open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Lando Norris

**Lando Norris** (1999-yil 13-noyabrda tugʻilgan) – britaniyalik poygachi, hozirda McLaren uchun Formula 1 musobaqalarida ishtirok etadi. Norris olti mavsum davomida uchta Formula 1 Gran-prisida gʻolib chiqqan.

Bristolda tugʻilgan, yetti yoshidan kart poygalarida ishtirok etishni boshlagan. 2014-yilda karting boʻyicha jahon chempionatida gʻalaba qozonganidan soʻng kartingdagi faoliyatini yakunlagan. Norris Carlin jamoasida 2015-yilgi MSA Formula chempionatida birinchi chempionligini qoʻlga kiritgan. 2016-yilda *Toyota Racing Series*, *Formula Renault Eurocup* va *Formula Renault NEC* musobaqalarida gʻolib chiqqan va oʻsha yili Autosport BRDC mukofotini bilan taqdirlangan. Norris 2017-yilda FIA Formula 3 Yevropa chempionatida gʻolib chiqqan va 2018-yilgi FIA Formula 2 chempionatida Jorj Rasselldan keyin ikkinchi oʻrinni egallagan.

2017-yildan beri McLaren Young Driver dasturining aʼzosi boʻlgan Norris 2019-yilda kichik Carlos Sainz bilan hamkorlik qilish uchun McLaren kompaniyasiga qoʻshilgan va Avstraliya Gran-prisi Formula 1da debyut qilgan. 2024-yilda Norris Mayami Gran-prisida faoliyatidagi ilk gʻalabasini qoʻlga kiritgan va bu muvaffaqiyatini Niderlandiya va Singapurda boʻlib oʻtgan musobaqalarda takrorlagan. Norisning McLaren bilan 2027-yilga qadar shartnomasi bor.

## Hayoti
Lando Norris Angliyaning Bristol shahrida tugʻilgan. Otasi Adam Norris nafaqadagi menejer va Bristolning eng boy odamlaridan biri, shuningdek, mamlakatdagi 501-eng boy shaxs (2018-yil holatiga koʻra) hisoblangan. Onasi Cisca (née Wauman) Belgiyaning Flandriya viloyatidan. Norrisning katta akasi Oliver ham 2014-yilgacha karting bilan shugʻullangan. Bolaligida Norrisni otasi uni karting boʻyicha milliy Britaniya chempionatini tomosha qilish uchun olib borgan. U Somerset shtatining Strit shahridagi Millfield maktabida tahsil olgan.

## Yoshlar poygachilar karerasi

### Karting
Norris oʻzining poyga karerasini yetti yoshida boshlagan. 2013-yil KF-Junior, CIK-FIA Yevropa chempionati va CIK-FIA xalqaro Superkubogida, shuningdek, WSK Yevrosida gʻolib chiqqan. Keyingi yili u Ricky Flynn Motorsport bilan KF sinfida CIK-FIA jahon chempionatida gʻalaba qozongan.

## Manlabar
TezJet

**TezJet** – Qirgʻizistonning lou-koster aviakompaniyasi boʻlib, bosh ofisi Bishkekda joylashgan. 2013-yil 23-aprelda tashkil etilgan hamda 2014-yil avgustda, oʻzining ilk samolyotini (BAe 146, roʻyxatdan oʻtish raqami EX-27002) qabul qilganidan keyin faoliyatini boshlagan. Aviakompaniyaning asosiy markazi Manas xalqaro aeroportida joylashgan va aviaparkida ikkita BAe 146 hamda bitta McDonnell Douglas MD-83 samolyotlari mavjud .

Aviakompaniya 2024-yil 3-sentyabrdan Bishkekdan Toshkentga aviareys orqali oʻzining ilk xalqaro parvozini amalga oshirdi.

## Parvoz manzillari
2024-yil 18-noyabr holatiga koʻra, aviakompaniya quyidagi manzillarga muntazam qatnovlarni amalga oshiradi

## Aviaparki
2024-yil fevral holatiga koʻra, TezJet aviaparki quyidagi samolyotlardan tashkil topgan:

## Manbalar

## Havolalar
Ulugʻbek Shermatov

**Ulugʻbek Ubaydullayevich Shermatov** – oʻzbekistonlik yurist va davlat arbobi. 2024-yildan Oʻzbekiston Oliy Majlisi Qonunchilik palatasining xalqaro ishlar, mudofaa va xavfsizlik masalalari qoʻmitasi raisi.

## Manbalar
Avliyoota uyezdi

**Avliyoota uyezdi** – Rossiya imperiyasining Sirdaryo viloyati tarkibidagi maʼmuriy-hududiy birlik.

Uyezd markazi – Avliyoota shahri.

Aholisining katta qismini qozoqlar tashkil qiladi – 90,9%; aholi tarkibida ruslar 3,85% ni tashkil qilsa, qolganini oʻzbeklar (3,1%), chigʻatoylar va sartlar tashkil qiladi.

## Tarixi
Turkiston general-gubernatorligining Sirdaryo viloyati tarkibida 1868-yil 21-oktyabrda markazi Avliyoota boʻlgan Avliyoota uyezdi tashkil etiladi. 1918-yildan viloyat bilan birga Turkiston SSR tarkibiga kiritiladi.

1924-yil oktyabrda Avliyoota uyezdi Sirdaryo viloyati bilan birga Qirgʻiz ASSR (1925-yildan – Qozogʻiston ASSR) tarkibiga oʻtkaziladi.

1928-yil 17-yanvarda Sirdaryo okrugi tashkil etiladi va uning tarkibida tumanlar, xususan Avliyoota tumani tashkil etiladi.

## Manbalar

## Havolalar
* https://web.archive.org/web/20150706030203/http://www.nlrk.kz/data11/result/ebook_323/#ps
Carlos Jorge

**Carlos Jorge Camacho Dantas** (1966-yil 8-noyabr, Funchal, Portugaliya) – **Carlos Jorge** nomi bilan tanilgan portugaliyalik sobiq professional futbolchi. Carlos Marítimo kulibi safida markaziy himoyachi sifatida toʻp surgan.

Carlos Jorge 15 mavsum davomida Marítimo va Sporting CP klublari safida Primeira Ligada jami 316 ta oʻyinda maydonga tushib, 21 ta gol urdi.

## Klubdagi faoliyati
Carlos Jorge Madeiraning Funchal shahrida tugʻilgan, 16 yoshida C. S. Maritimo yoshlar jamoasiga va ikki yildan soʻng asosiy jamoaga qoʻshildi. Carlos C. S. Maritimo klubi safida Primeira ligasida oʻz debyut oʻyini oʻtkazdi. Segunda Ligasidagi, shuningdek orolda joylashgan C. F. Uniãodagi bir yillik ijaradan soʻng, Carlos klubiga qaytdi va jamoadagi asosiy himoyachiga aylandi va toʻrt mavsumda 120 ta liga oʻyinida maydonga tushdi (toʻqqizta gol urgan). 1990—1991-yilgi mavsumda, klubi oʻninchi oʻrinni egallaganida, Portugaliyaning oliy ligasi 20 ta jamoadan iborat edi. Carlos 38 ta oʻyinning har bir daqiqasini maydonda oʻtkazdi va faoliyatidagi eng yaxshi natijani qayd etdi va klub sifatida beshta gol urdi.

1992-yilda Carlos Jorge Sporting CP bilan shartnoma imzoladi, biroq ikki mavsum davomida kamdan-kam maydonga tushdi. Soʻngra Carlos Verde-rubroslar safiga qaytib, yana yetti yil davomida doimo oliy ligada oʻynadi. 1997—1998-yillarda jamoaning sardori sifatida 30 ta oʻyinda toʻrt marta gol urdi va Maritimo UEFA kubogiga yoʻllanmani qoʻlga kiritdi. Biroq ular musobaqaning birinchi bosqichidayoq Lids Yunayted jamoasiga qarshi penaltilar seriyasida magʻlub boʻlib, musobaqani tark etishdi.

Carlos Jorge oʻzining murabbiylik faoliyatini 2009-yilda asosiy klubining birinchi va ikkinchi jamoalariga yordamchi murabbiy sifatida boshlagan.

## Manbalar
Lassana Camará

**Lassana Camará** (1991-yil 29-dekabr, Bisau, Gvineya-Bisau) – gvineya-bissaulik futbolchi, markaziy yarim himoyachi sifatida oʻynaydi. Shuningdek, Lassana Portugaliya fuqaroligiga ega.

