open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Aleksandr Ogloblin

**Aleksandr Alekseyevich Ogloblin** (1891-yil 29-iyul, Samarqand – 1967-yil 18-sentyabr, Buenos-Ayres) Argentinada faoliyat yurtigan rus entomologi. Buenos-Ayres universiteti zoologiya professori, chigirtkalar tadqiqot instituti direktori (1937). Argentina fanni rivojlantirish assotsiatsiyasi prezidenti (1950).

## Hayoti
Aleksandr Ogloblin Rossiya imperiyasi Samarqand viloyatida tugʻilgan. Poltavadagi mumtoz gimnaziya va Kiyevdagi Sankt Vladimir universitetini tamomlagan. Talabalik yillarida yozda Poltava qishloq xoʻjaligi tajriba stansiyasining entomologiya boʻlimida ishlagan. Fuqarolar urushi yillarida A.Ogloblin Turkiyaga, u yerdan Chexoslovakiyaga koʻchib oʻtadi. Charlz universitetida (Praga) zoologiya boʻyicha nomzodlik dissertatsiyasini himoya qildi. Ogloblin Yan Obenberger boshchiligida Praga Milliy muzeyining Entomologiya boʻlimida assistent boʻlib ishlagan va M. M. Novikov zoologiya seminariyasi yigʻilishlarida qatnashgan. 1925–1927-yillarning yozida Amerika Qoʻshma Shtatlari Qishloq xoʻjaligi Departamenti (USDA) Entomologiya byurosi topshirigʻiga koʻra u zararli hasharotlar parazitlari – loʻli kuya va makkajoʻxori chuvalchanglarini oʻrgandi. Yevropada doimiy ravishda entomologiya bilan shugʻullana olmagan Ogloblin Argentina Qishloq xoʻjaligi vazirligining taklifini qabul qildi va 1928-yil 19-yanvarda chet elga joʻnadi.

Argentinada u Loreto yaqinidagi agrotexnika stansiyasida entomolog lavozimini egalladi va u yerda mahalliy qishloq xoʻjaligi oʻsimliklari – mate, sholi, tamaki, sitrus zararkunandalari ustida ishladi. Argentinadagi birinchi yillarida Ogloblin chumolilar va termitlar boʻyicha yirik mutaxassis C. Bruch (1869–1943) bilan hamkorlik qildi. Aynan Ogloblin keyinchalik Bruchni mashhur sovet va ukrain mirmekologi V. A. Karavayev (1864–1939) bilan tanishtirgan, u bilan 1919-yilda Kiyevda uchrashgan edi. Shu bilan birga, Ogloblin fundamental entomologiya bilan shugʻullangan. Oʻsha yillarda Argentina vaqti-vaqti bilan chigirtka tarqalishidan aziyat chekdi. 1937-yilda Ogloblindan Chigirtkalarni oʻrganish boʻyicha yangi institutga rahbarlik qilish taklif qilindi va oila Buenos-Ayresga koʻchib oʻtdi. Keyinchalik u bir vaqtning oʻzida poytaxt universitetida zoologiya professori lavozimini egalladi (1939–1950) va taksonomist sifatida entomologik tadqiqotlarni davom ettirdi.

Olim amerika (1944-yildan) va rus (taxminan 1927-yildan) Entomologiya jamiyatlari, Argentina tabiiy fanlar assotsiatsiyasi aʼzosi boʻlgan va Argentina fanni rivojlantirish assotsiatsiyasiga rahbarlik qilgan (1950).

Aleksand Ogloblin 1967-yil 18-sentyabrda Buenos-Ayresda vafot etgan.

## Manbalar
Bahriddin Aziziy

**Bahriddin Aziziy** (; 1895-yil Samarqand – 1944-yil SSSR) – tojik shoiri, yozuvchisi va jurnalisti.

## Hayoti
Aziziy 1895-yilda Rossiya imperiyasining Turkiston oʻlkasidagi Samarqand viloyatida tugʻilgan. Otasi Mulla Abdulaziz muallim boʻlib, Jazmiy taxallusi bilan sheʼr yozgan. Boshlangʻich taʼlimni otasidan olgan, soʻngra ona shahridagi turli maktablarda oʻqigan. 15 yoshida oʻrta maʼlumot olib, oʻsha vaqtdagi shu nomdagi amirlikning markazi boʻlgan Buxoroga koʻchib oʻtadi, u yerda oʻsha davrning yetuk madaniyat namoyandalari bilan tanishadi, Turkiston oʻlkasidagi gazeta va jurnallar tufayli esa oʻsha davr siyosati va voqealaridan xabardor boʻldi. Nodir Devonbegi madrasasida tahsil olgan. Azmiy taxallusi bilan diniy aqidaparastlik va amir zulmini qoralovchi sheʼrlar yoza boshlaydi, shuning uchun ham u shoirni topib, qatl qilishni buyuradi. U Toshkentga qochishga majbur boʻlgan (u yerda va Samarqandda yashagan).

Toshkentda ikki yillik pedagogika kurslariga oʻqishga kirib, ularni 1924-yilda muvaffaqiyatli tamomladi. Oʻratepaga qaytib, u yerda xalq taʼlimiga rahbarlik qildi. Uning tashabbusi bilan bir qancha yangi maktablar ochildi. Keyin Tojikiston SSR shahar ijroiya qoʻmitasi va Oliy sudida turli lavozimlarda ishlagan. 1934–1937-yillarda „Bigiz“ satirik jurnalida masʼul muharrir boʻlgan. 1937-yilda millatchilikda ayblanib hibsga olindi va qamoq jazosiga hukm qilindi. Aziziy uzoq davom etgan kasallikdan soʻng 1944-yil 10-avgustda qamoqda vafot etdi.

Shoir tojik va oʻzbek tillarida ijod qilgan. 20-yillarda satirik sheʼrlar, publitsistik maqolalar yozishni davom ettirdi. „Ovozi toʻqik“, „Mullo Mushfiqiy“, „Rahbari donish“, „Bigʻiz“ jurnallarida hazil-mutoyiba hikoyalari chop etilgan. Lirik sheʼriyatida sovet xalqi ijodining qahramonligini tarannum etdi. 1931-yilda uning „Vaxshstroy“ sheʼri „Rahbari Donish“ jurnalida bosilib chiqdi.

## Manbalar
Hasan Irfon

**Hasan Irfon** () – sovet va tojik yozuvchisi, dramaturg, tarjimon. Tojikiston SSR Yozuvchilar uyushmasi aʼzosi. Birinchi tojik adiblaridan biri mashhur xorijiy asarlarni, jumladan, rus yozuvchilarining asarlarini tojik tiliga tarjima qila boshladi.

## Hayoti
Hasan Irfon 1900-yil 22-martda Samarqand shahrida fors oilasida tugʻilgan. Avval madrasada, soʻngra yangicha oʻqitish uslubidagi maktabda tahsil oldi. Shundan soʻng u ikki yilga Petrogradga (hozirgi Sankt-Peterburg) oʻqishga joʻnadi. 1919-yilda tojiklarning „Shulayi inkilob“ oyliklarida tarjimon boʻlib ishlay boshlaydi. Shundan soʻng bir muddat ipakchilik korxonasi rahbari boʻlib ishladi. Keyin Samarqand viloyati komitetida tarjimon, Samarqand viloyati yerdan foydalanish xalq komissarligi bosmaxonasi boshligʻi boʻlib ishladi. Oʻzbekiston davlat universiteti (hozirgi Samarqand davlat universiteti)da fors tili oʻqituvchisi boʻlib ham ishlagan. 30-yillardan boshlab u oʻz hikoya va asarlarini yoza boshladi, rus yozuvchilari Lev Tolstoy, Aleksey Tolstoy, Boris Polevoy, Nikolay Chernishevskiy, Sergey Borodin va boshqalarning asarlarini tojik tiliga tarjima qildi. Geregin Sevuntsning „Tehron“ romanini, Daniel Defoning „Robinzon Kruzo“, Jyul Vernning „Kapitan Grantning bolalari“, Raffaello Jovanolining „Spartak“, Hasan Seyidbeylining „Telefon operatori“ va boshqalarni tojik tiliga tarjima qilgan.

