open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Alto klarnet

**Alto-klarnet** (; ; ) — klarnet cholgʻu asboblariga mansub, yogʻochdan yasalgan musiqa asbobi.

Bu E♭ kalitida joylashgan transpozitsiyali, puflab chalinadigan chol’gʻu asbobi. Garchi F kalitidagi asboblar (XIXasrda E kaliti) Yevropada qilingan boʻlsa-da, uni baʼzan klarnet deb atashadi. Oʻlchamiga koʻra soprano klarnet va bas klarnet oʻrtasidagi asbob hisoblanadi. Alto klarnetdalbergiya yoki boshqa yogʻoch, qattiq rezina yoki plastmassadan yasalgan toʻgʻri shaklga ega. Boʻyni egilgan va metall qoʻngʻiroqchaga ega boʻlgan bas klarnetga koʻproq oʻxshashdir. Tashqi koʻrinishida u bassethornga juda oʻxshaydi, lekin odatda uchta jihati bilan farqlanadi: quyi notalarda aniq, lekin keng past diapazon yetishmaydi va koʻplab basset shoxlariga qaraganda kengroq teshikka ega.

Alto klarnet diapazoni oʻyinchining mahoratiga bogʻliq ravishda G2 yoki G♭2 kontsertidan (ikkinchi oktavada oʻrta C dan pastda, quyi qatori bass clef) E♭6 gacha (ikkinchi oktavada C oʻrtasidan yuqoriroq) diapazonning yuqori yakuniga qadardir. Keng diapazonga qaramay, asbob har doim treble kalitida belgilanadi.

Koʻpgina zamonaviy alto klasterlar, boshqa klarnet asboblari singari, Boehm yoki Oehler tizimli tugmalar va bosmalarga ega. Biroq, alto klarnetda odatda past (yozma) E♭ da chalishga imkon beruvchi qoʻshimcha kalit va chap koʻrsatkich barmoq yordamida boshqariladigan yarim teshikli ventilyatsiya qilingan kalit mavjud boʻlib, u altissimo registrida oʻynashga yordam beradi.

## Tarixi
Alto klarnet ixtirosi Ivan Myuller va Geynrix Grenser nomiga yozilgan. Myuller 1809-yilda F-da oʻsha vaqtlarda 16 tugmali yagona alto-klarnetda oʻynagan. U davrlarda soprano klarnetida odatda 10 yoki 12 ta tugma boʻlgan. Koʻp oʻtmay, Myullerning inqilobiy oʻn uch kalitli soprano klarneti ishlab chiqilgan.

Shu bilan birga alto klarnet Amerikada ixtiro qilingan boʻlishi ham mumkin. Chunki, Metropolitan sanʼat muzeyida 1820-yillarda anonim amerikalik produserga tegishli ekani aytiladigan „alto klarnet“ deb nomlangan E♭ tilida alto klarnet fagoti bor. Ushbu cholgʻu asbobi taxminan 1810-yilda Konnektikut shtati, Xartford shahrilik Jorj Ketlin va uning shogirdlari tomonidan yasalgan hamda „patentlangan asbob“ga (bas klarnet) juda oʻxshaydi. Keyinchalik, Yevropada Adolf Saks alto klarnetga sezilarli ozgarishlarni kiritdi.

Albert Rays 1740-yilda ishlab chiqarilgan va oʻrta tugmachali G klarnetlar haqida yozgan.

## Manbalar

## Havolalar

* Klarnet
* basset shoxi yoki alto klarnet
Sarpedon katta

**Sarpedon** ( ) — qadimgi yunon mifologiyasidagi personajlardan biri. Zevs va Yevropaning oʻgʻli. Miletga boʻlgan muhabbat bobida Minos bilan raqobati tufayli Kritdan qochishga majbur boʻlgan. Boshqa rivoyatlarga koʻra, u Atimniyani sevib qolgan va urush aynan Atimniya tufayli boshlangan. Sarpedon, Likiyalıklar bilan urushayotgan Cilicus bilan ittifoq tuzib, Likiyaga joylashadi. Yana bir boshqa manbalarda yozilishicha, u qoʻshin bilan Osiyoga bostirib borib, Likiya atrofidagi yerlarni egallab olgan. Gerodotga koʻra, Minos uni Kritdan quvib yubgan va Miliyadaga kelgan. Yoki kelib chiqishi Kritdagi Miletga borib taqaladi, Milet koloniyasining asoschisi boʻlgan. Termillar ham Sarpedon bilan birga Kritdan kelgan.

Yana bir taxminga koʻra, Zevs unga odamlarning uch avlodi muddaticha yashahsga imkon bergan va u Troyan urushi paytida Patrokl tomonidan oʻldirilgan. Boshqalar manbalarda yozilishicha, Evanderning otasi, kichik Sarpedonning bobosi hisoblanadii.

Uning oʻlimi va Yevropaning unga aza tutishi Esxilning "Kariyaliklar yoki Yevropa " tragediyasida tasvirlangan (fr.99-100 Radt).

## Manbalar
Viski toshlari

**Viski toshlari** () — viski ichish uchun aksessuarlardir. Viski toshlari viskini suyultirmasdan sovutish imkonini beradi. Ular boshqa ichimliklarni (rom, sharob, sharbat, limonad) sovutish uchun ham ishlatilishi mumkin. Oʻz navbatida, isitilgan toshlar, ularning yuqori issiqlik quvvati tufayli, qahva va choy kabi issiq ichimliklar haroratini saqlab turishga ham imkon beradi, faqat toshlarning harorati yuqoridagi ichimliklardan past boʻlmasligi kerak.

Viski toshlari 2007-yilda AQSh bozoriga kiritilgan va viskini sevuvchilar orasida tezda mashhur boʻlgan, chunki ular viskini tarkibi va taʼmini oʻzgartirmasdan optimal harorat 17-18°C gacha yetkazish imkonini beradi. Viski toshlari odatda kub shaklida boʻlib, tomonlari 2-4 sm da boʻladi. AQShda, shuningdek, 3-4 sm diametrli disk shaklidagi toshlar ham ishlab chiqariladi.

„Toshlar“ ni ishlab chiqish jarayonida tabiiy tosh talkoxlorit tanlangan, boshqa nomlar: steatit, sovun toshi (inglizcha „*soapstone*“ ning soʻzma-soʻz tarjimasi) va boshqalar. Toshning kimyoviy barqarorligi juda yuqori. Hatto kuchli kislotalar ham taʼsir qilmaydi, faqat juda kuchli ishqorlar uning yuzasini korroziyaga olib kelishi mumkin. Shu sababli, toshda avvalgi ichimliklarning hech qanday taʼmi yoki hidi oʻrnashib qolmasligi tufayli keyingi ichimliklarga yetkazmaydi va ekologik jihatdan qulaydir. Keyinchalik „viski uchun toshlar“ turli materiallardan ishlab chiqarila boshlandi.

Bugungi kunga kelib, „viski toshlari“ yuqori issiqlik quvvatiga ega va alkogol bilan oʻzaro taʼsir qilmaydigan materiallardan, masalan, steatit, shungit, poʻlat va boshqalardan yasalgan. Sibirda toshlar yashil nefritdan qilingan.

Ishlab chiqaruvchilar foydalanishdan oldin toshlarni muzlatgichga kamida bir soat qoʻyishni tavsiya qiladilar. Bir nechta toshlarga erkin mos keladigan Old feshn stakanidan foydalanish tavsiya etiladi. Bir porsiya viskini (30-50 ml) sovutish uchun 3-4 ta kichik steatit tosh kerak boʻladi. Poʻlatdan yasalgan viski toshlari viskini haddan tashqari sovishini oldini olish uchun muzlatgichda nol darajada saqlanishi kerak, ammo muzlatgichda doimiy saqlash ham maqbuldir. Foydalanishdan keyin toshlarni iliq suv bilan yuvish kerak.

## Manbalar
Icarus

**ICARUS** — bu sayyorashunoslik faniga bag'ishlangan ilmiy jurnal hisoblanadi. Icarus jurnali Amerika Astronomiya Jamiyatining Sayyora fanlari bo'limi tomonidan rasman tasdiqlangan. Ushbu jurnalda astronomiya, geologiya, meteorologiya, fizika, kimyo, biologiya va Quyosh tizimi yoki quyoshdan tashqari tizimlarning boshqa ilmiy jihatlari bo'yicha yangiliklar, kashfiyotlar hamda ilmiy tadqiqot natijalari e'lon qilib boriladi. Icarus ilm-fan sohasidagi akademik jurnaldir.