## Klubdagi faoliyati
Lassana Bisau shahrida tugʻilgan, S. L. Benfika akademiyasida toʻrt yil tahsil oldi va oʻsmirlikdagi soʻnggi mavsumida 33 oʻyinda ikkita gol urdi. Lassana oʻzining professional faoliyatini Shveysariyaning Servette klubida boshladi. 2010-yilgi 19 yoshgacha boʻlgan futbolchilar oʻrtasidagi Yevropa chempionatida jarohat olgani sababli, faqat 2011-yil yanvarida musobaqalarga qaytdi. Sobiq Benfika oʻyinchisi va uning yoshlar jamoasi murabbiyi boʻlgan Joao Alves boshchiligidagi jamoa Super Ligaga koʻtarilgan mavsumda, Lassana ikkinchi divizionda atigi 257 daqiqa maydonda boʻldi.

Lassana 2011-yilning 9-iyulida Ispaniyaning Real Valyadolid klubi bilan uch yillik shartnoma imzoladi. Uning birinchi va yagona mavsumi yakunida klub ikki yillik tanaffusdan soʻng La Ligaga qaytdi, biroq Lassana atigi 33 daqiqa maydonda toʻp surdi. Keyinchalik, rahbariyat va direktorlar kengashi bilan bir qator kelishmovchiliklar tufayli Lassana klubni tark etdi.

2014-yilning 30-avgustida, deyarli ikki yil davomida biror klubga aʼzo boʻlmagan va Braziliyada qisqa muddat oʻynagan Lassana, S. C. Braga jamoasiga qoʻshildi hamda Segunda Ligasida zaxira jamoasi tarkibiga kiritildi. Lassana keyingi yillarda ham oʻsha darajada qoldi, Académico de Viseu FC va Leixões SC klublari safida ham juda kam oʻyinda maydonga tushdi.

Lassana 2019-yilning yanvar oyi oxirlarida Ruminiyaning III ligasidagi SCM Gloria Buzău jamoasiga oʻtib ketdi.

## Milliy terma jamoadagi faoliyati
Lassana Portugaliya yoshlar terma jamoasi tarkibida jami 51 ta oʻyin oʻtkazdi, shundan 13 tasi 20 yoshgacha boʻlganlar jamoasi safida. Lassana 2011-yilgi FIFA Jahon chempionatida uchta oʻyinda maydonga tushdi va jamoasining finalga chiqishiga yordam berdi.

Lassana 2014-yilda Gvineya-Bissau milliy terma jamoasi safiga qoʻshildi va 2-avgust kuni oʻzining ilk oʻyinini oʻtkazdi. Lassana 2015-yilgi Afrika Millatlar Kubogi saralash bosqichi doirasida Botsvana bilan boʻlib oʻtgan va 1:1 hisobida yakunlangan uy oʻyinida 59 daqiqa oʻynadi.

## Yutuqlari

### Klub
**Gloria Buzău**

* Liga III: 2018—2019

### Xalqaro
**Portugaliya U20**

* FIFA U-20 jahon chempionati ikkinchi oʻrin: 2011

### Orden

*  Shahzoda Genrix ordeni

## Manbalar
Ajoyib lirybirda

Ajoyib lirybird (***Menura novaehollandiae***) - Avstraliyalik qo'shiq quchasi, Menuridae oilasining ikkita turidan biri, ikkinchisi esa Albertning juda kam uchraydigan lirybirdidir. Bu dunyodagi eng yirik qo'shiq qushlaridan biri bo'lib, uning kuyog'i va qizish ko'rinishi va ajoyib taqlidlari bilan mashhur. Bu tur Avstraliyada joylashgan va mamlakatning janubi-sharqidagi o'rmonlarda uchraydi. Devid Attenborough aytishicha, ajoyib liro quchqori hayvonlar dunyosidagi eng murakkab ovoz qobiliyatlaridan birini namoyish etadi - "eng murakkab, eng murakkak va eng chiroyli". 
Fayl:Superb lyrbird in scrub.jpg|Ajoyib Lirebird


## Manbalar

## Havolalar
José Calado

**José António Calado da Silva** (1974-yil 1-mart, Lissabon, Portugaliya) – portugaliyalik sobiq futbolchi boʻlib, Calado markaziy yarim himoyachi sifatida toʻp surgan.

Calado Portugaliyadagi Benfica klubi safida tanilganidan soʻng, 19 yillik professional faoliyatining qolgan qismini Ispaniyaning ikkita va Kiprning ikkita klubida oʻtkazdi. Calado sakkiz mavsumda Primeira Ligada jami 184 ta oʻyin maydonga tushdi va 7 ta gol urdi.

## Klubdagi faoliyati
Calado Lissabon shahrida tugʻilgan va oʻz faoliyatini mahalliy Casa Pia AC klubida boshlagan, keyinchalik C.F. Estrela da Amadora va S. L. Benfica klublarida oʻynagan hamda soʻnggi klubi bilan xalqaro darajadagi yutuqlarga erishgan.

2001-yilning yozida Calado oʻz jamoadoshi João Tomás bilan birga La Liga jamoasi Real Betis bilan shartnoma imzoladi. Biroq, ikkala futbolchi ham klubga moslasha olmadi. Yarim himoyachi Kalado ikki mavsumda jami 22 ta rasmiy uchrashuvdagina ishtirok etdi. Calado 2003—2004-yillarda Segunda Divisionidagi Polideportivo Ejido klubiga ijaraga berildi va keyinchalik bu shartnoma doimiyga aylantirildi.

Calado 102 ta oʻyinda maydonga tushdi va 15 ta gol urgan holda 2006—2007-yilgi mavsumni jarohati tufayli toʻliq oʻtkazib yubordi. Calado Kiprga koʻchib oʻtdi va dastlab APOP Kinyras FC klubiga, soʻngra 2008—2009-yilgi mavsumda AEP Paphos FC klubida toʻp surdi. Calado oʻzining Kipr Birinchi Divizionidagi faoliyati mobaynida har ikkala klubda asosiy tarkibda maydonga tushdi va 2010-yilning boshlarida AEP Paphos FC klubini tark etdi. Calado 36 yoshida futbolchilik faoliyatini yakunladi.

## Milliy terma jamoadagi faoliyati
Calado uch yil mobaynida Portugaliya milliy terma jamoasi safida toʻrt marta maydonga tushgan. Calado 1996-yilgi Yozgi Olimpiya oʻyinlarida ham Portugaliya milliy terma jamoasi safida oʻynagan.

## Yutuqlar
**Benfica**

* Taça de Portugaliya: 1995—1996 

## Manbalar
Cadú (futbolchi, 1981-yilda tug'ilgan)

**Ricardo Manuel Ferreira Sousa** (1981-yil 21-dekabr, Paços de Ferreira, Portugaliya) – **Cadú** nomi bilan tanilgan portugaliyalik sobiq professional futbolchi, markaziy himoyachi sifatida toʻp surgan.

Ricardo Paços de Ferreira, Boavista va Gil Visente klublari bilan besh mavsum davomida Primeira Ligada jami 121 ta oʻyin oʻtkazib, 7 ta gol urdi. Faoliyatining asosiy qismini Ruminiyaning CFR Cluj klubida oʻtkazib, 255 ta rasmiy oʻyinda maydonga tushdi hamda sakkizta yirik sovrinni qoʻlga kiritdi.

## Klubdagi faoliyati

### Portugaliya
Ricardo Paços de Ferreyra shahrida tugʻilgan, professional futbol faoliyatini Portugaliyaning uchinchi divizionidagi Gondomar SK klubida boshlagan. Ricardo muvaffaqiyatli oʻyinlari tufayli toʻgʻridan-toʻgʻri Primeira Ligaga oʻtishga muvaffaq boʻldi va 2002-yil yozida shimoliy hududdagi boshqa klub – Paços de Ferreyra bilan shartnoma imzoladi. Ricardo ikkinchi mavsumida ishtirok etgan 28 ta oʻyinning 27 tasida asosiy tarkibda maydonga tushdi, ammo jamoasi turnir jadvalida oxirgi oʻrinlarda mavsumni yakunladi va natijada klub quyi ligaga tushib ketdi.

