open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kvirin

**Kvirin** () — eng qadimgi Italiya va Rim maʼbudlaridan biri. Qadimgi rimliklar bu maʼbudni oʻzlarining ilohiy ajdodlari, Marsning oʻgʻli Romul deb hisoblashgan.

Kvirin dastlab Sabinlarning maʼbudi edi. Uni Rimga Kvirinal tepaligida joylashgan Sabinlar koʻchmanchilari olib kelishgan. U dastlab Marsga oʻxshash urush maʼbudi edi. Keyinchalik, u birinchi Rim shohi Romulga tenglashtirilgan. Rim davlati tarixining dastlabki davrida Qvirin Yupiter va Mars bilan birgalikda „qadimgi triada“ — „“ Rimning asosiy jangovar maʼbudlari — jangda gʻalabaga chaqirilgan davlat qoʻriqchilarining triadasiga kirgan. Ularning har birining oʻz oliy kohini bor edi. Kvirin maʼbudining bayrami — Kvirinalia — 17-fevral kuni boʻlib nishonlangan.

Ehtimol, uning ismi Sabinlar tilidan kelib chiqqan boʻlib, u *Quiris* („nayzali“) kabi eshitilgan. Boshqa versiyaga koʻra, u sabinlar shahri Kuresdan kelib chiqqan boʻlishi mumkin. Shuningdek, P. Kretschmer tomonidan ilgari surilgan, uning birgalikda Rim davlatini tashkil etgan Kuriya bilan aloqasi haqidagi taxminiga koʻra, Kvirin ularning maʼbudi hisoblangan. Nihoyat, A. B. Kuk Kvirin dastlab ilohiy eman (*quercus*) boʻlgan va bu holatda „Kviritlar“ dastlab „eman nayzasi odamlari“ edi, deb taxmin qildi.

Serviy „Eneida“ga yozgan sharhida (I, 292 va VI, 859) shunday degan edi: „Mars qattiq gʻazablanganda (*saevit*), uni Gradiva deb atashadi; agar u xotirjam boʻlsa (*tranquillus*), uni Kvirin deb atashadi“ Shunday qilib, Kvirinni „Tinchlik Marsi“ deb hisoblash mumkin edi, shuning uchun uning ibodatxonasi Rim ichida edi, „Urush Marsi“ ibodatxonasi esa uning tashqarisida edi.

Rim fuqarolarining nomlaridan biri — *kviritlar* — maʼbud Kvirin nomidan kelib chiqqan. Kviringa eʼtiqod haqida Titus Liviy (VIII, 9, 6) oʻzining „Shahar tashkil topgan kundan boshlab tarix“ va Plutarx „Qiyosiy hayot tavsiflari“ (Romul, XXIX) da hikoya qiladi.

Rim imperiyasining Avgust hukmronligi davrida Kvirin Yanusning epitetlaridan biri edi.

## Manbalar


## Adabiyotlar
* *Буассье Г.* Римская религия от Августа до Антонинов. М., 1914.
* *[[Виссова, Георг|Wissowa G.]]* Religion und Kultus der Römer. München, 1902.
* Robert Schilling, "Quirinus, " *Roman and European Mythologies* (University of Chicago Press, 1992, from the French edition of 1981), p. 145.
## Havolalar
* Квирин // Мифологический словарь/ Гл. ред. Е. М. Мелетинский. — М.:Советская энциклопедия, 1990. — 672 с.
Almería universiteti

**Almería universiteti**(, **UAL**) Ispaniyaning Almeria shahrida joylashgan davlat universitetidir. Oʻrta yer dengizi sohilida joylashgan, Almeria shahrining La Canada de San Urbano tumaniga tegishli. 2008-yilda universitet 871 oʻqituvchi va 11,628 talaba va 38 ta turli darajadagi dasturlarni taklif qiladi. Tashkil etilgan vaqtda uning dastlabki boshqaruvi vitse-kansler sifatida D. Alberto Fernandes Gutierrezga yuklangan edi. 2007-yilda Pedro Molina Garsiya rektor etib saylangan. Uning oʻrniga 68,24 % ovoz toʻplagan Karmelo Rodriges Torreblanka kelgan. 2015-yilning boshida boʻlib oʻtgan saylovlarda universitet jamoasi tomonidan saylangan D. Alfredo Martinez Almécijadan oʻz lavozimini egallagan. U 2019-yil 28-mayda 87 % ovoz bilan qayta saylangan.

## Kirish
Almeria universiteti shahar va viloyat bilan yoʻllar va avtobus xizmatlari bilan bogʻlangan.

### Yoʻlda
AL-3202 yoʻlidan foydalanib, qirgʻoq orqali kelish mumkin. Bu yoʻldan asosan poytaxt janubidan kelayotganlar foydalanadi. AL-3200 dan shimolga kirish yoʻli ham mavjud. Bu AL-12 avtomagistrali bilan bogʻlangan boʻlib, u poytaxt shimolidan va poytaxtning qolgan qismidan tezkor kirishni taʼminlaydi. Bir qator talabalar tirbandlikdan qochish uchun Andarax daryosidan oʻtishni afzal koʻrishadi. AL-3200 Sharqdan ham ishlatiladi, ammo bu hududda aholi zichligi pastligi sababli bu kamdan-kam uchraydi. Dastlabki vaqtdan boshlab toʻxtash joylari kam, shuning uchun tashrif buyuruvchilar koʻpincha bir necha yuz metr masofada mashinalardan foydalanishadi.
### Jamoat transportida
Mahalliy avtobus xizmatining 11, 12, 18 va 19-avtobus yoʻnalishlari UALga keladi va uni avtovokzal orqali poytaxt bilan bogʻlaydi, bu esa viloyatdagi barcha talabalarga kirishni taʼminlaydi. Xizmat eng yuqori soatlarda band boʻladi, shuning uchun 13 va 14-yoʻnalishlarda faqat talabalar uchun qoʻshimcha avtobuslarni koʻrish odatiy holdir. Tramvayni joriy etish masalasi koʻrib chiqilmoqda, biroq davlat idoralari buni maqsadga muvofiq deb hisoblamaydi.
## Kollejlar va fakultetlar

### Kollejlar
* Politexnika
* Mehnat munosabatlari
### Fakultetlar
* Sogʻliqni saqlash fanlari
* Iqtisodiyot va biznes tadqiqotlari
* Tabiiy fanlar
* Taʼlim
* Qonun
* Gumanitar fanlar
* Psixologiya
## Polifonik xor
Almeria universitetining polifonik xori Almeriya universitetida (Almeria, Andalusiya, Ispaniya) yaratilgan, asosan universitet talabalaridan iborat aralash polifonik kamerali xordir. Universitet xori 1994-yilda polifonik xor sifatida tashkil etilgan. Oʻshandan beri uning direktori avval Almeriyaning Virgen del Mar xori direktori boʻlgan Xose Luis Martines boʻlib kelgan. Uning asosiy maqsadi — barcha davr va uslublarning koʻp ovozli xor musiqasini oʻrganish, talqin qilish va tarqatishdir. U universitetning barcha rasmiy funktsiyalarida, shuningdek, turli xor yigʻilishlarida ishlaydi va Almeria shahar kengashi, Almeria viloyati kengashi va Andalusiya Madaniyat vazirligining musiqiy targʻibot dasturlarida ishtirok etadi. U Ispaniya boʻylab 150 dan ortiq resitallarni ijro etgan va uning repertuarida 200 ga yaqin asar mavjud.
## Manbalar
Kampe

**Kampe** () — yunon mifologiyasidagi qahramon, ayol yirtqich hayvon. U Kronos tomonidan bandi qilingan Tartarda Kikloplar va Gekatonxeirlarni qoʻriqlagan. U Titanomaxiyada ularning yordamiga muhtoj boʻlganida Zevs tomonidan oʻldirilgan.

## Nomi
Yunoncha κάμπη soʻzi kapalak qurti yoki ipak qurti degan maʼnoni anglatadi. Uning etimologiyasi, ehtimol, omofon (ikkinchi boʻgʻindagi urgʻu bilan) bilan bogʻliq boʻlib, uning asosiy maʼnosi aylanma daryo va kengroq maʼnoda har qanday egilishdir.

## Mifologiyasi
Birinchi marta Kikloplar va Gekatonxeirlarning bandi qilinishi va keyinchalik ozod etilishi Gesiodning „Teogoniyasida“ tasvirlangan, ammo u yerda hech qanday qoʻriqchi yoʻq edi. Kampe bilan bogʻliq voqealar, ehtimol, hozirda yoʻqolgan „Titanomaxia“ dostonida va Psevdo-Apollodor bu haqda oʻz hikoyasiga asoslangan orfik matnlarda tasvirlangan.

