open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Yazid ibn Abu Kabsha as-Saksakiy

**Yazid ibn Abu Kabsha as-Saksakiy** () Қ— arab harbiy qoʻmondoni va Umaviylar xalifaligidagi hokimlardan.

U Abu Kabsha laqabi bilan tanilgan Hayvil ibn Yasarning oʻgʻli bo‘lib, Suriya qabilaviy zodagonlari aʼzosi hamda Ikkinchi fitna davrida Umaviylar tarafdori boʻlgan. Yazid xalifa Abdulmalik ibn Marvonning *[[Shurta|sohib ash-shurtasi]]* sifatida xizmat qilgan. 698-yilda Iroqda xorijiylar bilan kurashgan hamda Iroq hokimi al-Hajjoj ibn Yusuf tomonidan Vositdagi shurtaning boshligʻi etib tayinlangan. 712/713-yilda Vizantiya imperiyasiga qarshi harbiy yurishga boshchilik qildi va 714-yilda Hajjoj vafot etgandan so‘ng, qisqa muddat davomida uning oʻnini egallagan holda Iroq hokimi lavozimini bajargan. Xalifa Sulaymon ibn Abdulmalik (715—717-yillarda hukmronlik qilgan) uni Sindga joʻnatgan. U yerga yetib kelgach, Yazid amaldagi hokim Muhammad ibn Qosimni lavozimidan chetlatib, qamoqqa tashlatgan. Biroq, Yazid Sindga kelganidan ko‘p o‘tmay vafot etgan. 

Uning Ziyad ismli akasi boʻlgan, u haqida biror maʼlumot mavjud emas. Biroq jiyani Sari ibn Ziyad Uchinchi fitna paytida yamanparast yetakchilar safida boʻlgan.

## Adabiyotlar
* 

## Manbalar
Kulsum ibn Iyod al-Qushayriy

**Kulsum ibn Iyod al-Qushayriy** () (741-yil oktybar oyida vafot etgan) – 741-yilning fevral oyidan oktyabr oyigacha Umaviylar xalifaligining Ifriqiyadagi hokimi.

## Hayoti
Kulsum ibn Iyod yirik arab qabilasi Banu Amirning Qushayr boʻlimi, Qaysiy qabilaviy ittifoqidan boʻlgan. Umaviy xalifa Hishom ibn Abdulmalik tomonidan 741-yilning fevral oyiida Qayravon (Ifriqiya) hokimi etib tayinlangan. Uning vakolatiga butun Magʻrib hamda Al-Aldalus hududlari ustidan nazorat olib borish kirgan. Kulsum avvalgi hokim Ubaydulloh ibn al-Habhobning oʻrniga tayinlangan edi, chunki Ubaydullohning notoʻgʻri boshqaruvi bugungi Marokash hududida Berberlar qoʻzgʻolonining koʻtarilishiga sabab boʻlgan, shuningdek, 740-yilning oxirida *al-Ashraf gʻazotida* arab armiyasining magʻlubiyatiga olib kelgan.

## Manbalar
Shokir Ismoilov

**Shokir Axbirovich Ismoilov** ; 1944-yil 24-mart – 2024-yil 5-dekabr) – oʻzbekistonlik sobiq futbolchi. „Neftchi“ va „Paxtakor“ klublarida, himoyachi ampulasida oʻynagan.

## Biografiya
Futbolchilik faoliyati davomida „Paxtakor“, „Doʻstlik“, „Neftchi“, „Zarafshon“ va Qozogʻistonning „Vostok“ jamoalarida oʻynagan. Futbolchilik faoliyatini yakunlaganidan soʻng 1975—1991-yillar davomida SSSR futbol musoboqalarida hakamlik qilgan. Sovet Ittifoqi faxriylar terma jamoasining Paxtakor jamoasiga qarshi oʻrtoqlik oʻyinida qanot hakami siafida ishlagan va bosh hakam Axbor Imomxoʻjayevga yordam bergan.

## Shaxsiy hayot
Shokir Ismoilovning farzandi Marat Ismoilov ham futbol sohasida faoliyat olib borgan va futbol hakami sifatida ishlagan.

## Manbalar

## Havolalar
*
Ismoil ibn Ubaydulloh ibn Abu al-Muhojir

**Ismoil ibn Ubaydulloh ibn Abu al-Muhojir** () 718—720-yillarda Umaviylar xalifaligining Ifriqiyadagi (Shimoliy Afrika) hokimi boʻlgan. Ismoil ibn Ubaydulloh ibn Abu al-Muhojir (yoki al-Muhojjar) Quraysh qabilasi mavlosi boʻlgan&#x5B;**'&#x5D;.</sup>

== Faoliyati ==
718-yilda Ismoil ibn Ubaydulloh [[xalifa]] [[Umar ibn Abdulaziz]] tomonidan Qayravon boshqaruvini yaxshilash va arab boʻlmagan [[Musulmon|musulmonlarni]] xalifalikka qoʻshish siyosatini amalga oshirish uchun oʻzidan oldingi Ifriqiya hokimi [[Muhammad ibn Yazid|Muhammad ibn Yazidning]] oʻrniga tayinlangan. Ismoil xalifa tomonidan tayinlangan qobiliyatli hokimlardan biri boʻlib, oʻzi bosib olgan yerlarda yashovchi aholini kamsitish oʻrniga ularni musulmon hamjamiyatatiga qoʻshilishiga harakat qilgan. Hokimlik davrida [[islom]] dini qoidalariga amal qilgan va [[Berberlar|berberlarga]] solinadigan ortiqcha soliqlarni bekor qilgan. Ismoil ibn Ubaydulloh berberlarning toʻliq islomga oʻtishida ham muhim rol oʻynagan.

Qizigʻi shundaki, Ismoil Umaviylarning Ifriqiyadagi Iberiya ([[al-Andalus]]) ustidan nazorat qilish vakolatiga ega boʻlmagan birinchi va yagona hokimi boʻlgan. Xalifa Umar II al-Andalusga al-Samh ibn Malik al-Xavloniyni hokim etib tayinlagan, shahar Qayravon orqali emas, balki toʻgʻridan-toʻgʻri [[Damashq|Damashqqa]] boʻysungan<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B;**'&#x5D;.

Ismoil Ifriqiyada qisqa, biroq samarali xizmat qilgan. 720-yilda Umar II ning vorisi xalifa Yazid II tomonidan lavozimidan ozod qilingan va uning oʻrniga Yazid bin Abu Muslim Qayravon hokimi etib tayinlangan&#x5B;**&#x5D;.

## Manbalar
Tamim ibn Zayd al-Utbiy

**Tamim ibn Zayd al-Utbiy** () – 726-731-yillarda Sind xalifalik viloyati rahbari. Al-Junayd ibn Abdulrahmon al-Murriy oʻrnini egallagan.

726-yilda Umaviylar Sind viloyatining rahbarligiga al-Junaydning oʻrniga Tamimni tayinladilar. Keyingi bir necha yil ichida Junayd qoʻlga kiritgan barcha yutuqlar boy berildi.

Tammim Sinddan qochib ketgani va *yoʻlda* oʻlganligi aytilgan.
## Manbalar
Uch qahramon

**Uch qahramon** – Shoxrux Rasulov tomonidan Oʻzbekiston Ichki ishlar vazirligi jamoat xavfsizligi departamenti va Oʻzbekiston kinematografiya agentligi hamkorligida suratga olingan oʻzbek filmi. Film IMDb portalida 8.5 ball oldi.

## Manbalar

## Havolalar
*
Bashar Resan

**Bashar Resan Bonyan Albu-Mohammed** (; 1996-yil 22- dekabrda tugʻilgan) – iroqlik professional futbolchi, „Paxtakor“ va Iroq terma jamoasida yarim himoyachi ampulasida oʻynaydi.

