Soqov oqqush

**Soqov oqqush** () — oʻrdaklar oilasiga mansub qush.

## umumiy xususiyatlari
Oqqushlarning juda uzun boʻyni, uzun tanasi va oʻrta boʻyli boshi, toʻq sariq-qizil tumshugʻi boʻlib, uning tagi va yonlarida qora rang. Soqov boshoq tirnash xususiyati paytida chiqarilgan tovush tufayli nomlangan. Boʻyining uzunligi 180 sm ga yetadi, urgʻochilarining vazni 5,5-6 kg, erkaklar 8-13 kg (baʼzilarning vazni 22,5 kg gacha boʻlishi mumkin). Soqov oqqushning qanotlari uzunligi taxminan 240 sm.

## Tarqalishi
Soqov oqqush Yevropa va Osiyoning shimolida yashaydi. Hamma joyga tarqalmagan, kamdan kam uchraydi. Biroq, odamlarning yordami bilan oqqushlarning bu turi Shimoliy Amerika, Janubiy Afrika va Avstraliyada muvaffaqiyatli koʻpaymoqda.

Qushlarning noyob turlari. XIX asr oxiri — XX asr boshlarida Belorussiya hududida gʻoyib boʻldi. yoʻqolish natijasida. Qushlarning paydo boʻlishi va tiklanishi ularning Litva va Polshadan koʻchirilishi bilan bogʻliq.

2017-yilda Tyumen davlat universitetida soqov oqqushlar diapazoni Arktika sohillarigacha kengayganligi qayd etilgan.

## Hayot tarzi
Turmush tarzi nuqtai nazaridan, koʻp jihatdan ovozsiz kimsaga oʻxshaydi. Suv oʻsimliklari bilan toʻlib — toshgan suv omborlari va ularning qirgʻoqlari, koʻllar baʼzan botqoqlarda yashaydi. Suzayotganda koʻpincha boʻynini lotincha „S“ harfi shaklida bukadi, baʼzan esa qanotlarini koʻtaradi, shuning uchun uni oʻziga xos xarakatlari bilan boshqa oqqushlardan ajratish oson.

### Ovqatlanish tarzi

Asosiy ozuqsi — suv oʻsimliklari va ulardagi mayda hayvonlar (mollyuskalar, suvdagi hashoratlari). Qush 70-90 sm chuqurlikka tushishi mumkin. Quruqlikda oqqush oʻt va don bilan oziqlanadi. Koʻpayish davrida katta qushlar 4 kg gacha suv oʻsimliklarini isteʼmol qiladilar.

### koʻpayishi
Soqov oqqush umrbod monogam juftlarni hosil qiladi. Qushlar birinchi marta hayotning uchinchi yoki toʻrtinchi yilida suv yaqinidagi quruqlikda, kichik koʻllardagi qamishzorlarda yoki odam yashaydigan joydan uzoqda joylashgan katta daryolarning orqa suvlarida uya quradilar. Mart oyida boshlanadigan uyalar mavsumida erkaklar tajovuzkor boʻlib, xirillagan tovushlarni chiqarib, oʻz hududlarini himoya qiladilar. Debriyajda 5-8 ta iflos sariq-jigarrang tuxum mavjud. Kuluçka muddati 35-38 kun davom etadi. Ayol asosan inkubatsiya qiladi. Yuklangan joʻjalarning vazni taxminan 220 g. Ikkala ota-ona ham toʻrt oydan besh oygacha boqishadi. Joʻjalar hamma joyda onalariga ergashadilar, uning orqasida. Bu ularni, boshqa narsalar qatori, katta pikelardan himoya qilishga yordam beradi. 120 dan 150 kungacha joʻjalar mustaqil boʻladi.

Qushlarning umri 28 yil boʻlishi mumkin.

## soqov oqqush va odam
1960-yillarda oqqush ovlash butunlay taqiqlangan edi. Oʻshandan beri odamlar tomonidan himoya va oziqlantirish natijasida oqqushlar soni doimiy ravishda koʻpayib bordi. Soqov asirlikda va yarim asirlikda osongina ildiz otadi, koʻpincha shahar bogʻlari, bogʻlar va turli sanatoriylarning suv omborlarida manzarali qush sifatida saqlanadi.

Soqov oqqush — Daniyaning milliy qushidir.

## konservatsiya holati
Turlar Boshqirdiston, Sverdlovsk, Ulyanovsk, Chelyabinsk, Penza va Nijniy Novgorod viloyatlari, shuningdek, Kirov viloyati Qizil kitoblariga kiritilgan. Soqov oqqush Belarus Qizil kitobining yangi nashridan chiqarildi.

## Galereya

Fayl:Cygnus olor flirt edit.jpg|Ikki soqov oqqush
Fayl:Swan with nine cygnets 3.jpg|Soqov oqqush va toʻqqiz joʻja
Fayl:CygnusOlorJuvenile.jpg|Xelsinki yaqinidagi yosh soqov oqqush (Finlandiya)
Fayl:Schwanenpaar (1) beim Gründeln mit Jungen im Sonnensee, Binsfeld.JPG|oqqush juftligi
Fayl:Mute.swan.cygnets.750pix.jpg|Joʻjalari bilan soqov oqqush
Fayl:Lebedi na Orongoyskom ozere.jpg|Buryatiyadagi Orongoʻy koʻlida soqov oqqushlar
Fayl:Gulbė nebylė prie Jeruzalės tvenkinio.jpg|Soqov oqqush, Vilnyus, Litva
Fayl:Schwan (136331939).jpeg|soqov oqqush


## Manbalar

## Adabiyotlar

* 
* 
* 

## Havolalar

* Rossiyaning umurtqali hayvonlari: soqov oqqush