open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Muxtor Isoqulov

**Muxtor Isoqulov** (1921-yil Suzoq tumani, Oʻsh tumani, Fargʻona viloyati Rossiya imperiyasi — 2008-yil) — sovet, qirgʻiz partiya, davlat va jamoat arbobi. Qirgʻiziston Kompartiyasi Aravon tuman qoʻmitasi birinchi kotibi (1959—1971-yillar), Jalolobod shahar ijroiya qoʻmitasi raisi, Suzoq viloyati ijroiya qoʻmitasi qoʻmitasi raisi boʻlgan. SSSR Oliy Kengashining 7-chaqiriq deputati (1966—1970-yillar), Qirgʻiziston SSR Oliy Kengashining 3- va 6-chaqiriqlari deputati etib saylangan.
## Biografiyasi
Muxtor Isoqulov Jalolobod shahri ravnaqiga beqiyos hissa qo‘shgan. Muxtor Isoqulov 1921-yilda Suzoq viloyatida tug‘ilgan. Faoliyatining boshlanishi komsomol harakatini tashkil etish bilan bogʻliq boʻlgan. 1944-yilda Suzoq tuman komsomol komitetining birinchi kotibi etib saylangan. Respublika partiya maktabini tamomlagach, Jalolobod viloyat partiya qo‘mitasi bo‘lim mudirining o‘rinbosari tomonidan tasdiqlangan. 1952-yilda Muxtor Isoqulov Moskvaga KPSS Markaziy Komiteti apparatida ishlash uchun yuborilgan. 1953—1956-yillarda KPSS Markaziy Komiteti huzuridagi Oliy partiya maktabida tahsil olgan.
Muxtor Isoqulov O‘qishni tamomlagach, Suzoq viloyat ijroiya qo‘mitasining raisi etib saylangan. 1959—1963-yillar va 1965—1971-yillarda Aravon viloyat partiya komitetining birinchi kotibi, soʻng Oʻsh viloyat partiya qoʻmitasi apparatida maʼmuriy-moliya organlari boʻlimi mudiri lavozimlarida ishlagan. 1975-yilning kuzida Jalolobod shahar ijroiya qo‘mitasining raisligiga saylanib, o‘n yil davomida shu yerda ishlagan.
Ko‘p yillik fidokorona mehnati uchun Muxtor Isoqulov „Shon-sharaf belgisi“ ordeni,Lenin ordeni „Shon-sharaf belgisi“ ordeni shuningdek,Qirgʻiziston SSR Oliy Kengashi Prezidiumining Faxriy diplomi koʻplab medallar va faxriy yorliqlar bilan taqdirlangan. SSSR Oliy Kengashining 7-chaqiriq deputati (1966—1970-yil), Qirgʻiziston SSR Oliy Kengashining 3 va 6-chaqiriqlari ikki marta deputati etib saylangan.

Muxtor Isoqulov umrining so‘nggi yillarida „Arslanbob“ MChJ bosh direktori lavozimida ishlagan. Jalolobod shahri yaqinida joylashgan „Sho‘rbuloq“ dam olish va davolash majmuasiga Muxtor Isoqulovning sharafiga nom berilgan.

Muxtor Isoqulov 2008-yil 21-yanvarda 87 yoshida vafot etgan.
## Havolalar
* Список депутатов Верховного Совета СССР 7 созыва
* <small>Жалал-Абаддагы Шор-Булак эс алуучу жана акысыз дарылануучу комплекси</small>
## Manbalar
Kirgil ota ziyoratgohi

**Kirgil ota ziyoratgohi** — Fargʻona viloyatining Margʻilon shahrida joylashgan qadamjo. Marg‘ilon shahar, Bobodehqon ko‘chasi, 2-uyda joylashgan.

„Kirgil mozor“ ziyoratgohi Marg‘ilon shahriga janub tomondan kirishda shu nom bilan ataluvchi mahalla ichida joylashgan. Ikkinchi nomi „Kirg‘il mozor“. Ziyoratgoh 1933-yilda qurilgan. milliy uslubda qurilgan maqbara, chillaxona, ayvonlardan iborat.

Maqbara toʻgʻrisida aholi oʻrtasida har xil fikrlar mavjud. Naql qilinishicha, bundan taxminan ikki yuz yil muqaddam yashab o‘tgan Kirg‘il ota yoxud „Mushukni tiriltirgan to‘ram“ nomi bilan mashhur bo‘lgan Hazrat Ubaydulloh ibn Abdulloh xoʻja qabri ustida qurilgan maqbara.
Xalq ogʻzida Kirgil ota ziyoratgohi deb atalishiga oid rivoyatlar ham mavjud: Kunlardan bir kuni hazrat Ubaydullo Xoʻja Eshon masjidda vaʼz aytib turgan mahali uning muridlaridan biri kelib „Hazratimning vaʼzlarini eshitishga kech qolibman“, deb tashqarida qolib kirishga jur’at qilolmay turgan bir paytda uning holati Ubaydullo Xoʻja Eshonga ayon bo‘ladi: „Kirgil so‘fi“, deya xitob qiladi ustoz. Masjiddagilar hazrat bu so‘zlarni kimga aytdi ekan deb taajjubga tushganlarida eshik ochilib, boyagi so‘fi kirib keladi. Shu tarzda Ubaydullo Xoʻja Eshonni „Kirgil ota“ deb atashgan ekan.
Boshqa bir rivoyatda keltirilishicha, Farg‘ona vodiysi hududiga qalmoqlar bosqin qilib, hozirgi Qirguli hududiga yetib kelganlarida bunday dahshatli baloni yoʻq qilishni aholi Hazrat Ubaydullo Xoʻja Eshondan iltimos qiladi.
„Avliyolar xudomas lekin Xudo ulardan judo emas“, deganlaridek Hazrat Ubaydullo Xoʻja Eshon erta tongda Xudodan yurtga kelgan baloni tezroq daf qilishni so‘rab: „Xudoyim, bu dushmanni o‘zing qaytar! Iloyo bitta qolmay qirilib ketsin“, deya duo qilgach, dushman o‘z-o‘zidan qirilib ketgan ekan. Shundan so‘ng bu nom „Qirg‘il“ yoxud keyinchalik „Qirguli“ deb yuritilgan.

Majmuaning sovetlar davridagi taqdiri nomaʼlum. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi qarori bilan 2019-yilning 4-oktyabrida Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan.

## Manbalar
Sabzali Odinaev

**Sabzali Odinaev**(1908-yil, Xorugʻ , Fargʻona viloyati, Xorugʻ tumani, Rossiya imperiyasi — 1993-yil, Tojikiston, Xorugʻ) — sovet, tojik iqtisod va davlat arbobi. Stalinobod bitiruvchisi (1936—1938-yillar), Ulug‘ Vatan urushi qatnashchisi (1942—1945-yillar). I darajali Vatan urushi, II darajali Vatan urushi, Qizil Yulduz ordenlari kavaleri; „Jasorat uchun“, „1941—1945-yillardagi Ulugʻ Vatan urushida Germaniya ustidan qozonilgan gʻalaba uchun“, „1941—1945-yillardagi Ulugʻ Vatan urushidagi jasoratli mehnati uchun“ medallari bilan taqdirlangan.
## Biografiyasi
Sabzali Odinaev 1908-yilda Fargʻona viloyatining Pomir togʻlarida Xorugʻ (hozirgi Tojikiston Respublikasi Togʻli Badaxshon Muxtor viloyatining maʼmuriy markazi) shahrida tavallud topgan.
Rossiya imperiyasining Turkiston general-gubernatori kambagʻal dehqon Odina Zardevieva oilasida bolaligini 1924-yilgacha ota-onasi qoʻlida tarbiyalangan.
16 yoshida Xorugʻda qurilishda ishchi boʻlib ishlay boshlagan, shu bilan birga u yerda kechki maktabda oʻqigan (1924-yil). Keyin 1926+yildan OGPU harbiy qismida kurer boʻlib ishlagan. 1928-yilda Tog‘li Badaxshon oblasti komsomol qo‘mitasi Toshkentdagi FZUning Aloqa maktabiga o‘qishga yuborilgan va u o‘sha paytda Samarqandda joylashgan shu profildagi kafedrada navbat bilan o‘qigan (1928—1931-yillar). FZU oxirida Tojikiston SSR pochta aloqasi xalq komissarligiga yuborildi va tez orada Qal’ai-Xumskiy tumani pochta boʻlimi boshligʻi etib tayinlangan.
1936-yilda Tojikiston Kommunistik (bolsheviklar) KPSS (b) Qal’ai-Xumskiy rayon Komiteti Stalinobod KomVUZiga (1936—1938-yillarda) yuborilgan. Oʻqishni tugatgandan soʻng Tojikiston KP(b) MK qishloq xoʻjaligi boʻlimi Sabzali Odinayevni Togʻli Badaxshon Muxtor Viloyati OblZU ixtiyoriga yubordi (AOGB 1936-yil 5-dekabrda yildan GBAO deb oʻzgartirilgan), oʻz navbatida, AOGBning OblastZU boshligʻi Umakov S. Odinaevni Ishkashim tumaniga (1938—1939-yillar) tuman yer boʻlimi boshligʻi lavozimiga yuboradi.1939-yil iyul oyida viloyat partiya qo‘mitasining qishloq xo‘jaligi bo‘limi Odinayevni Xorug‘dagi qishloq xo‘jaligi bankiga katta inspektor etib tayinlaygan. U yerda atigi uch oy ishladi, chunki GBAO OblUNKh bilan kelishilgan holda Vanch viloyatiga Vanch viloyati statistika boshqarmasi boshligʻi etib yuborilgan. Vanchga kelganidan ko‘p o‘tmay, Ishkoshimning iltimosiga ko‘ra Vanch tuman prokuraturasi tomonidan hibsga olingan. Biroq ayblov isbotlanmagan. Sabzali Odinaev 6 oy 15 kundan keyin ozodlikka chiqdi, viloyat prokuraturasi va GBAO viloyat sudi Odinayev S.ga qayta hisob-kitob qilgan.

