open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Qarindosh nomlar

**Qarindoshlik ismlari** qarindoshlikni ifodalovchi tushunchalardir. 

## Bir oiladagi qarindosh ismlar

* **Bobo** – bolaning otasi va onasining otasi.
* **Buvisi** bolaning otasi va onasining onasi. Undan tashqaridagilarni katta buvilar deyishadi.
* **Ota** – bu bolali odam
* **Ona** – bu bolali ayol, ona.
* **Ogʻa** birga tugʻilgan aka-ukalarning eng yoshi kattasi.
* **Uka** – eng kichik uka.
* **Opa** birga tugʻilgan qizlarning eng yoshi kattasi.
* **Singil** – birga tugʻilgan qizlarning kichigi.

## Qarindosh nomlar

* **Ovsinlar-** aka-ukalarning xotinlari.
* **Bojalar** – bu bir kishining yoki aka-uka qizlari bilan turmush qurgan odamlar.
* **Jiyan** – birga tugʻilgan opa-singillarning farzandlari oʻrtasidagi munosabatlarning nomi. Ikki kishi bor. Amaki va uning oilasida.
* Kelin **opa** – xotinining singlisi (Janubiy Qozogʻistonda). Boshqa viloyatlarda kichik aka-ukalarni qaynona deyishadi.
* **Qaynona** – er-xotinlarning onalari turmush qurganlarning qaynonalari boʻlishi mumkin.
* **Quda** – kelin va kuyovning bobolari va otalari (turmush qurganlar).
* **Qaynota – xudoning** oʻgʻli (oʻgʻli) va hokazo. yosh qarindoshi.
* **Quda** – kuyov va kelinning onalari yoki buvilari (xudojoʻylarning xotinlari)..
* **Qudandali** – qiz doʻsti boʻlgan, sevgilisi boʻlgan va suyak zinapoyasi boʻlgan odamlar.
* **Quda qiz** – turmush qurganlarning yosh ayol qarindoshlari (turmushdagilarning qizlari).
* **Jiyan** – jiyandan tugʻilgan bola.
* **Jiyan** – turmush qurgan ayoldan tugʻilgan bola.
* **Katta kelinoyi** – bu boboning xotini, katta qarindoshlari.
* **Potsha** qarindoshlarining katta opasining eri.
* **Er** – ayolning eri, turmush oʻrtogʻi.
* **Kelin** ota-ona uchun bolaning xotini, katta aka-uka va qarindoshlar uchun akaning xotini.
* **Qaiyn** – ikki davlatning er va kelinining qiz olib, qiz bergan munosabatini bildiruvchi soʻz.
* **Qayin oǵa -** bu turmush oʻrtoqlarning biologik va qarindosh aka-ukalari oʻrtasidagi munosabatlar.
* **Qaynota -** kelin va kuyovning biologik otalari oʻrtasidagi munosabatlar.
* **Qaynona -** er va kelinning tugʻilgan onalarining qarindoshi.
* **Opa-singil -** er va kelinning opa-singillari oʻrtasidagi munosabatlar.
* **Opa-singil** – erning opa-singillarining xotiniga munosabati.
* **Qayin uka** – er-xotinning ukalari.
* **Qayin yurt** – qiz berib, qizga uylangan ikki davlatning qizi bilan yaqinligini ifodalovchi soʻz.

## Yana qarang

* Ona
* Ota
* Bobo

## Manbalar

Qozoqlarning qorindosh nomlari atalishini oʻzbek tilga tarjima qilingan.
Everton Galdino

**Everton Galdino Moreira** (; 1997-yil 17-mart, Osasco) **Everton Galdino** nomi bilan tanilgan, braziliyalik professional futbolchi, Gremio jamoasida hujumkor yarim himoyachi yoki hujumchi sifatida oʻynaydi.

## Klub karerasi
Osasko, San-Pauluda tugʻilgan Everton, Vila Nova jamoasining yoshlar tarkibini bitiruvchisi edi. U jamoadagi debyutini 2014-yilning 28-noyabrida oʻtkazdi, u Portuguesa jamoasiga qarshi mehmondagi oʻyinda 3:2 hisobida gʻalaba qozongan.

2017-yilning 10-mayida Everton „Tombense“ jamoasiga C Seriyaning oxirigacha ijaraga berildi. U noyabr oyida klub tomonidan sotib olindi va undan keyin muntazam asosiy tarkib oʻyinchisiga aylandi.

2019-yil 18-avgust kuni Everton ikkinchi diviziondagi Ponte Pretada yil oxirigacha ijaraga olingani eʼlon qilindi. U 31-dekabrda ham vaqtinchalik shartnoma asosida Figeyrense jamoasiga koʻchib oʻtgan, ammo keyingi 9-noyabrda uning ijara muddati bekor qilingan.

„Tombense“ klubiga qaytganidan soʻng, Everton soʻzsiz asosiy otarkib futbolchisiga aylanaib, 2021-yilgi S Seriyada sakkizta gol bilan oʻz hissasini qoʻshdi, chunki uning jamoasi ikkinchi divizionga birinchi marta koʻtarildi. 2022-yil B seriyasida u ham birinchi oʻrinni egalladi va yettita gol urdi.

2022-yilning 7-dekabrida Everton „Gremio“ jamoasi bilan bir yillik ijara shartnomasini, sotib olish sharti bilan kelishib oldi.

## Faoliyat statistikasi

## Yutuqlar
**Vila Nova**

* Campeonato Goiano Segunda Divisão: 2015

**Gremio**

* Kampeonato Gaucho : 2023
* Recopa Gaucha: 2023

## Manbalar

## Havolalar

* Everton Galdino at Sambafoot
Rivaq

**Rivaq** (yoki ***rivoq***,   yoki ) – kamida bir tomoni ochiq boʻlgan arkada yoki ayvon (agar kirishlar oldida boʻlsa) bezagi. Bu islom meʼmorchiligi va islom bog'i dizaynidagi meʼmoriy dizayn elementidir.

Rivaq koʻpincha ichki va tashqi makon oʻrtasida oʻtish joyi boʻlib xizmat qiladi. Portiko yoki arkada tuzilishi sifatida u issiq iqlim sharoitlarida soya boʻlishini va quyosh nuriga moslashishni taʼminlaydi. Shuningdek, har qanday hududda yomgʻirdan himoyalaydi.

## Arkada
Arkada elementi sifatida inshoot koʻpincha masjid va madrasalarning hovlilarini (*sahn*) oʻrab turgan va belgilovchi dizayn boʻlib, yopiq aylanma, yigʻilish va dam olish, marosim tavof qilish uchun qoʻllanadi. Mazkur arkada elementi, shuningdek, katta bozorlarning asosiy yoʻlaklarida ham joylashtiriladi.

### Misollar
Rivaq qoʻllangan hududlarga quyidagilar kiradi:

* Makkadagi Masjid al-Haram masjidi hovlisida Kaʼba va Tunisdagi Uqba masjidi hovlisida.
* Koshon bozorining asosiy xiyobonlari boʻylab, hozirgi Eronda.

## Yana qarang

* Turkum:Islom meʼmorchiligi elementlari

## Manbalar

## Havolalar
Shodirvon

**Shadirvan** (, , ) odatda masjidlar, karvonsaroylar, xonaqohlar va madrasalar hovlisida yoki kirish eshigi yaqinida quriladigan favvora turi boʻlib, asosiy maqsad bir vaqtning oʻzida bir necha kishining ichimlik suvi yoki tahorat olishini taʼminlovchi dekorativ vizual element hamdir.

Shadirvanlar asli fors meʼmorchiligiga xos boʻlib, dastlab hukmdorlarning chodirlariga yoki saroylarning balkonlariga qalin pardalar bilan oʻralgan holda oʻrnatilgan. Ular Usmonli meʼmorchiligining tipik elementi hamdir .

## Yana qarang

* Kantar, nasroniylarning ibodat joylaridagi xuddi shunday favvora
* Hovuz
* Sevil yoki sabil, islom mamlakatlaridagi umumiy suv favvorasi

## Manbalar

## Havolalar
Husayniya

**Husayniya** (), Hindiston yarim orolida **imomborgoh** (; ) yoki Eronda **[[takya]]** (Eron forschasi:  *takye*; koʻplik:  *takāyā*) – shia musulmonlari Muharram oyida Husayn vafoti sanasida yigʻiladigan bino. Bunday binolar ayniqsa Eronda koʻp uchraydi, bu mamlakatda deyarli har bir shaharda takyalar mavjud. Birgina Tehron Qojarlar sulolasi davrida 50 tagacha takyaga ega boʻlganligi haqida maʼlumotlar mavjud. Takyalar odatda fors meʼmorchiligining kuzatilishi mumkin boʻlgan elementlari asnosida qurilgan.

