open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Klub 27

**Klub 27** () — 27 yoshida va aksariyat hollarda gʻalati hodisalar tufayli vafot etgan qoʻshiqchilarning birlashgan nomi.

## Klub 27ga kiritlgan qoʻshiqchilar
7 musiqachidan iborat roʻyxatga birinchi boʻlib Robert Johnson kiritilgan. Keyinchalik Jimi Hendrix, Jim Morrison va Janis Joplin ushbu roʻyxatga qoʻshilgan. Ushbu klub paydo boʻlishining asosiy sababi sifatida ushbu qoʻshiqchilarning vafoti orasida 10 oygina farq boʻlganligi keltiriladi.

Keyinchalik ushbu roʻyxatga Brayan Jons qoʻshilgan. Morrison va Jons bir kunda vafot etishgan edi, lekin 2 yillik farq bilan.

Soʻngra klubga oʻz mashhurligi choʻqqisida, 1994-yilda oʻzini otib oʻldirgan Kurt Cobain qoʻshilgan.

Britaniyalik qoʻshiqchi Amy Winehousening 2011-yilgi vafotidan soʻng koʻpgina nashriyotlar uni „Klub 27“ga kiritishgan.

## Tanqid
Kurt Cobainning biografi Charles Cross yozgan edi: „27 yoshida vafot etgan qoʻshiqchilar soni rostdan ham koʻp. Odam har doim va xohlagan vaqtida vafot etishi mumkin boʻlsada, 27 yoshda vafot etganlar soni oshib bormoqda“.

Avstraliya texnika universiteti olimlari statistik analiz bilan „Klub 27“ni shubha ostiga olishmoqchi boʻlishgan. 1956-yildan 2007-yilgacha boʻlgan davrdagi xit-paradlarda yuqori oʻrinlarni olgan qoʻshiqchilarning hammasi haqida maʼlumotlarni oʻrganib shuni aniqlashdiki, qoʻshiqchilar aynan 27 yoshida eng koʻp vafot etishar ekan. Umuman olganda qoʻshiqchilar qolganlarga qaraganda erta vafot etishadi (asosan 40 yoshgacha). Olimlar 1970–1980-yillar oraligʻidagi yosh qoʻshiqchilar vafoti Britaniya alohisining oʻrtacha olamdan oʻtish koʻrsatkichidan 2–3 barorabar yuqori ekanligini aniqlashdi.

## Manbalar

## Havolalar
* forever27.co.uk , „The Forever 27 Club“ veb-sayti
* the27s.com, „The 27s: The Greatest Myth of Rock & Roll“
Karameh

**Al-Karameh** () yoki oddiygina **Karameh ** — Iordaniyaning gʻarbiy markazida, Iordan daryosi boʻylab oʻtgan Allenbi koʻprigi yaqinida joylashgan shahar. Karameh daryoning sharqiy qirgʻogʻida, Iordaniya, Isroil, shuningdek, Gʻarbiy Sohilning Isroil tomonidan boshqariladigan C hududi oʻrtasidagi chegara boʻylab joylashgan. Bir nechta Iordaniya-Isroil chegara oʻtish joylaridan biri bu yerda joylashgan boʻlib, bu oʻtish joyi Iordaniyada Qirol Husayn koʻprigi sifatida tanilgan.

## Tarixi

Karamehda 1968-yil 21-martda Isroil Mudofaa Kuchlari (IMK)ga qarshi va Iordaniya Qurolli Kuchlari (IQK) hamda Falastin Ozodlik Tashkiloti (FOT) birlashgan kuchlari oʻrtasida 15 soatlik harbiy urush boʻlgan. Jangdan soʻng, FOTning kuchayib borishi ortidan, fedaiylar Hoshimiylar monarxiyasini agʻdarish haqida ochiq gapira boshladilar va Iordaniya hukumati bilan yuzaga kelgan ziddiyat oxir-oqibat 1970-yil Qora sentyabr voqealari paytida Livanga surgun qilinishiga olib keldi.

## Demografiyasi
Soʻnggi yillarda aholi soni ortib bormoqda. 2015-yilda uning aholisi 11 119 kishidan iborat edi.

## Manbalar

## Havolalar
* [Karameh suratlari](https://acor.digitalrelab.com/index.php?s=filter=place_name:Karameh%20(Jordan)) Amerika tadqiqot markazi
Vahagn Khachaturyan

**Vahagn Khachaturyan** () — Armaniston davlatining siyosiy arbobi. 2022-yil 13-martdan boshlab Armaniston Respublikasi Prezidenti hisoblanadi.

## Hayoti
Vahagn Khachaturyan 1959-yil 22-aprelda Armaniston SSRning Sisyan shahrida tugʻilgan. 1976-yilda Yerevan shahridagi 118-sonli oʻrta maktabni oltin medal bilan tamomlagan. 1976-1980-yillarda Yerevan xalq xoʻjaligi institutida (hozirgi Armaniston davlat iqtisodiyot universiteti) tahsil olgan. U iqtisod fakultetini tugatib, 1980-1982-yillarda SSSR Qurolli Kuchlari Sovet Armiyasi safida xizmat qilgan.

## Havolalar
* 
## Manbalar
Atlantika lososi

**Atlantika lososlari** ( ***Salmo salar*** ) - Salmonidae oilasiga mansub baliqlar turi hisoblanadi. Uzunligi bir metrgacha yetadigan Sibir taymenlari va Tinch okeani Chinook lososlaridan keyin baliqlar orasida uchinchi o'rinda turadi. Atlantika lososlari Atlantika okeanining shimoliy qismida va unga quyiladigan daryolarda uchraydi. Aksariyat populyatsiyalar anadromli bo'lib, daryolarda ko'payadi, lekin ular o'sib ulg'aygan joydan dengizga ko'chib o'tadilar, shundan so'ng kattalar mavsumiy ravishda urug'lantirish uchun yana daryoga ko'chib o'tadilar.

Voyaga yetgan baliqlar urug‘lanish uchun daryolarga qaytadi, rangi va ko‘rinishi o‘zgaradi. Bu baliqning ba'zi populyatsiyalari faqat katta bo'g'olarga ko'chib o'tadi va "dengizga chiqa olmaydi" va butun hayotini chuchuk suvda o'tkazadi.Tinch okeanidagi qizil ikra beradigan lasoslardan  farqli o'laroq, *S. salar* iteropardir , ya'ni u tuxum qo'yishdan omon qolishi va dengizga qaytishi mumkin , bu jarayonni yana bir yil ichida yana takrorlash uchun dengizga qaytib, 5-10% i yana tuxum qo'yish uchun daryoga qaytadi. Bunday baliqlar juda katta o'lchamlarga yetishi mumkin, garchi ular kamdan-kam uchrasa ham.

Atlantika lososlari juda mazali taom sanaladi va ko'plab madaniyatlarda yanada nozik ta'mga ega baliqlardan biridir. Shunday qilib, u ko'plab mashhur an'anaviy oshxonalarda mavjud va boshqa baliqlarga qaraganda qimmat narxga ega bo'lishi mumkin. Shunday qilib, u uzoq vaqtdan beri rekreatsion va tijorat baliq ovining maqsadi bo'lib kelgan va bu, shuningdek, yashash joylarini yo'q qilish ba'zi hududlarda aholiga ta'sir ko'rsatdi. Natijada, 2000-yillardan beri bir muncha muvaffaqiyatli bo'lgan ko'rinadi, bir necha mamlakatlarda turni saqlash bo'yicha harakatlar mavzusi. Bu turni akvakulturalash usullaridan foydalangan holda etishtirish usullari ham ishlab chiqilgan va hozirda u dunyoning ko'plab joylarida ko'p miqdorda etishtiriladi. [ *qayerda?* ] Hozir bu yovvoyi baliqlarga munosib muqobil bo'lsa-da, dehqonchilik usullari ekologlarning tanqidiga sabab bo'ldi.
Ota Smurf

**Ota Smurf**-bu komiks qahramonlaridan biri Smurflar. Smurflarning aksariyati taxminan 100 yoshda deyishadi, ammo ota smurf 546 yoshda . Ota eng qadimgi Smurf va barcha smurflarning etakchisi. Yoshiga qaramay, u hali ham baquvvat. Boshqa barcha Smurflardan osongina ajralib turadigan ota Smurf uzun oq mo'ylov va soqolga ega va odatda qizil shim va mos qizil bosh kiyimda yuradi , bu uni oq kiymaydigan yagona Smurfga aylantiradi.

