Russell Martin

**Russell Kenneth Alexander Martin** (talaffuzi: Rassel Kennet Aleksandr Martin; 1986-yil 4-yanvarda tugʻilgan) — professional futbol menejeri va sobiq futbolchi. U EFL Chempionati klubi Swansea City bosh murabbiyi.

Sobiq himoyachi Martin futbolchilik faoliyatini Brighton & Hove Albion yoshlar akademiyasida boshlagan. U 2008-yilda Peterborough Unitedga koʻchib oʻtishdan oldin 2004-yilda Wycombe Wanderersda safida maydonga tushdi. Martin Norwich Cityga 2010-yilda kelib qoʻshilgan va klub safida 309 ta oʻyinda maydonga tushgan. Keyin u Rangers, Walsall va Milton Keynes Dons safida qisqa vaqt oʻynagan. Futbolchilik faoliyati davomida Martin besh marta yuqoriroq ligalarga koʻtarilgan (jumladan, ikkita Premier ligada koʻtarilgan) va Professional Futbolchilar Assotsiatsiyasi tomonidan 2014—2015-yilgi chempionatda yilning eng yaxshi jamoasi aʻzosi deb topilgan.

Martin Angliyaning Brighton shahrida tugʻilgan boʻlsa-da, Shotlandiya terma jamoasi safida 29 ta xalqaro oʻyinda maydonga tushgan. U 2019-yilda Milton Keynes Dons klubida boshqaruvchilikka oʻtdi va 2021-yilda Swansea City bosh murabbiyi boʻldi.

## Klubdagi faoliyati

### Dastlabki faoliyati
East Sussexning Brighton shahrida tugʻilgan Martin Varndean maktabida tahsil olgan. U Brighton & Hove Albion yoshlar akademiyasini bitirdi va 2004-yil boshida oʻzaro kelishuvga koʻra Isthmian ligasi 1-Divizionining janubiy qismi vakili Lewesga qoʻshildi. Keyin u bir nechta klublar, jumladan Charlton Athletic bilan futbolchilik qobiliyatini sinovdan oʻtkazdi.

Martin 2004-yilda Wycombe Wanderers safiga qoʻshilgan. U 2004-yilning 7-avgustida Cambridge Unitedga qarshi oʻyinda debyut qildi, keyin 2004—2005-yilgi mavsumida yana 10 ta oʻyinda maydonga tushdi. 2006—2007-yilgi mavsum oldidan Martin klub bilan yangi ikki yillik shartnoma imzoladi. Keyingi mavsumda u Ikkinchi liga yarim finalida Stockport Countyga qarshi oʻyinda maydonga tushdi, Wycombe bu safar umumiy hisobda 2:1 hisobida magʻlub boʻldi.

2008-yil 29-mayda Martin Birinchi ligaga koʻtarilgan Peterborough Unitedga oʻtdi va u bilan uch yillik shartnoma imzoladi. Martin Craig Morgandan keyin klubning eng yosh sardoriga aylandi. Peterboroughdagi birinchi mavsumida Martin Chempionatga chiqish oʻyinlari davomida klub sardori boʻldi.

### Norwich City

2009-yilning noyabr oyida Mark Cooper Darren Ferguson oʻrniga menejerlikka tayinlanganidan soʻng, Martin ijara asosida Norwich Cityga oʻtdi. 2010-yil 4-yanvarda u ijara oʻyinchisidan doimiy oʻyinchiga aylantirildi va  yillik shartnoma bilan Norwichga qoʻshildi. Martin Norwich uchun birinchi golini 2010-yilning 14-sentyabrida Doncaster Roversga 3:1 hisobida magʻlub boʻlganida, boshi bilan zarba bergan holda urdi. U 2011-yil 1-yanvarda Chempionat ligasi peshqadami Queens Park Rangers ustidan 1:0 hisobida gʻalaba qozongan, Cardiff Cityga qarshi oʻyinda soʻnggi daqiqada durang hisobga olib keladigan golni urgan va muxlislar uni Cafu sharafiga „Chempionat Cafusi“ yoki „Norfolk Cafu“ deb atashgan. 2011-yil 7-mayda Martin Norwichdagi barcha oʻyinlarda toʻliq oʻynagan holda mavsumda „Norwich Cityda yilning eng yaxshi futbolchisi“ sovrini gʻolibi Grant Holtdan keyin 2-oʻrin sohibi boʻldi.

