open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Oleandomitsin

**Oleandomitsin** (***Oleandomitsin***) – antibiotik, 14 aʼzodan iborat tabiiy makrolid, kimyoviy tuzilishi eritromitsinga oʻxshaydi. IUPAC nomi: (3R,5R,6S,7R,8R,11R,12S,13R,14S,15S)-14-((2S,3R,4S,6R)-4-(dimetilamino)-3-gidroksi-6- metiltetrahidro-2H-piran-2-iloksi)-6-gidroksi-12-((2R,4S,5S,6S)-5-gidroksi-4-metoksi-6-metiltetrahidro-2H-piran-2-iloksi)-5 ,7,8,11,13,15-geksametil-1,9-dioksaspiro[2.13]geksadekan-4,10-dion. Oleandomitsin birinchi marta 1954-yilda Streptomyces antibioticus aktinomitsetidan ajratib olingan. Suvda yaxshi eriydi. Eritromitsinga qaraganda kislotali muhitda chidamliroq.

## Farmakologik taʼsiri
Makrolidlar guruhiga kiruvchi antibakterial vosita. Ishqoriy muhitda maksimal ifodalangan bakteriostatik taʼsir koʻrsatadi. Oleandomitsin ribosomalarning 50S-birligi darajasida oqsil sintezini buzadi, natijada aminoatsil radikalining translokatsiya reaksiyasini ingibitsiya qiladi va qoʻzgʻatuvchi komplekslar hosil boʻladi.

Taʼsir doirasi Gram-musbat : Staphylococcus spp., penitsillinaz ishlab chiqaruvchi va ishlab chiqarmaydigan; Streptococcus spp. (shu jumladan Streptococcus pneumoniae), Bacillus anthracis, Corynebacterium diphtheriae va grammusbat mikroorganizmlar: Neisseria gonorrhoeae, Haemophilus influenzae, Bordetella pertussis, Brucella spp., Legionella spp., Mycoplasma spp., Chlamydia spp., Treponema spp., Rickettsia spp.

## Qoʻllashga koʻrsatmalar
Bakterial infeksiyalar: pnevmoniya, skarlatina, difteriya, koʻkyoʻtal, traxoma, brutsellyoz, tonzillit, oʻrta otit, sinusit, laringit, yiringli xolesistit, flegmona, osteomiyelit; stafilokokk, streptokokk va pnevmokokkli sepsis va boshqalar. Preparatga sezgir patogenlar keltirib chiqaradigan kasalliklar.

## Qoʻllash mumkin boʻlmagan holatlar
Yuqori sezuvchanlik, sariqlik (anamnezda), jigar yetishmovchiligi.

*Ehtiyotkorlik bilan*. Homiladorlik, laktatsiya davri.

## Nojoʻya taʼsirlari
Allergik reaksiyalar (teri qichishishi, torvoq, angionevrotik shish), koʻngil aynishi, qusish, diareya, jigar faoliyatining buzilishi.

## Qoʻllash usuli va dozalari
Ichishga, ovqatdan soʻng, kuniga 0,25-0,5 g. 4-6 maxal qabul qilinadi. Kattalar uchun eng yuqori sutkalik doza 2 g. 3 yoshgacha boʻlgan bolalar uchun sutkalik doza 0,02 g/kg; 3 yoshdan 6 yoshgacha — 0,25-0,5 g; 6 yoshdan 14 yoshgacha — 0,5-1 g; 14 yoshdan katta — kuniga 1,0-1,5 g. Davolash kursi 5-7 kun.

## Maxsus koʻrsatmalar
Bu dori eskirgan makrolid boʻlib, hozirda deyarli qoʻllanilmaydi. Biroq, Oletetrin (oleandomisin + tetratsiklin) kombinatsiyalangan dori sifatida roʻyxatga olingan.

## Boshqa dori vositalari bilan oʻzaro taʼsiri
Novobiotsin, tetratsiklin, xloramfenikol va nitrofuranlar bilan kombinatsiyada qoʻllash tavsiya etiladi. Aminoglikozidlar, levorin, nistatin, sulfanilamidlar bilan kombinatsiyada ham qabul qilish mumkin.

## Manbalar

## Havolalar

* Oleandomitsin preparatining tavsifi Arxivnaya kopiya
Ajdodlar chorlovi: Buyuk Turon

„Ajdodlar chorlovi: Buyuk Turon“ — Oʻzbekiston va Jazoir hamkorligida, rejissor Gʻiyos Shermuhamedov tomonidan suratga olingan „Ajdodlar chorlovi“ tarixiy filmning birinchi qismidir. SSSR xalq artisti, Sosialistik Mehnat Qahramoni Mahmud Esamboyevning soʻnggi kino asari hisoblanadi.

## Yaratilish tarixi
SSSR parchalanganidan keyin 90-yillarda “Oʻzbekfilm” kinostudiyasi 10 yilga yaqin vaqt davomida faoliyati toʻxtatib qoʻyilgandi. Biroq rejissor Gʻiyos Shermuhamedov buning uchun 1992-yilda oʻzining “Merosfilm” (Meros) kinostudiyasini tashkil etdi. U suratga olish uchun homiylar qidirdi, banklardan kredit oldi. Keyin esa Markaziy Osiyoda davlatchilikning shakllanishi, u yerda islom dinining yoyila boshlagani haqida hikoya qiluvchi “Ajdodlar chorlovi” tarixiy dilogiyasini suratga olishni boshladi. Rejissor tarixchi va olimlar bilan hamkorlikda ssenariy ustida ishladi, koʻplab tarixiy arxiv hujjatlarini qayta koʻrib chiqdi. U Jazoirdan homiy topdi, u yerda Oʻzbekistondan tashqari mazkur film ham suratga olingan. “Buyuk Turon” dilogiyasining birinchi filmi, soʻng “Soʻgʻdiyona” dilogiyasining ikkinchi filmi 1995-yilda chiqdi.

## Filmning qisqacha mazmuni
Filmda oʻsha davrning uchta buyuk davlati – VI asrda Turk xoqonligi, Vizantiya hukmronligi va Fors Sosoniylar davlati haqida soʻz boradi. Bu voqea taqdir taqozosi bilan uch buyuk davlat manfaatlari yoʻlida turgan soʻgʻdlik savdogar Zemarx nomidan hikoya qilinadi.

## Rollarda

* Bekzod Muhammadkarimov - Bektuzun / Turksanf (egizaklar, Istam-hoqon oʻgʻillari)
* Fotima Rejametova - *Enasoy*
* Shuhrat Irgashev - *Zemarx* (rivoyatchi, VI asr soʻgʻd savdogari)
* Mahmud Esambaev - *Bilge-Ool*
* Muhammad-Ali Mahmadov - Xusrav
* Karima Yahyavi - Shahribonu
* Igor Dmitriyev - Valentin

## Havolalar

* Ajdodlar chorlovi. Buyuk Turon IMDB da

## Manbalar
Februus

**Februus** () — oʻliklarning ruhlari yashaydigan yer osti dunyosining etrusk xudosi. Shuningdek, u boylik, oʻlim va poklik beruvchi sifatida tasvirlangan. Qadimgi Rim dinida Februus poklik xudosi edi. Yer osti xudosining vazifalarini Pluton bajargan. Februus nomidan rimliklar orasida fevral oyi nomi kelib chiqqan.

Luperkaliya bayramiga (15-fevral — dies februatus) toʻgʻri kelgan tozalash marosimlari (februa, februare, februum), qadimgi Rim oy taqvimiga koʻra toʻlin oy chiqishi vaqtiga toʻgʻri kelgan. Bu marosimlar vaqt o'tishi bilan Faun xudosi sharafiga oʻtkaziladigan Luperkaliya bayramiga toʻgʻri kelgan. Ushbu o'zaro bogʻliqlik tufayli ikki xudo (Faun va Februus) ko'pincha bir belgi sifatida koʻrilgan.

## Yana qarang

* Pluton (mifologiya)

## Manbalar


## Adabiyotlar

* *(ит.)* Mauro Cristofani ''Etruschi una nuova immagine'' éditions Giunti gruppo, Florence 1984 ISBN 88-09601792-7
* *(фр.)* *Le Thanatos d’Eutipide et le Charun étrusque* L’Antiquité Classique 1 (1932), 70-73.
Milliy najot kengashi (Portugaliya)

**Milliy Najot Kengashi** *([[Portugaliya]]) (port. Xunta de Salvaçao Nacional (JSN) *— Portugaliyaning oliy davlat hokimiyati 1974-yil 25-aprelda Chinnigullar inqilobi davrida vaqtinchalik tuzilgan.

