open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Vitaliy Goloskokov

**Vitaliy Petrovich Goloskokov** (1913–1998) – Sovet botaniki, Qozogʻiston flora va oʻsimliklari boʻyicha mutaxassis.

## Biografiyasi
1913-yil 10-martda Toshkent shahrida xizmatchi oilasida tavallud yopgan. 1920-yildan beri Vitaliy Petrovichning oilasi Verniy shahrida (Olmaota) yashagan. Moskva rangli metallar va oltin institutida, 1933-yildan Sverdlovsk konchilik institutida tahsil olgan.

Vitaliy 1934-yilda kasallik tufayli yana Olmaotaga koʻchib oʻtdi va Qozogʻiston davlat universitetiga oʻqishga kirdi. 1939-yildan SSSR Fanlar akademiyasining Qozogʻiston boʻlimining botanika sektorida kichik ilmiy xodim boʻlib ishlagan. Goloskokov Ulugʻ Vatan urushi boshida frontda xizmat qilgan va ogʻir yaralangan.

Vitaliy Petrovich davolanganidan soʻng, 1942-yildan Fanlar akademiyasi filialida botanika tadqiqotlarini davom ettirdi va ekspeditsiyalar oʻtkazdi. 1947-yilda Nikolay Vasilyevich Pavlov rahbarligida nomzodlik dissertatsiyasini himoya qildi.

U „Flori Kazaxstana“ni (1956–1966) tuzishda qatnashgan va buning uchun 28 oila va jami 688 turdagi oʻsimliklarga qayta ishlov bergan. „Illyustrirovannogo opredelitelya rasteniy Kazaxstana“ning masʼul muharriri boʻlib ishlagan. 1957—1975-yillarda Qozogʻiston SSR Fanlar akademiyasi Botanika institutining flora boʻlimini boshqargan.

1984-yilda „Flora Djungarskogo Alatau“ monografiyasini nashr etdi.

## Manbalar
Boris Golts

**Boris Grigoryevich Golts** (16-dekabr 1913-yil, Toshkent – 1942-yil 3-mart, Leningrad) – sovet bastakori va pianinochi.

## Tarjimai holi
Boris Golts 1926-yildan Leningradda yashagan. 1927–1933-yillarda Leningrad markaziy musiqa texnikumida fortepiano boʻyicha M. N. Barinova sinfida va 1-musiqa kolleji instruktorlik boʻlimida tahsil olgan. Shu bilan birga, Boris kinoteatrlar bilan hamrohlik qilgan. 1933-yilda Leningrad konservatoriyasiga oʻqishga kirgan. Konservatoriyani ikkita mutaxassislik boʻyicha bitirgan: 1938-yilda L. V. Nikolayev va N. Braun sinfida fortepiano boʻlimini, keyin 1940-yilda kompozitorlik boʻlimini (V. V. Pushkovning kompozitsiya sinfida, Boris  Asafyev bilan ham oʻqigan) tamomlagan. Golts Ulugʻ Vatan urushi boshida koʻngilli ravishda frontga joʻnadi. 1941–1942-yillarda Boltiq floti siyosiy boshqarmasida ijodiy guruhda ishlagan.

U 1942-yil mart oyida qamal qilingan Leningradda VO 1-qator 6-binoda ochlikdan vafot etgan.

## Ijodi
Talabalik yillarida ham Goltsning iqtidori sezilib turardi. A. S. Pushkin („Adel“, „Vurdalak“, „Uniniye“, „Tsigani“, 1939) va A. A. Blok („Poslaniye“, „Priblijayetsa zvuk“, „Solovey“, 1941) sheʼrlariga, A. D. Churkin, N. L. Braun, shuningdek, „Nochnoy smotr“ spektakli uchun musiqa (V. Shkvarkin pyesasi, 1936) va bir qancha filmlarga romanslar yozadi. Golts ommaviy qoʻshiqlar janrida ham oʻzini sinab koʻrdi: „Sibirskiye reki“ (V. Sayanova matni, 1936), „Priziv“ (B. Lixarev matni, 1936), „Sovetskiy pogranichnik“ (1939).

Ulugʻ Vatan urushi boshlanishi bilan Golts Boltiq flotining siyosiy boshqarmasida ommaviy qoʻshiqlar yaratish ustida ishlagan ijodiy guruhga koʻngilli boʻlgan. Golts 20 ga yaqin qoʻshiqlarni yozgan va ular Leningrad radiolarida ijro etilgan.

## Manbalar
Yuriy Antonov

**Yuriy Mixaylovich Antonov** (1945-yil 19-fevral, Toshkent, Oʻzbekiston SSR, SSSR) – sovet va rus bastakori, estrada xonandasi, musiqachi, shoir, kino va ovoz aktyori. Rossiya Federatsiyasi xalq artisti (1997), Checheniston Respublikasi xalq artisti (2016).

## Biografiyasi
Yuriy Mixaylovich 1945-yil 19-fevralda Toshkent shahrida tavallud topgan.

Otasi Mixail Vasilyevich Antonov (1915–1989) Ulugʻ Vatan urushi yillarida dengiz askarlari brigadasida ofitser boʻlib xizmat qilgan.

Onasi Natalya Mixaylovna Antonova (Litovchenko) (1921–2008), ukrainalik, Poltava viloyati, Kremenchug shahrida yashagan.

Singlisi Janna 1948-yilda Berlinda tavallud topgan.

Ulugʻ vatan urushi tugagandan soʻng, otasi Berlin harbiy maʼmuriyatida xizmat qilish uchun qolgan.

## Ijodi
GDRdagi xizmatini tugatgandan soʻng, Mixail Antonov va uning oilasi Belorussiyaga koʻchib ketgan va u yerda turli harbiy garnizonlarda xizmat qilgan.

Onasi Yuriyni Molodechno musiqa maktabiga olib kelgan, uni tugatgandan soʻng Molodechno musiqa kollejiga (hozirgi M. K. Oginskiy nomidagi Molodechno davlat musiqa kolleji) xalq cholgʻulari boʻlimiga oʻqishga kirgan.

Yuriy mehnat faoliyatini 14 yoshida boshlagan. U Temir yoʻl deposida xor boshqaruvchisi boʻlib ishlagan va buning uchun 60 rubl olgan. Talabalik yillarida mahalliy madaniyat saroyi va uyida oʻzining birinchi musiqiy guruhini – estrada orkestrini tashkil qilgan.

1963-yilda musiqa maktabini tugatgandan soʻng, Yuriy Antonov oʻsha paytda ota-onasi yashagan Minskdagi bolalar musiqa maktabida oʻqituvchi boʻlib ishlay boshlagan. Keyin Belarus davlat filarmoniyasida solist-instrumentalist boʻlib faoliyat olib borgan.

Yuriy Mixaylovich 1964-yil noyabr oyida armiyaga chaqirilib, SSSR Ichki ishlar vazirligining ichki qoʻshinlarida avtomatchi boʻlib xizmat qilgan va u yerda havaskorlarning chiqishlarida qatnashgan. Xizmatdan soʻng oʻzining tugʻilgan filarmoniyasiga qaytib kelgan va BSSR xalq artisti Viktor Vuyachichning „Tonika“ ansamblining musiqiy rahbari boʻlib ishlagan.

Antonov 1968-yilda Belorussiyaning „Otchego j nam pet“ filmida gitara chalib rol oʻynagan. Ushbu Minsk ijodi davrida Sverdlovskdan kelgan Vladimir Mulyavin bir muncha vaqt Yuriy Antonov guruhida gitarachi boʻlgan.

## Manbalar
Ildar Gilyazutdinov

**Ildar Abdullayevich Gilyazutdinov** (; 1943-yil 17-iyul, Toshkent, Toshkent viloyati, Oʻzbekiston SSR, SSSR, 2014-yil 4-may, Qozon, Tatariston Respublikasi, Rossiya Federatsiyasi) – sovet va rus shifokori, olim, oʻqituvchi, rentgenolog, onkolog. Tibbiyot fanlari doktori (1998). Fan va texnika sohasidagi Tatariston Respublikasi Davlat mukofoti laureati (2003).

