open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Magnit maydon kuchi

= **Magnit maydon kuchi** =
Magnit maydon kuchi-bu makro oqimlarning magnit maydonini tavsiflovchi yordamchi qiymat.

**Magnit maydon** kuchi-ko'rib chiqilayotgan nuqtada magnit induksiya magnitlanish vektorlari farqiga teng bo'lgan vektorli  *B* fizik kattalik *<big>M</big>*. Bu belgi bilan belgilanadi *<big>H</big>*.

Xalqaro birliklar tizimida (si):

Maksvell tenglamalariga kiritilgan. Jismoniy ma'noda magnit maydonning tashqi (fazoning ma'lum bir nuqtasiga nisbatan) manbalarining ma'lum bir nuqtada magnit induksiyaga qo'shgan hissasini ifodalaydi.

### Magnit maydon kuchi tushunchasi

Magnit maydon kuchi deganda ma'lum bir nuqtada magnit induksiya *<big>B</big>* va magnitlanish *<big>M</big>* vektorlarining farqi tushuniladi:

Eng oddiy holatda izotrop (magnit xossalari bo'yicha) nonferromagnit muhit va past chastotalar yaqinlashuvida magnitlanish *<big>B</big>* chiziqli induksiya bilan qo'llaniladigan magnit maydonga bog'liq *<big>M</big>*

*<big>M = αB</big>*

Tarixiy jihatdan, ushbu chiziqli bog'liqlikni koeffitsient bilan tavsiflash o'rniga, tegishli miqdorlardan foydalanish odatiy holdir — magnit sezuvchanlik *Χ* yoki magnit o'tkazuvchanlik μ

### Kuchlanish birliklari
CGS tizimida magnit maydon kuchi erstedlarda (E), si tizimida — metr uchun amperlarda (A/m) o'lchanadi. Texnikada Ersted asta — sekin si-amper birligi tomonidan metrga almashtiriladi.

Nisbatlar: 1 E \ U003d 1000/(4π) a / m ≈ 79,5775 A / m; 1 A / m = 4π / 1000 E ≈ 0,01256637 E.

### Muhit chegarasidagi keskinlik harakati
Sirt o'tkazuvchanlik oqimi oqmaydigan ikkita materialning interfeysida kuchlanish komponentining chegarasiga parallel *<big>H<sub>r</sub></big>* ravishda uzilish bo'lmaydi. Agar yuqorida aytib o'tilgan sirt oqimi **<big>i</big>** mavjud bo'lsa, unda ushbu komponentning chegaraning bir va boshqa tomonidagi farq qiymati shunchaki tengdir |**<big>i</big>**|.

### Kuchlanish kattaligining jismoniy ma'nosi
Ta'rifga muvofiq, vektor *<big>H</big>* maydonni yaratadigan tashqi (ko'rib chiqilayotgan aniq nuqtaga nisbatan) sabablarning ta'siri tufayli magnit induksiyaga hissa qo'shadi. Bular o'tkazuvchanlik oqimlari, vaqt o'zgaruvchan elektr maydoni ( *j* siljish oqimi), shuningdek lokalizatsiya qilingan ∂*D*/∂*t* molekulyar oqimlar *j<sub>mol</sub>* bo'lishi mumkin. Oqimlar *j<sub>mol</sub>* magnitlanishni, shu jumladan ko'rib chiqilayotgan nuqtadan tashqaridagi hududlarda hosil qiladi va bu magnitlanish maydonning butun bo'shliq bo'ylab tarqalishiga ta'sir qiladi.

Tashqi sabablarga qo'shimcha ravishda, hissa *B* to'g'ridan-to'g'ri ko'rib chiqilayotgan nuqtada magnitlanishni beradi, ammo bu hissa olib tashlanadi.

Vektor bilan ishlash hisob-kitoblarni tubdan soddalashtirishga imkon bermaydi. Maydon profilini topish uchun (*B* yoki *H* bo'lsin), odatda, Maksvell tenglamalarini bog'lash va bog'lash nisbatlarini hisobga olgan holda echish kerak.
Vitaliy Rudenchenko

**Vitaliy Alekseyevich Rudenchenko** (1940-yil 3-fevral, Andijon, Andijon viloyati, Oʻzbekiston SSR — 1985-yil 13-noyabr, Ufa, Boshqirdiston, Rossiya Federatsiyasi) — rus rassomi. 1975-yildan Rassomlar uyushmasi aʼzosi, Boshqird Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasi Ilishevsk tumani faxriy fuqarosi. „Malyarlar“ (; 1974), „Ekspluatatorlar“ (; 1977), „Burg'ilash ustasi A. S. Kostelevskiy brigadasi“ (; 1978—1979), „Arlanneft“ neft va gaz qazib olish boshqarmasi boshligʻi N. S. Knyazev (; 1978), Respublikada xizmat ko'rsatgan neftchi P. R. Mannanov“ (; 1979), „Operator S. N. Matveyeva“ (; 1980), „Muloqot“ (; 1983), „Qishloq chekkasi“ (; 1983), „Kechki soat beshda“ (; 1984) kabi mashhur suratlar muallifi.

## Tarjimayi holi
Vitaliy Rudenchenko 1940-yil 3-fevral Oʻzbekiston SSR, Andijon viloyati, Andijon shahrida tavallud topgan. 1966-yili Toshkent shahridagi Pavel Petrovich Benokov nomidagi rassomchilik bilim yurtini tugatgan. 1974-yilda Rudenchenko Ufaga keladi va bu yerda „Arlan neftchilari“ () mavzusidagi diplom ishi uchun material toʻplaydi. 1974-yilda Ilya Repin nomidagi Leningrad rassomchilik, haykaltaroshlik va meʼmorchilik instituti (hozirgi Sankt-Peterburg Badiiy sanʼat akademiyasi) rang-tasvir fakultetini tamomlagan. Rassomning diplom ishi Boshqird Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasining Neftekamsk shahridagi neftchilar madaniyat saroyi uchun „Neftchilar“ () pannosining eskizlari boʻlgan. Boshqirdistonning poytaxti Ufadagi Ilishevsk tumanida yashab, u yerdagi neft konlariga tashrif buyurgan, burgʻilash ishida ishlovchi ishchilar orasida yashaydi. Rassom o‘z asarlarida zamondoshlarining obrazlarini jonlantirib, asosan portretlar chizgan. Rudenchenko 1970—1980-yillardagi boshqird tasviriy sanʼatining yetakchi namoyandalaridan biri hisoblanadi. Ayrim rasmlari 1983-yilda Boshqird Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasining Verxneyarkeyevo () qishlogʻida rasmlar galereyasiga asos solinishiga sababchi boʻlgan.

Rassom 1985-yil 13-noyabrda Ufa shahrida avtohalokat natijasida vafot etgan.

Rudenchenkoning suratlari Mixail Vasilyevich Nesterov nomidagi Boshqird davlat sanʼat muzeyida hamda Boshqirdiston respublikasi Ufa, Neftekamsk, Amzyada joylashgan rasmlar galereyasi va xususiy kolleksiyalarda saqlanmoqda. 
## Manbalar
Hamid Qodirov

**Hamid Qodirov**(1923-yil 16-martda Namangan viloyatida tavallud topgan) — Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi sovet iqtisodiy, davlat va siyosiy arbobi.