1960-yilda nafaqaga chiqdi va 1973-yil vafotigacha ijod bilan shugʻullandi. 1961-yilda Tojikiston SSR Yozuvchilar uyushmasi aʼzosi boʻldi. 1963-yilda kitobxonlar orasida katta shuhrat qozongan „Hunarmand kulbasida“ (Toj. Dar kulbai kosibon) romani, oradan bir yil oʻtib „Ikki yurtdan ikki oshiq“ asarini yozdi). 1970-yilda „Hunarmandlar kulbasida“ romani Moskvadagi „Sovetskiy pyuresi“ nashriyotida rus tilida nashr etildi. 1973-yil 22-iyunda vafot etgan. Oʻlim joyi haqida aniq maʼlumot yoʻq. Baʼzi manbalarga koʻra, bu Dushanbe yoki Samarqand, boshqalarga koʻra, Toshkent yoki Moskva.

## Manbalar
Inoyat Turopov

**Inoyat Turopov** (1932-yil, Samarqand viloyati, Oʻzbekiston SSR – vafot sanasi nomaʼlum, Samarqand viloyati, Oʻzbekiston SSR) – sovet jamoat, davlat va siyosat arbobi, Oʻzbekiston Kompartiyasi Kattaqoʻrgʻon tumani qoʻmitasining birinchi kotibi, Sotsialistik Mehnat Qahramoni.
## Tarjimayi holi
Inoyat Turopov 1932-yilda Samarqand viloyati hududida tugʻilgan. Millati oʻzbek. Samarqand qishloq xoʻjalik institutini tugatgach, 1954-yilda mashina-traktor stansiyasida agronom, soʻngra Buxoro viloyati, Buxoro tumani Oxunboboyev nomidagi kolxoz raisi, Karl Marks nomidagi kolxozning bosh agronomi, 1963–1973-yillarda Samarqand viloyati, Narpay tumanidagi „Ittifoq“ kolxozi raisi boʻlib ishlagan. Shu mehnat faoliyati davrida toʻrt marta turli ordenlar, jumladan, „Ittifoq“ kolxozi paxtakorlarining 8-besh yillik (1966–1970)dagi samarali mehnati uchun Lenin ordeni bilan taqdirlangan. 1973-yilda Inoyat Turopov Oʻzbekiston Kompartiyasi Kattaqoʻrgʻon tumani qoʻmitasining birinchi kotibi etib saylangan. 1976-yilda tumanda paxtadan rekord darajada yuqori hosil olingani uchun tuman partiya tashkiloti rahbari Inoyat Turopov ikkinchi marotaba Lenin ordeni bilan taqdirlangan. SSSR Oliy Soveti Prezidiumining 1981-yil 26-fevraldagi farmoni bilan 1980-yilda rekord darajadagi 6 million 237 ming tonna paxta, gʻalla va boshqa qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini yetishtirish va davlatga sotishda erishilgan ulkan muvaffaqiyatlar uchun Inoyat Turopov Lenin ordeni va „Oʻroq va Bolgʻa“ oltin medali, Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan. Oʻzbekiston SSR Oliy Sovetining 9 va 10-chaqiriqlari (1975–1985) deputati etib saylangan. Vafot sanasi nomaʼlum.

## Mukofotlari
3 marotaba Lenin ordeni (1971-yil 4-avgust; 1976-yil 25-dekabr; 1981-yil 26-fevral), Oktyabr Inqilobi ordeni (1973-yil 12-oktyabr), Mehnat Qizil Bayroq ordeni (1965-yil 3-yanvar), „Hurmat Belgisi“ ordeni (1957-yil 1-noyabr) hamda bir qator medallar bilan mukofotlangan. 

## Manbalar
Vasiliy Shitikov

**Vasiliy Alekseyevich Shitikov** (1955-yil 2-may, Kursk, Kursk viloyati, RSFSR, SSSR – 2021-yil 1-oktyabr, Krasnodar oʻlkasi, Rossiya) – sovet futbolchisi, himoyachi va yarim himoyachi ampluasida oʻynagan.
## Tarjimayi holi
Vasiliy Shitikov 1955-yil 2-mayda Kurskda tugʻilgan. 1972-yildan 1973-yilgacha oʻsha paytlari „Trudovimi Rezervami“ deb atalgan Kursk shahrining „Avangard“ futbol klubida oʻynagan va 1973-yilgi mavsumda 15 ta oʻyinda 2 ta gol urgan. Keyin harbiy xizmatga safarbar etiladi, buning natijasida Vasiliy Shitikov Moskvaning SSKA jamoasida oʻynaydi va u yerda SSSR Oliy ligasida debyut qilgan va 1975-yilgi mavsumda 1 ta uchrashuv oʻtkazdi. Harbiy xizmatni tugatgandan soʻng Shitikov Moskvaning „Spartak“ klubiga taklif qilingan, biroq mavsumoldi yigʻinida jarohat olishi sababli birorta ham rasmiy oʻyin oʻtkazmasdan jamoani tark etadi. Shundan keyin oʻzining tugʻilgan joyi Kursk shahriga qaytib, 1976-yilgi mavsumda „Avangard“ futbol klubi uchun 15 ta oʻyin oʻtkazdi va 1 ta gol urdi, buning natijasida futbolchi RSFSR futbol terma jamoasiga taklif olgan.

Oʻsha yili Vasiliy Shitikov „Avangard“ klubining „Kuban“ klubi bilan oʻyinidan soʻng, klub seleksionerlari eʼtiboriga tushadi va natijada Kubanga koʻchib oʻtadi. Futbolchi 1978-yilgacha „Kuban“ klubi safida toʻp surgan va shu vaqt ichida 47 ta oʻyin oʻtkazib, 2 ta gol urgan. 1979-yilgi mavsumda „Aktobe“ klubi safida oʻynaydi. 1980-yildan 1985-yilgacha Vasiliy Shitikov yana Kuban klubini himoya qiladi va 137 ta oʻyinda 6 ta gol urdi. Futbolchi 1986-yilgi mavsumni „Spartak Orjonikidze“ klubida oʻtkazib, 30 ta uchrashuvda 3 ta gol urgan.

1987-yildan 1988-yilgacha yana Kubanda oʻynadi, 67 ta oʻyinda 3 ta gol urdi va 1987-yilda RSFSR chempioni boʻldi. 1989-yilda Jizzaxning „Yoshlik“ jamoasida bir mavsum oʻtkazib, jamoaning 1 ta oʻyinida qatnashgan. 1990-yildan 1991-yilgacha yana „Kuban“ safida oʻynaydi va 31 ta uchrashuvda 3 ta gol urdi. „Kuban“ klubi tarkibida futbolchi SSSR chempionatlarida 282 ta oʻyin oʻtkazib, 14 ta gol urgan va Kubok uchun boʻlgan musobaqalarda 17 ta oʻyin oʻtkazgan. Futbolchilik faoliyatini yakunlaganidan keyin 1998-yilda murabbiy boʻlib ishlagan. 2021-yil 1-oktyabrda vafot etgan.

## Yutuqlari
1987-yilda RSFSR chempioni.

## Manbalar
Vitaliy Shashkov

**Vitaliy Valentinovich Shashkov** (1960-yil 22-avgust, Olmaota, Qozogʻiston SSR, SSSR) – sovet futbolchisi, darvozabon ampluasida oʻynagan. 2014-yildan 2020-yilgacha Samaradagi „Krilya Sovetov“ professional futbol klubi bosh direktori. Rossiyada xizmat koʻrsatgan murabbiy.
## Tarjimayi holi
Vitaliy Shashkov 1960-yil 22-avgustda Olmaotada tugʻilgan. Futbolchi sifatida „SKIF“ (Olmaota), „Soʻgʻdiyona“ (Jizzax), „Meliorator“ (Qiziloʻrda), „Vostok“ (Oʻskemen), „Tekstilshchik“ (Ivanovo) kabi futbol klublarida darvozabon ampluasida oʻynagan. Olmaota shahridagi Jismoniy tarbiya institutini tamomlagan. Futbolchilik faoliyatini yakunlagach, murabbiy boʻlgan. Vitaliy Shashkov mamlakatda ayollar futbolini birinchilardan boʻlib rivojlantiradi. 1988−1992-yillarda Olmaotadagi „SKA-Merey“ ayollar futbol klubiga murabbiylik qilgan. 1992-yilda jamoa Samaraga koʻchib oʻtdi va oʻz nomini „SSK VVS“ga oʻzgartiradi. Vitaliy Shashkov murabbiyligi futbol klubi jamoasi toʻrt marta ayollar futboli boʻyicha Rossiya chempionatida gʻalaba qozongan. 1995-yil dekabr oyida Braziliya Futbol Konfederatsiyasi Rossiya ayollar milliy futbol terma jamoasini „Braziliya kubogi“ turnirida ishtirok etishga taklif qiladi, ammo jamoa tarkibini tezda yigʻishning iloji boʻlmagani uchun oʻyinchilar „SSK VVS“ liboslarida oʻyinga tushadilar. Jamoa AQSh (1:8) va Braziliyaga (0:4) magʻlub boʻlib, Ukraina terma jamoasini (3:1) magʻlub etib, turnirda uchinchi oʻrinni egallagan. 2005-yildan buyon „Krilya Sovetov“ futbol klubi tarkibida ishlab kelmoqda. Uzoq vaqt davomida Vitaliy Shashkov yoshlar jamoasi va klub maktabining kundalik faoliyati uchun mas’ul boʻlgan. 2010-yilda Shashkov jamoaning sport direktori oʻrinbosari etib tayinlandi. Keyinchalik vitse-prezident va bosh direktorning sport boʻyicha oʻrinbosari lavozimlarida ishlagan. 2014-yil 27-iyunda Vitaliy Shashkov „Krilya Sovetov“ bosh direktori lavozimiga tayinlandi. 2020-yil 4-avgustda Shashkov lavozimidan ozod etiladi.

