open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
F stansiyasi

**F stansiyasi ―** startaplarning kampusdir. U  2017-yil 29-iyunda ochilgan. Parijning Galle Freissinet shahrida joylashgan boʻlib, 34000 m²dan ortiq maydonga ega. U Xaver Nil tomonidan tashkil qilinib, Roksan Varzaga berilgan. Bu dunyodagi eng katta startap kampusidir.

## Kampus
F Stansiya kampusi 34 000 m² maydonni egallaydi. U 3000 dan ortiq ish stantsiyalariga, bozor, 26 ta xalqaro qoʻllab-quvvatlash va tezlashtirish dasturlariga, tadbirlar oʻtkaziladigan joylarga va bir nechta tamaddixonalarga ega. Binoda konferensiya zallari, restoran, uchta bar va 370 oʻrinli tomoshaxona joylashgan. Inkubator shuningdek, startaplar faoliyati uchun zarur boʻlgan xizmatlarni oʻz ichiga oladi. Investitsiya fondlari, ajoyib laboratoriya, 3D printerlar va davlat xizmatlari shular jumlasidandir.

## Manbalar

## Havolalar

*
Ovlura minorasi

**Ovlura minorasi** (ingush: Ovlur-gaala) — Ingushetiya Respublikasining Nazran shahri hududidagi klassik ingush jangovar minorasidan iborat boʻlgan Ingush meʼmorchiligining tarixiy ob’ekti. U XIX-asr boshlarida qurilgan. 1969-yilda vayron qilingan. Mavjud maʼlumotlarga koʻra, Ovlura minorasi Ingushetiya tekisliklarida qurilgan bu kabi minoralar orasida yagona minora edi.

## Tarixi
XVIII-asr oxirida XIX-asr boshlarida Nazran vodiysida Tara vodiysidagi ingushlar tomonidan asos solingan koʻplab kichik qishloqlar paydo boʻldi. Bu qishloqlardan biri Ovlurg Surxoyevich Malsagov nomi bilan Ovlur-Yurt deb atalgan. U Nazranning zamonaviy Gamurziyevskiy maʼmuriy okrugining shimoli-sharqiy chekkasida xalq orasida „Ovlur-gal’a“ („Ovlur minorasi“) deb ataladigan tomlari piramidasimon boʻlgan tosh minora qurdirdi.

1869-yil 25-avgustda Imom Shomil asirga olingani va Shimoliy-Sharqiy Kavkazda urush tugashining oʻn yilligi kuni munosabati bilan Terek viloyati boshligʻining buyrugʻi boʻyicha Ovlur minorasi vayron qilingan. Hozirda minoradan faqat bir paytlar uning poydevoriga qoʻyilgan toshlargina qolgan.

1959-yilda Ovlur minorasi D. D. Malsagov tomonidan „Igorning yurishi haqidagi ertakdagi baʼzi notoʻgʻri tushunilgan joylar toʻgʻrisida“ asarida Igorning yurishi haqidagi ertagidagi Ovlur nomli qahramon Shimoliy Kavkazning togʻlik yashovchisi boʻlishi mumkinligi haqidagi farazining tasdigʻidan biri sifatida eslatib oʻtilgan.

## Yana qarang
* Ovlur
## Manbalar

## Adabiyotlar
* 
* 
*
Shotlandiya Mustaqillik kuni

**Shotlandiya Mustaqillik kuni** har yilning 24-iyun kuni nishonlanadi.

Shotlandiya qirolligining o'z mustaqilligini yanada kuchli va rivojlangan qo'shni Angliyaning da'volaridan saqlab qolish uchun kurashi ko'p asrlarga cho'zilgan va keyinchalik adabiyot va boshqa san'atda o'z aksini topgan ko'plab tarixiy voqealarga sabab boʻlgan. Oʻrta asrlarda boshlanib, Uygʻonish davrining oxirida ikki davlatning birlashishi bilan yakunlangan bu qarama-qarshilik dramaturg. Hozirgi vaqtda Shotlandiya Buyuk Britaniyaning ixtiyoriy a'zosi bo'lishiga va shu bilan birga turli xil avtonom huquqlarga ega bo'lishiga qaramay, shotlandlarning ajdodlarining o'z vatanlari mustaqilligi uchun qahramonona kurashlari ehtirosli vatanparvarlik tuyg'ularini uyg'otmay qolmaydi. Bu his-tuyg'ularni an'anaviy tarzda shotlandlar unutilmas sana - 24-iyunda nishonlanadigan Shotlandiya Mustaqillik kunida tarqatadilar.

Aynan 1314-yil 24-iyun kuni Bannokbern jangida Shotlandiya qiroli Robert Bryus qirol Edvard II boshchiligidagi ingliz qoʻshinlarini qattiq magʻlubiyatga uchratdi. Ushbu jang natijasi Shotlandiyaning huquqiy maqomini belgilab berdi: tez orada Angliya qo'shni davlatning mustaqilligini tiklashning **"fait acompli"** ekanligini tan oldi.

Angliya va Shotlandiya o'rtasidagi munosabatlar tarixi juda ko'p urushlar va janglarga ega va Bannockburn jangi shotlandlar tomonidan g'alaba qozongan yagona jang emas. Bu jangning natijasi shotlandlar mustaqillikka erishgan kun sifatida xalq xotirasida va tarixda saqlanib qolishiga sabab ilgari mustaqil Shotlandiyaning vayron boʻlgan, xo'rlangan, oyoq osti qilingan ingliz provinsiyasiga aylangan siyosiy sharoitlari bilan chambarchas bog'liq. 

Zamonaviy shotlandlar uchun, shuningdek, ularning ajdodlari uchun, birinchi navbatda, bu voqealardan olingan tarixiy saboq muhimdir. Davlatning qulashi nafaqat Angliyaning tajovuzkor siyosati, balki mamlakat boshida kuchli rahbariyatning yo'qligi, elitaning mulkiy manfaatlari, turli xil Shotlandiya klanlarining tarqoqligi va dushmanligi, milliy va vatanparvarlik manfaatlariga asoslangan hamjihatlikning yoʻqligi bilan bog'liq edi. Mustaqillik uchun urushdagi gʻalaba Shotlandiya xalqining bosqinchilarga qarshi uzoq davom etgan oʻjar kurashi, vatanparvarlik gʻoyasining tiklanishi va Shotlandiya jamiyatining eng xilma-xil qatlamlarini shu gʻoya atrofida birlashtirishi tufayligina amalga oshishi mumkin edi.

Shotlandiya Mustaqillik kuni - bu xalqqa bugungi kungacha xos boʻlgan aql kuchi, qat'iyat va maqsadga erishish yo'lidagi matonat bayramidir.

## Manbalar

## Havolalar
Shotlandiya
Arkadiy Gaydar haykali

**Arkadiy Gaydar** **haykali** — Sovet bolalar yozuvchisi Arkadiy Gaydar haykali. 1974-yilda Moskvada oʻrnatilgan.

Oʻrnatish manzili: Moskva, Shkuleva koʻchasi, 2-uy, Pionerlar saroyi hududida, hozirgi A.P. Gaydar nomidagi Bolalar va oʻsmirlar ijod saroyi.

## Tarix
Arkadiy Petrovich Gaydar (1904-1941-yillar) — sovet yozuvchisi, jurnalist, kinossenarist, urush muxbiri. Fuqarolar va Ulugʻ Vatan urushlarida qatnashgan. 14 yoshidan Qizil Armiya safida boʻlgan. Ulugʻ Vatan urushi yillarida u armiyada boʻlgan, „Komsomolskaya pravda“ gazetasida muxbir boʻlib ishlagan. 1941-yilda jangda halok boʻlgan. U Ukrainaning Kanev shahrida dafn qilindi.

A. Gaydar haykali, 1974-yilda Moskvada A. P. Gaydar nomidagi Bolalar va oʻsmirlar ijod saroyi yonida oʻrnatilgan. Yodgorlik mualliflari: meʼmor Y. A. Movchan, haykaltarosh A. P. Shlikov. Yodgorlik, shpiatrdan yasalgan haykaltaroshlik kompozitsiyasidir. Haykallar keramik plitkalar bilan qoplangan poydevorga oʻrnatilgan. Haykallar kulrang. Kompozitsiya markazida yozuvchining toʻliq boʻyli haykali boʻlib, uning ikki tomonida oʻgʻil va qiz turadi. Bola bilan yozuvchi oʻrtasida suhbat boʻladi. Gaydar bolaga qaraydi. Suhbatga, dengizchi kiyimidagi qiz quloq solmoqda. Gaydar harbiy kiyimda, chap qoʻliga yomgʻir paltosi tashlangan va pastga osilgan. Yozuvchining bir qoʻli shimining choʻntagida, ikkinchi qoʻlining barmogʻi kamar orqasida. Arkadiy Petrovichning boshida shlyapa. Bolaning boshida Budyonovka shlyapasi bor.

