China Railway Group

**China Railway Group Limited** - Xitoyning eng yirik qurilish kompaniyalaridan biri , transport infratuzilmasi sohasida dunyodagi eng yirik pudratchilardan biri (mamlakatdagi qirqta yirik kompaniyalardan biri va dunyodagi 500 ta eng yirik kompaniyalardan biri). 2007-yilda tashkil etilgan,  Shanxay va Gonkong fond birjalarida ro'yxatga olingan. “ China Railway Engineering Corporation ” davlat xolding kompaniyasi asosiy ulushga ega.

China Railway Group kompaniyasi temir yoʻllar, metro liniyalari, avtomobil yoʻllari, koʻpriklar, tunnellar, stansiyalar, aeroportlar, portlar, doklar, toʻgʻonlar, toʻgʻonlar, kanallar, kanalizatsiya tizimlari, turar-joy va sport inshootlarini loyihalash va qurish, shuningdek, ko'chmas mulk konsalting, qurilish uskunalari, burgʻulash uskunalari va poʻlat konstruktsiyalar ishlab chiqarish, tog'-kon sanoati investitsiyalariga ixtisoslashgan. 2019-yil holatiga koʻra, China Railway Group 110,5 milliard dollar daromad, 2,6 milliard dollar foyda, 137,3 milliard dollar aktiv, 24,3 milliard dollar bozor qiymati va 282 mingdan ortiq xodimga ega edi..

China Railway Group va uning shoʻba korxonalari XXR hukumati tomonidan keng koʻlamli siyosiy va moliyaviy yordamga ega boʻlgan “ Bir belbogʻ, bir yoʻl” va “ Yangi ipak yoʻli ” loyihalarining faol ishtirokchilaridir.

## Tarix
1950-yilda Xitoy temir yoʻllari vazirligi qoshida Bosh qurilish byurosi va Bosh loyiha byurosi tashkil etildi, keyinchalik Kapital qurilish Bosh byurosiga birlashtirildi. 1989-yilda Kapital qurilish bosh byurosi Temir yoʻllar vazirligidan ajralib chiqdi va yangi yoʻllarni qurish uchun masʼul boʻlgan Xitoy temir yoʻl muhandislik korporatsiyasiga (CREC) aylantirildi. 2007-yil 12-sentabrda CREC alohida shoʻba korxonasini yaratish tashabbusi bilan chiqdi, China Railway Group Limited, 2007-yil 3-dekabrda Shanxay fond birjasida va 2007-yil 7-dekabrda Gonkong fond birjasida koʻrsatilgan.

Vaqt oʻtishi bilan temir yoʻllar vazirligi tarkibiga kirgan va keyinchalik xususiylashtirilgan 1-10-sonli sobiq qurilish byurolari Xitoy temir yoʻllari guruhi tarkibiga kiritildi. 2008-yil mart oyida China Railway Group aktsiyalari Hang Seng China Enterprises Index -ga kiritildi. 2015-yilda China Railway Group daromad boʻyicha dunyodagi eng yirik qurilish kompaniyasiga aylandi. Xitoy temir yoʻllari guruhi oʻz tarixi davomida Xitoy temir yo'llarining 2/3 dan koʻprogʻini, shu jumladan Xitoyning elektrlashtirilgan temir yoʻllarining 90 %, shuningdek, Xitoyning tez yoʻllarining 1/8 qismi va mamlakatning shahar temir yoʻllarining 3/5 qismi (metro, poezd va tramvay liniyalari) qurgan.

2021-yilda China Railway Group Limitedning umumiy daromadi 1,07 trillion yuandan oshdi,  bu esa  yiliga nisbatan 10,11% ga oshgan.

## Aksiyadorlar
China Railway Group kompaniyasining eng yirik aktsiyadorlari Xitoy ijtimoiy xavfsizlik jamgʻarmasi (7,9%), SASAC (3.9%), Xitoy aktivlarini boshqarish (3.6%), The Vanguard Group (2.9%), BlackRock Fund Advisors (2.2%), Yinxua fondini boshqarish (2.1%).

## Yirik loyihalar
China Railway Group tarkibiga bir necha oʻnlab shoʻba korxonalar kiradi :

### Infratuzilma qurilishi
China Railway Group boʻlinmalari tezyurar temir yoʻllar, avtomagistrallar, metro liniyalari va S-Bahn liniyalari, shuningdek, koʻpriklar, tunnellar, vokzallar, shahar maydonlari, oʻtish joylari va oqava suvlarni tozalash inshootlarini loyihalashtiradi va quradi. Xitoy temir yoʻllari guruhi tuzilmalari Pekin metrosi, Tyanjin metrosi, Shanxay metrosi, Guanchjou metrosi, Chengdu metrosi, Shenzhen metrosi, Gonkong metrosi, Chongqing metrosi va Xanoy metrosi qurilishida ishtirok etdi.

