Dinara Safina

**Dinara Mubinovna Safina** (: ruscha talaffuzi [dʲɪˈnarə ˈsafʲɪnə]; ; 1986-yil 27-aprelda tugʻilgan) – rossiyalik boʻlgan sobiq dunyoning 1-raqamli tennischisi hisoblanadi. Safina yakkalik bahslarida 2008-yilgi Fransiya ochiq chempionati, 2009-yilgi Avstraliya ochiq chempionati va 2009-yilgi Fransiya Ochiq chempionatining yakkalik bahslarida mos ravishda Ana Ivanovich, Serena Uilyams va Svetlana Kuznetsovaga qashi oʻyin olib borgan. U 2007-yilda Natali Dechi bilan birga AQSh ochiq chempionatida gʻalaba qozonib, „Katta dubulgʻa“ musobaqalarida ayollar oʻrtasidagi juftlik bahslarida muvaffaqiyat qozongan. Shuningdek, u 2008-yilda Pekinda boʻlib oʻtgan yozgi Olimpiya oʻyinlarida ayollar oʻrtasidagi yakkalik bahslarida kumush medalni qoʻlga kiritgan. Safina belidagi jarohat tufayli 2011-yildan beri gastrollarda uzoq vaqt ishtirok etmaganidan keyin 2014-yilda nafaqaga chiqishga majbur boʻladi. U dunyoning sobiq 1-raqamli erkaklar oʻyinchisi Marat Safinning singlisi. Aka-singil juftligi dunyoda 1-oʻrinni egallagan edi.

## Biografiyasi

### Yoshligi
 
Safina Moskvada tatar oilada tugʻilgan. Onasi Rauza Islanova yoshligida unga murabbiylik qilgan. Otasi esa Moskvadagi „Spartak“ tennis klubi direktori. Uning akasi Marat ATP Tour boʻyicha dunyodagi sobiq 1-raqamili tennischi hisoblanadi. Safina bunday muvaffaqiyatli tennis oilasida oʻsganligi haqida shunday degan: „Bunday katta tennis oilasining aʼzosi boʻlish oson ish emas. Balki shuning uchun rivojlanishim uchun koʻproq vaqt kerak boʻldi. Dadam juda raqobatbardosh, lekin ota-onam menga bosim oʻtkazmagan. Men shaxsimni topmoqchi edim. Men oʻzim boʻlishni xohlardim, masalan, yolgʻiz katta oʻyinchi boʻlish kabi. Shunday qilib, boshida men oʻzimga juda koʻp bosim oʻtkazdim. Ammo keyinchalik asta-sekin oʻzimni topdim va bu vaziyatda qanday qilib yaxshiroq ishlashni oʻrgandim“. Sakkiz yoshida Safina va uning oilasi Ispaniyaning Valensiya shahriga koʻchib oʻtadi va natijada Safina ispan, shuningdek, rus va ingliz tillarida bemalol gapirishni oʻrganadi. Safinaga Anna Chakvetadze va Nadiya Petrovaning sobiq murabbiyi Glen Shaap va 2009-yilda u bilan birga ishlagan Jelko Krajan murabbiylik qilgan. 2010-yil may oyidan boshlab u Gaston Etlis bilan ishlay boshladi. Ularning hamkorligi bir necha oydan keyin tugaydi va 2011-yil fevral oyida u Davide Sanguinetti bilan ishlay boshladi.

## Tennisdagi faoliyati

### 2002-yil
Safina debyutini 2002-yil may oyida Estorilda WTA Tour turnirining asosiy toʻrida oʻtkazadi va u yerda yarim finalda magʻlub boʻladi. U Sopotda oʻzining birinchi unvonini qoʻlga kiritadi. Dunyoning 24-raqamli Patti Shnayderni magʻlubiyatga uchratib, finalga yoʻl oladi, ikkinchi setda raqibi Genrieta Nagyova nafaqaga chiqqanida gʻalaba qozonadi.  Shunday qilib, u toʻrt yil ichida eng yosh tur chempioni va uch yil ichida birinchi saralash bosqichida chempion boʻladi. U ushbu gʻalabasi natijasida WTA reytingining 100 taligiga kiradi. Oʻsha yilning oxirida Safina „Katta dubulgʻa“ turnirida debyut qildi va AQSh ochiq chempionatining ikkinchi bosqichida birinchi raqamli va yakuniy chempion Serena Uilyamsga yutqazadi. Oktabr oyida Kreml kubogida u birinchi marta eng yaxshi 20 nafar sportchini, jumladan dunyoning 14-raqamli Silviya Farina Eliyani magʻlub etadi. U mavsumni dunyoning 68-raqamli tennischisi sifatida yakunlaydi.

