open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Urdu tili olmoshlari haqida

Urdu tili olmoshlari maʼnosiga koʻra bir necha guruhga boʻlinadi. Urdu tilida inkor olmoshlari yoʻq, buning oʻrniga noaniq olmoshli inkor konstruksiyalar qoʻllanadi. Gapdagi oʻzgarish va vazifalar xususiyatiga koʻra olmoshlar olmosh-ot, olmosh-sifat, olmosh-son kabilarga boʻlinadi [1].‌‌

Urdu tilidagi shaxs olmoshlari bir necha shakllarda qoʻllanadi: toʻgʻridan-toʻgʻri (postpozitsiyasiz) va bilvosita (postpozitsiyali) holatlar va ularning baʼzilarida کا نے کو, ka‎ ne, ko postlari bilan maxsus shakllar mavjud. Ulardan ko postpozitsiyasi boʻlgan shakl qatʼiy talab qilinmaydi, lekin koʻpincha, ayniqsa, soʻzlashuv nutqida qoʻllanadi. Boshqa ergash gaplarsiz کا kȃ boʻlgan shakl egalik olmoshi maʼnosiga ega, lekin murakkab ergash gaplar tarkibiga ham kirishi mumkin (bu holda olmosh hamon maxsus shaklda qoʻllanadi, ergash gap hamisha tushib qoladi). Shaklning کا kȃ postpozitsiyasi bilan tugashi bu holda olmoshsiz bu postga ega boʻlishi kerak boʻlgan oxirga mos keladi. Bundan tashqari, meiƞ va kȃ yuklamalari bilan ȃp olmoshi baʼzan ȃps shaklini olishi mumkin.

Urdu tilidagi shaxs olmoshlari maʼno jihatidan mos keladigan rus olmoshlaridan sezilarli darajada farq qiladi.

Birinchi shaxsda: ‎ mɛƞ ruscha „men“, ہam‎ jambon esa „biz“ va ayrim hollarda „men“ sifatida ishlatiladi.

Ikkinchi shaxsda: tm‎ tum taniqli kishilar, doʻstlar, qarindoshlar, yosh, martaba, mansab, notanish kishilarga nisbatan „siz“ va „siz (siz)“ sifatida ishlatiladi. tuw to, tu „siz“ degan maʼnoni anglatadi va yaqin, yaqin (bolalar, oshiqlar) munosabatlarini yoki ular yoʻqligida hurmatsizlik, nafrat, qoʻpollikni ifodalash uchun ishlatiladi.

Uchinchi shaxsda ikkita olmosh bor – yāā siz va wo, ular ham koʻrsatish olmoshlaridir – birinchisi koʻrinadigan narsalar uchun, shuningdek, taniqli, yaqinda aytib oʻtilgan narsalar uchun, ikkinchisi odamlar va uzoqdagi narsalar uchun. soʻzlovchining koʻrinishi[4]. Odamlarga nisbatan siz hech qachon ishlatilmaydi. Shuningdek, baʼzan (hozir juda kam) ȃp ishlatiladi. Koʻplik olmoshlaridan keyin log „odamlar“ soʻzini baʼzan koʻplikni taʼkidlash uchun qoʻyish mumkin. Ega olmoshi ȃpnȃ har qanday shaxsga mos keladi („oneʼs own“), koʻpincha boshqa egalik olmoshlarini almashtiradi (masalan, [bir]). Ega olmoshlari bilan birga, birovga tegishli boʻlgan tagiga chizilgan maʼnosini bildirganda ham qoʻllanishi mumkin (masalan: Ảpn‌ ‎ye meri ȃpnȋ hɛ „Bu mening shaxsiy narsam“.
Yalanchinor

**Yalanchinor** — Vahdat tumani Chorsu shahriga qarashli qishloq. Yalanchinardan shahar markazigacha 55 km. Aholisi 2017-yil maʼlumotlariga koʻra 378 kishini tashkil qiladi.

## Manbalar
Myussera

**Myussera** (, *Miusera*; , *Mysra*; , *Myussera*) shuningdek, **Miuseri** deb yoziladi — Abxaziyaning Gudauta tumanida, Qora dengiz sohilidagi bahsli mintaqada joylashgan shahar posyolkasi.

## Yana qarang

* Ambara cherkovi
* Bichvinta-Miuseri qattiq qoʻriqxonasi

## Manbalar
Gali (town)

**Gali** — 77 km janubi-sharqda Suxumigacha boʻlgan Gruziya, Abxaziyadagi shahar. Bu Gali tumanining markazi boʻlib, 2009-yilda UNOMIG missiyasining Rossiya vetosidan oldin Birlashgan Millatlar Tashkilotining xavfsizlik zonasida edi. 2011-yil holatiga koʻra shaharda 7 605 nafar aholi istiqomat qiladi.

## Tarixi
Galiga 1932-yilda shahar maqomi berildi.

1953-yil 15-aprelda, „*[[Izvestiya|Izvestia]]*“ gazetasi Gali aholisi uning eng keksa fuqarosi boʻlgan Tlabgan Ketsbaning 132 yoshga kirganligini nishonlayotgani va u shaharga 19-asrda asos solganligi haqida xabar berdi.

## Yana qarang

* Gali tumani, Abxaziya

## Manbalar
Abdurahim Turkistoniy madrasasi

**Abdurahim Turkistoniy madrasasi** — Samarqand madrasasi.

## Tarixi
Abdurahim Turkistoniy madrasasi XVI asrda shayboniylar sulolasi davrida, Samarqandda Abdurahim sadr ibn mavlona Mahmud Turkistoniy tomonidan bunyod etilgan. Mazkur madrasa olima Mahkamoy Tursunova tadqiqotlarida Sadr mavlono Abdurrahim Turkistoniy madrasasi deb ham tilga olingan. Abdurahim Turkistoniy fiqh va bir qator fanlar bilimdoni boʻlgan. U Muhammad Shayboniyxon davrida Samarqadda sadrlik vazifada faoliyat olib borgan. Tadqiqotchi olim Abdusattor Jumanazar ushbu madrasaga oid bir qator hujjatlar va manbalarni oʻrgangan boʻlib, madrasa bilan bogʻliq maʼlumotlar keltirgan. Jumladan madrasa toʻgʻrisida Mehr Sultonxonim madrasasi vafq hujjatida maʼlumotlar mavjud. Madrasa XVI asr boshlarida bunyod etilgan. Abdurahim Turkistoniy toʻgʻrisida manbalarda baʼzi maʼlumotlar mavjud. Muhammad Shayboniyxon butun Temuriylar davlatini egallagach, uni sadr lavozimiga tayinlagan. Abdurahim Turkistoniy Muhammmad Shayboniyxon tarafida turib Zahiriddin Muhammad Bobur bilan birgalikda janglar olib borgan. U bundan tashqari Hirotda Shayboniyxonning oldida turib ham janglar qilgan. Abdurahim Turkistoniy madrasasi XIX asr oxirlarigacha faoliyat yuritgan. Samarqand viloyat Boshqarmasi vaqf boʻlimi ish yurituvchisi V. L. Vyatkin tadqiqotlarida ham ushbu madrasa nomi qayd etilgan. Abdurahim Turkistoniy madrasasi uchun koʻplab vaqf mulklari ajratilgan. Madrasa uchunchi oliy toifaga mansub boʻlgan. Abdusattor Jumanazar fikriga koʻra madrasa Abu Saʼidxon madrasasi atrofida boʻlgan.

## Meʼmorchiligi
Abdurahim Turkistoniy madrasasi Oʻrta Osiyo meʼmorchiligi uslubida bunyod etilgan. Madrasa pishiq gʻisht, yogʻoch, tosh va ganchdan qurilgan. Madrasa hozirgi kunda saqlanib qolmagan.

## Manbalar
Gülistu Kadın

**Gülistü Kadin**  (turkcha: *Gülüstu Hanım Efendi*) — Usmonli sultoni Abdulmaji I ning kanizagi, Usmonli imperiyasining so‘nggi sultoni Mehmed VI onasi.

## Adabiyotlar

* 
* 
* 
* 
* 
*
Gulripshi

**Gulripshi** (, *Gwylryphsh*; , [ɡulɾipʰʃi] (; , *Gulrypsh*) — Abxaziyadagi shahar posyolkasi.  Suxumi shahridan 12&nbsp;km uzoqlikda joylashgan. Shuningdek Gulripshi tumanining markazi ham hisoblanadi.

Nikolay Smetskoy Gulripshi shahrida 1902-1913 yillarda o‘pka kasalliklari bilan og‘rigan bemorlar uchun uchta sanatoriya qurgan va subtropik o‘simliklari bo`lgan bir nechta bog‘lar tashkil etgan. Rossiya inqilobidan keyin bu sanatoriyalar milliylashtiriladi.

