open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Hayit namozi

**Hayit namozi** (arab. صلاة العيد,&#x200E; *salat al-'id* — *hayit namozi*) ― musulmonlar tomonidan *idain* nomi bilan mashhur boʻlgan Qurbon va Ramazon hayiti bayramlarida oʻqiladigan namozdir. Hayit namozi oʻqiladigan ikki islom bayrami:

* Ramazon hayiti (arab. عيد الفطر, — *iftorlik* *bayrami*) — Shavvol oyining birinchi kuni Ramazon oyining tugashi munosabati bilan nishonlanadi.
* Qurbon hayiti (arab. عيد الأضحى — *qurbonlik bayrami*) — Zulhijja oyining 10-kunida Haj marosimi tugashi munosabati bilan nishonlanadi.

Mazhabga qarab, musulmonlar uchun namoz oʻqish mustahab yoki farz boʻlishi mumkin. Hanafiy mazhabi ulamolari hayit namozini vojib (majbur) deydi. Molikiy va Shofeiy mazhablarida hayit namozlari sunnati muakkada, hanbaliylarda esa farzdir.

Hayit namozlarining boshlanish vaqti quyosh chiqqandan 30 daqiqa oʻtib keladi. Bu *zuho* namozi boshlanish vaqti. Hayit namozining muddati *[[Peshin namozi|peshin]]* kirishi bilan chiqadi.

## Manbalar

; Izohlar

Hanafiy mazhabida vojib shunday zaruriy amal boʻlib, uning farzligini inkor etish insonni Islomdan chiqarmaydi. Boshqa uchta sunniy mazhabda farz va vojib tushunchalari farq qilmaydi.

## Havolalar

* Metod soversheniya prazdnichnogo namaza (salyat ul-id) Islam.ru 15-avgusta 2012
* Prazdnichniy namaz — eto podarok Vsevishnego veruyuщim Islam.ru 26-oktabrya 2012
T. V. Chernyak qabri

**T.V. Chernyak qabri** — Vorobyovkadagi mahalliy ahamiyatga ega (2010-yildan), ilgari respublika ahamiyatiga ega boʻlgan (1965-2009) tarixiy yodgorlik.

## Tarixi
Ukraina SSR Vazirlar Kengashining 1965-yil 21-iyuldagi 711-sonli „Ukraina SSR sanʼat, tarix va arxeologiya yodgorliklari roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida“gi qarori bilan (*"Pro zatverdjennya spisku pam’yatnikіv mistestva, іstorії ta arxeologії Ukraїnskoї RSR"*) „*Fuqarolar urushi Qahramoni T. V. Chernyak qabri“* deb nomlangan *respublika ahamiyatga ega boʻlgan tarixiy yodgorlik* maqomi berildi. *1919-yilda dafn etilgan*.

Ukraina Vazirlar Mahkamasining 03.09.2009-yildagi 928-sonli „Ukrainaning milliy ahamiyatga ega madaniy meros ob’ektlarini Ukraina koʻchmas yodgorliklari davlat reestriga kiritish toʻgʻrisida“gi qarori (*"Pro zanesennya ob'єktіv kulturnoї spadщini natsіonalnogo znachennya do Derjavnogo reєstru neruxomix pam’yatok Ukraїni"*) bilan, Vazirlar Mahkamasining 1965-yil 21-iyuldagi 711-sonli Ukraina SSR Vazirlari qarori oʻz kuchini yoʻqotdi.

Ukraina Madaniyat va turizm vazirligining 03.02.2010-yildagi 58/0/16-10-son qarori (16.06.2011-yildagi 453/0/16-11-son o*ʻ*zgartirishlar) bilan № 5521-Chr xavfsizlik bilan taʼminlangan *1919-yil 11-avgustda Rovno shahrini pelyuristlardan ozod qilish uchun janglarda halok boʻlgan 1-Ukraina Sovet diviziyasi 3-brigadasi komandiri — fuqarolar urushi arbobi T. V. Chernyak (1891-1919) qabri* nomidagi *mahalliy tarixiy yodgorlik* maqomi berildi*.*

## Tavsifi
Fuqarolar urushi paytida 1-Ukraina Sovet diviziyasining 3-brigadasi qoʻmondoni Timofey Viktorovich Chernyak 1919-yil 11-avgustda Rovno shahri uchun UXR armiyasi bilan janglarda halok boʻldi. Boshqa maʼlumotlarga koʻra, Zdolbunov stantsiyasida, noaniq sharoitlardagi Qizil Armiya polkining shtab-kvartirasida, Galisiya armiyasining harbiy asirlaridan tuzilgan boʻlinma qoʻzgʻolon paytida halok boʻlgan.

Uning jasadi 1919-yilda tugʻilib oʻsgan Vorobyovka qishlogʻi qabristoniga koʻchirildi va dafn qilindi. Qabr ustiga barelyefli granit yodgorlik oʻrnatilgan.

1952-yilda qabr ustiga balandligi 3,15 m boʻlgan **T.V.Chernyak haykali** oʻrnatildi, 1977-yilda esa haykal maktab hududiga koʻchirildi. Xalq deputatlari Chernigov viloyat Kengashi ijroiya qoʻmitasining 17.11.1980-yildagi 551-son qarori bilan yodgorlikka 1292-son xavfsizlik bilan *mahalliy ahamiyatga molik monumental sanʼat yodgorligi* maqomi berildi. Davlat tasarrufi hisobidan chiqarildi. Ukraina Madaniyat vazirligining 04.04.2016-yildagi 200-son buyrugʻi bilan u Ukraina koʻchmas yodgorliklari davlat reestriga kiritilishi shart boʻlmagan ob’ektlar roʻyxatiga kiritilgan.

## Manbalar


## Adabiyotlar
# ПЕРЕЛІК ПАМ’ЯТОК ТА ОБ’ЄКТІВ КУЛЬТУРНОЇ СПАДЩИНИ м. ЧЕРНІГОВА ЗА ВИДОМ АРХІТЕКТУРИ, ІСТОРИЧНИЙ, МОНУМЕНТАЛЬНОГО МИСТЕЦТВА
# ІСТОРИКО-АРХІТЕКТУРНИЙ ОПОРНИЙ ПЛАН м. ЧЕРНІГОВА З ВИЗНАЧЕННЯМ МЕЖ І РЕЖИМІВ ВИКОРИСТАННЯ ЗОН ОХОРОНИ ПАМ’ЯТОК ТА ІСТОРИЧНИХ АРЕАЛІВ (договір від 19.10.2018 р. № 
# Чернігівщина: Енциклопедичний довідник, К.: УРЕ і м. М. П. Бажана, 1990. — с. 936 ЧЕРНЯКУ Т. В. ПАМ’ЯТНИК
Odessadagi Arslon va sher

**"Arslon va sher"** — Odessa Shahar bogʻida oʻrnatilgan Arslon va sher figuralaridan iborat misdan yasalgan haykaltaroshlik guruhi.

## Paydo boʻlish tarixi
Haykaltaroshlik guruhini yosh fransuz haykaltaroshi Auguste Cahen () yasagan va uni boy odessaliklardan biri sotib olgan. Uni Fransiya bulvarida joylashgan dala hovlisiga oʻrnatgan va u yerda asosiy kirishni „qoʻriqlab turgan“. Odessada Sovet hokimiyati oʻrnatilgandan soʻng, dala hovli va u bilan birga haykaltaroshlik guruhi ham milliylashtirildi. 1920-yillarning oʻrtalarida shahar meʼmorlari M. V. Zamechek va M. F. Bezchastnov shahar hokimiyatiga shahar maydonlari va bogʻlarini sobiq savdogar-aristokratik elita vakillaridan tortib olingan haykallar bilan bezashni taklif qildi. „Arslon va sher“ kompozitsiyasi 1927-yilda shahar bogʻida oʻrnatildi.

## Hozirgi holat
Maʼlumki, haykallar 1927-yilda shahar bogʻiga oʻrnatilganidan boshlab to XXI asr boshlariga qadar hech qachon restavratsiya qilinmagan. Haykallarda teshiklar (shu jumladan oʻq izidan) va yoriqlar paydo boʻldi, deformatsiyalar yuz berdi, haykallarning tanasi mis va loy oksidlarining qalin qatlami bilan qoplangan edi. Restavratsiya uchun tosh poydevorlar kerak edi. 2006-yilda ikkala haykal Kiyev konservatsiya va restavratisya korporatsiyasining ustaxonalarida olti oy davomida qayta tiklandi va 2007-yilda oʻz oʻrniga qaytdi. Qayta tiklash jarayonida umumiy ogʻirligi bir yarim tonnaga teng boʻlgan ikkala haykal juda murakkab texnologiyaga muvofiq quyilganligi aniqlandi, chunki ular deyarli sof misdan qilingan — ularning tozaligi 99,7 %ni tashkil qiladi. Qayta tiklash qiymati 200 000 Grivnadan ortiqni tashkil qilgan.

