open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Zarxoʻja Saidazimov

**Zarxoʻja Muratovich Saidazimov** (1959-yil 26-aprel, Toshkent viloyati, Oʻzbekiston Sovet Sotsialistik Respublikasi) – uchuvchi, „Shuhrat“ medali va Oʻzbekiston Qahramoni unvoni sohibi.

## Hayoti va mehnat faoliyati
1956-yil 26-aprelda Oʻzbekiston SSR Toshkent  viloyatida tavallud topgan.

Yoshligidagi qiziqishlar sabab 1974-yil Rossiya Sovet Federativ Sotsialistik Respublikasi Orenburg viloyatidagi Buguruslan fuqaro aviatsiyasi bilim yurtiga oʻqishga kiradi. Oʻqishni 1976-yili oʻqishni tamomlaydi. Soʻngra Sergeli birlashgan aviaotrayadida „An-2“ samolyotini boshqarish bilan faoliyatini boshlagan. Bu yerda 1984-yilgacha ishlagan. Keyingi faoliyati davomida „Tu-134“, „Tu-154“ kabi samolyotlarni boshqargan.
1992-yilda Oʻzbekiston Mil­liy aviakompaniyasi tashkil etilgach tajribali uchuvchi sifatida ishga taklif etilgan. Aviakompaniyada ilk parvozini „Toshkent-Bahrayn-Toshkent“ yoʻnalishida „Tu-154“ samolyotida boshlagan.

1998-yilda Zarxoʻja Saidazimov aviakompaniyada parvozlar guruhi rahbari, parvozlar majmuasi direktori birinchi oʻrinbosari etib tayinlanadi.

2003-yili Shuhrat medali, 2007-yilda esa „Oʻzbekiston Qahramoni“ unvoni bilan taqdirlagan.

Keyinchalik parvozlar xavfsizligi boʻyicha inspeksiya transport aviatsiyasi uchuvchi-inspektori, „Boeing“ uchish otryadi havo kemasi komandiri kabi lavozimlarda faoliyat yuritgan. Hozirda nafaqada.

### „101-reys“
2001-yi 11-sentyabr kuni Boeing-767 samolyoti bortida 180 yoʻlovchi bilan Amerika Qoʻshma Shtatlarining Nyu York shahriga 101-reys Zarxoʻja Saidazimov kapitanligida yoʻl oladi. Samolyot Jon F. Kennedi xalqaro aeroportiga yaqinlashadi. Bu paytda esa oʻsha mashhur terakt sababli aeroport samolyotlarni qabul qilmayotgan edi. Bu paytda Zarxoʻja Saidazimov Kanada xalqaro aeroportiga yoʻl oladi ammo bu yerda ham tigʻiz jadval sabab dispetcher 3 soatdan keyin qoʻnish imkoniyati borligini maʼlum qiladi. Ammo uchuvchi tavakkal qilib samolyotni aeroportning zaxira angariga qoʻndiradi.

Ushbu hodisaga bagʻishlab Akrom Shahnazarov rejissyorligidagi „101-reys“ nomli film ham tasvirga olingan. Filmda Zarxoʻja Saidazimov obrazini Hoshim Arslonov ijro etgan.

## Mukofotlari
# 2003-yil – *respublikada fuqaro aviatsiyasini rivojlantirish va zamonaviy aviatsiya texnikasini oʻzlashtarishdagi xiz­ matlari, xalqlar oʻrtasida doʻstlikni mustakkamlashga qoʻshgan hissasi hamda ijtimoiy hayotda faol ishtiroki uchun* – „Shuhrat“ medali,
# 2007-yil – *Vatan mustaqilligini mustahkamlash, uning jahon miqyosidagi shon-shuhratini yuksaltirish, islohotlarni yanada chuqurlashtirish borasida davlat va xalq oldidagi ulkan xizmatlari, ishlab chiqarish va ijtimoiy sohalardagi uzoq yillik qahramonona mehnati, xalqning bebaho madaniy-maʼnaviy merosini saqlash va rivojlantirish hamda yosh avlodni vatanparvarlik va xalqparvarlik ruhida, har tomonlama barkamol etib tarbiyalashga qoʻshgan katta hissasi uchun* – „Oʻzbekiston Qahramoni“ unvoni.

## Yana qarang
* Oʻzbekiston Qahramonlarining roʻyxati

## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Muradov Professional League

**Muradov Professional Ligasi (MPL)** – Oʻzbekistonda MMA jangchisi Mahmud Murodov tomonidan tashkil etilgan aralash jang sanʼati ligasi. Liga oʻzining asosan Markaziy Osiyoliklardan iborat professional jangchilari va UFC Fight Passda namoyish etib boriladigan seriyali musobaqalari bilan tanilgan.

## Faoliyati va musobaqalari
MPL 2020-yil tashkil topgan kundan boshlab bugungi kungacha muntazam ravishda turli musobaqalar oʻtkazadi. Ushbu musobaqalarda nafaqat Oʻzbekiston, balki boshqa davlatlardan ham professional jangchilar ishtirok etadi. Boshqa MMA tashkilotlari singari, musobaqalar davomida MPLda jangchilar turli vazn toifalarida oʻz mahoratlarini namoyish etishadi. Quyida MPLning eng mashhur jangchilaridan baʼzilari keltirilgan:

#### Abdullo Xolmatov

* Vazn toifasi: Oʻrta vazn
* Muvaffaqiyatlari: Xolmatov MPLdagi muvaffaqiyatlari tufayli xalqaro jang sanʼati musobaqalarida ishtirok etishga taklif etilgan.
* Oʻziga xosligi: Xolmatovning kurash texnikasi va taktik tafakkuri uni oʻz toifasidagi eng yaxshi jangchilardan biriga aylantirgan.

#### Murod Xusanov

* Vazn toifasi: Ogʻir vazn
* Muvaffaqiyatlari: Xusanov MPL musobaqalarida koʻplab nokaut gʻalabalari bilan tanilgan.
* Oʻziga xosligi: Xusanovning kuchli zarbalari va himoya uslubi uni jang sanʼati ixlosmandlari orasida juda mashhur qilgan.

#### Azizbek Temirov

* Vazn toifasi: Quyi yengil vazn
* Muvaffaqiyatlari: Temirov MPL musobaqalarida bir necha bor chempionlik unvonini qoʻlga kiritgan.
* Oʻziga xosligi: Azizbek Temirovning akasi Ramazon Temirov kabi yuqori darajadagi kikboksing texnikasi va chidamliligi bilan nom qozongan.

## Manbalar
UFC Fight Pass

**UFC Fight Pass** – bu Ultimate Fighting Championship (UFC) tomonidan taqdim etilgan raqamli obuna xizmati boʻlib, MMA janglari va boshqa jang sanʼati tadbirlarini tomosha qilish imkoniyatini beradi.

## Xizmat turlari

* **Jonli Efirlar**: UFC va boshqa jang sanʼati tashkilotlarining jonli efirlarini koʻrish imkoniyati.
* **Jang Arxivi**: UFC tarixidagi 20,000 dan ortiq janglarni oʻz ichiga olgan keng arxiv.
* **Eksklyuziv Kontent**: Maxsus intervyular, hujjatli filmlar va orqa sahna materiallari.

UFC Fight Pass boshqa jang sanʼati tashkilotlari tadbirlarini ham tomosha qilish imkonini beradi. Bunga Invicta FC, Muradov Professional League, Cage Warriors, va boshqalar kiradi.
Yazır (Korkuteli)

**Yazir** — Turkiyaning Antaliya viloyatida joylashgan Korkuteli tumaniga qarashli munisipalitet. 2022-yil maʼlumotlariga koʻra aholisi 1636 nafarni tashkil etadi.

## Manbalar
Sergenkaya (Pazaryolu)

**Sergenkaya -** Turkiyaning Erzurum viloyati Pazaryolu tumaniga qarashli munisipalitet. Aholisi: 57 kishi (2022-yil).

## Manbalar
Tulsadagi tartibsizliklar

**Tulsadagi tartibsizliklar** (shuningdek, **Tulsa Massacre**, **Tulsa Pogrom**, 1921-yil 30-may – 1-iyun) – oq tanlilarning „qora“ tanlilar mahallalariga uyushtirgan hujumi. Gʻalayon Amerika Qoʻshma Shtatlari, Oklaxoma shitatining Tulsa kvartalida sodir boʻlgan.