## Manbalar
Ahmadxon Oxunakov

**Ahmadxon Oxunakov**(1904-yil, Porshinev qishlogʻi, Porshnev oqsoqolstva, Shugʻnon volosti, Xorog tumani, Pomir, Fargʻona viloyati, Rossiya imperiyasi — 1938-yil, Stalinobod, Tojikiston SSR, SSSR) — sovet, tojik partiya va davlat arbobi.
Oʻrta Osiyo Kommunistik Universitetini tamomlagan. V. I. Lenin Toshkentda (1929—1933-yillar), Tojikiston KP(b) Shug‘non raykomining birinchi kotibi (1936—1937-yillar), Tojikiston KP(b) Bartang raykomining birinchi kotibi (1933—1936-yillar), Togʻli Badaxshon viloyat komsomol qoʻmitasining birinchi kotibi (1928—1929-yillar),1926-yildan VKP(b) aʼzosi boʻlgan.
## Biografiyasi
Ahmadxon Oxunakov 1904-yilda Rossiya imperiyasining Turkiston general-gubernatori Farg‘ona viloyati Pomiridagi Porshinev qishlog‘ida (2009-yildan Tojikiston Respublikasi Tog‘li Badaxshon muxtor viloyati Shug‘non viloyatining maʼmuriy markazi) tavallud topgan. Ahmadxon Oxunakov taniqli pedagog va fermer, Oxunak (Ohonaka) Ravshanoludov oilasida yashagan.
Oxunakov Ahmadxon 1917-yilda 13 yoshida Porshinev qishlog‘ida (o‘sha paytda Rossiya imperiyasining Farg‘ona viloyati tarkibiga kirgan) akasining oilasida g‘allakor bo‘lib ishlay boshlagan.

1923—1926-yillarda Porshinevdagi maktabda (1923-yildan Turkiston ASSR Fargʻona viloyati Pomir tumani tarkibida) oʻqigan.1923—1926-yillarda Porshinev shahridagi maktabda (1923-yildan Turkiston ASSR Fargʻona viloyati Pomir tumani tarkibida) oʻqigan.1926—1927-yillarda viloyat komsomol qoʻmitasida komsomol tashkilotchisi boʻlib ishlagan (1925-yildan viloyat Tojikiston ASSR tarkibidagi Muxtor Togʻli Badaxshon viloyatiga aylantirilgan.1927—1928-yillarda Xorugʻdagi sovet va partiya xodimlarining siyosiy va umumtaʼlim maktabida (sovet partiya maktabi) oʻqigan.
1928—1929-yillarda Togʻli Badaxshon avtonom viloyati komsomol viloyat qoʻmitasining birinchi kotibi boʻlib ishlagan.1929—1933-yillarda V. I. Lenin nomidagi Oʻrta Osiyo Kommunistik universiteti (Toshkent) talabasi boʻlgan.

1933—1936-yillarda — Tojikiston KP (b) Bartang tuman qoʻmitasining birinchi kotibi (Tojikiston KP (b) Bartang tuman qoʻmitasi 1953-yilgacha faoliyat koʻrsatgan, soʻngra KP Rushon tuman qoʻmitasiga birlashtirilgab.1936-yilda Tojikiston KP (b) Shug‘non okrug qo‘mitasining birinchi kotibi etib saylangan (1960-yildan Tojikiston Kompartiyasi Xorug shahar qo‘mitasiga aylantirildi, uning tarkibiga Shug‘non tumani ham kirgan.

## Manbalar
Meretdin Amdinov

**Meretdin Amdinov**(1905-yil, Xorugʻ, Fargʻona viloyati (Rossiya imperiyasi) Pomir — 1938-yil 3-may, Stalinobod, Tojikiston SSR, SSSR) — sovet, tojik siyosiy va davlat arbobi.
## Biografiyasi
SSSR Oliy Soveti Millatlar Kengashi raisining oʻrinbosari (1936—1937), Sharq mehnatkashlari kommunistik universiteti talabasi. Stalin (1929—1931), Tojikiston Kommunistik partiyasi Tog‘li Badaxshon viloyat qo‘mitasining RKT va nazorat komissiyasiga (MKK) rahbarlik qilgan (1931—1934), Bartang tuman Soveti ijroiya qo‘mitasi raisi, keyin Rushon-Bartang okrugi Soveti Ijroiya qoʻmitasi (1926—1934) deb oʻzgartirilgan. Qizil Armiya safida (1920—1922), Togʻli Badaxshon Avtonom viloyati RKMda xizmat qilgan (1923—1926), SSSR KIM (5-6 chaqiriq), 1926-yildan Butun ittifoq bolsheviklar Kommunistik partiyasi aʼzosi boʻlgan.
Togʻli Badaxshon Muxtor viloyati viloyat kengashi ijroiya qoʻmitasi raisi (12-maydan GBAO deb oʻzgartirilgan) Tojikiston SSR (1934—1937), SSSR VII Butunittifoq Sovetlari qurultoyi (1935-yil) va SSSR Sovetlarining navbatdan tashqari VIII Butun ittifoq syezdi (1936-yil) delegati boʻlgan.
Meretdin Amdinov Rossiya imperiyasining Farg‘ona viloyatining Pomir tog‘larida, Tojikiston Respublikasining Xorug‘ shahrida (hozirgi GBAO maʼmuriy markazi) tojikistonlik taniqli maʼrifatchi va hunarmand-sanʼatkor to‘nchi Po‘lodov Mulloamiddin oilasida tavallud topgan.

Ishchilar va dehqonlar Qizil Armiyasida (RKKA) (1920—1922), 1923—1926-yillarda Ishchilar va dehqonlar militsiyasida xizmat qilgan.
Fargʻona viloyati Pomir tumani tarkibida (1923-yil 15-avgustdan) Sovet Pomiridagi eng kambagʻal dehqonlar manfaatlarini qoʻriqlash uchun jamoat tartibini muhofaza qilish boʻyicha ijro etuvchi davlat organi sifatida sovet militsiyasining tashkilotchilaridan biri boʻlgan. Turkiston ASSR viloyati va (1925-yil 1-fevral)dan Tojikiston ASSR tarkibiga (1924-yil 14-oktyabr)dan Oʻzbekiston SSR tarkibida Togʻli Badaxshon avtonom viloyatiga (AOGB) aylantirildi, keyin (1929-yil 12-may)dan Tojikiston SSR bevosita Sovet Ittifoqi tarkibida boʻlgan.
Bartang tuman Kengashi (Togʻli Badaxshon muxtor viloyati) ijroiya qoʻmitasi raisi, soʻngra Togʻli Badaxshon Muxtor viloyati Rushon-Bartang tuman Kengashi Ijroiya qoʻmitasi deb oʻzgartirildi (1926—1929).
Bu davrda uning tashkilotchilik qobiliyati ayniqsa yaqqol namoyon boʻlgan, Meretdin Amdinovning tashabbusi bilan qisqa vaqt ichida maktablar ochildi va savodsizlik darajasi bartaraf etildi (bu borish qiyin boʻlgan hududda mahalliy oʻqituvchilarni tayyorlashni boshlashga turtki boʻldi).Savodxonlik darajasi umumiy aholining atigi 2,5 foizini tashkil etadi.

