open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Oʻzbekiston Respublikasi milliy kitob palatasi

**Oʻzbekiston respublikasi milliy kitob palatasi** — Oʻzbekistondagi bibliografiya va matbaa statistikasi sohasidagi markaz. 1926-yil 3-yanvarda Samarqandda tashkil etilgan. 1934-yildan Toshkentda faoliyat yuritadi. Oʻzbekiston Respublikasi milliy kitob palatasi respublika matbuot statistikasi materiallarini tayyorlaydi, respublikada nashriyotchilikning rivojlanishini baholaydi, uni rejalashtirishga yordam beradi. Respublikadagi barcha nashriyot va nashriyot huquqiga ega boʻlgan tashkilotlar mahsulotini qabul qiladi, ularning statistikasi bilan shugʻullanadi, barcha kitoblar, shuningdek, jurnallar, toʻplam va gazetalardagi asosiy materiallar bibliografiyasini tayyorlaydi, matbaa nashrlarining xalqaro standart belgilarini joriy etish va milliy matbaa arxivini tashkil etish bilan shugʻullanadi.

Milliy kitob palatasi tarkibida nazorat nusxasini qabul qilish va matbuot statistikasi, kundalik bibliografiya, bibliografik maʼlumotnomalar, kataloglar, matbaa arxivi kabi tarmoqlar mavjud. 1927-yildan respublikadagi matbuot nashrlarining majburiy nusxasini olib, ular asosida ilmiy bibliografiya, matbuot statistikasini amalga oshiradi. Milliy kitob palatasi 1969-yildan oʻzbek tilida, 1971-yildan rus tilida alifbo va sistematik kataloglar yordamida turli bibliografik maʼlumotnomalar tayyorlaydi. 1928-yildan ,,Oʻzbekiston matbuoti solnomasi" va uning tarkibida 3 oyda 1-marta ,,Tanqidiy maqolalar solnomasi", ,,Tasviriy sanʼat asarlari solnomasi", ,,Vaqtli nashrlar solnomasi" va boshqalar nashr etiladi.

Milliy kitob palatasi 1976-yildan Oʻzbekistonda (1920-yillardan) chop etilgan kitoblar bibliografiyasini tayyorlab, kitob holida nashr qilishga kirishib, 30 jildli kitoblar solnomasini tayyorladi. Shu bilan birga, turli sohalarga oid oʻnlab maxsus nashrlar ham oʻquvchilarga taqdim etildi. Jurnal materiallari, gazeta maqolalari solnomalari ham oyma-oy nashr etib boriladi. Milliy matbaa bibliografiyasi elektron shaklda ham tayyorlanmoqda.

Milliy kitob palatasining arxiv fondida qariyb 80 yil davomida Oʻzbekistonda chop etilgan 3 mln 230 ming saqlov birligidan iborat bosma nashrlar mujassam. Milliy kitob palatasi bibliografiya nazariyasi va metodikasi boʻyicha ilmiy-metodik ishlar olib boradi. Har yili arxiv fondiga Oʻzbekistondagi nashriyotlar chop etayotgan mingdan ortiq kitob, shuningdek, 110 nomdagi jurnal va byulletenlarning, 510 dan ortiq nomdagi gazetaning har bir soni qoʻshib boriladi. Milliy kitob palatasi 2002-yilga qadar Oʻzbekiston Davlat matbuot qoʻmitasi huzurida ish yuritgan, keyin esa Oʻzbekiston milliy kutubxonasi tarkibiga oʻtkazilgan.

Zuhriddin Isomiddinov
Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi

**Oʻzbekiston respublikasi oliy sudi** – Oʻzbekiston fuqarolik, jinoiy va maʼmuriy sud ishlarini yuritish sohasida sud hokimiyatining oliy organi. Oliy sudning tashkil etilishi va uning faoliyat koʻrsatishi masalalari Oʻzbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi (110-modda), „Sudlar toʻgʻrisida“gi qonuni (yangi tahriri, 2000-yil 14-dekabr), Fuqarolik protsessual va Jinoyat protsessual kodekslari normalari, shuningdek, qonunchilikning boshqa hujjatlarida belgilab berilgan.

Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Qoraqalpogʻiston Respublikasi Oliy sudlari, viloyatlar, shaharlar, tumanlararo, tuman sudlari va harbiy sudlarning sudlov faoliyati ustidan nazorat olib borish huquqiga ega. Oliy sud ishlarni 1-instansiya sudi sifatida va nazorat tartibida koʻradi. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Oliy sud raisi, uning 1-oʻrinbosari va oʻrinbosarlari, sudlov hayʼatlari raislari, Oliy sud sudyalaridan iborat. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudiga qonunchilik tashabbusi huquqi berilgan.

Oʻ.R.Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Oliy sud Plenumi, Rayosati, Fuqarolik ishlari boʻyicha sudlov hayʼati, Jinoyat ishlari boʻyicha sudlov hayʼati, Harbiy hayʼat tarkibida ish olib boradi. Oliy sud Plenumi eng yuqori sudlov instansiyasi boʻlib, 4 oyda 1-marta chaqiriladi hamda Oliy sud sudyalari va Qoraqalpogʻiston Respublikasi oliy sudlarining raislaridan iborat tarkibda ish olib boradi. Oliy sud Plenumi ishlarni nazorat tartibida koʻradi, sud amaliyotini umumlashtirish materiallarini koʻrib chiqadi va qonun hujjatlarini qoʻllash masalalari boʻyicha tushuntirishlar beradi, Oliy sud raisining taqdimnomalariga binoan, Oliy sud Rayosatining tarkibini, sudlov hayʼatlarining tarkibi va raislarini tasdiklaydi. Oliy sud Rayosati Oʻ.R.Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi sudyalaridan belgilangan miqdorda tuziladi. Oliy sud Rayosatining majlislari har oyda kamida 1 marta oʻtkaziladi. Oliy sudning sudlov hayʼatlari ishlarni 1instansiyada, appelyatsiya, kassatsiya tartibida va nazorat tartibida koʻradi, sud amaliyetini oʻrganadi va umumlashtiradi, qonun hujjatlarini takomillashtirish yuzasidan takliflar ishlab chiqadi, sud statistikasini tahlil qiladi va hokazo. Oliy sud raisi, rais oʻrinbosarlari, sudyalari Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining taqdimnomasiga binoan, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Senati tomonidan 5 yil muddatga saylanadi.

Oʻ.R.Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi „Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudining axborotnomasi“ (1989-yildan oʻzbek va rus tillarida), Oliy sud Plenumi qarorlari toʻplamini nashr etadi. „Kuch – adolatda“ gaz.ning muassisi hisoblanadi.

