open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Li Gvanok

**Li Gvanok**, shuningdek, **Li Gvan Ok**, **Li Gva Nok** (1914-yil 16-mart, Nikolsk-Ussuriysk, Primorsk viloyati, Rossiya imperiyasi – vafot etgan sanasi nomaʼlum) – Oʻzbekiston SSR, Toshkent viloyati, Oʻrta Chirchiq tumani „Polyarnaya zvezda“ kolxozining agronomi. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1950).

## Hayoti
Li Gvanok 1914-yil 16-martda Primorsk viloyati Nikolsk-Ussuriyskda tugʻilgan. 1927-yilda boshlangʻich maktabning 5-sinfini tugatib, boshlangʻich maʼlumot oldi. 1929-yildan Uzoq Sharq harbiy okrugi harbiy qismiga qarashli sovxozda baliqchi boʻlib ishlagan. 1937-yilda Qozogʻiston SSRning Aqtoʻbe viloyatidagi maxsus aholi punktiga surgun qilingan. Qorabutin tumanidagi Stalin nomidagi kolxozda oddiy kolxozchi boʻlib ishlagan (1937—1938). 1939-yildan Toshkent viloyatining Oʻrta Chirchiq tumanida yashab, Oʻrta Chirchiq tumanidagi „Polyarnaya zvezda“ kolxozida oddiy kolxozchi boʻlib ishlagan.

1949-yilda Li Gvanok sholi yetishtiruvchi boʻlinma tarkibida ishlagan, uning jamoasi 5 gektar maydonning har gektaridan oʻrtacha 82,2 sentnerdan sholi olgan. SSSR Oliy Soveti Prezidiumining 1950-yil 13-iyundagi Farmoni bilan „Kolxozda barcha turdagi majburiy topshiriqlar va shartnomalarni toʻliq bajargani, sugʻoriladigan yerlarda qishloq xoʻjaligi mahsulotlari, sholidan yuqori hosil olgani uchun“ Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan. Shuningdek, „1949-yilda MTS ishi uchun natura toʻlovlari va 1950-yil bahorgi ekinlarni ekish uchun toʻliq miqdorida barcha ekinlarni urugʻlik bilan taʼminlashdagi ishtiroki uchun“ Lenin ordeni hamda "Oʻroq va Bolgʻa" oltin medali topshirilgan. Unga 1945-yil 6-iyunda „1941—1945-yillardagi Ulugʻ Vatan urushidagi jasoratli mehnati uchun“ medali ham berilgan.

Xuddi shu farmon bilan Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni „Polyarnaya zvezda“ kolxozining toʻrt nafar ishchisiga: Kim Pendyu, Park Bong Chun, Li Sinbon va Xe Rimga berildi.

Li Gvanok 1974-yilga qadar (nafaqaga chiqqunga qadar) kolxozda ishladi. Kasaba uyushmasi tomonidan nafaqa tayinlangan. Oʻlim sanasi aniqlanmagan. Oʻrta Chirchiq tumani, Kim Pen Xva nomidagi sobiq kolxoz qabristoniga dafn etilgan.

## Mukofotlari
* Sotsialistik Mehnat Qahramoni
* Lenin ordeni
* „1941—1945-yillardagi Ulugʻ Vatan urushidagi jasoratli mehnati uchun“ medali

## Adabiyotlar
* Шин Д. В., *Советские корейцы Герои Социалистического труда*, Алматы: Service Press, 2019
* З. В., Пан Н. Г. *Герои Социалистического Труда — казахстанцы*, Алма-Ата, 1969—1985, тт. 1-5
* Мен Д. В., Квон Л. А., Ким, *Советские корейцы Казахстана*, Алматы, 1992
* Ким П. Г., *Корейцы Республики Узбекистан*, Ташкент: Узбекистон. 1993
* Кан Г. В., *История корейцев Казахстана*, Алматы: Гылым, 1995
* Ким Г. Н., Мен Д. В., *История и культура корейцев Казахстана*, Алматы: Гылым, 1995
* Ким Б. И., *Корейцы Узбекистана. Кто есть кто*, Ташкент, 1999

## Manbalar
Li Yenson

**Li Yenson**, shuningdek, **Li Yong Song** (1914-yil 17-oktyabr, Grodekovo qishlogʻi, Nikolsk-Ussuriysk tumani, Primorsk oʻlkasi, Amur viloyati, Rossiya imperiyasi – oʻlim sanasi nomaʼlum) – Oʻzbekiston SSR, Toshkent viloyati, Oʻrta Chirchiq tumanidagi „Polyarnaya zvezda“ kolxozining aʼzosi. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1949).

## Hayoti
Li Yenson 1914-yil 17-oktyabrda Nikolsk-Ussuri tumani Grodekovo qishlogʻida dehqon oilasida tugʻilgan. Koreys tili boshlangʻich maktabining 4-sinfini tamomlagan. 1929-yildan boshlab oʻzi tugʻilib oʻsgan qishlogʻidagi Chanseni kolxozida oddiy kolxozchi boʻlib ishlagan. Keyinchalik Grodekovskiy chegara otryadida sholichilik brigadasi rahbari boʻlgan (1934—1937). 1940—1943-yillarda harbiy gospital yordamchi xoʻjaligining sholichilik boʻlimi aʼzoligiga qabul qilingan.

1944-yildan Toshkent viloyatida yashab, Oʻrta Chirchiq tumanidagi „Polyarnaya zvezda“ kolxozida brigada boshligʻi boʻlib ishlagan. 1948-yilda Li Yenson jamoasi 5,1 gektar maydondan gektariga oʻrtacha 84,6 sentner sholi oldi. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1949-yil 18-maydagi farmoni bilan „Kolxozda barcha turdagi majburiy topshiriqlar va shartnomalarni toʻliq bajargani, sugʻoriladigan yerlarda qishloq xoʻjaligi mahsulotlari, sholidan yuqori hosil olgani uchun“ Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan. Shuningdek, „1948-yilda MTS ishi uchun natura toʻlovlari va 1949-yil bahorgi ekinlarni ekish uchun tayyorlash, ularni toʻliq miqdorida urugʻlik bilan taʼminlashdagi ishtiroki uchun“ Lenin ordeni hamda "Oʻroq va Bolgʻa" oltin medali berilgan.

Li Yenson 1949-yildagi faoliyati natijalariga koʻra u 1950-yil ikkinchi bor Lenin ordeni bilan taqdirlangan.

1967—1968-yillarda Sirdaryo viloyatidagi „Kommunizm“ kolxozida ishlagan. 1968-yildan 1970-yilga (nafaqaga chiqqunga qadar) qadar Oʻrta Chirchiq tumanidagi „Polyarnaya zvezda“ kolxozida mehnat faoliyatini davom ettirdi. Kasaba uyushmasi tomonidan unga nafaqa belgilangan.

Oʻlim sanasi aniq emas.

## Mukofotlari
* Sotsialistik Mehnat Qahramoni
* Lenin ordeni – ikki marta (1949, 1950)
* "Shavkatli mehnati uchun" medali (1951-yil 23-avgust)

## Adabiyotlar
* Шин Д. В., Советские корейцы Герои Социалистического труда, Алматы: Service Press, 2019
* Ким П. Г., Корейцы Республики Узбекистан, Ташкент: Узбекистон. 1993
* Ким Б. И., Корейцы Узбекистана. Кто есть кто, Ташкент, 1999

## Manbalar
Li Dun Su

**Li Dun Su** (1914-yil 11-dekabr, Koreya – 1970-yil 22-sentyabr) – Oʻzbekiston SSR, Toshkent viloyati, Quyi Chirchiq tumani, Engels nomidagi kolxoz agronomi. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1953).

## Biografiyasi
Li Dun Su 1914-yil 11-dekabrda Koreyada dehqon oilasida tavallud topgan. Keyinchalik qarindoshlari bilan birga Rossiya imperiyasining Primorsk viloyatiga koʻchib ketgan. 1932-yildan boshlangʻich maktab oʻqituvchisi, 1936-yildan Tinchen Buddonovskiy tumanida koreys boshlangʻich maktabi mudiri lavozimlarida faoliyat olib borgan. Li Dun 1937-yilda Gʻarbiy Qozogʻiston viloyati, Qozogʻiston SSRdagi maxsus turar-joyga surgun qilingan. 1937-yildan Dengiz tumani, Kudryashevo qishlogʻidagi boshlangʻich maktabda mudir boʻlib ishlagan.

