open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Abdurrahmon ibn Ummul-Hakam

**Abdurrahmon ibn Ummul-Hakam** ( — Abu Mutarrif Abdurrahmon ibn Abdulloh ibn Usmon as-Saqafiy,? — 66/685-686,?) — umaviy voliylaridan, tobeʼin.

Abu Sufyonning qizi bo‘lgan onasi Ummul-Hakamga nisbat berilib, *Ibn Ummul-Hakam* deb ham nomlanadi.

## Faoliyati
Hijratning 53-yilida Vizantiyaga bo‘lgan yurishda qatnashgan. Tog‘asi Muoviya ibn Abu Sufyon tomonidan Kufa voliyligiga tayinlangan (58/677-78-yil). Bu yerda hokim bo‘lgan vaqtda juma xutbasini o‘tirgan holda o‘qigani uchun sahoba Kaʼb ibn Ujra tomonidan qattiq tanqid qilingan. Keyinchalik uquvi bo‘lmagani uchun kufaliklar tomonidan rahbarlikdan haydalgan. So‘ng Misrga hokim etib tayinlangan. Yo‘lda uni qarshi olgan sahoba Muoviya ibn Xudayj Kufada bo‘lgani kabi Misrda ham rahbar bo‘la olmasligini aytib, uni Shomga ketishga ko‘ndiradi. Shomda voliy bo‘lganidan keyin yana Muoviya tomonidan al-Jaziraga hokim etib tayinlangan Abdurrahmon ibn Ummul-Hakam, tog‘asining vafotiga qadar mazkur lavozimda qoladi. Abdulloh ibn Zubayrning Shomdagi voliysi Zahhok ibn Qays, Marvon bilan jang qilish uchun shahardan chiqqan vaqtda Abdurrahmon ibn Ummul-Hakam darhol u yerda hozir bo‘ladi va xalqni Marvon ibn Hakamga bay’at etishga chaqiradi. Baʼzi manbalarda sahoba ekanligi rivoyat qilingan Abdurrahmon ibn Ummul-Hakam, Hazrat Usmonning qotillaridan Amr ibn al-Hamiqni o‘ldirganligi bilan ham shuhrat qozongan.

## Vafoti
Abdurrahmon ibn Ummul-Hakam Abdulmalik ibn Marvon xalifalik vaqtida vafot etgan.

## Adabiyotlar

# Ibn Saʼd. At-Tabaqāt al-kubrā. — Bayrut: 1388/1968. V, 519; VI, 25; 
# At-Tabariy. Tarӣx. — Qohira: 1960-70. V, 273, 288, 310-312; VI, 140; 
# Ibn al-­Asir. Usd al-g‘āba. — Qohira: 1390-93/1970-73. III, 437-439; 
# Ibn Hajar. Al-Isāba. — Qohira: 1328. III, 70-71; 
# Selman Başaran. „Abdurrahman b. Ümmü’l-Hakem“. TDV İA. — İstanbul: 1988. I, 176.

## Manbalar
Аbdulloh ibn Muborak jome masjidi

**Аbdulloh ibn Muborak jome masjidi** - Buxoro viloyatining Qorovulbozor tumanida joylashgan yagona jome masjidi 

## Tarixi
Buxoro viloyati Qorovulbozor tumanida 2019-yildan “Аbdulloh ibn Muborak” jome masjidi roʼyxatdan oʼtkazilib, faoliyat yurita boshladi. Qorovulbozor tumanida shu vaqtgacha masjid yoʼq edi. Аholining koʼp qismi jamoat namozlarini ado etish uchun tumandan 50 km masofada joylashgan Kogon tumanidagi masjidlarga qatnar edi. Аholining bir necha bor qilgan murojaatlari inobatga olinib, mahalliy hokimlik tomonidan masjid qurilishi uchun “Tinchlik” mahallasi hududidan yer ajratildi. 

## Qurilishi
Masjid qurilishiga 2019-yil 21-fevral kuni tamal toshi qo'yilgan. Qorovulbozor tumanidagi yagona masjidga Oʼzbekiston musulmonlari idorasi raisi, muftiy Usmonxon Аlimov hazratlari tamal toshi qo'ydi. Mazkur masjid tumanning Tinchlik mahallasidan yer ajratilgan.
Goʻzal Turkiston

**Goʻzal Turkiston** — Abdulhamid Sulaymon oʻgʻli Choʻlpon tomonidan 1917-yilda yozilgan sheʼr. 1941—1945-yillarda harbiy faoliyat olib borgan Turkiston legionining marshi sifatida eʼtirof etilgan. O‘zbekiston Respublikasi Mustaqilligining 31 yilligi munosabati bilan Yangi O‘zbekiston bog‘ida oʻtkazilgan davlat tantanasida ilk bor rasmiy ravishda Go‘zal Turkiston marshi ijro etilgan. Bu marosimdagi ushbu chiqish tashabbuskorlaridan biri O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining maslahatchisi — Xayriddin Sultonov ekanligi aytiladi.

## Qoʻshiq qilib kuylanishi

## Manbalar

## Havolalar
Minor qabristoni

**Magʻruf ota qabristoni** — Toshkent shahrining Yunusobod tumanida joylashgan qabriston.

## Tarixi

Qabriston xalq orasida „Minor“ nomi mashhur boʻlib, 1866-yilda tashkil topgan. Maydoni 12,54 gektarni tashkil qiladi va ushbu tumandagi maydoni jihatdan katta qabriston hisoblanadi.

## Joylashuvi

Qabristonning gʻarbiy qismidan Boʻzsuv kanali oqib oʻtadi. Shimoliy qismida Minor masjidi joylashgan boʻlib, shu yerdan qabristonga kirish darvozasi mavjud. Qabristonning sharqiy qismidagi Sharof Rashidov koʻchasidan ham kirish darvozasi mavjud. Janubiy tomonda Yongʻin xavfsizligi bosh boshqarmasi joylashgan.

## Obodonlashtirish

O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2018-yil 14-dekabrdagi 1014-sonli qarori asosida ushbu qabristonning 2018—2020-yillarda sanitariya holatini yaxshilash, obodonlashtirish, aholi ziyorat qilishi uchun zarur shart-sharoitlar yaratish va qabristonning moddiy-texnika bazasini mustahkamlash maqsadida
897,8 mln. soʻm mablagʻ ajratilgan.

## Yana qarang

* Chigʻatoy qabristoni

## Manbalar
Botir Zokirov koʻchasi (Toshkent)

**Botir Zokirov koʻchasi** — Shayxontohur va Chilonzor tumanlari hududida, Alisher Navoiy va Turob Toʻla koʻchalari oraligʻida. Uzunligi 1,2 km. 2005-yil 25-aprelda Abay koʻchaning bir qismiga koʻyilgan. Oʻzbekiston xalq artisti Botir Zokirov nomi bilan yuritiladi. 

Koʻcha yoʻnalishida Oʻzbekiston konservatoriyasi, avtobuslar boshbekati, Tashkent City, „Alisher Navoiy“, „Paxtakor“ va „Oʻzbekiston“ metro bekatlari joylashgan. Koʻcha yaqinida Adabiyot muzeyi, Oʻzbekiston yoshlar teatri, Oʻzbekiston milliy teleradiokompaniyasi, Paxtakor markaziy stadioni, Oʻrmonchilik va manzarali bogʻdorchilik ilmiy markazi, Kinochilar uyi, Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti va boshka muassasalar bor.

## Yana qarang
* Toshkent koʻchalari roʻyxati

## Manbalar
Koʻkcha Shayx Zayniddin qabristoni

**Koʻkcha qabristoni** yoki **Shayx Zayniddin qabristoni** — Toshkent shahrining Shayxontohur tumanidagi Koʻkcha mahallasida joylashgan qabriston.

