Myunxen aeroporti

**Myunxen aeroporti** ()  – Germaniyaning Myunxen shahri va Yuqori Bavariya mintaqasiga xizmat koʻrsatuvchi xalqaro aeroport. Germaniya Aeronavtika axborot maʼlumotnomasida *Muenchen aeroporti* deb qayd etilgan. 2019-yil 47,9 million yoʻlovchiga xizmat koʻrsatgan aeroport yoʻlovchilar oqimi boʻyicha Germaniyaning ikkinchi eng gavjum (Frankfurt aeroportidan keyin), Yevropaning oʻninchi eng gavjum aeroportidir. 2018-yil xalqaro yoʻlovchilar oqimi boʻyicha jahonning oʻn beshinchi, umumiy hisob boʻyicha esa 38-eng yirik aeroporti sanaladi. Lufthansa, xususan uning shoʻbalari boʻlgan Lufthansa CityLine, Lufthansa City Airlines, Air Dolomiti va Eurowings aviakompaniyalari uchun aviahab hamda Condor va TUI fly Deutschland aviakompaniyalari uchun ikkilamchi havo tuguni hisoblanadi.

Aeroport Myunxendan  shimoli-sharqda, Freising shaharchasi yaqinida joylashgan. Bavariyaning sobiq Vazir-prezidenti Franz Josef Strauss sharafiga nomlangan. Ikkita terminali, qoʻshimcha oraliq terminali, ikkita uchish-qoʻnish yoʻlagi, yuk tashish va taʼmirlash inshootlariga ega. Keng fyuzelajli samolyotlar, shu jumladan Airbus A380 samolyotini boshqarish uchun toʻliq jihozlangan.

## Tarixi
### Rivojlanishi

Myunxenning avvalgi aeroporti Myunxen-Riem aeroporti 1939—1992-yillarda faoliyat koʻrsatgan. Aeroportni kengaytirish boʻyicha dastlabki rejalar 1954-yilga borib taqaladi. Yoʻlovchilar soni ortib borayotgani va aeroport yaqinida aholi soni ortib borayotganligi sababli, aeroportni koʻchirish rejasi toʻliq amalga oshirildi. Bavariya hukumati 1969-yil 5-avgustda „Erdinger Moos“ deb nomlangan hududda yangi aeroport qurish toʻgʻrisida qaror qabul qildi. 1980-yil 3-noyabrda qurilish boshlanganda kichik Franzheim qishlogʻi buzildi va uning 400 ga yaqin aholisi boshqa joyga koʻchirildi. Aeroport toʻrtta munitsipalitet hududida joylashgan: Oberding (terminallarning joylashuvi; Erding tumani), Hallbergmoos, Freising va Freising tumanidagi Marzling.

Myunxenning yangi aeroporti 1992-yil 17-mayda ish boshladi va Myunxenga/Myunxendan uchadigan barcha reyslar bir kechada yangi aeroportga koʻchirildi. Myunxen-Riem 1992-yil 16-may yarim tunda yopildi.

Aeroport 1950-yillardan to 1988-yilda vafotigacha Gʻarbiy Germaniya siyosatida muhim rol oʻynagan Franz Josef Strauss nomi bilan atalgan. Boshqa lavozimlari qatorida, Strauss uzoq vaqt davomida Bavariya yerining Vazir-prezidenti (rahbari) boʻlgan. Straussning oʻzi xususiy uchuvchi boʻlib, yangi aeroport loyihasining tashabbuskori va aviatsiya sanoatini Bavariyaga jalb qilishdan manfaatdor boʻlgan. U Airbus loyihasining otalaridan biri hisoblanadi va Airbus kuzatuv kengashining dastlabki raisi sifatida ishlagan.

Myunxen aeroportiga egalik qiluvchi va boshqaruvchi Flughafen München GmbH mas’uliyati cheklangan jamiyat boʻlib, uchta aksiyadordan iborat: Bavariya yeri (51%), Germaniya Federativ Respublikasi (26%) va Myunxen shahri (23%). Myunxen aeroportining logotipi „Jonni gʻoyalar – hayotni bogʻlash“ () shiori bilan „M“ harfidan iborat. Myunxen aeroporti odatda „Flughafen München“ yoki oddiygina „MUC“, uning IATA kodi deb ataladi. Qurilish paytida aeroport „Flughafen Myunchen II“ deb nomlangan.

