open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Puzeaux

**Puzeaux** — Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommuna. Somme departamenti Péronne tumani tarkibiga kiradi.

## Aholisi
229 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 60,3 nafar kishi.

## Geografiyasi
Maydoni – 3,8&nbsp;km2. Dengiz sathidan 79 – 89 m balandlikda joylashgan.

## Manbalar
Albepierre-Bredons

**Albepierre-Bredons** — Fransiyaning Auvergne mintaqasida joylashgan kommuna. Cantal departamenti Saint-Flour tumani tarkibiga kiradi.

## Aholisi
217 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 6,5 nafar kishi.

## Geografiyasi
Maydoni — 33,3&nbsp;km2. 

## Manbalar
Ally (Cantal)

**Ally** — Fransiyaning Auvergne mintaqasida joylashgan kommuna. Cantal departamenti Mauriac tumani tarkibiga kiradi.

## Aholisi
700 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 30,0 nafar kishi.

## Geografiyasi
Maydoni — 23,3&nbsp;km2. 

## Manbalar
Ayrens

**Ayrens** — Fransiyaning Auvergne mintaqasida joylashgan kommuna. Cantal departamenti Aurillac tumani tarkibiga kiradi.

## Aholisi
525 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 20,2 nafar kishi.

## Geografiyasi
Maydoni — 26,0&nbsp;km2. 

## Manbalar
Vabres (Cantal)

**Vabres ―**  Fransiyaning Auvergne mintaqasida joylashgan kommunasi. Cantal departamenti Saint-Flour tumani tarkibiga kiradi.

## Aholisi
233 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 12,5 nafar kishi toʻgʻri keladi.

## Geografiyasi
Maydoni – 18,6&nbsp;km2.

## Manbalar
Agnat

**Agnat** — Fransiyaning Auvergne mintaqasida joylashgan kommuna. Haute-Loire departamenti Brioude tumani tarkibiga kiradi.

## Aholisi
190 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 9,4 nafar kishi.

## Geografiyasi
Maydoni – 20,2&nbsp;km2.

## Manbalar
Araules

**Araules -** — Fransiyaning Auvergne mintaqasida joylashgan kommuna. Haute-Loire departamenti Yssingeaux tumani tarkibiga kiradi.

## Aholisi
607 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 19,4 nafar kishi.

## Geografiyasi
Maydoni — 31,3&nbsp;km2.
Frugerès-les-Mines

**Frugerès-les-Mines** — Fransiyaning Auvergne-Rhône-Alpes mintaqasida joylashgan kommuna. Haute-Loire departamenti Brioude tumani tarkibiga kiradi.

## Aholisi
496 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 450,9 nafar kishi.

## Geografiyasi
Maydoni — 1,1&nbsp;km2. 

## Manbalar
La Chomette

**La Chomette** — Fransiyaning Auvergne mintaqasida joylashgan kommunadir. Haute-Loire departamenti Brioude tumani tarkibiga kiradi.

## Aholisi
131 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 19,6 nafar kishi.

## Geografiyasi
Maydoni — 6,7&nbsp;km2. 

## Manbalar
Monistrol-d'Allier

**Monistrol-d'Allier** Fransiyaning Auvergne mintaqasida joylashgan kommuna. Haute-Loire departamenti Le Puy-en-Velay tumani tarkibiga kiradi.

## Aholisi
222 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 7,8 nafar kishi.

## Geografiyasi
Maydoni — 28,4&nbsp;km2. 

## Manbalar
Saint-Georges-d'Aurac

**Saint-Georges-d'Aurac** Fransiyaning Auvergne mintaqasida joylashgan kommuna. Haute-Loire departamenti Brioude tumani tarkibiga kiradi.

## Aholisi
422 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 24,7 nafar kishi.

## Geografiyasi
Maydoni — 17,1&nbsp;km2. 

## Manbalar
Aigueperse (Puy-de-Dôme)

**Aigueperse** — Fransiyaning Auvergne mintaqasida joylashgan kommuna. Puy-de-Dôme departamenti Riom tumani tarkibiga kiradi.

## Aholisi
2504 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 238,5 nafar kishi.

## Geografiyasi
Maydoni — 10,5&nbsp;km2. 

## Manbalar
Arconsat

**Arconsat** — Fransiyaning Auvergne mintaqasida joylashgan kommuna. Puy-de-Dôme departamenti Thiers tumani tarkibiga kiradi.

## Aholisi
671 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 29,7 nafar kishi.

## Geografiyasi
Maydoni — 22,6&nbsp;km2. 

## Manbalar
Aydat

**Aydat** — Fransiyaning Auvergne mintaqasida joylashgan kommuna. Puy-de-Dôme departamenti Clermont-Ferrand tumani tarkibiga kiradi.

## Aholisi
1927 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 37,9 nafar kishi.

## Geografiyasi
Maydoni — 50,8&nbsp;km2. 

## Manbalar
Alekseyevka (Jayil tumani)

**Alekseyevka** () — Qirgʻiziston Respublikasi Chuy viloyatining  Jayil tumanidagi qishloq. Jayil ovul okrugi tarkibiga kiradi.

## Aholisi
Aholisi -  5 730 kishi.

## Manbalar
Isotoy (tuman, Atirov viloyati)

**Isotoy tumani** — Atirov viloyatining shimoli-gʻabbiy qismida joylashgan.

## Umumuy maʼlumot
Tuman 1928-yili tashkil topgan. Hududii 14,7 ming km². Aholisi 24,3 ming kishi, aholining oʻrtacha zichligi 1&nbsp;km²-ga 1,6 kishidan toʻgʻri keladi (2008). Tuman markazi — Oqqistov qishlogʻi. Gʻarbiy Qozogʻiston viloyatining Boʻkey ordasi tumani bilaan, gʻarbida Qurmongʻozi, shimolida Inder, sharqida Mahambet tumanlari bilan, janubida Kaspiy dengizi bilan chegaradosh.

## Foydali qazilmalari
Asosiy foydali qazilmalari neft va gaz. Ularning asosiy qazib olinadigan joyi tumanning janubi-shbarqiy tarafida, Kaspiy dengizining yoqasiga yaqin joylashgan.

## Qishloqlari va avtomabil yoʻllari
Eng yirik qishloqlari: Oqqistov, Oqtoʻgʻoy, Janbay, Manash, Isotoy , X.Yergʻaliev, Chapaev qishloqlari. Sanoati 1968-yili Martishi neft-gaz qazilmalarini qazib olish asosida neft zavodini barpo etish bilan bogʻliq rivojlandi. Bundan keyin foydalanishga Zaburune, oktabr, Rovnoe neft-gaz kon joylari berildi, uzunligi 85,6&nbsp;km Atirov — Martishi neft quvuri ishga tushirildi. Tumanning janubiy tarafidan Atirov — Astraxan temir yoʻl va avtomobil yoʻli, Qigʻash — Atirov daryo suv quvuri oʻtadi.

## Manbalar

## Havolalar
* Isatay tumani haqida
Birinchi May (Jayil tumani)

**Birinchi May** (, ) — Qirgʻiziston Respublikasi Chuy viloyatining  Jayil tumanidagi qishloq. Suvsamir ovul okrugi tarkibiga kiradi.

## Aholisi
Aholisi -  685 kishi.

## Manbalar
Qorabolta

**Qorabolta** — Qirgʻiziston Respublikasi Chu viloyatidagi shahar. Taroz — Baliqchi shoh yoʻli yoqasida. Qorabolta daryosi boʻyida (Chu havzasi). Qirgʻiz tizmasining shim. yon bagʻrida joylashgan. Bishkekdan 60&nbsp;km gʻarbdagi temir yoʻl stansiyasi. Aholisi 47,2 ming kishi (1999). Konserva, shakarqand zavodlari, un, non kombinatlari, shahar yonida efir moylari zavodi bor.

