open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Umar ibn Xattob masjidi (Braziliya)

**[[Umar|Umar Ibn Al-Xatob]] masjidi** (Mesquita Foz Do Iguaçu) — Braziliya, Parana, Foz do Iguaçu shahrida joylashgan masjid .  U Iguaçu sharsharasi yaqinidagi shaharchada joylashgan.

Masjid 1983-yil 23-martda ochilgan bo‘lib, oq rangga bo‘yalgan go‘zal tashqi ko‘rinishga ega. Uning me’morchiligiQuddus Quddusdagi Al-Aqso masjididan ilhomlangan. Masjid ulug‘ sahoba Umar ibn Xattob nomi bilan atalgan. Masjid tashqarisida ikkita baland minoralar mavjud bo‘lib, ulardan har kuni besh marta azon yangraydi .

Masjidning ichki qismi tashqarisidan ko‘ra chiroyliroq. Umumiy maydoni 600 m2 bo‘lgan masjidning 400 m² ni egallagan keng asosiy ibodatxona mavjud. Bosh namozxonada masjidning orqa devoriga o‘rnatilgan go‘zal mehrob joylashgan. Masjidning chiroyli bezatilgan mehrobi Saudiya Arabistonidagi Makka shahri yo‘nalishini ko‘rsatadi .

## Manbalar
Yusuf ibn Ismoil Kutubiy

**Ibn al-Kabir** – nomi bilan mashhur Yusuf ibn Ismoil al-Kutubiy (milodiy XIII-XIV asrlar) fors olimi va tabibi edi. U Bagʻdoddagi abbosiy xalifalar saroyida tabib boʻlib xizmat qilgan. U Eronning Xoy shahrida tugʻilgan.

U oʻzining 1311-yildan arab tilida yozilgan **"Ma la yasi’u at-tabibu jahlahu"** (Tabib bilishi lozim boʻlgan narsalar) nomli keng qamrovli farmakologik asari shuhrat qozongan. Bu asar koʻpincha „Jam’ al-Bagʻdodiy“ (Bagʻdodiy toʻplami) nomi bilan mashhurdir. Toʻplamda bir necha mingdorivor oʻtlar, tabiiy dorilar va retseptlar aniqlangan.

U bir necha tomchi kastorli bandaj bosh ogʻrigʻini davolash uchun yaxshi ekanligini yozgan. Qorin ogʻrigʻini davolash uchun kastor yogʻi va sirkani oʻz ichiga olgan ichimliklar ishlatishni tavsiya qilgan.

Oʻz kitobida u aromaterapiyani qoʻllashning sakkiz xil usulini tasvirlab bergan:

(1) Dorivor oʻsimliklar bilan toʻldirilgan yostiqdan foydalaning.

(2) Quritilgan dorivor oʻsimliklar bilan toʻldirilgan kichik sumkacha tuting.

(3) Dorivor oʻtlarning qaynab turgan damlamalaridan nafas oling.

(4) Maxsus bogʻlarda gullarni hidlab nafas oling.

(5) Uyning ichiga shifobaxsh oʻtlarni osib qoʻying.

(6) Kuygan dorivor oʻsimliklarni hidlab nafas oling.

(7) Aromatik malhamdan foydalaning.

(8) Aromatik vanna qabul qiling.

Kutubiyning yozishicha,barud yoki kaliy nitratni oddiy Iroqxalqi „milh al-hoit“ (devor tuzi) deb atashgan. „Bu eski devorlarda oʻrmalab yuradigan tuz va ular uni yigʻib olishadi“, deb yozadi u.

U selitra haqida „ular undan koʻtariladigan va harakatlanadigan olov yoqish uchun foydalanadilar va shu bilan uning yengilligi va yonuvchanligini oshiradilar“ deb qayd etgan.
## Manbalar
Yubetsu daryosi

— Yaponiyaning Xokkaydo hududidagi daryo. Oxotsk okrugi hududidan oqib oʻtadi

2005-yil holatiga koʻra, 1480 kilometr kvadrat suv havzasida 34 000 ga yaqin odam yashaydi. . 

## Oqimi
Yūbetsu daryosi Kitami tizmasidagi Tengu togʻining etagidan boshlanadi. Daryo uzunligi 87 kilometr. Oxota dengiziga quyiladi.

## Manbalar
Diego Bardanca

**Diego Bardanca Flórez** (1993-yil 20-martda tugʻilgan) — professional futbolchi, Indoneziyaning Persis Solo klubida markaziy himoyachi sifatida oʻynaydi. Ispaniyada tugʻilgan, Filippin terma jamoasi vakili.

## Klublardagi karyerasi
Leonda tugʻilgan. Oʻz faoliyatini Galisiyaning "Deportivo La Korunya" jamoasida boshlagan, "Real Valyadolid"ga oʻtishdan oldin, u yerda klubning "B" jamoasida istiqbolli yosh futbolchi sifatida tanilgan.

### SJK
2017-yilda Finlyandiyaning Seinäjoen Jalkapallokerho jamoasiga qoʻshildi.

### Bytovia Bytów
2019-yilda Bytovia Bytów klubi bilan olti oylik shartnoma imzoladi.

### Inđija
2019-yilning 20-iyulida Serbiyaning Indija jamoasi bilan shartnoma imzoladi. Uning klub safidagi yagona ishtiroki Serbiya kubogi-2019-2020 32-tur uchrashuvida ikki daqiqalik kameo bo'ldi. 

### Gorica
2020-yilning 6-fevralida Gorica bilan 2019-20-yilgi mavsum oxirigacha shartnoma imzoladi. 2020-yilning avgustida shartnomasini 2020-2021-yilgi mavsum oxirigacha uzaytirdi.

### Puszcza Niepolomice
2021-yil 23-iyulda u Polshaga qaytib keldi va 1-liga vakili Puszcza Niepolomice klubi bilan bir yillik shartnoma imzoladi. 2021-yilning 2-noyabrda oʻzaro kelishuvga koʻra klubni tark etdi.

### Buriram United
2022- yil fevral oyida Tailand 1-ligasi "Buriram Yunayted" klubiga oʻtdi.

## Xalqaro karyera
Bardanca Ispaniyani xalqaro miqyosda himoya qilish huquqiga ega, shuningdek, buvisi mamlakatda tugʻilganligi sababli Filippinda oʻynash huquqiga ham ega. 

### Filippin
2019-yilda Bardanca Filippin bilan mashgʻulot oʻtkazish uchun taklif olgani xabar qilingandi.

2019-yil iyun oyida Bardanka Filippin terma jamoasiga Xitoyga qarshi o‘rtoqlik o‘yinida ilk bor chaqiruv oldi, biroq oxir-oqibat tanlov cheklovlari tufayli ishtirok etmadi.

Bardanca Filippinning 2022-yilgi FAS Tri-Nations Series 25 kishilik tarkibiga kiritilgan.

U 2022-yil 23-mart kuni Malayziyaga qarshi o‘rtoqlik uchrashuvida (2:0) debyut qildi.

## Karyera statistikasi

### Klub

### Xalqaro

## Manbalar

## Havolalar

*
Minori Sato

— yaponiyalik sobiq futbol oʻyinchisi.

## Klublardagi karyerasi
Sato professional faoliyatini J2 ligasida boshlagan. 2010-yilda Primera División de Mexico ligasining Puebla klubi bilan 4 yillik shartnoma imzoladi. Oʻsha yili FB Gulbenega ijaraga yuborildi, oʻsha paytda Latviya birinchi ligasida oʻynab, tajriba orttirish uchun Puebla FCga ijaradan qaytib keldi. U yerda 7ta oʻyinda 10ta gol urib, boshqa Latviya klublarida qiziqish uygʻotdi. 2011-yil mart oyida Ventspils klubi bilan bir mavsumga shartnoma imzoladi. Jamoa bilan finalda Liepayas Metallurgs klubini magʻlub etib, Latviya kubogini qoʻlga kiritdi. 2011-yilning avgustida Latviya oliy ligasining boshqa jamoasi Skonto Rigaga oʻtgunga qadar, 12 ta oʻyin oʻtkazgan va gol urmagan. Sato Latviya oliy ligasida 2 mavsum davomida Skonto safida 38 ta oʻyin oʻtkazib, 3 ta gol urdi. 2013-yil mart oyida Belorussiya Premyer-ligasining „Dinamo Brest“ klubiga oʻtdi.