## Futbolchilik faolliyati
Bashar 2024-yil 13-dekabr kuni Toshkentning „Paxtakor“ jamoasi bilan shartnoma imzolagan.

## Faoliyat statistikasi

### Klub

## Yutuqlar
### Klub
**Al-Quva al-Javiya**

* Iroq Premyer-ligasi gʻolibi: 2016–17
* Iroq Liga kubogi sohibi: 2015–16
* OFK kubogi sohibi: 2016

**Persepolis**

* Fors koʻrfazi Pro ligasi gʻolibi: 2017–18, 2018–19, 2019–20
* Hazfi kubogi sohibi: 2018–19
* Eron Superkubogi sohibi: 2017, 2018, 2019

;Paxtakor
* Oʻzbekiston kubogi sohibi: 2025
### Terma jamoa
**Iroq U-23**

* U-22 Osiyo chempionati gʻolibi: 2014-yil

**Iroq harbiylari**

* CISM Jahon futbol kubogi : 2013-yil

## Manbalar

## Havolalar

*
Xayrulla Sattarov

**Sattarov Xayrulla Fayzullayevich** – oʻzbek iqtisodchisi. 2019-yildan „Yoshlar kelajagimiz“ jamgʻarmasi direktori. 2024-yildan Oʻzbekiston yoshlar ittifoqi Markaziy kengashi raisi.

## Hayoti
Xayrulla Sattarov 1977-yil 21-noyabr kuni Navoiy viloyatining Navoiy shahrida tugʻilgan. Shahardagi oʻrta maktablardan birini tamomlagach, 1998-yili Navoiy davlat pedagogika institutiga oʻqishga qabul qilingan. Oliygohni 2002-yilda bitirgach, shu yili Toshkent moliya institutiga oʻqishga qabul qilingan. 2006-yilda tamomlagan. 2023-yilda Vazirlar mahkamasi huzuridagi Biznes va tadbirkorlik oliy maktabini tamomlagan.
## Faoliyati
Mehnat faoliyatini 2004-yilda „Tadbirkor“ aksiyadorlik tijorat bankida boshlagan. Turli yillarda mahalliy banklarda faoliyat yuritgan. 2017-yilda „Mikrokreditbank“ bankining davlat dasturlari ijrosini monitoring qilish investitsion loyihalarni moliyalashtirish departamenti rahbari sifatida faoliyatini olib borgan. 2017-yildan 2018-yilgacha „Xalq banki“ning gʻaznachilik departamenti rahbari sifatida ishlagan. „Yoshlar kelajagimiz“ jamgʻarmasi direktori sifatida Oʻzbekistonda yoshlarni tadbirkorlik sohasidagi qiziqishlarini oshirish maqsadida „Biznes marafon“ loyihasini yoʻlga qoʻygan. 2020-yilda Oʻzbekiston savdo-sanoat palatasi rayosati kengashi tarkibiga kiritilgan. 2023-yil 6-fevralda Turkiyaning janubiy va markaziy qismida sodir boʻlgan zilziladan soʻng, jamgʻarma tomonidan gumanitar yordam sifatida Gaziantep va Xatay shaharlarida oʻzbek oshi tayyorlanib, tarqatilgan. 2024-yilda Oʻzbekiston yoshlar ittifoqi Markaziy kengashi raisi lavozimiga tayinlangan.

## Manbalar
Abdulqodir Fitrat

**Abdulqodir Fitrat** () – 2007-yildan 2011-yilgacha Da Afgʻoniston banki raisi. AQShga qochib ketgan va Afgʻoniston tomonidan qidiruvga berilgan. Fitrat 2024-yil aprel oyida vafotigacha Virjiniya shtatining shimoliy qismidagi amerikalik afgʻonlarning katta hamjamiyatida yashagan.

Millati tojik boʻlgan Fitrat Afgʻonistonning Badaxshon viloyatida tugʻilgan. Boshlangʻich taʼlimni oʻz viloyatida, oʻrta taʼlimni esa Kobulda olgan. Keyinchalik Pokistonga koʻchib ketadi va Islomoboddagi Xalqaro islom universitetida iqtisodiyot boʻyicha diplom olgan. AQShning Ogayo shtati Dayton shahridagi Wright davlat universitetida esa magistr darajasini qoʻlga kiritgan. 1990-yillar oxirida Vashingtondagi Xalqaro valyuta jamgʻarmasida mehnat faoliyatini boshlagan. 2000—2001-yillarda Shimoliy Virjiniyadagi First Union National Bankda, keyinroq Jahon bankida ishlagan. Hamid Karzay prezidentligi davrida Afgʻoniston Markaziy banki raisi etib tayinlangan.

## Kabul Bank inqirozi va mamlakatdan qochishi
2010-yilda Kabul Bank inqirozi yuz berganida, Fitrat ushbu voqeaning asosiy ishtirokchilaridan biri boʻlgan. Kabul Bank raisi Sherxon Farnud va boshqa mas’ullar bankning 1 milliard dollar mablagʻini oʻzlarining hashamatli hayot tarzi uchun sarflagan hamda oila aʼzolariga va doʻstlariga noqonuniy kreditlar ajratgan. 2011-yil iyunda Afgʻoniston hukumati Fitratga nisbatan hibsga olish orderini chiqardi. 2012-yil oktyabrda oʻsha davrdagi prezident Hamid Karzay Fitratga AQShdan Afgʻonistonga qaytishni buyurdi. Fitrat 2024-yil 28-aprel kuni Qoʻshma Shtatlarda rak kasalligidan vafot etdi.

## Manbalar

## Havolalar
* Interview: Afghan Central Bank Chief Quits Post, Cites 'Imminent Dangers'
* Profile: Abdul Qadeer Fitrat – BBC News
* Afghan central bank governor Abdul Qadeer Fitrat flees
* Topic – Abdul Qadir Fitrat
Turkiya 2024-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida

**[[Turkiya]] 2024-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida** 101 nafar sportchilar bilan 18 sport turi boʻyicha ishtirok etdi.

## Sportchilar
Quyida Olimpiada oʻyinlariga yoʻllanma qoʻlga kiritgan sportchilar soni boʻyicha maʼlumot keltirilgan.

## Medallar

## Manbalar

## Havolalar
* Turkiya XOQ rasmiy sayti
Axborotlashtirish va telekommunikatsiyalar sohasida nazorat inspeksiyasi

**Axborotlashtirish va telekommunikatsiyalar sohasida nazorat inspeksiyasi** (qisqartmasi: *Oʻzkomnazorat*) – Oʻzbekiston Respublikasi Raqamli texnologiyalar vazirligi huzuridagi Axborotlashtirish va telekommunikatsiyalar sohasida nazorat inspeksiyasi – davlat va xoʻjalik boshqaruvi tizimi, mahalliy davlat hokimiyati organlarida axborot-kommunikatsiya texnologiyalaridan samarali foydalanish, pochta va davriy matbuot nashrlarining tarqatilishi, radioelektron vositalar va yuqori chastotali qurilmalardan foydalanishda amaldagi normalar va qoidalar bajarilishi ustidan nazoratni amalga oshirish bilan shugʻillanadigan Respublika boshqaruv organi.

## Tarixi

Davlat aloqa inspeksiyasi davlat organi sifatida Vazirlar Mahkamasining 1991-yil 16-yanvardagi 13-son qarori va Aloqa Vazirligining buyrugʻi asosida 1991-yilning 1-fevral kuni tashkil etilgan.

## Faoliyati
Aloqa inspeksiyasi oʻz faoliyatini Oʻzbekiston Respublikasining qonunlari, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining qarorlari, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti farmonlari va farmoyishlariga, Butunjahon pochta uyushmasi konvensiyasi va bitimiga va boshqa normativ-huquqiy hujjatlarga amal qilgan holda olib boradi.

### „Technocorp markazi“
„Axborot texnologiyalari va axborot resurslarini rivojlantirish markazi“ MCHJ (qisqartmasi: *Technocorp*) Prezidentning 2019-yil 14-sentabrdagi „Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarining joriy etilishini nazorat qilish, ularni himoya qilish tizimini takomillashtirishga oid qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida“gi PQ-4452-son qarori asosida „Oʻzkomnazorat“ Inspeksiyasi huzurida tashkil etilgan.

