Qizil masjid (Schwetzingen)

**Qizil masjid** (), shuningdek, **Schwetzingen bogʻi masjidi** () nomi bilan ham tanilgan, Schwetzingen saroyi bogʻida joylashgan, Germaniyaning hozirgi Baden-Vyurtemberg shimoliy qismida qurilgan, tashqi koʻrinishi masjidni eslatuvchi bezak inshootidir. milodiy 1796-yilda qurib bitkazilgan boʻlib, Germaniyadagi eng qadimgi masjidsimon bino hisoblanadi.

U aslida haqiqiy musulmon ibodati uchun moʻljallanmagan edi va faqat 1870-yillar hamda 1980-yillarda qisqa davrlar davomida shunday maqsadda foydalanilgan. Bino, aksincha, nasroniy boʻlmagan dinlar, xususan islomning qadrini tan olish ramzi sifatida qurilgan boʻlib, ichki va tashqi qismida yarim afsonaviy Sharq bilan bogʻlangan, abadiy hikmatni ifodalashi koʻzda tutilgan koʻplab yozuvlar boʻlgan. Shu bois Schwetzingen bogʻi masjidi ilk davrdagi diniy bagʻrikenglik yodgorligi va Maʼrifat davrining bir namunasi sifatida koʻrilishi mumkin.

## Tarixi

Qizil masjid fransuz meʼmori Nicolas de Pigage loyihasi asosida, Bavariya saylovchisi Charles Theodorening buyrugʻi bilan, qisman usmonli meʼmorchiligini taqlid qiluvchi gibrid uslubda qurilgan. Qurilishning birinchi bosqichi 1776-yilda Turkiya bogʻi () barpo etilishi bilan boshlangan. Masjid qurilishi 1779-yilda boshlangan va 1792–1793-yillarda yakunlangan, minora esa faqat 1795–1796-yillarda bitkazilgan. Qurilish tannarhi taxminan 120 000 gilderni tashkil etgan boʻlib, masjid Schwetzingen bogʻidagi eng qimmat inshootga aylangan. Qurilish boshlanganda saroy allaqachon Myunxenga koʻchirilgan edi, chunki Charles Theodore 1778-yilda Bavariya saylovchisi boʻlib qolgan, biroq Pfalsdagi saylovchilik martabasini ham saqlab qolgan edi.

Inshootda ikki baland minora va gumbazli ibodat zali boʻlishiga qaramay, unda ayrim anʼanaviy masjid unsurlari — mehrob, minbar va tahorat hovuzi yoʻq. U aslida islomiy ibodat uchun faqat Fransiya–Prussiya urushidan keyin, Magʻribdan boʻlgan harbiy asirlar Schwetzingen yaqinidagi harbiy gospitalarda saqlangan davrda, shuningdek 1980-yillarda ishlatilgan. 1970-yildan boshlab butun Schwetzingen saroyi majmuasi bogʻni saqlash rejasi asosida qayta tiklandi. Masjidni restavratsiya qilish 1990-yillarda boshlangan va 2007-yilda yakunlangan. Baden-Vyurtemberg yer hukumati masjid tashqi qismini taʼmirlash uchun taxminan 2.5 million yevro, ibodat yoʻlaklarini restavratsiya qilish uchun 1.5 million yevro va ichki qismni taʼmirlash uchun 6 million yevro mablagʻ sarflagan.

## Meʼmorchilik

Masjid gumbazi ayrim jihatlari bilan nasroniy meʼmorchiligini eslatadi, uning peshtoqini ikki tomonidan oʻrab turgan minoralar 1737-yilda muqaddaslashtirilgan Venadagi Karlskirche cherkovini esga soladi. Asosiy va qoʻshimcha gumbazlarning ichki qismi yulduz naqshlari bilan bezatilgan boʻlib, ular islomning keng tarqalgan ramzi sifatida talqin qilinadi. Tipik usmonli masjidlaridan farqli oʻlaroq, hovlilar bino orqa qismida joylashgan.

Yulduzlar bilan bezatilgan shiftga ega masjid ruhiy va maʼnaviy maʼnoda tun va osmonni ifodalaydi hamda shu bilan birga oʻlimdan keyingi hayot ramzi hisoblanadi.

## Galereya

Aerial image of the Mosque in the Schwetzingen Palace gardens (view from the southeast).jpg|Masjid majmuasining yuqoridan koʻrinishi
Schwetzingen-Schloss-1825-07.png|1825-yildagi koʻrinishi
Schloss und Garten Schwetzingen 11.jpg|Masjidning yaqin atrofdagi hovuzda aks etishi 
20180920Moschee Schwetzingen02.jpg|Masjid portali, yon tomondan koʻrinish
SchwetzingerSchlossgarten-Moschee.jpg|Orqa hovlidan panoramali koʻrinish
Schloss Schwetzingen - Moschee innen.jpg|Arab va nemis tillarida bezakli ikki tilli yozuvlar tushirilgan gumbazli zal ichki koʻrinishi
Schlosspark Schwetzingen 2020-07-12zzi.jpg|Gumbaz ostidagi ikki tilli yozuv
20180918Moschee Schwetzingen04.jpg|Yozgi galereya
Schlossgarten Schwetzingen 117.jpg|Yozgi galereyaning bezakli yoylari
20110925Moschee Schwetzingen11.jpg|Hovliga orqa tomondan kirish qismi 
Schwetzingen Minarett.JPG|Minoradagi detal


## Yana qarang

* Germaniyada Islom
* Germaniyadagi masjidlar roʻyxati

## Manbalar

## Havolalar
*