Icarus jurnal 1962-yilda tashkil etilgan va 1974-yilda Amerika Astronomiya Jamiyatining Sayyorashunoslik fanlari bo'limi bilan bog'liq holda faoliyat yuritishni boshlagan. Uning asl egasi va nashriyotchisi Elsevier bo'lib, Akademik Pressni 2000-yilda sotib olgan. Icarus jurnali 1962-yildan to hozirgi kungacha qizg'in faoliyat olib boradi. Jurnal AQSH da ingliz tilida chop etiladi. Ushbu jurnalning yangi soni har oyda bir marta nashr qilinadi.
Ushbu akademik jurnalning impakt faktori (yoki ta'sir omili) 2020-yilgi ma'lumotlarga ko'ra 3,508 ga teng.

Icarus jurnalining Xalqaro standart seriya raqami (ISSN) —	0019-1035.
Muharriri sayyoralar geologi, vulqonlarni o'rganuvchi olim, ko'plab ilmiy maqolalar va bir necha kitoblar muallifi, shuningdek ta'lim sohasida faoliyat olib boruvchi Rozali Lopes.

Jurnal yunon mifiologiyasidagi "Icar" afsonaviy labirint nomi bilan atalgan. Icarus jurnali har bir sonining old qismida ingliz astronomi, fizigi va matematigi ser Artur Eddingtonning kengaytirilgan iqtiboslari mavjud.

## Indekslash
Ushbu jurnal bir necha xizmatlar tomonidan indekslanadi:

* Ilmiy iqtiboslar indeksi
* Joriy tarkib / Fizika, kimyo fanlari
* Kompyuter va nazorat qilish uchun referatlar
* Elektr va elektronika referatlari
* Fizika konspektlari. Ilmiy konspektlar. A seriyasi
* GeoRef
* Kimyoviy referatlar xizmati
* Xalqaro aerokosmik abstraktlar
* Energiya tadqiqotlari tezislari
## Manbalar
Kontrabas balalayka

**Kontrabas balalayka** — oʻlchamiga koʻra eng yirik va dinamikasi boʻyicha balalayka oilasining eng kuchli va eng past ohangli cholgʻu asbobi. Rus xalq cholgʻu asboblari ansambli yoki orkestrining ovozi uchun asos boʻlgan asosiy bas funktsiyasini bajaradi.

## Konstruksiyasi

Tanasining pastki burchagiga metall shpil biriktirilgan boʻlib, u tayanch vazifasini oʻtaydi — asbobning bu pozitsiyasi qoʻshimcha rezonans effektini ham beradi va tovush uzunroq, hajmdor hamda uchuvchan boʻladi.

## Tuzilishi

Kontrabas balalaykaning ochiq torlari ovozi uning *toʻrtinchi* tuzilishini tashkil qiladi. Birinchi qatordan boshlanuvchi ohanglar ketma-ketligida eng yuqori ohang: ***Re''' (katta oktava); '''La''', '''Mi''' (qarshi oktavalar)''. [[Domra|Kontrabas domra]] ham xuddi shunday tuzilishga ega.

Qoʻshni torlar orasidagi [[Interval (musiqa)|intervallar]]: ***D***{p.4}***A1***{p.4}***E1**' (Helmholtz boʻyicha harfli notalashtirish, p.4 — mukammal toʻrtinchi).

Klaviaturada 17 pardadan iborat kontrabas balalaykaning musiqiy diapazoni ikkita toʻliq oktava va sakkiz yarim ton oraligidadir. Bu kontraoktavaning bir qismi, katta oktava, kichik oktava va birinchisining bir qismi hisoblanadi: *Mi* kontraoktavasidan birinchi oktava Doʻga qadar.

Oʻqish qulayligi uchun stavedagi yozuvlar ijro etiladigan haqiqiy tovushdan bir oktava balandroq yoziladi.

## Chalish texnikasi
Kontrabas balalaykaning shakli va oʻlchamlari unda tik turgan holda qulay musiqa chalishga imkon beradi. Ammo, orkestrdagi ijrochi, qoida tariqasida, oʻtirib chaladi.

Ovoz taxminan 60x60 mm oʻlchamdagi charm mediator yordamida chiqariladi, bu esa uni kuchaytiradi va yanada chuqurroq yangraydi. Baʼzida yengil, yumshoq va uchuvchi tovushga erishish uchun *pizzikato* texnikasi qoʻllanadi, bu holda torlar bosh, koʻrsatkich yoki oʻrta barmoq bilan chertiladi.

Kontrabas balalaykada musiqa chalish oson emas. Ushbu cholgʻu asbobining qalin torlari chinakam jaranglashi uchun koʻp jismoniy kuch sarflashga toʻgʻri keladi. Chap qoʻl bilan torni fretboardga qattiq bosish zarur, oʻng qoʻl bilan esa plektr yordamida torga yumshoq, lekin chuqur va kuchli urish kerak boʻladi.

## Galereya
fayl:Балалайка-контрабас в Московском метро.jpg|Balalayka-stansiyalar orasidagi oʻtishlarning birida kontrabas


## Manbalar
Abbos (ism)

**Abbos** ( &#x200E; *abbas*) — arabcha erkak ismi, arab tilidan tarjima qilinganda „sher“, „qoshlarini chimirgan“ degan maʼnoni anglatadi. Bu islom diniga eʼtiqod qiluvchi koʻplab xalqlar orasida keng tarqalgan ism.
**Abbos** asosan Oʻrta Osiyo, Markaziy Osiyo (Oʻzbekiston, Qozogʻiston, Tojikiston, Turkmaniston, Qirgʻiziston) Arab davlatlari, Shimoliy Kavkaz xalqlari (kabardlar, dargʻinlar, qoʻmiqlar, osetinlar, chechenlar, ingushlar va boshqalar) shuningdek, boshqirdlar va tatarlar orasida tarqalgan.

## Oʻxshash shakllari
 Abbosxon,  Abbosbek, Mirabbos, Saidabbos, Abbosali, Abbosjon, Abbosboy.

* Abbos ibn Abd al-Muttalib — Abdulmuttalibning kenja oʻgʻli, Muhammad (sav)paygʻambarning amakilaring ismi.
* Abbos ibn al-Axnaf — arab lirik shoiri.
* Abbos Marvaziy (Abu-l-Abbos Marvaziy) — fors shoiri.
* Abbos Sikhhat — ozarbayjon shoiri va tarjimoni.
* Abas — Bagratidlar oilasidan boʻlgan arman shohi.
* Abbos Ferhat jazoirlik siyosat va davlat arbobi.
* Abbos Xoʻja hindistonlik produser, rejissor, ssenariynavis va yozuvchi.
* Abbos-Mirzo — Eron davlat arbobi, Ozarbayjon hokimi va Fath-Ali Shoh Qojarning vorisi.
* Abbos Posho (1813-1854) — Misr hukmdori.
* Abbos-biy — 15-asrning ikkinchi yarmidagi Noʻgʻay Oʻrdasining begi.
* Abbos II Hilmiy (1874-1944), Misrning soʻnggi Xidivi.
* Abu Abbos — Falastin ozodlik fronti rahbari
* Mahmud Abbos — falastinlik siyosatchi, 2003-yilda — Falastin maʼmuriyati bosh vaziri.

## Familiyalar

* Abbosov
* Abasov
Vyo Bulon

**Vieux Boulogne** (,  — fransuz yumshoq pishlogʻi. Nord-Pas-de-Kaledagi Bulon-syur-Mer shahrida tayyorlanadigan pishloq navi. Yorqin zargʻaldoq tusli qobigʻi ishlab chiqarish jarayonida pivoda namlanadi. Pishloq eng sassiq fransuz pishloqi sifatida shuhrat qozongan.

Vieux Boulogne qaynatilmagan sigir sutidan tayyorlanadi. 7-9 haftada yetiladi. Tayyor shakli kvadrat shaklida, kengligi 11 sm va balandligi 4 sm, ogʻirligi 500 gramm atrofida boʻladi. Pishloq oldindan sotiladigan — pre-salé toifasidagi pishloqlar qatoriga kiradi (u ishlab chiqarish jarayonida tuzlanadi).