## Rahbarlari

1991—1997-yillarda Islomov Shavkat Shukurovich

1997—2000-yillarda Ziyoyev Gʻolibsher Meliboyevich

2000—2001-yillarda Rustamova Muborak Xoshimovna

2003—2009-yillarda Abidxodjayev Shomansur Shoyusupovich

2009—2011-yillarda Atamuhamedov Shuhrat Muhamadaminovich

2012—2012-yillarda Abidxodjayev Shomansur Shoyusupovich

2013—2017-yillarda Umarxodjayev Farxod Tilyamuratovich

2017—2018-yillarda Isbosarov Agzam Faxriddinovich

2018—2019-yillarda Tursunov Rovshan Xamidullayevich

2019—2020-yillarda Xodjayev Asadjon Azatbekovich

2020—2022-yillarda Ziyoyev Gʻolibsher Meliboyevich

2022—2023-yillarda Abdullayev Aʼzam Abdushukurovich

2023—2025-yillarda Abdullayev Aʼzam Abdushukurovich

2025-yildan Rustamov Farrux Shoruxovich

## Manbalar

## Havolalar

* „Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarining joriy etilishini nazorat qilish, ularni himoya qilish tizimini takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida“gi qaror
* Sayti
* Facebook
* Instagram
* Telegram
Sergey Yuran

**Sergey Nikolayevich Yuran** (, ; 1969-yil 11-iyunda tugʻilgan) – ukrainalik va rossiyalik professional futbol murabbiyi va sobiq futbolchi. Hujumchi ampulasida oʻynagan

Hujumchi sifatida SSSR va Rossiya terma jamoalari tarkibida oʻynagan.

## Klub faoliyati
Sergey futbolchilik faoliyati davomida oltita davlat klublarida oʻynagan. Yuran 2001-yilda bosh suyagidan jarohat olganidan soʻng futbolchilik faoliyatini yakunlangan. 2003-yildan murabbiylik faoliyatini boshlagan.

## Murabbiylik faoliyati
2023-yildan 2024-yilning 28-apreligacha Rossiyaning Pari NN jamoasida murabbiylik qilgan.

## Shaxsiy hayot
Uning oʻgʻli Artyom Yuran professional futbolchi hisoblanadi.

## Yutuqlar

### Klub
**Dinamo Kiev**

* Sovet oliy ligasi sohibi: 1990
* SSSR kubogi sohibi: 1990

**Benfika**

* Primeira Divisão gʻolibi: 1993–1994
* Taça de Portugal gʻolibi: 1992–1993

**Porto**

* Primeira Divisão gʻolibi: 1994–1995

**Spartak Moskva**

* Rossiya Premyer-ligasi gʻolibi: 1999-yil

### Individual
* Ukrainada yilning eng yaxshi futbolchisi: 1990-yil
* Yevropa chempionlar kubogi eng yaxshi toʻpurari: 1992 (Jean-Pierre Papin bilan birgalikda)

## Manbalar

## Havolalar
* Xalqaro natijalari RSSSF.com saytida
* Yuranning barcha gollari Legioner. Kulichki.com saytida
* Oʻyinchi profili Permian.ru saytida 
* 
*
Netumbo Nandi-Ndaitwah

**Netumbo Nandi-Ndaitwah** – Namibiyalik siyosatchi. 2024-yil 3-dekabr kuni boʻlib oʻtgan Namibiya prezidentlik saylovlarida gʻalaba qozonib, mamlakat prezidenti etib saylangan. Prezidentlik faoliyatini 2025-yilning 21-martida boshlashi rejalashtirilgan. 2024-yilning fevral oyida Namibiyaning vitse-prezidenti etib tayinlangan.

Netumbo 2015-yildan 2024-yilgacha Namibiya bosh vazirining oʻrinbosari sifatida faoliyat olib borgan.

## Manbalar
Nikolay Yakovlev

**Nikolay Vasilyevich Yakovlev** (; 1963-yil 14-noyabr, Permda tugʻilgan) – sovet va rossiyalik soboq professional futbolchi, himoyachi ampulasida oʻynagan. SSSR sport ustasi.

## Biografiya

Nikolay Permdagi Zvezda klubining bolalar va oʻsmirlar sport maktabi tarbiyalanuvchisi. Butunittifoq maktab oʻquvchilari Spartakiadasining 1981-yilgi mavsumida chempion boʻlgan. Yakovlev 1980-yilda „Zvezda“ klubining asosiy jamoasi tarkibida oʻynay boshlagan va toʻqqiz yil davomida uzluksiz klubda oʻynagan. U jamoasi bilan SSSR ikkinchi ligasining zona turniri gʻolibi (1985, 1987) va sovrindori, RSFSR kubogi gʻolibi (1987) boʻlgan. 1988-yilgi mavsumda jamoasi bilan SSSR birinchi ligasida oʻynagan va mavsum yakunida jamoani tark etgan.

SSSR chempionatlarining soʻnggi mavsumlarida u birinchi va ikkinchi ligalarda Rostselmash, Nijniy Novgorodning Lokomotiv, Tyumenning Geolog va Markaziy Osiyoning Zarafshon va Aktobe klublarida oʻynagan.

SSSR parchalanganidan soʻng u Permga qaytib, mahalliy „Zvezda“, „Dinamo“ va „Amkar“ klublarida oʻynadi. 1992-yilda „Zvezda“ tarkibida Rossiya birinchi ligasi zona turnirining bronza medali sovrindori boʻlgan va 1995-yilda „Amkar“ tarkibida uchinchi liga zona turnirining kumush medali sovrindori boʻlgan. U Magnitogorskning „Metallurg“ tarkibida bir mavsum oʻtkazdi.

Umuman olganda, Nikolay SSSR va Rossiya chempionatlarida 370 dan ortiq oʻyin oʻtkazgan, shu jumladan birinchi divizionda 116 ta va ikkinchi divizionda 230 dan ortiq. U „Perm Zvezda“ tarkibida 227 ta, Perm klublarida esa 290 dan ortiq oʻyin oʻtkazgan.

## Yutuqlar

* SSSR Ikkinchi ligasi gʻolibi: 1985 (2-chi zona), 1987 (2-chi zona)
* Ikkinchi liga jamoalari oʻrtasida RSFSR kubogi gʻolibi: 1987-yil

## Manbalar

## Havolalar
*
Aʼzam Abdullayev

**Aʼzam Abdullayev** (toʻliq ismi: *Abdullayev Aʼzam Abdushukurovich;* 1983-yil 5-oktyabr, Toshkent, Oʻzbekiston SSR*)* – Axborot texnologiyalari va Axborot xavfsizligi boʻyicha mutaxassis. 2023-yildan Axborotlashtirish va telekommunikatsiya sohasida nazorat inspeksiyasining boshligʻi.

## Biografiyasi
Aʼzam Abdullayev 1983-yil 5-oktyabr kuni Toshkent shahrida tugʻilgan. 2001—2005-yillarda Abu Rayhon Beruniy nomidagi Toshkent davlat texnika universitetini, 2005—2007-yillarda Toshkent axborot texnologiyalari universitetini tamomlagan.

## Mehnat faoliyati

*Mehnat faoliyatini 1999-yilda Oʻzbekiston Respublikasi Toshkent shahri Shayxontoxur tumani 6-foydalanish tarmogʻi 2-darajali sozlovchisi sifatida boshlagan. 

*2006—2008-yillarda „UZINFOCOM“ Kompyuter va axborot texnologiyalarini rivojlantirish va joriy etish markazi „ZiyoNET“ Axborot resurs markazi tarmoq sektori 1-toifali mutaxassisi.

*2008—2009-yillarda Oʻzbekiston aloqa va axborotlashtirish agentligining Fan-texnika va marketing tadqiqotlari markazi, Standartlashtirish tayanch tashkiloti normativ hujjatlar maʼlumot-axborot fondini yuritish sektori yetakchi muhandisi.

*2009—2012-yillarda Oʻzbekiston radiotexnika, elektronika va aloqa ilmiy-texnika jamiyati 1-toifali mutaxassisi.

*2012—2015-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi aloqa, axborotlashtirish va telekommunikatsiya texnologiyalari davlat qoʻmitasi Axborot xavfsizligi boʻlimi yetakchi mutaxassisi. 

*2015—2016-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi Axborot xavfsizligi boʻlimi yetakchi mutaxassisi.

*2016—2018-yillarda vazirlikning Elektron hukumatni joriy qilish va davlat xizmatlarini rivojlantirish bosh boshqarmasi Elektron hukumat loyihalarining amalga oshirilishini monitoring va nazorat qilish boʻlimi boshligʻi lavozimlarida faoliyat olib borgan.

*2018—2019-yillarda „Toshyoʻlovchitransxizmat“ Unitar korxonasi direktori.

*2019—2022-yillarda „Tashshahartransxizmat“ Aksiyadorlik jamiyati Boshqaruv raisining Axborot texnologiyalari va mahalliylashtirish boʻyicha birinchi oʻrinbosari boʻlib ishlagan. 

