open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Andris Liepa

**Andris Marisovich Liepa** (; 1962-yil 6-yanvar, Moskva, SSSR) – sovet va rus balet solisti, teatr rejissyori va prodyuseri, Rossiya Federatsiyasi xalq artisti (2009). Otasi SSSR xalq artisti Maris Liepa nomidagi xayriya fondi asoschisi.

## Hayoti
Andris Liepa 1962-yil 6-yanvarda Moskvada SSSR xalq artisti Maris Liepa va Moskva drama teatri aktrisasi Margarita Jigunova oilasida tugʻilgan. Uning ismini bobosi Andrey Liepa sharafiga qoʻygan. Opasi – Ilze Liepa balet raqqosi, aktrisa, Rossiya Federatsiyasi xalq artisti (2002), oʻgay opasi – Mariya Liepa, opera xonandasi.

Bolaligida Andris qishki va yozgi taʼtilni otasining Rigadagi uyida, buvisi Liliya va bobosi Andrey Liepa bilan birga oʻtkazgan. Rigada balet bilan shugʻullana boshlagan.

1981-yilda u IV Xalqaro balet tanlovi laureati boʻldi.

Kollejni tugatgach, u Katta teatr baletining solisti boʻldi. Ushbu truppadagi sakkiz yillik faoliyati davomida u teatr klassik repertuaridagi baletlarda bosh rollarni ijro etgan. U Vashingtondagi spektakl chogʻida ogʻir jarohat olib, sahnani tark etdi.

Keyinchalik Kreml balet teatrining badiiy rahbari va bosh xoreografi sifatida faoliyatini olib borgan. Ketma-ket 17 yil davomida u Moskvadagi Gostiniy Dvorda yangi yil archalari va yangi yil toʻplarini oʻtkazish uchun masʼul oʻlgan.

1990-yillarda Latviya milliy operasi direktori Andrey Jagars Rigaga, „Petrushka“, „Olovli qush“ va „Rossiya fasllari“ operasida Shehrazadani sahnalashtirgan Andris Liepani hamkorlikka taklif qiladi.

1999-yil iyun oyida Latviya Respublikasi Seymi Andris Liepaga maxsus xizmatlari uchun Latviya fuqaroligini berdi.

2007-yilda u Latviyaning eng oliy mukofoti – "Uch yulduz" ordeni bilan taqdirlangan.

2019-yil 16-yanvardan 2022-yil 22-sentyabrgacha – Alisher Navoiy nomidagi Oʻzbekiston Davlat akademik katta teatrining badiiy rahbari va bosh xareografi boʻlgan.

2014-yilda Andris Liepa „Andris Liepa Production“ madaniyat va taʼlim sohasidagi loyihalar va dasturlarni ishlab chiqish markazi, shuningdek, Rossiya hamda chet ellarda gastrol dasturlarini tashkil etuvchi, gala-konsertlar oʻtkazadigan prodyuserlik markazini tashkil etdi.

2018-yilda Rimdagi Palazzo Polida boʻlib oʻtgan „Rossiya Rim“ xalqaro madaniyat festivali laureati boʻldi.

## Mukofotlari
* 1981-yil – Moskva xalqaro musobaqasida oltin medal (yoshlar guruhi)
* 1985-yil – Moskva xalqaro musobaqasining kumush medali
* 1986-yil – Jeksondagi xalqaro tanlovda Gran-pri, Missisipi (AQSh).
* 1986-yil – RSFSRda xizmat koʻrsatgan artist
* 1998-yil – „Rossiya kinosining oltin tasmasi“
* 2007-yil 22-oktyabr – "Uch yulduz" orden (Latviya)

## Manbalar
Leonid Lindenbraten

**Leonid Davidovich Lindenbraten** (1922-yil 3-noyabr, Toshkent – 2020-yil 6-yanvar) – sovet va rus rentgenologi, tibbiyot fanlari doktori, professor, I. M. Sechenov nomidagi 1-Moskva tibbiyot instituti radiologiya va rentgenologiya kafedrasi mudiri. Tibbiyot talabalari uchun radiologiya boʻyicha darslik mualliflaridan biri.

## Biografiyasi
Leonid Davidovich Lindenbraten shifokorlar oilasida tavallud topgan. Onasi Roza Vladimirovna Zlatopolskaya pediatr boʻlgan. Otasi tibbiyot fanlari doktori, professor David Solomonovich Lindenbraten (1896, Vilnyus – 1957, Leningrad). 1921–1930-yillarda Oʻzbekistonda, jumladan, Sogʻliqni saqlash xalq komissarining oʻrinbosari lavozimida faoliyat olib borgan. Akasi Vitaliy Davidovich Lindenbraten (1925–2009) patofiziolog, tibbiyot fanlari doktori, professor boʻlgan. Bobosi Shloma Rafailovich Lindenbraten Vilnyusda pivo ishlab chiqaruvchi edi.

Lindenbratenning bolalik yillari Oʻrta Osiyoda oʻtgan. Toshkentda oʻrta maktabning 4-sinfini tamomlagan. 1930-yilda uning otasi Leningrad ilgʻor tibbiy tadqiqotlar instituti radiologiya kafedrasi mudiri lavozimiga tayinlandi (Moskvaga koʻchib ketgan S. A. Reynberg oʻrniga). Lindenbraten oʻqishni Leningradda davom ettirdi. Drama studiyasida oʻqidi, musiqa maktabida fortepiano boʻyicha oʻqidi va yoshlar futbol jamoasida oʻynadi.

Leonid 1940-yilda harbiy xizmatga qasamyod qildi va yangi tashkil etilgan Dengiz Tibbiyot Akademiyasi (VMMA) qoshidagi Oliy dengiz tibbiyot maktabiga oʻqishga kirdi. 1941-yilda ularning kursi Leningrad frontiga yoʻnaltirildi va Leningradni himoya qilishda qatnashdi.

Leonid Davidovich 1956–1959-yillarda VMMA radiologiya kafedrasida katta oʻqituvchi, undan soʻng S. M. Kirov nomidagi Harbiy tibbiyot akademiyasida rentgenologiya va radiologiya kafedrasi mudiri oʻrinbosari lavozimida ishlagan.

Lindenbraten 1959-yilda I. M. Sechenov nomidagi Birinchi Moskva tibbiyot institutining rentgenologiya va radiologiya kafedrasi mudiri etib saylandi. 1960-yilda unga professor unvoni berildi va 32-yil davomida kafedraga rahbarlik qildi.

Leonid Davidovich 1995-yilda Moskva sogʻliqni saqlash boshqarmasining Tibbiy radiologiya ilmiy-amaliy markazida mutaxassislar tayyorlashni tashkil etish boʻlimi boshligʻi lavozimida faoliyat olib borgan.

2020-yil 10-yanvar kuni Sechenov universiteti oʻlikxonasida Leonid bilan xotira va xayrlashuv marosimi (Rossolimo koʻchasi, 12-uy, 1-bino) boʻlib oʻtdi. U Sankt-Peterburgda dafn etilgan.

## Manbalar
Nikita Rijov

**Nikita Semyonovich Rijov** (1907-yil 26-may, Kaluga viloyati, Filippkovo qishlogʻi – 1996-yil 12-aprel, Moskva shahri) – sovet davlat arbobi, diplomat.

## Hayoti
Nikita Semyonovich Rijov 1907-yil 26-mayda Kaluga viloyatining Filippkovo qishlogʻida tugilgan.

Moskva toʻqimachilik institutini (1932) hamda Moskva sanoat akademiyasining uchta kursini tamomlagan (1940).

1924–1929 – Toʻquv fabrikasida toʻquvchi, usta yordamchisi, usta, ishlab chiqarish boʻyicha boshliq oʻrinbosari.

1929–1932-yillar – Moskva toʻqimaSSSR Yengil sanoat xalq komissarligining Butunittifoq yordamchi hunarmandlar maktabi direktorining oʻrinbosari.

1934–1935-yillar – Turkstroy tresti (Moskva) uskunalarini qabul qilish boʻyicha vakolatli shaxs.

1935–1936-yillar – Turkstroy trestining toʻqimachilik kombinati bosh muhandisi oʻrinbosari.

1936–1937-yillar – Turkstroy trestidagi Odessa ofisining menejeri.

1937–1938-yillar – SSSR Ogʻir sanoat xalq komissarligining Eksportstroy rejalashtirish boʻlimi boshligʻi.

1938–1940-yillar – Moskva sanoat akademiyasining talabasi.