Li Dun 1939-yilda Guryev pedagogika texnikumini tamomlab, Oʻzbekiston SSRga koʻchib oʻtgan. 1939–1942-yillar oraligʻida Toshkent viloyati Quyi Chirchiq tumani Budonniy nomidagi kolxozda oddiy kolxozchi, brigada boshligʻi keyinchalik brigadir boʻlib ishlagan. Li Dun Su 1941-yilda KPSS safiga kirgan. 1943-yilda Quyi Chirchiq viloyatidagi „Sotsializm yoʻli“ kolxoziga rais etib saylangan. 1951-yildan shu kolxozda dala dehqoni boʻlgan.

Li Dun Su 1951-yilda Toshkent qishloq xoʻjalik institutining agronomiya kurslarini tamomlagan, soʻngra 1967-yilgacha Quyi Chirchiq tumanidagi Engels nomidagi kolxozda agronom boʻlib ishlagan. Kanop va jut yetishtirishda ilgʻor agrotexnika usullari joriy etgan. Uning samarali mehnati tufayli 1953-yilda kolxoz jami 221,2 gektar maydonning har gektaridan oʻrtacha 63,5 sentnerdan davlatga koʻkat poyasi topshirgan. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1953-yil 21-dekabrdagi farmoni bilan Lenin ordeni, "Oʻroq va Bolgʻa" oltin medali va Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan.

Agranom 1955-yilda VDNKh Butunittifoq koʻrgazmasida qatnashgan. 1964-yilda Toshkent qishloq xoʻjaligi texnikumini agronom-seleksiyachi mutaxassisligi boʻyicha tamomlagan.

1963-yil Quyi Chirchiq viloyati Soldatskiy qishloq Sovetiga, 1969-yil Oqqo‘rg‘on tumani Kirov qishloq Sovetiga deputat etib saylangan.

Li Dun Su 1970-yil sentyabr oyida vafot etgan. U Quyi Chirchiq tumani (hozirgi Oqqoʻrgʻon tumani) sobiq Engels nomidagi kolxoz qabristoniga dafn etilgan.

## Mukofotlari
Li Dun Sy Sotsialistik Mehnat Qahramoni, Lenin ordeni hamda „1941–1945-yillardagi Ulugʻ Vatan urushidagi jasoratli mehnati uchun“ medali bilan taqdirlangan.

## Manbalar
Chjen Gi Txa

**Chjen Gi Tya** (1901-yil 25-avgust Shimoliy Hamgyon, Koreya – 1983-yil 12-yanvar, Toshkent viloyati Bekobod) – Oʻzbekiston SSR, Toshkent viloyati Quyi Chirchiq tumani Budonniy nomidagi kolxoz aʼzosi. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1951).

## Biografiyasi
Chjen Gi Tya 1901-yil 25-avgust Koreyaning Shimoliy Hamgyon viloyatida dehqon oilasida tavallud topgan. XX asrning birinchi oʻn yilligida ota-onasi bilan Rossiyaning Uzoq Sharqiga koʻchib ketgan. 1915-yilda Olginskiy tumanidagi Taudemi qishlogʻidagi oʻrta maktabning yetti sinfini tugatgan. Chjen Gi 1916-yildan Vladivostok okrugi Suchanskiy volostining Nyamxondon qishlogʻida dehqonchilik bilan shugʻullangan. 1931-yildan Nyamxondon qishlogʻidagi Bulonnovskiy tumanidagi „Yangi yoʻl“ kolxozining hisobchisi boʻlib ishlagan.

Chjen Gi Tya 1937-yilda O‘zbekiston SSR Toshkent viloyatidagi surgun qilingan. 1938-yildan Quyi Chirchiq viloyatidagi „Krasniy Vostok“ kolxozining gidroelektr stansiyasida qurilishi prorabi, brigada boshligʻi, chorvachilik boʻyicha rais oʻrinbosari hamda brigadir lavozimlarida faoliyat olib borgan. 1946-yilda Butunittifoq Kommunistik (bolsheviklar) partiyasiga aʼzo boʻlgan.

1950-yilda Chjen Gi Tya boshchiligidagi dala jamoasi 4 gektar maydonning har gektaridan oʻrtacha 107,1 sentnerdan yashil kanop poyasi yigʻib olgan. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1951-yil 15-oktabrdagi farmoni bilan Chjen Gi *„1950-yilda kolxozlar tomonidan majburiy yetkazib berish va sugʻoriladigan yerlarda yashil kanop poyasidan yuqori hosil olgani va qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini kontraktatsiya qilgani“* Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni, Lenin ordeni va „Oʻroq va Bolgʻa“ oltin medali bilan taqdirlangan.

1952-yildan Quyi Chirchiq tumanidagi Budonniy kolxozida doʻkon mudiri hamda oddiy kolxozchi boʻlib ishlagan. 1955-yildan Toshkent viloyati Bekobod tumanida oddiy kolxozchi boʻlgan.

Chjen Gi 1957-yildan Tojikistonda yashab, turli qishloq xoʻjaligi korxonalarida faoliyat yuritgan. 1966-yilda Oʻzbekiston SSRga qaytib kelgan. Bir yil Bekobod IIB qoʻriqlash boʻlimida qorovul boʻlib ishlagan.

Umrining soʻnggi yillarida Bekobodda yashagan. 1983-yil yanvar oyida vafot etgan.

## Mukofotlari
Chjen Gi Tya Sotsialistik Mehnat Qahramoni, 1951-yilda Lenin ordeni, 1953-yilda Mehnat Qizil Bayroq ordeni hamda „1941–1945-yillardagi Ulugʻ Vatan urushidagi jasoratli mehnati uchun“ medali bilan taqdirlangan.

## Manbalar
Leonid Aronzon

**Leonid Lvovich Aronzon** (1939-yil 24-mart, Leningrad – 1970-yil 13-oktyabr, Gʻazalkent) – rus shoiri.

## Biografiya
Leonid Lvovich 1939-yil 24-martda Leningradda Mogilyovdan kelgan muhojirlar, qurilish muhandisi Lev Moiseyevich Aronzon (?–1975) va shifokor Hana Xaimovna (Anna Efimovna) Aronzon (qizlik familiyasi Geller, 1902–1989), oilasida tavallud topgan. Otasi Lev Aronzon Mogilyovda maktabni tugatgandan soʻng, Leningrad qurilish institutini hamda koʻpriklar va tunnellarni loyihalash boʻyicha ixtisoslashgan Moskva oliy texnil institutini tamomlagan. Onasi, Mogilyov savdogari Xaim Neuxovich Gellerning qizi va ravvinlarning nabirasi boʻlgan. Hana I. I. Mechnikov nomidagi Leningrad davlat tibbiyot bilimlari institutini tamomlagan. Ota-onasi 1926-yilda Leningradda turmush qurishgan. Oilasi 2-Sovet koʻchasida, 27-uyda yashagan.

1941-yil iyul oyining oxirida Lev Moisyevich va oʻgʻllari Leonid va Vitaliy Butunittifoq dizayn alyuminiy-magniy instituti „Giproaluminiy“ bilan birga Lyonvaga evakuatsiya qilingan. Onasi, oʻsha paytga qadar harbiy shifokor, tibbiy xizmat mayori boʻlgan va qamalda boʻlgan Leningradda qolgan. Hana Xaimovna Leningrad va Volxov frontlaridagi dala gospitallarida xizmat qilgan, keyinchalik Lenva va Dedyuxin evakuatsiya kasalxonalarida boshliq boʻlib ishlagan. 1944-yil Leningradda Qizil Yulduz ordeni bilan taqdirlangan (1945). 1944-yil avgust oyining oxirida Leonid va uning ukasi Leningradga onasining yoniga qaytib kelishgan.