## Manbalar
Qadamsho Dodihudoev

**Qadamsho Dodihudoev** 1902-yil, Fargʻona viloyati, Xorog tumani, Xorogʻ, Rossiya imperiyasi — 1973-yil, Dushanbe, Tojikiston SSR, SSSR) — sovet, tojik harbiy, davlat va siyosiy arbobi.

## Biografiyasi
Qadamsho Dodihudoev Tojikiston Kommunistik partiyasi (b) Bartang tumani qoʻmitasi birinchi kotibi (1932—1933-yillar), AOGB Shugʻnon tumani Soveti Ijroiya qoʻmitasi (1930—1932-yillar), Iqtisodiy boshqarmasi boshligʻi boʻlgan. AOGB viloyat ijroiya qoʻmitasi (1929—1930-yillar), nomidagi kolxoz raisi. Xorugʻdagi Stalin (1939-1946), Pomirda sovet hokimiyatining asoschilaridan biri — Pomirda Sovet hokimiyatini oʻrnatish uchun aksilinqilobiy kuchlarga qarshi (1918-yildan), Bosmachilar guruhiga qarshi janglarda qatnashgan. Darvaz, Yazg‘ulom, Vanch, Qal’ai-Xumb (1920-yil), Vanch (1929-yil) va Sharqiy Pomir yo‘nalishlarida ishlagan.
Qadamsho Dodixudoyev 1902-yilda Xorug (hozirgi Tojikiston Respublikasi Togʻli Badaxshon Muxtor Viloyati (GBAO) viloyat markazi), Fargʻona viloyati Pomiri Rossiya imperiyasining Turkiston general-gubernatori, dehqon oilasida tavallud topgan.
Pomirda, xususan, Togʻli Badaxshon avtonom viloyatida sovet hokimiyatini oʻrnatishda faol ishtirok etgan. 1918-yilda inqilobiy askarlar Pomir aholisi bilan birgalikda mahalliy aholidan qizil gvardiya otryadlarini tuzish bilan shugʻullanadigan „Umumpomir inqilobiy qoʻmitasi“ni tuzdilar. Ular safiga Qadamsho Dodihudoev qoʻshilgan.1920—1923-yil 12-dekabrgacha Xorog (66-chi) chegara otryadida Qizil Armiya saflarida xizmat qilgan. Turkiston chegara boʻlimi — Chekaning Pomir otryadining harbiy kontrrazvedka maxsus boʻlimi, demobilizatsiyadan soʻng Pomir ishchi va dehqon militsiyasi (RKM) otliq boʻlimining katta politsiyachisi boʻlib xizmat qilgan (1923—1929).
1929—30-yillarda AOGB Togʻli Badaxshon viloyat ijroiya qoʻmitasining xoʻjalik boʻlimi mudiri, 1929-yilda AOGB viloyat ijroiya qoʻmitasida (OIK) ishlagan vaqtida magʻlubiyatda faol ishtirok etgan. 
1930—1932-yillarda AOGB Shugnon tuman Soveti Ijroiya qoʻmitasi raisi, 1932-yil 27-noyabrdan 1932-yil dekabrgacha viloyat ijroiya qoʻmitasi instruktori boʻlib ishlagan.

## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Rauf Muhamedov

**Rauf Muhamedov** (1907-yil, Toshkent — 1938-yil, Toshkent) — davlat va siyosat arbobi. Namangan shahar soveti raisi. 1938-yilda qatagʻon qurboni boʻlgan.

## Tarjimayi holi
1907-yil Toshkent shahrida xizmatchi oilasida tugʻilgan. Millati — o‘zbek. 1929-yildan partiya a‘zosi. Boshlang‘ich ta‘limga ega.
1920—1922-yillarda Toshkentdagi II bosqichli maktabga o‘qigan. 1920—1923-yillarda Toshkent mevali choy ishlab chiqarish sexida qora ishchi bo‘lib ishlagan. 1924—1926-yillarda Toshkent eski shahar komsomolida tashkiliy bo‘lim mudiri va bir vaqtning oʻzida sekretar, 1926—1927-yillarda Toshkent okrugi ijroiya komiteti mas’ul kotibi lavozimlarida ishlagan. 1927—1928-yillarda okrug hunarmandlar kasaba uyushmasida madaniyat boʻlimi mudiri, 1928—1931-yillarda Oʻrta Osiyo radio markazida direktor oʻrinbosari boʻlib ishlagan. 1931—1932-yillarda Moskvadagi Oʻzbekistonning doimiy vakolatxonasida mas’ul kotib boʻlgan, stipendiya komissiyasi raisi boʻlib xizmat qilgan. 1932-yil oktyabrdan Toshkentda Oʻrta Osiyo GGUda direktor oʻrinbosari, 1933—1935-yillarda Namangan tumani ijroiya komiteti raisi oʻrinbosari, 1936-yil 26-yanvardan Namangan shahar soveti raisi lavozimlarida ishlgan.
1937-yil 28-noyabrda Oʻzbekiston Kompartiyasi Markaziy Komiteti byurosi (Usmon Yusupov raisligida) Murinning „Namnagan shahar soveti raisi va tuman ijroiya komiteti rasisi toʻgʻrisida“gi masala boʻyicha axboroti berildi. Byuro Namangan shahar partiya komitetining shahar soveti raisi Rauf Muhamedovni va tuman ijroiya komiteti raisi Tursun Otaxoʻjayevni xalq dushmani sifatida ishdan olinsin degan qaror qabul qiladi. Dadajon Abdujalilov shahar soveti raisi etib tasdiqlanadi.

SSSR Oliy Sudi Harbiy kollegiyasi sayyor sessiyasining 1938-yil 4-oktyabr yigʻilishida Gʻafur Qosimov otishga hukm qilindi. Hukm oʻsha kuni ijro etilgan. KPSSning XX syezdidan soʻng reabilitatsiya qilingan.
## Manbalar
Orolboʻyi mahallasi

**Orolbo‘yi mahallasi** — Fargʻona viloyati Margʻilon tumanida joylashgan mahalla.

2011-yilgi maʼlumotlarga koʻra, Yangi hayot mahallasida 657 xonadon va ularda 4500 mingdan ziyod aholi yashaydi. Orolbo‘yi mahalla fuqarolar yigʻinida 15 ta koʻcha mavjud. Koʻchalar quyidagi nomlar bilan ataladi: Yangiariq, Orolbo‘yi, Qori-Niyoziy, Pillachi, Behzod, al-Farg‘oniy, Iqbol, Ixlos, Yakkatutbuva, Navo, Saxovat, Semurug‘, Sadaf, Samo.

1991—2011-yillar davomida Orolbo‘yi mahalla fuqarolar yig‘inidan 25 kishi haj ziyoratini amalga oshirdilar.

Orolbo‘yi mahallasida adras va atlas to‘quvchilar, popop chorsi tikuvchilar, arqon eshuvchi, do‘ppido‘zlar, ko‘rpa-to‘shak va yakandoz tikuvchilar, beqasam to‘n tikish bilan shug‘ullanuvchi hunarmand oilalar istiqomat qiladi.
Mavzeda maktab, bolalar bogʻchasi, yoshlar xiyoboni, koʻp tarmoqli poliklinika, 3 sartaroshxona, 3 ta novvoyxona, 3 ta savdo shaxobchasi, 4 otalar choyxonasi, 3 ta qassobxona mavjud mavjud.

Kishilar orasida saqlanib qolgan rivoyatga ko‘ra, qadimda mahalla hududi qamishzor orolcha hududlardan iborat bo‘lgan. Shu sababdan keyinchalik mahalla nomi ham Orolbo‘yi deb atalgan. Lekin mahalla nomining etimologiya xususida ilmiy manba mavjud emas.
Orolbo‘yi mahallasining janubiy-sharqiy tomonida oldinlari Qizlar buvi mozori deb ataluvchi ziyoratgoh mavjud bo‘lgan.

## Yana qarang
Burhoniddin Marg‘inoniy mahallasi
## Manbalar
Jimmy Five

**Jimmy Five** (portugalcha:*Cebolinha* nomi bilan tanilgan) - „Monika va doʻstlari“ komiksining asosiy qahramonlaridan biri. Jimmy personaji 1960-yilda yaratilgan boʻlib, dastlab Franklin va Blu uchun yordamchi qahramon sifatida rol ijro etgan. 1961-yildan boshlab u komikslarda bosh qahramon rolini ijro eta boshlagan, bu esa 70-yillarda Monika qahramoni bilan almashtirilgan. Hozirda Jimmyda oʻzining „Cebolinha“ nomi bilan nashr etilgan komiks kitobi mavjud boʻlib, u 1973-yilda birinchi marta ommaga taqdim etilgan.

