Sport dasturlash

## Sport dasturlash
**Sport dasturlash** — „inglizcha“ **Competitive Programming**. Dasturlashning bu turi huddi shahmat kabi intellektual sport hisoblanib, bunda qatnashuvchilar turli hil qiyinchlikdagi masalalarni algoritmlar yoki dasturlar orqali ixtiyoriy dasturlash tillarida yechishadi. Boshqacha qilib aytganda, sport dasturlash — biz bilgan informatika olimpiadalaridir, lekin yagona farqi shundaki, sport dasturlashda masalalar faqat dasturlashga qaratilgan boʻladi.

***Contest*** „inglizcha“ — sport dasturlashiga oid **musobaqa**.

Bu turdagi musobaqalarda qatnashuvchilarga bir nechta masalalar berilib, maʼlum bir vaqt oraligʻida ularni ishlash talab qilinadi. Qancha tez va koʻp masala ishlagan qatnashuvchi gʻolib boʻladi.

Musobaqalarning koʻpchiligi onlayn tarzda, maʼlum platformalarda oʻtkaziladi. Rasmiy yoki mahalliy musobaqalar odatda offlayn tarzda oʻtkaziladi. Onlayn musobaqalar oʻtkaziladigan platformaga misol qilib, Codeforcesni keltirish mumkin, (*va quyida boshqalari ham keltirib oʻtiladi*). Bu sayt sport dasturchilari oʻrtasida eng mashhur sayt boʻlib, unda haftada 1 yoki 2 marta musobaqalar oʻtkazilib turiladi va qanday qatnashganligiga qarab har bir qatnashuvchiga reyting beriladi.

Bir soʻz bilan aytganda, sport dasturlash asosan shu kabi musobaqalarga tayyorlanish va qatnashishdan iborat.

**Sport dasturlashi nima uchun kerak?**

Nufuzli musobaqalarda qatnashish imkoniyati. Ayniqsa Oʻzbekistonda sport dasturlashida raqobat u qadar kuchli emas, shuningdek, sport dasturlashini oʻzini oʻrganish ham qiyin emas. Chunki, u matematika kabi murakkab yoki shahmat kabi zerikarli emas
**Google**, **Facebook** va **Amazon** kabi kompaniyalar ishga qabul qilish jarayonida sizni algoritmlar boʻyicha sinovdan oʻtkazishadi. Chunki, algoritmik qobilyatga ega boʻlgan inson, boshqa dasturlash sohalarini tez va oson oʻrganadi.
Umuman dasturchi boʻlmoqchi boʻlganlar uchun algoritm muhim hisoblanadi.

Algoritmlar insonni mantiqiy fikrlashini rivojlantiradi, Stiv Jobs aytganidek — „fikrlashni oʻrgatadi“ va maʼlum bir algoritmni oʻrganishdan maqsad undan keyinchalik qayerdadir foydalanish emas, shu algoritmni oʻrganish orqali, fikrlashni oʻrganish, boshqa muammolarni samaraliroq hal qilishni oʻrganishdir.

## Tarixi

Eng taniqli va erta asos solingan sport dasturlash musobaqalaridan biri bu ICPC'dir. ICPC oʻtgan asrning 70-yillarida asos solingan va hozirda 88 mamlakatdan kelgan ishtirokchilar qatnasha oladi. 2000-yillardan boshlab sport dasturlashi koʻplab insonlarni qiziqtira boshladi.

## Nufuzli sport dasturlashi musobaqalari

International Collegiate Programming Contest (ICPC) — Universitet talabalari 3 kishilik jamoa boʻlib qatnashishlari mumkin
International Olympiad in Informatics (IOI) — Oʻrta maktab oʻquvchilari uchun
Facebook Hacker Cup — 2011-yildan buyon Facebook kompaniyasi tomonidan oʻtkazilib kelinadi
 CodeJam Google tomonidan har yili oʻtkaziladigan musobaqa

## Onlayn musobaqalar uchun platformalar

CodeChef — Ushbu saytda har oyda 3 yoki undan koʻp musobaqalar olib boriladi
HackerRank — Eng mashhur saytlardan biri
KEP.uz/CPython.uz — Oʻzbekistonda ilk bor yaratilgan, dasturlashning hamma sohasi boʻyicha shugʻullansa boʻladigan eng zoʻr sayt.
AtCoder — 2020-yilning eng taniqli Yaponiya platformasi
Robocontest — O'zbekistondagi sport dasturlash bo'yicha eng mashhur sayt. 

## Manbalar