open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Apsara

**Apsaralar** (Sanskrit: अप्सरस्, IAST: Apsaras, Pali: अच्छरा, romanizatsiya: Accharā, kxmer: អប្សរា, Tailand: นางอัปสรา) – hindu va buddist madaniyatida osmonda yashagan ilohiy mavjudotlar sinfiga mansub boʻlgan maxluqlar. Ular oʻz raqslari bilan xudolarni tinchlantiradi degan tasavvur mavjud boʻlgan.

Dastlab ular bulutlar va suvlarning ayol ruhi sifatida tasvirlangan, keyinchalik esa „nimfa“ yoki „pari“ sifatida etirof etilgan. Janubiy Osiyo va Janubi-Sharqiy Osiyo madaniyatlarining haykaltaroshlik, raqs, adabiyot va rassomlik asarlarida ular muhim oʻrin tutadi.

Apsaralar goʻzal, yosh va nafis mavjudotlar sifatida tasvirlanadi hamda xohlagan shaklga kira olish qobiliyatiga ega deb hisoblanadi. Ular oʻz jozibasi bilan har qanday kishini oʻziga maftun qila oladi.

Apsaralar ikki turga boʻlinadi: laukika (dunyoviy) va daivika (ilohiy). Ular raqs sanʼatida mohir va koʻpincha gandharvalar, yaʼni Indra saroy musiqachilarining rafiqalari boʻlishadi. Apsaralar xudolarning saroylarida yashab, gandharvalarning musiqasi ostida raqs tushib, ularni zavqlantirishadi.

Indraning saroyida yigirma oltita apsara boʻlib, har biri sahna sanʼatining turli jihatlarini ifodalaydi. Shu bois, ularni baʼzan qadimgi yunon Muzalariga oʻxshatishadi. Apsaralar, shuningdek, rishilarni ilohiy kuchga erishishiga toʻsqinlik qilish uchun oʻz jozibasi bilan maftun qilishadi. Eng mashhur apsaralar orasida Urvashi, Menaka, Rambha, Tilottama va Ghritachi bor.

Yaponiyada apsaralar „Tennin“ (天人) nomi bilan tanilgan. Ayol apsaralar „Tennyo“ (天女), erkak apsaralar esa „Tennan“ (天男) deb ataladi.

## Etimologiyasi

„Apsara“ soʻzi sanskrit tilidagi अप्सरस् (apsaras) soʻzidan kelib chiqqan boʻlib, bu uning lugʻaviy asosiy shaklidir. Ushbu asosiy shakl „s“ harfi bilan tugaydi. Masalan, Ram maʼbudining nomi Rāmas / Rāmaḥ kabi nominativ birlik shakllaridan farq qiladi, chunki uning asosiy shakli Rāma.

Nominativ birlik shakli अप्सरास् (apsarās) yoki yolgʻiz qoʻllanganda अप्सरा: (apsarāḥ) boʻlib, hind tilida bu shakl अप्सरा (apsarā) ga aylangan. Ingliz tilidagi „apsara“ soʻzi ham aynan shundan kelib chiqqan deb taxmin qilinadi.

Monier-Williams lugʻatida (1899) ushbu soʻzning etimologiyasi अप् + √सृ dan hosil boʻlgan deb koʻrsatilgan boʻlib, „suvlarda yoki bulutlar orasida harakat qiluvchi“ degan maʼnoni anglatadi.

Apsaralar kxmer tilida Apsara (អប្សរា Âbsâréa) nomi bilan mashhur. Ular pali tilida Accharā, malay va maranao tillarida Bidadari, tausug va sinama tillarida Biraddali, yava, sundan va bali tillarida Hapsari / Apsari yoki Vidadari / Vidyadari, manipur tilida Helloy hamda tay tilida Apsorn (อัปสร) deb ataladi.

## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Apis

**Apis** - Qadimgi Misr diniy e’tiqodlarida Pta (oliy xudo)ning Yer yuzidagi timsoli sifatida ulug‘langan ho‘kiz nomi. Apis kulti qadimda chorvadorlar hayotida mashhur bo‘lgan.
## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Apaosha

**Apaosha** - O‘rta fors paxdaviy matnlarida apush, Asqar Mahkam tarjimasidagi o‘zbekcha matnda apasha. Ma’nosi suvni yo'q qilguvchi.Qurg'oqchilik, hosilsizlik keltiradi.Namlik, yog'in-sochin, suvlar, shu jumladan olam suvining tamzi asotiriy dengiz Varukashaning himoyachisi Tishtarning dushmani. Qora qirchang‘i ot qiyofasida osmondan oq ot qiyofasida tushgan Tishtar, Sirius bilan jangda mag‘lub etiladi va borliqda serobchilik, obodonchilik qaror topadi.
## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Apologetlar

**Apologetlar**-dastlabki xristianlik mutafakkirlariga nisbatan qo‘llanilgan umumiy nom bo‘lib, ular o‘z asarlarida nasroniylik aqidalarini unga tegishli bo‘lmagan tomonlar tanqididan himoya qilganlar.
## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Apokriflar

**Apokriflar** (qadimgi yunon apo-krofos — «yashirilgan, maxfiy») - cherkov tomonidan “soxta”, “ishonchsiz” deb topilib, tan olinmaydigan diniy kitoblar. Apokriflar «Qadimgi Ahd»da ham «Yangi Ahd»da ham mavjud. «Yangi Ahd» apokriflariga «Iuda injili», «Petr injili», «Bolalik injili», «Misrliklar injili», «Yahudiylar injili»,«Haqiqat injili», «Bibi Maryam injili», «Foma injili», «Filipp injili», «Nikodim injili», «Barnoba injili», «Yeva injili», «Pastmr Yermm», «Didax», «Iakov injili» kabi kitoblar kiradi.
## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Antropopopatizm

**Antropopatizm** - (yunoncha - odam va ehtiros, mayl) - odam psixikasi xususiyatlari hayvonlarga, o‘simliklarga va tabiat hodisalariga o‘tadi deb tasavvur qilish. Bu terminni 19-asr oxirlarida nemis etnografi F.Shulse fetishizm mohiyatini ifodalash uchun qo‘llagan, biroq ilmiy adabiyotda kamdan-kam ishlatiladi. Maʼnosi jihatdan yaqinroq bo‘lgan antropomorfizm termini ko‘proq qoʻllanadi. Antropopatizm timsol, personifikasiya, animizm kabi tushunchalarga ham oʻxshab ketadi.
## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Antixrist

**Antixrist**- xristianlik e’tiqodlaridan biri. Ushbu ta’limotga ko‘ra, Iso Masih Yer yuziga oxirgi zamonda tushganida, antixrist unga qarshi kurashuvchi kuch sifatida gavdalanadi.
## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Antipapa

**Antipapa** - katolik cherkovi tomonidan noqonuniy deb topilgan “papa”ga nisbatan ishlatilgan. O'rta asrlarda o‘zaro dushmanlik kayfiyatida va turli hukumatlarning qo‘llab-quvvatlashi ostida bir necha kishi o‘zini qonuniy rim papasi, qolganlar noqonuniy ekanini da’vo qilib chiqqan. Masalan, “buyuk taxt” (“velikiy raskol”) davrida papalikka da’vo qilgan Grigoriy XII (1406-1415), Benedikt XIII (1394-1423), Ioann XXIII (1410-1415) orasidan Grigoriy XII cherkov tomonidan qonuniy, boshqalari “antipapa” deb tan olingan. Umuman, rim katolik cherkovi tarixida 30 ortiq “antipapa” o‘tganligi qayd qilingan.
## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Antiklerikalizm

**Antiklerikalizm** - XVII asrda yuzaga kelgan hurfikrlilik ko‘rinishlaridan biri, ijtimoiy hayotda cherkov ta’sirini pasaytirishga qaratilgan harakat nomi.
## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Animatizm

**Animatizm** (lotincha, "animatus" — jonli) ham insonlar hayotiga ta’sir ko‘rsatadigan, dunyoga yoyilib ketgan o‘ziga xos shaxssiz kuchning mavjudligiga ishonchni aks ettiradigan arxaik din shakllaridan biri hisoblanadi. Ushbu atama ilk bor ingliz antropologi R.Marett (1866-1943) tomonidan qo‘llangan. Olim Okeaniya qabilalarini o‘rganish bo‘yicha olib borilgan tadqiqotlar natijalariga tayangan holda, din paydo bo‘lishining ilk bosqichida “mana” deb nomlangan, mo‘jizakor kuchga ega bo‘lgan e’tiqod muhim rol o‘ynagan. Shuningdek, bunday kuchga odamlar, hayvonlar, predmet va hodisalar ham ega bo‘lishi mumkin deb tasavvur qilingan. Ilk jamiyat vakillari dini hayot mobaynida aynan, shu kuchga egalik qilishga intilish g‘oyasiga tayangan. Bunday kuchlarga topinish qadimda ko'plab qabilalarga xos bo‘lgan. Masalan, melanizeylarda - “mana”, irokezlarda - “orenda”, algonkinlarda - “manitu”, pigmeylarda - “megbe” va hokazo. Shunga ko‘ra, mutaxassislar animatizmning arxaik davr diniy tasavvurlarining ajralmas tarkibiy qismi bo‘lgani to‘g‘risidagi xulosaga kelganlar. Animizmdan farqli ravishda, animatizm shaxsiy nomoddiy mavjudotlarga nisbatan iymon, ishonchni ifoda etmaydi.

