Mueang Ratchaburi tumani

**Mueang Ratchaburi**  , pronounced [mɯ̄a̯ŋ râːt.t͡ɕʰā.bū.rīː]) -Tailandning gʻarbiy qismidagi Ratchaburi provinsiyasining poytaxt tumani (*amfoe mueang*). Tuman aholisi soni bugungi kunda 122 747 kishidan iborat.

## Tarix
Hudud tarixi zamonaviy Ratchaburi shahridan bir necha kilometr janubda joylashgan Dvaravati shahri, Khu Bua shahriga borib taqaladi. Tahminan 300 yil choʻl sharoitida boʻlgan shahar  yaqinida qayta tiklandi. 1817-yilda shahar markazi Ayutthaya qirolligi qiroli U-Thong tomonidan Mae Klong daryosining qarama-qarshi qirgʻogʻiga koʻchirilgan.

Tuman Monthon Ratchaburining beshta tumanidan biri boʻlib,1895-yilda Phraya Surinthararuchai (Thet Bunnag) birinchi bosh komissar sifatida tanlanilgan. Dastlab viloyat maʼmuriyati Photharam tumanida boʻlgan, lekin 1898-yilda Na Mueang *tamboniga* koʻchirilgan.

## Geografiya
Ratchaburi provinsiyasining Photharam va Damnoen Saduak, Samut Songkhram provinsiyasining Bang Khonthi, Wat Phleng, Pak Tho va Chom Bueng Ratchaburi — Qoʻshni tumanlar (shimoldan soat yoʻnalishi boʻyicha) hisoblanadi.

## Iqtisodiyot
Hin Kong kichik tumani Ratch Group PLC tomonidan boshqariladigan 1400 MVt quvvatga ega gaz bilan ishlaydigan SET roʻyxatiga kiritilgan elektr stantsiyasining joyi boʻladi. Qurilish 2021-yilda boshlanadi. 700 MVt quvvatga ega birinchi blok 2024-yilda, ikkinchi blok esa 2025-yilda ishga tushadi deb rejalashtirililadi. Energetikani tartibga solish komissiyasi (ERC) 2019-yilda 700 million AQSh dollari (21,7 milliard baht) qiymatiga ega boʻlgan zavodni tasdiqladi. Ratch, Ratchning 45% ulushiga ega boʻlgan Tailand elektr energiyasini ishlab chiqarish boshqarmasi (EGAT) bilan 25 yillik elektr energiyasini sotib olish shartnomasini imzoladi.

## Maʼmuriyat
Tuman 22 ta tumanchaga (*tambon*) boʻlingan , ular keyinchalik 187 qishloqqa (*muban*) boʻlinadi. Shahar (*thesaban mueang*) Ratchaburi Na Mueangning toʻliq *tambonini* qamrab oladi. Khao Ngu shaharchasi (*thesaban tambon*) Chedi Hak va Ko Phlapphla *tambonlarining* bir qismini qamrab oladi. Lak Mueang Khok Mo, Phong Sawai, Huai Chinsi va barcha Ang Thongni qamrab oladi. U yerda yana 18 ta tambon maʼmuriy tashkiloti (TAO) bor

## Atrof-muhit
2001-yildan beri Tambon Nam Pu qishlogʻi aholisi sanoat chiqindilarini tozalash inshooti oʻzlarining suvlarini ifloslantirishda zaharli oqava suvlari boʻyicha shikoyat qilib kelishadi. Mum chiqindilarini qayta ishlash markazi, sanoat chiqindilarini qayta ishlash zavodi Nam Pu Creekning katta qismida ifloslanish aniqlangan bir vaqtda oʻz faoliyatini boshladi. Ifloslanish Chom Bueng tumanidagi Tambon Rang Bua shahrigacha bordi. Shikoyatlarga javoban Tailandning ifloslanishni nazorat qilish boshqarmasi daryo va yer osti suvlarini sinovdan oʻtkazdi. Ogʻir metallar (qoʻrgʻoshin, nikel va bariy) darajasi meʼyorlaridan oshib ketgani aniqlandi. Shuningdek, ular toluol, ksilen, etilbenzol, benzol, 1,1,2- triklorometan va Cis-1,2- dikloretilen kabi uchuvchi organik birikmalarning (VOC) darajasi yuqoriligini aniqladilar. Sanoat ishlari departamenti va Ratchaburi sanoat idorasi 2002-yildan beri zavod faoliyatini yaxshilash boʻyicha 19 ta xat va zavodga oʻz ob’ektining bir qismini yopish toʻgʻrisida oltita buyruq yubordi. Rasmiylarning saʼy-harakatlariga qaramay, zavod hali ham ishlamoqda va oqava suvlarning zaharli ifloslanishi toʻxtovsiz davom etmoqda.

## Manbalar