René Auberjonois

**Rene Murat Auberjonois** (  ;  1940 yil 1 iyunda dunyoga kelgan - 2019 yil 8 dekabrda vafot etgan) amerikalik aktyor va rejissyor. Rene "*Star Trek: Deep Space Nine"* (1993–1999) filmidagi Odo obrazi bilan mashhur bo'lgan. Aktyor birinchi marta sahna aktyori sifatida shon-shuhratga ushbu roli orqali erishdi. Shundan so'ng, 1970-yilda Andre Previn - Alan Jey Lernerning *Koko* musiqali filmida Ketrin Xepbernga qarshi Sebastyan Bay obrazi bilan Muziklda eng yaxshi ko'rsatilgan aktyor uchun Toni mukofotini qo'lga kiritdi. U Nil Saymonning "*Yaxshi shifokor"* (1973), Rojer Millerning "*Katta daryo*" (1985) hamda Say Koulmanning "*Farishtalar shahri"* (1989) filmlaridagi ijrosi uchun yana uchta Toni nominatsiyasiga ega bo'ladi. Rene *Big River filmi* uchun Drama Desk mukofotini qo'lga kiritadi.

200 dan ortiq rol bajargan ekran aktyori, Oberjonuada bir qancha uzoq davom etgan teleseriallarning asosiy rollarida, jumladan, *[[Benson|Bensondagi]]* Kleyton Endikott III (1979–1986) qahramonlarini gavdalantirishi bilan mashhur boʻlgan, u Emmi mukofotiga nomzod sifatida ko'rsarilgan edi. Pol Lyuiston *Boston Legal* bo'yicha (2004-2008). Filmlarda Auberjonois *M*A*S*H* (1970) filmi versiyasida Mulkaning otasini o'ynagan; ekspeditsiya olimi Roy Bagli *King Kongda* (1976); Chef Lui *[[The Little Mermaid|"Kichik suv parisi]]* " (1989) filmida "Les Poissons" qo'shig'ini kuylagan, shu bilan bir qatorda, Muhtaram Oliver *[[Vatanparvar (film)|"Patriot"]]* (2000) da ham rol ijro etgan. Amerikaning "*Mushuklar raqsga tushmaydi"* (1997) animatsion musiqiy komediya filmida Oberjonua Flanaganga ovoz bergan.

Auberjonois bir qator mashhur video o'yinlarda dublyaj aktyori sifatida ishtirok etdi. U *“Kain merosi”* seriyasida (2001–2003) Yanos Audronga ovoz berdi. Falloutdagi sirli janob uyi *:Nyu-Vegas* (2010); *Uncharted* video o'yinlar seriyasida Karl Schafer hamda *Star Trek Online* -da Odo (2018-yilda kengayish) da ham dublaj ishlarida ishtirok etdi..

## Yoshligi
Auberjonoisning yozishicha, uning fransuz familyasi Qo'shma Shtatlarda kam uchraydigan familya hisoblanib, " Zirhchi " degan ma'noni anglatadi.  Auberjonois Nyu-York shahrida tug'ilgan. Otasi Shveytsariyalik bo'lsada, Fernand Auberjonois Sovuq urush davridagi xorijiy muxbir va Pulitser mukofotiga nomzod yozuvchi edi. Auberjonoisning onasi Laure Luiza Napoleone Evgeniy Karolin Murat Joachim Muratning (Birinchi Fransiya imperiyasi davrida Napoleonning marshallaridan biri hamda Neapol qiroli) va uning rafiqasi - Napoleonning kenja singlisi Caroline Bonapartning nevarasi edi. Auberjonoisning singlisi va ukasi va onasining birinchi nikohidan ikkita o'gay opalari ham bor edi. 