Animatizm jonsiz mavjudotlarda mavjud bo'lgan g'ayritabiiy kuchlar tushunchasidan foydalanib, animizmning asosini qo'ydi va shu bilan yanada murakkab e'tiqod tizimlarining rivojlanishiga yo'l ochdi.
## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Anzud

**Anzud** - mesopotamiyaliklarda insonlar va ma’budlar o‘rtasida vositachilik qilgan ilohiy qush timsoli, u o‘lim va hayot o‘rtasidagi abadiy kurashni ifodalagan. U Anzu, Zu, Imdugud, Im-Dugud, “bo‘ron-shamol” ma’nosini anglatgan. Mifga ko‘ra, Anzud barcha ilohlardan ustun bo‘lish, qudratli kuchga erishish maqsadida Enlildan taqdirlar bitilgan yozuvlarni o‘g‘irlaydi. Ma’budlar onasi Dingirmax unga qarshi Ninurtani yuboradi va Anzud qush-yoydan halok bo‘ladi. Toshga o‘yilgan ashyolarda uning ko‘pincha ikki hayvonga (kiyik, sher) changal solgan holati tasvirlangan.
## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Anubis

**Anubis** - qadimgi misrliklarning o‘liklar ilohi, maqbara va qabrlar qo‘riqchisi, dori vositalari va zaharlar homiysi. U shoqol boshli va inson tanali qilib tasvirlangan. Unga topinish markazi qadimgi Kinopol shahri hisoblanadi.
## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Apamon

**Apamon** - Zardushtiylikda marhumning yaqinlari tutishi lozim bo‘lan azadorlik muddati. Unga ko‘ra ma’lum muddat mayyit egalari jamoatga ko‘rinmaasliklari lozimbo‘lgan. Chunki ular mayyitning haromligiga daxldor hisoblanishgan.Ko‘zda tutildgan muddat o‘tgach, qarindoshlar maxsus poklanish marosimlaridan keyin jamoatga ko'rinilishlari mumkin bo‘lgan.
## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Anglikanlik

**Anglikanlik** - protestantlikdagi oqimlardan biri. Angliyaning davlat dini, XVI asrda Reformasiya harakatdavomida paydo bo‘ldi. 1534-yilda mahalliy katolik cherkovi Rim bilan aloqasini uzgandan so‘ng, ingliz parlamenti qirol Genrix VIII ni Cherkov rahbari etib e’lon qildi. Buning oqibatida Angliya Cherkovi qirol hokimiyatiga bo‘ysundirildi. Angliyada monastirlar yopildi, cherkovning yer mulklari kamaytirildi, avliyolar, ikonalar, haykallar va tabarruk yodgorliklar soni qisqartirildi. Martin Tyudorqirolligi davrida katolik partiyaning g‘alaba qozonishi oqibatida ko‘pchilik protestantlar qatl qilindi. Qirolicha Yelizaveta I (1559 - 1603) hokimiyati davomida Anglikan dinining ahvoli barqarorlashadi. XVI asrning o‘rtalarida ibodatlarni ingliz tilida olib borish kiritildi, ro‘zalar (postlar), syelibat bekor qilindi, ikonalar musodara qilindi.1571-yilda anglikanlik dini ramzi sifatida «39modda» qabul qilindi. Unda cherkovning najot keltiruvchi kuchi haqidagi g‘oya qoldirildi, Katoliklikdagi singari iyerarxiya saqlanib, lekin Muqaddas rivoyatlar ta’limot manbasi sifatida bekor qilindi va atigi ikki sirli marosim - cho‘qintirish hamda vino va non bilan tamaddi qilish saqlanib qoldirildi. Dunyoda 68 mln.yaqin anglikanlar mavjud bo‘lib, ular Angliya, Irlandiya, Shotlandiya, AQSH, Kanada, Yangi Zelandiya va boshqa mamlakatlarda tarqalgan.
## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Ananda Marga

**Ananda Marga** (“xursandchilik yo‘li”) - Hindistonning Bixar shtatida 1955-yilda tashkil topgan diniy-shovinistik tashkilot. Uning asoschisi - bengallik ruhoniy (brahman) Prabhat Ranjan Sarkardir. Tashkilot g‘oyasi yoga va tantra ilohiy bilimni bilish vositasi deb qarashga asoslanadi. Tashkilot qat’iy tuzilmaga ega bo‘lib, piramida shaklida tashkil topgan.
## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Anabaptistlik

**Anabaptistlik** - XVI asrda Gʻarbiy Yevropada sodir bo‘lgan reformasiya harakatlari natijasida yuzaga kelgan xristianlikdagi yo'nalishlardan biri. Unda dindor balog‘at yoshida ham qayta cho‘qintirilishi lozimligi talab qilinadi, cherkov iyerarxiyasi rad qilinadi, boylik qoralanib, jamoatchilik mol-mulkini amalga kiritishni taklif etiladi.
## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Ame-no Minakanusi

**Ame-no Minakanusi** (Ame-no Minakanusi-nokami) - «samo ilohi», «samolarning muqaddas markaziy hukmdori» degan ma’nolarni anglatib, yapon mifologiyasida dastlabki 3 buyuk yaratuvchi ilohlardan biri U yer va osmon ajralgandan so‘ng birinchi bo‘lib “o‘z o‘zidan paydo bo‘lgan yakka ma’bud”, o‘zini ko‘rsatmagan, u bilan fol orqali muloqot qilishgan.
## Manbalar

## Adabiyotlar
*
An

**AN, AN** (yoki An, an, aN) - qisqartma bo'lib , toponim, ism, familiya va boshqalar.

Buni anglatishi mumkin:

### AN

* Fanlar akademiyasi - SSSR Fanlar akademiyasi, RAS
* Antonov konstruktorlik byurosi - **An** seriyali samolyotlar, masalan , An-12 .
* AN-1 (dvigatel) - (aviatsiya moyi) A. tomonidan ishlab chiqilgan birinchi sovet aviatsiya dizel dvigateli. D. Charomskiy.

### AN

* AN - Italiyaning " Milliy Alyans " partiyasining qisqartmasi ( ).
* **AN** - Italiya raqamlaridagi Ancona viloyati kodi.
* **AN** AQShning Kanzas shtatidagi Anderson okrugi uchun belgi.
* **An** - aktinonning belgisi, radon-219 ning tarixiy nomi.
* **an** - Aragon tili uchun ISO 639-1 kodi.
* .an — Niderlandiya Antil orollari uchun yuqori darajadagi mamlakat kodi .
* **aN** - xalqaro birliklar tizimidagi attonewton belgisi.

* An Belgiyada joylashgan kommunadir.
* En Fransiyaning Oliy Pireney mintaqasida joylashgan kommunadir.

* An — shumer-akkad mifologiyasida osmonning oliy xudosi.
* An (Ahn) koreyscha familiyadir.
* An - turli xalqlar orasida uchraydigan familiya.
Malatya Erhaç aeroporti

**Malatya aeroporti** ()  — Turkiyaning Malatya shahridagi harbiy va jamoat aeroporti. 1941-yilda ochilgan aeroport Malatyadan  joylashgan.

