Turkiya erkaklar milliy basketbol terma jamoasi

**Turkiya erkaklar milliy basketbol terma jamoasi** () xalqaro basketbol turnirlarida Turkiya sharafini himoya qiladi. Turkiya erkaklar milliy basketbol terma jamoasi Turkiya Basketbol Federatsiyasi tomonidan boshqariladi. Ularning taxallusi *12 Dev Adam*, yaʼni 12 gigant odam.

Turkiya erkaklar milliy basketbol terma jamoasi har bir yirik xalqaro basketbol turnirida qatnashgan. Turkiya erkaklar milliy basketbol terma jamoasining eng katta yutuqlari EuroBasket (2001) va FIBA Jahon kubogi (2010) da ikkita kumush medalni qoʻlga kiritgani boʻlgan. Turkiya erkaklar milliy basketbol terma jamoasi, shuningdek, O'rta Yer dengizi o'yinlarida ikkita oltin (1987, 2013), bitta kumush (1971) va uchta bronza (1967, 1983, 2009) medallarini qoʻlga kiritgan. Turkiya erkaklar milliy basketbol terma jamoasi 1981-yilgi Bolqon chempionatida ham oltin medalni qoʻlga kiritgan edi.

Ayni damda Turkiya erkaklar milliy basketbol terma jamoasi FIBA dunyo reytingida 16-oʻrinni egallab turibdi.

## Tarixi

Ahmet Robenson Turkiyada basketbolning birinchi tashkilotchisi sifatida tanilgan. 1936-yilda Turkiya oʻzining ilk basketbol uchrashuvini Gretsiya  erkaklar milliy basketbol terma jamoasiga qarshi oʻtkazdi va 49-12 hisobida gʻalaba qozondi. Koʻp yillar davomida basketbol Turkiyada unchalik mashhur boʻlmagan sport turi boʻlgan, ammo Amerikaning „The White Shadow“ dramasi mamlakatda namoyish etila boshlagach, basketbol Turkiyada mashhurlikka erishdi. Biroq, oʻsha paytda milliy terma jamoada tajriba yoʻq edi. Shunga qaramay, Turkiya erkaklar milliy basketbol terma jamoasi 1981-yilgi Bolqon chempionati va 1987-yilgi O'rta yer dengizi o'yinlarida oltin medalni qoʻlga kiritgan. Ammo Turkiya erkaklar milliy basketbol terma jamoasi 1980-yillargacha bironta ham xalqaro turnirlarda gʻalaba qozona olmagan edi. Klublar miqyosida "Efes Pilsen" basketbol klubi jamoaviy sport turida Yevropa kubogini, 1995—1996-yilgi FIBA Korać kubogini yutgan birinchi turk klubi boʻldi. Oʻshandan beri Turkiyada basketbol sporti anchagina oʻsdi. Hamda milliy terma jamoa xalqaro turnirlarda katta rol oʻynay boshladi. Turkiya erkaklar milliy basketbol terma jamoasi 2001-yilgi EuroBasket va 2010-yilgi FIBA Jahon kubogida kumush medalni qoʻlga kiritdi.

## Yutuqlar
**Turkiya terma jamoasining barcha davrlardagi medallar rekordi:**

## Raqobat rekordi

### FIBA Jahon chempionati

### Olimpiada oʻyinlari

### EuroBasket

## Jamoa
Turkiya erkaklar milliy basketbol terma jamoasi 2022-yil 11—14-noyabr kunlari Belgiya va Serbiya erkaklar milliy basketbol terma jamoasiga qarshi 2023-yilgi FIBA Jahon chempionati saralash oʻyinlarida ishtirok etishdi.

## Bosh murabbiylar

## Oʻtgan roʻyxatlar
**1936-yilgi Olimpiada oʻyinlari:** 21 jamoa orasida **21-** oʻrinni egalladi

1 Dionis Sakalak, 2 Jack Habib, 3 Hayri Arsebük, 4 Naili Moran, 5 Nihat Ertuğ, 6 Hazdayi Penso, 7 Sadri Usluoğlu, 8 Şeref Alemdar (Bosh murabbiy: Rupen Semerciyan)
----**1949-yilgi EuroBasket :** 7 jamoa orasida **4-** oʻrinni egalladi

3 Avram Barokas, 4 Sacit Seldüz, 5 Tevfik Tankut, 6 Haşim Tankut, 7 Hüseyin Öztürk, 8 Vitali Benazus, 9 Candaş Tekeli, 10 Ali Uras, 11 Erdoğan Partener, 12 Ayduk Koray, 13 Mehmet Ali Yalım, 14 Samim Göreç (Bosh murabbiy: Samim Göreç)
----**1951-yilgi EuroBasket :** 17 jamoa orasida **6-** oʻrinni egalladi