Tulsadagi gʻalayon Qoʻshma Shtatlar tarixidagi eng yirik irqiy zoʻravonlik harakatlaridan biri hisoblanadi.
## Yana qarang
* Linching
## Havolalar

* „Olivia Xuker: Tulsa poygasidagi tartibsizliklardan omon qolgan odam 103 yoshida vafot etdi“ – BBC maqolasi

## Manbalar
Yakıtköy (Kulp)

**Yakıtköy -** Turkiyaning Diyarbakır viloyatidagi Kulp tumaniga qarashli munitsipalitet. Aholisi kurdlardan iborat boʻlib, 2022-yilda 411 kishini tashkil qiladi.

## Manbalar
Kirill Todorov

**Kirill Todorov** (24.5.2004, Toshkent, Oʻzbekiston) — oʻzbekistonlik futbolchi. „Paxtakor“ klubi himoyachisi. 
## Manbalar
Sudanlik qochqinlar inqirozi (2023)

**2023-yilgi Sudanlik qochqinlar inqirozi** Sudan Qurolli Kuchlari (SAF) va Harbiylashtirilgan Tezkor Kuchlar (RSF) oʻrtasidagi mojaro natijasida yuzaga kelgan.
## Manbalar
Ahmadullo Muqimjonov

**Ahmadullo Muqimjonov** – oʻzbekistonlik futbolchi. Oʻzbekiston Superligasining „OKMK“ klubi himoyachisi.

## Manbalar
Anıtlı (Midyat)

**Anıtlı** – Turkiyaning Mardin viloyatidagi Midyat tumaniga qarashli mahalla. Tur Abdin tarixiy hududida joylashgan.

Hududda Mor Sobo va Yoldath Aloho cherkovlari mavjud.

## Tarixi

Ḥāḥ (hozirgi kunda Anıtlı) Khabkhi aholi punktlaridan biri sifatida belgilangan. Ossuriya podshohi Ashurnasirpal II miloddan avvalgi 879-yilda Nairiga qarshi yurishi chogʻida Khabkhidan qoramol, qoʻy, vino, qozon, vannalar va bronza qurol-aslahalarni oʻlpon qilib olgan. Zazabukha ham Khabkhi hududida joylashgan.

## Demografiyasi
Hududda 2021-yil maʼlumotlariga koʻra 148 kishi istiqomat qiladi. Aholining koʻpchiligi ossuriyaliklar hisoblanadi. Anʼanaga koʻra kurd tilida gaplashishgan, ammo turoyo tili yoshlar orasida koʻproq mashhur boʻlgan. Aholisi 20-asr oxirida Germaniya va Fransiyaga koʻchib ketgan.

Quyida har yili Ḥāḥda istiqomat qilgan ossuriyalik oilalar soni koʻrsatilgan.
 
* 1966: 73
* 1978: 67
* 1979: 55
* 1981: 52
* 1987: 42
* 1995: 19
* 1997: 18
* 2013: 17–18

## Manbalar
Behruz Jumatov

**Behruz Jumatov** – oʻzbekistonlik futbolchi. Oʻzbekiston U-17 terma jamoasining sobiq a'zosi va Oʻzbekiston Superligasining „Surxon“ klubi himoyachisi.

## Manbalar

## Havolalar
* Behruz Jumatov  Transfermarkt saytida
Behruz Shukurullayev

**Behruz Shukurullayev** – oʻzbekistonlik futbolchi. Oʻzbekiston U-17 terma jamoasining sobiq a'zosi va „Olimpik“ klubi himoyachisi.

## Manbalar
Dilshod Abdullayev

**Dilshod Abdullayev** — oʻzbekistonlik futbolchi. Oʻzbekiston U-17 terma jamoasining aʼzosi va „Paxtakor“ klubi himoyachisi.

## Yutuqlari
### Klub
;Paxtakor
* Oʻzbekiston kubogi sohibi: 2025

## Manbalar
Balujistondagi mojaro

**Balujistondagi qurolli mojaro** 1948-yilda boshlangan va hozirgacha davom etmoqda.

## Yana qarang
* Pishin shahridagi terakt

## Havolalar
* Baloch talabalar tashkiloti sayti (azad) 
* https://web.archive.org/web/20141027064447/http://www.bso-na.org/
## Manbalar
Jahongir Mamatqulov

**Jahongir Mamatqulov** () – oʻzbekistonlik futbolchi. Oʻzbekiston U-17 terma jamoasining aʼzosi va Oʻzbekiston Superligasining „Qizilqum“ klubi darvozaboni.

## Manbalar
Opioid epidemiyasi

**Opioid epidemiyasi** (opioid inqirozi) – opioid analgetiklarini nazoratsiz qoʻllash tufayli oʻlim soni ortib borishiga sabab boʻluvchi epidemiya. 1990-yillarning oʻrtalarida opioid preparatlari Qo'shma Shtatlarda oʻtkir va surunkali ogʻriqlarni davolash uchun keng qoʻllanila boshlangan. Bunga asosan „xavfsiz“ ogʻriq qoldiruvchi dori-darmonlarni targʻib qiluvchi reklama kompaniyalarining oʻtkazgan farmatsevtika kampaniyalari yordam bergan.

## Havolalar

* AQSh Sogʻliqni saqlash vazirligi veb-saytidagi opioid epidemiyasi  Arxivnaya kopiya
## Manbalar
Tailand Senati saylovlari (2024)

**Tailand Senati saylovlari** – uch bosqichda tashkil etiladigan saylov boʻlib, okruglararo ovoz berish 9-iyunda, viloyatlararo ovoz berish 16-iyunda va mahalliy ovoz berish 26-iyunda boʻlib oʻtgan.
## Manbalar
Dostonbek Tursunov (futbolchi, 2004)

**Doston Tursunov** – oʻzbekistonlik futbolchi. Oʻzbekiston Superligasining „Qizilqum“ futbol klubi himoyachisi.

## Manbalar
Fayzullobek Jumanqoʻziyev

**Fayzullobek Jumanqoʻziyev** – oʻzbekistonlik futbolchi. „Qizilqum“ futbol klubi hujumchisi.
## Manbalar
Maksim Lisitsin

**Maksim Pavlovich Lisitsin** (; 1978-yil 11-yanvarda tugʻilgan) – rossiyalik futbol murabbiy, Qirgʻiziston milliy terma jamoasi va Bishkekning „Dordoy“ klubida bosh murabbiy.

## Biografiya
Maksim „Kuban“ jamoasining oʻrinbosarlar jamoasida oʻynagan. Harbiy xizmatni oʻtagach, murabbiylik faoliyatini boshlagan. Lisitsin 15 yil davomida Krasnodar oʻlkasidagi futbol akademiyada ishlagan. U „Kuban-2“ murabbiylar shtabining aʼzosi boʻlgan, keyinchalik „Krasnodar“ klubining seleksiya boʻlimini boshqargan.

2020-yilda Lisitsin Qirgʻiziston Premyer-ligasining „Ilbirs“ klubini boshqargan.

2022-yildan 2024-yilgacha Qirgʻiziston yoshlar terma jamoasini boshqargan. Maksim Lisitsin boshchiligida jamoa 2022-yilda saralashdan muvaffaqiyatli oʻtib, Osiyoning kuchli 16 jamoasi qatoriga kirgan, 2023-yilda esa bu jamoa Osiyo Kubogi final turniri oʻyinlarida ishtirok etgan. 2023-yilning dekabrida Maksim „Bishkek Dordoy“ klubi bosh murabbiyligiga tayinlangan. 2024-yil 13-iyun kuni esa Qirgʻiziston terma jamoasiga bosh murabbiy etib tayinlangan.

## Manbalar


## Havolalar

* 
* Maksim Lisitsin Transfermarkt saytida
Matvey Safonov

**Matvey Yevgenyevich Safonov** (; 1999-yil 25-fevral) – rossiyalik professional futbolchi, Liga 1 klubi Parij Sen-Jermen va Rossiya terma jamoasida darvozabon sifatida oʻynaydi.

## Klub faoliyati

### Krasnodar
Safonov "Krasnodar" safida 2017-yilning 13 avgust kuni Permning „Amkar“ klubiga qarshi oʻyinda Rossiya Premer-ligasida debyut qilgandi.   2020-yil 20-oktyabrda u UEFA Chempionlar Ligasi doirasidagi „Krasnodar“ning „Renn“ ga (1:1) qarshi oʻyinida oʻyinning eng yaxshi futbolchisi deb topildi, bu musobaqada klubining debyuti. 2024-yilning 18-yanvarida Safonov „Krasnodar“ bilan shartnomasini 2029-yilning 31-yanvarigacha uzaytirdi.

