open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Halsey

**Eshli Nikolette Frangipane** (1994-yil 29-sentyabrda tug`ilgan), amerikalik qo'shiqchi. **Halsey** nomi bilan tanilgan. Ijtimoiy tarmoqlarda o'zi chiqargan musiqalar orqali Astralwerksning e'tiborini tortdi va 2014-yilda shartnoma imzolab, o'sha yilning oxirida o'zining *Xona 93* deb nomlangan qo'shiqlar to'plamini chiqargan.

Halsey 2015-yilda o'zining "Badlands" debyut studiyaviy albomini chiqardi. U "Ranglar" va "Benzin" qo'shiqlari uchun Amerika Yozuv Sanoati Assotsiatsiyasi (AYSA) tomonidan Double Platinum (ikki karra platina) sertifikatiga ega bo'ldi. 2016-yilda u Chainsmokers guruhining 10 dan ortiq mamlakatlarda birinchi o'rinni egallagan "Yaqinroq" qo'shig'ida ishtirok etdi. Uning ikkinchi studiyaviy albomi "*Umidsiz favvoralar qirolligi*" (2017) oldingi nashrlariga qaraganda ko'proq radiga mos musiqalardan iborat edi; uning "Hozir yoki hech qachon" va "Sevgida yomon" qo'shiqlari ''Billboard'' Hot 100 ning eng yaxshi 20 taligiga kirdi, ikkinchisi esa kuchli beshlikka kirgan. Halseyning uchinchi studiyaviy albomi "Manic" (2020) uning butun dunyo boʻylab eng koʻp sotilgan albomi boʻldi, albomning asosiy qo'shig'i “Mensiz” esa uning bosh ijrochi sifatidagi eng muvaffaqiyatli qo'shig'iga aylandi. Uning toʻrtinchi studiyaviy albomi “Agar sevolmasam, kuch xohlayman" (2021) deb nomlangan, Halsey tomonidan ta'riflaniganidek "u har doim yaratmoqchi bo'lgan albom" Nine Inch Nails a'zolari Trent Reznor va Atticus Ross tomonidan ishlab chiqarilgan va umumiy ijobiy sharhlarni olgan.

2020-yilda *[[Billboard]]* Halsey Qo'shma Shtatlarda 1 milliondan ortiq albom sotgani va 6 milliarddan ortiq translatsiya olgani haqida xabar berdi. U o'ziga xos ovozi bilan ajralib turadi. Uning mukofotlari va nominatsiyalari orasida to'rtta ''Billboard'' Music Awards, bitta Amerika musiqa mukofoti, bitta GLAAD Media mukofoti, MTV Video Music Award, uchta Grammy mukofoti bor va 2021-yilda BMI Film &amp;amp; TV Awards tomonidan yilning eng yaxshi bastakori nomiga sazovor bo'ldi. U, shuningdek,  2020-yilda *[[Time (jurnal)|Time]]* jurnalining dunyodagi eng nufuzli 100 kishisi yillik ro'yxatiga kiritilgan Musiqadan tashqari, u o'z joniga qasd qilishning oldini olish, jinsiy zo'ravonlik qurbonlarini himoya qilish va irqiy adolat noroziliklari bilan shug'ullangan.

## Filmografiyasi

### Kliplar

### Filmlar

### Televideniye

### Veb

## Havolalar

*
Yovuz Robbi

**Yovuz Robbi** () Islandiya bolalar dasturining asosiy antagonisti. U sport, sogʻlom ovqatlanish va faol va sogʻlom turmush tarzini targʻib qiluvchi Sportakus va  obrazlariga qarshi yaratilgan obrazdir. Robbiga kelsak, uning sevimli mashgʻulotlari nosogʻlom ovqat va televizor tomosha qilish. U odatda bordo-binafsha rangdagi kostyum, tilla chiziqli tufli va manjetli toʻq koʻk rangli koʻylak kiyadi. U eng boʻyi baland qahramon.

## Tarixi
Ikkinchi Islandiya spektaklida qahramonning ismi Glanni Glæpur (islandiya. —&#x2009;"ehtiyotsiz jinoyat") va u shaharga kelganida butunlay qora kostyumda edi; lekin u Riki Riki (juda boy odam) qiyofasida boʻlganida Robbi teleserialda kiyganiga oʻxshash binafsha rangli palto, binafsha rangli shim va poyabzal kiygan edi, garchi uning sochlariga hali gel bilan ishlov berilmagan edi. Televizion serialda Yovuz Robbi toʻq-koʻk kostyum kiyib, binafsharang qizil jilet va qora taglikli oq tufli kiyadi.

2018-yil 21-avgustda aktyor Stefan Karl Stefansson 43 yoshida xolangiokarsinomadan vafot etdi.

Yovuz Robbi „We Are Number One“ qoʻshigʻi bilan internetda shuhrat qozondi.

## Manbalar
Zarba krateri

**Taʼsirli krater** — kichikroq jism tushganda samoviy jism yuzasida paydo boʻladigan shakl. Yer yuzasidagi katta zarba krateri (diametri 2&nbsp;km dan ortiq). ***Astrobleme*** (qadimgi yunoncha ἄstron „yulduz“ + blῆma „yara“, yaʼni „yulduzli yara“ dan olingan). Hodisaning oʻzi *(meteoritning zarbasi)* baʼzan taʼsir *(inglizcha " toʻqnashuv " dan)* yoki zarba hodisasi deb ataladi. Yerda 150 ga yaqin astroblemalar topilgan.

## Manbalar
Qadimiy platforma

**Qadimgi platforma** *(kraton)* — prekembriy davrining poydevori boʻlgan platforma. Qadimgi platformalar qitʼalarning oʻzagi boʻlib, ular maydonining katta qismini (millionlab kvadrat kilometr) egallaydi. Ular qalinligi 35–45&nbsp;km boʻlgan tipik kontinental qobiqdan tashkil topgan.

Ularning ichidagi litosferaning qalinligi 150–200&nbsp;km ga, baʼzi maʼlumotlarga koʻra 400&nbsp;km gacha yetadi. Ular izometrik, koʻpburchak shaklga ega.

## Manbalar
Magmatik jinslar

**Magmatik jinslar** *(magmatitlar)* tabiiy eritmaning (magma, lava) qotishi natijasida hosil boʻlgan magmatik faoliyatning yakuniy mahsulotidir.

## Manbalar
Yuriy Fisan

**Yuriy Vladimirovich Fisan** (1967-yil 19-may, Toshkent — 2020-yil 1-mart, Toshkent) — oʻzbek teatr arbobi; Oʻzbekiston Davlat akademik rus drama teatri aktyori va sahnalashtiruvchi-rejissor edi. 

## Tarjimai hol
Yuriy Vladimirovich 1967-yil 19-mayda Toshkent shahrida dunyoga keladi.

Oʻrta maktabni bitirgach, 1990-yilda Toshkent davlat madaniyat institutini  “Havaskorlik teatr jamoasi rahbari” mutaxassisligini, 1995-yilda Oʻzbekiston Rus drama teatri qoshidagi maktab-studiyasini tamomlagan.

U 1990-yildan Madaniyat saroyi qoshidagi “Tavrich” drama  toʻgaragida oʻquvchilarga saboq bergan. Fisan 1995-yildan Oʻzbekiston rus drama teatrida aktyor va rejissor boʻlib ishlagan. 1996-yildan buyon u ham aktyor, ham rejissor hamda teatr qoshidagi studiyada dars berib kelgan.

2020-yil 1-mart ogʻir kechgan xastalikdan soʻng Toshkent shahrida vafot etadi.

## Ijodiy faoliyati
**Rus drama teatrida sahnalashtirgan spektakllari**  

* Jana Jenening"Oqsochlar" 
* Karlo Goldonining “Traktorchi”  
* "Boʻgʻirsoq-shou" 
* K.I.Chukovskiyning “Sokotuxa pashshasi” va “Moydodir” 
* A.S.Pushkinning "Shoh Sulton haqidagi ertak" va "Uyqudagi malika va yetti bahodir haqida ertak". 
* "Qor malikasi" (G.X.Andersen boʻyicha) 
* V.Aslanovaning “Xonimlar tangosi” (2008) 
* Ayvon Menchellning Sen bilan yoki sensiz (2008)
* Aleksandr Korovkinning “Xolalar”
* Robin Xoudonning "Qanday qilib olmoslarni oʻgʻirlash mumkin?"
* “Kasod, yo oʻzimiz – hal qilaylik” A. N. Ostrovskiy 
* N.V.Kolyadning "Shanel xonim"  
* K.Manye "Blez" (2010) 
* M.Kamolettining “Qabrgacha muhabbat” 
* H.Olimjonning “Semurgʻ” (2013). 

