Alakazam the Great

***Alakazam the Great*** (Yaponiyada  nomi bilan tanilgan) 1960-yilda yaratilgan XVI asrning „*Gʻarbga sayohat*“ nomli xitoy romaniga asoslangan yapon anime musiqiy filmidir. Ushbu film AQShda chiqarilgan eng birinchi anime filmlaridan biri hisoblanadi. Toei kompaniyasi tomonidan ishlangan filmga Osamu Tezuka rejissyor sifatida tayinlangan. Biroq, keyinchalik Tezuka studiyada boʻlgan vaqtida reklama uchun suratga tushish bilan mashgʻul boʻldi. Ammo, uning filmni targʻib qilishdagi ishtiroki uning animatsiyaga qiziqishiga sabab boʻldi.

## Syujeti
Alakazam yosh va jasur maymun (makaka) boʻlib, uni boshqa barcha maymunlar oʻzlarining podshosi etib tayinlashgan. Alakazam taxtga erishgach, qoʻpol va mustabid mavjudotga aylanadi hamda, insonning oʻzidan ulugʻ ekanligiga ishonmay qoʻyadi. Keyin u sehrgar Merlinni unga sehr oʻrgatish uchun aldaydi/majburlaydi (buni istamagan Merlin, u hozir qoʻlga kiritgan kuchlar keyinchalik unga koʻp baxtsizliklar olib kelishidan ogohlantiradi).

Alakazam shu qadar magʻrur boʻlib qoladiki, u oʻzining sehrli kuchlarini suiisteʼmol qiladi va qirol Amoga qarshi chiqish uchun Majutsu yeriga (osmonlarga) chiqishni xohlab qoladi. U qirol Amo tomonidan magʻlub etiladi. Jazo sifatida Alakazam ziyoratgohda shahzoda Amatning qoʻriqchisi boʻlib xizmat qilishga hukm qilinadi; bundan koʻzlangan maqsad uni kamtarlikka oʻrgatish edi. Oxir-oqibat, u koʻplab saboqlarni oladi va haqiqiy qahramonga aylanadi.

## Rollarda

## AQSh nashri
Film Amerika Qoʻshma Shtatlarida American International tomonidan 1961-yil 26-iyulda katta ekranga chiqarilgan. Amerika film ekranga chiqarilishidan avval undagi nechta sahnalar taqiqga uchradi va qayta tahrirlangan, shuningdek, ijodiy guruh rahbari tomonidan Les Baxter yangi saundtrek yaratish uchun yollangan. Frenki Avalon Alakazamning qoʻshiqlarini kuylagan (Peter Fernandez tomonidan ovoz berilgan), Sterling Holloway esa ingliz tilidagi hikoyani oʻqib bergan. Boshqa mashhur ovoz bergan ijodkorlar orasida Jonathan Winters, Arnold Stang, Dodie Stivens va E. G. Marshall bor edi.

### Qabul qilinishi
Film Yaponiyada katta muvaffaqiyatga erishdi, ammo katta marketing byudjeti va kuchli reklamaga qaramay, film Qoʻshma Shtatlarda muvaffaqiyatsizlikka yuz tutdi. *[[Los Angeles Times]]* buni „issiq, qiziqarli va hayajonli… sanʼat asari haqiqatan ham zoʻr“ deya baholadi. Film *"Barcha davrlarning eng yomon ellikta filmi"* roʻyhatiga kiritilgan va kitobda aks ettirilgan yagona animatsion film hisoblanadi.

## Ommaviy axborot vositalari
Filmning AIP versiyasi birinchi marta VHSda 1980-yillarda HBO/Cannon Video tomonidan chiqarilgan (oʻsha vaqtlarda Orion Pictures litsenziyasi ostida). Ushbu versiya 1990-yilda Congress Video guruhi tomonidan sekinlashtirilgan kadrda qayta chiqarilgan. Orion Home Video filmni 1995-yilda VHS nashrlarida, keng ekranli lazerli diskda qayta namoyish etgan. MGM Home Entertainment filmni DVD joʻrinishida chiqarmagan boʻlsa-da, AIP versiyasi Netflix va Amazon Prime Videoda translyatsiya qilish uchun taqdim etgan.

## Ommaviy madaniyatda
*[[Mario]]* videooʻyinining franchayzing antagonisti Bowser filmdan ilhomlangan. Nintendo oʻyini dizayneri Shigeru Miyamoto qahramonning tashqi koʻrinishi uchun anime filmlaridan foydalangan. U birinchi boʻlib Bowzerni ho'kiz sifatida tasavvur qilgan va uni filmdagi Ox-Qirolga moslashtirgan.

## Manbalar

## Havolalar
*