## Manbalar

• Baxtiyor Islomov Oliy sud raisi etib saylandi 

• Oliy sud raisi o‘zgardi
Oʻzbekiston respublika tovar xom ashyo birjasi

**Oʻzbekiston respublika tovar xom ashyo birjasi** — yuqori xaridorgir tovarlar, xom ashyo mahsulotlari savdosini amalga oshiradigan yetakchi birja. 1994-yil 8-aprelda "Toshkent" universal tovar-fond birjasi (1991) ning "Toshkent" respublika fond birjasi va tovar-xom ashyo birjasiga boʻlinishi natijasida tashkil topgan. Boshqaruvi Toshkent shahrida. Qoraqalpogʻiston Respublikasi, Toshkent viloyatidan tashqari barcha viloyatlar markazlari va Toshkent shahrida filiallari bor. Barcha filiallari yagona elektron tizim bilan bogʻlangan. Birjada mamlakatdagi va chet ellik xaridorlar uchun neft mahsulotlari, koʻmir, paxtani qayta ishlash mahsulotlari (paxta tolasi, lint, shrot, shulxa), rangli va qora metallar, sement, mineral oʻgʻitlar, oziq-ovqat mahsulotlari va boshqalarning muntazam savdosi oʻtkaziladi. 2004-yildan respublika ichki bozorida talab yuqori boʻlgan tovarxom ashyo mahsulotlarining limit fondlar boʻyicha taqsimoti tizimi tugatildi va mazkur birjada bu resurslarning muntazam ochiq va raqobatli birja savdosi yoʻlga qoʻyildi. Birja savdolarida har bir xoʻjalik yurituvchi subʼyektlar uchun oʻziga kerakli tovarxom ashyo resurslarini milliy valyutaga va asosli narxlarda sotib olish imkoniyatlari yaratildi. Muntazam va kundalik birja savdolarining butun respublika hududini qamragan yagona elektron tizimi barpo etilgan. Birjada akkreditatsiya qilingan 1000 ga yaqin brokerlar ishlaydi. Birja huzurida savdolarda tuzilgan shartnomalarning sotuvchilar va xaridorlar tomonidan bajarilishini kafolatlaydigan hisobkliring palatasi faoliyat koʻrsatadi (2004). Respublikaning barcha viloyatlarida, ayniqsa, qishloq joylarida dehqon va fermer xoʻjaliklariga resurslar sotish bilan ularning oʻz mahsulotlarini ham birja koʻrgazmalariga qoʻyadigan 37 ta maxsus savdo maydonchalari tashkil etilgan. Birjada koʻrgazmayarmarka savdolari elektron tizimi joriy etilgan boʻlib, tovarlar birja listingta fototasvirlari bilan birga kiritiladi. Bu esa milliy eksporterlarning jahon bozorlariga chiqishiga yordam beradi. 2004-yilda birjada 150,5 ming t paxta tolasi, 63,8 ming t shrot, 137,7 ming t avtomobil benzini, 346,6 ming t dizel yonilgʻisi, 136 ming t sement, 37,2 ming t qora metallar prokati, 43,9 ming t koʻmir, 19,1 ming t mineral oʻgʻitlar va boshqalar mahsulotlar sotildi. 2004-yilda birjaning umumiy tovar aylanmasi 450,1 mlrd. soʻmni tashkil etdi (2000-yilda 65,8 mlrd. soʻm; 2003-yilda 288,3 mlrd.soʻm). 

## Manbalar
Oʻzbekiston respublikasi fuqaroligi

**Oʻzbekiston Respublikasi fuqaroligi** — shaxs bilan Oʻzbekiston Respublikasining doimiy siyosiy, huquqiy aloqasini belgilovchi holat; bu aloqa ularning oʻzaro huquqlari va burchlarida ifodalanadi. Oʻzbekiston respublikasi fuqaroligini tasdiqlovchi hujjatlarga ega boʻlgan shaxslar Oʻzbekiston fuqarolari hisoblanadi. Oʻzbekiston fuqarolari bir vaqtning oʻzida boshqa mamlakatlarning fuqarolari boʻlishi mumkin emas. Fuqarolikka ega boʻlish va uni yoʻqotish asoslari hamda tartibi „Oʻzbekiston Respublikasining fuqaroligi toʻgʻrisida“gi qonun (1992-yil 2-iyul) da belgilab berilgan. Ushbu qonunga koʻra, Oʻzbekiston Respublikasida doimiy yashab turgan, shuningdek, davlat yoʻllanmasi bilan Oʻzbekiston Respublikasidan tashqarida ishlayotgan, harbiy xizmatni oʻtayotgan yoki oʻqiyotgan shaxslar Oʻzbekiston Respublikasining fuqarolari boʻladilar. Chet el fuqarolari va fuqaroligi boʻlmagan shaxslar ham Oʻzbekiston Respublikasi fuqaroligiga qabul qilinishi mumkin. Qonunda Oʻzbekiston Respublikasi fuqaroligiga qabul qilish shartlari, Oʻzbekiston respublikasi fuqaroligining toʻxtalishi va yoʻqotilishi hollari koʻrsatib oʻtilgan. Oʻzbekiston Respublikasi fuqaroligi toʻgʻrisidagi ishlarni Oʻzbekiston Respublikasining Prezidenti, Oʻzbekiston Respublikasining Ichki ishlar vazirligi, Oʻzbekiston Respublikasining Tashqi ishlar vazirligi, Oʻzbekiston Respublikasining diplomatiya vakolatxonalari va konsullik muassasalari yuritadi. Oʻzbekiston Respublikasi oʻz hududida ham, uning tashqarisida ham oʻz fuqarolarini huquqiy himoya qilish va ularga homiylik koʻrsatishni kafolatlaydi, ularning huquqlari, erkinliklari va manfaatlarini himoya qiladi.
Oʻzbekiston respublikasi oʻquvchilar saroyi

**Oʻzbekiston respublikasi oʻquvchilar saroyi**, Respublika oʻquvchilar saroyi — Oʻzbekiston Respublikasi xalq taʼlimi vazirligi tasarrufidagi maktabdan tashqari taʼlim muassasasi. 1935-yil iyunda Oʻzbekiston MIK qaroriga binoan Toshkent shahrida Pionerlar saroyi nomi bilan tashkil etilgan. 1961-yildan Respublika pioner va oʻquvchilar saroyi deb nomlangan. 1992-yil yanvardan hozirgi nomda. Asosiy vazifasi oʻquvchi yoshlarning boʻsh vaqtlarini mazmunli oʻtkazish, ularning maktabda olgan bilimlarini chuqurlashtirish, kasb-hunar malakalarini egallashlarida koʻmaklashish, dunyoviy va zamonaviy bilimlardan voqif qilish, ijodiy hamda tashkilotchilik qobiliyatlarini shakllantirish va oʻstirish, kashfiyotchilik va ixtirochilik ishlariga jalb etishdan iborat. 1935-yil dekabrda 2 yillik gimnastlar maktabi, 1936-yil yanvarda Tamaraxonim rahbarligida sharq raqslari maktabi va shu yili bolalar musiqa maktabi ochilgan. 1950-yillardan saroyda amaliy sanʼat toʻgaraklari, jumladan, Mahmud Usmonov rahbarligida ganchkorlik toʻgaragi ish boshlagan.

2005-yil saroyda 5 boʻlim, musiqa maktabi, 210 toʻgarak, klub, doirachilar dastasi, raqs dastalari, bolalar havaskorlik xalq dastasi, vokal cholgʻu va oʻzbek xalq cholgʻu asboblari dastalari ishladi; ularda 3742 oʻgil qiz ishtirok etdi. Saroy Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar, Toshkent shahridagi oʻquvchilar saroyi va ijodiyot markazlariga metodik xizmat koʻrsatadi. Saroy xalqaro, respublika miqyosidagi ommaviy tadbirlar, jumladan, qariyb 10 yildan beri oʻtkazilib kelinayotgan "Yosh raqqosalar", "Maqomchilar", "Bolalar vokal dastalari" respublika tanlovlari tashabbuskori. Shuningdek, YUNISEF Xalqaro bolalar tashkilotining Oʻzbekistondagi vakolatxonasi, OʻzRdagi milliy madaniy markazlar bilan hamkorlikda "Zamonaviy dunyo — bolalar nigohida" rasmlar tanlovi, "Doʻst bilan obod uying", "Bolalar ovozi" mavzularida doʻstlik festivallarini oʻtkazadi. Saroy toʻgaraklari isteʼdodli aʼzolarining xalq ustalari, rassomlari, hunarmandlari ustaxonalarida, ixtirochi olimlar lab.larida amaliy va oʻquv mashgʻulotlarini oʻtkazishlari uchun keng imkoniyatlar yaratilgan. Saroyda "Us tozshogird" anʼanalari mavjud. K,.Dadayev, Gʻ. Yoqubov, Farrux Zokirov, Q. Moʻminov, S.Jabborova, K.Doʻstmuhamedova, M.Ahmedova, T.Jamilova, Dilmurod, Xolmurod va Elmurod Islomovlar, Ziyoda va Nasiba Madrahimova kabi sanʼatkorlar saroy toʻgarak va dastalarida ilk kasb malakalarini egallaganlar.