2014-yilning mart oyida Sato Oʻzbekiston Ligasida "Bunyodkor" klubi bilan ikki yillik shartnoma imzoladi va jamoadagi 25-xorijiy legionerga aylandi.

2018-yil yanvar oyida Sato „Gwangjou“ klubi bilan shartnoma imzoladi.

2019-yil 27-avgustda Rossiya milliy futbol ligasi vakili — „Xabarovsk“ klubi bilan shartnoma imzoladi.

## Statistikasi
### Klub

## Manbalar
Chorsu madrasasi

**Chorsu madrasasi** — Qashqadaryo viloyati, Qarshi shahrida joylashgan, hozirgi kungacha saqlanib qolinmagan tarixiy-madaniy yodgorlik. Madrasa Chor Rossiyasi hukmronligi soʻngida toʻpga tutilib vayron qilingan. Hozirga kunga qadar saqlanib qolinmagan.

## Tarixi
U Chorsu guzari masjidi yonidagi hujralardan iborat edi. Uning nomi uchta hujjatda uchraydi. Ulardan birida u "Koʻhna Chorsu guzari masjidi hujralari " deb qayd etilgan. Mulla Shermudammad ismli mudarris ushbu dargohda dars oʻtgan. U avval Oliy Madrasa hujralaridan birida yashagan va unga keyinchalik Abdullaxon madrasasi hujralaridan joy beriladi. Bu hujjat qozi mulla Abulday sudur tomonidan yozilgan. Keyingi hujjatlarda ham Chorsu masjidi hujralari mudarrisi Abdullaxon madrasasi hujrasida yashagani haqida gap boradi. Bu yerda muammo mudarrisning moddiy taʼminoti bilan bogʻliq, boʻlsa kerak. Kozi mulla Inoyatullod xoja sudurning yozishicha, bu dargodda yana mulla Poyanda va uning vafotidan sung mulla doji Odil mudarrislik kddgan. Chorsu masjidi yoniga koʻhna soʻzining kushi b ishlatilishi mazkur joyning ancha kdtsimiyligidan darak beradi.

## Meʼmorchiligi
Madrasa buxorocha uslubda koshinsiz, choʻzinchoq pishiq gʻishtlardan bunyod etilgan. Uning qurilishida chorgʻisht ishlatilmagan. Darvozaxonadan kirishda oʻng va chap tomonlarda darsxonalar joylashgan. Abdulazizxon madrasasida xonalarning ichki bezagiga alohida eʼtibor berilgan. Madrasadagi hashamatli bezak ishlari toʻla yakunlanmagan. asosiy peshtoq yonlaridagi muqarnasli qubbalar devorida yogʻoch qoldiqlari bor.
Bakriya

**Bakriya** ( arabcha :, البكرية  ) — islomiy atama boʻlib, tarixda shia ulamolari tomonidan Abu Bakrning izdoshlariga ishora qilish uchun ishlatilgan va hozirgacha koʻplab shialar tomonidan sunniylarga nisbatan qoʻllanib .

Bu atamani ishlatganlar orasida tarixda olimlardan Ibn Bobovayh,  ash-Shayx al-Mufid,  Shayx Tusiy  va boshqalar bor edi.

## Manbalar
Tokoro daryosi

— Yaponiyaning Xokkaydo hududidagi daryo.

Oxotsk okrugi hududidan oqib oʻtadi. Daryoning uzunligi 120 km.

Daryoning boshlanishi Mikuni-Yama togʻidagi Taisetsuzan tizmasida (balandligi 1541 m [3]), Oketo qishlogʻi hududida joylashgan. Katsuyama qishlogʻida (Oketo tumani) Niitokoro-gava unga quyiladi, undan keyin daryo Oketo markazi va Kunneppu qishlogʻidan oqib oʻtadi. Kitami shahri hududida Mukagava unga quyiladi, ushbu daryo esa Kitami vodiysidan oqib oʻtadi. Keyinchalik, Nikoro-gava daryoga quyiladi, undan keyin Tokoro tekisligi boʻylab oqib oʻtadi va Oxota dengiziga quyiladi.

## Manbalar

## Tashqi havolalar

* Tokoro daryosi toshqinlari
Laisizm

**Laisizm** — bu davlatning diniy koʻrinishni jamiyat hayotidan chiqarib tashlashda faolroq rol oʻynaydigan siyosat va tamoyillarni anglatadi. Laïcité atamasini 1871-yilda fransuz pedagogi, keyinchalik Tinchlik uchun Nobel mukofoti laureati Ferdinand Buisson tomonidan dinsiz maktab oʻquv dasturida ilgari surgan.

Fransiyada dunyoviylik oʻz koʻrinishida laisizm deb taʼriflangan.

## Tarix
Laisizm atamasi 19-asrda Fransiyada xristianlikning oʻziga emas, balki fransuz davlatinig masalalariga har qanday cherkov taʼsiriga qarshi boʻlgan antiklerikal pozitsiya uchun paydo boʻlgan. 1894-yilda Fransiyada Dreyfus ishi boshlandi. Ichki siyosiy gʻalayonlar, yashirin antisemitizm va klerikal-restoratsion doiralarning taʼsir oʻtkazishga urinishlari mamlakatda koʻp yillik ijtimoiy qutblanishga olib keldi. Tashqi siyosatda Fransiya va Vatikan oʻrtasidagi diplomatik munosabatlar 1904-yilda uzilgan. Aloqalar 1921-yilgacha qayta tiklanmagan. Mamlakatda 1905-yil cherkov va davlatni ajratish toʻgʻrisidagi qonun kuchga kirdi, ayniqsa oʻsha paytdagi oʻrinbosar va keyinchalik bosh vazir Aristid Briand bu qonunni qabul qilish uchun qattiq ishlagan edi. Bu Buisson tomonidan yaratilgan prinsipning birinchi aniq qoʻllanishi edi. Laïcité atamasi birinchi marta 1946-yilgi konstitutsiyada ishlatilgan. Uning 1-moddasida shunday deyiladi: *La France est une République indivisible, laïque, démocratique et sociale ()*

## Yana qarang
* Sekulyarizm

## Manbalar
Vladislav Lyutiy

**Vladislav Alekseevich Lyutiy** ( ; 1970 yil 25 avgust) — sovet va ukrain futbolchisi.

## Karyera
2000-yilda Koʻkchetovning „Akmola“ jamoasida oʻynagan.

„Poligraftexnik“ va „Zvezda“ jamoalarida oʻynadi. "Paxtakor"ga taklif etilganidan soʻng u mavsumni muvaffaqiyatli oʻtkazib, Oʻzbekiston kubogi sohibi va Oʻzbekiston chempionati kumush medali sovrindori boʻldi.

U oʻz faoliyatini Maxachqal’aning „Dinamo“sida yakunlagan va u yerda ikki mavsumni oʻtkazgan.

Futbolchilik faoliyatini yakunlagach, bolalar futboli murabbiyi boʻldi. Kiyevning oʻsmirlar sport maktablarida — „Kievskaya Rus“ va „Pobeditel“da murabbiy boʻlib ishlagan.

## Yutuqlar
* 2001-yilda Oʻzbekiston kubogi sohibi.
* 2001-yilda Oʻzbekiston chempionati kumush medali sovrindori.
* 2001-yilda Ukraina Birinchi ligasining bronza medali sovrindori.
* 2003-yilda Rossiya Ikkinchi divizioni („Janubiy“ zonasi) gʻolibi.

## Manbalar
Inson manzalari

**Inson manzaralari** (*[[turkcha]]da:* **Memleketimden İnsan Manzaraları**) — turk shoiri Nozim Hikmat tomonidan yozilgan epopeya shaklidagi sheʼriy toʻplam. Sheʼriy toʻplam uchun dastlabki sheʼrlar 1930-yillarda yozila boshlangan boʻlib, 1960-yillarning ikkinchi yarmiga kelib yagona kitob holida chop etilgan. 17 mingdan misradan tashkil topgan asar Nozim Hikmat ijodining eng yuqori choʻqqisi sifatida eʼtirof etib kelinadi.