## Manbalar
Abxarsa

**Abxartsa** () — gruzin xalq cholgʻusi. Asbob Gruziyaga Abxaziyadan kirib kelgan. **Abxartsa** asosan, jo'r uchun ishlatilgan. Abxartlar joʻrligida yakkaxon qoʻshiqlar, qahramonlarni madh etuvchi she’rlar ijro etilgan. **Abxartsaning** koʻrinishi “qayiq” shaklida boʻlib, bitta yog'ochdan o'yilgan; asbobning umumiy uzunligi 480 mm. Asbobning yuqori qismi asosiy qismga biriktirilgan. Asbobning yuqori qismiga torlarni sozlash uchun ikkita sozlash qoziqlari biriktirilgan.

## Havolalar

*muzinstru.ru - Сайт про музыкальные инструменты и оборудование
*Грузинские народные музыкальные инструменты
*КАРТАСЛОВ.РУ — Карта слов и выражений русского языка
*Абхарца: определение, значение, предложения


## Manbalar
Niktim

**Niktim** () — qadimgi yunon mifologiyasidagi personaj, Likaonning oʻgʻli va Arkadiya qiroli vorisi.

## Mifologiyada
Qadimgi mualliflar Niktim haqida turli yoʻllar bilan gapirishadi. Psevdo-Apollodoruning soʻzlariga koʻra, bu Likaonning ellik oʻgʻlining eng kichigi, Zevsning gʻazabidan qutulgan yagona odam edi (Gee tufayli). Uning hukmronligida Devkalionning suv toshqini sodir boʻldi.

* Yoki keyinchalik oliy hokimiyatni olgan Likaonning toʻngʻich oʻgʻli.
* Yoki Likaonning oʻgʻli, Zevsga qurbonlik qilingan va keyin tirilgan (qarang Arkad).

Perithetusning otasi (versiyalardan biriga koʻra).
## Manbalar
Rebloshon

**Rebloshon** () yoki **Rebloshon de Savoie** () — Alp togʻlari etagida joylashgan Fransiyaning Savoy viloyatidan pasterizatsiyalanmagan sigir sutidan tayyorlangan fransuz yumshoq pishloqidir. 1958-yilda u mahalliy nazorat ostidagi nomni oldi (AOC).

## Tarixi
Rebloshon dastlab Tone va Arly vodiylarida ishlab chiqarilgan. Pishloqning nomi fransuzcha *reblocher* feʼlidan kelib chiqqan boʻlib, „sigirni qayta sogʻish“ degan maʼnoni anglatadi. Rivoyatlarga koʻra, XIV-asrda dehqonlar ishlab chiqarilgan sut miqdoriga qarab soliq toʻlaganlar va oʻlpon miqdorini kamaytirish uchun ular soliqchilar huzurida sigirlarni sogʻishmagan, ketishgandan soʻng sigirlarni yana sogʻishar edi. Bu juda yogʻli sutdan dehqonlar ajoyib pishloq tayyorladilar.

## Tayyorlanishi
Rebloshon ishlab chiqarish uchun uchta zotli sigirlardan xom sut ishlatiladi: abondans, tarentez va monbelyard.

U diametri 14 sm, balandligi 3-4 sm boʻlgan doira shaklida qilingan.Oʻrtacha ogʻirligi 450 g. Diametri 9 sm boʻlgan doira shaklida rebloshonning kichikroq turi am mavjud. massasi 240-280 g. massasi, qoliplarga solib presslab, pishloq idishda shoʻr suvda yuvib, 2-4 hafta davomida pishib yetiladi.

## Xususiyati
Rebloshon — bu „yuvilgan qobiq“ deb ataladigan yumshoq pishloq, chunki presslangandan keyin u shoʻr suvda yuviladi. Pishgan pishloq apelsin qobigʻi bilan yupqa oq qoplamali va yumshoq, elastik, yogʻli pishloqli xamirga ega. Taʼmi boy, mevali va yongʻoqli notalarga ega. Pishgan rebloshon juda kuchli hidga ega.

## Anʼanalar
Fransiyaning ( Klusaz qishlogʻidaLa Clusaz) har yili oʻtkaziladigan rebloshon festivalidir. Bayramda pishloq katta mis qozonda qaynatiladi va joyida tatib koʻriladi.

## Manbalar


## Adabiyotlar
* Масуи К., Ямада Т. Французские сыры : иллюстрированная энциклопедия = [French Cheeses] / Казуко Масуи, Томоко Ямада ; вступ. сл. Ж. Робюшон ; пер. с англ.: С. Сапронов ; фото Й. Маруяма. — СПб. : Изд. дом «Нева», 2003. — С. 175. — (A Dorling Kindersley Book). — ISBN 5-7654-2333-7.
* Le Grand Larousse gastronomique / Isabelle Jeuge-Maynart. — Larousse, 2007. — P. 731. — 992 p. — ISBN 978-2-03-582360-1.
* Charles Sinclair. Reblochon // Dictionary of Food: International Food and Cooking Terms from A to Z. — Second Edition. — London: A & C Black, 2004. — P. 477. — 632 p. — ISBN 978-1-4081-0218-3.

## Havolalar
* 
* Савойский реблошон  
* О реблошоне на сайте INAO
Yolgʻiz qoʻriqchi

**Yolgʻiz qoʻriqchi** () —  Amerika gʻarbiy qahramoni. Bu niqob kiygan va qonunbuzarlikka qarshi murosasiz kurashuvchi Texas Reynjer oʻz ishlarida doimo hindistonlik doʻsti *[[Tonto|Tontodan]]* yordam topadi.

Yolgʻiz qoʻriqchi figurasi boshqa mashhur qahramonga Hindlarning doʻsti — Yovvoyi Gʻarb hikoyalaridagi Razyaщey Rukoy oʻxshaydi (*Qadimgi Shatterhand*). „Yolgʻiz qoʻriqchi“ filmi birinchi marta 1933-yilda, Detroytdagi WXYZ stantsiyasida , Jorj V. Trendlom va Fren Strayker, rejissorligidagi xuddi shu nomdagi radio koʻrsatuvida chiqgan. 1949—1957-yillarda bosh qahramonni Kleyton Mur va hindistonlik sodiq doʻst Tonto qahramonini oʻynagan Jey Silverxils bilan teleserial chiqdi. Keyinchalik bu serial Yevropaning bir qator davlatlarida teleekranlarda muvaffaqiyatli namoyish etildi. *Yolgʻiz inspektorning* hikoyasi bir qator komikslar, gʻarbiy romanlar va filmlarda yanada rivojlangan.

2013-yil iyul oyida " Yolgʻiz qoʻriqchi " filmi chiqdi, unda Armi Hammer *yolgʻiz* *qoʻriqchi* qahramonini va Jonni Depp hindistonlik Tonto qahramonini oʻynagan.

## Prototiplar
Tarixchi Art Burtonning soʻzlariga koʻra, Yolgʻiz qoʻriqchi AQSh marshal harbiy xizmatchisi  Rivzdan ilhomlangan, 3 mingdan ortiq jinoyatchilarni hibsga olishda ishtirok etgani va hibsga olish paytida jiddiy jarohat olmagani bilan mashhur. Burtonning soʻzlariga koʻra, bu oʻxshashlik  radio eshittirishlarida eslatib oʻtilgan), u yerga Rivz tomonidan hibsga olinganlarning koʻplari yuborilgan.