**Qora-Bolta** ( — «qora bolta») -Qirgʻizistonning  Chuy viloyatiga qarashli shahar. Jayil tumanining maʻmuriy markazi.  Aholisi –37 834 kishi (2009).

## Manbalar
* Информация о г. Кара-Балта на сайте Ассоциации городов Кыргызской Республики
Jeleznodorojnoy (Chuy tumani)

**Jeleznodorojnoy** () — Qirgʻiziston Respublikasi Chuy viloyatining  Chuy tumanidagi qishloq. Iskra ovul okrugi tarkibiga kiradi.

## Aholisi
Aholisi -  77 kishi.

## Manbalar
Shahriyor

**Shahriyor Argonov**, ayrim manbalarda **Shaxriyor** (1989-yil 15-aprelda Samarqand shahrida tugʻilgan) — oʻzbek qoʻshiqchisi va reperi. U yoshligidan sheʼrlar yoza boshlagan. Uning ilk oʻzini tanitgan taronasi „Seni koʻrdim“ hamda „Isming yuragimda“, „Doʻstmisan“, „Uzilgan aloqa“ kabi taronalaridir.
U 2006-yildan 2010-yilga qadar Tarona Records aʼzosi boʻlgan.

Uning New Yorkda suratga olingan „Sita“ nomli klipi yana unga mashhurlikni olib keldi hamda 2004-2005-yillarda akasi Alisher Djalilov bilan Don Carleone hip-hop guruh tashkilotchilari boʻlgan

ha
Nagara

**Nagara** ( naqr — urmoq, qoqmoq) — ikki yoqlama nogʻoraning bir turi. Ozarbayjon, Gruziya (*doli*), Armanistonda (*dool, dhol*) tarqalgan.

*Nagara, nagora, nakkara* nomi ostida zarbli cholgʻu asboblarining yana bir turi mavjud — Ozarbayjon (*[[Nogʻora|gosha nagara]]*), Armaniston (*nagara*), Gruziya (*diplipito*), Oʻzbekiston, Tojikiston, Hindiston musiqalarida qoʻllanadigan juft nog‘oralar. *Shuningdek qarang: Nakrlar.*

## Ozarbayjon nog‘orasi
Ozarbayjon nog‘orasi (), hajmiga qarab, quyidagi turlarga bo‘linadi:

* Kyos nagara, beyuk nagara — katta nogʻora.
* Bala nagara, chyure nagara — o‘rta.
* Kichik nagara — kichik.

## Ijro
Nagarni ikki yoki bir qoʻl bilan oʻynaydilar, xalq ogʻzaki ijodining ayrim namunalarida tayoqchalardan foydalanadilar. Turli ansambllarda (shu jumladan, zamonaviy mug‘omlarda) ritmik cholg‘u sifatida, ayniqsa zurn, balabanlar bilan birga qoʻllanadi. Nagar chalish katta ritmik va dinamik xilma-xillik bilan ajralib turadi. „Naagar“ chalish ko‘pincha „Yalla“, „Jangi“ raqslari va boshqa ritmik raqslarga hamroh bo‘ladi. U anʼanaviy xalq marosimlarida va xalq teatr o‘yinlarida qoʻllanadi. Hozirgi vaqtda nagara xalq cholgʻulari ansambllari va orkestrlarida yetakchi cholgʻu sifatida katta rol oʻynaydi.

## Yana qarang
* Goltug nagara
## Manbalar


## Adabiyotlar
* 
*
Val

**Val** (Nemischa: *Walre*) — boʻylama oʻqi boʻyicha burovchi moment uzatuvchi va aylanuvchi detallarni tutib turuvchi mashina detali. Barcha mexanizm va mashinalarning asosiy detali hisoblanadi. Baʼzi vallar (masalan, kardan, elastik, torsion) aylanuvchi detallarni tutib turmaydi. Oddiy toʻgri vallar aylanuvchi jism shakliga ega boʻladi. Vazifasiga koʻra vallar tishli gʻildirak, shkiv, yulduzchalar oʻrnatilgan uzatish vakinatsiyalariga; konstruksiyasiga koʻra toʻgʻri, tirsakli, elastik, oʻzak va boshqalarga boʻlinadi. Vallar yaxlit, ichi kovak hamda shlitsali qilib yasaladi, uglerodli va legirlangan poʻlatdan, duralyuminiy qotishmasi hamda yuqori sifatli choʻyanlardan tayyorlanadi.
Tribunal

**Tribunal** (lot. lribunal — sud qilish joyi, alohida sud) — 1) 18-asr oxiridagi Buyuk fransuz inqilobi davrida Fransiyada siyosiy jinoyatlarga doir ishlarni koʻrgan favqulodda sudlar; 2) sovet hokimiyatining dastlabki yillaridagi maxsus sudlar — inqilobiy T.lar; 3) ayrim mamlakatlar, jumladan, Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli kuchlaridagi harbiy xizmatchilar, harbiy xizmatni oʻtayotgan shaxslar xizmat vaqtidagi jinoyat ishlari va baʼzi bir boshqa ishlarni koʻrib chiquvchi sudlar.

## Manbalar
Absurd

**Absurd** ( — „tashqari“ va *surdus* — „gung“) deb jiddiy qaralmaydigan, mantiqsiz, asossiz yoki aqlsiz bir narsa yoki holatga aytiladi. Keng maʼnoda absurd tuturiqsizlik va safsata atamalarining sinonimi sifatida ishlatilishi mumkin. Biroq tor maʼnoda absurd maqsadsiz yoki sifatsiz fikrlashdan kelib chiqqan qaror-xulosani bildirsa, tuturiqsizlik nooʻrin solishtirishni, safsata esa lingvistik maʼno yoʻqligini anglatadi. Albert Eynshteyn aytganki : Gʻoya avval absurd boʻlib tuyulmasa, demak undan umid yoʻq.

## Yana qarang
* Absurdizm
Plato

**Plato** quyidagilardan birini anglatadi:

* Aflotun (yunoncha *Platon,* lotincha *Plato*) —  qadimgi yunon faylasufi
* Plato (Minnesota) — AQShning Minnesota shtatida joylashgan shahar
* Plato (yassitogʻlik) (frans. *plateau*) — geomorfologik shakl
Adana

**Adana** – Turkiyaning janubiy qismidagi shahar, Sayhon daryosi boʻyida joylashgan. Adana viloyatning maʼmuriy markazi. Aholisi 916 ming kishini tashkil qiladi (1990). Adanada yirik savdo, sanoatmarkazi, temir yoʻl stansiyasi, avtomobil yoʻllari tuguni mavjud. Universitet, toʻqimachilik, poyabzal, paxta tozalash sanoati, oziq-ovqat sanoati, yogʻochsozlik, sement korxonalari, yirik tegirmon va qushxonalar bor. Mamlakatning eng muhim qishloq xoʻjaligi (paxtachilik) rayonlaridan birining markazi.

Adana Turkiyaning eng qadimiy shaharlaridan biridir. Bu yerda yoshi ming yillar bilan oʻlchanadigan koʻplab diqqatga sazovor joylar mavjud. Adana Turkiyaning asosiy shaharlaridan ancha uzoqda – Istanbuldan 900 km va Anqaradan 470 km uzoqlikda joylashgan. Dengiz Adanadan 50 km uzoqlikda, ammo Seyhan daryosi shahardan oqib oʻtadi.

Adana bir vaqtlar klassik dunyoning eng muhim mintaqalaridan biri boʻlgan Kilikiyaning markazida joylashgan. Olti million aholi istiqomat qiladigan Kilikiya, keng va unumdor Çukurova tekisligi tufayli, muhim qishloq xoʻjaligi hududiga aylangan.

XXI asrda Adana mintaqaviy savdo, sogʻliqni saqlash hamda davlat va xususiy xizmatlar koʻrsatish boʻyicha markazga aylangan.