## Iqlimi
Gulripshi nam subtropik iqlimga ega (Köppen)

## Manbalar
Komsomol tumani

**Komsomol tumani** — 1939—1959-yillarda mavjud boʻlgan Samarqand viloyatidagi maʼmuriy birlik.
## Tarixi
Komsomol tumani 1939-yil 10-fevralda Samarqand viloyati Samarqand tumanidagi 11 ta qishloq sovetidan tashkil qilingan boʻlib, markazi Ravonak qishlogʻi. 1948-yil 1-oktyabr maʼlumotlariga koʻra, tuman 11 ta qishloq kengashlari: Adas, Bogʻizagʻon, Jumabozor, Elpak, Kulbogʻoyon, Payshanbasiyob, Ravot, Sochakbiolo, Tayloq, Oʻrtaqishloq, Yangiyoʻlni oʻz ichiga olgan. 1959-yil 2-martda tuman tugatilib, uning hududi Samarqand tumaniga oʻtkazilgan.
## Aholisi
1939-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotiga koʻra, tumanda 41 792 kishi istiqomat qilgan, shundan oʻzbeklar 70,8%, tojiklar 22,4%, ruslar 1,9%, eroniylar 1,9% ni tashkil qilgan.
## Manbalar
Bahoriston (Vahdat tumani)

**Bahoriston** (2004-yilgacha Xolbayqaro) — Vahdat tumani Abdulla Abdulvosiev mahalla fuqarolar yigʻiniga qarashli qishloq. Avtomobil yoʻli Bahoristondan shahar markazigacha 6 km dan iborat. 2017-yil holatiga koʻra, qishloq aholisi 2515 kishini tashkil qiladi.

2009-yil holatiga koʻra, aholi soni 2515 nafarni tashkil qilgan. Qishloqda umumtaʼlim maktabi, tibbiyot punkti, shag‘al qayta ishlash zavodi hamda xususiy do‘konlar mavjud. Qishloq xoʻjaligining asosiy tarmoqlari: gʻallachilik, bogʻdorchilik, sabzavotchilik va chorvachilikdir. Yerlar Kofarnixon, Dashtibed, Hazora daryolari orqali sugʻoriladi.

## Adabiyotlar
* Tojikiston joy nomlari reyestr D: SIEMT, 2013. — 332 b. — ISBN 978-99947-33-54-5
Sioni (shaharcha)

**Sioni** (   ) — Gruziyadagi shaharcha, Mtsxeta-Mtianeti mintaqasida joylashgan Tianeti munitsipaliteti tarkibiga kiradi.  Tbilisi temir yo'l stantsiyasidan 80&nbsp;km (50&nbsp;mi) uzoqda joylashgan, u 1951-yilda Sioni suv omborini qurish paytida paydo bo'lgan. Sioni 1960-yilda shaharcha maqomini oldi. 1970-yillargacha u Sionmsheni deb nomlangan.

## Manbalar

## Havolalar
Shahdrez

**Shahdrez** — Vahdat tumani Choʻyangaroni shahriga qarashli qishloq. Shahdrezdan shahar markazigacha 18 km. Aholisi 793 kishi (2017) ni tashkil qiladi. Aholining barchasi tojiklar.
## Manbalar

* Tojikiston joy nomlari reestri D: SIEMT, 2013. — 332 b. — ISBN 978-99947-33-54-5
Guliston (Asht tumani)

**Guliston** ()  — Tojikiston Respublikasining Asht tumani, Oriyon jamoatiga qarashli daha. Dahadan jamoat markazigacha 3 km, tuman markaziga 48 km. 
## Aholisi
Aholisi - 828 kishi.
## Manbalar
Yernazar (Oqmoʻla viloyati)

**Yernazar** ( — Qozogʻistonning Oqmoʻla viloyati Oqkoʻl tumaniga qarashli qishloq. Oqkoʻl shahar hokimligi tarkibiga kiradi. KATO kodi — 113220300.

## Geografiyasi
Qishloq tumanning gʻarbiy qismida, tuman maʼmuriy markazi va Oqkoʻl shahridan qariyb 17 kilometr gʻarbda joylashgan.

Dengiz sathidan balandligi 352 metrni tashkil etadi.

Eng yaqin aholi punktlari: sharqda Aqkoʻl orman sharuashligi qishlogʻi, gʻarbda Talqara qishlogʻi, shimoli-gʻarbda Radovka qishlogʻi.

Qishloq yaqinidan tuman ahamiyatiga ega KS-8 "Yangi Koluton — Aqkoʻl — Azat — Minskoe "avtomobil yoʻli oʻtadi.

## Aholsi
1989-yilda qishloq aholisi 210 kishi (shundan qozoqlar-100 kishi) edi.%).

1999-yilda qishloq aholisi 167 kishi (82 kishi erkak va 85 kishi ayol) edi. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 99 kishi (54 nafar erkak va 45 nafar ayol) yashagan.

## Koʻchalari

* st. Birlik
* st. Doʻstlik

## Manbalar
Surxteppa

Surxteppa— Vahdat tumani Karim Ismoilov QFYga qarashli qishloq hisoblanadi. Surxteppadan shahar markazigacha 18 km masofa. Aholisi 2007-yil hisobiga koʻra 532 kishini tashkil etadi..

## Manbalar
Shimoliy Edmonton (Alberta)

**Shimoliy Edmonton**–Kanadaning Alberta shahridagi sobiq qishloq bo'lib, u Edmonton shahri tomonidan o'zlashtirilgan. Sobiq qishloqning taxminiy geografik markazi Edmonton shimoli-sharqidagi Fort Road, Avenyuning 66 va 127-ko'chasi hozirgi kungacha chorraha bo'lib kelgan. Shimoliy Edmontonning yeri Edmontonning Balvin, Belvedere, Industrial Heights, Kennedale Industrial va East Yellowhead Corridor mahallalari egallagan.

## Tarixi
Bu yerdagi rivojlanish 1905-yilda Kanada Shimoliy temir yo'li Edmontonga kelganidan keyin rivojlangan. Bu hududda, ayniqsa 66-ko'chada o'sgan ko'plab go'sht zavodlari tufayli u odatda Packingtown nomi bilan tanilgan.U keyinchalik Franciscan  Friaryning uyiga aylangan. Bu Bishop Emile Legal tomonidan sotib olingan va bu obyekt 2005-yilgacha ishlagan.

1910-yil 20-yanvarda Shimoliy Edmonton qishlog'i bu yerning to'rtdan bir qismini o'z ichiga olgan. 1911-yilda bu hududda 404 kishi istiqomat qilgan.

1912-yil 22-iyulda bu qishloq Edmonton tomonidan qoʻshib olingan.

## Yana qarang

* Albertadagi sobiq shahar munitsipalitetlari ro'yxati

## Manbalar
Qaraoʻzek

**Qaraoʻzek** (, 199?-yil — Kalinino) — Qozogʻiston Respublikasi Aqmoʻla viloyati Oqkoʻl tumanidagi qishloq. Novoribinsk qishloq okrugi tarkibiga kiradi.

## Geografiyasi
Qishloq tumanning markaziy qismida, tuman maʼmuriy markazi — Oqkoʻl shahridan 35 kilometr sharqda, qishloq okrugi maʼmuriy markazi — Novoribinka qishlogʻidan 20 kilometr shimoli-sharqda joylashgan.

Dengiz sathidan balandligi — 362 metr.

Eng yaqin aholi punktlari: janubda Qurilis qishlogʻi, shimolda Azat qishlogʻi.

## Aholisi
1989-yilda qishloq aholisi 559 kishini tashkil etgan (shundan qozoqlar — 100%).
1999-yilda qishloq aholisi 329 kishi (169 erkak va 160 ayol) edi. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 217 kishi (119 erkak va 98 ayol) yashagan.

## Koʻchalari

* Ardagerlar koʻchasi
* Jasil koʻchasi

## Manbalar
Qarasay (Oqmoʻla viloyati)

**Qarasay** (, 2009-yilgacha — Stepok) — Qozogʻistonning Aqmoʻla viloyati Oqkoʻl tumanidagi qishloq. Qorasoy qishloq okrugi tarkibiga kiradi.

## Geografiyasi
Qishloq Tasmola daryosi boʻyida, tumanning sharqiy qismida joylashgan. Tumanning maʼmuriy markazi — Oqkoʻl shahridan 70 kilometr sharqda. Qishloq okrugi maʼmuriy markazi Qina qishlogʻidan janubda — 18 kilometr uzoqlikda joylashgan.

