shuningdek, shaxsiy kollektsiyalarda saqlanadi.

## Manbalar


## Havolalar

* Abdullin Rәmil Rәyes uli // Bashҡort ensiklopediyaһi. — Өfө: „Bashҡort ensiklopediyaһi“ gʻilmi-nәshriәt kompleksi, 2015—2020. — .
* Abdullin Ramil Raisovich
* Xudojniki Urala. Abdullin Ramil Raisovich
Qutayba Ibn Muslim ziyoratgohi

**Qutayba Ibn Muslim ziyoratgohi** – Andijon viloyati Jalaquduq tumani Qilichmozor qishlogʻida joylashgan ziyoratgoh.
## Tarixi
Qutayba Ibn Muslim 661-yilda hozirgi Iroq davlati qadimgi Shomda Boksilida tugʻilgan. U eng qadimiy arab qabilasining Bahiliy qavmidan boʻlgan. 704-yilda Xurosonga hokim etib tayinlanadi. Xalifalik hududi bilan yangi boʻysunmagan yerlar orasidagi yerlarni uzoq vaqt ajratib turgan Amudaryodan oʻtib, Qutayba qoʻshinlari 708-yilda Keshni, 709-yilda Buxoroni, 712-yilda Xorazm va Samarqandni, 713-yilda Choshni (hozirgi Toshkent) egalladi. Keyinchalik 714-yilda Qutayba Ibn Muslim Fargʻona vodiysini egallaydi.

Xuroson va Movarounnahr oʻlkalarida Islom dinini mustahkamlash yoʻlida jonini qurbon qilgan. U Xurosonda vafot etgan va dafn etilgan. Uning dahmasi Fargʻona vodiysida joylashgan. Qutayba Ibn Muslim 715-melodiy yili muqaddam Jalaquduq tumani Qilichmozor qishlogʻiga dafn qilingan. 1935—1936-yillarda maqbara dahriylar tomonidan buzib tashlangan. Qutayba Ibn Muslim ziyoratgohi atrofida topilayotgan meʼmoriy bezak qoplamalarining boʻlaklari tayyorlanish texnikasi va oʻlchamlariga koʻra ikki, yaʼni X—XIII va XIV—XV asrlarga tegishli ekanligini anglatadi. Ziyoratgohdan topilgan kvadrat shaklidagi pishgan gʻishtlar oʻlchamlariga koʻra Qoraxoniylar va Temuriylar davriga oid qurilish materiallari foydalanilgani bildiradi.

Qadimgi tarixchi Narshaxiyning qoʻlyozmasida arab sarkardasining qabrlaridan biri „Mozor-buva“ nomi bilan qayd etilgani keltirib oʻtilgan.

Fargʻona vodiysidagi Qutayba Ibn Muslim dafn etilgan joyga samarqandlik ustalar Amir Temurning buyrugʻi bilan katta maqbara barpo etishgan. Oʻsha paytda maqbaraning maydoni 5 gektar hududni egallagan boʻlib, maqbaraning oʻzi 20 metr balandlikka yetgan. Qabr ustida eng dastlabki paxsadan koʻtarilgan toʻrtburchak supasimon inshoot qayd etgan. Sifatli loydan yaxshi pishirilgan paxsa yordamida tiklangan. Paxsa juda qattiq va yaxshi saqlangan. Supasimon inshoot pishirilgan somonli loydan bir necha marta suvalib taʼmirlangan. 1935—1940-yillarda qayta taʼmirlangan. 1975-yilda Andijon viloyati rahbari Bektosh Raximov boshchiligida qabr ustiga maqbara qurdirgan.

## Manbalar
Shayx Is’hoq eshon jome masjidi

**Shayx Is’hoq eshon jome masjidi** — Namangan viloyati Namangan shahrida joylashgan masjid.
## Tarixi
Shayx Is’hoq Eshon masjidi (hozirgi kunda „Shayx Eshon“ jome masjidi deb yuritiladi) Namangan shahri, Gʻishtko‘prik mahalla fuqarolar yig‘iniga qarashli Qodir Otamirzayev ko‘chasida joylashgan.
Bu masjid Is’hoq Shayx tashabbusi bilan Egamberdiboy shaxsiy mablagʻiga qurilgan. Mahalliy maʼlumotlarga koʻra, 1895-yildan qurilish mollari yigʻilgan. Masjid qurilishi 1900-yili boshlanib 1913-yilda yakunlangan. Usta naqqosh Umar Ogʻaliqdir.