## Tarixi
Malatya aeroporti dastlab Eski Malatyaning Battalgazi hududida tashkil etilgan va 1941-yil may oyida hozirgi manziliga koʻchirilgan. Yiliga xalqaro yoʻnalishda 100 000 yoʻlovchi va ichki yoʻnalishda 900 000 yoʻlovchi tashish imkoniyati mavjud. Samolyot sigʻimi 17250 nafar insonni tashishga moʻljallangan. 6 ta yoʻlovchi reysi rejalashtirilgan. Aeroport fuqarolik va harbiy maqsadlarda ishlatiladi hamda foydalanish huquqi Davlat aeroportlari boshqarmasi va Harbiy havo kuchlari qoʻmondonligi bosh boshqarmasiga tegishli.

Strategik geografik joylashuvi tufayli Malatya aeroporti Turkiyaning janubi-sharqidagi asosiy markaz hisoblanadi; aerokosmik sohadagi yaxshilanishlar natijasida ham parvozlar, ham yoʻlovchilar soni 100% ga oʻsdi. Shuning sababli, bino ortib borayotgan ehtiyojlarni qondirish uchun yaroqsiz holga kelib qoldi, bu esa 2009-yilda xalqaro standartlarga muvofiq yangi bino qurilishiga olib keldi; uchish-qoʻnish yoʻlagi uzunligi 3350x45 m; Birinchi parvoz 2010-yil 23-oktyabrda amalga oshirilgan. Yangi uchish-qo‘nish yo‘lagi bilan yo‘lovchilar soni yiliga 300 ming yo‘lovchidan 1 milliongacha yetgan.

2023-yilda yangi terminal ochilishi rejalashtirilgan.

2023-yilda Turkiya-Suriya zilzilasi paytida aeroport shifti qisman qulab tushdi.

### 2-chi quruqlikdagi aviatsiya polki
Erhaç aeroporti yonida polkovnik boshchiligidagi *2-chi quruqlikdagi aviatsiya* polki qoʻmondonligi joylashgan. Turkiyada ishlab chiqarilgan TAI/AgustaWestland T129 ATAK jangovar vertolyotlari 2014-yilda qoʻmondonlikka qoʻshilgan.

## Aviakompaniyalar va yoʻnalishlar
Quyidagi aviakompaniyalar Malatya Erhaç aeroportida muntazam va charter reyslarini amalga oshiradi:

## Trafik statistikasi

## Manbalar
Amrlar, o’n amr

**Amrlar, o‘n amr** (Dikalog yoki Xudo Qonuni) - Tavrotga ko‘ra, Xudo tomonidan Misrdan chiqishning 50-kuni Sinay tog‘ida Musoga nozil qilingan amrlar. «O'n (10amr» Tavrotning bir-biridan uncha farq qilmagan holda ikki o‘rnida (sm. Isx. 20:2-17; Vtor. 5:6-21) keltirilgan. Bu xususida “Chiqish” kitobining 32-bobida: “So‘ngra Xudovand Musoga so‘zlashuvdan forig' bo‘lganidan keyin, Sino tog'ida ikkita shahodat lavhasini berdi. Xudovandning qo‘llari bilan yozilgan ikkita tosh lavha...” deyilgan. Yahudiylarga ko‘ra, Muso o‘z qavmini qo‘llari bilan yasalgan buzoqqa sig‘inayotganini ko‘rib, bundan g‘azablanib, uni uloqtirib tashlab sindirganidan keyin Xudo quyidagi O'n amrni qayta tushirgan: Ular: dunyoni yaratgan, yakka-yu yagona Yahvedan boshqa iloh yo‘qligiga imon keltirish; Yahvedan boshqaga ibodat qilmaslik; Xudoning nomini bo‘lar bo‘lmasga tilga olavermaslik; shanba kunini muqaddas bilib, u kunda dam olish; ota-onani hurmat qilish; qotillik qilmaslik; zino qilmaslik; o‘g‘rilik qilmaslik; o‘z yaqinlari (yahudiylar) haqqiga yolg‘on guvohlik bermaslik; o‘z yaqinlari uyiga, ayoliga, quliga, hayvonlariga, umuman unga tegishli bo‘lgan narsalarga ko‘z olaytirmaslik.
## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Amos

**Amos** – oʻn ikki „kichik“ hisoblanuvchi Bibliya paygʻambarlaridan biri. Miloddan avvalgi VIII asrda hayot kechirgan yahudiy paygʻambarlardan biri. Amos Bayt Lahmga yaqin Fekoya shahrida oddiy choʻpon boʻlgan. Bir kun unga vahiy kelib, shimoliy Isroil podshoxdigiga borish va qiyomat kuniyaqin qolganidan ogohlantirish buyurilgani qayd qilinadi. U Qadimgi Isroilning asosiy shaharlaridan biri boʻlgan Vefil shahridagi ibodatxonada targʻibot ishlarini olib borayotgan vaqtda, mahalliy ruhoniy Amasiya uni quvib yuboradi. Shundan soʻng Amos oshkora daʼvat olib bormasdan, unga kelayotgan vahiyni yoza boshlaydi. „Paygʻambarlar kitobi“ nomli apokrifik manbada qayd qilinishiga koʻra, Amos Amasiyaning oʻgʻli tomonidan ogʻir jarohatlanadi va vafot etadi. U oʻz vaʼzlarida butparastlikni qattiq qoralab, monoteizmni targʻb qilgan. U hokim va amaldorlar tomonidan sodir etilayotgan nohaqliklar, ayniqsa, sudxoʻrlikni qoralab, mazlumlarni xudo Yaxvening najoti kelgunicha sabr qilishga chaqirardi. Shuningdek, Amos kambagʻal va mazlumlarga nisbatan gʻamxoʻrlik qilishni daʼvat qilgan. U insoniylik qurbonlik orqali yaratganga xizmat qilishdanda muhimroq ekanini taʼkidlagan. Uningpand-nasihatlari Bibliya tarkibiga kiritilgan.
## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Amoraimlar

**Amoraimlar** (orom. «amora» - «ustoz», «gapirayotgan kishi») - 3-5 asrlar Bobil va Falastin ravvinlari.Tanaxning oromiy tilidagi sharxdari - «Gemara»ning mualliflari. Dastlab, oromiy tilidagi “amora” so‘zi darsni tushuntirayotgan ustozning aytgan so‘zlarini baland ovozda qaytargan shogirdni anglatgan.Amoraimlar Mishnani tushuntirish yoki sharhlashni o‘zlarining asosiy vazifalari deb bilganlar. Tartibga ko‘ra, Amoraimlar Tavrotni o‘rganish faoliyati uchun moliyaviy mablag' olmasdilar. Shu sababli, ularning aksar qismi dehqonchilik, hunarmandchilik va tijorat bilan shug‘ullanishgan.
Amoraimlar davrini o‘rgangan mutaxassislar ularni silsilalarga ajratishgan. Dastlabki, besh avlod silsilasida ham falastinlik ham bobillik sharhlovchilar bo‘lgan bo‘lsa, ikki so‘nggi avlod vakillari esa, faqat Bobilda faoliyat olib borgan. Chunki, bu vaqtga kelib Iyerusalim Talmudi yakunlangan edi. Manbalarda ularning jami soni ikki ming atrofida deb belgilangan.
## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Amitabxa

**Amitabxa** - sanskritcha so‘z bo‘lib, o‘zbek tilida “beqiyos nur”, ya’ni “budda” ma’nosini anglatadi. U Sukxavati nomli jannat zaminining xojasi deb ishoniladi.Yapon buddistlari orasida “amida” nomi bilan qattiq ardoqlanadi.
## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Amidaistlik

**Amidaistlik**- buddizmning maxayana yoʻnalishiga oid diniy eʼtiqod boʻlib, Buddani „cheksiz“, „abadiy“ deb ishonishga asoslanadi. Asosan, Yaponiyada keng tarqalgan.
## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Akarana

**Akarana** - zardushtiylikda cheksizlik, chegarasizlik. So‘z boshidagi, a - inkor prefiksi. O'zak qismi - karana keyinchalik kanor(a) (“chek, chegara”) shakliga kelgan.
## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Al-A'sho

**Al-A'sho** - Johiliya davrining shoirlaridan, «muallaqot» janridagi she’r mualliflaridan biri. Rivoyatga ko‘ra, yoshi yuzga yaqinlashib qolgan shoir Abu-l-Basir Maymun ibn Qays al-A’sho (530-529) islom endi tarqala boshlagan kunlarning birida uni qabul qilishi uchun Rasululloh qoshiga kelayotgan edi. Quraysh raislari guruhi uning yo‘lini to‘sib chiqdilar. Chunki bu mashhur so‘z ustasining musulmonlikni qabul qilishi yangi dinga katta obro‘ keltirishi va ularga esa aksincha zarba bo‘lishini bilib, uning oldini olmoqchi bo‘lganlar.
## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Omon Gʻofurov

**Omon Fayzullayevich G‘ofurov** — Oʻzbekistonlik futbol mutaxassisi, 2017-2019-yillarda Oʻzbekiston Professional futbol ligasi bosh direktori boʻlgan.