### Faoliyati
Frankfurt aeroportidagi oʻzining asosiy bazasi quvvati toʻlib borayotgani tufayli Lufthansa Myunxen orqali qisqa va uzoq yoʻnalishli reyslarni taklif qiluvchi ikkinchi habini tashkil qildi. Lufthansa Myunxendan koʻproq Yevropa yoʻnalishlariga parvozlar taklif qilsa, Frankfurtdan qitʼalararo yoʻnalishlarga qatnovlarni amalga oshiradi.

1995—2006-yillarda yoʻlovchilar soni ikki baravar koʻpayib, yiliga 15 milliondan 30 millionga oshdi. 2001-yil 11-sentyabr hamda 2002-yilgi voqealarga qaramay yoʻlovchilar sonida oʻsish kuzatildi. 1996-yilda aeroport Germaniyaning ikkinchi eng gavjum aeroporti sifatida Dusseldorfni ortda qoldirdi va hozirda mamlakatdagi uchinchi eng gavjum aeroportdan deyarli ikki baravar koʻp yoʻlovchilarni qabul qildi.

2003-yil iyunda 2-terminal qurilishi yakunlandi va u Lufthansa va uning Star Alliancedagi hamkorlariga xizmat koʻrsatishi eʼlon qilindi.

2013-yil noyabr oyida aeroport ochilganidan beri oʻzining birinchi yangi korporativ dizaynini taqdim etdi. Katta „M“ harfi yangi shrift turida qoldi va bir nechta ranglar orasida oʻzgarib turadigan chiziqcha qoʻshildi. Shuningdek, aeroport hududida, masalan, asosiy kirish yoʻlida va yangi 2-terminal yoʻldosh binosida joylashtirilgan „M“ belgisining rangini oʻzgartiruvchi animatsion versiyalari paydo boʻldi.

2015-yil iyun oyida Condor 2016-yil yozgi mavsumdan boshlab Myunxen aeroportida uzoq masofali bazani tashkil etish niyatida ekanligini eʼlon qildi. Condor allaqachon aeroportda qisqa va oʻrta masofali operatsiyalarni yoʻlga qoʻygan va 2013-yilning qishida olti yillik tanaffusdan soʻng uzoq masofali parvozlarni qayta tiklagan edi. 2015-yil noyabr oyida Transavia Myunxen aeroportida oʻzining Germaniyadagi birinchi bazasini yaratish niyatida ekanligini eʼlon qildi, u 2016-yil bahorigacha 18 ta yangi yoʻnalishlarga xizmat koʻrsatadigan toʻrtta samolyotdan iborat boʻladi. 2015-yil iyun oyi holatiga koʻra, Myunxendagi yoʻlovchilar soni boʻyicha eng yirik xorijiy tashuvchi Air Dolomiti hisoblanadi.

2015-yilda aeroportdan 40 milliondan ortiq yoʻlovchi oʻtdi, bu oʻsha paytdagi rekord koʻrsatkich boʻlgan.

2016-yil dekabrda Lufthansaning lou-koster shoʻbasi Eurowings 2017-yil martdan boshlab Myunxen aeroportida 32 ta yangi yoʻnalishga parvoz qiluvchi yirik baza tashkil qilishini eʼlon qildi. Ushbu yangi baza faoliyati Air Berlin tomonidan Eurowings bilan yangi nam ijara shartnomasi asosida amalga oshirildi. 2017-yil fevral oyida Transavia Myunxen aeroportida atigi bir yillik xizmatdan soʻng biznes strategiyasining oʻzgarishi va salbiy iqtisodiy istiqbol tufayli 2017-yil oktyabrigacha oʻzining butun bazasini yopishini eʼlon qildi.

Myunxen aeroportining dinamik oʻsishi 2018-yilda yangi qatnov rekordlari va yoʻlovchi tashish boʻyicha barcha davrlardagi eng yuqori koʻrsatkich – 46,2 million yoʻlovchi bilan davom etdi. Aeroportda uchish va qoʻnishlarning keskin oʻsishi ham kuzatildi, parvozlar soni 413 000 taga, 2018-yilda oʻsish 2,2 foizga yetdi. 266 ta yoʻnalish bilan Myunxen aeroporti oʻzining global tarmogʻini kengaytirdi va Yevropadagi yetakchi havo transporti markazlaridan biriga aylandi.

