open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Or-Avnar ibodatxonasi

**Or-Avner sinagogasi**, 1927-yildan 1994-yilgacha **Yozef Alishayev ibodatxonasi** ( evt. *Or-Avner sinagogasi* ) — Oʻzbekiston, Samarqand shahrining yangi qismida joylashgan sinagoga. Bu Samarqandda hozirda faoliyat yuritayotgan ikkita sinagogadan biridir.

## Tarixi
Bu sinagoga XIX asr oxirida mashhur buxoriyalik yahudiy, savdogar va boy Yozef ben abo Mamon Alishayev tomonidan qurilgan. 1923-yilda Yosef Alishaev oilasini Falastinga ko'chirishga qaror qildi va yaqinda vafot etgan Frexo ismli qizi xotirasiga sinagogani Buxoro yahudiylarining mahalliy jamoasiga qoldirdi.

Yosef Alishayev 1793-yilda Buxoroga ko‘chib kelgan mashhur bobosi Yozef Mamon Magribiydan meros bo‘lib Mamon ( ibroniycha moliya degan ma’noni anglatadi) laqabini olgan. Yozef Alishayev Falastinga kelganidan keyin 1930-yillarda Petah Tikvada Rotshild ko'chasida joylashgan va hozirgi kungacha faoliyat ko'rsatayotgan sinagoni qurgan.

Qisqa pauzadan so'ng, bu ibodatxona 1927-yilda yana ishlay boshladi. U Samarqand shahrining yangi qismida (“ Rossiya Samarqandi ” deb ataladi), Yalangto'sh ko'chasida joylashgan. Bu Samarqandning bu qismida mavjud bo'lgan barcha ibodatxonalar ichida eng kattasi. “Rossiya Samarqandi”da jami 4 ta sinagoga boʻlgan ( XX asr boshlarida eski shaharda 30 dan ortiq ibodatxonalar mavjud edi). Ulardan ikkitasi - Pinxas Abramov va Shlomo Sofievning ibodatxonalari - 1928-yilgacha ishlagan va faqat bittasi Zabulon Mosheyevga tegishli bo'lib, 1940-yilda yopilgan. Bu binoda uzoq vaqt davomida “Salomatlik ta’limi uyi” va Sog‘liqni saqlash vazirligining shahar bo‘limi joylashgan. Va bugungi kunda faqat Yosef Alishayevning ibodatxonasi ishlamoqda.

1927-yildan beri sinagoga ravvin Daniel Shakarov boshchiligida ishladi. Sovet davrida u tez-tez yopilgan, ammo Sovet hukumati uni olib qo'ya olmasdi, chunki unda bir nechta yahudiy oilalari yashagan. O‘zbekiston mustaqillik yillarida Samarqand shahri Bog‘ishmol tumani diniy jamoasi Adliya vazirligidan ro‘yxatdan o‘tib, ravvin I.Shimonov rahbarligida ushbu ibodatxonada faollik ko‘rsatgan. 1995-yilda bu binoni asli buxoriy-yahudiy bo'lgan taniqli isroillik tadbirkor, milliarder, Butunjahon Buxoro yahudiylari kongressi prezidenti Lev Avnerovich Leviev sotib oldi va sinagoga Leviyevning otasi sharafiga Or-Avner nomini oldi. 

## Manbalar
 

## Havolalar

* Samarqanddagi iudaizm va sinagogalar
* O'zbekiston yahudiy jamoasi
* Markaziy Osiyodagi buxor yahudiylarining sinagogalari   Архивная копия
Kanesai Gumbaz ibodatxonasi

**Kanesai Gumbaz**, baʼzan faqat **Gumbaz** ( evt. *Kanesayi Gumbaz*) — Buxoro (Oʻrta Osiyo) yahudiylarining ibodatxonasi boʻlib, Samarqand shahrining eski qismida joylashgan. Bu Samarqandda hozirda faoliyat yuritayotgan ikkita sinagogadan biridir. Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat va sport ishlari vazirligi himoyasida.

 

## Tarixi
Kanesai Gumbaz ibodatxonasining qurilishi 1885-yilda boshlanib, 1891-yilda yakunlangan. Bu Samarqandda mavjud boʻlgan barcha sinagogalar ichida (Kanesai Kalon ibodatxonasidan keyin) ikkinchi eng qadimiy sinagogadir. Sinagogadagi ibroniycha yozuvda shunday deyilgan: „Sinagoga ravvin Rafael ben Moshe Nosi Kalontarning xohishi va mablagʻi hisobidan Sporoning rafiqasi xotirasiga qurilgan. Avrom Hamomining oʻgʻli Dovud qurilishni boshqargan (1891)“. Rafael Kalontar nevaralarining hikoyalariga koʻra, jamoa rahbari va egasining oʻzi bu ibodatxonada ibodat qilishga ulgurmagan — u oʻsha 1891-yilda Samarqandda vabo epidemiyasidan vafot etgan. Rafael ben Moshe Nosi Kalontar buxoriyalik yahudiylarning katta Samarqand jamoasining boshligʻi, boy va nufuzli shaxs edi. Oʻsha paytda Kanesai Gumbaz ibodatxonasi butun shahardagi yagona emas edi. Kanesai Kalon, Qoʻsh Hauz, Shoxkash, Novadon va boshqa ibodatxonalar (30 ga yaqin sinagogalar) boʻlgan. Kanesai Gumbaz ibodatxonasi yahudiy hamami (hammomi) yonida qurilgan, xuddi hammom kabi, gumbaz tizimiga koʻra rejalashtirilgan (shuning uchun ibodatxona nomi — Gumbaz, fors, tojik va yahudiy-tojik tillaridan gumbaz degan maʼnoni anglatadi. Hammom ham shu kungacha ishlaydi. Ibodatxonaning oʻzi tashqi devorlar bilan oʻralgan hovli boʻlib, hovli atrofida binolar qurilgan boʻlib, ular xonalarga boʻlingan (ibodat xonalari, xizmat xonalari).

Kanesai Gumbaz ibodatxonasi Samarqand shahrining eski qismida („eski shahar“ deb ataladi), tarixiy yahudiylar mahallasi markazida, Y.Elizarov koʻchasining 2-oʻtish joyida (mashhur buxor-yahudiy rassomi) joylashgan. 1-uy. Bu sinagoga hech qachon yopilmagan. Ikkinchi jahon urushi yillarida bu yerga SSSRning Yevropa qismidagi yahudiylar joylashtirilib, ular Samarqandga evakuatsiya qilingan. Sovet davrida shahardagi sinagogalar hokimiyat tomonidan qattiq nazorat qilingan va ularning faoliyati keskin cheklangan edi. SSSR parchalanib, Oʻzbekiston mustaqillikka erishgach, ibodatxona toʻliq hajmda ishlay boshladi.
## Manbalar

## Havolalar

* 
* 
*
Kanesoy Kalon ibodatxonasi

**Kanesoi Kalon** (  evt. *Kanesoy Kalon ibodatxonasi* — Buxoro (Oʻrta Osiyo) yahudiylarining ibodatxonasi boʻlib, Samarqand shahrining eski qismida joylashgan. Bu ibodatxona Samarqanddagi eng birinchi va eng katta sinagoga edi.

Kanesoy Kalon ibodatxonasi ( fors, tojik va yahudiy-tojik tillaridan tarjima qilinganda *Buyuk ibodatxona* degan maʼnoni anglatadi) 1860-yillarda qurilgan. U Samarqand shahrining eski qismida joylashgan edi. Buxor yahudiylarining o'sha paytdagi rahbari vafotidan so'ng, ibodatxona uning sharafiga Moshe Kalontar nomidagi Kanesoi Kalon sinagogasi deb nomlandi.