Safaviylar shialikni Eron davlati dini deb e’lon qilgandan keyin, Eron takyalari husayniyalarga aylangan.

## Mashhur husayniyalar
### Eron
* Tehrondagi Davlat takyasi
* Yazddagi Mir Chaqmoq takyasi
* Kirmonshohdagi Muovin ul-Mulk takyasi
* Kirmonshohdagi Beklarbegi takyasi

### Hindiston
* Lakhnaudagi Buyuk Imomborgoh
* Lakhnaudagi Kichik Imomborgoh
* Murshidoboddagi Nizomat imomborgohi

## Galereya

Fayl:Tekiyeh_amir_chaghmagh_yazd.jpg|Eronning Yazd shahridagi oʻrta asrlarda qurilgan Mir Chaqmoq takyasi
Fayl:Bara Imambara.jpg|Hindistonning Lakhnau shahridagi Buyuk Imomborgoh
Fayl:Nizamat Imambara.jpg|Hindistonning Murshidobod shahridagi Nizomat imomborgohi


## Manbalar
Beklarbegi takyasi

**Beklarbegi takyasi** () – Kirmonshohda joylashgan Eron takyalaridan biri. Bu inshoot qurilishi noyob oyna bezaklari bilan mashhur. Beklarbegi takyasi Qojarlar sulolasi davrida Abdullaxon saʼy-harakatlari bilan qurilgan. Bu yerda Muzaffaruddin Shoh Qojarning yozuvlari bor. Albatta, bu joy bugungi kunda motam marosimlari uchun ishlatilmaydi, uning oʻrniga Beklarbegi oilasining eski hujjatlari bilan bir qatorda xattotlik muzeyiga aylantirilgan. Bu joy 1996-yil 10-dekabrda milliy yodgorliklar roʻyxatiga 1797-raqam bilan kiritilgan. 

Inshoot 2002 va 2003-yillarda qayta tiklandi, 2004-yilda esa xattotlik muzeyi sifatida ochildi. 2008-yilda Zagros paleolit muzeyining janubiy tomonida madaniy meros obyekti sifatida ochildi.

## Galereya

Fayl:Inside-tekyebiglarbeygi.JPG


## Manbalar
Davlat takyasi

**Davlat takyasi** () – Tehron shahrida qurilgan Eron takyalaridan biri. Bu Muharram motamiga bagʻishlangan taʼziyalarni amalga oshiruvchi eng mashhur joylardan biri boʻlgan. U 4000 dan ortiq kishiga moʻljallangan. 1868-yilda Nosiriddin Shoh Qojar tomonidan Guliston saroyining janubi-sharqida Síyah-Chál oʻrnida qurilgan qirollik teatri koʻplab gʻarblik mehmonlarning fikriga koʻra, Yevropadagi eng yirik opera teatrlarinikidan ham hashamatliroq tarzda qurilgan. Buni Verona Arena bilan solishtirish mumkin, degan Samuel Greene Wheeler Benjamin oʻzining birinchi tashrifi chogʻida.

Karim Pirniyo Husayn-Ali Mehrinni ushbu binoning meʼmori sifatida qayd etgan.

## Muhim voqealar
Aynan shu yerda Rizo Shoh Qojarlar sulolasining qulaganini eʼlon qilgan. Takya 1947-yilda vayron qilingan va uning oʻrnida bank binosi qurilgan.

## Galereya

Fayl:Takiyeh-e_Dowlat.JPG|alt=Takyeh Dowlat, Tehran, Iran.| Davlat takyasi,Tehron,Eron.
Fayl:Tekyeh_Dowlat_and_Badgir_Mansion_at_Golestan_Palace.jpg|alt=Takyeh Dowlat adjacent to Bād gīr Mansion in Golestan Palace| Davlat takyasi Guliston saroyidagi *Bad Gīr saroyiga* tutash
Fayl:Tekyeh_Dowlat_Main_Entrance.jpg|alt=Main Entrance| Kirish qismi
Fayl:Naser al-Din Shah Qajar's Funeral at Tekyeh Dowlat.jpg|alt=Naser al-Din Shah Qajar’s Funeral at Takyeh Dowlat| Nosiriddin Shoh Qojarning dafn marosimi Davlat takyasida
Fayl:RezaShah Oath Tekyeh Dowlat.jpg|alt=Reza Shah Oath at Constituent assembly| Rezo Shohtaʼsis majlisida qasamyod qilmoqda
Fayl:Female_Spectators_at_Tekyeh_Dowlat.jpg|alt=Spectators at Takyeh Dowlat| Davlat takyasi tomoshabinlari
Fayl:Tekiyeh_dolat.jpg


## Manbalar
Muovin ul-Mulk takyasi

**Muovin ul-Mulk takyasi** (forscha:تکیه معاون الملک) – Eronning Kirmonshoh shahrida joylashgan Eron takyalaridan biri. U Qojar davrida shia tarafdorlari uchun motam joyi sifatida qurilgan. 1975-yil 1-dekabrda Muovin ul-Mulk takyasi Eronning milliy yodgorligi sifatida tan olingan. U oʻzining islom davri Gʻozi, Karbalo jangi hamda Ahamoniylar shohlari va Persepolis kabi Eron shohlari tasvirlangan noodatiy koshinlar bilan mashhur. U uchta asosiy qismdan iborat: Husayniya, Zaynabiya va Abbosiya. Abbosiyada Kirmonshoh antropologiya muzeyi, Kirmonshoh kiyim-kechak va zargarlik muzeyi joylashgan.

## Galereya

Fayl:Moavenol-molk.JPG
Fayl:Shirkhorshid.JPG|alt=Lion and Sun| Arslon va Quyosh
Fayl:Moavenolmolk.JPG
Fayl:Tekiye-moavenolmolk.JPG
Fayl:Moavennol-molk.JPG|alt=Abbasiya|Abbosiya
Fayl:Foot-moaven.jpg|alt=according to Indigenous Peoples believes this heritage Sanctificated by 8th Shia Imam|Mahalliy xalq taʼbiriga koʻra, bu meros 8-shia imomi tomonidan belgilangan
Fayl:Iranianhistory-tekyemoaven.jpg|alt=ancient history of Iran|Eronning qadimgi tarixi
Fayl:Takieh_Moaven_ol_molk_-_Slmn.jpg
Fayl:Tekyemoacen-usof.JPG|alt=story of Joseph| Yusufning hikoyasi
Fayl:Moavenol-molk_-_Soleiman_ibn_Sard.jpg|alt=story of Soleiman ibn sor'al-khaza'i|Sulaymon ibn Sorʼal-Xazoiy qissasi
Fayl:Tekyeh_MoavenolMolk.jpg|alt=dome|Gumbaz


## Manbalar
Al-Azhar memorial bogʻi

**Al-Azhar memorial bogʻi** islomiy qabriston va 2011-yildan beri islomiy dafn marosimlarini oʻtkazish xizmatlarini koʻrsatib kelayotgan Al-Azhar Islom jamgʻarmasining (YPI Al-Azhar) biznes boʻlimidir. Indoneziyaning Gʻarbiy Yava shtatidagi Karavang Timur shahrida joylashgan qabriston  maydonni egallaydi va 29 000 ga yaqin qabrni oʻzida sigʻdira oladi.

Islom shariatiga koʻra, musulmon qabrlari va musulmon boʻlmaganlarning qabrlarni aralashtirib yubormaslik kerak. Shuning uchun Al-Azhar yodgorlik bogʻi musulmon qabristoni faqat musulmonlarga xizmat qiladi. Shariatga koʻra, qabr ustiga qadam qoʻymaslik kerak, shu sababli qabriston tartibiga koʻra har bir qabr oldidan oʻtish yoʻlagi qilingan.

## Koʻrinishi

Jakartaning koʻplab aholisi Jakarta tashqarisida joylashgan Al-Azhar singari qabristonlarga dafn qilinmoqda.

