open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Alyona Arzamasskaya

**Alyona Arzamasskayya** (yoki **Alena**; Erzyancha: Erzyamasson Olyona, ; 1670-yil), baʼzan rus Janna D’Arki nisbati ham beriladi,  asrdagi mashhur ayol isyonkor jangchi boʻlgan. Erkaklar singari jasorat koʻrsatgan va 1670-yilgi kazak Stepan Razin isyonida Rossiya janubida jang qilgan. Jannada farqli oʻlaroq Alyona podshohga qarshi isyon koʻrsatgan. Stepan Razin boshchiligida erzyan ayol atamani edi. Arzamasning Vyezdnaya slobodasi dehqon oilasida tugʻilgan, ataman boʻlishidan oldin katta rohiba boʻlgan. Taxminan 600 kishidan iborat boʻlgan guruhga buyruq qilib, 1670-yilda Temnikovni qoʻlga olishda ishtirok etgan.

## Yoshlii
Arzamas (Volga boʻyi) Vyezdnoye slobodasida tugʻilgan va yoshligida dehqonga turmushga berilgan. Eri tez orada vafot etgan va qiz beva qolgan, keyin Nikolayevskiy monastirida taʼlim olib rohibaga aylangan. Bu yerda tibbiyot va oʻqishni oʻrgangan. Qatʼiy tartibga solingan turmush tarzi tufayli monastirda baxtsizlikda yashagan. 1669-yilda monastirni tark etgan, sochini kesib, erkakcha kiyinib olgan.

## Dehqonlar qoʻzgʻoloni
Monastirni tark etgach,Stepan Razin boshchiligidagi dehqonlar qoʻzgʻoloniga qoʻshilgan. Dastlab qoʻzgʻolon Rossiyaning janubida muvaffaqiyat qozongan.

1670-yilda oʻzini kazak isyonchilari rahbari sifatida koʻrsatib, Temnikovni qoʻlga olishda qatnashgan. Oʻzi tugʻilgan shahri atrofidagi odamlardan bir polk toʻplagan. Tez orada 300-400 kishilik polkni (baʼzi manbalarda olti ming jangchi) boshqaradi, askarlar rahbari ayol ekanligini bilmaydi. Kamonchi va monastirda oʻrgangan tibbiyotdagi mahorati uni erkaklar orasida mashhur va hurmatli qilgan.

Uch oy oʻtgach, rus podshosi qoʻzgʻolonchilarni bostirish uchun yurish boshlagan va Arzamasskayani qoʻlga olgan. 1670-yil 30-noyabrda Temnikov general Yuriy A. Dolgorukov boshchiligidagi podsho qoʻshinlari tomonidan ozod etilgan. 1677-yildagi tavsifga koʻra, Alyona cherkovga yashiringan va 4 dekabr kuni qurbongohga olib ketishlaridan oldin bir necha askarni otgan. Boshqa isyonchilarning shaxsini aniqlash uchun qiynoqqa solingan; biroq qarshilik koʻrsatgan va hech qanday maʼlumotni oshkor qilmagan. Baʼzi manbalarda Alyona sehrgarlik va bid’atda ayblangan; boshqalarida esa, Temnikovni qoʻlga olishdagi roli uchun poraxoʻrlikda ayblab, olovda yoqib yuborilganligi keltirib oʻtilgan.

Alyona koʻpchilik erkaklarnikidan koʻra katta jismoniy kuch va jasoratga ega Amazon sifatida tasvirlangan.

Ustunda yoqilish paytida, guvohlarning aytishicha, u yonib boʻlgunga qadar umuman ovoz chiqmagan.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* Stepan Razin i yego soratniki, „Misl“, 1988 g.
Saint Louis Islom markazi

**Saint Luis Islom Markazi** (**STLIM**) — 2010-yil boshida tashkil etilgan Missuri shtati Saint Louis shahridagi Bosniya islomiy tashkiloti va masjididir. STLIM Shimoliy Amerika Bosnyaklari Islom Jamiyatining (ICNAB) bir qismidir va u Saint Louisda yetuk bosnyaklar jamoasini tashkil etishga boʻlgan ehtiyoj ortib borayotganligi sababli tashkil etilgan. STLIM aʼzolari boshqa bosnyak institutlari bilan birgalikda bosnyaklarni dindan va ularning urf-odatlaridan butunlay begonalashuvdan himoya qilish uchun, yoshlarni toʻliq salbiy assimilyatsiya qilishdan saqlaydigan dasturlarga alohida eʼtibor qaratadigan institut yaratganlar. Shuningdek, u Saint Louis va undan boshqa hududda yashaydigan bosnyaklarning diniy va axloqiy tiklanishiga ham eʼtibor qaratadi.

## Maslahat kengashi
Saint Louis Islom Markazining maslahat kengashi uchta shaxsdan iborat boʻlib, ularning asosiy maqsadi fuqarolik va diniy qonunlarga muvofiq Jamoat Kengashi faoliyatini nazorat qilish va kerak boʻlganda xatoliklarni tuzatishdir. Jamoat kengashi Saint Louis islom markazining kundalik faoliyati uchun mas’ul boʻlib, yetti kishidan tashkil topgan.

## Nur masjidi

2013-yil 9-noyabrda Saint Louis islom markazi tomonidan janubiy Saint Louis okrugida Nur masjidi qurilishini boshladi. Qurilish 1,5 million dollarga tushgan va masjid 2017-yilning 1-aprelida ochilgan.

## Yana qarang

* Amerikadagi masjidlar roʻyxati
* Masjidlar roʻyxati
* Amerika Qoʻshma Shtatlaridagi masjidlar roʻyxati
## Manbalar

## Havolalar

*
Sergey Nikiforenko

**Sergey Oleksiyovich Nikiforenko** (, Moskva)&nbsp;— ham himoyachi, ham hujumchi sifatida oʻynagan sovet futbolchisi. U SSSR oliy ligasida Moskvaning „Lokomotiv“, Dnepropetrovsk „Dnepr“ va Toshkentning „Paxtakor“ klublarida oʻynagan oʻyinlari bilan tanilgan.

## Klub faoliyati
Sergey Nikyforenko Moskvada tugʻilgan. U Moskvaning „Dinamo“ futbol maktabida futbol oʻynashni boshlagan. Kattalar futbolida u birinchi ligada Moskvaning „Lokomotiv“ jamoasi tarkibida debyut qilgan va 1975-yildan boshlab oliy ligada jamoa tarkibida oʻynagan. 1979-yilda bir mavsum Ryazanning „Spartak“ ikkinchi liga jamoasi tarkibida oʻynagan. 1980-yilda Nikiforenko Toshkentning oliy ligadagi vakili „Paxtakor“ jamoasida oʻynagan. 1981-yilda Dnepropetrovskning „Dnepr“ jamoasi tarkibiga oʻtgan. 1982-yilda tajribali futbolchilar Anatoliy Shelest va Revaz Sheliya bilan birgalikda Simferopolning „Tavriya“ klubi safida birinchi ligada oʻynashni boshlagan. 1982-yilgi mavsum tugagandan soʻng futbol maydonlarida oʻyinlarini yakunlagan.

## Manbalar

## Havolalar

* 
* Profіl futbolіsta na saytі ''ukr-football.org.ua''
* Profіl na saytі іstorії klubu „Tavrії“ (Sіmferopol) [Arxіvovano 22 jovtnya 2020 u Wayback Machine.]
Viktor Konovalov

**Viktor Yegorovich Konovalov** (1947-yil 7-mart, Ukraina SSR)&nbsp;— Sovet sobiq futbolchisi va murabbiyi, himoyachi va hujumchi pozitsiyasida oʻynagan.

## Futbolchilik faoliyati
Futbolchilik faoliyatini 1966-yilda Kramatorskning „Avangard“ jamoasida boshlagan. 1968-yilda u „Start“ (Dzerjinsk) klubi tarkibida oʻynagan. 1969-yilda Donetskning "Shaxtyor" klubi taklifini qabul qildi. Donetsk jamoasi asosan oʻrinbosarlar jamoasida oʻynadi va shu bois oʻsha yili „Avangard“ga (Kramatorsk) qaytgan. 1970-yil yozida u „Komunarets“ (Komunarsk) jamoasiga koʻchib oʻtgan. Keyingi yili u Rivnedan „Horyny“ ga koʻchib oʻtgan. 1973-yilda Sirdaryoning "Yangier" jamoasiga oʻtdi (1975-yilda qisqa muddat "Paxtakora" tarkibida boʻldi, biroq birorta ham rasmiy oʻyin oʻtkazmagan), 1980-yilda Yangiyer jamoasi futbolkasida futbolchilik faoliyatini yakunlagan.