## Biografiyasi
Hamid Qodirov 1923-yil 16-martda Namangan viloyatida tavallud topgan. Hamid Qodirov Sovet Sotsialistik Respubli Ittifoqi Kommunistik Partiyasi aʼzosi. Hamid Qodirov qishloq xoʻjaligining ilgʻor xodimlaridan biri.Hamid Qodirov 1940—1945-yil, 2-jahon urushi Ulugʻ Vatan urushi qatnashchisi.1946-yildan — Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi  iqtisodiy, ijtimoiy va siyosiy ishlarda faoliyatini boshladi. Hamid Qodirov 1946—1983-yillarda Namangan viloyatida sovet-partiya xodimi boʻlib ishladi. Oʻzbekiston Kompartiyasi Namangan viloyati Norin tuman qoʻmitasi ikkinchi kotibi lavozimida ishlagan. Shuningdek Hamid Qodirov Oʻzbekiston Kompartiyasi Namangan viloyati Zadaryo tuman qoʻmitasi kotibi, Oʻzbekiston Kompartiyasi Andijon viloyati Izboskan tuman qoʻmitasi birinchi kotibi boʻlib ishlagan. Hamid Qodirov O‘zbekiston Kompartiyasi Andijon viloyati Paxtaobod tuman qo‘mitasi birinchi kotibi lavozimlarida, Andijon viloyat ijroiya qo‘mitasi qishloq xo‘jaligi bo‘limi mudiri sifatida ham ishlagan.8-chaqiriq O‘zbekiston Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi Oliy Soveti deputati etib saylangan.Hamid Qodirov bir qator unvon va ordenlar bilan ham shuningdek 1976-yil 27-dekabrda Oktyabr inqilobi ordeni,1985-yil 4-iyunda 2-darajali Vatan urushi ordeni,1981-yil 26-yanvarda Mehnat qizil bayroq ordeni,1971-yil 4-avgustda Shon-sharaf belgisi ordenlari bilan taqdirlangan.

Hamid Qodirov tahminan 1985-yilda O‘shda vafot etgan.

## Mukofotlari
* 1976-yil Oktyabr inqilobi ordeni.
* 1985-yil 2-darajali Vatan urushi ordeni.
* 1981-yil Mehnat qizil bayroq ordeni.
* 1971-yil Shon-sharaf belgisi ordeni.

## Manbalar
Porto Santo Stefano

**Porto Santo Stefano** () Italiyaning gʻarbiy sohilidagi dengiz porti shaharchasi, Monte Argentario munitsipalitetida, Toskana, Grosseto provinsiyasida joylashgan. Bu Monte Argentario  munitsipal qarorgohi va Porto Erkol bilan birgalikda shaharchani tashkil etuvchi ikkita yirik shahardan biri. Mintaqa butun hududga choʻzilgan Argentario togʻining etagida joylashgan. Porto Santo Stefano Rimdan 150 kilometr (95 milya) shimoli-gʻarbda joylashgan.

## Yana qarang

* Portu Erkol
* Buyuk admiral Jan Armand de Maille-Breze
* Santo Stefano yaxta klubi

## Manbalar

* 
*  Monte Argentario official website
Qodirqul Abdirazoqov

**Qodirqul Abdirazoqov**(1923-yil tavallud topgan) — sovet xoʻjalik, davlat va siyosiy arbobi.

## Biografiyasi
1923-yilda Qizil Qirgʻiziston (hozirgi viloyat markazi Oʻsh viloyati)da tavallud topgan.KPSS aʼzosi. Qodirqul Abdirazoqov Ulug Vatan urushi qatnashchisi.1942-yilda Jalolobod viloyati Lenin tumani harbiy komissarligi tomonidan Qizil Armiya safiga chaqirilgan, 9-gvardiya otishma diviziyasining 18-gvardiya otishma polkida xizmat qilgan. Qodirqul Abdirazoqov Stalingrad jangida og‘ir yaralangan. Qodirqul Abdirazoqov 1943-yilda „Qizil-Qirg‘iziston“ kolxozi (Lenin tumani) hisobchisi, 1944—1945-yillarda Lelin tuman prokurori yordamchisi bo‘lib ishlagan.1948-yildan — Lenin tumanida partiya ishida va raykomning harbiy boʻlimlariga rahbarlik qilgan. Qodirqul Abdirazoqov Uch-Terek MTS direktorining siyosiy ishlar boʻyicha oʻrinbosari boʻlgan. 1948—1952-yillarda — Sakaldinskaya MTS shuningdek, 1952—1953-yillarda partiya, kasaba uyushma va komsomol tashkilotlari bo‘limiga rahbarlik qilgan. Qodirqul Abdirazoqov 1953—1954-yillarda Qirg‘iziston Kompartiyasi Leninskiy tuman qo‘mitasining ikkinchi kotibi bo‘lgan. 1954—1957-yillarda — Qirgʻiziston Kommunistik partiyasi Jangi-Jolskiy tuman qoʻmitasining birinchi kotibi boʻlgan.1961-yildan Toshkent oliy partiya maktabini tamomlagach, Qirgʻiziston Kompartiyasi Qorasuv tuman qoʻmitasining birinchi kotibi, soʻngra Qirgʻiziston KP MKning Oʻsh hududiy ishlab chiqarish kolxozi boʻyicha partiya tashkilotchisi boʻlgan. Qodirqul Abdirazoqov sovxoz boshqarmasi, Qorasuv ishlab chiqarish kolxozi va sovxoz boshqarmasi partiya komiteti kotibi lavozimida ham ishlagan. 1964—1966-yillarda — yana Qirgʻiziston Kommunistik partiyasi Qorasuv tuman qoʻmitasining birinchi kotibi boʻlib ishladi.1966-yildan Qodirqul Abdirazoqov O‘sh viloyat ijroiya qo‘mitasi raisining birinchi o‘rinbosari, so‘ngra O‘sh viloyat kasaba uyushmalari kengashi raisi bo‘lib ishlagan.1983-yilda esa Qodirqul Abdirazoqov nafaqaga chiqadi.

Bir necha chaqiriq Qirgʻiziston SSR Oliy Kengashi deputati, 8-chaqiriq SSSR Oliy Soveti Millatlar Kengashi deputati etib saylangan.

## Mukofotlari
* 1985-yil 1-darajali Vatan urushi ordeni bilan taqdirlangan.

## Manbalar
Yuriy Shelenkov

**Yuriy Viktorovich Shelenkov** (1981-yil) – rossiyalik futbolchi va funksioner.

## Karyera
Kaliningradning „Baltika“ SDUSHOR tarbiyalanuvchisi, murabbiy Yu. S.Kopilovning shogirdi. 1998—2000-yillarda Kaliningradning „Stroykomplekt“, „Baltika-FSh“, „Dinamo-KVI“, „Parsek“, „Iskra Baltiysk“ havaskor jamoalarida oʻynagan. Professional faoliyatini 2001-yilda Moskva yaqinidagi „Fabus“ klubida boshlagan, 2002-yilda Permning „Amkar“ klubiga oʻtgan. 2006-yilgacha Rossiya chempionatida toʻp surgan, Chexiyaning Moraviya-Sileziya ligasi (D3) „Bulldochi“ Karlariovi Vari klubidargan, shundan soʻng Oʻzbekiston oliy divizioni „Navbahor“ klubida faoliyatini davom ettirgan. 2010-yilda Latviyaning „Daugavpilgan“ klubiga oʻtdi, chempionatning ramziy jamoasiga kiritildi. Futbolchilik faoliyatini 2011-yilning yozida yakunlab, futbol funksioneri sifatida futbolga qaytdi. 2012-yil FK Daugava bosh direktori etib tayinlangan.

Mahalliy futbol maktabi tarbiyalanuvchilarining 70 foizini tashkil etgan „Ilukste“ yoshlar sport maktabi Latviya chempionatining birinchi ligasida ikkinchi oʻrinni egallab, oliy ligaga chiqish imkonini berdi. 2013—2014-yillarda „Tauras Litva“ klubi prezidenti boʻlgan. 2015-yildan Kaliningrad viloyati futbol federatsiyasining sport direktori. 2017-yil sentyabr oyida u Moskvaning „Dinamo“ futbol klubining seleksion boʻlimini boshqargan.

## Yutuqlar

* Birinchi divizion gʻolibi: 2003-yil
* Ikkinchi divizion gʻolibi: 2005-yil
* Latviya chempionatining bronza medali sovrindori: 2011-yil
* Latviya chempioni: 2012-yil

## Manbalar

## Havolalar

* 
* Yuriy Shelenkov Transfermarkt saytida
Olimboy Qoʻchqorov

**Olimboy Qoʻchqorov**(1914-yil 15-sentyabr — 1960-yil 10-may) — Oʻzbek sovet davlat va partiya arbobi, Oʻzbekiston SSR Toshkent viloyati Yangiyoʻl tumani Lenin nomidagi kolxoz raisi. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1968-yil). Oʻzbekiston SSR Oliy Kengashi deputati.