Paços quyi ligaga tushib ketganidan soʻng, Ricardo Boavista FC klubiga oʻtdi. Ricardo oʻzining birinchi mavsumida asosiy tarkib aʼzosiga aylandi va 30 ta oʻyinda ishtirok etib, 2 ta gol urdi. Shu yili Portuda joylashgan ushbu klub chempionatda oltinchi oʻrinni egalladi.

### CFR Cluj
Ricardo 2006-yil 12-iyulda Ruminiyaning CFR Cluj klubi bilan 750 000 yevro evaziga uch yillik shartnoma imzoladi. Ricardo debyut mavsumida 25 ta oʻyinda maydonga tushdi va bir marta gol urdi va Liga I da yakuniy uchinchi oʻrinni egalladi.

Ricardo 2007-yilning oxirida CFR klubining sardori boʻldi va shu bilan birga klubga ketma-ket uchta Ruminiya Kubogini qoʻlga kiritishda yordam berdi.  Bundan tashqari, 2009—2010-yilgi mavsum yakunida, ular uch yil ichida ikkinchi marta liga chempioni boʻlganida, Ricardo FC Unirea Urziceni klubining himoyachisi George Galamaz bilan birgalikda yilning eng yaxshi markaziy himoyachisi deb tan olindi. 

2010-yil 19-oktyabrda Ricardo UEFA Chempionlar Ligasi guruh bosqichi oʻyinida Germaniyaning FC Bayern Munich klubiga qarshi ikki marta toʻp kiritdi va bulardan biri oʻz darvozasiga boʻldi. Natijada, mezbonlar 3:2 hisobida gʻalaba qozondi. 2012-yil yanvar oyining oxirida unga Ruminiya fuqaroligi berildi. 

## Yutuqlari
**CFR Cluj**

* Liga I: 2007—2008, 2009—2010, 2011—2012
* Cupa României: 2007—2008, 2008—2009, 2009—2010 
* Supercupa României: 2009, 2010 

## Manbalar
Lyej aeroporti

**Lyej aeroporti**, ilgari **Lyej-Bierset aeroporti** deb atalgan,  – Belgiyaning Lyej shahridan 5 dengiz milyasi (9,3 kilometr; 5.8 milya) gʻarbda Grâce-Hollogneda joylashgan xalqaro aeroport. Aeroport, asosan, aviayuklarni tashishga ixtisoslashgan. 2021-yil yakuniga koʻra, aeroport orqali 1 412 498 tonna (+26%) yuk tashiklgan. Lyej aeroporti yuk tashish boʻyicha Yevropadagi 5-, dunyodagi 22-eng yirik aeroport hisoblanadi.

## Umumiy maʼlumotlar
Aeroport Lyej provinsiyasining Grâce-Hollogne munitsipalitetida, Lyej shahrining shimoli-gʻarbida, Belgiyaning sharqida joylashgan. Bu hududdagi birinchi terminal 1930-yilda faoliyat boshlagan.

Aeroport, asosan, yuk/kargo maqsadida foydalaniladi, biroq yoʻlovchilar uchun ham bir qator yoʻnalishlarga (asosan charter) xizmat qiladi. Lyej Yevropa yuklarining 66% (London bilan qoʻshib hisoblaganda 75%) tashiladigan Parij – Amsterdam – Frankfurt *oltin uchburchagining* markazida joylashgan. 2018-yilda Yevropadagi yettinchi eng yirik kargo aeroporti boʻlgan. Lyej aeroporti Belgiyadagi eng yirik yuk aeroporti hamda Brussel va Brussel-Sharlerua aeroportlaridan keyin uchinchi eng yirik yoʻlovchi aeroportidir. Bu ASL Airlines Belgium aviakompaniyasining (sobiq *TNT Airways*) global markazi boʻlib, shuningdek, bir nechta boshqa yuk tashuvchilar tomonidan muntazam yoki nomuntazam foydalaniladi.

## Aviakompaniyalar va yoʻnalishlar
### Yoʻlovchi tashish
2023-yil iyul holatiga koʻra, TUI fly Belgium Lyej aeroportidan muntazam va mavsumiy yoʻlovchi reyslarini amalga oshiradigan yagona aviakompaniya hisoblanadi[5].

### Yuk tashish

## Yer usti transporti
### Mashina
Aeroport E42 (3-chiqish) yonida, muhim magistral kesishmasiga yaqin joylashgan.
### Avtobus
Ekspress avtobus (57-raqamli) aeroportni Lyej-Guillemins bilan bogʻlaydi, u yerda mahalliy, milliy va tezyurar xalqaro poezdlar (Thalys, ICE) bilan ulanish mumkin. 53-raqamli avtobus Lyej shahar markaziga (Place Saint-Lambert) boradi, u yerda Lyej-Saint-Lambert temir yoʻl vokzali va avtobus markaziga, Pont-de-Seraing temir yoʻl stansiyasi va avtobus markaziga ulanish mumkin. 83- va 85-sonli avtobuslar aeroportni Lyej shahar markazi (Place Saint-Lambert) bilan bogʻlaydi, u yerda Lyej-Sent-Lambert temir yoʻl stansiyasi va avtobus markazi hamda Bierset-Avans temir yoʻl stansiyasi bilan aloqa mavjud.

## Baxtsiz hodisalar va falokatlar
* 2021-yil 20-fevralda Niderlandiyaning Maastrixt Axen aeroportidan Nyu-York shahridagi Jon F. Kennedi xalqaro aeroportiga yoʻl olgan Longtail Aviation aviakompaniyasining 5504-reysini amalga oshirayotgan Boeing 747-400 yuk tashuvchi samolyoti bir dvigateli yonib ketgandan yoʻnalishini boshqa tomonga oʻzgartirishga majbur boʻldi va uning qoldiqlari Meerssen shahri ustiga qulab tushdi. Yerdagi ikki kishi jarohatlandi.

## Manbalar

## Havolalar
* 
*
Bruno Caires

**Bruno Ricardo Mendonça de Caires** (1976-yil 2-aprel, Lissabon, Portugaliya) – portugaliyalik sobiq futbolchi boʻlib, Caires yarim himoyachi sifatida oʻynagan.

## Klubdagi faoliyati
Caires Lissabon shahrida tugʻilgan va S. L. Benfikaning yoshlar akademiyasi tarbiyalanuvchisi boʻlgan, professional futboldagi birinchi yilida C. F. Os Belenensesga ijaraga berildi va u yerda Primeira Ligada ilk bor maydonga tushdi. Caires 1995-yil yozida klubga qaytib keladi va mavsum davomida 24 ta rasmiy oʻyinda ishtirok etib, oʻz jamoasining ikkinchi oʻrinni egallashiga hissa qoʻshadi.

1997-yilning yozida Caires RC Celta de Vigo klubiga oʻtdi va klub uning maoshini 3,5 million yevro etib belgiladi. Caires La Ligadagi ilk oʻyinini 9-noyabr kuni Tenerifega qarshi safardagi uchrashuvda oʻtkazdi. Ushbu oʻyinda Caires klubga 3:1 hisobida gʻalabaga qozonishiga hissa qoʻshadi. Biroq, Ispaniyadagi faoliyati davomida Caires tez-tez jarohat oldi. Shuningdek, 2000-yilning yanvar oyida Caires Tenerife klubiga ijaraga berildi.

Keyinchalik, Caires Lissabon shahriga qaytib, Sporting Clube de Portugal bilan shartnoma imzoladi. Caires asosan muhim oʻyinlarda klubning B jamoasi uchun oʻynadi. Caires asosiy jamoada UEFA Chempionlar Ligasida Real Madrid va Portugaliya kubogida F. C. Famalicãoga klubi bilan boʻlgan oʻyinda maydonga tushdi. Caires 2005-yilda, 29 yoshida, F. C. Maia, S. C. Covilhã va Louletano DC klublarida oʻynagandan soʻng futbolchilik faoliyatini yakunladi. Cairesning soʻnggi ikki klubi uchinchi divizionda raqobat olib borgan.

## Milliy terma jamoadagi faoliyati
Caires 1995-yilda FIFA yoshlar oʻrtasidagi jahon chempionatida Portugaliyaning 20 yoshgacha boʻlgan terma jamoasi safida ishtirok etdi. Caires oltita oʻyinda maydonga tushib, jamoasining Qatarda uchinchi oʻrinni egallashiga hissa qoʻshdi. Portugaliya milliy terma jamoasidagi barcha oʻyinlarini hisobga olganda, Caires jami 52 ta oʻyinda maydonga tushgan va ikkita gol urgan.