Leonid Lvovich 1957-yilda 167-sonli oʻrta maktabni va 1963-yilda Leningrad pedagogika institutini tamomlagan (avval Biologiya va tuproq fakultetida oʻqigan, keyin filologiya fakultetida va 1959-yilda institutning sirtqi boʻlimida tahsil olgan). Leonid oʻqish paytida boʻlajak rafiqasi Rita Moiseyevna Purishinskaya (1935–1983) bilan tanishgan va u bilan 1958-yil 26-noyabrda turmush qurgan. 1960-yilda oyogʻida ostit kasalligi boʻlganligi tufayli yetti oy kasalxonada yotgan, shundan soʻng nogiron boʻlib qolgan. U kechki maktabda dars bergan va pul topish uchun ilmiy-ommabop filmlar uchun ssenariylar yozgan. Aronzon 1960-yillarning boshlarida Iosif Brodskiy bilan muloqot qilgan (1960-yilda unga geologiya-qidiruv ekspeditsiyasida ishga kirishda yordam bergan), 1965-yilda Vladimir Erl va Malaya Sadovayaning boshqa shoirlari bilan tanishgan hamda Mixnov-Voytenko va A. Altshuler bilan doʻstlashgan. 1960–1970-yillarda kuchli depressiyadan aziyat chekkan.

Rasmiy maʼlumotlarga koʻra, Leonid Lvovich Oʻrta Osiyoga safari chogʻida ov miltigʻi bilan oʻzini otgan. Biroq, patologik tekshiruv natijalariga koʻra, bu baxtsiz hodisa boʻlganligini koʻrsatadi. U Gʻazalkentdagi shifoxonada vafot etgan.

## Manbalar
Tsoy Pon Nam

**Tsoy Pon Nam** (1912-yil, Taudemi, Primorskaya viloyati – 1958-yil, Toshkent viloyati) – Oʻzbekiston SSR Toshkent viloyati, Yuqori Chirchiq tumani „Pravda“ kolxozining brigadiri. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1954).

## Biografiyasi
Tsoy Pon Nam 1912-yilda (boshqa maʼlumotlarga koʻra 1902-yilda) Koreyaning Janubiy-Ussuriysk uyezdi, Suchanskiy volosti, Primorskaya viloyati Taudemi qishlogʻida dehqon oilasida tavallud topgan. 1930-yillarda mahalliy „Molniya“ kolxozida ishlagan. 1937-yilda O‘zbekiston SSR Toshkent viloyatiga surgun qilingan. 1938-yildan Yuqori Chirchiq tumanidagi „Pravda“ kolxozida oddiy kolxozchi boʻlib ishlagan. 1950-yildan shu kolxozda dala brigadasida brigadir lavozimida faoliyat olib borgan.

1953-yilda brigadir Tsoy Pon Nam boshchiligidagi dala brigadasi 44,2 gektar maydondan gektariga oʻrtacha 119,1 sentnerdan yashil jut poyasini yigʻib olgan. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1954-yil 8-fevraldagi farmoni bilan Tsoy Nam *„1953-yilda kolxozning barcha turdagi qishloq xoʻjaligi mahsulotlari boʻyicha majburiy yetkazib berganligi, shartnomalarni bajarganligi, yashil jut poyasidan yuqori hosil olganligi va MTS ishiga natura shaklida haq toʻlagani uchun“* Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni, Lenin ordeni va „Oʻroq va Bolgʻa“ oltin medali bilan taqdirlangan.

Tsoy Pon Nam 1958-yilda Toshkent viloyati Yuqori Chirchiq tumqnida vafot etgan. U Yuqori Chirchiq tumanidagi sobiq „Pravda“ kolxozi qabristoniga dafn etilgan (bugungi kunda – Yuqori Chirchiq tumanidagi „Guliston“ fermer xoʻjaligi).

## Mukofotlari
Tsoy Pon Nam Sotsialistik Mehnat Qahramoni, 1954-yil Lenin ordeni hamda 1964-yil Oʻzbekiston SSR Oliy Soveti Prezidiumining Faxriy yorligʻi bilan taqdirlangan.

## Manbalar
Richard Fasmer

**Richard Richardovich Vasmer** (, 9-oktyabr 1888-yil, Sankt-Peterburg, Rossiya imperiyasi – 1938-yil 22-fevral, Toshkent, SSSR) – rus va sovet numizmati, sharqshunos-arabshunos. I. Y. Krachkovskiyning fikricha Vasmer „sharq, ayniqsa musulmon numizmatikasi boʻyicha eng buyuk mutaxassisi boʻlgan“. Shvetsiya Qirollik adabiyot, tarix va qadimiy yodgorliklar akademiyasining xorijiy muxbir aʼzosi (1929). Mashhur nemis tilshunosi, slavyan Maks Vasmerning ukasi.

Vasmer rus nemislari oilasida tavallud topgan. U Karl May gimnaziyasini, Leypsig va Sankt-Peterburg universitetlarini tamomlagan, Ermitajga ishlashga taklif qilingan va muzey kolleksiyasida arab tangalarini kataloglash bilan shugʻullangan. Birinchi jahon urushida qatnashgan. 1918-yilda Ermitajga qaytib keldi va Davlat Moddiy madaniyat tarixi akademiyasining Numizmatika va gliptika boʻlimida kotib lavozimida faoliyat olib bordi. Vasmer hibsga olingunga qadar Ermitajda sharq numizmatikasining bosh kuratori boʻlgan. ּ1925-yilgacha SSSRda Sharq tangalarining birinchi koʻrgazmasida ishlagan va keyinchalik oʻzini butunlay ilmiy faoliyatga bagʻishlagan.

Richard asosan oʻrta asr Sharqiy Yevropada arab tangalarining mavjudligini, shuningdek, Sharq davlatlari tarixiga oid manba sifatida numizmatikani oʻrgangan. Tangalar xazinalari tahlili boʻyicha ilgʻor tadqiqotlar yaratgan, numizmatik topilmalarni xaritalash va tizimlashtirish bilan shugʻullangan. Uning 50 dan ortiq asari nashr etilgan, uning keng qoʻlyozma merosi arxivda saqlanmoqda. 1934-yilda uydirma bilan „Rossiya milliy partiyasi ishi“ boʻyicha hibsga olingan va oʻn yilga majburiy mehnat lagerlariga surgun qilingan. Vasmer 50 yoshida Toshkentdagi lagerda vafot etgan.

## Biografiyasi
Richard 9-oktyabr 1888-yil, Sankt-Peterburg, Rossiya imperiyasida savdogar oilasida tavallud topgan. Otasi Richard Yuliy Fridrix Vasmer (1853, Altona, Daniya Qirolligi 1924, Berlin, Weimar Respublikasi), onasi Amaliya Mariya Yuliya, (1862, Sankt-Peterburg, 1935, Berlin), arxitektura akademigi K. A. E. Shaubning qizi boʻlgan. Maks va Richardning Mariya ismli singlisi bor edi.

Bolalar maktabga borganlarida, Vasmerlar oilasi Tuchkov koʻchasida yashagan. 1898-yilda Richard Karl May gimnaziyasiga oʻqishga kirgan. U bilan bir sinfda boʻlajak gidrograf N. P. Vagner, yaxtachi N. A. Vekshin, matematik A. A. Krakau, pedagog V. A. Krasnov, yuristlar K. N. Bogdanovich, G. V. Lampe va aka-uka Kutlerlar Konstantin va Nikolay oʻqishgan. Richard 1906-yilda gimnaziyani kumush medal va oʻrtacha ball 4,7 bilan tugatgan.

## Manbalar
Piskom piyozi

**Piskom piyozi** ()— bir urugʻpallalilar sinfi, piyozdoshlar oilasi, piyoz turkumiga mansub ko‘p yillik, gulli o‘simlik turi. O‘zbekiston Respublikasi Qizil kitobiga endemik tur sifatida kiritilgan. Toshkent viloyati Chatqol, Ugom, Piskom va Qurama tog‘ tizmlarida uchraydi.
## Tavsifi
Balandligi 60-120 sm gacha yetadigan koʻp yillik piyozchali oʻt oʻsimlik. Piyozchasining tuxumsimon, diametri 6-7 sm, usti yupqa qoʻngʻir qobiq bilan oʻralgan. Poyasi 3-7 dona yogʻon, shishgan, uzunligi 40 sm ga yetadi. Barglari silindrsimon, uchi toraygan, qalinligi 2-3 sm poyasidan ikki barobar qisqa. To‘pguli sharsimon shakldagi oddiy soyabon, diametri 7-10 sm. Gullari ikki jinsli. Gultojibarglari olti dona, oq tusda. Gulqoʻrgʻoni yulduzsimon shaklda. Hasharotlar yordamida changlanadi. Iyulda gullab, mevasi sentabrda yetiladi. Mevasi uchburchak shakldagi quruq ko‘sak meva. Urug‘i va piyozchasi orqali koʻpayadi.