Elmurod Islomov.
Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlari akademiyasi

**Oʻzbekiston respublikasi qurolli kuchlari akademiyasi** — Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlari uchun yuqori malakali harbiy kadrlar tayyorlovchi muassasa. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1994-yil 15-avgustdagi „Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlari akademiyasini tashkil etish toʻgʻrisida“gi 414—49-sonli qaroriga muvofiq, 1995-yil 2-sentabrda tashkil etildi. Akademiya oliy qoʻmondonlik tarkibiga, tezkortaktik ixtisosga ega oliy malakali harbiy, ilmiypedagogik va ilmiy kadrlar tayyorlashga, tadqiqotlar oʻtkazishga, shuningdek, Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlari uchun katta va oliy ofitserlarni tezkorstrategik tayyorlash, katta va oliy ofitserlarning kasbiy tayyorgarlik malakasini oshirish uchun harbiy fan muammolarini oʻrganishda fundamental, qidiruv va amaliy tadqiqotlar oʻtkazish, harbiy siyosat, qurolli kuchlar qurilishi va tayyorgarligi boʻyicha amaliy masalalarni tadqiq etishga moʻljallangan. Akademiyada tinglovchilar 2 yil davomida saboq olishadi.
## Rektorlari
* Vladimir Mahmudov (taxminan 1995)
* Qodir Gʻulomov (1999-2000)
* Qobul Berdiyev (4-sentabr 2017-yil — 1-may 2018-yil)
* Shavkat Mamajonov (23-mart 2021-yil — 21-yanvar 2022-yil)
* Bobur Shoyoqubov (21-yanvar 2022-yildan)
## Manbalar
Oʻzbekiston respublikasining maʼmuriy-hududiy tuzilishi

**Oʻzbekiston respublikasining maʼmuriy-hududiy tuzilishi** — Oʻzbekiston hududining maʼlum qismlarga boʻlinishi.

Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining 16-bobi Oʻzbekiston Respublikasining maʼmuriy-hududiy tuzilishiga bagʻishlangan. Konstitutsiyaga koʻra, "Oʻzbekiston Respublikasi viloyatlar, tumanlar, shaharlar, shaharchalar, qishloqlar, ovullar, shuningdek, Qoraqalpogʻiston Respublikasidan iborat" (83-modda). Oʻzbekiston Respublikasining hozirgi maʼmuriy-hududiy boʻlinishi mamlakatning ishlab chiqaruvchi kuchlari ahvolini, ularning joylashish xususiyatini, transport va aloqa vositalarining rivojlanishi, joylardagi boshqaruvning tashkiliy tuzilishini aks ettiradi. Viloyat Oʻzbekiston Respublikasi maʼmuriyhududiy tizimidagi yuqori boʻgʻindir va eng yirik boʻlinma sifatida alohida oʻrin tutadi. Hududiy tizimning qolgan boʻgʻinlari — tuman, shahar, shaharcha, qishloq, ovul viloyatning tarkibiy qismlari, ichki boʻgʻinlaridir. Qishloq joylaridagi iqtisodiy, xoʻjalik va ijtimoiymadaniy hayotga tumanlar orqali bevosita rahbarlik amalga oshiriladi. Oʻzbekiston Respublikasidagi shaharlar respublika boʻysunuvidagi, viloyat, Qoraqalpogʻiston Respublikasi va tuman boʻysunuvidagi shaharlarga boʻlinadi. Respublika boʻysunuvidagi shaharlar toifasiga aholisi 500 ming kishidan ortiq yirik iqtisodiy, madaniy, maʼmuriy markaz boʻlgan shahar (Toshkent shahri) kiradi. Viloyat, Qoraqalpogʻiston Respublikasi boʻysunuvidagi shaharlar turkumiga, qoida tariqasida, kamida 30 ming aholisi boʻlgan, muhim maʼmuriy ahamiyat kasb etadigan, istiqbolli iqtisodiy va madaniy markazlar deb hisoblangan shaharlar kiritilishi mumkin. Tuman boʻysunuvidagi shaharlar turkumiga sanoat korxonalari, kommunal xoʻjaligi, davlat uyjoy fondi, rivojlangan ijtimoiymadaniy muassasalari, savdo, umumiy ovqatlanish, maishiy xizmat koʻrsatish korxonalari mavjud boʻlgan hamsa aholisi 7 ming kishidan kam boʻlmagan va uning 2/3 qismini ishchi, xizmatchilar, ularning oila aʼzolari tashkil etgan shaharchalar, aholi punktlari kiradi. Qishloq, ovul, shaharcha — respublika maʼmuriy-hududiy tizimidagi eng quyi boʻgʻinlar. Shaharchalar turkumiga sanoat korxonalari, qurilishlar, temir yoʻl staitsiyalari va boshqalar muhim obʼyektlar yaqinida joylashgan hamda, qoida tariqasida, kamida 2 ming aholisi boʻlgan aholi punktlari kiritilishi mumkin.

Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar, Toshkent shahrining chegaralarini oʻzgartirish, shuningdek, viloyatlar, shaharlar, tumanlar tashkil qilish va ularni tugatish Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining roziligi bilan amalga oshiriladi.

"Oʻzbekiston Respublikasida maʼmuriyhududiy tuzilish, toponimik obʼyektlarga nom berish va ularning nomlarini oʻzgartirish masalalarini hal etish tartibi toʻgʻrisida"gi qonun (1996-yil 30 avgust)da viloyatlar, tumanlar, shaharlar, shaharchalar, qishloqlar, ovullarni tuzish, tugatish, ularning chegaralarini oʻzgartirish, maʼmuriy markazlarni koʻchirish tartibi belgilangan.
Estoncha Vikipediya

**Estoncha Vikipediya** — Vikipediyaning eston tilidagi boʻlimi. Estoncha Vikipediya 2002-yilning iyul oyidan boshlab faoliyat yuritmoqda.

## Hozirgi ahvoli
-yil - boʻyicha Estoncha Vikipediyada  maqolalar mavjud.  foydalanuvchi roʻyxatdan oʻtgan, ularning  nafari oxirgi oy ichida kamida bitta tahrir qilgan,  foydalanuvchi esa administrator. Jami tahrirlar soni — . Teranligi (bugun): 

Estoncha Vikipediya  orasida maqolalar soni boʻyicha -oʻrinda (*.. *).

## Statistik tarixi

## Manbalar

## Havolalar

* Estoncha Vikipediyaning statistikasi 
* Estoncha Vikipediyaning statistik diagrammasi
* Estoncha Vikipediyaning statistik koʻrsatkichi 
* Estoncha Vikipediyaning mobil nusxasi
Tyubingen universiteti

**Tyubingen universiteti** yoki **Tübingen universiteti** () – Olmoniyada joylashgan universitet. 1477-yil Tyubingen shahrida tashkil etilgan.

## Adabiyotlar
* Walter Jens: *Eine deutsche Universität. 500 Jahre Tübinger Gelehrtenrepublik.* München: Kindler, 1977. ISBN 3-463-00709-6
Zil Çalınca

**Zil Çalınca** - 2012-yilning turkcha televizion seriali.

## Qahramonlar

* **Metehan** (Turhan Cihan Şimşek)
* **Merve** (Elif Ceren Balıkçı)
* **Ada** (Merve Hazer)
* **Duygu** (Miray Daner)
* **Korcan** (Emir Çalıkkocaoğlu)
* **Aslı** (Aylin Üskaya)
* **Acar** (Lorin Merhart)
* **Tanıl** (Berkay Mercan)
* **Nisan** (Yağmur Yılmaz)
* **Sarp** (Fırat Can Aydın)
Abu Tolib (maʼnolari)

**Abu Tolib:**

* Abu Tolib (Abu Tolib ibn Abd al-Muttalib) (arab. أبو طالب بن عبد المطلب‎‎; 549—619) — paygʻambar Muhammadning amakisi va imom Alining otasi.
* Abu Tolib (shoir) (Abdusalom ibn al-Husayn al-Ma’muniy) (taxminan 950, Bag‘dod —994, Buxoro) — shoir.
Oʻzbekiston Respublikasining Konstitutsiyaviy sudi