Dengiz sathidan balandligi 281 metr.

Iqlimi sovuq moʻtadil, namligi yaxshi. Oʻrtacha yillik havo harorati iliq va taxminan +3,8 °C ni tashkil qiladi. Iyul oyining oʻrtacha oylik havo harorati +20,1 °C ga yetadi. Yanvar oyining oʻrtacha harorati −14,9 °C atrofida. Yillik oʻrtacha yogʻin miqdori taxminan 405 mm. Yogʻingarchilikning asosiy qismi iyun va avgust oylariga toʻgʻri keladi.

Eng yaqin aholi punktlari: Qina qishlogʻi — shimolda, Karatobinskoye qishlogʻi — janubi-gʻarbda.

Qishloq yaqinida Jolimbet -Qina dala yoʻli bor.

## Aholisi
1989-yilda qishloq aholisi 1218 kishi (shundan 35% ruslar, qozoqlar — 24%) edi.

1999-yilda qishloq aholisi 861 ta kishi (428 ta erkak va 433 ta ayol) edi. 2009-yil aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra qishloqda 497 ta kishi (250 ta erkak va 247 ta ayol) yashagan.

## Koʻchalari

* Lane Batys koʻchasi
* Doʻstlik koʻchasi
* Jastar yoʻli koʻchasi
* Jeltoksan koʻchasi
* Jenis yoʻli koʻchasi
* Yegemendik koʻchasi
* Magjana Jumabayeva koʻchasi
* Muxtor Auezov koʻchasi
* Ybyray Oltinsarina koʻchasi

## Manbalar
Aqkoʻl orman sharuashiligʻi

**Oqkol orman sharuashlig'i** (, 2018-yilgacha — *Alekseyev oʻrmon xoʻjaligi* ) — Qozogʻiston Respublikasi Aqmoʻla viloyati Oqkoʻl tumanidagi qishloq. Oqkoʻl shahar hokimligi tarkibiga kiradi. KATO kodi - 113220200.

## Geografiyasi
Qishloq tumanning gʻarbiy qismida, tuman va hokimlik maʼmuriy markazi – Oqkoʻl shahridan gʻarbdan 9 kilometrga yaqin masofada joylashgan.

Dengiz sathidan balandligi 384 metr.

Eng yaqin aholi punktlari: sharqda Oqkoʻl shahri, gʻarbda Yernazar qishlogʻi.

KS-8 “ Yangi Koluton - Oqko‘l - Azat - Minskoe ” qishlog‘idan viloyat ahamiyatiga ega avtomobil yo‘li o‘tadi.

## Aholisi
1999-yilda qishloq xo'jaligi aholisi 484 kishi (245 erkak va 239 ayol) edi. 2009-yilgi aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra, qishloq xo'jaligida 353 kishi (175 erkak va 178 ayol) yashagan.

## Ko'chalari

* Birlik ko'chasi
* Do'stlik ko'chasi
* Qorag'ayli ko'chasi
* Mektep ko'chasi
* Ormandiya ko'chasi
* O'rtalik ko'chasi

## Manbalar
Begachevka

**Begachevka** (  ) — Qozogʻistonning Oqmoʻla viloyati Oqkoʻl tumanidagi tugatilgan qishloq.

## Geografiyasi
Qishloq tumanning g`arbiy qismida, Talqara daryosi boʻyida, tuman ma`muriy markazi - Oqko`l shahridan 41 kilometr g`arbda (to`g`ri chiziqda) 5 kilometr jabi-g`arbda joylashgan edi.

Dengiz sathidan 310 metr balandda

Yaqin aholi punktlari: janubdan Erofeevka qishlog`i va shimoli-shaqdan Uryupinka qishlog`i.

## Tarixi
Oqmola viloyati hokimining 2001-yil 6-iyuldagi C-10-10 / 135-sonli "Ayrim ma'muriy-hududiy birliklarni tugatish to'g'risida"gi qarori bilan (2001-yil 15-avgustda N 711 Aqmola viloyati adliya boshqarmasi tomonidan ro'yxatga olingan).

* Begachevka qishlog`i boshqa aholi punktlari doirasiga o`tkazildi va bugalteriy ma`lumotlaridan chiqarildi
Tarixiy fakt

Tarix fanida **tarixiy faktlarning** ikki turi ajratiladi: haqiqiy *tarixiy fakt* va *ilmiy-tarixiy fakt* .

**Tarixiy fakt** — bu sodir boʻlgan va har doim quyidagi xususiyatlarga ega boʻlgan real voqea : vaqt va makonda lokalizatsiya, ob’ektivlik va tuganmaslik. Tarixiy vaqt xronologik kategoriyalar bilan ifodalanadi: yil, mingyillik, davr, davr, bosqich va harakatlar (korrelyatsiyalar, taqqoslashlar, davomiylik va ketma-ketlikning taʼriflari, sinxronlik/asinxronlik korrelyatsiyalari). Tarixiy vaqt tarixiy oʻtmishni oʻz vaqtida mahalliylashtirishni taʼminlaydi va vaqtinchalik yoʻnalishlarning rivojlanishiga yordam beradi. Tarixiy makon maʼlum bir hududda sodir boʻladigan tabiiy-geografik, siyosiy, ijtimoiy-madaniy jarayonlar majmui bilan ifodalanadi. Tarixiy harakat inson va jamiyatning turli faoliyat sohalaridagi faoliyatini aks ettiradi: mehnat, ijtimoiy, siyosiy, madaniy, kognitiv, xalqaro, oʻz-oʻzini rivojlantirish turlariga boʻlinadi.

**Koʻpgina olimlar tarixiy faktlarning 3 toifasini ajratib koʻrsatishgan:**

# Maʼlum bir fazo-vaqt doirasida joylashgan va moddiylikka ega boʻlgan ob’ektiv mavjud voqelik faktlari (tarixiy hodisalar, hodisalar, jarayonlar);
# Manbalarda aks ettirilgan faktlar, voqea haqidagi maʼlumotlar;
# Tarixchi tomonidan olingan va tavsiflangan „ilmiy“ faktlar.

**Ilmiy-tarixiy fakt** — tarixchi olim faoliyati ob’ektiga aylangan tarixiy fakt; oʻtmishdan qolgan izlarga asoslangan xulosaning natijasi. Bu faktlar har doim sub’ektiv boʻlib, olimning pozitsiyasini, uning malakasi va bilim darajasini aks ettiradi. Oʻquv mavzusi koʻpincha tavsiflangan, tizimlashtirilgan va tushuntirilgan ilmiy va tarixiy faktlarni taqdim etadi. Har qanday tarixiy fakt umumiy, umuminsoniy, individuallikni oʻz ichiga olishi mumkin. Ana shu oʻziga xoslikni hisobga olgan holda tarix oʻqitish metodikasida faktlarning uch guruhi shartli ravishda ajratiladi: fakt-hodisa — oʻziga xos, takrorlanmasligini tavsiflovchi; fakt-hodisalar — tipik, umumiylikni aks ettiruvchi; fakt jarayonlari — universalni aniqlash. Bu faktlar mantiqiy qayta ishlashdan oʻtgan va mantiqiy shakllarda taqdim etilgan: tasvirlar (tasvirlar) tavsif shaklida tashqi tomonning xarakteristikasini oʻz ichiga oladi; tarixiy o‘tmishning mohiyatini tavsiflovchi va izohlovchi tushunchalar, g‘oyalar, nazariyalar. Faktlar — jarayonlar tavsif, tushuntirish, baholash orqali taqdim etiladi.

Rus tarixchisi A. FROM. Lappo-Danilevskiy „tarixiy fakt“ tushunchasi ostida oʻziga xos, oʻziga xos maʼnoda individuallikning atrof-muhitga taʼsirini anglatadi. „Individuallik“ni nafaqat birlik sifatida, balki ijtimoiy guruh sifatida qabul qilish va „atrof-muhit“ ostida — butun madaniyat, birinchi navbatda, ijtimoiy ong.

## Yana qarang

* Fakt

## Manbalar

## Havolalar

* Tarixiy fakt nima?
Kobuleti

**Kobuleti** ( [kʰɔbulɛtʰi]) – Gruziyaning gʻarbiy qismi boʻlgan Ajariyadagi shahar, Qora dengizning sharqiy qirgʻogʻida joylashgan. Bu Kobuleti munitsipalitetining qarorgohi va dengiz boʻyidagi kurort boʻlib, bu shaharga har yili gruzinlar va koʻplab sobiq Sovet Ittifoqi aholisi tashrif buyurishadi. Shahar ayniqsa, arman sayyohlari orasida mashhur. Usmonlilar hukmronligi davrida ushbu shahar *Churuksu* nomi bilan mashhur edi.

