Fenerbahche

**Fenerbahche** (), – 1907 yilda asos solingan, Turk futbolining eng muhim klublaridan biridir. Turkiya chempionatida eng koʻp marta kubok olgan. Jamoa ranglari sariq va lojuvard. Jamoaning oʻz maydoni Fenerbahche Shukru Sarachog'lu Stadioni hisoblanadi.

Fenerbahche Basketbol Jamoasi 2017 Euroleague chempioni bolgan va Turkiya basketbol tarixidagi eng katta muvaffaqiyatni qozongan.

## Tarixi

### 1907-1923-yillar. Dastlabki yillar
Klub rasman 1907-yilda tashkil etilgan, ammo uning ildizlari 1899-yilga borib taqaladi. 19-asrning oxirida Usmonlilar imperiyasida har qanday sport va madaniy jamiyatlar faoliyati taqiqlangan edi.

Sulton Abdulhamid II har qanday manfaatlar uyushmalaridan qoʻrqardi, ularni monarxiya uchun tahdid deb hisoblardi. 1899-yilda Kadikoʻy viloyati aholisi "Qora paypoqlar FC" nomini berib, jamoa tuzishga qaror qilishgan; tez orada tarqalib ketgan. 1902-yilda ular yana jamoani yigʻishgan, bu safar Kadikoʻy futbol klubi deb nomlangan, ammo bu jamoa Turkiya futboli tarixida birinchi boʻlish niyatida emas edi. Uchinchi urinish muvaffaqiyatli boʻldi. 1907-yilda, bahor kunlarining birida choy stolida Ziya Songulen va Enver Necip Akaner Fenerbahche sport klubini yaratishga qaror qilishdi. Bu sport jamiyati ham muammoga duch kelmaslik uchun yashirincha tuzilgan. Sulton Abdulhamid II davridagi qonunlarga koʻra, yoshlarga klublar tuzish va ingliz futboli oʻynash taqiqlangan. Klubning birinchi prezidenti etib Ziyo Songulen, klubning birinchi bosh kotibi Aetullah Bey, sardorlik lavozimiga esa Enver Nejip Akaner saylangan.

Fenerbahche jamiyatining faoliyati 1908-yilgi islohotgacha, barcha futbol klublari rasman qonuniy roʻyxatdan oʻtgunga qadar noqonuniy edi. Klub Kadiko'y Moda shahridagi Besbuik koʻchasida asos sola boshlagan. Dastlab, jamoaning ranglari sariq va oq edi, ammo 1909-yilda ular sariq va toʻq koʻk rangga oʻzgartirilgan, klub shu kungacha ushbu rang ostida ishlaydi. Fenerbahche 1909-yilda Istanbul ligasiga kirdi va musobaqaning birinchi yilida beshinchi oʻrinni egallagan.

## Qoʻlga kiritilgan chempionlik va kuboklar
**Yevropa chempionatlari:**
* Balkan Kupası Şampiyonluğu (1): 1966—1967

**Turkiya chempionati:**
* Turkiya ligasi (16): 1959, 1960-61, 1963-64, 1964-65, 1967-68, 1969-70, 1973-74, 1974-75, 1977-78, 1982-83, 1984-85, 1988-89, 1995-96, 2000-01, 2003-04, 2004-05, 2006-07
* Otaturk Kubogi (2): 1964, 1998
* Prezident kubogi (6): 1968, 1973, 1975, 1984, 1985, 1990
* Boshvazir kupası (8): 1945, 1946, 1950, 1973, 1980, 1988, 1992, 1998
* Turkiya kubogi (4): 1967-68, 1973-74, 1978-79, 1982-83
* TSYD kubogi (12): 1969, 1973, 1975, 1976, 1978, 1979, 1980, 1982, 1985, 1986, 1994, 1995
* Turkiya chempioni (3): 1932-33, 1934-35, 1943-44
* Donanma Kubogi (4): 1982, 1983, 1984, 1985
* Istanbul Ligasi (11): 1911-12, 1913-14, 1914-15, 1929-30, 1932-33, 1934-35, 1935-36, 1936-37, 1943-44, 1946-47, 1947-48
* Istanbul Professional ligasi (3): 1952-53, 1956-57, 1958-59
* Istanbul Havaskorlar Ligasi (1): 1914-15
* Istanbul Juma Ligasi (2): 1920-21, 1922-23
* Istanbul Kubogi (1): 1944
* Istanbul shildi (4): 1930, 1934, 1938, 1939
* Milli Küme (6): 1936-37, 1939-40, 1942-43, 1944-45, 1945-46, 1949-50
* Spor-Toto Kubogi (1): 1967

