Termografik kamera

**Termografik kamera** (shuningdek, **infraqizil kamera** yoki **termal tasvirlash kamerasi**, deb ham ataladi) infraqizil (IR) nurlanish yordamida tasvir hosil qiladigan qurilma boʻlib, koʻrinadigan yorugʻlik yordamida tasvir hosil qiluvchi oddiy kameraga oʻxshatish mumkin. Koʻrinadigan yorugʻlik kamerasining 400-700 (nm) diapazoni oʻrniga, infraqizil kameralar taxminan 1000 dan toʻlqin uzunliklariga sezgir hisoblanadi. (1&nbsp; mkm) taxminan 14000 gacha&nbsp;nm (14&nbsp;mkm) gacha mos keladi. Ular taqdim etgan maʼlumotlarni olish va tahlil qilish amaliyoti termografiya deyiladi.

## Tarix

### Birinchi termografik kamera
1929 yilda venger fizigi Kalman Tixanyi Britaniyada havo hujumidan mudofada qoʻllash uchun infraqizil nurlarga sezgir (tungi koʻrish) elektron kamerani ixtiro qildi. Birinchi ishlab chiqilgan termografik kamera infraqizil chiziqli skaner edi. Bu kamera 1947 yilda AQSh harbiylari va Texas Instruments tomonidan yaratilgan   va bitta rasmni yaratish uchun bir soat vaqt sarflashgan. Texnologiyaning tezligi va aniqligini oshirish uchun ilmiy izlanishlar olib borilgan boʻlsa-da, eng muhim omillardan biri tasvirni skanerlash bilan bogʻliq.,

### Aqlli sensorlar
Xavfsizlik tizimlarini rivojlantirishning muhim yoʻnalishlaridan biri signalni aqlli baholay olish qobiliyati, shu bilan birga, tahdid mavjudligi haqida ogohlantirish edi. AQShning strategik mudofaa tashabbusi rag‘batlantirilishi bilan „aqlli datchiklar“ keng qoʻllanila boshlandi. Bu sezish, signalni chiqarish, qayta ishlash va tushunishni birlashtirgan sensorlar hisoblanadi. Smart sensorlarning ikkita asosiy turi mavjud. Koʻrinadigan diapazonda foydalanilganda " koʻrish chipi " deb ataladigan narsaga oʻxshash biri, integratsiyalashgan mikrosxemalarning oʻsishining ortishi tufayli aqlli sensorlash usullaridan foydalangan holda oldindan ishlov berishga imkon beradi. Boshqa texnologiya aniq foydalanishga koʻproq yoʻnaltirilgan dizayni va tuzilishi orqali oʻzining dastlabki ishlov berish maqsadini amalga oshiradi.

## Operatsion nazariyasi

## Turlari

Termografik kameralarni ikki turga boʻlish mumkin: sovutilgan infraqizil tasvir detektorlari va sovutilmagan detektorli kameralar.

### Sovutilgan infraqizil detektorlar

Sovutish ishlatiladigan yarimoʻtkazgich materiallarining ishlashi uchun zarur. Odatiy ish harorati  gacha oʻzgarib turadi. Detektor texnologiyasiga qarab xona haroratidan biroz pastroqqa joylashtiriladi. Koʻpgina zamonaviy sovutilgan detektorlar 60 Kelvin (K) dan 100 K gacha (-213 dan −173 gacha) ishlaydi.&nbsp;°C), turiga va ishlash darajasiga qarab.

## Ilovalar

Dastlab Koreya urushi davrida harbiy foydalanish uchun ishlab chiqilgan.   termografik kameralar asta-sekin tibbiyot va arxeologiya kabi turli sohalarda ham foydalanilmoqda. Narxlarning pasayishi sababli infraqizil koʻrish texnologiyasini keng qoʻllashga yordam berdi. Ilgʻor optika va murakkab dasturiy interfeyslar IR kameralarining koʻp qirraliligini oshirishda davom etmoqda.

* Qishloq xoʻjaligi, *masalan*, urugʻlik hisoblagichi 
* Binoni tekshirish
* Nosozliklarni aniqlash va muammolarni bartaraf etish
** Bino izolatsiyasining energiya auditi va sovutgichning oqishini aniqlash 
** Tomni tekshirish
** Uyda ishlash
** Devor va tomlardagi namlikni aniqlash (va shuning uchun koʻpincha mogʻorni tozalashning bir qismi)
** Gʻisht devorlarining strukturaviy tahlili
* Huquqni muhofaza qilish va terrorizmga qarshi kurash 
** Mamlakatga tashrif buyuruvchilarni karantin monitoringi
** Harbiy va politsiya nishonlarini aniqlash va olish: oldinga infraqizil, infraqizil qidiruv va kuzatish
** Vaziyatni kuzatish va kuzatish
** Texnik kuzatuvga qarshi choralar
** Termal qurol koʻrinishi
** Qidiruv va qutqaruv ishlari
** Yongʻinga qarshi operatsiyalar
* Termografiya (tibbiy) — tashxis qoʻyish uchun tibbiy test
** Veterinariya termal tasviri
* Dastur jarayoni monitoringi
** Ishlab chiqarish muhitida sifat nazorati
** Mexanik va elektr jihozlariga prognozli texnik xizmat koʻrsatish (erta nosozlik haqida ogohlantirish).

## Manbalar