open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ayse Bircan

**Ayse Birjan** (1954–yilda tugʻilgan) – turk faoli va yozuvchisi. Turkiyadagi yosh chap qanot tashkilotchisi sifatida u rasmiylar tomonidan nishonga olingan va Angliyaga qochib ketgan va u yerda uning faoliyati qochqinlar huquqlariga qaratilgan. Uning „Qora va turkcha“ inshosi 1992– yilda „Afrika qizlari“ antologiyasida uchraydi.

## Hayoti va faoliyati
Ayse Birjan 1954–yilda tugʻilgan. U Turkiyaning Istanbul shahrida oʻsgan.

Uning katta bobosini Makkaga kelgan turk ziyoratchisi qul qilib sotib olib, uni Turkiyaga olib kelib, ozod qilib, asrab olib, oʻz farzandlaridan biri sifatida tarbiyalagan edi. Onasi qishlogʻidagi yagona qora tanli oiladan edi; unga oʻz qishlogʻidagi yagona qora tanli oiladan boʻlgan va unga uylanish uchun qochib ketgan bir kishi haqida aytilgan. Birjanning otasi oʻzini oʻzi tarbiyalagan va farzandlarini, jumladan, qizlarini ham ilm olishga undagan.

1971–yilda u Istanbul universitetiga oʻqishga kirdi va u yerda sotsiologiya boʻyicha tahsil oldi. Biroq, oʻng qanot talabalar kafedrani egallaganidan keyin u oʻz ilmiy darajasini tugatmadi.

Talaba sifatida, Ayşe Bircan sotsialist siyosati va ayollar huquqlari faolligiga qoʻshildi. 1975-yilda u „Young Socialist“ gazetasining muharriri boʻldi. Shu yilning oʻzida, Beria Onger boshchiligidagi „İlerici Kadınlar Derneği“ (Progressiv Ayollar Tashkiloti)ni tashkil etishda yordam berdi . Bircan ushbu tashkilotda Bursada faoliyat yuritdi, chunki bu yerda ayollar toʻqimachilik sanoatida koʻpchilikni tashkil etar edi.

U shuningdek, Turk Tinchlik Jamiyatining asoschisi edi.

## Hukumat repressiyasi va oʻz-oʻzini surgun qilish
Taraqqiyparvar ayollar tashkiloti toʻrt yillik faoliyatdan soʻng hukumat tomonidan taqiqlandi. Birjanning oʻzi ham rasmiylar nishoniga aylandi va 1979–yilda u siyosiy faoliyati uchun sud qilindi va olti yillik qamoq jazosiga hukm qilindi. Buning oʻrniga u yashirinib ketdi, soxta identifikatorlardan foydalanib, tez-tez koʻchib yurdi.

1983–yilda dissidentlarga qarshi navbatdagi repressiya paytida u Angliyaga oʻz-oʻzini surgun qilish uchun qochib ketdi. Turkiya hukumatiga besh yillik bosimdan soʻnggina uning kichik oʻgʻliga Londonga qoʻshilishga ruxsat berildi.

Bircan Angliyaga joylashganidan keyin faolligini davom ettirdi, qochqinlar huquqlari va yordamiga murojaat qildi. U Londondagi Turklar jamiyati markazini tashkil etishga yordam berdi. U, shuningdek, Hackney qochqinlarni oʻqitish konsortsiumi va Imece ayollar markazi bilan ishlagan, shuningdek, Qochqin ayollar uyushmasi bilan taʼlim olish boʻyicha ishlagan.

U 1989–yilda Buyuk Britaniyadagi kollejga qaytganidan soʻng nihoyat sotsiologiya boʻyicha diplom olishga muvaffaq boʻldi.

Birjan jurnalist va yozuvchi sifatida ham ishlagan. Uning „Qora va turkcha“ inshosi 1992–yilda Margaret Basbi tomonidan tahrirlangan „Afrika qizlari“ antologiyasida aks etgan.

## Shaxsiy hayoti
1975–yilda u kurd faoliga turmushga chiqdi. Er-xotinning bitta oʻgʻli bor edi.

## Manbalar
Sazli (Aşkale)

**Sazli** – Erzurum viloyatining Aşkale tumaniga qarashli shaharcha.

## Tarixi
Mahallaning eski nomi 1902-yil yozuvlarida armancha **Liç** „koʻl“ degan maʼnoni anglatgan. 1928-yilgi yozuvlarda **Liç** sifatida qayd etilgan.

Katta shahar boʻlgan Erzurumda 2012-yilda 6360-sonli qonun bilan barcha qishloqlarning yuridik shaxsi bekor qilindi. Bu qishloq ham Aşkale munitsipalitetining mahallasiga aylandi.

## Geografiyasi
Mahalla Erzurum shahar markazidan 76 km, Aşkale tumani markazidan 23 km uzoqlikda joylashgan. Mahalla Aşkalening shimoli-gʻarbiy qismida joylashgan boʻlib, Trabzon-Erzurum (Bayburt-Aşkale) davlat/xalqaro yoʻliga 10,1 km uzunlikdagi qishloq yoʻli orqali ulangan.

## Aholisi

## Manba

## Tashqi havolalar
Milka Planinc

**Milka Planinc**, tugʻilgandagi ismi **Milka Malada** (21-noyabr, 1924 – 7-oktyabr, 2010) – yugoslav xorvat davlat arbobi, Yugoslaviya Sotsialistik Federativ Respublikasi Ittifoq ijroiya kengashi raisi (1982-1986) boʻlib faoliyat yuritgan.

## Hayoti
Sotsialistik mamlakatning bosh vaziri lavozimida ishlagan yagona ayol.
U oilasi bilan 1930-yilda Split shahriga koʻchib, oʻsha yerda oʻqigan.1941-yilda u kommunistik yoshlar tashkilotiga qoʻshilgan. Milka antifashistik qarshilikda qatnashgan, kompaniya komissari, diviziya shtab-kvartirasining boshligʻi boʻlgan va leytenant unvoni bilan Yugoslaviya Xalq ozodlik armiyasidan demobilizatsiya qilingan. 1944-yildan Yugoslaviya Kommunistik partiyasi aʼzosidir.

Urushdan keyin Milka Xorvatiyada partiya va hukumat faoliyatini boshlagan:

* 1954-1957 yillar – Zagrebning Treshnevskiy tumani jamoat qoʻmitasining siyosiy kotibi;
* 1957-1961 yillar – Zagrebning Treshnevka tumani Assambleyasi kotibi, shahar taʼlim va madaniyat kotibiyati boshligʻi;
* 1961-1963 yillar – Zagreb shahri madaniyat kotibi;
* 1963-1965 yillar – Xorvatiya taʼlim vaziri;
* 1965-1967 yillar – Xorvatiya assambleyasining taʼlim, fan va madaniyat masalalari qoʻmitasi raisi;
* 1967—1971 yillar – Xorvatiya Assambleyasi raisi;
* 1971-1982 yillar – Xorvatiya Kommunistlar Ligasi kotibi. Franjo Tudjman va Xorvatiya bahorining boshqa bir qator vakillarini hibsga olishga qaror qildi.

1982-1986-yillarda SFRY Ittifoq Ijroiya Kengashi raisi boʻlib faoliyat yuritadi. Uning davrida Yugoslaviya oʻzining tashqi qarzini faol ravishda toʻlashni boshlaydi. Bu davr kofe, moy, shakar, yuvish vositalari va boshqa koʻplab sanoat va oziq-ovqat mahsulotlarining keskin tanqisligiga olib kelgan bir qator barqarorlashtirish choralari va isteʼmol tovarlari importini cheklash bilan tavsiflanadi. Benzin sotishga cheklov (har bir avtomobil uchun oyiga 40 litr) va „juft/toq belgilar“ qoidasi joriy etildi, bunda avtomobil davlat raqamlarining oyning mos ravishda juft/toq kunlarda harakatlanishiga ruxsat berildi. Chet elga chiqayotganlar uchun ham naqd pul depoziti joriy etildi, bu oʻsha kalendar yilidagi har bir keyingi chegarani kesib oʻtganda asta-sekin oshib borardi. 1947-yildan Elektra va Dalekovod kompaniyalarida, 1949-yildan esa Xorvatiya Kommunistlar Ligasi apparatida ishlaydi. 1986-yilda Milka sogʻligʻi sababli nafaqaga chiqadi. U turmushga chiqqan, oʻgʻli va qizi boʻlgan. 

