open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Santi Aldama

Ushbu maqolada Santi Aldama deb yuritilgan boʻlda-da, otasi uni Santyago Aldama deb atagan. Uning ikki ispancha familiyasi bor: birinchi – ota familiyasi Aldama, ikkinchi – ona familiyasi Toledo.

**Santyago Aldama Toledo** (2001-yil 10-yanvarda tugʻilgan) – Milliy Basketbol Assotsiatsiyasining (NBA) Memfis Grizzlies jamoasidagi ispaniyalik professional basketbolchi. Santi 2019- yilgi FIBA U18 Yevropa chempionatining eng qimmat oʻyinchisi (MVP) deb topilgan. U 1992 -yilda Barselonadagi yozgi Olimpiya oʻyinlarida ishtirok etgan ispaniyalik basketbolchi Santyago Aldamaning oʻgʻli.

## Hayoti va karyera
Aldama Ispaniyaning Gran Kanariya shtatidagi Las-Palmas shahrida katta boʻlgan. Uning otasi Santyago Aldama va amakisi Santi Toledo professional sportchi boʻlganligi bois, u uch yoshidan basketbol oʻynashni boshlagan.Basketbol bilan shugʻullanganidan beri Aldama Las-Palmasdagi Kenterberi Basketbol Akademiyasida oʻynadi va keyinchalik FC Barselona, Real Madrid va Gran Canaria kabi yirik klublardan takliflar olganiga qaramay, u yerda qolishni maʼqul koʻrdi. 2017- yilgi 16 yoshgacha boʻlgan sportchilar oʻrtasidagi Ispaniya chempionatida u Oumar Ballo bilan birga „Kenterberi“da oʻynab, har bir oʻyinda oʻrtacha 18,9 ochko, 5,1 ribaund va 3,6 golli ball toʻplagan. U jamoasiga „Barselona“ va „Real Madrid“dan keyingi uchinchi oʻrinni egallashiga yordam berdi. 

## Kollejdagi karyera
Aldama birinchi kurs mavsumining dastlabki uch oyini tizzasidan olgan jarohati tufayli oʻtkazib yubordi, bu jarohat operatsiyani talab qildi U .2020-yil 1-fevralda Loyola Merilend uchun kollejdagi ilk oʻyinini oʻtkazdi va Navy ustidan 79–73 hisobida gʻalaba qozonib, 17 daqiqada 11 ochko toʻpladi. Aldama toʻrt hafta ichida uch marta Patriot ligasida haftaning eng yaxshi yangi futbolchisi deb topildi. 3 -mart kuni u Patriot ligasi turnirining birinchi bosqichida Lehighga 78–75 hisobida yutqazib, mavsumdagi eng yuqori 23 ochkoni qoʻlga kiritdi. Aldama birinchi kurs talabasi sifatida 10 oʻyinda oʻrtacha 15,2 ochko, 7,6 ribaund, 2,1 assist va 1,7 blokni qayd etdi.

## Milliy terma jamoadagi faoliyati
Aldama Ispaniya terma jamoasi safida ilk oʻyinini 2017-yilda Chernogoriyaning Podgoritsa shahrida boʻlib oʻtgan FIBA U16 Yevropa chempionatida oʻtkazdi va har bir oʻyinda oʻrtacha 9 ochko va 5,4 ribaund toʻpladi. U oʻz jamoasini 2019-yilda Gretsiyaning Volos shahrida boʻlib oʻtgan FIBA U18 Yevropa chempionatida oltin medalga olib chiqdi, har bir oʻyinda oʻrtacha 18 ochko, 7,6 ribaund, 2,6 assist, 2,3 blok va 1,9 toʻp toʻplash qayd etdi. Aldama turnirning eng qimmat oʻyinchisi (MVP) deb topildi va uning jamoadoshi Usmon Garubaga Yulduzlar beshligida qoʻshildi.

## Manba
Ruth D.Lechuga

Ruth D. Lechuga (1920–2004) 

Ruth Deutsch Lechuga Avstriyada  tug‘ilgan, Meksika  fuqarosi. U bir necha yil tibbiyot sohasida ishlagan va Meksikaning xalq san'ati to‘plamlarini to‘plash bilan mashhur bo‘lgan. Uning Meksika madaniyatiga bo‘lgan qiziqishi turli antropologik tadqiqotlarni amalga oshirishga olib keldi. U tibbiyot laboratoriyasidagi ishini tark etib, antropologiya bilan shug‘ullanishga qaror qildi va bir nechta muzey to‘plamlarini yaratdi. Lechuga Meksika xalqlari madaniyati va hunarmandchiligi haqida tadqiqotlar olib bordi. Uning etnografik fotosuratlari uni bu sohada asosiy mutaxassislardan biri sifatida tanitdi. O‘limidan keyin, uning 20,000 etnografik fotosurati va 10,000 dan ortiq artefaktlari Artes de México jurnali va Franz Mayer Muzeyiga bag‘ishlandi. 2016 yilda, Franz Mayer Muzeyining eski zaminida uning nomi bilan atalgan tadqiqot markazi ochildi.

## Hayoti
Ruth Deutsch 1920-yil 6-fevralda Vena, Avstriyada Arnold Deutsch oilasida tug‘ildi. Uning otasi savdogar bo‘lib, san'atga bo‘lgan qiziqishini qiziga meros qilib qoldirdi. Deutschning onasi va buvisi Mislitz, Chexoslovakiyadan kelgan bo‘lib, yahudiy bayramlarini nishonlashar edi. Anschluss davrida Avstriya Germaniyaga qo‘shilganida, ko‘pchilik yahudiylar yashirinishga majbur bo‘ldi, Deutsch o‘qishni davom ettirdi. 1938-yilda Realgymnasiumni tamomlab, oilasi bilan Meksikaga emigrate qilish uchun tayyorgarlik ko‘rdi. Visa jarayoni uzoq davom etdi va 1938-yil dekabrda oilasi Gollandiya chegarasidan o‘tishga urinib, qo‘lga olindi va Vena shahriga qaytarildi. Oxir-oqibat, 1939-yil 21-yanvarda, Flushing, Gollandiyadan S. S. Gerolstein kemasida New York portiga keldi.

## Faoliyati
Tibbiyot bo‘yicha tahsilini tamomlaganidan so‘ng, Deutsch Pils laboratoriyasida ishladi. 1951-yilda, u Carlos Lechuga ismli radiolog bilan turmush qurdi. Turmush o‘rtog‘i bilan birgalikda Meksikaning arxeologik joylarini ziyorat qildi. 1954-yilda Meksika fuqaroligini oldi va Avstriyaga qaytish niyatida bo‘lmadi. 1956-yilda Deutsch "La Ventana" nomli fotosuratlar guruhini tashkil etdi va ko‘plab jamoaviy ko‘rgazmalarda ishtirok etdi. Uning fotosuratlari tezda tanildi va u Meksikadagi asosiy etnografik fotograflardan biri sifatida tanildi. 1977-yilda Milliy Xalq San'ati va Sanoat Muzeyida (Museo Nacional de Artes e Industrias Populares) kurator sifatida ishlashni boshladi. U ko‘plab maqolalar va kitoblar nashr etdi, jumladan "La indumentaria en el México indígena" (1982) va "Máscaras tradicionales de México" (1991).

## Merosi
Ruth D. Lechuga 2004-yil 19-sentyabrda Meksiko-Shaharida vafot etdi. O‘limidan oldin, u 20,000 ta fotosurat va 10,000 ta artefaktlardan iborat to‘plamini Artes de México va Franz Mayer Muzeyiga sovg‘a qildi. 2016-yilda, o‘limidan 12 yil o‘tib, Ruth D. Lechuga Nomidagi Xalq San'ati Tadqiqot Markazi (Centro de Estudios de Arte Popular Ruth D. Lechuga) Franz Mayer Muzeyining eski zaminida ochildi. Tadqiqotchilar Marta Turok va Margarita de Orellana ushbu to‘plam bilan ishlashmoqda.

