Ozyorsk tumani (Kaliningrad viloyati)

**Ozyorsk tumani** – Rossiyaning Kaliningrad viloyatidagi maʼmuriy-hududiy birlik (maʼmuriy tuman).

## Geografiyasi
Ozyorsk tumani Kaliningrad viloyatining janubida joylashgan, Polsha bilan chegaradosh. Tumanning maydoni 877,44 km².

Hududning oʻrmon qoplami 12,3% ni tashkil qiladi. Bu yerda tosh tuzi, qum va shagʻal aralashmalari, torf, sapropel, moy nomli minerallar mavjud.

## Tarixi
Zamonaviy Ozyorsk tumani (shahar okrugi) qadimgi Prussiyaning tarixiy hududlari Bartiya (gʻarbiy qism) va Nadroviada (sharqiy qismi) joylashgan.

Tuman 1946-yil 7-aprelda Kenigsberg viloyatining bir qismi *Darkemensk* tarkibida tashkil etilgan. 1946-yil 7-sentyabrda Kaliningrad viloyatining **Ozyorsk tumani** deb oʻzgartirilgan. Keyinchalik Ozyorsk shahri viloyatga boʻysunuvchi shahar sifatida tasniflangan.

RSFSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1947-yil 17-iyun va 25-iyuldagi farmonlari bilan viloyatda quyidagi qishloq kengashlari tuzilgan:

* Gavrilovsk,
* Bagrationovsk,
* Nekrasovsk,
* Novostroyevsk,
* Olexovsk,
* Otradnovsk,
* Pskovsk,
* Sadovsk,
* Chistopolsk.

RSFSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1954-yil 16-iyundagi farmoni bilan Pskov qishloq kengashi Gavrilovsk qishloq kengashiga, Olexovsk va Novostroyevsk Bagrationovskga qoʻshilgan.

RSFSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1963-yil 1-fevraldagi „Kaliningrad viloyati tumanlarini birlashtirish toʻgʻrisida“gi qarori bilan Chernyaxovsk Ozersk tumaniga qoʻshilgan va 1965-yil 12-yanvarda yana ajratilgan.

Kaliningrad viloyati tumanlarini birlashtirish bilan, viloyat ijroiya qoʻmitasining 1962-yil 12-dekabrdagi 591-sonli qarori bilan Ozyorsk tumani tarkibiga Berejkovsk, Mayovsk, Zagorsk, Kaluga, Kamensk, Krasnopolyansk, Svobodnensk qishloq kengashlari kirdi.

Viloyat ijroiya qoʻmitasining 1963-yil 9-yanvardagi 3-sonli qarori bilan Otradnovsk qishloq kengashi Lvovsk deb oʻzgartirilgan.

2004-yilda munitsipalitet okrugi shahar tumaniga aylantirilgan.

2008-yilda shahar tumani munitsipal tumanga oʻzgartirilgan.

2014-yilda munitsipal okrug yana shahar tumaniga aylantirilgan.

2022-yilda shahar tumani munitsipal tumanga oʻzgartirilgan.

## Aholi punktlari
Ozyorsk tumani (munitsipal okrugi) 101 ta aholi punktini oʻz ichiga oladi.

## Iqtisodiyoti
Iqtisodiyotining asosiy tarmogʻi qishloq xoʻjaligidir. 2005-yilgacha avtomobil uchqunlarini ishlab chiqaruvchi zavod mavjud boʻlib, uning mahsulotlari Rossiyada ham, xorijda ham keng isteʼmol qilingan. Angrapa daryosida 1880-yilda yaratilgan va 2000-yilda qayta tiklangan Ozyorsk GESi mavjud.

### Sanoati
Munitsipalitet hududida sanoat mahsulotlarining yirik ishlab chiqaruvchilari quyidagilar:

* „Ozyorsk non“ MChJ – non mahsulotlari
* „Ozyorsk Universal“ MChJ – qandolat mahsulotlari.

Bundan tashqari, hozirda kichik korxonalar faoliyat koʻrsatmoqda:

* „Estetikasentr“ MChJ, IP Brazauskane – mebel ishlab chiqarish;
* „Modulniye sistemi Baltiki“ MChJ – metall buyumlar ishlab chiqarish;
* IP Viktorov – yogʻochga ishlov berish.

### Qishloq xoʻjaligi
Qishloq xoʻjaligining asosiy yoʻnalishlari – gʻallachilik va chorvachilik (chorvachilik, choʻchqachilik).

2012-yilgacha qishloq xoʻjaligi mahsulotlari doimiy ravishda pasayib ketgan. Chorvalar soni, gʻalla maydonlari soni qisqargan. Faqat kolza ekiladigan maydon biroz oshgan.

## Diqqatga sazovor joylari
1880-yilda Ozyorsk tumanida gidroelektrostantsiya qurilgan, buning natijasida Sharqiy Prussiyada birinchi elektr koʻcha yoritgichi shaharda paydo boʻldi. 2000-yilda GES qayta tiklangan va 2006-yil 9-sentabrda shahar markazida birinchi fonar haykali oʻrnatilgan.

2008-yilda Novo-Guriyevsk qishlogʻi yaqinida sunʼiy qor yordamida changʻi maydoni qurilgan.

Ulyanovsk qishlogʻidagi Klein Baynunen saroyi klassik uslubda yaratilgan.

## Manbalar