Nurjan Smanov

**Nurjan Dinikulovich Smanov** (1972-yil 17-fevralda tugʻilgan, Abay) - sovet va qozoq bokschisi, yarim oʻrta vazn toifasi vakili.U 1980-yillarning oxirlarida va 1990-yillar davomida SSSR va Qozogʻistonning boks boʻyicha terma jamoalarida oʻynagan, Osiyo chempioni, Osiyo chempioni, koʻplab xalqaro turnirlar gʻolibi va sovrindori, Atlantadagi yozgi Olimpiya oʻyinlari ishtirokchisi. Qozogʻiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan sport ustasi (1995).

## Hayoti
Nurjan Smanov 1972-yil 17-fevralda Qozogʻiston SSR Janubiy Qozogʻiston viloyati Abay qishlogʻida tugʻilgan. Shanishqili qabilasining aranshi urugʻidan keladi.

U 1988-yilgi mavsumda Bratislavadagi oʻsmirlar oʻrtasidagi turnirda gʻalaba qozonib, xalqaro maydonda debyut qildi. Bir yil oʻtgach, Sovet terma jamoasi tarkibida u Puerto-Rikoda oʻtkazilgan oʻsmirlar oʻrtasidagi jahon chempionatida bronza medalini qoʻlga kiritdi. Bir yil oʻtgach, u Chexoslovakiyada boʻlib oʻtgan oʻsmirlar oʻrtasidagi Yevropa chempionatida gʻalaba qozondi, Perudagi oʻsmirlar oʻrtasidagi jahon chempionatining kumush medal sovrindori boʻldi va birinchi yarim oʻrta vazn toifasining hal qiluvchi final uchrashuvida kubalik Ariel Ernandesga yutqazdi.

1991-yilda u yarim oʻrta vazn toifasiga chiqdi va Minskda boʻlib oʻtgan SSSR xalqlari Spartakiadasida finalda Andrey Pestryaevga yutqazib, kumush medalni qoʻlga kiritdi.

Sovet Ittifoqi parchalanganidan keyin Smanov Qozogʻiston terma jamoasiga qoʻshildi.Shunday qilib,1993-yilda u Tamperedagi Jahon chempionatida ishtirok etdi, u yerda chorak final bosqichida kubalik bokschi Xuan Ernandes Sierra tomonidan toʻxtatildi.

1994-yilda Tehrondagi Osiyo chempionati va Xirosimadagi Osiyo oʻyinlarida gʻolib chiqdi, Bangkokdagi Jahon kubogida qatnashdi.

1995-yilda Berlinda boʻlib oʻtgan jahon chempionatida u 1/8 finalda turkiyalik Erjument Aslanga yutqazib, medallar uchun kurashni tark etdi.Shu bilan birga, u Toshkentda oʻtkazilgan Osiyo chempionatida kumush medalni qoʻlga kiritdi — finalda oʻzbekistonlik Narimon Ataevdan ustun keldi.

1996-yilda u Halle shahrida boʻlib oʻtgan Kimyo kubogida bronza medalini qoʻlga kiritdi va bir qator muvaffaqiyatli chiqishlari tufayli Atlantadagi Yozgi Olimpiya oʻyinlarida - 67 kg vazn toifasida mamlakat sharafini himoya qilish huquqiga ega boʻldi. Turnir kubogidagi dastlabki ikki raqibidan muvaffaqiyatli oʻtgan boʻlsa, uchinchi chorak final jangida Xuan Ernandes Sierra 8:16 hisobida magʻlub boʻldi

Olimpiadadan soʻng Smanov boks boʻyicha Qozogʻiston terma jamoasida qoldi va yirik xalqaro musobaqalarda qatnashishda davom etdi.Shunday qilib, 1997-yilda u Budapeshtdagi Jahon chempionatida boks boʻyicha ukrainalik Sergey Dzinzirukga finalda yutqazib, kimyo kubogining kumush medali sovrindori boʻldi, u yerda dastlabki bosqichda Xuan Ernandes Sierra bilan uchrashdi va yana unga yutqazdi.

1998-yilda u Bangkokdagi Osiyo oʻyinlarida kumush medalni qoʻlga kiritdi va finalda tailandlik Parkpum Chengfonakga yutqazdi, Nyu-Yorkdagi Yaxshi niyat oʻyinlarida ishtirok etdi va chorak final bosqichida amerikalik Jermeyn Teylor tomonidan toʻxtatildi

1999-yilda Santa Klara shahridagi Giraldo Cordova Cardin xalqaro turnirida bronza medalini qoʻlga kiritdi,Xyustondagi jahon chempionatidagi oʻyinlari bilan eʼtiborga sazovor boʻldi — u bu yerda chorak finalga chiqdi va italiyalik Leonard Bundga yutqazdi.

Katta sport yutuqlari uchun unga „Qozogʻiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan sport ustasi“ faxriy unvoni berilgan (1995).

Qozogʻiston kimyo-texnologiya institutini (1994), X.A.Yassaviy nomidagi Xalqaro qozoq-turk universitetini (1998) va Chimkent ijtimoiy-pedagogika universitetini (2008) tamomlagan.

2000—2008-yillarda sport karerasini tugatgandan soʻng, u Kazkommertsbankda naqd pul yigʻish va xavfsizlik xizmati boshligʻi boʻlib ishlagan.2008-yildan Chimkent shahar jismoniy tarbiya va sport boʻlimi boshligʻi.

Abay qishlogʻida har yili boks boʻyicha Nurjan Smanov sovrini uchun anʼanaviy turnir oʻtkaziladi.

## Manbalar

## Havolalar

* Nurjan Smanov — Sports-Reference.com saytidagi Olimpiya oʻyinlari statistikasi (inglizcha)
* Nurjan Smanov (ingl.) — Xalqaro Olimpiya qoʻmitasi veb-saytidagi sahifa