### Parij Sen-Jermen
2024-yil 14-iyun kuni Safonov amaldagi Liga 1 chempioni Parij Sen-Jermenga kelib, besh yillik shartnoma imzoladi. OAV xabariga koʻra, transfer narxi 20 million yevro atrofida.

2025-yil 15-fevralda, Tuluza klubiga qarshi oʻyinda Safonov toʻrtta toʻpni toʻxtatib, darvozasini daxlsiz saqlab, Sofascore statistik portaliga koʻra eng yaxshi futbolchilar terma jamoasiga 8.1 ball bilan kirdi. Umuman olganda, Matvey Ligue 1da 10 ta oʻyin oʻtkazdi: PSG 8 ta gʻalaba, 1 marta durang oʻynadi va bir marta magʻlub boʻldi. 2025-yil 5-aprelda, mavsumning oxiriga 6 tur qolganda, Parij Sen-Jermen klubi Fransiya chempioni boʻldi.

2025-yil 24-mayda Fransiya Kubogini qoʻlga kiritdi, finalda Stade de Reims klubiga qarshi oʻyinda oʻz klubi darvozasini daxlsiz saqladi. 31-mayda Parij Sen-Jermen tarkibida Chempionlar Ligasi gʻolibi boʻlib, turnirda ikki oʻyin oʻtkazdi. Girona klubiga qarshi birinchi oʻyinda (1–0) Matvey Safonov birorta ham gol oʻtkazib yubormadi, ikkinchi oʻyinda esa magʻlubiyatga (0–1) qaramay, oʻyinning eng yaxshi futbolchisi deb eʼtirof etildi.

2024/25-yilgi debyut mavsumida Safonov Parij Sen-Jermen jamoasi safida barcha musobaqalarda 17 ta oʻyin oʻtkazdi, jumladan Ligue 1da 10 oʻyin, Fransiya Kubogida 5 oʻyin va Chempionlar Ligasi guruh bosqichida 2 oʻyin.

2025-yil 17-dekabr kuni, Qitʼalararo kubok finalida Flamengo klubiga qarshi oʻyinda asosiy tarkibda maydonga tushdi. Paris Saint-Germain gʻalaba qozondi va Safonov FIFA shafeligidagi turnirlarda penaltilar seriyasida ketma-ket toʻrt zarbani qaytargan birinchi darvozabon boʻldi.

## Terma jamoadagi faoliyati
2020-yil 9-oktyabrda u ilk bor Rossiya terma jamoasiga UEFA Millatlar Ligasi doirasida Turkiya va Vengriyaga qarshi oʻyinlarga chaqirildi.

2021-yil 11-may kuni Safonov Yevro-2020 uchun kengaytirilgan 30 kishilik dastlabki tarkibga kiritildi. U 1-iyun kuni Polshaga qarshi oʻrtoqlik uchrashuvida debyut qildi.

2-iyun kuni Safonov yakuniy tarkibga kiritildi. 16-iyun kuni u Rossiyaning Finlyandiyaga qarshi guruhdagi ikkinchi oʻyinida maydonga tushdi va 1:0 hisobida gʻalaba qozondi. U 21-iyun kuni Daniyaga qarshi guruhdagi soʻnggi oʻyinda yana oʻynadi va 1:4 hisobida magʻlubiyatga uchragan holda 4 ta gol urishga imkon berdi, chunki Rossiya musobaqadan chiqib ketdi.

## Faoliyat statistikasi

### Klub

#### Eslatmalar


### Xalqaro

## Yutuqlar
**Individual**

* Rossiya Premyer-ligasining mavsumdagi eng yaxshi darvozaboni: 2023–24

## Eslatmalar

 
 

## Manbalar

## Havolalar

*
Štefan Tarkovič

**Štefan Tarkovič** (1973-yil 18-fevral) – slovakiyalik futbol murabbiyi va sobiq futbolchi. Hozirda Qirgʻizistonni boshqaradi. Ilgari u Slovakiya terma jamoasini, shuningdek, Slovakiyaning Jilina, Tatran Presov va Koshitse kabi turli klublarini boshqargan.

## Boshqaruv
2023-yilning 24-aprel kuni Qirgʻiziston futbol ittifoqi Tarkovichni Qirgʻizistonning yangi bosh murabbiyi etib tayinlangan. 2024-yil 13-iyunda shartnomasi yakunlanganidan soʻng Qirgʻiziston terma jamoasini tark etgan.

## Boshqaruv statistikasi

: **

## Manbalar

## Havolalar

* MFK Košice profili
Humoyunshoh Sayyotov

Xumoyunshoh Sayyotov – oʻzbekistonlik futbolchi. Oʻzbekiston Superligasining „Qizilqum“ futbol klubi va O'zbekiston terma jamoasi futbolchisi

## Manbalar
Fabian Hürzeler

**Fabian Hürzeler** (1993-yil 26-fevral) – professional futbol murabbiyi va sobiq futbolchi, Premyer Liganing „Brighton & Hove Albion“ klubi bosh murabbiyi boʻlishi rejalashtirilgan.

Qoʻshma Shtatlarda tugʻilgan, Germaniya fuqaroligiga ega va futbolchilik faoliyati davomida Germaniyaning bir necha yoshlar toifasida terma jamoalarida oʻynagan.

## Futbolchilik faoliyati
Hürzelerning futbolchi sifatidagi faoliyati asosan nemis futbolining quyi toifasidagi ligalarda, „Bavariya“ II, „Hoffenheim II 1899“ va „1860 Myunxen II“ jamoalari tarkibida oʻynagan. U 23 yoshida professional futbolchilik faoliyatini samarali yakunladi.

## Murabbiylik faoliyati

### Brighton & Hove Albion
2024-yil 15-iyun kuni Hürzeler Premyer-liganing „Brayton va Xouv Albion“ klubining yangi bosh murabbiyi boʻlish uchun shartnoma imzoladi va klubni tark etgan Roberto De Zerbining oʻrnini egalladi. U Premyer-liga tarixidagi eng yosh doimiy bosh murabbiyga aylandi.

## Boshqaruv statistikasi

## Shaxsiy hayot
Xyurtseler Hyustonda (Texas), otasi shveytsariyalik va nemis onasining oilasida ular Qoʻshma Shtatlarda ishlayotgan vaqtidatugʻilgan. Uning oilasi u ikki yoshida Germaniyaga qaytib kelgan.

## Yutuqlar

; FC Pipinsried

* Bayernliga Sud koʻtarilishi: 2016–17

; Sent-Pauli FK

* 2. Bundesliga : 2023–24

## Manbalar
Çiftekoz (Araban)

**Çiftekoz** - Turkiyaning Gaziantep viloyatidagi Araban tumanida joylashgan mahalla. Aholisi 2022-yil hisobotiga koʻra 194 kishini tashkil qiladi.

## Manbalar
Ziyaret (Arab)

**Ziyaret -** Turkiyaning Gaziantep viloyatidagi Araban tumanida joylashgan mahalladir. Aholisi 2022-yil hisobotiga koʻra 116 nafar kishini tashkil etadi. Qishloq aholisining asosiy qismini Qiziq qabilasining turkmanlari tashkil qiladi.

## Manbalar
Igor Shvikov

**Igor Aleksandrovich Shvikov** (1940-yil 11-sentyabr) – sovet futbolchisi, darvozabon. Rossiyada xizmat koʻrsatgan murabbiy.

## Futbolchilik faoliyati
1962-yildan 1963-yilgacha u Moskvaning „Torpedo“ jamoasida oʻynagan, u yerda SSSR oliy ligasida debyut qilgan va u yerda 4 ta oʻyin oʻtkazgan. 1964-yilgi mavsumda u birinchi marta „Kuban“ sharafini himoya qildi, 4 ta chempionat oʻyinida 4 ta gol oʻtkazib yubordi va SSSR kubogida yana 1 ta oʻyin oʻtkazib, oʻz darvozasidan gol oʻtkazib yubormagan.

Keyin oʻsha yili u „Volga Gorkiy“ safiga qoʻshildi va u uchun 1966-yilgacha oʻynadi va shu vaqt ichida 13 ta oʻyin oʻtkazdi. 1968-yilda Krasnoyarskning „Rassvet“ jamoasida 13 ta, „Paxtakor“ jamoasida esa 1 ta oʻyinda maydonga tushgan. 1969-yildan 1973-yilgacha u Tomles klubi sharafini himoya qildi va 116 ta jamoaviy oʻyinda qatnashgan.

