open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ellen Niit

**Ellen Peeterovna Niit** (qizlik familiyasi **Hiob**, 13-iyul 1928-yil, Tallin — 30-may 2016-yil, Tallin) — estoniyalik yozuvchi va tarjimon. Estoniya SSRda xizmat koʻrsatgan yozuvchi (1977).
## Biografiyasi

Ellen Niit 1928-yil 13-iyulda Tallinda ishchi oilasida tugʻilgan. 1952-yilda Tartu universitetining eston tili va adabiyoti fakultetini tamomlagan, Estoniya bolalar adabiyoti fakultetida aspiranturada tahsil olgan (1952—1956). 1956-yildan 1961-yilgacha Tallindagi Yozuvchilar uyushmasida sheʼriyat boʻyicha maslahatchi, 1961-yildan 1963-yilgacha Estoniya televideniyesida muharrir boʻlgan. Juhan Smuuli nomidagi Estoniya SSR adabiyot mukofoti  (1971, 1978) va madaniyat boʻyicha Estoniya milliy mukofoti (2009) laureati. Filologiya fanlari nomzodi (1985). Sándor Petőfining 120 dan ortiq sheʼrlarini tarjima qilgan. 

## Ijodi
Ellen Niit 1954-yildan bolalar adabiyotida ijod qila boshlgan. Shu yili birinchi sheʼriy hikoyasi „Kuidas leiti nääripuu“, 1957-yilda „Rongisõit“ kitobi chiqadi. 1979-yilda „Krõlliraamat“ sheʼriy toʻplami nashr etiladi. Bolalarga oid birinchi nasriy asari 1963-yilda chiqqan „Pille-Riini lood“ kitobidir. 1970-yilda „Triinu ja Taavi jutud“ kitobi, 1977-yildan uning davomi boʻlgan „Triinu ja Taavi uued ja vanad lood“ kitobi nashr etiladi. 1990-yilda oʻz ijodiy faoliyatini sheʼriyatda davom ettirradi. 1993-yilda „Kuidas Krõll tahtis põrandat pesta“, keyingi yili „Krõlli värviraamat“ va „Krõll ja igasugused hääled“, 1999-yilda „Krõlli pannkoogitegu“ kitoblari nashr etilgan.

## Oilasi
Birinchi turmushi (1949—1958) adabiyotshunos Heldur Niit bilan boʻlgan, ularning oʻgʻli Toomas Niit (1953—2020). 1958-yildan yozuvchi Jaan Kross bilan turmush qurgan (1920—2007). Bu oilaning Maarja Undusk (1959-yilda tugʻilgan) ismli qizi va ikki oʻgʻli Eerik-Niiles Kross (1967-yilda tugʻilgan) va Märten Kross (1970-yilda tugʻilgan) boʻlgan. Tartu shahrida Kastani koʻchasi, 86-uyda, va Tallin shahri Harju koʻchasi, 1-uyda yashagan. Tallindagi Rahumäe qabristoniga dafn etilgan.

## Manbalar

## Havolalar
* Нийт, Эллен Пээтеровна // Краткая литературная энциклопедия / Гл. ред. А. А. Сурков. — М.: Советская энциклопедия, 1962—1978.
Qozogʻiston — Yevropa Ittifoqi munosabatlari

**Qozogʻiston – Yevropa Ittifoqi munosabatlari** – Qozog'iston Respublikasi va Yevropa Ittifoqi oʻrtasidagi xalqaro munosabatlar, umumiy tashqi siyosat va savdo aloqalari.

Ikki tomonlama munosabatlar 1992-yilda Qozogʻiston va Yevropa Ittifoqi oʻrtasida diplomatik munosabatlar oʻrnatish toʻgʻrisidagi protokol imzolanishi bilan boshlangan. Oʻshandan beri u hamkorlikning bir necha formatlarini, jumladan „Kengaytirilgan sheriklik va hamkorlik toʻgʻrisidagi bitim“ni (EPCA), shuningdek, ijtimoiy, siyosiy va iqtisodiy islohotlarni amalga oshirishga yordam berish uchun bir nechta muloqotlarni oʻrnatishni oʻz ichiga olgan holda ancha rivojlandi.

Yevropa Ittifoqi Qozogʻistonning eng yirik iqtisodiy hamkori boʻlib, uning umumiy tovar savdosining qariyb 30 foizini tashkil etadi va Qozogʻiston eksportining 41 foizini oʻz ichiga oladi. Qozogʻiston ham Yevropa Ittifoqidan kelayotgan toʻgʻridan-toʻgʻri investitsiyalarning asosiy qabul qilib oluvchisi hisoblanadi.

Rossiya Ukrainaga bostirib kirganidan beri Yevropa Ittifoqi va Qozogʻiston oʻzaro savdo aloqalarini Rossiyaga boʻlgan ishonchni kamaytirishga qaratilgan oʻzaro savdo bitimlari, jumladan, 2022-yil noyabridan boshlab shamol turbinalari va elektromobillar uchun akkumulyatorlar kabi uskunalarni ishlab chiqarish uchun yashil vodorod va xom ashyo zaxiralarini ishlab chiqish bilan bogʻliq kelishuvi orqali chuqurlashtirdi.

## Hamkorlik va hamkorlik shartnomasi
Yevropa Ittifoqi va Qozogʻiston oʻrtasidagi ikki tomonlama munosabatlar 2015-yilgi „Kengaytirilgan sheriklik va hamkorlik toʻgʻrisidagi bitim“ga (EPCA) asoslanadi. Shartnoma Qozogʻiston parlamenti tomonidan 2016-yil mart oyida ratifikatsiya qilingan. Yevroparlament esa 2017-yil 12-dekabrda kelishuvni ratifikatsiya qilgan. Yevropa parlamentining 654 nafar aʼzosidan 511 nafari ratifikatsiya uchun ovoz bergan. Qozogʻiston Yevropa Ittifoqi bilan EPCA shartnomisini tuzgan birinchi Markaziy Osiyo davlatidir.

EPCA 2020-yil 1-martdan kuchga kirgan. Bitim Yevropa Ittifoqi va Qozogʻiston oʻrtasidagi savdo va iqtisodiy aloqalar, transport, energetika, iqlim oʻzgarishi, kosmik va boshqa sohalardagi oʻzaro hamkorlikni oʻz ichiga olgan 29 ta yoʻnalishni tartibga solib turadi.

Qozogʻiston, shuningdek, 2019-yilda qabul qilingan Yevropa Ittifoqining Markaziy Osiyo boʻyicha yangi strategiyasining bir qismi hisoblanadi.

## Manbalar
Tohir ibn Muslim

**Tohir ibn Muslim** () — Madinaning birinchi Husayniy amiri yoki sharifi.

Tohir ibn Muslim Husayn ibn Alining toʻqqizinchi avlodidan boʻlgan Abu Jaʼfar Muslimning oʻgʻli boʻlgan. Abu Jaʼfar Husayniylar avlodi Madinada koʻzga koʻringan oilalardan biri boʻlib, keyinchalik Misrga hijrat qilgan va ixshidiylar, keyinroq Fotimiylar saroyida muhim shaxsga aylangan.

976–977-yillarda otasining vafotidan koʻp oʻtmay, Tohir ibn Muslim Madinaga qaytib kelgan va u yerda Husayniylarning qolgan qismi tomonidan rahbar sifatida tanilgan. U dastlab Abbosiylar xalifasi at-Toiyga bay’at qilgan, ammo Fotimiylar xalifasi al-Aziz Billoh qoʻshin yuborib, uni Fotimiylarga bay’at qilishga majbur qilgan.

Tohir ibn Muslim vafotiga qadar Madina hukmdori boʻlgan. 992-yilda vafotidan keyin uning oʻrniga oʻgʻli al-Hasan oʻtirgan. Keyinchalik Tohir ibn Muslimning nasli taxtdan agʻdarilib, uning oʻrniga 1007-yilda Husayniylar avlodi vakili Dovud hokimiyatga oʻtirgan.

## Manbalar

## Adabiyotlar

*
Dükkanlar Önü masjidi

**Dükkanlar Önü masjidi** () Shimoliy Nikosiyaning Karamanzade kvartalidagi masjiddir.

Uni „Tevfik masjidi“ deb atagan George Jefferyning soʻzlariga koʻra, masjid dastlab Venetsiya uslubidagi bino boʻlib, u 16-asrdagi Italiya mehmonxonalariga oʻxshashligi sababli mehmonxona sifatida qurilgan boʻlishi mumkin. Binoda 14-asrga oid gotik arklar va gravyuralar boʻlgan, Muzaffer Hashmet Gürkan bu bezaklarni „zeb-ziynatli“ deb taʼriflagan. Usmonlilar Kiprni bosib olgach, bino masjidga aylantirilgan. 18-asr boshlarida bino Said Mehmed ogʻa tomonidan taʼmirlangan.

