Markos Senna

**Markos Antonio Senna da Silva** (1976-yil 17-iyulda tugʻilgan), **Senna** nomi bilan tanilgan, faoliyatini yakunlagan professional futbolchi, markaziy yarim himoyachi.

U asosan oʻzining toʻp uzatishi va uzoqdan yoʻllaydigon zarbalari va penaltilar ustasi ham edi. U oʻzining professional faoliyatining asosiy qismini Ispaniyada „Vilyarreal“ klubi tarkibida oʻtkazdi, 11 mavsum davomida 363 ta rasmiy oʻyinda maydonga tushdi, shulardan 10 tasi La Ligada (33 ta gol urdi). U futbolchilik faoliyatini Nyu York Kosmos jamoasida yakunladi va klub bilan ikki marta Soccer Bowl sovrinini qoʻlga kiritdi.

Braziliyada tugʻilgan Senna toʻrt yil davomida Ispaniya terma jamoasi sharafini himoya qilgan, 2006-yilgi Jahon chempionati va 2008-yilgi Evro-2008 musobaqalarida ishtirok etgan va soʻnggi turnirda boshlovchi sifatida gʻolib chiqqan.

## Klub karerasi

### Vilyarreal
San-Pauluda tugʻilgan Senna oʻz faoliyatini Rio Branco Esporte Clube bilan boshlagan. Faoliyatining boshida Braziliyaning bir qator klublarida oʻynagach, u 2002-yilda Associação Desportiva São Caetanodan Ispaniyaning „Vilyarreal“ klubiga oʻtdi. U oʻzining dastlabki ikki mavsumida La Ligada bor-yoʻgʻi 25 ta oʻyinda maydonga tushdi, bunga asosan 2003-yil avgust oyida tizzasidan olgan jiddiy jarohat sabab boʻlgan. Biroq jarohatidan tuzalgach, u soʻzsiz boshlangʻich tarkib futbolchiga aylandi va klubga 2005-06 -yilgi mavsumda UEFA Chempionlar Ligasi yarim finaliga qadar yetib borishiga yordam berdi. Oxir-oqibat, u klub sardoriga aylandi.

2006-yilning yoz oylarida Senna „Manchester Yunayted“ ga deyarli qoʻshilish arafasida edi, uning shartnomasi tugashiga bir yil qolgan edi va „Vilyarreal“ uni taxminan 4 million funt sterlingga sotishga tayyor edi. Biroq, „Yunayted“ Ouen Xargrivsni taʼqib qilgan paytda kelishuv toʻxtatildi, biroq „Bavariya“ oʻz oʻyinchisini sotishdan bosh tortdi va „Yunayted“ transfer muddati tugagan kuni Senna uchun taklif bilan qaytganida, „Vilyarreal“ ularning avanslarini rad etdi. U oʻzining taklif qilgan harakatining kechikishidan hafsalasi pir boʻldi va transfer oynasi yopilganidan koʻp oʻtmay, „Vilyarreal“da qolishga qaror qildi va uch yillik shartnoma imzoladi.

2008-yil 27-aprelda Senna „Real Betis“ darvozasiga maydon markazidan urgan golni u „hayotimdagi eng yaxshi gol“ deb hisobladi. Oʻsha mavsumda, futbolchi jami 33 ta oʻyinda yana 3 marta gol urdi, „Vilyarreal“ chempion boʻlgan „Real Madrid“ dan keyin eng yaxshi ikkinchi oʻrinni egalladi.

Jismoniy muammolar bilan kechgan deyarli ikki mavsumdan soʻng 35 yoshli Senna 2011-12-yillarda Valensiya jamoasining pleymeykeri sifatida toʻliq formaga qaytdi. 2012-yilning 21-martida u 83-daqiqada „Real“ga qarshi oʻyinda (1-1) jarima zarbasidan gol urdi, ammo uning jamoasi yuqori saviyada oʻn ikki yil qolib, yakunda quyi ligaga tushib ketadi.

### Nyu-York Kosmos
2013-yilning 13-iyunida „Vilyarreal“ning yuqori ligaga qaytishiga yordam bergandan soʻng, Senna nomaʼlum toʻlov evaziga Shimoliy Amerika futbol ligasining yangi tashkil etilgan „Nyu-York Kosmos“ klubi bilan shartnoma imzoladi. U 3-avgust kuni boʻlib oʻtgan jamoaning ilk oʻyinida debyut qildi, Fort-Loderdeyl Strikers ustidan 2:1 hisobida gʻalaba qozondi va oʻzining birinchi golini 1-sentyabr kuni „Edmonton“ da 1:1 hisobida urdi. Jamoadagi birinchi yilida u ikki marta ligada haftaning eng yaxshi oʻyinchisi deb topildi, shuningdek , NASL kuzgi chempionati va Soccer Bowl musobaqalarida gʻalaba qozonishga yordam berdi va Atlanta Silverbacksga qarshi final chempionat oʻyinida gʻolib chiqdi.

2013-yilning 13-noyabrida Senna „Vilyarreal“ tomonidan „Kosmos“ ustidan 3:0 hisobida gʻalaba qozongan oʻyinda maydonda harakat qildi. U oʻyinni asosiy tarkibda boshladi va Jeremi Perbetni birinchi golini kiritdi. Uning sharafiga olomon 19-daqiqada boshlangan qarsaklar ostida koʻtarildi va u ikkinchi boʻlimni shimoliy amerikalik bilan oʻynadi va 20 daqiqadan soʻng maydonni tark etib, navbatdagi olqishlarga sazovor boʻldi.