## Biografiyasi
Olimboy Qoʻchqorov 1914-yil 15-sentyabrda Toshkent viloyatida tavallud topgan (harbiy hujjatlarga koʻra, boshqa manbalarga koʻra — 1900). Olimboy Qoʻchqorov 1935-yilda ishchilar fakultetini tamomlagan. 1936-yilda Yangiyo‘l tumanidagi Lenin nomidagi kolxoz raisi etib saylangan. 1937—1938-yillarda Niyozbosh qishloq Soveti raisi lavozimida ishlagan. 1938—1941-yillarda — Yangiyoʻl gazetasi muharriri oʻrinbosari, muharrir boʻlib ishlaydi. 1939-yilda KKP(b) safiga kiradi. 1941—1942-yillarda Oʻzbekiston Kompartiyasi Yangiyoʻl tuman qoʻmitasi kotibi boʻlib ishladi. Olimboy Qoʻchqorov 1942-yilda Qizil Armiya safiga chaqirilgan. Ulugʻ Vatan urushida qatnashgan. Olimboy Qoʻchqorov bir qator unvon va ordenlar bilan shuningdek, Kutuzov nomidagi 340-Sumi-Kiyev Qizil Bayroq ordeni, SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1957-yil 11-yanvardagi farmoni bilan unga Lenin ordeni, Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvonlari bilan mukofotlangan. Olimboy Qoʻchqorov 4-Ukraina fronti 1-gvardiya armiyasining 2-darajali miltiq diviziyasining 1144-oʻqchilar polkining 5-oʻqchilar rotasi vzvod komandiri sifatida jang qilgan va ikki marta yaralangan. 1946-yilda demobilizatsiya qilinib, Yangiyo‘l tumaniga qaytib keldi. 1947-yilda Yangiyo‘l tumanidagi Lenin nomidagi kolxoz raisi etib saylandi. Olimboy Qoʻchqorov Toshkent viloyatidagi ilg‘or qishloq xo‘jaligining korxonalari qatoriga olib chiqdi.

Olimboy Qoʻchqorov Oʻzbekiston SSR Oliy Soveti deputati, xalq deputatlari Toshkent viloyat Soveti deputati, Oʻzbekiston Kompartiyasi Toshkent viloyat qoʻmitasi aʼzosi etib saylangan.

Olimboy Qoʻchqorov 1960-yil 10-mayda vafot etgan.

## Mukofotlari
Sotsialistik Mehnat Qahramoni oredni.

Lenin Qizil yulduz ordeni.

1941—1945-yillardagi Ulug 'Vatan urushida Germaniya ustidan qozonilgan gʻalaba uchun" medali.

1945-yil 13-yanvarda „Jasorat uchun“ medal bilan taqdirlangan.

## Manbalar
Dmitriy Panfilov

**Dmitriy Ivanovich Panfilov** (1913-yil, Qozogʻistonning Gʻarbiy Qozogʻiston viloyati Burlinskiy tumani — 1985-yil, SSSR Oʻzbekiston SSR Fargʻona viloyati) — Sovet Armiyasi leytenanti, Ikkinchi jahon urushi qatnashchisi, Sovet Ittifoqi Qahramoni (1945).

## Biografiyasi
Dmitriy Panfilov 1913-yil 15-oktyabrda Burlin qishlogʻida (hozirgi Qozogʻistonning Gʻarbiy Qozogʻiston viloyati Burlinskiy tumani) tavallud topgan. Maktabning yettinchi sinfini tamomlagach, Jalolobodda istiqomat qilish uchun joʻnab ketgan va oʻsha yerda mehnat qilgan.

1935—1937-yillarda Ishchilar va dehqonlar Qizil Armiyasi safida xizmat qilgan. 1944-yilning iyun oyida Panfilov armiyaga chaqirtiriladi va oʻsha yilning iyul oyidan boshlab Ikkinchi jahon urushi frontlarida jang olib boradi. 1944-yilga kelib tank maktabini tamomlaydi.

1944-yil avgustda kichik leytenant Dmitriy Panfilov 2-Ukraina fronti 18-tank korpusining 170-tank brigadasi vzvodiga qoʻmondonlik qiladi. U Yassi-Kishinev operatsiyasi paytida koʻrsatgan jasorati va qahramonligi bilan boshqalardan ajralib turadi. 1944-yil 21-avgustda Panfilov vzvodi razvedkada boʻlganida Ruminiya piyoda askarlari diviziyasining qochish yoʻllarini kesib, dushmanga katta talofat yetkazadi. 1944-yil 25-avgustda Ruminiyaning Stroeshti aholi punkti uchun boʻlgan jangda Panfilov vzvodi qurshab olingan holda, bir kun davomida dushmanning ustun qoʻshinlari bilan jang olib boradi, 3 ta artilleriya, 5 ta zirhli transport vositasi, 2 ta mashina, 80 dan ortiq dushman askar va ofitserlarini yoʻq qiladi. Panfilov, shuningdek, Gʻalaba paradida ham ishtirok etadi.

1946-yilda Panfilov leytenant unvoni bilan zaxiraga oʻtkaziladi. Avval Jalolobodda, keyin Fargʻonada yashaydi.

## Vafoti
Dmitriy Ivanovich Panfilov 1985-yil 10-dekabrda vafot etadi va Farg‘ona viloyatida dafn etiladi.

## Mukofotlari
SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1945-yil 24-martdagi farmoni bilan leytenant Dmitriy Panfilov Yassi-Kishinev operatsiyasida koʻrsatgan jasorati va qahramonligi uchun Sovet Ittifoqi Qahramoni unvoni, Lenin ordeni va № 4810 sonli qaroriga koʻra „Oltin yulduz“ medali bilan taqdirlanadi.

Mehnat faoliyati va janglarda koʻrsatgan qahramonliklari uchun bir necha bor Qizil Bayroq ordeni, 1 va 2-darajali Vatan urushi ordeni, bir qancha medallar bilan ham taqdirlangan.

## Manbalar

## Adabiyotlar

* Geroi Sovetskogo Soyuza: Kratkiy biograficheskiy slovar / Pred. red. kollegii I. N. Shkadov. — M.: Voenizdat, 1988. — T. 2 /Lyubov — Yaщuk/. — 863 s. — 100 000 ekz. — .
* Sannikov V. V., Semenkov V. N. Geroi Sovetskogo Soyuza — kirgizstansi. Frunze, 1963.
Shatilov, Vladimir Pavlovich

## Biografiya
Umumiy ma'lumotni Saratov gimnaziyasida olgan.

1871- yil 27- avgustda xizmatga kirgan. Qozon piyoda askarlari kadet maktabida o'qigandan so'ng, u 158-chi Kutaisi piyodalar polkida praporshchik (18.11.1874) sifatida ozod qilindi. Qoʻqon xonligi mustaqilligini tugatishda qatnashgan. Harbiy farqlar uchun u ikkinchi leytenant unvoniga ko'tarildi (03/12/1876). 1877-1878- yillardagi rus-turk urushi qatnashchisi. Leytenant (18.6.1877). Yaralangan. Shtab kapitani (08.05.1878; harbiy farqlar uchun). Kapitan (14.7.1881). Podpolkovnik (13.3.1885). Ofitserlar miltiq maktabini tamomlagan. Kompaniyani boshqargan (4 yil 1 oy); batalyon (7 yil 2 oy). 1-Kavkaz mahalliy miltiq otryadi komandiri (2.7.1893-1.10.1899). Polkovnik (25.03.1894; farq uchun). 31-Aleksopol piyoda polki komandiri (1899-yil 1-oktabr – 1904-yil 25-mart). General-mayor (25.03.1904; farq uchun). 1904-1905 yillardagi rus-yapon urushi qatnashchisi. 1-Sibir piyodalar diviziyasining 2- brigadasi komandiri ( 1904- yil 25- mart - 22 sentyabr). 9-piyoda diviziyasining 2-brigadasi komandiri (1904- yil 22 -sentyabr - 1906- yil 13 -dekabr). 7-Turkiston otishma brigadasi boshligʻi (12.13.1906-12.3.1908). General-leytenant (1908 -yil 3 -dekabr; farq uchun). 2-Sibir miltiq diviziyasi boshlig'i (3.12.1908-13.12.1911). 20-piyoda diviziyasi boshlig'i (1911 -yil 13- dekabr - 1913 yil 1 may). 1913- yil 1- mayda u Kavkaz Grenader diviziyasining boshlig'i etib tayinlandi va u bilan 2-Kavkaz armiyasi korpusi tarkibida urushga kirdi. 1915- yil 8- iyunda u Kiev shtab-kvartirasida, 1915- yil 3- sentyabrda esa Petrograd harbiy okrugida unvonlar zaxirasiga olingan. 34-armiya korpusi qoʻmondoni (1916-yil 23-fevral – 1917-yil 22-yanvar). Piyodalar generali (10.4.1916; farq uchun). 1916- yil iyul oyidan boshlab korpus 4-armiya tarkibiga kirdi va 1916 yil avgustda u maxsus armiya tarkibiga o'tkazildi. 1917- yil 22- yanvarda u Kiev harbiy okrugi shtab-kvartirasida unvonlar zaxirasiga tayinlangan holda lavozimidan haydaldi. 1917-yil 8-fevraldan Petrograd harbiy okrugining zaxiradagi safida edi. 1917 -yil 15- aprelda u forma va pensiya bilan kasallanganligi sababli xizmatdan bo'shatildi.