## Biografiyasi
1984-yil 14-avgustda Toshkent shahrida tug'ilgan. 2006-yilda Oʻzbekiston davlat jismoniy tarbiya va sport universitetini tugatgan. 2006-2017-yillarda Oʻzbekiston Futbol Federatsiyasi, Oʻzbekiston Milliy olimpiya qoʻmitasida turli lavozimlarda ishlagan. 2017-2019-yillarda Oʻzbekiston Professional futbol ligasi bosh direktori boʻlgan.

## Manbalar

## Havolalar
* PFL bosh direktori Omon G'ofurov televidenieyeda nimalar dedi?
* Omon G‘ofurov bilan eksklyuziv intervyuni tomosha qiling
Taʼlim va taʼlim boʻyicha mukofot

**Taʼlim va taʼlim boʻyicha mukofot** — bu Qoʻshimcha taʼlim (FE) va Buyuk Britaniyadagi taʼlimning umrbod taʼlim sektorida oʻqitish uchun QCF 3-darajasida oʻqitilgan boshlangʻich oʻqituvchilarni tayyorlash malakasi hisoblanadi. Taʼlim va taʼlim sohasidagi mukofot uchun oʻqish odatda QCF 4-darajasida Taʼlim va oʻqitish boʻyicha sertifikat va QCF 5-darajasida Taʼlim va oʻqitish boʻyicha diplomni tamomlashdan oldin amalga oshiriladi. Taʼlim va taʼlim sohasidagi mukofot umrbod taʼlim sektorida oʻqitishga tayyorgarlik oʻrnini egallaydi.

## Manbalar
Amida

**Amida** (ibr. “Tik turmoq”) - yahudiylikda
ibodatlarning asosiy qismi bo‘lib, doim tik holatda amalga oshiriladi. Talmudda odatda ibodat deb yuritiladi.TaNaXning bir necha o‘rinlarida ibodat qilishga amrlar uchraydi.Biroq, qadimda yahudiylikda ibodatlar tizimlashtirilgan, qonuniylashtirilgan matnlar mavjud emas edi. Ibodatlarning asosiy qismi qurbonlik keltirish orqali bo‘lgan. Bobil asirligi (mil. avv. VI asr)dan so‘nggina kunning asosiy ibodati qay tarzda va qachon amalga oshirilishi belgilab quyildi. Talmudda qayd qilinishicha, amida ibodatining matni ilk bor “Buyuk yig‘ilish” (mil. avv.U-Sh asrlarda faoliyat olib borgan yahudiylikdagi diniy-qonunchilik majlisi)da formulirovkasi shakllantirilgan. Ikkinchi Ibodatxonaning vayron qilinishiga qadar (70 yil) ibodat belgilab qo‘yilgan matnga ega emas edi, faqatgina umumiy strukturasi ishlab chiqilgan edi.Ibodatlar Xudoga hamd aytish bilan boshlanib, yakunda shukrona so‘zlar bilan tugaganini ko‘rish mumkin.Tannaylar davriga qadar mazkur tarzda, qolaversa, yozma matn orqali ibodat qilish ta’qiqlangan.Biroq, Ibodatxonananing vayron etilishi natijasida ibodatxona xizmatini qilish to‘xtagach, ushbu ibodatning ahamiyati ortib bordi.Shundan kelib chiqqan holda, Amida, qaysidur ma’noda, Ibodatxonada amalga oshirilgan qurbonlikning o‘rnini bosuvchi sifatida qabul qilindi. Shu sababli, milodning II asrida nasi Gamlieyele II davriga kelib, jamoaviy va yakka tartibdagi ibodatlarning matnini yozishga qaror qilindi.
Yuqorida qayd qilinganidek, amidani o‘qishqurbonlikning o‘rnini anglatgani sababli, kun davomida uni uch marotaba - tonggi (shaxarit), kunduzgi (minxa) va kechki (maariv) ibodat vaqtida o‘qilishi belgilab quyilgan. Shanba, rosh-xodesh hamda bayram kunlari “musaf” deb nomlangan to‘rtinchi o‘qish, Iom-Kipurda esa, “neila” nomli beshinchisi ham qo‘shilgan.Mazkur ibodatlarni amalga oshirish vaqti Ibodatxonada keltirilgan qurbonlik vaqtlariga moslangan.Tonggi ibodat quyosh chiqishidan boshlab, kunning uchdan bir qismi tugagunicha, kunduzgi ibodat - kunning ikkinchi yarmida, kechki ibodat esa, tun davomida o‘qishlikka ruxsat beriladi. Musaf kun davomida tonggi va kunduzgi ibodatlar orasida o‘qiladi. Ushbu belgilangan vaqtlardan tashqari ham Amida ibodatini kunning istalgan vaqtida o‘qishlik mumkin.
Amida ibodati yakka holatda ham, sinagogada jamoaviy holatida ham amalga oshirilishi mumkin.Amida jamoaviy tarzda amalga oshirilganda boshlanishida har bir ibodat qilayotgan kishi maxfiy tarzda, so‘ng ibodatni boshqaradigan (xazzon) baland ovozda o‘qiladi.
## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Azoriqa

**Azoriqa** - xavorijlarning firqalaridan biri bo‘lib, uning boshlig‘i va asoschisi Abu Roshid Nofe’ bin Azraq. Abu Roshid Nofe’ bin Azraq uch yuzdan ortiq otliq odamlari bilan Abdulloh bin Zubayr (r.a.) xalifaligi hududiga kiruvchi Ahvoz, Foris va Kirmon mintaqalarini egallab, o‘sha yerdagi voliylar ustidan g‘alaba qozonadi. Ummaviy xalifaligi qo‘mondoni Muhallab bin Abu Sufra (v. 83/702) Azoraqa firqasiga o‘n to‘qqiz yil qarshi kurashib tor-mor keltiradi. A. firqasining mashhur qo‘mondoni Qotariy ibni Fujoa (78/697y.v.e.) bo‘lgan. A. firqasi o‘z fikrlarida va hukmlarida haddan oshgan edilar. Ular o‘zlariga muxolif bo‘lgan barcha musulmonlarni mushrik deb aytadilar va ularning da’vatiga shoshilmaydigan hamda mazhablarini qo‘llab-quvvatlamaydigan kishilarning hatto yosh bolalar va ayollar qonini halol deydilar. Ular Ali bin Abu Tolib (r.a.)ni kofirga chiqarib, u zotning qotili Abdurahmon ibn Muljamni ulug‘ shahid deb hisoblaydilar. Musulmon va boshqalarga ham keng ko‘lamda adovatda bo‘lgan. Ular boshqa musulmonlar bilan birga namoz o‘qishni harom qilib, ular bilan quda-anda bo‘lishni ham, so‘ygan jonliqlarni yeyishni ham o‘zlariga harom qilganlar. Musulmonlar yashaydigan diyorni “Dorul-harb (kofirlar diyori)” deb e’tibor qilishgan. Shuningdek ba’zi bir shar’iy hukmlarni ham bekor qilishgan.
## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Altar

**Altar** ( - «baland») - xristian cherkovida ibodatxonaning mehrob va minbar o‘rnatilgan eng baland qismi. Pravsolav cherkovida u ibodatxonaning sharqiy qismida yer oladi.
## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Amaterasu

**Amaterasu** (Buyuk samo chirog'i) - yaponlarning diniy e’tiqodiga ko‘ra, quyosh ma’budasi. Idzanagi uni chap ko‘zidan yaratgan. Amaterasu imperatorlar ajdodi. Xususan, miloddan avvalgi 7-asrga oid dastlabki imperatorlar ajdodi, afsonaviy qahramon Dzimmu-tenno shu ma’buda avlodi.
## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Ameretat