## Shaxsiy hayoti
Caires Portugaliya, Kanada va Amerika Qoʻshma Shtatlaridagi klublarda oʻynagan futbolchi Eurico Cairesning oʻgʻlidir.

## Yutuqlari
**Benfica**

* Taça de Portugal: 1995—1996

## Manbalar
Oraziy

**Oraziy** (taxallusi; asl ismi: **Alixon Mullaoxun oʻgʻli**; 1867-yil, Namangan — 1942-yil) — shoir, oʻqituvchi va kotib.

## Hayoti
Alixon Mullaoxun oʻgʻli Oraziy 1867-yilda Namanganda dindor oilada tugʻilgan. Dastab rus-tuzem maktabida, soʻng madrasada tahsil olgan. Maktabda oʻqituvchilik, jamoat tashkilotlarida kotib boʻlib faoliyat yuritgan. Hayratiy, Zavqiy, Muqimiy va Furqat kabi shoirlar izidan yurib sheʼrlar yozgan. Uning gʻazal, muxammas, murabba va ruboiylari Fargʻona vodiysidagi roʻznomalarda muntazam nashr etilgan. Oraziyning „Oʻqi“, „Ilm“ va „Roʻzgʻor oynasi“ nomli sheʼrlarida ilm-maʼrifat, hurriyat va kasb-hunar mavzulari targʻib etilgan. Shoir 1942-yilda vafot etgan. Oʻzbekiston badiiy adabiyot nashriyoti 1959-yilda Oraziyning tanlangan asarlarini nashr etgan.

## Abadiyotlar

* 

## Manbalar


## Havolalar
Breffu

**Breffu** 1733-yilda Daniya G‘arbiy Hindistonidagi Sent-Jon orolida (oʻsha paytda Sankt-Yan deb atalgan) qullar qoʻzgʻoloni paytida akvamu qabilasiga yoʻlboshchilik qilgan. 1734-yilda qoʻzgʻolon magʻlubiyatga uchrashi aniq boʻlib ulgurganda, Breffu dushman qoʻliga asir tushmaslik uchun oʻzining 23 nafar sherigi bilan oʻz joniga qasd qilishgan.

## Sankt-Yandagi qullar qoʻzgʻoloni
Breffu Pieter Krøyerga tegishli Koral-Beydagi plantatsiyada ishlaydigan qul ayol boʻlgan. 1733-yil 23-noyabrda Frederiksvarn qal’asidan otilgan toʻp ovozini eshitgach, Breffu xoʻjayinning uyiga kirib, Krøyer va uning xotinini oʻldirdi. Uyda saqlanayotgan barcha oʻq-dori va qurol-yarogʻlarni olib, hamrohi – qul Christian bilan birga Van Stell oilasining uyiga yoʻl oladi hamda u yerda uch nafar oila aʼzosini oʻldiradi.
Baʼzi quldorlar qayiqlarda oroldan qochib qutulishga erishishgan, shu paytda akvamu xalqi vakillari orolning katta qismini nazorat ostiga olgan. Breffu boshchiligidagi qoʻzgʻolonchilar 1734-yil boshigacha plantatsiyalarni muvaffaqiyatli egallab olishgan. Shunda fransuzlar daniyaliklar bilan birlashib, orolni qayta nazorat ostiga olish uchun harakat boshlashgan.
Breffu asir tushmaslik uchun oʻzini oʻldiradi. Bu voqea 1734-yilning aprel yoki may oyida sodir boʻlgan. Uning jasadi Browns Bayda yana 23 nafar isyonchining jasadlari bilan birga topilgan, ular ham oʻzlarini oʻldirishgan. Krøyerlar plantatsiyasining egasi oʻz xotiralarida hayratini shunday ifodaladi: „Qoʻzgʻolon yetakchilaridan biri boʻlgan, hech birimiz bilmagan va oʻgʻlim Piter Krøyer hamda uning xotinini oʻldirgan erkak deb oʻylagan edim. Lekin uning ismi Breffu boʻlib aslida u ayol ekan!“.
## Manbalar
Jasur Jumayev

**Jumayev Jasur Alimboyevich** – oʻzbekistonlik hunarmand, davlat va jamoat arbobi. Oʻzbek somon sanʼati ustasi.

## Biografiyasi
1984-yil 24-dekabrda Toshkent viloyati Boʻstonliq tumanidagi Sijjak qishlogʻida tugʻilgan. 1997-yildan ayrim sabablarga koʻra 1-guruh nogironligi boʻlgan shaxs sifatida imkoniyati cheklanganlar aravachasi yordamida harakatlanadi. 16 yoshidan hunarmadchilikning somon sanʼati yoʻnalishiga qiziqib, shu soha bilan shugʻullana boshlagan. 2009-yildan buyon Respublika „Hunarmand“ uyushmasi aʼzosi. 2018-yildan buyon Oʻzbekiston Badiiy Akademiyasi huzuridagi Badiiy ijodkorlar uyushmasi aʼzosi.

2017-yilda Oʻzbekiston Milliy tiklanish demokratik partiyasi aʼzoligiga qabul qilingan. 2022-yildan hozirgacha Oʻzbekiston Liberal demokratik partiyasi aʼzosi. 2024-yilda Oʻzbekiston Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi deputati etib saylandi.

### Mehnat faoliyati
2008—2012 – Milliy rassomlik va dizayn instituti bakalar bosqichi talabasi.

2012—2014 – Milliy rassomlik va dizayn instituti magistri.

2014—2017 – Milliy rassomlik va dizayn instituti „Reklama va amaliy grafika“ kafedrasi oʻqituvchisi.

2017—2020 – Milliy rassomlik va dizayn instituti „Reklama va amaliy grafika“ kafedrasi katta oʻqituvchisi.

2020-yildan – Milliy rassomlik va dizayn instituti „Amaliy grafika“ kafedrasi dotsenti.

## Mukofotlari
2012-yilda „Oʻzbekiston belgisi“ koʻkrak nishoni sovrindori boʻlgan.

2015-yilda „Jasorat“ medali bilan mukofotlangan.

2015-yilda „Etirof-2015“ mukofoti sovrindori, yilning eng yaxshi hunarmandi.

2020-yilda Oʻzbekiston Prezidenti tomonidan taʼsis etilgan „Milliy madaniyatimiz va sanʼatimiz rivojiga qoʻshgan hissasi uchun“ mukofoti bilan ragʻbatlantirildi.
## Manbalar

## Havolalar
* 
* 
*
Gonçalo Abreu

**Gonçalo Nuno da Silva Abreu** (1986-yil 25-iyun,Funshal, Portugaliya) – portugaliyalik sobiq professional futbolchi, hujumchi sifatida oʻynagan.

Maritimo klubida oʻnagan, klub safida Primeira Liga oʻyinlarida toʻqqiz marta maydonga tushgan boʻlsa-da, Abreu oʻz faoliyatining asosiy qismini LigaProda oʻtkazdi. Sakkizta klub safida jami 206 ta oʻyinda maydonga tushdi va 31 ta gol urdi.

## Klubdagi faoliyati
Madeyra orolidagi Funshal shahrida tugʻilgan Abreu oʻz shahridagi C. S. Maritimo klubi yoshlar akademiyasi tarbiyalanuvchisi boʻlgan. Abreu asosan klubning uchinchi diviziondagi zaxira jamoasida oʻynagan, shu bilan birga Primeira Ligadagi asosiy jamoada ham bir necha bor maydonga tushgan. Abreu UEFA Yevropa Ligasi guruh bosqichida bir marta gol urgan: 2012-yil 6-dekabrda Bryugge klubiga qarshi oʻz maydonida 2:1 hisobida gʻalaba qozonilgan oʻyinda dastlabki golni urgan.

Abreu 2009-yil iyunda ikkinchi diviziondagi Varzim S. C. klubiga va bir yil oʻtgach C. D. Feirense klubiga bir yillik shartnoma asosida ijaraga berildi. Abreu har ikki jamoada muntazam oʻynadi va Feirense klubi bilan birgalikda ikkinchi oʻrinni egallab, yuqori ligaga yoʻllanmani qoʻlga kiritdi. 2012-yil yanvarida Abreu xuddi shu ligadagi Portugaliyaning Atlético Clube klubiga shartnoma asosida ijaraga berildi.