Gesixiy Aleksandriyskiy shoir Epixarm miloddan avvalgi V asrda Kampeni dengiz yirtqich hayvoni (Keto nomidan kelib chiqib) sifatida tasvirlaganligini taʼkidlagan.

Diodor Sitsiliyskining yozishicha, maʼbud Dionis Liviyaning Zabirna shahri yaqinida qarorgoh qurganida, shaharni vahimaga solib, uning koʻplab aholisini oʻldiradigan „yerdan yaralgan yirtqich Kampe“ni uchratib oʻldiradi. Bu hikoya Tatarlar Kampasidan ilhomlangan boʻlishi mumkin. Apollodor ham, Diodor ham Kampa haqida hech qanday taʼrif bermagan, lekin VI asrda yunon shoiri Nonn Panopolitanskiy buni batafsil bayon qildi: u „ilon oyoqli“ va zaharli edi, "egri-bugri tanasida u minglab hayvonlar va yirtqich hayvonlar yuzlariga ega edi… ", ikkita boshi Sfinga va Skillaga oʻxshardi, „oʻrtasi qiz koʻrinishida edi“, „jingalak soch oʻrniga“ ilonlar, „koʻp sonli qoʻllarida“ uzun tirnoqlari bor, uning koʻkragidan chov burmalargacha dengiz maxluqlarniki kabi binafsha rangdagi tangachalar bor edi, dumi esa chayonniki edi.

Zevs uni chaqmoq bilan urib halok qildi. Nonning tavsifi Gesiodning Tifon tavsifiga oʻxshaydi („Teogonia“ 820 va keyingilari). J. E. Fontenrozga koʻra, bu yerda u ham boshqa nom bilan ataluvchi Yechidna edi, bu ilonning xususiyatlari va Sfinga va Skilla bilan taqqoslash bilan koʻrsatilgan.

## Manbalar
Ulyanovskdagi Urush bolalariga yodgorlik

**Ulyanovskdagi Urush bolalariga yodgorlik** — Ulyanovskdagi Ulugʻ Vatan urushi qurbonlari boʻlgan, urush bolaligidan mahrum qilgan bolalarga atalgan yodgorlik.

## Tarixi
Yodgorlik Gʻalabaning 30-yilligi maydoni hududida oʻrnatilgan. Muallif Moskva viloyati, Jukovskiy shahridan boʻlgan haykaltarosh Mariya Galas edi. Yodgorlik haykaltaroshlik kompozitsiyasi koʻrinishida yaratilgan boʻlib, unda qoʻlida tugun tutgan qiz va chanasida shox-shabba ortilgan bola tasvirlangan. Haykallar bronzadan quyilgan.

Bronza kompozitsiyasi Gʻalabaning 30-yilligi maydonidagi haykaltaroshlik ansambliga qoʻshimcha boʻlib, „Pioner qahramonlar xiyoboni“ deb nomlangan. Yodgorlik Ulyanovsk viloyati faxriylar kengashi va gubernatorning koʻmagi bilan oʻrnatilgan. 2015-yil 28-apreldagi yodgorlikning tantanali ochilishida koʻplab Ulyanovsk aholisi va shahar mehmonlari, shuningdek, Ulyanovsk viloyati gubernatori Sergey Morozov va Rossiya Federatsiyasi Prezident huzuridagi Bolalar huquqlari boʻyicha vakil Pavel Astaxov ishtirok etdilar.

## Tavsifi
Yodgorlikning ilk nusxasida qiz qoʻlida qisqich, bola esa chelak tutgan edi. Ammo bu mavzu faqat Leningrad qamalidan omon qolganlar uchun tushunarli boʻlar edi: aholi yondiruvchi bombalarni qisqichlarda olib, ularni suvda oʻchirish uchun foydalanishgan. Loyihani muhokama qilgandan soʻng, haykaltarosh qisqichlarni mushuk bilan almashtirdi (ular Leningradda ocharchilik paytida deyarli yoʻq qilingan) va shu shaklda loyiha maʼqullandi. Biroq, yangi shubha paydo boʻldi — odamlar buni bolalar mushukni chelakda choʻktirishga qaror qilishgan deya tushunishmasmikan? Keyin Mariya Galas yana bir bor yodgorlikni oʻzgartirdi va uni internetda ommaviy muhokamaga qoʻydi. Natijada, yodgorlik haqiqiy koʻrinishga ega boʻldi — qoʻlida tugunchali qiz va uning yonida chana bilan uyga oʻtin olib ketayotgan bola. Toʻq rangli granitdan yasalgan poydevor ustida *"Urush bolalariga bagʻishlangan"* yozuvi bor.

## Manbalar


## Havolalar
* [Памятник Детям войны (Ульяновск)](https://greenexp.ru/places/%D0%9F%D0%B0%D0%BC%D1%8F%D1%82%D0%BD%D0%B8%D0%BA_%D0%94%D0%B5%D1%82%D1%8F%D0%BC_%D0%B2%D0%BE%D0%B9%D0%BD%D1%8B_(%D0%A3%D0%BB%D1%8C%D1%8F%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D1%81%D0%BA)) 
* В Ульяновске появились бронзовые дети войны 
* Памятник детям войны в Ульяновске: образец того, как надо трогательно сохранять коллективную память 
* НЕОБЫЧНЫЕ ПАМЯТНИКИ (ДЕТЯМ ВОЙНЫ)
Luke Smith

**Luke Smith** — aktyor Tommy Knight tomonidan ijro etilgan mashhur „*Doctor Who*“ teleserialining „Sarah Janening sarguzashtlari“ nomli ingliz ilmiy — fantastik teleserialining qahramoni. Luke „Sarah Janening sarguzashtlari“ teleserialining doimiy qahramoni boʻlib, u „*Doctor Who*“ teleserialining uchta seriyasida: „oʻgʻirlangan yer“/"sayohatning oxiri (*Doctor Who*)" (2008) ikki qismli epizodda va oʻninchi doktor „vaqtning oxiri“ (2010)  paydo boʻldi. Luke-Arketip odam, sunʼiy ravishda minglab DNK namunalaridan oʻzgasayoraliklar tomonidan ishlab chiqarilgan, seriyaning bosh qahramoni Sarah Jane Smith (aktrisa Elisabeth Sladen) tomonidan qabul qilingan. U koʻpincha aql-idrok darajasini koʻrsatadigan daho bola, lekin ayni paytda jamiyatda hayotga juda oz moslashgan.

## Qahramon tarixi
Luke-begona odamlar tomonidan sunʼiy ravishda oʻstirilgan bola. Mariya tomonidan „Beynlar bosqini“ seriyasida qutqarildi. „Slivinlaq qasosi“ seriyasida birinchi marta maktabga boradi. U yerda yangi doʻst — Clyde Langerni topadi. Luke  „abadiy tuzoq“dan tashqari barcha seriyalarda paydo boʻladi.

### Birinchi koʻrinish
"Bane Invasion"

## Manbalar


## Havolalar
* Люк Смит на сайте TARDIS Index File
Kapaney

**Kapaney** () — qadimgi yunon mifologiyasida Sfenelning otasi, Fivaga qarshi yurishda qatnashgan yetti qahramondan biri. Gipponoy va Astinomaning oʻgʻli. Boshqa versiyaga koʻra, Alektorning oʻgʻli va Sfenelning otasi.

## Biografiyasi
Argos shahridan. Nemeya oʻyinlarida u qoʻl jangida qatnashgan. Fivaga qarshi yetti kishidan biri, qalqonda u perunli yalangʻoch jangchining tasviri va „Men shaharni yoqib yuboraman“ degan yozuv bor edi. Elektra darvozasi oldida turgan. Boshqa bir versiyaga koʻra, u Ogigiy darvozalarini qamal qilgan. Hujum paytida u oʻlmas maʼbudlar xohlamasa ham, shaharni egallab olish haqida qasamyod qildi.

Narvonni qoʻyib, u shahar devorlariga chiqishga harakat qiladi, lekin uning maqtanchoqligidan gʻazablangan Zevs uni chaqmoq bilan uradi va u devorga koʻtarilgan narvon bilan birga yiqiladi — bu mumtoz shoirlar va rassomlar tomonidan koʻpincha tasvirlanadigan sahnadir. Boshqa versiyaga koʻra, u shahar devoriga zinadan koʻtarilayotganda halok boʻlgan. Yoki avval u devorga chiqadi va keyin u yerda halokatga uchraydi. Pavsaniyning soʻzlariga koʻra, bu Elektra darvozalarida sodir boʻlgan.