## Maqsad va vazifalari

Al-Azhar memorial bogʻi asosan islomiy qabriston sifatida qurilgan va tarkibida masjid ham mavjud. Qabristonning tartibi shunday tuzilganki, qabrlar Makkaga qaratib qilinadi. Qabristonda bogʻ ham mavjud.

## Islomiy dafn marosimlari
Al-Azhar memorial bogʻi dafn marosimini anʼanaviy islomiy dafn marosimlariga tayangan holda amalga oshiradi.

## Manbalar

## Havolalar
* Al-Azhar memorial bogʻi l Rasmiy veb-sayti
Al-Hilol (jurnal)

***Al-Hilol*** () – 1892-yilda tashkil etilgan Misr madaniyati va adabiyoti jurnali. Arab dunyosidagi sanʼat bilan shugʻullanadigan eng qadimiy jurnallardan biridir.

## Tarixi
*Al-Hilol* 1880-yillarda Misrga kelgan bayrutlik jurnalist Jurji Zaydon tomonidan 1892-yilda asos solingan. Oylik jurnalning birinchi soni 1892-yil sentyabrda chop etilgan. Jurji Zaydon vafotidan keyin jurnalga uning oʻgʻillari Emil va Shukri Zaydon muharrirlik qilgan. Oʻz faoliyatini boshlaganidan koʻp oʻtmay *, „Al-Hilol“* *"Al-Muqtataf"* jurnali bilan birga mashhur jurnalga aylandi.

Arab tilida nashr etiladigan jurnal tahririyati Qohirada joylashgan. U mamlakatdagi davlat nashrlaridan biri sanaladi. Jurnalning noshiri davlatga qarashli „Dar Al-Hilol“ nashriyot uyi hisoblanadi.

*"Al-Hilol"* jurnalining oʻtgan sonlari Bibliotheca Alexandrina tomonidan raqamlashtirilgan. Bundan tashqari, nashriyot jurnali va boshqa nashrlarning oʻtgan sonlarini ham arxivlashtirgan. Janubiy Koreyaning *AsiaN* axborot agentligi va jurnal madaniyat va ommaviy axborot vositalari sohasidagi hamkorlikni qoʻllab-quvvatlash maqsadida madaniy hamkorlikni yoʻlga qoʻygan.

Koʻplab arab jurnallari, jumladan 1908-yilda Quddusda nashr etilgan *Al-Nafais Al-Asriyya* Al-Hiloldan ilhomlangan.

## Muharrirlari va mualliflari
2011-yil 30-martda Helmi Al-Namnam *Al-Hilolning* bosh muharririga aylandi. Jurnalning keyingi bosh muharriri Muhammad Al-Shafey boʻldi.

Eng birinchi hissa qoʻshganlardan biri falastinlik feminist yozuvchi May Ziyoda edi. Yana bir muallifi va adabiyot professori Oysha Abel Rahmon edi. U Bint al Shati taxallusi ostida maqolalar chop etgan. Uning *Al-Hiloldagi* maqolalari va boshqa maqolalarida Birlashgan Arab Respublikasini qoʻllab-quvvatlangan. Mansur Fahmiy va Salama Musolar ham jurnalga oʻz hissalarini qoʻshganlar. Ahmad Amin 1933-yildan 1954-yilgacha vafotigacha *Al-Hilol*ga muntazam ravishda hissa qoʻshgan.

## Manbalar

## Havolalar

*
Ali minorasi

**Ali minorasi** () Eronning Isfahon shahrida joylashgan tarixiy minora. Bu minora Ali masjidiga yaqin joylashgan. U Isfahondagi eng qadimgi minora boʻlib, XI asrda bunyod etilgan. Bu minoraning balandligi  boʻlib, shu koʻrsatkichi boʻyicha Isfahondagi Sarbon minorasidan keyin ikkinchi oʻrinda turuvchi eng baland tarixiy minora hisoblanadi. Aytishlaricha, bu minora dastlab  boʻlgan, lekin vaqt oʻtishi bilan  ga pasaygan. Ali minorasida toʻrtta epigrafika yozuvlari mavjud. Ulardan biri gʻishtga, qolganlari esa sopolga yozilgan.

## Yana qarang

* Isfaxon viloyatidagi tarixiy inshootlar roʻyxati

## Manbalar
Darozziafe minoralari

**Darozziafe minoralari** () Eronning Isfahon shahridagi ikkita tarixiy minoradir. Minoralar eski Jouybareh tumanida, Ibn-e-Sino koʻchasida joylashgan. XIV asrga oid bu minoralar inshootning ikki tomonida qurilgan. Yuqoridagi muqarnas ostida ultramarin rangli fonda oq boʻyoqda yozilgan yozuv mavjud. Faqat uchta arabcha و من دخله soʻzlari saqlanib qolgan, bu *ichkariga kirgan kimdir* degan maʼnoni anglatadi.

## Yana qarang

* Isfaxon viloyatidagi tarixiy inshootlar roʻyxati

## Manbalar
Golpayegan minorasi

**Golpayegan minorasi** Eronning Golpayegan shahrida joylashgan tarixiy minora. U XI asrdagi eng baland minoralardan biridir. Minora Emam Xomeyni koʻchasida, Oyatulloh Tolegoniy chorrahasida, Fanous bogʻi roʻparasida joylashgan.

## Tuzilishi
Minoraning ikkita eshigi mavjud. Minora ichida zinapoya ham qurilgan. Minoraning yuqori va pastki qismlarida gʻishtga oʻyib yozilgan kufiy yozuvlari bor. Yozuvlarda sanalar keltirilmagan. Yozuv matni Qur’ondan keltirilgan baʼzi oyatlarni oʻz ichiga oladi. Golpayagan minorasi 900 yillik tarixga ega boʻlib, hozirgacha zilzila, shamol, yomgʻir, sovuq va issiqlik taʼsiri kabi tabiat hodisalariga qarshilik koʻrsatib kelmoqda. Bu Erondagi eng baland minoralardan biri boʻlib, minora tepasiga olib boradigan 64 zinapoyali ikkita dumaloq zina mavjud.

Bu minora qurilishi Saljuqiylar davriga borib taqaladi va ehtimol Golpayegan jome masjidi va Chahar Soʻgʻ bozori kabi qadimiy boʻlishi ham mumkin.

Aytishlaricha, minora karvonlarga yoʻl koʻrsatish uchun qurilgan va shu maqsadda minora tepasidagi xonada chiroq yoqilgan. Chahar Soʻgʻ bozorining janubiy darvozasi minora oldida joylashgan.

## Manbalar
Fushimi

**Fushimi** (, *Fushimi-ku*) Kiotoning 11 borosidan biridir. 2015-yil holatiga koʻra, aholisi — 280 655 nafar kishi. Maydoni — 61

## Havolalar
Shahrizor iyolati

**Shahrizor** **iyolati** (, ) — Usmoniylar davlatining hozirgi Iroq Kurdistoni hududini qamrab olgan yarim mustaqil iyolati.

## Tarixi
Usmonlilar 1554-yilda mintaqani bosib olgach, mintaqa hukumatini kurd rahbarlariga topshirishga qaror qiladi, shuning uchun mazkur iyolat toʻgʻridan-toʻgʻri Usmonli maʼmuriy tizimiga kiritilmagan. Voliylar kurd urugʻlari aʼzolari boʻlib, hududda kamdan-kam hollarda Usmonli garnizonlari boʻlgan.

18—19-asrlarda iyolatda Bobon urugʻi hukmronlik qila boshladi. Bu urugʻ aʼzolari deyarli toʻliq muxtoriyat evaziga Usmonlilar imperiyasining Eron bilan beqaror chegarasi xavfsizligini kafolatlash orqali oʻz hukmronligini saqlab qolishga muvaffaq boʻldi. Karkuk shahrini oʻz ichiga olgan Baban sanjagʻi oila nomi bilan atalgan.

Bobonlar Kurdistonning Eron qismlarini nazorat qilgan Ardalon kurd shahzodalarini oʻzlarining tabiiy raqiblari deb hisoblardi. 1694-yilda Sulaymon Beg Eronga bostirib kirdi va Ardalon mirini magʻlub etdi. 1784-yildan keyin Bobonlar oʻz poytaxtlarini sulola asoschisi nomi bilan atalgan yangi Sulaymoniya shahriga koʻchirdi.

