open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Shahin Shahr

**Shohin Shahr** (, shuningdek, **Shohin Shahr**) — Eronning Isfaxon viloyatidagi Shohin Shahr va Meymeh okrugi markazi. 2016-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra uning aholisi 173,329 kishini tashkil etgan.

Shohin Shahr Isfahon shimolida joylashgan. Hozirgi kunda aholi soni taxminan 180 000 kishini tashkil etadi. Aholining katta qismi Xuzistondan boʻlib, Eron-Iroq urushi paytidagi qochqinlardir. Shaharda dastlab 50 000 uy va maksimal aholi soni 250 000 kishini tashkil etishi nazarda tutilgan edi. Shahar hozirda Erondagi 50 ta eng yirik shaharlardan biri hisoblanadi.

Shahar Zagros togʻlarining sharqida Eronning markaziy togʻ tizmalari orasida joylashgan. Dengiz sathidan 1662 metr balandlikda. U quruq iqlimga ega, juda kam yogʻingarchilik yogʻadi. Yomgʻir yogʻsa, suv tezda bugʻlanadi yoki yerga singib ketadi.

## Tarixi
Shahar 1960-yillarning oʻrtalari va oxirlarida, oʻzlariga meros qolgan 40 million kvadrat metrlik (10 000 akr) Amirobod fermasini obroʻli Borumandlar oilasidan olti aka-uka oʻzgartirish natijasida paydo boʻlgan. Bu qarorni qabul qilishda asosiy sabablar ularning fermasi Isfahonga yaqinligi, otalari tirikligida saqlab qolgan yer osti kanallari tizimida moʻl-koʻl suv mavjudligi va arzon uy-joyga boʻlgan talab edi. Aka-ukalar dastlabki moliyalashtirish bilan shahar infratuzilmasini, jumladan, yoʻllar, kanalizatsiya, suv va elektr energiyasini rivojlantirish jarayonini boshladi. Rivojlanish va qurilish ishlari davom etar ekan, korxona Abdol Gʻafar, Abdol Rahim, Abdol Karim va Abdol Rashid Borumand rahbarligida hisobchilar, muhandislar, arxitektorlar va ishchilar kabi 10 000 dan ortiq kishini ish bilan taʼminladi va 10 000 dan ortiq arzon uy-joy qurishni boshladi. 50 000 dan ortiq aholini uy-joy bilan taʼminlandi. 300 000 kishiga moʻljallangan kengaytirilgan yangi shaharchaning bosh rejasini xalqaro urbanist va arxitektor (PDR maslahatchilari) Piter Veriti tayyorlagan.U shuningdek, bir nechta turar-joy massivlari va bir qator jamoat binolari uchun batafsil loyihalarni tayyorlagan.

### Hozirgi kunda
Shahin Shahr Eronda oʻzining taʼlim muassasalari va tizimi bilan mashhur boʻlib, butun mamlakatda 2-oʻrinni egallaydi. Shahin Shahrda hozirda Eron milliy neft kompaniyasi kabi davlat tashkilotlari va turli taʼlim tashkilotlarining koʻplab xodimlari ishlaydi. Aholining koʻpchiligi oʻrta sinfdan boʻlib, harbiy, neftni qayta ishlash zavodlari, aerokosmik ishlab chiqarish, shuningdek, odatiy ofis va chakana savdo ishlari kabi turli sohalarda ishlaydi. Muhojirlar koʻpligi sababli bu Erondagi aholisi eng xilma-xil shahardir. Shaharda, shuningdek, musulmon boʻlmagan eronliklar, masalan, Bahai diniga eʼtiqod qiluvchilar va ikkinchi avlod armanlar (xristianlar) ham mavjud.

## Manbalar
Story Musgrave

**Story Musgrave** (1935-yil 19-avgustda tugʻilgan) — amerikalik shifokor va nafaqadagi NASA astronavti. U ommaviy maʼruzachi va Kaliforniyadagi Disneyning Imagineering guruhi va Applied Minds kompaniyasining maslahatchisi hisoblanadi. 1996-yilda Musgrave  oltita kosmik parvozda uchgan ikkinchi kosmonavt boʻldi.

## Yoshligi
Musgrave 1935-yilning 19-avgustida kichik Percy Musgrave (1903—1973) va Marguerite Warton Musgravening (née Swann; 1909–1982) oilasida tugʻilgan. U Massachusets shtatining Stockbridge shahrida oʻsgan, ammo Lexingtonni (Kentucky) oʻzining ona shahri deb biladi.

Uning 4-chi bobosi William Gray edi. Bobosi 1810—1812-yillarda Massachusets leytenant gubernatori, Massachusets shtati vakili va senatori boʻlgan. Uning birinchi amakivachchasi,  Horace Gray, 1864-yildan 1882-yilgacha Massachusets Oliy sudi sudyasi va 1882-yildan 1902-yilgacha Qoʻshma Shtatlar Oliy sudi sudyasi boʻlgan.

Musgrave 1947-yildan 1953-yilgacha Massachusets shtatining Brookline shahridagi Dekster Sautfild maktabida va Massachusets shtatining Sautboro shahridagi Sent-Mark maktabida tahsil olgan. U oʻzining yuqori kursida avtohalokatga uchragan hamda „muhim ahamiyatga ega boʻlgan bitiruv oldi imtihonlarini oʻtkazib yuborishiga majbur boʻlgan“.

## Tashkilotlar
U Fuqaro aviatsiyasi tibbiyot assotsiatsiyasi, Parvoz shifokorlari uyushmasi, Xalqaro kosmonavtika akademiyasi, dengiz piyodalari aviatsiyasi assotsiatsiyasi, Milliy Aeronavtika Assotsiatsiyasi, Milliy Aerokosmik Taʼlim Kengashi, Milliy Geografiya Jamiyati, Harbiy- dengiz kuchlari ligasi, New-York Fanlar akademiyasi, Hyustondagi Samolyotlar klubi, Amerika Qoʻshma Shtatlari Parashyutlar Uyushmasi aʼzosi hisoblanadi.

## Shaxsiy hayoti
Uning yetti nafar farzandi bor, ulardan biri vafot etgan. Uning sevimli mashgʻulotlari: shaxmat, uchish, bogʻdorchilik, adabiy tanqid, sheʼriyat, mikrokompyuterlar, fotosurat, kitob oʻqish, yugurish, suvga shoʻngʻish va suvda uchish hisoblandi.

## Manbalar
Weir Greenhouse

**Weir Greenhouse** – New York shahri, Brooklyn mavzesi, „Sunset Park“ bogʻida joylashgan Green-Wood qabristonining asosiy kirish eshigi qarshisida qad rostlagan tarixiy issiqxona. Ushbu majmuaning dizayni George Curtis Gillespie tomonidan ishlab chiqilgan. Qurilish ishlari 1895-yilda 50 yil davomida issiqxona biznesi bilan shugʻullangan Brooklynlik gulchi James Weir tomonidan boshqarilgan. Bino toʻrtburchak, yogʻoch ramka va galvanizli temir qismlardan iborat boʻlib, Viktoriya meʼmorchilik sanʼati uslubidagi gumbazlarga ega. Asosiy kirish eshigi sakkizburchak shaklga ega boʻlib, koʻchaning burchak qismida joylashgan. Peshtoqda tepasi sharsimon sakkiz burchakli gumbazi mavjud. Issiqxonaning yon tarafida bir qavatli gʻishtin ofis binosi boʻy choʻzgan.

Weirs oʻzining issiqxona biznesinim toki 1971-yilda McGovern oilasiga sotishiga qadar davom ettirgan. Ushbu Bino 1982-yilda New York shahrining diqqatga sazovor joyi sifatida tasdiqlangan. 2012-yilning 2-fevralida Weir issiqxonasi uning qoʻshnisi Green-Wood qabristoni tomonidan sotib olinadi. Biroq, Weirning rejasiga koʻra issiqxonani saqlab qolish va soʻnggi yillarda chirigan elementlarni tiklash kerak edi. 2015-yil boshiga kelib, boʻsh, chirigan binoni tuzilish jihatidan barqarorlashtirish tugallandi hamda ushbu loyihaga koʻra binoning 1895-yilgi koʻrinishini qayta tiklanishi rejalashtirilgandi.