## Yutuqlari
Futbolchi sifatida RSFSR kubogi gʻolibi (1986), murabbiy sifatida toʻrt karra Rossiya chempioni (1993, 1994, 1996, 2001), toʻrt karra Rossiya vitse-chempioni (1992, 1995, 1997, 1998), Rossiya kubogi gʻolibi (1994), Rossiya kubogi finalchisi (1995, 1996, 2002), Hamdoʻstlik kubogi gʻolibi (1996), 2002–2003-yilgi ayollar chempionlar ligasining 1/4 finali ishtirokchisi boʻlgan.
## Manbalar
Yuriy Petuxov

**Yuriy Aleksandrovich Petuxov** (1960-yil 19-fevral, Minsk, Belarus SSR, SSSR) – futbol darvozaboni, darvozabonlar murabbiyi. Belarusiya sport ustasi.

## Futbolchilik faoliyati
Yuriy Aleksandrovich Petuxov 1960-yil 19-fevralda Minsk shahrida tugʻilgan. 5-sonli ixtisoslashtirilgan olimpiya zaxiralari bolalar va oʻsmirlar maktabida tahsil olgan. Birinchi murabbiyi Vyacheslav Nikolayevich Avtushko.

Sport maktabini tugatgach, u Minskning „Dinamo“ jamoasidan boʻlgan taklifni qabul qilmadi. Belarus davlat universiteti statsionar geografiya fakultetiga oʻqishga kirdi. U universitet jamoasida oʻynagan, u yerda belaruslik murabbiy Gennadiy Gleb eʼtiboriga tushgan. Koʻp oʻtmay Gennadiy Gleb uni Belarus SSR chempionatida oʻynovchi „Torpedo Minsk“ jamoasida oʻynashga taklif qildi va ammo u „Spartak“ (Semipalatinsk)ga oʻtishga qaror qildi. Keyinchalik Qozogʻiston klublarida ikki yil oʻynadi. Shundan soʻng Xarkovga oliy liganing „Metalist“ klubiga oʻtish uchun taklif oldi.

U Xarkov klubida 3 mavsum oʻtkazdi, lekin asosiy jamoada 3 ta oʻyin oʻtkazdi. Keyinchalik „Mayak“ klubida toʻp surdi. Oliy ligada oʻtkazilgan 3 ta oʻyindan biri Petuxov uchun tarixiy boʻldi aynan 1985-yilda uning uzatmasini Oleg Bloxin golga aylantirdi bu Oleg uchun oʻzining yubiley 200-goli boʻldi.

80-yillarning 2-yarmida u „Dnepr“ (Mogilev) jamoasida oʻynagan, u yerda jamoa sardori boʻlgan. 1990-yilda Oʻzbekistonning Soʻgʻdiyona (futbol klubi)da oʻynagan.

Yuriy Petuxov futbolchilik faoliyatini Slovakiyada „Lokomotiv“ (Koshitse) klubida yakunlagan va u bilan 2,5 yillik shartnoma imzolagan. Biroq, u 1,5 yil oʻynadi va tizzasidan jarohat olib faoliyatini tugatishga qaror qildi. U yana ikki yil Slovakiyada qoldi, tijorat sohasida ishladi, keyin 1994-yilda Minskka qaytib keldi.

## Murabbiylik faoliyati
1995-yilda darvozabonlarni tayyorlashga ixtisoslashgan murabbiylik faoliyatini boshlagan.

1995—1996-yillarda „Ataka“ (Minsk), 1997—2004-yillarda BATEda ishlagan.

Toʻrt yil davomida u Belarus milliy futbol terma jamoasi darvozabonlari bilan ishlagan: 2004 va 2005-yillarda yoshlar jamoasi bilan, 2006 va 2007-yillarda asosiy terma jamoa.

Uning shogirdlari orasida Yuriy Jevnov, Anton Amelchenko, Vasiliy Xomutovskiy bor.

Oʻgʻil Aleksandr professional futbolchi va darvozabon.

## Manbalar
Aleksandr Menshikov (futbolchi)

**Aleksandr Yevgeniyevich Menshikov** (1964-yil 1-oktyabr) – sovet va ukrainalik futbolchi, hujumchi va yarim himoyachi.

## Hayoti
Menshikov ikkinchi ligadagi „Kolxozchi“ (Ashxobod) klubi tarkibida kattalar darajasida oʻynay boshladi. 1983-yilda futbolchi 12 ta gol bilan klubining eng yaxshi toʻpurari boʻldi, 1982–1984-yillarda esa jami kamida 20 ta gol urdi. 1984–1985-yillarda „Zvezda“ (Jizzax) tarkibida birinchi ligada oʻynagan, ammo asosiy oʻyinchi boʻlmagan va deyarli barcha oʻyinlarida zaxiradan maydonga tushgan. 1984-yil birinchi liganing zaxira jamoalar oʻrtasidagi birinchiligida „Zvezda“ zaxira jamoasi tarkibida 16 ta gol urgan. Oʻyinchi 1986-yilda Ukrainaga koʻchib oʻtdi va uch mavsumni „Kristall“ (Xerson) bilan oʻtkazdi va ikkinchi ligada 100 dan ortiq oʻyin oʻtkazdi.

1989-yilda „Metalist Xarkov“ga koʻchib oʻtdi. Futbolchi 1989-yil 26-fevralda Fed Kubogida jamoa uchun debyut uchrashuvini Kiyevning „Dinamo“siga, oliy ligada esa 1989-yilning 11-martida „Dnepr“ga qarshi oʻtkazdi. 18-mart kuni Moskvaning „Dinamo“ klubi ustidan mehmon uchrashuvda boʻlib oʻtgan gʻalaba (3:0)da ishtirok etib, ilk bor gol urdi. Mavsum oʻrtalarida oʻyinchi „Xarkov“ jamoasini tark etdi. Umuman olganda, u oliy ligada 13 ta oʻyin oʻtkazib, bitta gol urgan.

1989–1990-yillarda „Torpedo“ (Zaporojye) da oʻynadi, keyin „Xerson Kristal“ga qaytdi. SSSR parchalanganidan soʻng futbolchi „Tavriya“ deb oʻzgartirilgan „Xerson“ klubida Ukrainaning birinchi ligasida bir necha oʻyin oʻtkazgan, 1993-yilda esa „Meliorator“ (Kaxovka) uchun ikkinchi ligada oʻynagan.

1994–1995-yillarda Rossiyaning „Salyut“ (Belgorod) jamoasida oʻynagan, shundan soʻng faoliyatini yakunlagan.

Baʼzi maʼlumotlarga koʻra, 1994-yil oktyabr-noyabr oylarida Menshikov „Temp“ (Shepetivka) uchun Ukraina oliy ligasida ikkita oʻyin oʻtkazgan, boshqa maʼlumotlarga koʻra, Andrey Menshikov ushbu klubda oʻynagan.

## Manbalar
Egehan Arna (basketbolchi)

**Egehan Arna** (1997-yil 5-yanvarda tugʻilgan) —Turkiya Basketbol Super Liga (BSL)ning „Beshiktosh“ terma jamoasining turk professional basketbolchisi hisoblanadi. Sportchining boʻyi ni tashkil etadi hamda u kichik hujumchi pozitsiyasida oʻynaydi.

