open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Koreyslar etnogenezi

Koreyslar qadimgi xalqlardan biri hisoblanadi. Etnogenezi olimlar bu borada fikr bildirganda, koʻproq
koreyslarning irsiy xususiyatlaridagi qadimgi asoslar bilan birga ularning etnos sifatida shakllanishiga ham
eʼtibor qaratadilar. Dunyoning koʻplab hududlarida asrlar davomida bir xalq boshqasi bilan qoʻshilib, qoʻshni xalqlar yoki bosqinchilar bilan aralashishi natijasida yangi etnik komponentlarning paydo boʻlishi yoki transformatsiyalashuvi sodir boʻlgan. Bir necha qabilalar va xalqlarning boshqa xalqlar yoki etnik guruhlar bilan qorishuvi natijasida keyingi avlodlar uzoq ajdodlar bilan tashqi antropologik qiyofasi, tili va madaniyatidagi umumiylikni yoʻqotgan.
Bu borada koreyslarning oʻziga xos xususiyati shundaki, ular uzoq vaqt Koreya yarim orolida dunyodan uzilgan holda yashaganlar. Shu bois yarim orol etnik jihatdan bir xalqdan iborat boʻlib, ulaming etnogenezi qadimgi davrlarda yakunlangan. Bundan tashqari, Koreyaning milliy davlat sifatida shakllanishi ham Yevropa va Osiyoning bir qator davlatlariga qaraganda birmuncha avval sodir boʻlgan boʻlib, bunga ham koreyslarning izolyatsiyalashgan hududda yashashi hamda etnik bir xilligi sabab boʻlgan.
Umuman olganda, koreyslar etnogenezi muammosi borasida quyidagilarni taʼkidlab oʻtish mumkin:

a) koreys xalqining etnogenezi jarayoni qadimgi davrda (taxmi- nan neolit davrida boshlanib, bronza va temir asrida tugallangan) yuz bergan;

b) bu jarayonda Osiyoning turli hududlarida yashagan qabilalar ishtirok etgan;

v) mazkur qabilalar turli koʻchishlar vaqtida tarqoq qabilalar sifatida yarim orolga kirib kelganlar;

g) koreyslarning etnos sifatida shakllanishiga qabilalaming oʻzaro qorishuvi taʼsir qilgan;

d) turli qabilalaming koreyslar etnogenezidagi oʻrnini bir xil tarzda baholab boʻlmaydi.

Koreyslarning qayerdan kelib chiqqanligini bilish uchun, avvalo ulaming antropologik qiyofasi, tili va madaniyatiga eʼtibor qaratish lozim. Til tasnifi boʻyicha, koreys tili oltoy tillari oilasiga mansub boTib, bu oilaga turk, moʻgʻil, tungus-manjur boTimi, shuningdek, yapon tillari kiradi. Baʼzi adabiyotlarda esa bu tilni oʻrol-oltoy tillar oilasi deb ham yuritiladi. Antropologik tasnifga koʻra, koreyslar mongoloid irqining Sharqiy Osiyo shoxobchasidagi manjur-koreys tipiga kiradi. Bu irq neolit davrida manjur-koreys tipi, paleoosiyoWk- laming Tinch okean (avstroneziyaliklar) va kontinental hududlarda yashovchi mongoloidlar bilan qorishuvi natijasida paydoboTgan.
Paleoosiyoliklar Shimoliy va Shimoli Sharqiy Osiyoning qadimgi aborigen xalqlari boTib, ular Shimoliy va Shimoli-Sharqiy Sibir, Kuril orollari, Saxalin va Yaponiyada yashaganlar. Ularga nivxlar, eskimoslar, yukagirlar, ketlar, aleutlar va aynlar kiradi. Shu bilan bir qatorda chukchalar, koryaklar, itelmenlar ham mazkur guruhga mansub b’lib, ular shimoli-sharqiy paleoosiyolik guruhini tashkil etadi.

## Manbalar
Traeton

**Traeton** Qadimgi eronliklarning ya’ni 
perslarning o‘z tibbiyot xudolari 
bo‘lgan. U traeton deb atalgan. 
Bu nom mashhur Avesto 
kitobida ham uchraydi.

## Manbalar
Abu Ja’far Tabariy

**Tabariy** (toliq ismi: Abu Jaʼfar Muhammad ibn Jarir at-Tabariy; 839-923) butun dunyoga mashhur qomusiy olim.
## Faoliyati
Eronning Tabariston viloyatiga qarashli Omul shaharida dunyoga kelgan; asli fors. Lekin umrining kop qismini xalifalik poytaxti bolmish Bagdodda otkazgan va osha yerda vafot etgan. Tabariy xalifalikka qarashli kopgina shahar va viloyatlarni aylanib chiqqan. Birmuncha vaqt Ray, Basra, Kufa va Misrda turgan.
At-Tabariy keng maʼlumotli kishi bolib, iloxiyat, hadis, tafsir (Qur’on oyatlarini izohlash), fiqh hamda tarix kabi ilmlarni chuqur bilgan olim. U osha sohalar boyicha ondan ortiq asar yozib qoldirgan.
## Asarlari
At-Tabariy keng maʼlumotli kishi bolib, iloxiyat, hadis, tafsir (Qur’on oyatlarini izohlash), fiqh hamda tarix kabi ilmlarni chuqur bilgan olim. U osha sohalar boyicha ondan ortiq asar yozib qoldirgan. Ulardan uch nafari: 1) Kitob ixtilof al-fuqaho (Faqihlar ortasidagi ixtiloflar haqida kitob); 2) Jomeʼ ul-bayon an tavil al-qur’on(Qur’on sozlari maʼnosining keng bayoni majmuasi); 3) Tarix ar-rusul va-l-muluk (Paygambarlar va podsholar tarixi) alohida ahamiyatga ega.
Kitob ixtilof al-fuqaho musulmon qonunshunosligi masalarariga bagishlangan bolib, unda faqihlar ortasidagi baʼzi kelishmovchiliklarga toxtab otiladi.
## Manbalar
Pashaiylar

**Pashaiylar** ba’zida lag’moniylar- janubisharqiy eroniy xalq.Asosan 
Afg’onistonning Qobul va 
Qunar daryolari va tog’liklarida, 
Pokistonning Haybar-Paxtunxva 
viloyatida keng tarqalgan. 
Pashaiylar soni taxminan 
100 000 kishini tashkil etadi.

## Manbalar
Butunjahon mehnatni muhofaza qilish kuni

**Butunjahon mehnatni muhofaza qilish kuni** — bayrami har yili 28 aprelda nishonlanadi. Shuningdek, bu ishda halok bo‘lgan yoki jarohatlangan ishchi-xodimlarni xalqaro xotirlash kuni sanaladi .

## Tarixi
Butunjahon mehnatni muhofaza qilish kuni tarixi 1989-yilga borib taqaladi, o‘shanda Qo‘shma Shtatlar va Kanadada kasaba uyushmalari va ishchilar tomonidan ish joyida jarohatlangan yoki halok bo‘lganlarni xotirlash uchun "Halok bo‘lgan ishchilarni xotirlash kuni" o‘tkazilgan. Oradan 10 yil o‘tib, dunyoning 100 dan ortiq davlatlarida odamlar va mansabdor shaxslar e’tiborini jalb etishga yo‘naltirilgan mehnatni muhofaza qilish bilan bog‘liq turli muammolar bo‘yicha aksiya va tadbirlar o‘tkazilmoqda  .

Hozirgi kunda BMMQK (Butunjahon mehnatni muhofaza qilish kuni tarixi )nomi bilan ilk marotaba 2003-yilda Xalqaro mehnat tashkiloti tashabbusi bilan nishonlangan. XMT ushbu kunni rasman belgilash orqali muammoning kattaligiga e’tiborni qaratish maqsadini ko‘zladi. XMT ma’lumotlariga ko‘ra, dunyoda har kuni 5-6 ming kishi ish joyida vafot etadi va bu ko‘rsatkich har yili taxminan 10 foizdan oshadi .

Ushbu qurbonlar ish beruvchining yo‘riqnoma va xavfsizlik qoidalarini qisman yoki to‘liq e’tiborsiz qoldirib, ishlab chiqarish xarajatlarini tejash istagi bilan bog‘liq bo‘lishi doim kuzatiladigan holatdir.