Oktyabr inqilobidan keyin u Kavkazga jo'nab ketdi va u yerda Oq harakatga qo'shildi. U Gruziyadagi ko'ngillilar armiyasining bosh qo'mondonligi vakili bo'lgan, Gruziya hukumati tomonidan hibsga olingan. 1918- yil 10- oktyabrdan u ko'ngillilar armiyasining yarim rasmiy Tiflis markazini boshqargan (1919- yil 2 -fevralda tasdiqlangan). VSYUR tarkibida - Yekaterinoslav komendanti (1919), 1919- yil 3-noyabrdan u ko'ngillilar armiyasi saflarida zaxirada edi. Oq qo'shinlar mag'lubiyatga uchragach, u Yugoslaviyaga hijrat qildi.

1928 -yil 28- noyabrda Belgradda vafot etgan.

## Manbalar

* Vladimir Pavlovich Shatilov Khronos veb-saytida
* Шатилов, Владимир Павлович (ruscha) . // "Buyuk urushda Rossiya armiyasi" loyihasi.
Xoʻja Ilgʻor (qishloq)

**Xoʻja Ilgʻor** — Qashqadaryo viloyatining Yakkabogʻ tumanidagi qishloq. Bir necha yuz yillik tarixga ega. Temuriylar saltanati asoschisi Amir Temur ushbu qishloqda tugʻilgan. 2018-yilda qishloqda 6 gektar maydonga ega „Amir Temur“ nomidagi barpo etilgan. U yerda milodiy 711-yilda vafot etgan va xalq orasida Xoʻja Ilgʻor nomi bilan tanilgan Xoʻja Muhammad ibn al-Qosim maqbarasi joylashgan. Maqbara 2004-yilda rekonstruksiya qilingan. Qishloqdan arxeologik qazish ishlari davomida turli toshlar, sopol boʻlaklari va 700 yoshdan oshgan tut daraxtlari topilgan.
## Havolalar
Video:Xoʻja Ilgʻor, Amir Temur tugʻilgan qishloqda|Amerika ovozi
## Manbalar
Koʻl (qishloq)

**Koʻl** — Qashqadaryo viloyatining Shahrisabz tumanidagi qishloq. Tuman markazidan 84 kilometr uzoqlikda joylashgan. Qishloqda 1500 dan ortiq aholi istiqomat qiladi. 
 Qishloqda 4 oy havo issiq boʻladi, qolgan vaqt yomgʻir, qor yog‘adi. Qishloq toʻrt tarafdan togʻlar bilan oʻralgan.

Qishloq aholisining asosiy daromadi kartoshka yetishtirib sotishdan keladi. Bundan tashqari chorvachilik va togʻ etaklaridagi qir-adirlarda dehqonchilik qilib kun kechirishadi. Koʻl qishlogʻi Hojiak va Hazrati Sulton togʻlari oʻrtasida joylashgan boʻlib, ilgari uning joyida koʻl boʻlgan. Shu sabab qishloq nomi Koʻl deb nomlangan. Hazrati Sulton ziyoratgohi qishloqdan 18 kilometr uzoqlikda boʻlib, dengiz sathidan 4646 metr balandlikda joylashgan. Qishloq yaqinida joylashgan Hisorak suv ombori uzunligi qariyb 4 kilometrni tashkil qiladi. Ushbu suv ombor Sharof Rashidov davrida qurib bitkazilgan boʻlib, chuqurligi 138 metrni tashkil etadi.
## Manbalar
Husan Yoʻldoshev

**Husan Yoʻldoshev** (1916-yil 21-fevral, Boʻyrabozor qishlogʻi, Margʻilon uyezdi, Turkiston general-gubernatorligi, Rossiya imperiyasi (hozirgi Asaka tumani, Andijon viloyati) — ?) — sovet davlat va jamoat arbobi, qishloq xoʻjaligi tashkilotchisi, Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1965).
## Tarjimayi holi
Husan Yoʻldoshev 1916-yil 21-fevral Margʻilon uyezdi,  Asaka tumani, Boʻyrabozor qishlogʻida tavallud topgan. Millati oʻzbek. 1943-yildan KPSS aʼzosi. 1930—1932-yillari Andijon viloyati, Lenin tumani Chapayev nomidagi kolxoz kotibi, 1934—1935-yillari Andijon tumani pillachilik boshqarmasi agrotexnigi boʻlib ishlagan. 1932—1933-yillarda Andijon viloyati qishloq xoʻjaligi texnikumida, 1934-yil yanvaridan Andijon shahridagi sovet partiya maktabida oʻqigan. 1936-1937-yillarda Lenin tumani ijroiya qoʻmitasida instruktor lavozimida faoliyat koʻrsatgan. 1937-yilda harbiy xizmatga safarbar etilib, 1940-yilda harbiy xizmatni oʻtab qaytadi. Qisqa vaqt ichida, yaʼni 1941-yil yanvar-iyul oylarida Lenin tumani pillachilik boʻlim mudiri sifatida ishlaydi. 1941-yil iyul-noyabr oylarida gʻarbiy frontda 154-oʻqchi polk katta serjanti vazifasida harbiy xizmatni oʻtagan. 1941—1943-yillari Lenin tumani komsomol kotibi, 1943—1946-yillarda Andijon viloyati pillachilik boshqarmasi boshligʻi oʻrinbosari, 1946—1949-yillari boshqarma boshligʻi boʻlib ishlagan. Oʻzbekiston Kompartiyasi Oltinkoʻl (1949—1954), Chinobod (1954—1957), Voroshilov (1957—1961) Ilich (1961—1963) tumanlari partiya qoʻmitalarining birinchi kotibi, Qoʻrgʻontepa kolxoz-sovxoz ishlab chiqarish boshqarmasi boshligʻi, 1964-yildan esa Namangan viloyati, Zadaryo tumani ijroiya qoʻmitasining raisi boʻlib ishlagan. 4—5-chaqiriq Oʻzbekiston SSR Oliy Soveti deputati (1955—1962). Keyingi taqdiri nomaʼlum.

## Mukofotlari
Yoʻldoshev Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1965, ayrim manbalarda 1957-yil), Lenin ordeni, Mehnat Qizil Bayroq ordeni, „Hurmat Belgisi“ ordeni, „Jasurlik uchun“ medali (1947) bilan taqdirlangan.

## Manbalar
Tamshush (qishloq)

**Tamshush** — Qashqadaryo viloyatining Shahrisabz tumanidagi qishloq. Qishloq tuman markazidan taxminan 70-75 kilometr uzoqlikdagi Hisor tog‘ tizmasi bagʻrida joylashgan. Aholisining asosoy qismini tojiklar tashkil qiladi. Qishloqdan Tamshushdaryo oqib oʻtadi. Tamshush soʻzi dastlab „tangshush“ yaʼni „tor joy“ maʼnosini bildirgan. Keyinchalik aholi tilida sayqallanib, „tamshush“ shakliga kelgan. Sababi qishloq yuqori nuqtadan kuzatilsa ikki tomonini baland tog‘lar o‘rab turgan dara ichida joylashgan. Qishloq aholisi 1300 nafarni tashkil qilib, 300 xonadondan iborat.
## Manbalar
Darband (Boysun)

**Darband** – Surxondaryo viloyatining Boysun tumaniga qarashli qishloq. Qishloq aholisi asosan chorvachilik, dehqonchilik va bogʻdorchilik bilan shugʻullanadi. Darbandda uchta dara boʻlib, ular Darband darasi, Darband koneni, uchinchisi esa Buzrukdara, yaʼni buyuk dara deb ataladi.