Masjidning minorasi 1952-yilda xavf ostida deb topilgani uchun buzib tashlangan. 1962-yil 6-sentyabrda masjidning katta qismi qulab tushgan va uning yonidan oʻtib ketayotgan kiprlik yunon ayol halok boʻlgan. Voqea yangi tashkil etilgan Lefkoşa Turk Munitsipalitetining tanqidiga, uchragan. *"Boʻzqurt"* gazetasi oʻsha paytdagi masjidni „hech qanday meʼmoriy va badiiy ahamiyatga ega boʻlmagan, koʻproq savdo mahallasining diniy ehtiyojlarini qondirishga xizmat qilgan bino“ deb taʼriflagan. Qulash natijasida masjidning kirish arki va boshqa meʼmoriy elementlari vayron boʻlgan.

2011-yilda Turkiyaning Evkaf boshqarmasi mahalliy Evkaf maʼmuriyati bilan hamkorlikda masjid qayta tiklanishini eʼlon qilgan.
## Manbalar
Jami at-tafsir

**Jami at-tafsir**, shuningdek, **Jame Tafasir** nomi bilan ham yozilgan, islom fanlari Nur kompyuter tadqiqot markazi tomonidan ishlab chiqarilgan multimedia dasturi. U Qur’on ensiklopediyasi shaklidagi tafsirdir .

„Jame“ tafsirida 1225 jilddan iborat turli islom mazhablarining 184 ta tafsirining toʻliq matnlari koʻrgazmasi (namoyish) mavjud: Muhammad Husayn Tabatabai, Tafsir Nemouneh, Majmaʼul-Bayan Fi Tafsir al-Qur’on, Ravzul-Jinon tafsiri va Beyzaviy tomonidan tafsir qilingan Min Vahy al-Qurʼon, at-Tebyan Fi Tasfir al-Qurʼon, Nur at-Saqalayn, Kashful Asror va Edatol Abror, Tafsir al-Qurʼon al-Karim, al-Amthal Fi Tafsir al-Kitab al-Munzal, al-Mizon Fi Tafsir al-Qurʼon.

Dasturiy taʼminotning maqsadi islom fanlari tadqiqotchilari va Qur’on ulamolari uchun tadqiqot yoʻlini soddalashtirish uchun mazmun va variantlarni taqdim etishdan iborat.

## Manbalar
Jumaya masjidi

**Juma masjidi** yoki **Jumaya masjidi** () Bolgariyaning Plovdiv viloyati, Plovdiv shahrida joylashgan. Uning turkcha nomi *Hüdavendigâr Camii* yoki *Cuma Camii* dir. Masjid Plovdivning markazida joylashgan boʻlib, 1363-1364-yillarda Usmonli qoʻshinlari tomonidan Plovdivni bosib olingandan soʻng Sveta Petka Tarnovska sobori cherkovi oʻrnida qurilgan. 15-asrda Sultonmurod I davrida eski bino buzilib, oʻrniga zamonaviy masjid qurilgan. U Ulu Jumaya masjidi yoki Bosh juma masjidi deb atalgan.

Masjid katta boʻlib, toʻqqiz gumbaz va  gumbazli namoz zaliga ega. Asosiy fasadning shimoli-sharqiy burchagida minora joylashgan. Ichki devor rasmlari 18-asr oxiri — 19-asr boshlariga chizilgan.

## Hujumlar
Masjidga 2014-yil fevral oyida „yuzlab millatchilar, fashistlar va futbol bezorilari“ deb taʼriflangan olomon hujum qilgan. Hujumdan keyin 120 kishi hibsga olingan va toʻrt nafari yengil jazo olgan. Bolgariya bosh muftiysi Mustafo Xoji hujumni „pogrom“ deya baholagan.

## Yana qarang

* Bolgariyada islom
* Bolgariyadagi masjidlar roʻyxati
## Manbalar
Stara-Reka qoʻriqxonasi

**Stara Reka** () — Bolgariyada joylashgan, Markaziy Bolqon milliy bogʻidagi toʻqqizta qoʻriqxonadan biri. Qoʻriqxona 1981-yil 19-martda Bolqon togʻlarining noyob ekotizimlarini himoya qilish uchun tashkil etilgan. 1974,7 gektar (19,747 km²) maydonni egallaydi.

## Geografiya
Stara-Reka Plovdiv viloyatining shimoliy qismidagi Karlovo shahridan bir necha kilometr shimolda joylashgan. Qoʻriqxona Bolqon togʻlarining janubiy yonbagʻirlarini qamrab olgan boʻlib, Levski (2166 m) va Golyam Kupen (2169 m) choʻqqilari hamda janubda Stara-Reka daryosining vodiysi va uning irmoqlarini oʻz ichiga oladi.

Qoʻriqxonaning dengiz sathidan balandligi 1000 dan 2169 m gacha, Bolqon togʻlarining janubiy yon bagʻirlari yiliga oʻrtacha 120 kun davomida qor bilan qoplangan boʻladi. Tuproq turlari eng baland hududlardagi togʻ oʻtloqli tuproqlardan tortib, pastroq joylarda qoʻngʻir oʻrmon va qoʻngʻir tuproqlarigacha oʻzgarib turadi.

## Flora
Stara-Reka qoʻriqxonasidagi oʻrmonlarni toʻrt yoki besh daraxt turi tashkil etadi. Qoʻriqxonaning eng past joylarida oʻtloq emani, oʻrmon olchasioʻsadi. Norvegiya archasi oʻrmonlarning eng baland joylarda oʻsadi.

Qoʻriqxona noyob turlarga boy. Bolgariya Qizil kitobiga 45 tur kiritilgan boʻlib, ulardan 20 tasi mamlakat uchun endemik hisoblanadi, masalan, *[[Primula frondosa]]*, *[[Centaurea kerneriana]]*, *Campanula trojanensis*, *Stachys alpina* va boshqalar.

## Fauna
Stara-Reka qoʻriqxonasi hududida Yevropa qoʻngʻir ayigʻi, Yevroosiyo boʻrisi, Markaziy Yevropa oʻrmon mushugi va otter uchun muhim boshpana hisoblanadi.

Qushlardan yirtqich qushlarning koʻplab turlari, jumladan, qironqora , kichik burgut , goshav, sapsan, itolgʻi, ukkini uchratish mumkin.

## Gallery

File:Стара река 2015 02.jpg|
File:Stara Reka Reserve 2015.jpg|
File:Зелена прохлада.JPG|
File:Непоклатимо спокойствие.JPG|
File:Стара река, сенки.jpg|


## Manbalar
Erik ten Hag

**Erik ten Xag** (1970-yil 2-fevral) — gollandiyalik professional futbol murabbiyi va sobiq futbolchi.

## Futbolchilik

Ten Xag faoliyatini Eredivizionning „Tvente“ klubida markaziy himoyachi sifatida boshlagan. 1990-yilda „De Graafshap“ klubiga qoʻshiladi va ilk mavsumdayoq Eerste diviziyasida gʻoliblikni qoʻlga kiritadi. 1992-yilda „Tvente“ jamoasiga qaytdi. Ikki yildan soʻng esa „RKC Waalwijk“ klubiga oʻtadi. Ten Xag 1996-yilda uchinchi marta Tvente jamoasiga qaytib keldi va u yerda 2001-yilda KNVB kubogini qoʻlga kiritgan. 2002-yili 32 yoshida futbolchilik faoliyatini yakunlaydi.

## Murabbiylik

Ten Xag oʻzining murabbiylik faoliyatini 2012-yilda Go Ahead Eagles klubida boshlagan va u yerda debyut mavsumining oʻzidayoq klubni Eredivizionga olib chiqqan. Keyin u 2013-yilda „Bavariya“ jamoasiga qoʻshildi va 2014-yilda „Bavariya“ yoshlar jamoasi bilan mintaqaviy ligasiga koʻtarildi. U 2015-yilda Utrextda sport direktori va bosh murabbiy sifatida Niderlandiyaga qaytdi. U 2017-yilda "Ayaks" jamoasida bosh murabbiy sifatida shartnoma imzoladi va u yerda uchta Erediviziya chempioni, ikkita KNVB kubogini qoʻlga kiritdi va jamoani 2018/2019-yilgi UEFA Chempionlar Ligasi yarim finaliga olib chiqdi. 2022-yilda u „Manchester Yunayted“ bosh murabbiyi etib tayinlangan. Klubdagi dastlabki ikki mavsumida „Yunayted“ EFL kubogi va Angliya kubogini qoʻlga kiritgan.