## Yana qarang

* Bolalar va qurbaqa

## Manbalar

## Havolalar
Gabon oʻrmonchi qush

**Gabon oʻrmonchi qush** () — oʻrmonchilar oilasiga mansub qush. Ekvatorial Afrikada tarqalgan. U fermalarning chekkasida, chakalaklar orasida, oʻrmon chetlarida yashaydi.

## Tavsif
Kichik oʻlchamli oʻrmonchi qushning uzunligi 16-17 sm, vazni 24-30 g. Tumshugʻi juda qisqa va asosi keng. Erkaklarining tojda va boshning orqa qismida qizil rangli, urgʻochilarda esa jigarrang „qalpoq“ ajralib turadi. „Moʻylov“ juda kam yoki umuman yoʻq. Tanlangan sariq rangli iyak, boʻyin, koʻkrak va qorin qora chiziqlar bilan choʻzilgan. Yuqori, shu jumladan parvoz va dum patlari, qattiq toʻq yashil. Eng oʻxshash turlar — Kardinal („Dendropicos fuscescens“) va Uganda (Dendropicos „poecilolaemus“) Oʻrmonchi qush. Birinchisida tananing boshi va pastki qismi oq yoki ozgina sargʻish (lekin toʻyingan sariq emas!) quyuq chiziqlar bilan, tepada kulrang rang-barang naqshli zaytun yashil rangga ega. Ikkinchi turda chiziqlarsiz limon-sariq qorin bor, tepasi kardinal bilan bir xil. Erkak Elliot afrikalik oʻrmonchi qushni („Dendropicos elliotii“) orqa va qorinda xuddi shunday patlar rangiga ega, ammo u sezilarli darajada kattaroq va tojda qora nuqta bor, shuningdek, butunlay boshqa biotoplarda — yopiq oʻrmonda yashaydi.

## Tarqalishi
Gʻarbiy va markaziy Afrikaning ekvatorial kamarida tarqalgan. Diapazonning ikkita ajratilgan qismi maʼlum. Katta qismi Nigeriya janubi va Kamerun janubidan Angolaning Kabinda provinsiyasigacha va Kongo daryosining quyi oqimigacha, janubi-sharqda Kongo Respublikasining oʻrta qismi orqali Demokratik Respublikasining markaziy va sharqiy hududlarigacha boʻlgan hududni qamrab oladi. Kongo (Gʻarbiy Kasai viloyati). Birinchisining sharqidagi ikkinchi qism Kongo Demokratik Respublikasi shimolidagi Semliki daryosi vodiysidan janubi-sharqdan Ugandaning janubi-gʻarbiy qismiga, soʻngra janubdan Rvenzori togʻlarining gʻarbiy yon bagʻirlarigacha nisbatan kichik maydonni egallaydi.

„Savanna“ soʻzi qizilishtonning nomida mavjud boʻlishiga qaramay, bu turning savanna bilan hech qanday aloqasi yoʻq. Xuddi shunday, u suv toshqini oʻrmonlarida sodir boʻlmaydi va odatda doimiy oʻrmonlardan qochadi. Uning odatiy yashash joylari oʻrmon chekkalari, yosh plantatsiyalar va fermer xoʻjaliklarining chetlari. Qoida tariqasida, dengiz sathidan 1400 m gacha balandlikda uyalar.

## Ovqatlanishi
U hasharotlar, asosan chumolilar va ksilofag hasharotlarning lichinkalari bilan oziqlanadi. U ochiq jonli hasharotlarni ham, qobigʻi ostida yashiringanlarni ham ushlagan holda, soyabon va oʻsimliklar ostida oziqlanadi. Ikkinchisini qidirishda baʼzan qobiq qismlarini qisib qoʻyadi.

## Koʻpayish
Maʼlumotlar juda kam. Oktyabr oyi oʻrtalarida Nigeriyada erkakning chuqurni oʻyib tashlagani haqida xabar berilgan edi. Sentyabr va oktyabr oylarida Kamerun va Kongo Demokratik Respublikasida, iyun oyida esa Ugandada naslchilik qushlari kuzatilgan.

## Manbalar

## Adabiyot

* 
* 

## Havolalar
Gabon savannasi oʻrmonchi ishtirokidagi foto, video va audio materiallar
Vladimir shahrining 850-yilligi sharafiga yodgorlik

**Vladimir shahrining 850-yilligi** **sharafiga yodgorlik** — Vladimir-Suzdal knyazligining poytaxti Vladimir shahrining 850-yilligi sharafiga oʻrnatilgan yodgorlik. Yodgorlik Vladimirning oʻziga xos belgilaridan biri va shahar aholisi uchun sevimli uchrashuv joyidir.

## Tarixi
Yodgorlik 1958-yilda tashkil etilgan va 1960-yilda ochilgan. Yodgorlik Sobor maydonining markazida joylashgan. Sovet tarixshunosligida Vladimir shahriga 1108-yilda shahzoda Vladimir Monomax tomonidan asos solingan deb hisoblanadi. Uning mualliflari haykaltarosh D. B. Ryabichev, shuningdek, arxitektorlar A. N. Dushkin va Ye. A. Arxipovdir. Yodgorlikni yaratishda Mytishi badiiy quyma zavodi va Vladimir ilmiy-ishlab chiqarish restavratsiya ustaxonasi ham ishtirok etdi.

## Tavsifi
Yodgorlik balandligi 22 metr boʻlgan stela boʻlib, gʻishtdan qurilgan va ohaktosh va granit bilan qoplangan. Uchta chuqurchada meʼmor, ishchi va jangchining bronza figuralari mavjud. Figuralar tepasida shahar va ularning qahramonlari uchun eng muhim tarixiy voqealar tasvirlangan. Meʼmor tepasida Vladimir Monomax va Andrey Bogolyubskiyning portretlari tushirilgan medalyonlar, Vladimir arxitekturasining va qadimiy badiiy hunarmandchilik tasvirlari tushirilgan barelyeflar bor. Jangchining tepasida Aleksandr Nevskiy va Dmitriy Pojarskiyning portretlari tushirilgan medalyonlar, shuningdek, Aleksandr Nevskiyning 1252-yilda buyuk saltanatga kirishi va knyaz Pojarskiy tomonidan Zemstvo koʻngillilarining yigʻilishi kabi voqealar aks ettirilgan barelyeflar bor. Ishchining boshida XX-asr voqealari, fuqarolar urushi va Ulugʻ Vatan urushi, shuningdek, 1957-yilda 150 000-chi Vladimirets traktorining kolxozchilarga topshirilishi aks etgan.

## Havolalar
* https://www.tourism33.ru/guide/places/vladimir/pamyatnik-850-letie-vladimira/
* http://vladimirtravel.ru/what-to-visit/vladimir/arkhitektura/13705/
## Adabiyotlar
* Объединенный Владимиро-Суздальский историко-архитектурный и художественный музей-заповедник. Материалы исследований : сборник / Гос. Владим.-Сузд. ист.-архитектур. и художеств. музей-заповедник. — Владимир, 1996-. — 21 см. [№ 4]: Материалы научно-практической конференции / [сост.: А. А. Тенеткина]. — 1998. — 175 с. : ил., портр., табл., цв. ил.
* Бубнов, Сергей Львович. Памятники Владимира : иллюстрированный справочник : [туристская схема] / С. Л. Бубнов. — 3-е изд., доп. — Владимир : Транзит-Икс, 2008. — 143 с. : цв. ил., портр.; 21 см; ISBN 978-5-8311-0386-1
Calaburras mayogʻi

**Calaburras mayogʻi** (, ) — Ispaniyadagi birinchi aviatsiya va dengiz mayogʻi. 1863-yilda qurilgan. Balandligi 25 m. U Andalusiyaning Malaga provinsiyasida Kosta-del-Sol togʻidagi Kosta-del-Sol burnida joylashgan. Bu viloyatning asosiy mayogʻidir va viloyatdagi barcha mayoqlar shu binodan turib boshqariladi. Undan Gibraltar boʻgʻozi yoʻnalishida dengiz navigatsiyasida foydalaniladi. Mayoq 20 soniya chastotada yonib oʻchadi. Mayoqni 18 dengiz mili (33 km) uzoqligidan koʻrish mumkin.
## Qarang

Ispaniyadagi mayoqlar roʻyxati
## Manbalar
Abadiy shon-sharaf yodgorligi

**Abadiy shon-sharaf** **yodgorligi ―** Tula viloyati Novomoskovsk shahrida 1973-yilda Ulugʻ Vatan urushi paytida halok boʻlgan sovet askarlari xotirasiga ochilgan yodgorlik majmuasidir. Yodgorlik oldida mangu olov yonib turadi.