## Biografiya
Ildar Abdullayevich Gilyazutdinov 1943-yil 17-iyulda Toshkent shahrida tavallud topgan. Ota-onasi Zaynab Gilyazutdinova va Abdulla Sagitovlar 1934-yilda Toshkentda oʻqib yurgan vaqtlarida tanishgan. Ulugʻ Vatan urushi boshlanganidan keyin ikkalasi ham armiyaga chaqirilgan va Rjev yaqinidagi 3-armiya joylashgan hududda turmush qurishgan. Sil kasalligiga chalingan Zaynabni Toshkentga joʻnatishdi va u yerda oʻgʻlini dunyoga keltirdi. Abdulla siyosiy rahbar bilan janjal tufayli sudlangan va jazo muddatini oʻtagan. Unga poytaxtga qolish taqiqlanganligi sababli Zakarpatyega joʻnab ketgan. Keyinchalik Rovnoga koʻchib kelgan va u yerda yangi oila qurgan. Zaynab 1951-yilda sogʻligidagi muammolar tufayli iqlimni oʻzgartirish maqsadida Qozon tibbiyot institutida ishlash uchun Qozonga joʻnab ketdi va oʻgʻlini 7-sinfini tugaguniga qadar Toshkentda qoldirdi. 1954-yilda nevropatolog dotsent A. X. Teregulov bilan tanishdi, keyinchalik unga turmushga chiqdi va Ildarni Qozondagi yangi oilasiga olib ketdi.

Ildar 1958-yilda Qozonga keldi. U kelajakdagi kasbini onasi va oʻgay otasining taʼsirida tanladi. 1960-yilda Qozon tibbiyot institutining davolash-profilaktika fakultetiga oʻqishga kirdi.

Ildar Abdullayevich Gilyazutdinov 2014-yil 4-mayda 70 yoshida Qozon shahri Kinderi qishlogʻi qabristoniga dafn etilgan.

## Shaxsiy hayoti
Ildarning rafiqasi fan doktori boʻlgan. Oʻgʻlining ismi Ayrat, nabirasiniki Diana edi. Uning sevimli mashgʻuloti turizm boʻlgan va shu bilan shugʻullangan.

## Manbalar
Gleb Afanasev

**Gleb Dmitriyevich Afanasyev** (1931-yil, Toshkent – 1995-yil, Moskva) – Rus pravoslav cherkovi Moskva yeparxiyasining popi, Putinkidagi Bibi Maryamning Uspeniya cherkovi bosh ruhoniysi.

## Boigrafiyasi
Gleb Dmitriyevichning ota-onasi 1920-yillarda Toshkentda Oʻrta Osiyo universitetining tibbiyot fakultetida operativ jarrohlik kafedrasini boshqargan Avliyo Luka (Voyno-Yasenetskiy) qoʻlida tahsil olishgan. Gleb 1931-yil 2-oktyabrda Toshkentda tavallud topgan. 1940-yilda oilasi bilan Moskvaga koʻchib oʻtgan. Moskvada oʻqigan va oʻrta maktabni tugatgan (1949).

Afanasyev Lvov va Ternopil arxiyepiskopi, boʻlajak Metropolit Makariy bilan birga ipodeakon (1948–1949) boʻlib xizmat qilgan va Ikkinchi Jahon urushi paytida vayron qilingan Polsha, Vengriya, Yugoslaviya, Bolgariya va Chexoslovakiyadagi pravoslav cherkovlariga tashrif buyurgan. Bolgariyada arxiyepiskop Serafim (Sobolev) bilan uchrashgan. 1949-yilda Moskva va Butun Rossiya Patriarxi Aleksiy Ining sharofati bilan Moskva diniy seminariyasining 3-kursiga oʻqishga qabul qilingan va uni 1951-yilda tamomlagan.

Gleb 1951-yil 1-oktyabrda Ryazanlik yepiskop Nikolay (Chufarovskiy) tomonidan Ryazandagi Xristorojdestvenskiy soboriga presviter etib tayinlangan.

Gleb Afanasyev 40 yil davomida Ryazan va Moskva yeparxiyalarining turli cherkovlarida pastor boʻlib xizmat qilgan. Putyatino qishlogʻidagi cherkovning, Mamontovo qishlogʻidagi Ilinsk cherkovining (1952–1957), Perxushkovo qishlogʻidagi Pokrovskiy cherkovining (1957–1964), Dmitrov shahridagi Vvedenskiy cherkovining (1964–1975) hamda Predtechi qishlogʻidagi Trinity cherkovining bosh ruhoniysi lavozimlarida faoliyat olib borgan (1984–1991).

Afanasyev 1991-yil dekabr oyida vayron boʻlgan Moskva cherkovlaridan birini tiklash ishiga duo berishni soʻrab, patriarxga murojaat qilgan. Moskva va Butun Rus Patriarxi hazratlari Aleksiy II ning farmoni bilan Putinkida yangi ochilgan Bibi Maryam cherkovining bosh ruhoniysi etib tayinlangan. Gleb oʻlimidan oldin cherkovni tiklashga muvaffaq boʻlgan (oʻlimidan keyin 40-kuni gumbazlarga xochlar qoʻyilgan). 1995-yil 26-iyulda Moskvada vafot etgan.

## Manbalar
Mixail Gronas

**Mixail Benyaminovich Gronas** (19-iyun 1970-yil, Toshkent) – rus va amerikalik shoir, adabiyotshunos.

## Hayoti
Mixail Benyaminovich 1970-yil 19-iyunda Toshkent shahrida tavallud topgan.

Mixail Benyaminovich 1992-yilda Moskva davlat universiteti filologiya fakultetini, 2000-yilda Janubiy Kaliforniya universiteti (Los-Anjeles) slavyanshunoslik fakulteti aspiranturasini tamomlagan. U 1995-yildan beri AQShda istiqomat qiladi. Gronas Trinity kollejida (Xartford) dars bergan, hozirda Dartmouth kollejida (Gannover, Nyu-Xempshir) professor lavozimida faoliyat yuritmoqda.

1990-yillarda Gronasning sheʼrlaridan saralangan toʻplamlar „Vavilon“ almanaxida uch marta nashr etilgan. Gronas 2000-yilda „New Literary Review“ jurnalida Pyer Burdyoning „Pole literaturi“ maqolasini fransuz tilidan tarjimasi va faylasuf haqidagi tanqidiy maqolasini nashr etdi. 2002-yilda Gronasning „Dorogiye siroti“ sheʼriy toʻplami Mixail Ayzenberg tomonidan boshqariladigan OGI nashriyotining sheʼriy turkumida nashr etildi va muallif "Andrey Beliy" mukofoti bilan taqdirlandi. 2019-yilda „Kratkaya istoriya vnimaniya“ning ikkinchi toʻplamini nashr etilgan. Gulin bu toʻplamda ulgʻayish va tushunishning yangi darajasiga erishish natijalari koʻradi: „Har bir sheʼrida ketishga tayyor boʻlgan bu yerda qolishga tayyor. Oʻlim qarshisida mavjudlik nihoyat hayot shakliga aylanadi“.

Keyinchalik Gronasning ijodi Xodasevich va Mandelshtamning kashfiyotlariga asoslanadi. 

Gronas 2012-yilda „Naizust: o mnemonicheskom bitovanii stixa“ maqolasini nashr etdi.

## Manbalar
Aleksey Grishin

**Aleksey Grishin** (24-iyul 1974-yil, Toshkent, Oʻzbekiston SSR) – rus teatr va kino aktyori.

## Tarjimai holi
Aleksey Grishin 1974-yil 24-iyulda Oʻzbekiston SSR poytaxti Toshkent shahrida tavallud topgan.

1998-yilda Moskvadagi Moskva badiiy teatr maktabining aktyorlik fakultetini tamomlagan (Oleg Pavlovich Tabakov kursi).