**Oʻynagan rollari**

* A. P. Chexovning "Kolomenkovo jannati" - epizod 
* P.Bomarshening "Figaro-eskiz" — Bazil  
* N.Kuardning "Quvnoq gul" -  Fred 
* V.Aslanovaning “Xonimlar tangosi” — Maksim Ilich

## Manbalar

## Havolalar

* 
* 
*
Liozno (tuman)

**Lioznenskiy tumani** *(belarus. Lyoznenskiy rayon)* — Vitebsk viloyati sharqidagi maʼmuriy birlik. Viloyat markazi — Liozno shahar posyolkasi.

## Manbalar
Firudin Safarov

**Firudin Sattar oʻgʻli Safarov** (1933-yil 1-avgustda tugʻilgan) — sovet-ozarbayjon, oʻzbek musiqachisi, rejissor, musiqa oʻqituvchisi. Ozarbayjon xalq artisti (1992-yilda), O‘zbekiston SSR xalq artisti (1986-yilda). Hamza nomidagi Oʻzbekiston SSR Davlat mukofoti laureati. Toshkent davlat konservatoriyasi professori. 

## Tarjimai hol
Firudin Sattor oʻgʻli Safarov 1933-yil 1-avgustda Boku (Ozarbayjon) shahrida tugʻilgan.

Maktabni bitirgach, uni musiqaga boʻlgan qiziqishi Firudinni Ozarbayjon davlat konservatoriyasining zarbli cholgʻu asboblari boʻyicha tahsil olishga undaydi. 1953-1964-yillarda Uzeyir Gojibekov nomidagi Ozarbayjon davlat simfonik orkestrida buyuk dirijyor Niyoziy rahbarligida ta’lim olgan. 1968-yilda esa u Rim-Korsakov nomidagi Leningrad davlat konservatoriyasining musiqali teatr rejissorligi fakultetini tamomlagan.

1968-yilda Ozarbayjon Davlat akademik opera va balet teatrida rejissor sifatida Safarov qisqa vaqt ichida bir qancha opera spektakllarini sahnalashtirdi, qobiliyatli rejissor sifatida teatr sohasida obroʻ-e’tiborga ega boʻldi. Ijodiy faoliyati davomida unga Ozarbayjon Respublikasida oʻtkaziladigan 40 ga yaqin davlat miqyosidagi tadbirlarni tayyorlash topshirilgan.

1977-yilda Navoiy nomidagi Toshkent akademik katta opera va balet teatriga ishga taklif qilinadi. Uzoq vaqt shu teatrda bosh rejissor boʻlib ishladi. U yillar davomida 60 ga yaqin opera spektakllarini, jumladan, P.I.Chaykovskiyning “Qaroqchi”, “Iolanta”, K.Verdining “Traviata”, “Rigoletto”, “Trubadur”, Rossinining “Sevilya sartaroshi”, S.Prokofevning “Olov ichidagi farishta” va boshqalarni sahnalashtirgan.

Fridun Safarov Oʻzbekistondagi ommaviy bayramlarning badiiy rahbari va sahnalashtiruvchi-rejissori sanalgan.

Ozarbayjondan tashqarida boʻlgan Safarov Ozarbayjon Davlat akademik opera va balet teatrida daho Uzeyir Gojibekovning “Layli va Majnun”, “Goʻroʻgʻli” operalarini, shuningdek, Ozarbayjon bastakori Vasif Adigoʻzalovning "Notavon", zamonaviy turk bastakori Nevit Kodallaning “Van Gog” operalarini sahnalashtirishga muvaffaq boʻldi.

Uzoq yillar mobaynida Toshkent davlat konservatoriyasi opera kadrlarini tayyorlash fakultetida oʻqituvchi boʻlib samarali faoliyat olib borgan. Firudin Safarov 2002-yildan Toshkent davlat konservatoriyasi professori boʻlgan.

26-iyul 2024-yilda vafotigacha u Toshkentda yashab, ijod qilgan.

## Mukofotlar

* Ozarbayjon Respublikasi xalq artisti — 1992-yilda 
* Oʻzbekiston SSR xalq artisti — 1986-yilda. 
* Oʻzbekiston SSRda xizmat koʻrsatgan artist — 1981-yilda. 
* “Birinchi Pyotr” operasini sahnalashtirgani uchun Hamza nomidagi Oʻzbekiston SSR Davlat mukofoti — 1981-yilda.

## Manbalar
Saon (xudo)

**Saon** ( ) — Zevs va nimfaning oʻgʻli (yoki **Samon** va ). Qadimgi yunon mifologiyasi qahramoni (, Germes va Renaning oʻgʻli). U Samofrakiya xalqlarini birlashtirgan deb hisoblaniladi. Qonunlar oʻrnatgan va orolni Saon deb nomlagan. Bundan tashqari, orol aholisini besh qabilaga boʻlib, oʻz oʻgʻillarining ismlari bilan atagan.

## Manbalar
Baqo Sodiqov

**Baqo Qodirovich Sodiqov** (1941-yil 13-iyul, Buxoro, Oʻzbekiston SSR) — sovet ssenariychisi va rejissori. Tojikistonda xizmat koʻrsatgan san’at arbobi, qirqdan ziyod hujjatli filmlar muallifi.

## Tarjimai hol
Sodiqov Baqo 1941-yil 13-iyulda Buxora shahrida dunyoga keladi. Boʻlajak rejissor maktabni bitirgach, institutga kirishga harakat qiladi. Omadi chopmagan 1959-1960-yillarda Sodiqov Buxoro teatri aktyori  sifatida kichiq rollar ijro eta boshlaydi. Undagi qobiliyat uni 1960-1961-yillarda A.N.Ostrovskiy nomidagi Toshkent teatr va rassomchilik institutining aktyorlik fakultetiga yetaklaydi. U 1967-yil A.N.Ostrovskiy nomidagi Toshkent teatr va rassomchilik institutining rejissorlik fakultetini tamomlagan. Aktyor oʻz ustida ishlab 1978-yil - ssenariy mualliflari va rejissorlar oliy kurslarini (E. Lotanu qoʻl ostida) tamomlagan.

## Sovrin va mukofotlar

* 1986-yil — Mangeym xalqaro kinofestivali (Hakamlar hay’atining faxriy diplomi, “Adonis XIV” filmi) 
* 1987-yil — BKF(Hakamlar hay’atining maxsus mukofoti, "Loy qushlar" filmi uchun) 
* 1988-yil — Moskva xalqaro kinofestivali ("Adonis XIV " filmi uchun FIPRESCI mukofoti,) 
* 1988-yil — MKF Odenseda ("Adonis XIV" filmi uchun Gran-pri) 
* 1992-yil — Rudakiy nomidagi Tojikiston Davlat mukofoti (“Buxoro Muborak shahar” filmi) 

## Filmografiyasi

### Rejissorlik ishi

* 2003-yil — Fidoyilar (Oʻzbekiston) 
* 1996-yil — Buyuk Amir Temur (Oʻzbekiston) 
* 1995-yil — Imom Al-Buxoriy (Tojikiston, Oʻzbekiston) 
* 1992-yil — Orol (Qozogʻiston, Tojikiston) 
* 1992-yil — Josus (Qozogʻiston, Tojikiston) 
* 1990-yil — Muborak Buxoro 
* 1988-yil — Tornado 
* 1982-yil — Qishki tuman vaqti 
* 1979-yil — Loy qushlar 
* 1977-yil — Adonis XIV (hujjatli film) 

### Mualliflik faoliyati

* 1996-yil — Buyuk Amir Temur (Oʻzbekiston) 
* 1995-yil — Imom Al-Buxoriy (Tojikiston, Oʻzbekiston) 
* 1992-yil — Ostrov (Qozogʻiston, Tojikiston) 
* 1992-yil — Josus (Qozogʻiston, Tojikiston) 
* 1990-yil — Buxoro Muborak shahar 
* 1988-yil — Tornado 
* 1979-yil — Loy qushlar

## Manbalar
Podaliriy

**Podaliriy** () — qadimgi yunon mifologiyasida — mashhur shifokor, Asklepiy va Epionaning oʻgʻli, Gigiyeya, Maxaon va Panakeyaning ukasi.