## Tavsifi
Yodgorlik 1973-yil 30-dekabrda Moskva koʻchasida ochildi, ochilish marosimini Sovet Ittifoqi Qahramonlari N. A. Prisyagin, M.P. Strijkov, „Shon-sharaf“ ordenining toʻliq kavaleri A. T. Fedonov va F. A Komov boshchilik qilishdi. Ochilish kuni yodgorlikning granit poydevorida Urvan oʻrmonidagi ommaviy qabrdan maxsus zirhli transportyorda yetkazilgan mash’aldan mangu olov yoqildi.

Kompozitsiya mualliflari: haykaltarosh O. K. Komov, rassom Eduard Ivanovich Ladygin va meʼmor Vladimir Aleksandrovich Klimov. Yodgorlik Mytishi badiiy quyish fabrikasida yasalgan va Ulugʻ Vatan urushining son-sanoqsiz qahramonlik epizodlaridan birini aks ettiruvchi uch figurali kompozitsiyaga egadir. Yodgorlikning umumiy balandligi 5,6 metr, figuralarining balandligi 4,5 metr, yodgorlikning vazni 11 tonna.

Yodgorlik yonida Novomoskovsk shahridagi Qahramonlar xiyoboni joylashgan boʻlib, unda barcha Novomoskovskiliklar — Sovet Ittifoqi, Rossiya Federatsiyasi Qahramonlari, shuningdek, "Shon-sharaf" ordenining toʻliq egalariga bagʻishlangan stendlar mavjud.

Shahar aholisi orasida yodgorlik „Uch askar“ nomi bilan mashhur. 2013-yilda yodgorlik majmuasi qayta tiklandi: poydevor mustahkamlandi va uning plitali qoplamasi tiklandi.

Abadiy shon-shuhrat yodgorligida 1-sonli post namoyish etilgan. Postni olib borishning sharafli huquqi Novomoskovsk maktablarining oʻquvchilariga berildi. Yodgorlik poyiga muntazam ravishda unutilmas sanalarda tantanali ravishda gul qoʻyish oʻtkaziladi.

## Manbalar


## Adabiyotlar
* *[[Комов О. К.]]* Замысел и воплощение: интервью с засл. худож. РСФСР, одним из авторов Монумента вечной славы О. К. Комовым / интервью брал кор. газ. «Новомосковская правда»; фото Г. Суркова // Новомосковская правда. — 1974. — 3 янв.
* Открытие Монумента вечной славы // Новомосковская правда. — 1974. — 3 янв.
## Havolalar
* Монумент Вечной славы на сайте Виталия Лукьянова о Новомосковске.
Laokoon

**"Laokoon" haykali** — Odessada Odessa arxeologiya muzeyi binosi oldida oʻrnatilgan mashhur „Laokoon va uning oʻgʻillari“ haykalining nusxasi boʻlgan marmar haykal.

## Haykalning paydo boʻlish tarixi
Haykal yirik odessalik tadbirkor (keyinchalik — Odessa meri) G. G. Marazli buyurtmasiga binonan uning Fransuz bulvari oxirida, Odessa botanika bogʻi va Chkalov sanatoriysi hududida joylashgan dala hovlisini bezash uchun yasalgan. Yevropa boʻylab sayohat qilgan janob G. Marazli El Grekoning „Laokoon“ (hozirda Vashingtondagi Milliy sanʼat galereyasida joylashgan) kartinasini koʻradi va hatto uni sotib olmoqchi boʻladi. Lekin Vatikanga tashrif buyurganida, u yerda qadimgi „Laokoon va uning oʻgʻillari“, yunon haykalidan hayratlangan va uning nusxasini oʻzi uchun buyurtma qilgan.

1917-yilgi Oktabr inqilobidan soʻng, Sovet hukumati qarorlari asosida haykal boshqa koʻchmas mulklar singari milliylashtirildi va olti marta bir joydan ikkinchi joyga koʻchirildi. 1920-yillarning oʻrtalarida shahar meʼmorlari M. V. Zamechek va M. F. Bezchastnov shahar hokimiyatiga shahar maydonlari va bogʻlarni sobiq savdogar va aristokratik elita vakillaridan tortib olingan haykallar bilan bezashni taklif qildi. Palais Royal maydonida „Kupid va Psyche“, Shahar bogʻidagi „Arslon va sher“ va boshqa haykallar shunday paydo boʻldi. 1924-yilda „Odesskix izvestiy“ning kechki nashri Laokoonning Feldman bulvarida oʻrnatilishini xabar qildi. 1927-yilda ushbu haykal Preobrajenskaya va Spiridonovskaya koʻchalari chorrahasida joylashgan Armiya va dengiz floti madaniyat uyi (Odessa harbiy okrugi ofitserlar assambleyasining sobiq binosi) yaqinidagi bogʻga oʻrnatildi. Shu bilan birga, matbuot yangi joyda Laokoon nafaqat ilonlardan, balki axloqsizlikdan ham azob chekishi haqida kinoya qildi. Yangi joyda haykal koʻpincha vandalizm harakatlariga duchor boʻlgan.

1969-yilda I. T. Chernyakovning taklifiga binoan haykalni Arxeologiya muzeyiga koʻchirishga qaror qilindi. Haykal demontaj qilindi, lekin faqat 1971-yilda u hozirgi kunda turgan yangi joyda paydo boʻldi. Biroq, u hali ham vandallarning qurboniga aylanib kelmoqda. Jamoatchilik marmar asl nusxani arxeologiya muzeyi zallariga qoʻyishni, gips yoki zamonaviy polimerlardan yasalgan nusxasini ochiq havoda saqlashni taklif qildi.

## Yana qarang

* Bolalar va qurbaqa

## Manbalar

## Havolalar

* 
* 
* Odesskiy Laokoon: istoriya vandalizma Telekompaniya „GRAD“
Lembolovo qo‘rg‘oni

**"Lembolovo qoʻrgʻoni"** — yashil shon-sharaf kamarining bir qismi boʻlgan yodgorlik. 1941-sentabr oyida 23-armiyaning bir qismi Finlandiya qoʻshinlarining hujumini toʻxtatgan joyda oʻrnatilgan.

U 1967-yilda Leningradning Vasileostrovskiy tumani ishchilari tomonidan Muratovka daryosining Shimoliy sohilida, Vsevolojsk tumanining Lembolovo qishlogʻi yaqinida qurilgan.

## Tavsif
Vertikal stelada ona va bolaning barelyeflari, ikkita ustunda Leningrad mudofaasi sanalari „1941-44“ va „Jang parchasi“ barelyeflari tasvirlangan. Loyiha mualliflari arxitektor A. I. Gutov, Yu. M. Sarikovskiy, haykaltarosh B.A. Svinin hamda muhandis N.I. Sedov.

## Manbalar

## Adabiyotlar

* Gusarov A. Yu. Pamyatniki voinskoy slavi Peterburga. — SPb.: Paritet, 2010. — 400 s. — .
Uchinchi zarba armiyasi askarlari uchun yodgorlik

**Uchinchi zarba armiyasi askarlari uchun yoggorlik** — Moskvadagi Serebryany Bor shahridagi Tamanskaya koʻchasidagi harbiy yodgorlik. 1975-yil 27-aprelda Ulugʻ Vatan urushidagi gʻalabaning 30-yilligi munosabati bilan ochilgan. Yodgorlik muallifi — moskvalik rassom A. A. Andreev. Yodgorlik „shahar haykaltaroshligi“ toifasiga kiradi.