Keyinchalik, ushbu ibodatxona hovlisida qurilish homiylari nomi bilan yozilgan yana 6 ta ibodatxona qurilgan. Bu sinagogalar: aka-uka Abram va Yoqub Kalontarovlar, Rafael Fuzailovlar, Zvulun Mosheevlar (Mosheboy), Menachem Kusaev va kosher goʻshti savdogarlari tomonidan qurilgan sinagoga – Kanesoi kassobho. Kanesoy Kalon ibodatxonasi Buxoro yahudiylari mahallasining markaziy ko‘chasida joylashgan edi (hozirgi ko‘cha O‘zbekiston SSR xalq artisti Mixoil Tolmasov nomi bilan yuritiladi). Oktyabr inqilobidan so'ng darhol sinagogada "Vostok kvartalining Proletar kasalxonasi" joylashgan edi. Biroz vaqt o'tgach, ibodatxona binosi "Kalhona" yuqumli kasalliklar shifoxonasiga o'tkazildi (fors, tojik va yahudiy-tojik tillarida *"Taqirlar uyi"* degan ma'noni anglatadi). 1940-yillarda ibodatxonada Samarqandning Siyob tumani kutubxonasi va madaniyat uyi joylashgan boʻlsa, 1990-1993 yillarda buxor yahudiylarining madaniyat markazi unda yigʻilgan.

## Manbalar

* Osiyo-Isroil: Markaziy Osiyodagi buxor yahudiy jamoasining sinagogalari   Архивная копия
Abdurayim Shayxzoda

**Abdurayim Ilyos Shayxzoda** (taxallusi — **Altanli**;  (1898-yil Qorasuvbozor — 12-sentyabr 1976-yil Samarqand) — sovet qrim-tatar shoiri va oʻqituvchisi. SSSR Yozuvchilar uyushmasi (1934) va Bolsheviklar Butunittifoq Kommunistik partiyasi aʼzosi.

## Biografiyasi
1898-yilda Qorasuvbozor (hozirgi — Belogorsk) Tavrid viloyatida ziyoli oilada tugʻilgan.

U 1922-yilda ijodiy ishlarini nashr qilishni boshlagan. Buyuk Sovet Ensiklopediyasida Shayxzoda ijodi quyidagicha taʼriflanadi: „*Birinchi asarlarda („Traktor“ sheʼri va boshqalar) mantiqiylik, omadsiz soʻz yaratish va mavzularning soddalashtirilgan talqini ustunlik qilgan. Keyingi ijodida shoir ana shu kamchiliklarni tuzatgan. „Gʻalabalar yillarida“ soʻnggi sheʼrida sotsializm gʻalabasi uchun qahramonlik kurashi fonida eski turmush tarzining buzilishi va yangi odamning oʻsishi yorqin aks ettirilgan*“.  „Traktor“ (1928) sheʼridagi hikoyasi uchun u Butunittifoq adabiy tanlovida mukofotga sazovor boʻlgan.

Leningrad Sharq institutida tahsil olgan (1926—1931). Moskva davlat universitetining pedagogika fakultetini tamomlagan.

Oʻqishni tugatgandan soʻng Qrimga qaytib kelgan va u yerda viloyat partiya maktabida ishlagan, M. V. Frunze nomidagi Qrim davlat pedagogika institutida qrim-tatar adabiyoti oʻqituvchisi, Proletar yozuvchilar uyushmasi mas’ul kotibi, Qrim-tatar musiqasi direktori boʻlib ishlagan. Bundan tashqari „Adabiyot va madaniyat“ („Edebiyat va madaniyat“) jurnali mas’ul kotibi. 1934-yildan — SSSR Yozuvchilar uyushmasi aʼzosi.

Ulugʻ Vatan urushi boshlanishi bilan Oʻzbekiston SSRning Samarqand shahriga evakuatsiya qilingan. Bu vaqtda, Sh. Alyadinning *soʻzlariga koʻra, „Men Sevastopol mudofaasi qahramonlari haqida sheʼr, tatar ayolining sovet vataniga sadoqatini aks ettiruvchi „Ona“ sheʼri va Sovet xalqining fidokorona kurash haqida bir qancha sheʼrlar yozganman*“. 1944—1949-yillarda maktab oʻqituvchisi boʻlib ishlagan.

1950—1960-yillarda Samarqand universitetining rus va chet el adabiyoti kafedrasida dars bergan, 1960-yildan esa universitet kutubxonasi katta ilmiy xodimi va mudiri boʻlib ishlagan .

1976-yil 12-sentyabrda Samarqandda vafot etgan.

## Manbalar
Artur Ryabokobilenko

**Artur Andreyevich Ryabobilenko** (1991-yil 5-aprel, Samarqand, Samarqand viloyati, Oʻzbekiston SSR, SSSR) — rossiyalik futbolchi, yarim himoyachi.

## Faoliyati
U Samarqanddagi futbol maktabida futbol bilan shugʻullana boshlagan. Bolaligida u oilasi bilan Kstovo shahriga (Nijniy Novgorod viloyati) koʻchib oʻtgan. U yerda Impulse futbol jamoasida oʻynagan. Futbolchi yoshligida Moskvaning „Spartak“ sport maktabida tahsil olishga taklif qilingan. Artur futbol maktabiga oʻtgan. 2009-yilda u „Spartak“ akademiyasining bitiruvchisiga aylangan, ammo klub u bilan shartnoma imzolamagan. Ammo tez orada futbolchi Permning „Amkar“ klubi bilan shartnoma imzolagan. Jamoadagi ilk mavsumdanoq u „Amkar“ yoshlar jamoasining asosiy futbolchisiga aylangan.

2011-yilda uni Rashid Rahimov Perm jamoasining asosiy jamoasi bilan mashgʻulotlarga jalb qila boshlagan. 2012-yilning qishida u asosiy jamoa bilan birinchi mavsumoldi yigʻiniga yoʻl olgan. Novorossiyskning „Chernomorets“ jamoasi bilan oʻrtoqlik uchrashuvida u chiroyli gol urgan.

15-fevralda u Ufa klubiga ijaraga berilgan, lekin mavsumoldi yigʻinning yarmini jamoada oʻtkazgach, 23-fevral kuni jamoaning Kiprdagi joylashgan mashgʻulot maydonini tark etib, Amkarga qaytgan.

12-mart kuni u ilk bor Rossiya chempionatining „Spartak Nalchik“ bilan oʻyiniga (2:1) „Amkar“ning oʻyinchilar roʻyhatiga kiritilgan, ammo maydonga tushmagan. 14-aprel kuni „Krilya Sovetov“ bilan oʻyinda (1:2) u Premyer-ligada Perm klubida tarkibida debyut qilgan. U uchrashuvning 71-daqiqasida Konstantin Vasilyev oʻrniga maydonga tushgan. 26-avgust kuni "Krasnodar" bilan chempionat uchrashuvida (2:2) „Amkar“ safida ilk golini urgan.

2014-yil iyun oyi oxirida u FNLning yangi jamoasi Tosno bilan ikki yillik shartnoma imzolagan. 29-avgustda u Sokolga ijaraga berilgan. 30-avgust kuni Artur „Volga“ga qarshi Rossiya kubogi 1/32 oʻyinida jamoa tarkibida debyut qilgan.

## Manbalar
Panjob masjidi

**Masjid Panjob** ( ;  &#x200E; — Samarqand shahrida joylashgan isno -ashariylar eʼtiqodidagi shia mazhabidagi faoliyat koʻrsatayotgan Juma masjidi. Oʻzbekiston va Markaziy Osiyodagi kam sonli shia masjidlaridan biri.

Masjid nomi Samarqandning tarixiy tumanlaridan biri — Panjob shahridan kelib chiqqan boʻlib, u yerda asosan markaziy osiyolik eronliklar yashaydi. Masjid shu hududda joylashgan. Tuman nomining oʻzi fors va tojik tillaridan kelib chiqqan va *Besh suv* yoki *Pyatirechye* (*panj* — besh + *ob* — suv / daryo) deb tarjima qilingan.

Bu masjid XIX asrda qurilgan boʻlib, 1924-yilgacha oʻz maqsadi boʻyicha foydalanilgan va SSSR tuzilganidan keyin masjid yopilgan va keyingi yillarda bino turli tashkilotlar boʻlimiga berilgan. Oʻsha yillarda Panjob masjidi madrasa maqomiga ega boʻlib, shu kungacha saqlanib qolmagan baland minorali shia masjidini oʻz ichiga olgan majmua tarkibiga kirgan, uning meʼmori mahalliy meʼmor va savdogar Xoʻja Abduraim edi. Oʻsha yillarda madrasada diniy va dunyoviy fanlar oʻqitilgan. Xuddi shu majmua Dovuti Panjob hamamini ham oʻz ichiga olgan boʻlib, u ham Xoʻja Abduraim tomonidan Eronning Mashhad, Nishopur, Isfahon, Sheroz, Yazd va Qum shaharlariga ziyoratdan qaytganidan keyin qurilgan. Bu hamamning chizma va rejasini Mashhaddan olib keldi. Bu majmua, shuningdek, choyxona va xonadon bilan bezatilgan.