**Ameretat** - zardushtiylikda baxt, abadiylik ma’budi, Axura Mazda tarafdori.
## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Amerika Pravoslav cherkovi

**Amerika Pravoslav cherkovi** () - Bu cherkovga 1970-yilda Rus pravoslav cherkovi tomonidan mustaqillik (avtokefaliya) berilgan. 2009-yildan boshlab mazkur cherkov rahbari «Vashington arxiepiskopi, butun Amerika va Kanada mitropoliti» unvoniga ega. Cherkovga asos solinishi 1794-yilga borib taqalib, Valaam Spaso-Preobrajenskiy monastiri monaxlari arximandrit Iosafatom, iyeromonax Yuvenaliy va Makariylar nomi bilan bog‘liq.
## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Ameshaspentalar

**Ameshaspentalar** - hamisha barhayot, o‘lmas farishtalar. Ahura Mazdaning ibodat shakllari, universumining ijro ko‘rinishlari, qudratining olti xil namoyon bo‘lishi, emanasiyalari: Vahu Mana (Bahmon), Arta Vahishta (Orubihisht), Spenta Armaitiy (Ispandarmat), Xshasra Varya (Shahriyorlik), Haurvatat (Xurdod), Ameretot (Murdor).
## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Akmal Kamolov

**Akmal Saydakbarovich Kamalov** — oʻzbek muhandisi, davlat arbobi. 2014-2015-yillarda Oʻzbekistonning Rossiyadagi elchisi.

## Biografiyasi
1967-yil Sirdaryo viloyatida tugʻilgan.

1991-yilda Toshkent temiryoʻl muhandislari institutini injener-mexanik mutaxassisligi boʻyicha tamomlagan.

1991-1994 — Oʻrta osiyo temir yoʻllari Toshkent teplovoz deposida elektr-ekipaj sexining brigadiri, avtomat sexining ustasi.

1994-1996 — Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi qoshidagi Yevropa ittifoqi komissiyasining texnik muvofiqlashtirish byurosida ishlagan.

1996-2001 — TRASEKA loyihasi koordinatori.

2001-2005 — „Oʻzbekiston temir yoʻllari“ DATK Tashqi iqtisodiy aloqalar boshqarmasi MDH davlatlari bilan ishlash boʻyicha boshqarmasi boshligʻi oʻrinbosari, tashqi iqtisodiy aloqalar boshqarmasi boshligʻi.

2004-yilda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Davlat va jamiyat qurilishi akademiyasini tamomladi va magistr darajasini oldi.

2005-yilda Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi iqtisodiy aloqalar agentligi raisining oʻrinbosari.

2005-2011 — Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi iqtisodiy aloqalar, investitsiyalar va savdo vazirining oʻrinbosari.

2011-2014 — Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi iqtisodiy aloqalar, investitsiyalar va savdo vazirining birinchi oʻrinbosari.

2014-2015 — Oʻzbekiston Respublikasining Rossiya Federatsiyasidagi favqulodda va muxtor elchisi.

2015−2017 — „Oʻzpaxtasanoateksport“ xolding kompaniyasi boshqaruv raisi.

2018-yil 4-yanvardan „Oʻzbekiston temir yoʻllari“ aksiyadorlik jamiyatining boshqaruv raisi o‘rinbosari.

## Oilasi
Oilali, uchta nafar 2ta oʻgʻil va 1 qizi bor.

## Manbalar
Gulobod tongi

**Gulobod tongi** — Xalq deputatlari Samarqand tuman kengashi va tuman hokimligi gazetasi. Gazeta 1957-yil noyabrdan „Samarqand haqiqati“ nomi bilan chiqa boshlagan. Keyinchalik 1962-yil avgust oyidan „Sharq tongi“, 2004-yil may oyidan „Gulobod tongi“ nomi bilan chop etila boshlagan. 

## Manbalar
Ofitser 55

***Ofitser 55*** — rejissyor Rustam Meliyev tomonidan suratga olingan. Serialda Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar jinoyat qidiruv tezkor vakillarining hayoti aks etadi. Ushbu badiiy kinoserial 10 qismdan iborat boʻlib, Oʻzbekiston Kinematografiya agentligi va Toshkent shahar Ichki ishlar bosh boshqarmasining hamkorlik kino loyihasi hisoblanadi.

Kinoserial premyerasi 2023-yil 3-may kuni chiqarilgan. Telekanallarga esa 8-may kuni chiqarilgan. *"UzbekFilmsHD" Rasmiy *'YouTube*' kanalida tomosha qilishingiz mumkin*

## Mazmuni
Serialda ichki ishlar organlari hodimlarining faoliyati tasvirlangan.

## Ijodiy guruhi

## Rollarda

## Qismlar

*Barcha qismlarni "UzbekFilmsHD" Rasmiy YouTube kanalida tomosha qilishingiz mumkin*

## Film hamkorlari
„Uzkabel“, „Nefis“, „TOKU Tashkent“, „FDG.uz“ va „Imperial Hause“.

## Yana qarang
* *[[Shaytanat (teleserial)|Shaytanat]]*

## Manbalar
Bulungʻur hayoti

**Bulung‘ur hayoti** — Xalq deputatlari Bulung‘ur tuman kengashi va tuman hokimligi gazetasi. Gazata 1931-yil 5-dekabran „Kolxozchilar bayrogʻi“ nashr etila boshlagan. 1933-yildan „Kolxoz haqiqati“, 1962-yildan „Kommunist“ nomi bilan chiqarilgan. 1991-yil oktabr oyidan Xalq deputatlari Bulungʻur tumani kengashi qaroriga koʻra, „Bulungʻur hayoti“ nomi bilan chop etiladi.

## Manbalar
International Avenue (Kalgario)

**International Avenue** (xalqaro xiyobon) - Alberta shtatining Kalgari shahridagi biznesni qayta tiklash zonasi. Tuman 1993-yilda Kalgarining sharqiy markazida mavjud bo'lgan boy madaniy xilma-xillikni nishonlash uchun tashkil etilgan.  O'shandan beri hudud etnik restorantlar va xaridlar uchun mashhur joyga aylandi. Jumladan, start nomli o‘zbek restoranti "BEGIM"

International Avenue, shuningdek, 1961-yilda shaharga qo'shib olingan sobiq Forest Lawn  shahrini qayta tiklashga yordam berish uchun tashkil etilgan. Mahalla qadimdan jinoyatchilik va giyohvandlik uchun boshpana sifatida nom qozongan. Biroq, so'nggi yillarda bu hudud o'zining ko'p madaniyatliligi bilan tan olingan va asta-sekin Kalgari aholisi va sayyohlar uchun asosiy manzilga aylanib bormoqda. Shahar va hozirda yangi shahar dizayni va qayta qurish tashabbuslarini amalga oshirish jarayonida. Hozircha hududda bir nechta korxonalar joylashgan; Vetnam, fillipino, afrika, efiopiya, tay, hind, arab, meksika, salvador, xitoy, koreys, osiyo, misr, fors va Yaqin Sharq millatlari.

2003-yildan beri International Avenue Kalgaridagi yirik ko'p madaniyatli tadbir - GlobalFestga mezbonlik qildihar yil. GlobalFest ham OneWorld festivali deb nomlanuvchi xilma-xillik bayramini, ham Elliston Parkidagi International Fireworks festivalini birlashtiradi. Tadbir har yili avgust oyining oxirida bo'lib o'tadi mashhur sayyohlik maskaniga aylantiradi. 

## Manbalar


## Havolalar

* Xalqaro prospekt BRZ
* Do'kon 17-avenyu qo'mitasi
Çardaqlı (Tartar)

**Maghavuz** qishloq boʻlib, xalqaro huquqda yangi davlat, boʻlinishi Artsax Respublikasining Martakert viloyatidagi; Ozarbayjonning Tartar tumanida, Tog'li Qorabog' bahsli mintaqasida. Qishloqda etnik armanlar koʻpchilikni tashkil etadi, 1989-yilda armanlar ham koʻpchilikni tashkil qilgan.

## Tarixi
Sovetlar davrida qishloq Togʻli Qorabogʻ avtonom viloyati Mardakert tumani tarkibiga kirgan.

## Tarixiy meros ob’ektlari
Qishloq va uning atrofidagi tarixiy meʼros obʼyektlari orasida oʻrta asr qishlogʻi, 1260-yilda qurilgan ibodatxona, 13-asr xachkar va 19-asrga oid Avliyo Georgiy cherkovi.