2020-yil holatiga koʻra, qayta taʼmilash ishlari hali ham davom etmoqda. Binoning yangi egasi boʻlmish „Green-Wood“ issiqxonani qabristonning tashrif buyuruvchilar markaziga aylantirishni rejalashtirgan.

Issiqxona 1982-yilda New York shahrining diqqatga sazovor joyiga aylandi. U 1984-yilda Milliy tarixiy joylar reyestriga kiritilgan.

## Yana qarang
* Brooklyndagi Nyu-York shahrining diqqatga sazovor joylari roʻyxati
* New Yorkdagi tarixiy joylar roʻyxatlarining milliy reyestri

## Manbalar

## Havolalar

* Lost City blogi: McGovern-Weir issiqxonasi ichida
Modlist

**Moda**, **MoDA** yoki **MODA** quyidagilarga murojaat qilishi mumkin:

## Jonivorlar

* Moda, *Potorous platyopsning* umumiy nomi, keng yuzli potoroo

## Geografik joylashuv

* Moda, Kadikoy, Istanbul, Turkiyaning Kadikoʻy tumanidagi chorak

## Insonlar

* Moda Fincher, teleradiokompaniyasi va Texas radiosining Shon-sharaf zali aʼzosi
* Moʻda tili
* Moda oilaning familiyasi boʻlib, Hindistonning Xaryana shtati Bhivanidan kelib chiqqan. Ular asosan savdogarlar, savdogarlar va Hindistonning Agarval hamjamiyatining yagona gotrasiga tegishli. Hozirgi kunda koʻplab oila aʼzolari korporativ va davlat boshqaruvida yuqori lavozimlarni egallaydi. Aksariyat oilalar boʻlinib, butun Hindistonga, baʼzilari esa xorijiy mamlakatlarga koʻchib ketishgan.

## Vaqti chogʻlik

* Moda Records, rekord yorligʻi
* Moda, italyan rok guruhi

## Yutuqlari

* Andrea Moda, Italiya moda kompaniyasi
** Andrea Moda Formula, tugatilgan poyga jamoasi, Andrea Moda nomi bilan atalgan
* Moda FC, Turkiyadagi tugatilgan futbol klubi
* Moda Center, Portlenddagi yopiq sport arenasi, Oregon, AQSh
* Modafinil preparati uchun jargon
* Moda Health, tibbiy sugʻurta kompaniyasi
* Moda Tower, Portlenddagi ofis binosi, Oregon, AQSh

## Qisqartma soʻzlar

* Atlanta dizayn muzeyi
* Mahalliy dizayn va arxitektura muzeyi, London

## Yana qarang

* La Moda (aniqlash)
* Mo Da
Andrew R. Morgan

**Andrew Morgan** (talaffuzi: *Endryu Morgan* 1976-yil 5-fevralda tugʻilgan) — NASA astronavti.

## Shaxsiy hayoti
Andrew Stacey Morgana uylangan. Ularning toʻrt nafar farzandi bor.

## Erta hayot va taʼlim
Morgan 1976-yil 5-fevralda Gʻarbiy Virginia shtatining Morgantown shahrida Richard va Jenis Morgan oilasida tugʻilgan. U Delaverdagi Dover oʻrta maktabida oʻqigan. Morgan 1998-yilda West Point AQSh harbiy akademiyasida atrof-muhit muhandisligi boʻyicha bakalavr darajasini olgan. Shundan soʻng Morgan AQSh armiyasiga qoʻshildi. U West-Pointdagi faoliyati davomida „Qora ritsarlar“ nomi bilan tanilgan West Point parashyut jamoasining bir qismiga aylandi. Keyinchalik u Sogʻliqni saqlash fanlari Uniformed Services universiteti qoshidagi tibbiyot fakultetida oʻqidi va u yerda doktorlik ilmiy darajasini oldi. 2005-yilda MorganVashington shtatidagi Tacoma yaqinidagi Madigan armiyasi tibbiyot markazida shoshilinch tibbiy yordami boʻyicha rezidenturani tamomladi. 2013-yilda Virjiniya Hamdoʻstlik universitetida birlamchi tibbiy yordam sport tibbiyoti boʻyicha stipendiyali oʻqishni tamomlagan.

## Astronavt faoliyati
Morgan 2013-yil iyun oyida NASA tomonidan NASA astronavtlar guruhi 21 („Sakkiz toʻp“ laqabli) sakkiz aʼzosidan biri sifatida tanlandi va ikki yillik kosmonavtlarni tayyorlash dasturida oʻqishni boshladi. Tayorlanish mobaynida u rus tili, robototexnika, ilmiy va texnik sohalar, ISS operatsiyalari, T-38 parvoz operatsiyalari, omon qolish va koinotda yurish operatsiyalarini oʻtagan. Morgan yetti nafar azolar bilan birga astronavtlarni tayyorlashni tugatdi va 2015-yil 7-iyulda kelajakdagi parvoz topshiriqlarini olish huquqiga ega boʻldi.

Mashgʻulotni yakunlash va birinchi parvoziga tayinlanish oraligʻida Morgan NASA EVA/Robotexnika va ekipaj operatsiyalari boʻlimlarida xizmat qildi.

Morgan birinchi missiyasidan qaytganidan soʻng NASA Astronavtlar idorasining Missiyani qoʻllab-quvvatlash boʻlimi boshligʻi va 67-ekspeditsiya uchun qoʻshimcha rahbari boʻlib ishladi.

## Manbalar
Alexander Misurkin

**Alexander Misurkin** () (1977-yil 23-sentyabrda tugʻilgan), Rossiya Harbiy- havo kuchlari mayori, 2006-yilda tanlangan rus kosmonavti. Alexander oʻzining birinchi kosmik missiyasini 2013-yil 28-mart kuni “Soyuz TMA-08M” bortida amalga oshirgan. 2017-yilda ikkinchi parvozini “Soyuz MS-06” kemasida amalga oshirgan. U 54-ekspeditsiya uchun Xalqaro kosmik stantsiya qoʻmondoni boʻlgan.

## Shaxsiy
Misurkin Olga Anatolievna Misurkina bilan turmush qurgan. Er-xotinning ikki farzandi bor. Uning ota-onasi Lyudmila Georgievna va Aleksandr Mixaylovich Misurkin Rossiyaning Oryol shahrida istiqomat qilishadi.

## Taʼlim
1994-yilda Misurkin Oryol shahridagi 1-sonli kasb-hunar maktabini tamomlagan. Keyin u Kacha Oliy havo kuchlari uchuvchilar maktabiga oʻqishga kirdi va u yerda 1998-yil sentyabrgacha oʻqidi. Shundan soʻng Misurkin oʻqishni **Armavir** harbiy aviatsiya institutida davom ettirdi. U 1999-yil oktyabr oyida uchuvchi-muhandis mutaxassisligini oltin medal bilan tamomladi.

## Kosmonavt faoliyati
2006-yil oktyabr oyida Misurkin kosmonavt nomzodi sifatida tasdiqlandi va Yuriy Gagarin Kosmonavtlarni tayyorlash markazi (GCTC) kosmonavtlar korpusiga qabul qilindi. U 2007-yil fevralidan 2009-yil iyunigacha GCTC da asosiy tayyorgarlikdan oʻtdi va 2009-yil 2-iyunda tugatdi. Misurkin 2009-yil 9-iyunda sinov-kosmonavt sifatida malakaga ega boʻldi.

U 2009-yil avgustidan 2011-yil fevraligacha Xalqaro kosmik stansiya (XKS) dasturiga ixtisoslashgan holda malaka oshirdi. 2011-yil yanvar oyidan boshlab Misurkin 33/34 ekspeditsiyasi va Soyuz TMA-M zaxira ekipaji bort muhandisi sifatida malaka oshirdi.

2014-yilda u Scott Tingle, Luca Parmitano, Sergey Kud-Sverchkov va Matthias Maurer bilan birga Yevropa kosmik agentligining ESA CAVES missiyasida ishtirok etdi.

