Rossiya ommaviy axborot vositalari

Televideniye, jurnal va gazetalar reklama, obuna va boshqa sotish bilan bogʻliq daromadlarga bogʻliq boʻlgan davlat va tijorat korporatsiyalari tomonidan boshqariladi. Rossiya Konstitutsiyasi soʻz erkinligini kafolatlagan boʻlsa ham, matbuot hukumat senzurasi hamda oʻz-oʻzini senzura bilan ogʻrigan.

Rossiyada 83 mingdan ziyod 102 tilda axborot tarqatuvchi faol shu bilan birga rasmiy roʻyxatdan oʻtgan ommaviy axborot vositalari mavjud. OAVning umumiy sonining taqsimoti quyidagicha: jurnallar – 37%, gazetalar – 28%, onlayn OAV – 11%, TV – 10%, radio – 7% va axborot agentliklari – 2%. OAVning uchdan ikki qismini tashkil etuvchi bosma OAV ustunlik qiladi. OAV translyatsiya qilish uchun litsenziya olishlari zarur. Ommaviy axborot vositalarining umumiy sonining 63 foizi Rossiya boʻylab maʼlumot tarqatishi mumkin, 35 foizi chet elda va 15 foizi MDH mintaqasida.

“Chegara bilmas muxbirlar” tashkiloti har yili mamlakatlarning matbuot erkinligi holatiga bahosi asosida reytingini tuzadi va e’lon qiladi. 2016-yilda Rossiya 179 mamlakat ichida 148-oʻrinni egalladi, asosan Vladimir Putinning qaytishi tufayli bu oʻtgan yilgidan 6 pogʻona past. Freedom House shunga oʻxshash reytingni tuzdi va Rossiyani 2013-yilda matbuot erkinligi boʻyicha Sudan va Efiopiya darajasida 197 mamlakat ichida 176-oʻringa olib chiqdi. Jurnalistlarni himoya qilish qoʻmitasining taʼkidlashicha, Rossiya 1992-yildan beri oʻldirilgan jurnalistlar soni boʻyicha 10-oʻrinni egallagan, ulardan 26 tasi 2000-yil boshidan beri, shu jumladan, “*Novaya gazeta*”ning toʻrt nafari ham bular qatorida. Shuningdek, u Rossiyani toʻliq jazosiz oʻldirilgan jurnalistlar boʻyicha dunyo boʻyicha 9-oʻringa qoʻydi.

2014-yilning dekabr oyida Rossiya tergov sayti  oʻrtasidagi yaqin aloqalarni koʻrsatuvchi Shaltay Boltay xakerlar guruhi tomonidan sizdirilgan elektron xatlarni eʼlon qildi. Vladimir Putin maʼmuriyati aʼzosi hamda rossiyalik jurnalistlar, ularning baʼzilari oʻz nomlari bilan Kremldan chiqqan maqolalarni chop etgan.

## Qonunchilik bazasi

Rossiya Konstitutsiyasi soʻz va matbuot erkinligini himoya qiladi. Ammo cheklovchi qonunchilik hamda siyosiylashgan sud tizimi mustaqil jurnalistlarning Rossiyada ishlashini qiyinlashtirdi.

OAV toʻgʻrisidagi Rossiya qonunlariga 1991-yilda “OAV toʻgʻrisida”gi qonun, 2003-yilda qabul qilingan “Aloqa toʻgʻrisida”gi qonun va 2006-yilda qabul qilingan “Axborot, axborot texnologiyalari va axborotni himoya qilish toʻgʻrisida”gi qonunlar kiradi. Ular bir necha bor oʻzgartirilgan. Boshqa federal qonunlar ommaviy axborot vositalarida davlat hokimiyati va siyosiy partiyalarini yoritish, saylov kampaniyalari hamda milliy xavfsizlikka oid cheklovlar kabi muayyan masalalarni tartibga soladi. 

Rossiya qonunchiligida ekstremizmning keng taʼrifi hamda uning hukumat tanqidchilarining ovozini oʻchirish uchun ishlatilishi jurnalistlar oʻrtasida taʼqiblardan qochish maqsadida senzurani kuchaytirdi. 2000-yillarning oxirida “OAV toʻgʻrisida”gi qonunga kiritilgan oʻzgartirishlar “ekstremizm, terrorizm, zoʻravonlik va pornografiya”ning tarqalishini, shuningdek, terrorizmga qarshi operatsiyalarni yoritishni chekladi. Lekin 2006-yilda qabul qilingan “Terrorizmga qarshi kurash toʻgʻrisida”gi Federal qonun va 2006-yilgi “Ekstremistik faoliyatga qarshi kurashish toʻgʻrisida”gi qonun Ekstremistik materiallarning federal roʻyxati bilan birga mahalliy va xalqaro kuzatuvchilarni tashvishga soldi. Birlashgan Millatlar Tashkilotining Inson huquqlari boʻyicha qoʻmitasi “terrorizm” yoki “terroristik faoliyat” tushunchalarining aniq taʼrifi, aksilterror operatsiyasida inson huquqlarini himoya qilish yoki aksilterror tuzumining oʻzini tushuntirishi kerak boʻlgan har qanday talabning yoʻqligini yoki hukumatning majburiyatlari boʻyicha har qanday huquqiy normaning yoʻqligini tanqid qildi. Rossiya qonunchiligida ekstremizmning keng taʼrifi va uning hukumat tanqidchilarining ovozini oʻchirishda qoʻllanishi taʼqiblarning oldini olish uchun jurnalistlar oʻrtasida oʻz-oʻzini senzura qilishni kuchaytirdi.

2009-yilning may oyida qabul qilingan “Parlament partiyalarining oʻz faoliyatini milliy davlat tele va radiokanallarida yoritishda teng huquqliligi kafolatlari toʻgʻrisida”gi Federal qonun har bir Parlament partiyasi davlatga tegishli boʻlgan milliy tele va radiokanallarda teng ulushdan foydalanishi kerakligini kafolatlaydi. Parlament partiyalarini koʻrish boʻyicha tahririyat siyosatining mustaqilligi, shuningdek, fuqarolarning partiyalar faoliyati toʻgʻrisida har tomonlama shu bilan birga xolis xabardor boʻlish huquqi Qonunda belgilab qoʻyilgan. Ushbu Qonunning toʻgʻri bajarilishini nazorat qilish 2009-yilning sentyabr oyidan boshlab Rossiya Markaziy saylov komissiyasi tomonidan parlament partiyalari ishtirokchilari bilan amalga oshiriladi.