Rim shoiri Statsiy ham oʻzining „Fivaida“ asarida (X, 827-XI, 20) uning oʻlimi haqida hikoya qiladi. Argosda uning jasadini yoqish paytida uning rafiqasi Yevadna oʻzini olovga tashlaydi va u bilan birga yonadi. Stesixorning maʼbud Asklepiy uni keyin tiriltirgani haqidagi versiyasi mavjud. Uning haykali Delfida boʻlgan.

## Madaniyatda
Timesyfeyning „Kapaney“ tragediyasi qahramoni. Dantening „Ilohiy komediya“sida Kappaney kufrligi uchun doʻzaxning yettinchi doirasiga joylashtirilgan, u yerda gʻurur bilan azob-uqubatlarga chidab, Zevsga gʻazab bilan qarshi chiqishda davom etgan.

## Manbalar


## Adabiyotlar
* Капаней // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.

n
Vitebskdagi Urush bolalariga yodgorlik

**Vitebskdagi Urush bolalariga yodgorlik** () — Belarusiyaning Vitebsk shahrida urush yillari bolalariga oʻrnatilgan yodgorlik.

2011-yil 25-iyunda Vitebskda Shahar kunini nishonlash doirasida ochilgan. Yodgorlikning ochilish marosimida Vitebsk shahar ijroiya qoʻmitasi raisi Viktor Nikolaykin, Vitebsk shahar deputatlar kengashi raisi Nikolay Smunev va Vitebsk shahrining Oktabrskiy tumani maʼmuriyati rahbari Gennadiy Grebnev ishtirok etdi.

U Minay Shmirev nomidagi Partizan shon-sharaf bogʻida (sobiq Lenin nomidagi bogʻ) joylashgan. Yodgorlik muallifi Vitebsklik haykaltarosh Valeriy Moguchiydir.

Yodgorlik vayronaga aylangan uy zinapoyasida oʻtirgan oʻsmir bola va qizaloqning siymolarini aks ettiradi. Yigitning qoʻlida qizga uzatayotgan non burdasi bor. Yodgorlik poyiga bronza prizma oʻrnatilgan boʻlib, unda *"URUSH BOLALARIGA" degan* yozuv bor. Yodgorlik qizil va kulrang granitdan yasalgan poydevor ustida joylashgan. Yodgorlik atrofidagi maydon yoʻlka plitalari bilan qoplangan. Yodgorlik yonida Ulugʻ Vatan urushiga bagʻishlangan turli tantanali tadbirlar oʻtkaziladi.
## Manbalar


## Havolalar
* Скульптурная композиция Детям войны в Витебске
* В Витебске возле памятника «Детям войны» отметили 72-ю годовщину снятия блокады Ленинграда 
* НЕОБЫЧНЫЕ ПАМЯТНИКИ (ДЕТЯМ ВОЙНЫ)
Kievda o‘rnatilgan Demyan Korotchenko haykali

**Kievda oʻrnatilgan Demyan Korotchenko haykali** — Ukraina Sovet partiyasi rahbari D. S. Korotchenko sharafiga ilgari oʻrnatilgan yodgorlik. U 1974-yilda Kievda ochilgan.

U Kievning Shevchenko tumanidagi „Nivki“ bogʻiga kirish eshigi oldida joylashgan edi. Mualliflari — haykaltarosh A. Kovalyov, meʼmor S. Mirgorodskiy.

Yodgorlikning umumiy balandligi 5,2 m, poydevori 3 m.

Bronza yarim figura granit poydevorga oʻrnatilgan edi. Kompozitsiyaning qatʼiy frontalligi va umumlashtirilgan plastikasi janr-syujet tafsilotlari bilan ifodalangan — tugmasi qadalmagan pidjakda, oʻng qoʻli poydevorga tayangan va chap qoʻli toʻgʻri burchak ostida bukilib, tanaga mahkam bosilgan. Poydevorda izohli yozuv bor edi.

2015-yil 27-mayda yodgorlik demontaj qilindi. Hozirda uning oʻrniga Ukraina sharqidagi qurolli mojaro paytida halok boʻlgan Shevchenko tumani aholisi xotirasiga bagʻishlangan yodgorlik oʻrnatildi.

## Manbalar


## Havolalar
* Неонацисты снесли памятники Д. С. Коротченко, А. В. Иванову и комсомольцам 20-х годов в городе-герое Киеве  
* У Шевченківському районі Києва відкрито меморіал в пам’ять про полеглих за незалежність України
Charles de Gaulle haykali

**Moskvada o‘rnatilgan Charles de Gaulle haykali** ― shaharning Alekseevskiy tumanidagi Kosmos mehmonxonasi yonidagi xuddi shu nomdagi maydonda o‘rnatilgan.

## Tarixi
Yodgorlikni yaratish to‘g‘risida qaror 2002-yilda Moskva shaharsozlik kengashining yigʻilishida qabul qilingan.

Yodgorlik meʼmor A. V. Kuzmin va haykaltarosh Zurab Tsereteli tomonidan yaratilgan. De Gaulle to‘liq harbiy formada tik turgan holda tasvirlangan. Haykaltaroshlik kompozitsiyasi o‘zining haybati bilan hayratda qoldiradi: faqat granitdan yasalgan poydevorning balandligi 10 metrga, bronzadan yasalgan de Gaulle haykali esa 8 metrga teng. Poydevordagi lavhada rus va fransuz tillarida shunday yozilgan:

Tsereteli fikriga ko‘ra, yodgorlikning katta o‘lchami Kosmos mehmonxonasining salobatli o‘lchami bilan hamohang bo‘lishi kerak.

Charles de Gaulle haykali 2005-yil 9-mayda Rossiya prezidenti V. V. Putin va Fransiya prezidenti Jak Shirak tomonidan ochilgan. Marosimda fransuz Ikkinchi jahon urushi faxriylari ham ishtirok etgan.

Yodgorlik haqidagi fikrlar turlicha. Xususan, fransuz Le Figaro haykaltaroshlik haqida Tsereteli ishini juda keskin baholadi.

## Manbalar


## Havolalar
* 
*
Kanaka

**Kanaka** () — qadimgi yunon mifologiyasidagi qahramon.

Shamollar hukmdori Eolning qizi, akasi Makarey bilan zino qiladi, otasi uni oʻldiradi. U oʻgʻil dunyoga keltiradi, bolani Eol hayvonlarga yemish qilib tashlaydi, Kanaka oʻzini oʻldiradi.

Yevripidning „Eol, yoki Kanaka“ tragediyasining qahramoni. Ovidiy Kanakaning Makareyga (Heroid XI) maktubini yozgan.

Xuddi shu ismga ega boʻlgan yana bir qahramon mavjud — Eolning qizi, Poseydonning sevgilisi, Gopleyning onasi.

## Manbalar
Yekaterinburgdagi Front ortida mehnat qilgan bolalar uchun yodgorlik

**Yekaterinburgdagi Front ortida mehnat qilgan bolalar uchun yodgorlik** — Yekaterinburgdagi Ulugʻ Vatan urushi yillarida front ortida mehnat qilgan bolalarga oʻrnatilgan monument.

Yodgorlik „Mashinostroiteli“ metro bekati yonidagi parkda Kosmonavtlar xiyoboni va Frontoviye Brigada koʻchasi kesishmasi yaqinida joylashgan. 2014-yil noyabr oyida ochilgan. Uning mualliflari haykaltarosh Konstantin Grunberg va arxitektor Yuriy Doroshin „Akademik Belyankin arxitektura ustaxonasi“ va „Quyma zavod“ quyish ustaxonasi xodimlaridir.

Front ortida mehnat qilgan bolalar uchun yodgorlik, front brigadalari va Ulugʻ Vatan urushi bolalarining jasoratiga bagʻishlangan yodgorlikning ajralmas qismidir. Yodgorlik uchun joy tasodifan tanlanmagan — Sverdlovskning Orjonikidzevskiy tumanida (shahar urush yillarida shunday nomlangan) front uchun mahsulot ishlab chiqaradigan eng yirik zavodlar joylashgan edi.