## Manbalar
Lyu He

**Lyu He** (soddalashtirilgan xitoycha: *xíní*; anʼanaviy xitoycha: *xíníng*; pinyin: *Liú Hè*; lit. *<nowiki/>'Liu Kranʼ*; 1952-yil 25-yanvarda tugʻilgan) — xitoylik iqtisodchi va siyosatchi, Xitoy Kommunistik partiyasi Siyosiy byurosining sobiq aʼzosi. va Xitoy Xalq Respublikasi Bosh vaziri oʻrinbosarlaridan biri. Liu, shuningdek, Xitoy Kommunistik partiyasi (KKP) Markaziy moliyaviy va iqtisodiy masalalar komissiyasiga xizmat qiluvchi idora direktori; ikkinchisiga KKP Bosh kotibi Si Tszinpin boshchilik qiladi. U 2018-yil 19-martda vitse-premer etib tayinlangan va Moliyaviy barqarorlik va rivojlanish qoʻmitasini boshqaradi.

Liu oʻrta va oʻrta maktab uchun Pekin 101 oʻrta maktabida oʻqidi. U 1983 yilda Xitoyning Renmin universitetida sanoat iqtisodiyoti va menejmenti fanlari bakalavri va 1986 yilda sanoat iqtisodiyoti fanlari magistri darajasini oldi. 1992 yildan 1993 yilgacha Seton Xoll universiteti biznes maktabida tashrif buyurgan olim boʻldi. U magistrlik darajasini oldi. 1995-yilda Garvard Kennedi maktabining Davlat boshqaruvi fakulteti.

U makroiqtisodiyot, Xitoyning sanoat va iqtisodiy rivojlanish siyosati, yangi iqtisodiy nazariya va axborot sanoati boʻyicha keng koʻlamli nashrlar chop etgan. U ketma-ket Milliy rejalashtirish komissiyasi, Davlat axborot markazi va Davlat kengashining Rivojlanish tadqiqotlari markazida ishlagan.

2013-yildan boshlab Liu Bosh kotib Si Tszinpinga bir qator iqtisodiy tashabbuslar boʻyicha maslahat berishni boshladi va u oʻsha paytdagi Xitoy iqtisodiy siyosatining asosiy meʼmorlaridan biri hisoblangan. U KKP 18-Markaziy Komiteti aʼzosi ham edi. Liu 2018-yilda Davosda boʻlib oʻtgan Jahon iqtisodiy forumida asosiy nutq soʻzladi.

Liu AQSh prezidenti Donald Tramp bilan Oval ofisda, 2018 yil

2017-yil oktabr oyida boʻlib oʻtgan XKP 19-milliy kongressida Lyu KKP Siyosiy byurosiga koʻtarildi. 2018 yil mart oyida Liu Xe Xitoy Xalq Respublikasi Bosh vaziri oʻrinbosari etib tayinlandi. 2018-yil may oyida Liu Xe, shuningdek, Xitoy-AQSh savdo urushi boʻyicha bosh savdo muzokarachisi etib tayinlandi. 2019-yil oktabr oyi boshida Liu Xe amerikalik hamkasblari bilan dastlabki savdo bitimi boʻyicha muzokaralar olib bordi.

U Moliyaviy Barqarorlik va Rivojlanish Qoʻmitasining rahbari va Ant Groupga qarshi kurashda asosiy amaldorlardan biri boʻlgan.

U „Si Tszinpin koʻp ishonadigan texnokratlardan biri“ deb taʼriflangan.

U Liu Tianranning otasi, Tianyi Ziteng Asset Management (muqobil ravishda Skycus Capital nomi bilan tanilgan) rahbari.
Imjin urushi

Li sulolasining tashqi siyosati - Xitoyning Min sulolasi, Yaponiya va manjurlar bilan boʻlgan. Garchi, rasmiy Xitoy bilan munosabatlar vassallik ko'rinishiga ega boʻlgan bo'lsa-da, Xitoy  ichki ishlariga aralashmagan. Ikki mamlakat doimiy ravishda o'zlarining do'stona va rasman mustaqil munosabatlari tarzida elchilar va sovg'a-salomlar almashib turishgan. XVI asr davomida Choson hududiga doimiy ravishda chjurchjenlar va yapon qaroqchilari hujum qilib turganlar, lekin ular har safar keskin qarshiliklarga uchraganlar.
XVI asrning 80 yillari oxirlarida bo'linib ketgan Yaponiya Toyotomi Xideyosi tomonidan birlashtirilgandan so'ng, u o'z oldiga Xitoyni bosib olishni maqsad qilib qo'ygan. Xideyosi katta armiya yig'ib, Choson hukumatiga Xitoydagi Min sulolasi bilan bo‘ladigan jang uchun askarlarini Choson hududidan o'tkazishni va koreyslarni bo'lajak jangda yordam berishini so'rab murojaat qilgan. Seul esa, o'z navbatida, bu taklifni rad etgan va Xitoyga Yaponiyaning rejalari haqida xabar bergan. 1592 yilning mayida yaponlar 200 ming qo'shini bilan Koreyaga bostirib kirgan va Imjin urushi (1592-1598) boshlangan. Garchi, urushgacha ko'plab davlat arboblari armiyani tiklash to'g'risida ta'kidlashlariga qaramay, Koreya urushga tayyor emas edi.

Yapon qo'shinlarining birinchi guruhi 2 mayda Koreyaning janubiga tushirildi. Yaponlarda o'qotar qurollar boʻlgan. Shu bois tez orada Pusan shahri qo'lga kiritildi Jiddiy qarshilikka uchramagan yaponlar Seulga tomon harakatlanishgan. Bu davrda Seul Min sulolasiga yordam so'rab murojaat qilgan. 9 iyunda esa van Sonjo saroy a'yonlari bilan poytaxtni tashlab ketgan. Keson shahriga kelgan hukmdor va uning a'yonlarini azablangan olomon toshlar va balchiqli kesaklar bilan qarshi olgan. 12 iyunda yapon qo'shinlari jangsiz Seulga ham kirib kelgan. Tez orada Keson shahri ham bosib olingan, 22 iyulda esa Pxenyan egallangan. Van o'zining yaqin odamlari bilan chegaradagi kichik shaharcha boʻlgan yashiringan.
Saroy a'yonlarining qochib ketishi va koreys armiyasining mag'lubiyatiga qaramay, yaponlar tomonidan bosib olingan hududlarda hukumat qo'shinIari qarshilik harakatlarini davom ettirgan. Qolaversa, barcha viloyatlarda "Iybyon" ("Adolat armiyasi") nomli xalq harakatlari yuzaga kelgan.
Sun Chunlan

**Sun Chunlan** ( xitoycha : xàn chàn ; 1950-yil 24-mayda tugʻilgan) — xitoylik siyosatchi. U Xitoy Xalq Respublikasi Bosh vazirining ikkinchi o‘rinbosar va amaldagi eng yuqori lavozimdagi ayol davlat amaldoridir. Ilgari u Xitoy Kommunistik partiyasi Siyosiy byurosi aʼzosi boʻlib ishlagan.

