Svetlana Ismailova

**Svetlana Timurovna Ismailova** (1969-yil 13-oktyabr, Toshkent) – rossiyalik noshir, pedagog. „Bolalar katta ensiklopediyasi“, „Maktab katta ensiklopediyasi“, „Bolalar muzeyi“ kitoblari turkumi (Rossiya ensiklopediyasi hamkorligi, nashriyoti 1999–2008-yillar) bosh muharriri. „Bolalar uchun ensiklopediya“ bosh muharriri („Avanta+“ nashriyoti, 1993–1996).

## Hayoti
Svetlana Timurovna 1969-yil 13-oktyabrda Toshkent shahrida tavallud topgan. Ismail Gaspiralining nevarasi. Toshkent universitetining filologiya fakulteti bitiruvchisi.

### Ijtimoiy va siyosiy faoliyati
Ismailova 1988–1991-yillarda Demokratik ittifoqning Toshkent tashkilotida faol ishtirok etdi. U bir necha bor ruxsat etilmagan piketlar, namoyishlar va ochlik eʼlonlarida qatnashgan. Hibsga olingandan soʻng uni Oʻzbekiston Kommunistik partiyasi va hukumati rahbari Islom Karimov (1990–2016 – yillarda Oʻzbekiston Prezidenti) bilan „suhbat“ga olib ketishgan.

1989-yilda Toshkent DS „Paxta-89. Fuqarolar itoatsizligi kampaniyasi“ murojaat qildi. Bu murojaatda u qisman shunday degan edi: „Hurmatli fuqarolar! Yana bir paxta safarbarligi yaqinlashmoqda. Yuz minglab shahar aholisi kamida bir oy ish va oʻqishni tashlab, oʻz kvartiralaridan beton kazarmalarga koʻchib oʻtishga majbur boʻladilar. Shunday issiqda va ifloslikda, yomon ovqatlanish va deyarli ish haqi yoʻq, pestitsidlar bilan toʻyingan dalalarda, „Vatan uchun toʻrt million yigʻish“… Talabalar! Eng huquqsiz ishchi kuchidan jamiyatning eng radikal qismiga aylanish va uyushgan itoatsizlik namunasini koʻrsatish vaqti keldi. Oʻqituvchilar! Qul egasi plantatsiyasida nozir boʻlish ziyoliga noloyiq!.. Paxta qulligi yoʻq!“.

Svetlana Ismoilova, Lyudmila Petranovskaya, Viktor Zenkovning ushbu murojaatning tarqalishi 1989-yilda Toshkent universiteti va Politexnika instituti talabalari oʻrtasida paxta yigʻim-terimiga safarbarlikni buzishga olib keldi. Buning ortidan Svatlana Ismailovaga nisbatan RSFSR Jinoyat kodeksining 70-moddasi boʻyicha jinoiy ish qoʻzgʻatilib, unga Butunittifoq qidiruvi eʼlon qilindi. Toshkent shahar DS faoli Vladimir Malov terrorchilikda ayblanib hibsga olinidi va qamoq jazosiga hukm qilindi. Uning ishida Ismailova ham ishtirok etgan.

Svetlana Timurovna 1992-yilda maʼrifiy nashriyot loyihalari bilan shugʻullangani uchun faol ijtimoiy-siyosiy faoliyatdan chetga chiqdi.

## „Bolalar uchun ensiklopediya“ bosh muharriri
Ismailova 1992–1996-yillarda Mariya Aksenova va Georgiy Xramov bilan birgalikda „Avanta+“ nashriyoti tomonidan koʻp jildli „Bolalar uchun ensiklopediya“ turkumini yaratishni tashkil qildi. Ismoilova 1992-yil sentyabrdan 1996-yilgacha „Avanta+“ tahririyatini boshqargan.

### Rossiyada mualliflik ishi boʻyicha birinchi hibsga olinishi
Svetlana Ismailova 1996-yil yanvar oyida Ismoilova „Avanta+“ nashriyot uyi bilan hamkorlikni toʻxtatdi va „Rus ensiklopediyasi“ nashriyotiga asos soldi. „Bolalar va yoshlar uchun ensiklopediya“ nomli yangi turkumni nashr eta boshladi. 1997-yilda „Istoriya Iskusstvo“ turkumining birinchi jildi nashr etilgan. Biroq „Avanta+“ nashriyot uyi Moskva prokuraturasiga murojaat qilib, kitobda Ismoilova bosh muharrir lavozimini egallab turgan davrda tahririyat tomonidan tayyorlangan matnlardan foydalanilganini daʼvo qilgan. „Avanta+“ bosh direktori Georgiy Xramovning soʻzlariga koʻra, bu bilan Ismoilova uning nashriyotiga 5 milliard rubl miqdorida zarar yetkazgan, keyinchalik bu miqdor 8 milliard ga koʻtarilgan.

1997-yil 7-aprelda Ismailovaga qarshi sanʼat boʻyicha jinoyat ishi qoʻzgʻatildi. Rossiya federatsiyasi jinoyat kodeksining 146-moddasi 2-qismi („mualliflik huquqini buzish“) bilan hibsga olingan.

Anatoliy Kucherena Ismailovaning advokati edi. Keyinchalik ishning borishini oʻzining „Bal bezzakoniya. Diagnoz advokata“ (M., 1999) kitobida va matbuotdagi maqolalarida batafsil bayon qildi.

## Manbalar