Eng yaqin aeroport – Çukurova xalqaro aeroporti.

## Manbalar
Akeley

**Akeley**, **Akleybeher**() — katta „qoʻngʻiroq shaklidagi“ baland qopqoqli, kumushdan ishlangan kubok boʻlib, zargarlik sanʼatiga oid ishlardan sanaladi.

## Nomlanishi
Akeley-shisha idishning nomi boʻlib, bu nom nemis tilida *Akelei* — Akvilegiya " suvni toʻplovchi " () guliga qiyoslab berilgan. Uning shakli oʻsha davrda manzarali va dorivor oʻsimlik sifatida juda qadrlangan kolumbin „qoʻngʻiroq“ guliga oʻxshaydi, deb hisoblangan. Bundan tashqari, bu gul oʻrta asrlar sanʼatida Muqaddas Ruhning timsollaridan biri boʻlib, odamni jodugarlik va iblisning hiyla-nayranglaridan himoya qilishiga ishonishgan.

## Tarixi
Dastlabki akeleylar 15-asrning oxiri yoki 16-asrning boshida yaratilgan.

Bunday qadahni ishlab chiqarish yuqori mahorat talab qilar edi. Shuning uchun ham 15-asrdan 18-asrgacha zargar ustaxonaga ishga qabul qilinayotganida ishlari orasida akeley bokalini taqdim qilishi shart edi. Bu uning mahorati darajasini belgilab bergan.().

Taxminlarga koʻra, akeleyning birinchi klassik namunasi 1571 yilda taniqli usta, Nyurnberglik „zargar“ () Venzel Jamnitser  tomonidan ishlangan . Keyinchalik ularning aksariyati „Yamnitzerning Akeleylari“ deb nomlangan (). Bunday kuboklar Nyurnberg, Augsburg, Gamburgda tayyorlangan. Ular zarhallangan. Gravyura va haykaltaroshlik detallari bilan bezatilgan. Shuningdek, bukl texnikasi (qadahga boʻrtma bezaklar yopishtirilgan, bu oʻz navbatida sirtdagi yorugʻlik oʻyinini kuchaytirgan) qoʻllangan. Ularning shakli Shimoliy Uygʻonish davridan Shimoliy Yevropa manyerizmi va nemis barokkosiga oʻtish davrining estetikasini aks ettirdi.

Akeley badavlat byurgerlar, kurfyurst (kadimgi Germaniyada: imperator saylash huquqiga ega boʻlgan davlatmand knyazʼ) lar va qirollar, oʻzlarining muzeylari uchun ajoyib buyumlarni toʻplovchilar orasida juda mashhur edi. Bayram dasturxonida bunday qadahning mavjudligi xonadon egasining badavlat ekanligidan dalolat bergan Bundan tashqari, bezak sifatida koʻpincha oʻsimlik ornamentlari va dengiz mifologiyasi obrazlari ishlatilgan.

## Tasviriy sanʼatda Akeley
Akeley koʻpincha XVII-XVIII asrlardagi Gollandiya, Flamand va Germaniya maktablarining natyurmortchi rassomlarining ishlarida aks etgan. 17-asrdagi gollandiyaliklarning rasmlari ham bunga misoldir.

## Manbalar



## Adabiyot

* 
* 

## Havolalar

* 
*
Atur

**Atur** — Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommuna. Dordogne departamenti Périgueux tumani tarkibiga kiradi.

## Aholisi
1532 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 80 nafar kishi.

## Geografiyasi
Maydoni — 19,13&nbsp;km2. Dengiz sathidan 239 m balandlikda joylashgan. 

## Manbalar
Al-Nasr

**Al-Nasr** () – Birlashgan Arab Amirliklarining (BAA) Dubay shahrida joylashgan turar-joy hududi. Ushbu hududda bir nechta savdo va koʻngilochar majmualar, maktab va madaniyat klublari faoliyat koʻrsatadi.

Al-Nasr zonasi al-Karama, Umm Hurayr 2 va Zabil hududlari bilan chegaradosh. Dubayda joylashgan BAA Ligasi futbol klubi Al-Nasr Sports Club aynan ushbu hududda mashgʻulot oʻtaydi.

Bundan tashqari, Dubai Gem Private School, GEMS Winchester School, The Indian High School, Dubay, Al-Rashed Al-Saleh xususiy maktabi va St. Mary’s katolik oʻrta maktabi kabi bir qancha chet el maktablari, shuningdek, Hindiston klubi, Eron klubi, Sudan ijtimoiy klubi va Pokistonning Dubay uyushmasi ham shu hududda joylashgan.

## Manbalar
Yorliq

**Yorliq** ()

**Yorliq** — 1) turkmoʻgʻul xonlari eʼlon qilgan yozma hujjatlar. Diplomatik notalar va davlatlararo bitimlar matni ham xon Yo.i jumlasiga kirgan. Biroq koʻpincha bu Yo. Oltin Oʻrda, Qozon va Qrim xonlari tomonidan oʻzlariga tobe turli amaldorlarga, diniy arboblarga berilgan shaxsiy daxlsizlik haqidagi imtiyozli hujjat sanalgan. Yo. rus knyazlarini oʻz yerlarida hukmron boʻlishlarini tasdiqlagan. Rus mitropolitlari xonlarni duo qilganlari tufayli, bu Yo. boʻyicha rus cherkovi Oʻrda maʼmuriyatiga tobelikdan, oʻzlariga qarashli yerlardan olinadigan soliqlardan, turli majburiyatlarni oʻtashdan xalos etilgan. Yo. Oltin Oʻrdaning hududiy boʻlinishi, unga tobe yerlar, ularning maʼmuriy tuzilishi, yer egaligi va b. haqida muhim tarixiy manba sanaladi; 2) amirlar va ruxrniylarga biron imtiyoz berilishi qaqida podsho, xon muhri bosilgan rasmiy hujjat (mas, ishonch yorligʻi); 3) tovarning ustiga qoʻyilgan va uning xili, oʻlchami, mikdrri, bahosi va sh. k.ni koʻrsatadigan belgi; 4) rasmiy hujjat (mas, faxriy yorliq).

* Yorliq (turkiy xonliklarda) — xonning yozma buyrugʻi, amr-farmoni, yoki Yasa qonunlarining aniq gavdalantirilishi haqida axborot
* Yorliq — mahsulotga yoki unga biriktirilgan talonga tovar haqidagi maʼlumotlar (ogʻirlik, miqdor, narx, ishlab chiqaruvchi, ishlab chiqarilgan sanasi va&nbsp;b.) koʻrsatilgan yopishtirilgan qogʻoz, etiketka koʻrinishidagi tovar belgisi.
* Yorliq — stereotipning koʻp ishlatiladigan sinonimi (odatda salbiy tusdagi), ibora, laqab
* Yorliq komputerda — boshqa fayl, jild yoki internet-sahifani tezkor ishga tushirish uchun xizmat qiladigan fayl, shuningdek aslida u boshqa faylga yoki manzilga havoladir.

## Manbalar
Oʻzligini anglash

**Oʻzligini anglash** birinchidan, odamning ozod, erkin, nodir, ulugʻ siymoligini anglash va oʻzida unga amal qilish sifatlarini shakllantirib borish boʻlsa, ikkinchidan, uning oʻziga xos milliy-insoniy sifatlarini ochib beruvchi etnik, maʼnaviy-insoniy asoslarini anglash va ularga amal qilishdan iboratdir. Odamzod oʻzini oʻzi anglar ekan, oʻzida bor imkoniyatlarini yanada rivojlantiradi. Odam oʻzini anglagandan keyin yangi qirralarini ochadi. Oʻz qadr-qiymati va boshqalarning fikri obyekt sifatida qaralishini inson hayoti davomida toʻxtamaydi. Bunda har bir inson oʻzligini topish uchun uni toʻgʻri yoʻlga boshlaydigan ustoz, hamroh yoxud toʻgʻri tarbiya bergan ota-onaga muhtoj boʻladi. Yuqoridagi sabablarsiz odamzod oʻzligini anglamasdan oddiy hayot kechirib, oʻzidan yaxshi nom qoldirmasdan ketishi mumkin.