## Manbalar
Moulay Hasan

Moulay Hassan 3 May 2003-yil 

Rabat Qirollik qasrida, Rabot, Marokashda tavallud topgan
 
**Moulay Hassan bin Mohammed** ( 2003 yil 8 mayda tug'ilgan)  - Marokash valiahd shahzodasi . U Marokash qiroli Muhammad VI va Malika Lalla Salmaning katta farzandi. Uning Malika Lalla Xadicha ismli singlisi bor. Uning  ismi bobosi Hasan II sharafiga qo'yilgan. U xalqaro tashkilotga a'zo bo'lishi  bilan u Hasan III nomini olishi kutilmoqda. 2013 yildan buyon  Hassan otasi bilan rasmiy marosimlarda qatnasha boshladi. 

## Erta hayot va ta'lim
Moulay Hassan 2003-yil 8-mayda Rabot qirollik saroyida Marokashlik Muhammad VI va uning rafiqasi Malika Lalla Salma oilasida tug‘ilgan. U bobosi, marhum qirol Hasan II sharafiga nomlangan. Hozirgi qirolning eng katta farzandi, unda singlisi Malika Lalla Xadicha bor. 

U poliglot bo'lib, ona arab tilidan tashqari bir qancha tillarni biladi , jumladan, Ingliz, Fransuz va Ispan tillarida so'zlashadi. 

U 2020-yilda bakalavr darajasini oldi va 2020–2021 o‘quv yili uchun Ben Guerir shahridagi Muhammad VI Politexnika Universiteti (UM6P) filiali bo‘lgan Boshqaruv va Iqtisodiy va Ijtimoiy fanlar fakultetiga (FGSES) qo‘shildi.  

2022-yil 20-dekabr kuni Moulay Hassan qirol Muhammad VI va shahzoda Moulay Rachid bilan Rabotdagi Qirollik saroyidagi Taxt xonasida 2022-yilgi futbol bo‘yicha jahon chempionatidagi yorqin o‘yinlaridan so‘ng milliy futbol jamoasi a’zolarini qabul qildi.  

Kelajakda qirol bo'lishi kerak bo'lgan shahzoda statistikalarga qaraganda eng boy bolalardan biri bo'lgan va turli xalq orasida tarqalgan gaplardan kelib chiqadiki u juda qimmat mashina va kichik samoliyot egasi hisoblanadi. Mish-mishlarga qaraganda valiahd shahzodaning,  kun kelib Ispaniya Qirolichasi bo'lishi kerak bo'lgan Leonor bilan munosabatlari borligi haqida turli gaplar tarqaldi. Lekin bu ikki kuchli qirollik dinlarining tafovuti  bu mish- mishlarni biroz bo'lsada kamaytirishga hissa qo'shdi.
Komila Karamova

**Karamova Komila Zaydullayevna** () – oʻzbek davlat arbobi, Respublika Maʼnaviyat va maʼrifat markazi Qashqadaryo viloyati boʻlimi rahbari, Qashqadayro viloyati hokimi oʻrinbosari – oila va xotin-qizlar boshqarmasi boshligʻi vazifasini bajaruvchi. Qarshi shahar ijroiya qoʻmitasi mas’ul kotibi, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi Mudofaa va xavfsizlik masalalari qoʻmitasining aʼzosi, Oʻzbekiston XDP Qarshi shahar Kengashi raisi, „Nasaf“ gazetasining bosh muharriri. „Mehnat shuhrati“ ordeni sohibasi.

## Biografiyasi
Karamova Komila Zaydullayevna 1960-yil 20-oktyabrda Qashqadaryo viloyati, Qarshi shahrida tavallud topgan. Millati oʻzbek. Oʻzbekiston Xalq demokratik partiyasi aʼzosi. 1982-yil Toshkent davlat universiteti (kunduzgi), 1988-yil Toshkent Oliy partiya maktabini (kunduzgi) tamomlagan. Maʼlumoti boʻyicha mutaxassisligi: jurnalist, siyosatshunos. 2021-yil „Mehnat shuhrati“ ordeni bilan taqdirlangan.

#### Mehnat faoliyati:
1982—1986-yillar – Nishon tumani gazetasi muharririning oʻrinbosari

1986—1988-yillar – Toshkent Oliy partiya maktabi tinglovchisi

1988—1991-yillar – Oʻzbekiston Kompartiyasi Qarshi shahar qoʻmitasining yoʻriqchisi

1991—1994-yillar – Qarshi shahar ijroiya qoʻmitasi mas’ul kotibi

1994—1995-yillar – Qarshi shahar Xotin-qizlar qoʻmitasining raisi

1995—2007-yillar – Oʻzbekiston XDP Qarshi shahar Kengashi 2-kotibi, raisi oʻrinbosari

2007—2010-yillar – Oʻzbekiston XDP Qarshi shahar Kengashi raisi, „Nasaf“ gazetasining bosh muharriri

2010—2014-yillar – Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi Mudofaa va xavfsizlik masalalari qoʻmitasining aʼzosi

2015—2020-yillar – Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi Mudofaa va xavfsizlik masalalari qoʻmitasining aʼzosi

2020—2022-yillar – Qashqadaryo viloyati Mahalla va oilani qoʻllab-quvvatlash boshqarmasi boshligʻining birinchi oʻrinbosari (viloyat hokimining xotin-qizlar masalalari boʻyicha maslahatchisi)

2022-2024-yillar Qashqadaryo viloyati hokimi oʻrinbosari-oila va xotin-qizlar boshqarmasi boshligʻi vazifasini bajaruvchi.

2024-yildan hozirgi vaqtgacha Respublika Maʼnaviyat va maʼrifat markazi Qashqadaryo viloyati boʻlimi rahbari.

## Manbalar
Ishonch koʻpriklari

**Ishonch koʻpriklari** — shoir Abdulla Oripovga tegishli sheʼrlar, tarjimalar hamda dramatik dostondan iborat toʻplam.  

## Tavsifi
Toʻplam 1989-yili Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi tomonidan nashr etilgan. Kitobda, shuningdek, shoirning „Ranjkom“ nomli dramatik dostoni ham ilk bora nashr etilgan. „Ishonch koʻpriklari“ kitobining Abdulla Oripov tomonidan imzolangan nusxasi Mutal Burxonov uy-muzeyida saqlanadi. 

## Manbalar
Elkeson

**Elkeson de Oliveyra Kardoso** (1989-yil 13-iyulda tugʻilgan) – **Elkeson** yoki **Ay Kesen** nomi bilan tanilgan () professional futbolchi. 2023/2024-yilgi mavsum Xitoy Superligasi ishtirok etgan Chengdu Rongcheng F. C. klubi tarkibida faoliyat olib borgan. Elkeson Braziliyada tugʻilgan, lekin faoliyatining katta qismida Xitoy ligasida oʻynaganligi (2013—2024) uchun Xitoy terma jamoasi tarkibida oʻynash taklif etilgan. Elekson Braziliya terma jamoasi tarkibida oʻynamagan va Xitoy terma jamoasida oʻynashni tanlagan.

Faoliyatining dastlabki davrlarida, „Vitoriya“ jamoasida asosan hujumkor yarim himoyachi va qanot hujumchi pozitsiyalarida oʻynagan. „Botafogo“ jamoasi tarkibiga oʻtganidan soʻng, markaziy hujumchi sifatida oʻynay boshlagan. Braziliyada tugʻilgan Elkeson 2019-yilda xorijiy futbolchilarni mahalliylashtirish dasturi orqali Xitoy fuqaroligini olgan. 2019-yildan Xitoy terma jamoasi tarkibida xalqaro musobaqalarda ishtirok etmoqda.