Norwich bilan Premier ligadagi yaxshi oʻyin koʻrsatgan birinchi mavsumidan soʻng, baʼzi oʻyinlarda markaziy himoyada yaxshi oʻynagan Martin 2012-yil iyun oyida yangi uch yillik shartnoma imzoladi. 2012-yilning 29-dekabrida Martin uyida 4:3 hisobida magʻlub boʻlgan oʻyinda Manchester City darvozasiga ikkita gol urdi. 2013-yilning 9-iyulida Martin klub bilan yangi uch yillik shartnomani kelishib oldi. 2013-yil 10-avgustda u rasman klub sardori etib tayinlandi. 2013-yilda bergan intervyusida Martin futbolchilik faoliyatini yakunlaganidan keyin menejerlik kasbini egallash istagini bildirdi va shunday dedi: „Men oxir-oqibat Norwichni boshqarishni istar edim“.

2014-yilning 22-noyabrida Martin tugʻilib oʻsgan shahri klubi Brighton & Hove Albionga qarshi oʻyinda Norwich safidagi 200-uchrashuvini oʻtkazdi. U bu oʻyinda Norwichning ikkinchi golini 3:3 hisobida urdi. Norwich 2014—2015-yilgi mavsumda pley-off orqali Premier ligadan yuqori ligaga koʻtarildi, ammo oliy divizionga qaytganidan soʻng bir mavsumdan keyin yana quyi ligaga tushib ketdi. Martin 2017-yilning 21-aprelida Brighton & Hove Albionga qarshi oʻyinda Norwich safidagi 300-uchrashuvini oʻtkazdi. U 2017-yil iyul oyida Norwich bilan yangi shartnoma imzoladi, ammo keyin 2017—2018-yilgi mavsumda bir nechta asosiy jamoa oʻyinlaridagina qatnashdi.

#### Rangers (ijara)
2018-yil yanvar oyida Martin Shotlandiya Premier ligasining Rangers klubiga ijaraga oʻtdi. U klubdagi debyutini 24-yanvar kuni Aberdeenga qarshi oʻyinda (2:0) oʻtkazdi. Martin oʻsha oʻyinda Rangers safida ilk bor maydonga tushgan toʻrt futbolchidan biri edi. U 2018-yil 24-fevralda Heartsga qarshi oʻyinda (2:0) Rangers safidagi ilk (va yagona) golini kiritdi.

Rangersga ijaraga oʻtganidan soʻng, Martin 2018-yil 31-avgustda Norwich Cityni oʻzaro kelishuvga koʻra shartnomasi bekor qilinganidan keyin tark etdi. U Norwich safida 309 ta oʻyin oʻtkazdi va klubning shu paytgacha eng koʻp oʻyin oʻtkazgan futbolchilar roʻyxatida 22-oʻrinni egalladi.

### Yakuniy yillar va pensiya
Martin 2018-yil oktyabr oyida Birinchi liga klubi Walsall bilan futbolchi-murabbiy sifatida shartnoma imzolagan. U 2019-yilning yanvarida oilaviy sabablarga koʻra oʻzaro kelishuvga binoan klubni oʻn ikki marta oʻyin oʻtkazgan holda tark etdi.

2019-yil 15-yanvarda Martin mavsum oxirigacha qisqa muddatli shartnoma asosida Milton Keynes Donsning Ikkinchi liga klubiga qoʻshildi va mavsumning soʻnggi kunlarida klubning liga roʻyxatida yuqorilashida muhim rol oʻynadi. Menejer Paul Tisdale 2019-yil 2-noyabrda lavozimidan ketganidan soʻng, Martin ertasi kuni birinchi menejerlik lavozimiga uning oʻrniga oʻrinbosar etib tayinlandi va keyinchalik bu rolga eʼtibor qaratish uchun futbolchi sifatida nafaqaga chiqqanini eʼlon qildi.

