Islomobod xalqaro aeroporti

**Islomobod xalqaro aeroporti** () () (**Gandhara xalqaro aeroporti** nomi bilan ham tanilgan) — Pokistonning poytaxti Islomobod hamda Ravalpindi shaharlariga xizmat koʻrsatuvchi xalqaro aeroport. U shahardan  janubi-gʻarbda joylashgan va unga Srinagar avtomagistrali orqali kirish mumkin.

Aeroport 2018-yilning 6-mayida toʻliq ishlay boshladi va hozirda Pokiston harbiy havo kuchlari Nurxon bazasining bir qismini tashkil etuvchi Benazir Bhutto xalqaro aeroporti oʻrnini egalladi. Bu Pokistondagi eng yirik yuk aeroporti, maydoni va yoʻlovchi sigʻimi boʻyicha yiliga 9 million yoʻlovchiga xizmat koʻrsatishga qodir. Kelajakda yanada kengaytirilishi unga yiliga 25 million yoʻlovchiga xizmat koʻrsatish imkonini beradi. Bu Pokistonning Karachidagi Jinna xalqaro aeroportidan keyin yoʻlovchi tashish boʻyicha ikkinchi eng gavjum aeroportdir. Terminal oʻnta masofaviy eshikli 15 ta darvoza, boj olinmaydigan doʻkonlar, oziq-ovqat korti va 42 immigratsiya hisoblagichini oʻz ichiga oladi. Pokiston fuqaro aviatsiyasi boshqarmasi uchinchi uchish-qoʻnish yoʻlagini qurish uchun 2833 akr (11.46&nbsp;km2 / 4.42 sq mi) yer olyapti.

Bu Pokistondagi Airbus A380 samolyotlarini qabul qila oladigan birinchi va yagona aeroportdir.

## Tarixi

Islomobod xalqaro aeroportining (ICAO: OPIS) qurilishi 2007-yil 7-aprelda boshlangan. Muntazam xalqaro va mahalliy parvozlar uchun rasman 2018-yil 20-aprelda ochilgan.

Pokiston fuqarolik aviatsiyasi boshqarmasi yangi aeroport qurish rejasini 2005-yil yanvar oyida eʼlon qildi. 2005-yil noyabr oyida  yer 2,5 milliard rupiyaga sotib olindi.

Yangi aeroport Benazir Bhutto nomidagi mavjud xalqaro aeroportda havo qatnovi va yoʻlovchilar yuklarining ortishiga javoban rejalashtirilgan edi. Hisob-kitoblarga koʻra, sobiq aeroportdagi yoʻlovchilar soni milliy havo yoʻlovchilarining oʻsish sur’ati 4 foizga nisbatan har yili 14 foizga oʻsgan va bu oʻsha paytda mamlakatdagi ikkinchi eng gavjum aeroportga aylangan. Shu sababli, M-1/M-2 avtomagistralidagi Islomobod ayirboshlash joyidan atigi bir necha kilometr uzoqlikdagi yangi aeroport qurilishi uchun Attok tumanidagi Pind Ranja shahrida joy tanlandi. Loyihaning tamal toshi 2007-yil 7-aprelda sobiq prezident Pervez Musharraf va Bosh vazir Shavkat Aziz tomonidan qoʻyilgan.

Bu Pokiston fuqarolik aviatsiyasi boshqarmasi (PCAA) loyihasi boʻlib, fransuz kompaniyasi Aéroports de Paris Ingenierie (ADPi) va Singapurning CPG korporatsiyasi tomonidan ishlab chiqilgan. Butun loyiha PCAA tomonidan mustaqil ravishda moliyalashtirildi. U 3200 gektardan ortiq maydonda qurilgan boʻlib, yoʻlovchi terminali binosi, ikkita uchish-qoʻnish yoʻlagi, toʻrtta taksi yoʻlagi, keng fyuzelyajli samolyotlar uchun perron va toʻxtash joylaridan iborat. Shuningdek, yuk terminali, havo harakatini boshqarish majmuasi va yoqilgʻi fermasi, shuningdek, yongʻin, halokat va qutqaruv inshooti mavjud. Aeroport joyi Attok tumanidagi Fateh Jang Tehsil yaqinida joylashgan. Islomobod Zero Point va Saddar, Ravalpindi shaharlaridan 25 km teng masofada joylashgan. Aeroport xalqaro standartlarga mos keladi va Pokistondagi barcha aviatsiya faoliyati uchun asosiy markaz boʻlib xizmat qiladi.