## Texnik tafsilotlar
Arkadiy Gaydar haykalining haykallari nayzadan yasalgan va beton poydevorga oʻrnatilgan. Yodgorlik atrofi obodonlashtirilgan.

## Adabiyotlar

* Moskvadagi monumental sanʼat yodgorliklari: Ref. ed. / Moskva madaniy meros boshqarmasi. — M.: MChJ „Sut agentligi“, 2016. — 404 b.: s. 227. ISBN 978-5-9907078-1-8.

## Havolalar

* Arkadiy Gaydar haykali  Arxivnaya kopiya
* Arkadiy Gaydar haykali  Arxivnaya kopiya. Moskvaning diqqatga sazovor joylari.
Peachoid

**Peachoid** (; *peach* — „shaftoli“) — shakli shaftoliga oʻxshaydigan suv minorasi boʻlib, AQShdagi Janubiy Karolina shtatining Gaffney shahrida joylashgan.

Uning balandligi — 41 metr, sigʻimi — 3,8 million litr suv (3800 m³). Peachoid Roadda joylashgan.

Minora shaharning diqqatga sazovor joylaridan biridir. Uning tashqi koʻrinishi va konstrukturasi mualliflik huquqi bilan himoyalangan va AQSh qonunchiligiga muvofiq bunday binolarning barcha hosila tasvirlari, shu jumladan fotosuratlari faqat muallifning yozma ruxsati bilan olinishi kerak.

## Tarixi
Minora 1981-yilda Chicago Bridge and Iron Company shirkati tomonidan poʻlat va betondan qurilgan. Konstruktsiyaga dekorativ elementlar qoʻshilgan: tepada band, bir tomonida barg, pastki qismida kurtak va u koʻproq shaftoliga oʻxshashi uchun poʻlat elementlar qoʻshish yoʻli bilan butun devor boʻylab chuqurchalar qilingan. Rassom Peter Freudenberg minorani shunga mos ravishda boʻyagan.

## Mashhur madaniyatda
Minora Amerikaning *[[House of Cards]]* serialida kichik rol oʻynaydi. Serialning bosh qahramoni, Gaffneyda tugʻilgan Frank Underwood () oʻz ofisida Persikomerning suratini saqlaydi. Serialning birinchi mavsumi uchinchi epizodida Persicomer siyosiy intriga mavzusiga aylanadi va Frenk uchun yashitin xavf tugʻdiradi.

## Manbalar
Midnight Man

**Midnight Man** ― haqiqiy ismi Anton Mogart — Marvel Comics tomonidan nashr etilgan Amerika komikslarida paydo boʻlgan xayoliy qahramon.

Anton Mogart Disney+da „Moon Knight“ (2022) telekoʻrsatuvida debyut qildi, uning harakati „Marvel kinematik koinot“ media-fransuz aktyori Gaspard Ulliel tomonidan ijro etilgan.

## Nashr tarixi
Midnight man birinchi marta Moon Knight #3 (1981-yil yanvar) komiksida paydo boʻldi va Doug Moench va Bill Bill Sienkiewicz tomonidan yaratilgan.

Keyinchalik, qahramon Moon Knight #9-10 (1981-yil iyul — avgust) da ham paydo boʻladi.

## Biografiya
Anton Mogart (yarim tungi odam qiyofasida) — kostyumda jinoyatchi, sanʼat xazinalarini va qimmatbaho qoʻlyozmalarni oʻgʻirlagan. Oʻzining xususiyati sifatida u „har doim yarim tunda uradi“. Ilgari, u oy ritsarining dushmani edi.

Mogart Marlin tomonidan otilgan va tomidan tushgan oy ritsari bilan birinchi uchrashuvdan keyin vafot etgan deb hisoblanadi, ammo bir nechta nashrlardan soʻng u Raoul Bushman bilan birga paydo boʻladi. Biroq, Bushman yarim tungi odamga xiyonat qiladi va uni va oy ritsarini suv bosgan kanalizatsiya tizimida chokishga qoldiradi. Oy ritsari oʻzini va yarim tungi odamni qinchilik bilan qutqaradi.

Anton keyinchalik Midnight nomi bilan tanilgan Jeff Wildening otasi edi, u bir muncha vaqt oy ritsarining yordamchisi boʻlib xizmat qilgan. Keyinchalik, maxfiy imperiya bilan jangdan soʻng, Jeff Wilde ushbu imperiya olimlari tomonidan kiborgga aylantirildi. U oy ritsarining eʼtiborini jalb qilish uchun bir qator qotilliklarni uyushtirdi va keyin u yarim tungi odamni qattiq jangda magʻlub etdi.

## Quvvat va qobiliyatlar

* **Jang sanʼati ustasi**: Anton Moon Knightga qarshi kurashda oʻzini tuta oladi;
* **Usta oʻgʻri**: Anton butun dunyo boʻylab hokimiyatdan qochib ketgan mohir sanʼat oʻgʻri edi.

### Qurol
Qoʻl quroli va Sharqiy xanjar, ikkinchisi oʻgʻirlangan sanʼat toʻplamining bir qismidir.

## Komikslardan tashqari
Birinchi marta, Anton Mogart/midnight man „Moon Knight“ (2022) teleserialida Disney+ oqim xizmatida paydo boʻladi, uning harakatlari „Marvel kinematik koinot“media-tarjimasida boʻlib oʻtadi. Biroq, seriyani suratga olish tugagandan soʻng, Gaspard seriyani chiqarishdan oldin changʻi kurortida changʻichi bilan toʻqnashuvda fojiali tarzda vafot etdi va „doʻstona tur“ epizodi uning xotirasiga bagʻishlanadi.

## Manbalar


## Havolalar
* Who Is Moon Knight’s Midnight Man?
WinHelp

**WinHelp** (**Microsoft Windows Help** , **.HLP**) ― yordam tizimini tashkil qilish uchun Microsoft tomonidan ishlab chiqilgan yordam fayllari formatidir. Manba ma'lumotlari RTF (matn) va BMP (tasvir) formatlarida tayyorlanadi, so'ngra kompilyator yordamida HLP kengaytmali ikkilik fayl yaratiladi. 

## Formatni bekor qilish
WinHelp o'rnini HTMLHelp formati egalladi, shuning uchun WinHelp dasturiMS Windows oilasining zamonaviy operatsion tizimlaridan olib tashlandi. Masalan, Windows Vista va Windows 7 WinHelp formatida yaratilgan yordam fayllarini ko'rish uchun vosita mavjud emas. Uni Microsoft Yuklash Markazidan qo'shimcha ravishda o'rnatilishi kerak.  

## Windows dan farqli platformalarda ishlash
WinHELP bilan ishlashning bir usuli uni RTF ga o'zgartirishdir. POSIX tizimlari uchun ushbu konvertatsiyani amalga oshirish uchun ishlatilishi mumkin bo'lgan *helpdeco* paketi mavjud.

## Yana qarang

* Microsoft Compiled HTML Help

## Manbalar

## Havolalar

* helpdeco-HLP fayllarini dekompilyatsiya qilish uchun yordamchi dastur
Mustafa Kemal Atatürk haykali (Boku)

**Mustafa Kemal Atatürk haykali** — 2010-yil 17-mayda, Boku shahrida Turkiya Respublikasining asoschisi, Turkiya mustaqillik urushidagi Turk milliy harakati rahbari Mustafa Kemal Atatürkga oʻrnatilgan haykaldir.