Arxitektorlar A.Balayev, K.Pchelnikovlar maʼlumotiga koʻra, bu masjid 200 yillar avval bunyod etilgan eski masjid oʻrnida ustazoda meʼmor Abdulaziz Ismatulloh oʻgʻli loyihasi asosida qurilgan. Duradgorlik ishlarini usta Abduxalil amalga oshirgan. Masjidga dastlab Namangansoy tarafidagi sharqiy darvoza orqali kirilgan. 1948-yilda masjidning gʻarbiy qismida Shayx eshon qabri mavjud boʻlgan.. Mazkur darvozaxona va shayx qabri buzilib ketgan.

Masjid barpo etilganidan so‘ng, Shayx Is’hoq eshon imomlik qiladi. U kishining faoliyati, axloq-odobi, komil murshidlik fazilatlaridan masjid ahli mamnun bo‘lib, xalqning xohish-irodasi bilan masjid nomini imom-xatib ismi bilan nomlab „Shayx Is’hoq eshon“ masjidi deb atashgan.

## Tuzilishi
Hozirda (1991-yildagi taʼmirdan soʻng) masjidga kiriladigan toʻrtta darvozadan 2 tasi janub va janub-gʻarb tarafida, qolgan ikkitasi hovlining shimol va sharq tomonida joylashgan.

### Peshtoqdagi yozuvlar
Bosh peshtoq janubga qaragan. Peshtoq tepasidagi qora marmar lavhada masjid nomi nastaʼliq xatida yozilgan.

Hovlining sharq tomonidagi sahnda usti rangli koshinlar bilan bezatilgan minora (balandligi — 13 metr, diametri — 4 metr) joylashgan. Bu minora 1954-yildan keyin qurilgan chogʻi, A.Balayev, I.Borodinalar hisbotida zikr etilmagan

## Havolalar
* Shayx eshon jome masjidi
* „Shayx Eshon“ jome masjidi

## Manbalar
Mixail Levin

**Mixail Vyacheslavovich Levin** (1969-yil 19-aprel) — sovet va rus futbolchisi, yarim himoyachi, hujumchi pozitsiyasida toʻp surgan.

## Futbolchilik faoliyati
"SSKA" futbol jamoasining sport maktabida taʼlim olgan. 1986-yil 18 yoshida „SSKA“ klubi safida, asosiy jamoa tarkibida oliy ligada 12 ta oʻyin oʻtkazdi. 1986—1989-yillar oraligʻida „SSKA“ jamoasining asosiy, oʻrinbosarlar va farm jamoalarida toʻp surdi. 1989-yilgi mavsumning birinchi yarmini Moldovaning „Nistra“ Kishinyov jamoasida (Oʻsha yilgi mavsumda birinchi ligada toʻp surgan), ikkinchi yarmini Ukrainaning „Kristal“ Xerson jamoasida oʻtkazdi. 1990-yilni Oʻzbekistonning Namangan viloyati klubi "Navbahor" jamoasi tarkibida oʻtkazdi. Namanganliklar safida ajoyib oʻyin namoyish etib, 42 ta oʻyinda 9 ta gol urdi va jamoasining SSSR Ikkinchi ligasidan SSSR Birinchi Ligasiga chiqishida yordam berdi. Namanga jamoasidagi bir yillik faoliyatdan soʻng jamoani tark etdi va keying mavsumda Sankt-Peterburgning „Zenit“ jamoasi bilan shartnoma imzoladi. 1991—1994-yillarda Sankt-Peterburgning „Zenit“ jamoasida oʻynagan, Rossiya Premyer-ligasida jamoaning birinchi sardori boʻlgan. Faoliyatini yakunida asosan ikkinchi liga klublarida toʻp surdi. 1995-yilda Izhevskning „Gazovik-Gazprom“ klubi tarkibida ikkinchi liganing „Markaz“ zonasi gʻolibi boʻldi. 1998-yil Rossiya Ikkinchi liga jamoasi „Kuzbas“ klubi safida toʻp surganidan soʻng 1999-yilda u Xitoyning „Foshan Fosti“ klubida bir necha oy oʻynadi.