2013-yil iyulda Abreu Maritimo klubidan ketib, Kipr Birinchi divizioniga koʻtarilgan Ermis Aradippou FK klubi bilan shartnoma imzoladi. Abreu klub safida koʻp ham maydonga tushmadi va yanvar oyida uchinchi divizionga mansub A. D. Kamacha klubi safiga qaytdi, soʻngra 2014-yil iyun oyida yana Feirense klubiga qoʻshildi.

Abreu keyingi yillarda ikkinchi divizionda F. K. Penafiel, K. F. União, Gil Visente F. K. va K. D. Mafra klublarida oʻynadi.

## Manbalar
Cadú

**Carlos Eduardo de Fiori Mendes** (1986-yil 31-avgust, Andradina, São Paulo, Braziliya) – Cadu nomi bilan tanilgan, braziliyalik sobiq professional futbolchi. Faoliyati davomida yarim himoyachi pozitsiyasida oʻynagan.

## Faoliyati

### Yoshlikdagi Faoliyati
Cadú Braziliyaning Andradina shahrida tugʻilgan. U oʻzining professional futboldagi faoliyatini oʻz yurtidagi Campinas Futbol Klubi va Porto Alegri klublarida boshlagan. Cadú 2007-yilning yozida Braziliyani tark etib, Chernogoriyaga koʻchib oʻtdi va u yerda Chernogoriyaning Birinchi Ligasida oʻynaydigan FK Zeta klubiga qoʻshildi. Keyingi ikki mavsumni shu jamoada oʻtkazdi.

### Red Star Belgrade
Cadú va Sávio 2007—2009-yillarda bitta klubda toʻp surgan. Ular dastlab Porto Alegreda, soʻngra Zetada birga oʻynashgan. 2009-yil iyun oyida esa ikkalasi ham Serbiyaning Red Star Belgrad klubi bilan shartnoma imzolashgan. Cadú Red Star bilan toʻrt yillik shartnoma imzoladi va har mavsumda 200 000 yevro miqdorida maosh olishi belgilandi. Cadú 2009-yilda jamoaga qoʻshilganidan beri UEFA Yevropa Ligasiga saralash bosqichlarida Red Star Belgrade uchun muhim oʻyinchi boʻlib keldi. Cadú klub safida UEFA musobaqalarida ilk golini Yevropa Ligasining ikkinchi saralash bosqichida Dinamo Tbilisiga qarshi oʻyinda urdi. 2010—2011-yilgi UEFA Yevropa ligasi saralash bosqichi, pley-off va uchinchi saralash bosqichida Cadú Slovan Bratislavaga qarshi oʻyinda gol urdi. 2012-yil 5-may kuni oʻtkazilgan Belgrad derbisida Red Star klubi oʻzining azaliy raqibi Partizanni 1:0 hisobida magʻlub etdi. Kadú 90-daqiqada 20 metrdan uzoqroq masofadan hal qiluvchi golni kiritib, jamoasiga gʻalaba keltirdi. Cadú Red Star klubidagi faoliyatining yakunida jamoa tarixidagi eng koʻp gol urgan va eng koʻp oʻyin oʻtkazgan xorijlik futbolchiga aylandi.

### Sherif Tiraspol
Cadú 2013-yilning 17-iyunida Red Star klubi bilan shartnomasi yangilanmaganidan soʻng, „bosman qoidasi“ (bosman qoidasiga koʻra evropa Ittifoqidagi futbolchilar shartnoma muddati tugagach, transfer toʻlovi toʻlamasdan boshqa klubga oʻtish mumkin) asosida Sheriff Tiraspol klubiga oʻtdi. 2013—2014-yilgi UEFA Chempionlar Ligasi ikkinchi saralash bosqichida Cadu FK Sutjeska Nikšićga qarshi oʻtkazilgan oʻyinda Sheriff klubi uchun oʻzining birinchi golini kiritdi. Oʻyin 5:0 hisobi bilan yakunlandi. Cadú 2013—2014-yilgi mavsum davomida Sheriffning Yevropa Ligasi guruh bosqichidagi barcha oʻyinlarda asosiy tarkibda maydonga tushdi va Tiraspolda boʻlib oʻtgan uchrashuvda Tromso darvozasiga gol kiritdi. 2016-yil 21-martda Cadú oilaviy sharoit tufayli Sheriffni kutilmaganda tark etishga majbur boʻldi.

## Statistikasi

## Yutuqlari
**Sherif Tiraspol**

* Moldova milliy divizioni: 2013—2014
* Moldova Superkupasi: 2014

**Red Star**

* Serbiya kubogi: 2009—2010, 2011—2012

## Manbalar
Rúben Andrade

**Rúben Dinarte Martins Andrade** (1982-yil 7-iyun, Funshal, Portugaliya) – portugaliyalik sobiq professional futbolchi boʻlib, Andrade Ribeira Brava klubi safida markaziy yarim himoyachi sifatida toʻp surgan.

## Klubdagi faoliyati
Andrade 1982-yil Madeyraning Funshal shahrida tugʻilgan, 1999-yilda oʻzning professional futbolchilik faoliyatini mahalliy klubi C. F. Uniyon safida boshlagan. Andrade klub bilan shartnoma imzolagandan soʻng, deyarli faqat shu klub tarkibida toʻp surdi. 2000-yil 18-iyunda, hali yosh oʻyinchi boʻlishiga qaramasdan, Andrade katta jamoada debyut qildi. Andrade uchinchi ligada Juventude Sport klubiga qarshi mehmondagi oʻyinda (2:0) 45 daqiqa oʻynadi.

Keyingi mavsumlarda Andrade Portugaliya futbolining ikkinchi va uchinchi darajali ligalarida oʻynadi. Andrade birinchi marta ikkinchi darajali ligada 2002-yil 3-noyabrda maydonga tushdi. Bu oʻyinda Andrade Leca FC klubiga qarshi (0:0) oʻyinning 72-daqiqasida zaxiradan maydonga tushdi. 2009—2010-yilgi mavsumda Andrade oʻzining eng yaxshi natijasini qayd etdi, 33 ta oʻyinda maydonga tushdi va 11 ta gol urdi. Ammo shunday boʻlsa ham, uning klubi uchinchi diviziondan yuqoriga koʻtarila olmadi.

Andrade 2014—2015-yilgi mavsumda 41 ta oʻyinda 6 ta gol urdi. Bu davrda União yigirma yildan ortiq tanaffusdan soʻng Primeira Ligaga qaytgan edi. 2015-yil 1-iyunda esa Andrade oʻz shartnomasini yana bir yilga uzaytirdi. Andrade 16-avgust kuni 33 yoshida birinchi bor bahsda ishtirok etdi va C. S. Marítimo C.S klubiga qarshi boʻlgan oyinda 2-1 hisobida gʻalaba qozondi. Andrade bu oʻyinda 68 daqiqa maydonda toʻp surdi.

## Yutuqlari
**União Madeira**

* Segunda Divisão: 2001—2002, 2010—2011
* Taça AF Madeira: 2002—2003, 2004—2005

## Manbalar
Tamirlan Kozubayev

**Tamirlan Omuraliyevich Kozubayev** (; ; 1994-yil 1-iyulda tugʻilgan) – qirgʻizistonlik professional futbolchi, Liga 1 klubi Persita Tangerang va Qirgʻiziston milliy terma jamoasida markaziy himoyachi sifatida oʻynaydi.

## Klub karerasi
Kozubayev 2014-2015-yillarda Litvaning A Lyga ishtirokchisi „Shiaulyai“ va „FK Granitas“ klublarida oʻynagan. 2015/2016-yilgi qishki transferlar oynasining soʻnggi kunida Kozubayev Serbiyaning FK Yagodina klubi bilan shartnoma imzolagan. Jagodina jamoasi bilan shartnomasi yakunlangach, Kozubayev 2016-yil 17-avgust kuni Qirgʻizistonning „Dordoy Bishkek“ jamoasi bilan shartnoma imzolagan. 2019-yilning 28-yanvarida „Dordoy Bishkek“ Kozubayevning shartnomasi yakunlanganidan soʻng klubni tark etganini tasdiqlagan.

2022-yilning 4-martida Kozubayev Gonkong Premyer-ligasining Eastern klubi bilan shartnoma imzolagan.

## Xalqaro martaba
Kozubayev Qirgʻiziston milliy terma jamoasi safida 2015-yilning 13-oktabr kuni Bangladeshga qarshi oʻyinda, JCh–2018 saralash bosqichida debyut qilgan.

