Prunus virginiana

***Prunus virginiana***, odatda **achchiq meva** **chokecherry,** **Virjiniya qush gilosi** va **gʻarb chokecherrysi** deb ataluvchi raʼnodoshlar oilasiga mansub gulli oʻsimlik turi.  Vatani Shimoliy Amerika.

## Tavsif
Chokecherry boʻyi 1-6 metrgacha oʻsadigan buta yoki kichik daraxt, kamdan-kam hollarda boʻyi  yoki  ga yetadi, poyasining qalinligi . Barglari oval, uzunligi , kengligi  cheti tishli.

Gullari toʻpgullarda ochiladi. Toʻpgullarning uzunligi  kech bahorda (barglar paydo boʻlgandan keyin),  uzunligi oxir-oqibat 15 sm gacha yetadi.

Mevalar danak meva diametri taxminan , rangi yorqin qizildan qora ranggacha boʻlgan. Taʼmi bir oz nordon va achchiq juda oʻtkir taʼmga ega. Ular pishganida biroz shirinroq boʻladi. Ularning har birida katta danak bor.

### Kimyo
Chokecherries tarkibida antotsianinlar kabi antioksidant pigment birikmalari juda yuqori. 

### Oʻxshash turlar
Chokecherry Shimoliy Amerikaning sharqiy qismida oʻsuvchi qora gilos (*Prunus serotina*) bilan chambarchas bogʻliq boʻlib, uning boʻyi  ga yetishi mumkin. Chokecherry bargi nozik tishli chetga ega va yuqorisi quyuq yashil rangda, pastki tomoni ochroq, qora gilos bargi chetida koʻplab toʻmtoq qirralarga ega va toʻq yashil va silliqdir.

## Taksonomiya
Chokecherry nomi Manchuriya gilosi yoki Amur chokecherry (*Prunus maackii*) uchun ham ishlatiladi.

### Turlari

* *Prunus virginiana* var. *virginiana* 
* *Prunus virginiana* var. *demissa* 
* *Prunus virginiana* var. *melanokarpa*

## Tarqalish
*P.virginiana* Kanadaning koʻp qismini (shu, jumladan, Shimoli-gʻarbiy hududlar, ammo, Yukon, Nunavut va Labrador bundan mustasno), Amerika Qoʻshma Shtatlarining koʻp qismini (shu jumladan Alyaskani, lekin janubi- sharqiy baʼzi shtatlarni hisobga olmaganda) va shimoliy Meksikani (Sonora, Chihuahua, Quyi Kaliforniya, Durango) oʻz ichiga oladi.

## Kultivatsiya
Chokecherryning bir qator navlari mavjud. „Canada Red“ va „Schubert“ barglari binafsha rangga kirib, kuzda toʻq sariq va qizil rangga kiradi. „Goertz“ navining juda mazali mevasi bor.
File:PrunusVirg2.jpg|thumb|Ochilgan gullar
File:Prunus virginiana var. virginiana BW-1966-0526-0859.jpg|Prunus virginiana var. virginiana 
File:Prunus virginiana - chokecherry - Flickr - Matt Lavin (20).jpg|Prunus virginiana - chokecherry 


## Toksiklik
Mevaning danaklari zaharli hisoblanadi. Chokecherry otlar, ilgʻoqlar, qoramollar, echkilar, kiyiklar va boshqa hayvonlar uchun zaharli hisoblanadi. Barglari soʻligandan (masalan, sovuqdan keyin yoki shoxlari singandan keyin) keyin juda zaharli boʻlib qoladi, chunki soʻlish barg tarkibidagi siyanidni tashqariga chiqaradi. Barglarning oʻzi zaharli boʻlib, taxminan  barglar halokatli boʻlishi mumkin. Zaharlangan otning belgilari ogʻir nafas olish va zaiflikni oʻz ichiga oladi. 

## Foydalanadi
Buyuk tekisliklar, Kanada va Amerika Qoʻshma Shtatlarining tayga mintaqasidagi koʻplab indeys qabilalari uchun chokecherries anʼanaviy eng muhim meva boʻlib, asosiy taom boʻlgan pemmikaning bir qismidir. Chokecherry ildizining qobigʻi tubjoy amerikaliklar tomonidan shamollash, isitma va oshqozon kasalliklarini oldini olish yoki davolash uchun ishlatilgan. Chokecherry mevasi toʻliq pishganida yeyish mumkin, xom holatda meva tarkibida toksin mavjud. Meva murabbo yoki sirop tayyorlash uchun ishlatilishi mumkin, ammo meva achchiqligi sababli konservalarni shirin qilish uchun shakar qoʻshish lozim.

Chokecherry, shuningdek, sharob ishlab chiqarish uchun ishlatiladi.

## Madaniyat
2007-yilda Shimoliy Dakota gubernatori Jon Xyuven chokecherni shtatning rasmiy mevasi deb nomlash toʻgʻrisidagi qonun loyihasini imzoladi.

## Manbalar