*2022—2023-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi Axborotlashtirish va telekommunikatsiyalar sohasida nazorat boʻyicha davlat inspeksiyasi boshligʻi vazifasini bajaruvchi, 2023-yildan Axborotlashtirish va telekommunikatsiyalar sohasida nazorat inspeksiyasi boshligʻi etib tayinlangan.

## Oilasi

Oilali, 1 nafar qiz, 3 nafar oʻgʻil farzandi bor.

## Manbalar
Zaripova

**Zaripova**

* Amina Zaripova — rossiyalik sportchi, badiiy gimnastika boʻyicha individual mashqlarda qatnashgan
* Raʻnojon Zaripova — Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan jurnalist
* Rina Zaripova — tatar jurnalisti, tarjimoni, oʻqituvchisi

## Yana qarang
* Zaripov
Zaripov

**Zaripov**

* Azizjon Zaripov — oʻzbekistonlik futbolchi
* Botir Zaripov — oʻzbekistonlik moliyachi va davlat arbobi
* Hakim Zaripov — oʻzbek-sovet sirk artisti, otliq-chavandoz, ot oʻrgatuvchi
* Zoyit Zaripov — karaqalpoq aktyori

## Yana qarang
* Zaripova
Berlin — Oqqoʻrgʻon

***Berlin — Oqqoʻrgʻon*** — 2018-yilda rejissyor Zulfiqor Musoqov tomonidan suratga olingan toʻliq metrajli badiiy film. „O‘zbekkino“ milliy agentligi buyurtmasiga asosan, „O‘zbekfilm“ kinostudiyasida ishlab chiqarilgan. Filmda 1941—1945-yillarda kechgan Ikkinchi jahon urushida o‘zbek o‘g‘lonlari, shuningdek, O‘zbekiston xalqining front ortidagi mehnatlari aks ettirilgan.

## Yaratilish tarixi
Rejissyor Zulfiqor Musoqov film ssenariysi ustida ikki yil ishlaganini va oʻz faoliyatidagi soʻnggi film boʻlishini maʼlum qilgan. Film bunday nomlanishiga sabab sifatida ota-onasi Oqqoʻrgʻonda tugʻilib oʻsgani va avlodlari qabri shu yerdaligini aytgan. Film uchun olti yil tayyorgarlik koʻrilgan, arxiv materiallari oʻrganilgan. Suratga olish ishlari esa bir yarim yil davom etgan.

## Rollarda

## Mukofotlari
Film 2019-yilda Rossiya kinoakademiyasining „Nika“ mukofotiga nomzodlar ro‘yxatiga kiritilgan. Shuningdek,  „MDH va Boltiqbo‘yi davlatlarining eng yaxshi filmi“ yo‘nalishida mukofotga da’vogarlik qilgan.
## Manbalar
Hasan II

**Hasan ʿAlā Zikrihiy as-Salām** (arabcha: حسن على ذكره السلام) yoki **Hassan II** – Alamut davridagi Nizoriy Ismoiliylaring 1162-yildan 1166-yilgacha hukmron boʻlgan imamidir. Mamlakatning poytaxti Alamut. Hasan II mamlakatning Fors va Suriya qismini boshqargan. Uning Suriyadagi bosh podshohi Rashid ad-Din Sinan boʻlgan.

## Hayoti
Hasanning kelib chiqishi haqida ziddiyatli ma’lumotlar mavjud. Saqlanib qolgan yagona tarixiy manbalardan biri bo‘lgan Juvayniy (ismoiliylarga nisbatan dushmanlik munosabatida bo‘lgan) kitobida, Hasanni Muhammad ibn Buzurg-Ummidning o‘g‘li, Fotimiylar da'vatchisi va Alamut hukmdori ekanligini yozgan. Juvayniyning yozishicha, Hasan avvaliga imom bo'lgan, keyinchalik esa o‘zini xalifa deb e’lon qilgan. Biroq, Nizoriy manbalarida Hasanning Aliylar avlodidan ekanligini ta’kidlanadi va Hasan ibn Muhammad ibn Buzurg-Ummid Alamutlik Hasan II emas, boshqa bir tarixiy shaxs ekanligiga ishonishadi.

## Yana qarang

* Alamut qalʼasi
* Qotillar ordeni
* Ata al-Mulk Juvayniy
* *[[Tarixi jahongusho|Tarikh-i Jahān-gushā]]*
* Salib yurishlari

## Manbalar

## Havolalar
* Hassan II
* HASAN ALA ZIKRIHI AS SALAM (557-561/1162-1166)
* Fotimiylar va Alamut Ismoiliylik yoʻnalishida Qoim va Qiyomat taʼlimotlari: bir aqidaning rivojlanishi
Sartak

**Sartak** (? – 1256-yilda vafot etgan) – Oltin Oʻrda davlatining ikkinchi hukmdori. Botuning katta oʻgʻli. Yozma manbalarga koʻra u nasroniylik diniga eʼtiqod qilgan.
## Biografiyasi
Botuning toʻngʻich oʻgʻli. „Vassof tarixi“da keltirilgan maʼlumotlarga koʻra, 1240—1242-yillarda moʻgʻullarning gʻarbga yurishlarida ishtirok etgan. Sayo daryosi boʻyidagi vengerlar bilan boʻlgan jangda aylanma manyovr harakatiga boshchilik qilgan (bu manyovr jang natijasini hal qilgan). 1246—1255-yillarda „ruslarga bogʻliq ishlarni nazorat qiluvchi shaxs“ vazifasini bajargan. Kirakos Gandaketsining maʼlumotlariga koʻra, Sartak cherkov va nasroniylarning ahvolini ancha yengillashtirgan, ruhoniylar va cherkovni soliqlardan ozod etish haqida farmon chiqargan.
## Manbalar
Molik ibn Anas

Molik ibn Anas

Abu Abdulloh Molik ibn Anas ibn Molik ibn Abu Omir al-Ansoriy al-Himyariy al-Madaniy. (hijriy: 93–179-yillar, melodiy: 711–795-yillarda yashagan) Faqih va muhaddis. Ahli Sunna val Jamoa to’rt imomining ikkinchisi. Islom fiqhiy mazhablaridan Molikiy mazhabi asoschisi. Chuqur ilmi, Muhammad sollallohu alayhi va sallamning hadislarini yod olishdagi kuchli zehn egasi va aynan hadislar borasida pishiq hamda mustahkam bilim sohibi ekani bilan shuhrat topgan. Sabr, zakovat, haybat, viqor, husni xulq bilan tanilgan. Ko’plab ulamolar Molik ibn Anas haqida hisobsiz maqtov so’zlarini aytishgan. Jumladan Imom Shofiʼiy: “Ulamolar haqida gapirilsa aniqki, Imom Molik yo’lchi yulduzdir. Molik ibn Anas tobeinlardan keyin insonlarga Allohning hujjatidir”[1]. Imom Molikning “Muvatto” kitobi nabaviy hadis kitoblarining eng mashhuri, eng sahih va eng avval yozilganlaridan hisoblanadi. Imom Shofiʼiy “Muvatto” asari haqida shunday degan: “Alloh taoloning kitobidan boshqa barcha kitoblar ichidagi eng to’g’ri kitob Muvattodir”. 

Imom Molik fiqhiy ijtihodda bir qancha shar’iy manbalarga asoslangan. Ular: Qur’oni Karim, Sunnati nabaviy, Ijmo, Madina ahlining amali, Qiyos, Masolihul mursala, Istehson, Urf, Sadduz zaroye, Istis’hob.

Imom Molik 93-hijriy sanada[2] Madinayi munavvarada tug’ilgan. Hadis ilmi, sahobalardan rivoyat qilingan asar-xabarlar va ularning fatvolarini o’rganish hamda rivoyatlar haqida izlanish bilan muntazam shug’illanib boruvchi oilada ulg’aygan. U yoshligidayoq Qur’oni karimni yod olgan. So’ng Hadisi shariflarni yodlashga bor e’tiborini qaratgan va Islom fiqhini o’rgangan. Madina faqihi Ibn Hurmuz rohimahullohdan yetti yil davomida ajralmay ilm olgan. Imom Molik shuningdek Ibn Umarning mavlosi Nofe, Ibn Shihob Zuhriy singari yetuk ulamolar qo’lida tahsil olgan. 

