open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Arzu Cəlilova

**Arzu Cəlilova** (, 2004-yil 4-iyun, Boku) — badiiy gimnastika boʻyicha yoshlar oʻrtasidagi Jahon chempionatining kumush va bronza medali sovrindori, Yevropa chempionatining bronza medali sovrindori. Arzu Cəlilova badiiy gimnastika boʻyicha koʻplab mahalliy va xalqaro turnirlarda ishtirok etgan.

## Biografiyasi
Arzu Cəlilova Natiq Cəlilov va Nigar Cəlilova oilasida tugʻilgan. Natiq Cəlilovning otasi akademik Qurban Cəlilovdir. Arzuning otasi u tugʻilmasdan avval avtohalokatda vafot etgan.

## Faoliyati
Arzu 4 yoshida onasi Nigar Cəlilova uni „Neftchi sport klubi“ning badiiy gimnastika toʻgaragiga olib borgan. 2012-yil 8 yoshida badiiy gimnastika boʻyicha Boku ochiq chempionatida oʻz yoshidagi gimnastikachilar oʻrtasida 2-oʻrinni egalladi. Oʻsha yilning iyul oyida Italiyaning Turin shahrida oʻtkazilgan xalqaro turnirda Ozarbayjon sharafini himoya qilib, oltin medal bilan taqdirlangan. Oʻsha yilning oktyabr oyida 19-Boku chempionatida yosh badiiy gimnastikachilar oʻrtasida 2-oʻrinni, 2013-yil noyabr oyida Vengriya poytaxti Budapesht shahrida oʻtkazilgan oʻsmirlar oʻrtasidagi xalqaro turnirda umumjamoa hisobida birinchi oʻrinni egallagan. 

### Yutuqlari
* 2014-yil – Ozarbayjon chempionati, 1-oʻrin
* 2016-yil – Xalqaro turnir, „Baltic Cup“, Ruminiya, Polsha, 1-oʻrin (koʻpkurash)
* „Miss Valentin“ xalqaro turniri, Tartu, Estoniya , 2-oʻrin (toʻp) 
* Boku chempionati, Boku, Ozarbayjon 2-oʻrin
* Ozarbayjon chempionati, Baku, Ozarbayjon, 1-oʻrin

* 2017-yil – Boku chempionati, Boku, Ozarbayjon, 1-oʻrin
* Ozarbayjon chempionati, Boku, Ozarbayjon, 3-oʻrin

* 2018-yil – Yevropa chempionati, Gvadalahara, Ispaniya, 3-oʻrin (toʻp) 
* Xalqaro turnir, Gvadalahara , Ispaniya, 3-oʻrin (jamoa hisobida) „AGF Junior Trophy“, Boku, Ozarbayjon, 1-oʻrin (lenta), 3-oʻrin (jamoa hisobida) 
* „Riga bahori“, Riga, Latviya, 3-oʻrin (jamoa hisobida)
* 2019-Xalqaro turnir, Korbel-Esson, Fransiya, 3-oʻrin (lenta) 
* Xalqaro turnir, „Irina Cup“, Varshava, Polsha 2-oʻrin (arqon) 
* Xalqaro turnir, „AGF Junior Trophy“, Boku , Ozarbayjon, 3-oʻrin (arqon)
* Xalqaro turnir, Gdinya, Polsha 2-oʻrin (toʻp), 3-oʻrin (bolgʻa) 
* Yoshlar oʻrtasidagi jahon chempionati, Moskva, Rossiya 2-oʻrin (toʻp), 3-oʻrin (arqon)
* 2021-yil „Misr Fir’avnlari kubogi“, xalqaro turnir, Qohira, Misr 3-oʻrin (toʻp)
* 2022-yil 27-Ozarbayjon chempionati 1-oʻrin (halqa), 2-oʻrin (lenta, toʻp, koʻpkurash), 3-oʻrin.
## Manbalar
Iloq etnografik festivali

**Iloq etnografik festivali** – Oʻzbekistonning Toshkent viloyati Ohangaron tumani Oʻrgʻoz qishlogʻida anʼanaviy tarzda aprel-may oylarida oʻtkaziladigan ochiq folklor festivali.

= Tarixi =

Festival gʻoyasi Xalqaro „Oltin meros“ xayriya jamoat Fondi Toshkent viloyati boʻlimi rahbari Zarifa Eshmirzayevaga tegishli. Ilk bor 2016-yilda oʻtkazilgan. 2020-yildan COVID-19 epidemiyasi sababli toʻxtab qolgan. 2022-yildan qayta tiklandi.

**Oxirgi marta 2023-yil 16-may kuni tashkil etilgan.**

Festival nomi Toshkent viloyatining janubiy qismida Ohangaron daryosi (XIII asr boshlariga qadar Iloq deb atalgan) havzasida joylashgan tarixiy Iloq viloyati nomidan olingan.

## Tashkilotchilar

Festival Toshkent viloyati hokimligi, viloyat turizm va madaniy meros bosh boshqarmasi, viloyat madaniyat boshqarmasi, Ohangaron tumani hokimligi, Oʻzbek milliy qoʻgʻirchoq teatri, Xalqaro „Oltin meros“ xayriya jamoat Fondi tomonidan oʻtkaziladi.

## Festival jarayoni

Iloq etnografik festivalida qadimgi Iloq davlatining tarixiy urf-odatlari, odamlarning yashash tarzi, madaniyati, folklor ansambllar, dorbozlarning chiqishlari, teatr ustalarining badiiy mahoratlari namoyish etiladi. Tashrif buyuruvchilar konsert dasturlari, maydon tomoshalari, qolaversa, gastro, etno, sport turizm imkoniyatlaridan bahra oladi.

## Maqolalar
* „Iloq“ etnografik festivali beshinchi marotaba barchani hayrat va hikmat chorrahasida jamladi
* Toshkent viloyatida „Iloq“ xalqaro etnofestivali oʻtkazildi
* Mejdunarodniy etnograficheskiy festival „lloq“
* Har yili Toshkent viloyatida oʻtkazib kelinayotgan mashhur „Iloq“ etnofestivali bu yil 16-may kuni Oʻrgʻoz qishlogʻida oʻtkaziladi
* MOZIYLARDAN KUYLOVCHI ILOQ ETNOGRAFIYASI VA FOLKLORI
* International Ethnographic Festival „Iloq“
* VII Mejdunarodniy etnograficheskiy festival Iloq, Tashkentskaya oblast, Axangaranskiy rayon, kishlak Urxiz
Puteshestvie v mnogoobrazie etnografii v Uzbekistane
* V Uzbekistane proshel etnofestival „Ilok“

= Manbalar =
Nurbek Sarsenbayev

**Nurbek Sarsenbayev** () – qoraqalpoq millatiga mansub oʻzbekistonlik futbolchi. 2025-yildan Oʻzbekiston Superligasi ishtirokchisi Fargʻonaning „Neftchi“ klubida hujumchi ampulasida oʻynaydi. Oʻzbekiston U-17 terma jamoasi aʼzosi.

## Manbalar

## Havolalar
* 
* Nurbek Sarsenbayev E futbol saytida
* Nurbek Sarsenbayev Transfermarkt saytida
Amerie

**Amerie Mi Marie Nicholson** **Rogers**(1980-yil 12-yanvar) Amerikalik aktrisa, qoʻshiqchi va yozuvchi. U hozirgi kunga qadar toʻrtta studiya albomini chiqardi: All I Have (2002), Touch (2005), Because I Love It (2007), In Love & War (2009). U 2005-yilda „First Thing“ qoʼshigʼi bilan mashhur.

## Yoshligi
Rojers Massachusets shtatining Fitchburg shahrida tugʼilgan boʼlib, uning onasi Mi Suk koreyalik va otasi Charlz Rojers afro-amerikalik boʼlgan . U tugʻilgandan bir necha oy oʻtgach, Rojers oilasi Janubiy Koreyaga koʻchib oʻtdi va u yerda Ameri uch yil yashadi. Uning otasi AQSh armiyasida bosh qoʼmondon boʻlgan, shuning uchun oila turli joylarda, jumladan Alyaska, Texas, Virjiniya va Germaniyada yashagan. Uning singlisi Anjela Rojers esa hozirda advokatlik bilan shugʼullanadi.