## Manbalar
Boks 2024-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida – ayollar 60 kg

**[[2024-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari]]da [[Boks 2024-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida|boks boʻyicha ayollar]]** oʻrtasida 60 kg vazn toifasida musobaqa 2024-yilning 27-iyulidan 6-avgustiga qadar boʻlib oʻtgan. Dastlabki boks oʻyinlari Villepintedagi „Arena Paris Nord“da boʻlgan, medallar uchun kurash bahslari (yarim final va final) Roland Garros stadionida oʻtkazilgan.
## Saralash

Har bir Milliy olimpiya qoʻmitasidan faqat bitta sportchiga Olimpiada yoʻllanmasi berilgan.
## Musobaqa jadvali
Jadval quyidagicha edi:

## Qura tashlash
Qura tashlash marosimi 2024-yil 25-iyul kuni boʻlib oʻtgan.

## Natijalar
### Final

### Yuqori yarim

### Pastki yarim

## Manbalar

## Havolalar
* Qura tashlash
Maggie Behle

**Maggi Behle** (1980-yilda tugʻilgan) – Amerikalik paralimpiya ayol togʻ changʻi sportisi.

U oʻng oyoqsiz tugʻilgan va besh yoshida alp togʻlarida changʻi uchishni boshlagan. U 13 yoshida AQSh Nogironlar ski jamoasining aʼzolaridan biri boʻlgan.

## Karyerasi
Behle 1996-yilda Avstriyalik Lech shahrida oʻtkazilgan Jahon chempionatida ikki kumush medalni qoʻlga kiritgan va 1997-yilda Fransiyaning Pra Loup shahrida oʻtgan Jahon chempida oltin medalni qoʻlga kiritgan. Behle 1998-yilgi qishki Paralimpiya oʻyinlarida 17 yoshida ishtirok etgan, bu qishki Paralimpiya musobaqasida yagona koʻrinishi boʻlib, ayollarning slalomi va pastki chiziqlari boʻyicha bronza medallariga ega boʻlgan. 1998-yilgi qishki Paralimpiya oʻyinlari bronza medalini qoʻlga kiritganidan soʻng, u Rowland Hall-St. Mark maktabida oʻqigan.

## Manbalar
Muhammadjaʼfar Usmonov

**Muhammadjaʼfar Usmonov** () — oʻzbekistonlik futbolchi. Oʻzbekiston Superligasining „Turon“ klubida hujumkor yarim himoyachi sifatida toʻp suradi.

## Manbalar
Mixail Volinkin

**Mixail Volinkin** (, , 1994-yil 1-fevralda tugʻilgan) – Oʻzbekistondagi birinchi IFBB professional bodibilderi va ogʻir vazn toifasida Arnold Amateuer Classics 2018 umumiy gʻolibi.

## Biografiyasi
Mixail 4 yoshida oilasi bilan Toshkentga, Oʻzbekistonga koʻchib kelgan. Oilasi uni bolalar uyiga tashlab ketgan va u bolalar uyida voyaga yetgan. Volinkin har doim sport bilan shugʻullangan.

### Havaskor faoliyat
U bodibilding boʻyicha faoliyatini 2012-yilda ikki yil ketma-ket (2012—2013) Oʻzbekiston milliy chempioni boʻlganidan boshlagan. 2013-yilda Qozogʻistonning Olmaota shahrida boʻlib oʻtgan Osiyo chempionatida ilk xalqaro chempionlikni qoʻlga kiritgan. Shu yilning oʻzida WBPF boʻyicha 6-jahon chempionati Butunjahon bodibilding va fizika federatsiyasi (WBPF) tomonidan boshqariladigan bodibilding va fitnes boʻyicha yirik xalqaro musobaqaning, Hindistonning Mumbay shahrida boʻlib oʻtgan turnirida ishtirok etgan. Turnir davomida 33 mamlakatdan 300 dan ortiq ishtirokchilar ishtirok etgan. Mixail Volinkin erkaklar oʻrtasidagi +70 kg toifasida 1-oʻrinni egallagan. Bu uning birinchi jahon chempionlik unvoni boʻldi va oʻzbekistonlik bodibildingchilar ichida bunday sovringa ega boʻlgan birinchi sportchi boʻlgan.

2014-yili Tailandda boʻlib oʻtgan 7-WBPF jahon chempionatida Bangkok yana chempionatda 1-oʻrinni egallagan. Havaskor bodibilder sifatida uning eng yaxshi natijasi Arnold Amateuer Classic 2018 musobaqasida boʻlgan. Mixail Volinkin erkak bodibildingchilar boʻyicha umumiy eng yaxshi unvonini qoʻlga kiritgan. Musoboqa davomida butun dunyo boʻylab 600 dan ortiq eng yaxshi havaskor bodibilderchilar 12-marta oʻtkazilgan Arnold Amateur turnirining 10 ta yoʻnalishida bellashdilar.

### Professional faoliyati
Mixail Volinkin 2018-yilgi Arnold Classic Havaskor tanlovidagi yirik gʻalabasidan soʻng pro maqomiga ega boʻlgan. Mixail Markaziy Osiyodan IFBB pro kartasini qoʻlga kiritgan birinchi gʻolib sportchi boʻlgan. U oʻzining Pro debyutini (24 yoshida u bu sohada eng yoshi edi) 2019-yilgi IFBB Arnold Classic turnirida, boshqa eng yaxshi bodibildingchilar orasida oʻtkazgan. 2019-yil Janubiy Koreyada boʻlib oʻtgan ikkinchi IFBB turniri Seul Monsterzym Pro musoboqasida 7-oʻrinni egallagan.

## Sportchilar statistikasi
• Balandligi: 5 fut 7 dyuym (171 sm)

• Mavsumdan tashqari vazn: 290 funt (130 kg)

• Musobaqa vazni: 242 funt (110 kg)

• Yuqori qoʻl oʻlchami: 24 dyuym (60 sm)

• Koʻkrak qafasi: 52 dyuym (132 sm)

• Son oʻlchami: 29 dyuym (78 sm)

• Bel hajmi: 35 dyuym (90 sm)

## Bodibilding nomlari
**Havaskor**

**• Professional martaba**

## Manbalar

## Havolalar
* Rasmiy veb sahifasi
Sanjaya Rajaram

Sanjaya Rajaram (1943 – 2021) ham hindistonlik ham meksikalik olim bo'lib, 2014-yilda Jahon Oziq-ovqat Mukofoti sohibi bo'lgan. U 480 ta bug'doy navini ishlab chiqgan va bu navlar 51 ta mamlakatga tarqatilgan. Bu yangilik jahon bug'doy ishlab chiqarishni 200 million tonnagacha oshirgan va Yashil Inqilob yutuqlarini davom ettirgan. Hindiston hukumati Sanjaya Rajaram 2001-yilda Padma Shri, 2022-yilda esa Padma Bhushan bilan mukofotlagan.

## Hayoti
Sanjaya Rajaram 1943-yilda Uttar Pradeshda Varanasi tumanidagi kichik dehqon oilasida tug'ilgan. Uning oilasi  bug'doy, guruch va makkajo'xori yetishtirish bilan shug'illangan. Ota-onasi boshqa bolalaridan farqli o'laroq, uning ta'limini qo'llab-quvvatlashgan, va Rajaram o'rta maktabni Varanasi tumanida eng yaxshi o'quvchi sifatida tugatgan.

U Gorakhpur universitetidan qishloq xo'jaligi yo'nalishida o'qigan, New Delhidagi Hindiston qishloq xo'jaligi tadqiqot instituti (IARI)da genetika va o'simlik seleksiyasi bo'yicha magistratura, Sidney universitetida esa o'simlik seleksiyasi bo'yicha doktorlik dissertatsiyasini yoqlagan. 1964-yilda IARIda  genetika va o'simlik seleksiyasi bo'yicha professor M.S. Swaminathan ostida tahsil olgan.

## Faoliyat
1969-yilda Rajaram Meksikada  ishlashni boshladi. U Normand Borlaug va uning yordamchisi, kanadalik Glenn Anderson bilan birga El Batan (Texcoco) va Meksikaning Toluca va Ciudad Obregon shaharlaridagi tajriba dalalarida ishlagan. 1972-yilda 29 yoshida CIMMYT (Xalqaro Maysazorlik va Bug'doyni Yaxshilash Markazi) direktori bo'ldi.

33 yil davomida CIMMYTda bug'doy dasturi direktori sifatida 7 yil ishlaganidan so'ng, Rajaram 2008-yilda rasman pensiyaga chiqishdan oldin ICARDA (Quruq Hududlarda Qishloq Xo'jaligi Tadqiqotlari Xalqaro Markazi)da Integratsiyalashgan Gen Boshqaruvi bo'limi direktori bo'lib ishladi. Uning ajralib turadigan ishlari natijasida 51 mamlakatda 480 dan ortiq bug'doy navlari chiqarildi, ular 58 million gektar maydonda ekilgan.