2021-yil fevral oyida Lufthansa Eurowingsning Myunxendagi aksar yoʻnalishlarini oʻziga olishini eʼlon qildi, faqat bir nechta mahalliy reyslar va Palma va Prishtinaga parvozlar bundan mustasno.

## Terminallari va inshootlari
Aeroport hududi  ni tashkil qiladi. Aeroportning aksar inshootlari ikkita uchish-qoʻnish yoʻlagi orasida joylashgan. Kirish yoʻli va temir yoʻli gʻarbiy qismni yuk va texnik xizmat koʻrsatish obyektlarini oʻz ichiga olgan janubiy yarmiga va asosan maʼmuriy binolar va xizmat koʻrsatish obyektlarini, dam olish uchun uzoq muddatli avtoturargoh va tashrif buyuruvchilar markazini oʻz ichiga olgan shimoliy yarmiga ajratadi. Undan keyin gʻarbiy apron va 1-terminal, keyin Myunxen aeroporti markazi (MAC), 2-terminal va sharqiy apron joylashgan. Myunxen aeroportida ikkita yoʻlovchi terminali mavjud boʻlib, 2014-yilda har bir terminal orqali 20-25 million kishi qamrab olingan.

### 1-terminal

1-terminal eski terminal boʻlib, aeroport ochilgan 1992-yil 17-mayda faoliyatini boshlagan. Umumiy sigʻimi yiliga 25 million yoʻlovchini tashkil etib, **A, B, C, D** va **E** deb ataluvchi beshta *modulga* boʻlingan. A dan D gacha boʻlgan modullar uchib ketish va kelishni boshqarish uchun zarur boʻlgan barcha inshootlarni, shu jumladan quruqlikdagi alohida yoʻlaklarni va toʻxtash joylarini oʻz ichiga oladi, E moduli esa faqat uchib kelganlarni boshqarish uchun jihozlangan. Ushbu dizayn asosan har bir modulni oʻziga xos sub-terminalga aylantiradi. A va D modullari Shengen hududidagi parvozlar uchun foydalaniladi, B va C modullari esa Shengendan tashqaridagi yoʻnalishlarni boshqaradi. **F zali** alohida boʻlib, 2-terminal yaqinida joylashgan va xavfsizlik talablari yuqori boʻlgan, yaʼni Isroilga parvozlarni amalga oshiradi. Bundan tashqari, 1-terminaldan uchadigan baʼzi reyslarni roʻyxatdan oʻtkazish punktlari **Z** markaziy hududida () joylashgan boʻlib, ushbu hududda terminalning aksariyat savdo va restoran obyektlari hamda aeroportning shahar atrofi temir yoʻl vokzali joylashgan.

 uzunlikdagi pier 21 ta teleskopik trapga ega, ulardan ikkitasi avtobus oʻtkazish uchun kutish zallariga qayta ulangan. Emirates tomonidan muntazam ravishda foydalaniladigan Airbus A380 ni boshqarish uchun bitta darvoza pozitsiyasi uchta teletrap bilan jihozlangan. Perronda yana 60 ta samolyot stendlari mavjud boʻlib, ularning baʼzilari maxsus ishlab chiqilgan perronli teletraplar (nemischa: *Vorfeldfluggastbrücken*) bilan jihozlangan, ularga yoʻlovchilar avtobusda olib kelinadi. Ushbu noyob konseptsiya yoʻlovchilarga ob-havodan toʻliq himoyalangan holda, lekin yoʻlovchi transporti tizimi orqali ulangan toʻliq yoʻldosh terminallari uchun katta mablagʻ talab qilmasdan bortga chiqish imkonini beradi.

1-terminal hozirda Star Alliance ittifoqiga aʼzo boʻlmagan barcha aviakompaniyalar hamda Alliancega aʼzo Turkish Airlines samolyotlariga xizmat koʻrsatadi. Biroq 2-terminal sigʻimi toʻlib qolgani uchun Lufthansaning shoʻbasi Germanwings hamda sobiq filiali Condor 2007-yilda 1-terminalga koʻchirilgan. Germanwings 2015-yil oxirida 2-terminalga qaytdi. 1-terminalning asosiy foydalanuvchilari orasida American Airlines, Condor, Delta Air Lines, easyJet, Eurowings, Emirates, Etihad Airways, Qatar Airways va TUI fly Deutschland bor.

