Xitoy xalq universiteti

Xitoy **xalq universiteti** (xitoycha 中国人民大学, pall: *Zhongguo Renmin Daxue*) – Pekindagi universitet. 2013-2014-yillari bir qancha jahon universitetlari bilan *Thomson Reuters* reytingida 226-250-oʻrinlarni egallaydi.

## Tarixi
1937-yili Xitoy-Yaponiya urushi boshlanganda, Chiang Kai-shekning siyosatiga norozilik bildirgan yoshlar mamlakatning shimoli-gʻarbiga, *Shensi-Gansu-Ningxia* Sovet okrugiga bordi. Ularni yaponlarga qarshi harakatlarga tayyorlash uchun Xitoy Kommunistik partiyasi Yanʼanda jamoat Shimoliy-Shensi maktabin ochdi. Uning birinchi direktori *Chen Fanyu* boʻlgan. Agar Yaponiyaga qarshi harbiy-siyosiy universitet KKP harbiy xodimlarin tayyorlalsa, **Shimoliy Shensi davlat maktabi** jamoat arboblari va siyosiy xodimlarni tayyorlagan. Talabalar u yerda qisqa muddatli kurslarda (3-4 oy) oʻqishgan; Ikki yil ichida maktab 6 mingga yaqin kishini tayyorladi.

1939-yilning iyunida Ommaviy Shimoliy Shensi maktabi, Lu Sin nomidagi Yanʼan sanʼat instituti (延安鲁迅艺术学院)), Proletar Yanʼan maktabi (延安工人学校) va yoshlarning harbiy tayyorgarligi kurslari (安吴堡战时青年训练班) **Shimoliy-Xitoylik Birlashgan Universitetiga (华北联合大学) birlashtirgan.** (u yerda 1500 talaba tahsil olgan). Rasmiy holatda u 7 iyun kuni ochildi, rektor yana Cheng Fanyu boʻldi. Fuqarolar urushining ikkinchi davrida Shimoliy Xitoy Birlashgan Universiteti KKP va Gomindan oʻrtasidagi kurashish ishlarining davom etishiga qarab, Shimoliy-xitoylik birlashgan universitet turli xil aholi punktlarida koʻchib yurdi. 1948-yili 24-avgustda Xebey provinsiyasida, Chjending okrugida *Shimoliy-xitoylik Birlashgan Universiteti* va *Shimoliy Universitet* (北方大学) **Shimoliy-xitoylik universitetiga** (华北大学) birlashtirildi. 9 yil ichida Shimoliy-xitoylik universiteti 12 000 dan ortiq bitiruvchilarni chiqardi.

Shimoliy-xitoylik universiteti 4 ta boʻlimcha va 2 ta institutdan iborat: Siyosiy boʻlim, Pedagogika boʻlimi, Gumanitar fanlar boʻlimi bilan tadqiqot boʻlimi, shuningdek, Ishchi instituti va Dehqon instituti. 15 000 talabasi bor qoʻshma universitetning rektori U Yuchjan boʻldi. 1949-yilning aprel oyida Shimoliy-xitoylik universiteti Pekinga koʻchib oʻtdi. Kadrlarning tezda tayyorlash va mamlakatni tiklash uchun Pekin va Tyantszinning boshqa oliy oʻquv yurtlari oʻqituvchilari KXP buyrugʻi bilan Shimoliy Xitoy universitetiga yuborildi. 1950-yilda Shimoliy Xitoy universitetining nomi rasman Xitoy **Xalq** Universitetiga oʻzgartirildi.

## Institutlar
Xitoy Xalq universiteti tarkibiga quyidagi institutlar kiradi:

* Gumanitar institut
* Chet tillar instituti
* Tarix instituti
* Falsafa instituti
* Sanʼat instituti
* Davlat fanlari instituti
* Tabiiy fanlar instituti
* Atrof-muhit instituti
* Informatika instituti
* Axborot resurslarini nazorat qilish instituti
* Jurnalistika instituti
* Iqtisodiyot instituti
* Moliya va valyuta instituti
* Qishloq xoʻjaligi va qishloq xoʻjaligini rivojlantirish instituti
* Ishchi kasblar instituti
* Sotsiologiya va statistika instituti
* Marksizm instituti
* Xalqaro munosabatlar instituti
* Savdo instituti
* Huquq instituti
* Ijtimoiy boshqaruv instituti
* Pedagogika instituti
* Uzluksiz taʼlim instituti

## Taniqli bitiruvchilar

* Aisitsi faylasuf, KKP nazariyotchisi
* Ay Qing shoir
* Van Syaobo yozuvchi
* Lyu Yandong - Xitoy Xalq Respublikasi Davlat kengashi va XKP Siyosiy byurosi aʼzosi
* Jiang Qing – aktrisa va Mao Zedongning rafiqasi
* Guo Jingjing – suvga sakrash boʻyicha Olimpiya chempioni
* San Xue suvga shoʻngʻish boʻyicha Olimpiya chempioni
* Vu Minxia suvga sakrash boʻyicha Olimpiya chempioni
* Van Junxia – yugurish boʻyicha Olimpiya chempioni
* Mo Xuilan gimnastika boʻyicha Olimpiya chempioni, Olimpiya oʻyinlari sovrindori

## Manbalar