Jenna Ortega

**Jenna Marie Ortega** (; 2002-yil 27-sentyabrda tugʻilgan) — amerikalik aktrisa. U faoliyatini bolaligidayoq aktrisa sifatida boshlagan, Ortega The CW telekanalida efirga uzatilgan *[[Jane the Virgin]]* (2014—2019) nomli komediya-drama serialidagi Jane roli uchun tanlab olingan. U Disney Channel telekanalida efirga uzatilgan „Stuck in the Middle“ (2016—2018) serialida Harley Diaz rolini oʻynagani uchun katta muvaffaqiyatga erishdi, Ortega 2018-yilda televideniyedagi eng yaxshi yosh aktyor uchun Imagen mukofotini qoʻlga kiritdi. U shuningdek, Disney Channel telekanalidagi „Elena of Avalor“ (2016—2020) animatsion serialida malika Isabelga ovoz bergan.

Ortega Netflixda chiqarilgan „You“ (2018-yildan hozirgacha) triller serialida Elli Alves rolini oʻynash bilan asosiy film va televideniyega oʻtishni boshladi. Keyinchalik esa Netflixning „The Babysitter: Killer Queen*“* (2020) va „Yes Day*“* (2021) filmlarida rol oʻynadi. U oʻsmirlar uchun film hisoblanadigan „The Fallout“ (2021) dramasidagi ijrosi uchun tanqidchilar olqishiga sazovor boʻldi. U *Studio 666* va *X* qoʻrqinchli filmlarida (ikkalasi 2022-yilda) paydo boʻlgan va „Scream*“* (2022) filmida Tara Karpenter rolini oʻynagan, bu esa uni „Eng qoʻrqinchli spektakl“ uchun MTV kino mukofotini qoʻlga kiritishiga olib keldi. U Netflixdagi „Jurassic World Camp Cretaceous“ (2020—2022) animatsion serialida Brooklynn personajiga ovoz beradi.

Aktrisalikdan tashqari, Ortega oʻzining xayrixohligi va omma oldida obroʻsi bilan ajralib turadi. U 2020-yilda PopSugarning „20 yoshgacha 20“ roʻyxatida birinchi boʻlib qayd etilgan. 2022-yilda u *[[The Hollywood Reporter]]* tomonidan „Keyingi katta inson“ deb nomlangan va „Scream*“*ning malikasi sifatida talqin etilgan. U LGBT huquqlari va kamsitishlarga qarshi faolligi bilan ham tanilgan. U LGBT ni faol tarzda qo'llaydi lekin jinsiy orentatsiyasini ma'lum qilmagan.

## Yoshligi
Jenna Ortega 2002-yil 27-sentyabrda Kaliforniyaning Coachella vodiysida olti farzandning toʻrtinchisi boʻlib tugʻilgan. Uning otasi meksikalik-amerikalik, onasi esa meksikalik va puerto-rikoliklarning avlodi. Oʻz faoliyati tufayli Ortega „haqiqatdan ham oddiy hayot tarzini oʻtkazmagan“ hamda anʼanaviy oʻrta maktab tajribasini va bitiruv kabi oʻsmirlik bosqichlarini oʻtkazib yuborganidan afsusda ekanligini bildirdi.

## Faoliyati

### 2012—2017: Dastlabki faoliyat va yutuqlari
Ortega olti yoshidanoq aktyorlikka qiziqa boshlagan. Sakkiz yoshga kelib, onasining yordami va maslahatlari bilan u oxir-oqibat tinglovlarni qabul qila boshladi va tez orada 2012-yilda „Rob“ uchun „Baby Bug“ epizodida mehmon sifatida aktyorlik debyutini qildi. Shundan soʻng *CSI: NY* telekanalida „Unspoken“ epizodida Eymi Mur rolida paydo boʻldi. 2013-yilda u oʻzining kino debyutini „*[[Temir odam 3|Iron Man 3]]*“ superqahramon filmida vitse-prezidentning qizi sifatida amalga oshirdi. Shundan soʻng, Ortega „*Insidious: Chapter 2*“ qoʻrqinchli filmida, yaʼni „Insidious“ franshizasining ikkinchi filmida Enni sifatida ikkinchi darajali rolni oʻynadi. Ikkala film ham kassada muvaffaqiyat qozongan.