Pishloq oʻzining kuchli hidi bilan mashhur. 2004-yil noyabr oyida Krenfild universiteti (Bedfordshire) tadqiqotchilari Vieux Boulogneʼni 15 ta fransuz va ingliz pishloqlarining orasida „eng sassigʻi“ deb topishdi. 2007-yilda xuddi shu universitetda „elektron burun“ yordamida oʻtkazilgan yana bir tadqiqot Vieux Boulogne „maqomi“ni tasdiqladi.

## Yana qarang

* Bulon

## Manbalar

## Adabiyotlar

* Masui K., Yamada T. Fransuzskie siri : illyustrirovannaya ensiklopediya = [French Cheeses] / Kazuko Masui, Tomoko Yamada; vstup. sl. J. Robyushon; per. s angl.: S. Sapronov; foto Y. Maruyama. — SPb. : Izd. dom „Neva“, 2003. — S. 230. — (A Dorling Kindersley Book). — .

## Havolalar

* Pishloq rasmlar
Vyo Pane

**Vieux Panet** ( — qaynatilgan sigir sutidan tayyorlanadigan yumshoq fransuz pishlogʻi. Mayenne departamentidagi *Bongrain* kompaniyasi tomonidan fabrika usulida ishlab chiqariladi. Zargʻaldoq tusdagi qobigʻi yuviladi. U nozik xushboʻy va ozgina nordonroq taʼmga ega.

Vieux Panet pishloqi 2 haftada tayyor boʻladi. Dumaloq shakldagi pishloq diametri 25 sm, balandligi 3,5 sm va ogʻirligi 2,3 kg.ni tashkil etadi.

Vieux Panet chardonnay yoki *sauvignon blanc* uzumlaridan tayyorlangan sharoblar mos keladi.

## Manbalar

## Havolalar

* http://www.vieuxpane.fr/
* http://www.quiveutdufromage.com/marques/vieux-pane  Arxivnaya kopiya
Krimmler sharsharasi

**Krimmler sharsharasi** ( ) - Avstriyadagi   daryosi (Zalsax  daryosining irmogʻi) dagi sharsharalar kaskadi. Evropadagi eng baland sharsharalardan biri - uning umumiy balandligi 380 metr.

Oʻrtacha suv oqimi 5,61 m³/s ni tashkil qiladi va yil davomida sezilarli darajada oʻzgarib turadi - 0,356 dan 57,2 m³/s gacha .

Har yili sharsharani tomosha qilish uchun 400 mingga yaqin sayyoh tashrif buyuradi. .

Sharshara atrofi mox bosgan, ushbu holat yuqori namlik tufayli hosil boʻlgan.

## Galereya

Fayl:1425 - Nationalpark Hohe Tauern - Krimmler Wasserfälle.JPG|
Fayl:1480 - Nationalpark Hohe Tauern - Krimmler Wasserfälle.JPG|
Fayl:Krimmler wasserfaelle 20040823.jpg|
Fayl:Austrian.waterfall.at.krimml.arp.jpg|
Fayl:Krimmler Wasserfälle (22146375560).jpg|
Fayl:Krimmler Wasserfälle - panoramio (37).jpg|


## Havolalar

* 
* 

Manbalar
Obid (ism)

**Obid** ( — sajda qiluvchi, sigʻinuvchi; ixlosmand; ruhoniy) — kelib chiqishi arabcha boʻlgan erkaklar ismi. Koʻp xalqlarda, jumladan, oʻzbeklarda keng tarqalgan.

## Taniqli shaxslar

* Obid Akramxoʻjayev — geolog olim, Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi akademigi (1966), Oʻzbekistonda (1964) va Qoraqalpogʻistonda (1964) xizmat koʻrsatgan fan arbobi, professor, geologiya-mineralogiya fanlari doktori (1959);
* Obid Asomov — oʻzbekistonlik qiziqchi va aktyor;
* Obid Hasanov — oʻzbekistonlik aktyor. Oʻzbekiston xalq artisti (1973);
* Obid Ismatiy — sovet, tojik va oʻzbek shoiri, dramaturg, folklorshunos, tarjimon va yozuvchi. SSSR Yozuvchilar uyushmasi aʼzosi (1934). Tojik teatrining asoschilaridan biri;
* Obid Jalilov — oʻzbekistonlik aktyor, Oʻzbekiston xalq artisti (1939);
* Obid Joʻraboyev — oʻzbekistonlik futbolchi;
* Obid Nazirov — erkin kurash boʻyicha sport ustasi, xizmat koʻrsatgan jismoniy tarbiya va sport xodimi, Oʻzbekiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan sportchi;
* Obid Sodiqov — kimyogar olim, jamoat arbobi. Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi akademik (1947). Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan va texnika arbobi (1960). S. sobiq SSSR Fanlar akademiyasi akademik (1972). Mehnat Qahramoni (1973). Kimyo fanlari doktori (1946), professor (1947);
* Obid Tolipov — oʻzbekistonlik aktyor, Oʻzbekiston xalq artisti (1978);
* Obid Yunusov — sovet va oʻzbek aktyori;
* Obidjon Bakirov — rassom, pedagog. Oʻzbekiston xalq rassomi;
* Obidjon Hamidov — oʻzbekistonlik iqtisodchi olim, iqtisodiyot fanlari doktori, professor;
* Obidjon Maxmudov — Turkistondagi jadidchilik harakati vakili, yirik sarmoyador, noshir va jamoat arbobi;
* Obidjon Sayburhonov — oʻzbekistonlik aktyor, Oʻzbekiston xalq artisti (1991);
* Obidjon Usmonov — sovet iqtisodiy, davlat va siyosiy arbobi;
* Obidxon qori Nazarov — oʻzbekistonlik ulamo.

## Familiyalar

* Obidov
* Obidova

## Yana qarang

* Obida

## Manbalar
Vinle

**Vinle** yoki **vinélé** ( — yumshoq fransuz pishlogʻi. Ile-de-France va Burgundy-Franche-Comte hududlarida ishlab chiqariladi.

Oq mogʻorlagan qobigʻi boʻlgan pishloqlar navidan biri.

U qaynatilmagan sigir sutidan tayyorlanadi va yogʻlilik darajasi yuqori boʻlgan pishloqlar turkumiga doir hisoblanadi (*triple-crème-uchlik krem*, yogʻ miqdori 75 %), chunki pishirish jarayonida pishloqga qaymoq ham qoʻshiladi. Pishloq oʻramasi vazni 500-600 gramm, diametri 13 sm, balandligi 5 sm oʻlchamda boʻladi.

*Vinle* Burgundy-Franche-Comtéda *Arbois fruitière* pishloq ishlab chiqarish va sotish boʻyicha kooperativda (Yura departamentidagi Arbois kommunasida joylashgan) tayyorlanadi va ushbu pishloq zavodning brend mahsuloti hisoblanadi.

Pishloq Brillat-Savarin pishlogʻiga oʻxshab ketgani bois, Brillat- Savarin Vignelait nomi ham qoʻllanadi.

## Manbalar

## Havolalar

* Vignele pishloqining fotosurati
* Pishloqning fotosurati va tavsifi (mavjud havola) )
Vyo Same

**Vieux Samet — Vyo Same** (, „same“ deb talaffuz qilinadi) — yumshoq fransuz pishlogʻi. Nord-Pas-de-Kale departamentidagi Samer shahrida, *Prés Saint Vulmer fermasida* ishlab chiqariladi. Qobigʻi yuviladigan pishloqlar turkumiga kiradi. Shimoliy Fransiyada tayyorlanadigan oddiy pishloq.

Sigir sutidan tayyorlanadi. Qobigʻi oq tusda, yuvilgan boʻladi. Pishloq tayyorlanish jarayonida bir necha marta yuviladi va nozik oq qobiqqa erishish uchun shoʻr suv bilan artib chiqiladi.

## Yana qarang
* Bulon

## Manbalar
Abashevo qo‘zg‘oloni

**Abashevo qoʻzgʻoloni** — Birinchi rus inqilobi yillarida Chuvashiya dehqonlarining eng yirik qoʻzgʻolonlaridan biri. Bu qoʻzgʻolon 1906-yil 1-yanvardan 6-yanvargacha Cheboksari uyezdi Togashevskiy volostining Abashevo qishlogʻida boʻlib oʻtdi va Chuvashiyada dehqonlar harakatining oʻsishiga oʻz taʼsirini koʻrsatdi.