Yelenaning qalligʻi. Maxaon bilan birgalikda u Fessaliyaning Trikki, Itoma va Exaliya shaharlaridan 30 ta kemada Troyaga otryadlarni olib kelgan (yoki 9 ta kemani va uning ukasi 20 tani olib kelgan). Podaliriy Maxaon bilan birga Troya yaqinidagi yunon armiyasida shifokor boʻlgan. U ichki kasalliklarni davolash qobiliyatiga ega edi, Eant Telamonidning ruhiy xastaligini aniqlagan, Filoktetni davolagan.

U shaharni bosib olishda troya otiga oʻtirgan askarlardan biri edi. Troya devorlari ostidan qaytib kelgach, u Kariyaga ketdi va Sir shahrida joylashdi.

Boshqa bir maʼlumotga koʻra, Troya ostidan quruqlikda Kolofon orqali qaytib kelgan Podaliriy Delfiga kelib, orakuldan qaerga joylashishini soʻraydi. Kohin, osmonning ogʻgan joyi unga zarar keltirmaydi, deb javob beradi. U har tomondan togʻlar bilan oʻralgan Kariyaning Xersones yerlariga joylashadi. Yoki kemada suzish chogʻida yoʻldan adashib, Kariyaning Sirna shahriga qoʻnib, u yerda joylashgan.

Podaliriy ibodatxonasi Davniada joylashgan boʻlib, u yerda Kalxantning yonida uning „soxta qabri“ koʻrsatilgan.

Uning sharafiga Karl Linney keng tarqalgan kapalaklardan biri — yelkanli kapalaklarni podaliriy deb atadi (zamonaviy nomi ).

## Manbalar
Pamfil

**Pamfil** () — qadimgi yunon mifologiyasi qahramoni. Egimiyning oʻgʻli. Peloponnes uchun Geraklidlar urushida oʻldirilgan. Boshqa bir taxminga koʻra, u Deifontning qizi Orsobiyaga uylangan. Sparta filalaridan biri uning nomi bilan atalgan.

## Manbalar
Pleksipp

**Pleksipp** () — qadimgi yunon mifologiyasidan Etoliya siklidagi qahramon.

Pleksipp Plevron shohi Festiy va Yevritemidaning oʻgʻli edi. U boshqa koʻplab qahramonlar qatori Kalidon ovida qatnashgan va oʻldirilgan toʻngʻiz goʻshtini kim olishini bahslashib, jiyani Meleagr tomonidan oʻldirilgan. Afsonaning muqobil versiyalari ham mavjud. Ulardan biriga koʻra, Plevron va Kalidon oʻrtasidagi urushda Pleksipp Meleagr qoʻlida halok boʻlgan; boshqasiga koʻra, u jiyanini yaxshi koʻrgan, rashk tufayli Atalantani xafa qilgan va buning uchun Meleagr uni oʻldirgan.

Pleksipp Antifonning „Meleagr“ tragediyasida gavdalangan.

## Manbalar
Sarpedon kichik

**Sarpedon** ( ) — qadimgi yunon mifologiyasidagi personajlardan biri. Gomerning yozishicha, Zevs hamda Bellerofonning qizi Laodamiyalarning oʻgʻli. Yoki Evander va Deidamianing oʻgʻli, katta Sarpedonning nabirasi.

Troyadagi Paris kenotafi ustida oʻtkazilgan oʻyinlarda, yugurish boʻyicha musobaqalarda qatnashgan. Troyan urushi qatnashchisi. „Iliada“ dostonida u 2 yunonni oʻldirgan. Giginning yozishicha, jami boʻlib 2 askarni oʻldirgan. Tlepolemus va Antifaning qotili ekani aytiladi. Oʻzi Patrokl tomonidan oʻldirilgan.

Kilikiyada qohin sarpedonlik Artemida va uning maʼbadi boʻlgan. Selevkiya yepiskopi Vasiliyning soʻzlariga koʻra, Sarpedon gʻoyib boʻlgan singlisini qidirib Kilikiyada sarson-u sargardon boʻladi.
Yupiter sayyorasining tabiiy yoʻldoshi boʻlgan Yevropadagi Sarpedon chizigʻi uning nomi bilan atalgan.

## Manbalar
Atatürk ve Kurtuluş Savaşı muzeyi

**Atatürk ve Kurtuluş Savaşı muzeyi** ( — Anıtkabir majmuasida Mustafa Kemal Atatürk maqbarasi joylashgan Şeref zalining ostidagi 3 ming m2 hududni oʻz ichiga olgan va 1960-yil 21-iyunda ommaga ochilgan tarixiy muzey.

Muzeyning Misak-ı Millî minorasi va İnkılap minorasi orasidagi qismi 1960-yildan boshlan Atatürk muzeyi nomi bilan ishlagan. Ushbu qism 2001-yil noyabr oyida qurilishlari boshlangan va 9 oy davomida qurib bitkazilgan yangi boʻlimlar bilan birlashtirildi va Büyük Taarruzning 80 yillik yubileyi arafasida, 2002-yil 26-avgust kuni prezident Ahmet Necdet Sezer va bosh vazir Bülent Ecevit tomonidan ommaga ochib berildi.
## Muzeyning boʻlimlari

Ushbu muzey toʻrt boʻlimdan iboratdir. Birinchi boʻlimda Ataturkning shaxsiy buyumlari, ikkinchi boʻlimda Çanakkale quruqlik va dengiz janglari panoramasi, uchinchi boʻlimda Sakarya jangi va Büyük Taarruz panoramasi va toʻrtinchi boʻlimda Ataturk inqiloblarining fotosuratlar va qabartmalar bilan boyitilgan tonozli koridor mavjud.

Birinchi qismdagi baʼzi qiziqarli qismlarlardan biri Otaturkning mumdan yasalgan haykali va uning iti Foksning tanasidir.

Ikkinchi va uchinchi boʻlimlardagi panoramalar Sakarya jangi va Türk Kurtuluş jangidagi voqealardan hikoya qiladi. Çanakkale jangi panoramasi oldida urushda qoʻllangan oʻqlar, qurollar, toʻplar, yonib ketgan gʻildiraklar va hoʻkiz aravalari koʻrgazmaga qoʻyilgan. Ssenariysi Turgut Özakman tomonidan yozilgan 40 metr uzunlikdagi panoramalarni tomosha qilgan muzey tashrifchisi Muammer SUn bastalagan musiqa, toʻp ovozi, kema ovozi, qilich tovushi, ot taqasi taqqillashi va „Alloh Alloh“ kabi urush effektlarini tinglaydi.

Muzey chiqishida Ataturk tugʻilgan uyning maketlari, birinchi parlament binosi, Turkiya harbiy akademiyasi, Turan Erolning Çanakkale jangidan tasvirlangan katta rasm, Ataturkning turli fotosuratlari mavjud.
## Ataturk shaxsiy kutubxonasi
Muzey tarkibida tashkil etilgan Ataturk shaxsiy kutubxonasi 2005-yil 26-iyunda tantanali ravishda ochildi. Kutubxonada Ataturkga tegishli 3 ming 123 kitob koʻrgazmaga qoʻyilgan.

## Galereya

Tasvir:Coach Anitkabir.JPG|Atatürkning jasadi tashigan toʻp aravasi
Tasvir:Anıtkabir rölyef 8.JPG|Muzeydagi qabartmalardan biri
Tasvir:Anıtkabir rölyef 9.JPG|Muzeydagi qabartmalardan biri
Tasvir:Anıtkabir rölyef 10.JPG|Muzeydagi qabartmalardan biri
Tasvir:Anıtkabir rölyef 11.JPG|Muzeydagi qabartmalardan biri
Tasvir:Anıtkabir rölyef 12.JPG|Muzeydagi qabartmalardan biri
Tasvir:Anıtkabir rölyef 13.JPG|Muzeydagi qabartmalardan biri
Tasvir:Anıtkabir rölyef 14.JPG|Muzeydagi qabartmalardan biri
Tasvir:Anıtkabir rölyef 15.JPG|Muzeydagi qabartmalardan biri
Tasvir:Anıtkabir rölyef 16.JPG|Muzeydagi qabartmalardan biri


## Manbalar
Pleksipp (Fineyning o‘g‘li)

**Pleksipp** () — qadimgi yunon mifologiyasi qahramoni. Finey va Kleopatraning oʻgʻli. Otasi tomonidan koʻzi koʻr qilingan va oʻgay onasining fitnalari tufayli akasi bilan birga qamalgan. Yoki yerga koʻmilgan, keyinroq Boreadlar tomonidan ozod qilingan va shundan keyin Argonavtlar bilan suzib ketgan. Filarxning yozishicha, Asklepiy uni va ukasini davolagan.

