open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
29-yanvar

**29-yanvar** — Grigoriy taqvimida yilning 29-kuni. Yil yakuniga 336 (kabisa yilida 337) kun qoladi.

## Bayramlar
*Yana qarang: [[:Turkum:29-yanvar bayramlari]]*

## Voqealar

*Yana qarang: [[:Turkum:29-yanvar voqealari]]*
* 1710 — Pyotr I farmoni bilan Rus alifbosi joriy qilindi.
* 1804 — Xarkov universiteti tashkil topdi.
* 1819 — Stanford Ruffles Singapurga asos soldi.
* 1845 — Nyu Yorkdagi gazeta Edgar Poning sheʼrini chop etdi.
* 1886 — Karl Benz ichki yonuv dvigatelida ishlaydigan ilk avtomobilni *(suratda)* patentladi.
* 1992 — Oʻzbekiston va Koreya Respublikasi davlatlari oʻrtasida diplomatik aloqalar oʻrnatildi.
* 2002 — George W. Bush KXDR, Iroq va Eronni „yovuzlik oʻqlari“ deb atadi.

## Tavalludlar
*Yana qarang: [[:Turkum:29-yanvarda tugʻilganlar]]*

## Vafot etganlar
*Yana qarang: [[:Turkum:29-yanvarda vafot etganlar]]*

## Havolalar
* days.peoples.ru
30-yanvar

**30-yanvar** — Grigoriy taqvimida yilning 30-kuni. Yil yakuniga 335 (kabisa yilida 336) kun qoladi.

## Bayramlar
*Yana qarang: [[:Turkum:30-yanvar bayramlari]]*

## Voqealar

*Yana qarang: [[:Turkum:30-yanvar voqealari]]*
* 1826 — Angliyada Menay ko’prigi *(suratda)* qurildi.
* 1930 — Pavel Molchanov Pavlovskda radiozond uchirdi.
* 1933 — Adolf Hitler Olmoniya kansleri etib saylandi.
* 1945 — SSSRning C-13 suvosti kemasi nemislarning «Vilgelm Gustloff» kemasini cho’ktirib yubordi.
* 1969 — The Beatles Londonda so’nggi konsertini berdi.
* 1972 — Derrida «qonli yakshanba».
* 1992 — Oʻzbekiston Respublikasi Yevropa  Xavfsizlik va hamkorlik Tashkilotiga qabul qilindi.
* 1996 — C/1996 B2 kometasi topildi.

## Tavalludlar
*Yana qarang: [[:Turkum:30-yanvarda tugʻilganlar]]*
* 1882 — Franklin Roosevelt, AQSHning 32-prezidenti
* 1923 — Leonid Gayday, Sovet Ittifoqi va Rossiya aktyori, kinorejisyori
* 1938 — Islom Karimov, Oʻzbekiston birinchi prezidenti.
* 1968 — Felipe VI, Ispaniya Qiroli
* 1974 — Christian Bale, ingliz aktyor
* 1975 — Arda Turan, Turkiya milliy futbol terma jamoasi futbolchisi
* 1986 — Nigina Amonqulova, Tojikiston qoʻshiqchisi
* 1986 — Sardorbek Hakimjonov, O'zbekiston o'smir
* 2001 — Lazizbek Sattorov, O'zbekiston yosh ekolog

## Vafot etganlar
*Yana qarang: [[:Turkum:30-yanvarda vafot etganlar]]*

## Havolalar

* days.peoples.ru
31-yanvar

**31-yanvar** — Grigoriy taqvimida yilning 31-kuni. Yil yakuniga 334 (kabisa yilida 335) kun qoladi.

## Bayramlar
*Yana qarang: [[:Turkum:31-yanvar bayramlari]]*

## Voqealar

*Yana qarang: [[:Turkum:31-yanvar voqealari]]*
* 1865 — Dmitriy Mendeleyev «Spirtni suv bilan arlashuvi» mavzusidagi dissertatsiyani yoqladi.
* 1918 — Buyuk Britaniyaga qarashli beshta suv osti kemalarining toʻqnashuvi naijasida yuzlab odam halok boʻldi.
* 1929 — Lev Trotskiy Sovet Ittifoqidan surgun qilindi.
* 1953 — Shimoliy dengiz qirgʻoqlaridagi boʻron oqibatida 2000dan ortiq odam halok boʻldi. 
* 1958 — Explorer-1 sunʼiy yoʻldoshi * (suratda)*, Yerning radiatsion qatlamini aniqladi.
* 1977 — Parijda Pompidu markazi oʻz ishini boshladi.
* 1990 — SSSR hududidagi birinchi McDonald’s oʻz ishini boshladi.

## Tavalludlar
*Yana qarang: [[:Turkum:31-yanvarda tugʻilganlar]]*

## Vafot etganlar
*Yana qarang: [[:Turkum:31-yanvarda vafot etganlar]]*

## Havolalar

* days.peoples.ru
24-yanvar

**24-yanvar** — Grigoriy taqvimida yilning 24-kuni. Yil yakuniga 341 (kabisa yilida 342) kun qoladi.

## Bayramlar
*Yana qarang: [[:Turkum:24-yanvar bayramlari]]*

## Voqealar

*Yana qarang: [[:Turkum:24-yanvar voqealari]]*
* 1458 — Matiash I Mojariston qiroli bo’ldi.
* 1848 — Kaliforniyada oltin koni topildi.
* 1895 — Antarktidaga odam qadami yetdi. 
* 1984 — Apple Macintosh kompyuteri ishlab chiqarildi.
* 1986 — «Voyageur-2» *(tasvirda)* Urandan 81.500 km uzoqlikda uchib o’tdi.

## Tavalludlar
*Yana qarang: [[:Turkum:24-yanvarda tugʻilganlar]]*

## Vafot etganlar
*Yana qarang: [[:Turkum:24-yanvarda vafot etganlar]]*

## Havolalar
* days.peoples.ru
2-fevral

**2-fevral** — Grigoriy taqvimida yilning 33-kuni. Yil yakuniga 332 (kabisa yilida 333) kun qoladi.

## Bayramlar
*Yana qarang: [[:Turkum:2-fevral bayramlari]]*

## Voqealar

*Yana qarang: [[:Turkum:2-fevral voqealari]]*
* 962 — Otton I Buyuk Gʻarbiy Yevropada 40 yil ichida ilk bor imperatorlik tojini kiydi.
* 1536 — Pedro de Mendosa Buenos-Ayres shahriga asos soldi.
* 1905 — Sankt-Peterburgdagi Misr koʻprigi *(suratda)* qulab tushdi.
* 1918 — SSSR Xalq Komissariati «Cherkovni davlat va maktabdan holi ekanligi» haqida dekret chiqardi.
* 1922 — «Uliss» romani chop etildi.
* 1943 — Stalingrad jangida 91 000 nafar nemislar feldmarshal Paulyus boshchiligida asir olindi.
* 1946 — Janubiy Saxalin va Kuril orollari SSSR tarkibiga kirdi.
* 1982 — Suriyada Islomiy harakat bilan boʻlgan toʻqnashuvda tinch aholi vakillari qurbon boʻldi.

## Tavalludlar
*Yana qarang: [[:Turkum:2-fevralda tugʻilganlar]]*

* 1861 — Mehmed VI
* 1882 — James Joyce
* 1904 — Boʻzurg Alaviy
* 1905 — Valeriy Chkalov
* 1944 — Oqil Oqilov
* 1952 — Park Geun-hye

## Vafot etganlar
*Yana qarang: [[:Turkum:2-fevralda vafot etganlar]]*

* 1907 — Dmitriy Mendeleyev
* 1939 — Vladimir Shuxov
* 1970 — Bertrand Russell
* 2014 — Philip Seymour Hoffman

## Havolalar
* days.peoples.ru
22-yanvar

**22-yanvar** — Grigoriy taqvimida yilning 22-kuni. Yil yakuniga 343 (kabisa yilida 344) kun qoladi.

## Bayramlar
*Yana qarang: [[:Turkum:22-yanvar bayramlari]]*

Xalqaro miqyosda keng nishonlanadigan bir nechta muhim kunlardan biri sifatida Xalqaro poez shoirlari kuni (International Poets Day) bo‘lib, dunyo bo‘ylab adabiyot ixlosmandlari tomonidan nishonlanadi.

## Voqealar

*Yana qarang: [[:Turkum:22-yanvar voqealari]]*
* 565 — Yustinian I Yevtixiyni Konstantinopol patriarxligidan bo’shatishga erishdi.
* 1861 — Anri Muo Kambodjada Angkor-vat ibodatxona majmuasini topdi *(suratda)*.
* 1863 — Rossiya imperiyasida Yanvar inqilobi boshlandi.
* 1905 — Sankt-Peterburgda Qonli yakshanba (1905).
* 1919 — Ukraina yagona davlatga birlashdi.
* 1944 — Antanta ittifoqchi qoʻshinlari Rimga tushirildi.
* 1991 — SSSRda pul islohoti oʻtkazildi.
* 2005 — Kim Ke Gvan KXDR Yadro quroliga egaligini aytdi.