## Tarqalishi va o‘sish sharoiti
O‘zbekiston Respublikasining Qizil kitobiga kiritilgan. Toshkent viloyati Chotqol, Ugom, Piskom va Qurama tizmalaroda uchraydi. Dengiz sathidan 1200-2000 m balandlikdagi ohaktoshli yerlarda, qoyalar orasida o‘sadi. Mahalliy aholi tomonidan shifobaxshligi sababli yig‘ib olinadi. Urug‘ining hasharotlar tomonidan zaharlanishi, niholining raqobatga bardosh berolmasligi va voyaga yetish vaqtining ko‘pligi sababli soni qisqarib ketgan. Mahalliy aholi o'simlikni tomorqalarida o‘stirishadi bundan tashqari chet el botanika bog‘larida ham uchratish mumkin. Chatqol biosfera qoʻriqxonasi hududida muhofaza ostiga olingan.

## Manbalar
Kim Sensu

**Kim Sensu** (1900-yil, Koreya, Shimoliy Hamgyon viloyati, Myongchon okrugi – vafot yili nomaʼlum, Toshkent viloyati, Oʻrtachirchiq tumani) – Oʻzbekiston SSR, Toshkent viloyati, Oʻrta Chirchiq tumani, „Polyarnaya zvezda“ kolxozining brigadiri. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1951).

## Hayoti
Kim Sensu 1900-yilda Koreyaning Shimoliy Hamgyong viloyati, Myonchxon okrugida dehqon oilasida tugʻilgan. 1910-yillarda u ota-onasi bilan Rossiyaning Uzoq Sharq hududiga koʻchib oʻtadi. 1910-yillarning ikkinchi yarmida Amur viloyati, Primorsk viloyati, Olginskiy tumani, Shkotovka qishlogʻida qishloq xoʻjaligi bilan shugʻullangan. 1917-yildan Sainbar qishlogʻida, 1920-yildan Nikolsk-Ussuri tumanidagi Blagodatnoye qishlogʻida, 1922-yildan Nikolsk-Ussuri tumanidagi Sin-Xinni qishlogʻida yashagan. 1922-yildan Nikolsk-Ussuri tumanidagi Morozovka qishlogʻida otasining shaxsiy fermasida ishlagan. Kim Sensu 1924-yildan Blagodatnoye qishlogʻida yashagan. U 1930-yilda Mixaylovskiy tumanidagi „Polyarnaya zvezda“ kolxoziga ishga kirdi. Shu kolxozda oddiy kolxozchi, omborchi boʻlib ishlagan.

Kim Sensu 1937-yilda Oʻzbekiston SSR Toshkent viloyatidagi maxsus posyolkaga surgun qilingan. 1939-yildan oddiy kolxozchi, Quyi Chirchiq tumanidagi „Polyarnaya zvezda“ kolxozining paxtachilik boʻlimining brigadiri boʻlgan. 1939-yildan KPSS (b) aʼzoligiga qabul qilingan.

1948-yilda Kim Sensu jamoasi 38,4 gektar maydonning har gektaridan oʻrtacha 50,1 sentnerdan paxta yigʻib oldi. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1951-yil 7-maydagi farmoni bilan „Kolxozda barcha turdagi majburiy topshiriqlar va shartnomalarni toʻliq bajargani, sugʻoriladigan yerlarda qishloq xoʻjaligi mahsulotlari, sholidan yuqori hosil olgani uchun“ Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan. Shuningdek, „1950-yilda MTS ishi uchun natura toʻlovlari va 1951-yil bahorgi ekinlarni ekish uchun tayyorlash, ularni toʻliq miqdorida urugʻlik bilan taʼminlashdagi ishtiroki uchun“ Lenin ordeni va „Oʻroq va Bolgʻa“ oltin medalini topshirilgan. Unga 1945-yil 6-iyunda „1941—1945-yillardagi Ulugʻ Vatan urushidagi jasoratli mehnati uchun“ medali ham berilgan.

Nafaqaga chiqqanidan keyin Quyi Chirchiq tumanida yashadi.

Oʻlim sanasi aniqlanmagan.

; Mukofotlari

* Sotsialistik Mehnat Qahramoni
* Lenin ordeni
* "Hurmat belgisi" ordeni – uch marta (1950-yil 16-yanvar)
* "Shavkatli mehnati uchun" medali
* „1941—1945-yillardagi Ulugʻ Vatan urushidagi jasoratli mehnati uchun“ medali

## Adabiyotlar
* Шин Д. В., *Советские корейцы Герои Социалистического труда*, Алматы: Service Press, 2019
* Ким П. Г., *Корейцы Республики Узбекистан*, Ташкент: Узбекистон. 1993
* Ким Б. И., *Корейцы Узбекистана. Кто есть кто*, Ташкент, 1999

## Manbalar
Aflotun piyozi

**Aflotun piyozi** () – bir urugʻpallalilar sinfi, piyozdoshlar oilasi, piyoz turkumiga kiruvchi gulli oʻsimlik turi. Oʻzbekiston Respublikasi Qizil kitobiga endemik tur sifatida kiritilgan. Toshkent viloyati Chatqol, Ugom, Piskom togʻ tizmalarida tarqalgan.
## Tavsifi
Balandligi 80-200 sm gacha yetuvchi koʻp yillik piyozchali oʻt oʻsimlik. Piyozchasi yirik, diametri 6 sm. Qobigʻi qora kulrang. Poyasining ichi boʻsh, balandligi 80-150 sm, tomirlari biroz boʻrtib turadi. Barglari oltidan sakkiz donagacha, tashqi barglarining kengligi 2-10 sm, uzunligi 60 sm gacha yetadi, silliq, tuksiz. To‘pguli oddiy soyabon, sharsimon shaklda, gullar tigʻiz joylashgan. Gulqoʻrgʻon boʻlakchalari yulduzsimon tuzilgan. Gultojibarglari och binafsharang tusda, uzunligi 6-7 mm. Gullari kki jinsli. Hasharotlar yordamida changlanadi. May iyun oylarida gullab, urug‘i iyulda yetiladi. Mevasi quruq koʻsak meva, diametri 6 mm. Urug‘i va piyozchasi orqali koʻpayadi. 

## Tarqalishi va oʻsish sharoiti
Kichik kichik toʻplar hosil qilib oʻsadi. Toshkent viloyati Piskom, Ugom, Chatqol togʻ tizmalarida tarqalgan. Togʻlarning oʻrta va yuqori qismlaridagi yonbagʻirlarda, oʻtlar orasida, daryo boʻylarida uchratish mumkin. Piyozboshisining mahalliy aholi tomonidan tomorqaga ekish, dorivor hamda ozuqa maqsadida yigʻib olinishi, kuz va qishda hayvonlar piyozchasini kovlab yeyishi sabab oʻsimlik soni qisqarib ketgan. Botanika bogʻlarida va uy tomorqalarida oʻstirish mumkin. Chotqol biosfera qoʻriqxonasi hududida muhofaza ostiga olingan.

## Manbalar
Muhammad Maarifi masjidi

**Muhammad Maarifi masjidi** () – Turkiyaning Istanbul shahri, Kartal tumanida joylashgan tarixiy masjid, bir vaqtlar Rifaʼi xonaqohi boʻlgan.