## Dastlabki yillar
Egehan Arna yoshligidan basketbolga boʻlgan qiziqishi yuqori boʻlgan. Shundan soʻng Egehan Arna 7 yoshida Fenerbahchening yoshlar terma jamoasi tarkibida oʻynay boshlaganligi bizga ma'lum hamda mashhur.

## Professional martaba
Egehan Arna basketboldagi  professional faoliyatini 2015-yilda Fenerbahchening kattalar terma jamoasi tarkibida boshlagan. 2019-yil 10-may kuni Arna safarda Sakarya BB ustidan 138-62 hisobida gʻalaba qozonib, 51 ochko va 14 ribaund toʻplagan. Arna maydondan 20-31, 10-16 uch ochkolik maydonda zarba bergan hamda jamoasi uchun muhim boʻlgan ochkolarni qoʻlga kiritishda yordam bergan. U 2018-2019-yilgi Basketbol Superligasida toʻplagan ochkolari boʻyicha mavsumdagi rekordini oʻrnatgan. 2020-yilning 7-iyulida Egehan Arna Turkiya kuchlaridan ozod qilingan.

Arna 2020-yilning 6-avgustida „Beshiktosh“ klubi bilan ikki yillik shartnoma imzolagan.

Egehan Arna  2022-yil 1-iyulda Arna Basketbol Super Ligia (BSL)ning Anadolu Efes terma jamoasiga oʻtgan.

2023-yil 21-iyun kuni Egehan Arna Turkiyaning Basketbol Super Liga (BSL)ning „Beshiktosh“ klubi bilan ikkinchi marta shartnoma imzolagan hamda hozirda yaxshi natijalarga erishib kelmoqda.

## Turkiya terma jamoasi
Egehan Arna Turkiya terma jamoasining oʻsmirlar terma jamoalari tarkibi bilan oʻynagan. Turkiyaning oʻsmirlar terma jamoalari bilan 2013-yilgi FIBA 16 yoshgacha boʻlgan basketbolchilar oʻrtasidagi Yevropa chempionatida oʻynab, ushbu yosh oʻrtasida chempionlikni qoʻlga kiritgan.

## Manbalar


## Havolalar

* Egehan Arna  draftexpress.com saytida
* Egehan Arna eurobasket.com saytida
* Egehan Arna euroleague.net saytida
* Egehan Arna fiba.com saytida (arxiv)
* Egehan Arna fiba.com saytida (oʻyin markazi)
* Egehan Arna fibaeurope.com saytida
* Egehan Arna nbadraft.net saytida
* Egehan Arna tblstat.net saytida
* Egehan Arna twitter.com saytida
Stanislav Malikov

**Stanislav Malikov** (1960-yil 25-oktyabr ) — sovet futbolchisi, hujumchi ampluasida oʻynagan.

## Tarjimayi holi
### Futbolchilik faoliyati
SSKAning bolalar va oʻsmirlar maktabi bitiruvchisi, yoshlar oʻrtasida Moskva chempioni (qishki mavsum). 1970-yillar oxirida oʻynagan, klubda samarali oʻyinlari bilan ajralib turgan. Yuqori Sovet ligasining 1979-yilgi mavsumida futblochi atigi 2 ta oʻyin oʻtkazib, Tbilisining „Dinamo“siga 1 ta gol urgan. 1980−1982 va 1985-yilgi mavsumlarda quyi ligada oʻynagan.

### Murabbiylik faoliyati
1982-yilda Moskva viloyatidagi davlat jismoniy tarbiya institutini tamomlagan. 1986−2003-yillarda Moskva shampan vino zavodining jismoniy tarbiya jamoasida murabbiy, 2003−2008-yillarda „Reutov“, Yegoryevskning „Saturn“, „Luch-Energiya“, „Nika“ klublarida bosh murabbiy yordamchisi boʻlib ishlagan. 2008-yilda Oliy murabbiylar maktabini tamomlab, C litsenziyasini olgan, shundan soʻng „Torpedo FShM“ maktabida bolalar murabbiyi boʻladi.
## Manbalar
Rahimbek Stamkulov

**Rahimbek Tolonovich Stamkulov** (1971-yil 26-oktyabr) – sovet va qirgʻiz futbolchisi, darvozabon, futbol murabbiyi.

## Futbolchilik faoliyati
Rahimbek Tolonovich Stamkulov 1971-yil 26-oktyabrda tugʻilgan. Professional futboldagi debyutini 1991-yili SSSR ikkinchi quyi ligasida Oʻshning Alay jamoasi tarkibida oʻtkazgan. SSSR parchalanganidan soʻng u bir mavsumni Qirgʻiziston chempionatining „Namis“ (Talas) jamoasi tarkibida oʻtkazdi (1992). Soʻng 1993-yilda Alay jamoasiga qaytdi. Keyingi uch mavsumni Alay safida oʻtkazdi. 1993-yil Qirgʻiziston chempionatining bronza medali sovrindori boʻlgan.

1996-yilda Soʻgʻdiyona klubi safida Oʻzbekiston chempionatida ishtirok etgan. Soʻgʻdiyona jamoasida mavsum davomida oltita oʻyinda 19 ta gol oʻtkazib yuborgan.

Qirgʻizistonga qaytgach, „Olay“ (Gulcha) klubi tarkibida bir yil oʻynadi (1997). Rahimbek Stamkulov 1999-yilgi mavsumni „Jashtik-Aq-Oltin“ klubida boshlagan, biroq mavsum yarmida Bishkekning „Dinamo“ klubiga oʻtgan va u bilan chempionlik unvonini qoʻlga kiritgan. Keyingi mavsum oʻrtalarida u Bishkekning yana bir klubi „Dordoy“ga oʻtdi va u yerda bir yarim yil oʻynadi (2000—2001). 2002-yilgi mavsumda Bishkekning „Dinamo-Erkin-farm“ jamoasida oʻynadi. Mavsum davomida jamoada moliyaviy qiyinchiliklar kuzatildi va medallar uchun kurashdan chiqdi. Rahimbek Stamkulov 2003-yilda oliy liga debyutanti „Shoro“da oʻynagan va ushbu klub bilan chempionatda toʻrtinchi oʻrinni egallagan.

2004-yildan 2016-yilga qadar u „Abdish-Ota“ jamoasida oʻynadi va ushbu klubda futbolchilik faoliyati yakunladi. 2006-yilgi mavsumda Qirgʻiziston chempionatining kumush medallarini qoʻlga kiritdi.

## Murabbiylik faoliyati
2005-yilgi mavsumning ikkinchi yarmida u „Abdish-Ota“ jamoasining bosh murabbiyi boʻlgan va oʻsha mavsumda jamoa toʻrtinchi oʻrinni egallagan. Keyinchalik u Abdish-Otaning klub tizimida bolalar murabbiyi boʻlib ishladi. 2018-yildan boshlab u 2003-yilda tugʻilgan yoshlar jamoasini boshqara boshladi.

## Manbalar
Vladimir Kuxlevskiy

**Vladimir Aleksandrovich Kuxlevskiy** (1959-yil 5-yanvar) – rossiyalik futbolchi va futbol treneri.

## Futbolchilik faoliyati
Kuxlevskiyning faoliyati Krasnoyarskdagi „Avtomobilist“ klubida boshlangan. Shundan soʻng o'yinchi bir qator sovet jamoalarida, jumladan, SSKA va „Paxtakor“da oʻynadi.

1976–1979-yillarda SSSR yoshlar va yoshlar terma jamoalarida oʻynagan. 1977-yilda Belgiyada boʻlib oʻtgan yoshlar oʻrtasidagi Yevropa chempionatida SSSR terma jamoasi tarkibida 3-oʻrinni egalladi.

SSSR parchalanganidan keyin Kuxlevskiy Vengriyada ikki mavsum oʻtkazdi – futbolchi Kiskorös va Bahia jamoalarida oʻynadi. Futbolchilik faoliyatini Ukraina, Polsha va Rossiya terma jamoalarida yakunlagan. Kuxlevskiy oʻzining soʻnggi professional mavsumini Viktoriya (Nazarovsk) jamoasida oʻtkazdi.

## trenerlik faoliyati
Futbolchilik faoliyatini yakunlagach, Kuxlevskiy oʻzi tugʻilib oʻsgan joydagi „Metallurg“ klubida trenerlik faoliyatini boshladi, 2000-yilda „Krasnoyarsk“ bosh treneri boʻldi. 2001-yilda Tarxanov uni Rossiya Premyer-ligasining „Krylya Sovetov“ klubiga chaqirdi. Samarada 2001-yildan 2010-yilning dekabrigacha asosiy jamoada katta trener va trener sifatida faoliyat olib borgan. Kuxlevskiy boshchiligidagi „Krylya Sovetov“ yoshlar jamoasi oʻz tarixida birinchi marta bronza – uchinchi oʻrinni qoʻlga kiritdi.