**Oʻzbekiston Respublikasining Konstitutsiyaviy sudi** — konstitutsiyaviy nazorat olib boruvchi oliy sud organi. Oʻzbekistonda  faoliyatini qonun asosida mustaqil amalga oshiradi.*O'zbekiston  Respublikasi Konstitutsiyaviy sudi qonun chiqaruvchi va ijro etuvchi hokimiyatdan hujjatlarning Konstitutsiyaga muvofiqligi to'g'risidagi ishlarni ko'radi.* Konstitutsiyaviy sudning vakolati, uning tuzilishi va faoliyati tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining 132, 133-moddalari va "Oʻzbekiston Respublikasining Konstitutsiyaviy sudi toʻgʻrisida"gi qonun (1995-yil 30 avgust) bilan belgilangan. Konstitutsiyaviy sudning vakolatiga qonun chiqaruvchi va ijro etuvchi hokimiyatlarning hujjatlari Konstitutsiyaga qanchalik mosligiga doir ishlarni koʻrish kiradi. Oʻzbekiston Respublikasining Konstitutsiyaviy sudi, jumladan, quyidagi vakolatlarga ega: qonunlarning va Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalari qarorlarining, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti farmonlarining, hukumatning va mahalliy davlat hokimiyati organlari qarorlarining, Oʻzbekiston Respublikasining davlatlararo shartnomaviy va boshqalar majburiyatlarining Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasiga mosligini aniqlaydi; Qoraqalpogʻiston Respublikasi Konstitutsiyasi Oʻzbekiston Respublikasining Konstitutsiyasiga, Qoraqalpogʻiston Respublikasi qonunlari Oʻzbekiston Respublikasining qonunlariga muvofiqligi toʻgʻrisida xulosa beradi; Oʻzbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi va qonunlari normalariga sharh beradi; Oʻzbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi va qonunlari bilan berilgan vakolat doirasida boshqa ishlarni ham koʻrib chiqadi.

Konstitutsiyaviy sud siyosat va huquq sohasidagi mutaxassislar orasidan Konstitutsiyaviy sud raisi, rais oʻrinbosari va sudyalaridan, shu jumladan, Qoraqalpogʻiston Respublikasining vakilidan iborat tarkibda 5 yil muddatga saylanadi. Konstitutsiyaviy sudning har bir sudyasi yakka tartibda saylanadi. Konstitutsiyaviy sud doimiy ishlaydigan organ, uning majlislari zaruratga qarab oʻtkaziladi va qoida tarzida ochiq boʻladi. Konstitutsiyaviy sudning faoliyat koʻrsatishini taʼminlash uchun uning devoni tuziladi. Konstitutsiyaviy sudning raisi va aʼzolari deputat boʻla olmaydilar, siyosiy partiyalar va harakatlarning aʼzosi boʻlishlari va boshqa haq toʻlanadigan lavozimni egallashlari mumkin emas. Konstitutsiyaviy sud sudyalari daxlsizlik hukuqidan foydalanadilar. Konstitutsiyaviy sudning qarorlari matbuotda eʼlon qilingan paytdan boshlab kuchga kiradi. Ular qatʼiy va ular ustidan shikoyat qilish mumkin emas. 1998-yildan boshlab Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyaviy sudining Axborognomasi nashr etiladi. 
## Koʻrilgan ishlar
Konstitutsiyaviy sud raisi oʻrinbosarining soʻzlariga koʻra 1995-yildan to 2021-yilgacha Konstitutsiyaviy sud tomonidan jami 34 ta ish koʻrib chiqilgan
## Manbalar
Oʻzbekiston Respublikasining Oliy xoʻjalik sudi

**Oʻzbekiston respublikasining oliy xoʻjalik sudi** — Oʻzbekistonda xoʻjalik sud ishlarini yuritish sohasida sud hokimiyatining oliy organi. Xoʻjalik sudining vakolatlari Oʻzbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi 111-moddasi va "Sudlar toʻgʻrisida" Oʻzbekiston Respublikasining qonuni (yangi tahriri, 2000-yil 14 dekabr)da belgilab berilgan. Bunga koʻra. mazkur sud Qoraqalpogʻiston Respublikasi xoʻjalik sudining, viloyatlar va Toshkent shahri xoʻjalik sudlarining sudlov faoliyati ustidan nazorat olib borish huquqiga ega. Oliy xoʻjalik sudi ishlarni 1instansiya sudi sifatida, kassatsiya tartibida va nazorat tartibida koʻradi; Oliy xoʻjalik sudi Plenumining tushuntirishlari xoʻjalik sudlari tomonidan bajarilishini nazorat qiladi, quyi xoʻjalik sudlari faoliyatini tekshiradi, ularning ish tajribasini umumlashtiradi va ommalashtiradi. Oʻzbekiston Respublikasining Oliy xoʻjalik sudi rais, uning 1-oʻrinbosari, oʻrinbosarlar, sudlov hayʼatlarining raislari, Oliy xoʻjalik sudi sudyalaridan iborat boʻlib, quyidagi tartibda ish olib boradi: Oʻzbekiston Respublikasi Oliy xoʻjalik sudining Plenumi; Oʻzbekiston Respublikasi Oliy xoʻjalik sudining Rayosati; fuqarolik huquqiy munosabatlaridan kelib chiqadigan nizolarni hal etish boʻyicha sudlov hayʼati; maʼmuriy huquqiy munosabatlardan kelib chiqadigan nizolarni hal etish boʻyicha sudlov hayʼati.

Oliy xoʻjalik sudi Plenumi bir yilda kamida 2-marta chaqiriladi, Rayosatining majlislari har oyda kamida 1-marta oʻtkaziladi.

Oliy xoʻjalik sudi sudyalarining maqomi, ularni saylash va tayinlash tartibi qonunda koʻrsatib oʻtilgan.
Oʻzbekiston sogʻliqni saqlash muzeyi

**Oʻzbekiston sogʻliqni saqlash muzeyi** — tibbiyot tarixi muzeyi. 1973 yil Toshkentda tashkil etilgan. 1984 yildan Q.S.Zoirov nomidagi Oʻzbekiston sogʻliqni saqlash muzeyis.m. deb yuritiladi. Tibbiyot va gigiyena bilimlari hamda sogʻliqni saqlash sohasida erishilgan muvaffaqiyatlarni targʻib etadi. Oʻzbekiston tibbiyot tarixi bilan tanishtiradi. Muzey ekspozitsiyasi bir necha boʻlim: odam anatomiyasi, fiziologiyasi, gigiyenasi, Oʻzbekiston tibbiyot tarixi boʻlimidan iborat.

Muzeyda Abu Ali ibn Sino yashab oʻtgan 10—11-asrlardagi tibbiyot tarixiga oid manbalar koʻp. Buyuk hakimga bagʻishlangan memorial zalda tabibning koshinkor siymosi, 5 jildli "Tib qonunlari" asari, unda tasvirlangan jarrohlik asboblari, uning xotirasiga Hamadonda tiklangan maqbara maketi saqlanadi.

Muzey fondidagi "shisha odam" meʼdaichak yoʻli, oʻpka, yurak, kichik va katta qon aylanish doirasining elektrlashtirilgan maketi, mulyajlar, rasmlar, fotosuratlar inson organizmi faoliyatidagi eng muhim jarayonlarni tushunib olishga yordam beradi. Shuningdek, taniqli tibbiyot olimlarining ilmiy asarlari, ichki aʼzolarning rentgen suratlari, tibbiyotga oid plakatlar hamda mustaqillik davrida tibbiyet sohasida erishilgan muvaffaqiyatlar bilan tanishtiradi.

Muzeyda kinolektoriy mavjud. Tibbiyot tarixi, ilmiy tibbiyot, kasalliklarning kelib chiqish sabablari, davolash usullari, ichish, chekish, giyohvandlikning oqibatlari va oddini olish, sogʻlom turmush garzi toʻgʻrisida vaqtvaqti bilan suhbatlar oʻtkaziladi. Alkogolizm, chekish, narkomaniya va SPID toʻgʻrisida filmslayd bor.