## Yodgorlikni oʻrnatish
Turkiya Respublikasi asoschisi Mustafa Kemal Atatürk haykali 2010-yil 17-may kuni, Bokuning Nasimi tumanida, Turkiyaning Ozarbayjondagi elchixonasi oldida, Samed Vurgun va Boqixonov koʻchalari kesishmasidagi bogʻda oʻrnatildi. Ochilish marosimida, Ozarbayjon Prezidenti Ilhom Aliyev va uning rafiqasi Mehribon Aliyeva, Turkiyaning o‘sha paytdagi Bosh vaziri Recep Tayyip Erdoğan va rafiqasi Emine Erdoğan ishtirok etdi. Tadbir munosabati bilan Ozarbayjon va Turkiya davlat bayroqlari bilan bezatilgan bog‘da faxriy qorovul saf tortdi. Yodgorlik muallifi Ozarbayjon xalq rassomi, Ozarbayjon Davlat Badiiy Akademiyasi rektori Omar Eldarov.

## Yana qarang

* Fizuli haykali
* Husayn Jovid haykali
* Xurshidbon Natavon haykali

## Manbalar
Gerbrandi minorasi

**Gerbrandi minorasi** () — Eysselsteyndagi (Niderlandiya) minora, 1961-yilda qurilgan.

## Tavsifi
Minora FM va TV eshittirishlari uchun ishlatiladi. U 100 metr balandlikdagi beton minoradan iborat boʻlib, uning ustiga antenna ustuni oʻrnatilgan. Minoraning umumiy balandligi dastlab 382,5 metrni tashkil etgan boʻlsa, 1987-yilda u 375 metrga qisqardi. 2007-yil 2-avgustda analog antenna raqamli bilan almashtirildi, balandligi esa yana 9 metrga kamaydi. Hozirda minoraning balandligi 366,8 metrni tashkil qiladi.

Minora 1940-1945-yillarda bosh vazir lavozimida ishlagan golland siyosatchisi Piter Gerbrandi sharafiga nomlangan.

Gerbrandi minorasidan unchalik uzoq boʻlmagan joyda (<span title="Cabauw — версия статьи «Кабау» на английском языке">Cabauw</span>) yaqinida joylashgan yana bir eʼtiborga molik antenna meteorologik oʻlchovlar uchun ishlatiladi, balandligi 213 m. 2015-yil 4-sentabrda yaqin atrofdagi 196 m balandlikdagi yana bir antenna  buzildi.

## Yongʻinlar
2011-yil 15-iyulda Gerbrandi minorasida kichik yongʻin sodir boʻldi. Bir necha soatdan keyin  yonib, qulab tushdi. Shundan soʻng, ehtiyot chorasi sifatida, Gerbrandi minorasidagi barcha uzatgichlar toʻxtatildi va Niderlandiyaning aksariyat qismi FM eshittirishi va raqamli televideniyesiz qoldi.

## Havolalar

* Gerbrandy Toren na sayte Structurae
* Drawings at SkyscraperPage.com
* World’s Greatest Christmas Tree Foundation
Malin Levenstad

**Eva Malin Sofia Levenstad** (1988-yil 13-sentyabrda tugʻilgan) — shvetsiyalik futbol murabbiyi va sobiq himoyachisi. U ilgari Damalsvenskanning Rosengård klubida (ilgari LdB FC Malmö nomi bilan tanilgan) oʻynagan va 2014-yilda AIKda qisqa muddat ijarada oʻynagan. U 2014-yilda futbolchilik faoliyatini toʻxtatdi, ammo 2016-yilda murabbiy sifatida Rosengårdga qaytdi. 2017-yilda u Rosengård bosh murabbiyi - Damallsvenskandagi eng yosh bosh murabbiy edi. U 2019-yilda klubdagi futbolchilik faoliyatini davom ettirdi. 2021-yilda u Linköpings FCda yordamchi murabbiy lavozimini egallash uchun yana oʻynashni toʻxtatdi.

## Klubdagi karyerasi
2013-yilning noyabrida Malmyo 2014-yilgi mavsumning birinchi yarmi uchun Levenstadni AIKga ijaraga berdi.

Levenstad 2014-yilda futbolchilik faoliyatini toʻxtatganini eʼlon qildi, ammo 2016-yil noyabrida Rozengard klubining yordamchi murabbiyi etib tayinlandi. Klubning oldingi LdB FC Malmö qiyofasida Levenstad jamoa sardori boʻlgan va uchta liga chempionligini qoʻlga kiritgan. 2017-yil sentyabr oyida FK Rosengård bosh murabbiyi Jek Majgaard Jensen bilan shartnoma bekor qilinishi bilan Levenstad 2017-yilgi mavsumning qolgan qismida Rosengård bosh murabbiyi lavozimida davom etishi eʼlon qilindi.

2019-yil fevral oyida u futbolchilik faoliyatini davom ettirish uchun murabbiylikni  toʻxtatdi. 2020-yil dekabr oyida u Linköpings FCda yordamchi murabbiy lavozimini egallash uchun yana futbolchilikni tashladi.

## Xalqaro karyera
U Shvetsiya terma jamoasida 2008-yilning fevral oyida Norvegiya ustidan 2:0 hisobida gʻalaba qozonilgan oʻyinda debyut qilgan. Levenstad 2012-yilgi London Olimpiadasi uchun Shvetsiya terma jamoasiga chaqirilgan.
## Shaxsiy hayoti
Futboldagi tanaffus paytida Levenstad oʻzining sherigi va sobiq jamoadoshi Karolin Seger bilan Fransiyada yashagani xabar qilingandi.

## Manbalar
Mahkam Abduraimov

**Mahkam Abduraimovich Abduraimov** (18-dekabr 1916-yil Sirdaryo viloyati — 1975-yil 12-iyun, Toshkent) — sovet tarixchisi va sharqshunosi. Oʻzbekiston SSR Fanlar Akademiyasi Tarix institutining Oʻzbekistonda kech feodalizm sektori mudiri, tarix fanlari doktori.

## Biografiyasi
M.A. Abduraimov 1916-yil 18-dekabrda (ayrim manbalarda 5-dekabr) Sirdaryo viloyatining Xumson qishlogʻida kambagʻal dehqon oilasida tugʻilgan..

M.A. Abduraimovning ilmiy-pedagogik faoliyati Nizomiy nomidagi Toshkent davlat pedagogika instituti (hozirda universitet)ning tarix fakultetini tamomlagandan keyin boshlangan.

Peru M.A.Abduraimovning Oʻrta Osiyoda, jumladan, Buxoro xonligi (Buxoro amirligi) hududida feodalizm tarixiga oid „Amir Haydar xatlarida feodal yer egaligi va feodal ijarasi masalalari“, „XVI—XIX asrning birinchi yarmida Buxoro xonligida agrar munosabatlarga oid ocherklar“ nomli qator kitob va maqolalar muallifi.

## Amir Temur shaxsiyatini baholash
M. A. Abduraimov Temurning faoliyatini reaktsion, deb hisoblab, salbiy talqin qilgan.

M. A. Abduraimov 1975-yil 12-iyunda ogʻir va uzoq davom etgan kasallikdan soʻng vafot etgan.

## Manbalar

## Adabiyotlar

* Maxkam Abduraimovich Abduraimov (1916—1975) // Obщestvennie nauki v Uzbekistane. — 1975. — № 8.

## Havolalar

*
Novosibirskdagi 3-sonli suv minorasi

**Novosibirskdagi 3-sonli suv minorasi** — Novosibirskning Jeleznodorojniy tumanidagi muhandislik inshooti. 1912-yilda qurilgan. Mintaqaviy ahamiyatga ega boʻlgan meʼmoriy yodgorlik.

Minora yonida yana bir meʼmoriy yodgorlik — 1-sonli suv minorasi joylashgan.

## Tavsifi
3-sonli suv minorasi Gʻarbiy Sibir temir yoʻlining Novosibirsk-Glavniy stansiyasining shimoli-gʻarbiy qismida joylashgan.

Dumaloq uch qavatli minora qizil gʻishtdan qurilgan boʻlib, granit toshlardan yasalgan rustika qilingan tsokolga tayangan.

Yaruslar gʻisht tyagalar bilan ajratilgan.

Birinchi qayat gorizontal gʻisht rustika bilan qoplangan, u ikkinchi qavatdan karniz kamari bilan ajratilgan, ikkinchi va uchinchi qavatlar bir-biridan murakkabroq karniz profili bilan ajratilgan.

Minoraning toj karnizi keng va koʻp pogʻonali.

Minora gumbazi sakkiz qirrali, tomi metalldan ishlangan.