2014-yil 5-may kuni Aleksandr Sigankov „Krylya Sovetov“ bosh trenerligidan isteʼfoga chiqdi. Klub direktorlar kengashi mavsum oxirigacha (ikkita oʻyinga) Vladimir Kuxlevskiyni bosh trener vazifasini bajarishga qaror qildi. 2013–2014-yilgi mavsum oxirida Kuxlevskiy jamoada yangi bosh trener belgiyalik Frank Verkauteren qoʻl ostida trener sifatida qoldi.

Umuman olganda, Kuxlevskiy 2001-yildan 2015-yilgacha deyarli 15 yil davomida Samaraning „Krylya Sovetov“ trenerlar shtabida doimiy ishlagan.

2015-yil iyundan dekabrgacha trener „Lada-Tolyatti“ klubini boshqargan.

Kuxlevskiy 2022-yil 28-fevralda Pavlovskayadagi „Kuban Holding“ klubining arizasiga binoan bosh trener sifatida kiritildi, 12-aprelda esa bosh trener sifatida qayta roʻyxatdan oʻtkazildi.

## Manbalar
Sergey Kuznetsov-Kozulkin

**Sergey Valeriyevich Kuznetsov** (1988-yilgacha Kozulkin; 1962-yil 18-iyun, Chelyabinsk) – sovet va rus futbolchisi, darvozabon, trener.

## Faoliyati
Kuznetsov Chelyabinsk JBI-1 zavodining yoshlar jamoasi tarbiyalanuvchisii, birinchi treneri Vasiliy Petrovich Rudenko boʻlgan. 1977–1980-yillarda Chelyabinsk viloyati chempionatida oʻynagan. 1980–1981-yillarda Chelyabinsk Lokomotiv tarkibida ikkinchi ligada 14 uchrashuv oʻtkazib, 12 ta gol oʻtkazib yuborgan. Futbolchi 1982-yilni „Xoʻjand“da, keyin Jizzaxning „Zvezda“ klubi tarkibida birinchi ligada ikkita oʻyin oʻtkazib, uchta gol oʻtkazib yuborgan; keyingi yili u oʻyinga tushmadi. 1984-yilda „Sohibkor“ safida 7 ta, 1985-yilda Chelyabinskning „Lokomotiv“ jamoasida 16 ta oʻyin oʻtkazgan. 1985 va 1986-yilgi mavsumlarda Magnitogorskning „Metallurg“ va „Lokomotiv“ klublarida zaxira jamoalarda oʻynagan. 1988-yilda Chimkentning „Meliorator“ jamoasida 25 ta, 1989-yilda Qoʻstanayning „Energetik“ jamoasida 33 ta oʻyin oʻtkazgan. Kuznetsov 1990-yilni Chelyabinskning „Zenit“ klubida boshlagan va toʻrtta oʻyin oʻtkazib, ikkinchi quyi liganing boshqa jamoasi – „Kustanets“ga qaytgan. 1992-yilgi Qozogʻistonning birinchi chempionatida oʻyinchi Kustanay klubida 20 ta, Akmolaning „Tselinnik“ jamoasida 8 ta oʻyin oʻtkazgan. 1993-yilda u „Torpedo Miass“ga oʻtdi. Oʻsha mavsumda jamoa ikkinchi ligada oʻynay boshladi. Futbolchi 1999-yilgacha nomini „UralAZ“ deb oʻzgartirgan klub uchun jami 210 ta oʻyin oʻtkazib, 258 ta gol oʻtkazib yuborgan. Kuznetsov 2000-yilda Chelyabinskning „Zenit“ klubiga oʻtdi. Oʻsha yili professional faoliyatini yakunlab, garchi yana toʻrt mavsum futbolchi sifatida roʻyxatga kiritilgan boʻlsa ham jamoaning trenerlar shtabiga qoʻshildi. Kuznetsov 2009–2010-yillarda jamoa bosh treneri vazifasini bajaruvchi boʻlgan. 2013–2014-yilgi mavsumda Tyumenda trener, keyingi ikki mavsumda esa darvozabonlar treneri sifatida ishlagan. Kuznetsov 2015-yilning iyun oyida Chelyabinskning trenerlar shtabiga qaytdi.

## Manbalar
Dragon Boat festivali

**Dragon Boat festivali** Xitoy xalqining milliy va anʼanaviy bayrami hisoblanadi.

## Nishonlanishi
Ushbu bayram Xitoy taqvimiga koʻra har yildagi beshinchi oyning beshinchi kuniga toʻgʻri keladi. Grigorian taqvimida esa koʻpincha may yoki iyun oylarining oxirida umumxalq bayrami sifatida keng miqyosda nishonlanadi. Bayramning asosiy qismiadimgi xitoy shoiri Qu Yuanni xotirlash, ajdaho qayiq poygalari oʻtkazish va xalq tilida zongzi deb ataladigan yopishqoq guruchli koʻfte yeyish bilan nishonlanadi. Dragon Boat festivali xudolar va ajdodlarga sigʻinish, omad soʻrab ibodat qilish va yovuz ruhlardan qoʻrqishini namoyish qilish, oʻyin-kulgi va ovqatlanishni oʻz ichiga olgan xalq bayramidir. 2009-yil sentabr oyida YuNESKO Xalqaro tashkiloti uni Insoniyatning nomoddiy madaniy merosi Reprezentativ roʻyxatiga kiritishni rasman tasdiqladi va Xitoy xalqining tanlangan birinchi bayrami boʻldi.

## Tarixi
Xitoy xalqi tarixida beshinchi qamariy oyga omadsiz va xavf keltiradigan oy sifatida qaraladi, ayniqsa beshinchi oyning beshinchi kuniga. Baxtsizlikdan qutilish uchun odamlar aynan beshinchi oyning beshinchi kuni oʻzlarining eshiklari ustiga kalamus, artemisiya va sarimsoq ilib qoʻyishdi. Ular oʻzlarining kuchli hidi va koʻrinishi bilan yomonlikdan xalos boʻlishga yordam beradi deb ishonishgan (masalan, kalamus barglari qilich shaklida boʻlgan)
Zaharli hayvonlarning barchasi beshinchi oyning aynan beshinchi kunidan boshlab paydo boʻlishi aytilgan, masalan, ilon, chayon va boshqa shu kabi xavfli hayvon, hasharotlar. Yana odamlar bu kundan keyin tez-tez kasal boʻlib qolishadi. Shuning uchun, Dragon Boat festivali orqali ular bu baxtsizlikdan qochishga harakat qilishadi. Masalan, odamlar devorga beshta zaharli jonzotning (ilon, qirgʻiy, chayon, kaltakesak, qurbaqa va baʼzan oʻrgimchak) suratlarini ilib, ularga igna sanchishadi. Odamlar, shuningdek, besh jonzotning qogʻoz kesmalarini yasashadi va ularni bolalarining bilaklariga oʻrashadi. Katta marosimlar va tomoshalar koʻplab sohalarda ushbu amaliyotlardan rivojlanib, Dragon Boat festivalini kasallik va omadsizlikdan xalos boʻlish kuniga aylantirdi.

## Qu Yuan haqida
Xitoyliklarga juda yaxshi maʼlum boʻlgan hikoyaga koʻra, festival mashhur shoir va vazir Qu Yuanning ayanchli oʻlimiga bagʻishlangan. (Miloddan avvalgi -yillar) Chjou sulolasining urishayotgan davlatlari davridagi qadimgi Chu davlati. Chu qirollik uyining kursantlaridan biri boʻlgan Qu katta lavozimlarda xizmat qilgan. Kunlardan bir kuni qirol tobora kuchayib, rivojlanib borayotgan Qin davlati bilan ittifoq tuzishni rejalashtirayotganini aytadi. Lavozimidan kelib chiqib, Qu ittifoqqa qarshilik bildirishini aytadi. Ushbu javob qirolga yoqmagani va hatto xiyonatda ayblangani uchun Qu saroydan haydab yuborilgan. Umidsizlikka tushgan Qu Yuan ayni shu damlarda juda koʻp sheʼrlar yozgan. Koʻp oʻtmay esa, oʻz joniga qasd qilgan.