3,5 metr boʻlgan yodgorlik majmuasining markaziy haykalida ramziy xoch koʻtarib yurgan bolalar tasvirlangan. Uning orqasida oʻn uch metr uzunlikdagi choʻyan barelyef joylashgan boʻlib, u front ortidagi ish kunlarining alohida lahzalarini aks ettiradi. Kulrang marmar plitalar bilan qoplangan poydevorda boʻrtma harflar bilan quyidagilar yozilgan: *"Va biz yashaymiz!* *Va biz eslaymiz!"*.

Taxminlarga koʻra, keyinchalik yodgorlik joyiga urush yillarida mamlakat mudofaasi uchun ishlagan barcha Sverdlovsk korxonalarining tarixiy nomlari yozilgan yodgorlik yodgorlik peshtaxtalari joylashtiriladi.

Shuningdek, Yekaterinburg maʼmuriyati va shaharning faxriy tashkilotlari Ural poytaxtida front mehnatkashlari uchun muzey-yodgorlik ochishni rejalashtirmoqda, uning maqsadi shahar aholisi va kelajak avlodlarga sverdlovskliklarning Buyuk Gʻalabaga qoʻshgan hissasi haqida aytib berishdir.

## Manbalar


## Havolalar
* В Екатеринбурге открыт памятник Детям войны-труженикам тыла 
* НЕОБЫЧНЫЕ ПАМЯТНИКИ (ДЕТЯМ ВОЙНЫ)
Sankt-Peterburgda o‘rnatilgan Qamaldagi Leningrad bolalari uchun yodgorlik

**Sankt-Peterburgda oʻrnatilgan Qamaldagi Leningrad bolalari uchun yodgorlik** — Sankt-Peterburgdagi Ulugʻ Vatan urushi davrida jabr koʻrgan Leningrad bolalariga bagʻishlangan monument.

## Tarixi
Yodgorlik 2010-yil 8-sentabrda Sankt-Peterburgda Vasilyevskiy orolining maydonlaridan birida — Olma bogʻida oʻrnatilgan. Olma bogʻi 1953-yilda maktab oʻquvchilari, qamaldagi shahar bolalari tomonidan Ulugʻ Vatan urushi — Leningrad qamalining qahramonlari xotirasi uchun asos solingan. Urush yillarida bu yerda 34-sonli shahar maktabi joylashgan. Olma bogʻini tashkil etish tashabbuskori zoologiya oʻqituvchisi — Anfisa Semyonova-Tyan-Shanskaya (1913-1986) — mashhur sayohatchining nabirasining rafiqasi edi. Bogʻga kiraverishda *"Ushbu uy hovlisidagi olma bogʻiga 1953-yilda 34-sonli maktabning oʻquvchilari tomonidan Ulugʻ Vatan urushida halok boʻlganlar xotirasiga bagʻishlab barpo etilgan"* deb yozilgan yodgorlik peshtaxtasi oʻrnatilgan. 2021-yilda maydon „**Anfisin Sad**“ rasmiy nomini oldi.

## Yodgorlik
Yodgorlik mualliflari haykaltarosh Galina Dodonova va meʼmor Vladimir Reppo. Ular kulrang granitdan yopinchiqqa oʻralgan va kigiz etik kiygan kichkina qizning haykalini yaratdilar. Haykal xuddi shunday materialdan yasalgan, bir oz egilgan, toʻrtburchak poydevorga oʻrnatilgan boʻlib, uning ustiga: *"QAMALDAGI BOLALARGA"* yozuvi bor.

Yopinchiqqa oʻralgan, ulkan kigiz etik kiygan va qoʻlida qamalda berilgan non boʻlagini tutgan nimjon qiz shahar harbiy tarixining dahshatli sahifalarining timsoliga aylandi. Uning yuzida bolalarcha qaygʻu ifodasi yoʻq, chunki bola qamal hayotining barcha qiyinchiliklarini boshdan kechirishiga toʻgʻri kelgan. Qizning orqasida qamaldagi Leningradning qogʻoz bilan koʻndalang yopishtirilgan derazalari ramzi boʻlgan stela bor. Yodgorlik atrofidagi maydon yoʻlka plitalari bilan qoplangan, kichik gulzorlar mavjud. Yodgorlik oldiga doimo gullar, bolalar oʻyinchoqlari, non boʻlaklari qoʻyiladi. Yodgorlik oʻrnatilgan maydon hududida muntazam ravishda xotira tadbirlari, mitinglar tashkil etilib, qamaldan omon qolgan aholi bilan uchrashuvlar oʻtkaziladi.

## Manbalar


## Havolalar
* НЕОБЫЧНЫЕ ПАМЯТНИКИ (ДЕТЯМ ВОЙНЫ)
* В честь погибших детей. Не забыть тех, кому не довелось дожить до Победы
Gluxovdagi Urush bolalariga yodgorlik

**Gluxovdagi Urush bolalariga yodgorlik** — Ukrainaning Sumi viloyati Gluxov shahridagi yodgorlik.

2007-yilda ochilgan. Kievo-Moskovskaya koʻchasidagi jamoat bogʻida oʻrnatilgan.

Yodgorlikning beton stelaga oʻrnatilgan barelyef qismida ikki oʻsmir: harbiy pilotkali va katta erkak kiyimini kiygan oʻgʻil bola va roʻmol bilan kesishtirib bogʻlangan qoʻgʻirchoqli qiz tasvirlangan. Ular Ulugʻ Vatan urushi yillarida bola boʻlganlarning ogʻir bolalik yillarining ramzidir. Barelyefning yuqori oʻng burchagida quyidagi ukraincha yozuv bor: *"Diti viyni. 1941-1945"*.

## Manbalar


## Havolalar
* ПАМЯТНИКИ ДЕТЯМ ВОЙНЫ
* Мемориал-памятник детям войны 1941—1945 годов в городе Глухов
Kamilla

**Kamilla** — Virgiliyning „Eneida“ romanidagi qahramon, jangchi qiz. Volski va Kasmilla qiroli Metabning qizi. Goʻdakligida u biya suti bilan boqilgan. Eneyga qarshi urushda Turnga yordamga keladi. U Arrunt tomonidan oʻldirilgan.

Bir versiyaga koʻra, asteroid (107) Kamilla uning sharafiga nomlangan. U 1868-yil 17-noyabrda Madrasda Norman Robert Pogson tomonidan kashf etilgan.

## Manbalar
Rostov-Dondagi Urush bolalariga yodgorlik

**Rostov-Dondagi Urush bolalariga yodgorlik** — Rostov-Dondagi Ulugʻ Vatan urushi bolalariga oʻrnatilgan yodgorlik.

2016-yilning 10-may kuni Rostov-Don shahrining Jeleznodorojniy tumani markazidagi Xalqaro koʻcha va Stachki prospekti chorrahasida joylashgan Muqaddas Troitsa cherkovi yonidagi maydonda „Urush bolalari“ yodgorligining ochilishi boʻlib oʻtdi. Avvalroq, 2015-yil sentabr oyida maydonda urush yillarida front mehnatkashlari sharafiga yodgorlik belgisi oʻrnatilgan edi.

Yodgorlik muallifi rostovlik haykaltarosh Karen Parsamyan. Yodgorlikning balandligi 170 sm, ogʻirligi esa 2 tonnaga yaqin. Yodgorlik — zambarak oʻqidan buzilgan uyning devori yonida olovda isinayotgan ikki boladan iborat bronza haykaltaroshlik guruhi. Bola qozonda ovqat isitdi va qoʻllarini isitmoqda, qiz akasini kutmoqda, uning qoʻlida qoʻgʻirchogʻi bor.

Yodgorlik 2x2 metr oʻlchamdagi poydevor ustiga oʻrnatilgan boʻlib, toʻq jigarrang granit plitalar bilan bezatilgan. Yodgorlikning vertikal old tomonida *"Urush bolalariga"*, poydevorning gorizontal qismida *"Ruslar bola duosi bilan omon qoldi!" degan* yozuv bitilgan. Poydevorning chap gorizontal qismida (bolaning orqa tomonida) quyidagi yozuv bor: *"A.T. Artemyevlar oilasidan HARBIY SHUHRAT SHAHRIGA 2016-yil"*. Shunday qilib, Amenak Artemyev Rostov-Dondagi urush va mehnat faxriylarining fashizm ustidan qozonilgan gʻalabaga katta hissa qoʻshgan front mehnatkashlarining xizmatlarini nishonlash toʻgʻrisidagi topshiriqni bajardi. Yodgorlikni oʻz mablagʻi hisobidan oʻrnatgan.

