Charles Ives

**Charles Edward Ives- (**1874-yil 20-oktyabr,1954-yil 19-may) amerikalik modernist bastakor va xalqaro mashhur amerikalik birinchi bastakorlardan biri boʻlib kelgan. U ilk ijodini boshlagan vaqtida musiqasi umuman eʼtiborga olinmagan. Uning koʻplab asarlari koʻp yillar davomida ijro etilmagan. Keyinchalik hayotda uning musiqasining sifati Genri Kouell va Lou Xarrison kabi zamondoshlarining saʼy-harakatlari tufayli ommaga eʼtirof etildi va u „Amerikalik asl“ sifatida qabul qilindi. U shuningdek, politonallik, poliritm, ohang klasterlari, aleator elementlar va chorak ohanglarni oʻz ichiga olgan, musiqiy texnikani oʻz ichiga olgan, tizimli eksperimental musiqa dasturi bilan shugʻullangan birinchi bastakorlardan boʻlgan. Uning eksperimenti 20-asrda keyinchalik kengroq qabul qilingan.Koʻplab musiqiy yangiliklarni bashorat qildi. Shuning uchun u koʻpincha 20-asr badiiy musiqasining yetakchi amerikalik bastakori sifatida qabul qilinadi.

Ivesning ohang tasvirlaridagi anʼanaviy qoʻshiqlarni oʻz ichiga oladi. Shuningdek, u bayram paradida shahar guruhining kuylarini, shanba oqshomidagi skripkachilarning raqslarini, vatanparvarlik qoʻshiqlarini, sentimental zal balladalarini va Stiven Fosterning kuylarini oʻz ichiga olgan.

## Hayoti
Ives 1874-yil 20-oktabrda Connecticut shtatining Danberi shahrida Jorj (Eduard) Ivesning (1845-yil 3-avgust,1894-yil 4-noyabr) oʻgʻli boʻlib, Amerika fuqarolar urushida AQSh armiyasi guruhi rahbari va uning rafiqasi Meri Elizabeth Ives (née Parmelie, 1849-yil 2-yanvar yoki 1850-yil,1929-yil 25-yanvar). Iveslar Danberining yetakchi oilalaridan biri boʻlib, ular biznes va fuqarolikni yaxshilashda taniqli boʻlganlar. Ular oʻtgan asrning ilgʻor ijtimoiy harakatlarida, jumladan, qullikni bekor qilishda ham xuddi shunday faol boʻlishgan.

George Ives guruhlar, xor va orkestrlarga rahbarlik qilgan. Musiqa nazariyasi va bir qator asboblardan ham dars bergan. Charlz oʻz taʼsirini Danberi shahar maydonida oʻtirib, bir vaqtning oʻzida maydonning boshqa taraflarida otasining marsh guruhi va boshqa guruhlarini tinglash orqali oldi. Otasi unga va ukasi (Jozef) Moss Ives (1876-yil 5-fevral,1939-yil 7-aprel) musiqalarini oʻrgatdi. Garmoniya va kontrapunktni oʻrgatadi. Birinchi kompozitsiyalariga rahbarlik qildi; Jorj nazariyaga ochiq-oydin yondashib, uni bitonal va politonal uygʻunlashuvlarda tajriba oʻtkazishga undadi. Ayvs Stiven Foster musiqasini ham undan oʻrgangan. U 14 yoshida cherkov organi boʻldi va cherkov xizmatlari uchun turli madhiyalar va qoʻshiqlar yozdi, jumladan, uning *"Amerika"* haqidagi Variatsiyalari, Nyu-Yorkning Brewsterdagi 4-iyuldagi kontserti uchun yozgan. Bu hatto zamonaviy kontsert organistlari tomonidan ham qiyin deb hisoblangan.

Ives 1893-yilda Konnektikut shtatining Nyu-Xeyven shahriga koʻchib oʻtdi va Xopkins maktabiga oʻqishga kirdi. U yerda beysbol jamoasiga sardori boʻld.1894-yil sentabrida Ives Yel universitetiga Horatio Parker qoʻl ostida oʻqishga kirdi. Bu yerda u oʻz ustoziga oʻxshash xor uslubida yozgan, cherkov musiqasini va hatto Uilyam MakKinli uchun 1896-yilgi kampaniya qoʻshigʻini yozgan. 1894-yil 4-noyabrda otasi vafot etadi. Bu unga qattiq zarba boʻldi, lekin u katta darajada u bilan boshlagan musiqiy tajribani davom ettirdi. Uning akasi Moss keyinchalik advokat boʻldi.