## Etimologiyasi
Darband soʻzi forschadan olingan boʻlib, „dar“ – „eshik“, „dara“; „band“ – „mustahkam“, „berk“, „toʻsiq“ degan maʼnolarni anglatadi. Qishloq bir necha yuz yillik tarixga ega boʻlib, eskidan tranzit vazifasini bajargan. Qishloq orqali oʻtgan yoʻl Buxoro amirligi davrida amirlikning gʻarbiy qismini sharqiy qismi bilan bogʻlovchi eng yaqin yoʻl hisoblangan. 1929-yilda Termizga temiryoʻl yotqizilganidan soʻng qishloq hududidan oʻtgan yoʻl oʻz ahamiyatini yoʻqotgan. Lekin hozirgi kunga qadar ham ushbu yoʻl Qashqadaryo va Surxondaryoni bogʻlovchi yoʻllardan biri.

Fayl:Darband qishlog'i2.jpg|Darband qishlogʻidagi dara
Fayl:Darband qishlog'i1.jpg|Darband qishlogʻidagi dara
Fayl:Darband qishlog'idagi jilg'a.jpg|Darband qishlogʻidagi jilgʻa
Fayl:Darband qishlog'i.jpg|Darband qishlogʻida joylashgan tepalik


## Manbalar
Machay

**Machay** — Surxondaryo viloyatining Boysun tumaniga qarashli qishloq. Tuman markazidan 80 km, Termiz shahridan 195 km uzoqda joylashgan eng chekka va olis qishloq hisoblanadi. 6500 nafar fuqaro istiqomat qiladi.
## Manbalar
Sayrob

**Sayrob** – Surxondaryo viloyatining Boysun tumaniga qarashli qishloq.

## Diqqatga sazovor joylari
Qishloqda Xoʻjai bibisabz, Xoʻjai chilla, Xoʻjai Muhammadshoh kabi muqaddas ziyoratgohlar bor. Bundan tashqari xalq orasida oʻzining mingyillik chinorlari bilan mashhur. Balandligi 26 metrga yetgan bu daraxtlarning diametri 21 metr, tanasining balandligi boʻyicha oʻlchami 9,7 metrni tashkil etadi. Kovagining balandligi yetti metrga teng. Toʻgʻri uchburchak shaklidagi kovak ogʻzi mehrobli eshikni eslatadi. Chinor kovagidan oʻtgan asr boshlarida maktab sifatida foydalanilgan. Oktyabr toʻntarishidan soʻng, yaʼni 1920-yildan chinor qishloq kengashi idorasiga aylantirilgan. 1932 – 1934-yillarda birinchi otliq askarlar polkining lager kutubxonasi, 1936-yildan esa savdo doʻkoni sifatida faoliyat yuritgan. Ayni paytda noyob tarixiy yodgorlik sifatida davlat muhofazasiga olingan. Chinorlar kovaklari esa muzeyga aylantirilgan.

## Manbalar
Treysi, Lin

**Lin Mari Treysi** ( ) – amerikalik diplomat. 2023-yildan AQShning Rossiyadagi elchisi. Rus tilini biladi .

## Biografiya

U Ogayo shtatining Barberton shahrida tugʻilgan .

1986-yilda Jorjiya universitetining sovetshunoslik fakultetini tamomlagan. 1994-yilda u Ogayo shtatining Akron shahridagi **<u>''Universiteta Akrona''</u>** huquq fakultetida J. D. darajasini oldi.

1987-1990-yillarda Moskvada yashagan, AQSh elchixonasida ishlagan. 1994 yilda u AQSh Davlat departamentiga ishga kirdi. AQShning Turkmanistondagi elchixonasida siyosiy masalalar boʻyicha kotib boʻlib ishlagan. 1995-1997 yillarda Pokistonning Peshovar shahridagi AQSh Bosh konsulligida xuddi shu lavozimda ishlagan. 1997-2000-yillarda AQSHning Qirgʻiziston Respublikasidagi elchixonasi konsullik boʻlimi xodimi boʻlgan. 2000-yilda u Qoʻshma Shtatlarga qaytib keldi va AQSh Davlat departamentida yangi mustaqil davlatlar boʻyicha maxsus elchi yordamchisi lavozimini egalladi. 2001-2002-yillarda Gruziya, 2003-2004-yillarda Qozogʻiston uchun Yevropa va Yevroosiyo ishlari boʻyicha byuroda (EUR) koordinator boʻlib ishlagan. Shu bilan birga, 2002-2003-yillarda AQShning Afgʻonistondagi elchixonasining siyosiy boʻlimida ishlagan. 2004-2006-yillarda AQShning Qozogʻistondagi elchixonasida ishlagan. 2006-2009-yillarda AQShning Pokistonning Peshovar shahridagi Bosh konsuli. 2010-2011-yillarda u AQShning Turkmanistondagi elchisi oʻrinbosari boʻlgan. 2011 yilda u AQShga qaytib keldi va AQSh Milliy xavfsizlik kengashida Markaziy Osiyo boʻyicha direktor lavozimini egalladi. 2012-2014-yillarda AQSh Davlat kotibining Janubiy va Markaziy Osiyo boʻyicha yordamchisi oʻrinbosari, 2014-2017-yillarda AQShning Rossiyadagi elchisi oʻrinbosari lavozimlarida ishlagan. Keyin u Yevropa va Yevroosiyo ishlari boʻyicha byuroda (EUR) Rossiya ishlari boʻyicha katta maslahatchi boʻlib ishlagan.

; Armanistondagi elchi

2018-yilning 28-sentabr kuni AQSh prezidenti Donald Tramp AQShning Armanistondagi elchisi lavozimiga Treysini nomzodini ilgari surdi. 2019-yil 2-yanvarda uning nomzodi AQSh Senati tomonidan tasdiqlandi. 2019-yil 19-fevralda u AQShning Armanistondagi Favqulodda va Muxtor elchisi sifatida qasamyod qildi va 1-mart kuni ishonch yorliqlarini topshirdi .

; Rossiyadagi elchi

2022-yil 20-sentabrda Treysi AQSh prezidenti Jo Bayden tomonidan Jon Sallivan oʻrniga AQShning Rossiyadagi elchisi etib tayinlandi.

2022-yil 22-sentabrda Rossiya hukumati Treysining AQSh elchisi etib tayinlanishiga rozilik berdi . 2022-yil 21-dekabrda AQSh Senati tayinlanishni tasdiqladi .

2023 yil 9 yanvarda Treysi AQShning Rossiya Federatsiyasidagi Favqulodda va Muxtor Elchisi sifatida qasamyod qildi . 30 yanvar kuni Rossiyada rasman ish boshladi . Rossiya prezidenti Vladimir Putinga ishonch yorliqlari 2023-yil 5-aprelda topshirildi.

* AQSh Davlat departamentining Qahramonlik mukofoti (2009) .

### Manbalar
Rifkat Tukayev

**Tukayev Rifkat Galimjon oʻgʻli** (1923-yil 10-oktyabr – 1995-yil 19-iyun) – oʻqituvchi, Ulugʻ Vatan urushi qatnashchisi, kuzatuv boʻlinmasi komandiri, serjant. Shuhrat ordeni sohibi. 1975-yilda Oʻzbekiston SSRda xizmat koʻrsatgan oʻqituvchi. 1984-yilda SSSR taʼlim aʼlochisi.

## Biografiyasi
Rifkat Tukayev 1923-yil 10-oktyabrda Boshqird ASSR Bure viloyatining Nijne Karish qishlogʻida tavallud topgan.

1929-yildan Andijon shahrida yashaygan. 1940-yildan O‘zbekiston SSR Surxondaryo viloyatidagi maktabda rus tilidan dars bergan.

1942-yil iyun oyidan Qizil Armiya saflarida xizmat qilgan va 1-Moskva piyoda-pulemyot maktabida tahsil olgan.