Jimmyning familiyasi „Cebola“ (portugal tilida „piyoz“ demakdir) va uning „Maria Cebolinha“ (Mary Angela) deb ataluvchi bir chaqaloq opasi bor, u ham haqiqiy shaxsdan ilhomlangan.

Uning inglizcha ismi Jimmy Five, chunki uning sochlari faqat beshta toladan iborat bo'lgan. Komiksning ilk inglizcha talqinida qahramonning ismi Stenli deb atalgan, keyinchalik esa Frizzga oʻzgartirilgan.
## Manbalar

## Havolalar

* Monikaʼs Gang rasmiy veb-sayti 
* Monikaʼs Gang rasmiy veb-sayti
Qizilgul Kasimova

**Kasimova Qizilgul Ermatovna** — Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi deputati.

## Manbalar
Kirill Altman

**Kirill Altman** (; 1988-yil 21-mart, Urganch, Xorazm viloyati, Oʻzbekiston SSR, SSSR) — Oʻzbekistonda taniqli bloger, jurnalist va tadbirkor. „Shuhrat“ medali sohibi (2021).

Kirill Altman 2019-yilda Oʻzbekistonning so‘nggi yillardagi jamoatchilik faollari Top-30 talik ro‘yxatiga kiritilgan. U shuningdek „Oltin qalam“ mukofotining 2023-yilgi gʻolib va sovrindorlaridan biridir.

2017-yildan YouTubedagi „Alter Ego“ mualliflik kanalining boshlovchisi. Unda Kirill Altman mashhur kishilardan intervyu oladi va hujjatli filmlar chiqaradi. „Alter Ego“ kanalidagi ayrim intervyulardan parchalar Prezident Shavkat Mirziyoyevning saylovoldi roliklariga ham kiritilgan.

## Tarjimayi holi
Kirill Altman 1988-yil 21-mart kuni Xorazm viloyatining Urganch shahrida tugʻilgan. Oʻzi bergan intervyuda aytishicha, Toshkent davlat universitetining Jurnalistika fakultetini tamomlagan va oliygohda oʻqishi davomida qandaydir oʻziga xos, alohida aloqalar yoki malaka topmagan.
Rossiyalik hamkasbi Yuriy Dudning faoliyatidan ilhomlangan Kirill Altman 2017-yilda „Alter Ego“ YouTube-kanalini yaratadi. Kanalda u mashhur kishilardan intervyu oladi. Intervyu bergan bunday kishilar orasida Oleg Malginov, Jahongir Ortiqxoʻjayev, Alisher Qodirov, Murod Nazarov va boshqalar bor. „Alter Ego“ kanalidagi ayrim intervyulardan parchalar Prezident Shavkat Mirziyoyevning saylovoldi roliklariga ham kiritilgan.

Kirill Altman „Yuksalish“ umummilliy harakati Ijtimoiy va iqtisodiy tashabbuslar instituti ekspertlari bilan hamkorlikda 2019-yilda tuzgan Oʻzbekistonning so‘nggi yillardagi jamoatchilik faollari Top-30 talik ro‘yxatiga kiritilgan.

Shavkat Mirziyoyev Oʻzbekiston mustaqilligining 30 yilligi munosabati bilan 2021-yilda Kirill Altmanni „Shuhrat“ medali bilan taqdirlagan. Farmonda u bloger sifatida koʻrsatilgan. Ammo Kirill Altman blogerlik faoliyatidan oldin tadbirkorlik faoliyati bilan shugʻullanib, „Brandbox Branding“ grafik dizayn agentligi va „Days“ onlayn-doʻkoniga rahbarlik qilgan.

Kirill Altman „Oltin qalam“ mukofotining 2023-yilgi gʻolib va sovrindorlaridan biri boʻlib, „Internet tarmog‘ida eʼlon qilgan eng yaxshi materiali uchun“ yoʻnalishida g‘oliblar safidan joy egallagan.

## Manbalar
Podkast

**Podcast** — **özb**.[Padokast] internet orqali yuklab olish, eshitish va tarqatish imkoni mavjud boʻlgan raqamli formatdagi dastur. Foydalanuvchilar oʻzlari tanlagan vaqtda tinglash uchun shaxsiy qurilmasiga yuklab olishi mumkin boʻlgan raqamli audio fayllarning epizodik seriyasi. Padokastlar birinchi navbatda audio vosita boʻlib, baʼzi dasturlar qoʻshimcha video komponentini taklif qiladi. Oqimli ilovalar va podkast xizmatlari koʻplab padokast manbalari va ijro qurilmalarida shaxsiy isteʼmol navbatini boshqarishning qulay va integratsiyalashgan usulini taʼminlaydi. Shuningdek, foydalanuvchilarga padokast epizodlarini topish va almashishga yordam beruvchi Padokast qidiruv tizimlari mavjud.

Padokastlar seriyasida odatda maʼlum bir mavzu yoki joriy voqea haqida munozarada qatnashadigan bir yoki bir nechta takrorlanuvchi xostlar mavjud. Podkastdagi munozara va kontent puxta skriptdan tortib toki to‘liq improvizatsiyagacha, badiiy yoki ilmiy tadqiqotlardan tortib, hayotiy jurnalistikagacha bo‘lgan mavzular haqida ham boʻlishi mumkin. Koʻpgina Padokast havolalar va shou qaydlari, mehmonlarning tarjimai hollari, transkriptlari, qoʻshimcha manbalar, sharhlar va vaqti-vaqti bilan shou mazmunini muhokama qilishga bagʻishlangan jamoat forumi bilan bogʻlangan vebsaytlarni taqdim etadi.

2022-yil dekabr oyi holatiga koʻra internetda kamida 2 999 008 Padokast va 152 596 784 epizod mavjud.
## Manbalar

## Havolalar
Jim Kwik

**Jim Kwik** — amerikalik miya treneri, podkastchi, yozuvchi va tadbirkor. Onlayn taʼlim platformasi boʻlmish Kwik Learning asoschisi. *Kwik Brain* podkasti boshlovchisi. Hay House tomonidan 2020-yilda nashr etilgan *Limitless* kitobining muallifi.

Kwik New Yorkning Westchester shahrida tugʻilib oʻsgan. Bolalar bogʻchasida miyasidan olgan travmasi tufayli oʻrganishda sezilarli qiyinchiliklarga duch keladi. Komikslarni oʻqish orqali oʻqish va yozishni oʻrganadi.
2001-yilda Kwik Learning kompaniyasiga asos solgan. 2009-yilgacha ushbu onlayn oʻquv platformasi sifatida ishga tushirilgunga qadar sinflarda va kompaniyalarda tezlashtirilgan oʻquv dasturlari bilan shugʻullangan. 2022-yil holatiga koʻra, 195 ta mamlakat uning tajribalariga murojaat qilgan.

*Kwik Brain* podkasti 2017-yilda debyut qilingan hamda 2022-yilda iTunesdagi eng yaxshi taʼlim podkastlaridan biriga aylangan. *Limitless* esa 2020-yilda chiqarilgan. U *[[The Wall Street Journal|Wall Street Journal]]*, *New York Times*.

Kwik konferensiyalar va seminarlarda tezlashtirilgan oʻqitish usullari boʻyicha nutqlar soʻzlab keladi.

## Adabiyotlar
* *Limitless: Upgrade Your Brain, Learn Anything Faster, and Unlock Your Exceptional Life*; Hay House; April 7, 2020; 344 pp; 
## Manbalar

## Havolalar
* kwikbrain.com 
* ''10 Things That Will Change Your Life Immediately''
Stefanie Scott

**Stefanie Noelle Scott** (1996-yil 6-dekabrda tugʻilgan) — amerikalik aktrisa va qoʻshiqchi. *[[Beethoven's Big Break]]* (2008) komedik filmida ekranlardagi debyutini amalga oshirgan. Scott Illinoys shtatining Chikago shahrida tugʻilgan. Uning ikkita akasi bor. 2010-yilgacha Florida shtatining Indianalantic shahrida yashagan va Holy Trinity Episcopal akademiyasida tahsil olgan.