## Manbalar
Pandion

**Pandion** () — qadimgi yunon mifologiyasidagi qahramon. Finey va Kleopatraning oʻgʻli. Oʻgay onasining fitnalari tufayli otasi koʻzini koʻr qillgan. Yoki ukasi bilan yerga koʻmilgan va Boreadlar tomonidan ozod qilingan, keyin Argonavtlar safiga qoʻshilgan. Taxminan Gesiodda qayd etilgan.

## Manbalar
Elyor Ishmuhamedov

**Elyor Muhitdinovich Ishmuhamedov** (1942-yil 1-may, Toshkent, Oʻzbekiston SSR) — sovet, rus va oʻzbek kinorejissori, ssenariy muallifi, Oʻzbekiston SSRda xizmat koʻrsatgan artist (1969), Oʻzbekiston SSR xalq artisti (1983), Rossiya Federasiyasida xizmat koʻrsatgan san’at arbobi (2013). SSSR Davlat mukofoti laureati (1984). Rossiya Milliy kinematografiya san’ati va fanlari akademiyasining muxbir a’zosi.

## Tarjimai hol
Elyor Ishmuhamedov 1942-yil 1-may sanasida Toshkentda tugʻilgan. Maktabni a’lo baholarga bitirgach, 1965-yilda Butunrossiya davlat kinematografiya institutining rejissorlik boʻlimini, Yuriy Genik qoʻl ostida tahsil olgan.

U1965-1989-yillarda “Oʻzbekfilm” kinostudiyasida rejissor boʻlib ishlagan. 1996-yildan Moskvada rejissorlik va montaj ishlaridan dars bergan, 2013-yildan Oliy ssenariy muallif va rejissorlar kurslari (Odelsha Agishev bilan hamkorlikda) ssenariy ustaxonasi rahbari, soʻng 2019-yildan beri u BDKIning Rostov filialida aktyorlik kursi magistri boʻldi.

Ishmuhamedovning “Nazokat” debyut filmi (1966-yilda) Oʻzbekiston SSR Davlat mukofoti, Frankfurtdagi Xalqaro Osiyo kino haftaligi (Kumush mukofot, eng yaxshi rejissor mukofoti, tanqidchilar mukofoti), Pezaro (Italiya) Lokarno (Shveysariya)dagi xalqaro kinofestivallar mukofotlari bilan taqdirlangan. "Sevishganlar" filmi (1969-yilda) SSSR kinoprokatining eng kassabop filmlaridan biri boʻlib, Minskdagi Butunittifoq kinofestivalida Kesak (Vengriya, rejissorlik mukofoti) va Melburnda (Avstraliya) xalqaro kinofestivallarida (eng yaxshi rejissor mukofoti), "Sovet ekrani" jurnalining ijodiy jamoa mukofoti bilan taqdirlangan.

Ishmuhamedov Ibn Sino haqidagi “Daho yoshligi” filmi uchun SSSR Davlat mukofoti laureati.

Rafiqasi - Tamara Vasilevna Akulova (1957-yilda tugʻilgan). Oʻgʻli - Dmitriy Elyorovich Ishmuhamedov (1989-yilda tugʻilgan).

Oʻgʻli - Timur Elyorovich Ishmuhamedov. 

## Filmografiyasi

### Rejissorlik ishi

* 1964-yil — Uchrashuv (qisqa) 
* 1966-yil — Nozikoyim 
* 1969-yil — Sevishganlar 
* 1970-yil — Velo poyga (hujjatli film) 
* 1973-yil — Visol va ayriliq 
* 1976-yil — Umid qushlari 
* 1977-yil — Toshkentda daryo bor (hujjatli film) 
* 1980-yil — Bizning yillarimiz qanday! 
* 1982-yil — Daho yoshligi 
* 1985-yil — Alvido, koʻklam yoz... 
* 1989-yil — Shok (2 qism), 4 qismning televizion talqini - "Sevgi va nafrat" 
* 1997-yil — "Moskva haqida yuzta film" loyihasidan Navroʻz (qisqa metrajli hujjatli film). 
* 2001-yil — Merosxoʻrlar 
* 2003-yil — Yoʻldagi farishta 
* 2004-yil — Sevishganlar 2 
* 2005-yil — Merosxoʻrlar 2 
* 2006-yil — Kelin 
* 2007-yil — yolgʻiz bolali ayol 
* 2007-yil — Siz haqingizda 
* 2007-yil — Mening nurim 
* 2007-yil — Uchinchi osmon 
* 2009-yil — Bir asrdan ortiqroq 
* 2009-yil — Katya: Harbiy tarix 
* 2011-yil — MUR 
* 2014-yil — Mix 

### Ssenariylik ishi

* 1973-yil - Visol va ayriliq 
* 1976-yil - Umid qushlari 
* 1982-yil - Daho yoshligi 
* 1985-yil - Alvido, koʻklam yoz... 
* 1989-yil - Shok 
* 2004-yil - Sevishganlar 2 

### Produserlik ishi

* 2004-yil - Sevishganlar 2

## Manbalar

## Havolalar

* Эльёр Ишмухамедов в Энциклопедии отечественного кино
Idmon

**Idmon** (, „bilimli“) — qadimgi yunon mifologiyasida folbin.

Apollon va Kirenaning oʻgʻli (baʼzi joylarda Abantning oʻgʻli) yoki Apollon va Antianeiraning yoki Apollon va Asterianing oʻgʻli. Xameleonga koʻra, Idmon Festorning taxallusidir.

Qushlar bilan fol ochgan. Dionisning hind yurishi ishtirokchisi, folbin.

Uning yoʻlda vafot etishi bashorat qilinganiga qaramay, Argonavtlar bilan sayohat qilgan. U mariandinlar mamlakatida vafot etgan: somon olish uchun ketayotganda unga yovvoyi toʻngʻiz hujum qiladi va u yaralanadi. Toʻngʻizni Idas oʻldiriladi. Boshqa versiyalarga koʻra, u mariandinlar orasidagi kasallikdan yoki Liviyada ilon chaqishi natijasida vafot etgan.

Nomaʼlum muallifning „Navpaktika“ dostoniga koʻra (bu bizning davrimizga qadar faqat parchalarda saqlanib qolgan) Kolxidaga suzib ketadi.

Miloddan avvalgi 559-yilda Apollonning Delfiy orakuli shaharni yovvoyi zaytun daraxti oʻsadigan qahramon Idmon qabri ustiga qurishni buyurdi. Megarlar va Boeotiyaliklar Gerakliya Pontiysga asos solgan. U yerda Adamestor qahramoni sifatida ulugʻlangan.

Idmonning qizi Araxna mohir toʻquvchi boʻlib, oʻz mahorati bilan shunchalik faxrlanardiki, u bu hunarmandchilikning homiysi Afinaga qarshi chiqishga jur’at etdi, buning uchun uni gʻazablangan maʼbuda oʻrgimchakka aylantirdi.

## Manbalar
Yevfem

**Yevfem** (Evfam va ) — qadimgi yunon mifologiyasidagi qahramon. Lakonikadagi Tenara yerlaridan. Poseydon va Mekioniki yoki Poseydon va Titiyning qizi, Yevropaning oʻgʻli, Apolloniy va Pindar taʼkidlashicha, Giriya (Boeotiya) shahrida tugʻilgan. Yoki Panopiyadan Flegiyalik. Kalidon ovining aʼzosi. Argonavt. Peliyga koʻra xavfli oʻyinlarining ishtirokchisi edi va ikki gʻildirakli aravada gʻolib boʻlgan. Argonavtlar Liviyada boʻlganida, u Tritondan sovgʻa sifatida Liviya yerining bir qismini oldi va uni suvga tashladi va u yerda Fera oroli paydo boʻdi. Uning avlodlari Feru oroliga, keyin Kirenaga joylashganlar. Uning rafiqasi Laonoma. Lemniyalik ayol Lamaha unga Levkofan ismli qizni duyoga keltirdi, uning avlodlari Kireniyalik Battiadlar edi.

Yupiterning yoʻldoshi Yevropadagi Evfem chizigʻi uning nomi bilan atalgan.