## Manbalar


## Havolalar
* ПАМЯТНИКИ ДЕТЯМ ВОЙНЫ 
* Памятник «Детям войны» в городе Ростов-на-Дону 
* АРТЕМЬЕВ Арменак Тадосович
Omskda o‘rnatilgan Qamaldagi Leningrad bolalari uchun yodgorlik

**Omskda oʻrnatilgan Qamaldagi Leningrad bolalari uchun yodgorlik** — Omskdagi Ulugʻ Vatan urushi davrida jabrlangan leningradlik bolalarga bagʻishlangan monument.

Shaharning Leningrad maydonida oʻrnatilgan. Muallif — omsklik haykaltarosh Sergey Golovantsev.

## Tarixi
Urush paytida Omsk qamaldagi Leningrad aholisini evakuatsiya qilishning asosiy markaziga aylandi. Koʻpchilik qutqarilib, Omskga olib ketilgan bolalar Sibirda yashash uchun qoldi. Hozirda Omsk viloyatida 260 ga yaqin qamaldan omon qolganlar istiqomat qiladi.

Buyuk Gʻalabaning 70-yilligini nishonlash arafasida Omsk maʼmuriyatining madaniyat boʻlimi shaharda qamaldagi Leningrad bolalari uchun haykal oʻrnatishga qaror qildi. Yodgorlikni yaratish tashabbuskorlari shahar blokada-faxriylari boʻlimi edi. Yodgorlikning tantanali ochilishi 2014-yil 21-fevralda — Leningrad ozod qilingan yili — Maslennikova koʻchasi va Marks prospekti kesishmasida boʻlib oʻtdi. Yaqin atrofda, Maslennikova koʻchasidagi 5-sonli uyda, shahar aholisi gullar olib kelgan, Leningrad blokadasiga bagʻishlangan yodgorlik peshtaxtalari oʻrnatilgan.

Yodgorlik 1,2 metr boʻlgan haykaltaroshlik kompozitsiyasi boʻlib, granit poydevorga uchta bola (ikki qiz va bir oʻgʻil) oʻrnatilgan. Ularning tuzilishi tabiiy oʻlchamlarda. Bolaning qoʻlida choynak, katta qiz skripka, kichigi qoʻgʻirchoq ushlab turadi. Poydevorga *"17 mingdan ortiq bolalar qamaldagi Leningraddan Omsk viloyatiga evakuatsiya qilindi"* degan yozuv oʻyilgan. Haykaltaroshlik kompozitsiyasi Moskva viloyati, Jukovskiy shahrida bronzadan quyib ishlangan.

## Adabiyotlar
* Детям блокадного Ленинграда // Омская Муза. — 2013. — № 3. — С. 76.
## Manbalar


## Havolalar
* НЕОБЫЧНЫЕ ПАМЯТНИКИ (ДЕТЯМ ВОЙНЫ) 
* Памятник детям блокадного Ленинграда 
* Памятник детям-блокадникам 
* В Омске бывшие блокадники и другие горожане вспомнили блокаду Ленинграда
Kalliopa

**Kalliopa** ( — "goʻzal ma’nodor") ― qadimgi yunon mifologiyasida - epik she’riyat, fan va falsafaning ilhom parisi. Diodorning etimologiyasiga koʻra, u oʻz nomini goʻzal soʻzning talaffuzidan olgan (καλή va εὐέπεια).

Zevs va Mnemosinaning toʻngʻich qizi. Apollondan (yoki Eagrdan) dunyoga kelgan Orfey va Linaning onasi. Bir versiyaga koʻra, Resning onasi. Boshqa versiyaga koʻra, u Gomerni Apollondan dunyoga keltiradi. Ba’zan Koribantlarning onasi deb ataladi.

Gesiodga koʻra, u ilhom parilari orasida ajralib turadi, shohlar orqasida viqor bilan yurishadi. U Alkman, Stesixor tomonidan tilga olingan. Unga Vergiliy murojaat qiladi. Dionisiy Medniy oʻzining elegiyalarida she’riyatni "*Kalliopaning* faryodi" deb atagan.

Mumli taxtachalar va stilus (yozuv choʻpi) bilan tasvirlangan. Epizefiriya Lokrisida e’tirof etilgan.

1852-yilda kashf etilgan asteroid (22) Kalliopa nomi bilan atalgan. Kalliopa musiqa asbobi ham ilhom parisi nomi bilan atalgan.
## Manbalar
Germion

**Germion** (, ) — yunon mifologiyasida   ning oʻgʻli va Argos qiroli Foroneyning nabirasi. Pavsaniy (Pausanias)ning yozishicha, u Peloponnesdagi Argolis dengiz boʻyidagi Germiona (Ermioni) shaharchasining asoschisi ekanligi aytiladi. Evrop Foroneyning noqonuniy oʻgʻli boʻlgan va u Foroneydan oldin vafot etdi. Foroney vafotidan keyin qirollik hokimiyati uning nabirasi Argosga (Niobe va Zevsning o'g'li) oʻtdi.

## Manbalar
Károly Ereky

**Karoli Ereki** (1878-yil 20 oktabr - 1952-yil 17-iyun) vengriyalik qishloq xoʻjaligi muhandisi. " Biotexnologiya " atamasi 1919-yilda u tomonidan kiritilgan. Ba'zilar biotexnologiyaning "otasi" deb hisoblashadi.

## Birinchi yillar
Ereki Karoli Vittmann 1878-yil 18 oktabrda Vengriyaning Estergon shahrida tug'ilgan. Uning otasi Istvan Vittmann va onasi Mariya Dukay Takach edi. Birinchi venger ayol shoiri Judit Dukay Takach (1795-1836) uning qarindoshlaridan biridir. 1893-yilda u o'z nomini Ereky deb o'zgartirdi. Uning uchta akasi bor edi: Jenő, Ferenc va Istvan. Ereki Sumeg va Sekesfexervardagi Grammatika maktabini tamomlagan. U Budapesht Texnik Universitetiga o'qishga kirdi va 1900-yilda texnik muhandislik darajasini oldi.

Ereky va uning vatandoshi, taniqli elektrotexnika muhandisi va Wittmann osiloskopining ixtirochisi Frants Vittman o'rtasida oilaviy aloqa bo'lishi mumkin.

## Karyera
Keyin u 1905-yilgacha Avstriyaning Vena shahridagi turli qog'oz va oziq-ovqat sanoati kompaniyalarida mashina dizayneri bo'lib ishladi. U Budapeshtga ko'chib o'tdi va Jozsef Texnik Universitetida dotsent bo'ldi. 1919-yilda Vengriya oziq-ovqat vaziri bo'ldi. U venger tilida yozilgan va nemis tilida nashr etilgan yuzdan ortiq nashrlar yozgan. Ereki ham nemis va ingliz tilida gaplasha olardi.

1922-yilda u xlorofilning mexanizmlari va uni hayvonlarning oziqlanishida qanday qo'llash mumkinligi haqida kitob yozdi. 1925-yilda u barg oqsillari haqida kitob yozdi va uni tijorat mahsuloti sifatida targ'ib qildi.

### Biotexnologiya
Ereky 1919-yilda *Berlinda o'zining Biotechnologie der Fleisch-, Fett- und Milcherzeugung im landwirtschaftlichen Grossbetriebe* (Yirik qishloq xo'jaligida go'sht, yog' va sut ishlab chiqarish biotexnologiyasi) kitobida "Biotexnologiya" so'zini Vengriyada nashr etdi.

Ereky o'z kitobida xom ashyoni yanada foydali mahsulotga aylantirishga asoslangan texnologiyani tasvirlab berdi. Ming choʻchqa boqiladigan qassobxona, shuningdek, 50 ming choʻchqa sigʻimli boʻrdoqi fermasi qurdi, yiliga 100 mingdan ortiq choʻchqa boqdi. Korxona juda katta edi va dunyodagi eng yirik va eng daromadli go'sht va yog' bizneslaridan biriga aylandi. 20-asrda Ereky biotexnologiya oziq-ovqat va energiya tanqisligi kabi ijtimoiy inqirozlarga yechim topishi mumkinligini bashorat qilgan. Ereky uchun "biotexnologiya" atamasi xom ashyoni biologik jihatdan ijtimoiy foydali mahsulotlarga aylantirish jarayonini anglatadi.

Kitob Germaniyada bir necha hafta ichida bir necha ming nusxada sotilgan. 1921-yilda kitob golland tiliga tarjima qilingan.

## Ikkinchi jahon urushi va vafoti
1946-yil 19 sentabrda Ereki Vengriyadagi aksilinqilobiy roli uchun xalq sudi tomonidan 12 yilga Vac qamoqxonasiga jo'natilgan. U 1952-yil 17-iyunda 74 yoshida qamoqda vafot etdi.