Don Messik 1980-yillardagi animatsion seriallar uchun , shuningdek, " *Qutqaruvchiga barcha yulduzlar" multfilmi uchun* Papa Smurfning ovozini taqdim etgan . Animatsion serialda Shirin bobo rolini ijro etgan Jonatan Uinters 2011 yilgi film va uning 2013 yilgi davomi uchun Smurf papaning ovozi bo'lgan , ikkinchisi esa Wintersning o'limidan oldingi so'nggi filmi bo'lgan. *Shirinlar* haqida : Rojdestvo Kerol va *Smurfs: Smurfy Hollow afsonasi* , Papa Smurf Jek Anxel tomonidan aytilgan .  Mendi Patinkin *Smurfs: The Lost Village* animatsion filmida Smurf papa rolini ijro etgan .  Devid Friman 2021-yilda *“Smurfs”ni qayta ishga tushirishda Papa Smurf rolini ijro etadi.*

Asl frantsuzcha versiyada Papa Smurfning ismi "Le Grand Schtroumpf" bo'lib, "Buyuk Smurf" yoki "Katta Smurf" degan ma'noni anglatadi.
Monte Salmone

**Monte Salmone** – Lepontin Alp togʻlaridan biri boʻlib, u Ticino katonida joylashgan Shimoliy Caviglianoda qat roslangan togʻdir. U Onsernone va Maggiya vodiylari oʻrtasida toʻsiq hosil qilgan.

## Manbalar
Dent de Vaulion

**Dent de Vaulion** - Joux vva Vaulion koʻllaridan biri boʻlib, u Shveysariya Jura togʻining toʻplami va Vaud kantonida joylashgan koʻldir.

Uning ustida joylashgan yuqori tepaliklarida kichik kurortlar joylashgan. Vallorbe shaharchasidagi togʻlarning bagʻrida joylashgan koʻl.

## Manbalar
Louis H. Bean

**Louis Hyman Bean** (1896-yil 15-aprel — 1994 yil 5-avgust) amerikalik iqtisodiy va siyosiy tahlilchi bo'lib, 1948-yilgi prezidentlik saylovlarida Harry S. Trumanning g'alabasini oldindan aytgan edi.

Bean o'sha paytda Rossiya imperiyasining bir qismi bo'lgan Litvada tug'ilgan.U oilasi bilan bolaligida AQSHning Nyu-Xempshir shtatidagi Lakoniyaga  ko'chib o'tgan.Boshlang'ich bilimlarni olgach, kollejni san'at bakalavri darajasi bilan tugatdi, so'ng Massachusets shtatidagi Garvard biznes maktabiga o'qishga kirdi va 1922-yilda Biznes boshqaruvi magistri darajasini oldi.1923-yilda Bean Qo'shma Shtatlar Qishloq xo'jaligi departamentining Qishloq xo'jaligi iqtisodiyoti byurosi a'zosi bo'ldi va u yerda fermer xo'jaliklarining daromadlari va narx indekslari bo'yicha ishlagan.

1930-yillarning oxirlarida Bean siyosiy tahlilga bo'gan qiziqishlarini rivojlantira boshladi va ko'plab saylovlar natijalarini oldindan aytib berdi.1948-yilgi prezidentlik saylovlarida muvaffaqiyatli prognoz qilganidan so'ng, Life jurnali uni Trumen g'alabasining "Yolg'iz payg'ambari" deb atagan.Bean ko'plab kitoblar yozgan, jumladan, "Ovoz byulletenining xatti-harakati" va "Saylovlarni qanday aniqlash kerak".U 1950-1960-yillarda saylov tahlillari va prognozlarini davom ettirdi, ularning aksariyati aniq chiqar edi. U 1994-yilda Virjiniya shtatining Arlington shahridagi uyida vafot etdi.

## Hayoti
Louis Hyman Bean 1896-yil 15-aprelda Rossiya imperiyasining Litva shahridagi Yahudiylar oilasida tug'ilgan.1906-yilda Bean va uning oilasi AQSHning Nyu-Xempshir shtatidagi Lakoniya shahriga ko'chib o'tdi va yerda ota-onasi quruq meva biznesini yo'lga qo'ydi.Lakoniyadagi bir nechta maktablarda boshlang'ich ta'limni olgach, u Nyu-Yorkdagi Rochester universitetiga o'qishga kirdi.Birinchi jahon urushi paytida Bean 1918-yilda Qo'shma Shtatlar armiyasiga qo'shildi va 1919-yilgacha leytenant lavozimida xizmat qildi. Birinchi jahon urushidan bir yil oldin san'at bakalavriatini tamomladi. O'qishni tugatgandan so'ng, Bean kiyim-kechak sanoatidi yordamchisi ishchi bo'lib ishladi.Keyin u Massachusetsdagi Garvard biznes maktabiga o'qishga kirdi va 1922-yilda biznes boshqaruvi magistri darajasini oldi.Bean 1923-yilda Doroti Mey Uilga uylandi va ularning qizi Elizabet va Devid ismli o'g'il farzandlari bor edi.

## Iqtisodiy tahlilchi
1923-yilda Bean Qo'shma Shtatlar Qishloq xo'jaligi departamentida yangi tashkil etilgan Qishloq xo'jaligi iqtisodiyoti byurosiga qo'shildi.Uning Qishloq xo‘jaligi departamentidagi faoliyati siyosatni shakllantirish uchun asos sifatida statistik tahlildan foydalanishga asoslangan edi.Iqtisodiy tahlilchi sifatida bo‘limning oylik narx hisobotlarini tayyorlash uchun mas’ul qo‘mitaning kotibi bo‘lib, fermer xo‘jaliklarining daromadlari va narx indekslari hisob-kitoblari bilan shug‘ullangan.Uning faoliyati davomida u ekinlar, biznes va tovar narxlari haqida ko'plab muvaffaqiyatli prognozlar qilgan.

## Manbalar
Poncione d'Arzo

**Poncione d'Arzo** - Monte Pravellodan 250 metr sharqda va Shveysariya va Italiya o'rtaidagi chegara bo'ylab joylashgan Lugano  Prealps tog'laridan biri. U Monte San Giorgio tu'olgan joy Janubiy Luano ko'lida joylashgan.

## Manbalar

## Tashqi havolalar
Ruchen

**Ruchen togʻi haqida bir necha maʼlumotlar**:

* Ruchen (Yura togʻlari), Jura zanjirasi, Shveysariya
* Gross Ruchen, Glarus Alplari,Shveysariya
* Chli Ruchen, Glarus Alplari, Shveysariya
* Ruchen — eng baland choʻqqisi Mürtschenstock, Glarus Alplari, Shveysariya
* Foostock, Glarus Alplari, Shveysariya uchun alternativ nom hisoblanadi
* Ruchen, Glärnisch massivining choʻqqilaidan biri boʻlib, Shveyzer Alplari,Shveysariya
Rooterberg

**Rooterberg** (840 m) - Alplardan shimolda  Lucerna kantonidagi Root va Udligenswil o'rtasida to'siq hosil qilib joyylashan tog' hisoblanadi. tog'lari ostida joylashgan, u Shimoliy Luzerna ko'li va  g'arbiy Zug ko'liga joyda joylashgan.

## Manbalar

## Tashqi havolalar
Rooterberg tog'i

**Rooterberg** (840 m) - Alplar shimoliy qismidagi tog' bo'lib, Lucerna kantonida joylashgan Root va Udligenswil o'rtasida to'siq hosil qiladi .Alp tog'lari ostida o'rnashib, u Shimoliy Luzerna ko'li va  G'arbiy Zug ko'li yaqinida joylashgan.

## Manbalar
https://www.alltrails.com/trail/switzerland/lucerne/root-rooterberg
https://www.stonecontact.com/quarries-3854/rooterberg-sandstein-quarry

## Tashqi havolalar
Markaziy Yevropa tekisligi

**Markaziy Yevropa Tekisligi-**gʻarbda Atlantika okeani sohillaridan sharqda Oder va Visla daryolarining suvayirgʻichigacha bo'lgan hududlarni o'z ichiga oladi. Bu hudud Fransiyaning Parij Havzasi, Garonna pasttekisligi, Armorikon va Markaziy massivlari, Belgiya va Germaniyaning janubiy qismlari, Chexiya massivi va Oʻrta Polshani oʻz ichiga oladi. Markaziy Yevropa tekisligi, Oʻrta Yevropa tekisligidan farqli oʻlaroq, tekisliklardan, botiqlardan, togʻ massivlaridan, platformalardan va qirlardan iborat boʻlib, u Markaziy Yevropa togʻ-tekislik oʻlkasi yoki Gertsin Yevropasi deb ham ataladi.