## Murabbiylik faoliyati
Futbolchi faoliyati yakunlangach, murabbiylik faoliyatini boshlagan. 1982-yil sentyabr oyida u „Novator“ (Jdanov) jamoasi murabbiylar shtabiga qoʻshilgan. U yerda dastlab futbolchilarni tayyorlashda yordam berdi va 1983-yil boshida klubning texnik direktori etib tayinlangan. 1983-yilning yozida u „Novator“ jamoasini tark etgan. 1986-yilning iyulidan 1987-yilning oxirigacha „Novator“ga bosh murabbiy yordamchisi sifatida qaytgan. 1995-yil boshida u yana „Azovets“ (Mariupol) nomi ostida oʻynagan Mariupol klubiga taklif qilindi va u yerda 1995-yil iyuliga qadar asosiy jamoani boshqargan. Keyinchalik u „Illichivets“ yoshlar maktabi (Moskva) bolalari bilan ishlagan.

## Manbalar

## Havolalar

* 
* Profіl gravsya na saytі „Ukraїnskiy futbol“
* Profіl trenera [Arxіvovano 3 travnya 2021 u Wayback Machine.] na saytі „Ukraїnskiy futbol“
* Profіl [Arxіvovano 3 travnya 2021 u Wayback Machine.] na saytі footbook.ru
Tafsir al-Moturidiy

**Tavilot ahl as-Sunna** () yoki **Tavilot al-Qurʼon** () asari **Tafsir al-Moturidiy** () nomi bilan mashhur boʻlib, klassik sunniy tafsiri (Qurʼon tafsiri) hisoblanadi va Tabariy bilan zamondosh hanafiy olimi Abu Mansur al-Moturidiy (vaf. 333/944) tomonidan yozilgan.

Al-Moturidiy nufuzli va betaraf manbalardan foydalanishni afzal koʻrgan. Binobarin, buni anʼanaviy tafsir (Tafsir bi al-maʼtur — anʼana yoki matnga asoslangan talqin) va mantiqiy tafsirni (Tafsir bi ar-Raʼy — mustaqil fikrga asoslangan tafsir) uygʻunlashtirgan tafsir deyish mumkin.

Moturidiy asosan maʼlum bir oyat yoki oyatning maʼnolari boʻyicha bahslarda ilohiyot yoki mazhabga oid masalalar nima ekanligini koʻrsatib bergan. Muallif ahl as-sunna val-jamoaning aqidaviy qarashlarini Qurʼonda mavjud boʻlgan toʻgʻri asosda oqilona, ​​asosli va qatʼiy himoya qilgan.

Asar ustida ishlagan Alouddin Ahmad ibn Muhammad Abu Bakr as-Samarqandiyning (taxminan 540/1145-yilda vafot etgan) yozishicha, Moturidiy Tavilni oʻzi yozmagan, balki shogirdlari tayyorlagan taʼlimotlar toʻplamidir.

## Manbalar

## Havolalar
* Tafsir al-Maturidi - Altafsir.com 
* Tafsir al-Maturidi on Surat al-Qadr (English translation)  — Institute for the Revival of Traditional Islamic Sciences (IRTIS)
* TE’VÎLÂTÜ’l-KUR’ÂN — İslâm Ansiklopedisi
Boris Ishchenko

**Boris Fedorovich Ishchenko** (; 1945-yil 29-iyul) – sovet futbolchisi, himoyachi, murabbiy. SSSR sport ustasi (1967).
## Futbolchilik faoliyati
1960-yillarning boshlarida u Chimkentning „Metallurg“ sport maktabining tayyorlov oʻquv guruhida oʻqishni boshlagan. Birinchi murabbiyi Qozogʻiston SSRda xizmat koʻrsatgan murabbiy Viktor Plyasunov edi. Dastlab hujumchi sifatida oʻynagan, keyinroq himoyaga oʻtkazilgan (dastlab chap qanot himoyachisi, 1967-yildan markaziy himoyachi pozitsiyasida oʻynagan). U 1964-yilda „Metallurg“ safida „B“ toifasidagi ligada oʻynay boshlagan. U Toshkentning „Paxtakor“ jamoasidan taklif olgan, biroq 1966-yilda Olma-Otaning „Qayrat“ jamoasiga oʻtib, SSSR chempionatida 102 ta oʻyin oʻtkazgan. 1971-yilda tizzasi bilan bogʻliq muammolar tufayli u bosh murabbiy Viktor Korolkov tomonidan tarkibdan chetlatilgan va ikkinchi liganing „Dinamo Tselinograd“ jamoasiga oʻtgan. 1972-yili „Paxtakor“ safida birinchi ligada oʻynagan, biroq ogʻir jarohat olib, Moskvada operatsiya qilingan va tez orada faoliyatini yakunlagan.

U Maxsus yuqori binolarda harakatlanuvchi montaj ustasi boʻlib ishlagan, institutni tugatgan. 11 yil davomida qoʻrgʻoshin zavodida metallurg boʻlgan. 20 yil davomida Chimkent shahridagi 1-bolalar va oʻsmirlar sport maktabida bolalar murabbiyi boʻlib ishlagan. Uning tarbiyalangan shogirtlari orasida Aleksandr Mokin, Farxadbek Irismetovlar bor.

## Havolalar

* 
* Boris Iщenko: „Bez xaraktera dorogu ne probit“ Arxivnaya kopiya ot 17 sentyabrya 2019 na Wayback Machine
Abu Isʼhoq at-Talabiy

**At-Talabiy** (*Abū Isʼḥoq Aḥmad ibn Muḥammad ibn Ibrohīm al-Nīsābūrīy at-Talabiy* ; vafoti 1035-yil noyabr) XI asrda yashagan fors millatiga mansub islom olimi.

Unga sunniy ulamolar yuksak baho bergan. „Tabaqat ul-kubro“ning 3-jildi 23-betida Talabiyga quyidagicha taʼrif berilgan: 

## Asarlari

At-Talabiy ikki asari bilan mashhur boʻlib, ular *[[Tafsir at-Talabiy]]* va paygʻambarlar qissalariga oid *Arois al-madjalis fi hisas al-anbiyo* kitobi. Ikkinchi asari „taʼlim va oʻyin-kulgu uchun moʻljallangan mashhur tasavvuriy asar“ sifatida tavsiflangan. Paygʻambarlarning tarixiy xronologiyasi boʻyicha koʻplab rivoyatlar Tabariy foydalangan manbalardan olingan. … Asar Kisoiy asari bilan bir qatorda islomdagi paygʻambarlar qissalarining standart manbasiga aylangan. Talabiyning *Tafsiridan* farqli ravishda bu asar koʻp marta nashr qilingan.

### Nashr va tarjimalari
* al-Thaʻlabī, *Qiṣaṣ al-anbiyā’* (Cairo, 1954)
* Abū Isḥāq Aḥmad ibn Muḥammad ibn Ibrāhīm al-Thaʻlabī, *Lives of the Prophets*, trans. by W. M. Brinner, Studies in Arabic Literature, 23 (Leiden: Brill, 2002), , 

## Manbalar
Yevgeniy Dudikov

**Yevgeniy Sergeyevich Dudikov** (; 1987-yil 11-martda tugʻilgan) — rossiyalik sobiq professional futbolchi.

## Klub faoliyati
Yevgeniy 2009-yil Oʻzbekiston Oliy ligasi ishtirokchisi, Samarqandning „Dinamo“ jamoasida oʻynagan va chempionat oʻyinlarida 3 ta oʻyinda ishtirok etgan.

U 2014-yil 6-iyul kuni „Anji“ jamoasiga qarshi oʻyinda „Saxalin Yujno-Saxalinsk“ klubi tarkibida Rossiya milliy futbol ligasida debyut qilgan.