Auberjonoisning bobosi, Rene Auberjonois shveytsariyalik post-impressionizm yo'nalishidagi rassom edi. Buvisi Helen Makdonald Stallo Ogayo shtatining Cincinnati shahridan bo'lgan amerikalik ayol bo'lgan. Bobosining onasi rus zodagon ayol Yevdoksia Mixaylovna Somova va buvisining onasi tomonidan esa bobosining otasi tomonidan buvisi Karolin Jorjina Freyzer, shahzoda Napoleon Lucien Charlz Muratning rafiqasi, Charleston shahridan Janubiy Karolinalik amerikan edi.

Auberjonois oilasi Ikkinchi jahon urushidan keyin Parijga ko'chib o'tdi. Fransiyada bir necha yil yashagach, oila Qo'shma Shtatlarga qaytib keladi va Nyu-Yorkning Roklend okrugidagi South Mountain Road rassomlar koloniyasiga qo'shiladi, uning aholisi Burgess Meredith, Jon Houseman va Lotte Lenyalar edi. 

Auberjonois oilasi ham bir muddat Londonda yashagan, u o'rta maktabni teatrda o'qib yurganida tugatgan.  Taʼlimni yakunlash uchun u Karnegi Texnologiya Institutida (hozirgi Karnegi Mellon universiteti) oʻqidi va 1962-yilda Tasviriy sanʼat kollejini tasviriy sanʼat bakalavr diplomi bilan tamomladi. 

## Karyerasi

### Teatrda
Kollejni tugatib, Rene Vashingtondagi nufuzli Arena sahnasidan boshlab bir nechta turli teatr kompaniyalari bilan ishlay boshladi. Keyin Los-Anjeles, Kaliforniya va Nyu-York o'rtasida sayohat qilib, ko'plab teatr spektakllarda rol o'ynadi. U San-Fransiskodagi Amerika konservatoriyasi teatri, Los-Anjelesdagi Mark Taper forumi va Nyu-York shahridagi Bruklin musiqa akademiyasi repertuar kompaniyasini tashkil etishga yordam beradi. U 1962-yilgi mavsumda Peninsula Players yozgi teatr dasturining a'zosi hisoblanar edi. 

1968 yilda u Brodveyda rol o'ynadi va o'sha mavsumda uchta spektakllarda paydo bo'ldi: Li J. Kobbning "*Qirol Lir*" (Pyesaning Brodvey tarixidagi eng uzoq davom etgan ishi), *"O'yinchilar* faryodi" filmidagi Ned ("Qirol Lir" bilan repertuarda o'ynagan), Frank Langella qarshisida va "*Olovda" Marko rolida!* 1969 yilda u *Kokoda* Ketrin Xepbern bilan birga Sebastyan Bay rolini ijro etgani uchun Toni mukofotiga sazovor bo'ldi . 

U Kristofer Plummer bilan Nil Saymonning *The Good Doctor* (1973) filmidagi rollari uchun Toni nominatsiyalarini yana bir bor qo'lga kiritdi; *Katta* daryodagi gersog rolida (1984), Drama Desk mukofotiga sazovor bo'lgan; va, unutilmas rolini, Buddy Fidler / Irwin S. Irving rolida *Farishtalar shahrida* (1989) ijro etdi, asar Larri Gelbart va Cy Coleman tomonidan yozilgan. 

Auberjonoisning Broadwaydagi boshqa chiqishlari orasida Malvolio "*O'n ikkinchi kecha"* (1972); Scapin in *Tricks* (1973); *Metamorfozda* janob Samsa rolida (1989); Professor Abronsius *"Vampirlar raqsi"* filmida, Jim Shtaynmanning "*Tanz der Vampire*" musiqiy moslashuvining ingliz tilidagi versiyasida o'ynadi. Jethro Krouchning  "*Sly Fox* " (2004) filmidagi roli uchun u "Ijrochi eng yaxshi aktyor", "Outer Critics Circle Award" mukofotiga nomzod bo'ladi.  

Auberjonois Mark Taper forumida ko'p marta paydo bo'lgan, xususan, Twelfth Night Malvolio va *Yaltadagi Chexovdagi* Stanislavski rolini ijro etdi. Ikkinchi drama kvarteti a'zosi sifatida  Ed Asner, Dianne Wiest va Xarris Yulin bilan gastrollarda bo'ladi. U Tom Stoppard va Andre Previnning "*Har bir yaxshi bola yaxshilikka loyiq"* asarida ham, Vashingtondagi Jon Kennedi nomidagi Ijro san'ati markazida va Nyu-Yorkdagi Metropolitan operasida ham paydo bo'ldi. 