## Yutuqlar

### Oʻyinchi
**De Graafschap**

* Erste diviziyasi: 1990/1991

**Tvente**

* KNVB kubogi: 2000/2001

### Murabbiy
**Bavariya II**

* Regionalliga Bavariya: 2013/2014

**Utrext**

* KNVB kubogi sovrindori: 2015/2016

**Ayaks**

* Eredivizion: 2018/2019, 2020/2021, 2021/2022
* KNVB kubogi: 2018/2019 2020/2021 ikkinchi oʻrin: 2021/2022
* Yoxan Kroyff qalqoni: 2019

**Manchester Yunayted**

* Angliya kubogi: 2023/2024; ikkinchi oʻrin: 2022/2023
* EFL kubogi: 2022/2023

**Individual**

* Rinus Mishel mukofoti: 2015/2016 2018/2019 2020/2021
* Premyer-ligada oyning eng yaxshi murabbiyi: 2022-yil sentyabr, 2023-yil fevral, 2023-yil noyabr

## Manbalar

## Havolalar

*
Abu Bakr masjidi (Albaniya)

**Abu Bakr masjidi** (), shuningdek, **Yangi Fushë Çela masjidi** () nomi bilan tanilgan va baʼzan oddiygina **Xhamia e Madhe** deb ham ataladi () — Albaniyaning Shkodër okrugi, Shkodër shahridagi masjid.

Masjid ARC Architectural Consultants tomonidan loyihalashtirilgan va 1994-yildan 1995-yilgacha kommunistik davrda vayron boʻlgan eski Fushë Chela masjidi oʻrnida saudiyalik tadbirkor Shayx Zamil Abdulloh Al-Zamil tomonidan moliyalashtirilgan holda qurilgan. U birinchi Rashidun xalifasi Abu Bakr sharafiga nomlangan. Ochilish marosimi 1995-yil 27-oktabrda boʻlib oʻtgan va masjid 2008-yilda taʼmirlangan.

Masjid, bugungi kunda Colosseo mehmonxonasiga oʻtish yoʻlining oxirida joylashgan boʻlib,  lik maydonni egallaydi va oʻzida 1300 namozxonni sigʻdira oladi. Minora  balandlikka ega, gumbazining diametri  ni tashkil etadi. Fushë Chela masjidi shaharning ilmiy bilim olishida tarixiy ahamiyatga ega boʻlgan va taniqli islom olimlari va ilohiyotchilarni oʻziga jalb qilgan. Albaniya Xalq Sotsialistik Respublikasi tomonidan vayron qilingan Usmonli imperiyasining merosi, bir vaqtlar oʻz madrasasiga ega boʻlgan.

## Galereya

Fayl:Ebu_Bekr_Mosque_dome.jpg|alt=Interior view of the dome|Gumbazning ichki koʻrinishi
Fayl:Xhamia_Shkodër_001.jpg|alt=Night view|Kechki koʻrinishi
Fayl:SkodraEbu-Bekr-MoscheeInnen2014.JPG|alt=Interior view of mosque|Masjidning ichki koʻrinishi


## Yana qarang

* Albaniyada islom
## Manbalar

## Adabiyotlar

* Anamali, Skënder; Prifti, Kristaq (2002). Historia e popullit shqiptar: vëllimi i parë. Tiran: Toena.ISBN&nbsp;. 
*
Gernsida Islom

Britaniya tojiga qaram boʻlgan **Gernsi** Normandiya orolida **Islom** dini kichik dindir. BBCning 2005-yilda mahalliy musulmon kishi bilan suhbatida „bir necha oʻnlab“ musulmon borligi va masjid yoki yigʻilish joyi yoʻqligi qayd etilgan.

## Manbalar

## Havolalar

*
Ehson masjidi (Mannheim)

**Ehson masjidi** () Germaniyaning Baden-Vyurtemberg shtatidagi Mannheim shahridagi Ahmadiya musulmon masjididir.
## Manbalar
Leonid Kanter

**Leonid Vilenovich Kanter** (; 1981-yil 27-iyul, Kiyev, Ukraina SSR, SSSR — 2018-yil 4-iyun, Obirki, Chernigov viloyati, Ukraina) — ukrainalik hujjatli filmlar rejissyori, prodyuser, telejurnalist va yozuvchi. Ukraina sharqidagi qurolli mojaro haqida bir qancha hujjatli filmlar muallifi, jumladan, „Mif“ hujjatli filmining hammuallifi.
## Biografiyasi
Leonid Kanter 1981-yil 27-iyulda Kiyevda tugʻilgan. Bolaligi va yoshligi shu yerda oʻtgan. 1998-yilda 145-sonli Kiyev tabiiy fanlar litseyini tamomlagan. 2002-yilda I. K. Karpenko-Kari nomidagi Kiyev milliy teatr, kino va televideniye universitetini tamomlagan. 1999-yildan Ukraina televideniyesida ishlagan. Shu yildan „Priydeshnі znamenitostі“ koʻrsatuvi boshlovchisi boʻlgan. 2003-yilda oʻzining birinchi „Lizard Films“ kinostudiyasiga asos solib, 50 dan ortiq qisqa metrajli filmlar va bir nechta toʻliq metrajli hujjatli filmlarni suratga olgan. 2004—2007-yillarda I. K. Karpenko-Kari nomidagi Kiyev milliy teatr, kino va televideniye universitetida dars bergan. 2005-yilda talabalar jamoasiga Ukrainadagi birinchi sayyohlik markazai „Plitse“dagi togʻ yoʻlini tozalashga yordam beradi. 2007-yilda „Xutor Obirki“ ijodkorlar jamoasiga asos solgan. Jamoaning qarorgohi Chernigov viloyatining Obirki qishlogʻida joylashgan, bu yerda festivallar, sanʼat tadbirlari, milliy bayramlar, ijodiy maktablarning kechalari oʻtkazilgan. Eng mashhur tadbirlari „XLEB svoimi rukami“ va „Mama Afrika“ birinchi afro-etnik festivali boʻlib, unda ishtirok etgan mehmonlari orasida kinorejissyor Mixaylo Illenko, vazirlar Igor Shvayka, Volodimir Omelyanlar ham bor boʻlgan. 2010-yillarda Obirok tumanida qoʻriqxona tashkil etish tarafdori boʻlgan, ammo bu hech qanday natijani bermagan. Yevromaydonni faol qoʻllab-quvvatlagan. 2014-yil mart oyida Rossiya tomonidan anneksiya qilingan Qrimga tashrif buyuradi. 2018-yilning 4-iyun kuni mahalliy vaqt bilan taxminan 22:00da Ukrainaning Chernigov viloyati Obirki qishlogʻida boshidan oʻq jarohati bilan oʻlik holda topilgan. Dastlabki versiyaga koʻra, oʻz joniga qasd qilgan. Oʻz joniga qasd qilishi toʻgʻrisida maktub qoldirgan, uning mazmuni oshkor etilmagan.

## Filmografiyasi
* 2001 — „Chelovek bez shlyapi“ — *Rejissyor*
* 2002 — „Yolka“ — *Rejissyor*
* 2003 — „Ponyatiya“ — *Rejissyor*
* 2003 — „Gnev“ — *Rejissyor*
* 2006 — „S taburetom cherez Gimalai“ (uch qismli) — *Prodyuser, ssenariy muallifi*
* 2014 — „Voyna za svoy schyot“ (I. Yasniy bilan birgalikda) — *Rejissyor*
* 2015 — „Dobrovolsi bojego soyuza“ (I. Yasniy bilan birgalikda) — *Rejissyor*
* 2018 — „Mif“ (I. Yasniy bilan birgalikda) — *Rejissyor*
## Manbalar
Halalgoogling

**Halalgoogling** islomiy internet qidiruvi boʻlib, 2013-yil 9-iyulda ishga tushirilgan. Muqaddas Ramazon oyida Halalgoogling shariat qonunlari boʻyicha harom deb topilgan kontentni bloklash uchun ishlatiladi. U Google va Bing kabi boshqa veb-qidiruv tizimlaridan natijalarni toʻplaydi va foydalanuvchilariga faqat halol natijalarni taqdim etadi.