Sun qirg'oq bo'yidagi Dalyan shahrining partiya boshlig'i va Butunxitoy kasaba uyushmalari federatsiyasining birinchi kotibi bo'lib ishlagan. 2009 yildan 2014 yilgacha Sun ikkita nufuzli mintaqaviy lavozimda ishlagan, avval Futszyan provinsiyasi Kommunistik partiyasi kotibi, so‘ngra Xitoyning to‘rtta to‘g‘ridan-to‘g‘ri boshqariladigan munitsipalitetlaridan biri bo‘lgan Tyantszin kotibi. Uning Futszyandagi faoliyati uni 1949-yilda Xitoy Xalq Respublikasi tashkil topganidan beri viloyat darajasidagi ikkinchi ayol partiya rahbariga aylantirdi (birinchisi Van Shaofen edi). 2014-2017-yillarda u Xitoy Kommunistik partiyasi Markaziy Qo‘mitasining Birlashgan front ish bo‘limi boshlig‘i lavozimida ishlagan.
Toʻleutay Suleymenov

**Toʻleutay Isqaquli Suleymenov** (1941-yil 1-oktyabrda tugʻilgan, Semey shahri) — davlat arbobi, diplomat.

## Biografiyasi
Qaragʻanda politexnika institutini tugatgan (1967).

* 1959-1969-yillarda Qaragʻanda metallurgiya kombinati (KMK) da ishchi, sex ustasi, komsomol qoʻmitasi kotibi boʻlib ishlagan.
* 1971-1977-yillarda Temirtau shahar ijroiya qoʻmitasida,
* 1977-1980-yillarda SSSR Tashqi ishlar vazirligi Diplomatiya akademiyasining talabasi.
* 1980-1981-yillar SSSR Tashqi ishlar vazirligi Yaqin Sharq boʻlimining birinchi kotibi,
* 1981-1985-yillarda SSSR Afgʻonistondagi Bosh missiyasining Mozori Sharifdagi konsuli.
* 1985-1988-yillar SSSR Tashqi ishlar vazirligining Yaqin Sharq boʻlimi maslahatchisi,
* 1988-1991-yillarda SSSRning Erondagi elchixonasi maslahatchisi.
* 1991-1994-yillarda Qozogʻiston Respublikasi tashqi ishlar vaziri.
* 1994-yildan buyon elchi lavozimida ishlab kelmoqda. 1994-1996-yillarda Qozogʻistonning AQSHdagi, 1996-2001-yillarda Vengriyada, 2001-2003-yillarda Belgiyada, 2003-yil may-iyulda Lyuksemburg, Gollandiya, 2005-2003-yillarda Polandiyada favqulodda va muxtor elchisi boʻlgan.
* 2003-yilda Suleymenov Qozogʻistonning Shimoliy Atlantika Shartnomasi Tashkilotidagi vakolatxonasi ijrochi rahbari boʻlib ishlagan.
* 2005-yildan Qozog‘iston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Davlat boshqaruvi akademiyasi Diplomatiya instituti direktori.

## Mukofotlari
„Hurmat belgisi“ (1976), Afgʻonistonning „Dangq“ (1984), „Hurmat“ (2001) ordenlari bilan, „Qozog‘iston Respublikasi diplomatik xizmatida xizmat ko‘rsatgan xodim“ faxriy unvoni va bir qancha medallar bilan taqdirlangan.

## Manbalar
Koreya universiteti - Yonsey universiteti raqobati

**Koreya-Yonsey raqobati sababli**  Seul atrofida o'rnashgan  2 universitet, Yonsey universiteti shu bilan birga Koreya universiteti o'rtasidagi kollejlar o'rtasidagi raqobatidir . Aynan Seul shahrida joylashgan kampuslar bir-biridan uncha ko'p bo'lmagan  30 minutga yaqin masofada joylashgan. Koreya universitetining muhim ramzi va  shu bilan birga talismasi yo'lbars, Yonsey universitetinikining muhim ramzi  burgutdir. Shu sababli , 2 universitet o'rtasidagi musobaqalar "Yo'lbarslar va burgutlar" deb ataladi.

1956 yildan buyon  har doim o'tkaziladigan Yonsey-Koreya (Koreya-Yonsey) musobaqalari respublikadagi  eng ajoyib va qiziqarli  kurashlarga boy kollej raqobatiga aylangan bo'lib xizmat qilmoqda. Guruhlar har doim beshta  muhim guruh musobaqa turlarida kurashadilar: futbol, regbi, beysbol, basketbol va xokkey guruhlari bir-birlari bilan musobaqalarda raqobatlashadilar. Har yili ajoyib o'tkaziladigan "do'stlik o'yinlari" dan tashqari, ikkala guruh  ham Koreya Universitet sportlari federatsiyasiga (KUSF) qo'shilgan bo'lib, futbol, beysbol, basketbol va xokkey bo'yicha KUSF U-ligasida har doim  bir-biri bilan kuch sinashidilar .

Maktab ruhi va talabalar hayotiga mos keladigan o'yinlar shunchalik muhimki, u o'yinlar oldidan ommaviy axborot vositalarida keng yoritilmoqda. Bitiruvchilar, ayniqsa o'tmishdagi va hozirgi professional sportchilar, tez-tez ommaviy axborot vositalarida raqobat haqida ma'lumot berishadi. 1969 yilda *JoongAng Ilbo* nashrida chop etilgan maqola mahalliy talabalar sporti uchun tarixiy ahamiyatini Buyuk Britaniyadagi Oksford va Kembrij universitetlari o'tkazgan Qayiq poygasi hamda Garvard va Yelning Amerika futboli raqobati bilan taqqoslagan.
Xan Jeng

**Xan Jeng** (xitoycha: hán chèng; pinyin: Hán Zhèng; 1954-yil 22-aprelda tugʻilgan) – Xitoy Davlat kengashi bosh vazirining katta oʻrinbosari boʻlib ishlovchi siyosatchi. U, shuningdek, 2018-yil aprel oyidan buyon Gonkong va Makao masalalari boʻyicha markaziy yetakchi guruhga rahbarlik qilib keladi. 2017-2022-yillarda Xitoy Kommunistik partiyasi (KKP) Siyosiy byurosi Doimiy qoʻmitasi aʼzosi boʻlib ishlagan. Xan 2003-2012 yillarda Shanxay meri lavozimida ishlagan. 2012-yil noyabr oyida u Shanxay partiya kotibi, shahardagi eng yuqori siyosiy lavozimga koʻtarildi va KKP Siyosiy byurosida oʻrin oldi.

Xan bir vaqtlar partiyaning sobiq bosh kotibi Jiang Zemin boshchiligidagi Shanxay guruhining aʼzosi hisoblangan.

U Shanxayda tugʻilgan, lekin uning kelib chiqishi qoʻshni Chjejiang provinsiyasidagi Cixidan kelib chiqqan. U madaniy inqilobning soʻnggi yillarida omborda ishchi boʻlib ishlay boshladi. U 1979 yilda Xitoy Kommunistik partiyasiga aʼzo boʻlgan. Keyin u kimyoviy uskunalar ishlab chiqaruvchi kompaniyada maʼmuriy lavozimda ishlagan. 1986 yildan boshlab Xan shahar kimyo muhandislik kollejida katta maʼmur boʻlib ishlay boshladi, keyin Shanxay kauchuk poyabzal fabrikasida partiya kotibi boʻlib ishladi. 1988 yilga kelib Xan Shanxay Katta Xitoy kauchuk poyabzal fabrikasida partiya tashkilotini boshqargan va Shanxay meri Chju Rongji tomonidan maqtovga sazovor boʻlgan.

1990 yil iyun oyida Xan Shanxay Kommunistik Yoshlar Ligasi tashkilotiga rasman kirdi va uning kundalik ishlar uchun mas’ul kotib oʻrinbosari, keyin 1991 yilda kotib (rahbar) lavozimiga koʻtarildi. 1992 yil noyabr oyida u gubernator etib tayinlandi. Tumandagi faoliyati davomida Xan koʻchani jozibali xarid qilish joyiga aylantirib, Huaihai yoʻlini qayta tiklash tashabbusiga boshchilik qildi. Xan, shuningdek, tuman ekologiyasini tiklash va yashil maydonlarni kengaytirishga eʼtibor qaratdi. Keyin Sharqiy Xitoy Normal Universitetida magistrlik darajasini oldi va katta iqtisodchi unvonini oldi.

1995 yil iyul oyida Xan Shanxay munitsipal hukumati Bosh kotibining oʻrinbosari etib tayinlandi, shu vaqt ichida u iqtisodiyot boʻyicha qoʻmita, shahar rejalashtirish komissiyasi va qimmatli qogʻozlarni tartibga solish boʻyicha idora direktori lavozimlarida ishlagan. 1997 yil dekabr oyida u birinchi marta shahar partiyasi doimiy qoʻmitasi aʼzosi etib saylandi va viloyatlar saflariga kirdi. 1998 yil fevral oyida Shanxay merining oʻrinbosari etib tayinlandi; 2002 yil may oyida u Shanxay partiya kotibi oʻrinbosari etib tayinlandi.