3 Yılmaz Gündüz, 4 Yalçın Granit, 5 Sacit Seldüz, 6 Ayhan Demir, 7 Ali Uras, 8 Cemil Sevin, 9 Sadi Gülçelik, 10 Avram Barokas, 11 Erdoğan Partener, 12 Ertem Göreç, 13 Mehmet Ali Yalım, 14 Nejat Diyarbakırlı (Bosh murabbiy: Samim Göreç)
----**1952-yilgi Olimpiya oʻyinlari :** 23 jamoa orasida **22-** oʻrinni egalladi

3 Yılmaz Gündüz, 4 Yalçın Granit, 5 Sacit Seldüz, 6 Ali Uras, 7 Güney Ülmen, 8 Altan Dinçer, 9 Sadi Gülçelik, 10 Mehmet Ali Yalım, 11 Erdoğan Partener, 12 Nejat Diyarbakırlı, 13 Turhan Tezol, 14 Yüksel Alkan (Bosh murabbiy: Samim Göreç)
----**1955-yilgi EuroBasket :** 18 jamoa orasida **11-** oʻrinni egalladi

3 Yüksel Böke, 4 Yalçın Granit, 5 Cahit Tanık, 6 Turhan Tezol, 7 Tunç Erim, 8 Yalçın Okaya, 9 Sadi Gülçelik, 10 Mehmet Ali Yalım, 11 Erdoğan Karabelen, 12 Altan Dinçer, 13 Üner Erimer, 14 Şinasi Ertan, 15 Yavuz Türkoğlu, 16 Yüksel Alkan (Bosh murabbiy: Samim Göreç))
----**1957-yilgi EuroBasket :** 16 jamoa orasida **9-** oʻrinni egalladi

3 Yılmaz Gündüz, 4 Yalçın Granit, 5 Orhan Girgin, 6 Turhan Tezol, 7 Tunç Erim, 9 Mehmet Baturalp, 11 Erdoğan Karabelen, 12 Altan Dinçer, 13 Üner Erimer, 14 Erkan Gündüz, 15 Yavuz Türkoğlu (Bosh murabbiy: Samim Göreç)
----**[[1959-yilgi EuroBasket]] :** 17 jamoa orasida **12-** oʻrinni egalladi

4 Nedret Uyguç, 6 Turhan Tezol, 7 Tunç Erim, 8 Ömer Urkon, 9 Mehmet Baturalp, 10 Özer Salnur, 11 Erdoğan Karabelen, 12 Ünal Büyükaycan, 13 Güner Yalçıner, 14 Tuğrul Demir, 15 Ali Kazaz, 16 Şengün Kaplanoğlu (Bosh murabbiy: Samim Göreç)
----**1961-yilgi EuroBasket :** 19 jamoa orasida **10-** oʻrinni egalladi

4 Nedret Uyguç, 5 Haşim Ülkü, 6 Şengün Kaplanoğlu, 7 Tuncer Kobaner, 8 Ömer Urkon, 9 Mehmet Baturalp, 10 Ersan Salihoğlu, 11 Erdal Poyrazoğlu, 12 Altan Dinçer, 13 Dursun Açıkbaş, 14 Yavuz Demir, 15 Ali Kazaz (Bosh murabbiy: Yalçın Granit)
----**1963-yilgi EuroBasket :** 16 jamoa orasida **15-** oʻrinni egalladi

4 Nedret Uyguç, 5 Nedim Hoşgör, 6 Şengün Kaplanoğlu, 7 Tuncer Kobaner, 8 Haşim Ülkü, 9 Mehmet Baturalp, 10 Halil Dağlı, 11 Özer Salnur, 12 Ünal Büyükaycan, 13 İlker Esel, 14 Yavuz Demir, 15 Hüseyin Kozluca (Bosh murabbiy: Yalçın Granit)
----**1971-yilgi EuroBasket :** 12 jamoa orasida **12-** oʻrinni egalladi

4 Nuri Tan, 5 Barış Küce, 6 Nadir Vekiloğlu, 7 Battal Durusel, 8 Cihat İlkbaşaran, 9 Kemal Erdenay, 10 Serdar Ersözlü, 11 Zeki Tosun, 12 Abdullah İnce, 13 Nur Germen, 14 Reşat Güney, 15 Hüseyin Alp (Bosh murabbiy: Mehmet Baturalp)
----**1973-yilgi EuroBasket :** 12 jamoa orasida **8-** oʻrinni egalladi

