open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Pentila condamini

**Pentila condamini** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. Ushbu tur Senegal, Syerra-Leone va Liberiya hududlarida uchraydi, shuningdek, Kot-dʼIvuarning g‘arbiy qismida ham uchrashi ehtimol qilinadi.
## Manbalar
Pentila picena

**Pentila picena** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. Ushbu tur Kot-dʼIvuar, Gana, Togo, Benin va Nigeriya hududlarida uchraydi, shuningdek, Kamerunda (Obudu hududi) ham uchrashi ehtimol qilinadi. Turning yashash muhiti asosan o‘rmonlardan iborat.

## Kenja turlari
**Pentila picena picena* 
**Pentila picena catori* Bethune-Baker, 1906 
**Pentila picena cydaria* (Grose-Smith, 1898)

## Manbalar
Muhammad ibn Ahmad ash-Shayboniy

**Muhammad ibn Ahmad ash-Shayboniy** () 898–899-yillarda Diyor Bakrning yarim mustaqil hukmdori boʻlgan, shundan soʻng u Abbosiylar xalifaligi tomonidan taxtdan agʻdarilgan.

Muhammad Ahmad ibn Iso ash-Shayboniyning oʻgʻli va Iso ibn ash-Shayx ash-Shayboniyning nabirasi edi. „Samarradagi anarxiya“ voqealaridan keyin Abbosiylar xalifaligining zaiflashuvidan foydalanib, Iso va Ahmad Jaziradagi Diyor Bakrning amalda mustaqil hukmdorlari sifatida oʻrnatilishdi. Ahmad, shuningdek, oʻz hokimiyatini janubiy Armanistongacha kengaytirishga muvaffaq boʻldi va qisqa vaqt davomida Mosul ustidan ham nazorat oʻrnatdi, biroq xalifa Al-Mutazid uni shahardan chiqarib yubordi va 893-yilda Abbosiylar hukmronligini tan olishga majbur qildi. Ahmad Diyor Bakr va Armanistondagi yutuqlari ustidan nazoratni saqlab qoldi, biroq shundan keyin xalifani rozi qilishga va unga sodiq koʻrinishga ehtiyotkorlik bilan harakat qildi.

Ahmad 898-yilda vafot etganida, Muhammad Diyor Bakrda uning oʻrnini egalladi, biroq al-Mutazid endi butun Jazirani bevosita xalifalik nazoratiga boʻysundirishni yakunlashga qaror qilgan edi. 899-yilda u Muhammadga qarshi yurish qilib, uni poytaxti Diyorbakirda aprel/maydan iyungacha qamal qildi, shunda Muhammad oʻzi va tarafdorlari uchun afv evaziga taslim boʻldi. Xalifa Muhammadga yaxshi muomala qildi va Jazira hokimi sifatida oʻzining oʻgʻlini, Ali al-Muktafiyni tayinlagach, asir amirni oʻzi bilan birga Bagʻdodga olib ketdi. U yerda Muhammadga Tohiriylar davlatining sobiq saroyi yashash uchun berildi. Biroq 900-yil yanvarda vazir Ubaydulloh ibn Sulaymon Muhammad qochishni rejalashtirayotganini bilib qoldi va u hibsga olindi. Shundan keyin uning taqdiri haqida boshqa hech narsa maʼlum emas.

Muhammadga nisbat berilgan maʼlum yodgorliklardan biri – Mayyafariqin bosh masjidining minorasi – hozirgacha saqlanib qolgan.

## Adabiyotlar

## Manbalar
* 
*
Pentila bitje

**Pentila bitje** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. Tur ilk bor 1910-yilda Hamilton Herbert Druce tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur Kamerunning janubiy hududlarida, Kongo Respublikasi va Ekvatorial Gvineyada uchraydi. Turning yashash muhiti asosan o‘rmonlardan iborat.
## Manbalar
Pentila camerunica

**Pentila camerunica** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. Ushbu tur Nigeriyaning janubiy hududlarida va Kamerunning janubiy qismida uchraydi. Turning yashash muhiti asosan o‘rmonlardan iborat.
## Manbalar
Pentila preussi

**Pentila preussi** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. Ushbu tur Senegal, Gvineya, Syerra-Leone va Kot-dʼIvuar hududlarida uchraydi. Uning yashash muhiti asosan quruqroq o‘rmonlardan iborat.

## Kenja turlari
**Pentila preussi preussi* 
**Pentila preussi fayei* Stempffer, 1963 
## Manbalar
Pentila pseudorotha

**Pentila pseudorotha** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. Ushbu tur Nigeriya va Kamerun hududlarida uchraydi.
## Manbalar
Pentila rogersi

**Pentila rogersi** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. Ushbu tur ilk bor 1907-yilda Hamilton Herbert Druce tomonidan tavsiflangan. Tur Keniya va Tanzaniya hududlarida uchraydi. Uning yashash muhiti dengizbo‘yi o‘rmonlari hamda dengiz sathidan 900 metr balandlikkacha bo‘lgan pasttekislik o‘rmonlaridan iborat.

## Kenja turlari
**Pentila rogersi rogersi* 
**Pentila rogersi parapetreia* Rebel, 1908 

## Manbalar
Pentila rondo

**Pentila rondo** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. Ushbu tur Tanzaniyaning janubi-sharqiy qismida, Rondo platosigacha va Lindi g‘arbiy hududlarida uchraydi. Uning yashash muhiti dengiz sathidan 800–850 metr balandlikda joylashgan o‘rmonlardan iborat.
## Manbalar
Pentila rotha

**Pentila rotha** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. Ushbu tur Kamerun, Gabon va Kongo Respublikasi hududlarida uchraydi.

## Kenja turlari
**Pentila rotha rotha* 
**Pentila rotha marianna* Suffert, 1904 

## Manbalar
Pentila subfuscata

**Pentila subfuscata** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. Ushbu tur Kongo Demokratik Respublikasining Kasai va Lualaba viloyatlarida uchraydi.
## Manbalar
Pentila tachyroides

**Pentila tachyroides** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. Ushbu tur Nigeriya, Kamerun, Gabon, Kongo Respublikasi, Angola, Kongo Demokratik Respublikasi, Uganda, Keniya va Tanzaniya hududlarida uchraydi. Uning yashash muhiti o‘rmonlardan iborat.

## Kenja turlari
**Pentila tachyroides tachyroides* 
**Pentila tachyroides isiro* Berger, 1981
## Manbalar
Pentila torrida

**Pentila torrida** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. Ushbu tur Gabon, Kongo Respublikasi hamda Kongo Demokratik Respublikasining Bas-Fleuve viloyatida uchraydi.
## Manbalar
Pentila tropicalis

**Pentila tropicalis** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. Ushbu tur Sharqiy Afrika hududlarida uchraydi.

## Kenja turlari
**P. t. tropicalis* 
**P. t. chyulu* van Someren, 1939 
**P. t. fuscipunctata* Henning & Henning, 1994 
**P. t. mombasae* 
## Manbalar
Pentila umangiana

**Pentila umangiana** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. Ushbu tur Nigeriya, Kamerun, Kongo Respublikasi, Kongo Demokratik Respublikasidan Sudangacha bo‘lgan hududlar hamda Uganda, Tanzaniya va Zambiyada uchraydi. Uning yashash muhiti o‘rmonlardan iborat.

## Kenja turlari
**P. u. umangiana* 
**P. u. connectens* Hulstaert, 1924 
**P. u. fontainei* Stempffer & Bennett, 1961 
**P. u. meridionalis* Berger, 1981
**P. u. mpanda* Congdon, Kielland & Collins, 1998 
**P. u. prodita* Schultze, 1923 
## Manbalar
Pentila umbra

**Pentila umbra** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. Ushbu tur Gabon hududida uchraydi.
## Manbalar
Deramas ikedai

**Deramas ikedai** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. Ushbu tur ilk bor 1978-yilda Hisakazu Hayashi tomonidan tavsiflangan. Tur Filippinning Mindanao orolida uchraydi.
## Manbalar

## Adabiyotlar

* , 1978: Lycaenid butterflies from Mindanao, with the descriptions of new genus, new species and new subspecies (Lepidoptera: Lycaenidae). *Tyô to Ga*. **29** (3): 164–168.http://ci.nii.ac.jp/naid/110007707329
*, 1995. Checklist of the butterflies of the Philippine Islands (Lepidoptera: Rhopalocera) *Nachrichten des Entomologischen Vereins Apollo* Suppl. **14**: 7–118.
*
* , 2012: Revised checklist of the butterflies of the Philippine Islands (Lepidoptera: Rhopalocera). *Nachrichten des Entomologischen Vereins Apollo*, **Suppl. 20**: 1-64.
Deramas jasoda

**Deramas jasoda** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. Ushbu tur ilk bor 1889-yilda Lionel de Niceville tomonidan tavsiflangan. Tur Indomalaya mintaqasi hududida uchraydi.