Har bir qavatda bir-biridan teng masofada joylashgan toʻrtta deraza mavjud.

Kirish va derazalarining oʻrni uchlari arkasimon boʻlib, ular pona shaklidagi gʻishtlardan yasalgan keng arxivoltlar bilan oʻralgan, katta asosiy tosh bilan yakunlangan.

Minora harsangtosh tasmali poydevorda joylashgan.

Diametri — 7,3 m.

3-sonli suv minorasi XX-asr boshlarida Trans-Sibir temir yoʻlining stansiya kompleksida qurilgan maxsus muhandislik inshooti meʼmorchiligining namunasidir.

## Yana qarang
* Marks maydonidagi suv minorasi
* 1-sonli suv minorasi
* 2-sonli suv minorasi

## Manbalar


## Adabiyotlar
* 
* 

## Havolalar

*
Pikk-Yalg darvoza minorasi

**Pikk-Yalg darvoza minorasi** (, soʻzma-soʻz: „darvozalari bilan uzun oyoqli minora“; rus. „Buyuk Vishgorod darvozasi minorasi“) — Estoniya poytaxti Tallin qal’a devorining minorasi, Pikk va Pikk-Yalg koʻchalari tutashuvida joylashgan (). Tallinda saqlanib qolgan ikkita darvoza minoralaridan biri; qolganlari mudofaa funksiyalarini yoʻqotib, yoʻl harakatiga toʻsqinlik qilgani uchun yoʻq qilindi. Meʼmorchilik yodgorligi. Darvoza minorasi, odatda, taqa shakliga ega boʻlgan jangovar minoralardan farqli oʻlaroq, poydevorda trapetsiyasimon shaklga ega (6,2 x 6,8 m).

## Tarixi

Tosh minora XVII-asrda, ehtimol, ilgari mavjud boʻlgan yogʻoch minora oʻrnida qurilgan. 1380-yilda Livon ritsarlar ordeni ustasi va 1364-yildan 1385-yilgacha Estoniya hukmdori Vilgelm fon Frimersxeim tosh darvozalar qurishga ruxsat berdi.

Ehtimol, 1450-yilda minora qayta qurilgan: u kengaytirildi, kamida ikkita mudofaa qavati qurildi va zinapoya qoʻshildi. Ochiq mudofaa qavati ham qurilgan boʻlishi mumkin, shuning uchun minoraning tosh qismi bu holda 20 metrdan oshib ketgan. 1454-yilda magistrat temirchi Rozenbergga darvoza qurilishi uchun va 1455-yilda temirchi Klaus Denenilga ikkita flyuger tayyorlash uchun pul toʻladi.

1608-yilda minoraning yuqori qismi qayta qurildi. XIX-asrda minorada harbiy garnizon joylashgan edi.

Minora quyi shahar aholisi tomonidan burgerlarni uning yuqori qismida yashovchi zodagonlar va ritsarlarning zoʻravonliklaridan himoya qilish uchun qurilgan. Darvozadan aravada yoki ekipajda oʻtish uchun magistrat yuqori haq soʻragan.

Hozirda minora ichida turar-joy va atel’yelar joylashgan.

## Yana qarang
* Tallinning qal’a devorlari va minoralari
## Manbalar
Azadi minorasi

**Azadi minorasi** (, ; ) ilgari **Shahyad minorasi** (, ; ) sifatida mashhur boʻlgan obida. Eronning Tehrondagi Azadi maydonida joylashgan. Bu Tehronning diqqatga sazovor joylaridan biridir. Shaharga g’arbdan kirish yo’lida joylashgani sababli minorani „Shahar darvozasi“ deb atashadi. Shuningdek, Mehrabad xalqaro aeroporti orqali Tehronga uchib keluvchilarning nigohi eng avval Azadi minorasiga tushadi. Azadi minorasida yer osti muzeyi ham joylashgan.

Minora balandligi deyarli 45 m boʻlib, yuzasi toʻliq tarashlangan marmar bilan qoplangan. Minora Eronning soʻnggi shohi Muhammad Rizo Pahlaviy tomonidan Fors imperiyasining 2500-yilligi sharafiga atab qurdirilgan va u 1971-yilda toʻliq qurib bitkazilgan.
## Tarixi
1960-yillarda Eron hukumati fors (eron) davlatchiligining 2500-yilligiga bagʻishlangan loyihalar tanlovini eʼlon qiladi. Tanlovda mahalliy arxitektor Hossein Amanatning ijodiy ishi gʻolib boʻladi. Minoraning qurib bitkazilishi va ochilishi 1971-yilda boʻlib oʻtadi. 16-oktabr kuni minoraning tantanali ochilish marosimiga Eron shohi Muhammad Rizo Pahlaviy ham ishtirok etadi. U paytda minoraning nomi *Borj-e Šahyād* (tarjimasi: *Shohlarni yod etish minorasi*) boʻlgan va u joylashgan maydon ham *Meydan-e Šahyād* (tarjimasi *Shohlarni yod etish maydoni*) deb nomlangan. 1979-yil Eron islom inqilobidan keyin minora ham, maydon ham Azadi (Ozodlik) deb atala boshlangan.

## Manbalar
Kalliar (mifologiya)

**Kalliar** () — qadimgi yunon mifologiyasidagi personaj.

Miloddan avvalgi V asrda yashagan tarixchi Mitiliyalik Gellanikdan iqtibos keltirgan Vizantiyalik Stivenning „Etnik“ asariga koʻra, Kalliar   va  ning oʻgʻli edi. Lokridadagi Kalliar shahrining afsonaviy asoschisi va eponimi. Gomerning „Iliada“ siga koʻra, qahramonning ismi Kalliar boʻlib, uning otasi Zevsning oʻgʻli Opuntedi.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* 
* Stoll H. W. Kalliaros // Ausführliches Lexikon der griechischen und römischen Mythologie:  [нем.] / Roscher Wilhelm Heinrich. — Leipzig : Druck und Verlag von B. G. Teubner, 1890—1894. — Bd. II. — Kol. 925.
Loreta Kullashi

**Loreta Kullashi** (1999-yil 20-mayda tugʻilgan) - shved futbolchisi, Damalsvenskandagi Shvetsiyaning Rosengård  klubi va Shvetsiya terma jamoasida oʻynaydi.

## Klubdagi karyerasi
Kullashi Finlandiyaning Xelsinki shahrida  kosovar -alban oilasida tugʻilgan. U besh yoshida Finlandiyadan Shvetsiyaga koʻchib oʻtgan va  Halmstadda oʻsgan. U Snöstorp Nyhem FFning yoshlar jamoasida futbol oʻynashni boshladi va 2011-yil yozida AIKga koʻchib oʻtdi. U 15 yoshida AIK uchun debyutini 2015-yil 29-mart kuni Umeå IKda Svenska Kupen chorak finalida oʻtkazdi.

U 2015-yilgi Damallsvenskanda quyi ligaga tushib ketgan AIK uchun oltita oʻyinda maydonga tushdi, keyingi mavsumda  asosiy oʻyinchiga aylandi. 2016-yilda u Elitettan safida 20 ta oʻyinda 15 ta va barcha musobaqalarda 23 ta oʻyinda 20 ta gol urdi. 2017-yil yanvar oyida u Angliyaning FA WSL klubi hisoblanmish Manchester Cityga sinov tariqasida qoʻshildi, ammo oxir-oqibat 2017-yilgi mavsum uchun AIK bilan qayta shartnoma imzoladi. 2017-yil iyul oyida u Damalsvenskan klubi Eskilstuna Unitedga oʻtdi.

Eskilstuna United safidagi debyut uchrashuvida Kullashi IF Limhamn Bunkeflo ustidan 4:0 hisobida gʻalaba qozonilgan oʻyinda ikkita gol urdi. Uni jamoadoshi Oliviya Schough va uning yangi murabbiyi dribling qobiliyati uchun uni maqtagan.

## Xalqaro karyera
Kulashi 2016-yilda Papua-Yangi Gvineyada boʻlib oʻtadigan FIFA U-20 ayollar oʻrtasidagi jahon chempionatida Shvetsiya terma jamoasiga kiritilgan eng yosh futbolchi edi.

2018-yilning yanvar oyida 18 yoshli Kullashi Shvetsiya terma jamoasida ilk debyutini oʻtkazdi va Janubiy Afrika ustidan 3:0 hisobida gʻalaba qozonilgan oʻyinda, ikkita gol urdi.