## Adabiyotlar

* Jim Bisko, Buffaloning yolgʻiz qoʻriqchisi: Fransiyaning samarali hujumchisi erta radioda kitob yozgan, " *Gʻarbiy Nyu-York merosi*, 7-jild, 4-raqam, 2005-yil qishi.
* Martin Grams, *Yashil Hornet: Radio, kinofilmlar, komikslar va televidenie tarixi*, OTR nashriyoti, 2010-yil.
* Jim Harmon, *Buyuk Radio Qahramonlari*, Doubleday, 1967-yil.
* Reginald Jons, *Niqobli odam musiqasining siri: Lone Ranger radio dasturida ishlatiladigan musiqani qidirish, 1933-1954*, Qoʻrqinchli matbuot, 1987 ISBN 0-8108-3974-1.
* Dik Osgud, *Wyxie Wonderland: WXYZ Detroitning ruxsat etilmagan 50 yillik kundaligi.* Ogayo: Bowling Green University Press, 1981.
* Deyv Holland, oʻtmishdan: yolgʻiz qoʻriqchining tasviriy tarixi (Gollandiya uyi, 1988)
* Sherman *[[:en:The Lone Ranger and Tonto Fistfight in Heaven|Aleksi, „Osmondagi yolgʻiz qoʻriqchi va Tonto mushtlashuvi“]]*, 1993-yil, koʻp yillik, ISBN 978-0-06-097624-8
* Metyu Baugh Starr, *Yolgʻiz Reynjer yilnomalari*, 2012, Oy tosh kitoblari, ISBN 978-1936814237

## Manbalar

## Havolalar
Ajdodlar chorlovi: Soʻgʻdiyona

**"Ajdodlar chaqirigʻi. Soʻgʻdiyona"** filmi — Oʻzbekiston va Jazoir hamkorligida rejissor Gʻiyos Shermuhamedov tomonidan suratga olingan tarixiy filmning ikkinchi qismidir, ikkinchi qismda islom dinining Oʻrta Osiyoda tarqala boshlaganligi haqida soʻz boradi.

Film dilogiyasining birinchi qismi „Ajdodlar chorlovi. Buyuk Turon“.

## Yaratilish tarixi
SSSR parchalanganidan keyin 90-yillarda „Oʻzbekfilm“ kinostudiyasi 10 yilga yaqin vaqt mobaynida ish faoliyati vaqtinchalik toʻxtatildi. Shu bois rejissor Gʻiyos Shermuhamedov esa 1992-yilda oʻzining „Merosfilm“ (Meros) kinostudiyasini tashkil etadi. Suratga olish uchun homiylar qidiradi, banklardan kredit oladi. Shundan keyin Markaziy Osiyoda davlatchilikning shakllanishi, u yerda islom dini tarqala boshlagani haqida hikoya qiluvchi „Ajdodlar daʼvati“ tarixiy filmni suratga olishga kirishadi. Rejissor tarixchi va olimlar bilan hamkorlikda ssenariy ustida ishlaydi, koʻpgina tarixiy arxiv hujjatlarini qayta koʻzdan kechiradi. U Jazoirda homiy topadi, u yerda Oʻzbekistondan tashqari mazkur filmning suratga olish ishlari bilan shugʻullanadi. „Buyuk Turon“ tarixiy filmining birinchi qismi, soʻngra „Soʻgʻdiyona“ deb nom olgan ikkinchi filmini 1995-yilda suratga olishga sazovor boʻlgan.

„Ajdodlar chorlovi“ va uning davomi Soʻgʻdiyona" filmi Samarqandda suratga olingan.

## Filmning qisqacha mazmuni
Ushbu tarixiy filmning ikkinchi qismida VIII asr voqealari haqida batafsil yoritib berilgan. Hikoya birinchi qismi singari  savdogar *Zemarx* nomidan, aynan oʻsha makondan hikoya qilinadi. Ammo hozir bu yer yuzida butunlay boshqacha voqealar sodir boʻlmoqda. Bizning oldimizda Soʻgʻd hukmdori *[[Ixshid]] [[Gʻurak|Gurekning]]* Samarqand devorlari yaqinida qarorgoh qurgan Umaviylar xalifaligi arab qoʻshinlariga qarshi kurashining dramatik epizodlari ochiladi. Arablar uchun muborak Soʻgʻd diyori shunchaki „Movoraunnahr“ — „ikki daryo oraligʻida“ degan maʼnoni bildiradi. Xalifalik hokimi arab ''Qutoyba ibn Muslim'' zoʻrlik va ayyorlik bilan zardushtiylarni yaqinda paydo boʻlgan, lekin yashin tezligida yangi eʼtiqod sanalmish islom diniga daʼvat qiladi. Soʻgʻd ixshidi *[[Gʻurak|Gurek]]* yangi dinga ochiqdan-ochiq qarshi chiqadi. Boshqa soʻgʻd hukmdori esa Afshin Devashtich bosqinchilarga nisbatan moslashuvchan, ikki tomonlama siyosat yuritishga udaydi.

## Rollarda

* Furqat Fayziyev — Aspanzat / Nurullah
* Rana Zakirova — Çatisa
* M. Hamed Benguyettaf — Qutayba ibn Muslim
* Haşim Gadayev — Ixshid *[[Gʻurak|Gurek]]*
* Shuhrat Irgashev — *Zemarx* (rivoyatchi, VIII-asr soʻgʻd savdogari)
* Abdelhamid Shabuni — Afshonalik Devashtich
* Zokir Muhamedjanov — *Navimoh*

## Manbalar

## Havolalar

* „Sogdiana“, Uzbekistan-Aljir, 1995, sv., 80 min. Istoricheskaya drama. Vtoroy film dilogii „Zov predkov“. „MYeGAENTsIKLOPYeDIYa KIRILLA I MYeFODIYa“
Oʻza

**Oʻza** (*Uza; Uzza* — „kuch“, „qalʻa“) — Eski Ahd personaji boʻlib, uning uyida Ahd sandigʻi Sionga koʻchirilishidan oldin Kiriaf-Iarimda turgan edi.

O**ʻ**za levita Aminadaning oʻgʻli (ibroniy Abinadab; 2Tsar. 6:3). Filistlar ustidan gʻalaba qozongandan soʻng, Dovud Ahd sandigʻini Baaldagi Aminadab uyidan, Yahudoga (ibron. Kiryat-Yearim; „oʻrmonlar shahri“; boshqa nomlar — Kiryat-Baal yoki oddiygina Baal) Quddus, saroyiga oʻtkazmoqchi boʻldi. Sandiqni tantanali ravishda O**ʻ**za va uning ukasi Axio (Axiya) olib borgan va qonunga zid ravishda sandiq qoʻyilgan yangi arava („arava“)da hoʻkizlar qoqilib ketdi. va Ark Naxon xirmonidagi joydan (yaʼni „silliq, silliq“) koʻchib oʻtdi. O**ʻ**za sandiqni qoʻli bilan qoʻllab-quvvatlashga shoshildi, lekin Xudo darrov urib, oʻlik holda yiqildi. Dovud sodir boʻlgan voqeadan hayratda qoldi va bu yerga „O**ʻ**zaning magʻlubiyati“ (ibron. Pepper-Uzza, yaʼni „Uzzaning ezilishi“) deb nom berdi; 2Tsar. 6:2-8 , 1Par. 13:7-11).

O**ʻ**za sandiqga tegib, dahshatli ogohlantirishni buzdi: „Kaafa oʻgʻillari … ular oʻlib qolmasligi uchun maʼbadga tegmasliklari kerak“ (Chis. 4:15). Qonun domlalari O**ʻ**za (Uzza) ga tushgan jazoni turlicha tushuntirishga harakat qilganlar.

## Yana qarang

* Oz

## Manbalar
Oiley

**Oiley**, *Eley* () — qadimgi yunon mifologiyasida — Lokris shohi. Gesioda, Stesihora va Lkofronada uning ismi **Iley** deb yozilgan.

Nariki shahridan Leodak va Agrianomaning oʻgʻli; yoki Apollon va Ureyaning oʻgʻli, yoki Godedokning oʻgʻli.

Argonavtlar kampaniyasining aʼzosi, u stimfaliya qushlarining mis patidan yelkasidan yaralangan. Apollonning sevimlisi, u Troya atrofidagi devor Poseydon va Apollon tomonidan qurilgan kuni oʻgʻil tugʻdi.

Uning rafiqasi Eriopa (u Alkimaha). „Iliadada“ tilga olingan Eant (Kichik Ayaks) va Medontning otasi.
## Manbalar
Oshna Shatterhend

**Oshna Shatterhend** ( - Qadimgi eski „Zoʻr qoʻl“) — hindlarning doʻsti, solih oq tanli Karl Mayning bir qator asarlaridagi qahramon. Sovet tomoshabinlari asosan amerikalik aktyor Leks Barkerning 1960-yillarda FRG va SFRY (Yugoslaviya) hamkorligida suratga olingan filmlardagi unutilmas ijrosi tufayli tanilgan.