## Iqtisodiyoti va madaniyati
Aholisi, asosan, qishloq xoʻjaligi, chorvachilik, konchilik bilan shugʻullanadi. 2015-yil holatiga ko‘ra, qishloqda kommunal bino, o‘rta maktab, uchta do‘kon va tibbiyot punkti mavjud. Maghavuz jamoasi tarkibiga Kmkadzor qishlogʻi kiradi.

## Demografiyasi
2005-yilda qishloqda 468 nafar aholi istiqomat qilgan. va 2015-yilda 540 aholi istiqomat qilgan.

## Manbalar

## Havolalar

*
Amon

**Amon** (yoki Amun) – qadimgi misrliklarning bosh ilohi, firʻavnlar homiysi. U dastlab Fiva maʼbudi boʻlgan, bu shahar poytaxtga aylanganidan soʻng uning mavqei ortgan. Amon „*koʻrinmas*“, „*yashirin*“ degan maʼnolarni anglatib, ikki baland, uzun patli toj kiygan inson sifatida tasvirlangan. Misrliklar u havoda esadi, Amon va ona-qirolicha nikohidan firʻavnlar dunyoga keladi, deb ishonganlar. Amon keyinchalik Ra ilohiga tenglashtirilgan va Amon-Ra deb atalgan. Kohinlar Fivada Ramzes II ni toj kiydirish marosimida Amon nomidan quyidagi qutlovni xalqqa oʻqib berganlar: „Bu mening naslimdan boʻlgan haqiqiy oʻgʻlim, taxtimdagi himoyachim, Misr hukmdori“. Ramzes II bu kultdan unumli foydalanib, „Otasi“ning Karnak ibodatxonasida oʻzidan avval oʻtgan firʻavnlarni tahqirlab, nomlarini oʻchirtiradi va oʻzini Amonning tanlangan, magʻlubiyat koʻrmaydigan qahramon sifatida yozdirdi. Kohinlar uni doim Amon nomidan qoʻllab-quvvatlab turishgan. Firʻavn Exnaton davrida Bosh iloh sifatida quyosh maʼbudi Aton (Atum) belgilangan, Amonga sigʻinish taʼqiqlangan. Biroq Exnaton vafotidan soʻng misrliklarning bosh xudosi – Amon ilohi tiklangan.
## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Omamori

**Omamori** - sintoizm yoki buddizmdagi muayyan ma’budga bagʻishlab tayyorlangan tumor. “Omamori” yaponcha soʻz boʻlib, “hurmat”, “himoya” ma’nolarini anglatadi. Omamori odatda biror turdagi matodan tayyorlanib, uning ichiga qogʻoz yoki yogʻoch boʻlagiga yozilgan va ibodat vaqtida oʻqiladigan duolar joylanadi. Mahalliy aholi ular turli vaziyatlar, jumladan, berilgan topshiriqlarni bajarish va imtihonlardan muvaffaqiyatli oʻtishdan yordam berishiga ishonishadi. Omamori odatda sumka, mobil telefonlar, mashina va boshqa transport vositalarida xavfsiz yurish maqsadida olib yuriladi. Omamorining dizaynidan u yaratilgan joy haqida bilib olishingiz mumkin. Tumorning bir tomoniga u nima maqsadda foydalanishi va boshqa tomoniga tumor tayyorlangan joydagi ibodatxona tasviri tushirilgan boʻladi.
## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Ota Xudo

**Ota Xudo** - Xristianlikda Xudoning uch koʻrinishidan biri va asosiysi. Ota Xudo dunyoni yaratgan boʻlib, uchlikning qolgan koʻrinishlari (O’gʻil Xudo va Muqaddas Ruh) undan kelib chiqqan hisoblanadi.
## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Oq va qora ruhoniylar

**Oq va qora ruhoniylar** - pravoslav ruhoniylari qatlami. «Oq» ruhoniylar oila qurish huquqiga ega, «qora» ruhoniylar esa oila qurishlari mumkin emas.
## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Ohod

**Ohod** (arab. yolgʻiz, yagona) - isnodning muhaddisga yetib borishi boʻyicha boʻlinishining mutavotirdan keyingi bir turi. Istilohda - roviylar soni mutavotir darajasiga yetmagan hadis tushuniladi. Ozchilik kishilardan rivoyat qilingan hadis. Shuning uchun nazariy ilm hisoblanib, tekshiruv va dalil qidirishga muhtojdir. Ohod hadis bilan sobit boʻlgan hukmga amal qilish vojib sanaladi. U mashhur, aziz, gʻarib kabi turlarga boʻlinadi. Ammo hanafiy mazhabi olimlari mashhur hadisni ohod turiga kiritmay alohida tur sifatida ajratadilar va hadislarni yetib kelishi boʻyicha - mutavotir, mashhur va ohodga boʻladilar. Ohod hadislar amal qilinishi boʻyicha maqbul va mardudga boʻlinadi.
## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Panenteizm

**Panenteizm** (yun. «Hamma narsa Xudoning ichida») ta’limoti ham oʻziga xos xususiyatlari bilan ajralib turadi. Xususan, panenteizm Xudoning ham tabiat ichida (panteistik) ham undan tashqarida (teistik) mavjudligi haqidagi falsafiy qarashlar tizimidir. “Panenteizm” atamasi ilk bor XIX srda Germaniyada muomalaga kiritilgan.Panenteizm panteizmdan xudoning nafaqat tabiat bilan yagonaligi, balki undan tashqarida ham mavjudligi, deizmdan esa uning olamdagi jarayonlarda bevosita ishtirok etishi haqidagi tamoyil bilan ajralib turadi.
## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Pangu

**Pangu** – qadimgi Xitoy afsonalariga koʻra Yer yuzidagi ilk inson, u haqidagi miflar milodiy 3-asrdan yozma shaklda tarqalgan. Rivoyatga binoan, borliqning ibtidosi xaosdan iborat boʻlib, ushbu xaosdan universal tuxum, undan esa Pangu yuzaga kelgan. Keyinroq, u ulkan boltasini silkishi natijasida In va Yan bir-biridan ajralib, qorongʻulik (In) va yorugʻlik (Yan) yoki osmon va zamin yaralgan. Osmon va yer bir-biriga yaqinlashmasligi uchun Pangu ularni uzoqlashtirib turgan. Oxirida osmon va yer faoliyati oʻz iziga tushib, Pangu aralashiga ehtiyoj qolmagach, u oʻlgan. Panguning nafasi shamol, ovozi momaqaldiroq, chap koʻzi quyosh, oʻng koʻzi oyga aylangan. Shuningdek, uning qoʻl va oyoqlaridan yerning toʻrt tomoni, yer osti suvlari, qonidan daryolar, tomiridan yoʻllar, sochidan yulduz va oʻsimliklar, tishi va suyagidan metall, suyak iyagidan nefrit (mineral) vujudga kelgan.
## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Ziyodulla Poʻlatxoʻjayev

**Ziyodulla Saʼdullayevich Poʻlatxoʻjayev** — oʻzbek muhandisi, diplomati. 2010-2014-yillarda Oʻzbekistonning Rossiyadagi elchisi. 2007-2010-yillarda Oʻzbekistonning Qirgʻizistondagi elchisi.

## Biografiyasi
Ziyodulla Poʻlatxoʻjayev Toshkent avtomobil-yo‘llar institutini (1983), SSSR Tashqi savdo akademiyasini (1990) tamomlagan. Rus, ingliz, nemis tillarini biladi.

O‘zbekiston transport tizimi tashkilotlarida, keyinchalik O‘zbekiston Respublikasi Tashqi iqtisodiy aloqalar vazirligining bo‘limlarida turli lavozimlarida ishlagan.

1993-yildan — diplomatik ishda. O‘zbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligining turli tuzilmaviy bo‘linmalariga rahbarlik qilgan, vazir yordamchisi va maslahatchisi bo‘lgan.

1993-1995 va 1999-2003-yillarda O‘zbekiston Respublikasining Germaniyadagi elchixonasi xodimi.

1995-1999-yillarda — Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligi Yevropa mamlakatlari bilan hamkorlik boshqarmasi boshligʻi.

1999-2007 — O‘zbekiston Respublikasining Germaniyadagi elchixonasi maslahatchisi.