## Filmografiyasi
### Filmlarda

### Televizion rollari

### Musiqiy videolari

## Manbalar

## Havolalar

* 
*
Artyom Kulesha

**Artyom Pavlovich Kulesha** (; 1990-yil 14-yanvarda tugʻilgan) — rossiyalik sobiq professional futbolchi.

## Futbolchilik faoliyati
Kulesha 2008-yilgi mavsumda "Zenit" himoyachisi sifatida faoliyatini boshlagan. Biroq, u hech qachon asosiy tarkibga tusha olmagan va toʻrt marta oʻyin qaydnomasidan oʻrin olgan. 2009-yilda Kulesha Rossiyaning ikkinchi divizionida „Zenit“ ning „Smena-Zenit“ jamoasida debyut qildi va 2009-yilning avgustida Qozonning „Rubin“ klubi bilan shartnoma imzoladi.

## Havolalar
* 
* 
*
Nikolay Chipev

**Nikolay Chipev** (;  1989-yil 20-fevralda tug'ilgan; Sofiya, Bolgariya) — bolgariyalik futbolchi. Hozirda „Buxoro“ futbol klubi yarim himoyachisi.

## Faoliyati
Nikolay Chipev Sofiyaning SSKA klubi tarbiyalanuvchisi. Chipev professional faoliyatini 2007-yilda aynan shu klubda boshlagan. „Armiyachilar“ tarkibida u bir mavsum o'ynadi. U yerda 21ta o'yin o'tkazdi va birorta ham gol ura olmadi (2008 va 2009-yillarda u „Bero“ va „Sportist“ da ijara asosida harakat qilgan). 2010-yilgi mavsumda Nikolay Chipev Plovdivning "Lokomotiv" klubiga o'tdi va  yerda bir mavsum davomida harakat qildi. 12 o'yinda maydonga tushib, bitta gol urdi.

2011-yilda u Maltaning Hamrun Spartans klubi bilan shartnoma imzoladi. Hamrun Spartans klubi jamoasi tarkibida Chipev 6 oy o'ynadi va to'qqizta o'yinda maydonga tushib, bitta gol urdi. 2011-yilning ikkinchi yarmida Bolgariyaga qaytib, Montana safiga qo'shildi. 2012-yilda yana ikki marta klubini almashtirib, „Vidima-Rakovski“ va „Slaviya Sofiya“da o'ynadi. Keyingi 2013—2014-yilgi mavsuda u Bolgariyaning  turli ligalarda ishtirok etadigan  klublari sharafini himoya qildi.

2014-yilning ikkinchi yarmida u Varnaning „Spartak“ jamoasida harakat qildi. 2015-yil boshida  Nikolay Chipev Samarqandning  „Dinamo“ jamoasi safiga o'tgan. O'sha yilning iyul oyida u O'zbekistonning boshqa klubi — „Buxoro“ga o'tdi.

## Terma jamoadagi faoliyati
2006-yilda Nikolay Chipev Bolgariya yoshlar terma jamoasidan taklif oldi. 2008-yilda esa Bolgariya yoshlar terma jamoasiga a‘zo bo'ldi va yoshlar jamoasida sakkizta o'yinda maydonga tushib, bitta gol urishga muvaffaq bo'ldi.

## Yutuqlari

* 2007-08-mavsmda Bolgariya chempioni
* 2008-yilda Bolgariya Superkubogi sohibi

## Manbalar
Sergey Rusetskiy

**Sergey Rusetskiy** ( ;  ; 1989-yil 8-martda tugʻilgan) — belaruslik futbol murabbiyi va sobiq futbolchi. 2020-yildan Minskning Zorka-BDU ayollar klubi bosh murabbiyi.

## Faoliyati
Rusetskiy o'z faoliyatini 3-ligadagi „Zvezda-BGU Minsk“ jamoasida o'ynashdan boshlagan. 2008 yil boshida Chexiyaning FK Banik Most jamoasiga o'tdi.

2008-yildan 2011-yilgacha  Chexiyaning ikkinchi divizioni ishtirokchisi hisoblangan „FK Banik Most“ klubi   futbolchisi bo'lgan. 2009-yilda „Chomutov“ga ijaraga berilgan. 2012-yilda „Zvezda-BGU Minsk“ klubiga qaytdi. O'sha yili ijara asosida Shvetsiyaning „Brage“ futbol klubida o'ynadi.

2013-yil boshida u yana „Zvezda-BGU Minsk“ klubiga qaytdi. Lekin yozda jarohati tufayli jamoani tark etdi.

2014-yilning avgust oyida „Dnepr Mogilev“ klubi futbolchisiga aylandi. 2015-yildan boshlab Rusetskiy yana Zvezda-BGU Minskda o'ynay boshladi. 2016-yilgi mavsumning aksariyat qismini jarohati sababli o'tkazib yubordi.

2018-yilning birinchi qismida „Buxoro“ safida to'p surgan. Ulugʻbek Baqoyev qoʻl ostidagi jamoa safiga  erkin agent sifatida kelib qoʻshilgan. 2018-yilning 2-mart kunida Buxoro klubi Buxoro viloyatidagi musiqali drama teatrida yangi futbolchilarni tanishtirish marosimini oʻtkazgan va shu marosim davomida Sergey Rusetskiyga 89-raqamli futbolka topshirilgan. Iyul oyida Rusetskiy Belarusga qaytib, „Smolevichi“ klubi safiga o'tdi. 2019-yilning yanvarida „NFK Minsk“ klubiga o'tdi va avgust oyida jamoani tark etdi.

Umumiy hisobda Rusetskiy Belarus Premier-ligasida 21ta o'yin o'tkazgan.

## Manbalar

## Havolalar

* Sergey Rusetskiyning FootballFacts.ru saytidagi profili (ruscha) 
* Sergey Rusetskiy „Soccerway“ saytida
Isgender Aznaurov

**Isgender Aznaurov** () (16-avgust 1956-yil, Buxoro viloyati, Oʻzbekiston Sovet Sotsialistik Respublikasi, SSSR – 18-aprel 1993-yil, Gadabay tumani, Ozarbayjon) — Ozarbayjon milliy qahramoni, Birinchi togʻli Qorabogʻ urushi ishtirokchisi.
## Hayoti
Isgender Aznaurov 1956-yil 16-avgustda Buxoro viloyatining Galaosiyo qishlog‘ida mesxeti turklar oilasida tugʻilgan. 1963-yildan 1973-yilgacha o'rta maktabda o'qidi. Ukrainaning Cherkessk shahrida harbiy xizmatni o‘tagan. 1978-yilda Toshkent irrigatsiya va melioratsiya institutiga o‘qishga qabul qilingan va uni 1983-yilda tamomlagan. O‘qishni tugatgach, Toshkent viloyatining Ohangaron tumanida ishlagan. 

1989-yilda O‘zbekistondagi mesxeti turklari bilan O‘zbekistonning Farg‘ona vodiysidagi mahalliy o‘zbeklar o‘rtasida tartibsizliklar boshlanganidan so‘ng yuz minglab mesxeti turklar Oʻzbekistonni tark etdi. Aksariyati, ya’ni 70 mingga yaqini Ozarbayjonga ketgan. Aznaurovlar oilasi 1990-yilda Ozarbayjonga ko‘chib o‘tgan va Shamkir tumanidagi Kyur qishlog‘iga joylashgan. 

## Harbiy xizmati
Tog‘li Qorabog‘ mojarosi boshlanganda (1992-yilda) Aznaurov ko‘ngilli sifatida Ozarbayjon Qurolli kuchlari safiga qo‘shilgan. U armanlarning pozitsiyalariga jiddiy zarar yetkazgan va bir nechta o‘q-dori omborlarini yoʻq qilgan . 1993-yil yozidagi hujumlardan oldin Aznaurov armanlarning eng muhim qarorgohlarini qurol bilan vayron qildi. 1993-yil 18-aprelda Gadabay tumanining Orukdosh qishlog‘i atrofidagi jangda halok bo‘ldi.

Bokudagi Shahidlar xiyoboniga dafn etilgan.

## Oilasi
Aznaurov uylangan va 3 ta farzandi boʻlgan.

## Mukofotlari
Prezidentning 1995-yil 15-yanvardagi 262-son Farmoni bilan Aznaurov vafotidan keyin “Ozarbayjon Milliy Qahramoni” unvoni bilan taqdirlangan.
* 1995 –  Ozarbayjon Milliy Qahramoni
* 1998 –  Oltin yulduz medali

## Xotirlash
Shamkir tumani Kyur qishlog‘idagi 1-umumta’lim maktabiga Isgender Aznaurov nomi berildi.

## Manbalar
Qoraxon Sardorov

**Qoraxon Sardorov** (1905-yil, Buxoro amirligi, Karki bekligiga qarashli Mirzobek qishlogʻi – 1952-yil 21-oktyabr, Tojikiston SSR) – Tojikiston Sovet Sotsialistik Respublikasining siyosat va davlat arbobi.
## Tarjimai holi
Buxoro amirligining Kerkin bekligiga qarashli Mirzobek qishlogʻida tugʻilgan. Hozirda bu qishloq Turkmanistondagi Lebap viloyatining Halach tumani tarkibiga kiradi. Kelib chiqishi – turkman. 1920-yilda, 15 yoshida u Qubodiyon bekligining Past-ariq qishlogʻiga koʻchib oʻtadi va u yerda mardikor boʻlib ishlaydi.