## Geologiyasi
Markaziy Yevropaning gʻarbiy qismida, Fransiya hududida qadimgi Armorikon va Markaziy massivlari joylashgan. Armorikon massivi Fransiyaning shimoli-gʻarbiy qismida gersin burmalanishi natijasida hosil boʻlgan. Markaziy massiv esa gersin burmalanishida vujudga kelgan yirik va gumbazsimon baland koʻtarilma hisoblanadi. Bu massivning asosini burmalangan qadimiy kristall va vulkanik jinslar tashkil etadi.

### Pasttekisliklar va Massivlar

* **Armorikon Massivi**: Fransiyaning shimoli-gʻarbida joylashgan bu massivda ko'tarilma tektonik harakatlar kuchli kechmagan. Normandiya va Gatin qirlari qadimgi massivning qismlari hisoblanadi.
* **Markaziy Massiv**: Markaziy Yevropaning eng yirik massivlaridan biri bo'lib, Pyui-de-Sansi cho'qqisi 1886 m. Bu massivning janubiy qismidagi kristall jinslar yura davrining ohaktoshlari bilan qoplangan Gran-Kos platosini hosil qiladi.
* **Garonna Pasttekisligi**: Markaziy massiv va Biskay qoʻltigʻi oraligʻida joylashgan. Bu hududda tektonik botiqda hosil bo'lgan Akvitaniya havzasi mavjud.

## Iqlim Sharoiti
Markaziy Yevropa tekisligi iqlimida Atlantika havo massasi katta rol oʻynaydi. Nam dengiz havo massasi sharqqa tomon materik ichkarisiga kamayib boradi, bu esa iqlimning kontinentallik darajasini oshiradi. Gʻarbiy qismlarda qish iliq va nam, yoz esa salqin boʻladi. Sharqqa tomon harakatlanishda, iqlim quruqlashib boradi va qish sovuqroq boʻladi.

## Gidrografiya
Markaziy Yevropaning yirik daryolari orasida Reyn, Sena, Luara, Garonna va Rona daryolari mavjud. Bu daryolar gidrologik rejimi shu joyning iqlim sharoitiga va relefiga bogʻliq. Gʻarbiy hududlardagi daryolar suv sarfi yil boʻyi deyarli bir tekisda boʻlsa, sharqiy hududlarda daryolarning suv sarfi togʻ massivlaridagi qorlarning erishi tufayli murakkablashadi.

## Oʻsimlik va Hayvonot Olami
Markaziy Yevropada oʻrmonlar Sudet togʻlari, Chexiya oʻrmoni, Bovariya oʻrmoni kabi hududlarda yaxshi saqlangan. Ushbu oʻrmonlarda yel-pixta daraxtlari keng tarqalgan. Togʻlarning baland qismlarida esa qar oʻsimliklari uchraydi. Hayvonot olami esa asosan oʻrmon faunasi bilan ifodalanadi. Tulki, boʻrsiq kabi yovvoyi hayvonlar va turli xil qushlar keng tarqalgan.

## Manbalar
* T. V. Vlasova. Materiklar tabiiy geografiyasi (okeanlar tutash qismlari bilan birga)- Oʻqituvchi. T., 1981[1]
* X.Vaxobov, A. A. Abdulqosimov, N. R. Alimkulov MATERIKLAR VA OKEANLAR TABIIY GEOGRAFIYASI -Toshkent ,2021[2]
Hoji Safo Joʻraboyev

**Hoji Safo Joʻraboyev** (1873-yilda tugʻilgan) — oʻzbekistonlik jamoat hodimi.

## Hayoti va mehnat faoliyati
Hoji Safo Joʻraboyev Buxoro viloyatining Vobkent qishlogʻida oddiy kosib oilasida tugʻilgan. Eski usuldagi maktab va rus-tuzem maktabida oʻqigan. Keyinchalik esa 1904—1905-yillari Turkiyada ham tahsil olgan va oʻsha yillari haj sunnati safarini ado etishga ham muvaffaq boʻlgan. 1909-yildan boshlab „Jamiyati xayriya“ aʼzosi boʻlib ulgurgan.

1914-yilda Chor Rossiyasining maxfiy hizmati topshiriqlarini bajarmaganligi sababidan qamalgan va tezda ozod ham qilingan. Hoji Safo Joʻraboyev oʻzining halol kasbi chilangarlik bilan ham shugʻullanib borgan.

1917-yilgacha Odessa shahrida hajga boruvchilarga vositachilik (dallolik) qilish bila shugʻullangan. Hoji Safo Joʻraboyevning oʻz mehmonxonasi ham boʻlgan. 1914-1917-yillarda Odessadagi zavodda chilangar boʻlib ishlagan va shu yerda firqaga ham aʼzo bolgan. 1917-yildan boshlab esa „Shoʻroyi jamiyat“ aʼzosi deb ham hisoblangan. 1917—1918-yillari Turkiston Muxtoriyati ishlarida jonbozlik koʻrsata olgan.

U Turkiston jumhuriyatining milliy ishlar komisari lavozimida ish yuritgan vaqtlarida xalqni inqilob bilan tabriklagan holda „Ishtrokium“ gazetasida „Mehnatkash birodarlarimizg‘a“ deb booshlagan xatini koʻrishimiz ham mumkin. U bunda mamlakatda xuriyat va ozodlik hukm sura boshlab bechora mehnatkashlar va dehqonlar saodatga yuzlashganidan bag'oyatda mamnun bo'lib o'z fikrlarini to'lib-toshgan holda xalqni qutlash bilan ifoda etadi hamda xatning soʻngi qismini:

soʻzlarini  qo'shib tamomlaydi.

## Ayblov
1918-yildan Turkiston ASSR Milliy ishlar xalq komissari hamda 1919-yildan esa Fargʻona inqilobiy qoʻmitasi raisi etib tayinlangan.
Hoji Safo Turkiston Sovetlarining ikkinchi syezdida ruslarga ochiqchasiga qarshi chiqib,
 degan.
Keyin turli sovet va xoʻjalik ishlarida ishlagan. 1929-yilda shaxsiy nafaqaga chiqib, Moskvada istiqomat qilgan. Ushbu holat NKVD hodimlari tomonidan maxfiy tashkilot sifatida baholangan. 1937-yili 13-sentabrda Hoji Safo Joʻraboyev qamoqqa olingan. 1937-yil 5-noyabrda NKVD Uchligi tomonidan oʻn yilga MTL surgun qilingan.

## Oʻlimi
Taqdiri nomaʼlum.

## Manbalar
Kirill Pirogov

**Kirill Alfredovich Pirogov** (1973-yil Tehron) — rus teatr, kino va dublyaj aktyori, bastakor, Rossiya Federatsiyasida xizmat koʻrsatgan artist unvoni sohibi(2005).

## Biografiyasi
1973-yil 4-sentyabrda Tehronda tug'ilgan otasi tashqi savdo sohasida ishlagan, qurilish texnikalarini eksport va import qilish bilan shug'ullangan.

Bolaligida u Sergey Kazarnovskiy rahbarligidagi teatr studiyasida tahsil olgan va musiqa maktabini tamomlagan. Ota-onasi uning kelajagi uchun  universitetda o'qishini xohlashgan. Biroq, 1994-yilda Pirogov VTUni tugatdi. B. V. Shchukina ( Vladimir Ivanov kursi), shundan so'ng u "Pyotr Fomenko ustaxonasi" teatrida o'ynash taklifini olgan (va "tashqaridan" teatrga qabul qilingan birinchi odam bo'ldi).

Pirogovning filmdagi debyuti 1995-yilda Georgiy Daneliyaning "Oryol i reshka" filmida bo'lib o'tgan, filmda u bosh rolni o'ynagan. Pirogovga omad olib kelgan Aleksey Balabanovning " Birodar 2 " filmida Ilya Setevoy rolini ijro etgan.

### Teatrdagi rahbarligi

* Seagull premyerasi 2019-yil 28-may - *Pyotr Fomenko ustaxona teatri*

### Filmografiyasi

## Manbalar
Jana Andrsová

**Jana Andrsová** (**Večtomová**; 8-avgust 1939-yil — 16-fevral 2023-yil) Chexiya raqqosasi va aktrisa boʻlgan. 1957-yilda u Pragada Raqs konservatoriyasini tugatgan va Vitus Nejedly armiya sanʼat ansambli bilan ish faoliyatini boshlagan.

