Armanistonda jinoyatchilik

**Armanistonda jinoyat** koʻp qirralidir. Bunga qotillik, soliq toʻlashdan boʻyin tovlash, korrupsiya, tovlamachilik, pul yuvish, politsiyaning shafqatsizligi, uyushgan jinoyatchilik, klan yoki guruh zoʻravonliklari kiradi.

2017-yilda Armanistonda 20 284 ta jinoiy ish qayd etilgan, 2016-yilda bu koʻrsatkich 18 764 taga koʻp 2018-yilda 22 551 ta holat qayd etilgan, bu 2017-yilga nisbatan 11,2 foizga oshganini koʻrsatadi.

2018-yilda Armaniston sayohatchilar uchun dunyodagi eng xavfsiz davlatlardan biri sifatida tasniflangan edi. Qoʻshma Shtatlar Davlat departamenti Armanistonni sayyohlar uchun xavfsiz mamlakat qatoriga kiritib, Armanistonga Kavkaz mintaqasidagi eng yuqori xavfsizlik reytingini berdi.

## Jinoyat turlari boʻyicha

### Qotillik
2012-yilda Armanistonda qotillik 100 000 aholiga 1,8 tani tashkil qilgan. 2012-yilda Armanistonda jami 54 ta qotillik sodir etilgan

2017-yilda Armanistonda 49 ta qotillik (100 000 aholiga taxminan 1,6) sodir boʻlgan, bu 2016-yildagi nisbatan 66 taga kamaygan Turli jinoyat ishlari tufayli jami 409 nafar (2016-yildagi 424 tadan kam), shu jumladan, 202 tasi yoʻl-transport hodisalariga sabab boʻlgan jinoyatlar tufayli vafot etgan.

2018-yilda 38 ta holat bilan Armaniston 38-40 yil ichidagi eng past qotillik darajasini qayd etdi.

### Uyushgan jinoyatchilik
Armaniston iqtisodiyotiga uyushgan jinoyatchilik kirib keldi. Yerevanda „akhperutyuns“ (*birodarlik*) deb nomlanuvchi uyushgan jinoiy klanlar mavjud (*birodarlik*). Ular oʻz kuchlarini oʻzlarining pozitsiyalari va aloqalari orqali tasdiqlaydilar. Turli fraktsiyalar baʼzan oʻzlarining „torflari“ ustidan huquqlar uchun kurashadilar. Aʼzolar Rossiya qamoqxonalaridan olib kelingan yer osti qonunlariga amal qiladilar.

### Korrupsiya
2017-yilda korrupsiyaga oid 634 ta jinoyat ishi qayd etilib, 376 nafar shaxs jinoiy javobgarlikka tortilgan.

Birlashgan Millatlar Tashkilotining Armanistondagi Taraqqiyot dasturi Armanistondagi korrupsiyani „uning rivojlanishi uchun jiddiy muammo“ deb hisoblaydi.

### Oiladagi zoʻravonlik
2008-yilda Xalqaro Amnistiya tashkiloti tomonidan oʻtkazilgan tadqiqotda Armanistondagi ayollarning toʻrtdan bir qismidan koʻprogʻi „erlari yoki boshqa oila aʼzolari tomonidan jismoniy zoʻravonlikka duchor boʻlgan“ligi aytilgan. Oiladagi zoʻravonlik haqida xabar berish arman jamiyatida qattiq qoralanganligi sababli, bu ayollarning koʻpchiligi zoʻravonlik holatlarida qolishdan boshqa iloji yoʻq.

2018-yil yanvar oyida Armaniston Yevropa Kengashining Ayollarga nisbatan zoʻravonlik va oiladagi zoʻravonlikning oldini olish va unga qarshi kurashish toʻgʻrisidagi konvensiyasini imzoladi. Armaniston, shuningdek, ayollarga nisbatan kamsitishning barcha shakllariga barham berish toʻgʻrisidagi konvensiyani imzoladi.

### Atrof muhitni muhofaza qilish
2017-yilda atrof-muhitni muhofaza qilish toʻgʻrisidagi qonun hujjatlarini buzish bilan bogʻliq 885 ta holat qayd etilgan boʻlib, jami 3346 million AMD tovon puli talab qilingan.

2018-yilda Armaniston hukumati va Yevropa Ittifoqi Armanistonda atrof-muhit muhofazasining yuqori darajasini taʼminlaydigan siyosatni ishlab chiqish va amalga oshirish boʻyicha qoʻshma harakatlar rejasini ishga tushirdi.

## Joylashuv boʻyicha
2017-yilda Yerevanda 10219 ta jinoiy ish qayd etilgan, bu Armanistondagi 20284 jinoiy ishning qariyb yarmini tashkil etadi.

## Manbalar