## Kenja turlari
**D. j. jasoda* – de Nicéville, 1889 
**D. j. bradamante* – Doherty, 1890  
**D. j. herdi* – Cassidy, 1985  

## Manbalar

## Havolalar

*''Deramas'' at Markku Savela's *Lepidoptera and Some Other Life Forms*
Deramas livens

**Deramas livens** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. Ushbu tur ilk bor 1886-yilda William Lucas Distant tomonidan tavsiflangan. Tur Indomalaya mintaqasi hududida uchraydi 

## Kenja turlari
**D. l. livens*
**D. l. evansi*  Eliot, 1964 Burma 

## Manbalar

## Havolalar
*''Deramas'' at Markku Savela's *Lepidoptera and Some Other Life Forms*
Deramas treadawayi

**Deramas treadawayi** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. Ushbu tur ilk bor 1981-yilda Hisakazu Hayashi tomonidan tavsiflangan. Tur Filippinning Mindanao orolida uchraydi.
## Manbalar

## Havolalar

*Hayashi, Hisakazu (1981). "New Lycaenid Butterflies from the Philippines". *Tyô to Ga*. **32** (1,2): 63–82.
*Treadaway, C. G. (1995). "Checklist of the butterflies of the Philippine Islands (Lepidoptera: Rhopalocera)". *Nachrichten des Entomologischen Vereins Apollo*. **Suppl. 14**: 7–118.
*
*Treadaway, Colin G. & Schrőder, Heintz G. (2012). "Revised checklist of the butterflies of the Philippine Islands (Lepidoptera: Rhopalocera)". *Nachrichten des Entomologischen Vereins Apollo*. **Suppl. 20**: 1-64.
Deramas toshikoae

**Deramas toshikoae** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. Oldingi qanotining uzunligi 15–16 mm ni tashkil etadi. Tur Filippinga xos bo‘lib, endemik hisoblanadi. U kamyob tur bo‘lib, Mindanao, Leyte va Mindoro orollarida uchraydi.
## Manbalar

## Adabiyotlar
* , 1981: New Lycaenid Butterflies from the Philippines. *Tyô to Ga*. **32** (1,2): 63–82.http://ci.nii.ac.jp/nrid/9000017286179
*, 1995. Checklist of the butterflies of the Philippine Islands (Lepidoptera: Rhopalocera) *Nachrichten des Entomologischen Vereins Apollo* Suppl. **14**: 7–118.
*
* , 2012: Revised checklist of the butterflies of the Philippine Islands (Lepidoptera: Rhopalocera). *Nachrichten des Entomologischen Vereins Apollo*, **Suppl. 20**: 1-64.
Deramas

**Deramas** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalaklar jinsi. Jins ilk bor 1886-yilda William Lucas Distant tomonidan tavsiflangan. Ushbu jins janubiy Myanmadan Sundaland, Filippin va Sulavesigacha bo‘lgan hududlarda tarqalgan. Jinsga mansub turlarning aksariyati kamyob va yo‘qolib ketish xavfi ostida bo‘lib, asosan dengiz sathidan taxminan 1 500 metr balandlikkacha bo‘lgan o‘rmonlarda uchraydi.

## Turlari
**[[Deramas alixae]]* Eliot, 1978
**[[Deramas antynax]]* Eliot, 1970
**[[Deramas anyx]]* Eliot, 1964
**[[Deramas arshadorum]]* Eliot, 1986
**[[Deramas basrii]]* Eliot, 1992
**[[Deramas bidotata]]* (Fruhstorfer, 1914)
**[[Deramas cham]]* Saito & Seki, 2006
**[[Deramas evelynae]]* Schröder & Treadaway, 1978
**[[Deramas ikedai]]* H. Hayashi, 1978
**[[Deramas jasoda]]* (de Nicéville, [1889])
**[[Deramas livens]]* Distant, 1886
**[[Deramas manobo]]* Schröder & Treadaway, 1978
**[[Deramas masae]]* Kawai, 1994
**[[Deramas mindanensis]]* Eliot, 1964
**[[Deramas montana]]* Schröder & Treadaway, 1978
**[[Deramas nanae]]* Osada, 1994
**[[Deramas nelvis]]* Eliot, 1964
**[[Deramas nigrescens]]* Eliot, 1964
**[[Deramas nolens]]* Eliot, 1964
**[[Deramas osamui]]* Hayashi & Ohtsuka, 1985
**[[Deramas sumikat]]* Schröder & Treadaway, 1986
**[[Deramas suwartinae]]* Osada, 1987
**[[Deramas talophi]]* H. Hayashi, Schröder & Treadaway, 1984
**[[Deramas tomokoae]]* H. Hayashi, 1978
**[[Deramas toshikoae]]* H. Hayashi, 1981
**[[Deramas treadawayi]]* H. Hayashi, 1981
**[[Deramas woolletti]]* Eliot, 1970

## Manbalar

## Adabiyotlar
* Seitz, A., 1924-1927: In *The Macrolepidoptera of the World,* **9**: 903-1026. Stuttgart.
* Eliot J.N., 1992: In Corbet & Pendlebury. *The Butterflies of the Malay Peninsula*, 4th edn. x+595pp, 69pls. Kuala Lumpur.
* Treadaway, Colin G., 1995: Checklist of the Butterflies of the Philippine Islands. *Nachrichten des Entomologischen Vereins Apollo*, **Suppl. 14**: 7-118.
* Seki, Y., Takanami, Y. & Otsuka K., 1991: Butterflies of Borneo, Lycaenidae. **2** (1): 1-113. Toboshima Corporation. Tokyo.
* Treadaway, Colin G. & Schrőder,Heinz,2012: Revised checklist of the butterflies of the Philippine Islands. *Nachrichten des Entomologischen Vereins Apollo*, **Suppl. 20**: 1-64.

## Havolalar
*"''Deramas'' Distant 1886" . *Tree of Life Web Project*. Retrieved January 13, 2020.
*
Deloneura barca

**Deloneura barca** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. Ushbu tur Angola hududida uchraydi.
## Manbalar

## Havolalar
*''Die Gross-Schmetterlinge der Erde'' 13: Die Afrikanischen Tagfalter. Plate XIII 65 *c*
Deloneura immaculata

**Deloneura immaculata** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. Ushbu tur Janubiy Afrikaning Sharqiy Keyp provinsiyasidagi zich o‘rmonlar bilan qoplangan Mbhashe daryosi hududiga xos (endemik) bo‘lgan, deb taxmin qilinadi. Biroq, ilk topilganidan keyin olib borilgan keyingi izlanishlar davomida ushbu turga oid biror-bir dalil aniqlanmagan.
## Manbalar

## Havolalar
*External images of female
Deloneura millari

**Deloneura millari** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. Ushbu tur Janubiy Afrika, Eswatini va Mozambik hududlarida uchraydi. Uning yashash muhiti qirg‘oqbo‘yi butazorlari hamda nam savannalardan iborat.

## Kenja turlari
**Deloneura millari millari* 
**Deloneura millari dondoensis* Pennington, 1953.
## Manbalar
Deloneura ochrascens

**Deloneura ochrascens** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. Ushbu tur Uganda, Keniya, Tanzaniya va Malavi hududlarida uchraydi. Uning yashash muhiti dengiz sathidan 900–1 700 metr balandliklarda joylashgan siyrak o‘rmonlar va savannalardan iborat.