Qoʻzgʻolon tashkilotchisi oʻz tugʻilgan qishlogʻi Zavrajnoyega (Abashevo qishlogʻi yaqinida joylashgan) qaytib kelgan Saratov zavodlaridan birining ishchisi G. Dmitriyev edi. U va Cheboksarilik sotsial-demokratlar V.V. Pyatnitskiy, P. L. Vinokurov, A. R. Zalenskiy va boshqalar dehqonlarni soliqlarni toʻlamaslikka, mulkdorlarning yerlaridan foydalanishga, oʻrmonlarni pul toʻlamasdan kesishga, hokimiyat va politsiyachilarga boʻysunmaslikka chaqirgan va bu qoʻzgʻolonga turtki boʻlgan.

## Qoʻzgʻalonning borishi
1-yanvar kuni dehqonlar ruhoniyga xizmat haqini toʻlashdan bosh tortdi. Chunki u ehson oladi va shuning uchun dehqonlar undan cherkov uyini boʻshatishini talab qildi.

2-yanvar kuni Muloyimlik Jamiyati kutubxonasi dyakondan tortib olindi.

3-yanvar kuni Abashevo aholi punkti va Zavrajnoye qishlogʻining dehqonlari posbon (strajnik) ni kaltaklab, uni qurolsizlantirdi. Keyin esa volost sudyasi ham kaltaklanib, doʻkoni talon-toroj qilindi.

5-yanvar kuni 500 ga yaqin kishi ishtirok etgan yigʻilishda Zavrajnoye, Chirshkasi va boshqa qishloqlar dehqonlari bilan birgalikda pochta boʻlimi va qurol-yarogʻ omborini egallab olish uchun Cheboksariga borish haqida qaror qabul qilindi. Posbon va u bilan birga kelgan dehqonlar kaltaklandi va qurolsizlantirildi, chanalari sindirib tashlandi. Kechga yaqin isyonchilar soni ortib ketdi.

6-yanvar kuni qoʻzgʻalon tashkilotchilari ishchilarning chiqishlarini tayyorlash uchun Cheboksari shahrida turgan paytda, Cheboksari politsiyasi xodimi N. V. Yasnitskiy 70 kishilik qoʻriqchilar guruhi bilan dehqonlarni tarqatib yubordi. Keyinchalik Kozmodemyansk, Sivilsk va Cheboksaridan jami 75 kishilik soqchilar otryadi yetib keldi. 19 dehqon hibsga olindi. Keyinchalik Qozon okrug sudi tomonidan qoʻzgʻalon tashkilotchilari va cheboksarilik agitatorlardan 10 kishi jazoga tortildi.

## Adabiyotlar

* Gusev T.G., Denisov P. V. Krestyanskoye dvijeniye v Chuvashii v godi Pervoy russkoy revolyutsii // Chuvashiya v Pervoy russkoy revolyutsii / Uch. zap. CHNII. Vip. XIII. Ch., 1956
* Revolyutsionnoye dvijeniye v Chuvashii v period Pervoy russkoy revolyutsii 1905—1907 gg. Dokumenti i materiali. Ch., 1956.

## Havolalar

* http://enc.cap.ru/?t=publ&hry=164&lnk=109
* https://studbooks.net/553285/istoriya/borba_trudyaschihsya_chuvashii_period_revolyutsii
Pivo toshqini

**Pivo toshqini** () ― 1814-yil 17-oktabrda Buyuk Britaniyada Londondagi muqaddas Egidiya () cherkovida sodir boʻlgan. „Mo and company“ pivo zavodida () Tottenhem Kort Roud koʻchasida () 610 kub metrli pivo idishi yorilib, binodagi qolgan baklarning ketma-ket yorilib ketishiga olib kelgan. Natijada deyarli 1,5 ming kub metr pivo koʻchalarga toʻkilib ketgan. Pivo toʻlqini ikkita uyni vayron qilgan va Tavistok Arms qovoqxonasining devorini yorib oʻtib, bufetchini devor siniqlari bosib qolgan.

Pivo zavodi Sent-Gilzning qashshoq tumanlaridagi xaroba uylar orasida joylashgan boʻlib, u yerda butunboshli oilalar yashovchi yertoʻlalarga pivo toʻlgan. Natijada, toʻqqiz kishi halok boʻlgan: sakkiz kishi dimiqib, bir kishi spirtli ichimlikdan zaharlanishdan vafot etgan.

Baʼzi oʻlganlarning qarindoshlari ularning jasadini oʻz uylarida namoyish qilib, qiziquvchilardan pul yigʻishgan. Bunday namoyishlardan birida shunday koʻp olomon toʻplanganki, pol koʻtarolmasdan tomoshabinlar ichida hali ham pivo boʻlgan yertoʻlaga tushib ketishgan.

Voqea sudda koʻrib chiqilgan, ammo sudya ham, yoqlovchi ham ham voqeani fors-major natijasi deb tan olgan, buning uchun hech kim javobgarlikka tortilmaydi. Kompaniya pivodan ajrashi sababli ogʻir moliyaviy ahvolga tushib qolgan, zararning asosiy qismini toʻlangan soliq tashkil qilar edi. Biroq tadbirkorlar parlament orqali soliq toʻlovlarini qaytarishga erishadilar, bu ularga kompaniyani saqlab qolish imkonini bergan.

Pivo zavodi 1922-yilda buzib tashlangan. Bu joy hozir Dominion teatri tomonidan egallangan.

## Yana qarang

* Bostonning pekmez bilan suv bosishi
* Kurenev fojiasi
* Shirinlikda sharbat quyish

## Manbalar


## Havolalar

** „Beer Flood Claims Nine Souls“ by Alan Bellows, Damninteresting.com (28-sentabrya 2005)
** „A Brew to a Kill“ by Barbara Mikkelson at Snopes.com )
Pivodan qorin chiqishi

**Pivo qorni, pivodan qorin chiqishi** — bu pivoni haddan tashqari isteʼmol qilish bilan boʻgliq erkaklarning qorni qappayib ketishining umumiy nomi.

## Atamaning ommalashuvi
Baʼzi akademik boʻlmagan tadqiqotchilar va sogʻlom hayot targʻibotchilari pivo ichish xavfini qattiq turib maʼqullashadi. Xususan, mahsulotning yuqori kaloriyali tarkibi va qulmoq tarkibidagi estrogenga oʻxshash moddalarning taxmin qilingan gormonal taʼsiri xavf sifatida koʻrsatilgan. Nazariya tarafdorlarining fikriga koʻra, aynan shu omillar semizlikning oʻziga xos shakliga olib keladi. „Pivo qorni“ atamasi va pivoning oʻziga xos erkaklar semirishiga olib kelish qobiliyatiga oid boshqa koʻrsatmalar pivoga qarshi tashviqotda faol qoʻllanadi va asosiy „pivo afsonalaridan“ biridir.

Erkak uchun pivo isteʼmolining oqibatlari salbiydir, chunki bu mast qiluvchi ichimlikni tez-tez ichish bilan erkak tanasida estrogen (ayol gormoni) miqdori koʻpayadi, bu ortiqcha teri osti yogʻining chiqishiga yordam beradi, natijada „pivo qorni“ deb ataladigan teri osti yogʻi hosil boʻladi.

## Ilmiy tadqiqotlar
Umuman olganda, pivoda kaloriya past (kuchsiz turlarida, taxminan, 40 kkal / 100 ml, bu, odatda, semirishning oʻziga xos shakllari bilan bogʻliq boʻlmagan sut kabi ichimliklarnikidan past). Oʻrtacha isteʼmol bilan, uglevodlarning bunday dozalari semizlikka olib kelishi mumkin emas. Fitoestrogenlar masalasi turli tadqiqotchilar tomonidan bir necha bor koʻtarilgan, ammo estrogenga oʻxshash oʻsimlik moddalarini isteʼmol qilish va erkaklar qon zardobidagi testosteron va estradiol konsentratsiyasining oʻzgarishi oʻrtasidagi ishonchli bogʻliqlik aniqlanmagan.

„Pivo qorni“ muammosi saraton va ovqatlanish boʻyicha Yevropa istiqbolli tadqiqoti (EPIC) doirasida oʻrganildi. Ish doirasida 7876 nafar erkak va 12749 nafar ayol tibbiy koʻrikdan oʻtkazildi. Tadqiqotlar natijalari shuni koʻrsatdiki, pivoni ortiqcha isteʼmol qilish kilogramm va tana hajmini oshirish mumkin boʻlsa-da (bunday xavf kuniga bir litrdan ortiq pivo isteʼmol qiladigan erkaklarning 17 foizida topilgan), oʻziga xos „pivo“li semizlik shakli yoʻq. Pivoni haddan tashqari isteʼmol qilish (va umuman, alkogol) orqali vazn toʻplashning asosiy sababi — spirtli ichimliklarning ishtahani oshiruvchi xususiyatidir; pivoxoʻrlar kaloriyaga boy taom va sneklarni gazak qilishadi.

