Chjao Syue

**Chjao Syue** (; 1985-yil 6-aprelda tugʻilgan) — xitoylik shaxmatchi. U grossmeyster unvoniga ega boʻlgan 24-xitoylikdir. Chjao 2002, 2004, 2016-yillarda ayollar shaxmat olimpiadasida va 2007, 2009, 2011-yillarda shaxmat bo‘yicha ayollar o‘rtasidagi jahon jamoaviy chempionatida oltin medalni qo‘lga kiritgan Xitoy terma jamoasi aʼzosi bo‘lgan. U 2004, 2006, 2008, 2010, 2012, 2015, 2017, 2018-yillarda shaxmat bo‘yicha ayollar o‘rtasidagi jahon chempionatida ishtirok etib, 2010-yilda yarim finalga qadar yetib borgan.

## Faoliyati
Chjao shaxmat boʻyicha yoshlar oʻrtasidagi jahon chempionatida 1997-yilda 12 yoshgacha boʻlgan qizlar bahsida va 1999-yilda 14 yoshgacha boʻlgan qizlar oʻrtasida ikkita oltin medalni qoʻlga kiritdi. 2002-yilda u Hindistonning Goa shahrida oʻtkazilgan oʻsmir qizlar oʻrtasidagi jahon chempionatida gʻolib chiqdi va tay-brekda amaldagi chempion Koneru Xampini ortda qoldirdi. Bu gʻalaba unga 2004-yilgi shaxmat boʻyicha ayollar oʻrtasidagi jahon chempionatiga yoʻllanma berdi, unda u birinchi raundda Shodi Paridarni nokautga uchratdi.

Chjao 2006-yilgi ayollar oʻrtasidagi shaxmat boʻyicha jahon chempionatida birinchi raundda Mariya Kursovaga yutqazib qoʻygan reytingi tufayli saralangan. Oʻsha yili u 2006-yilda Doʻhada boʻlib oʻtgan Osiyo oʻyinlarida qatnashdi va ayollar oʻrtasida tezkor shaxmat boʻyicha yakka tartibda kumush medalni qoʻlga kiritdi.

2007-yil iyul oyida u Bad Homburg vor der Höhe shahrida boʻlib oʻtgan „Qirolicha ayol grossmeysterlari“ turnirida gʻolib chiqdi va Rossiyaning Krasnoturinsk shahrida boʻlib oʻtgan ayollar oʻrtasidagi Shimoliy Ural kubogi superturnirida ayollar oʻrtasida sobiq jahon chempioni Chju Chen bilan birinchi oʻrinni egalladi, lekin, tay-brekda ikkinchi oʻrinni egalladi. Ushbu turnirda u grossmeyster unvoni uchun zarur boʻlgan yakuniy „norma“ga ham erishdi.

2008 yilgi ayollar oʻrtasidagi shaxmat boʻyicha jahon chempionatida Chjao birinchi bahsda Marisa Zurielni magʻlubiyatga uchratib, ikkinchi raundda hamyurti Shen Yang tomonidan nokautga uchradi. Keyingi oyda, 2008-yil oktyabr oyida u Pekinda boʻlib oʻtgan Butunjahon aql sporti oʻyinlarida ayollar oʻrtasida tezkor yugurish boʻyicha kumush medalni qoʻlga kiritdi.

Chjao 2009\2011-yilgi FIDE ayollar Gran-prisida qatnashib, reyting boʻyicha saralangan. Uning eng yaxshi natijalari „Nankin 2009“da uchinchi oʻrin va „Ulan-Bator 2010“ tadbirlarida 3-oʻrin va 5-oʻrinlarni boʻlishib oldi. 2010-yil noyabr oyida u Guanchjouda boʻlib oʻtgan 2010-yilgi Osiyo oʻyinlarida ishtirok etdi va tezkor shaxmat boʻyicha ayollar oʻrtasida yakka tartibda kumush medalni qoʻlga kiritdi.

