José Fonte

**José Miguel da Rocha Fonte** ComM (1983-yil 22-dekabrda tugʻilgan) — portugaliyalik professional futbolchi, Liga 1 klubi « Lille » va Portugaliya terma jamoasida markaziy himoyachi sifatida oʻynaydi.

José Fonte professional faoliyatini Sporting CP B jamoasida boshlagan, 2007-yilda Crystal Palace bilan Angliyaga koʻchib oʻtgan. U 2010-yilda “Southampton” bilan shartnoma imzolagan va u yerda 2017-yil yanvarida “West Ham United” ga oʻtgunga qadar barcha musobaqalarda 288 oʻyin oʻtkazgan. Keyin u Xitoyning Dalian Yifang va Fransiyaning Lille klublarini himoya qildi va 2020-21-yilgi mavsumda Liga 1 chempionligini qoʻlga kiritdi.

30 yoshidan buyon portugaliyalik futbolchi José Fonte ikki marta UEFA Yevropa chempionati va 2018-yilgi FIFA Jahon chempionatida ishtirok etgan va UEFA Euro 2016 gʻolibi boʻlgan.

## Klubdagi faoliyati

### Portugaliya
Penafielda tugʻilgan José Fonte oʻzining futbol ta'limini (10 yoshdan 13 yoshgacha u yerda oʻynaganidan keyin) Sportingda tugatgan. U faqat Sporting CP B bilan uchinchi divizionda kattalar safida maydonga tushdi. U 2004-yilda Salgueiros bilan shartnoma imzoladi, ammo klub jiddiy moliyaviy qiyinchiliklarga duch keldi va koʻp oʻtmay tugatildi; natijada u shartnomasini bekor qildi va Segunda Ligada Felgueirasga oʻtdi.

José Fonte 2005-yil mavsum oraligʻida Vitória F.C bilan Primeiradagi ilk oʻyinini oʻtkazdi, bu yerda uning oʻyinlari Benfica e'tiborini tortdi, u 2006-yilning yanvarida u bilan shartnoma imzoladi U darhol boshqa liga jamoasi Paços de Ferreyraga ijaraga berildi. U mavsumni 26 ta oʻyin va 1 gol bilan yakunladi, " Penafiel "ga qarshi safarda 2:2 hisobida durang oʻynab, darvozaga ikkita gol urdi - Paços ham, Setubal ham oʻz maqomini saqlab qolishga muvaffaq boʻldi.

José Fonte 2006—2007-yilgi mavsumni hamon oliy divizionda ishtirok etayotgan Estrela da Amadoraga ijara asosida oʻtkazdi, Lissabon klubi toʻqqizinchi oʻrinni egallaganligi sababli liganing beshta oʻyinini oʻtkazib yubordi.

### Crystal Palace
2007-yilning iyul oyida José Fonte ijara asosida Angliyaning Crystal Palace jamoasiga oʻtdi, jarohatlardan soʻng jamoaning asosiy tarkibiga kiritildi. Ushbu harakat 2007—2008-yilgi mavsum oxirida doimiy amalga oshirildi, Palace beshinchi oʻrinni egallashga muvaffaq boʻldi va koʻtarilishi natijasida pley-offga yoʻllanma oldi.

José Fonte muntazam ravishda londonliklar bilan Futbol Ligasi chempionatida qatnashishda davom etdi, hatto kerak boʻlganda vaqtinchalik hujumchi sifatida ham maydonga tushdi.

### Southampton

José Fonte 2010-yil 9-yanvarda "Southampton "ga 1,2 mln funt sterling evaziga uch yarim yillik shartnoma imzolagan edi. U bir haftadan soʻng yana ikkita soʻnggi transferlar Jon Otsemobor va Danny Seaborne bilan birga "Millwall" ga qarshi oʻyinda (1:1) debyut qildi. Uning "Southampton"dagi birinchi goli 28-avgust kuni Bristol Roversga qarshi safarda (4:0) boʻlgan.