Sen taqdiri azalni emas, avvalo o'zingni yengishga harakat qil. Dunyoni tartibga solishga urinma. Eng avval o'z istaklaringni boshqara bil.                                      Rene Dekard
Albert

**Albet** — Adıyaman viloyatining Merkez tumanidagi qishloq.

## Tarix
Qishloqning eski nomi 1919-yil yozuvlarida **Albur**, 1928 yil yozuvlarida **Albir**. Qishloq 2014-yilga qadar TUIK rekordlarida **Yeşiltepe** deb nomlangan.

## Geografiya
Qishloq Adıyaman shahar markazidan 9 km uzoqlikda joylashgan.

## Aholi

## Manba

## Havolalar
Belovodskiy (Moskva tumani)

**Belovodskiy** () — Qirgʻiziston Respublikasi Chuy viloyatidagi qishloq.  Moskva tumanining maʻmuriy markazi. Belovodskiy ovul okrugi tarkibiga kiradi.

## Aholisi
Aholisi -  21 275 kishi.

## Taniqli shaxslar
Qishloqda tavallud topganlar:
* Vitaliy Klichko — ukrainalik eng ogʻir vazn toifasidagi bokschi.

## Manbalar
Abon

**Abon** — bu Indoneziya oshxonasining, odatda kichik boʻlaklarga boʻlingan goʻsht, tovuq, baliq, dengiz mahsulotlari yoki kamdan-kam hollarda oʻsimlik yogʻida ziravorlar va kokos suti bilan qovurilgan baʼzi sabzavot mahsulotlari. Koʻpincha uning uchun asosiy mahsulot mol goʻshti boʻlib, mamlakatning nasroniy hududlarida choʻchqa goʻshtidan ham foydalaniladi.

Ushbu yengil taom sifatida xizmat qilishi mumkin, lekin koʻpincha boshqa taomlar uchun qoʻshimcha ingredient yoki garnitür sifatida ishlatiladi — qaynatilgan guruch, bubur-ayam, nasi-goreng, noodle, omlet, shuningdek arem-arem pishirish uchun plomba sifatida ishlatiladi.

Abon uyda ham, sanoatda ham ishlab chiqariladi. U Indoneziyaning turli mintaqalarida mashhur, ammo Yava oshxonasida eng muhim rol oʻynaydi.

## Kelib chiqishi va tarqalishi

Abon — turli milliy nomlar ostida koʻplab Sharqiy Osiyo oshxonalarida uchraydigan taomning Indoneziya versiyasi. Uning retseptida Xitoy oshxonasining shubhasiz taʼsiri bor.unda shunga oʻxshash taom *zhousu* nomi ostida paydo boʻladi. Biroq, abon tayyorlash indoneziyaliklar tomonidan juda uzoq vaqtdan beri amalda boʻlganligi sababli, bu taom odatda ular tomonidan oʻziga xos, asl taom sifatida qabul qilinadi. Indoneziya abonining „oʻziga xosligi“ ning qoʻshimcha omili — bu retseptning maʼlum nuanslari: agar uni tayyorlash texnologiyasi xitoylik bilan deyarli bir xil boʻlsa, unda ishlatiladigan ziravorlar toʻplami sezilarli darajada farq qiladi. Bundan tashqari, agar Xitoy oshxonasi uchun bunday taomni qovurayotganda mahsulotlar faqat soya sousi bilan taʼmlangan boʻlsa, indoneziyaliklar bu maqsadda kokos sutidan foydalanadilar va soya sousi faqat baʼzida ziravorlardan biri sifatida qoʻshiladi.

Abon — Shimoliy va Janubiy Sumatra, Bali, Shimoliy Sulavesi kabi Indoneziyaning koʻplab mintaqalarida keng tarqalgan taom. Biroq, u Markaziy va Sharqiy Java provinsiyalarida ixcham yashovchi va boshqa koʻplab hududlarda tarqalib ketgan mamlakatdagi eng koʻp odamlar — yavaliklar oshxonasida eng muhim rol oʻynaydi .
## Adabiyot

* 
* 
* 
* 
* 

## Manbalar
Qoʻsh-Tepa (Moskva tumani)

**Qoʻsh-Tepa** () — Qirgʻiziston Respublikasi Chuy viloyatining  Moskva tumanidagi qishloq. Belovodskiy ovul okrugi tarkibiga kiradi.

## Aholisi
Aholisi -  1 204 kishi.

## Manbalar
Alf

***Alf*** — Amerika sitkom televizion seriali. Yaratuvchilari Paul Fusco va Tom Patchett boʻlib, ushbu teleserial NBC telekanalida namoyish etilgan.

## Manbalar

## Havolalar
*
Anf

**Anf** (Anfas yoki Antas va  ) — qadimgi yunon mifologiyasi qahramoni. Poseydon va Alkionaning oʻgʻli. Sharqiy Argolidada Anfiya (Antiya) shahriga asos solgan. Yoki Anfedon (Boeotiya) shahrida hukmronlik qilgan. Trezen va Pitfey bu yerga kelganda Argolidadan suzib ketgan va Galikarnassga asos solgan. Kalavriya ilgari uning nomi (Anfedoniya) bilan atalgan Trezenliklar turli xil uzum navlarini ham uning ismi bilan ataganlar.

Galikarnassdan topilgan qaydlarga koʻra, Anf — Poseydonning oʻgʻli Telamonning oʻgʻli Alkioneyning oʻgʻli boʻlgan. Galikarnassga Trezendan kelgan koʻchmanchilar tomonidan asos solingan.

Mnasigitonning soʻzlariga koʻra, Anf eponimi — Giperaning goʻdakligida gʻoyib boʻlgan ukasi sanalgan, Anf Fera shahridagi sharobchi Akast qoʻlida sotuvchi qul boʻlib yurgan va singlisi uni shu yerdan topib olgan. Kalavriya avvallari uning ismi (Anfedoniya) bilan atalgan. Boshqa bir versiyada Anfaning *ukasi* ismi Giperet boʻlgani aytiladi.

## Manbalar
Aimargues

**Aimargues** — Fransiyaning Languedoc-Roussillon mintaqasida joylashgan kommuna. Gard departamenti Nîmes tumani tarkibiga kiradi.

## Aholisi

## Geografiyasi
Maydoni — 11,7&nbsp;km2. 

## Manbalar
Qurmongʻozi (tuman)

**Qurmongʻozi tumani** — Atirov viloyatining shimoli-gʻarbida joylashgan. Tuman 1928-yili tashkil topgan. Maydoni — 20,8 ming km². Aholisi 2010-yil 1-yanvarda 59,2 ming kishini tashkil qildi. Tumanning maʼmuriy markazi — Ganyushkin qishlogʻi.

## Hududiy boʻlinishi
# Azgʻir qishlogʻi
# Oqkoʻl qishlogʻi
# Asan qishlogʻi
# Bayda qishlogʻi
# Birlik qishlogʻi
# Yenbekshі qishlogʻi
# Ganyushkin qishlogʻi
# Dashіn qishlogʻi
# Dingʻizil qishlogʻi
# Koʻptoʻgʻoy qishlogʻi
# Kudryashov qishlogʻi
# Qigʻosh qishlogʻi (Oqkoʻl qishlogʻidan boʻlinib chiqdi)
# Nurjov qishlogʻi
# Oʻrli qishlogʻi
# Primore qishlogʻi
# Safonov qishlogʻi
# Suyindik qishlogʻi
# Shoʻrtanboy qishlogʻi
# Moqosh qishlogʻi

## Geografiyasi
Qurmongʻozi tumani gʻarbida Rossiyaning Astraxan viloyati bilan, shimolida Gʻarbiy Qozogʻiston viloyatining Boʻkeyoʻrda va Janaqala tumanlari bilan, sharqida Atirov viloyatining Isatay tumani bilan chegaradosh; janubini Kaspiy dengizining suvi yuvib turadi. Tumanning shimoliy hududi dengiz sathidan 3 m baland boʻlsa, janubi dengiz sathidan 25 – 27 m pastlikda.