## Xalqaro faoliyati
Angliyada tugʻilgan Martin shotlandiyalik otasi orqali Shotlandiya terma jamoasida oʻynash huquqini qoʻlga kiritadi. 2011-yilning 17-mayida u Uels va Irlandiya Respublikasiga qarshi Millatlar kubogi oʻyinlari uchun Shotlandiya terma jamoasiga kiritildi, Uelsga qarshi kechgan oʻyinda oʻrinbosar sifatida debyut qildi. Martin 2013-yil iyun oyida Xorvatiyaga qarshi oʻyin oldidan Shotlandiya oʻyinlariga olib ketayotgan shotlandiyalik taksi haydovchilari uni tanimaganini taʼkidladi. Martin Shotlandiya terma jamoasi safida ilk bor Xorvatiyaga qarshi oʻyinda maydonga tushdi, bu oʻyinda Shotlandiya 1:0 hisobida gʻalaba qozondi va oʻsha paytdagi Norwich Citydagi Martinning jamoadoshi Robert Snodgrass oʻyindagi yagona golni urdi.

## Menejerlik faoliyati

### Milton Keynes Dons
2019-yil 3-noyabrda, murabbiy Paul Tisdale ketganidan soʻng, Martin Birinchi liga klubi Milton Keynes Donsning yangi doimiy menejeri sifatida eʼlon qilindi; bu klubga u yil boshida futbolchi sifatida qoʻshilgan edi. Martinning tayinlanishidan soʻng klub Birinchi ligada 19-oʻrinni egalladi va mavsumni COVID-19 pandemiyasi tufayli muddatidan oldin yakunladi.

Martin yordamchisi Luke Williams bilan birga klubda toʻpga egalik qilishga asoslangan oʻyin uslubini oʻrnatdi, bu esa koʻpchilikning olqishiga sazovor boʻldi. 2021-yil 2-mart kuni Martinning shogirdlari 56-pasdan soʻng gol urishdi, bu oʻsha paytdagi Britaniya rekordi edi. 2020—2021-yilgi mavsumning kulminatsion nuqtasida faqatgina Manchester City va Barcelonaning Yevropada toʻpga egalik qilish boʻyicha oʻrtacha koʻrsatkichi MK Donsnikidan yuqoriroq edi. Martinning jamoasi, shuningdek, Birinchi ligada raqib maydonchasida eng koʻp gol urishga imkoniyati boʻlgan jamoa boʻldi, mavsum davomidagi yaxshi natijalarga qaramay, klub ligada 13-oʻrinni egalladi.

2021-yil 31-iyul kuni MK Dons Chempionat klubi Swansea City Martin bilan oʻzining yangi bosh murabbiyi boʻlishi haqida gaplashganini tasdiqladi.

### Swansea City
2021-yilning 1-avgustida Martin Swansea City bosh murabbiyi etib tayinlanib, uch yillik shartnoma imzoladi. U bu oʻringa Chempionatning 2021—2022-yilgi mavsumining birinchi oʻyinidan olti kun oldin tayinlangan. Martinga uning yordamchilari Luke Williams, Matthew Gill va Dean Thornton qoʻshildi.

