Murodiya majmuasi

**Murodiya majmuasi** () yoki Usmoniylar imperiyasi sultoni **Murod II majmuasi** (, 1444–1446-yillarda uzilish bilan), Turkiyaning Bursa shahrida joylashgan tarixiy masjid. UNESCOning Jahon merosi roʻyxatiga kiritilgan.

## Tarixi
Sulton Murod II tomonidan Bursada qurdirilgan masjid majmuasida oʻn ikkita qabr (türbe) mavjud boʻlib, ularning aksariyati sulton Murod II ning qarindoshlariga tegishli. Majmua qurilishi Bursaning sharqiy hududida joylashgan Yashil masjid qurib bitkazilganidan keyin boshlangan. 1855-yilda sodir boʻlgan kuchli zilzila Murodiya majmuasining katta qismiga zarar yetkazgan, XIX asr oxirida majmuani qayta tiklash ishlari yakuniga yetkazilgan. Yana bir restavratsiya loyihasi 2015-yilda yakunlangan.

Majmua Murodiya masjidi, Murodiya madrasasi, Murodiya hammomi, Murodiya hospisi, favvora, epitafiyalar va koʻplab qabrlar, jumladan, Sulton Murod II maqbarasi, Shahzoda Ahmed, Chem Sulton, Shahzoda Mustafo, Mahidevran sulton, Gulshoh xotun qabrlari, Huma xotun maqbarasi, Sittishah xotun, Saroylilar va Shirin xotun qabrlarini oʻz ichiga oladi.

Masjid majmuadagi 1426-yilda qurib bitkazilgan ilk loyiha edi. Bino soddalashtirilgan teskari T reja asosida qurilgan, old qismidagi ayvon gʻishtdan qurilgan, ustki qismi toʻrtta katta gumbaz bilan qoplangan. Minoralar soni ikkita, birinchi minora eski, ikkinchi minora esa XIX asrda sodir boʻlgan zilzila natijasida qulab tushgan va 1904-yilda qayta qurilgan. XVIII asr boshlarida masjidda yongʻin sodir boʻlgan, shu sababli keyinchalik mehrob rokoko uslubida qayta tiklangan.

Madrasa masjidning gʻarbiy qismida joylashgan boʻlib, markaziy hovlidan iborat, atrofi talabalar xonalari bilan oʻralgan, orqa tomoni esa gumbaz bilan qoplangan sinf xonasi hisoblanadi. Tashqi qismi gʻisht va toshdan qurilgan. Madrasaning oʻzida koʻplab restavratsiya ishlari amalga oshirilganligi tufayli binoning aynan qachon qurilgani haqidagi yozuvi mavjud emas. Masjiddagi yozuvda madrasa ham 1426-yilda sulton Murod II tomonidan qurilgani aytiladi. Toʻq koʻk va firuza plitalar masjidning ichki qismini, gʻisht esa binoning tashqi qismini bezatib turadi.

Bir qancha manbalar sulton Murod II maqbarasining qachon qurilganligi haqida bir qancha qarama-qarshi maʼlumotlar beradi. Baʼzilar maqbaraning 1451-yilda uning vafotidan oldin qurilganini, boshqalar esa Murod II ning vasiyatiga binoan uning oʻgʻli Mehmed II tomonidan qurdirilgan deya maʼlumot bergan. Kirish qismining ustida katta soyabon oʻrnatilgan boʻlib, relyef shaklida oʻyib ishlangan va yuzduz shaklidagi naqshlar bilan ishlov berilgan. Qoʻshimcha bino ichida yana toʻrta maqbara joylashgan boʻlib, ularga Alouddin Ali (qoʻshimcha bino ham aynan uning nomi bilan atalgan), shahzoda Ahmet, Orhan va Shahzoda xotunning maqbaralari kiradi.

Qolgan oʻn bir qabr masjid va madrasaning janubida joylashgan boʻlib, sultonning qolgan oila aʼzolari qabrlari hisoblanadi. Ular, asosan, koʻk rangdagi polixrom sirlangan plitkalar bilan bezatilgan, faqatgina Shahzoda Mustafo va Mahidevran Sultonning qabrlari XVI asrga oid boʻyash usulida ishlov berilgan Iznik plitkalari bilan bezatilgan.

1950-yillarda madrasa sil kasalligi klinikasiga aylantirilgan, hozirda u yerda tibbiyot markazi joylashgan.