2014-yilda Ortega „*Rake*“ serialida Zoe Leon rolini oʻynadi va 2014-yildan 2019-yilgacha *"[[Jane the Virgin|Jane the Virgin]]"* romantik-dramatik serialidagi Janening takrorlanuvchi yoshroq versiyasini oʻynadi. Shuningdek, 2014-yilda u toʻgʻridan-toʻgʻri olinadigan videoli komediya filmida *Meri Enn* rolini oʻynadi. 2015-yilda Ortega Netflix original seriali *Richie Rich* uchun asosiy tarkibning bir qismi sifatida, Darsi rolini oʻynadi, rol epizodi Richining pullarini uning roziligisiz ham sarflaydigan oltin qidiruvchi edi. Oʻsha yili u „After Words“ filmida Anna Chapa rolida paydo boʻldi.

2016-yildan 2018-yilgacha Ortega Disney Channel telekanalining „Stuck in the Middle“ sitkomida bosh rolni oʻynadi, u yetti nafar farzandi bor Diazning oʻrta farzandi, izlanuvchan ixtirochi Xarli Diaz rolini oʻynadi. Shou yaxshi kutib olindi va Ortega oʻzining ijrosi uchun Imagen mukofotiga sazovor boʻldi, shuningdek, yana ikkita nominatsiyasi uchun nomzod ham boʻldi. Xuddi shu yili u Disneyning 2020-yilda tugagan „Elena of Avalor“ filmida malika Isabelning ovozi sifatida ishtirok etdi. Shou yaxshi kutib olindi va u aktyorlar bilan yana bir Imagen mukofoti yutugʻini hamda 2019-yilda yana bir nominatsiyani baham koʻrdi. 2017-yilda u Jeykob Sartoriusning „Chapstick“ klipida rol oʻynadi, uda u qoʻshiqchi rolini oʻynaydi. Videoda Ortega Sartoriusning sevgi qiziqishi boʻlgan qizni oʻynadi, bu esa ommaviy axborot vositalarida muhim yoritilgan.

### 2018-yildan hozirgi kungacha: Asosiy rollarga oʻtishi
2018-yilda Ortega „Saving Flora“ filmida sirk egasining qizi Dawnning bosh rolini ijro etdi. Film tanqidchilarning ijobiy baholariga sazovor boʻldi va Ortega oʻzining ijrosi uchun maqtovga sazovor boʻldi. U Sautgempton xalqaro kinofestivalida eng yaxshi bosh rol aktrisasi nominatsiyasini oldi. Ortega 2019-yil 26-dekabrda chiqarilgan Netflix „You“ triller seriyasining ikkinchi mavsumida Elli Alvesning *bosh* rolini ijro etgan edi, filmda uning xarakteri oʻzining yoshidan kattaroqlardek harakat qilishni yaxshi koʻradigan aqlli va beqaror qizniki edi. Ortega hamkasblari Penn Badgli va Viktoriya Pedretti bilan ishlash haqida gapirib, shunday dedi: „Men Viktoriya bilan koʻproq suratga tushishni xohlardim, chunki u haqiqatan ham isteʼdodli deb oʻylayman. … Penn shunday ajoyib notiq, shu qadar puxta oʻylangan, shunchalik hurmatli, mehribon va u bilan ishlash juda yoqimli“. Bu mavsum ham, xuddi shouning birinchi mavsumida boʻlgani kabi, Orteganing namoyishi yuqori baholandi.

2019-yilda Ortega Netflix qoʻrqinchli filmi „*The Babysitter: Killer Queen“* filmida Fiob rolini oʻynagan. U Cosmopolitanda boʻlib oʻtgan boʻlimda suratga olishni boshlagan paytlari „ajablanarli darajada asabiylashganini“ aytdi va „bu davomi boʻlgani uchun boshqa barcha aktyorlar bir-birlarini allaqachon bilishgan“ dedi. … Men vahima bilan suratga tushdim, chunki men nima qilayotganimni bilmasdim". Film 2020-yil sentyabrida chiqarildi va tanqidchilardan turli xil baholarni oldi. 2020-yilda Ortega Netflixning *Jurassic World Camp Cretaceous* animatsion serialida Bruklin rolini ijro etgan. Orteganing ovozi va aktyorlarning qolgan qismi maqtovga sazovor boʻlsa-da, serial turli xil sharhlar bilan kutib olindi. Serial 2021-yilda chiqishi rejalashtirilgan ikkinchi mavsum uchun yangilandi. 2020-yilda Ortega 2021-yilning yanvar oyida chiqqan „*Itʼs All Love“* kitobi bilan oʻzining debyutini eʼlon qildi. Keyinchalik Ortega Netflix dagi „Yes Day“ komediya filmida Keti Torres rolini oʻynadi; u 2019-yilda aktyorlar tarkibiga kirgan va film 2021-yil mart oyida aralash sharhlar uchun chiqarilgan, garchi uning ishlanishi maqtovga sazovor boʻlsa ham tanqidchilar har xil kutib olishdi.