1990-yillar boshida masjid va unga tutash madrasa hukumat saʼy-harakatlari bilan atrofdagi oʻzbek va tojiklardan farqli oʻlaroq, islomning shia mazhabiga eʼtiqod qiluvchi Markaziy Osiyo eronliklarining mahalliy jamoasi tashabbusi bilan toʻliq tiklandi. Islomning sunniy mazhabiga . Keyingi yillarda masjidda kichik restavratsiya ishlari ham olib borildi. Qayta tiklash ishlarida Erondan taklif etilgan ustalar ham ishtirok etishdi.

„Panjob“ masjidi faol boʻlib, dindorlar va ziyoratchilarni qabul qiladi. Har yili masjidda shialarning motam marosimi, Ashuro boʻlib oʻtadi. Yuqorida taʼkidlanganidek, „Panjob“ jomeʼ masjidi, asosan, Oʻrta osiyolik eroniylar va tojiklar istiqomat qiladigan shu nomdagi mahallada joylashgan boʻlib, masjidga XIX asrda qurilgan madrasa tutashgan boʻlib, u ham faoliyat koʻrsatmagan va meʼmoriy yodgorlik hisoblanadi. Bu madrasaning hovlisida mashhur fors shoiri va yozuvchisi Firdavsiyning bronzadan yasalgan yodgorligi bor. Ushbu yodgorlikning qiziq jihati shundaki, haykal Rimdagi Firdavsiy yodgorligining aynan nusxasi hisoblanadi. Masjid va madrasadan bir oz narida shia qabristoni va Markaziy Osiyo eronliklarining madaniy markazi joylashgan.
## Manbalar

## Adabiyot

* 
* 

## Havolalar

* Panjob masjidi haqida maʼlumot (mavjud havola)
* Panjob tumani va masjidi, shuningdek, Samarqanddagi mahalliy eronliklar da Arxivnaya kopiya
* Samarqand mahallalari -da Arxivnaya kopiya
Andre Hossein

**Andre Hossein** ( asl ismi — **Aminulla Huseynov**, taxallusi — *André Gosselain*; 1905-yil 2-fevral, Samarqand, Rossiya imperiyasi — 1983-yil 9-avgust, Parij) — asli ozarbayjonlik boʻlgan fransuz bastakori va skripkachisi, aktyor Robert Hosseinning otasi.

## Biografiyasi
1905-yilda Samarqandda tugʻilgan. Oʻgʻlining aytishicha ularning millati millati ozer bo'lgan . Otasi samarqandlik savdogar Ahmad ogʻa Hoseinov oilasida tugʻilgan. Onasi — Ruxiyat Hosseinova boʻlgan. Oilada soʻzlashuv tili u bolaligidan bilgan fors tili edi. U Rus hukumati tomonidan belgilab qoʻyilgandek Turkistondan Moskvaga oʻqishga yuborilgan, Moskvada skripkadan saboq ola boshlaydi. U yerda u pravoslavlikni qabul qilgan va „Andre“ ismini olgan . 1922-yilda Moskvadagi maktabni tugatgach, u Germaniyaga joʻnagan va u yerda Berlindagi tibbiyot fakultetiga oʻqishga kirgan, lekin tezda musiqaga qaytgan: Shtutgart konservatoriyasida tahsil olgan, Artur Shnabel qoʻl ostida pianino va Vilgelm Klatte qoʻl ostida kompozitsiyani oʻrgangan. 1927-yildan u Fransiyaga koʻchib oʻtgan, Parij konservatoriyasida Noel Gallon (bastakorlik) va Pol Vidal (orkestr) bilan birga tahsil olgan, shuningdek, Alfred Kortot bilan pianinochi sifatida tahsil olgan. 1927-yil 10-avgustda Parijda asli yahudiy millatiga mansub boʻlgan Soroklik, 1917-yil oktyabr inqilobidan keyin oilasi Bessarabiyani tark etgan pianinochi va komediyachi teatr aktrisasi Anna Minkovska (1904—1998) bilan oila qurgan. Umrining oxirigacha Fransiyada yashagan.

## Oilasi
Opasi — Malake Roji, Manuchehr Egbal hukumatida Eron sogʻliqni saqlash vaziri boʻlgan ortoped va travmatolog Abdol-Husayn Roji bilan turmush qurgan; ularning oʻgʻli Parviz Roji (1936—2014), Shoh Muhammad Rizo Pahlaviy davrida Eronning Buyuk Britaniyadagi soʻnggi elchisi boʻlgan.

## Manbalar
Namozgox masjidi (Samarqand)

**Namozgoh masjidi**, shuningdek **, Namazgoh** yoki **Namozgah** deb talaffuz qilinadi (  ) — Samarqanddagi masjidlardan biri, XVII asrda qurilgan, shaharning oʻsha paytdagi hududidan tashqarida. U taniqli xayriyachi, o‘zbek orlot urug‘i vakili Nodir Devonbegi hisobidan qurilgan bo‘lib, o‘tgan yillar davomida Samarqandda yana bir qancha binolar qurgan.

## Havolalar va manbalar

* Discover.uz: Namozgax masjidi 
* Samarqand arxitektura yodgorliklari / Toshkent / 1989 y
Ko'k masjidi

**Masjidi Ko'k**  ; , xalq orasida **Ko'k masjid** nomi bilan mashhur (   ) — **Koʻk (yoki yashil) masjid** deb tarjima qilingan — hozirda faoliyat koʻrsatmayotgan kichik mahalla (kvartal) masjidi Samarqand shahrida, XIX asrda eski masjid oʻrnida qurilgan.

U eski shahar deb ataladigan tarixiy markazda, maydon va Registon ansamblidan 350 metr shimoli-g'arbda, mahalla hududida joylashgan bo'lib, atrofi shaxsiy hovlilar bilan o'ralgan. Hozir u nofaol masjid bo‘lib, 2018-yil avgust oyi holatiga ko‘ra vayrona ahvolda. Masjid kichik bino boʻlib, uning ikki tomonida toʻqqizta yogʻoch oʻyilgan ustunli ayvon, yonida esa kichik yordamchi bino boʻlib, unda past balandlikda muazzin uchun alohida joy ajratilgan. U juda katta hovlida joylashgan bo'lib, u yerda kichik uy ham bor. Samarqandning boshqa meʼmoriy, arxeologik, diniy va madaniy yodgorliklari bilan birgalikda “Samarqand – madaniyatlar chorrahasi” nomi bilan YuNESKOning Butunjahon merosi roʻyxatiga kiritilgan.

## Havolalar va manbalar

* cybo.com - Kuk masjidi
* Samarqand yodgorliklari / Toshkent / 1983 y
Qoʻrgʻon masjidi

**Qoʻrgʻon masjidi** (  ;  ) — Samarqand shahrining eski qismida (eski shahar deb ataladigan) kichik mahalla (kvartal) masjidi, shahar markazidagi mahallalardan biri hududida. U Umarov koʻchasida, Registon maydoni va ansamblidan 400 metr janubi-gʻarbda, Gur-Amir maqbarasidan 450 metr shimoli-sharqda, Sadriddin Ayniy adabiy-memorial uy-muzeyidan bir necha metr janubda joylashgan.

Qoʻrgʻon masjidi XIX asrda qurilgan boʻlib, hozirda oʻz maqsadi boʻyicha foydalanilmayapti, u nofaol masjid hisoblanadi. Uning kichkina hovlisi bor, u yerda keksa tut daraxtlari o‘sadi. Samarqandning boshqa meʼmoriy, arxeologik, diniy va madaniy yodgorliklari bilan birgalikda “Samarqand – madaniyatlar chorrahasi” nomi bilan YuNESKOning Butunjahon merosi roʻyxatiga kiritilgan. Mahalla choyxonasiga, shuningdek, xususiy turar-joy binolariga tutash. Orqa tarafdan masjid Zarina mehmonxonasiga tutash.