## Asosiy foydali qazilmalari
Foydali qazilmalaridan neft va gaz, qurilish materiallari, ohaktosh, gʻisht quyadigan soz bolchiqlar mavjud.

## Iqlimi
Iqlimi keskin kontinentalli, yanvar oyining oʻrtacha harorati −8&nbsp;°C, iyulniki +21&nbsp;°C. Yogʻingarchilikning yillik oʻrtacha miqdori 100 – 150&nbsp;mm.

## Aholisi
Tuman aholisining asosiy qismini qozoqlar tashkil qiladi (96,4 %). Aholining oʻrtacha zichligi har 1&nbsp;km²-ga chaqqanda 2,7 kishidan toʻgʻri keladi.

## Ijtimoiy soha
Tumanda 16 ta oʻrta, 10 asosiy maktab, musiqa, sport maktablari, kasbiy-texnik maktab, 36 klub, 40 ta kutubxona, tuman kasalxonasi, shifoxona, 19 ta feldsher-akusherlik, 37 ta feldsherlik punkt bor.

## Manbalar

## Havolalar
* „Serper“ Qurmongʻozi tumanining gazetasi
Ares

**Ares** (  ;    , *Árēs* [árɛːs] ) - yunoncha urush va jasorat xudosi. U o'n ikki olimpiyachidan biri. Zevs va Geraning o'g'li.  U urushda muvaffaqiyatga erishish uchun zarur bo'lgan jismoniy jasoratni o'zida mujassam etgan, ammo jangovar vazifalari harbiy strategiya va generallikni o'z ichiga olgan singlisi, zirhli Afinadan farqli o'laroq, shafqatsizlik va qonxo'rlikni ham ifodalalaydi.

Aresning ismi kelib chiqishini Miken deb ko'rsatsa-da, vahshiylik obrazi ba'zilar esa uni Frakiya xudosi deb o'ylashgan. Yunoniston va Kichik Osiyoning ba'zi shaharlari uni himoyachi sifatida bog'lash va hibsga olish uchun har yili festivallar o'tkazadilar. Kichik Osiyoning baʼzilarida u iloh hisoblangan. Skiflar marosimga ko'ra, har yuzta harbiy asirdan birini  Aresga qurbonlik sifatida o'ldirishlari aytilgan. Qadimgi spartaliklar Aresga qurbonlik keltirgan degan keyingi e'tiqod haqiqatdan ko'ra afsonaviy.

Aresning ishqiy munosabatlari va farzandlari haqida ko'plab adabiy miflar mavjud bo'lsa-da, u yunon mifologiyasida cheklangan rolga ega. Troya urushida Troyaning himoyachisi Afrodita Aresni troyan tarafini olishga ko'ndiradi. Troyanlar mag'lub bo'lishadi, Aresning singlisi Afina esa yunonlarga g'alaba qozonishga yordam beradi.. Hunarmandchilik xudosi Gefestning xotini Afroditaning Ares bilan ishqiy munosabatda bo'lganini bilib, oshiqlarini to'rga qamab qo'yadi va ularni boshqa xudolarga masxaralash uchun tashlaydi.

A
Argun

**Argun**:

* Argun — Chechenistondagi yirik shahar.
* Argun — Rossiya va Xitoydagi daryo.

## Yana qarang
* Argon
Arqon

**Arqon** – tolalardan eshib toʻqiladigan, yoʻgʻonligiga qaraganda uzunligi ancha katta boʻlgan toʻqimachilik buyumi; argʻamchi. Zigʻir tolasi, kanop, nasha poyasi tolalari, ip, jun va sunʼiy tolalardan toʻqiladi. Shunga yarasha qil Arqon jun Arqon deb yuritiladi. Bir oʻrimli, ikki oʻrimli va uch oʻrimli Arqonlar boʻladi. Kundalik hayotda juda asqotganidan Arqonlar qadimdan ishlatib kelingan. Arqon uy-roʻzgʻor ishlarida, bugʻuchilik, yilqichilik, chorvachilikda, qurilishda, yelkanli kemalarda, daryo va dengiz portlarida, osma yoʻllar, osma koʻpriklar qurishda keng ishlatiladi. Poʻlat simlardan eshib toʻqiladigan Arqon kanat, tros (sim) deb ataladi.

Dinamik arqon – maxsus qurilgan biroz elastikdir arqon. Asosan qoyalarga chiqish sporti, muzga chiqish va alpinizm uchun ishlatiladi.

## Adabiyotlar
* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
Ari

**Ari** — Hymenoptera turkumiga mansub, Apocrita kenja oilasiga kiruvchi, tor bel tuzilishiga ega bo‘lgan, ammo asalari hamda chumoli hisoblanmaydigan har qanday hasharotdir.

## Manbalar

## Havolalar

* Differences between Bees and Wasps
* Natural History Museum – Wasps: If you can't love them, at least admire them
* N.I.H. Medline Encyclopedia – Insect bites and stings
* Waspweb
Arion

**Arion** (Areyon) — qadimgi yunon mifologiyasida Demetra Eriniya biyasi qiyofasida Poseydon bilan uchrashgandan keyin tug‘ilgan tulpor. Qizi Persefonni hasrat chekib qidirib yurgan Demeterga Poseydon oshiq bo‘lib, uni taʼqib qiladi. Behuda izlanishlardan charchagan va umidsiz bo‘lgan Demeter, eng kamida, zavq-shavqni sevishga moyil edi va u biyaga aylanib Arkadiya qiroli Onkning podasida panoh topdi. Biroq, u ayg‘irga aylanib, uni zabt etgan Poseydonni alday olmadi. Bu g‘ayritabiiy ittifoqdan yovvoyi tulpor Arion va nimfa Despina tug‘ildi. Tulpor Arion gapira olardi, u Iolayga tegishli edi. Boshqa bir versiyaga ko‘ra, tulpor Geyaning o‘g‘li edi, Adrast uning uchinchi egasi edi, chunki Gerakl eleyanlar bilan jang qilganida Onkdan tulporni iltimos qilib olgan edi.

Bu ot tufayli Adrast Fivaga yurishi paytida o‘limdan qutulib qoldi. Vergiliy Poseydonlar oilasidan otning avlodlarini aytib o‘tadi.

Arionga ehtirom, uning surati tushirilgan tangalar zarb qilingan Arkadiyada keng tarqalgan.

## Manbalar
Arktida qit'asi

**Arktida** — yaqin geologik oʻtmishda mavjud boʻlgan taxminiy shimoliy qutb qitʼasi.

„Arktida“ atamasi XIX asrda nemis zoogeografi I. Egerom tomonidan taklif qilingan. „Shimoliy qutb mamlakati“ deb atalgan. Keyinchalik Ya. I. Gakkel shunday hudud mavjudligini aytib oʻtgan. U shunday deb yozgan edi: "Koʻpgina geologik-geomorfologik, zoogeografik, floristik, gidrobiologik va boshqa baʼzi maʼlumotlar shuni koʻrsatadiki, soʻnggi toʻrtlamchi davrda Arktika havzasida ham katta boʻlgan koʻproq quriqlik mavjud boʻlganligini yozgan. U yana shunday deydi: Eng katta suv osti tizmalarining toʻqnashishi natijasida kichik orollar bu yerda tizma boʻylab choʻzilgan boʻlib, ular birgalikda Arktidani hosil qilgan. Ya. I. Gakkel, Yangi Sibir orollari va Vrangel orollari qadimgi Arktida yerning qoldiqlaridir deb hisobagan. Gipotezaning bir qismi sifatida Shpitsbergen arxipelagi, Frants Josef Land va Severnaya Zemlya orollari, Kanada Arktika arxipelagi quruqlik bilan oʻralgan va Amerikani Yevroosiyo bilan bogʻlaydigan Gakkel, Lomonosov va Mendeleev hududlarda joylashgan deb aytgan.