PCAA britan meʼmorlar guruhidan yangi aeroportni loyihalashni soʻradi. PCAA AQShdagi Louis Berger Group bilan Pokistonning GT AASR konsalting firmasi bilan hamkorlikda loyihalarni boshqarish xizmatlarini koʻrsatish boʻyicha shartnoma imzoladi. Aeroport 5 yil ichida qurib bitkazilishi kerak edi, biroq 12 yil ichida qurib bitkazildi, natijada uning narxi 3 barobar oshdi. 2018-yil 1-may kuni Bosh vazir Shohid Xoqon Abbosiy yangi aeroportni rasman ochdi. Buning ortidan aeroport 2018-yil 3-mayda toʻliq tijoriy reyslarni ishga tushirdi va shu tariqa eski aeroport almashtirildi.

2018-yil 8-iyul kuni birinchi Airbus A380 Dubay xalqaro aeroportidan Emiratesning bir martalik EK-2524 reysi bilan kelib, Islomobodga qoʻndi. Bu birinchi marta Airbus A380 reysi Pokistonga qoʻndi.

Virgin Atlantic birinchi parvozini 2020-yil 10-dekabrda Boeing 787 Dreamliner samolyoti bilan Islomobodga amalga oshirdi, xizmat keyinchalik Airbus A350-1000ga koʻtarildi. Virgin Atlantic 2023-yil 9-iyulda Islomobodga xizmatini toʻxtatdi.

Pakistan International Airways oʻzining xalqaro markazini Karachidagi Jinna xalqaro aeroportidan Islomobod xalqaro aeroportiga koʻchirdi va bu xalqaro yoʻlovchilarning kelishini yaxshiroq aks ettirdi.

## Infratuzilmasi

Islomobod xalqaro aeroporti 180 000 m² modulli terminal binosiga ega boʻlib, yiliga 9 million yoʻlovchi va 80 000 metrik tonna yukni qabul qila oladi. 2024-yilga kelib bu raqamlar 25 million yoʻlovchiga yetishi kutilmoqda. Yangi aeroport boʻlgani uchun yerning katta qismi boj olinmaydigan savdo doʻkonlari, mehmonxona va anjumanlar markazi, aviamarkazlar, biznes markazi, oziq-ovqat kortlari, hordiq chiqarish va kinoteatrlar kabi tijorat maqsadlarida ajratilgan.

## Aviakompaniyalar va yoʻlovchilar
### Yoʻlovchi tashish

: Air Chinaning Islomoboddan Pekinga reysi Karachida toʻxtab oʻtadi. Biroq, aviakompaniya Islomobod va Karachi oʻrtasida yoʻlovchilarni tashish huquqiga ega emas.

### Yuk tashish

## Yer usti transporti

Aeroport Islomobod bilan Srinagar avtomagistrali, Ravalpindi bilan esa GT yoʻli (N-5 magistrali) orqali bogʻlanadi. Yuk tashish uchun toʻrt qatorli avtomobil yoʻli qurildi. Srinagar avtomagistrali, shuningdek, M-1 avtomagistrali bilan bogʻlangan boʻlib, Peshovar, Chiamkiani, Noshera, Risalpur, Jahangira, Lorenspur, Burhan Attok va Fotih Jangdan aeroportga yana bir ulanishni taʼminlaydi.

2022-yil 18-aprelda ish boshlagan metrobus tezkor tranzit xizmati aeroportni Islomobod va Ravalpindi bilan bogʻlaydi.

## Manbalar

## Adabiyotlar

* Ground breaking ceremony of new Islamabad airport likely in April , *Business Recorder* (Pakistanʼs Financial Daily Newspaper), 2005-03-03.
* CAA initiates $300m new Islamabad airport (NIIA), *Pakistan Link Headline News*, 2006-01-07.
* CAA initiates $300m new Islamabad airport project, *The News* Business Section, 2006-01-07.
* New Islamabad International Airport ready for ground breaking Ceremony, *PakTribune*, 2006-02-07.
* The ground laying ceremony at Fateh Jang, Attock 2007 video at YouTube
* Launched: Islamabad joins league of top airports

## Havolalar

* Islamabad International Airport website