= Laterna Magika =
1959-yildan 1978-yilgacha Andrsová Josef Svoboda avangard multimedia kompaniyasi „Laterna Magika“ bilan ishlay boshlagan. Allen Xyuz 1964-yil avgust oyida kompaniyaning Karnegie Hall-da debütini amalga oshirgan, bu joyda Miloš Forman tomonidan 23 ta namoyishlar berilgan edi. Ular „Brüksel jahon yarmarkasi boʻyicha birinchi marta xalqaro eʼtiborga sazovor boʻlgan Chexiya teatr spektakli“ deb tasvirlangan. 1966-yilda Andrsová Alfréd Radok xoreografiyalashtirilgan va Laterna Magika multimedia ishlab chiqargan : Variation 66, The Opening the Wellda bosh rollarni ijro etgan.

## Nafaqa va oʻlim
Andrsová nafaqada boʻlgan vaqtida, sahnaga chiqishlarini davom ettirgan. 2014-yilda (shuningdek, 2016-yilda ham) u *Valmont*, xoreograf Libor Vaculíkning Les Liaisons dangereuses sahna asari uchun Milliy teatr baletini dunyo premyerasi sifatida namoyish etilishida keksa xudojoʻy qahramon Madame de Rosemonde rolini ijro etgan.

Andrsová 2023-yil 16-fevral kuni 83 yoshida vafot etgan.

## Filmlari

* *Strakonický dudák* (1955) — yogʻoch nimfa
* *Jak se Franta naučil bát* (1959) — molchining qizi Veronika
* *[[:cs:Rusalka (Dvořák)#Filmy|Rusalka]]* (1962) — Rusalka (Milada Šubrtová qoʻshiq qilgan qism)
* *Hoffmannov povidky* (1962) — Olimpiya
* *Dvanáctého* (1963) — raqschi
* *Svět je báječné místo k narození* (1968) — oʻzi
* Bludiště moci (1969) — baletchi
* *Kočičí prinsi* (1978) — ona

## Manbalar
Buxarin. Siyosiy biografiya

**Bukharin and the Bolshevik Revolution: A Political Biography** () — Nyu-York universiteti professori Stiven Koen tomonidan 1980-yil Nikolay Buxarinning bir jildlik tarjimai holi chop etilgan. Moskvadagi xalqaro koʻrgazma-yarmarkada 1979-yil asar musodara qilingan, biroq ushbu asar keyinchalik rus tiliga tarjima qilingan va 1988-yilda SSSRda 150 000 nusxada nashrdan chiqqan.

Buxarinning siyosiy dasturi va 1928—1929-yillarda boʻlib oʻtgan ichki partiyaviy kurashlarning oqibatlari orasidagi munosabatlarni oʻrganishga asoslangan bu kitobda muallif Leon Trotskiyning oʻrnini yagona deb hisoblagan Isaak Deycher va Edvard Karr bilan yuzaki munozara qiladi. SSSRdagi stalinizmga muqobil. Koen Stalinning „buyuk burilish nuqtasi“ ga „Buxarin alternativi“ (partiya ichidagi demokratiyani siyosiy plyuralizmgacha kengaytirish, yangi iqtisodiy siyosatni davom ettirish va ixtiyoriy kollektivlashtirishdan iborat) nazariyasini ilgari suradi.

## Manbalar
Shimoli-Sharqiy Sibir o'lkasi

**Shimoli-Sharqiy Sibir oʻlkasi-** Lena daryosining quyi oqimidan sharqda, Aldan daryosining quyi oqimidan shimolda joylashgan va sharqda Tinch okean havzasining suvayirgʻich togʻ massivlari bilan chegaralangan hududni oʻz ichiga oladi. Bu oʻlkaning maydoni 1,5 million kvadrat kilometrni tashkil etadi.

## Relyefi
Shimoli-Sharqiy Sibir oʻlkasi relyefi chekka togʻ tizmalaridan, markazi togʻlik va yassi togʻliklardan hamda pastekisliklardan iborat. Oʻlka paleozoy va mezozoyning birinchi yarmida Verxoyansk-Chukotka geosinklinal dengiz havzasining bir qismi boʻlgan. Mezozoyning ikkinchi yarmida tektonik harakatlar natijasida burmali strukturalar hosil boʻlgan. Hozirgi relyef shakllari paleogen va neogen davrida yuz bergan koʻtarilishlar natijasida shakllangan.

## Iqlimi
Shimoli-Sharqiy Sibir iqlimi sovuq va keskin kontinental. Hudud arktika va subarktika iqlim mintaqasida joylashgan. Oʻrtacha yillik harorat −10 °C dan past boʻlib, baland togʻlarda va Novaya Sibir orollarida −15 °C ga teng. Qish 6-8 oy davom etadi va yanvarning oʻrtacha harorati −40 °C atrofida boʻladi. Eng sovuq joy Oymyakon boʻlib, bu yerda yanvarning oʻrtacha harorati −48 °C, −50 °C ni tashkil etadi va eng past harorat Oymyakonda −71 °C gacha tushgan. Yoz oylari nisbatan iliqroq, iyulning oʻrtacha harorati +14 °C dan +16 °C gacha, ayrim kunlari +35 °C gacha yetadi. Yillik yogʻin miqdori tekisliklarda va togʻ oraligʻi botiqlarida 200-300 mm, past togʻlarda 400-500 mm, baland togʻlarda 600-700 mm ni tashkil etadi.

## Ichki suvlari
Hududda Shimoliy Muz okeaniga quyiladigan yirik daryolar mavjud. Eng katta daryolar Kolima, Indigirka va Yana daryolaridir. Kolima daryosining uzunligi 2129 km, havzasining maydoni 643 000 km². Indigirka daryosi 1980 km uzunlikda va havzasi 360 000 km² ni tashkil etadi. Yana daryosi esa 1490 km uzunlikda va havzasi 238 000 km².

## Tabiat zonalari
Oʻlkada tundra va shimoliy tayga siyrak oʻrmonlari hukmronlik qiladi. Tundra zonasida gileyli zax tuproqlar tarqalgan boʻlib, ular qiyoq-mox, momiqbosh-mox va lishaynik oʻsimliklar bilan qoplangan. Shimoliy tayga siyrak oʻrmonlari Dauriya tilogʻochidan tashkil topgan. Togʻli hududlarda balandlik mintaqalari rivojlangan. Oʻrmonlar mintaqasi shimoliy togʻli hududlarda 200-400 m balandlikda joylashgan. Togʻ tayga zonasidan yuqorida yer bagʻirlab oʻsadigan qalin kedrzorlar va togʻ tundrasi joylashgan. Eng baland massivlarda sovuq sahrolar hukmronlik qiladi.

## Fauna
Oʻlkaning faunasi Shimoliy Amerika faunasiga oʻxshash. Kolima havzasida yashaydigan sut emizuvchilarning koʻpchiligi Alyaskadagi hayvonlar bilan yaqin. Yirtqich hayvonlardan Bering ayigʻi, Bering tulkisi, Sharqiy Sibir silovsini, rosomoxa, Sharqiy Sibir boʻrisi kabilar mavjud.

= Manbalar =
* T. V. Vlasova. Materiklar tabiiy geografiyasi (okeanlar tutash qismlari bilan birga)- Oʻqituvchi. T., 1981[1]
* X.Vaxobov, A. A. Abdulqosimov, N. R. Alimkulov MATERIKLAR VA OKEANLAR TABIIY GEOGRAFIYASI -Toshkent ,2021[2]
Afrika Ittifoqi

**Afrika Ittifoqi** 55 ta Afrika davlatlarini birlashtirgan tashkilotdir. Ittifoq 2001-yil 26-mayda Efiopiyaning Addis-Abeba shahrida tashkil etilgan va 2002-yil 9-iyulda Janubiy Afrikaning Durban shahrida tashkil etilgan. Afrika Ittifoqini tashkil etish niyati 1963-yil 25-mayda Addis-Abebada tashkil etilgan Afrika Birligi Tashkilotini imzolagan 32 ta hukumat tomonidan oʻzgartirish edi. Afrika Birligi Tashkiloti 2002-yil 9-iyulda tarqatib yuborildi. Birlashgan Millatlar Ittifoqining eng muhim qarorlari Afrika Ittifoqi Assambleyasi tomonidan qabul qilinadi, unga a'zo davlatlar davlat va hukumat rahbarlarining yarim yillikda o'z yig'ilishlarini o'tkazadi.