Yurevich 1998-yildan 2006-yilgacha Oleg Tabakov boshchiligidagi Moskva teatr studiyasining truppasida xizmat qilgan.

Malaya Bronnayada Moskva drama teatri bilan hamkorlik qilgan.

U 2012-yildan Mossovet davlat akademik teatrida aktyor boʻlib faoliyat olib borgan.

Aleksey Grishin 2017-yilning 30-iyulida ATV agʻdarilib ketishi oqibatida jarohatlangan edi. Voqea Moskva viloyati Pushkinskiy tumani Lugovaya qishlogʻida sodir boʻlgan.

Aleksey Grishin 2012-yildan beri teatr aktyori boʻlib, bundan oldin esa teatrda mehmon rassom sifatida ishlagan.

### Teatrdagi rollari

#### Oleg Tabakov boshchiligidagi Moskva teatr-studiyasi
1998-yil Jan-Klod Brisvilning xuddi shu nomdagi pyesa asosida „Ujin“ spektaklida *Jan, Talleyrandning xizmatkori,* 1998-yil Tennessi Uilyams spektakli asosidagi „Stariy kvartal“ (rejissyor – Andrey Jitinkin; premerasi 1997-yil 15-mart) *fotograf/yigit va* 2001-yil „Yesho Van Gog…“ (rejissyor – Valeriy Fokin; premyerasi 2001-yil 19-mart) *bemor* rollarini ijro etgan.

#### Malaya Bronnayadagi Moskva drama teatri
2005-yil shved dramaturgi Avgust Strindbergning „Fröken Julia“ pyesi asosida „Miss Julie“ spektaklida (rejissyor – Andrey Konchalovskiy) *Jan* rolini ijro etgan.

#### Mossovet nomidagi davlat akademik teatri
Aleksey Grishin 2012-yildan beri teatr aktyori va bundan oldin u teatrda mehmon ijrochi sifatida rol oʻynagan.

2004-yil – A. P. Chexovning „Chayka“ (postanovkachi – Andrey Konchalovskiy) – Konstantin Gavrilovich Treplev, Irina Arkadinaning oʻgʻli, 2009-yil – „Dolgoye puteshestviye v noch“ – Edmund Tayron rollarini ijro etgan.

## Manbalar
Yevgeniy Dyatel

**Yevgeniy Petrovich Dyatel** (13-fevral 1942-yil, Toshkent) rus iqtisodchisi, iqtisod fanlari doktori, professor, Ural universiteti iqtisod fakulteti dekani (1990–1992), Ural iqtisodiyot, boshqaruv va huquq institutining birinchi rektori (1992–1993), Ural davlat iqtisodiyot universiteti professori, Ural davlat arxitektura va rassomlik akademiyasi instituti direktori, dekani va kafedra mudiri.

## Biografiyasi
Yevgeniy Rostov universitetida (1964-yilda tugatgan) tahsil olgan.

1969-yilda nomzodlik dissertatsiyasini himoya qilgan („Birlamchi shakllanishlar mulkining kelib chiqishi va rivojlanishining iqtisodiy muammolari“ mavzusida), shundan soʻng Xabarovsk politexnika institutida katta oʻqituvchi boʻlib ishlagan.

Keyinchalik Yevgeniy Petrovich Sverdlovskka koʻchib oʻtdi va u yerda Ural universiteti (Ural davlat universiteti) qoshidagi Ijtimoiy fanlar oʻqituvchilari malakasini oshirish institutida va Iqtisodiyot fakulteti siyosiy iqtisod kafedrasida dotsent lavozimida faoliyat olib bordi.

Petrovich 1992-yilda Ural iqtisodiyot va huquq universitetini (hozirgi Ural iqtisodiyot, boshqaruv va huquq instituti, Yekaterinburg) tashkil etishda qatnashgan va uning birinchi rektori (1992–1993) boʻlgan.

Yevgeniy 1994-yilda Ural davlat kasb-hunar pedagogika universiteti (sobiq SIPI) Iqtisodiyot va huquq institutini (IHU) mustaqil tarkibiy boʻlinma (UGPPU) sifatida tashkil etishda ishtirok etgan (1994-yil 4-noyabrdagi 230-son buyrugʻi). 1998-yilgacha IEiP rektori lavozimida ishlagan.

Hozirda Ural davlat iqtisodiyot universitetining Iqtisodiyot nazariyasi kafedrasida professor lavozimida ishlaydi. Ural davlat arxitektura va sanʼat akademiyasi Urbanizm institutining ilmiy ishlar boʻyicha direktor oʻrinbosari, Iqtisodiyot va boshqaruv fakulteti dekani va menejment kafedrasi mudiri boʻlgan.

## Manbalar
Viktor Jukov

**Viktor Nikolayevich Jukov** (14-sentyabr 1928-yil, Toshkent, OʻzSSR, SSSR – iyul 1988-yil) – yozuvchi va shoir, shuningdek, isteʼdodli oʻymakor rassom, siluet miniatyura sanʼati anʼanalarining davomchilaridan biri.

## Hayoti
Viktor Nikolayevich Jukov 14-sentyabr 1928-yil Toshkent shahri OʻzSSRda tavallud topgan. 1950-yilda Moskva davlat universitetini va M. V. Lomonosov nomidagi MDUning iqtisod fakulteti aspiranturasini tamomlagan. Uzoq yillar Fanlar akademiyasi Iqtisodiyot institutida ishlagan. Viktorning eng katta sevimli mashgʻulotlari alpinizm va siluetlarni kesish edi. U ushbu noyob janrdagi 2000 dan ortiq asar yaratdi. Uning togʻlarga atalgan „Obyasneniye v lyubvi“, „Istina poznayotsya v gorax“, „Proshanie“ kabi asarlari bor. Jukov qora va oq oʻyinning haqiqiy faylasufi edi. Bu uning satirik asarlarida yaqqol namoyon boʻldi, masalan, „Kosmicheskiye shtampi“, „Zemlya so storoni“, „Iz jizni kiberov“ va boshqalar. U Bidstrup Xerluf va Jan Effel singari, oʻz asarlarini sarlavha va izohlar bilan birga olib bordi. Matn shunchaki rasmni tushuntiribgina qolmay, balki syujetni kutilmagan, baʼzan yashirin tomondan ajratib koʻrsatishi kerak.

## Koʻrgazmalari
Rassomning hayoti davomida 1968-yilda Moskvada, Chet el adabiyoti davlat kutubxonasida faqat bitta shaxsiy koʻrgazmasi boʻlib oʻtdi. U Butunittifoq koʻrgazmalarida (Chelyabinsk, Xarkov, Vilnyus) qatnashdi. Rassomning oʻlimidan soʻng, „Dikost“ siluet tsiklining albomi nashr etildi (2001).

## Adabiyot
Viktor Jukov 1958-yilda Sergey Jitomirskiy bilan uchrashgan va u bilan „Bud proklyata, Atlantida!“ Ilmiy-fantastik romanini yaratgan. 1964–1969-yillarda yozilgan roman faqat Jukov vafotidan keyin 1992-yilda nashr etilgan (Molodaya gvardiya nashriyoti).

## Manbalar
Aleksandr Babiy

**Aleksandr Nikolayevich Babiy** (1968-yil 9-iyul, Toshkent, SSSR) – ukrainalik futbolchi, himoyachi ampulasida harakat qiladi. FC Shakhtar Donetsk va FC Zenit Sankt Peterburg klublaridagi oʻyinlari bilan tanilgan.

## Hayoti
Aleksandr Nikolayevich Babiy 1968-yil 9-iyulda Toshkentda tugʻilgan, bir yildan soʻng ota-onasi bilan vatani Xmelnitskiyga qaytib keladi. U yerda u Volodimir Sergiyevich Kozerenko murabbiyligidagi 1-sonli bolalar va oʻsmirlar maktabida futbol oʻynashni boshladi. Shundan soʻng u mahalliy „Podillia“ klubiga oʻtdi, lekin asosiy jamoada oʻynamadi.