4 Nuri Tan, 5 Serdar Ersözlü, 6 Necmi Ton, 7 Doğan Hakyemez, 8 Aydın Örs, 9 Kemal Erdenay, 10 Battal Durusel, 11 Zeki Tosun, 12 Erdal Poyrazoğlu, 13 Abdullah İnce, 14 Halil Dağlı, 15 Reşat Güney (Bosh murabbiy: Mehmet Baturalp)
----**1975-yilgi EuroBasket :** 12 jamoa orasida **9-** oʻrinni egalladi

4 Nur Germen, 5 Barış Küce, 6 Nadir Vekiloğlu, 7 Doğan Hakyemez, 8 Ömürden Kısagün, 9 Kemal Erdenay, 10 Battal Durusel, 11 Zeki Tosun, 12 Erdal Poyrazoğlu, 13 Abdullah İnce, 14 Efe Aydan, 15 Kemal Akıncı (Bosh murabbiy: Mehmet Baturalp)
----**1981-yilgi EuroBasket :** 12 jamoa orasida **11-** oʻrinni egalladi

4 Serdar Koçyiğit, 5 Melih Erçin, 6 Necati Güler, 7 Doğan Hakyemez, 8 Aytek Gürkan, 9 Emir Turam, 10 Erman Kunter, 11 Mehmet Döğüşken, 12 Cevat Soydaş, 13 Efe Aydan, 14 Sadi Olcay, 15 Celal Arısan (Bosh murabbiy: Aydan Siyavuş)
----**1993-yilgi EuroBasket :** 16 jamoa orasida **11-** oʻrinni egalladi

4 Erdal Koşan, 5 Ömer Saybir, 6 Murat Konuk, 7 Orhun Ene, 8 Volkan Aydın, 9 Harun Erdenay, 10 Serdar Apaydın, 11 Levent Topsakal, 12 Ömer Büyükaycan, 13 Tamer Oyguç, 14 Lütfi Arıboğan, 15 Hüsnü Çakırgil (Bosh murabbiy: Nur Germen)
----**1995-yilgi EuroBasket :** 14 jamoa orasida **13-** oʻrinni egalladi

4 Murat Konuk, 5 Mirsad Türkcan, 6 Murat Evliyaoğlu, 7 Orhun Ene, 8 İbrahim Kutluay, 9 Harun Erdenay, 10 Serdar Apaydın, 11 Levent Topsakal, 12 Ömer Büyükaycan, 13 Tamer Oyguç, 14 Lütfi Arıboğan, 15 Haluk Yıldırım (Bosh murabbiy: Çetin Yılmaz)
----**1997-yilgi EuroBasket :** 16 jamoa orasida **8-** oʻrinni egalladi

4 Murat Konuk, 5 Kerem Tunçeri, 6 Mirsad Türkcan, 7 Orhun Ene, 8 Volkan Aydın, 9 Harun Erdenay, 10 İbrahim Kutluay, 11 Murat Evliyaoğlu, 12 Hüseyin Beşok, 13 Tamer Oyguç, 14 Tunç Girgin, 15 Ufuk Sarıca (Bosh murabbiy: Ercüment Sunter)
----**1999-yilgi EuroBasket :** 16 jamoa orasida **8-** oʻrinni egalladi

4 Kerem Tunçeri, 5 Hidayet Türkoğlu, 6 Mirsad Türkcan, 7 Cüneyt Erden, 8 Murat Konuk, 9 Haluk Yıldırım, 10 İbrahim Kutluay, 11 Mehmet Okur, 12 Hüseyin Beşok, 13 Tamer Oyguç, 14 Asım Pars, 15 Ufuk Sarıca (Bosh murabbiy: Erman Kunter)
----**2001-yilgi EuroBasket:** 16 ta jamoa oʻrtasida 2-oʻrinni **egalladi**

4 Kerem Tunçeri, 5 Hidayet Türkoğlu, 6 Mirsad Türkcan, 7 Orhun Ene, 8 Asım Pars, 9 Harun Erdenay, 10 İbrahim Kutluay, 11 Kaya Peker, 12 Hüseyin Beşok, 13 Mehmet Okur, 14 Haluk Yıldırım, 15 Ömer Onan (Bosh murabbiy: Aydın Örs)
----**2002-yilgi FIBA Jahon chempionati :** 16 jamoa orasida **9-** oʻrinni egalladi