## Adabiyotlar

* Zamonaviy Yugoslaviya: Yugoslaviya haqida nima deyish mumkin? Xronometr, Beograd, 1970 yil. yil.
* Savez Komunista Jugoslavije u socijalističkom samoupravljanju, 1982 yil
* Munzinger-Archiv, Internationales Biographisches Archiv, Lfg. 40/1989
* Dessa Trevisan, Yugoslaviyaning temir asabiy xonim: The Times vom 1 5. 1983 yil noyabr, S. 5.
* Sobiq kommunistlar: ular hozir qayerda? (II). Janubi-Sharqiy Yevropa, oʻtish davri (ISSN 1211-0205, Heft 10/1996, S. 26-29.

## Manbalar
* Yugoslaviya tarixidagi birinchi ayol bosh vazir Xorvatiyada vafot etdi
* Josipović yoki smrti Milke Planinc: Zadužila je Hrvatsku va zaslužila posttovanje
Barrios de Chamorro Violeta

**Violeta Barrios Torres de Chamorro** – nikaragualik siyosatchi va jurnalist.1990-yil 25-apreldan 1997-yil 10-yanvargacha Nikaragua Prezidenti sifatida faoliyat yuritgan.

## Hayoti
U Rivas shahrida Karlos Barrios Sakas va Amaliya Torres Xurtadoning boy aristokratlar oilasida tugʻildi.

Chomorro Anastasio Somoza diktaturasi davridagi mashhur muxolifat yetakchisining rafiqasi . Uning eri 1978- yilda Somoza rejimining agentlari tomonidan oʻldirildi. Erining oʻlimidan soʻng, u oʻsha yillarda Nikaraguada eng katta tirajga ega boʻlgan muxolifat gazetasi La Prensa muharriri lavozimini egalladi. Keyin Chomorro uning direktori va hammuallifi boʻldi. U Amerikalararo matbuot jamiyatida Matbuot erkinligi qoʻmitasi vitse-prezidenti lavozimlarida ham ishlagan. Somosa agʻdarilganidan soʻng, u inqilobiy xunta tarkibiga kirdi va u yerda sogʻliqni saqlash va ijtimoiy taʼminot masalalari bilan shugʻullandi. Biroq, bir yil oʻtib, 1980-yil aprel oyida u Davlat kengashini 33 aʼzodan 47 aʼzoga kengaytirish toʻgʻrisida qaror qabul qilingandan soʻng Daniel Ortega boshchiligidagi koalitsion hukumatdagi sandinistlarning taʼsiri kuchayib borayotganiga norozilik sifatida isteʼfoga chiqdi.

1990-yil 25-fevralda muxolifat Milliy ittifoqi tomonidan Nikaragua prezidenti etib saylandi. 1990-yil 25-aprelda u lavozimga kirishdi. U mamlakatda milliy yarashuv jarayonini amalga oshirdi, majburiy harbiy xizmatni bekor qildi, iqtisodiyotni erkinlashtirdi. 1997-yil yanvar oyida prezidentlik muddatini tugatgandan soʻng, u boshqa siyosiy faoliyat bilan shugʻullanmadi va Managuadagi uyida yashadi.

1996-yilda yozilgan avtobiografiya muallifi (Yurak orzulari, „Yurak orzulari“).

## Shaxsiy hayot
1950-yil 8-dekabrda oʻz ona shahrida Pedro Xoakin Chamorro Kardenalga (1924-1978) turmushga chiqdi. Nikohda tugʻilganlar:

* Pedro Xoakin (1951-yilda tugʻilgan)
* Klaudiya Lusiya (1953-yilda tugʻilgan)
*  (1954-yilda tugʻilgan)
* Karlos Fernando (1956-yilda tugʻilgan)

## Manbalar

1.Pshenichnikov I., Trushin A. Xochu bit prezidentom dlya vsex nikaraguansev // O nix govoryat (20 polit. portretov). – M.: Politizdat, 1991.- S. 153-174. – 432 s. – (Polit. portr. zarubej. deyateley). – 100 000 ekz. – .
Kovancılar tumani

**Kovancılar tumani** - Turkiyaning Elazig viloyatining tumanlaridaidir. Uning markazi Kovancılar shahri hisoblanadi. Uning maydoni 960 km2 bo'lib, aholisi 39 464 kishi (2021)ni tashkil etadi. Tuman 1987-yilda tashkil etilgan. 

## Geografiyasi
Bu tuman iqlimi juda salqin va issiq. Ayniqsa, Furot daryosida Keban va Karakaya toʻgʻonlari qurilganidan soʻng, iqlim sezilarli darajada yumshab ketdi. Tuman markaziga tutashgan tekislikdagi Keban toʻgʻoni boʻyida joylashgan qishloqlarda qish mavsumi ancha yengil oʻtadi. Odatda yomg'ir sifatida tushadigan yogʻingarchilikning koʻp qismi bahor mavsumiga toʻgʻri keladi. Oʻrtacha yogʻingarchilik 500-600 millimetr atrofida boʻladi. Yilning eng issiq oyi iyul hisoblanib, eng yuqori harorat 39-40 darajagacha boʻladi. Yilning eng sovuq davri fevral oyida boʻlib,  eng past harorat 20 dan 25 darajagacha boʻladi. 

### Tarkibi:
Kovancılar tumanida 1 ta shahar mavjud:

* Kovancılar

* Adalı
* Akmezra
* Aşağıdemirci
* Aşağıkanatlı
* Aşağıköse
* Aşağımirahmet
* Avlağı
* Bağgülü
* Bayramyazı
* Beşpınar
* Bilalköy
* Çakırkaş
* Çatakbaşı
* Çaybağı
* Çelebi
* Çiftlik
* Değirmentaşı
* Demirci
* Durmuşlar
* Ekinbağı
* Ekinözü
* Gedikyurt
* Göçmezler
* Gökçedal
* Gözecik
* Gülçatı
* Hacımekke
* Hacısam
* İğdeli
* İsaağamezrası
* Kacar
* Karabörk
* Karaman
* Karasungur
* Karıncaköy
* Kavakköy
* Kayalık
* Kolluca
* Köprüdere
* Kuşağacı
* Kuşçu
* Muratbağı
* Mustafaköy
* Nişankaya
* Okçular
* Osmanağa
* Payamlı
* Salkımlı
* Saraybahçe
* Sarıbuğday
* Soğanlı
* Soğukpınar
* Sürekli
* Şekerci
* Şenova
* Tabanözü
* Taşçanak
* Taşören
* Tatar
* Tepebağ
* Topağaç
* Uyandık
* Uzunova
* Vali Fahribey
* Yarımca
* Yazıbaşı
* Yenidam
* Yeniköy
* Yeşildere
* Yeşilköy
* Yılbaşı
* Yoncalıbayır
* Yukarıdemirli
* Yukarıkanatlı
* Yukarıkazanlar
* Yukarımirahmet

## Iqtisodiy tuzilmasi:
Hudud aholisining 85% qishloq xoʻjaligi va chorvachilik bilan shugʻullanadi. Tuman hududining 35 foizida oilaviy qishloq xoʻjaligi turli shakldagi kichik korxonalarda amalga oshiriladi. Bundan tashqari, ayniqsa sanoat ekinlari (lavlagi, kungaboqar, paxta va boshqalar) muhim oʻrinni egallaydi. Ayniqsa, pomidor, qalampir, piyoz, sarimsoq savdo maqsadida yetishtiriladi. Mintaqada mor karaman zotli qoʻylar ustunlik qiladi va oz miqdorda Ivesi oq karaman qoʻylari ham boqiladi.

## Manbalar
Meram

**Meram** - Turkiyaning Konya viloyatida joylashgan shahar va tuman nomi.  Uning maydoni 1,822 km2 bo'lib, aholisi 348,325 kishini tashkil etadi. (2022). Meram Konyaning markaziy tumanlaridan biri bo'lib, Karatay va Selçuklu tumanlari bilan birga joylashgan. Konya aglomeratsiyasining janubiy-g'arbiy qismini va unga tutash qishloq joylarini o'z ichiga oladi.

