Mysterio (Komiks)

**Mysterio** ( - bu Marvel Comics olamidagi oʻrgimchak odamning toʻrtta super yovuz va dushmanlaridan birining nomi. Asl Mysterio (**Kventin Bek**) Sten Li va Stiv Ditko tomonidan yaratilgan va birinchi boʻlib 1964-yil iyun oyida “*Ajoyib oʻrgimchak odam”* # 13 da paydo boʻlgan. 2009-yilda Mysterio IGNning 100 ta eng buyuk komikslar yovuzligida 85-oʻrinni egallagan. Mysterio oʻzining jonli debyutini MCUning “Oʻrgimchak odam: Uydan uzoqda” (2019) filmida, Jeyk Gyllenhaal ijro etgan.

## Biografiya

### Kventin Bek
“Ajoyib oʻrgimchak odam” №13 filmida debyut qilgan Mysterio - Kventin Bek maxsus effektlar va stuntslarning ustasi edi. Bek Gollivudning yirik studiyalarida ishlagan va uning nomini kino ishlab chiqarishda abadiylashtirishni orzu qilgan. Ammo, maxsus effektlardagi faoliyati befoyda ekanini tushunib, illyuziyalar haqidagi bilimi uni kuchli superyovuzga aylantirishga qaror qildi.

Oʻrgimchak odam bilan birinchi jangida Mysterio qahramonning oʻrgimchak hissini gaz bilan bloklaydi va uning toʻrlarini kimyoviy abraziv bilan yoʻq qiladi. Keyinchalik u oʻrgimchak odamdan qasos olishga urinishda “Sinister Six” jamoasiga qoʻshiladi. Keyinchalik Mysterio, dunyoga mashhur psixiatr Lyudvig Reynxart taxallusi ostida, Oʻrgimchak odamni aqldan ozdirish uchun gipnozdan foydalanadi.

Bek qamoqqa olinganda Daniel Burxart oʻz yaratuvchisi nomidan bir muddat Mysterio boʻlib qoladi. Qamoqdan chiqqandan soʻng, Kventin Bek Lyudvig Raynxart qiyofasida, Oʻrgimchak odamning xolasi Meyni uyida yashiringan yoʻqolgan boyliklarni topish uchun manipulyatsiya qilishga harakat qiladi. Bek Mey Parkerni qoʻrqitish uchun oʻzga sayyoraliklarning kostyumlaridan foydalangan, ammo oxir-oqibat u pulni kumush baliq allaqachon yeb qoʻyganini bilib oldi. Oʻzining navbatdagi koʻrinishida Mysterio Oʻrgimchak odamni guvohning oʻlimiga sabab boʻlganiga ishontirishga harakat qiladi. Kventin Bek ham ikkinchi “Sinister Six” ni yaratish uchun yollangan va Piter Parkerga qarshi kurashgan.

Boshqa uchrashuvlarda Mysterio Mey xolaning oʻlimini soxtalashtiradi va Limbodan kelgan jinlar bilan shartnoma tuzadi. Shunga qaramay, Mysterio doimiy ravishda Oʻrgimchak odam tomonidan hibsga olingan. U “Doctor Octopus”ning “Sinister Six” guruhiga bir necha bor qoʻshildi, ammo unchalik muvaffaqiyat qozona olmadi.

Oxirgi qamoq jazosi paytida Mysterio kimyoviy moddalar va jihozlaridan radiatsiya tufayli miya shishi va oʻpka saratoni borligi aniqlanganligi sababli muddatidan oldin ozod qilindi. Uning bir yil umri bor edi. Oʻrgimchak-odamdan soʻnggi qasos olish rejasini tuzib, u hozirgi oʻrgimchak-odam faqat klon ekanligini bilib, hafsalasi pir boʻldi va haqiqiy narsaning “nusxasini” yoʻq qilishdan hech qanday foyda koʻrmadi (hatto klon uni oʻldirgan boʻlsa ham). Mysterio oʻz rejasini oʻzgartirishga qaror qildi va oʻzining sugʻurta firibgarligi paytida duch kelgan Daredevilga eʻtibor qaratdi va buning oldini oldi.

Kingpin Mysterioga Daredevilning oʻtmishi haqidagi barcha maʼlumotlarni berganidan soʻng, Mysterio Daredevilni aqldan ozdirish uchun ishlab chiqilgan sxemani yaratdi.