Imom Molik hadis va rivoyatlar, hamda fatvolar borasida mukammal dars olib bo’lganida, butun Islom olamiga mashhur yetmishta eng katta olimlar uni din ilmidan dars berishga munosib deya etirof etishgandi. Shundan keyingina Imom Molik Masjidun nabaviyda dars va fatvo majlisini qurdi. Uning dars halqasi xotirjamlik, viqor, Nabaviy hadislarga nisbatan kuchli ehtirom bilan o’tar edi. 

Imom Molik o’zi chiqaradigan fatvoda xatoga yo’l qo’ymaslikka qattiq urinardi. U mutloq mujtahid bo’lishiga qaramay, xato qilishdan qo’rqib savollarga ko’p martalab “bilmayman” javobini aytardi. U yana shunday degan: “Men oddiy bir insonman, gohida to’g’ri topsam, bazida adashaman. Men aytgan fikrga nazar soling, agar u Qur’oni karim va Sunnatga muvofiq kelsa uni oling. Qur’oni karim va Sunnatga muvofiq kelmaganini esa tark qiling”. Imom Molik hijriy 179-yili yigirma ikki kun davom etgan kasallikdan so’ng vafot etdi. O’sha vaqtdagi Madina amiri Abdulloh ibn Muhammad ibn Ibrohim Imom Molikning janozasini o’qib berdi. Imom Molik Baqe’ qabristoniga dafn qilingan. 
----[1] Fiqhul ibadati ala mazhabil malikiyya. 16-sahifa.

[2] Siyaru a’lamin nubalo.8-jild, 49-shifa.
Fortune 500

Fortune 500 — bu Fortune jurnali tomonidan har yili tuziladigan va e’lon qilinadigan ro‘yxat bo‘lib, unda AQShning eng yirik 500 korporatsiyalari ularning moliyaviy yil bo‘yicha umumiy daromadiga qarab tartiblanadi. Ro‘yxatga ochiq aksiyadorlik jamiyatlari va daromadlari ommaga ochiq bo‘lgan xususiy kompaniyalar kiritiladi. Fortune 500 tushunchasini Fortune muharriri Edgar P. Smit yaratgan bo‘lib, birinchi ro‘yxat 1955-yilda chop etilgan. Fortune 500 o‘zining kichik to‘plami bo‘lgan Fortune 100 yoki kengaytirilgan to‘plami bo‘lgan Fortune 1000’ga qaraganda ko‘proq ishlatiladi.

## Tarixi
Edgar P. Smit tomonidan yaratilgan Fortune 500 birinchi marta 1955-yilda chop etilgan. Dastlabki o‘nlikka kirgan kompaniyalar General Motors, Jersey Standard, AQSh Po‘lat Korporatsiyasi, General Electric, Esmark, Kraysler, Armour, Gulf Neft, Mobil va DuPont edi.

## Manbalar

## Havolalar
Abdurahmon ibn Habib al-Fihriy

**Abdurahmon ibn Habib al-Fihriy** () (755-yilda vafot etgan) – Fihriylar oilasiga mansub arab zodagoni, 745–755-yillarda Ifriqiya (Shimoliy Afrika) hokimi boʻlib xizmat qilgan.

Abdurahmon ibn Habib Uqba ibn Nafiy al-Fihriyning nevarasi boʻlgan. Oʻzi mansub boʻlgan Fihriylar oilasi Magʻribning yetakchi arab oilalaridan edi.

## Adabiyotlar
* Ibn Khaldun, *Histoire des Berbères et des dynasties musulmanes de l’Afrique*, 1852 transl. Algiers.
* Julien, Charles-André, *Histoire de l’Afrique du Nord, des origines à 1830*, édition originale 1931, réédition Payot, Paris, 1961
* Mercier, E. (1888) *Histoire de l’Afrique septentrionale, V. 1*, Paris: Leroux. Repr. Elibron Classics, 2005.
Rashiduddin Sinon

**Rashiduddin Sinon** (arabcha: راشد الدين سنان 1131/1135 – 1193) – 1162-yildan 1193-yilda vafot etgunga qadar Nizoriy Ismoiliy davlati va hashshoshiylar tariqatining rahbari boʻlgan arab musulmon targʻibotchisi (dāʿī) edi. Shia yoʻnalishining bir tarmogʻi hisoblangan Nizoriy ismoiliyligiga eʼtiqod qilgan bu shaxs Salib yurishlari davridagi faoliyati uchun tanilgan.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* 
* Halm, Heinz, *Die Schia*, Darmstadt 1988, pp.&nbsp;228f.
* Runciman, Steven: *A history of the Crusades* Volume 2: The kingdom of Jerusalem and the Frankish East pp.&nbsp;410
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
Xristiyan Brauzman

**Xristiyan Yevgenevich Brauzman** (, ; 2003-yil 15-avgust, Chuy viloyatida tugʻilgan) – qirgʻizistonlik professional futbolchi, „Abdish-Ata“ klubi va Qirgʻiziston milliy terma jamoasida himoyachisi ampulasida oʻynaydi.

## Klub karerasi
Xristiyan Qirgʻizistonda, nemis millatiga mansub oilada tugʻilgan. 2009-yildan 2018-yilgacha tahsil olgan „Abdysh-Ota“ klubi tarbiyalanuvchisi. 2019-yilda u Turkiyaning „Eskishehirspor“ klubining futbol akademiyasiga oʻqishga kirgan (Turkiya jamoasi „Abdysh-Ata“ klubi bilan hamkorlik shartnomasi tuzgan). Brauzman 2020-yilda u Qirgʻizistonga qaytib kelgan va „Abdysh-Aty“ klubining „Nashe Pivo“ nomli farm klubida oʻynagan. Jamoa bilan birgalikda 2020-yilgi Qirgʻiziston Milliy ligasi gʻolibi boʻlgan. Keyingi mavsumda asosiy jamoa tarkibiga jalb etilgan. Brauzman Qirgʻiziston chempionatidagi debyutini 2021-yil 19-mart kuni „Alay“ klubiga qarshi oʻyinda (4:0) oʻtkazgan. 2022-yilda Brauzman Abdysh-Ata jamoasi bilan birgalikda oltin dublga erishgan (Qirgʻiziston kubogi gʻolibi va Premyer liga chempioni boʻlgan). 2022-yil yakunlariga koʻra, Qirgʻiziston futbol ittifoqi tomonidan eng yaxshi yosh futbolchi sifatida tan olingan.

## Terma jamoadagi faoliyati
19 yoshgacha boʻlgan jamoalar oʻrtasidagi 2022-yilgi CAFA kubogi va 2023-yilgi yoshlar oʻrtasidagi Osiyo kubogi ishtirokchisi.

U Qirgʻiziston terma jamoasi tarkibida 2021-yilning 7-sentyabr kuni Bangladeshga qarshi oʻrtoqlik oʻyinida (4:1) debyut qilgan. 2023-yilning iyun oyi holatiga koʻra, u terma jamoa safida 5 ta rasmiy oʻyin oʻtkazgan.

## Yutuqlar

* Qirgʻiziston chempioni: 2022
* Qirgʻiziston kubogi gʻolibi: 2022
* Qirgʻiziston kubogi finalchisi: 2023-yil
* Qirgʻiziston Milliy ligasi gʻolibi: 2020

## Faoliyat statistikasi

### Klub



### Xalqaro

; Terma jamoa tarkibida urgan gollari

## Manbalar

## Havolalar
*
Halima Ibragimova

**Halima Ibragimova** (1979-yil 27-oktyabr, Toshkent, OʻzSSR – 2024-yil 7-dekabr, Toshkent, Oʻzbekiston) – oʻzbekistonlik aktrisa, soʻz ustasi va shoumen. U asosan komediya janridagi rollari bilan tomoshabinlarga tanilgan.

## Hayoti
Ibragimova Halima Ubaydullayevna 1979-yil 27-oktabrda Toshkent shahrida tugʻilgan. Uning otasi Ubaydulla Ibragimov, avvaliga qurilishda oddiy ishchi, keyin 7-avtokorxonada bosh muhandis boʻlib ishlagan. Onasi Munira Ibragimova esa uy bekasi boʻlgan. Ularning toʻrt nafar qizlari boʻlib, Halima ularning uchinchisi boʻlgan. Halima avvaliga sanʼatga emas, aksincha prokurorlikka qiziqqan. 3 marta huquqshunoslik kollejiga hujjat topshirib kirolmagan. Otasi 42 yoshda yurak xurujidan vafot etgan. Halima bu paytda 16 yoshda boʻlgan va otasining vafotidan soʻng „Farhod“ bozorida 7 yil mobaynida ishlagan. 20 (yoki 22) yoshligida onasi ham yurak xurujidan vafot etgan. Shukurullo Isroilov bilan tanishib qolgach, uning „Boʻgʻirsoq-shou“ loyihasida ishtirok etgan. Keyinchalilk Toshkent davlat madaniyat institutida tahsil olgan.