Xan 2002-yilda 16-partiya qurultoyida Xitoy Kommunistik partiyasi Markaziy Qoʻmitasiga aʼzo boʻldi. 2003-yilda u 48 yoshida Shanxay meri etib tayinlandi, bu shaharning ellik yil ichida koʻrgan eng yosh meri. Shanxaydagi koʻchmas mulk boomining ovozli himoyachisi Xan oʻzining ochiqligi va shaffofligi uchun Shanxay fuqarolari orasida ijobiy imidjga ega. Biroq, u oʻsha paytda Shanxay KKP kotibi Chen Liangyu qoʻl ostida ishlaganligi sababli, Xan Chenning koʻplab siyosatlarini, xususan, milliy rahbariyat tomonidan maʼqullangan muvozanatli yondashuvdan farqli oʻlaroq, Shanxayning mintaqaviy rivojlanishini qoʻllab-quvvatlagan.
Jahon matbuoti erkinligi kuni

**Butunjahon matbuot erkinligi kuni** (BMTning boshqa rasmiy tillarida: ingl. *World Press Freedom Day*, arab. اليوم العالمي لحرية الصحافة, ‎isp. *Día Mundial de la Libertad de Prensa*, xit. 世界新闻自由日, fr. Journée internationale de la liberté de la presse) — bayrami 1994-yildan buyon 3-mayda nishonlanib kelinadi. Ushbu sana BMT Bosh Assambleyasi tomonidan 1993-yil 20-dekabrdagi maxsus qarori(A/DEC/48/432-sonli) bilan e’lon qilingan.

Mazkur Butunjahon matbuot erkinligi kuni to‘g‘risidagi qaror BMT Iqtisodiy va Ijtimoiy Kengashning (IIK) tavsiyasi - 1993/54-sonli qarori asosida qabul qilinadi. O‘z navbatida, IIK 1991-yil 6-noyabrdagi YUNESKO Bosh anjumanining 26-sessiyasi qaroriga bo‘ysunadi. Mazkur anjumanda YUNESKO Vindxuk deklarasiyasini qabul qilish sanasi sifatida 3-may sanasini tavsiya qiladi. Vindxukda mustaqil Afrika matbuotini rivojlantirish bo‘yicha seminar o‘tkaziladi va bu sana 1991-yilda qabul qilinadi. 

Birlashgan Millatlar Tashkiloti Bosh kotibining har yili Butunjahon matbuot erkinligi kuni munosabati bilan murojaatnomasi nashr etiladi. 2006-yilgi murojaatida, ommaviy axborot vositalari nafratni qo‘zg‘atish, kamsitish yoki targ‘ib qilish vositasi bo‘lib xizmat qilmasligi kerakligi qayd etiladi.

1997- yildan boshlab, 3-mayda har yili matbuot erkinligiga qo‘shgan hissasi uchun YuNESKO mukofoti taqdim etiladi.

## Havolalar

* A/DEC/48/432-sonli qaror
* ECOSOC rezolyutsiyasi
* YuNESKOning 26-sessiyasi qarorlari
* BMT veb-saytida Jahon matbuoti erkinligi kuni
* Matbuot erkinligi kuni, Jahon gazetalari assotsiatsiyasi veb-sayti   Архивная копия
Xalqaro ozon qatlamini himoya qilish kuni

**Xalqaro ozon qatlamini himoya qilish kuni** (BMTning boshqa rasmiy tillarida: ing: *International Day for the Preservation of the Ozone Layer,* arab: اليوم العالمي للحفاظ على طبقة الأوزون, ‎isp:. *Día International de la Preservación de la Capa de Ozono,* xit:. 保护臭氧层国际日, fr. *la Journée internationale de la protection de la couche d'ozone* ) – 16-sentabrda nishonlanadi. Har yili o‘tkaziladigan Xalqaro ozon qatlamini himoya qilish kuni BMT Bosh Assambleyasi tomonidan 1994-yilda maxsus rezolyutsiyada (№ A/RES/49/114) e’lon qilingan.

Xalqaro kunni o‘tkazish sanasi ozon qatlamini yemiruvchi moddalar bo‘yicha Monreal protokoli imzolangan kunni nishonlash uchun tanlangan.

Birlashgan Millatlar Tashkilotiga a’zo davlatlar ushbu Xalqaro kunni Monreal protokolining maqsad va vazifalariga muvofiq muayyan yo‘nalishda olib borish taklifli bilan chiqishgan.

Birlashgan Millatlar Tashkiloti Bosh kotibi Kofi Annan o‘zining 2006-yilgi murojaatida ozon qatlamini saqlab qolish borasidagi sa’y-harakatlarda ulkan yutuqlarga erishganini qayd etib, ozon qatlami tiklanishini bashorat qiluvchi optimistik prognozlar haqida gapirib o‘tgan.

## Kun mavzusi

* 2002-yil – ,,Osmonimizni asrang: o‘zingizni himoya qiling, ozon qatlamini himoya qiling;
* 2003-yil – ,,Osmonimizni asrang: bolalarimiz uchun ko‘p ishlar qilish lozim”;
* 2004-yil – ,,Osmonimizni asrang: bizning maqsadimiz – ozon uchun qulay sayyora”;
* 2005-yil – ,,Ozon haqidagi fikrlar bilan – xavfsiz quyosh uchun!”;
* 2006-yil – ,,Ozon qatlamini asrang: Yerdagi hayotni saqlang;
* 2007-yil – ,,2007-yildagi muvaffaqiyatning yigirma yilligini nishonlash”;
* 2008-yil – ,,Monreal protokoli – Global manfaatlar yo‘lida global hamkorlik”;
* 2009-yil – Barchaning ishtirokini ta’minlash: ozon qatlamini himoya qilish maqsadi dunyoni birlashtiradi”;
* 2010-yil – ,,Ozon qatlamini himoya qilish: yaxshi boshqaruv va majburiyat namunasi”;
* 2011-yil – ,,Gidrokloroftorokarbonlarni bosqichma-bosqich tugatish: noyob imkoniyat”;
* 2012-yil – ,,Atmosferamizni kelajak avlodlar uchun himoya qilish”;
* 2013-yil – ,,Sog‘lom muhit – biz xohlagan kelajak”;
* 2014-yil – ,,Ozon qatlamini himoya qilish: missiya hali ham davom etmoqda”;
* 2015-yil – ,,Ozon: siz va ultrabinafsha nurlar o‘rtasidagi hamma narsa”;
* 2016-yil – ,,Ozon va iqlim bir dunyo tomonidan tiklangan”;
* 2017-yil – ,,Quyosh ostidagi hayotning barcha shakllariga g‘amxo‘rlik qilish”;
* 2018-yil – ,,Tinchlaning va davom eting: Monreal protokoli”;
* 2019-yil – ,,32 yil tiklanish”;
* 2020-yil – ,,Hayot uchun ozon: ozon qatlamini 35 yil himoya qilish”.

## Havolalar

* BMT veb-saytidagi kunning rasmiy sahifasi
* Qaror № A/RES/49/114
* Monreal protokoli
* Bosh kotibning xabari
Adnan Ali

Ali Adnan Kadhim Al-Tameemi (1993-yil 19-dekabrda tugʻilgan) – iroqlik professional futbolchi, Saudiya Arabistoni Birinchi ligasining „Al-Najma“ klubi va Iroq terma jamoasida chap qanot himoyachisi sifatida oʻynaydi.

Adnan 2013-yilgi FIFA U-20 Jahon chempionatida oʻynagan. Adnan yoshlar oʻrtasidagi jahon chempionatida Iroqning yulduz futbolchilaridan biri boʻlgan, chunki iroqliklar yarim finalga qadar yetib borgan. Adnan 2013-yilda Osiyoning eng yaxshi yosh futbolchisi sovrinini qoʻlga kiritgan.