## Tarkibi
Meram tumanida 69t a mahalla mavjud:
 
* Alakova
* Alavardı
* Ali Ulvi Kurucu
* Alpaslan
* Aşkan
* Ateşbaz-i Veli
* Ayanbey
* Aydoğdu
* Aymanas
* Bahçeşehir
* Bayat
* Boruktolu
* Botsa
* Boyalı
* Çarıklar
* Çaybaşı
* Çayırbağı
* Çomaklar
* Çomaklı
* Çukurçimen
* Dere
* Durunday
* Erenkaya
* Evliyatekke
* Gödene
* Hadimi
* Harmancık
* Hasanşeyh
* Hatıp
* Hatunsaray
* Havzan
* İkipınar
* İnlice
* Karaağaç
* Karadiğin
* Karadiğinderesi
* Karahüyük
* Kaşınhanı
* Kavak
* Kayadibi
* Kayalı
* Kayıhüyük
* Kilistra
* Kızılören
* Konevi
* Kovanağzı
* Köyçeğiz
* Kozağaç
* Kumralı
* Lalebahce
* Melikşah
* Osmangazi
* Pamukçu
* Pirebi
* Sadıklar
* Sağlık
* Sahibiata
* Sarıkız
* Sefaköy
* Uluğbey
* Uluırmak
* Uzunharmanlar
* Yaka
* Yatağan
* Yaylapınar
* Yenibahçe
* Yenişehir
* Yeşildere
* Yeşiltekke
Akveduktal stenoz

**Akvedukt stenozi** – bu Slivus yoʻlining torayishi, bu ventrikulyar tizim miya-spinal suyuqligining (CSF) oqimini yopib qoʻyadi. Akveduktning toʻsiqlanishi gidrosefalusga olib kelishi mumkin, ayniqsa tugʻma yoki obstruktiv gidrosefalusning umumiy sababi sifatida namoyon boʻladi.

## Belgilari va alomatlar

Akveduktal stenozning koʻplab belgilari va alomatlari gidrosefaliyaning belgilariga oʻxshaydi. Ushbu tipik alomatlar quyidagilarni oʻz ichiga oladi: bosh ogʻriq, koʻngil aynishi va qusish, kognitiv qiyinchiliklar, uyqusizlik, muvozanat va yurish buzilishi, koʻz anomaliyasi va inkontinensiya.gʻ.

## Sabablar

### Oʻsimtalarning siqilishi
Oʻsimtaning siqilishi tufayli akveduktal stenoz paydo boʻlganda, oʻrta miya hududida miya shishi hosil boʻladi. Anatomik jihatdan aniqroq boʻlganida, oʻrta miya sohasida shish paydo boʻladi, u oʻrta miyaga orqaga qarab joylashgan va Silvius akvedukti bilan tenglashtirilgan.

### Tor akvedukt
Tabiiyki, tor suv kanali uni osonroq toʻsib qoʻyishga imkon beradi. Kichik suv quvurlari oʻzgacha toʻqima xususiyatlariga ega emas va ventrikllar epitel hujayralari bilan qoplangan boʻladi. Torayib ketishi tugʻilganda paydo boʻladigan nuqson boʻlib, buning natijasida akveduktal stenoz paydo boʻlishi mumkin. Ushbu nuqsonga olib kelishi mumkin boʻlgan rivojlanish xatolari orasida asab naychasining anormal boʻlib oʻtishi, bu esa neural quvur tugʻilishdan boshlab torayishiga sabab boʻladi.

## Gidrosefaliya bilan bogʻliqlik
Umuman olganda, akvedukt stenozi kommunikatsiya qilmaydigan gidrosefaliyaning prekursori hisoblanadi, chunki akveduktning toʻsiqlanishi gidrosefaliyada koʻrgan CSF toʻplamini keltirib chiqaradi. Biroq, baʼzi tadqiqotlar shuningdek, miya shishi bilan bogʻliq boʻlmagan akvedukt stenoz holatlari aslida uning sababchisi emas, balki gidrosefaliya bilan bogʻlanishi natijasida sodir boʻlganini taʼkidlaydi. Bemorda kommunikativ gidrosefaliiya boʻlganida, chakka boʻlaklarining yon tomirlari va oʻrta qismlari akveduktni kengaytirib, siqadi. Natijada, toʻrtinchi qorincha ichidagi bosim pasayadi va suv quvurining yopilishi kuchayadi.

## Diagnoz

### KT skanerlash
KT skanerlari bilan tanani kesish kerak boʻlmagan holda, uning ichki tuzilishini tekshirishga imkon beradi. Akveduktal stenozni aniqlash maqsadida bemorning miyasi skaner qilinadi. Oʻshanda uchinchi qorinchaninng kattalashishi va toʻrtinchi qorincha (lateral koʻrinishida) koʻrsatilgan rasmlar odatda akvedukt stenozining koʻrsatkichi deb hisoblanadi, ammo bu hali ham faqat taxmin. KT skanerlari odatda qorincha oʻlchamini tahlil qilish va qurilma ishlamoqchiligini aniqlash uchun shunt davolashdan keyin ishlatiladi.

### MRI tasvirlash
MRI akvedukt stenozini aniqlashning eng yaxshi usuli hisoblanadi, chunki unda akveduktning butun uzunligini koʻrish mumkin, oʻsimtalarni aniq tasvirlash mumkin va ventriklning kengayishi yoki boshqa deformatsiyalarni koʻrsatishi mumkin.

## Adabiyotlar

## Manbalar
Saliya, Viktor Dzakoevich

**Dzakoevich Viktor Saliya** 1907-yil 25-dekabr, Kutaisi viloyati, Zugdidi tumani, Jvari qishlog'i, Rossiya imperiyasi - Zugdidi, Gruziya SSR da tug'ilgan. Zugdidi MTS, Zugdi viloyati katta mexaniki. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1948).

## Biografiya
U 1907-yilda Zugdidi tumanidagi Jvari qishlog'ida (hozirgi Tsalenjixa munitsipaliteti ) dehqon oilasida tug'ilgan. Yoshligidan qishloq xo‘jaligida, keyingi yillarda esa Zug‘didi viloyatidagi kolxozlardan birida ishlagan. 1939-yildan - komsomol a'zosi bo'lgan. 1941-yil may oyida Qizil Armiya safiga harbiy xizmatga chaqirildi va xuddi shu yili avgustdan Ulug' Vatan urushida qatnashgan. U 11-oʻq korpusining 4-togʻ muhandislik brigadasining 17-togʻ muhandislik bataloni tarkibida jang qilgan  . Urushning so'nggi yillarida u artilleriya va texnik ta'minot bo'limi boshlig'i edi. 1946-yil yanvar oyida Viktor demobilizatsiya qilindi va vataniga qaytdi  .

Urushdan keyingi yillarda - Zugdidi viloyati Zugdidi MTS katta mexanigi sifatida faoilyat yuritgan. Viktor Saliya mehaniklashtirilgan uskunalarni o'z vaqtida ta'mirlash va texnik xizmat ko'rsatishni ta'minladi, buning natijasida mehanizatorlar kolxozlarga xizmat ko'rsatish bo'yicha ishlab chiqarish rejalarini ortig'i bilan bajarishga muvaffaaq bo'ldilar. 1947-yilda Zug'didi viloyati kolxozlari 571 gektar maydonning har gektaridan o'rtacha 45,2 sentnerdan makkajo'xori oldi.Shu tufayli SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1948-yil 21-fevraldagi farmoni bilan unga Lenin ordeni va *“1948-yilda makkajoʻxori va bugʻdoydan yuqori hosil olgani uchun”* Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni, O'roq va bolg'a oltin medali  berilgan.(No 809)  .

Xuddi shu farmon bilan Zugdidi MTS direktori Mamiya Onisimovich Dochiyaga ham Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni berildi.

Nafaqaga chiqqanidan keyin u Zugdidida yashadi. 1969-yildan - kasaba uyushma ahamiyatidagi shaxsiy nafaqaxo'r bo'ldi. Uning vafot etgan sanasi noma'lum  .

; Mukofotlar

* Sotsialistik Mehnat Qahramoni
* Lenin buyrug'i
* Qizil yulduz ordeni (30.04.1945)
* "Mehnat jasorati uchun" medali (05.03.1949)

## Eslatmalar
Ilmira Rahimjanova

**Ilmira Rahimjanova** (1969-yil 27-sentyabrda tugʻilgan) — kino va teatr aktrisasi, rejissor va teleboshlovchi. Toshkent viloyati Boʻstonliq tumanida tugʻilgan. Aktrisaga 1997-2000-yillarda suratga olingan Sharof Boshbekovning "Charxpalak" teleserialidagi "Lo'li Maryam" obrazi katta shuhrat olib kelgan.

Ilmira Rahimjonova Toshkent shahridagi Madaniyat texnikumini tamomlagan. 1990-1994-yillari Toshkent viloyatining Boʻstonliq tumanidagi “Gulyor” folklor etnografik xalq ansamblida baletmeyster boʻlib ishlagan.

Keyinchalik Abdulla Qodiriy nomidagi Toshkent Davlat Madaniyat institutida tahsil olgan.

