Sundae (kolbasa)

**Sundae** ( , baʼzan ingliz tilida *soondae*) – koreys milliy oshxonasidagi qonli kolbasa turi. Bu Shimoliy va Janubiy Koreyada mashhur koʻcha taomidir, odatda turli xil ingredientlar bilan toʻldirilgan sigir yoki choʻchqa ichaklarini bugʻlash usulli orqali tayyorlanadi.

## Tarixi
Sandoz kolbasasi kelib chiqishi Goryeo davriga (918-1392) borib taqaladi, bu taomda Koreya yarim orolida mashhur boʻlgan yovvoyi choʻchqa goʻsht va ichaklaridan foydalanilgan. Sundaeni tayyorlash retseptlari oʻn toʻqqizinchi asr oshxona kitoblarida, jumladan *Gyuhap chongseo* va *Siuijeonseo* kitoblarida uchraydi.

Anʼanaviy *sundae (kolbasa)*si, maydalangan goʻsht, guruch va sabzavotlar bilan toʻldirilgan sigir yoki choʻchqa ichaklariga solib, alohida kichik bayramlar va katta oilaviy yigʻilishlarda isteʼmol qilinadigan xushtaʼm taomlardan biri hisoblanadi. Koreya urushidan keyin, kambagʻallik davrida goʻsht yetishmaganida, *dangmyeon* Janubiy Koreyada goʻsht oʻrnini egalladi. Sundae bunsikjip (snack barlar), pojangmacha (koʻcha rastalari) va anʼanaviy bozorlarda sotiladigan arzon koʻcha taomlariga aylandi.

## Retsepti
Sundaening poʻsti choʻchqa ichaklarini hiddan xalos boʻlish uchun tuz va un bilan ishqalash orqali tayyorlanadi. Tozalangan choʻchqa ichaklarini agʻdarganda, toza tomoni tashqi tomonga koʻrinadi. Tozlangan ichaklarga choʻchqa goʻshti, tofu, loviya nishchalari, glyutinozli guruch va turli ziravorlar solinadi. Bu usulda tayyorlangan sundae kolbasasi qozonda bugʻlanadi.

## Variantlari
Anʼanaviy Janubiy Koreya navlari, shuningdek, barcha Shimoliy Koreya, Rossiya koreyslari (Koryo-saram va Sahalin Koreans) va Xitoy koreys sundae seonjilar ichiga maydalangan goʻsht, guruch va sabzavotlar soladi. Zamonaviy Janubiy Koreya bunsik (yengil taomlar) turlarida koʻpincha goʻsht, guruch va sabzavotlar oʻrniga dangmyeon (selefonli ugra) ishlatiladi. Boshqa ichiga solinadigan narsalarga kkaennip (perilla barglari), ko‘k piyoz, doenjang (soya pastasi), kimchi va soya maysalari kiradi.

Mintaqaviy turlarga Hamgyong va Pyongan provinsiyalaridan abai-sundae (), Kaesongdan Kaesong-sundae (), Yongindan Baegam-sundae (), Jeju orolidan Jeju-sundae (), Chungcheong provinsiyasidan Byeongcheon-sundae ()  va Jeolla provinsiyasidan Amppong-sundae () kiradi.

Ba’zi turlar dengiz mahsulotlaridan qobiq sifatida foydalanadi. Yangi kalmar bilan tayyorlangan Ojingeo-sundae (오징어순대) Gangvonning mahalliy ixtisosi bo‘lib, quritilgan kalmar bilan tayyorlangan *ojingeo-sundae* () Gangvonda ham, Gyeonggida ham iste’mol qilinadi. *Myeongtae-sundae* (), Alyaska pollokidan tayyorlangan, Gangvon va Hamgyongning mahalliy ixtisosligi hisoblanadi. *Eogyo-sundae* (어교순대) jigarrang Sciaenidaening suzish pufagidan tayyorlanadi.


File:Pork suyuk and sundae.jpg|An’anaviy sundae (kolbasa) bug‘langan go‘sht bilan taqdim etiladi
File:Sundae 3.jpg|Bunsik uslubidagi dangmyeon bilan to‘ldirilgan *sundae (kolbasa)*si (selofanli ugra)
File:Korean cuisine-Ojingeo sundae-01.jpg|*Ojingeo-sundae* (suyuq sundae)


## Birga tanavvul qilinadigan taomlar
Janubiy Koreyada muzqaymoq ko‘pincha bug‘da pishiriladi va bug‘da pishirilgan gan (jigar) va heopa (o‘pka) kabi mahsulotlar bilan taqdim etiladi.. Sundaening kesilgan bo‘laklari va qo‘shimcha qismlari Seulda tuz va qora qalampir aralashmasiga, Honam hududida sirka va gochujang aralashmasiga, Yeongnam mintaqasida ziravorli soya pastasiga, Jeju orolida esa soya sousiga botiriladi. Sundae guk-bap restoranlarida yoki bunsikjip (snack barlar) da ko‘p sotiladi. Sandee ko‘pincha bunsikjipda, Tteokbokki („qaynatilgan guruch kotletlari“) va twigim („fritterlar“) bilan birga sotiladi, shuningdek, tteok-bokki sousiga botirib yeyiladi. Ko‘plab bunsikjiplar tteok-twi-sun nomli kompleks taomni taklif etadi. Bu kompleksga tteok-bokki, twigim va sundae kiradi.

## Sundae taomlari
* Sundae-guk () - Sundae (kolbasa), boshqa mahsulotlar va go‘shtdan tayyorlangan guk (sho‘rva).
* Sundae-bokkeum () - Sundae (kolbasa), sabzavot va gochujang bilan tayyorlangan bokkeum (qovurilgan taom).
* Baek-sundae-bokkeum () - gochujang qo‘shilmagan sundae-bokkeum taomlaridan biri.


File:Sundae-guk.jpg|Ttukbaegida tortilgan *sundae-guk* (qonli kolbasa sho‘rva).
File:2015년 10월 25일 과천시 굴다리시장 형태네집 순대볶음.jpg|*Sundae-bokkeum* (sabzavotlar bilan qovurilgan qonli kolbasasi)


## Yana qarang
* Qazi-qarta
* 

## Manbalar