#### 1-terminalning kengaytirilishi
2015-yil dekabr holatiga koʻra, 1-terminalni tubdan qayta loyihalash, shu jumladan sigʻimini oshirish va markazlashgan qoʻriqlash va savdo obyektlari uchun markaziy terminal binosini gʻarbga kengaytirishga tayyorgarlik koʻrilmoqda. 2016-yil noyabr oyida 1-terminal uchun 400 million yevro miqdoridagi katta kengaytirish va taʼmirlash loyihasi eʼlon qilindi. A va B terminal maydonlari perronga choʻzilgan  uzunlikdagi tirgak qoʻshilishi bilan butunlay qayta loyihalashtiriladi. Yangi obyektlar 6 million qoʻshimcha yoʻlovchini qabul qilish imkoniyatini taʼminlaydi, bir vaqtning oʻzida 12 ta samolyotni, shu jumladan ikkita Airbus A380 samolyotini boshqara oladi va dastlab 2022-yilgacha ochilishi kerak edi. Biroq COVID-19 pandemiyasi oqibatida yoʻlovchilar oqimining keskin kamayishi va bir vaqtning oʻzida yangi terminal qoʻshimchasi narxining keskin oshishi tufayli binoning qobigʻi 2022-yilga kelib yakunlandi, yangi taxminiy ochilish 2025-yilga qadar tugatiladi.

### 2-terminal

2-terminal 2003-yil 29-iyunda foydalanishga topshirildi. Yiliga 25 million yoʻlovchiga xizmat koʻrsatish uchun loyihalashtirilgan va eksklyuziv tarzda Lufthansa va uning Star Alliancedagi ittifoqchilari (Turkish Airlinesdan tashqari) uchun xizmat koʻrsatadi. Luxair ham 2-terminaldan foydalanadi. Etihad Airways 2023-yil 1-iyundan yana 1-terminalga qaytdi.

Hab terminal sifatida loyihalashtirilgani uchun u 1-terminal kabi modullarga boʻlinmaydi. Buning oʻrniga barcha obyektlar markaziy *Plaza* atrofida joylashtirilgan. Yevropa Ittifoqi tomonidan oʻrnatilgan xavfsizlik qoidalari tufayli terminal xavfli deb hisoblangan mamlakatlardan kelgan yoʻlovchilarga xizmat koʻrsatish uchun maxsus jihozlar bilan jihozlangan, yaʼni bir xil qoidalarga amal qilmaydi. Bu yangi darajani qurishni talab qildi, chunki boshqa aeroportlardan farqli oʻlaroq, terminalda yoʻlovchilarni qabul qilish va joʻnatish uchun alohida joylar mavjud emas. 06 yangi daraja 2009-yil 15-yanvarda ochildi.

Uzunligi 980 metr boʻlgan pier 24 ta teletrapga ega. Sharqiy perronda jami 75 ta samolyot stendi har doim ham yetarli emasligi sababli, 2-terminal baʼzan gʻarbiy perronda toʻxtash joylaridan ham foydalanadi, bu yerga yoʻlovchilar avtobuslar bilan olib ketiladi. 2-terminal ham Airbus A380 ni boshqarishga qodir, ammo 2-terminal yoʻldosh binosi ochilishidan oldin A380 uchun maxsus stendlar yoki qoʻshimcha reaktiv koʻpriklar mavjud emas edi. Lufthansaning A380 samolyotlari yoʻldosh binosidan uchadi.

2-terminal ikkita asosiy uchib ketish darajasiga ega, 04 va 05 va pastki 03 darajadagi qoʻshimcha avtobus darvozalari. 05 (**H**) darajasidagi darvozalar Shengen boʻlmagan darvozalar sifatida belgilangan. 06 yangi transfer darajasi ochilgunga qadar, eng shimoliy darvozalar kunning koʻp qismida AQShga joʻnash uchun qoʻshimcha xavfsizlik nazorat punkti ortida edi. Pastki 04 (**G**) darajadagi Shengen darvozalarini oʻz ichiga oladi. 03 darajadagi avtobus darvozalari ham **G** deb belgilangan va Shengen reyslari uchun ham ishlatiladi. 03 daraja asosiy sathlardan kichikroq va ikkita alohida qismdan iborat boʻlib, ularga 04 darajadagi ikkita nuqtadan kirish mumkin. Ushbu darvozalarning bir maydoni Air Dolomiti uchun belgilangan.

