open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
First Love

**First Love** (koreyscha: 첫사랑) – Bae Yong-Jun, Choi Soo-jong va Li Seung Yon bosh rollarni ijro etgan Janubiy Koreya teleseriali. Serial 1996-yil 7-sentabrdan 1997-yil 20-aprelgacha shanba va yakshanba kunlari soat 19:55 da *KBS2* telekanalida efirga uzatilgan. Serial jami 66 qismdan iborat boʻlgan.

1997-yil 20-aprelda namoyish etilgan serialning yakuniy qismi 65,8% ovoz yigʻib, bir epizod uchun tomoshabinlar reytingi natijasiga koʻra barcha davrlardagi eng yuqori reytingga ega koreys dramalari orasida ikkinchi oʻrinni egallab turibdi. Serialning umumiy barcha qismlari uchun oʻrtacha reyting 52,6% ni tashkil etdi. 1997-yilda serial Xitoy markaziy televideniyesida namoyish etildi va tijorat muvaffaqiyatiga erishdi.

## Syujeti
Aka-uka Sung Chan-Vu va Sung Chan-Xyuk singlisi Sung Chan-ok hamda otasi Sung Duk-ba bilan qishloqda yashaydilar hamda oddiy dehqon oilasi sifatida kun kechiradilar.

Qattiq mehnatkash boʻlgan Chan Vu hamda uning intiluvchan rassom boʻlgan katta akasi Chan Xyuklarning ikkalasi ham Xyo Kyunni sevib qolishadi. U Chan Xyukning sevgisini rad etadi. Ikkisining uchrashayotganini bilgandan soʻng, Chan-vuga uning atrofida yurish qiyin boʻladi, lekin u bilan doʻstona munosabatda boʻlishga harakat qiladi. Xyo Kyonning gangster otasi Li Chje Xa (Jo Kyung Xvan) uning kambagʻal rassom bilan uchrashishiga qarshi chiqadi.

Kutilmagan baxtsiz hodisa tufayli Chan Xyuk falaj boʻlib qoladi. Hozirda huquqshunoslik fakulteti talabasi boʻlgan Chan-vu oʻz karyerasidan voz kechadi va Xyo Kyung oilasidan oʻz oilasining iztiroblari uchun qasos olish maqsadida mafiyalar orasiga qoʻshiladi.

Serial davomida esa Chan-vu hamon Hyo Kyungni sevib yuradi, ammo uning sevgisi akasiga boʻlgan sadoqati va qasos olish istagi oʻrtasida qoladi. Shol boʻlib qolgan Chan-hyuk esa Xyo-Kyunga mehr qoʻya boshlaganida, u Chan-vuni sevib qoladi. Ularning bolalikdagi doʻsti Kang Suk Xi ham Chan-vuni sevib qoldi.

## Rollarda
* Bae Yong-joon – Sung Chan-woo rolida
* Choi Soo-jong]] – Sung Chan-hyuk rolida
* Lee Seung-yeon – Lee Hyo-kyung rolida
* Song Chae-hwan – Sung Chan-ok (Chan-hyuk va Chan-wooning singlisi) rolida
* Choi Ji-woo – Kang Suk-hee rolida
* Park Sang-won – Kang Suk-jin (Suk-heening akasi) rolida
* Lee Hye-young – Park Shin-ja rolida
* Son Hyun-joo – Ju Jung-nam (gitarachi) rolida
* Bae Do-hwan – Oh Dong-pal rolida
* Jo Kyung-hwan – Lee Jae-ha (Hyo-kyungning otasi) rolida
* Yoon Mi-ra – Hyo-kyungning onasi rolida
* Kim In-moon – Sung Duk-bae (Chan-wooning otasi) rolida
* Jeon Yang-ja – Chairman Jun (Suk-jinning onasi) rolida
* Park Jung-soo – Shin-janing onasi rolida
* Kim Tae-woo – Park Hyung-ki (Chan-wooning sinfdoshi) rolida
* Song Hye-kyo – Hyo-kyungning oʻquvchisi rolida
* Cha Tae-hyun – Chan-wooning doʻsti rolida
* Michael Bratvold – fransuz oʻquvchi rolida

## Xalqaro namoyishi
Bae Yong-Junning „Qishki Sonatasi“ serialidan keyingi mashhurligi tufayli, „First Love“ seriali ham 2005-yilda Yaponiyaning *NHK* telekanalida namoyish etildi.

## Manbalar
Marc Bloch

**Mark Léopold Benjamin Bloch** (1886-yil 6-iyul – 1944-yil 16-iyun) – fransuz tarixchisi. Benjamin Bloch Annales fransuz ijtimoiy tarixi maktabining asoschisi boʻlgan. Blochning faoliyati asosan oʻrta asrlar tarixiga ixtisoslashgan. Akademik sifatida Strasburg universitetida (1920—1936 va 1940—1941), Parij universitetida (1936—1939) va Monpelye universitetida (1941—1944) faoliyat yuritgan.

Mark Léopold Lionda alsatiyalik yahudiylar oilasida tugʻilgan, ammo Parijda ulgʻaygan. U yerda otasi klassik tarixchi Gustav Bloch Sorbonna universitetida faoliyat yuritgan. Bloch Parijdagi turli litseylarda va  maktabida tahsil olgan. Birinchi jahon urushi paytida Fransiya armiyasida xizmat qilgan, Marne va Somme boʻylab birinchi jangda qatnashgan. Urushdan keyin unga 1918-yilda doktorlik unvoni berilgan va Strasburg universitetida oʻqituvchi sifatida faoliyatini boshlagan.
## Manbalar
Sarah Song

Sara Song (; 1985-yil 9-avgust) — teleboshlovchi, aktrisa, professional MC va goʻzallik tanlovlari gʻolibasi. U 2007-yilda „Miss Chinese International“ unvoniga sazovor boʻlgan. Shuningdek 2006-yilda „Miss Sydney Chinese“ unvonini ham qoʻlga kiritgan.

## Hayoti
Song Xitoyning Guanchjou shahrida tugʻilgan va 6 yoshida ota-onasi bilan Avstraliyaning Sidney shahriga koʻchib kelgan. U dastlab qizlar oʻrta maktabi, keyin esa Pymble xonimlar kollejida oʻqigan va uni 2003-yilda tamomlagan. Song Yangi Janubiy Uels universitetida bakalavr darajasini olgan. Xizmatlar marketingi boʻyicha taʼlim olgan, lekin „Miss Chinese International“ tanlovida gʻolib boʻlganidan keyin oʻqishni tashlab ketgan.

## Tanlovlardagi ishtiroki
Song „Miss Sidney Chinese 2006“ tanlovida 1-oʻrinni egallab, musobaqa tojini qoʻlga kiritdi. Ushbu tanlovda gʻalaba qozonganidan soʻng, u Xitoyning Foshan shahrida boʻlib oʻtgan „Miss Chinese International 2007“ tanlovida Sidney sharafini himoya qilish huquqini qoʻlga kiritdi. Song bu tanlovda ham Janubiy Afrikaning Yoxannesburg shahridan kelgan Ivy Lu va Kanadaning Toronto (shahridan kelgan Sherry Chenni ortda qoldirib, tanlov gʻolibasiga aylandi. U, shuningdek, Xitoy madaniyati elchisi mukofotiga ham sazovor boʻldi.

## Karyerasi
Song „Miss Chinese International“ tanlovida gʻolib chiqqanidan soʻng Song Gonkongdagi TVB teleradiokompaniyasi bilan shartnoma tuzdi. U TVB Pearl telekanalida kundalik dolzarb masalalar boʻyicha *The Scoophàngāngānghàn* va *Vita* dasturlarida boshlovchilik qilar edi. Song TVB kanali uchun 30 dan ortiq turli dasturlarda ishtirok etgan.

Song TVB kanalida 12 yil ishlaganidan soʻng 2019-yil sentabr oyida ushbu kanalni tark etdi. Hozirgi kunda Song va uning turmush oʻrtogʻi Jeyson Chan Chi-sun 130 000 dan ortiq obunachiga ega YouTube kanaliga ega.