1850-yilda Bobonlar hukmronligi nihoyat tugatildi va mintaqa 1862-yilda Bagʻdod voliysining bevosita nazoratiga oʻtkazildi. Biroq, Bobonlarning qulashi qabilalar oʻrtasidagi munosabatlarning yomonlashishiga olib keldi va natijada paydo boʻlgan anarxiya faqat 20-asr boshlarida boshqa kurd urugʻi – Barzinjining paydo boʻlishi bilan yakunlandi.

## Maʼmuriy boʻlinmalari
XVII asrda Shahrizor iyolati sanjaklari:

# Sarujek
# Erbil
# Kesnan
# Sheher-bazar
# Jenguleh
# Jebel-hamrin
# Hazar-mardud
# Alhuran
# Merkareh
# Hazir
# Rudin
# Tiltari
# Sebeh
# Zenjir
# Ajub
# Abrumaz
# Pak
# Perteli
# Bilkas
# Aushni
# Kala-Ghazi
# Shahrizor

## Manbalar
Dastur (film)

**Dastur** (; ) – jamoatchilik fikri, eskirgan urf-odatlar va zoʻravonlik haqidagi dahshatli, dramatik film. Milliy urf-odatlarni dekonstruksiya qilib, musulmonlarning jinni chiqarib tashlashi tasvirlangan mistik triller.

## Syujeti
Oilaning otasi, jamiyatda obroʻ-eʼtibor qozongan Nursulton Koʻpjasarulining qishloqdagi barcha fermer xoʻjaliklari egasi ekani bois, yolgʻiz oʻgʻil Bolatning beparvo va beparvo tarbiyasi bir emas, balki bir nechta muammoga, hatto jinoiy javobgarlikka ham olib keladi.

Yana bir ziyofatda Bolat oʻrta maktab bitiruvchisini zoʻrlaydi. Ota bu masalani yana yashirishga urindi, biroq qizning ota-onasi allaqachon politsiyaga ariza yozishgan. Bunday vaziyatdan chiqishning yagona yoʻli toʻy, lekin oilaning hayoti haqiqiy dahshatli tushga aylanadi.

## Filmga tayyorgarlik
Film ijodkorlari aktyorlarni deyarli 4 oy davomida izlashdi va baʼzi sahnalarni yaratish uchun 6 tagacha kameradan foydalanishdi. Baʼzi aktyorlar suratga olish uchun olti oygacha tayyorgarlik koʻrishdi, ayniqsa jin shiftga va devorga koʻtarilgan sahnalarda. Unda haqiqiy aktyor va 12 nafar kaskadyor ishtirok etishi kerak edi.

## Tanqidiy fikrlar
Tanqidchilarning taʼkidlashicha, „Dastur“ mahalliy kinoijodkorlarning komediyalari orasida alohida ajralib turadi. Film falsafiy masalalarga toʻxtalib oʻtgan haqiqiy fojiani ifodalaydi. Bundan tashqari, qozogʻistonlik kinoijodkorlarning Hollywood blokbasterlari darajasida grafik yaratishga qodirligini koʻrsatadi.

Tomoshabinlar filmni real darajada jiddiy, real, qoʻrqinchli va sirli deb taʼriflaydi.

## Rejissiyor
Quanish Beysek YouTubeʼdagi „Irina Kayratovna“ shousi mualliflaridan biri. U bir muncha vaqt oldin loyihani tark etdi.

2022-yil mart oyida Beysek va IK prodyuseri Almas Shagali Prezident huzuridagi Yoshlar siyosati boʻyicha kengashga qoʻshildi. Va aprel oyida Shagali hukumatning „ijodiy sanoat“ loyihasini boshqargan.

2021-yil oxirida, yanvar voqealari arafasida, IK Mustaqillik yilligi munosabati bilan „Yoshim 30 dan oshdi“ toʻliq metrajli filmini taqdim etdi. Kino millionlab tomoshalarni oldi.

## Manbalar
Moryké Fofana

**Moryké Fofana** (1991-yil 23-noyabr) – ivuarlik professional futbolchi, TFF Birinchi liga klubi „Samsunspor“ jamoasida vinger oʻynaydi.

## Faoliyati
Fofana oʻz faoliyatini École de Football Yéo Martial klubida boshlagan. 2012-yilgi mavsum oldidan u Lillestrom jamoasi bilan shartnoma imzolagan. U 2012-yil 7-oktabrda „Sogndal“ jamoasiga qarshi oʻyinda (1:0) „Lillestrom“ klubi safida debyut qilgan.

2015-yilning iyul oyida Fofana toʻrt yillik shartnoma asosida Fransiya 1-ligasi vakili „Lorient“ klubiga oʻtgan.

2017-yil yanvar oyida u Turkiyaning „Konyaspor“ klubi bilan 2,5 yillik shartnoma imzolagan.

2019-yilning iyun oyida u Turkiyaning „Yeni Malatyaspor“ klubi bilan shartnoma imzoladi. 2021-yilning avgust oyida Fofana TFF Birinchi liga klubi Samsunspor bilan shartnoma imzoladi.

## Faoliyat statistikasi

## Yutuqlar
**Konyaspor**

* Turkiya kubogi : 2016–17
* Turkiya Superkubogi : 2017

## Eslatmalar

 
 

## Manbalar
Toni Jović

**Toni Jović** (1992-yil 2-sentyabr) – xorvatiyalik professional futbolchi, Bosniya Premyer-ligasining „Sloga Meridian“ klubida markaziy hujumchi sifatida oʻynaydi.

## Klub faoliyati
Yovich Germaniya 3 ligasda Sportfreunde Lotte jamoasi tarkibida 2019-yil 25-yanvarda 1860 Myunxenga qarshi uy uchrashuvida oʻz debyut oʻyinini oʻtkazgan. U 2019-yil iyun oyida Sportfreunde Lotte- klubini tark etgan.

2019-yil 19-iyun kuni Yovich Bosniya Premyer-ligasi klubi Shiroki Briyeg jamoasibilan bir yarim yillik shartnoma imzolagan. U 2019-yilning 11-iyulida UEFA Yevropa Ligasi 1-saralash bosqichida "Qayrat" klubiga qarshi oʻz uyida 1:2 hisobida magʻlub boʻlgan oʻyinda Shiroki Briyeg uchun rasmiy debyutini oʻtkazdi. Yovich Shiroki klubi uchun birinchi golini klub bilan birinchi liga oʻyinida „Sloboda Tuzla“ jamoasiga qarshi safarda 2:2 hisobida urdi. U 2020-yilning dekabrida klub bilan shartnomasi tugaganidan keyin Shiroki Brijeg klubini tark etgan.

2021-yil 18-fevralda Yovich Krupa klubi safiga qoʻshilgan. U 2021-yil 6-mart kuni sobiq jamoasi SHiroki Briyeg jamoasiga qarshi liga oʻyinida debyut qilgan.

2024-yil yanvar oyida Toshkentning „Bunyodkor“ jamoasi bilan shartnoma imzolagan.

## Yutuqlar
**Rijeka**

* Xorvatiya Superkubogi: 2014

**Zrinjski Mostar**

* Bosniya Premyer-ligasi: 2016/2017, 2017/2018

## Manbalar

## Havolalar
*Profile DFB.de saytida
*Profile kicker.de saytida
*
Frane Čirjak

**Frane Čirjak** (23-iyun 1995-yilda tugʻilgan) – xorvatiyalik professional futbolchi, Oʻzbekiston Superligasining Bunyodkor klubida yarim himoyachi sifatida oʻynaydi.

## Futbolchilik faoliyati
2024-yil yanvar oyida Toshkentning „Bunyodkor“ klubi bilan shartnoma imzolagan.

## Yutuqlar
### Klub
;Buxoro
* Oʻzbekiston Kubogida ikkinchi oʻrin: 2025

**Zrinjski Mostar** 

* Bosniya Premer-ligasi : 2017–18

## Manbalar


## Havolalar
* 
*
Javohir Ilyosov

**Javohir Shavkat oʻgʻli Ilyosov** (; 6-fevral 1994-yil, Chiroqchi, Oʻzbekiston) – Oʻzbekistonlik professional futbolchi, Olmaliqning „OKMK“ klubi darvozaboni.