## Havolalar va manbalar

* Qo'rg'on masjidi Yandex xaritalarida
* Qoʻrgʻon masjidi wikimapia.org saytida
* Qoʻrgʻon masjidi
Do‘smatbay madrasasi

**Do‘smatbay madrasasi** (  ;  ), ba'zan int. **Do'stmatbay** varianti Samarqand shahrining diqqatga sazovor joylaridan biri bo'lib, hozirda faoliyat ko'rsatmaydi, XIX asrda qurilgan madrasa binosi hisoblanadi.

U shaharning tarixiy markazida, janubda va maydon va Registon ansambli qarshisida (taxminan 100 metr masofada) joylashgan. Yillar davomida madrasa binosidan turli maqsadlarda foydalanilgan. Xususan, unda san'at galereyasi joylashgan edi. Hozirda mazkur binoda O‘zbekiston davlat madaniy-ma’rifiy tashkilotlaridan biri faoliyat yuritadi.

## Manbalar

* Do‘smatbay madrasasi Yandex’da. Kartalar
Yevgeniy Nesterenko

**Yevgeniy Nikiforovich Nesterenko** ( 1908-yil 26-yanvar, Samarqand — 1996-yil, Xarkov ) — SSSR Qurolli Kuchlari qoʻshinlari general-mayori (1962-yil 27-aprel), Ulugʻ Vatan urushi qatnashchisi.

## Biografiyasi
1908-yil 26-yanvarda Samarqandda tug'ilgan. 1926-yilda Samarqanddagi qishloq xo‘jaligini sanoatlashtirish texnikumini tamomlagan, Samarqand elektr stansiyasida mashinist bo‘lib ishlagan. 1927—1930-yillarda Samarqand pivo zavodida elektromontyor, bosh mexanik yordamchisi bo‘lib ishlagan. 1930-yil 12-noyabrda Xarkov okrugi harbiy komissarligi tomonidan Qizil Armiya safiga chaqirilgan.

1931-yilda u Moskva tank qo'shinlari maktabining bir yillik maktabini (shuningdek, Moskva tank texniklari maktabi yoki Moskva harbiy avtomobil texniklari maktabi deb ham ataladi) tugatgan. 1931-yildan 1938-yilgacha u Moskva tank qoʻshinlari maktabida turli lavozimlarda ishlagan: kichik avtotexnik, K-5 1-toifali instruktor, texnik qism bo'yicha kompaniya komandirining yordamchisi.

1941-yil oktyabr oyida Qizil Armiya Harbiy mexanizatsiya va motorizatsiya akademiyasining muhandislik fakultetini tamomlagan. 1941-yil oktyabrdan 1942-yil noyabrgacha 27-tank brigadasida texnik ishlar bo'yicha komandir yordamchisi lavozimida ishlagan. G'arbiy, Bryansk va Stalingrad frontlaridagi janglarda qatnashgan.

1942-yil noyabrdan 1943-yil aprelgacha - Qizil Armiya zirhli boshqarmasi (GAU RKKA) inspektori lavozimida ishlagan. 1943-yil apreldan oktyabrgacha - O'ziyurar artilleriya boshqarmasi texnik nazorati boshlig'i vazifasini bajaruvchisi boʻlgan. 1949-yilgacha traktor direksiyasining 2 va 5-boʻlimlari boshligʻi, shuningdek, 4-boʻlim boshligʻi lavozimlarida ishlagan. 1949-yil 14-apreldan - Chelyabinsk avtomobil artilleriya-texnika maktabi boshlig'i (1960 yildan - Chelyabinsk harbiy avtomobil maktabi) boʻlgan. Texnik qo'shinlar general-mayori (1962-yil 27-aprel). SSSR Mudofaa vazirligining 1964-yil 4-fevraldagi buyrug'iga binoan zaxiraga o'tkazilgan.

U Xarkovda yashab, 1996-yilda vafot etgan.

O'g'li-opera xonandasi, SSSR xalq artisti Yevgeniy Nesterenko.

## Mukofotlari

* Lenin ordeni (1956-yil 30-dekabr)
* Qizil Bayroq ordeni (1951-yil 17-may)
* 1-darajali Vatan urushi ordeni :
** 1945-yil 17-noyabr - *qo'mondonlik vazifalarini muvaffaqiyatli bajarganligi, malakali artilleriya xodimlarini tayyorlash va armiyani qurol-yarog' va o'q-dorilar bilan ta'minlash uchun*
** 1985-yil 6-aprel
* Qizil yulduz ordeni (ikki marta):
** 1944-yil 27-aprel - *qurol-yarog ', traktorlarni ta'mirlash va armiyani qurol va o'q-dorilar bilan ta'minlash bo'yicha hukumat topshiriqlarini namunali bajarganligi uchun* 
** 1946-yil 6-may - *Qizil Armiyada uzoq muddatli va benuqson xizmati uchun*
* "Harbiy xizmatlari uchun" medali (1944-yil 3-noyabr) - *Qizil Armiyada uzoq muddatli va benuqson xizmati uchun*
* "Moskva mudofaasi uchun" medali (1944-yil 1-may)
* "Stalingrad mudofaasi uchun" medali (1942-yil 22-dekabr)
* "Yaponiya ustidan qozonilgan g'alaba uchun" medali
* "1941—1945-yillardagi Ulug 'Vatan urushida Germaniya ustidan qozonilgan g'alaba uchun" medali (1945-yil 9-may)
* boshqa medallar (shu jumladan yubiley medallari)

## Manbalar
Anatoliy Mogilniy

**Anatoliy Ivanovich Mogilniy** (1948-yil 7-iyun, Samarqand, Oʻzbekiston SSR) – sovet sobiq professional futbolchisi, himoyachi ampulasida oʻynagan.

## Biografiyasi
1968—1969-yillarda u „Iriston“ (Mozdok) tarkibida ikkinchi ligada oʻynagan, jamoa tarkibida 20 ta oʻyin oʻtkazgan.

1970-yilda Rostov SKA jamoasiga koʻchib oʻtgan. U Premyer-ligadagi debyut oʻyinini 1970-yil 21-martda „Torpedo“ga (Kutaisi) qarshi oʻtkazib, 35-daqiqada Valentin Kazachkani oʻrniga maydonga yushgan. 1971-yilda u SSSR kubogi finalchisiga aylangan, Moskvaning „Spartak“ jamoasiga qarshi ikkala final oʻyinida ham asosiy tarkibda maydonga tushgan. U oliy ligadagi ilk golini 1973-yil 29-sentyabrda „Zorya Voroshilovgrad“ darvozasiga kiritgan. Umuman olganda, u jamoa safida oliy ligada 95 ta oʻyin oʻtkazib, bitta gol urgan.

1974-yilda „Paxtakor“ jamoasiga koʻchib oʻtgan. U jamoada dastlabki ikki mavsumni oliy ligada oʻtkazgan, keyin ikki mavsumni birinchi liga jamosi tarkibida oʻtkazgan, 1978-yildan esa yana asosiy tarkibga qaytgan. 1979-yilning avgustida „Paxtakor“ futbolchilari boʻlgan samolyot halokatga uchraganda, u jamoa bilan Minskka uchmagan – turli maʼlumotlarga koʻra, Anatoliy samolyotga kechikib qolgan, jarohat olgan yoki oilaviy sabablarga koʻra sayohatdan bosh tortgan. Uning chiptasi oʻsha oʻyin uchun diskvalifikatsiya qilingan va uchishi kerak boʻlmagan Mixail Anga berilgan.

1980-yilda Oʻzbekiston SSR rahbari Sharof Rashidov tugʻilgan Jizzaxning „Boʻston“ jamoasiga oʻtgan va oʻsha mavsumda jamoa birinchi ligada debyut qilgan. 1981-yilgi mavsum Jizzaxda SSSR kubogi uchun oʻyinlar bilan boshlangan, biroq oʻsha yilning mart oyida u „Paxtakor“ jamoasi tarkibiga qaytgan. 1981-yil iyul oyida Oʻzbekiston komsomolining plenumida tanqidga uchragan va kelishilgan oʻyinlarni tashkil qilish va ishtirok etishda ayblangan. Shundan soʻng u yana Jizzax jamoasiga oʻtgan va oradan biroz vaqt oʻtib Oʻzbekistonni butunlay tark etgan.

