Lichess

**Lichess** (" *liches* " deb talaffuz qilinadi) – fransuz dasturchisi Tibo Duplessis tomonidan yaratilgan shaxmat veb-sayti. Serverda ishlatiladigan dasturiy taʼminot ochiq kodli boʻlib, bepul AGPL litsenziyasi ostida tarqatiladi.

## Tavsifi
Saytning asosiy vazifasi turli vaqtni boshqarish opsiyalaridan foydalangan holda onlayn yoki yozishmalar orqali boshqa oʻyinchilarga qarshi shaxmat oʻynashdir . Sayt mutlaqo bepul va hech qanday reklama yoʻq. Roʻyxatdan oʻtgan foydalanuvchilar tomonidan oʻynagan barcha oʻyinlar serverda saqlanadi, statistik maʼlumotlar va ular orasida qidirish imkoniyatini beradi. Oʻyinlar oʻyinchining reytingiga taʼsir qilmaydigan yoki reyting taʼsir qiladigan (foydalanuvchi tomonidan tanlangan) boʻlishi mumkin, ikkinchisi vaqt nazorati (oʻq, blits, tezkor, klassik shaxmat, cheksiz vaqt) boʻyicha boʻlingan oʻyinchining reytingini hisoblash uchun ishlatiladi. Stockfish shaxmat mexanizmi barcha oʻynalgan oʻyinlarni tahlil qilish uchun ishlatilishi mumkin. Haqiqiy odamlar bilan oʻyinlardan tashqari, foydalanuvchilar ham kompyuterga qarshi oʻynashlari mumkin (shu jumladan pozitsiyadan).

Lichess oʻyinning taktik qismini takomillashtirish (shaxmatda mot topish, eng yaxshi harakatni topish boʻyicha masalalarni hal qilish), shaxmat yozuvlarini oʻzlashtirishni yaxshilash va ochilish bilimlarini oʻrgatish uchun keng imkoniyatlar yaratadi. Standart shaxmatda vaqtni boshqarishning turli xil variantlariga qoʻshimcha ravishda, sayt quyidagi variantlarni ham qoʻllab-quvvatlaydi:

* Shaxmat-960 (Fisher shaxmati),
* Tepalik shohi ,
* Atom shaxmati ,
* Uchta shoxli shaxmat
* Oʻrda shaxmati („oʻrda“) bir variantidir. Bundan tashqari, Lichess tomonidan taqdim etilgan variant standart shaxmatdan farq qiladi,
* Crazyhouse ,
* Shaxmat sovgʻasi (Antichess),
* Poyga shohlari .

Lichess bir vaqtning oʻzida oʻyin seanslarini oʻtkazishga, koʻr oʻynashga, LichessTV funksiyasidan foydalangan holda boshqa oʻyinchilarning oʻyinlarini tomosha qilish imkonini beradi (Lichessning oʻzi interfeysidan yoki Twitch yoki YouTubeda oʻz oʻyinlarini translyatsiya qiladigan va sharhlaydigan oʻyinchilarning video kanallarida), forum, video kutubxona va kengash muharriri mavjud. Sayt forumida siz qiziqishlar asosida jamoalar yaratishingiz mumkin.

Lichess koʻzi ojiz yoki zaif koʻruvchilarga shaxmat oʻynashda yordam berish uchun xususiyatlarni taqdim etadi. Saytda roʻyxatdan oʻtish uchun standart captcha (CAPTCHA) oʻrniga oddiy shaxmat masalalarini hal qilishingiz kerak. 2015-yil 11-fevralda Android qurilmalari uchun rasmiy mobil ilova chiqdi. iOS ilovasi 2015-yil 4-martda chiqarildi.

Lichessning oʻziga xos xususiyati reklamadan toʻliq ozodlik siyosati (nomdagi *li* prefiksi – ingliz tilidan libre (bepul), live (jonli), light (yorugʻlik, yengil)), oylik, haftalik va hatto kundalik ravishda veb-saytda yangi xususiyatlarni doimiy ravishda ishlab chiqish va joriy etish bilan birga. Xarajatlarni qoplash ixtiyoriy xayriyalar va Lichess yaratuvchisining maoshi hisobidan amalga oshiriladi (mavjud beshta serverdan uchtasi xayriya hisobidan toʻlanadi, qolgan ikkitasi yaratuvchisi Tibo Duplessisning oʻz mablagʻlari hisobidan). Lichessni ishlab chiqish va qoʻllab-quvvatlash bu ishlab chiqaruvchining sevimli mashgʻuloti (IT sohasida yaxshi maoshli asosiy ish bilan taʼminlangan), u resursni monetizatsiya qilmoqchi emas va oylik xarajatlarni choʻntagidan (taxminan 170 dollar) zavq olish uchun juda maqbul toʻlov deb biladi.

2018-yil mart holatiga koʻra, lichess.org 2000 ta eng mashhur saytlardan biri (Alexa reytingi). Yillar davomida eng koʻp tashriflar AQShdan kelgan. Xuddi shu oy holatiga koʻra, Lichess dunyodagi ikkinchi eng mashhur (chess.com dan keyin) shaxmat veb-saytidir. .

## Yana qarang

* Chess.com

## Manbalar