Futbol boʻyicha 2025-yilgi Klublar oʻrtasidagi jahon chempionati saralashi

**2025-yilgi Klublar oʻrtasidagi jahon chempionati saralash bosqichi**, ushbu musobaqada ishtirok etuvchi 32 ta jamoani aniqlash uchun o‘tkazilgan saralash jarayoni edi. Yakuniy turnir 2025-yil 14-iyundan 13-iyulgacha AQSHda bo‘lib o‘tmoqda.

Jamoalarning aksariyati o‘z konfederatsiyalarining klublar o‘rtasidagi chempionatlarida ko‘rsatgan natijalariga ko‘ra yo‘l olishdi. Saralash bosqichi doirasida faqat bitta pley-off (yoki pley-in) o‘yini o‘tkazildi va aynan shu o‘yin Klublararo jahon chempionatidagi so‘nggi ishtirokchini aniqlab berdi.

## O‘rinlar taqsimoti
2023-yil 14-fevral kuni FIFA Kengashi 2025-yilgi turnir uchun o‘rinlar taqsimotini "aniq ko‘rsatkichlar va mezonlar majmui" asosida tasdiqladi. UEFA eng ko‘p o‘ringa ega bo‘lib, unga 12 ta o‘rin ajratildi. CONMEBOL esa 6 ta o‘rin oldi. AFC, CAF va CONCACAF ning har biriga 4 tadan o‘rin berildi. OFC va mezbon davlat assotsiatsiyasi (AQSH) esa bittadan o‘ringa ega bo‘ldi. 14-mart kuni FIFA Kengashi turnirga kirish uchun asosiy tamoyillarini tasdiqladi. Quyidagi tamoyillar 2021-yildan 2024-yilgacha boʻlgan toʻrt yillik davrda yakunlangan musobaqalar asosida belgilangan:

* CONMEBOL va UEFA (to‘rttadan ortiq o‘ringa ega): 2021-yildan 2024-yilgacha boʻlgan davrda konfederatsiyaning eng yuqori darajadagi klublar musobaqasi gʻoliblari avtomatik ravishda yoʻllanmani qoʻlga kiritadi, qolgan jamoalar esa to‘rt yillik davr uchun tuzilgan klub reytingi asosida tanlab olinadi.
* AFC, CAF va CONCACAF (to‘rttadan o‘ringa ega): 2021-yildan 2024-yilgacha bo‘lgan davrda ushbu konfederatsiyalarning eng nufuzli klublar musobaqasi g‘oliblari turnirga yoʻllanma oladi.
* OFC (bitta o‘rin): 2021-yildan 2024-yilgacha boʻlgan davrda ushbu konfederatsiyaning eng nufuzli klublar musobaqasida gʻolib chiqqan jamoalar orasidan reytingi eng yuqori boʻlgan klub turnirga yoʻllanma oladi.
* Mezbon davlat (bitta slot): bu kvota keyingi bosqichda aniqlangan.

Agar bir klub oʻz konfederatsiyasining eng yuqori darajadagi klublar musobaqasini ikki yoki undan ortiq mavsumda yutsa, qolgan ishtirokchilar toʻrt yillik davr uchun tuzilgan klub reytingiga asosan aniqlanadi. Har bir assotsiatsiyadan maksimal ikki klub ishtirok etishi mumkin, biroq bundan mustasno holat — agar bir assotsiatsiyadan uch yoki undan ortiq klub chempionlikni qoʻlga kiritsa, ular ham turnirda qatnasha oladi. Toʻrt yillik klub reytingini hisoblash usuli sport mezonlariga asoslanadi va yakuniy shakli konfederatsiyalar hamda manfaatdor tomonlar bilan maslahatlashuvdan soʻng belgilanadi.

### Mezbon jamoaning tanlanishi
Avvalgi Klublararo jahon chempionati musobaqalarida boʻlgani kabi, yangi formatda ham mezbon davlat uchun alohida kvota ajratilgan. Anʼanaviy tarzda, ushbu kvota mezbon davlatning amaldagi chempioni tomonidan toʻldiriladi. AQSHda Major League Soccer chempioni mavsum davomida yigʻilgan ochkolar asosida emas, balki mavsum yakunidagi pley-off bahslari orqali aniqlanadi. 2024-yilgi mavsumda esa bu jamoa LA Galaxy boʻldi. 2024-yilgi muntazam mavsum davomida ham ancha vaqt mobaynida aniq saralash usuli belgilanmay qolgan edi. MLS mavsumi oʻrtasida liga komissari Don Garber ushbu oʻrin 2024-yilgi MLS Supporters' Shield gʻolibi, MLS Cup 2024 gʻolibi yoki ularning oʻrtasida oʻtkaziladigan pley-off orqali aniqlanishi mumkinligini taklif qildi.