Umuman olganda, „Paxtakor“ tarkibida mamlakat chempionatlarida 169 ta oʻyin oʻtkazib, 5 ta gol urgan, shu oʻyinlardan 103 tasi va 2 ta mavsum oliy ligaga toʻgʻri kelgan. Rostov SKA uchun oʻyinlarni hisobga olsak, u oliy ligada 198 ta oʻyin oʻtkazib, 3 ta gol urgan.

Faoliyatining oxirida u ikkinchi ligada „Atommash“ (Volgodonsk) jamoasida oʻynagan, jamoa tarkibida 100 dan ortiq oʻyin oʻtkazgan.

## Manbalar

## Havolalar

*
Qoraboy Oqsoqol masjidi

**Koraboy Oqsoqol masjidi** yoki **Qorabay oqsakal** (   ) — Samarqand shahridagi mahalla masjidi . U Abu Lays Samarqandiy ko‘chasida (sobiq Xujumskaya ko‘chasi), eski shaharda, Islom Karimov ko‘chasi (sobiq Toshkent ko‘chasi) yaqinida, 21-sonli o‘rta maktabning orqa tomonida joylashgan.

Bu masjidning aniq qurilgan sanasi haqida ishonchli maʼlumotlar yoʻq. Ehtimol , XIX yoki XX asrlarda qurilgan. O‘zbekiston mustaqillikka erishgach, masjid yillar davomida qayta ta’mirlanib, obodonlashtirildi. Bu toʻrtburchak shakldagi, tomi gumbazli, old tomonida ayvonli bino hisoblanadi.

## Havolalar

* Qoraboy Oqsoqol masjidi Yandex’da. Kartalar
* lonelyplanet.com - Qoraboy Oqsoqol masjidi
* Samarqand meʼmoriy yodgorliklari. Toshkent, «Nashriyot», 1967. 241-bet.
Maddohi (majmua)

**Maddoxi** – kichik musulmonlar masjidi, shuningdek , Samarqand shahrining eski qismida ( “eski shahar” deb ataladigan) mahalla (choraklik) masjidi, “Maddohi” guzari hududida joylashgan. Chorrah koʻchasi, 120 metr gʻarbda va Bibi masjidi roʻparasida – Xonim (masjidning orqa tarafida), Siyob bozoridan 140 metr janubi-gʻarbda, Registon maydoni va ansamblidan 550 metr shimoli-sharqda. Maddoxi majmuasidan 200 metr janubda, Bibi-Xonim ko'chasida yana bir o'xshash kichik musulmon majmuasi va Dahbedi masjidi, g'arbda esa 250 metr masofada Xo'ja Zudmurod masjidi joylashgan. Maddohi majmuasi mahalla ichidagi xususiy turar-joy binolariga tutashib ketgan.

Maddohi majmuasi XIX asrning oxirida qurilgan. Majmuaning asosiy binosi toʻrtburchak shaklidagi bino boʻlib, peshtaxtasidan oʻyilgan yogʻoch ustunlari chiqib turgan kichik yopiq ayvonli, shifti anʼanaviy naqshlar bilan bezatilgan. Asosiy bino yaqinida kichik yordamchi binolar mavjud va majmuaning hovlisida kichik uy, shuningdek, daraxtlar. *Maddohi* - shia musulmonlari orasida tantanali yoki motam qo'shig'i bo'lib, moddohi kuylaydigan odamlar odatda *maddoh* deb ataladi. Shuningdek, tegishli maqolaga qarang.

Samarqandning boshqa meʼmoriy, arxeologik, diniy va madaniy yodgorliklari bilan birgalikda “Samarqand – madaniyatlar chorrahasi” nomi bilan YuNESKOning Butunjahon merosi roʻyxatiga kiritilgan.

## Havolalar va manbalar

* Yandex xaritalarida Moddokhi majmuasi
* Moddohi majmuasi images.esosedi.org saytida
* Complex Moddohi wikimapia.org saytida
* Samarqand yodgorliklari / Toshkent / 1983 y
Mansurov Xamid

**Xamid Xuseynovich Mansurov** ( (25-dekabr 1925-yil, Samarqand, Oʻzbekiston SSR, SSSR — 25-avgust 2013-yil, Dushanbe, Tojikiston ) — Tojikiston Respublikasi Fanlar akademiyasi akademigi (1978). Tojikiston SSRda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1976). Abu Ali ibn Sino davlat mukofoti laureati (1981).

## Biografiyasi
1947-yilda Samarqand tibbiyot institutining ichki kasalliklar fakultetini tamomlagan. 1950-yilda Moskvadagi SSSR Tibbiyot fanlari akademiyasining Terapiya institutida aspiranturani tamomlagan. Doktorlik dissertatsiyasini muvaffaqiyatli himoya qilgandan so‘ng Dushanbega ko‘chib o‘tgan va Abu Ali ibn Sino nomidagi Tojikiston davlat tibbiyot institutida assistent, gospital terapiya kafedrasi mudiri,  dotsent lavozimlarida ishlagan. Olimning ichki kasalliklar sohasidagi ilmiy izlanishlari doktorlik dissertatsiyasi himoyasi bilan yakunlangan.

1962- yilda Tojikiston Fanlar akademiyasi muxbir aʼzosi etib saylangan. 1962—2002-yillarda u direktor, soʻngra 2002 -yildan Tojikiston Fanlar akademiyasi Gastroenterologiya instituti faxriy direktori boʻlgan. Ko'p yillar davomida Tojikiston Fanlar Akademiyasi tarkibiga kirgan Gastroenterologiya instituti 2010-yilda Tojikiston Tibbiyot fanlari akademiyasi tashkil etilgan bo'lib, uning tarkibiga turli profildagi 12 ta tibbiyot muassasasi kiritilgan. 1989—1995 yillarda Tojikiston Respublikasi Fanlar akademiyasi vitse-prezidenti lavozimlarida ishlagan.

## Ilmiy faoliyati
Xamid Mansurov 700 ta ilmiy maqola va 12 ta kitob yozgan.

Ilmiy faoliyatning asosiy yo'nalishlari: gastroenterologiya, gepatologiya. Polsha, Yaponiya, Angliya, Chexoslovakiya, Germaniya, Vengriya, Fransiya, Shvetsiya, Daniyada oʻtkazilgan milliy va xalqaro kongresslarda terapiya yoʻnalishi boʻyicha vakillik qilgan.

1974-yilda Vengriya gastroenterologlar assotsiatsiyasining faxriy a'zosi, 1976-yilda Polsha internistlar assotsiatsiyasining muxbir a'zosi va 1977-yilda Bolgariyadagi gastroenterologlar tibbiy ilmiy jamiyatining faxriy a'zosi etib saylangan.

## Mukofotlari

* Lenin ordeni, Oktyabr inqilobi ordeni, III darajali Ismoili Somoniy, medali «Katolik mehnati uchun.
* 1976- yilda „Tojikiston SSRda xizmat koʻrsatgan fan arbobi“ faxriy unvoni;
* Abu ali ibn Sino nomidagi Davlat mukofoti laureati(1981)

## Manbalar
Mazayev Pavel

**Pavel Nikolayevich Mazayev** (1902-yil 8-iyul Samarqand — 1995-yil 5-iyul Moskva) — sovet radiologi, SSSR Tibbiyot fanlari akademiyasi muxbir aʼzosi (1963), tibbiyot fanlari nomzodi, Oʻzbekiston RSFSR va Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi. KPSS a'zosi  .

## Biografiyasi
1902-yilda harbiy muhandis oilasida tug'ilgan. Oiladagi uchinchi farzand bo'lgan. Otasi nafaqaga chiqqandan so'ng, oila Volga bo'yidan O'rta Osiyoga ko'chib o'tgan. Samarqandda Mazayevning otasi Oʻrta Osiyo temir yoʻli uchastkasida xizmat qilgan. 1926-yilda vafot etgan. 1928-yilda Tomsk universitetining tibbiyot fakultetini tamomlagan. Keyinchalik u Leningrad shifokorlarni takomillashtirish institutida va Moskvadagi Rentgenologiya va radiologiya ilmiy-tadqiqot institutida ishlagan. 1948-yildan A.Vishnevskiy nomidagi Xirurgiya institutida ishlagan. 