1925-yilda u Koʻktosh qishlogʻiga koʻchib oʻtadi. Ikki yildan soʻng Tojikiston Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasidagi Lokay-Tojik tumanining markazida sovet siyosiy rejimini oʻrnatishda faol qatnashadi.

Bosmachilikka qarshi harakat aʼzosi. Qoraxon Sardor ( – „qoʻmondon, hoʻjayin“;  – „boshliq, boshqaruvchi, hoʻjayin“) nomi bilan tanilgan. 1931-yil 23-iyunda Muqum Sultonov qoʻl ostidagi boʻlinmada bosmachilarga qarshi kurashda ishtirok etgan. Sovet hukumatining 1922—1931-yillardagi eng ashaddiy dushmani, bosmachilar boshligʻi Ibrohimbekni qoʻlga olishda qatnashgan toʻrtta qahramondan biri edi.

Qizil Armiya Harbiy Kengashining 1931-yil 27-iyuldagi qarori bilan 1931-yil iyun oyida Ibrohimbek tarafdorlarini yoʻq qilishda faol ishtirok etgani uchun RSFSR Qizil Bayroq ordeni bilan taqdirlangan.

Tojikistonning Rudakiy tumani hokimligi arxivida saqlanayotgan Sardarov Qoraxonning tarjimai holiga oid hujjatlarga koʻra, yosh ittifoqchi Respublika – Tojikiston SSSRdagi nomuntazam tojik militsiyasi 2-sonli otryadining huquq-tartibot idoralari boshligʻi oʻrinbosari lavozimida ishlagan. 1940-1941 yillarda maktabni tamomlagandan keyin Stalinobod shahrida Tojikiston SSR Kompartiyasi MK huzuridagi partiya va sovet ishchilari kurslarida Yovon tuman ijroiya qoʻmitasi raisi, soʻngra Tojikiston SSR oziq-ovqat sanoati xalq komissarining oʻrinbosari lavozimlarida ishlagan.

1952-yil 21-oktyabrda gepatit A tufayli vafot etdi. „Bachamazor“ qabristoniga dafn etilgan.

## Mukofotlari
* Qizil Bayroq ordeni (1926-yil)
* „Oktyabr inqilobiga 10 yil“ koʻkrak nishoni bilan taqdirlangan. (1927-yil)
* Tojikiston ASSRning oliy mukofoti – „Fuqarolik belgisi“ koʻkrak nishoni bilan taqdirlangan. (1929-yil)
* „Shon-sharaf belgisi“ ordeni (1951-yil)

## Manbalar
Volidayi Abdulazizxon madrasasi

**Validai Abdulazizxon madrasasi** — Oʻzbekistonning Buxoro shahrida joylashgan madrasa. Madrasa ashtarxoniylar davrida qurib bitkazilgan. Madrasaning qurulishi XV asrda boshlangan va qurilish uchun 2 asrga yaqin vaqt sarflanib, XVII asrda qurib bitkazilgan. Bu madrasaning yaratilish tarixi Abdulazizxon (1647-1680) nomi bilan bogʻliqdir. Abdulazizxon Buxoroda yana bir madrasa — Abdulazizxon madrasasini yaratib, u yerni o‘zining oliy maktabiga aylantirdi.

18—19–asrlarda Validayi Abdulazizxon madrasasi Buxoro taʼlim tizimi tarkibida boʻlgan va maktab sifatida foydalanilgan. Ayni paytda madrasa binosi meʼmoriy yodgorlik boʻlib, UNESCOning Butunjahon merosi roʻyxatiga kiritilgan.

## Tavsif
Madrasa shaharning janubi-gʻarbiy qismida, Juybor va Muhammad Iqbol koʻchalari kesishmasidagi bogʻ hududida joylashgan. Yaqinida yana bir madrasa, Joʻybori Kalon madrasasi joylashgan.

Madrasa binosi gʻishtdan qurilgan. Bir necha kirish eshigi mavjud boʻlib, ayvon bilan oʻralgan. Ayvon ustunlari yogʻochdan yasalgan va figurali oʻymakorlik bezaklari bilan bezatilgan. Binoni ushlab turish uchun ustunlar beton poydevorga oʻrnatiladi. Madrasa burchaklarida kuzatuv minoralari mavjud boʻlgan binolar joylashgan.

Validai Abdulazizxon madrasasi ikki qavatli bino boʻlib, birinchi qavat asosiy qavat hisoblanadi. Va unda, asosan, darslar uchun xonalar mavjud. Ikkinchi qavat goʻzal, koʻk gumbaz bilan oʻralgan minorani oʻz ichiga olgan ustki inshootdir.

## Yana qarang
* Oʻzbekistonda turizm
*Abdulazizxon
*Abdulazizxon madrasasi
## Adabiyotlar

*S. Doniyorov, B Doniyorova and T. Toshtemirova, Oʻzbekiston, Paris, Dunyo odamlariga koʻrsatilgan yoʻl, 2020, 478  p. ( ISBN  9782907629867 ), 175-bet

## Tashqi havolalar
* Buxoro bo'ylab sayohat
Mahmud Injir Fagnaviy

**Mahmud Injir Fagʻnaviy** (vaf. 1317) — murshid, naqshbandiya tariqatidagi 12-shayx.

## Biografiyasi
Buxoro va Gʻijduvon oraligʻida (Buxorodan 20 km uzoqlikda) joylashgan Babkent (hozirgi Vobkent) shahri yaqinidagi Fagʻnaviy qishlogʻida tugʻilgan. Uning qabri Buxorodan o‘n besh kilometr uzoqlikda, Shofirkon shahri yaqinidagi Injirbog‘ qishlog‘ida joylashgan. Oʻz vaqtida duradgorlik va qurilish savdosi bilan shugʻullangan, uylar qurgan. Shayx Mahmudning ustozlik qilishda davom etgan ikki oʻrinbosari boʻlgan. Ulardan biri Ali Ramitoniy, ikkinchisi Sayyid Mir Kulolning ukasi Amir Xurd Vobkandiydir.

Fagʻnaviy oʻrta boʻyli, yuzi jilmayib turar, burni chiroyli, ogʻzi biroz katta edi. Oq tanli, qora soqolli. Uning boshida doim oq salla bor edi. Xulq-atvori jihatidan u Muso paygʻambarga oʻxshardi, taqvodor va solih kishi edi.

## Shayx bilmi haqida
Murshidining koʻrsatmasi va izni bilan ularning tariqat yoʻlining asosi boʻlgan yashirin zikrni baland ovozda oʻqidi. Chunki u shayx Revgariy Xoja Orifdan baland zikr meros qilib olgan.

Shayx Mahmud Fagʻnaviy koʻp vaqtini masjidda, itikofda o‘tkazar edi. Shayx Hofiz ad Din undan jahriy zikrini qanday niyat bilan oʻtkazayotganini soʻradi. U javob berdi: „Uxlayotganlarni (dunyoga shoʻngʻib) uygʻotishni, gʻaflatlarni Allohga yuzlanishga chaqirishni, haq yoʻlini – tariqatni tutib, Allohga chin dildan tavba qilishini xohlayman. Zero, tavba saodatning kaliti va baxtning belgisidir“. Shayx Hofiziddin: “Niyating toʻgʻri, jahriy zikr qilishing mumkin”, deb javob qaytardi.

Shayx Hofiziddin, shuningdek, munosib zikr va uni buzishi mumkin boʻlgan zikrni farqlash uchun jahriy zikri kimga ruxsat etilgani haqida tushuntirishni soʻradi. Shayx Mahmud javob berdi: „Zikri jahrini tili yolgʻon va boʻhtondan xoli, bachadoni haromdan pok boʻlgan, qalbi ikkiyuzlama va kibrdan xoli, siri botil va mayda-chuydalikdan xoli boʻlgan kishi qila oladi“ deb javob qaytardi.

## Manbalar
Sorojon Yusupova

**Sorojon Mixaylovna Yusupova** () ( 1910-yil 5-may — 1966-yil 15-may) — Tojikistonlik geolog va akademik.

## Tarjimai holi
Yusufova Buxoro shahrida, buxorolik yaxudiylar oilasida tug’ilgan. 1935-yilda Samarqand davlat universitetini tamomlagan. Magistrlik faoliyatini O’zbekistondagi SSSR fanlar akademiyasi tarkibiga kiruvchi Tuproqshunoslik institutida davom ettirdi  .