## Tarixi
Masjid hududi 1818-yildan buyon Muhammad Maarifi tomonidan qurilgan Rifaʼi xonaqohi boʻlgan. Xonaqoh 1894-yilda Istanbulda sodir boʻlgan zilzilada vayron boʻlgan, ammo qisqa muddatda qayta tiklangan. 1925-yilgi Atatürk inqiloblari () Turkiyada xonliklar faoliyatini taqiqlab qoʻyadi, shu sababli xonaqoh ham uyga aylantirilgan. Taxminan 1940-yilga kelib, namozxona va qabrdan tashqari bino qarovsiz qolgan. 1964-yilda xonaqohda taʼmirlash ishlari boshlangan, 1976-yilga kelib esa bino masjidga aylantirilgan. 1980-yilda masjidga qoʻshimcha ravishda minora va shodirvon (tahorat olinadigan favvora) qurilgan.

## Muhammad Maarifi
Muhammad Maarifi Muhammad paygʻambarning avlodlaridan boʻlib, Edirneda (baʼzi manbalarga koʻra Misr) tavallud topgan. Soʻnggi Usmoniylar imperiyasi davrida Kartalda qoʻnim topgan va oʻsha yerda Maarifiyye Rifaʼi tasavvuf tariqatiga asos solgan. Muhammad Maarifi vafot etgach, qabri ustiga *türbe* (maqbara) qurilgan. Maarifi asos solgan tariqat Istanbuldan tashqarida unchalik keng tarqalmagan boʻlsa-da, mamlakatda kamida ikkita Maarifi xonaqohi mavjud boʻlib, ularning biri Kartalda, ikkinchisi shaharning Yevropaga yaqin qismida joylashgan.

## Manbalar
Kim Pengir

**Kim Pengir** (1899-yil, Koreya, Shimoliy Hamgyon viloyati, Dongsen okrugi – 1978-yil, Toshkent viloyati, Oʻzbekiston SSR) – Oʻzbekiston SSR Toshkent viloyati Oʻrta Chirchiq tumanidagi „Polyarnaya zvezda“ kolxozining aʼzosi. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1949).

## Hayoti
Kim Pengir 1899-yilda Koreyaning Shimoliy Hamgyong viloyati, Dongsen okrugida dehqon oilasida tugʻilgan. 1910-yildan u ota-onasi bilan Rossiyaning Uzoq Sharq hududiga koʻchib oʻtadi. 1920-yillarda Uzoq Sharq oʻlkasining Vladivostok tumani Manzovka qishlogʻida dehqonchilik bilan shugʻullangan.

Kim Pengir 1937-yilda Oʻzbekiston SSR Toshkent viloyatidagi maxsus posyolkaga surgun qilingan. 1939-yildan Oʻrta Chirchiq tumanidagi „Polyarnaya zvezda“ kolxozi aʼzosi hisoblanadi.

1948-yilda Kim Pengir jamoasi 6,7 gektar maydonning har gektaridan oʻrtacha 81,2 sentner sholi yigʻib oldi. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1949-yil 18-maydagi farmoni bilan „Kolxozda barcha turdagi majburiy topshiriqlar va shartnomalarni toʻliq bajargani, sugʻoriladigan yerlarda qishloq xoʻjaligi mahsulotlari, sholidan yuqori hosil olgani uchun“ Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan. Shuningdek, „1948-yilda MTS ishi uchun natura toʻlovlari va 1949-yil bahorgi ekish uchun toʻliq miqdorida barcha ekinlarni urugʻlik bilan taʼminlashdagi ishtiroki uchun“ Lenin ordeni hamda „Oʻroq va Bolgʻa“ oltin medali topshirilgan. Unga 1945-yil 6-iyunda „1941—1945-yillardagi Ulugʻ Vatan urushidagi jasoratli mehnati uchun“ medali ham berilgan.

Kim Pengir 1963-yilda nafaqaga chiqqan. Kasaba uyushmasi tomonidan nafaqa tayinlangan.

Kim Pengir 1978-yilda vafot etgan. Toshkent viloyati, Oʻrtachirchiq tumani, Kim Pen Xva qishlogʻi qabristoniga dafn etilgan.

## Mukofotlari
* Sotsialistik Mehnat Qahramoni
* Lenin ordeni
* Mehnat Qizil Bayroq ordeni (1950-yil 13-iyun)
* "Mehnatdagi jasorat uchun" medali (1951-yil 13-avgust)
* „1941—1945 yillardagi Ulugʻ Vatan urushidagi jasoratli mehnati uchun“ medali (1945-yil 06-iyun)

## Adabiyotlar
* Шин Д. В., Советские корейцы Герои Социалистического труда, Алматы: Service Press, 2019
* Ким П. Г., Корейцы Республики Узбекистан, Ташкент: Узбекистон. 1993
* Ким Б. И., Корейцы Узбекистана. Кто есть кто, Ташкент, 1999

## Manbalar
Salimiya masjidi (Konya)

**Salimiya masjidi** (Salim II masjidi, ) – Turkiyaning Konya shahrida joylashgan XVI asga oid Usmonli masjidi.

## Manzili

Masjid Konyaning Karatay oʻrta munitsipalitetida joylashgan. Bino shaharning biznes markazida , Aziziye masjidining sharqiy qismida, fors soʻfiy tasavvuf vakili mavlono Jaloliddin Rumiy (hozirgi Mavlono muzeyi) ziyoratgohi majmuasi yonida qurilgan.

## Tarixi
Masjid 1558-yilda Salim II tomonidan shahzodalik davrida sanjak hokimi vazifasida xizmat qilgan vaqtida foydalanishga topshirilgan. Masjid mamlakatda Xoʻja Sinon bosh meʼmor boʻlib turgan vaqtda qurilgan boʻlsa-da, meʼmorning tarjimai hollarida ushbu bino qayd etilmagan. Sinon qoʻlyozmlarida Konyada bunyod ettirilgan hospisning taʼmirlanishinigina sanab oʻtgan. Qurilish ishlari 1570-yilda Salim II mamlakat sultoni boʻlganidan keyin yakunlangan. Keyinchalik, Salimiya masjidi 1685, 1816 va 1914-yillarda uch marta taʼmirlangan.

## Arxitekturasi
Ikki minorali masjid XVI asrga oid Usmonli masjidi boʻlib, Istanbuldagi Fotih masjidiga oʻxshab qurilgan. Namozxona katta gumbaz bilan qoplangan. Ayvon ustida yettita kichik gumbazlar bor. Mehrob koʻk marmardan, minbar oq marmardan bunyod etilgan.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* 

## Havolalar
* Selimiye masjidi, Koniya , Archnet
Nusretiye masjidi

**Nusretiye masjidi** () – Istanbulning Beyoğlu () shahri, Tophane tumanida joylashgan masjid. Bino 1823—1826-yillarda sulton Mahmud II tomonidan qurdirilgan.

## Tarixi

Nusretiye masjidi Mahmud II buyrugʻi bilan 1822–1826-yillarda Tophane mahallasida bunyod etilgan. Masjidning nomi 1826-yilda, yaʼni masjid qurib bitkazilgan yili Mahmud II ning yanicharlarni yoʻq qilishi orqali qoʻlga kiritgan gʻalabasi sharafiga berilgan. Mahmud II, shuningdek, bir vaqtning oʻzida masjid yaqinida oʻzidan oldingi Usmonli hukmdori Salim III tomonidan qurdirilgan va yanicharlar tomonidan vayron qilingan kazarma oʻrniga yangi artilleriya kazarmasi va parad maydonini qurdirgan. Bunday inshootlarning barpo etilishi Selim III tomonidan Tophaneda boshlangan islohotlarning davomi boʻlib xizmat qilgan.

1835–1839-yillar oraligʻida Mahmud II Nusretiye masjidi yaqinida Istanbuldagi eng qadimgi soat minorasi – *Tophane* soat minorasini qurdirgan. Minora 1848 yoki 1849-yillarda Abdulmajid I tomonidan yanada monumental shaklda qayta ishlangan.

## Arxitekturasi

Masjid Usmonli imperiyasidagi armanlar orasida taniqli Balian oilasidan boʻlgan Krikor Balian tomonidan qurilgan boʻlib, bu inshoot meʼmorning ilk yirik loyihalaridan biri boʻlgan. Baʼzi olimlar masjid meʼmorchilikning ampir uslubida qurilgan deb taʼriflasa, olimlar Godfrey Goodwin va Doğan Kuban uni Usmonli meʼmorchiligining barokko uslubidagi masjidlardan biri sifatida taʼriflaydi. Ünver Rüstem esa bu uslubni Usmonli meʼmorchiligining barokko uslubidan cheklangan holda neoklassik arxitektura uslubi deb baholaydi. Goodwin, shuningdek, Nusretiye masjidini XVIII asr imperiya masjidlarining oxirgisi degan xulosaga kelgan.