## Tavalludlar
*Yana qarang: [[:Turkum:22-yanvarda tugʻilganlar]]*

## Vafot etganlar
*Yana qarang: [[:Turkum:22-yanvarda vafot etganlar]]*

## Havolalar
* days.peoples.ru
5-fevral

**5-fevral** — Grigoriy taqvimida yilning 36-kuni. Yil yakuniga 329 (kabisa yilida 330) kun qoladi.

## Bayramlar
*Yana qarang: [[:Turkum:5-fevral bayramlari]]*

## Voqealar

*Yana qarang: [[:Turkum:5-fevral voqealari]]*
* 1901 — Moskvada Yeliseev doʻkoni *(tasvirda)* ochildi.
* 1909 — Leo Buckeland plastmassa ixtiro qildi.
* 1919 — Mary Pickford, Douglas Farbenks, Charlie Chaplin va David Griffith *United Artists* kinostudiyasini tuzishdi.
* 1995 — Qirgʻizistonda ikki palatali Oliy Kengash saylandi.
* 2000 — Chechenistonda qirgʻin.

## Tavalludlar
*Yana qarang: [[:Turkum:5-fevralda tugʻilganlar]]*

1985-yil 5-fevral sanasida Afsonaviy Futbolchi Cristiano Ronaldo tavallud topgan.U hozirgi kunga qadar Dunyoning eng kuchli futbolchilaridan biri bo'lib kelmoqda.Shuningdek PSJ futbol klubi wingeri Neymar JR ham bugun tavallud ayyomini nishonlamoqda.

## Vafot etganlar
*Yana qarang: [[:Turkum:5-fevralda vafot etganlar]]*

## Havolalar

* days.peoples.ru
1-fevral

**1-fevral** — Grigoriy taqvimida yilning 32-kuni. Yil yakuniga 333 (kabisa yilida 334) kun qoladi.

## Bayramlar
*Yana qarang: [[:Turkum:1-fevral bayramlari]]* 1-fevral Halqaro hijob kuni. Manba : Azon.uz

## Voqealar

*Yana qarang: [[:Turkum:1-fevral voqealari]]*
* 1411 — Buyuk urush (1409—1411) bitim tuzish bilan yakunlandi.
* 1662 — Tayvan Zhang Cheng-gun qoʻliga oʻtdi.
* 1908 — Lissabonda qirol Karlush I va gersog Luish Felipe terrorchilar tomonidan otib oʻldirildi.
* 1942 — Widkun Kvisling Norvegiya Bosh vaziri boʻldi.
* 1978 — rejissyor Roman Polanski AQShdan Fransiyaga qochib ketdi.
* 2003 — „Kolumbiya“ shattli halokatga uchradi.

## Tavalludlar
*Yana qarang: [[:Turkum:1-fevralda tugʻilganlar]]*
* 1884 — Yevgeniy Zamyatin
* 1876 — William Emmons
* 1889 — Viktor Shchekin
* 1906 — Nu'monbek Dolimov
* 1922 — Tachat Oganesov
* 1924 — Bektosh Rahimov
* 1931 — Iajuddin Ahmed
* 1931 — Boris Yeltsin
* 1944 — Oydin Norboyeva
* 1953 — Sirojiddin Rahmatullayev
* 1956 — Kim Nam Sok
* 1996 — Roma Acorn

## Vafot etganlar
*Yana qarang: [[:Turkum:1-fevralda vafot etganlar]]*
* 1561 — Bayramxon
* 1921 — Yevgeniy Navrotskiy
* 1964 — Abduvahob Azimov
* 1966 — Buster Keaton
* 1976 — George Whipple
* 1976 — Werner Heisenberg
* 1985 — Petr Protasov
* 1987 — Rahmatulla Alimov
* 2001 — Qodir Tojiyev
* 2014 — Ubaydulla Abdurazzoqov

## Havolalar
* days.peoples.ru
6-fevral

**6-fevral** — Grigoriy taqvimida yilning 37-kuni. Yil yakuniga 328 (kabisa yilida 329) kun qoladi.

## Bayramlar
*Yana qarang: [[:Turkum:6-fevral bayramlari]]*

## Voqealar

*Yana qarang: [[:Turkum:6-fevral voqealari]]*
* 1191 — Kliment III Tevton ordenini taʼsis etdi.
* 1643 — Abel Tasman Fiji orolini *(tasvirda)* kashf etdi.
* 1936 — Adolf Hitler Qishki Olimpiada oʻyinlarini ochib berdi.
* 1952 — Elizabeth II Birlashgan Qirollik Qirolichasi boʻldi.
* 1958 — Myunxendagi aviahalokat natijasida „Manchester United“ futbolchilari halok boʻldi.

## Tavalludlar
*Yana qarang: [[:Turkum:6-fevralda tugʻilganlar]]*

## Vafot etganlar
*Yana qarang: [[:Turkum:6-fevralda vafot etganlar]]*

## Havolalar

* days.peoples.ru
7-fevral

**7-fevral** — Grigoriy taqvimida yilning 38-kuni. Yil yakuniga 327 (kabisa yilida 328) kun qoladi.

## Bayramlar
*Yana qarang: [[:Turkum:7-fevral bayramlari]]*

## Voqealar

*Yana qarang: [[:Turkum:7-fevral voqealari]]*
* 1807 — Toʻrtinchi koalitsiya urushi.
* 1845 — Portland vazasi *(tasvirda)* sinib ketdi.
* 1855 — Rossiya va Yaponiya oʻrtasidagi diplomatik kelishuv.
* 1965 — Vyetnam urushi: mamlakat shimolining bombardimon qilinishi.
* 1992 — Oʻzbekiston va KXDR oʻrtasida diplomatik aloqalar oʻrnatildi.

## Tavalludlar
*Yana qarang: [[:Turkum:7-fevralda tugʻilganlar]]*
* Alfred Adler (t. 1870 — v. 1937)
* Irina Sharipova (t. 1992)
* Charles Dickens (t. 1812 — v. 1870)

## Vafot etganlar
*Yana qarang: [[:Turkum:7-fevralda vafot etganlar]]*

## Havolalar

* days.peoples.ru
8-fevral

**8-fevral** — Grigoriy taqvimida yilning 39-kuni. Yil yakuniga 326 (kabisa yilida 327) kun qoladi.

## Bayramlar
*Yana qarang: [[:Turkum:8-fevral bayramlari]]*

Bugun 8-fevral - Butun dunyoda "Turmush qurish taklifi" kuni.

Bugun sevikli insoningizga yetishish uchun, jasorat bilan katta qadamni tashlash uchun yaxshi imkoniyat. Sababi, keyingi pushaymon - o‘zingga dushman. 

## Vqealar
*Yana qarang: [[:Turkum:8-fevral voqealari]]*

* 1724 — Pyotr I qarori bilan Peterburg fanlar akademiyasi *(tasvirda)* tashkil topdi.

* 1726 — Yekaterina I maxfiy kengash tuzdi.
* 1837 — Aleksandr Pushkinning oxirgi dueli.
* 1879 — Stanford Fleming Yerda Vaqt mintaqasi joriy qilishni taklif etdi.
* 1904 — Rus-yapon urushining boshlanishi.
* 1918 — Tbilisi davlat universiteti ochildi.

## Tavalludlar
*Yana qarang: [[:Turkum:8-fevralda tugʻilganlar]]*

I.N ("Yang Jeongin" Stray kids guruhi a'zosi, 2001-yil 8-fevralda tug'ilgan)

## Vafot etganlar
*Yana qarang: [[:Turkum:8-fevralda vafot etganlar]]*

## Havolalar

* days.peoples.ru
9-fevral

**9-fevral** — Grigoriy taqvimida yilning 40-kuni. Yil yakuniga 325 (kabisa yilida 326) kun qoladi.

## Bayramlar
*Yana qarang: [[:Turkum:9-fevral bayramlari]]*

## Voqealar

*Yana qarang: [[:Turkum:9-fevral voqealari]]*
* 1654 — Shvetsiya Qirolichasi Kristina *(tasvirda)* taxtdan voz kechdi.
* 1889 — Yaponiya Konstitutsiyasi kuchga kirdi.
* 1929 — Lateran bitimlari tuzildi.
* 1963 — The Beatles *Please Please Me* albomini chiqardi.
* 1979 — Eronda Pahlaviylar sulolasi agʻdarildi.
* 1990 — Nelson Mandela ozodlikka chiqdi.
* 2016 — Gravitatsiya toʻlqinlari kashf etildi.

## Tavalludlar
*Yana qarang: [[:Turkum:9-fevralda tugʻilganlar]]
* [[Alisher Navoiy]] (1441—1501)



== Vafot etganlar ==
*Yana qarang: :Turkum:9-fevralda vafot etganlar''
* 1881 — Fyodor Dostoyevskiy.