## Manbalar
As-Sahih Min Sirat An-Nabi Al-Azam

***As-Sahih Min Sirat An-Nabi Al-Azam*** () Sayyid Jaʼfar Morteza Amiliy tomonidan Muhammad paygʻambar hayotining tafsilotlariga bagʻishlangan 35 kitobdan iborat toʻplamdir. Kitob 1993-yilda Eronda „Yil kitobi“ mukofotiga sazovor boʻlgan.

## Manbalar
Abduqodir al-Fosiy

**Abduqodir ibn Ali ibn Yusuf al-Fosiy** yoki **Sidiy** **Abdelkadir al-Fosiy** (; ) yoki toʻliq shakli **Abu Muhammad, Abu Saud Abduqodir al-Fosiy ibn Abuhasan Ali ibn Abumahasin Yusuf al-Qasriy al-Fosiy** Ksar-el-Kebir shoziliy zaviyiyasi asoschisi. Tarjimai holi haqidagi maʼlumotlar Abdurahmon al-Fosiyning *Tuhfat el-Kebir* asari orqali yetib kelgan. *Al-Fosiy* oilasining eng mashhur aʼzolaridan biri boʻlgan.

Abduqodir Fosdagi birinchi Zaviya al-Fassiyaning asoschisi Abumahasin Yusuf al-Fosiyning (vaf. 1604) nabirasidir. Ksar al-Kebirda tugʻilgan va Abdurrahmon al-Orif al-Fosiy (amakisi) huzurida oʻqish uchun Fosga koʻchib oʻtgan. Amakisining vafotidan keyin Muhammad al-Maonga shogird boʻlib, Qalqliyn mahallasida joylashgan Zaviya al-Fossiyaning ikkinchi boʻlimiga qabul qilingan. Abduqodirning bilimi va taʼsiri kuchayib, shahar uchun notinch davr boʻlgan Mavlay Ismoil () hukmronligi davrida Fosda soʻfiylik islohotchisi va qayta tiklovchisi sifatida eʼtirof etilgan. Abduqodir murakkab shaxs bo‘lib, tasavvufni targ‘ib qilishdan tashqari, *[[hadis]]* ilmi bilan ham shug‘ullangan va an’anaviy islom ilmlari bo‘yicha ham mohir olim sifatida e’tirof etilib, unga *Shayx ul-jamoa* („Jamiyat ustozu“) unvoni berilgan. *Fahrasa* janri muallifi hisoblanadi. Ushbu janrda olim *[[shayx]]lar* va ular bilan birga o‘qigan asarlarini sanab o‘tib, janrni ilmiy risola ham deyish mumkin.

Uning taʼlimoti oʻz davrining siyosiy elitalariga tanqidiy nuqtai nazarni va oʻzidan keyin Fosdagi soʻfiy avlodlariga meros boʻlib qolgan intellektual yoki ilmiy soʻfiylikka eʼtiborni oʻz ichiga olgan. Ayniqsa, umrining oxirlarida moʻjizalar yaratuvchi avliyo martabasiga ega boʻlgan. Abduqodir 1680-yilda vafot etgan va Qalqliyn hududida joylashgan zaviyasidagi qabrda dafn etilgan. Mazkur joy oʻsha vaqtdan boshlab Sidiy Abdulqodir al-Fossiy zaviyasi nomi bilan mashhur.

## Manbalar

## Qoʻshimcha oʻqish uchun
*Évariste Lévi-Provençal, *Les Historiens des Chorfa* (1922)
Al-Tavhid masjidi

**Al-Tavhid masjidi** — Niderlandiyaning Amsterdam shahridagi sunniy masjiddir.

Masjidni boshqaradigan fond 1986-yilda tashkil etilgan&#x5B; ** &#x5D;. Masjid Amsterdamning Eski-Gʻarbiy qismida Yan Hanzenstraatda joylashgan. Masjid doimiy faoliyatidan tashqari, ijtimoiy ishlar va arab tili darslarini oʻqitish uchun ham ishlatiladi. Shuningdek, u yerda kitob doʻkoni, diniy videolar va DVDlar nashriyoti ham joylashgan.

Masjid qisman Saudiya nodavlat tashkiloti al-Harameyn fondi tomonidan moliyalashtirilgan.

## Islomiy uyushma
Masjid oʻz vaqtida Gollandiya hukumati tomonidan ekstremizmning potentsial targʻibotchisi sifatida tilga olingan. Gollandiyalik rejissyor Teo van Gogning qotili Muhammad Buyeri masjidga tashrif buyurgan. 2001-yil 11-sentyabr hujumlari uchuvchilari Muhammad Atta va Marvan al-Shehhi hujumlarni muvofiqlashtirishda ayblangan Ramzi Binalshibh bilan birga 1999-yilda masjidda oʻtkazilgan „islomiy puritanizm“ konferensiyasida uchrashishgan.

## Yana qarang

* Niderlandiyadagi masjidlar roʻyxati
* Tavhid
## Manbalar

## Havolalar

* El-Tawheed Foundation veb-sayti
Abu Jaʼfar Muslim

**Abu Jaʼfar Muslim ibn Ubaydulloh al-Husayniy** () (976 yoki 977-yillarda vafot etgan) Husayniylar avlodida boʻlib oxirgi Ixshidiylar sulolasi va ilk Fotimiylar xalifaligi davrida Misrdagi  oilasining eng koʻzga koʻringan aʼzosi edi. Uning oʻgʻli Tohir ibn Muslim Madina sharifini tuzgan.

## Oilasi
Abu Jaʼfar Muslim Karbalo jangida Husaynning vafotidan keyin Husayn ibn Alining avlodi — Madinada qoʻnim topgan shia imomi Ali ibn Husayn Zayn al-Obidin avlodidan boʻlgan. U yerda Husayniylar eng koʻzga koʻringan mahalliy oilaga aylangan, X asr boshlarida esa ularning bir qismi Misrga koʻchib ketgan.

Abu Jaʼfarning Abulhusayn Iso va Ohu Muslim nomi bilan mashhur Abu Muhammad Abdulloh ismli ikki nafar ukasi boʻlgan. Abu Muhammad Abdulloh harbiy jihatdan katta tajribaga ega boʻlib, ixshidiylar qoʻmondoni Abu al-Misk Kafur unga qoʻshin boshqaruvini ishonib topshirgan. Oxu Muslim keyinchalik qarmalarga qoʻshilib, umrining soʻngiga qadar Fotimiylarning ashaddiy dushmani boʻlib qolgan. Oxu Muslim 974-yilda vafot etgan.

## Ixshidiylar davrida
Misrda Kafur hukmronligi davrida Abu Jaʼfar  boshligʻi hisoblangan. U nihoyatda bilimli, madaniyatli shaxs boʻlib, uning hadislar rivoyat qilganligi ham aytiladi.

968-yilning aprel oyida Kafurning vafotidan keyingi notinch davrda Abu Jaʼfar yaqin doʻsti — vazir, olim, oʻta taqvodor shaxs,  homiysi Jaʼfar ibn al-Furot hamda boshqa guruhlar oʻrtasida hokimiyat taqsimoti boʻyicha kelishuvga erishish masalalarida vositachilik qilgan.

## Fotimiylar davrida
Fotimiylar Misrni zabt etgan paytda Abu Jaʼfar fustatlik zodagonlar delegatsiyasiga boshchilik qilgan, delegatsiya Misrni unga topshirish va kafillik varaqasini () olish toʻgʻrisida muzokaralar olib borish maqsadida fotimiylar qoʻmondoni Javhar bilan uchrashishgan. Ixshidiylar qoʻshinlari Fotimiylarning yurishiga qisqa muddat davomida qarshilik koʻrsatgach,  bekor qilingan, shu sababli Abu Jaʼfarga uning yangilanishini taʼminlashga erishish uchun Javharga yaqinlashish vazifasi yuklangan. Javhar ushbu taklifga rozi boʻlgan va Abu Jaʼfar Muslimga uning nomidan oʻzi xohlaganicha shaxsiy  varaqlarini chiqarish huquqini ham bergan.

Abu Jaʼfar Hijozdagi aloqalarini saqlab qolgan holda Madinada ham maʼlum bir hokimiyatga ega boʻlgan. 969 yoki 970-yillarda Fotimiylar xalifasi al-Muiz Lidinulloh nomidan xutba oʻqilishi bilan madinalik Husayniylar Fotimiylarga yaqinlashgan va Makka ustidan ham oʻz nazoratlarini oʻrnatishlarida ularga yordam berishgan.

973-yilda al-Muiz oʻz saroyini Ifriqiyadan Misrga koʻchirganida Abu Jaʼfar Qohira safarining soʻnggi qismida u bilan uchrashish va unga hamrohlik qilish maqsadida koʻzga koʻringan kishilardan iborat delegatsiyasi boshchiligida Iskandariyaga borgan. Fotimiylar hukmdori Abu Jaʼfarga alohida eʼtibor koʻrsatgan. Al-Muiz Misrga kelganidan keyin Javharning  joylashtirish siyosatini davom ettirgan.