U kattalar futbolidagi debyutini 1991-yil boshida Shepetivning „Temp“ jamoasida oʻtkazgan. Oʻsha yili Babiy jamoaga Ukraina SSR kubogini yutishda yordam berdi. Bu jamoaga 1992-yilda yangi tashkil etilgan Ukraina Oliy ligasida oʻynash imkonini berildi. 6 mart kuni Babiy Oliy ligadagi debyutini Nikolayevning „Evis“ jamoasiga qarshi oʻtkazdi.

1992-yilning yozida, „Temp“ oxirgi oʻrinda qolib, ligada qolishini imkoniyatini yoʻqotdi. Aleksandr Nikolayevich Babiy klub uchun mavsum davomida 10 ta oʻyin oʻtkazib, Ternopildan „Niva“ ga koʻchib oʻtdi va u yerda 4 ta oʻyin oʻtkazib, bitta gol urdi. Mavsum oxirida jamoaga B guruhida 4-oʻrinni egallashga yordam berdi. Keyingi mavsumda Babiy chempionatning barcha 30 uchrashuvida maydonga tushib, jamoaning asosiy oʻyinchisiga aylandi.

1994-yil yanvar oyida u birinchi divizion vakili Alchevskning „Stal“ ga oʻtdi. Keyinchalik oʻsha yilning yozida u mamlakat vitse-chempioni FC Shakhtar Donetsk bilan shartnoma imzoladi. Babiy „konchilar“ga Ukraina kubogini yutishda yordam bergan va bir mavsumni oʻtkazganidan soʻng, keyingi bir yarim yil Zaporejiyaning „Torpedo“ va „Metallurg“ jamoalarida oʻynadi.

1997-yil boshida u yana „Shaxtyor“ga qaytdi va klub bilan oʻsha mavsumda chempionatning kumush medali sohibi va mamlakat kubogi gʻolibiga aylandi. Biroq bir yildan soʻng, 1998-yil yanvar oyida u chet elga Rossiyaning FC Zenit Sankt Peterburg klubiga yoʻl oldi. FC Zenit Sankt Peterburg bilan oʻsha mavsumda Rossiya kubogi gʻolibiga aylandi. U jami ikki mavsumni Sankt-Peterburgda oʻtkazdi, shundan soʻng u qisqa muddat „Shaxta Ukraina“ havaskor klubida oʻynadi va 2000-yil iyul oyida Oliy ligada oʻynagan „Stal“ga qaytdi.

Professional futbolchilik faoliyatini Rossiyaning quyi ligasi “Lokomotiv” (NN) va “Arsenal” (Tula) klublarida yakunlagan.

Shundan so'ng u vaqti-vaqti bilan havaskor klublarda to'p surgan: 2003—2004-yillarda u Ukraina havaskorlar kubogida "Pivdenstal" (Yenakiyeve), 2008-yilda esa "Donbass-Qrim" klubida o'ynagan. Bundan tashqari, Babiy "Shaxtyor" tarkibida ikki marta faxriylar o'rtasidagi Ukraina kubogi sohibiga aylandi.

## Manbalar

## Havolalar
* Профіль футболіста на сайті ''Transfermarkt''
Vladimir Babushkin

**Vladimir Matveyevich Babushkin** (1949-yil 7-mart, Toshkent, Oʻzbekiston SSR, SSSR – 2012-yil 25-iyul, Voronej, Rossiya) – sovet va rus harbiy rahbari. Afgʻon urushi qatnashchisi (1979–1989), polkovnik.

## Biografiyasi
Vladimir Matveyevich 1949-yil 7-martda O‘zbekiston SSR Toshkent shahrida harbiy xizmatchi oilasida tavallud topdi. 1966-yilda maktabni tugatgach, S. M. Kirov nomidagi Kaspiy Oliy dengiz Qizil Bayroq maktabiga oʻqishga kirdi.

1968-yilda Toshkentdagi zilziladan keyin uni qayta qurish uchun shahar aholisi qaytarildi va kursant Babushkin V. I. Lenin nomidagi Toshkent Oliy qoʻshma qurolli qoʻshinlar qoʻmondonlik bilim yurtiga (TVOKU) oʻqishga koʻchirildi. 1971-yilda Babushkin TVOKUni tamomladi.

Vladimir 1971–1974-yillarda Perm shahridagi Ural harbiy okrugi 34-motooʻqchilar diviziyasi 324-motooʻq polkining razvedka kompaniyasida vzvod komandiri boʻlib xizmat qildi.

Babushkin 1974–1978-yillarda Sverdlovsk viloyati, Aramil shahridagi Ural harbiy okrugining 197-maxsus kuchlari rotasi qoʻmondoni hamda 1978-yil fevraldan 1979-yil sentyabrgacha Chelyabinsk viloyati, Chebarkul shahridagi Ural harbiy okrugining 78-motooʻq diviziyasida oʻquv motorli miltiq batalonining komandiri boʻldi.

Komandir Babushkin 1982-yilga M. V. Frunze nomidagi Harbiy Akademiyasi „Maxsus razvedka“ boʻlimini tamomladi. 1982-yildan Oʻzbekiston SSR, Turkiston harbiy okrugi Chirchiq shahridagi 15-alohida maxsus kuchlar brigadasi komandirining oʻrinbosari lavozimida faoliyat yuritdi.

1984–1986-yillar oraligʻia 15-maxsus kuchlar brigadasi komandiri boʻldi. 1985-yil mart oyidan boshlab Afgʻoniston Respublikasida 15-polk polki joriy etilishi bilan jangovar harakatlarni rejalashtirish va oʻtkazishda ishtirok etdi.

Babushkin 1986-yil apreldan 1993-yilgacha Janubi-gʻarbiy yoʻnalish Bosh qoʻmondonligi shtab-kvartirasida katta maxsus razvedkachi, kadrlar boʻlimi boshligʻining oʻrinbosari, shtab boshligʻi hamda Janubi-gʻarbiy havo mudofaasi kuchlari qoʻmondoni oʻrinbosari lavozimlarida xizmat qildi. 1993-yil aprel oyida Babushkin nafaqaga chiqdi.

Polkovnik harbiy xizmatni tugatgandan soʻng, harbiy-vatanparvarlik ishlarida faol ishtirok etdi. Voronej shahridagi Afgʻoniston urushi faxriylari jamoat tashkiloti raisi boʻldi. U ogʻir xastalikdan soʻng, 2012-yil 25-iyulda 64 yoshida vafot etdi va Voronejda dafn etildi. 2014-yil 12-fevral kuni 1994-yildan buyon istiqomat qilayotgan 9-yanvar koʻchasidagi 292-uyga Babushkinning yodgorlik lavhasi oʻrnatildi.

## Mukofotlari
Polkovnik Babushkin Qizil Bayroq ordeni, Qizil yulduz ordeni, 3-darajali „SSSR Qurolli Kuchlarida Vatanga qilgan xizmati uchun“ ordeni hamda boshqa medallar bilan taqdirlandi.

## Manbalar
Natalya Gojeva

**Natalya Anatolyevna Gojeva** (1949-yil 23-avgust, Toshkent, Oʻzbekiston SSR, SSSR) sovet va rus sanʼatshunosi, sharqshunos, tarixchi, Janubi-Sharqiy Osiyo madaniyati boʻyicha mutaxassis. Sanʼat tarixi fanlari nomzodi. Buyuk rus ensiklopediyasining mualliflaridan biri.