## Futbolchilikdan keyingi faoliyati
Futbolchilik faoliyatini yakunlagach, bolalar murabbiyi boʻlib ishlagan. 2002-yildan 2005-yilgacha u RFU inspektori boʻlib ishlagan.

## Manbalar

## Adabiyot

* 
* 

## Havolalar

* footbook.ru saytidagi profil
Anatoliy Napreyev

**Anatoliy Ivanovich Napreyev** (; 1950-yil 26-yanvar, Oryol – 2000-yil 20-yanvar, Oryol) – sovet futbolchisi, hujumchi pozitsiyasida oʻynagan.

## Futbolchilik faoliyati
Anatoliy Oryol futbol maktabida taʼlim olgan. Birinchi murabbiy G. M. Fyodorov. Anatoliy „Spartak Oryol“ (1967, 1978—1979, 1984—1986), „Lokomotiv Moskva“ (1968—1970), „Shinnik Yaroslavl“ (1971—1973), Stal Orel (1974), Zvezda Tiraspol (1974), Tavriya" Simferopol (1975), Odessaning „Chernomorets“ (1976—1978), Tolyattining „Torpedo“ (1980—1981), Chimkentning „Meliorator“ (1982) va „Beshkent“ (1983) jamoalarida oʻynagan.

## Yutuqlar

* RSFSR kubogi sohibi: 1980

## Manbalar

## Havolalar

* Anatoliy Napreyev „UKRAYNA FUTBOLI (tarix va statistika)“ veb-saytida
* Anatoliy Napreyev „Odesa futboli“ saytida
* Anatoliy Napreyev footbook.ru veb-saytida
Toʻra Shaymardanov

**Toʻraberdi Shaymardanov** (; 1958-yil 24-yanvar, Toshkent) – Oʻzbekistonlik sobiq futbolchi va futbol murabbiyi. Murabbiylik faoliyati davomida „Paxtakor“ yoshlar jamoasi va „Lokomotiv“ klubiga murabbiylik qilgan.

## Futbolchilik faoliyati
Toʻra Shaymardanov Toshkent futbol makatabi tarbiyalanuvchisi. Axrol Inoyatov birinchi murabbiylaridan biri. Faoliyati davomida MHSK, Xonqa, Yangiyer, Paxtakor, Zvezda, Sohibkor, Traktor, Andijon, Navbahor, Konchi, Umid, Aral va Doʻstlik klublari tarkibida oʻynagan. 1979—1981-yillar davomida Paxtakor jamoasi tarkibida SSSR Oliy ligasida 32 ta oʻyinda ishtirok etgan.

Oʻzbekiston SSR terma jamoasi tarkibida 1979-yilda oʻtkazilgan futbol boʻyicha SSSR xalqlari yozgi spartakiadasida ishtirok etgan.

## Murabbiylik faoliyati
Futbolchilik faoliyatini yakunlaganidan soʻng murabbiylik faoliyatini boshlagan va 1998—2000-yillar oraligʻida „Paxtakor“ klubi murabbiylar shtabida ishlagan va yoshlar jamoasi murabbiyi boʻlgan.

2003—2004, 2005—2006-yillarda Toshkentning boshqa bir jamoasi, Lokomotiv klubida bosh murabbiy sifatida faoliyat olib borgan.

## Yutuqlar

## Manbalar

## Havolalar
* Toʻraberdi Shaymardanov Footballfacts saytida
* Toʻraberdi Shaymardanov  Playmakerstats saytida
Sabina Azimbayeva

**Azimbayeva Sabina Zairovna** (; 2000-yil 14-fevral) – qozoq modeli, „Miss Almati 2017“ goʻzallik tanlovi gʻolibi. „Miss Universe 2018“ xalqaro goʻzallik tanlovida Qozogʻiston sharafini himoya qilgan.

## Hayoti
Sabina Olmaotada tugʻilib, shu yerda katta boʻlgan. Turon kollejini tarjimonlik va gid mutaxassisligi boʻyicha tamomlagan. U uygʻur musiqali komediya teatrida boks va raqs bilan shugʻullangan. Millati uygʻur. Xalqaro biznes universitetining turizm fakultetida tahsil olgan. 2019-yil oktyabr oyida turmushga chiqqan, lekin eri haqida hech narsa maʼlum emas.

## Goʻzallik tanlovlari

### Miss Almati 2017
11-sentabr kuni u „Miss Almati 2017“ goʻzallik tanlovida gʻolib boʻlgan.

### Miss Kazakhstan 2018
Sabina „Miss Kazakhstan 2018“ milliy goʻzallik tanlovida ishtirok etib, 5-oʻrinni egallgan.

### Miss Universe 2018
U „Miss Universe 2018“ tanlovida Qozogʻiston sharafini himoya qilgan.

Sabina „Miss Universe 2017“ tanlovida ham ishtirok etishi kerak edi, biroq uning oʻrniga Kamila Asilova ishtirok etgan.

## Manbalar
Dinara Rakhimbaeva

**Dinara Rakhimbayeva** (; 1995-yil 27-yanvar, Olmaota shahrida tugʻilgan) – qozoq modeli va bloggeri.

## Hayoti
Dinara Rakhimbaeva 1995-yil 27-yanvarda Olmaota shahrida tugʻilgan. Otasi rossiyalik, onasi esa qozoq boʻlgan. Dinara oiladagi uch farzandning eng kattasi edi. Uning Islana ismli singlisi va Zhangir ismli ukasi bor. Rakhimbaeva Olmaota shahridagi 134-sonli litseyni tamomlagan. 2017-yilda Nottingem universitetini moliya fakultetini bitirgan.

2015-yil avgust oyida oʻzining shaxsiy instagram profilini ochgan. Oʻshandan beri Rakhimbaeva 487,000 dan ortiq obunachi yigʻa olgan.

Rakhimbaeva tashqi koʻrinishi va qomati, ayniqsa tor beli bilan mashhur boʻlib, ommaviy axborot vositalarida „Qozogʻiston barbisi“ nomini olgan.

2017-yilda uning „L’Officiel Kazakhstan“ jurnali sahifalarida eʼlon qilingan „Bite Me Lingerie“ qozoq ichki kiyim brendi reklamasi uchun tushgan surati aholining musulmon qatlami tomonidan qattiq tanqidga uchragan hamda Qozogʻiston va boshqa bir qancha mamlakatlar ommaviy axborot vositalarida qizgʻin muhokamalarga sabab boʻlgan.

Keyinroq Rakhimbaeva tanqidchilarga „Nega bunchalik shafqatsiz boʻlasizlar? Menga nisbatan nafrat juda koʻp, lekin men sizga hech narsa qilganim yoʻq. Barchangizga baxt va muhabbat tilayman“, deb javob qaytargan.

2018-yilda Rakhimbaevaning surati „Menʼs Health Kazakhstan“ jurnali muqovasida chiqqan. U shuningdek, „Kelinka is also a human 2“ komediyasida ham rol ijro etgan.

## Manbalar

## Havolalar
*
Aşağıkaravaiz (Araban)

**Aşağıkaravaiz -** Turkiyaning Gaziantep viloyatidagiAraban tumanida joylashgan mahalla. Aholisi 2022-yil hisobotiga koʻra 405 kishini tashkil qiladi.

## Manbalar
Abanga daryosi

**Abanga daryosi** – Gabondagi daryoi. U Ogue daryosining oʻng irmoqlaridan biridir. Meduneu yaqinidagi Kristal togʻlarida boshlanadi. Daryo uzunligi taxminan 160 km. Bifoun shahri yaqinidagi Ogooué daryosiga qoʻshiladi.
## Manbalar

## Adabiyotlar

* Lerik Jak. 1983-yil. Gidrografiya-gidrologiya. *Geographie et Cartographie du Gabon, Atlas Illustré,* Gabona Respublikasi Milliy Taʼlim Vazirligi boshchiligida. 14–15-betlar. Parij, Fransiya: Edicef.
* Perusset Andre. 1983-yil. Oro-Hydrographie (Le Relief) *Geographie et Cartographie du Gabon, Atlas Illustré* Gabonaise Milliy Taʼlim vazirligi boshchiligida. 10–13-betlar. Parij, Fransiya: Edicef.
Abara daryosi

**Abara daryosi**, shuningdek, **Abara Xavr** nomi bilan tanilgan, Janubiy Sudanning Jongli shahridagi daryo oqimidir. U Agvey daryosining irmogʻi boʻlib, Abara va Kongkong daryosining Bongakdan sharqda qoʻshilish joyida hosil boʻladi. Daryo – *vadi* yoki jar boʻlib, u qurgʻoqchilik davrida qurib qolishi mumkin, ammo yogʻingarchilik mavsumida kuchli yogʻinlar tufayli tezda oʻzini tiklab oladi.
## Manbalar
Achva daryosi