## Faoliyat statistikasi

### Xalqaro
*2024-yil 9-yanvarda oʻtkazilgan oʻyin boʻyicha aniq statistika*

### Terma jamoada gollar

: *Hisob va natijalar birinchi navbatda Qirgʻizistonning gollari roʻyxatini koʻrsatadi*.

## Yutuqlar
; Dordoy Bishkek

* Qirgʻiziston Premyer-ligasi: 2018
* Qirgʻiziston kubogi: 2018

; **Eastern**

* Gonkong Liga kubogi: 2023–24

## Manbalar

## Havolalar

* 
*
Márcio Abreu

**Márcio Nuno Ornelas Abreu** (1980-yil 25-aprel,Funshal, Portugaliya) – portugaliyalik sobiq professional futbolchi. Faoliyati davomida hujumchi pozitsiyasida toʻp surgan.

## Futbolchilik faoliyati
Abreu 1989-yilda oʻzi tugʻilgan shaharning CS Maritimo klubiga kelgandan soʻng, klubning barcha yosh toifasidagi jamoalari tarkibida maydonga tushdi. Abreu asosiy tarkib va zaxira oʻyinchilari tarkibida boʻldi. 2004-yilda Abreu klubni tark etdi va Madeira shahrining yonida joylashgan A. D. Camachaga, Marítimo B klublari bilan uchinchi divizionda oʻynadi.

Abreu 2007-yilning yozida Bolgariyaning PSFC Chernomorets Burgas klubi bilan shartnoma imzoladi va uch yarim mavsumlik faoliyati davomida asosiy tarkibda oʻynadi. 2011-yil fevral oyida Abreu Rossiyaning Premer-ligasiga yangi koʻtarilgan Krasnodar futbol klubiga oʻtkazildi.

2011-yil 6-fevralda Abreu oʻzining yangi klubi uchun ilk bor maydonga tushdi va Ukrainaning Tavriya Simferopol klubiga qarshi oʻtkazilgan oʻrtoqlik uchrashuvning dastlabki 72 daqiqasida maydonda toʻp surdi (oʻyin 2:2 hisobida yakunlandi). Uning birinchi rasmiy oʻyini bir oydan keyin, Rossiya kubogi doirasida Amkar Perm klubiga qarshi boʻlib oʻtdi (120 daqiqa maydonida boʻldi, 1:0 hisobida gʻalaba qozonildi). Chempionatdagi debyutini esa olti kundan soʻng, Anzhi Maxachkala klubi bilan durang (0:0) natija qayd etilgan oʻyinda oʻtkazdi.

2011-yil 10-iyunda Abreu Krasnodar safida oʻzining ilk golini Rostov klubiga qarshi safardagi oʻyinda (3:1 hisobida gʻalaba) kiritdi. Abreu 2013—2014 mavsumi oxirida jamoani tark etdi va koʻp oʻtmay Moskva shahridagi Torpedo futbol klubi bilan shartnoma imzoladi. Biroq, oilaviy sabablarga koʻra, futbolchilik faoliyatini yakunladi.

Ikki yillik tanaffusdan soʻng, 36 yoshli Abreu uchinchi ligada qolayotgan sobiq klubi Camachaga qaytib, yana futbol oʻynashni boshladi.

## Manbalar
Majoritar saylov tizimi

**Majoritar saylov tizimi** (fransuzcha majorite „koʻpchilik“ degan maʼnoni bildiradi) – vakillik organlariga saylovlarda ovoz berish natijasini aniqlash jarayonidir. Unda qonun bilan belgilangan koʻp ovozni olgan nomzod (yoki nomzodlar roʻyxati) muayyan okrug boʻyicha saylangan hisoblanadi. Hozirgi zamon konstitutsiyaviy huquqida nisbatan mutlaq va malakali koʻpchilik ovoziga asoslangan majoritar saylov tizimlari qoʻllanadi. Masalan, AQSh, Buyuk Britaniya, Hindiston, Meksika va boshqalarda. Mutlaq koʻpchilik ovoziga asoslangan m ajoritar tizimda berilgan va haqiqiy deb topilgan ovozlarning umumiy sonidan mutlaq (yoki oddiy) koʻp ovoz (yaʼni 50% +1 ta ovoz) olgan nomzod saylangan hisoblanadi. Agar nomzodlardan birontasi ham yetarlicha ovoz olmasa, qayta ovoz berish oʻtkaziladi, bunda nomzodlar roʻyxatida nisbatan koʻp ovoz olgan 2 ta nomzod qoldiriladi. Baʼzan qayta ovoz berish urniga 2-tur ovoz berish oʻtkaziladi, buning natijalari boshqacha tizim boʻyicha aniqlanadi (masalan: Fransiyada Milliy Majlis – parlamentga saylovlarda mutlaq koʻpchilik ovoziga asoslangan majoritar tizim, 2-tur ovoz berishda esa nisbatan koʻpchilikning ovoziga asoslangan majoritar tizim qoʻllanadi). Nisbatan koʻpchilik ovoziga asoslangan majoritar tizim eng sodda tizim boʻlib, bunda nomzodlar orasidan oʻz raqiblarining har biriga nisbatan koʻp ovoz olgani saylangan hisoblanadi. Bu tizimda koʻpincha saylovchilarning qoʻllab quvvatlashiga ega boʻlmagan partiya parlamentda koʻp oʻringa ega boʻlishi mumkin. AQSh, Buyuk Britaniya va boshqa bir qancha davlatlarda majoritar tizimning ana shunday shakli qoʻllanadi. Shuningdek, majoritar tizimning kamdan kam hollarda qoʻllanadigan yana bir turi malakali koʻpchilik ovoziga (umumiy ovozlarning 2/3, 3/4 maʼqullangan qismiga) asoslangan majoritar tizim ham mavjud (masalan: Chilida parlamentning quyi palatasi – Deputatlar palatasiga saylovlarda shunday tizim qoʻllanadi). Biroq, bunda faqat juda oz nomzodlar saylovchilarning 65% ovozini olishi mumkin boʻlganligi uchun, mandatlar, odatda, vakillikning proporsional tizimi boʻyicha taqsimlanadi. Har bir saylov okrugidan saylanadigan deputatlarning soniga qarab bir mandatli yoki koʻp mandatli majoritar saylov tizimlari boʻlishi mumkin. Bir mandatli majoritar tizimda bir okrugdan bir deputat saylanadi. Koʻp mandatli majoritar tizimda bir okrugdan bir necha deputat saylanadi.
## Manbalar
Ovoz Bolalar

„**Ovoz Bolalar**“ – „Ovoz“ teleloyihasining bolalar uchun tashkil etilgan talqini. Bu musiqiy loyiha niderlandiyalik prodyuser John de Mol tomonidan yaratilgan „The Voice Kids“ televizion vokal tanlovi formatining oʻzbekcha talqini hisoblanadi. 2024-yil 12-oktabrdan „Zoʻr TV“ telekanalida efirga uzatila boshlandi.

## Boshlovchilar

## Murabbiylar

## Mavsum natijalar

## Manbalar
Palu tumani

**Palu tumani** – Turkiyaning Elazığ viloyatida joylashgan tuman. Tuman markazi Palu shahri hisoblanadi. Tuman maydoni 730&nbsp;km2, aholisi 18 648 nafar(2021).
## Tarkibi
Palu tumanida 2 ta munisipalitet bor:
* Beyhan
* Palu
Palu tumanida 37 ta qishloq bor:

* Akbulut
* Akyürek
* Altınölçek
* Andılar
* Arındık
* Atik
* Baltaşı
* Beydoğan
* Bozçanak
* Bölükelma
* Burgudere
* Büyükçaltı
* Damlapınar
* Gemtepe
* Gökdere
* Güllüce
* Gümeçbağlar
* Gümüşkaynak
* Hasbey
* Karacabağ
* Karasalkım
* Karataş
* Kasıl
* Kayahisar
* Kayaönü
* Keklikdere
* Kırkbulak
* Köklüce
* Küçükçaltı
* Örencik
* Örgülü
* Seydili
* Tarhana
* Umutkaya
* Üçdeğirmenler
* Yarımtepe
* Yeşilbayır

## Manbalar
Vasiliy Nasedkin

**Vasiliy Fedorovich Nasedkin** 1895-yil (1) 13-yanvar, Verovka, Ufa viloyati – 1938-yil 15-mart, Moskva) rus sovet shoiri.