Uning ijodiy faoliyati ilk bor 2006-yilda „Anora“ filmidagi kichik roli bilan boshlangan. U koʻp yillar mobaynida Mirzabek Xolmedovning teatr-studiyasida faoliyati yuritgan.

2016-yilda Sayyod.com tomonidan ijtimoiy tarmoqlar orqali oʻtkazilgan „Nokamtarlar xit-paradi“ nomli soʻrovnomada 11-oʻrinni egallangan. 2019-yilda Oʻzbekkonsert tomonidan „ijtimoiy tarmoqdagi uyatsiz gaplari, litsenziya talablarini buzganliklari“ sabab uning litsenziyasi tugatilgan va u oʻz aybini tushunganini tan olib, ommadan uzr soʻragan. Bir qancha vaqtdan soʻng uning litsenziyasi qaytarilgan.

Halima Ibragimova 2024-yil 7-dekabr kuni 45 yoshida sogʻligʻidagi muammolar sabab vafot etgan.

## Shaxsiy hayoti
2007-yil Halima Ibragimova oʻzidan 7 yosh kichik boʻlgan Jalol Mirzayev bilan turmush qurgan. Turmush qurgan vaqtda Halima 28 yoshda, Jalol Mirzayev esa 21 yoshda boʻlgan. Ularning ikki nafar (bir oʻgʻil, bir qiz) farzandi bor.

## Filmografiyasi

## Manbalar

## Havolalar

* 
*
Hezbe Wahdat

**Hizb-e Wahdat** (بسب وحدت), to'liq nomi **Hizb-e Wahdat-e Islami-ye Afghanistan** (Afg‘oniston Islomiy Birlik Partiyasi), Afg‘onistonda 1980-yillarda tashkil etilgan siyosiy va harbiy guruhdir. Ushbu guruh, asosan, Hazora etnik ozchiligiga mansub aholi manfaatlarini himoya qilish maqsadida tuzilgan. Guruh shia mazhabidagi musulmonlarning huquqlarini himoya qilish uchun harakat qilgan va Afg‘onistondagi muhim siyosiy kuchlardan biri bo‘lib kelgan.

Hizb-e Wahdat 1989-yilda bir nechta shia guruhlarining birlashishi orqali tashkil topgan. Bu guruh Afg‘onistondagi sovet qo‘shinlariga qarshi kurashgan mujohidlarning bir qismi edi.

Guruhning dastlabki rahbari **Abdul Ali Mazari(1946-1995)**edi. U Hazora xalqining huquqlarini himoya qilishda katta rol o‘ynagan va keyinchalik Tolibon tomonidan qatl etilgan.

Hizb-e Wahdat asosan Hazora xalqini vakillik qilgan, chunki Hazoralar Afg‘onistonda ko‘p yillar davomida kamsitilgan va chetlatilgan guruh hisoblanadi. Ular, asosan, shia musulmonlar bo‘lib, mamlakatda sunniylar ko‘pchilikni tashkil qiladi.

Tolibon hukmronligi davrida Hizb-e Wahdat va Tolibon o‘rtasida keskin mojaro bo‘lgan. Tolibon Hazoralarni nishonga olgani sababli bu guruh ularga qarshi turishga harakat qilgan.

Hizb-e Wahdat siyosiy partiya sifatida faoliyat olib boradi, biroq mamlakatdagi siyosiy va harbiy ta’sir darajasi avvalgidek emas. Hazoralarning siyosiy huquqlarini himoya qilishda u haligacha muhim rol o‘ynaydi.
Nargiza Abdurasulova

**Nargiza Abdurasulova** – oʻzbekistonlik sobiq professional ayol futbolchi, Oʻzbekiston ayollar terma jamoasi tarkibida hujumchi ampulasida oʻynagan.

## Yana qarang
* Oʻzbekiston ayollar terma jamoasi futbolchilari roʻyxati

## Havolalar
* 
* Nargiza Abdurasulova OʻzPFL saytida
Malika Burxonova

**Malika Burxonova** (1999-yil 22-fevralda tugʻilgan) – oʻzbekistonlik professional futbolchi, Oʻzbekiston ayollar chempionatining „Sevinch“ klubi va Oʻzbekiston ayollar terma jamoasida yarim himoyachi ampulasida oʻynaydi.

## Terma jamoadagi faoliyati
Burxonova Oʻzbekiston terma jamoasi tarkibida 2018-yilgi ayollar oʻrtasidagi Osiyo kubogi saralash bosqichi va 2020-yilgi OFK ayollar oʻrtasidagi Olimpiya oʻyinlari saralash turnirida ishtirok etgan.

### Xalqaro oʻyinlardagi gollari
*Gol va hisob roʻyxatida birinchi boʻlib Oʻzbekistonning gollari qayd etilgan*

## Yana qarang
* Oʻzbekiston ayollar terma jamoasi futbolchilari roʻyxati

## Manbalar
Tanzilya Zarbiyeva

**Tanzilya Zarbiyeva** (1991-yil 8-fevralda tugʻilgan) oʻzbekistonnlik sobiq professional ayol futbolchi, Oʻzbekiston ayollar terma jamoasi tarkibida himoyachi ampulasida oʻynagan.

## Terma jamadagi faoliyati

### Terma jamoadagi natijalari

## Yana qarang
* Oʻzbekiston ayollar terma jamoasi futbolchilari roʻyxati

## Manbalar

## Havolalar
*
Kamola Usmonova

**Kamola Usmonova** – yarim himoyachi ampulasida oʻynagan oʻzbekistonlik sobiq futbolchi. Kamola Oʻzbekiston ayollar terma jamoasi aʼzosi boʻlgan.

## Terma jamoadagi faoliyati
Usmonova 2010-yilgi ayollar oʻrtasidagi Osiyo kubogi saralash bosqichida Oʻzbekiston terma jamoasi safida ishtirok etgan.

## Yana qarang
* Oʻzbekiston ayollar terma jamoasi futbolchilari roʻyxati

## Manbalar
Saida Galimova

**Saida Galimova** (1989-yil 27-mart) – oʻzbekistonlik professional ayol futbolchi, „Bunyodkor“ safida Oʻzbekiston ayollar chempionati va Oʻzbekiston ayollar terma jamoasida yarim himoyachi ampulasida oʻynaydi.

## Terma jamoadagi faoliyati
Galimova 2020-yilgi ayollar olimpiya saralash turnirida Oʻzbekiston terma jamoasi safida ishtirok etgan.

### Terma jamoadagi statistikasi

## Yana qarang
* Oʻzbekiston ayollar terma jamoasi futbolchilari roʻyxati

## Manbalar
Podshoh Xolid xalqaro aeroporti

**Podshoh Xolid xalqaro aeroporti** (, **, ) – Saudiya Arabistoni poytaxti Ar-Riyod shahriga xizmat koʻrsatuvchi xalqaro aeroport. Shahardan  shimolda joylashgan. HOK arxitektura kompaniyasi tomonidan loyihalashtirilgan. Saudiya hukumati nomidan Bechtel Company Limited qurilish boshqaruvchisi sifatida faoliyat olib borgan.

Aeroport beshta yoʻlovchi terminalidan iborat (hozirda faqat uchtasidan foydalanilmoqda), har bir terminal sakkizta teletrapga ega. Bundan tashqari aeroportda masjid, 11 600 ta transport vositasiga moʻljallangan yopiq va ochiq avtoturargoh, Qirollik terminali (qirollik oilasi, hukumat rahbarlari va mehmonlar uchun), markaziy nazorat minorasi (dunyodagi eng balandlardan biri) va har birining uzunligi  boʻlgan ikkita parallel uchish-qoʻnish yoʻlagi mavjud. Yer maydoni jihatidan Podshoh Xolid aeroporti ilgari dunyodagi eng yirik aeroport boʻlgan, hozirda Podshoh Fahd xalqaro aeroportidan keyin ikkinchi oʻrinda turadi va Yaqin Sharqdagi eng gavjum aeroportlardan biridir. Aeroportni Riyadh Airports Company boshqaradi. Qirollik masjidi badiiy jihatdan boy dastur asosida loyihalashtirilgan boʻlib, uning vitraj oynalari britaniyalik meʼmoriy rassom Brian Clarke tomonidan yaratilgan. Bu vitraj oynalar zamonaviy davrning eng yirik va texnik jihatdan rivojlangan loyihalaridan biri sifatida tan olingan va ushbu yoʻnalish tarixida muhim asar sifatida baholangan.