Futbolchilik faoliyatini yakunlaganidan soʻng, 8 yilga yaqin vaqt davomida Kirov zavodida issiqlik operatori bo‘lib ishladi.

## Shaxsiy hayot
Uning uch qizi va ikki nafar nabirasi (2006 va 2011-yillarda tugʻilgan) bor.

## Manbalar


## Havolalar

* „Bizning Zenitimiz“, № 15 (659), 06/13/2013, p. 44 (mavjud havola)
* zenit-history.ru saytidagi statistika
* Mikhail Levin at FootballFacts.ru (in Russian)
Aleksandr Ioffe

**Aleksandr Isaakovich Ioffe** (1917-yil 16-aprelda Turkistonning Qoʻqon shahrida tugʻilgan — 1984-yil 5-aprelda Ulyanovsk shahrida vafot etgan) — sovet konstruktori va loyiha ustasi, 1966-1971-yillarda Ulyanovsk mexanika zavodining (SE „UMZ“) birinchi direktori, SSSR Davlat mukofoti, medal va ordenlar laureati sohibi hisoblanadi.

## Biografiya
1937-yilda Chelyabinsk shahridagi traktor texnikumini, 1945-yilda esa Gorkiy nomidagi sanoat institutida oʻqishni tugatgan. 1939—1947-yillarda Gorkiy avtomobil zavodida katta konstruktor boʻlib ishlagan.

1947—1951-yillarda Riga shahridagi avtoelektropribor zavodining bosh konstruktori sifatida faoliyat olib borgan.

Asosiy ish faoliyati Ulyanovsk shahrida, sanoat zonasida oʻtdi. 1951—1966-yillarda Ulyanovsk avtomobil zavodida sektor mudiri, ishlab chiqarish boʻlimi boshligʻi, sifat nazorati boʻlimi boshligʻi, bosh muhandis vazifalarida faoliyat yuritgan.

1966—1971-yillarda esa Ulyanovsk mexanika zavodining birinchi direktori vazifasida ishladi. Uning rahbarligi davrida 14 ta ishlab chiqarish liniyasi o‘rnatildi.

1984-yil 4-mayda uzoq davom etgan kasallikdan so‘ng vafot etdi. U Ulyanovskdagi shimoliy qabristoniga dafn etilgan.

## Mukofotlar
1967-yilda SSSR Davlat mukofoti laureati. Ikki bor Mehnat Qizil Bayroq ordeni (1966, 1971), va medallar bilan taqdirlangan.

## Adabiyotlar

* Mahalliy radar. Biografik ensiklopediya / ostida. ed. Texnika fanlari doktori Yu. I. Borisov. — Ilmiy nashr. — M .: „Poytaxt entsiklopediyasi“ nashriyoti, 2011. — 768 b. — ISBN 978-5-903989-12-6 .

## Manbalar
Marind tili

**Marind** - Indoneziya, Merauke Regency , Malind tumani  o'n mingdan ortiq odam gaplashadi  papua tilidir . Shevalari: Janubi-Sharqiy Marind, Gavir, Xolifoersch va Tugeri. Bian Marind (Shimoliy-g'arbiy Marind), shuningdek, Boven-Mbian nomi bilan ham tanilgan, o'zaro tushunarli bo'lmagan darajada farqlanadi va unga alohida ISO kodi berilgan. 

Marind Trans-Fly-Bulaka daryosi tillarini ajratib turadi, aks holda ular Yangi Gvineya janubining deyarli uzluksiz qismini egallaydi.

## Manbalar
E


## Qo'shimcha o'qish
Rafis Gilmanov

**Rafis Sagitovich Gilmanov** (1963-yil 4-avgustda tugʻilgan) — sovet va turkman futbolchisi va murabbiyi. Futbolchilik faoliyati davomida hujumchi pozitsiyasida toʻp surgan Qozonning „Rubin“ jamoasida klub maʼmuri sifatida faoliyat yuritgan.