2009-yilning boshida amalga oshiriladigan yangi qonun Rossiyadagi korrupsiyani tergov qilayotgan jurnalistlarni himoya qilish imkonini beradi. Yangi qonunchilikka koʻra, ular sud guvohlari kabi maxsus himoyaga murojaat qilishlari mumkin boʻladi.

2014-yilda ikkita yangi qonun internet ustidan davlat nazoratini kengaytirdi. 398-sonli Federal qonunga (2014-yil fevral) koʻra, bosh prokuror ommaviy tartibsizliklar, „ekstremistik“ harakatlar va noqonuniy yigʻilishlarning oldini olish uchun sudlarni chetlab oʻtishi va federal tartibga soluvchi Roskomnadzor agentligidan veb-saytlarni bevosita blokirovka qilish uchun foydalanishi mumkin. Qonunning birinchi yilida Roskomnadzor 85 dan ziyod veb-saytlarni, jumladan, Aleksey Navalniyning "Exo Moskvi" veb-saytidagi blogini (u oʻchirib tashlagan), shuningdek, Grani.ru yangiliklar sayti, muxolifat faoli Garri Kasparovning sayti, "*Yejednevniy jurnal*" onlayn jurnalini blokladi. 2014-yilning iyul oyida onlayn ekstremizm qonuni Sibir avtonomiyasi uchun marshning oldini olish uchun ishlatilgan.

„Bloggerlar qonuni“ №. 97-sonli (2014-yil may) kuniga 3000 dan koʻp tashrif buyuradigan har qanday veb-sayt Roskomnadzorda OAVsi sifatida roʻyxatdan oʻtishni talab qildi, shaxsiy bloglar va boshqa veb-saytlar yirik nashrlar uchun koʻzda tutilgan cheklovlarga, jumladan, anonim mualliflik va odobsizlikka, shuningdek, qonuniy taqiqlarga duchor boʻldi. 2014-yil iyul oyida qabul qilingan keyingi qonunga binoan, ijtimoiy tarmoqlar oʻz ma’lumotlarini rasmiylar tomonidan ochiq boʻlishi uchun Rossiyada saqlashi shart.

### Jurnalistlarning holati va oʻzini oʻzi boshqarish
Rossiya Jurnalistlari Kongressi 1994-yilda Kasbiy axloq kodeksini qabul qildi. Shunga qaramay, u asosan "oʻlik xat" boʻlib qoldi. Koʻplab OAV xodimlari tomonidan deyarli qoʻllanilmadi. “OAV toʻgʻrisida”gi qonunning moddasida ham jurnalistlarning huquq va majburiyatlari belgilab berilgan. 

## Ommaviy axborot vositalari

Rossiya radio va televideniyeni joriy qilgan birinchi davlatlardan biri. Sovet davrida kanallar kam boʻlgan boʻlsa, oxirgi 20 yil ichida koʻplab yangi davlat hamda xususiy radiostansiyalar va telekanallar paydo boʻla boshladi. Rossiyada OAV 2000-yillarda rivojlanishda davom etdi, sababi davriy nashrlar, radioeshittirish kompaniyalari hamda elektron OAV soni 1997-yildan 2006-yilgacha ikki baravardan koʻproq oshdi. 2005-yilda davlatga qarashli ingliz tilidagi Russia Today telekanali efirga uzatila boshladi. Uning arabcha versiyasi Rossiya Al-Yaum 2007-yilda ishga tushirildi.

Davlat organlari tomonidan reklamaning taqsimlanishi kontentga taʼsir qilishning muhim vositasi boʻlib, davlatga tegishli boʻlgan bosmaxona, tarqatish shu bilan bir qatorda uzatish ob'ektlaridan foydalanish imkoniyatidir. Xususiy biznes sub'ektlari mustaqil savdo nuqtalarida reklama qilishdan oʻzini tiyadi. 2015-yildan boshlab abonent toʻlovi boʻlgan sunʼiy yoʻldosh, kabel kanallarida reklama koʻrsatish taqiqlanadi, bu esa “Dozhd” va boshqa xorijiy kontent provayderlarining moliyaviy barqarorligiga toʻsqinlik qiladi.

2009-yilda Chegara bilmas muxbirlar tashkilotining 2009-yilgi hisobotiga koʻra, „Rossiya mintaqalaridagi OAVning hozirgi holati umid va xavotir uchun asosdir“. Hududiy bosma OAV axborot resursi sifatida mustahkam oʻrnini saqlab qola oldi. Biroq, koʻpchilik noshirlar oʻz bizneslarini xavf ostiga qoʻymaslik uchun siyosiy mavzulardan qochishadi. Vaziyat radioda ham xuddi shunday boʻlib, jurnalist Internet-forum tashkil qilgan boʻlib, unda radiojurnalistlar oʻzlarining qattiq formatlangan radiostansiyalari eshittirishdan bosh tortgani haqidagi xabarlarni chop etishlari mumkin.

### Axborot agentliklari
2018-yil holatiga koʻra, Rossiyadagi uchta asosiy axborot agentligi TASS, RIA Novosti va Interfaks edi. 

* TASS 1904-yilda tashkil etilgan, federal, davlatga qarashli axborot agentligi boʻlib, butun Sovet davrida TASS sifatida ishlagan. U 500 dan ortiq muxbirlarga ega va kuniga 350-650 ta maqoladan iborat olti tilda eshittirishlar olib boradi. 2010-yilda u dunyodagi eng yirik toʻrtta axborot agentligidan biri edi (Reuters, AP va AFP bilan). U Rossiyadagi eng katta foto arxivga ega. 
* “RIA Novosti” yana bir davlat axborot agentligi boʻlib, 1941-yilda Sovet Axborot byurosi sifatida tashkil etilgan va 1991-yilda Rossiya axborot agentligiga (RIA) aylangan va dunyoning 40 ta davlatidagi muxbirlari bilan 14 tilda efirga uzatilgan.
* Interfaks xususiy axborot agentligi boʻlib, 1989-yilda tashkil etilgan, Sharqiy Yevropa va Osiyo boʻylab 30 dan ortiq agentliklarga ega boʻlgan Interfaks axborot xizmatlari guruhi tarkibiga kiradi. Bu Sovet Ittifoqidagi birinchi nodavlat axborot kanali boʻlib, 1993-yilda Rossiyaning iqtisodiyotga ixtisoslashgan birinchi axborot agentligi Interfaks-AFIga asos solgan.

Boshqa axborot agentliklari qatoriga Rossiya segodnya, REGNUM axborot agentligi, Rossiya huquqiy va sud axborot agentligi hamda Rosbalt kiradi. Umuman hisoblab koʻrilganda, Rossiya Federatsiyasida 400 dan ziyod axborot agentliklari bor. 