## Kenja turlari
**Deloneura ochrascens ochrascens* 
**Deloneura ochrascens littoralis* Talbot, 1935 

## Manbalar
Deloneura sheppardi

**Deloneura sheppardi** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. Ushbu tur Zimbabvening sharqiy qismi va Mozambikning g‘arbiy hududlarida uchraydi. Lichinkalari ko‘k rangli tana va jigarrang boshga ega. Voyaga yetgan kapalaklar asosan mart va aprel oylarida faol bo‘ladi.
## Manbalar
Deloneura subfusca

**Deloneura subfusca** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. Ushbu tur Kongo Demokratik Respublikasining janubiy qismidan Lualaba viloyatigacha bo‘lgan hududlarda, Tanzaniyaning janubi-g‘arbidan Mpanda atrofilarigacha, shuningdek Zambiya, Malavi va Zimbabvening Harare tumani hududlarida uchraydi. Uning yashash muhiti siyrak o‘rmonlardan iborat.
## Manbalar
Deloneura

**Deloneura** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalaklar jinsi bo‘lib, faqat Afrotropika hududida uchraydi.

## Kenja turlari
**[[Deloneura abri]]* Congdon & Collins, 1998
**[[Deloneura barca]]* (Grose-Smith, 1901)
**[[Deloneura immaculata]]* Trimen, 1868
**[[Deloneura millari]]* Trimen, 1906
**[[Deloneura ochrascens]]* (Neave, 1904)
**[[Deloneura sheppardi]]* Stevenson, 1934
**[[Deloneura subfusca]]* Hawker-Smith, 1933

## Havolalar
*Deloneura at funet
Range: Why Generalists Triumph in a Specialized World

**„Range: Why Generalists Triumph in a Specialized World“** — bu David Epsteinning 2019-yilda nashr etilgan kitobi boʻlib, unda u oʻzining oldingi ''„The Sports Gene: Inside the Science of Extraordinary Athletic Performance“'' kitobidagi gʻoyalarni kengaytirib, ortiqcha ixtisoslashuvga qarshi umumiy fikr bildiradi. Uning taʼkidlashicha, range (keng qamrov) — yaʼni turli sohalardagi xilma-xil tajriba — bugungi jamiyatda ixtisoslashuvdan koʻra muhimroq, chunki zamonaviy dunyoning murakkab muammolarini hal qilish uchun bir nechta sohalardan olingan tajriba va bilimlarni birlashtirish talab etiladi. „Range“ New York Times gazetasining №1 bestselleri boʻlgan.

## Manbalar
Mavlono Azhar

**Mavlono Azhar** (1475-yilda vafot etgan) fors xattot edi.

Azhar Jaʼfar Tabriziydan taʼlim olgan va Temuriylar saroyida Shohrux xizmatida ishlagan. Uning xattotligida asosan nastaʼliq yozuvi qoʻllanilgan.

## Manbalar
Abu Zayn Kahhal

**Abu Zayn Kahhol** () XV asr fors tabibidir. Uning hayoti haqida koʻp narsa maʼlum emas. U Temuriy Shohruh davrida yashagan va uning hukmronligi davrida Hirotga borgan. Uning *Kahhol* taxallusi „koʻz doktori“ degan maʼnoni anglatadi. U „Sharayet-i Jarrahi“ (; „jarrohlik talablari“) nomli oʻrta asr tibbiy asari muallifi boʻlib, uni Shohruhga bagʻishlab yozgan. Kitob uchta toʻliq boʻlmagan qoʻlyozma holida saqlangan va boshqa hech bir forscha tibbiy asarda bu kitobdan iqtibos keltirilmagan.

## Manbalar
Nurbaxshiy

**Baho ad-Davla ibn Sirojiddin Shoh Qosim ibn Muhammad al-Husayniy Nurubaxshiy** (baʼzan Nurbaxshiy emas, balki Nuriy deb ham ataladi) 15–16-asrlarda yashagan fors tabibi edi.

U fors saroyida ham, Bagʻdodda ham saroy ahli eʼtiborini qozongan. U bir risolasi bilan tanilgan boʻlib, bu *Xulosat at-tajorib* (Tajriba xulosasi) nomli tibbiy majmua hisoblanadi. Uni 1501-yilda hozirgi Tehron shahri yaqinidagi Ray yonida joylashgan Tarasht qishlogʻida yozgan.

## Yana qarang

* Eronlik olimlar roʻyxati

## Adabiyotlar
* Lutz Richter-Bernburg, *Persian Medical Manuscripts at the University of California, Los Angeles: A Descriptive Catalogue,* Humana Civilitas, jild 4 (Malibu: Udena Publications, 1978), 62–64-betlar
* C. A. Storey, *Persian Literature: A Bio-Bibliographical Survey.* II jild, 2-qism: E. Medicine (London: Royal Asiatic Society, 1971), 230–231-betlar.
Darunaman masjidi

**Darunaman masjidi** ( yoki **Ban Hav masjidi** () – Tailandning Chiang Rai provinsiyasidagi eng katta sunniy masjid.

## Meʼmorchiligi
Yangi bino 2009-yil 27-dekabr kuni ochilgan boʻlib, eski binoning oʻrnini egallagan. Bino xitoy va islomiy meʼmorchiligi uygʻunlashuvidan iborat. Asosiy tuzilma fors meʼmorchiligi taʼsirida yaratilgan boʻlib, xitoycha bezaklar bilan bezatilgan. Masjidning ikki minorasi yuqori qismiga gumbaz oʻrniga kichik ayvon oʻrnatilgan. Qurilishning umumiy qiymati qariyb 20 million batni tashkil qilgan.

## Galereya

Chiang Rai Mosque2.jpg|Namozxonaga kirish qismi asosiy darvozasi
Chiang Rai Mosque3.jpg|Masjidning markaziy darvozasi, ichkaridan ko‘rinishi
Chiang Rai Mosque4.jpg|Namozxonaning ichki qismidagi Xitoydan keltirilgan uchta qandil
Chiang Rai Mosque5.jpg|Van Muhammad Nur Matha yangi bino ochilish marosimida nutq so‘zlamoqda
Chiang Rai Mosque6.jpg|Xitoy uslubidagi kafel bezaklari


## Yana qarang

* Tailandda islom
* Tailanddagi masjidlar ro‘yxati

## Manbalar

## Havolalar

* http://www.oknation.net/blog/katiya/2009/06/29/entry-1 Darunaman masjidi (tay tilida)
Horun masjidi

**Horun masjidi**, shuningdek, **Masjid Horun** () – Tailandning Bangkok shahri Bang Rak tumanida joylashgan masjid. 1837-yilda Pontianak shahri, Borneo orolidan boʻlgan indoneziyalik arab savdogar Muso Bafadel tomonidan qurilgan va oʻgʻli Horunning nomi berilgan. Dastlab yogʻochdan qurilgan bu masjid Chao Phraya daryosi sohilida joylashgan edi, biroq hukumat 1899-yilda bandargoh yonida bojxona binosini qurganida va jamoaga yangi joy uchun kattaroq yer maydoni ajratilganda masjid taxminan 500 metr ichkariga, quruqlik tomonga koʻchirildi (bu ishlar Qirol Rama V hukmronligi davrida amalga oshirilgan). 1934-yilda yogʻoch inshoot oʻrniga hozirgi ikki qavatli bino qurildi. Hozirgi ikki qavatli bino mahalliy ibodat qiluvchilar va mehmonlarga xizmat qilishda davom etmoqda, shuningdek, masjid halol taomlar festivalini oʻtkazishi bilan ham mashhur.

## Manbalar
Jamshid Qarin Gʻuri

**Jamshid Qarin Gʻuri** Eronning Xuroson viloyatidan boʻlgan harbiy qoʻmondon boʻlib, u Amir Temur () davrida 1393-yilda shahar zabt etilganidan keyin Mazandarondagi Sari shahrining *[[Dorugʻa|dorugʻa]]*si (harbiy hokimi) sifatida xizmat qilgan. Jamshid vafotidan soʻng, uning oʻgʻli Shamsiddin uning oʻrniga tayinlangan.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* 
*
Malik ibn Tavk

**Malik ibn Tavk ibn Malik ibn Attab at-Tagʻlibiy** () (873-yilda vafot etgan) arab Abbosiy amaldori boʻlib, xalifalar al-Vosiq (hukmronligi 842–847) va al-Mutavakkil (hukmronligi 847–861) davrida xizmat qilgan. U eng koʻp ar-Rahba nomli qalʼa-shaharni Furot daryosining gʻarbiy sohilida, hozirgi Mayodin shahrining bir qismi boʻlgan hududda barpo etgani bilan tanilgan.

