Aleksandr Titel

**Aleksandr Borisovich (Boruxovich) Titel** (1949-yil 30-noyabrda tugʻilgan, Toshkent) — sovet va rus opera rejissyori, oʻqituvchi, professor. Stanislavskiy va Nemirovich-Danchenko nomidagi Moskva akademik musiqali teatri opera truppasining badiiy rahbari va bosh direktori. Rossiya Federatsiyasi xalq artisti (1999). SSSR Davlat mukofoti laureati (1987). Toʻrt karra „Oltin niqob“ teatr mukofoti sovrindori (1997, 2007, 2010, 2016).

## Tarjimai holi
1949-yil 30-noyabrda Toshkent shahrida tugʻilgan. Musiqa maktabida skripka sinfida oʻqigan, matematika maktabini oltin medal bilan tugatgan. Toshkent politexnika institutining energetika fakultetiga oʻqishga kirib, 1972-yilda „Elektromexanik muhandis“ mutaxassisligini olgan. 1980-yilda Rossiya teatr sanʼati institutini (GITIS) tamomlagan. Aktyorlik va rejissyorlik ustasi L.D.Mixaylov boʻlgan. GITISni tugatgandan soʻng, Sverdlovsk davlat akademik opera va balet teatriga ishlashga taklif qilingan, tez orada uning bosh direktori boʻlgan va 1991-yilgacha bu lavozimda ishlagan. 1991-yilda K.S.Stanislavskiy va Vl.I.Nemirovich-Danchenko nomidagi Moskva akademik musiqali teatri opera truppasining badiiy rahbari va bosh direktori boʻlgan.

Rossiya xalq artisti Igor Yasulovich bilan birgalikda GITIS musiqali teatr fakultetida aktyorlik va rejissyorlik boʻyicha oʻzlarining shaxsiy mahorat darslarini olib borganlar. Titel va Yasulovichning musiqali teatr fakulteti bitiruvchilari bilan ijro etgan spektakllari — „Figaroning toʻyi“, V.Motsartning „Sehrli nay“, B.Brittenning „Albert Herring“ spektakllari — 1996-1998, 2002 va 2011-2015-yillarda Moskva Akademik musiqali teatri repertuariga kiritilgan.

„Oltin niqob“ Milliy mukofoti sovrindori, rejissyor sifatida: J.Puchchinining „Bogema“ (1997), V.Motsartning „Barcha ayollar shunday qiladi“ (2007), V. Kobekinning „Gamlet (daniya) (rus) komediyasi“ (2012), L.Kerubinining „Medeya“ (2016) asarlari uchun, eng yaxshi spektakl uchun: J.Verdining „Ernani“ (1995), J.Offenbaxning „Goffman ertaklari“ (2012), M.Mussorgskiyning „Xovanshina“ (2016). Titelning spektakllari Edinburg, Kassel, Riga, Efes, Aspendos , Saaremdagi festivallarda ishtirok etgan.

### Oilasi
Uylangan, oʻgʻli bor.

## Spektakllari

**K.S.Stanislavskiy va Vl.I.Nemirovich-Danchenko nomidagi Moskva musiqali teatri**

* „Ruslan va Lyudmila“ M.Glinka, *(1993)*
* „Ernani“ G.Verdi, *(1994)*
* „Bogeme“ J.Puchchini, *(1996)*
* „Tsar Saltan haqidagi ertaki“ N.Rimskiy-Korsakovning *(1997)*
* „Karmen“ J.Bize, *(1999)*
* „Monastirda nikoh“ S.Prokofyev tomonidan, *(2000, yangi nashr 2017)*
* „Koʻrshapalaklar“ I.Straussning *(I. Yasulovich bilan birgalikda, 2001)*
* „Oltin xoʻroz“ N.Rimskiy-Korsakov, *(2003)*
* „Barcha ayollar shunday qiladilar“ V.Motsart, *(2006)*
* „Traviata“ G.Verdi, *(2006)*
* „Eugene Onegin“ P.Chaykovskiy, *(2007)*
* „Klassik operetta oqshomi“ (Bir vaqtlar Kot d’Azurda), *(2008)*
* „Gamlet (Daniya) (rus) komediyasi“ V. Kobekinning *(2008)*
* „May kechasi“ N.Rimskiy-Korsakovning, *(2008)*
* „Sevilya sartaroshi“ G.Rossini, *(2010)*
* „Xoffman ertaklari“ J.Offenbaxning, *(2011)*
* „Urush va tinchlik“ S.Prokofyevning, *(2012)*
* „Don Jovanni“ V.Motsartning, *(2014)*
* „Medeya“ L. Cherubini, *(2015)*
* „Xovanshchina“ M.Mussorgskiyning, *(2015)*
* „Uch apelsinga muhabbat“ S.Prokofyevning *(Latviya milliy operasi spektaklining yangi versiyasi, 2016 yil)*
* „Pikovaya dama“ P.Chaykovskiy *(2016)*
* „Jenufa“ L.Janacek, *(2018)*
* „Oshiq shayton“ A.Vustinning, *(2019)*
* „Chamonixdagi qish oqshomi“ *(operetta oqshomi, 2019)*
* „Erkin otishmachi“ K.Veber, *(2020)*
* „Robinzon Kruzo“ J.Offenbaxning, *(2022)*

