Islandiya bayrogʻi

**Islandiya bayrogʻi** 1944-yil 17-iyunda, Islandiya respublikaga aylangan kuni belgilangan 34-sonli qonunda rasman tasvirlangan. Qonun „Islandiyaliklarning davlat bayrogʻi va davlat qurollari toʻgʻrisidagi qonun“ deb nomlanadi va Islandiya bayrogʻini quyidagicha tavsiflaydi:Islandiyaning birinchi milliy bayrogʻi moviy fondagi oq xoch edi. U birinchi marta 1897-yilda paradda namoyish etilgan. Zamonaviy bayroq 1915-yildan boshlab, asl bayroqning oq xochiga qizil xoch kiritilgandan keyin paydo boʻldi. Bu xoch xristianlikni ifodalaydi. U 1918-yilda Daniya tomonidan Islandiyaga suverenitet berilganida qabul qilingan va davlat bayrogʻi boʻlgan. Islandiya xalqi uchun bayroqning rangi oʻz mamlakati landshaftining tasavvurini ifodalaydi. Ranglar orolni tashkil etuvchi elementlarning 3 tasini anglatadi. Qizil rang orol vulqonlari tomonidan paydo boʻlgan olovdir, oq Islandiyani qoplagan muz va qorni eslatadi, koʻk esa orolning togʻlari uchun berilgan.

## Tarix

Endryu Evansning *Islandiyada* tasvirlangan afsonasiga koʻra, oq xochli qizil mato osmondan tushib, 13-asrda Valdemar jangida Daniya gʻalabasini taʼminladi. Keyin Daniya oʻz bayrogʻidagi xochni shimoliy hududlarida ilohiy huquq belgisi sifatida ishlatgan. Islandiya mustaqillikka erishgandan soʻng, ular xristian ramzidan foydalanishni davom ettirdilar.

Islandiyaning fuqarolik bayrogʻi 1913- yildan beri norasmiy ramz sifatida ishlatilgan. U Islandiyani ifodalash uchun 1915-yil 19-iyunda rasman qabul qilingan va Islandiya Daniya bilan birlashgan holda alohida Qirollikka aylangan 1918-yil 1-dekabrdan beri dengizda qoʻllanila boshlandi. Boshqa ramziy maʼnolar Islandiyaning tabiiy xususiyatlariga tegishli. Moviy rang qirgʻoqdan qaralganda togʻlarning rangi, oq rang yil davomida orolni qoplaydigan qor va muzni, qizil rang esa oroldagi vulqonlarni anglatadi.
Fayl:Light Blue Flag of Iceland.svg|alt=The civil flag as it appeared between 1918 and 1944, when the blue colour was classified as „ultramarine blue“. It has an aspect ratio of 18:25.|Fuqarolik bayrogʻi 1918 — 1944-yillarda paydo boʻlgan, koʻk rang „ultramarin koʻk“ deb tasniflangan. Uning tomonlar nisbati 18:25.
Fayl:Hvítbláinn.svg|alt=A former flag which never became official, known as Hvítbláinn („the white-blue“), in use by Icelandic republicans around 1900. A very similar design has subsequently been adopted as the flag of Shetland.|Hech qachon rasmiy boʻlmagan sobiq bayroq, *Hvítbláinn* („oq-koʻk“) nomi bilan tanilgan, taxminan 1900-yillarda Islandiya respublikachilari tomonidan ishlatilgan. Keyinchalik juda oʻxshash dizayn Shetland bayrogʻi sifatida qabul qilingan.


## Bayroq haqidagi qonunlar
1944-yil 17-iyunda, Islandiya respublikaga aylangan kuni, davlat bayrogʻi va gerbi toʻgʻrisidagi qonun qabul qilindi. Bugungi kunga kelib, bu 1991-yilda qabul qilingan ikkita qonundan tashqari, bayroq va gerb toʻgʻrisida qabul qilingan yagona asosiy qonundir: biri bayroqning rasmiy kunlarini, shuningdek, bayroq koʻtarilishi mumkin boʻlgan kunni belgilaydi, ikkinchisi esa bayroq va gerb toʻgʻrisida qabul qilingan. Bu Islandiya bayrogʻining oʻziga xos ranglarini belgilaydi.

Qonun elchixonalar va Tashqi ishlar vazirligi tomonidan qoʻllaniladigan umumiy bayroq va maxsus hukumat bayroqlarining oʻlchamlarini tavsiflaydi. Shuningdek, u bayroqni turli vaziyatlarda, masalan, bayroq ustunida, uyda va har xil turdagi kemalarda qanday qoʻllash kerakligi kabi qonunlarni oʻz ichiga oladi.

Qonunga koʻra, bayroqdan foydalanish huquq emas, balki imtiyozdir. Hech kim oʻz harakati yoki soʻzi bilan bayroqni haqorat qilmasligi kerak, agar qilinsa jarima yoki bir yilgacha qamoq jazosi bilan jazolanishi kerak.

## Rasmiy bayroq kunlari

1991-yil 23-yanvardagi 5-sonli Qonunga muvofiq, milliy bayroq kunlari quyidagilar hisoblanadi. Bu kunlarda bayroq rasmiy binolarda, mansabdor shaxslar va davlatning maxsus vakillari nazorati ostidagi binolarda koʻtarilishi kerak. Quyidagi roʻyxatga kiritilgan har qanday qoʻshimchalar har yili Bosh vazirlik qarori bilan qabul qilinishi mumkin va yarim ustunda tortilishi kerak.

* Islandiya Prezidentining tugʻilgan kuni, hozirda 26-iyun
* Yangi yil kuni
* Muborak Juma
* Pasxa
* Yozning birinchi kuni
* 1-may
* Hosil bayrami
* Dengizchilar kuni
* Islandiya milliy kuni
* Islandiya tili kuni
* 1-dekabr, oʻzini oʻzi boshqarish kuni
* Rojdestvo kuni

## Davlat bayrogʻi

## Bayroqning ranglari
Rasmiy ravishda Islandiya bayrogʻining ranglari 1991-yilda oʻrnatilgan qonunga muvofiq, ranglar quyidagi toʻqimachilikning standart rangilarida beriladi (*Dictionnaire Internationale de la Couleur*):

Islandiya hukumati taniqli Pantone, CMYK, RGB, hex triplet va Avery tizimlarida rang spetsifikatsiyalarini chiqardi.

### Yasalish varaqasi

## Yana qarang

* Shimoliy xoch bayrogʻi
* Bayroq
* Davlat bayrogʻi
* Davlat gerbi
* Bayroqlar roʻyxati
* Suveren davlat bayroqlari galereyasi
* Koʻk, qizil, oq bayroqlar va uchta rangdagi bayroqlar roʻyxati.

## Manbalar