1940-yilda Yusufova Fanlar akademiyasi qoshidagi Geologiya institutida ish boshladi va bu lavozimda uch yil faoliyat yuritdi. 1946-yilda u Tojikiston Fanlar akademiyasi SSR filiali Geologiya institutiga koʻchib oʻtdi va 1948-yilgacha shu yerda qoldi. Geologiya-mineralogiya boʻyicha doktoranturani tamomlagandan soʻng koʻmir va neft bilan bogʻliq geologik tadqiqotlar boʻlimi boshligʻi etib tayinlandi.

Bir vaqtning o‘zida, 1940-yildan to vafotigacha Tojikiston Milliy universitetining mineralogiya va petrografiya kafedrasida ishladi. 1948-yilda kafedra mudiri lavozimiga tayinlandi. Uning asosiy ilmiy qiziqishlari Selestina geokimyosi, Tojikiston mineral buloqlari va Oʻrta Osiyodagi lyoss tuproqlar boʻlgan. U Tojikistonda termal buloqlar geokimyosini birinchi bo‘lib o‘rgangan.

Yusufova 1950 yilda professor lavozimiga ko’tarilgan va Tojikistonning Dushanbe, shuningdek, Oʻzbekistonning Toshkent shahridagi universitetlarda dars bergan. Uning asosiy tadqiqot yoʻnalishi gil va loy kabi choʻkindi jinslarning mineral xossalari, elementar tarkibi va mineralogiyasining geokimyosi boʻlgan. 1951 yilda Tojikiston SSR Fanlar akademiyasining to’laqonli a'zosi sifatida qabul qilingan.

1962 yilda Sovet Ittifoqi Kommunistik partiyasiga a'zo bo'ldi.

U 1964 yilda nashr etilgan darslikda (tojik tilidagi birinchi qo’llanma) gil minerallarini geokimyoviy va mineralogic tarafdan batafsil tahlilini keltirib o’tgan.

 

Sorojon Yusupova 1966-yil 15-mayda Tojikiston poytaxti Dushanbe shahrida vafot etgan.

## Manbalar
Gerbert Gaase

**Gerbert Yulievich Gaase** (1896—1922) — Birinchi jahon urushi va fuqarolar urushi qatnashchisi, ikki karra Qizil Bayroq ordeni sovrindori (1922).

## Biografiyasi
Gerbert Gaase 1896-yil (boshqa ma'lumotlarga ko'ra — 1897-yilda) Sankt-Peterburgda tug'ilgan.

1915-yilda u Sankt-Peter nomidagi Bosh nemis maktabini (Petrishule) tugatgan va keyin Sankt-Peterburg universitetiga o'qishga kiradi. O'qishni tugatmasdan, 1916-yilda Gaase chor armiyasiga xizmatga chaqirildi. U Pavlovsk harbiy maktabini tezlashtirilgan kursda tamomlagan va praporshchik unvonini olib, Birinchi jahon urushi frontiga yuborilgan.

1918-yilda Gaase ishchilar va dehqonlarning Qizil Armiyasiga xizmat qilish uchun ketdi. Sharqiy frontda Kolchak rus armiyasiga qarshi janglarda qatnashgan, vzvod, rota, batalon komandiri bo'lgan. Jangdagi faolligi uchun 1919-yilda u 15-piyoda diviziyasining 127-piyoda polkiga komandir etib tayinlandi. U janglarda o'zining harakatlari bilan ajralib turardi.

1920-yil 7-avgustda Gaase polki Dneprdagi Korsunskiy monastiriga bostirib kirdi va u yerdan Vrangel rus armiyasining bir qismini haydab chiqardi. Respublika Inqilobiy Harbiy Kengashining 1922-yil 18-oktyabrdagi 213-sonli buyrug'i bilan polk komandiri Gerbert Gaase RSFSRning birinchi Qizil Bayroq ordeni bilan taqdirlandi.

Keyinchalik Gaase Oʻrta Osiyoga oʻtkazildi va Buxoro kuchlar guruhi qoʻmondoni yordamchisi etib tayinlandi. Bosmachi tuzilmalari bilan janglarda faol qatnashgan. 1922-yil 10—11-sentabrda Buxoro yaqinidagi Tixiy Kuluk qishlog‘i yaqinidagi jangda qatnashgan. 31-otliqlar brigadasi otryadiga rahbarlikni o'z zimmasiga olib, uni hujumga boshladi. Bosmachi mag'lubiyatga uchradi va Sovet bo'linmalarining muhim sovrinlarni qo'lga kiritdilar. O'sha jangda Gaase halok bo'ldi. U Kogon shahrida (hozirgi Oʻzbekiston) dafn etilgan, Gaase qabriga yodgorlik oʻrnatilgan.

Respublika Inqilobiy Harbiy Kengashining 1922-yil 22-oktyabrdagi 216-son buyrug'i bilan Gerbert Gaase vafotidan keyin RSFSR Qizil Bayroqning ikkinchi ordeni bilan taqdirlandi.

## Adabiyotlar

* "Qizil Bayroq va Faxriy inqilobiy qurollar bilan taqdirlangan shaxslar to'plami". Harbiy nashriyot, 1926-yil.
* Ishchilar va dehqonlar Qizil Armiyasining to'rt yilligiga bag'ishlangan xotiralar to'plami. 1918—1922 yillar. Harbiy akademik kurslar qoshidagi Harbiy ilmiy jamiyat bo'limi, 1922-yil.

## Manbalar
Asli Burxonov

**Asli Burhonov** (Burxonov Asli (Asliddin) Badriddinovich; 1915-yil 8-yanvar, Buxoro — 1997-yil 29-dekabr, Dushanbe, Tojikiston) — teatr va kino aktyori, rejissyor, Tojikiston SSR xalq artisti (1945). SSSR xalq artisti (1965), Abu Abdulloh Rudakiy nomidagi Tojikiston Davlat mukofoti laureati (1970).

## Biografiyasi
Asli Burxonov 1915-yil 8-yanvarda Buxoro shahrida zodagonlar oilasida tugʻilgan. Taniqli teatrshunos Nizom Nurjonovning aytishicha, Asli Burxonovning bobosi Xovaling tumanining Xoʻjahalil qishlogʻida tugʻilgan boʻlib, Buxoroga oʻqishga borib, oʻsha yerda uylangan. Bu nikohdan Asli Burxonovning otasi Badriddin tugʻilgan. 1893-yildan 1920-yilgacha, ya’ni Buxoro inqilobi boʻsagʻasigacha Badriddin qozi boʻlib ishladi. Biroq Buxoro Qizil Armiya tomonidan bosib olinganidan keyin u otib tashlangan.

Oʻshanda Asli endigina besh yoshda edi, bu yoshda mehribon otasidan yetim qolishi unga juda ogʻir edi. Ammo yetimlik yosh Aslining o‘qishdan uzoqlashishiga to‘sqinlik qila olmadi. U yangi maktabga o‘qishga yuboriladi va 1925-yilda Fayzulla Xoʻjayev nomidagi maktabda Hayotjon Naimov ismli oʻrta maktab oʻquvchisi tashabbusi bilan badiiy jamoa tuziladi va bu unga sanʼat uchun yoʻl ochadi.

## Badiiy faoliyati
Burxonov ilk rolini 15 yoshida Buxoro teatri sahnasida „Hujum“ spektaklida ijro etgan. Bir yil oʻtgach, u spektaklda Xushxabarchining oʻgʻli rolini oʻynadi. 

1931-yil boshidan doʻsti Shukrullo Latifov bilan birga professional teatr aktyorlari safiga qabul qilinadi.

1932-yilda Burxonov ham Buxoro teatrining badiiy gastrol safarida Moskva, Leningrad, Perm, Xarkov, Kerch, Olmaota, Sevastopol, Simferopolga sayohat qildi.

Oilaviy muammolar uni 1933-yilda Buxoro teatrini tashlab, G‘ijduvonga qaytishga majbur qildi. Gʻijduvonda ham teatrda ishlay boshlaydi.

1933-yil noyabr oyida Stalinobodda yashovchi katta akasi taklifiga binoan Tojikiston poytaxtiga boradi va 1933-yil 25-dekabrda davlat akademik drama teatriga ishga kiradi. Shu vaqtdan to umrining oxirigacha (1997) shu teatrda faoliyat olib borgan.