1994-2005-yillarda Muqimiy nomidagi oʻzbek davlat musiqali teatrining xor artisti boʻlib ishlagan.

2005-2016-yillarda “Oʻzbekfilm” kinostudiyasida rejissor yordamchisi boʻlib ish boshlaydi. Rejissor va senarist Sobir Nazarmuhammedov shogird boʻlib, rejissorning yordamchi sifatida faoliyat yuritadi. Bu paytda Rustam Sa’diyevning “Muhabbat sinovlari” (birinchi va ikkinchi qismlari), “Nahotki sen” filmlarida, Bahrom Yoqubovning “Sarvinoz”, “Fotima va Zuhra” badiiy filmlarida rejissor yordamchi sifatida ijod qiladi. Muzrob Boymurodovning “Qonli olishuv” (2003), Umid Hamdaomovning “Shunqorlar”, Farhod Xudoyberganovning “Barakasini bersin” badiiy filmlarida ishlaydi.

Ilmira Rahimjonova 2002-yil “Yoshlar” telekanalidagi “Askar maktublari” koʻrsatuvida boshlovchi sifatida ish boshlagan.

2016-2017-yillarda “Oʻzbekfilm” kinostudiyasida aktrisa sifatida faoliyat koʻrsatadi.

2018-2020-yillarda Oʻzbekiston Respiblikasi Mudofaa vazirligi madaniyat va ma’rifat markazi qoshidagi “Turon” davlat harbiy teatri akrisasi. Aktrisa Husniya rolini ijro etgan "Faridaning ikki ming qo'shig'i" filmi 94-Academy Awards, Oscar taqdimotida O'zbekiston nomidan "Eng yaxshi xalqaro film" nominatsiyasida qatnashgan.

## Filmografiyasi

## Manbalar
Jaunpur sultonligi

**Jaunpur sultonligi** (1394—1478) — hijriy 796—883-yillar, milodiy 1394—1478-yillar oraligʻida Hindistonning shimoliy va sharqiy qismlari (hozirgi Uttar-Pradesh va Bihar shtatlari hududi)da hukmronlik qilgan oʻrta asrlardagi sunniy musulmon davlati. Sultonlik asoschisi — Malik Sarvar. Hukmronlik qilgan sulola — Sharqiylar sulolasi. Poytaxti — Jaunpur shahri. Sulton Ibrohimshoh davrida oʻz qudratining eng yuqori choʻqqisiga erishdi.
## Poytaxt
Jaunpur shahri Gumti (Gomti) daryosining bo‘yida, Banoras shahrining shimol tomonida joylashgan. Keyinchalik Bihar va Aud viloyatlari o‘rtasidagi chegara shu yerdan o‘tgan. Bu shaharga 1359-yilda Tug‘luqiy Feruzshoh III ibn Rajab asos solgan. U shaharni amakisi va homiysi Muhammad II ibn Tugʻluq sharafiga Jaunpur deb atagan ekan. Muhammadshoh II Tugʻluqning nomlaridan biri esa Jaunashoh (yovana — kelgindi so‘zidan) bo‘lgan ekan. XV asrga kelib Jaunpur Dehli sultonligi va Bengaliya sultonligi orasida joylashgan qudratli musulmon davlatining poytaxti bo‘lib qoldi, Jaunpur sultonlari esa shu hududdagi musulmon madaniyatining ravnaqida katta o‘rin tutdilar. Hatto Jaunpurni «Sharq Sherozi» deb atay boshladilar. 
## Tashkil topishi
Sulolaga asos solgan Malik Sarvar haram og‘asi bo‘lib, so‘nggi Tug‘luqiy Mahmudshohning qo‘lida vazir (1392-yil) bo‘lgan. 1394-yilda u xo‘jayinining buyrug‘i bilan Audni bosib olib, shu yerning hukmdori bo‘lib qoladi. Malik Sarvar „maliku-sh-sharq“ degan unvonni oladi. Shuning uchun sulolaning nomi „Sharqiylar“ deb atalib kelingan. 
## Mustaqillik
Malik Sarvarning asrandi o‘g‘li Muborakshoh Amir Temur Hindistonga yurish qilgandan keyin yuzaga kelgan alg‘ov-dalg‘ovdan foydalanib, o‘zini mustaqil hukmdorday tuta boshladi. Muborakshoh o‘zining nomiga tanga zarb qildiradi va o‘z nomini juma namozlarida xutbaga qo‘shib o‘qishga farmon beradi. 
## Ibrohimshoh davri
Sharqiy sultonlari ichida eng atoqlisi Muborakshohning ukasi Ibrohim edi. U deyarli qirq yil mobayni (1402—1440)da hukmronlik qilgan. Uning saltanatida sulola o‘z qudratining eng yuksak pog‘onasiga ko‘tariladi. Jaunpurda musulmon me’morchiligining ajoyib mahalliy maktabi shakllanadi. Ibrohimning o‘zi keng fikrlik, ma’rifatli odam boʻlib, olimlar va yozuvchilarga homiylik qilardi. 
## Sultonlikning keyingi davri
### Harbiy yurishlar
Sharqiylarning keyingi sultonlari Lo‘diylar sulolasiga mansub Dehli sultonlariga qarshi urushda ishtirok etishdi. Ular Gvaliyor ustiga harbiy yurishlar qilib turishadi, ammo ularning eng samarali harbiy yurishi Orissaga qilingan yurish boʻlgan. Musulmon yilnomalarining ko‘rsatishicha, Jaunpur qo‘shini o‘sha paytda Hindistondagi eng katta qo‘shin bo‘lgan. 
### Tugatilishi
Sharqiy sulolasiga mansub so‘nggi sulton Husayn bir gal Dehli darvozasigacha yetib borgan, ammo Lo‘diylar sulolasiga mansub sulton Bahlul Loʻdiy ham uning hujumiga javob tariqasida Jaunpurni qamal qilib olgan. U Husaynni tor-mor keltiradi va Husayn Bengaliya sultonligiga qochib ketadi, Jaunpur esa Dehli sultonligiga qoʻshib olinadi.
## Jaunpur sultonlari

1478—1479-yillarda Lo‘diylar sulolasiga mansub Dehli sultonlari bosib olgan.

## Manbalar
Laguerre polinomlari

**Laguerre polinomlari** (Lagger) --- matematik fizikada foydalaniladigan polinomlardan biri hisoblanadi. Edmond Laguerre sharafiga nomlangan. Laguerre differensial tenglamalarining yechimi hisoblanadi.
xy* + (1 - x)y' + ny = 0,\     
y = y(x)</math>
Ushbu tenglama *ikkinchi tartibli chiziqli differensial tenglama* hisoblanadi. Tenglamaning yechimlari yagona emas.  ta yechimi mavjud.

Ba'zida quyidagi tenglamaning ko`rinishi quyidagi ko`rinishga keltiriladi:
<math display="block">xy* + (\alpha + 1 - x)y' + ny = 0~.

## References
* 
* G. Szegő, *Orthogonal polynomials*, 4th edition, *Amer. Math. Soc. Colloq. Publ.*, vol. 23, Amer. Math. Soc., Providence, RI, 1975.
* 
* B. Spain, M.G. Smith, *Functions of mathematical physics*, Van Nostrand Reinhold Company, London, 1970. Chapter 10 deals with Laguerre polynomials.
* 
* Eric W. Weisstein, "Laguerre Polynomial", From MathWorld—A Wolfram Web Resource.
*
Shahzod Gʻofurbekov

**Shahzod Gʻofurbekov** () – oʻzbekistonlik futbolchi. Oʻzbekiston Superligasining „Metallurg Bekobod“ futbol klubi yarim himoyachisi.

## Manbalar
Shohruh Isoqov

**Shohruh Isoqov** () – oʻzbekistonlik futbolchi. Oʻzbekiston Superligasining „Soʻgʻdiyona“ futbol klubi darvozaboni.

## Manbalar
Jasurbek Yoqubov

**Jasurbek Yoqubov** — oʻzbekistonlik futbolchi. Oʻzbekiston Superligasining „Qoʻqon 1912“ futbol klubi himoyachisi.

## Manbalar
Otabek Ahadov

**Otabek Ahadov** () – oʻzbekistonlik futbolchi. „Soʻgʻdiyona“ futbol klubi va Oʻzbekiston U23 terma jamoasi himoyachisi.

## Manbalar
Alisher Salimov

**Alisher Qahramonovich Salimov** () – oʻzbekistonlik futbolchi. Oʻzbekiston Superligasining „Qoʻqon 1912“ futbol klubi himoyachisi.