## Biografiya
Rafis 1983-yilgi mavsumda Ashxobodning „Lokomotiv“ havaskorlar jamoasi safida boshlagan. Mavsumning ikkinchi yarmida Turkmaniston SSRning bayroqdor jamoasi, „Kolxozchi“ (hozirda Kopetdag nomi ostida faoliyat yuritadi) Ashxobod klubi bilan shartnoma imzoladi. Ashxobodliklar jamoasi safida SSSR ikkinchi futbol ligasida 2 mavsum davomida toʻp surdi. 1985-yilgi mavsumda SSSR birinchi ligasida ishtirok etuvchi Oʻzbekiston SSRning „Zvezda“ Jizzax jamoasi safiga oʻtdi. Jizzaxliklar jamoasi tarkibida bir mavsum davomida harakat qilib 29 ta oʻyinda 3 ta gol kiritdi. 1986-yilgi mavsumda „Kolxozchi“ jamoasiga qaytdi va uch mavsum davomida klub sharafini himoya qildi. 1990-yilgi mavsum avvalida yana Oʻzbekiston SSR jamoasiga, bu safar Namanganning „Navbahor“ klubi safiga borib qoʻshildi. „Navbahor“ jamoasi 1990-yilgi mavsumda SSSR Ikkinchi ligasida toʻp surib yakunda SSSR Birinchi ligasi yoʻllanmasini qoʻlga kiritdi. Rafis Namangan jamoasining bu yutugʻiga 41 ta oʻyinda 7 ta goli bilan hissa qoʻshdi. 1991-yilgi mavsumda yana „Kopetdag“ jamoasi safiga qaytdi va faoliyatini yakuniga qadar Ashxobod jamoasi tarkibida toʻp surdi.

### Milliy terma jamoa
Turkmaniston terma jamoasi safida 1992-yilda Markaziy Osiyo kubogi bahslarida ishtirok etgan. U ilk debyut uchrashuvini 1992-yil 1-iyun kuni Qozogʻiston jamoasiga qarshi o‘tkazdi va ikkinchi bo‘limda maydonga tushdi.

2003-yildan Qozonning „Rubin“ klubida avval zaxira menejeri, keyin esa asosiy jamoa maʼmuri (2006-yildan) sifatida ishlagan.

## Statistika

## Yutuqlar

* Kopetdag futbolchisi sifatida Turkmanistonning koʻp karra chempioni (1992-1995).
* Turkmaniston kubogi sohibi: 1993

## Manbalar

## Havolalar

* Rubin veb-saytidagi profil
* Profil FootballFacts.ru saytidagi
*
Ayaz Galu

**Ayaz Galu** ( , shuningdek, **Ayāz Galū** sifatida romanlashtirilgan) — bu Eron , Fars viloyati, Mamasani okrugi, Mahvarmiloniy tumani, Mahur qishloq okrugiga qarashli qishloq . 2006-yil aholini ro'yxatga olishdagi ma'lumotlariga ko'ra, aholi soni 40 nafar va 12 oiladan iborat

## Manbalar
Otaqoʻzi ota jome masjidi

**Ota-Qo‘zi ota jome masjidi**—1913 yil qurilgan bo‘lib, Paxtaobod tumani, To‘quvchi aholi punkti, “Qo‘rg‘oncha” MFY, Qirg‘iz Qo‘rg‘on ko‘chasida joylashgan. Jom'e masjidi madrasa vazifasini ham o'tagan. Otaqoʻzi madrasasi Qoʻqon xonligining soʻnggi davr meʼmoriy yodgorligi hisoblanadi.

### Jom'e masjidi qurilish tarixi
O‘z davrining noyob inshooti Namangandagi usta Muhammadjon tomonidan qurilgan Otaulloh hamda Mulla Qirg‘iz madrasalarini qurdirgan Ota Qo‘zining (1855—1918) mablag‘iga qurligan. Madrasa bezaklari usta Sa’dullaxon tomonidan bajarilgan. Madrasa aylanasiga talabalarga dars o‘tilishi uchun mo‘ljallangan xonalar (hujra) bilan o‘ralgan, g‘arbdan esa masjid qad rostlagan.
### Joylashuvi
Ota Qo‘zi madrasasi Farg‘onalik ustalar Qirg‘izboy hamda usta Mamajon tomonidan XX asr boshida barpo qilingan. Bino Andijonning shimolida Qirg‘iziston chegarasiga yaqin joyda joylashgan.
### Arxitekturasi
Me’morlar pishgan g‘ishtning barcha nafis imkoniyatlarini namoyish qilishgan. Ota Qo‘zi madrasasi binolarining hajmi bir-biridan baland. Shuningdek, minora majmuadan va hujra hajmidan baland ko‘tarilgan ark yoritgichli gumbaz bilan berkitilgan.