Biroq Daredevil Mysterioning niqobini ochib, dubulgʻasini yoʻq qilib, uni gʻazablantirdi. Kventin Bek Daredevil, uning fikricha, yakuniy spektaklni yakunlashning ajoyib usuli ekanligini oshkor qilgani uchun uni oʻldiradi deb oʻyladi. Muvaffaqiyatsizligini tushunib, Mysterio boshiga oʻq uzib, oʻzini oʻldirdi, chunki endi yashash uchun hech qanday sabab yoʻq edi.

Bek maktab auditoriyasida oʻz kostyumining toʻq qizil versiyasida paydo boʻladi va Klamga duch keladi. Kventin Arrow xonim bilan yuzma-yuz keladi va uning boshining yarmi oʻq jarohati tufayli yoʻqolganini koʻrsatadi. Buni u oʻz joniga qasd qilgani tufayli doʻzaxga tushib qolgani, u dunyoda **Oqsoqollar** tomonidan kosmik muvozanatni saqlash uchun Yerga qaytarilganligi bilan izohlaydi. Kventin yer osti dunyosidan qaytgach, **oqsoqollar tomonidan unga berilgan yangi vakolatlarni ham oldi.**

Burxart va Klam oʻrtasidagi jang davom etmoqda, ammo Oʻrgimchak odam Burxartni qoʻlga kiritgach, u toʻxtatiladi. Qochib ketmoqchi boʻlgan Klam missni garovga oladi, lekin uning chaqishi tufayli yaralanadi. Keyin u ogʻir yaralangan holda teleportatsiya orqali qochib ketadi. Burxart qamoqqa tashlandi.

### Daniel Burxart
Mysterio tirik ekanligiga ishonishgan, chunki u *oʻlimidan* keyin “Sinister Six” da ishtirok etgan va Daredevil bilan uchrashgan. Friendly Neighborhood Spider-Man #12 qismida Bekning oʻlimidan soʻng Mysterio Daniel Burxartga aylangani aytilgan. Burxart, Kventinning eski doʻsti sifatida, oʻz oʻlimini soxtalashtirganda va haqiqiy oʻlimidan keyin Mysterio mantiyasini oldi.

### Frensis Klam
Friendly Neighborhood Spider-Man #12 qismida teleportatsiya qilingan mutant Frensis Klum (Harrison Klumning ukasi) ukasining oʻlimi uchun qasos olish uchun oʻrgimchak-odamning hayotini barbod qilishni rejalashtirmoqda. Clam Mysterio kostyumini sotib oldi va Piter Parker dars beradigan maktabni tuzoqlar bilan toʻldirilgan joyga aylantiradi. Klumning harakatlari Daniel Burxartning eʼtiborini tortadi, u Klumni magʻlub etish uchun Oʻrgimchak odam bilan birlashadi.

### Mysterio
Kventin Bek Ultimate olamida qolib ketganidan soʻng, uning surati Hobgoblin tomonidan sotilgan va u nomaʼlum qora tanli yigitga biznes qilgan. U oʻzini Mysterion deb tanishtirdi va bankni oʻgʻirlamoqchi boʻldi, ammo jazolovchi tomonidan oʻldirilishiga sal qoldi. Muvaffaqiyatsiz yovuz odamni keyinroq aralashgan mukammal Oʻrgimchak-odam toʻxtatdi va uni Electro, Vulture, Sandman va Chameleon bilan birga suv osti laboratoriyasiga qamab qoʻydi. Ularning barchasi keyinchalik Oʻrgimchakning aqliy nazorati ostida boʻlib, Mukammal oltilik rolini oʻynagan. Ozod boʻlib, Mysterion qochib ketdi.

## Imkoniyatlar

### Kventin Bek
Dastlab Bek hech qanday vakolatlarga ega emas edi. U maxsus effektlar va illyuziyalarning ustasi edi. Ammo doʻzaxdan qaytgach, Mysterio yangi fokuslarni oʻrgandi.

