Bill Dally

**Uilyam Jeyms Dalli** (1960-yil 17-avgustda tugʻilgan)  Amerikalik kompyuter olimi va oʻqituvchi.

## Mikroelektronika
U zamonaviy oʻzaro bogʻliqlik tarmoqlarida qoʻllaniladigan bir qator usullarni ishlab chiqadi, shu jumladan marshrutga asoslangan blokirovkadan ochish,  havola darajasidagi qayta urinish, virtual kanallar, global adaptiv marshrutlash va yuqori radisli marshrutizatorlar  kabi ishlari taqsinga sazovordir. U  parallel kompyuterlarda aloqa, sinxronizatsiya va nomlashning samarali mexanizmlarini ishlab chiqdi. Shu jumladan xabarlarga asoslangan hisoblash va tezkor qobiliyatga asoslangan manzillash ishlari bilan dunyoga mashhur boʻldi. U 1995-yildan boshlab grafik, signal va tasvirni qayta ishlash uchun "Imagine" va ilmiy hisoblash uchun "Merrimac" kabi bir qator oqim protsessorlarini ishlab chiqdi. 

U 200 dan ortiq maqolalarni, shuningdek, Jon Poulton bilan "Raqamli tizimlar muhandisligi" va Brayan Toulz bilan "Oʻzaro aloqa tarmoqlari tamoyillari va amaliyotlari" darsliklarini nashr etgan. U 70 dan ortiq berilgan patentlar boʻyicha dunyo ixtirochisi nomiga sazovor boʻlgan.

Muallif uning soʻzlaridan iqtibos keltirgan: "Mahalliylik - samaradorlik, samaradorlik bu  -kuch, kuch - ishlash, ishlash va mehnat qilish orqali shoh bo'lish ".

## Karyera
Dally Texnika  universitetida elektrotexnika yoʻnalishi  boʻyicha bakalavr darajasini oldi. Bell Telefon Laboratoriyasida maʼlun vaqt ishlagan.U  vaqtida u 32 bitli dastlabki mikroprotsessor "Bellmac 32" dizayniga hissa qoʻshgan va 1981-yilda Stenford universitetida elektrotexnika yoʻnalishi  boʻyicha magistr darajasini olgan. Keyin u Kaliforniya Texnologiya Institutiga  bordi va ilmiy ish bilan shugʻullanib  PhD darajasi bilan  muvaffaqiyatli  tugatdi. 1986-yilda kompyuter fanlari boʻyicha ilmiy darajani oldi. Va Caltechda u "MOSSIM" simulyatsiya dvigatelini va marshrutlash uchun integral sxemani ishlab chiqdi. Caltechda boʻlganida, u 1983-yilda Stac Electronics asoschilari guruhining bir qismi edi

### Xizmat koʻrsatgan sohasi:
1986-yildan 1997-yilgacha u MITda dars berdi, u yerda u oʻz guruhi bilan J-Machine va M-Machine, parallel mashinalarni yaratdi, ular past darajadagi sinxronizatsiya va aloqani taʼkidladi. MIT davrida u Cray T3D va Cray T3E superkompyuterlari dizaynini ishlab chiqishda hamkorlik ishlaribilan ham shugʻullanadi. U Stenford universiteti muhandislik fakultetida Villard R. va         Inez Kerr Bell professorlar bilan mehnat faoliyati bilan shugillanadi.  U jamoada faolligi munosabati bilan  Stenforddagi kompyuter fanlari boʻlimi raisi boʻldi.

Bill  Dallyning korporativ ishtiroki 1989-yildan beri "Cray Research" kompaniyasida turli hamkorliklarni oʻz ichiga oladi. U 1997-yildan boshlab Avici Systems-da Internet-router boʻyicha ishlagan va  1999-yildan 2003-yilgacha LSI Logic tomonidan sotib olingunga qadar Velio Communications-da bosh texnik direktori lavozimida   ishlagan, "Stream Processors" va  "Inc" asoschisi va raisi hisoblanadi.

### Nvidia va IEEE xodimi
Bill Dally 2002-yilda Hisoblash mashinalari assotsiatsiyasi aʼzosi, 2002-yilda esa "IEEE" aʼzosi etib saylangan. 2003-yilda u birinchi marta" NVIDIA" uchun maslahatchi boʻldi va GeForce 8800 GPU seriyasini ishlab chiqishda yordam berdi. U 2000-yilda  "Moris Uilks" nomli  mukofoti sovrindori, 2004-yilda Seymur Krey kompyuter fanlari va muhandisligi mukofotini va 2006-yilda IEEE Kompyuter jamiyati Charlz Bebbij mukofotini oldi. 2007-yilda Amerika sanʼat va fanlar akademiyasiga saylangan.

2009-yil yanvar oyida u Nvidia kompaniyasining bosh olimi etib tayinlandi. U Nvidiaʼda toʻla vaqtli ishlagan va Stenforddagi 12 ga yaqin aspirantlariga rahbarlik qilgan.

2009-yilda u yuqori samarali oʻzaro bogʻlanish tarmoqlari va parallel kompyuter arxitekturasini loyihalashga qoʻshgan hissasi uchun Milliy muhandislik akademiyasiga saylangan.

U 2010-yil ACM/IEEE Eckert-Mauchly mukofotini "o'zaro ulanish tarmoqlari va parallel kompyuterlar arxitekturasiga qo'shgan ulkan hissasi uchun" oldi.

## Bill Dallyning cho etilgan kitoblar roʻyxati:

* Dalli va Poulton, *raqamli tizimlar muhandisligi*, 1998-yil,.
* Dalli va Toulz, *O'zaro ulanish tarmoqlarining tamoyillari va amaliyotlari*, 2004-yil,.
* Dalli va Xarting, *Raqamli dizayn: tizimli yondashuv*, 2012,.