Amerie ota-onasini anʼanaviy nasroniylar deb taʼriflagan. Katta boʻlganidan keyin u va singlisiga maktab kunlaridan tashqari kunlarda uydan chiqish yoki telefondan foydalanish taqiqlangan. Qoʻshiqchi Jorjtaun universitetiga adabiyot oʻrganish uchun oʻqishga kiradi va Dengiz zahiralaridagi ofitserlarni tayyorlash korpusi Dengiz kuchlari ROTCda ekanligida: „Otam meni bu universitetni tanlashimga majburlamagan, yaʼni bu taʼlim sohasini oʻz xohishim bilan tanlaganman“deydi. Ammo u ikkinchi kursdan keyin ROTCni tark etadi va ingliz tilida olib boriladigan Tasviriy sanʼat dizayni sohasiga bakalavr oʼqishini koʻchiradi

Jorjtaunda oʻqiyotganda Amerie Vashingtondagi klub promouteri bilan doʻstlashadi va oxir-oqibat uni produser Rich Xarrison bilan tanishadi. Maxim jurnaliga bergan intervyusida Amerie Rich bilan jamoat joyida uchrashishga rozi boʻlganini aytdi, chunki u Richni tanimaydi. Tanlangan joy McDonald's avtoturargohi boʻlib, u yerda Rich uning treklarini ijro etgan va Ameri qoʻshiq kuylagan. Bir zumda ular bu alohida narsa ekanligini bilishdi.

Meri J. Blayjning ʼʼMary (Mary J. Blige albomi)|Maryʼʼ va ʼʼNo More Dramaʼʼ albomlarida endigina ishlagan Xarrison Amerie bilan birga demolarni yozib olish va ishlab chiqishni boshladi. . Bu uning Columbia Records bilan birinchi rekord kelishuviga olib keldi. Amerie 2002-yilda Hip Online bilan suhbatda shunday degan edi: "Negadir bizda juda oʻziga xos munosabat bor edi. Biz birga ishlaganimizda ajoyib yangi gʻoyalar paydo boʻlardi.

## Faoliyati
Amerirning debyut albomi, ʼʼAll I Haveʼʼ (toʻliq qismi Rich Xarrison tomonidan ishlab chiqarilgan) 2002-yilda chiqarilgan va umumiy ijobiy sharhlarga ega boʻlgan. Chiqarilgan keyingi birinchi haftada 89 000 nusxada sotilgan va „Billboard“ 200 reytingida toʻqqizinchi oʻrinni egallagan; ʼʼNielsen SoundScanʼʼ maʼlumotlariga koʻra, albom Amerika Yozuv Industriyasi Assotsiatsiyasi RIAA tomonidan oltin sertifikatga ega boʻlgan va 2009-yilga kelib 657 000 nusxada sotilgan. Albomni targʻib qilish uchun Amerie Usher (entertainer)|Usher va Nas &mdash bilan birga gastrol safariga chiqdi. Evolution 8701 Tour–va reper Nelly bilan. „All I Have“ qoʻshigʻining ikkinchi va oxirgi yakka musiqasi "Talking to Meʼʼ boʻladi. Garchi bu qoʻshiqlar „Top 40“talikka kirmasada, Hot R&B/Hip-Hop janridagi qoʻshiqlar ichida eng yaxshi 20 ta qoʻshiq boʻladi.

## Havolalar
Umr koʻrish davomiyligiga koʻra Yevropa mamlakatlari roʻyxati

Bu umr koʻrish davomiyligiga koʻra Yevropa mamlakatlari roʻyxati

## Birlashgan Millatlar Tashkiloti (2023)
BMT tahliliy agentligining bahosi.

### BMT: 2023 yilda turli yoshdagi umr koʻrish davomiyligi.

### BMT: 2019 yildan 2023 yilgacha umr ko‘rish davomiyligining o‘zgarishi

2023 yil uchun ayrim Yevropa mamlakatlari bo‘yicha BMT maʻlumotlarining xaritaga joylashuvi:

## Jahon banki guruhi (2022)
Jahon banki guruhining 2022-yil uchun bahosi. Maʼlumotlar Yevropa mamlakatlari roʻyxatiga muvofiq berilgan. Jahon banki guruhi roʻyxatida bir necha oʻn ming aholiga ega boʻlgan kichik davlatlar (Andorra, Monako, San-Marino, Vatikan shahri) mavjud emas. Jahon banki guruhi jadvalidagi qiymatlar yaxlitlanib koʻrsatilgan. Barcha hisob-kitoblar xom maʼlumotlarga asoslangan, shuning uchun yaxlitlash nozikliklari tufayli baʼzi joylarda koʻrsatkichlarning nomuvofiqligi, 0.01 yil oʻlchamida, paydo boʻladi.

2014-yilda yetakchi dunyo mamlakatlarining baʼzilarida umr koʻrish davomiyligida mahalliy choʻqqilar kuzatilgan, shuning uchun ushbu yil 2019- va 2022-yillar bilan taqqoslash uchun tanlangan.

## JSST (2019)
Jahon sogʻliqni saqlash tashkilotiga koʻra 2019-yil uchun mamlakatlar boʻyicha umr koʻrish davomiyligi roʻyxati. Maʼlumotlar Yevropa mamlakatlari roʻyxatiga muvofiq filtrlangan. JSST roʻyxatida bir necha oʻn ming aholiga ega boʻlgan kichik-davlatlar (Andorra, Lixtenshteyn, Monako, San-Marino, Vatikan shahri) mavjud emas.


File:Healthy life expectancy bar chart -Europe.png|2019-yil Yevropa davlatlarida sogʻlom yashash va umr koʻrish davomiyligi
File:Healthy life expectancy bar chart -Europe -sex.png|Jins boʻyicha izohlash.


## Xarita va diagrammalar

File:Life expectancy in the largest European countries.png|Aholisi boʻyicha eng katta Yevropa mamlakatlarida umr koʻrish davomiyligi.
File:Life expectancy in some European countries.png|Baʼzi Yevropa mamlakatlarida umr koʻrish davomiyligi (davomi).
Life expectancy in some European countries −2.png|Baʼzi Yevropa mamlakatlarida umr koʻrish davomiyligi (davomi).
File:Life expectancy in Ukraine Belarus Russia Kazakhstan.png|Yevropada joylashgan eng katta post-Sovet Ittifoqi davlatlarida umr koʻrish davomiyligi.


## Manbalar
Yapon arxipelagi

**Yapon arxipelagi** (Yaponcha: 日本列島, Nihon Rettō) Yaponiyani tashkil etuvchi 14,125 orollardan iborat arxipelagdir. U Ohota dengizidan shimoli-sharqda Xitoy va Filippin dengizlari boʻylab 3,000 km (1,900 mil) ga choʻzilgan. Arxipelag Tinch okeanidan to Yevroosiyo materigi qirgʻogʻigacha choʻziladi va shimoldan janubga uchta yirik oroldan iborat: Shimoliy-sharqiy Yaponiya arki, Janubi-gʻarbiy Yaponiya arki va Ryukyu orol arki. Daitō orollari, Izu–Bonin–Mariana arki, Kuril orollari va Nanpō orollari arxipelagning yonida joylashgan.

Yaponiya Sharqiy Osiyodagi eng katta va dunyoda esa toʻrtinchi eng katta orol mamlakatdir. Yaponiya arxipelagi 377,975.24 km² (145,937.06 kv mil) maydonga ega. U 4,470,000 km² (1,730,000 kv mi) eksklyuziv iqtisodiy zonaga ega.

## Terminologiya
"Materik Yaponiya" atamasi Yaponiyaning katta orollarini uzoq, kichik orollardan ajratib turadi. Atama Xokkaydo, Xonsyu, Kyusyu va Shikoku orollariga nisbatan ishlatilinadi. 1943-yildan Tinch okeanidagi urushning oxirigacha Karafuto prefekturasi (janubiy Saxalin) „Materik Yaponiya“ning bir qismi sifatida belgilangan. Geografik nuqtai nazardan „materik“ atamasi biroz notoʻgʻri, chunki bu atama materikka tutashgan hududga nisbatan aytiladi.

„Uy orollari“ atamasi Ikkinchi jahon urushi oxirida Yaponiyaning suvereniteti va imperatori konstitutsiyaviy hukmronligi cheklangan hudud uchun ishlatilgan. Bu atama bugungi kunda ham arxipelagni Yaponiya koloniyalari va boshqa hududlaridan ajratib turish uchun keng qoʻllanadi.

## Paleogeografiya

## Geografiya
Arxipelag 14,125 ta oroldan iborat (bu yerda perimetri 100 m dan ortiq boʻlgan yerlar tushuniladi), shulardan 430 tasida aholi yashaydi . Besh asosiy orol, shimoldan janubga qadar joylashgan: Xokkaydo, Xonsyu, Shikoku, Kyusyu va Okinava. Xonsyu eng katta orol boʻlib, Yaponiyaning materik qismi deb ataladi.