* Birinchi muhandislik byurosi
* Xitoy temir yoʻli №2 guruhi
* China Railway No.3 muhandislik guruhi
* Xitoy Tiesiju qurilish muhandislik guruhi
* China Railway No.5 muhandislik guruhi
* Xitoy temir yoʻli oltinchi guruh
* Xitoy temir yoʻli ettinchi guruh
* China Railway No.8 Engineering Group
* Xitoy temir yo'li №9 guruhi
* China Railway No.10 muhandislik guruhi
* Xitoy temir yoʻli №11 byuro guruhi
* Xitoy temir yoʻli asosiy ko'prik muhandislik guruhi
* Xitoy temir yoʻl tunnel guruhi
* Xitoy temir yoʻllarini elektrlashtirish muhandislik guruhi
* Xitoy temir yoʻl qurilish muhandislik guruhi
* Wuhan temir yoʻlini elektrlashtirish byurosi guruhi
* China Railway Guangzhou Engineering Group
* China Railway Beijing Engineering Group
* Shanghai Civil Engineering Co.
* Tibet temir yoʻli qurilishi

### Chet elda qurilish
Xitoydan tashqarida 60 000 dan ortiq China Railway Group xodimlari temir yoʻllar, avtomobil yoʻllari, metro, koʻpriklar va elektr stantsiyalarini quradilar. 2016-yilda China Railway Groupning xorijdagi buyurtmalari 1,1 milliard dollardan oshdi.

* China Railway International Group
* China Railway Orient xalqaro guruhi

### Dizayn va konsalting
China Railway Group tuzilmalari istiqbolli hududlarni tekshiradi, temir yoʻllar va avtomobil yoʻllari qurilishini rejalashtiradi, loyihalarning texnik-iqtisodiy asoslarini tayyorlaydi, qurilish nazoratini amalga oshiradi, shuningdek, qurilish masalalari boʻyicha mijozlarga maslahat beradi.

* China Railway Eryuan Engineering Group
* Xitoy temir yoʻli Liuyuan guruhi
* China Railway Huatie Engineering Design Group
* Railway Engineering Consulting Group
* Xitoy temir yoʻl akademiyasi
* China Railway Talent Exchange Consulting

### Qurilish mashinalari va uskunalarini ishlab chiqarish

China Railway Group shoʻba korxonalari poʻlatdan yasalgan koʻprik konstruktsiyalari, strelkalar, poʻlat relslar, temir-beton ustunlar, tovush toʻsiqlari, temir yoʻl elektr jihozlari, transformatorlar, quvvat tarqatuvchilar, elektr simlari, tunnel qalqonlari, tunnel burg'ulash mashinalari, suzuvchi kranlar, port kranlarini oʻrnatish mashinalari, koʻprik oraliqlari, rels yotqizish uskunalari, oʻziyurar modulli transportyorlar, yuk koʻtaruvchilar va ekskavatorlar ishlab chiqadi va chiqaradi. China Railway Groupning asosiy muhandislik va metallga ishlov berish korxonalari Shanxayguan, Baoji, Nankin, Yangzhou, Jugao, Macheng, Jiujiang, Zhongshan, Vuxan, Xefey va Xoxxot shaharlarida joylashgan.

* Xitoy temir yoʻli yuqori texnologiyali sanoat korporatsiyasi
* Xitoy temir yoʻli Shanxay koʻprigi guruhi
* China Railway Baoji Bridge Group
* Xitoy temir yoʻllari fan va sanoat guruhi
* Xitoy temir yoʻl muhandislik uskunalari guruhi

China Railway Engineering Equipment Group (Chjenchjou va Shanxaydagi zavodlar) dunyodagi eng yirik tunnel qazish tizimlari ishlab chiqaruvchisi hisoblanadi.

### Koʻchmas mulk

China Railway Group tuzilmalari koʻchmas mulkka sarmoya kiritadi, turli obyektlarni quradi va turar-joy, tijorat va turistik koʻchmas mulkni boshqaradi. China Railway Groupning asosiy koʻchmas mulk aktivlari Pekin, Shenchjen, Shanxay, Guanchjou, Chengdu, Sian, Guiyang, Vuxan, Qingdao, Xiamen, Tengzhou va Sanya shaharlarida toʻplangan.