### Chop etish vositalari
2005-yilda YuNESKO tomonidan eʼlon qilingan statistik maʼlumotlarga koʻra, dunyodagi eng koʻp gazeta jurnalistlari Rossiyada (102,300), Xitoyda (82,849) va AQShda (54,134) bor. 2008-yil holatiga koʻra, Rossiyada 400 dan ziyod kundalik gazetalar mavjud boʻlib, ular koʻplab sohalarni qamrab oladi shu bilan birgalikda turli istiqbollarni taklif qiladi.  Rossiyadagi gazetalarning umumiy soni 8978 ta boʻlib, ularning yillik umumiy tiraji 8,2 milliard nusxani tashkil qiladi. Shuningdek, yillik umumiy tiraji 1,6 milliard nusxani tashkil etuvchi 6698 ta jurnal va davriy nashrlar mavjud. 

Televideniyedan keyin gazetalar Rossiyada ikkinchi eng mashhur OAVdir. Mahalliy gazetalar milliy gazetalardan koʻra koʻproq mashhur boʻlib, rossiyaliklarning 27 foizi muntazam ravishda mahalliy gazetalarga murojaat qiladi va 40 foizi ularni vaqti-vaqti bilan oʻqiydi. Milliy gazetalar uchun tegishli koʻrsatkichlar mos ravishda 18% va 38% ni tashkil qiladi.

2008-yil holatiga koʻra, Rossiya hukumatiga yaqin kompaniyalar, misol uchun, Gazprom, bir nechta nufuzli gazetalarni sotib olishdi; lekin milliy matbuot bozori oʻz isteʼmolchilariga mamlakatning yetakchi telekanallarida oʻsha isteʼmolchilar koʻrishi mumkin boʻlgandan koʻra koʻproq turli xil koʻrinishlarni taklif qilmoqda. Chet ellik egalari boʻlgan yirik rus gazetalari orasida Rupert Merdokning News Corp kompaniyasiga tegishli " *[[Vedomosti]]* " va *SmartMoney* kiradi. Bir qator Amerika nashrlarida (masalan, *GQ*) ruscha versiyalari mavjud. 2014-yil oktabrdagi qonun 2017-yilga kelib Rossiya ommaviy axborot vositalarida xorijiy egalik qilishning maksimal kvotasi 20% bilan cheklandi. Bu *Vedomosti* va *[[Forbes|Forbes Rossiya]]* kabi mustaqil nashrlarga taʼsir qiladi.

Milliy tiraj xizmati agentligi maʼlumotlariga koʻra, eng ommabop gazeta " *Argumenty i fakty* " boʻlib, 2,9 million tirajga ega. Undan keyingi oʻrinlarda “ *Haftalik hayot”* (1,9 million), *“TV Guide”* (1,2 million) va “ Perm viloyati “ *[[Izvestiya]]* ” (1 million) nashrlari joylashgan. Biroq, Rossiya gazetalarining yarmiga yaqini agentlik roʻyxatidan oʻtgan.  Rossiyadagi baʼzi yetakchi gazetalar tabloidlar, jumladan, *Jizn* . Eng muhim biznes gazetalari - „*Vedomosti*“ va nufuzli *"Kommersant"* . Koʻpgina gazetalar muxolifatga moyil, masalan, tanqidiy *"Nezavisimaya gazeta"* va oʻzining jurnalistik tadqiqoti bilan mashhur „*Novaya gazeta*“.  Ingliz tilidagi asosiy gazetalar *Moskva Tayms* va *Peterburg Tayms* edi. Eng koʻp tirajli oʻnta rus gazetasining oltitasi Moskvada, qolgan toʻrttasi boshqa shahar va viloyatlarda joylashgan.

### Asosiy gazetalar

* *[[Izvestiya]]* - eng qadimgi mashhur kundalik
* *Rossiyskaya gazeta* - hukumatga tegishli kundalik
* *Komsomolskaya pravda* - ommaviy tiraj, har kuni chapga moyil
* *Trud* - har kuni chapga moyil
* *Argumenty i Fakty* - mashhur haftalik
* *Krestyanka* - mashhur haftalik
* *Kommersant* - kundalik, yangiliklar va biznesga yoʻnaltirilgan
* *Moskovskiy komsomolets* - mashhur kundalik
* *"Nezavisimaya gazeta"* - har kuni xususiy mulkchilik tarafdori
* „*Novaya gazeta*“ - muxolifat tarafdori boʻlgan, oʻzining jurnalistik tadqiqotlari bilan tanilgan
* *[[Vedomosti]]* - kundalik moliyaviy va tahliliy gazeta
* *RBC Daily* - kundalik moliyaviy va tahliliy gazeta
* *"Sovetskiy sport"* - har kuni (yakshanbadan tashqari) sport gazetasi
* *New Times* - haftalik mustaqil gazeta
* *Vokrug sveta* - oylik ilmiy-ommabop jurnal
* *Za Rulem* - oylik avtomobil jurnali
* *Autoreview* - ikki oyda bir marta chiqadigan avtomobillar jurnali
* *Ekspert* - haftalik biznes jurnali
* *Rossiya muxbiri* - haftalik ijtimoiy-siyosiy jurnal
* *Afisha* - ikki oyda bir marta oʻyin-kulgi sohasidagi shahar voqealari boʻyicha jurnal
* *Znanie-Sila* - oylik ilmiy-ommabop jurnal
* *Ogonyok* - haftalik ijtimoiy-siyosiy va adabiy tasvirlangan jurnal
* *Texnika Molodeji* - oylik ilmiy-ommabop va adabiy jurnal
* *Literaturnaya gazeta* - haftalik adabiy va ijtimoiy-siyosiy jurnal
* *Jizn* - haftalik tabloid
* *Express Gazeta* - tabloid
* *Sport Express* - har kuni sport
* *Pravda* - Rossiya Federatsiyasi Kommunistik partiyasining uch haftalik rasmiy gazetasi;

### Asosiy onlayn gazetalar

* *Meduza -* umumiy manfaatdor onlayn gazeta
* *[[Gazeta.ru]]* - siyosat va biznes onlayn gazetasi
* *[[Lenta.ru]]* - umumiy manfaatdor onlayn gazeta
* *LifeNews* - tabloid
* „*Moskovskiye novosti*“ - biznes gazetasi
* „*Novye Izvestiya*“ - umumiy manfaatdor onlayn gazeta
* *Pravda.ru* - hukumatparast onlayn tabloid (*Pravda* kommunistik gazetasiga ulanmagan)
* *Pravo.ru* - yuridik jurnalistikaga ixtisoslashgan onlayn gazeta
* *[[Rossiya-24|Rossiya 24]]* - davlatga qarashli onlayn gazeta
* *Russkiy Kurier* - umumiy manfaatdor onlayn gazeta
* *Slon.ru* - biznes onlayn gazetasi

### Nashriyot
 

### Radioeshittirish
 

2008-yil holatiga koʻra, Rossiyada uchta asosiy umummilliy radiostansiya mavjud edi: „Rossiya“ radiosi (qamrov: aholining 96,9%), „Mayak“ (92,4%) va „Yunost“ (51,0%).  Aksariyat radiostantsiyalar musiqani eshittirishga eʼtibor qaratishgan, lekin ular baʼzi yangiliklar va tahlillarni ham taklif qilishgan. Ayniqsa, bir paytlar oʻzining siyosiy mustaqilligi bilan tanilgan „Gazprom“ tomonidan boshqariladigan „Exo Moskva“ mustaqil stansiyasi mashhur boʻlgan.