**Achva daryosi** – Ugandadagi daryo. U mamlakatning shimoliy markaziy qismidan oqib oʻtadi va Ugandaning shimoliy platosi va shimoli-sharqiy baland togʻlaridan chiqqan irmoq suvlari bilan toʻyinadi. Janubiy Sudan chegarasini kesib oʻtib, Oq Nil daryosiga qoʻshiladi. Janubiy Sudanda u **Asva daryosi** sifatida tanilgan. Daryoda baliq ovlash faoliyati yoʻlga qoʻyilgan.
## Manbalar
Adar daryosi

Dinkalar orasida **Yal** nomi bilan tanilgan **Adar daryosi** (yoki **Xor Adar**) Janubiy Sudanning Yuqori Nil shtatidagi Oq Nilning irmogʻidir. U Machar botqoqlaridan shimoli-gʻarbga tomon oqib oqib oʻtadi va Melut shahrining yuqori oqimida Oq Nilga qoʻshiladi.
## Manbalar
Agbado daryosi

**Agbado daryosi** – Beninda  joylashgan daryo. Maxi hududi orqali Abomey shimolida oqadi. U shimoliy Collines departamentidagi manbadan boshlanib janubga tomon oqadi. Savalou shahridan oʻtib, Setto yaqinidagi Atchérigbé sifatida tasniflangan oʻrmonda Zou daryosiga qoʻshiladi.
## Manbalar
Alfina Nassyrova

**Alfina Nassyrova** (, *Älfina Robertqyzy Nasyrova*; ; 1988-yil 11-iyunda tugʻilgan) – qozogʻistonlik model va goʻzallik tanlovi sovrindori. 2007-yilda Olmaota shahrida joylashgan Abay nomidagi Qozoq milliy opera va balet teatrida oʻtkazilgan „Miss Kazakhstan“ milliy tanlovida gʻolib chiqqan. 2008-yil 14-iyulda Vyetnamning Nha Trang shahrida boʻlib oʻtgan „Miss Universe 2008“ tanlovida va 2008-yilning 13-dekabrida Janubiy Afrika Respublikasining Yoxannesburg shahrida boʻlib oʻtgan „Miss World 2008“ tanlovida Qozogʻiston nomidan ishtirok etgan.

## Manbalar

## Havolalar
* Alfina Nasirovaning Instagrami
Agnéby daryosi

**Agnebi daryosi**, shuningdek, **Agbo daryosi** sifatida ham tanilgan, Gʻarbiy Afrikadagi Kot-d’Ivuardagi daryo. Daryo Bongouanou mintaqasidagi Agoua yaqinidagi buloqlardan boshlanadi, janubga tomon oqib oʻtadi va mamlakat janubidagi Ebrie Laguniga borib quyiladi. Bu mintaqadagi iqlim Gʻarbiy Afrika mussonini tashkil etuvchi Atlantika okeanining namlik koʻtaruvchi shamollari va Saharadan quruq harmattan shamollari oʻrtasida almashinadi. Nam va quruq fasllarning almashinishi daryodagi suv hajmida katta oʻzgarishlarga sabab boʻladi.
## Manbalar
Agvey daryosi

**Agvey daryosi**, shuningdek, **Agvei** deb ham ataladi, Janubiy Sudanning sharqiy qismidan oqib oʻtadigan Pibor daryosining irmogʻidir. Uning irmoqlariga Abara va Kongkong daryolari kiradi. Daryo qurgʻoqchilik davrida qurib qolishi mumkin boʻlgan *vadi* yoki jar boʻlib, nam mavsumda kuchli yogʻingarchilik tufayli toʻlib oqadi.
## Manbalar

## Havolalar

* JPG Jonglei xaritasi
* Agvey daryosi
Alibori daryosi

**Alibori daryosi** – Beninning shimoli-sharqiy qismidagi daryo. U Atakora departamentidagi Tobré qishlogʻi yaqinida boshlanadi va shimoli-sharqqa tomon oqib oʻtadi. Oxir-oqibat Birni-Lafiya yaqinidagi Niger daryosiga quyiladi. Alibori departamentida u Banikoara va Karimama kommunalarining sharqiy chegarasini, shuningdek, V Transchegara bogʻining sharqiy chegarasini tashkil qiladi. Pako daryosi uning irmoqlaridan biridir. U yerda timsohlar ham yashaydi.
## Manbalar
Aligide daryosi

**Aligide daryosi** – Eritreyadagi suv oqimi. Uning manbai milliy poytaxt Asmaradan uncha uzoq boʻlmagan hududda joylashgan. Daryo Eritreyaning sharqiy qirgʻogʻi boʻylab Qizil dengiz sohilidagi Foro kichik shaharchasigacha tomon oqadi. Shu nuqtada, Aligid boshqa ikkita daryo, Comaile va Haddas daryolari bilan birlashadi.

## Yana qarang

* Eritreyadagi daryolar roʻyxati
## Manbalar
Alpouro daryosi

**Alpouro daryosi** – Beninning Borgou departamentidagi daryo. U Boridan janubdagi Ouémé-Superieur tasniflangan oʻrmonidagi Uemé daryosiga borib quyiladi.
## Manbalar
Angereb daryosi

**Angereb,** shuningdek, ***Bahr as-Salom*** nomi bilan ham tanilgan, Efiopiya va Sharqiy Sudandagi daryo. U Nil manbalaridan biri. Daryo Amxara viloyatidagi Gondar shahridan shimolda Daqva yaqinida boshlanib, Atbara daryosiga qoʻshilish uchun gʻarbga tomon oqib oʻtadi. Armachihoning tarixiy tumani uning yoʻnalishi boʻylab joylashgan.

1997-yilda foydalanishga topshirilgan Angereb toʻgʻoni 25 yil davomida shaharning ichimlik suvi taʼminoti muammosini hal qilishga moʻljallangan. Angereb suv ombori va ikkita quduq shahar uchun asosiy suv manbalari boʻlib, ularning umumiy ishlab chiqarish quvvati kuniga 8298 m 3 ni tashkil etadi.

## Yana qarang

* Kichik Angereb
* Efiopiyadagi daryolar roʻyxati
* Sudandagi daryolar roʻyxati
## Manbalar
Anjobony

Sofiya viloyatidagi **Anjobony** daryosi Madagaskarning shimolida joylashgan. U shimoliy qirgʻoqqa tomon oqib tushadi. Uning asosiy irmogʻi – Bemarivo (Sofiya). U Boriziny yaqinida (Berge porti) daryoga quyiladi.

Anobony Sofiya daryosiga quyiladi.
## Manbalar
Ankavanana

**Ankavanana** – Madagaskar shimolida, Sava mintaqasida joylashgan daryo. Uning manbalari Andapa janubida joylashgan boʻlib, Antalaha yaqinidagi Nationale 5a yoʻlini kesib oʻtadi va Hind okeaniga borib quyiladi.
## Manbalar
Anseba daryosi

**Anseba daryosi** (Tigrinya:ሩባ ዓንሰባ, ) – Eritreyadagi Barka daryosining irmogʻi boʻlib, uzunligi 346 km. Asmara tashqarisidagi Eritreya togʻlaridan boshlanadi va Keren orqali shimoli-gʻarbiy yoʻnalishda oqadi. Sudan bilan chegara yaqinida Barka daryosi bilan birlashadi.
## Manbalar
Antainambalana daryosi

***Antainambalana*** (ayrim xaritalarda Antainambalan nomi bilan ham tanilgan) – Madagaskar shimoli-sharqidagi Analanjirofo mintaqasidagi daryo. U baland togʻlardan oqib tushadi va Maroantsetra yaqinidagi Antongil koʻrfaziga oʻtib, u yerdan Hind okeaniga quyiladi. Uning havzasi  ga teng.