## Tarixi
Podshoh Xolid xalqaro aeroporti (, KKIA) AQShning Hellmuth, Obata & Kassabaum kompaniyasi tomonidan loyihalashtirilgan va 1983-yil 16-noyabrda Podshoh Fahd tomonidan rasman ochilgan. Oʻsha yilning 5-dekabridan muntazam parvozlarga xizmat koʻrsatishni boshlagan. Oʻsha vaqtga qadar hozirgi Podshoh Salmon aviabazasi Ar-Riyod shahriga xizmat koʻrsatuvchi asosiy aeroport boʻlgan. Ar-Riyodda xalqaro va mahalliy transport ehtiyojlarining oʻsishi yangi aeroportni ochishni talab qilgan. Shahar markaziga yaqinroq boʻlgan Podshoh Salmon aviabazasi hozirda Saudiya Harbiy-havo kuchlari tomonidan boshqariladi.

Aeroport NASAning kosmik kemalari uchun zaxira qoʻnish maydoni vazifasini ham bajargan.

2023-yil 12-martda Saudiya Arabistoni valiahd shahzodasi Muhammad ibn Salmon Riyadh Air aviakompaniyasi tashkil etilishini eʼlon qildi. Yangi aviakompaniya ushbu aeroportdan aviahab sifatida foydalanadi.

## Aviakompaniyalar va yoʻnalishlar
### Yoʻlovchi tashish

### Yuk tashish

## Baxtsiz hodisalar va falokatlar
* 2010-yil 27-iyul mahalliy vaqt bilan 11:38 da Lufthansa Cargo aviakompaniyasining 8460-reysi bilan uchayotgan MD-11 samolyoti (registratsiya raqami D-ALCO) aeroportga qoʻnayotganda halokatga uchradi va yongʻin natijasida tuzatib boʻlmas darajada shikastlandi. Bortda boʻlgan ikkala odam – ekipaj komandiri va ikkinchi uchuvchi jarohatlandi.

## Yana qarang
* Saudiya Arabistoni aeroportlari roʻyxati
* Saudia
* Qirol Abdulaziz xalqaro aeroporti

## Manbalar

## Havolalar

* King Khalid International Airport  Riyadh
Vladimir Nikolayev (shoir)

**Vladimir Pavlovich Nikolayev** (29-iyun 1947-yil, Vologda viloyati Sheksni tumanidagi Chebsara posyolkasi) – sovet musiqachisi va qo'shiqchisi, afsonaviy Pesnyari ansambli ishtirokchisi.

## Biografiyasi
Vladimir Pavlovich koʻp bolali dehqon oilasida tugʻilgan. Vologdadagi musiqa bilim yurtini bayan sinfi boʻyicha tugatgan. Krasavino shahridagi klubda musiqa rahbari sifatida, keyinchalik esa Lipetsk filarmoniyasining „Yangi elektron“ ansamblida faoliyat yuritgan. Qo'shiqchi oʻz ijodiy yoʻlini pantomima janridagi chiqishlar bilan boshlagan boʻlib, „Oʻz-oʻziga xizmat koʻrsatish oshxonasi“ va „Konsert zalida baʼzi tomoshabinlar“ kabi nomerlari bilan tanilgan.

1970-yildan boshlab, Vladimir Mulyavin bilan estrada sanʼatkorlari tanlovida tanishgandan soʻng, „Pesnyarlar“ guruhiga qoʻshilishga bir necha bor urinib koʻrgan.

## Manbalar
Nora Najaryan

**Nora Najaryan** (Yunon; 1966-yil Limassol, Kiprda tugʻilgan) — kiprlik shoira, yozuvchi va pedagog. Nora Najaryan asarlarining aksariyati 1974-yilda Kiprning boʻlinishi oqibatlariga bagʻishlangan. Shoira oʻz asarlarini yunon, arman va ingliz tillarida yozadi.

## Biografiyasi
Nora Najaryan oʻz oilasidagi kiprlik armanlarning uchinchi avlodi. 20-asrning boshlarida uning bobosi va buvisi turklar tomonidan uyushtirilgan qonli qirgʻindan qochib, Turkiyadan Kiprga qochib ketishdi . Ular oilada uch qiz: Nora ikkinchi farzand boʻlgan.

## Manbalar
Sinchalak (film)

**Sinchalak** () – Abdulla Qahhorning shu nomdagi qissasiga asoslanib suratga olingan oʻzbek filmi. 1961-yilda Latif Fayziyev rejissorligida „Oʻzbekfilm“ kinostudiyasi tomonidan suratga olingan.

## Syujeti
Film bosh qahramoni – Arslonbek Qalandarov. U „Boʻston“ kolxozi raisi sifatida ishlagan boʻlib, kolxoz ishini yuritishda bir qancha xatoliklarga yoʻl qoʻyadi. Oʻz oʻrnini 2 hafta muddat mobaynida Saidaga topshiradi. Saida rahbarligidagi kolxozda ish jarayonlari yaxshi tomonga oʻzgara boshlaydi. Raykom Arslonbekka kolxozi viloyat boʻyicha birinchi oʻrinni olganini aytgandan keyin yoʻl qoʻygan xatolarini tushunib yetgan.
## Rollarda
*Shukur Burhonov — *Arslonbek Qalandarov, kolxoz raisi*
*Sora Eshontoʻrayeva — *Saida*
*Abbos Bakirov — *Nosirov*
*Zikir Muhammadjonov — *Ismoiljon*
*Obid Jalilov — *Tilla bobo*
*Vahobjon Fayozov — *Zulfiqorov* 
*Oysha Mavlonova — *Xuri*
*Tamara Nazarova — *Mehri*
*Onaxon Tojiboyeva — *Kifoyatxon*
va boshqalar.
## Manbalar
Onaxon Tojiboyeva

**Onaxon Tojiboyeva** – sobiq oʻzbek kino aktrisasi. Alisher Navoiy nomidagi Namangan musiqali drama teatri aktrisasi. „Yor yor“, „Sinchalak“ filmaridagi rollari orqali shuhrat qozongan.
## Filmografiyasi

## Manbalar
Aysanem Yusupova

**Yusupova Aysanem Azatovna** — oʻzbekistonlik aktrisa.
## Hayoti
Aysanem Yusupova 1997-yil 2-yanvarda Qoraqalpogʻiston Respublikasi Nukus shahrida tugʻilgan. 2012-yil maktabni tamomlagach, Nukus Davlat Yuridik kollejida oʻqigan. 2020-yil Oʻzbekiston davlat sanʼat va madaniyat institutining „Teatr va kino aktyorligi“ yoʻnalishi bakalavrini, 2022-yilda magistratura bosqichini tamomlagan.

## Faoliyati
Dastlab faoliyatini xonandalik bilan boshlagan. Aktrisa sifatida ilk bor 2017-yil „Maftuningman 2“ filmida bosh rolni ijro etgan. 2019-yil suratga tushgan Hilol Nasimov rejissyorligidagi „Meros“ filmi orqali keng tanilgan. 

Rejissyor Akbar Bekturdiyev tomonidan suratga olingan „Oʻzbek qizi“ filmidagi bosh roli Aysanem Yusupovani xalqaro miqiyosda tanitgan.  Ushbu roli uchun Rossiyada oʻtkazilgan IV Xalqaro „Lendok“ kinofestivalida va Tojikistonda oʻtkazilgan „Toji Somon“ II Xalqaro kinofestivalida  „Eng yaxshi ayol roli uchun“ nominatsiyasida gʻolib chiqqan.
## Mukofotlari

Aysanem Yusupova 2024-yil „Kelajak bunyodkori“ medali bilan taqdirlangan.