* Mysterio qora sehr sohasini yaxshi tushundi.
* U ellik metrdan ortiq boʻlmagan masofada harakat qilish qobiliyatiga ega boʻldi.
* Texnika va materiallarsiz sevimli illyuziyalarni sehr bilan yaratdi.
* Balandlikning oʻzgarishi, tashqi koʻrinishi.
* Koʻtarilish qobiliyati.
* Telekinez, psixokinez va umbrakinez.
* Mysterio ayniqsa kuchlaridan faqat Oliy kuchlarning buyrugʻi bilan foydalanishi mumkin.
* Qora energiya nazorati.
* Atom darajasida koinot bilan manipulyatsiya.
* Daxlsizlik.

### Daniel Burkhart

* Ilyuziya va maxsus effektlar sohasidagi yetuk bilim.

### Frensis Klam
Teleportatsiya

## Komikslardan tashqari

### Televizor
* Televizionda birinchi marta Mysterio 1967-yilda oʻrgimchak odam animatsion seriyasida paydo boʻladi. U birinchi mavsumning ikkita epizodi, “The Mysterio Menace” va “The Flying Gollandman”ning asosiy antagonisti. Uchinchi mavsumda u “The Madness of Mysterio” epizodida ekranga qaytadi, garchi u kiyimsiz koʻrinsa ham, qizil sochlari va yashil terisi bor. Multfilmning soʻnggi epizodida Mysterio faqat Oʻrgimchak odamning fleshbekida paydo boʻladi.
* Keyinchalik u 1981-yilda “Oʻrgimchak-odam” animatsion seriyasida “Nyu-Yorkdagi Pied Piper” epizodida paydo boʻladi. Bu yerda Mysterio Nyu-York oʻsmirlarini maxsus musiqa bilan gipnoz qiladi (Hamelinning Pied Piper parodiyasi).
* Mysterioning keyingi koʻrinishi “Oʻrgimchak odam va uning ajoyib doʻstlari” animatsion seriyasida boʻldi. “Oʻrgimchak Goes Goes Hollywood” epizodida Mysterio Piter Kallen tomonidan ovoz berilgan. U mashhur rejissor Sem Blokbasterni shantaj qilib, Oʻrgimchak odamni oʻzining yangi filmida rol oʻynashga ishontiradi, unda yovuz odam oʻrgimchak uchun tuzoq tayyorlaydi. Oʻrgimchak odam bilan birga uning doʻstlari Iceman va Firestar Gollivudga kelishadi. Ular Mysterioning hiyla-nayranglarini ochib, uning robotlariga qarshi kurashadilar. Bu Mysterioni ular uchun maxsus tuzoq yaratishga va super qahramonlarni dublonlar bilan almashtirishga undadi. Mysterio, shuningdek, Xalkning egizagini yaratdi, ammo u haqiqiy Xalk tomonidan magʻlub etiladi. Keyinchalik Mysterio oʻrgimchak odam tomonidan qoʻlga olindi va qamoqqa tashlangan.