## Filmografiyasi

## Manbalar

## Havolalar
* http://m.weibo.cn/u/1733506821
Hai Qing

**Hai Qing** (; 1978-yil 12-yanvar) — *Sacrifice* (2010), *Finding Mr. Right* (2013), *Operation Red Sea* (2018) va *Return to Dust* (2022) kabi mashhur filmlarda suratga tushgan xitoylik aktrisa. 2009-10-yillardagi „A Beautiful Daughter-in-law Era“ teleserialidagi roli uchun u koʻplab mukofotlarga nomzod boʻlgan, jumladan, „Eng yaxshi ayol roli“ uchun „Flying Apsaras Award“ mukofoti va „Eng yaxshi aktrisa“ uchun „Golden Eagle Award“ mukofotlarini qoʻlga kiritgan. Hai 2013-yilda *Forbes China Celebrity 100* roʻyxatida 36-oʻrinni, 2014-yilda 46-oʻrinni va 2015-yilda 57-oʻrinni egallagan. 2015-yilda u Birlashgan Millatlar Tashkilotining Xitoydagi birinchi ayol elchisi boʻldi.

## Hayoti
Hai 1978-yilda Nankindagi Gulou tumanida tugʻilgan. U yetti yoshidan boshlab oʻn ikki yoshigacha, toki Jiangsu provinsiyasi teatr maktabiga kirishgacha boʻlgan vaqtda telekoʻrsatuvlarda ishtirok eta boshlagan. 1997-yilda u Pekin kino akademiyasiga qabul qilindi va oradan koʻp oʻtmay oʻzining birinchi badiiy filmi hisoblangan „Jade Goddess of Mercy“ filmida koʻrinish berdi. Oradan bir necha yil oʻtgach, „A Beautiful Daughter-in-law Era“ filmining aktyorlar tarkibiga qoʻshilishdan oldin, bir qator filmlarda ikkinchi darajali rollarni oʻynadi. Hai ushbu filmdagi Guo Hai-ping roli orqali ikkita „Golden Eagle Awards“ va bitta „Flying Apsaras Awards“ mukofotlarini qoʻlga kiritdi.

Hai 2015-yil Birlashgan Millatlar Tashkilotining *HeForShe* ziyofatida bosh kotib yordamchisi Lakshmi Puri tomonidan Xitoydagiga BMT Ayollar tashkilotining birinchi raqamli elchisi etib tayinlandi. Bu vazifada u ayollarga nisbatan zoʻravonlikka chek qoʻyish va Xitoyda ayollarning huquq va imkoniyatlarini kengaytirishga yordam berish uchun harakat qilishi lozim edi.

## Filmografiyasi

## Manbalar

## Havolalar
* 
* Hai Qing at chinesemov.com
Madeleine Peyroux

**Madeleine Peyroux** (1974-yil 18-aprelda tugʻilgan) – amerikalik jazz qoʻshiqchisi va qoʻshiqlar muallifi, oʻz faoliyatini oʻsmirlik davrida Parij koʻchalarida boshlagan. U 2004-yilda Careless Love albomi yarim million nusxada sotilib katta muvaffaqiyatga erishgunga qadar vintaj jazz va blyuz qoʻshiqlarini kuylagan.

## Karyera
Madeleine Peyroux Jorjiya shtatining Afina shahrida tugʻilgan. Uning bolaligi Nyu-York va Kaliforniyada oʻtgan. U intervyularda ota-onasini „hippilar“ va „eksentrik oʻqituvchilar“ deb tariflaydi. Ular Madeleine Peyrouxga musiqa bilan shugʻullanishiga yordam berishgan. U bolaligida otasining eski plastinalarini tinglagan va onasining ukulelesini chalishni oʻrgangan.

Peyroux oʻn uch yoshga toʻlganda, uning ota-onasi ajrashishadi va u onasi bilan Parijga koʻchib oʻtadi. Ikki yil oʻtgach, u Lotin kvartalida koʻcha musiqachilari bilan qoʻshiq kuylashni boshlaydi. U Riverboat Shufflers deb nomlangan vintage jazz guruhiga qoʻshildi, keyin The Lost Wandering Blues va Jazz Band qoʻshilib, ular bilan Evropaga gastrol qilgan.

## Ilk tanilishi va muvaffaqiyat

Madeleine Peyroux Atlantic Records kompaniyasining isteʼdod agenti eʼtiboriga tushadi va oʻzining Dreamland (1996) debyut albomini chiqaradi. U bir guruh tajribali musiqachilar: James Carter, Cyrus Chestnut, Leon Parker, Vernon Reid va Marc Ribot bilan birga 1930—1940-yillardagi mashhur qoʻshiqlarning (Billie Holiday, Bessie Smith, Fats Waller) kaver versiyalarini kuylaydi. Bir yil oʻtgach, u Rainer Ptacekning hurmat albomi uchun „Life is Fine“ qoʻshigʻining kaverini kuyladi.

Madeleine Peyroux 2004-yilda William Galison bilan „Got You on My Mind“ albomini chiqaradi. Uning ikkinchi toʻliq metrajli albomi Careless Love, Rounder Records tomonidan chiqarilgan va Larry Klein unga prodyuserlik qilgan. Careless Love yarim million nusxada sotilgandan soʻng Amerika Yozuv Industriyasi Assotsiatsiyasi (RIAA) tomonidan oltin sertifikatga sazovor boʻldi. Albomda Bob Dilan, Hank Williams va Leonard Cohen kabi musiqachilarning qoʻshiqlari bor edi. Madeleine Peyroux Jesse Harris, Kathryn Dawn Lang, va Walter Becker bilan birga yozilgan navbatdagi „Half the Perfect World“ albomini ishlab chiqardi. Half the Perfect World Billboard jurnalining Top 200 albomi chartida 33-oʻrinni egalladi.

## Diskografiyasi
### Yakkaxon

### Kollaboratsiya va mehmon ijrochilar bilan birga
**[[William Galison]] bilan**
* *[[Got You on My Mind (William Galison and Madeleine Peyroux album)|Got You on My Mind]]* (Waking Up, 2004)

**[[The Lost Wandering Blues and Jazz Band]] bilan**
* *Spreading Rhythm Around*

** The Sachal Ensemble bilan**
* *Song of Lahore* (Universal, 2016)
## Manbalar
Kyra Zagorsky

Kira Zagorsky (1976-yil 6-iyun; Nyu-York, Amerika Qo'shma Shtatlari) — amerikalik kino va televideniye aktrisasi. U "Helix " teleserialida, „The Pastor’s Wife“ filmida va „Supernatural“ serialining sakkizinchi faslida rol ijro etgan.

## Hayoti
Zagorsky Nyu-York shahrida tugʻilgan va Koloradodagi kichik bir shaharchada katta boʻlgan. U maktab davrida sport va raqqosalik bilan shugʻullangan.Oʻrta maktabning oxirgi yillarida aktrisalik faoliyatini boshlagan. Maktabida suratga olinayotgan musiqiy film uchun kastingdan oʻtgan va bosh rollardan birini oʻynagan.

Zagorsky Ashlanddagi Janubiy Oregon universitetida bakalavr darajasini teatr yoʻnalishida oldi. 2006-yilda Irvindagi Kaliforniya universitetida tasviriy sanʼat magistri darajasini oldi. Zagorskiy oʻtgan yillar davomida turli xil jang sanʼatlari, jumladan kikboksing, kapoeyra hamda tayoq va qilich bilan jang qilish boʻyicha ham shugʻullangan.

## Faoliyati
Zagorskyning eng koʻzga koʻringan roli „Helix“ filmidagi doktor Julia Walker roli edi. U „SyFy’s Continuum“ serialining oxirgi mavsumida, shuningdek, „Stargate: Atlantis“ va „Stargate Universe SGU“, „The CW’s Supernatural“ filmlarida rollar ijro etdi. Zagorskiy 2012-yil Toronto xalqaro kinofestivalida premyerasi boʻlib oʻtgan „The ABCs of Death“ filmida bosh rolni oʻynagan.