## Manbalar
Sinis

**Sinis** yoki **Sinid** ( ) — yunon mifologiyasida Polipemon va Siliyaning oʻgʻli (Korinfning yo Pemon yoki Poseydon va Siliyaning qizi). U *Pityokampt* („co-bender“) taxallusiga ega edi.

Sinis Korinf boʻynida yashab qaroqchilik qilgan. Sayohatchilarga hujum qilib, ularni talon-toroj qilgan va ikkita qaragʻay daraxtini egib, ularni bogʻlagan va qoʻyib yuborgan, natijada qurbonlarining jasadlari ikkiga boʻlinib etgan. Sinidni ona tomondan qarindoshi boʻlgan Tesey oʻldiradi. U, keyinchalik Zevs qurbongohida qotillikdan poklanishi va qurbon xotirasiga „Isthmian“ deb atalgan oʻyinni oʻrnatishi kerak edi.

Sinisning qizi Periguna Teseydan Melanippusni tuqqan.

## Manbalar
Yevrial

**Yevrial** ( „keng, katta“) — qadimgi yunon mifologiyasining qahramoni. Argoslar yetakchisi Mekisteyning (yoki Pallant va Diomeda) oʻgʻli. Argonavt. Epigonalar yurishining qatnashchisi. Pavsaniy uni yettilik qatoriga kiritmaydi. Delfidagi Epigonlar orasida haykali mavjud.

Pavsaniyning yozishicha, u Diomed bilan birga Argos shohi Kianippning vasiysi boʻlgan. Troya urushi ishtirokchisi. Troya yaqiniga 15 ta kema olib kelgan. U „Iliada“ asarida 4 ta troyalikni oʻldirgan. Axilles sharafiga oʻtkazilgan oʻyinlarda qatnashgan. Troya otiga oʻtirgan. Troyani qoʻlga kiritishda qatnashganlar orasida Delfidagi Polignot tomonidan chizilgan rasmda yarador sifatida tasvirlangan.

## Manbalar


## Adabiyotlar
* Обнорский Н. П.,. Эвриал // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
Idas

**Idas** () — qadimgi yunon mifologiyasida Afarey (yoki Poseydon) va Arena oʻgʻli. Iliadada (IX 558) eslatib oʻtilgan. Messeniyalik. Idas va uning ukasi Linkey Messenialik qahramonlar boʻlib, ularning asl maʼnosida Lakoniyalik Dioskurlar bilan solishtirish mumkin. Ikkala aka-uka, shuningdek, otalarining ismi bilan Afaretidlar deb ham ataladigan, zabt etilgan Messeniyaning milliy qahramonlari boʻlgan, bu ularning gʻalaba qozongan Sparta qahramonlari — Dioskuriylar bilan bir qatorda ikkinchi darajali ahamiyatini tushuntiradi.

Idas Etolia daryosining eponimi Yevenning qizi Marpessa bilan turmush qurgan. Apollon Marpessaga egalik qilmoqchi boʻlgan, lekin Idas uni Poseydon bergan qanotli otlar tortgan aravada oʻgʻirlab ketadi. Yeven va Apollon Idasni taʼqib qilish uchun yoʻlga chiqadi, lekin Yeven yetib ololmay, daryoga oʻzini tashlaydi, Apollon esa Messeniyaga qochayotganlarni quvib yetadi. Idas maʼbud bilan jang qila boshladi, lekin Zevs ularni ajratib, Marpessaga tanlash huquqini berdi. U keksayib qolganida maʼbud uni tark etishidan qoʻrqib, insonni tanlaydi. Idasning Marpessa bilan birlashishi mevasi Kleopatra yoki Meleagrning xotini Alkiona edi.

Idas Argonavtlarning biri boʻlib, Gerakl bilan birga kemaning oʻrta eshkaklarida oʻtirgan. Kizik oʻlimidan keyin musobaqalar ishtirokchisi. Kalidon ovining aʼzosi. Qaysidir bir tragediyaga koʻra, u Misiya shohligini Tevfrantdan tortib olmoqchi boʻlgan, ammo Telef va Parfenopey uni magʻlub qilgan.

Dioskurlar bilan birgalikda ular Arkadiyadan buqalar suruvini oʻgʻirlashadi, shu sabab keyin janjal chiqadi (boshqa hikoyaga koʻra, ular Levkippning qizlari uchun janjallashgan). Idas Kastorni oʻldiradi, ammo Polidevk uni yengadi. Uning daf qilib boʻlmaydigan nayzasi bor edi, u bilan Kastorni oʻldiradi, ammo perundan magʻlub boʻladi. Yoki Idas Kastorni, keyin esa Polidevkni oʻldiradi. Buning uchun Zevs uni perun quroli bilan uradi. Feokritning soʻzlariga koʻra, u hech kimni oʻldirmagan, lekin Afarey tepaligida perun bilan magʻlub etilgan. Yoki Afidnada perundan yengilgan. U ukasi bilan birgalikda Levkippning qizlariga sovchi boʻlishadi, ammo Dioskurlar ulardan avvalroq qizlarni oʻgʻirlab ketishadi.

Idas va Linkey qabrlari Spartadagi Skiada yaqinida joylashgan. Uning ulkan qoldiqlari Messeniyada tosh pifosda topilgan.

XIX-asr olimlarining fikriga koʻra, Afaretidlar va Dioskurlar quyosh qahramonlari boʻlib, katta podalar egalari boʻlib, Afarey va Tindarning ukasi Levkipp (Nurli) qizlari — oy maʼbudalari Feba va Gilairaning turmush oʻrtoqlari boʻlishadi. Messeniyaning qulligi bilan Afaretidlarning asl huquqi noqonuniy daʼvoga aylanadi. Podalar va Levkippid tufayli Afaretidlar Dioskurlar bilan teng boʻlmagan kurashni boshdan kechirishlariga togʻri keladi.

Birinchi boʻlib afsonani shu ruhda rivojlantirgan Pindar  edi. Afsona Apollodor, Feokrit, Ovidiyda yanada toʻliq rivojlangan.

## Manbalar
Panopeya

**Panopeya** yoki **Panopa** () — qadimgi yunon mifologiyasi qahramoni. Nereidalardan. Kassiopeya u bilan goʻzallikda raqobatlashgan. Inoni qutqargan. Kloanfning duosiga quloq tutdi.

Panopeya — dengiz maʼbudasi, boʻron paytida dengizchilar tomonidan chaqirilgan.

Lukianning „Dengiz suhbatlari“dan beshinchisi aʼzosi. 1861-yilda kashf etilgan asteroid (70) Panopeya uning nomi bilan atalgan.

## Yana qarang

* „Dionisning harakatlari“ XXXIX 253

## Manbalar
Peyto

**Peyto**, **Pito**, **Pifo** ( „eʼtiqod“) — qadimgi yunon mifologiyasida okeanida, Okean va Tefidaning qizi.

Ishontirish maʼbudasi, Afroditaning hamrohi. Maʼbuda, Pandoraning boʻyniga oltin marjon oʻragan. Olimpiyada Erot dengizdan chiqayotgan Afroditani qanday qabul qilgani va Peyfo unga gulchambar kiydirgani tasvirlangan. Unga sigʻinishniTesey kiritgan. U Medeyani vatanini tark etishga koʻndirgan.

Sikionliklarning hikoyasiga koʻra, Pifonni oʻldirgandan soʻng, Apollon va Artemida tozalanish uchun Egialiyaga kelishdi. Bu yerda ularni qoʻrquv tuygʻusi qamradi va ular Kritga ketishdi, Egialea aholisi esa kasallikka duchor boʻldi. Ular 7 yigit va 7 qizni Sifas daryosiga joʻnatdilar, ular ishontirgan xudolar akropolga yetib kelishdi, ular kirgan joyda, Peyfo ibodatxonasi qurilgan.

Germesianaktga koʻra, Peyfo Xaritalardan biri hisoblanadi. Germesning xotini.

Shuningdek, Peyfo Afroditaning epiklesasi.

J.P. Vernan uning ilohida soʻz qudrati timsolini koʻrgan.

1872-yilda kashf etilgan asteroid (118) Peyto uning nomi bilan atalgan.

## Manbalar


## Adabiyotlar
* Щукарев А. Н. Пифо // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
Boris Gofurov

**Boris Aleksandrovich Gʻofurov** — oʻzbek teatr va kino aktyori, “Ilhom” teatrining badiiy rahbari.

1993-yilda Toshkent teatr va rassomchilik instituti Mark Vayl rahbarligida aktyorlik fakultetini tamomlagan. Drama-san’at maktabida aktyorlik mahoratidan saboq beradi. 2007-yil sentyabrdan buyon “Ilhom” teatrining badiiy rahbari boʻlib kelgan.