## Manba
Giant

**Giant**, shuningdek, **Gias** () — qadimgi yunon mifologiyasining qahramoni.Atlanta va Pleyonaning oʻgʻli (yoki Museyga koʻra, Atlant va Efra okeanidaning oʻgʻli). Giad (Hyades) va Pleyadi (Pleiades)ning ukasi, yoki Giad (Hyades)ning otasi.

Uni choʻchqa yoki sher oʻldirdi, opa-singillari unga aza tutdilar va yigʻidan vafot etdilar, soʻngra ular yulduz toʻdasiga aylandi. Ovidiyning soʻzlariga koʻra, u Liviyalik sher ayol tomonidan oʻldirilgan. Gesiodning yozishicha, u Liviyada ov paytida ilon tomonidan oʻldirilgan.

## Boshqa
* "Eneida"dagi Gias - troyan nomi, Eneyning hamrohi boʻlgan.

## Manbalar
Ushi shartnomasi

**Ushi shartnomasi** (ital. Trattato di Losanna — 1912-yil 18-oktabr) — Tripoli urushi oxirida Italiya Qirolligi va Usmonlilar imperiyasi oʻrtasida imzolangan shartnoma.  Bu shartnoma Italiya tarixida Trattato di Losanna ya'ni Lozanna shartnomasi nomi bilan mashhur.  "Ouchy" bu  Lozanna tumanidir.  1923-yil 24-iyuldagi Lozanna shartnomasi bilan chalkashmaslik uchun Turkiya tarixida Ushi (Ouchy) shartnomasi deb yuritiladi.

Tripoli uchun Italiya bilan urush davom etayotgan bir paytda, Usmonli imperiyasi Bolqon urushi boshlanganidan keyin Italiya qirolligidan tinchlik so'rashga majbur bo'ldi.  Tinchlik shartnomasi Shvetsariyaning Lozanna shahrida, Leman koʻli boʻyida joylashgan Ushi tumanida imzolandi.  Shartnomaga ko'ra, Tripoli va Bing'oziga to'liq muxtoriyat berildi.  Usmonli imperiyasi askarlarini bu yerdan olib chiqib ketadigan boʻldi.  Bu Italiyaga Tripoli va Bing’ozini erkin bosib olish imkoniyatini berdi.
Buning evaziga Italiya bir muncha vaqt o'tgach, Rodos va uning atrofidagi Dodekanes orollarini Usmonli imperiyasiga qaytaradi.  Biroq, bu orollar hech qachon Usmonli imperiyasiga taslim bo'lishi sodir bo'lmagan.  Ikkinchi jahon urushidan keyin orollar Gretsiyaga berildi.

Ushi shartnomasining asosiy moddalari quyidagilar edi:

1. Tripoli va Bing’oziga to’liq muxtoriyat berildi.  Tripoli va Bing’ozi yangi qonun va maxsus tartib bilan boshqariladi.

2. Tripoli va Bing’ozida Usmonli imperiyasi manfaatlarini sulton nomidan naybu’s-sulton etib tayinlangan zobit himoya qiladi, diniy va sud ishlarini esa sulton tomonidan saylanadigan qozilar amalga oshiradi.  Qodiy va Naibu sultonining maoshlari Usmonlilar moliyasi tomonidan to'lanadi. 

3. Italiya Dodekanes orollarini vaqtincha ushlab turadi. Sababi Usmonli imperiyasi Bolqon urushlarida bu orollarni himoya qila olmas edi.

4. Jumladan, Turkiya davlati Gretsiya orollarga bostirib kirishi mumkinligidan xavotirda edi.  Ammo Italiya  u orollarni 1947-yilgacha Ikkinchi Jahon urushida mag'lub bo'lgunga qadar ushlab turdi, keyin esa ularni Gretsiyaga berdi.

## Manbalar

## Havolalar
*https://web.archive.org/web/20130901200924/https://www.mtholyoke.edu/acad/intrel/boshtml/bos142.htm
Jahriyya qo‘zg‘oloni

**Jahriylar qoʻzgʻoloni** () - 1781-yilda Naqshbandiya so‘fiylari qo‘l ostidagi jahriya so‘fiy musulmonlari va ularning raqiblari bo‘lmish xafiya so‘fiylari  o‘rtasidagi mazhablararo zo‘ravonlik Sinning aralashuviga olib keldi. Hukumat ular o‘rtasidagi urushni to‘xtatdi, bu esa o‘z navbatida Jahriyya qo‘zg‘olonini keltirib chiqardi. Xitoyning Sin sulolasi ushbu qo‘zg‘olonni Xufiyya (Xafiyya) so‘fiy musulmonlari yordami bilan bostirdi.

Jahriyya va Xufiyya so‘fiy tariqatlari o‘rtasidagi ko‘cha janglari va sud jarayonlari tufayli Ma Mingxin so‘fiylar o‘rtasidagi mazhablararo zo‘ravonliklarni to‘xtatish maqsadida hibsga olindi. Jahriyya tarafdorlari zo‘ravonlik bilan Ma Mingxinni qamoqxonadan chiqarishga harakat qildi. Bu uning qatl etilishiga va Jahriya isyonchilarining tarqatilishiga olib keldi. Sin imperiyasi Shinjondan surgun qilingan jahriy isyonchilarni joylashtirish uchun joy sifatida foydalandi.

Xufiya so‘fiylari va Gedimu jahriyya so‘fiylariga qarshi birlashib, ularga qattiq qarshilik ko‘rsatdilar. Shinjonga surgun qilinganlar orasida Salar Jahriylari ham bor edi. Ba'zi Xan xitoylari qo‘zg‘olonlarda Jahriyya Salar musulmon isyonchilari bilan birga jang qildilar. Musulmonlar tarafdorlari Sin uchun kurashdilar.

Jahriyya tarafdorlari Guychjou va Yunnanga ham surgun qilingan. Jahriylar "Yangi ta'limot" deb nomlangan.

Zo‘ravonlikka sabab bo‘lgan omil sifatida amaldorlar tomonidan korrupsiya va o‘zlashtirishlar ko‘rsatiladi.

Dungan qoʻzgʻoloni (1895–1896) Jahriylar qoʻzgʻoloni bilan bir xil sabablarga koʻra, mazhablararo zoʻravonlik va ikki Naqshbandiya soʻfiylik tariqatlari oʻrtasidagi daʼvolar tufayli kelib chiqqan janjallarni hukumat hal qilmoqchi boʻlgan vaqtda boshlandi. .

Shinjonga jinoyat sodir etganlikda ayblangan xanlarni surgun qilishdan tashqari, u yerdagi Bayroq garnizonlariga qul qilib yuborish hollari ham kuzatilgan. Sinlar ichki osiyoliklarni (Mo‘g‘uliston va Ichki Osiyodagi mo‘g‘ul, rus va musulmon jinoyatchilarni) Guanchjoudagi Xan Bayroq garnizonlarida qul sifatia surgun qilinganidan so‘ng, ularni o‘sha joylarga harbiy xizmatga jo‘natishni ham tajriba qilishgan edi. Ruslar, oyratlar va musulmonlar Guanchjoudagi Xan bayrog‘i garnizoniga surgun qilingan. 1780-yillarda Gansuda Chjan Wenqing tomonidan boshlangan Jahriyya qoʻzgʻoloni magʻlubiyatga uchradi. Ma Jinlu kabi musulmonlar Xan Bayroq zobitlariga qul qilinib, Guanchjoudagi Xan Bayroq garnizoniga surgun qilindi. Mo‘g‘ulistondagi mo‘g‘ullarni tartibga soluvchi Sin kodeksi mo‘g‘ul jinoyatchilarini surgun qilishga va Xitoydagi Xan garnizonlarida xan bayroqchilariga qul qilishga hukm qildi 

## Manbalar
Top Gun: Maverick

***Top Gun: Maverick*** 2022-yilda ekranlarga chiqarilgan jangari-drama filmdir. Film rejissori — Joseph Kosinski. Ssenariy mualliflari — Ehren Kruger, Eric Warren Singer va Christopher McQuarrie. Film 1989-yilda ishlangan *[[Top Gun]]* filmi davomi hisoblanadi. Bosh rollarda, Tom Cruise (kapitan Pete „Maverick“ Mitchell rolida), Miles Teller, Jennifer Connelly, Jon Hamm, Glen Powell, Lewis Pullman, Ed Harris va Val Kilmer.