## Geografiyasi

Shahar Gruziyaning janubi-gʻarbiy qismida, Ajara Avtonom Respublikasining shimoliy tomonida joylashgan boʻlib, shimolda Ozurgeti viloyati bilan chegaradosh. Viloyat markazi Qora dengiz sohilida joylashgan Kobuleti shahri hisoblanadi.

Kobuleti viloyati bitta munitsipalitet, ikkita tuman va oʻn yetti qishloq kengashlaridan iborat. Viloyat 48 qishloqni oʻz ichiga oladi. Viloyatda gruzinlar bilan 24 xil millat vakillari birga yashaydi. Kobuleti viloyati oʻzining mehmondoʻstligi, yumshoq subtropik iqlimi, dengiz havosi, yorqin quyoshi va iliq dengizi bilan mashhur. Dengiz atrofida joylashgan keng noyob qumli oʻzining osmonga tutashgan endemik qaragʻay daraxtlari, evkaliptlar, bambuk, sarvzor, xurmo va kakao palmalari bilan bezatilgan ajoyib manzaralari bilan ajralib turadi.

## Tabiati
Kintrishi va Tikeri qoʻriqxonalari oʻzining biologik xilma-xilligi bilan ajralib turadi. Ispan botqogʻida noyob florani topish mumkin. 

Viloyat atrofidagi hudud turli xil tuproqlarga ega: dengiz qirgʻogʻi pasttekisligi torfli tuproqlarga boy. Togʻli hududlarda esa alp togʻ jinslari, tepaliklarda qizil tuproq uchraydi. Togʻli hudud subtropik turlar uchun yaxshi.

Kobuletida bir nechta daryolar bor. Eng muhimlari: Kintrishi daryosi, Chakvistskali, Acharistskali, Ochxamuri, Achkva va Dexva daryolari .

Kintrishi himoyalangan landshafti va Kobuleti boshqariladigan qoʻriqxonasi Kobuletida joylashgan.

## Yana qarang

* Adjara
* Batumi

## Manbalar
Amangeldi (Oqmoʻla viloyati)

**Amangeldi** (—Qozogʻistonning Oqmoʻla viloyati Oqkoʻl tumaniga qarashli qishloq. Uryupink qishloq okrugiga kiritilgan. KATO kodi—113255200.

## Geografiyasi
Qishloq Talqara daryosi boʻyida, tumanning gʻarbiy qismida, tuman maʼmuriy markazi Oqkoʻl shahridan 28 kilometr gʻarbda, 9 kilometr shimoli-sharqda joylashgan.Qishloq okrugi maʼmuriy markazi —Uryupinka qishlogʻi.

Dengiz sathidan balandligi 327 metr.

Eng yaqin aholi punktlari: Talkara qishlog'i— shimoli-sharqda, Uryupinka qishlog'i—janubi-g'arbda.

Qishloqning sharqida (daryoning narigi tomonida) viloyat ahamiyatiga ega KS-8 “Yangi Koluton—Oqkoʻl—Azat—Minskoe” avtomobil yoʻli oʻtgan.

## Aholisi
1989-yilda qishloq aholisi 410 kishi edi(shundan qozoqlar—72%).

1999-yilda qishloq aholisi 310 kishi (153 erkak va 157 ayol)edi. 2009-yil aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra qishloqda 299 kishi (151 erkak va 148 ayol) yashagan.

## Ko'chalari

* Jaiyka Bekturov nomli ko'chasi
* Sakena Seyfullina nomli ko'chasi
* Ybyray Oltinsarina nomli ko'chasi

## Manbalar
Kemerkoʻl

**Kemerkoʻl** (, 2018-yilgacha — *Vinogradovka*) — Qozogʻiston Respublikasining Oqmoʻla viloyati Oqkoʻl tumanidagi qishloq. Shuningdek,Naumovskiy qishloq okrugiga kiritilgan. KATO kodi — 113247200.

## Geografiyasi
Qishloq shu nomdagi koʻl boʻyida, tumanning shimoli-gʻarbiy qismida, tuman maʼmuriy markazi — Oqkoʻl shahridan 31 kilometr uzoqlikda (toʻgʻri chiziq boʻylab) joylashgan. Ushbu maʼmuriy markazi — Naumovka qishlogʻining 11 km janubi-sharqda joylashgan.

Hududning dengiz sathidan balandligi 360 metr.

Eng yaqin aholi punktlari: shimoli-gʻarbda Naumovka qishlogʻi, shimoli-sharqda Ornek qishlogʻi, sharqda Radovka qishlogʻi, janubi-sharqda Talkara qishlogʻi, janubda Amangeldi qishlogʻi.

Qishloqdan shimolda „Naumovka — Yernazar“ dala yoʻli mavjud. Ushbu yoʻl KS-8 " Yangi Koluton — Oqkoʻl — Azat — Minskoe " mintaqaviy ahamiyatga ega avtomobil yoʻliga olib chiqadi .

## Iqlimi
Qaynarning iqlimi kontinental hisoblanadi. Yanvarning oʻrtacha harorati −11 — −13 °C tashkil etsa, iyulning oʻrtacha harorati +22 — +24 °C tashkil etadi. Yillik oʻrtacha yogʻin miqdori 350-400 mm boʻlib, uning asosiy miqdori mart-may va noyabr-dekabr oylariga toʻgʻri keladi. Shamol koʻtarilishida shimoli-sharqiy (34%) va shimoliy (16%) shamollar ustunlik qiladi. Noyabr oyining oxirgi oʻn kunligida barqaror qor qatlami hosil boʻladi va mart oyining ikkinchi oʻn kunligida tugaydi.

## Aholisi
1989-yilda qishloq aholisi 349 kishini tashkil etgan (shundan qozoqlar — 34%, ruslar — 33%).

1999-yilda qishloq aholisi 288 kishi (144 erkak va 144 ayol) edi. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra qishloqda 234 kishi (118 erkak va 116 ayol) yashagan.

## Koʻchalari

* Beibitshilik koʻchasi
* Enbekshi koʻchasi
* Kemirkoʻl koʻchasi
* Mektep koʻchasi
* Tauelsizdik koʻchasi

## Manbalar
Amirobod (Buxoro)

Amirobod Buxoro viloyati, Buxoro tumani Amirobod Guliston mahalla fuqarolar yigʻini hududidagi aholi punkti nomi.
Amir — oʻtmishda qoʻllangan oliy mansab atamalaridan biri, podshohlik, xonlik unvonini bildirgan. Amirobod — „amirning qishlogʻi“, „amirga qaeashli yerlarda bunyod etilgan qishloq“ maʼnosidadiri.

## Manbalar
Sileti

**Sileti** () — Qozogʻistonning Oqmoʻla viloyati Oqkoʻl tumanidagi sobiq qishloq nomi. Minsk qishlogʻi okrugi tarkibiga kirgan.

## Geografiyasi
Qishloq tumanning sharqiy qismida, tumanning maʼmuriy markazi boʻlgan — Oqkoʻl shahridan 97 kilometr sharqda joylashgan edi.

Qishloq dengiz sathidan 278 metr balandlikda joylashgan.

Eng yaqin aholi punktlari: gʻarb tarafda Sazdi buloq qishlogʻi, sharq Baykonis qishlogʻi.

## Tarixi
1989-yilda qishloq Sileti stantsiyasi sifatida Selentinskiy tumani Minsk qishloq kengashi tarkibiga kirgan.

1991-1998 yillarda:

* Minsk qishloq kengashi Qozogʻiston Respublikasining maʼmuriy-hududiy tuzilmasi islohotlariga muvofiq qishloq okrugiga aylantirildi;
* Seleta stantsiyasining nomi oʻzgartirildi va Sileti qishlogʻiga aylantirildi.
* 1997-yilda qishloq tugatilgandan soʻng Qozogʻiston Respublikasi Prezidentining 1997-yil 28-fevraldagi 3370-son Farmoni bilan Seletinskiy tumani, qishloq qishloq okrugi bilan birgalikda Alekseevskiy tumanining maʼmuriy boʻysunishiga oʻtkazildi (keyinchalik). Qozogʻiston Respublikasi Prezidentining 1997-yil 14-noyabrdagi 3759-sonli „Oqmola viloyatining alohida maʼmuriy-hududiy birliklarini qayta nomlash va ularning transkripsiyasini oʻzgartirish toʻgʻrisida“ gi Farmoni bilan Oqkoʻl tumani deb qayta nomlandi.