Masjid oʻzining ayrim qismlari, jumladan, bino oldidagi portik hamda ikki qanotli imperator paviloni bilan Üsküdardagi Salimiya masjidiga oʻxshab ketadi. Inshootning boshqa qismlarida innovatsion yangiliklardan foydalanilgan deyish mumkin, masalan, masjidning qabr va zinapoya detallari yangicha uslubda ishlangan, shuningdek, zinapoyalarni qurishda tosh oʻrniga yogʻochdan foydalanilgan, gumbazni bezashda esa anʼanaviy arab yozuvlari oʻsimlik barglari naqshlari bilan almashtirilgan. Tashqaridan qaraganda, masjidning eng diqqatga sazovor qismlari uning minoralari hamda rokoko uslubida yaratilgan sevilning haddan tashqari nozikligidir.





## Manbalar

## Adabiyotlar

* 
* 
* 

## Havolalar

* Nusretiye masjidi tasvirlari
Küçük Mecidiye masjidi

**Küçük Mecidiye masjidi** () – Turkiyaning Istanbul shahri, Beşiktaş tumanida joylashgan Usmonli masjidi. Bino sulton Abdulmajid I buyrugʻi bilan mamlakatda istiqomat qiluvchi armanlar orasidagi Balyan oilasi aʼzosi Nigoğos Balyan tomonidan qurilgan. Masjid Çırağan koʻchasi, Yıldız bogʻiga kiraverish yaqinida joylashgan. Shuningdek, Çırağan saroyi joylashgan koʻchadagi Beşiktaş politsiya boʻlimi ham Küçük Mecidiye masjidiga yaqin joylashgan.

## Galereya

File:Küçük Mecidiye Mosque 10.jpg|Hovlining tashqi darvozasi
File:Interior of Küçük Mecidiye Mosque 04.jpg|Mehrob
File:Interior of Küçük Mecidiye Mosque 09.jpg|Masjid interyeri
File:Interior of Küçük Mecidiye Mosque 06.jpg|Minbar
File:Küçük Mecidiye Mosque 02.jpg|Hovliga kirish eshigi


## Yana qarang

* Islom arxitekturasi

## Manbalar

## Adabiyotlar

* Madaniyat va turizm vazirligi huzuridagi kichik masjidlar, masjid majmualari (Kulliye) va masjidlar

## Havolalar

* Küçük Mecidiye masjidi tasvirlari
Gʻazalkent GESi

**Gʻazalkent gidroelektr stansiyasi** (GES-28) — Oʻzbekistondagi GES, Toshkent viloyatining Boʻstonliq tumani (tuman) ning Gʻazalkent shahri yaqinida joylashgan. Chirchiq daryosi boʻyida qurilgan boʻlib, Chirchiq-Boʻzsuv gidroelektr stansiyalari kaskadi tarkibiga kiradi. Stansiya egasi “Oʻzbekgidroenergo” AJ hisoblanadi.

## Stansiya dizayni
Gʻazalkent GESi — daryo boʻyidagi toʻgʻon yonida qurilgan. Elektr stansiyasiningquvvati 120 MVt, oʻrtacha yillik elektr energiyasi ishlab chiqarish 418 million kVt/soatni tashkil etadi. Stansiya konstruksiyalariga maksimal balandligi 35 m boʻlgan ikkita tuproqli toʻgʻon (oʻng qirgʻogʻi uzunligi 485 m va chap qirgʻogʻi 177 m), suv oʻtkazgichlar bilan birlashtirilgan gidroelektrostantsiya binosi va 110 kV kuchlanishli ochiq oʻtkazgich qurilmasi kiradi .

GES binosida har birining quvvati 40 MVt bo'lgan uchta vertikal gidragregat o'rnatilgan. Gidroagregatlar pervanel diametri 5 m, o‘tkazuvchanligi 157 m³/s bo‘lgan, 25 m loyiha balandligida ishlaydigan PL-587-a/500 aylanma qanotli turbinalar bilan jihozlangan. Gidraagregat turbinalar SV 808/130-44-UHL4 gidrogeneratorlarini boshqaradi. Shlang turbinalar ishlab chiqaruvchisi Rossiyaning Tyazhmash (Sizran) korxonasi, generatorlar ham Rossiyaning Elsib (Novosibirsk) zavodi tomonidan ishlab chiqariladi.

## Tarixi
Stansiya qurilishi 1976-yilda boshlangan, birinchi gidroagregat 1980-yilda, qolgan ikkitasi 1981-yilda ishga tushirilgan. 2020-yil boshi holatiga ko‘ra, G‘azalkent GESi  16 milliard kVt/soatdan ortiq elektr energiyasi ishlab chiqargan. Stansiyani modernizatsiya qilish va quvvatini 124 MVtga oshirish mo‘ljallangan. Loyihaning umumiy qiymati 35 million dollarga baholanib, ishlarni 2027-2030 yillarda amalga oshirish rejalashtirilgan.
## Manbalar
Yıldız Hamidiye masjidi

**Yulduz Hamidiye masjidi** (), ayrim manbalarda **Yulduz masjidi** () – Turkiyaning Istanbul shahri, Beşiktaş tumani, Yıldız mahallasi, Yıldız saroyiga boriladigan yoʻlda joylashgan Usmonlilar imperiyasi masjidi. Masjid Usmonlilar sultoni Abdulhamid II buyrugʻi bilan 1884–1886-yillarda qurilgan. Bino toʻrtburchak shaklda, bitta minorali. Masjid meʼmorchilikning neo-gotik va Usmonli meʼmorchiligi klassik uslubida yaratilgan naqshlar uygʻunligidan iborat. Suriyaning Damashq shahri Marjeh maydonida Abdulhamid II tomonidan oʻrnatilgan bronza ustun tepasida Yıldız masjidining kichik haykali joylashgan.

2017-yilning 4-avgustida masjidda 27 million turk liraga (7,6 million dollar) 4 yillik restavratsiya ishlari amalga oshirilgan va Prezident Recep Tayyip Erdoğan tomonidan qayta ochilgan.

## Abdulhamid II ga suiqasd

1905-yil 21-iyulda Dashnaksutyun aʼzolari masjid oldida ot aravaga bomba qoʻyib, Abdulhamid II ni oʻldirmoqchi boʻlishgan, bu voqea „Yıldızga suiqasd“ nomi bilan tarixda qolgan. Bomba kutilmagan kechikish tufayli sultonning oʻlimiga sabab boʻla olmagan boʻlsa-da, voqea natijasida 26 kishi halok boʻlgan, 58 kishi yaralangan.

## Yana qarang

* Yildiz saroyi

## Manbalar

## Adabiyotlar

* 

## Havolalar

* Yulduz Hamidiye masjidi tasvirlari
Bebek masjidi

**Bebek masjidi** (), rasmiy nomi **Hümayun-u Obod masjidi** () – 1913-yilda qurilgan masjid, Turkiyaning Istanbul shahri, Beşiktaş () tumani, Bebek mahallasida joylashgan.

Bebek masjidi meʼmor Kamoliddin (1870–1927) tomonidan loyihalashtirilgan va Bebek shahrida vazir Nevşehirli Damat Ibrohim posho () (1666–1730) tomonidan foydalanishga topshirilgan masjid oʻrnida bunyod etilgan.

## Arxitekturasi
Bebek masjidi Jevdet posho koʻchasida past beton devorlar bilan oʻralgan hovli ichida joylashgan. Masjidning qurilish rejasi kvadrat shaklda boʻlib, ohaktoshdan bunyod etilgan. Binoning old va orqa tomonida ikkitadan, yon tomonlarida oltita hamda ularning tepasida jami 28 ta derazalar mavjud. Masjid gʻarbiy devorga tutash baland poydevor ustiga qurilgan koʻp burchakli minoraga ega. Minora ayvonining pastki tomoni uch qator muqarnas bilan bezatilgan.