## Hayoti
Malik ibn Tavk arab qabilasi Banu Tagʻlibga mansub boʻlib, nasabini VI asr tagʻlibiy shoir-jangchi Amr ibn Kulsumga bogʻlardi. Otasi Tavk ibn Malik Diyor Rabiʼaning, yaʼni sharqiy Jazira (Yuqori Mesopotamiya) viloyatining hokimi boʻlib, bu yer Abbosiy xalifasi al-Maʼmun (hukmronligi 813–833) tasarrufida edi. U, shuningdek, al-Maʼmunning avvalgi vorisi, xalifa Horun ar-Rashid (hukmronligi 786–809) qoʻmondonlaridan biri boʻlib xizmat qilgan. Baʼzi musulmon manbalarida notoʻgʻri ravishda aynan oʻgʻil – Malik ibn Tavkning oʻzi Horun va al-Maʼmun xizmatida boʻlgan, deb koʻrsatiladi, aslida bu uning otasi edi. Malik ibn Tavk xalifalar al-Vosiq (hukmronligi 842–847) va al-Mutavakkil (hukmronligi 847–861) davrida Jund al-Urdunn (Urdun harbiy okrugi) va Jund Dimashq (Damashq harbiy okrugi) gubernatori boʻlib xizmat qilgan.

IX asrning ikkinchi yarmi ichida bir vaqtda Malik oʻzining qarindoshi, VII asr tagʻlibiy shoiri al-Akhtalning katta nabirasi boʻlgan Sahl ibn Bishrni va al-Akhtalning boshqa toʻgʻridan-toʻgʻri avlodlarini nasroniylikdan islomga kirishga koʻndirgan. Malik Furot vodiysidagi ar-Rahba qalʼasiga asos solib, uning hokimi boʻlgan. Shundan keyin qalʼa-shahar muqobil tarzda „Rahbat Malik ibn Tavk“ nomi bilan ham tanilgan. U 873-yilda vafot etgan. Oʻgʻli Ahmad ar-Rahba hokimligi merosxoʻri boʻldi, biroq 883-yilda u shaharni al-Anbor hokimi Muhammad ibn Abiʼs-Saj tomonidan tortib olingan.

Furot havzasidagi ar-Rahabiy avlodi oʻz nasabini Malik ibn Tavkdan deb hisoblaydi.

## Adabiyotlar
Basiriy (shoir)

**Basiriy** (1534-yilda vafot etgan, Xuroson) 16-asrning yirik shoirlaridan biri boʻlgan. U Temuriylar saroyini tark etib, Konstantinopol (hozirgi Istanbul)da homiy topadi va u yerda Usmonli sultonlari uchun sheʼrlar yozdi. Basiriy Jomiy va Alisher Navoiyning sheʼriy asarlarini Usmonli saroyiga olib kelgan.

## Tarjimai holi
Basiriyning tugʻilgan joyi borasida turli fikrlar mavjud. Ham Oshiq Chalabiy, ham Qinalizoda uning vatani Xuroson ekanini aytadi, Latifiy va Ahdiy esa uning kelib chiqishi „Ajam“ yoki „Ajam“ chekkalaridan ekanini taʼkidlaydi. U teri kasalligi (moxov) sababli *Alaja* nomi bilan ham tanilgan.

Temuriylar saroyidan chiqqan fors muhojiri sifatida, Basiriy Oq Qoʻyunlilar konfederatsiyasiga koʻchib oʻtgan. Basiriy Oq Qoʻyunli hukmdorlari uchun asarlar yozgan va 1487-yilda Hirotga safar qilib, u yerda Jomiy va Alisher Navoiyga qoʻshilgan.

1491-yilda Konstantinopolga (hozirgi Istanbul) tashrif buyurgach, Basiriy Boyazid II huzuriga boruvchi elchilar tarkibiga qoʻshilish imkoniyatidan foydalanadi va tez orada usmonli sultonining homiyligiga erishadi. U Alisher Navoiy va Jomiy asarlarini Usmonli imperiyasiga olib kirgan. Basiriy turk tilida va fors tilida sheʼrlar yozgan. Basiriyning Jomiyning oʻlimidan qaygʻu qilib yozgan ikki misrasi ham fors tilidadir. Basiriy 1534-yilda vafot etgan.

## Izohlar

## Manbalar

## Adabiyotlar
* 
* 
*
Jome al-Azhar

**Jome al-Azhar masjidi** – Vyetnamning An Giang provinsiyasida joylashgan masjid.

## Tarixi
Masjid 1959-yilda tashkil etilgan.

## Meʼmorchiligi
Masjid turli xil islom xattotligi yozuvlari bilan bezatilgan. Masjid oldida, shuningdek, islomiy qabriston ham joylashgan.

## Yana qarang
* Vyetnamdagi masjidlar roʻyxati
* Vyetnamdagi islom

## Manbalar
Al-Adl qabristoni

**Al-Adl qabristoni** () Saudi Arabistonining Makka shahridagi oltita qabristondan eng qadimgi va eng kattalaridan biridir. U shahardagi ikkinchi yirik qabristondir.

## Tarixi va joylashuvi
Qabriston 1926-yilda ochilgan va taxminan 50 000 kvadrat metr maydonni egallaydi. Qabriston Majid koʻchasida, Masjid al-Harom yaqinida joylashgan. Qabriston, shuningdek, sharqiy tomonda joylashgan Makka gubernatorligi shtab-kvartirasiga ham yaqin.

## Dafn etilgan shaxslar
Koʻplab yirik saudiya shahzodalari Al-Adl qabristonida dafn etilgan, jumladan shahzoda Noyif, shahzoda Mansur, shahzoda Mishari, shahzoda Mojid, shahzoda Favvoz, shahzoda Sattom, shahzoda Abdulloh bin Faisal Ol Saud, shahzoda Fahd bin Saud va shahzoda Saud bin Faysal.

Saudiya shahzodalari bilan bir qatorda, boshqa yirik arboblar, jumladan Abdulaziz ibn Abdulloh ibn Boz va Muhammad ibn Usaymin ham ushbu qabristonga dafn etilgan. Shuningdek, qabriston imomlarining, yaʼni Masjid al-Harom imomlarining dafn marosimlari uchun ham foydalanib kelingan.

## Manbalar

## Havolalar
Stempfferia cinerea

**Stempfferia cinerea** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. Ushbu tur Kamerun, Kongo Respublikasi, Markaziy Afrika Respublikasi va Kongo Demokratik Respublikasi hududlarida uchraydi.
## Manbalar
Kamata masjidi

**Kamata masjidi** () – Yaponiyaning Ōta shahri Kamata tumanida joylashgan masjid.

## Umumiy maʼlumot
Masjid 2001-yilda tashkil etilgan. Bino 3 qavatdan iborat.

## Yana qarang

* Yaponiyada islom
* Yaponiyadagi masjidlar ro‘yxati

## Manbalar

## Havolalar
*
Stempfferia dorothea

**Stempfferia dorothea** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. Ushbu tur Syerra-Leone, Liberiya, Kot-dʼIvuar, Gana va Togo hududlarida uchraydi. Uning yashash muhiti o‘rmonlardan iborat.
## Manbalar
Ahmad masjidi

**Ahmad masjidi** (Javiy: مسجد أحمد) – Singapurning Queenstown shaharchasi janubidagi Pasir Panjang mahallasi, Lorong Sarhad koʻchasi boʻylab joylashgan masjid. 1934-yilda kichik qishloq masjidi sifatida barpo etilgan, keyinchalik kengaytirilib, yirik, zamonaviy inshootga aylantirilgan.