4 Kerem Tunçeri, 5 Hidayet Türkoğlu, 6 Mirsad Türkcan, 7 Hakan Köseoğlu, 8 Asım Pars, 9 Harun Erdenay **(C)**, 10 İbrahim Kutluay, 11 Kaya Peker, 12 Hüseyin Beşok, 13 Mehmet Okur, 14 Haluk Yıldırım, 15 Ömer Onan (Bosh murabbiy: Aydın Örs)
----**2003-yilgi EuroBasket :** 16 jamoa orasida **12-** oʻrinni egalladi

4 Kerem Tunçeri, 5 Hidayet Türkoğlu, 6 Mirsad Türkcan, 7 Ender Arslan, 8 Kerem Gönlüm, 9 Rasim Başak, 10 İbrahim Kutluay, 11 Kaya Peker, 12 Hüseyin Beşok, 13 Mehmet Okur, 14 Haluk Yıldırım, 15 Ömer Onan (Bosh murabbiy: Aydın Örs)
----**2005-yilgi EuroBasket :** 16 jamoa orasida **9-** oʻrinni egalladi

4 Kerem Tunçeri, 5 Ermal Kurtoğlu, 6 Mirsad Türkcan, 7 Ender Arslan, 8 Cenk Akyol, 9 Serkan Erdoğan, 10 İbrahim Kutluay, 11 Fatih Solak, 12 Kerem Gönlüm, 13 Mehmet Okur, 14 Kaya Peker, 15 Hidayet Türkoğlu (Bosh murabbiy: Bogdan Tanjević)
----**2006-yilgi FIBA Jahon chempionati :** 24 jamoa orasida **6-** oʻrinni egalladi

4 Cenk Akyol, 5 Ermal Kurtoğlu, 6 Engin Atsür, 7 Ender Arslan, 8 Ersan İlyasova, 9 Serkan Erdoğan, 10 İbrahim Kutluay, 11 Fatih Solak, 12 Kerem Gönlüm, 13 Semih Erden, 14 Kaya Peker, 15 Hakan Demirel (Bosh murabbiy: Bogdan Tanjević)
----**2007-yilgi EuroBasket :** 16 jamoa orasida **11-** oʻrinni egalladi

4 Ender Arslan, 5 Ermal Kurtoğlu, 6 Engin Atsür, 7 Cenk Akyol, 8 Ersan İlyasova, 9 Semih Erden, 10 Hakan Demirel, 11 İbrahim Kutluay, 12 Kerem Gönlüm, 13 Mehmet Okur, 14 Kaya Peker, 15 Hidayet Türkoğlu (Bosh murabbiy: Bogdan Tanjević)
----**2017-yilgi EuroBasket :** 24 jamoa orasida **14-** oʻrinni egalladi

4 Bekir Yarangüme, 5 Sinan Güler, 6 Engin Atsür, 7 Ömer Onan, 8 Ersan İlyasova, 9 Barış Hersek, 10 Kerem Tunçeri, 11 Oğuz Savaş, 12 Semih Erden, 13 Ender Arslan, 14 Ömer Aşık, 15 Hidayet Türkoğlu (Bosh murabbiy: Bogdan Tanjević)
----**2010-yilgi FIBA Jahon chempionati:** 24 ta jamoa oʻrtasida 2-oʻrinni **egalladi**

4 Cenk Akyol, 5 Sinan Güler, 6 Barış Ermiş, 7 Ömer Onan, 8 Ersan İlyasova, 9 Semih Erden, 10 Kerem Tunçeri, 11 Oğuz Savaş, 12 Kerem Gönlüm, 13 Ender Arslan, 14 Ömer Aşık, 15 Hidayet Türkoğlu **(C)** (Bosh murabbiy: Bogdan Tanjević)
----**2022-yilgi EuroBasket:** 24 jamoa orasida **10-** oʻrinni egalladi

4 Cenk Akyol, 5 Sinan Güler, 6 Emir Preldžič, 7 Ömer Onan, 8 Ersan İlyasova, 9 İzzet Türkyılmaz, 10 Kerem Tunçeri, 11 Oğuz Savaş, 12 Ömer Aşık, 13 Ender Arslan, 14 Enes Kanter, 15 Hidayet Türkoğlu **(C)** (Bosh murabbiy: Orhun Ene)
----**2017-yilgi EuroBasket:** 24 jamoa orasida **14-** oʻrinni egalladi

4 Doğuş Balbay, 5 Sinan Güler, 6 Emir Preldžič, 7 Birkan Batuk, 8 Ersan İlyasova, 9 Semih Erden, 10 Serhat Çetin, 11 Oğuz Savaş, 12 Kerem Gönlüm, 13 Ender Arslan, 14 Ömer Aşık, 15 Hidayet Türkoğlu **(C)** (Bosh murabbiy: Bogdan Tanjević)
----**2019-yilgi FIBA Jahon chempionati:** 32 jamoa orasida **22-** oʻrinni egalladi