## Oʻyin uslubi
Adnan chap qanot himoyachisi sifatida Roberto Karlos yoki Lan Xarte bilan taqqoslanadi. U baland boʻyli, ammo tezkor oʻyinchi boʻlib, u Iroqning qarshi hujum falsafasiga juda mos tushadi. Adnan ham hujumga moyil chap qanot himoyachisi, kuchli jismoniy va kuchli uzoq masofadan zarba berish qobiliyatiga ega. Adnan orqa tomondan toʻgʻridan-toʻgʻri maydonning qarama-qarshi yarmiga oʻtib, ajoyib fintlari bilan uni himoyachilar va yarim himoyachilardan osongina oʻtib ketishga undadi. Har doim kuch-gʻayratga toʻla va uning tengsiz kuchi bilan toʻla atletika, raqiblar koʻpincha uchinchi yarmida koʻzni qamashtiruvchi mahorat va uzoq masofadan hayqiriqlar bilan tomoshabinlarni hayratda qoldiradigan uni qoʻlga olish qiyin vazifa deb bilishadi. Adnan oʻzining chap qanotdagi shidatliy hujimlari raqiblarini esankratadi. Hujumdagi mahoratiga qaramay, Adnan himoyalanishda jamoasi uchun yaxshi ustun boʻlib xizmat qiladi. Shuningdek, u jarima maydonchasiga uzoq paslar va toʻp uzatishlarga juda moslashgan.

## Faoliyat statistikasi

### Klub

### Terma jamoadagi statistika

: *Gollar va natijalar birinchi boʻlib Iroqning gollari roʻyxatini koʻrsatadi, hisob ustuni har bir Adnan golidan keyin hsib oʻzgarishini koʻrsatadi.*

## Manbalar

## Havolalar

* 
* 
* Ali Adnan on whitecapsfc.com
Xalqaro tinchlik kuni

**Xalqaro tinchlik kuni** (BMTning boshqa rasmiy tillarida: ing. *International Day of Peace,* arab. اليوم العالمي للسلام, ‎isp. *Día Internacional de la Paz,* xit. 国际和平日, fran. *Journée internationale de la paix* ) – 2002-yildan beri 21-sentyabr sanasida nishonlanib kelinadi. Ushbu sana BMT Bosh Assambleyasining 36-sessiyasida ma’qullangan (1981-yil 30-noyabrdagi A/RES/36/67-sonli rezolyutsiya).

Dastlab, bayram sentyabr oyining uchinchi seshanbasida – BMT Bosh Assambleyasi yillik sessiyasining ochilish kunida nishonlangan. 21-sentyabr Xalqaro tinchlik kunini nishonlash toʻgʻrisidagi qaror BMT Bosh Assambleyasining 55-sessiyasida qabul qilingan (2001-yil 28-sentyabrdagi A/RES/55/282-sonli maxsus rezolyutsiya). 

Bosh Assambleya bu kunni butun dunyoda zo‘ravonlikdan voz kechish va o‘t ochishni to‘xtatish kuni deb eʼlon qilgan. Mazkur kunda barcha mamlakatlardan harbiy harakatlarni o‘tkazmaslik so‘ralgan.

Har yili 21-sentyabr kuni BMTda anʼanaviy tarzda Tinchlik qo‘ng‘irog‘i sadolari ostida boshlanadigan tantanali marosim va turli tadbirlar o‘tkaziladi. Marosimni BMT Bosh kotibi o‘z nutqi bilan boshlab beradi va shundan so‘ng qo‘ng‘iroqni chaladi. Bir daqiqalik sukutdan so‘ng BMT Xavfsizlik Kengashi raisi nutq so‘zlaydi. Shu kuni davlat ro‘yxatidan o‘tmagan qurollarni topshirish, daraxt ekish va sog‘lomlashtirish harakatlari hamda sport tadbirlari o‘tkaziladi.

Bugungi kunga kelib, Peace One Day (,,Tinchlik uchun bir kun”) notijorat tashkiloti dunyoda har yili nishonlanadigan o‘t ochishni to‘xtatish va zo‘ravonlikka qarshi kurashish kunini targ‘ib qiluvchi  nufuzli tashkilotga aylangan.

## Xalqaro tinchlik kuni mavzulari:

* 2022-yil – ,, Irqchilikka barham beraylik. Dunyo quraylik”;
* 2021-yil – ,,Oldingidan ham yaxshiroq” prinsipi bo‘yicha qayta tiklash”;
* 2020-yil – ,,Tinchlik uchun birgalikda”;
* 2019-yil – ,,Tinchlik uchun iqlim harakati”;
* 2018-yil – ,,Tinchlik huquqi: Inson huquqlari umumjahon deklaratsiyasidan 70 yil o‘tgach”;
* 2017-yil – ,,Tinchlik uchun birga: hammaga hurmat, xavfsizlik va qadr-qimmat”;
* 2016-yil – ,,Barqaror rivojlanish maqsadlari: dunyoning qurilish bloklari”;
* 2015-yil – ,,Tinchlik yo‘lida hamkorlik – barcha uchun munosib ishdir”;.
* 2014-yil – ,,Xalqlarning tinchlik huquqi”;
* 2013-yil – ,,Tinchlik yo‘lida ta’lim”;
* 2012-yil – ,,Barqaror kelajak uchun barqaror dunyo”;
* 2011-yil – ,,Tinchlik va demokratiya: o‘z fikringizni bildiring”;
* 2010-yil – ,,Yoshlar tinchlik va taraqqiyot uchun”;
* 2009-yil – ,,Qurolsiz hayot va birdamlik”;
* 2008-yil – ,,Inson huquqlari va tinchlikni saqlash”;
* 2007-yil –,,Tinchlik – Birlashgan Millatlar Tashkilotining eng oliy chaqirig‘i”.

## Havolalar

* BMT veb-saytidagi kunning rasmiy sahifasi
* BMT sayti
* Qaror № A/RES/36/67
* Qaror № A/RES/55/282
* Xalqaro tinchlik kuni va uning rasmiy maqomi
YuNESKO Bosh konferensiyasi

**YUNESKO Bosh konferensiyasi** tashkilot faoliyatining asosiy yo‘nalishini belgilaydi. U har ikki yilda bir marta o‘tkaziladi va keyingi davr uchun tashkilot dasturi va byudjetini qabul qiladi. To‘rt yilda bir marta umumiy konferensiya ijroiya kengashi a’zolarini saylaydi va kotibiyat bosh direktorini tayinlaydi . Shuningdek, Bosh konferensiya olti yillik davr uchun o‘rta muddatli rejani ham qabul qiladi . Rahbarlikni har bir chaqiriq uchun tanlangan konferensiya prezidenti amalga oshiradi.

YUNESKOga a’zo bo‘lgan har bir davlat Bosh konferensiya ishida vakillik qiladi va bir ovozga ega bo‘ladi, ammo so‘nggi paytlarda umumiy konferensiya qarorlari konsensus  yo‘li orqali qabul qilinmoqda. Bundan tashqari, YUNESKOga aʼzo boʻlmagan davlatlar, turli hukumatlararo va nodavlat tashkilotlar, jamgʻarmalar ham kuzatuvchi sifatida taklif etiladi. Bugungi kunga kelib konferensiya ishtirokchilari soni sezilarli darajada oshib borishi natijasida ishtirokchilarning soni uch mingga yetishi mumkinligi prognoz qilingan .

Shu bilan birga, tashkilot tomonidan faoliyat davomida umumiy konferensiyaning to‘rtta navbatdan tashqari sessiyasi o‘tkaziladi .

## YUNESKO Bosh konferensiyasi sessiyalari
Quyida konferensiya prezidenti ishtirokida YUNESKO Bosh konferensiyasining navbatdagi va navbatdan tashqari sessiyalarining sanalari boʻyicha saralangan roʻyxat keltirilgan .

## Manbalar

*
Birlashgan Millatlar Tashkilotida arab tili kuni

**BMTda arab tili kuni** (arab. اليوم العالمي للغة العربية‎) – bayram sifatida har yili 18-dekabrda nishonlanadi. Mazkur sana 2010-yilda Birlashgan Millatlar Tashkilotining Jamoatchilik axboroti departamenti tomonidan ,,koʻp tillilik va madaniy xilma-xillikni nishonlash hamda tashkilotdagi barcha oltita rasmiy tildan teng foydalanishni targʻib qilish maqsadida” tashkil etilgan .

