Walt Disney World koʻngilochar majmui

**Walt Disney World Resort**, shuningdek, **Walt Disney World** yoki **Disney World** deb ataladi, Bay Leyk va Buena Vista koʻlidagi koʻngilochar kurort majmuasi, AQSHning Florida, Orlando va Kissimmee shaharlari yaqinida joylashgan. 1971-yil 1-oktabrda ochilgan dam olish maskani Walt Disney kompaniyasining boʻlimi boʻlgan Disney Parks, Experiences and Products tomonidan boshqariladi. Mulk deyarli 25000 akr (101 km2), shundan yarmi ishlatilgan. Dam olish maskani toʻrtta parkni (Magic Kingdom, Epcot, Disney's Hollywood Studios, and Disney's Animal Kingdom), ikkita akvaparkni (Disneyning Blizzard Beach va Disneyning Typhoon Lagoon), 31 ta kurort mehmonxona, toʻqqizta Disneyga tegishli boʻlmagan mehmonxona, bir nechta golf maydonlari, lager kurorti va boshqa koʻngilochar maskanlar, jumladan, Disney Springs ochiq savdo markazini oʻz ichiga oladi.

1955-yilda ochilgan Kaliforniyaning Anaxaym shahridagi Disneylendni toʻldirish uchun moʻljallangan majmua 1960-yillarda Uolt Disney tomonidan ishlab chiqilgan. Maʼlumki, “Florida loyihasi” oʻziga xos diqqatga sazovor joylar toʻplamiga ega boʻlgan aniq tasavvurni taqdim etish uchun moʻljallangan edi. Uolt Disneyning asl rejalari, shuningdek, shahar hayotidagi yangi innovatsiyalar uchun sinov maydoni sifatida xizmat qilish uchun moʻljallangan “Ertangi kunning eksperimental prototiplari hamjamiyati” (EPCOT) ni kiritishni talab qildi. Uolt Disney 1966-yil 15-dekabrda majmuani dastlabki rejalashtirish paytida vafot etdi. Uning oʻlimidan soʻng kompaniya Disney World loyihasini amalga oshirish yoki yoʻqmi degan fikr bilan kurashdi; ammo, Uoltning katta akasi Roy O. Disney, Uoltning eng katta orzusi amalga oshishiga ishonch hosil qilish uchun nafaqadan qaytib keldi. Qurilish 1967-yilda boshlangan, kompaniya oʻrniga Disneylendga oʻxshash dam olish maskani qurgan va rejalashtirilgan jamoa uchun eksperimental tushunchalardan voz kechgan. Magic Kingdom 1971-yilda majmuada ochilgan birinchi tematik park edi, undan keyin Epcot (1982), Disneyʼs Hollywood Studios (1989) va Disneyʼs Animal Kingdom (1998) ochildi. Aynan Roy butun majmua nomini Disney Worldʼdan Walt Disney Worldga oʻzgartirishni talab qilgan va odamlar loyiha Uoltning orzusi ekanligini eslab qolishlarini taʼminlagan.

2018-yilda Walt Disney World dunyodagi eng koʻp tashrif buyuradigan dam olish maskani boʻldi, unga oʻrtacha yillik tashrif buyuruvchilar 58 milliondan oshadi. Dam olish maskani Disneyning butun dunyo boʻylab korporativ korxonasining asosiy manzili boʻlib, Amerika madaniyatida mashhur boʻlgan joyga aylandi. Walt Disney World, shuningdek, Amerika Qoʻshma Shtatlari Federal hukumati ruxsatisiz havo boʻshligʻidagi barcha faoliyatni, jumladan, dronlardan foydalanishni cheklovchi FAA tomonidan taqiqlangan havo hududi zonasiga kiradi; bu himoya darajasi faqat Amerikaning muhim infratuzilmasi (masalan, Pantex yadroviy qurol zavodi), harbiy bazalar, Vashington, Kolumbiya okrugi maxsus parvoz qoidalari hududi, prezidentning rasmiy sayohatlari va Kemp Devidga taqdim etiladi.