## Faoliyat statistikasi

### Klub

### Xalqaro

*Gollar 2021-yil 30-may holatiga koʻra.*

*Xitoy terma jamoasi gollarini birinchi boʻlib koʻrsatadi, hisob ustunida Elkesonning har bir golidan keyingi har bir hisob oʻzgarishi koʻrsatiladi .*

## Yutuqlar
**Vitoriya**

* Kampeonato Baiano: 2009, 2010
* Nordeste kubogi: 2010

**Botafogo**

* Tasa Rio: 2012

**Guanchjou Evergrand**

* Xitoy Superligasi: 2013, 2014, 2015, 2018, 2019
* Osiyo Chempionlar Ligasi: 2013, 2015
* Xitoy Superkubogi: 2019 

**Gremio**

* Recopa Gaucha: 2022

**Braziliya**

* Amerika superklasikosi: 2011

**Individual**

* Osiyo Chempionlar Ligasi orzusi: 2013, 2014
* Xitoyda yilning eng yaxshi futbolchisi: 2014
* Xitoy Superligasi eng yaxshi toʻpurari: 2013, 2014
* Xitoy Superligasining – yilning eng yaxshi jamoasi aʼzosi: 2013, 2014

## Yana qarang

* Xitoy fuqaroligiga qabul qilingan futbolchilar roʻyxati

## Eslatmalar

 
 

## Manbalar

## Havolalar

* 
* 
* Elkeson on IG Esporte
RSSSF

**Rec.** **Sport.** **Futbol statistikasi fondi** (; **RSSSF**) futbolga oida statistik maʼlumotlarni yigʻish bilan shugʻullanuvchi xalqaro tashkilotdir. Jamgʻarma butun dunyo boʻylab futbolga oid maʼlumotlarning toʻliq arxivini yaratishni maqsad qilgan.

## Tarix
Ushbu tashkilot taʼsischilariga koʻra, 1994-yil yanvar oyida Rec ning uchta doimiy xodimi tomonidan yaratilgan. Sport. Futbol (RSS) Usenet yangiliklar guruhi: Lars Orxus, Kent Xedlund va Karel Stokkermans aʼzolaridan tashkil topgan edi.

## Rec. Sport. Yilning eng yaxshi futbolchisi
1992-yildan rec.sport.soccer yangiliklar guruhi oʻquvchilari orasida dunyoning eng yaxshi futbolchisini aniqlash uchun ovoz berish jarayoni oʻtkazib kelingan. Soʻrovnoma 2005-yilgacha har yili oʻtkazib kelindi va shu yilda toʻxtatilgan.

### Futbolchilar boʻyicha sovrindorlar

### Mamlakatlar boʻyicha sovrindorlar

### Klub boʻyicha sovrindorlar

## Manbalar

## Adabiyotlar

*  23 January 2014

## Havolalar

* Tavsiya. Sport. Futbol statistikasi fondi
* RSSSF nizomi
Ispaniyalik Infanta Sofiya

**Ispaniyalik Infanta Sofiya** (Sofía de Todos los Santos de Borbón y Ortiz; 2007-yil 29-aprelda tugʻilgan) qirol Filip VI va qirolicha Letisiyaning kenja qizi.  Uning Leonor ismli katta opasi bor, Opasi Leonor  Ispaniya taxtiga voris Asturias. Sofia esa Infanta nomini olgan ( Infanta-; Ispaniya monarxning taxt vorisi bo'lmagan farzandi degan ma'noni anglatadi) 

## Biografiya
Infanta Sofiya 2007-yil 29-aprelda soat 16:50 da Madriddagi Ruber xalqaro kasalxonasida tug'ilgan.  Katta opasi singari, uning tug'ilishi qirol oilasi tomonidan matbuotga SMS orqali e'lon qilindi.  Uning kindik ildiz hujayralari Belgiyadagi Yevropa xususiy bankiga va Ispaniya davlat bankiga yuborilishi e'lon qilindi.   Ota-onalar, Asturiya  malikasi Leonordek Infanta Sofiyaning  hujayralarini ham xuddi shunday qilishdi: ular Arizonadagi xususiy markazga olib ketildi, bu esa Ispaniyada bahs-munozaralarga sabab bo'ldi. 

Sofiyaga Ispaniya qirolichasi Sofiya sharafiga buvisining ismi qo'yilgan. U 15 iyul kuni Madrid arxiyepiskopi Antonio Mariya Rouko Varela tomonidan Saroy de la Zarsuela bog'ida marosimini o'tkazdi.  Uning buvisi  Paloma Rokasolano (onasi tomonidan buvisi) va Vidin shahzodasi Konstantin. Uning opasi singari, unga  qo'shimcha qo'shildii. 

U 2017-yil 17-may kuni "Asunsion de Nuestra Senora" cherkovida o‘zining birinchi muloqotini qabul qildi va unga ota-onasi, katta opasi , bobosi va buvisi, onasi tomonidan katta onasi Menchu Alvares del Valle, o‘gay buvasi Ana Togores hamrohlik qildi.  

2023-yil avgust oyida u xuddi opasi Asturias Leonor singari  Uelsning Glamorgan Vale shahridagi UWC Atlantic kollejida 2 yillik Xalqaro bakalavr dasturida o‘qishni boshladi. 

## Maqom va uslub
Tug'ilganidan beri, Sofiyaga qirollik oliylarining uslubi bilan Ispaniya infantasi maqomi berilgan., lekin  (Malika)  emas, chunki faqat Ispaniyaning merosxo'riga bu unvonni Princessa maqomini olishga ruxsat berilgan. 

Sofiyaning to'liq ismi va maqomi: Qirollik oliylari Sofiya de Todos los Santos de Borbon y Ortis, Ispaniyaning Infantasi.
Bek Ali

**Begali Eshonqulov** (1992-yil 6-iyun; Samarqand viloyati Ishtixon tumani Chinoq qishlogʻi) — shoir, Oʻzbekiston Yozuvchilar uyushmasi aʼzosi. Oʻzbekiston Respublikasi maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligining „Til va adabiyot taʼlimi“ jurnalida faoliyat yuritib kelmoqda. Shoir „Men axir senman“ va „Voh“ nomli sheʼriy toʻplamlar muallifi. „Xudoni besh mahal eslamasak ham“, „Bir tush koʻrdim“, „Koʻp narsa kutmasdim toleimdan ham“, „Ish kunlarining birida“, „Marsdan qaraganda“, „Gulijon“ va boshqa sheʼrlari ushbu kitoblardan joy olgan. Begali Eshonqulov 2023-yilda “Shuhrat” medali bilan taqdirlangan.

## Manbalar
Muhammad Ochil

**Muhammad Ochil** (1953-yil 24-avgust Qashqadaryo viloyati, Yakkabogʻ tumani, Sovuqbuloq qishlogʻi) — oʻzbek  adabiyotining isteʼdodli yozuvchisi.

## Tarjimai holi
Muhammad Ochil 1953-yil 24-avgust kuni Qashqadaryo viloyati, Yakkabogʻ tumani Sovuqbuloq qishlogʻida xizmatchi oilasida dunyoga kelgan. 1978-yilda Oʻzbekiston Milliy universitetining biologiya-tuproqshunoslik fakultetida tahsil olgan. Uning ijodga boʻlgan ishtiyoqi talabalik davridan boshlab shakllangan. 1978-yilda uning birdaniga ikkita hikoyasi nufuzli nashrlar, „Sharq yulduzi“  va „Mushtum“ jurnallarida chop etilgan. Yil oxirida „Sharq yulduzi“da berilgan hikoyasi bu jurnal bosh muharriri xalq yozuvchisi Mirmuhsinning tavsiyasi bilan qoʻshni Tojikistonning adabiy nashri — „Sadoi sharq“ jurnalida tojik tilida nashr etildi. 2017-yil vafot etgan.

## Faoliyati
Muhammad Ochil 1981-yildan „Qashqadaryo haqiqati“ gazetasida adabiy xodim, boʻlim mudiri sifatida faoliyat yuritdi. 1983-yildan Oʻzbekiston Yozuvchilar uyushmasi viloyat boʻlimiga ishga kirdi. 1982—1984-yillarda uyushma viloyat boʻlimida adabiy maslahatchi, 1984—2001-yillarda bu boʻlinmaning viloyat boʻlimi masʼul kotibi lavozimida faoliyat olib bordi. 