## Biografiyasi
Vasiliy Fedorovich koʻp bolali dehqon oilasida tugʻilgan. Otasi – Fedor Nasedkin – yaxshi duradgor boʻlgan. Vasiliydan tashqari, uning opa-singillari – Mariya, Antonina, Praskovya omon qolishdi. Rus Verovkasi yaqinida boshqirdlarning Yurmati va ukrain qishloqlari bor edi, ammo ukrainlar Verovkada ham yashagan. Bu qishloqlarning bolalari birga oʻynashardi, shuning uchun uchala tilni ham bilishardi (keyinchalik otamga bu narsa tarjimonlik ishida juda asqotdi) (Vasiliy Nasedkin qizining Nataliyaning „Xotiralar“idan).

Vasiliyga amakisi (ona tomondan) jiyaniga oʻqishni maslahat berdi va unga moddiy yordam berishga kirishdi. 1909-yilda Vasiliy qishloq maktabini tugatdi, keyin amakisining maslahati bilan Sterlitamak oʻqituvchilar seminariyasiga oʻqishga kirdi, taʼtilda temiryoʻlda oʻnboshi boʻlib ishladi va amakisi unga ishga joylashishga yordam berdi.

1909-1913-yillarda Sterlitamak oʻqituvchilar seminariyasida tahsil olgan. Seminariyani tugatgandan soʻng, Yekaterinburgda (bir oz) oʻqidi, keyin 1913-yilda Moskvaga koʻchib oʻtdi va Moskva universitetining fizika-matematika fakultetiga oʻqishga kirdi. 1914-yilda RSDRPga qoʻshildi; 1914-yilda Shanyavskiy universitetiga koʻchib oʻtdi va u yerda Sergey Yesenin bilan uchrashdi. Moskvada yashash uchun student Vasiliy repetitorlik qilib pul topardi.

Nasedkin 1915-yilda koʻngilli sifatida armiyaga bordi, Birinchi jahon urushida qatnashdi; kontuziya qilindi, nemislarga asir tushdi va u yerdan qochishga muvaffaq boʻldi. Keyin Alekseyevsk yunkerlar maktabida oʻqidi va u yerda targʻibot ishlarini olib bordi. 1917-yili Moskva qoʻzgʻolonida bolsheviklar tomonida qatnashdi; revolyutsiya tomoniga oʻtgan yunkerlarga rahbarlik qildi, telegraf, pochta, telefon stansiyasini bosib olishda, Telegraf-proyektor polkining qizil gvardiyachilari bilan birgalikda Moskva Kremlini olishda qatnashdi. Inqilobiy polk komitetining aʼzosi, Revvoyensovet aʼzosi, keyin polk komissari boʻlgan.

1920-1923-yillarda Nasedkin Turkistonda bosmachilikni bostirishda qatnashgan. 1921-yilda partiyadan chiqdi. „Radunitsa“ xalqaro Yesenin jamiyati aʼzosi M. N. Muxarevskiyning yozishicha, bunga sabab taʼtil paytida oʻz qishlogʻida koʻrgan „dehqonlardan oziq-ovqat undirish paytida toʻxtovsiz talonchilik“ boʻlgan.

## Ijodi
Shoir birinchi sheʼrini 1919-yilda „Pravda“ gazetasida eʼlon qilgan. 1920-yillarning boshlarida Turkistonda chop etilgan.

1924-yilda Nasedkinning Sergey Yesenin bilan ikkinchi uchrashuvi boʻlib oʻtdi, bu uning shaxsiy hayotida va muhim „yangi dehqon shoirlaridan“ biri sifatida ijodiy shakllanishida muhim ahamiyatga ega boʻldi.

## Manbalar
Avtandil Maxaradze

**Avtandil Ivanovich Maxaradze** (; 1943-yil 16-iyul, Batumi, Gruziya) – gruziyalik aktyor.

Maxaradze Batumida tavallud topgan. 1970-yillardan buyon faoliyat koʻrsatayotgan Maxaradze oʻzining aktyorlik faoliyatini Shota Rustaveli teatr va kino universitetida talaba boʻlib oʻqiyotgan paytida, kursdashlari tomonidan sahnalashtirilgan spektakllarda ishtirok etish bilan boshlagan. Uning „Venetsiya savdogari“ spektaklidagi roli, u yerda Shilok rolini oʻynagan, tanqidchilar va jamoatchilikning eʼtiborini tortgan. Maxaradze 1991-yilgacha Shota Rustaveli teatrida ishlagan va u yerda 50 dan ortiq rollarni ijro etgan.

Maxaradze 1984-yilda MXAT (Moskva sanʼat teatri)da „Qulash“ („Jaqoning xonavayron boʻlishi“) pyesasida bosh rolni ijro etib, katta muvaffaqiyatga erishgan.

1984-yilda Maxaradze Tengiz Abuladzening mashhur „Tavba“ filmida Varlam va Abel Aravidze nomli ikki asosiy rolni ijro etgan.1987-yilda Kann kinofestivalida Tavba hakamlar hay’atining bosh mukofoti, Ekumenik hakamlar hay’ati mukofoti va FIPRESCI mukofotiga sazovor boʻldi. Oʻsha yili Chikago kinofestivalida Maxaradze eng yaxshi erkak ijrosi uchun Kumush Gyugo mukofotiga sazovor boʻldi. Maxaradze 1987-yilda Moskva xalqaro kinofestivalida birinchi Nika mukofotini qoʻlga kiritgan.

1989-yilda Maxaradze Isabelle Huppert, Bernard Blier, Erland Jozephson, Richard Berry va Miki Manojlovich bilan birga Aleksandr Petrovichning soʻnggi filmi „Pereselenie“da rol oʻynagan.

## Mukofotlari
1991-yilda Maxaradze Mixail Kalatozishvilining „Sevimli“ filmida bosh rolni oʻynadi. Film Berlin xalqaro kinofestivalida „Oltin ayiq“ nominatsiyasiga nomzod boʻlgan.

1993-yilda Maxaradze Tbilisi xalqaro kinofestivalida Vagif Mustafayevning „Tashqarida“ filmidagi eng yaxshi erkak ijrosi uchun „Oltin burgut“ mukofotini qoʻlga kiritgan.

2004-yilda MaxaradzeVagif Mustafayevning yana bir filmi „Milliy bomba“da bosh rolni ijro etgan. Bu film Moskva xalqaro kinofestivalida „Oltin Muqaddas Georgiy“ mukofotiga nomzod boʻldi. Maxaradze ushbu ijrosi uchun Smolensk kinofestivalida eng yaxshi erkak roli mukofotini qoʻlga kiritgan.

Maxaradze 2005-yilda BBC telekanalining „Arxangel“ nomli serialida Iosif Stalin rolini ijro etgan. Maxaradze ushbu serialda Daniel Kreyg bilan birga bosh rollarda suratga tushgan.

## Manbalar
Sevara Ubaydullayeva

**Sevara Abdullayevna Ubaydullayeva** (1975-yil 15-iyul, Toshkent, OʻzSSR) – oʻzbekistonlik shifokor va davlat arbobi. Tibbiyot fanlari doktori, dotsent. 2024–yildan 5–chaqiriq Oʻzbekiston Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi deputati.

## Biografiyasi
Ubaydullaeva Sevara Abdullaevna 1975–yil 15–iyulda Toshkentda tugʻilgan. Millati tojik. „Adolat“ demokratik partiyasi aʼzosi. Tibbiyot fanlari doktori, dotsent.

1998–1999-yillarda Toshkent pediatriya tibbiyot institutida ordinatura.

1999–2001-yillarda Toshkent pediatriya tibbiyot institutida klinik ordinatura.

2001–2004-yillarda Mirzo Ulugʻbek tumani 36–oilaviy poliklinika umumiy amaliyot shifokori.

2004–2008-yillarda Toshkent pediatriya tibbiyot instituti assistenti.

2008–2012-yillarda Toshkent pediatriya tibbiyot instituti poliklinika tibbiyoti, radiatsiya diagnostikasi va terapiyasi kafedrasi assistenti.

2012–2013-yillarda Toshkent pediatriya tibbiyot instituti poliklinikalar tibbiyoti, radiatsiya diagnostikasi va terapiyasi kafedrasi dotsenti.

2013–2017-yillarda Toshkent pediatriya tibbiyot instituti radiatsiya diagnostikasi va terapiya kafedrasi katta ilmiy xodimi.