## Shaxsiy hayoti
Zagorsky aktyor Patrick Sabongui bilan turmush qurgan. Ularning bir oʻgʻil va bir qizi bor.

## Filmografiyasi
### Film

## Manbalar

## Havolalar
*
William Cooley

**William Cooley** (1783-1863) Floridaning Broward County deb nomlangan hududida birinchi amerikalik koʻchmachi hamda mahalliy rahbarlardan biri boʻlgan. Oilasi 1836-yilda ikkinchi Seminola urushi vaqtida Seminolar tomonidan oʻldirilgan. „Yangi daryo qirgʻinligi“ deb nomlangan hujum oqibatida uyini tashlab ketishga majbur boʻlgan.

1813-yilgacha uning hayoti haqida koʻp maʼlumotlar mavjud boʻlmagan ammo Merilendda tugʻilganligi maʼlum. U oʻzini viloyatning shimoliy qismida fermerlik jamiyati tuzgan va janubga koʻchib oʻtishdan oldin mahalliy hindlar bilan savdo-sotiq va ekinchilikni yoʻlga qoʻygan. Ispanlar tomonidan hudud AQSh hokimiyatiga oʻtkazilgandan keyin u Ispaniya shohidan katta mukofot olgan. Keyinchalik Ispaniyaliklarning harakatlaridan norozi boʻlgan Cooley 1826-yilda Ispaniyadan imkon qadar uzoqroq boʻlish uchun Yangi daryo hududiga koʻchib oʻtgan.

Yangi daryoda Cooley hayotini fermerlikda oʻtkazgan. Uning mol-mulki hamda tasarrufi oshib borgan. U yer egasidan tashqari mahalliy aholi yashash joylarida birinchi qonunchi va sudya sifatida faoliyat yuritgan. Mahalliy hindistonliklar uni oʻzlarining boshliqlaridan birini oʻldirishda ayblashgan 1836-yil 4-yanvar kuni qasos olish uchun yashash joyiga hujum qilishgan.

Koli hujumdan omon qolib yana yigirma yetti yil yashagan. U Dade County maʼmuriy lavozimini egallagan, 1837-yilda Tampaga koʻchib oʻtadi va AQSh armiyasida kuryer sifatida qisqa vaqt ishlaydi. 1840-yilda u Homosassa daryosi hududida yashagan va u yerda birinchi pochta boshligʻi boʻlib ishlaydi. Florida vakillar palatasida Hernando okrugining nomzodi ham boʻlgan. 1847-yilda Tampaga qaytadi va birinchi shahar kengashchilari orasiga qoʻshiladi. Cooling 1863-yilda vafot etgan.

## Manbalar
Wonderful Life

„**Wonderful Life**“ – ingliz qoʻshiqchisi Blackning 1987-yilgi „Wonderful Life“ nomli debyut albomidagi qoʻshigʻi. Qoʻshiq ikki marta singl sifatida chiqarildi va ikkinchi marta muvaffaqiyatli boʻldi hamda Avstraliya, Avstriya, Fransiya, Germaniya, Italiya, Shveysariya, Niderlandiya va Buyuk Britaniya kabi davlatlarda top-10 hitga aylandi.

## Chiqarilishi
Qoʻshiq birinchi marta 1986-yilda Ugly Man Records tomonidan chiqarilgan. Dastlab Buyuk Britaniyaning Singles Chartida 72-oʻrinni egallagan. Keyin esa A&M Records ovoz yozish kompaniyasi bilan qoʻshiq qayta chiqarilgan. Qayta namoyish etilgan tarona 1987-yil avgust oyida chartda sakkizinchi oʻringa koʻtarilgan.

## Video klipi
Qora va oq rangda suratga olingan musiqiy video Angliyaning Mersisayddagi Sautport kurorti, shuningdek, Blackning tugʻilgan shahri Liverpul yaqinidagi Uollasi atrofida suratga olingan. Videoda Looping Star rollercoaster, oʻsha paytda Pleasurelandda sayohat, shuningdek, Galleon yarmarkasi, qisqichbaqalar qayigʻi, mahalliy doʻkonlar va aholi vakillari tasvirlangan. Video klipni teleboshlovchi Reychel de Temning eri Jerar de Tem suratga olgan hamda ushbu ishi uchun 1988-yilda Nyu-York kinofestivalida mukofotga sazovor boʻlgan.

## Charts

### Haftalik chartlar

### Yillik chartlar

## Manbalar
Mutya Datul

**Mutya Johanna Fontiveros Datul** (1992-yil 17-aprel; Filippin) — filippinlik moda va tijorat modeli, aktrisa va goʻzallik malikasi. Miss Supranational 2013 tojini qoʻlga kiritgan va bu tanlovida gʻolib chiqqan birinchi osiyolik hamda filippinlik boʻlgan.

U avvalroq tanlovning 50-sonida Isabela vakili bo'lib Binibining Pilipinas Supranational 2013 tojini qo'lga kiritgan edi.

## Hayoti
Datul 1992-yil 17-aprelda Filippinning Santa-Mariya shahrida Vilfredo va Merli (née Fontiveros) Datul oilasida tug‘ilgan. U Ilagan shahridagi Isabela davlat universitetida axborot texnologiyalari va Quezon shahridagi Gardner kollejida biznes boshqaruvi darajasini olgan.

## Tanlovlardagi ishtiroki
### Mutya ng Pilipinas 2012
Datul *Mutya ng Pilipinas 2012* tanlovida ishtirok etdi va Top 10 ga kirdi. Tojni olmaganidan keyin oilasini boqish uchun boshqa mahalliy tanlovlarda qatnashishga qaror qildi After failing to take the crown, she decided to join other local pageants to support her family..
### Binibining Pilipinas 2013
2013-yil boshida *Datul Binibining Pilipinas 2013* tanlovi uchun 50 nafar ishtirokchidan biri sifatida tanlandi. U *Binibining Photogenic* va *Binibining Best* mukofotlari bilan taqdirlandi. Dutal oxir-oqibat 2013-yil aprel oyida Smart Araneta Coliseum arenasida *Binibining Pilipinas Supranational* tojini qo‘lga kiritdi hamda Belarusdagi *Miss Supranational 2013* tanlovida Filippindan vakil sifatida ishtirok etish huquqini qo‘lga kiritdi.
### Miss Supranational 2013
Datul 2013-yil 6-sentyabrda *Miss Supranational 2013* tanlovida Filippin davlatidan vakil sifatida Belarusning Minsk shahriga bordi. U dastlabki tadbirlardan birida *Miss Supranational Personality* unvoniga sazovor boʻldi. Musobaqa yakuniga koʻra, Datul 2013-yilda “Miss Supranational” unvoniga sazovor boʻldi. Ushbu g'alabasi bilan Datul *Miss Supranational* unvonini qo'lga kiritgan birinchi osiyolik va filippinlik inson bo'ldi. 

Datul *Miss Supranational 2013* tanlovi davrida Xitoy, Gabon, Panama, Polsha, Myanma, Laos, Kambodja, Tailand, Meksika, Kolumbiya, Peru, Ispaniya, Hindiston, Litva, Finlyandiya, Norvegiya, Germaniya, Niderlandiya, Yangi Zelandiya hamda vatani Filippinda xayriya tadbirlari uchun, turli mamlakatlardagi *Miss Supranational 2014* milliy tanlovlarida qatnashish va ba'zan hakamlik qilish uchun sayohat qilgan.

## Manbalar

## Havolalar
* Official Bb. Pilipinas website
Slobodan Škerović gimnaziyasi

**„Slobodan Škerović“ grammatika maktabi** (chernogor tilida: **Gimnazija „Slobodan Škerović“** *Gimnazija „Slobodan Shkerović“*), shuningdek, **Podgoritsa gimnaziyasi** (Chernogoriya: **Podgorička gimnazija** *Podgorichka gimnazi̇a*) nomi bilan tanilgan oʻrta maktab, Montene shahridagi gimnaziya. U shahardagi eng qadimgi oʻrta maktabdir.

## Tarixi
Chernogoriya qiroli Nikolay I ning farmoni bilan 1907-yilda Podgoritsada *quyi grammatika maktabi* tashkil etilgan. Uning yuqori sinflari 1914 va 1915-yillarda ochilgan. Chernogoriya Avstriya-Vengriya tomonidan bosib olingan vaqtda, 1916—1918-yillar davomida maktab yopilgan.