Ligada yettita gol urib, “Southampton”ga ikkinchi bosqichga koʻtarilishiga yordam berganidan soʻng, José Fonte 2010—2011-yilgi mavsumda Birinchi ligada-yilning eng yaxshi jamoasi deb topildi. Shuningdek, u 64% ovoz toʻplagan "Southampton"ning eng yaxshi oʻyinchisi deb topildi, Adam Lallana 18% ovoz bilan ikkinchi va Dan Harding 7% ovoz bilan uchinchi oʻrinni egalladi.

2011-yil 29-dekabrda José Fonte klubda 2015-yilning iyunigacha qoladigan yangi shartnoma imzoladi. "Southampton" shartnoma imzolaganida turnir jadvalida birinchi oʻrinni egallab turgan edi, futbolchi mavsumning oʻsha paytdagi har bir liga oʻyinida maydonga tushgan. Oxir-oqibat u 42 oʻyin va 1 golga hissa qoʻshdi, bu mavsumning soʻnggi oʻyinida Coventry City darvozasiga gol urdi, jamoa ketma-ket ikkinchi marta koʻtarildi.

José Fonte 2012-yilning 19-avgustida Premer-ligada debyut qildi va “Manchester City” ga safarda 3:2 hisobida magʻlub boʻlgan uchrashuvda toʻliq 90 daqiqa oʻynadi. U musobaqadagi ilk gollarini 7-oktyabr kuni “Fulham” jamoasiga qarshi oʻyinda (2:2) kiritdi, ikkinchi gol esa soʻnggi daqiqada kiritildi. 2013-yilning 24-avgustida u “ Sunderlend ”ga qarshi uy oʻyinining 89-daqiqasida boshi bilan gol urib, jamoasiga ochko saqlab qolishiga yordam berdi.

2014-yilning 23-yanvarida José Fonte mashgʻulot vaqtida jamoadoshi Dani Osvaldo tomonidan hujumga uchradi. Keyinchalik, ikkinchisi qishki transfer oynasida "Juventus" klubiga ijaraga berildi.

2014-yilning 8-avgustida José Fonte Southampton bilan 2017-yilning iyuniga qadar yangi uch yillik shartnoma tuzdi va jamoa sardori etib tayinlandi. U 2016-yilning 16-oktabr kuni “Burnley”ga qarshi oʻz uyida 3:1 hisobida gʻalaba qozongan holda klub safidagi 250-liga oʻyinini oʻtkazdi.

### West Ham United
2017-yilning 20-yanvarida José Fonte Premer-liganing “ West Ham United ” klubi bilan 8 mln funt sterling evaziga ikki yarim yillik shartnoma imzoladi (plyus potentsial qoʻshimchalar). U 1-fevral kuni ligadagi debyutini oʻtkazdi, oʻz uyida "Manchester City"dan 0:4 hisobida magʻlub boʻlib, Raheem Sterlingni yiqitib penaltini oʻtkazib yubordi.

2017-yilning 4-noyabrida sobiq jamoalaridan biri Crystal Palacega qarshi liga oʻyinidan soʻng José Fonte oyogʻidan jarohat olgani ma’lum boʻldi va bu-yil oxiriga qadar safdan chiqdi.

### Dalian Yifang
José Fonte 2018-yil 23-fevralda Xitoy Superligasi klubi Dalian Yifangga 5 mln funt sterling evaziga oʻtdi. 15-iyul kuni u shartnomani bekor qildi.

### Lille
José Fonte 2018-yilning 20-iyulida Fransiya 1 -ligasining “ Lille ” klubi bilan ikki yillik shartnoma imzolagan. 37 yoshli futbolchi jamoa sardori 2020-2021- yilgi Liga 1 chempioni boʻldi, bu 2010—2011-yildan buyon birinchi marta 36 oʻyin oʻtkazib, bu jarayonda 3 gol urdi.