4 Cedi Osman, 5 Sinan Güler, 6 Barış Ermiş, 7 Cenk Akyol, 8 Barış Hersek, 9 Emir Preldžič, 10 Kerem Tunçeri, 11 Oğuz Savaş, 12 Kerem Gönlüm, 13 Ender Arslan, 14 Ömer Aşık, 15 Furkan Aldemir (Bosh murabbiy: Ergin Ataman)
----**2022-yilgi EuroBasket:** 24 jamoa orasida **10-** oʻrinni egalladi

4 Kartal Özmızrak, 5 Sinan Güler **(C)**, 6 Cedi Osman, 7 Barış Hersek, 8 Ersan İlyasova, 9 Semih Erden, 10 Melih Mahmutoğlu, 11 Oğuz Savaş, 12 Furkan Korkmaz, 13 Ali Muhammed, 14 Göksenin Köksal, 15 Furkan Aldemir (Bosh murabbiy: Ergin Ataman)
----**2017-yilgi EuroBasket :** 24 jamoa orasida **14-** oʻrinni egalladi

2 Erkan Veyseloğlu, 4 Doğuş Balbay, 5 Sinan Güler, 6 Cedi Osman, 7 Barış Hersek, 9 Semih Erden, 10 Melih Mahmutoğlu, 19 Furkan Aldemir, 21 Sertaç Şanlı, 22 Furkan Korkmaz, 25 Kenan Sipahi, 61 Göksenin Köksal (Bosh murabbiy: Ufuk Sarıca)
----**2019-yilgi FIBA Jahon chempionati :** 32 jamoa orasida **22-** oʻrinni egalladi

1 Scottie Wilbekin, 4 Doğuş Balbay, 5 Metecan Birsen, 6 Cedi Osman, 8 Ersan İlyasova, 9 Semih Erden, 10 Melih Mahmutoğlu, 11 Ege Arar, 19 Buğrahan Tuncer, 21 Sertaç Şanlı, 22 Furkan Korkmaz, 24 Yiğit Arslan (Bosh murabbiy: Ufuk Sarıca)
----**2022-yilgi EuroBasket :** 24 jamoa orasida **10-** oʻrinni egalladi

0 Shane Larkin, 2 Şehmus Hazer, 3 Yiğitcan Saybir, 5 Onuralp Bitim, 6 Cedi Osman, 10 Melih Mahmutoğlu **(C)**, 12 Sadık Emir Kabaca, 15 Sertaç Şanlı, 19 Buğrahan Tuncer, 22 Furkan Korkmaz, 23 Alperen Şengün, 24 Ercan Osmani (Bosh murabbiy: Ergin Ataman)
Fayl:İbrahim Kutluay 2024.jpg|Ibrahim Kutluay yirik klub musobaqalarida g'alaba qozongan birinchi turk basketbolchisi edi.
Fayl:Mehmet Okur (cropped).jpg|Mehmet Okur NBA chempionligini qo'lga kiritgan birinchi turk  basketbolchisi  bo'ldi.
Fayl:Hedo Turkoglu point guard 11-27-08.jpg|Hidayet Türkoğlu eng muvaffaqiyatli turk NBA o'yinchilaridan biri edi.
Fayl:Kerem Tunçeri (cropped).jpg|Kerem Tuncheri 2010-yilgi FIBA Jahon kubogida kumush medalni qo'lga kiritgan milliy terma jamoaning asosiy a'zosi edi.
Fayl:Bogdan Tanjevic.jpg|Bogdan Tanjević 2010-yilgi FIBA Jahon chempionatida terma jamoani boshqargan.
Fayl:E.Ataman Press Conf..JPG|Ergin Ataman 2014-yilgi FIBA Jahon chempionatida milliy terma jamoani boshqargan.


## Toʻplam

### Ishlab chiqaruvchi

* 2020-yildan hozirgi kungacha: Puma

### Homiy

* 2001-yildan hozirgacha: Garanti BBVA
* 2020-yildan hozirgi kungacha: Puma

## Yana qarang

* Turkiyada sport
* Turkiya ayollar milliy basketbol jamoasi
* Turkiyaning 20 yoshgacha bo'lgan erkaklar milliy basketbol jamoasi
* Turkiyaning 18 yoshgacha va 19 yoshgacha bo'lgan erkaklar milliy basketbol jamoasi
* Turkiyaning 16 yoshgacha va 17 yoshgacha bo'lgan erkaklar milliy basketbol jamoasi
* Turkiya erkaklar terma jamoasi 3x3

## Manbalar