Topografiya quyidagicha boʻlinadi:
* Xokkaydo, Xonsyu va Shikoku va uning atrofidagi orollar;
* Kyusyu va Ryukyu yoyi, bu Ryukyu orollari va boshqa atrofdagi orollardan iborat;
* Xokkaydoning sharqiy qismi va Kuril orollari;
* Nanpō orollari va Izu yarim oroli (Izu-Bonin-Mariana yoyining bir qismi).

### Gallareya

*

## Manbalar
Aqina

**Aqina** (o'zbekcha: آقینە) Afgʻonistonning Foryob viloyatidagi chegara oldi shaharchasi. Turkmaniston bilan chegara yaqinida joylashgan va chegara oʻtish punkti hisoblanadi. Shaharchada ayni nomdagi temir yoʻl stansiyasi joylashgan boʻlib, u Afgʻoniston va Turkmanistonni bogʻlovchi ikkinchi temir yoʻl tarmogʻi hisoblanadi. Aqina Turkmaniston bilan toʻgʻridan-toʻgʻri tutashgan Xon Chahorbogʻ tumanining shimoliy qismida joylashgan .

Aqina va uning atrofidagi xavfsizlik Afgʻoniston milliy xavfsizlik xizmati, xususan, Afgʻoniston chegara politsiyasi tomonidan taʼminlanadi. Shaharchaga tashrif buyurgan har bir sayyoh yoki mehmonda Afgʻoniston va Turkmaniston oʻrtasidagi amaldagi sayyohlik vizasi boʻlishi talab etiladi. Aqinadan janubi-gʻarbda  avtomobil yoʻli masofasida Andxoʻy shahri joylashgan.

## Temir yoʻl stansiyasi va vertolyot maydoni
Aqina Turkmanistonning Karki shahridan boshlanadigan temir yoʻl tarmogʻining janubiy terminali boʻlib, Imomnazar orqali bogʻlangan va rasman 2016-yil oxirida faoliyat boshlagan. Bu Afgʻonistondagi uchta temir yoʻl tarmogʻidan biridir.

Aqinadan Andxoʻygacha temir yoʻl tarmogʻi 2021-yil oxirida qurib bitkazildi. Temir yoʻl oxir-oqibat Afgʻoniston shimolidan oʻtadigan temir yoʻl koridorining bir qismiga aylanadi, biroq bu loyiha qachon amalga oshishi nomaʼlum.

Shaharchada ibtidoiy infratuzilmaga ega kichik quruqlik porti boʻlib, uning tarkibida oʻnlab vertolyotlar toʻxtashi mumkin boʻlgan vertolyot maydoni mavjud.

## Yana qarang
* Turkmaniston — Afgʻoniston munosabatlari
* Hayraton (shahar)
* Sherxon Bandar

## Manbalar

## Havolalar
* 
* Search results for Aqina @ Pajhwok Afghan News.
* Information on Aqina rail station with photos
Temur Usmonov

**Temur Usmonov** () – oʻzbekistonlik futbolchi. Oʻzbekiston Superligasining „Metallurg Bekobod“ klubi sobiq hujumchisi.

## Manbalar
Nurali Padarov

**Nurali Padarov** () — oʻzbekistonlik futbolchi. „Shoʻrtan“ klubi sobiq himoyachisi.

## Manbalar
Jamshid Hasanov (1988-yilda tugʻilgan futbolchi)

**Jamshid Hasanov** () – oʻzbekistonlik sobiq futbolchi. qanot yarim himoyachisi, vinger pozitsiyasida oʻynagan.

## Yutuqlar

* Oʻzbekiston kubogi sohibi: 2018

## Manbalar

## Havolalar

* Jamshid Hasanov Footballfakts saytida
* Jamshid Hasanov Transfermarkt saytida
*
Sherzod Hakimov

**Sherzod Hakimov** () — oʻzbekistonlik futbolchi. Oʻzbekiston Superligasining „Navbahor“ klubi sobiq yarim himoyachisi.

## Manbalar

## Havolalar

* Sherzod Hakimov Footballfactsru saytida
Hasan Nasrulloh

**Hasan Nasrulloh** (1960-yil 31-avgust — 2024-yil 27-sentyabr) – livanlik ruhoniy, shia-islomiy siyosiy partiyasi va jangari guruhi boʻlmish Hizbullohning bosh kotibi.

1960-yilda Bayrut chekkasida shia oilasida tugʻilgan. Oʻqishni Sur shahrida tugatgan, qisqa muddat „Amal Harakati“ ga qoʻshilgan va keyin Baʼlabakdagi shia seminariyasida oʻqigan. Keyinchalik Amal Harakati maktabida oʻqigan va dars bergan. Nasrulloh 1982-yilda Isroilning Livanga bostirib kirishiga qarshi kurashish uchun tuzilgan Hizbullohga qoʻshiladi. Eronda qisqa muddatli diniy tahsil olganidan soʻng, Nasrulloh Livanga qaytib keladi. 1992-yilda Hizbullohning yetakchisi Isroil havo hujumida oʻldirilgach, Nasrulloh uning oʻrniga tayinlanadi.

Nasrulloh boshchiligida Hizbulloh uzoqroq masofaga uchuvchi raketalarni qoʻlga kiritadi va bu esa ularga Isroil shimoliga zarba berishga imkon beradi. Isroil Livan janubini 18 yillik bosqini davomida katta talofatlarga uchragach, 2000-yilda oʻz qoʻshinlarini olib chiqib ketadi. Bu Hizbullohning mintaqadagi nufuzini sezilarli darajada oshirib, Livandagi Hizbullohning mavqeini mustahkamlaydi. Biroq, Hizbullohning 2006-yilgi Livan urushi oldidan Isroil chegara patrul boʻlinmasini pistirmaga tushirishdagi roli mahalliy va mintaqaviy tanqidlarga uchragan. Suriyadagi fuqarolar urushi paytida Hizbulloh Suriya armiyasi tomonidan Nasrullohni „islomiy ekstremistlar“ deb ataganlarga qarshi kurashgan.

## Vafoti
Hasan Nasrulloh 2024-yil 27-sentyabrda Isroilning Bayrutga bergan hujimi oqibatida vafot etgan.

## Yana qarang
* Bashshor al-Asad
* Ali Xomanaiy

## Adabiyotlar
* 
* 
## Manbalar

## Havolalar

*"The Multilingual Website of Sayyed Hassan Nasrallah"  Updated source of contents related to him in 31 languages. Its archive is being completed from the link below:
*"The Multilingual Page of Sayyed Hassan Nasrallah" 
*"Hizballah: A Primer", Lara Deeb, 31 July 2006
*"Inside the Mind of Hezbollah", Washington Post, 16 July 2006.
*Nasrallah: Israel temporary country YNET
*"Seyyed Hasan Nasrallah's Autobiography" , *Ya Lesarat Ol-Hoseyn* (Tehran), Federation of American Scientists Intelligence Resource Program, 10 August 2006

### Nutq va intervyulari
* Nasrallah's Sun Video 
* Speech given on 26 May 2008
* 
* Interview on 11 August 2007
* Interview with Al-Jazeera on 20 July 2006
* Speech on 8 August 2006
* Speech on 3 August 2006
* Speech on 31 July 2006
* Speech on 14 July 2006
* Speech on 8 March 2005
*Video Clip of Victory Speech on 22 September 2006 
*Interview with Al-Jazeera
*The Beirut File: An Interview with Hassan Nasrallah by Mahir Tan (May 2003)
Mirjalol Qosimov (futbolchi, 1995)

**Mirjalol Qosimov** () – oʻzbekistonlik futbolchi. Hindistonning „Mohammedan“ klubi yarim himoyachisi.

## Futbolchilik faoliyati
2023-yil 22-iyulda u Hindistonning birinchi ligasida ishtirok etadigan klubi Mohammedan jamoasi tarkibiga qoʻshilgan. Mirjalol mavsum davomida 21 ta oʻyinda maydonga tushib, 4 ta gol urgan. Liga mavsumi soʻngida Mohammedan klubi bilan birinchi oʻrinni qoʻlga kiritdi va Hindiston oliy dvizioni, Hindiston Superligasi yoʻllanma olgan. Mavsum yakunida eng yaxshilarni mukofotlash vaqtida Mirjalol Hindiston birinchi ligasining 2023/2024-yilgi eng yaxshi yarim himoyachisi deb tan olingan.

