Tasuku Honjo

**Tasuku Honjo** (本庶 佑 , Xonjo Tasuku, 1942-yil 27-yanvarda tugʻilgan) — yaponiyalik shifokor-olim va immunolog. U 2018-yilda fiziologiya va tibbiyot boʻyicha Nobel mukofotini qoʻlga kiritdi va dasturlashtirilgan hujayra oʻlimi oqsili 1 (PD-1) ni aniqlagani bilan mashhur.U sitokinlarni molekulyar identifikatsiyalashi bilan mashhur: IL-4 va IL-5, shuningdek, sinf almashinuvi rekombinatsiyasi va somatik gipermutatsiya uchun muhim boʻlgan faollashuv natijasida kelib chiqqan sitidin deaminaza (AID) kashfiyoti bilan ham.

U AQSH Milliy Fanlar Akademiyasining xorijiy hamkori (2001), Germaniya Tabiatshunoslar Akademiyasi Leopoldina (2003), Yaponiya akademiyasining aʼzosi (2005) etib saylangan.

2018-yilda u Jeyms P. Allison bilan birga fiziologiya va tibbiyot bo'yicha Nobel mukofotiga sazovor bo'ldi. U va Allison birga xuddi shu muvaffaqiyati uchun 2014-yilda biofarmatsevtika fani bo'yicha Tang mukofotini qo'lga kiritdilar.

## Hayot va martaba

Honjo 1942-yilda Kiotoda tug'ilgan. U 1966-yilda Kioto universitetining tibbiyot fakultetida doktorlik darajasini, 1975-yilda esa PhD darajasini oldi. Yasutomi Nishizuka va Osamu Xayaishi nazorati ostida tibbiy kimyo bo'yicha ilmiy daraja.

Honjo 1971-yildan 1973-yilgacha Vashingtondagi Karnegi institutining embriologiya bo'limiga tashrif buyurib turgan edi. Keyin u Merilend shtatining Bethesda shahridagi AQSh Milliy Sog'liqni saqlash institutiga (NIH) ko'chib o'tdi va u yerda 1973 va 1977-yillar oralig'ida bolalar salomatligi va inson taraqqiyoti milliy institutida immun reaksiyasining genetik asoslarini o'rgandi.  Shu vaqt ichida Honjo 1974—1979-yillarda Tokio universitetining tibbiyot fakultetida dotsent boʻlgan; 1979—1984-yillarda Osaka universiteti tibbiyot fakulteti genetika kafedrasi professori; va 1984-yildan 2005-yilgacha Kioto universiteti tibbiyot fakulteti tibbiy kimyo kafedrasi professori. 2005-yildan beri Xonjo Kioto universiteti tibbiyot fakulteti immunologiya va genomik tibbiyot kafedrasi professori. U 2012-yildan 2017-yilgacha Shizuoka prefekturasi davlat universiteti korporatsiyasi prezidenti boʻlgan.

U Yaponiya immunologiya jamiyatining a'zosi va 1999—2000-yillar orasida uning prezidenti bo'lib ishlagan. Honjo, shuningdek, Amerika immunologlar uyushmasining faxriy a'zosi. 2017-yilda u Kioto universiteti malaka oshirish instituti (KUIAS) Bosh direktori oʻrinbosari va taniqli professori boʻldi.

### Covid-19 pandemiyasi
COVID-19 pandemiyasi paytida Honjo yangi koronavirusni Xitoyning Uxan shahridagi laboratoriya tomonidan "ishlab chiqarilgan" deb hisoblagan internetda ko'plab tillarda keng tarqalgan yolg'on ma'lumotlarni qoraladi. BBC Reality Check jamoasining xabar berishicha, "Kyoto universiteti veb-saytida e'lon qilingan bayonotda u o'z ismidan "yolg'on ayblovlar va noto'g'ri ma'lumot" tarqatishda foydalanilganidan" qattiq qayg'uda ekanligini aytdi.

## Hissa

Honjo sinf kaliti rekombinatsiyasining asosiy kontseptual asosini yaratdi. U sinf almashinuvida antitanacha genlarini qayta tashkil etishni tushuntiruvchi modelni taqdim etdi va 1980 va 1982-yillar orasida DNK tuzilishini tushuntirish orqali uning haqiqiyligini tasdiqladi.  U 1986-yilda IL-4  va IL-5  sitokinlarini sinf almashinuvida va IL-2 retseptorlari alfa zanjirida ishtirok etgan cDNK klonlashda muvaffaqiyatga erishdi va 2000-yilda AIDni  kashf etdi.

1992-yilda Honjo birinchi marta PD-1 ni faollashtirilgan T-limfotsitlarda induksiyali gen sifatida aniqladi va bu kashfiyot PD-1 blokadasi orqali saraton immunoterapiya tamoyilini o'rnatishga sezilarli hissa qo'shdi.

## Mukofotlar

Honjo o'z hayotida bir nechta  mukofotlarga sazovor boʻlgan. 2016-yilda u "PD-1 antikorlari, immunoregulyatsiya molekulalarining funktsional diversifikatsiyasi va klinik qo'llanilishi uchun mas'ul boʻlgan mexanizmning kashfiyoti" uchun asosiy fanlar bo'yicha Kioto mukofotiga sazovor bo'ldi. 2018-yilda u amerikalik immunolog Jeyms P. Allison bilan fiziologiya va tibbiyot boʻyicha Nobel mukofotiga sazovor boʻldi. Ilgari ular 2014 -yilda biofarmatsevtika fanida Tang mukofotini ham sazovor bo'lishgan.

Honjo tomonidan olingan boshqa asosiy mukofotlar va unvonlar quyidagilardir:

* 1981-yil - Tibbiyot bo'yicha Noguchi Hideyo-Memorial mukofoti
* 1981-yil - Asahi mukofoti
* 1984-yil - Kihara mukofoti, Yaponiya Genetika Jamiyati
* 1984-yil - Osaka ilmiy mukofoti
* 1985-yil - Ervin fon Baelz mukofoti
* 1988-yil - Takeda tibbiyot mukofoti
* 1992-yil - Bering-Kitasato mukofoti
* 1993-yil - Uehara mukofoti
* 1996-yil - Yaponiya akademiyasining Imperator mukofoti
* 2000-yil - Madaniy xizmat ko'rsatgan shaxs
* 2001-yil - AQSh Milliy Fanlar Akademiyasining xorijiy hamkori.
* 2012-yil - Robert Koch mukofoti
* 2013-yil – Madaniyat ordeni
* 2014-yil - Uilyam B. Koli mukofoti
* 2015 - Richard V. Smalley, MD Memorial mukofoti
* 2016-yil - Kioto mukofoti
* 2016 - Tibbiyot fanlari bo'yicha Keio mukofoti
* 2016-yil - Fudan-Zhongzhi ilmiy mukofoti
* 2016-yil - Tomson Reuters Citation laureatlari
* 2017 - Uorren Alpert jamg'armasi mukofoti
* 2018 - Fiziologiya va tibbiyot bo'yicha Nobel mukofoti

## Manbalar

## Havolalar
* Media related to Tasuku Honjo at Wikimedia Commons
* Tasuku Honjo Lab, Kyoto University Graduate School of Medicine
* Profile: Tasuku Honjo, Kyoto University Institute for Advanced Study
* Tasuku Honjo on Nobelprize.org