## Havolalar

* Media related to Duanwu Festival at Wikimedia Commons
Andrey Kudimov

**Andrey Yegorovich Kudimov** (1964-yil 22-dekabr, Pervomayskiy, Xarkov viloyati, Ukraina SSR) – sovet va ukrainalik futbolchi, darvozabon, darvozabonlar murabbiyi.

## Faoliyati
Andrey Kudimov 1964-yil 22-dekabrda Pervomayskiyda tugʻilgan. Xarkov futbol maktabi bitiruvchisi. 1980-yillarda u ikkinchi ligada oʻynovchi mahalliy „Mayak“ va „Xarkov Metalisti“ jamoalarida oʻynagan. 1985-yilda u SSSR chempionati Oliy ligasida Donetskning Shaxtyoriga qarshi oʻyinda 57-daqiqada zaxiradan maydonga tushgan. Keyinchalik Andrey Kudimov Ukraina SSR klublarida oʻynashni davom ettirdi. Jumladan, Kremen (Kremenchug), Metallurg (Kupyansk) va Avtomobilist (Sumi) jamoalarida oʻynagan (1989—1991).

1991-yilda SSSR ikkinchi ligasida oʻynagan Oʻzbekistonning Jizzax shahri jamoasi Soʻgʻdiyona jamoasiga oʻtdi. 1992—1994-yillarda Soʻgʻdiyona jamoasi safida Oʻzbekiston chempionatida ishtirok etgan, 1992-yilgi mavsumda esa bronza medali sohibiga aylangan. 1994-yilda Rossiyaning „Okean“ (Naxodka) klubiga oʻtib, birinchi ligada oʻynay boshladi.

1995-yilda Andrey Kudimov Ukrainaga qaytib, u yerda birinchi liga jamoalari „Yavor“ (Krasnopolye) va „Kremin“ (Kremenchug), ikkinchi liga jamoasi „Arsenal“ (Xarkov)da oʻynadi.

2001-yilning yozida u futbolchilik faoliyatini yakunlab, Xarkovning „Arsenal“ klubi murabbiylar shtabiga qoʻshildi va u yerda 2005-yilgacha ishladi. 2005-yilda Xarkovning „Metalist“ jamoasiga koʻchib oʻtdi. Kudimov u yerda 2016-yilning martigacha ishladi va soʻnggi olti oy davomida yoshlar jamoasiga ustozlik qildi. Yillar davomida „Metalist“ Ukraina chempionatida yetti marta bronza va bir marta kumush medal sohibi boʻldi.

2010-yil fevraldan avgustgacha u Ukraina milliy futbol terma jamoasi murabbiylar shtabida ishlagan, uni qisqa muddatga Miron Markevich boshqargan, u ham „Metalist“da bosh murabbiy boʻlib ishlagan.

2016-yilning mart oyidan iyunigacha Moldaviyaning „Zarya“ (Balti) klubida darvozabonlar murabbiyi sifatida ishlagan (2016-yilgi Moldova kubogi gʻolibi). 2016-yil iyunidan 2018-yil iyunigacha „Tosno“ FK murabbiylar shtabida (2018-yilgi Rossiya kubogi gʻolibi), 2019-yil mart oyidan Chertanovoda darvozabonlar murabbiyi boʻlgan.

## Manbalar

## Havolalar
* Тренерский штаб на официальном сайте ФК «Тосно»
* Андрей Кудымов. Все последние новости — ФК-Металлист.com
Aleksandr Soy

**Aleksandr Rudolfovich Soy** (1984-yil 9-oktyabr, Paxtakor, Paxtakor tumani, Jizzax viloyati, Oʻzbekiston SSR) – rossiyalik aktyor, teatr va kino rejissyori, Rossiya teatr sanʼati instituti (GITIS) oʻqituvchisi.

## Tarjimayi holi
Aleksandr Soy 1984-yil 9-oktyabrda Paxtakor shahrida tugʻilgan. 1997-yil yanvarda Soy oilasi Toshkentga koʻchib keladi. 2001-yilda Estrada va sirk kollejining notiqlik yoʻnalishiga oʻqishga kiradi. 2003-yilda mazkur kollejni tamomlagan. 2007-yilda Toshkent sanʼat instituti rejissyorlik fakultetiga oʻqishga kiradi. Bu vaqtga kelib, Soy allaqachon Oʻzbekiston yoshlar teatrida aktyor sifatida faoliyat yuritayotgandi. 2011-yilda GITISni tamomlaydi. 2016-yilda ssenariy mualliflari va rejissyorlar oliy kursini tamomlagan. 2017-yili GITISda rejissyorlik ixtisosligi boʻyicha magistr darajasini oladi. 2008-yilda Serpuxov shahrida Iosif Leonidovich Reyxelgauzning mahorat darslarida qatnashadi. Mahorat darslari oxirida Reyxelgauz Soyni GITISga taklif qiladi. 2009-yilda aktyor Moskvaga koʻchib oʻtadi va „Zamonaviy pyesa maktabi“da aktyor boʻlib ishlay boshlaydi. 2017-yildan GITISda dars beradi. 2010-yilda Aleksandr Soyning kinodagi debyuti Dmitriy Brusnikinning „Qonun va tartib“ serialida boʻladi. Kinodagi eng mashhur roli esa „Kolovrat haqida afsona“ () filmidagi Botuxon roli boʻlgan, bu film uchun akytor moʻgʻul tilini oʻrganib, biron marta filmda ruscha gapirmagan. 2013-yilda chiqqan „Urinish“ () qisqa metrajli filmi uning ilk rejissyorlik filmi boʻlgan. Teatrdagi birinchi rejissyorlikning ishi Termin Vox guruhi bilan birgalikda 2008-yilda yaratilgan „Aks“ () spektakl-kontserti boʻlgan. 2017-yilda Soy „Eng yaxshi… birinchi shaxsdan“ () qisqa metrajli filmini namoyish qildiradi. Film koʻplab mukofotlar va tanqidchilar eʼtirofiga sazovor boʻlgan. Film, shuningdek, koʻplab kinofestivallarda, jumladan, Italiyada boʻlib oʻtadigan 68-Montekatini kinofestivali, Bridge of Arts 2017 qisqa motivatsion filmlar roʻyxatiga kiritilgan. 2018-yilda GITIS talabalari bilan birgalikda Soy „Freyd“ spektaklini taqdim etadi, spektakl muvaffaqiyatga erishganidan keyin „Zamonaviy pyesa maktabi“ teatri repertuaridan joy oladi. 2018-yil 31-mayda spektakl Kalkutta shahrida boʻlib oʻtgan „Bratyajonʼs 7th International Theatre Festival“da oʻzining birinchi xalqaro gran-prisini qoʻlga kiritadi.

## Shaxsiy hayoti
2011−2015-yillarda Soy teatr va kino aktrisasi Daniella Selitska bilan birga hayot kechirgan. 2012-yil noyabr oyida ularning Mark ismli oʻgʻli tugʻilgan. 2019-yil dekabr oyida Soy aktrisa Katerina Bekkerga uylangan.

## Manbalar
Marina Sergeyevna

**Marina Sergeyevna Durunda** (; 1997-yil 12-iyun) – asli ukrainalik, ozarbayjonlik gimnastikachi, 2015-yilda Bokuda boʻlib oʻtgan birinchi Yevropa oʻyinlarida lenta bilan mashq qilish boʻyicha kumush medal sovrindori. Badiiy gimnastika boʻyicha Ozarbayjon terma jamoasi aʼzosi. 2016-yilda Rio-de-Janeyroda boʻlib oʻtgan yozgi Olimpiya oʻyinlarida Ozarbayjon nomidan ishtirok etgan gimnastkachi.

## Biografiya
Marina Durunda 1997-yil 12-iyunda tugʻilgan.

Durunda 2001-yilda Sevastopol da toʻrt yoshida badiiy gimnastika bilan shugʻullana boshladi. Olti yoshida u oilasi bilan Kipr ga koʻchib oʻtdi, u yerda yetti yil davomida 2012-yilgacha u mamlakat chempioni boʻlgan va Kiprning barcha musobaqalarida gʻolib chiqqan. Kipr pasportini ololmagani uchun u Ozarbayjon uchun raqobatlashish taklifini qabul qildi.

Junior sifatida Durunda 2012 Yevropa chempionati da Ozarbayjon jamoasi bilan raqobatlashdi va yakuniy 7-oʻrinni egalladi. U raqobatlashdi 2012-yil Aeon Kubogi Yaponiyada oʻsmirlar tadbirida koʻpkurashda 3-oʻrinni egalladi.