Eng mashhur radiostansiyalar asosiy milliy radioxoldinglar tomonidan tarqatiladi:

**1.** **VGTRK (Rossiya televideniye va radioeshittirish kompaniyasi):**

* *Radio Rossii (Radio Rossiya)* — milliy tarmoq.
* *"Mayak" radiosi* - davlatga qarashli milliy tarmoq.
* *Vesti FM* — axborot radiostansiyasi.
* *"Yunost" radiosi* - yoshlar stantsiyasi.
* *"Madaniyat" radiosi* - turli janr va yoʻnalishdagi musiqalar, shuningdek, madaniy va ijtimoiy mavzulardagi koʻrsatuvlar.

**2.** **Yevropa media guruhi:**

* *Europa Plus* - nodavlat tijorat stantsiyasi.
* *Retro FM* — tijorat radiostansiyasi. 1970-2000 yillardagi mahalliy va xorijiy musiqa.
* *Dorojnoye radiosi* - 80, 90-yillarning rus va xorijiy xitlari musiqasi, shanson, estrada.
* *Radio 7* — 2000-yillarning xitlari va 1960—1990-yillarning klassiklari.
* *Studio* *21* - hip-hop madaniyatiga bagʻishlangan yoshlar stantsiyasi.
* *Novoye* *radiosi* — musiqa radiosi. Xitlar va shoular.

**3.** **GPM Radio (Gazprom Media):**

* *AvtoRadio* - musiqa radiosi. Koʻpincha mahalliy xitlar va 1980-2000 yillardagi xorijiy xitlar kamroq.
* *Humor* *FM* — komediya dasturlari va estrada musiqasi.
* *NRJ* - keng tarqalgan fransuz brendi NRJ Group radiostansiyasining Rossiyadagi filiali. Format: CHR (Zamonaviy Hit Radio).
* *Romantica* — axborot va musiqa radiosi.
* *FM* *kabi* - yosh auditoriyaga qaratilgan radiostansiya. Rus va xorijiy musiqa.
* *Komediya* *radiosi* - federal suhbat radiosi. Format: CHR.
* *Relax* *FM* — ohangdor va tasalli beruvchi musiqa.
* *Detskoe* *Radio* - bolalarga moʻljallangan radiostantsiya.

**4.** **Rossiya media guruhi:**

* *Russkoye radiosi* - faqat rus tilida musiqaga ega milliy tarmoq.
* *Radio Maksimum* - Rossiya-Amerika radiostansiyasi.
* *Hit FM* — rus va xorijiy xitlar.
* *DFM* - federal notijorat raqs radiostansiyasi.
* *Monte-Karlo* radiosi - premium auditoriya uchun radio. Jazz, rok va pop musiqasining jahon klassikalari.

**5.** **Krutoy Media:**

* *Radio* *Dacha* — axborot va musiqa radiosi.
* *Taxi* *FM* — rus va xorijiy rok musiqasi.
* *Love* *Radio* - zamonaviy rus estrada hitlari va koʻngilochar dasturlari.
* *Vostok* *FM* — musiqa va axborot radiostansiyasi. Sharq, rus va xorijiy mashhur qoʻshiqlar aralashmasi.
* *Vesna* *FM* - rus va xorijiy sahnaning oltin klassikasi. Zamonaviy xitlar.
* *Russkiy* *Hit* - maʼlumot-koʻngilochar radiostantsiya.

**6.** **Multimedia xoldingi:**

* *Nashe radiosi* - postsovet rus roki.
* *Rock* *FM* - Moskvada joylashgan radiostansiya, jahon rok klassikalarini kuzatib boradi.
* *Radio* *Jazz* - jazz uslubidagi musiqa

**7.** **Rumedia:**

* *Business* *FM* — yangiliklar va tahlillarga ega biznes radiostansiyasi.
* *Radio* *Shokolad* - „qopqoq radio“. Taniqli dunyo xitlarining yangi ovozi.

**Boshqa taniqli radiostansiyalar:**

* *Kommersant FM —* axborot radiostansiyasi.
* *[[Sputnik|Radio Sputnik]] —* axborot-tahliliy radiostantsiya.
* ''DND rus radiosi''  - Janubiy Osiyo va Markaziy va Sharqiy Yevropadan yangiliklar/musiqa
* *Radio Record* - klub/raqs radio tarmogʻi

“ RIA Novosti ” axborot agentligi kabi, “Rossiya Ovozi” teleradiokompaniyasi ham 2013-yil 9-dekabrdagi prezident farmoni bilan “pulni tejash maqsadida” rasman “Rossiya Segodnya” yangi media agentligiga birlashtirildi.

2014-yil 18-fevralda aksiyadorlar yigʻilishida telekanalning uzoq yillik direktori Yuriy Fedutinovning oʻrniga “Rossiya Ovozi”ning sobiq rahbari, Kremlga sodiq boʻlgan Yekaterina Pavlova “yuqori davlat ommaviy axborot vositalarida kadrlar oʻzgarishining soʻnggisi boʻldi. Bu allaqachon qattiq tartibga solinadigan media landshafti ustidan Kreml nazoratining kuchaytirilishiga ishora qilmoqda", deb yozdi oʻsha kuni davlatga qarashli RIA Novosti axborot agentligi. Telekanal bosh muharriri Aleksey Venediktov va uning oʻrinbosari Vladimir Varfolomeev ham teleradiokompaniya direktorlar kengashi a’zoligidan chiqarildi. Telekanal asoschilaridan biri Venediktov 11-mart kuni Twitter’dagi sahifasida shunday deb yozgan edi: “Gazprommedia (televideniening 66 foiz aktsiyalari egasi) radio direktorlar kengashini muddatidan oldin ishdan boʻshatish va mustaqil direktorlarni oʻzgartirishga chaqirdi”.