1940–1941-yillar – Pavlovo-Pokrovskaya yigiruv-toʻquv fabrikasi direktori.

1941-yil – Toshkent toʻqimachilik kombinati direktori.

1941–1942-yillar – Oʻzbekiston Kompartiyasi Toshkent viloyat qoʻmitasi kotibi.

1942–1944-yillar – Toshkent toʻqimachilik kombinati direktori.

1944–1949-yillar – RSFSR toʻqimachilik sanoati xalq komissari.

1949–1950-yillar – RSFSR yengil sanoat vaziri.

1950–1953-yillar – SSSR yengil sanoat vazirining birinchi oʻrinbosari.

1953-yil mart–avgust oylari – SSSR yengil va oziq-ovqat sanoati vazirining birinchi oʻrinbosari.

1953–1954-yillar – SSSR isteʼmol tovarlari sanoati vazirining birinchi oʻrinbosari.

1954–1955-yillar – SSSR isteʼmol tovarlari sanoati vaziri.

1955–1956-yillar – SSSR toʻqimachilik sanoati vaziri.

1956–1957-yillar – SSSR yengil sanoati vaziri.

1957–1966-yillar – SSSRning Turkiyadagi Favqulodda va Muxtor elchisi.

1966–1980-yillar – SSSRning Italiyadagi Favqulodda va Muxtor elchisi.

1980–1986-yillar – SSSR Tashqi ishlar vazirining oʻrinbosari, SSSR Tashqi ishlar vazirligi hay’ati aʼzosi.

1983–1986-yillar – SSSR Vazirlar Kengashi Prezidiumining tashqi iqtisodiy masalalar boʻyicha komissiyasi aʼzosi.

KPSS Markaziy taftish komissiyasi aʼzosi (1966-1986).

Nikita Semyonovich Rijov 1996-yil 12-aprelda Moskva shahrida vafot etgan. U Kuntsevo qabristoniga dafn etilgan.

## Mukofotlari
* 2 ta „Lenin“ ordeni (1966; 1977).
* „Oktyabr inqilobi“ ordeni (1971).
* 3 ta „Mehnat Qizil Bayroq“ ordeni (1944; 1958; 1982)

## Adabiyotlar
* Дипломатический словарь. В 3-х томах. Гл. ред. А. А. Громыко, А. Г. Ковалев, П. П. Севостьянов, С. Л. Тихвинский. — М.: Наука, 1985—1986. — Т. 2, с. 498—499.
* Государственная власть СССР. Высшие органы власти и управления и их руководители. 1923—1991 гг. Москва, 1999. — С. 505.
* 
* 

## Manbalar

## Havolalar
* Биография в ''Справочнике по истории Коммунистической партии и Советского Союза 1898—1991''
* Память народа
Vladimir Lisichkin

**Vladimir Aleksandrovich Lisichkin** (1941-yil 3-oktyabr, Toshkent, SSSR) – sovet va rus iqtisodchisi, siyosatchi, prognozlash ilmiy fanining asoschisi, yozuvchi, kolleksiyalar yigʻuvchi. Falsafa fanlari nomzodi, iqtisod fanlari doktori (1974), professor. Birinchi va ikkinchi chaqiriq Davlat Dumasi deputati (LDPR fraksiyasi, 1993–1995). Mulk, xususiylashtirish va xoʻjalik faoliyati qoʻmitasi raisining oʻrinbosari boʻlgan. Liberal-demokratik partiyasi aʼzosi.

## Biografiyasi
Vladimir Aleksandrovich Toshkentda qarindoshi taniqli jarroh (keyinchalik cherkov tomonidan kanonizatsiya qilingan) yepiskop Luka (Voyno-Yasenetskiy)ning uyida tavallud topgan. 1958-yilda Moskva yaqinidagi Lyubertsi shahridagi oʻrta maktabni kumush medal bilan tugatgan. Shundan soʻng oilasi bilan Odessaga koʻchib oʻtgan.

Lisichkin „Ilmiy-texnika taraqqiyotini prognozlash“ mavzusida doktorlik dissertatsiyasi yoqlagan. Bir qator Rossiya davlat akademiyalari: Rossiya Tabiiy fanlar akademiyasi, Rossiya muhandislik akademiyasi, Xalqaro informatika va axborot texnologiyalari akademiyasi, Xalqaro muhandislik fanlari akademiyasi aʼzosi boʻlgan. Rossiya Iqtisodiy fanlar va tadbirkorlik akademiyasining akademik-kotibi lavozimida faoliyat olib borgan. Amerika Fanlar Akademiyasi (San-Fransisko) va Bolgariya Fanlar Akademiyasi akademigi boʻlgan. Xalq xoʻjaligi tarmoqlarini boshqarish, ilmiy-texnikaviy prognozlash va ekologiyaga oid 50 dan ortiq kitob va risolalar, 200 dan ortiq maqolalar muallifi. Lisichkinning asarlar 18 ta tilga tarjima qilingan.

Vladimir Aleksandrovich akademik J. M. Gvishianining qizi bilan oila qurgan. Uch nafar farzandi bor.

Birinchi rafiqasi Anashkina Lyubov Yakovlevna filolog boʻlgan.

Katta qizi Yuliya Vladimirovna Lisichkina (1963-yil) MGIMO da dotsenti boʻlgan. Nevaralari: Yelena Grashenkova va Anastasiya Grashenkova MGIMO bitiruvchilari.

Ikkinchi rafiqasi Olga Lisichkina iqtisodchi boʻlgan. Farzandlari: Mariya Vladimirovna Lisichkina – Moskva davlat lingvistik universiteti bitiruvchisi, Kirill Vladimirovich Lisichkin – Moskva davlat universitetining yuridika fakulteti bitiruvchisi.

Vladimirning qiziqishlari: rasm chizish, musiqa, sayohat. Moskvada, Xamovniki tumanida yashaydi. Uning Nikolina Gorada dachasi bor.

## Manbalar
Toir Xalilov

**Toir Bekirovich Xalilov** (1940-yil 6-sentyabr, Yangi Karabay, Qrim Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasi) – qrim-tatar yozuvchisi, Ukraina Yozuvchilar milliy uyushmasi aʼzosi.

## Hayoti
Toir Bekirovich Xalilov 1940-yil 6-sentyabrda Qrim Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasi Kirovskiy tumanidagi Yangi Karabay (hozirgi Vozrojdenie) qishlogʻida tugʻilgan. Onasi – Fotima Xalilova (1893—1945). Otasi Bekir Xalilov (1892-yil tugʻilgan) tamaki yetishtirish boʻyicha taniqli mutaxassis, Moskvadagi xalq xoʻjaligi yutuqlari koʻrgazmasi ishtirokchisi.

1944-yil 18-mayda yetti kishidan iborat oila (ota-ona va besh farzand) hibsga olinib, Islom-Terek temir yoʻl vokzaliga (hozirgi Kirovskoye) kuzatuv ostida olib ketildi. U yerdan ular Kostroma viloyatining Makarievskiy tumaniga surgun qilingan. Toir Oʻzbekistondagi bolalar uyida oʻsgan.

Taʼlim rus tilida olib boriladigan oʻrta maktabni tugatgach, harbiy xizmatni oʻtagan. 1969-yilda Toshkent qishloq xoʻjalik institutini „agronom, meva-sabzavot yetishtiruvchi“ mutaxassisligi boʻyicha tamomlagan. 1969—1971-yillarda Toshkent viloyatidagi Ohangaron-2 bogʻdorchilik sovxozida ishlagan. U 1971-yilda Qrimga qaytishga uringan, ammo Ichki ishlar vazirligi tomonidan unga ruxsat berilmagan.

1990-yil may oyida Qrimga qaytib, Sovetskiy (Ichkinskiy) tumanidagi Pushkino qishlogʻiga joylashdi.

Toir Xalilov qrim-tatar xalqining deportatsiyasi haqida hikoya qiluvchi „Oltirilgan vatan“ qissasini yozgan. „Yildiz“ jurnalining 2008-yil 1-6 va 2009-yil 1-sonlarida ona tilida nashr etilgan. 2018-yil 4-dekabr kuni Toir Xalilov „Qrim-tatar adabiyoti rivojiga qoʻshgan hissasi“ maxsus nominatsiyasi laureati boʻldi. Postmodernizm yoki avangard taʼsirini Toir Xalilovning „Oxirgi paytgacha“ qissasida koʻrish mumkin. Ayrim asarlari qrim-tatar adabiyoti boʻyicha maktab oʻquv dasturiga kiritilgan.