## Yana qarang

* Oʻzbekiston tarixi davlat muzeyi
* Oʻzbekiston Davlat Sanʼat muzeyi
* Oʻzbekiston davlat tabiat muzeyi
Oʻzbekiston respublikasining sud hokimiyati

**Oʻzbekiston respublikasining sud hokimiyati** — Oʻzbekistonda davlat hokimiyatining alohida mustaqil (qonun chiqaruvchi va ijro etuvchi hokimiyatlar bilan bir qatordagi) tarmogʻi. *O'zbekiston Respublikasida sud hokimiyati*  qonun chiqaruvchi va ijro etuvchi hokimiyatdan, siyosiy partiyalardan, fuqarolik jamiyatining boshqa institutlaridan mustaqil holda ish yuritadi.  Uning zimmidoralari, fuqarolarning turli tuman uyushmalari va alohida shaxslar oʻrtasidagi munosabatlarning huquq (qondoirasida kechishini va hal etilishini taʼminlash vazifasi yuklatilgan. [Su[d hokimiyatiga xos xususiyatlar sudlovning davlat nomidan, maxsus tartibda tashkil etilgan (saylangan yoki tayinlangan) muassasalar (qarang Sud tizimi) tomonidan amalga oshirilishi, sudlarning oʻz faoliyatida faqat qonunga boʻysunishi hamda fuqarolik, maʼmuriy, jinoiy va boshqalar ishlarni qonunda belgilangan protsessual tartibda hal etishi, sudlar boshqa hokimiyat tarmoqlaridan mustaqil faoliyat yuritishi, sudning tanholigi (yaʼni davlatning boshqa hech qaysi idorasi sudlov funksiyalarini oʻz zimmasiga ololmasligi), sud hokimiyatining toʻlaqonli va qatʼiyligi (sud hokimiyati chiqargan hujjatlar, hukm va qarori barcha davlat organlari, jamoat birlashmalari, korxonalar, muassasalar, tashkilotlar, mansabdor shaxslar va fuqarolar uchun majburiyligi)da namoyon boʻladi. Mamlakatimizdagi sud hokimiyatining huquqiy maqomi, tuzilishi Oʻzbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi  va "Sudlar toʻgʻrisida"gi qonuni (2000-yil 14 dekabr)da belgilab berilgan (yana qarang [Su[d hokimiyati).
Oʻzbekiston tarixi (jurnal)

«**Oʻzbekiston tarixi**» — ilmiy-tarixiy jurnal. Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Tarix instituti nashri. Jurnalga 1998-yil iyulda asos solingan. Uning 1-soni 1999-yil yanvarda chiqqan. Toshkent shahrida har 3 oyda 1-marta chop qilinadi (oʻzbekcha va ruscha maqolalar birgalikda). «Oʻzbekiston tarixi» tarixchi mutaxassislar, oliy oʻquv yurtlari professor-oʻqituvchilari va talabalari hamda Oʻzbekiston tarixi bilan qiziquvchilarga moʻljallangan.

Jurnaldagi «Oʻzbekiston davlatchiligi tarixidan», «Tarixda shaxslar», «Munozara va muhokama», «Yosh tadqiqotchi minbari», «Tarixiy atamalar», «Toponimika va tarix», «Tarixga yangi nigoh», «Tarixshunoslik», «Etnologiya masalalari» va boshqalar ruknlar ostida Turkiston va Oʻzbekiston tarixiga oid ilmiy maqolalar eʼlon qilinadi.

Shuningdek, tarixchi olimlar ishtirokida respublika va xorijda oʻtkazilgan turli ilmiy anjumanlar va xalqaro konferensiyalar toʻgʻrisida maʼlumotlar beriladi.

Bosh muharriri — D.Alimova (2000-yildan).
Adadi 462 nusxa (2005).
Oʻzbekiston teatr ijodkorlari uyushmasi

**Oʻzbekiston teatr ijodkorlari uyushmasi** — sahna sanʼati va uning ijodkorlarini birlashtiruvchi, teatr sanʼati, sahna ijrochilik madaniyatini rivojlantirishga xizmat qiluvchi ijodiy jamoat tashkiloti. Dastlab (19-asrning 2-yarmi) "Musiqa uyushmasi", "Xor jamiyati", "Dramatik sanʼat havaskorlari uyushmasi" kabi nomlar bilan yuritilgan. Uyushma turli mamlakatlardan gastrollar uyushtirish, oʻzbek spektakllariga tomoshabinlar jalb etish va boshqalar vazifalar bilan shugʻullangan. 1945-yilda "Oʻzbekiston teatr jamiyati" tashkil topdi. Oʻzbekistonda faoliyat yuritgan turli uyushmalar negizida ijodiy, targʻibiy, tashkiliy, ijtimoiy tadbirlarni amalga oshirish, teatr madaniyatini rivojlantirish, sahna sanʼatini badiiygʻoyaviy yuksaltirish, ijodkorlar mahoratini oshirish, Oʻzbekiston va jahon sahna sanʼati arboblari muvaffaqiyatlarini targʻib qilish, koʻrik va tanlovlar, dolzarb masalalar boʻyicha bahs, munozaralar oʻtkazish va hokazo vazifalar yuklatildi. Shuningdek, sahna sanʼati namoyandalari haqida kitob, albomlar nashr ettirish, sanʼatkorlar yubileyi, ijodiy va xotira kechalarini oʻtkazish, unvon va mukofotlarga taqdim qilish, teatr rassomlari asarlarining koʻrgazmalarini uyushtirish ishlari bilan ham shugʻullanadi, Qoraqalpoq va viloyat teatrlari jamoalariga yaqindan yordam beradi. 1946, 1962, 1967, 1972, 1976, 1982-yillar Oʻzbekiston teatr jamiyati qurultoylari (I—VI) boʻlib oʻtgan. 1987-yildan uyushma "Oʻzbekiston teatr arboblari soyuzi" nomi bilan yuritilgan. 1998-yildan hozirgi nomda. Uyushmani turli yillarda S.Eshontoʻrayeva, O.Xoʻjayev, Z.Muhammadjonov, ʼ.Qoriyeva boshqargan. 1998-yildan "Oʻzbekteatr" ijodiyi.ch. birlashmasi qoshida faoliyat yuritmoqda (raislari: 1998—2002-yillar M.Abduqunduzov, 2002-yildan Omonulla Rizayev).

Bahriddin Nasriddinov.
Oʻzbekiston tasviriy sanʼat galereyasi

**Oʻzbekiston tasviriy sanʼat galereyasi** — oʻzbek xalqining boy badiiy merosini saqlash, tasviriy sanʼat asarlarini toʻplash va yutuqlarini targʻib qilishga qaratilgan madaniy-maʼrifiy muassasa. Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi iqtisodiy faoliyat milliy banki tasarrufida.

## Tavsifi
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1994-yil 12-oktabr „Tashqi iqtisodiy faoliyat milliy banki galereyasini tashkil qilish toʻgʻrisida“gi qaroriga binoan asos solingan. 2004-yildan Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti I.Karimov tashabbusi bilan Toshkent shahrida maxsus qurilgan binoga joylashtirilgan (bosh meʼmori V. N. Breusenko; bosh muhandisi G. V. Kostina). Toʻrtburchak tarhli bino meʼmorlikning eng soʻnggi yutuqlarini qoʻllagan holda bunyod etilgan, poydevori, zinalari marmar bilan qoplangan, ichki bezaklarida ganch oʻymakorligidan foydalanilgan.

Galereyada 15 ta koʻrgazma xonasi (umumiy ekspozitsiya maydoni 3,5 ming kv.m), zarur texnika uskunalari bilan jihozlangan majlislar zali hamda xazina, maʼruza va kino zallari, kutubxona, mohir usta studiyasi, ustaxonalar, badiiy salon, kafeteriy bor. Galereya xazinasida 20-asr boshidan hozirgi kungacha yaratilgan Oʻzbekiston tasviriy sanʼatining 1000 dan ziyod rang-tasvir va grafika asarlari hamda nodir numizmatika namunalari saqlanadi. Oʻzbekiston tasviriy sanʼatining 20-asr boshlarida ijod qilgan P.Benkov, L.Bure, A.Volkov, Usto Moʻmin, M.Kurzin, N.Kashina, keyinroq N.Karaxan, A.Abdullayev, Oʻ.Tansiqboyev, N.Koʻziboyev, Ch. Axmarov va boshqalarning asarlari bilan bir qatorda zamonaviy tasviriy sanʼat namoyandalari — Oʻzbekiston Badiiyot akadimyasi akademiklari B.Jalolov, J.Umarbekov, A.Mirzayev, S.Rahmetov, S.Abdullayev kabi rassomlarning asarlari ham ekspozitsiyadan oʻrin olgan. Galereyaning numizmatika boʻlimidagi Oʻrta Osiyoda turli tarixiy davrlarda zarb qilingan tangalar Oʻzbekiston tarixini oʻzida aks ettiradi hamda katta madaniytarixiy va ilmiy ahamiyatga egadir.

