Nancy Coover Andreasen

**Nensi Kuver Andreasen** (1938-yil 11-noyabrda tugʻilgan) — amerikalik nevrolog va nevropsixiatr . U hozirda Roy J. va Ayova universitetidagi Lucille A. Carver tibbiyot kollejida psixiatr lavozimida ishlaydi.

## Yoshlik yillari
Andreasen Nebraska shtatining Linkoln shahrida tugʻilgan. U Nebraska universitetida ingliz, tarix va falsafa yoʻnalishlari boʻyicha bakalavriat darajasini keyinchalik, fan nomzodi ilmiy darajasini oldi.U 5 yil davomida Ayova universitetining ingliz tili boʻlimida Uygʻonish davri adabiyoti professori boʻlgan. U Jon Donne va Uygʻonish davri ingliz adabiyoti sohasidagi birinchi kitobi haqida ilmiy maqolalarni nashr etdi: Jon Donne: Konservativ inqilobchi.

## Klinik faoliyati
Birinchi qizi tugʻilgandan keyin ogʻir kasallik Andreasenning tibbiyot va biotibbiyot tadqiqotlariga boʻlgan qiziqishini uygʻotdi va u tibbiyotni oʻrganish uchun kasbini oʻzgartirishga qaror qildi. U Ayova universiteti tibbiyot kollejida tibbiyot fakultetida tahsil olgan, 1970-yilda tamomlagan va 1973-yilda psixiatriya rezidenturasini tamomlagan. 1974-yilda u ijodkorlik va manik-depressiv kasallik oʻrtasidagi bogʻliqlikni tan olgan ijodkorlikning birinchi zamonaviy empirik tadqiqotini oʻtkazdi.

Faoliyatining boshida u salbiy alomatlar va ular bilan bogʻliq kognitiv buzilishlar aldanish va gallyutsinatsiyalar kabi psixotik alomatlarga qaraganda koʻproq zaiflashtiruvchi taʼsirga ega ekanligini tan oldi. Psixotik alomatlar normal miya va ong funksiyalarining haddan tashqari oshirib yuborilishini bildirsa, salbiy alomatlar normal funksiyalarning yoʻqolishini anglatadi, masalan, alogiya ravon fikrlash va gapirish qobiliyatini yoʻqotish, affektiv toʻmtoqlik hissiyotlarni ifoda etish qobiliyatini yoʻqotish, avoliya, maqsadga yoʻnaltirilgan faoliyatni boshlash qobiliyatini yoʻqotish va anhedoniya, his-tuygʻularni boshdan kechirish qobiliyatini yoʻqotish. Ushbu tushunchalarni tavsiflovchi maqolalar Ilmiy axborot instituti tomonidan ishlab chiqarilgan Ilmiy Citation Index tomonidan aniqlangan iqtibos klassikasiga aylandi. Andreasen shizofreniyaning salbiy belgilari konsepsiyasining rivojlanishiga katta mas’ul boʻlib, shizofreniyaning ijobiy va salbiy belgilarini baholash uchun birinchi keng tarqalgan shkalani yaratdi. U shizofreniya boʻyicha dunyodagi eng yirik hokimiyatlardan biriga aylandi. U DSM III va DSM IV ishchi guruhlarida xizmat qilib, DSM IV boʻyicha shizofreniya boʻyicha ishchi guruhiga raislik qilib, nozologiya va fenomenologiyaga hissa qoʻshdi.

Andreasen asosiy ruhiy kasalliklarda neyroimaging usullarini qoʻllashda kashshof boʻldi va shizofreniyadagi miya anormalliklarining magnit-rezonans tomografiyasining birinchi miqdoriy tadqiqotini nashr etdi. Andreasen Ayova ruhiy salomatlik klinik tadqiqot markazi va Ayova psixiatriya neyroimaging konsorsiumining direktori boʻldi. U koʻp modali tasvirni birlashtirish va tizimli va funksional tasvirlash usullarini avtomatlashtirilgan tahlilini ishlab chiqish uchun uch oʻlchovli tasvirni tahlil qilish usullari ustida ishlaydigan koʻp tarmoqli guruhga rahbarlik qiladi. Ushbu jamoa tomonidan ishlab chiqilgan dasturiy taʼminot BRAINS (Brain Research: Analysis of Images, Networks, and Systems) nomi bilan tanilgan.

U 2000-yillarda ijodkorlikning nevrologiyasi haqidagi tadqiqotlarni qayta boshladi.

## Yutuqlari
2000-yilda Prezident Klinton uni Amerikaning ilmiy yutuqlari uchun eng oliy mukofoti boʻlgan Milliy fan medali bilan taqdirladi. U koʻplab boshqa mukofotlarga sazovor boʻlgan, jumladan Belgiya Fanlar akademiyasining Interbryu-Baillet-Latur mukofoti, Liber shizofreniya tadqiqoti mukofoti va Amerika Psixiatriya Assotsiatsiyasining koʻplab mukofotlari, jumladan, tadqiqot mukofoti, Judd Marmor mukofoti va Taniqli mukofot, Xizmat mukofoti bilan taqdirlangan. U 2002-yilda Amerika sanʼat va fanlar akademiyasining aʼzosi etib saylangan U Milliy Tibbiyot Akademiyasi (avvalgi Milliy Fanlar Akademiyasi Tibbiyot instituti) aʼzosi U oxirgi tashkilotning boshqaruv kengashida ikki muddatga saylandi. U ikkita tibbiyot instituti/Milliy fanlar akademiyasi qoʻmitalariga raislik qildi, ular nufuzli hisobotlarni chop etdilar. U 13 yil davomida American Journal of Psychiatry jurnalining bosh muharriri boʻlib ishlagan. U Amerika Psixopatologiya Assotsiatsiyasi va Psixiatriya Tadqiqot Jamiyatining sobiq prezidenti. U Amerika fanni rivojlantirish assotsiatsiyasining Neyrologiya boʻlimining asoschisi boʻlgan. U Neyrologiya jamiyati aʼzosi va Mens Sana Monographs faxriy xalqaro tahririyat maslahat kengashi aʼzosi.

## Shaxsiy hayoti
U ikki qizning onasi.Uning qizi Nyu-York shahrida yashovchi zargarlik buyumlari dizayneri Suz Andreasen 2010-yil 10-noyabrda tuxumdon saratonidan vafot etgan.

## Tanlangan bibliografiya
U keng omma uchun uchta kitob yozgan:

* „Buzilgan miya: Psixiatriyadagi biologik inqilob“ (1983),
* „Jasur yangi miya: genom davrida ruhiy kasalliklarni engish“ (2001),
* „Yarauvchi miya: dahoning nevrologiyasi“.
*

## Manbalar

## Havolalar

* Ruhiy salomatlik — Klinik tadqiqot markazi — Psixiatriya boʻlimi — UI Health Care