U koʻplab teatrlashtirilgan spektakllarga rejissyorlik qildi va Vashingtondagi “*12 jahldor odam”* (2004) filmida rol oʻynadi, u yerda Roy Scheiderning “#8” va Robert Proskiyning “№3” filmlarida “Jurri #5” rolini oʻynagan. U 2008-yilda Vashingtondagi Shekspir teatr kompaniyasida Molyerning "*Xayoliy* nogiron" filmidagi titul qahramon sifatida debyutini qildi.

U 2014-yil may oyida boʻlib oʻtgan Los-Anjelesdagi birinchi yillik ilmiy fantastika One-Act Play festivalida Sci-Fest LA konsultativ kengashida ishtirok etdi. 

2018-yilda Auberjonois Amerika teatri shon-sharaf zaliga kiritildi. 

### Filmlar
Aktyor *M * A * S * H* filmining asl versiyasida Mulkaning otasi rolini o'ynagan. Uning keyingi filmdagi rollariga *Politsiya Akademiyasi 5: Mayami-Bich topshirig'i* (1988) filmidagi gangster Toni va *[[Vatanparvar (film)|"Patriot"]]* filmidagi Muhtaram Oliver (2000) rollari kiradi. U bir qator filmlarda Kameo rollarini o'ynadi, jumladan: Doktor Burton, Tim Burtondan keyin namuna bo'lgan ruhiy boshpana shifokori, "*Betmen Forever* " (1995) va Robert Altmanning 1970-yildagi "*Brewster"* filmida asta-sekin qushga aylanadigan qush mutaxassisi *MakCloud* rolini bajardi. U 1991-yilda *[[Star Trek|"Yulduzli yo'l"]]* filmi *"Yulduzli yo'l VI: Ochilmagan mamlakat"* da polkovnik G'arb rolida paydo bo'lgan. Uning rol bajargan boshqa taniqli filmlari orasidan *Makkeyb va xonim* *Miller* (1971), *Rasmlar* (1972), *Pit 'n' Tillie* (1972), *Hindenburg* (1975), *King Kong* (1976), *Katta avtobus* (1976), *Laura Marsning ko'zlari* (1978), *Buffalo Roam qayerda* (1980), *Uoker* (1987), *Mening eng yaxshi do‘stim vampir* (1987), *Janjal* (1989), *Inspektor gadjet* (1999) va *Yevrologiya* (2004) filmlarini sanab o'tish mumkin..

Rene 1993-yilda Miramax studiyasi filmida *"Kichik Jo balladasi"* da Straight Hollander xarakterini tasvirlagan. Aktyor *“Kichik Nemo: Slumberlanddagi sarguzashtlar”*, 1-va 2- *“Kichik suv parisi”* filmlarida “Oshpaz Lui”, *“Mushuklar raqsga tushmasin”* filmidagi “Flanagan”, **' filmidagi “Qoshqo‘rg‘on” hamda''[[Poʻlat qushlar 2|“Samolyotlar: o‘t o‘chirish va qutqarish”]]'' filmida “Professor daho” rollarini ijro etgan.

2019-yilda Auberjonois ''"Byukenanni tarbiyalash"'' filmidagi bosh rolni AQShning prezidenti [[James Buchanan|Jeyms Buchanan]] sifatida tasvirlagan.