## Manbalar

## Havolalar

* Alisher Salimov Transfermarkt saytida
*
Kataloniya mustaqillik harakati

**Kataloniya mustaqilligi uchun harakat** (, ) – siyosiy harakat  va katalonizmning tarmoqlaridan biri boʻlib, uning vakillari Kataloniya millatining tarixiy va madaniy mustaqilligini eʼlon qiladi va Kataloniyaning toʻliq suverenitetini (mustaqilligini) olishga intiladi. Kataloniya mustaqillik harakati Shotlandiya separatizmi bilan bir qatorda Yevropadagi eng ommaviy va eng yaqin ayirmachilik harakati sifatida baholangan.
## Yana qarang

* Katalonizm
* Kataloniya mustaqilligi boʻyicha norasmiy referendumlar
* Kataloniyadagi norozilik namoyishlari (2012)
* Kataloniya Respublikasi

## Havolalar
* 
* 
* *Nikita Kovalenko*. V Rossii zrya jaleyut separatistov Katalonii Arxivnaya kopiya ot 17 oktyabrya 2019 na Wayback Machine // Vzglyad, 17 oktyabrya 2019
## Manbalar
PRIDE

PRIDE (Pride FC yoki Pride Fighting Championship) 1997 – 2007-yillar orasida faoliyat yuritgan yapon aralash jang sanʼati (MMA) tashkiloti edi. Ushbu tashkilot MMAning tarixidagi eng nufuzli va mashhurlaridan biri boʻlib, Tokioda joylashgan. PRIDE FC yuqori darajadagi jangchilari, oʻziga xos qoidalari va ajoyib tomosha qilib taqdim etilgan janglari bilan tanilgan.

## Tarixi

Kombat sport turlari va ularga oid kechalar tashkil qiluvchi tashkilotlar XIX asr oxirlariga kelib keng tus olgan. Ulardan ilhomlangan Nobuyuki Sakakibara, Hiromichi Momose, va Naoto Morishitalar 1997-yil, 11-oktyabrda ilk PRIDE kechasini tashkil qilishdi. „Tokyo Dome“da boʻlib oʻtgan kechada Yaponiyalik kurashchi Nobuhiko Takada asli Braziliyalik, Greysilar oilasi vakili boʻlgan Rikson Greysiga qarshi jang qildi. Minglab muhlislar va ommaviy axborot vositalarining eʼtiborini tortgan ushbu kechadan keyin, Nobuyuki Sakakibara boschiligidagi jamoa yana bir necha jang kechalarini tashkil qilishda va yakunda DSE (Dream Stage Entertainment) promouterlik kompaniyasi taʼsis etildi.

DSE ilk „PRIDE Grand Pri“ kechasini 2000-yilga kelib tashkil qildi. Ushbu kechaning oʻziga xosligi vazn toifasi belgilanmaganligi edi. Bir necha seriyalik ushbu Grand Pri yakunida Amerikalik mashhur aralash jang sanʼati ustasi Mark Kolmen gʻolib deb topildi.

## Mashhur jangchilar
PRIDE FC oʻz vaqtida juda koʻp mashhur jangchilarni oʻzida jamlagan, jumladan:

* Fedor Emelyanenko
* Mirko „Cro Cop“ Filipovich
* Kazushi Sakuraba
* Antonio Rodrigo Nogeyra
* Vanderley Silva
* Kuinton „Rampage“ Jekson
* Bob Sapp
* Chak Liddell
* Anderson Sliva
* Takanori Gomi
* Roys Greysi
* Den Henderson

## Tugatilishi
Muammolar PRIDEning Yapon jinoiy guruhlari(yakuza) bilan aloqasi borligi haqidagi mish-mishlar tarqalishi bilan boshlandi. PRIDEdan masofa saqlash uchun bir necha kompaniyalar hamkorlikni toʻxtatishdi. Jumladan, 2006-yilda Yaponiyaning eng yirik telekanallaridan biri boʻlgan Fuji TV oʻzaro shartnomani bekor qildi. Bunday yirik shartnomalarning bekor qilinishi PRIDE va uni tashkil etuvchi DSE uchun katta moliyaviy yoʻqotish boʻldi. Natijada, 2007-yilga kelib oʻz faoliyatini toʻxtatdi. Tashkilot aktivlari va bir necha jangchilari UFC tomonidan sotib olindi.

PRIDEning tashkil qilinishi va rivojlanishi MMA tarixida muhim oʻrin tutadi va uning merosi hanuzgacha yashab kelmoqda.

## Manbalar
Xondamir Mustafoqulov

**Xondamir Mustafoqulov** (2003-yil 10-oktyabrda tugʻilgan) – oʻzbekistonlik futbolchi. Oʻzbekiston Superligasining „Soʻgʻdiyona“ futbol klubi hujumchisi.

## Manbalar
Samandar Sindarov

**Samandar Sindarov** (2004-yil 8-sentyabrda tugʻilgan) – oʻzbekistonlik futbolchi. Oʻzbekiston Pro ligasining „Yaypan“ futbol klubi yarim himoyachisi.

## Manbalar
Simaw

**Simaw** — Myanmaning Kachin shtati Bhamo tumanidagi Shwegu shaharchasida joylashgan qishloq.

## Manbalar

## Havolalar
* Maplandia.com saytida sunʼiy yoʻldoshdan olingan tasvir
Sharbithat

**Sharbithat** () – Ummon Sultonligining Dofar gubernatorligi Shalim viloyatida joylashgan qirgʻoq boʻyidagi shaharcha. Sharbithat shaharchasi Salaladan 430 km uzoqlikda, Ummon Sultonligining janubiy qismida joylashgan.

## Xususiyatlari
Sharbithat, asosan, baliqchilar qishlogʻi boʻlib, hududda taxminan 300 nafar aholi istiqomat qiladi. Tutilgan baliqlar Dubay va Salala kabi hududlarga joʻnatiladi va u yerda qadoqlanib, koʻplab mamlakatlarga eksport qilinadi. Shaharchada oʻrta maktab va sogʻlomlashtirish punkti faoliyat yuritadi, shuningdek, yangi turar-joy koloniyasi ham mavjud.

## Arxeologiyasi
Sharbithat shaharchasining 14 kilometrlik qirgʻoq chizigʻi neolit davri obyektlari qazib olinadigan joylardan biri hisoblanadi. Ilk qazish ishlari 2017-yilning yanvar oyida amalga oshirilgan. 2020-yilda bundan 5500 yil oldin yoʻqolib ketgan akulalarning Otodus nomli turkumiga mansub turining tishi topilgan boʻlib, Arabiston hududidan topilgan bunday turdagi ilk tish hisoblanadi.

## Manbalar
Shati al-Qurm

**Shati al-Qurum** – Ummon Sultonligi poytaxti Maskat shahri qirgʻogʻida joylashgan eng qimmat turar-joy hududi. Shaharchada koʻplab elchixonalar joylashganligi sababli ham Maskatning diplomatik okrugi sifatida tanilgan.

Shati al-Qurum sharqda Qurum, gʻarbda vazirliklar va elchixonalar, janubda Madinat Qobus hududlari bilan chegaradosh. Avvallari shaharda Sulton Qobus shossesi boʻylab eng koʻzga tashlanadigan joy Intercontinental mehmonxonasi boʻlgan boʻlsa, bugungi kunga kelib hududda yana bir qancha muhim inshootlar qurilgan. Shaharda bir qancha mehmonxonalar, jumladan, Grand Hyatt, W Hotel Muscat, Crowne Plaza va Days Inn kabi arzon mehmonxonalar, shuningdek, Maskat qirollik opera teatri, kinoteatr, teatr, bir qancha maktablar va shifoxona mavjud.

## Manbalar
Shuhayt

**Shuhayt** – Ummon Sultonligining janubi-gʻarbidagi Dofar gubernatorligida joylashgan qishloq.

## Manbalar
Shuvaymiya koni

**Shuvaymiya koni** – Ummon Sultonlidagi eng yirik gips konlaridan biri. Ushbu kon Dofar gubernatorligining janubi-sharqidagi Shuvaymiya () kichik baliqchi qishlogʻidan tashqarida joylashgan boʻlib,165 million tonna gips zaxirasiga ega.

## Manbalar
Malikiya tumani

**Malikiya tumani** (; ) Suriyaning Rojava qismidagi Cizire muhofazasi (Hassake) tarkibidagi tuman. Maʼmuriy markazi Derik shahri.

Dêrik Suriyadagi eng shimoliy va sharqiy tumandir. 2004-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, aholisi soni 191,994 kishini tashkil qilgan.