## Ijodiy meros
* 1985-yil – „Bazil hidi“
* 1987-yil – „Birinchi qor“
* 2008-yil – „Vatan“ hikoyasi

## Adabiyotlar
* Кандым Ю. К вопросу истории и современного состояния украинско-крымскотатарских литературных связей // КСО. 2003, 26 вереск.— 3 окт.
* Таир Халилов, Василий Портяк, Игорь Павлюк…. Курьер Кривбасса. 2005, декабрь, № 193
* Эльведин Чубаро

## Manbalar

## Havolalar
* Библиотека украинской литературы. — Халилов Таир Бекирович
* Энциклопедия современной Украины. Крымскотатарская литература
* - Раздел 8. Таир Халилов. "До последнего вздоха …— YouTube
* Свидетельство о депортации Халилова Таира — Крым и крымские татары
* ПАРАДИГМА МОРАЛИ В ТВОРЧЕСТВЕ ТАИРА ХАЛИЛОВА
* Литературный Крым, август 2013
Pervushin merosxo‘rlarining vino zavodi

**Pervushin merosxoʻrlarining vino zavodi** *(Vinokurenniy zavod naslednikov Pervushina)* – XIX asr ikkinchi yarmi – XX asr boshlarida Salor arigʻining boʻyida, Qoʻyliq va Marin shohkoʻchalari oraligʻida (tahminan hozirgi Fargʻona yoʻli va Elbek koʻchalari kesishgan joyda) joylashgan va faoliyat yuritgan zavod. Savdogar Pervushinning oʻgʻillariga tegishli boʻlgani sababli shunday nomlangan.

## Tarixi
Mazkur zavod taniqli rus savdogari Ivan Andreyevich Pervushin tomonidan 1868-yili ochilgan va keyinroq oʻgʻillariga meros boʻlib qolgan. Zavod binosi xom gʻishtdan qurilgan. Zavod dastlab bugʻ, keyinchalik toshkoʻmir vositasida isitilgan va binolari ham koʻpaygan. 1873-yilda zavodda bir prussiyalik mutaxassis va oʻnta ishchi ishlagani maʼlum. Mazkur vino zavodida meva spirti va bugʻdoy spirti ishlab chiqilib, buning uchun mayiz, bugʻdoy uni va soloddan foydalanilgan.

Zavod shahar hududidga juda yaqin yerda joylashgani sababli, garchi Salor arigʻining chap tomonida boʻlsa ham, baʼzi hujjatlarda shaharga tegishli korxonalar roʻyhatida keltirilgan. Toshkent atrofida, shuningdek, Pervushinning dalahovlisi ham bor edi. Zavod va dalahovli oʻrtasida Childuxtaron qishlogʻi joylashgan. Pervushin dalahovlisining yerlari tahminan hozirgi „Toshkent“ va „Mashinasozlar“ oraligʻidagi, aniqrogʻi „Mashinasozlar“ metro bekati atrofidagi maydonga toʻgʻri keladi. Dalahovli savdogar Pervushinning mulki boʻlgani bois uning nomi bilan atalgan.

Toshkentda Pervushinlarga tegishli Komissioner idora ham ishlagan (1869-yili ochilgan). Mazkur idora vositachi savdo tashkiloti boʻlib, Rossiyadan Toshkentga, Toshkentdan Rossiyaning Orenburg, Moskva, Nijniy Novgorod, Peterburg va boshqa shaharlariga tovar olib kelish va joʻnatish ishlarini amalga oshirib, bu xizmatlari uchun umumiy qiymatning 10 foizini olib qolgan. Shuningdek, idora Toshkentdan joʻnatilgan paxta, shoyi va boshqa tovarlarni Rossiyada sotilishini ham yoʻlga qoʻygan. Rus manbalarida 1886-yili Toshkentda Pervushin merosxoʻrlariga tegishli yana bitta vino, bitta aroq va bitta tamaki-papiros zavodlari boʻlgani qayd etilgan.

## Manbalar
Grigoriy Luchanskiy

**Grigoriy Emmanuilovich** **Luchanskiy** (1945-yil 8-fevralda Toshkent) – yirik xalqaro tadbirkor. Avstriyaning „Nordex“ kompaniyalar guruhi asoschisi, Sanoatchilar va tadbirkorlar xalqaro kongressining katta vitse-prezidenti, Rossiya investitsiya loyihalari va dasturlari markazi prezidenti, Rossiya yahudiylari kongressi Prezidiumi Byurosi aʼzosi.

## Yoshlik yillari
Grigoriy Luchanskiy Moskva poʻlat va qotishmalar institutini tugatgach, Latviya SSRga ishga tayinlangan. 1969-yilda Komsomol Markaziy Qoʻmitasi qoshida talabalar qurilish otryadlari markaziy shtabini tashkil etish paytida Latviya Respublika Butunittifoq leninchi kommunistik yoshlar soyuzi shtabiga rahbarlik qilgan. U Latviya Komsomoli Markaziy Qoʻmitasining taftish komissiyasi aʼzosi etib saylandi.

Grigoriy 1974-yilda P. Stuchka nomidagi Latviya davlat universitetining maʼmuriy-xoʻjalik ishlari boʻyicha prorektori etib tayinlandi. U Latviyadagi eng yosh prorektor edi.

Prorektor Emmanuilovich 1982-yilda 2564 rubl miqdorida sotsialistik mulkni oʻgʻirlashda ayblanib hibsga olindi va 1983-yilda yetti yilga ozodlikdan mahrum qilindi. U jazoni Yekabpils zonasida oʻtash uchun yuborilgan.

Luchanskiy qamoqdan ozod qilingandan soʻng, Solikamskda qurilishda ishlagan. Koʻp oʻtmay, Gʻarbiy Ural qurilish brigadalari oʻrtasidagi sotsialistik musobaqada birinchi oʻrinni egallagan. Ushbu jamoaga mas’uliyatli va murakkab ob’ektlar ishonib topshirilganligi sababli, Grigoriy kaliy tuzi ishlab chiqaradigan Silvinit ishlab chiqarish birlashmasi (Solikamsk, Perm viloyati) ga ishga taklif qilingan. u yerda uyushma direktorining oʻrinbosari Arnold Sternberg bilan uchrashgan.

Luchanskiy Latviya SSRga qaytganidan soʻng, Sotsialistik Mehnat Qahramoni Albert Koulz uni oʻzi boshqargan Latviyaning eng yirik „Adaji“ millioner kolxoziga deputatlik lavozimiga taklif qildi.

Grigoriy Luchanskiy 1990-yillarning oxirida Moskvada investitsiya loyihalari va dasturlari markazini tuzib, Yevrosiyodagi yirik investitsiya loyihalari bilan ishlagan.

## Oilasi
Ota Emmanuil Emmanuilovich Luchanskiy (harbiy shifokor, Ikkinchi jahon urushi qatnashchisi, 1949-yilda vafot etgan). Onasi Berta Grigoryevna Vladimirskaya iqtisodchi boʻlgan va 50–60-yillarda nogironlar uyushmasida ishlagan. Berta 1975-yilda vafot etgan va Riga ikkinchi Lesnoye qabristoniga dafn etilgan.

Grigoriy Emmanuilovich Rossiya va Avstriyada yashaydi. Oilali, uch nafar qiz va bir nafar oʻgʻil farzandi bor.

## Manbalar
Qarsildoq qo‘ng‘iz

Qarsildoq qoʻngʻiz – Tenebrionidae oilasiga mansub qoramtir qoʻngʻizlar turkumi. Qarsildoq qoʻngʻizlarning 30 dan ortiq turlari mavjud boʻlib, bu urugʻ vakillari koʻpincha Yevroosiyo va Avstraliyada uchraydi, dunyoning boshqa joylarida kamdan-kam hollarda uchratish mumkin.