## Tarixi

Qabriston xalq orasida „Koʻkcha qabristoni“ nomi mashhur boʻlib, XI-XII asrlarda tashkil topgan. Professor Omonulla Fayzullaevning Shayx Zayniddinning tarixini oʻrganish boʻyicha xulosasiga koʻra, u kishining toʻliq ismi Shayx Zayniddin Koʻyi Orifoni Toshkandiy ibn Shayx Shahobiddin Abu Hafs Umar Suhravardiy boʻlgan. U kishi 1164-yilda tugʻilgan. Otasi Shayx Shahobiddin Abu Hafs Umar Suxravardiy 25 yil davomida Iroqning Xorazmshoh davlatidagi elchisi boʻlgan. Shayx Zayniddin oʻsha vaqtlarda Xorazmdan Toshkentga kelib qoladi. Shayx Zayniddin Toshkentga yaqinlashganida, shaharning Koʻkcha darvozasidan bir necha chaqirim uzoqlikda tuya toʻxtab choʻkadi. Ushbu joy, keyinchalik, Koʻkcha dahasiga aylanadi va bu yerda Orifon qishlogʻi paydo boʻladi. Hazrati Shayx Zayniddin 1259-yilda 95 yoshida vafot etib bu yerda dafn etiladi va bu joy „Shayx Zayniddin“ qabristoniga aylanadi. Bu qabriston 19-asrda shahardagi eng katta qabristonlardan biri boʻlgan. Oʻsha davrda u yerda faqat chillaxona va hujralar, keyinchalik esa masjid qurilgan. Shayxning oʻlimidan 132 yil oʻtgach Amir Temurning Shayx Zayniddin qabri oʻrnida maqbara qurdirgan. Maqbara shu kungacha bir necha bor taʼmirlangan. Maqbaraning orqa tomonida „Chillaxona“ — sakkiz tomonli, gumbazli bino qad koʻtarib turibdi. Salohiddin ibn Aloiddin Toshkandiy qalamiga mansub „Temurnoma“ kitobida quyidagilar yozilgan: 

„Sirli olam“ jurnalining 1998-yil avgust sonida Qahramon Nazarov qalamiga mansub „Shayx Zayniddin Koʻyi Orifon hazratlari“ va „Toshkent oqshomi“ gazetasining 1998-yil sentabr oyidagi sonida Professor Omonulla Fayzullaev qalamiga mansub „Shayx Zayniddin Toshkandiy haqida“ maqolalarida Shayx Zayniddinning tariqat murshidi, falakiyot ilmining bilimdoni va yer osti yoʻli qurilishining muhandisi ekanligi haqida ham maʼlumotlar mavjud. „Shayx Zayniddin“ maqbarasi yonida joylashgan Oʻzbekiston Musulmonlari Idorasiga qarashli „Shayx Zayniddin“ jomeʼ masjidi 1943-yilda ochilgandan to hozirga qadar shu nom bilan atalib kelinadi. Xalq tilida „Koʻkcha“, jomeʼ „Shayx Zayniddin“ nomlari bilan ham ataladi.

## Joylashuvi
Qabriston Toshkentning gʻarbiy qismida, Mannon Uygʻur koʻchasi 378-uyda, „Koʻkcha“ mahallasi hududidadir joylashgan boʻlib, maydoni 8,20 gektarni tashkil qiladi. Qabriston yonida „Koʻkcha“ masjidi, 40-oʻrta maktab, 53- va 46-avtobuslarning „Koʻkcha“ bekati joylashgan.

## Obodonlashtirish

O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2018-yil 14-dekabrdagi 1014-sonli qarori asosida Shayxontohur tumanidagi ushbu qabriston hamda „Zax qabristoni“ va „Kamolon qabristoni“ning 2018—2020-yillarda sanitariya holatini yaxshilash, obodonlashtirish, aholi ziyorat qilishi uchun zarur shart-sharoitlar yaratish va qabristonning moddiy-texnika bazasini mustahkamlash maqsadida
144,0 mln. soʻm mablagʻ ajratilgan.

## Yana qarang

* Kamolon qabristoni
* Chigʻatoy qabristoni

## Manbalar
Bobur koʻchasi (Toshkent)

**Bobur koʻchasi** — Yakkasaroy tumanida, Beshyogʻoch maydoni bilan Aeroport maydoni oraligʻida joylashgan koʻcha. Uzunligi 4,3 km. 

## Tarixi
Ko'chaga hoir va sarkarda Bobur nomi berilgan. Bobur koʻchasi 1954-yilgacha Teatr koʻchasi, 1991-yilgacha Bogdan Xmelnitskiy koʻchasi deb atalgan. Toshkentdagi aeroportga olib boruvchi asosiy koʻchalardan biri. XX asrning 30-yillarida Toshkent toʻqimachilik mashinasozligi zavodi qurilayotganda yuzaga kelgan. Keyinroq koʻcha yoʻnalishida maʼmuriy va turar joy binolari qurilgan. 1967-yil aeroport yaqinida yoʻloʻtkazgich-koʻprik qurilgan. 2008-yil noyabrda ushbu koʻprik tubdan qayta rekonstruksiya qilindi.

Mustaqillik yillarida koʻchaning Boʻrijar kanalidan oʻtish qismidagi koʻprik yangilandi, koʻcha kengaytirilib, trotuarlari koʻkalamzorlashtirildi. Koʻchaning boshidan oxirigacha archa ekilgan.

## Binolar
Koʻcha yoʻnalishida Respublika baynalmilal madaniyat markazi, Toshkent bosh plani loyihalash va ilmiy tadqiqot instituti, poliklinika, „Baxt uyi“, „Tabassum“ restoran-toʻyxonasi, Koʻzi ojizlar jamiyati, Bobur nomidagi madaniyat va istirohat bogʻi (hozirgi Doʻstlik bogʻi), Saudiya Arabistonining Oʻzbekiston Respublikasidagi elchixonasi, Aleksandr Pushkin haykali, „Oʻzbekengilsanoat“ kompaniyasi, „Saodat“ savdo majmuasi, savdo va maishiy xizmat koʻrsatish shoxobchalari bor.

Koʻcha yaqinida Toshkent pedagogika universiteti (hozirgi Toshkent davlat oʻzbek tili va adabiyoti universiteti), Yakkasaroy tumani hokimiyati, Mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish vazirligi, Toshkent toʻqimachilik va yengil sanoat instituti, Beshyogʻoch va „Askiya“ dehqon bozorlari joylashgan.

## Gallireya

File:Pushkin memorial tash.jpg|Koʻchadagi Pushkin haykali
File:Alisher_Navoi_Monument_in_Tashkent.jpg|Koʻchadagi Alisher Navoiy haykali
File:Bobur_street_in_Tashkent.jpg|
File:Bobur_street_in_Tashkent_2.jpg|
File:Bobur_street_in_Tashkent_3.jpg|

## Yana qarang

* Toshkent koʻchalari roʻyxati

## Manbalar
Bodomzor yoʻli koʻchasi (Toshkent)

**Bodomzor yoʻli koʻchasi** — Yunusobod tumanida, Niyozbek yoʻli koʻchasi bilan Nizomiy koʻchasi oraligʻida. Uzunligi 3 km.

Bu koʻcha XX asrning 40-yillarida tashkil etilib, avval Uritskiy tor koʻchasi, keyin Observatoriya berk koʻchasi, soʻngra Chimkent 1-tor koʻchasi deb yuritilgan. 1977-yildan koʻcha rus tabiatshunos olimi Kliment Timiryazev (1843-1920) nomi bilan atalgan. 1990-yil koʻchaning Kichik halqa yoʻlidan Nizomiy koʻchasigacha boʻlgan qismiga seysmolog olim, akademik Gʻani Mavlonov (1910-1988), 1998-yil Kichik halqa yoʻlidan Niyozbek yoʻli koʻchasigacha boʻlgan qismiga diplomat Gʻafur Abdurashidov (1918-1973) nomi berildi. 2008-yil 9-iyunda koʻchaning yaxlitligini taʼminlash va tarixiy nomini tiklash maqsadida „Bodomzor yoʻli“ nomi qoʻyildi.

Koʻcha yoʻnalishida turar joy binolari, yakka tartibdagi uy-joylar, maʼmuriy binolar, Fizika-texnika instituti, Gidrometeorologiya markazi, Vaksina va zardoblar instituti, Yunusobod tumani xalq sudi, Oʻzbekiston milliy kutubxonasining texnik adabiyotlar boʻlimi, Mirza Yusuf masjidi, Toshkent irrigatsiya va melioratsiya institutiga qarashli binolar, maishii xizmat koʻrsatish, savdo va umumovqatlanish shoxobchalari bor. Koʻcha yaqinida Oloy bozori, Astronomiya instituti, Polsha Respublikasining Oʻzbekiston Respublikasidagi elchixonasi, Toshkent axborot texnologiyalari unstituti va boshka muassasalar joylashgan.

## Yana qarang
* Toshkent koʻchalari roʻyxati

## Manbalar
Choxi Zanjir masjidi

**Choxi Zanjir masjidi** — Oʻzbekistonning Buxoro shahri tarixiy markazida joylashgan madaniy meros yodgorligi. Oʻzbekiston moddiy va madaniy merosining koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

Masjid XVIII asrda bunyod etilgan. 1950-yillarda unda konditerlik sexi faoliyat yuritgan. Hozirda tashlandiq holatga kelib qolgan.

## Manbalar
Bulbul bila gul

**“Bulbul bila gul”** – Mavlono Ruhiy Yoziriyning asari. Munozara janrida bitilgan. Alisher Navoiy asar nomini “Majolis un-nafois”da Yoziriy bilan bogʻliq bobda tilga oladi.