Afrika Ittifoqi kotibiyati, Afrika Ittifoqi komissiyasi Addis-Abebada joylashgan. AIdagi eng katta shahar Lagos, Nigeriya, eng katta shahar aglomeratsiyasi esa Qohira, Misrdir. Afrika Ittifoqi 1,3 milliarddan ortiq aholiga ega va taxminan 30 million km2 (12 million kvadrat milya) maydonga ega va Sahara va Nil kabi dunyoning diqqatga sazovor joylarini o'z ichiga oladi. Asosiy ishchi tillar arab, ingliz, fransuz, portugal, ispan va suahili.  Afrika Ittifoqi tarkibida Tinchlik va xavfsizlik kengashi va Pan-Afrika parlamenti kabi rasmiy organlar mavjud.

2023-yilda Hindistonning Dehli shahrida bo'lib o'tgan G20 (20 guruhi) yig'ilishida Afrika Ittifoqi Yevropa Ittifoqi kabi G20 a'zoligiga qabul qilindi.

Bosh qarorgohi Addis-Abebada.

## Manbalar

## Havolalar

*
Isxak Mashbash

**Isxak Shumafovich Mashbash** cherkas shoiri, yozuvchi va tarjimon. Adigey tilidagi 80 dan ortiq kitoblar muallifi va rus tilidan adigey va kabardin tiliga koʻplab asarlar, jumladan Qurʼonni tarjima qilgan. Asarlari ingliz, fransuz, ispan, nemis, polyak, mongol, turk, arab va boshqa tillarda nashr qilingan.

Rossiya va SSSRda yuqori lavozimlarda ishlaganiga qaramay, cherkas genotsidi haqida yozgani uchun ruslar tomonidan tanqid qilingan. Barcha asarlari 2015-yilda adigey va rus tillarida 20 jildda nashr etilgan. Asarlarini Turkiyadagi taniqli cherkas millatchisi Fahri Huvaj turk tiliga tarjima qilgan.

Bir nechta mukofotlarga sazovor boʻlgan. Jumladan, Rossiya Federatsiyasi Mehnat Qahramoni (2019), Adigeya xalq yozuvchisi (1993), Kabardin-Balkar, Karachay-Cherkassiya, SSSR Davlat mukofoti laureati (1991), RSFSR Davlat mukofoti (1981), Adigeya Respublikasi Davlat mukofoti.

Uni butun dunyo boʻylab cherkaslar hurmat qiladi. 2016-yilda Isxak Mashbashning ona yurtida, Urupskiy qishlog‘ida haykali o‘rnatilgan.

## Biografiyasi

Mashbash 1930-yil 28-mayda hozirgi Krasnodar oʻlkasining Uspenskiy tumanidagi Urupskiy qishlogʻida tugʻilgan. 1957-yilda Moskvadagi Maksim Gorkiy nomidagi Adabiyot institutini imtiyozli diplom bilan tugatgan. 1962-yilda KPSS Markaziy Komiteti huzuridagi Oliy partiya maktabining matbuot, televideniye va radioeshittirish boʻlimini tamomlagan. 1956—1959-yillarda viloyat „Sotsialistik Adigeya“ gazetasida bo‘lim mudiri bo‘lib ishlagan. Umar Txabisomov bilan hamkorlikda Adigeya Respublikasi madhiyasini yaratdi.

## Izohlar

## Manbalar
Abdulloh masjidi

**Abdulloh masjidi** () — Kubaning Gavana shahrida La Habana viloyatida joylashgan masjid.

## Tarixi
Hozirgi masjid turgan bino avvallari qadimiy avtomobillar muzeyi boʻlgan. Keyinchalik bino masjidga aylantirilgan va 2015-yil iyun oyida hukumat ruxsat berganidan keyin ochilgan.

## Arxitekturasi
Masjid 1 qavatli binoda joylashgan bo'lib, mustamlakachilik uslubidagi quti shaklida qurilgan. Uning ichki devori arab xattotligi yozuvlari bilan bezatilgan. 

## Yana qarang

* Kubada Islom
## Manbalar
Al-Ansor masjidi

**Al-Ansor masjidi** — Dominikaning Saint John Parish shahridagi Portsmut hududida qurilgan masjid.

## Tarixi
Masjid 2004-yilda Ross universiteti tibbiyot fakulteti talabalari va ularning oilalari tomonidan moliyalashtirilgan va bunyod etilgan.

## Yana qarang

* Dominikada Islom
## Manbalar
Zunayra al-Rumiya

**Zunayra al-Rumiya** (arabcha: زنيرة الرومية, rimlik Zunayra) – (baʼzi manbalarda Zinara yoki Zinayra nomlari bilan ham uchraydi, lekin Zunayra nomi bilan keng tarqalgan), Muhammad (s.a.v)ning ayol sahobiyalaridan biri boʻlgan. U Abu Bakr Siddiq ozod qilgan qullardan biri ham hisoblanadi.

## Hayotlari
Zunayra Banu Maxzumning urugʻiga tegishli kanizak boʻlgan. Soʻngra esa, Amr ibn Hishomning quli boʻlib xizmat qilgan.

U Makkada Islomni birinchi boʻlib qabul qilganlardan edi. Islom dinini qabul qilganidan soʻng, Amr ibn Jahlning atrofidagi odamlar uni yangi dinidan voz kechishni soʻraganlar, ammo Zunayra oʻzinig qarorida sobit qolgan. Amr ibn Hishom uning Islom dinga kirganini bilgach, uni juda qattiq kaltaklagan.

Abu Bakr Siddiq u bilan birgalikda yana bir qul Lubaynani sotib olgan, soʻngra esa ularni ozod qilgan.

Islom dinini qabul qilganidan soʻng Zunayraning koʻzlari koʻrmay qolgan. Buning natijasida Quraysh qabilasi „Al-Lot va Al-Uzzo u Islom diniga kirganilgi uchun uning koʻzlaridan nurni olib qoʻydi“ deya vaj keltirshgan. Bunga nisbatan Zunayra: „Yoʻq, Allohga qasamki, sizlar yolgʻon gapiryabsizlar. Al-Lot yoki Al-Uzza na zarar, menga na shifo bera oladi va ular menga na azob bera olmaslar ham“ deya javob bergan.

Keyinroq uning koʻz nuri tiklangan, bu shifoni musulmonlar Alloh unga sinov berdi deb tushunganlar. Ammo keyinroq bunga nisbatan ham Quraysh qabilasi: „Bu Muhammadning sehrlaridan bir qismidir“, deya vaj keltirganlar.

## Shuningdek qarang

* Sahobalar

## Tashqi havolalar

* Biodata at MuslimScholars.info
* „زنيرة الرومية“ 

## Manbalar
Al-Fotiha masjidi

**Al-Fotiha masjidi** — Gaitining Ouest departamentidagi Port-o-Prens shahrida qurilgan masjid.

## Tarixi
Bugungi masjid joylashgan hudud 1993-yilda sotib olingan. 2010-yilda masjid 2010-yilgi Gaitidagi zilziladan kuchli zarar koʻrgan. Keyinchalik masjid toʻliq taʼmirlanib, qayta tiklangan. 1995-yilga qadar masjid bittagina xonasi boʻlgan nomsiz oddiy ibodatxona edi. 1995-yilda Abdul Ali masjid qurish uchun oʻz uyining yarmini vaʼda qilgan. Masjid xaritasi Muhammad Amir (Pakistan National tashkiloti) tomonidan ishlab chiqilgan va budjetning asosiy qismi ham u tomonidan qilingan xayriyaga asoslangan. Mehrob (imomning old markazi) yerning joylashuvi sababli masjid burchagida qurilgan.

## Yana qarang

* Gaitida Islom
## Manbalar
Axsarbek Abayev

**Axsarbek Magometovich Abayev** (; 1923-yil 14-dekabr, Xristianovskoe, Gorskiy ASSR, RSFSR — 1982-yil 13-may, Digora, Shimoliy Osetiyan ASSR, RSFSR) — Ikkinchi jahon urushi qatnashchisi, Sovet Ittifoqi Qahramoni (16.05.1944).