Rajaram, Qishloq Xo'jaligi Fanlari Milliy Akademiyasining saylangan a'zosi edi, shuningdek, bug'doy rivojlanishi va targ'iboti bilan shug'ullanadigan kichik shaxsiy kompaniya bo'lgan Resource Seed Mexicana'ning egasi va direktori bo'ldi.

Rajaram 17-fevral 2021-yilda Meksikaning Ciudad Obregon shahrida COVID-19 kasalligidan vafot etdi.

## Mukofotlar
2022-yilda Sanjaya Rajaram Hindiston hukumati tomonidan Padma Bhushan mukofoti bilan taqdirlandi; bu fuqarolar uchun uchinchi eng yuqori mukofot hisoblanadi.

## Manbalar
Geli Raubal

Angela Maria "Geli" Raubal (1908 – 1931) — Avstriyalik ayol, Adolf Gitlerning  jiyanidir.  Raubal 1925-yildan 1931-yilda taxminan o‘z joniga qasd qilgunga qadar amakisi Adolf bilan yaqin aloqada yashagan.

## Hayoti
Angela Maria "Geli" Raubal 1908-yil 4-iyunda Linzda tug‘ilgan, u yerda Leo va Elfriede ismli ukalari bilan yashagan. Uning otasi 31 yoshida vafot etadi, bu paytda Geli ikki yoshda bo‘lgan. 1925-yilda Raubal va onasi Gitlerning uyida bir muddat xizmatchi bo'lishgan.  Uning onasi 1928-yilda Berchtesgaden yaqinidagi Berghofda xizmatchi bo'lib ishlay boshladi. 

Gitler Nazi partiyasining rahbari sifatida hokimiyatga kelishi bilan Raubalni merosxo'r qilish haqida o'yladi va uning harakatlarini nazorat ostida ushlab turdi. 1927-yil dekabrda u Raubalning shofyor bilan munosabatini aniqlagach, bu aloqani tugatishga majbur qildi va shofyorni xizmatdan bo‘shatdi. Shundan so‘ng, Gitler uning do‘stlari bilan aloqada bo‘lishiga yo‘l qo‘ymadi va doimo uning yaqinida bo‘lishni xohlagan.

## Vafoti
Raubal Gitlerning uyida yashagan va Gitler uning harakatlarini qat’iy nazorat ostida ushlab turgan. U o'zini qamoqqa olingandek his qilardi va Vena shahriga qochishni rejalashtirdi.  1931-yil 18-sentyabrda Gitler va Raubal o'rtasiga sovuqlik tushdi, chunki u Vena shahriga borishni istagan, Gitler esa bunga rozi bo‘lmagan. Gitler Nurembergda uchrashuvga ketganda,  Raubal Gitlerning uyida, Gitlerning Walther pistoleti orqali o‘zini o‘ldirgani haqidagi xabarni olgan. Raubal 23 yoshda edi.

Matbuotda darhol jismoniy zo'ravonlik,  jinsiy munosabat, Raubalning amakiga bo‘lgan ishqiy tuyg‘ulari va hatto qotillik haqida mish-mishlar tarqaldi. Münchener Post o‘lgan ayolning burun suyaklari singanligini xabar qildi. Otto Strasser, Gitlerning siyosiy raqibi, imkoniyatdan foydalanib, Gitler haqida turli bo'xtonlar tarqatdi. Tarixchi Ian Kershaw "Gitlerning Geli bilan bo‘lgan munosabatida jinsiy aloqada bo'lganlik belgilari bor," deb ta’kidladi. Politsiya jinoyatni inkor etdi va o‘limni o‘z joniga qasd sifatida belgiladi. Gitler juda dahshatga tushdi va chuqur depressiyaga tushdi. U Tegernsee ko‘li qirg‘og‘ida joylashgan uyga ko‘chdi va 24-sentyabrda Vena shahrida bo‘lib o‘tgan dafn marosimida ishtirok etmagan. U ikki kundan so‘ng uning qabriga borgan. Keyinchalik, Gitler depressiyasdan xalos bo‘lib, siyosatga qaytdi.

Gitler  Raubaldan keyin birorta ham ayolni sevmagan. Haus Wachenfelddagi xonasi qanday bo‘lgan bo‘lsa, shunday qoldirilgan, Gitler o‘z xonasiga hamda Berlinning Reich Chancelleryga Raubalning portretlarini osgan -  deb ta’kidlaydi amerikalik tarixchi William L. Shirer.

1992-yil Vanity Fair maqolasida Ron Rosenbaum bir nechta nazariyalarni ko‘rib chiqdi, shu jumladan Raubal o'limi haqida o'rgandi.. Gitlerning yarim ukasi Alois orqali nipasi William Stuart-Houstonning so‘zlariga ko‘ra, "1931-yilda Berlinda bo‘lganimda, oilada muammo bor edi. ... Gitler va Raubal uzoq vaqt davomida yaqin bo‘lganini, va u homilador bo‘lganini hamma bilardi – bu Gitlerni g‘azablantirgan edi."

## Manbalar
Christiane Nüsslein-Volhard

**Christiane Nüsslein-Volhard** (nemischa: Christiane Nüsslein-Volhard; 1942-yil 20-oktabrda tugʻilgan, Magdeburg, Germaniya) – nemis biologi, Maks Plank jamiyati tarkibidagi Rivojlanish biologiyasi instituti direktori, falsafa fanlari doktori (1973), professor (1985-yildan), fizika va tibbiyot boʻyicha 1995-yilgi Nobel mukofoti laureati (E. Wieschaus va E. Lewis bilan birgalikda).

## Hayoti
Christiane Nüsslein-Volhard 1942-yil 20-oktyabrda Magdeburgdagi arxitektor Rolf Volxard va bolalar bogʻchasi oʻqituvchisi Brigitte Haas Volhard oilasida besh farzandning ikkinchisi boʻlib tugʻilgan. Uning toʻrt akasi, uchta singlisi va bir ukasi bor. Christiane oʻzi oʻsib ulgʻaygan Frankfurtdagi maktabga borgan. Uning bobosi kimyogar Jeykob Volhard edi.

Christiane bolaligidayoq biolog boʻlini orzu qilgan. Yosh Christiane maktabni oʻrtacha baholar bilan tugatgan boʻlsa-da, oʻqituvchilar uning isteʼdodiga allaqachon tan berishgan edi. Christiane maktabni tugatib bio-kimyoni oʻrganish uchun Tübingenga boradi. U yerda Christiane DNKni oʻrganish boʻyicha doktorlik dissertatsiyasini olgan. 1975-yildan boshlab u Bazeldagi laboratoriyada ishlay boshlagan va u yerda E. Wieschaus bilan tanishgan. 1978-yilda ular Geydelbergda molekulyar biologiya laboratoriyasida ishlaganlar. 1980-yilga kelib Christiane va Wieschaus Nature jurnalida oʻzlarining ilk maqolalarini nashr etishgan. 1981-yilda ular Nüsleyn-Volxard Tübingendagi laboratoriyada oʻz faoliyatini boshlashgan. Bu yerda ular Drosophila ustida tatqiqot ishlarini amalga oshirishgan. 1985-yildan Christiane Maks Plank jamiyatiga qarashli Rivojlanish biologiyasi institutiga direktor etib tayinlangan.

2004-yilda Christiane oʻz nomidan (Christiane Nüsslein-Volhard Stiftung) jamgʻarmaga asos solgan. Bu jamgʻarma yosh nemis olima ayollariga bola parvarishi va uy ishlarida yordam berish uchun ularni moliyaviy qoʻllab-quvvatlash maqsadida tashkil etilgan.

2016-yilda Christiane Greenpeace, Birlashgan Millatlar Tashkiloti va Butun dunyo hukumatlarini genetik jihatdan oʻzgartirilgan organizmlarga (GMO) qarshi kurashni toʻxtatishga chaqiruvchi xatiyani imzolagan.
## Manbalar
Marcus Manilius

**Marcus Manilius** – milodning I asrida yashagan rimlik astrolog, birinchi saqlanib qolgan „Astronomika“ („Astronomicon“) nomli astrologiyaga oid kitob muallifi boʻlib, u sheʼriy shaklda yozilgan. Marcus Manilius sharafiga Oydagi kraterga uning nomi berilgan.