Oqmola viloyati hokimligining 2009-yil 10-dekabrdagi a-13-532-sonli qarori va Oqmola viloyati maslihat kengashining 2009-yil 10-dekabrdagi 4C-19-5-son „Ayrim aholi punktlarini tugatish va o‘zgartirish to‘g‘risida“gi qaroriga koʻra Oqmola viloyatining Oqkoʻl, Arshalin, Astraxan, Atbassar, Enbekshilder, Zerenda, Esil, Tselinograd, Sho‘rtandin tumanlaridagi qishloq tumanlari" (Oqmola viloyati Adliya boshqarmasi tomonidan 2010-yil 20-yanvarda 3344-son bilan ro‘yxatga olingan):

* Sileti qishlogʻi boshqa aholi punktlari toifasiga kiritildi va yozuvlardan chiqarildi;
* Minsk qishloq okrugi tugatilishi munosabati bilan (bu Sileti qishlogʻidan tashqari yana 3 ta aholi punkti maʼmuriy jihatdan boʻysungan) — Minsko qishlogʻi Iskrovskiy qishloq okrugining maʼmuriy boshqaruvi tarkibiga oʻtkazildi. (2010-yil 20-yanvardan — Oqmola viloyati hokimligining 2009-yil 10-dekabrdagi a-13/533-sonli qarori va Oqmo‘la viloyat kengashining 2009-yil 10-dekabrdagi 4C-son qaroriga asosan Qorasoy QF- 19-6 "Oqkoʻl va Selinograd viloyatlaridagi Oqmola viloyatining ayrim aholi punktlari va qishloq tumanlarini qayta nomlash toʻgʻrisida).

## Aholisi
1989-yilda qishloq aholisi 60 kishini (shundan qozoqlar — 38%) tashkil etgan.

1999-yil maʼlumotlariga koʻra qishloqda doimiy yashaydigan aholi yoʻq edi. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 24 kishi (17 erkak va 7 ayol) yashagan.
## Manbalar
Urdu tili tarixi

Urdu tilining nomi (urdu اردو‌‎) زبان اردوئے معلى‎(zabān-i urdū-yi muʿalla) „**baland** **shahar** (Dehli) tili“ iborasining qisqartmasidir. Dastlab fors tiliga mansub edi. Tilning mahalliy nomi „Lashkari“ (لشکری), qisqasi Lashkari Zabān (**لشکر** **زبان**)

Mugʻallar hukmronligi davrida fors tili rasmiy til boʻlgan. Inglizlar istilosidan keyingina hindustan tili rasmiy tilga aylandi (Lahoriy), hinduviy yoki dehlaviy, yaʼni Dehli shevasi deb ataladigan shaklda), keyinchalik arab harflarida (ham musulmonlar, ham hindular tomonidan) yozildi. . Mamlakatning asosiy tilining rasmiy ravishda arab tilida yozilganligi hindularning noroziligiga sabab boʻldi, ular hindustani tilida soʻzlashadi va devanagar yozuvidan foydalanadilar. Ular 1881 yilda Bixar shtatida rasmiy deb eʼlon qilingan hindustani – hind tilining oʻz versiyasini yaratdilar. Shu paytdan boshlab hind (hindlar uchun) va urdu (musulmonlar uchun) oʻrtasida qonuniy ajratish mavjud edi, ammo baʼzi hind shoirlari Gopi Chand Narang va Gulzar kabi urdu tilida (arab yozuvida) yozishni davom ettirdilar. Britaniya Hindistonining boʻlinishi bilan Pokistonda forslashgan urdu tili rasmiy til sifatida qabul qilindi.

Urdu va hind tillarini „tozalash“ uchun bir necha bor urinishlar qilingan, shu jumladan ularni mos ravishda sanskrit va arab-fors tillaridan tozalash orqali. Biroq, hindustani tilining ikkala varianti ham sanskrit yoki fors va arab tillaridan taʼsirlangan. Tilshunoslikda hind va urdu tillari odatda bir xil til hisoblanadi va ular faqat ijtimoiy-siyosiy sabablarga koʻra boʻlinadi, baʼzilar fikricha. Ingliz tili, Britaniya hukmronligi davridan beri rasmiy til sifatida, har ikkala tilning leksik tarkibiga taʼsir koʻrsatdi.
Khulo

**Khulo** ( [χulɔ]) — Adjaradagi shaharcha(*daba*), janubi-gʻarbiy Gruziyadagi avtonom respublika, Batumi poytaxtidan 88 km sharqda, Adjaristsqali daryosining yuqori vodiysida joylashgan. Shahar va unga tutash 78 ta qishloq togʻli Khulo tumanini (Rayon) tashkil etadi, uning maydoni 710 km2 va aholisi 23327 kishi.

Ilgari Khula va Hulo nomi bilan mashhur boʻlgan shahar qoʻshni Samtskhe-Javakheti mintaqasini Qora dengiz sohillari bilan bogʻlaydigan oʻrta asr yoʻlida joylashgan savdo joyi edi. Khulo hududi qadimdan, deyarli bronza davridan beri yashab kelgan. Cult yodgorliklariga Thilvani Menhir kiradi, oddiy megalit binosi/balandligi taxminan 20 metr boʻlgan vertikal ustun, arxeologlarning fikricha, dafn marosimi bilan bogʻliq. Yana bir yodgorlik — Kaloto qurbongohi Khuloda topilgan boʻlib, u Khulo hududida eramizgacha boʻlgan davrda sivilizatsiya mavjudligini tasdiqlaydi. Bu joy oʻrta asrlarda qurilgan boʻlib, buni koʻplab omon qolgan cherkovlar, qal’alar va oʻrta asrlarga oid koʻpriklar tasdiqlaydi.

## Yana qarang

* Adjara

## Manbalar
Nuʻmon Roziq (shahar)

**Nu’mon Roziq** — Vahdat tumanidagi shaharcha .

## Aholisi

## Adabiyotlar

* Tojikiston joy nomlari reestri  Д : SIEMT, 2013. - 332 b. — ISBN 978-99947-33-54-5
Aşağı Ləki

**Aşağı Ləki** (shuningdek, **Ashagy Lyaki**) Ozarbayjonning Agʻdash tumanidagi qishloq va munisipalitetdir.  Aholisining umumiy soni 2,339 nafar. Ushbu munisipalitet tarkibida Aşağı Laki, Hapıtlı va Ovçulu kabi qishloqlar  mavjud. qishloqlaridan iborat. 

## Manbalar

*
Kürdlər (Agdam)

**Kürdlər** (shuningdek,**Kurdlar** va **Kurtlar**) Ozarbajonning Agʻdam tumaniga qarashli munitsipalitet va qishloq.

## Taniqli mahalliy shaxs
* Aliabbas Isgandarov — Ozarbayjon milliy qahramoni.

## Manbalar

*
Ochamchire

**Ochamchire** yoki **Ochamchira** (   , [ɔtʃʰɑmtʃʰiɾɛ] (   ;    , *Ochamchyra* ;    , *Ochamchira* ) —  Hozirda Abxaziyaning Qora dengiz sohilidagi dengiz boʻyida joylashgan shahar,  Gruziya va shu nomli tumanning markazi.

1979-yilgi  aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra, Ochamchireda 18,700 aholi istiqomat qilgan . 1992-1993- yillardagi gruzin-abxaz mojarosidan so'ng, Ochamchireda gruzinlarning etnik tozalanishi sababli  aholi soni sezilarli darajada qisqargan. Mojarodan paytida boshqa shaharlarga  ko'chirilganlarning ko'pchiligi hali ham shaharga qaytib kelmagan. Ochamchire Ghalidzga daryosining dengizga quyoladigangan chap qirg'og'ida joylashgan. Shahar Abxaziya poytaxti Suxumidan  janubi-sharqda joylashgan.

## Iqlimi
Ochamchirening iqlimi nam subtropik xususiyatga ega bo'lib, qishi yumshoq , yozi esa issiq. O'rtacha yillik harorat 13,6 daraja selsiy. Yanvar oyida o'rtacha harorat 4,5 daraja Selsiy, iyul oyida esa o'rtacha harorat 23 darajani tashkil etadi . Yillik oʻrtacha yogʻin miqdori taxminan  tashkil qiladi .

## Tarixi
Ochamchir  shahari  1877-yilda ruslar va turk-abxaz kuchlari oʻrtasidagi janglarga guvoh boʻlgan kichik dengiz aholi punktidan  biri sifatida shakllangan. 

Qadimgi Yunonistonning **Gyenos** mustamlakasi (    ) Ochamchire shahri yaqinida joylashgan bo'lishi mumkin, ammo arxeologik joyning  juda yomon saqlangani va haqiqiy joylashuviga shubhalar borligi sababli identifikatsiyani aniq deb hisoblash mumkin emas.  Arxeologik dalillar bu hududda miloddan avvalgi 6-asrdan boshlab yunon aholi punkti borligini va yunon madaniyatining ta'sirini ko'rsatadi .