## Turlar
Ushbu 38 tur *Blaps* urugʻiga tegishli:
 
* *[[Blaps abbreviata]]* Menetries, 1836
* *[[Blaps abdita]]* Picka, 1978
* *[[Blaps alternans]]* Brulle, 1838
* *[[Blaps bedeli]]* Chatanay, 1914
* *[[Blaps bipunctata]]* Allard, 1880
* *[[Blaps brevicornis]]* Seidlitz, 1893
* *[[Blaps foveicollis]]* Allard, 1880
* *[[Blaps gibba]]* Laporte de Castelnau, 1840
* *[[Blaps gigas]]* (Linnaeus, 1767)
* *[[Blaps graeca]]* Solier, 1848
* *[[Blaps halophila]]* Fischer de Waldheim, 1820
* *[[Blaps hispanica]]* Solier, 1848
* *[[Blaps holconota]]*
* *[[Blaps indagator]]* Reiche, 1857
* *[[Blaps kollari]]* Seidlitz, 1893
* *[[Blaps lethifera]]* Marsham, 1802
* *[[Blaps lusitanica]]* Herbst, 1799
* *[[Blaps milleri]]* Seidlitz, 1893
* *[[Blaps mortisaga]]* (Linnaeus, 1758)
* *[[Blaps mucronata]]* Latreille, 1804 (cellar beetle)
* *[[Blaps nitens]]* Laporte de Castelnau, 1840
* *[[Blaps ocreata]]* Allard, 1880
* *[[Blaps oertzeni]]* Seidlitz, 1893
* *[[Blaps orbicollis]]* Motschulsky, 1845
* *[[Blaps parvicollis]]* Zoubkoff, 1829
* *[[Blaps planicollis]]* Motschulsky, 1845
* *[[Blaps polychresta]]* (Forskl, 1775)
* *[[Blaps pruinosa]]* Faldermann, 1833
* *[[Blaps putrida]]* Motschulsky, 1845
* *[[Blaps robusta]]* Motschulsky, 1845
* *[[Blaps sinuaticollis]]* Solier, 1848
* *[[Blaps songorica]]* Fischer de Waldheim, 1844
* *[[Blaps splichali]]* Gebien, 1913
* *[[Blaps striola]]* (Motschulsky, 1860)
* *[[Blaps sulcata]]* Laporte de Castelnau, 1840
* *[[Blaps taeniolata]]* Menetries, 1832
* *[[Blaps tibialis]]* Reiche, 1857
* *[[Blaps waltli]]* Seidlitz, 1893

## Manbalar
Dmitriy Liskov

**Dmitriy Yuryevich Liskov** (13-oktyabr, 1977-yil, Toshkent) – rus yozuvchisi, jurnalisti, teleboshlovchi. „Zvezda“ va „Perviy kanal“ telekanallari loyihalari bosh muharriri. *Rossiya jamoat televideniyesida* Dmitriy Liskov bilan „OTRAJENIYE“ mualliflik dasturini va „PRAVDA! DA?“ ijtimoiy-siyosiy tok-shousini olib borgan.

## Biografiyasi
Liskov 1977-yil 13-oktyabrda Toshkent shahrida tavallud topgan.

Dmitriy Yuryevich Bauman nomidagi MSTUda materiallar va texnologiyalar fakultetida tahsil olgan.

2005-yildan 2006-yilgacha RIA Novosti axborot agentligida Internet-loyihalar direksiyasining Maxsus loyihalar boʻlimi muharriri sifatida ishlagan. RIA Novosti maxsus loyihalari uchun kompyuter grafikasi ustida ishlagan.

Liskov 2006-yilda RIA Novosti agentligida ishlagan vaqtida Sent-Jorj lentasi tadbirining tashkilotchilaridan biri boʻlgan.

Teleboshlovchi 2013-yil bahoridan beri Rossiya jamoat televideniesida ishlaydi. 2020-yilgacha „PRAVDA? DA!“ ijtimoiy-siyosiy tok-shousining boshlovchisi boʻlgan.

Dmitriy 2020-yil oktyabr oyidan boshlab OTR telekanalidagi „OTRAJENIYE s Dmitriyem Liskovim“ axborot-tahliliy dasturining muallifi va boshlovchisi boʻlib faoliyat olib borgan.

Liskov 2015-yildan „Vzglyad“ onlayn nashrining doimiy muallifi boʻlgan va u yerda tarixiy mavzularda maqolalar chop etgan. 2016-yil Rossiyada 1917-yilgi inqilobning 100 yilligiga bagʻishlangan qator maqolalari chop etdi.

## Professional yutuqlari
2013-yilda Rossiya Jurnalistlar uyushmasining „Eng yaxshi teledastur“ maxsus mukofoti „PRAVDA?DA!“ dasturiga topshirildi.

Teleboshlovchi Dmitriy 2018-yil 7-may kuni Rossiya prezidentidan „Rossiya Federatsiyasi Prezidenti sayloviga tayyorgarlik koʻrish va oʻtkazishdagi faol ishtiroki uchun“ minnatdorchilik maktubi olgan.

2018-yilda Matbuot va ommaviy kommunikatsiyalar federal agentligi „Sanoatdagi koʻp yillik samarali mehnati, mahalliy televideniye va ommaviy kommunikatsiyalarni rivojlantirishga qoʻshgan hissasi uchun“ minnatdorchilik bildirildi.

Dmitriy Yuryevich 2019-yilda TEFI sanoat televideniyesi mukofotiga nomzod boʻlgan va Andrey Norkin (NTV) va Dmitriy Kulikov (TVC) bilan birga finalga chiqqan.

## Oilasi
Dmitriy oilali. Ikki nafar farzandi – bir oʻgʻil va bir qizi bor.

## Manbalar
Antonio D'Alena

**Antonio DʼAlena** (1998-yil 24-fevralda tugʻilgan) - italiyalik futbolchi, yarim himoyachi sifatida tanilgan.

## Klub karerasi

### Torino

#### Ijara uchun kredit
2018-yil 17-iyulda DʼAlena C Seriya klubi Renatega bir mavsumga ijaraga berildi.  29- iyul kuni Italiya kubogining 63-daqiqasida u A.S.Rezzatoga qarshi oʻrinbosar oyincha sifatida kurashadi.  16-sentyabr kuni u Renate safida C seriyadagi debyutini mehmonda Sambenedettese ustidan 2:0 hisobida g‘alaba qozongan uchrashuvning 79-daqiqasida Lorenzo Simonettining o‘rniga maydonga tushdi.  2018-yilning oktabr oyida D'Alena oldingi xoch ligasidan jarohat oldi, u 2019-yilning iyuligacha tuzaldi  D'Alena Renate uchun barcha zaxira  ijara muddati atigi 3 ta o'yinda yakunladi. 

### Imola
2019-yilning 24-iyulida DʼAlena C Seriyaning Imola klubi bilan nomaʼlum toʻlov evaziga va "Torino" foydasiga sotib olish taklifi bilan 3 yillik shartnoma imzoladi.  4-avgust kuni u Italiya Kubogining birinchi bosqichida Sambenedetsega qarshi oʻz uyida 3:3 hisobida durang o'ynaganidan so'ng penaltilar seriyasida 4:3 hisobida g'alaba qozongan o'yinda klub uchun debyut qildi va butun o'yinni o'tkazdi.  Uch hafta o'tgach, 25-sentyabr kuni u Riminiga qarshi safarda 2:1 hisobida mag'lubiyatga uchragan uchrashuvning 61-daqiqasida Andrea Markuchchi o'rniga o'rinbosar sifatida Imolese uchun ligada debyut qildi.  Biroq, 2019-yil sentyabr oyida u meniskni tozalash operatsiyasidan o'tishi kerak edi.  U 2020-yil iyun oyida Arzinano Valchiampo ustidan 2:1 hisobida g‘alaba qozongan uchrashuvning 80-daqiqasida Gabriele Ingrosso o‘rniga zaxiradan maydonga tushdi.  21 oktabr kuni D'Alena C Seriyada klub uchun boshlang'ich o'yinini o'tkazdi, o'z uyida Sambenedettesega qarshi 1:1 hisobida durang o'ynadi, 66-daqiqadan so'ng uning o'rnini Lorenso Alboni egalladi. 

### Lucchese
2022-yil 9-avgustda DʼAlena Luches bilan bir yillik shartnoma imzoladi, lekin uni uzaytirish imkoniyati mavjud edi. 

## Karyera statistikasi

### Klub



## Yutuqlar

### Klub
**Torino Primavera**

* Campionato Nazionale Primavera : 2015–16

## Manbalar


* 
* Antonio D'Alena at TuttoCalciatori.net (in Italian)
Pyotr Sheglov

**Sheglov Pyotr Vladimirovich** (1932-yil 4-sentyabr, Toshkent shahri – 2001-yil 19-sentyabr, Moskva shahri) – sovet va rus astronomi, amaliyotchi astrofizik. Fizika-matematika fanlari doktori, professor. P. K. Sternberg nomidagi davlat astronomiya instituti bosh ilmiy xodimi.

## Hayoti
Pyotr Sheglov 1932-yil 4-sentyabrda Toshkent shahrida olimlar Vladimir Petrovich Sheglov va Olga Mixaylovna Sheglova oilasida tugʻilgan.

