Rapid boʼyicha FIDE jamoaviy jahon chempionati

**Rapid boʼyicha FIDE jamoaviy jahon chempionati** – bu Xalqaro shaxmat federatsiyasi (FIDE) tomonidan WR Logistics GmbH bilan hamkorlikda oʼtkazilgan tezkor shaxmat boʼyicha jamoaviy turnir. Turnir 2023 yilning 26-28 avgust kunlari Dyusseldorfda oʼtkazilgan.

## Umumiy koʻrinish
Rapid boʼyicha FIDE jamoaviy jahon chempionati shveytsarcha tizim boʼyicha oʼtkazilib, 12 turdan iborat boʼlgan. Turnir qoidalariga koʼra, har bir jamoa tarkibida kamida bir nafar ayol ishtirokchi va bir nafar standart, rapid yoki blits boʼyicha FIDE reytingida 2000 Elo ochkosini qoʼlga kiritmagan ishtirokchi boʼlishi zarur. Bu bilan tashkilotchilar turnirning inklyuzivligi va xilma-xilligini taʼminlashgan.

## Ishtirokchilar
Chempionat ishtirokchilari orasida sobiq jahon chempionlari, jumladan Vishvanatan Аnand, Vladimir Kramnik, Hou Ifan, Аleksandra Kostenyuk va Mariya Muzichuk, vitse jahon chempionlari, Jahon kubogi gʼoliblari hamda tezkor shaxmat va blits boʼyicha sobiq jahon chempionlari oʼrin oldi.

Butun dunyo boʼylab yigʼilgan 300 ga yaqin ishtirokchi, xususan, 15 dan ziyod olimpiya chempionlari musobaqalarda qatnashish uchun 36 ta jamoaga boʼlinishdi.

## Sevimlilar va diqqatga sazovorlar
FIDE hali chempionat boshlanmasdanoq tarkibi va oʼrta arifmetik reytingni hisobga olib, quyidagi jamoalarni eng kuchlilar va favoritlar sifatida e’tirof etdi:

* *Freedom* (Richard Rapport, Vishvanatan Anand, Daniil Dubov, Santosh Gujrati Vidit, Evgeniy Najer, Polina Shuvalova, Aleksandr Shapiro);
* *WR Chess* (Yan Nepomnyashiy, Yan-Krshishtof Duda, Uesli So, Nodirbek Abdusattorov, Vinsent Keymer, Pragnanandha, Hou İfan, Aleksandra Kostenyuk, Vadim Rosenshteyn);
* *Kompetenzakademie Allstars* (Fabiano Karuana, Levon Aronyan, Gukesh D, Sebastyan Siebrecht, Nino Batsiashvili, Keti Tsatsalashvili, Rayner Bekker, Manfred Shnayder);
* *Chess Pensioners* (Vladimir Kramnik, Peter Svidler, Leyner Dominges, Darmen Sadvakasov, Yovanka Xouska, Kristof Barati, Dennis Koenig, Miron Ananiev, Yaroslav Ananiev).

## Format va qoidalar
Rapid boʼyicha FIDE jamoaviy jahon chempionatida shveytsarcha tizim asosidagi jamoaviy format qo‘llanildi. Jamoalar 6-9 ishtirokchidan iborat bo‘ldi. O‘yin davomiyligi har bir yurish uchun 10 soniya bilan 15 daqiqani tashkil etdi. Har bir raundda ochkolarni hisoblash tizimi jamoalarga g‘alaba uchun 2 ochko, durrang uchun 1 ochko yozadi. Mag‘lubiyat uchun ochko hisoblanmaydi. Eng ko‘p ochko yig‘gan jamoa rapid bo‘yicha jahon chempioni bo‘ldi.

## Mukofot fondi
Chempionatning umumiy sovrin jamg‘armasi 250 000 yevro etib belgilandi. Turnir yakuniga ko‘ra bittadan ortiq jamoa go‘lib bo‘lsa sovrin ular o‘rtasida teng taqsimlanar edi.

## Jadval
Turnir uch kundan ortiq davom etdi.

## Natijalar
Rapid boʼyicha FIDE jamoaviy inauguratsion jahon chempionatida 12 ta matchda ikkita durrang va 10 ta g‘alaba orqali 22 ochko to‘plagan “WR Chess” jamoasi g‘alaba qozondi. Ikkinchi o‘rinni 20 ochko yig‘gan “Freedom”, uchinchi o‘rinni 18 ochko bilan “MGD1” jamoasi egalladi. To‘rtinchi pog‘onaga “Armenia” jamoasi ko‘tarilgan bo‘lsa, beshinchi o‘rinni “Germany and Friends” jamoasiga nasib etdi.

Reytingda birinchi o‘rinni egallab turgan “Freedom” jamoasi bilan kechgan musobaqada “WR Chess” raqibini 5:1 hisobida mag‘lub etdi. Ushbu raundda Yan-Krshishtof Duda, Pragnanandha, Hou Ifan va Vadim Rozenshteyn g'alaba qozongan bo'lsa, Uesli So va Yan Nepomnyashiy mos ravishda Vishi Anand va Daniil Dubov bilan o'yinda durrangga erishdilar.

Shiddatli “Columbus Energy KingsOfChess Kraków” jamoasi 2400 ballgacha reyting toifasida birinchi o'rinni egalladi. Bundan tashqari, gessenlik o'n bir yoshli vunderkind Christian Glöckler yosh o'yinchilar o'rtasidagi eng yaxshi o'yin uchun maxsus mukofotga sazovor bo'ldi.

## Manbalar