Sobiq sovet futbolchisi Vitaliy Daraseliya  Gruziyaning Ochamchire shahridan edi.

## Xalqaro munosabatlari

### &nbsp; CHegaradosh shaharlar
Ochamchire quyidagi shaharlar bilan chegaradosh:

*  Kostroma, Russia
*  Bender, Transnistria, Moldova

## Manbalar

* *Gruziya Davlat (Sovet) Entsiklopediyasi.* 1983-yil. 7-kitob  &nbsp;623-bet

## Havolalar

* Ochamchire travel guide from Wikivoyage
Bobodarxon (Asht tumani)

**Bobodarxon** ()  — Tojikiston Respublikasining Asht tumani, Pong’oz  jamoatiga qarashli deha. 
Dehadan jamoat markazigacha 5 km, tuman markaziga 7 km.

## Aholisi
Aholisi - 5567 kishi.
## Manbalar
Ijtimoiy tarix

**Ijtimoiy tarix** — bu ijtimoiy hayotning umumiy shakllaridagi oʻzgarishlarga aniq eʼtibor qaratiladigan tarix boʻlimi.

Tarixning umumiy kontseptsiyasida ham fan maʼnosida, ham ushbu fan tomonidan oʻrganilayotgan mavzu maʼnosida ijtimoiy tarix madaniy va siyosiy tarix tarixiga qarama-qarshidir. Ijtimoiy tarix tor maʼnoda ijtimoiy tizim tarixini, uning sinfiy (yoki sinfiy) tarkibini, alohida ijtimoiy sinflar oʻrtasidagi oʻzaro munosabatlarni, ularning jamiyat tomonidan ifodalangan umuman iqtisodiy va siyosiy mavqeini ulardagi intilishlari va harakatlarini anglatadi.

Ijtimoiy tarixning tarixshunoslikning alohida yoʻnalishiga boʻlinishi yaqinda sodir boʻldi, chunki sinfiy munosabatlar va ulardan kelib chiqadigan harakatlar faqat 19-asrning oʻrtalarida maxsus tadqiqot mavzusiga aylandi.

Olimlarni ijtimoiy tarix bilan shugʻullanishga nafaqat tarix fanining ichki rivojlanishi, balki sotsiologiyaning rivojlanishi va hayotning oʻzida ijtimoiy savolning keskinlashishi ham sabab boʻldi, bu nazariy sotsializmning oʻsishida ham namoyon boʻldi. Xususan, ijtimoiy tarixning vujudga kelishiga 18-asrning 40-yillarida boshlangan tarix fani bilan siyosiy iqtisodning oʻzaro yaqinlashuvi katta taʼsir koʻrsatdi. Oʻsha davrda madaniyat tarixining ayrim vakillari, asosan, pragmatik tarixdan farqli oʻlaroq, tarixshunoslikning yagona ilmiy shaklini faqat unda koʻrdilar, shuning uchun biroz keyinroq baʼzi tarixchilar faqat ijtimoiy tarix qatʼiy ilmiy xususiyatga ega boʻlishi mumkinligini taʼkidladilar. Xususan, ijtimoiy tarix baʼzan iqtisodiy tarix bilan belgilanadi, bu bir xil narsadan uzoqdir. Ijtimoiy tarixni bitta iqtisodchiga qisqartirish uning ufqlarini sezilarli darajada toraytiradi, hayotdagi muhim rol — madaniy va siyosiy omillarni hisobga olgan holda, ikkinchi tomondan, iqtisodiy tarixning koʻplab xususiyatlari, bunda katta ahamiyatga ega uning vakolatidan tashqarida. Shunga qaramay, ijtimoiy tarix iqtisodiy tarix bilan ayniqsa yaqin aloqada boʻlishi kerak va shu maʼnoda tarixda ijtimoiy tuzilish va sinfiy kurashga qaratilgan iqtisodiy materializm ijtimoiy tarixning rivojlanishi uchun muhim ahamiyatga ega.

## Manbalar

## Havolalar

* Amerika ijtimoiy tarixi loyihasi )
* Ijtimoiy tarix jamiyati (Buyuk Britaniya) ) .
* Raynxard Zider. Ijtimoiy tarix nima? „Ijtimoiy“ rivojlanishidagi boʻshliqlar va uzluksizlik = Heistst Sozialgeschichte edi? Brüche und Kontinuitaten in der Aneignung des "Sozialen // TEZI . — 1993 yil. — 1-son . — S. 163-181 .
Qoşaqovaq

**Qoşaqovaq** (shuningdek, **Koshakovag** va **Kosha-Kovakh**) Ozarbayjonning Agʻdash tumanidagi qishloq va munitsipalitet.  Aholisi soni 1,083 kishi. 

## Manbalar

*
Retlaw (Alberta)

**Retlaw** — Kanadaning Alberta provinsiyasidagi Taber munitsipal okrugida joylashgan uyushmagan jamiyat. U bir paytlar 250 nafardan ortiq fuqaroni oʻz ichiga olgan holda eng koʻp aholiga ega jamiyat boʻlgan va u hatto aholisi 1939-yil 1-martda 96-sonli obodonlashtirish okrugi yurisdiksiyasiga qarashli qishloqqa tarqatilgunga qadar qishloq maqomiga ham oʻtgan edi. Retlaw 864-magistraldan 2 km (1 milya) gʻarbda, Vauxhalldan 6 km (3 milya) gʻarbda, Taberdan 42 km (26 milya) shimoli-gʻarbda va Brooksdan 75 km (46 milya) janubi-gʻarbda joylashgan.

## Tarixi
1910-yilda hududda dastlabki pochta boʻlimi tashkil etilib, u dastlab „Barney“ deb nomlangan. Uch yil oʻtgach, hududga Kanada Tinch okeani temir yoʻl stansiyasi yetib kelgach, u „Retlaw“ deb nomlandi. Bu nom CPR rasmiysi Walter R. Bakerning sharafiga berilgan, chunki „Retlaw“ „Walter“ning teskari tomonga qilingan talaffuzidan kelib chiqadi.

Retlaw hududida katta jamiyat istiqomat qilishi kutilgan edi, u oʻz davrida oʻziga oʻxshash miqyosdagi jamoalarning xususiyatlariga ega, shu jumladan toʻrtta don elevatori, billiard zali, mehmonxona, CPR temir yoʻl stansiyasi, cherkovlar hamda temirchilik va boshqa bir qator sohalarni oʻz ichiga olgan. 1920-yillarda Alberta provinsiyasi yaqin atrofdagi Vauxhall shaharchasidan oʻtgan sugʻorish kanalini Retlawgacha yetkazganligi sababli u qurgʻoqchilik holatida qolgan, bu esa jamoa aholisining nobud boʻlishiga olib keldi. 1925-yilga kelib, Retlaw aholisining aksariyati qoʻshni jamoalarga koʻchib oʻtishdi va yaxshiroq hayot yoʻlini izlashdi, baʼzilari hatto uylari va bizneslarini oʻzlari bilan olib kelishdi. 1957-yilga kelib Retlawda faqatgina ikkita oila qoldi. Bugungi kunga kelib, Retlaw nomi ostida juda oz narsa saqlanib qoldi. Yaʼni hududda faqat qayta tiklangan Retlaw ittifoqi/birlashmasi cherkovi, jamoat markazi, ikkita uy, temirchilik ustaxonasi va bir nechta poydevor mavjud.

## Retlaw ittifoqi/birlashmasi cherkovi
Retlaw cherkovi — Alberta provinsiyasining Retlaw jamoasida joylashgan eski Viktoriya uslubida qurilgan cherkov. Cherkov 1910-yillarda qurilgan. Cherkov 1980-yillargacha ko‘p yillar davomida bo‘sh va qarovsiz turgan edi. Shundan so‘ng mahalliy fermerlar birlashib, cherkovni avvalgi shon-shuhratiga qaytargan. Har yili cherkovda Rojdestvo kechki ovqatlari kabi oilaviy tadbirlar, spektakllar va yakshanba kuni cherkov xizmatlari o‘tkaziladi.

## Manbalar

## Havolalar

* Taber munitsipal okrugi — Rasmiy sayt
Tərnöyüt

**Tərnöyüt** (,  **Tarnaut** va **Tarnöyüt**) ham deyiladi, Ozarbayjonning Ag'dam tumanida joylashgan qishloq.

## Manbalar
*
Shodmonqalʼa

**Shodmonqalʻa** — Vahdat tumani Simiganji shahriga qarashli qishloq. Shodmonqal’adan shahar markazigacha 5 km. Aholisi 1943 kishi (2017) ni tashkil qiladi. Aholining barchasi tojiklar.