### 2006-yildagi top 10 debyuti, juftlik bahslarida birinchi „Katta dubulgʻa“ finali
Safina 2006-yilni Avstraliya ochiq chempionatining ikkinchi raundida Sofiya Arvidssonga yutqazishdan boshlagan. Safina tuproq ustida Rimdagi birinchi darajali turnirda birinchi finalga chiqadi va Xingisga magʻlub boʻlishdan oldin eng yaxshi 10 nafar oʻyinchi Kim Clijsters, Elena Dementieva va Svetlana Kuznetsovani magʻlub etadi.

Fransiya Ochiq chempionatida Safina faoliyatida ilk bor „Katta dubulgʻa“ turnirida chorak finalga chiqadi. U toʻrtinchi raundda toʻrtinchi raqam ostida saralangan Mariya Sharapovani magʻlub etadi. Uchinchi setda u 1-5 hisobida ortda qoldi va bir oʻyin ochkosini yoʻqotadi, ammo deyarli 2,5 soatlik oʻyindan soʻng gʻalaba qozonadi. U keyingi bosqichda Kuznetsovaga yutqazib qoʻyadi. Maysali kort mavsumini boshlash uchun u s-Hertogenboschdagi final oʻyinga chiqadi va Mixaella Krajichekka yutqazdi. Keyin esa Uimbldonning uchinchi bosqichida Ana Ivanovichga yutqazib qoʻyadi.

### 2007-yil US Open juftlik chempioni
Safina oʻzining 2007-yilgi Gold Coastdagi birinchi turnirida finalda Martina Xingisni magʻlub etib, gʻolib boʻladi. Oʻyindan soʻng Hingis Safinani maqtab, „Hamma uni kuzatib turishi kerak, chunki u akasidan ham yaxshiroq oʻynaydi“ va uning Safindan koʻra „Irodasi va xohishi koʻproq“ ekanini aytadi. U turnirning juftlik bahslarida ham gʻoliblikni qoʻlga kiritadi. Keyin u Avstraliya ochiq chempionatining uchinchi bosqichida Li Naga yutqazadi.

### 2009-yil: Avstraliya va Fransiya ochiq chempionati finali.
Safina 2009-yilni Rossiyani akasi Marat Safin bilan birga Xopman kubogini himoya qilishdan boshlagan edi. Ular finalda Slovakiya terma jamoasiga imkoniyatni boy berishdi.

Safina mavsumdagi birinchi WTA Tour turnirini Sidneyda oʻtkazadi va u yerda finalda Elena Dementyevaga yutqazib qoʻyadi. Avstraliya ochiq chempionatida Safina toʻrtinchi raundda Alize Kornetni magʻlub etadi. Safina chorak finalda avstraliyalik Jelena Dokichni va yarim finalda Vera Zvonarevani magʻlub etib, faoliyatidagi ikkinchi „Katta dubulgʻa“ finaliga chiqdi. U finalda Serena Uilyamsga 59 daqiqada imkoniyatni boy beradi. Dubayda Virjiniya Razzanoga erta magʻlub boʻlgach, Safina Indian-Uells turniriga yoʻl oladi va u yerda Viktoriya Azarenkaga yutqazishdan oldin chorak finalga chiqadi. Mayamida Safina uchinchi raundda Samanta Stosurga yutqazib qoʻyadi.

20-aprel kuni Safina WTA reytingida jahon reytingida birinchi oʻrinni egallagan 19-futbolchi va Mariya Sharapovadan keyingi ikkinchi rossiyalik futbolchiga aylanadi. Safina va uning ukasi Marat Safin dunyodagi birinchi aka-uka va opa-singillar juftligi boʻlib, Safin oʻz faoliyati davomida ATP tomonidan dunyoda 1-oʻrinni egallagan.

Safina mavsumini „Katta Dubulgʻa“da gʻalaba qozonish uchun yangi qatʼiyat bilan boshlagan edi. Dunyo 1-raqami sifatida oʻzining ilk turnirida ishtirok etgan Safina Shtutgartdagi yopiq loy kort musobaqasi finalida Svetlana Kuznetsovaga yutqazib qoʻyadi. Keyingi hafta Rimda Safina yarim finalda Venera Uilyamsni  va finalda Kuznetsovani magʻlub etadi. Keyin Safina Madriddagi musobaqada finalga chiqadi va u yerda Karolin Voznyackini magʻlub etib, ketma-ket ikkinchi chempionlikni qoʻlga kiritadi. Safina Fransiya Ochiq chempionatida birinchi oʻrinni egallagan. Chorak finalga chiqishda atigi beshta oʻyin oʻtkazib yuboradi. Oxir-oqibat u „Katta dubulgʻa“ning uchinchi finaliga va Fransiya ochiq chempionatining ikkinchi finaliga chiqadi va u yerda Kuznetsovaga toʻgʻridan-toʻgʻri setlarda yutqazadi.

