Max Gluckman

**German Maks Glukman** ( ; 1911-yil 26-yanvar &#x2013; 1975-yil 13-aprel) Janubiy Afrikalik va Britaniyalik ijtimoiy antropolog edi. U Manchester antropologiya maktabining asoschisi sifatida tanilgan.

## Biografiyasi va asosiy asarlari
Glukman 1911-yilda Yoxannesburgda tug‘ilgan  Keyinchalik u bilan birga ishlagan boshqa koʻplab antropologlar singari, u yahudiy edi.  U Vitvatersrand universitetida tahsil olgan,  u yerda 1930-yilda bakalavr darajasini olgan  Garchi u huquqni oʻrganishni niyat qilgan boʻlsa-da, u antropologiyaga qiziqib qoldi va Winifred Hoernle qoʻl ostida tahsil oldi. U 1934-yilda Witwatersrandda magistr darajasiga teng boʻlgan va keyin Oksforddagi Ekseter kollejida oʻqish uchun Rodos stipendiyasini olgan. 

Oksfordda Glukmanning ishi RR Marett tomonidan nazorat qilingan, ammo uning eng katta taʼsiri strukturaviy funksionalizm tarafdorlari boʻlgan Radklif-Braun va Edvard Evans-Pritchard edi. Glukman doktorlik dissertatsiyasini olib bordi.1939-yilda u Rodos-Livingston institutiga qoʻshildi va 1941-yilda uning direktori boʻldi. U institutni yirik antropologik tadqiqotlar markaziga aylantirdi va 1947-yilda Oksfordda maʼruza oʻqish uchun Angliyaga koʻchib oʻtganidan keyin u yerda yaqin aloqalarni davom ettirdi. 1949-yilda Glukman Manchester universitetida antropologiya professori boʻldi va u yerda kafedrani tashkil qildi.

Keyinchalik u Shimoliy Rodeziyadagi Britaniya maʼmuriyatida ishladi (xususan, Barotse qonuni boʻyicha, hozirgi Gʻarbiy provinsiya, Zambiya). U Rodos-Livingston institutini boshqargan (1941-1947), Manchester universitetida ijtimoiy antropologiya boʻyicha birinchi professor boʻlgunga qadar (1949),  u yerda mashhur boʻlgan narsaga asos solgan, jumladan, Rodos-Livingston institutidagi koʻplab hamkasblari, shogirdlari bilan Manchester antropologiya maktabi sifatida ishlagan. Manchester maktabining oʻziga xos xususiyatlaridan biri Glukmanning huquqshunoslik boʻyicha dastlabki tayyorgarligidan kelib chiqqan holda, qoidalar va taxminlarni chiqarish uchun ijtimoiy oʻzaro taʼsir holatlarini tahlil qilishni oʻz ichiga olgan „keys(amaliy) tadqiqotlari“ ga urgʻu berish edi. U *Afrikadagi odatlar va mojarolar* haqidagi radio maʼruzalari (keyinchalik Oksford universiteti nashriyotida koʻplab nashrlarda nashr etilgan) bilan mashhur boʻlib, konflikt nazariyasiga katta hissa qoʻshgan.

Glukman ochiq va kuchli mustamlakachilikka qarshi siyosiy faol edi. U mustamlakachilikning ijtimoiy ziddiyatlari va madaniy qarama-qarshiliklari, irqchilik, urbanizatsiya va mehnat migratsiyasi bilan bevosita shugʻullangan. Glukman Britaniyaning strukturaviy-funksionalizm maktabini tengsizlik va zulmga marksistik eʼtibor bilan birlashtirib, mustamlakachilikni strukturalizm ichidan tanqid qilishni yaratdi. Janubiy Afrikadagi Zululand haqidagi tadqiqotida u Afrika va Yevropa hamjamiyatlari yagona ijtimoiy tizimni tashkil etishini, uning ikki irqiy guruhga boʻlinishi uning tarkibiy birligining asosini tashkil etishini taʼkidladi.

Bryus Kapferer Glukmanni " *ehtimol, shaxsiy hayoti, tarixi va ongi nafaqat zamonaviy dunyoning baʼzi tanqidiy inqirozlarini oʻzida mujassam etgan, balki oʻzi tasavvur qilgan antropologiyadan ularga qarshi turish va tekshirishni talab qilgan mukammal antropolog* " deb taʼriflagan (" *Inqirozda* "). *Antropologiyada* "Maks Glukman xotirasining birinchi maʼruzasi munosabati bilan.)

Glukman bir qancha antropolog va sotsiologlar Lars Klauzen, Ronald Frankenberg, Bryus Kapferer, J. Klayd Mitchell, Viktor Tyorner, Yoxan Frederik Xolleman va boshqa talabalar va suhbatdoshlarga katta taʼsir koʻrsatdi. Ularning aksariyati " Manchester maktabi " nomi bilan mashhur boʻlgan. Richard Verbner rafiqasi Pnina (Glukmanning jiyani) bilan birga 1975-yilda vafotidan keyin Manchester maktabida Glukmanning merosini davom ettirish rolini oʻz zimmasiga oldi. 

## Kitoblar

* *Janubi-Sharqiy Afrikadagi qoʻzgʻolon marosimlari* (1954)
* *Tribal Afrikadagi tartib va isyon* (London: Koen va Gʻarb; 1963)
* *Qabila jamiyatida siyosat, huquq va marosimlar* (1965)
* *Mas’uliyatni taqsimlash* (1972)

## Manbalar

## Havolalar

* ''Maks Glukman va Manchester maktabi'' 
* Manchester universiteti kutubxonasida Maks Glukmanning hujjatlari