1941-yil dekabr oyida Moskva Serebryany Borda 3-zarba armiyasi tuzildi va shu yerdan uning jangovar yoʻli boshlandi. Katta toʻrtburchaklar yodgorlik toshi koʻrinishidagi meʼmoriy triptixdir. Markaziy qismida zanglamaydigan poʻlatdan yasalgan bolgʻa va oʻroq biriktirilgan konturli besh qirrali yulduz mavjud. Oʻng tomonda beton devor 3-zarba armiyasining Serebryany Bordan Berlingacha boʻlgan jang yoʻlini koʻrsatadi. Chap tomonda quyidagi yozuv bor: „*Bu yerda, Serebryany Borda, 1941-yil dekabr oyida 3-zarba armiyasining shtab-kvartirasi joylashgan edi, uning qoʻshinlari Moskva yaqinidagi dushmanni magʻlub etishda qatnashgan, Kalinin va Pskov viloyatlari, Sovet Latviyasi va Polshaning shahar va qishloqlarni ozod qilgan, 1945-yilda Berlinga bostirib kirishdi va Reyxstag ustidan Gʻalaba bayrogʻini koʻtarishdi*“. Kompozitsiyaning hoshiyasi Gʻalaba lentalari bilan bezatilgan.

Keyinchalik yodgorlikning chap tomoniga 1942-yildagi ZiS-3 zambaragi oʻrnatildi.

## Manbalar
Nur-Sulton shahridagi Vatan himoyachilari sharafiga yodgorlik

**Vatan himoyachilari sharafiga yodgorlik** (boshqa manbalarda, shuningdek, **Vatan himoyachilari yodgorligi**, **"Otan korgaushilar"** **monumenti, „Ona-Vatan“ monumenti**; ) — Nur-Sultondagi yodgorlik, 2001-yilda Vatan himoyachilari maydoniga oʻrnatilgan.

## Tavsifi
Yodgorlik 37,5 m balandlikdagi bronza yodgorlik toshi boʻlib, pastga qarab kengaygan poydevor va balandligi 24 m stelaning oʻzidan iborat. Kompozitsiyaning haykaltaroshlik yechimi — 101 boshoqli dastaga oʻxshatib keltirilgan tasviridir. Boshoqlar soni Qozogʻistonda yashovchi barcha xalqlarning birligini anglatadi. Stela asosining bir tomonida qoʻlida zarhal piyolani qoʻlida tutib turgan Ona-Vatan timsoli boʻlgan ayol siymosi oʻrnatilgan. Yodgorlik uchun 63 tonna Qaragʻanda bronzasi material sifatida xizmat qildi.

Stelaning etagida bir zarrasi Olma-Otadagi 28-gvardiyachi Panfilov nomidagi bogʻdan olib kelingan Mangu olov yonib turadi. Chap va oʻngda ikkita barelyef joylashtirilgan. Chapdagi barelyefda jungor gʻoliblari qozoq botirlar, oʻng tomonda sovet askarlari tasvirlangan.

Loyiha arxitektorlari A. Beksultanov va N. Konopoltsev.

## Rasmiy tadbirlar
1998-yilda boʻlajak yodgorlik oʻrniga tamal toshi qoʻyilgan edi. Marosimda Qozogʻistonning birinchi prezidenti Nursulton Nazarboyev ishtirok etgan.

Yodgorlik 2001-yil 9-mayda Gʻalaba kuni munosabati bilan tantanali ravishda ochildi.

Gʻalaba kuniga bagʻishlangan tadbirlar doirasida har yili monumentga gullar qoʻyiladi. Bundan tashqari, xorijiy davlatlar rahbarlarining Qozogʻistonga rasmiy tashriflari chogʻida ham gul qoʻyish marosimi boʻlib oʻtgan. Ular orasida Aleksandr Lukashenko, Mun Chje In, Angela Merkel, Sadir Japarov bor.

## Manbalar
Boltiq Qizil bayroq uchuvchilariga yodgorligi

**"Boltiq Qizil bayroq uchuvchilariga"** — Leningrad va Ulugʻ Vatan urushi davrida „Grajdanka“ harbiy aerodromi boʻlgan joyda oʻrnatilgan yodgorlik.

Hozirda aerodrom mavjud emas, u joylashgan hududda Sankt-Peterburgning turar-joy binolari joylashgan.

Yodgorlik Akademicheskaya metro bekati yaqinida Nauki prospekti, 25-uyda joylashgan.

Yodgorlikning ochilishi 1975-yilda boʻlib oʻtdi. Yodgorlik ustida ikki rassom ishlagan — O. N. Xarlamov va O. F. Lich, meʼmor A. DA. Kojevnikov.

2009-yilda yodgorlik qayta tiklandi.

Yodgorlik yonida muntazam ravishda xotira va motam tadbirlari oʻtkaziladi, unda atrofdagi maktab oʻquvchilari ishtirok etadi.

Shuningdek, munitsipal va shahar hokimiyatlari anʼanaviy ravishda har yili 18-avgust, SSSR Harbiy-havo kuchlari kunida yodgorlik poyiga gul qoʻyishadi (bu sana 1980-yilgacha nishonlangan, keyinchalik bayram sanasi oʻzgartirilgan, ammo yodgorlikdagi tantanali marosimlar urush yillarida qayd etilgan sanaga muvofiq oʻtkaziladi).

## Yodgorlikning tavsifi
Yodgorlik zarhallangan koʻpburchak boʻlib, uning har bir tomonida Boltiq flotining ramzlaridan biri boʻlgan qoʻshimcha relyefli besh qirrali yulduz joylashgan.

Yodgorlik yuqoriga koʻtarilayotgan aerodromning uchish-qoʻnish yoʻlagiga oʻxshatib yasalagn postament ustiga oʻrnatilgan.

Postamentga yodgorlik lavhasi oʻrnatilgan boʻlib, quyidagi mant yozilgan:

*"Bu yerda 1941-1945-yillarda „Grajdanka“ aerodromi bor edi, u yerdan Boltiqboʻyi Qizil Bayroq uchuvchilari Leningrad osmonini himoya qilishgan"*.

## "Grajdanka" aerodromi haqida
"Grajdanka" aerodromi urush boshida paydo boʻlgan, asosan ogʻir hujum samolyotlari uchun ishlatilgan, Boltiq flotining hujum samolyotlari uchun asosiy aerodrom boʻlgan.

Aerodrom yaxshi jihozlangan uchish-qoʻnish yoʻlagi va yuqori darajadagi texnik yordam bilan ajralib turardi, bu kechayu kunduz parvozlarni taʼminlash imkonini bergan.

## Manbalar
Keleno (pleyada)

**Keleno**, *Kelaino* ( — qorongʻulik, qoralik, zimiston) — yunon mifologiyasida Atlant va Pleionaning qizi, Pleiadalardan biri (yoki maʼlum bir Ergeyning qizi).

Undan oʻgʻli Likani yoki ikkita oʻgʻil: Lika va Nikteyni dunyoga keltirgan Poseydonning suyuklisi.

Shoir Museyning soʻzlariga koʻra, Keleno toʻrt koʻzli Argosdan toʻrtta Efioplarni dunyoga keltirdi.

## Manbalar
Shahzoda Albert yodgorligi

**Shahzoda Albert yodgorligi** () — Kensingston Parkdagi yodgorlik, London, Buyuk Britaniya. Yodgorlik qirolicha Viktoriya tomonidan 1861-yilda tifdan vafot etgan eri, shahzoda Albert sharafiga ochilgan.

Yodgorlik 1864-1872-yillarda meʼmor J. G. Skott tomonidan neo-gotik uslubda yaratilgan. Yodgorlik 1875-yilda ochilgan va davlatga 120 000 funt sterlingga tushgan.Yodgorlikning markazida, tomi bilan qoplangan gotik kiborium ostida kresloda oʻtirgan shahzoda Albert tasvirlangan, oʻqituvchisi Jon Genri Folining dastlabki modeli asosida haykaltarosh Tomas Brok tomonidan yasalgan zarhal qilingan bronza haykal joylashgan.
Fayl:Elephant sculpture London.jpg|"Osiyo" guruhi haykaltarosh jon Genri Foley
Fayl:Albert Memorial statue.JPG|Afrika guruhihaykaltarosh Uilyam tid
Fayl:Albert Memorial - Americas Group.jpg|Amerika guruhihaykaltarosh jon Bell
Fayl:Europe group (Albert Memorial).jpg|Yevropa guruhihaykaltarosh Patrik Mcdouell

Fayl:Agriculture group (Albert Memorial).jpg|Qishloq xo'jaligi guruhi  haykaltarosh Uilyam Kalder Marshal
Fayl:Commerce group (Albert Memorial).jpg|Tijorat guruhi  haykaltarosh / Tomas Tornikroft
Fayl:Engineering group (Albert Memorial).jpg|Muhandislar guruhi haykaltarosh jon Lawlor
Fayl:Manufactures group (Albert Memorial).jpg|Sanoatchilar guruhihaykaltarosh Genri Vikes


