Uchinchi imperator (Fabergé tuxumi)

**Uchinchi imperator** tuxumi — bu rus podshosi Aleksandr III uchun Peter Carl Fabergé ustaxonasida yaratilgan va 1887-yil pravoslav Pasxasida(Pasxa kuni) uning rafiqasi Mariya Feodorovnaga taqdim etilgan Pasxa Fabergé  tuxumi. Tuxum Lui XVI uslubida yaratilgan. **Uchinchi imperator** tuxumi sher panjalari bilan tugaydigan uch toʻplam korbelga oʻxshash oyoqlari bilan koʻtarilgan holda toʻlqin shaklidagi bezaklar berilgan oltin „halqa“ ustida joylashgan. **Uchinchi imperator** tuxumi oyoqlariga turli xil rangli oltin qotishmalaridan yasalgan atirgul va uning barglari shaklidagi bezaklar berilgan. Oyoqlar oʻrtasi oval kabochon sapfirlari bilan birlashtiriladi. Tuxumning old tomonida bitta kattaroq olmos mavjud. Bu olmos bosilganda tuxumning qopqogʻi ochiladi.

**Uchinchi imperator** tuxumi yoʻqolgan edi, ammo 2012-yilda qayta topilgan. Ushbu tuxumning qayta kashf etilishi ommaga eʼlon qilingan va 2014-yilda yangiliklarda yoritilgan.

## Tavsifi
**Uchinchi imperator** tuxumida 14K oltindan yasalgan Vacheron Constantin soati, oq emalli siferblat va olmosli oltin oyoqlar mavjud.

## Koʻrgazmalar
**Uchinchi imperator** tuxumi quyidagi koʻrgazmalarda namoyish etilgan:

* 1902-yil mart Von Dervais uyi koʻrgazmasi, Sankt-Peterburg
* 2014-yil 14-17-aprel, Wartski, Grafton koʻchasi, 14, London koʻrgazmasi
* 2021-yil 20-noyabr — 2022-yil 8-may, „Fabergé Londonda: Romantikadan inqilobga“, Viktoriya va Albert muzeyi, London

## Kelib chiqishi

## Tuxumni topish
1887-yilgi **Imperator Pasxa** tuxumi Rossiya Imperator Vazirlar Mahkamasi hujjatlarida shunday tasvirlangan:"Olmos, safir va atirgulli olmos bilan bezatilgan soatli Pasxa tuxumi — 2160."

 "Oltin tuxum, 3 ta yoqut va atirgul olmosli atirgullar bilan oltin poydevorga ega"

 "Olmos stendidagi soatli oltin tuxum 3 ta yoqut va atirgul olmosli oltin poydevorda joylashgan"

1902-yil mart oyida 2012-yilda tiklangan tuxumga oʻxshash tuxum Sankt-Peterburgdagi Von Dervais Mansion koʻrgazmasida Dowager imperatori Mariya Feodorovnaning boshqa xazinalari bilan suratga olingan. Koʻrgazma „*Fabergé artefaktlari, antiqa miniatyuralar va noʻxat qutilari“* deb nomlangan boʻlib, u miniatyura yoki enfiye qutisi boʻlmagan narsalar *Fabergé*ga tegishli ekanligini koʻrsatadi. Ushbu koʻrgazmadan olingan fotosurat saqlanib qolgan va 2011-yilda **''Uchinchi Imperator** tuxumi* sifatida aniqlangan.

Rossiya Imperator Mahkamasining tavsifi 1922-yilgi Sovet davridagi musodara qilingan tuxum, safir, olmos buyumlar va oltin poydevori boʻlgan narsalarning tavsifiga mos keladi. 1922-yil inventarizatsiyasida bu tuxum Fabergega tegishli ekanligi aniqlanmagan, ammo bu inventardagi tuxum tavsifi Rossiya Imperator Mahkamasining oldingi hisob kitoblaridagi Fabergé tuxumi bilan mos kelishi aniqlangan.