## Xalqaro maydondagi gollar

## Manbalar
Yakov Eliashberg

**Yakov Eliashberg** () (1946-yil 11-dekabrda tugʻilgan) — SSSRning Leningrad shahrida tugʻilgan amerikalik matematik.

Yakov Eliashberg 1972-yilda Leningrad universitetidan Vladimir Roxlin rahbarligida fan nomzodi ilmiy darajasini olgan. 1972-1979-yillarda Komi Respublikasining Syktyvkar davlat universitetida dars bergan. 1980-1987-yillarda sanoatda komputer dasturlari guruhi rahbari sifatida ishlagan. 1988-yilda esa Eliashberg AQShga koʻchib oʻtgan va 1989-yildan buyon Stanford universitetida matematika fani professori boʻlib ishlab kelmoqda.
Dirham

**Dirham** (shuningdek, dirhem yoki "Dirhm" (drhm) **deb** ham ataladi) arab mamlakatlarida muomalada boʻlgan qadimiy va hozirgi pul birligidir. Qadimda Usmonli imperiyasi va Fors imperiyasida ham xuddi shunday materiya birligi boʻlgan ( Usmonli drani ). Uning nomi yunon pul birligi draxmasidan (2 kumush tanga) olingan .

## Joriy birlik
Bugungi kunda ham qo'llaniladigan dirhamlarga quyidagilar kiradi:

* Marokash dirhami
* Birlashgan Arab Amirliklari dirhami
* 1/100 Iroq dinori
* 1/1000 Liviya dinori
* 1/100 Qatar riali
* 1/10 Iordaniya dinori
* 1/100 dirham Tojikiston somoni

## Massa birligi
Rimliklar dramni massa birligi sifatida ishlatganliklari ma'lum. Dirham Shimoliy Afrika, Yaqin Sharq va Forsda og'irlik birligi sifatida ishlatiladi va hamma joyda dirham turli xil sifatlarda ifodalanadi.

O'tgan asrda Usmonli Imperiyasida ( Usmonli Turkiya drhm) standart dirham 3,207 gramm edi; 400 1 oka ( inglizcha : ) ga teng.

1895-yilda Misrda bir dirham 47,661 troyan doniga (3,088 gramm) teng edi.

Islom olamidagi hozirgi uyg‘onish harakatlaridan biri kumushning ommaviy o‘lchov birligi sifatida dirhamni jonlantirishdir, ammo aniq qiymati hozircha muhokama qilinmoqda (dirham 3 grammmi yoki 2,975 gramm kumushmi) [ manba so‘rovi ] .

## Tarix
Tarixan "dirham" so'zi yunoncha tanga draxmasidan (dyrham) olingan bo'lib, yunon tilida so'zlashuvchi Vizantiya imperiyasi Sharqiy O'rta yer dengizi va Arabiston mintaqasini nazorat qilgan va shu tariqa Arabistonga tarqalgan so'zni yaratgan.Dunyoning asosi, dirham pul birligi islomdan oldingi va keyingi davrda ham muomalada boʻlgan, shuning uchun dirham tangalar arabcha harflar bilan oʻyib ishlangan, soʻngra milodiy 7-asr oxirida dirham islom muomala pul birligiga aylangan va monarx nomi bilan. va diniy yozuvlar. Dirham O'rta yer dengizi atrofidagi mamlakatlarni, jumladan Al-Andalus (Mavriy Ispaniya) va Vizantiya imperiyasini (miliaresion) larzaga keltirdi va 10-12-asrlar orasida u Evropada pul birligi sifatida ishlatilgan, ayniqsa qaroqchilar bilan savdo qilish imkoniyatiga ega boʻlgan. York va Dublin atrofidagi suvlarda faol boʻlganlar kabi .

## Yana qarang

* dinor
* oltin dinor

## manba
Amanda Ilestedt

**Amanda Ilestedt** (1993-yil 17-yanvarda tugʻilgan) – shvetsiyalik professional futbolchi, 1-divizion ayollar klubi Parij Sen-Jermen va Shvetsiya terma jamoasi himoyachisi .

## Klubdagi faoliyati
Ilestedt 2009-yilgi mavsumda Karlskrona FFdan kelgan, lekin dastlab Malmyoning B jamoasida oʻynagan. U 2010-yilda Damallsvenskan jamoasiga oʻtdi.

2017-yilning iyun oyida Ilestedt Germaniyaning Turbine Potsdam klubiga ikki yillik shartnoma asosida qoʻshildi Turbinedagi ajoyib oʻyinlaridan song Shved futbolchisi Germaniyaning boshqa bir jamoasi Bavariyalik skautlar nazariga tushdi. 2019-yil Amanda Bavariyaliklar bilan shartnoma imzoladi va shu yilning may oyida u Germaniyaning Bavariya klubiga oʻtib, 2021-yilning iyunigacha Myunxenliklar sharafini himoya qildi U 2020-21-yilgi mavsumda 18 marotaba liga oʻyinida maydonga tushib toʻrtta gol urdi va klubga besh yil ichida birinchi liga chempionligini qoʻlga kiritishiga yordam berdi.

2021-yil 12-iyulda Ilestedtga Fransiyaning bayroqdori PSJliklar qiziqish bildirishdi va unga shartnoma taklif qilishdi muzokalralar soʻngida Amanda ikki yillik shartnoma asosida Fransiyaning Parij Sen-Jermen klubiga oʻtdi.

## Xalqaro faoliyati
Ilestedt 2013-yil 4-iyul kuni Angliyaga qarshi gʻalaba qoznilgan oʻyinda (4:1) Shvetsiya terma jamoasi safida debyut qilgan va ushbu oʻyinda jamoasining gʻalabasiga yordam bergan

Murabbiy Pia Sundhage Ilestedtni UEFA ayollar oʻrtasidagi Yevro-2013 uchun Shvetsiya terma jamoasiga jalb qilgan.

## Shaxsiy hayoti
Milliy xokkey ligasi (NHL) vakili Oliver Ekman-Larsson Ilestedtning amakivachchasi. Uning bobosining akasi Sven Tumba edi.

## Faoliyat statistikasi

### Xalqaro

### Xalqaro maydondagi gollar

## Yutuqlar

### Klub

#### LdB FC Malmö / Rosengård

* Damallsvenskan (4): 2010, 2011, 2013, 2014
* Svenska Superkubogi (3): 2011, 2012, 2015

#### Parij Sen-Jermen

* Coupe de France ayol: 2021–22

### Xalqaro

#### Shvetsiya

* 19 yoshgacha boʻlgan ayollar oʻrtasidagi UEFA chempionati (1): 2012-yil

## Manbalar
Nevada bayrogʻi

**Nevada bayrogʻi** () — AQShning Nevada shtatining rasmiy ramzlaridan biri.

## Tavsifi
Bayroqning foni toʻq koʻk rangda boʻlib, yuqorida poyalari kesishgan ikki shuvoq oʻti shohchalaridan iborat gulchambar tasvirlangan. Gulchambarning ichida uchlaridan biri yuqoriga qaratilgan besh qirrali yulduz bor. Yulduz ostida yarim doira ichida teng oraliqdagi harflar bilan „Nevada“ soʻzi yozilgan. Gulchambar tepasida, shohchalar uzra „Jangda tugʻilgan“ shiori yozilgan lenta () tortilgan. Lenta va „Nevada“ soʻzi sargʻish oltin tusda boʻyalgan. Lentadagi harflar qora rangda, sans serif gothicda shriftidagi katta harflar bilan yozilgan.