Oʻzbek shifokori va siyosatchisi Maqsuda Vorisovaning taʼkidlashiga koʻra, "…Ichimlik tarkibidagi ksantogumol erkaklik gormoni — testosteron ishlab chiqarishni pasaytirib, uni ayollik gormoni boʻlmish estrogenga almashtiradi. Shunisi qiziqki ayollarga taʼsir aksincha boʻlib, ularda testosteron miqdori oshadi, lab ustida moʻylar oʻsib „pivo moʻylabi“ paydo boʻladi, pushtsizlik yuzaga kelishi mumkin".

## Yana qarang

* Alkogolizm
* Pivo
* Odamlar uchun pivo iste'mol qilish bo'yicha mamlakatlar ro'yxati

## Manbalar
Abbey de Bellok

**Abbey de Bellok** (, bask. Belokeko Abadia) yoki **Abbey-Notr-Dam de Bellok** () — qoʻy sutidan tayyorlangan qattiq fransuz pishlogʻidir.

## Tarixi
Pishloq 1960-yillardan beri Notr-Dam de Bellok monastirida ishlab chiqariladi.

Parijda sotilgan bir necha Pireney qoʻy pishloqlaridan biri.

## Tayyorlanishi
Pishloq anʼanaviy usulda tayyorlanadi. Basklar mamlakatidan kelgan qizil burunli Manesh qoʻylarining pasterizatsiyalanmagan sutidan foydalaniladi. Pishloq tayyorlash sutni qaynatishdan boshlanadi. Parchalar osongina sina boshlagandan soʻng, massa boʻlaklarga boʻlinadi va asta-sekin aralashtiriladi. Shundan soʻng u presslanadi, tuzlanadi va namakobli vannaga botiriladi. Pishloq salqin yertoʻlada olti oyda pishadi.

## Tavsifi
Bir kalla pishloq boʻrtiq qirrali yassi disk shaklida, diametri 25 santimetr, balandligi 8,5-11 santimetr va vazni 4,5-5,5 kilogrammdir. Kalla pishloq kulrang, och jigarrang, qizgʻish yoki och jigarrang mogʻorli tabiiy dogʻli qobiq bilan qoplangan. Uning ostida sut oq rangli zich elastik eti boʻladi. Pishloq etida yogʻ miqdori ancha yuqori.

Bu pishloq karamel va mevalarning yorqin notalari bilan nozik taʼmga ega boʻlib, unda qoʻy suti va yongʻoqlarning yengil notalari ham mavjud.

Non va shirin oq vinolar bilan birga mustaqil taom sifatida isteʼmol qilinadi.

## Manbalar

## Adabiyotlar

* Masui K., Yamada T. Fransuzskie siri : illyustrirovannaya ensiklopediya = [French Cheeses] / Kazuko Masui, Tomoko Yamada; vstup. sl. J. Robyushon; per. s angl.: S. Sapronov; foto Y. Maruyama. — SPb. : Izd. dom „Neva“, 2003. — 240 s. — (A Dorling Kindersley Book). — .
*
Abondans pishlogʻi

**Abondans** () — Fransiyaning Haute-Savoie departamentida ishlab chiqarilgan yarim qattiq pishloq.

## Tarixi
Abondans pishlogʻini ishlab chiqarish XIV-asrda boshlangan.

## Ishlab chiqarilishi
Pishloq maʼlum zotlardagi sigirlarning sutidan tayyorlanadi, ularning ratsionidan silos va boshqa fermentlangan ozuqalar chiqarib tashlanadi. 9,5 kg ogʻirlikdagi bir bosh pishloq tayyorlash uchun 100 litr sut kerak boʻladi. Pishloq pishishi davomida lattaga oʻralgan boʻlib, uning izi qobiqda aniq koʻrinadi.

## Xususiyatlari
Pishloq koʻk kazein dogʻlari va matoning izi tushgan silliq apelsinrang-jigarrang qobigʻiga ega. Ushbu pishloq eti yumshoq, elastik, mayin, ozgina qaymoqli, oqish yoki sargʻish rangda boʻlib, gʻovaklari boʻladi. Yogʻ miqdori 48 %ni tashkil etadi. Toʻyimli, nozik, yumshoq, meva va yongʻoq taʼmiga ega.

## Manbalar

## Adabiyotlar

* Masui K., Yamada T. Fransuzskie siri : illyustrirovannaya ensiklopediya = [French Cheeses] / Kazuko Masui, Tomoko Yamada; vstup. sl. J. Robyushon; per. s angl.: S. Sapronov; foto Y. Maruyama. — SPb. : Izd. dom „Neva“, 2003. — S. 20—21. — (A Dorling Kindersley Book). — .

## Havolalar

* Abondans pishlogʻi
Akkavi

**Akkavi** (, &#x200E;  &#x200E; shuningdek, **Akavi**, **Akaviye**) — Isroilning Akre shahridan kelib chiqqan oq tuzlangan pishloq.

## Etimologiyasi
Akkavi pishlogʻi Falastinning Akka shahri, hozirgi Akko sharafiga nomlangan. Akkavi arabchada „Akkadan“ degan maʼnoni anglatadi. Hozirgi vaqtda bu pishloqning katta qismi ushbu hududda ishlab chiqariladi, u yerdan arab bozorlariga chiqadi.

## Ishlab chiqarish va saqlash
Akkavi, odatda, xom yoki pasterizatsiyalanmagan sigir sutidan tayyorlanadi, lekin echki yoki qoʻy sutidan ham tayyorlanishi mumkin. Bu pishloq, asosan, Yaqin Sharqda, xususan Isroil, Falastin, Livan, Iordaniya, Suriya, Misr va Kiprda ishlab chiqariladi. Bu hududlarda odamlar, odatda, tushlik va kechki ovqat paytida uni yumshoq obinon bilan isteʼmol qiladilar. Akkavi qoʻlda kvadrat drenaj halqalariga solinib, keyin ikki kun davomida tuzli zardobda saqlanadi.

## Tuzilishi va taʼmi
Rangi oq, silliq tuzilishga va sal shoʻr taʼmga ega. Tarkibidagi oqsillar sut turiga qarab oʻzgarishi mumkin. Sigir suti yogʻliroq boʻladi, undan tayyorlangan pishloq yogʻliroq boʻladi. U, odatda, oshxona pishlogʻi sifatida ishlatiladi, oʻzini yoki meva  qoʻshib yeyiladi.

Tuzilishini motsarella, feta yoki mizitra bilan solishtirish mumkin, chunki u osonlikcha erimaydi. Akkavini bir yilgacha saqlanish mumkin. Tuzilishi va taʼmi uning oʻziga xos tvorogdan bijgʻitilishi natijasidir. Akkay pishloqqa aylanganda, u, odatda, oddiy tvorogli pishloqdan, masalan, Suriya pishlogʻidan koʻra uzoqroq saqlanadi.

## Tarixi
Yaqin Sharqda akkavi ishlab chiqarish, koʻpincha, muammo boʻlib kelgan. Livandagi fuqarolar urushi davrida sut beruvchi hayvonlar oʻldirilgan va mamlakat Sharqiy Yevropadan akkavi import qilishga majbur boʻlgan. 2011-yilda akkavi pishlogʻini ishlab chiqaruvchilar Qibris, Livan va Suriya hududlarida joylashgan edi.

## Yana qarang

* Motsarella
* Feta
* Arab pishlogʻi

## Manbalar
Altenburger

**Altenburger** ( — Altenburg echki sutidan pishlogʻi) — nemis yumshoq pishlogʻi. Bu pishloq birinchi boʻlib Saksoniya bilan Tyuringiya chegara zonasida paydo boʻlgan. Odatda, Falkenhayn kommunasida 1897-yildan beri saqlanib qolgan anʼanaviy retseptlar boʻyicha tayyorlanadi.

## Tayyorlanishi
Altenburger kamida 15% echki suti qoʻshib, sigir sutidan tayyorlanadi. Sut shirdon bilan oʻrab qoʻyiladi va yongʻoqning kattaligicha kichrayadi. Keyin pishloqqa zira qoʻshib,10 kunga qoldiriladi.