## Asarlari
Muhammad Ochilning dastlab „Hajv guldastasi“ (1980), „Qulluq“ (1981) deb nomlangan ilk hajviy toʻplamlari chop etildi. Shundan soʻng muallifning „Nishonga tekkan oʻq“, „Shayton operatsiyasi“, „Bermurd uchburchagi“ , „Shapaloq“, „Shayton shotirlari“, „Arvoh ovi“, „Qalam ahli qahqahasi“ nomli oʻndan ortiq hajviy-yumoristik asarlari birin ketin dunyo yuzini koʻrdi. 
Uning asarlari haqida Oʻzbekiston Qahramoni Abdulla Oripov shunday degan: „Men Muhammad Ochilning ijodini anchadan beri kuzatib kelayotganim uchun bemalol hajvda iqtidorli va qobiliyatli yozuvchilardan deb ayta olaman. „Adabiyot va sanʼat“, „Kitob dunyosi“ haftanoma gazetalari, „Sharq yulduzi“, „Yoshlik“ jurnallarida adibning yozganlarini oʻqib huzurlanaman“. 

## Manbalar
Murchbobo jome masjidi

**Murchbobo jome masjidi** — Surxondaryo viloyati termiz shahrida joylashgan jome masjid. 
Masjid 1930-yillarda Imom Aliboy boshchiligida xalq bilan birga qurilgan. Bu masjid nomi yangi qurilayotgan masjid atrofida o'sgan murch giyohi bilan bog'liq bo'lib, masjidga murch nomini berilishiga sabab bo'lgan shaxs Sayyid Abduvali Samarqandiy Al Mulakkib murch boboi hisoblanadi. Bu shaxs asli Samarqandlik, haj amalini bajargani Termiz orqali o'tadi. Haj amalini ado etib Balx shahri orqali ortiga qaytayotganida o'zi bilan murch oladi. Termiz shahri bu paytda to'qayzor bio'lgan Samarqandiy Termiz shahriga yetganida qaroqchilarga duch keladi qaroqchilar bu insonni shahid qilishadi. Keyinchalik qabr ustiga maqbara qurdiriladi va qabr ustidan Samarqandiy o'zi bilan olgan murch unib chiqadi.

1975-yilda 1989-yilgacha masjid hashar yo'li bilan bosqichma bosqich ta'mirlangan. 1989-yilda masjid to'liq qayta ta;mirlanib kengaytirilgan. 
1998-yil 31-iyulda Much bobo jome masjidi Adliya boshqarmasida yana bir bor ro'yhatdan o'tgan. 2005-yilda Murch bobo jome masjidi gumbazi qurilgan. 2009-yilda Murch bobo jome masjidining ayvon qismida ta'mirlsh ishlari amalga oshirilgan. 2003-yildan to bugungi kunga qadar Murch bobo jome masjidida Imom hatib lavozimini Choriyev Nizomiddin Toshbolta xoji o'g'li egallab turibdi. Murch bobo jome masjidida 2000 nafar musulmon bir vaqtning o'zida ibodat bilan shug'ullanishlari mumkin. Masjidga juma ibodatini amalga oshirish uchun 1500-1800 nafar musulmon tashrif buyursa, hayit bayramlarida bu son 2500-3000 nafargacha yetadi.
## Manbalar
Chinor jome masjidi(Oltinsoy tumani)

**Chinor jome masjidi** — Surxondaryo viloyati Oltinsoy tumani Chinor mahallasida joylashgan jome masjid.
Salom Farmandeh

„**Salom Farmondeh**“ (, Salom Yo Mahdiy nomi bilan ham tanilgan, general Sulaymoniy va Imom Mahdiy haqidagi eronlik rassom Abuzar Ruhiy tomonidan yaratilgan forscha qoʻshiq boʻlib, asosan butun dunyo boʻylab yoshlar tomonidan katta guruhlarda ijro etiladi.

Pop janridagi nisbatan uzun xor boʻlgan qoʻshiq 2022-yil mart oyida Yangi Fors yili oldidan (Farvardin 1401) ijtimoiy tarmoqlarda chiqarildi va keyinchalik 2022-yil aprel va may oylarida eʼtiborni tortdi. Bu qoʻshiq yangi avlodning Islom inqilobi va uning mafkurasini qoʻllab-quvvatlashga qoʻshgan hissasiga qaratilgan boʻlib koʻrinadi. tashkilotlar maktab oʻquvchilarini katta guruhlarda qoʻshiq xorlarini shakllantirishga safarbar qilishda faol boʻlib, Ozodiy Stadionida eng kattasini namoyish etishdi.

## Cast

„Salom Farmondeh“ qoʻshigʻini kuylagan qoʻshiqchi Abuzar Ruhiy boʻlib, uni ilk bor Gilan IRIB telekanalida ijro etgan, klipi 2022-yil mart oyida efirga uzatilgan. Musiqiy video Jamkaron masjidida yozib olingan, rejissyor Mehroneh Behnahad va prodyuseri Mahyar Tolebiy. Qoʻshiq muallifi Mahdi Bani Hoshemi hisoblanadi.

## Ozodiy stadionidagi ommaviy chiqish

2022-yil 26-may kuni Gʻarbiy Tehron va uning atrofidagi „Ozodiy Stadioni“ va sport majmuasida katta yigʻilish boʻlib oʻtdi. U yerda oʻn minglab odamlar oʻz farzandlari bilan birga professional sanʼatkorlar tomonidan jonli ravishda tashkil etilgan xorda qoʻshiqni ijro etishdi. Davlat ommaviy axborot vositalari sport majmuasiga yigʻilganlar soni 100 000 kishini tashkil etgani haqida xabar berishdi.

## Boshqa joylarda qoʻshiq aytish
Butun dunyoda bu qoʻshiq „Salom Yo Mahdi“ nomi bilan tanilgan. Axborot agentliklari va ijtimoiy tarmoqlarda chop etilgan kontentga koʻra, qoʻshiq Erondan tashqari boshqa koʻplab mamlakatlarda ham aytilgan.

Qoʻshiq koʻplab tillarga, jumladan ispan, fransuz, arab, urdu,  ozarbayjon, pushtu, kurd, malay va suahili tillariga tarjima qilingan.

## Manbalar
Miyon Abdusaid jome masjidi

**Miyon Abdusaid jome masjidi** — Surxondaryo viloyati Oltinsoy tumanida joylashgan jome masjid.
## Manbalar
ICar 03

*iCar 03* — Chery avtomobilsozlik kompaniyasi tomonidan ishlab chiqariluvchi avtomobil. Avtomobil ilk bor Chendu avtosalonida taqdim etilgan.

## Tarixi

2023-yilning aprel oyida Shanxay avtosalonida Chery oʻzining yangi ICAR subbrendini va birinchi model — ICAR 03 ixcham elektr yoʻltanlamasini namoyish qilindi. Ammo koʻrgazmaga ushbu avtomobilni konseptkar sifatida olib kelishdi. Keyinchalik elektromobilning seriyali versiyasi namoyish etiladi.

Avtomobil logotipidagi „i“ harfi ustida Guanchjou sanʼat Akademiyasining bosh dizayneri Tsao Tsyue ishlagan. Shuningdek u 2022-yilgi qishki Olimpiya oʻyinlarining talismanlari muallifi hamdir. Avtomobil yukxonasi juda kichik boʻlgani sababli beshinchi eshikda qoʻshimcha quti oʻrnatilgan.

## Texnik koʻrsatkichlar

Avtomobilning umumiy uzunligi 4200 mm, kengligi 1830 mm, balandligi 1700 mm va gʻildirak bazasi 2700 mm ni tashkil qiladi. Kuzovi poʻlat va alyuminiydan tayyorlangan, qoʻshimcha haq evaziga suriluvchi seksiyali panoramali tom oʻrnatib berilishi mumkin. Old va orqa podveskalari oʻzaro bir-biridan mustaqil. Gʻildiraklar oʻlchami 19 dyuymni tashkil qiladi.