1945-yilda demobilizatsiya qilingan va Andijonga qaytgan. 1962-yilda Toshkent pedagogika institutini tamomlagan. Andijonda oʻqituvchilarni malakasini oshirish instituti harbiy-metodik kabinet mudiri lavozimida ishlaydi. 1968-yildan isteʼfoga chiqadi.

Rifkat Tukayev 1995-yil 19-iyunda Andijon shahrida vafot etgan.

## Mukofotlari

* 1-darajali Vatan urushi ordeni
* 1-darajali „Shon-sharaf“ ordeni (1958-yil 26-noyabr)
* 2-darajali „Shon-sharaf“ ordeni (1944-yil 22-avgust)
* 3-darajali „Shon-sharaf“ ordeni (1944-yil 18-mart)
* Qizil yulduz ordeni (1945-yil)
* Oʻzbekiston SSRda xizmat koʻrsatgan oʻqituvchi (1975-yil)
* SSSR taʼlim aʼlochisi (1984-yil)

## Manbalar

## Havolalar

* Tukayev Rifkat Galimzyanovich // Shon-sharaf ordenining toʻliq ritsarlari: qisqacha biografik lugʻat
Ubaydulla Musaev

**Ubaydulla Musaev**(1914-yil Zengi qishlogʻida tavallud topgan) — Oʻzbekiston sovet partiya va jamoat arbobi. Oʻzbekiston SSR Toshkent viloyati Mehnatkashlar deputatlari Yangiyoʻl tumani Soveti ijroiya qoʻmitasi raisi. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1957-yil).

## Biografiyasi
Ubaydulla Musaev 1914-yilda Zengi qishlogʻida (hozirgi Toshkent viloyati Yangiyoʻl tuman xududida) kambagʻal dehqon oilasida tavallud topgan. Mehnat faoliyatini paxta zavodida boshlagan. Ikki yillik partiya maktabini tugatgach, paxtani qayta ishlash zavodi boshligʻi, Zomin va Yangiyoʻl tumani komsomol komitetlarining birinchi kotibi boʻlib ishlagan. Ubaydulla Musaev 1939-yilda KKP(b) safiga kiradi.1942-yilda Ulugʻ Vatan urushida qatnashadi. Ubaydulla Musaev 589-piyoda polkida avtomatchilar vzvodining komandiri sifatida jang qilgan. 1945-yil mart oyida koʻkragidan ogʻir yaralangan edi Ubaydulla Musaevning dushman o‘qi teshilgan partiya bileti Moskva muzeylaridan biriga topshirildi. Demobilizatsiyadan keyin vataniga qaytib keldi. 1945—1958-yillarda — Xalq deputatlari Sverdlovsk qishloq kengashi raisi, „Avangard“ kolxozining raisi, Xalq deputatlari Yangi-Yoʻl tumani Soveti ijroiya qoʻmitasi raisi lavozimida ishladi. Yangiyo‘l tuman ijroiya qo‘mitasining raisi bo‘lib, viloyatda paxtachilikni rivojlantirish bilan shug‘ullangan. Ubaydulla Musaevning faoliyati tufayli Yangiyo‘l tumani paxtakor xo‘jaliklari 1956-yilda davlatga paxta xomashyosi topshirish bo‘yicha beshinchi besh yillik (1951—1955-yillar) reja-topshiriqlarini ortig‘i bilan bajardilar. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1957-yil 11-yanvardagi Farmoni bilan „Sovet paxtachiligini rivojlantirishda erishilgan ulkan muvaffaqiyatlar, paxta yetishtirishda fan yutuqlari va ilgʻor tajribalardan keng foydalanganligi yuqori hosil olish uchun paxta xomashyosidan barqaror hosildorligi“ uchun Lenin ordeni va Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni berildi.1958-yilda Yangiyo‘l tumani Sverdlov nomidagi kolxoz raisligiga saylangan.

Xalq deputatlari Yangiyo‘l tuman va Toshkent viloyat Kengashiga deputat, O‘zbekiston Kompartiyasi Yangiyo‘l tuman va Toshkent viloyat qo‘mitalari aʼzosi etib saylangan.

Ubaydulla Musaev 1972-yil mart oyida vafot etgan.

## Mukofotlari
Sotsialistik Mehnat Qahramoni.

1-darajali Vatan urushi ordeni.

Ikkinchi darajali Vatan urushi ordeni.

„1941—1945–yillardagi Ulugʻ Vatan urushida Germaniya ustidan qozonilgan gʻalaba uchun“ medali bilan taqdirlangan.

## Manbalar
Natalya Shikolenko

**Natalya Shikolenko** (; 1964-yil 1-avgustda Oʻzbekistonning Andijon shahrida tugʻilgan) Dastlab SSSR keyinchalik esa Belarus yengil atletika boʻyicha terma jamoasi nomidan nayza uloqtiruvchi sportchi sifatida qatnashdi. U Olimpiada ikki terma jamoasi tarkibida ham kumush medali va jahon chempionati oltin medalini qoʻlga kiritdi.

Uning singlisi Tatyana Shikolenko ham muvaffaqiyatli nayza uloqtiruvch sportchi bo‘lib, dastlab Belarus davalati sharafini himoya qilgan, lekin keyinchalik 1996-yilda Rossiya olimpiya jamoasi safiga o‘tgan.

## Sport faoliyati
1983-yilda u nayza uloqtirish boʻyicha musobaqalarda oʻsmirlar oʻrtasida SSSR chempioni unvonini qoʻlga kiritdi. Belarus Respublikasi Ichki ishlar vazirligi Qurolli Kuchlarining sport jamoasida xizmat qilgan. 1987-yilda u Rimda boʻlib oʻtgan yengil atletika boʻyicha jahon chempionatida qatnashdi. 1988-yilda u yengil atletikaning nayza uloqtirish boʻyicha Yevropa kubogini qoʻlga kiritdi.

1991-yilda Tokioda boʻlib oʻtgan yengil atletika boʻyicha jahon chempionatiga tayyorgarlik koʻrayotgan vaqtida oyogʻidan jiddiy jarohat oldi, ammo shunga qaramay musoboqada qatnashish uchun oʻzida kuch topa oldi. Musoboqada oʻzi istaganidek qatnasha olmagan Natalya yakunda 11-oʻrinni egalladi. Keyinchalik Natalyaning sogʻligʻi juda tez yaxshilandi va tez orada sport formasini tikladi. Jaroxatdan forigʻ boʻlgib qatnashgan birinchi musoboqasidayoq (1992-yilda u oʻsha paytdagi dunyodagi eng yaxshi natija bilan SSSR chempionatida gʻolib chiqdi) gʻoliblikni qoʻlga kiritdi.

1993-yilda Germaniyaning Shtutgart shahrida boʻlib oʻtgan yengil atletika boʻyicha jahon chempionatida nayza uloqtirish turida u bronza medalini qoʻlga kiritdi (natija — 65,64 m), 1995-yilda Shvetsiyaning Gyoteborg shahrida boʻlib oʻtgan yengil atletika boʻyicha jahon chempionatida esa avvalgi natijasini yaxshilab oltin medalga sazovor boʻldi(natija — 67,56 m). 1992-yilda Barselonadagi Olimpiadada Natalya kumush medalni qoʻlga kiritdi va chempionlikni Germaniya vakilasi sportchi Silke Rankga boy berdi. AQShning Atlanta shahrida boʻlib oʻtgan Olimpiya oʻyinlarida u oʻzining uchinchi urinishida videokamera harakatlanayotgan simga tegib, musboqada 12-oʻrinni egalladi. Bugungi kunda „Dinamo“ BFST 2-sonli bolalar va oʻsmirlar sport maktabida murabbiy sifatida faoliyat olib boradi.

## Sport yutuqlari
Nayza uloqtirishdagi shaxsiy rekordi 71,40 m tashkil etadi (1994-yilda Olimpiada turnirida qayd etgan). Bir necha bor SSSR chempionatlari sovrindori, olti karra SSSR chempioni (1988-1992), MDH chempioni va rekordchisi (1992), Yevropa va jahon kubogi sovrindori (1994), Oʻzbekiston SSR xalqlari sport oʻyinlari gʻolibi (1986, 1990), jahon chempioni (1995), 1992-yilgi XXV Olimpiya oʻyinlarining kumush medali sovrindori hisoblanadi.