## Manbalar
Kartalab Xon masjidi

Bangladeshning eski Dakka shahridagi Begum Bozor hududidagi **Kartalab Xon masjidi** yoki **Begum Bozor masjidi** 1700-1704-yillar orasida Navob Divon Murshid Quli Xon (taxallusi Kartalab Xon) tomonidan qurilgan. Masjid yuqori baholi platformadan iborat boʻlib, shimolda platformaning gʻarbiy yarmida „dochala“ qoʻshimchasi boʻlgan masjid va platformaning sharq tomonidagi „baoli“ (quduqli) qismdan iborat. Uning tomi sakkiz burchakli barabanlarga tayangan beshta gumbaz bilan qoplangan. Masjid XIX asrda Mirzo Gʻulom Pir tomonidan toʻliq qayta taʼmirlangan. Murshidqulixon oʻz xohishiga koʻra, ushbu masjidning eshigi ostiga dafn etilgan.

## Tarixi

Kartalab Xon masjidi Dakkadagi eng yirik Boburiylar sulolasi davrida qurilgan masjidlaridan biridir. U *taxxona* deb ataladigan baland supa ustida qurilgan. Platforma ostida doʻkondorlarga beriladigan bir qator toʻrtburchak xonalar mavjud. Masjid xarajatlarini qoplash uchun baliq bozori qurilgan.

Bengaliyadagi yagona maʼlum namuna boʻlgan „Baoli“ usuli Shimoliy Hindiston yoki Dekkadan kelib chiqqan deb hisoblaniladi. Uning ilk qoʻllanishi Dakkadan oldin Dekanda amalga oshirilgan.

1777-yilda bozor nazoratini oʻsha paytdagi Naib-e-Nozim Sharfarazxonning qizi Begim oʻz qoʻliga olgan. „Begumbozor“ mahallasi va masjid nomi ham ayni shu nomdan kelib chiqqan boʻlishi mumkin. Boshqa bir ehtimolga koʻra, u masjidning *[[Vaqf|mutavalli]]* (maʼmuri) nomi bilan atalgan boʻlishi ham mumkin.

## Arxitekturaviy qiymati
Arxeolog Ahmad Hasan Doniy masjid haqida quyidagilarni aytgan,

## Yana qarang

* Bangladeshdagi masjidlar roʻyxati

## Adabiyotlar

* Mamun, Muntasir. (1993). *Dakka-Smriti Bismritir Nogori* . Dakka: Anannya. (182-183-bet)

## Manbalar
Quyi Chotqol GES

**Quyi Chotqol GES** – Toshkent viloyati Boʻstonliq tumanida qurilayotgan gidroelektr stansiya. Chatqol daryosining quyi oqimida (Chirchiq daryosining chap qismi) joylashgan boʻlib, daryoning Qirgʻiziston bilan chegarasidan Chorboq suv omborigacha boʻlgan qismidan foydalanadi. Chirchiq-Boʻzsuv suvenergetika trakti tarkibiga kiradi. Stansiyaga davlat nomidan „Oʻzbekgidroenergo“ AJ egalik qiladi.

Elektr stansiyasining loyihaviy oʻrnatilgan quvvati 90 MVt, oʻrtacha yillik elektr energiyasi ishlab chiqarish 292,2 million kVt/soatni tashkil etadi. Stansiya konstruksiyalariga balandligi 50 m boʻlgan gravitatsion beton toʻgʻon, pastki suv oʻtkazgichi (yuvish galereyasi), toʻgʻon yaqinidagi gidroelektr stantsiya binosi va tunnel suv oʻtkazgichi kiradi. GES binosiga har biri 22,5 MVt quvvatga ega 4 ta gidroagregat oʻrnatish rejalashtirilgan boʻlib, ular PL 40-V-300 rusumli aylanma qanotli turbinalar bilan jihozlanadi va 37 m loyiha balandligida ishlaydi. Gidroagregatlar Rossiyaning Siloviye Mashini konserni tarkibidagi korxonalarida tayyorlanmoqda. Gidroelektrik toʻgʻon suv omborini hosil qiladi, buning natijasida normal tutilish darajasi 930 m, majburiy ushlab turish darajasi 932 m, oʻlik hajmi darajasi 922,5 metrni tashkil qiladi.

Quyi Chotqol GES „Gidroproekt“ AJ (Toshkent) tomonidan loyihalashtirilgan. Stansiya qurilishi 2019-yil avgust oyida boshlangan, 2020-yil oktyabr holatiga koʻra katta hajmdagi tayyorgarlik ishlari yakunlangan: 438 m uzunlikdagi qurilish tunnelini qazish va betonlash ishlari olib borilmoqda, yuk koʻtarish quvvati 80 va 100 tonna boʻlgan ikkita koʻprik (shu jumladan, Chatqol boʻylab bitta koʻprik) qurildi, beton zavodi ishga tushirildi, gidroenergetika uskunalarini yigʻish uchun baza qurildi. 2022-yil 25-noyabrda Chatqol daryosi toʻsib qoʻyildi. Stansiyani qurib bitkazish 2025-yilga moʻljallangan. Qurilishning umumiy qiymati 169,5 million dollarga baholanmoqda, loyihaning 126,1 million dollari Oʻzbekgidroenergoning mablagʻlari tomonidan moliyalashtirilmoqda, qisman esa Rossiyaning VEB.RF davlat korporatsiyasi krediti jalb qilinadi.

## Manbalar

## Havolalar
*
Handan ogʻa masjidi

**Handan ogʻa masjidi (**) yoki **Kuşkonmaz masjidi (**) – Turkiyaning Istanbul shahri Beyoğlu () tumani, Hasköy () mahallasining Oltin shox yaqinida joylashgan masjid. Masjid „Kuşkonmaz“ yaʼni „Qushlar qoʻnmas“ nomi bilan ham tanilgan. Sulton Mehmed II ning ogʻalaridan biri boʻlmish Handan ogʻa inshootni XV asrda qurdirgan. Masjidning ichki qismi XVI–XVII asrlarga oid Iznik koshinlari hamda XIX asrga oid mayolika (sirlangan guldor sopol va sopol idishlar kuydirilgan loyning tabiiy rangi va gʻovak parchalarga ega boʻlib, nafis va rangli boʻyoqlar bilan sirlanadi) koshinlari bilan bezatilgan. Masjidning sohil chizigʻi melioratsiya uchun toʻldirilgunga qadar bino yertoʻlasi qayiqxona boʻlgan. Masjid XVIII–XIX asrlarda, shuningdek, 1960-yillarda bir necha bor taʼmirlangan.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* Ani Anitsal Yapılar Koruma Değerlendirme ve Yapım Mimarlık Restorasyon Ltd. Şti. *Istanbul: Handan Aga Camii Rölöve Restitüsyon ve Restorasyon Projeleri* . URL: https://web.archive.org/web/20110707144041/http://www.anitsal.com/projedetay.asp?pid=254 2009-yil 9-oktyabrda olingan.
Hindistondagi masjidlar roʻyxati

Bu sahifada **[[Hindiston|Hindistondagi]] mashhur [[Masjid|masjidlar]] roʻyxati** keltirilgan. Hindistonda 300 000 dan ortiq faol masjidlar mavjud, bu koʻplab islomiy davlatlardagi statistikadan koʻra balandroqdir. Hindiston aholisi musulmonlar soni boʻyicha dunyoda uchinchi oʻrinda turadi.

## Andaman va Nikobar orollari

## Andhra Pradesh

## Assam

## Bihar

## Chattisgarh

## Dehli

## Goa

## Haryana

## Karnataka

## Kerala

## Madhya Pradesh

## Maxarashtra

## Meghalaya

## Panjob

## Tamil Nadu

## Gʻarbiy Bengaliya

## Yana qarang

* Hindistonda Islom
* Masjidlar roʻyxati
* Katta masjidlar roʻyxati
* Eng katta masjidlar roʻyxati
* Eng qadimgi masjidlar roʻyxati
* Eng baland masjidlar roʻyxati
* Kolkatadagi masjidlar

## Manbalar
Dmitriy Kim

**Dmitriy Aleksandrovich Kim** (1918-yil 2-fevral, Quyi Yanchik, Nikolsk-Ussuriyskiy uezdi, Primorsk viloyati, – 1985-yil 18-noyabr) – Oʻzbekiston SSR Toshkent viloyati Yuqori Chirchiq tumanidagi Sverdlov nomidagi kolxoz raisi. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1951).