### Televizion eshittirish

Televideniye Rossiyada eng ommabop ommaviy axborot vositalari boʻlib, aholining 74 foizi milliy telekanallarni muntazam, 59 foizi esa mintaqaviy kanallarni muntazam tomosha qiladi. Jami 330 ta telekanal mavjud.  Uchta kanal umummilliy targʻibotga ega (Rossiya hududining 90% dan ortigʻi): Birinchi kanal (Birinchi kanal), Rossiya-1 (Rossiya) va NTV.  BBC taʼkidlaganidek, Birinchi kanal ham, Rossiya-1 ham hukumat tomonidan nazorat qilinadi, davlat nazoratidagi energetika giganti Gazprom esa NTV telekanaliga egalik qiladi. 2005-yilgi televizion reytinglarga koʻra, eng ommabop kanal Birinchi kanal (22,9%), keyin Rossiya-1 (22,6%). Soʻrov ishtirokchilarining mahalliy telekompaniyasi 12,3% reyting bilan uchinchi oʻrinni egalladi. Uchta milliy telekanal ham yangiliklar, ham oʻyin-kulgilarni taqdim etadi, eng ommabop koʻngilochar kanallar esa STS (10,3% reyting) va TNT (6,7%) hisoblanadi. Eng ommabop sport kanali " Rossiya 2 „ (sobiq *“Sport"* ; reyting 1,8%), eng ommabop madaniyat kanali esa " Rossiya K " (sobiq *Kultura* ; reytingi 2,5%). „Rossiya K“ va „Rossiya 2“ barcha rus telekanallarining qamrovi boʻyicha uchinchi va toʻrtinchi oʻrinlarni egallaydi, „Rossiya K“ telekanali shahar aholisining 78,9% va qishloq aholisining 36,2 foizini, „Rossiya 2“ esa mos ravishda 51,5 va 15,6 foizni tashkil etadi. 

Mintaqaviy televideniye Rossiyada nisbatan mashhur boʻlib, TNS tomonidan 2005-yilgi hisobotga koʻra, mintaqaviy auditoriya asosan mintaqaviy kanallar tomonidan taqdim etilgan yangiliklar va tahlillarga tayanadi.

Ingliz tilidagi Russia Today (RT) sunʼiy yoʻldosh kanali 2005-yilda ishga tushirilgan. U bir nechta tillarda ishlab chiqaradi va 100 dan ziyod mamlakatlarda eshittirishlar olib boradi.  2014-yilda Sputnik deb nomlangan yangi xalqaro multimedia yangiliklari xizmati ishga tushirildi va avvalgi xizmatlarni birlashtirib, oʻrnini bosdi.

Yagona mustaqil telekanal boʻlmish “Dozhd” (Yomgʻir) 2014-yilda tobora kuchayib borayotgan bosim ostida qolgan. Yanvar oyida tarixiy soʻrov boʻyicha bahs-munozaralardan soʻng, sunʼiy yoʻldosh provayderlari Kreml bosimi ostida kanalni oʻz paketlaridan olib tashlashni boshladilar. Mart oyida bosh direktor Sochi Olimpiadasi bilan bogʻliq korruptsiya va inson huquqlarining buzilishi haqida tanqidiy hisobotlar bilan oʻz faoliyatini davom ettirayotgan stansiyaning toʻlovga layoqatsizligini eʼlon qildi.

#### Mulkchilik tuzilishi
Uchta asosiy kanaldan 2 tasi koʻpchilik davlatga tegishli. Birinchi kanal 51% davlatga tegishli, Rossiya esa 100% Butunrossiya davlat teleradiokompaniyasi (VGTRK) orqali davlatga tegishli. NTV - bu tijorat kanali, ammo u „Gazprom“ ning shoba korxonasi boʻlgan „Gazprom -Media“ ga tegishli, uning 50,002 foizi davlatga tegishli. Bu uch kanal koʻpincha „Yagona Rossiya“ partiyasi va Rossiya prezidenti maʼmuriyatiga nisbatan tanqidga uchragan. Ular “Yagona Rossiya” va ularning nomzodlarini nomutanosib va tanqidsiz yoritishda ayblanmoqda. Biroq, qonun talabiga koʻra, telekanallar barcha muxolifat saylovlariga nomzodlarga katta miqdorda bepul efir vaqtini taqdim etadi. 2008-yilgi Rossiya prezidentligiga saylovlar paytida toʻrt nafar prezidentlikka nomzodning barchasi bir-birlari bilan bahslashish va oʻz fikrlarini bildirish uchun uchta asosiy kanalda 21 soatlik efir vaqti oldi. Professor Sara Oates tomonidan olib borilgan tadqiqotlarga koʻra, koʻpchilik rossiyaliklar uchta milliy telekanaldagi yangiliklarni tanlash va muvozanatsiz deb hisoblashadi, ammo buni oʻrinli deb bilishadi. Tadqiqot ishtirokchilari davlat televideniyesining roli notinch paytlarda markaziy hokimiyat va tartibni taʼminlashdan iborat boʻlishi kerak, deb hisoblaydilar.

#### Asosiy telekanallar
Asosiy telekanallar multiplekslar orqali tarqatiladi:

Birinchi multipleks:

# Birinchi kanal — milliy, davlat kanali — yangiliklar va koʻngilochar
# Rossiya 1 — milliy, davlat kanali — yangiliklar va koʻngilochar
# Match TV - Butunrossiya federal sport kanali. Gazprom Media kompaniyasiga tegishli.
# NTV - milliy 50% davlatga tegishli - yangiliklar va koʻngilochar
# Beshinchi kanal - Sankt-Peterburgdan translyatsiya qiluvchi federal kanal. Milliy Media guruhiga tegishli.
# Rossiya K - davlat mulki - madaniyat va sanʼat
# Karusel - bolalar va oʻsmirlar uchun federal kanal. VGTRK xoldingiga tegishli
# „Rossiya 24“ - davlatga tegishli - yangiliklar kanali
# OTR - Butunrossiya federal telekanali. Rossiya Federatsiyasi hukumatiga tegishli.
# Telemarkaz - Moskva shahar hukumatiga tegishli - yangiliklar va koʻngilochar

Ikkinchi Multipleks:

# Ren TV - kuchli mintaqaviy tarmoqqa ega boʻlgan Moskvada joylashgan tijorat stantsiyasi
# SPAS
# STS - tijorat - koʻngilochar: CTC Media
# Domashny - tijorat, koʻngilochar: CTC Media
# TV-3
# Juma!
# Yulduz
# Mir (dunyo)
# TNT - davlatga tegishli, tijorat
# MUZ-TV