## Qahramon biografiyasi
Oshna Shatterhend aslida Karl deb ataladi (uning muallifi kabi). U past boʻyli, sargʻish, chekuvchi (faqat sigaret chekadi). Dastlab u Yevropadan Amerikaga oʻqituvchi boʻlib ishlash uchun kelgan. Biroq, u tez orada Amerika gʻarbini oʻrganish bilan shugʻullanadigan temir yoʻl kompaniyasiga ishga qabul qilindi. Mashhur qurol ustasi Aleksandr Genridan Karl ikkita ajoyib miltiq oldi (odatda hindular bilan suhbatda „moʻʻjizaviy qurol“ deb ataladi). Shatterhend („Zoʻr qoʻl“) laqabi Karlga Kiova hindulari bilan qoʻl jangidan soʻng yopishib oldi, bunda Karl har qanday quroldan nafratlanib, oʻzining qahramonona zarbalari bilan raqiblarini chapga va oʻngga uloqtiradi. Biroz vaqt oʻtgach, u apachilar tomonidan qoʻlga olinadi, u yerda Shatterhend yana oʻz kuchi va aqli bilan hayotini saqlab qoladi. U yerda u Apachening yosh boshligʻi Vinnetu bilan uchrashadi, u uning tutingan akasiga aylanadi va yevropaliklarga Amerika hindularining urf-odatlarini oʻrgatishni oʻz zimmasiga oladi. Ular oʻn toʻrt yil davomida yelkama yelka hayot kechiradilar. Oshna Shatterhend sarson ovchi uchun yaxshi oʻqitilgan. Ingliz, fransuz, ispan, italyan tillaridan tashqari, u apache va navaxo, siyu va dakota (barcha Siu qabilalaridan), Komanche, Ute va Kiova, shuningdek, arab va xitoy tillarining olti lahjalarida soʻzlashadi. Bir vaqtlar u dunyo boʻylab koʻp sayohat qilgan.

## Shaxsiyat tahlili
Adabiyotshunos Tomas Jayen taʼkidlaganidek, Meyning Shatterhendni tasvirlagan adabiy uslublari oʻsha davr oʻquvchilarini bu qahramonning badiiy boʻlmaganligiga ishonishga majbur qilgan. Oshna Shatterhend — haqiqiy protestant qadriyatlari va dunyoqarashiga ega boʻlgan juda nemis qahramoni, chunki May asarlarida katolik — bosh qahramon uchun joy yoʻq edi. Shu sababli, oshna Shatterhand nemis va anglo-sakson koʻchmanchilarini, shuningdek, mahalliy hindularni tevtonik donolik va odob-axloq bilan maʼqullaydi. May oʻz asarlarida Amerikaning janubi-gʻarbiy qismida ispaniyaliklar yoʻqligi haqidagi hayolni yaratdi. Oʻz asarlarida Santa-Fe vaqti-vaqti bilan ovqat va sigaretlarni olishingiz mumkin boʻlgan joy sifatida oʻtkazib yuboradi. Shuning uchun oshna Shatterhand bir marta Albukerkega qisqacha qoʻngʻiroq qildi va ispanlar. Iberiyalik befarqlik teginish bilan takabbur va narsisistik snoblar sifatida taqdim etildi.

Richard Krakfortning guvohlik berishicha, Vinnet va Oshna Shatterhand XIX-asrning yevropaliklari (asosan nemislar) uchun Amerikaning gʻarbiy mustamlakachiligining universal ramzlari boʻlgan.

Fantast-yozuvchi Stanislav Lem shunday xulosa qiladi: "Oʻn ikki yoshli bola uchun Oshna Shatterhand barcha turdagi fazilatlarning timsolidir, aql-zakovat hodisasi, antropologiya, geografiya, harbiy sanʼat sohasidagi obroʻ-eʼtibor va ovchilik, bir soʻz bilan aytganda, komillikning beqiyos mutaxassisdir ".

## Manbalar
Rigott-de-Kondriyo

**Rigott-de-Condriyo** () ― yumshoq, preslanmagan fransuz echki sutidan tayyorlangan pishloqidir.

Pishloq boshi dumaloq shaklga ega, diametri 4,2-5 sm va balandligi 1,9-2,4 sm, vazni — 50 g. Pishloq yogʻliligi — 45%. Pishloqda moviy mogʻor bilan qoplangan qobiq bor.

2009-yil 13-yanvarda Rigott-de-Kondriyu AOC tomonidan sertifikatlangan. U AOC sertifikatini olgan 45-fransuz pishloqiga aylandi.

## Manbalar


## Havolalar
* Zoom42 Actualités, ''La rigotte de Condrieu décroche son AOC''
Omfala

**Omfala** () — qadimgi yunon mifologiyasida lidiya malikasi, qizi (boshqa tahlillarga koʻra, qul) daryo xudosi ardan (), xotini, keyin Tmolaning bevasi (togʻ xudosi).

Gerakl, Evritning oʻgʻli Ifitning oʻldirgani uchun jazo tariqasida, Germes tomonidan qullikka sotilganda (Ferekidning soʻzlariga koʻra, 3 talantga sotilgan), Omfala uning bekasi boʻlib chiqdi va uch yil davomida (yoki bir yil) Gerakl uning xizmatida edi. Gerakl unga Ippolitadan qoʻlga olgan jangovar boltani (labrys) sovgʻa qildi.

Unga maftun boʻlgan Gerakl oʻzining jangariligi va erkakligini unutdi, malika oyogʻiga tayoq va sher terisini buklab, ayollar kiyimini kiydi. Avvalgi mashaqqatli mehnat oʻrniga, endi u qullar davrasida ip ustida oʻtirib, suyukli bekasining injiqliklarini qondirishi kerak edi. Gerakl Omfala xizmatida ayollar kiyimini kiyganida, Favn xato qilib, uni zoʻrlamoqchi boʻlgan.

Omfala Gerakldan bir nechta farzand koʻrdi. U Gerakl Agelaya, Lama, Tiersen yoki Laomedesni dunyoga keltirdi. U Lidiya shohlarining ajdodlari, asosan Ossuriyalik Geraklidlar avlodi hisoblangan (qarang. Lid).

Zamonaviy olimlarning talqinlariga koʻra, bu Kichik Osiyo yarim maʼbudasi, yarim jangari, yarim ayol, zavq homiysi va ayol mahsuldorligining vakili. Uni baʼzan finikiyalik Astarte yoki Afrodita-Uraniya va oy maʼbudasi deb tanishtirishgan.

## Adabiyot va sanʼatda
Eretriya Axeyi va Xios Ionining „Omfala“ satir dramalari va bir qator komediyalar qahramoni,.

Bu afsona shoirlar tomonidan bir necha marta ishlatilgan, masalan, Axey, Antifan, kichik Kratin, Ion; Komediyalardagi Aspaziya ČmphĬliē ĽĬ (Yangi Omfala) nomi bilan namoyish etilgan. Omfala haqidagi afsona rassomlar tomonidan ishlatilgan; Shunday qilib, Pompey surati maʼlum boʻlib, unda ayollar kiyimida kiyingan Gerkules, qul ayollar va qattiq qoʻl malika bilan birga, bu qahramondan uning jangarilik xususiyatlarini olib tashladi.

Veroneze, Rubens (1603-yil), Iogan Geynrix Tishbeyn (1754-yil) va boshqalarning rasmlari.

Sen-Saens, simfonik sheʼri *Omfalaning* „Distaf“ (1871-yil). Peter *Haks Omfalaning dramasi* (1969-yil).
## Manbalar
Vesper

**Vesper** () — Jeyms Bond kokteyli boʻlib, jin, aroq va Kina Lille och fransuz aperitiv sharobidan iborat. Barcha komponentlar muzli sheykerda aralashtiriladi, shundan soʻng kokteyl streyner yordamida muz va sitrusdan filtrlanadi va kokteyl stakaniga quyiladi. Limon qobigʻi garnir sifatida boʻladi. Aperitiv sifatida *tasniflanadi*. Xalqaro Barmenlar Assotsiatsiyasining (IBA) rasmiy kokteyllaridan biri, „Yangi davr ichimliklar“ toifasi ().

## Tarixi

* Vesper Lind sharafiga Jeyms Bond tomonidan shunday nomlangan.
* Asl kokteyl retsepti Yan Fleming tomonidan "Kazino „Royal“ romanida tasvirlangan.
* Kokteyl xuddi shu nomdagi "Kazino Royal“ filmida va uning davomi „Rahmdillik kvanti“ filmida ham mavjud.