## Manbalar

## Havolalar
* 
*
Xalqaro baxshichilik sanʼati festivali

**Xalqaro baxshichilik sanʼati festivali** — 2019-yildan boshlab har ikki yilda bir marta Oʻzbekistonda oʻtkaziladigan festival. 2018-yil noyabr oyida Oʻzbekiston Prezidentining Surxondaryoga tashrifi chogʻida uning taklifi bilan ushbu festivalni anʼanaviy oʻtkazish rejalashtirilgan. Festivaldan koʻzda tutilgan maqsad sharq xalqlari folklor sanʼatining yetakchi janrlaridan biri boʻlgan baxshichilikni keng targʻib qilish, folklor anʼanalari va qadriyatlarini rivojlantirish va uni chuqurroq oʻrganishga qaratilgan. Baxshichilik va dostonchilik tarixi, ularning ijodini mukammal oʻrganish, xalq ogʻzaki ijodiga oid asarlarni toʻplash, baxshi-shoir, oqin va jirovlar ijodining sharq madaniyati va sanʼatidagi oʻrni hamda ahamiyatini yanada oshirishdan iborat.

## Festival jarayoni
2019-yili ilk bor Surxondaryo viloyati Termiz shahrida boʻlib oʻtgan festivalda 74 ta mamlakatdan 160 dan ziyod vakil qatnashgan.

Ushbu festival doirasida ilmiy-amaliy konferensiyalar ham tashkil etilgan. Xususan, 2021-yil Nukusda „Baxshichilik sanʼatining jahon madaniyati sivilizatsiyasida tutgan oʻrni“ mavzusida konferensiya oʻtkazilgan.

### Mukofotlanganlar roʻyxati
**Xalqaro baxshichilik sanʼati festivalida mukofotlanganlar roʻyxati 2023-yil**

## Manbalar

## Havolalar
Tafsir at-Talabiy

***Al-Kashf val-bayon an tafsir al-Qurʼon*** (), ***Tafsir at-Talabiy*** nomi bilan mashhur boʻlib, XI asr islom olimi Ahmad ibn Muhammad at-Talabiy tomonidan yozilgan klassik sunniy *[[tafsir]]i* yoki Qurʼon sharhidir. Asar 10 jilddan iborat boʻlib, hajmi 3425 sahifadan ortiq.

## Nashrlar

* (single-volume edition) 
*

## Manbalar
Vitaliy Pavlov

**Vitaliy Pavlov** (; ; 1965-yil 21-avgustda tugʻilgan) — sovet va ukrainalik futbol murabbiyi va sobiq futbolchi.

## Faoliyati
Pavlov faoliyatining katta qismini Belarusda oʻtkazgan va hozirda Belarus fuqaroligiga ega. 2010-yildan beri Belshina Bobruisk murabbiyi yordamchisi sifatida ishlab kelmoqda. 2012-yilda u qisqa muddat vaqtinchalik boshqaruvchi lavozimida ishlagan. 2016-yilning yanvarida u jamoaning doimiy bosh murabbiyi etib tayinlangan, garchi oradan 8 kun oʻtib Belshina rahbariyatidagi oʻzgarishlar tufayli uning oʻrniga yangi murabbiy Vladimir Yejurov tayinlangan. U yana 2016-yilning iyul oyida jamoa bosh murabbiyi etib tayinlangan.

## Manbalar

## Havolalar

* Belshina veb-saytidagi profil
*
Iso ibn Shiho

**Iso ibn Shiho ibn Hoshim al-Husayniy** 1249–1250-yillardan 1251–1252-yillarga qadar Madinaning Husayniy amirlaridan biri boʻlgan. U dastlab otasi Shiho ibn Hoshimning noibi boʻlib xizmat qilgan, keyinchalik otasi oʻldirilganidan keyin uning oʻrniga oʻtirgan. Iso ibn Shiho sulola raqibi boʻlmish Jammaz ibn Qosim ibn Muhanna avlodlarining hokimiyatni egallashga qaratilgan urinishlariga qarshilik koʻrsatgan, biroq oʻzi keyinchalik ikki ukasi Jammaz va Munif tomonidan hokimiyatdan agʻdarilgan. Iso 1284–1285-yillarda Madinada vafot etgan.

## Manbalar

## Adabiyotlar

*
Niderlandiya bayrogʻi

**Niderlandiya bayrogʻi** () — Niderlandiya Qirolligining davlat ramzlaridan biri. Bu uchta gorizontal teng chiziqlardan iborat toʻrtburchaklar paneli: yuqori — qizil, oʻrta — oq va pastki — koʻk ranglardan iborat. Bayroq kengligining uzunligiga nisbati 2:3 ni tashkil qiladi.

## Boshqa bayroqlar

Fayl:Naval_Jack_of_the_Netherlands.svg|link=Файл:Naval_Jack_of_the_Netherlands.svg|alt=Гюйс ВМС|Yigitlar dengiz floti
Fayl:Flag_of_the_Dutch_Ministry_of_Defence.svg|link=Файл:Flag_of_the_Dutch_Ministry_of_Defence.svg|alt=Флаг министра обороны|Mudofaa vazirining bayrog'i
Fayl:Royal_Standard_of_the_Netherlands.svg|link=Файл:Royal_Standard_of_the_Netherlands.svg|alt=Королевский штандарт|Qirollik standarti


## Shunga oʻxshash bayroqlar
Toʻrabek Habibullayev

**Toʻrabek Shukrillo oʻgʻli Habibullayev** (9-aprel, 2004-yil, Toshkent, Oʻzbekiston) – yarim ogʻir vazn toifasidagi oʻzbek bokschisi. 2022-yil Ispaniyada oʻtgan yoshlar oʻrtasidagi Jahon chempionatida gʻalaba qozongach, Oʻzbekiston milliy terma jamoasiga jalb etilgan. Oʻzbekiston delegatsiyasi tarkibida 2024-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida qatnashgan.

## Faoliyati
Murabbiyi Murabbiyi Poʻlat Shahbozov. 2022-yil 22-noyabr kuni boks boʻyicha yoshlar oʻrtasidagi Ispaniyada chempionat finali boʻlib oʻtdi, unda Daulet Tulemissov Toʻrabek Habibullayevga raqib boʻldi. Ushbu finalda Toʻrabek Habibullayev gʻalaba qozondi va shu tariqa boks boʻyicha Oʻzbekiston terma jamoasi aʼzosiga aylandi.

2024-yilning may holatiga koʻra, uning hisobida 27 ta gʻalaba janglari boʻlib, ulardan 4 tasi nokaut bilan qoʻlga kiritilgan. Shuningdek boks boʻyicha faol oʻzbek yarim ogʻir vazn toifalari orasida Toʻrabek Habibullayev birinchi oʻrinda turadi va jahon reytingi orasida u sharafli 10 – oʻrinni egallaydi.

Yosh isteʼdodli bokschi Xanchjou-2022 Osiyo oʻyinlarida −80 kg vazn toifasida bronza medalini qoʻlga kiritgan. Uning Osiyo Olimpiadasidagi birinchi jangi 2023-yil 24-sentabrda Deepak Shresthagaga qarshi boʻlib oʻtdi. Toʻrabek Habibullayev unga qarshi gʻalaba qozondi va keyingi bosqichga oʻtdi.

2023-yil 1-oktabr kuni chorak finalda Husayn Iashaish va Toʻrabek Habibullayev oʻrtasida jang boʻlib oʻtgan. Aynan shu bahsida Toʻrabek Habibullayev gʻalaba qozonib, yarim finalga yoʻl oldi.

2023-yilning 4-oktabr kuni boʻlib oʻtgan yarim finalda, afsuski, Toʻrabek Habibullayev Tuohetaerbieke Tanglatixanga imkoniyatni boy berdi va shu tariqa munosib bronza medalini qoʻlga kiritdi.

Habibullayev 2024-yilning 3-11-mart kunlari Italiyada oʻtgan jahon litsenzion turniridagi muvaffaqiyatli ishtiroki orqali −80 kg vazn toifasida 2024-yilgi  yozgi Olimpiya oʻyinlari yoʻllanmasiga ega boʻldi.

### 2024-yilgi Olimpiada oʻyinlari
Toʻrabek Habibullayev 2024-yilgi Parijdagi Yozgi Olimpiada oʻyinlarining 1/16 finalida filippinlik Eumir Marsyalni 5:0 hisobida magʻlub etgan. Chorak finalda Kuba vakili Arlen Lopezga qarshi ringga chiqib, 2:3 hisobida magʻlub boʻlgan va turnirni yakunlagan.
## Manbalar
Yevgeniy Drozdov

**Yevgeniy Viktorovich Drozdov** (1955-yil 19-yanvar, Moskva, SSSR) — sovet sobiq futbolchisi. Hujumchi pozitsiyasida oʻynagan.

## Faoliyati
"Moskva" FSM maktabi tarbiyalanuvchisi. Faoliyati davomida u Sovet Ittifoqining „Spartak“ (Moskva), „Spartak“ (Kostroma), „Iskra“ (Smolensk), „Rubin“ (Qozon), „Urojay“, „Xorazm“ (Xonqa) jamoalarida oʻynagan.