: ; Katta teatr

* „Rojdestvodan oldingi kecha“ N.Rimskiy-Korsakov
* „Oʻyinchi“ S.Prokofyev
* „Sehrgar“ P.Chaykovskiyning, *(2012)*
* N.Rimskiy-Korsakovning „Qor qizi“, *(2017)*

: ; Boshqa teatrlarda operalar

* „Xolstomer“ V.Kobekina *(Yekaterinburg opera va balet teatri)*
* „Boris Godunov“ M.Mussorgskiyning *(Ekaterinburg opera va balet teatri, 2012)*
* „Katerina Izmailova“ „Mtsensk okrugining ledi Makbet“ asari asosida D.Shostakovich
* V.Kobekinning payg‘ambari *(Yekaterinburg opera va balet teatri, 1984, SSSR Davlat mukofoti)*
* „Antigon“ V.Lobanova
* „Sevilya sartaroshi“ J.Rossini
* „Traviata“ J.Verdi
* „Nabukko“ J.Verdi *(Efes, Turkiya)*
* „Vatan sharafi“ P.Mascagni *(Efes, Turkiya)*
* „Pagliacs“ R.Leonkavallo *(Efes, Turkiya)*
* "Figaroning nikohi" Motsart *(Efes, Turkiya)*
* „Bogemiya“ J.Puccini *(Efes, Turkiya)*
* „Xoffmanning ertaklari“ J.Offenbax *(Sverdlovsk (hozirgi Yekaterinburg) opera va balet teatri)*
* „Kelaklar malikasi“ P.Chaykovskiy *(Odessa opera va balet teatri)*
* „Uch apelsin uchun sevgi“ S.Prokofyev *(Latviya milliy operasi)*
* „Karmen“ J.Bizet *(Yekaterinburg opera va balet teatri)*
* „Bogemiya“ J.Puccini *(Belarus Respublikasining Bolshoy teatri)*

Umuman olganda, Rossiyada va xorijda 50 dan ortiq opera spektakllarini sahnalashtirgan.

## Mukofotlari va unvonlari

* Rossiya Federatsiyasi xalq artisti (1999)
* RSFSRda xizmat koʻrsatgan artist (1991)
* IV darajali "Vatanga xizmatlari uchun" ordeni (2019-yil 29-aprel) — *milliy madaniyat va sanʼat rivojiga qo‘shgan ulkan hissasi, ko‘p yillik samarali faoliyati uchun*.
* "Shon-sharaf" ordeni (2011-yil 8-fevral) — *milliy madaniyat va sanʼatni rivojlantirishdagi xizmatlari, koʻp yillik samarali faoliyati uchun*
* SSSR Davlat mukofoti (1987-yil) — *Sverdlovsk GATOB sahnasida V.Kobekinning* „*Paygʻambar*“ *opera spektaklini sahnalashtirgani uchun.*
* Moskva mukofoti (2016-yil) — *MAMT sahnasida M.Mussorgskiyning* „*Xovanshina*“ *opera spektaklini sahnalashtirgani uchun.*
*  „Oltin niqob“ Milliy teatr mukofoti — 1997-yil (Eng yaxshi rejissyorlik ishi — G.Puchchinining „Bogema“ operasi).
* „Oltin niqob“ Milliy teatr mukofoti — 2007-yil (Eng yaxshi rejissyorlik ishi — V.Motsartning „Barcha ayollar shunday qiladilar, yoki sevishganlar maktabi“ operasi)
* „Oltin niqob“ Milliy teatr mukofoti — 2010-yil (Eng yaxshi rejissyorlik ishi — V.Kobekinning „Gamlet (Daniya) (rus) komediyasi“ operasi)
* Yekaterinburgdagi „Bravo!“ tanlovi va festivalida „Eng yaxshi sahna rejissyori“ — 2012-yilda Yekaterinburg opera va balet teatrida Boris Godunov operasi uchun
* „Oltin niqob“ Milliy teatr mukofoti — 2016-yil (Eng yaxshi rejissyorlik ishi — L.Kerubinining „Medeya“ operasi uchun)
* Yekaterinburgdagi „Bravo!“ tanlovi va festivalida „Eng yaxshi sahna rejissyori“ — 2015-yilda Yekaterinburg opera va balet teatrida „Karmen“ operasi uchun

## Manbalar

## Havolalar

* Aleksandr Titel
* Operaning badiiy rahbari A. yubileyi. B. nom (mavjud havola)
* Jakomo Puccini. BOHEMIA. Opera 4 aktsiyada
* Freaks va paygʻambarlar. Opera sanʼati yangi emlashni talab qiladi
* Aleksandr Titel: „Men hech qachon dissident boʻlmaganman“
* Operaning badiiy rahbari Aleksandr Titel
* ALEXANDER TITEL: Biz zamonaviy teatr qurdik 
* Aleksandr Titel „Havaskor bilan uchrashuv“ dasturida (mavjud havola)
* Aleksandr Titel
* Aleksandr Titel // Film va televidenie entsiklopediyasi