## Original retsept
Birinchi "Kazino Royal“ (1953) kitobida Jeyms Bond tomonidan oʻylab topilgan, uning shaxsiy retsepti quyidagicha:

Uch qism „Gordonʼs“, bir qism aroq va yarim qism „Kina Lillet“ (Kina Lillet — sotuvda topish qiyin, shuning uchun boshqa vermut bilan almashtirish mumkin). Yaxshilab silkiting, koʻp muz (kokteylning oʻzicha yoki ikki barobar koʻp, yaʼni hajmini muz bilan deyarli uch barobar koʻpaytiring) va limon qobigʻining uzun, nozik spiralini qoʻshing.U oʻzining kokteylini „Vesper“ deb ataydi, Vesper Lind, ikki tomonlama agent va shu romandagi muhabbati sharafiga. Aytgancha, Bondning barcha qizlari orasida Vesper spirtli ichimliklarni isteʼmol qilish boʻyicha rekordchi hisoblanadi.

## Manbalar


## Havolalar
* Сайт Международной ассоциации барменов 
* Коктейль Vesper на сайте IBA
* Коктейль Vesper на сайте Барменской ассоциации России
Oliv Oyl

**Oliv Oyl** — u dengizchi Popay, haqidagi komikslar va multfilmlardagi qahramonning sevgilisi. Amerikalik komikslar rassomi Elzi Segarom tomonidan 1919-yilda oʻzining "*Timble Theater* " komiksidagi qahramon sifatida ixtiro qilingan; Bu Popay paydo boʻlishidan 10-yil oldin sodir boʻlgan va bu davrda u komiksning asosiy qahramonlaridan biri edi va komiks nomini „Popay“ deb oʻzgartirgandan soʻng, asl nusxadagi yagona qahramon boʻlib, yangi versiyada personajlar sifatida saqlanib qoldi. Uning ingliz tilidagi ismi — *Olive Oyl* — „zaytun moyi“ iborasining buzilgan imlosi (ingliz. *olive oil*).

Oliv Oyl komiksda oriq, ozgʻin, qora sochli, sochlari toʻrga oʻralgan, qoʻpol va unchalik aqlli boʻlmagan ayol sifatida tasvirlangan. U dastlab Kastor Oilning singlisi va Hevi Gremning qiz doʻsti sifatida tanishtirilgan edi; Komiksdagi dastlabki hikoyalarning aksariyati Oilning Grahamning sarguzashtlariga hasad qilishi bilan bogʻliq kulgili vaziyatlarga asoslangan edi. Komiksda dengizchi paydo boʻlganidan beri Popay uning sevgilisi, shuningdek, Popayning antagonisti, baquvvat dengizchi Blutoning ishtiyoqi ob’ektiga aylandi va aksariyat hikoyalarda allaqachon kulgili boʻlsa-da, " qiynalgan qiz " shaklida paydo boʻldi. Popay Bluto yoki boshqa xavf -xatarlardan qutqarishi kerak boʻlgan; Baʼzi hikoyalarda Oil Popaydan koʻra boyroq va bilimliroq sherik topishni orzu qilgan, ammo oxirida u doimo unga qaytib kelgan.

1930-yillarning oʻrtalaridan boshlab Oliv oil Popay haqidagi deyarli barcha qisqa multfilmlarda paydo boʻla boshladi; 1933-yildan 1938-yilgacha va 1944-yildan 1950-yil oxirigacha u aktrisa Mey Kuestel tomonidan ovozga qoʻyilgan, u ham Betti Bopni ham ijro etgan. 1980-yilda „Popay“ filmida uni aktrisa Shelley Duvall ijro etgan. 2007-yilda Segarning vatanida uning sharafiga haykal oʻrnatildi.

## Manbalar

## Havolalar

* Britannica entsiklopediyasi maqolasi. Arxivnaya kopiya
Derbi

**Derbi** () — jin, shaftoli bitteri va yalpiz barglariga asoslangan alkogolli kokteyl. *Butun kun uchun kokteyl* () sifatida tasniflanadi. Xalqaro barmenlar uyushmasining (IBA) rasmiy kokteyllaridan biri, „Unutilmas“ toifasi ().

## Tarkibi
Xalqaro barmenlar assotsiatsiyasining rasmiy retsepti boʻyicha kokteyl tayyorlash uchun 60 ml jin, 2 tomchi shaftoli bitteri va ikkita yalpiz barglari kerak boʻladi. Ingredientlar stakanda muz bilan aralashtiriladi, soʻngra kokteyl stakaniga suzib olinadi. Garnir sifatida yalpiz barglari ishlatiladi.

## Variantlari
Kokteyl shartli ravishda „shaftoli“ va „Manxetten“ uslublariga boʻlingan koʻplab turli variantlarga ega. Rasmiy IBA kokteyli shaftoliga tegishli boʻlib, Manxetten derbisini tayyorlash uchun 60 ml burbon, 15 ml benediktin va 0,5 ml angostura ishlatiladi, garnir sifatida bir tilim limon ishlatiladi.

## Manbalar


## Havolalar
* Сайт Международной ассоциации барменов 
* Коктейль Derby на сайте IBA
* Коктейль Derby на сайте Барменской ассоциации России
Biz musiqiy asbob

**Biz** — udmurt va beserm shamolli cholgʻu asbobi boʻlib, u bir xil boʻlgan qadahni aks ettiradi.

## Nomi
„Biz“ atamasini udmurtlar qoʻshni turkiy xalqlardan (tatarlar, chuvashlar) oʻzlashgan boʻlsa kerak: bu soʻz etimologik jihatdan turkiy „buzak“ — „buzoq“ ga, shuningdek, taqlid soʻziga yaqin, feʼl „buzla-“ — „boʻkirish“, „baqir“.

„Biz“ soʻzi onomatopoeik boʻlib, ushbu asbobning oʻziga xos tovush tembrini tavsiflaydi. U onomatopoeik "bozgetini (tarjimada „buzz“ feʼliga asoslangan), ot „bozgeton“ ( „gʻichirlash“, „gʻichirlash“), „boʻz-boz“, „boʻzgʻes“ sifatlari („bas“, „past“) va boshqalar.

## Tavsifi
Biz — teri yoki hayvonlarning terisidan yasalgan havo ombori (koʻpincha buzoq), quvurlar bilan jihozlangan. Ikki turdagi cholgʻu asboblari mavjud edi: ikkita trubkali (havo va melodik nasos uchun) yoki uchta (teshiksiz burdon trubkasi qoʻshilgan, uning oxirida sigir shoxi yoki qayin qobigʻidan yasalgan qoʻngʻiroq baʼzan mustahkamlangan). Yogʻochdan melodik (uzunligi 250—350 mm) va boʻrdon (uzunligi 500—700 mm) quvurlar yasagan, ularga qamish, gʻoz pati, qamish yoki javdar somonidan peepers (qamish) solingan.

Asbob birinchi marta 1937-yilda Leningrad arxeologiya va etnografiya instituti ekspeditsiyasi tomonidan qayd etilgan. Xuddi shu yili musiqashunos va folklorshunos Yakov Andreyevich Eshpay oʻz taʼrifini tugatdi. Hozirgi vaqtda biz amalda qoʻllanilmaydi, u juda kam uchraydi.

Biz asosan Udmurtiyaning shimoliy hududlarida topilgan: Yukamenskiy, Glazovskiy, Kezskiy, Yarskiy. Unda marosim va raqs ohanglari ijro etilgan, xususan, biz bilan musiqachi shimoliy Udmurts va Besermlarning toʻy marosimining majburiy mehmoni edi.

## Manbalar

## Adabiyotlar

* Biz // Udmurtskaya Respublika : Ensiklopediya / gl. red. V. V. Tuganaev. — 2-e izd., ispr. i dop. — Ijevsk : Izdatelstvo „Udmurtiya“, 2008. — 768 s. — 2200 ekz. — .
* Biz // Udmurtskaya Respublika : Kultura i iskusstvo : Ensiklopediya / gl. red. A. Ye. Zagrebin. — Ijevsk : Udmurtskiy institut istorii, yazika i literaturi UrO RAN, 2012. — 540 s. — 300 ekz. — .
* 
* 
* 
*
Jin sauer

**Jin sauer** — jin va limon sharbati asosidagi sauer kokteyl.

## Tarixi
Kokteyl bevosita 1620-1630-yillarda taxminan spirtning taʼmini sitrus sharbati qoʻshib yaxshilagan dengizchilar tomonidan ixtiro qilingan punshdan kelib chiqqan. XIX-asrning oʻrtalariga kelib, punchning koʻplab mahalliy navlari paydo boʻldi, uni tayyorlash va katta umumiy idishda tortish toʻxtatildi, balki alohida pishirilib, servirovka qilina boshlandi.Piter Dann 1898 kitobida mister Duli uni buyuk (uning taxminiga koʻra — amerika) ixtirosi: 

Men Amerikani Atlantikadan Tinch okeangacha koʻrdim… Va uning ixtirolarini — parovoz, bosma uskuna, kotton jin, jin sauer, velosiped, samolyot, musiqa avtomati, siyosiy mashina, gazli ichimliklar sotish uchun avtomat va — rivoshlanimiz toji — chiq-chiq — kassa apparati. 