## Biografiyasi

Marcus Maniliusning hayoti haqida hech qanday maʼlumot saqlanib qolmagan. Uning vafot etganligi haqida taxminlar bor holos. Sabab, Gaiy Svetoniy Trankvill grammatika ustasi Staberiya Erotning quli Antiox ismli kishi bilan birga Rimga olib kelinganini, bir vaqtda ozod qilinganini va Maniliy Antiox deb atalganini eslatib oʻtishgan. Ammo bu taxmin zamonaviy tadqiqotchilar tomonidan tasdiqlanmagan.

## Astronomika

Astronomika sheʼr koʻrinishida yozilgan boʻlib, maʼlum boʻlishicha, u imperator Avgustning soʻnggi yillari va Tiberiyning birinchi yillarida yozilgan. Unda birinchi marta astrologik uylar tizimi paydo boʻlgan. Usbu sheʼr antik davrda juda mashhur boʻlgan. Birinchi bosma nashrni esa 1472-yilda Regiomontan Nyurnbergda chiqargan. Alfred Edvard Hausman esa 1903-yildan 1930-yilgacha 5 jildli nashr ustida ishlagan.

## Manbalar

## Adabiyotlar

### Asarlar roʻyxati

* Mark Maniliy. Astronomika (Nauka o goroskopax) / Prozaich. per., vstup. i komm. Ye. M. Shtaerman. – M.: Izdatelstvo MGU, 1993.

### Bibliografiya

* Maniliy, rimskiy pisatel // Ensiklopedicheskiy slovar Brokgauza i Yefrona: v 86 t. (82 t. i 4 dop.). – SPb., 1890—1907. – T. XVIIIa. – S. 538.
* Saplin A. Yu. Maniliy Mark // Astrologicheskiy ensiklopedicheskiy slovar. – Tula—M.: Russkaya istoricheskaya ensiklopediya, Vneshsigma, 1994. – S. 264. – 476 s. – ISBN 5-87551-001-3.
* Caseau, B. "Firmicus Maternus: Un astrologue converti au christianisme ou la rhétorique du rejet sans appel, " in D. Tollet (ed), La religion que j’ai quittée (Paris, 2007), 39-63.
* Hermann M. „Metaforyka astralna w poezji rzymskiej“ (Kraków, 2007).
* Habinek, T. "Probing the Entrails of the Universe: Astrology as bodily knowledge in Manilius' Astronomica, " in Jason König and Tim Whitmarsh (eds), Ordering Knowledge in the Roman Empire (Cambridge, 2007), 229—240.
* Steven J. Green, Katharina Volk (ed.), „Forgotten Stars: Rediscovering Manilius' Astronomica“ (Oxford, Oxford University Press, 2011).
* Volk, K. „Manilius and his Intellectual Background“ (Oxford, 2009).
Vettius Valens

**Antioxiylik Vettiy Valens** – 8-fevral, 120-yilda tugʻilgan. Ellinistik davr astrologi, Klaudiy Ptolemeyningzamondoshi boʻlib, u bilan birga klassik astrologiyaning asoschisi hisoblanadi.

152—162-yillarda u yunon tilida „Antologiya“ (Ἀνθολογίαι) nomli 9 kitobdan iborat astrologiya boʻyicha asar yozgan. Bu asar ellinistik astrologiya anʼanalari haqida katta hajmdagi maʼlumotlarni, shuningdek, koʻplab aniq zodiaklar va ularning talqinlarini oʻz ichiga oladi.

Vettius Valens amaliyotchi astrolog boʻlgan. Turli astrologik texnikalar va qoidalarni nafaqat bayon etgan, balki ular haqida oʻz tanqidiy fikrlarini va kuzatishlarini bildirgan. Muallifning aniq pozitsiyasining mavjudligi Vettius Valensning „Antologiya“ asarini yunon astrologik adabiyotida eng qiziqarli asarlaridan biriga aylantirdi.

III-asrda Vettius traktati pahleviy tiliga, soʻngra pehleviy tilidan arab tiliga fors olimi al-Fadl ibn Naubakht tomonidan tarjima qilingan.

„Antologiya“ning arabcha varianti oʻrta asrlarda lotin tiliga tarjima qilinib, „Germes Kitoblari“ga kiritilgan. Bu asar bugungi kungacha koʻp marta oʻzgartirilgan va qoʻshimchalar kiritlgan. Vettius Valens koʻrib chiqqan zodiaklardan maʼlumki, uning faol hayoti 150-yildan 173-yilgacha boʻlgan davrni oʻz ichiga oladi.

## Manbalar
Nikeil Aleksander Valker

**Nikeil Aleksander Valker** (1998-yil 2-sentabrda tugʻilgan) – Milliy Basketbol Assotsiatsiyasining (NBA) Minnesota Timberwolves jamoasida oʻynaydigan kanadalik professional basketbolchi. U bundan oldin Virginia Tech Hokies kollejida basketbol oʻynagan. U 2019- yilgi NBA loyihasida 17-oʻrinni egallagan.

## Yuqori maktabdagi karyera
Nikeil Torontoda tugʻilgan va Aleksandr-Uoker Sent-Vogan oʻrta maktabida oʻqigan. Hamilton Heightsda esa oʻzining amakivachchasi Shay Gilgeous-Aleksander bilan bir jamoada oʻynagan. Ikkalasining munosabatlari juda yaxshi boʻlgan. Scout.com maʼlumotlariga koʻra, u 2017- yil 74-oʻrinni egallagan.

## Kollejdagi karyera
Aleksandr Valker 2016- yil may oyida USC va Merilenddan kelgan takliflar boʻyicha Virginia Tech jamoasiga oʻtkazildi. Birinchi kurs talabasi sifatida Aleksandr Valker har bir oʻyinda oʻrtacha 10,7 ochko va 3,8 ribaund toʻpladi. Kollejdagi ikkinchi oʻyinida u The Citadel ustidan 132–93 gʻalaba qozonib, mavsumdagi eng yuqori 29 ochkoni qoʻlga kiritdi. Uning Virginia Techdagi 21–12 rekordi NCAA turnirida ishtirok etishiga yordam berdi. Birinchi turda Alabamaga magʻlub boʻlgan Aleksandr Valker 15 ochko toʻpladi. Ikkinchi kurs talabasi sifatida Aleksandr Valker muntazam mavsum davomida har bir oʻyinda oʻrtacha 16,5 ochko, 4,1 ribaund va 4,0 golli uzatma toʻplagan. U Virginia Techni 24–8 mavsumiga olib borishga yordam berdi, ACCda 12–6 rekord va NCAA turnirida 4 achko bilan ular Sweet −16 ga yoʻl olishdi.

## Professional karyera
**Yangi Orlean Pelikanlari (2019–2022)**

2019-yil 20-iyun kuni Aleksandr Valker 2019-yilgi NBA loyihasida Bruklin Nets tomonidan 17-mavsum uchun tanlandi. 2019-yil 6-iyulda u Atlanta Xouksga boʻlajak jamoadoshi Taurean Prince uchun almashtirildi va keyin darhol yana Yangi Orlean Pelikanlari jamoasiga qoʻshildi. Ertasi kuni Pelikanlar Aleksandr Valker bilan shartnoma imzolaganliklarini eʼlon qilishdi. 2019-yil 22-oktabrda Aleksandr Valker NBAdagi ilk oʻyinini oʻtkazdi va Toronto Raptorsga 130–122 qoʻshimcha vaqtda magʻlub boʻlib, zaxiradan maydonga tushdi. U oʻyinni uch ochko, toʻrtta ribaund, ikkita golli uzatma va ikkita toʻp oʻtkazib yuborish bilan yakunladi.

## Milliy terma jamoadagi faoliyati
Aleksandr Valker 2016 -yilgi FIBA Amerika U-18 chempionatida Kanada uchun kurash olib bordi va jamoani kumush medalga olib chiqdi. U har bir oʻyinda 17,4 ochko toʻplagan holda jamoani boshqargan. U, shuningdek, 2021- yilgi Olimpiada saralashida kattalar terma jamoasi bilan Kanada uchun kurashgan. 2022-yil 24-may kuni Aleksandr Valker Kanadaning erkaklar terma jamoasi bilan oʻynash uchun uch yillik shartnomani imzoladi. U 2024 -yilda Parijda boʻlib oʻtadigan Yozgi Olimpiya oʻyinlari uchun Kanada roʻyxatiga kiritilgan.