## Manbalar

## Havolalar

* Albert memorial *of London Survey* onlayn:
* Loyihalash va ishga tushirish
* Tavsif
* Albertopolis: Albert yodgorligi — yodgorlik arxitekturasi (RIBA)
* BBC News 1998-yil 11-maydagi restavratsiya haqidagi xabar
* IanVisits blogi — Albert ostida: yodgorlik ostidagi poydevorlar, 2007-yil 7-fevral
* V&A Collections Skottning yodgorlik uchun original modelining tasvirlari va tafsilotlari
Kranay

**Kranay** () — qadimgi yunon mifologiyasidagi qahramon. Kekropsdan keyin hukmronlik qilgan Attikaning birinchi shohlaridan biri; avtoxton. Uning davrida „Devkalion toshqini“ boʻlgan. U Lakedemonlik Menitning qizi Pediadaga uylangan edi. Uning qizlari: Kranaya, Kranexma va Attida. Bir versiyaga koʻra, Areopag uning hukmronligi ostida tashkil etilgan. Uning nomi bilan aholi Kranaylar deb atalgan. Afinaliklar „Kranay oʻgʻillari“ deb atalgan. Amfiktyon Kranayning qiziga uylangach, uni haydab yuboradi. Lamptra demesida vafot etadi.

## Manbalar
Anatol Kuragin

**Anatoliy Vasilevich (Anatol) Kuragin** (? — 1812) — Lev Tolstoyning „Urush va tinchlik“ romani qahramoni. Knyaz Vasiliy Kuraginning oʻgʻli. Opasi — Xelen, ukasi — Ippolite. Polsha janobiga yashirincha turmushga chiqdi.

Natasha Rostovaga maftun boʻlib, (II jild, 5-qism) uni oʻziga oshiq qiladi. Natashani maftun etgan Anatol uni chet elga qochishni taklif qiladi. Biroq, oʻgʻirlab ketilgan kechada Marya Dmitrievna Axrosimova bundan xabar topadi. Qochib ketish muvaffaqiyatsiz tugaydi. Anatolning uylanganini bilgach, Rostova oʻzini margimush bilan zaharlamoqchi boʻladi. Per Bezuxovning talabiga binoan Anatol Moskvadan chiqarib yuborildi.

Borodino jangidan keyin Anatolning oyogʻi kesib tashlanadi. Bundan tashqari, III jildning 9-bobida aytilishicha, Per Bezuxov uning oʻlimi haqida bilib oladi, ammo mish-mish tasdiqlanmaydi. U romanda boshqa tilga olinmaydi.

Baʼzi ekspertlarning fikricha, qahramon obrazi Tatyana Bersning amakivachchasi Anatoliy Lvovich Shostakdan olib yozilgan.

## Manbalar
Oyga qarab turgan bola

**Oyga qarab turgan bola** (shved. Pojke som tittar på månen) yoki T**emir bola** (shved. Järnpojken) — Stokgolmning eski shahridagi yodgorlik. Tizzalarini quchoqlab oʻtirgan bolani tasvirlangan. Haykaltarosh Liss Eriksson tomonidan yaratilgan va 1967-yilda oʻrnatilgan yodgorlik Shvetsiyadagi eng kichik yodgorlik boʻldi. Uning balandligi 15 sm. Bundan tashqari, u xalqona Ulle (*Olle*) taxallusi bilan ham tanilgan.

Yodgorlik qumtosh va temirdan yasalgan. Bola ancha keng poydevorda joylashgan karavotda oʻtiribdi. U 1954-yilda Liss Eriksson tomonidan yasalgan boʻlib, haykaltaroshning uyqusiz tunlarda karavotida oʻtirib, deraza tashqarisidagi oyga qaragan bolaligidagi xotiralarini aks ettiradi.

Yodgorlik Fin cherkovi (*Finska kyrkan*) binosi orqasidagi hovlida joylashgan boʻlib, har doim ham shahar yoʻriqnomalarida eslatib oʻtilmaydi, lekin doim sayyohlar bilan gavjum. Agar siz bolaning boshini silasangiz, bu omad keltiradi va istakni amalga oshirishga yordam beradi, deb ishoniladi. Shu sababli koʻp qoʻl tekkanidan bolaning boshi yaltiroq tusga kirib qolgan. Yodgorlik poydevoriga tangalar yoki shirinliklar tashlanadi, qishda esa yodgorlikning oʻzi koʻpincha temir bola uchun maxsus toʻqilgan shlyapa va sharflar bilan oʻrab qoʻyiladi.

## Manbalar

## Havolalar

* „Oyga qaragan bola“: Stokgolm markazidagi chaqaloq
Qabrsiz bedarak yo‘qolgan askarlar uchun yodgorlik

**Bedarak yoʻqolganlar. Qabrsiz askarlar uchun yodgorlik** — Moskvaning diqqatga sazovor joylaridan biri boʻlgan yodgorlik 1995-yilda Poklonnaya tepaligida yoki Gʻalaba bogʻida oʻrnatilgan.

## Tarixi
Qabrsiz bedarak yoʻqolgan askarlar yodgorligi 1995-yilda Ulugʻ Vatan urushidagi Gʻalabaning 50 yilligiga bagʻishlab ochilgan. Kompozitsiya Gʻalaba bogʻidagi tankchilar xiyoboniga, kichik sunʼiy tepalikda, Gʻolib Georgiyasi cherkovining asosiy kirish eshigi yaqinida oʻrnatilgan. Yodgorlik Ukraina xalqining tuhfasi hisoblanadi.

Haykalning nusxasi Kievda, Ulugʻ Vatan urushi tarixi milliy muzeyidan unchalik uzoq boʻlmagan joyda oʻrnatilgan. Yodgorlik supachasiga doimo yangi gullar qoʻyiladi.

Yodgorlik bagʻishlanganlar orasida:

* Duxovchenko Viktor Vasilyevich (21.03.1954 — 27.04.1985);
* Zverkovich Aleksandr Anatolyevich (24.12.1964 — 27.04.1985);
* Korshenko Sergey Vasilyevich (26.06.1964 — 27.04.1985);
* Pilypets Viktor Nikolaevich (10.08.1963 — 03.02.1982);
* Shevchenko Nikolay Ivanovich (13.10.1956 — 27.04.1985).

## Tavsifi
Qabrsiz bedarak yoʻqolgan askarlarga oʻrnatilgan yodgorlik yarador askarning bronza qiyofasi boʻlib, uning yuzi yashiringanligi juda ramziy maʼnoga ega. Yodgorlikda nozik tafsilotlar kuzatilmagan, ammo askar anjomlarining elementlari aniq koʻrinadi. Kompozitsiya granit choʻzinchoq poydevorga oʻrnatilgan.

## Manbalar
Rakvere qal’asi

**Rakvere qal’asi** (, ) — oʻrta asrlar qal’asi. Vällimagi togʻidagi Rakvere shahrida 25 metr balandlikda joylashgan.

## Tarixi
XIII asrgacha Vallimagi togʻida qadimgi estonlarning Tarvanpäe nomli shaharchasi boʻlgan.

XIII asrda daniyaliklar togʻda toshlardan bir nechta inshootlarni qurishadi. Qal’ani qurish boʻyicha jiddiy ishlar Shimoliy Estoniya Livoniya ordeni nazorati ostiga oʻtgan 1345-yildan keyin jadallashgan.

Dastavval qal’aning shimoliy qanoti qad rostlagan va burchak minoralariga ega boʻlgan janubiy qanoti (ularning aksari hozirgi kungacha saqlanib qolgan) faqat ikki yuz yil oʻtib, XV—XVI asrlarda qurilgan. Qal’aning shimoli-sharqiy qismida yarim doira shaklidagi qurol minorasi bilan himoyalangan darvozalar qurilgan.

1560-1580-yillardagi Livoniya urushi paytida qal’a ostida ruslar, shvedlar va nemislar oʻrtasida shiddatli janglar boʻlib oʻtgan. Oʻsha paytda qisman shikastlangan qal’a 1602-1605-yillardagi Shvetsiya-Polsha urushi paytida sezilarli darajada vayron qilingan.

XVII-XVIII asrlarda qal’a xarobalari oʻrnida tosh qazib olish karyeri joylashgan.