## Nohiyalari
Al-Malikiya tumani tarkibida uchta nohiya mavjud boʻlib, ular quyidagilar (aholisi 2004-yil holatiga koʻra):

## Manbalar
Al-Malikiya nohiyasi

**Al-Malikiya nohiyasi** () Suriya shimoli-sharqida joylashgan Hasaka muhofazasining shimoli-sharqidagi Al-Malikiya tumaniga qarashli nohiya. Nohiyaning maʼmuriy markazi Al-Malkiya shahri. 

2004-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, nohiya aholisi 112,000 kishini tashkil qilgan.

## Manbalar
Al-Mansura (Raqqa muhofazasi)

**Al-Mansura** () Suriyaning Raqqa muhofazasi tarkibidagi Az-Zavra okrugida joylashgan shaharcha. Suriya Markaziy Statistika Byurosi (CBS) maʼlumotlariga koʻra, 2004-yil aholini roʻyxatga olishda Al-Mansura aholisi 16,158 kishini tashkil qilgan.

## Manbalar
Al-Marashida

**Al-Marashida** (, ) Suriyaning Deir ez-Zor muhofazasi tarkibidagi Abu Kamol okrugida joylashgan shaharcha. Suriya Markaziy Statistika Byurosi (CBS) maʼlumotlariga koʻra, 2004-yil aholini roʻyxatga olishda Al-Marashida aholisi 4,346 kishini tashkil qilgan.

Shaharcha 2014-yil boshida Suriya fuqarolar urushi davrida Iroq va Shom islomiy davlati nazoratiga oʻtgan. 2019-yilning 24-yanvari holatida Al-Marashida Suriyaning Islomiy davlat nazorati ostida qolgan oxirgi aholi punktlaridan biri boʻlib, Suriya Demokratik kuchlari shaharcha ustidan nazoratni qayta tiklash uchun kurash olib borgan. Ertasi kuni IShID SDKga koʻplab xudkushlik hujumlarini amalga oshirish orqali qamalni buzishga urinishi jangarilarga janubdagi Al-Bagʻuz Favqoniyning bir qismini qayta egallashga imkon bergan. 2019-yil 7-fevral kuni SDK Al-Marashida va boshqa yaqin hududlarni IShIDdan tortib olib, Al-Bagʻuz Favqoniy shahrida IShIDni toʻliq qamal qilgan .
## Manbalar
Yele

**Yele** — Myanmaning Kachin shtati Bhamo tumanidagi Shwegu shaharchasida joylashgan qishloq.

## Manbalar

## Havolalar
* Maplandia.com saytida sunʼiy yoʻldoshdan olingan tasvir
Al-Marj al-Axdar ash-Sharqiy

**Al-Marj al-Axdar ash-Sharqiya** ( **) Suriyaning Idlib muhofazasidagi Jisr ash-Shugʻur okrugi tarkibiga kiruvchi Jisr ash-Shugʻur nohiyasida joylashgan qishloq. Suriya Markaziy Statistika Byurosi (CBS) maʼlumotlariga koʻra, 2004-yil aholini roʻyxatga olishda Al-Marj al-Axdar ash-Sharqiy aholisi 4,424 kishini tashkil qilgan.

## Manbalar
Suhor aeroporti

**Suhor xalqaro aeroporti**  – Ummon Sultonligining al-Botina viloyati Suhor hududida joylashgan xalqaro aeroport. Suhor Ummon qoʻltigʻidagi qirgʻoq shahar hisoblanadi.

Aeroport qirgʻoqdan  ichkarida joylashgan. Uchish-qoʻnish yoʻlagining uzunligi . Fujayra VOR-DME aeroporti (Identifikator: **FJR**) Suhor xalqaro aeroportidan  shimoliy – shimoli-gʻarbiy hududda joylashgan.

## Qurilishi
Aeroport uchta paketda qurilgan. 1-paketga joyni tayyorlash, 2-paketga infratuzilma ishlari, 3-paketga aeroport inshootlari qurilishi kiradi. Aeroportning qurilishiga 100 million rial sarf qilingan.

Vaqtinchalik aeroport 2014-yilning 18-noyabrida yoʻlovchi terminali qurilishi tugatilishidan oldin ochilgan. Suhor aeroporti 2014-yil noyabr oyida 44-Milliy bayramni nishonlash doirasida Transport va kommunikatsiyalar vaziri doktor Ahmad ibn Muhammad ibn Salim al-Futaysiy tomonidan ochib berilgan. Oman Air aviakompaniyasi rasmiy ochilish munosabati bilan ilk reysni amalga oshirgan. 2017-yil 9-iyulda Air Arabia aviakompaniyasi Suhor aeroportiga, shuningdek, aeroportdan boshqa davlatlarga xalqaro parvozlarni amalga oshira boshlagan.

## Aviakompaniyalar va yoʻnalishlar

## Manbalar

## Havolalar

* OpenStreetMap – Suhor
* Bizning aeroportlarimiz – Suhor aeroporti 
* SkyVector – Suhar aeroporti
Al-Mataaiya

**Al-Mataaiya**, shuningdek **al-Mutaʼiya** yoki **Mataeiye** () deb ham talaffuz qilinadi, janubiy Suriyadagi qishloq. Maʼmuriy jihatdan Daraa muhofazasiga qarashli boʻlib, Daraadan shimoli-sharqda va Busrodan gʻarbda joylashgan. Yaqin atrofdagi joylar sharqda Nasib, shimoli-gʻarbda at-Taybe, shimolda al-Jiza, shimoli-sharqda Gʻasm, sharqda Busro va janubi-gʻarbda Iordaniyaning Sama as-Sirxon qishlogʻi kabilar. Suriya Markaziy Statistika Byurosi (CBS) maʼlumotlariga koʻra, 2004-yil aholini roʻyxatga olishda Al-Mataaiya aholisi 2,744 kishini tashkil qilgan.

## Tarixi
Al-Mataaiya 19-asrda Usmoniylar hukmronligi davrida *xirba* (xarob qishloq) boʻlgan. Biroq, oʻsha asrning ikkinchi yarmida al-Mataaiyani ham oʻz ichiga olgan Havron mintaqasida gʻalla yetishtirish va xavfsizlik qayta tiklangan. 1892-yilda mahalliy tadbirkor shayx Xuntush oʻsha paytda tashlandiq boʻlgan qishloqni 1000 turk oltin lirasiga sotib olgan. Keyin u dehqonlarni al-Mataiyaga koʻchirib, qurgʻoqchil qishloq ichida yomgʻir suvini yigʻish uchun sardobalar qurgan. 1895 yilda 150 ga yaqin aholi yashagan qishloqqa Shayx Xuntush yana dehqonlar olib kelishga qaror qilgan. 1905-yilda aholi soni 200 kishiga yetgan. 1890-yillarda baʼzi odamlar al-Mataiyadan 7 kilometr janubi-gʻarbda joylashgan Sama qishlogʻini ham tiklagan .

## Manbalar
Al-Muabbada

**Girkê Legê** () Suriyaning Hasaka muhofazasida joylashgan shaharcha. Suriya Markaziy Statistika Byurosi (CBS) maʼlumotlariga koʻra, 2004-yil aholini roʻyxatga olishda Girkê Legê aholisi 15,759 kishini tashkil qilgan. Kurdlarning „Rudav“ axborot agentligi xabariga koʻra, prezident Hofiz Asad boshqaruvidagi Baas partiyasi shahar nomini Girkê Legê deb oʻzgartirgan. Shaharcha Iroq chegarasidan 35 kilometr, Turkiya chegarasidan 15 kilometr uzoqlikda joylashgan. 2004-yil holatiga koʻra, Girkê Legê Hasaka muhofazasining sakkizinchi eng yirik shahari boʻlgan. Shaharcha aholisining katta qismini kurdlar va ossuriylar tashkil qiladi.

## Suriya fuqarolar urushi

2012-yil 24-iyulda PYD Suriya xavfsizlik kuchlari Al-Muabbadadan chiqib ketganini e’lon qilgan. Shundan soʻng YPG kuchlari barcha davlat muassasalarini nazoratga olib, shahar butunlay PYD nazoratiga oʻtgan.

2022-yil 27-sentyabrda 2 nafar SDK jangchisi Turkiya dronining shaharchadagi avtomobilga zarbasi natijasida halok boʻlgan.

## Manbalar
Janubiy Omon tuz havzasi

**Janubiy Ummon tuz havzasi** Arabiston yarim orolining janubi-sharqiy chekkasi, Ummon Sultonligida joylashgan choʻkindi havzasi boʻlib, u dunyodagi eng qadimgi tijorat konlaridan biri hisoblanadi.