## Yutuqlar

* Hindiston birinchi ligasi gʻolibi: 2023/2024

## Manbalar

## Havolalar

* Mirjalol Qosimov Transfermarkt saytida

* Profile at AIFF.com
Maydoniga koʻra Yevropa mamlakatlari roʻyxati

Quyida **Yevropa davlatlari va boshqa hududlarining hududi boʻyicha roʻyxati** keltirilgan. Qitʼa sifatida Yevropaning umumiy geografik maydoni taxminan 10 million kvadrat kilometrni tashkil etadi. Transkontinental davlatlar faqatgina Yevropadagi hududlari boʻyicha tartiblangan, Gretsiya bundan mustasno, chunki Gretsiya orollarining Yevropa va Osiyo oʻrtasidagi chegaralari aniq belgilanmagan. Ichki suvlar maydon raqamlariga muvofiq kiritilgan.

## Yevropa davlatlari va qaram hududlarining maydonlari boʻyicha roʻyxati

## Manbalar
Aholi soniga koʻra Yevropa mamlakatlari roʻyxati

**Yevropa mamlakatlarining aholi soni boʻyicha roʻyxati** Yevropa hududidagi keng maʼnoda belgilangan 51 mamlakat va 5 hudud hamda mustaqil boʻlmagan hududlarni, jumladan Kipr, Qozog'iston, Turkiya va Kavkaz mamlakatlarini oʻz ichiga oladi.

Eng koʻp aholi soniga ega boʻlgan Yevropa davlati bu Rossiya boʻlib, uning aholisi 144 milliondan ortiqni tashkil etadi. Turkiya esa taxminan 85 million aholiga ega boʻlib, u ham Yevropa, ham Osiyo qitʼasida joylashgan; aholining katta qismi Osiyo qismida yashaydi, Yevropa qismida esa aholining taxminan oʻndan bir qismi joylashgan. Turkiyani hisobga olmaganda, Germaniya Yevropadagi ikkinchi eng koʻp aholi soniga ega mamlakat boʻlib, uning aholisi taxminan 84 millionni tashkil etadi.

## Jadval

Bu yerda reyting milliy koʻrsatkichlarga koʻra tuzilgan, bu raqamlar taxminiy yoki biroz eskirgan boʻlishi mumkin, shuning uchun aholisi juda yaqin boʻlgan mamlakatlarning reytingi taxminiydir. Birlashgan Millatlar Tashkilotining 2023-yilgi hisob-kitoblariga koʻra BMTning Jahon Aholisi Prognozlari – oʻlchovlari boʻyicha chop etilgan va ular roʻyxatlar, aholi roʻyxatlari, soʻrovnomalar va boshqa statistik maʼlumotlarga asoslangan. Ushbu roʻyxat qisman tan olingan Kosovo davlatini ham oʻz ichiga oladi.

*

## Manbalar
S1mple

**Aleksandr Olegovich Kostylev** () – s1mple taxallusi bilan mashhur ukrainalik kibersportchi. 2018, 2021 va 2022-yillarda HLTV.org portaliga koʻra Counter-Strike: Global Offensive eng yaxshi oʻyinchisi.

2023-yilning oktyabr oyida professional oʻyinchi sifatidagi vaqtincha faoliyatini toʻxtatganini eʼlon qildi.

## Yutuqlar

### HLTV
Oʻz faoliyati davomida S1mple HLTV.org portalidan koʻplab „Eng qimmatli oʻyinchi“ (MVP) medallariga ega boʻldi.

Jadvalda HLTV.org portaliga koʻra yilning eng yaxshi 20 kibersportchisi koʻrsatilgan.

2016-yil 29-dekabrda Red Bull „S1mple“ni 2016-yilning eng yaxshi oʻyinchi deb topdi. Soʻrovnomada 77,000 dan ortiq odam ishtirok etdi. Aleksandr uchun 41% ishtirokchi ovoz berdi.

2018-yil 19-yanvarda FACEIT Pro League ishtirokchilarining ovozlari natijasiga koʻra S1mple „Yilning eng yaxshi oʻyinchisi 2017“ Unvoniga sazovor boʻldi.

### Natus Vincere Jamoasida Yutuqlar

„Major“ turnirlar **qalin** qilib ajratilgan.

## Maʼlumotnomalar
Kamal-ul-Mulk maqbarasi

**Kamal-ul-Mulk maqbarasi** () Nishopur shahrining janubi-sharqida bunyod etilgan, mashhur fors rassomi Kamal-ul-Mulkning **[[Mavzoley|maqbarasi]]**. Bu bino Nishopurdagi Attor maqbarasi yaqinida joylashgan. Qabr oʻsha davrning mashhur Eron meʼmori Hushan Seyhun tomonidan loyihalashtirilgan. Ushbu yodgorlik 1963-yil 1-aprelda Eron imperatorlik davlati Shohbonu Farah Pahlaviy ishtirokida ochilgan.

## Galereya

Fayl:مرتضی_امین_الرعایایی_(82).jpg
Fayl:295A2504.jpg
Fayl:Mausoleum_of_Kamal-ol-Molk_-_Nishapur_01.JPG
Fayl:Kamal-ol-Molk_mausoleum_-_Nishapur.JPG
Fayl:Tomb_of_Kamal-ol-Molk_(Neyshabur)_001.jpg
Fayl:Kamal-ol-molk_and_Attar.jpg
Fayl:Aramgah-e_Kamal_ol_Molk_(6130756478).jpg
Fayl:Tomb_of_Kamal-ol-Molk.jpg

## Manbalar
Mir Bozorg maqbarasi

**Mir Bozorg maqbarasi** (), yoki **Mir Bozorg marashi qabri** yoki **Mashhad Mir Bozorg** nomi bilan ham mashhur – Eronning Amol hududidagi Sabzeh Meydan maydonida joylashgan majmua.

Maqbara Marashiylar saltanati asoschisi, Mir-i Buzurg nomi bilan ham tanilgan Qavom ad-Din Marashiyga bagʻishlangan. Kompleksda muzey va kutubxona ham mavjud. Dastlabki qurilgan inshoot kvadrat shaklida boʻlib, hijriy 8-asrda qurilgan. Qabr koshinlari juda qimmatlidir. Mazkur maqbara Mozandaron viloyatining mashhur tarixiy obidalaridan biridir.

## Galereya

Fayl:Mir_bozorg-amol_05.jpg|alt=At night|Tungi koʻrinishi
Fayl:Mir-iBuzurgTomb.jpg|alt=At day|Kunduzgi koʻrinishi
Fayl:Mazandaran_Province_Arch.JPG|alt=View of the front entrance|Old eshikning koʻrinishi


## Manbalar

## Havolalar

* *Qobiq tuzilmalariga kirish Mishel G. Melaragno kitobi*
* *Eron (Bradt sayohat qoʻllanmalari), Patrisiya L Beyker ()*
Suzish 2024-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida – erkaklar oʻrtasida 100 metrga chalqancha suzish

2024-yilgi yozgi Olimpiya o‘yinlarida **erkaklar o‘rtasida 100 metrga chalqancha suzish** musobaqasi 2024-yilning 28-iyuldan 29-iyulga qadar Parijdagi La Defense Arena suv sporti markazida bo‘lib o‘tgan.

## Rekordlar
Ushbu musobaqadan avval oʻrnatilgan jahon va olimpiya rekordlari quyidagicha edi:

## Saralash

### Vaqt standarti
Saralash vaqti standartlari 2023-yil 1-martdan 2024-yil 23-iyungacha boʻlgan davrda Xalqaro suzish federatsiyasi tomonidan tasdiqlangan 2023 va 2024-yillardagi jahon chempionatlari, qitʼa chempionatlari, qitʼa suzish musobaqalari, milliy chempionatlar va tanlov sinovlarida, shuningdek, turli xalqaro uchrashuvlarga koʻra olingan.

Quyidagi jadvalda Parij-2024 musobaqalarida ushbu tadbir uchun saralash vaqt standartlari keltirilgan:

## Musobaqa formati
Musobaqa uch bosqichdan iborat: saralash, yarim final va final. Yarim finalda 16 ta eng yaxshi natijaga erishgan suzuvchilar ishtirok etadi. Yarim finalda 8 ta eng yaxshi natija qayd etgan suzuvchilar finalga yo‘l oladi.