2007-2010-yillarda — O‘zbekiston Respublikasining Qirg‘iziston Respublikasidagi favqulodda va muxtor elchisi.

2010-yildan 2014-yilgacha — O‘zbekiston Respublikasining Rossiya Federatsiyasidagi favqulodda va muxtor elchisi.

2014-yildan Jahon iqtisodiyoti va diplomatiya universiteti rektorining oʻrinbosari.

## Manbalar
Oliy va nozil isnod

**Oliy va nozil isnod** (arab. yuqori va quyi isnod) - isnodning oʻziga xos jihatlaridan biri. Istilohda — isnoddagi kishilarning soni kam (masalan, uchta roviy) boʻlgan hadisga oliy (yuqori), koʻp boʻlganiga (masalan, toʻrtta roviy) nozil (quyi) deyishadi. Oliy isnod nozil isnoddan afzal sanaladi. Nozil isnodning roviylari oliynikidan ishonchli boʻlsa, nozilning darajasi yuqori boʻlishi mumkin. Imom Dorimiyning «Sunan» asarida oliy isnodli hadislar ko’p.
## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Pesax

**Pesax** - yahudiy yillik bayramlari orasida eng e’tiborlisi boʻlib, nisan (mart-aprel) oyininng oʻn beshinchi kunidan boshlanib, sakkiz kun davom etadi. Ushbu bayram yahudiylarning Misrdagi qullikdan ozod boʻlganlari munosabati bilan nishonlanadi va mazkur kunlarda xamirturishsiz non “massa” iste’mol qilinadi. Buni tanovul qilish bilan har bir yahudiy ota-bobolarining Muso boshchiligida chekkan mashaqqatlarini his qiladi, deb hisoblanadi. Pesaxdan keyingi 50-kuni sivon (may-iyun) oyining 6-7 kunlari yahudiylar ikki kun davom etadigan Shavuot (Sheviot) (ibr. - haftalar) bayramini nishonlaydilar.
## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Poruch

**Poruch** - chetlarida metall xalqa oʻrnatilgan, bogʻichli, tashqi tomonidan xoch timsoli tushurilgan qadama yeng. U xristianlikda ruhoniylik libosining bir qismi hisoblangan poruchni dyakon sirli marosimlarni bajarish vaqtida podryasnikning yengi ustidan bogʻlab olishi talab etiladi.
## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Post

**Post** - xristian dinidagi roʻza. Xristianlik ta’limotiga koʻra roʻza deb, ma’lum bir vaqtda ma’lum bir ozuqalardan oʻzini tiyishga, ya’ni goʻshtli, sutli, tuxumli taomlardan parhez qilmoqqa aytiladi. Xristianlikda roʻza bir kunlik va uzoq muddatli boʻladi. Uzoq muddatli roʻza faqatgina pravoslavlik yoʻnalishi tarafdorlari tomonidan tutiladi. Katoliklar Uzoq muddatli roʻza tutmaydilar. Protestantizm yoʻnalishlarida (anglikan cherkovi bundang mustasno) esa, roʻza majburiy ibodat hisoblanmaydi.
## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Jaʼfar at-Tabriziy (olim)

**Jaʼfar ibn Muhammad ibn Muhammad Jaʼfar at-Tabriziy** (1873-yil (hijriy 1290-yil rabiulavval oyida tugʻilib, taxminan 1906-yil (hijriy 1324 -yil)da vafot etgan) — olim, fiqh ilmining usul sohasi bo‘yicha faqih bo‘lgan. Tabrizda tugʻilib, oʻsha yerda voyaga yetgan. So‘ngra Najafga ko‘chib o‘tib, u yerda o‘n yil istiqomat qilgan. Yana Tabrizga qaytib kelib, umrining soʻngiga qadar sharʼiy vazifalarni bajarish va kitoblar taʼlif etish bilan shug‘ullangan.

## Asarlari
* „*Ravoyiʼu-l-usul*“ („Usul bo‘yicha shohona asarlar“);
* „*Maboniʼu-l-usul*“ („Usulning manbalari“);
* „*Daloilu-l-xayrot*“ („Ezgulik dalillari“);
* „*Kitobu-t-tahorat*“(„Tahorat kitobi“);
* „*Kitobu-s-salot*“ („Namoz kitobi“).

## Manbalar
Jaʼfar az-Zanjoniy (as-Sajosiy)

**Jaʼfar ibn Muhammad Boqir ibn Abbos Ali ibn Muhammad al-Qovoqiy, al-Ankuroniy, az-Zanjoniy, as-Sajosiy** (1852-yil (hijriy 1268-yil)da tug‘ilib, 1919-yil (hijriy 1337-yil)da vafot etgan) — fozil inson va bir qancha asarlarning muallifi.

## Manbalar
Jaʼfar al-Mazyomajakasiy

**Jaʼfar ibn Muhammad ibn Hojib al-Mazyomajakasiy (Abu Muhammad)** (milodiy 971-yil (hijriy 360-yil)dan oldin vafot etgan) - sahih hadislar eshitgan, Imom al-Buxoriyning do‘sti bo‘lgan. 358-hijriy yilda Dabusiyaga kelgan. U ulamolardan, ulamolar ham undan hadis rivoyat qilganlar.

## Manbalar
Jaʼfar al-Qantariy

**Jaʼfar ibn Sodiq al-Junayd al-Qantariy (Abu Mansur)** (milodiy 927-yil (hijriy 315-yil)da vafot etgan) ulamolardan, ulamolar ham undan hadis rivoyat qilganlar.

## Manbalar
Jaʼfar an-Naxoliy

**Jaʼfar ibn Abdulloh ibn Muhammad ibn Jaʼfar ibn Muhammad ibn Mihron an-Naxoliyas-Saraxsiy (Abu Said)** (milodiy 1010-yil(hijriy 400-yil)da vafot etgan) saraxslik bo‘lgan. U ulamolardan, ulamolar ham undan hadis rivoyat qilganlar.

## Manbalar
Jaʼfar al-Marvaziy

**Jaʼfar ibn Ahmad al-Marvaziy (Abul Abbos)** (milodiy 887-yil (hijriy 274-hijriy yil)da vafot etgan) — turli ilm sohalarida ijod qilgan, Ahvazda vafot etgan. Kitoblari Bag‘dodga olib borilib, 274-hijriy yilda o‘sha yerda sotilgan.

## Asarlari
* „**al-Masolik va-l-mamolik**“ („Yo‘llar va mamlakatlar“);
* „*Kitobu-l-adabi-l-kabiyr*“ („Adabiyot bo‘yichakatta kitob“);
* „*Tarixu-l-qiroat litaʼyidi kutubi-s-sulton*“;
* „*al-Balog‘a va-l-xitoba*“ („Balog‘at va notiqlik“);
* „*Kitobu-n-nojim*“ („Qarzlar to‘lovining tartibi haqidagikitob“).

## Manbalar
Ja'far al-Marvaziy (Abulxayr)

**Jaʼfar ibn Muhammad ibn Usmon al-Marvaziy ash-shofiʼiy** (1055-yil (hijriy 447-yil)da vafot etgan) — faqih. U 418-hijriy yilda Maʼrat an-Nuʼmon degan joyga kelib, o‘sha yerda qolgan.

## Asarlari
* „*az-Zaxira fil-mazhabi-sh-shofiʼiy*“ („shofiʼiy mazhabi durdonasi“).

## Manbalar
Istixora namozi

**Istixora** (baʼzan *istihora* ham deyiladi; ) — ikki rakaatdan iborat namoz. Ushbu namozdan so'ng musulmon kishi Allohdan maʼlum bir masala boʻyicha toʻgʻri qaror qabul qilishda yordam berishini soʻraydi.

## Tartibi
Istixora ikki rakat nafl namoz kabi oʻqiladi va quyidagi duo bilan tugaydi:

Allohim, Sening ilming bilan Sendan yaxshilik soʻrayman. Sening qudrating bilan Sendan qodirlik va ulugʻ fazlingni soʻrayman. Sen (har narsaga) qodirsan, men qodir emasman. Sen (har narsani) biluvchisan, men bilmayman. Sen gʻaybni biluvchisan.

Ey Robbim, agar mana shu qilayotgan ishim (hojatining nomini aytadi) dinimda, yashashimda, ishlarimning oqibatida, dunyo va oxiratimda men uchun yaxshi boʻlsa, uni menga nasib et va oson qil. Soʻng uni menga barakotli qil.