* 1994-yilda oʻrgimchak odam animatsion seriyasida. U birinchi marta “Dahshatli Mysterio” epizodida paydo boʻladi, u yerda u oʻrgimchak odamni muzeydagi talonchilikda suratga oladi va shahar qahramoni va himoyachisi sifatida namoyon boʻladi. Ammo, Oʻrgimchak-odam Mysterio niqobi ostida yovuz odam ekanligini aniqlashga muvaffaq boʻladi: sariq rangli retsidivist oʻgʻri Kventin Bek, Oʻrgimchak tomonidan hibsga olinganidan keyin uni qoʻlga olishga vaʼda bergan. Keyin Mysterio qamoqqa tushadi. Mysterio navbatdagi “Hikmatli oltilik” va “Mayyor oltilik bilan jang” epizodlarida qaytadi va u oʻrgimchak odamni yoʻq qilish uchun elita guruhining aʼzosiga aylanadi. Mysterioning soʻnggi koʻrinishi “Meri Jeyn Uotsonning obsessiyasi” epizodida. U yana robotlar va nayranglar yordamida Oʻrgimchak odamni tuzoqqa ilintirmoqchi boʻladi, lekin yana muvaffaqiyatsizlikka uchradi va qamoqqa tushadi. Oʻrgimchak-odam Meri Jeyn Uotsonning gʻoyib boʻlishidan sal oldin Mysterioni qamoqdan ozod qiladi, u unga uni topishga yordam beradi. Maʼlum boʻlishicha, Bek Kventinning oʻzi qoʻygan portlashda ogʻir yaralangan goʻzal aktrisa Miranda Uilsonni sevib qolgan. Ushbu jinoyati uchun va vertolyot tayanchiga ruxsatsiz minomyot biriktirgani va portlovchi moddalar bilan notoʻgʻri ishlash, vertolyotning qulashi va portlashiga olib kelgani uchun u bir yil qamoq jazosiga hukm qilindi. Mysterio uni aldab, uning yoʻqolgan goʻzalligini qaytarish uchun uning tanasini boshqa ayol bilan almashtirishi mumkinligini aytdi, ammo u uni aldaganini tan oladi va buni faqat unga boʻlgan muhabbat uchun qilganini aytadi. Miranda oʻz bazasini Mysterio bilan portlatib yuboradi, u yerda ular bazaning portlashi natijasida katakombalarda halok boʻlishadi. Rus tilidagi tarjimada Trickster nomi berilgan.
* Mysterio, qoramagʻiz Kventin Bek, shuningdek, “Oʻrgimchak odamning yangi sarguzashtlari” animatsion seriyasida paydo boʻladi, u yerda u Xander Berkli tomonidan ijro etilgan. 
* “Buyuk oʻrgimchak-odam” animatsion serialining 4-mavsumida “Oy ritsar Rojdestvoni oʻgʻirlagan” 24-qismida u qoramagʻiz, Oʻrgimchak odamning eski dushmani va Oʻrgimchak bilan uchrashgandan keyin oʻlgan deb taxmin qilingan sobiq sehrgar sifatida tasvirlangan. Bruklin koʻprigidan qulagan odam, qoramagʻiz, Kventin Bekning qizi Frensis Bek oʻrgimchak odamdan oʻch olishga urinishda dubulgʻasini ishlatadi va seriya oxiriga kelib Yangi Mysterioga aylanadi, otasi bilan oʻrgimchak odamning ittifoqchisiga aylanadi. Mysterio ushbu animatsion seriyaning soʻnggi qismida, qisqacha, Oʻrgimchak odamning ittifoqchisi sifatida paydo boʻladi.

### Kino
* Mysterio dastlab Sem Raimining “Oʻrgimchak odam 4” filmida rol oʻynagan, Bryus Kempbell rolini oʻynagan. Film uchun suratga olingan asardan koʻrinib turibdiki, Oʻrgimchak odam uni tezda ushlab, oddiy oʻgʻri sifatida politsiyaga topshirgan.
* Kventin Bek Oʻrgimchak odam: Uydan uzoqda filmida paydo boʻladi, Jeyk Gyllenhaal tomonidan tasvirlangan. Gyllenhaalning Bek roli haqidagi arxiv tasvirlari keyingi “Oʻrgimchak odam: Uyga yoʻl yoʻq” filmida ham paydo boʻldi.

### Videooʻyinlar

* Mysterio oʻyinda paydo boʻladi: *Questprobe Featuring Spider-Man*.
* Mysterio - *The Amazing Spider-Man* Game Boy oʻyinida paydo boʻladi.
* Mysterio *The Amazing Spider-Man vs. The Kingpin* oʻyinida paydo boʻladi
* Mysterio - “*Oʻrgimchak odam: Mysterio tahdidi” oʻyinidagi* asosiy yovuz odam.
* Mysterio – *Spider-Man: Return of the Sinister Six* oʻyinda paydo boʻladi.
* Mysterio - *Oʻrgimchak* odamdagi xoʻjayinlardan biri.
* Mysterio Game Boy Color *Spider-Man 2: The Sinister Six* uchun oʻyinning birinchi xoʻjayini.
* Mysterio *Oʻrgimchak odam 2: Oʻyinda* paydo boʻladi.
* Oʻrgimchak odam Mysterio haqida *Spider-Man 3* oʻyinida eslatib oʻtadi.
* Mysterio - *Marvel: Ultimate Alliance* oʻyinining hikoyasi va baʼzi qahramonlarning, shu jumladan Icemanning oʻyinlarida xoʻjayin. 
* Mysterio - *Spider-Man: Friend or Foe oʻyinidagi* asosiy xoʻjayin.
* Mysterio - *Spiderman: Shattered Dimensions filmidagi* asosiy xoʻjayin.
* *Lego Marvel Super Heroesʼ*da oʻynaladigan xarakter.

## Manbalar