## Manbalar

## Havolalar

* Natalya Shikolenko at World Athletics
Akmal Nazarov

**Akmal Nazarov** ( 1985-yil 17-dekabr, Namangan, Oʻzbekiston) – oʻzbek qoʻshiqchisi va aktyori.

Nazarov aktyorlik sohasida katta muvaffaqiyatlarga erishgan. Nazarov 2007-yili „Hayot jilgʻalari“ (melodram) oʻzbek dramasida bosh rolni ijro etganidan soʻng Oʻzbekistonda keng eʼtirofga sazovor boʻlgan. Oʻshandan beri u koʻplab oʻzbek melodramalarida suratga tushgan. Xususan, 2010-yilda katta ekranlarga chiqqan „Umid“, „Dilor Dilor Dil va or“ filmlari aktyorga katta shuhrat keltirgan.

## Albomlari

## Filmografiyasi
Quyida Akmal Nazarov rol oʻynagan filmlarning xronologik roʻyxati keltirilgan.

### Seriya

*

## Manbalar


## Havolalar

* Akmal Nazarov Kinopoysk
Sitora Alimjonova

**Sitora Alimjonova** (Oʻzbekiston, Fargʻona, 1992-yil 1-dekabr) – oʻzbekistonlik kino aktrisasi. *[[Yuraklar jangi]]*, *[[Kuyovmisan kuyov]]*, *[[Hechkim bilmasin|Hech kim bilmasin]]* kinofilmaridagi rollari bilan mashhurlikka erishgan.

## Biografiyasi
Sitora Alimjonova 1992-yil 1-dekabrda Fargʻona shahrida ziyolilar oilasida tugʻilgan. 2005 – 2009 yillarda Fargʻona sanʼat maktab-internatida tahsil olgan. Aktyorlik sohasida Sitora Alimjonova katta muvaffaqiyatlarga erishdi. Sitora Alimjonova 2010-yilda „Sen ketma“ oʻzbek dramasida bosh rolni ijro etganidan soʻng Oʻzbekistonda keng eʼtirof va olqishlarga sazovor boʻldi. Oʻshandan beri u koʻplab oʻzbek komediya filmlarida suratga tushmoqda. Xususan, 2018-yilda katta ekranlarda namoyish etilgan „Janob hot dokchi“, " *[[:en:Yuraklar jangi|Yuraklar jangi]]* " filmlari aktrisaga katta shuhrat keltirdi.

U oʻzbek kino sanʼatida bir qancha mashhur komediyalardagi rollari, jumladan „Sen ketma“ (2011), Koreyalik kelin! (Koreyalik doʻsti) (2012) va „Ayriliq“ (2013) filmlari bilan tanildi. Alimjonova 2011-yilda Qobil Karimberdiyev tomonidan suratga olingan „Janob hot dokchi“ filmida rol oʻynaganidan soʻng xalqaro eʼtirofga erishdi. 2017-yilda Alimjonova koʻplab seriallarda suratga tushgan va „Yosh oila“ serialida bosh qahramonlardan birini oʻynagan. 2018-yilda Turkiya va Oʻzbekiston hamkorligida suratga olingan „Yuraklar jangi“ seriali Alimjonovaga katta shuhrat keltirdi. 2020-yilda hayotiy voqealar asosida suratga olingan „Muhabbat“ serialining bosh qahramonini oʻynadi va bu rol Alimjonovaga boʻlgan talabni yanada oshirdi. 2022-yilda Alimjonova „Yur sevgi“ va „Parixona“ seriallarida ikkita obrazni ijro etadi.

## Shaxsiy hayoti
Alimjonova 2017-yilda turmushga chiqqan. Alimjonova 2020-yilda farzandli boʻlgan. 2021-yilda Alimjonova turmush oʻrtogʻi bilan ajrashgan.

## Diskografiyasi

### Musiqa videolari

## Filmografiyasi
Quyida Sitora Alimjonova suratga tushgan filmlar xronologik tartibda keltirilgan.

## Mukofotlari
* 2017-yilda u MY5 tanlovida „Eng yaxshi aktrisa“ nominatsiyasida gʻolib chiqdi

## Manbalar

## Havolalar

* 
* Sitora Alimjanova Instagram
* Sitora AlimjanovaTelegram
Igor Sivuxa

**Igor Vitaliyovich Sivuxa** (1970-yil 31-mart, Simferopolda tavallud topgan)&nbsp;— Sovet va ukrainalik futbolchi, himoyachi pozitsiyasida oʻynagan.

## Biografiya
Igor Simferopol futboli maktabi tabiyalanuvchisi hisoblanadi. U futbolchilik faoliyatini 1987-yilda „Tavriya“ (Simferopol) jamoasida boshlagan, lekin jamoadagi raqobat kuchli boʻlganligi sababli asosan „Tavriya“ klubining oʻrinbosarlar jamoasi „Meteor“ (Simferopol) klubida oʻynagan (faqat 1987-yil debyut mavsumida, SSSR Kubogida asosiy jamoa takibida 1 ta oʻyinda maydonga tushgan). 1990-yilda Igor Sevastopol shahrining „Chayka“ jamoasi tarkibiga koʻchib oʻtdi. Chayka jamoasida oʻz oʻyini bilan muhlislar eʼtiborini joy olgan Igor 1992-yil bahorida u Jitomirdagi „Kimyogar“ jamoasi tarkibiga oʻtdi. Kimyogar jamoasi oʻyin uslubiga kirishib ketolmaganligi sababli 1993-yil boshida oʻz jamoasini „Frunzenets“ (Frunze) klubi yoʻnalishida oʻzgartirdi. Frunze jamoasida yarim mavsum davomida toʻp surgan xolda 1993-yil yozida u Polsha jamoasi „Staly“ (Stalyova Volya)ga bilan shartnoma imzoladi. Staly jamoasidagi raqobat tufayli asosiy tarkibga juda kam kiritildi va shu sababli 1993-yil oktyabr oyida u Qrimga, oʻz vataniga qaytdi. Oʻsha davrda Saki shahrining „Dinamo“ (Saki) jamoasiga koʻchib oʻtdi. 1995-yil kuzidan boshlab u „Chayka“ (Oxotnikovo qishlogʻi) havaskorlar jamoasi tarkibida musboqalarda ishtirok etdi. 1995-yil may oyida u „Suroj“ (Sudak) klubiga oʻtdi va Sudak jamoasi tarkibida 2 ta oʻyin oʻtkazdi. 1996-yilda u „Donbaskraft“ (Kramatorsk) havaskorlar jamoasi takibini kuchaytirdi. Biroq keyingi yiliyoq xorijga, bu safar O‘zbekiston Oliy ligasi jamoasi safiga oʻtdi. Igorning navbatdagi xorij jamoasi bu Andijonnning „Andijon“ klubi boʻlib, Igor „burgutlar“ jamoasi takibida uch yil davomida toʻp surdi. 1999-yilda faoliyatidagi pasayish tufayli futbolchilik faoliyatini yakunladi.

## Manbalar

## Havolalar

* Futbolchining oʻyinlari statistikasi FFU rasmiy saytida 
* Futbolchining tashrif qogʻozi UPL rasmiy saytida
* „Ukraina futboli“ veb-saytidagi oʻyinchi profili 
* Futbolchi profili footbook.ru saytida
Anvar Otaxoʻjayev

**Otaxoʻjayev Anvar Xoʻjaxanovich** – sobiq Namangan shahar hokimi.

## Bolaligi

Anvar Otaxoʻjayev 1972-yil Namangan shahrida tavallud topgan.

## Taʼlimi

Anvar Otaxoʻjayev 1989-yilda Namangan muhandislik-iqtisodiyot institutiga (kunduzgi) oʻqishga kiradi va uni 1994-yilda tamomlaydi. 2001-yilda esa Oʻzbekiston Respublikasi huzuridagi Davlat va jamiyat qurilishi akademiyasini tugatgan. 2002-yilda Namangan muhandislik-iqtisodiyot institutining sirtqi yoʻnalishida taʼlim oladi.