Agar mana shu ishim (hojatining nomini aytadi) dinimda, yashashimda, ishlarimning oqibatida, dunyo va oxiratimda men uchun yomon boʻlsa, mendan uni uzoqlashtir, (undan meni uzoqlashtir) qayerda boʻlsa ham, men uchun yaxshilikni taqdir qil va meni undan rozi et.)
Istixoro namozining tavsifi Jobir ibn Abdulloh as-Salamiydan al-Buxoriy, at-Termiziy, an-Nasoiy, Abu Dovud, Ibn Moja va Ahmad ibn Hanbal kabi hadisshunoslar rivoyat qilgan

## Manbalar

## Adabiyotlar
* 

## Havolalar
Jaʼfar an-Nasafiy

**Jaʼfar ibn Muhammad ibn al-Muʼtazz ibn Muhammad ibn al-Mustagʻfir ibn al-Fath ibn Idris al-Mustagʻfiriy an-Nasafiy (Abul Abbos)** (milodiy 961-yil (hijriy 350-yil)da tugʻilib, 1041-yil (hijriy 432-yil)da vafot etgan) — muhaddis va muarrix boʻlgan. Xuroson yurtlarini kezgan. Nasafda vafot etgan.

Abu Jaʼfar an Nasafiy — tarix, filologiya, fiqh, hadisshunoslik sohalarida ijod qilgan olim. Uning toʻliq ismi Abul Abbos Jaʼfar ibn Muhammad al-Mustagʻfiriy an-Nasafiydir. Nasafiy turli mavzularga oid 10 dan ortiq asar yozgan. Kitoblari ichida eng mashhuri „Nasaf va Kesh tarixi“ nomli 2 jildli asaridir. Bu kitob bizgacha yetib kelgan emas. Ushbu asarda X-XII asrlarda Kesh va Nasafda yashab ijod qilgan shoir, olim hamda diniy ulamolar haqida maʼlumotlar qayd etilgan. Muallif bu olimlarni 80 toifaga boʻlib tasvirlaydi.

As-Samoniy oʻzining „Kitob al-Ansab“ kitobini „Nasaf va Kesh tarixi“ asaridan foydalanib yozgan. Asardan parchalar, qaydlar keltirgan. „Kitob al-Ansab“da Jaʼfar an-Nasafiyning 18 ustozi va 8 shogirdi haqida maʼlumotlar berilgan. Shuningdek, as-Samoniy Nasafiyning koʻplab hadislar yigʻganini, uning davrida Movarounnahr yerlarida bunday hadis ilmi bilimdoni va hadislarni toʻplab tasniflovchi kishi boʻlmaganini qayd etgan. Samoniy olimning qabri Nasafning vodiy qismida ekanini yozib, uni ziyorat qilganini ham aytib oʻtgan.

Abu Jaʼfar an Nasafiy Movarounnahr va Xurosonning turli shaharlari boʻylab sayohat qilgan. Sayohati davomida
Buxoro, Samarqand, Marv, Nishopur, Saraxs kabi shaharlarda yashagan. 26 yoshdaligida Nasaf jome masjidida vaʼz oʻqigan. Bu taxminan 987-yilga toʻgʻri keladi. Umrining soʻnggi davrlarida Nasafning bosh voizchisi boʻlgan.

Abul Abbos Jaʼfar an-Nasafiy 1041-yilda Nasafda vafot etgan.
## Asarlari
* „*Maʼrifatu-s-sahoba*“ („Sahobalarni bilish“);
* „*Daloilu-n-nubuvva*“ („Paygʻambarlik belgilari“);
* „*Fazoilu-l-Qurʼon*“ („Qurʼon fazilatlari“);
* „*Tarixu Nasaf*“ („Nasaf tarixi“);
* „*ash-Shamoyil an-nabaviya*“ („Paygʻambarning shakl-shamoillari“);
* „*at-Tamhid fi-t-tajvid*“ („Tajviddagi muqad-dima“);
* „*az-Ziyorotfi kitobi-l-muxtalaf va-l-muʼtalafli Abdilgʻaniy ibn Said*“ („Abdulgʻaniy ibn Saidning aniq va noaniqkitobidagi ziyorat bobi“).

## Manbalar
Jaʼfar an-Naqabuniy

**Jaʼfar ibn Muhammad ibn al-Makkiy ibn Hajar an-Naqabuniy al-Xoziy (Abul Abbos)** (milodiy 984-yil (hijriy 374-yil ramazon oyining 1-sanasi)da vafot etgan Naqabun qishlog‘idan bo‘lgan, o‘z qishlog‘ida hadislar rivoyat qilgan. U ulamolardan, ulamolar ham undan hadis rivoyat qilganlar.

## Manbalar
Güllüce (Mustafakemalpaşa)

**Güllüce** - Bursa viloyatining Mustafakemalpaşa tumaniga qarashli mahalla .

## Geografiyasi
Bursaga 92,  Mustafakemalpaşa tumaniga 7&nbsp;km uzoqlikda.

## Aholi

## Havolalar

* LocalNET 25 Haziran 2012 tarihinde

## Manbalar
Zayn al-Obidiyn ash-Shirvoniy

**Zayn al-Obidiyn ash-Shirvoniy** (1780-yil (hijriy 1190-yil)da tavallud topgan) „*Hadiqatu-s-siyohati va riyozu-s-siyohati*“ („Sayohat boʻstoni va sayyohlik tarbiyasi“) nomli asar unga mansubdir.

## Manbalar
Zaynuddin al-Buxoriy

**Zaynuddin Itobiy Buxoriy** (milodiy 1190-yil (hijriy 586-yil)da vafot etgan) „*Javomiʼu-l-fiqh*“ („Fiqh ahkomlarining to‘plamlari“), „*Sharhu javomiʼi-l-kalim*“ („Javomiʼu-l-kalim“gasharh"), „*Kitobu-z-Ziyodot*“ („Qo‘shimchalar kitobi“) va boshqa bir qancha asarlar muallifi.

## Manbalar
Zafar al-Asbonikasiy

**Zafar ibn al-Laysiy ibn Qulli as-Sug‘riy al-Asbonikasiy** (milodiy 932-yil (hijriy 320-yil)dan keyin vafot etgan) — asli Isfijobdan, ishonchli hadislarni o‘ziga yarasha tarzda rivoyat qiladigan faqih bo‘lgan. .

## Manbalar
Oltintopgan koʻchasi (Toshkent)

**Oltintopgan koʻchasi** — Bektemir tumanining Olim Ashirov mahallasi hududida. Bektemir koʻchasi bilan koʻcha etagidagi dala hovlilari oraligʻida. Uzunligi 4 km atrofida.

1990-yil Toshlent viloyati Oʻrta Chirchiq tumanidan Toshkent shahar tasarrufiga oʻtgan. 2008-yil 6-maydan Oltintopgan nomi bilan yuritiladi. Tarkibida 1 ta berk koʻcha bor.

Yoʻnalishida „Koka-Kola“ LTD qoʻshma korxonasi, temir-beton zavodi, „Istal“ ilmiy-ishlab chiqarish, „Oʻzbekoltin“, mebellar ishlab chiqarish korxonalari, „BK Intrans“ xalqaro avtokorxonasi, 56-avtobaza, savdo shoxobchalari, „Imperial“ restorani, 570-maktab, bogʻcha, koʻp qavatli va shaxsiy turar joy binolari joylashgan. Yaqinida Chirchiq daryosi oqib oʻtadi.

## Yana qarang

* Toshkent koʻchalari roʻyxati

## Manbalar
Zahiruddin al-Margʻinoniy

**Ali ibn Abdulaziz ibn Abdurrazzoq al-Marg‘inoniy (Zahiruddin)** faqih bo‘lgan. (milodiy 1112-yil (hijriy 506-yil)da vafot etgan).

## Asarlari
* „*Fatovo*“(„Fatvolar“);
* „*Favoid*“ („Foydalar“);
* „*Manoqibu-l-Imomi-l-aʼzam*“ („Imomi Aʼzam manoqiblari“);
* „*Aqdiyatu-r-rasul (s.a.v.)*“ („Payg‘ambar(s.a.v.) javob bergan masalalar to‘plami“).

## Manbalar