## Nasli
Abu Jaʼfar Muslimning oʻlimidan koʻp oʻtmay oʻgʻli Tohir ibn Muslim Madinaga qaytib kelgan va u yerda shaharning  boshligʻi sifatida tanilib, birinchi Husayniy amiri (shuningdek, shariflar deb ham ataladi) boʻlgan.

## Eslatmalar

## Manbalar

## Adabiyotlar

* 
* 
* 
*
Muhammad al-Arbiy al-Fosiy

**Abu Abdulloh Hamid Muhammad ibn Yusuf al-Arbiy al-Fosiy** () (1580–1642) Marokashning Fos shahridagi *al-Fosiy* oilasida tug‘ilgan. Bir qancha kitoblar, jumladan 1636-yilda yozilgan mashhur *Mirat al-Mahosin al-shayx Abu al-Mahosin* (Namunali fazilatlar koʻzgusi) asari muallifi. Bu kitob otasi Abumahasin Yusuf al-Fosiy haqida.

## Manbalar
Barbora Mokošová

**Barbora Mokošová** (10-mart 1997-yil) - slovakiyalik sportchi. Sport gimnastikasi boʻyicha musobaqalarda ishtirok etadi. 2020-yilgi Yevropa chempionatida bronza medalni qoʻlga kiritgan va Slovakiya tarixidagi shu sport turidan Yevropa chempionatlarida medal qoʻlga kiritgan birinchi sportchiga aylangan. 2016 va 2020-yilgi olimpiya oʻyinlarida Slovakiya sharafini himoya qilgan. Turli balandlikdagi bryuslarda mashq bajarish boʻyicha ikki karra jahon chempioni.

## Bolaligi
Mokošová 1997-yil 10-mart kuni Bratislavada tugʻilgan. Onasi murabbiy boʻlganligi sababli toʻrt yoshida gimnastika bilan shugʻullana boshlagan.

## Faoliyati
Mokošová 2012-yilda jamoalar oʻrtasidagi Avstriya ochiq chempionatida ishtirok etgan. Slovakiya jamoasi bilan birgalikda oʻninchi va yakka tartibdagi musobaqada yigirma beshinchi oʻrinni egallagan. Faoliyatidagi ilk yirik xalqaro musobaqa 2012-yilgi yoshlar oʻrtasidagi Yevropa chempionati boʻlgan. Bu musobaqaning saralash bosqichida oʻttiz yettinchi oʻrinni egallagan.

### 2013
Mokošová 2013-yilda kattalar oʻrtasidagi musobaqalarning yosh talabiga (ishtirok etish uchun minimal yosh chegarasi) toʻliq javob berganligi bois kattalar oʻrtasidagi musobaqalarda qatnasha boshlagan. Cottbusdagi jahon chempionatida kattalar oʻrtasidagi debyutini amalga oshirgan. Ammo hech qaysi mashq boʻyicha finalgacha yetib bora olmagan. Moskvada oʻtkazilgan Yevropa chempionatining kvalifikatsiya raundida 38-oʻrinni egallagan. Shundan soʻng Lyublyanadagi jahon chempionatida ishtirok etgan. Ammo bu safar ham hech qaysi mashq boʻyicha finalchilar qatoriga kirishga muvaffaq boʻla olmagan. Slovakiyaning Trnava shahrida oʻtkazilgan Gimnaziya Festivalida umumiy hisobda bronza medal egasiga aylangan. Mazkur musobaqada oltin medalni oʻzbekistonlik Oksana Chusovitina va kumush medalni Anna Pavlova qoʻlga kiritgan. Musobaqaning final bosqichida Turli balandlikdagi bryuslarda oltin medal va pol (gimnastikada mashqlar bajariladigan (Maxsus gilam toʻshalgan maydon) mashqlarida bronza medalni qoʻlga kiritgan. Shuningdek, tayanib sakrash bahslarida toʻrtinchi oʻrinni egallagan. Vengriyadagi Grand Prix musobaqasida polda bajariladigan mashq boʻyicha beshinchi oʻrinni egallagan. U Osijek Challenge Cup musobqasida ishtirok etgan. Ammo bu ishtiroki muvaffaqiyatsiz yakunlangan. Barboraning mavsumdagi oxirgi musobaqasi jahon chempionati boʻlgan. Jami 50.999 ball toʻplab, oʻttiz toʻqqizinchi oʻrinni egallagan.
## Manbalar
Calvin Coolidge

**Calvin Coolidge** ( ; 1872-yil 4-iyul, Vermont, AQSH — 1933-yil 5-yanvar, Massachusets, AQSh) — amerikalik siyosatchi va davlat arbobi, Massachusets vakillar palatasining Xempshirlik aʼzosi (1907-1909), Nortampton meri (1910-1912), Massachusets shtati senatori (1912-1915), Massachusets senati prezidenti (1914-1915), 46-leytenant gubernator (1916-1919), Massachusets shtatining 48-gubernatori (1919-1921), 29-vitse-prezidenti (1921-1923), Respublikachilar partiyasidan chiqqan AQShning 30-prezidenti (1923-1929).

## Hayoti
Calvin Coolidge 1872-yil 4-iyulda Vermont shtatining Vindzor okrugidagi Plimut-Notch shahrida tadbirkor va siyosatchi John Calvin Coolidge (1845-1926) va uning rafiqasi Victoria Josephine Coolidge (1845-1926) oilasida tugʻilgan. Calvin Amerika Mustaqillik kunida tugʻilgan yagona AQSh prezidenti hisoblanadi.
## Yana qarang
* Coolidge effekti

## Adabiyotlar

* 
* 
* *Bill Bryson*. One Summer: America, 1927. — Doubleday, 2013. — ISBN 978-0-7679-1940-1.
## Manbalar
Arne Slot

**Arend Martijn** „**Arne**“ **uyasi** (1978-yil 17-sentyabr) — gollandiyalik professional futbol menejeri va sobiq futbolchi. U 2024-yilning 1-iyunida APLning "Liverpul" klubi bosh murabbiyi boʻladi.

Slot FC Zwolle klubi tarkibida yarim himoyachi sifatida oʻynagan, u yerda 2002-yilda Eerste Divisieda NAC Breda va Sparta Rotterdam PEC Zwolleʼ jamoalarida oʻynagan. 2012-yilda Pec Zvole jamoasi tarkibida Eerste Divisie unvonini qoʻlga kiritgan. U oʻzining murabbiylik faoliyatini PEC Zvolle akademiyasida va Kambuurda yordamchi murabbiy sifatida boshlagan. Keyinchalik esa bosh murabbiy boʻlgan. 2017-yilda u AZ jamoasida yordamchi murabbiy boʻldi. AZ jamoasida 2019-yilda bosh murabbiy etib tayinlangan. Slot 2021-yilda „Feyenoord“ bosh murabbiyi boʻldi. U oʻzining birinchi mavsumida klubni 2022-yilgi UEFA Yevropa konferentsiya ligasi finaliga olib chiqdi va keyingi mavsumlarda klubni Erediviziya va KNVB kubogini qoʻlga kiritgan.

## Yutuqlar

### Oʻyinchi
**Zvolle**

* Erste divizioni: 2001/2002, 2011/2012

### Murabbiy
**Feyenoord**

* Eredivizion: 2022/2023
* KNVB kubogi: 2023/2024
* UEFA Yevropa konferentsiya ligasi ikkinchi oʻrinchisi: 2021/2022

**Individual**

* Rinus Mishel mukofoti: 2021-22 2022/2023

## Shaxsiy hayot
Slot va uning rafiqasi Mirjamning ikki farzandi bor.

## Manbalar

## Havolalar

*
Muhammad ibn Abulqosim as-Sijilmasiy

**Abu Abdulloh Muhammad ibn Abulqosim as-Sijilmasiy** () marokashlik molikiy olim. *Sharh al-amal al-mutlaq: al-musamma bi-Fath al-jalil as-samad fi sharh al-takmil va al-mutamad* asari bilan mashhur. Mazkur asar yozilishi 1782-yilda tugallangan. Al-Hajviyning yozishicha, Sijilmasiy 1214/1800-yil Shavvol oyining 1-kuni Boujadda vabodan vafot etgan.