## Tarixi
1934-yilda sobiq kema kapitani Ahmad Yahyo Lorong Sarhaddagi malay qishlogʻi uchun masjid qurish maqsadida yer hadya qilgan. Asl masjid binosining hajmi kichik boʻlganligi tufayli zamonaviy talablarga javob bermaydi deb topilgan va 2001–2004-yillarda qayta qurilgan. Qayta qurish jarayonida masjid binosi kamida 1000 nafar ibodat qiluvchini sigʻdira oladigan darajada kengaytirilgan, shu bilan birga asl masjidning anʼanaviy malay meʼmoriy xususiyatlari saqlab qolingan.

## Yana qarang
* Singapurda islom
* Singapurdagi masjidlar roʻyxati

## Manbalar
Abu al-Agʻlob Ibrohim ibn Abdulloh al-Agʻlob

**Abu al-Agʻlob Ibrohim ibn Abdulloh al-Agʻlob** 835-yildan 851-yilgacha Palermoning amiri boʻlgan. Kayruvon amiri Ziyodat Alloh I ning nabirasi, 835-yil 11-sentyabrda Afrikani tark etib, Sitsiliyaga yoʻl oladi va u yerda vizantiyaliklarga qarshi dengiz jangidan soʻng Palermoning boshqaruviga qoʻshiladi.

Uning amirligi davrida Arablarning sharqiy Sitsiliyadagi yurishi davom etdi. Messina (842–843), 845-yilda Butera, Ragusa, Murish (848) kabi shaharlar zabt etildi.

## Manbalar
Isʼhoq ibn Ismoil

**Isʼhoq ibn Ismoil ibn Shuab at-Tbilisiy** (833-yildan avval – 853), gruzin manbalarida **Sahak** nomi bilan ham maʼlum, 833-yildan 853-yilgacha Tbilis amiri boʻlgan. U Sarir podshosining qiziga uylangan va taxtda amakisi Alidan keyin oʻtirgan.

## Hukmronligi

Uning hukmronligi davrida amirlik oʻz qudratining choʻqqisiga yetdi. U Kaxetidan tortib Abxaziyagacha boʻlgan hududdagi gruzin knyazlarini xiroj toʻlashga majbur qildi. Abbosiylar xalifaligidan mustaqil boʻlishga urindi, xiroj yuborishni toʻxtatdi va oʻzini Kaxetilik Samuil hamda Gurom Mampali kabi mahalliy zodagonlar bilan ittifoqda tutdi. Bunga javoban xalifa Mutavakkil unga qarshi Bugʻa al-Kabir (Gruziyaga *Bugʻa turk* nomi bilan tanilgan) boshchiligida, gruzin zodagonlari Bagratoniylar sulolasi yordamida ekspeditsiya yubordi.

853-yilda ular Tbilisini yoqib yuborib, vayron qildilar va amirni oʻldirdilar. Uning oʻrniga Muhammad ibn Xalid ash-Shayboniy tayinlandi.

## Manbalar


## Adabiyotlar
* Suny, Ronald Grigor (1994), *The Making of the Georgian Nation: 2nd edition*, p.&nbsp;30. Indiana University Press, , https://books.google.com/books?id=riW0kKzat2sC&dq=georgia%20history%20suny&pg=PA30
*
Inchhan Gonda

**Inchhan Gonda** – Hindistonning Uttar-Pradesh shtati, Raebareli tumanida joylashgan qishloq.

## Manbalar
Ahmad Ibrohim masjidi

**Ahmad Ibrohim masjidi** (Qadimgi indonez yozuvi: مسجد أحمد إبراهيم) – Singapurning Yishun va Tomson hududlari orasidagi Jalan Ulu Seletar boʻylab joylashgan masjid. Singapurlik siyosatchi, 1959–1961-yillarda Mehnat vaziri boʻlib xizmat qilgan Ahmad bin Ibrohim nomi bilan atalgan.

## Tarixi
Bu joy dastlab sarau yaʼni namozxona sifatida tashkil etilgan. Binoning qachon tashkil etilgani manbalarda turlicha koʻrsatilgan. Ularga koʻra, inshoot 1955, 1956, 1957 yoki 1958-yillarda bunyod etilgan. Barcha manbalar namozxonaning 1950-yillarning oʻrtalari yoki oxirlarida tashkil etilganini qayd etadi. Namozxona hozirgi zamonaviy Sembawang hududidagi qishloqlar aholisi uchun xizmat qilgan. 1959-yilda oʻsha paytda Sogʻliqni saqlash vaziri sifatida xizmat qilgan Ahmad bin Ibrohim tomonidan ajratilgan mablagʻ hisobiga rekonstruksiya qilingan. Atrof hududda musulmonlar soni ortib borgani sababli namozxona 1962-yilda jamoat masjidi maqomini olgan. Keyinchalik inshootning rekonstruksiya ishlari uchun katta hissa qoʻshgan Ahmad bin Ibrohimning nomi bilan atalgan.

Kamida 1970-yillardan buyon qayta taʼmirlash ishlari olib borilgan. Soʻngra 1980-yillarning oxirida Ahmad Ibrohim masjidini kengaytirish rejasi eʼlon qilingan. 1997-yildan boshlab qurilish ishlari davom etar ekan, jamoat namozlari masjid atrofidagi vaqtinchalik belgilangan joylarda oʻqilgan. Qurilish tugagach, jamoat namozlari yana masjidning oʻzida davom ettirilgan.

Masjid chekka va uncha maʼlum boʻlmagan hududda joylashgani hamda hajmi tufayli jamoatchilik eʼtiborini tortgan. Jamoat namozlaridan tashqari, bu yerda mahalla tadbirlari va madrasa taʼlimi ham tashkil qilingan.

## Yana qarang
* Singapurdagi masjidlar ro‘yxati

## Manbalar

## Havolalar
* Masjid Ahmad Ibrohimning rasmiy veb-sayti
* Masjid Ahmad Ibrohim Majlis Ugama Islam Singapura saytida
Abu al-Hasan al-Balnubiy

**Abu al-Hasan Ali ibn Abdulrahmon ibn Abu al-Bashoir as-Siqilliy** (), shuningdek, **ibn Abu al-Bishr as-Siqilliy** () nomi bilan ham tanilgan, milodiy oʻn birinchi asr / hijriy beshinchi asrda yashagan misrlik arab shoir boʻlib, umrining koʻp qismini Fotimiylar davridagi Misrda oʻtkazgan.

## Hayoti
Uning tugʻilgan va vafot etgan sanalari nomaʼlum. U gʻarbiy Sitsiliyadagi Villanova (arabchada „Ballanubah“)dan chiqqani uchun al-Balnubiy nomi bilan tanilgan. U Normanlarning Sitsiliyani bosib olishidan keyin Fotimiylar davridagi Misrga hijrat qilgan.

Iskandariyada u Abu Muhammad Abdulloh ibn Yahyo ibn Hammud al-Xuraymiy, Ali ibn al-Hasan ibn Yusuf ad-Damroviy va Umar ibn Iso as-Sussiylarga nahv va til oʻrgatgan. Uning sheʼrlarini rivoyat qilganlar orasida Abu al-Hasan al-Jayziy va Abu ar-Rajoʼ Bashir ibn al-Mubashshir ibn Fotak al-Misriy bor edi.

U oʻz sheʼrlarida xalifa al-Mustansir Billohning vaziri boʻlgan Abu Muhammad al-Yazuriyni madh etgan. Al-Balnubiy hijriy 442-yil (1050-yil iyun) muharram oyidan hijriy 450-yil (1058-yil mart) muharram oyigacha vazirlik lavozimida ishlagan.

Al-Balnubiy Iskandariya va Qohira oʻrtasida qatnab turar, kun kechirishini *[[Amir|amirlar]]* va oqsoqollarni madh etish, shuningdek, dars berish bilan taʼminlar edi.

Uning vafot sanasi ham, tugʻilgan sanasi kabi, aniq emas; ehtimol, u hijriy beshinchi asrning soʻnggi uchdan bir qismigacha hayot boʻlgan.