Martinning bosh murabbiyligidagi birinchi oʻyini safarda Blacburn Roversga qarshi boʻlib oʻtdi va jamoasi 2:1 hisobida magʻlub boʻldi, keyin esa EFL kubogida Readingga qarshi safarda 3:0 hisobida gʻalaba qozondi. Martinning birinchi uy oʻyini Swansea.com stadionida Sheffield United bilan boʻlib oʻtgan va 0:0 hisobidagi durang natija bilan yakunlangan. 20-avgust kuni Martinning klub murabbiyligidagi birinchi liga oʻyinida, Swansea City Bristol City ustidan 1:0 hisobida gʻalaba qozondi. Oktyabr oyida Martin Janubiy Uels derbisida Swansea bilan raqibi Cardiff City ustidan 3:0 hisobida gʻalaba qozondi. Mavsum oxirida Swansea teskari bahsda Cardiffni 4:0 hisobida magʻlub etdi; Swansea derbining 110 yillik tarixida liga dublini yakunlagan birinchi jamoa boʻldi. Martin bu haqida shunday dedi: „Oʻyindan keyin men bunchalik hayajonlangan emasman… orqa zal xodimlari va oʻyinchilarning muxlislar bilan zavqlanishini tomosha qilish men uchun murabbiy sifatida oʻtkazgan eng yaxshi lahzalarim boʻldi“.

Martinning klubdagi birinchi mavsumida Swansea City ligada 15-oʻrinni egalladi.

## Boshqaruv uslubi

Martin 22 yoshida murabbiylik nishonlari uchun oʻqishni boshlagan va 2019-yilda Shotlandiya Futbol Assotsatsiyasida UEFA Pro litsenziyasi uchun tahsil olgan. Uning boshqaruv uslubiga Chris Hughton, Daniel Farke va Pep Guardiola kabi murabbiylar taʼsir koʻrsatgan. Guardiolaning Barcelona va Manchester City jamoalaridan ilhomlangan Martin oʻz jamoalarida toʻpga egalik qilish uslubini qoʻllashni afzal koʻradi. Taktik jihatdan u 3-4-2-1 yoki 3-5-2 tuzilmalarini afzal koʻradi, bunda asosiy eʼtibor toʻp uzatish va raqibga bosim oʻtkazishdan iborat. Agar uning jamoalari yomon natija qayd etsa, Martin oʻyin uslubini oʻzgartirishdan koʻra, oʻyin rejasini yaxshilashni afzal koʻradi.

Martinning MK Dons jamoasi rekord darajadagi 56 uzatmali gol urganidan soʻng, Martin shunday dedi: „Odamlar hali ham bunga munosabat bildirishadi va buni zerikarli deb aytishadi, lekin hamma har xil fikrda… toʻp qancha koʻp uzatilsa, biz oʻyin va raqib jamoalarning kurash olib borishini shunchalik koʻp nazorat qila olamiz. Bu toʻp ustidan hukmronlik qilishga urinish uchun 90 daqiqalik oʻyin rejasidir.“

## Shaxsiy hayoti
Martin tugʻilgan shahri Brightonda dastlab futbol akademiyasi sifatida tashkil etilgan Russell Martin Foundation deb nomlangan xayriya jamgʻarmasini tashkil etdi. Xayriya mahalliy jamiyatda futbol, taʼlim va sogʻliqni saqlash kurslariga kirishni taʼminlash orqali „futbol kuchidan odamlar hayotini oʻzgartirishga yordam berish“ dan foydalanishni maqsad qilgan. Martin 2014-yildan beri vegetarian boʻlib, dastlab sogʻligʻi sababli yarali kolit bilan bogʻliq muammolarni hal qilishga intildi. U, shuningdek, Buyuk Britaniyadagi eng yirik vegetarianlar restorani Erpingham Housening bir qismi egasidir. 2018-yilda bergan intervyusida Martin Angliya va Uelsning Yashillar partiyasiga qoʻshilganini aytdi. U buddizm tarafdori hamdir.

## Faoliyat statistikasi

### Klub

### Xalqaro
:

### Boshqaruv koʻrsatkichlari

## Yutuqlari
**Peterborough United**

* Futbol Birinchi ligasi 2-oʻrin: 2008—2009

**Norwich City**

* Birinchi liga: 2009—2010
* Futbol ligasi Chempionati: 2010—2011
* Futbol ligasi Chempionati pley-off oʻyinlari: 2015

**Milton Keynes Dons**

* EFL Ikkinchi ligasi 3-oʻrin: 2018—2019

**Individual**

* Yilning PFA jamoasi: 2014—2015 Chempionat

## Manbalar