; Statistika

## Manbalar
Xakerlar roʻyxati

Bu roʻyxatda oʻzining kiber harakatlari bilan mashhur boʻlgan taniqli **[[xaker]]lar roʻyxati** keltirib oʻtilgan. 

* (Kishilar ism boʻyicha alifbo tartibida koʻrsatilgan)*

## 0-9
* 0x80

## A
* Mark Abene (Phiber Optik)
* Ryan Ackroyd (Kayla)
* Mustafa Al-Bassam (Tflow)
* Mitch Altman
* Jacob Appelbaum (ioerror)
* Julian Assange (Mendax)
* Trishneet Arora
* Andrew Auernheimer (weev)

## B
* Loyd Blankenship (The Mentor)
* Erik Bloodaxe
* Barrett Brown
* Max Butler

## C
* Brad Carter (RBCP, Red box Chili Pepper)
* Jean-Bernard Condat
* Sam Curry
* Cyber Anakin

## D
* Kim Dotcom
* John Draper (Captain Crunch)
* Sir Dystic

## E
* Alexandra Elbakyan
* Mohamed Elnouby
* Farid Essebar
* Nahshon Even-Chaim (Phoenix)

## F
* Ankit Fadia
* Bruce Fancher (Dead Lord)

## G
* Joe Grand (Kingpin)
* Richard Greenblatt
* Virgil Griffith (Romanpoet)
* Rop Gonggrijp
* Guccifer
* Guccifer 2.0

## H

* Jeremy Hammond
* Susan Headley (Susan Thunder)
* Markus Hess
* George Hotz (geohot)
* Andrew Huang
* Marcus Hutchins

## I

## J

* The Jester (hacktivist)
* Jonathan James
* Joybubbles (Joe Engressia, Highrise Joe)

## K

* Kyle Milliken
* Samy Kamkar
* Karl Koch (hagbard)
* Alan Kotok
* Jan Krissler
* Patrick K. Kroupa (Lord Digital)
* Kris Kaspersky
* Tillie Kottmann

## L

* Adrian Lamo
* Chris Lamprecht (Minor Threat)
* Gordon Lyon (Fyodor)

## M

* MafiaBoy
* Moxie Marlinspike
* Morgan Marquis-Boire
* Gary Mckinnon (Solo)
* Jude Milhon (St. Jude)
* Kevin Mitnick (Condor)
* Mixter
* Hector Monsegur (Sabu)
* HD Moore
* Robert Tappan Morris (rtm)
* Dennis Moran (Coolio)
* Jeff Moss (Dark Tangent)
* Katie Moussouris
* Andy Müller-Maguhn
* MLT (Matthew Telfer)

## N

* Craig Neidorf (Knight Lightning)

## O
* Beto O'Rourke (Psychedelic Warlord)
* Higinio Ochoa

## P

* Justin Tanner Petersen (Agent Steal)
* Kevin Poulsen (Dark Dante)

## Q

## R

* Eric S. Raymond (ESR)
* Christien Rioux (DilDog)
* Leonard Rose (Terminus)
* Oxblood Ruffin
* Joanna Rutkowska

## S

* Peter Samson
* David Schrooten (Fortezza)
* Roman Seleznev (Track2)
* Alisa Shevchenko
* Rich Skrenta
* Dmitry Sklyarov
* Edward Snowden
* Richard Stallman (rms)
* StankDawg
* Matt Suiche
* Peter Sunde
* Gottfrid Svartholm (Anakata)
* Kristina Svechinskaya
* Aaron Swartz

## T

* Ehud Tenenbaum
* Cris Thomas (Space Rogue)
* John Threat
* Topiary
* Tron (Boris Floricic)
* Justine Tunney
* Bloodwork
## U

## V
* Kimberley Vanvaeck (Gigabyte)

## W

* Steve Wozniak
* Chris Wysopal (Weld Pond)
* Robert Willis

## X

## Y
* YTCracker

## Z
* Peiter Zatko (Mudge)

## Yana qarang
* Tech Model Railroad Club
* Kiberjinoyatchilar roʻyxati
* Xayoliy xakerlar roʻyxati
* Xaker guruhlar roʻyxati
* List of hacker conferences
* Hackerspace
* Meni  korayotgan  bolsez  xakerlikga  qiziqamn  men  pul  kk

## Manbalar
Diana Eng

**Diana Eng** ( Florida shtatining Jeksonvil shahrida tugʻilgan) New-Yorkda joylashgan xitoylik-amerikalik moda dizayneri, koʻrgazmasining muallif va moda texnologidir. U *[[Loyihaning uchish-qo'nish yo'lagi|Project Runway]]* realiti koʻrsatuvining ikkinchi mavsumida ishtirokchi sifatida mashhur boʻlgan. Eng NYC Resistor nomli sanʼat elektron guruhining asoschilaridan biri boʻlib, „Fashion Geek“ nomli kitob yaratgan.

## Bolaligi
U Stenton kolleji tayyorgarlik maktabida, keyinroq Rhode Island dizayn maktabida (RISD) tahsil olgan. U 2005-yilda RISDning kiyim-kechak dizayni boʻyicha BFA diplomini olgan. 2005-yilda oʻqishni tamomlashdan oldin u Massachusets Texnologiya Instituti (MIT) tomonidan oʻtkazilgan „*Semless: Computational Couture*“ moda koʻrgazmasida qatnashdi va RISD kursi bitiruvchisi Emili Albinski bilan birgalikda tugmachani bosish orqali toʻpga aylanadigan libosni loyihalashtirdi. Uzluksiz*: Computational Couture* shousidan koʻp oʻtmay, u Project Runwayda paydo boʻldi.

## Loyihaning rejalashtirish davri
"*[[Loyihaning uchish-qo'nish yo'lagi|Project Runway]]*" realiti koʻrsatuvining ikkinchi mavsumida dizaynerlar Nikki Xilton uchun ziyofat libosini yaratishi kerak boʻlgan beshinchi epizodda ishtirokchi Daniel Vosovich uni raqsga tushgani uchun „Dirty Diana“nomlagan.

Diana oltinchi epizodda, Banana Republic tanlovi paytida va boshqa ishtirokchi Marla Duran bilan birga magʻlub boʻdi.

Finalda Chloe Dao Dianani qoʻshimcha kiyimni loyihalashda yordam berish uchun tanladi. Chloe Project Runway 2-mavsumining gʻolibi boʻldi.

Engning ishi *i-D* jurnalining muqovasida va *[[Boston Globus|The Boston Globe]]* jurnalida namoyish etilgan. Eng *Project Runway* muvaffaqiyatidan soʻng katta moda namoyishini oʻtkazdi va model Diana Jorji ochilish podiumi sifatida ishtirok etdi.

„Fashion Nerd“ atamasini ommalashtirishga yordam bergan Diana 2006-yilda Yahoo!’ning „Hack Day“ koʻrgazmasida yuqori mukofotlarga sazovor boʻlgan edi.

Diana 2009-yilda „*Fashion Geek: Clothes Accessories Tech*“ kitobining muallifi boʻlib, North Light Books tomonidan chop etilgan elektron modalarni qanday yaratishni oʻrgatadi.

Diana Eng KC2UHB qoʻngʻiroq belgisi bilan havaskor radio litsenziyasiga ega va oʻquv ham radio videolarini yaratgan. 2010-yil mart oyida u ARRL Jamoatchilik bilan aloqalar qoʻmitasiga qoʻshildi.

2010-yil fevral oyida u Eyebeamda EL simlari, LEDlar va turli datchiklar bilan jihozlangan kiyimlardan iborat „The Fairytale Fashion Collection“ nomli bir ayol moda koʻrgazmasini oʻtkazdi.

2013-yilda u CNN telekanalining *navbatdagi roʻyxatida* namoyish etildi, unda u oʻzining anʼanaviy simlarsiz koʻylakni yoritishga imkon beruvchi oʻrnatilgan oʻtkazuvchan ipdan foydalanishini namoyish etdi. Ushbu epizodda Diana Eng New-Yorkdagi kiyim-kechak markazidagi CJS Salesda ilhom olish uchun xarid qilish paytida suratga olingan.