2020-yilda Disney World 6500 xodimni ishdan boʻshatdi va COVID-19 pandemiyasi davrida qayta ochilgandan soʻng atigi 25% quvvat bilan ishladi.

Disney Worldʼni rejalashtirish bosqichlarida Uolt Disney va uning nomi bilan atalgan kompaniyasi 1967-yilda Ridi Krik obodonlashtirish tumanini tashkil etish uchun Florida hukumatini muvaffaqiyatli lobbi qila oldi va Uolt Disney kompaniyasiga mulk atrofidagi hududda oʻziga xos maqsadli “hukumat” maqomini berildi. 2022-yil 22-aprelda Florida gubernatori Ron DeSantis 2023-yilning iyuniga qadar Disneyni uzoq vaqtdan beri oʻzini oʻzi boshqarish maqomidan rasman mahrum qilish toʻgʻrisidagi qonun loyihasini imzoladi.

## Tarixi

### Rejalashtirish va qurilish

1959-yilda Walt Disney Productions Kaliforniyaning Anaxaym shahrida 1955-yilda ochilgan Disneylendni toʻldirish uchun ikkinchi kurortni joylashtirish uchun yer izlay boshladi. Oʻsha paytdagi bozor talablari shuni koʻrsatdiki, Disneylendga tashrif buyuruvchilarning atigi 5 foizi AQSH aholisining 75 foizi yashaydigan Missisipi daryosining sharqidan kelgan. Bundan tashqari, Uolt Disney Disneylend atrofida paydo boʻlgan bizneslarni yoqtirmasdi va keyingi loyihada kattaroq yer maydoni ustidan koʻproq nazorat qilishni xohlardi.

Loyihani amalga oshirish uchun turli joylar koʻrib chiqildi, jumladan: Niagara sharsharasi, Sent-Luis va Aspen, Kolorado va Floridadagi bir qancha boshqa joylar. Oxir-oqibat, Florida shtatidagi joy Orlando va Okala boʻlgan yer boʻlishiga qaror qilindi.

#### Roy Disney qurilishni nazorat qiladi

Uolt Disney 1966-yil 15-dekabrda chekish bilan bogʻliq oʻpka saratonidan kelib chiqqan qon aylanishining buzilishi sababli oʻz tasavvurini amalga oshirisha olmay oldin vafot etdi. Uning akasi va biznes sherigi Roy O. Disney kurortning birinchi bosqichi qurilishini nazorat qilish uchun pensiyaga chiqishini keyinga qoldirdi.

1967-yil 2-fevralda Roy O. Disney Florida shtatidagi Winter Parkdagi Park teatrlarida matbuot anjumani oʻtkazdi. Koʻrsatilgan filmda EPCOT roli taʼkidlangan. Filmdan soʻng Disney World, shu jumladan, EPCOT muvaffaqiyatli boʻlishi uchun maxsus tuman tuzilishi kerakligi tushuntirildi: uning ichida ikkita shahar, Bay Leyk va Ridi Krik, hozirgi Buena Vista koʻli boʻlgan. Birlashtirilgan shaharning soliqsiz obligatsiyalarni chiqarishni oʻz ichiga olgan standart vakolatlariga qoʻshimcha ravishda, tuman har qanday joriy yoki kelajakdagi okrug yoki shtat yerdan foydalanish qonunlaridan immunitetga ega boʻladi. 

