The University of British Columbia

**Britaniya Kolumbiyasi universiteti** ( universiteti Kanadaning eng mashhur universitetlaridan biri boʻlib, Vankuver shahrida joylashgan.

## Tarixi
Universitet 1908-yilda viloyat qonun chiqaruvchi organining akti bilan tashkil etilgan. U asosiy kampusi Britaniya Kolumbiyasida joylashgan birinchi universitet boʻldi - bundan oldin MakMaster, Toronto va MakGill universitetlarining filiallari viloyatda oliy taʼlim bergan. 1910-yilda universitetni Point Greyda qurishga qaror qilindi, ammo qurilishning oʻzi Ikkinchi jahon urushi boshlanishi sababli kechiktirildi va natijada 1915-yilda universitet Fairvyuda ish boshladi.

Oʻqituvchilarning birinchi guruhi MakGill universitetidan yangi universitetga koʻchib oʻtdi va oʻquv dasturi u yerning dasturi bilan oʻxshash boʻlgan.1919-yilda qishloq xoʻjaligi fakulteti ochildi. Universitet, shuningdek, hamshiralar va tibbiyot xodimlarini tayyorlash boʻyicha dasturlarni ishga tushirdi va Britaniya Hamdoʻstligi mamlakatlarida birinchi boʻlib, ushbu mutaxassisliklar boʻyicha ilmiy darajaga ega boʻldi. 1920-yildan boshlab magistrlik va doktorlik darajasini olish imkoniyati paydo boʻldi.

1920-yilda Viktoriyadagi MakGill universitetining filiali (hozirgi mustaqil Viktoriya universiteti) Britaniya Kolumbiyasi universiteti homiyligi ostiga oʻtdi. 1925-yilda Britaniya Kolumbiyasi universiteti Point Greydagi yangi kampusga koʻchib oʻtdi. 1930-yillarda universitetda oʻrmon xoʻjaligi va tijorat dasturlari ishlab chiqildi.

Ikkinchi jahon urushi davrida koʻplab universitet professorlari qurolli kuchlarda xizmat qilgan yoki harbiy ahamiyatga ega boʻlgan tadqiqotlar bilan shugʻullangan. Urushdan keyingi yillarda abituriyentlar soni keskin koʻpaydi: agar 1944-45 oʻquv yilida 3000 dan oshiq talaba boʻlgan boʻlsa, 1947-48 oʻquv yilida talabalar va oʻqituvchilar uchun deyarli 9400 taga yetdi. Keyinchalik yangi binolar qurilishi boshlandi, yangi fakultetlar: yuridik (1947), farmakologiya (1949), tibbiyot (1950) va pedagogika (1956) fakultetlari tashkil etildi, 1948-yilda esa aspirantura fakulteti ish boshladi. 1951 va 1957-yillarda oʻrmon xoʻjaligi va tijorat kafedralariga fakultet maqomi berildi.

1961-yilda universitetda yirik tibbiy tadqiqot markazi qurilishi boshlandi. 1964-yilda stomatologiya fakulteti ochilib, Fanlar fakulteti ikkiga - gumanitar va aniq fanlar fakultetiga boʻlingan. Xuddi shu oʻn yillikda kutubxonashunoslik, restorativ tibbiyot, audiologiya va nutq fanlari dasturlari boshlandi.

1985-yilda Kanada yogʻoch va qogʻoz tadqiqot institutining ikkita laboratoriyasi ish boshladi, Britaniya Kolumbiyasi universiteti kampusida va uning hududiga tutash Discovery Parkda. 1987-yilda universitetda Biotibbiyot tadqiqotlar markazi ochildi. Oʻsha yildan beri Kanadaning tub aholisiga oid tashabbuslarni xalq taʼlimi va strategik rejalashtirishni muvofiqlashtirish dasturi mavjud. 2001-yilda universitet kutubxonasi Amerika shimoli-gʻarbiy sohilini oʻrganish, Britaniya Kolumbiyasi tarixi, Kanadadagi Xitoy hamjamiyati va Kanada Tinch okeani temir yoʻli mavzularida 25 000 ta toʻplamga ega Uolles va Madlen Cheung oʻquv zalini ochdi. 2005-yilda Kelouna shahrida Britaniya Kolumbiyasi universitetining ikkinchi kampusi ochildi va keyingi oʻn yil ichida hajmi ikki baravar koʻpaydi. Xuddi shu yili Gonkong universitetining Osiyo-Tinch okeani boʻlimi ochildi; Hindistonda (Bangalor va Dehli) filiallarinining ochilish rejalari ham eʼlon qilindi.