Vayronalarni tartibga solish boʻyicha ilk ishlar 1901-1902-yillarda, jiddiy taʼmirlash va qayta tiklash ishlari 1975-1988-yillarda amalga oshirilgan. Qal’aning janubiy qanoti va burchak minoralari juda yaxshi saqlanib qolgan. Hozirda minoralardan birida Estoniya davlat bayrogʻi hilpirab turadi.

## Galereya

Fayl:Bm03021am.jpg|
Fayl:Rakvere-castle-estonia.jpg|
Fayl:Rakvere.jpg|
Fayl:Rakvere1.jpg|
Fayl:Rakvere_linnuse_varemed_vallikraaviga2.jpg|


## Havolalar

* http://www.svm.ee/index.php?objectID=11,6 Arxivirovano, 2021-yil 26-fevral.
* [http://www.epl.ee/artikkel/436186 (mavjud+havola)](http://www.epl.ee/artikkel/436186&nbsp;(nedostupnaya+ssilka))
Motoko Kusanagi

— Masamune Sironing „Zirhlangan sharpa“ ilmiy-fantastik kiberpank mangasining bosh qahramoni. Kiborg, Yaponiya IIV-ning 9-boʻlimida ishlaydi.

## Biografiyasi
Olti yoshida Motoko samolyot halokatiga uchraydi va yetim qoladi. Jarohatlari natijasida u ikki yil davomida tanasi toʻliq kibernetizatsiya qilinmaguncha komada edi. Faqat miya va orqa miyaning bir qismi omon qolgan edi. Tanasi oʻzi bilan bir xil zavodda qurilgan 2501-Loyiga ishini tekshirar ekan, u oʻzining mohiyati, ruhi va kelib chiqishi haqiqatan ham inson ekanligiga shubha qila boshladi.

Kusanagi taekvondoni, oʻqotar qurollarni yaxshi biladi, shuningdek, xakerlik qobiliyatiga ega.

## Konseptsiya va yaratilish
Motoko Kusanagi obrazi gʻoyasi Masamune Siroga tegishli.

Filmni moslashtirishda personajlar dizayneri va animatsiya boshligʻi Xiroyuki Okiura uni manga qahramonidan farqli qilib yaratdi: „Motoko Kusanagi kiborg, shuning uchun uning tanasi baquvvat va yosh, lekin uning insoniy mentaliteti tashqi koʻrinishidan ancha katta. Men Masamune Siro yaratgan asl qiz oʻrniga uning xarakteridagi ana shu yetuklikni tasvirlashga harakat qildim“.

Kendzi Kamiyama uning shaxsini aniqlashda qiynaldi va serialning birinchi mavsumida qahramonning motivlarini tushuna olmaydi. Ikkinchi mavsumda ishlayotganda u Motokoning oʻtmishiga katta eʼtibor beradi. Keyin uni bu gʻayritabiiy kuchga ega boʻlish uchun tanlangan shaxs sifatida tasvirlay oladi. U, ehtimol, oʻz qobiliyatidan boshqalarning manfaati uchun foydalanishi kerak deb hisoblaydi. Amerikalik ovozlashtiruvchi aktrisa Meri MakGlin Motoko Kusanagini „kuchli va baʼzida latofatli, lekin har kimni taʼzirini berishga qodir“ deb taʼriflaydi.

## Tanqid va eʼtirof
1995-yilda Kusanagi Tokyo Sports Film Award’ning yilning eng yaxshi aktrisasi mukofotiga sazovor boʻldi va bu birday qabul qilinmadi.

2009-yilda Motoko Kusanagi barcha davrlarning eng yaxshi anime qahramonlari roʻyxatida 13-oʻrinni egalladi. 2014-yilda IGNʼning shunga oʻxshash roʻyxatida u 11-oʻrinni egalladi. U „kuchli ayol qahramonning ajoyib namunasi“ sifatida maqtovga sazovor boʻldi.

## Manbalar



## Havolalar
* 
* Napier, Susan J.  (англ.)рус.. Doll Parts: Technology and the Body in Ghost in the Shell // Anime from Akira to Princess Mononoke: Experiencing Contemporary Japanese Animation  (англ.)рус. (англ.). — 1st. — New York: Palgrave, 2001. — P. 103—120. — ISBN 978-0-312-23863-6.
*
Hayqiriq

**Hayqiriq** () — Amsterdam shahrining Osterparkida oʻrnatilgan yodgorlik haykali. 2004-yil 2-noyabrda radikalchi Muhammad Buyeri tomonidan oʻldirilgan niderland kinorejissori, produseri va jurnalisti Teo van Gog xotirasiga bagʻishlangan.

Haykaltarosh Yerun Henneman ijodi mahsuli sifatida yasalgan yodgorlik 150 ta namuna orasidan tanlab olingan. Teo van Gogning ota-onasi ham hakam sifatida ishtirok etgan. U Niderlandiya poytaxtining sharqiy qismidagi Linnaustrat koʻchasidan uncha uzoq boʻlmagan joyda, Osterpark chekkasida oʻrnatilgan. Balandligi 4,6 metr boʻlgan yodgorlik Teo van Gog yuzining profiliga oʻxshash shaklda egilgan oltita poʻlat chiziqlardan iborat. Bir tomondan, uning yuzi ogʻzini ochib yigʻlayotgandek, boshqa tomondan, ogʻzi yopiq holda tasvirlangan. Yodgorlikning ochilishi uni oʻrnatish uchun zarur boʻlgan rasmiyatchiliklar hal qilinishi zarurligi sababli olti oyga kechiktirilgan.

Tantanali ochilish marosimi 2007-yil 18-martda marhum van Gogning otasi, opa-singlisi va doʻstlari, shuningdek, Amsterdam meri Job Koen boshchiligidagi rasmiylar ishtirokida boʻlib oʻtdi. Shahar menejeri Martin Verbetning soʻzlariga koʻra, „Hayqiriq“ soʻz erkinligi ramzi boʻlishi kerak edi. Marosim davomida minbarga chiqqanlar soʻz erkinligi mavzusini qayta-qayta taʼkidlashdi, chunki Teo van Gogning oʻlimiga oʻz ijodida radikal islomni keskin tanqid qilgani sabab boʻlgan. Marhum kinematografning tadbirda ishtirok etgan doʻstlaridan biri, aktyor Hans Tauven esa ham soʻz erkinligiga bagʻishlangan qoʻshiq kuyladi.

2007-yil 15-sentabrda yodgorlik vandalizm nishoniga aylandi: qora markerda „Al-Qoida“ va „27-11-2007“ sanasi yozildi. Ushbu ishga qoʻl urgan jinoyatchilar topilmadi.

## Havolalar

* Teo van Gog yodgorligi 2007-yil 18-03-da *NRC Handelsblad* (kerak. )
* Theo van Gog onthuld yodgorligi (video) *18-03-2007   (kerak.* *<small class="ref-info" style="cursor:help;" title="на нидерландском языке">)</small>*

## Manbalar
Linus van Pelt

**Linus van Pelt** — Charlz Shults tomonidan yaratilgan va birinchi marta 1952-yil 19-sentabrda komiksda paydo boʻlgan *Peanuts* komikslari seriyasidagi qahramon. Linus  Charli Braunning eng yaxshi doʻsti, shuningdek, Lyusi van Peltning ukasi va Rayran van Peltning akasi. Linus  har doim oʻzi bilan *xavfsizlik koʻrpasini* olib yurishi bilan mashhur. Komiksning mashhurligi tufayli *xavfsizlik koʻrpasi* () psixologiyaga kiritilgan, bu „psixologik ishonch va xotirjamlik uchun biron narsaga yopishib olish“ degan maʼnoni anglatadi.

## Tavsifi
Linus  birinchi marta 1952-yil 14-iyulda komiksda tilga olingan va uning birinchi koʻrinishi 1952-yil 19-sentabrda roʻy bergan. U faqat 1954-yildagina gapirgan, oʻsha yili uning „xavfsizlik koʻrpasi“ komikslarda paydo boʻlgan.

Odatda u qora chiziqli qizil futbolka, qora shorti va tennis poyabzali kiyadi. 1962-yil 5-fevralda unga yaqinni koʻra olmaslik tashxisi qoʻyilgani uchun koʻzoynak taqishni boshladi. Biroq, 1962-yil 9-sentabrdan boshlab uning koʻzoynagi hech qanday izohsiz komiksdan gʻoyib boʻldi. Multfilmlarda u yengil sigmatizm bilan ovozlashtirilgan.