2010-yil dekabr oyida u shaxmat boʻyicha ayollar oʻrtasidagi jahon chempionatida ishtirok etdi va bu safar yarim finalga chiqdi va u yerda hamyurti va yakuniy ikkinchi oʻrin egasi Ruan Lufeyga 1½-2½ hisobida yutqazdi. Bu natija unga 2011\2012-yilgi ayollar oʻrtasidagi FIDE Gran-prisiga yoʻl olish imkonini berdi. Shenchjenda boʻlib oʻtgan oʻyinda Chjao 6/11 ball toʻpladi va Ruan Lufey bilan birgalikda 5-oʻrin va 6-oʻrinlarni egallab, Gran-prida 75 ochko jamgʻarib oldi. 2011-yil oktyabr oyida u 9½/11 ball bilan Nalchik bosqichida gʻolib chiqdi.

2012-yil aprel oyida Chjao Usi shahrida boʻlib oʻtgan 2-chi Xitoy ayollar ustalari turnirida gʻolib chiqdi. Keyingi oyda u Xoshimin shahrida boʻlib oʻtgan ayollar oʻrtasidagi blits boʻyicha Osiyo chempionatida Van Jue va Tan Zhongyi ustidan tay-breykda gʻolib chiqdi. 2012-yilgi ayollar oʻrtasidagi shaxmat boʻyicha jahon chempionatida u chorak finalga chiqdi.

2013-yil yanvar oyida Chjao Gibraltar shaxmat festivalining Masters tadbirida 7½/10 ball toʻplagan holda eng yaxshi ayol oʻyinchi sovrinini qoʻlga kiritdi. U 2013-yilgi Yopiq inshootlarda va jang sanʼatlari boʻyicha Osiyo oʻyinlarida ayollar oʻrtasidagi standart musobaqada Xou Yifandan keyin ikkinchi oʻrinni egalladi. Koʻp oʻtmay, u 2013-yilda Qozon shahrida boʻlib oʻtgan yozgi Universiadada ayollar oʻrtasidagi shaxmat turnirida gʻolib chiqdi.

Chjao 2013\2014-yillarda FIDE ayollar Gran-prisida ishtirok etgan. 2015-yil yanvar oyida u 8/9 hisobida Yangi Zelandiya ochiq chempionatida gʻolib chiqdi. Chjao 2015-yilgi ayollar oʻrtasidagi shaxmat boʻyicha jahon chempionatida ishtirok etdi va u yerda chorak finalga chiqdi va yakunda ikkinchi oʻrinni egallagan Natalya Pogoninaga yutqazdi. 2017-yilgi nashrda u ikkinchi bosqichda Padmini Routga yutqazdi. Oʻsha yilning dekabr oyida Chjao Xuay’an shahrida boʻlib oʻtgan IMSA Elite Mind Games musobaqasida ayollar oʻrtasida bask shaxmat boʻyicha oltin medalni qoʻlga kiritdi. 2018-yil noyabr oyida u yana ayollar oʻrtasidagi jahon chempionatida ishtirok etdi, Chjao birinchi raundda Karolina Lujanni 2:0 hisobida magʻlub etdi.

### Jamoa musobaqalari
Chjao birinchi zahira sifatida 2002-yilda Bled shahrida boʻlib oʻtgan ayollar shaxmat olimpiadasida 4-bortda 12 balldan 11 ball toʻpladi. Ikki yildan soʻng Calviá shahrida boʻlib oʻtgan, navbatdagi nashrda u 3-bortda 10/12 ball toʻpladi va oltin medalni qoʻlga kiritdi.

Chjao 2005-yilda Isroilning Bir as-saba shahrida boʻlib oʻtgan shaxmat boʻyicha jahon jamoaviy chempionatida Xitoy ayollar jamoasida birinchi doska oʻynadi. Ikki yil oʻtgach, u Xitoyni ayollar oʻrtasidagi birinchi jahon chempionatida 6½/8 (koʻrsatkichlar reytingi 2693) bilan gʻalaba qozondi.

Chjao Syue Xitoy shaxmat ligasida (CCL) Pekin shaxmat klubida oʻynaydi.

## Yutuqlari

### Shaxsiy yutuqlari
* 2012-yil: Xitoy ayollar ustalari,
* 2011-yil: FIDE shaxmatchi ayollar Gran-prisi.

### '''Jamoaviy yutuqlari'''
* 2012-yil: Ayollar oʻrtasidagi Osiyo Millatlar kubogi,
* 2011-yil: FIDE ayollar jamoalari oʻrtasidagi jahon chempionati,
* 2011-yil: Xitoy Ligasi A divizioni.

## Manbalar