## Tarixi
Nevadaning birinchi bayrogʻi 1905-yilda gubernator Jhon Sparks va polkovnik Garri Day tomonidan ishlab chiqilgan. Bayroqning yuqori va ostki qismida davlatning asosiy tabiiy boyliklari, kumush () va oltinning () nomlari yozilgan edi. Bayroqning oʻrtasida „Nevada“ soʻzi yozilgandi. Bundan tashqari, bayroqda 36 ta oltin va kumush yulduzlar mavjud boʻlib, ular Nevadaning AQShga hisob boʻyicha 36-chi boʻlib qoʻshilganini anglatardi. Bayroqning birinchi variantining birorta ham nushasi saqlab qolinmagan.1915-yilda Karson-Sitida yashovchi Klara Krisler tomonidan bayroqning yangi versiyasi ishlab chiqildi. U koʻk rangli fonda boʻlib, markazida davlat muhri tushirilgan gerb tasvirlangan. Gerbning tepasida „Nevada“ soʻzi, uning ostida — „Hamma narsa bizning mamlakatimiz uchun“ shiori bor edi (). Yozuvlar 18 yulduzdan iborat yarim doiralar bilan oʻralgan edi. Bayroq 35 dan ortiq rangda tayyorlangan. Bu uning ishlab chiqarilishining yuqori narhiga sabab boʻldi. Shu munosabat bilan shtatda ishlab chiqarilishi arzonroqqa tushadigan yangi bayroq dizayni uchun tanlov oʻtkazildi. 1929-yildagi tanlov natijasiga koʻra Don Shellbax III ismli shahs tomonidan taklif qilingan variant tanlandi (). Yangi bayroqda faqat koʻk fon oʻzgarishsiz qoldi. Tepa qismida shtat ramzi boʻlgan gul-shuvoqning ikki shohchalaridan iborat gulchambar tasvirlangandi. Gulchambar tepasiga shtatni fuqarolar urushi paytida tashkil qilinganini anglatuvchi , shiori yozilgan tasma chizilgan.Gulchambarning ichida nurlari orasida „Nevada“ soʻzining harflari yoysimon yoʻnalishda kiritilgan besh qirrali yulduz joylashgan. Soʻzning bu tarzda yozilishi muallifning asl niyati emas, balki davlat qonun chiqaruvchi organi tomonidan qilingan xato edi. Bayroqning ushbu versiyasi 1991 yilgacha, senator William Rodgio „Nevada“ soʻzining yozilishiga tuzatish kiritgunicha ishlatilgan.

2001-yildagi Shimoliy Amerika Veksillologiya Assotsiatsiyasi tomonidan oʻtkazilgan soʻrov natijalariga koʻra, Nevada bayrogʻi AQSh shtatlari, AQSh hududlari va Kanada provinsiyalarining 72 bayrogʻi orasida 55-oʻrinni egalladi. Soʻrovda bayroqlar dizaynini 10 ballik tizimda baholagan assotsiatsiyaning 100 nafar aʼzosi va 20 mamlakatdan 300 dan ortiq veksilologiya fanatlari ishtirok etdilar.

## Shuningdek

* Nevada muhri

## Manbalar
Edo-Tokio muzeyi

**Edo-Tokio muzeyi** (yap. 江戸東京博物館) ― Meydzi davrida Tokio deb oʻzgartirilgan Edo shahri tarixiga bagʻishlangan. Muzey 1993-yil 28-martda ochilgan bo'lib, u Tokioda, Ryogoku tumanida, Ryogoku Kokugikan milliy sumo stadionidan unchalik uzoq bo'lmagan joyda joylashgan. Binoning dizayni eski omborga o'xshaydi, uning balandligi 62,2 metrni tashkil etadi, bu qadimgi Edo qal'asi bilan bir xil balandlikda. Beshinchi va oltinchi qavatlarda muzeyning doimiy ekspozitsiyasi, birinchi qavatda esa rejalashtirilgan ekspozitsiyalar uchun zallar joylashgan.

## Muzey ekspozitsiyasi
Bino arxitektor Kiyonori Kikutake tomonidan ishlab chiqilgan boʻlib, yer ustidagi yetti qavat va pastdan bir qavatdan iborat poʻlat konstruksiyaga ega. Yer usti qismining balandligi Edo qal'asi qal'a minorasining balandligiga to'g'ri keladi. Bino qoziqlarga asoslangan noyob tuzilishga ega. Qurilish tugagandan so'ng, bino Tokio markazining landshaftiga mos kelmasligi haqida tanqidlar paydo bo'ldi.

Muzey shahar tarixini 1590-yilda Shogun Tokugava Ieyasu tomonidan tashkil etilganidan to hozirgi kungacha o'z ichiga oladi. Doimiy ko'rgazma ikki yo'nalishni o'z ichiga oladi: Edo tarixi va Tokio tarixi.

Mehmonlar Edo tarixi zonasiga qadimgi davrlarda Yaponiyadagi barcha masofalar oʻlchangan Nihonbashi yogʻoch koʻprigi nusxasi orqali kiradilar. Nihonbashi ko'prigi 1604-yilda Edoda beshta yo'lning boshlanishi sifatida qurilgan: Tokaydo, Nakasendo, Nikko, Oosu va Kyusu. Muzeyda shuningdek, kabuki teatrining to'liq hajmdagi nusxalari, fuqarolar uylari, turli davrlardagi shahar maketlari, 2500 dan ortiq haqiqiy qo'lyozmalar, o'ramlar, kimonolar, xaritalar va boshqa ko'p narsalar mavjud. Ko'rgazmalar yapon va ingliz tillarida tushuntirishlar bilan ta'minlangan, ularning ba'zilari interaktivdir. Koʻrgazmada Edo hayotining turli jihatlari: savdo, hunarmandchilik, ommabop sport turlari, zodagonlar hayoti yoritilgan.

Tokio tarixi zonasida 19-asr oxiriga oid eksponatlar mavjud: texnik yangiliklar, Meydzi davrida shaharni modernizatsiya qilish, Yevropa dunyosining an'anaviy madaniyatga ta'siri, Kantodagi buyuk zilzila, Ikkinchi jahon urushi, birinchi yutuqlar. 1950-yillarning oxirlarida yapon elektronikasi ixtiro qilingan.

## Galereya

Fayl:Interior view - Edo-Tokyo Museum - Sumida, Tokyo, Japan - DSC06570.jpg|Nihonbashi ko'prigi nusxasi
Fayl:Tokyo-edohakub-terr.jpg|Edo davrining odatiy uyi
Fayl:Edo-Tokyo Museum, Tokyo; July 2016 (03).jpg|Velosiped (XIX asr)


## Manbalar
Jazoir bayrogʻi

**[[Jazoir]] davlat bayrogʻi** () bir xil kenglikdagi yashil va oq rangli ikkita vertikal chiziqdan iborat. Ikkalasining qoq markazida qizil yulduz va yarim oy bor. Bayroq 1962-yil 3-iyulda qabul qilingan. U Jazoir milliy ozodlik fronti bayrogʻiga oʻxshaydi va baʼzi manbalarga koʻra, 19-asrda Abdel Qodir tomonidan qoʻllangan. Oq rang poklik ramzi, yashil rang islom dinining rangidir. Yarim oy ham islom ramzidir. Bundan tashqari, ranglar ham ramziy maʼnoga ega: qizil — erkinlik, yashil — gʻalabaga ishonch, oq — kurashda halok boʻlgan qahramonlar uchun motam ramzi hisoblanadi.

## Tarixi

Usmonli Jazoir davrida Barbar qaroqchilari bir yoki bir nechta yarim oy bilan bezatilgan bayroqlardan keng foydalanishgan. Biroq, ular rang jihatidan juda farq qilgan: toʻq qizil, qora, yashil va oq ranglari bilan. Bundan tashqari, jazoirlik qaroqchilar oʻlimga ishora qilish uchun qora rang kabi turli xil monoxromatik bayroqlardan foydalanganlar. Oʻsha paytdagi Jazoir bayroqlarida quyosh, yulduzlar va kesishgan qilichlar kabi boshqa tasvirlar ham mavjud edi ammokam uchrardi. Jazoir shahri ham oq qilichli toʻq sariq bayroqdan foydalangani maʼlum.

Zamonaviy bayroqning mashhur yaratuvchisi Emili Buskantdir. Qizil yulduz va yarim oy tasvirlangan oq va yashil ramzni aynan kim yaratgani haqida baʼzi munozaralar mavjud boʻlsa-da, Buskant 1934-yilda bayroqning birinchi versiyasini yaratgan.

## Turli formatlardagi bayroq ranglari

Harbiy-dengiz bayrogʻi davlat bayrogʻi bilan bir xil, yuqori chap burchakdagi ikkita kesishgan langarlardan tashqari.