2-terminalni *Terminal-2-Betriebsgesellschaft* (nemischadan *2-terminal boshqaruv kompaniyasi* deb tarjima qilinadi) boshqaradi. Bu kompaniya Flughafen München GmbH (60%) va Lufthansa (40%) tomonidan egalik qilinadi. Bu esa 2-terminalni aviakompaniya bilan birgalikda egalik qilinadigan ilk terminalga aylantiradi.

### 2-terminal yoʻldosh binosi

2013-yilga kelib 2-terminal yiliga 27,5 million yoʻlovchiga xizmat koʻrsatish quvvatiga yetishi rejalashtirilgan edi. Lufthansa va Star Alliance hamkorlari yuklarni qabul qilish, uchib kelish va ketish darajalari va hokazolar uchun alohida jihozlar qurmasdan 2-terminalni kengaytirishni nazarda tutgan edi. Bu reja Markaziy plazada roʻyxatdan oʻtish qulayligini qadrlaydigan yoʻlovchilar uchun qulay foydalaniladigan yuk, xavfsizlik tekshiruvidan oʻtish hamda 2-terminal ichidagi Lufthansa va Star Alliance hamkor tarmoqlari doirasida bir samolyotdan boshqasiga oʻtkazish imkonini beradi. 2003-yilda 2-terminal qurib bitkazilgandan soʻng, yangi yoʻldosh terminali uchun tayyorgarlik allaqachon boshlangan edi.

Loyiha 650 million yevroga baholangan va uning 60% Myunxen aeroporti, 40% Lufthansa tomonidan moliyalashtirilishi rejalashtirilgan. Kengaytirish yiliga qoʻshimcha 11 million yoʻlovchiga xizmat koʻrsatish imkonini beradi. Qurilish 2010-yilda maʼqullandi va 2012-yilda boshlandi. 2015-yil yakuniga koʻra, qurilish tugallangan va koʻngillilar guruhi 2016-yil yanvar oyida 2-terminal va uning yoʻldosh binosi oʻrtasidagi harakatni tartibga solish uchun sinovlarni oʻtkazgan. 2-terminal yoʻldosh binosi 2016-yil 22-aprelda rasman ochilgan va 26-aprelda faoliyatini boshlagan.

Yangi yoʻldosh binosi uzunligi , maydoni . 52 ta qoʻshimcha darvoza, 27 ta toʻxtash joyi, ulardan 11 tasi keng fyuzelajli samolyotlar, xususan, Airbus A380 ni qabul qila oladigan toʻxtash joyiga ega. Binoda Shengen va Shengen boʻlmagan yoʻlovchilar uchun ikkita asosiy darajadagi alohida kirish imkoniyatlari mavjud (Shengen uchun **K** darajasi va Shengen boʻlmagan yoʻnalishlar uchun **L**). **J** qismi terminal va perronda toʻxtab turgan samolyot oʻrtasida avtobusda tashish uchun moʻljallangan. Terminalda 44 ta yangi pasport nazorati punktlari va yoʻlovchilarni oʻtkazi uchun 24 ta xavfsizlik yoʻlaklari oʻrnatilgan. Terminal boʻylab beshta yangi Lufthansa zali hamda yangi restoran va doʻkonlar tashkil etilgan. Biroq, yoʻldosh terminali faqat havo boʻylab xizmat koʻrsatadi: roʻyxatdan oʻtish, bagajni qabul qilish, uchib ketish va kelish punktlari hali ham 2-terminalda amalga oshiriladi. 2-terminal va uning yoʻldosh binosi oʻrtasida yoʻlovchi tashish tunnellarda ishlaydigan Bombardier Transportion toʻliq avtomatlashtirilgan odamlarni tashish uskunalari orqali amalga oshiriladi. Yoʻldosh terminali oʻzining millioninchi yoʻlovchisini 2016-yilning iyul oyida, ochilganidan uch oy oʻtmasdan qabul qildi.