## Biografiyasi
Natalya Toshkent shahrida muhandis oilasida tavallud topgan. Otasi Anatoliy Georgiyevich Maltsev neft uskunalari boʻyicha mutaxassis, onasi Izabella Mixaylovna Maltseva (Davidovich) muhandis-texnolog. 1952-yilda Natalyaning oilasi Samara viloyatiga koʻchib oʻtdi. Natalya Anatolyevna 1966-yilda oʻrta maktabni kumush medal bilan va bir vaqtning oʻzida Novokuybishevskdagi (Samara viloyati) bolalar musiqa maktabini skripka sinfini tamomladi. Gojeva 1970-yilda Kuybishevskiy nomidagi musiqa kollejini torli cholgʻu asboblari va skripka oʻqituvchisi mutaxassisligi boʻyicha imtiyozli diplom bilan tamomladi. 1971–1976-yillarda M. V. Lomonosov nomidagi Moskva davlat universitetining tarix fakulteti sanʼat tarixi va nazariyasi, sanʼatshunoslik mutaxassisligi boʻyicha tamomlagan. 2005-yilda Rossiya Badiiy akademiyasi Tasviriy sanʼat nazariyasi va tarixi ilmiy-tadqiqot institutida sanʼatshunoslik fanlari nomzodi ilmiy unvoni uchun „Buddiyskiy kanon v traditsionnom iskusstve Laosa“ dissertatsiyasini himoya qildi.

Natalya mehnat faoliyatini 1968-yilda Novokuybishevskda, soʻngra Moskva neftni qayta ishlash zavodining Moskva madaniyat saroyida skripka oʻqituvchisi sifatida boshlagan. 1974-yildan boshlab Uzoq Sharq, Janubi-Sharqiy Osiyo, Sharqiy Osiyo va Okeaniya xalqlari sanʼatida, Sharq xalqlari sanʼati davlat muzeyida dastlab gid, soʻngra Janubi-Sharqiy Osiyo boʻlimida (keyinchalik sektorda) ilmiy xodim boʻlib ishlagan va 1996–2013-yillarda unga rahbarlik qilgan, hozirda boʻlimda bosh ilmiy xodim boʻlib faoliyat olib bormoqda. Natalya Anatolyevna Gojeva Rossiya Federatsiyasi Madaniyat vazirligining Janubi-Sharqiy Osiyoning madaniy qadriyatlari boʻyicha eksperti boʻlib faoliyat olib borgan. 1992–2000-yillarda Moskvadagi 1158-sonli umumtaʼlim maktabida jahon badiiy madaniyatidan dars bergan. Gojeva 1998-yilda Moskva taʼlim qoʻmitasi tomonidan eng yuqori malaka toifasi bilan taqdirlangan.

## Manbalar
Daniyel Axtamov

**Daniyel Rasimovich Axtamov** (, 1985-yil 26-mart, Toshkent, Oʻzbekiston SSR, SSSR) – ozarbayjon va rus futbolchisi, Ozarbayjon terma jamoasi futbolchisi. Hujumchi.

## Boigrafiyasi
Otasi Rasim Axtamov Bokuda tavallud topgan. U Neftçi Boku PFK jamoasida futbol oʻynagan.

Daniyel Cherepovetsning „Aist“ jamoasining shogirdi boʻlib, 7 yoshidan boshlab futbol oʻynagan. Otasining sharofati bilan Moskvaning „Lokomotiv“ internatiga oʻqishga kirgan. Uni tugatib, temiryoʻlchilar zaxirasiga tushishni moʻljallagan, ammo rahbariyat uni jamoaga olishni istamagan. Axtamov Cherepovetsga qaytib kelgan va u yerda „Sheksna“ futbol jamoasida oʻynay boshlagan.

Axtamov 2004-yilda „Vityaz“ (Podolsk) futbol klubiga oʻtgan, ammo u yerda uzoq qolmagan. 2004-yilning ikkinchi yarmida Ozarbayjonga kelgan va u yerda Ozarbayjon futbol oliy ligasining „Inter“ (Boku) jamoasida oʻynay boshlagan.

2005-yilda „Ganja“ futbol klubiga, biroz vaqt oʻtgach esa „Olimpik“ (Boku) futbol klubiga oʻtgan. 2006–2007-yilgi mavsumda yana „Inter“ safida oʻynadi.

Daniyel Rasimovich 2008-yilda Torpedo klubi (Moskva) taklifini qabul qilib, Rossiyaga qaytib kelgan. Yil oʻrtalarida „Sheksna“ klubiga oʻtgan.

2009-yilda Belarusning „Minsk“ va Ozarbayjonning „Simurg“ jamoalari sharafini himoya qilgan.

Axtamov 2011-yilda Oʻzbekistonning „Jombay“ jamoasida, 2012-yilda esa Moldovaning „Tiraspol“ klubida oʻynagan.

Futbolchi 2012-yilning ikkinchi yarmida Cherepovets „Aist“ jamoasiga oʻtgan va 2013-yildan „Titan“ (Klin) jamoasida oʻynagan.

## Ozarbayjon terma jamoasi
Daniyel Ozarbayjon fuqaroligini qabul qilgan va Ozarbayjon yoshlar terma jamoasi safida ilk bor toʻp surgan.

Tez orada Ozarbayjon milliy futbol jamoasiga qoʻshilgan 2004-yilda Angliya terma jamoasiga qarshi oʻyinda qatnashgan. Bir necha oʻyindan soʻng Axtyamov ozarbayjonlik murabbiylar nazaridan chetda qolgan. 2009-yilda Ozarbayjon terma jamoasiga endigina bosh murabbiylik qila boshlagan Berti Fogts Axtyamovni terma jamoaga qaytargan, ammo hujumchi birorta ham gol ura olmagan. Daniyel umumiy hisobda terma jamoa bilan 13 ta oʻyin oʻtkazgan.

## Manbalar
Nabi Ziyadullayev

**Nabi Saidkarimovich Ziyadullayev** (1944-yil 27-fevral, Toshkent, Oʻzbekiston SSR) – oʻzbek va rossiyalik olim-iqtisodchi, mintaqaviy va jahon iqtisodiyoti, xalq xoʻjaligini boshqarishni modellashtirish boʻyicha mutaxassis, iqtisodiyotni rivojlantirish boʻyicha metodologiya va strategiyani ishlab chiquvchilardan biri. Iqtisodiyot fanlari doktori, professor, Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi muxbir aʼzosi (1991). Rossiya Federatsiyasida xizmat koʻrsatgan fan arbobi (2018). Ilgʻor ilmiy tadqiqotlar instituti vA Rossiya Fanlar akademiyasining Bozor muammolari instituti bosh ilmiy xodimi. „Markaziy Osiyo iqtisodiyoti“ jurnali bosh muharriri. Rossiya Fanlar akademiyasining Yevroosiyo iqtisodiy integratsiyasining murakkab muammolari boʻyicha ilmiy kengashi  aʼzosi, Markaziy Osiyo komissiyasining raisi.

## Biografiyasi
Nabi Ziyadullayev 1944-yilda 27-fevralda Toshkentda tugʻilgan.

Oʻgʻil Saidakmal iqtisod fanlari nomzodi.

U 1965-yilda Toshkent xalq xoʻjaligi institutini imtiyozli diplom bilan tamomlagan. 1968-yilda „Oʻzbekistonda yengil sanoatni rivojlantirish va joylashtirish masalalari“ mavzusida nomzodlik dissertatsiyasini himoya qilgan.

Nabi 1975-yilda SSSR FA Markaziy Iqtisodiyot-matematika institutida iqtisod fanlari doktori ilmiy darajasini olish uchun „Oʻzbekistonda yengil sanoatni rivojlantirishni optimallashtirishning mintaqaviy muammolari“ mavzusida nomzodlik dissertatsiyasini himoya qilgan. Professor 1978-yilda Lenin mukofoti laureati boʻlgan.

1995-yilda akademik S. S. Shatalin taklifiga koʻra Iqtisodiy va ijtimoiy islohotlar xalqaro jamgʻarmasiga oʻtib, 1997–2005-yillarda vitse-prezident lavozimida faoliyat olib borgan.

Nabi 2022-yil 29-avgustda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining Farmoni bilan davlat mukofoti – „Doʻstlik“ ordeni bilan taqdirlangan.

Nabi Ziyadullayev 1944-yil 27-fevralda Toshkent shahrida tavallud topgan. Otasi akademik Said-Karim Ziyadullayev, Oʻzbekiston SSR Vazirlar Soveti Raisining oʻrinbosari.