Uchinchi Multipleks (Faqat Moskva va Moskva viloyati, Qrim Respublikasi, Sevastopol hududida efirga uzatiladi):

# Moskva 24
# 360
# Yuvelirochka (zargar)
# Disney kanali
# Eng yaxshi doʻkon TV
# Che
# Doʻkon va koʻrsatish
# Super
# LEOMAX 24
# STS Sevgi

**Boshqa taniqli kanallar:**

* Zvezda - milliy, Rossiya Mudofaa vazirligiga tegishli
* Siz
* Vista kashfiyot
* RU. televizor
* Spike
* TV 1000 Russkoye Kino
* 2x2
* Mening sayyoram
* Mult
* Kinokomediya

**Xalqaro telekanallar:**

* Russia Today — davlat tomonidan moliyalashtiriladigan, ingliz tilidagi xalqaro yangiliklar kanali
* RT International
* RT Espanyol
* RT arabcha
* RT hujjatli filmi
* RTR Planet
* TVKI
* Birinchi kanal. Internet

### Kino
1917-yildan keyingi davrda rus va keyinroq sovet kinosi ixtirolar oʻchogʻi boʻldi, natijada Sergey Eyzenshteynning *“Potemkin jangovar kemasi”* kabi jahonga mashhur filmlar yaratildi. Eyzenshteyn kinorejissyor va nazariyotchi Lev Kuleshovning shogirdi boʻlib, u dunyodagi birinchi kino maktabi - Butunittifoq kinematografiya institutida sovet kino montaj nazariyasini ishlab chiqdi. Dziga Vertovning *kino-glaz* („film-koʻz“) nazariyasi - kamera, inson koʻzi kabi, haqiqiy hayotni oʻrganish uchun eng yaxshi qoʻllanadi - hujjatli filmlar va kino realizmining rivojlanishiga katta taʼsir koʻrsatdi. Sotsialistik realizmning keyingi davlat siyosati ijodkorlikni biroz chekladi; ammo, bu uslubdagi koʻplab sovet filmlari badiiy jihatdan muvaffaqiyatli boʻldi, jumladan, „*Chapayev*“, *"* Turnalar uchmoqda" hamda *"Askar balladasi"*.

1960—1970-yillarda sovet kinosida badiiy uslublarning xilma-xilligi kuzatildi. Eldar Ryazanov va Leonid Gaydayning oʻsha davrdagi komediyalari juda mashhur boʻlib, koʻplab qiziqarli iboralar bugungi kunda ham qoʻllanilmoqda. 1961—1968-yillarda Sergey Bondarchuk Lev Tolstoyning " *Urush va tinchlik* " dostoniga moslashtirilgan " Oskar " mukofotiga sazovor boʻlgan rejissyor boʻlib, Sovet Ittifoqidagi eng qimmat film boʻlgan. 1969-yilda Vladimir Motilning „Sahroning *oq quyoshi“* filmi chiqdi, bu ostern janridagi juda mashhur film; film anʼanaviy tarzda kosmonavtlar tomonidan kosmosga sayohat qilishdan oldin tomosha qilinadi.

Rus animatsiyasi oxirgi Rossiya imperiyasi davriga borib taqaladi. Sovet davrida “Soyuzmultfilm” kinostudiyasi eng yirik animatsiya prodyuseri edi. Sovet animatorlari Ivan Ivanov-Vano, Fyodor Xitruk va Aleksandr Tatarskiy kabi taniqli rejissyorlar bilan turli xil kashshof texnika va estetik uslublarni ishlab chiqdilar. Koʻp sovet multfilm qahramonlari, masalan, ruscha uslubdagi Vinni-Puh, yoqimli kichkina Cheburashka, *[[Senimi, shoshmay tur!|Nu, Pogodi shahridan boʻri va quyon!]]*, Rossiya va uning atrofidagi koʻplab mamlakatlarda ramziy tasvirlar.

1980-yillarning oxiri va 1990-yillar rus kinosi va animatsiyasidagi inqiroz davri edi. Garchi rus kinoijodkorlari oʻz fikrlarini erkin ifoda etish imkoniyatiga ega boʻlishsa-da, davlat subsidiyalari keskin kamaydi, natijada filmlar kamroq ishlab chiqarildi. 21-asrning dastlabki yillari iqtisodiy tiklanish tufayli tomoshabinlar soni ortdi va sanoatga keyingi farovonlik olib keldi. Ishlab chiqarish darajasi allaqachon Britaniya va Germaniyadagidan yuqori. 2007-yilda Rossiyaning umumiy kassa daromadi 565 dollarni tashkil etdi, millionni tashkil etdi, bu oʻtgan yilga nisbatan 37%ga koʻp. 2002-yilda " *Rossiya kemasi* " bir martalik suratga olingan birinchi badiiy film boʻldi. Sovet animatsiyasi anʼanalari yaqinda Aleksandr Petrov kabi rejissyorlar va Melnitsa Animation kabi studiyalar tomonidan ishlab chiqilgan.

Moskvada har yili Moskva xalqaro kinofestivali boʻlib oʻtadi. 

„Rossiya“ davlat telekanali birinchi boʻlib oʻzimizda kino ishlab chiqarishga (xususan teleseriallar) kirishdi. 

### Telekommunikatsiya

Rossiyada telekommunikatsiya tizimi 1980-yillardan beri sezilarli oʻzgarishlarga duch keldi, natijada minglab kompaniyalar bugungi kunda aloqa xizmatlarini taklif qilish uchun litsenziyaga ega. SSSR Prezidenti tomonidan 1990-yilda imzolangan farmon bilan radioeshittirishni liberallashtirishga asos solindi. Telekommunikatsiyalar asosan „Aloqa toʻgʻrisida“ Federal qonun va „Ommaviy axborot vositalari toʻgʻrisida“ Federal qonun orqali tartibga solinadi.

Sovet davridagi RSFSR Aloqa vazirligi 1990-yillar davomida Aloqa va axborotlashtirish vazirligiga aylantirildi hamda 2004-yilda Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalari vazirligi (Mininformsvyazi), 2008-yildan esa Aloqa va ommaviy axborot vositalari vazirligi deb nomlandi.