## Futbolchilik faoliyati
Javohir „Mashʼal“ klubi maktabi tarbiyalanuvchisi. Mashʼal jamoasi tarkibidagi debyutini 2015-yilda Oʻzbekiston Superligasida oʻtkazgan. Mashʼal klubi tarkibida 4 yil davomida oʻynadi va 2018-yilda Bekobodning „Metallurg“ klubi bilan shartnoma imzolagan. Bekobod klubi tarkibida bir mavsum davomida 20 ta oʻyinda ishtirok etgan. 2019-yilgi mavsum oldidan Toshkentning „Lokomotiv“ klubi bilan shartnoma imzolagan. Yanggi jamoasidagi dastlabki oʻyinadayoq Oʻzbekiston Superkubogi sovrinini qoʻlga kiritgan. Lokomotiv klubi tarkibida uch mavsum davomida oʻynagan. 2022-yil Navoiyning „Qizilqum“ klubi bilan shartnoma imzolagan. Navoiy klubi tarkibida ikki mavsum oʻynaganidan soʻng, 2024-yil yanvar oyida Olmaliqning „OKMK“ klubi bilan shartnoma imzolagan.

### Terma jamoadagi faoliyati
Javohir Oʻzbekiston terma jamoasining bir necha yosh toifasida ishtirok etgan. Oʻzbekiston terma jamoasida Vadim Abramov murabbiyligi ostida bitta o'yin o'tkazgan.

## Yutuqlar

* Oʻzbekiston Superligasi ikkinchi oʻrin: 2019

* Oʻzbekiston Superkubogi sohibi: 2019
* Oʻzbekiston PFL kubogi sohibi: 2015

## Shaxsiy hayot
Javohir 2019-yilda uylangan va to'y marosimining bir qismini Muborakda Bahrom Vafoev stadionda o'tkazgan.

## Manbalar

## Havolalar

* Javohir Ilyosov Transfermarkt saytida
* Javohir Ilyosov  OʻzPFL saytida
*
Maksim Sarraf

**Maksim Filippovich Sarraf** (; ; 15-mart, 2005-yil, Moskva) – suriyalik va rossiyalik futbolchi, Toshkentning „Zamin“ klubi va Suriya terma jamoasi darvozaboni.

## Faoliyati
Moskvaning CSKA klubi akademiyasining bitiruvchisi. Maksim akademiyani 2023-yil may oyida tugatgan. 2020-yildan beri u armiya jamoasi tarkibida yoshlar futbol ligasida oʻynamoqda.

2022-yil 18-dekabr kuni Iordaniyaga qarshi oʻyinda (2:0) oʻynab, Suriya yoshlar terma jamoasida debyut qilgan.

2023-yilda u Suriya terma jamoasiga ilk bor chaqiruv oldi. Bosh murabbiy Héctor Cúper Sarrafni 2024-yilning yanvar-fevral oylarida Qatarda boʻlib oʻtadigan 2023-yilgi Osiyo kubogi uchun Suriya terma jamoasi ishtirokchilari roʻyxatiga kiritdi.

2024-yil 11-fevralda Oʻzbekiston Superligasi ishtirokchisi „Andijon“ klubi bilan shartnoma imzolangan.

## Yutuqlar

* Oʻzbekiston Kubogi sohibi: 2024

## Manbalar

## Havolalar

* CSKA rasmiy saytidagi profil
* 

* Maksim Sarraf Transfermarkt saytida
*
Diyorbakir aeroporti

**Diyorbakir aeroporti**  – Turkiyaning Diyorbakir shahrida joylashgan harbiy aviabazasi va fuqarolik aeroporti.

## Umumiy tavsifi
Diyorbakir aeroporti Turkiya harbiy havo kuchlarining (*Türk Hava Kuvvetleri*) 2-havo kuchlari qoʻmondonligining (*Hava Kuvvet Komutanligi*) 8-Havo qanoti (*Ana Jet Üs* yoki *AJÜ*) uchun baza aeroportidir. Ushbu qoʻmondonlikning boshqa qanotlari Merzifon (LTAP), Malatya Erhach (LTAT) va İncirlikda (LTAG) joylashgan.

Aeroport 2012-yil 1-iyundan 1-sentyabrgacha rekonstruksiya uchun yopildi. Barcha havo harakati Batman, Mardin va Eloziqqa yoʻnaltirildi.

2012-yilda Zuart Sudjian ismli arman-amerikalik yer uchastkasi aeroport mulkiga tegishli ekanligini va uning meros huquqiga ega ekanligini daʼvo qildi. Oʻzining advokati Ali Elbeyoʻgʻli orqali yerlarni qaytarib berish uchun sudga daʼvo arizasi berdi. Mahalliy sud tomonidan rad etilganidan keyin ish hukm ustidan shikoyat qilinayotgan kassatsiya sudiga oshirildi.

## Aviakompaniyalar va yoʻnalishlar
Quyidagi aviakompaniyalar Diyorbakir aeroportida muntazam va charter reyslarini amalga oshiradi:

## Havo harakati statistikasi

(*) Manba: DHMI.gov.tr

## Baxtsiz hodisalar va falokatlar
2003-yil 8-yanvarda Turkish Airlinesning 634-reysi Diyorbakir aeroportiga yaqinlashayotganda halokatga uchradi. Bortdagi 80 yoʻlovchi va ekipaj aʼzolaridan 75 nafari halok boʻldi.

2016-yil 27-avgust kuni aeroportga bir nechta raketa uchirildi.

## Manbalar

## Havolalar

*
Dorul Ulum Zakariyya

**Dorul Ulum Zakariyya** (arabcha:دار العلوم زكريا) – Janubiy Afrikaning Lenasia shahrida joylashgan madrasa. 1983-yilda Yoxannesburgdan unchalik uzoq boʻlmagan qishloq xoʻjaligi hududida ochilgan, hozirda shahar atrofi uning sharafiga nomlangan Zakariya bogʻi bilan oʻralgan. Institut dastlab Zakariyya Madrasasi deb nomlangan va nihoyat oliy islomiy bilimlar instituti sifatida haqiqiy taʼlim maqsadini aks ettirish uchun Dorul Ulum Zakariyya nomini olgan. Tashkil etilganidan beri madrasa kengayib, hozirda 73 km uzoqlikda joylashgan Eikenhofdagi filialini ham oʻz ichiga olgan; bu filial taxminan 700 yillik tarixga ega boʻlib, Hifdh oʻquvchilarini oʻqituvchi Mandane, Soweto shahridagi maktab oʻrnida ochilgan. Madrasadan koʻplab mashhur bitiruvchilar va jamiyat yetakchilari yetishib chiqqan.

## Tadqiqotlar fakulteti
„Dorul Ulum Zakariyya“ oltita oʻquv fakultetiga ega boʻlib, koʻplab Dorul ulamolarida oʻqitiladigan Dars-e-Nizomiy oʻquv dasturiga asoslanadi:

* Hifzul-Qur’on – Qur’oni karimning yodlash.
* Alimiya – Islom huquq va fanlarini oʻrganish. Toʻliq kurs taxminan yetti yil davom etadi va anʼanaviy tarzda Mavlono unvoni muvaffaqiyatli bitiruvchiga beriladi.
* Tajvid va Qiroat – Qur’on fonetikasi va tarjimalari ilmi (Qiraʼat Sab’a va Ashara): Bu 1988-yildan boshlangan
* Ifto kursi – Islom huquqshunosligi va tadqiqotlari faniga ixtisoslik. Muvaffaqiyatli bitiruvchi talabaga muftiylik unvoni beriladi. 1987-yildan buyon muftiy Radha al-Haqq rahbarligida faoliyat yuritib kelmoqda. 1992-yilda rasmiy Dorul Ifto tashkil etilgan.
* Arab Adab – Arab adabiyoti ixtisosligi.
* Dunyoviy taʼlim – toʻqqizinchi sinfdan abituriyentlikkacha boʻlgan davrda birinchi yilda ikkita fan (ingliz tili va matematika) kiritiladi.

## Taniqli bitiruvchilar

* https://islamicmarkets.com/scholars/ustaz-abdul-latif-bin-ahmad-subki  Ustaz Abdul Latif bin Ahmad Subkiy
* https://www.islamicfoundation.ca/about/imam Shayx Yusuf Badat
* https://planomasjid.org/taqwa-seminary/mufti-mohammed-wasim-khan/  Muftiy Muhammad Vosim Xon

* Muftiy Abdurrahmon ibn Yusuf Mangera
* Mavlono Moavia Azam Tariq

## Yana qarang

* Janubiy Afrikadagi Deobandiy harakati
* Deobandiy madrasalari roʻyxati

## Manbalar

## Havolalar

* duz.co.za – Rasmiy veb-sayt
* Youtube.com – Hofizlarning bitiruv yigʻilishini koʻrsatadigan YouTube videosi
Amir Abdulqodir universiteti

**Amir Abdulqodir islom fanlari universiteti** (arab: جامعة الأمير عبد القادر للعلوم الإسلامية) – Jazoirdagi universitet.