## Havolalar

* days.peoples.ru
10-fevral

**10-fevral** — Grigoriy taqvimida yilning 41-kuni. Yil yakuniga 324 (kabisa yilida 325) kun qoladi.

## Bayramlar
*Yana qarang: [[:Turkum:10-fevral bayramlari]]*

## Voqealar

*Yana qarang: [[:Turkum:10-fevral voqealari]]*
* 1258 — Xulagu boshchiligidagi moʻgʻullar Bagʻdodni bosib olib, Abbosiylar saltanatiga chek qoʻyishdi.
* 1920 — Putskda Polshani dengiz bilan tutashtirish * (tasvirda)* marosimi boʻldi.
* 1940 — „Tom va Jerri“ multfilmi ekranga chiqdi.
* 1945 — S-13 suvosti kemasi „fon Shtoyben“ kemasini choʻktirib yubordi.
*

## Tavalludlar
*Yana qarang: [[:Turkum:10-fevralda tugʻilganlar]]*

## Vafot etganlar
*Yana qarang: [[:Turkum:10-fevralda vafot etganlar]]*

## Havolalar
* days.peoples.ru
11-fevral

**11-fevral** — Grigoriy taqvimida yilning 42-kuni. Yil yakuniga 323 (kabisa yilida 324) kun qoladi.

## Bayramlar
*Yana qarang: [[:Turkum:11-fevral bayramlari]]*

## Voqealar
*Yana qarang: [[:Turkum:11-fevral voqealari]]*
*1849 — Rim Respublikasi tuzilganligi eʼlon qilindi.
* 1896 — Sankt-Peterburgda figurali uchish boʻyicha jahon chempionati boshlandi.
* 1904 — Chemulpodagi jang.
* 1920 — Shpitsbergen traktati imzolandi.
* 1960 — Johan Woodward ismi Gollivuddagi Yulduzlar yoʻlagiga yozildi *(tasvirda)*.
* 1973 — Buyuk Britaniya va Fransiya Olmoniya bilan diplomatik aloqalar oʻrnatdi.
* 1994 — Nukusda Orol muammosiga bagashlangan xalqaro anjuman boʻlib oʻtdi.

## Tavalludlar
*Yana qarang: [[:Turkum:11-fevralda tugʻilganlar]]*
* 967 — Mahmud Gʻaznaviy, avlat arbobi va harbiy sarkarda.

* 1847 — Thomas Edison, butun dunyoga mashhur amerikalik ixtirochi.
* 1964 — Sarah Palin, Alaska shtati gubernatoridir.
* 1976 — Ricardo Pereira, professional futbolchi-darvozabon.

* 1977 — Mike Shinoda, Linkin Park musiqiy guruhining ishtirokchisi.
* 1987 — José María Callejón, ispaniyalik oʻyinchi, Madridning„Real“ jamoasi qanot yarimhimoyachisi va hujumchisi.
* 1992 — Taylor Lautner, amerikalik aktyoridir.
## Vafot etganlar
*Yana qarang: [[:Turkum:11-fevralda vafot etganlar]]*

## Havolalar

* days.peoples.ru
14-fevral

**14-fevral** — Grigoriy taqvimida yilning 45-kuni. Yil yakuniga 320 (kabisa yilida 321) kun qoladi.

## Bayramlar
*Yana qarang: [[:Turkum:14-fevral bayramlari]]*

Butun dunyo bo'ylab Xalqaro Kitob sovg'a qilish kuni. 
* Xristian dinida Muqaddas Valentin kuni

## Voqealar
*Yana qarang: [[:Turkum:14-fevral voqealari]]*
* 1836 — Lemandagi yongʻinda 120 kishi halok boʻldi.
* 1945 — Praganing bombardimon qilinishi.
* 1949 — Isroilda knessetning birinchi majlisi.
* 1956 — Stalin shaxsiga sigʻinish fosh etildi.
* 1989 — Salmon Rushdiy „Shayton sheʼrlari“ nomli romani uchun oʻlim jazosiga hukm qilindi.

* 2006 -  Shimoliy Vaziriston hududida tolibonlar  tomonidan  Vaziriston  Islom  davlati  e’lon kilindi. Keyinchalik tolibonlar Janubiy Vaziristonni ham bosib olishdi.

## Tavalludlar
*Yana qarang: [[:Turkum:14-fevralda tugʻilganlar]]*
* 1483 — Bobur, oʻzbek mumtoz adabiyotining yirik vakili.

* 1916 — Habib Yusufiy, tojik shoiri, tarjimoni va adabiyotshunosi.
* 1936 — Anna German, estrada xonandasi, aktrisa. 
* 1939 — Shukrullo Mirsaidov, OʻzSSR Ministrlar soveti raisi.

* 1942 — Michael Bloomberg, Nyu York shahrining 108-chi meri.

* 1947 — Abdulhoshim Mutalov, 1992—1995-yillarda Oʻzbekiston Bosh vaziri.
* 1966 — Adham Ahmadboyev, Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vaziri.

* 1972 — Rob Thomas, amerikalik rock artist va qoʻshiqlar muallifi.
* 1987 — Makka Sagaipova, Checheniston Respublikasining xalq artisti.
* 1988 — Angel Di Maria, argentinalik futbolchi, qanot yarimhimoyachisi.

## Vafot etganlar
*Yana qarang: [[:Turkum:14-fevralda vafot etganlar]]*

## Havolalar

* days.peoples.ru
15-fevral

**15-fevral** — Grigoriy taqvimida yilning 46-kuni. Yil yakuniga 319 (kabisa yilida 320) kun qoladi.

## Bayramlar
*Yana qarang: [[:Turkum:15-fevral bayramlari]]*

## Voqealar
*Yana qarang: [[:Turkum:15-fevral voqealari]]*

* 1045 — Rossiyada Sofiya ibodatxonasi *(tasvirda)* qurilishi boshlandi.
* 1942 — Yaponiya Singapurni bosib oldi.
* 1969 — Cambridgeda odamning notabiiy koʻpayish amaliyoti oʻtkazildi.
* 1989 — SSSR armiyasi Afgʻonistondan olib chiqildi.
* 2005 — YouTube sayti ishga tushdi.

## Tavalludlar
*Yana qarang: [[:Turkum:15-fevralda tugʻilganlar]]*

## Vafot etganlar
*Yana qarang: [[:Turkum:15-fevralda vafot etganlar]]*

## Havolalar

* days.peoples.ru
16-fevral

**16-fevral** — Grigoriy taqvimida yilning 47-kuni. Yil yakuniga 318 (kabisa yilida 319) kun qoladi.

## Bayramlar
*Yana qarang: [[:Turkum:16-fevral bayramlari]]*

## Voqealar

*Yana qarang: [[:Turkum:16-fevral voqealari]]*
* 1571 — Ivan IV Grozniy harbiy ustav qabul qildi.
* 1904 — „RRS Discovery“ *(suratda)* kemasi ikki yillik qamaldan keyin ozod bo'ldi.
* 1923 — Hovard Carter Tutanxamon qabrini ochdi.
* 1934 — Avstriyada fuqarolar urushi tugadi.
* 1963 — Sirdaryo viloyati tashkil topdi.
* 1964 — Surxondaryo viloyati tashkil topdi.
* 1999 — Toshkentda bir qancha terroristik aktlar sodir bo'ldi.

## Tavalludlar
*Yana qarang: [[:Turkum:16-fevralda tugʻilganlar]]*
* 1848 — Octave Mirbeau, fransuz yozuvchi va dramaturgi.
* 1975 — Rustam Rahimov, asli tojikistonlik havaskor bokschi.
* 1995 — Isroil Madrimov, boks boʻyicha jahon chempionati sovrindori.
* **1947-yil** **16-fevralda** tug‘ilgan **Bozor Voxidov** sud-tibbiy ekspertiza sohasida o‘ziga xos iz qoldirgan shaxslardan biridir. U Qashqadaryo viloyati filialida faoliyat yuritib, soha vakillari orasida birinchilardan bo'lib rasman pensiya nafaqasiga chiqqan mutaxassisga aylandi. Unga qadar ish sharoitining o‘ta murakkabligi va salomatlikka yetadigan zararlar tufayli xodimlar pensiya yoshiga yetmasdan ishdan ketishga majbur bo‘lar edilar.

## Havolalar

* days.peoples.ru
17-fevral

**17-fevral** — Grigoriy taqvimida yilning 48-kuni. Yil yakuniga 317 (kabisa yilida 318) kun qoladi.

## Bayramlar
*Yana qarang: [[:Turkum:17-fevral bayramlari]]*
* Kosovo — Mustaqillik Kuni (Mustaqilligi bahs ostidadir)
* Libya —  Inqilob Kuni

## Voqealar

*Yana qarang: [[:Turkum:17-fevral voqealari]]*
* 1370 — Rudaudagi jang.
* 1956 — Clare D’Assisi *(tasvirda)* televideniye afsonasi deb taʼriflandi.
* 1979 — Xitoy-Vyetnam urushi boshlandi.
* 2008 — Kosovo Serbiyadan mustaqil boʻldi.
*2011 — Liviya Arab Sotsialistik Xalk Jamahiriyasida  Liviya inqilobi rahbari va jamahiriya boshligi Muammar Qazzofiy hokimiyatiga karshi norozilik chiqishlari boshlandi. Qazzofiy 1969 yil 27 yoshida hokimiyatni egallagan edi. Rasmiy ma’lumotlarga qaraganda, hukumat kuchlari 300 dan ortiq (ayrim manbalar­ da 1000 dan ortik) kishini oʻldirdi. Liviya Arab davlatla­ri ligasidan chiqarildi. 