## Adabiy faoliyati
Garchi u Magʻribdan boʻlsa-da, koʻpincha Mashriq sheʼriyat uslublariga taqlid qilgan va Umar Farrix uni quyidagicha tariflagan: „baʼzan uslubining zaifligiga qaramay, badiiy nutqining ravonligi va goʻzalligini qayd etadi. U oʻz sheʼrlarida Sitsiliyani tilga olmagan. Aksincha, unda Fotimiylar davri misrlik shoirlariga xos koʻplab xususiyatlar mavjud boʻlib, bu uning sheʼrlarining aksariyati Misrda yaratilganidan dalolat beradi.“ U foydalangan sheʼriy janrlar orasida madhiylar, hajviylar, marsiyalar, tasviriy sheʼrlar va gʻazallar bor edi.

Imodiddin al-Isfahoniy Balnubiyning devoni haqida shunday degan: „Men Abu al-Hasan ibn Abu al-Bishrga nisbat berilgan, erkin shakldagi sheʼrlari yoqut va durdan ham koʻp boʻlsa-da toʻliq oʻqib chiqdim“. Uning sheʼrlar toʻplami Hilol Nojiy tomonidan tadqiq qilinib, 1976-yilda nashr etilgan.

## Manbalar
Stempfferia flavoantennata

**Stempfferia flavoantennata** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. Ushbu tur Kamerun, Kongo Respublikasi va Kongo Demokratik Respublikasi hududlarida uchraydi.
## Manbalar
Ahli Sheroziy

**Ahli Sheroziy** (forscha: اهلی شیرازی), toʻliq ismi **Muhammad ibn Yusuf Ahli Sheroziy** fors shoiri boʻlib, taxminan 1454-yildan 1535-yilgacha Eronning Sheroz shahrida yashagan. U Hofiziyada dafn etilgan.

Aytishlaricha, uning hayot tarzi oddiy, kamtarona boʻlgan, u qashshoqlikni boshdan kechirgan va hayoti kurashlarga toʻla boʻlgan.

Ahli Sheroziy ayniqsa murakkab va oʻta nozik soʻz oʻyinlarida () va boshqa balogʻat sanʼatlarida yuksak mahorat koʻrsatgan. Uning asarlari orasida *[[Gʻazal|gʻazal]]*lar, *[[Qasida|qasida]]*lar, *[[ruboi]]*lar (toʻrtliklar) va boshqa sheʼriy turlari mavjud. Uning ziynatli qasidalaridan biri mashhur balogʻat namunasi boʻlgan Salmon Savajiy asariga taqlid qiladi va Salmonning asl asaridan ham muvaffaqiyatliroq, deb baholangan. Biroq Lutf Ali Beg bunday balogʻat sanʼatlari chinakam sheʼriyatning asosi emasligini taʼkidlagan. Ahlining *[[Masnaviy maʼnaviy|masnaviy]]*laridan biri – muhabbat haqidagi majoziy doston  (1489-yilda tugallangan) qiziqarli boʻlib, unda nafaqat oshiq (kapalak)ning odatiy iztirobi, balki maʼshuqa (sham)ning azob chekayotgan oshiqqa nisbatan mehr qoʻyishi ham tasvirlanadi, ammo ikkalasi „shafqatsiz taqdir“ tufayli shamol vositasida bir-biridan ayriladi.

18–19-asrlarda yashagan eronlik shoir Shurida Shiroziy Ahli Sheroziyning avlodlaridandir.

## Manbalar

## Aabiyotlar
* 
* 

## Havolalar
* Uning asarlarining qoʻlyozmasi Eron Parlamenti kutubxonasi raqamli kutubxonasi veb-saytida mavjud.

* Braun, E. G. *Eron adabiyoti tarixi*, IV 233.
Stempfferia francisci

**Stempfferia francisci** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. Ushbu tur Nigeriya hududida uchraydi. Uning yashash muhiti o‘rmonlardan iborat.
## Manbalar
Stempfferia ginettae

**Stempfferia ginettae** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. Ushbu tur Markaziy Afrika Respublikasi, Kongo Demokratik Respublikasi va Zambiya hududlarida uchraydi.

## Kenja turlari
**Stempfferia ginettae ginettae*
**Stempfferia ginettae meridionalis* Libert, 1999 

## Manbalar
Al-Ansor masjidi (Singapur)

**Al-Ansor masjidi** () – Singapurdagi masjid. 1981-yilda qurib bitkazilgan boʻlib, Bedok shaharchasining shimoliy qismida, Chai Chee koʻchasi va Bedok North Avenue 1 chorrahasida joylashgan. Masjid dastlab bir vaqtning oʻzida 3500 kishigacha kishini sigʻdira olgan.

2011-yil oktyabr oyida masjid raisi masjidda yirik rekonstruksiya ishlari oʻtkazilishi haqida eʼlon qilgan, taʼmirlash ishlari 2012-yil oktyabr oyida boshlangan. Yangilash ishlari qariyb 3 yil davom etgan, buning natijasida sigʻim 4500 kishiga oshirilgan hamda keksalar uchun binoga kirish imkoniyati yaxshilangan. Asl masjiddan saqlanib qolgan yagona qism minoradir.

Masjid rasman 2015-yil 24-aprel kuni qayta ochildi. Yangi masjid jami 7 qavatdan iborat boʻlib, shu jumladan, yerosti avtoturargohiga ham ega.

## Transport
Masjidga Bedok MRT bekatidan borish mumkin.

## Yana qarang
* Singapurdagi islom
* Singapurdagi masjidlar ro‘yxati

## Manbalar

## Havolalar

* Majlis Ugama Islam Singapura, MUIS (Singapur Islom Diniy Kengashi)
* MUIS tasarrufidagi Singapurdagi masjidlar roʻyxati: Masjid Al-Ansar
* Chai Cheedagi 30-yillik Al-Ansar masjidining yangilanishi
Stempfferia insulana

**Stempfferia insulana** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. Ushbu tur Kamerun, Gabon, Kongo Respublikasi, Markaziy Afrika Respublikasi, Kongo Demokratik Respublikasi, Uganda hamda Tanzaniyaning shimoli-g‘arbiy hududlarida uchraydi.
## Manbalar
Stempfferia jolyana

**Stempfferia insulana** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. Ushbu tur Kamerun hududida uchraydi.
## Manbalar
Kamaluddinpur

**Kamaluddinpur** – Hindistonning Uttar-Pradesh shtati, Raebareli tumanida joylashgan qishloq.

## Manbalar
On the Stroke of Twelve

**On the Stroke of Twelve** – 1927-yilda rejissyor Charles J. Hunt tomonidan suratga olingan Amerika ovozsiz drama filmi. Bosh rollarni David Torrence, June Marlowe va Lloyd Whitlock ijro etgan.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* Robert B. Connelly. *The Silents: Silent Feature Films, 1910-36, Volume 40, Issue 2*. December Press, 1998.

## Havolalar
*
Once in a Lifetime (1925-yilgi film)

**Once in a Lifetime** – 1925-yilda rejissyor Duke Worne tomonidan suratga olingan Amerika ovozsiz komediya drama filmi. Bosh rollarni Ashton Dearholt, Theodore Lorch va Les Bates ijro etgan.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* Munden, Kenneth White. *The American Film Institute Catalog of Motion Pictures Produced in the United States, Part 1*. University of California Press, 1997. .

## Havolalar
*
Al-Falah masjidi (Singapur)

**Al-Falah masjidi** () – Singapurda 1987-yilda qurilgan masjid.

## Transport
Masjidga Somerset MRT bekatidan yetib borish mumkin.

## Yana qarang
* Alfalah universiteti, Jalolobod, Afgʻoniston
* Singapurda islom
* Singapurdagi masjidlar roʻyxati

## Manbalar

## Havolalar
* Al-Falah masjidi
* Majlis Ugama Islam Singapura, MUIS (Singapur Islom Diniy Kengashi)
* MUIS boshqaruvidagi Singapurdagi masjidlar roʻyxati: Masjid Al-Falah
Allianoy

**Allianoy** (yunoncha: Αλλιανοί) – qadimgi spa manzilgoh boʻlib, asosan Rim imperiyasi davriga (milodiy II asr) oid yodgorlik qoldiqlarini oʻz ichiga oladi. U Turkiyaning Izmir viloyatida, Bergama shahridan (qadimgi Pergamon) 18 kilometr shimoli-sharqda, qoʻshni İvrindi shaharchasiga olib boruvchi yoʻl boʻyida joylashgan.