Chery iCar 03 elektr stantsiyasi elektron boshqariladigan gʻildiraklari toʻliq tortuvchi 185 ot kuchiga ega dvigatel va CATL batareyasidan iborat. ICar 03 ning maksimal tezligi soatiga 150 km/s, batareyasining harakatlanish zaxirasi 500 km ga yetishi mumkin. Bundan tashqari, shuni taʼkidlash kerakki, avtomobil masofani oshirish uchun tomida oʻrnatilgan quyosh panellari bilan jihozlangan.

## Interyeri

ICar 03 Markaziy konsoli yumshoq qoplama bilan qoplangan, markazda katta ekran joylashgan, asboblar panelida tugmalar yoʻq, barcha boshqaruv ekrandan va ruldagi tugmalar yordamida amalga oshiriladi. 

## Galireya


Fayl:ICAR 03 002.jpg|Orqa yon koʻrinishi



## Yana qarang
* Xitoyning avtomobil ishlab chiqaruvchilari roʻyxati

## Manbalar
Gabondagi harbiy toʻntarish (2023)

**Gabondagi harbiy toʻntarish** — Gabonda 2023-yilning avgust oyi oxirlarida harbiylar tomonidan uyushtirilgan davlat toʻntarishi. Toʻntarish oqibatida davlat boshqaruvi harbiylar va politsiyachilar qoʻliga oʻtgan.

2023-yilning 30-avgust sanasida Gabon armiyasining bir guruh ofitserlari tomonidan harbiy toʻntarish uyushtirildi. Ular Gabon televideniyesining „Gabon24“ kanali orqali chiqish qilib, mamlakat boshqaruvi harbiylar qoʻlida ekanini eʼlon qilishgan. Ushbu toʻntarishga 2023-yil Gabonda oʻtkazilgan prezidentlik saylovi sabab boʻlgan, harbiylar bu saylov natijasidan norozi boʻlishgan. Efirga chiqqan harbiylar bunday davlat tuzumiga chek qoʻyishlarini maʼlum qilishgan. Saylov natijalari bekor qilingan.
## Sabablari
2023-yilning avgust oyida Gabonda navbatdagi prezident saylovi boʻlib oʻtdi. Saylovda mamlakatni 14 yildan beri boshqarib kelgan Ali Bongo Ondimba gʻalaba qozondi. U mamlakatni 1967-yildan beri boshqargan sobiq prezident Umar Bongo Ondimbaning oʻgʻli. 2023-yilgi prezidentlik saylovi kuzatuvchilarsiz oʻtdi, bundan tashqari saylov vaqtida mamlakatda internet uzib qoʻyildi.
## Voqealar rivoji
2023-yilning 30-avgust tongida Gabon poytaxti Librevilda otishma ovozlari eshitilgan.

Qoʻzgʻolonchilar orasida respblika gvardiyasi aʼzolari, prezidentning pretoriya gvardiyasi aʼzolari, Gabon armiyasi harbiy xizmatchilari va politsiya zobitlari boʻlgan.

Grinvich vaqti boʻyicha soat 5:00 atrofida qoʻzgʻolonchilar televideniye orqali davlat chegaralari nomaʼlum muddatga yopilishini va komendantlik soati oʻrnatilishini eʼlon qilishdi. Yuqori martabali harbiy ofitserlar saylov natijasidan norozi ekanliklarini bildirishdi. Ular televideniye orqali Gabon xalqiga mamlakatni himoya qiluvchi kuchlar ular bilan ekanini hamda Senat, Milliy kengash, Konstitutsion sud va saylov komissiyasi tarqatib yuborilishini eʼlon qilishdi. Shuningdek, internet aloqasi uzildi.

Mamlakatning Librevildagi asosiy porti ham nomaʼlum muddatga oʻz ishini toʻxtatdi.

Grinvich boʻyicha soat 11:00 atrofida AFP agentligi prezident Ali Bongo Ondimba uy qamogʻida saqlanayotgani haqida xabar tarqatdi.

Harbiy xunta vakili 2023-yil 4-sentyabrda Bris Oligi muvaqqat prezident sifatida qasamyod qabul qilishini eʼlon qildi.

## Yana qarang
* Nigerdagi davlat toʻntarishi
* Syerra-Leonedagi davlat to‘ntarishi rejasi
## Manbalar
Syerra-Leonedagi davlat to‘ntarishi rejasi (2023)

2023-yilning 1-avgustida Syerra-Leone hukumati 7—10-avgust kunlari Syerra-Leoneda Julius Maada Bio hukumatiga qarshi davlat toʻntarishini rejalashtirganlikda gumonlab noma’lum sondagi askarlar va tinch aholini hibsga oldi. Politsiya aniq „toʻntarish“ atamasini ishlatmagan boʻlsa-da, erishilgan tinchlik va demokratik taraqqiyotni mustahkamlash boʻyicha olib borilayotgan sa’y-harakatlarga qaramay, muayyan shaxslar millat totuvligi va osoyishtaligini buzishga qaratilgan harakatlarda davom etayotganidan xavotir bildirdi. 10-avgust kuni politsiya 19 kishini, jumladan Syerra-Leone Respublikasi Qurolli kuchlarining oʻn toʻrt nafar xizmatchisini, Syerra-Leone politsiyasining ikki zobitini, politsiyaning iste’fodagi bosh rahbari va yana ikki kishini hibsga olganini tasdiqladi. Ularning barchasi „davlat toʻntarishi“ jinoyatida ayblangan. Bundan tashqari, besh nafar harbiy va uch nafar politsiyachiga tintuv va qoʻlga olish uchun order berildi.

Hibsga olingan isteʼfodagi bosh boshqaruvchi Muhammad Yetey Turay 5—6-avgust kunlari Liberiyada Syerra-Leone hukumati talabi bilan ushlangan.

Hukumat hibsga olinganlarning ismlarini ochiq aytmagani Bio hukumati tanqidchilarining hech qanday fitna yoʻqligi va bu oʻtgan saylovlarda saylov natijalarini rad etgan muxolifatni repressiya qilish uchun bahona, degan xulosaga kelishiga sabab boʻldi.

## Yana qarang

* Nigerdagi davlat toʻntarishi
* Gabondagi harbiy toʻntarish

## Manbalar
Prezident maktabi (Jizzax)

**Jizzax shahridagi Prezident maktabi** („Prezident taʼlim muassasalari agentligi“ saytida **Jizzax shahridagi Prezident maktabi**) — 2021-yil 15-noyabr kuni Jizzax shahrida ochilgan zamonaviy taʼlim muassasasi. Maktabda darslar STEAM yoʻnalishiga oid oʻquv qoʻllanma va darsliklar orqali olib boriladi. Maktabga Yangi Zelandiya, Hindiston, Pokiston, Xorvatiya, Filippin va Shotlandiya kabi xorijiy davlatlardan mutaxassislar jalb qilingan. Ular bilan birga 23 nafar mahalliy oʻqituvchilar faoliyat yuritadi. Prezident maktablari uchun kirish imtihonlari Cambridge universitetining Cambridge Assessment International Education imtihon kengashi tomonidan oʻtkaziladi.

## Ochilish tarixi
Jizzax shahridagi ushbu oʻquv muassasasi rasman 2021-yil 15-noyabrda ochilgan. Ochilish marosimida viloyat hokimligi masʼullari, sektor rahbarlari, Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Prezident, ijod va ixtisoslashtirilgan maktablarni rivojlantirish agentligi direktori Hilola Umarova, Oliy Majlis Senati aʼzolari va mexnat faxriylari qatnashgan. Oʻquv kompleksi qurilishi uchun davlat byudjetidan 70 milliard 700 million soʻm sarflangan. Kompleks tarkibida 168 oʻrinli oʻquv binosi, shuncha oʻrinli yotoqxona, 120 oʻrinli oshxona, sport zali, bosseyn va 10.000ga yaqin kitobni oʻzida jamlagan kutubxona mavjud. Maktab bitiruvchilari shahodatnoma, attestat, shuning bilan birga xalqaro darajadagi dastur diplomiga ega boʻlishi mumkin.