## Galereya

Fayl:Cem_Sultan_tomb_7951.jpg|alt=Front of Cem Sultan tomb|Chem Sulton qabrining old qismi
Fayl:Cem_Sultan_tomb_7954.jpg|alt=Interior Cem Sultan tomb|Chem Sulton qabrining ichki qismi
Fayl:Cem_Sultan_tomb_7965.jpg|alt=Interior Cem Sultan tomb|Chem Sulton qabrining ichki qismi
Fayl:Cem_Sultan_Turbesi_9714.jpg|alt=Interior Cem Sultan tomb|Chem Sulton qabrining ichki qismi
Fayl:Gulshah_Hatun_tomb_5978.jpg|alt=Entrance to Gülşah Hatun tomb|Gulshoh xotun maqbarasiga kirish qismi
Fayl:Gulshah_Hatun_tomb_8023.jpg|alt=Interior Gülşah Hatun tomb|Gulshoh xotun maqbarasining ichki qismi
Fayl:Huma_Hatun_tomb_7893.jpg|alt=Hüma Hatun tomb interior|Huma xotun maqbarasining ichki qismi
Fayl:Mükrime_Hatun_Türbesi_in_2018_7984.jpg|alt=Hüma Hatun tomb decoration|Huma xotun maqbarasining bezaklari
Fayl:Mukrime_Hatun_tomb_7980.jpg|alt=Mükrime Hatun tomb top side mihrab|Mukrime xotun maqbarasi, tepa qismida mehrob joylashgan
Fayl:Mukrime_Hatun_tomb_8021.jpg|alt=Mükrime Hatun tomb interior|Mukrime xotun maqbarasining ichki qismi
Fayl:Mukrime_Hatun_tomb_8028.jpg|alt=Mükrime Hatun tomb exterior|Mukrime xotun maqbarasining tashqi qismi
Fayl:Murad_II_Turbesi_9704.jpg|alt=Entrance Murad II tomb|Murod II maqbarasiga kirish qismi
Fayl:Muradiye_Mosque_8041.jpg|alt=Muradiye Mosque exterior|Murodiya masjidining tashqi koʻrinishi
Fayl:Muradiye_Mosque_9755.jpg|alt=Muradiye Mosque interior|Murodiya masjidining ichki qismi
Fayl:Murat_II_tomb_7947.jpg|alt=Mausoleum Sultan Alaaddin c.s. at Murad II tomb|Murod II maqbarasidagi Sulton Alouddin qabri
Fayl:Murat_II_tomb_7948.jpg|alt=The grave of Murad II|Murod II qabri
Fayl:Sehzade_Mahmut_tomb_8019.jpg|alt=Şehzade Mahmud tomb interior|Shahzoda Mahmud qabrining ichki qismi
Fayl:Sehzade_Mahmut_tomb_8030.jpg|alt=Şehzade Mahmud tomb exterior|Shahzoda Mahmud qabrining tashqi koʻrinishi
Fayl:Saraylar_Tomb_7899.jpg|alt=Saraylar Tomb view|Saroylilar qabrlari
Fayl:Shezade_Ahmet_tomb_7873.jpg|alt=Şehzade Ahmed tomb exterior|Shahzoda Ahmad qabrining tashqi koʻrinishi
Fayl:Shezade_Ahmet_tomb_7936.jpg|alt=Şehzade Ahmed tomb interior (detail of decoratrion above mihrab)|Shahzoda Ahmad qabrining ichki qismi (mehrob ustidagi bezak detallari)
Fayl:Shezade_Ahmet_tomb_8005.jpg|alt=Şehzade Ahmed tomb interior|Shahzoda Ahmad maqbarasining ichki qismi
Fayl:Shezade_Mahmut_tomb_7976.jpg|alt=Şehzade Mahmud tomb decoration|Shahzoda Mahmud qabri bezaklari
Fayl:Shezade_Mustafa_tomb_5995.jpg|alt=Şehzade Mustafa tomb Exterior|Shahzoda Mustafo qabrining tashqi koʻrinishi
Fayl:Shezade_Mustafa_tomb_7991.jpg|alt=Şehzade Mustafa tomb decoration|Shahzoda Mustafo qabri bezaklari
Fayl:Shezade_Mustafa_tomb_7992.jpg|alt=Şehzade Mustafa tomb decoration|Shahzoda Mustafo qabri bezaklari
Fayl:Shirin_Hatun_tomb_8014.jpg|alt=Şirin Hatun tomb interior|Shirin xotun qabrining ichki qismi
Fayl:Shirin_Hatun_tomb_8035.jpg|alt=Şirin Hatun tomb interior|Shirin Xotun qabrining ichki qismi


## Yana qarang

* Mehmed I majmuasi
* Gulruh xotun
* Bulbul xotun

## Manbalar

## Havolalar

* Kompleksning batafsil suratlari
* Muradiye majmuasi, Bursa, Archnet