Kelajakda yoʻldosh binosini „T“ shakliga kengaytirish va sharqda uchinchi terminal qurish rejalashtirilgan. Lufthansa va Flughafen München GmbH (Myunxen aeroporti operatori) 2019-yil 16-dekabrda 2-terminal yoʻldosh binosini kengaytirish boʻyicha kelishuv imzoladi. Kengaytirish 2-terminal yoʻldosh binosining markazidan sharqqa toʻgʻri burchak ostida choʻzilgan yangi terminalni nazarda tutadi. Flughafen München GmbH kompaniyasining oʻzaro anglashuv memorandumida har ikki tomon 2030-yilgacha yoqilgʻi tejamkorligi yuqori boʻlgan samolyotlardan foydalangan holda CO2 ga zarar yetkazmaydigan mamlakat boʻlish maqsadiga erishishini nazarda tutadi. Darvozalar soni, qurilish va tugallanish sanalari haqida hozircha batafsil maʼlumot berilmagan.

### Myunxen aeroporti markazi

Myunxen aeroporti markazi () – terminallarni bogʻlovchi savdo, tijorat va dam olish maskani. Dastlab 1-terminalning bir qismi sifatida qurilgan eski *markaziy hudud* (nemischa: Zentralbereich) savdo markazi va S-Bahn stansiyasiga ega. 2-terminal bilan qurilgan yangi *MAC Forumi* qisman shaffof chodirga oʻxshash tomga ega boʻlgan katta tashqi maydondir. Uning yonida 1994-yilda dunyoga mashhur arxitektor Helmut Jahn va PWP Landscape Architecture landshaft arxitektura firmasi tomonidan ishlab chiqilgan Hilton Hotels & Resorts tomonidan boshqariladigan aeroport mehmonxonasi joylashgan.

Myunxen aeroporti markazida har kuni ertalab soat 5:30 dan yarim tungacha, yakshanba kunlari ham xarid qilish mumkin boʻlgan supermarket mavjud, chunki u chakana savdo ish vaqtini tartibga soluvchi Bavariya qonunidan (nemischa: Ladenschlussgesetz) ozod qilingan.

### Uchish-qoʻnish yoʻlaklari
Aeroportda ikkita parallel uchish-qoʻnish yoʻlagi va bitta beton vertolyot maydonchasi mavjud. Ikkita beton uchish-qoʻnish yoʻlagi (08R/26L va 26R/08L) har birining uzunligi  va eni  dir.

### Avtoturargohlari

Hozirda beshta avtoturargoh va oltita yer osti toʻxtash joyi mavjud boʻlib, ular jami 30 000 ta mashinani sigʻdira oladi, shundan taxminan 16 500 tasi tom ostidadir. 2-terminaldagi P20 garaji, 2003-yilda foydalanishga topshirilganidan beri oʻn bir darajadagi 6400 ta mashina joyiga ega (shu jumladan toʻrttasi yer ostida). 2005-yilda yangi Allianz Arenadagi avtoturargoh ochilgunga qadar Germaniyadagi eng katta garaj boʻlgan. Avtoturargohlarda toʻxtash joyini egallagan yoki yoʻqligini aniqlaydigan mashinalar toʻxtash joyini koʻrsatuvchi tizim oʻrnatilgan va yangi kelgan transport vositalariga boʻsh toʻxtash joylari qayerda joylashganligi koʻrsatiladi.

Oddiy avtoturargohlardan tashqari, Myunxen aeroporti qoʻshimcha haq evaziga qoʻshimcha imtiyozlarga ega boʻlgan maxsus mashina joylarini taklif qiladi. Bunga avtomashinani parvoz vaqtida aeroport xodimi olib qoʻyishi va toʻxtash joyi va Hilton mehmonxonasida tunashni oʻz ichiga olgan Park, uxlash va uchish opsiyasi kiradi. Bundan tashqari, katta oʻlchamli toʻxtash joylari, XXL deb ataladigan toʻxtash joylari va xavfsiz mashinalar uchun imkoniyat mavjud. Va nihoyat, P20 garajida maxsus alohida toʻxtash joyi mavjud boʻlib, u yerda toʻxtab turgan mashinalar qoʻriqlanadi. Bundan tashqari, ichki/tashqi tozalash va yoqilgʻi quyish kabi maxsus xizmatlarni bron qilish mumkin.