## Tavalludlar
*Yana qarang: [[:Turkum:17-fevralda tugʻilganlar]]*
* 1888 — Otto Stern, Fizika boʻyicha Nobel mukofoti sovrindori.

* 1928 — Anvar Aʼzamxoʻjayev, huquqshunos olim.

## Vafot etganlar
*Yana qarang: [[:Turkum:17-fevralda vafot etganlar]]*
* 1930 — Nikolay Ostroumov, Turkistonda faoliyat koʻrsatgan rus missioneri, sharqshunosi, etnografi
* 1933 — Toʻqtagʻul, qirgʻiz xalq oqini va bastakor

* 1986 — Krishnamurti Jiddu, hind diniy mutafakkiri, yozuvchi va shoiri.

* 1997 — Boʻzurg Alaviy, Eron yozuvchisi.
* 2002 — Qobul Maqsetov, qoraqalpoq |yulklorshunosi.

## Havolalar
* days.peoples.ru
12-fevral

**12-fevral** — Grigoriy taqvimida yilning 43-kuni. Yil yakuniga 322 (kabisa yilida 323) kun qoladi.

## Bayramlar
*Yana qarang: [[:Turkum:12-fevral bayramlari]]*

## Voqealar

*Yana qarang: [[:Turkum:12-fevral voqealari]]*
* 1832 — Ekvador Galapagos orollarini qoʻshib oldi.
* 1864 — Moskva hayvonot bogʻi *(tasvirda)* ochildi.
* 1912 — Sinxay inqilobi: imperator Pu I taxtdan voz kechdi.
* 1941 — penitsillin yordamida birinchi operatsiya.

## Tavalludlar
*Yana qarang: [[:Turkum:12-fevralda tugʻilganlar]]*
*1804 — Rus fizigi Emil Lenz, o'tkazgichlarni elektr toki ta'sirida qizishini o'rgangan
* 1809 — Charles Darwin, ingliz tabiatshunosi boʻlgan.
* 1809 — Abraham Lincoln, respublikachilar partiyasidan birinchi prezident, Amerika qullarini ozod etgan.

* 1949 — Ashraf Gʻani, Afgʻoniston prezidenti, iqtisodchi va antropolog

## Vafot etganlar
*Yana qarang: [[:Turkum:12-fevralda vafot etganlar]]*

## Havolalar

* days.peoples.ru
19-fevral

**19-fevral** — Grigoriy taqvimida yilning 50-kuni. Yil yakuniga 315 (kabisa yilida 316) kun qoladi.

## Bayramlar
*Yana qarang: [[:Turkum:19-fevral bayramlari]]*

## Voqealar

*Yana qarang: [[:Turkum:19-fevral voqealari]]*
* 1600 — Peruda Uaynaputina vulqoni yuzaga keldi.
* 1878 — Thomas Edison fonografni *(tasvirda)* patentladi.
* 1954 — Qrim Rossiyadan Ukrainaga oʻtdi.

## Tavalludlar
*Yana qarang: [[:Turkum:19-fevralda tugʻilganlar]]*
* 1473 — Nicolaus Copernicus, astronom va matematik
* 1957 — Ray Winstone, ingliz aktyori
* 1966 — Slobodan Dubajić, serb futbolchi
* 1987 — Anna Cappellini, italyan raqqosa
* 1988 — Shawn Matthias, kanadalik xokkey oʻyinchisi
* 1988 — Seth Morrison, amerikalik gitarachi
* 1989 — Sone Aluko, anglo-nigeriyalik futbolchi
* 1991 — Christoph Kramer, olmon futbolchi
* 1991 — Trevor Bayne, amerikalik poygachi
* 1992 — Camille Kostek, amerikalik model
* 1993 — Mauro Icardi, argentinalik futbolchi
* 1993 — Victoria Justice, amerikalik aktrisa va qoʻshiqchi
* 1994 — Sam Lisone, yangi zelandiyalik rugbi oʻyinchisi
* 1994 — Tiina Trutsi, estoniyalik futbolchi
* 1995 — Nikola Jokić, serb basketbolchi
* 1996 — Mabel, britan-shved qoʻshiqchi
* 1998 — Katharina Gerlach, olmon tennischi
* 2001 — David Mazouz, amerikalik aktyor
* 2004 — Millie Bobby Brown, ingliz aktrisa, model va produser

## Vafot etganlar
*Yana qarang: [[:Turkum:19-fevralda vafot etganlar]]*

## Havolalar

* days.peoples.ru
20-fevral

**20-fevral** — Grigoriy taqvimida yilning 51-kuni. Yil yakuniga 314 (kabisa yilida 315) kun qoladi.

## Bayramlar
*Yana qarang: [[:Turkum:20-fevral bayramlari]]*

## Voqealar

*Yana qarang: [[:Turkum:20-fevral voqealari]]*
* 1872 — Nyu Yorkda Metropoliten-muzey ochildi.
* 1922 — Seym Vilnyusni Polshaga qoʻshish haqida qaror qildi.
* 1943 — Meksikadagi dehqon dalasida Parikutin vulqoni * (tasvirda)* otildi.
* 1986 — orbitaga „Mir“ orbital stansiyasi chiqdi.
* 1992 — Oʻzbekiston va Saudiya Arabistoni oʻrtasida diplomatik aloqalar oʻrnatildi.

## Tavalludlar
*Yana qarang: [[:Turkum:20-fevralda tugʻilganlar]]*
*Toʻlanov Ayubxon 2002-yil 20-fevralda dunyoga keldi

## Vafot etganlar
*Yana qarang: [[:Turkum:20-fevralda vafot etganlar]]*

## Havolalar

* days.peoples.ru
21-fevral

**21-fevral** — Grigoriy taqvimida yilning 52-kuni. Yil yakuniga 313 (kabisa yilida 314) kun qoladi.

## Bayramlar
*Yana qarang: [[:Turkum:21-fevral bayramlari]]*
* Xalqaro ona tili kuni

## Voqealar

*Yana qarang: [[:Turkum:21-fevral voqealari]]*
* 1784 — Sevastopol shahriga asos solindi.
* 1804 — Uelsda parovoz muvaffaqiyatli sinovdan oʻtdi.
* 1848 — Karl Marks va Fridrix Engelsning „manifest“i eʼlon qilindi.
* 1918 — Cincinatti hayvonot bogʻida oxirgi karolin toʻtiqushi *(Suratda)* oʻlib qoldi.
* 1992 — Oʻzbekiston Isroil va Malayziya davlatlari bilan diplomatik aloqalar oʻrnatdi.
* 1995 — Steve Fossett Tinch okeanini Aerostatda bosib oʻtdi.

## Tavalludlar
*Yana qarang: [[:Turkum:21-fevralda tugʻilganlar]]*

## Vafot etganlar
*Yana qarang: [[:Turkum:21-fevralda vafot etganlar]]*

## Havolalar
* days.peoples.ru
22-fevral

**22-fevral** — Grigoriy taqvimida yilning 53-kuni. Yil yakuniga 312 (kabisa yilida 313) kun qoladi.

## Bayramlar
*Yana qarang: [[:Turkum:22-fevral bayramlari]]*

## Voqealar
*Yana qarang: [[:Turkum:22-fevral voqealari|Turkum:22-fevral]]*   Yaponiyada mushuklar kuni nishonlanmoqda 1878 – yil. Birinchi martta Chaykovskiyning to’rtinchi simfoniyasi ijro etildi.  *[[:Turkum:22-fevral voqealari|l voqealari]]*
* 1995 — Oʻzbekiston "Adolat" sotsial-demokratik partiyasining "Adolat" gazetasi chiqa boshladi.

## Tavalludlar
*Yana qarang: [[:Turkum:22-fevralda tugʻilganlar]]*

1732 – yil. AQShning birinchi prezidentiJorj Vashington dunyoga keldi.  