Ota Qo‘zi madrasasining umumiy majmuasi o‘z davrining binolariga monanddir. Majmuaning tashqa bezagida ham umumiylik mavjud bo‘lib, devor balandligi bo‘ylab vertikal qatorga saflangan dekorativ minoralar birlashadi. Shu bilan birga yodgorlik o‘zida Farg‘ona yeriga xos alohida xususiyatlarni jamlagan bo‘lib, o‘tmish yodgorligiga o‘zi xoslik bag‘ishlaydi.
### Keyinchalik
Madrasa hududi 1971—75−yillarda taʼmirlanib, u yerga oʻlkashunoslik muzeyi joylashtirilgan.
### Rivoyat va afsonalar
Xalqda Otaqoʻzi jo'e masjidi qad rostlagan joy bilan bog‘liq afsona saqlanib qolgan. Bu yerlarning hukmdori tush koʻradi. Goʻyo uning oldiga oddiy dehqon hukmdor yerlari orqali ekinlarini sug‘orish uchun ariq yotqizishni iltimos qilib kelgan. Hukmdor rad etadi va oʻsha kuni kechqurun momaqaldiroq chaqib, osmondan shunday suv oqimi tushdiki, hukmdorning barcha ekinlari nobud boʻladi. Ertalab hukmdor ko‘ribdiki, o‘sha dehqon yana bug‘doy ekish uchun hukmdorga bir necha tort va bir qop don olib kelibdi. Shunda hukmdor o‘z qaroridan uyaldi va o‘zi dehqonning mehribon qalbi uchun minnatdorchilik bildirish maqsadida uning yerlari orqali katta ariq yotqizishni buyurdi. Oradan bir necha yil o‘tib, namoz vaqtida hamma teng bo‘lgan bu kanal ustida masjid quriladi. Bo‘sh vaqtlarida esa masjid odamlarning qalblari dam oladigan, salqin sukunatda muloqot qiladigan maskanga aylanadi.
### Masjid imomi
 Bugungi kunda masjid imomi — Dehqonov Ahmadjon
Ulugʻbek Toshkenboyev

**Tashkenbayev Ulugʻbek** (1963-yil 21-iyun; Samarqand shahri, Oʻzbekiston SSR, SSSR) — fizika-matematika fanlari doktori, professor. Guliston davlat universiteti hamda Samarqand davlat universitetiining sobiq rektori. Ulugʻbek Tashkenbayev uzoq yillar Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Taʼlim sifatini nazorat qilish davlat inspeksiyasi boshlig‘i lavozimida ishlab kelgan. 2023-yildan boshlab O‘zbekiston Respublikasi Oliy taʼlim kengashi raisi o‘rinbosari.

## Hayoti va ilmiy faoliyati
Ulugʻbek Toshkenbayev 1963-yil 21-iyun kuni Samarqand shahrida tugʻilgan. 1980—1985-yillarda Samarqand davlat universiteti talabasi boʻlgan. 1985—1988-yillarda Toshkent davlat universiteti „Amaliy fizika“ ITI filiali ilmiy xodimi sifatida faoliyat olib borgan. 1988—2004-yillarda Samarqand davlat universiteti aspiranti, „Optika va spektroskopiya“ kafedrasi ilmiy xodimi, doktoranti, dotsenti, professori, „Informatsion texnologiyalarni tatbiq qilish va o‘quv diagnostika“ markazi boshlig‘i, pedagogika fakulteti dekani sifatida faoliyat koʻrsatgan. 2004—2005-yillarda O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining taʼlim, sog‘liqni saqlash va ijtimoiy muhofaza masalalari bo‘yicha davlat maslahatchisi xizmati bosh konsultanti. 2005—2010-yillarda Guliston davlat universiteti rektori. 2010—2011-yillarda Oliy va o‘rta maxsus taʼlim vazirining birinchi o‘rinbosari. 2010—2014-yillarda Samarqand davlat universiteti rektori. 2014—2017-yillarda O‘zbekiston Kasaba uyushmalarining o‘quv markazi direktori. 2017—2023-yillarda O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Taʼlim sifatini nazorat qilish davlat inspeksiyasi boshlig‘i.