## Filmografiyasi

* 1999-yil — Oqqush raqsi - Mitya 
* 1999-yil — 90-yillar 
* 2007-yil — Kechir - Said 
* 2009-yil — Bugun bitta 
* 2011-yil — Uzuk - produser 
* 2014-yil — "Togʻa" 
* 2018-yil — Mis quyosh - Gena, jangovar film

## Ilhomdagi teatrlik faoliyati

### Aktyorlik ishi

* Kaligula (Alber Kamyuning “Kaligula” pesasida) 
* Samarqandlik oʻzbek shoh (Karla Gossining “Baxtli tilanchilar” spektaklida) 
* Sodda-tentak-bezori (“Klomadeus” spektaklida) 
* Alxanon (Isaak Qoshiqchining "Toybel va uning demonlari" spektaklida) 
* Oʻspirin yigitcha (Bertold Brextning “Gʻalvali toʻyi” pesasida) 
* Pyotr (Aleksey Kazansevning "Aka-uka va Liza" spektaklida) 
* Mullo Oxun (Abdulla Qodiriyning “Oppoq qora laylak” qissasi) 
* Navarr qiroli (Uilyam Shekspirning “Muhabbatning mevasiz kuchi” qissasida) 
* Onegin (Aleksandr Pushkinning "Erkin romantika" spektaklida) 
* Yigitcha (Aleksandr Pushkinning “Qur’onga taqlid” spektaklida) 
* Denni (Jon Steynbekning "Tortilla Flet" spektaklida) 
* Polkovnik Byalsev (Mark Vaylning "Anor an’anasi" qissasida) 
* Agamemnon (Esxilning “Oresteya” pesasida) 
* Klavdiy (Uilyam Shekspirning “Gamlet” pesasida) 
* Shoh Bahrom (Alisher Navoiyning “Yetti oy” pesasida) 
* Muzaffar (Karlo Gozsining "Baxtli tilanchilar" spektaklida) 
* Yigitcha (B.Brextning Gʻalvali toʻyi) 
* K.(K "Qal’asi" F.Kafka)

### Rejissorlik ishi

* Mixail Ugarov off-pufakchasi 
* X. Krausserning "Lordlar" 
* “Tungi qaroqchi” J. Battervort 
* "Roberto Zukko" B-M.Koltes 
* R.Shimmelpfen “Arabcha tun” 
* "Plyus minus yigirma" 
* Mark Vayl nomidagi Drama-san’ati maktabi “Ilhom” teatri “Bizning mahalla» VII studiyasi bitiruvchilari sinf-konserti – (2012) 
* V.Shvabning “Prezident” asarining sahnaviy improvizasiyasi 
* F.Shlendorfning "Oʻynoqi baraban"

## Intervyu

* Интервью в блоге Тимура Абдуллаева
* Интервью chaskor.ru 
* Интервью «Литературной газете»

## Havolalar

* Борис Гафуров на сайте ruskino.ru 
* Борис Гафуров на сайте театра «Ильхом»
Pelasg

**Pelasg** () — qadimgi yunon mifologiyasidagi qahramon. Poseydon va Larisaning oʻgʻli (yoki Gemonning oʻgʻli). U aka-ukalari Axey va Ftiy bilan birgalikda Gemoniyaga (Fessaliyaga) keldi va vahshiylarni quvib chiqardi, mamlakatni uch qismga boʻldi: Ftiotida, Axaya va Pelasgiotida, ularning avlodlari Devkalion dan oldin besh avlod Fesaliyani boshqargan.

## Manbalar
Pelasg (Argos qiroli)

**Pelasg** ( ) — qadimgi yunon mifologiyasida Argos qiroli. Pavsaniyning soʻzlariga koʻra Triopning oʻgʻli. Yoki axeylar shohi Agenorning oʻgʻli. Yoki Triop va Saidaning oʻgʻli, Iasiayning ukasi yoki Foroneyning oʻgʻli. Yoki Ekbas va Yevrisabaning oʻgʻli, Agenorning ukasi, Triopning jiyani.

Uyida Demetrani qabul qilgan. U Argosda Demetra (shundan Demetra Pelasgiya kelib chiqqan) ibodatxonasiga asos solgan, uning qabri ham shu yerda. Larisaning otasi, Argosdagi akropol uning nomi bilan nomlangan.

## Manbalar
Renuka

**Renuka** yoki *Konkana* (Skt. Renuka, renu = "gul changi" soʻzidan) soʻnggi davrlar hind mifologiyasida shoh Prasenajit yoki Renuning qizi, brahman Jamadagni xotini va Vishnuning oltinchi tugʻilishi deb hisoblanucvchi Parashurama („bolta bilan Rama“)ning onasi.

Uning yettinchi manvantarada (saptarishi), yaʼni zamonaviy davrda yashagan yetti afsonaviy rishi (buyuk hind donishmandlari)dan biri boʻlgan turmush oʻrtogʻi haqida Mahabharata, Ramayana va Bhagavad Puranada hikoya qilinadi.

## Oila tarixi
Jamadagni rafiqasi bilan Gangga daryosidan uncha uzoq boʻlmagan joyda yashagan. Renuka esa oʻzining muqaddasligi va pokligi uchun daryodan suvni hech qanday idishsiz, dumaloq shar shaklida olib yurishi mumkin edi,. Ammo, kun kelib bu ayol gunohga botib, oʻzidagi qimmatbaho qobiliyatni yoʻqotdi. Aniqrogʻi, samoviy qoʻshiqchilar va musiqachilar shohi, gandxarvalarning yarimxudolari Chitra-ratha va rafiqasining oʻzaro erkalashlarini tomosha qilgan Renukada nopok fikrlar paydo boʻldi. Bundan xabar topgan eri oʻgʻillariga oʻz onalarini oʻldirishni buyurdi. Uch katta oʻgʻil ota buyrugʻini bajarishdan bosh tortdi va otalarining qargʻishiga uchradi. Oqibatda ular jinni boʻlib qolishdi. Toʻrtinchi oʻgʻil Parashurama onaning boshini kesib tashladi. Jamadagni unga har xil yaxshiliklarni vaʼda qildi. Parasurama otasidan boshqa tilaklar qatorida onasini avvalgi pokligida va unga nima boʻlganini toʻliq bilmagan holda hayotga qaytarishini, shuningdek, akalariga aqllarini qaytarishni soʻradi. Bularning hammasini Jamadagni bajardi.

## Renukani ilohiylashtirish
Hindistonda xalq ilohasi Renukaga Yellama ilohasi ibodatxonasi barpo qilingan. Ushbu maʼbad Shri Renuka-devi deb ham ataladi. U mamlakat janubi-gʻarbidagi Karnataka shtatining Saundatti tumanida joylashgan.

Shimoliy Himachal-Pradesh shtatidagi eng katta koʻlning nomi ham Renuka deb ataladi. Shuningdek, ayni shtatda Renuka qadamjosi deb ataluvchi qoʻriqxona ham bor.

## Manbalar
Sinopa

**Sinopa** ( ) — qadimgi yunon mifologiyasidagi ilohalardan biri. Sinopaning kiklad oroli eponimi(?).

Daryo xudosi Asop va Metopaning qizi. Apollon oʻgʻirlab ketgan va hozirgi Sinopa shahri joylashgan hududlarga kelib qolgan. U Apollondan Sir deb ism qoʻygan oʻgʻilni dunyoga keltirdi. Asopning qizi Sinopa haqida korinflik Eumelda va Apollon tomonidan oʻgʻirlanishi xususida Korinna matnlarida uchraydi. Boshqa bir rivoyatga koʻra, uni Zevs oʻgʻirlab ketgan va xohlagan narsani soʻrashga ruxsat bergan. Sinopa oʻzini bokira boʻlib qoldirishni soʻragan. Apollon va Galis ham u bilan birga boʻla olmagan. Sinopaning bokiraligini Arastu (Aristotel) ham yozgan. Bu afsona shaharning siyosiy mustaqilli timsoli hisoblanadi.

Teoslik Andron fikricha, Sinopa amazonkadir. U dastlab Sanapa deb atalgan.

Sinopa, shuningdek, anonim Pontus Euxinus Periplusda ham amazonka deb ataladi (5-asr, 986-989 qatorlar).