## Yana qarang
* Abdurahmon al-Fosiy
* Ali ibn Qosim az-Zaqqoq

## Manbalar
IDP Education

**IDP Education Limited** – Avstraliya, Yangi Zelandiya, AQSh, Buyuk Britaniya, Irlandiya va Kanadada talabalarning oʻquv davridagi amaliyoti boʻyicha takliflar beruvchi xalqaro taʼlim tashkiloti.

IDPning 35 mamlakatda 190 dan ortiq vakolatxonalari va 2200 ta maslahatchisi mavjud. IDP Australia kompaniyasi IELTS test imtihonlari uchun ESOL va British Council bilan hamkorlik qiladi.

2018-yilda butun dunyo boʻylab 11 000 dan ortiq tashkilot, jumladan, migratsiyani tashkil etuvchi hukumat kompaniyalari, universitetlar va ish beruvchilar, professional roʻyxatga olish organlari tayanadigan 3 milliondan ortiq IELTS imtihonlari oʻtkazilgan.

IELTS Australia Pvt Ltd 80 dan ziyod mamlakatlarda 2200 dan ortiq IELTS test markazlari va onlayn tarmoqni boshqaradi. Dunyo boʻylab 3000 dan ortiq IELTS test markazlari mavjud. Chet elda oʻqish yoki ishlash, viza olish uchun arizaning bir qismi sifatida IELTS ni topshirmoqchi boʻlgan har bir kishi oʻzi taklif etayotgan mamlakatning hukumat veb-saytiga (immigratsiya sahifalari) murojaat qilishiga ishonch hosil qilishi kerak. Har bir boradigan davlat Visa IELTS uchun tasdiqlangan test markazlarini belgilaydi va koʻpincha viza idorasi tomonidan talab qilinadigan bahoni eʼlon qiladi.

## Tarixi
IDP 1969-yilda Janubi-Sharqiy Osiyodagi universitetlarning rivojlanishida yordam berish uchun Australian Asian Universities' Cooperation Scheme (AAUCS) nomi ostida tashkil etilgan. 1981-yilda AAUCS oʻz nomini International Development Program (IDP) of Australian Universities and Colleges and schoolsga oʻzgartiradi.

2006-yilda SEEK kompaniyasi IDPning Avstraliya universitetlari boʻyicha 50% ulushini sotib oladi. Education Australia ilgari IDP Education Australia Limited nomi bilan tanilgan.

2015-yilda SEEK IDPning 50% aksiyalarini keng jamoatchilikka sotishi haqida xabar bergan.

2017-yil yanvar oyida IDP Buyuk Britaniyaning *Hotcourses Educational* listing kompaniyasini 30 million funt sterlingga sotib oladi. Kompaniyaga Britaniya siyosatchisi va sobiq tashqi ishlar vaziri Jeremy Hunt tomonidan asos solingan.

2020-yil aprel oyida IDP 175 million AQSh dollari miqdoridagi yangi aksiyalarni chiqaradi. Iyun oyida Avstraliyaning 38 ta universiteti holding kompaniyasi boʻlmish Education Australia jamoatchilikka oʻzining 5% aksiyalarini sotdi. 2021-yil mart oyida Education Australia yana 15% aksiyalarini jamoatchilikka sotishini, IDPning qolgan 25% ulushi esa 38 ta universitetga taqsimlanishini eʼlon qildi.

IDP O'zbekistonda oʻzining IELTS imtihonlarini Edu-Action kompaniyasi bilan hamkorlikda 2018-yildan beri oʻtkazib kelmoqda.

## Manbalar

## Havolalar
*
Abulmahosin Yusuf al-Fosiy

**Abulmahosin Yusuf ibn Muhammad Yusuf al-Fosiy** () (1530/1531 Ksar el-Kebir, Marokash — 1604-yil 14-avgust Fos) Marokash tasavvufining yirik namoyandasi va Fosdagi Zaviya al-Fosiyaning asoschisi boʻlgan. *Al-Fosiy* oilasiga mansub boʻlgan. Afrikaning shimoli-gʻarbiy qismiga taʼsiri bilan ajralib turadi. 1578-yilda portugallarga qarshi mashhur Ksar el-Kebir jangida qatnashgan. Abumahasin Muhammad al-Arbiy al-Fosiyning otasi hisoblanadi.

## Manbalar
Paulína Bátovská Fialková

**Paulína Bátovská Fialková** (25-oktyabr, 1992-yil; Brezno, Slovakiya) — slovakiyalik biatlonchi. Jahon kubogi sovrindori. Yozgi biatlon boʻyicha jahon chempioni va koʻp karra sovrindori. Slovakiyadagi eng yaxshi biatlonchi (2016—2017). 2014 va 2018-yillardagi qishki olimpiya oʻyinlari ishtirokchisi.

## Faoliyati
19 yoshida Slovakiya terma jamoasi safiga qoʻshilgan. 2011—2012-yilgi mavsumdan beri jahon kubogi bosqichlarida qatnashmoqda. 2012-yilda Ruhpoldingda boʻlib oʻtgan jahon chempionatida debyut qilgan. Mazkur musobaqaning sprint bahslarida 86-oʻrinni egallagan. Paulina Sochidagi olimpiadada ham ishtirok etgan. Ammo muvaffaqiyatga erisha olmagan.

2014-yil 13-mart kuni Finlandiyaning Kontiolahti shahrida boʻlib oʻtgan jahon kubogining sprint bahslarida Fialková birinchi marta kuchli oʻntalikka kirishga muvaffaq boʻlgan. Shu paytga qadar hech qanday ochkolarni qoʻlga kiritmagan edi.

2018-yil 25-mart kuni Paulina Tyumenda oʻtkazilgan mass-start bahslarida ikkinchi oʻrinni egallashga muvaffaq boʻlgan.

Paulína Bátovskáning singlisi Ivona Fialková ham biatlonchi. Paulina uchta tilda soʻzlasha oladi: slovak, rus va ingliz.

Paulina 2018—19-yilgi mavsumni muvaffaqiyatli oʻtkazgan va jahon kubogining turli bosqichlarida sovrindorga aylangan. Östersundda boʻlib oʻtgan jahon chempionatida hech qanday jarima ochkolarisiz uchta aylanani bosib oʻtib, individual poygada gʻalaba qozonish imkoniyatiga ega edi. Ammo 4-bosqichda Paulina bitta xatoga yoʻl qoʻygan (poygada dastlabki 8 oʻrinni egallagan sportchilardan faqat Paulina bitta xatoga yoʻl qoʻygan) va chempiondan 45 soniya ortda qolib, beshinchi oʻrinni egallagan. Mavsumni Norvegiyaning Holmenkollbakken shahrida boʻlib oʻtgan 12,5 kmga mass-start musobaqasida 6-oʻrinni egallash bilan yakunlagan.
## Manbalar
Valentin Mankin

**Valentin Grigoryevich Mankin** (; 1938-yil 19-avgust — 2014-yil 1-iyun) Kiyevlik sovet/ukraina yelkanli kema sporti ustasi, SSSR terma jamoasi tarkibida oʻynagan, u uch karra Olimpiya chempioni.

## Hayoti
Valentin Mankin asli yahudiy edi. U VSS Vodnikda mashq qilgan va 1968-yilda Mexiko shahrida boʻlib oʻtgan Yozgi Olimpiada oʻyinlarida oʻzining birinchi Olimpiya gʻalabasini qoʻlga kiritgan, oʻshanda u Finn toifasida 35 ta raqibi ustidan ustunlik qilgan va oltin medalni qoʻlga kiritish uchun yettita poyganing beshtasida birinchi va ikkinchi oʻrinni egallagan.

1972-yilda Münchenda boʻlib oʻtgan yozgi Olimpiya oʻyinlarida Valentin Mankin toifasini almashtirgan va Tempest toifasida gʻolib chiqish uchun Vitaliy Dirdira bilan hamkorlik qilgan. 1976-yilda Monrealdagi yozgi Olimpiya oʻyinlarida u yangi hamkor Vladislav Akimenko bilan kumush medalni qoʻlga kiritgan. 1980-yilda Moskvada boʻlib oʻtgan Yozgi Olimpiya oʻyinlarida 41 yoshida Aleksandr Muzichenko bilan „Star“ toifasida poygaga chiqqan. Musobaqa yakuniy poygaga qadar davom etgan, ammo Mankin gʻalaba qozongan va Oltin medalni qoʻlga kiritgan.

Saksoninchi yillarning oxirida, u Livornoga (Italiya) koʻchib oʻtgan va u yerda Italiya yelkanli sport federatsiyasining texnik direktori va murabbiyi sifatida sportchilarning keyingi avlodini tayyorlay boshlagan. Livornoda u Beppe Croce (Olimpiya yelkanli kema sportchisi va Italiya yelkanli sport federatsiyasi prezidenti) ga bagʻishlangan Olimpiya oʻquv markaziga asos solgan.