## Shaxsiy hayot
Uning amakivachchasi Shay Gilgeous-Aleksandr ham NBAda, hozirda Oklahoma Siti Thunder jamoasida oʻynaydi. Nikol yaʼni Nikeilning onasi Shayning otasi – Vonning singlisi hisoblanadi. Nikielning amakivachchasi Tomasi (Shayning ukasi) Evansville Purple Aces va Northeastern Oklahoma jamoalarida oʻynaydi.

## Manba
Kurash 2024-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida – erkaklar erkin kurashi 57 kg

**[[2024-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari]]da [[Kurash 2024-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida|erkin kurashi boʻyicha erkaklar]]** oʻrtasida 57 kg vazn toifasida musobaqa 2024-yil 8-9-avgust kuni Fransiyaning Parij shahridagi Grand Palais Éphémère sahnada boʻlib oʻtadi.

## Manbalar
Emma Corrin

**Emma-Louise Corrin** (1995-yil 13-dekabrda tugʻilgan) — britaniyalik aktrisa. 

## Filmografiyasi
* 2019: *[[Grantchester]]* – Esther Carter
* 2019: *[[Pennyworth]]* – Esme Winikus
* 2020: *[[Misbehaviour]]* – Jillian Jessup
* 2022: *[[Ten Percent]]* – Herself
* 2022: *[[My Policeman]]* – Marion Taylor
* 2022: *[[Lady Chatterley's Lover]]* – 	Lady Chatterley
* 2023: *[[A Murder at the End of the World]]* – Darby Hart
* 2023: *[[Good Grief]]* – Young Performance Artist
* 2024: *[[Deadpool & Wolverine]]* – Cassandra Nova
* 2024: *[[Nosferatu]]* – Anna Harding

## Manbalar

## Havolalar
*
Velosport 2024-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida – erkaklar oʻrtasida yakkalik shosse poygasi

2024-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida **erkaklar oʻrtasida yakkalik shosse poygasi** musobaqasi 2024-yil 3-avgust kuni Parijdagi Pont d’Iénada boshlangan yoʻnalishda boʻlib oʻtdi. Oltin medalni 27-iyul kuni boʻlib oʻtgan erkaklar oʻrtasidagi vaqt sinovi poygasida gʻolib chiqqan Remco Evenepoel qoʻlga kiritdi.

## Tarixi
Yakkalik shosse poygasi dastlab 1896-yilda oʻtkazilib, 1936-yildan boshlab har bir Yozgi Olimpiya oʻyinlari dasturiga kiritilgan, bunii 22-si boʻldi. Ushbu poyga 1912-yildan 1932-yilgacha oʻtkazilgan yakka tartibdagi vaqt sinovi poygasining oʻrnini egallagan. 1996-yilda esa vaqt sinovi poygasi shosse poygasi bilan birgalikda yana dasturga kiritildi.

## Musobaqa formati va yoʻnalishi
Shosse poygasi ommaviy start oldi, bir kunlik shosse poygasi 272.1 km (169,1 milya) va 2,800 m (9,200 fut) vertikal oʻsish boʻyicha boʻlib oʻtdi. Poyga Trocadero, Left Bank, Versailles, Bougival, Feucherolles, Beynes, Montigny-le-Bretonneux, Auffargisdan oʻtib, soʻngra ikki aylanma yoʻl bilan Parijga qaytib keldi.

## Natijalar

## Manbalar
Velosport 2024-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida – erkaklar oʻrtasida yakkalik vaqt sinovi

2024-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida erkaklar oʻrtasidagi yakkalik vaqt sinovi musobaqasi 2024-yil 27-iyul kuni soat 16:32 da Parijdagi Pont d’Iéna stadionida start oldi.

Remco Evenepoel birinchilikni qoʻlga kiritdi. Filippo Ganna kumush, Wout van Aert esa bronza medalini qoʻlga kiritdi. Filippo Ganna jamoaviy taʼqib poygasi boʻyicha 2020-yilgi Olimpiya chempioni, ammo bu uning yakkalik vaqt sinovi velosportida birinchi medali boʻldi. Van Aert 2020-yili yakkalik vaqt sinovi poygasida kumush medal sohibi boʻlgan.

## Tarixi
Velosportning erkaklar oʻrtasida yakkalik vaqt sinovi poygasi 13 marotaba 1912-yildan 1932-yilgacha, keyin esa 1996-yildan beri har bir yozgi Olimpiya o‘yinlari dasturiga kiritilgan.

## Musobaqa formati va yo‘nalishi
Shosse vaqti sinovi poygasi bir kunlik yo‘l poygasi musobaqasi hisoblanadi.

## Natijalar

Manba: 

## Manbalar
Velosport 2024-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida – ayollar oʻrtasida yakkalik shosse poygasi

2024-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida ayollar oʻrtasidagi individual shosse poygasi musobaqasi 2024-yil 4-avgust kuni soat 14:00 da Parijdagi Pont d’Iéna stadionida start oldi.

Kristen Faulkner 2024-yilgi Aqsh olimpiya terma jamoasining zaxira oʻyinchisi boʻlishiga qaramay, 1984-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida Connie Carpenter gʻalabasidan soʻng 40 yil ichida shosse poygasida oltin medalni qoʻlga kiritgan birinchi amerikalik boʻldi.

## Tarixi
Ayollar oʻrtasidagi yakkalik shosse poygasi 1984-yildan beri 11-marta Yozgi Olimpiya oʻyinlari dasturiga kiritildi.

## Musobaqa formati va yoʻnalishi
Shosse poygasi ommaviy start oldi, bir kunlik shosse poygasi 157,6 km (97,9 mi) va 1,700 m (5,600 fut) vertikal oʻsish boʻyicha boʻlib oʻtdi. Poygachilar Trocadero, Versailles va Auffargisdan oʻtdi, keyin esa Parijga qaytib, shaharning ikkita halqasi va Montmartrening uchta tepaligi bilan davom etdi.

## Natijalar

## Manbalar
Dostonbek Toʻxtaboyev

**Dostonbek Toʻxtaboyev** () — oʻzbekistonlik futbolchi. „Mashʼal“ klubi darvozaboni.

## Manbalar
Avazjon Murodov

**Avazjon Murodov** () — oʻzbekistonlik futbolchi. Oʻzbekiston Superligasining „Turon“ klubi hujumchi sifatida toʻp suradi.

## Manbalar
Astana Giribangun

**Astana Giribangun** (shuningdek, „Giri Bangun“ deb ham ataladi), Indoneziyaning sobiq prezidenti Suharto oilasi uchun qurilgan maqbara majmuasi. Maqbara Markaziy Java viloyatining Karanganyar hududidagi Karang Bangunda joylashgan. U Lawu togʻining etagida, Surakarta shahridan taxminan 35 kilometr sharqda qurilgan. Majmuaning java tilidagi nomi „koʻtarilgan togʻ saroyi“ deb tarjima qilinadi.

Tuzilma anʼanaviy Java meʼmorchiligi uslubida boʻlib, Mangkunegaran qirollik qabristoni majmuasining bir qismini tashkil etadi. Solon qirollari Mangkunegara I, II va III qabristonlaridan taxminan 300 metr uzoqlikda joylashgan. Sobiq prezident Suharto 2008-yil 29-yanvar kuni Jakartada vafot etganidan soʻng, toʻliq harbiy sharaf bilan Ostona Giribangunga dafn qilingan. Marosimga prezident Susilo Bambang Yudhoyono rahbarlik qilgan. Suharto marhum rafiqasi (Ibu) Tien Suharto xonim (1996-yil 28-aprelda vafot etgan) va onasi yoniga dafn qilingan.