## Hayoti
Axsarbek Abayev Gorskiy ASSR Xristianovskoye qishlogʻida (hozirgi Shimoliy Osetiyaning Digora shahri) dehqon oilasida tugʻilgan. Oʻrta maktabning 7 sinf maʼlumotiga ega, kolxozda ishlagan.

1942-yil avgustda Sovet Armiya safiga chaqirilgan. Shimoliy Kavkaz frontida jang qilgan. Kavkaz uchun jangda koʻrsatgan jonbozligi uchun „Jangovar xizmatlari uchun“ va „Kavkaz mudofaasi uchun“ medallari bilan mukofotlangan, gvardiya serjanti unvonigacha koʻtarilgan.

1943-yil 3-noyabrda 6-gvardiya oʻqchila polkining guruh komandiri gvardiya serjanti Axsarbek Abayev, hozirgi Kerch shahridagi Mayak qishlogʻi yaqinida Kerch yarim orolidagi platsdarmni kengaytirish uchun jangda dushmanning kuchli pulemyot olovi ostida birinchi boʻlib hujumga otiladi. Komandirning namunasidan ilhomlanib, gvardiyachilar dushman turgan joyga yorib kirib, uni transheyadan siqib chiqaradi. Bu jangda, boʻlinmaning muvaffaqiyatini taʼminlab, gvardiya serjanti Axsarbek Abayev 40 nafar fashistni yoʻq qiladi va 6 tasini asirga oladi.

SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1944-yil 16-maydagi farmoni bilan „Frontda nemis-fashist bosqinchilariga qarshi kurashda qoʻmondonlikning jangovar topshiriqlarini namunali bajarganligi hamda koʻrsatgan jasorati va qahramonligi uchun“, gvardiya serjanti Axsarbek Magometovich Abayev Sovet Ittifoqi Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan.

1945-yilda Axsarbek Abayev zaxiraga boʻshatilgan. 1947-yilda Orjonikidze temir yoʻl texnikumini tamomlagan. Digora shahrida yashab, mehnat qilgan. 1982-yil 13-mayda vafot etgan.

## Xotirasi

* Shimoliy Osetiya Respublikasining Digora shahrida Qahramonning byusti oʻrnatildi.
* Digora shahardagi 3-sonli umumtaʼlim maktabi uning nomi bilan ataladi, maktab binosiga memorial lavha oʻrnatildi.
* Axsarbek Abayev istiqomat qilgan uyga yana bir memorial taxta oʻrnatildi.
* Digora shahar koʻchalaridan biriga uning nomi berildi.

## Manbalar
Butanda Islom

**[[Butan]]da [[Islom]]** dini tarafdorlar juda kam. Mamlakatda 5000-7000 atrofida musulmonlar bor.

## Masjidlar
Butanda hozircha masjidlar mavjud emas. Mamlakatni Monako va Slovakiya bilan birga masjidi boʻlmagan davlatlar qatoriga kiradi. Mamlakatning hozirgi musulmon aholisi buddist boʻlmagan boshqa dinlar qatori Jakarda qurilgan kichik ibodat zalida namoz oʻqiydi. 2008-yilda Butan musulmon jamoasi Hindistonning Jaigaon shahrida, Butan-Hindiston chegarasida Jaygaon masjidi deb nomlangan masjid qurdi.

## Yana qarang

* Butanda din

## Manbalar
Al-Rahmon Islom markazi

**Al-Rahman Islom Markazi** — Kanadaning Ontario shtatidagi Mississauga shahridagi masjid, uning gʻarbiy qismida 734 000 kishilik shahar Toronto joylashgan. Majmua Missisaugadagi afgʻon jamiyatiga xizmat qiladi.
## Manbalar

## Havolalar

* Al Rahmon Islom markazi
Al-Falah masjidi

**Al-Falah masjidi** — Beliz shahridagi masjiddir.

## Tarixi
Masjid 2008-yil 16-may kuni Bosh sudya Abdulay Konteh ishtirokidagi marosimda rasman ochib berilgan. Uning qurilishiga taxminan 500 000 AQSh dollari sarflangan.

## Arxitekturasi
Masjid gʻishtdan qurilgan. Binoning maydoni 1115 m 2 ga teng va oʻzida 300 tagacha namozxonni sigʻdira oladi. Shuningdek, u majlis xonalari, kutubxona, oshxona, turar joy, majlislar zali va sinf xonasini ham oʻz ichiga oladi.

## Yana qarang

* Belizda Islom
## Manbalar
Falastinni ozod qilish uchun xalq fronti

**Falastinni ozod qilish uchun xalq fronti** (**PFLP**; ) — 1967-yilda George Habash tomonidan asos solingan dunyoviy falastinlik Marksizm-Leninizm va inqilobiy sotsialistik tashkilotdir. PFLP doimiy ravishda Falastin ozodlik tashkilotini tashkil etuvchi guruhlar orasida Fatahdan keyin ikkinchi oʻrinda boʻlib kelgan.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* PLO 75 , PLO 75 , PLO 75  Secret documents regarding 1974 cooperation between the KGB and the PFLP against Israel and arming PFLP(in Russian) from the *Soviet Archives* V.Bukovsky, Soviet Archive collected by Vladimir Bukovsky
## Havolalar
* PFLP veb-sayti arab tilida
* Documents of the PFLP in Leila S. Kadi, *Basic Political Documents of the Armed Palestinian Resistance Movement*, 1969.
* Qamoqdagi PFLP Bosh kotibi Ahmad Saadat bilan intervyu- Kurash! Yangiliklar, 2003-yil yozi
Kepa Arrizabalaga

**Kepa Arrizabalaga Revuelta** (3-oktyabr 1994-yil) – Ispaniyalik professional futbolchi, Kepa hozirda La Ligada  Real Madrid jamoasi tarkibida darvozabon sifatida oʻynab kelayotgan, Real Madrid tarkibiga ijara sifatida Chelsea jamoasidan olingan.

Arrizabalaga oʻzining katta jamoalardagi karyerasini Athletic Bilbao jamoasida boshlagan. U Baskonya tarkibida oʻynagan va 2011–2016-yillar orasida Ponferradina va Real Valladolidga ketma-ket ijara oʻyinchi sifatida oʻtgan. Keyin Bilbaoga qaytdi, ammo 2018-yilda Kepa Chelseaga 80 million yevro (72 million funt sterling) evaziga oʻtdi, bu narx oʻsha paytda qimmat transferlardan biri hisoblangan. Bu jamoada futbolchi UEFA Yevropa ligasi, UEFA chempionlar ligasi va UEFA Superkupasini oʻz jamoasi tarkibida qo'lga kiritgan.

Arrizabalaga 2012-yilgi Yevropa chempionatini Ispaniyaning 19 yoshlilar terma jamoasi tarkibida qoʻlga kiritgan. U 2017-yilda Ispaniya terma jamoasida birinchi debyut oʻyinini oʻtkazgan va 2018-yilgi jahon chempionatida Milliy terma jamoa safida qatnashgan, ammo biror marta ham oʻyinga tushirilmagan.

## Klubdagi faoliyati

### Atletik Bilbao
Arrizabalaga Biska Ondarroa shahrida tavallud topgan. Arrizabalaga 2004-yilda Lezama Athletic Bilbao yoshlar jamoasi tarkibiga qoʻshilgan. U 2012-yil yanvar oyida Baskonya jamoasida Tercera Divisiónda oʻzining birinchi debyut oʻyinini oʻtkazgan.

5-may 2012-yilda Arrizabalagani Getafega qarshi La Liga oʻyinida asosiy tarkibga chaqirilib, lekin San Mamés stadionda boʻlib oʻtgan oʻyinda oʻyinga tushirilmagan oʻyin esa 0-0 hisobida yakunlangan. U iyul oyida mavsumdan oldin ham chaqirilib, 23-sentyabr kuni Malagaga qarshi oʻyinda ham zahirada qoldirligan.

Arrizabalaga oʻyinda jarohatlangani sababli Jon Ander Serantes oʻyinchi oʻrnini qoplash uchun 2013-yil yanvar oyida Bilbaoning zahira jamoasiga oʻtkazilgan. U zahira jamoada 2013-yil 16-fevral kuni debyut o'yinini o'tkizgan va Segunda División B-da Logroñés jamoasi ustidan 1:0 hisobida gʻalaba qozongan. 3-mart kuni jamoa Amorebieta ustidan 3-1 hisobida gʻalaba qozongan. Arrizabalaga aprel oyida pubalgiya kasalligiga chalingan va sentyabr oyida maydonga qaytgan.