1973-yilda BMT Bosh Assambleyasi va uning asosiy qoʻmitalarining rasmiy va doimiy foydalaniladigan tillari qatoriga arab tilini kiritish toʻgʻrisidagi qaror qabul qilingan kun 18-dekabr sanasi sifatida tanlangan . 2012-yilda Marokash, Saudiya Arabistoni va Liviya taklifi bilan YUNESKO Ijroiya kengashining 190-sessiyasida bu kun Jahon arab tili kuni sifatida tasdiqlangan  .

## Yana qarang

* Xalqaro ona tili kuni
* BMTning rasmiy tillari

## Manbalar

## Havolalar

* BMT rasmiy sayti
Mateke Jumanazarov

**Mateke Jumanazarov** — sovet davlat va iqtisodiyot arbobi.

## Tarjimayi holi
1906-yilda Sirdaryo viloyatida tug‘ilgan. 1931-yildan KPSS aʼzosi.

1931-yildan boshlab iqtisodiy, ijtimoiy va siyosiy ishlarda faol. 1929—1960-yillar oraligʻida Toʻrtkoʻl sovet-partiya qurilish maktabida, Oʻzbekiston Kommuni raykomida, tuman isteʼmolchi jamiyatlari ittifoqida, tuman moliya boʻlimida, Kegeyli tumani ijroiya qoʻmitasida faoliyat olib borgan. Qoraqalpogʻiston ASSR moliya xalq komissarining oʻrinbosari, 1941—1960-yillarda Qoraqalpogʻiston ASSR Oliy Kengashi Prezidiumining raisi.

SSSR Oliy Kengashining II, III, IV, V chaqiriqlari deputati.

Mateke Jumanazarov 1966-yilda Nukusda vafot etgan. Shahardagi Sho‘rsha bobo qabristoniga dafn etilgan. Uning qizi Bibizada Jumanazarova O‘zbekiston Qahramoni Ibroyim Yusupovning rafiqasi boʻlgan.

## Manbalar

## Havolalar
* Jumanazarov knowbysight.info saytida
* Qoraqalpoq ASSR haqida knowbysight.info saytida
Guelf markaziy stantsiyasi

Vokzal binosini ta'mirlash ishlarini yakunlash uchun vaqt ajratish uchun vokzalning avtobus qismining ochilishi 2011-yil oktyabr oyidan 2012-yil may oyiga kechiktirildi.

2016-2017-yillarda 2,1million dollarlik byudjet bilan qo'shimcha ta'mirlash ishlari yakunlandi.Ish, shuningdek,meros xususiyatlarini saqlab qolish va tiklashga yordam berdi.

## Xizmatlar

### Guelf tranziti
2012-yil 1-yanvarda Guelph tranzitning barcha yo'nalishlari o'zgartirildi.Avvaliga yangi avtobus yo‘nalishlari aynan shu sanada yangi vokzalda uchrashishi rejalashtirilgan bo‘lsa-da, bu o‘zgarish 2012-yil 6-mayga qoldirildi2016-yil sentabr oyida Guelph Transit erta GO poezdlari bilan bog‘langanlar uchun ertalabki transport xizmatini taklif qila boshladi. PRESTO qo'shimcha tarif kartalaridan Guelphdagi GO xizmatining barcha soatlarida foydalanish mumkin.

Via Rail Sarniya-London-Toronto yo'nalishi bo'yicha har bir yo'nalishda kuniga bittadan poyezdni boshqaradi.

### GO Transit

* Toronto Union stantsiyasiga Kitchener liniyasida GO Poezd xizmati. 
* York Mills avtobus terminali va Union Station avtovokzaliga avtobus xizmati (GO Bus 31 va 33 yo'nalishlari). 
* Aberfoyl parki va safari, Milton Carpool Lot, Uinston Cherchill stantsiyasi va Erin Mills stantsiyasi orqali Square Onega avtobus xizmati (GO Bus route 29) 

### FlixBus
2022-yil 7-apreldanFlixBus Kitchener va Toronto oʻrtasidagi marshrutning bir qismi sifatida Guelf markaziy stantsiyasiga xizmat qiladi.

Guelf markaziy stantsiyasi mahalliy va mintaqaviy avtobus xizmatlari bilan almashishni ta'minlaydi. Ko'rfaz 1-20 orol avtobus platformasida joylashgan bo'lsa,21 va 22 ko'rfazlar Makdonell ko'chasining janubiy tomonida,orol platformasiga yaqin joyda joylashgan.Avtobus platformasi quyidagicha taqsimlanadi:

## Yana qarang

## Manbalar

## Havolalar
*Guelph Transit
Xalqaro nogironlar kuni

**Xalqaro nogironlar kuni** (BMTning boshqa rasmiy tillarida: ingliz: *International Day of Disabled Persons,* arab: اليوم الدولي للأشخاص ذوي الإعاقة, ‎isp: *Día Internacional de las Personas con Discapacidad,* xit: 世界残疾人日, fr: *Journée internationale des personnes handicapées*) – har yili 3-dekabrda nishonlanib kelinadi. BMT Bosh Assambleyasining 1992-yil 47-sessiyasida (A/RES/47/3 rezolyutsiyasi) tashkil etilgan. Bosh Assambleya barcha davlatlar va xalqaro tashkilotlarni ushbu kunni nishonlashda hamkorlik qilishga chaqiradi.

Keyinchalik, xuddi shu sessiyada (A/RES/47/88-sonli rezolyutsiyada) Bosh Assambleya BMTga a’zo davlatlarda nogironlarni jamiyatga integratsiya qilish maqsadida Xalqaro nogironlar kunini nishonlash tadbirlarini o‘tkazish tashabbusi bilan chiqqan.

## Xalqaro nogironlar kuni mavzulari

* 1998-yil – ,,San’at, madaniyat va mustaqil hayot tarsi”;
* 1999-yil – ,,Yangi ming yillikda barcha uchun imkoniyatlar”;
* 2000-yil – ,,Axborot texnologiyalarini yaratish, barchaga yangi ish o‘rinlarini yaratadi”;
* 2001-yil – ,,To‘liq ishtirok etish va tenglik: taraqqiyotni o‘lchash va natijalarni baholash uchun yangi yondashuvlarga talab”;
* 2002-yil – ,,Mustaqil hayot va barqaror daromad”;
* 2003-yil – ,,Bizning o‘z ovozimiz”;
* 2004-yil – ,,Biz”siz biz bo‘lmaymiz”;
* 2005-yil – ,,Nogironligi bo‘lgan shaxslarning huquqlari: rivojlanish jarayonidagi faoliyat”;
* 2006-yil – ,,Elektron ommaviy axborot vositalariga kirish”;
* 2007-yil – ,,Nogironligi bo‘lgan insonlar uchun munosib ish’;
* 2008-yil – ,,Nogironlar huquqlari to‘g‘risidagi konvensiya: barchamiz uchun qadr-qimmat va adolat”;
* 2009-yil – ,,Mingyillik rivojlanish maqsadlarini barchamizning maqsadimizga aylantirish: nogironlar va ular yashayotgan jamiyat imkoniyatlarini kengaytirish”;
* 2014-yil – ,,Barqaror rivojlanish: texnologiya salohiyati”;
* 2015-yil – ,,Inklyuzivlikning ahamiyati: har qanday qobiliyatga ega bo‘lgan odamlar uchun qulaylik va imkoniyatlar”;
* 2017-yil – ,, Barqaror jamiyat va butun insoniyat uchun o‘zgarish”;
* 2018-yil – ,,Nogironligi boʻlgan shaxslarning imkoniyatlarini kengaytirish hamda inklyuzivlik va tenglikni taʼminlash”;
* 2019-yil – ,,Nogironligi bo‘lgan shaxslarning jamiyat hayotidagi faol ishtirokini ta’minlash – 2030-yilgacha Barqaror rivojlanish kun tartibini amalga oshirish”;
* 2020-yil – ,,Nogironlar ehtiyojlarini qamrab oluvchi inklyuziv va barqaror pospandemiya dunyosi sari’;
* 2021-yil – ,,Nogironligi bo‘lgan shaxslarning jamiyat hayotidagi faol ishtirokini ta’minlash – 2030-yilgacha Barqaror rivojlanish kun tartibini amalga oshirish”.