1949-yilda intravital vazografiya bo'yicha doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan. 1952-yildan beri Mazayev 200 ga yaqin ilmiy ish, shu jumladan 22 monografiya yozgan. U SSSRda birinchi bo'lib farmakoangiografiya usulini yaratgan. Mazayev  yurak nuqsonlari, o't yo'llari kasalliklari va o'pkaning to'gridan to'g'ri o'q jarohatlarining uzoq muddatli oqibatlarini rentgen diagnostikasida tekshirish bo'yicha tadqiqotlar olib borgan. U va Aleksandr Aleksandrovich Vishnevskiy tomonidan yaratilgan "Angiokardiografiya atlasi" tug'ma yurak va qon tomir nuqsonlarini tashxislash bo'yicha muhim asar hisoblanadi.

Mazayev periferik tomirlarning jarrohlik kasalliklari klinikasi, portal tizimi va o'pkaning yallig'lanish-yiringli hamda o'sma kasalliklari diagnostikasida vazografik usullarning imkoniyatlarini o'rganib chiqgan. SSSRda birinchi marta o'tkir qon yo'qotish va qon quyishda qon aylanishini o'rganish uchun angiokardiografiyadan foydalangan. Shuningdek, Mazayev patologik jarayonlarda tomirlarning o'tkazuvchanligini o'rganish uchun vazografiya texnikasini ishlab chiqgan.

Uning rahbarligida 90 dan ortiq ilmiy ishlar, shu jumladan 40 ta doktorlik dissertatsiyalari yozilgan.

U SSSR Tibbiyot fanlari akademiyasining Klinik tibbiyot bo'limi akademik-kotibining o'rinbosari, radiatsiya diagnostika bo'limi tahririyati muharriri, Butunittifoq radiologlar ilmiy jamiyati Prezidiumi a'zosi bo'lgan.

U Moskvadagi Troyekurovskiy qabristoniga dafn etilgan.

## Mukofotlari

* "Shon-sharaf belgisi" ordeni
* SSSR Tibbiyot fanlari akademiyasining H. N. Burdenko mukofoti (1953)
* Rossiya Federatsiyasining xizmat ko'rsatgan fan arbobi
* "Leningrad mudofaasi uchun" medali
* "1941—1945-yillardagi Ulug' Vatan urushida Germaniya ustidan qozonilgan g'alaba uchun" medali »
* Turkmaniston SSR Oliy Kengashi Prezidiumining Faxriy diplomi
* G. F. Langa mukofoti (1981)

## Manbalar
Kudaybergen Yerjan

**Kudaybergen Tolepuli Yerjan** (; 1959-yil 7-noyabr Jizzax viloyati, Oʻzbekiston SSR, SSSR) – qozoq davlat va jamoat arbobi. VI chaqiriq Qozogʻiston Respublikasi parlamenti Majilisi deputati (2016-yildan).

## Hayoti
1959-yilda Oʻzbekiston Respublikasi Jizzax viloyati Timiryazev sovxozida tugʻilgan.

Olmaota xalq xoʻjaligi institutini iqtisodchi mutaxassisligi boʻyicha tamomlagan.

Mehnat faoliyatini 1982-yilda Chimkent viloyat tartibga solish ilmiy-tadqiqot stansiyasida agronom-iqtisodchi lavozimidan boshlagan.

1985–1988-yillarda – Jizzax viloyati Forish tumani „Qizilqum“ sovxozi bosh hisobchi oʻrinbosari, Olmaota shahridagi geodeziya-qidiruv korxonasida topografik-geodeziya ishlari boʻyicha ishchi. Olma-Ota, „Kazbytradiotexnika“ ishlab chiqarish birlashmasi auditori, „Garant“ ishlab chiqarish birlashmasi katta auditori lavozimlarida faoliyat yuritgan.

1989–1993-yillarda Moskva viloyati „Ritm“ yoshlar ilmiy-texnik ijodiyoti markazining bosh hisobchisi, keyin Olmaota shahridagi „Sabaz“ MChP direktori, BankCenterCreditning 2-sonli filiali direktori sifatida oʻz faoliaytini davom ettirgan.

1998-yildan 2012-yilgacha – „Shardarin GES“ OAJ boshqaruvi raisi boʻlib oʻz faoliyatini olib borgan.

2012–2016-yillarda Janubiy Qozogʻiston viloyati kengashining uchinchi, toʻrtinchi va beshinchi chaqiriq deputati, viloyat kengashining byudjet va qishloqlarni rivojlantirish boʻyicha doimiy komissiyasi raisi, Janubiy Qozogʻiston viloyati kengashi kotibi vazifasida faoliyat yuritgan.

2016-yil 24-martdan – „Nur Otan“ partiyasidan VI chaqiriq Qozogʻiston Respublikasi Parlamenti Majlisi deputati, Respublika Parlamenti Majlisining Xalqaro ishlar, Qozogʻiston mudofaa va xavfsizlik boʻyicha qoʻmitasi aʼzosi boʻlgan.

2020-yilda „Nur Otan“ partiyasi jamoat birlashmasidan Qozogʻiston Respublikasi Parlamenti Majilisi deputatligiga nomzod, 2021-yildan 2023-yil yanvargacha yettinchi chaqiriq Qozogʻiston Respublikasi Parlamenti Majilisi deputati boʻldi.

## Manbalar
Abdullo Abduraufov

**Abdullo Abdulgʻafurovich Abduraufov** – sovet, tojik va oʻzbek opera xonandasi. 1964-yilda Tojikiston SSRda xizmat koʻrsatgan artist unvoni berilgan.

## Hayoti
1928-yil 27-dekabrda Samarqand shahridagi Qoʻshhovuz guzarida tojik oilasida tugʻilgan. 1949-yilda Samarqand institutining filologiya fakultetini, 1953-yilda Chaykovskiy nomidagi Moskva davlat konservatoriyasini, 1958-yilda esa Toshkent davlat konservatoriyasini tamomlagan.

Oʻqishni tamomlab, Toshkent davlat filarmoniyasida, birozdan keyin esa Alisher Navoiy nomidagi Toshkent Davlat akademik opera va balet teatrida xonanda boʻldi. Keyin Tojikiston davlat filarmoniyasida, 1970–1975-yillarda vafotigacha Samarqand opera va balet teatrida ishlagan.

U SSSRning turli shaharlarida va undan tashqarida, masalan, Afgʻoniston, Iroq, Finlyandiya, Germaniya va boshqa mamlakatlarda koʻplab festivallar va gastrol chiqishlarida sovet qoʻshiqchilari va musiqachilari bilan guruhlarda qatnashgan.

## Ijodiy faoliyati
Tojikiston va Oʻzbekiston teatrlari sahnalarida operalarda 20 dan ortiq partiyalarni ijro etgan. Oʻzbekiston A.Navoiy nomidagi Opera va balet teatri sahnasida:

Hoji (Muxtor Ashrafiy „Dilorom“),

Tohir (T.Jalilov va B.Brovsinning „Tohir va Zuhra“),

Hamza (S. Boboyevning „Hamza“);

Sadriddin Ayniy nomidagi Davlat akademik opera va balet teatrida:

Madan (Ziyodollo Shahidiyning „Koʻde va Madan“),

Zohir („Qaytish“ – Yoqub Sabzanov),

Sobir (S. Urbaxning „Mashhur kuyov“),

Lenskiy (P. I. Chaykovskiyning „Yevgeniy Onegin“),

Gertsog (J. Verdi tomonidan „Rigoletto“),

Lyuchenso (V. Shebalinning „Sezarning xotinini qoʻllab-quvvatlash“) va boshqa rollarni ijro etdi.

Uning repertuarida tojik kompozitorlarining qoʻshiq va romanslari, Sharq, rus va gʻarb xalqlari qoʻshiqlari, shuningdek, mumtoz vokal musiqasi va boshqalar alohida oʻrin tutgan. Samarqand va Toshkent teatrlarida, bir qancha operalarda sahnalashtirilgan.

## Manbalar
Abduxalilov Toshpoʻlat

**Toshpo'lat (Tosh-Po'lat) Abduxalilov** ( 1864, Samarqand -?) - tadbirkor, 2-Davlat Dumasi deputati, musulmonlar fraksiyasi a'zosi.

