Nancy Adler

**Nensi Elinor Adler** — amerikalik salomatlik psixologi . U Liza va Jon Pritsker Kaliforniya universitetining tibbiy psixologiya professori, San-Fransisko (UCSF) va UCSFning Sogʻliqni saqlash va jamiyat fanlari markazi direktori. Adler salomatlik xulq-atvori, salomatlik nomutanosibligi va salomatlikning ijtimoiy determinantlari boʻyicha tadqiqotlari bilan mashhur.

Adler 1996-yil dekabr oyida tashkil etilgan MacArtur fondining ijtimoiy-iqtisodiy ahvol va salomatlik boʻyicha tadqiqot tarmogʻi direktori boʻlib ishlaydi U Robert Vud Jonson jamgʻarmasi tomonidan sogʻliq madaniyatini shakllantirish uchun moliyalashtiriladigan UCSF dasturining „Harakat uchun dalillar“ (E4A) direktori.

## Mukofotlar
Adler Amerika Psixologiya Jamiyati (APS) va Amerika Psixologik Assotsiatsiyasi (APA) aʼzosi, shuningdek, Amerika Sanʼat va Fanlar Akademiyasi va Milliy Tibbiyot Akademiyasi (NAM) aʼzosi.

Adler 2009-yilda psixologiyani qoʻllash boʻyicha APA-ning taniqli ilmiy mukofotiga sazovor boʻlgan . Mukofot uning „reproduktiv salomatlik boʻyicha oʻsmirlarning kontratseptsiya boʻyicha qaror qabul qilishini, homiladorlikning ongli va ongsiz motivatsiyasini, jinsiy yoʻl bilan yuqadigan kasalliklar xavfini idrok etishini va ijtimoiy-iqtisodiy holatni tushuntirishda psixologik jarayonlarning ahamiyatiga oid innovatsion gʻoyalarini oʻrganganligi uchun“ taqdim etildi. Boshqa mukofotlarga quyidagilar kiradi:

* Aholi salomatligi fanlari boʻyicha fanlararo assotsiatsiyasining J. Maykl MakGinnis yetakchilik mukofoti (2020)
* Nyu-York Tibbiyot Akademiyasi Biotibbiyot faniga qoʻshgan hissasi uchun medali (2017)
* APS Jeyms McKeen Cettell Fellow mukofoti (2013)
* APA Nyuman-Proshanskiy nomidagi aholi psixologiyasi boʻyicha umr boʻyi muvaffaqiyati uchun mukofoti (2011)
* NAM Devid Rall medali (2010)

## Biografiya
Adler Uellsli kollejida bakalavriat bosqichini tugatgan va u yerda Kler Zimmerman bilan tadqiqot olib borgan. U 1968-yilda Garvard universitetining ijtimoiy munosabatlar boʻyicha PhD dasturi uchun oʻqishga kirdi va unga ijtimoiy taʼsir va kognitiv dissonans boʻyicha mutaxassis Gerbert Kelman rahbarlik qildi. 1974-yilda „Ayollarning terapevtik abortga reaksiyalari: ijtimoiy psixologik tahlil“ nomli nomzodlik dissertatsiyasi uchun Adler abortdan oldin va keyin ayollar bilan suhbatlashdi. U ayollarning reaksiyalari odatda ijobiy ekanligini va sogʻlom kurash strategiyalarini aks ettirishini aniqladi.

Adler UCSF fakultetiga ishga kirishidan oldin Santa-Kruzdagi Kaliforniya universitetida dars bergan. 1980-yilda u bir muddat Atrof-muhit, aholi va tabiatni muhofaza qilish psixologiyasi jamiyati prezidenti lavozimida ishlagan (APA 34-boʻlimi). Adler bir nechta NAM qoʻmitalari va mavzular boʻyicha seminarlar oʻtkazdi, jumladan, Deepwater Horizonʼda neftning toʻkilmasligi, jinsiy yoʻl bilan yuqadigan kasalliklar, saraton kasalliklarini psixosotsial davolash usullari va ayollar salomatligi va boshqalar.

Adler Arnold Milshteyn bilan turmush qurgan. Ular tadqiqot ustida hamkorlik qilishgan va ulardan ikki qiz dunyoga kelgan.

## Tanlangan asarlar

* Adler, NE, Boyce, T., Chesney, MA, Cohen, S., Folkman, S., Kahn, RL, & Syme, SL (1994). Ijtimoiy-iqtisodiy holat va salomatlik: gradient muammosi. *Amerikalik psixolog*, *49* (1), 15-24.
* Adler, NE, Epel, ES, Castellazzo, G. va Ickovics, JR (2000). Subyektiv va ob’ektiv ijtimoiy maqomning psixologik va fiziologik faoliyat bilan aloqasi: Sogʻlom, oq ayollardagi dastlabki maʼlumotlar. *Sogʻliqni saqlash psixologiyasi*, *19* (6), 586-592.
* Adler, NE va Nyuman, K. (2002). Sogʻliqni saqlashdagi ijtimoiy-iqtisodiy nomutanosibliklar: yoʻllar va siyosatlar. *Sogʻliqni saqlash masalalari*, *21* (2), 60-76.
* Adler, NE va Ostrove, JM (1999). Ijtimoiy-iqtisodiy holat va salomatlik: biz nimani bilamiz va nimani bilmaymiz. *Nyu-York Fanlar Akademiyasi yilnomalari*, *896* (1), 3-15.
* Adler, NE va Snibbe, AC (2003). Ijtimoiy-iqtisodiy holat va salomatlik oʻrtasidagi gradientni tushuntirishda psixososyal jarayonlarning roli. *Psixologiya fanining hozirgi yoʻnalishlari*, *12* (4), 119-123.

## Manbalar