## Havolalar

* BMT va nogironlar
* Kutubxona veb-saytida nogironlar kuni. Hammersheld
* BMT Bosh kotibining 2002 yildagi xabari
* BMT Bosh kotibining 2003 yildagi xabari
* BMT Bosh kotibining 2004 yildagi xabari
* BMT Bosh kotibining 2005 yildagi xabari
* BMT Bosh kotibining 2006 yildagi xabari
* 2007 yilda Xalqaro nogironlar kuni
* 2008 yilda Xalqaro nogironlar kuni
* 2009 yilda Xalqaro nogironlar kuni
F. Murray Abraham

**F. Murray Abraham** (dunyoga kelgan. **Murray Abraham** ;  24, 1939- oktyabr)  — Aqshlik aktyor. U 1980-yillarda " *Amadeus* " (1984) dramatik kino filmida Antonio Salieri rolidagi asosiy roli uchun Akademiya mukofotiga erishgandan keyin keng ommaga tanildi. Abraham Jumladan, „Oltin globus“mukofotini qoʻlga kiritdi va ushbu roli sababli BAFTA mukofotiga sazovor boʻldi.

U *"Prezidentning barcha yaqinlari"* (1976), „ *Qo‘rqichli* qiyofa“ (1983), " *Amadeus* „ (1984), *“Atirgul ismi"* (1986), „ *Yakuniy harakat qahramoni“* (1993) singari filmlarda ham asosiy va yordamchi epizodlarda rollarni namoyish etgan. *Dillinger bilan Kapone* (1995), *Yulduzli trek:isyon* (1998), *Forresterni qidirib* (2000), *Llyuin Devisning orasida*(2013), *Oltin Budapest mehmonxonasi* (2014), *Kuchuklar oroli* (2018) va *[[Ajdarning boʻysundirilishi: Yashirin dunyo|ajdahoni qanday qilib qoʻlgaoʻrgatish kerak: Sirlidunyo]]* (2019). U Showtime serialidagi *Ona Yurt* (2012-2018) dramatik serialining har doimgi qatnashchisi hisoblangan . Dar Adal roli sababli shaxsan unga ikki bor Primetime Emmy mukofotiga nomzod bo‘lgan. U, shundan keyin, " Tarixiy kvest (*2020-2021*), " *[[Moon Knight|Oy ritsar]]* „ (2022) va *“Oq* lotus" (2022) filmlarida muhim rolllarni ijro etgan . Keyingi safar unga „ Oltin globus“ mukofoti nominatsiyasiga sazovor boʻldi . 

## Manbalar
Jazoirda ta'lim

Jazoirda 48 ta viloyat bo'lib, ularning oʻrtacha aholisi 38 mln. Taʼlim 6 yoshdan 15 yoshgacha boʻlgan jazoirliklar uchun bepul va majburiydir hisoblanadi. Biroq, jazoirlik talabalarning faqat yarmi oʻrta maktablarda oʻqiydi. 1996-yilgi Konstitutsiyada har kim oliy majburiy taʼlim olish huquqiga ega ekanligi belgilab qo‘yilgan. Hozirda aholining 95 foizi oliy taʼlim tizimiga ega. Jazoirda 27 ta universitet, 57 ta davlat muassasasi, 6 ta milliy maktab, 13 ta universitet markazi, 6 ta milliy institut va 4 ta oʻqituvchilar tayyorlash instituti mavjud.
## Taʼlim tizimi
Jazoirda 2004-yil holatiga koʻra bolalarning 24 foizi maktabgacha taʼlim muassasalariga qamrab olingan. 2003-yildan beri maktabgacha taʼlimni yanada qulayroq qilish uchun yangi islohotlar amalga oshirildi.

Boshlangʻich maktab 5 yil davom etadi. Keyin talabalar 4 yillik toʻliq oʻrta maktabga va 3 yillik qoʻshimcha oʻrta maktabga oʻtadilar. „Enseignment Fundemental“ deb ataladigan boshlangʻich va toʻliq oʻrta taʼlim har bir kishi olishi kerak boʻlgan asosiy taʼlimdir.
## Tillar
Jazoirdagi talabalar asosan arab tilida oʻqitiladi, garchi oʻqituvchilarga 2003-yildan beri Berber tilida dars berishga ruxsat berilgan boʻlsa-da.

Mustamlakachilikdan oldin Jazoir asosan arab va berber tilida soʻzlashuvchilarning vatani boʻlgan. Jazoirning fransuz mustamlakachilik oʻtmishi tufayli, fransuz tili Jazoir maktablarida oʻqitiladigan birinchi chet tili boʻlgan. Biroq, mustaqillikka erishishdan bir oy oldin, Jazoir inqilobiy rahbarlari boʻlajak davlat arablashtirishga sodiq boʻlishini eʼlon qilishdi. Ahmad Ben Bella boshlangʻich maktablarda lingvistik arablashtirish qonunlarini amalga oshirdi va 1963/1964-yillarda barcha darajalarda arab tilida oʻqitishni talab qildi. 2004-yilda Jazoir maktablarida arab tilida oʻqitiladigan barcha oʻqitishning 90% ni tashkil etuvchi til cheklovlari joriy etildi. 2005-yil noyabr oyida parlament xususiy maktablarda arab tilidan boshqa har qanday tilda dars berishni taqiqlovchi qonunlarni qabul qildi.
## Savodxonlik
Jazoirda savodxonlik darajasi mustaqillikka erishgandan keyingi o‘n yilliklarda sezilarli darajada yaxshilandi. 1950-yilda Jazoirda kattalar savodxonligi darajasi 20% dan kam edi. 1962-yilda mustaqillikka erishgandan keyin ham aholining 85% dan ortigʻi hali ham savodsiz edi. 2015-yil holatiga koʻra, Jazoirning savodxonlik darajasi taxminan 80% deb baholanmoqda, bu Marokash va Misr savodxonlik darajasidan yuqori, lekin Liviya savodxonlik darajasidan past. 2015-yilgi savodxonlik darajasidan Jazoirlik erkaklarning 87 foizi savodli, jazoirlik ayollarning 73 foizi savodsiz etib belgilanmoqda.
## Manbalar

## Havolalar
https://en.wikipedia.org/wiki/Education_in_Algeria
Zu (Shohin tumani)

**Zu** ()  — Tojikiston Respublikasining Shohin tumani, Sho'robod jamotiga qarashli daha.
Dahadan jamoat markazigacha 16 km tuman markazigacha 16 km.
## Aholisi
Aholisi − 6 kishi.
## Manbalar
Olim Shokirov

**Olim Shokirov** — Sharqshunos-filolog-eronshunos, filologiya fanlari nomzodi, dotsent.
## Hayoti
1936-yil Toshkent shahrida tugʻilgan. ToshDU (hozirgi OʻzMU) sharq fakultetining 1966-yil bitiruvchisi. 1966-yildan ToshDU sharq fakultetida laborant, 1970-yildan oʻqituvchi, 1971-1974-yillarda SSSR FA SHIda aspirant, 1975-yildan katta oʻqituvchi, 1985-2013-yillar Sharq fakulteti (hozirgi TDSHU) eron-afgʻon kafedrasida dotsent. Shu orada: 1968-1970, 1978-1980 va 1986-yillarda Afgʻonistonda dariy tili tarjimoni. 2013-yil sentyabrdan nafaqada.
Ilmiy yoʻnalishi – tilshunoslik, fors va dariy tili. 30 dan oshiq ilmiy ishlar muallifi. Bir necha Xalqaro ilmiy konferensiyalar ishtirokchisi.
## Asosiy ilmiy ishlar
Nomzodlik dissertatsiyasi mavzusi: “Leksikostilisti-cheskiy aspekt modernizatsii yazika dari v jurnale «Jvandun”. – M., 1975. 
1. Xarakteristika ispolzovaniya razga¬vornoy leksiki dari v jurnale “Jvandun” // Vostokovedeniya. – Tashkent, 1975. - S. 52 – 62. 
2. “Jvandun”da yangi poeziya // Nauka v Uzbekistane. – Tashkent, 1975. –B.8, 10. 
3. Obnovleniye leksiki yazika dari v svyazi s razvitiyem iskusstva v Afganistane // Vostokovedeniye. – Tbilisi, 1975. - S. 4. 
4. Dariy tilida publistik uslubning shakllanishi // Sharqshunoslik – Toshkent, 1975. – B.129 – 133. 
5. Dariy tilida grammatik terminlar // Sharqshunoslik. – Toshkent, 1977. –№2. –B.94 – 97. 
6. Dariy tilida diktant turlari. – Toshkent, 1989.  
7. Dariy soʻzlashuv tili. – Toshkent, 2002. -30 b. 
8. Afgʻonistonda oʻzbek tilining holati (80 yillar) // Sharqshunoslik. – Toshkent, 2002. – №2. – B.19 – 22. 
9. Dariy tili darsligi. 1 – 2 qism. – Toshkent, 2004; 2- nashri: 2010. 
10. Dariy soʻzlashuv tili matnlari. – Toshkent, 2006. 
11. Dariy tilida toʻy marosimlari lugʻat birligi // Sharqshunoslik. – Toshkent, 2009.-B.285 – 287. 
12. Dariy tili sintaksisi. – Toshkent, 2009. 
13. Dariy tilidagi chiston va zarbulmasallarda soʻzlashuv leksikasi // Sharqshunoslik. – Toshkent, 2010.-B.75 – 78. 
14. Dariy tilidagi afsonalarda soʻzlashuv leksikasining fonetik xususiyatlari // Sharqshunoslik. – Toshkent, 2010. – B.28 – 30. 
15. Dariy tilida soʻzlashuv uslubi // Sharqshunoslik. – Toshkent, 2011.  
16. Dariy tilida funksional uslub turlari // Oʻzbek sharqshunosligi. – Toshkent: TDSHI, 2011. - №2. - B.65 – 70; Oʻsha yerda: Talabalarning ogʻzaki nutq malakasini oshirishda yangi pedtexnologiyaning roli. – B.174 – 177.
Namsan (Seul)