=== Televideniyada ===

Rene  uchta teleko‘rsatuvda mehmon bo'lib kelgan (''[[Benson]]'', ''“Yulduzli yo‘l: ilmiy fantastikadagi Deep Space Nine'' ” va ''“Boston Legal”'' huquqiy komediya dramasi). Aktyor bo‘lishdan tashqari, ko‘plab teleseriallarda rol o‘ynagan, jumladan; ''Nash Bridges'', ''Ellery Queen'', ''Family'', ''[[Grey's Anatomy]]'', ''The Rockford Files'', ''[[Charlie's Angels]]'', ''Starsky &amp;amp; Hutch'', ''Wonder Woman'', ''Garry O'', ''The Jeffersons'', ''The Outer Limits'', ''Night Gallery'', ''Hart to Hart'', ''Matlock'', ''Murder Wro, She'' ''The Bionic woman'', ''Freyzer'', ''Emi hukmi'', ''Chikagodagi umid'', ''Bob Nyuxart shousi'', ''Star Trek: Korxona'', ''Yulduzlar darvozasi SG-1'', ''[[Warehouse 13|Ombor 13]]'', ''Archer'', ''LA qonuni'', ''Amaliyot'' (bu rollari uchun, Rene Emmi nominatsiyasiga sazovor bo'lgan, boshqa personajni o'ynagan). ''The Practice'' spinoffi ''Boston Legal'', ''Saving Grace'', ''It's Always Sunny in Filadelfiyada'', ''[[Criminal Minds]]'', ''[[NCIS]]'', ''The Good Wife'', ''The Librarys'', and ''Madam Secretary''  filmida o'ynagan.

Uning televizion filmlari orasida ''"Reynman almashinuvi'' ", ''"Hosil uyining qorong'u siri"'', Disneyning ''Geppettosi'', Gor Vidalning ''"Billi bola''", ''"Qirol Artur sudidagi Konnektikut Yanki"'' filmining remeyki va ''"Sally Xemings: Amerika tortishuvi"'' (2000) mini-seriyalarida ham ijrolari mavjuddir. Rene ''"Amerika ustalari"'' [[Edgar Allan Poe|filmining "Edgar Allan Po: Ruhning dahshati"]] (1995) filmida Fortunato obrazini o'ynagan. U ABC kanalining ''The Legend of Sleepy Hollow'' filmidagi ijrosi uchun uchinchi Emmi mukofotiga nomzodlik qilgan. U ''[[NCIS]]'' telekanalidagi "Feniks" filmida NASA olimi shifokor Feliks Blekvell rolini o'ynagan.

Auberjonois animatsion rollarni, jumladan, ''"Snorks''", ''"Betmen: Animatsiya seriyasi"'', "''Pound Puppies''" filmidagi Leonard Makleysh (2010), **', "Master Fung" *Xiaolin Showdownning* birinchi epizodlarida ( Moris LaMarche bilan almashtirilishidan oldin), Azmut kabi animatsion rollarni ijro etgan. *Ben 10: Omniverse*, Renard Dyumont *Tarzan afsonasi*, *Cheksiz Adliya Ligasi*, *Maks Steel*, *Fantastik Maks*, *GoBots Challenge* (xiyonatkor "Dr. Braxis" sifatida), *Archer*, *Yosh Adliya*, *Tasodifiy!* *Multfilmlar* va *[[Qahramonlar jamoasi|Qhramonlar jamoasi]]*  animatsiyalrida rol bajargan. U o'zining ovoz qobiliyatini 2001-yildagi Public Broadcasting System (PBS) *American Experience* hujjatli filmi "Vudro Vilson"ga, shuningdek, 2003 PBS tarixiy hujjatli *Dovud qirolligi: Isroil xalqi dostoniga* bosh qahramon sifatida ovoz berib kashf etadi.

Auberjonois teleko'rsatuvlarni, jumladan *Marblehead Manor* va *Deep Space Nine*ning turli epizodlarini bajargan.

### Dublyaj aktyori

Rene radio to'lqinlarida ham juda faol edi. U Milliy Jamoat Radiosi (NPR) uchun "*Eski dunyodan yangigacha yahudiy hikoyalari*" turkumi uchun Mordexay Striglerning "The Stunt" asarini o'qib berardi va romanlarini lentaga yozib olardi. PRI -da u dramatik fantastika asarlarini o'qigan holda *"Tanlangan qisqa metrajli filmlar"* da bir necha bor namoyish ettiradi. U Disneyning *[[Suv parisi (film)|"Kichik suv parisi"]]* filmida (alifbo bo'yicha Lui oshpaz nomini olgan va "Les Poissons" qo'shig'ini kuylagan) va *"So'nggi yagona shoxcha"* filmidagi Boshsuyagi sifatida ham ijro etgan.