Birinchi jahon urushidan keyin Grammatika maktabi qayta ochilgan. *Podgoritsadagi yuqori grammatika maktabi* 1919-yil 12-fevralda Podgoritsa shahar assambleyasi ijroiya qoʻmitasi tomonidan imzolangan farmon asosida qaytadan tashkil etilgan.

1960-yilda maktab oʻzining sobiq talabasi va mashhur Chernogoriya inqilobchisi Slobodan Skerovicni sharafiga *Slobodan Škerović Grammatika maktabi* deya nomini oʻzgartirgan. 1978—1980-yillarda *„Oʻrta kasb-hunar taʼlimi toʻgʻrisida“gi* qonunga muvofiq maktab Grammatika maktabidan *[[Podgoritsa|Titograddagi]] „Slobodan Škerović “ tabiiy va gumanitar fanlar maktabiga* aylantirilib, *Ijtimoiy iqtisodiy taʼlim markazi* deb nomlangan kompleks muassasa tarkibiga kiritilgan.

1980-yilda u Ijtimoiy-iqtisodiy taʼlim markazidan chiqib, mustaqil kasb-hunar taʼlimi maktabi sifatida ish boshlagan. Maktab 1991-yilda oʻzining avvalgi nomiga qaytgan va hozirda *Slobodan Škerović Grammatika maktabi* davlat muassasasi sifatida tanilgan.

## Tuzilma
2006-yilda Chernogoriyadagi taʼlim islohotlaridan boshlab, grammatika maktabining ikkita boʻlimi (filologiya va matematika boʻlimi) yopilgan va maktab *umumiy grammatika maktabiga* aylantirilgan. Oradan oʻn yil oʻtgach, kafedralar qayta ochilgan, ammo hozirda oʻqitish amaliyoti faqatgina iqtidorli oʻquvchilar uchun moʻljallangan.

Maktab binosi 1930-yilda qurilgan. Bu yerda zamonaviy sport zali, tantanalar zali, kutubxona (oʻquv zali va multimedia zali mavjud) va kitob doʻkoni joylashgan.

Grammatika maktabida oʻrta taʼlimni tugatgandan soʻng, oʻquvchilar tashqi bitiruv imtihonini (*Matura*) topshirishadi.

## Sobiq talabalari
Taniqli maktab bitiruvchilari qatoriga quyidagilar kiradi:

* Miomir Mugosha, Podgoritsaning sobiq meri
* Boro Vuchinich, Chernogoriya sobiq mudofaa vaziri

## Manbalar

## Havolalar

* Maktabning rasmiy sayti
Layla Kaylif

**Leyla Kaylif** () – britaniyalik qoʻshiqchi, kinorejissyor, ssenariynavis va aktrisa. 2015-yilda Dubay xalqaro kinofestivalida „The Letter Writer“ ssenariysi uchun IWC Filmmaker mukofotiga sazovor boʻlgan.

## Hayoti
Kaylif Birlashgan Arab Amirliklarining Dubay shahrida tugʻilgan. Onasi ingliz, otasi esa arab boʻlgan. Amerika Dramatik Sanʼat Akademiyasida (AADA), keyinchalik Buyuk Britaniyaning Oksford universitetida tahsil olgan. Shundan keyin 3 yil davomida doktorlik dissertatsiyasini himoya qildi, ammo uni tugatmadi. Oʻqish davrida yozuvchi Muhammad Al-Murrning qisqa hikoyalarini tadqiq qildi.

## Diskografiyasi

### Albomlari
* *Enough Rope* (1999)
* *Body of Lies* (2008)
* *Lovers Donʼt Meet* (2020)

### Singllari
* *Shakespeare in Love* (1999)
* *Apricot Time* (1999)
* *Body of Lies* (2008)
* *Hallelujah* (2012)
* *As I Am* (2020)
* *Lovers Donʼt Meet* (2020)
* *War On Children* (2022)

## Filmografiyasi

## Manbalar
Amika Shail

**Amika Shail** (talaffuzi: *a-mee-kaa*) – Hindistonlik qoʻshiqchi va aktrisa. U hind tilidagi koʻplab kino, veb-seriallar, veb-filmlar va televideniyedagi boshqa ijod naʼmunalari bilan tanilgan. „Balveer Returns“ filmida Vayu Pari obrazini tasvirlagan.

## Hayoti
Amika Shail Gʻarbiy Bengaliyaning Hugli tumanidagi Uttarpara shahrida tugʻilgan. Hozirda Mumbayda yashaydi. Amika zangori ekrandagi faoliyatini 9 yoshida *Sa Re Ga Ma Pa Lil Champs* shousida ishtirokchi sifatida boshlagan.

Amika musiqani 5 yoshida onasidan oʻrgana boshlagan. *Sa Re Ga Ma Pa* loyihasining bengalcha versiyasida ham ishtirok etgan. Keyinchalik *Sa Re Ga Ma Pa National Talent Hunt*, *Indian Idol*, *Star Voice of India* va *All India Radio Show* kabi boshqa shoularda ham ishtirok etgan.

U hind klassik musiqasi boʻyicha aspirant boʻldi. Dabur, Colgate, Santoor, Ujala va IPL kabi brendlarning televizion reklamalariga ovoz berdi.

Amika oʻzining intervyularidan birida Mumbaydagi dastlabki kunlarida pul topish uchun musiqa oʻqituvchisi sifatida ishga kirganini aytib oʻtdi. Aktrisa A. R. Rahmonni musiqa sohasidagi eng yaxshi ijodkor deb bilsa, Priyanka Choprani esa aktrisalar ichida eng zoʻri deb hisoblaydi.

## Filmografiyasi
### Televizion loyihalari

### Veb seriallari

**<big>Filmi</big>**

### Soundtreklari

### Shoulari

## Ijtimoiy tarmoqlarda
Amika ijtimoiy media platformalarida, jumladan Instagram, Twitter, Facebook va YouTube sahifalarida juda faol. U YouTube tarmogʻida eng koʻp kuzatiladigan hind qoʻshiqchi 10 taligidan joy olgan. Aktrisaning ijtimoiy tarmoqlardagi fotosessiyalari ommaviy axborot vositalarida tez-tez muhokama qilinadigan mavzuga aylangan.

Amika 2022-yilda Misrda boʻlib oʻtgan Butunjahon yoshlar forumida Hindiston nomidan ishtirok etdi. U Misr Prezidenti hamda koʻplab boshqa yurtlardan kelgan nufuzli shaxslar oldida jonli ijroda qoʻshiq kuyladi.

## Manbalar
Fallin'

**"Fallinʼ"** – amerikalik qoʻshiqchi-qoʻshiqnavis Alicia Keysning „Songs in A Minor“ (2001) debyut studiyaviy albomining ilk singli. Keys tomonidan yozilgan va ishlab chiqarilgan „Fallinʼ“ omma tomonidan uning imzo qoʻshigʻi deb taʼriflanadi. Musiqa *Songs in A Minor* albomining bosh singli sifatida 2001-yil 10-aprelda J Records tomonidan chiqarilgan. Rasmiy remiksda repperlar Busta Rhymes va Rampage ishtirok etgan.

„Fallinʼ“ global tijoriy muvaffaqiyatga erishadi. AQShning Billboard Hot 100 reytingida birinchi oʻrinni egallaydi va bir qancha mamlakatlarda birinchi oʻntalikka kiradi. Flandriya, Niderlandiya va Yangi Zelandiya chartlarida birinchi oʻrinni egallagan. 2009-yilda „Fallinʼ“ *Billboard Hot 100* qoʻshiqlari roʻyxatida 2000-yillarning eng muvaffaqiyatli 29-qoʻshigʻi deb topildi. Tanqidiy eʼtirofga sazovor boʻlgan qoʻshiq 2002-yilda uchta Grammy mukofotini qoʻlga kiritadi, jumladan, „Yil qoʻshigʻi“, „Eng yaxshi R&B qoʻshigʻi“ va „Eng yaxshi ayol R&B vokal ijrochisi“ hamda „Yilning rekordi“ nominatsiyasiga ham nomzod boʻldi.