## Fenerbahçeʼning mashhur oʻyinchilari
*  Robin van Persie
*  Aleks de Souza
*  Ariel Ortega
*  Aykut Qojaman
*  Brian Steen Nielsen
*  Jon Bartu
*  Jamil Turan
*  Jihod Arman
*  Dalian Atkinson
*  Elvir Bolich
*  Elvir Bo'lich
*  Engin Verel
*  Erjan Aktuna
*  Erdog'on Shenay
*  Haim Revivo
*  Jay-Jay Okocha
*  Jes Hogh
*  Kennet Andersson
*  Lefter Kuchukandonyadis
*  Milan Rapaich
*  Nicolas Anelka
*  Og'uz Chetin
*  Ogun Altiparmoq
*  Pierre van Hooijdonk
*  Ridvan Dilmen
*  Rushtu Rechber
*  Selchuk Yula
*  Sergei Rebrov
*  Sarhot Aqin
*  Stephen Appiah
*  Shenol Birol
*  Tanju Cholak
*  Toni Schumacher
*  Tunjoy Shanli
*  Turhan Sofuog'lu
*  Uche Okechukwu
*  Viorel Moldovan
*  Washington Stecanelo Cerqueira
*  Zeki Rizo Sporel
*  Ziya Shengul
*  Zoran Mirkovich

## Gʻolib boʻlgan muhim oʻyinlari

### Fenerbahçe – Galatasaray tarixiy oʻyinlari
* 10.02.1933 – İstanbul Ligasi (Taksim Stadı) 5-1
* 23.02.1935 – İstanbul Ligasi (Fenerbahçe Stadı) 6 – 1
* 12.12.1976 – Deprem Kubogi (Ankara 19 Mayıs Stadı) 6 – 1
* 16.08.1980 – TSYD Kubogi (İnönü Stadı) 5 – 0
* 03.05.1989 – Turkiya Kubogi (Ali Sami Yen Stadı) 4 – 3 (ilk yarı 0-3)
* 08.09.1996 – Turkiya Ligasi (Ali Sami Yen Stadı) 4-0
* 06.11.2002 – Turkiya Ligasi (Fenerbahçe Şükrü Saracoğlu) 6 – 0
* 22.04.2006 – Turkiya Ligi (Fenerbahçe Şükrü Saracoğlu) 4 – 0

### Yevropadagi tarixiy oʻyinlar
* 1968 – **Fenerbahche** 2 – 1 Manchester City (Chempionlar Ligasi Kubogi 1. Tur saralash oʻyini)
* 1985 – Bordeaux 2 – 3 **Fenerbahçe** (Chempion jamoalar kubogi 1. Tur saralash oʻyini)
* 1996 – Manchester United 0 – 1 **Fenerbahçe** (Chempionlar Ligasioʻyini) (30 Ekim 1996' daki bu maçta, Fenerbahçe, Manchester United jamoasini 40 yilda ilk bor oʻz maydonida magʻlub qilgan jamoa boʻldi. Bu tarihi maçta Fenerbahçeʼnin golünü Elvir Boliç atmıştır.)
* 1998 – **Fenerbahche** 1- 0 Parma (Uefa 2. Saralash bosqichi)(Shu mavsumda Parma UEFA kubogini qoʻlga kiritdi)
* 2001 – **Fenerbahche** 2 – 1 Glasgow Rangers (Chempionlar Ligasi 3. saralash bosqichi)
* 2004 – **Fenerbahche** 1 – 0 Sparta Prag (Chempionlar ligasi oʻyini)
* 2004 – Sparta Prag 0 – 1 **Fenerbahche** (Chempionlar ligasi oʻyini)
* 2004 – **Fenerbahche** 3 – 0 Manchester United (Chempionlar ligasi oʻyini)
* 2005 – **Fenerbahche** 3 – 0 PSV Eindhoven (Chempionlar ligasi oʻyini)
* 2006 – **Fənərbaxcha ** 3 – 0 Palermo (Uefa Kuboku)
* 2007 – **Fənərbaxcha ** 1 – 0 Anderleht (Çampionlar Liqası oyunu)
* 2007 – **Fənərbaxcha ** 2 – 0 Anderleht (Çampionlar Liqası oyunu)
* 2007 – **Fənərbaxcha ** 1 – 0 Inter (Çampionlar Liqası oyunu)
* 2007 – **Fənərbaxcha ** 2 – 0 PSV Eindhoven (Çampionlar Liqası oyunu)
* 2008 – **Fənərbaxcha ** 3 – 2 Sevilla (Çampionlar Liqası oyunu)
* 2008 – **Fənərbaxcha ** 2 – 1 Chelsea (Çampionlar Liqası oyunu)

## Izohlar
 

## Manbalar

## Havolalar