1940-yillarda, Amerika tarixchisi Kevin Starr jin sauerni har biri oʻz davrini belgilaydigan (jin sauer, viski sauer, jin riki, Tom Kollinz, Pink ledi va Old feshen kabi ichimliklar qatoriga qoʻshadi. 




## Tarkibi
Yonson kitobining 1882-yil nashri kokteyl uchun quyidagi kompozitsiyani taklif qiladi:

* Jin 3/4;
* Limon sharbati 1/4;
* 1 choy qoshiq shakar siropi (original — shakar va selter);
* Apelsin boʻlagi;
* 1-2 olcha.

## Tayyorlash
Sheykerda tayyorlangan. Muz qatqalogʻi boʻlgan bir sauer ryumkada muzsiz tortiladi. Kokteylni bir boʻlak apelsin va olcha bilan bezaladi. Gazlangan suv qoʻshilishi jinni sauer Jin Fizga aylantiradi.

## Manbalar
Tomashpol

**Tomashpol** *(ukraincha: Tomashpil)* — shahar tipidagi aholi punkti, Ukrainaning Vinnitsa viloyatida joylashgan maʼmuriy markaz.

## Manbalar
Baxtiyor Ibragimov

**Baxtiyor Tulaganovich Ibragimov** — supramolekulyar sohasi boʻyicha kimyo olimi hisoblanadi. Kimyo fanlari doktori, professor, Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi vise-prezidenti.

## Tarjimai hol
1949-yil 11-mayda Toshkent shahrida ishchi oilasida dunyoga keladi. Oʻrta maktabni a’lo baholarga bitirgach, 1973-yilda Leningrad davlat universitetini tamomlab keladi.

Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasida Bioorganik kimyo institutida amaliyot ilmiy xodimi, kichik, katta va yetakchi ilmiy xodimi bo’lib ishlagan.

2003-2017-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasining bosh ilmiy kotibi boʻlgan. Ayni pallada Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi vise-prezidenti sanaladi.

Kimyo olimi 300 dan ortiq ilmiy ishlar, shu jumladan 3 ta qoʻllanma va 10 ta ixtiro muallifi hamdir. Bugungi kunda 3 nafar fan doktori va 12 nafar fan nomzodini yetishtirib chiqargan.

Baxtiyor To’laganovich 2017-yilning oxirida unga Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi akademigi unvoni berildi. Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi vise-prezidenti etib tayinlangan (2018-yildan).

## Mukofot va unvonlar
2001-yilda “Oʻzbekiston Respublikasi mustaqilligining 10 yilligi” koʻkrak nishoni bilan taqdirlangan.

2007-yilda “Mehnat shuhrati” ordeni bilan mukofotlangan.

2020-yilda “Doʻstlik” ordeni” bilan taqdirlangan. 

2021-yilda “Oʻzbekiston Respublikasi Mustaqilligining 30 yilligi” koʻkrak nishoni bilan taqdirlangan.

## Ibrohimov qoidasi
“Ibragimov qoidasi”ning asoschisi, bu qoida dunyo boʻyicha 20 dan ziyod olimlar tomonidan e’tirof etilgan, oʻz ilmiy maqolalarida “Ibragimov tomonidan tuzilgan qoida” va dunyoning turli mamlakatlaridagi supramolekulyar kimyo boʻyicha 5 tadan ortiq darsliklarga kiritilgan. Muallifning ijodiga dunyoning turli burchaklaridan 200 dan ortiq murojaat tushgan.

## Manbalar

## Havolalar

* 
* 
* 
* Bakhtiyar Ibragimov. A Simple Correlation between the Structures of Different Crystal Modifications of a Given Host–Guest Complex and their Crystallization Temperatures (англ.) // Journal of inclusion phenomena and macrocyclic chemistry. — 1999-07-01. — Vol. 34, iss. 3. — P. 345–353. — ISSN 1573-1111. — doi:10.1023/A:1008029808197.
* Bakhtiyar T. Ibragimov. Further development of the general rule correlating guest space topology and guest content in polymorphs of the given inclusion compound with crystallization temperatures (англ.) // CrystEngComm. — 2007-02-06. — Vol. 9, iss. 2. — P. 111–118. — ISSN 1466-8033. — doi:10.1039/B613420C.
Byugelgorn

**Byugelgorn** (: fr dan. yoki ingliz. *bugle* — signal shoxi va ovozni oʻchirish..Horn — shox) — keng oʻlchovli va konussimon naycha shaklidagi guruch cholgʻu asboblari oilasi. Tana shakli har xil boʻlishi mumkin. Keng koʻlamli piyoda signal shoxini oʻzgartirish natijasida paydo boʻldi. Valfli byugelgornlar (1817-yilda ishlab chiqilgan *[[Ofikleid|Ophicleidga]]* qarang) va valf mexanikasi (1830-yillarda yaratilgan) mavjud. Valf asboblari orasida bular:

* Flyugelgorn.
* Tuba oʻzining xilma-xilligi bilan Gelikon.
* Horn yoki Vagner tuba.

*Byugelgornlar* asosida 1845-yilda Adolf Saks takomillashtirilgan masshtabli va oval tanasiga ega saksovullar oilasini yaratdi.

## Manbalar

## Adabiyotlar

* 
* 
* 
* Byugelgorn // Ensiklopedicheskiy slovar Brokgauza i Yefrona : v 86 t. (82 t. i 4 dop.). — SPb., 1890—1907.
Zang tirnoq kokteyli

**Zang tirnoq kokteyli** () — skotch va barabui asosidagi alkogolli kokteyl boʻlib, u *bild* usuli yordamida aralashtiriladi (), yaʼni ingredientlar sheykerdan foydalanmasdan toʻgʻridan-toʻgʻri stakanda aralashtiriladi. U *shirinlik* (*dijestiv*) sifatida tasniflanadi. Xalqaro barmenlar uyushmasining (IBA) „Unutilmaslar“ toifasidagi () rasmiy kokteyllaridan biri.

## Tarkibi

* Shotlandiya viskisi 45 ml;
* Drambui 25 ml;
* Muz;

Old feshn bokalining yarmi muz bilan toʻldiriladi. Komponentlar stakanga quyiladi va bar qoshiq bilan aralashtiriladi. Qoʻshimcha ravishda limon qobigʻi bilan bezash mumkin.

## Turli variantlari
Klavo Aumado ( — tutunli tirnoq), aralashtirilgan shotland viski oʻrniga meskaldan foydalaniladi.

## Tarixi
Kokteylning nomi 1963-yilda, *[[The New York Times|The New York Times gazetasi]]* „Kalamush galasi“ shou-biznes jamoasi sharafiga uyushtirilgan ziyofat haqida maqola chop etganida uzil-kesil oʻz oʻrniga ega boʻldi (), bu ziyofatda mehmonlarga ushbu kokteyl tortilgan.

## Manbalar


## Havolalar
* Сайт Международной ассоциации барменов 
* Коктейль Rusty Nail на сайте IBA
* Коктейль Rusty Nail на сайте Барменской ассоциации России
Vagner tubasi

**Vagner tubasi** (, ,  yoki *Tuba di Vagner*, ; nomi bastakor Richard Vagner nomidan kelib chiqqan) — shox va tubaning dizayn xususiyatlarini birlashtirgan bas-tenor registrining guruch musiqa asbobi. „Vagner tuba“ nomi mutlaqo toʻgʻri emas, chunki bu asbob dizayni boʻyicha shoxga yaqinroqdir, bundan tashqari, u shoxli ogʻizdan foydalanadi, shuning uchun mutlaq koʻp hollarda uni professional shoxchilar ijro etishadi. Uni shoxning bir turi deb tasniflash toʻgʻriroq. Biroq mavjud nom bir vaqtning oʻzida bir nechta Yevropa tillarida tarixan rivojlangan. Ovoz jihatidan Vagner tuba evfoniumga oʻxshaydi, shuning uchun orkestrda ushbu asbob yoʻq boʻlganda, evfonium koʻpincha uni almashtiradi. Ushbu asbobning ixtirosi Richard Vagnerga tegishli boʻlib, uni birinchi marta oʻz asarlarida ishlatgan. Taxminlarga koʻra Vagner tubasini qurishda saksafon ixtirochisi Adolf Saks ham ishtirok etgan.