Yangi maʼlumotlarga koʻra, oxirgi muzlik davrida dengiz sathining maksimal pasayishi hozirgi yer sathidan 130 m ni tashkil etgan, mos ravishda kontinental shelfning keng hududlari, shu jumladan Yevroosiyo va Shimoliy Amerikaning shimoliy hududlari suv ostida qolmagan.*Arktidaning taxminiy mavjud boʻlish vaqti muzlik davrining asosiy bosqichlariga toʻgʻri keladi, bunda uni tashkil etuvchi orollar va muz gumbazlari va muz boʻlaklari uchun tayanch boʻlib xizmat qilgan boʻlishi mumkin.*

L. S. GovoruxaGiperboriyani suv bosgan vaqtga kelsak, uning tarafdorlari orasida umumiy qabul qilingan nazariya mavjud emas. Baʼzilarning fikriga koʻra, Arktida 100 ming yil oldin, boshqalarga koʻra — 18 dan 16 ming yil oldin mavjud boʻlgan. Akademik A. F. Tryoshnikov Lomonosov tizmasining qismlari hatto 8 ming yil oldin ham yer yuzasiga chiqishi mumkinligiga ishongan. Y. Y. Gakkel Yangi Sibir orollari va Vrangel orollarini oʻrab turgan yerlar taxminan 5 ming yil avval suv ostida qolganligini aytib oʻtgan.

Bir qator mutaxassislar Arktida bilan Arktika tundrasining mahalliy aholisining shimoldagi „issiq yer“ haqidagi afsonalarini, shuningdek mashhur " Sannikov oʻlkasi ", kam maʼlumot mavjud boʻlgan " Andreev oʻlkasi " haqidagi afsonalarni ham misol qilib keltirish mumkin.

Arktikada ikkita qitʼa boʻlgan. Arktida 250 million yil oldin Pangeya tarkibiga kirgan deb faraziyalar ham mavjud.

## Shuningdek

* Arktika gipotezasi
* Lemuriya
* tinchlantiruvchi
* giperboreya
* frizland

## Manbalar

## Adabiyotlar

* 
* 
*
Abad

**Abad** ( — soʻnggi yoʻq, mangulik) — 1) doimiy, yaʼni biror bir harakatning uzluksiz davom etishi. Abaddan „abadiy“, „abadiylik“, „abadiyat“, „abado“ kabi soʻz atamalaridan yasalgan. Ular „nihoyasi yoʻq“, „cheksiz“, „cheksizlik“, „zavolsiz“ kabi falsafiy, ilmiy tushuncha va maʼnolarni ifodalaydi. Abadning ziddi „azal“. Azal — eng avvalgi davr, ibtidosi boʻlmagan oʻtgan zamon"; 2) mangu (oʻlimsiz) hayot, abadiylik. Islom dini taʼlimotiga koʻra, „abadiylik“ tushunchasi avvalo Allohga tegishlidir degan maʼnoni bildirgan. Oxiratdagi jannat va doʻzax ahli ham abadiylikka mansubdir degan maʼnoni beradi.

## Manbalar

## Havolalar
Astis

**Astis** — Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommuna. Pyrénées-Atlantiques departamenti Pau tumani tarkibiga kiradi.

## Aholisi
266 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 85,8 nafar kishi.

## Geografiyasi
Maydoni — 3,1&nbsp;km2. 

## Manbalar
Avatar

**Avatar** () — hinduizm falsafasidagi termin. Tangrining inson qiyofasida yerga tushishini bildiradi.

## Manbalar
Champagnat-le-Jeune

**Champagnat-le-Jeune** — Fransiyaning Auvergne mintaqasida joylashgan kommuna. Puy-de-Dôme departamenti Issoire tumani tarkibiga kiradi.

## Aholisi
93 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 10,1 nafar kishi.

## Geografiyasi
Maydoni — 9,2&nbsp;km2. 

## Manbalar
Chanat-la-Mouteyre

**Chanat-la-Mouteyre** — Fransiyaning Auvergne mintaqasida joylashgan kommuna. Puy-de-Dôme departamenti Clermont-Ferrand tumani tarkibiga kiradi.

## Aholisi
900 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 62,9 nafar kishi.

## Geografiyasi
Maydoni — 14,3&nbsp;km2. 

## Manbalar
Charbonnières-les-Vieilles

**Charbonnières-les-Vieilles** — Fransiyaning Auvergne mintaqasida joylashgan kommuna. Puy-de-Dôme departamenti Riom tumani tarkibiga kiradi.

## Aholisi
903 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 27,7 nafar kishi.

## Geografiyasi
Maydoni — 32,6&nbsp;km2. 

## Manbalar
Puy-Guillaume

**Puy-Guillaume** — Fransiyaning Auvergne mintaqasida joylashgan kommuna. Puy-de-Dôme departamenti Thiers tumani tarkibiga kiradi.

## Aholisi
2675 nafar aholi istiqomat qiladi (2008). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 104,5 nafar kishi.

## Geografiyasi
Maydoni — 25,1&nbsp;km2. 

## Manbalar
Saint-Anthème

**Saint-Anthème** — Fransiyaning Auvergne mintaqasida joylashgan kommuna. Puy-de-Dôme departamenti Ambert tumani tarkibiga kiradi.

## Aholisi
781 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 11,5 nafar kishi.

## Geografiyasi
Maydoni – 67,7&nbsp;km2.

## Manbalar
Saint-Julien-la-Geneste

**Saint-Julien-la-Geneste** — Fransiyaning Auvergne mintaqasida joylashgan kommuna.Pochta indeksi-63690. Puy-de-Dôme departamenti Riom tumani tarkibiga kiradi.

## Aholisi
138 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 12,0 nafar kishi.

## Geografiyasi
Maydoni — 11,5&nbsp;km2   

## Manbalar
Agonac

**Agonac** — Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommuna. Dordogne departamenti Périgueux tumani tarkibiga kiradi.

## Aholisi
1553 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 41,6 nafar kishi.

## Geografiyasi
Maydoni — 37,3&nbsp;km2. 

## Manbalar
Alles-sur-Dordogne

**Alles-sur-Dordogne** — Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommuna. Dordogne departamenti Bergerac tumani tarkibiga kiradi.

## Aholisi
321 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 34,1 nafar kishi.

## Geografiyasi
Maydoni — 9,4&nbsp;km2. 

## Manbalar
Augignac

**Augignac** — Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommuna. Dordogne departamenti Nontron tumani tarkibiga kiradi.

## Aholisi
811 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 35,9 nafar kishi.

## Geografiyasi
Maydoni — 22,6&nbsp;km2. 

## Manbalar
Carlux

**Carlux** — Fransiyaning Aquitaine mintaqasida joylashgan kommuna. Dordogne departamenti Sarlat-la-Canéda tumani tarkibiga kiradi.

## Geografiyasi
Maydoni — 13.31&nbsp;km2. Dengiz sathidan 187 m balandlikda joylashgan. 

## Manbalar
Hautefort

**Hautefort** — Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommuna. Dordogne departamenti Périgueux tumani tarkibiga kiradi.

