Yangi Zelandiyadagi xorvatlar

**Yangi zelandiyalik xorvatlar** kelib chiqishi xorvat boʻlgan Yangi Zelandiya fuqarolari hisoblanadi. Taxminlarga koʻra, 100 000 dan ortiq yangi zelandiyaliklarning kelib chiqishi xorvatlardir. 2006-yilda Yangi Zelandiya aholisini roʻyxatga olishda oʻz fuqaroligini xorvatlar deb eʼlon qilgan 2550 kishi bor. Ularning aksariyati asosan Oklend va Shimoliy Lendda atroflarida joylashgan boʻlib, ularning soni Kanterberi va Sautlend va atrofida joylashgan.

Yangi Zelandiyada (umuman neytral, lekin baʼzan biroz kamsituvchi) atama *Dalli* (Dalmatianning qisqartmasi) koʻpincha xorvat millatiga mansub odamlarga nisbatan qoʻllanadi. Bu atama Xorvatiya Yangi Zelandiyaliklar tomonidan chin dildan qabul qilingan, ular orasida Oklendda joylashgan Dalmatiya madaniyat jamiyati ham bor. 1930-yilda asos solingan, bu Yangi Zelandiyadagi eng uzoq vaqt saqlanib qolgan Xorvatiya madaniy tashkilotidir. Boshqa neytral atama *Tarara* (soʻzma-soʻz „tez gapiruvchilar“) aralash xorvat- maori merosiga ega odamlarga nisbatan qoʻllanadi.

## Tarixi
Yangi Zelandiyadagi eng qadimgi xorvat koʻchmanchilari 1860-yillardan boshlab, asosan dengizchilar va kashshoflar, Otago Oltin Rush davrida oltin qazib oluvchilar va qidiruvchilar sifatida kelishgan. Yangi Zelandiyada xorvat millatiga mansub birinchi shaxs 1864-yilda Leander Tomas Pavletich edi. Oltin shovqinidan soʻng, koʻpchilik Shimoliy Lendga koʻchib oʻtdi, ular kauri gumi – qazish bilan shugʻullanib, Shimoliy Lend Maori va koʻchmanchilar uchun asosiy daromad manbai edi. Ushbu ilk Dalmatiyalik koʻchmanchilar, shuningdek, Yangi Zelandiya vino sanoatini yaratish uchun mas’ul edilar. Kauri gumfieldlaridan majburan chiqarib, koʻpchilik uzumchilik va vinochilikka koʻchib oʻtdi, asosan Gʻarbiy Oklendda Kumeu atrofida va Xouk koʻrfazi mintaqasida joylashgan. Selak, Nobilo, Šoljan, Babich va Delegat kabi Xorvatiya familiyalari hali ham Yangi Zelandiyaning taniqli vino zavodlari nomlari orasida mavjud va Yangi Zelandiyadagi eng yirik ikkita Montana Wines (hozirgi Brancott Estate) va Villa Maria Estates shular jumlasidandir.

Xorvatiyalik koʻchmanchilar beshta asosiy toʻlqinda kelishgan:

* 1890-1914-yillarda, Birinchi jahon urushigacha 5000 nafar.
* 1920-yillarda Buyuk Depressiya boshlanishidan oldin 1600 nafar.
* 1930-yillarda, Ikkinchi jahon urushigacha 600 nafar .
* 1945-1970 yillarda 3200 kishi.
* 1990-yillarda sobiq Yugoslaviyadagi mojarodan qochib kelganlar.

2008-yil iyul oyida Bosh vazir Helen Klark va Etnik ishlar vaziri Kris Karter mezbonlik qilgan Yangi Zelandiyadagi Xorvatiyaning 150 yilligini nishonlash marosimida 800 kishi qatnashgan.

## Taniqli Yangi Zelandiyalik xorvatlar

### Akademiklar

* Jadranka Travash-Sejdich
* Jeyms Belich – tarixchi

### Sanʼat

#### Arxitektura

* Stiven Yelicich – Jasmax/ JASMaD asoschisi
* Ivan Mercep – Jasmax/ JASMaD asoschisi

#### Rassomlar

* Billy Apple
* Milan Mrkusich

#### Komediyachilar

* Rose Matafeo
* Nik Rado

#### Adabiyot

* Amelia Batistich – yozuvchi
* Sonja Yelich – shoir

#### Musiqachilar

* Nik Afoa
* Kevin Borich
* Milan Borich (Pluton (Yangi Zelandiya guruhi))
* Tina Kross
* Mariya Dallas
* Bred Devchich (tezkor ekipaj)
* Lorde (Ella Yelich-OʻConnor)
* Piter Posa
* Mayk Perjanik
* Desna Sisarich
* Piter Urlich
* Margaret Urlich

