Afgʻonistondan evakuatsiya (2021)

## Kobulning qulashi

## Evakuatsiya boshlanishi

## Oʻzbekistonga qochganlar
26-iyul 2021-yili davlat xavfsizlik xizmati chegara qoʻshinlari Afgʻoniston bilan chegarada qochqinlar uchun chodirlar lageri qurilishini rad etdi. Shuningdek, Chegara qoʻshinlari afgʻon harbiylari va harbiylari iyun oyida Oʻzbekiston chegarasini qanday kesib oʻtgani haqida ham ma’lumot berdi. Davlat xavfsizlik xizmati chegara qoʻshinlarining maʼlum qilishicha, 23-30-iyun kunlari Afgʻonistondan Oʻzbekiston chegarasini kesib oʻtgan jami 150 nafarga yaqin harbiy xizmatchi va qurolli guruhlar qoʻlga olingan. Surishtiruv va tergov harakatlari oʻtkazilgandan soʻng Afgʻoniston fuqarolari oʻz vatanlariga qaytarildi.

14-avgust 2021-yili 84 nafar afgʻon harbiy xizmatchisi Oʻzbekiston davlat chegarasi chizigʻini kesib oʻtdi, deb xabar qildi Oʻzbekiston TIV matbuot xizmati. TIV xabariga koʻra, harbiy xizmatchilar Davlat xavfsizlik xizmati Chegara qoʻshinlarining chegara otryadlari tomonidan qoʻlga olingan. Shu bilan birga, chegarani buzganlar qarshilik koʻrsatmay, uch nafar yaradorga tibbiy yordam, jumladan, yordam soʻragan. “Ushbu afgʻon fuqarolari bilan zarur filtrlash jarayonlari va sanitariya-epidemiologiya tadbirlari oʻtkazildi, ayrimlariga tibbiy yordam koʻrsatildi, oziq-ovqat bilan ta’minlandi va vaqtinchalik yashashi tashkil etildi”, — deyilgan edi xabarda. Shu bilan birga, “Termiz-Xayroton” (Doʻstlik koʻprigi) koʻprigining Afgʻonistondagi qismida Afgʻoniston hukumat qoʻshinlari harbiy xizmatchilari toʻplangani qayd etildi. Ushbu shaxslarga insonparvarlik yordami koʻrsatish choralari koʻrilmoqtaligi maʼlum boʻlgan edi. Oʻzbekiston Tashqi ishlar vazirligi afgʻon tomoni bilan afgʻon fuqarolarini oʻz vataniga qaytarish va Termiz-Hayraton koʻprigi hududidagi vaziyatni tartibga solish boʻyicha muzokaralar olib bormoqdaligini eʼlon qildi. Bundan tashqari, 14-avgust kuni temir yoʻlning Termiz-Mozori Sharif uchastkasida xizmat koʻrsatuvchi xodimlar orasidan Oʻzbekiston fuqarolarini qaytarish tashkil etildi. “Ta’kidlash joizki, davlat chegarasini qoʻriqlash va qoʻriqlash kuchaytirilgan rejimda amalga oshirilmoqda, barcha xavfsizlik choralari koʻrildi. Termiz shahriga huquqni muhofaza qiluvchi organlar rahbarlari va davlat hokimiyati organlari vakillaridan iborat tezkor shtab joylashtirildi”, — deyildi TIV xabarida.

## Oʻzbekiston orqali evakuatsiya

## Tojikistonga evakuatsiya
20-iyul 2021-yili Tojikistonning Xatlon viloyatida afgʻonistonlik qochqinlar uchun vaqtinchalik saqlash markazi qurish rejalashtirilgani maʼlum qilindi. Viloyat rahbari Qurbon Hakimzoda bir paytlar fuqarolar urushi paytida afgʻonlar tojikistonliklarni qutqarganini esladi. Iyul oyi boshida Oʻzbekistonning Termiz shahri yaqinida chodir lageri tashkil etilgani xabar qilingan edi, biroq mamlakat rasmiylari bu ma’lumotga izoh bermagan edi. 7-iyul kuni Tojikiston Afgʻoniston bilan chegarada xavfsizlikni mustahkamlashga yordam soʻrab Kollektiv Xavfsizlik Shartnomasi Tashkilotiga (ODKB) murojaat qildi. Tojikistonning KXShTdagi doimiy vakili soʻng soʻnggi ikki hafta ichida Afgʻoniston hukumat qoʻshinlarining 1500ga yaqin harbiy xizmatchisi Tojikiston hududiga oʻtganini maʼlum qilgan edi. Tojikiston iyul oyida 1574 nafar afgʻon qochqinini qabul qildi, keyinchalik ular Kobul va Mozori Sharifga charter reyslari orqali qaytarildi. Mamlakat chegara hududlarida 100 mingga yaqin afgʻon qochqinlarini qabul qilishga tayyorligi aytilgan edi.

## Manbalar