2017–2022-yillarda Toshkent pediatriya tibbiyot instituti Ambulator pediatriya, jismoniy tarbiya va harbiy tayyorgarlik kafedrasi Taʼlim sifatini nazorat qilish kafedrasi mudiri, dotsenti.

2022–yildan hozirgi kunga qadar Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi Onalik va bolalikni muhofaza qilish boshqarmasi boshligʻi.

## Manbalar
Navo (telekanal)

**Navo** — Oʻzbekistonning musiqiy mazmundagi davlat telekanali. „Yoshlar“ teleradiokanali qoshida tashkil etilgan.

## Manbalar

## Havolalar
*
Turkmanobod xalqaro aeroporti

**Turkmanobod xalqaro aeroporti** (),  – Turkmanistonning Turkmanobod shahrida joylashgan xalqaro aeroport. Shahar markazidan taxminan 13 km masofada joylashgan.

## Tarixi

Aeroport 1926-yilda ochilgan va bir necha bor rekonstruksiya qilingan. Turkmaniston mustaqillik yillarida tubdan qayta rekonstruksiya qilingan. Rekonstruksiya mobaynida aeroport zamonaviy aeronavigatsiya tizimi hamda avtomatlashtirilgan yoqilgʻi quyish platformasi bilan jihozlangan. Shuningdek, uchish-qoʻnish yoʻlagi ham uzaytirilgan.

### Yangi aeroport
2013-yil Turkmanobod janubida yangi aeroport majmuasi qurilishi boshlandi. 2013-yil 14-fevral kuni ilk toshni qoʻyish marosimida Ukraina prezidenti Viktor Yanukovich hamda Turkmaniston prezidenti Gurbanguli Berdimuhamedovlar ishtirok etgan.

Qurilish Turkmaniston Sanoatchilar va tadbirkorlar ittifoqi aʼzosi boʻlgan „Gündogdy“ xususiy qurilish firmasi tomonidan tugallandi. Yoʻlovchi terminali binosi 37 ming kvadrat metr maydonni egallaydi.

2018-yil 26-fevral kuni yangi aeroport ochilish marosimida Turkmaniston prezidenti Gurbanguli Berdimuhamedov ishtirok etdi. Aeroport majmuasining oʻtkazish qobiliyati soatiga 500 yoʻlovchini tashkil etadi. Uchish-qoʻnish yoʻlagi uzunligi 3800 metr va eni 65 metr boʻlib, zamonaviy yorugʻlik-signal va meteorologik tizimlar bilan jihozlangan. Aeroport har qanday turdagi samolyotlarni qabul qila oladi. Aeroportning yuk terminali yiliga 200 ming tonna yukni tashishga moʻljallangan. Markazlashtirilgan yoqilgʻi quyish shoxobchasi bir vaqtning oʻzida bir nechta samolyotlarga xizmat koʻrsatish imkonini beradi.

Tomi sakkiz qirrali „Oʻgʻuzxon yulduzi“ shaklida boʻlgan aeroport yoʻlovchi terminali 12 ming kvadrat metrdan ortiq maydonni egallaydi va Guinness rekordlar kitobiga dunyodagi eng yirik yulduz shaklidagi bino sifatida kiritilgan.

## Aviakompaniyalar va yoʻnalishlar
### Yoʻlovchi tashish

### Yuk tashish

## Aeroport infratuzilmasi
Axborot lavhalari, xalqaro va shaharlararo aloqa punkti, bagaj punktlari, bufetlar, kafelar, savdo pavilyonlari yoʻlovchilar uchun xizmat qiladi. CIP-zali, bojsiz savdo doʻkonlari, internet kafe va boshqa xizmatlar mavjud.

Aeroportda tibbiyot punkti, ovqatlanish xonasi, 100 xonali mehmonxona, yopiq avtoturargoh mavjud.

## Yer usti transporti
Aeroport shahar tashqarisida, Turkmanobod markazidan 13 kilometr uzoqlikda, M37 Ashxobod-Turkmanobod avtomobil yoʻli va Ashxobod-Karki temir yoʻliga yaqin joyda joylashgan.

## Manbalar

## Havolalar

* Türkmenabat Airport Homepage
Gʻaybulla Boboyorov

**Gʻaybulla Boboyorov** (1973-yil, Chiroqchi tumani, Qashqadaryo viloyati, OʻzSSR) – oʻzbekistonlik tarixchi olim, tarix fanlari doktori, professor.

## Hayoti
Gʻaybulla Boboyorov 1973-yilda Qashqadaryo viloyatining Chiroqchi tumanida tavallud topgan. 1991–1996-yillarda Qarshi davlat universiteti tarix fakultetida bakalavr bosqichida, 1996–1999-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasining Sharqshunoslik institutida aspirantura bosqichida va Toshkent davlat universitetining (hozirgi Oʻzbekiston milliy universiteti) falsafa fakultetida ham tahsil olgan. Oilali, Alparslon, Istambek, Temurbek ismli 3 nafar oʻgʻil farzandning otasi.

Gʻaybulla Boboyorovning 300 dan ortiq ilmiy maqolalari nashr etilgan va 25 ta monografiya, jumladan, „Köktürk kağanliği sikkeleri katalogu“ (2007-yil, Anqara), „Gʻarbiy Turk xoqonligining davlat tuzumi“ (2012-yil, Toshkent) kabi monografiyalar muallifi hisoblanadi. Bundan tashqari uni qadimgi turk-run va sugʻdiy yozuvli bitiklar boʻyicha oz sonli mutaxassislardan biri deb eʼtirof etilgan. Hozirda Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi huzuridagi Milliy arxeologiya markazi boʻlimi mudiri boʻlib faoliyat yuritadi.

## Mukofotlari

* „Oʻzbekiston belgisi“ koʻkrak nishoni.
* "O'zbekistonning mustaqilligining 30 yilligi" nishoni.

## Manbalar
Fumie Hosokawa

**Fumie Hosokawa** (; 2-sentyabr 1971-yil, Mutsu, Aomori prefekturasi, Yaponiya) – yaponiyalik aktrisa, qoʻshiqchi va model. Fumie Yaponiyaning seks-ramzlaridan biri. Hosokawa Madan Senki Ryukendô (2006), Shadow Warrior: Shogun Tokugava Ieyasu (1998) va Kikudjiro (1999) filmlaridagi rollari bilan mashhur boʻlgan.

## Hayoti
Fumie Hosokawa 1971-yil 2-sentyabrda Yaponiyaning  Aomori prefekturasi Mutsu shahrida tugʻilgan. Hosokawa toʻrt yoshigacha Xirosima prefekturasining Etajima shahrida yashagan. Keyinchalik Gavayiga koʻchib oʻtib, u yerdagi maktabda bir yil oʻqigan. Bunga sabab Fumiening otasi Yaponiya harbiy dengiz kuchlarida kontr-admiral boʻlib ishlagani edi.

Hosokawa 1990-yil dekabr oyida bikini modeli sifatida jurnallarda suratga tushishni boshlagan. Koʻp oʻtmay Hosokawa qoʻshiqchilik faoliyatini va filmlarda rol oʻynashni boshlagan.

Rasmiy veb-saytida uning boʻyi 1,63 santimetr etib koʻrsatilgan. Tana oʻlchami esa yillarda davomida oʻzgartirib borgan. 1990-yilda uning tana oʻlchami 94-60-90 santimetr ekanligi qayd etilgan. 2006-yilga kelib esa 90-59-87 santimetrga oʻzgargan. Bikini modellik faoliyatidan keyin Hosokawa 2006-yilda oʻzining modellik suratlari akst etgan ikkita DVD diskini chiqargan.

2007-yil 20-dekabrda Hosokawa va uning eri Hisato Endoning birinchi farzandi: oʻgʻili tugʻilishi tufayli Hosokawa oʻz faoliyatini yakunlanishini eʼlon qildi. Ammo, Hosokawa farzandli boʻlishidan oldin, 2007-yil avgustda oʻzining ilk bor yalangʻoch suratlar fotoalbomini „Fumming“ni chop ettirdi.

2009-yil dekabr oyida Yaponiyadagi sport gazetalarning biri Hosokawa va Endoning ajrashganligi haqidagi maʼlumotni chop etdi. 2014-yilning mart Hosokawa oyida TBS telekanalinining „Sunday Japan“ koʻrsatuvida faoliyatini qayta boshlaganini maʼlum qildi.  

## Manbalar

## Havolalar
* 
*