2005-yil holatiga koʻra, Valentin Mankin Olimpiya tarixida uchta turli toifada oltin medallarni qoʻlga kiritgan yagona yelkanli kema sportchisi boʻlib qolmoqda (Finn, Tempest va Star toifasida).

## Vafoti
Valentin Mankin 2014-yil 1-iyunda Italiyaning Viareggio shahrida vafot etgan.
## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Serkan Aykut

**Serkan Aykut** (1975-yil, 24-fevralda tugʻilgan) — turkiyalik futbolchi, hujumchi. Samsunspor va Galatasaroy klublari safida faoliyat olib borgan. Samsunspor futbol klubi muxlislari tomonidan tuzilgan klubning eng yaxshi futbolchilaridan iborat tarkibdan oʻrin olgan.

## Klublardagi faoliyati
Professional faoliyatini 1993-yilda „Samsunspor“ klubida boshlagan. va Samsunsporda safidagi yetti mavsum davomida 201 ta oʻyinda ishtirok etgan. Samsunliklar jamoasida koʻpincha asosiy tarkib futbolchisi sifatida maydonga tushgan. Har bir oʻyinda oʻrtacha 0,55 gol urgan va jamoaning asosiy toʻpurarlaridan biri boʻlgan. 1999—2000-yilgi mavsumda Aykut raqiblar darvozasiga 30 ta toʻp kiritib, Turkiya Superligasining eng yaxshi toʻpurari nomiga loyiq topilgan.

2000-yilda Turkiya milliy chempionatining eng yaxshi toʻpurari 5,9 million dollar evaziga "Galatasaroy" klubigaga taklif qilingan. Galatasaray Serkan Aykutni klubning hujumdagi uzoq yillik yetakchisi Arif Erdemga oʻrinbosar sifatida koʻrgan. Serkan Aykut Galatasaroy gʻalabasi bilan yakunlangan 2000-yilgi UEFA Superkubogi bahsi uchun qaydnomaga kiritilgan. Lekin maydonga tushmagan Oʻyinni zaxira oʻrindigʻida kuzatib borgan. Umuman olganda, Serkan poytaxt jamoasida ikki mavsum davomida harakat qilgan. Muntazam gol urganligiga qaramasdan jamoaning asosiy hujumchisiga aylana olmagan.

2002-yilda Arif Erdem Galatasaroy safiga qaytganidan soʻng Aykut oʻz faoliyatini boshqa klubda davom ettirishga qaror qilgan va „Samsunspor“ga qaytgan. Samsunspor safida yana yetti mavsum faoliyat olib borgan va 2009-yilda futbolchilik faoliyatini yakunlagan.

## Terma jamoadagi faoliyati
Aykut Turkiya terma jamoasi safidagi yagona oʻyinini 1997-yil 12-fevralda Finlyandiyaga (1:1) qarshi oʻrtoqlik oʻyinida oʻtkazgan. 72-daqiqada Arif Erdem oʻrniga maydonga tushgan.

## Yutuqlari

### „[[Galatasaroy (futbol klubi)|Galatasaroy]]“

* 2001—2002-yilgi mavsumda Turkiya chempioni
* 2000-yilgi UEFA Superkubogi sohibi

### Shaxsiy

* Turkiya chempionatining eng yaxshi toʻpurari: 1999—2000

## Manbalar
Sevda Altunoluk

**Sevda Altunoluk** ( — Turkiyalik paralimpiya sportchisi va golbolchi. Ikki karra Paralimpiya chempioni. Anqaraning „Yenimahalle Belediyespor“ klubi va Turkiya terma jamoasida toʻp suradi. Sevda Altunoluk bir necha bor eng yaxshi toʻpurar sovrinini qoʻlga kiritgan. Sevda 2021-yilda BBCning 100 nafar ayol roʻyxatiga kiritilgan.

## Hayoti
Sevda Altunoluk 1994-yil 1-aprelda tugʻilgan. Asli Tokatlikda tugʻilib oʻsgan. Uning singlisi Sevtap Altunoluk ham golbolchi hisoblanadi.

## Sportdagi karyerasi
### Klubdagi faoliyati
Altunoluk golbol oʻynashni 12 yoshida boshlagan. Sevda Anqaraning „Mithat Enc Goren Kalpler“ nomli koʻzi ojizlar sport klubida oʻynagan. Keyin „Yenimahalle Belediyespor“ klubiga koʻchib oʻtagan. Uning hozirgi jamoasini golbol boʻyicha erkaklar jamoasi aʼzosi Ekrem Gundogʻdu boshqaradi. Sevda bir necha bor mamlakat miqyosida eng yaxshi toʻpurar sifatida eʼtirof etilgan.

### Xalqaro faoliyati
Altunoluk Turkiya ayollar golbol jamoasi tarkibida xalqaro musobaqalarda qatnashadi. 2010-yilda Eskishehir turnirida Sevda B divizionida golbol boʻyicha ayollar oʻrtasidagi Yevropa chempionatining kumush medalini qoʻlga kiritadi. 2012-yil Ascoli Picenoda boʻlib oʻtgan golbol boʻyicha Yevropa chempionatida u oltin medalni qoʻlga kiritdi va 27 gol bilan toʻpurarlar poygasida yetakchilikni saqlab qolib musobaqaning eng yaxshi oʻyinchisi sifatida qayd etildi. 2013-yilda Nastoladagi Pajulahti oʻyinlarida oltin medalni qoʻlga kiritgan holda eng yaxshi toʻpurar boʻladi. Altinoluk 2013-yilda Malmyoda boʻlib oʻtgan Malmyo Lady Inter Cup musobaqasida 18 ta gol urib, eng yaxshi toʻpurar boʻlgan edi, garchi uning jamoasi atigi toʻrtinchi oʻrinni egallagan boʻlsada.
Keyingi yili oʻsha turnirda jamoa bronza medalini qoʻlga kiritdi va Sevda 17 gol bilan toʻpurarlar roʻyxatida ikkinchi oʻrinni egalladi. 2015-yilda u Kaunasda boʻlib oʻtgan turnirda A divizionida golbol boʻyicha Yevropa chempionatida oltin medalni qoʻlga kiritadi.

## Manbalar
Haloze

**Haloze** () Sloveniyaning geografik subregioni. U mamlakatning shimoli-sharqida, Shtiriya viloyatida joylashgan.

## Umumiy xususiyatlar
Haloze hududi tepaliklardan iborat boʻlib, sharqdan gʻarbga choʻzilgan, janubda Xorvatiya, shimolda Dravinya va Drava daryolari bilan chegaradosh. Hududi , 21 000 ga yaqin aholi yashaydi. Uning gʻarbiy qismi qalin olxa va qaragʻay oʻrmonlari bilan qoplangan, sharqiy qismi esa Rim davridan beri mashhur uzumchilik hududi boʻlgan.

## Geologiya
Halozening iqlimi Drava vodiysining qolgan qismiga oʻxshash. Tuproqlari odatda dolomit jinsiga asoslangan oʻrta uchlamchi qumtoshlardan iborat. Drava vodiysining janubiy qismida joylashgan Haloze tepaliklari, taxminan 600 000 yil oldin, Pleystotsen davrining oʻrtalarida Pannoniya dengizining qurishi yakunida paydo boʻlgan. Halozening eng baland nuqtasi Jelovitseda, .

## Dialekt
Haloz dialekti — Sloven tilining pannoniya dialektlaridan qatoriga kiradi.

## Vino
Haloze — Podravje vino mintaqasiga kiruvchi yetti tumanidan biri. Qolganlari Ljutomer — Ormoz, Radgona — Kapela, Maribor, Prekmurje, Markaziy Sloven tepaliklari va Shmarje-Virštanj.

Halozeda uzumchilik keltlar tomonidan miloddan avvalgi IV asrda boshlangan va Rimliklarning tashrifidan soʻng keng tarqalgan. Xristian dini ham uzumchilik anʼanasini davom ettirdi, chunki ularning marosimlarida sharob muhim rol oʻynadi. Keyinchalik Halozega joylashib olgan slavyan qabilalari oʻzlarining oʻtmishdoshlaridan uzum yetishtirishni oʻzlashtirdilar.

Bu yerdagi uzumzorlar asosan tepalik yonbagʻirlarida joylashgan, chunki pastki yon bagʻirlari koʻpincha haddan tashqari soyali.