## Manbalar
Erkin Baydarov

Erkin Ulanovich Baydarov (1968-yil 1-avgust, Toshkent) – qozoq sharqshunos olimi, faylasufi, xalqaro munosabatlar va madaniyatlar va sivilizatsiyalararo oʻzaro aloqalar sohasidagi mutaxassis. Falsafa fanlari doktori, falsafa fanlari nomzodi, professor.

## Biografoyasi
Erkin Ulanovich 1968-yil 1-avgustda Toshkent shahrida (Oʻzbekiston Respublikasi) tavallud topgan. Kelib chiqishi Dulat qabilasining Shimir urugʻidan.

1995-yilda Toshkent Davlat universiteti tarix fakultetining kechki boʻlimini tamomlagan.

Ilmiy-pedagogik faoliyatini 1996-yilda Toshkent shahridagi kechki maktablardan birida ijtimoiy fanlar oʻqituvchisi sifatida boshlagan.

Erkin 1999-yildan 2005-yilgacha Toshkent davlat aviatsiya institutida oʻqituvchi, katta oʻqituvchi lavozimlarida faoliyat olib borgan.

2004–2005-yillarda Mirzo Ulugʻbek nomidagi Oʻzbekiston Milliy universiteti „Falsafa“ kafedrasida (fakultetlararo) katta oʻqituvchi boʻlib ishlagan.

Baydarov 2003-yildan 2005-yilgacha Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi I. Moʻminov nomidagi Falsafa va huquq instituti aspiranturasida tahsil olgan.

Baydarov 2005–2007-yillarda Olmaota texnologik universiteti katta oʻqituvchi boʻlib ishlagan.

2007–2014-yillarda Yevroosiyo innovatsion iqtisodiyot va boshqaruv akademiyasi (EInAEU) katta oʻqituvchisi, dotsenti, ijtimoiy-gumanitar fanlar kafedrasi mudiri boʻlgan.

2014–2016-yillarda Sulaymon Demirel nomidagi universitet katta oʻqituvchisi (Kaskelen, Olmaota viloyati).

Erkin 2014–2022-yillarda (tanaffuslar bilan) Al-Farobiy noidagi Qozogʻiston Milliy universiteti sharqshunoslik fakulteti hamda 2019–2023-yillarda (tanaffuslar bilan) Abilayxon nomidagi Qozogʻiston Jahon munosabatlari va jahon tillari universiteti Sharqshunoslik fakulteti va xalqaro munosabatlar fakulteti dotsenti boʻlgan.

Erkin Baydarov oʻqituvchilik faoliyati davomida koʻplab ilmiy ishlar qilgan.

2008–2013-yillarda katta ilmiy xodim, yetakchi ilmiy xodim, marketing va xalqaro aloqalar boʻyicha ilmiy kotib, fan boʻyicha ilmiy kotib va boshqa lavozimlarda faoliyat yuritgan. 2011-yil iyuldan sentyabrgacha Falsafa, siyosatshunoslik va dinshunoslik institutida direktor boʻlib ishlagan.

Ulanovich 2015–2017-yillarda A. Yasaviy nomidagi Xalqaro qozoq-turk universiteti qoshidagi Yevroosiyo tadqiqot instituti (ERI) katta ilmiy xodim boʻlgan (Turkiston).

2013–yildan hozirgacha R. B. Suleymenov nomidagi Sharqshunoslik institutida yetakchi ilmiy xodim boʻlib ishlab kelmoqda.

## Manbalar
Anton Gerashenko

**Anton Ivanovich Gerashenko** (1937-yil 2-may – 2012-yil 7-dekabr) rus sovet yozuvchisi, nosir va jurnalist. SSSR Yozuvchilar uyushmasi, keyin Rossiya Yozuvchilar uyushmasi aʼzosi.

## Biografiyasi
1937-yil 2-mayda Toshkent shahrida harbiy oilada tavallud topgan.

1951-yilda onasi vafot etib, boʻlajak yozuvchi yetim qoldi. Antonni akasi bilan Kropotkin yaqinida halok boʻlgan ofitserlarning farzandlari uchun moʻljallangan bolalar uyiga joylashtirishgan. Bu yerda yetti sinfni tugatgan va keyin Krasnodar oʻlkasining Gulkevichskiy tumanidagi kolxozda mehnat tarbiyalanuvchisi boʻldi. Gerashenko u yerdan Novocherkassk shahridagi FZO maktabiga oʻqishga yuborilgan. Quruvchi-pardozchi mutaxassisligini tugatgan. Gruziyaning Rostov-Donu, Volgodonsk, Novosibirsk shaharlarida ishlagan va shu bilan birga ishchi yoshlar maktabini tamomlagan.

Keyin yozuvchi Sovet armiyasi safiga chaqirildi va u yerda faol xizmat qildi. Demobilizatsiyadan soʻng „Rostselmash“ zavodida quruvchi boʻlib ishladi. Soʻngra birinchi hikoya va ocherklarini yozishga kirishdi.

1962-yilda A. M. Gorkiy nomidagi Adabiyot institutining sirtqi boʻlimiga oʻqishga kirdi va Shimoliy Kavkaz fuqaro aviatsiyasi boshqarmasining „Havo yoʻli“ gazetasida jurnalist boʻlib ishlay boshladi.

Anton Gerashenkoning otasi Qizil Armiya zobiti, 1944-yil fevral oyida Ulugʻ Vatan urushi frontida Kerch yarimorolini ozod qilish paytida vafot etgan. 1948-yildagi urushdan keyin onasi bolalari bilan Odessaga qarindoshlarinikiga borishdi, soʻngra onalarining vatani Kubanga joʻnab ketishdi. Keyinchalik Kanevskaya qishlogʻiga koʻchib oʻtishdi. Antonning onasi urush paytida juda koʻp azob chekdi va ishda nogiron boʻlib qoldi.

1990–2000-yillarda Gerashenko ijodini davom ettirdi va „Rostov-papa“ avtobiografik romanini nashr etdi.

Anton 2012-yil 7-dekabrda vafot etgan.

## Manbalar
Liya Golden

**Liya Oliverovna (Lili)** **Golden** (, 18-iyul 1934-yil, Toshkent – 6-dekabr 2010-yil, Moskva) – sovet va rus jamoat arbobi, irqchilikka qarshi kurashuvchi, afrikalik olim, tarix fanlari nomzodi, dunyoning koʻplab universitetlari professori, Chicago universitetining faxriy doktori. Rossiyalik jurnalist, televideniye va radio boshlovchisi Yelena Xangining onasi.

## Tarjimai holi
Liya Golden 1934-yil 18-iyul Toshkent shahrida Oliver Golden va Lili Isaakovna Byalik oilasida tavallud topgan. Toshkentda musiqa maktabini tamomlagan, tennis bilan shugʻullangan va Oʻzbekiston terma jamoasi safida Butunittifoq musobaqalarida qatnashgan. U Moskva davlat universitetining tarix fakultetini tamomlagan va „Afrika musiqasi: tarixiy rivojlanish tendensiyalari“ mavzusida nomzodlik dissertatsiyasini himoya qilgan (1967). U Stalinning qizi Svetlana Alliluyeva bilan doʻst edi va unga SSSRdan koʻchib ketishni maslahat berdi. Liya 30 yildan ortiq vaqt davomida SSSR Fanlar akademiyasining Afrika tadqiqotlari institutida ishlagan. Rossiyadagi afrikaliklar tarixi va Afrika musiqasi boʻyicha kitoblar, shuningdek, yuzdan ortiq ilmiy maqolalar nashr etgan.

Liya Goldenning faoliyati asosan dunyoning qora diasporasi, ayniqsa Rossiya, Yevropa va AQShni oʻrganish va himoya qilish bilan bogʻliq edi. U Qora tanli ayollar muammolari xalqaro instituti Oqsoqollar kengashi aʼzosi, dunyoning koʻplab universitetlarida professor va Chicago universitetining fan doktori boʻlgan.

Liya ikkita filmda epizodik rollarda oʻynagan: „Chorniy, kak ya“ (1969) va „Chornoye solnse“ (1970).