## Terma jamoadagi faoliyati

José Fonte 2006-yilda Vale do Tejo turniri uchun Portugaliya B jamoasiga chaqirilgan . 24-yanvar kuni u Sloveniyaga qarshi oʻynadi, oʻyin 1:1 hisobidagi durangdan keyin penaltilar seriyasida magʻlub boʻldi.

2014-yil 3-oktabrda, qariyb 31 yoshida José Fonte Fransiya bilan oʻrtoqlik oʻyini va Daniyaga qarshi UEFA Evro-2016 saralash oʻyiniga birinchi marta kattalar jamoasiga chaqiruv oldi. U 18-noyabr kuni “ Old Trafford ”da Argentina ustidan 1:0 hisobida gʻalaba qozongan oʻyinning ikkinchi boʻlimida oʻynagan yana bir oʻrtoqlik uchrashuvida debyut qildi.

José Fonte bosh murabbiy Fernando Santos tomonidan Yevro-2016 uchun tarkibga tanlangan. Uning turnirdagi ilk oʻyini 25-iyun kuni boʻlib oʻtdi, u "Southampton"dagi jamoadoshi Cédric Soares bilan 1/8 finalda Xorvatiyaga qarshi oʻyinni boshladi va Portugaliya qoʻshimcha vaqtdan keyin 1:0 hisobida gʻalaba qozondi. U Portugaliya mezbon Fransiyani 1:0 hisobida magʻlub etgan finalgacha oʻz oʻrnini saqlab qoldi.

José Fonte 2018-yilda Rossiyada boʻlib oʻtadigan FIFA Jahon chempionati va Portugaliyaning 2019-yilgi UEFA Millatlar Ligasi finalidagi gʻalabali klubi, shuningdek, kechiktirilgan UEFA Evro-2020 uchun yakuniy 23 kishilik tarkibga kiritildi.

2021-yil 9-oktabr kuni 37 yoshida José Fonte milliy terma jamoadagi ilk golini oʻz uyida Qatarga qarshi oʻyinda (3:0) kiritdi.

2022-yil 24-mart kuni 38 yoshida José Fonte Portugaliya terma jamoasining Jahon chempionati saralashi pley-off bosqichida Turkiyaga qarshi oʻyinda 50-uchrashuvini oʻtkazdi va ikkinchi boʻlimda Enes Ünalga jarima maydonchasi ichida tepgan penaltini amalga oshirdi. Biroq, uning Lilledagi jamoadoshi Burak Yılmaz zarbani oʻtkazib yubordi va oʻyin 3:1 hisobida Portugaliya foydasiga yakunlandi va u soʻnggi pley-off oʻyiniga yoʻllanma oldi.

## Shaxsiy hayoti
José Fontening ukasi Rui ham futbolchi. Hujumchi, ikkalasi Sporting (yoshlar darajasida), Crystal Palace va Lilleda jamoadoshlari edi. Ularning otasi Artur Portugaliya oliy divizionida 12 mavsum oʻynagan.

## Faoliyat statistikasi

### Klub



### Terma jamoada

 *Scores and results list Portugal's goal tally first, score column indicates score after each Fonte goal*.

## Yutuqlar
**Southampton**

* Futbol ligasi kubogi : 2009–10

**Lille**

* Liga 1 : 2020–21
* Chempionlar kubogi : 2021

**Portugaliya**

* UEFA Yevropa chempionati : 2016
* UEFA Millatlar ligasi : 2018–19
* FIFA Konfederatsiyalar kubogi uchinchi oʻrin: 2017

**Individual**

* Yilning PFA jamoasi : 2010–11 Liga Birinchi
* Southampton mavsumning eng yaxshi futbolchisi : 2010–11, 2014–15

**Buyurtmalar**

* "Buyuk xizmatlari uchun" ordeni qoʻmondoni : 2016

## Manbalar

## Havolalar

* Lille OSC veb-saytidagi profil  (in French)
* Portugaliya futbol federatsiyasi veb-saytidagi profil (in Portuguese)