Diana Make (jurnal) va Craft (jurnal) muallifi.

## Yana qarang

* New-York shahridagi xitoylik amerikaliklar

## Manbalar

## Havolalar

* Diana Eng tarjimai holi Project Runway rasmiy saytida
* Diana Eng blogi
* Diana Eng va Emili Albinskining moda yorligʻi, Black Box Nation 
* Diana Eng veb-sayti
* Diana Eng kitob
Dilshod Rajab

**Dilshod Rajab** (1964-yil 7-dekabr) — oʻzbek bolalar shoiri, Jurnalistika sohasida VI „Oltin qalam“ Milliy mukofoti uchun xalqaro tanlov sovrindori (2011-yil), Oʻzbekiston Yozuvchilar uyushmasi bolalar va oʻsmirlar adabiyoti kengashi aʼzosi. 2-darajali Sogʻlom avlod uchun ordeni sohibi.

## Yoshligi
Dilshod Rajab 1964-yilning 7-dekabrida Buxoro viloyatining Shofirkon tumanida ziyoli oilasida tugʻildi. 1982-yil Navoiy nomidagi 4-oʻrta maktabni oltin medal bilan bitirib, Nizomiy nomidagi Toshkent Davlat pedagogika institutining oʻzbek tili va adabiyoti fakultetiga oʻqishga kirdi.

## Faoliyati
1983—1985-yillar harbiy xizmatda boʻlib qaytgach, tahsilni davom ettirdi. 1989-yil oliy dargoh tahsilini tugatib, oʻzi oʻqigan 4-oʻrta maktabda oʻqituvchi boʻlib ishladi. 1990—1993-yillar Nizomiy nomidagi TDPI aspiranturasida oʻqib, „80-yillar oʻzbek bolalar sheʼriyatida poetik mahoratning ayrim masalalari“ mavzusida nomzodlik ishini himoya qildi.
Dilshod Rajab Oʻzbekiston Davlat matbuot qoʻmitasida, Oʻzbekiston Yozuvchilar uyushmasi „Adabiyot jamgʻarmasi“ nashriyotida, Respublika „Shahidlar xotirasi“ xayriya jamgʻarmasida turli lavozimlarda ishladi (1994—2004). 2005-yildan Oʻzbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligining „Muhofaza+“ jurnali, „Vaziyat“ gazetasi birlashgan tahririyatida bosh muharrir sifatida faoliyat yuritadi.

Ilk sheʼri „Gulxan“ jurnalida 1978-yilda bosildi, „Qorqiz sovgʻa keltirdi“ nomli ilk kitobi esa hammualliflikda 1989-yilda nashr etildi. Shundan soʻng, shoirning „Otamning bogʻi“ (1996), „Daryo koʻngil“ (1997), „Jilvon oʻgʻloni“, „Alifbo“ (2001), „Tanish tovushlar“ (2006), „Sukut sarhadi“ (2006), „Oʻn oʻrtoq“, „Poyezdning bolasi“ (2013), „Baxshi bola — yaxshi bola“ (2016), „Shamolning supurgisi“ (2018), „Yoʻlim quyosh tomondir“ (2019), „Tilimdagi novvotim“ (2022) kabi bolalarga bagʻishlangan kitoblari dunyoga keldi.
Dilshod Rajab, shuningdek, davriy matbuotda oʻzining ilmiy, ilmiy-ommabop va publitsistik maqolalari bilan ham muntazam qatnashib keladi. U ayni paytda Oʻzbekiston Yozuvchilar uyushmasi bolalar va oʻsmirlar adabiyoti kengashi aʼzosi sifatida ham faoliyat koʻrsatadi.

## Mukofotlari
Dilshod Rajab Jurnalistika sohasida „Oltin qalam“ mukofoti sovrindori (2011). Oʻzbekiston Yoshlar ishlari agentligining „Bolalarga bagʻishlangan eng yaxshi kitob“ hamda Oʻzbekiston Yozuvchilar uyushmasining „Vatan uchun yashaylik“ respublika koʻrik tanlovlarida (2022) faxrli oʻrinlarni egallagan. 2023-yil 27-iyun sanasida 2-darajali Sogʻlom avlod uchun ordeni bilan mukofotlangan.

## Manbalar
Nizom Komil

**Nizom Komil** (Nizom Komilov) — taniqli tarjimon, muharrir. 1937-yil 12-dekabrda Namangan viloyati Chust tumanida tugʻilgan.

## Biografiyasi
Tarjimon Nizomiy nomidagi Toshkent davlat pedagogika instituti * (hozirgi universitet*)da tahsil olib, u yerni 1960-yilda tugatgan. Dastlab „Yosh gvardiya“ (hozirgi „Yangi asr avlodi“) nashriyotida muharrir va boʻlim mudiri vazifalarida, keyinchalik esa Gʻafur Gʻulom nomidagi adabiyot va sanʼat nashriyotida muharrir, tahririyat mudiri, bosh muharrir hamda „Oʻzbekfilm“ kinostudiyasida muharrir sifatida mehnat faoliyatini olib borgan. Nodar Dumbadze, Erix Mariya Remark, Fozil Iskandar, Irvin Shou, Aleksandr Belyayev kabi adiblarning asarlarini oʻzbek tiliga tarjima qilgan.

## Tarjimonlik faoliyati
Nizom Komil tarjimasida chop etilgan asarlar roʻyxati:

* „Gʻarbiy frontda oʻzgarish yoʻq“ [roman] (Erix Mariya Remark), „Yangi asr avlodi“ nashriyoti
* „Uch ogʻayni“ [roman] (Erix Mariya Remark), „Yangi asr avlodi“ nashriyoti
* „Hellados“ [hikoya] (Nodar Dumbadze)
* „Koʻrnamak“ [hikoya] (Nodar Dumbadze)
* „Oq bayroqlar“ [roman] (Nodar Dumbadze)
* „Abadiyat qonuni“ [roman] (Nodar Dumbadze)
* „Kukaracha“ [qissa] (Nodar Dumbadze)
* „Tungi darbon“ [roman] (Irvin Shou)
* „Qoʻshyurak“ [hikoya] (Fozil Iskandar)
* „Akam“ [hikoya] (Sergey Dovlatov)
* „Atirgulning tikoni“ [hikoya] (Gabriel Garsia Markes)
* „Bir umrning zavoli“ [hikoya] (Stefan Sveyg)

## Unvonlari
Nizom Komil adabiyot va tarjima sohasiga qoʻshgan hissalari uchun 1997-yilda „Oʻzbekiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan madaniyat xodimi“ faxriy unvoni bilan taqdirlangan.

## Vafoti
Nizom Komil 2021-yilning 24-iyul kuni 84 yoshida vafot etdi.

## Manbalar
Bruce McCandless II

**Bruce McCandless II** (1937-yil 8-iyun – 2017-yil 21-dekabr) Amerika Qoʻshma Shtatlari dengiz floti zobiti va aviatori, elektrotexnika muhandisi va NASA astronavti boʻlgan.

## Erta hayot va taʼlim
Bruce 1937-yil 8-iyunda Massachusets shtatining Boston shahrida tugʻilgan. AQSh Harbiy-dengiz kuchlarining uchinchi avlod ofitseri Bruce McCandlessning oʻgʻli va Willis W. Bradleyning nabirasi hisoblanadi, Uning otasi hamda bobosi „Shon-sharaf“ medali sohibi boʻlishgan.  U 1954-yilda Kaliforniyaning Long-Beach shahridagi Vudro Vilson nomidagi katta oʻrta maktabni tamomlagan.

1958-yilda u Amerika Qoʻshma Shtatlari Harbiy-dengiz akademiyasining bakalavr darajasini oldi. Kasbiy faoliyati davomida u 1965-yilda Stanford universitetida elektrotexnika boʻyicha magistr darajasini va 1987-yilda Xyuston-Clear Lake universitetida MBA darajasini ham olgan.