Upominaetsya Sinopa takje u drevnegrecheskogo istorika Yustina v ego trude "Epitoma sochineniya Pompeya Troga „Istoriya Filippa“:


Marpeziya oʻrniga uning qizi Sinopa podshohlik taxtiga oʻtirdi. U harbiy ishni yaxshi bilishi barobarida bokiraligini saqlab qolganligi uchun barchaning hayratiga sabab boʻlar edi. Ushbu hukmdor ayol jasorati bois amazonkalar shunchalik dovrugʻ qozonishdiki, podsho uning uchun 12 qahramonlik qilishi lozim boʻlgan Herkulesdan imkonsiz vazifa sifatida aynan amazonkalar qirolichasi qilichini olib kelishni talab qilgan.Upominaetsya Sinopa takje u Ksenofonta, drevnegrecheskogo pisatelya i istorika, v ego trude „Anabasis. Grecheskaya istoriya / Ksenofont“: Yunonlar yurishining uchinchi kunida dengiz boʻyidagi Kerasunt shahriga yetib kelishdi. U Sinopaning Kolxiddagi mustamlakasi edi.
— Anabasis. Yunon tarixi / Ksenofont. 5-kitob — 3-BOB (22) Ular shu yerdan 2 oʻtishni 7 farsaxni ortda qoldirib, Sinopaning kolxlar mamlakatidagi mustamlakasi — Trapezunt shahridagi dengizga kelishdi. Trapezunt Yevksin Pontesidagi aholisi koʻp boʻlgan shahar edi. Ular bu shaharda kolxlar qishlogʻida 30 kunlar qolishdi, shu yerdan Kolxidlarga hujum qilib turishdi.
— Anabasis. Yunon tarixi / Ksenofont. 4-kitob — 8-BOB

## Manbalar
Devkalion

**Devkalion** () — qadimgi yunon mifologiyasidagi qahramon. Knoss vanakti Minos va Pasifayaning toʻngʻich oʻgʻli, Krit shohi, Iliadada eslatib oʻtilgan.

Kalidon ovining aʼzosi. Gigin Argonavtlar yurishining ishtirokchisi deb ataladi, ammo, aftidan, u adash ismli (Giperasiyning oʻgʻli) bilan adashtirilgan, chunki Apolloniy, Valeriy Flakk va Psevdo-Apollodor argonavtlar orasida tilga olishmagan.

Skyros orolida vakxanaliya paytida tanishgan Dionis va Metaniraning qizi Aristiadaga uylangan. Troya urushidagi Kritlarning yetakchisi Idomeney va Efonning otasi. Teseyga Fedra bilan turmush qurishga yordam bergan. Krit shohi boʻlgach, Afina bilan ittifoq tuzgan. Tarixchi Klidemning yozishicha, u Kritga afinaliklarning hujumi paytida Tesey tomonidan Knossda oʻldirilgan.

## Manbalar
Sinon

**Sinon** ( Sinop ismining qisqartirilgan shakli) — qadimgi yunon mifologiyasida Avtolikning nabirasi, Odisseyning amakivachchasi. Esimning oʻgʻli hisoblanadi.

Troyan urushi qatnashchisi. Odisseyning doʻsti. Qasddan troyanlarga taslim boʻlib, troyan otini shaharga sudrab borish fikriga ularni ishontirgan, bu esa Troyaning qulashiga olib kelgan. U axeylar uni xudolarga qurbon qilishga qaror qilishganini aytib, hiyla qilgan.

U Troyani istilo qilish kechasida Axilles qabrida mash’ala yoqib axeylarga ishora bergan. Va ichidan yunon qahramonlari chiqqan otni topib ochgan.

Delfidagi Polignotning rasmida tasvirlangan. Sofoklning „Sinon“ tragediyasi qahramoni (bir satr ham yetib kelmagan).

## Yana qarang

* Qqadimgi yunon mifologiyasi
* Troyan urushi

## Manbalar
Apsniy vinosi

**Apsniy** () — yarim shirin qizil sharob navi.

## Tavsifi
1962-yildan beri Suxumi vino zavodida ishlab chiqariladi. Hozirda kompaniya „Vines and Waters of Abxaziya“ deb ataladi. Apsniy nomi „ruhlar mamlakati“ deb tarjima qilinadi.

Cabernet Sauvignon, Merlot va Saperavi singari uzum navlaridan ishlab chiqariladi, buning natijasida u anor suvi rangiga ega boʻladi.

## Mukofotlari

* 2000-yil — „Vino.Aroq.Tamaki“ xalqaro koʻrgazma-yarmarkasining kumush medali.
* 2001-yil — „Ichimlik sanoati“ xalqaro forumining oltin medali.
* 2001-yil — „Vino.Aroq.Tamaki“ xalqaro koʻrgazma-yarmarkasining oltin medali.
* 2002-yil — „Vino.Aroq.Tamaki“ xalqaro koʻrgazma-yarmarkasining oltin medali.
* 2003-yil — oltin medal, „Oltin Griffin“ xalqaro vino tanlovining „Gran-pri“ mukofoti.
* 2003-yil — „Vino.Aroq.Tamaki“ xalqaro koʻrgazma-yarmarkasining „Gran-pri“ mukofoti.
* 2005-yil — „Vino.Aroq.Tamaki“ xalqaro koʻrgazma-yarmarkasining „Gran-pri“ mukofoti.
* 2010-yil — „Prodexpo 2010“ bronza medali.
* 2015-yil — „Prodexpo 2015“ oltin medali.
* 2016-yil — „Prodexpo 2016“ oltin medali.

## Yana qarang

* Abxaz vinolari

## Manbalar
Mushukni ziyoratida

**"Mushukni ziyoratida"** (ingl. When the Catʼs Away) — Mikki Mouse ishtirokidagi oltinchi multfilm. Uolt Disney ishlab chiqqan kartina. Ilk taqdimoti 1929-yil 11-aprelda AQShda boʻlib oʻtgan.

## Syujeti
Mushuk Nipp qurolni ola solib, ovga joʻnaydi. Mikki Maus esa sichqonlar jamoasi bilan mushukning uyiga tashrif buyurishga qaror qildi. Ular mushuk uyining eshigiga osilgan qulfni buzib, ichkariga kirishdi. Bu yerda ular xursandchilikini avj oldirishdi — pianino chalishdi, stullarda uchishdi, qandilda chiroqlarini oʻynashdi. Bu haqiqiy sichqoncha konserti edi. Mikki katta pishloq olish uchun sichqontuzogʻidan foydalandi, soʻngra uni musiqa chalishda qoʻllab k’ordi. Sichqonlarning har biri oʻziga mashgʻulot topib oldi — qaysisi vinil plastinalardan musiqa tinglagan, boshqasi karnay chalgan, uchinchisi esa kakku soatdan zavqlangan. Keyinchalik ular plastinalarni topib, qoʻlbola grammofon ham yasashdi. Ular ajoyib kuy chalishni boshlaydi va Mikki Minni bilan birga raqsga tushadi. Yakuniy sahnada ikkalasi ham oʻpishadi.

## Oʻziga xosligi
Bu Uolt Disneyning Mikki va Minni shunchaki sichqoncha hajmida boʻlgan Mikki Maus haqidagi birinchi va yagona multfilmidir. Keyingi multfilmlarda qahramonlar inson boʻyida gavdalanadi.

## Mukofotlari
Mikki Maus Gollivud shon-shuhrat xiyobonida yulduziga ega.

## Havolalar

* 
* Ofitsialniy sayt Mikki Mausa
* Leonard Maltin, Jerry Beck: „Of Mice and Magic: A History of American Animated Cartoons“ (O mishax i volshebstve: istoriya amerikanskoy multiplikatsii)
Pasifeya

**Pasithea** () yoki Pazifeya ― Gomerning soʻzlariga koʻra, xaritalarning eng kichigi, Gera uni sevib qolgan uyqu xudosi Gipnosga xotinlikka bergan, chunki Gipnos Troyan urushining hal qiluvchi janglaridan birida axeylarning gʻalaba qozonishi uchun Zevsni uxlatib qoʻyadi, xaritalarning boshqa talqinlaridan biriga koʻra, yagona xarita. Zevs va Yevrinomaning (barcha klassik xaritalar kabi) yoki Gera va Dionisning (Nonnga koʻra) qizi.

Xuddi shu nomdagi Nereid bilan aralashadi.