## Jadval
Barcha vaqtlar Markaziy Yevropa vaqti (UTC+1) bilan berilgan

## Natijalar

### Saralash

### Yarim final
Ilk saralashdagi holatidan qatʼi nazar, 8 nafar eng yaxshi natijani qayd etgan suzuvchilar finalga yoʻl olishgan.

### Final

## Manbalar
Navbahor Hamidova

**Navbahor Nishon qizi Hamidova** (2001-yil 7-fevral, Samarqand, Oʻzbekiston) – oʻzbekistonlik ayol boskchi, 2024-yilgi Parij olimpiadasi ishtirokchisi. Boks boʻyicha Oʻzbekiston milliy terma jamoasi aʼzosi, havaskorlar oʻrtasidagi xalqaro va milliy turnirlarining koʻp karra chempioni va sovrindori.

## Faoliyati
2019-yilgi Mongoliyaning poytaxti Ulan-Batorda oʻtkazilgan yoshlar oʻrtasidagi Osiyo chempionatida kumush medal sohibi boʻlgan.

2021-yil Bolgariyaning Sofiya shahrida oʻtkazilgan Stranja—2021 turniri ishtirokchisi.

2021-yilgi Birlashgan Arab Amirliklarining Dubay shahrdia oʻtkazilgan Osiyo chempionatida kumush medal sohibi boʻlgan.

2022-yil Iordaniyaning Amman shahrida oʻtkazilgan kattalar oʻrtasidagi boks boʻyicha Osiyo chempionatida oltin medal sohibi boʻlgan.

2023-yil yanvar oyida Tailandda oʻtkazilgan 22 yoshgacha boʻlgan bokschilar oʻrtasidagi Osiyo chempionatida 66 kg vaznda oltin medal sohibi boʻlgan.

2023-yil Hindistonning Nyu-Dehli shahrida oʻtkazilgan ayollar oʻrtasidagi jahon chempionatida bronza medali sovrindori boʻlgan.

2024-yil Tailandning Bangkok shahrida 2024-yilgi Parij Olimpiadasi yoʻllanmasi uchun oʻtkazilgan litsenzion turnirda gʻolib boʻlib, Olimpiada ishtirokchisiga aylangan.

## Manbalar

## Havolalar
* Navbahor Hamidova OʻzMOQ saytida
Lajim minorasi

**Lajim minorasi**, shuningdek, **Lajimning qabr minorasi** deb ham tanilgan, baland silindrik koʻrinishdagi minora. U Eronning Mazandaran viloyati Savadkuh yaqinidagi Lajim qishlogʻida joylashgan. Bu minora oʻsha vaqtda viloyatni boshqargan Bavand sulolasi davrida, 1022-yilda qurib bitkazilgan.

## Arxitekturasi
Minora silindrsimon koʻrinishdagi dafn xonasiga ega. Oʻz vaqtida qoʻsh gumbaz bilan qoplangan boʻlsa ham, tashqi gumbaz saqlanib qolmagan. Ehtimol, tashqi gumbaz dastlab konussimon shaklga ega boʻlib, xuddi shu davrda mintaqadagi qabr minoralari uchun xos boʻlgan boʻlishi mumkin. Dafn xonasiga kirish sharqiy qisimda joylashgan.

Oʻziga xos dekorativ xususiyatlarni kirish eshigi yuqori qismiga oʻrnatilgan gumbaz ostida koʻrish mumkin. Gumbaz ostida bir qator arkali boʻshliqlar joylashtirilgan. Ularning ostida esa geometrik naqshlar ingichka tasma koʻrinishida joylashtirilgan boʻlib, ikkita yozuv tasmasi ham ayni shu bezaklar qatorida joylashtirilgan. Yuqori qismdagi yozuv bandi islomgacha boʻlgan sosoniylar imperiyasi tili boʻlgan pahlaviy tilida, pastki yozuv bandi esa kufiy xattotlik uslubidan foydalangan holda arab tilida yozilgan. Pahlaviy yozuvi katta zarar koʻrgan. Arab yozuvida qabrga dafn etilgan shaxsning ismi – Abul Favaris Shahriyor ibn Abbos ibn Shahriyor ekanligi yozilgan.
## Manbalar
Dmitriy Bocharov

**Dmitriy Aleksandrovich Bocharov** (: 2002-yil 6-iyun, Oltiariq tumanida tugʻilgan) – oʻzbekistonlik shosse velosiped poygachisi, hozirda UCI Continental Tashkent City Professional Velosiped jamoasi aʼzosi. 2024-yil iyul oyida 2024-yilgi Yozgi Olimpiya oʻyinlarida shosse poygasida qatnashish uchun litsenziyani qoʻlga kiritgan.

## Sport faoliyati
Bocharov 2016-yilda Oʻzbekiston milliy terma jamoasiga kiritilgan. Dmitriy oʻzining birinchi xalqaro ishtirokini 2019-yilda Janubiy Koreyadagi Tour de DMZ oʻsmirlar poygasida amalga oshirgan. 2020-yilda oʻsmirlar oʻrtasidagi shtat chempionatida shaxsiy vaqt sinovida ikkinchi va shosseda uchinchi boʻlib marraga kelgan.

Bocharov oʻsmirlikdan yoshlar darajasiga oʻtganidan soʻng asosan Osiyoda Oʻzbekistonning turli jamoalari bilan poygada ishtirok etgan. 2023-yilgi Osiyo chempionatida u 23 yoshgacha boʻlgan oʻsmirlar oʻrtasidagi shosse poygasida aralash estafetada kumush medalni qoʻlga kiritgan va sprint yoʻnalishida uchinchi oʻrin uchun oʻyinda yutqazgan. Oʻsha yilning avgust oyida u bir hafta ichida uchta yoʻnalishda Oʻzbekiston chempioni unvonini qoʻlga kiritgan. Turnir davomida avvaliga elit shosse poygasi, keyin esa alohida shosseda 23 yoshgacha boʻlgan shaxslar va individual vaqt sinovi musobaqalarida gʻoliblikka erishgan. Turkiyadagi xalqaro musobaqalarda ham ikki bosqichda gʻoliblikni qoʻlga kiritgan. 2024-yilda u shosse boʻyicha milliy chempionatda oʻz unvonini himoya qilgan.

Velosport boʻyicha Bocharov bir qator Oʻzbekiston chempionligini qoʻlga kiritgan. Xalqaro miqyosda u bir necha bor xalqaro chempionlik turnirlarida oʻz mamlakatini himoya qilgan, ammo u yerda hali shohsupaga chiqa olmagan.

## Manbalar

## Havolalar

* Dmitriy Bocharov Xalqaro velosipedchilar ittifoqi saytida
* Dmitriy Bocharov ProCyclingStats saytida
Mirjalol Qurbonov

**Mirjalol Qurbonov** () — oʻzbekistonlik futbolchi. Maldivlarning „New Radiant“ klubi himoyachisi.

## Manbalar
Shahzod Shaymanov

**Shahzod Shaymanov** () — oʻzbekistonlik futbolchi. Bangladeshning „Sheikh Jamal Dhanmondi“ klubi yarim himoyachisi.

## Manbalar
Vladimir Nazarov (futbolchi, 1963)

*[[2002-yil]]da tugʻilgan futbolchi uchun [[Vladimir Nazarov]] maqolasiga qarang*.

**Vladimir Karimovich Nazarov** () — oʻzbekistonlik futbolchi, murabbiy, futbol funksioneri. „Amudaryo“ klubi himoyachisi boʻlgan. 1995-yilda Mazkur futbol klubida yordamchi murabbiy, 2000-yildan bosh murabbiy boʻlgan. Keyinchalik Qoraqalpogʻiston futbol federatsiyasida boʻlim boshligʻi sifatida faoliyat yuritgan.

## Manbalar
Misr boʻrisi

**Misr boʻrisi ''(Canis lupaster lupaster)*** yoki *'Misr shoqoli** [[Afrika|Afrikaning]] shimoliy, sharqiy va qisman gʻarbiy hududlariga xos boʻlgan Afrika oltin boʻrisining bir turi hisoblanadi.

== Taksonomik va evolutsion tarixi ==
Misr boʻrining taksonomik shaxsiyati aniq boʻlmagan va u ilgari Misr shoqoli deb tanilgan. XX asrning aksariyat qismida bu boʻri oltin shoqolning bir turi sifatida, Canis aureus lupaster deb tasniflangan. Ammo koʻplab zoologlar Misr boʻrisining morfologiyasini kuzatib, uning koʻrinishi kulrang boʻrinikiga oʻxshashligini aniqlagan. Bu keyinchalik mtDNA tadqiqotlari orqali tasdiqlandi va Misr boʻrisi kulrang boʻrining bir turi sifatida qayta nomlanishi kerakligini koʻrsatdi, yaʼni **Afrika boʻrisi*' *(Canis lupus lupaster)* deb.