## Filmografiyasi

## Manbalar

## Havolalar
* 

* Aysanem Yusupova YouTube
* Aysanem Yusupova Instagram
* Aysanem Yusupova Telegram
Maktabgacha va maktab taʼlimi vaziri

**Oʻzbekiston Respublikasi Maktabgacha va maktab taʼlimi vaziri** – O‘zbekiston Respublikasi Maktabgacha va maktab ta’limi vazirligi faoliyatiga rahbarlik qiladi. 1991-yilda Xalq taʼlimi vaziri lavozimi sifatida taʼsis etilgan. 2023-yil 1-yanvardan Xalq taʼlimi vazirligi negizida Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi tuzilgach, lavozim taʼsis etilgan. Amaldagi vazir – Eʼzozxon Karimova.
## Vazifalari
* Oʻzbekistondagi maktabgacha va maktab taʼlimiga oid yagona davlat siyosatini yuritish
* Zamonaviy innovatsion pedagogik texnologiyalarni, taʼlim va tarbiyaning samarali shakllari hamda usullarini oʻquv-tarbiya jarayoniga joriy etish ishlariga rahbarlik qilish
## Vazirlar

## Manbalar
Martunis Sarbini

'**''Martunis** Sarbini''' (2 may 1997 yilda tug'ilgan) - sobiq Indoneziyalik futbolchi. U 2004-yilda Hind okeanida yuz bergan zilzila va sunamiga omon qolganidan va jurnalistlar guruhi tomonidan plyaj bo'ylab yurganidan keyin 2005-yilda mashhurlikka erishgan.

## Fotbal karerasi
Martunis "Sporting"ga jalb qilindi va Portugaliyadagi akademiyasiga a'zo bo'ldi. Biroq, 2017 yilda xayriya o'yinida tizzasidan jarohat olganidan so'ng, Martunis butunlay o'ynashni tark etdi.

## Tavsiya

## Tashqi havola

* Martunis Ronaldo 07 YouTube sahifasi
*
Sitora Taqaboyeva

**Sitora Taqaboyeva** (2001-yil 8-avgustda tugʻilgan) – oʻzbekistonlik professional ayol futbolchi, Turkiyaning „Trabzonspor“ klubi va Oʻzbekiston terma jamoasida yarim himoyachi ampulasida oʻynadi.

## Klublardagi faoliyati
2021-yilda Sitora Turkiyaga koʻchib oʻtgan va Trabzonspor jamoasi bilan shartnoma imzolagan.

## Terma jamoadahgi faoliyati
Taqaboyeva 2019-yil sentyabr oyida, „Umid kubogi“ turnirida Hindiston ayollar terma jamoasiga qarshi oʻrtoqlik oʻyinida Oʻzbekiston terma jamoasi safida ilk bor maydonga tushgan.

## Yana qarang
* Oʻzbekiston ayollar terma jamoasi futbolchilari roʻyxati

## Manbalar
Oksitaniya

**Oksitaniya** (oksitancha: *Occitània*) – Fransiya janubidagi, shuningdek Ispaniya va Italiyaning kichik qismlaridagi tarixiy-madaniy hududning nomi. Mintaqani shakllantiruvchi asosiy omil oksitan tilining tarqalish hududidir. Mintaqaning markaziy qismi esa Akvitaniya tarixiy viloyati hisoblanadi. Fransiyaning Provans, Jironda, Rusilyon, Limuzen, Overn regionlaridan va Monakodan tarkib topgan. Oksitaniya milliy madhiyasi – *Se Canta*.

## Manbalar
Kamila Zaripova

**Kamila Zaripova** (1998-yil 19-noyabrda tugʻilgan) – oʻzbekistonlik professional ayol futbolchi, Oʻzbekiston ayollar terma jamoasida yarim himoyachi ampulasida oʻynaydi.

## Klublardagi faoliyati
2021-yilgi mavsumda Kamila Turkiyaga koʻchib oʻtgan va Trabzonspor jamoasi bilan shartnoma imzolagan. 2022-yil iyul oyida Oʻzbekistonga qaytgan.

## Terma jamoadagi faoliyati
Zaripova Oʻzbekiston terma jamoasi tarkibida 2018-yilgi ayollar oʻrtasidagi Osiyo kubogi saralash bosqichi va 2020-yilgi OFK ayollar oʻrtasidagi Olimpiya saralash turnirida ishtirok etgan. 2022-yil 14-iyulda u Dushanbeda boʻlib oʻtgan 2022-yilgi CAFA ayollar chempionati musobaqasida Turkmaniston darvozasiga terma jamoa tarkibidagi birinchi golini urggan.

### International goals
: *Gol va natijalar roʻyxatida birinchi boʻlib Oʻzbekistonning gollari qayd etilgan.*

## Yana qarang
* Oʻzbekiston ayollar terma jamoasi futbolchilari roʻyxati

## Manbalar
Nozima Kamoltoyeva

**Nozima Kamoltoyeva** (1999-yil 19-sentyabrda tugʻilgan) – oʻzbekistonlik proffessional ayol futbolchi, Oʻzbekiston ayollar chempionatining „Metallurg“ klubi himoyachisi. U futzalchi ham boʻlib, futbol va futzalda Oʻzbekiston terma jamoasi tarkibida oʻynagan.

## Klub faoliyati
Kamoltoyeva Oʻzbekistonning „Metallurg“ jamoasida oʻynagan.

## Terma jamoadagi faoliyati
Kamoltoyeva Oʻzbekiston terma jamoasida ham futbol, ​​ham futzal boʻyicha yuqori saviyadagi oʻyinlarda ishtirok etgan. Futbol boʻyicha 19 yoshgacha boʻlgan ayollar oʻrtasidagi Osiyo chempionatining ikkita saralash bosqichida (2015 va 2017) va 2018-yilgi ayollar oʻrtasidagi Osiyo kubogi saralashida Oʻzbekiston sharafini himoya qilgan.

Futzal boʻyicha Kamoltoyeva Oʻzbekiston terma jamoasi bilan 2018-yilgi ayollar futzal boʻyicha Osiyo chempionatida ishtirok etgan.

## Yana qarang
* Oʻzbekiston ayollar terma jamoasi futbolchilari roʻyxati
## Manbalar
Lyudmila Karachik

**Lyudmila Karachik** (1994-yil 8-dekabrda tugʻilgan) – oʻzbekistonlik professionnal ayol futbolchi, Oʻzbekiston ayollar chempionatining „Bunyodkor“ klubi va Oʻzbekiston ayollar terma jamoasida hujumchi sifatida oʻynaydi.

## Terma jamoadagi faolliyati

### Terma jamoadagi statistikasi

## Yana qarang
* Oʻzbekiston ayollar terma jamoasi futbolchilari roʻyxati

## Manbalar
Maftuna Jonimqulova

**Maftuna Jonimqulova** (1999-yil 26-iyulda tugʻilgan) – oʻzbekistonlik professional ayol futbolchi, Oʻzbekiston ayollar chempionatining „Sevinch“ klubi va Oʻzbekiston ayollar terma jamoasi darvozaboni.

## Terma jamoadagi faoliyati
Jonimqulova 2018-yilgi ayollar oʻrtasidagi Osiyo kubogi saralash bosqichida Oʻzbekiston terma jamoasi safida ilk bor maydonga tushgan.

### Terma jamoadagi statistikasi
*Gol va natijalar roʻyxatida birinchi boʻlib Oʻzbekistonning gollari qayd etilgan*

## Yana qarang
* Oʻzbekiston ayollar terma jamoasi futbolchilari roʻyxati

## Manbalar
Toʻlaxoʻjayev

**Toʻlaxoʻjayev**

* Nozim Toʻlaxoʻjayev – sovet va oʻzbek kinorejissyori, aktyor va ssenariynavis
* Turob Toʻlaxoʻjayev — shoir, dramaturg va kinodramaturg. Oʻzbekiston xalq shoiri (1988). Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan sanʼat arbobi (1967)

## Yana qarang
* Toʻlaxoʻjayeva
Jonston atolli

**Jonston Atoll** - Shimoliy Tinch okeanidagi orollar guruhi, Gavayi, Gonolulu shahridan 1328 km (717 dengiz mili) janubi-g'arbda - Gavayi va Marshall orollari orasidagi yo'lning uchdan bir qismi.  U Amerika Qo'shma Shtatlarining korporatsiyalanmagan uyushmagan hududi maqomiga ega.