## Manbalar

## Havolalar

* 
* Yevgeniy Drozdov Fanat1k saytida
Tô Lâm

**Tô Lâm** (10-iyul 1957-yil) — Vyetnamlik siyosatchi va jamoat xavfsizligi generali.
2016-yilning aprel oyidan buyon jamoat xavfsizligi vaziri, 2024-yilning may oyidan buyon Vyetnam prezidenti. 2016-yil aprelidan 2024-yilning may oyida prezidentlikka koʻtarilgunga qadar Jamoat xavfsizligi vaziri lavozimida ishlagan. Vetnam Kommunistik partiyasi Siyosiy byurosi aʼzosi, shuningdek, Korrupsiyaga qarshi kurash boʻyicha Markaziy boshqaruv qoʻmitasi rahbarining oʻrinbosari hisoblanadi. Tô Lâm Bosh kotib Nguyen Phu Trongning korrupsiyaga qarshi kurash kampaniyasida kuchli shaxs sifatida koʻriladi.

Hung Yen provinsiyasida tugʻilgan Tô Lâm 1981-yil 22-avgustda Vyetnam Kommunistik partiyasiga aʼzo boʻldi. Uning butun faoliyati politsiyada oʻtdi. Vyetnam xalq jamoat xavfsizligi kuchlarida toʻrt yulduzli general unvoniga sazovor boʻldi. Tô Lâm avval Markaziy togʻli hududlarni boshqarish qoʻmitasi rahbari, Jamoat xavfsizligi vaziri oʻrinbosari va MPS Birinchi xavfsizlik bosh boshqarmasi bosh direktori lavozimlarida ishlagan. 2011 yildan Vetnam Kommunistik partiyasi Markaziy Qoʻmitasi aʼzosi, 2016 yildan esa Siyosiy Byuro aʼzosidir. Tô Lâm huquqshunoslik fanlari doktori va siyosat nazariyasi boʻyicha oliy diplomga ega. U 2015-yilda xavfsizlik fanlari professori unvonini oldi.

2024-yil 18-mayda Markaziy Qo‘mita tomonidan 2024-yil mart oyida korrupsiyaga qarshi kurashish kampaniyasi tufayli iste’foga chiqqan Võ Văn Thưởng o‘rniga Vyetnamning 13-prezidenti lavozimiga nomzod qilib ko‘rsatilgan.
## Bolaligi
Tô Lâm 1957-yil 10-iyulda Vyetnamning, Hưng Yên provinsiyasi, Văn Giang tumani, Nghĩa Trụ kommunasi, Xuan Cau qishlog‘ida tug‘ilgan. Tô Lâm Xalq Qurolli Kuchlari Qahramoni, Xải Xưng provinsiyasi politsiyasining sobiq direktori polkovnik Tô Quyềnning toʻngʻich oʻgʻli hisoblanadi.
## Manbalar
Halina Skibniewska

**Halina Skibnevska** (1921-yil 10-yanvar – 2011-yil 20-aprel) – polshalik meʼmor, Varshava texnologiya universitetida arxitektura boʻyicha dars bergan va 1965-yildan 1985-yilgacha Polsha seymida xizmat qilgan. Faoliyati davomida Seym marshali oʻrinbosari boʻlib ishlagan birinchi ayol boʻlib, bu lavozimni 1971-yildan 1985-yilgacha egallab turgan. Nogironlar uchun uy-joy loyihasini yaratgan birinchi arxitektor.

## Yoshlik yillari
Halina Erentz 1921-yil 10-yanvarda Varshavada (Polsha) Ewelina (née Kuczkowska) va Vactaw Erentz oilasida tugʻilgan. Urush paytida Erentz qarshilik harakatida ishlagan va yahudiylarga yordam berish boʻyicha Jegota kengashining aʼzosi boʻlgan. Varshava Texnologiya Universitetiga oʻqishga kirgan. 1946-yildan 1948-yilgacha urushdan oldin mashhur boʻlgan modernist arxitektor Romuald Gutt uchun ishlagan. U Markaziy statistika boshqarmasi binosi loyihasi ustida ishlagan ()

## Faoliyati
Maktabni tugatgach, Erentz Varshava rekonstruksiya idorasida ishlay boshladi va Milliy teatrni rekonstruksiya qilish guruhiga boshliq qilib tayinlandi. 1951-yilda Erentz meʼmor Zygmunt Skibniewskiga turmushga chiqdi. Keyinchalik Zygmunt Polsha shaharsozlik jamiyati raisi boʻlib xizmat qiladi. Er-xotin kamdan-kam hollarda birga ishladilar, chunki Skibnevska oʻz eʼtiborini turar-joy arxitekturasiga qaratib, qulayliklarning yetishmasligi, tegishli sanitariya sharoitlari kabi shahar muammolarini hal qilishga harakat qildi. 1960-yillarda Poznandagi Winogrady (1963-1964) va Volska IV (1965) loyihalarida ishlagan.

Skibnevskaning eng mashhur ishlanmalaridan biri Szwoleżerów mulkida boʻlib, u „Zoliborz bogʻlari“ () nomi bilan mashhur uy-joy loyihasi boʻlgan. Uylarni qurishda eskirgan tarixiy inshootlarnimg bezaklari, gʻisht va yogʻochdan foydalanilgan. Ilgari bogʻ boʻlgan markaziy hovli atrofida besh qavatli binolar qurilgan. Binolar orasidagi boʻshliqlar aholi uchun istirohat bogʻi sifatida yaratilgan va uning chekkasida bolalar bogʻchasi va maktab bor edi.

1965-yilda Skibnewska Polshaning qonun chiqaruvchi organi boʻlgan Seymda ishlay boshladi. 1971-yilda birinchi ayol Marshal oʻrinbosari boʻldi. 1975-yildan 1985-yilgacha Arxitektura fakultetida oʻqituvchi boʻlib ishladi. 1975-1991-yillarda WAPW loyiha institutida uy-joy boʻlimiga rahbarlik qilgan. 1975-yildan 1989-yilgacha oliy uy-joy maktabida xizmat qilgan. 1986-1990-yillarda shahar ekologiyasi boʻyicha hukumat loyihasini boshqargan. WAPWni tark etgach 1991-yildan 2000-yilgacha Varshava uy-joy laboratoriyasida ishlagan.

Skibnevska oʻzinining harakatlari uchun koʻplab mukofotlarga sazovor boʻldi. Masalan, 1962-yilda Vrotslav-Południe uy-joy loyihasi uchun dizayn tanlovlarida birinchi mukofot, 1972-yilda Sadyba maktabini loyihalash uchun „Varshava ustasi“ mukofotini olgan. Oʻsha yili Fransiya Faxriy Legionining Grand ofitser faxriy unvonini, 1978-yilda esa Polsha arxitektorlari uyushmasining SARP faxriy mukofotini oldi. 2000-yilda Varshava Texnologiya Universitetining medaliga sazovor boʻldi.

## Oʻlimi
Skibnewska 2011-yil 20-aprelda Varshavada vafot etdi.

## Manbalar
Mixaylo Romanchuk

**Mixailo Mixailovich Romanchuk** (; 1996-yil, 7-avgust; Rovno, Ukraina) — ukrainalik suzuvchi, ikki karra olimpiya oʻyinlari sovrindori, 2020-yilgi jahon chempioni, koʻp karra jahon chempionati sovrindori, koʻp karra Yevropa chempioni, 2017-yilgi yozgi Universiada gʻolibi. 400, 800 va 1500 metr masofalarga erkin usulda suzish boʻyicha musobaqalarda ishtirok etadi. Ukrainada xizmat koʻrsatgan sport ustasi.

## Faoliyati

2015-yilning noyabr oyida Qatar poytaxti Doha shahrida boʻlib oʻtgan jahon chempionatida 1500 metrga erkin usulda suzish boʻyicha oltin medalni qoʻlga kiritgan.

2016-yil may oyida boʻlib oʻtgan suv sporti turlari boʻyicha Yevropa chempionatida 800 va 1500 metr masofalarga suzish boʻyicha musobaqalarda qatnashgan va 2 ta bronza medalini qoʻlga kiritgan.

Budapeshtda boʻlib oʻtgan suv sporti turlari boʻyicha jahon chempionatida (2017) 1500 metr masofaga suzish bahslarida qatnashgan va kumush medalni qoʻlga kiritgan.