## Amerika Qoʻshma Shtatlari dengiz floti
McCandless Florida shtatidagi Pensakola va Texasdagi Kingsvill dengiz havo stansiyalarida dengiz havo kuchlarini oʻqitish qoʻmondonligida parvoz mashgʻulotlarini oʻtadi.

1960-yil mart oyida u Amerika Qoʻshma Shtatlari dengiz aviatori etib tayinlandi. McCandless Duglas F4D-1  qoʻnish mashgʻulotlari oʻtash uchun Ki-Uest dengiz havo stantsiyasiga yoʻl oldi.

1960-yil dekabridan 1964-yil fevraligacha u Skyray va McDonnell Duglas F-4B Phantom II samolyotlarida uchuvchi sifatida 102-qiruvchi otryadga (VF-102) tayinlandi.

1964-yil boshida uch oy davomida McCandless Virginia shtatidagi Okeana dengiz havo stantsiyasida 43-hujum otryadida (VA-43) asboblar boʻyicha uchish oʻqituvchisi sifatida faoliyat olib borgn. Soʻngra u Stenford universitetidagi harbiy- dengiz zahiralari ofitserlarini tayyorlash korpusida elektrotexnika boʻyicha magistratura boʻlimida faoliyat olib borgan.

Dengiz xizmati davomida u Lockheed T-33B Shooting Star, Northrop T-38A Talon, McDonnell Duglas F-4B Phantom II, Duglas F4D Skyray, Grumman F11F Tiger, Grumman F9F Cougar, Lockheed T-1 va Seacraft samolyotlarida uchish mahoratiga ega boʻldi.

U 5200 soatdan ortiq parvoz vaqtiga ega boʻlib, shu jumladan reaktiv samolyotlarda 5000 soatni qayd etgan.

## Manbalar
Bruno (futbolchi)

**Bruno Saltor Grau** () (1980-yil 1-oktyabrda tugʻilgan), oddiygina **Bruno** nomi bilan tanilgan, ispaniyalik futbol murabbiyi va oʻng qanot himoyachisi sifatida oʻynagan sobiq futbolchi.

U oʻzining professional faoliyatini „Espanyol“da boshlagan va La Liganing 128ta oʻyinida maydonga tushgan, asosiy faoliyati „Almeriya“ va " Valensiya " klublarida oʻtgan. 2012-yilda u „Brighton &amp;Hove Albion“ bilan shartnoma imzoladi va yetti yilni ingliz klubida oʻtkazgan.

## Klubdagi faoliyati

### Ispaniya
Kataloniya, Barselona, El Masnou shahrida tugʻilgan Bruno RCD Espanyolning akademiyasida tahsil olgan. U asosiy jamoa safida faqat bir marta maydonga tushgan. 2001-yil 29-sentyabrda „Rayo Valyekano“ga qarshi oʻyinda 8 daqiqa oʻynagan.

Gimnassic de Tarragona (ijara) va UE Lleida bilan yana ikki marta oʻz viloyatida oʻynaganidan soʻng, Bruno 2006-yilning yozida UD Almeria safiga qoʻshilgan. Andalusiya jamoasining La Ligaga koʻtarilishida muhim rol oʻynagan. 2007\08-yilgi mavsumida u atigi toʻrtta liga oʻyinini oʻtkazib yuborgan.

2009-yil iyun oyi oʻrtalarida Bruno „Valensiya“ bilan uch yillik shartnoma imzolagan va „Almeriya“ning sobiq bosh murabbiyi Unai Emeri bilan yana bir jamoda birlashgan.

### Brighton & Hove Albion

2012-yilning 25-iyunida „Valensiya“ safida ikki mavsumda yana 33 ta oʻyin oʻtkazgandan soʻng erkin agent sifatida EFL chempionatining „Brighton &amp; Hove Albion“ klubi bilan ikki yillik shartnoma imzolagan. U oʻzining yangi jamoasidagi ilk golini 24-noyabr kuni Bolton Wanderersga qarshi oʻyinda (1:1) kiritgan.

36 yoshida Bruno oʻz pozitsiyasida asosiy oʻyinchi boʻlib jamoasiga 34 yildan keyin 2016/17-yilgi mavsum oxirida Premer-ligaga koʻtarilishiga yordam bergan. Avvalroq, 2017-yilning mart oyida Bruno shartnomani bir yilga uzaytirishga rozi boʻlgan va 20-aprelda u Yilning eng yaxshi jamoasiga kiritilgan.

Bruno 2017-yilning 12-avgust kuni Angliya chempionatida debyut qilgan va oʻz maydonida „Manchester City“ga 2:0 hisobida magʻlub boʻlgan. 2018-yil 3-aprelda u yangi bir yillik shartnoma imzolagan. Ikki hafta oʻtgach, u yanvar oyida ilk oʻyinda "Tottenxem"ga qarshi maydonga tushgan va jamoasi bilan 1:1 hisobida durang oʻynagan.

2018/2019-yilgi mavsumning ochilish oʻyinida jarohat olgan Bruno oʻz oʻrnini ispaniyalik Martin Montoyaga boy bergan. Oktyabr oyi boshida safga qaytganiga qaramay, ketma-ket uchta gʻalaba qozongan boʻlsa ham, maydonga kam tusha boshlagan.

2019-yilning 10-mayida Bruno mavsum oxirida faoliyatini yakunlashini eʼlon qilgan. Uning oxirgi oʻyini „Manchester City“ga qarshi oʻtkazilgan. Uning jamoasi 4:1 hisobida magʻlub boʻlgan.

## Murabbiylik faoliyati
2019-yil iyun oyida Bruno oʻzining sobiq klubi „Brighton &amp; Hove Albion“da oʻyinchilarni rivojlantirish boʻyicha katta murabbiy etib tayinlangan.

2022-yil 8-sentyabrda Bruno Grem Potterni oʻrniga, "Chelsi"ga murabbiy boʻlgan.

## Klub statistikasi

## Yutuqlari
**Lleida**

* Segunda B divizioni : 2003—2004.

**Brighton & Hove Albion**

* EFL chempionatining ikkinchi oʻrin sovrindori: 2016—2017.

## Manbalar
Noyabrsk

**Noyabrsk** — Rossiyaning Yamal-Nenets avtonom okrugidagi shahar, avtonom okrugdagi aholisi boʻyicha Noviy Urengoydan keyin ikkinchi shahar, Rossiyaning maʼmuriy markazidan oshib ketadigan kam sonli viloyat shaharlaridan biri. Shaharning shakllanishi va rivojlanishi tarixi YNAO janubida va Xanti-Mansi avtonom okrugining shimolida — Yugrada uglevodorod konlarini oʻzlashtirish bilan uzviy bogʻliqdir.

## Jismoniy va geografik xususiyatlari

### Geografik joylashuv
Noyabrsk Gʻarbiy Sibir tekisligida, Sibir Uvallarining markaziy qismida joylashgan. Xanti-Mansiysk avtonom okrugi bilan maʼmuriy chegara yaqinida qulay geografik pozitsiyani egallagan Noyabrsk okrugning „janubiy darvozasi“ ga aylandi.

Shaharning markaziy qismi Tetu-Mamontotyai koʻlidan 8 kilometr shimoli-gʻarbda, Svetloe koʻlidan 4 kilometr janubi-gʻarbda joylashgan. Shahar chegaralarida Xonto koʻli joylashgan. Nankpyoh daryosi shahar boʻylab oqib oʻtadi.

Shahar tayganing tabiiy zonasida joylashgan boʻlib, koʻplab kichik koʻllar, daryolar va botqoqliklar bilan oʻralgan.

### Vaqt zonasi
Noyabrsk, butun Yamal-Nenets avtonom okrugi singari, MSK + 2 vaqt zonasida joylashgan. Amaldagi vaqtning UTC dan siljishi +5:00.

### Iqlimi
Noyabrsk iqlimi subarktikadan keskin kontinentalga oʻtish davri. Noyabrskdagi quyoshli kunlar soni 230-250 kunni tashkil qiladi va yogʻingarchilikning umumiy miqdori yiliga 650 mm dan oshmaydi.