Rasmiy ravishda **Namsan tog'i** yoki **Namsan tog'i yoqilgan** . "Janubiy tog'")  -Jung -gudagi baland cho'qqi, Seul, Janubiy Koreya. Garchi Mongmyeoksan yoki mīngīi /  oʻtmishda hozir odatda Namsan tog'i deb yuritiladi. U sayr qilish, sayr qilish joylari va Seul markazining manzaralarini taqdim etadi. N Seul minorasi Namsan tog'ining tepasida joylashgan.

Tog' va uning atrofidagi hudud Namsan bog'i bo'lib, shahar hukumati tomonidan qo'riqlanadigan jamoat bog'i bo'lib, u Seulning panoramik ko'rinishiga ega. Bu, shuningdek, *Mongmyeoksan Bongsudae*' (Mongmyeoksan mayoq minorasi, Hangul : daebai-engdee) deb nomlangan tutun signal stantsiyasining joylashgan joyi bo'lib, u 1985 yilgacha Seul tarixining ko'p qismida favqulodda aloqa tizimining bir qismi bo'lgan. 1925 yildan 1945 yilgacha Chōsen Jingu nomi bilan mashhur bo'lgan Sinto ziyoratgohi Namsan tog'ida joylashgan. 

2011- yilda Seul taraqqiyot instituti tomonidan 800 nafar aholi va 103 shaharsozlik va me'morlar ishtirok etgan soʻrovnoma oʻtkazildi. Unda so‘rovda qatnashgan aholining 62,8 foizi va ekspertlarning 70,9 foizi Namsan tog'ini Seuldagi eng go'zal joy deb topdi. 

Park va favvora Seul Broadcasting System (SBS) *ning Parijdagi "Oshiqlar* " dramasini suratga olish joyi sifatida ishlatilgan. 

Namsan Janubiy Koreya Davlat madhiyasining ikkinchi misrasida tilga olingan.

## Turistik diqqatga sazovor joylar

* **N Seul minorasi (Ntower)** : N Seul minorasining balandligi  etadi. dengiz sathidan balandda,  Namsan So tog'ining.
* **N Seul minorasi kuzatuv kemasi** : N Seul minorasida kuzatish maydonchasi mavjud.
* **[[Namsan Hanok Village|Namsan Xanok qishlog'i]] [dalahanhano-eng]** : Seul uzoq vaqt davomida buzilgan 24,180 gektar erni tikladi va an'anaviy bog'ni yangiladi va beshta an'anaviy Xanok binosini boshqa joyga ko'chirdi va qayta tikladi.
* **Namsan teleferik :** Bu Koreyadagi birinchi teleferik inshooti edi. U birinchi marta 1962-yil 12-mayda ochilgan va Koreyadagi bir kunlik dam olmasdan yuradigan eng uzoq davom etgan teleferik hisoblanadi. 

## Yana qarang

* Namsan teleferik
* Koreyadagi tog'lar ro'yxati
* Seuldagi parklar ro'yxati

## Manbalar


## Havolalar

* Koreyadagi hayot profili
* Namsan bog'ining ingliz tilidagi rasmiy sayti
Mahdiylar

**Mahdiylar** (1159 - 1173) — Yamanda hukmronlik qilgan sulola. Poytaxti - Zabid (Yaman). 
Mahdiylar davlati Najohiylar davlati oʻrnida tashkil topgan.
## Tarixi
Sulola asoschisi — Tihomada davatchilik qilgan Ali ibn Mahdiy Ruayniy Ximyoriy (1137-1159). 1150-yili uning tarafdorlari kuchsizlanib qolgan najohiylarning mulklarini egallay boshlashdi, natijada deyarli butun mamlakat qoʻlga kiritildi. Ali ibn Mahdiyning vo­rislari Mahdiylar davlati hududini muntazam kengaytirib borishdi hamda oʻz davlatlariga Tihomadan Janad va Taiz shaharlarigacha boʻlgan Gʻarbiy Yamanni qoʻshib olishdi. Janubga yurish chogʻida zurayyiylar va hamdoniylar bilan toʻqnashishdi. Oradan koʻp oʻtmay Yamanga Salohiddin Ayyubiyning ukasi Shamsiddin Turonshoh boshliq Misr qoʻshini kirdi va 1174-yili Zabidni oldi.
## Hukmdorlar roʻyxati

 ==
## Yana qarang
Yaman
Najohiylar
Ayyubiylar
## Manbalar
Sergey Zemlyanskiy

**Zemlyanskiy Sergey** 1980-yil15-iyun.Rejissor-xoreograf,Yangi plastik drama so'zsiz yo'nalish asoschisi,o'qituvchi.Dramaturgiya,o'ziga xos musiqa,xoreografiya elementlari va aktyor bilan ishlashning jismoniy ekspressivligiga yangicha qarashdan foydalangan holda so'zsiz spektakllar muallifi.

**Biografiya**

Chelyabinsk shahrida tug'ilgan.2002-yilda Chelyabinsk davlat madaniyat va san'at akademiyasining xoreografiya fakultetini(kurs magistri Viktor Ivanovich Panferov) o'qituvchi-xoreograf mutaxassisligi bo'yicha tamomlagan.

To'rtinchi kursda u Yekaterinburgga,Tatyana Baganovaning"Viloyat raqslari"teatriga taklif qilindi va u yerda besh yil davomida raqqosa bo'lib ishladi.

Raqqos sifatida u chet el xoreograflari bilan ishlagan: "Yo'lda" spektakli rejissyor J.Schlemer(Germaniya),Anouk Van Deyk (Gollandiya)tomonidan sahnalashtirilgan"STAU"spektakli, loyiha 2004 yil iyul oyida amalga oshirilgan. Moskvada.

## O'z spektakllarining rejissyori

* **"Ona dala"** Teatr filiali Pushkin, Premyera: 2012 yil 9 oktyabr
* **Kameliyali xonim** (Pushkin teatri, 2013) )
* Teatr instituti talabalarining **"Qish"** *bitiruv spektakli.* *B.* **''Shukina,** kurs ustasi A.* *LEKIN.* *Koruchekov.*
* *'"Lo'lilar"''' so'zsiz she'r. B. Shchukin nomidagi teatr institutining IV kurs spektakli, kursning badiiy rahbari A. A. Koruchekov. 2016 yil

## Manbalar



* http://www.ermolova.ru/theater/creators/view/144/
* https://web.archive.org/web/20160306083616/http://teatrpushkin.ru/people/zemlyanskiy-sergey