Hududda asosan oq sharob tayyorlanadi. Laski Rizling navi eng koʻp ekilgan uzumdir. Boshqa mashhur oq sharoblar orasida Traminec, Beli Pinot, Sauvignon va Renski Rizling mavjud. Qizil sharob uchun ishlatiladigan yagona nav Modri Pinot.

Halozeda yetishtirilgan vinolarning aksariyati qoʻshni Markaziy Sloveniya tepaliklari hududida joylashgan Ptujda ishlab chiqariladi, saqlanadi va qadoqlanadi.

## Yodgorliklar
Borl qalʼasi, birinchi marta 1199-yilda yozma ravishda eslatib oʻtilgan, Drava daryosidagi qadimiy oʻtish nuqtasiga qaraydigan baland toshli togʻda joylashgan. Ikkinchi Jahon urushi paytida qalʼa nemislar tomonidan internirlanish lageri sifatida ishlatilgan, urushdan keyin u mehmonxonaga aylantirilgan, keyinchalik tashlab ketilgan. Yaqinda qayta tiklash ishlari olib borildi.

## Manbalar
G‘anijon Soliyev

**Gʻanijon Sheraliyevich Soliyev** (1979-yil; Bogʻdod tumani, Fargʻona viloyati, OʻzSSR) – oʻzbekistonlik iqtisodchi va davlat arbobi. 2024-yildan Bogʻdod tumani hokimi.

## Hayoti
Gʻanijon Soliyev 1979-yilda Bagʻdod tumanida tugʻilgan. Toshkent moliya institutining iqtisod yoʻnalishida tahsil olgan.

Dastlabki faoliyatini 2002-yilda Uchkoʻprik tumani moliya boʻlimida boshlagan, turli yillarda Moliya vazirligining ijtimoiy soha va aholini moliyalashtirish bosh boshqarmasi, Fargʻona viloyati moliya boshqarmasi, Fargʻona shahri va Bagʻdod tumani moliya boshqarmalarida mas’ul lavozimlarda ishlagan.

2014–2017-yillarda Oltiariq tumani hokimi oʻrinbosari, 2017–2020-yillarda Bagʻdod tumani hokimi birinchi oʻrinbosari, 2020–2022-yillarda Fargʻona tumani hokimligi moliya bosh boshqarmasi boshligʻining birinchi oʻrinbosari, 2022-2024-yillarda Bagʻdod tumani „Xoʻja qishloq“ MFYda hokim oʻrinbosari lavozimlarida ishlagan.

2024-yil 19-fevraldan Bagʻdod tumani hokimi lavozimiga tayinlangan.

## Manbalar
Bieb il-Belt

**Bieb il-Belt** () — Maltaning Valletta shahriga kiraverishda joylashgan darvoza. Saytda joylashgan beshinchi darvoza boʻlgan hozirgi darvoza 2011—2014-yillar orasida italiyalik arxitektor Renzo Piano dizayni boʻyicha qurilgan.

## Joylashuvi

Shahar darvozasi Porta Realeda, Valletta quruqlik frontining markazida joylashgan boʻlib, Avliyo James va Avliyo John kavalerlari oʻrtasida qurilgan. Vallettaning chuqur arigʻidan oʻtgan koʻprik darvozaga olib boradi. Darvoza dastlab kuvr porti, chuqur ariq va Avliyo Madlen lunettesi deb nomlanuvchi lunette bilan himoyalangan. Britaniya hukmronligi davrida lunette buzib tashlangan va ariqning bir qismi toʻldirilgan.

Darvoza Vallettaning asosiy koʻchasi boʻlgan Respublika koʻchasining () boshlanishini belgilaydi. U shaharning qarama-qarshi tomonidagi Fort Sent-Elmogacha boradi. Shahar darvozasi yaqinidagi binolar orasida Parlament uyi, Qirollik opera teatri xarobalari va Bieb il-Belt savdo markazi mavjud. Avliyo James kavaleri va Avliyo John kavaleri darvozaning ikkala tomonida, mos ravishda parlament uyi va savdo markazi yaqinida joylashgan.

Bieb il-Belt darvozasi shaharga olib boradigan uchta kirish yoʻlidan biri boʻlib, qolganlari shaharning gʻarbiy va sharqiy chekkalarida joylashgan Marsamxett darvozasi va Del Monte darvozasi hisoblanadi. Marsamxett darvozasi XX asr boshlarida buzib tashlangan, Del Monte darvozasi esa 1885-yilda Viktoria darvozasi bilan almashtirilgan.

## Yodgorlik
2014-yil oktyabr oyida Girolamo Kassar maydonida, avtobus bekatiga yaqin joyda *Prospettiva* nomli sanʼat asari ochilgan. U Vallettaga kiraverishda joylashgan beshta darvoza elementlarini oʻz ichiga oladi va meʼmor Chris Briffa tomonidan ishlab chiqilgan. Sanʼat asari Vallettaning 2018-yilda Yevropa madaniyati poytaxti etib saylangani xotirasiga bagʻishlangan.

## Galereya

File:17th-century drawbridge of Valletta.jpeg |XVII asrga oid koʻprik
File:Goats at Port Real Wellcome L0045092 (cropped).jpg |Kingsgate (1900)
File:Malta - Valletta - Triq ir-Repubblika - New Parliament Building 02 ies.jpg |2013-yilda qurilgan beshinchi shahar darvozasi
File:Parliament Building Valletta City Gate.jpg |Parlament binosi (2018)
File:Porte Citta Valletta.JPG |Vallettaning beshta darvozasini tasvirlangan sanʼat asarining bir qismi


## Manbalar
Eski Grodno qalʼasi

**Eski Grodno qalʼasi** () – Belorussiyaning Grodno shahridagi *Grodno Eski qalʼasi* va *Batori qalʼasi* nomi bilan tanilgan qadimiy qasr. XXI asrda Kievlik Yaroslav mudriyning kenja oʻgʻlidan boʻlgan hukmdorlar sulolasining qarorgohi sifatida qurilgan.

## Tarixi

### Qurilishi
Birinchi yogʻoch qalʼa XI asrda Neman va Gorodnichanka daryolarining qoʻshilish joyida qurilgan.

Qalʼaning XIII asrda qalʼada muhofaza uchun Kamyanyets minorasi qurilgan. Buyuk Vitovt qalʼani toshdan tikladi va 1391—1398-yillarda beshta gʻishtli gotika minoralarini qoʻshib, uni asosiy qarorgohlaridan biriga aylantirdi. Kasimir IV Jagiellon ham Litvaning rasmiy poytaxtidan koʻra Grodnoni afzal koʻrgan. Aynan oʻsha yerda unga Polsha toji taklif qilingan va u 1492-yilda vafot etgan.

Qalʼaning keyingi egasi Grodnoni Sharqiy Yevropadagi ulkan imperiyaning poytaxti sifatida koʻrgan Stefan Batoriy edi. U Shimoliy Italiya Uygʻonish davriga xos qalʼani oʻz qarorgohi bilan almashtirish uchun Parmalik Skotoni jalb qildi. Batoriy 1586-yilda Grodnoda vafot etdi. 1655-yilda rus-polsha urushi paytida qalʼa ruslar tomonidan vayron qilingan.

### Qayta qurish
Qalʼa 1673—1678-yillarda qirollik qarorgohini taʼmirlash uchun yetarli mablagʻ toʻplagan Kshishtof Zigmunt Pak tomonidan qayta tiklandi. Qayta tiklangan qalʼa Polsha qiroli Mixal Korybut Wiśniowiecki tomonidan Polsha-Litva Hamdoʻstligining har uchinchi Seymi uchun joy sifatida tanlangan. Qasr Buyuk Shimoliy urush paytida katta zarar koʻrdi, qirollik sudni Yangi Grodno qalʼasiga koʻchirishga majbur boʻldi.

Polsha boʻlingandan soʻng, qalʼa rus armiyasiga berildi va kazarmaga aylantirildi. Polsha hukumati elchilar palatasi va Seym zalini tikladi.

### Yaqin tarix
Hozirgi vaqtda qalʼa 200 000 dan ortiq eksponatlarni oʻz ichiga olgan tarixiy va arxeologik muzeyga aylantirilgan.

Eng oxirgi rekonstruksiya ishlari 2017-yilda boshlangan. Eski Grodno qalʼasini qayta tiklash vaqtida tarixiy qiyofasini yoʻqotganligi sababli tanqid qilindi. Masalan, markaziy darvozalar yonida zamonaviy elementlar qoʻshildi. Taʼmirladh vaqtida XVI asrda qurilgan ayrim devorlar buzib tashlangan.

## Manbalar