Galereya Oʻzbekiston rang-tasvir asarlarini toʻplash, saqlash, respublika boy madaniyatini oʻrganish hamda tasviriy sanʼat asarlari koʻrgazmalarini uyushtirish orqali keng koʻlamda targʻib qilish ishlarini amalga oshiradi, jahon badiiy madaniyati yutuqlarini oʻrganadi va hozirgi davr estetikasi va ijtimoiy muammolariga bagʻishlangan ilmiy anjumanlar, maʼruzalar, seminarlar tashkil qiladi, axborotlar tayyorlaydi hamda kitob, jurnal, almanax, kataloglar nashr etadi. Koʻrgazmalar va tajribalar almashish yoʻli bilan, festival, yarmarka, tanlovlar uyushtirish vositasida ilmiy, madaniy xalqaro aloqalarni yoʻlga qoʻyadi. Xalqaro miqyosdagi tadbirlarda qatnashadi.

## Manzil
Oʻzbekiston sanʼat galereyasi Oʻzbekiston, Toshkent shahri, Buyuk Turon koʻchasida joylashgan. U yakshanba va dushanbadan tashqari har kuni 6 soat davomida jamoatchilikka ochiq.

## Yana qarang
* Oʻzbekiston Davlat Sanʼat muzeyi

## Manbalar

## Havolalar

* Small piece of information about the gallery in English — sambuh.com
* Brochure about the gallery
* Small piece of information about the gallery
Oʻzbekiston ftiziatriya va pulmonologiya instituti

**[[Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi]] Ftiziatriya va pulmonologiya ilmiy tadqiqot instituti** — ftiziatriya va pulmonologiya sohasida respublikada ilmiy, uslubiy muvofiqlashtiruvchi va konsultativ markaz. 1932-yil Samarqandda Sil ilmiy tekshirish instituti nomi bilan tashkil etilgan. 1936-yil Toshkentga koʻchirilgan. 1977-yil institutga Sh.A.Llimov nomi berilgan. 1989-yildan hozirgi nomda.

Institut sil epidemiologiyasi va oddini olishni hamda nafas aʼzolarining sil bilan bogʻliq boʻlmagan kasalliklarini tadqiq etadi; aholiga ftiziatriya va pulmonologiya yordami koʻrsatishning tashkiliy shakllarini takomillashtiradi; sil hamda bronxlar va oʻpkaning oʻziga xos xastaliklari diagnostikasi, differensial diagnoz va silni xirurgik yoʻl bilan davolash usullarini ishlab chiqadi. Respublika tibbiyot institutlaridagi sil va pulmonologiya kafedralari faoliyatini hamda silga qarshi dispanserlar ishini nazorat etadi va ularga metodik jihatdan rahbarlik qiladi. Institutda birinchi marta bemorlar salomatligini mehnatga va kasbga yaroqli qilib tiklashning ilmiy asoslari ishlab chiqildi.

Institutda 4 ilmiy boʻlim (sil terapiyasi va epidemiologiyasi, sil xirurgiyasi, pulmonologiya, diagnostik laboratoriya), 4 laboratoriya va 500 oʻrinli klinika bor, unda oʻpka va oʻpkadan tashqari aʼzolar (plevra, suyak hamda boʻgʻimlar, siydiktanosil aʼzolari, shuningdek, limfa tugunlari va miya qobiqlari) sili hamda oʻpkaning oʻziga xos kasalliklari (bronxial astma, oʻpkaning surunkali obstruktiv kasalligi, pnevmoniya, fibrozlovchi alveolit va boshqalar) bilan ogʻrigan bemorlar davolanadilar; klinika 11 ta boʻlimdan iborat. institut dorilarni, xususan, Yevropaning yetakchi farmatsevtik firmalarida ishlab chiqarilgan preparatlarni klinik tadqiqotdan oʻtkazish markazi ham hisoblanadi. Shuningdek, ilmiy tibbiy axborot, tashkiliymetodik boʻlimlari, kutubxona, vivariy, muzey va boshqalar bor (2005). Institutda Toshkent tibbiyot akademiyasi va Toshkent vrachlar malakasini oshirish institutining ftiziatriya kafedr&tari hamda Respublika Sogʻliqni saqlash vazirligining bevosita kuzatuv ostidagi qisqa kursli kimyoterapiya markazi faoliyat koʻrsatadi. institut va klinikada 410 xodim, jumladan, 9 fan doktori, 27 fan nomzodi, 1 akad., 1 Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi va boshqalar xizmat qiladi. institut faoliyati Sh.A.Alimov, A.A.Kalonxoʻjayev, R.A. Aʼzamov, T.M.Qoriyev, A.M.Ubaydullayev kabi olimlar nomlari bilan bogʻliq. Institutda ftiziatriya va pulmonologiya boʻyicha aspirantura, doktorantura va klinik ordinatura mavjud. institut ilmiy toʻplam, monografiya va metodik qoʻllanmalar nashr etadi.
## Manbalar
Oʻzbekiston-452

"OʻZBEKISTON-452" — oʻrtacha ertapishar tarvuz navi. Butunittifoq oʻsimlikshunoslik institutining Oʻrta Osiyo tajriba st-yasida chiqarilgan. Mevasi dumaloq, oʻrtacha kattalikda, yuzasi silliq, poʻsti oqishyashil, qoramtiryashil yoʻllari bor, ogʻirligi 5–8&nbsp;kg. Eti mayin, pushtirang, zichligi oʻrtacha, sersuv, shirin. Tarkibida qand miqdori 9—11%. Urugʻi yirik, sargʻishqora halqasi bor. Niholi unib chiqqanidan keyin birinchi hosili 70—75 kunda pishadi. Hosildorligi 200—ZOOts/ga. 1951-yildan ekish uchun davlat reyestriga kiritilgan. Oʻzbekistonning hamma viloyatlarida ekiladi. (rasmi Tarvuz maqolasida berilgan).
Respublika shoshilinch tibbiy yordam ilmiy markazi

**Respublika shoshilinch tibbiy yordam ilmiy markazi** — yuqori malakali ixtisoslashgan shoshilinch tibbiy yordam koʻrsatadigan Respublika darajadagi tibbiy-ilmiy muassasa hisoblanadi. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti I. A. Karimov tashabbusi bilan tashkil etilib, 2001-yil 1-maydan faoliyat koʻrsata boshladi. 760 oʻringa moʻljallangan hamda jahon andozalari darajasidagi tegishli tibbiyot asbobuskunalari bilan jihozlangan ushbu markaz respublikamiz aholisiga tunu kun yuqori malakali maxsus shoshilinch tibbiy yordam koʻrsatish quvvatiga ega. Tarkibiga respublika sanaviatsiyasi va Toshkent shahri „03“ xizmati ham kiradi. Uning viloyatlarda 12 ta filiali va 173 ta boʻlimi, shuningdek, tuman va shahar miqyosida favqulodda vaziyatlarda faoliyat koʻrsatuvchi 182 ta shoshilinch tibbiy yordam brigadalari mavjud.