2015-yilda [[Afrika]] va [[Yevrosiyo|Yevrosiyodagi]] oltin shoqollar bir million yildan ortiq vaqt davomida ajralib chiqqan va har xil turlarga mansub ekanligi aniqlandi: *C. aureus* (Yevrosiyo oltin shoqoli) va *C. lupaster* (Afrika oltin boʻrisi). Bu MSW3 tomonidan rasmiy ravishda tan olinmagan, u 2005-yilda nashr etilgan va Misr boʻrisini oltin shoqolning bir turi sifatida tasniflagan.

== Jismoniy tavsiflari ==
Misr boʻrisi Senegal boʻrisidan ogʻirroq tana tuzilishi, kengroq boshi, qalinroq moʻynasi, uzun oyoqlari, yumaloqroq quloqlari va qisqa dumiga koʻra farqlanadi. Moʻynasi oltin shoqolnikiga qaraganda toʻqroq va koʻkragida kengroq oq dogʻ mavjud. Senegalning Djoudj Milliy Qushlar Qoʻriqxonasida oʻtkazilgan kuzatuvlar shuni koʻrsatdiki, bu yolgʻiz yashovchi hayvon boʻlib, Senegal boʻrisi hududining chekka qismida yashaydi va oʻlja uchun kurashda Misr boʻrisining ustunligini koʻrsatadi.

== Biologiya va feʼl-atvori ==
Djoudj Milliy Qushlar Qoʻriqxonasidagi choʻponlarning aytishicha, Senegal boʻrisi asosan qoʻzichoq bilan oziqlansa, Misr boʻrisi katta oʻljalarni, masalan, qoʻy, echki va mol ovlaydi.

== Yashash joyi va tarqalishi ==
Misr boʻrisi turli xil mintaqalarda yashaydi; [[Jazoir|Jazoirda]] u [[Oʻrta yer dengizi|Oʻrta Yer dengizi]], qirgʻoq va tepalik hududlarida (shu jumladan, chegaralangan qishloq xoʻjaligi yerlari, butazorlari, qaragʻayzorlar va eman oʻrmonlari) yashaydi, [[Senegal|Senegaldagi]] populyatsiyalari esa tropik, yarim quruq iqlim zonalarida, jumladan Sahel [[Savanna|savannalarida]] yashaydi. *Lupaster* populyatsiyalari [[Mali|Malida]] quruq Sahel massivlarida yashashi hujjatlashtirilgan.

== Odamlar bilan munosabatlari ==
Misr ilohi [[Anubis|Anubisning]] hayvon boshi oltin shoqoldan koʻra Afrika boʻrisiga asoslangan boʻlishi mumkinligi aytiladi.

== Manbalar ==


== Qoʻshimcha adabiyotlar ==

* Osborn, D. J. & Helmy, I. (1980), *The contemporary land mammals of Egypt (including Sinai)'', Fieldiana Zoology new series, no.5, pp.&nbsp;361–71
Ədilxan Qərəhmədov

**Ədilxan Qərəhmədov** (2001-yil 5-iyun) – ozarbayjonlik futbolchi, Ozarbayjon Premer-ligasining „Kapaz“ klubi yarim himoyachisi.

## Fudbolchilik faoliyati
2019-yilning 2-mart kuni Garahmadov Ozarbayjon Premer-ligasida „Sumgait“ ga qarshi „Sabail“jamoasi tarkibida oʻzining debyut uchrashuvini oʻtkazdi.

2024-yilning 8-fevralida „Kapaz“ jamoasi Garahmedov, qaysiki „Iravan“ jamoasi aʼzosi bilan mavsum oxirigacha va yana muddat qoʻshish imkoniyati bilan shartnoma imzolaganini eʼlon qildi.

## Maʼlumotnomalar
Senegal boʻrisi

**Senegal boʻrisi ''(Canis lupaster anthus)**'', shuningdek, kulrang shoqol, ingichka shoqol yoki anthus deb ham ataladi, Senegalga xos oltin boʻrining bir turi hisoblanadi.

## Tashqi koʻrinishi

Senegal boʻrisi Misr boʻrisiga nisbatan yelkadan hisoblaganda kamida bir dyum (2.54 santimetr) balandroq va bir necha dyum uzunroqdir; katta yoshdagi Senegal oltin boʻrilari oʻrta qismida yerdan taxminan 15 dyum (38.1 sm) balandlikda va dumidan boshining orqa qismigacha 14 dyum (35.56 sm) uzunlikda boʻladi. Quloqlari uzunroq va boshi Misr boʻrisinikidan koʻra itga oʻxshashroq boʻlib, ular 7 dyum (17.78 sm) uzunlikda boʻladi. Dumida junlar kamroq va qisqaroq boʻlib, uning uzunligi 10 dyum (25.4 sm) ni tashkil etadi.

Burni va peshonasi kulrang-sariq, tomogʻi va pastki qismi esa oq. Misr boʻrisiga xos boʻlgan boʻyin atrofida qora halqa yoki orqasida qora nuqtalari yoʻq. Tanasining yoni va orqasi toʻq kulrang boʻlib, sariq rang tusga ega. Boʻyni kulrang-sariq boʻlib, ayniqsa yonoqlarida va quloqlarining tagida kulrang koʻproq uchraydi. Yuqori tumshugʻi, old oyoqlari, quloqlarning orqa qismi va dumining rangi sof sariq boʻlib, tanasining qolgan qismi oqish rangda boʻladi.

## Manbalar
Suzish 2024-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida – erkaklar oʻrtasida 200 metrga brass usulida suzish

2024-yilgi Yozgi Olimpiya o‘yinlarida **erkaklar o‘rtasida 200 metrga brass usulida suzish** musobaqasi 2024-yilning 30-iyulidan 31-iyuliga qadar Parij suv sporti markazida bo‘lib o‘tgan.

## Rekordlar
Ushbu musobaqadan avval oʻrnatilgan jahon va olimpiya rekordlari quyidagicha edi:

Musobaqa davomida quyidagi rekordlar oʻrnatilgan:

## Saralash

### Vaqt standarti
Saralash vaqti standartlari 2023-yil 1-martdan 2024-yil 23-iyungacha boʻlgan davrda Xalqaro suzish federatsiyasi tomonidan tasdiqlangan 2023 va 2024-yillardagi jahon chempionatlari, qitʼa chempionatlari, qitʼa suzish musobaqalari, milliy chempionatlar va tanlov sinovlarida, shuningdek, turli xalqaro uchrashuvlarga koʻra olingan.

Quyidagi jadvalda Parij-2024 musobaqalarida ushbu tadbir uchun saralash vaqt standartlari keltirilgan:

## Musobaqa formati
Musobaqa uch bosqichdan iborat: saralash, yarim final va final. Yarim finalda 16 ta eng yaxshi natijaga erishgan suzuvchilar ishtirok etadi. Yarim finalda 8 ta eng yaxshi natija qayd etgan suzuvchilar finalga yo‘l oladi.

## Jadval
Barcha vaqtlar Markaziy Yevropa vaqti (UTC+1) bilan berilgan

## Natijalar

### Saralash

### Yarim final
Ilk saralashdagi holatidan qatʼi nazar, 8 nafar eng yaxshi natijani qayd etgan suzuvchilar finalga yoʻl olishgan.

### Final

## Manbalar
Rahmatullo Berdimurodov

**Rahmatullo Asadulloyevich Berdimurodov** () — oʻzbekistonlik futbolchi. „Paxtakor“ klubi sobiq himoyachisi.

## Manbalar
Avazbek Mahmudov

**Avazbek Sultonovich Mahmudov** (1952-yil 10-dekabr, Andijon shahri – 2020-yil 27-avgust, Andijon) – O‘zbekiston SSRda xizmat ko‘rsatgan madaniyat xodimi (1989), xonanda va shifokor, pedagog.