## Isteʼmol qilinishi
Anʼanaviy ravishda Altenburger non va tuzlangan bodring yoki lavlagi bilan isteʼmol qilinadi.

## Adabiyotlar

* Gerxard Uoltmann, Annerose Sieck: *Lexikon vom Käse*. Komet, Koln 2005, ISBN 3-89836-446-1, S. 62.
* Brigitte Engelmann, Piter Xoller: *Das Feinschmecker-Handbuch Käse.* Ullmann, Königswinter 2008, ISBN 978-3-8331-5023-4, S. 265.

## Havolalar

* *[https://web.archive.org/web/20140803132052/http://www.landwirtschaft.sachsen.de/landwirtschaft/14129.htm Altenburger Ziegenkäse].* In: www.landwirtschaft.sachsen.de. Sächsisches Landesamt für Umwelt, Landwirtschaft und Geologie, abgerufen am 29. 2014-yil dekabr.
* *[http://www.kaesewelten.info/kasesorten/altenburger-ziegenkase/ Altenburger Ziegenkäse] .* In: www.kaesewelten.info, abgerufen am 29. 2014-yil dekabr.
Ami dyu Shamberten

**Ami dyu Shamberten** () yoki **LʻAmi dyu Shamberten** () — sigir sutidan fransuz yarim yumshoq pishlogʻidir.

Boshqa yumshoq pishloq Epuassning eng yaqin qarindoshi.

## Tarixi
Ami dyu Shamberten 1950-yilda Jevre-Shamberten uzumzorlari yaqinida yashovchi fransuz pishloqpazi Raymond Gogri tomonidan yaratilgan. Pishloq nomini ham shu pishloqpaz tanlagan.

## Tayyorlanishi
Pishloq tayyorlash uchun uchta — Brun, Fransuz Simmental va Montbéliardning zotli sigirlarining suti ishlatiladi. Pishloq zavodida sut 13 dan ortiq sut ishlab chiqaruvchilardan olinadi. Tayyorlangan pishloqning taʼmi, asosan, sigirlar boqiladigan yaylovlarning oʻsimliklari bilan bogʻliq. Ami dyu Shamberten bahordan kuzgacha ishlab chiqariladi. Pishloq nam yertoʻlada bir oydan ikki oygacha saqlanadi. Pishish davrida pishloq qobigʻi muntazam ravishda brendi „Marc de Burgogne“ bilan yuviladi (), bu uning toʻq sariq rangi va xarakterli taʼmini beradi.

## Tavsifi
Pishloq boshlari disk shaklida, diametri 8,5-9 santimetr, balandligi 4-4,5 santimetr va vazni 250 gramm boʻladi. Boshlarning yuzasi nam, biroz tirishli, qizil-toʻq sariq rangga ega. Pishloq kuchli, oʻtkir hidga ega, unda konyak isi va yumshoq qaymoq taʼmi bor.

Gevrey Chambertin qizil vinosi yoki Puligny-Montrachet oq vinosi bilan mustaqil taom sifatida isteʼmol qilinadi.

## Manbalar

## Adabiyotlar

* Masui K., Yamada T. Fransuzskie siri : illyustrirovannaya ensiklopediya = [French Cheeses] / Kazuko Masui, Tomoko Yamada; vstup. sl. J. Robyushon; per. s angl.: S. Sapronov; foto Y. Maruyama. — SPb. : Izd. dom „Neva“, 2003. — 240 s. — (A Dorling Kindersley Book). — .
*
Seymenlar va uy qo‘riqchilari qo‘zg‘oloni

**Seymenlar va uy qoʻriqchilari qoʻzgʻoloni** XVII asr Dunay knyazliklari tarixidagi eng muhim voqeadir. U 1655-yil 26 va 27-fevral kunlari Konstantin Sherban hukmronligiga qarshi boshlandi va Xrizeyning oʻlimi bilan nihoyasiga yetdi. Qoʻzgʻalon Moldova-Yassini ham Suchavani ham qamrab oldi. Bu yerda Georgiy Stefan qoʻmondonligi ostida 1000 ta seymen xizmat qilardi.

Qoʻzgʻolon Dunay knyazliklari tarixida bir tomondan Usmonli imperiyasi va ikkinchi tomondan Muqaddas Liganing (1684) taʼsiri sharoitidagi burilish nuqtasi boʻldi. Qarama-qarshilik Avstriya-Turkiya urushi (1663-1664) va Koʻprulu davrida kuchaydi. Qoʻzgʻolondan oldin Timosh Xmelnitskiyning Suchava yurishi boʻlib oʻtdi va Dunay knyazliklari uchun qarama-qarshilik Karlovits tinchlik shartnomasi bilan yakunlandi.

Bu davrda Valaxiya va Moldaviyadagi oʻrta bolgar yozuvidagi yozma yodgorliklari yoʻqoldi. 1688-yilda „Buxarest Injili“ deb nomlangan kitob nashr qilindi
.
## Manbalar
Appenzeller pishlogʻi

**Appenzeller** (, Appenzell shahri nomidan) — oʻrta kattalikdagi doira shaklida qattiq, qaynatilgan va presslangan Shveysariya pishlogʻi. Undagi yogʻ miqdori 50 % gacha, oq vino yoki sidr bilan namlanadi va pishib yetilish davrida turli xil oʻtlar va ziravorlar qoʻshiladi.

Appenzeller haqidagi birinchi yozma manbalar 1282-yilga toʻgʻri keladi; Bu pishloq 700 yildan ortiq vaqt davomida texnologiyasi ishlab chiqarilgan. Appenzellerning vujudga kelgan joyi Shveysariyaning shimoli-sharqida joylashgan mintaqadir. Ushbu pishlogʻining ishlab chiqarish hududi qatʼiy cheklangan: u faqat Appenzell-Innerrhoden va Appenzell-Auserrhoden kantonlarida, shuningdek, Thurgau va Sankt-Gallen kantonlari hududining bir qismida ishlab chiqariladi.

Appenzeller pishlogʻi bir nechta turlari mavjud. Eng keng tarqalgani turi Klassik; bunday Appenzeller 3-4 oy davomida saqlanadi. Appenzeller Surchoix 4 oydan 6 oygacha, Appenzeller Ekstra esa olti oydan ortiq saqlanadi.

## Manbalar

## Adabiyotlar

* 
* Charles Sinclair. Appenzeller // Dictionary of Food: International Food and Cooking Terms from A to Z. — Second Edition. — London: A & C Black, 2004. — P. 29. — 632 p. — .

## Havolalar

* Rasmiy sayt
Abbey de la Pyer-ki-Vir

**Abbey de la Pyer-ki-Vir** () — sigir sutidan tayyorlangan fransuz yarim yumshoq pishlogʻi.

Taʼmiga koʻra, epuas degan boshqa bir yumshoq pishloqga oʻxshaydi.

## Tarixi
Pishloq Pyer-ki-Vir abbarligida ishlab chiqariladi. Monastir 1850-yillardan beri mavjud, ammo abbatlikning yumshoq pishloqlari 1920-yillarda mashhurlikka erishdi.

## Tayyorlanishi
Pishloq yil davomida abbatlik podasidagi 40 ta sigirning xom sutidan tayyorlanadi, pishloqni tayyorlashda 85 rohibdan 12 tasi ishtirok etadi. Sut ikki hafta davomida ivitiladi, shundan soʻng u ikki oy davomida quritiladi. Pishloqning pishishi davrida sirtiga namakob bilan yuviladi.

Oziq-ovqat sifatida yangi pishloq ishlatiladi.

## Tavsifi
Pishloq boshlari diametri 10 santimetr, balandligi 2,5-4 santimetr va vazni 200-350 gramm boʻlgan yalpoq disk shakliga ega. Pishloq boshi qizil-gʻisht rangli tabiiy yupqa qavariq qobiq bilan qoplangan. Uning ostida zich elastik eti bor.

Bu pishloqning „qishloqcha“ deyiladigan nordonroq, yorqin shoʻrtak taʼmi va hidi bor. U mustaqil taom sifatida ham, grilda tayyorlangan boshqa ovqatlarning bir qismi sifatida ham tanovul qilinadi. Qizil Burgund vinolari bilan yaxshi ketadi.