## Biografiyasi
Baʻzi versiyaga ko'ra ozarbayjonda tojik millatiga mansub savdogar oilasida tug'ilgan. . Boshlang‘ich ta’limni uyda olgan, so‘ngra madrasani tamomlagan. Yoshligidan u savdo advokati bo'lib ishlagan. Samarqandda savdo va shahar deputati sifatida saylovda qatnashgan. 1907-yildan Rossiya-Xitoy bankining Samarqand bo'limi huzuridagi Hisob qo'mitasi a'zosi boʻlgan. Uning 30 ming rubllik ko'chmas mulki mavjudligi haqida maʻlumotlar saqlanib qolgan.

1907-yil 27-fevralda II Davlat Dumasiga partiya ovozisiz nomzod sifatida saylangan. U musulmonlar fraksiyasi a’zosi bo‘lib, Samarqand viloyatidan saylangan ilg‘or deputatlardan biri hisoblangan.  Agrar komissiyada ishlagan. Toshpoʻlat saylovchi hisoblangan samarqandlik musulmonlardan yahudiylarning huquqlarini cheklash va ular uchun Buxorodagi kabi foiz stavkasini belgilash talabini olgan. U Turkiston oʻlkasida lalmi yerlardan oʻnlik soliq solish toʻgʻrisidagi qonun loyihasi muhokamasida qatnashgan, soliqni Yevropa Rossiyasidagidek qilib qoʻyish, yaʼni uni kamaytirishni taklif qilgan.

1907-yildan Abduxalilov politsiya nazorati ostiga oʻtgan.

1917-yilda 2-sonli roʻyxat boʻyicha Samarqand saylov okrugidan (Samarqand viloyatidagi musulmon tashkilotlari) Taʼsis majlisiga deputat etib saylangan.

1917-yilda Rus-Xitoy bankining Samarqand bo'limida xizmat qilishni davom ettirgan.

Inqilobdan keyin u Konstantinopolga ko'chib o'tgan.

## Oilasi

- O'g'li - Yo'ldosh Abduxalilov (? - 1924), bog'bon.\

- Nabirasi - Muhammad Latif Yoʻldoshev (? - 1947).

- Nabirasi - Aziz Yo'ldoshev (1915-yil 24-oktyabr - 2011-yil 9-oktyabr), Ikkinchi jahon urushi qatnashchisi, Dushanbedagi kooperativ instituti direktori

- O'g'li - Rustam Abduxalilov (Samarqand)

- Oʻgʻli — Malla Abduxalilov (Samarqand, inqilobgacha Rossiyadagi kadetlar korpusida oʻqigan, fuqarolar urushi qatnashchisi, Qizil Armiya qoʻmondoni, basmachilar bilan jangda halok boʻlgan)

- O'g'li - Abdullo Abduxalilov

## Manbalar
Vardan Mazalov

**Vartan Aleksandrovich Mazalov** (1983- yil 14-oktabr, Samarqand) — rossiyalik futbolchi, hujumchi ampulasida oʻynaydi.

## Faoliyati

### Klub
SSKA futbol akademiyasi tarbiyalanuvchisi. Futbolchi koʻplab klublar tarkibida asosoan birinchi liga bahslarida maydonga tushgan. 2003-yilda SSKAning zaxira jamoasida oʻynab, zaxira chempionatining eng yaxshi toʻpurari boʻlgan (23 uchrashuvda 15 ta gol) va musobaqada jamoasi bilan bronza medallarini qoʻlga kiritgan. 2003-yilgi chempionatning soʻnggi turida, SSKA muddatidan oldin chempionatini qoʻlga kiritgan „Rubin“ ga qarshi oʻyinda Varatan 68-daqiqada zaxiradan maydonga tushgan. Ushbu oʻyin Mazalovning Premyer-ligadagi yagona oʻyin boʻlsa-da, u futbolchiga oltin medallar sohibi boʻlishga imkon yaratgan.

2004 yilda „Ximki“ ga ijaraga berilgan, mavsum oʻrtalarida esa „Anji“ga oʻtgan. 2005-yilda u SSKAga qaytib kelgan, jamoa tarkibida ikkita oʻyin oʻtkazishga muvaffaq boʻlgan. 2 ta gol urgan, shundan soʻng Chelyabinskning Spartak jamoasiga oʻtgan va yana birinchi divizion oʻyinlarida qatnashgan, u butun mavsum davomida 15 ta gol bilan klubning eng yaxshi toʻpurari boʻlgan. 2006-yilda Chelyabinsk jamoasi Nijniy Novgorodga koʻchib oʻtgan. Mazalov „Spartak“ safida yarim mavsum oʻynagan va „Salyut-Energiya“ jamosida oʻynash uchun Belgorodga oʻtgan. 2006-yilgi mavsumda Mazalov atigi ikki marta gol urgan. Shuningdek, SKA Rostovda 2007-yilgi mavsumni golsiz boshlagan. Shu sababli, Mazalov har doim ham asosiy tarkibda maydonga tushmagan, natijada murabbiy Frantisek Komnyatskiy bilan nizolar kelib chiqqan. Mavsum oʻrtalarida Mazalov maydonga tusha boshlagan va 11 ta gol bilan klubning eng yaxshi toʻpurari boʻlgan. 2008-yilda Mazalov jamoa sardori etib tayinlangan. U doimiy ravishda maydonga tushgan, ammo sentyabr oyida kutilmaganda oʻyinlardan chetlatilgan va jamoani tark etgan.

2008-yil noyabr oyida Vartan „Rostov“ jamoasi bilan toʻrt yillik shartnoma imzolagan va 2009-yil 20-yanvarda oʻzaro kelishuvga koʻra shartnomani bekor qilgan, bunga Vartanning klub bilan shartnomani qayta koʻrib chiqishdan bosh tortgani sabab boʻlgan. 2009-yilning 9-martida „Anji“ bilan ikki yillik shartnoma imzolagan. 2009-yil 29-iyulda u Nijniy Novgorod jamoasiga koʻchib oʻtgan, ammo 7-avgustda u oʻz tashabbusi bilan transferni rad etgan. 2011-yil 1-avgustda SKA bilan shartnoma imzolagan. Muxlislar uning qaytishiga norozi boʻlishgan, chunki SKAdan ketganidan keyin Mazalov intervyuda klub va muxlislar haqida salbiy fikrlarni bildirgan. 2011-yilning noyabr oyida Mazalov ishtirokida muxlislardan biri kaltaklangani haqida xabarlar paydo boʻlgan, futbolchining oʻzi izoh berishdan bosh tortgan.

### Terma jamoadagi ishtiroki
2004-yildan 2005-yilgacha Rossiya yoshlar terma jamoasida oʻynagan.

## Manbalar
Zarrux Adashev

**Zarruh Adashev** (1992-yil 29-iyul Samarqandda tugʻilgan) – oʻzbek professional kikbokschisi va professional aralash yakkakurash ustasi, Flyweight divizionida, avval esa Bantamweight divizionida ishtirok etadi. U ilgari Ultimate Fighting Championship (UFC) va Bellator MMA musobaqalarida qatnashgan.

## Kikboksingdagi faoliyati
2012-yilda Adashev kikboksing va MMA boʻyicha professional faoliyatini boshlagan. Uning professional kikboksing rekordi 16-3-0.

Adashev 2012-yilgi WKA jahon chempionatida 75 kg gacha vazn toifasida ikkinchi oʻrinni egalladi. Sportchi 59 kg vaznda boʻlgan, ammo 75 kg vaznda jang qilgan.

## Aralash jang sanʼatidagi faoliyati

### Ring Of Combat
Adashev 2015-yil 5-iyun kuni Ring Of Combat 51 musobaqasida oʻzining professional MMA debyutida Cody Mooney bilan toʻqnash keldi.

### Bellator MMA
Adashev 2018-yilning 13-oktyabr kuni Bellator 208 musobaqasida Christian Medinaga qarshi Bellator debyutini oʻtkazdi. U birinchi raunddayoq texnik nokaut bilan gʻalaba qozondi.

Adashev 2019-yilning 15-fevralida Bellator 215 musobaqasida ikkinchi bosqich oʻyinida Ronie Arana Leon bilan toʻqnash keldi va jangda gʻalaba qozondi.