## Manbalar
Bundor Sheroziy

**Bundor Sheroziy, Husayn bin Muhammad Bin Muhallab** (vaf. 353 h.q./964 m.) – “Nasoyim ul-muhabbat”da tilga olingan tasavvuf shayxi va faqih. Kunyasi – Abulhusayn. Arrajon shahrida (hozirgi Erondagi Behbahon shahri) yashagan. Abubakr Shibliyning shogirdi. Abu Jaʼfar Haddod, Abulhusayn Jahzam Hamadoniy, Shayx Abu Zurʼa Tabariy bilan suhbatda boʻlgan. Abu Abdulloh Xafif Sheroziyning ustozi. 

Alisher Navoiy “Nasoyim ul-muhabbat”ga “Nafahot ul-uns”dan ushbu shayx haqidagi bobni qisqartirilgan holda kiritgan.

## Manbalar
Bunon bin Abdulloh

**Bunon bin Abdulloh** – “Nasoyim ul-muhabbat”da tilga olingan tasavvuf shayxi. Kunyasi – Abulhasan. Misrda yashagan.

Alisher Navoiy “Nasoyim ul-muhabbat”ga “Nafahot ul-uns”dan ushbu shayx haqidagi bobni aynan kiritgan.

## Manbalar
Buzar

**Buzar (Abuzar Gʻiforiy) Jundub bin Janoda bin Sufyon bin Ubayd** (?, Yaman–32 h.q./652 m. Rabza) – Islom diniga beshinchi boʻlib imon kiritgan sahoba. Paygʻambar Muhammad (s.a.v.) vafotidan keyin Shomga borib, oʻsha yerda yashaydi. Xalifa Usmon davrida Damashqda kambagʻallarni boylarga qarshi kurashishga chaqirgani uchun Muoviya uning ustidan xalifaga shikoyat qiladi. Xalifa Usmon uni Madinaga chaqiradi, suhbatlashganlaridan soʻng Madina yaqinidagi Rabzada yashashga buyuradi va oʻsha yerda vafot etadi. Buzar toʻgʻrisoʻz va haqiqatparastligi bilan mashhur boʻlgan. Buzardan 282 hadis rivoyat qilinadi.

Navoiy asarlarida Buzar ikki marta talmeh qilingan:Yor isidur kom, keltursa sabo yoki shamol,

Doʻst taqririgʻa roviy xoh Buzar, xoh Anas.

(“Navodir ush-shabob”, 223-gʻazal)

## Manbalar
Busriy

**Abu Ubaydulloh Muhammad bin Hasson Busriy** – “Nasoyim ul-muhabbat”da tilga olingan tasavvuf shayxi. Kunyasi – Abu Ubayd. Damashq shahri yaqinidagi Busro qishlogʻida tugʻilgan. Abu Turob Naxshabiyning shogirdi. Abu Said Xarroz, Shoh Shujoʼ Kirmoniy, Abu Abdulloh Jallo bilan suhbatda boʻlgan. Abu Abdulloh Jallo uni Zunnun Misriy, Abu Turob Naxshabiy, Abulabbos bin Ato kabi ulugʻ shayxlarga tenglashtirgan.

Alisher Navoiy “Nasoyim ul-muhabbat”ga “Nafahot ul-uns”dan ushbu shayx bilan bogʻliq bobni qisqartirilgan holda kiritgan.

## Manbalar
Burhoniddin Atoulloh

**Burhoniddin Atoulloh** (15-asr, Ray – ?, Hirot) – shoir, olim va mudarris. Alisher Navoiy Burhoniddin Atoulloh Hirotda nufuzli oilada tarbiya topgani, Shohrux Mirzo madrasasida taʼlim olgani haqida maʼlumot bergan. Xondamir bergan maʼlumotga asosan Bahouddin Atoulloh Navoiy qurdirgan “Ixlosiya” madrasasida mudarrislik qilgan. Muammo ilmiga oid “Javohir ul-asmo” deb nomlangan asari bor. Shuningdek, Navoiyning muhrdorlik lavozimiga tayinlangani haqidagi qitʼasi oʻz davrida mashhur boʻlgan. Xondamir Burhoniddin Atoullohni aysh-ishratga moyil kishi, deb ataydi.

## Manbalar
Valadnoma

**“Valadnoma”** – Jaloliddin Rumiyning oʻgʻli Sulton Valadning asari. “Ibtidonoma” deb ham ataladi. Hakim Sanoiyning “Hadiqat ul-haqiqa” dostoni vaznida 1290-yilda masnaviy shaklida yozilgan. Hajman 10 ming baytdan iborat. Asarda muallif oʻzining jismoniy hayoti, otasining ruhoniy hayoti, Shams Tabriziy, Salohiddin Zarkub, Hisomiddin Chalabiy kabi oriflarning maqomotini bayon qiladi. Alisher Navoiy ushbu asarni “Nasoyim ul-muhabbat”da Sulton Valadga bagʻishlangan bobda tilga oladi.

## Manbalar
Vali Qalandar

**Vali Qalandar (15-asr)** – Fors-tojik tilida ijod qilgan xurosonlik shoir. Nomi “Majolis un-nafois”ning ikkinchi majlisida tilga olingan. Alisher Navoiy uning Abulqosim Bobur xizmatida boʻlgani, betakalluf, qoʻrqmas va behayo kishi ekani, soʻzamol notiqlar orasida saviyasiz sheʼrlari bilan tanilganini taʼkidlaydi. Alisher Navoiyning maʼlumot berishicha, Pir Budogʻ Hiriy shoirlarni Sherozga olib borganida, Vali Qalandar ham ular safida boʻlgan. “Majolis un-nafois”da Navoiy “yaxshi voqeʼ boʻlubtur”, deb uning bir baytini keltiradi.

Vali Qalandar Sherozda vafot etgan.

## Manbalar
Vali Musavvir

**Vali Musavvir** (15-asr) – Alisher Navoiyning zamondoshi, naqqosh va musavvir. Mullo Vali qalandar nomi bilan shuhrat topgan. Rassomlik va naqqoshlikdan tashqari, suls yozuvini ham yaxshi bilgan. Ziyoratgoh jome masjidining peshtoqidagi suls yozuvidagi katiba, Sulton Husayn Boyqaroning ikkita portreti, ov jarayoni tasvirlangan miniatyura, zanjirband tuyaning rasmi uning qalamiga mansub. Ruhulloh Mirak Hiraviy undan suls yozuvini oʻrgangan.

## Manbalar
Burunduq Xoʻjandiy

**Burunduq Xoʻjandiy, Mavlono Burunduq, Amir Bahouddin** (757–835 h.q./1356 Xoʻjand –1402 m. Samarqand) – temuriylar davrida yashab, ijod qilgan shoirlardan biri. Davlatshoh Samarqandiy uni “Buxoriy” taxallusi bilan tilga olgan. U garchi Xoʻjandda tugʻilgan boʻlsa-da, hayoti va ijodiy faoliyati asosan Samarqand va Hirotda kechgan. “Ibni Nusrat” va “Burunduq” taxalluslari bilan sheʼr yozgan. Mironshoh, Umarshayx Mirzo va uning oʻgʻli Boyqaro saroyida xizmat qilgan. Asosan qasida janrida ijod qilgan. Qadimgi ibriy va suryoniy tillarini bilgan. Tib ilmidan ham yaxshi xabardor boʻlgan. Alisher Navoiyning guvohlik berishicha, tabʼi hazil va mutoyibaga moyil boʻlganligi sababli, zamondoshlari uning achchiq va zaharli tilidan qoʻrqib, “ustoz” deb murojaat qilishgan. Devoni bizgacha yetib kelmagan. “Xulosat ul-ashʼor” tazkirasida 1800 bayt­dan iborat qasida, gʻazal va qitʼalaridan namunalar keltirilgan.

Alisher Navoiy Burunduq Xoʻjandiy haqida “Majolis un-nafois”ning birinchi majlisida maʼlumot berib, sheʼridan bir bayt namuna kiritgan.

## Manbalar
Abulhusayn Varroq

**Abulhusayn Muhammad bin Saʼd Varroq** (vaf. 320 h.q./932 m.) – “Nasoyim ul-muhabbat”da tilga olingan tasavvuf shayxi. Nishopurning ulugʻ shayxlaridan. Shayx Abu Usmon Hiriy bilan suhbatda boʻlgan. Alisher Navoiy “Nasoyim ul-muhabbat”ga “Nafahot ul-uns”dan ushbu shayx bilan bogʻliq bobni aynan kiritgan.