Rossiyaga zamonaviy optik tolali kabel, koaksiyal kabel, mikrotoʻlqinli radiorele va mahalliy sunʼiy yoʻldosh tizimi tarmoqlari bilan bogʻlangan keng qamrovli avtomat telefon stansiyalari tizimi xizmat koʻrsatadi; uyali telefon xizmati keng tarqalgan boʻlib, tez sur'atlar bilan kengayib bormoqda va xorijiy mamlakatlarga rouming xizmatini oʻz ichiga oladi. Fiber to x infratuzilmasi soʻnggi yillarda, asosan, Southern Telecom Company, SibirTelecom, ER Telecom va Golden Telecom kabi mintaqaviy oʻyinchilar tomonidan tez kengaytirildi. Birgalikda ushbu oʻyinchilar mintaqaviy hududlarda keng polosali tolali ulanishning sezilarli taʼsiriga ega va operatorlarga tezroq kirish hamda toʻplamli xizmatlarga boʻlgan isteʼmolchilar talabidan foydalanish imkonini beradi.

Rossiyadagi asosiy uyali aloqa operatorlari qatoriga VimpelCom (Bilayn) (bozorning 25,6%i), MegaFon (23%) va MTS (34,2%) kiradi. Boshqa operatorlar orasida Tele2, Uralsvyazinform, Sibirtelecom, SMARTS va boshqalar mavjud. 2005-yildagi 32% ga nisbatan 2009-yilda mobil telefonlarning kirib borishi 78% ni tashkil etdi (Moskvada 90%). 

### Internet

Rossiyada Internetga kirish korxonalar va uy foydalanuvchilari uchun turli shakllarda mavjud, jumladan dial-up, kabel, DSL, FTTH, mobil, simsiz va sunʼiy yoʻldosh. 2011-yil sentabr oyida Rossiya Yevropa bozorida eng koʻp noyob tashrif buyuruvchilar soni boʻyicha Germaniyani ortda qoldirdi. 2013-yil mart oyida oʻtkazilgan soʻrovda rus tili internetda eng koʻp qoʻllanadigan ikkinchi tilga aylangani aniqlandi.

Rossiyada Internet baʼzan Runet deb ham ataladi, garchi bu atama asosan rus tilidagi Internetga tegishli.

2009-yilda Internetga kirish darajasi 35% ga etdi - asosan shaharlarda 18-24 yoshli yoshlar. Rossiyaliklarning 15%i har kuni Internetdan foydalansa, 54%i undan foydalanmagan. Internet foydalanuvchilarining 49% Moskvada boʻlgan - bu yerda, Sankt-Peterburgda boʻlgani kabi, ulanishlar tezroq va arzonroq.  Asosiy shaharlarda toʻplangan boʻlsa-da, penetratsiya darajasi 2014-yilda 71% ga etdi.

Ruslar ijtimoiy tarmoqlarning kuchli foydalanuvchilari boʻlib, ulardan Odnoklassniki.ru (25-35 yoshlilarning 75 foizi foydalanadi). 2009-yilda ruslar) va VKontakte eng mashhurlari. LiveJournal ham uzoq vaqtdan beri mashhur boʻlib kelgan. 

Bir qator rus internet-resurslari jahon matbuotining ruscha tarjimalarini muntazam ravishda taqdim etadi: InoSmi, InoForum, SMI2 va Perevodika.

## OAV tashkilotlari

### Media agentliklari
Rossiyadagi ommaviy axborot vositalari rasmiylar tomonidan tobora kuchayib borayotgan bosimlarga duch kelmoqda. 2012-yilda qabul qilingan “xorijiy agentlar toʻgʻrisida”gi qonunga koʻra, chet eldan mablagʻ oladigan va “siyosiy faoliyat” bilan shugʻullanuvchi NNTlar Adliya vazirligida “chet el agenti” sifatida roʻyxatdan oʻtishlari shart edi. Nodavlat notijorat tashkilotlarini roʻyxatdan oʻtishga majburlash boʻyicha uzoq davom etadigan sud munozaralarining oldini olish uchun qonunga 2014-yilda vazirlik tashkilotlarni ularning roziligisiz roʻyxatdan oʻtkazishga ruxsat beruvchi oʻzgartirish kiritildi. 2014-yil noyabr oyida ikkita ommaviy axborot vositalarini qoʻllab-quvvatlovchi tashkilot roʻyxatga kiritildi

### Kasaba uyushmalari
Rossiya Jurnalistlar uyushmasi 84 ta mintaqaviy kasaba uyushmalari va 40 dan ortiq uyushmalar, gildiyalar va jamoalarni birlashtirgan Rossiyadagi eng yirik ommaviy axborot vositalari xodimlari tashkilotidir. Xalqaro Jurnalistlar Federatsiyasi aʼzosi. 

MediaSoyuz notijorat tashkilot sifatida 2001-yilda tashkil etilgan boʻlib, soʻz erkinligi va jurnalistlarning ijtimoiy himoyasini taʼminlashga intiladi. MediaSoyuz bir qancha jurnalistik assotsiatsiyalarni, jumladan, siyosiy jurnalistika, iqtisodiy jurnalistika, ekologik jurnalistika, internet jurnalistika va boshqalarni birlashtirgan. 

Matbuot noshirlari gildiyasi Rossiyada nashriyot biznesini rivojlantirish uchun 370 ta kompaniyani birlashtiradi. Teleradiokompaniyalar milliy assotsiatsiyasi teleradiokompaniyalarni yigʻadi. 

Bir qancha kichik ommaviy axborot vositalari tematik ommaviy axborot vositalari va ishchilarni, masalan, Agrar jurnalistlar uyushmasini toʻplaydi. 

### Nazorat qiluvchi organlar
2008-yilda Telekommunikatsiyalar va ommaviy kommunikatsiyalar vazirligi tashkil etildi va unga toʻrtta boʻysunuvchi federal agentlik (Matbuot va ommaviy kommunikatsiyalar boʻyicha federal agentlik; IT boʻyicha federal agentlik; aloqa va federal nazorat federal agentligi) bilan kelishilgan holda ommaviy axborot vositalari, aloqa va IT faoliyatini tartibga solish vazifasi yuklandi. Aloqa sohasida xizmat; IT va ommaviy kommunikatsiyalar). 

## Tsenzura va ommaviy axborot vositalari erkinligi
Rossiyada matbuot erkinligi ommaviy axborot vositalarining mustaqil siyosat olib borish qobiliyatini ham, jurnalistlarning axborot manbalariga kirish hamda tashqi bosimsiz ishlash qobiliyatini ham oʻz ichiga oladi.

Zamonaviy matbuot erkinligi bilan bogʻliq vaziyatning turli jihatlari koʻplab xalqaro tashkilotlar tomonidan tanqid qilinmoqda.  Siyosiy taʼsirlarga katta eʼtibor qaratilayotgan boʻlsa-da, Moskvadagi Amerika universitetining katta ilmiy xodimi, media eksperti Uilyam Dunkerlining taʼkidlashicha, Rossiyada matbuot erkinligi bilan bogʻliq muammolarning kelib chiqishi tarmoq iqtisodiy disfunksiyasida yotadi.