Uimbldonda Safina birinchi marta 2006-yil chempioni Ameli Mauresmoni magʻlub etgan holda toʻrtinchi bosqichga chiqadi. U Vinus Uilyamsga yutqazishdan oldin yarim finalga chiqadi. U 1-6, 0-6 hisobida magʻlub boʻladi, bu WTA Tour tarixidagi joriy raqamdagi eng yirik magʻlubiyati hisoblanadi.

### 2011-yil '''-''' Yakuniy yil
Yangi Zelandiyaning Oklend shahrida boʻlib oʻtgan ASB Classic turnirida Safina birinchi raundda 2-raqamli raketkachi Yanina Vikmayerga magʻlub boʻladi. Xobart xalqaro musobaqasida birinchi davrada Marion Bartoli bilan toʻqnash kelib, u ikki setda yana magʻlub boʻladi. Avstraliya ochiq chempionatida u birinchi raundda yakuniy chempion Kim Klijstersga qoʻsh simit bilan magʻlub boʻladi.

Malayziya Ochiq chempionatida Dinara Xan Xinyunni magʻlub etib, 2010-yil sentabridan buyon ilk gʻalabasi bilan olti oʻyindan iborat magʻlubiyatli seriyasini tugatishga muvaffaq boʻladi. Keyin esa Safarovaga yutqazib qoʻyadi. Safina navbatdagi BNP Paribas Open musobaqasida ishtirok etadi, u yerda toʻrtinchi bosqichga chiqadi, jumladan, 26-raqamli Daniela Xantuchova va dunyoning 4-raqamli Samanta Stosur ustidan gʻalaba qozonadi. Uning toʻrtinchi raundda Mariya Sharapovaga qarshi bahsi yakuniga yetadi. Safina doimiy bel jarohati tufayli 2011-yilning qolgan qismida musobaqalarda qatnashmasligini eʼlon qildi.

Safina 2011-yil 7-oktabrda akasi Marat Safin tomonidan eʼlon qilinganidek, professional tennisdagi faoliyatini yakunlagani aytiladi: „Dinara faoliyatini tugatishga qaror qildi“, deydi Safin. „U nisbatan yaxshi qaror qabul qildi. U buni hayotidagi bir davrning oxiri deb hisoblaydi“. Safinning aytishicha, 25 yoshli singlisining nafaqaga chiqishiga asosiy sabab surunkali bel jarohati boʻlgan. „Uning salomatligida hammasi joyida. U kundalik hayotda oʻzini yaxshi his qiladi, lekin u endi professional tennis oʻynay olmaydi.“ Biroq oʻsha kuni Dinara Safinaning oʻzi ham Twitter’da xabar tarqatdi va u hozircha nafaqaga chiqish toʻgʻrisida qaror qabul qilmaganini va qaror qabul qilish uchun koʻproq vaqt kerakligini aytadi.

### 2012 yildan buyon
Dinara 2012-yil 12-iyun kuni Stenforddagi Bank of West Classic, Monreal Open, Cincinnati Open va US Open uchun joker belgilar soʻraganini eʼlon qildi. Keyinchalik bergan intervyusida u 2012-yil uchun barcha turnirlar uchun joker belgilar soʻrovlarini qaytarib olganini eʼlon qildi. 2012 yil oxirida Safina doping shifokori Luis Garsiya del Moral bilan bogʻlangan edi. 

## Raqiblari

### Safina va Kuznetsova
Safina rossiyalik Svetlana Kuznetsova bilan 14 marta toʻqnash kelgan, Safina 8:6 hisobida oldinda borgan. Ularning soʻnggi uchrashuvi 2009-yilgi Fransiya Ochiq chempionati finalida boʻlib oʻtdi, Kuznetsova ketma-ket gʻalaba qozonadi va oʻn ikki oy avvalgi yarim finalda Safinaga magʻlub boʻladi.

### Safina va Dementieva
Safina va Dementieva 2003-yildan beri oʻzaro toʻrt marta tuproqda, besh marta qattiq va bitta oʻt-gilamda oʻynagan, ularning seriyasi 6-5 hisobida Dementieva foydasiga yakunlangan. Ularning eng muhim uchrashuvi 2008-yilgi Yozgi Olimpiya oʻyinlarining finalida boʻlib, Dementieva uchta setda gʻalaba qozonadi va Rossiya uchun oltin medalni qoʻlga kiritdi. Ular 2008-yilgi Fransiya Ochiq chempionatining chorak finalida toʻqnash kelganlarida, Safina oʻyin ochkosini saqlab qolganidan soʻng 2-5 hisobida magʻlub boʻladi. Keyin u 4-6, 7-6, 6-0 hisobida gʻalaba qozonadi.

= "Grand Dubulgʻa" musobaqalari jadvallari =

### Yakka bahslarda

### Dubllar

## Karyera statistikasi

### Katta dubulgʻa finallari

#### Yakkalik: 3 (0-3)

#### Juftliklar: 2 (1-1)

## Manbalar