Marokashdagi jamoat transporti

**Marokashdagi jamoat transporti-** temir yoʻllar, avtobuslar, ichki reyslar va taksilar tarmogʻi bilan ifodalanadi.

## Temir yoʻl transporti

Marokashda temir yoʻl transporti milliy operatori ONCF (Fr. *Office National des Chemins de Fer du Maroc*) tomonidan boshqariladi.  ONCF 1963 yilda tashkil etilgan.

Umumiy uzunligi 2067&nbsp;km boʻlgan temir yoʻl liniyalarining 2014-yilda 1022 kmi toʻgʻridan-toʻgʻri tok (3 kV) bilan elektrlashtirildi.

Trekning kengligi 1435&nbsp;mm.  Lokomotiv parkiga teplovozlar va elektrovozlar kiradi.  Baʼzi joylarda temir yoʻlda metall shpallardan foydalaniladi, yoʻlda bir chiziqli metr relsning massasi 46&nbsp;kg ni tashkil qiladi.

Yoʻlovchi tashish hajmi yiliga 40 million kishi (2014), yoʻlkira narxi past, poyezdlar sifati yaxshi. Yuk aylanmasi 39 million tonnani tashkil etadi (2014 yil uchun), avtomobil transportida tashiladigan asosiy yuklar fosforitlar, koʻmir, qishloq xoʻjaligi mahsulotlari, avtomobillar va konteynerlardir.

**Tezyurar temir yoʻl liniyalari**

2018 yilda Kenitra va Tanjer shaharlari (180&nbsp;km) oʻrtasida qurilgan tezyurar temir yoʻl liniyasini foydalanishga topshirish kutilmoqda.  Bu chiziq Rabat va Kasablankagacha davom etadi.  Shuningdek, Kasablankadan mamlakat janubidagi Marrakesh va Agadirga, Kasablankadan Jazoir chegarasidagi Oujda shahriga uzunligi 1500&nbsp;km boʻlgan chiziq qurish rejalashtirilgan.

Yuqori tezlikdagi liniyalarni qurish 2030 yilda toʻliq yakunlanishi mumkin, qurilish qiymati 3,37 milliard dollarga baholanmoqda.

## Magistral yoʻllar

Marokash rivojlangan yoʻl tarmogʻiga ega, bu Afrikada Janubiy Afrikadan keyin eng yaxshisidir.  2015-yilda avtomobil yo‘llarining umumiy uzunligi 58 ming km dan ortiq bo‘lib, shundan 41 ming km asfalt yo‘llar va 1500&nbsp;km dan ortig‘i yuqori tezlikda harakatlanuvchi pullik yo‘llardir.

Taqqoslash uchun, 1973 yilda: yoʻllarning umumiy uzunligi 51 ming km dan ortiq boʻlgan, shundan 21 mingtasi asfaltlangan yoʻllar edi, tezkor pullik yoʻllar yoʻq edi.

Trans-Afrika avtomobil yoʻllari tarmogʻiga kiruvchi yoʻllar Marokash orqali oʻtadi.

Shuningdek, Marokash hududida tezyurar pullik yoʻllar tarmogʻi (2016-yilda 1785&nbsp;km): A1 Rabat — Safi (fr. Autoroute Rabat — Safi; 313&nbsp;km), A2 Rabat — Oujda (fr. Autoroute Rabat — Oujda) mavjud. ; 496&nbsp;km), A3 Kasablanka — Agadir (fr. Autoroute Casablanca — Agadir; 429&nbsp;km), A4 Berrechid — Beni Mellal (fr. Autoroute Berrechid — Beni Mellal; 174&nbsp;km), A5 Tangier Med — Rabat (fr. Autoroute Tanger Med). — Rabot; 308&nbsp;km), A7 Fnidk — Tetouan (fr. Autoroute Fnideq — Tetouan; 28&nbsp;km).

## Quvur transporti
Marokashda mahalliy va mintaqaviy (Jazoirdan Ispaniyagacha) ahamiyatga ega neft va gaz quvurlari mavjud.  2006 yilda ularning umumiy uzunligi: gaz — 715&nbsp;km, neft — 285&nbsp;km.

## Havo transporti
**Aeroportlar**

Marokashda 55 ta aeroport mavjud boʻlib, ulardan 31 tasi asfaltlangan uchish-qoʻnish yoʻlaklariga ega. Ulardan 11 ta aeroportda uzunligi 3047 metrdan (3720 m — Muhammad V xalqaro aeroporti, Kasablanka va 3100 m — Marrakech), 9 ta aeroportda uzunligi 2438 dan 3047 m gacha (Angads) uchish-qoʻnish yoʻlaklari mavjud, 7 ta aeroportda 1524 dan uchish-qoʻnish yoʻlaklari mavjud. 2437 metrgacha, 4 ta aeroportning uchish-qoʻnish yoʻlagi 1524 metrdan kam.

Bundan tashqari, uchish-qo‘nish yo‘laklari asfaltlanmagan 24 ta aeroport mavjud.

10 ta aeroport xalqaro maqomga ega.

**Aviakompaniyalar**

Marokashda bir nechta aviakompaniyalar faoliyat yuritadi: Royal Air Maroc (Eng. *Royal Air Maroc*), Mohamed V aeroportida, Blue Atlas (eng. *Atlas Blue*), Marrakech-Menara aeroportida, arzon aviakompaniya *Regional Airlines* (Eng. Mintaqaviy havo liniyalari), Muhammad V nomidagi aeroportda joylashgan va Ispaniya va Portugaliyaga muntazam reyslarni amalga oshiradi.  Havo tashish bozorida kichik samolyotlar parkiga ega boʻlgan aviakompaniyalar ham mavjud: Mondair (eng. *Mondair*) va Casa havo xizmati (eng. Casa havo xizmati).

## Dengiz transporti
Marokash Ispaniya bilan Tangier-Tarifa, Tanjer-Med-Algeciras, Tangier-Med-Motril, El Xoseima-Almeriya va Nador-Almeriya parom liniyalari orqali bogʻlangan.  Shuningdek, Tanjer-Med portidan Barselona, ​​Sete va Genuyagacha boʻlgan liniyalar mavjud. Asosiy yoʻlovchi porti — mamlakat shimolidagi Tanjer-Med porti.

Marokashda ikkita yirik savdo portlari mavjud: Kasablanka va Tanjer Med (bu mintaqadagi eng yiriklaridan biri va dunyoda 46-oʻrinda turadi (2015 yilda konteyner tashishda umumiy tonnaj 39 Mt + 3 million TEU).

**Dengiz savdo floti**

Turlari boʻyicha jami 35 ta kemalar (suv hajmi 1000 tonnadan ortiq):

* yuk kemasi — 3
* kimyoviy tanker 6
* konteyner kemasi — 8
* yuk-yoʻlovchi kemasi — 12
* neft tankeri — 1
* muzlatgichli idish — 1
* rolker

## Manbalar