Senna mavsumdagi ilk golini 2014-yilning 12-mayida kiritdi va musobaqada yagona magʻlubiyatga uchragan bahorgi mavsum chempioni „Minnesota Yunayted“ ustidan 1:0 hisobida gʻalaba qozonib, oʻyinda gʻalaba qozondi. Uning ikkinchi zarbasi 9 avgust kuni sodir boʻldi, chunki u ikkinchi boʻlimda ajoyib jarima zarbasini amalga oshirib, Kosmosga ortdan kelib, Kumushlar oʻyinida 2:1 hisobida gʻalaba qozonishga yordam berdi. U klubga umumiy turnir jadvalida uchinchi oʻrinni egallashga yordam berdi, shuningdek, chempionat yoʻllanmasini qoʻlga kiritdi. Toʻrt marta NASL hafta jamoasiga nomzod boʻldi, jamoada ikkinchi eng yaxshi oʻyinchi boʻldi.

2015-yil 10-iyun kuni, 39 yoshga toʻlganiga bir oy qolganda, Senna kuz mavsumi oxirida futbolchi sifatida faoliyatini yakunlashini eʼlon qildi. Uning soʻnggi oʻyini 15-noyabr kuni boʻlib oʻtgan Soccer Bowl boʻlib oʻtdi, uning jamoasi Ottava Fyuri FC ustidan 3:2 hisobida gʻalaba qozondi, shuningdek, terma jamoadoshi Raulning oqqush qoʻshigʻi.

## Xalqaro faoliyati

Senna 2006-yilning boshida Ispaniya fuqaroligini oldi va 2006-yilgi FIFA Jahon chempionati va UEFA Evro 2008 uchun Ispaniya terma jamoasining bir qismi edi. Uning debyuti 1-mart kuni Valyadolidda oʻynagan Kot-d’Ivuar bilan oʻrtoqlik uchrashuvida boʻldi.

Oxirgi musobaqaning chorak finalida Senna Ispaniyaning toʻrtta golli penaltidan uchinchisini golga aylantirdi, natijada terma jamoa Italiya hisobiga yarim finalga yoʻl oldi va otishmada 4:2 hisobida gʻalaba qozondi. U finalning toʻliq vaqtini oʻynadi – Germaniya ustidan 1:0 hisobida gʻalaba qozondi va UEFAning musobaqa uchun qaydnomasiga kiritildi.

Sennaning xalqaro maydondagi debyut goli 2008-yil 10-sentyabrda Armanistonga qarshi oʻyinda, 2010-yilgi Jahon chempionati saralash bosqichida 4:0 hisobida gʻalaba qozongandi. 2010-yil 20-may kuni „Vilyarreal“dagi tartibsiz mavsumdan soʻng, bir qator jismoniy muammolar tufayli 33 yoshli futbolchi Ispaniyaning 23 nafarlik yakuniy tarkibidan tashqarida qoldi, uning oʻrniga „Barselona“ futbolchisi Serxio Buskets terma jamoaga kirdi.

## Shaxsiy hayoti
Sennaning ukasi Marsio ham futbolchi edi. „Roma“ va „Betis“ni boshqa klublar qatorida himoya qilgan Markos Assunsan uning amakivachchasi va ikkalasi ham yarim himoyachi edi.

Senna nasroniy boʻlib, u Kaka bilan birga *"Mukofot: Orzuni taʼqib qilish"* hujjatli filmidagi eʼtiqodi haqida gapirdi. U, shuningdek *, Athletes in Action* Xalqaro xristian vazirligining aʼzosi.

Raul Albiol va Gilermo Franko bilan birga 2008-yilda Senna Ispaniyadagi yosh sportchilar oʻrtasida nasroniy qadriyatlarini targʻib qilishga intilgan 140 sportchi va 16 murabbiydan iborat boʻlgan Evangelico FC tashkilotiga asos soldi.

## Karyera statistikasi

## Yutuqlari
**Korintians**

* Campeonato Brasileiro A Seriya : 1999-yil
* Kampeonato Paulista : 1999, 2001
* FIFA klublar oʻrtasidagi jahon chempionati : 2000-yil

**Vilyarreal**

* UEFA Intertoto kubogi : 2003, 2004

**Nyu-York Kosmos**

* Shimoliy Amerika futbol ligasi : 2013-yilgi kuzgi chempionat, 2015-yil bahorgi chempionati
* Futbol kubogi : 2013, 2015
* Shimoliy Amerika tarafdorlari kubogi : 2015-yil

**Ispaniya**

* UEFA Yevropa chempionati : 2008-yil

**Individual**

* UEFA Yevropa chempionati : 2008-yilgi turnirning jamoasi
* Don Balon mukofoti – Ispaniyada yilning eng yaxshi futbolchisi: 2008-yil

## Yana qarang

* Ispaniyadan tashqarida tugʻilgan Ispaniya terma jamoasi futbolchilari roʻyxati

## Manbalar

## Havolalar

* 
* 
*