*Top Gun: Maverick* boʻyicha loyiha 2010-yilda Paramount Pictures tomonidan eʼlon qilingan. Cruise va Kilmerga dastlabki asl rollarini qaytarish uchun produser sifatida Jerry Bruckheimer va rejissor Tony Scott murojaat qilishdi. 2012-yil oʻrtalarida ssenariy loyihasi tayyor boʻldi. Biroq, Scott oʻz joniga qasd qildi va filmni dastlabki suratga olish jarayoni toʻxtatildi. Film Scott xotirasiga bagʻishlandi. 2017-yil iyun oyida Kosinski ishga qabul qilindi va ssenariyning yangi loyihasini yozdi. Asosiy suratga olish 2018-yilning mayidan 2019-yilning apreligacha Kaliforniya, Vashington, Kolumbiya okrugi va Merilendda boʻlib oʻtdi. Film IMAX sertifikatiga ega 6K toʻliq kadrli kameralar yordamida suratga olindi. Uning chiqishi dastlab 2019-yil 12-iyulga rejalashtirilgan edi, biroq avvaliga bir nechta murakkab harakatlar ketma-ketliklarini suratga olish jarayonlari, keyin esa kino sanoatiga taʼsir koʻrsatgan COVID-19 pandemiyasi va rejalashtirishdagi mojarolar tufayli kechiktirildi.

*Top Gun: Maverick* premyerasi AQShda 2022-yil 27-mayda boʻldi. Kinoteatrlarda IMAX, 4DX, ScreenX, va Dolby Cinema formatlarida namoyish etildi. Kinotanqidchilar filmi juda ijobiy baholashdi. Film umumjahon boʻylab $1.48 milliard jamgʻardi va 2022-yilning eng kassabop filmiga aylandi.

## Syujeti

## Rollarda

## Musiqasi

## Manbalar

## Havolalar
* 
*
Patila Ergasheva

**Patila Ergasheva** (1952-yil, 7-noyabr, Buvayda tumani, Fargʻona viloyati, Oʻzbekiston SSR, SSSR) — nomdor oʻzbek fermeri hamda dehqoni. Qishloq xoʻjaligi sohasining taniqli namoyandasi va sohaning yetakchi arboblaridan biri.

„Oʻzbekiston Respublikasida xiz­mat koʻrsatgan qishloq xoʻjaligi xodimi“ unvoni (1995-yil), „Mehnat shuhrati“ ordeni, (2002-yil), „Oʻzbekiston Qahramoni“ (2010-yil) kabi mukofotlar sohibasidir.

Buvayda tumanidagi *"Doʻstlik"* jamoa xoʻjaligi bri­gadiri sifatida oʻz mehnat faoliyatini boshlagan *Patila Ergasheva*, respublika mustaqillikka erishgandan keyingi yillarida, birinchilardan boʻlib, fermer xoʻjali­gini tashkil qiladi va hozirgacha *"Patilaxon"* fermer xoʻjaligining rahbari sifatida faoliyat yuritib kelmoqda.

*Patila Ergasheva* Fargʻona viloyati Urugʻchilik birlashmasi bilan hamkorlikda 1995-yilda, bi­rinchilardan boʻlib, shaxsiy urugʻchilik xoʻjaligini tashkil etadi. Hozirgi kunga kelib, Buvayda va unga qoʻshni tumanlarda ekilayotgan „Namangan-77“ paxta urugʻi navi aynan mana shu xoʻjalik tomonidan yetkazib beriladi.

## Biografiyasi
*Patila Ergasheva* — Fargʻona viloyati, Buvayda tumanida 1952-yilning 7-noyabr sanasida mirishkor dehqon oilasida tavallud topgan. Oʻrta maktabni bitirgandan soʻng, oʻz karyerasini boshlashni xohlaydi. Uning dastlabki ish joyi Buvayda tumanidagi „Doʻstlik“ jamoa xoʻjaligi boʻladi. U ushbu xoʻjalik (kalxoz)da brigadir — jamoa yetakchisi sifatida faoliyat yuritadi. O'zbekiston Respublikasi mustaqillika erishgandan soʻng, u oʻzining shaxsiy tijorati — *"Patilaxon"* fermer xoʻjaligi faoliyatini yurita boshlaydi.

Ushbu xoʻjalik hamda Patilaxon Ergashevaga tegishli boshqa xoʻjaliklarning umumiy maydoni gektardan oshadi. Patila Ergasheva qishloq xoʻjaligi mahsulotlari — paxta, bugʻdoy va poliz mahsulotlarini urugʻini yetkazib berishni yoʻlga qoʻygan. Unga tegishli boʻlgan ushbu xoʻjalikda 40qa yaqin ishchi xodim faoliyat yuritadi (2019). Namangan viloyatidagi yuqori oʻrinlarda qayd etiluvchi 5 ta urugʻchilik xoʻjaliklaridan biriga *Patilaxon Ergasheva* rahbarlik qiladi. U Fargʻona viloyati Urugʻchilik birlashmasi bilan hamkorlikda 1995-yil bi­rinchilardan boʻlib oʻz urugʻchilik xoʻjaligini tashkil etgan. Natijada, hozirgi kunga kelib viloyatda ekilayotgan «Namangan-77» paxta urugʻi navi aynan mana shu xoʻjalik tomonidan yetkazib beriladi.

Patilaxon Ergasheva qishloq xoʻjaligi so­­hasida koʻrsatgan jonbozliklari uchun, prezident Islom Karimov tomonidan, 1995-yil «Oʻzbekiston Respublikasida xiz­mat koʻrsatgan qishloq xoʻjaligi xodimi» unvoni, 2002-yilda «Mehnat shuhrati» ordeni, 2010-yilda «Oʻzbekiston Qahramoni» unvoni mukofotlari bilan taqdirlanadi.

## Manbalar
Brianna Westrup

Brianna Maureen Westrup (1997-yil 22-fevral, Korona del Mar, Kaliforniya, AQSh) — shotlandiyalik futbolchi, Reynjers klubi va Shotlandiya terma jamoasi himoyachisi.

## Klubdagi karyera

Janubiy Kaliforniyada, AQShda tugʻilib oʻsgan. Virjiniya universitetida oʻqiyotganda u Virjiniya Kavaliers futbol jamoasida oʻynagan. Oʻqishni tugatgandan soʻng, u Daniyada futbolchilik faoliyatini davom ettirdi va 2019-yil aprel oyida B-93 klubiga oʻtdi. 2019-yilning 7-aprelida u B-93 uchun Daniya chempionatida asosiy tarkibda maydonga tushgan Vildbergga qarshi safar oʻyinida (4:1) debyut qildi. Umuman olganda, 2018/19-yilgi mavsumda u B-93 tarkibida 10 ta oʻyin oʻtkazdi. Keyin u bir yil davomida Nyukaslga (Angliya) koʻchib oʻtdi va u yerda magistraturada oʻqidi, shuningdek, Nyukasl Yunayted ayollar jamoasida oʻynadi.

2020-yil oktabr oyida u «Nyukasl Yunayted»dan Shotlandiya ayollar Premer-ligasi «Reynjers» klubiga oʻtdi. 2020-yil 18-oktabrda u «Reynjers» safida Premer-liganing 1-turi doirasida *Heart of Midlothian*ga qarshi oʻyinda (5:1) asosiy tarkibda maydonga tushdi. 2021-yil 19-may kuni u «Reynjers» safidagi birinchi golini Premer-liga doirasida *Hibernian*ga qarshi oʻyinda 78-daqiqada gol urdi (3:0). Umuman olganda, 2020/21- yilgi mavsumda u Premer-ligada «Reynjers» uchun 18 oʻyindan 17 tasini oʻtkazdi va 1 ta gol urdi. Brianna Mokki Tompson boshchiligidagi asosiy oʻyinchilardan biriga aylandi. Jamoa chempionlik uchun shiddatli kurash olib bordi, ammo klub 3-oʻrinni egalladi. Brianna qishki tanaffus oldidan Motherwell va Glasgow Cityga qarshi ikkita oʻyinda jamoaga sardorlik qildi.

2021-yil 17-mayda u 2020/21-mavsum uchun Reynjersda yilning eng yaxshi ayol futbolchisi sovrinini oldi. 2021-yilning 5-iyunida «Reynjers» bilan shartnoma 2022-yilning oxirigacha uzaytirildi.