Markazda 11 ta ilmiy boʻlim (shoshilinch jarrohlik; qoʻshma va asoratlangan jarohatlar; kombustiologiya; shoshilinch terapevtik holatlar; toksikologiya va kritik holatlar; yosh bolalar shoshilinch jarrohligi; shoshilinch pediatrik holatlar; shoshilinch uroginekologiya; nur diagnostikasi; patologik anatomiya va eksperimental tibbiyot, qabuldiagnostika), ular tarkibida 36 ta klinik boʻlinma boʻlib, turli xil shoshilinch jarrohlik, neyrojarrohlik, akusherginekologik, urologik, terapevtik, kardiologik va boshqalar patologiyali bemorlarni qabul qiladi. 2005-yil 225 oʻrinli pediatriya majmui ishga tushirildi. Markaz zamonaviy tibbiyotning dolzarb muammolariga oid ilmiy tadqiqotlar olib boradi, bular, asosan, shoshilinch holatlarni erta diagnostika qilish va davolashning eng maqbul va kam jarohat yetkazuvchi usullarini ishlab chiqish va amaliyotga tatbiq etishdan iborat. Bular davolash samaradorligini oshirish bilan birga, yotib davolanish muddatini, shuningdek, davolanish uchun ketadigan xarajatlarni jiddiy kamaytirishga imkon beradi. Markaz, uning filiallari, boʻlim va boʻlinmalarida aloqa va telekommunikatsiya vositalaridan keng foydalaniladi. Ular zamonaviy telefon va mobil aloqa (tranking radiotelefon va uyali aloqa) vositalari hamda kompyuter texnikasi, 1pgegpe11tgape1 koʻrinishidagi telekommunikatsiya tizimi bilan taʼminlangan, bu shoshilinch tibbiy yordam tizimi texnologiyasi, shuningdek, teletibbiyot tizimini, yaʼni uzluksiz faoliyat koʻrsatuvchi tibbiyot xodimlarini masofadan turib oʻqitish va tegishli maslahatlar berish (konsultatsiya) tizimini ham oʻz ichiga oladi. Markazda Toshkent tibbiyot akademiyasi hamda Toshkent vrachlar malakasini oshirish intining kafedralari bor. Markaz respublikada shoshilinch tibbiy xizmat tizimini, bu sohada mavjud moddiytexnik, ilmii va kadrlar salohiyatini yagona tizimga birlashtiradi. Davlat tomonidan taʼminlanadigan ushbu Markaz aholiga shoshilinch holatlarda yuqori malakali bepul tibbiy yordam koʻrsatish davlat kafolatini amalga oshiradi.

## Manbalar
Oʻzbekiston Xalq demokratik partiyasi

**Oʻzbekiston xalq demokratik partiyasi** (**Oʻzbekiston XDP**) – Oʻzbekistondagi siyosiy partiyalardan biri. Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 1991-yil 15-noyabrda roʻyxatga olingan. 2005-yil iyulda partiyaning yangi Dasturi, 2004-yil noyabrda yangi tahrirdagi Ustavi tasdiqlandi. Oʻzbekiston XDP har bir oila, mehnat kishisining millati, dini, eʼtiqodi, ijtimoiy ahvoli va kelib chiqishidan qatʼi nazar, moddiy va maʼnaviy farovon hayot kechirishi uchun teng imkoniyatlar yaratish, ularning konstitutsiyaviy huquqlari va insoniy erkinliklarini kafolatlash, shaʼni, qadr qimmati, tinchligini taʼminlashni oʻz vazifasi deb biladi. Partiya mamlakatimiz aholisining ijtimoiy muhofazaga muhtoj tabaqalari manfaatlarini ifoda etadi va himoya qiladi. Oʻzbekiston XDPning oliy organi – 5 yilda 1 marta chaqiriladigan qurultoy. Unda partiya Markaziy kengashi va Markaziy taftish komissiyasi saylanadi. Markaziy kengash plenumida MK birinchi kotibi va kotiblari (yangi tahrirdagi Ustavga muvofiq, MK raisi va rais oʻrinbosarlari) hamda joriy ishlarga rahbarlik qiluvchi Siyosiy ijroiya qoʻmita saylanadi. Oʻzbekiston XDP Markaziy kengashi 1kotiblari: M.Rasulov (1991-94), A.Jalolov (1994-2004); Markaziy Kengash raislari: A. Rustamov (2004-2005), L.Gʻulomov (2005-yil iyuldan). Oʻzbekiston XDP tarkibida Qoraqalpogʻiston Respublikasi, 12 ta viloyat, Toshkent shahri, 171 ta tuman va 29 shahar kengashlari, 13730 ta boshlangʻich tashkilot mavjud. Partiyaning 704 183 nafar aʼzosi bor (2024-yil). Oʻzbekiston XDP faoliyatining asosiy yoʻnalishi parlamentchilik ishidir. Oliy Majlisning Qonunchilik palatasida uning 27 nafar deputatni birlashtiruvchi fraksiyasi mavjud. Fraksiya 2005 yil 14 fevraldagi yigʻilishida Oliy Majlis Qonunchilik palatasida uchta siyosiy partiya fraksiyalaridan iborat koʻpchilikni tashkil etuvchi „Demokratik blok“ tuzilganligi munosabati bilan oʻzining parlament quyi palatasidagi faoliyatini muxolifatdagi parlament ozchiligi sifatida amalga oshirishini eʼlon qildi. Oʻzbekiston XDPning markaziy nashri: „Oʻzbekiston ovozi“ gazetasi.

## Prezident saylovi

## Manbalar
Oʻzbekiston xorijiy mamlakatlar bilan doʻstlik va madaniy-maʼrifiy aloqalar jamiyatlari kengashi

**Oʻzbekiston xorijiy mamlakatlar bilan doʻstlik va madaniy-maʼrifiy aloqalar jamiyatlari kengashi** — ommaviy koʻngilli jamoat tashkiloti. 1997-yil 15-mayda taʼsis etilgan. Chet mamlakatlar bilan doʻstlik va madaniy-maʼrifiy aloqalarni zamon talablari asosida rivojlantirish, Oʻzbekiston hayotining turli jabhalarida erishilayotgan yutuqlarni chet ellarda keng targib qilish, xorijiy mamlakatlar jamoatchiligini xalqimizning boy tarixi, madaniyati, adabiyoti va sanʼati bilan muntazam tanishtirib borish, xalq diplomatiyasi imkoniyatlaridan kengroq foydalanish Kengashning asosiy vazifasidir.

Oʻzbekistonning xorijiy davlatlar bilan oʻrnatgan doʻstlik va madaniymaʼrifiy aloqalari tarixi 20-asrning 20-yillari oxirida boshlangan. Oʻshanda Toshkent shahrida Chet mamlakatlar bilan madaniy aloqalar jamiyatining Oʻrta Osiyo boʻlimi tashkil topgan. U 1947-yildan "Oʻzbekiston boʻlimi", 1953-yildan esa "Oʻzbekiston jamiyati" deb atala boshladi. Oʻzbekiston mustaqillikka erishgandan keyin bu jamiyat mohiyatan va shaklan oʻzgardi. Chet mamlakatlar bilan uzilib qolgan aloqalar tiklandi. Oʻzbekiston uchun siyosiy, iqtisodiy, madaniy va tarixiy nuqtai nazardan ustuvor ahamiyatga ega boʻlgan davlatlar bilan doʻstlik aloqalari oʻrnatildi. Kengash qoshida 36 xorijiy mamlakat bilan doʻstlik jamiyatlari faoliyat yuritadi (2005). Xorijdagi vatandoshlar bilan hamkorlik qilish ham Kengash ishida alohida oʻrin tutadi. Bu borada AQSH, Germaniya, Xitoy, Turkiya, Avstriya, Saudiya Arabistoni kabi 30 dan ortiq mamlakatlarda istiqomat qilayotgan vatandoshlarni jamiyatlari bilan aloqa yoʻlga qoʻyilgan.