Universitet bitiruvchilari qatoriga bir nechta Nobel mukofoti laureatlari, 60 dan ortiq Rodos olimlari va Kanada Qirollik jamiyatining 200 dan ortiq aʼzolari kiradi.

## Hozirgi holat
1960-yillardan beri Britaniya Kolumbiyasi universiteti Shimoliy Amerikadagi eng yirik davlat universitetlaridan biriga aylandi. Uning oʻqituvchilari soni 4000 dan oshadi va ikkita asosiy kampusda (Vankuver va Kelounada) talabalar - 56 ming ga yaqin. Umuman olganda, universitet 500 ga yaqin bakalavr va magistratura dasturlarini taklif etadi.

Britaniya Kolumbiyasi universitetining Vankuverdagi kampusi 500 ga yaqin binolardan, jumladan, 600 oʻrinli shifoxonadan iborat. Viloyatdagi asosiy universitet tibbiyot fakulteti Viktoriya, Shahzoda Jorj va Okanagane  (Keloun kampusi) filiallari bilan ifodalanadi. Kelounda sartarosh  K. Irving nomidagi liberal sanʼat va aniq fanlar maktabi mavjud.Fakultetlar - magistratura, pedagogika, amaliy fanlar va ijtimoiy rivojlanish, Ijodiy va tanqidiy fanlar boʻlimlari. Bir qator ilohiyot kollejlari Britaniya Kolumbiyasi universitetiga, shu jumladan Vankuver ilohiyot maktabiga (Anglikan cherkovi va Kanada Birlashgan cherkovining qoʻshilishi natijasida tashkil etilgan), Sankt-Peterburgga qarashli. Mark (katolik), Regents kolleji.

Britaniya Kolumbiyasi  universiteti Kanadaning yetakchi tadqiqot universitetlaridan biri boʻlib, 2010-yillarning oʻrtalarida tadqiqot byudjeti 550 million dollar atrofida boʻlgan. Gʻarbiy Kanadadagi boshqa universitetlar bilan birgalikda universitet siklotron yordamida jismoniy va tibbiy tadqiqotlar oʻtkazish boʻyicha TRIUMF loyihasida ishtirok etadi. Gʻarbiy Kanada universitetlari ham Vankuver orolidagi Bamfild dengiz biologiyasi stansiyasida tadqiqot olib borishda hamkorlik qilmoqda. 1990-yillardan boshlab Britaniya Kolumbiyasi universitetida Integratsiyalashgan kompyuter tizimlarini tadqiq qilish markazi, ilgʻor materiallar va jarayonlarni loyihalash laboratoriyasi va oʻrmon tadqiqotlari markazi, 2011-yildan esa atrof-muhitning barqarorligini ta’minlash boʻyicha interaktiv tadqiqotlar markazi faoliyat yuritadi. Universitet tadqiqot va oʻqitish uchun ishlatiladigan  Freyzer vodiysi oʻrmoniga  va Vankuver orolidagi Oyster-Riverdagi eksperimental ferma ga ega. Britaniya Kolumbiyasi universiteti oʻz faoliyati davomida xususiy korxonalar bilan 1300 dan ortiq qoʻshma loyihalarni amalga oshirdi, 200 ga yaqin yangi kompaniyalarni tashkil etishda ishtirok etdi.

Universitetda antropologiya muzeyi mavjud boʻlib, u dunyodagi Shimoliy Amerikaning shimoli-gʻarbiy sohilidagi anʼanaviy sanʼatning eng yaxshi kolleksiyalaridan biriga ega. Kanadadagi eng yirik kutubxonalardan biri boʻlgan universitet kutubxonasi 9 million nusxaga ega. Universitet hududida 44  maydonga ega botanika bogʻi, sanʼat galereyasi hamda Belkin va Chan Shun konsert zalini boshqaradigan Chan Ijro sanʼati markazi mavjud>.

*[[Tayms|Times]]* World University Rankings reytingida Britaniya Kolumbiyasi universiteti 2021/22 oʻquv yilida, shu jumladan obroʻsi boʻyicha ham kuchli 50 talikka kirdi. Taʼsir qilish reytingida universitet 13-oʻrinni egalladi. Jahon universitetlarining Shanxay reytingida universitet doimiy ravishda 2017-yilda 31-oʻrinni qoʻshgan holda eng yaxshi 50 talik qatoridan joy oldi, geografiya va ekologiya yoʻnalishlari boʻyicha esa kuchli yigirmatalikdan joy oldi.

### Kinoda

* Bosh rolni Al Pachino oʻynagan “ 88 daqiqa ” filmining bir qancha sahnalari kampusda suratga olindi.
* " Harper oroli " ning butun seriyasi kampusda suratga olingan.

*