### Biznes

* Maykl Erceg – Independent Liquor asoschisi, hozirda Asahi Beverages (NZ) Ltd nomi bilan tanilgan.
* Huljich oilasi – Oziq-ovqat ishlab chiqarish, mulk, yangi biznes boshlash, moliya va kino yaratish.
* Ser Jorj Fistonich – Villa Maria Estates asoschisi.
* Nobilo oilasi – Nikola Nobilo Nobilo vinolarining asoschisi.
* Talley oilasi, Talley guruhining egalari.
* Doktor Kevin Glyucina (Matakana Super Foods asoschisi)

### Moda

* Deanna Didovich – Dizayner
* Jessica Grubisa – Dizayner
* Adrienne Winkelmann – Dizayner / Moda yorligʻi

### Jurnalistika

* Toni Ciprian – radio va televidenie boshlovchisi
* Saymon Mercep – radio va televidenie boshlovchisi
* Goran Paladin – radio va televidenie boshlovchisi

### Huquq sohasi

* Brayan Dikki – Oklend toj advokati
* Dame Helen Winkelmann – Yangi Zelandiya Bosh sudyasi

### Siyosat

* Ser Jeyms Belich – Vellingtonning sobiq meri
* Kamilla Belich – parlament aʼzosi
* Frana Cardno – Sautlend okrugining sobiq meri
* Fred Gerbich – parlamentning sobiq aʼzosi
* Sheyn Jons – sobiq parlament aʼzosi va vazirlar mahkamasi vaziri
* Klem Simich – parlamentning sobiq aʼzosi
* Dame Mira Szaszy – Maori rahbari
* Dame Rangimarie Naida Glavish – Maori rahbari

### Din

* Denis Devchich – Xudoning onasi birodarlar direktori
* Antoni Sumich (1964 yilda tugʻilgan) – Sankt-Peterning ruhoniylar birodarligi ruhoniysi; regbi ittifoqi va kriket xalqaro (Xorvatiya uchun)

### Sport

#### Kriket

* Anton Devchich – BLACKCAPS vakili
* Jozef Yovich
* Ben Lister
* Dusan Xakaraya – shuningdek, Xorvatiya regbi vakili
* Quinn Sunde
* Daniel Marsich – Xorvatiya kriket vakili
* Jon Vujnovich – Xorvatiya kriket vakili
* Entoni Govorko – Xorvatiya kriket vakili
* Anton Vujchich – Xorvatiya kriket vakili
* Pol Vujnovich – Xorvatiya kriket vakili

#### Futbol

* Abby Erceg – NZ Football Ferns futbolchisi
* Toni Laus – „Oq tanlilar“ futbolchisi
* Stefan Marinovich – „Oq tanlilar“ futbolchisi
* Pol Urlovich – „Oq tanlilar“ futbolchisi
* Ivan Viselich – „Oq tanlilar“ futbolchisi
* Chris Zoricich – „Oq tanlilar“ futbolchisi

#### Motor sporti

* Robbi Fransevich – avtopoyga haydovchisi
* Pol Radisich – avtomobillar boʻyicha jahon chempioni

*

#### Regbi ligasi

* Frano Botica – Barcha qora / NZ regbi ligasi / Xorvatiya regbi
* Toni Kriletich – Yangi Zelandiya regbi ligasi

#### Tennis

* Marina Erakovich
* Onni Parun

#### Boshqa sohalarda

* Frank Nobilo – golf oʻyinchisi
* Jon Radovonich – Yangi Zelandiya xokkeychisi
* Anna Simchic – suzuvchi
* Nik Unkovich – maysazor oʻyinchisi
* Michaela Sokolich-Bitson – Shimoliy mistiklar va kumush ferns uchun netbolchi
* Greg Yelavich – otishmachi

### Vino ishlab chiqaruvchilar

* Babich
* Brajkovich – Kumeu daryosi vinolari
* Delegat
* Fistonich – Villa Mariya vinolari 
* Mazuran
* Nobilo 
* Selak
* Soljan
* Vuletic – Providence vinolari
* Yukich – Montana Wines asoschisi, hozirda Brancott Estate nomi bilan tanilgan

### Xayoliy xorvat yangi zelandiyaliklar

* Fisher Brankovich – *Filthy Rich* (televidenie)
* Darijo *Doslic* – Vestsayd (televideniye)
* Draska Doslic – *Dahshatli Fortune* (televidenie)
* Mila Jizovich – *BroʻTown* (televidenie)
* Jonni Marinovich – *Shortland Street* (televidenie)
* Nina – *Buzilgan ingliz* (film)

## Manbalar