Tuman tez orada drenaj kanallarini qurishni boshladi va Disney birinchi yoʻllar va Sehrli qirollikni qurdi. Contemporary Resort mehmonxonasi va Polineziya qishlogʻi kurorti ham 1971-yil 1-oktabrda bogʻning ochilishi vaqtida qurib bitkazildi Sehrli qirollik yaqinidagi Palm va Magnolia golf maydonlari bir necha hafta oldin ochilgan, Fort Wilderness esa bir oydan keyin ochilgan. Park ochilganidan yigirma toʻrt kun oʻtgach, Roy O. Disney akasi sharafiga “Walt Disney World” deb nomlanishini eʼlon qildi. Oʻz soʻzlari bilan aytganda: “Hamma Ford avtomobillari haqida eshitgan. Ammo hamma buni boshlagan Genri Ford haqida eshitganmi? Walt Disney World hammasini boshlagan odam xotirasiga bagʻishlangan, shuning uchun odamlar Walt Disney World bu yerda ekan, uning ismini bilishadi. Bagʻishlovdan soʻng Roy Disney Uoltning bevasi Lilliandan Walt Disney World haqida qanday fikrda ekanligini soʻradi. Biograf Bob Tomasning soʻzlariga koʻra, u shunday javob berdi: “Menimcha, Uolt maʼqullagan boʻlardi”. Roy Disney 1971-yil 20-dekabrda mulk ochilganidan uch oy oʻtmay, 78 yoshida vafot etdi.

1971-yilda kirish narxi kattalar uchun 3,50 dollar, 18 yoshgacha boʻlgan oʻsmirlar uchun 2,50 dollar va oʻn ikki yoshgacha boʻlgan bolalar uchun bir dollar edi.

### 1980-2020-yillar

1990-yillarning boshlarida kurort kengaytirish uchun ruxsat izlayotgan edi. The Nature Conservancy va Florida shtati bilan tuzilgan shartnomada Disney 8500 akr (3400 gektar) yer sotib oldi. Suv-botqoq ekotizimlarini tiklash maqsadida bogʻga tutashgan yerlar bilan Disney Wilderness qoʻriqxonasi 1993-yil aprel oyida tashkil etilgan va yer keyinchalik Tabiatni muhofaza qilish qoʻriqxonasiga oʻtkazilgan. Walt Disney kompaniyasi landshaftni tiklash va yovvoyi tabiat monitoringi uchun qoʻshimcha mablagʻ ajratdi.

Dam olish maskanining toʻrtinchi tematik parki Disneyʼs Animal Kingdom 1998-yilda ochilgan.

2009-yil oktabr oyida Disney World egizak boʻlish uchun shaharni topish uchun tanlov eʼlon qildi. 2009-yil dekabr oyida Rebekka Uorren sheʼri bilan tanlovda gʻolib chiqqanidan soʻng, ular kurort Angliyaning Svindon shahri bilan birlashishini eʼlon qilishdi.

2017-yil 18-oktabrda kurortga tashrif buyuruvchilar uy itlarini Disney’s Yacht Club Resort, Disney’s Port Orleans Resort – Riverside, Disney’s Art of Animation Resort va Disney’s Fort Wilderness Resort &amp;amp; Campgroundga olib kelishlari mumkinligi e’lon qilindi.

2019-yilda Josh D'Amaro kurort prezidenti sifatida Jorj Kalogridisni almashtirdi. U avvalroq Animal Kingdom vitse-prezidenti lavozimida ishlagan. DʼAmaro keyinchalik 2020-yilning may oyida The Walt Disney Company bosh direktori lavozimiga koʻtarilgan Bob Chapek oʻrniga 2020-yil may oyida Disney Parks, Experiences and Products raisi lavozimiga koʻtarildi. Disney Signature Experiences prezidenti lavozimida ishlagan Jeff Vahle keyinchalik kurort prezidenti lavozimini egalladi.