## Manbalar

## Adabiyotlar

* Masui K., Yamada T. Fransuzskie siri : illyustrirovannaya ensiklopediya = [French Cheeses] / Kazuko Masui, Tomoko Yamada; vstup. sl. J. Robyushon; per. s angl.: S. Sapronov; foto Y. Maruyama. — SPb. : Izd. dom „Neva“, 2003. — 240 s. — (A Dorling Kindersley Book). — .
*
Abbei de Sito

**Abbey de Sito** () — sigir sutidan tayyorlangan fransuzcha yarim yumshoq pishloq.

Pishloq boshqa nom bilan ham tanilgan — *Trapp de Sito* (). Rebloshon pishlogʻining yaqin qarindoshi.

## Tarixi
Pishloq 1925-yildan beri Avliyo Nikolay abbatligida ishlab chiqariladi. Har yili 70 ta Montbéliarde sigirining sutidan 60 tonnaga yaqin shunaqa pishloq ishlab chiqariladi. Ishlab chiqarilgan pishloqning katta qismi mahalliy bozorda sotiladi.

## Tayyorlanishi
Pishloq tayyorlash uchun Montbéliarde zotli sigirlardan pasterizatsiya qilinmagan sut ishlatiladi. Pishloq ikki oy ichida tayyor boʻladi, pishish davrida pishloq muntazam yuviladi va aylantiriladi.

## Tavsifi
Pishloq boshlari disk shaklida, diametri 18 santimetr, balandligi 3,5-4 santimetr va vazni 700 gramm. Boshi oq momiq qoplamali silliq pushti-toʻq sariq qobiq bilan qoplangan, uning ostida biroz zich bir tekis yorqin fil suyagi rangidagi qaymoqli eti mavjud. Eti biroz suyuq boʻlishi mumkin. Kichkina gʻovaklari eti boʻylab teng ravishda taqsimlanadi.

Bu mahsulotda pishloqli yertoʻlaning yengil hidi, guldastaning oddiy isi bor, yogʻli kremsimon tuzilishga va yorqin shirin meva taʼmiga ega. Sovutilgan yangi Bojole () vinosi yoki mevali guldasta va uzum isli Burgundiya () vinosi bilan isteʼmol qilinadi.

## Manbalar

## Adabiyotlar

* Masui K., Yamada T. Fransuzskie siri : illyustrirovannaya ensiklopediya = [French Cheeses] / Kazuko Masui, Tomoko Yamada; vstup. sl. J. Robyushon; per. s angl.: S. Sapronov; foto Y. Maruyama. — SPb. : Izd. dom „Neva“, 2003. — 240 s. — (A Dorling Kindersley Book). — .
*
Arab pishlogʻi

**Arab pishlogʻi** () — ***Jibne Arabiya*** nomi bilan ham tanilgan, butun Yaqin Sharqda keng tarqalgan yumshoq oq pishloq. Bu ayniqsa Misr va Fors koʻrfazi davlatlarida mashhur. Pishloq fetaga oʻxshash yumshoq taʼmga ega, ammo shoʻrligi past. Kelib chiqishi Isroil va Yaqin Sharqqa taqaladi. Badaviylar uni birinchi boʻlib echki yoki qoʻy sutidan tayyorlashgan, hozir sigir sutidan ham foydalaniladi.

## Turlari
*Birlashgan* Arab Amirliklarida *jibne arabiye* — sigir sutidan tayyorlangan yarim qattiq pishloqdir. Pishloq qattiq, ochiq tuzilishga ega va uning taʼmi juda mayin. U oʻzi ham, turli sabzavotlar va tuzlangan zaytun bilan birgalikda ham isteʼmol qilinadi. *Jibne Arabiyaga,* koʻpincha, tuxum qoʻshib tovada qovuriladi.

## Taom sifatida qoʻllanishi
*Jibne arabiye* ovqat pishirishda yoki oddiygina oshxona pishlogʻi sifatida ishlatiladi. Bundan tashqari, knafe kabi pishloq solinadigan pishiriqlarning tarkibiy qismidir.

## Yana qarang

* Shanklish
* Feta
* Nabulsiy

## Manbalar
Buragich kokteyli

**"Buragich"** () ― aroq va apelsin sharbatidan tayyorlangan spirtli kokteyl. *[[Long Drink|Uzun ichimlik]]* (long-drink) sifatida tasniflanadi (). Xalqaro barmenlar uyushmasining (XBU) „Unutilmas“ toifasidagi () rasmiy kokteyllaridan biri.

## Tarixi
Screwdriver kokteyli haqida birinchi yozma manba Amerikaning „Time“ jurnalida 1949-yil 24-oktabrdagi sonida uchraydi.

Kokteyl nomining kelib chiqishi aniq maʼlum emas, kokteylni amerikalik uchuvchilar, musulmon va shuning uchun ichmaydigan Saudiya Arabistonida ishlagan amerikalik neftchilar va boshqa versiyalar bilan bogʻlaydigan versiyalar mavjud.

## Tayyorlanishi
IBA retsepti boʻyicha ingrediyentlar:

* 50 ml aroq;
* 100 ml apelsin sharbati.

Aroq va apelsin sharbatini muz kublari solingan stakanga quying va aralashtiring. Kokteylga bir boʻlak apelsin solib qoʻying.

## Turlari

* „Teskari buragich“ () — ingrediyentlarning teskari nisbati bilan oʻzgargan kokteyl.
* „Ovozli buragich“ ( — bu teng qismlardan iborat aroq va Blue Curacao kokteylining bir varianti boʻlib, mashhur Doctor Who teleserialidagi „buragich“ nomi bilan atalgan.
* „Bokira buragich“ alkogolsiz variant boʻlib, odatda apelsin sharbati va tonik suv bilan tayyorlanadi.

## Manbalar

## Adabiyotlar

* 

## Havolalar

* Sayt Mejdunarodnoy assotsiatsii barmenov 
* Kokteyl Screwdriver na sayte IBA  )
* Kokteyl Screwdriver na sayte Barmenskoy assotsiatsii Rossii
Mikrovenator

**Mikrovenator** (, soʻzma-soʻz — kichik ovchi) — Montana shtatidagi (AQSh) quyi hujayrali shakllanishdan oviraptorozavrlarning infratuzilmasidan, dinozavrlar bir turi.

Holotip — bu balogʻatga yetmagan shaxsning qisman skeleti boʻlib, umumiy uzunligi 1,2 metrni tashkil qiladi. Kattalarini uzunligi 3 metr boʻlishi mumkin. Mikrovenator oviraptorozavrlar infratuzilmasidagi bazal jins boʻlib, „barcha boshqa oviraptorozavrlar uchun qardosh takson boʻlishi mumkin“ .

Barnum Braun 1933 yilda bu hayvonning turini (AMNH 3041) kashf etdi, jumladan deinonichning tishlarini topdi va topilgan qoldiqlar katta boshli kichik hayvonga tegishli edi. Norasmiy ravishda uni *"Megadontosaurus"* („katta tishli kaltakesak“) deb nomladi. U topilmaning bir nechta rasmlarini yaratdi, lekin nomini biron bir joyda nashr etmadi va uni boshqa Clovery Formation dinozavrlar bilan birgalikda (Deinonychus, Sauropelta, Tenontosaurus) tashkil etdi.

AMNH 3041 namunasi bosh suyagi, old va orqa oyoqlari, 23 ta umurtqa, 4 qovurgʻa va tos suyaklarining bir qismini oʻz ichiga oladi. 1970 yilda Jon Ostrom ushbu turdagi namunani tasvirlab berdi va unga rasmiy nomini berdi. Ostrom, shuningdek, Yale Pibodi muzeyi, YPM 5366 toʻplamidan namunalar oldi. Brown tomonidan tayyorlangan suratlar nihoyat 1998 yilda Makovitski va Syusa tomonidan batafsil va keng qamrovli monografiyasida chop etildi. Ular YPM 5366 namunasi mikrovenator jinsiga tegishli ekanligini tasdiqlamadilar. Olimlar, shuningdek, Microvenator oviraptorozavr ekanligini va bu guruhning Shimoliy Amerikada topilgan eng qadimgi aʼzosi ekanligini tasdiqladilar .

## Manbalar
Aldan Maadir

**60 ta bahodir qoʻzgʻoloni** (tuv. Aldan Maadir — 60 bahodir) — Manchjur-Xitoy kuchlariga qarshi Tuva milliy ozodlik harakati tarixidagi eng katta qoʻzgʻolonlardan biri.