Uni shoxning bir turi deb tasniflash toʻgʻriroq. Biroq mavjud nom bir vaqtning oʻzida bir nechta Yevropa tillarida tarixan rivojlangan. Ovoz jihatidan Vagner tuba evfoniumga oʻxshaydi, shuning uchun orkestrda ushbu asbob yoʻq boʻlganda, evfonium koʻpincha uni almashtiradi. Vagner tubasi kompozitorlar tomonidan kamdan-kam qoʻllanadi. Rixard Vagnerning "Nibelungen halqasi " tetralogiyasi, Anton Bruknerning 7, 8 va 9 -simfoniyalari, Igor Stravinskiyning „Bahor marosimi“ baleti, Richard Shtrausning operalari, „Elektra“ va „Soyasiz ayol“, shuningdek, uning „Uy simfoniyasi“, Sofiya Gubaydulinaning „In tempus praesens“ skripka kontserti. ushbu asbob ishtirokidagi eng mashhur musiqiy asarlardir.

## Adabiyotlar

*
Old Bushmills Distillery

**Old Bushmills Distillery** — Antrim grafligidagi Bushmills qishlogʻida joylashgan Shimoliy Irlandiya spirtli ichimliklar zavodi.

Spirtli ichimliklar zavodining birinchi qaydi 1743-yilda „kontrabandachilar qoʻlida“ boʻlganida paydo boʻlgan. Bu sohada viski ishlab chiqarish uchun litsenziya 1608-yilda qirol Yakov I tomonidan berilgan; bu sana spirtli ichimliklar zavodida ishlab chiqarilgan Irlandiya viskisi shishalariga muhrlanadi va distilleriya zavodi dunyodagi eng qadimgi litsenziyaga ega distilleriya zavodi deb daʼvogarlik qiladi.

2014-yil oxirida The Old Bushmills Distillery Company Limited kompaniyasini Diageo kompaniyalar guruhidan Jose Cuervo kompaniyalar guruhi sotib oldi; zavodga har yili 120 000 ga yaqin sayyoh tashrif buyuradi.

## Ishlab chiqariladigan viskilar

* Bushmills Original;
* Black Bush;
* Red Bush;
* Bushmills 10 year single malt;
* Bushmills Distillery Reserve 12 year single malt (bu turi faqat spirt zavodining oʻzidagina mavjud);
* Bushmills 16 year single malt;
* Bushmills 21 year single malt;
* Bushmills 1608 (2008-yilda spirt zavodining 400-yilligi sharafiga chiqarilgan).

## Manbalar

## Havolalar
* Официальный сайт
Kloshett

**Kloshett** yoki **Kloshet** ( — qoʻngʻiroqcha) fransuz echki pishlogʻidir, uning qoʻngʻiroq shaklda boʻlgani uchun shunday nomlangan.

## Ishlab chiqarish
Kloshett „GAEC Jouseaume“ tomonidan Puatu-Sharantada ishlab chiqariladi, bu hudud yana bir echki pishlogʻi Shabishu-dyu-Puatuning tugʻilgan joyi hisoblanadi. Bu pishloq bahordan kuzgacha echki sutidan tayyorlanadi, tayyor pishloqning saqlash muddati 45 kun. Ikki-uch hafta davomida saqlanadi .

## Tavsifi
Pishloq oʻtkir va shoʻr shiddatli taʼmga, shuningdek, yangi pichan, mogʻor, non va echki sutining xushboʻy hidiga ega boʻlib, u tayyorlangan mogʻor va yertoʻlalar tufayli paydo boʻladi. Bundan tashqari taʼmi uzoq vaqt qoladi.

U zaytun, yongʻoq va Burgundiya sharoblari bilan birlashtirilgan mustaqil taom sifatida ishlatiladi. Kloshet odatda isteʼmol qilishdan oldin xona haroratiga qadar isitiladi.

Pishloq boshlari qoʻngʻiroq shaklida boʻlib, asosiy diametri 8-9 santimetr, balandligi 9-10 santimetr va ogʻirligi 225-250 gramm. Pishloq tabiiy mogʻor va yogʻoch kulining quruq va qattiq qobigʻi bilan qoplangan, uning ostida bir xil tuzilishga ega yumshoq, zich, qalin va baxmal vanil rangli pulpa mavjud  .

## Manbalar

## Adabiyotlar

* Masui K., Yamada T. Fransuzskie siri : illyustrirovannaya ensiklopediya = [French Cheeses] / Kazuko Masui, Tomoko Yamada; vstup. sl. J. Robyushon; per. s angl.: S. Sapronov; foto Y. Maruyama. — SPb. : Izd. dom „Neva“, 2003. — 240 s. — (A Dorling Kindersley Book). — .
*
Jin va Tonik

**Jin va Tonik** — jin va tonikni oʻz ichiga olgan, laym yoki limon va muzli kokteyl. Jinning tonikga nisbati teng nisbatdan, birdan uchgacha oʻzgaradi.

## Tarixi
Ushbu kokteyl Hindistonda inglizlar tomonidan yaratilgan. Tonik tarkibida xinin mavjud va u bezgakning oldini olish uchun qoʻllangan. XIX-asrda ishlatilgan tonik juda achchiq edi, jin uni yanada mazali qilish uchun qoʻshilgan.

Hozirgi kunda xininning tibbiy qoʻllanishi sezilarli darajada kamaygan boʻlsada, Jin va Tonik mashhur ichimlik boʻlib qolmoqda. Tonik tarkibida xinin miqdori kamaytirilgach, kamroq achchiq (odatda shirin) boʻldi. Bu tetiklashtiruvchi kokteyl ayniqsa issiq mavsumda mashhur.

## Bezatish
Jin tonik anʼanaviy ravishda laym boʻlagi bezatilgan, koʻpincha stakanga joylashtirishdan oldin ichimlikka ozgina siqiladi. Dunyoning aksariyat qismlarida laym yagona umumiy garnir boʻlib qolmoqda, ammo limon koʻpincha muqobil meva sifatida ishlatiladi. Birlashgan Qirollikda limon va laymni birgalikda ichish „Evans“ nomi bilan tanilgan. Limondan foydalanishning kelib chiqishi nomaʼlum boʻlsa-da, ulardan foydalanish kamida 1930-yillarning oxiriga toʻgʻri keladi. Bundan tashqari, limon koʻpincha laymlarga qaraganda arzonroq. Limon yoki laymdan foydalanish munozarali masala — Gordonʼs, Tanqueray, Bombay Sapphire va boshqalar kabi baʼzi yetakchi brendlar oʻzlarining Jinlarida laym ishlatishni tavsiya qiladilar.

## Zavodda ishlab chiqarilgan Jin va Tonik
Shisha idishlarda yoki bankalarda sotiladigan zavodda ishlab chiqarilgan Jin va Tonikning, shuningdek, boshqa kam alkogolli ichimliklarning asosi jin emas, balki limon va archa xushboʻylagichlari qoʻshilgan oziq-ovqat sanoatida ishlatiladigan rektifikatsiyalangan spirtidir.

## Madaniyatda
BBC1 va Amazon Primeda „Yaramas“ teleshousida Flibeg va Ruhoniy Marks va Spenserning G&T-sidan bahramand boʻlishadi. Epizodlar efirga uzatilgandan soʻng doʻkonda sotuvlar 24% ga oshgani maʼlum qilindi.

2010-yilda tashkil etilgan Xalqaro Jin va Tonik kuni butun dunyoda 19-oktabrda nishonlanadi.

Kanadaning Letterkenni telekomediyasidagi qahramon Melani Skrofanoni ijro etgan MakMyurrey xonim Jin va Tonik ichishni afzal koʻradi.

## Manbalar
Kostroma pishlog‘i

**Kostroma pishlogʻi** — Rossiyada eng keng tarqalgan pishloqlardan biri boʻlgan qattiq rus pishlogʻi SSSRda ham eng keng tarqalgan pishloq edi. Xususiyatlariga koʻra u gollandiyalik Gouda pishlogʻiga oʻxshaydi, taʼmi biroz tortilgan, nordon, rangi oqdan och sariq ranggacha bir xil, kesimdagi naqsh kichik yumaloq koʻzlar bilan, yogʻ miqdori 45 % ni tashkil qiladi. Ishlab chiqarishning asosiy shakli ogʻirligi 3,5 dan 7,5 kg gacha boʻlgan past bir oz qavariq silindrli, retsept boʻyicha kamida 45 kunlik saqlash davri nazarda tutilgan.