## Aholisi
1135 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 44,3 nafar kishi.

## Geografiyasi
Maydoni – 25,6&nbsp;km2.

## Manbalar
Lalinde

**** Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommuna. Dordogne departamenti Bergerac tumani tarkibiga kiradi.

## Aholisi
3042 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 111 nafar kishi.

## Geografiyasi
Maydoni — 27,7&nbsp;km2. Dengiz sathidan 47 m balandlikda joylashgan. 

## Manbalar
Larzac (Dordogne)

**Larzac** — Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommuna. Dordogne departamenti Sarlat-la-Canéda tumani tarkibiga kiradi.

## Aholisi
140 nafar aholi istiqomat qiladi (2008). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 21 nafar kishi.

## Geografiyasi
Maydoni — 6,78&nbsp;km2. 

## Manbalar
Saint-Martial-d'Artenset

**Saint-Martial-d'Artenset** Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommuna. Dordogne departamenti Périgueux tumani tarkibiga kiradi.

## Aholisi
Bu yerda 847 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 26,2 nafar kishi.

## Geografiyasi
Maydoni — 32,3&nbsp;km2. 

## Manbalar
Vergt-de-Biron

**Vergt-de-Biron** — Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommuna hisoblanadi. Dordogne departamenti Bergerac tumani tarkibiga kiradi.

## Aholisi
189 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — 1 kv km ga 12,0 nafar kishi to'g'ri keladi.

## Geografiyasi
Maydoni — 15,8&nbsp;km2. 

## Manbalar
Veyrines-de-Vergt

**Veyrines-de-Vergt** — Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommuna. Dordogne departamenti Périgueux tumani tarkibiga kiradi.

## Aholisi
201 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 16,8 nafar kishi.

## Geografiyasi
Maydoni — 12,0&nbsp;km2. 

## Manbalar
Villamblard

**Villamblard** — Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommuna. Dordogne departamenti Bergerac tumani tarkibiga kiradi.

## Aholisi
822 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 40,5 nafar kishi.

## Geografiyasi
Maydoni — 20,3&nbsp;km2. 

## Manbalar
Artigues-près-Bordeaux

**Artigues-près-Bordeaux** — Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommuna. Gironde departamenti Bordeaux tumani tarkibiga kiradi.

## Aholisi
6259 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 845,8 nafar kishi.

## Geografiyasi
Maydoni — 7,4&nbsp;km2. 

## Manbalar
Bordeaux

**Bordo** (fransuzcha: **Bordeaux**)  — Fransiyaning Yangi Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommuna. Gironde departamenti Bordeaux tumani tarkibiga kiradi.

## Aholisi

Fransiyaning jan.gʻarbidagi shahar, Jironda departamentining maʼmuriy markazi, Giyen va Gaskon tarixiy viloyatining bosh shahri. Garonna daryosi boʻyida, Atlantika okeanining Biskay qoʻltigʻi yaqinida. Aholisi 208 ming kishi (1990). Mamlakatning sanoat markazlaridan, transport yoʻllari tuguni. Dengiz kemalari kira oladigan yirik port (yuk ortib tushirish yiliga 10 mln. t). B. orqali chetdan neft, kumir, fosfat, oziq-ovqat va boshqa mollar keltiriladi; chetga vinoaraq, neft mahsulotlari, yogʻochtaxta, gazmol chiqariladi. Neftni qayta ishlash, kemasozlik, aviasozlik, mashinasozlik, kimyo zavodlari, toʻqimachilik, oziq-ovqat korxonalari bor. B. da koʻplab vino tayyorlanadi va sotiladi. Shaharda universitet (1441-yildan), bir qancha muzey va teatrlar bor. Fransiyaning eng qad. shaharlaridan. Markaziy maydonlari 18-asr da qurilgan. Tarixiy binolardan sobor (12— 14-asr lar) va Katta teatr (1773—80) saqlangan.

229.900 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 4363 nafar kishi.

## Geografiyasi
Maydoni — 49,36&nbsp;km2. Dengiz sathidan 1-42 (gem: 6) m balandlikda joylashgan. 

## Manbalar

## Adabiyotlar
* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

## Havolalar
* www.bordeaux.fr
Camps-sur-l'Isle

**Camps-sur-l'Isle** Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommuna. Gironde departamenti Libourne tumani tarkibiga kiradi.

## Aholisi
408 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 136,0 nafar kishi.

## Geografiyasi
Maydoni — 3,0&nbsp;km2. 

## Manbalar
Escaudes

**Escaudes** — Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommuna. Gironde departamenti Langon tumani tarkibiga kiradi.

## Aholisi
138 nafar aholi istiqomat qiladi (2007). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 3,55 nafar kishi.

## Geografiyasi
Maydoni — 24,6&nbsp;km2. 

## Manbalar
Isle-Saint-Georges

**Isle-Saint-Georges** — Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommuna. Gironde departamenti Bordeaux tumani tarkibiga kiradi.

## Aholisi
551 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 125,2 nafar kishi.

## Geografiyasi
Maydoni – 4,4&nbsp;km2.

## Manbalar
Moulon (Gironde)

**Moulon** — Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommun. Gironde departamenti Libourne tumani tarkibiga kiradi.

## Aholisi
939 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 70,6 nafar kishi toʻgʻri keladi.

## Geografiyasi
Maydoni – 13,3&nbsp;km2.

## Manbalar
Saint-Ciers-de-Canesse

**Saint-Ciers-de-Canesse** — Fransiyaning Aquitaine mintaqasida joylashgan kommuna. Gironde departamenti Blaye tumani tarkibiga kiradi.

## Geografiyasi
Maydoni — 6,8&nbsp;km2. 

## Manbalar
Saint-Germain-d'Esteuil

**Saint-Germain-d'Esteuil** Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommuna. Gironde departamenti Lesparre-Médoc tumani tarkibiga kiradi.

## Aholisi
1087 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 24,5 nafar kishi.

## Geografiyasi
Maydoni — 44,3&nbsp;km2. 

## Manbalar
Aaron Swartz

**Aaron H. Swartz** (; 8-noyabr, 1986&nbsp;– 11-yanvar, 2013) amerikalik komputer dasturchisi, yozuvchi va internet faoli boʻlgan.

Swartz RSS formatini ishlab chiqqan RSS-DEV ishchi guruhida ishtirok etgan hamda Open Library arxitekturasini tuzishda qatnashgan. U shuningdek reddit mualliflaridan biri boʻlgan. Swartz sotsiologiya, fuqarolar hushyorligi va aktivizmga ham qiziqqan. 2010-yili Harvard universitetining Etika Markazi aʼzosi boʻlgan.

2013-yil 11-yanvarida Swartz Brooklyn uyida oʻzini osgani maʼlum boʻldi.

## Maqolalari
* Swartz, Aaron. «MusicBrainz: A Semantic Web Service», *[[IEEE]] Intelligent Systems*, vol. 17, no. 1, pp.&nbsp;76-77, Jan/Feb 2002.
* Swartz, A. and Hendler, J. «The Semantic Web: A Network of Content for the Digital City», *Proceedings of the Second Annual Digital Cities Workshop*, Kyoto, Japan, October 2001.

## Manbalar

## Havolalar
* aaronsw.com, Aaron Swartz shaxsiy sayti
* User:AaronSw, Vikipediya foydalanuvchi sahifasi
Sainte-Eulalie (Gironde)

**Sainte-Eulalie** — Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommuna. Gironde departamenti Bordeaux tumani tarkibiga kiradi.

## Aholisi
4544 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 499,3 nafar kishi.

## Geografiyasi
Maydoni — 9,1&nbsp;km2. 

## Manbalar
Amou

**Amou** — Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommuna. Landes departamenti Dax tumani tarkibiga kiradi.

## Aholisi
1452 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 53,0 nafar kishi.

## Geografiyasi
Maydoni — 27,4&nbsp;km2. 

## Manbalar
Aire-sur-l'Adour

**Aire-sur-l'Adour** Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommuna. Landes departamenti Mont-de-Marsan tumani tarkibiga kiradi.