Golden 2010-yil 6-dekabrda moskvada vafot etgan va Moskvadagi Vagankovskiy qabristonining 38-boʻlimiga, onasining yoniga koʻmilgan.

## Manbalar
Yevgeniy Kamenev

Yevgeniy Mixaylovich Kamenev (1910-yil 26-fevral, Toshkent – 1963-yil, Moskva) – sovet radiofiziki, davlat mukofotlari laureati, Ulugʻ Vatan urushi qatnashchisi.

## Tarjimai holi
Kamenev 1910-yil 26-fevralda Toshkent shahrida tavallud topgan. Otasi farmatsevt (kazaklardan), onasi savdogar boʻlgan.

1927-yilda Oʻrta Osiyo universitetining (SAGU) fizika-matematika fakultetiga oʻqishga kirgan. Soʻngra kasallik (tropik bezgak) tufayli Leningrad sanoat institutiga (LII) oʻqishini koʻchib oʻtkazgan va uni 1934-yilda tugatib, mutaxassislik diplomini olgan. Yevgeniy radiofizika sohasida tadqiqotchi muhandis boʻlgan. 1932-yildan radiofizika laboratoriyasida ishlagan.

1936-yilda OSOAVIAXIM (Mudofaa, aviatsiya va kimyo muhandisligini targʻib qilish jamiyati) uchuvchilar va planerlar maktabini tamomlagan. 1939-yilda LPI tavsiyasiga koʻra "Hurmat Belgisi" ordeni bilan taqdirlangan.

Yevgeniy Kamenev 1939–1940 va 1941–1946-yillarda Qizil Armiya safida xizmat qilgan. Sovet-Fin va Ulugʻ Vatan urushi qatnashchisi boʻlgan va uch marta Vatan urushi ordeni bilan taqdirlangan. 

1946–1963-yillar oraligʻida Atom energiyasi institutida faoliyat olib borgan. 1947-yildan 2-sonli laboratoriya va diffuziya zavodi ishini taʼminlash uchun texnologik jarayonlarni boshqarish, masofaviy signalizatsiya, fizik va fizik-kimyoviy tadqiqotlarni ishlab chiqish bilan shugʻullanadigan laboratoriyaga rahbarlik qilgan.

Yevgeniy 1951-yildan uran izotoplarini ajratish uchun sentrifugalarni yaratishda ishtirok etgan. 1953-yildan boshlab yadroviy qurolning atmosfera sinovlarini masofadan qayd etish masalalari ustida bir qancha izlanishlar olib borgan.

Fadiofizik olim 1963-yil Moskva shahrida vafot etgan.

## Mukofotlari
Kamenev 1954-yilda "Hurmat belgisi" ordeni hamda 1956-yilda "Mehnat Qizil Bayroq" ordeni bilan mukofotlangan.

1951-yil Stalin va 19661-yil Lenin mukofotlari sohibi boʻlgan.

## Manbalar
Viktor Golovin

Viktor Petrovich Golovin (1954-yil 21-mart, 2007-yil 18-may, Moskva) Sovet va rus sanʼati tarixchisi. Sanʼat tarixi doktori, professor, M. V. Lomonosov nomidagi Moskva davlat universiteti tarix fakulteti umumiy sanʼat tarixi boʻlimi boshligʻi. Italiya uygʻonish sanʼati sohasi mutaxassisi.

## Hayoti
Golovin 1954-yil 21-martda Toshkentda tavallud topgan. Uning otasi harbiy uchuvchi Pyotr Agafonovich Golovin, yoshligida oʻgʻlining boʻlajak universitet ustozi V. N. Grashenkov bilan birga Oʻrta Osiyoda xizmat qilgan. Golovin oʻrta maktabni Moskvada tamomlagan. 1971-yilda Moskva davlat universitetining tarix fakultetining sanʼat tarixi boʻlimiga oʻqishga kirdi. U yerda oʻsha paytda yetakchi olimlar V. N. Lazarev, D. V. Sarabyanov, V. V. Pavlov, G. I. Sokolov, N. M. Nikulina, K M. Muratova, O. S. Popovalar, M. A. Ilyin, M. A. Reformatskaya, O. S. Yevangulova, V. V. Kirillov, Y. K. Zolotov, M. M. Allenov, I. L. Matsa, V. M. Vasilenko, A. S. Zaitsev, V. S. Turchin, R. V. Savko, R. S. Kaufman va M. N. Yablonskayalar dars berishgan.

Viktor Aspiranturani tugatgach, „Italiyada ilk Uygʻonish davrida haykaltaroshlik va rangtasvir munosabatlari toʻgʻrisida“  nomzodlik dissertatsiyasini himoya qildi. 1981-yilda Moskva davlat universiteti tarix fakultetining xorijiy sanʼat tarixi kafedrasida (hozirgi umumiy sanʼat tarixi kafedrasi) dastlab assistent, soʻngra dotsent (1988), koʻp yillar mobaynida kafedra mudiri oʻrinbosari (1989), soʻngra professor (2003) hamda „Umumiy sanʼat tarixi“ kafedrasi mudiri (2003) lavozimlarida ishlagan. 2002-yilda „Italiyaning ilk Uygʻonish davri rassomlari dunyosi“ mavzusida doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan.

Golovin oʻz joniga qasd qilgan va Moskvadagi Nikolo-Arxangelsk qabristoniga dafn etilgan.

## Manbalar
Feliks Kamilov

**Feliks Xusainovich Kamilov** (1940-yil 7-noyabr, Toshkent) – sovet va rus biokimyogari, tibbiyot fanlari doktori (1977), professor (1979), Boshqirdiston Respublikasi Fanlar akademiyasi (1991), Rossiya Tabiiy fanlar akademiyasi (2001) muxbir aʼzosi. BASSRda va Rossiya Federatsiyasida xizmat koʻrsatgan fan arbobi (2004). Boshqird tibbiyot instituti rektori (1988–1994).

## Biografiya
Kamilov Feliks Xusainovich 1940-yil 7-noyabrda Toshkent shahrida tugʻilgan.

1964-yilda Chelyabinsk tibbiyot institutining davolash fakultetini tamomlagan. Biokimyo institutida aspiranturani tugatganidan soʻng, „Pirimidin hosilalari va sintetik steroidlarning oqsil-anabolik va antikatabolik taʼsirini oʻrganish“ mavzusida nomzodlik dissertatsiyasini himoya qildi va assistent (1967–1970), dotsent lavozimlarida ishladi.

Feliks 1977-yilda tanlov orqali Boshqird davlat tibbiyot institutining biologik va organik kimyo kafedrasi mudiri boʻldi.

U 1982–1983-yillarda tibbiyot fakulteti dekani, 1983–1988-yillarda ilmiy va davolash ishlari boʻyicha prorektor lavozimlarida ishlagan.

1988-yildan 1994-yilgacha Boshqird davlat tibbiyot instituti rektori lavozimida faoliyat olib borgan.

1991-yilda Kamilovga Boshqirdiston Respublikasi Fanlar akademiyasining muxbir aʼzosi, Belarus Respublikasida xizmat koʻrsatgan fan arbobi unvoni berildi.

Kamilov Boshqirdiston Respublikasi Fanlar akademiyasini tashkil etishda ishtirok etgan. U Rossiya Ekologiya akademiyasining haqiqiy aʼzosi va Rossiya Tabiiy fanlar akademiyasining muxbir aʼzosi boʻlgan.

„Boshqirdistonning tibbiy xabarnomasi“ jurnali muharriri oʻrinbosari, BSMU dissertatsiya kengashi raisi, „Ural, Gʻarbiy Sibir va Volga boʻyi biokimyogarlari uyushmasi“ jamoat tashkiloti raisi boʻlib faoliyat yuritgan.

Unda 14 nafar fan doktori va 62 nafar fan nomzodi darajasiga ega shogirdlari bor.