Pishloq odatda stolda qora non bilan birga beriladi. XXI asrda Kostroma pishlogʻi ikki mamlakatda ishlab chiqariladi — Rossiya va Estoniya. 2017-yilda shahar markazida Kostromada pishloq muzeyi ochildi.

U birinchi marta XIX asrning ikkinchi yarmida Kostromada Vladimir Blandovning pishloq zavodlarida paydo boʻlgan (birinchi pishloq zavodi 1878-yilda qurilgan, 1912-yilda viloyatda allaqachon 120 ta zavod mavjud edi).

## Yana qarang

* Ishlab chiqarilgan mamlakat boʻyicha pishloqlar roʻyxati

## Manbalar

## Adabiyotlar

* Linda Petti. shunchaki. Tallin. Valgus 1978-yil.

## Havolalar

* Kiprinskiy sut zavodi: Kostroma pishloq
* Ovqatlanish kitobi: qattiq pishloqlar
* Pishloq Kostroma I va II
Jin-fiz

***Jin Fiz*** () — jin, limon sharbati, shakar siropi va gazlangan suv asosli alkogolli kokteyl. Xalqaro barmenlar uyushmasining (IBA) „Unutilmaslar“ toifasidagi () rasmiy kokteyllaridan biri. „Long drink“ toifasiga kiradi.

## Tarkibi
Xalqaro barmenlar assotsiatsiyasining rasmiy retsepti boʻyicha kokteyl tayyorlash uchun 45 ml jin, 10 ml shakar siropi, 30 ml yangi siqilgan limon sharbati va 80 ml gazlangan suv kerak boʻladi. Jin, sirop va sharbat sheykerda muz bilan aralashtiriladi, stakanga quyiladi va gazlangan suv bilan toʻldiriladi. Garnir sifatida bir tilim limon ishlatiladi.

## Manbalar


## Havolalar
* Сайт Международной ассоциации барменов 
* Коктейль Gin Fizz на сайте IBA 
* Коктейль Gin Fizz на сайте Барменской ассоциации России
Graskaas

**Graskaas** ( — oʻtli pishloq) — golland yumshoq pishloqlaridan biri. Sigir sutidan tayyorlanadi. Ushbu noyob pishloq, asosan, Niderlandiyada joylashgan Beemster kompaniyasi tomonidan ishlab chiqariladi. Graskaas Meikaas pishlogʻiga juda koʻp oʻxshash, lekin kechroq tayyor boʻlishi bilan farqlanadi. Graskaas odatda erta bahorda sotuvga chiqariladi. 1596-yil 28-martda Delftdagi doʻkonda sotuvga chiqarilgan holat bundan mustasno.

## Yana qarang

* Ishlab chiqarilgan mamlakat boʻyicha pishloqlar roʻyxati

## Manbalar
Irlandiya avtomobil bombasi

**Irlandiya** **avtomobil** **bombasi** — bu Irlandiya stauti, qaymoqli likyor va Irlandiya viskisidan tashkil topgan alkogolli kokteyl.

Bu nom Irlandiya ingredientlariga (odatda Ginnes pivosi, Jeymeson viskisi va Beylis likyori) hamda Shimoliy Irlandiyada portlatilgan koʻp sonli avtomobil bombalariga ishora qiladi.

## Tayyorlanishi
Viski standart ryumka yarmigacha quyiladi, ikkinchi yarmi qaymoqli likyor bilan toʻldiriladi. Keyin pivo stakaniga (oʻrtasiga qadar) staut quyiladi, shundan soʻng ryumkadagi viski va likyor juda tez stautli stakanga otiladi va ichimliklar aralashib ulgurmasidan, hammasi bir qultumda ichiladi.

## Turli variantlari
Dastlab, sanab oʻtilgan ingredientlarga qoʻshimcha ravishda, kokteyl tayyorlash uchun Kalua likyori ishlatilgan. Baʼzi manbalar retseptning asl nomini koʻrsatadi: Belfast avtomobil bombasi (Belfastdagi avtomobil bombasi).

## Tanqid
*Irlandiya avtomobil bombasi* nomi IRA faoliyatiga havolalar tufayli koʻpincha haqoratli hisoblanadi. Shu sababli, baʼzi barmenlar bu kokteylni tayyorlashdan bosh tortishadi. Irlandiyada deyarli nomaʼlum boʻlgan kokteylga buyurtma berish notoʻgʻri tushunilishi ham mumkin.

## Manbalar


## Havolalar
* Приготовление коктейля «Ирландская автомобильная бомба» — учебное видео
* Wilson's Saloon , origin of the Car Bomb
Dudlangan pishloq

**Dudlangan pishloq** — bu maxsus dudlash jarayonidan oʻtgan har qanday pishloq. Odatda sargʻish-jigarrang „teri“ koʻrinishi bor, bu yuqori haroratda pishloqning sirt vulkanizatsiya jarayonining natijasidir. Dudlangan pishloqni tayyorlash anʼanasi Daniyada paydo boʻlgan, bu uni eng katta ixtirolari qatoriga kiradi.

## Dudlash usullari
Dudlangan pishloq odatda ikkita usuldan birida tayyorlanadi:

Issiq dudlash usuli sovuq dudlash usulidan koʻra murakkabroq, shuning uchun pishirish jarayoni qisman yoki toʻliq inson tomonidan nazorat qilinadi, 100° dan 190° F yoki 38° dan 88° C gacha boʻlgan haroratda pishloq dudlanadi.

Pishloq turiga qarab bir haftadan bir oygacha davom etishi mumkin boʻlgan sovuq dudlash usuli. U 70° dan 90° F gacha yoki 21° dan 32° C gacha boʻlgan haroratlarda dudlanadi. Qoida tariqasida u doimiy nazoratni talab qilmaydi va baʼzi korxonalarda u inson aralashuvisiz tayyorlanadi.

Bundan tashqari baʼzi vijdonsiz ishlab chiqaruvchilar tomonidan arzonroq pishloq turlarida qoʻllaniladigan „dudlash“ deb ataladigan yana bir usul mavjud, bu suyuq tutundan foydalanish, oʻz mahsulotiga asl dudlangan pishloq taʼmi va rangini berish uchun lazzat va oziq-ovqat boʻyoqlaridan foydalaniladi.

## Dudlangan pishloqlar navlari
Qoida tariqasida ular ushbu turdagi mashhur pishloqlardan tayyorlanadi: Gruyère, Gouda, Mozzarella va Cheddar. Dudlangan qayta ishlangan pishloq „kolbasa“ deb ataladi.

## Manbalar

## Havolalar
Kazino kokteyli

**Kazino** () — asosi jin, maraskino gilosidan tayyorlangan rangsiz quruq mevali likyor, apelsinli bitter va limon sharbatidan boʻlgan alkogolli kokteyl. *Kun boʻyi kokteyl* sifatida tasniflanadi (). Xalqaro barmenlar uyushmasining (IBA) „Unutilmaslar“ toifasidagi () rasmiy kokteyllaridan biri.

Kokteyl Garri Kreddokning „*The Savoy Cocktail Book“* (1930) kitobida eslatib oʻtilgan, u yerda jin (taxminan 40 ml) asosida oz miqdorda teng nisbatda qolgan ingredientlar qoʻshilib, aralashtiriladi (har biri taxminan 10 ml). Kokteyl gilosi garnir sifatida ishlatiladi. Kokteyl muallifligi Kreddokga tegishli boʻlib, uni Parijdagi barida yaratgan, 1910-yillarda Nyu-Yorkda paydo boʻlgan „Aviatsiya“ kokteyli esa prototip sifatida nomlangan.

Rasmiy IBA kokteyli retseptida Old Tom jin (40 ml) asos boʻlib, 10 ml miqdorida maraskino, apelsinli bitter va yangi siqilgan limon sharbati qoʻshiladi. Ingredientlar muz bilan sheykerda aralashtiriladi, yaxna kokteyl bokalga suziladi va kokteyl gilosi va limon qobigʻi aylanalari bilan bezatiladi.

## Manbalar


## Havolalar
* Сайт Международной ассоциации барменов 
* Коктейль Casino на сайте IBA 
* Коктейль Casino на сайте Барменской ассоциации России