## Qoʻzgʻalonning borishi
Qoʻzgʻolon 1883-1884-yillarda Xemchik daryosi vodiysida yuz bergan boʻlib, mustamlaka va feodal zulmiga qarshi qaratilgan edi. Qoʻzgʻolon rahbarlari aratlardan Sambajik, Kojagar-Kombulday va kichik amaldor Dajima edi. Bevosita ishtirokchilarning umumiy soni 300 kishini tashkil qilgan.

Qoʻzgʻolonchilar Tuvaning eng koʻp sonli ikki xoshunini Tuva amaldorlari va manchjur-xitoy istilochilari hukmronligidan ozod qilib, u yerda oʻz hokimiyatini oʻrnatish niyatida edi. Ular feodal va savdogarlarga bosqinlar uyushtirib, ularning chorva mollarini oʻgʻirlab, kambagʻallarga boʻlib berdi. 1884-yil kuzida butuntuva rahbari — ambin-noʻyon — qoʻzgʻolon boʻlmagan barcha xoshunlarda aholini safarbar qildi. Qoʻzgʻolonni bostirish uchun Sin imperiyasi tomonidan tuzilgan 300 kishidan iborat jazo otryadi amaldor Tarluk boshchiligida Sut-Xolga qarab yurdi.

1884-yil noyabr oyida qoʻzgʻolon bostirildi. Barcha asirlarni Chirgʻoq qishlogʻiga olib borib, qiynoqqa soldilar. 1885-yil martda Ulyasutayda qoʻzgʻalonning faol 43 ishtirokchisi qatl qilindi. Ulyasutay szyan-szyun buyrugʻi bilan qatl etilganlarning boshlari Tuvaga olib kelindi va ibrati olam uchun asosiy yoʻllar va dovonlar yonidagi ustunlarga oʻrnatib chiqildi.

## Abadiylashtirish
Tuva tarixshunosligida 60 ta bahodir obrazi poetiklashtirilib, milliy birdamlik timsoliga aylantirildi. Tuvadagi qishloqlardan biriga qoʻzgʻolonchilar nomi berildi. Qoʻzgʻalon xotirasiga bir qancha haykaltaroshlik namunalari bagʻishlangan. Tuva Respublikasi Milliy muzeyiga „Aldan Maadir“ nomi berilgan.

## Havolalar

* Tuva milliy-ozodlik harakati
* Tuvadagi oltmishta bahodir qoʻzgʻoloni
Sir Tim Clark

***Sir Timoti Charlz Klark***  *1949 - yil , 22-noyabrda tug`ilgan — [[2003]] - yilning yanvaridan beri Amirliklarning amaldagi prezidenti. Shuningdek, u 2008 - yilgacha [https://www.srilankan.com/ SriLankan Airlines] kompaniyasining boshqaruvchi direktori bo'lgan. Tim Klark London universitetining iqtisod fakultetini tamomlagan. U Kenterberi Kent kollejida tahsil olgan va Qirollik Aeronavtika jamiyati a'zosi.*

## Shaxsiy hayoti
***Sir Timoti Charlz Klark***  -  1972 - yilda Britaniya Kaledoniyasiga qo'shilganidan beri, fuqaro aviatsiyasi sohasida ish yuritadi. 1975 - yilda u Bahrayndagi Gulf Air ga va buning natijasida u, 1985 - yilda Dubayga ko'chib o'tadi va u yerda aviakompaniyalarni rejalashtirish bo'limi boshlig'i sifatida Amirliklar ta'sischilari guruhining a'zosi bo'ladi. Hozirda u Amirliklar prezidenti. U 2008 - yilgacha Shri-Lanka aviakompaniyasining boshqaruvchi direktori ham bo'lgan. Oxirgi ish faoliyati esa 1998 - yilning  aprel oyida Emiratesning SriLankan Airlines kompaniyasining 40% lik aksiyalarini sotib olishi natijasi edi. Biroq, Shri-Lanka hukumati aviakompaniya ustidan nazoratni oʻz qoʻliga oladi va Amirliklar aviakompaniyani boshqarish boʻyicha shartnomasini bekor qiladi.

***Sir Timoti Charlz Klark -*** 2003 - yilda Amirliklar prezidenti bo'ladi, u aviatsiya imperiyasini qurish uchun 18 yil umrini sarfladi, uning muvaffaqiyatlarining eng katta qismi aviakompaniyalarni rejalashtirish bo'limi boshlig'i bo'lganidan keyin yaratgan marshrut tarmog'i tizimi bo`lib qoladi.

Bundan tashqari, Sir Timoti Charlz Klark  butun dunyo bo'ylab muhtoj bolalarga gumanitar xayriya yordami va xizmatlar ko'rsatuvchi notijorat xayriya tashkiloti Emirates Airline Foundation raisi hisoblanadi.

Shuningdek Sir Timoti Charlz Klark  Buyuk Britaniya va aviatsiya sanoatining gullab yashnashidagi xizmatlari uchun 2014 - yilning Yangi yil mukofotida Britaniya Imperiyasi ordeni (KBE) qo'mondoni etib tayinlangan.

2019-yil dekabr oyida  Sir Timoti Charlz Klark ***,*** 2020-yil iyun oyida Amirlikdagi lavozimini tark etishini va aviakompaniyada maslahatchi lavozimini egallashini maʼlum qiladi.

Aviatsiya haftaligi va kosmik texnologiyalar jurnali Klarkni 2013-yil odami deb chop etadilar.

## Manbalar
Yashil baqa

**Yashil baqa**() — qurbaqalar oilasiga mansub dumsiz amfibiya.

Janubiy va Markaziy Yevropa, Shimoliy Afrika, Gʻarbiy va Markaziy Osiyoda uchratsa boʻladi.

Yashil baqa ochiq joylarni afzal koʻradi: dalalar, oʻtloqlar, daryolar sohillari. Rangi: och kulrang-zaytun fonida tor qora hoshiya bilan oʻralgan boʻlib katta toʻq yashil dogʻlari mavjud.

Ratsion asosan quruqlikda yashovchi umurtqasiz hayvonlardan iborat.

Dushmanlardan himoya qilishning ikkita usuli bor: tabiy kamuflyaj va teridagi toksik sekretsiyalari.

Nasilchilik davri dengiz sathidan kenglik va balandlikka qarab fevral-iyulgacha davom etadi. Erkaklari bazan avgustda toʻvush chiqazishadi. Juftlanish sayoz suvda sodir boʻladi. Itbaliqlari odatda may oyida tuxumdan chiqadi. Sohil yaqinidagi sayoz suvda lichinkalar minglab itbaliqlarni o'z ichiga olgan katta agregatlarni hosil qiladi. Urugʻlanish uchun sayoz suv omborlarini ishlatish, sayoz suv omborlari tez qurib qolishi sababli naslning vafot etishiga olib keladi. Ushbu holat urgʻochilarining yuqori unumdorligi va tuxumchalar qoyish uchun turli-xil suv havzalarini ishlatishi bilan qoplanadi.

## Adabiyotlar

* C. Colliard, A. Sicilia, GF Turrisi, M. Arculeo, N. Perrin va M. Stöck: Plio-Pleistotsen divergentsiyasi bilan G'arbiy-Oʻrta yer dengizi yashil toads (Bufo viridis kichik guruhi) tor gibrid zonasida kuchli reproduktiv to'siqlar. BMC Evolyutsion Biologiya 10 (2010): 232 (16 pp.) (http://www.biomedcentral.com/1471-2148/10/2).
* STÖCK M., MORITZ C., HICKERSON M., FRYNTA D., DUJSEBAEVA T., EREMCHENKO V., MACEY JR, PAPENFUSS TJ va WAKE DB (2006): Mitoxondrial munosabatlarning evolyutsiyasi va Palear vitifos biogeografiyasi. kichik guruh) ularning genomik plastikligi haqida tushunchalar bilan. Molekulyar filogenetika va evolyutsiya 41: 663-689.
* Stöck, M., Sicilia, A., Belfiore, N., Buckley, D., Lo Brutto, S., Lo Valvo, M. va Arculeo, M. (2008). *Sitsiliya kanali bo'ylab Messiniandan keyingi evolyutsion munosabatlar: Mitoxondrial va yadro belgilari Sitsiliyadan yangi yashil qurbaqani afrikalik qarindoshlar bilan bog'laydi.* BMC Evolyutsion Biologiya, 8, 56-74; Bepul yuklab olish: http://www.biomedcentral.com/1471-2148/8/56

## Havolalar

* Rossiyaning umurtqali hayvonlari: Yashil qurbaqa 

## Manbalar