1937-yilda Janubiy Ummonda ushbu sohada faoliyat yuritish boʻyicha ilk litsenziya Petroleum Development Oman va Dofarga berilgan edi. 1976-yilda Nosir-1 hududida harakatlanuvchi neftning topilishi karbonatli tuz ichidagi stringerni qidirish ishlarini yanada kuchaytirib yubordi. Reja qilingan zahiralarni yetkazib berishda kutilganidan kattaroq qiyinchiliklar yuzaga kelganligi bois 1986-yilda ushbu operatsiyalar toʻxtab qolgan.

## Manbalar
Al-Qahtaniya nohiyasi

**Al-Qahtaniya nohiyasi** () Suriya shimoli-sharqidagi Hasaka muhofazasining shimoli-sharqidagi Qamishli tumaniga qarashli nohiya. Ma’muriy markazi Al-Qahtaniya shaharchasi.

2004-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, nohiya aholisi 65,685 kishini tashkil qilgan.

## Shaharlari, shaharchalari va qishloqlari

## Manbalar
Ar-Ramiy

**Ar-Ramiy** () yoki **Ramiy** () Suriyaning Idlib muhofazasidagi Ariha okrugida joylashgan shaharcha. Suriya Markaziy Statistika Byurosi (CBS) maʼlumotlariga koʻra, 2004-yil aholini roʻyxatga olishda Ar-Ramiy aholisi 4,983 kishini tashkil qilgan.

## Manbalar
Saada

**Saada** – Ummon Sultonligining janubi-gʻarbiy qismidagi Dofar gubernatorligida joylashgan qishloq.

## Manbalar
As-Sabaa va Arbain

**As-Sabaa va Arbain** () Suriyaning shimoli-sharqidagi Hasaka muhofazasining janubiy qismida joylashgan shaharcha.

Shaharcha maʼmuriy jihatdan Hasaka okrugining Ash-Shaddada nohiyasiga qarashli. 2004-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, shaharcha aholisi 14,177 kishini tashkil qilgan. Sharqiy tomonida Ash-Shaddada joylashgan.

## Suriya fuqarolar urushi

2023-yilning 10-yanvarida AQSh boshchiligidagi koalitsiya va SDK qoʻshinlari qoʻshma kuchlari IShIDning 2 nafar jangarisi uy ichida barrikada oʻrnatgan qishloqda aksilterror operatsiyasini boshlagan. IShID jangarilaridan biri xudkush kamarni portlatib, oʻzini oʻldirgan, ikkinchisi esa qoʻshma kuchlar tomonidan otib oʻldirilgan.
## Manbalar
As-Sabxa

**As-Sabxa** () Suriyaning Raqqa muhofazasidagi Raqqa okrugining As-Sabxa nohiyasida joylashgan shaharcha. Suriya Markaziy Statistika Byurosi (CBS) maʼlumotlariga koʻra, 2004-yil aholini roʻyxatga olishda As-Sabxa aholisi 11,567 kishini tashkil qilgan.

## Manbalar
Aatunselkä (koʻl)

**Aatunselkä** – Finlyandiyaning Markaziy Finlyandiya viloyatidagi Äänekoski munitsipalitetidagi koʻl.

## Tavsifi
Koʻl dengiz sathidan 91,7 m balandlikda joylashgan. Maydoni 1,05 km² boʻlib, qirgʻoq – 10,41 km uzunlikka ega. Koʻl Kymi daryosi asosiy suv havzasining bir qismidir. U Jyväskylädan taxminan 33 km shimolda va Xelsinkidan taxminan 270 km uzoqlikda joylashgan. Koʻlda Verkkosaari, Tuppisaari, Luijansaari orollari bor. Koʻl shimolda Kuhnamo bilan tutashgan.
## Manbalar
Envato

**Envato** — veb-sayt dizayni, grafikalar, video tasvirlar, musiqalar, 3D modellar kabi turli sohalardagi andozalarni sotishga qaratilgan kompaniya. Envato 2006-yilda tashkil etilgan boʻlib, bosh ofisi Avstraliyaning Melburn shahrida joylashgan.

Kompaniya oʻz daromadlarini ommaga oshkor qilmasa-da, reklama press-relizlaridan maʼlumki, u ThemeForest, GraphicRiver va AudioJungle kabi mualliflariga 250 million dollardan ortiq pul toʻlagan.

Kompaniyaning 1,5 milliondan ortiq faol xaridorlari va sotuvchilari bor boʻlib, uning ThemeForest platformasi trafik boʻyicha dunyodagi eng mashhur saytlardan biri hisoblanadi: 2015 yil iyun oyida sayt Alexa reytingida 181-oʻrinni egallagan.

## Havolalar

* 

## Manbalar
Piotr Michael

**Piotr Michael Walczuk** (talaffuzi: 1988-yili Los-Anjelesda tugʻilgan) Amerikalik aktyor va komediyachi.

## Manbalar
Ahmavaara koni

**Ahmavaara koni** – Finlyandiyadagi va dunyodagi eng yirik oltin konlaridan biridir. Kon mamlakat shimolidagi Laplandiya hududida joylashgan. Konda 4,5 million unsiya oltin, 3,4 million unsiya palladiy va 0,72 million unsiya platina zaxiralari mavjud. Konda shuningdek, 0,24% mis va 0,09% nikeldan iborat 78,1 million tonna ruda zaxiralari ham bor.
## Manbalar
Sur aeroporti

**Sur aeroporti**  — Ummon qoʻltigʻining Sur portiga xizmat koʻrsatuvchi aeroport boʻlib, okeandan  ichkarida joylashgan. Kamdan-kam hollarda harbiy samolyotlar va vertolyotlar uchun foydalaniladi.

Aeroportdan  janubda togʻli maydon mavjud. Sur VOR-DME (Ident: **SUR**) aeroportdan  shimoli-sharqda joylashgan.

## Manbalar

## Havolalar

* OpenStreetMap – Sur
* Bizning aeroportlarimiz – Sur aeroporti
* FallingRain – Sur aeroporti
As-Sayyal

**As-Sayyal** () Suriyaning Deir ez-Zor muhofazasi tarkibidagi Abu Kamol okrugida joylashgan shaharcha. Suriya Markaziy Statistika Byurosi (CBS) maʼlumotlariga koʻra, 2004-yil aholini roʻyxatga olishda As-Sayyal aholisi 14,392 kishini tashkil qilgan. Suriya arab armiyasi 2017-yil 6-dekabrda As-Sayyalni IShIDdan qaytarib olgan.

## Manbalar
As-Solihiya (Damashq)

**As-Solihiya** () Suriya poytaxti Damashq shahridagi munitsipalitet va mahalla. Mahalla qadimiy devor bilan oʻralgan Damashq shahrining shimoli-gʻarbida va qalʼadan  janubi-sharqda, Qosiun togʻi etagida joylashgan. Kvartal tasavvufiy mutasavvif va faylasuf Ibn Arabiy va Hanabila masjidi kabi hurmatli islom ulamolari dafn etilgan maskanlar mavjud. Janub tomonda Suriya parlamenti binosi ham joylashgan.

## Mahallalari
* Abu Jarash (aholi soni 12,798)
* Al-Madaris (aholi soni 12,731)
* Al-Mazraa (aholi soni 6,818)
* Qasyun (aholi soni 22,017)
* Shayx Muhyiddin (aholi soni 11,502)
* Ash-Shushada (aholi soni 6,437)

## Manbalar
As-Sanamayn tumani

**As-Sanamayn tumani** () Suriyaning Daraa muhofazasidagi tuman (mantiqa). 2004-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, tuman aholisi soni 167,993 kishini tashkil etgan. Tumanning maʼmuriy markazi As-Sanamayn posyolkasidagi Duma qishlogʻi.

## Nohiyalari
As-Sanamayn tumani tarkibida uchta nohiya mavjud boʻlib, ular quyidagilar (aholi soni 2004-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra):
* As-Sanamayn nohiyasi (ناحية الصنمين): aholisi soni 113,316
* Al-Masmiya nohiyasi (ناحية المسمية): aholisi soni 8,773
* Gʻabagʻib nohiyasi (ناحية غباغب): aholisi soni 45,793.

## Manbalar
Ash-Shaafa

**Ash-Shaafa** () Suriyaning Deir ez-Zor muhofazasidagi Abu Kamol okrugida joylashgan shaharcha. Suriya Markaziy Statistika Byurosi (CBS) maʼlumotlariga koʻra, 2004-yil aholini roʻyxatga olishda Ash-Shaafa aholisi 18,956 kishini tashkil qilgan.