U 1980-yillarda doktor Braxis sifatida *GoBots* seriyasida dublajl isharini qildi. 1972-yilda Buddah Records O'rgimchak odam LP "From Beyond the Grave" (BDS 5119), radio uslubidagi hikoyada Piter Parkerga ovoz bergan. "The Webspinners" tomonidan taqdim etilgan ovoz effektlari va rok-n-roll qo'shiq intermedialari bilan to'la The Vulture, The Lizard, Green Goblin, The Kingpin, Xola Mey va Doktor Strenj qahramonlarida dunlyaj aktyori sifatida paydo bo'lgan.

1984–1985-yillarda u o'z ovozini *"Super Friends"* animatsion serialidagi yovuz Darkseidning sherigi DeSaadga berdi. 1986-yildan 1987-yilgacha u *"Wildfire"* multfilmlari seriyasida Alvinarni ijro etgan. U, shuningdek *, "Kichik Nemo: Slumberlanddagi sarguzashtlar"* filmida professor Geniusning ovozini taqdim etadi.

U *"Kain merosi"* video o'yinlari seriyasida qadimgi vampir bo'lgan Janos Audron uchun ovoz bergan; u *Soul Reaver 2*, *Blood Omen 2* va *Legacy of Kain:Defiance* filmlarida ham dublyajda ishtirok etgan edi. U *"Karib dengizi qaroqchilari: Dunyoning oxirida*" video o'yinida baliqchiga ovoz bergan etdi. U Jozef Rubi-Kennet Spirsning "Ovchi" nomli *Supermen* seriyasining animatsion epizodida General Zod rolini ijro etadi.

Rene Auberjonois *[[Justice League (teleserial)|"Adolat ligasi"]]* filmida Desaad rolini va 2003- yildagi "Eng qora tunda" kabi qismlarda, Yashil fonar sudida guvohlik bergan qaroqchi Kanjar-Ro va "Green Lantern Corps" guruhining hamkasblaridan biri sifatida ham rol ijro etgan. Boshqa epizodlarda Lantern Corps sifatida qatnashgan.

2003-yilda u Hayao Miyazakining *“Yurakning shivirlashi”*, *“Mushuk qaytadi”* filmining davomining inglizcha dublyajli versiyasida Natoriga ovoz berdi. U *“Star Trek: Deep Space Nine”* filmidagi Odo obrazining animatsion versiyasini “Family Guy” va *“Styui Griffin: Aytilmagan hikoya”* filmidagi epizodini takrorladi. Kesilgan qismda insonga o'xshash Odo tasvirlangan, u Stivining taxmin qilingan amakivachchasi Kvark Griffinga tahdid solgan. Auberjonois shuningdek*, Skylanders: SuperChargersga* ovoz berdi. 

2011-yilda u Cartoon Networkning "*Yosh adolat"* filmida yovuz qahramon Mark Desmondning rolini ijro etgan. U, shuningdek, "P*ound Puppies"* serialidagi Leonard Makleysh, 2011-yilda *The Looney Tunes shousida* Pepe Le Pyu, *"Ben 10: Omniverse"* filmidagi Azmut va *[[Qahramonlar jamoasi|"Avengers Assemble"]]* filmidagi Ebony Mawning ovozi bo'lgan. 

#### Video O'yinlar
Auberjonoisning video o'yinlar dublyaj aktyorligidagi eng dastlabki qadamlaridan biri *Soul Reaver 2* filmidagi Janos Audron roli bo'lgan edi. U *"Kain merosi"* seriyasining keyingi qismlarida aktyorlarga ovoz berishda davom etdi.