Aeroport hududidagi mahalliy aholi uchun jamoat joylarida xarid qilishni yanada jozibador qilish uchun tashrif buyuruvchilar P20 avtoturargohida uch soatgacha mashinalarini bepul qoldirishlari qilishlari mumkin boʻlgan maxsus takliflar mavjud. Qisqa muddatli toʻxtash joyi markaziy hududning sharqida joylashgan, bu yerda tashrif buyuruvchilar maksimal oʻttiz daqiqa davomida mashinalarini bepul qoldirishlari mumkin. Dam olish kunlarida P8 garajida boshqa arzonroq variantlar taqdim etiladi.

### Tashrif buyuruvchilar uchun imkoniyatlar

Aeroport maʼmuriyati tashrif buyuruvchilar va sayyohlar uchun gʻarbiy samolyot perroni va 1-terminalning yaxshi koʻrinishini olish mumkin boʻlgan „Tashrifchilar tepaligi“ni oʻz ichiga olgan „Tashrifchilar bogʻi“ni yaratgan, shuningdek, u yerda restoran, samolyot modellari va boshqa kollektor buyumlari doʻkoni faoliyati va sayyohlarga xizmat koʻrsatishni maqsad qilgan. Bu joyga „Besucherpark“ nomli temir yoʻl stansiyasi xizmat koʻrsatadi. Tepalikdan koʻrinish 1-terminal apronining yuqoridagi keng ekran tasvirida koʻrsatilgan. Parkda uchta tarixiy samolyot, Super Constellation, Duglas DC-3 va Junkers Ju 52/3m namoyish etiladi.

Shuningdek, 2-terminalning tomida tashrif buyuruvchilarni tomosha qilish uchun terassa mavjud boʻlib, u keng oynali balkonga va oʻtiradigan joylarga ega va samolyotning sharqiy perronini koʻrish imkonini beradi. Barcha tashrif buyuruvchilar terassaga quruqlikdan kirishlari mumkin. Kirish toʻlovi 2013-yil sentyabr oyida bekor qilindi. Shimoliy uchish-qoʻnish yoʻlagining shimoliy uchida va janubiy uchish-qoʻnish yoʻlagining markazida qoʻshimcha ikkita kichikroq Mehmon tepaligi bor.

## Aviakompaniyalar va yoʻnalishlar
### Yoʻlovchi
Quyidagi aviakompaniyalar Myunxen aeroportidan doimiy va charter qatnovlarni amalga oshirmoqda:

### Yuk

## Statistikasi

### Yillik yoʻlovchilar oqimi

### Eng gavjum yoʻnalishlar

## Boshqa inshootlari
* Lufthansa aeroportdagi ikkilamchi havo yoʻli tugunida oʻzining *Parvozlarni boshqarish markaziga* ega. 2014-yil uning shoʻba korxonasi Lufthansa CityLinening maʼmuriyatini Kyolndan Myunxen aeroporti hududiga koʻchirdi. Bundan tashqari Lufthansa Technikning bir vaqtning oʻzida oltitagacha Boeing 747ni taʼmirlaydigan yirik texnik xizmat koʻrsatish inshooti mavjud.
* Aeroport hududida ikkita mehmonxona – 2-terminal yaqinidagi Hilton Munich Airport (2014-yil 31-dekabrgacha *Kempinski Hotel Airport Munich* nomi bilan atalgan) va uzoq muddatli avtoturargohda Novotel mehmonxonasi hamda yaqinidagi qishloqlarda bir qancha mehmonxonalar mavjud.
* Nemis avtomobil ishlab chiqaruvchisi Audi 2010-yilda aeroport hududida oʻz sotuvchilari uchun katta oʻquv muassasasini tashkil qilgan. Apron yaqinidagi ajratilgan joylardan haydovchini oʻrgatish uchun foydalaniladi.
* Faoliyatini toʻxtatgan nemis aviakompaniyasi DBAning (dastlabki nomi Deutsche BA) aeroport hududida va Hallbergmoosda bosh ofisi boʻlgan.
* Bavariya yeri politsiyasining vertolyot operatsiyalari boʻlimi shu yerda joylashgan.

## Manbalar

## Havolalar

* Official website
* Munich Flight Tracking Live flight tracking at Flightradar24