## Tarixi
18-asrda bu daryo yevropalik dengizchilar tomonidan ***Tingballe daryosi*** deb atalgan.
## Manbalar
Auob daryosi

**Auob daryosi** – Janubiy Afrikaning Shimoliy Cape provinsiyasidagi Nossob daryosining irmogʻi.
Daryo Namibiya va Shimoliy Cape orqali taxminan  janubi-sharqga tomon oqadi.
## Manbalar
Ambala daryosi

**Ambala** – Tanzaniyaning janubi-gʻarbiy qismidagi daryo. U Rukva vodiysidan oqib oʻtadi.
## Manbalar
Andranotsimisiamalona daryosi

**Andranotsimisiamalona daryosi** shimoliy Madagaskarda joylashgan. Uning manbalari Ambohitra massivida joylashgan; Antananandrenitelo ustidagi Saharena daryosiga borib quyiladi.
## Manbalar
Avbana daryosi

**Avbana daryosi** Imo shtatining Mgbidi shahridagi manbadan boshlanuvchi daryo. Avbana Oguta koʻliga quyiladi.

## Avbana daryosining rasmlari

Fayl:Awbana_River(2).jpg|alt=Some of the building around the river|Daryo atrofidagi binolarning bir qismi
Fayl:Awbana_River(5).jpg|alt=People swimming at the river|Daryoda suzayotgan odamlar
Fayl:Awbana_River(7).jpg|alt=Showing ongoing wooden boat construction|Davom etayotgan yogʻoch qayiq qurilishi 

## Manbalar
Aïna daryosi

**Aina daryosi** (fransuzcha: *Rivière Aïna*) – Kamerundagi Ivindo daryosining irmogʻi. Yoʻlda u Kamerun va Gabon oʻrtasidagi chegarani, soʻngra Gabon va Kongo Respublikasi oʻrtasidagi chegarani tashkil qiladi (xarita) .

Daryo boʻylab, mahalliy pigmeler oʻzlarining oʻq zahari tarkibida foydalanadigan *Strophanthus tholonii* oʻsimligining bir nechta turlari qayd etilgan. Shuningdek, boshqa Strophanthus turlari ham keng tarqalgan.

## Yana qarang

* Kamerun kommunalari
## Manbalar
Bagoé daryosi

**Bagoe daryosi** - Afrikaning g'arbiy qismidagi Bani daryosining irmog'i. U Kot-d'Ivuar shimolidan va Mali janubidan oqib o'tadi va ikki davlat o'rtasidagi chegaraning bir qismini tashkil qiladi.  Asosiy irmog'i - Banifin daryosidir.

## Manbalar
Bahr al-Gʻazal

**Bahr al-Gʻazal** (بحر الغزال) – Chad markazidagi vadi yoki quruq daryo oʻzagi. Suv u orqali oqib oʻtganda (hozirgi vaqtda kamdan-kam hollarda, ekstremal yogʻingarchilik hodisalarida sodir boʻladi), u janubi-gʻarbdan shimoli-sharqqa, Chad koʻlidan uzoqda va Bodele tomon oqadi.
## Manbalar
Bahr Salamat

**Bahr Salamat** – Chaddagi mavsumiy oraliq daryo. U janubga qarab oqadi. Bahr Salamat Chari daryosining irmogʻi hisoblanadi.

Bahr Salamat daryosi oqayotganda Am Timan jamoasi va Chadning Bahr Salamat fauna qoʻriqxonasi hududidan oʻtadi. Chari daryosi – Chad koʻlining irmogʻidir.

## Yana qarang

* Chari daryosi
## Manbalar
Baht daryosi

**Baht daryosi** Marokashdagi suv oqimi boʻlib, Sebou daryosining irmogʻi hisoblanadi. **Oued Beht** nomi bilan ham tanilgan bu daryo Oʻrta Atlas togʻ tizmasidan boshlanadi. Baht Sidi Slimane shahridan 20 kilometr (12 milya) janubda joylashgan al-Kansera sugʻorish toʻgʻoni tomonidan ushlab turiladi.

## Tarixi
Oʻrta Atlas ichidagi suv havzasining yuqori qismlarida yoʻqolib ketish xavfi ostidagi primat Barbary makakasining miloddan avvalgi davrlarga tegishli diapazoni joylashgan boʻlib, u oʻsha vaqtda Shimoliy Afrikada ancha kengroq tarqalgan.

## Yana qarang

* Ouergha daryosi
* Baxt koʻli

## Manbalar

## Adabiyotlar
* C. Maykl Xogan. 2008-yil. ''Barbary Macaque: Macaca sylvanus'', GlobalTwitcher.com, ed. N. Stromberg
* Muhammad Hammam, Jamiyat Muhammad al-Xamis. Kulliyat al-adab va-al-ulum al-insoniya. 1995 yil. *L’Occident musulman et l’occident chrétien au moyen âge*, 525 bet 160 bet
Banankoni

Malidagi Banankoni daryosi Sikasso mintaqasida, mamlakatning janubiy qismida, Bamakodan 280 km sharqda joylashgan. Banankoni Niger daryosi drenaj havzasining bir qismidir.
## Manbalar
Bandama daryosi

**Bandama daryosi** Kot-d’Ivuardagi eng uzun daryo boʻlib, uzunligi taxminan 800 km ni tashkil etadi. Janubdan oqadigan daryo Marahue, Solomougou, Kan va Nzi daryolari suvi bilan toʻyinadi va Tagba lagunasiga va Gvineya koʻrfaziga quyiladi.

Bandama 1973-yilda Kossou da Kossou toʻgʻonining qurilishi natijasida yaratilgan katta sunʼiy koʻl boʻlgan Kossou koʻli orqali oqib oʻtadi.

Kot-d’Ivuar poytaxti Yamoussoukro Bandama daryosi hududida joylashgan.
## Manbalar

## Havolalar

* concise.britannica.com
* mongabay.com saytida mamlakatni oʻrganish
Kongodagi kema halokati (2024)

2024-yil 12-iyun kuni Kongo Demokratik Respublikasining gʻarbiy qismidagi May-Ndombe provinsiyasida joylashgan Kongo daryosining irmoqlaridan biri boʻlgan Kva daryosida kema choʻkib ketishi natijasida, kamida 86 kishi, jumladan 21 bola halok boʻladi.

## Tarixi

Kunning ikkinchi yarmida bortida jami 272 yoʻlovchi boʻlgan ikkita kema Mushi portidan joʻnab ketadi. 6 soatdan keyin ulardan birining dvigateli toʻxtab qoladi, qorongʻuda kema toshlarga urilib, choʻkib ketadi. Ikki kemadan 185 kishi qirgʻoqqa yetib keladi. Qolgan yoʻlovchilarni qidirish ishlari davom ettiriladi. Baʼzi maʼlumotlarga koʻra, bedarak yoʻqolganlarning barchasi halok boʻlgan.

## Tekshiruv

Kongo prezidenti Feliks Tshisekedi hukumatga kema choʻkishi sabablarini oʻrganish va aniqlashni hamda kelajakda shu kabi hodisalarning oldini olish uchun barcha choralarni koʻrish vazifasini topshirdi.

## Manbalar
I’ll Gift You Another City

***I’ll Gift You Another City*** – liviyalik yozuvchi Ahmed Ibrahim al-Fagihning trilogiyasi. Asar eng yaxshi 100 ta arab romanlari qatoriga kiritilgan. Kitob 516 sahifadan iborat boʻlgan uchta romandan tashkil topgan:

* *I’ll Gift You Another City*
* *My Kingdom’s Frontiers*
* *A Tunnel Lit By A Woman*

## Manbalar
Axel Disasi

**Axel Wilson Arthur Disasi Mhakinis Belho** (1998-yil 11-mart) – Fransiyalik futbolchi, Angliya Premyer ligasining Aston Villa klubi va Fransiya milliy terma jamoasining himoyachisi.

## Hayoti
Axel Wilson Arthur Disasi Mhakinis Belho 1998-yilning 11-mart kuni Val-dʼOise shahridagi Gonesse shaharchasida tugʻilgan.

## Klubdagi karyerasi

### Monaco
2020-yil 7-avgust kuni Disasi 13 million yevro evaziga Reimsdan Monacoga transfer qilindi. Futbolchi ushbu klub bilan besh yillik shartnoma imzoladi. 23-avgust kuni Liga 1 doirasida Disasi oʻzining sobiq klubi Reimsga qarshi oʻyinda maydonga tushadi va gol muallifiga aylanadi. Oʻyin 2-2 hisobida yakunlangan.

### Chelsea
2023-yil 4-avgustida Disasi Angliya Premyer ligasining Chelsea klubi bilan 38,5 million funt sterling (45 million yevro) evaziga olti yillik shartnoma imzoladi. U Liverpoolga qarshi kechgan debyut oʻyinining 37-daqiqasida Londonliklar safidagi debyut golini kiritgan.