## Manbalar

* Tojikiston joy nomlari reestri D : SIEMT, 2013. — 332 b. — ISBN 978-99947-33-54-5
Favoritizm

**Favoritizm** ( ) qirollik (qirollik, imperatorlik, qirollik) sudlarida, asosan, absolyutizm davrida Evropada mavjud boʻlgan va maʼlum bir shaxs yoki shaxslar guruhining shaxsiy munosabatlari bilan bogʻliq holda koʻtarilishidan iborat boʻlgan ijtimoiy- madaniy hodisa. Monarxning ularga nisbatan iltifoti. Mutlaq monarxiyalarda keng tarqaldi.

Favoritizm monarx vakolatlarining bir qismini (hatto koʻp qismini) koʻpincha qonun yoki anʼanalar bilan oʻrnatilgan boʻysunishning mavjud rasmiy munosabatlariga qaramasdan yoki ularni chetlab oʻtib, sevimli yoki uning yordamchilariga topshirish bilan tavsiflanadi. Favoritizmning sababi monarxning oliy hokimiyatni har doim ham ajoyib fazilatlarga ega boʻlmagan, lekin shaxsan monarxga sodiq boʻlgan juda kichik bir guruh odamlarning qoʻliga toʻplash niyatidadir.

Shu bilan birga, favoritizm monarxning (yoki uning turmush oʻrtogʻining) sevimli bilan yaqin munosabatlari bilan mutlaqo bogʻliq emas edi, chunki u koʻpincha zamonaviy stereotiplarda paydo boʻladi. Shunday qilib, Bukingem gertsogi, ehtimol, Jeyms I bilan gomoseksual munosabatda boʻlgan, ammo mamlakatdagi ikkinchi shaxs va uning oʻgʻli Charlz I bilan qolgan, u bilan hech qanday aloqasi yoʻq edi. „Valido“ (Lerma gertsogi, graf-gertsog de Olivares) ning ispan mavqeida jinsiy komponent yoʻq edi, unga podshohlar shaxsiy qobiliyatsizligi va taqvodorlikka moyilligi tufayli davlat ishlarini ishonib topshirgan va Pyotr I ning sevimlilari maqomida. (Aleksandr Menshikov) yoki Charlz XII (Jorj fon Gortz).

Favquloddalikning eng yuqori rivojlanishi uchun madaniy shart-sharoitlar maʼrifatparvarlik gʻoyalari va axloqiy meʼyorlarining tarqalishi tufayli shakllangan. 17—18 -asrlarda jamiyat hayotida tarafdorlik odatiy holga aylandi. Fransiyada hatto " rasmiy sevimli " tushunchasi ham mavjud edi, u qirolga deyarli cheksiz taʼsir koʻrsatishi bilan boshqalardan ajralib turardi. Bunday sevimli, masalan, Markiz de Pompadur edi.

Rossiyada favoritizm Buyuk imperator Ketrin II hukmronligi davrida, u „deyarli davlat instituti“ga aylanganda oʻzining eng yuqori choʻqqisiga chiqdi. Hisob-kitoblarga koʻra, Ketrinning faqat 11 ta asosiy sevimlisiga sovgʻalar va ularni saqlash xarajatlari 92 million 820 ming rublni tashkil etgan. rubl, bu oʻsha davrdagi davlat byudjetining yillik xarajatlaridan bir necha baravar koʻp boʻlgan va uning hukmronligining oxirida shakllangan Rossiya imperiyasining tashqi va ichki qarzlari miqdori bilan taqqoslangan. Batafsil maʼlumot uchun qarang maqola Rossiya imperiyasida korruptsiya .

Favoritizm mavzusi koʻpincha tarixiy va psevdotarixiy fantastikalarda oʻynaydi. Misollar — „Viscount de Brazhelon“ A. Dyuma, „Muz uyi“ I. Lazhechnikov, Anna va Serj Golonning „Anjelika“ seriyasi. Fridrix Shillerning " Ayyorlik va muhabbat " pyesasida Angliya qirolining sevimli va maʼshuqasi Ledi Milfordning azobi butun drama bilan ko‘rsatilgan.

## Yana qarang

* Nepotizm
* Kronizm
* saqlangan ayol
* Guruh ichidagi favoritizm

## Manbalar
Abu Sa’idxon madrasasi

;

**Abu Saʼidxon madrasasi** — Samarqand madrasasi.

## Tarixi
Abu Saʼidxon madrasasi XVI asrda shayboniylar sulolasi hukmdori Abu Saʼidxon tomonidan bunyod etilgan. Mazkur madrasa olima Mahkamoy Tursunova tadqiqotlarida Abu Said Turkistoniy madrasasi deb ham tilga olingan. Abu Saʼidxon Koʻchkunchixonning oʻgʻli edi. Madrasani otasi Koʻchkunchixon tirikligida Ulugʻbek madrasasining janub tomonida qurdirgan. 1533-yilda Abu Saʼidxon vafot etgach, madrasa hovlisidagi daxmaga dafn qilingan. Abu Tohirxoja oʻzining Samariya asarida Abu Saʼidxon daxmasi hazrati Umar masjining shimolida joylashgan boʻlgan. Abu Saʼidxon madrasasida Mutribiy Nazriy Badaxshondan taʼlim oladi. Abu Tohirxoja madrasa va daxma toʻgʻrisida XIX asr birinchi yarmidagi ahvoli haqida shunday yozgan: *"Hozirgi kunda bu daxma Childuxtaron nomi bilan, hovli oʻrtasida tomsiz buzuq bir holda murabbaʼ shaklida mavjuddir"*. Tarixiy manbalarda madrasa va daxma Hammomi koʻhna guzarida joylashgan. Madrasa XVIII asr oʻrtalarida ham yaxshi holatda boʻlgan va taʼlim jarayonlari mudarrislar tomonidan olib borilgan. Samariya asarida Abu Tohirxoja madrasa toʻgʻrisida shunday yozgan: *"Sayyid Sharif Roqim tarixida shu madrasa toʻgʻrisida yozganda oʻsha zamonda butun va mahkam bir yoʻsinda boʻlganini aytadilar"*. Abdusattor Jumanazar ushbu madrasaga oid bir qator hujjatlar va manbalarni oʻrgangan boʻlib, madrasa bilan bogʻliq maʼlumotlar keltirgan. Jumladan madrasa toʻgʻrisida Samarqanddagi boshqa oliy oʻquv yurtlari kabi Turondagi „buzuqchilik davri“da (1710—1780) qariyib tashlandiq ahvolga tushib qolgandi. Rossiya imperiyasi hukmronligi davrida oliy oʻquv yurti butkul buzilib ketgan. Ayrim adabiyotlarda madrasa „Koʻchkunchixon madrasasi“ deb ham tilga olingan.

## Meʼmorchiligi
Abu Saʼidxon madrasasi Oʻrta Osiyo meʼmorchiligi uslubida bunyod etilgan. Madrasa pishiq gʻisht, yogʻoch, tosh va ganchdan qurilgan. Madrasa hozirgi kunda saqlanib qolmagan.

## Manbalar
Qazançı (Agʻdam)

**Qazançı** (, shuningdek, **Gazanchy**, **Gazanchi** va **Ghazanchy**) — Ozarbayjonning Agʻdam tumanida joylashgan qishloq.

## Manbalar
*
Ashti Bolo (Asht tumani)

**Ashti Bolo** ()  — Tojikiston Respublikasining Asht tumani, Ashti QFYga qarashli daha. 
Ashti Bolodan jamoat markazigacha 2 km, tuman markaziga 48 km.
## Iqtisodiyot
Qishloqda 2ta umumta’lim maktabi, dorixona, QVP(qishloq vrachlik punkti), tibbiyot punkti, kutubxona, 2ta madaniy-ko‘ngilochar muassasalari, 2ta maishiy xizmat ko‘rsatish shoxobchasi, 2ta davlat choyxonasi, 5ta xususiy savdo shoxobchasi bor. Iqtisodiyotining asosiy tarmoqlari: bogʻdorchilik, sabzavotchilik va chorvachilik. Yerlar Asht daryosi orqali sugʻoriladi.
## Aholisi
Aholisi - 6991 kishi.
## Manbalar
Ikeda (Gifu)

Yaponiyadagi Gifu prefekturasining Ibi tumanida joylashgan shaharchadir. 2018-yil 1-dekabr holatiga koʻra, shaharchada 8291 xonadonda 24034 nafar aholi istiqomat qilgan va aholi zichligi har kvadrat kilometrga 620 nafardan toʻgʻri kelgan. Shaharning umumiy maydoni 38,80 kvadrat kilometrni (14,98 mil²) tashkil etdi.

