B. R. Panthulu

**Budaguru Ramakrishnaiax Panthulu** (, . 1910-yil 26-iyul — 1974-yil 8-oktyabr) — hind kino rejissyori, prodyuseri va aktyori. U kannada, tamil, telugu va hind tillarida rejissyorlik qilgan filmlar bilan mashhur. Uning eng mashhur filmlari: *[[Karnan (film, 1964)|Karnan]]*, *[[Veerapandiya Kattabomman (film)|Veerapandiya Kattabomman]]*, *[[Shri Krishnadevaraya (film)|Shri Krishnadevaraya]]*, *[[Maktab ustasi (film, 1958)|School Master]]* va *[[Kittur Chennamma (film)|Kittur Channamma]]*, BR Panthulumuvaffaqiyatli aktyor va Ma. Po. Si.ning biografik asarlari *[[Veerapandiya Kattabomman (film)|Veerapandiya Kattabomman]]* (18-asrda Tamilnaduda inglizlar bilan jang qilgan mahalliy boshliq haqida film) va *[[Kappalottiya Tamizxan|Kappalottiya Thamizhan]]* (tamillarga yuk tashish kompaniyalarini boshqarishni taqiqlovchi Britaniya qoidasiga qarshi isyon koʻtargan advokat haqidagi film) filmlari.

## Yoshligi
Panthulu1910-yil 26-iyulda sobiq Madras shtatining Arkot tumanidagi Rallabudaguru qishlog‘ida (hozirgi Andhra-Pradesh shtatining Chittoor tumanida) tug‘ilgan. Mehnat faoliyatini o‘qituvchilikdan boshlagan. Oʻsha paytda professional teatrning taʼsiri ostida u Chandrakala Nataka Mandali truppasiga qoʻshildi. *Samsara* Nouka, *Sadarame* va *Guleba Kavali* spektakllarida rol ijro etgan. U shuningdek, bir muncha vaqt Gubbi Veeranna truppasi bilan ishlagan va boshqalar qatori *[[Shri Krishna Garudi|Shri Krishna Garudida]]* rol ijro etgan. Keyin Panthuluoʻzining Kannada professional teatr truppasini — Kalaseva Nataka Mandalini tuzib, oʻzi tanlagan spektakllarni sahnalashtirgan.

## Faoliyati
U aktyor sifatida debyutini 1936-yilda Kannada filmi *[[Samsara Nauka]]* filmida qilgan. Film Chennayda joylashgan Devi Films tomonidan ishlab chiqarilgan. H.L.N. Simha rejissyori boʻlgan filmda Pantxulu, M.V. Rajamma, Dikki Madhava Rao, S. K. Padmadevi va M.S. Madhava Rao rol ijro etgan. Qahramon bobosining xohishiga qarshi uylanadi va haydab yuboriladi. Uning qayg‘ulari shu bilan tugamaydi — qaynona-qaynotalaridan iltifot topolmaydi, ishidan ayriladi va bobosi tanlagan kelinni o‘ldirganlikda ayblanadi. Film Chadrakala Natak Mandali pyesasiga moslashtirilgan va asl nusxadagi islohotchilik idealiga sodiq qolgan. 1950-yilda u kinorejissyor P. Pullaya bilan hamkorlikda *[[Macharekhai]]* tamil filmini suratga oldi, keyinchalik u Sukumar Productions nomi bilan mashhur boʻlib, musiqachi TR Mahalingam hamkori sifatida tanildi. Yozuvchi P. Neelakantan bilan u Padmini Pictures kompaniyasini ochdi va 1954-yilda Tamil tilida *[[Kalyanam Panniyum Brahmachari]]* filmini suratga oldi. Shu ostida u Kannada filmlarining *[[Maktab ustasi (film, 1958)|School Master]]* (1958), *[[Kittur Chennamma (film)|Kittur Chennamma]]* (1961) va *[[Shri Krishnadevaraya (film)|Shri Krishnadevaraya]]* (1970) filmlarini ishlab chiqarishni davom ettirdi, bu esa muhim filmlarga aylandi. Uning Vijayanagara qiroli Krishnadevarayaning bosh vaziri Timmarusu obrazi unga eng yaxshi aktyor uchun Karnataka shtati kino mukofotini qoʻlga kiritdi. Rejissor sifatida Panthulurejissyor sifatida debyuti Kannada filmi *Rathnagiri Rahasya* bilan oʻsha paytda katta tijorat muvaffaqiyatiga erishdi. U *Padmini Pictures* bayrogʻi ostida barcha janubiy hind tillarida 57 ta film ishlab chiqargan.

## Filmografiyasi

## Mukofotlari

;
; Milliy kino mukofotlari

* 1958-yil: Uchinchi eng yaxshi badiiy film uchun Butun Hindistonning faxriy sertifikati — *[[Maktab ustasi (film, 1958)|School Master]]*
* 1959-yil: Tamil tilida eng yaxshi badiiy film uchun faxriy yorliq — *Veerapandiya Kattabomman*
* 1961-yil: Kannadadagi eng yaxshi badiiy film uchun faxriy yorliq — *Kittur Chennamma*
* 1961-yil: Tamil tilida eng yaxshi badiiy film uchun Prezidentning kumush medali — *Kappalottiya Tamizxan*
; Karnataka shtati kino mukofotlari
* 1969―1970-yillar: Eng yaxshi aktyor uchun Karnataka davlat kino mukofoti — *Shri Krishnadevaraya*
; Filmfare mukofotlari
* 1970-yil: Eng yaxshi film uchun Filmfare mukofoti — Kannada — *Shri Krishnadevaraya*

## BRPantulu boʻyicha kitob
AN Prahlada Rao Kannadada BRPanthuluboʻyicha „Danivillada Dhani“ kitobini yozgan boʻlib, uning bolaligi, teatri, Kannada, Tamil, Telugu, Hind va Malayalam tillarida suratga olingan filmlari tafsilotlaridan iborat. Kitob Karnataka Chalanachitra akademiyasi tomonidan nashr etilgan. Kitob 2016-yil noyabr oyida doktor Bharati Vishnuvardhan tomonidan chiqarilgan. Jurnalist va qissa yozuvchi Jogi Kitob haqida gapirdi. SV Rajendra Singx Baabu raislik qildi.

## Manbalar