Kengash xorijiy mamlakatlar bilan tuzilgan doʻstlik jamiyatlari raislari, shuningdek, Kengash kotibiyati rahbaridan iborat tarkibda tuziladi. Kengash aʼzolarining umumiy yigʻilishi tashkilotning oliy organi hisoblanadi. Doʻstlik jamiyatlari rahbarlaridan biri, jamoatchilik asosida, Kengashning raisi etib 2 yil muddatga saylanadi. Kundalik faoliyatni Kotibiyat amalga oshiradi. Kotibiyat tarkibida xorijdagi vatandoshlar bilan aloqalar; Yevropa va Amerika davlatlari; Osiyo, Afrika va Tinch okeani mintaqasi davlatlari; MDH davlatlari; tashkiliy masalalar va xalqaro tashkilotlar; axborot va matbuot boʻlimlari bor. Kengashning viloyat boʻlimlari mavjud. Oʻzbek, rus, ingliz tillarida chiqadigan "Oʻzbekiston" jurnali Kengash nashridir.
Oʻzbekiston qizil yarim oy jamiyati

**Oʻzbekiston qizil yarim oy jamiyati** — koʻngilli, insonparvarlik tashkiloti; jamoatchilik asosida faoliyat yuritib, oʻzini oʻzi boshqaradi. 1925-yil tashkil etilgan. Oʻsha paytda sobiq SSSRning Qizil Xoch va Qizil yarim Oy jamiyatlari uyushmasi tarkibiga kirgan. 1992-yildan mustaqil Milliy jamiyat maqomida Oʻ.Oʻzbekiston qizil yarim oy jamiyatiOʻzbekiston qizil yarim oy jamiyati Xalqaro Qizil Xoch qoʻmitasi tomonidan eʼtirof etilgach (1995), Xalqaro Qizil Xoch va Qizil yarim Oy jamiyatlari federatsiyasiga aʼzolikka qabul qilindi va Xalqaro Qizil Xoch va Qizil yarim Oy harakatinish faol ishtirokchisiga aylandi. Oʻzbekiston qizil yarim oy jamiyati Oʻzbekiston qizil yarim oy jamiyati davlat va uning organlariga ijtimoiy muammolarni hal etishda koʻmaklashadi, yordamga muhtoj fuqarolarga nisbatan, ularning irqi, millati, jinsi, diniy va siyosiy eʼtiqodlaridan qatʼi nazar, tinchlik oʻrnatishga qaratilgan, mehrshafqat, insonparvarlik missiyasini bajaradi. Hozirgi vaqtda Oʻzbekiston qizil yarim oy jamiyati Oʻzbekiston qizil yarim oy jamiyatining 15 ta mintaqaviy, 206 ta tuman (shahar) va 1500 dan ortiq boshlangʻich tashkiloti, 200 mingdan ortiq faol aʼzosi va 40 mingdan ortiq volontyor (koʻngilli)lari bor. Qurultoy (yuqori organ), Milliy kengash va uning rayosati jamiyatning kollegial organi hisoblanadi. Oʻzbekiston Qizil yarim Oy jamiyatining Faxriy prezidenti etib Oʻzbekiston Respublikasining Prezidenti I.A.Karimov saylangan (1992). Jamiyat har yili yuz minglab kishilarga insonparvarlik yordami koʻrsatadi. Jamiyatda "Mehrshafqat" xizmati tashkil qilingan, unda 37 ta tibbiyijtimoiy markazlar faoliyat koʻrsatadi va 360 nafar mehrshafqat hamshirasi ishlaydi. Yolgʻiz keksalar, nogironlar, surunkali bemorlar, koʻp bolali kam taʼminlangan oilalar Oʻ.Oʻzbekiston qizil yarim oy jamiyati Oʻzbekiston qizil yarim oy jamiyatining doimiy panohida turadi. Favqulodda vaziyatlarga tayyorlanish va munosabat bildirish boʻyicha 6 ta mintaqaviy markaz tashkil etilgan, 986 ta koʻngilli sanitar drujina jalb qilingan, ularda 23 mingdan ortiq volontyor bor. Bu koʻngillilar tabiiy va texnogen xarakterdagi ofatlarga tezkorlik bilan munosabat bildiradi. Oʻzbekiston qizil yarim oy jamiyati Oʻzbekiston qizil yarim oy jamiyati yoshlar bilan ishlashga alohida eʼtibor beradi, 26 ta yoshlar markazi va 35 ta yoshlar klubi tuzilgan. Ularda 2 ming nafardan ortiq volontyorlar guruhi shakllangan. Jamiyatda respublika "Insoniylik" oʻquvmetodik markazi boʻlib, bu yerda jamiyat xodimlari, aʼzolari va koʻngillilari oʻqitiladi. Jamiyatning mehrshafqat kolleji tashkil etilgan. Kollej tibbiyot hamshiralarini, bolalargʻshng maktabgacha maxsus muassasasi tarbiyalovchilarini tayyorlaydi. Kollejda 850 talaba oʻqiydi, ularning barchasi jamiyat koʻngillilari boʻlib, insonparvarlik va maʼrifiy tadbirlarida qatnashadi.

Oʻzbekiston qizil yarim oy jamiyati Oʻzbekiston qizil yarim oy jamiyati raisi Oʻ.T.Vohidova (1992-yildan) Milliy jamiyat rivojiga qoʻshgan hissasi va Xalqaro Qizil Xoch va Qizil yarim Oy harakatidagi alohida xizmatlari uchun shu harakatning nufuzli nishonlaridan biri — Ispaniya Qizil Xochining oltin medali bilan taqdirlangan.

Mixail Kremkov.
Oʻzbekiston qiyin eriydigan va oʻtga chidamli metallar kombinati aksiyadorlik jamiyati

"OʻZBEKISTON QIYIN ERIYDIGAN VA OʻTGA CHIDAMLI METALLAR KOMBINATI" AKSIYADORLIK JAMIYATI — rangli metallurgiya sanoati korxonasi. Chirchiq shahrida joylashgan. Elektrotexnika, poʻlat eritish, kon burgʻulash va texnikaning turli sohalarida qoʻllaniladigan molibden va volfram kukunlari va simlari, molibdendan kompakt mahsulotlar, kukun metallurgiyasi va eritish usullarida sof nodir yer metallari va volfram, molibden, reniy monokristallari, prokat qilib choʻzilgan mahsulotlar va ulardan quymalar, kesuvchi va togʻ parmalovchi asboblar uchun metallokeramik qattiq quymalar, elektr lampochkalar, xalq isteʼmoli mahsulotlari ishlab chiqaradi. Ingichka volfram va Qoʻytosh volframmolibden konlari rudalari hamda mis rudalaridan ajratib olinadigan molibden negizida ishlaydi. Korxona 1951-yilda Oʻzbekiston qattiq qotishmalar zavodi nomi bilan qurila boshlagan, 1navbati 1956-yil 5-noyabrda ishga tushirilgan. 1959-yildan Oʻzbekiston kiyin eriydigan va oʻtga chidamli metallar kombinati. 1963-yilda jahonda 1marta molibden konsentratsiyasini nitrat kislota bilan ishlab olish texnologiyasi amalga oshirildi, bu esa molibden chiqindilarini qayta ishlash va zanglamaydigan poʻlat jihozlardan foydalanish imkonini yaratdi. 1973-yildan sunʼiy sheyelitni uzluksiz choʻktirish va ajratib olish hamda pulsatsion uskunalardan foydalanib, volframat kislotasini yuvish texnologiyasi joriy qilindi. 1975-yilda sanoat oqavalaridan ammiak va boshqalar zararli moddalarni ajratib olish qurilmasi, 1977-yilda eng yirik sexlaridan biri — eritishprokat sexi ishga tushirilgan. 1996-yildan korxonada elektr lampochkalarini ishlab chiqarish oʻzlashtirildi. Korxona 2002-yil iyunidan ochiq turdagi aksiyadorlik jamiyati. 13 asosiy va 12 yordamchi sexlari bor. Korxona tarkibida korxona ixtisoslashuvining turli yoʻnaliiglarida ishlaydigan "Metall keramika" Oʻzbekiston— Belarus, "EKO Texnolodji" Oʻzbekiston — Panama, "Aziya Renium Resurs" Oʻzbekiston — Britaniya, "Oʻzmetall Texnolodji" Oʻzbekiston — Isroil qoʻshma korxonalari tashkil etilgan. 1995-yilda korxona mahsulotlari "Oltin globus" (Daniya) sovriniga sazovor boʻldi. Moskva shahrida vakolatxonasi bor.

## Adabiyot
* Maksudov P.S., Uzbekskiy kombinat tugoplavkix i jaroprochngx metallov, Minsk, 1996.