Deniz Kandiyoti

**Deniz Kandiyoti** (1944-yil 15-martda tugʻilgan) — Yaqin Sharqda, ayniqsa Turkiyada gender munosabatlari va rivojlanish siyosati sohalarida tadqiqot olib boruvchi olima va muallif. London iqtisodiyot maktabidan doktorlik darajasini olgan.

Uning gender va islomga oid ishlari, ayniqsa postkolonial va qishloq rivojlanishi sohalarida, butun ilmiy yoʻnalishga katta taʼsir koʻrsatgan. Islom va davlat siyosatining ayollarga taʼsirini tushunishga qaratilgan yangi tadqiqotlarga yoʻl ochgan va shu orqali bu sohaga eʼtiborning ortishiga hissa qoʻshgan.

2010-yil holatiga koʻra, Deniz Kandiyoti Sharq va Afrika tadqiqotlari maktabida rivojlanish tadqiqotlari boʻyicha faxriy professor boʻlib faoliyat yuritadi. Bu muassasa London universiteti tarkibiga kiradi va u yerda 1992-yildan beri ishlaydi.

Birlashgan Millatlar Tashkiloti Taraqqiyot Dasturi, Xalqaro Mehnat Tashkiloti, Birlashgan Millatlar Tashkilotining Taʼlim, fan va madaniyat tashkiloti, Yevropa xavfsizlik va hamkorlik tashkiloti, Buyuk Britaniya Xalqaro rivojlanish departamenti hamda Birlashgan Millatlar Tashkilotining Ayollar Taraqqiyoti Jamgʻarmasi kabi tashkilotlarda maslahatchi sifatida ishlagan.

## Yoshligi va taʼlimi

Deniz Kandiyoti Istanbul shahrida tugʻilgan. Britaniya va Turkiya fuqaroligiga ega.

1966-yilda Parij universitetidan bakalavr darajasini olgan, soʻng London iqtisodiyot maktabida ijtimoiy psixologiya boʻyicha magistr darajasini va keyinchalik shu yerning oʻzida doktorlik darajasini qoʻlga kiritgan.

## Faoliyati va ilmiy izlanishlari

Deniz Kandiyotining dastlabki ilmiy ishlari siyosiy iqtisodiyot va qishloq jamiyatining oʻzgarishlariga bagʻishlangan boʻlsa, keyinchalik u gender, millatchilik va islom masalalariga eʼtibor qaratgan. Soʻnggi tadqiqotlarida u yana musulmonlar koʻpchilik yashaydigan jamiyatlarda gender siyosatini oʻrganishga qaytgan, biroq bu safar yanada keng qiyosiy yondashuv asosida — bunda Afgʻoniston va Oʻzbekiston ham Turkiya bilan birga tadqiq etilgan.

Deniz Kandiyotining ilmiy faoliyati nazariy tadqiqotlar bilan bir qatorda dala tadqiqotlariga ham asoslangan. Uning gender masalalariga boʻlgan dastlabki qiziqishi doktorlik dissertatsiyasi doirasida Markaziy Onadoʻlida olib borgan dala ishlari davomida shakllangan.

1969-yildan 1980-yilgacha Istanbul texnika universiteti va Boğaziçi universitetida ishlagan, soʻngra Angliyaga koʻchib, Richmond kolleji (Surrey)da dars bergan. 1987—1988-yillarda Manchester va Sussex universitetlarida ilmiy xodim boʻlgan.

1988-yilda Deniz Kandiyoti „patriarxal kelishuv“ atamasini ilmiy muomalaga kiritgan. Bu tushuncha ayolning jamiyatdagi gender rollarini, garchi ular umumiy holda ayollar uchun noqulay boʻlsa-da, shaxsiy imkoniyat va taʼsirini maksimal darajada saqlab qolish uchun qabul qilishi va moslashishini ifodalaydi.

2000—2005-yillarda Birlashgan Millatlar Tashkiloti Ijtimoiy rivojlanish tadqiqot instituti tomonidan qoʻllab-quvvatlangan tadqiqot loyihasida ishtirok etgan. Ushbu davrda asosiy yoʻnalishlar qashshoqlikni kamaytirish, demokratiya va inson huquqlarini rivojlantirish, gender tengligi, atrof-muhit barqarorligi hamda globallashuvning taʼsiri boʻlgan.

Shuningdek Central Asian Survey jurnalining muharriri boʻlib, bu jurnal Markaziy Osiyo va Kavkaz mintaqalarining tarixi, siyosati, madaniyati, dini va iqtisodiyotiga bagʻishlangan yetakchi ilmiy nashrlardan biridir.

Deniz Kandiyotining hozirgi ilmiy loyihasi „Islom va gender siyosati“ deb nomlanadi.
## Manbalar