2017-yil iyul holatiga koʻra 10 ta Ukraina rekordi sohibi hisoblanadi.

2017-yil 20-avgust kuni Taypeydagi yozgi Universiadaning 400 metrga erkin usulda suzish bahslarida oltin medalni qoʻlga kiritgan.

2018-yil 3-avgustda 400 metrga erkin usulda suzish boʻyicha Yevropa chempioni boʻlgan. Bir necha kundan soʻng 800 metr masofada ham gʻalaba qozongan. 1500 metrga erkin usulda suzish musobaqasida kumush medalni qoʻlga kiritgan.

2021-yilning may oyida Vengriya poytaxti Budapesht shahrida boʻlib oʻtgan Yevropa chempionatida Mixailo 1500 metrga erkin usulda suzishda 14:39,89 natija bilan oltin medalni qoʻlga kiritdi. 800 metr masofada ham (7:42,61 natija bilan) gʻalaba qozongan.
## Mukofotlari
* 2-darajali „Buyuk xizmatlari uchun“ ordeni (2021)
* 3-darajali „Buyuk xizmatlari uchun“ ordeni (2019)
## Manbalar
Nyu-Yorkdagi ommaviy axborot vositalari

Nyu-York shahri dunyoning ommaviy axborot vositalari poytaxti deb ataladi. Nyu-York shahrining ommaviy axborot vositalari xalqaro miqyosda nufuzga ega. Ular orasida gazetalar, eng yirik nashriyotlar, ovoz yozish kompaniyalari va dunyodagi eng katta telestudiyalar mavjud. Ushbu shahar kitob, jurnal, musiqa, gazeta va televideniye sanoati uchun yirik global markazdir. Pew Research Center „AQShning har besh nashriyot xodimlaridan biri Nyu-York, Los-Anjeles yoki Kolumbiyada istiqomat qiladi.“ degan hisobotida. AQShdagi barcha yangiliklar boʻlimi xodimlarining 12 foizi – muxbirlar, muharrirlar, fotosuratchilar Nyu-Yorkda istiqomat qilishi isbotlangan.

## Gazetalar
Nyu-York shahrida AQShning 10 ta eng yirik gazetasidan 4 tasi joylashgan. Jumladan*[[The New York Times|, The New York Times]]* (tiraj 571 500), *[[New York Post]]* (414 254 tiraj) va *[[Daily News (Nyu-York)|Daily News]]* (227 352 tiraj). *[[The Wall Street Journal]]* (tiraji 2,2 million) Nyu-York shahrida nashr etilgan boʻlib, milliy miqyosdagi biznes gazetasi va oʻlchov usuliga qarab, mamlakatda birinchi yoki ikkinchi eng koʻp oʻqiladigan gazeta hisoblanadi.

## Manbalar
Rahmonova

**Rahmonova**

* Boʻston Rahmonova — Oʻzbekiston Respublikasi xalq oʻqituvchisi (1995)
* Dildora Rahmonova ― Qirgʻzistonlik sportchi
* Dilorom Rahmonova — Oʻzbekiston Respublikasi xalq oʻqituvchisi (1995)
* Munavvar Rahmonova — Oʻzbekiston Respublikasi xalq oʻqituvchisi (1996)
* Oyimxon Rahmonova — ishchi, Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1966), KPSS aʼzosi (1960)
* Surayyo RahmonovaOʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining bola huquqlari boʻyicha vakili (bolalar ombudsmani)
* Toʻxta Rahmonova — qoraqalpoq aktrisasi. Oʻzbekiston xalq artisti (1950)
* Umida Rahmonova — oʻzbek siyosatchisi, jurnalist

## Yana qarang
* Rahmonov
Tin Lučin

**Tin** **Lučin** (1999-yil 16-avgustda tugʻilgan) — xorvatiyalik gandbolchi, Wisła Płock  va Xorvatiya terma jamoasida oʻynaydi.

Lučin o'zining katta futboldagi faoliyatini Kozala, keyin Zamet jamoasida o'ynab boshlagan va u yerda Liga va EHF kubogi o'yinlarida o'zining ajoyib o'yinchilik qobiliyatini namoyon etgan. Zamet bilan bir mavsumdan so'ng PPD Zagrebga qo'shilgan va o'yin amaliyoti yo'qligi sababli klubda bir mavsumgina qo'ynagan.

## Yutuqlari

; Zagreb

* Premyer-liga : 2017-18
* Xorvatiya kubogi : 2018

; Wisla Płok

* Polsha kubogi : 2022, 2023, 2024
* EHF Yevropa Ligasi bronza medali sovrindori: 2022

## Manbalar

## Havolalar

* Evrogandbol profili
* Liga statistikasi
* Hrs profili
Dmitro Xristich

**Dmitro Anatolyevich Xristich** (; 23-iyun, 1969-yil, Kyiv) — sovet va ukrainalik xokkeychi. NHL tarixidagi eng sermahsul ukrainalik xokkeychi (muntazam chempionatlarda 596 ochko).

## Tarjimai holi
Dastlab Yuriy Pavlov murabbiyligi ostida shugʻullangan, keyin Anatoliy Alekseevich Nikolayev boshchiligidagi katta guruh mashgʻulotlariga qoʻshilgan.

„Sokol“ (Kiyev) jamoasida (1985-1990) oʻynagan. SSSR chempionatlarida 178 ta oʻyin oʻtkazib, 53 ta gol urgan va 45 ta golli uzatmani amalga oshirgan.

1990-yilda SSKA tarkibida NHL klublariga qarshi bahs olib borgan.

1988-yilda NHL ishtirokchisi boʻlgan „Washington Capitals“ jamoasi safiga qoʻshilgan. NHLning Washington Capitals (1990-95, 2001-02), Los-Anjeles Kings (1995-97), Boston Bruins (1997-99) va Toronto Maple Leafs (1999-2000) klublarida oʻynagan. NHL yulduzlari () oʻyinlari ishtirokchisi (1997 va 1999-yillarda). NHL muntazam chempionatlarida 811 oʻyin oʻtkazgan va 596 (259 gol + 337 assist) ball toʻplagan. NHL pley-off bosqichida 75 ta oʻyin oʻtkazib, 40 (15+25) ball toʻplagan.

2002—2004-yillarda „Metallurg“ (Magnitogorsk) klubi sharafini himoya qilgan. Rossiya chempionatlarida 69 ta oʻyin oʻtkazib, 13 ta gol urgan va 19 ta golli uzatmani amalga oshirgan.

2001, 2002 va 2003-yillarda Ukraina terma jamoasi safida jahon chempionati va 2002-yilgi olimpiada oʻyinlarida ishtirok etgan. 20 uchrashuvda 3 ta gol urgan va 6 ta golli uzatmani amalga oshirgan.

Jahon chempioni (1990-yilda, SSSR tarkibida), Yaxshi niyat o‘yinlari gʻolibi (1990).

Butun faoliyati davomida toʻplangan jarohatlar sababli 2004-yilda sportchilik faoliyatini yakunlagan.
## Manbalar
Uroš Đuranović

**Uroš Đuranović** (; 1994-yil 1-fevralda tugʻilgan) — chernogoriyalik professional futbolchi, Maltaning „Hamrun Spartans“ klubida hujumchi sifatida oʻynaydi.

## Xalqaro martaba
Đuranović Chernogoriya terma jamoasidagi debyutini 2022-yilning 24-mart kuni Armanistonga qarshi oʻrtoqlik uchrashuvida oʻtkazgan.

## Yutuqlar
**Iskra Danilovgrad**

* 2. CFL: 2014/2015
*
*
*
*
*

**Amrun Spartaliklar**

Malta Superkubogi: 2023

**Individual**

* Serbiya Superligasida haftaning eng yaxshi futbolchisi: 2021/2022 (4-tur, 20-tur)

## Manbalar

## Havolalar

* Uroš Djuranovič — Czech First League statistics at Fotbal DNES (in Czech)
*
Nihat Oltinkaya

**Nihat Alptuğ Altınkaya-**(1979-yil 28-sentyabrda Turkiyaning  Karabük viloyatida tug'ilgan ) — turkiyalik model, fotomodel va aktyor va professional sportchi. 2005-yilda "Qo'rquv omili" dasturida ishtirok etgan va birinchi turda e'lon qilingan Altınkaya, 2012-yilda "Survivor Mashhurlar - Ko'ngillilar" tanlovi dasturi g'olibi bo'ldi.