## Manbalar
Abu Bakr Vositiy

**Abubakr Muhammad bin Muso Vositiy** (vaf. 320 h.q./932 m.) – “Nasoyim ul-muhabbat”da tilga olingan tasavvuf shayxi. Ibn ul-Fargʻoniy nomi bilan mashhur boʻlgan. Kufa, Bagʻdod va Ahvoz shaharlarining oʻrtasida joylashgan Vosit shahrida tugʻilgan. Junayd Bagʻdodiyning shogirdi. Abulabbos Sayyoriy uning yagona muridi boʻlgan. Tasavvufga tavhid nazariyasini tatbiq etgan. Iroq va Nishopurda yashab, umri oxirida Marvga kelib, oʻsha yerda vafot etgan. Qabri Abulhusayn Nuriyning yonida. Alisher Navoiy “Nasoyim ul-muhabbat”ga “Nafahot ul-uns”dan ushbu shayx bilan bogʻliq bobni qisqartirilgan holda kiritgan.

## Manbalar
Oʻzbekiston Bodibilding va fitnes federatsiyasi

**Oʻzbekiston bodibilding va fitnes federatsiyasi** (uzb . Oʻzbekiston Bodibilding va Fitnes Federatsiyasi Oʻzbekistondagi havaskor va professional bodibildingning boshqaruv organi hisoblanadi. Rasmiy ravishda 2006-yilda Timur Sobirov, Odil Abdurahmonov va Dmitriy Adisman tomonidan tashkil etilgan va roʻyxatdan oʻtgan. O‘zbekiston bodibilding va fitnes federatsiyasi O‘zbekiston Milliy olimpiya qo‘mitasi tomonidan rasman tan olingan. Bosh qarorgohi Toshkentda. Federatsiya Osiyo bodibilding va fitnes federatsiyasi (AFBB) va Butunjahon bodibilding va fitnes federatsiyasi (WBPF) aʼzosi hisoblanadi. Federatsiya O‘zbekistonda bodibildingni ommalashtirish va rivojlantirish uchun mas’uldir.

## Tarix
UZFBF (O‘zbekiston bodibilding va fitnes federatsiyasi) tarixi 80-yillarga borib taqaladi. Aynan oʻsha paytda yengil atletika va gimnastikaga Toshkentda qiziqish toʻlqini paydo boʻldi, ammo rasmiy tashkilotlar uni qoʻllab-quvvatlashga shoshilmadi. Ammo ikki sportchi — N.Belavin va E.Bublik tufayli yengil atletika bilan shug‘ullanish istagida bo‘lganlar uchun birinchi sport klubi tashkil etildi. Ushbu voqea ushbu sport turining rivojlanishiga kuchli turtki berdi va tez orada, 1988 yilda hamyurtimiz Yuriy Dementiev bodibilding boʻyicha birinchi SSSR chempionati gʻolibiga aylandi. 1989-yilda Toshkentda birinchi ochiq chempionat o‘tkazildi. SSSR parchalanganidan so‘ng Daniil Plakida O‘zbekiston Respublikasi Bodibilding federatsiyasiga asos soldi, shundan so‘ng „Janob va xonim Toshkent“, „O‘zbekiston janoblari va xonimlari“ musobaqalari va respublikaning boshqa chempionatlari o‘tkazila boshlandi. 2006-yilda federatsiya asoschilari — Odil Abdurahmonov, Dmitriy Adisman va Timur Sobirovlar sharafiga u hozirgi UZFBF nomini oldi. 2012-yildan UZFBF unga rahbarlik qilgan ABBF va WBPF kabi federatsiyalarga aʼzo boʻldi. xalqaro musobaqalar darajasiga.

## Federatsiya rahbarlari
• O‘zFBF prezidenti — Odil Abdurahmonov

• OʻzFBF vitse-prezidenti — Dmitriy Adisman

• OʻzFBF vitse-prezidenti — Timur Sobirov

• Bosh kotib — Farhod Matkarimov

• Axborot boʻlimi boshligʻi — Daniil Plakida

• IFBB boʻlimi prezidenti — Xabibulla Nizomov

## Manbalar
Gandbol boʻyicha Oʻzbekiston erkaklar terma jamoasi

**Gandbol bo‘yicha O‘zbekiston erkaklar terma** jamoasi xalqaro musobaqalarda O‘zbekiston sharafini himoya qiluvchi milliy terma jamoa hisoblanadi. Oʻzbekiston gandbol federatsiyasi tomonidan boshqariladi.

## Tarix
Milliy terma jamoa 1992-yilda, Oʻzbekiston Xalqaro gandbol federatsiyasiga aʼzo boʻlgandan soʻng tashkil etilgan.

### Osiyo chempionati
Oʻzbekiston milliy terma jamoasi 2012-yilda gandbol boʻyicha Osiyo chempionatida debyut qilgan. Ismoil Matxoliqov shogirdlari guruh bosqichidagi barcha o‘yinlarda mag‘lub bo‘lishdi — Birlashgan Arab Amirliklari (20:40), Qatar (19:41), Saudiya Arabistoni (14:47) va Bahrayn (15:52). 9-10-oʻrinlar uchun kechgan bahsda Oʻzbekiston terma jamoasi Iordaniyaga imkoniyatni boy berdi (30:32).

2014-yilgi Osiyo chempionatida o‘zbekistonlik gandbolchilar yana barcha uchrashuvlarda mag‘lub bo‘lishdi. Guruh bosqichida Saudiya Arabistoni (21:43), Bahrayn (22:47), Janubiy Koreya (19:32), Eron (22:54) va Xitoy (22:39), yarim finalda esa Xitoy terma jamoalaridan ustun keldi. 9-12-oʻrinlar uchun final — Yaponiya (12:41) va Xitoy bilan 11-12-oʻrinlar uchun oʻyinda qatnashmadi va magʻlubiyatga uchradi (0:10).

2016-yilgi musobaqani oʻtkazib yuborgan Oʻzbekiston terma jamoasi 2018 yilgi Osiyo chempionatida yana ishtirok etdi. Birinchi guruh bosqichida Yaponiya (27:38) va Eronga (18:37) imkoniyatni boy bergan bo‘lsa, 9-14-o‘rinlar uchun o‘tkazilgan guruh bosqichida Yangi Zelandiya (33:19) va Hindistonni (33:19) mag‘lub etib, ilk g‘alabalarini qo‘lga kiritdi. 29:27). 9-10-o‘rinlar uchun kechgan bahsda o‘zbekistonliklar Xitoyga imkoniyatni boy berishdi (21:23).

### Yozgi Osiyo oʻyinlari
2006-yilda Oʻzbekiston terma jamoasi Dohada boʻlib oʻtgan yozgi Osiyo oʻyinlarining gandbol turnirida ishtirok etdi. Birinchi guruh bosqichida Yaponiya (30:56), BAA (27:46) va Saudiya Arabistoni (23:51) terma jamoalariga imkoniyatni boy berishdi. 13-16-o‘rinlar uchun o‘tkazilgan yarim finalda o‘zbekistonliklar Makaoni (46:35) mag‘lub etgan bo‘lsa, 13-14-o‘rinlar uchun kechgan bahsda Gonkongga imkoniyatni boy berdi (32:35).

### Boshqa turnirlar
2013-yilda O‘zbekiston terma jamoasi Tailandda bo‘lib o‘tgan Janubi-Sharqiy Osiyo chempionatida Gonkong, Tailand, Vetnam va Filippindan kelgan raqiblarini mag‘lub etib, g‘oliblikni qo‘lga kiritdi.

## Ishlash natijalari

### Osiyo chempionati

* 1993-2008 — *qatnashmagan*
* 2012 yil — 10-oʻrin
* 2014 yil — 12-oʻrin
* 2016 yil — *ishtirok etmadi*
* 2018 yil — 10-oʻrin

### [[Osiyo oʻyinlari|Yozgi Osiyo oʻyinlari]]

* 1994-2002 — *qatnashmagan*
* 2006-yil — 14-oʻrin
* 2010-2018 — *qatnashmagan*

## Manbalar
Regbi boʻyicha Oʻzbekiston milliy terma jamoasi

O‘zbekiston regbi jamoasi — regbi bo‘yicha xalqaro musobaqalarda O‘zbekiston sharafini himoya qiladigan jamoa. 2019-yilda terma jamoa Osiyo 3 °C divizionida oʻynadi. U oʻzining ilk oʻyinlarini 2008-yilda Osiyo Besh Millatlar Kubogida oʻtkazgan. Oʻyinlar Toshkent viloyatidagi „Doʻstlik“ stadionida boʻlib oʻtadi.

## Tarkibi
Vikipediyada maqolalari bor mashhur oʻyinchilar:

* Abduvoris Karimov

## Manbalar
O‘zbekiston tennis terma jamoasi Federatsiya kubogida

**Fed kubogidagi tennis boʻyicha Oʻzbekiston terma jamoasi Oʻzbekistonning Fed kubogidagi** rasmiy vakili hisoblanadi. Jamoa rahbariyatini O‘zbekiston tennis federatsiyasi belgilaydi.