## Vafot etganlar
*Yana qarang: [[:Turkum:22-fevralda vafot etganlar]]*

1512 – yil 22 – fevral. Mashxur Italiyalik sayyoh Amerigo Vespuchchi vafot etdi.      1797 – yil. Nemis baroni. Mashxur hikoyachi Iyeronim Myunxauzen vafot etdi.                1875 – yil 22 fevral. Fransuz rassomi Kamil Korro vafot etdi.                                              1875 – yil 22 fevral. Fransuz rassomi Kamil Korro vafot etdi.                                              1913 – yil Shveytsariyalik lingvist Ferdinand Sosyur vafot etdi.                                           1941 – yil. Kanadalik fizik, nobel mukofoti sovrindori Frederik Banting vafot etdi.  
## Havolalar

* days.peoples.ru
23-fevral

**23-fevral** — Grigoriy taqvimida yilning 54-kuni. Yil yakuniga 311 (kabisa yilida 312) kun qoladi.

## Bayramlar
*Yana qarang: [[:Turkum:23-fevral bayramlari]]*
* Rossiya, Tojikiston, Ukraina — Vatan himoyachilari kuni.

## Voqealar

*Yana qarang: [[:Turkum:23-fevral voqealari]]*
* 1893 — Rudolph Diesel ichki yonuv dvigatelini patentladi.
* 1903 — Kuba Guantanamo bazasini AQShga doimiy ijaraga berdi.
* 1944 — Sovetlarga qarshi inqilob oqibatida Chechenlarning Oʻrta Osiyoga deportatsiyasi (ru) boshlandi.
* 2001 — Shvedcha Vikipediya eʼlon qilingan

## Tavalludlar
*Yana qarang: [[:Turkum:23-fevralda tugʻilganlar]]*
* 1952 — Rashid Qodirov
* 1987 — Vitaliy Denisov

## Vafot etganlar
*Yana qarang: [[:Turkum:23-fevralda vafot etganlar]]*
* 1969 — Saud ibn Abdulaziz as-Saud
* 1994 Sarvar Azimov

## Havolalar

* days.peoples.ru
24-fevral

**24-fevral** — Grigoriy taqvimida yilning 55-kuni. Yil yakuniga 310 (kabisa yilida 311) kun qoladi.

## Bayramlar
*Yana qarang: [[:Turkum:24-fevral bayramlari]]*

## Voqealar

*Yana qarang: [[:Turkum:24-fevral voqealari]]*
* 1525 — Paviyadagi jang
* 1918 — «Estoniya mustaqillik deklaratsiyasi» e’lon qilindi.
* 1942 — Qora dengizda Struma kemasi cho’kib ketdi.
* 2008 — Fidel Castro *(tasvirda)* Kuba davlat rahbari lavozimidan iste’foga ketdi.

## Tavalludlar
*Yana qarang: [[:Turkum:24-fevralda tugʻilganlar]]*
* Ibn Battuta (1304-yil)
* Karl V (1500-yil)
* Petr Lebedev (1866-yil)
* Karuzo Enriko (1873-yil)
* Rizamat Musamuhamedov (1881-yil)
* Anatoliy Avtonomov (1898)-yil
* Yevgeniy Buzin (1916-yil)
* Stiv Jobs (1955-yil)
* Iso Toʻrayev (1960-yil)
* Jan Koum (1976-yil)

## Vafot etganlar
*Yana qarang: [[:Turkum:24-fevralda vafot etganlar]]*

## Havolalar

* days.peoples.ru
13-fevral

**13-fevral** — Grigoriy taqvimida yilning 44-kuni. Yil yakuniga 321 (kabisa yilida 322) kun qoladi.

## Bayramlar
*Yana qarang: [[:Turkum:13-fevral bayramlari]]*

Butunjaxon radio kuni hisoblanadi. 1946-yili 13-fevralda BMT o'zining birinchi radiosini chiqaradi. Vaqt o'tgach UNESCO tomonidan 13-fevral butunjaxon radio kuni deb elon qilinadi

## Voqealar

*Yana qarang: [[:Turkum:13-fevral voqealari]]*
* 1689 — Angliyada Sharafli inqilob.
* 1784 — Rossiya tarkibida Qrim tashkil topdi.
* 1925 — OʻzSSR tashkil topdi.
* 1945 — Drezden shahri *(tasvirda)* bombardimon qilindi.

## Tavalludlar
*Yana qarang: [[:Turkum:13-fevralda tugʻilganlar]]*
* 1913 — Xolid ibn Abdulaziz as-Saud, Saudiya Arabistoni Qiroli.

* 1960 — Pierluigi Collina, isteʼfoga chiqqan italyan futbol hakamidir.

* 1975 — Artemiy Lebedev, rus dizayneri va ixtirochisi.

## Vafot etganlar
*Yana qarang: [[:Turkum:13-fevralda vafot etganlar]]*
* 1883 — Richard Wagner, nemis opera bastakori, dirijyor va dramaturg.

* 1967 — Furoʻgʻ Farruhzod, mashhur eronlik shoira, aktrisa va prodyuser.

## Havolalar

* days.peoples.ru
18-fevral

**18-fevral** — Grigoriy taqvimida yilning 49-kuni. Yil yakuniga 316 (kabisa yilida 317) kun qoladi.

## Bayramlar
*Yana qarang: [[:Turkum:18-fevral bayramlari]]*

## Voqealar

*Yana qarang: [[:Turkum:18-fevral voqealari]]*
* 1762 — Pyotr III qiynoqlarni bekor qildi.
* 1861 — Viktor Emmanuil II Italiya qiroli boʻldi.
* 1885 — Mark Twainning «Gekelberi Fin sarguzashtlari» asari nashr etildi.
* 1911 — Pomirda koʻl hosil boʻldi.
* 1918 — Moskvada Kiyev vokzali ishga tushdi *(suratda)*.
* 1929 — Oscar mukofoti birinchi sohiblariga topshirildi.
* 1979 — Sahroi Kabirda qor yogʻdi.
* 1992 — Oʻzbekiston va Birlashgan Qirollik o’rtasida diplomatik aloqalar o’rnatildi.
* 1995 — Toshkentda Oʻzbekiston "Adolat" sotsial-demokratik partiyasining birinchi taʼsis sʼyezdi boʻlib oʻtdi. Partiyaning Nizom va dasturi tasdiqlandi.
* 2003 — Janubiy Koreyaning Tegu shahrida yongʻin sodir boʻldi.
## Tavalludlar
*Yana qarang: [[:Turkum:18-fevralda tugʻilganlar]]*

## Vafot etganlar
*Yana qarang: [[:Turkum:18-fevralda vafot etganlar]]*

## Havolalar

* days.peoples.ru
25-fevral

**25-fevral** — Grigoriy taqvimida yilning 56-kuni. Yil yakuniga 309 (kabisa yilida 310) kun qoladi.

## Bayramlar
*Yana qarang: [[:Turkum:25-fevral bayramlari]]*

## Voqealar

*Yana qarang: [[:Turkum:25-fevral voqealari]]*
* 1570 — Rim papasi Piy V Yelizaveta Ini cherkovdan surgun qildi *(suratda)*.
* 1904 — Akri Respublikasi Braziliya tarkibiga kirdi.
* 1921 — Gruziya Sovet Sotsialistik Respublikasi tuzilganligi eʻlon qilindi.
* 1956 — Nikita Xrushchyov Stalin shaxsiga sigʻinish siyosatini fosh etdi.
* 1992 — Rossiyada Federal kosmik agentlik tuzildi.
* 1997 — "Oʻzagrosugʻurta" Davlat sugʻurta kompaniyasi tashkil etildi.

* 2008 — Kubada hokimiyat tepasiga salomatligi yomonlashgan Fidel Kastro Rus oʻrniga uning ukasi Raul Kastro Rus keldi.

## Tavalludlar
*Yana qarang: [[:Turkum:25-fevralda tugʻilganlar]]*
* Pierre-Auguste Renoir

* Vladimir Shapiro

* Rashida Jones

## Vafot etganlar
*Yana qarang: [[:Turkum:25-fevralda vafot etganlar]]*
* Aʼzam Shermatov

* Kamoliddin Rahimov

* Mixail Pevsov

* Nazira Ahmedova

## Havolalar
* days.peoples.ru
26-fevral

**26-fevral** — Grigoriy taqvimida yilning 57-kuni. Yil yakuniga 308 (kabisa yilida 309) kun qoladi.

## Bayramlar
*Yana qarang: [[:Turkum:26-fevral bayramlari]]*

## Voqealar
*Yana qarang: [[:Turkum:26-fevral voqealari]]*
* 1815 — Elba oroliga badargʻa qilingan Napoleon I oroldan qochadi.
* 1848 — Fransiyada zodagonlik bekor qilinadi.
* 1848 — Karl Marx va Friedrich Engelsning „Kommunistik Partiya Manifesti“ ilk bor chop etildi.
* 1919 — AQShning Arizona shtatida Grand Kanyon Milliy Parkiga asos solinadi.
* 1924 — Adolf Hitler „Pivo Putchi“ uchun besh yillik qamoq jazosiga hukm qilinadi.
* 1936 — „Volkswagen“ zavodi ishga tushirildi.
* 1990 — Chexoslovakiyadan Sovet qoʻshinlari chiqarila boshlandi.
* 1991 — Saddam Husayn Iroq qoʻshinlarini Quvaytdan chiqara boshladi.
* 1995 — Tojikistonda ilk parlament saylovlari.
* 2004 — Latviya Seymi NATOga qoʻshilish haqida qaror qabul qildi.