## Hozirgi kunda

### Yortanli toʻgʻoni
Turkiya davlat suv xoʻjaligi boshqarmasi 1994-yilda Ilya daryosida Yortanli toʻgʻonini qurishni rejalashtirdi. Loyihaning asosiy maqsadi mintaqada qishloq xoʻjaligi mahsuldorligini oshirish edi.

## Nashrlar

* YARAŞ A. (2004) „Allianoi“, TÜRSAB Magazine, August 2004,
* MÜLLER, H., "Allianoi. Zur Identifizierung eines antiken Kurbades im Hinterland von Pergamon ", IstMitt 54, 2004; 215–225.
* YARAŞ 1999 A. Yaraş, „Bergamaʼda İkinci Antik Sağlık Merkezi : Allianoi“, Yapı Aylık Kültür, Sanat ve Mimarlık Dergisi, 217 / Aralık, pp.&nbsp;35–38.
* YARAŞ 1999 A. Yaraş „1998 Yortanlı Barajı Kurtarma Kazısı“, Bergama Belleten 9, pp.&nbsp;44–50.
* YARAŞ 2001 A. Yaraş, „Su İçinde Gelen Sağlık, Su İçinde Yok Olan Kültür!; Allianoi“, Toplumsal Tarih, Sayı 85, Ocak, pp.&nbsp;26–29.
* YARAŞ 2001 A. Yaraş, „Tanrıçanın Hüznü Allianoi“, Atlas 97, Nisan, s.48-66.
* YARAŞ 2000 A. Yaraş, „Yortanlı (Bergama) Baraj Havzası’ndaki Tarihsel Miras“, Zeugma Yalnız Değil Türkiyeʼde Barajlar ve Kültürel Miras, Aralık, s. 109-115.
* YARAŞ 2001 A. Yaraş, „1998-1999 Bergama Yortanlı Barajı Kurtarma Kazısı“ 11. Müze Çalışmaları ve Kurtarma Kazıları Sempozyumu (24-26 Nisan 2000 Denizli), Ankara, pp.&nbsp;105–118.
* YARAŞ 2001 A. Yaraş, „2000 Yılı Allianoi Kurtarma Kazısı“, XXIII. Kazı Araştırma ve Arkeometri Sempozyum Sonuçları, Ankara, (25-30 Mayıs 2001 Ankara), I. Cilt, pp.&nbsp;463–478.
* YARAŞ 2002 A. Yaraş, "Allianoi " Arkeoatlas sayı 1, pp.&nbsp;148–149.
* YARAŞ 2002 A. Yaraş, „İzmir’de Yeni Bir Ören Yeri; Allianoi“, İzmir Kent Kültürü Dergisi, Şubat, sayı 5, pp.&nbsp;165–170.
* YARAŞ 2003 A.Yaraş „Allianoi Geç Antik Çağ Seramik Fırınları“, 3. Uluslararası Eskişehir Pişmiş Toprak Sempozyumu, (16-30 Haziran 2003 Eskişehir), pp.&nbsp;404–410.
* YARAŞ 2003 A. Yaraş, „2002 Yılı Allianoi Kurtarma Kazısı“, XXIV. Kazı Araştırma ve Arkeometri Sempozyum Sonuçları, (27-30 Mayıs 2001 Ankara), pp.&nbsp;373–384. Ankara.
* YARAŞ 2004 A.Yaraş, „Allianoi 2003 Kazıları“, XXV Uluslararası Kazı Sonuçları Toplantısı, (26-31 Mayıs 2002 Ankara), Baskıda.

## Manbalar

## Qoʻshimcha oʻqish uchun

* 
* 
*
Rızacan Durmuş

**Rızacan Durmuş** (1999-yil 1-yanvarda Qirgʻizistonda tugʻilgan) — turkiyalik teatr, kino va teleserial aktyori hamda ssenariynavis.

## Biografiyasi
Rızacan Durmuş 1999-yilda Qirgʻizistonda tugʻilgan. Bolalik va oʻsmirlik davrini Anqarada oʻtkazgan. Boshlangʻich va oʻrta taʼlimni shu shaharda yakunlagan. Keyinchalik Hacettepe universiteti Anqara davlat konservatoriyasining teatr yoʻnalishida tahsil olib, professional aktyorlik boʻyicha taʼlim olgan.

## Faoliyati
U aktyorlik faoliyatini 2018-yilda namoyish etilgan *Beni Bırakma* teleseriali bilan boshlagan. Shundan soʻng *Bozkır*, *Sevdim Seni Bir Kere* va *Acemi Anneler* kabi seriallarda ishtirok etgan.

*Sevdim Seni Bir Kere* loyihasida aktyorlik bilan birga ssenariy muallifi sifatida ham faoliyat olib borgan. 2024-yilda efirga uzatilgan *Annem Ankara* serialidagi roli orqali keng auditoriya eʼtiboriga tushgan.

## Filmografiyasi

## Manbalar

## Tashqi havolalar
* 
* Rızacan Durmuş — Biyografya
Vatan himoyachilari kuni

**Vatan himoyachilari kuni**, shuningdek, **Oʻzbekiston Respublikasi armiyasi tashkil topgan kun** – Oʻzbekistonda nishonlanadigan rasmiy bayram. Har yili 14-yanvar kuni oʻtkaziladi va Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlarining rasmiy kasb bayrami hisoblanadi.

## Tarixi
1992-yil 14-yanvar kuni Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlari tashkil etilgan. Bu sana Oʻzbekiston Qurolli Kuchlarning rasmiy bayram kuni hisoblanadi. Ungacha Oʻzbekiston Sovet Ittifoqi tarkibida boʻlgan davrda qurolli kuchlarning rasmiy bayrami sifatida Sovet armiyasi va dengiz floti kuni (Vatan himoyachilari kuni, 23-fevral) nishonlab kelingan. SSSR parchalangandan soʻng ayrim sobiq ittifoq respublikalari, jumladan, Rossiya, Belarus, Qirgʻiziston, Tojikiston va Qozogʻiston ushbu bayramni Vatan himoyachilari kuni nomi bilan nishonlashni davom ettirgan. Oʻzbekistonda 1993-yil 29-dekabr kuni Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Kengashi tomonidan Vatan himoyachilari kuni rasman taʼsis etilgan.

## Bayram tadbirlari
Ushbu kunda Toshkent garnizoni harbiy qismlari Mustaqillik maydonida saf tortib, Prezident va Mudofaa vaziridan tabriklar hamda mukofotlarni qabul qiladi.
Bayram tadbirlari, shuningdek, Mustaqillik va ezgulik monumenti va Amir Temur haykali poyiga gulchambar qoʻyish marosimlarini ham oʻz ichiga oladi.
2019-yilda bayram munosabati bilan Oliy Majlis tomonidan „Vatan muqaddasdir va uni himoya qilish sharafli burchdir“ mavzusida davra suhbati tashkil etilgan.

## Madaniyat va OAVda aks etishi
14-yanvar — Vatan himoyachilari kuni O‘zbekiston ommaviy axborot vositalarida keng yoritiladi. Ushbu sana munosabati bilan televideniye, radio va internet nashrlarida maxsus ko‘rsatuvlar, hujjatli filmlar, intervyular hamda tahliliy materiallar efirga uzatiladi va e’lon qilinadi.

Shuningdek, madaniyat muassasalari, ta’lim tashkilotlari va jamoat joylarida bayramga bag‘ishlangan ma’naviy-ma’rifiy tadbirlar, uchrashuvlar va konsert dasturlari tashkil etiladi. Ijtimoiy tarmoqlarda ham mazkur sana munosabati bilan rasmiy tabriklar, axborot materiallari va foto-videolavhalar joylashtiriladi.

## Manbalar
One Chance in a Million

**One Chance in a Million** – 1927-yilda rejissyor Noel M. Smith tomonidan suratga olingan Amerika ovozsiz filmi. Bosh rollarni William Fairbanks, Viora Daniel va Charles K. French ijro etgan.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* Connelly, Robert B. *The Silents: Silent Feature Films, 1910-36, Volume 40, Issue 2*. December Press, 1998.
* Munden, Kenneth White. *The American Film Institute Catalog of Motion Pictures Produced in the United States, Part 1*. University of California Press, 1997.