2021-yil mart oyida oʻrta maktab uchun moʻljallangan „*The Fallout*“ drama filmi chiqdi, unda Ortega Vadaning bosh rolini ijro etdi; film ilk bor 2022-yil 27-yanvarda HBO Max telekanalida chiqdi. 2020-yilning fevral oyida suratga olish ishlari oʻsha yilning avgustidan sentyabriga qadar bir oy davomida boʻlib oʻtdi. Bu tanqidchilardan ijobiy javob oldi va Orteganing aktyorligi maqtovga sazovor boʻldi, bir qancha tanqidchilar uni filmdagi rolini „ajralish“ deb atashdi.*[[The Hollywood Reporter]]* yozgan: „. . . Orteganing chiroyli burilishlari bu yerda koʻrinmaydigan fasadni va zirhdagi tirqishlarni toʻldiradi“. „Desider“ ham xuddi shunday yozgan va uning faoliyatini „chetga chiqmagan xom ashyo“ deb maqtagan. „Uning ijrosida Vadaning xarakteri yoʻlidagi boʻlishi mumkin boʻlgan narsalar, uning spektaklga sodiqligi hamda hissiy zarbalarini chuqur tushunishi tufayli jiddiy va haqiqiy boʻlib qoladi“. *[[Variety]]* jurnali Vadani filmdagi roli sifatida taʼriflab, „Ayniqsa, Ortega oʻz ovozini topganga oʻxshaydi“ deb yozgan. *CinemaBlend* u va uning hamkasbi Maddi Zigler oʻrtasidagi bogʻlanishni yuqori baholadi va „barchasining markazida joylashgan ikkita qiz ham ajoyib koʻrinadi, chunki bu voqeani jonlantirish jarayonida haqiqiy rishtani his qilish mumkin“ deb yozadi. *Mashable* yozishicha, u „sevgili chigal murakkabliklarda moʻl-koʻl yozilgan rolni silliq yelkaga oladi va unga nafas va hayrat beradi“*.Variety* keyinchalik uning roli uchun 74-Primetime Emmy mukofotlari marosimida nomzod boʻlishini bashorat qildi.

Ortega 2020-yilda „Scream“ filmida Tara Karpenter rolini oʻynagan, unda u „Men bu sayohat uchun qanchalik xursand, hayajonlangan va asabiy ekanligimni toʻgʻri ifodalash uchun ingliz tilida soʻzlar bor deb oʻylamayman“ deydi. Suratga olish ishlari Shimoliy Karolinaning Uilmington shahrida oʻsha yilning sentyabridan noyabrigacha boʻlib oʻtdi. Neve Kempbell, Kurteni Koks va Devid Arkett bilan hamkorlikda u shunday dedi: „Ushbu standartdagi odamlar bilan uchrashganda nima kutishni hech qachon bilmaysiz, lekin ular haqiqatan ham eng samimiy, eng shirinsoʻz odamlar edi…“. Film 2022-yil 14-yanvarda chiqdi hamda tanqidiy va tijorat muvaffaqiyati sifatida paydo boʻldi, 2022-yilning yettinchi eng koʻp daromad keltiruvchi filmiga aylandi va u „Eng qoʻrqinchli ijro“ uchun MTV kino mukofotini qoʻlga kiritdi. Ortega qoʻshimcha ravishda suratga tushgan Foo Fighters boshchiligidagi qoʻrqinchli film *Studio 666* fevral oyida chiqarilgan va qoʻrqinchli film „X“ -kinorejissyori Ti West, mart oyida chiqarilgan. Ikkinchisi tanqidchilarning olqishiga sazovor boʻldi. 2022-yilgi „*Scream“*, „*Studio 666*“ va „*X*“ qoʻrqinchli filmlaridagi rollaridan soʻng bir qancha ommaviy axborot vositalari uni qichqiriq malikasi deb atashgan.