1954-yilda Moskva davlat universitetining mexanika-matematika fakultetini imtiyozli diplom bilan tugatgan.

„8000-12000 Å toʻlqin uzunligi mintaqasidagi baʼzi astronomik obʼektlarni fotometrik oʻrganish“ mavzusida nomzodlik dissertatsiyasini himoya qilgan. Keyinchalik, 1958-yilda I. S. Shklovskiy rahbarligida DAI radioastronomiya kafedrasi xodimi boʻlgan. 1960-yildan katta ilmiy xodim, 1993-yildan Davlat inspektsiyasi bosh ilmiy xodimi lavozimida ishlaydi. 1970-yilda „Tasvir kuchaytirgichlari yordamida gaz tumanliklari va tungi osmonni interferometrik oʻrganish“ mavzusidagi doktorlik dissertatsiyasini himoya qiladi. 1988–1993-yillarda Ilmiy fotografiya va fotoelektr qabul qiluvchilar laboratoriyasiga rahbarlik qilgan. 1992-yilda professor darajasini olgan.

Pyotr Sheglov 2001-yil 19-dekabrda Moskvada vafot etgan.

## Ilmiy faoliyati
1950-yillarning boshlarida uning ilmiy faoliyati V. I. Krasovskiy tomonidan suratga olishning kontakt usulini ishlab chiqishga yoʻnaltirilgan edi. Shu vaqtdan boshlab P. V. Shcheglov asboblar yaratish va astronomik kuzatishlarning axborot mazmunini oshirishning yangi usullarini ishlab chiqish bilan shugʻullanadi.

Sheglov astrofizik kuzatishlar bilan bir qatorda yangi astronomik rasadxonalar uchun joylarni tanlash maqsadida astroiqlimni oʻrgangan. Uning rahbarligida 1967–1971-yillarda Tojikistondagi ikkita alohida togʻ choʻqqilari – Sanglok va Minchukur ideal astroiqlimga ega boʻlgan joylar maqomi tasdiqlangan. Ushbu maqsadga erishish uchun Sheglov tomonidan ishlab chiqilgan fotoelektrik qurilma atmosfera buzilishlarining miqdoriy xususiyatlarini olish uchun ishlatilgan.

Moskva davlat universiteti fizika fakultetining Astronomiya kafedrasida „Amaliy astrofizikaning qoʻshimcha boblari“ va „Astrofotometriyaga kirish“ kurslarini oʻqigan. Shuningdek, u astronomiya boʻyicha birinchi kurs talabalari uchun umumiy seminarlar olib boradi. Uning toʻqqiz nafar shogirdi nomzodlik dissertatsiyasini himoya qilib, baʼzilari fan doktori boʻlgan. 120 dan ortiq ilmiy ishlar, ikkita monografiya muallifi. Astronomiya tarixiga oid bir qancha asarlar yozgan. Sheglov Presnyadagi yoʻl politsiyasining eski binosidagi rasadxonani qayta tiklash uchun koʻp harakat qiladi. Hozirda esa u fan tarixining haqiqiy muzeyiga aylangan.

Xalqaro astronomiya Ittifoqi (XAI) aʼzosi. 1958-yilda Moskvada boʻlib oʻtgan IAU X Kongressining tashkiliy qoʻmitasida ishlagan.

## Manbalar
Rustam Yaushev

**Rustam Ismailovich Yaushev** (1937-yil 17-iyul, Toshkent, Oʻzbekiston SSR, SSSR – 2017-yil 20-iyul, Moskva, Rossiya) – rus grafik-rassomi, Rossiya Badiiy akademiyasining akademigi (1997). RSFSRda va (1980), Rossiya Federatsiyasida xizmat koʻrsatgan artist (1995).

## Tarjimai holi
Rustam Ismailovich 1937-yil 17-iyulda Oʻzbekiston SSRning Toshkent shahrida tavallud topgan. Moskvada yashab ijod qilgan.

1964-yilda V. I. Surikov nomidagi Moskva rassomlik institutini tamomlagan.

Rustam 1968-yildan 1970-yilgacha Kamchatka Rassomlar uyushmasi tashkiliy byurosining raisi boʻlgan. 1971-yilda Y. A. Kibrik qoʻl ostida Badiiy akademiyaning ijodiy ustaxonasini tamomlagan.

Yaushev 1974-yildan SSSR Rassomlar uyushmasi aʼzosi, 1986-yildan 1990-yilgacha RSFSR Rassomlar uyushmasi taftish komissiyasi aʼzosi hamda Moskva Rassomlar uyushmasi aʼzosi va kotibi boʻlgan. 1990–1993-yillar oraligʻida Moskva Rassomlar uyushmasi dastgoh grafikasi ijodiy uyushmasi raisi boʻlib ishlagan.

Rustam Ismailovich 1993-yildan 1996-yilgacha Krasnoyarsk rassomlik institutida rektor lavozimida faoliyat olib borgan. 1995-yilda unga professor ilmiy unvoni berilgan. Rustam 1997-yilda Rossiya Badiiy akademiyasi Grafika boʻlimining akademigi etib saylangan. 1999-yildan Rossiya Dizaynerlar uyushmasi aʼzosi boʻlgan.

2008-yildan boshlab Moskva pedagogika universitetining tasviriy sanʼat fakultetida dars bergan.

Qizi Olga (1968-yilda tugʻilgan) Rossiya Federatsiyasida xizmat koʻrsatgan artist, Rossiya Badiiy akademiyasining muxbir aʼzosi boʻlgan.

## Ijodiy faoliyati
Rustam Yaushevning asarlari Rossiyadagi 26 ta muzey va sanʼat galereyasi kolleksiyalarida, shuningdek, AQSh, Yaponiya, Fransiya, Xitoy va Turkiyadagi shaxsiy kolleksiyalarda saqlanadi.

## Mukofotlari
Rustam Ismailovich 1986-yilda „Hurmat belgisi“ ordeni va 1986-yilda „Baykal-Amur magistralini qurish uchun“ medali bilan taqdirlangan.

## Manbalar
Yuriy Buravkov

**Yuriy Aleksandrovich Buravkov** (1931-yil–2017-yil) – sovet qurilish sohasi xodimi, kompleks brigada brigadiri, Sotsialistik Mehnat Qahramoni.

= Hayoti =
Yuriy Buravkov 1931-yil 11-iyulda Toshkent shahrida (Oʻzbekiston SSR) partiya xodimi oilasida tugʻilgan.

1949-yilda komsomol chaqirigʻi bilan qurilish maydonchasiga kelib, kechki maktabda oʻqishni davom ettirgan. Qrimda Sevastopol va Yaltada ishlagan. 1956-yildan Rostov viloyatining Kamenskiy tumanida yashab, shu yerda ishlagan. 1963-yilda Rostov viloyati kolxozlararo qurilish tashkilotlari birlashmasi („Rostoblmezhkolxozstroy“) Kamenskiy qurilish-montaj boshqarmasida usta boʻlgan. 1971-yil aprel oyida uning jamoasi Donda birinchilardan boʻlib Sotsialistik Mehnat Qahramoni N. A. Zlobin usulini qishloq qurilishida qoʻllagan. Soʻng, brigada ketma-ket oʻtib, katta muvaffaqiyatlarga erishadi.

1980-yildan beri brigada jamoasi har yili kolxozlararo qurilish jamoalari oʻrtasidagi Butunrossiya tanlovida gʻolib boʻlib, bir necha bor Qizil bayroq, KPSS viloyat qoʻmitasi va Xalq deputatlari viloyat Kengashining faxriy yorliqlari, diplomlari bilan taqdirlangan. Ishlab chiqarishdan tashqari, Buravkov ijtimoiy faoliyat bilan ham shugʻullangan.

KPSS Kamenskiy tuman qoʻmitasi byurosi aʼzosi. Xalq deputatlari tuman Kengashi deputati etib saylangan. Kolxozlararo PMK brigadirlar kengashi raisi va Yoshlar murabbiylari kengashi aʼzosi boʻlgan.

Yuriy Buravkov 1992-yildan beri nafaqada boʻlib, Rostov viloyati, Kamenskiy tumani, Eski Stanitsa qishlogʻida yashaydi.

## Mukofotlari
SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1976-yil 10-martdagi farmoni bilan Buravkov Yuriy Aleksandrovich Lenin ordeni va "Oʻroq va Bolgʻa" oltin medali bilan Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan taqdirlandi.
„Mehnat Qizil Bayroq“, „Shon-sharaf belgisi“ ordenlari va medallar bilan taqdirlangan.
Shuningdek, u „RSFSRda xizmat koʻrsatgan quruvchi“, „Donda xizmat koʻrsatgan quruvchi“ nomlariga sazovar boʻlgan.