## Hayoti
1979-yil 28-sentyabrda Karabük shahrida tug'ilgan. Rizelik bir oilaning o'rtancha farzandi Altinkaya boshlang'ich va o'rta  ta'limni Karabükda olgan. Uning ikkita singlisi bor.  Uning onasi bank xodimasi, otasi esa temir-po'lat biznesi bilan shug'ullangan.  U Karabük Demir Chelik o'rta maktabi va Ankara Emlak Bankasi sport klubida ikki yil davomida professional ravishda  voleybol bilan shug'ullangan.  U o‘n yetti yoshida jarohat olgani sababli voleybolni tashlab, Ayvaliqdagi  bir tungi klubda xavfsizlik xodimi bo‘lib ishlay boshlagan.  Keyinchalik Istanbulga ko'chib o'tgach, u erdagi tungi klublarda ishlash bilan birga boks bo'yicha mashg'ulotlar olib borgan va Fenerbahche boks klubida shug'ullangan.     Aktyor hozirda Istanbulda yashaydi. Uylangan, ikki qizi bor. 

## Aktyorlik faoliyati
U bir kuni Istiqlol ko'chasida yurganida  kasting agentligi egasi Gökçe Doruk Erten bilan tanishadi. Shundan so'ng u Funda Ararning "Sog'indim"  qo'shig'ining klipida suratga tushganidan keyin  modellik qila boshlaydi,  keyinchalik uning aktyorlik faoliyatini boshladi va  uchta filmda rol o'ynadi, "*Turkuaz"* va turli teleko'rsatuvlarda  yordamchi xarakter sifatida o'rin oldi.   İpek Bilginning "Ekol Drama Art House" da rassom Ayla Algan kabi o'qituvchilardan teatr san'ati bo'yicha  ta'lim oldi .U Kagan Erturanning *"Eng baxtli bo'lgan joy" nomli* birinchi  uzun metrajli filmida Ezgi Asarog'lu bilan bosh rolni o'rtoqlashdi. 

## Filmografiyasi

## Kliplar

## Shaxsiy hayoti
Sevishganlarining pijama va nishonlarini yig'ib yurgan Oltinkaya kelajakda dengiz bo'yidagi go'zal shaharchada   baliq restoraniga ega bo'lishni orzu qiladi.  “Yaprak Dökümü” filmidagi hamkasbi Deniz Chaqir bilan bir muddat munosabatda boʻlgan Altınkaya 2010-yil dekabr oyida *Imre Altınkaya bilan turmush qurdi*.   Imre Xanim va Altinkayaning *Melek* va *Ayshe* ismli ikki qizi bor. R&amp;amp;B musiqa janri va ritmik qo'shiqlarni tinglashni yaxshi ko'radigan Oltinkayaning  sevimli aktyorlari Juneyt Arkın va Kadir Inanirdir . 

## Manbalar

## Tashqi havolalar

* Sinemalar.com Nihat Alptuğ Altınkaya 22 Nisan 2012 tarihinde     
* IMDb
Aytaç Şaşmaz

**Aytaç Şaşmaz** - (1998-yil 4-avgustda Turkiyaning Manisa provensiyasida tugʻilgan) — turk aktyori. 47- Oltin kapalak taqdirlash marosimida  u "Eng yaxshi romantik komediya aktyori" mukofotini qoʻlga kiritdi. 

## Filmografiyasi

## Diskografiyasi ==; Yakkaxon

* "Men boshpanaman hikoya" (2020-yil)
* "Taslim bo'lmang" (2022-yil)

## Mukofotlari

## Manbalar

## Havolalar

*
Tafsir Ziyo ul-Qurʼon

***Tafsir Ziyo ul-Qur’on*** – Muhammad Karam Shoh al-Azhariy (1918–1998) tomonidan yozilgan Qur’on tafsiri. Muallif hanafiy fiqhi sohasi olimi boʻlgan. U ham Chishtiya tasavvuf tariqatiga mansub boʻlgan. Tafsir 5 jildda nashr etilgan.

## Sarlavha

Matn arab tilida boʻlmasa ham islomiy matnlarning nomlari asosan arab tilida nomlanadi. Muhammad Karam Shoh al-Azhariy ham ushbu qoidaga amal qilgan holda oʻz kitobini *Diya ul Qurʼon fi tafsir ul Qurʼon* (yaʼni „Qur'on tafsirida Qurʼon nuri“) deb nomlagan. Asar odatda *Diya ul Qurʼon* yoki *Ziyo ul Qurʼon* deb ataladi.

## Manbalar

## Havolalar
*Quran Tafseer
Merich Aral

**Merich Aral** (1988-yil 17-noyabr, Turkiya, Istanbul ) – turk aktrisasi.

## Hayoti
**Merich Aral**  1988-yil 17-noyabrda advokatlar oilasida tug‘ilgan. U Istanbul Bilgi universiteti huquq fakultetini tamomlagan.  Aktrisa shu bilan birga  qiyosiy adabiyotni ham o‘rgangan. Amaliyotdan so‘ng u aktyorlik faoliyatini boshlaydi. U qisqa muddat kinoassistent bo‘lib ishlagan.Merich Aral ilk marta 2012-yilda nashr etilgan “Sulton” serialida rol ijro etadi va aktyorlik mahoratini oshira boshlaydi. U "Medcezir" filmidagi "Xeyl" roli bilan mashhur bo'ldi. Keyin Chagan Irmak rejissyorligidagi "Unutursam Fısılda" filmida rol o'ynadi. Keyingi davrda “Yüksek Sosyete” (2016-yilyil) seriali, "Ijtimoy tarmoqdagi muhabbat" (2016-yil) va “Cingöz Recai: Bir Legendning Qaytishi” (2017) filmlarida suratga tushdi. U 2017-2019 yillarda Star TVda namoyish etilgan "Va'da" serialida Eylem Mercier obrazini ijro etgan. Keyin u 2020-yil 10-yanvarda chiqqan “Biz shundaymiz” filmida Beril obrazini o‘ynadi. Nihoyat, u 2021-2022 yillar oralig'ida Star TVda namoyish etilgan "Kaderimin Oyunu" serialida rol o'ynadi.

## Filmografiyasi

## Manbalar
Aleksandr Babenko

**Aleksandr Vladimirovich Babenko** (1960-yil 9avgust, Orjonikidze) — sovet va rus futbolchisi, himoyachi, yarim himoyachi.

## Futbolchilik faoliyati
Birinchi murabbiy M. D. Tsalikov. SSSR chempionatida birinchi (1979—1980, 1984—1990) va ikkinchi (1982—1983, 1991) ligalarda „Spartak Orjonikidze/Vladikavkaz“ (1979—1980, 1983—1990) va „Yangiyer“ jamoalarida oʻynagan. Rossiya chempionatida u birinchi (1993—1994) va ikkinchi (1992, 1995—1997) ligalarida Avtodor-OLAF/Avtodor/Avtodor-BMK Vladikavkaz va uchinchi ligada Budyonnovskning Drujba jamoasida (1994) oʻynagan.

Shimoliy Osetiya davlat universitetini tamomlagan (jismoniy tarbiya oʻqituvchisi, futbol murabbiyi sifatida taʼlim olgan). Shimoliy Osetiyada xizmat koʻrsatgan jismoniy madaniyat xodimi.

MBOU „I. Ya. Ilyushin nomidagi 18-sonli gimnaziya“ da jismoniy tarbiya oʻqituvchisi (Korolev).

## Manbalar
Nuriddin Amriyev

**Nuriddin Natmiyevich Amriyev** (1959-yil 13-mart) — sovet futbolchisi, hujumchi, hakam, murabbiy.

## Futbolchilik faoliyati
Futbol oʻynashni Dushanbedagi sport maktabida boshlagan. Nuriddinning birinchi murabbiylar G. Syrovatskiy va Yu. Karamyan.

1977-yil may oyida u SSSR yoshlar terma jamoasi tarkibida UEFA oʻsmirlar oʻrtasidagi turnirda oʻynagan. Uchinchi oʻrin uchun Germaniyaga qarshi oʻyinda (7:2) ikkita gol urgan.

1977-yilda „Pomir Dushanbe“ klubi safida birinchi ligada oʻynay boshlagan. U yuqori start tezligi va texnik darajasi bilan ajralib turgan.

1979-yil SSSR xalqlari Spartakiadasida Tojikiston SSR terma jamoasi nomidan ishtirok etgan.