Jamoa sardori *Dmitriy Tomashevich* (u bu lavozimda 2009-yildan beri ishlaydi).

Jamoa hozirda **Osiyo/Okeaniya zonasi birinchi guruh** turnirida ishtirok etmoqda.

Milliy ranglar yuqori koʻk va oq pastki.

## Ishlash tarixi
Milliy terma jamoa turnirda 1995-yilda debyut qilgan. Ushbu 21 yil ichida jamoa doimiy ravishda mintaqaviy zonada oʻynab, birinchi va ikkinchi guruhlar oʻrtasida harakat qildi va faqat bir marta 2-jahon guruhining pley-off bosqichiga chiqdi. (hozirda terma jamoa tarixidagi asosiy oʻyin hisoblanadi) Slovakiya jamoasiga 0-5 hisobida magʻlub boʻldi. Bu vaqt ichida 86 ta uchrashuv oʻtkazildi (44 ta gʻalaba).

1993-yilgacha milliy terma jamoaning eng yaxshi oʻyinchilari SSSR va MDH terma jamoalarida oʻynashgan.

## Jamoa rekordchilari

## Terma jamoaning soʻnggi 3 ta oʻyini
 

## Jamoa rekordlari

* 2004-yilda O‘zbekiston terma jamoasining bir juftligi tay-breyk vaqtida o‘tkazilgan eng ko‘p yig‘inlar soni bo‘yicha turnir tarixidagi rekordning hammuallifiga aylandi: guruh bosqichining 1-tur uchrashuvining hal qiluvchi juftlik bahsida. Osiyo/Okeaniya zonasi guruhida o‘zbekistonlik juftlik birinchi setning tay-brekida Hindiston termasiga 19:21 hisobida imkoniyatni boy berdi. Ikkinchi set Janubiy Osiyo vakillarining aniqroq ustunligi bilan yakunlandi — 1:6. Oʻzbekiston terma jamoasidan oʻsha uchrashuvda Vlada Ekshibarova va Ivanna Izrailova ishtirok etishdi.

## Eslatmalar

## Yana qarang

* Tennis bo‘yicha O‘zbekiston terma jamoasi Devis kubogida

## Havolalar

* Profil na sayte turnira  (angl.)
Argyle Pushti yubiley

**Argyle Pushti yubiley** - Avstraliyada topilgan eng katta ishlov berilmagan pushti olmos. U G'arbiy Avstraliyadagi Rio Tinto Argyle olmos konida topilgan.

Yubiley kabi yirik toshlar odatda muzeylarga joylashtiriladi yoki Christie's kabi yuqori darajadagi kim oshdi savdo uylarida sotiladi. Christie's o'zining 244 yillik tarixida atigi 10 karatdan katta bo'lgan 18 ta sayqallangan pushti olmosni kim oshdi savdosiga qo'ygan.

Dastlab og'irligi  bo‘lgan, och pushti olmosga 2012-yil fevral oyida Pertda Richard Xou Kim Kam tomonidan ishlov berilgan. Ishlov berish paytida olmosda "bitta asosiy ichki yoriq chizig'i" borligi aniqlandi. Olmosning li bo‘lagi  Melburn muzeyiga sovg'a qilingan.

## Manbalar
Pushti meros

**Pushti meros** 2018-yilda Harry Winston, Inc. tomonidan sotib olingan pushti rangdagi olmos. Unga bosh direktor Nayla Hayek tomonidan **Winston Pink Legacy** nomi berilgan. Olmos Christie kim oshdi savdosida 50,375 million Shveysariya frankiga (50 million dollar) sotilgan.

Pushti meros 1918-yilda Janubiy Afrikada topilgan va bir vaqtlar De Beersni boshqargan Oppengeymerlar oilasiga tegishli bo‘lgan. Olmos platina halqaga o'rnatilgan. 

## Yana qarang

* Daryoi Nur
* Olmoslar ro‘yxati
* Pushti yulduz (olmos)

## Manbalar
Barbodhan

**Barbodhan** — Hindiston gʻarbidagi Surat tumanida joylashgan qishloq. U Tapti daryosining shimoliy qirgʻogʻida joy olgan. Bu Olpad Taluka yurisdiktsiyasi tarkibiga kiradi.

## Etimologiyasi
Mahalliy folklorga koʻra, Barbodhan nomi arabcha *Bāb* *Aden* yoki „Adan darvozasi“ nomidan kelib chiqqan. Maʼlumki, bir paytlar Makkaga haj ziyoratiga yo‘l olgan musulmonlar Surat dengiz portiga ketayotib, shu qishloq orqali o‘tib ketar ekanlar, shu sababli bu hudud shunday nom olgan. Baʼzi manbalarga koʻra, qishloq portugal olimi va sayohatchisi Duarte Barbosa sharafiga nomlangan, ammo bu ehtimoldan ancha yiroq, sababi u hech qachon bu hududda yashamagan. Yaqinda Barbodhan qishlogʻi „Oltin qishloq“ deb nomlana boshlandi. Qishloq ko‘p yillardan buyon mavjud bo‘lib, qabristondagi qabr toshlari bu yerga taxminan uch-to‘rt yuz yil avval musulmonlar dafn etilganidan dalolat beradi. Bir manbaga koʻra, bu yerga birinchi hind musulmonlari tashrif buyurgan boʻlib, Ravat familiyasi boʻlgan bir necha aka-uka Navsari yaqinidagi Nosirpur Bxattidan koʻchib kelgan boʻlishi mumkin.

## Demografiyasi
Qishloqda yashovchi barcha musulmon aholisi Surti sunniy, Vohra musulmonlari yoki Deobandi Tabligʻi Jamoat Harakatidan keyin Surti musulmonlari deb tasniflana bishlandi.

Qishloqqa tegishli baʼzi umumiy familiyalar quyidagilardir: (Atcha/Atchia/ATTCHA), ADIYA/Adia, NALLA, MULLA, KALLA (KALA), NANA, Ganchi, PATEL,/Esa/ISA, Ravat, RAJA, JEEVA//JIVA), JINA, Makda, ABU va … boshqa qishloq aholisi LIMALIYA (KAVAS), Attan (KOSAD), AHEMEDJI), NANI NAROLI, sushivala (surat) gangat, Shoh, Shayx, Gulzor, Rajjab va boshqa familiyaliklar bu hududda yashaydi.

Bir qator hindu oilalari Buyuk Britaniyada, xususan, Keniyadagi Prestonda istiqomat qiladilar.

## Bizneslar
Rama Newsprint and Papers Ltd Barbodhanda  dan ortiq maydonni egallagan yirik tegirmon majmuasiga ega. Bu Hindistonning eng yirik xususiy sektor kompaniyasi boʻlib, ushbu mahsulotni bitta joyda ishlab chiqaradi. Bu yerda qogʻoz fabrikasi, shisha zavodi, dehqonchilik qishloq xoʻjaligi, parrandachilik fermasi, baliqchilik va boshqalar faoliyat yuritadi.
## Yana qarang

* Suratning diqqatga sazovor joylari roʻyxati

## Manbalar

## Havolalar

* Barbodhan hamjamiyatining tarixiy veb-sayti 
* Surti sunniy Vohra musulmon taʼlim jamiyati
* https://web.archive.org/web/20091125090706/http://www.surtisunnivohra.com/ Surti sunniy Vohra veb-sayti
Barnala tumani

**Barnala** Hindistonning Panjob shtatidagi tumanlardan biridir. Sangrur tumanidan ajralib chiqqan. Bu shimolda Ludhiana tumani, shimoli-gʻarbda Moga tumani, gʻarbda Bathinda tumani va boshqa tomondan Sangrur tumani bilan chegaradosh markazda joylashgan tuman. 2011-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Barnala tumani aholisi 5,96,294 kishini tashkil etadi.  Barnala muhandislik, sanʼat, tibbiyot va tijorat sohasida yetarli taʼlim berish uchun yetarli miqdordagi kollejlarga ega. Shuningdek, Barnala sanoatlari bilan mashhur. Ushbu tumanda asosan jahon darajasidagi sochiqlari bilan mashhur boʻlgan ikkita asosiy Industries Trident Group tashkil etilgan. Ikkinchi yirik sanoat kombaynlari, standart kombaynlar ishlab chiqarish korxonasi ham shu yerda faoliyat yuritadi.

Bu shimolda Ludhiana tumani, shimoli-gʻarbda Moga tumani, gʻarbda Bathinda tumani va boshqa tomondan Sangrur tumani bilan chegaradosh hududda joylashgan tuman. Tumanning hozirgi deputati AAP vakili janob Meet Hayer hisoblanadi

2011-yil holatiga koʻra, bu Panjobning eng kam aholisi boʻlgan tumanidir (23 dan).

