Birgit Prinz

**Birgit Prinz** (1977-yil 25-oktyabrda tugʻilgan) — Germaniyalik sobiq futbolchi, ikki karra FIFA ayollar oʻrtasidagi jahon chempionati gʻolibi va uch karra FIFA yilning eng yaxshi ayol futbolchisi. Germaniya terma jamoasidan tashqari, Prinz 1. FFC Frankfurt jamoasida va AQShdagi ayollar professional ligasi — Women's United Soccer Association (WUSA)da Carolina Courage jamoasida oʻynagan. Prinz futbol tarixidagi eng sermahsul hujumchilardan biri boʻlib, ayollar oʻrtasidagi jahon chempionatlari tarixida 14 ta gol bilan ikkinchi oʻrinda turadi (braziliyalik Marta’dan keyin). 2011-yilda u faoliyatini yakunlaganini eʼlon qildi. Hozirda u TSG 1899 Hoffenheim klubining erkaklar va ayollar jamoalarida sport psixologi sifatida ishlaydi.

## Klubdagi faoliyati
Prinz futbolchilik faoliyatini SV Dörnigheim FC klubida boshlagan. U 1993-yildan 1998-yilgacha FSV Frankfurt jamoasida oʻynagan. Bu davrda Prinz ikki marta Bundesliga chempionligini va ikki marta Germaniya kubogini qoʻlga kiritgan. 1997 va 1998-yillarda u Bundesliganing eng yaxshi toʻpurari boʻlgan. 1998-yilda u 1. FFC Frankfurt klubiga oʻtgan va aynan shu klub safida eng katta yutuqlariga erishgan. 13 mavsum davomida u olti marta Bundesliga va sakkiz marta Germaniya kubogi gʻolibi boʻlgan. Shuningdek, u 2001 va 2007-yillarda Bundesliganing eng yaxshi toʻpurari sifatida tan olingan. Prinz Frankfurt bilan UEFA ayollar kubogini uch marta — 2001–02, 2005–06 va 2007–08 mavsumlarida qoʻlga kiritgan. 2004-yilda u finalda ham ishtirok etgan, biroq Shvetsiyaning Umeå IK klubiga yutqazgan.

Ikki mavsum davomida Prinz AQShdagi professional ayollar ligasi — Women's United Soccer Association tarkibidagi Carolina Courage jamoasida oʻynagan. U bu yerda 2002-yilda WUSA chempionligini qoʻlga kiritgan. 2003-yilgi jahon chempionatidan soʻng, Prinz Italiya erkaklar jamoasi Perugianing taklifini rad etgan, sababi — bu transfer reklama uchun boʻlishi mumkinligini va u zaxira oʻrindigʻida qolib ketishini istamagan.

Frankfurt safida Prinz bir qator shaxsiy mukofotlarga sazovor boʻlgan. U 2001-yildan 2008-yilgacha ketma-ket sakkiz marta Germaniyada yilning eng yaxshi ayol futbolchisi deb topilgan. U 2003, 2004 va 2005-yillarda FIFA tomonidan yilning eng yaxshi futbolchisi deb tan olingan. 2007-yildan 2010-yilgacha esa u ketma-ket toʻrt yil davomida braziliyalik Marta’dan keyin ikkinchi oʻrinni egallagan.

## Xalqaro faoliyati

Prinz 16 yoshida, 1994-yil iyul oyida Kanadaga qarshi oʻyinda Germaniya terma jamoasi safida debyut qilgan. U 72-daqiqada maydonga tushib, 89-daqiqada gʻalaba toʻpini urgan. Oradan bir yil oʻtib, 1995-yilgi Yevropa chempionatida finalda gol urib, ilk yirik sovrinini qoʻlga kiritgan. Oʻsha yili u 1995-yilgi Jahon chempionati uchun Germaniya tarkibiga kiritildi va jamoa finalda Norvegiyaga yutqazdi. Prinz hali-hanuz Jahon chempionati finalida maydonga tushgan eng yosh futbolchi hisoblanadi.

Keyingi oʻn yillik davomida Prinz ayollar futbolida eng muvaffaqiyatli xalqaro faoliyatga ega boʻlgan futbolchilardan biri boʻldi. U 1997, 2001, 2005 va 2009-yillarda Yevropa chempionatlarida gʻalaba qozongan. Yozgi Olimpiya oʻyinlarida Germaniya bilan birga uch marta — 2000, 2004 va 2008-yillarda bronza medalini qoʻlga kiritdi. 2003-yilgi Jahon chempionatida Germaniya birinchi marta chempion boʻldi va Prinz turnirning eng yaxshi futbolchisi va eng yaxshi toʻpurari deb topildi. 2003-yil oxirida u terma jamoa sardori boʻldi va faoliyatining oxirigacha bu lavozimni egallab keldi. 2007-yilgi Jahon chempionatida esa u Germaniyani ikkinchi marta chempionlikka olib chiqdi; turnir yakunida u Kumush toʻp bilan taqdirlandi.