1979-yil avgust oyida „Paxtakor“ jamoasi aʼzolari fojeali vafot etganidan soʻng, Sovet Sport qoʻmitasi va SSSR futbol federatsiyasining qarori bilan ittifoqdosh respublikalardan jamoani kuchaytirishga qaratilgan edi. Nuriddin ham shu yili „Pomir“ jamoasidan „Paxtakor“ga taklif etildi va yoshlar jamoasidan tanigan murabbiyi Mosyagin va Pomirda birgalikda oʻynagan Sekech bilan ishlagan. U 1984-yilgacha Paxtakor jamoasida oʻynagan, oliy ligada 136 oʻyin oʻtkazgan va 15 ta gol urgan. 1985-yilni birinchi ligada Pomir tarkibida oʻtkazgan. Faoliyatini ikkinchi ligada Kiyevning SKA jamoasida yakunlagan (1986—1987).

Respublika toifali hakam, 1990-1991-yillarda SSSR ikkinchi va ikkinchi quyi ligalari oʻyinlarida ishlagan.

1993-yildan Samarqand olimpiya zaxiralari futbol maktab-internatida bolalar murabbiyi boʻlib ishlagan.

## Manbalar

## Havolalar

* Belgiyadan Toshkentga.  Nuriddin Amrievning futbol yoʻli
Vladislav Novikov

**Vladislav Mixaylovich Novikov** (1971-yil 6-sentyabr, Moskva, SSSR) — sovet va ukrainalik futbolchi, yarim himoyachi.

## Karyera
FSM Moskva talabasi. Faoliyati davomida u Sovet va Ukrainaning "Spartak" (Moskva), "Paxtakor" (Toshkent), „Tavriya“ (Simferopol), SSKA-Borisfen, „Kremen“ (Kremenchug), "Shaxtyor" (Donetsk) va Germaniyaning „Markliberg“ jamoalarida oʻynagan.

## Yutuqlar

* Ukraina chempioni (1992)
* Ukraina kubogi gʻolibi (1997)
* Ukraina chempionatining kumush medali sovrindori (1997, 1998)

## Manbalar


## Havolalar

* fanat1k.ru veb-saytidagi profil
* Spartak.com saytidagi profil 
* Sport.unevents.ru veb-saytidagi profil
Irene Kondachi

**Irene Kondachi** (1899–yil 7–iyun – 1970–yil 3–sentyabr) maltalik shifokor, Ikkinchi jahon urushi paytida orolda amaliyot oʻtkazgan ikkita ayol shifokordan biri. Tibbiyot xizmati asoschilaridan biri, taʼlim tizimida qoʻtir kasalligini yoʻq qilishda katta hissa qoʻshgan.

## Yoshligi
Irene Kondachi 1899–yil 7–iyunda Maltada tugʻilgan. Uning oilasi Gretsiyadan orolga koʻchib kelgan, otasi Konstanino Kondachi savdogar edi. Irenening uydan tashqarida ishlaydigan ayollarga nisbatan bagʻrikeng munosabatda boʻlgan yunon pravoslav anʼanalarida tarbiyalangan. 1916–yilda Malta universitetida tibbiyot sohasida oʻqishni boshladi, lekin bir yildan keyin oʻqishni tark etdi. Oʻn yil oʻtgach, Neapol universitetini tibbiyot shifokori sifatida tamomladi. Oʻqishni davom ettirib, Kondachi 1928–yilda Pavia universitetida pediatriya boʻyicha mutaxassis darajasini oldi.

## Faoliyati
Oʻqishni tugatgandan soʻng Maltaga qaytib kelgan Kondachi Vallettadagi Malta universitetining akusherlik va ginekologiya boʻyicha professori Jozef Ellulning yordamchisi boʻldi. 1938–yilda hukumat maktabining tibbiyot xodimi sifatida ishga qabul qilindi. Urush boshlanganda, koʻplab erkaklar jangga ketgani sababli ayollar orolning mudofaa xizmatlariga koʻproq jalb qilindi. Kondachi oftalmolog va stomatolog bilan birga tibbiy xizmat koʻrsatishni boshladi. Transport yoʻqligi sababli 1941–yildan 1942–yilgacha boʻlgan davrda 20 000 dan ortiq maktab oʻquvchilarini emlash va tibbiy koʻrikdan oʻtkazish uchun orolning turli maktablariga piyoda borgan. U davlat maktablarida neftga asoslangan malham yordamida qoʻtirni yoʻq qilish uchun mas’ul boʻlgan. 1941–yilda davlat maktablari kasalxonalar va qochqinlar markazlariga aylantirildi. Irene Qormi shahridagi hukumat maktabida joylashgan kasalxonani nazorat qilayotganda, muassasa bombardimon qilindi va Kondachi, uning xodimlari, qochqinlar va oʻquvchilari qizlar maktabi ostidagi yertoʻlaga berkinishdi. Urush paytida Maltada ishlagan ikki ayol shifokordan biri boʻlgan Kondachi 1959–yilgacha Taʼlim vazirligida tibbiyot xodimi sifatida ishlagan. U oʻz davrida davlat xizmatida ishlagan eng koʻp maosh oluvchi ayol edi.

## Oʻlimi
Kondachi 1970–yilda vafot etdi.

## Manbalar
Kikkoman

**Kikkoman** (   xalqaro oziq-ovqat kompaniyasi. Asosiy mahsulotlari soya sousi, ziravorlar, mirin, shochu, sake, sharbatlar va boshqa ichimliklar hisoblanadi. Kompaniya dori-darmon va restoran xizmatlari bilan ham shug'ullanadi.
Sergey Simbal

**Sergey Yurievich Tsymbal** (; 1963-yil 20-iyun) — sovet va ukrainalik sobiq futbolchi, himoyachi, yarim himoyachi pozitsiyasida oʻynagan. Futbolchilik faoliyatini yakunlab, Ukrainada futbol hakami boʻlgan. FIFA referisi.

## Biografiya
1983-yilda u Nikolaevning „Sudostroitel“ jamoasi tarkibida debyut qilgan.

1989-yilda murabbiy Valeriy Juravko Sergeyni Ochakovoning „Mayak“ jamoasiga taklif qilgan. Jamoa bilan birga Simbal viloyat chempionatidan SSSR chempionatining ikkinchi ligasiga yoʻl olgan. 1990-yilda „Mayak“ jamoasi tarkibida u ishlab chiqarish jamoalari oʻrtasida Sovet Ittifoqi kubogini qoʻlga kiritgan.

Futbolchilik faoliyatini yakunlagach, futbol hakami boʻlgan.

## Manbalar
Stenocranius gregalis

**Ingichka boshli sichqoncha** (***Stenocranius gregalis***) — kemiruvchilar turkumga mansub tur. Ilgari *Microtus* oilasiga joylashtirilgan edi, ammo zamonaviy roʻyxatlarda *Lasiopodomis* yoki *Stenocraniusga* kiritiladi. Shimoliy va Markaziy Osiyoda uchraydi.

## Tavsifi
Ingichka boshli sichqonning boshi va tanasi uzunligi  gacha va qisqa dumi . Bosh suyagining oʻlchamlari uni Xitoydagi boshqa *Microtus oilasi* turlaridan ajratib turadi. Yozda, orqa tarafdagi moʻynasi och sargʻish tusda. Qishda, yelkasi rang yorqin qizil tusda. Dumi bir xil sargʻish yoki ikki rangli, yuqorida toʻq jigarrang va pastda sargʻish-jigarrang boʻlishi mumkin. Qoʻl va oyoqlarning yuqori yuzasi jigarrang-oq rangga ega.

## Tarqalishi va yashash joyi
Ingichka boshli vole Oq dengizdan Kolima daryosigacha boʻlgan shimoliy Osiyoning tundra mintaqasi boʻylab tarqalgan. Qozogʻiston, Qirgʻiziston, janubi-gʻarbiy Sibir, Saxa Respublikasi, Moʻgʻuliston va Shimoliy Xitoyning choʻllarida ham uchraydi.

Ingichka boshli sichqoncha Karpat, Ural va Osiyoga iliqroq muzliklararo davrda tarqalgan.

## Xulq-atvori
Ingichka boshli sichqon yer ostida uzunligi  boʻlgan tunnellarning murakkab tizimida yashaydi. Uyasi bir nechta kirish joylariga ega. Bu turning ingichka boshi muzli tuproqdagi tor boʻshliqlar va yoriqlar orqali oʻtishni osonlashtirish uchun rivojlangan boʻlishi mumkin. U asosan tunda faol boʻladi, lekin kunduzi ham oʻz chuquridan chiqadi. Oʻtlar, dukkaklilar, boshqa yer osti va yer usti oʻsimliklari bilan oziqlanadi. Koʻpayish issiq oylarda sodir boʻladi, har yili oʻrtacha sakkizta avlod tugʻiladi.