Qishlari sovuq shamollar bilan uzoq, odatda oktyabr oyining oʻrtalaridan aprel oyining oʻrtalariga qadar davom etadi. Eng sovuq oy — yanvar. Fevral eng quruq oy, ammo u qor boʻronlari bilan ajralib turadi.

Bahor sovuq va qisqa, odatda aprel oyining oʻrtalaridan iyun oyining birinchi oʻn kunligigacha davom etadi.

Yoz issiq va qisqa, koʻpincha iyun va iyul oylarida havo +30 °C gacha isishi mumkin. Eng issiq oy iyul. Avgust yomgʻirli ob-havo bilan ajralib turadi. Yoz, qoida tariqasida, avgust oyining oxirigacha davom etadi.

Kuz sovuq va tez oʻtadi. Barglarning tushishi odatda sentyabr oyining oxirida tugaydi va oktyabr oyining oʻrtalarida qor qoplami paydo boʻladi va muzlash kuzatiladi.

### Aholining milliy tarkibi
2010-yilgi Butunrossiya aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra:

### Qishloq xoʻjaligi
Shahardagi eng yirik qishloq xoʻjaligi mahsulotlari ishlab chiqaruvchisi shahar korxonasi — „Noyabrskiy“ qishloq xoʻjaligi majmuasi. Korxona yopiq yerlarda sabzavot, qoramol va quyon goʻshti, sut va uni qayta ishlash mahsulotlari ishlab chiqaradi.

Noyabrskda avtonom okrugda birinchi dehqon (fermer) xoʻjaligi tashkil etildi. Xoʻjalikda choʻchqa, qoʻy, echki, quyon, tovuq va gʻoz boqiladi, sut, tuxum va yarim tayyor oziq-ovqat mahsulotlari yetishtiriladi.

### Qurilish
2014-yil oxirida shaharda 310 ta qurilish korxonasi roʻyxatga olingan. 2012-yildan buyon qurilish ishlarida oʻtgan yillarga nisbatan sezilarli oʻsish kuzatildi.

### Manbalar
Mirniy (shahar, Arxangelsk viloyati)

**Mirniy** — Rossiyaning Arxangelsk viloyatidagi shahar (1966-yildan). Maʼmuriy-hududiy birlikni (viloyat ahamiyatiga ega shahar) va yopiq maʼmuriy-hududiy tuzilma (ZATO) maqomiga ega Mirniy munitsipal tuzilmasini tashkil etadi 1993-yildan beri.

ZATOga kirish tartibi shaharning rasmiy veb-saytida joylashtirilgan maxsus yoʻriqnoma bilan belgilanadi.

## Geografiyasi

Mirniy shahri Pletsi koʻli boʻyida joylashgan. Emtsa, Kochmas, Mehrenga, Koda daryolari va Kodlozero koʻli ajralib turadi. Shahar okrugi hududida raketalarni uchirish moslamalari boʻlgan uchirish majmualari, kosmik raketalar va kosmik kemalarni tayyorlash uchun texnik majmualar va Plesetsk kosmodromining boshqa ob’ektlari mavjud.

Mirniy Uzoq Shimol hududlari bilan tenglashtirilgan.

Mirniy shahar okrugi hududi gʻarbdan sharqqa choʻzilgan va Arxangelsk viloyatining Vinogradovskiy, Plesetskiy va Xolmogorskiy tumanlari bilan chegaradosh.

ZATOning Mirniy shahrining chegaralari Rossiya Federatsiyasi Prezidentining 2003-yil 14-yanvardagi 37-sonli qarori bilan tasdiqlangan.

Shahardan 4 kilometr uzoqlikda joylashgan shahar tipidagi Plesetsk posyolkasi, xuddi shu nomdagi tumanning markazi boʻlib, u bilan Mirniy avtomobil va temir yoʻl orqali bogʻlangan.

Plesetsk harbiy aerodromi shahardan 3 kilometr uzoqlikda joylashgan boʻlib, 1990-yillarning boshlariga qadar aerodrom Pero deb nomlangan.

Mirniy chegarasida Gorodskaya temir yoʻl stantsiyasi joylashgan boʻlib, u yerdan kosmodromning temir yoʻl tarmogʻi boshlanadi.

## Iqlimi
Mirniy shahri Uzoq Shimol mintaqalari bilan tenglashtirilgan.

* Oʻrtacha yillik havo harorati: +1,8 °C;
* Nisbiy namlik: 73,8 %;
* Shamolning oʻrtacha tezligi: 3,1 m/s.

## Aholi
2020-yilgi Butunrossiya aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, 2021-yil 1-oktyabr holatiga koʻra, shahar aholisi soni boʻyicha Rossiya Federatsiyasining 1117 shaharlari ichida 532-oʻrinni egallagan.

## Galereya

Fayl:Marnyj(arh) adm.JPG|Mirniy shahri ma'muriyati
Fayl:Plesetsk satellite assembling facilities.JPG|Kosmik kemalarning binolarini yig'ish va sinovdan o'tkazish
Fayl:1980 Plesetsk launch pad disaster memorial in Mirny.jpg|"Abadiy alanga" memoriali (1973 va 1980 yillardagi ofatlar xotirasiga)


*

## Manbalar
Egil Gjelland

**Egil Gjelland** (1973-yil 12-noyabrda tugʻilgan) — sobiq norvegiyalik biatlonchi. U 2002-yilda Solt-Leyk-Siti shahrida boʻlib oʻtgan qishki Olimpiya oʻyinlarining biatlon estafetasi boʻyicha Olimpiya chempioni hisoblqnadi.

Egil Gjelland koʻplab jahon darajasidagi biatlonchilarni yetishtrgan Vossda oʻsgan va 15 yoshida biatlon bilan shugʻullana boshlagan. U terma jamoaga ilk bor 1996-yilda kelgan.

Gjellandning kuchi — otishda yaxshi natijaga erisha olishidir.. Uning eng katta gʻalabalari Norvegiyaning estafeta jamoasida boʻlgan, oʻzini sovuqqonlik va aniq zarba berish qobiliyati tufayli bir necha yillardan beri muntazam terma jamoa oʻyinchisi boʻlib kelgan. 2002-yilda Solt-Leyk-Sitidagi Olimpiadada Ole Eynar Byorndalen, Halvard Hanevold va Frode Andresen bilan birgalikda estafeta boʻyicha oltin medalni qoʻlga kiritgan. 2005-yilda Xochfilzenda boʻlib oʻtgan biatlon boʻyicha jahon chempionatida Gjelland yana estafetada jamoasiga gʻalaba qozonishga yordam bergan, bu Norvegiyaning 38 yil davomida jahon chempionatlarida birinchi estafeta-oltini hisoblanadi. U 2004-yil 17-dekabrda Östersundda boʻlib oʻtgan biatlon boʻyicha Jahon kubogida bitta poygada gʻolib chiqqan.

Egil Gjellandning asosiy kasbi duradgorchilik. 2002-yilda u biatlonchi Ann-Elen Skjelbreydga turmushga chiqqan. Ularning Kristi ismli bir qizi bor (2004-yilda tugʻilgan). Ular Norvegiya gʻarbidagi Fusadagi Skjelbreid fermasida yashaydilar.

Musobaqani tark etganidan beri Gjelland Norvegiya biatlon jamoasida murabbiy boʻlib ishlagan va u 2014—2015-yilgi mavsum oldidan Norvegiya erkaklar biatlon terma jamoasiga bosh murabbiy etib tayinlangan, u ilgari Norvegiya ayollar jamoasi uchun ham musobaqalarda faol boʻlgan. 2018-yilda biatlon boʻyicha Chexiya ayollar terma jamoasining bosh murabbiyi sifatida eʼlon qilingan va u Chexiya biatlon assotsiatsiyasida vatandoshi va erkaklar terma jamoasining yordamchi murabbiyi Anders Magnus Bratli bilan birga ishlagan birinchi xorijlik murabbiyga aylangan.

