Therese Schlesinger

**Therese Schlesinger** (, qizlik familiyasi *Eckstein*; 1863 — 1940) — avstriyalik siyosatchi va ayollar huquqlari faoli, sotsialist yozuvchi. Schlesinger Avstriyaning Birinchi respublikasi parlamentiga saylangan ilk sotsial-demokrat ayollardan biri boʻlgan.
## Biografiyasi
Schlesinger 1863-yil 6-iyunda Vena shahrida tugʻilgan. Liberal yahudiy sanoatchi oilasida dunyoga kelgan. Uning singlisi Emma Eckstein, ukalari Friedrich Eckstein va Gustav Eckstein boʻlgan.

Therese oliy maʼlumot ola olmagan, u xususiy darslarda ishtirok etib, mustaqil ravishda oʻqigan. 1894-yilda Tereza uni feminizm bilan tanishtirgan doʻsti Marie Lang orqali *Allgemeine Österreichischen Frauenverein* (*AÖFV*) ayollar uyushmasiga qoʻshildi. Koʻp oʻtmay, Auguste Fickertning doirasiga qoʻshiladi, Therese uning maslahati bilan gazeta va jurnallarga maqolalar yoza boshladi. Schlesinger Ferdinand Kronawetterrning haftalik *Volksstimme* gazetasining ayollar boʻlimi uchun maqolalar yozgan va keyinchalik *AÖFV* vitse-prezidenti boʻlgan. Schlesinger ayollarning oliy taʼlim olish va saylov huquqi uchun kurashgan.

1896-yilda Therese Schlesinger Rosa Mayreder bilan birgalikda *AÖFV* tomonidan Vena ishchilarining ahvoli boʻyicha *Ethischen Gesellschaft Wien* konferensiyasiga yuboriladi va u yerda sotsial-demokratlar bilan birinchi aloqalarni oʻrnatishadi. Oʻsha yili Schlesinger Avstriya ayollar harakatiga bagʻishlangan Berlindagi birinchi xalqaro xotin-qizlar kongressida (*Internationalen Frauenkongress*) nutq soʻzlaydi. Schlesinger sotsial demokratiyaning nazariy asoslarini oʻrganishni boshladi va Vena universitetida Emil Reichning ijtimoiy axloq boʻyicha maʼruzalarida qatnashdi. 1897-yil kuzida Therese Avstriya sotsial-demokratk ishchilar partiyasiga aʼzo boʻladi. 1901-yilda Therese Vereins sozialdemokratischer Frauen und Mädchen assotsiatsiyasiga asos soldi. Therese jamiyatdagi ayollar muammolari haqida kitoblar yozgan, maʼruzalar qilgan, *Der Kampf*, *Arbeiter-Zeitung* va *Die Unzufriedene* kabi sotsial-demokratik nashrlarda va maqolalar chop etgan. Birinchi jahon urushi davrida Therese Viktor Adler va keyinchalik Otto Bauer boshchiligidagi partiyaning chap qanotida yetakchi shaxs boʻlgan.

1918-yilda ayollar uchun umumiy saylov huquqi joriy etilganda, Therese Schlesinger va Adelheid Popp Milliy taʼsis majlisida (*Konstituierende Nationalversammlung*) ayollar birinchi marta ishtirok etishlari va ovoz berishlari mumkin boʻladigan boʻlajak saylovlar munosabati bilan haftalik chiqadigan *"Die Vählerin"* jurnaliga asos solishadi. Adelheid Popp, Anna Boschek, Gabriele Proft, Maria Tusch, Amalie Seidel bilan birgalikda Schlesinger Milliy taʼsis majlisining sotsial-demokratlardan birinchi ayol deputatlari boʻlishgan. 1919-yildan 1923-yilgacha Avstriya Milliy Kengashi aʼzosi, keyin 1930-yilgacha Avstriya Federal Kengashi aʼzosi boʻlgan. 1933-yilda Schlesinger partiya rahbarligidan chiqadi, 1934-yilda partiya noqonuniy deb eʼlon qilinadi.

1938-yilda Avstriyaning anshlyussidan keyin Schlesinger kelib chiqishi yahudiy boʻlganligi tufayli bu yerda qolish u uchun xavfli boʻlib qoladi va Fransiyaga qochib ketadi. Schlesinger umrining qolgan qismini Blois shahridagi sanatoriyda oʻtkazadi, bu yerda 1940-yil 5-iyunda vafot etadi.

1949-yilda Venaning Josefstadt tumanidagi *Wickenburggasse 8* / *Schlösselgasse 14* turar-joy majmuasi „*Therese-Schlesinger-Hof*“ deb nomlandi. 2006-yilda Venadagi maydonlardan biri uning nomi bilan *Schlesingerplatz* deb atala boshlandi.

### Oilasi
1888-yilda Therese bank xodimi Victor Schlesinger bilan turmush qurgan. Ularning qizi Anna 1890-yilda tugʻilgan. Therese tugʻruq vaqtida tugʻruq isitmasi bilan kasallangan va ikki yarim yillik kasallikdan soʻng faqat nogironlar aravachasi va tayoqchada harakatlana olgan. Uning kasalligi paytida, 1891-yil 23-yanvarda eri sil kasalligidan vafot etdi. Advokat Jozef Freyga turmusha chiqqan yakka qizi Anna 1920-yilda oʻz joniga qasd qilgan.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* *Jutta Dik*, *Marina Sassenberg* . Jüdische Frauen men 19 yoshdaman. va 20. Jahrhundert. Leben va Werk lugʻati. Rovolt, Reynbek 1993, ISBN 3-499-16344-6 .
* *Gabriella Xauch* . Shlesinger, Tereza. In: Brigitta Keyntzel, Ilse Korotin (Hrsg.): Wissenschafterinnen in und aus Österreich : Leben — Werk — Wirken. Vena : Böhlau, 2002 ISBN 3-205-99467-1, S. 650-655.
*

## Havolalar
* Therese Schlesinger
* Schlesinger Therese, geb. Eckstein