## Manbalar
Craig Murray

**Craig John Murray** (1958-yilning 17-oktyabrida tugʻilgan) – shotlandiyalik yozuvchi, inson huquqlari ximoyachisi, jurnalist, va sobiq elchi hisoblanadi.

Buyuk Britaniyaning Oʻzbekistondagi elchisi (2002–2004) boʻlgan vaqtida Karimov administratsiyasi tomonidan bu mamlakatda inson huquqlari poymol etilishini fosh qilganю. Bu Murray va tashqi ishlar vazirligidagi rahbarlar oʻrtasidagi ziddiyatlarga olib keladi, va lavozimidan chetlatilishiga sabab boʻladi. Xususan, Murray qiynoqlar ostida razvedka maʼlumotlarini olish maʼnaviy va huquqiy jihatdan notoʻgʻri ekanligini va Oʻzbekiston hukumatida Maxfiy razvedka xizmati (va AQSh Markaziy razvedka boshqarmasi) tomonidan olingan razvedka maʼlumotlari ishonchli emasligini aytib, oʻz rahbariga yozma shikoyatlar bilan murojaat qilgan.
## Faoliyati
Murray 43 yoshida Oʻzbekistonga elchi etib tayinlangan. Bu yerda rasmiy ravishda 2002-yil avgustidan 2004-yil oktyabrigacha oʻz faoliyatini olib borgan. U 2004-yil iyul oyida The Guardian nashriga oʻsha paytdagi Nick Paton Walshga "fashistik rejim bilan munosabatlari oʻrnatishdan maʼno yoʻqligini" aytadi. 

## Oilasi
Murray 1984-yilda sobiq rafiqasi Fiona Ann Kennediga uylanadi. 2004-yilda ajrashishlaridan oldin ularning ikki nafar farzandi bor edi. Murray 2009-yil 6-may kuni oʻzbek ayoli Nodira Alievaga uylanadi. Hozirda ularning ikki nafar oʻgʻli farzandi bor.
## Kitoblari
Murrayning „Samarqanddagi qotillik – Britaniya elchisiningi terror urushda munozarali boʻlishi“ (2006) kitobi oʻzining elchilik davri haqidagi biografik asaridir.

2005-yil dekabr oyida Myurrey oʻz veb-saytida maxfiy bayonotni eʼlon qildi, ular Samarqanddagi qotillik tekshiruvi uchun taqdim etilganda matndan rasman olib tashlangan. U dastlab bu qisqartirishlarga qoʻshilgan edi. Myurreyning soʻzlariga koʻra, Britaniya hukumati kesilmasdan „tozalashdan bosh tortdi“.  Nashr eʼlon qilingandan soʻng, Tashqi ishlar vazirligi „nashrga toʻsqinlik qilmasliklarini, ammo keyinroq unga qarshi harakat ishlari qilishlari mumkinligini aytdi“.
## Manbalar
+1

**+1** (ortiqcha bir) anglatadi:

## Kino va televizor

* „Ortiqcha bir“ – 2008–yil rus filmi..
* „“ – Amerika kino 2013.
* „Ortiqcha bir“ – „X-fayllar“ seriyasining epizodi (2018).

## Internet

* „+1“ – tugma nomlaridan biri „kabi“.
* Onlayn muloqotda „+1“ izohi „yuqorida aytilganlarga qoʻshilaman“ degan maʼnoni anglatadi (post yoki boshqa izohga ishora qiladi).

## Boshqa

* UTC+1:00 – vaqt zonasi.
* +1 – Shimoliy Amerika raqamlash rejasining xalqaro telefon kodi.

## Yana qarang

* 1+1
* -1
* OnePlus
* 
*
Mixail Yarovinskiy

**Mixail Yakovlevich Yarovinskiy** (1937-yil 8-iyun, Toshkent – 2007-yil 16 sentyabr, Moskva) – tibbiyot yoʻnalishi boʻyicha tarixchi, tibbiy etika boʻyicha mutaxassis, tibbiyot fanlari doktori (1990), tibbiyot tarixi va madaniyatshunoslik kafedrasi professori. I. M. Sechenov nomidagi Moskva Tibbiyot Akademiyasi, Rossiya Jurnalistlar uyushmasi aʼzosi. Rossiyada sogʻliqni saqlashni tashkil etish, sogʻliqni saqlash taʼlimi va tibbiyot tarixi muammolari boʻyicha ilmiy tadqiqotlar va nashrlar muallifi.

## Biografiyasi
Mixail Yakovlevich Toshkentda tavallud topgan. Bolaligida aktyor boʻlishni orzu qilar edi, lekin Toshkent tibbiyot institutining sanitariya-gigiyena fakultetiga oʻqishga kirdi va uni 1961-yilda tugatdi.

Mixail 4-kurs talabasi boʻlganida Toshkent televideniyesida SSSRdagi birinchi dastur boʻlgan „Zdarovye“ telejurnalini yaratdi.

1961–1973-yillarda Oʻzbekiston SSSR Sogʻliqni saqlash vazirligining Respublika sogʻliqni saqlash taʼlimi uyida ishlagan.

Yarovinskiy 1967-yilda VGIKning ssenariy fakultetini sirtqi boʻlimini tamomlagan va bir qancha ilmiy-ommabop filmlarga rejissyorlik qilgan.

Mixail 1973-yilda Oʻzbekiston sogʻliqni saqlash vazirligini tashkil qildi va unga rahbarlik qildi. 1974-yilda mamlakatdagi birinchi tibbiy etika va deontologiya kurslaridan birini tashkil qildi. 1974-yilda nomzodlik dissertatsiyasini himoya qildi.

Yarovinskiy 1975-yilda B. D. Petrov Tibbiyot fanlari akademiyasining Butunittifoq Tibbiyot tarixi muzeyini tashkil etish uchun Moskvaga taklif qilindi. Biroq, bu reja amalga oshmadi.

Tibbiyot fanlari doktori Mixail 1990-yilda Moskva sogʻliqni saqlash tarixi boʻyicha doktorlik dissertatsiyasini himoya qildi. Uning materiallari „Zdravooxraneniye Moskvi“ (1988) va „Veka Moskvi Meditsinskoy“ (1997) monografiyalariga asos boʻldi.

1991-yilda I. M. Sechenov nomidagi MMA Tibbiyot tarixi va madaniyatshunoslik kafedrasida klinik va ekologik bioetika kursini yaratgan. U hayotining soʻnggi kunlarigacha shu kursni boshqargan. Yarovinskiyning asosiy ilmiy ishlari tibbiy etika va Moskva sogʻliqni saqlash tarixiga bagʻishlangan.

Mixail Moskvada Tarusskaya koʻchasida yashagan.

2007-yilda vafot etgan va Xovanskoye qabristoniga dafn etilgan.

## Manbalar
Chingiz Yakubov

**Chingiz Fevziyevich Yakubov** (, , 5-may 1972-yil, Toshkent) – ukraina va rus olimi, mashinasozlik sohasidagi mutaxassis. Qrim davlat muhandislik-pedagogika universiteti rektori (2016). Texnika fanlari nomzodi. Qrim Respublikasi Davlat kengashi deputati (2019). „Yedinaya Rossiya“ partiyasining aʼzosi.

60 dan ortiq ilmiy ishlar, 2 ta monografiya, 1 ta ixtiro va 6 ta deklarativ patentlar muallifi. Bitta texnika fanlari nomzodi tayyorlagan.

## Biografiyasi

Chingiz Yakubov 1972-yil 5-mayda Toshkent shahrida tavallud topgan. Otasi Fevzi Yoqubov (1937–2019) – Qrim davlat muhandislik-pedagogika universiteti rektori (1993-2016) va Ukraina Qahramoni (2004) boʻlgan.

### Taʼlimi
Chingiz Fevziyevich 1989–1994-yillarda Toshkent Davlat texnika universitetining mashinasozlik texnologiyasi yoʻnalishida tahsil olgab va „muhandis-mexanik“ sohasi boʻyicha malakasini oshirgan.

Aspiranturani 1998–2001-yillar oraligʻida Xarkov politexnika institutining kunduzgi taʼlimida oʻqigan.

Fevziyevich 2004-yilda KPIda „Yuqori tezlikda ishlaydigan asboblarning eskirishga chidamliligini ularning dastlabki xususiyatlarini maqsadli oʻzgartirish orqali oshirish“ mavzusida nomzodlik dissertatsiyasini himoya qilgan. Uning ilmiy rahbari texnika fanlari doktori, professor A. I. Grabchenko boʻlgan.