## Biatlon natijalari
Barcha natijalar Xalqaro biatlon ittifoqidan olingan.

### Olimpiya oʻyinlari
*2 ta medal (1 ta oltin, 1 ta kumush)*

### Shaxsiy gʻalabalar
*1 ta gʻalaba*

## Manbalar
Yashil nur

**Yashil nur** — bu optik hodisa boʻlib, quyosh diskining ufq orqasida (odatda dengiz) yoʻqolishi yoki ufqning orqasidan paydo boʻlishida yashil chiroqning miltillashi.

## Hodisalarni kuzatish
Yashil nurni kuzatish uchun uchta shart zarur: ochiq ufq (dashtda, tundrada, togʻlarda yoki toʻlqinlar boʻlmagan dengizda), toza havo va ufqning bulutlardan tozalangan tomoni, quyosh botishi yoki quyosh chiqishi sodir boʻladi. Oddiy koʻz bilan kuzatish juda kam uchraydi. Teleskop, teleskop, durbin yordamida va qurilmani quyosh chiqishi nuqtasiga oldindan koʻrsatib, uni deyarli har qanday kunda mos ob-havo bilan koʻrishingiz mumkin. Siz bir necha soniyadan koʻp boʻlmagan holda tomosha qilishingiz mumkin, bu xavfli. Quyosh botganda uning yorqin nuri optikadan foydalanishga umuman ruxsat bermaydi.

Yashil nurning normal davomiyligi bir necha soniya. Agar u paydo boʻlganda, siz tezda qirgʻoqqa yugursangiz yoki kemaning bir palubasidan ikkinchisiga koʻzning yashil nurga nisbatan oʻrnini ushlab turadigan tezlikda oʻtsangiz, uni kuzatish vaqtini sezilarli darajada oshirishingiz mumkin. Janubiy qutbga ekspeditsiyalardan birida amerikalik uchuvchi va tadqiqotchi Richard Berd 35 daqiqa davomida yashil nurni kuzatgan. Bu qutbli kechaning oxirida, quyosh diskining qirrasi birinchi marta ufqdan yuqorida paydo boʻlganida va u boʻylab harakatlanganda sodir boʻldi.

## Hodisa fizikasi
Quyosh nurlarining atmosferada sinishi ularning tarqalishi, yaʼni spektrga parchalanishi bilan birga keladi. Bunday holda, sinish kuchi nurning toʻlqin uzunligiga bogʻliq: nurning toʻlqin uzunligi qanchalik qisqa boʻlsa, atmosfera sinishi tufayli u koʻproq koʻtariladi.

Quyosh diskining alohida nuqtalaridan rangli nurlarning superpozitsiyasi natijasida uning markaziy qismi oq boʻlib qoladi (aniqrogʻi, tarqalish tufayli butun disk qizil boʻladi) va faqat diskning yuqori va pastki qirralari ustun mavqega egadirlar. Yuqori koʻk-yashil, pastki qismi esa toʻq sariq-qizil boʻladi. Quyosh diskining qizil va toʻq sariq qismlari yashil va koʻkdan oldin ufq ostida joylashgan.

Quyosh chiqishi bilan rangning teskari oʻzgarishi sodir boʻladi. Chiqarayotgan Quyoshning birinchi nuri yashil; keyin unga sariq, toʻq sariq va nihoyat, qizil qoʻshiladi va birgalikda Quyoshning odatiy kunduzgi yorugʻligini hosil qiladi.

Yashil nur hodisasi uch shaklda boʻladi:

* quyosh diskining yuqori qismining yashil qirrasi shaklida,
* yashil segment sifatida,
* ufqdan qochgan yashil olovga oʻxshab koʻrinadigan yashil nur shaklida.

Fayl:Green flash 30-06-2010(1).JPG|2010-yil 30-iyun kuni Germaniyaning Helgoland orolida dengiz ustida quyosh botganda yashil nur...
Fayl:Green flash 30-06-2010(2).JPG|…va oldingi tortishishdan 20-35 soniya keyin.


## Boshqa samoviy jismlardan yashil nur
Dunyoning baʼzi joylaridan juda sokin va shaffof atmosfera bilan Veneraning yashil nurini u botganda kuzatish mumkin. Xususan, bu hodisani A. Savruxin 1949-yilning yoz oqshomlarida Ashxobod viloyatida kuzatgan.

## Manbalar
Vetle Sjåstad Christiansen

**Vetle Sjastad Kristiansen** (1992-yil 12-mayda tugʻilgan) — norvegiyalik biatlonchi.
## Yoshligi
Christiansen Hol munitsipalitetidagi Geilo shahrida Randi Sjastad va uning eri Georg Uilyam Cristiansen oilasida tugʻilgan. Uning singlisi Tiril Sjastad Kristiansen erkin changʻi sportida muvaffaqiyatli shugʻullanb kelmoqda.

Cristiansen oʻz faoliyatini milliy darajada oʻsmir sifatida biatlon va changʻi poygalarida boshlagan. Yoshligida uning eng yaxshi koʻrgan sportchisi Ole Eynar Byorndalen hisoblangan. Cristiansen Byorndalen faoliyati va qoʻllanmalaridan qanday qilib mashq qilish haqida koʻp narsalarni bilib olgan va Byorndalenning mashgʻulot mentalitetidan ilhomlanib, juda yoshligidanoq koʻp va qattiq mashq qilishni boshlagan. 2004-yilgi Jahon chempionatining soʻnggi kunida Cristiansen 2014-yilgi Qishki Olimpiya oʻyinlariga yoʻllanma olishni uzoq muddatli maqsad qilib qoʻygan. 2008-yilda Cristiansen Geilo shahridagi Norvegiya elita sport kollejiga oʻqishga kirgan.

## Faoliyati

### Erta natijalarga erishish va Jahon chempionati debyuti
17 yoshga toʻlmasdan oldin, Cristiansen oʻz yosh guruhida oʻsmirlar Norvegiya chempionatida toʻrtta oltin medalni qoʻlga kiritgan va u oʻz yosh toifasida Statkraft Junior Cup deb nomlangan Norvegiya biatlon kubogini (Norgescupen) qoʻlga kiritgan. U, shuningdek, 2008-yil sentyabr oyida 17 yoshli oʻsmirlar oʻrtasida oʻtkazilgan yozgi biatlon boʻyicha Norvegiya oʻsmirlar chempionatida ikkita oltin medalni qoʻlga kiritgan. 2008—2009-yilgi mavsum oxirida Cristiansen 2009-yilgi Norvegiya biatlon chempionatida ishtirok etgan. U 20 kmlik yakkalik bahslarda ishtirok etmagan. lekin sprintda 17-oʻrinni, taʼqib qilishda esa 8-oʻrinni egallagan. Bu Cristiansenning Buskerudning birinchi jamoasiga Cristian Georg Bax, Frode Andresen va Ole Eynar Byorndalen bilan birga tavsiya etilishiga sabab boʻlgan. Garchi u penalti tepgan boʻlsa-da, Andresen va Byorndalenning yaxshi ishtiroki oltin medalni qoʻlga kiritishni mustahlamlagan.

### Terma jamoani tark etish (2015–2016-yigi Jahon chempionati mavsumi)
Kasalligi tufayli u 2015—2016-yilgi mavsum oldidan biatlon boʻyicha milliy terma jamoani tark etishga qaror qilgan va Team Norgesbakeriet nomli xususiy biatlon jamoasiga qoʻshilgan. Jamoa Vetle Ravnsborg Gurigard, Kristoffer Langøien Skjelvik, Xakon Svaland, Martin Eng, Tore Leren va Cristiansendan iborat boʻlib, Knut Tore Berland murabbiy sifatida ishlagan. U 2015-yilgi Norvegiya yozgi chempionatida ishtirok etmagan.