## Tarixi
Universitetni islom arxitekturasining universitet tuzilmalariga mos keladigan Amir Abdulqodir masjidi bilan bir qatorda tashkil etish gʻoyasi islom meʼmorligi boʻyicha koʻplab mutaxassislarning shakllanishiga sabab boʻldi.

## Joylashuv
Amir Abdulqodir universiteti sharqiy Jazoirdagi Konstantin viloyatining poytaxti Qusantina shahrida joylashgan.

## Yana qarang
* Musulmon taʼlim muassasalari roʻyxati
* Islom universitetlari roʻyxati
## Manbalar

### Havolalar

* Amir Abdulqodir universiteti
Islom universiteti kolleji (Gana)

**Islom universiteti kolleji** Ganadagi xususiy universitetlardan biridir. U Buyuk Akkra mintaqasidagi Sharqiy Legonda joylashgan. 2000-yilda doktor Abdulmajid Hakimollohiy tomonidan tashkil etilgan. Bu Eron Islom Respublikasi Ahlul Bayt jamgʻarmasi homiyligida amalga oshirilgan. U 2001-yilda tashkil etilgan va nihoyat 2002-yilda vaqtinchalik akkreditasiyaga ega boʻlgan.

## Bakalavr dasturlari

* BBA buxgalteriya hisobi
* BBA Bank va moliya
* BBA marketingi
* BBA Inson resurslarini boshqarish
* Dinshunoslik fakulteti (Islomshunoslik)
* BA aloqa tadqiqotlari (jurnalistika)
* BA aloqa tadqiqotlari (jamoatchilik bilan aloqalar)
* BA aloqa tadqiqotlari (reklama)
* Taʼlim bakalavri (erta bolalik taʼlimi)
* Taʼlim boʻyicha diplom (erta bolalik taʼlimi)

## Bitiruv dasturlari

* MPhil Islomshunoslik

## Aloqalar

* Gana universiteti, Legon
* Taʼlim universiteti (Vinneba)

## Yana qarang

* Islom taʼlim muassasalari roʻyxati

## Manbalar
Iymon universiteti

**Iymon universiteti** (shuningdek, **al-Imon universiteti**, **al-Eman universiteti** yoki **al-Eman universiteti**; ; *Jamiʼat al-Imān*) – 1993-yilda Yamanning Sana shahrida tashkil etilgan sunniy diniy maktab. *Al-Imon* *iymon* deganidir.

2010-yil yanvar holatiga koʻra, unda 6000 talaba tahsil olgan.

Uning asoschisi va bosh direktori Abdul-Majid al-Zindoniy boʻlib, u AQSh Gʻaznachiligi tomonidan maxsus tayinlangan global terrorchi sifatida tariflangan va u ham Birlashgan Millatlar Tashkiloti tomonidan sanksiya ostiga olingan. 2004-yilda u AQSh va Birlashgan Millatlar Tashkiloti tomonidan Al-Qoida bilan aloqador terrorchi deb topilgan. U Islah (Yaman muxolifat partiyasi) asoschilaridan biri va Usama bin Ladenning ilohiyot boʻyicha maslahatchisi boʻlgan.

AQSh Moliya vazirligi tomonidan qilingan bayonotda Iymon universitetining baʼzi talabalari siyosiy va diniy qotilliklar uchun hibsga olingani aytilgan. Baʼzilarning fikricha, maktab oʻquv dasturi asosan islomshunoslik faniga bagʻishlangan va u ekstremizm inkubatoridir. Talabalar uch amerikalik missioner va „Yaman sotsialistik partiyasining ikkinchi raqamli rahbari“ Jarallah Umarni oʻldirganlikda gumon qilingan. Afgʻoniston Tolibon armiyasidagi ishtiroki uchun hozirda 20 yillik qamoq jazosini oʻtayotgan Jon Walker Lindh universitetning sobiq talabasi hisoblanadi.

2014-yil sentyabrida shahardagi janglardan soʻng Sanadagi yangi hutiy ustalari Al-Iymon universitetini yopib qoʻydilar.

## Yana qarang

* Yamandagi universitetlar roʻyxati

## Manbalar

## Havolalar

* Iymon universiteti 
* Iymon universiteti (arxiv)
* Anvar al Avlakiy: Gʻarbda taʼsiri boʻlgan Al-Qoida tarafdori mafkurasi
Dorul Ulum Newcastle

**Dorul Ulum Newcastle —** Janubiy Afrikaning KvaZulu-Natal, Newcastle shahrida joylashgan Oliy Islom taʼlim kolleji (Deobandiy madrasasi). Bu Janubiy Afrikadagi birinchi rasmiy oliy islomshunoslik instituti, shuningdek, Janubiy Afrikadagi birinchi Deobandiy madrasasi edi. Unga 1973-yilda Cassim Sema tomonidan asos solingan. U Janubiy Afrikadagi barcha Darul Ulumlarning asoschisi deb ham ataladi. Hindiston yarimorolidagi bunday muassasalarda faqat hanafiy fiqhi oʻqitiladigan boʻlsa-da, u hanafiy va shofeʼiy fiqhi taʼlimini ham taklif etadi.

## Tarixi
1973-yil 13-mayda Darul Ulum Newcastle rasmiy ravishda atigi 9 nafar talaba bilan ish boshlagan. Rasmiy darslar 9-sentyabrdan boshlangan. Madrasa joylashgan joy bir vaqtlar Rim-katolik monastiri hududiboʻlgan edi. U 15 yildan ortiq vaqt davomida boʻsh qolgan. Hudud vakolatli organlar bilan amalga oshirilgan 3 yillik muzokaralardan soʻng sotib olingan. Dastlabki uch yil davomida Cassim Sema bir oʻzi talabalarning darslarini oʻtgan va xotini ularga ovqat pishirib bergan. Taʼlim ingliz tilida boʻlganligi sababli, koʻplab chet ellik talabalar ham bu yerga oʻqish uchun kela boshlashgan.

Muassasa „Tabligʻi jamoat“ tashkil topganidan beri u bilan chambarchas bogʻlangan. Bu Janubiy Afrikadagi birinchi Deobandiy madrasasi boʻlib, shofeʼiy fiqhini oʻz oʻquv dasturiga kiritgan, chunki u boshidan hanafiy boʻlmagan talabalarni qabul qilgan. Hozirda madrasaning direktori Ismoil Ebrohim Akoo va vasiylar raisi Ayob Mohamed Kachvi hisoblanadi.

## Yana qarang

* Janubiy Afrikadagi Deobandiy harakati
* Deobandiy madrasalari roʻyxati

## Manbalar

## Adabiyotlar

* 
*
Iroqiy universiteti

**Iroqiy universiteti** (**Al Iraqia universiteti**) bakalavr va magistratura darajasiga qadar oʻqish imkoniyatini taqdir etuvchi oliygoh. Iroqning Bagʻdod shahridagi Aʼzamiya tumanida joylashgan. U 1989-yilda tashkil etilgan va ilgari *Islom universiteti* deb nomlangan. 2010-yilda universitet kengashi bilan nomini *Iroqiy universitetiga* oʻzgartirilishi tavsiya qilindi.

Universitet barcha islomiy davlatlardan tashrif buyurgan talabalarni qabul qiladi. U islomiy fanlar, gumanitar fanlar, amaliy tibbiyot, muhandislik, media va sanʼat, huquq, taʼlim va boshqa fanlar boʻyicha bakalavr va magistr darajalarga qadar oʻqitish imkoniyatiga ega.