## Musiqa va matn
"Fallinʻ" Alicia Keys tomonidan yozilgan va chiqarilgan. Qoʻshiqning lirik foni haqida soʻralganda, Keys Billboard nashriga shunday deb javob bergan: "Men Maykl Jekson kabi 10 yoki 12 yoshli odam uchun qoʻshiq yozmoqchi edim. [Qoʻshiq] munosabatlarning nozik tomonlari haqida. Baʼzan siz kimgadir butunlay oshiq boʻlasiz va u odamga dosh berolmaysiz, Qoʻshiq baʼzida oldinga va orqaga ketadigan munosabatlar haqida yozilgan.

## Maqtovlar
2001-yilning eng muvaffaqiyatli singllaridan biri boʻlgan „Fallinʼ“ koʻplab mukofotlarga nomzod boʻlgan. U Milliy Yozuv sanʼati va fanlari akademiyasi (NARAS) bilan yaxshi bogʻlangan va 44-marosimda (2002) toʻrtta Grammy mukofotiga („Yil qoʻshigʻi“, „Yil yozuvi“, „Eng yaxshi ayol R&B vokal ijrosi“ va „Eng yaxshi R&B qoʻshigʻi“) nomzod boʻlgan. U toʻrtta mukofotning uchtasini qoʻlga kiritadi („Yil yozuvi“ U2ning „Walk On“ qoʻshigʻiga beriladi). 2001-yilgi Billboard Music Awards marosimida „Fallinʼ“ yilning eng yaxshi 100ta singliga nomzod boʻlgan. Ammo mukofotni Lifehousening „Hanging by a Moment“ qoʻshigʻi qolga kiritadi. Shuningdek qoʻshiq 2002 NAACP Image mukofotlarida „Eng yaxshi qoʻshiq“ va „Eng yaxshi musiqiy video“ nominatsiyasiga nomzod boʻlgan, lekin har ikkala toifada ham gʻalaba qozona olmaydi.

„Fallinʼ“ The Village Voice 2001-yilgi Pazz&Jop tanqidchilari soʻrovida toʻrtinchi oʻrinni egalladi. 2011-yil sentabr oyida "Fallin " VH1 tomonidan „2000-yillarning eng zoʻr 100 qoʻshigʻi“ roʻyxatida 22-oʻringa qoʻyiladi.

## Tijorat koʻrsatkichlari
Qoʻshma Shtatlarda „Fallinʼ“ 2001-yil 16-iyun haftasida Billboard Hot 100 roʻyxatida 98-oʻrinda debyut qildi. Qoʻshiq oʻn haftada chartning eng yuqori choʻqqisiga chiqadi. U jami 34 hafta davomida chartda qoldi va 2001-yilgi Billboard Year-End Hot 100 roʻyxatida Lifehouse'ning „Hang by a Moment“ dan keyin ikkinchi oʻrinni egalladi.
## Manbalar
Timmy Cruz

Fatima Angelica Lontoc Cruz (7-dekabr 1966-yil; Amerika Qoʻshma Shtatlari) — ekranda **Timmy Cruz** nomi bilan tanilgan filippinlik qoʻshiqchi va kino aktrisasi.

## Karyerasi
Timmy Cruz 1980-yillarda oʻzining „Boy“, „Joke Lang“ va „Tingin“ kabi qoʻshiqlarini chiqardi hamda ushbu qoʻshiqlari orqali anchagina mashhur boʻldi.

Shuningdek, Viva Films tomonidan ishlab chiqarilgan „Kumander Bawang: Kalaban ng Mga Aswang“ (1988), „Kung Kasalanan Man“ (1989), „Pangarap Na Ginto“ (1990), „Di Na Natuto“ (1993) va „Sara Balabagan Story“ (1997) kabi mashhur filmlarda rol ijro etdi. U „Sheman: Mistress of the Universe“ filmida Joey de Leonning bosh xonimi, „Alfredo Lim: Batas ng Maynila“ filmida Eddie Garcia rolini hamda „Batas ng .45“ filmida Fernando Poe Jr. Rollarini oʻynash orqali shou-biznesda anchagina mashhurlikka erishgan.

Timmy Cruz „GMA Network“ teleserialida, „Villa Quintana“ (1995), "Halik sa Apoy " (1998) va "Sinner or Saint " (2011) filmlarida ham rol ijro etgan. Shuningdek, „ABS-CBN“ teleseriallarida, „Lobo“ (2008), „Love Is Only in the Movies“ (2010) va „Kapitan Inggo“ (2011) filmlarida ham chiqish qilgan.

Cruz 2009-yilda *Fr. Neri Satur Environmental Heroism Award* mukofotini qoʻlga kiritdi.

## Shaxsiy hayoti
Uning otasi Atty Angel Cruz va onasi Lourdes Lontok tadbirkor va fuqarolik yetakchisi boʻishgan. Cruz Filippin universitetida biznes boshqaruvi fakultetida, AQSHning Kaliforniya shtatidagi San-Fransisko universitetida esa bank va moliya fakultetida tahsil olgan.

## Filmografiyasi

## Diskografiyasi
* *Timmy Cruz* (1987, Blackgold Records)
* *Take Care* (1988, Blackgold Records)
* *Kakaiba* (1990, Blackgold Records)
* *Magka-ibigan* (1992, Blackgold Records)
* *UpTimmystic* (Praise Records)
* *In-Tim-8* (2010, Star Records)

## Manbalar

## Havolalar
*
Yoo Ha-na

**Yoo Ha-na** (1986-yil 22-mart; Seul, Janubiy Koreya) — Janubiy Koreyalik aktrisa. U Tayvanlik aktyor Jimmy Lin bilan birga „My Lucky Star“ serialida birgalikda rol oʻynagan. Shuningdek, Tayvanlik qoʻshiqchi Jay Chouning „White Windmill“ nomli klipida oʻynagan roli unga yaxshigina mashhurlik olib kelgan.

## Hayoti
Janubiy Koreyaning Seul shahrida tugʻilgan Yoo Ha-na dastlab Janubiy Koreyadagi turli jurnallarida suratga tushish orqali oʻzining koʻngilochar biznesini boshlagan. Yooning goʻzallik salonida turgan suratlaridan biri Chen Yu-shanning (Tayvandagi „My Lucky Star“ dramasi prodyuseri) eʼtiborini tortdi. Keyin Chen Yooning agenti bilan „My Lucky Star“ filmida rol ijro etish uchun Janubiy Koreyadan Tayvanga uchib ketishni kelishib olishdi. Yoo Ha-na ushbu filmda bosh rolni oʻynadi. Oʻsha paytlarda Yoo Tayvanlik qoʻshiqchi Jey Chouning „White Windmill“ klipida ham rolni oʻynadi.

Yoo Janubiy Koreyaga qaytishdan oldin „Exit No. 6“ kabi bir nechta Tayvan filmlarida rol ijro etdi. Shuningdek, „My Too Perfect Sons“, „First Wives' Club“ va „Paradise Ranch“ kabi teledasturlarda suratga tushdi.

U 2011-yil 17-dekabrda professional beysbolchi Li Yong Kyuga turmushga chiqdi. 2013-yil sentabr oyida 3 kg vaznli oʻgʻil tugʻdi. Shundan keyin uning agentlari oʻgʻlini tarbiyalash va oilasiga gʻamxoʻrlik qilish uchun aktrisalik faoliyatini vaqtincha toʻxtatib turishga qaror qilganini maʼlum qildi.

## Filmografiyasi

### Televizion

### Film

## Teatrda
* *Mad Kiss* (2007)
* *Dead Poet Society* (2007)
* *Monday P. M.* (2008)

### Musiqiy teatrda
* *Oh! While You Were Sleeping* (2005)
* *Our Town* (2006)
* *Greese* (2008)
* *Wait for you* (2009)

## Manbalar
Charles Merlin

**Charles Louis William Merlin** (1821 – 1896-yil 23-avgust) – britaniyalik bankir, diplomat va qadimiy buyumlar savdogari boʻlgan. U Britaniya muzeyi uchun ashyolar, ayniqsa yunon-rim davriga oid qadimiy buyumlarni topib kelish borasidagi faoliyati bilan tanilgan.