2015-yilda Marina Durunda Minskda oʻtkazilgan badiiy gimnastika boʻyicha Yevropa chempionatida bronza medalini qoʻlga kiritdi  .

Oʻsha yilning iyun oyida Bokuda boʻlib oʻtgan birinchi Yevropa oʻyinlarida Marina Durunda yakkalik bahslarida koʻpkurashda oltinchi oʻrinni egalladi va individual bahslarda uchta finalga yoʻllanma oldi. Tasma bilan mashq yakunida kumush medalni qoʻlga kiritdi. 29-iyun kuni Ozarbayjon prezidenti Ilhom Aliyev birinchi Yevropa oʻyinlari gʻoliblari va Ozarbayjonda sport rivojiga katta hissa qoʻshgan shaxslarni taqdirlash toʻgʻrisidagi farmo imzoladi. Marina Durunda birinchi Yevropa oʻyinlaridagi ulkan yutuqlari va Ozarbayjonda sportni rivojlantirishdagi xizmatlari uchun „Progress“ medali bilan taqdirlangan   .

Rio-de-Janeyrodagi Olimpiada oʻyinlarida u 70,348 ball (8-oʻrin) bilan koʻpkurashning yakkalik bahslarida finalga yoʻllanma oldi. Final bahsida u jami 69,748 ball toʻplagan holda toʻqqizinchi oʻrinni egalladi.

## Manbalar

## Havolalar

* Rio 2016 veb-saytidagi profil
Togʻanbay Qaumbayev

**Togʻanbay Qaumbayev** (1922-yil 20-mart, Chimqoʻrgʻon qishlogʻi – 2014-yil 11-iyul, Chimkent, Qozog'iston) – Markaziy front 65-armiyasining 69-Qizil bayroq Sevsk miltiq diviziyasining 20-alohida razvedka rotasi otryadi komandiri, serjant, Sovet Ittifoqi Qahramoni.

## Hayoti
1922-yil 20-martda Janubiy Chimqoʻrgʻon qishlogʻida (hozirgi O‘zbekiston, Jizzax viloyati, Forish tumani, avvalgi Janubiy Qozogʻiston viloyati Qizilqum tumani) dehqon oilasida tugʻilgan. Maktabda 6-sinfni tugatib, sovxozda choʻpon boʻlib ishlagan.

1942-yil yanvar oyida Qozogʻiston SSR Janubiy Qozog‘iston viloyati Qizilqum tuman harbiy komissarligi tomonidan harbiy xizmatga chaqirilgan. Frontda 1942-yil apreldan boshlab urushlarda qatnashgan. 1944-yildan Sovet Ittifoqi Kommunistik partiyasi aʼzosi.

Markaziy front 65-armiyasining 69-Qizil bayroq Sevsk miltiq diviziyasining 20-alohida razvedka rotasi komandiri, serjanti sifatida jang qilgan.

1944y-ilda Togʻanbay Qaumbayev kichik leytenantlar kurslarini tugatdi.

1946-yilda katta leytenant unvoni bilan zaxiraga chiqdi. 1948-yilda Olmaota yuridik maktabini tamomlagan. 1962-yilda Sovet partiya maktabini tugatgan.

Qozogʻistonning Chimkent viloyati Shardara sovxozida muhandis-gidravlik boʻlib ishlagan.

KKP Janubiy Qozogʻiston viloyat qoʻmitasi aʼzosi.

Togʻanbay Qaumbayev 2014-yil 11-iyulda Chimkentda vafot etdi.

## Frontdagi faoliyati
20-alohida razvedka rotasi otryadi komandiri (69-piyoda diviziyasi, 65-armiya, Markaziy front), komsomol aʼzosi serjant Togʻanbay Qaumbayev 1943-yil 15-oktyabrda bir guruh skautlar bilan Dnepr daryosini janubiy tomondan kesib oʻtdi. Dneprning oʻng qirgʻogʻidagi chiziqni egallab olgan otryadning oʻrnini egallab ushlab turdi..

SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1943-yil 30-oktyabrdagi farmoni bilan fashist bosqinchilariga qarshi frontda qoʻmondonlikning jangovar topshiriqlarini namunali bajargani, koʻrsatgan jasorati va qahramonligi uchun serjant Togʻanbay Qaumbayev Lenin ordeni, „Oltin yulduz“ medali va Sovet Ittifoqi Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan (1625-son).

## Mukofotlari
* Oltin yulduz medali (1625-son).
* Lenin ordeni (1943 yil 30 oktyabr).
* Qizil Yulduz ordeni (10.02.1945).
* Jasorat uchun medali (02.10.1943).

## Manbalar
Ender Arslan (basketbolchi)

**Ender Arslan** (1983-yil 13-yanvarda tugʻilgan) — turkiyalik professional basketbol murabbiyi va posbon pozitsiyasida oʻynagan sobiq basketbolchilaridan biri hisoblanadi. Ender Arslan hozirgi kunda Basketbol Super Liga (BSL)ning „Chagdosh Bodrumspor“ klubi bosh murabbiyi boʻlib faoliyat yuritib kelmoqda.

## Professional martabasi
Ender Arslan shu paytgacha Ispaniya ACB Ligasida TAU Ceramica, Gretsiya Basketbol Ligasida Panionios, Sloveniya Basketbol Ligasida Union Olimpiya va Turkiya Basketbol Superligasida Efes Pilsen jamoasi bilan ham oʻynagan. Bu oʻyinlardan soʻng albatta oʻziga boʻlgan ishonchi yanada ortgan.

2011-yil 21-iyunda u Galatasaray Liv Hospital terma jamoasi bilan shartnoma imzolagan. Ender Arslan 2015-yilning iyun oyida „Galatasaroy“ bilan xayrlashgan. 2015-yil 7-iyulda u Darushshafaka bilan shartnoma imzolagan. Ender Arslan 2017-yil iyul oyida Turk Telekom terma jamoasi bilan shartnoma imzolagan.

2019-yil 7-avgust kuni Ender Arslan Turkiya Basketbol Superligasining (BSL) „Bursaspor“ klubi bilan shartnoma imzolagan. Ender Arslan 2020-yilning 11-iyulida jamoa bilan shartnomani uzaytiradi.

2021-yil 24-aprelda Ender Arslan „Bursaspor“ terma jamoasi bilan soʻnggi oʻyinini oʻtkazib, professional basketbolni tark etgan.

## Terma jamoadagi faoliyati
Arslan Turkiya milliy basketbol jamoasining doimiy aʼzosi edi.

## Murabbiylik karyerasi
Nafaqaga chiqqanidan soʻng, Ender Arslan murabbiylik faoliyatini Turkiya Basketbol Super Ligia (BSL) Bacheshehir Kolleji uchun yordamchi murabbiy boʻlishdan boshlagan.

2023-yilning 5-fevralida Ender Arslan Turkiya Basketbol Birinchi Ligasi (TBL) „Chagdosh Bodrumspor“ bilan shartnoma imzolaydi hamda u ushbu jamoani bosh murabbiyi boʻlgan.

## Manbalar

## Havolalar

* Ender Arslan eurobasket.com saytida
* Ender Arslan euroleague.net saytida
* Ender Arslan tblstat.net saytida
Hypixel

**Hypixel (**rasmiy nomi: **Hypixel Network**) 2013-yil 13-aprelda Simon Collins-Laflamme va Philippe Touchette tomonidan chiqarilgan *[[Minecraft]]* uchun mini oʻyin serveri boʻlib, Hypixel Inc. tomonidan boshqariladi. Hozirgi kunda Hypixel serveriga *Minecraft*ning faqat *[[Java]] nashri oʻyinchilarigina kira oladi,* biroq ilgari server *[[Minecraft|Bedrock nashridagi]] oʻyinchilar uchun* ham mavjud edi. Hypixel umumiy hisobda toʻrtta *[[Guinness rekordlar kitobi|Ginnesning rekordlar kitobiga]]* kirgan  va hozirda eng katta *Minecraft* serveri hisoblanadi.