## Fakultetlar va kollejlar

* Sanʼat fakulteti
* Taʼlim kolleji
* Ayollar taʼlimi kolleji
* Muhandislik fakulteti
* Axborot fakulteti
* Islom fanlari fakulteti
* Huquq kolleji
* Menejment va iqtisod fakulteti
* Tibbiyot fakulteti

## Yana qarang

* Islom taʼlim muassasalari roʻyxati
* Iroqdagi universitetlar roʻyxati

## Manbalar

## Havolalar

*
Sitora (toʻqimachilik)

***Sitora*** (*sitara* yoki *sitarah;*  [si.taː.ra]) – islom diniga oid muqaddas joylarda bezak sifatida ishlatiladigan parda. Sitora Kaʼbaning mato qoplamasi boʻlgan *[[Kisva|kisvaning]]* bir qismini tashkil qiladi. Madinadagi Al-Masjid an-Nabaviy masjididagi paygʻambar maqbarasini ham yana bir sitora bezab turadi. Ushbu matolarda Qur’on oyatlari va boshqa muhim matnlarning naqshli yozuvlari mavjud. Sitoralar XVI asrdan boshlab har yili Makkaga yuborilgan toʻqimachilik mahsulotlarining bir qismi sifatida yaratilgan. Anʼanaga koʻra, toʻqimachilik namunalari muqaddas joylar uchun mas’ul hukmdorlar tomonidan taqdim etiladi. Ularga misol qilib Mamluklar davlati sultonlari, Usmonli imperiyasining sultonlarini va hozirda Saudiya Arabistoni hukmdorlarini keltirishimiz mumkin. Sitoralarning tuzilishi va koʻrinishi ham diniy eʼtiqod, ham ularni yaratilishiga buyruq bergan hukmdorlarning boyligini koʻrsatib turadi.

## Islomiy muqaddas joylardagi toʻqimachilik buyumlari

Eng qadimgi sitora Misrda 1544-yilda Sulaymon I hukmronligi davrida yaratilgan. Sulaymon oʻnta qishloq qurilishi uchun sarflanadigan mablagʻni Kaʼba va paygʻambar masjidiga oʻrnatiladigan toʻqimachilik buyumlarini yaratish uchun ajratgan.

Kaʼba uchun sitoralar 1927-yilgacha qirol Abdulaziz ibn Abdurahmon as-Saud Makkada ustaxona tashkil etguniga qadar Qohiradagi *Dar al-Kisvadagi* maxsus ustaxonada har yili ishlab chiqarilgan toʻqimachilik toʻplamining bir qismi boʻlgan. XX asr boshlarida Qohira ustaxonasida yuzdan ortiq rassom va toʻqimachilik ishchilari yaratilgan. Yaratilgan toʻqimachilik mahsulotlarini Qohiradan Makkaga tashish ishlari maxsus tanlangan musulmon oilasiga zimmasiga yuklangan va ular uchun bu katta sharaf boʻlgan.

## Manbalar
Istanbul Islom fan va texnologiya tarixi muzeyi

**Istanbul Islom fan va texnologiya tarixi muzeyi** () — Gülhane bog'idagi sobiq Imperial Stables binosida joylashgan. Muzey 2008-yil 25-mayda ochilgan boʻlib, unda musulmon olimlarining 9-16-asrlarga oid ilmiy asboblari nusxalari namoyish etiladi. Modellarning barchasi Frankfurtdagi Goethe universiteti qoshidagi Arab-islom fanlari tarixi institutida zamonaviy matnlardagi tavsif va chizmalar asosida yaratilgan. Original buyumlar juda kam.

## Galereya

Fayl:Istanbul_Museum_of_the_History_of_Science_and_Technology_in_Islam_9270.jpg
Fayl:Istanbul_Museum_of_the_History_of_Science_and_Technology_in_Islam_May_2014_9247.jpg
Fayl:Istanbul_Museum_of_the_History_of_Science_and_Technology_in_Islam_9251.jpg
Fayl:Istanbul_Museum_of_the_History_of_Science_and_Technology_in_Islam_9254.jpg
Fayl:Istanbul_Museum_of_the_History_of_Science_and_Technology_in_Islam_9255.jpg
Fayl:Istanbul_Museum_of_the_History_of_Science_and_Technology_in_Islam_9256.jpg
Fayl:Istanbul_Museum_of_the_History_of_Science_and_Technology_in_Islam_9258.jpg
Fayl:Istanbul_Museum_of_the_History_of_Science_and_Technology_in_Islam_9263.jpg
Fayl:Istanbul_Museum_of_the_History_of_Science_and_Technology_in_Islam_9264.jpg
Fayl:Istanbul_Museum_of_the_History_of_Science_and_Technology_in_Islam_9265.jpg
Fayl:Arab_armored_14th_century_battering_ram,_reconstructed_model.jpg

## Manbalar
Usmonlilar sulolasi tomonidan qurdirilgan masjidlar roʻyxati

Quyidagi roʻyxatda Usmonlilar sulolasi oila aʼzolari tomonidan qurdirilgan Turkiyadagi eng muhim zamonaviy masjidlar keltirilgan. Ushbu yirik masjidlarning baʼzilari **selatin masjidi**, **imperator masjidi** yoki **sulton masjidi** nomi bilan ham tanilgan boʻlib, imperiya sultoni nomidan foydalanishga topshirilgan, shu bilan birga nazariy jihatdan ushbu binolar imperiyaning mamlakatlar ustidan erishilgan gʻalabalariga shukronalik bildirish maqsadida bunyod etilgan. Baʼzi masjidlar sulton oilasining boshqa aʼzolari, ayniqsa, sultonlarning onalari yoki xotinlari kabi sulolaning muhim ayol aʼzolari buyrugʻi bilan bunyod etilgan yoki aynan ularga bagʻishlab qurilgan. Odatda, faqat sultonlik masjidi yoki Volida Sulton (*valide*) tomonidan qurdirilgan masjidlarga bir nechta minoralarga ega boʻlish imtiyozi berilgan.

## Jadval
Quyidagi jadvalda birinchi ustunda masjid nomi, ikkinchi ustunda joylashgan joyi, uchinchi ustunda kim tomonidan qurdirilganligi, toʻrtinchi ustunda inshoot meʼmori va beshinchi ustunda qurilgan davri koʻrsatilgan.

## Istanbul tepaliklarida joylashgan masjidlar
Istanbuldagi oʻsha masjidlar orasida baʼzilari shaharning anʼanaviy yetti tepaligida qurilgan (raqamlar nechanchi tepalik ekanligini bildiradi).

# Ahmadiya masjidi
# Nuruosmaniye masjidi
# Sulaymoniya masjidi
# Fotih masjidi
# Yovuz Salim masjidi
# Mihrimah Sulton masjidi

## Eslatmalar

## Manbalar

## Adabiyotlar

* 
* 
*
Umid Shodiyev

**Umid Rustamovich Shodiyev** – davlat arbobi, diplomat. Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi huzuridagi Turizm qoʻmitasi raisi.

## Bolaligi

## Taʼlimi

## Mehnat faoliyati
Qoʻmita raisi etib tayinlangunga qadar Oʻzbekistonning YUNESKOdagi doimiy vakili bo'lib ishlagan.

## Oilasi

## Mukofotlari

## Manbalar
Bruklin

**Bruklin** ()    — Nyu-York shahrining besh borosidan biri. 2736074 nafar aholi istiqomat qiladi (2020). Maydoni – 250 km.

## Demografiyasi

## Manbalar

## Havolalar
* Rasmiy sayti (inglizcha)
Kelme (kompaniya)

**New Millennium Sports, SL**, **Kelme** sifatida savdo (), ispaniyalik sport anjomlari ishlab chiqaruvchi kompaniya boʻlib, u sport kiyimlari va sport poyafzallarini yaratadi va ishlab chiqaradi. U 1963-yilda Diego va José Quiles tomonidan tashkil etilgan va uning mahsulotlari futbol, futzal, basketbol, yugurish, kriket va tennis sport bozorlari uchun moʻljallangan.

Kelme shtab-kvartirasi Ispaniyada joylashgan, ammo butun dunyo boʻylab boshqa idoralari, jumladan Shimoliy Karolina shtatining Konover shahrida Amerika Qoʻshma Shtatlari boʻlimi mavjud. Shuningdek Markaziy Osyo va Rossiyada ham mashhur.

Kelme Valensiya hukumati bilan birgalikda professional velosport jamoasiga homiylik qildi.

Ularning mahsulotlari Devid Jeyms, Josemi va Pol Kelli va boshqalar kabi yuqori darajadagi sportchilar tomonidan tanlangan. Ularning futbol butsalari belgilangan quvvat, burilish, aniqlik va chidamlilikni taʼminlash uchun qilingan. Daniel Güiza RCD Mallorca uchun Kelme Masters kiyadi. „Real Madrid“ va „RCD Mallorca“ klublari Kelme tomonidan ishlab chiqarilgan liboslaridan ham foydalanadi.