## Ijodi
### Rejissyorlik
Burxonov rejissyor sifatida ham koʻplab asarlar sahnalashtirgan:
* „Muhabbat muallimi“ (Mirsaid Mirshakar);
* „Panchsuma kelini“ (M. Urdu);
* „Gavhari Shabcharoʻgʻ“ (Sotim Ulugʻzoda)
* „Rudakiy“ asarlari;
* „Du Veronagi“ (Uilyam Shekspir).

### Dublyaj
U koʻplab filmlarning dublyaj jarayonida ham oʻz hissasini qoʻshgan.

## Manbalar
Abbos Aliyev

**Abbos (Abbas) Aliyev** (; 1899-yil, Buxoro, Buxoro amirligi – 1958-yil 16-yanvar, Olmaota, Qozogʻiston SSR) – tojik sovet siyosiy va davlat arbobi, Tojikiston ASSR birinchi xalq taʼlimi xalq komissari (1924—1927), olim, tarixchi, tarjimon, birinchi tojik professori, tarix fanlari doktori.

## Biografiyasi
Aliyev 1899-yil Buxoroda tugʻilgan. Otasi 1916-yilda inqilobiy faoliyati uchun Buxoro amiri tomonidan oʻldirilgan. Rus bolsheviklari oilasida tarbiyalangan, amirlikka qarshi inqilobiy harakatga qoʻshilgan.

Tojik sovet ensiklopediyasi va Oʻzbek sovet ensiklopediyasi maʼlumotlariga koʻra, 1917-yildan KPSS aʼzosi, 1917—1918-yillarda Buxoro Kommunistik partiyasi tuzilishida qatnashgan. 1918-yildan Buxoro Kompartiyasi aʼzosi boʻlgan.

1918—1920-yillarda Buxoro va Kogonning yashirin kommunistik tashkilotlarida ishlagan. 1920-yil 2-sentyabrda Buxorodagi inqilob va Buxoro amiri hokimiyatining agʻdarilishida ishtirok etgan.

Buxoro Xalq Sovet Respublikasining asoschilaridan biri va Buxoro XSR atoqli arbobi. 1920-yilgi inqilobdan keyin Buxoro Kompartiyasi Markaziy Komissiyasi aʼzosi. Targʻibot boʻlimini boshqargan. Partiya va davlat institutlarini yaratishda qatnashgan, keyin „Qutulush“, „Ozod Buxoro“, „Buxoro proletari“, „Buxoro haqiqati“ gazetalarida muharrir boʻlib ishlagan.

Buxoro Xalq Respublikasi Qahramonlaridan biri. 1922-yilda „Qizil Yulduz“ ordeni bilan taqdirlangan.

Buxoro komsomoli MK aʼzosi, soʻngra Buxoro komsomolining birinchi kotibi boʻlgan. Buxoro xalq taʼlimi xalq komissarining oʻrinbosari boʻlib ishlagan.

1924-yilda Buxoro Xalq Sovet Respublikasi tugatilgandan soʻng, 1924—1927-yillarda Tojikiston ASSR Xalq taʼlimi xalq komissari lavozimida ishlagan. Shu bilan birga – Tojikiston Kommunistik partiyasi Markaziy Komiteti aʼzosi boʻlgan.

1936-yilda besh yilga qamaldi. 1941-yildan Stalinoboddagi pedagogika institutida umumiy tarix va SSSR tarixidan maʼruzalar oʻqigan.

1945-yilda Frunzega koʻchib oʻtdi va u yerda Pedagogika institutining tarix fakultetida ishlagan.

1947-yilgacha Qirgʻizistonda, undan keyin Dniproda ishlagan. 1947—1953-yillarda – professor, Dnepropetrovsk davlat universitetining tarix kafedrasi mudiri. 1953—1954-yillarda Orjonikidze nomidagi pedagogika institutida oʻqituvchi boʻlib ishlagan.

1954-yilda Olmaotaga koʻchgan.

1958-yil 16-yanvarda boʻlib oʻtgan yigʻilish paytida toʻsatdan vafot etgan. Olmaota markaziy qabristoniga dafn etilgan.

## Ilmiy faoliyati
Tojiklar va Markaziy Osiyoning boshqa xalqlari tarixiga oid bir qator asarlar muallifi. Uning „Istoriya Drevnego Vostoka“ (1933) va „Istoriya narodov Sentralnoy Azii“ (1935) ilmiy asarlari yuqori baholandi, SSSR Maorif kengashi va attestatsiya komissiyasi qarori bilan Abbos Aliyev 1947-yilda tarix fanlari doktori ilmiy darajasini oldi. 29 dan ortiq ilmiy maqola va maqolalar yozgan.

## Mukofotlari

* Qizil Yulduz ordeni

## Manbalar

## Havolalar

* Abbos Aliyev (toj. )
Ismoil Berdiyev

**Ismoil Aliyevich Berdiyev** () — muftiy, Qorachay-Cherkes respublikasi musulmonlari diniy boshqarmasi raisi, Shimoliy Kavkaz musulmonlarini muvofiqlashtirish markazi raisi, Rossiya prezidenti huzuridagi diniy birlashmalar bilan hamkorlik kengashi aʼzosi.

## Tarjimai holi
Millati — qorachoy. 1954-yil 27-fevralda Qozogʻiston SSR Sayram tumanidagi Beliye Vodi qishlogʻida tugʻilgan, 1943-yilda ota-onasi boshqa qorachaylar kabi surgun qilingan. 1957-yildaoilasi bilan vataniga qaytgan va bu yerda oʻrta maktabni tamomlagan. Buxorodagi Miri Arab madrasasini va Toshkentdagi Islom institutini tugatgan. Qohiradagi (Misr) Al-Azhar universitetida tahsil olgan.

1989-yilda Stavropol oʻlkasi musulmonlari qoziyatining raisi etib saylangan. 1991-yildan Qorachay-Cherkes Respublikasi va Stavropol o'lkasi musulmonlari diniy boshqarmasi raisi. 2010-yildan Qorachay-Cherkes respublikasi musulmonlari diniy boshqarmasi raisi (Stavropol oʻlkasi musulmonlari diniy boshqarmasi tuziladi).

2003-yilda Shimoliy Kavkaz musulmonlarini muvofiqlashtirish markazining Moskvada boʻlib oʻtgan yigʻilishida yangi raisi etib saylanadi.

2004-yildan beri Rossiya Federatsiyasi Prezidenti huzuridagi Diniy birlashmalar bilan hamkorlik boʻyicha kengash aʼzosi.

2016-yil avgust oyida „barcha ayollarni sunnat qilish“ tarafdori boʻlgan va ushbu soʻzlari Internetda koʻpchilikning gʻazabiga sabab boʻlgan. Garchi koʻpchilik buni jiddiy qabul qilgan boʻlsada, u hazil qilganini bildirgan. 2016-yil oxirida anti-mukofot bilan taqdirlanib, „Yil seksisti“ deb topilgan.

## Oilasi
Uylangan, ikki qizning otasi.

## Mukofotlari
*Shon-sharaf ordeni (2016-yil 15-fevral) — *maʼnaviy va madaniy aloqalarni rivojlantirishga qoʻshgan katta hissasi, faol maʼrifiy faoliyati uchun*;

*Doʻstlik ordeni (2004-yil 11-avgust) — *maʼnaviy madaniyatni rivojlantirish va xalqlar oʻrtasidagi doʻstlikni mustahkamlashdagi xizmatlari uchun*;
*Rossiya Federatsiyasi Prezidentining minnatdorchiligi (2009yil 22-iyun) — *xalqlar oʻrtasidagi doʻstlik va hamkorlikni mustahkamlashga qoʻshgan ulkan hissasi uchun*;

*„Doʻstlik“ ordeni (Ozarbayjon, 2019-yil 28-fevral) — *Ozarbayjon va Rossiya xalqlari oʻrtasidagi doʻstlik aloqalarini mustahkamlash sohasidagi koʻp yillik samarali faoliyati uchun*;

*Axmat Qodirov ordeni (Checheniston, 2008-yil 8-yanvar *) — Shimoliy Kavkazda davlatchilikni rivojlantirish, tinchlik, xalqlar va konfessiyalar oʻrtasidagi doʻstlik va hamkorlikni mustahkamlash, xalqlarning maʼnaviy-axloqiy tiklanishiga hissa qoʻshadigan faoliyati uchun*;

## Manbalar

## Havolalar
* Islamrf.ru saytida tarjimai hol 
* Lobbying.ru saytida tarjimai hol
* Muftiy Berdiev barcha ayollarni sunnat qilish haqidagi fikridan qaytdi