## Manbalar
Mixail Akimov

**Mixail Pavlovich Akimov** (; 1925-yil 25-noyabr, Suponevo, Samara guberniyasi, RSFSR — 1983-yil 8-marta, Sumi, Ukraina SSR) — Ikkinchi jahon urushi qatnashchisi, Sovet Ittifoqi Qahramoni (25.09.1944).

## Hayoti
1925-yilning 25-noyabrida SSSRning Samara guberniyasi Suponevo qishlogida (hozir Koshkinskiy tumani, Samara viloyati, Rossiya) dehqon oilasida tugʻilgan. Oʻrta maktabning 7 sinf maʼlumotiga ega, kolxozda ishlagan.

Mixail Akimov 1943-yilning yanvar oyida Oʻzbekiston SSRning Namangan viloyati Yangiqoʻrgʻon tuman harbiy komissarligi tomonidan Sovet Armiya safiga chaqirildi. Uch oy davomida zahira polkida minometchilikka oʻqigan. 1943-yilning iyunidan frontda jang qilgan. Gʻarbiy, Janubiy-Gʻarbiy, Janubiy, 4-Ukraina, 1 va 3-Belarus frontlarida jangga kirgan. U ikki marotaba yaralangan va kontuziya olgan. U 54-gvardiya oʻqchilari diviziyasining 125-gvardiya artilleriya polkida nishonga yoʻnaltiruvchi boʻlib xizmat oʻtagan.

1944-yilning 8-iyulida Lesnaya stansiyasining janubi-gʻarbida (Brest viloyati, Baranovich tumanida), nemis qoʻshinlari 54-gvardiya oʻqchilari diviziyasi joylashgan joylarga qarshi hujum qilishdi. Dushman piyoda hujumi 15 tank va oʻziyurar toʻp koʻmagida amalga oshirildi. Nishonga yoʻnaltiruvchi Akimovning hisobi hujum qilayotgan tanklarga qarata toʻpni moʻljallab, birinchi snaryad bilan 300-400 metr masofadagi dushman tankini yakson qildi. Keyingi jangda esa boshqa hisoblar ishdan chiqdi. Yakka tartibda harakatlangan Mixail Akimov dushmanning yana uchta tankini yakson qildi, hamda hujum qilayotgan piyodalarni parchalanuvchi snaryadlar bilan oʻqqa tutdi. U yaralandi va hushini yoʻqotdi, biroq egallangan joylar boy berilmadi. Bir yarim oy gospitalda davolandi.

SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1944-yilning 25-sentyabridagi farmoni bilan „Fashist bosqinchilariga qarshi kurashish mobaynida qoʻmondonlikning jangovar topshiriqlarini namunali bajarganligi, hamda koʻrsatgan jasorat va qahramonligi uchun“ gvardiya kichik serjanti Mixail Pavlovich Akimov „Lenin“ ordeni va „Oltin Yulduz“ (5103-raqamli) medali taqdim etilgan holda „Sovet Ittifoqi Qahramoni“ unvoni bilan taqdirlangan.

1945-yilning yanvar oyida Mixail Akimov Sumi artilleriya bilim yurtiga oʻqishga yuborildi. Biroq, olingan jarohatlar va kontuziya oqibatida, 1946-yilning noyabrida, sogʻligi holatiga koʻra, armiya safidan chiqarildi. Samara un va don mahsulotlari texnikumini tamomlab, Vladimir shahrida faoliyat yuritgan. 1951-yilning yakunida u Sumi shahriga koʻchib keldi va regenerat zavodida temirga ishlov beruvchi ishchi boʻlib ishladi. 1983-yilning 8-martida vafot etgan va Ukraina SSR Sumi shahri Markaziy qabristoniga dafn etilgan.

## Xotirasi
Sumi shahri „Stalingradning Qahramonlari“ nomli koʻchasida joylashgan Shon-sharaf hiyobonidagi ushbu shahar bilan bogʻliq boʻlgan boshqa jangchilar qatorida Mixail Pavlovich Akimovning portreti ham bor.

## Manbalar
Vasim Mammadaliyev

**Vasim Mammadali oʻgʻli Mammadaliyev** (; 1942-yil 27-avgust &ndash; 2019-yil 13-oktyabr) — ozarbayjonlik sharqshunos olim, Boku davlat universitetining ilohiyot fakulteti dekani, arab filologiyasi kafedrasi mudiri, Ozarbayjon Milliy fanlar akademiyasining haqiqiy aʼzosi.

## Hayoti

Vasim Mammadaliyev 1942-yil 27-avgustda Bokuda ziyoli oilada tugʻilgan.

Boshlangʻich maʼlumotni Bokuda olib, Ozarbayjon davlat universitetining Arab filologiyasi yoʻnalishiga oʻqishga kirgan.

1964—1967-yillarda Ozarbayjon davlat universiteti aspiranti boʻlgan. 1968-yil, 26 yoshida Tbilisi davlat universitetida „Hozirgi [{Arab tili|arab]]—ozarbayjon tillari va iroq shevasidagi fe’l zamonlarining qiyosiy va tipologik tahlili“ mavzusida doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan. 1974-yil, 32 yoshida „Zamonaviy arab tilida zamon, shaxs va kayfiyat“ mavzusida doktorlik dissertatsiyasini himoya qilganidan so‘ng SSSRdagi eng yosh arab fanlari doktori bo‘lgan.

## Ilmiy faoliyati

1978-yilda ANAS professori boʻlgan. Vasim Mammadaliyev Iroq fanlar akademiyasi (1989), Islom hamkorlik tashkiloti qoshidagi Islom huquqi akademiyasi (1994), Suriya Qur’on fanlari va arab filologiyasi akademiyasi (1995) va Misr arab tili akademiyasining (2003) a’zosi bo‘lgan.

1992-yilda Ozarbayjonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi unvoniga sazovor boʻlgan. 2002-yilda Sheref ordeni berilgan. 2003-yilda Dogʻistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi unvoniga sazovor boʻlgan. 2007-yilda Ozarbayjon Milliy Fanlar akademiyasi akademigi etib saylangan.

Mammadaliyev 600 tadan ortiq maqola va 20 ta kitob muallifi hisoblanadi. Uning asarlari 15dan ortiq mamlakatda nashr qilingan. Turkiya, Eron, Iroq, Misr, Liviya, Gruziya, Rossiya, Saudiya Arabistoni, Suriya, BAA, Quvayt va boshqa davlatlar bilan ilmiy hamkorlik qilgan. Sovet davrida akademik Ziyo Bunyodov bilan birga Qur’onni ozarbayjon tiliga tarjima qilgan. Dastlab 1991-yilda nashr etilgan tarjima keyinchalik 10 marta qayta nashr etilgan.

Vasim Mammadaliyev 1997-yildan boshlab Ozarbayjon-Iroq do‘stlik ittifoqi va Kavkazmusulmonlari diniy idorasi ilmiy-diniy kengashi raisi bo‘lgan.

## Manbalar

## Havolalar
* Al-Quran  Project includes Vasim Mammadaliyev and Ziya Bunyadov Azerbaijani Quran translation.
Gandiya

**Gandia-**  (    )  Ispaniyaning sharqidagi Valensiya hamjamiyatidagi shahar va munisipalitet .

Gandiya XV-XVI asrlarda muhim madaniy va savdo markazi sifatida faoliyat koʻrsatgan : XV asrda uning Universiteti boʻlgan. Bu yerda bir qancha mashhur odamlar, jumladan shoir Ausiàs Mart (1400-1459) va yozuvchi Joanot Martorell (1410-1465) yashagan. U Borja yoki Borgia bilan mashhur bo'lib, ularning oilaviy unvoni, Gandiya gersogi (dastlab 1399 yilda yaratilgan).

## Diqqatga sazovor joylari

* Sant Jeroni de Kotalba monastiri
* Gandiya kollegial bazilikasi
* Gandiya gersoglik saroyi
* Ferrocarril Alcoy Gandia
* Borgias yo'nalishi
* Valensiya monastirlari marshruti
* Valensiya klassiklarining marshruti

## Turizm

Gandia o'zining uzun, keng, oltin qumli plyajlari bilan Ispaniyaning asosiy sayyohlik manzillaridan biri hisoblanadi. An'anaviy ravishda Gandia turizmining ichki bazasi asosan Madriddan keladi, so'nggi yillarda u xalqaro sayyohlar, asosan fransuz, nemis va inglizlar uchun tobora mashhur joy bo'layotgan  bo'lsa ham.