## Homiylik
Butun dunyo boʻylab Kelme homiylik qiladigan jamoalar va sportchilar:

### Kriket

#### Milliy jamoalar

*    Nepal (Since December 2021)

### Basketbol

#### Milliy jamoalar

*  Argentina
*  Ivory Coast
*  Moldova

#### Klub jamoalari

*  Dinamo Bucuresti
*  Incheon ET Land Elephants
*  Busan KT Sonicboom
*  Neptūnas
*  Al Riyadi Beirut
*  Borac Banja Luka

### Futbol

#### Futbol federatsiyalari

* OFK Osiyo Kubogi 2023

#### Milliy jamoalar

*  (From March 2023)
*  (Only Female teams)
*  (From June 2023)
*  (From November 2023)

#### FIFAga kirmaydigan terma jamoalar
Homiylik qilgan assotsiatsiyalar jamoalari va sportchilar:

#### Vakil boʻlmagan terma jamoalar

* 

#### Milliy ligalar

*  China League One
*  China League Two

#### Hakamlar
Kelme, shuningdek, ligalar uchun rasmiy hakamlar toʻplami yetkazib beruvchisi:

*  Jordanian Pro League

#### Klub jamoalari

### Yengil atletika

#### Milliy jamoalar

*  Cameroon

### Voleybol

#### Milliy jamoalar

#### Klub jamoalari

*  Al Ahly

### Futzal
Homiylik qilgan assotsiatsiyalar jamoalari va sportchilar:
 

*  Liga Nacional de Fútbol Sala (Since the 2013/2014 season)
*  Ju Delgado
*  Benicarló F.S.
*  Caja Segovia FS
*  Elche CF
*  Sofía Rodriguez
*  Lorena Rubio
*  Laura Fernández
*  Patricia Chamorro
*  Arturo Santamaría
*  Dani Salgado
*  FC Litija
*  Oplast Kobarid
*  Al Hilal

### Esport
Assotsiatsiyalar jamoalari
 

*  Koi Squad

### Rolikli xokkey
Klublar
 

*  Hockey Club San Jorge

## Yana qarang

* Kelme (velosiped jamoasi)

## Manbalar

## Havolalar

*
Salax Mejiyev

**Salah Mitayevich Mejiyev** (1977-yil 10-yanvarda tugʻilgan, Grozniy, Chechen-Ingush Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasi) – rus chechen jamoat va diniy arbobi. 2014-yil 11-iyundan boshlab muftiy va Checheniston musulmonlari diniy boshqarmasi raisi. 2017-yildan Shimoliy Kavkaz musulmonlarini muvofiqlashtirish markazi raisining birinchi oʻrinbosari.
## Manbalar
Muhammad Husayn Alsabekov

**Muhammad Husayn Alsabekov** (1958-yil 27-oktyabrda tugʻilgan) – qozoq diniy arbobi, chechen muftiysi, Qozogʻiston muftiysining bosh maslahatchisi. Millati chechen.

Qaragʻanda viloyati Balxash shahrida tugʻilgan. 1987-yilda Qozogʻiston qishloq xoʻjaligi institutini tamomlagan. Oʻsha yili u Olmaota masjidiga imom boʻlgan. 1989–1990-yillarda Suriya va Pokistonda tahsil olgan. 1991-yildan 1993-yilgacha Checheniston prezidenti Dudayevning diniy ishlar boʻyicha maslahatchisi. 1993-yildan 1995-yilgacha Checheniston muftiysi.

## Manbalar

## Havolalar

* ALSABEKOV Xusayn Usmonovich (Muhammad Husayn-ibn Usmon)
* ALSABEKOV Muhammad-Husayn-hoji, Checheniston Respublikasi muftiysi (muftiyat rahbari).
* MDHda islom: 25 yillik xizmat
Qaljan Oxun

**Qaljan [[Oxun]] Bolekbayuli** (; 1862, Xiva xonligi – 1916, Sirdaryo sohillari) – qozoq diniy arbobi.

Qaljan Bolekay-ulining ajdodlari hozirgi Aqtoʻbe viloyati hududidagi Jaman-Qarg'ali hududi Tabin urugʻidan. Xivadagi diniy bilim yurtida, soʻngra 1879-yilda Koʻkaldosh madrasasida tahsil olgan . Arab, fors-tojik tillarini bilgan. Keyinchalik uning nomi bilan atalgan masjidda imomlik qilgan. Chor maʼmuriyati tomonidan taʼqibga uchrab, qamoqqa olingan. 1916-yilning yozida vafot etgan.

## Manbalar

## Adabiyot

* Qaljan Oxun // Qozogʻiston. Milliy ensiklopediya (ruscha). – Olmaota: Qozoq ensiklopediyalari, 2005. – T. III. – . (CC BY-SA 3.0)
Niger Islom universiteti

**Niger Islom universiteti** (IUIN) - Niamey gʻarbidagi Nigerning Say shahrida joylashgan xalqaro universitetdir. U yerda talabalar arab, fransuz va ingliz tillarida taʼlim oladilar.

Universitet prorektorining ofisi Niameyda joylashgan.

## Tarixi
Niger Islom universiteti 1974-yilda Lahorda (Pokiston) boʻlib oʻtgan 2-Islom qirollari, davlat va hukumat rahbarlari sammitidagi tavsiyalarga amal qila boshladi.

U Gʻarbiy Afrikadagi musulmon ummati va umuman musulmon kalomi ehtiyojlariga javob beruvchi yetakchi tadqiqot markazi hamda taʼlim beruvchi muassasalaridan biriga aylanishi moʻljallangan edi.

Muassasa oʻz faoliyatini 1986-yilda arab tili va islomshunoslik yoʻnalishida tahsil olayotgan yuzga yaqin talabalar bilan boshlagan. Niger Islom universiteti Islom dunyosi universitetlari federatsiyasining (FUIW) aʼzosi hisoblanadi.

## Tuzilishi
Diplom dasturlari beshta fakultet, ikkita markaz va ikkita institutda taʼlim olishlikni taklif etiladi.

### Fakultet

* Shariat va huquq fakulteti
* Arab tili va insonshunoslik fakulteti
* Fan va texnologiya fakulteti
* Iqtisodiyot va menejment fakulteti
* Agronomiya fakulteti

### Institutlar

* Oliy taʼlim va pedagogika instituti
* Institut IQRA Kichik darajadagi kasbiy va texnik markaz

## Kampus
Say shahridagi universitet kampusi shahar markazining shimoli-sharqidagi o'z tumanini (kvartalini) tashkil qiladi. 2012-yilgi aholini ro'yxatga olishda bu yerda 25 xonadonda jami 219 nafar aholi istiqomat qilgan. Niameydagi Qirol Abdulla kampusi Tchangarey tumanida joylashgan va 11,7 gektar maydonda 35 ta binodan iborat.

## Nashrlar
Universitet *Niger Islom universitetining yilnomalarini* nashr etadi.

## Yana qarang

* Islom taʼlim muassasalari roʻyxati
* Ugandadagi Islom universiteti
* Islom hamkorlik tashkiloti

## Manbalar

## Havolalar
*SESRIC IHTga aʼzo mamlakatlar universitetlari maʼlumotnomasi .
* Nigerdagi Islom universiteti . Islom hamkorlik tashkiloti sayti.
* Niger Islom universiteti  . Afrika oliy oʻquv yurtlari katalogi, Michigan shtat universiteti .
* Niger Islom universiteti . Islom dunyosi universitetlari federatsiyasi (2004)
* Javaid Rahman. Islom davlati amaliyoti, xalqaro huquq va terrorizm tahdidi: Yangi dunyo tartibidagi „sivilizatsiyalar toʻqnashuvi“ning tanqidi. Hart nashriyoti, 2005 yil p.&nbsp;32
* Nigerdagi Islom universiteti toʻgʻrisida № 1/15-C qarori . Oʻn beshinchi Islom tashqi ishlar vazirlari konferentsiyasi Yaman Arab Respublikasining Sana shahrida boʻlib oʻtdi, hijriy 1405 yil 25-29 rabi al-Aval (1984 yil 18-22 dekabr).
* Say shahridagi universitetlar haqidagi sayt .