Rossiya konstitutsiyasi soʻz va matbuot erkinligini taʼminlaydi; biroq, hukumat tomonidan qonunning qoʻllanishi, byurokratik tartibga solish va siyosiy sabablarga koʻra jinoiy tergov harakatlari matbuotni oʻz-oʻzini senzura qilishga majbur qildi, bu esa baʼzi munozarali masalalarni yoritishni cheklab qoʻydi va bu huquqlarning buzilishiga olib keldi.  Human Rights Watch tashkilotiga koʻra, Rossiya hukumati fuqarolik jamiyati ustidan nazoratni qonunni tanlab amalga oshirish, cheklash va qoralash orqali amalga oshiradi. 

Svetlana Mironyuk Vasiliy Gatovga 2000-yillarning boshidan beri rus ommaviy axborot vositalari 3 guruhga boʻlinganini aytdi: autsayderlar, bizning yigitlar (kremlparast OAV) va oʻrtadagilar.

* „Chet elliklar.“ *[[Vedomosti]]*, *Kommersant*, *[[Forbes]]*, *Novaya gazeta*, *[[Lenta.ru]]* (2014-yil martgacha), Dozhd, *The Moscow Times* va boshqalar. Bular voqealarni yoritishga koʻproq Gʻarb OAVlari yondoshadi. Bu ommaviy axborot vositalari rasmiy Kreml pozitsiyasidan tashqarida.
* „Bizning yigitlar“ *Komsomolskaya pravda*, Rossiya-24, VGTRK (Rossiya TV) va Aram *Gabrelyanovlar* oilasi - Zhizn, Lifenews.ru va *[[Izvestiya]]* . Bu guruh Kreml rasmiylarining eksklyuziv intervyulariga kirishi mumkin, ammo Kreml buning evaziga maʼlum „xizmatlar“ kutmoqda. Ushbu guruhni bir qatorda ushlab turish, vazifani boshlagan Aleksey Gromov va Mixail Lesin kabi bir qancha markaziy shaxslar boʻldi. Keyinchalik ular safiga dastlab Vladislav Surkov, keyin esa uning oʻrniga Vyacheslav Volodin qoʻshildi. Kreml xodimlarini almashtirish uchun 2000-yillarning oʻrtalaridan boshlab “Bizning yigitlar” muharrirlari stollariga Kremlga “OAVning ishonch telefonlari” boʻlgan maxsus sariq telefonlar oʻrnatildi.
* „Oradagilar.“ “Exo Moskvi” va “ Interfaks ” har doim ham Kreml rasmiylari bilan aloqaga chiqa olmasligi mumkin, lekin vaqti-vaqti bilan hikoya qilishlari mumkin.

2013-yilda Rossiya Chegara bilmas muxbirlar tashkilotining Matbuot erkinligi indeksida 179 mamlakat ichida 148-oʻrinni egalladi. Freedom Housening 2015-yilgi hisobotida Rossiya 83 ball oldi (100 eng yomoni), bu asosan 2014-yilda ommaviy axborot vositalari ustidan davlat nazoratini yanada kengaytirgan yangi qonunlar tufayli. Qrim Rossiya tomonidan anneksiya qilinganidan soʻng, soʻz erkinligini cheklash uchun Rossiya yurisdiktsiyasi va suddan tashqari vositalar muntazam ravishda qoʻllanadigan Qrimdagi vaziyat yanada yomonlashgan.

Rossiya tsenzura apparati *Roskomnadzor* ommaviy axborot vositalariga Rossiyaning 2022-yilgi Ukrainaga bostirib kirishini „hujum“, „bosqin“ yoki „urush eʼlon qilish“ sifatida tavsiflovchi hikoyalarni oʻchirishni buyurdi. *Roskomnadzor* „*Novaya gazeta*“, „Exo Moskv“, inoSMI, MediaZona, *New Times*, „Dozhd“ (TV yomgʻir) va boshqa Rossiya ommaviy axborot vositalariga „Ukraina shaharlarining oʻqqa tutilishi va Ukrainada tinch aholi qurbonlari haqida notoʻgʻri maʼlumot“ eʼlon qilgani uchun tergov boshladi. Rossiya armiyasining harakatlari". 2022-yil 1-martda Rossiya rasmiylari “Rossiya harbiy xizmatchilarining harakatlari haqida ataylab yolgʻon ma’lumot tarqatayotganliklari”ni da’vo qilib, “Exo Moskvı” va Rossiyaning soʻnggi mustaqil telekanali “Dojd”ga kirishni toʻsib qoʻydi. Bundan tashqari, *Roskomnadzor* " Vtorjenie Rossii na Ukrainiu (2022) " („Rossiyaning Ukrainaga bostirib kirishi (2022)“) maqolasi tufayli Rossiyadagi ruscha Vikipediyaga kirishni bloklash bilan tahdid qilgan va maqolada „noqonuniy tarqatilgan maʼlumotlar“, jumladan "Rossiya Federatsiyasining xizmat xodimlari, shuningdek, Ukraina tinch aholisi, shu jumladan bolalar orasida koʻplab qurbonlar haqida xabar beradi.

2022-yil 4-mart kuni *Roskomnadzor* bir qancha xorijiy ommaviy axborot vositalariga, jumladan BBC News Russian, Amerika Ovozi, Ozodlik radiosi, Deutsche Welle (DW) va Meduza, hamda Facebook va Twitter’ga kirishni blokladi. DW Moscow studio xodimlarining matbuot guvohnomalari musodara qilindi va hukumat operatsiya xorijiy agent deb hisoblanishini tekshirishini aytdi. Keyinchalik DW Moskva jurnalistik operatsiyalarini Latviya poytaxti Rigaga oʻtkazish rejalarini eʼlon qildi.

2022-yilning 4-martida Prezident Vladimir Putin Rossiya harbiylari va uning amaliyotlari haqida “bilib turib yolgʻon ma’lumot” e’lon qilganlar uchun 15 yilgacha qamoq jazosini nazarda tutuvchi qonun loyihasini imzoladi, bu esa ba’zi ommaviy axborot vositalarining Ukraina haqidagi xabarlarni toʻxtatishiga sabab boʻldi.

## Yana qarang

* Rossiyada ommaviy axborot vositalari erkinligi
* Rossiyada Internet
* Rossiyada ilmiy aloqaga ochiq kirish
* Sovet Ittifoqi ommaviy axborot vositalari, 1922-1991

## Manbalar



 

* 
* 

## Bibliografiya

*