Prinz bir nechta milliy va xalqaro rekordlarga ega. U 14 ta gol bilan ayollar oʻrtasidagi Jahon chempionatlari tarixidagi ikkinchi eng yaxshi toʻpurardir. 2008-yildan 2012-yilgacha u va braziliyalik Kristiane Yozgi Olimpiya oʻyinlaridagi eng koʻp gol (10 ta) muallifi sifatida rekordni boʻlishgan, keyinchalik Kristiane uni ortda qoldirgan. Prinz Germaniya terma jamoasida 214 ta oʻyinda ishtirok etib, 128 ta gol urgan — bu ikkala koʻrsatkich boʻyicha ham u jamoa tarixidagi eng yaxshi natijani koʻrsatgan futbolchidir.

## Shaxsiy hayoti
Prinz mutaxassis fizioterapevt hisoblanadi. 2010-yilda u Frankfurt Goete universitetida psixologiya boʻyicha magistr darajasini olgan. 2012-yil yanvaridan beri u TSG 1899 Hoffenheim klubining yoshlar akademiyasi, ayollar U-17 va ayollar Bundesligasi jamoalarida sport psixologi sifatida ishlaydi.

## Faoliyat statistikasi

### Xalqaro o‘yinlar
:*Hisoblar va natijalar Germaniyaning gollar sonini birinchi ko‘rsatadi, "Hisob" ustuni Prinz gol urganidan keyingi holatni bildiradi.*

### Musobaqalar boʻyicha gollar

### Jahon chempionati va Olimpiya oʻyinlarida
Prinz beshta FIFA ayollar oʻrtasidagi Jahon chempionatida ishtirok etgan:  
Shvetsiya 1995,  
AQSH 1999,  
AQSH 2003,  
Xitoy 2007  
va Germaniya 2011;  
hamda toʻrtta Olimpiya oʻyinlarida:  
Atlanta 1996,  
Sidney 2000,  
Afina 2004  
va Pekin 2008.  
U jami 43 ta oʻyinda ishtirok etib, ushbu toʻqqizta jahon miqyosidagi musobaqalarda 24 ta gol urgan. Germaniya bilan birga Prinz AQSH 2003 va Xitoy 2007 turnirlarida ikki karra jahon chempioni boʻlgan, Shvetsiyada 1995-yilda kumush medal sohibasi boʻlgan, shuningdek, Sidney 2000, Afina 2004 va Pekin 2008da uch karra bronza medalini qoʻlga kiritgan.

## Sovrinlari

**FSV Frankfurt**
* Bundesliga: 1994–95, 1997–98
* Germaniya Kubogi: 1994–95, 1995–96

**1. FFC Frankfurt**
* UEFA Ayollar Kubogi: 2001–02, 2005–06, 2007–08; finalchi: 2003–04
* Bundesliga (7 marta): 1998–99, 2000–01, 2001–02, 2002–03, 2004–05, 2006–07, 2007–08
* Germaniya Kubogi (8 marta): 1998–99, 1999–00, 2000–01, 2001–02, 2002–03, 2006–07, 2007–08, 2010–11

**Germaniya terma jamoasi**
* WUSA chempioni: 2002
* Jahon chempioni: 2003, 2007; finalchi: 1995
* Yevropa chempioni: 1995, 1997, 2001, 2005, 2009
* Olimpiya oʻyinlari bronza medali: 2000, 2004, 2008
* Algarve kubogi: 2006

**Shaxsiy**
* FIFA Yilning eng yaxshi futbolchisi: 2003, 2004, 2005; 2-oʻrin: 2002, 2007, 2008, 2009, 2010
* Germaniyada Yil futbolchisi (8 marta): 2001, 2002, 2003, 2004, 2005, 2006, 2007, 2008
* Yevropa chempionati – Eng yaxshi futbolchi: 1995
* Jahon chempionatlari tarixidagi 2-oʻrin toʻpurari – 14 gol (faqat Marta’dan keyin)
* Ayollar Olimpiya futboli tarixidagi 2-oʻrin toʻpurari – 10 gol (faqat Kristiane’dan keyin)
* "Oltin toʻp": 2003 yilgi Jahon chempionati
* Jahon chempionatining eng yaxshi toʻpurari: 2003
* 2003 yilgi Jahon chempionati ramziy terma jamoasi aʼzosi
* "Kumush toʻp": 2007 yilgi Jahon chempionati
* 2007 yilgi Jahon chempionati ramziy terma jamoasi aʼzosi
* Bundesliga toʻpurari: 1996–97, 1997–98, 2000–01, 2006–07
* "Silbernes Lorbeerblatt" (Kumush dafna yaprogʻi ordeni): 2003, 2007

## Manbalar