Adashev 2019-yilning 26-oktyabr kuni Bellator 232 da Tevin Days bilan toʻqnash keldi va jangda ikkinchi raundda texnik nokaut bilan gʻalaba qozondi.

### Yakuniy jang chempionati
Adashev 2020-yil 13-iyun kuni UFCda ESPN: Eye vs. Calvilloda Ryan Benoit oʻrniga Tyson Nam bilan toʻqnash keldi. Jang eng ogʻir vaznda davom etdi va jangni birinchi raundda nokaut bilan yutqazdi.

Adashev Jeaff Molina bilan 2020-yil 14-noyabr kuni UFC Fight Night: Felder vs. dos Anjos musobaqasida jang UFC Fight Night 185 ga koʻchirilishidan oldin jang qilishi kerak edi. Biroq, Molina 2020-yil dekabr oyi oxirida jangdan voz kechdi. Uning oʻrniga Adashev 2021-yilning 20-yanvarida ESPN 20 telekanalida UFC doirasida Su Mudaerji bilan toʻqnash keldi va jangda magʻlub boʻldi.

Adashev 2021-yil 31-iyul kuni UFCda ESPN 28 telekanalida Xuankamilo Ronderosga qarshi jang oʻtkazishi kerak edi. Biroq, Ronderos nomaʼlum sabablarga koʻra jangdan chetlashtirildi va uning oʻrniga Rayan Benoit keldi va Adashev oʻyinni gʻalaba bilan yakunladi.

Adashev 2022-yil 4-iyun kuni UFC Fight Night 207 turnirida Ode Osbourne bilan toʻqnash keldi. U jangni birinchi raunddayoq nokaut bilan yutqazdi.

Iyun oyi oxirida uning UFC roʻyxatida yoʻqligi maʼlum boʻldi.

## Yutuqlari

* 2010-yil – Qarshida Osiyo chempioni
* 2011-yil – Xalqaro chempion
* 2011-yil – Xalqaro chempion
* 2012-yil – Florida shtatining Orlando shahrida boʻlib oʻtgan WKA jahon chempionati kumush medali sovrindori
* 2013-yil – WKU K-1 jahon chempioni. 

## Manbalar


## Havolalar
Fight Time.ru Sherdog.com Bellator.com  Topology.com MMBoxing.ru
Sharif Bobokalonov

**Sharif Nigʻmatovich Bobokalonov** (; 1910-yil 12-mart, Samarqand, Rossiya imperiyasi – 1999-yil Dushanbe, Tojikiston) – tojik bastakori, dirijyor va oʻqituvchi. Tojikiston SSR xizmat koʻrsatgan artist (1961-yil).

## Biografiya
Bobokalonov 1930–1933-yillarda Samarqand musiqa institutining xalq cholgʻulari fakultetida tahsil olgan. 1946–1949-yillarda Moskva konservatoriyasi qoshidagi Milliy studiyaning kompozitsiya boʻlimida Sergey Balasanyan (bastakor) bilan birga tahsil oldi. 1934–1939-yillarda A.Laxuti nomidagi musiqali teatrda sozanda boʻlgan.

1939-yilda u keyinchalik respublikaning bosh musiqa ansambliga aylangan xalq musiqasi orkestri tashkilotchilaridan biri edi. Uning shu davrdagi baʼzi asarlari, masalan, „Gʻalaba marshi“ orkestrlar repertuarida hali ham juda mashhur. Shu bilan birga Sharif Bobokalonov A.Joʻrayev nomidagi Tojikiston davlat filarmoniyasi qoshida rubobchizanlar ansambli tashkil qilgan va o'zi ham ishtirok etgan.

1939–1946-yillarda Tojikiston filarmoniyasi xalq cholgʻu asboblari orkestri artisti, 1949–1958-yillarda xalq cholgʻulari orkestri dirijyori boʻlgan. 1958-yildan Tojikiston filarmoniyasi rubochilar ansamblining badiiy rahbari, 1943–1991-yillarda KPSS aʼzosi boʻlgan.

## Kompozitsiyalari
„Temirchi Kova“ operasi (Sergey Balasanyan bilan, Firdavsiyning „Shohnoma"si asosida, 1941, Stalinobod);

„Yelkan“ musiqiy spektakli (Mixail Svetayev bilan, 1954, Stalinobod);

„Yoshlik“ vokal va raqs toʻplami;

Tojik xalq cholgʻu asboblari orkestri uchun „Gʻalaba marshi“;

Tojik xalq cholgʻulari orkestri uchun „Atirgul“ raqsi;

„Togʻ raqsi“ tar kvarteti uchun asar;

Rubobchilar ansambli uchun „Yoshlar raqs syuitasi“ (1970);

pianino uchun „Chupona“ raqsi;

violonchel uchun pyesa (1950).

## Mukofotlari
Sharif Bobokalonov 1941-yil – „Shon-sharaf belgisi“ ordeni, 1954-yil – „Mehnat jasorati uchun“ medali bilan taqdirlangan va 1961-yil – Tojikiston SSRda xizmat koʻrsatgan sanʼat arbobi boʻgan.

## Manbalar
Boris Balter

**Boris Isaakovich Balter** (1919-yil 6-iyul Samarqand – 1974-yil 8-iyun Vertoshino) – rus sovet yozuvchisi, tarjimon va ssenariynavis. Balter „Do svidaniya, malchiki“ avtobiografik romani muallifi sifatida tanilgan (1962).

## Hayoti va ijodi
Balterning aytishicha, uning otasi rus-yaponlar urush qahramoni, Avliyo Sent-Jorj ordeni kavaleri. Balter Yevpatoriyada maktabni tugatgan. 1936-yilda Leningradga, 1938-yildan Kiyev harbiy bilim yurtiga oʻqishga kirgan. Ofitser sifatida Sovet-fin va Ulugʻ Vatan urushida qatnashgan. Soʻngra Balter KPSS (b)ga qoʻshilgan.

B. Sarnovning yozishicha, Balter „polkni qamaldan olib chiqqan, polk komandiri boʻlgan, urushni mayor unvoni bilan tugatgan“. 1945-1946-yillarda u M. V. Frunze nomidagi harbiy akademiya talabasi edi, biroq antisemitizm toʻlqini tufayli harbiy faoliatini toʻxtatishga majbur boʻldi (kasalligi tufayli rasman ishdan boʻshatilgan).

1948-yildan Adabiyot institutida oʻqishni boshlagan, xususan, Konstantin Paustovskiy seminarlaria tahsil olgan va 1953-yilda oʻqishni tugatgan, ustozi bilan doʻstona aloqalar olib borgan. Balter 1961-yilda Paustovskiy tomonidan nashr etilgan „Tarusskie stranitsi“ toʻplamini nashr etish tashabbusi bilan chiqgan.

1952-yilda Balterning urush boshlanishi haqidagi ilk hikoyasi „Perviye dni“ „Vladimir“ almanaxida chop etilgan. 1953-yilda bu hikoya yozuvchining nasriy asarlarining alohida toʻplamiga kiritilgan.

1953-yildan Balter bir necha yil davomida Abakandagi Xakass Til, adabiyot va tarix ilmiy-tadqiqot institutining adabiy boʻlimini boshqargan, xakas tilidan ertaklarni tarjima qilgan. „Xakasskie narodnie skazki“ kitobi va xakas xalqining oʻtmishi haqidagi ikkita tarixiy hikoyalar toʻplami – „Stepnie kurgani“ hamda „O chyom molchat kamni“ nomli toʻplamlar bu ishning natijasi boʻlgan.

1965-yil oktyabr oyida „Yunost“ jurnalining 10-sonida Balterning „Proyezdom“ hikoyasi nashr etilgan. Bu yozuvchining mashhur jurnaldagi oxirgi nashri boʻlgan. Oradan qariyb chorak asr oʻtib, 1989-yilda „Yunost“ jurnali vafotidan soʻng Boris Balterning tugallanmagan „Samarqand“ qissasini chop etgan.

Balterning Moskva viloyati, Ruzska tumani, Vertoshino qishlogʻida uyi boʻlgan. Oʻz uyida ikkinchi marta yurak xurujiga uchrab vafot etgan. Balter Staraya Ruza qishlogʻidagi qabristonga dafn etilgan.

## Manbalar