## Statistikasi

### Klub

### Terma jamoa

## Sovrinlar
**Chelsea**

* Liga kubogi finalchisi : 2023-24

**Fransiya**

* FIFA Jahon chempionati finalchisi: 2022

## Manbalar

## Havolalar

*Profile Chelsea F.C. saytida
*
*
Mzimba

**Mzimba** – Malavining Mzimba tumanidagi shaharcha. Tumanda Tumbuka avlodlari va kam sonli Ngonilar yashaydi.

Mzimba tumanida Ngoni xalqining bir qator anʼanaviy hokimiyat vakillari mavjud. Ushbu anʼanaviy hokimiyatning boshligʻi yoki Paramount boshligʻi (Inkosi) – M’Mbelwa V.

Ilgari maʼmuriy markaz boʻlgan shahar 1940-yildan beri oʻz ahamiyatini yoʻqotgan. Atrofdagi hudud Mzimba tekisligi, Markaziy mintaqa platosining shimoliy davomi, Xora togʻi (5742 fut [1,750 metr]) va Vifiya togʻlarini oʻz ichiga oladi. Oʻgʻitga boy boʻlmagan tuproq tirikchilik uchun qishloq xoʻjaligi, shuningdek, turk-tamaki ekinlari yetishtirish uchun foydalaniladi.

## Demografiya

### Qabila boʻyicha

### Diniy tarkib

## Taniqli aholi vakillari

* Goodall Edward Gondwe – sobiq moliya vaziri va siyosatchi.
* Mwayi Kumwenda – Malavi yulduzi va xalqaro Netbolchi.
## Manbalar
Manqof

**Manqof** () Quvaytdagi Ahmadi gubernatorligi hududiga qarashli. U Ahmadi hududining sharqida va Fors koʻrfazi sohilida joylashgan. Bu Quvayt shahrining chekkasiga toʻgʻri keladi. Mahalliy aholi tomonidan al-Azeeziya deb nomlanuvchi hududda doʻkonlar va restoranlarning konsentratsiyasi yuqori boʻlib, u Sulton Center tarmogʻining filialini oʻz ichiga oladi. Hilton kurorti Manqof sohilida barpo etilgan. Shuningdek, dengiz oldida joylashgan yopiq va ochiq holda oʻynaladigan oʻyinlarni oʻz ichiga olgan „Sehrli Kuvayt“ singari plyajlar ham mavjud.

Bu hududda asosan Hindiston, Bangladesh va Misrdan kelgan mehnat muhojirlari koʻp qavatli uylarda istiqomat qilishadi.

## Yana qarang

* Manqofdagi bino yongʻini (2024)
## Manbalar
UEFA Yevro 2024 A guruhi

UEFA Yevro 2024 turnirining A guruhi 2024-yilning 14-23-iyun kunlari boʻlib oʻtadi. Guruhda mezbonlar Germaniya, Shotlandiya, Vengriya va Shveysariya bor.

## Jamoalar

**Eslatmalar**

## Turnir jadvali


16-turda,
* „A“ guruhi gʻolibi „C“ guruhi ikkinchi oʻrinni egallagan jamoa bilan oʻynaydi.
* „A“ guruhida ikkinchi oʻrinni egallagan Shveysariya terma jamoasi „B“ guruhida ikkinchi oʻrinni egallagan Italiya terma jamoasi bilan oʻynaydi.
* A guruhida uchinchi oʻrinni egallagan Vengrya terma jamoasi B (Ispaniya), E yoki F (Portugaliya) guruhlari gʻolibi bilan oʻynashi mumkin.

## Oʻyinlar

### Germaniya vs Shotlandiya


### Vengriya vs Shveysariya


### Germaniya vs Vengriya


### Shotlandiya vs Shveysariya


### Shveysariya vs Germaniya


### Shotlandiya vs Vengriya


## Intizom
Fair-pley ochkolari, agar jamoalarning oʻzaro va umumiy rekordlari teng boʻlsa (va penaltilar seriyasi taybreyk sifatida qoʻllanilmasa) taybreyk sifatida ishlatiladi. Bular barcha guruh oʻyinlarida olingan sariq va qizil kartochkalar asosida quyidagicha hisoblangan:
* sariq kartochka = 1 ball
* ikkita sariq kartochka natijasida qizil kartochka = 3 ball
* toʻgʻridan-toʻgʻri qizil kartochka = 3 ball
* sariq kartochkadan keyin toʻgʻridan-toʻgʻri qizil kartochka = 4 ball

Bitta oʻyinda oʻyinchiga yuqoridagi chegirmalardan faqat bittasi qoʻllanadi.

## Yana qarang
* Germaniya UEFA Yevropa chempionatida
* Vengriya UEFA Yevropa chempionatida
* Shotlandiya UEFA Yevropa chempionatida
* Shveysariya UEFA Yevropa chempionatida

## Manbalar

## Havolalar
*
Kemer, Burdur

**Kemer** – Turkiyaning Oʻrta yer dengizi mintaqasidagi Burdur viloyati dagi shahar. Kemer tumani poytaxti hisoblanadi. Uning aholisi 2021-yilda 1 456 kishi boʻlgan.

## Tarixi
Qishloqning sobiq nomi Bebekler boʻlgan.

## Maʼlumotnomalar
Altıntaş tumani

**Altintosh  (turkcha: Altıntaş) [[Turkiyaning tumanlari haqida|tumani]]** - Turkiyaning Kutahya viloyatining tumanlaridan biridir. Uning poytaxti Altıntaş shahri hisoblanadi. Uning maydoni 941 km2 bo'lib, aholisi 15 018 kishi (2022) hisoblanadi.

## Tarkibi
Altıntaş tumanida bitta shahar bor:

* Altintosh

Altintaş tumanida 35 qishloq bor:
 
* Akçaköy
* Alibey
* Alıncık
* Altıntaş
* Aydınlar
* Aykırıkçı
* Beşkarış
* Çakırsaz
* Çayırbaşı
* Erenköy
* Eymir
* Gecek
* Genişler
* Gökçeler
* Işıklar
* Karaağaç
* Kuyucak
* Mecidiye
* Murathanlar
* Osmaniye
* Oysu
* Pınarcık
* Pusan
* Sadıkkırı
* Şanlıyurt
* Saraycık
* Sevdiğin
* Üçhüyük
* Yalnızsaray
* Yapılcan
* Yayla
* Yenikaraağaç
* Yeşilyurt
* Yolçatı
* Zafertepeçalköy
UEFA Yevro 2024 B guruhi

UEFA Yevro 2024 turnirining B guruhi 2024-yilning 15-24-iyun kunlari boʻlib oʻtdi. Guruhdan Ispaniya, Xorvatiya, amaldagi chempion Italiya va Albaniya terma jamoalari joy olgan.

## Teams

**Eslatmalar**

## Turnir jadvali


16-turda,
* „B“ guruhi gʻolibi Ispaniya „E“ yoki „F“ guruhlarida uchinchi oʻrinni egallagan jamoalar bilan oʻynaydi.
* „B“ guruhida ikkinchi oʻrin sohibi Italiya terma jamoasi „A“ guruhida ikkinchi oʻrinni egallagan Shveysariya terma jamoasi bilan oʻynaydi.

## Oʻyinlar

### Ispaniya vs Xorvatiya
Ispaniyalik Lamine Yamal oʻzining starti bilan UEFA Yevropa chempionati final turnirida maydonga tushgan eng yosh futbolchiga aylandi.



### Italiya vs Albaniya
Nedim Bayrami 23 soniyadan soʻng Albaniya darvozasini ishgʻol qilib, UEFA Yevropa chempionati tarixidagi eng tezkor golga mualliflik qildi.



### Xorvatiya vs Albaniya


### Ispaniya vs Italiya


### Albaniya vs Ispaniya


### Xorvatiya vs Italiya
Xorvatiyalik Luka Modrichning urgan goli UEFA Yevropa chempionati final turnirida eng keksa gol muallifiga aylandi.

## Intizom
Fair-pley ochkolari, agar jamoalarning oʻzaro va umumiy rekordlari teng boʻlsa (va penaltilar seriyasi taybreyk sifatida qoʻllanilmasa) taybreyk sifatida ishlatiladi. Bular barcha guruh oʻyinlarida olingan sariq va qizil kartochkalar asosida quyidagicha hisoblangan:
* sariq kartochka = 1 ball
* ikkita sariq kartochka natijasida qizil kartochka = 3 ball
* toʻgʻridan-toʻgʻri qizil kartochka = 3 ball
* sariq kartochkadan keyin toʻgʻridan-toʻgʻri qizil kartochka = 4 ball

Bitta oʻyinda oʻyinchiga yuqoridagi chegirmalardan faqat bittasi qoʻllanadi.