Londonda istiqomat qilgan fransuz aristokratlari oilasida tugʻilgan. Merlin 1836-yilda Afina porti Pireyda Britaniya konsullik xizmatiga qoʻshilgan. Keyingi besh-oʻn yil davomida Gretsiyada boʻlgan, u yerda ham Britaniyaga tegishli Ionian bankida faoliyat yuritgan va 1886-yilda bosh konsul darajasiga koʻtarilgan.

Merlinning Britaniya muzeyiga sotgan jami 460 ga yaqin obyektlari mavjud.

## Hayoti
Charles Louis William Merlin 1821-yilda Fransua-Nikola va Avgusta Merlin oilasida tavallud topgan. Fransua-Nikolas aristokrat Filipp-Antuan Merlin de Duaining qarindoshi, Fransiya inqilobining tarafdori boʻlgan. Merlinlar oilasi inqilobdan keyin Londonga koʻchib oʻtgan. Charles Merlin Janubiy Londonda joylashgan Dulvich kollejida oʻqigan boʻlishi mumkin degan taxminlar ham mavjud.

## Faoliyati
1839-yilda Merlin Afinaning Pirey tumanida joylashgan Britaniya konsulligida xizmatchi va maʼmur boʻlib ishga kirgan. Galanakis Merlinning ishga olinishini uning fransuz va ingliz tillarida erkin muloqoti, shuningdek, uning yaxshi qalamkashligi va Britaniya manfaatlarini himoya qilishga tayyorligi bilan izohlagan. Merlin umrining koʻp qismini Afinada oʻtkazgan. Tarixchi Lucia Patrizio Gunning va Despina Vlami uni Levantin deb taʼriflagan. Bu atama Sharqiy Oʻrta yer dengizida uzoq muddat xizmat qilish natijasida mahalliy madaniyatni oʻzlashtirgan Britaniya konsullariga nisbatan ishlatilgan.

## Manbalar
Zalla Zarana

**Zalla Zarana**, tugʻilgan vaqtdagi ismi **Rozalija Sršen** (1897-yil 16-iyul — 1967-yil 12-iyul) — amerikalik aktrisa. U Gollivudda muvaffaqiyat qozongan birinchi sloveniyalik aktrisa hisoblanadi.

## Hayoti
Zarana 1897-yil 16-iyulda Avstriya-Vengriya imperiyasining Quyi Karniola viloyatidagi Juzemberk shahrida tugʻilgan. U oʻn yetti yoshida Amerika Qoʻshma Shtatlariga joʻnab ketdi va San-Fransiskodagi xolasinikiga koʻchib oʻtdi. Zarana ingliz tilini, matn terish va buxgalteriya hisobini oʻrganish uchun tungi mashgʻulotlarga bordi. U 1917-yilda Germaniyada tugʻilgan doʻsti Izabel Grenner bilan Los-Anjelesga bordi va aktrisa boʻlish uchun harakat qila bosjladi. U „The Flame of the Yukon“ filmida ispan raqqosi rolini oʻynadi hamda bir oz muvaffaqiyatga erishdi. Zarana gʻarbda William S. Hart bilan ikkinchi darajali rollarni oʻynab yurgan. 1922-yilda Jack Hoxie bilan birga „Back Fire“ va „Silver Spurs“ filmlarida Lester Kuneo rolini oʻynagan. U ekzotik qahramonlar, raqqosalar va vamplar kabi rollarni afzal koʻrgan hamda 20 tadan ortiq shunga oʻxshagan filmlarda rol ijro etgan. Uning karyerasi juda ham kamtarona edi. Biroq, Stan Laurel va Gary Cooper kabi mashhur yulduzlar bilan sahnalarda birgalikda rollar oʻynagan. Erich von Stroheim rejissyorligidagi „The Merry Widow“ filmida Mae Murrayning yorqin doʻsti kabi mashhur rollarni oʻynadi. Ovozli filmlar paydo boʻlishi bilan u ekranni tark etdi va 1930-yilda turmushga chiqdi. U vaqti-vaqti bilan sahna asarlari uchun pyesalar yozib turdi.

## Filmografiyasi
* *[[The Flame of the Yukon (1917 film)|*The Flame of the Yukon*]]* (1917)
* *[[Cupid's Day Off]]* (1919)
* *[[Silver Spurs (1922 film)|Silver Spurs]]* (1922)
* *[[Back Fire]]* (1922)
* *[[The Wheel of Fortune (1923 film)|*The Wheel of Fortune*]]* (1923)
* *[[The Merry Widow (1925 film)|The Merry Widow]]* (1925)
* *[[The Lady Who Lied]]* (1925)
* *[[The Winding Stair (film)|The Winding Stair]]* (1925)
* *[[Navy Blue Days]]* (1925)
* *[[The Yokel]]* (1926) (short)
* *[[Butterflies in the Rain]]* (1926)
* *[[Lightnin' Wins]]* (1926)
* *[[The Show (1927 film)|The Show]]* (1927)
* *[[The Heart Thief]]* (1927)
* *[[Turkish Howls]]* (1927)
* *[[What Price Love?]]* (1927)
* *[[A Ship Comes In]]* (1928)
* *[[The Big City (1928 film)|The Big City]]* (1928)
* *[[West of Zanzibar (1928 film)|West of Zanzibar]]* (1928)
* *[[Wings (1928 film)|Wings]]* (1928)
* *[[Man, Woman and Wife]]* (1929)

## Manbalar

## Havolalar
*
Tolibjon Musaboyev

**Musaboyev Tolibjon** (1885—1931) – oʻzbekistonlik maʼrifatparvar inson.

## Hayoti va mehnat faoliyati
Musaboyev Tolibjon Toshkent shahrida ziyoli xonadonda dunyoga kelgan. Dastlab eski usuldagi maktab va madrasalarda tahsil olgan. Keyinchalik xususiy ravishda rus qonunchiligi bilan tanishgan. 1914—1917-yillardagi Turkiston maʼrifatparvarlik harakatida faol ishtirok etgan. Oʻsha paytlarda nashri iqtisodiy qoʻllab-quvvatlangan „Sadoyi Turkiston“ gazetasini tarqatish bilan shugʻullagan. Musaboyev „Turon“ uyushmasi, „Ittihod va taraqqiy“, „Turk adam markaziyat“ firqasi ishlarida ishtirok etgan.

1921—1922-yillarda Toshkent eski shahar xalq maorif boʻlimi xodimi vazifasida faoliyat yuritgan. 1923—1925-yillar mobaynida „Turkit birodaronligi“ nashriyotida xodim boʻlib ishlagan. Qamoqqa olinish arafasida esa „Qizil Oʻzbekiston“ gazetasida nashrni tarqatuvchi vazifasida ishlagan. 1929-yil 6-noyabrda „Munavvar qori Abdurashidxonov va Salimxon Tillaxonov ishi“ boʻyicha "Milliy ittihod tashkilotining aʼzosi sifatida GPU tomominidan qamoqqa olingan va 1930-yilda Maskovga olib ketilgan.

## Oʻlimi
1931-yil 23-aprelda otuvga hukm qilingan. 1986-yil 16-yanvar qaroriga muvofiq asosli ravishda oqlangan.

## Manba
Pukxansan milliy bogʻi

**Pukxansan milliy bogʻi** () – Koreya Respublikasi, Seul va Kyonnggi provinsiyasining shimoli-gʻarbiy qismida joylashgan milliy bogʻ. Milliy bogʻ maqomi 1983-yil 2-aprelda berilgan. Puxansan togʻ tizmasi hududida joylashgan. 2494 dan ortiq hayvonlar, oʻsimliklar va zamburugʻlar uchraydi. Parkning umumiy maydoni 79 916 km².

## Tavsifi
Seulning shimoli-gʻarbiy qismida joylashgan Pukxansan dunyodagi shahar ichida joylashgan kam sonli milliy bogʻlardan biridir.