Keyinchalik, 2010-yil oktyabr oyida, anʼanaviy yava amaliyotiga muvofiq, Suhartoning oilasi uning vafotidan 1000 kun oʻtgach, Astana Giribangunda xotira marosimini oʻtkazgan.
## Manbalar

## Adabiyotlar

* *Astana Giribangun* . Panduan Peziara. Yayasan Mangadeg Surakarta. 1996 yil. (Indoneziya tili) ISBN nomaʼlum.
* *Indoneziya*, Justine Varsulis. Yolgʻiz sayyora, 2007: 206.ISBN&nbsp;
* *Qishloq kiyimidagi Dewi Sri: Shimoli-sharqiy Javadagi tugʻilish, afsona va marosim*, Rens Heringa jurnali maqolasi; *Osiyo folklorshunosligi* toʻplamida. 56. Osiyo folklorshunosligi 1997 yil.
* *Yavaning „priyayi“ elitasi orasida oʻzini oʻzi tutish va oʻzini tutish*, J. Jozef Errington tomonidan Indoneziya tilidan tarjima qilingan. Amerikalik etnolog, jild. 11, № 2 (1984 yil, may), bet.
Ukraina musulmonlari diniy boshqarmasi

**Ukraina musulmonlari diniy boshqarmasi** () – Ukrainadagi yirik musulmon diniy tashkilot. 1992-yilda Kievda tashkil etilgan. 1994-yilda birinchi qurultoy boʻlib oʻtgan va uning siyosiy tuzilmasi tashkil etilgan.  uning birinchi prezidenti etib saylandi. Hozirda Ukrainadagi ikkinchi yirik musulmon jamiyatidir. Boshqarma Ukrainaning 10 ta viloyatida vakolatxonalariga ega.

Boshqarma Kiyevdagi Ar-Rahma masjidini qurishga muvaffaq boʻldi, bu shahar tarixidagi birinchi masjid.

## Manbalar
Musulmonlar farovonlik uyi

**Musulmonlar farovonlik uyi** — Buyuk Britaniyaning London shahridagi Seven Sisters Road koʻchasida joylashgan musulmon jamoat markazlari tarmogʻining bosh qarorgohi. Tashkilot 2016-yilda 856 000 funt sterling yigʻgan va 2017-yil iyun holatiga koʻra 13 nafar xodimga ega.
## Manbalar
Surgi Muftiy maqbarasi

**Surgi Muftiy maqbarasi** (indonezcha: *Kubah Surgi Mufti*) – Indoneziyaning Janubiy Kalimantan shahridagi Banjarmasin shahrida joylashgan maqbara. 

Maqbarada 1929-yilda vafot etgan mahalliy musulmon ulamosi va olimi Jamoliddin al-Banjariyning hoki dafn etilgan. Usti konussimon gumbaz bilan qoplangan maqbara zamonaviy inshoot boʻlib, uning ichida uchta qabr, jumladan Jamoliddin al-Banjariy qabri ham joylashgan. Ushbu maqbaraga tutash hududda Bani Arsyad masjidi joylashgan.

## Galereya

Fayl:Syekh_Surgi_Mufti_-_Makam_001.jpg|alt=The main doorway to the mausoleum|Maqbaraga olib boradigan eshik
Fayl:Syekh_Surgi_Mufti_-_Makam_002.jpg|alt=The grave of Jamaluddin al-Banjari within the mausoleum|Maqbara ichidagi Jamoliddin al-Banjariy qabri
Fayl:Makam_Surgi_Mufti_(2).jpg|alt=The mausoleum in 2011|Maqbara 2011-yilgi holati
Fayl:Kubah_Masjid_Bani_Arsyadi_Banjarmasin.jpg|alt=The dome of the Bani Arsyad Mosque, located next to the mausoleum|Maqbara yonidagi Bani Arsyad masjidining gumbazi


## Yana qarang

* Indoneziyada islom
* Indoneziyadagi maqbaralar roʻyxati
## Manbalar
Datuk Shayx al-Azhar ziyoratgohi

**Datuk Shayx al-Azhar ziyoratgohi** (indonezcha: *Makam Datuk Keramat Syech al-Azhar*) – Indoneziyaning Riau provinsiyasida Kuantan Singingi Regency shahrining Pasar Taluk hududidagi Jalan Sudirman koʻchasida joylashgan tarixiy ziyoratgoh. Unda Teluk Kuantan shahriga islom dinini olib kirgan soʻfiy musulmon ulamosining qabri joylashgan.

## Tarixi

Shayx al-Azhar shattariy tariqatida boʻlgan musulmon soʻfiy, shuningdek, mashhur soʻfiy tasavvuf olimi Burhoniddin Ulaqonning shogirdi boʻlgan. Maʼlumotlarga koʻra, u Teluk Kuantanga islomni birinchilardan boʻlib olib kelgan. Bu voqea milodiy 17 yoki 18 asrlarda sodir boʻlgan. Azhar shu yerda dafn etilgan va uning qabri mahalliy Shattari jamoasi uchun asosiy ziyoratgohga aylangan. Hozirda ziyoratgohga mahalliy aholi va sayyohlar tez-tez ziyorat uchun tashrif buyurishadi. 

Ziyoratgoh mahalliy hamjamiyat uchun muhim madaniy va diniy ahamiyatga ega. U har yili oʻtkaziladigan diniy yigʻinlar va soʻfiylik marosimlariga mezbonlik qiladi. Ziyoratgohga ziyorat qilish, ayniqsa, islom bayramlari va maxsus xotirlash tadbirlarida ishtirok etish uchun Indoneziyaning turli burchaklaridan koʻplab insonlar tashrif buyurishadi.

## Arxitekturasi
Ziyoratgoh meʼmorchiligi anʼanaviy Indoneziya va islom uslublarini oʻzida aks ettiradi, sodda, ammo nafis dizaynga ega. Ziyoratgoh hovlisida katta daraxt oʻsadi. Qabrning oʻzi yaxshi taʼmirlangan, muntazam taʼmirlash ishlari uning tarixiy va diniy yodgorlik sifatida yaxshi saqlanishini taʼminlaydi.

## Yana qarang

* Datuk Keramat
* Indoneziyadagi maqbaralar roʻyxati
## Manbalar
Gumanitar ittifoq tashkiloti

**Gumanitar ittifoq tashkiloti** (), ilgari **Islom Kurd ittifoqi** () – Iroq Kurdistonidagi kurdlarning sunniy islomiy xayriya tashkiloti.

## Faoliyatlari
Guruhning rasmiy veb-saytida ularning tashkiloti 1992-yildan 2015-yilgacha Iroqning Dohuk, Arbil, Sulaymoniya, Karkuk, Garmian va Mosul shaharlarida 552 ta masjid tashkil etgani haqida xabar berilgan. Guruh, shuningdek, 16 ta maktab qurganini va bir qator sogʻliqni saqlash markazlari va suv loyihalarini tashkil qilganini taʼkidlagan.
## Manbalar
Gambiya oliy islom kengashi

**Gambiya Oliy Islom Kengashi** – Gambiyadagi yetakchi musulmon tashkiloti. Serekundada joylashgan.

Kengash 1992-yilda tashkil etilgan va 50 ga yaqin islom ulamolaridan iborat. Direktorlar kengashi Gambiyadagi turli jamoalarning imomlari, shuningdek, turli muassasalar rahbarlari, ishbilarmonlar, oʻqituvchilar va fikr yetakchilaridan iborat. Kengash, shuningdek, Gambiyadagi musulmon bayramlarining sanalarini, masalan, Qurbon hayiti kabilarni ham belgilaydi.

2015-yil yanvar oyida kengash davlat televideniyesi orqali Ahmadiya islomiy harakatini musulmon boʻlmagan guruh deb eʼlon qilish haqidagi qarorini namoyish qildi. Bu harakat Gambiya Ahmadiya harakatining milliy prezidenti Baba Trawally va Gambiya matbuot ittifoqining sobiq prezidenti Demba Ali Jawo tomonidan qoralangan.

## Manbalar
Rapunzel (kitob)

**Rapunzel** – Paul O. Zelinsky tomonidan illyustratsiyalashtirilgan bolalar kitobi boʻlib, aka-uka Grimmlarning xuddi shu nomdagi ertagi asosida qayta hikoya qilingan. 1997-yilda Dutton Press nashriyoti tomonidan nashr qilingan ushbu kitob, 1998-yilda illyustratsiyasi uchun *Caldecott medali* sovrindori boʻlgan.

Ushbu bolalar kitobi Rapunzelning 1812-yilgi asl nusxasiga eng yaqin boʻlgan variantlardan biri, lekin yozuvchi Charlotte-Rose de Caumont de La Forcening fransuzcha versiyasi boʻlgan „Persinette“ ertagidan ham bir nechta elementlar olingan.