## Tavalludlar
*Yana qarang: [[:Turkum:26-fevralda tugʻilganlar]]*
* 1903 — Giulio Natta, italiyalik organik kimyogar. Kimyo boʻyicha Nobel mukofoti laureati.
* 1954 — Recep Tayyip Erdoğan (Turkiya prezidenti).
* 1959 — Ahmad Dovudoʻgʻli, 2014-2016 yillarda Turkiya Bosh vaziri.
* 1983 — Pepe Képler, portugal-braziliyalikfutbolchi.
* 1984 — Beren Saat (turk aktrisadir)

## Vafotlar
*Yana qarang: [[:Turkum:26-fevralda vafot etganlar]]*
* Rixsivoy Avazov

* Tjalling Koopmans

* Theodor Svedberg

## Havolalar

* days.peoples.ru
27-fevral

**27-fevral** — Grigoriy taqvimida yilning 58-kuni. Yil yakuniga 307 (kabisa yilida 308) kun qoladi.

## Bayramlar
*Yana qarang: [[:Turkum:27-fevral bayramlari]]*

## Voqealar

*Yana qarang: [[:Turkum:27-fevral voqealari]]*
* 1617 — Stolbov kelishuvi.
* 1932 — James Chedvik neytron *(tasvirda)* kashf qildi.
* 1933 — Berlinda Reyxstag yonib ketdi.
* 1996 — Nintendo „Pokemon“ oʻyinlari ishlab chiqarishni boshladi.

## Tavalludlar
*Yana qarang: [[:Turkum:27-fevralda tugʻilganlar]]*
* Konstantin I (285)
* Vladimir Filatov (1875)
* John Steinbeck (1902)
* Tojiali Boboyev (1908)
* Vaxtang Chabukiani (1910)
* Sergey Mixalkov (1913)
* Azim Rahimov (1925)

* Dias Rahmatov (1937)
* Harald V (1937)

## Vafot etganlar
*Yana qarang: [[:Turkum:27-fevralda vafot etganlar]]*
* Boris Yakobi (1874)
* Menger Karl (1921)
* Ivan Pavlov (1936)
* Georgiy Karsivadze (1951)

## Havolalar

* days.peoples.ru
28-fevral

**28-fevral** — Grigoriy taqvimida yilning 59-kuni. Yil yakuniga 306 (kabisa yilida 307) kun qoladi.

## Bayramlar
*Yana qarang: [[:Turkum:28-fevral bayramlari]]*

## Voqealar

*Yana qarang: [[:Turkum:28-fevral voqealari]]*
* 1835 — «Kallevala» eposi *(tasvirda)* nashr etildi.
* 1854 — AQSH Respublikachilar partiyasi tashkil topdi.
* 1991 — Fors ko’rfazidagi urush tugadi.
* 1995 — Oʻzbekiston xalqaro xususiylashtirish va investitsiya banki — "Oʻzprivatbank" oʻz faoliyatini boshladi.
* 1996 — Rossiya Yevropa Kengashiga qo’shildi.

## Tavalludlar
*Yana qarang: [[:Turkum:28-fevralda tugʻilganlar]]*
* Cody Bryant
* Emmelie de Forest
* Philip Showalter Hench
* Peter Medawar
* Leon Cooper

## Vafot etganlar
*Yana qarang: [[:Turkum:28-fevralda vafot etganlar]]*
* Alfonso XIII
* Alixontoʻra Shokirxoʻja oʻgʻli
* Leon Cooper
* Charles Nicolle
* Yoʻldosh Oxunboboyev
* Rajendra Prasad

## Havolalar

* days.peoples.ru
29-fevral

**29-fevral** — Grigoriy taqvimida yilning 60-kuni. Bu kun toʻrt yilda bir marotaba kelib, 29-fevral sanasi mavjud yil — kabisa yili deb ataladi. Yil yakuniga 306 kun qoladi.

## Bayramlar
*Yana qarang: [[:Turkum:29-fevral bayramlari]]*

## Voqealar
*Yana qarang: [[:Turkum:29-fevral voqealari]]*
* 1932 — BBC informatsion agentligiga asos solindi.
* 1836 — „Gugenotlar“ operasining namoyishi.
* 1952 — Olmoniya Gelgoland oroliga suverenitetini oʻtkazdi.
* 1960 — Agadir zilzilasi 12000dan ortiq kishini halok etdi.
* 1988 — JARda Desmond Tutu apatreidga qarshi namoyishda qoʻlga olindi.
* 1996 — Sarayevo qamali *(suratda)* tugadi.

## Tavalludlar
*Yana qarang: [[:Turkum:29-fevralda tugʻilganlar]]*

## Vafot etganlar
*Yana qarang: [[:Turkum:29-fevralda vafot etganlar]]*

## Havolalar

* days.peoples.ru
3-mart

**3-mart** — Grigoriy taqvimida yilning 62- (kabisa yilida 63-) kuni. Yil yakuniga 303 kun qoladi.

## Bayramlar
*Yana qarang: [[:Turkum:3-mart bayramlari]]*
* Yozuvchilar kuni

## Voqealar

*Yana qarang: [[:Turkum:3-mart voqealari]]*
* 1613 — Mixail Romanov *(suratda)* Rossiya imperiyasi taxtiga oʻtirdi.
* 1861 — Aleksandr II Rossiyada krepostnoylik huquqini bekor qildi.
* 1875 — Viktoriya oʻyingohida tarixda ilk bor Xokkey oʻyini boʻldi.
* 1918 — Rossiya va Germaniya Brest tinchlik kelishuvini imzoladilar.
* 1923 — „Time“ jurnali sotuvga chiqdi.
* 1938 — Saudiya Arabistonidagi birinchi neft skvajinasi ishga tushdi.
* 1992 — Oʻzbekiston va Vengriya davlatlari oʻrtasida diplomatik aloqalar oʻrnatildi.

## Tavalludlar
*Yana qarang: [[:Turkum:3-martda tugʻilganlar]]*
* 1845 — Georg Cantor, nemis matematigi.

* 1895 — Ragnar Frisch, Iqtisodiyot boʻyicha Nobel mukofoti laureati.

* 1918 — Arthur Kornberg, Fiziologiya va tibbiyot boʻyicha Nobel mukofoti sovrindori.
* 1954 — Qahramon Madumarov, Qirgʻiziston jamoat arbobi.

## Vafot etganlar
*Yana qarang: [[:Turkum:3-martda vafot etganlar]]*

## Havolalar

* days.peoples.ru
4-mart

**4-mart** — Grigoriy taqvimida yilning 63- (kabisa yilida 64-) kuni. Yil yakuniga 302 kun qoladi.

## Bayramlar
*Yana qarang: [[:Turkum:4-mart bayramlari]]*

## Voqealar

*Yana qarang: [[:Turkum:4-mart voqealari]]*
* 1152 — Fridrix I Muqaddas Rim imperiyasi hukmdori boʻldi.
* 1726 — Rossiyada birinchi gimnaziya ochildi.
* 1890 — Edinburgda Ford-Brij *(tasvirda)* koʻprigi ochildi.
* 1919 — Moskvada Komintern tashkil topdi.
* 1988 — Luvrda oynali piramida qurildi.
* 1992 — Oʻzbekiston va Turkiya davlatlari oʻrtasida diplomatik aloqalar oʻrnatildi.
* 2012 — Vladimir Putin Rossiya Prezidenti etib saylandi.

## Tavalludlar
*Yana qarang: [[:Turkum:4-martda tugʻilganlar]]*

## Vafot etganlar
*Yana qarang: [[:Turkum:4-martda vafot etganlar]]*

## Havolalar

* days.peoples.ru 
* Termal içlik
5-mart

**5-mart** — Grigoriy taqvimida yilning 64- (kabisa yilida 65-) kuni. Yil yakuniga 301 kun qoladi.

## Bayramlar
*Yana qarang: [[:Turkum:5-mart bayramlari]]*

## Voqealar

*Yana qarang: [[:Turkum:5-mart voqealari]]*
* 1770 — Boston tartibsizliklari.
* 1946 — Winston Churchill * (tasvirda)* Fulton nutqida Sovuq urush boshlanishi haqida gapirdi.
* 1970 — Yadro qurolini tarqatmaslik haqidagi shartnoma.
* 1979 — „Voyager-1“ Yupiterga yetdi.

## Tavalludlar
*Yana qarang: [[:Turkum:5-martda tugʻilganlar]]*

## Vafot etganlar
*Yana qarang: [[:Turkum:5-martda vafot etganlar]]*
* 2013 — Hugo Chávez (1954-yil t.), Venesuela prezidenti.