## Demografiyasi
2011-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Barnala tumani aholisi 595,527 kishini tashkil etadi, bu Solomon orollari yoki AQShning Vayoming shtatiga teng. Bu Hindistonda 527-oʻrinni egallaydi (jami 640 tadan). Aholi zichligi  ni tashkil etadi. 2001-2011-yillar davomida uning aholisining oʻsish sur’ati 13,16% ni tashkil etdi. Barnalada har 1000 ta erkakka 876 ta ayol toʻgʻri keladi va savodxonlik darajasi 68,9% ni tashkil qiladi. Rejalashtirilgan kastalar aholining 32,24% ni tashkil etdi.

Hudud telefon indeksi: 01679

Pochta indeksi: 148101

Avtomobil kodlari diapazoni: PB 19

2011-yilgi aholini roʻyxatga olish vaqtida aholining 95,14% panjobi va 4,30% hind tilini birinchi til sifatida bilganligi aniqlangan.

## Taniqli odamlar

* Ram Sarup Anxi — panjob yozuvchisi, yozuvchi va shoir
* Surjit Singx Barnala — siyosatchi, Panjob shtatining bosh vaziri boʻlib ishlagan
* Karam Singx — Param Vir Chakrasining birinchi tirik oluvchisi boʻlgan askar

## Yana qarang

* Chananval
* Farvohi
* Uppli

## Manbalar

## Havolalar

*
Abdurrahmon ibn Gʻanm

**Abdurrahmon ibn Gʻanm** ( — Abdurrahmon ibn Gʻanm ibn Kurayz ibn Honiy al-Ash’ariy,?, Yaman — 78/697,?) — tobeʼin, faqih.

## Hayoti va faoliyati
Payg‘ambar hayotlik paytlarida tug‘ilgan. Asli yamanlik. Otasi sa­hobalardan bo‘lganligi haqida turli rivoyatlar bor. Muoz ibn Jabal Payg‘ambar tomonlaridan Yamanga yuborilganida (10/631-yil) unga hamrohlik qilgan va Muozning vafotiga qadar undan ayrilmasdan fiqh ilmini o‘rgangan. Shu bois „*Sohibi Muoz*“ (*Muozning do‘sti*) deb atalgan. Umar, Usmon, Ali, Abu Zarr, Abu Hurayra, Abu Dardo, Muoviya va boshqa ko‘p­lab sahobalardan hadis rivoyat qilgan. Hadis rivoyatida siqa deb qabul qilingan Abdurrahmon ibn Gʻanmdan o‘g‘li Muhammad, Abu Idris al-Xavloniy, Makhul va Atiyya ibn Qays kabi ko‘plab tobeʼinlar rivoyat qilganlar. Ahmad ibn Hanbal ham „*Musnad*“da undan mursal hadislar rivoyat qilgan. Abdurrahmon ibn Gʻanm fiqhni o‘rgatish uchun Umar, ayrim manbalarda Usmon tomonidan Shomga yuborilgan. Bir muddat Falas­tinda bo‘lib, Marvon bilan birga 684-yilda Misrga safar qilgan. Uning nomi Falastin, ayniqsa, Shom atrof­larida mashhur bo‘lgan. Manbalarda shomlik tobeʼin olimlarining barchasi undan fiqh ilmini o‘rganganlari zikr qilingan.

## Adabiyotlar

# Ibn al-Asir. Usd al-g‘āba. — Qohira: 1390-93/1970-73. III, 487; 
# Az-Zahabiy. Siyar. IV, 45-46; As-Suyutiy. Husn al-muhāzara. — Qohira: 1387/1967. I, 217; 
# Orhan Çeker. „Abdurrahman b. Ganm“. TDV İA. — İstanbul: 1988. I, 162.

## Manbalar
Abdurrahmon ibn Hujayra

**Abdurrahmon ibn Hujayra** ( – Abu Abdulloh Abdurrahmon ibn Hujayra al-Xavloniy al-Misriy) – tobeʼin davri olimlaridan, Misr qozisi.

## Hayoti va faoliyati
Hayoti haqida maʼlumotlar koʻp emas. An-Nasoiy, ad-Doraqutniy va Ibn Hibbon kabi munaqqidlar tomonidan siqa deb qabul qilingan Abdurrahmon ibn Hujayra fiqh ilmini ham chuqur bilgan. Bunga dalil sifatida Ibn Abbos oʻzidan fatvo soʻragan bir kishiga, „Orangizda Ibn Hujayra bor boʻla turib mendan soʻraysanmi?“ – deb javob qilgani naql qilinadi. Abdurrahmon ibn Hujayra sahobalardan Abu Zarr, Ibn Mas’ud, Abu Hurayra, Uqba ibn Amr va Abdulloh ibn Amr ibn Oslardan hadis rivoyat qilgan. Undan esa oʻgʻli Abdulloh, Horis ibn Yazid al-Hazramiy, Abdulloh ibn Saʼlaba al-Hazramiy va boshqalar rivoyat qilganlar. Umaviylar davrida Misr voliysi Abdulaziz ibn Marvon tomonidan qozi etib tayinlangan. Xazina ishlarini bosh­qargan, shuningdek, vaʼz va irshod ishlari bilan ham mashgʻul boʻlgan Abdurrahmon ibn Hujayraning yiliga 1000 dinor maosh olganligi haqida maʼlumotlar bor.

## Vafoti
Hijriy 80 yoki 83-yillarda vafot etgani haqida ikkita rivoyat mavjud.

## Adabiyotlar

* Abu Umar al-Kindiy. Kitāb al-vulāt va kitāb al-quzāt. – Leiden: 1912. 314-320;
* Ibn Kasir. Al-Bidāya. – Qohira: 1351-58/1932-39. IX, 51;
* Ibn Hajar. Tahzӣb at-tahzӣb. VI, 160;
* As-Suyutiy. Husn al-muhāzara. – Qohira: 1387/1967. I, 295; II, 137;
* Fahreddin Atar. İslâm Adliye Teşkilatı. – Anqara: 1979. 107, 115, 126, 224.

## Manbalar
Nurul Islom Jihodiy

**Nurul Islom Jihodiy** ( ; 1948 — 2021-yil 29-noyabr) Bangladeshlik Devbandiy islom olimi, pedagog va maʼnaviyat arbobi. U Hefazat-e-Islam Bangladesh va Xalqaro Majlis-e Tahaffuz-e-Xatm-e Nobuwat Bangladesh Bosh kotibi, Al Jamiatul Islamia Maxjanul ulum kansleri va Shayx al-hadis edi. Shuningdek, Dorul Ulum Xatazariy va Bangladeshdagi Befaqul Madarisil Arabistoni majlis-e-sho‘ro aʼzosi, ko‘plab masjid va madrasalar, jumladan, Buyuk Britaniyadagi Jomiy Xatamunnabiyyin asoschisi va homiysi edi.

## Ism va nasl
Jihodiy 1948-yilda Sharqiy Bengaliyaning Chittagong tumanidagi Fatikchxarining Dhurung qishlog‘ida bengal musulmon oilasida tug‘ilgan. Otasining ismi Abdur Rashid.

## Karyerasi
Taʼlimni tamomlagach, Patiya upaziladagi Kaigram madrasasida oʻqituvchilik faoliyatini boshlagan. Kaygram madrasasida bir yil mudarrislik qilganidan so‘ng Bobunagar madrasasida mudarrislik qila boshlagan. Bobunagar madrasasida bir necha yil dars berganidan keyin 1982-yilgacha Dakkadagi Ashraful ulum Bara Katara madrasasida dars bergan. Otasi vafotidan keyin uyiga qaytib, Bobunagar madrasasida ishlay boshlagan. 1984-yil 10-iyulda Dakka tumanidagi Xilgaon shahrida Al Jamiatul Islamia Makhjanul uloomga asos solgan. Ushbu seminariyaning rektori va shayxul-hadisi edi. Dorul Ulum Hathazariy va Bangladeshning Befaqul Madarisil Arabiston majlisi-shoʻrosining muhim aʼzosi sifatida xizmat qilgan. 1966-yilda islomofoblarga qarshi turish maqsadida „Islom harakati kengashi“ nomli nosiyosiy tashkilotga asos solgan. Uzoq vaqt Siddiq Ahmad bilan hamkorlik qilgan. 1990-yilda Ahmadiyaga qarshi harakat va Xatme Nabuyat harakatini faollashtirish maqsadida tashkil etilgan Xalqaro Majlis-e Tahaffuj-e Xatme Nabuvat Bangladesh Bosh kotibi boʻlgan. 2020-yil dekabr oyida Nur Hossain Kasemi vafotidan keyin 26-dekabrda Hefazat-e-Islam Bangladesh Bosh kotibi etib saylanib, vafotiga qadar bu lavozimda qoldi.