1998-yilda Rapunzelning film versiyasi Weston Woods Studios prodyuserlik kompaniyasi tomonidan ishlab chiqarilgan. Ushbu animatsion film Maureen Anderman tomonidan hikoya qilingan.

## Manbalar
Sogʻliqni saqlash boshqaruvi

**Sogʻliqni saqlash boshqaruvi**, **sogʻliqni saqlash maʼmuriyati**, **sogʻliqni saqlash menejmenti** yoki **shifoxona maʼmuriyati** bu barcha birlamchi, ikkilamchi va uchlamchi sektorlardagi jamoat salomatligi tizimlari, sogʻliqni saqlash tizimlari, shifoxonalar va shifoxona tarmoqlarining rahbarligi, boshqaruvi va maʼmuriyatiga taalluqli sohadir.

## Terminologiyasi
*Sogʻliqni saqlash tizimlarini boshqarish* – shifoxonalar, shifoxona tarmoqlari va sogʻliqni saqlash tizimlarining rahbariyati va umumiy boshqaruvini tavsiflaydi. Xalqaro qoʻllanilishda, bu atama barcha bosqichdagi boshqaruvni nazarda tutadi. Amerika Qoʻshma Shtatlarida bitta muassasa (masalan, kasalxona) boshqaruvi „tibbiy va sogʻliqni saqlash xizmatlari rahbarligi“, „sogʻliqni saqlash menejmenti“ yoki „sogʻliqni saqlash boshqaruvi“ deb ham yuritiladi. Sogʻliqni saqlash menejmentini oʻrganish odatda biznes maktablarida yoki ayrim taʼlim muassasalarining jamoat salomatligi fakultetlarining sogʻliqni saqlashni boshqarish dasturlari orqali amalga oshiriladi.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* Jill Barr & Lesley Dowding; Leadership in Health Care, 2012; Sage Publications Ltd; .
## Havolalar
* Healthcare Financial Management Association
* Healthcare Information and Management Systems Society
* Healthcare Leadership Alliance 
* Organisation for Economic Co-operation and Development – Reviews of health systems
* World Health Organization – 'Making Health Systems Work' series
Aaron Anselmino

**Aaron Anselmino** (2005-yil 29-aprelda tugʻilgan) – argentinalik futbolchi, Angliya Premyer-ligasining „Chelsea“ klubi himoyachisi.

## Yoshligi
Anselmino 12 yoshida Argentinaning Boca Juniors jamoasining yoshlar akademiyasiga qoʻshilgan.

## Karyerasi
2023-yilning 10-iyunida Anselmino Boca Juniors klubi bilan birinchi professional shartnomasini imzoladi va bir necha soat oʻtgach, Atlético Lanús bilan 1:1 hisobida yakunlangan uchrashuvda Bruno Valdezning oʻrniga zaxiradan maydonga tushirilgan holda professional futboldagi debyutini oʻtkazdi. Olti oydan soʻng futbolchi jamoa bilan shartnomasini 2028-yil iyun oyiga qadar uzaytirdi.

2024-yilning 8-avgustida Anselmino 15,6 million funt sterling evaziga Angliya Premyer-ligasining Chelsea klubi bilan yetti yillik shartnoma imzoladi va keyingi mavsum Boca Juniors klubi tarkibida ijara asosida oʻynaydigan boʻldi.

## Statistikasi

## Manbalar
Sunni Choy

**Sunni Choy** (1988 -yil 10-noyabrda tugʻilgan) – 2024 -yilgi Yozgi Olimpiada musobaqasida bellashmoqchi boʻlgan amerikalik akrobatik raqqosa. U uzoq muddatli tanaffusga chiqishidan oldin, Estée Lauderda yoshlar gimnastikachisi va rejissyor sifatida faoliyat yuritgan. Choy 2022 -yilgi Jahon oʻyinlarida raqs sporti musobaqasida ishtirok etgan va u B-Girls musobaqasida kumush medalni qoʻlga kiritgan. 2023 -yilda u Panamerika oʻyinlarida akrobatik raqqosalik boʻyicha berilgan birinchi oltin medalni qoʻlga kiritdi. Shu sababli, u Olimpiada oʻyinlarida qatnashish huquqini qoʻlga kiritgan birinchi amerikalik ayol boʻldi.

## Hayoti va taʼlimi
Sunni Choy 1988- yil 10-noyabrda Tennessi shtatining Kukvill shahrida toʻrt farzandning uchinchisi boʻlib tugʻilgan. Uning ota-onasi Jung-In va Kyung-Ju Choy Janubiy Koreyaning Tegu shahridan Tennessi universitetiga doktorantura darajasida oʻqish uchun koʻchib kelishgan, Jung-In esa Sunni tugʻilganda Tennessee Tech universitetida statistika fanidan dars berar edi.  Uning taxallusi „Quyoshli“ boʻlib, Sunni tugʻilganidan beri oilasi uni shunday atagan. Yetti yoshida uning oilasi Luisvilga koʻchib oʻtadi. Choy yoshligidanoq gimnastikaga qiziqish bildirgan, bunga 1992 -yilgi Olimpiya oʻyinlarining ayollar oʻrtasidagi musobaqalarini uch yoshida tomosha qilish sabab boʻlgan. U hatto 12 yoshida Olimpiadada qatnashishni oʻylagan, ammo oilasi bunga qarshilik qilgan. Biroq tizzasidan olgan jarohati unga ruhiy tushkunlik davrlarini keltirib chiqardi.  Choy Pensilvaniya universitetining Uorton maktabida biznes boʻyicha oʻqishga qaror qildi. U gimnastika jamoasiga qoʻshilgan boʻlsa-da, keyingi jarohatlar tufayli uni tark etishga majbur boʻldi. Biroq Choy universitet klubida raqsga tushayotgan boshqa talabalarni koʻrib, bu ishni davom ettirishga shijoat topdi.

## Karyera
2012- yilda Choy Nyu-Yorkning Kvins shahriga koʻchib oʻtdi va hozirgacha u yerda yashaydi.  Choy 2014- yilga kelib xalqaro akrobatik raqqosa musobaqalarida qatnasha boshladi va 2019 – yilgi oʻyinlarda kumush medalni qoʻlga kiritdi. 2022 yilgi Jahon oʻyinlarining raqs sporti musobaqasida Choy B-Girls musobaqasida kumush medalni qoʻlga kiritdi. 2023- yil yanvar oyida, gʻalabasidan olti oy oʻtgach, u Estée Lauderni tark etdi. 2023-yilgi Panamerika oʻyinlarida Choy oltin medalni qoʻlga kiritdi va shu tariqa 2024-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida yangi joriy etilgan akrobatik raqqosa musobaqasiga yoʻllanma oldi va buni amalga oshirgan birinchi amerikalik ayol boʻldi.

## Manba
Murtazo Qarshiboy

**Murtazo Qarshiboy** (*asl ismi*: **Murtoza Mamatqulovich Qarshibayev**, 6-fevral 1961-yil, Payariq tumani, Samarqand viloyati)  – jurnalist, yozuvchi, muharrir, davlat arbobi. Oʻzbekiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan jurnalist (2001-yil). Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti maslahatchisi oʻrinbosari.
## Hayoti va taʼlimi
Murtazo Qarshiboyev dehqon oilasida 1961-yil 6-fevralda Samarqand viloyatining Payariq tumanidagi Boʻzgʻovul qishlogʻida tugʻilgan.

Qishloqdagi oʻrta maktabni yakunlab, harbiy xizmatga ketdi (1979 — 1981). Harbiy xizmatdan soʻng 1982-yili Alisher Navoiy nomidagi Samarqand davlat universitetidagi Oʻzbek filologiyasi fakultetiga hujjat topshirdi. 1987-yilda oliy taʼlimni tamomlagandan keyin „Yoshlik“ jurnalida faoliyatini boshlagan. Jurnalistik faoliyati davomida „Mushtum“ jurnalida (1989 — 1992), „Vatan“ gazetasida (1992 — 1993), Oʻzbekiston Milliy axborot agentligida (1993–1991), „Tafakkur“ jurnalida (1994–1998), „Respublika“ gazetasida (1998–1999) ishlagan.
## Manbalar
Javohir Maqsudov

**Javohir Maqsudov** () — oʻzbekistonlik futbolchi. Oʻzbekiston Superligasining „Turon“ klubida darvozabon sifatida toʻp suradi.