## Havolalar
*
Bursa tramvaylari

**Bursa tramvaylari** tarmogʻi (baʼzida **Burtram** deb ham ataladi) – Turkiyaning Marmara mintaqasi Bursa shahridagi jamoat transporti tizimining bir qismi. Tramvay tarmogʻi Bursa metropolitenini ham boshqaruvchi Burulaş tomonidan boshqariladi. Tramvay tarmogʻi uchta liniyadan iborat: 2011-yilda ochilgan T3 deb nomlangan metro oʻlchamli tramvay liniyasi, 2013-yilda ochilgan T1 deb nomlangan standart oʻlchamli zamonaviy tramvay liniyasi va 2022-yilda ochilgan T2 deb nomlangan yengil relsli transport liniyasi.

## Tramvay yoʻnalishlari
Zamonaviy tramvay liniyasi – T1 stadiondan Gazchilargacha va orqaga aylanma yoʻl bilan harakatlanadi. T2 Kent maydonidagi (Asosiy maydon) va Terminaldagi (Markaziy avtovokzal) T1 bilan almashinish punkti oʻrtasida ishlaydi. T3 nostalgik tramvay liniyasi Çinarönüdan Zafer Plazagacha boradi.

### T1 liniyasi xarakteristikasi

* Faoliyati boshlangan sana: 2013-yil 13-oktyabr
* Umumiy uzunligi: 
* Bekatlar soni: 16
* Temiryoʻl eni qalinligi:  (standard temiryoʻl)
* Faoliyat vaqti: 7:00 dan 23:00 gacha
* Chastotasi: 8–15 daqiqa
* Harakatlanuvchi tarkibi: Durmaray ipak qurti tramvayi

### T2 liniyasi xarakteristikasi

* Faoliyati boshlangan sana: 2022-yil 2-iyul
* Umumiy uzunligi: 
* Bekatlar soni: 11
* Temiryoʻl eni qalinligi:  (standard temiryoʻl)
* Faoliyat vaqti: 7:00 dan 23:00 gacha
* Chastotasi: 8–15 daqiqa
* Harakatlanuvchi tarkibi: Durmaray ipak qurti tramvayi

### T3 liniyasi xarakteristikasi

* Faoliyati boshlangan sana: 28 May 2011
* Umumiy uzunligi: 
* Bekatlar soni: 9
* Temiryoʻl eni qalinligi:  (metrli temiryoʻl)
* Faoliyat vaqti: 7:00 dan 23:00 gacha

## Galereya

## Yana qarang
* Bursaray

## Manbalar

## Havolalar
* Burtram – rasmiy veb-sayti
Khanpur Urf Birbhanpur

**Khanpur Urf Birbhanpur** – Hindistonning Uttar-Pradesh shtati, Raebareli tumanida joylashgan qishloq.

## Manbalar
Stempfferia abri

**Stempfferia abri** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. Ushbu tur Kamerun hududida uchraydi.
## Manbalar
Stempfferia annae

**Stempfferia annae** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. Ushbu tur Nigeriyaning Kross daryosi hududi, Kamerun, Gabon, Kongo Respublikasi, Markaziy Afrika Respublikasi va Kongo Demokratik Respublikasida uchraydi. Uning yashash muhiti o‘rmonlardan iborat.
## Manbalar
Xinux (operatsion tizim)

Xinux – Uzinfocom mutaxassislari tomonidan yaratilgan Linux yadrosi ustiga qurilgan ochiq kodli operatsion tizim. GPL 3.0 litsenziyasi asosida bepul tarqatiladi. Operatsion tizim Uzinfocom Open Source jamoasi va Xinux hamjamiyati tomonidan qoʻllab quvvatlanadi.

## Tarixi
Operatsion tizimni ishlab chiqish 2021-yilda boshlangan. 2022-yil avgust oyida Xinux operatsion tizimining beta-versiyasi ommaga taqdim etilgan. 2023-yil Xinux ochiq hamjamiyatining aʼzolari soni 550 kishiga yetgan. Shu yilning fevral oyida .UZ domen zonasi uchun Xinux asosida yangi server ishga tushirilgan. 2025-yil 15-dekabr kuni Xinux 25.11 stabil versiyasi chiqarilgan. Joriy 25.11 versiyasi GNOME ishchi muhitida va NixOS tizimi asosida yozilgan. 2025-yil mart oyi holatiga koʻra, Xinux hamjamiyati tomonidan mahalliylashtirish loyihasi natijasida GNOME 48.0 ishchi muhiti oʻzbek tiliga 6% tarjima qilingan.

### Versiyalar

* 2022-yil 8-avgustda shaxsiy kompyuterlar uchun Xinux Home edition taqdim qilingan.
* 2023-yil yanvarda server kompyuterlari uchun Xinux Server edition taqdim qilingan.
* 2025-yil dekabrda Xinux 25.11 stabil va 26.05 nostabil versiyalari taqdim qilingan.

## Galereya

## Yana qarang

* Operatsion tizim
* Linux
* NixOS
* Nix paket menejeri

## Havolalar

* Xinux hamjamiyati rasmiy sahifasi (Github)

## Manbalar
Turkiyadagi gʻorlar roʻyxati

Bu **[[Turkiya]]dagi** 40 000 ga yaqin **gʻorlarning roʻyxati** boʻlib, ular mamlakat uchun muhim turistik diqqatga sazovor joylar hisoblanadi. Gʻarbiy va markaziy Tavr togʻlarida karstlanish tufayli gʻorlar soni juda koʻp. 1964-yilda tashkil etilgan Gʻor tadqiqot jamiyati (MAD) dastlab bu gʻorlarni kuzatgan va tadqiq qilgan, keyinchalik bu rolni BÜMAK (Boğaziçi universiteti Speleologiya jamiyati) va Karst va gʻorlarni qidirish boʻlimi (MTA Geologiya tadqiqotlari boʻlimi qoshida) egalladi. Hozirgacha 800 ta gʻor va gʻor oʻrganilgan.

## Roʻyxat

Quyida Turkiyadagi gʻorlarning toʻliq boʻlmagan roʻyxati keltirilgan. Ekskursiya qilinadigan gʻorlar **qalin shriftda** berilgan. *Yotiq shriftda* berilgan ekskursiya qilinadigan gʻorlarni tegishli jihozlangan tashrif buyuruvchilar va rahbarlik ostida koʻrishlari mumkin. Maxsus koʻrsatilmagan gʻorlar faqat professional gʻorchilar uchun moʻljallangan.

## Manbalar

## Havolalar
*Turkiyaning ekskursiya qilinadigan gʻorlari
Nemanja Belaković

**Nemanja Belaković** (serbcha: Nemaњa Belakoviћ; 1997-yil 8-yanvarda tugʻilgan) – serbiyalik futbolchi, Serbiya Superligasi ishtirokchisi „Radnički Nish“ klubida hujumkor yarim himoyachi va vinger sifatida oʻynaydi.

## Klubdagi faoliyati
Nemanja Kralyevoda tugʻilgan. „Bambi“ futbol akademiyasida futbol bilan shugʻullanishni boshlagan va keyinchalik mahalliy „Sloga“ klubiga qoʻshilgan. 2013-yildan 2014-yilgacha u „Partizan“ yoshlar jamoasida oʻynagan. 2013-14-yilgi mavsumdan soʻng OFK Belgrad jamoasi tarkibiga qoʻshilgan. Nemanja OFK Belgrad safida professional debyutini 2014-yil 29-noyabrda Serbiya Superligasining „Red Star Belgrad“ jamoasiga qarshi safar oʻyinida oʻtkazgan. Belaković Xorvatiya Ikkinchi Futbol Ligasi ishtirokchisi NK Novigrad jamoasida bir yarim mavsum oʻtkazgandan soʻng, 2018-yil boshida Chukarichkiga koʻchib oʻtgan.

2021-yil 19-iyulda u Avstriyaning TSV Hartberg jamoasiga ikki yillik shartnoma asosida qoʻshildi.

## Manbalar

## Havolalar
* Nemanja Belaković Soccerway saytida
* Nemanja Belaković Worldfootball saytida