## Biatlon natijalari
Barcha natijalar Xalqaro biatlon ittifoqidan olingan.

### Olimpiya oʻyinlari
*2 ta medal (1 ta oltin, 1 ta bronza)*

### Jahon chempionatlari
*4 ta medal (3 ta oltin)*

### Oʻsmirlar/yoshlar oʻrtasidagi jahon chempionati
*9 ta medal (1 ta oltin, 3 ta kumush, 5 ta bronza)*

### Biatlon boʻyicha Jahon kubogi

#### Shaxsiy gʻalabalar (3 ta)

## Manbalar
Edda

**Edda Muvek** 1973—1974-yillarda Griff, 1974—1980-yillarda Edda va 1980-yildan beri Edda Muvek nomiga ega boʻlgan venger rok guruhi. „Muvek“ (ishlar) soʻzi dastlab oʻz faoliyatini Markaziy Yevropaning odatiy sanoat shahri boʻlgan Miskolsda boshlagan, shuningdek, „Poʻlat shahar“ deb ataladigan guruhni anglatadi. Jozibali, ohangdor Edda qoʻshiqlari va taʼsirchan balladalar birinchi navbatda yoshlarning ijtimoiy va hissiy hayotiga qaratilgan. Guruh har yili Vengriya va Vengriya atrofidagi mamlakatlarda yuzdan ortiq kontsert beradi.

## Diskografiyasi

### Studiya albomi

* 1980-yil — Edda ishlari1.
* 1981-yil — Edda ishlari 2.
* 1983-yil — Edda ishlari 3.
* 1986-yil — Edda ishlardi 6.
* 1988-yil — Oʻzgaruvchan vaqt
* 1988-yil — Pataky-Slamovits
* 1989-yil — Hidlaydi!
* 1990-yil — Biz gʻalaba qozonamiz
* 1991-yil — Shamol
* 1992-yil — Edda ishlaydi 13.
* 1993-yil — [Yoʻqotilgan ollyuziyalar](https://uk.wikipedia.org/w/index.php?title=Elveszett_ill%C3%BAzi%C3%B3k_(album)&action=edit&redlink=1)
* 1994-yil — Rokning yuragi
* 1995-yil — Edda Blyuz
* 1997-yil — Edda 20.
* 1999-yil — Menga boshqa hech narsa kerak emas
* 2003-yil — [Meros](https://uk.wikipedia.org/w/index.php?title=%C3%96r%C3%B6ks%C3%A9g_(album)&action=edit&redlink=1)
* 2005-yil — Hudo yoʻlda
* 2009-yil — Laʼnat va baraka
* 2012-yil — Dunyo tebranmoqda

### Albomlar

* 1984-yil — Edda xayr!
* 1985-yil — Edda 5 ishlaydi.
* 1992-yil — Eddaning ikki yuzi
* 1994-yil — Bizning qalbimizdan
* 1995-yil — 15 yosh

### Kompilyatsiyalar

* 1990-yil — Eddaning eng yaxshisi 1980-1990
* 1992-yil — Eddaning ikki yuzi Lira
* 1994-yil — Edda Karaoke
* 1997-yil — Liriklar II
* 1998-yil — Eddaning eng yaxshisi 1988-1998
* 2005-yil — [Platina](https://uk.wikipedia.org/w/index.php?title=Platina_(Edda_album)&action=edit&redlink=1)
* 2006-yil — Sevgi toʻlqin uzunligida

### Ingliz tili albomi

* 1998-yil — „Olov va yomgʻir“

### Filmografiyasi

* *Bir kunlik rok* — 1981-yilda rok festivali haqidagi hujjatli film. Edda ijrochilardan biri.
* *Valediction uchun* saundtrek
* *Protej* *_*
* *Men* *sizning bolangiz* edim — klassik Eddaning soʻnggi kunlari haqida hujjatli film.
* *Edda* *Petofi zalida, 1988-yil* — VHS
* *Rozetkadan uzilgan*
* *Edda Kamp* — 1994-yilda Agarddagi kontsert videosi
* VHS ning *15* *yilligi*
* *20* *yilligi kontserti, Kichik stadion*
* *U* *tirik boʻlguncha unutmaydi* — Live DVD

## Havolalar

*
Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi natijalari (norasmiy oʻyinlar)

Quyida futbol boʻyicha Oʻzbekiston milliy terma jamoasining „Xalqaro norasmiy“ oʻyinlarida qayd etgan natijalari va xalqaro oʻyinlarining rasmiy maqomi berilmagani haqida maʼlumot berilgan.

## Rasmiy boʻlmagan oʻyinlar

## Yana qarang

* Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi
* Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi natijalari (1992—1999)
* Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi natijalari (2000—2009)
* Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi natijalari (2010—2019)
* Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi natijalari (2020-yildan hozirgacha)
* Oʻzbekiston milliy terma jamoasining statistik rekordlari roʻyxati
* Oʻzbekiston milliy terma jamoasining oʻyinlari statistikasi

## Manbalar



## Havolalar
Frank Ullrich

**Frank Ullrich** (1958-yil 24-yanvarda tugʻilgan) — SPDning nemis siyosatchisi va sobiq biatlonchi va Germaniya terma jamoasi murabbiyi. 2021-yildan Bundestag deputati hisoblanadi.

## Faoliyati

Biatlon Ullrichning oilasi hisoblangan, chunki uning otasi biatlon hakami boʻlish ishlagan. Uning birinchi chiqishi 1967-yilda GDR bolalar chempionatida boʻlgan. 1972-yilda u Spartakiadada 5 km masofada ikkinchi oʻrinni egallagan, 1975-yilda estafeta boʻyicha yoshlar oʻrtasida jahon chempioni boʻlgan. 1976-yilgi Qishki Olimpiya oʻyinlarida 4 × 7,5&nbsp;km estafetada jamoasi bilan bronza medalini qoʻlga kiritgan. 1980-yilgi Qishki Olimpiya oʻyinlarida u 20 kmlik yakkalik bahslarda kumush bilan 3 ta medalni qoʻlga kiritgan va 4 × 7,5&nbsp;km estafeta va 10 km sprint oʻyinlarida oltin medallarga ega chiqib,, 1978-yil va 1981-yillarda u jahon darajasida hukmronlik qilgan.

1982-yilda uning rafiqasi kasal boʻlib vafot etgan, koʻp oʻtmay u mashgʻulotlarga kirishgan. U tana madaniyati milliy akademiyasida bir muddat oʻqishni davom ettirgan va keyin 1987-yilda Sharqiy Germaniya terma jamoasining murabbiyi boʻlgan va Germaniya birlashganidan keyin sprint boʻyicha milliy murabbiy boʻlgan.

Ullrichning Jahon kubogidagi ustunligi haqida gapiradigan boʻlsak, u 1980-yillarning oʻrtalarida nafaqaga chiqqan boʻlsa ham, Jahon kubogidagi gʻalabalar boʻyicha faqat besh erkak biatlonchi undan oʻzib ketgan xolos. Bulardan Sven Fisher 2000-yil 18-martda jahon chempionatidagi 17-gʻalabasini qoʻlga kiritgan, 2001-yil 12-yanvarda Ole Eynar Byorndalen, 2002-yil 18-yanvarda Rafael Puare, 2010-yil 2-dekabrda Emil Xegle Svendsen va 2010-yilning 2-dekabrida Martin 13-fevralda gʻalaba qozonishgan.

## Siyosat
Ullrich 2021-yilgi Germaniya federal saylovida SPDga bevosita nomzod boʻlgan. U oʻz saylov okrugida (Tyuringiyadagi Suhl — Shmalkalden-Mayningen — Xildburgxauzen — Sonneberg) 33,5 % ovoz bilan gʻalaba qozongan, saylov natijalarig koʻra 20- Bundestag deputatiga aylangan. Mahalliy saylovlar nemis jamoatchiligi tomonidan diqqat bilan kuzatilgan, chunki Ullrich Germaniya ichki razvedka xizmatining munozarali sobiq rahbari Hans-Georg Maasenga qarshi ochiqchasiga kurashgan.

## Biatlon natijalari
Barcha natijalar Xalqaro biatlon ittifoqidan olingan.

### Olimpiya oʻyinlari
*4 ta medal (1 ta oltin, 2 ta kumush, 1 ta bronza)*

### Jahon chempionatlari
*14 ta medal (9 ta oltin, 4 ta kumush, 1 ta bronza)*

## Manbalar