Ulug‘bek Tashkenbayev yetakchi taʼlim va ilmiy markazlarning tajribasini o‘rganish, hamkorlik aloqalarini kengaytirish va mustahkamlash hamda tajriba almashish maqsadida Yaponiya, Fransiya, Avstriya, Ispaniya, Germaniya, Chexiya, Birlashgan Arab Amirliklari va qator MDH davlatlarining oliy o‘quv yurtlari, ilmiy tadqiqot markazlarida xizmat safarlarida bo‘lgan. Olim, shuningdek, O‘zbekiston kasaba uyushmalari Federatsiyasi Kengashi O‘quv markazi direktori lavozimida faoliyat yuritib, kasaba uyushma tizimida kadrlarni malakasini oshirish yo‘lida ilg‘or innovatsiyalarni tadqiq etish masalasini koʻtarib chiqqan. Shu maqsadda barcha respublikada faoliyat yuritayotgan boshlang‘ich kasaba uyushma rahbarlarni va faollarni o‘qitish bilan qamrab olish maqsadida, MODUL dasturi yordamida masofaviy malaka oshirish kurslari joriy etildi. Shu bilan birgalikda, viloyat kasaba uyushma birlashmalarda o‘quv auditoriyalar tashkil etilib, uch kunlik malaka oshirish kurslar ham joriy etilgan. O‘tilayatgan fanlar bo‘yicha esa o‘quv-uslubiy majmualar yaratilgan.

Ulugʻbek Toshkenbayev 2023-yildan boshlab O‘zbekiston Respublikasi Oliy taʼlim kengashi raisi o‘rinbosari.

## Oilasi
Ulugʻbek Toshkenbayev oilali, uch nafar farzandi bor.
## Manbalar
Ilmir Hazetdinov

**Ilmir Hazetdinov (Tatar: Ilmir Rishat og'li Xazetdinov** , ruscha: Ilmir Rishatovich Xazetdinov lik bolgan rossiyalik chang'idan sakrashchi 1991-yil 28-oktyabrda Ulyanovskda tug'ilgan). U tatar millatiga mansub.

Hazetdinov 2014-yilgi Qishki Olimpiya o'yinlarida Rossiya uchun musobaqalashdi. U oddiy tepalik saralash bosqichida 18-o'rinni egalladi va final bosqichining birinchi sakrashida 35-o'rinni egalladi va oldinga chiqa olmadi. U katta tepalik saralash bosqichida 32-o'rinni, finalda esa 29-o'rinni egalladi. U, shuningdek, Rossiya jamoasi a'zosi, umumjamoa hisobida 9-o'rinni egallagan edi.

Hazetdinov jahon chempionatidagi debyutini 2012-yil mart oyida o'tkazgan. 2014-yil sentabr holatiga ko'ra, uning eng yaxshi marrasi 2011-12-yilgi mavsumda Lahtida jamoaviy musobaqada 7-o'rinni egallagani edi. Uning eng yaxshi individual marrasi 2013-14-yillarda Engelbergdagi yirik tepalikdagi tadbirda 31-o'rinni egallagani.

## Manbalar
Olga Romanovskaya (Rassom)

**Olga Romanovskaya** (1951-yil 27-fevral, Oʻzbekiston SSR Fargʻona, — 2013-yil 18-sentabr Belarus Minsk) — Fargʻonada tavallud topgan, belaruslik rassom.

## Biografiya
1974-yilda Belarus davlat teatr va rassomlik institutini tamomlagan. Institutni tugatgach, u dizayner boʻlib ishladi, rassomlik bilan shugʻullanadi. 1981-yildan beri badiiy koʻrgazmalarda qatnashgan. Asarlar koʻplab shahar va respublika koʻrgazmalarida namoyish etilgan.

1999-yildan beri Belarus Rassomlar uyushmasining aʼzosi, „Pagonia“ jamoasining doʻsti.

U 2013-yil 18-sentyabrda vafot etdi. Minskdagi Kaladishchanskiy qabristoniga dafn etilgan.

## Shaxsiy hayot
Oʻz hamkasbi, rassom Leon Romanovskiy bilan oila qurgan. Uning bir nafar, Anna ismli qizi bor (1979-yilda tugʻilgan). U ham bugungi kunda ota-onasidan meros qolgan kasbda, rassomchilikda faoliyat yuritadi.

## Havolalar

* Olga Romanovskaya