Jihodiy 2021-yil 29-noyabrda vafot etdi.

## Asarlari
Uning kitoblari qatoriga quyidagilar kiradi:

* *Axlak-i Rasul (Sav.* *)* (Paygʻambarning xarakteri)
* *Yorqin yulduzlar*
* *Qodoniy fitna va musulmon millatining mavqei*
* *Qurbonlik qoidalari*
* *Gulshan-e Nur*
* *Asmane ilm ki chand darakhsande sitare* (urdu)
* *Tazkera-i Xatib-i Azam* (Siddiq Ahmad tarjimai holi)
* *[[Saʼdiy Sheroziy|Shayx Sadiy nasihatlari]]*
* *Nukushe Zindegi va Pandey Namaye Nosir*
* *Qavmi madrasasi, ob’ektiv usul natijalari* va boshqalar.

## Yana qarang

* Shoh Ahmad Shafi
* Junaid Babunagariy
* Nur Hossain Kasemi

## Manbalar

## Havolalar

*
Banaur

**Banur** — Hindistonning Panjob shtatidagi Patiala tumaniga qarashli shahar va munitsipal kengash.

## Demografiyasi
2001-yilgi holat boʻyicha Banurda 15005 kishi istiqomat qilardi. Aholining 54 foizini erkaklar, 46 foizini ayollar. Banurning oʻrtacha savodxonlik darajasi 61%. Aholining 15% 6 yoshgacha boʻlganlar.

## Manbalar
Fatehabad (Panjob)

**Fatehobod** - Panjob shtatining Tarn Taran tumanidagi kichik shaharcha. Hindistondagi Tarn Taran Sahib shahridan 20 km uzoqlikda joylashgan.

## Tarixiy ahamiyati
Fatehobod bir paytlar poytaxt Kapurthalaga ko'chirilgunga qadar Ahluvalia Mislning poytaxti boʻlgan. Bu shahar Tarn Taran va Amritsardan kattaroqdir. Shahar dastlab chegara qal’asi bo‘lib, u yerda doimiy ravishda G‘aznaviy garnizoni joylashgan. Bu hudud Mahmud G‘aznaviy davrida, hatto undan oldin ham mavjud bo‘lganligi ma’lum. Fatehobod nomi Ahluvaliya Mislning Fatehobod musulmon gubernatori ustidan qozongan g‘alabasini anglatadi, deb ishoniladi. Taxminlarga ko'ra, Muhammad G'oriy bu yerga o'z qo'shinlarini joylashtirgan va shaharni harbiy qarorgoh boʻlgan kasbahga aylantirilgan. Jassa Singx, 1718-yilda Bhadr Singx oilasida tug'ilgan, Ahluvalia Misl asoschisi Sadhu Singx Ahluvaliyaning nabirasi, Bhag Singxning jiyani boʻlgan. U 1772-yilda Kapurthala davlatining asoschisi edi. 1755-yilda Ahluvalia Misl Jullundur mugʻal gubernatori Adina begni magʻlub etib, Fatehobodni egallab oladi.

Strategik ahamiyatga ega boʻlgan eski shaharga mo'g'ullar va keyingi hukmdorlar tez-tez tashrif buyurishgan, mo'g'ullar qo'shinlar va karvonlar manfaati uchun Imperator saroyini qurganlar, bundan keyinbir qancha boshqa binolar qatorida karvonsaroy ham  vayronaga aylantirilgan. Boburiy hukmdor Jahongir kuchlari tomonidan eski shahar hududlari vayron qilingan.

Fatehobod, shuningdek, birinchi sikx gurusi, Guru Nanak tabiatni olqishlash maqsadida Gurbani asarini yozgan joy sifatida ham tanilgan. 

Fatehobod mashhur urdu shoiri Mehr Lal Soni Ziyo Fatehobodiy oilasi istiqomat qilgan joydir. Bu shahar Guru Angad Dev va Guru Amar Das bilan bog'langan Goindval Sahib hamda Xadur Sahib yaqinida joylashgan.

## Geografiyasi
Fatehobod Xadur Sahibdan 4 km masofada, xuddi shu nomdagi tehsil shtab-kvartirasida joylashgan. Yaqin atrofdagi qishloqlar Xothian, Xvaspur, Xan Chhapri va Bharovaldir.

## Demografiyasi
Hindistonning 2011-yilgi aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra, Fatehobodda 1649 ta uy xo'jaligi mavjud bo'lib, aholining umumiy soni 8,860 kishini tashkil etgan. Ulardan 4,674 (53%) nafari erkaklar va 4186 (47%) nafari ayollar edi. 6 yoshgacha boʻlgan aholi soni 1084 kishini tashkil qilgan. Fatehobodning savodxonlik darajasi Panjobdagi ko'rsatkich 75,84 foizga nisbatan past ya'ni 71,04 foizni tashkil etadi. Fotehobodda erkaklar savodxonligi 74,37%, ayollarning savodxonlik darajasi 67,31% ni tashkil etadi. Jinsiy nisbat har ming erkakka 896 ayolni tashkil qiladi. 

## Transport
Fatehobodga eng yaqin temir yo'l stansiyalari Goindval Sahib temir yo'l stansiyasi bo'lib, u shahardan 1,5 km masofada joylashgan.

## Yana qarang

* Ziyo Fatehobodiy

## Manbalar
Kairon

**Kairon**, Gurudvara Jhar Sahib kabi tarixiy joylardan iborat kichik tarixiy hind qishlogʻi hisoblanadi. Bu qishloq Panjob shimoli-gʻarbidagi Tarn-Taran tumanidajoylashgan. Qishloqda Dhillon Jatt sikxlarining aksariyati istiqomat qiladi.

## Demografiyasi
Kairon qishlogʻi 13000 aholiga ega va Kairon siyosiy oilasining ona qishlogʻi sifatida shuhrat qozongan. Oiladan Nihal Singx Kairon, Pratap Singx Kairon, Jasvant Singx Kairon, Surinder Singx Kairon, Gurinder Singx Kairon va Adesh Pratap Singx Kairon kabi siyosiy liderlar yetishib chiqqan.

Hozirda oila boshligʻi Parkash Singx Badalning qiziga uylangan Adesh Pratap Singx Kairon hisoblanadi. U uch marta qaynotasi Parkash Singx Badalning bosh vazirligida vazir boʻlgan.

## Taniqli odamlar

* Adesh Pratap Singx Kairon (1959-yilda tugʻilgan) — Panjoblik siyosatchi. U Nihal Singx Kaironning evarasi, Partap Singx Kaironning nabirasi, Surinder Singx Kaironning oʻgʻli, Parkash Singx Badalning kuyovi va Harcharan Singx Brarning jiyani, shuningdek, Kairon oilasining hozirgi rahbari.
* Surinder Singx Kairon (1934-2009) marhum Sardor Partap Singx Kaironning o‘g‘li edi. Kongress partiyasidan parlamentga saylanishdan oldin u Panjob Vidha Sabxa aʼzosi boʻlgan.
* Partap Singx Kairon (1901-1965) Panjob viloyatining bosh vaziri boʻlgan (oʻsha paytda Panjob, Haryana va Himachal-Pradesh shtatlarini oʻz ichiga olgan) va mustaqillikdan keyingi Panjob provinsiyasi (yoki bugungi kunda Panjob, Haryana va Himachal) meʼmori sifatida keng tan olingan). U Britaniya hukmronligiga qarshi norozilik namoyishlarini uyushtirgani uchun bir marta besh yilga, Britaniya imperiyasi tomonidan ikki marta qamoqqa tashlangan. Uning siyosiy taʼsiri va qarashlari hali ham Panjobi siyosatida hukmronlik qiladi.

## Manbalar

## Havolalar

* TARN TARAN 2011 YIL (PCA)
Bogʻiston koʻchasi (Toshkent)

**Bogʻiston koʻchasi** — Chilonzor tumanida, Oqtepa maydoni bilan Kichik halqa yoʻli oraligʻida. Oqtepa maydondan Oqtepa kanalining chap sohili boʻylab boshlangan. Uzunligi 1,5 kilometrga yaqin. 1991-yil 20-fevralda Ges koʻchasi oʻrniga qoʻyilgan. 

Koʻcha yoʻnalishida koʻp qavatli turar joy binolari, yakka tartibdagi uy-joylar, shahar onkologiya dispanseri, „Soyboʻyi“ kafesi, savdo va maishiy xizmat koʻrsatish shoxobchalari bor. Koʻcha yaqinida Respublika olimpiya zaxiralari kolleji, Soliq akademiyasi va kolleji, Koʻz mikroxirurgiya markazi, tez tibbiy yordam kasalxonasi joylashgan.