Shaharcha Suriyadagi Iroq va Shom islomiy davlati (IShID) nazorati ostida qolgan oxirgi hududlardanbiri boʻlgan. 2019-yil 6-yanvarda shaharcha SDK tomonidan toʻliq egallangan.
## Manbalar
Ash-Shaddada nohiyasi

**Ash-Shaddada nohiyasi** () Suriyaning shimoli-sharqiy qismidagi Hasaka muhofazasi janubida joylashgan Hasaka tumani tarkibidagi nohiya. Maʼmuriy markazi Ash-Shaddada shahri.

2004-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, nohiya aholisi 58916 kishini tashkil qilgan.

## Shaharlari, shaharchalari va qishloqlari
 

## Manbalar
Apoeydoumpo

**Apoeydoumpo** — Togo Respublikasi Kara regioni Bassar prefekturasida joylashgan qishloq.

## Manbalar

## Havolalar
* Maplandia.com saytida sunʼiy yoʻldoshdan olingan tasvir
Äitsaari

**Äitsaari** (Ona orol) – Finlyandiyadagi katta orol. U Saymaa koʻlining janubida joylashgan va Ruokolahti munitsipaliteti tarkibiga kiradi. Orol Ruokolahti markazida va Rasila gʻarbida joylashgan. Bu Janubiy Kareliyadagi eng katta orol va Finlyandiyadagi eng katta ichki orollardan biri boʻlib, maydoni 74 kvadrat kilometrni tashkil etadi. Orolni Salosaari orqali Ruokolahti markazi bilan bogʻlaydigan yoʻl bor. Äitsaari shahridan Harskiänsaari gʻarbida koʻprik ham mavjud. 1995-yildan beri Karhusalmi paromi oroldan Mietinsaari janubi-gʻarb joylashgan.

Äitsaari janubi-gʻarbiy qismida, Riislahti qirgʻogʻida, Kolmikoytisienvuori joylashgan. U yerda neolit tosh davriga oid qoyatosh rasmi topilgan.

Äitsaari hududida oʻn ikkita qishloq bor: Savilahti, Vilkonmäki, Sopala, Kurjala, Teravala, Soinila, Aisaniemi, Hannila, Savolaisenniemi, Hannikyla, Lempyala va Ravali.

Äitsaarida bir nechta koʻllar bor, ulardan eng kattasi Oininki.

Sipila Vazirlar Mahkamasining sobiq uy-joy, energetika va atrof-muhit vaziri Kimmo Tiilikainen asli Äitsaari shahridan.

## Galereya

Fayl:Kolmiköytisienvuori_rock_painting.jpg|alt=Close-up of Kolmiköytisienvuori, with the Neolithic rock painting|Kolmiköytisienvuori koʻrinishi, neolit tosh rasmlari bilan
Fayl:Kolmiköytisienvuori. JPG|Kolmiköytisienvuori

## Manbalar
Ash-Shiox

**Ash-Shiox** () Suriyaning Idlib muhofazasidagi Harem okrugining Salquin nohiyasida joylashgan qishloq. Suriya Markaziy Statistika Byurosi (CBS) maʼlumotlariga koʻra, 2004-yil aholini roʻyxatga olishda Ash-Shiox aholisi 331 kishini tashkil qilgan .

## Manbalar
Ash-Shayx Badr tumani

**Ash-Shayx Badr tumani** () Suriyaning shimoli-gʻarbiy qismidagi Tartus muhofazasi tarkibidagi tuman. Maʼmuriy markazi ash-Shayx Badr shahri. 2004-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, tuman aholisi 52,981 kishini tashkil qilgan.

## Nohiyalari
Ash-Shayx Badr tumani tarkibida 3 ta nohiya mavjud boʻlib, ular quyidagilar (aholi soni 2004-yil holatiga koʻra):
* Ash-Shayx Badr nohiyasi (ناحية الشيخ بدر): aholi soni 25,324.
* Brumannet al-Mashayix nohiyasi (ناحية برمانة المشايخ): aholi soni 13,562 .
* Al-Qamsiya nohiyasi (ناحية القمصية): aholi soni 14,095 .

## Manbalar
Muhammadyusuf Sobirov

**Muhammadyusuf Sobirov** (2006-yil 20-aprelda tugʻilgan) – oʻzbekistonlik futbolchi. Oʻzbekiston Superligasining „Bunyodkor“ futbol klubi darvozaboni.

## Manbalar
Ala-Kitka

**Ala-Kitka** – Koutajokidagi asosiy suv havzasi boʻlgani oʻrta kattalikdagi koʻl. Finlyandiyadagi Shimoliy Ostrobotniyaning Kuusamo shahrida joylashgan. U Raappanansalmi boʻgʻozi orqalikattaroq Yli-Kitka koʻli bilan bogʻlangan. Ularni Kitkajärvi nomi bilan ham atashadi.

## Yana qarang

* Finlyandiyadagi koʻllar roʻyxati

## Manbalar
Alvajärvi (Pihtipudas)

**Alvajärvi** – Finlyandiyaning Pihtipudas shahrida joylashgan koʻl. Pihtipudas Finlyandiyadagi munisipalitetdir. U Markaziy Finlyandiyaning shimolida, 4-magistral (E75) boʻylab, taxminan 140 kilometr (90 mil) uzunlikda, Jyväskylä shimolida yotqizilgan.

## Tavsifi
Alvajarvi koʻlining maydoni 45,63 kvadrat kilometr, u dengiz sathidan 111,6 metr balandlikda joylashgan.

Koʻlning shimoliy qismida Alvajarvi qishlogʻi joylashgan. Uning sharqiy qirgʻogʻida Pixtipudasning markazi joylashgan boʻlib, u yerda Heinäjoki daryosi Alvajarvi koʻlidan Kolima koʻliga tomon oqib oʻtadi.
## Manbalar
At-Tamana

**At-Tamana** (, baʼzida *At-Tamanʼa*, *At-Tamanaʼa* yoki *at-Temanʼa* deb ham talaffuz qilinadi) shimoli-gʻarbidagi Suriyadagi shaharcha. Maʼmuriy jihatdan Idlib muhofazasining Maarrat an-Nuʼman okrugi tarkibiga kiradi. Suriya Markaziy Statistika Byurosi (CBS) maʼlumotlariga koʻra, 2004-yil aholini roʻyxatga olishda At-Taman aholisi 7,382 kishini tashkil qilgan. At-Tamana Xon Shayxundan  sharqda va Kafr Zitadan  shimoli-sharqda joylashgan.

## Manbalar
Enijärvi

**Enijärvi** – Finlyandiyada joylashgan koʻl. U Finlyandiya shimolidagi Laplandiya mintaqasida, Kemijärvi shahri yaqinida joylashgan. Koʻl Kemijoki havzasining bir qismidir.

## Yana qarang

* Finlyandiyadagi koʻllar roʻyxati
## Manbalar

## Havolalar
* Finlyandiya atrof-muhit instituti: Finlyandiyadagi koʻllar
Bassoude

**Bassoude** — Togo Respublikasi Kara regioni Bassar prefekturasida joylashgan qishloq.

## Manbalar

## Havolalar
* Maplandia.com saytida sunʼiy yoʻldoshdan olingan tasvir
As-Saʼala

**As-Saʼala** () Suriyaning As-Suvayda muhofazasidagi As-Suvayda okrugida joylashgan qishloq. Suriya Markaziy Statistika Byurosi (CBS) maʼlumotlariga koʻra, 2004-yil aholini roʻyxatga olishda As-Saʼala aholisi 4,569 kishini tashkil qilgan.

## Tarixi
1596-yilda As-Saʼala Usmoniylar soliq registrlarida *Taʼla* nomi bilan tilga olinib, Hauran sanjogʻidagi *Bani Nasiyya* *[[nohiya]]si* tarkibida boʻlgan. Hudud 30 xonadondan iborat boʻlib, aholini faqat musulmonlar tashkil qilgan. Qishloq aholisi turli xil qishloq xoʻjaligi mahsulotlari, jumladan bugʻdoy (10500 akçe), arpa (2250), yozgi ekinlar (1500), echki va asalari uyalari (500) uchun 25% miqdorida qatʼiy belgilangan soliq stavkasi, jami 15 000 akçe toʻlagan.

1838 yilda qishloq „Ash-Shayx Maskinning sharqida Nukra“da joylashgan sunniylar qishlogʻi deya eʼtirof etilgan.

## Manbalar

## Adabiyotlar

*
* 

## Havolalar
*El Karak-map; 21m