Bu vole *Aleksandromy middendorffi* bilan birgalikda Yamal yarim orolidagi Arktika tulkisining asosiy ozuqalaridan biridir.

## Holati
Ingichka boshli sichqonchaning juda keng tarqalgan, populyatsiyalar oʻzgaruvchan boʻlsa-da, bu tur uchun alohida tahdidlar aniqlanmagan. Tabiatni muhofaza qilish xalqaro ittifoqi uning muhofaza holatini „eng kam tashvishli“ deb baholagan.

## Manbalar
Alfidia

**Alfidia** – Rimning birinchi malikasi boʻlgan Livianing onasi edi.

## Hayoti
U Rim magistrati Marcus Aufidius Lurconing qizi deb hisoblangan.

## Yana qarang
* Aufidia gens

## Manbalar

## Havolalar
* Livia: Wife of Augustus, Roman-Emperors.org
Yozgi esperanto maktabi

**Yozgi esperanto maktabi** (esper. *Somera Esperanto-studado*; abbr. SES xalqaro esperantist yoshlar tashkiloti E@I tomonidan har yili oʻtkaziladigan tadbirdir. Tadbirning maqsadi yozgi ochiq havoda dam olish vaqtida neytral esperanto tilini sifatli oʻqitish imkoniyatini berishdir.

Tashkilotchilar rejasiga koʻra, SES Esperanto maktabi 2007-yildan slavyan mamlakatlarida (yaʼni slavyan tillari ustunlik qiladigan mamlakatlarda) oʻtkazib kelinadi. Aslida (2014-yil holatiga koʻra) tadbir faqat bitta mamlakat — Slovakiyada boʻlib oʻtgan. 2014-yilda Slovakiyada (iyul oyida) yillik yigʻilishga qoʻshimcha ravishda, xuddi shunday yozgi maktabni (avgust oyida) Rossiyada (Moskva viloyatida) oʻtkazish rejalashtirilgan.

Yozgi maktab bir hafta davom etadi (qoʻshimcha mashgʻulotlardan tashqari). Esperanto yoʻriqnomasidan tashqari, ekskursiyalar va koʻngilochar tadbirlar mavjud, masalan, SES musiqachilar Kim Henriksen, JoMo va La Perdita Generacio ning chiqishlarini oʻtkazgan. Ishtirok pulli; ishtirok etish uchun toʻlovdan tashqari (toʻlov miqdori ishtirokchi mamlakatiga bogʻliq), ishtirokchilar turar joy, ovqatlanish va ekskursiyalar uchun alohida toʻlaydilar.

## Oʻtkazilgan SES tadbirlari
**Oʻtgan tadbirlar roʻyxati:**

2014-yilda Esperanto parvoz maktabi ilk marta ikki bora: Slovakiyada (Nitra) va Rossiyada (Moskva viloyatining Solnechnogorsk tumani) oʻtkazilgan. Rossiyada tadbir avgust oyining oʻrtalarida boʻlib oʻtgan; unda 87 kishi qatnashgan, ulardan 2/3 qismi ruslar, 1/3 qismi dunyoning turli davlatlaridan kelgan ishtirokchilar boʻlgan.

## Maʼnosi
Esperanto yozgi maktabi asosiy esperanto uyushmalaridan mustaqil tadbirdir. SES butun dunyodagi esperanto oʻqituvchilariga tanishish va bilim almashish, shuningdek, til oʻrgatish sifatini oshirish imkonini beradi.

Yetakchi oʻqituvchilar va grammatiklar SESni tayyorlash va oʻtkazishda ishtirok etadilar — masalan, 2008-yilda Plena Manlibro de Esperanta Gramatiko (PMEG) grammatika boʻyicha maʼlumotnoma muallifi Bertilo Wenergren yigʻilishda dars bergan.

Bu voqea Markaziy Yevropadagi esperanto jamoasi uchun, ayniqsa Slovakiyadagi esperantistlar uchun katta ahamiyatga ega; tadbirni tashkil etish va amalga oshirishda koʻplab taniqli jamoat hamda siyosiy arboblar ishtirok etmoqda — xususan, 2013-yilda SESni Slovakiya taʼlim va fan vaziri Dushan Kaplovich, viloyat va shahar rahbari tomonidan maʼnaviy va moliyaviy qoʻllab-quvvatlagan. Uchrashuv boʻlib oʻtgan Martin va shahar tadbirning rasmiy hamkori boʻlgan.

## Manbalar

## Havolalar

* SES 2014 yilda (Slovakiyada, Rossiyada)
* Yillar boʻyicha oʻtgan SES sahifalari: 2007, 2008, 2009, 2011, 2012, 2013
* SES: Ĉi-jare en du landoj kaj kun pluraj novaĵoj (Esp.) — La Balta Ondo yangiliklar saytida SES-2014 haqidagi maqola
* SES-2012 haqida SKEJ veb-saytida (Slovak tilida)
* Yoshlar dam olishi — esperanto tilini oʻrganish boʻyicha xalqaro yozgi maktab  — rus tilidagi manbada tavsif
*
Matryona Nogovitsina

**Matryona Stepanovna Nogovitsina** (6-noyabr, 1991-yil, Muguday, Churapchi ulusi, Yoqutiston) — rossiyalik sportchi, shashkachi.

Matryona Nogovitsina 2021-yilgi jahon chempioni, 2018-yilgi Yevropa chempioni, eng yosh rossiyalik ayollar chempioni (2006-yil), ayollar oʻrtasidagi Yevropa chempionati sovrindori (bronza, 2004-yil). 2010-yilgi xalqaro shashka boʻyicha jahon chempionatining bronza medali sovrindori, 2011-yilgi jahon chempionatining kumush medali sohibi. Qizlar oʻrtasida Yevropa va Rossiyaning koʻp karra chempioni. Xalqaro shashka boʻyicha jahon kubogi chempioni (2010). Yevropa chempionatining bronza medali sovrindori (2004, 2008). Rossiya chempioni (2006, 2010, 2015, 2020), shashka boʻyicha Rossiya xalqaro chempionatining kumush medali sovrindori (2009). Shashkada tez oʻyin boʻyicha Jahon chempionatining bronza medali sovrindori (2007). Oʻsmirlar oʻrtasida jahon chempioni (2008, 2009), xalqaro va rus shashkasi boʻyicha Yevropa (2001, 2004, 2005, 2006, 2007, 2008, 2010) va Rossiya (2000, 2002, 2003, 2004, 2007, 2005 va 2 ta xalqaro) chempioni. Rossiya klub chempionatlarining bir necha bor chempioni va sovrindori. 2021-yilda shashka boʻyicha ayollar oʻrtasidagi jahon chempionatida oltin medalni qoʻlga kiritiv, jahon chempioniga aylanadi. Bu uning birinchi jahon chempioni unvonidir.

Xalqaro grossmeyster, Rossiya grossmeysteri.

2007-yildan ShVSM RS(Y) va Nijneye-Lenskoye shashka klubida oʻynaydi.

Murabbiylari Nikolay Nikolayevich Kichkin (kichik) va Aleksandr Sergeyevich Georgiyev.
## Taʼlimi
1999-yildan shashka bilan shugʻullanadi. Churapcha respublika sport maktab-internatining oʻquvchisi (murabbiylari Kichkin N. N. (kichik), Birdinnirova M. N., Kichkin N. N.). Churapcha respublika sport maktab-internatini oltin medal bilan tamomlagan. 2008-yildan Sankt-Peterburg davlat moliya-iqtisod universiteti talabasi.
### Jahon va Yevropa chempionatlaridagi yutuqlari

## Manbalar

## Havolalar
* Ayollar oʻrtasidagi jahon chempionati 1973 — 2011
* FMJD veb-saytidagi profili
* KNDB veb-saytidagi profili 
* Matryona Nogovitsina — xalqaro shashka boʻyicha Rossiya chempioni 
* Nogovitsina — shashka boʻyicha Jahon kubogi gʻolibi 
* Shashka: „Bashneft“ va „Nijnelenskoye“ — klublar oʻrtasida xalqaro shashka boʻyicha Rossiya chempioni.
* Rossiya chempionati. Tamara Tansikujina oltin mukofotga sazovor boʻldi
* Tamara Tansikkujina Yevropa chempioni boʻldi