2024-yil 19-oktabr kuni FIFA Inter Miami CF klubiga 2024-yilgi Supporters' Shield sovrinini qoʻlga kiritgani uchun soʻnggi yoʻllanma berilishini eʼlon qildi. Bu qaror 2024-yilgi MLS Cup pley-off bosqichi boshlanishidan oldin, Inter Miami allaqachon Shieldni qoʻlga kiritganidan keyin qabul qilindi. Bunga sabab sifatida Klublar oʻrtasidagi jahon chempionati anʼanaviy tarzda mezbon mamlakat chempionini tanlab kelgani, yaʼni "liga tizimi"da sovrin yutgan jamoaga ustunlik berilgani ko‘rsatildi. FIFA ushbu qarorni quyidagicha tushuntirdi: ular MLS Cup dan farqli ravishda liga tizimini aks ettiruvchi sovrin bo‘lgan Supporters' Shield g‘olibi tanlangan. Shuningdek, tashkilot qarorni Inter Miami g‘alaba qozonishidan oldin qabul qilganini, biroq reglamentlarni rejalashtirilgan yig‘inlarda tasdiqlanmaguncha e’lon qila olmaganini bayon qildi.

Bu qaror muxlislar va ommaviy axborot vositalari sharhlovchilari tomonidan tanqidga uchradi. Ular qarorni shaffoflikning yoʻqligi, anʼanaviy sport yutuqlari orqali emas, boshqa yoʻl bilan saralash amalga oshirilgani, shuningdek, Lionel Messi turnirda qatnashishini taʼminlab, homiylar eʼtiborini jalb qilishga urinish sifatida baholashdi. 2024-yil 10-noyabr kuni Inter Miami jamoasi MLS Kubogi pley-off bosqichining birinchi davrasida Atlanta United FC jamoasiga mag‘lub bo‘lib, musobaqadan chiqib ketdi. Shunga qaramay, oʻsha paytdagi Inter Miami bosh murabbiyi Gerardo Martino jamoaning tanlanishini himoya qildi. Unga koʻra, Supporters' Shield jamoaning Klublararo jahon chempionatiga tanlanishi uchun yetarli asos boʻlgan.

## Saralangan jamoalar
Quyidagi jamoalar turnirga yoʻllanma oldi:

### Mamlakatlar boʻyicha

## Konfederatsiyalardagi saralash
UEFA dan tashqari konfederatsiyalar uchun saralash usuli quyidagicha belgilandi:

* gʻalaba uchun 3 ochko
* durang uchun 1 ochko
* musobaqaning har bir yangi bosqichiga muvaffaqiyatli chiqish uchun yana 3 ochko.

UEFA klublar koeffitsiyentini hisoblashda qoʻllaniladigan usul Yevropa jamoalarini reytinglash uchun “istisno tariqasida” qoʻllandi va quyidagicha belgilandi:

* gʻalaba uchun 2 ochko
* durang uchun 1 ochko
* guruh bosqichiga yoʻllanma uchun 4 ochko
* 1/8 finalga yoʻllanma uchun 5 ochko
* har bir keyingi bosqichga yoʻllanma uchun 1 ochko.

### AFC
AFC reytingida birinchi o‘ntalikdan joy olgan hamda boshqa muhim jamoalarni ko‘rsatadigan jadval

### CAF
CAF reytingida birinchi o‘ntalikdan joy olgan jamoalarni ko‘rsatadigan jadval

### CONCACAF
CONCACAF reytingida birinchi o‘ntalikdan joy olgan hamda boshqa muhim jamoalarni ko‘rsatadigan jadval

### CONMEBOL
CONMEBOL reytingida birinchi o‘ntalikdan joy olgan hamda boshqa muhim jamoalarni ko‘rsatadigan jadval

### OFC
OFC uchun, musobaqaga faqat eng yuqori o‘rinni egallagan va qit’a chempioni bo‘lgan klub yo‘l oldi. Shu sababli konfederatsiya reytingi qo‘llanilmadi, chunki Auckland City ushbu saralash davridagi uchchala OFC Chempionlar Ligasi turnirida ham g‘olib chiqqan edi.

### UEFA
UEFA reytingida birinchi yigirmatalikdan joy olgan jamoalarni ko‘rsatadigan jadval

## Pley-off bahsi
León dastlab 2023-yilgi CONCACAF Chempionlar Ligasi gʻolibi sifatida 2025-yilgi Klublararo jahon chempionatida ishtirok etishi kerak edi. Biroq, 2025-yil 21-mart kuni FIFA Apellyatsiya qo‘mitasi klubni turnirdan chetlashtirdi. Sababi — León va Pachuca klublarining egasi bir bo‘lib, bu FIFA ning koʻp klub egaligi boʻyicha qoidasini buzgan hisoblanadi. 2025-yil 6-may kuni Sport arbitraj sudi León, Pachuca va Alajuelense klublari tomonidan FIFA ga kiritilgan apellyatsiyalarni rad etdi. FIFA León klubining turnirdan chetlatilishini rasman tasdiqladi. Klublararo jahon chempionati yo‘llanmasi esa endilikda 2023-yilgi CONCACAF Chempionlar Ligasi finalchisi Los Angeles FC hamda 2024-yilgi CONCACAF Chempionlar Kubogi yakunida konfederatsiya reytingida eng yuqori o‘rinni egallagan Club América jamoalari oʻrtasidagi pley-off bahsida g‘olib chiqqan jamoaga beriladigan bo‘ldi. 2025-yil 16-may kuni FIFA rasmiy ravishda pley-off uchrashuvi 2025-yil 31-may kuni boʻlib oʻtishini eʼlon qildi. Uchrashuvga Los Angeles FC mezbonlik qiladi va u Los-Anjelesdagi BMO stadionida oʻtkaziladi.

## Manbalar

## Izohlar