## Tarixiy bayroqlar

Fayl:Flag of the kingdom of Tlemcen during 14th century.svg|Tlemsen qirolligi bayrogʻi (14-asr)
Fayl:Flag of Zayyanid Dynasty - Algeria.svg|Tlemsen qirolligi bayrogʻi (1235-1338, 1488-1556)
Fayl:Flag_of_the_kingdom_of_Tlemcen_1388-1488.svg|Tlemsen qirolligi bayrogʻi (1338-1488)
Fayl:Type d'étendard de gierre (XVIII siecle).svg|Usmonli Jazoir bayrogʻi (18-asr)
Fayl:Flag of the Regency of Algiers.svg|Usmonli Jazoir bayrogʻi (taxminan 1800)
Fayl:Flag_of_Ottoman_Algiers.svg|Usmonli Jazoir bayrogʻi
Fayl:Drapeau Ahmed Bey de Constantine.svg|Beylik Konstantin bayrogʻi (16-asr boshlari — 1837)
Fayl:Drapeau Royaume Ait Abbas (Beni Abbès).svg|Beni Abbos qirolligi bayrogʻi
Fayl:Flag_of_the_Emirate_of_Mascara.svg|Abdelkadir amirligi bayrogʻi (1832-1848)
Fayl:Algerian revolt flag 1854.png|Lalla Fatma NʼSoumerning shaxsiy bayrogʻi
Fayl:French_Algeria_Naval_Ensign_1848-1910.svg|Fransiya Jazoir bayrogʻining variantlaridan biri (1848-1910)
Fayl:Flag of Governor General Pélissier.svg|Jazoir general-gubernatori bayrogʻi
Fayl:Flag of Kel Ahaggar.svg|Kel Ahaggar bayrogʻi
Fayl:Flag of the Democratic Union of the Algerian Manifesto (UDMA).svg|1940-yillarda Jazoir millatchilarining bayrogʻi
Fayl:Flag of the Sétif revolt (1945).svg|[Jazoir qoʻzgʻoloni] paytida ishlatilgan bayroq
Fayl:Variant flag of the GPRA (1958-1962).svg|[Временное правительство Алжирской Республики|Surgundagi hukumat bayrogʻining variantlaridan biri (1958-1962)
Fayl:Variant flag of the GPRA (1962).svg|Surgundagi hukumat bayrogʻining variantlaridan biri (1958-1962)


## Manbalar
Okulus

**Okulus** (tinchadan koʻz) gumbaz markazidagi yoki devordagi dumaloq teshikdir. Antik davrda paydo boʻlgan, Vizantiya va Neoklassik meʼmorchilikning oʻziga xos xususiyati. U fransuzcha *œil-de-boeuf* yoki oddiygina „buqa koʻzi“ sifatida ham tanilgan. Bu tuynuk asosan ichkariga yorugʻlik olib kirish uchun katta gumbazli binolarda qoʻlanilgan.

## Tarixi

### Klassik
Okulus qadimgi Rimliklar tomonidan ishlatilgan, eng yaxshi misollardan biri Panteon gumbazidagi oculusdir. Ob-havoga ochiq, yomgʻir va havoning kirib kelishiga va yerga tushishiga imkon beradi, u yerda drenajlar orqali olib ketiladi. Ochilish kichik koʻrinishga ega boʻlsada, aslida diametri 8 metrga teng, binoni yoritishga imkon beradi.

### Vizantiya
Okulus Vizantiya imperiyasining meʼmorchiligida keng qoʻllangan. 5-6-asrlarda Suriyadagi binolarga va yana 10-asrda ham ishlatilgan. Konstantinopolning Myrelaion cherkovida (taxminan 920), ikkala yon jabhada turli yoʻl ustidagi ikkita okulus mavjud.

### Uygʻonish davri
Uygʻonish davri arxitekturasidagi okulusning dastlabki namunalarini Florensiya soborida, koʻrfaz koʻchasida va arkada arkalarining tojlari tepasida koʻrish mumkin.

### Neoklassik
Italiya Uygʻonish davrida boshlangan gumbaz qurilishi qayta tiklanganidan beri ochiq koʻz oʻrnini yorugʻlik oʻtkazuvchi gumbazlar va boshqa yumaloq derazalar, teshiklar va yorugʻlik oynalari bilan almashtirildi. Ularni Palladioning Villa Rotonda pedimentlarida koʻrish mumkin, garchi gumbazda boʻlmasa ham. Okulus oynalaridan foydalanish Barokko meʼmorchiligida koʻproq mashhur boʻldi. Neo-Palladian arxitektorlari, jumladan Kolen Kempbell tomonidan keng qoʻllaniladigan, uni Virjiniya universitetidagi Tomas Jeffersonning Rotunda gumbazida koʻrish mumkin.
## Yana qarang
Qalay shift

Vizantiya meʼmorchilik sanʼati

Qadimgi Rim meʼmorchilik sanʼati

## Galereya

Fayl:Dome of Pantheon (Rome).jpg|Panteonning qadimgi Rim koʻchasi (Rim, Italiya)
Fayl:Plafond hasht behesht esfahan.jpg|Hasht Beheshtda (Isfaxon, Eron) gumbazga ochiladigan islomiy koʻz
Fayl:Gassicourt Sainte-Anne 327.JPG|Église Sainte-Anne de Gassicourtning Romanesk oculus (Mant -la-Joli, Fransiya)
Fayl:Cathédrale Notre-Dame de Laon, tour-lanterne 02.jpg|Laon soboridagi gothic okulus (Laon, Fransiya)
Fayl:Cupola di santa maria del fiore dal campanile di giotto, 02.JPG|Florensiya soborining Uygʻonish davri (Florensiya, Italiya)
Fayl:Parc de Bagatelle @ Paris (27765814394).jpg|Parc de Bagatelle (Parij)dagi rokoko uslubidagi okulus
Fayl:South gate of the Petit Trianon 004.JPG|Lyudovik XVI Petit Trianonning dumaloq oynasi (Versal, Fransiya), tepasida festondan olingan bezak bilan.
Fayl:Georgsplatz 20, Fensterdetail, Hannover.jpg|Gannoversche Bankning Gothic Revival oculus — Georgstraßedagi Haus III (Gannover, Germaniya)
Fayl:Opéra municipal de Clermont-Ferrand, œil de bœuf.jpg|19-asr de Klermon-Ferran opera teatrining eklektik klassitsizm okuli (Klermon-Ferran, Fransiya)
Fayl:Fenêtre sur le toit du Palais de Justice.JPG|Parij prefekturasi (île de la Cité) Politsiya binosining goʻzal sanʼat uyi.
Fayl:Louis Baralis HSBC 1.jpg|Hotel Elysee saroyining Art Nouveau oculus (Parij)


## Manbalar
Kataloniya arka uslubi

**Kataloniya arka uslubi** (), shuningdek, **yupqa plitkali tonoz**, kataloncha **burilish,** **boveda shifti** yoki timbrel tanoz ham deyiladi. Koʻpincha yuqoridagi polni qoʻllab-quvvatlaydigan gumbazli shiftni tashkil etuvchi past gʻishtli kamar turidir. U yengil gʻishtlarning birinchi qatlamini uzunligi qoliplarsiz yotqizish orqali qurilgan va boshqa qurilish usullariga qaraganda ancha yumshoqroq egri chiziqqa ega.

Kelib chiqishi, Kataloniyadagi anʼanaviy shakl (u yerda keng qoʻllanadi) va Antoni Gaudi va Josep Puig i Cadafalch kabi kataloniyalik meʼmorlar va valensiyalik meʼmor Rafael Guastavino asarlari orqali butun dunyoga tarqaldi.

Kataloniya omborining barqarorligi boʻyicha tadqiqot Kataloniya tadqiqotlari instituti arxivida saqlanadi, u Josep Puig Cadafalch tomonidan ishonib topshirilganligi aytiladi.

Garchi u xalq orasida Kataloniya ombori deb ataladigan boʻlsada, bu qurilish usuli Oʻrta yer dengizi boʻylab topilgan va „Kataloniya ombori“ atamasi 1904-yilda Madriddagi arxitektura kongressida ixtiro qilingan. Ushbu omborga oid eng qadimgi yozma maʼlumot 1382-yilda Valensiyadan olingan, garchi ilgari Kataloniya, Valensiya va Mallorkada ishlatilgan.

Texnika Yangi Ispaniyaga (mustamlaka Meksika) keltirildi va hozirgi Meksikaning baʼzi qismlarida hali ham qoʻllanadi.