## Yana qarang
* Charites
## Manbalar
Shonbrunn shartnomasi

**Shonbrunn shartnomasi** (; ) — 1809-yil 14-oktabrda Venadagi Shenbrunn saroyida imzolangan tinchlik shartnomasi. U Fransiya va Avstriya tomonidan imzolanib, urushni tugatdi va shu bilan Avstriya-Fransiya urushini tugatdi.

Ushbu shartnomaga koʻra Avstriya, Adriatik dengiziga chiqish imkoniyatidan mahrum boʻldi. Avstriya, shuningdek, Karintiya va Xorvatiyaning bir qismini Fransiyaga berishga vaʼda berdi. Fransiya Gortz (Gorica), Istriya bilan Triest, Karniola, Fiume (zamonaviy Riyeka) grafligini oldi. Keyinchalik, Napoleon I ulardan Illiriya provinsiyalarini tashkil qiladi. Gʻarbiy Galisiya, Bavariya — Inn okrugi va Salzburg viloyati, Rossiya — Tarnopol tumani (Fransiya tomonidagi urushda qatnashganligi uchun xarajatlarni qoplash sifatida) Varshava gersogligiga oʻtdi.

Hammasi boʻlib Avstriya, 3,500,000 aholisini (berilgan 21,100,000 aholidan) va taxminan 100,000 km² (dastlabki 700,000 km²) hududini yoʻqotdi. Avstriya Fransiyaga 85 million frank toʻlashga, oʻz armiyasini 150 000 askarga qisqartirishga (avstriyaliklar armiyani qisqartirish vaʼdasini bajarmadi) va unga qarshi kontinental blokadaga qoʻshilib, Buyuk Britaniya bilan munosabatlarni uzishga vaʼda berdi. Shonbrunn shartnomasiga koʻra, Napoleon I Avstriyaning qolgan mulklarining yaxlitligini kafolatladi. Avstriya haqiqatda Fransiyaga qaram davlatga aylandi. Shonbrunn shartnomasi Vena kongressi (1814-1815) qarori bilan qonuniy ravishda bekor qilindi.
## Manbalar

## Adabiyotlar

* Venskie mirnie dogovori // Ensiklopedicheskiy slovar Brokgauza i Yefrona : v 86 t. (82 t. i 4 dop.). — SPb., 1890—1907.
Katta Amgu sharsharasi

]

**Katta Amgu sharsharasi**  , yoki **Qora Shaman sharsharasi**  - Rossiya Federatsiyasining Primorsk o'lkasining Terney viloyatidagi sharshara.

Primoryedagi eng baland sharsharalardan biri boʻlib balandligi - 35 metr  (boshqa manbalarga ko'ra - 37 metrga teng. U Amgu qishlogʻidan 40 km uzoqlikda, Amgu daryosining yuqori oqimida, Oʻrta Amgu daryosida joylashgan. Suv oʻz bosimi bilan qoyada techik xosil qilgan, keyinchalik ushbu teshikni "Iblis ogʻizi" bed nom berilgan. U 200 mertlik qorongʻu qoyalar bilan oralgani sababli u yerda muz va qor yozning oʻrtasigacha saqlanib qolishi mumkin.

Sharshara oʻzining ikkinchi nomini (Qora Shaman) qoyaniny yuqorisida yotgan ulkan qora tosh tufayli olgan. "Qora Shaman" deb reklama tariqasida nomlangan boʻlib, sharsharaning turistik jozibadorligini oshirish uchun ishlatiladi.

Yuqori oqim boʻylab balandligi 3 metrdan 9 metrgacha boʻlgan yana oltita sharshara joylashgan.

## Adabiyotlar

* Лящевская М. С. Особеннности географического распространения водопадов юга Дальнего Востока и их рекреационный потенциал : автореферат диссертации на соискание учёной степени кандидат географических наук. — Хабаровск, 2009.
* 

## Havolalar

* Водопад Амгинский (Амгинский водопад) (рус.). — Информация об ООПТ на сайте информационно-аналитической системы «Особо охраняемые природные территории России» (ИАС «ООПТ РФ»): oopt.aari.ru.

Manbalar
Sergey Alibekov

**Sergey Orifovich Alibekov** (1956-yil 16-mayda tugʻilgan, Fargʻona, Oʻzbekiston) — sovet va oʻzbek multiplikatorchi: rejissor, ssenariychi va sahnalashtiruvchi-rassom. 

## Tarjimai hol
Alibekov Sergey 1956-yil 16-mayda Oʻzbekistonning Fargʻona viloyatida tugʻilgan. Oʻrta maktabni bitirgach, Qirgʻiziston davlat rassomchilik bilim yurtini haykaltaroshlik yoʻnalishi boʻyicha tamomlagan. 

U 1977-1979-yillarda Toshkent teatr va rassomchilik institutida tahsil olgan.

Sergey 1983-yildan SSSR Rassomlar uyushmasi a’zosi, 1989-yildan SSSR Kinematograflar uyushmasi a’zosi boʻlgan.

Animator dastgohli rangtasvir va grafika, haykaltaroshlik, kulolchilik sohalarida dekorativ san’at yoʻnalishlari boʻyicha ishlaydi.

U 1984-yildan “Oʻzbekfilm” kinostudiyasi bilan hamkorlik qilib, multipikasion va badiiy filmlar yaratishda ishtirok etib, rejissor, postakovkachi-rassom va ssenariy muallifi sifatida faoliyat olib boradi.

Sergey Alibekov bir necha bor animasion kino va biyenale rassomchilik boʻyicha xalqaro festivallar sovrindori boʻlgan.

Animatorlik ishi boʻyicha postanovkachi-rassom 2003-yildan buyon doimiy ravishda Rossiyada istiqomat qiladi.

## Filmografiyasi

* 1984-yil — “Shivalab yogʻayotgan yomgʻir”, multfilm, “Oʻzbekfilm” studiyasi, postanovkachi-rassom 
* 1985-yil — “Oltin barg”, multiplikasion film, “Oʻzbekfilm” studiyasi, postanovkachi-rassom. 
* 1986-yil — “Xrizantema bogʻʻi”, multiplikasion film, “Oʻzbekfilm” studiyasi. postanovkachi-rassom 
* 1987-yil — “Veld”, toʻliq metrajli badiiyfilm, “Oʻzbekfilm” studiyasi, qisqa metrajli filmi. postanovkachi-rassom 
* 1988-yil — “Tanaffus”, multiplikasion film, “Oʻzbekfilm” studiyasi. Rejissor va postanovkachi-rassom 
* 1990-yil — “Ip”, animasion film, “Oʻzbekfilm” studiyasi. Rejissor va postanovkachi-rassom 
* 1990-yil — “Koʻlmakda”, animasion film, “Oʻzbekfilm” studiyasi.Film rejissori va postanovkachi-rassom 
* 2003-yil — “Exogramma” animasion film, “Oʻzbekfilm”  studiyasi. Rejissor va postanovkachi-rassom 
* 2005-yil — “Turk gambiti”, badiiy film, “1-kanal”, “TRITE” studiyasi. Kompyuter grafikasi va sarlavha dizayni uchun eskizlar va tushunchalar rassomi. 
* 2005-yil — "Imperiyaning oʻlimi", oʻn qismli badiiy film. 1-kanal, TRITE studiyasi. Kompyuter grafikasi uchun eskizlar va tushunchalar rassomi. 
* 2007-yil — “Moʻgʻul” badiiy filmi. Kompyuter grafikasi uchun eskizlar va tushunchalar rassomi. 
* 2007-yil — “1612”, badiiy film. "TRITE" studiyasi. Kino va kompyuter grafikasi uchun eskizlar va tushunchalar rassomi. 
* 2009-yil — “Ustalar kitobi”, badiiy film. Walt Disney Pictures, TRITE studiyasi. Kino va kompyuter grafikasi uchun eskizlar va tushunchalar rassomi.

## Manbalar

## Havolalar

* Alibekov.net  (официальный сайт художника)
* «Сергей Алибеков: аниматор, концепт-дизайнер, живописец»  (интервью)
* Ferghana.ru: «Сергей Алибеков»
* Animator.ru: «Алибеков Сергей Арифович, художник, режиссёр»
* FDCulture.com: «Великий Затворник» 
* Artsdt.ru: «Алибеков Сергей Арифович» (галерея работ)

## Adabiyotlar

* Энциклопедия отечественной мультипликации / Сост. С. В. Капков. — М.: Алгоритм, 2006. — С. 59. — 838 с. — .