## Havolalar

* days.peoples.ru
6-mart

**6-mart** — Grigoriy taqvimida yilning 65- (kabisa yilida 66-) kuni. Yil yakuniga 300 kun qoladi.

## Bayramlar
*Yana qarang: [[:Turkum:6-mart bayramlari]]*

## Voqealar

*Yana qarang: [[:Turkum:6-mart voqealari]]*
* 1629 — Ferdinand II Restitutsion edikt qabul qildi.
* 1801 — Markiz de Sad „Justina“ *(tasvirda)* romani uchun hibsga olindi.
* 1902 — „Real Madrid“ futbol klubi tashkil topdi.
* 1941 — Andijon viloyati tashkil topdi.
* 1948 — Rossiyada Gʻarb madaniyati muzeyi yopildi.
* 1992 — Oʻzbekiston va Olmoniya davlatlari oʻrtasida diplomatik aloqalar oʻrnatildi.

## Tavalludlar
*Yana qarang: [[:Turkum:6-martda tugʻilganlar]]*

## Vafot etganlar
*Yana qarang: [[:Turkum:6-martda vafot etganlar]]*

## Havolalar
* days.peoples.ru
7-mart

**7-mart** — Grigoriy taqvimida yilning 66- (kabisa yilida 67-) kuni. Yil yakuniga 299 kun qoladi.

## Bayramlar
*Yana qarang: [[:Turkum:7-mart bayramlari]]*

## Voqealar

*Yana qarang: [[:Turkum:7-mart voqealari]]*
* 1799 — Napoleon I Yaffani qamal qildi *(tasvirda)*.
* 1876 — Alexander Graham Bell telefonni patentladi.
* 1936 — vermaxt askarlari velosipedlarda Reyn demilitarizatsiyalashgan hududiga kirishdi.
* 1967 — SSSRda haftada 5 ish kuni va 2 dam olish kuni belgilandi.

## Tavalludlar
*Yana qarang: [[:Turkum:7-martda tugʻilganlar]]*

## Vafot etganlar
*Yana qarang: [[:Turkum:7-martda vafot etganlar]]*

## Havolalar

* days.peoples.ru
8-mart

**8-mart** — Grigoriy taqvimida yilning 67- (kabisa yilida 68-) kuni. Yil yakuniga 298 kun qoladi.

## Bayramlar
*Shuningdek : [[:Turkum:8-mart bayramlari]]*
* Xalqaro xotin-qizlar kuni.
* Zambiya — Yoshlar kuni.
* Liberiya — Qurbonlar xotirasi kuni.
* Malayziya — Sulton kuni.
* Suriya — Inqilob kuni.

## Voqealar
*Yana qarang: [[:Turkum:8-mart voqealari]]*
* 1618 — Nemis astronomi Iogann Kepler oʻzining sayyoralar harakatining uchinchi qonunini kashf qildi: sayyorlarning Quyosh atrofida aylanish vaqtlarining kvadrati ulardan Quyoshgacha boʻlgan masofaning kubi kabi nisbatlanadi. Kepler qonunlari Isaak Nyuton tomonidan butunjahon tortishish qonunining yaratilishi uchun asos boʻlib xizmat qilgan.
* 1722 — Pyotr I ning farmoniga binoan Peterburgda ob-havoni muntazam ravishda kuzatish ishi yoʻlga qoʻyildi.
* 1759 — Parij parlamenti Deni Didroning „Ensiklopediya“sini qoralab chiqdi.
* 1802 — Nemis havaskor astronomi Genrix Olbers dastlabki mitti sayyora Sererani kashf qildi.
* 1809 — Ivan Krilovning „Masallar“ nomli birinchi kitobi dunyo yuzini koʻrdi. .
* 1862 — Nyu-Yorkda soʻnggi amerikalik qaroqchi — Nataniel Gordonni dorga osishdi.
* 1873 — Kanadaning shimoli-sharqiy hududlarida spirtli ichimliklar savdosi taʼqiqlab qoʻyildi.
* 1887 — Everett Xorton teleskopik qarmogʻi uchun patent oldi.
* 1900 — „Sanʼat dunyodi“ uyushmasi tuzildi, unga A. N. Benua, K. A. Somov, M. V. Dobujinskiy, N. K. Rerix, Ye. Ye. Lansere v. b. aʼzo boʻlishdi.
* 1944 — Bolqorlar deportatsiyasi boshlandi.

## Tavalludlar
*Yana qarang: [[:Turkum:8-martda tugʻilganlar]]*

## Vafot etganlar
*Yana qarang: [[:Turkum:8-martda vafot etganlar]]*

## Havolalar

* days.peoples.ru
1-mart

**1-mart** — Grigoriy taqvimida yilning 60- (kabisa yilida 61-) kuni. Yil yakuniga 305 kun qoladi.

## Bayramlar
*Yana qarang: [[:Turkum:1-mart bayramlari]]*

## Voqealar

*Yana qarang: [[:Turkum:1-mart voqealari]]*
* 1565 — Eshtasiu di Sa Rio-de-Janeyro shahriga asos soldi.
* 1762 — Pyotr III dvoryan erkinligi haqidagi manifestni eʼlon qildi.
* 1781 — Merilend AQSh mustaqilligi haqidagi hujjatlarni tan oldi.
* 1872 — Yellouston milliy parki ochildi.
* 1896 — Bekkerel Urandagi radioaktiv elementlarni kashf qildi.
* 1954 — Vodorod bombasining Tinch okeanidagi sinovi natijasida bir nechta mayda orollar yoʻq qilib tashlandi *(suratda)*.
* 1992 — Oʻzbekiston va Fransiya davlatlari oʻrtasida diplomatik aloqalar oʻrnatildi.
* 1995 — Qozogʻiston xalqlari Assambleyasi tuzildi.

## Vafot etganlar
*Yana qarang: [[:Turkum:1-martda vafot etganlar]]*

## Tavalludlar
*Yana qarang: [[:Turkum:1-martda tugʻilganlar]]*
1929-yil-Ozod Sharafiddinov

1915-yil — Zulfiya
2-mart

**2-mart** — Grigoriy taqvimida yilning 61- (kabisa yilida 62-) kuni. Yil yakuniga 304 kun qoladi.

## Bayramlar
*Yana qarang: [[:Turkum:2-mart bayramlari]]*

## Voqealar

*Yana qarang: [[:Turkum:2-mart voqealari]]*
* 1791 — Klod Shapp optik telegrafni namoyish qildi.
* 1836 — Texas mustaqillik deklaratsiyasi qabul qilindi.
* 1855 — Rossiya imperiyasida Aleksandr II taxtga chiqdi.
* 1930 — Iosif Stalinning kitobi nashr etildi.
* 1933 — Nyu Yorkda „King-Kong“ filmi *(suratda)* namoyish etildi.
* 1943 — AQSh va Avstraliya harbiy havo kuchlari yapon kuchlariga hujum qilishdi.
* 1969 — Xitoy va SSSR chegarachilari toʻqnashuvi.
* 1992 — Oʻzbekiston BMTga aʼzo boʻldi.
* 2001 — Tolibonlar Budda haykallarini buza boshlashdi.
* 2008 — Dmitriy Medvedev Rossiya Prezidenti etib saylandi.

## Tavalludlar
*Yana qarang: [[:Turkum:2-martda tugʻilganlar]]*

## Vafot etganlar
*Yana qarang: [[:Turkum:2-martda vafot etganlar]]*

## Havolalar

* days.peoples.ru
9-mart

**9-mart** — Grigoriy taqvimida yilning 68- (kabisa yilida 69-) kuni. Yil yakuniga 297 kun qoladi.

## Bayramlar
*Yana qarang: [[:Turkum:9-mart bayramlari]]*

## Voqealar

*Yana qarang: [[:Turkum:9-mart voqealari]]*
* 1309 — Rim papasi Kliment V Avinyonda *(tasvirda)* tutqunlikda.
* 1617 — Stolbov kelishuvi tuzildi.
* 1796 — Napoleon I Jozefina Bogarnega uylandi.
* 1918 — Rossiya poytaxti Sankt-Peterburgdan Moskvaga koʻchirildi.
* 1956 — Tbilisida Nikita Xrushchyov siyosatiga qarshi norozilik namoyishlari bostirildi.
* 1959 — Nyu Yorkda Barbi qoʻgʻirchogʻi namoyish qilindi.

## Tavalludlar
*Yana qarang: [[:Turkum:9-martda tugʻilganlar]]*

## Vafot etganlar
*Yana qarang: [[:Turkum:9-martda vafot etganlar]]*

## Havolalar

* days.peoples.ru
10-mart

**10-mart** — Grigoriy taqvimida yilning 69- (kabisa yilida 70-) kuni. Yil yakuniga 296 kun qoladi.

## Bayramlar
*Yana qarang: [[:Turkum:10-mart bayramlari]]*

## Voqealar

*Yana qarang: [[:Turkum:10-mart voqealari]]*
* 1535 — Ispaniyalik dengizchi Thomas de Berlanga Galapagos orollarini kashf qildi.
* 1804 — Fransiya Luizianani AQSHga berdi.
* 1905 — „Chelsi“ futbol klubi tashkil topdi.
* 1959 — Tibet inqilobi boshlandi.
* 1977 — Koyper observatoriyasi olimlari Uran xalqalarini *(tasvirda)* kashf etishdi.
* 1992 — Oʻzbekiston va Belgiya davlatlari oʻrtasida diplomatik aloqalar oʻrnatildi.