## Terma jamoadagi karyera

2021-yil 31-may kuni Westrup Shotlandiya terma jamoasi bosh murabbiyi Styuart Maklaren tomonidan ilk bor Shimoliy Irlandiya va Uelsga qarshi oʻrtoqlik oʻyinlariga chaqirildi. 2021-yilning 10-iyunida 24 yoshida u Shotlandiya terma jamoasi safida Shimoliy Irlandiyaga qarshi safar oʻyinida (1:0) asosiy tarkibda maydonga tushdi, ammo 79-daqiqada uning oʻrniga boshqa debyutant Li Eddi maydonga tushdi.

## Shaxsiy hayoti

Uning otasi Jon va onasi Anita Shotlandiyadan. Uning Niki ismli opasi va Brandon ismli akasi bor. U Corona del Mar oʻrta maktabida oʻqigan va keyin Virjiniya universitetini tugatgan.

## Yutuqlar
* «Reynjers» safida yil oʻyinchisi: 2021-yil

## Manbalar

## Havolalar
* «Reynjers» futbol klubi rasmiy sayti 
* Shotlandiya futbol assotsatsiyasi
Nauru (orol)

**Nauru** (,) – Tinch okeanining gʻarbiy qismida, Mikroneziya janubidagi Marjon oroli. Orol hududi – 21,3 km. 2007-yil iyul oyida oʻtkazilgan aholi soʻroviga koʻra, Nauru Respublikasi aholisi 13 528 kishini, shu jumladan erkaklarni tashkil etdi – 6763, ayollar – 6765 kishi. Nauru – marjon orollarining eng kam uchraydigan turlaridan biri – koʻtarilgan atoll. Orolning markaziy qismida qadimgi lagunaning qoldigʻi boʻlgan bir oz shoʻr suvli Buada koʻli mavjud. Orolning shimolida Anabar kichik koʻllar guruhi ham bor.

Nauru oroli ekvatordan janubda 42 km uzoqlikda. Eng yaqin orol" Banan-Naurudan 306 km sharqda joylashgan va Kiribati Respublikasiga ega. 1968-yilda orol oʻz mustaqilligini eʼlon qildi. Bugungi kunda dunyodagi eng kichik mustaqil respublikadir.

## Geologiyasi
Orolning ichki qismida fosforit qazib olishdan qolgan yirik ohaktosh tishlari va piramidalar mavjud. Ushbu tuzilmalarning balandligi baʼzi joylarda 10 metdan oshadi va karerning oʻzi koʻplab chuqur va chuqurliklarga ega boʻlgan katta labirintga oʻxshaydi. Tor kalibrli temir yoʻl ishlab chiqarilgan fosforitlarni orol portiga etkazib berishni osonlashtirish uchun maxsus yaratilgan. Ohaktosh qoldiqlari hududida tuproq qoplamining toʻliq yoʻqligi natijasida yomgʻir suvi sirtda qolmaydi, balki tog 'jinslariga toʻliq singib ketadi

Geograflar,geomorfologlar va geologlar orolning relyefi, tuproq va geologik tuzilishini oʻrganishdi va Nauruning geologik tarixini tiklashdi.

## Flora va fauna
Orolning kichik oʻlchamlari va uning kontinental qitʼadan va katta guruhlardan ajratilganligi sababli, Nauruda tub oʻsimliklarning atigi 60 turi oʻsadi va ularning hech biri endemik emas. Ikkinchi jahon urushidan keyingi ogʻir vayronagarchiliklar, bitta ekinli hindiston yongʻogʻi palmalarining tarqalishi va fosforitlarni qayta ishlash Nauru hududidagi oʻsimliklarning koʻp qismini yoʻq qilishga olib keldi, ammo hozir bu koʻrsatkich 63 ga yetdi maydon tiklandi.

Orol kokos palmalari, pandanus, fikus, ziravorlar va boshqa bargli oʻsimliklarga boy. Har xil turdagi buta shakllanishi ham keng tarqalgan. Sohil zonasida va Buada koʻli atrofida oʻsimliklar va daraxtlar koʻp. Nauruning ichki qismida tol, shuningdek, olcha, bodom va mango daraxtlari oʻsadi.

Orolning pasttekisliklari dukkakli oʻsimliklarga, baland togʻlari esa yogʻochli oʻsimliklarga boy.

Nauru faunasi yomon. Barcha sutemizuvchilar odamlar tomonidan kiritilgan: kichik kalamushlar, mushuklar, itlar va choʻchqalar, shuningdek tovuqlar. Jigar bilan sudralib yuruvchilar kaltakesaklar bilan ifodalanadi. Ornitofauna boyroq-jami 6 tur (gillar, boʻronli ilonlar, boʻronlar, fregatlar, kaptarlar). Nauruda qoʻshiqchi qushlarning faqat bitta turi bor – orol endemiki Nauru toshbaqasi. Orol hasharotlar va boshqa umurtqasiz hayvonlarga boy. Orol atrofidagi suvda turli xil akulalar, dengiz kirpilari, mollyuskalar, kerevitlar va boshqa zaharli dengiz hayvonlari yashaydi.

## Manbalar

# OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
Sheila Begbie

Sheila Begbie MBE (1957-yil 1-avgustda tugʻilgan) — shotlandiyalik futbolchi, Shotlandiyada futbol va regbi rivojlanishi bilan shugʻullangan sport mutaxassisi. 2017-yildan beri u Shotlandiya regbi ittifoqida Milliy regbi boshligʻi.

## Hayoti
### Futbol karyerasi

Sheila Edinburg shahrida tugʻilib oʻsgan, Drylow shahrida Craygroyston Community High School maktabida oʻqigan.U shuningdek, futbolda qizlar kam boʻlgan bir paytda koʻchada futbol oʻynay boshlagan. Maʼlumki, Sheila oʻynagan doʻstlari orasida Shotlandiya terma jamoasining boʻlajak oʻyinchisi va murabbiyi Gordon Strachan va yozuvchi Irvin Uelch ham boʻlgan - u Sheiladan *Trainspotting* romani qaxramoni Frensis Begbi nomini olgan 13 yoshida Sheila mamlakatdagi sakkizta ayollar klubidan biri boʻlgan Edinburgh Dynamos havaskorlar klubi oʻyinchisiga aylandi.

Sheila futboldan tashqari, singlisi kabi golf va kriket oʻynagan. Uning katta bobosi Isaak Begbie *Hearts* bilan ikki karra Shotlandiya chempioni va Shotlandiya kubogi gʻolibi boʻlgan. 15 yoshida, 1972-yilda Sheyla Shotlandiya milliy futbol jamoasidagi birinchi oʻyinini 18-noyabr kuni Angliyaga qarshi oʻtkazdi, oʻshanda ayollar futboli hali ham soʻzsiz taqiq ostida edi. U terma jamoa safida jami 25 oʻyin oʻtkazdi. Begbie Italiya va Qoʻshma Shtatlardagi yarim professional klublarda oʻynashdan bosh tortdi, jismoniy tarbiya oʻqituvchisi sifatida karyera qilishga qaror qildi va oʻqishni tugatgandan keyin ham fikrini oʻzgartirmadi.

### Sport mutaxassisi

Sheila Begbie 1998-yildan 2014-yilgacha ayollar futbolini rivojlantirish boʻlimi boshligʻi sifatida ishlagan holda Shotlandiya futbol assotsiatsiyasida keyingi faoliyatini boshladi. Bungacha u 1991-yildan beri  *Team Sport Scotland*  ayollar va qizlar futbolini rivojlantirish boʻyicha koordinator boʻlgan. U UEFA Xotin-qizlar qoʻmitasi rahbari va UEFA futbol oʻyini delegati sifatida ishlagan, shuningdek, Stirling universitetida Shotlandiya futbol assotsiatsiyasining Milliy ayollar oʻyinlari markazining ochilishida ishtirok etgan. Sheilaning ishi tufayli mamlakatda ayollar futboli keng miqyosda rivojlana boshladi, bungacha 1978-yilda Shotlandiya UEFA rasmiy dasturida ayollar futbolining rivojlanishiga qarshi chiqqan yagona UEFA davlatiga aylangan edi. 2001-yil Yangi yil arafasida ayollar futbolidagi xizmatlari uchun Begbie Britaniya imperiyasi ordeni bilan taqdirlandi.

Begbie 2014-yilda futboldan regbiga oʻtgan va avgust oyida Shotlandiya regbi ittifoqiga qoʻshilgan. Ayollar regbi boʻlimi boshligʻi boʻlgan. 2017-yildan beri u regbini Shotlandiyada milliy sport turlaridan biri sifatida tan olinishiga erishish maqsadida mamlakatda milliy regbini rivojlantirmoqda.

## Manbalar