Bogʻ butunlay poytaxtning urbanizatsiyalangan hududi va uning atrofidagi hududlar bilan oʻralgan, shaharning oʻpkasi deyiladi. Bogʻ 20 million aholiga ega shaharda joylashganligi bilan sayyohlar orasida juda mashhur. Har yili unga 5 milliondan ortiq kishi tashrif buyuradi, shuning uchun Ginnesning rekordlar kitobiga hudud birligi boʻyicha eng koʻp tashrif buyuruvchilar soniga ega milliy bogʻ sifatida kiritilgan. Biroq, bu qadar koʻp tashrif buyuruvchilar parkning ekotizimiga zararli taʼsir koʻrsatadi.

Bogʻ Buxansan togʻ tizmasida joylashgan boʻlib, balandligi taxminan 800 metr boʻlgan uchta togʻ choʻqqisini oʻz ichiga oladi: Begunde (836,5 m), Insubong (810,5 m) va Mangyongde (799 m). Bogʻning tabiiy diqqatga sazovor joylari orasida koʻplab sharsharalar, tomosha maydonchalari mavjud. Hududda tarixiy va madaniy yodgorliklar – yuzdan ortiq buddist ibodatxonalari va qariyb ikki ming yillik tarixga ega boʻlgan 9,5 km uzunlikdagi Pukxansanseong qal’a devori joylashgan. Shuningdek, uzunligi 2,5 dan 8,6 km gacha boʻlgan oʻndan ortiq jihozlangan va tarixiy, maʼrifiy va sport yoʻlaklarga ega.

## Flora va faunasi
Koreya Milliy bogʻi xizmati maʼlumotlariga koʻra, bogʻda 692 turdagi oʻsimliklar, 21 turdagi sutemizuvchilar, 12 turdagi amfibiyalar, 11 turdagi sudraluvchilar, 136 turdagi qushlar, 1106 turdagi hasharotlar, 196 turdagi bentik umurtqasizlar, 6 turdagi baliq, va 314 turdagi yuqori sinf zamburugʻlari mavjud.

Oʻsimliklar orasida Koreya milliy bogʻi xizmati ayniqsa tosh forsitiyaga (*Forsythia saxatilis*) eʼtibor qaratadi. Zaytun oilasiga mansub bu oʻsimlik turi birinchi marta Buxanson togʻ tizmasida topilgan. Hozirgi vaqtda tabiiy yashash joyini yoʻqotish tufayli kamdan-kam uchraydi.

Qushlar orasida ayniqsa, *Dendrocopos major* eʼtiborga molikdir.

## Manbalar


## Havolalar

* Koreya milliy bogʻlari xizmatining rasmiy veb-saytidagi bogʻ sahifasi 

## Adabiyotlar

*
Sorilatholo

**Sorilatholo** – Botsvananing Kweneng tumanidagi qishloq. Qishloq Kalahari choʻlida, Gaborone shahridan 180 km shimoli-gʻarbda joylashgan boʻlib, unda boshlangʻich maktab mavjud. Aholisi 2001-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra 472 kishidan iborat boʻlgan.
## Manbalar
Struizendam

**Struizendam** – Botsvananing Kgalagadi tumanidagi qishloq. U Botsvananing janubiy qismida, Janubiy Afrika bilan chegarada joylashgan va qishloqda boshlangʻich maktab mavjud. 2011-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra aholi soni 519 kishidan iborat boʻlgan.
## Manbalar
Faryab (Bastak)

**Faryab (Bastak)** — Eronning Bastak shahristonidagi Harang dehistoniga qarashli qishloq. 
 
## Manbalar
Taupye

**Taupye** – Botsvananing Markaziy tumanidagi qishloq. U Mahalapyedan ​​15 km sharqda joylashgan boʻlib, 2001-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra aholisi 402 kishi boʻlgan.
## Manbalar
Aleksandr Perov (futbolchi)

**Aleksandr Vladimirovich Perov** (; 1978-yil 9-iyulda tugʻilgan) – rossiyalik professional futbol murabbiyi va sobiq futbolchi, Toshkentning „Lokomotiv“ klubida darvozabonlar murabbiyi boʻlib ishlaydi.

## Futbolchilik faoliyati
1995-yildan 2004-yilgacha faoliyatining katta qismini „Kuban“ klubi tarkibida oʻtkazgan. Shu vaqt ichida ligada 79 ta oʻyinda (shundan 6 ta oʻyinda qatnashgan) Rossiya Oliy ligasida 7 ta gol oʻtkazib yubordi), shuningdek, klub uchun Rossiya kubogida bir nechta uchrashuvlar oʻtkazgan.

U 2004-yilda FC Kuban Krasnodar klubi tarkibida Rossiya Premyer Ligasida debyut qilgan. 2005-yilda u „Dinamo“ havaskorlar klubida oʻynab, formasini saqlab qolgan. 2006-yilda ijara asosida „Salyut-Energia“ jamoasiga oʻtgan.

2007-yilgi mavsumni Chernomoretsda oʻtkazdi. 2008-yilda u Mashuk-KMVda oʻynadi. 2009-yildan 2010-yilgacha u Krasnodarda oʻynagan va 4 ta oʻyinda 2 ta gol oʻtkazib yuborgan.

## Murabbiylik faoliyati
2024-yil 10-iyundan Toshkentning „Lokomotiv“ jamoasida bosh murabbiy Aleksandr Krestininning murabbiylar shatabida darvozabonlar murabbiyi sifatida ish boshlagan.

## Manbalar
Takatokwane

**Takatokwane** – Botsvananing Kweneng tumanidagi qishloq. U Kalahari choʻlida, Jvanendan 80 km shimoli-gʻarbda joylashgan. Aholisi 2001-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra 1 590 kishidan iborat boʻlgan.
## Manbalar
English Phrasal Verbs in Use Advanced

**„English Phrasal Verbs in Use Advanced“** () — ingliz tilidagi frazali feʼllar boʻyicha Michael McCarthy hamda Felicity O'Dell yozgan qoʻllanma. Ilk bor 2007-yil Kembrij shahrida Kembrij universiteti nashriyotida chop etilgan. 2017-yilda ayni nashriyotda asarning ikkinchi nashri bosilib chiqqan. Qoʻllanma ingliz tilini yetuk darajada oʻzlashtirilgan, IELTS va TOEFL kabi standartlashtirilgan testlarga hozirlanayotganlar orasida keng qoʻllanadi. „English Phrasal Verbs in Use Advanced“ qoʻllanmasiga qariyb bir ming frazali feʼl kiritilgan boʻlib, ular mavzu boʻyicha 60 boʻlimga boʻlingan.

„English Phrasal Verbs in Use Advanced“ asari McCarthy va O'Dellning 2004-yil chop etilgan, shunchaki „English Phrasal Verbs in Use“ deb nomlanuvchi asari formatida yozilgan. Keyinchalik mualliflar asarni kengaytirib, ingliz tilini turli darajada oʻzlashtirganlar foydalanuvchilar uchun alohida jildlar hozirlagan. Xususan, asarning ingliz tilini oʻrta darajada oʻzlashtirgan oʻquvchilar uchun yozilgan versiyasi mavjud.