Linus juda kichkina boʻlsa ham, juda aqlli va komiksda faylasuf va ilohiyotchining „rolini oʻynaydi“, koʻpincha Injildan iqtibos keltiradi. U oʻzining afsonaviy jonzoti — Buyuk Qovoqni oʻylab topadi, Xellouin bayramida eng „samimiy“ qovoq maydonlarida paydo boʻlishini va oʻzi bilan sovgʻalarni olib kelishini aytadi. Linus  Buyuk Qovoqqa ishonadigan yagona odam, garchi baʼzi hollarda u boshqa qahramonlarni Buyuk Qovoq haqiqiy ekanligiga ishontirishga muvaffaq boʻlsa-da, lekin oxirida Qovoq paydo boʻlmaganidan keyin unga ishonishni toʻxtatishadi. Laynus esa oʻjarlik bilan uning mavjudligiga ishonadi va har bir Xellouinni uning paydo boʻlishini kutgan holda qovoq maydonida oʻtkazadi.

## Manbalar


## Havolalar
* Официальный сайт комикса
Carrie Kelley

**Carrie Kelley** ― DC komikslari qahramoni. U „Batman. Nomaʼlum ritsarning qaytishi“ grafik romanida debyutini boshladi va uning davomlari „The Dark Knight Strikes Again“ va „The Dark Knight III: The Master Race“ da paydo boʻldi. U „Nomaʼlum ritsarning qaytishi“ filmida Batmanning hayotini saqlab qolib, yangi **Robinga** aylanadi. Keyinchalik, „The Dark Knight Strikes Again“ filmida u Catgirl obrazini oʻz zimmasiga oladi va „The Dark Knight III: The Master Race“ da **Batwomanga** aylanadi. Garchi Juli Medison „*Detektiv komikslar № 49“* (1941-yil mart) dagi Bob Keyn hikoyasida Robinni qisqacha taqlid qilgan boʻlsa ham, Kerri Betmen franshizasi tarixidagi birinchi Robin ayol edi.

## Tanqid va meros
Comic Book Resources’dan Jeyms Brizuela qahramonning tashqi koʻrinishi „Lego film: Batman“da Dik Greyson/Robin obraziga taʼsir qilganini taʼkidladi. Screen Rantʼdan Shon L. Lealos **Carrieni** Robinning eng yaxshi versiyalarida 4-oʻringa qoʻydi va „u qochmadi va bu dunyosida Batmanga kerak boʻlgan Robin ekanligini“ taʼkidladi.

## Manbalar
A. S. Pushkin haykali Baku

**A.S.Pushkin** **haykali** () — Ozarbayjon poytaxti Boku shahrida rus shoiri Aleksandr Sergeyevich Pushkinga oʻrnatilgan yodgorlik. Yodgorlik Pushkin va Uzeyir Gadjibekov koʻchalari chorrahasida joylashgan xuddi shu nomdagi xiyobonda joylashgan. Bronzadan yasalgan yodgorlik muallifi haykaltarosh, Rossiya Badiiy akademiyasining akademigi Yuriy Orexov hisoblanadi. Ushbu yodgorlik Orexovning soʻnggi asaridir.

## Tarixi
Yodgorlikning tantanali ochilish marosimi 2001-yil 12-oktabrda boʻlib oʻtgan. Marosimda Ozarbayjon Prezidenti Haydar Aliyev, Boku shahri meri Hojibala Abutalibov va Rossiya Federatsiyasining Ozarbayjondagi elchisi Nikolay Ryabov ishtirok etgan. Yodgorlik Rossiya hukumatining 18-oktabrda nishonlanajak Ozarbayjon mustaqilligining 10 yilligiga tuhfasi edi.

Har yili rus shoiri Pushkinning tugʻilgan kunida haykal oʻrnatilgan xiyobonda shoir xotirasiga bagʻishlangan tadbirlar oʻtkaziladi. Ularda rasmiylar, ziyolilar, shuningdek, poytaxt aholisi ishtirok etadi.

## Manbalar
Kraglin

**Kraglin** Stan Lee, Don Heck va Ernie Hart tomonidan yaratilgan Marvel Comics komikslaridagi xayoliy qahramondir

## Tarixi
Stan Lee, Don Heck va Ernie Hart tomonidan yaratilgan personaj *Tales to Astonish* #46 (1963-yil avgust) da paydo boʻlgan.

## Tarjimai hol
Kraglin A-Chilitar 3-sayyorasidan boʻlgan A-Chilitarian boʻlib, shuning uchun koʻp qirrali koʻzlari bilan momiq binafsha jonzotning koʻrinishiga ega. U va uning nasli Chumoli-odam va Osoy tomonidan magʻlub boʻlishadi.

## Filmlar
### Marvel kinematografiya koinoti
* *[[Guardians of the Galaxy (film)|Guardians of the Galaxy]]*
* *[[Guardians of the Galaxy Vol. 2]]*
* **'
* ''[[What If...?]]'' multserialining „[[at If… TʼChalla Became a Star-Lord?“ nomli qismida
* **'
* *[[The Guardians of the Galaxy Holiday Special]]*
* *[[Guardians of the Galaxy Vol. 3]]*

## Manbalar
Xudo onasining Pisidian ikonasi

**Xudo onasining Pisidian (Pisian) ikonasi ―** molgan Pisidiya Sozopol shahridan (Turkiyaning zamonaviy Uluborlu shahri yaqinida) oldi.

## Tarixi
Belgining kelib chiqishi nomaʼlum . Bir nechta mualliflar ikona va uning koʻp miqdorda mirra oqimidan shifo topish mojizalariga ishora qiladilar: Presviter Evstatiy (Konstantinopolning muqaddas Patriarxi Evtixiyning zamondoshi va tarjimai holi), Eleusippus (rohib Teodor Sykeotning shogirdi) va Avliyo Patri Herman (Patri Herman). Konstantinopol).

6-asrning ikkinchi yarmida Presviter Eustatius Patriarx Evtixiyning qizgʻin ibodati orqali amalga oshirilgan Xudo onasining Pisidiya ikonasidan mojiza yaratish haqida xabar berdi. Amasiya shahridan (hozirgi Turkiyaning Uluborlu shahri yaqinida) er-xotinlardan biri oʻlik holda tugʻilgan. Bu er-xotinni juda xafa qildi va bir kuni ular baxtsizlikdan qaygʻurib, maslahat uchun Patriarx Evtixiyga murojaat qilishdi. Avliyo Evtixiy ibodat qildi va „Rabbimiz Iso Masih nomi bilan“ soʻzlari bilan er-xotinlarni Rabbiyning xochidan va Xudoning onasi Maryamning muqaddas ikonasidan muqaddas moy bilan moyladi. „Bolaga Butrus deb ism qoʻying, u tirik qoladi“, dedi u. Koʻp oʻtmay, er-xotin oʻgʻil koʻrdilar, unga Butrus deb ism qoʻydilar, keyin ikkinchi oʻgʻil tugʻildi, Jon ismli va ikkalasi ham sogʻlom va kuchli boʻlib oʻsdi. Shahar aholisi bu mojiza haqida bilib, Xudoni ulugʻlashdi.

Taxminan 600-yillarda, mirra Xudoning onasining Pisidian ikonasidan chiqdi, unga rohib Teodor Sykeotning shogirdi Eleusis guvoh boʻlgan. U avliyo Teodor Sykeotning olovli duosi orqali ikonadan moy oqimi otilib, ibodat qiluvchining koʻzlarini namlaganini oʻz koʻzlari bilan koʻrganiga guvohlik berdi.

… turli piktogrammalar orqali Xudo mojizalar koʻrsatdi, ular haqida koʻpchilik koʻp gapirishni xohlaydi; shuning uchun, masalan, U kasallarga shifo berdi, biz buni oʻzimiz boshdan kechirdik. Eng diqqatga sazovor tomoni shundaki, Pisidiya Sozopolda joylashgan Xudoning begʻubor onasining ikonasi uning qoʻlidan tinchlik oqimini toʻkib tashlaganiga hech qanday eʼtiroz yoki shubha yoʻq. Koʻpchilik bu mojizaga guvohlik beradi.
Patriarx Hermanning bu xabari ettinchi Ekumenik Kengash tomonidan oʻqilgan tomonidan oʻz haqiqatida tasdiqlandi.

Rossiyadagi ushbu qadimiy mojizaviy ikonaning ro'yxati 1608-yilda Moskva Novospasskiy monastirida tuzilgan. Xudoning onasi chap qo'lida ilohiy chaqaloq bilan tasvirlangan, u o'ng qo'li bilan duo qiladi.

