Sarah E. Anderson

**Sarah Elizabeth Nelson Anderson** (1853-yil 30-yanvar — 1900-yil 22-dekabr) Yuta shtatining 2-qonun chiqaruvchi organiga birinchilardan boʻlib kelgan ayollardan biri edi. Saylanishidan bir yil oldin, 1895-yilda u *The Ogden Daily Standard* tomonidan „Ogden City va Veber okrugidagi eng taniqli va mashhur ayollardan biri“ deb taʼriflangan. Maqolada uning ham aqliy, ham jismoniy kuchi qayd etilgan. U Edmunds-Tacker qonuni tufayli uni saylovchi sifatida roʻyxatdan oʻtkazishdan bosh tortgan Odgen City registratori Charles Tyreega qarshi chiqdi. Uning argumenti hududiy Oliy sudga olib borilgan va u yerda u yutqazgan. Bu uning hukumatda ovozga ega boʻlish istagini oʻzgartirmadi. 1896-yilda u Yuta shtati qonun chiqaruvchi organiga u yerda saylangan uchta ayoldan biri sifatida qoʻshildi. Xizmati davomida u Palataning Sogʻliqni saqlash boʻyicha qoʻmitasi raisi boʻlgan. U qonun loyihalarini yozgan, ularning hech biri qonunga aylanmagan.

## Yoshligi va oilasi
Anderson 1853-yil 30-yanvarda Yuta shtatining Weber okrugida ota-onalari David Nelson va Sarah Brown oilasida tugʻilgan. Uning C.A. Nelson and Wm. L. Wilson ismli ikki aka-uka. L. Uilson, shuningdek, oʻgay akasi J.H. Nelson va oʻgay singlisi Mrs. H.L. Griffin boʻlgan.

17 yoshida u doktor Porter L. Andersonga turmushga chiqdi va 1888-yil 9-yanvarda vafotigacha u bilan besh farzand koʻrdi. 18 yillik turmushidan keyin beva qolgan. U besh farzandni tarbiyalash uchun qoldi. *Salt Lake Tribune* nashrida chop etilgan maqolada uning koʻp vaqtini bolalari bilan uy hayoti band qilgani haqida xabar berilgan.

## Siyosiy faoliyati
Erining oʻlimidan bir yil oldin Kongress Edmunds-Taker qonunini qabul qildi, bu koʻplab cheklovlar qatorida ayollarni ham huquqdan mahrum qildi. 1894-yilda Kongress Yuta shtatiga shtat boʻlish uchun ariza berish, konstitutsiyani ratifikatsiya qilish va shtat amaldorlarini saylash imkonini beruvchi Enabling Actni qabul qildi. Faollashtirish toʻgʻrisidagi qonunning 4-boʻlimida ayollarning shtat konstitutsiyasini ratifikatsiya qilish uchun ovoz berish huquqidan voz kechishlari aniqlanmagan, unda „koʻrsatilgan davlatning malakali saylovchilari“ iborasi ishlatilgan. Oldingi 2-boʻlimda ratifikatsiya ovozi uchun delegatlar uchun ovoz berish bilan bir xil huquqlardan foydalanish kerakligi aniqroq aytilgan edi, erkak boʻlish malaka sifatida koʻrsatilgan. Vaziyatni yanada murakkablashtiradigan 19-boʻlimda shtat hukumati amaldori ratifikatsiya ovoz berish vaqtida saylanishi mumkinligi aytilgan va ovoz berish uchun hech qanday malakaga ega boʻlmagan. Qanday malaka talab qilinganligi savol tugʻildi va ayollar ovoz berish uchun roʻyxatdan oʻtishni soʻrashdi. Federal tayinlangan guruh boʻlgan Yuta komissiyasi roʻyxatga olingan saylovchilar roʻyxatini tuzish vazifasini oldi. Qonunni sharhlashni va tanqidga duch kelishni istamagan holda, ular barcha ayollarni alohida roʻyxatga kiritishni taklif qilishdi, shunda kerak boʻlganda ularni osongina ishdan boʻshatish mumkin. Biroq, Yuta komissiyasi oxir-oqibat bu qarorni qabul qilmadi, chunki 1895-yil 6-avgustda Anderson bu asosdan foydalanib, mahalliy roʻyxatga olish boʻlimining oʻrinbosari Charles Tyreega saylovchi sifatida roʻyxatdan oʻtish uchun bordi. Tyreei uning iltimosini rad etdi. U tuman sudida oʻz ishini muhokama qilib, uni saylovchi sifatida roʻyxatdan oʻtkazishdan bosh tortdi.

## Manbalar