## Yana qarang
* „English Phrasal Verbs in Use Intermediate“

## Manbalar

## Havolalar
* „English Phrasal Verbs in Use Advanced“ Cambdridge universiteti nashriyoti saytida
Tewane

**Tewane** – Botsvananing Markaziy tumanidagi qishloq. Tewane Mahalapye shahridan 40 km shimolda joylashgan boʻlib, unda boshlangʻich maktab mavjud. Aholisi 2001-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra 126 kishida iborat boʻlgan.
## Manbalar
Thabala

**Thabala** – Botsvananing Markaziy tumanidagi qishloq. U Serowe shahridan 35 km gʻarbda joylashgan boʻlib, hududida boshlangʻich maktab mavjud. Aholisi 2001-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra 2 284 kishidan iborat boʻlgan.
## Manbalar
Topisi

**Topisi** – Botsvananing Markaziy tumanidagi qishloq. Qishloq Palapye shahridan 55 km shimolda, Palapye-Fransistaun yoʻli boʻyida joylashgan boʻlib, 2001-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra aholisi 1 289 kishidan iborat boʻlgan.
## Manbalar
Toromoja

**Toromoja** – Botsvananing Markaziy tumanidagi qishloq. Qishloq tumanning gʻarbiy qismida, Makgadikgadi Pan topografik hududiga yaqin joyda joylashgan boʻlib, unda boshlangʻich maktab bor. Aholisi 2001-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra 649 kishidan iborat boʻlgan.
## Manbalar
Tshesebe

**Tshesebe** – Botsvananing Shimoli-sharqiy tumanidagi qishloq. 2001-yilda aholi soni 1 519 kishidan iborat boʻlgan. 2011-yilda esa aholi soni 2 379 kishiga yetgan.
## Manbalar
Tshokatshaa

**Tshokatshaa** – Botsvananing Markaziy tumanidagi qishloq. Nata qishlogʻidan 90 km gʻarbda, Natani Maun bilan bogʻlaydigan yoʻlning shimolida joylashgan. Qishloq 2001-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra 458 kishidan iborat boʻlgan va boshlangʻich maktabga ega.
## Manbalar
Les Herbiers

**Les Herbiers** — Fransiyaning  Vendée departamentida joylashgan kommunadir.

## Aholisi
Aholisi 16,453 kishi.
## Geografiyasi
Maydoni –  88.78&nbsp;km2.
## Manbalar
Tsao

**Tsao** yoki **Tsau** – Botsvananing Shimoli-gʻarbiy tumanidagi qishloq. U Okavango deltasi va Ngami koʻli yaqinida joylashgan. Aholisi 2001-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra 1 290 kishidan iborat.
## Manbalar
Tsetseng

**Tsetseng** – Botsvananing Kweneng tumanidagi qishloq. U Kalahari choʻlida, Kang shahridan 40 km shimoli-sharqda joylashgan. Aholisi 2001-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra 395 kishidan iborat boʻlgan. 
## Manbalar
Miyon Burxonov

**Miyon Burxonov** (1878-yil)da tugʻilgan – oʻzbekistonlik din arbobi, muallim.

## Hayoti va mehnat faoliyati
Miyon Burxonov Toshkent shahrida ziyoli xonadonda dunyoga kelgan. Dastlabki taʼlim-tarbiyani oilasida olgan. 1914-yilgacha Toshkent shahar Sebzor daha Kadiobod mahalla madrasasida tahsil olgan.

1914—1918-yillarda turli maktablarda oʻqituvchilik qilgan, 1918—1920-yillarda 28-son oʻrta maktabda mudir lavozimida ishlagan. 1925-yilgacha miyonlar avlodidan boʻlgani uchun ishdan chetlashtirilgan va ishsiz yurgan. „Ulamo“ jamiyati va „Milliy ittixod“ tashkiloti aʼzosi lavozimida ham ish yuritgan. 1925-yilda GPU tomonidan RSFSR JK 114 va 117 moddasi bilan ayblanib qamoqqa olingan va OGPU kollegiyasi hukmi bilan uch yilga mehnat tuzatish lageriga surgun qilingan va jazoni Solovetsk lagerida oʻtagan. Keyinchalik surgundan soʻng oʻz yerida dehqonchilik bilan shugʻullangan. Oʻratepa shahrida yashovchi ikkinchi oilasidan xabar olgani borgan. 1927-yilda oila xoʻjaligini tiklagan yil oxirida Toshkentga qaytgan Miyon Burhonov xavfsizlik xizmati manfaatiga xizmat qilishni xohlamagan. Shu sababli 1929-yil 6-noyabrda „Milliy ittihod“ tashkilotiga aʼzolikda ayblanib qamoqqa olingan va 1930-yil 28-mayda uch yilga konsentratsion lagerga surgun qilingan.

Jazo muddatini oʻtab qaytgach, Toshkent musiqali oʻyinchoqlar artelida toʻqqiz oy ishlash mobaynida Oʻratepadagi oilasi bilan birga yashaydi. 1932—1936-yillarda shahar kommunal xoʻjaligida bogʻbonlik qilgan. 1978-yilning 8-sentabrida Shahriston qishlogʻida aksil inqilobiy tashviqot olib borganlikda ayblanib qayta qamoqqa olingan. Undan soʻng NKVD uchligi tomonidan 10 yilga mehnat tuzatish lageriga surgun qilingan. Surgunni Moskva, Leningrad, Sirdaryo, Murmansk va Solovetsk lagerlarida oʻtagan.

## Oʻlimi
1943-yil 18-mayda Solovetskdagi Kem shahrida vafot etgan. 1900-yil 8-sentabrida oqlangan.

## Manba
Igor Kudrenko

**Igor Nikolayevich Kudrenko** (; 1978-yil 13-noyabr) – qirgʻizistonlik sobiq futbolchi, himoyachi pozitsiyasida oʻynagan va futbol murabbiyi. Qirgʻiziston terma jamoasida oʻynagan. 1999-yil Qirgʻizistonning eng yaxshi futbolchisi. Toshkentning „Lokomotiv“ jamoasi katta murabbiyi.

## Klub karerasi
U 1994 yilda Bishkekning „Alga“ tarkibida kattalar oʻrtasidagi musobaqalarda qatnasha boshladi. 1996-yilda Bishkekning "Dinamo" jamoasiga oʻtdi va u bilan birga Qirgʻizistonning uch karra chempioni (1997, 1998, 1999) boʻlgan. 1999-yilgi mavsum oxirida u mamlakatning eng yaxshi futbolchisi sifatida tan olingan.

2000-yildan Qozogʻistonning yuqori divizion klublari, SSKA-Qayrat, Qayrat, Vostok, Jetisu, Yesil (Koʻkchetav) jamoalarida oʻynagan. U Qozogʻiston oliy ligasida jami 96 ta oʻyin oʻtkazib, 2 ta gol urgan. „Qayrat“ tarkibida 2001-yil Qozogʻiston kubogi gʻolibi boʻlgan. Qozogʻistondagi oʻtkazgn yillari davomida u shu davlat fuqaroligini ham olgan.

2004 va 2006—2009 yillarda Qirgʻizistonning "Dordoy-Dinamo" klubida oʻynab, koʻp marotaba chempion va Qirgʻiziston kubogi sohibiga aylangan. 2014—2015-yillarda „Alga“ jamoasining futbolchilar tarkibiga kiritilgan.

## Milliy jamoadagi faoliyati
Qirgʻiziston terma jamoasidagi debyut uchrashuvini 2000-yilning 25-may kuni Livanga qarshi oʻtkazgan. U oʻzining birinchi golini toʻrtinchi oʻyinida, 2001-yilning 30 yanvarida Tailandga qarshi oʻyinda kiritdi. Hammasi boʻlib 2000-—2008-yillar davomida u 25 ta oʻyinda qatnashib, bitta gol urgan.

Qirgʻiziston olimpiya terma jamoasi aʼzosi sifatida 2006-yili Qatarda boʻlib oʻtgan Osiyo oʻyinlarida 23 yoshdan oshgan uch nafar futbolchidan biri sifatida ishtirok etgan.

## Murabbiylik karerasi
2010-yildan „Dordoy-2“ va „Alga“ klublari murabbiylar shtabida ishlagan. 2014-yildan Qirgʻiziston terma jamoasi murabbiylar shtabida, bosh murabbiy yordamchisi, texnik va sport direktori lavozimlarida ishlagan. 2016-yilda yoshlar jamoasida Mirlan Eshenovga yordam berdi.

2017-yilda buyon Qirgʻiziston olimpiya (23 yoshgacha) terma jamoasini boshqargan. Indoneziyada boʻlib oʻtgan 2018-yilgi Osiyo oʻyinlarida uning qoʻl ostidagi jamoa uchta oʻyinda bir ochko jamgʻarib, guruhdan chiqa olmadi.

2018-yildan boshlab u "Dordoy" jamoasida bosh murabbiy Aleksandr Krestininning yordamchisi sifatida ham ishlagan.

2024-yil 10-iyundan Toshkentning „Lokomotiv“ jamoasi katta murabbiyi.

## Shahsiy hayot
Uylangan, ikki farzandi bor.

## Manbalar

## Havolalar

* 
* 
* Igor Kudrenko Dordoy saytida