## Yana qarang
* Albaniya UEFA Yevropa chempionatida
* Xorvatiya UEFA Yevropa chempionatida
* Italiya UEFA Yevropa chempionatida
* Ispaniya UEFA Yevropa chempionatida

## Eslatmalar

## Manbalar

## Havolalar
*
Benoît Badiashile

**Benoît Ntambue Badiashile Mukinayi Baya** (2001-yil 26-martda tugʻilgan) – Fransiyalik professional futbolchi, Premyer Liganing „Chelsea“ klubi va Fransiya milliy terma jamoasida markaziy himoyachi sifatida toʻp surmoqda.

## Hayoti
Benoît Ntambue Badiashile Mukinayi Baya 2001-yil 26-martda Haute-Vienne Limoges shahrida tugʻilgan. Kelib chiqishi kongolik.

## Klubdagi karyerasi

### Monaco
2018-yil 5-fevral kuni Badiashile Monaco klubi bilan ilk professional shartnomasini imzoladi. 11-noyabr kunida esa PSGga qarshi oʻyinda Liga 1 doirasidagi debyutini oʻtkazadi.

### Chelsea
2023-yil 5-yanvar kuni Badiashile Premyer Liga klubi Chelsea bilan yetti yarim yillik shartnoma imzoladi. The Guardian nashri xabariga koʻra ushbu transfer Londonliklar uchun 32,7 million funtga (37 million yevro) tushgan. Badiashile 2023-yil 15-yanvarida Crystal Palacega qarshi oʻyinda Chelsea safidagi debyutini oʻtkazgan.

## Terma jamoadagi faoliyati
Badiashile Fransiya tarkibida 2016-yildan beri U-16 va U-21 kabi yoshlar va asosiy tarkibida toʻp surib kelmoqda.

Himoyachi 2022-yil sentyabr oyida Avstriya va Daniya qarshi kechgan UEFA Millatlar ligasi turniridagi oʻyinlarda ilk bor asosiy jamoa uchun chaqiruv olgan.

## Shaxsiy hayoti
Badiashilening akasi Loïc Badiashile ham professional futbolchi.

## Statistikasi

### Klub

### Terma jamoa

## Manbalar

## Havolalar

* Profile at the Chelsea F. C. website
UEFA Yevro 2024 Pley-off bosqichi

UEFA Yevro 2024 pley-off bosqichi 2024-yil 29-iyun kuni 1/8 final bahslari bilan boshlanadi va 2024-yil 14-iyulda Germaniyaning Berlin shahridagi Olimpiastadiondagi final oʻyini bilan yakunlanadi.

*Barcha vaqtlar [[Markaziy Yevropa yozgi vaqti]] hisoblanadi ([[UTC+02:00|UTC+2]]).* Sasiq

## Format
Pley-off bosqichida, agar oʻyin normal oʻyin vaqti oxirida teng boʻlsa, qoʻshimcha vaqt oʻynaladi (har biri 15 daqiqadan ikki davr). Qoʻshimcha boʻlimlardan keyin ham durang boʻlsa, oʻyin penaltilar seriyasiga koʻra hal qilinadi.

UEFA 1/8 final uchun quyidagi taqvimni ishlab chiqdi:
* 1-oʻyin: B guruhi gʻolibi va 3-guruh A/D/E/F
* 2-oʻyin: „A“ guruhi gʻolibi va „C“ guruhi ikkinchi oʻrinchisi
* 3-oʻyin: „F“ guruhi gʻolibi – 3-guruh A/B/C
* 4-oʻyin: „D“ guruhi 2-oʻrinchisi – „E“ guruhi ikkinchi oʻrinlari
* 5-oʻyin: E guruhi gʻolibi va 3-guruh A/B/C/D
* 6-oʻyin: „D“ guruhi gʻolibi va „F“ guruhida ikkinchi oʻrin
* 7-oʻyin: C guruhi gʻolibi va 3-guruh D/E/F
* 8-oʻyin: „A“ guruhi ikkinchi oʻrinlari va „B“ guruhi ikkinchi oʻrinlari

UEFA Evro-1984dan beri har bir turnirda boʻlgani kabi, uchinchi oʻrin uchun pley-off boʻlmaydi.

### 1/8 finaldagi oʻyinlar kombinatsiyasi

Uchinchi oʻrinni egallagan jamoalar ishtirokidagi aniq oʻyinlar qaysi toʻrtta uchinchi oʻrinni egallagan jamoa 1/8 finalga yoʻl olishiga bogʻliq boʻladi:

## Saralangan jamoalar
Oltita guruhning har biridan ikkita eng yaxshi oʻrinni egallagan jamoalar hamda eng yaxshi toʻrtta uchinchi oʻrinni egallagan jamoalar pley-off bosqichiga yoʻllanma oladi.



## Bosqichlar


## Nim chorak final

### Shveysariya vs Italiya


### Germaniya vs Daniya


### Angliya vs Slovakiya


### Ispaniya vs Gruziya


### Fransiya vs Belgiya


### Portugaliya vs Sloveniya


### Ruminiya vs Niderlandiya


### Avstriya vs Turkiya


## Chorak final

### Ispaniya vs Germaniya
Tomonlar bundan oldin UEFA Yevro 2008 finalida toʻqnash kelishgan va unda Ispaniya 1:0 hisobida gʻalaba qozongan.

Bu germaniyalik yarim himoyachi Toni Kroosning soʻnggi professional oʻyini boʻldi, chunki u Evrodan keyin faoliyatini yakunlashini eʼlon qilgan edi.


### Portugaliya vs Fransiya
Tomonlar bundan oldin UEFA Yevro 2016 finalida toʻqnash kelishgan va unda Portugaliya mezbonlarni 1:0 hisobida magʻlub etgan edi.



### Angliya vs Shveysariya


### Niderlandiya vs Turkiya


## Yarim final

### Ispaniya vs Fransiya
Tomonlar avvalroq UEFA Yevro 1984 finalida toʻqnash kelishgan, oʻshanda mezbon Fransiya 2:0 hisobida gʻalaba qozongan edi. Fransiya oʻz maydonida Yevro kubogini yutgan eng oxirgi jamoa hisoblanadi. Ular shuningdek 2021-yil UEFA Millatlar Ligasi finalida ham oʻzaro oʻynagan va Fransiya 2:1 hisobida gʻalaba qozongan.
Ispaniyalik Lamine Yamalning goli UEFA Yevropa chempionati final turnirida gol urgan eng yosh futbolchi boʻldi.


### Niderlandiya vs Angliya
Bu Angliya terma jamoasining Niderlanidya terma jamoasi ustidan 4:1 hisobida gʻalaba qozongan 1996-yilgi Yevropa chempionatidan keyin Jahon kubogi yoki Yevropa chempionatida tomonlar oʻrtasidagi birinchi uchrashuv edi.


## Final

## Manbalar

## Havolalar
*
Merey Amanbayeva

**Merey Erali qizi Amanbayeva** (; 2-may, 1997-yil, Nurota tumani, Navoiy viloyati, Oʻzbekiston) – kelib chiqishi qozoq boʻlgan oʻzbek siyosatchisi va tadbirkori. Oʻzbekiston savdo-sanoat palatasining Navoiy viloyati boshqarma boshligʻi.

## Biografiyasi
1997-yil 2-mayda Nurota tumani, Navoiy viloyatida qozoq oilasida tugʻilgan. 9-sinfdan keyin Navoiydagi veterinariya boʻyicha oʻqishga kirdi. Navoiy davlat pedagogika institutining Boshlangʻich sinf oʻqituvchilarini tayyorlaydigan fakutetning qozoq tili boʻlimining bitiruvchisi. Keyinchalik shu institutdagi magistraturani menejment mutaxassisligi boʻyicha tamomlagan. 2020-yilda „Zulfiya nomidagi davlat mukofoti“ sovrindori. 2024-yil 6-martdan Oʻzbekiston savdo-sanoat palatasining Navoiy viloyati boshqarmasi boshligʻi lavozida va ungacha „Zarafshon“ mahallasida hokim yordamchisi boʻlib ishlagan. 2021-yil 20-avgust kuni Shavkat Mirziyoyev Navoiy viloyatiga safari chogʻida tadbirkorlar bilan ochiq muloqatda soʻzga chiqib, Prezidentga boshida qozoq tilida gapirib, keyin oʻzbek tilda davom ettirgan va *"Siz kelganingizdan biz „dux“ oldik"* degan soʻzi bilan ijtimoiy tarmoqlarda mashhurlikka erishgan.

## Қонун устувор
## Manbalar
## Havolalar

* Merey Omonbayeva Instagramda