## Qulayliklar
Maktab oʻquvchilari 5 mahal ovqat, bepul maktab formasi va bepul yotoqxona bilan taʼminlanadi. Oʻquvchilar darsdan boʻsh paytida kompyuterda ishlashlari uchun zarur shart sharoitlar yaratilgan. Sinfxonalar smart doskalar bilan jihozlangan. Barcha turdagi sport anjomlariga ega sport zali, basketbol va futbol maydonchalari ham mavjud.

## Manbalar
Prezident maktabi (Guliston)

**Guliston shahridagi Prezident maktabi** — 2021-yil 20-noyabr kuni Guliston shahrida ochilgan zamonaviy taʼlim muassasasi. Maktabda darslar STEAM yoʻnalishiga oid oʻquv qoʻllanma va darsliklar orqali olib boriladi. Maktabga xorijiy davlatlardan 7 nafar mutaxassis jalb qilingan. Ular bilan birga 23 nafar mahalliy oʻqituvchilar faoliyat yuritadi. Boshqa manbada Gulistondagi Prezident maktabida 11 nafar xorijlik va 21 nafar mahalliy pedagoglar faoliyat olib borishi qayd etilgan. Prezident maktablari uchun kirish imtihonlari Cambridge universitetining Cambridge Assessment International Education imtihon kengashi tomonidan oʻtkaziladi. 

## Ochilish tarixi
Guliston shahridagi ushbu oʻquv muassasasi rasman 2021-yil 20-noyabrda ochilgan. Ochilish marosimida Sirdaryo viloyati hokimi — G‘ofurjon Mirzayev, jamoatchilik vakillari, nuroniylar, oʻquvchilarning ota-onalari va OAV xodimlari ishtirok etgan. Maktab qurilishi uchun 2 gektar yer maydoni ajratilgan. Loyihaning umumiy qimati 84 milliard soʻm. Qurilish ishlari „Discover Invest“ kompaniyasi tomonidan olib borilgan. Kompleks tarkibida 168 oʻrinli oʻquv binosi, shuncha oʻrinli yotoqxona, oshxona, sport zali, bosseyn, badiiy va oʻquv adabiyotlarini oʻzida jamlagan kutubxona mavjud. Maktab bitiruvchilari shahodatnoma, attestat, shuning bilan birga xalqaro darajadagi dastur diplomiga ega boʻlishi mumkin.

## Qulayliklar
Maktab oʻquvchilari 5 mahal ovqat, bepul maktab formasi va bepul yotoqxona bilan taʼminlanadi. Oʻquvchilar darsdan boʻsh paytida kompyuterda ishlashlari uchun zarur shart sharoitlar yaratilgan. Sinfxonalar smart doskalar bilan jihozlangan. Barcha turdagi sport anjomlariga ega sport zali, basketbol va futbol maydonchalari ham mavjud.

## Manbalar
Prezident maktabi (Samarqand)

**Samarqand shahridagi Prezident maktabi** — 2021-yil 18-oktabr kuni Samarqand shahrida ochilgan zamonaviy taʼlim muassasasi. Maktabda darslar STEAM yoʻnalishiga oid oʻquv qoʻllanma va darsliklar orqali olib boriladi. Maktabga xorijiy davlatlardan 11 nafar mutaxassis jalb qilingan. Ular bilan birga 22 nafar mahalliy oʻqituvchilar faoliyat yuritadi. Prezident maktablari uchun kirish imtihonlari Cambridge universitetining Cambridge Assessment International Education imtihon kengashi tomonidan oʻtkaziladi.

## Ochilish tarixi
Samarqand shahridagi Prezident maktabi 169 o‘ringa mo‘ljallangan. Maktabda barcha sharoitlarga ega mehmonxona, gimnastika va sport zallari, suv havzasi, oshxona va dars tayyorlash xonalari mavjud. Bundan tashqari 2 qavatli kompleks tarkibida  4 ta laboratoriya, 17 ta auditoriya 240 ta zamonaviy interfaol qurilmalar bor. Loyihaning umumiy qiymati 73 milliard 725 million soʻm. Ochilish marosimida Samarqand viloyati hokimi Erkinjon Turdimov va Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Prezident, ijod va ixtisoslashtirilgan maktablarni rivojlantirish agentligi direktori Hilola Umarova qatnashgan. Maktab bitiruvchilari shahodatnoma, attestat, shuning bilan birga xalqaro darajadagi dastur diplomiga ega boʻlishi mumkin.

## Qulayliklar
Maktab oʻquvchilari 5 mahal ovqat, bepul maktab formasi va bepul yotoqxona bilan taʼminlanadi. Oʻquvchilar darsdan boʻsh paytida kompyuterda ishlashlari uchun zarur shart sharoitlar yaratilgan. Sinfxonalar smart doskalar bilan jihozlangan. Barcha turdagi sport anjomlariga ega sport zali, basketbol va futbol maydonchalari ham mavjud.

## Manbalar
Flyura Bulatova

**Flyura Asqarovna Abbate-Bulatova** (1963-yil 9-sentyabr, Samarqand, SSSR) — sovet va italiyalik sportchi, stol tennischisi, olti karra Yevropa chempioni (yakkalik, juftlik va jamoaviy bahslarda), olti karra SSSR chempioni, Yevro TOP-12 turniri gʻolibi. 1986, 1988-yillarda SSSR xalqaro toifadagi sport ustasi.

## Biografiyasi
Flyuraning birinchi ustozi toshkentlik murabbiy Mixail Borisovich Shmukler boʻlgan.

Olti karra SSSR chempioni, SSSR chempionatlarida turli nomdagi 15 ta medal sohibasi hisoblanadi.

Olti karra Yevropa chempioni, Yevropa chempionatlarida turli nomdagi 10 ta medalini qoʻlga kiritgan.

U ikkita yozgi Olimpiya oʻyinlarida ishtirok etgan — 1988-yilda SSSR terma jamoasi tarkibida va 1996-yilda Italiya terma jamoasi tarkibida. 1988-yilgi Olimpiada oʻyinlarining yakkalik bahslarida sportchi oʻz kichik guruhidagi barcha beshta uchrashuvda gʻalaba qozongan, 1/8 finalda u gonkonglik Mok Ka Shani 3:2 hisobida magʻlub etgan, ammo 1/4 finalda Flyura boʻlajak xitoylik chempion Chen Jingga 0-3 (4 −21, 11-21, 2-21) imkoniyatni boy bergan. Juftlik bahslarida Bulatova Yelena Kovtun bilan birga 1/4 finalda yaponiyalik juftlikka yutqazgan. 1996-yilgi Olimpiada oʻyinlarida yakkalik bahslarida qatnashib, guruh bosqichida ikkita oʻyinda gʻalaba qozongan. Keyingisida guruhdan chiqish vazifasini uddalay olmagan.

Flyura 1988-yilda SSSR terma jamoasi murabbiylar shtabining baʼzi vakillari bilan kelishmovchilik tufayli SSSR terma jamoasida oʻynashni toʻxtatgan.

1994—1996-yillarda Italiya terma jamoasi tarkbida oʻynagan.

1997-yilda Flyura oʻzining sobiq murabbiyi, rossiyalik stol tennischisi Stanislav Gomozkovga turmushga chiqgan. Hozirda Italiyada yashaydi.

## Oʻyin uslubi
Flyura Bulatova oʻng qoʻlda va himoyaviy baxslarda juda kuchli hisoblanadi.

## Manbalar
Abdurahmon Sa’diy

**Abdrahmon Saʼdiy** (1889-yil 27-mart Ufa — 1956-yil 6-noyabr Samarqand) taniqli sharqshunos olim, tatar va oʻzbek adabiyoti tarixi boʻyicha mutaxassis.

## Biografiyasi
1889-yilda Ufa viloyati (hozirgi Boshqirdiston Respublikasining Salavatskiy tumani) Zlatoust tumanidagi Taymiy-Taymeyevo tatar qishlogʻida tugʻilgan. Troitsk madrasasida tahsil olgan, 1908-yilda Istanbul universitetining filologiya fakultetiga oʻqishga kirgan. Qaytgandan keyin bir necha yil Aqtoʻbe va Olmaota maktablarida oʻqituvchi boʻlib ishlagan. 1913-yildan boshlab muallim jandarmeriya nazorati ostida boʻlib, 1914-yilda Turkistonni tark etishga majbur boʻlgan.