Gandia sohilllari atrofida mashhur ispan restoranlari mavjud.

Gandiadagi xarid markazlari quyidagilar:

Karrefor, Carrefour Express, Lidl, Mercadona va Aldi va boshqalar.

## Madaniyati
Gandiada turli adabiy bahslar, Yozgi universitetda (Universitat d'Estiu)  xalqaro klassik musiqa festivali va san'at ko'rgazmalari o'tkazilib ,ularda sport turlari, suv, golf, tennis va piyoda yurish kabilarni o'z ichiga oladi. Gandiada aprel oyida xalqaro animatsiya va qisqa filmlarni nishonlaydigan yillik "Cortoons Gandia" animatsiya festivali bo'lib o'tadi.

### Iqlimi
Gandia iqlimi - o'rta  (Köppen iqlim tasnifi: Csa) bo'lib, qish sovuq va yozi issiqdir. Yillik o'rtacha harorat 18-19&nbsp;°C atrofida bo'ladi. &nbsp;Gandiada yiliga taxminan 600&nbsp;mm yomg'ir yog'adi, aksariyat yog'n sentyabrdan noyabrgacha tushadi. Qish eng ko'p yomg'ir yog'adigan mavsum hisoblanadi.

## Sport
Mahalliy futbol jamoasi CF Gandía deb ataladi.

*

## Taniqli odamlar

* Leon de Arroyal (1755-1813), ziyoli, shoir va yozuvchi
* Pablo Pallares Marzo (1987), futbolchi
* Sant Jeroni de Cotalba monastiri
* Gandia kollegiat bazilika
* Gandia dukasi saroyi
* Ferrocarril Alcoy Gandia
* Borgiyalar yo'li
* Valensiya monastirlari yo'li
* Valensiya klassiklarining yo'nalishi

## Izohlar
 

## Manbalar

## Havolalar

* Gandiya shahar hokimiyati
* Gandiyaning rasmiy turizmi
* Gandiya haqida ma'lumot
Erigeron strigosus

***Erigeron strigosus*** — gulli oʻsimliklar sirasidan boʻlib, Asteraceae oilasiga mansub, **prairie fleabane**, **oddiy sharqiy fleabane**, va **romashka fleabane** kabi umumiy nomlar bilan mashhur.

*Erigeron strigosusning* vatani Shimoliy Amerikaning sharqiy va markaziy qismida boʻlib, Manitoba, Aydaho hamda Texasgacha boʻlgan hududlar hisoblanadi. U, shuningdek, Shimoliy Amerikaning gʻarbiy qismida, Yevropa va Xitoyda bir oz begona oʻtli tabiiylashtirilgan tur sifatida naturalizatsiya qilingan.

*Erigeron strigosus* bir yoki ikki yillik oʻt turlaridan biri hisoblanib, balandligi 80 sm gacha (32 dyum) yetishi mumkin. Asosan, u oʻsimlikning pastki qismida bir necha santimetr uzunlikdagi tukli, petiolli, yopishmaydigan, oval shaklidagi barglarga ega. Bir oʻsimlik 200 taga yaqin gul boshlarini hosil qilishi mumkin, bunda shoxlangan poyalarning bir qatori bor. Har bir boshning kengligi bir santimetrdan (0,4 dyum) kichikroq boʻlib, koʻplab sariq diskli gulzorlarni oʻrab turgan 50-100 oq, pushti yoki koʻk nurli gulzorlarni oʻz ichiga oladi.

; Turlari

* *Erigeron strigosus* var. *calcicola* JR Allison — Alabama, Jorjiya, Tennessi
* *Erigeron strigosus* var. *dolomiticola* JR Allison — Alabama
* *Erigeron strigosus* var. *strigosus* — Shimoliy Amerikaning katta qismi; Xitoyda joriy etilgan
* *Erigeron strigosus* var. *septentrionalis* (Fernald & Wiegand) Fernald — Shimoliy Amerikaning katta qismi; Yevropada joriy qilingan

## Manbalar

## Havolalar

* Data related to Erigeron strigosus at Wikispecies
* 
* UC Calphotos gallery of ''Erigeron strigosus''
* Jepson Manual Treatment: ''Erigeron strigosus''
Magu nomli atoqli otlar

**Magu** quyidagi nomlariga murojaat qilishi mumkin:

* Magu (Eron) – Eronning Kermon viloyatida joylashgan qishloq nomi
* Magu, Rafsanjon, Eronning Kirmon viloyatida joylashgan qishloq nomi
* Tanzaniyadagi Mvanza viloyatining Magu tumani,
* Magu, Tanzaniya, Tanzaniyaning Mvanza mintaqasida joylashgan shaharcha
* Gilbert „Magu“ Lujan
* Magu, Desorden Publico guruhi aʼzosi
* Magu (xudo), afsonaviy xitoylik oʻlmas
Source (oʻyin yuritkichi)

**Source** — 3 oʻlchamli videooʻyin yuritkichi, Valve korporatsiyasi tomonidan GoldSrc yuritkichiga oʻrinbosar oʻlaroq ishlab chiqilgan. Yuritkich ilk bor 2004-yilda *[[Half-Life: Source]]*, ''Counter-Strike: Source'' va ''Half-Life 2'' oʻyinlari bilan taqdim etilib, aynan *Half-life 2* sababli katta dovruq taratadi. Source yuritkichi asosan Valve oʻyinlari bilan tanilgan boʻlsa-da, boshqa studiyalar ham ushbu yuritkich negizida oʻzlarining videooʻyinlarini yaratishgan. Masalan, Troika Gamesʼning ** oʻyini. Shuningdek, kichik jamoalar va shaxslar ham ushbu yuritkichdan Valve oʻyinlariga modifikatsiyalar yaratishda foydalanishadi. Valve 2004-yilda yuritkich chiqarilganidan keyin unga yangilanishlar qoʻshishda davom etdi. Yangilanishlarning aksariyati Valve tomonidan yaratilgan yangi oʻyinlar bilan birga kelardi. 2010-yillarning oxirlarida Valve Sourceʼni almashtirish uchun Source 2 yuritkichini yaratib, uni *[[Half-Life: Alyx]]* oʻyini bilan ommaga taqdim etdi. Source yuritkichi oʻzidagi fizikasi, SI va grafikasi tufayli mashhurlikka erishdi.

## Tarixi
Source yuritkichi GoldSrcʼdan kelib chiqqan. GoldSrc yuritkichi boʻlsa, Quake yuritkichining qattiq oʻzgartirilgan versiyasidir. Quake yuritkichining yaratuvchisi John Carmack 2004-yili oʻz blogida „Half-Life 2ʻda hali ham Quakeʼning dastlabki kodining bir boʻlagi mavjud“ deya izoh yozgan. Source yuritkichining yaratilish tarixi 1998-yilning boshiga borib taqaladi. Oʻshanda studiyaning birinchi oʻyini boʻlmish *[[Half-Life]]* ustida ish yakulangach, ishlab chiquvchilar yuritkichga yana qoʻshimchalar kiritishni istashgan. Biroq deyarli tayyor oʻyinga yangi narsalar kiritib, oʻyin kodini ajratmaslik uchun tavakkal qilishmagan. Bu haqda Valve xodimi Erik Johnson shunday deydi:

Shunday qilib, Source nomini yangi yuritkichni taʼriflash uchun, GoldSource nomini oʻtgan avlod yuritkichini taʼriflashda ishlata boshlashdi. Source yuritkichi kod ajratishdan boshlab boʻlakma-boʻlak ishlab chiqildi. Valveʼning ichki loyihalari ham asta-sekin GoldSrcʼdan Sourceʼga oʻta boshladi. Oʻshandan buyon Sourceʼni ishlab chiqish litsenziyalangan bogʻlovchi dasturiy taʼminot bilan oʻzlari yozgan kodning aralashmasiga aylandi. Sourceʼning eski versiyalarida videolarni ijro etish uchun Bink video ishlatilardi, biroq Sourceʼning soʻnggi versiyalariga kelib, WebM videolar qoʻllana boshlandi.

## Source yuritkichidagi atoqli oʻyinlar

*[[Titanfall]]*, *[[Titanfall 2]]* va *[[Apex Legends]]* jadvalga kiritilmagan, chunki ularning negizidagi Source yuritkichi shu darajada qattiq oʻzgarishga uchraganki, ularni bemalol boshqa yuritkichda deyish mumkin.

## Manbalar