Valeriy Halilov

**Valeriy Mixaylovich Xalilov** (1952-yil 30-yanvar, Oʻzbekiston SSR Termiz – 2016-yil 25-dekabr, Sochi yaqinidagi Qora dengiz akvatoriyasi, Rossiya) – sovet va rus dirijyori, bastakor. Ansambl rahbari – A. V. Aleksandrov nomidagi Rossiya armiyasining akademik qoʻshiq va raqs ansambli badiiy rahbari (2016-yil aprel – dekabr). Rossiya Federatsiyasi Qurolli Kuchlari Harbiy orkestr xizmati boshligʻi – bosh harbiy dirijyor (2002—2016). General-leytenant (2010). Rossiya Bastakorlar uyushmasi aʼzosi. Rossiya Federatsiyasi xalq artisti (2014).

## Biografiya
1952-yil 30-yanvarda Oʻzbekiston SSRning Termiz shahrida, harbiy dirijyor oilasida tugʻilgan. Otasi Mixail Nikolayevich Xalilov 1950-yilda P. I. Chaykovskiy nomidagi Moskva davlat konservatoriyasining harbiy dirijyorlik fakultetini tamomlagan; onasi – Klaudiya Vasilevna Vinogradova. 1961-yilda oila Moskvaga koʻchib oʻtgan.

1963-yildan – Moskva harbiy musiqa maktabi oʻquvchisi (klarnet sinfi – oʻqituvchi Y. M. Yegorov, fortepiano sinfi – T. I. Sokolova).

1970—1975-yillarda P. I. Chaykovskiy nomidagi Moskva davlat konservatoriyasining harbiy dirijyorlik fakultetida tahsil olgan. (professor G. P. Alyavdinning dirijyorlik, professor L. F. Dunayevning asbobsozlik sinflarida).

Birinchi marta Pushkin nomidagi havo mudofaasi radioelektronika oliy qoʻmondonlik maktabining orkestr dirijyori lavozimida faoliyatini boshlagan.

1980-yilda Valeriy Xalilov boshchiligidagi orkestr Leningrad harbiy okrugi harbiy orkestrlari tanlovida 1-oʻrinni egallagan. 1981-yilda Valeriy Xalilov P. I. Chaykovskiy nomidagi Moskva davlat konservatoriyasining harbiy dirijyorlik fakulteti dirijyorlik kafedrasi oʻqituvchisi etib tayinlangan. 1984-yilda SSSR Qurolli Kuchlari Harbiy orkestr xizmati direksiyasiga oʻtkazilgan, u yerda harbiy orkestr xizmati ofitseri, katta ofitser va harbiy orkestr xizmati boshligʻining oʻrinbosari (1992-yildan) lavozimlarida ishlagan.

2002-yildan 2016-yilgacha – Rossiya Federatsiyasi Harbiy orkestr xizmati boshligʻi – bosh harbiy dirijyor. Bu lavozimda u bir necha bor Qizil maydonda Gʻalaba kuniga bagʻishlangan paradlarda qatnashgan birlashgan harbiy orkestrning dirijyori sifatida ishlagan. Tarixda general-leytenant harbiy unvoniga ega boʻlgan ikkinchi xizmat boshligʻidir. 2015-yil maydan boshlab „Bayram madaniyati akademiyasi“ vasiylik kengashining aʼzosi hisoblanadi.

2016-yil aprel oyida – A. V. Aleksandrov nomidagi Rossiya armiyasining akademik qoʻshiq va raqs ansambli badiiy rahbari lavozimiga tayinlangan.

Valeriy Xalilov Rossiya va xorijiy cholgʻu asboblari jamoalari ishtirokidagi koʻplab bayramona teatr tadbirlari, jumladan, Kreml tongi va Spasskaya minorasi kabi xalqaro harbiy musiqa festivallarining tashkilotchisi boʻlgan. „Spasskaya bashnya“, „Amurskie volni“ (Xabarovsk) va „Marsh stoletiya“ (Tambov) festivallarining, shuningdek, Yujno-Saxalinskdagi Xalqaro harbiy musiqa festivalining musiqiy rahbari boʻlgan. Rossiya Federatsiyasi Qurolli Kuchlarining yetakchi orkestrlari bilan Avstriya, Shvetsiya, AQSH, Vengriya, Germaniya, Shimoliy Koreya, Moʻgʻuliston, Polsha, Finlandiya, Fransiya, Shveysariya, Belgiyada gastrollarda boʻlgan.

Valeriy Xalilov damli cholgʻu asboblari orkestri uchun „Adajio“, „Elegiya“ asarlarining, „Kadet“, „Molodyojniy“, „Rinda“, „Ulan“ marshlarining, shuningdek, romans va qoʻshiqlarning muallifi hisoblanadi.

Valeriy Mixaylovich Xalilov 2016-yilning 25-dekabr kuni 65 yoshida Sochida Rossiya Mudofaa vazirligi samolyotining Xmeymimga (Suriya) yoʻnalishida halokatga uchrashi oqibatida halok boʻlgan. U bilan birga 91 kishi, shu jumladan Aleksandrov nomidagi ansamblning 64 nafar artisti vafot etadi.

Qoldiqlar 2017-yil yanvar oyida genetik tekshiruvdan soʻng aniqlangan. Valeriy 2017-yil 16-yanvarda vasiyatiga koʻra, Vladimir viloyatining Kirjach tumanidagi Arxangelsk Pogostida dafn etilgan.

## Mukofotlari

* III darajali „SSSR Qurolli Kuchlarida Vatanga xizmatlari uchun“ ordeni
* „Shon-sharaf“ ordeni
* Rossiya Federatsiyasi Mudofaa vazirligining madaniyat va sanʼat sohasidagi „Musiqiy sanʼat“ nominatsiyasidagi mukofoti (2016, vafotidan keyin)
* SSSR medallari
* Rossiya Federatsiyasining medallari
* II darajali Avliyo Nikolay imperatorlik harbiy ordeni (2009)
* I darajali Avliyo Nikolay imperatorlik harbiy ordeni (2011)
* Rossiya Federatsiyasi xalq artisti (2014)
* Rossiya Federatsiyasining xizmat koʻrsatgan artisti (1997)
* Dogʻiston xalq artisti (2016)
* Tuva Respublikasida xizmat koʻrsatgan artist (2014)

## Harbiy unvonlari

* General-mayor (2006-yil dekabr)
* General-leytenant (2010-yil 9-iyul)

## Ilmiy unvoni

* dotsent

## Adabiyotlar

* 

## Manbalar

## Havolalar

* Valeriy Xalilov nomidagi xayriya fondi
* Valeriy Xalilov Rossiya Mudofaa vazirligi saytida
* Bosh harbiy dirijyor „Musiqiy sharh“ gazetasida qisqacha tarjimai holi No1 (408) 2017-yil.
* Valeriy Xalilov Spasskaya minorasi festivali veb-saytida
* Valeriy Xalilov „Exo Moskvi“ radiosi veb-saytida
* „Qizil yulduz“ gazetasi saytidagi nekrolog
* Qizil maydondagi paradda 50 dan ortiq orkestr ishtirok etadi
* Qizil maydon musiqa
* Valeriy Xalilov: „Cherkovni qanday seva olmasligingizni tushunmayapman“