## Tavalludlar
*Yana qarang: [[:Turkum:10-martda tugʻilganlar]]*
* 2002 — Sanjar_Khujakulov, Yurist.
* 1936 — Toʻti Yusupova, aktrisa.
* 1981 — Samuel Eto'o, futbolchi.
* 1957 - Usama Ben Laden, terrorchi
* 1940 - Chuck Norris,sport ustasi

## Vafot etganlar
*Yana qarang: [[:Turkum:10-martda vafot etganlar]]*

## Havolalar

* days.peoples.ru
11-mart

**11-mart** — Grigoriy taqvimida yilning 70- (kabisa yilida 71-) kuni. Yil yakuniga 295 kun qoladi.

## Bayramlar
*Yana qarang: [[:Turkum:11-mart bayramlari]]*

## Voqealar

*Yana qarang: [[:Turkum:11-mart voqealari]]*
* 1744 — Londonda „Sotheby’s“ auksion uyi ochildi.
* 1879 — Yaponiya Ryukyu davlatini anneksiya qildi.
* 1938 — Avstriya Olmoniyaga ittifoqchi boʻldi.
* 1941 — AQSHda lend-liz haqida qonun qabul qilindi.
* 1941 — Namangan viloyati tashkil topdi.
* 1990 — Litva oʻz mustaqilligini eʼlon qildi.
* 2004 — Madridda terroristik hurujlar sodir etildi *(tasvirda)*.
* 2011 — Yaponiyada zilzila sodir boʻldi.

## Tavalludlar
*Yana qarang: [[:Turkum:11-martda tugʻilganlar]]*

 ABDURAZZOQOV NASIBJON ANVARJON OG'LI 1999-YILNING 11CHI MART SANASIDA TUGULGAN

## Vafot etganlar
*Yana qarang: [[:Turkum:11-martda vafot etganlar]]*

## Havolalar

* days.peoples.ru
12-mart

**12-mart** — Grigoriy taqvimida yilning 71- (kabisa yilida 72-) kuni. Yil yakuniga 294 kun qoladi.

12-Mart kuni Maxbuba kuni

## Voqealar

*Yana qarang: [[:Turkum:12-mart voqealari]]*
* 1832 — Parijda «Silfida» *(tasvirda)* baleti postanovkasi.
* 1896 — Sankt-Peterburgda birinchi radiogramma uzatildi.
* 1917 — Fevral inqilobi avjiga chiqdi.
* 1947 — Trumen doktrinasi e’lon qilindi.

## Tavalludlar
*Yana qarang: [[:Turkum:12-martda tugʻilganlar]]*

   2004-nci yil 12-martda Umirbek Torayew tawallud tobkan

## Vafot etganlar
*Yana qarang: [[:Turkum:12-martda vafot etganlar]]*

## Havolalar

* days.peoples.ru
13-mart

**13-mart** — Grigoriy taqvimida yilning 72- (kabisa yilida 73-) kuni. Yil yakuniga 293 kun qoladi.

## Bayramlar
*Yana qarang: [[:Turkum:13-mart bayramlari]]*

## Voqealar
*Yana qarang: [[:Turkum:13-mart voqealari]]*

* 1781 — William Hershel nomaʼlum sayyorani kometa *(tasvirda)* deb tasavvur qildi.
* 1884 — Xartum qamali.
* 1943 — Xolokost: Krakovdagi getto qirgʻini.
* 1997 — Teleefirda gʻayritabiiy olov paydo boʻldi.

## Tavalludlar
*Yana qarang: [[:Turkum:13-martda tugʻilganlar]]*
2005-yilda Muzaffar Ohunjonov tavallud topgan.

## Vafot etganlar
*Yana qarang: [[:Turkum:13-martda vafot etganlar]]*

## Havolalar

* days.peoples.ru
16-mart

**16-mart** — Grigoriy taqvimida yilning 75- (kabisa yilida 76-) kuni. Yil yakuniga 290 kun qoladi.

## Bayramlar
*Yana qarang: [[:Turkum:16-mart bayramlari]]*

## Voqealar
*Yana qarang: [[:Turkum:16-mart voqealari]]*

* 1565 — Sandugo *(tasvirda)* rituali.
* 1926 — Robert Goddard suyuq moyda ishlaydigan raketa yaratdi.
* 1962 — Nikita Xrushchyov SSSRda qitʼalararo ballistik raketa borligi haqida aytdi.
* 1968 — Vyetnamdagi Songmi qishlogʻida ommaviy qirgʻin.
* 1992 — Oʻzbekiston Meksika va Gretsiya davlatlari bilan diplomatik aloqalar oʻrnatdi.
* 2014 — Qrimning siyosiy maqomi toʻgʻrisidagi referendum boʻlib oʻtdi.

## Tavalludlar
*Yana qarang: [[:Turkum:16-martda tugʻilganlar]]*

1906 yil. Tamaraxonim, oʻzbek raqqosasi, qoʻshiqchi, baletmeyster. Oʻzbekiston xalq artisti 1932. Oʻzbek madaniyati, musiqasi, teatri tarixida chuqur iz qoldirgan sanʼatkorlardan biri. Uning ijrosidagi rus, turkman, moʻgʻil, gruzin, ozarbayjon, turk, arman, arab, hind, afgʻon, tojik, xitoy, tatar, ukrain va boshqa xalqlarning 500 dan ziyod qoʻshiq va raqslari umumjahon xalqlarining oltin xazinasiga aylanib qoldi. Vafotidan soʻng “Buyuk xizmatlari uchun” ordeni bilan taqdirlangan 2001
1884 yil. Aleksandr Belyaev, yozuvchi, rus adabiyotida ilmiy-fantastika janri asoschilaridan biri. “Odam-amfibiya”, “Ariyel” kabi shov-shuvli qissalari asosida filmlar ishlangan

## Vafot etganlar
*Yana qarang: [[:Turkum:16-martda vafot etganlar]]*

## Havolalar

* days.peoples.ru
17-mart

**17-mart** — Grigoriy taqvimida yilning 76- (kabisa yilida 77-) kuni. Yil yakuniga 289 kun qoladi.

## Bayramlar
*Yana qarang: [[:Turkum:17-mart bayramlari]]*
* Muqaddas patrik kuni

## Voqealar
*Yana qarang: [[:Turkum:17-mart voqealari]]*
* Mil. av. 45 — Munda jangi.
* 624 — Badr jangi.
* 1958 — „Avangard-1“ yoʻldoshi orbitaga chiqdi
* 1969 — Golda Meir Isroil bosh vaziri etib saylandi.
* 1991 — SSSRni saqlab qolish haqidagi referendum boʻldi.
* 1992 — Oʻzbekiston va Ispaniya davlatlari oʻrtasida diplomatik aloqalar oʻrnatildi.

## Tavalludlar
*Yana qarang: [[:Turkum:17-martda tugʻilganlar]]*

## Vafot etganlar
*Yana qarang: [[:Turkum:17-martda vafot etganlar]]*

* 1736 — Giovanni Battista Pergolesi
* 1921 — Nikolay Jukovskiy
* 1956 — Irène Joliot-Curie
* 1983 — Haldan Keffer Hartline
* 1997 — Tursunxon Jaʼfarova
* 2011 — Michael Gough
* 2017 — Inomjon Usmonxoʻjayev

## Havolalar

* days.peoples.ru
18-mart

**18-mart** — Grigoriy taqvimida yilning 77- (kabisa yilida 78-) kuni. Yil yakuniga 288 kun qoladi.

## Bayramlar
*Yana qarang: [[:Turkum:18-mart bayramlari]]*

## Voqealar
*Yana qarang: [[:Turkum:18-mart voqealari]]*

* 1241 — Moʻgʻullar Krakov shahrini vayron qilishdi.
* 1868 — Dmitriy Mendeleyev Kimyoviy elementlar davriy sistemasini eʼlon qildi.
* 1871 — Parij kommunasi tuzilganligi eʼlon qilindi.
* 1915 — Fransiya va Angliya Rossiyaga Konstantinopol shahrini berdilar.
* 1921 — Kronshtadt qoʻzgʻoloni.
* 1922 — Mahatma Gandi *(suratda)* 6 yilga ozodlikdan mahrum qilindi.
* 1965 — Leonov Aleksey Arxipovich ochiq fazoga chiqdi.
* 1990 — Bostondagi muzey oʻgʻirligi ochiqligicha qoldi.
* 1992 — Oʻzbekiston va Hindiston davlatlari oʻrtasida diplomatik aloqalar oʻrnatildi.
* 2014 — Qrim Rossiya tarkibiga kirdi.

## Tavalludlar
*Yana qarang: [[:Turkum:18-martda tugʻilganlar]]*

## Vafot etganlar
*Yana qarang: [[:Turkum:18-martda vafot etganlar]]*

## Havolalar

* days.peoples.ru