## Geografiyasi
Ikeda Gifu prefekturasining janubi-gʻarbiy qismida joylashgan. Ibi daryosi gʻarbdagi tepaliklardan to togʻlikkacha boʻlgan shahar hududidan oqib oʻtadi, shu jumladan qoʻshni Ibigava shahri bilan chegarada Ikeda togʻi qad rostlagan. Shaharning bir qismi Ibi-Sekigahara-Yoro kvazi-milliy bogʻi chegaralarida joylashgan.

## Iqlimi
Shahar issiq va nam yoz hamda yumshoq qish bilan tavsiflangan iqlimga ega (Köppen iqlim tasnifi *Cfa*). Ikeda oʻrtacha yillik harorat 15,0 °C ni tashkil etadi. Yillik oʻrtacha yogʻin miqdori 1991 mm, sentyabr esa eng seryogʻin oy hisoblanadi. Avgustda eng yuqori harorat 27,5 °C, eng past harorati esa yanvarda, taxminan 3,6 °C atrofida boʻladi.

### Qoʻshni munitsipalitetlar

* Gifu prefekturasi
** Ōgaki
** Ibigava
** Ōno, Gifu
** Gōdo
** Tarui

## Demografiyasi
Yaponiya aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Ikeda aholisi uzoq davom etgan oʻsishdan soʻng yaqinda yana kamayishni boshlagan.

## Tarixi
Ibigava atrofidagi hudud anʼanaviy Mino viloyatining bir qismi boʻlgan. Edo davrida u Ikeda okrugining bir qismi hisoblangan va Ogaki domeni tomonidan nazorat qilinadigan hudud hamda Tokugava syogunati tomonidan bevosita nazorat qilinadigan *[[Tokugava|tenryo]]* xoldinglari oʻrtasida boʻlib olingan. Meidzi restavratsiyasidan keyingi kadastr islohotlari davomida hudud Gifu prefekturasi Ibi tumani tarkibida tashkil etildi. Ikeda qishlogʻi 1897-yil 1-iyulda Ikeno, Ueda, Shimohigashino, Sunabata, Rokunoi va Sugino qishloqlarining qoʻshilishi natijasida tashkil topgan. Ikega 1950-yilda qoʻshni Rokugo va Hongo bilan birlashdi va 1954-yil 1-mayda shaharcha maqomiga koʻtarildi. Ikeda 1955-yil 1-aprelda qoʻshni Yahata va Miadjini oʻziga qoʻshib oldi.

## Taʼlim tizimi
Ikeda shahar hukumati tomonidan boshqariladigan beshta davlat boshlangʻich maktabi hamda bitta davlat oʻrta maktabiga ega. Shaharda Gifu prefekturasi taʼlim kengashi tomonidan boshqariladigan bitta davlat yuqori sinf maktabi faoliyat yuritadi.

## Transport

### Temir yoʻl

*  Yorō temir yoʻli Yoro liniyasi
** Ikeno — Kita-Ikeno — Mino-Hongō

### Magistral yoʻl
Milliy yoʻnalish 417

## Mahalliy diqqatga sazovor joylar

* Ikeda togʻi
## Galereya

## Manbalar

## Havolalar

*
Kaspi munitsipaliteti

**Kaspi** () — Gruziyaning Shida Kartli mintaqasidagi tuman. 1930-yilda Transkavkaziya SFSR tarkibida unga *okrug* maqomi berilgan. Tuman markazi Kaspi shahri hisoblanadi.

## Geografiyasi
Tuman *Shida Kartli* tekisligini egallaydi. U Kura daryosining ikkala tomonida — shimolda Buyuk Kavkazning janubiy qismlari va janubda Trialeti tizmasi bilan chegaradosh. Tumanni Kura va Ksani daryolari kesib oʻtadi.

Tuman aholisi 43771 nafarni, zichligi esa har kvadrat kilometrga 55 kishini tashkil qiladi(2014). Tumanda 71 qishloq va 1 shaharcha mavjud.

Tuman iqtisodiyoti qishloq xoʻjaligiga yoʻnaltirilgan boʻlib, qurilish materiallari va spirtli ichimliklar ishlab chiqaradigan bir nechta korxonalar ham mavjud.

Tumanda bir qator tarixiy va meʼmoriy obidalar, jumladan Rkoni monastiri, Samtavisi va Kvataxevi cherkovlari qad koʻtargan.

## Kavtisxevi qoʻrgʻonlari
Kaspi munitsipalitetidagi Kavtisxevi qishlogʻi yaqinida juda qadimiy qoʻrgʻonlar topilgan. Ular 2007-yilda Makharadze tomonidan qazilgan.

Ushbu qazishmalardan topilgan materiallar Qorabogʻ choʻlidagi Leylatepening soʻnggi xalkolit davriga oid metallga ishlov berish joyi qoldiqlari bilan bogʻliq boʻlishi mumkin. Shuningdek, Suyubuloq, Agstafa qishloqlarida ham shunday qoʻrgʻonlar mavjud.

Bu kashfiyotlar janubiy Kavkazda IV ming yillik boshlariga oid qoʻrgʻonlarning mavjudligini koʻrsatadi.

## Yana qarang

* Gruziyadagi munitsipalitetlar roʻyxati (mamlakat)

## Eslatmalar

## Havolalar

* Jorjiya tumanlari, Statoids.com
Nehrəxəlil

**Nehrəxəlil** (shuningdek,**Nehrakhalil**) Ozarbayjonning Agʻgdash tumanidagi qishloq va munitsipaliteti. Umumiy aholi soni 1,262 kishi.

## Manbalar

*
Rajab Ismoilov

**Rajab Ismoilov** — Vahdat tumani aholi punktlariga kiradigan jamoat. (oldingi nomi Xojabaykul).
## Joylashuvi
Bu jamoat Vahdat tumani aholi punktlari tarkibiga kiradi.
## Aholisi
Jamoatning umumiy aholisi 19,185 ming kishini tashkil etadi.
## Manba

## Havolalar
[http://wikiwand.com/en/Rajab_Ismoilov
## Turkum
Shahriston (Vahdat tumani)

**Shahriston** — Vahdat tumani Bahor Qishloq fuqarolar yig'iniga qarashli qishloq . Shahar markazidan 1 km uzoqlikda joylashgan. Aholisi 4029 kishi (2017), tojiklar.

## Adabiyotlar

* Tojikiston joy nomlari reestri  Д : SIEMT, 2013. - 332 b. — ISBN 978-99947-33-54-57
Kornisi

**Kornisi** ( , *Q'ornisi*) yoki **Znaur** (Ossetian, *Znawyr*, ) Janubiy Kavkazdagi qishloq bo`lib, dastavval Janubiy Osetiya Respublikasining hududida bo`lgan. Keyinchalik bu davlat hududidan  ajralib chiqqan va  Gruziya Respublikasiga qo`shilgan. Gruziya hukumati Kornisini Shida Kartli viloyati Kareli munitsipalitetidagi shaharcha sifatida tan olgan. Janubiy Osetiyaning ma'muriy bo'linishiga ko'ra, Znaur Znaur tumanining ma'muriy markazi bo`lgan.

Kornisida yogʻochsozlik va oziq-ovqat sanoati yaxshi rivojlangan. Shuningdek kutubxona, shifoxona, dorixona, maktabgacha taʼlim va maktab taʼlimi kabi infratuzilma obʼektlari mavjud va faoliyat koʻrsatib kelmoqda
Anjir (Vahdat tumani)

**Anjir** — Vahdat tumani Guliston qishloq fuqarolar yigʻiniga qarashli qishloq. Anjirdan qishloq fuqarolar yigʻini markazigacha 28 km, shahar markazigacha 24 kmni tashkil qiladi. Aholisi 670 kishi (2017), asosan tojiklar.

## Iqtisodiyoti
Oʻrta maktabda xususiy savdo markazi mavjud. Iqtisodiyotining asosiy tarmoqlari: bogʻdorchilik va uzumchilik, chorvachilik. Yerlar Anjir bulogʻidan sugʻoriladi. .

## Manbalar

## Adabiyotlar

* Tojikiston joy nomlari reyestri D : SIEMT, 2013. — 332 b.
Təzəkənd (Agʻdam)

**Təzəkənd** ( **Tazakend** ham deyiladi) Ozarbayjonning Agdam tumanida joylashgan qishloq va Munitsipalitet.  Aholisi 3,659 kishi.  Munitsipalitet Təzəkəndning  Birinci Dördyol, İkinci Dördyol qishloqlaridan iborat.

## Manbalar