## Tarjimai holi
Avazbek Mahmudov 1952-yil 10-dekabrda Andijon shahrida tugʻilgan. 1975-yilda Andijon davlat tibbiyot instituti davolovchi vrach mutaxassisligi boʻyicha tamomlagan. 1976-yildan 2006-yilga qadar Andijon davlat tibbiyot instituti klinikasida turli lavozimlarda malakali shifokor sifatida ishlagan. 2006-yildan vafotiga qadar Andijon davlat universiteti Musiqa taʼlimi kafedrasi konsertmeystri vazifasida boʻlajak musiqashunoslarga bilim berib kelgan.
Avazbek Mahmudov 1973-yilda Ruminiya, 1978-yilda Bolgariya, 1984-yilda Ispaniyada oʻtkazilgan Xalqaro folklor festivallari hamda 1985-yilda Moskvada oʻtkazilgan XII butun jahon festivalida ishtirok etib, gʻoliblar qatoridan joy olgan. U 1989-yilda Oʻzbekistonda SSRda xizmat koʻrsatgan madaniyat xodimi faxriy unvoni bilan taqdirlangan.
Avazbek Mahmudov 2020-yilning 27-avgust kuni vafot etdi. Avazbek Mahmudov milliy madaniyatimiz va sanʼatimiz rivojiga katta hissa qoʻshib kelayotgani uchun Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti nomidan ragʻbatlantirilgan.

## Ijodiy faoliyati
Avazbek Maxmudov tibbiyot sohasi vakili boʻlsa-da undagi sanʼatga boʻlgan ishtiyoq baribir kuchlilik qilgan. Shu tufayli u oʻzi Andijon viloyatida „Tabassum“ ashula va raqs ansambli tuzib, unda badiiy rahbarlik qilib ijodiy faoliyat bilan ham shugʻullanib kelgan.
Avazbek Mahmudov faoliyati davomida koʻplab yangi qoʻshiqlar yaratib, oʻz repertuarini boyitgan. Jumladan, Muhammad Yusufning „Oq roʻmolli qizlar“, Vosit Saʼdullaning „Koʻzingdan“, „Yor yoriga munosib“, Olimjon Xoldorning „Shahrimga kel“, „Raʼno kulib“, Hamzaning „Kelmadingiz“ kabi koʻplab qoʻshiqlari elimizga manzur va mashhur boʻlgan.

„Oʻzteleradiokompaniya“ oltin fondida Avazbek Mahmudovning 30 ga yaqin qoʻshiqlari hamda oʻzbek grammayozuvida 4 ta plastinkalari mavjud. Uning 2014-yilda oʻzi kuylab, bastalagan va notalashtirilgan toʻplami kiritilgan „Umrboqiy qoʻshiqlar“ uslubiy qoʻllanmasi nashrdan chiqqan.
2018-yilda esa Avazbek Mahmudovning „Andijon sanʼati fidoiylari“ nomli kitobi nashrdan chiqqan.

Qoʻshiqchilikka ixlosmand yoshlarga sanʼat sirlarini oʻrgatib, yangi-yangi sanʼatkor xonandalar boʻlib yetishishiga hissa qoʻshgan. Ustoz-shogird anʼanasiga sodiq qolgan Avazbek Maxmudovning shogirdlari anchagina. Shogirdlaridan xonandalar Nuriddin Asqarov, Zuxriddin Rajabov, Mirzo Maxmudovlar oʻz qoʻshiqlari bilan el nazariga tushgan.

## Manbalar
Aholi sonining oʻsishiga koʻra Yevropa mamlakatlari roʻyxati

Roʻyxat CIA World Factbookning 2023-yil tayyorlangan hisob-kitoblariga asoslangan. Roʻyxat Yevropa Kengashining barcha aʼzolari va Belarusni oʻz ichiga oladi; qaram hududlar va toʻliq tan olinmagan davlatlar kiritilmagan.

## Roʻyxat

Quyidagi jadvaldagi raqamlar Markaziy Razvedka Boshqarmasi (CIA) tomonidan chop etilgan *The World Factbook*ning 2023-yilgi hisobotiga asoslangan.

## Manbalar
Mashrab Odilov

**Mashrab Abduvali oʻgʻli Odilov** () – oʻzbekistonlik futbolchi. „BMB“ futzal klubi hujumchisi.

## Manbalar
Yuriy Tsoy

**Yuriy Borisovich Tsoy** () — oʻzbekistonlik futbolchi. „Olimpik MobiUz“ klubi darvozabonlar murabbiyi.

## Manbalar
Suzish 2024-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida – ayollar oʻrtasida 4 × 200 metrga erkin usulda estafeta

2024-yil 1-avgust kuni Parijdagi suv sporti markazida 2024-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida **ayollar oʻrtasida 4 × 200 metrga erkin usulda estafeta** musobaqasi boʻlib oʻtgan.

## Rekordlar
Ushbu musobaqadan avval oʻrnatilgan jahon va olimpiada rekordlari quyidagicha edi:

## Saralash

Estafeta musobaqasida koʻpi bilan 16 ta jamoa ishtirok etadi. Har bir Milliy Olimpiya qoʻmitasi faqat bitta jamoani bahslarga kiritishi mumkin. Yaponiyaning Fukuoka shahrida 2023-yilda boʻlib oʻtgan suv sporti boʻyicha jahon chempionatida har bir estafeta poygasida kuchli uchlikka kirgan jamoalar toʻgʻridan-toʻgʻri Olimpiadada ishtirok etish yoʻllanmasini qoʻlga kiritishgan, qolgan oʻn uchta jamoa esa har bir estafetada saralash musobaqalarida yuqori koʻrsatkichlarni namoyish etishlari kerak edi. 2023 va 2024-yilgi finallar Dohada boʻlib oʻtgan va qolgan ishtirokchilar shu musobalarda Olimpiada yoʻllanmasiga ega boʻlishgan.
## Musobaqa formati
Musobaqa ikki turdan iborat: saralash va final. Bahslarda 8 ta eng yaxshi natijaga erishgan suzuvchilar finalga yoʻllanma olishadi. Jang bosqichida durang qayd etilgan taqdirda, ikkala jamoa ham finalga yoʻl oladi va qoʻshimcha suzish bahslari oʻtkazilmaydi.

## Jadval
Barcha vaqtlar Markaziy Yevropa vaqti (UTC+1) bilan berilgan

## Natijalar
### Saralash

### Final

## Manbalar
Vladimir Gavrilov

**Vladimir Gavrilov** () — oʻzbekistonlik futbolchi. „Metallurg Bekobod“ klubi sobiq hujumchisi.

## Manbalar
Bogdan Keslo

**Bogdan Andreevich Keslo (Kesla)** (1938-yil 24-dekabr, Lvov viloyati, Yavoriv) – sovet futbolchisi, hujumchi pozitsiyasida oʻynagan. SSSR Oliy ligasida 17 ta oʻyin oʻtkazib, 4 ta gol muallifi boʻlgan. „Zorya Lugansk“ jamoasining SSSR oliy ligasidagi birinchi goli muallifi. SSSR sport ustasi (1967).

## Biografiya
Faoliyatining boshida u bir necha yil davomida jismoniy tarbiya guruhlarining futbol jamoalarida oʻynagan. 1964-yilda u „Lvov Karpati“ klubining oʻrinbosarlar jamoasiga qoʻshildi va u yerda birinchi mavsumda 5 ta, ikkinchisida esa 14 ta gol urgan. 1965-yilda „Karpati“ jamoasining asosiy jamoasiga jalb qilingan, ammo chempionat oʻyinlarida oʻzini namoyon qila olmagan. SSSR kubogida „Shaxtyor“ klubi darvozasiga gol urgan. 1966-yilda Toshkent viloyatining „Politotdel“ jamoasi tarkibia oʻynagan va klub bilan „B“ toifali zona turniri gʻolibi boʻlgan.

1967-yilda u oliy ligadagi debyutidan oldin oʻz tarkibini mustahkamlab borayotgan Zorya Lugansk klubiga koʻchib oʻtgan. 1967-yil 2-apreld jamoa tarkibidagi debyut oʻyinida Moskvaning „Spartak“ jamoasiga qarshi Keslo ikkinchi daqiqada (1:0) gʻalaba golini kiritgan. Mavsum davomida jami 17 ta oʻyin oʻtkazib, 4 ta gol urgan. Keyingi mavsum boshida u faqat oʻrinbosarlar jamoasi tarkibida ishtirok etgan.

Keyinchalik u Ukraina SSR vakili Poltava Stroitel, Sevastopol va Rivne Avangard, Donetsk Lokomotiv jamoalarida quyi ligada oʻynadi. U 35 yoshida sport karerasini yakunlagan.