## Tarix
Hypixel serveri ilk bor sinov tariqasida 2013-yil 13-aprelda Simon Collins-Laflamme va Philippe Touchette tomonidan chiqarilgan. Server Hypixel Inc. tomonidan boshqariladi    Dastlab ular birgalikda *Minecraft uchun* sarguzasht xaritalarini yaratishgan  va xarita treylerini oʻz YouTube sahifasiga yuklashgan. Hypixel serveri ushbu xaritalarni oʻynash va tuzilishini koʻrsatish uchun yaratilgan edi. Mini oʻyinlar dastlab foydalanuvchilarning boshqa oʻyinchilarni kutishlari paytida oʻynashlari uchun yaratilgan edi, ammo mini oʻyinlar oʻz-oʻzidan mashhur boʻlib, ushbu serverni boshqa serverlardan ajratib turadigan asosiy farqga aylandi.

Hypixel Inc., Hypixel serverining taʼminotchisi.  2013-yil 23-yanvarda „8414483 Canada Inc“ nomi ostida Kanada korporatsiyasi sifatida roʻyxatga olingan. Keyinchalik 2015-yil 2-fevralda uning nomi „Hypixel Inc.“ ga oʻzgartirildi. 

2015-yilda serverni yuritish harajatlari oyiga taxminan 100 000 dollarga tushishi maʼlum boʻldi. 

2021-yil aprel holatiga koʻra, server muntazam ravishda 150 000 dan ortiq oʻyinchilarni oʻz ichiga jamlagan. Huddi shu yili 16-aprelda muntazam oʻyinchilar soni eng baland choʻqqisiga chiqdi va 216 000 dan oshdi  Server egasining tvitiga koʻra, 2020 yil aprel oyida server 18 million bir-birini takrorlamas oʻyinchilarga ega edi.

### Hujumlar
Taxminan 2018-yil aprel oyidan Hypixel serverga qarshi zararli dastur boʻlgan Mirai tomonidan amalga oshirilgan koʻplab hujumlar qurboni boʻlganidan soʻng, DDoS himoyasi sifatida Cloudflare Spectrum-dan foydalanishni boshladi.  

## Mukofotlar va nominatsiyalar
2017-yilning 20-oktyabrda Hypixel toʻrtta *[[Guinness rekordlar kitobi|Ginnesning rekordlar kitobiga]]* kirganligini eʼlon qildi. 

## Manbalar
Kayan minorasi

Infinity Tower nomi bilan tanilgan **Kayan Tower** Dubaydagi (Birlashgan Arab Amirliklari) Kayan Real Estate Investment and Development kompaniyasi tomonidan qurilgan balandligi 306 metr (1004 fut), 75 qavatli osmonoʻpar bino. Minora rejasiSkidmore, Owings va Merrill SOM arxitektura guruhi tomonidan ishlab chiqilgan. 2013-yil 10-iyun kuni ochilishi bilan minora 90 daraja burilgan dunyodagi eng baland baland binoga aylandi. 2015-yil fevralida ochilgan Shanxay minorasi bu rekordni ortda qoldirdi.

## Dizayni
Kayan Towerning burama dizayni silindrsimon lift va xizmat koʻrsatish yadrosi atrofida har bir qavatni 1,2 daraja aylantirish orqali erishildi. Nomi Kayanga oʻzgartirilishidan oldin minora oʻzining asl shaklini tasvirlash uchun turli nomlarga ega edi. Noyob dizayn shamol, seysmik va boshqa dinamik yuklar ostida minoraning potensial ishlashini oʻrganadigan tahlil bilan mustahkamlandi. Kayan Tower xonalari qayta tiklanadigan yogʻoch pollar, Xitoyning sintetik marmar peshtaxtalari va oshxona jihozlari bilan yaratilgan. Minora, shuningdek, orqasida besh qavatli avtoturargohni oʻz ichiga oladi. Minora xonalariga quyosh nurlarini toʻgʻridan- toʻgʻri tushishiini oldini olish uchun quyma beton ustunlar ustidagi titan rangli metall panellar toʻgʻridan-toʻgʻri quyosh nuriga taʼsir qilmaydigan tarzda oʻrnatilgan. Balkon boʻshligʻi passiv quyosh soyasiga yordam beradi.

## Hududni suv bosishi
2007-yil 7-fevralda Dubay Marinani ushlab turgan devor buzib tashlanganida minora poydevori suv ostida qolganidan keyin minora qurilishi bir yarim yil davomida toʻxtab qolgan edi. Guvohlar yorilish ovozini, undan keyin qum va suv oqimini tasvirlashdi. Loyiha 2008-yil iyul oyida qurilishni davom ettirdi.

## Rasmiy ishga tushirish marosimi
Kayan minorasi 2013-yil 10-iyun kuni minorada lazerli yorugʻlik displeyi bilan birga mushakbozlik bilan ochildi va Turning Torso minorasini quvib oʻtib, dunyodagi eng baland burilgan minoraga aylandi. Minora ishlab chiqaruvchisi aytganidek, minora Infinity Towerdan Kayan Towerga oʻzgartirildi:

## Galereya

File:Infinity Tower's Flooding on 8 February 2007 Pict 4.jpg|Infinity Tower qurilish maydonchasida qulagan devor va suv toshqini
File:Infinity Tower's Flooding on 9 March 2007.jpg| 2007-yil 9-martda Infinity Towerni  suv bosishi


## Yana qarang
* Dubay Marina
* Dubaydagi eng baland binolar roʻyxati
* Dunyodagi eng baland turar-joy binolari roʻyxati
* Birlashgan Arab Amirliklaridagi eng baland binolar roʻyxati

## Manbalar


## Havolalar

* Infinitytower.com
* 
* Snopes Article on collapse of wall
* Photographs of Site after wall collapse
Qilichxon

**Xoja Obidxon Siddiqiy** (17-asr1687), yoki **Qilichxon** nomi bilan mashhur boʻlgan **Navob Xavaja Obid Siddiqiy** Boburiy imperator Avrangzeb qoʻl ostida nabob va harbiy general edi. U Boburiylar imperiyasining sadoqatli qoʻmondonlaridan biri edi. U moʻgul lashkarboshisi Gʻoziiddinxon Feruzi Ining otasi va Mir Qamariddin Siddiqiyning oʻgʻli Asaf Jah Ining bobosi edi.

## Tugʻilishi
Qilichxon Samarqandda tugʻilgan. Uning otasi Hovaja Ismoilxon Siddiqiy ibn Shayx Allohdod Xon Siddiqiyning ibn Shayx Abdulrahmon Azizzanxon Siddiqiy. Erondagi Sohrevardlik Shihobiddin Umar as-Suhravardiyga 14-chi avlod hisoblanadi. Al-Suhravardiy mashhur fors soʻfiy tasavvufchisi, taqvodorligi va qonun bilimi bilan mashhur boʻlgan mashhur olim. U *"Allum-ul-ulamo"* (donishmandlarning donosi) unvoni bilan taqdirlangan. Qilichxon nasabi as-Suhravardiy orqali birinchi xalifa Abu Bakrga borib taqaladi.

## Hayotining boshlangʻich davri
Qilichxon oʻz oilaviy anʼanalarini buzdi yaʼni islom ilohiyoti va fors tilini yaxshi bilsa ham, olimlikdan koʻra jangchi boʻlishni tanladi. Qilichxon oʻq va kamondan mohirlik bilan foydalangan.

Qilichxon 1655-yilda Makkaga ziyorat qildi. Ammo u yerga ketayotib, Hindistonda boburiy imperator Shoh Jahonning oldida toʻxtadi. Boburiy imperator Qilichxonga *hilat* yoki sharaf libosini sovgʻa qilib, Makkadan qaytgach, oʻz saroyidan lavozimni vaʼda berdi.

Qilichxon Avrangzebni oʻzi tarbiyalagan. Uning qoʻmondonligi ostida Avrangzeb Hindistonning markaziy va janubiy Hindistonni bosib oldi. Golkonda zabt etilganda, u Avrangzeb armiyasining bosh qoʻmondoni edi.

## Umrining oxiri
U 1658-yilda haj ziyoratidan Hindistonga, imperator Shoh Jahonga xizmat qilish uchun qaytib keldi. Imperator kasal boʻlib qolganini bilib, Qilichxon shahzoda Avrangzeb bilan birga boʻlishga qaror qildi. Qilichxon jang chogʻida yaralandi va olgan jarohatlari tufayli bir necha kundan soʻng vafot etdi. Qilich Xon Himayat Sagar yaqinidagi Kismatpurdagi qabrga dafn etilgan.

## Bolalari
Uning besh oʻgʻil va ikki qizi bor edi.

## Manbalar


## Havolalar
https://www.auliadeccan.com/2020/12/hazrat-khaja-abid-kilich-khan-siddiqui.html by https://www.auliadeccan.com/