Boris Rubanenko

**Boris Rafailovich Rubanenko** (1910-yil 29-avgust, Samara – 1985-yil 6-may, Moskva) – sovet, rus meʼmori, oʻqituvchi. SSSR xalq arxitektori (1980). SSSR Davlat mukofoti laureati (1973).

## Hayoti
Boris Rubanenko 1910-yil 29-avgustda Samara shahrida yahudiy oilasida tugʻilgan.

1927—1931-yillarda u Leningrad qurilish muhandislari institutida A.S.Nikolskiy va A.A.Olya bilan, 1932—1934-yillarda Leningrad rassomlik, haykaltaroshlik va arxitektura institutida tahsil oldi, u yerda V.Freich, V.G.Gelko va S.S.Serafimov kabi taniqli ustalardan dars oldi.

1930-yilda ilk ijodiy amaliyoti boshlandi. U qamal qilingan Leningradda (1941—1942) kamuflyaj va uylarning tiklanishiga rahbarlik qilgan.

1943-yilda Leningrad qamali tugagach, u Moskvaga koʻchib oʻtdi. SSSR Xalq Komissarlari Soveti huzuridagi Arxitektura ishlari qoʻmitasi raisining oʻrinbosari (1943—1944) lavozimida faoliyat yuritdi.

Urushdan keyin bir vaqtning oʻzida meʼmor va shaharsozlik boʻyicha ishlagan, uning rahbarligida darhol rejalashtirish loyihasi va shaharlarni rivojlanish loyihasi yaratilgan.

1949—1950-yillarda shahar qurilish vazirligining turar-joy va jamoat binolari boshqarmasi boshligʻi. 1950—1955-yillarda SSSR Vazirlar Sovetining Qurilish ishlari boʻyicha Davlat qoʻmitasi aʼzosi boʻlgan.

1963—1985-yillarda Moskvadagi eksperimental uy-joylarni loyihalash boʻyicha markaziy institutning direktori (TsNIIEP turar-joylari) boʻlgan.

1960—1980-yillarda SSSRda bir qator yirik shaharsozlik loyihalarida ishtirok etgan. Arxitektorning aksariyat asarlari hamkorlikda yaratilgan.

Amaliy loyihalash va shu bilan birga ommaviy sanoat uy-joylarining nazariy muammolari bilan shugʻullangan meʼmor ommaviy uy-joy qurilishida birinchi darajali mutaxassisga aylandi. Uning rahbarligida namunaviy uy-joy muammolariga bagʻishlangan bir qancha qimmatli toʻplam va monografiyalar nashr etildi.

1939—1941-yillarda Leningrad qurilish muhandislari institutida dars bergan. 1954-yildan oʻqituvchi, 1970-yildan Moskva arxitektura instituti professori boʻlgan. 1967-yilda arxitektura fanlari doktori boʻlgan.

SSSR Badiiy akademiyasining haqiqiy aʼzosi (1979). SSSR Arxitektura akademiyasining muxbir aʼzosi (1943—1955), SSSR Qurilish va arxitektura akademiyasi haqiqiy aʼzosi (1956—1963).

1939-yildan KPSS(b) aʼzosi.

1985-yil 6-mayda Moskvada vafot etgan.

## Mukofotlar
* RSFSRda xizmat koʻrsatgan meʼmor (1969)
* Qozogʻiston SSRda xizmat koʻrsatgan meʼmor (1970)
* SSSR xalq arxitektori (1980)
* SSSR Davlat mukofoti (1973)
* SSSR Vazirlar Kengashi mukofoti (1971)
* Lenin ordeni
* Mehnat Qizil Bayroq ordeni (1958)
* Oktyabr inqilobi ordeni

## Loyihalari
* **Leningradda**
** 1933—1934-yillar – Elektrosila zavodining turar-joy majmuasi (G.A.Simonov bilan birgalikda)
** 1932—1937-yillar – Lesnoy prospektidagi va Stachek prospektidagi uylari (1934).
** 1936—1941-yillar – Malaya Oxtadagi turar-joy maydoni.
** 1939-yil – Leningradning Vyborg tumanidagi turar-joy majmuasi (T.D.Katsenelenbogen va boshqalar bilan birgalikda)
** 1939-yil – Nevskiy prospektidagi maktab (Leningrad).
** 1942-1943 yillar – mudofaa liniyalarini qurishda ishlagan va Leningraddagi binolarning kamuflyajini nazorat qilgan.
* **Boshqa shaharlarda**
** 1947-yil – Minskdagi Stansiya maydonini rejalashtirish va rivojlantirish loyihasi (A.T.Golubovskiy va A.R.Korabelnikov bilan birgalikda).
** 1951-yil – Olmaotadagi Qozogʻiston hukumati uyini rekonstruktsiya qilish (1930-yillarda u G. A. Simonov bilan birgalikda qurilgan).
** 1961—1964-yillar – Vnukovo aeroportidan Moskvaga kirishni belgilovchi Troparevo turar-joy maydoni loyihasi.
** 1961—1973-yillar – Tolyatti shahrining yangi qismi loyihasi (Markaziy shaharsozlik ilmiy-tadqiqot instituti direktori E.I.Kutirev bilan birgalikda).
** 1966—1967-yillarda Toshkent shahrida chorak rejalashtirish loyihasini boshqargan .
** 1969-yildan boshlab u Naberejnye Chelni shahrini rivojlantirish loyihasi va Bosh rejasini ishlab chiqdi.

## Manbalar