## Aholisi
6092 nafar aholi istiqomat qiladi (2008). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 105 nafar kishi.

## Geografiyasi
Maydoni — 58,0&nbsp;km2. 

## Manbalar
Bozor infratuzilmasi

**Bozor infratuzilmasi** — bu bozor aloqalarini oʻrnatish va ularning bir maromda amal qilishga xizmat koʻrsatuvchi muassasalar tizimidir. Unga ombor xoʻjaligi, transport, aloqa xizmatlari koʻrsatuvchi korxonalar, tovar va xizmatlar muomalasiga xizmat qiluvchi muassasalar (birjalar, auksionlar, savdo uylari, savdo-sotiq idoralari va agentliklari kabilar), moliya-kredit munosabatlariga xizmat qiluvchi muassasalar (bank turidagi muassasalar, kreditlash idoralari, sugʻurta va moliya kompaniyalari, soliq idoralari) va ijtimoiy sohaga xizmat koʻrsatuvchi muassasalar (uy-joy va kommunal xizmat idoralari, aholini ishga joylashtirish firmalari) kiradi. Axborot xizmati idoralari ham bozor infratuzilmasining alohida boʻgʻinini tashkil qilib, ularga maʼlumotlarni toʻplash, umumlashtirish va sotish bilan shugʻullanuvchi kompaniya va firmalar kiradi.

**Bozor infratuzilmasi** — bozorda tovarlar va xizmatlarning erkin harakatini taʼminlaydigan muassasalar, tashkilotlar majmui. 

Bozor infratuzilmasining asosiy unsurlari quyidagilar: 
*birjalar (tovar, xom ashyo, fond, valyuta) va ularning tashkiliy rasmiylashtirilgan vositachiligi; 
*kimoshdi savdolari, yarmarkalar va birjadan tashqari tashkiliy vositachilik shakllari; 
*kredit tizimi va tijorat banklari, emissiya tizimi va emissiya banklari; 
*aholi bandligini boshqarish tizimi, davlat va nodavlat bandlikka yordam koʻrsatish markazlari (mehnat birjalari); 
*axborot texnologiyasi va ishbilarmonlik aloqalari vositalari;
*soliq tizimi va soliq inspeksiyalari; 
*tijoratxoʻjalik xatari sugʻurtasi tizimi va sugʻurta kompaniyalari; 
*maxsus reklama agentliklari, axborot markazlari va ommaviy axborot vositalari agentliklari; 
*savdo palatalari, ishbilarmon doiralarning ixtiyoriy, davlat, jamoat birlashma (uyushma)lari;
*bojxona tizimi; oʻrta va oliy iqtisodiy taʼlim tizimi, auditorlik kompaniyalari; 
*konsalting (maslahat) kompaniyalari; 
*ishbilarmonlik faoliyatini ragʻbatlantirishga xizmat qiladigan davlat va jamoat fondlari; 
*maxsus erkin tadbirkorlik zonalari va boshqalar.

Bozor infratuzilmasi ishlab chiqaruvchilar bilan isteʼmolchilar, yaʼni haridor va sotuvchilarni bir-birlariga uchrashtirish, bozor ishtirokchilari oʻrtasidagi oldi-sotdi operatsiyalarini oʻtkazish, ularning oʻzaro hisob-kitoblari, shuningdek bozordagi doimiy hamkorlik va mijozlik aloqalarini oʻrnatish, ish kuchi topish va boshqalarda yordam beradi. Bozor infratuzilmasi davlatning iqtisodiyotni tartibga soluvchi tadbirlarini amalga oshiradi. 

Bozor infratuzilmasining bu barcha unsurlari ishlab chiqaruvchilarning savdo-sotiq, moliya-kredit ishlariga, sherik topishiga, ish kuchini yollashiga koʻmaklashadi, davlatning iqtisodiyotni tartibga soluvchi tadbirlarini amalga oshiradi, ishlab chiqaruvchilar oʻrtasida aloqa oʻrnatishga yordam beradi. Ularning bir qismi davlat mulkchiligida faoliyat koʻrsatsa, boshqalari mustaqil muassasa va uyushmalardan iborat boʻlib, koʻrsatgan xizmatlari uchun haq oladi.

## Manbalar
Krupskoy (Moskva tumani)

**Krupskoy** () — Qirgʻiziston Respublikasi Chuy viloyatining  Moskva tumanidagi qishloq. Aleksandrovka ovul okrugi tarkibiga kiradi.

## Aholisi
Aholisi -  1 564 kishi.

## Manbalar
Bas

**Bas** (ital. basso — past) — 1) erkaklarning eng past, yoʻgʻon ovozi. Baland yoki kuychan B. (ital. basso cantante) hamda past B. (basso profundo), opera amaliyotida — harakterli, hajviy B. (basso buffo) farq qilinadi. Baland B. lirik (diapazoni taxminan katta oktavadagi "sol"dan birinchi oktavadagi "fa" gacha) va dramatik (katta oktavadagi "fa" dan birinchi oktavadagi "mi"gacha) boʻladi. Past B.ning diapazoni katta oktavadagi "domi" dan — birinchi oktavadagi "remi" gacha boʻladi. Rus xorlarida oktavachi B.lar uchraydi, ular inson ovozi uchun eng past ovozdagi tovushlarni ijro eta oladi; 20-asr xonandalaridan F. Shalyapin (Rossiya), N.Gyaurov (Bolgariya), Teo Adam (Germaniya), Oʻzbekistonda H. Ismoilov, V. Grinchenko, Q. Muhiddinov va boshqalarning ovozi B: 2) koʻp ovozli musiqa asaridagi eng pastki partiya. Xorda B. birinchi (baritonlar ijro etadi) va ikkinchi (haqiqiy B.) ovozlarga boʻlinadi; 3) raqamlangan B. (basso continuo) (qarang Gomofoniya); 4) pastki registrdagi musiqa asboblari: tuba-B., kontrabas vab., shuningdek Ukraina (basolya) va Belarus (basetlya) da xalq violoncheli, Oʻzbekistonda qayta ishlangan xalq cholgʻulari — dutor—B., gʻijjak — B. va boshqa

## Adabiyotlar
* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
Omnibus

**Omnibus** (lotincha omnibus — hamma uchun) — koʻp oʻrinli ot-arava; jamoat transportining dastlabki turi; avtobusning oʻtmishdoshi. Nechta yoʻlovchi tashishiga qarab, unga 2, 4, hatto 6 ot qoʻshilgan. Dastlab (1662-yili) Parijda paydo boʻlgan, keyinchalik boshqa Yevropa mamlakatlariga tarqalgan. Shaharlar ichida va shaharlar orasida qatnagan. Ichki yonuv dvigateli paydo boʻlganidan soʻng (1860) asta-sekin oʻz ahamiyatini yoʻqota borgan. Baʼzi Yevropa mamlakatlarida 20-asr boshlarigacha qoʻllangan. Hozir Omnibus oʻrnini avtobus butunlay egallagan. 

## Manbalar
Aydın

**Aydın** – Turkiyaning Afyonkarahisar viloyati Şuhut tumaniga qarashli qishloq. Aholisi 557 nafar (2021).
## Manbalar
Baden

**Baden** – Germaniyaning janubi-gʻarbidagi tarixiy viloyat. XI asrdan – markgraflik (markgraflar qarorgohi – Baden-Baden shahri). 1535-yil u ikkiga: Baden-Baden (katolik) va Baden-Durlax (1556-yildan protestant)ga ajralgan. 1771-yil Karl Fridrix (1738–1811) davrida ikkala markgraflik birlashgan (markgraf qarorgohi – Karlsrue). 1806– 1918-yillarda buyuk gersoglik, soʻngra Germaniya yeri; 1951-yil oxiridan Baden-Vyurtemberg yerining bir qismi.

## Adabiyotlar
* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil