Roya Mahboob

**Roya Mahboob** ( , *talaffuzi Roya Mahbub*) Afgʻonistonlik ishbilarmon ayol va tadbirkor.U Afgʻonistonning Hirot shahrida joylashgan toʻliq xizmat koʻrsatuvchi dasturiy taʼminot ishlab chiqish kompaniyasi Afgʻoniston Citadel Software kompaniyasiga asos solgan va hozirda bosh direktori lavozimida ishlaydi. U Afgʻonistondagi IT sohasidagi birinchi bosh direktor lavozimida ishlagan ayollar qatorida boʻlganligi uchun hammani eʼtiborini tortgan, garchi u yerda ayollarning uydan tashqarida ishlashi hali ham kam uchraydi. 2013-yil 18-aprelda Roya Mahbub Afgʻonistondagi oʻrta maktablarda internet sinflarini yaratish va Film Annex tomonidan joylashtirilgan koʻp tilli blog va video sayti uchun „Ayollar uchun qoʻshimcha“ ishi uchun *[[Time (jurnal)|TIME]]* jurnalining 2013-yilda dunyoning eng nufuzli 100 kishisi roʻyxatiga kiritildi. Bu TIME maxsus nashrining 10 yilligi edi. „Ayollar ilovasi“ platformasi Afgʻoniston va Markaziy Osiyo ayollariga oʻz hikoyalarini dunyoga aytib berish uchun imkoniyat beradi. ''TIME'' jurnalining Roya Mahbub haqidagi muqaddimasi Facebook’ning bosh operatsion direktori va „Sog‘lom: Ayollar, mehnat va yetakchilik istagi“ muallifi Sheril Sandberg tomonidan yozilgan. AQSh Davlat kotibi Jon Kerri Afgʻoniston Amerika universiteti qoshidagi Ayollar iqtisodiy rivojlanishi xalqaro markazida Roya Mahbub va boshqa afgʻon tadbirkor ayollari bilan uchrashdi. U, shuningdek, Afgʻoniston taraqqiyoti loyihasi boʻyicha onlayn filmlarni tarqatish platformasi va Web Television Network Film Ilova bilan ishlaganligi bilan mashhur. U Forbes Biznes va Texnologiyalar maktabining hozirgi maslahatchisi.

## Biografiyasi
Mahbub Afg‘onistonning Hirot shahrida tug‘ilgan, biroq Sovet istilosidan so‘ng oilasi bilan mamlakatni tark etib, qo‘shni Pokistonda, keyin esa Eronda yashagan. 2003-yilda Afg‘onistonga qaytib keldi va ommaviy axborot vositalariga ixtisoslashgan fransuz nohukumat tashkilotida ko‘ngillilik qilib, ingliz tilini o‘rgandi. U oʻsha yilning oxirida Birlashgan Millatlar Tashkilotining Taraqqiyot Dasturi tomonidan ayollar uchun taqdim etilgan axborot va kommunikatsiya texnologiyalari kurslariga yozildi va 2005-yilda Hirot universitetining axborot va kommunikatsiya texnologiyalari boʻyicha kompyuter fanlari bakalavriatiga oʻqishga kirdi. U yerda TU Berlin jamoasida tahsil olgan. Shuningdek, u Berlin TUda informatika oʻqituvchilari uchun trening doirasida bir semestrni oʻtkazdi. 2009-yilda o‘qishni tamomlagandan so‘ng Mahbub Hirot universitetida IT-direktori, keyinroq Oliy taʼlim vazirligining IT-departamentida loyihalar koordinatori bo‘lib ishlagan va u yerda hamon Xalqaro va madaniyatlararo muloqot markazi bilan yaqin hamkorlikda ishlagan. TU Berlin. 2011-yil may oyida. U 2010-yilda mudofaa vazirining sobiq o‘rinbosari Pol Brinkli tomonidan tashkil etilgan Afg‘onistonda biznes va barqarorlik operatsiyalari bo‘yicha ishchi guruhning bo‘linmasi bo‘lgan Hirot axborot texnologiyalari dasturining bir qismi sifatida yetti nafar afg‘on tadbirkorining inauguratsion sinfiga kiritilgan.

## Faoliyati
Mahbub 2010-yilda Hirot universitetining ikki kursdoshi va 20 000 dollar sarmoya evaziga Afgʻoniston Citadel Software Company (ACSC) ga asos solgan. Maqsad, Afgʻonistonning oʻsib borayotgan texnologiya bozorida yaqinda universitet bitiruvchilari, ayniqsa ayollar uchun ish oʻrinlari yaratish edi. Kompaniyada kamida 20 nafar dasturchi ishlaydi, ularning yarmidan ko‘pi ayollardir.

ACSC Afgʻonistondagi hukumat vazirliklari, universitetlari va xalqaro tashkilotlari boʻlgan mijozlar tomonidan belgilangan maxsus talablarga muvofiq dasturiy taʼminotni ishlab chiqadi. Shuningdek, u bozor ehtiyojlari va aniqlangan imkoniyatlardan kelib chiqib, kompyuterlar va mobil telefonlar uchun xususiy yoki integratsiyalashgan ilovalarni yaratadi. Avvalgi loyihalar Hirot kasalxonasiga qog‘ozdan raqamli yozuvlarga o‘tishga yordam berish hamda NATOning „Ipak Afg‘oniston“ loyihasi doirasida Hirot universitetiga ishonchli internetni olib kirishga yordam berishni o‘z ichiga oladi.