## Boshqa tashabbuslari
Ortega oʻz platformalaridan muhojirlarni qoʻllab-quvvatlash va ular bilan bogʻliq siyosatni targʻib qilish uchun foydalangan. Ortega LGBT hamjamiyatini qabul qilishni ragʻbatlantirish tarafdori, u 13 yoshidan beri tashkilotni himoya qilgan. U immigratsiya hamda diskriminatsiyaga qarshi va *Teen Vogue nashriga* shunday dedi: „Bugungi kunda sizning madaniyatingizni qabul qilish muhim, chunki Amerikada juda koʻp turli millatlar mavjud. Oxir oqibat, siz oʻzingizsiz. Siz oʻzingizga sodiq boʻlishingiz kerak va boshqa birovga moslashish yoki oʻzini qulay his qilish uchun oʻzingizni oʻzgartira olmaysiz“.

2016-yilda Ortega saraton kasalligiga chalingan yosh qizga pul yigʻish uchun muxlislar bilan uchrashuv va salomlashish uyushtirdi. 2018-yilda Radio Disney Music Awards marosimida Ortega Melania Trump xonimning immigratsion bolalarni koʻrish uchun borgan kiyimidagi yozilgan „Meni rostan qiziqtirmaydi, siznichi?“ yozuviga javoban „Meni qiziqtiradi va sizni ham qiziqtirishi kerak.“ yozuvi aks etgan kurtka kiygan edi. Taqlid ommaviy axborot vositalarida katta yoritildi. Harakat haqida Ortega *[[Forbes]]* nashriga shunday dedi: „Men telefonimda yangiliklarni koʻrib chiqayotganimni eslayman va Melania muhojir bolalarni koʻrish uchun yoʻlda nima kiyganini koʻrdim. Men bundan juda xafa boʻldim va oʻsha paytda bayonotim nima haqida boʻlishi kerakligini bildim…“. 2019-yil davomida Ortega WE Xayriya tashkiloti foydasiga AQSh va Kanadadagi koʻplab WE Day konsertlarida qatnashdi.

2020-yilda Ortega Neutrogena brendi elchisi etib tayinlandi. Elchi boʻlgach, u *Xola!* ga shunday deydi: „Men bundan ortiq xursand boʻlolmasdim. Men buni qayta-qayta aytaman, lekin bu haqiqatan ham shunday syurreal tuygʻu, ayniqsa, men uzoq vaqttan beri izlayotgan bunday mashhur brend bilan hayajonimlanmay boʻlmas edi“. Keyingi yili Ortega oʻzining Instagramida Neutrogena bilan „Terisi boʻlgan odamlar uchun“ mavzusida hamkorlik qilayotganini eʼlon qildi, bu „irqi, yoshi, etnik kelib chiqishi, teriga boʻlgan ehtiyoji yoki daromadidan qatʼi nazar, barcha isteʼmolchilar uchun terining sogʻligʻini yaxshilashga qaratilgan jamoaviy majburiyatdir“.

## Shaxsiy hayoti
2021-yilda *InStyle* nashriga bergan intervyusida Ortega shunday dedi: „Men Instagramni telefonimdan haftasiga ikki marta oʻchirib tashlayman. Men undan iloji boricha uzoqroq turishga harakat qilaman, lekin bu juda qiyin, chunki endi yoshlar internetsiz qanday bogʻlanishlarini bilmaydilar, … reklama qilinayotgan narsalarning aksariyati haqiqiy emas yoki sizning farovonligingiz uchun eng yaxshisi emas, shuning uchun siz Ijtimoiy tarmoqlarni tuz donasidek qabul qilishingiz kerak“. Boʻsh vaqtida Ortega oʻz-oʻzini parvarish qilish bilan shugʻullanadi.

## Filmografiyasi

### Film

### Televideniye

### Musiqiy videolar

* „Chapstick“ (2017), Jacob Sartorius

## Mukofotlar va nominatsiyalari

## Manbalar

## Havolalar

*