Yakubov 2007-yilda Qrim Oliy Kengashi Prezidiumining qarori bilan „Metalga ishlov berish jarayonlarida ekologik toza COTSni yetkazib berishni minimallashtirish usuli“ loyihasi uchun ilmiy grant olgan.

2012-yilda Magdeburg universitetida nemis tilida nomzodlik dissertatsiyasini himoya qilib, muhandislik fanlari doktori ilmiy darajasini olgan.

### Ijtimoiy va siyosiy faoliyati
Chingiz Fevziyevich 2018-yilda Qrim Respublikasi rahbari huzuridagi Qrim-tatar xalqi kengashiga aʼzo boʻldi.

2019-yil 8-sentyabrda „Yedinaya Rossiya“ partiyasi roʻyxati boʻyicha Qrim Respublikasi Davlat kengashi deputati etib saylandi.

Muhandislik fanlari doktori Yakubov 2020-yildan Rossiya Federatsiyasi Prezidenti huzuridagi Millatlararo munosabatlar boʻyicha kengash aʼzosi boʻldi.

## Oilasi
Chingiz oilali, toʻrt nafar farzandi bor.

## Manbalar
Aleksandr Yurovskiy

**Aleksandr Yakovlevich Yurovskiy** (1921–2003) – kinodramaturg, Moskva davlat universitetining jurnalistika fakulteti professori, SSSRdagi telejurnalistika boʻyicha birinchi darslik muallifi.

## Biografiyasi
Aleksandr Yakovlevich 1921-yil 21-sentabrda Toshkentda (Oʻzbekiston) yahudiy oilasida tavallud topgan.

Yurovskiy 1926-yilda Leningradga, bir necha yil oʻtgach esa Moskvaga ishga oʻtkazilgan. U 313-sonli maktabda oʻqiyotganda teatrga mehr qoʻygan va Markaziy Pionerlar uyi qoshidagi Bolalar ijodiyoti teatrining studiyasida tahsil olgan.

Aleksandr 1939-yilda oʻrta maktabni tugatgach, Bauman nomidagi Moskva oliy texnika maktabiga oʻqishga kirdi. Birinchi yilidanoq armiyaga chaqirilib, Kavkazorti chegara qoʻshinlari safida xizmat qilgan. Ulugʻ Vatan urushi boshlanishi bilan Kavkazorti fronti qoʻshinlarida jang qilgan. Kichik serjant unvoni bilan Qrim fronti 12-maxsus otishma brigadasi instruktorining oʻrinbosari sifatida jang qilgan va yengil yaralangan. Aleksandr 1942-yil bahorida Kerch yarim oroliga qoʻnish paytida ogʻir yaralangan va shu sababli nogiron boʻlib qolgan. Hurmat belgisi va Vatan urushi ordenlari bilan taqdirlangan.

### Jurnalist
1947-yildan „Ogonyok“, „Rabotnitsa“ va boshqa jurnallarda Yurovskiyning ocherk va maqolalari chop etilgan. 1948-yilda universitetni tugatgach, „Ogonyok“ jurnaliga adabiy xodim boʻlib ishga qabul qilindi. U yerda shoira va publitsist Galina Shergova bilan uchrashdi. Shoira oʻzining adabiy qobiliyati va qomusiy bilimi bilan Aleksandrni hayratda qoldirib, uning asarlarini tahrir qildi. Aleksandr 1951-yilda „Ogonyok“ jurnalidan haydalgan.

Stalinning oʻlimidan soʻng rejissyor V. N. Sharoyeva1954-yilda Yurovskiyni Markaziy televidenie studiyasiga ishlashga taklif qildi.

### Ssenariy muallifi
Aleksandr Yakovlevich 1950-yillar oʻrtalarida E. Mednikova bilan birga, ssenariy yozish va rus tiliga tarjima qilish bilan shugʻullangan. Ular butun mamlakat boʻylab amerikalik va ingliz pyesalarini sahnalashtirishgan. Ulardan eng mashhuri F. Nottning „Telefonniy zvonok“ sahnasi boʻlib, keyinchalik „Oshibka Toni Vendisa“ filmining ssenariysi uchun asos boʻlib xizmat qilgan.

1961-yilda Aleksandrning ssenariysi asosida mashhur „Aliye parusa“ filmi suratga olindi. Aleksandr Yakovlevich „Mosfilm“ qoshidagi „Telefilm“ uyushmasi badiiy kengashiga aʼzo boʻlgan.

## Sanʼatda
Yuriy Vizborning „A jizni u nas vishla takaya…“  qoʻshigʻi Aleksandr Yurovskiy va Galina Shergovaga bagʻishlangan.

## Manbalar
Katta Jamiya masjidi

**Lohurdagi Katta Jamiya masjidi** () – Pokistonning Lohur shahrida joylashgan masjid. 70 000 namozxonni sigʻdira oladigan bu masjid Pokistondagi uchinchi va dunyodagi oʻn toʻrtinchi yirik masjiddir.

Masjidning bosh dizayneri Nayyar Ali Dada. Masjid 2014-yil 6-oktyabrda Qurbon hayitida ochilgan. Binoning ichiga 25 000 namozxon sigʻadi. Asosiy namozxonalar tomon olib boruvchi yoʻlak va hovli bilan esa jami 70 000 kishi sigʻadi. Arxitekturasi Badshahi masjidi, Vazir Xon masjidi va Shayx Zayd masjidlari arxitekturasiga oʻxshash boʻlib, qurilish xarajatlari 4 milliard rupiy (yoki taxminan 39 million dollar) ni tashkil qiladi.

Inshoot har biri 165 fut balandlikdagi toʻrtta minora va 20 ta kichik gumbazdan iborat. Tashqi koʻrinishi 4 millionta qoʻlda ishlangan Moʻlton plitkalari bilan qoplangan. Ichki tarafi Turkiyadan keltirilgan buyurtma asosida tayyorlangan gilamlar va Erondan keltirilgan 50 dan ortiq qandillar bilan bezatilgan. Qavatlardan biri nodir Qur’on kolleksiyalarini namoyish etuvchi Islom merosi muzeyi, islom kutubxonasi va turli antiqa buyumlarga ega islomiy sanʼat galereyasidan iborat.

## Manbalar
Georgiy Ioannidis

**Georgiy Petrovich Ioannidis** (1923-yil, Stavropol, SSSR – 1986-yil, Afina, Gretsiya) – yuz-jagʻ va plastik jarrohlik yoʻnalishi boʻyicha sovet va grek stomatologi, Toshkent tibbiyot instituti professori.

## Hayoti
1923-yil 6-sentyabrda RSFSRning Stavropol shahrida tugʻilgan. Otasi Ioannidis Petros Pontiyalik grek savdogari, Rossiya imperiyasining Kars viloyati Ardaxon shahrida tugʻilgan. 1918-yilda Brest-Litovsk shartnomasiga koʻra Kars viloyati Turkiya hududiga aylangan va Ionnadis Petros Stavropolga koʻchib oʻtgan. Onasi Tamara Tambieva - Kabardiyada tugʻilgan. 1928-yilda Ioannidis oilasi Gretsiyaga koʻchirib oʻtkazilgan.

Georgiy Petrovich Ioannidis 1942-yilda Salonikidagi Aristotel universitetining tibbiyot fakultetiga oʻqishga kirgan. U 1942-yilda Gretsiya Kommunistik partiyasi aʼzosi sifatida Gretsiya milliy ozodlik fronti bilan birgalikda natsistlarga qarshi kurashda qatnashgan.
1946—1949-yillardagi fuqarolar urushi davrida Gretsiya demokratik armiyasining partizan kuchlari bilan birga (yunoncha: Δημοκρατικός Στρατός Ελλάδας) tibbiy xizmat leytenanti unvoni ostida, oʻng qanot harbiylashtirilgan tashkilotlarga qarshi kurashda qaatnashgan.
1949-yil sentabrida Gretsiya demokratik armiyasining magʻlubiyatidan soʻng Georgiy Ioannidis va minglab omon qolgan partizanlar SSSRga,Toshkent shahriga koʻchib oʻtishadi.

1954-yilda Georgiy Ioannidis Toshkent tibbiyot institutini tamomlagan. U 1961-yilda tibbiyot fanlari nomzodi, 1970-yilda tibbiyot fanlari doktori, 1971-yilda professor unvonini oladi.