## Amerika Qoʻshma Shtatlarida
Guastavino ushbu texnikani 1880-yillarda Qoʻshma Shtatlarga kiritdi, u yerda u Guastavino kafel deb ataladi. U Qoʻshma Shtatlardagi koʻplab yirik binolarda, jumladan Boston jamoat kutubxonasida, Nyu-York Grand Central Terminalida va boshqa koʻplab binolarda qoʻllandi.

## Yana qarang

* Qalay shift
* Kafeteriya
* Ingilizcha ovqatlanish xonalari

## Manbalar

## Havolalar

* Ramage, Maykl. " Arka qurilishi "
New Jersey bayrogʻi

**Nyu-Jersi bayrogʻi** ( AQShning Nyu-Jersi shtatining rasmiy ramzlaridan biridir. Bayroqning foni sargʻish jigarrang rangda. Bayroqning markazida shtat muhri joylashgan.

## Tarixi
Bayroqning tarixi mustaqillik uchun urushga borib taqaladi. 1779-yil 23-martda Kontinental Kongress Bosh qoʻmondonning Nyu-Jersi dengiz piyodalari formalarining rangi va bezaklarini loyihalashtirishiga koʻrsatma berdi. Ushbu koʻrsatmaga binoan, general Jorj Vashington oʻsha yilning 2-oktabrida mayor Eys Gardiner taklifiga binoan formaning asosiy ranglari sifatida sargʻish-jigarrang va toʻq koʻk ranglarni tasdiqladi. Bu ranglar u tomonidan bir vaqtlar Nyu-Jersi ularning koloniyasi boʻlgan Gollandiyaliklar sharafiga tanlangan. 1780-yil 28-fevralda Kontinental ofitserlar kengashi Nyu-Jersidagi barcha polklarda ikkita bayroq, yaʼni Qoʻshma Shtatlar bayrogʻi va foni mundir qismlari rangidan olingan shtat bayrogʻi boʻlishi kerakligi toʻgʻrisida farmon chiqardi. Bayroq Nyu-Jersining rasmiy ramzi sifatida 1896-yil 11-martda shtat qonun chiqaruvchi organi quyi palatasining majlisida rasman qabul qilingan.

2001-yilda Shimoliy Amerika Veksillologiya Assotsiatsiyasi oʻz aʼzolari oʻrtasida AQSh shtatlari, AQSh hududlari va Kanada provinsiyalarining 72 bayrogʻi dizayni boʻyicha soʻrov oʻtkazdi. Nyu-Jersi bayrogʻi 46-oʻrinni egalladi.

## Dizayn
Bu davlatning buyuk muhri kumush, diametri ikki yarim dyum va qalinligi bir dyum doiraning sakkizdan uch qismiga oʻyilgan boʻlishi kerak; unda Liberty va Ceres shaxslari boʻlishi kerak. Liberty (ozodlik) maʼbudasi bilan pastdagi lenta ustida turgan holatda qizil qalpoq kiydirilgan olti yulduzli kumushrang tayogʻini qoʻlida olib yuradi; sochlari yelkalariga tushib turadi; dafna barglaridan yasalgan gulchambarnihuddiki boshida toj sifatida koʻrasiz; kiyinish; yengil kumush ipakli yaxtak koʻylak kiygan; oyoqlari sandalda. Ceres: Liberty maʼbudasi bilan bir xil, qizil qalpoqli tayoqni ushlashdan tashqari; chap qoʻlda barglar bilan oʻralgan olma, olxoʻri va uzumli kornukopiyani koʻtarib turadi; boshida bugʻdoyli novdadan yasalgan gulchambar bor. Crest: otning haqiqiy boshi. Maʼbudalarni qoʻllab-quvvatlovchi qalqon ostida uchta toʻlqin yoki burmada bilan chegaralangan zumrad rangdagi oʻram bor; yuqori burmalarda „Ozodlik va farovonlik“ soʻzlari; pastki qavatda arab raqamlari bilan „1776“ raqami yozilgan.
## Yana qarang

* Nyu-Jersi muhri

## Manbalar
Nyu-York bayrogʻi

**Nyu-York bayrogʻi** rasmiy ramzlaridan biridir.

Bayroq bir xil kenglikdagi vertikal koʻk, oq va toʻq sariq chiziqlar bilan ifodalanadi. Moviy chiziq bayroq ustunida joylashgan. Bayroqning oʻrtasida oq chiziqda koʻk rangda ishlangan shahar muhri joy olgan. Bayroqning zamonaviy versiyasi 1977-yil 30-dekabrda qabul qilingan. 1915-yilda qabul qilingan bayroqdan farqlaridan biri muhrdagi 1664-yilning (shahar inglizlar tomonidan bosib olingan yil) 1625-yil (shahar tashkil topgan yil)ga oʻzgarishi edi.

Shahar merining bayrogʻi Nyu-York bayrogʻiga asoslangan. Uning xarakterli farqi muhr ustidagi yarim doira ichida joylashgan besh yulduzdir. Ular Nyu-Yorkning beshta tumanini anglatadi. Bayroqning tomonlar nisbati 3:4.
New York City flag waving.jpg|Nyu-York bayrogʻi hilpirayapti


## Tarixi

Nyu-Yorkning dastlabki bir necha yuz yilida shahrda rasmiy bayroq va muhr yoʻq edi. 19-asrning oxiriga kelib, shahar oq maydonda dumaloq koʻk muhr tasvirlangan norasmiy bayroqni koʻtardi. 1914-yilda inglizlar hukmronligi ostida birinchi merning 250 yilligini nishonlash uchun shahar badiiy komissiyasi shaharning birinchi rasmiy muhri va bayrogʻini yaratish uchun koʻk lenta qoʻmitasini tayinladi. Qoʻmita Nyu-York Tarix Jamiyati bilan Gollandiya va Ingliz hukumati tomonidan qoʻllangan tarixiy muhrlarni oʻrganish, ularning ramziyligini yangi shahar muhri va bayrogʻiga kiritish uchun maslahatlashdi.

Qoʻmita oʻzlarining taklif qilgan bayrogʻini quyidagicha taʼrifladi:
.

## Manbalar
Wunderlich

**Wunderlich** — Avstraliyada bosilgan metall shiftlar va boshqa meʼmoriy elementlar uchun ishlatiladigan dekorativ metall panellar brendi edi.

## Tarixi
Wunderlich kompaniyasi 1885-yilda Avstraliyaning Yangi Janubiy Uels shtatidagi Sidney shahrida Ernest Yuliy Wunderlich tomonidan tashkil etilgan. Dastlab panellar Germaniyaning Berlin shahridan keltirildi.

Panellar 1950-yillarga qadar ishlab chiqarilgan, bu anʼanaviy elementlardan mashhur didlar bilan oʻzgargan. 1983-yilda davriy binolarni restavratsiya qilish ehtiyojlarini qondirish uchun panellar ishlab chiqarish qayta boshlandi. Keyinchalik bu uslubdagi panellar yana qurildi. Ammo oldingidek shiddatli qurilish namunalari paydo boʻlmadi. Bu kabi shift uchun qoʻlaniladigan panellar Avstraliyaga ingliz davlatlaridan kirib kelgan, ammo bu kabi panellar shu yerda yaxshi rivojlangan. Yuliy Wunderlich asos solgan kompaniya, u ishlab chiqargan mahsulotlar nomiga oʻz ismini oʻrnashib qolishiga sabab boʻldi. Keyinchalik patentlar olib tashlandi va panellar Avstraliyada ham mustaqil ishlab chiqarildi.

## Wunderlich bilan bezatilgan joylar

Barnes va Co. savdo joyi,

Yepiskop uyi, Tuvumba,

Esk urushi yodgorligi,

Birinchi jahon urushi faxriy kengashi, Avstraliya Milliy banki (Queen koʻchasi, 308,

Graceville birlashtiruvchi cherkovi,

Gympie sud uyi,

Makedon togʻi yodgorlik xochi,

Milliy Avstraliya banki (Qirollik koʻchasi, 308),

Shimoliy qaragʻay nasos stantsiyasi,

Bizning faraz monastiri xonimi,

Santa Barbara, Yangi fermasi,

Sandgate Town Hall,

Sidney shahar hokimiyati,

Avliyo Isidor.

## Yana qarang
Qalay shift

Gipsokarton shiftlar

Kataloniya ombori

## Manbalar

## Adabiyotlar

*  — full text available elektron oʻqish 
*