A.Saʼdiy Yekaterinburgga koʻchib oʻtgan va dars berishda davom etgan. Shu bilan birga, u tatar adabiyotining turli masalalarini oʻrganishni boshlaydi va Orenburgdagi „Shura“ jurnalida chop etilgan bir nechta maqolalar yozadi.

1921-yildan Turkiston davlat universiteti va boshqa oʻquv yurtlarida ishlash orqali Oʻrta Osiyoga koʻchib oʻtgan. Shu yillarda u tatar adabiy tanqidiga oid koʻplab maqolalar yozgan, mahalliy va Qozon nashrlarida chop ettirgan. Bunday qimmatli mutaxassisni yoʻqotishni istamagan Galimjon Ibrohimov 1925-yilda uni Qozonga chaqirib, avval Tatar kommunistik universitetiga, soʻngra Sharq pedagogika institutiga ishga joylashtirgan. Aynan shu davrda Abdraxmon Saʼdiy oʻzining eng yaxshi adabiy asarlarini yozgan, kitoblari birin-ketin nashr etilgan. Ammo 1930-yilda hammasini tashlab, yana Oʻrta Osiyoga joʻnab ketadi va butun umrini oʻzbek adabiyoti tarixini oʻrganishga bagʻishlaydi.

## Publistik  ishlari

- Abdraxman Saadi, Istoriya tatarskoy literaturi (na tatarskom yaz.), Kazan, 1926

- Rabochaya kniga po rodnomu yaziku / sost. G. Davletshin, G. Sagdi, X. Xusni i dr. — Ufa: Bashkniga, 1929. — 53 s. (bashk. yaz.)

## Manbalar
Priyatnov Dmitriy

**Dmitriy Stanislavovich Priyatnov** (1978-yil 27-iyulda tugʻilgan, Xovos Sirdaryo) — rossiyalik siyosatchi, Federatsiya Soveti aʼzosi (2019-yilda).

## Biografiyasi
1978-yil 27-iyulda Oʻzbekistonning Sirdaryo viloyati Xovos qishlogʻida tugʻilgan. Uzoq Sharq davlat aloqa universitetini tamomlagan. U LocoTech-Service MChJning Uzoq Sharq filialida Komsomolsk-na-Amurdagi Amurskoye xizmat koʻrsatish lokomotiv deposi boshligʻining oʻrinbosari sifatida ishlagan.

2019-yil 8-sentabrdagi saylov natijalariga koʻra, u Liberal-demokratik partiyadan Xabarovsk oʻlkasi Qonunchilik Dumasiga saylangan. 2019-yil 23-oktyabrda 32 ta ustun ovoz bilan u Federatsiya Soveti aʼzosi — mintaqadagi davlat hokimiyatining qonun chiqaruvchi organi vakili etib saylangan. Viloyat saylov komissiyasi saytida maʼlum qilinishicha, D. S. Priyatnov Rossiya Federatsiyasi Jinoyat kodeksining 327-moddasi 1-qismi „Qalbaki hujjatlar, davlat mukofotlari, shtamplar, muhrlar yoki blankalarni qalbakilashtirish, ularni tayyorlash va muomalaga chiqarish“ boʻyicha sudlangan.

Xuddi shu kuni, 2019-yil 23-oktyabrda Priyatnov viloyat Dumasi deputatligidan ketgan.

Xabarovsk saylov komissiyasi raisi Gennadiy Nakushnovning 24-oktyabr kuni tushuntirishicha, Priyatnov avvalroq mashina sotib olgan, uning hujjatlari tuzatgan, ammo u bu ishlarda shaxsan qatnashmagan va mashina qidiruvda boʻlganligidan bexabar boʻlgan.

2019-yil 31-oktyabrda u Federatsiya Soveti aʼzoligidan voz kechgan.

Federatsiya Sovetining Reglament va parlament faoliyatini tashkil etish qoʻmitasi rahbari Vyacheslav Timchenkoning soʻzlariga koʻra, Priyatnovni Xabarovsk Dumasi vakili etib parlament yuqori palatasiga saylash boʻyicha hujjatlar u yerga kelib tushmagani uchun vakolatlarini tugatishga hojat qolmagan. Biroq, 25-noyabr kuni Federatsiya Soveti Priyatnovning iltimosiga binoan 31-oktyabrdan boshlab uning vakolatlarini muddatidan oldin tugatgan.

## Manbalar
Kanesayi Kassobho ibodatxonasi

**Kanesoi Kassobho** (  evt. *Kanesoi Kassobho ibodatxonasi*) - hozirda faoliyat ko'rsatmagan Buxoro (O'rta Osiyo) yahudiylarining ibodatxonasi, Samarqand shahrining eski qismida, Kanesoy Kalon ibodatxonasi yonida joylashgan.  

Kanesoi Kassobho ibodatxonasi (fors, tojik va yahudiy-tojik tillaridan tarjima qilinganda *qassoblar ibodatxonasi* degan maʼnoni anglatadi) 1880-yillarda buxoriylik yahudiy qassoblar va kosher goʻshti savdogarlari tomonidan qurilgan. U Samarqand shahrining eski qismida, Kanesoy Kalon ibodatxonasi yonida joylashgan edi. 

## Manbalar

* Osiyo-Isroil: Markaziy Osiyodagi buxor yahudiy jamoasining sinagogalari   Архивная копия
Ziyodin Javtobeli

**Ziyadin Javtobeli** (haqiqiy ismi – ) (1905-yil 10-sentyabr Jav-Tobe – 1991-yil 16-iyun Samarqand) – Qrim-tatar shoiri, oʻqituvchi. SSSR Yozuvchilar uyushmasi aʼzosi (1934).

## Biografiyasi
1905-yil 10-sentabrda Jav-Tobe qishlogʻida oʻrtahol dehqon oilasida tugʻilgan.

Qishloq maktabini tugatgan. 1923-yildan Totaykoʻy pedagogika texnikumida tahsil ola boshlagan. 1927-yilda texnikumni tugatgach, Olma-Tarxon qishlogʻidagi maktab direktori lavozimida ishlay boshlagan. 1923-yildan boshlab kommunistik matbuot tomonidan qrim-tatar tilida nashr etilgan „Inkylabiy shiirlar“ jurnali asoschisi. Uning ijodida turk shoiri Memed-Eminning taʼsiri katta boʻlgan. 1926-yilda u oʻzining birinchi toʻplamini nashr ettirgan.

1928-yildan – „Yangi dunyo“ gazetasining mas’ul kotibi lavozimida ish boshlagan. Qrim pedagogika instituti talabasiga aylangan. „Qrimgosizdat“ gazetasida bosh muharrir boʻlib ishlagan. „Bolshevik yoʻli“ jurnalining tahririyati aʼzosi boʻlgan. 1934-yildan – SSSR Yozuvchilar uyushmasi aʼzosi. 1937-yilda „Yosh buvun“ („Yosh avlod“) bolalar sheʼrlar toʻplamini nashr ettirgan.

1938-yil 11-noyabrda Ziyodin Javtobeli josuslikda gumonlanib hibsga olingan. Bir yil oʻtgach, 1939-yil 23-oktyabrda SSSR NKVDning navbatdan tashqari yigʻilishi uni 58-moddaga binoan uch yillik mehnat lagerlarida saqlashga hukm qilingan. U 1946-yilgacha lagerda boʻlgan. 1956-yil 20-sentyabrda reabilitatsiya qilingan.

Ozodlikka chiqqanidan keyin u 1944-yilda Qrim tatarlari deportatsiya qilingan Oʻzbekiston SSRga koʻchib kelgan. „Lenin bayrogʻi“ jurnalida uning „Yirla, inson“, „Cheshit yillar shiirlari“, „Edebiyat sevdalari“ va „Ayrilmaz dostlarim“ sheʼriy toʻplamlari nashr etilgan. 1958-yil oktyabrda Toshkentda boʻlib oʻtgan Osiyo va Afrika mamlakatlari yozuvchilarining anjumanida qatnashgan.

1991-yil 16-iyunda Samarqandda vafot etgan.

## Manbalar