* China Railway Real Estate Development Group
* Xitoy temir yoʻli madaniy turizm investitsion guruhi

### Resurslarni ishlab chiqish va taʼminlash
China Railway Resources Group tuzilmalari Kongoda mis va kobalt, Moʻgʻulistonda qoʻrgʻoshin va rux, Heilongjiang provinsiyasida molibden, Ichki Moʻgʻulistonda koʻmir, shuningdek, Avstraliyada oltin, kumush va boshqa resurslarni qazib oladi va qayta ishlaydi.

* China Railway Resources Group
* Xitoy temir yoʻl materiallari savdo guruhi

### Moliya va investitsiyalar

* Xitoy temir yoʻllari tresti
* Xitoy temir yoʻli moliyasi
* Xitoy temir yoʻl poytaxti
* China Railway Investment Group
* China Railway Communications Investment Group
* China Railway Southern Investment Group
* Xitoy temir yoʻllarini rivojlantirish va investitsiyalar
* Xitoy temir yoʻl shaharlarini rivojlantirish va investitsiyalar
* Xitoy temir yoʻli (Shanxay) sarmoyasi

### Ilmiy tadqiqot

* Milliy tezyurar temir yoʻl muhandislik laboratoriyasi
* Qalqon va burgʻulash texnologiyalari milliy laboratoriyasi
* Strukturaviy barqarorlik va koʻprik xavfsizligi milliy laboratoriyasi
* Xitoyning Razvedka va koʻpriklarni loyihalash temir yoʻl instituti

## Yirik loyihalar
Xitoy temir yoʻllari guruhi Xitoy qurilish bozorining muhim qismini egallaydi va Afrika mamlakatlarida (Efiopiya, Jibuti, Sudan, Jazoir, Marokash, Senegal, Mali, Gvineya, Sierra Leone, Liberiya, Gana, Benin)  Kot-d'Ivuar, Ekvatorial Gvineya, Gabon, Kongo Demokratik Respublikasi, Uganda, Keniya, Tanzaniya, Mozambik, Zimbabve, Zambiya, Janubiy Afrika, Angola, Botsvana, Yaqin Sharq (Saudiya Arabistoni , BAA, Livan, Livan), Janubiy Osiyo (Bangladesh, Nepal), Janubi-Sharqiy Osiyo (Vyetnam, Laos, Tailand, Singapur, Malayziya, Indoneziya, Sharqiy Timor), Sharqiy Osiyo (Moʻgʻuliston), Lotin Amerikasi (Venesuela), Sharqiy Yevropa (Rossiya, Belarus, Polsha) va Okeaniya (Fidji) temir yoʻllari infratuzilmasini qurish sohasida faol ishtirok etadi.

### Xitoyda loyihalar

* Qinsheng temir yoʻli (2003)
* Shanxay Maglev (2004)
* Shanxay xalqaro konturi (2004)
* Dongxay koʻprigi (2005)
* Tsinxay-Tibet temir yoʻli (2006)
* Lxasa stantsiyasi (2006)
* Xanchjou koʻrfazi ustidagi koʻprik (2008)
* Pekin-Tyanjin shaharlararo temir yoʻli (2008)
* Pekin janubiy stansiyasi (2008)
* Vuxan-Guanchjou tezyurar poyezdi (2009)
* Ningbo-Taychjou-Venchjou tezyurar temir yoʻli (2009)
* Tyansinchjou koʻprigi (2009)
* Pekin-Shanxay tezyurar temir yoʻli (2011)
* Qingdao koʻrfazi koʻprigi (2011)
* Harbin-Dalian tezyurar temir yoʻli (2012)
* Pekin-Guanchjou tezyurar temir yoʻli (2012)
* Xiamen-Shenzhen tezyurar temir yoʻli (2013)
* Lanzhou-Urumchi tezyurar temir yoʻli (2014)
* Zhongzhou Holdings moliya markazi (2015)
* Guanchjou-Shenchjen-Gonkong tezyurar temir yoʻli (2018)
* Gonkong-Chjuxay-Makao koʻprigi (2018)
* Qingdao metrosi (2020)
* Fuzhou-Xiamen tezyurar temir yoʻli (2021)

### Xorijiy loyihalar

* Tanzam temir yoʻli
* Addis-Abeba yengil temir yoʻli
* Dubaydagi Palm orollari
* Tel-Aviv engil temir yoʻl tizimi
* Singapur metrosi
* Xanoy metrosi
* Qamchiq tunneli
* Nizhneleninskoye - Tongjiang temir yoʻl koʻprigi
* Moskva - Qozon tezyurar avtomobil yoʻli
* Berezovskaya GRES

## Manbalar