## Oʻyin uslubi

## Manbalar

## Adabiyotlar
 Pylypchuk P. M. „Karpaty“ A dan Z gacha (1963—2005). – Lvov: Galisian Vidavnica Spilka, 2006. – P. 57

## Havolalar

* Bogdan Keslo
* Bogdan Keslo
* Bogdan Keslo
Anne Alvik

**Anne Alvik** – Norvegiyalik shifokor, davlat siyosatchisi. 1937-yil 7-mayda Namsosda tugʻilgan. U 1962-yilda Oslo universitetini tibbiy fanlar nomzodi ilmiy darajasi bilan tamomlagan. 1980-yilda London Gigiyena va Tropik tibbiyot maktabida ijtimoiy tibbiyot yoʻnalishi boʻyicha fan magistri darajasiga erishgan. 1977-yildan 1982-yilgacha Norvegiya sogʻliqni saqlash boshqarmasida bosh shifokor yordamchisi lavozimida ishlab boshlagan. 

1982-yildan 1985-yilgacha u Akershusda okrug shifokoriga yordamchi boʻlgan. 1985-yilda Sogʻliqni saqlash boshqarmasi direktor yordamchisi lavozimida, 1992-yilda esa direktorlik lavozimiga koʻtarilgan. 1994-yildan boshlab Sogʻliqni saqlash boshqarmasi Norvegiya Sogʻliqni saqlash nazorat kengashi deb eʼlon qilindi. Anne Alvik 1983-yilda maʼmuriy tadqiqot fondida menejment boʻyicha malaka oshirgan hamda 1984—1985-yildan jamoatchilik tibbiyoti boʻyicha mutaxassislikka erishgan.

Bir necha yil davomida birlamchi tibbiy-sanitariya hizmatida turli tibbiy lavozimlarda faoliyat yuritgan. 2000-yildan Anne direktorlik lavozimini tark etadi va bu vazifa Petter Øgarga topshirilgan. Birinchi martdan boshlab Petterga oylik taʼtilga chiqdi. Birinchi sentabrda davlat kengashi uni isteʼfoga chiqishini eʼlon qildi. Uning oʻrniga Lars E. Xanssen direktor etib tayinlandi. 

Anne 1988-yildan 1992-yillar oraligʻida Yevropa Kengashi Jamoat salomatligi qoʻmitasining delegati lavozimida, 1997-yildan 2000-yilgacha esa Jahon sogʻliqni saqlash tashkiloti boshqaruv kengashi aʼzosi lavozimlarida ishlab keldi. Shuningdek Norvegiya saraton assotsiatsiyasi, Norvegiya tibbiyot uyushmasi, Norvegiya tadqiqot kengashi, Norsk forsk uchun Hovedkomiteen qoʻmitasi tashkilotlariga jalb qilingan. 1975-yildan 1979-yilgacha Liberal partiyasining Ås munitsipal kengashiga aʼzo boʻlgan. Akershus okrugi kengashi aʼzoligiga ham qoʻshilgan. Anne 1975-yildan 1976-yilgacha partiyaning parlament kotibi lavozmida faoliyat yuritgan.
## Manbalar
Saiddoston Fozilov

**Saiddoston Rustamovich Fozilov** () — oʻzbekistonlik futbolchi. Bangladeshning „Baridhara“ klubi himoyachisi.

## Manbalar

## Havolalar
* Saiddoston Fozilov OʻFA saytida
Fatoumata Coulibaly

**Fatoumata Coulibaly**  - Malilik kino aktrisasi, rejissyor, jurnalist va ayollar huquqlari faoli, xususan, ayol jinsiy a’zolarining shikastlanishi (FGM) ga qarshi kurashadi.

## Hayoti
Kulibali musiqachilar oilasidan chiqqan, buvisi Bazéko Traore esa Coulibaly kelgan Sikasso hududidan qoʻshiqchi va musiqachi boʻlgan.

## Faoliyati
Coulibaly birinchi marta Malida radio jurnalisti va boshlovchisi bo‘lib ishlagan, u spektakl g‘oyasiga ega bo‘lgunga qadar, uni film ssenariysi sifatida yozishni taklif qilgan rejissyor Ousmane Sow, ko‘rishga borgan.

Coulibaly birinchi marta 1997-yilgi filmdagi roli bilan xalqaro e’tiborni tortdi *[[N'Golo dit Papa]]*.

Coulibaly 2004-yilda Senegal yozuvchisi va rejissyori Usmon Sembènening *[[Moolaadé]]* filmida bosh rolni o'ynagan. Coulibaly Burkina-Faso qishloqlaridan birida erining uch xotinidan ikkinchisi bo'lgan Kolle Gallo Ardo Si rolini o'ynadi, u qizlarni ayol jinsiy a'zolarini kesishdan himoya qilish uchun moolade ("sehrli himoya") dan foydalanadi (FGM). Coulibalyning o‘zi ayol jinsiy a’zolarining shikastlanishi qurboni bo‘lgan. Tanqidchi Roger Ebert filmga to‘rtta yulduz berdi va "men uchun 2004-yilda Kanndagi eng yaxshi film, shoshilinchlik va hayot bilan tebranadigan hikoya. U kuchli bayonot beradi va shu bilan birga hazil, joziba va hayratlanarli vizual go‘zallikni o‘z ichiga oladi". Coulibaly 2005-yilda Cinemanila xalqaro kinofestivalida Kolle roli uchun eng yaxshi aktrisa mukofotini qo‘lga kiritdi.  Ushbu film FGM haqida kengroq xabardorlikni oshirishda muhim rol o‘ynadi va O‘shandan beri Kulibali bu masala bo‘yicha kampaniya olib borishni davom ettirdi.

Coulibaly ko‘plab filmlar, teleseriallar va spektakllarda suratga tushgan.

2016-yildan boshlab Coulibaly Office de radiodiffusion télévision du Mali (Mali radioeshittirish televideniyesi idorasi) (ORTM) da ishlaydi.

## Filmografiya
* *[[Guimba the Tyrant]]* (1995-yil)
* *[[N'Golo dit Papa]]* (1997-yil)
* *[[Aphrodite, the Garden of the Perfumes]]* (1998-yil)
* *[[Moolaadé]]* (2004-yil), actress
* *Africa on the Move: The Power of the Song* (2010-yil)
* *[[Tourbillon à Bamako]]* (2012-yil)

## Manbalar
Porilainen

**Porilainen** () – Finlandiya oshxonasida oq non va kolbasaning qalin bo‘lagidan tayyorlangan sendvich va ko‘cha taomi. Qo‘shimcha ingredientlar sifatida to‘g‘ralgan shirin piyoz, tuzlangan bodring, ketchup, xantal va ba’zi hollarda mayonez yoki qovurilgan tuxumlar qoʻshish mumkin.

*Porilainen* nomi purilainen („burger“) so‘zidan kelib chiqqan bo‘lishi mumkin. Bu so‘z „Pori shahridan kelib chiqqan narsa“ degan ma’noni anglatsa-da, bu taom 1950-yillarda Xelsinki universitetining Satakuntalainen Osakunta talabalari tomonidan ixtiro qilingan. Shunga qaramay, ushbu taom Pori tomonidan qabul qilingan va hozirda u mahalliy an’anaviy taomlarning bir turi hisoblanadi.

## Yana qarang

* Sendvich

## Manbalar
Girl of My Dreams

**Girl of My Dreams** – amerikalik reper Juice Wrld va Janubiy Koreyaning BTS guruhi aʼzosi Suga tomonidan kuylangan ingliz va koreys tilidagi qoʻshiq. Trek 2021-yil 10-dekabrda Juice Wrldning umumiy toʻrtinchi, oʻlimidan soʻng chiqarilgan ikkinchi studio albomi „Fighting Demons“ (2021) ning birinchi singli sifatida chiqarilgan.
Bu reperlarning oʻzaro hamkorlikdagi ikkinchi singli boʻlgan. Bundan avvalgisi 2019-yilda „All Night“ nomi ostida chiqarilgan va BTSning „BTS World: Original Soundtrack“ (2019) albomidan joy olgan edi.

## Mazmuni
Qoʻshiq ingliz va koreys tillarida yozilgan. Qoʻshiq matnida Juice Wrld bir qizni sevib qolganini, BTS vakili Suga esa juftlik oʻrtasidagi sevgi bir kun kelib yakuniga yetganligi tabiiy holat ekanligini kuylgan. Qoʻshiqning boshlanishida John Legendning 2013-yilgi xit treki „All of Me“dan ham bir necha ritm va misralar olingan.

## Chartlar

### Yillik chartlar

## Manbalar