FIFA Puskás mukofoti

**FIFA Puskás mukofoti** – Fédération Internationale de Football Association (FIFA) mukofoti. Ushbu mukofot oʻsha davrdagi FIFA prezidenti Sepp Blatter buyrugʻi bilan 2009-yil 20-oktabrda taʼsis etilgan boʻlib, bir kalendar yil hisobida eng estetik va chiroyli golni urgan erkak yoki ayol futbolchiga taqdim etiladi. Puskás mukofoti har yili eʼlon qilinadi va gʻolib ovoz berish yoʻli bilan aniqlanadi.

Mukofot 1950-yillar oxiridan to 1960-yillarning oxirigacha Real Madrid hujumchisi sifatida oʻynagan va Vengriya terma jamoasining eng mashhur futbolchisi boʻlgan Ferenc Puskás sharafiga nomlangan. Puskás koʻpchilik mutaxasislar tomonidan Yevropaning eng kuchli va sermahsul hujumchisi deb topilgan va 1997-yilda IFFHS (Xalqaro Futbol Tarixi va Statistikasi Federatsiyasi) tomonidan XX asrning eng yaxshi toʻpurari sifatida eʼtirof etilgan. Puskás jamoa safida 193 ta oʻyinda 806 ta, terma jamoa safida 90 uchrashuvda 86 ta gol urishga muvaffaq boʻlgan. Bu oʻsha davrdagi jahon rekordi hisoblanadi.

Blatter Budapeshtda boʻlib oʻtgan, mukofotning dastlabki topshirish marosimida shunday degan edi:
 *Tarixda oʻchmas iz qoldirgan buyuk futbolchilar xotirasini doimo asrab-avaylashimiz kerak. Ferenc Puskás nafaqat ulkan isteʼdodga ega oʻyinchi, balki koʻplab faxriy unvonlarni qoʻlga kiritgan ajoyib inson ham edi. Shu sababdan FIFA ushbu mukofotni uning xotirasiga bagʻishlash orqali unga hurmat bajo keltirishdan oʻta mamnundir.*


2018-yilga qadar mukofot gʻolibi toʻliqligicha FIFAning rasmiy veb-saytida muxlislar tomonidan ovoz berish yoʻli orqali aniqlangan. Biroq, 2018-yilgi mukofotni topshirish bilan bogʻliq tortishuvlardan soʻng, FIFA tartibni oʻzgartirgan. Shundan soʻng mukofot FIFA tomonidan tanlangan ekspertlar qarori orqali aniqlanadigan boʻlgan. Ular gʻolibni jamoatchilik tomonidan ovoz berilgan eng yaxshi uchta gol ichidan tanlab olishadi.

Ushbu mukofot ilk marotaba Shveysariyada boʻlib oʻtgan FIFA World Player of the Year festivalida taqdim etilgan boʻlib, unga portugaliyalik Cristiano Ronaldo loyiq deb topilgan.

## Mukofot meʼzonlari
* Mukofotda gʻolib boʻlish uchun gol oʻta chiroyli boʻlishi kerak (ovoz berish va ekspertlar fikri bilan hal qilinadi – gollar asosan uzoq masofadan zarbalar, jamoaviy gollar, rabona, havo zarbalari, individual oʻyindan urilgan gollar, chayon zarbalari kabi gollarni oʻz ichiga olishi kerak).
* Mukofot chempionat, futbolchi jinsi yoki millatidan qatʼiy nazar munosib futbolchiga topshirilish kerak.
* Urilgan gol omad, raqib oʻyinchisining xatosi, boshqa oʻyinchining golga taʼsiri yoki ofsayd pozitsiyasidan urilgan gol boʻlmasligi kerak.
* Gol adolatlii boʻlishi, yaʼni oʻyinchi qoida buzib gol urmasligi yoki doping bilan bogʻliq muammolarga aralashib qolmasligi kerak.
* Bir futbolchi 2 ta gol bilan nomzod qilib koʻrsatilishi mumkin emas.

## Gʻoliblar va nomzodlar
### 2009-yil

.

### 2010-yil

### 2011-yil

### 2012-yil

### 2013-yil

Quyidagi roʻyxat 2013-yilgi mukofot gʻolib va nomzodlarini oʻz ichiga oladi. Ovoz berish FIFA.com sayti orqali 2013-yil 9-dekabrgacha amalga oshirilgan boʻlib, chempionatlardagi birinchi davra oʻyinlarida kiritilgan gollarga ovoz berilgan. Ikkinchi davradagi gʻalaba goliga mukofot 2014-yil 13-yanvarda topshirilgan.

### 2014-yil
.
FIFA 2014-yil 12-noyabrda 10 nafar nomzod roʻyxatini eʼlon qilgan.

### 2015-yil
FIFA 2015-yil 12-noyabrda 10 nafar nomzod roʻyxatini eʼlon qilgan.

### 2016-yil
FIFA 2016-yil 21-noyabrda 10 nafar nomzodlar roʻyxatini eʼlon qilgan.

### 2017-yil

FIFA 2017-yil 22-sentyabrda 10 nafar nomzodlar roʻyxatini eʼlon qilgan.

### 2018-yil
FIFA 2018-yil 3-sentyabrda 10 nafar nomzodlar roʻyxatini eʼlon qilgan..

### 2019-yil
FIFA 2019-yil 19-avgustda 10 nafar nomzodlar roʻyxatini eʼlon qilgan.

### 2020-yil
FIFA 2020-yil 25-noyabr kuni 11 nafar nomzodlar roʻyxatini eʼlon qilgan.

### 2021-yil
FIFA 2022-yil 17-yanvar kuni 11 nafar nomzodlar roʻyxatini eʼlon qilgan.

### 2022-yil
FIFA 2023-yil 12-yanvar kuni 11 nafar nomzodlar roʻyxatini eʼlon qilgan.

### 2023-yil
FIFA 2023-yil 22-sentyabrda 11 nafar nomzodlar roʻyxatini eʼlon qilgan.

### 2024-yil
FIFA 2024-yil 28-noyabrda 11 nafar nomzodlar ro'yxatini e'lon qilgan.

2024-yildan boshlab FIFA ayol futbolchilar uchun alohida toifa sifatida FIFA Marta mukofotini ta’sis etgan. Ushbu mukofot Braziliya ayollar milliy futbol terma jamoasi hujumchisi va 2002-yildan 2024-yilgacha jamoa sardori bo‘lgan Marta sharafiga nomlangan.

## Davlatlar boʻyicha mukofotlar soni

## Eng koʻp nomzodi qoʻyilganlar
.

## Yana qarang
* FIFA Oltin toʻp
* FIFA The Best mukofoti

## Manbalar

## Havolalar
*