### 2020-yil mart – hozirgi kun
2020-yil 12-martda Disney vakili Disney World va Disneylend Parij 2020-yil 15-martdan boshlab biznesini yopishini eʼlon qildi. 2020-yil 11-iyulda Disney World Florida shtatidagi COVID-19 pandemiyasi natijasida Sehrli Qirollik va Disneyning Hayvonlar Shohligida 25% sigʻim bilan ishlay boshlagan holda rasman qayta ochildi. Toʻrt kundan soʻng, Epcot va Disneyning Gollivud studiyalari jamoatchilikka 25% sigʻim bilan ishlaydi. Niqoblar har doim talab qilingan (jumladan, ochiq havoda, attraksionlarda va suratga olish paytida), barcha mehmonlar kirish vaqtida haroratni oʻlchashlari kerak edi, turli attraksionlar va transport vositalariga pleksiglas oʻrnatildi va koʻplab odamlarni jalb qiladigan shoular, masalan, paradlar va tungi shoular, shu jumladan, *Fantasmic!* va *Happily Ever After* xizmatlari taklif qilinmadi. 2021-yil 1-oktabrdan boshlab kurort oʻzining 50 yilligini “Dunyoning eng sehrli bayrami” bilan nishonladi. 2005-yilda boshlangan Walt Disney Resort mehmonlariga taqdim etiladigan bepul transport va bagaj xizmati Disneyning Magical Express xizmati 2022-yil yanvarida tugadi. 2021-yil avgust oyida Walt Disney kompaniyasi 1999-yilda taqdim etilganidan beri bepul boʻlgan FastPass+ isteʼfoga chiqishini va uning oʻrniga Genie+ tizimi qoʻshilishini eʼlon qildi, bu tizim mehmonlarga kuniga 15 dollar turadi, unga “Lightning Lane” qoʻshiladi. Yuqori darajadagi diqqatga sazovor joylar uchun qoʻshimcha haq evaziga ishlatiladi.

2022-yil 22-aprelda Florida gubernatori Ron DeSantis hududni yuridik yurisdiksiyaga kiritishni talab qiluvchi qonunni imzolaganidan soʻng, Walt Disney kompaniyasining Disney World atrofida 50 yildan ortiq vaqt davomida ega boʻlgan oʻzini oʻzi boshqarish maqomi tugadi. Yangi qonun, shuningdek, Uolt Disney kompaniyasi 1967-yil may oyidan beri, Florida shtatining sobiq gubernatori Klod Kirk kompaniyaga alohida maqom bergan qonunni imzolaganidan beri hududni boshqarish uchun foydalangan Reedy Creek obodonlashtirish okrugini rasman bekor qiladi. Qonun 2023-yil iyun oyida kuchga kiradi.

## Diqqatga sazovor joylari

Fayl:Cinderella Castle at Magic Kingdom.jpg|Sehrli qirollikdagi Zolushka qal'asi
Fayl:1 epcot spaceship earth 2010a.JPG|Epcotda Yer kosmik kemasi
Fayl:The Great Movie Ride and Chinese Theater at Walt Disney World.jpg|Disneyning Gollivud studiyalaridagi Xitoy teatri
Fayl:Tree of Life, Disney's Animal Kingdom.jpg|Disney hayvonot shohligidagi hayot daraxti
Fayl:WDW Blizzard Beach entrance.JPG|Disneyning Blizzard Beach akvaparkiga kirish
Fayl:Disney's Typhoon Lagoon (28923104866).jpg|Disneyning Tayfun Lagoon akvaparkining havodan surati
Fayl:Paddlefish restaurant, Disney Springs.jpg|Disney Springsdagi paddlefish restorani


### Tematik parklar

* Magic Kingdom, 1971-yil 1-oktabrda ochilgan
* Epcot, 1982-yil 1-oktabrda ochilgan
* Disneyʼs Hollywood Studios 1989-yil 1-mayda ochilgan
* Disneyʼs Animal Kingdom, 1998-yil 22-aprelda ochilgan

### Suv parklari

* Disneyʼs Tayfun Lagoon, 1989-yil 1-iyunda ochilgan
* Disneyʼs Blizzard Beach 1995-yil 1-aprelda ochilgan

### Boshqa diqqatga sazovor joylar

 

Walt Disney World Resort mehmonxonasiga mehmonlarga butun mulk boʻylab kirish imkonini beruvchi bepul ommaviy transport tizimi Disney Transport tomonidan xizmat koʻrsatiladi. Bepul tizim avtobuslar, monorelslar, gondol liftlari, suv kemalari va toʻxtash joyi tramvaylaridan foydalanadi.

## Manbalar