Yurak qopqog'i kasalligi

**Yurak klapan kasalligi** – yurakning toʻrtta klapanlaridan biri yoki bir nechtasi (yurakning chap tomonidagi aortal va mitral qopqoqlar, yurakning oʻng tomonidagi oʻpka va trikuspidal klapanlari) bilan bogʻliq har qanday yurak-qon tomir kasalliklarihisoblanadi. Bu holatlar asosan yosh oʻtishi natijasida yuzaga keladi, lekin tugʻma anomaliyalar yoki oʻziga xos kasallik yoki fiziologik jarayonlar, shu jumladan revmatik yurak kasalligi va homiladorlik natijasi boʻlishi mumkin.

Anatomik jihatdan, klapanlar yurak skeleti deb nomlanuvchi yurakning zich biriktiruvchi toʻqimasining bir qismidir va yurak va katta magistral tomirlar orqali qon oqimini tartibga solish uchun javobgardir. Klapanyetishmovchiligi yoki disfunktsiyasi yurak faoliyatining pasayishiga olib kelishi mumkin, ammo oqibati klapan kasalligining turi va ogʻirligiga bogʻliq. Shikastlangan klapanlarni davolash faqat dori-darmonlarni oʻz ichiga olishi mumkin, lekin koʻpincha klapanni jarrohlik yoʻli bilan tuzatish yoki klapanni transplantatsiyasini oʻz ichiga oladi.

## Tasnifi

Stenoz va yetishmovchilik/regurgitatsiya yurak klapan kasalliklari bilan bogʻliq boʻlgan asosiy funktsional va anatomik kasallik hisoblanadi. Kasallik jarayonidan qatʼi nazar, ushbu shartlarning birini yoki kombinatsiyasini keltirib chiqaradigan klapanning oʻzgarishi sodir boʻladi. Yetishmovchilik va regurgitatsiya sinonimik atamalar boʻlib, klapanning qonning teskari oqishini oldini olish qobiliyatini tavsiflaydi, chunki klapan varaqalari toʻgʻri yopilmaydi. Stenoz klapan teshigining torayishi bilan tavsiflanadi, bu qonning etarli darajada chiqishiga toʻsqinlik qiladi. Annulus yoki varaqlarning qalinlashishi barglarninklapanlarning notoʻgʻri yopilishiga olib keladigan boʻlsa, stenoz ham yetishmovchilikka olib kelishi mumkin.

## Belgilari va simptomlari
Aortal stenozning belgilari yurak etishmovchiligi belgilarini oʻz ichiga olishi mumkin, masalan, jismoniy mashqlar paytida nafas qisilishi (eng tez-tez uchraydigan alomat), ortopnea va paroksizmal tungi nafas qisilishiangina pektorisi, va hushidan ketish, odatda jismoniy mashqlar.

Aorta stenozining tibbiy belgilariga *pulsus* *parvus et tardus*, yaʼni uyqu pulsining susayishi va kechikishi, toʻrtinchi yurak tovushi, A  tovushining pasayishi,doimiy choʻqqi urishi, prekordial hayajon kiradi . Auskultatsiya 2-oʻng qovurgʻalararo boʻshliqda eshitiladigan va uyqu arteriyalariga tarqaladigan qattiq kresendo-dekressendo tipidagi sistolik shovqinni aniqlashi mumkin.

## Sabablari

### Displaziya
Yurak klapani displaziya – yurak klapanlarining har qanday rivojlanishidagi nuqson va odamlarda, hayvonlarda tugʻma yurak nuqsonlarining keng tarqalgan. Sababi; Falloda tetralogiyasi – toʻrtta anomaliyaga ega boʻlgan tugʻma yurak nuqsoni, ulardan biri oʻpka klapanining stenozi. Ebshteyn anomaliyasi trikuspid klapanining anomaliyasi boʻlib, uning mavjudligi triküspid klapanining regürjitatsiyasiga olib kelishi mumkin Ikki burchakli aorta qopqogʻi

### Aorta stenozi

## Maxsus populyatsiyalar

# Semptomlar bilan yoki boʻlmagan ogʻir aorta stenozi
# NYHA funktsional sinf III-IV belgilari bilan aorta etishmovchiligi
# NYHA funktsional sinf II-IV belgilari bilan mitral stenoz
# NYHA funktsional sinf III-IV belgilari bilan mitral etishmovchilik
# Ogʻir oʻpka gipertenziyasiga olib keladigan aorta va / yoki mitral qopqoq kasalligi (oʻpka bosimi tizimli bosimning 75% dan yuqori)
# Ogʻir LV disfunktsiyasi bilan aorta va / yoki mitral qopqoq kasalligi (EF 0,40 dan kam)
# Antikoagulyatsiyani talab qiluvchi mexanik protez qopqoq
# Aorta etishmovchiligi bilan yoki boʻlmagan Marfan sindromi

Sunʼiy yurak klapan nuqsoni boʻlgan odamlarda vaqt oʻtishi bilan klapanning yomonlashishini va homiladorlik vaqtida qon ivishi xavfini va natijada homiladorlik paytida antikoagulyant koʻrinishdagi dori- darmonlarga boʻlgan ehtiyojni hisobga olish kerak. 

## Manbalar