## Manbalar
Nozim Mullaohunov

**Nozimjon Mullaohunov** () — oʻzbekistonlik futbolchi. „Paxtakor-79“ klubi bosh murabbiyi.

## Manbalar
Alan Krueger

**Alan Bennett Krueger** (1960-yil 17-sentyabr – 2019-yil 16-mart) — AQShlik iqtisodchi, Prinston universitetining siyosiy iqtisod fani professori.

## Hayoti
Alan Krueger 1960-yil 17-sentyabr AQShning New Jersey shtatida joylashgan Livingston shahrida yahudiy oilada tugʻilgan. 1979-yilda Livingston o‘rta maktabini tamomlagan. U dastlab, Cornell universitetida bakalavr darajasini, 1985–1987-yillarda Harvard universitetida iqtisodiyot boʻyicha magistr darajasini olgan.

## Manbalar
Transgender

**Transgender** – ichki his-tuygʻulari tugʻilgan jinsiga mos kelmaydigan odam. Trans odamlar tashqi koʻrinishini jinsiga moslashtirish uchun gormon terapiyasi va jarrohlik amaliyotidan oʻtishni tanlashi mumkin. Hatto, ayrim hollarda bunday qilmasligi ham mumkin. Transgender atamasi transgenderlar jamiyatida koʻpchilik tomonidan eskirgan atama sifatida eʼtirof etiladi. Bu atama tarixan genital jarrohlik operatsiyasidan oʻtgan odamlarni qoralash uchun ishlatilgan.

Psixologik jihatdan, transgender shaxslar gender disforiyasini boshdan kechirishlari mumkin, yaʼni odamning tanasi haqida tashvishlanish. Transgender shaxslarning mavjudligida ijtimoiy omillar ham muhim rol oʻynaydi. Turli xil gender oʻziga xosliklarini koʻproq qabul qiladigan va tasdiqlaydigan jamiyatlarda transgender shaxslar oʻzlarining haqiqiy shaxsiyatlarini ifodalashda oʻzlarini qulayroq his qilishlari hamda qoʻllab-quvvatlanishi mumkin.
## Manbalar
Nawell Madani

**Nawell Madani** (1979-yilda Belgiyaning Watermael-Boitsfort shahrida tugʻilgan) – kelib chiqishi jazoirlik boʻlgan belgiyalik yumorist, teleboshlovchi va prodyuser. U 2012-yilda „Jamel Comedy Club“ shousi tufayli mashhurlikka erishdi.

## Biografiyasi
1979-yil 25-oktyabrda tugʻilgan Nauell Belgiyada oʻsgan, 2 yoshida uchinchi darajali kuyish jarohatini olgan hamda bolaligi va oʻsmirligining koʻp qismini ushbu xastalik bilan oʻtkazgan. Uning otasi taksi haydovchisi boʻlgan.

U 21 yoshida Parijga koʻchib oʻtdi, dastlab professional xoreograf va raqqosa boʻlish niyatida Belgiyaga qaytib keldi, ammo yana koʻchib ketdi. Xoreograf sifatida bir necha gastrol safarlaridan soʻng u bu karyerasini toʻxtatdi. Buning sababi sifatida u „badiiy rahbarlar bizdan bikini kiyishimizni soʻrashdi. Ular raqsga umuman ahamiyat berishmaydi“ deb javob berdi. U qisqa vaqt davomida Antverpendagi tungi klubning rahbari boʻlib ishladi. U oʻzi uchun teatrni kashf etdi va aktrisa boʻlishni xohladi. 2008-yil oxirida u Studio Pygmalion teatriga qoʻshildi va u yerda bir necha oy davomida taʼlim oldi. U, shuningdek, Damien Acoca boshchiligidagi kursda, keyin esa Hélène Zidi-Chéruyning „Laboratory of the Actor“ nomli kursida ham oʻqidi. „Jamel Comedy Club“ shousining badiiy rahbari uni Jamel Debbouze yigʻayotgan jamoa uchun boʻlib oʻtayotgan kastingga taklif qildi. Madani jamoaga qabul qilingan yagona ayol edi. 2011-yil sentabr oyida u komediyachi sifatida faoliyatini boshladi. Olti oydan keyin bu truppani tark etib, „Men katta oilaga qoʻshilishni oʻylagan edim, ammo egoizm va raqobatga toʻla dunyoga tushib qoldim“ deb izoh berdi.

*Télé Sud* telekanalida u „Backstage“ dasturini olib bordi va u yerda Rick Ross, Shaggy, Wyclef Jean, Kery James, Nas va Chris Brown kabi qoʻshiqchilarni qabul qildi. 2011-yilda u *MTV* telekanalida Cut Killer bilan birgalikda „Shake Your Body“ dasturini olib bordi. 2012-yil sentabr oyida u yangilanayotgan *Grand Journal* jamoasiga sharhlovchi sifatida qoʻshildi. 2013-yilda u *Chérie 25* va *Comédie* kanallarida efirga uzatiladigan „Jam’Girls“ teledasturiga asos soldi. U 2014-yil iyul oyida Monrealdagi „Juste pour rire“ festivalida ishtirok etdi.

Nawell 2015-yilda eng yaxshi yakkalik shou yoʻnalishida *Globe de Cristal* mukofotini qoʻlga kiritdi.

## Filmografiyasi

## Mukofotlari va nominatsiyalari

## Manbalar
Beatris Borromeo

**Beatris Borromeo** (1985-yil 18-avgustda tugʻilgan) – italiyalik jurnalist va model. U italiyaning Janubiy Tyrol provinsiyasida aristokratlar oilasida dunyoga kelgan. 2010-yilda Bokkoni universitetida huquq yoʻnalishi boʻyicha tahsil olgan, 2012-yilda esa Kolumbiya universitetida jurnalistika boʻyicha magistrlik darajasini qoʻlga kiritgan.

## Kasbiy Faoliyati
Borromeo jurnalistika sohasidagi faoliyatini 2009-yilda Italiyaning „Il Fatto Quotidiano“ gazetasida boshlagan va u yerda 2016-yilgacha mehnat qilgan. 2013-yilda u „Newsweek“ va „The Daily Beast“ nashrlari uchun jurnalist sharhlovchi sifatida ishlaydi. Shuningdek, Rai 2 telekanalida „Anno Zero“ dasturida boshlovchi sifatida faoliyat olib borgan va Radio 105 tarmogʻida haftalik shou dasturlarini olib borgan. Borromeo hujjatli filmlar yaratish bilan ham shugʻullangan. U mafiya ayollari haqida „Mamma Mafia“ hujjatli filmini suratga olgan. Ushbu filmning birinchi talqini 2013-yilda „Newsweek Daily Beast“ tomonidan namoyish etilgan. Bundan tashqari, u Italiyadagi mafiya tashkilotlari va ijtimoiy muammolar haqida bir nechta hujjatli filmlar yaratgan.

## Taʼlim
Beatris Borromeo 2004-yilda Milandagi Liceo Giovanni Berchet litseyida oʻrta taʼlimni tugatgan. 2010-yilda u Bokkoni universitetida huquq boʻyicha bakalavr darajasini olgan va 2012-yilda Kolumbiya universitetida jurnalistika boʻyicha magistrlik darajasini qoʻlga kiritgan.

## Oilaviy Kelib Chiqishi
Beatris Borromeo Arona grafi Don Karlo Ferdinando Borromeo va grafinya Donna Paola Marzottoning qizidir. Otasi tomonidan u katolik cherkovining kardinali, Milan arxiyepiskopi va avliyo deb tan olingan Karlo Borromeo bilan qarindosh. Borromeolar oilasi hozirda Lago Maggiore koʻlidagi Borromey orollarining koʻp qismiga va Milan shahridagi bir qator mulklarga egalik qiladi.

## Shaxsiy Hayoti
2015-yil 25-iyul kuni Beatris Borromeo Monakoning Gannover malikasi Karolinaning oʻgʻli Per Kasiragi bilan turmush qurgan. Nikoh marosimi Monako shahzodasi saroyining bogʻlarida boʻlib oʻtgan. Bugungi kunda er-xotinning ikki nafar farzandi bor. Beatris Borromeo 2021-yilda Dior moda brendining elchisi boʻlgan. Shuningdek, 2015-yilda Inson huquqlari boʻyicha „Fashion 4 Development“ (F4D) tashkilotining maxsus vakili etib tayinlangan.

## Manbalar