2012-yilda Nyu-Yorkdagi Citadel Micro stipendiya toʻlov tizimiga ega boʻlgan Interfaol va taʼlim ijtimoiy tarmoq platformasi Examerni ishlab chiqish va targʻib qilish maqsadida tashkil etilgan boʻlib, Mahbub uni rivojlantirishga yordam bergan. Ushbu hamkorlik natijasida yuzaga kelgan yana bir loyiha „Ayollar ilovasi“ ham ijtimoiy tarmoqlardagi video kontentni moliyalashtirishni taʼminlaydi va afgʻon ayollariga kinorejissyor sifatida karerasini boshlash imkoniyatini beradi. Citadel of New York 2012-yilning oktyabr oyida Afgʻonistonning „Esteqlal“ futbol klubining oʻn foizlik aktsiyadorlik pozitsiyasini qoʻlga kiritdi

2014-yilda Mahbub Global Thinkers Forum xalqaro tahlil markazining maslahat kengashiga qo‘shildi.

U Afgʻonistonlik qizlar robototexnika jamoasiga asos solgan, u „Afgʻon xayolparastlari“ nomi bilan ham tanilgan.

## Tanilish jarayoni
Mahbub ayollar asosan uydan tashqarida ishlamaydigan mamlakatda ayol bosh direktor sifatida tan olingan. U biznes ochish va yuritish, kompaniyasini birinchi navbatda ayollar bilan taʼminlash, xorijliklar bilan biznes yuritish, hatto mashina haydash uchun tahdidlar olgan. Royaning bunga munosabati shunday bo‘ldi: "Siz hammaga erkak va ayol teng ekanligini ko‘rsatishingiz kerak. Agar ularga ruxsat bersangiz, ayollar nimadir qilishlari mumkin. Ularga imkoniyat bering va ular oʻzlarini isbotlashlari mumkin ".

Mahbub shuningdek, 2012-yilda Afgʻoniston taraqqiyoti loyihasini ishga tushirish uchun Film Annex, onlayn filmlarni tarqatish platformasi va Web Television Network bilan hamkorlik qildi. Loyiha joriy voqealar videolari, intervyular va yangiliklar roliklarini, shuningdek, Afgʻoniston yoshlarini rivojlantirishdan arxiv materiallarini translyatsiya qilish orqali dunyoga Afgʻonistonning yangi qiyofasini koʻrsatishga qaratilgan. Rulli va Mahbub oʻrtasidagi hamkorlik 2011-yilda NATO reklama roligidan] keyin boshlangan va Afgʻonistonni qayta qurishda ishtirok etishga qaror qilgan. Mahbub va Film Annex bolalarni dunyo bilan bog‘lash va ularni Tolibonga qo‘shilishdan qaytarish uchun afg‘on maktablarida internet sinflari qurish ustida ishlamoqda.

2013-yil 18-noyabrda senator Jon Kerri Politico nashriga insho yozdi, unda Citadel dasturiy taʼminot ishlab chiqish firmasi bosh direktori Roya Mahbub bilan uchrashgan tajribasi hamda turli ijtimoiy sohalarda afg‘on ayollari tomonidan olib borilayotgan joriy o‘zgarishlar haqida batafsil maʼlumot berdi. Kerrining essesida afg‘on ayollari, xususan, Roya Mahbub nafaqat Afg‘onistonni, balki jahon hamjamiyatini qanday o‘zgartirayotgani haqida so‘z boradi. Senator Kerri Mahbubning afgʻon jamiyati va jahon hamjamiyatiga qoʻshgan hissasi qanday taʼsir koʻrsatayotgani haqida batafsil maʼlumot beradi. Global landshaftda Afgʻonistonda hali koʻp ish qilish kerak boʻlsa-da, senator Kerri Mahbubning muvaffaqiyati asosiy ayol shaxs sifatida mustahkam tinchlik va farovonlikka erishish yoʻlidagi ajoyib qadam ekanini taʼkidlaydi. „Afgʻon ayollari toʻxtamayapti. Ular oldinga intilmoqda va biz hammamiz ular bilan birga yurishimiz kerak.“

Insho seriyaning bir qismi sifatida yozilgan boʻlib, Politico, Google va Tory Burch fondi oʻrtasidagi hamkorlikda „Ayollar qoidasi“ deb nomlangan.

## Mukofot va unvonlari

* 2013-yil : Time‍ ning „Dunyodagi eng nufuzli 100 kishi“ dan biri
* 2013-yil: Fuqarolik innovatori „Milliy demokratiya instituti“
* 2014-yil: Tribeca Disruptive Innovation Awards
* 2015-yil: Jahon Iqtisodiy Forumi yosh global liderlar 2015
* 2015-yil: Maykl Dukakis yetakchilik stipendiyasi

## Manbalar