2011-yil 6-iyulda Amerikadagi ikki Fabergé mutaxassisi Vinsent va Anna Palmade 1964-yil mart oyida Park-Bernetda (hozirgi) kim oshdi savdosi uchun eski katalogda 1902-yilda Fon Dervais koʻrgazmasi fotosuratidagi tuxum tasviriga oʻxshash tuxum tasvirini topdilar. „Yangi topilgan tuxum surati uning qayerdaligini aniqlash uchun qidiruvga sabab boʻldi“ va Roya Nikkhahning „Bu sizning uyingizda 20 million funt sterlinglik tuxum bormi?“ sarlavhali maqolasiga olib keldi.Roya Nikkhahning maqolasi 2011-yil 13-avgustda *The Telegraph nashrida chop etilgan.*

2011-yil The *Telegraph* maqolasida „Mayfair zargar Wartskining Fabergé mutaxassisi“ Kiran Makkarti bilan intervyusi kiritilgan va MakKartining taʼkidlashicha, „kimda bu asar bor boʻlsa, uning kelib chiqishi va ahamiyati haqida hech qanday tasavvurga ega boʻlmaydi va ular qirollik yodgorligida oʻtirganliklarini bilmaydilar. Bu 20 million funt sterlingga teng boʻlishi mumkin.“ MakKartining faraziga koʻra, "bu tuxum bu mamlakatning biron bir joyida boʻlishi mumkin, chunki u 1964-yilgi kim oshdi savdosida Fabergé nomi bilan sotilmagan boʻlsa ham, Fabergé kollektsionerlari va „Fabergé uslubidagi“ sanʼat asarlarini xaridorlari tomonidan olingan.*Fabergé* kollektsionerlari va „Fabergé uslubidagi“ sanʼat asarlarini xaridorlari asosan, ingliz kollektsionerlari edi.

2012-yilda Amerikadagi hurda sotuvchisi „yillar davomida uning oshxonasida turib qolgan“ oltin tuxumni tadqiq qilish uchun internetga kirdi. U taxminan oʻn yil oldin tuxumni „ogʻirligi va bezakdagi olmos va sapfirlarning taxminiy qiymatiga qarab“ 13 302 dollarga sotib olgan edi, u „uni eritib yuboradigan xaridorga sotishni“ niyat qilgan, ammo "boʻlajak xaridorlar narxni oshirib yubordi va uni rad etdi ". Hurda sotuvchi „tuxum“ va „Vacheron Constantin“ ni Googleda qidirib topdi (bu nom tuxumning ichidagi soatga yozilgan) va natijada 2011-yil The *Telegraph* maqolasi paydo boʻldi. U „rasmda tuxumini tanidi“.

Hurda sotuvchisi Kiran Makkarti bilan bogʻlanib, Wartskidan fikr olish uchun Londonga uchib ketdi. Makkarti hurda sotuvchiga „ nechi kunlardan beri uxlamaganini“ va „tuxumning rasmlarini olib kelganmi yoki yoʻqligini“ aytdi va „men bu ekanligini darhol angladim“ — dedi. „Men hayratda qoldim — bu [[Indiana]] Jons boʻlib, yoʻqolgan kemani topishga oʻxshaydi“, dedi. Keyinchalik Makkarti kashfiyotni tekshirish uchun AQShga uchib ketdi va tuxum joylashgan joyni aniqlab, Dunkinʼ Donuts yonidagi kamtarona uydan ijara oladi. Oshxona peshtaxtasida bir nechta keksning yonida tuxum bor edi." Keks yonida *joylashgan* tuxumning surati keyinchalik 2014-yil mart oyida *Telegraph gazetasining'' keyingi maqolasiga kiritilgan va Internetdagi turli maqolalarda tarqalib ketgan.

Makkarti hurda sotuvchida Imperial Fabergé Pasxa tuxumi borligini tasdiqladi va diler „janob Makkarti tuxumni tekshirish uchun oʻtirgan yogʻoch bar kursiga janob Makkartining ismi va sanasini yozib qoʻydi“.

Wartski tuxumni Fabergé kollektori nomidan sotib oldi, u firmaga 112 yil ichida birinchi marta 2014-yil aprel oyida buyumni koʻrgazmaga qoʻyishga ruxsat berdi. Sayohatining dalili sifatida tuxumda „boʻlajak xaridorlar tomonidan metallning oltin tarkibi tekshirilganida bir nechta tirnalgan joylar bor … yangi xaridor bu parchani asillik belgisi deb oʻylagan, chunki tirnalgan joylar uning tarixining bir qismidir“.

## Yana qarang
* Tuxumni bezash,en
* Yoʻqolgan xazina roʻyxati,en

## Manbalar