## Mehnat faoliyati
Otaxoʻjayev mehnat faoliyatini 1994-yilda Namangan shahridagi „Oltin vodiy-95“ xususiy firmasida faoliyat yuritgan. 1997-yilda Namangan viloyati statistika boshqarmasi tashqi iqtisodiy aloqalar boʻlimida iqtisodchi sifatida faoliyatini davom ettiradi. 1998-yildan Namangan viloyati iqtisodiyot va statistika bosh boshqarmasida aholi turmush darajasi va isteʼmol bozorini balanslashtirish boʻlimi mutaxassisi, yetakchi mutaxassisi, bosh mutaxassisi, boʻlim boshligʻi lavozimlarida ishlaydi.

Anvar Otaxoʻjayev 2001-yili Namangan viloyati hokimligining Axborot-tahlil guruhiga ishga oʻtadi va u yerda yetakchi mutahassis sifatida ish boshlaydi. 2005-yilda esa Oʻzbekiston savdo-sanoat palatasi viloyat boshqarmasi boshligʻi lavozimiga tayinlanadi. Shundan soʻng 2008-yili Namangan viloyati mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish bosh boshqarmasi boshligʻi boʻlib faoliyat yuritadi.

2012-yilda Otaxoʻjayev Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi Iqtisodiyot va tashqi iqtisodiy aloqalar masalalari yigʻma axborot-tahlil departamenti hududlarni kompleksi rivojlantirish shoʻbasining yetakchi mutaxassisi boʻlib ishlaydi.

2016-yilda Anvar Otaxoʻjayev Oʻzbekiston Oziq-ovqat xolding kompaniyasi boshqarma boshligʻining oʻrinbosari lavozimiga tayinlanadi. 2017-yilda „Oʻzparrandasanoat“ uyushmasi raisining oʻrinbosari etib tayinlanadi.

2018-yilda „Olmaliq kon-metallurgiya kombinati“ AJ isteʼmol mollari ishlab chiqarish boshqarmasi boshligʻi sifatida ish boshlab, u yerda 2019-yilgacha faoliyat yuritadi.

### Hokim
2019-yil 5-mart kuni Anvar Otaxoʻjayev Namangan viloyatining Chortoq tumaniga hokim etib tayinlandi. 2023-yil 18-dekabr kuni Namangan viloyati Namangan shahar hokimi lavozimiga tayinlanadi.

## Manbalar
Aleksandr Domashev

**Aleksandr Ivanovich Domashev** (1958-yil 4-noyabr, Andijon, Oʻzbekiston SSR — 2024-yil 27-mart) – sovet chim ustida xokkeychisi, Olimpiya oʻyinlari ishtirokchisi. Xalqaro toifadagi sport ustasi hisoblanadi.

## Faoliyati
Aleksandr 1954-yil 4-noyabrda Oʻzbekiston SSRning Andijon viloyatida tavallud topgan. Sportning chim ustida hokkey turi bilan shugʻillangan. Professional faoliyatini Moskva jamoalarida boshlagan. Domashev faoliyatini Moskvaning „Spartak“ va „Fili“ klublari sharafini himoya qilgan.

Aleksandr shuningdek SSSR Va MDH terma jamoalar safida bir qator musoboqalarida ishtirok etgan. 1988-yil Janubiy Koreyaning Seul shahrida oʻtkazilgan Olimpiada musoboqalarida Aleksandr SSSR terma jamoasi tarkibida musoboqada ishtirok etdi. Turnirda GFR va Buyuk Britaniyadan magʻlubiyatga uchragan SSR terma jamoasi, Kanada terma jamoasi bilan durang natija qayd etdi va Hindiston va Janubiy Koreya terma jamoalarini magʻlub etib 7-oʻrin uchun oʻyinda qatnashish imkoniyaini qoʻlga kiritdi. Argentina bilan oʻyinda gʻalaba qozongan jamoa yakunda 7-oʻrinni egalladi. 1992-yilgi Ispaniyaning Barselona shahrida oʻtkazilgan Olimpiada musoboqalarida esa Domashev Sobiq Sovet davlatini oʻrniga tashkil etilgan terma jamoa Mustaqil davlatlar hamdoʻstligi terma jamoasi oʻyinchisi sifatida ishtirok etdi va yakunda 10-oʻrinni egalladi.

### Murabbiylik faoliyati
Faoliyatini yakunlaganidan soʻng, u „Moskovskiy stroitel“ jamoasida va „Izmailovo CSP“ jamoalarida murabbiy va jamoa boshligʻi sifatida ishlagan. Hozirda Domashev Rossiya erkaklar terma jamoasi bosh murabbiyi sifatida faoliyat olib bormoqda.

## Manbalar

## Havolalar
* Olympedia.org
* Aleksandr Domashev – Sports-Reference
Aziz Nikolay Wonderworker cherkovi

**Xudo onasining Qozon ikonasi ibodatxonasi** — Qoʻqondagi rus pravoslav cherkovining hozirgi kunda faoliyat koʻrsatmayotgan ibodatxonasi.

## Ibodatxona qurilishi
Aziz Nikolay Wonderworker cherkovining qurilish ishlari 1905-yilda boshlanadi. Ikki yarim yil davom etgan cherkov qurilishi, nihoyat, 1908-yilda yakunlanadi. Shu yilning boshida cherkovda xochlar oʻrnatiladi va 29-iyunda bino muqaddaslashtiriladi.

Meʼmor Grigoriy Nikolayevich Vasilevning rejasiga koʻra, ibodatxona XVII asr rus yogʻoch meʼmorchiligi asosida xuddi Ostankino qishlogʻidagi cherkov, Korovnikidagi Avliyo Ioann Zlatoust cherkovi singari qurilishi kerak edi. Cherkov bir vaqtning oʻzida 400 nafar butxona vakillarini sigʻdirish uchun moʻljallangan. Homiylar, qo‘qonlik savdogarlar Polunin va Xabarov singari oʻsha vaqtdagi shaharning boy kishilari mablag‘lari hisobidan qurilgan ushbu cherkov O‘rta Osiyodagi cherkovlar uchun kamdan-kam uchraydigan elektr yoritgichlari bilan ham taʼminlangan boʻlib, o‘sha paytlarda faqat Toshkentdagi vokzalda qad rostlagan Annush cherkovigina elektr energiyasi bilan yoritirilar edi.

Cherkovning oʻrta qismida beshta va unga tutash qoʻngʻiroqxonaning ustida yana bitta gumbaz mavjud boʻlgan. Binoning tashqi tomoni sharqona uslubdagi bezatilgan. Maʼbaddagi ikki qavatli ikonostaz Moskvaning eng boy kishilaridan boʻlgan A. N. Bardiginga qarashli firma tomonidan qilingan xayr-ehsonlari hisobiga qurib bitkazilgan.

### „General Skobelev“ qoʻngʻirogʻi
Ibodatxonada joylashgan „General Skobelev“ qoʻngʻirogʻi misdan yasalgan boʻlib, ogʻirligi uch yuz funtni tashkil etgan. Ibodatxonaning shu va boshqa kichik qo‘ng‘iroqlarini yasash uchun Xudoyorxonning Qo‘qondagi saroyidan beshta oʻq otuvchi zambarak eritiladi (ammo zambarakni eritish uchun saroydan 1910-yilda cherkov ruhoniysi Venedikt Bagryanskiyning iltimosiga binoan qoʻngʻiroq oʻrnatilgan cherkov qurilganidan ikki yil oʻtgach ruxsat olingan). Qoʻngʻiroqqa Qoʻqon xonligini zabt etgan va Fargʻona viloyatining birinchi gubernatori boʻlgan general Skobelev nomi berilgan. Shunday qilib, qo‘ng‘iroqning har bir zarbasida general nomi ulug‘lanadi.

## Buzilishi
Keyinchalik 1937-yilda (boshqa maʼlumotlarga koʻra, 1934-yilda) ibodatxona portlatib yuborilgan.

## Adabiyotlar

* 

## Manbalar
Yutong E12 Pro

**Yutong E12 Pro **— Xitoyning yirik avtobus ishlab chiqaruvchisi boʻlmish Yutong kompaniyasi tomonidan ishlab chiqariluvchi elektroavtobus.
 
## Toshkent
2023-yil 8-aprelda Toshkentga 300 ta ushbu rusumdagi avtobus olib kelindi.

## Yana qarang
*Yutong
## Manbalar