## Tarjimai holi

1918-yilda Nikolsk-Ussuriyskiy uezdi Quyi Yanchik qishlogʻida dehqon oilasida tugʻilgan. Millati koreys. 1934-yilda oʻzining qishlogʻidagi yetti yillik maktabni tugatgan. Posyetovskiy tumani Kraskino qishlogʻida Rossiya Qizil Xoch boʻlimi kotibi, keyin esa shu tumanning OSOVIAXIM tuman kengashi kotibi boʻlib ishlagan. 1936-yilda Tomsk un tegirmon ishchilari fakultetiga oʻqishga kirdi. 1937-yil may oyidan Blagoveshchensk moliya-iqtisodiyot texnikumida talaba boʻlgan, shundan soʻng u 1937-yil iyuldan sentyabrgacha Kraskino qishlogʻidagi Posyetovskiy tuman moliya boʻlimida hisobchi bo'lib ishlagan.

1937-yilda Toshkent viloyatidagi maxsus aholi punktiga deportatsiya qilinadi. Yangiyoʻldagi Mudofaa, aviatsiya va kimyo muhandisligini targʻib qilish jamiyati (OSOVIAXIM) zavodida ishlagan (1937—1938). 1938-yildan — oddiy kolxozchi, buxgalter, hisobchi, Yuqori Chirchiq tumani Sverdlov nomidagi kolxoz raisining oʻrinbosari. 1945-yilda shu kolxozga rais etib saylandi.

U Sverdlov nomidagi kolxozni Toshkent viloyatidagi kolxozlari orasida oldingi qatorga olib chiqdi. 1950-yilda kolxoz 295 gektar maydonning har gektaridan oʻrtacha 79,8 sentnerdan yashil kanop hosilini oldi. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1951-yil 22-maydagi farmoni bilan Lenin ordeni va O‘roq va Bolg‘a oltin medali hamda Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni berilgan.

Uning rahbarligida Sverdlov kolxozi SSSRdagi birinchi millioner koreys kolxoziga aylandi. 21 kolxozchi Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoniga sazovor boʻldi. 1971-yil pensiyaga chiqqunga qadar kolxozga rahbarlik qildi.

Ittifoq ahamiyatiga ega nafaqaxoʻr. 1985-yil noyabr oyida vafot etdi. Sobiq Sverdlov nomidagi kolxoz (hozirgi Ahmad Yasaviy nomidagi fermer xoʻjaligi, Yuqori Chirchiq tumani) qabristoniga dafn etilgan.

## Olgan mukofotlari
* Sotsialistik Mehnat Qahramoni;
* Lenin ordeni;
* Mehnat Qizil Bayroq ordeni (1957);
* „Hurmat Belgisi“ ordeni
* „1941-1945 yillar Ulugʻ Vatan Urushida jasorat bilan qilgan xizmatlari uchun“ medali;
* „Mehnatda oʻrnak koʻrsatganlik uchun“ medali (1965);
* Oʻzbekiston SSRda xizmat koʻrsatgan paxtakor (1964).

## Adabiyotlar
* Shin D. V., *Sovetskie koreysi Geroi Sotsialisticheskogo truda*, Almati: Service Press, 2019
* Z. V., Pan N. G. *Geroi Sotsialisticheskogo Truda – kazaxstansi*, Alma-Ata, 1969—1985, tt. 1-5
* Men D. V., Kvon L. A., Kim, *Sovetskie koreysi Kazaxstana*, Almati, 1992
* Kim P. G., *Koreysi Respubliki Uzbekistan*, Tashkent: Uzbekiston. 1993
* Kan G. V., *Istoriya koreysev Kazaxstana*, Almati: Gilim, 1995
* Kim G. N., Men D. V., *Istoriya i kultura koreysev Kazaxstana*, Almati: Gilim, 1995
* Kim B. I., *Koreysi Uzbekistana. Kto est kto*, Tashkent, 1999

## Manbalar

## Havolalar
* German Kim, Video-Ensiklopediya koryo saram. Geroy Sotsialisticheskogo truda Kim Dmitriy Aleksandrovich
Mamasiddiq Sherayev

**Mamasiddiq Qamchiboyevich Sherayev** (1946-yil 10-avgust, Margʻilon, Fargʻona viloyati, Oʻzbekiston SSR — 2023-yil 21-noyabr, Fargʻona, Fargʻona viloyati, Oʻzbekiston) — oʻzbekistonlik qiziqchi, askiyachi. Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan artist (1999), „Doʻstlik“ ordeni sohibi (2021). Yusufjon qiziq Shakarjonov nomidagi respublika Askiya va qiziqchilik san’ati markazi asoschisi va badiiy rahbari.

## Tarjimayi holi
Mamasiddiq Sherayev 1946-yil 10-avgustda Margʻilon shahrida tavallud topgan. Toshkent teatr va rassomchilik sanʼati instituti (Hozirgi Toshkent sanʼat instituti) da tahsil ogan. Faoliyati davomida Jizzax, Fargʻona va yana bir qator teatrlarda aktyor, qiziqchi sifatida ishlagan. Erkin Vohidov nomidagi Margʻilon bogʻida askiya sayllarni oʻtkazib kelgan va Margʻilonda askiyachilik makatabini yoʻlga qoʻygan. 2020-yildan Margʻilon shahridagi musiqali maqom teatrida faoliyat olib borgan.

## Faoliyati
Mamasiddiq Sherayev 1972−1975-yillarda Sirdaryo musiqali teatrining 2-toifali aktyori, 1975−1977-yillari Fargʻona oʻzbek teatrining drama artisti, 1979−1986-yillarda „Nurxon“ xalq teatri rejissyori, 1986−1987-yillari Toshloq tumani Madaniyat boʻlimi badiiy rahbari, 1987−1993-yillarda Fargʻona shahridagi „Neftch“ klubi kinoopreratori, 2006−2016 yillari „Muhammadsiddiq askiyas“ xususiy korxonasi rahbari, 2016−2020-yillarda Margʻilon shahridagi Madaniyat boʻlimining toʻgarak rahbari, 2020−2023-yillari Margʻilon shahar musiqali maqom teatrining oliy toifali drama artisti sifatida faoliyat yuritgan.

## Mukofotlari
Mamasiddiq Sherayev 1999-yil Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan artist unvonini olgan. 2021-yil 24-avgustda „Doʻstlik ordeni“ bilan taqdirlangan.

## Vafoti
Mamasiddiq Sherayev 2023-yil 21-noyabrda 77 yoshida vafot etgan.

## Manbalar

## Havolalar
* 
* 
* 
*
Muhammad ibn Ali ibn Abdulloh

**Muhammad ibn Ali ibn Abdulloh** () yoki **Muhammad al-Imom** (679/80 — 744) Ali ibn Abdulloh ibn al-Abbosning oʻgʻli va Abbos ibn Abdulmuttalibning katta nabirasi va Islom paygʻambari Muhammadning amakisi edi. Iordaniyaning Humayma shahrida tugʻilgan. Ikki dastlabki Abbosiy xalifalar As-Saffoh va Mansurning otasi sifatida Abbosiylar sulolasining ajdodi boʻlgan.

## Muxtor as-Saqafiy qoʻzgʻoloni

Muxtor imom Husayn uchun qasos eʼlon qilgach, oʻzini Muhammad ibn al-Hanafiyyaning vakili, unga koʻra vaʼda qilingan Mahdiy sifatida tanishtirdi.

## Kaysoniylarning oltinchi imomi

Muhammad ibn al-Hanafiyya vafotidan keyin Kaysoniylarning shia imomligi uning oʻgʻli Abu Hoshimga oʻtdi. Hoshim esa oʻz mavqeini Muhammadga topshirib, Abbosiylar daʼvati va Abbosiylar inqilobiga yoʻl ochib berdi.

## Ota-bobolari va shajarasi

## Hoshimiyya sektasi imomlari uchun vorislik

## Yana qarang
* As-Saffoh

## Manbalar