Boshqa manbalarga koʻra, Pisidian ikonasining roʻyxati Rossiyada maʼlum boʻlgan, u Tsar Mixail Fedorovichning onasi rohiba Martaning hujayra belgisi edi. Uning oʻlimidan keyin u Novospasskiy monastiriga joylashtirildi.

## Manbalar

## Adabiyotlar

* 

## Havolalar

* Xudo onasining Pisidian belgisi . Pravoslavie veb-saytidagi Arxivnaya kopiya. Ru.
* Pisidiya belgisi .
Xudoning onasining " Tugʻilishga yordam berish" ikonasi

**Xudoning onasining „** *Tugʻilishga yordam berish“ ikonasi* (*tugʻilishda yordam*, *tugʻilishda yordamchi*, *xotinlarga bolalar tugʻishda yordamchi) ―* pravoslav cherkovida hurmatga sazovor boʻlgan eng muqaddas Theotokosning belgisi.

Inqilobdan oldin, Rossiya imperiyasining janubiy va gʻarbiy Rossiya hududlarida, shuningdek, Sibirda, 26 va 27-dekabr kunlari ular tugʻruqdagi doyalar va ayollar bayramini nishonladilar Babi pyuresi, bu 27-dekabrni nishonlashda oʻxshashlik topadi. (9-yanvar) „Tugʻilishda yordam“ belgisiga xizmat koʻrsatish.

## Ikonografiya
Belgining kelib chiqishi nomaʼlum. Ikkita rasm varianti mavjud:

* Xudoning onasi ibodatda qoʻllarini koʻtargan holda toʻliq oʻsgan holda tasvirlangan, chaqaloq Iso esa koʻkrak qafasi darajasida, belgi belgisida tasvirlangan;
* Xudoning onasi boshi ochiq, sochlari boʻshashgan va barmoqlari koʻkragiga oʻralgan holda tasvirlangan, uning ostida nominal ravishda ilohiy chaqaloq marhamati tasvirlangan. Butun tasvir yarim oyga joylashtirilgan.

Belgi 8-yanvar kuni nishonlanadi (26-dekabr, eski uslub).

## Yana qarang

* Bokira qizning pravoslav ikonografiyasi
* Baxtli bachadon
* Xudoning onasining belgisi

## Manbalar

## Adabiyotlar
* Babin den / Zelenina E.I., Sedakova I. A. // Slavyanskie drevnosti: Etnolingvisticheskiy slovar : v 5 t. / pod obщ. red. N. I. Tolstogo; Institut slavyanovedeniya RAN. — M. : Mejd. otnosheniya, 1995. — T. 1: A (Avgust) — G (Gus). — S. 123-125. — .
* 
* 

## Havolalar

* Xudoning onasining belgisi „Tugʻilishga yordam“
Averbax haykali

**Averbax yodgorligi** — sovet oftalmologi, professor Mixail Averbax xotirasiga oʻrnatilgan yodgorlik. U uzoq vaqt davomida oʻzi asos solgan Alekseyevskaya koʻz kasalliklari shifoxonasini (hozirgi Helmgoltz nomidagi Moskva koʻz kasalliklari ilmiy-tadqiqot instituti) direktori boʻlgan.

Yodgorlik SSSR Ministrlar Kengashining 1952-yildagi qaroriga muvofiq shifoxona hovlisida oʻrnatilgan va oʻsha yilning 29-iyunida tantanali ravishda ochilgan. Marosimda koʻplab klinika xodimlari ishtirok etgan.

Haykal uch pogʻonali pushtirangdagi sayqallangan granitdan yasalgan tagkursi ustiga oʻrnatilgan byustdan iborat. Tagkursidagi lavhada „Akademik M. I. Averbax 1879-1944“ degan yozuv bor. Loyiha mualliflari haykaltarosh Sergey Merkurov va meʼmor Isidor Fransuz edi.

1960-yilda yodgorlik davlat muhofazasiga olingan va Butunittifoq ahamiyatiga ega yodgorlik sifatida tan olingan. 2007-yilda unga madaniy meros obyekti maqomi berilgan.

## Manbalar

## Adabiyotlar

# 
# 
# 
# 
# 
#
A.S.Pushkin haykali Oryol

**A.S.Pushkin** **yodgorligi** — rus shoiri va nosiri, zamonaviy rus adabiy tilining asoschisi Aleksandr Sergeyevich Pushkin xotirasiga oʻrnatilgan haykal.

## Tavsifi
Aleksandr Pushkin 1829-yil may oyida rus-turk urushida qatnashish maqsadida general Paskevich armiyasida harbiy xizmatni oʻtash uchun Moskvadan Kavkazga ketayotib, qoʻshimcha ikki yuz mil yoʻl bosib, general A.P.Yermolovni koʻrish uchun Oryol shahriga borgan. A. S. Pushkin tavalludining 200-yilligi munosabati bilan 1999-yil 6-iyunda buyuk shoir haykali ochildi. Bronzadan yasalgan byust qora granit plitalardan yasalgan ionik ustun ustiga oʻrnatilgan. U yarim doira shaklidagi oʻrindiqlar bilan oʻralgan. Ushbu haykaltaroshlik kompozitsiyasi va loyihaning oʻzi muallifi oryollik haykaltarosh V. F. Mixeevdir.

## Yana qarang

* Burgut yodgorliklari roʻyxati
* yodgorliklar a. FROM. Pushkin
* 

## Manbalar
Xudoning onasining yetti oʻqli ikonasi

**Xudoning onasining yetti oʻqli ikonasi ―** pravoslav cherkovida hurmatga sazovor boʻlgan Xudo onasining ikonasidir. Belgini nishonlash 13-avgust kuni boʻlib oʻtadi (julian kalendariga koʻra, eski uslub). Va 26-avgust (Grigorian kalendariga koʻra, yangi uslub boʻyicha).

Belgining prototipi Vologda yaqinidagi Toshnya daryosi boʻyida joylashgan Toshenskaya Avliyo Ioann ilohiyot cherkovidan olingan. Afsonaga koʻra, ikonani Kadnikovskiy tumanidagi bir dehqon topib, uni cherkovning qoʻngʻiroq minorasida topib, u yerda sayr qilib, uni taxta deb atashdi. Belgi ayniqsa 1830-yilda Vologdada vabo avj olgan paytda mashhur boʻldi. 1917-yildan keyin ikona Ioann teolog cherkovidan gʻoyib boʻldi va uning qaerdaligi nomaʼlum.

Belgining kelib chiqishi qadimiy (19-asr nashrlarida uning yoshi kamida 500-yil ekanligi koʻrsatilgan). Ulugʻvor rasm taxtaga yopishtirilgan tuvalga boʻyalgan, bu uni 18-asrga (ehtimol, u 17-asrning nomaʼlum tasviridan qilingan) sanashga imkon beradi. Xudoning onasi ettita oʻq bilan teshilgan tasvirlangan.

Ikonografiya Theotokos belgisiga oʻxshaydi " Yovuz yuraklarni yumshatuvchi " yoki „Simeonning bashorati“, lekin oʻziga xos xususiyatlarga ega — barcha qilichlar (oʻqlar) Bokira qizning chap va oʻng tomonida joylashgan. Hozirda ikkala piktogramma ham bir xil ikonografik tipdagi navlar hisoblanadi.

Moʻminlar tasvirdan oldin urushayotganlarni yarashtirishni va qalb qattiqligidan xalos boʻlishni soʻrashadi.

## Xuddi shunday ikonografiyaning Xudoning onasi piktogrammalari

* Yovuz yuraklarni yumshatish yoki *Simeonning bashorati*
* Ehtirosli belgi „Va qurollar sizning qalbingizdan oʻtadi“

## Manbalar

## Adabiyotlar

*
Kerik

**Kerik** ( ― „jarchi“, „qichqiruvchi“) — qadimgi yunon mifologiyasidagi qahramon. Eleusisdan Evmolpning oʻgʻli, Kerikoslarning Attika oilasining ajdodi. Biroq, Keriklar oilasi uni Aglavra II va Germesning oʻgʻli deb atashgan. Yoki Germes va Pandrosaning oʻgʻli. Birinchi marta Gesiod tomonidan eslatib oʻtilgan.

**Keriki** — Afinadagi ruhoniylar oilasi. Sirlarni nazorat qiluvchi.

Kerik ham nasroniy shahidining ismidir (Antipatris (Afek).

## Manbalar