Georgiy Ioannidis 1974—1977-yillarda Toshkent tibbiyot institutining gospital jarrohlik stomatologiyasi kafedrasi mudiri, 1978—1984-yillarda esa bolalar jagʻ-yuz xirurgiyasi kafedrasi mudiri lavozimlarida ishlagan. U Grek siyosiy migrantlari ilmiy jamiyatiga raislik qilgan.

Georgiy Ioannidis 1984-yil dekabrda Gretsiyaga qaytadi. U 1986-yil boshida „Xalq salomatligi“ ilmiy-ommabop jurnalida nashriyot boʻyicha maslahatchi lavozimida ishlaydi.

Georgiy Petrovich Ioannidis 1986-yil 20-martda Afinada vafot etadi.

## Ilmiy faoliyati
* Yuqori jagʻning xavfli oʻsmalarini davolash
* Oʻsayotgan tanada temporomandibular boʻgʻimning (TMB) suyak patologiyasini davolash usullari.
* Kattalardagi orttirilgan mikrogeniya va chakka-mandibular boʻgʻimning ankilozini birgalikda davolash usullari

## Manbalar
Eng baland masjidlar roʻyxati

Dunyodagi eng baland masjidlar roʻyxati. Balandlik qiymati masjidning eng baland elementining balandligini beradi (odatda minora).

## Roʻyxat

## Yana qarang

* Eng baland minoralar roʻyxati

## Manbalar
Umar Suhravardiy maqbarasi

**Umar Suhravardiy maqbarasi** yoki **Shayx Umar Suhravardiy masjidi va qabri** (), – maqbara va masjiddan iborat tarixiy majmua boʻlib, Iroqning Bagʻdod shahrida joylashgan. Majmua qurilishi Abbosiylar davriga borib taqaladi va Suhravardiya soʻfiylik ordeni asoschisi Shihobiddin Abu Hafs Umar as-Suhravardiyga atab qurilgan. Masjid Shayx Umar koʻchasi va Bagʻdod devorining Bob al-Vastoniy oʻrtasida, Al-Rusafa tumanining janubiy qismida joylashgan. Masjidni Muhammad al-Qosim shossesidan va shahar markazidan taxminan  uzoqlikdan turib ham koʻrish mumkin.

## Tarixi
Masjid qurilishi 12-asrda amalga oshirilgan boʻlib, u masjid yaqinidagi qabristonga dafn etilgan Umar Suhravardiy nomi bilan atalgan. Masjid 1902-yilda Ismoil Posho tomonidan 1926-yilga qadar taʼmirlangan. 1964-yilda Vaqf vazirligi tomonidan yana bir marotaba taʼmirlash ishlari olib borilgan. 2010-yilda minoraning qulash xavfi mavjudligi xabar qilingan.

## Qurilishi
Bino majmuasi ichkarsining maydoni taxminan  boʻlib, uni oʻrab turgan qalin devorga qoʻshimcha ravishda oʻnta ustunga asoslangan marmar bilan qoplangan gumbaz oʻrnatilgan. Majmuaning qarshisida masjid tarkibiga kiruvchi namozxona joylashgan. Majmuaning ichida Umar Suhravardiyning qabriga olib boruvchi eshik bor, u Umar Suhravardiy shogirdlaridan birining qabri joylashgan kichikroq xona roʻparasida joylashgan. Qabr xonasi kichik boʻlib, Umar Suhravardiy qabri yogʻochdan yasalgan zarih bilan qoplangan. Ziyoratgoh tepasida saljuqiy meʼmorchilik uslubida qurilgan noyob konussimon gumbaz bor. Masjid ichida eski qabriston atrofida yoz vaqti uchun moʻljallangan yana bir majmua va 400 nafargacha namozxonni sigʻdira oladigan besh vaqt namoz oʻqiladigan joy ham mavjud. Atrofdagi qabriston dastlab Al-Vardiyya qabristoni deb atalgan, lekin u yerga Umar Suhravardiy dafn etilganidan keyin Shayx Umar qabristoni deb atala boshlangan.

## Galereya

جامع ومرقد الشيخ عمر السهروردي.jpg|Umar al-Suhravardi masjidi
مرقد ومقبرة الشيخ عمر السهروردي في بغداد.jpg|Umar Suhravardiy maqbarasi, 1924-yil

## Yana qarang

* Iroqdagi islom
* Iroqdagi masjidlar roʻyxati

## Manbalar
Yashil

**Yashil** (forscha: **ياشيل** , Yāshīl deb ham romanizatsiya qilinadi, shuningdek, **Yāshel** va **Bāshīl** nomlari bilan ham keng tarqalgan) – Eronning Sharqiy Ozarbayjon ustonining Vorzikon shahristoniga qarashli qishloq. 2006-yil aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqning aholisi 218 nafarni tashkil etadi.

## Manbalar
Eng katta masjidlar roʻyxati

Ushbu maqolada har qanday islom maktabi yoki yoʻnalishiga tegishli boʻlgan, namozxonalar (*[[musalla]]*), hovlilar (*[[sahn]]*) va ayvonlar (*[[Rivaq (arja)|rivoq]]*) kabi barcha mavjud namoz joylarida kamida 15 000 nafar namozxonni sigʻdira oladigan dunyo boʻylab masjidlar roʻyxati mavjud. Bu roʻyxatdagi barcha masjidlar jamoat masjidlari boʻlib, juma namozini oʻqish imkoniyati boʻlgan masjidlardir

## Masjidlar roʻyxati

## Manbalar
Abdulqodir Gʻiloniy maqbarasi

**Abdulqodir Gʻiloniy maqbarasi**, shuningdek, *Al-Haḍrat Al-Qādiriyyah* () nomi bilan ham tanilgan yoki *Mazār Ghous* (), Iroqning Bagʻdod shahrida joylashgan Qodiriyya soʻfiylik tariqatining asoschisi Abdulqodir Gʻiloniyga bagʻishlangan islom diniy majmuasi. Uning atrofidagi maydon Kilani maydoni deb ataladi. Majmua masjid, maqbara va „Qodiriyya kutubxonasi“ deb nomlanuvchi kutubxonadan iborat boʻlib, unda islomshunoslikka oid nodir eski asarlar saqlanadi. U yerda olimning oʻgʻli Abdul Razzoq Gʻiloniy ham dafn etilgan.

## Tarixi

Majmua *Bāb Ash-Shayx* yaqinida qurilgan () Dajlaning sharqiy sohilidagi Al-Rusafada joylashgan. Al-Rusafada Hanbaliy mazhabi asoschisi Imom Ahmad ibn Hanbalning masjidi ham mavjud.

Safaviy Shoh Ismoil I davrida Gʻiloniy ziyoratgohi vayron qilingan. Biroq 1535-yilda Usmonli Sultoni Sulaymon ziyoratgoh ustiga gumbaz qurdirgan va bu gumbaz hozirgacha saqlanib qolingan.

### Terror hodisasi
2007-yil 28-mayda ziyoratgohga bomba oʻrnatilgan avtomobil portlashi roʻy berdi, natijada 24 kishi halok boʻldi va 68 kishi yaralandi. Hujum ziyoratgoh va masjidga jiddiy zarar yetkazdi, tashqi devor, gumbaz va minora vayronaga aylandi.

## Yana qarang

* Bagʻdoddagi masjidlar roʻyxati
* Yaqin Sharq
** Mesopotamiya

## Manbalar
Oriat FM

**Oriat FM** – rus tilida eshittirish beruvchi oʻzbek radiosi . „ORIAT“ teleradiokompaniyasining bir qismi. Efirga 2002-yil 5-yanvarda efirga uzata boshlangan.

## Boshlovchilar
Hozirda ishlamoqda:

* Igor Gankin
* Olesya Romashko

Ilgari ishlagan:

* Fotima Dzeranova
* Leyla Ametxon
* Elena Plexanova
* Laylo Rasulova
* Nikita Makarenko

## Dasturlar

* „Utroverts“
* „Life hack“
* „Qizil gilam“
* „Vaqt oʻtishi bilan“
* „Pop mexanikasi“
* „Abirvalg“

## Mukofotlar

* 2006 yil – XVI Moskva xalqaro reklama festivalida „Ommaviy isteʼmol tovarlari“ ishi uchun birinchi oʻrin.
* 2015 yil – „Ozod yurt toʻlqinlari“ VIII media-festivalida „Eng yaxshi radiostansiya“ nominatsiyasida 1-oʻrin.

## Manbalar

## Havolalar

* LogFm.com saytida Oriat FM
*