Auberjonois *"Uncharted 2: O'g'rilar orasida"* video o'yinidagi sharafli nemis tadqiqotchisi Karl Sxafer va 2010 yil *Fallout: Nyu-Vegas video o'yinida Nyu-Vegasdagi* o'ziga xos kazino egasi janob Xausga ovoz bergan. U, shuningdek*, Command &amp;amp; Conquer:Renegade* filmida doktor Ignatio Mobius rolini dublyaj davomida ovozlashtirdi. U *Star Trek: Deep Space Nine:The Fallen* o'yinida Odo rolini qayta ijro etdi. 2018-yil iyun oyida u *Star Trek Online* ommaviy koʻp oʻyinchi onlayn-rol oʻyinida ham qayta o'ynadi. 

## Shaxsiy hayot
Auberjonois 1963 yildan 2019 yilda vafotiga qadar rafiqasi Judit Mihalyi bilan oila qurib yashgan. Ularning Tessa va Remi ismli ikki farzandi bor.

### Kasallik va o'lim
Rafiqasi Judith Auberjonois *Compassion &amp;amp; Choices jurnaliga* bergan intervyusida Rene 2018-yilda o'pka saratoni uchun kimyo-terapiyadan o'tganini xabar qildi. 2019-yilda saraton uning miyasiga o'tgani aniqlangan. Jiddiy kognitiv yon ta'sirlar ehtimoli tufayli Auberjonois o'z shifokorlari tomonidan tavsiya etilgan va butun miya nurlanishi orqali davolanishni davom ettirmaslikni tanladi.

Kaliforniyada istiqomat qiluvchi Auberjonois Kaliforniyada hayotni o'z xohishi bilan tugatish to'g'risidagi qonunga binoan o'lim holatida tibbiy yordam so'rashga qaror qildi.  2019-yil 6-dekabr kuni Rene Los-Anjelesdagi uyida oilasi bilan so‘nggi soatlarini xotira suratlarni eslab, musiqa tinglab o‘tkazdi. So'ngra u o'z joniga qasd qilish uchun buyurilgan dori-darmonlarni qabul qildi va 79 yoshida bu olamni tark etdi. Kaliforniyaning "Hayotni o'z xohishi bilan tugatish to'g'risida" gi qonuni o'lim to'g'risidagi guvohnomalarda hayotni tugatuvchi dori-darmonlarni qo'llash o'rniga, o'lim sababi sifatida asosiy terminal kasallik ro'yxatini ko'rsatishni nazarda tutar edi.  Uning o'limi analizi sababi metastatik o'pka saratoni sifatida berilgan.

## Filmografiya

### Action rollari

### Animatsiya

### Video O'yinlar

## ''Deep Space Ninedagi rejissorlik ishlari''

* " Payg'ambar motivi "
* " Oilaviy biznes "
* " Gippokrat qasamyodi "
* " Tezlashuv "
* " Kim gunohsiz bo'lsa, qo'ysin. . . "
* " Ferengi sevgi qo'shiqlari "
* " Vals "
* " G'alati yotoqdoshlar "

## Kitob hikoyalari
Auberjonoisning ovozli iste'dodlari kitob rivoyatlarini ham o'z ichiga olgan.

### ''Pendergast'' romanlari

* *Qiziqishlar Mahkamasi* (2002)
* *Qarg'alar bilan natyurmort* (2003)
* *Diogen trilogiyasi*
** *Brimstone* (2004)
** *O'lim raqsi* (2005)
** *O'lganlar kitobi* (2006)
* *Zulmat g'ildiragi* (2007)
* *Qabriston raqsi* (2009)
* *Helen trilogiyasi*
** *Fever Dream* (2010)
** *Sovuq qasos* (2011)
** *Ikki qabr* (2012)
* *Oq olov* (2013)
* *Moviy labirint* (2014)
* *Crimson Shore* (2015)
* *Obsidian palatasi* (2016)
* *Tunsiz tun shahri* (2018)
* *O'liklar uchun oyatlar* (2018)

### Boshqa kitoblar

## Manbalar