## Yana qarang
* Toshkent koʻchalari roʻyxati

## Manbalar
Abdurrahmon ibn Hurmuz al-Aʼraj

**Abdurrahmon ibn Hurmuz al-Aʼraj** ( – Abu Dovud Abdurrahmon ibn Hurmuz al-Aʼraj al-Madaniy) – muhaddis, tobeʼin, qiroat olimi.

Rabi’a ibn Horis ibn Abdulmuttalib yoki oʻgʻli Muhammadning mavlosi Abdurrahmon ibn Hurmuz al-Aʼraj oʻz davrida arab tili va ansob sohasida sanoqli olimlardan biri boʻlgan. Arab tili bilan bogʻliq qoidalarni ilk marotaba muomalaga kiritgan ham Abdurrahmon ibn Hurmuz al-Aʼraj boʻlgani zikr qilinadi.

## Taʼlimi
Mushaf yozish bilan ham mashgʻul boʻlgan Abdurrahmon ibn Hurmuz al-Aʼraj Abu Hurayra, Ibn Abbos va Abdulloh ibn Ayyoshlardan arz yoʻli (oʻqib eshittirish) bilan qiroat oʻrgangan. Qiroati sab’a imomlaridan sanalgan Madinaning mashhur qiroat olimi Nofeʼ ibn Abdurrahmon ibn Abu Nuaym ham mazkur yoʻl bilan undan qiroat ilmini oʻrgangan.

## Hadislari
Abu Hurayra, Abdulloh ibn Abbos, Muhammad ibn Maslama, Abu Saʼid al-Xud­riy va Abdulloh ibn Buhayna kabi koʻplab sahobalardan hadis rivoyat qilgani maʼlum. Undan esa Abu-z-­Zinod, az-Zuhriy, Solih ibn Kayson va Abdulloh ibn Lahi’a kabi muhaddislar hadis rivoyat qilganlar. Koʻp hadis rivoyat qilgani bilan tanilgan va rivoyatlari „*Kutubi sitta*“*dan* oʻrin olgan ishonchli muhaddis Abdurrahmon ibn Hurmuz al-Aʼraj umrining oxirida Misrga safar qiladi.

## Vafoti
Iskandariya shahrida murobit sifatida yashab, sakson yoshlarida vafot etgan.

## Adabiyotlar

* Ibn Saʼd. At-Tabaqāt. V, 283-284;
* Az-­Zahabiy. Siyar. V, 69-70;
* Az-­Zahabiy. Tazkira al-huffāz. I, 97;
* Az-­Zahabiy. Maʼrifa al-qurrā. I, 77-78;
* Ibn al-Jazariy. Gʻāya an-nihāya. I, 381;
* Ibn Hajar. Tahzӣb at-tahzӣb. VI, 290-291. Abdullah Aydınlı. „Aʼrec, Abdurrahman b. Hürmüz“. TDV İA. – İstanbul: 1991. III, 350-351;

## Havolalar

* http://quran.uz/qiroat/imomlar-va-roviylar/563-qorilar.

## Manbalar
Xadur Sahib

**Xadur Sahib** — Hindistonda Panjob shtatining Majha mintaqasidagi Xadur Sahib tehsilining Tarn Taran tumanidagi shahar va nagar panchayatdir. Xadur Sahib tarixiy joy boʻlib, bu yerga oʻnta sikx gurusidan sakkiztasi tashrif buyurgan. Xadur Sahibning pochta indeksi 143117.

## Tarixi
Xadur — sikxlarning ikkinchi *gurusi* Guru Angad (1504—1552) bilan bogʻliq qishloq hisoblanadi. Nanak vafotidan keyin va Nanak oʻgʻillarining qarshiliklari tufayli guru boʻlganidan soʻng, u dastlabki sikxlar jamoasining markazini KartarpurdanXadurga koʻchirdi. Guru Angad oʻtib ketganidan soʻng, jamoaning shtab-kvartirasi Guru Amar Das (1552-1574) tomonidan shunga oʻxshash sabablarga koʻra yana Goindvalga koʻchirildi.

## Demografiyasi
Hindistonning 2011-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Xadur Sahib 2,027 uy xoʻjaliklari va umumiy aholisi 11,054 kishidan iborat edi. 2011-yilda bu shaharchada jami 5795 erkak, 5259 ayol istiqomat qilgan. Shaharda 6 yoshgacha boʻlgan bolalarning umumiy soni 1318 nafarni tashkil etadi. Aholisi erkaklar ulushi 52,42%, ayollar 47,58% va bolalar ulushi 11,92% ga teng. Xadur Sahibning oʻrtacha jinsiy nisbati 908 ni tashkil etadi, bu Panjob shtatidagi oʻrtacha koʻrsatkichi 895 dan yuqori.

### Savodxonlik
2011-yilda Xadur Sahibning savodxonlik darajasi 73,45 edi. Bu Panjobling koʻrsatkichi 75,84% ga nisbatan kam boʻlib, erkaklar savodxonligi 77,46% va ayollarning savodxonlik darajasi 69,08% ni tashkil etadi.

## Manbalar

## Havolalar

* TARN TARAN 2011-YIL(PCA)
Abdul Halim Buxoriy

**Shoh Abdul Halim Buxoriy** ( ; 1945-yil yanvar — 2022-yil 21-iyun) — Bangladeshlik Devbandiy islom olimi, pedagog, diniy yozuvchi va maʼnaviyat arbobi. Hefazat-e-Islam Bangladeshning sobiq maslahatchisi, Al Jamia Al Islamia Patiya kansleri, Anjuman-e-Ittihadul Madaris Bangladesh Bosh kotibi, Shahjalal Islami Bank Limited Shariat Nazorat Qoʻmitasi raisi, Bangladesh Islom Konferensiyasi Tashkiloti va Tahfizul Qurʼon Bangladesh Tashkiloti prezidenti, At-Tavhid oylik jurnali bosh muharriri. 2018-yilda Bangladeshning Al-Haiatul Ulya Lil-Jamiatil Qavmia doimiy qoʻmitasi aʼzoligiga nomzod boʻlgan.

## Ism va nasl
Buxoriy 1945-yil yanvar oyida Chittagong tumanining Lohagara shahrida joylashgan Rajgata qishlogʻida bengal musulmon oilasida tugʻilgan. Otasi Shoh Abdul Gʻani Buxoriy Chittagongga koʻchib oʻtishdan oldin Oʻzbekistonning Buxorosidan Rangunga koʻchib kelgan Sayyid Ahmad Buxoriyning nabirasi edi.

## Taʼlim
Buxoriy dastlabki taʼlimni qishlogʻidagi Rajgata Xossainiya Azizul Ulum *[[Madrasa|madrasasida]]* boshlagan. Keyin Al Jamia Al Islamia Patiyaga oʻqishga kirib, u yerda 1974-yilda hadisshunoslik boʻyicha magistrlik darajasini oldi. Keyingi yili Patiyada bengal adabiyotini oʻrgandi. Qavmi tizimidan tashqari, Buxoriy Tangail Alia madrasasidan Olim va Komil darajalarini, Gopalpur madrasasidan Fozil va Tangail Kagmari kollejidan HSCni ham tamomlagan. Dakka universitetini tamomlagan. Shuningdek, Lahordagi Dawn Gomeopatik kollejida biokimyo boʻyicha ikki yillik kursni tamomlagan.

## Karyera
Bangladesh Islom Konferentsiyasi Tashkiloti 1986-yilda butun mamlakat boʻylab islom konferensiyalarini oʻtkazish maqsadida tashkil etilgan. Tashkil etilganidan 2015-yilgacha ushbu tashkilotning bosh kotibi boʻlgan. 2015-yilda Abdurrahmon Bangladeshiy vafotidan so‘ng prezident bo‘ldi.

Shahjalal Islami Bank Limitedning Shariat nazorati qoʻmitasi raisi. 2020-yil 15-noyabrda Hefazat-e-Islam Bangladesh markaziy konferensiyasida maslahat qoʻmitasi aʼzosi etib saylangan.

## Tasavvuf
Buxoriy tasavvufda alloma Is’hoqning shogirdi boʻlib, Muftiy Azizul Haqning katta davomchisi boʻlgan.

## Oilasi
Buxoriy Chittagongdagi Satkaniyalik Mavlono Ershodning qizi Xalesa Begumga uylangan. To‘rt o‘g‘li va uch qizi bor. Oilasidagi hamma islomiy ishlarga aralashadi. 

## Kitoblar
Uning kitoblari qatoriga quyidagilar kiradi:

* *Tashilut Tahaviy*
* *Tashilul usul*
* *Tashilut Termiziy* va boshqalar.

## Yana qarang

* Shoh Ahmad Shafi
* Junaid Babunagariy

## Manbalar

## Havolalar

*