## Mukofotlari va unvonlari
Kamilov BASSRda (1991) va Rossiya Federatsiyasida xizmat koʻrsatgan fan arbobi (2004).

## Manbalar
Viktor Kalmikov

**Viktor Petrovich Kalmikov** (1908-yil 18-noyabr, Toshkent – 1981-yil 7-mart) sovet meʼmori. Havodagi shahar „Saturniy“ loyihasi muallifi. RSFSR Xalq Komissarlari Kengashi huzuridagi Kinematografiya boshqarmasi meʼmori hamda SSSRda kinoteatrlarni loyihalash va qurish boʻyicha bosh mutaxassis.

## Biografiyasi
Kalmikov 1908-yil 18-noyabrda Toshkent shahrida tavallud topgan.

Viktor Kalmikov 1930-yil Moskva Oliy Sanʼat va Texnika Institutini tugatgan.Viktor Petrovich 20–30-yillardagi sovet romantizmining koʻzga koʻringan vakili edi. U shahar arxitektorlari uyushmasi ARU aʼzosi boʻlgan.

Kalmikov havodagi kelajak shahri loyihasining muallifi („Saturniy“ loyihasi, 1930-yil). U butun dunyo boʻylab havoga koʻtarilgan va ekvator boʻylab Yer tezligida aylanadigan halqa shahar yaratishni taklif qilgan.

Keyinchalik RSFSR Xalq Komissarlari Kengashi qoshidagi Kinematografiya boshqarmasida meʼmor boʻlib ishlagan. Bundan tashqari SSSRda kinoteatrlarni loyihalash va qurish boʻyicha bosh mutaxassis boʻlgan. SSSRning turli shaharlarida 1935-yildan 1940-yilgacha qurilgan 60 ta kinoteatrdan 50 tasi Viktor Petrovich Kalmikov loyihasi boʻyicha qurilgan.

1941-yilda Kalmikovning „Arxitektura i proyektirovaniye kinoteatrov“ nazariy asari nashr etildi.

Meʼmor 1981-yil 7-martda vafot etgan.

## Mashhur loyihalari
Viktor 1931-yil Kashirada Rodina kinoteatrini loyihalashtirgan.

1935-yil Derbentda ham „Rodina“ kinoteatriga boshchilik qilgan, ammo keyinchalik teatr buzib tashlangan.

Viktor 1935–1955-yillarda Saratovda, 1936-yil Nalchikda „Pobeda“ kinoteatrini hamda 1937-yil Taganrogda „Oktyabr“ kinoteatri loyihasini chizgan.

Meʼmor Kalmikov 1937-yilda Oryolda „Rodina“ kinoteatri va 1937-yilda Tverda „Zvezda“ kinoteatri layihasini yaratgan.

## Manbalar
Irina Baraksanova

Irina Valeryevna Baraksanova (1969-yil 4-iyul, Toshkent, Oʻzbekiston SSR, SSSR) – sovet gimnastikachisi. Jahon va SSSR chempioni. SSSRda xizmat koʻrsatgan sport ustasi.

## Biografiyasi
Irina Valeryevna 1969-yil 4-iyulda Toshkent shahrida tavallud topgan. „Spartak“ sport maktabida murabbiy Valentina Borisova rahbarligida gimnastika bilan shugʻullanishni boshlagan.

Irina Baraksanova, ayniqsa, xoda ustidagi mashqlarida oʻzining nafisligi, jozibasi va talqin qilish kuchi bilan mashhur edi.

U 1983-yilda SSSR xalqlarining VIII yozgi Spartakiadasida gimnastika muxlislari uchun yangilik qilib, u yerda birinchi marta „Moy laskoviy i nejniy zver“ filmidagi Yevgeniy Doga valsi ostida oʻzining mashhur xoda ustidagi mashqlarini ijro etdi. Keyin Irina 1984-yilda SSSR kubogida yuqori marralarni egallab, sakrash boʻyicha kumush hamda muvozanat va koʻpkurash mashqlarida bronza medalini qoʻlga kiritdi. Oʻsha yili xoda ustidagida mashq qilishda gʻalaba qozonib, SSSR chempioni boʻldi. Baraksanova 1984-yilda Los-Anjelesda boʻlib oʻtgan Olimpiya oʻyinlarida qatnashish uchun SSSR Olimpiya terma jamoasiga qoʻshildi, ammo Sovet Ittifoqi tomonidan musobaqani boykot qilgani uchun ishtirok eta olmadi. „Muqobil Olimpiya oʻyinlari“ sifatida tashkil etilgan „Doʻstlik-84“ musobaqasida birinchi oʻrinni egalladi va Sovet jamoasi tarkibida oltin medalni qoʻlga kiritdi. Sportchi 1985-yilda koʻpkurash boʻyicha SSSR kubogida kumush va notekis bar boʻyicha mashqlarda bronza medalini qoʻlga kiritdi. Bundan tashqari, muvozanat turi mashqlarida gʻalaba qozonib, yana SSSR chempionatining oltin medali sohibasi boʻldi.

Baraksanova SSSR terma jamoasini boshqargan SSKA murabbiylari Irina va Viktor Razumovskiylar shogird tushdi. Oʻsha yili Monrealdagi Jahon chempionatida ishtirok etadigan jamoaga qoʻshildi. Chempionat yakuniy natijalariga koʻra, Irina 1985-yilgi jahon chempioni boʻlib, jamoaviy bahslarda oltin medalni qoʻlga kiritdi.

Sportchi koʻpkurash finalida va notekis bruslar sporti boʻyicha finalida qatnashish huquqini qoʻlga kiritdi, ammo soʻnggi lahzada ayollar jamoasi bosh murabbiyi Andrey Rodionenko Irina Baraksanova va Olga Mostepanovani kasal deb eʼlon qilib, ularning oʻrniga Yelena Shushunova va Oksana Omelyanchikni musobaqaga qoʻydi. Natijada Omelyanchik va Shushunova bir xil ochko jamgʻargan holda mutlaq jahon chempioni boʻlishdi. Shundan soʻng, Baraksanova boshqa yuqori natijalar koʻrsatmadi va 1987-yilda sport karyerasini yakunladi.

## Manbalar
Igor Baranov

Igor Leonidovich Baranov (1932-yil 29-iyul, Toshkent – 2017-yil 26-dekabr, Sankt-Peterburg) – sovet va rus kemasozlik muhandisi, olim, Rubin markaziy konstruktorlik byurosining 16 ta sovet va rus suv osti kemalarining bosh konstruktori, Lenin mukofoti laureati (1984).

## Biografoyasi
Igor Leonidovich 1932-yil 29-iyulda Toshkent shahrida tavallud topgan. 1956-yilda Leningrad kemasozlik institutining kemasozlik fakultetini tamomlagan va 18-TsKBga yuborilgan. Dizayn boʻlimida dizayner va sektor menejeri sifatida faoliyat olib borgan.

Baranov 1972-yilda 667F „Navaga“ va 667B „Murena“, 1974-yilda 667BD „Murena-M“ va 667BDR „Kalmar“ strategik yadro suv osti kreyserlari bosh konstruktorining oʻrinbosari etib tayinlangan. 1977-yilda 949, 675-loyihalar va ularning modifikatsiyalari bosh dizayneri etib tayinlangan. U 3-avlod yadroviy suv osti kreyseri – Project 949 Anteyning qurilishi, ishga tushirilishi va intensiv ishlashiga rahbarlik qilgan.

Baranov suv osti kemalarini maksimal shoʻngʻish chuqurligini sinovdan oʻtkazishda, suv osti kemalarining shovqin izlari boʻyicha akustik sinovlarda, ularning natijalarini tahlil qilishda va suv osti shovqin darajasini pasaytirish uchun texnik yechimlarni ishlab chiqishda ishtirok etgan.

Ilmiy ish bilan shugʻullangan, 1992-yilda texnika fanlari nomzodi, 2005-yilda esa texnika fanlari doktori ilmiy darajasini olish uchun nomzodlik dissertatsiyasini himoya qilgan. Baranovga 2006-yilda professor ilmiy unvoni berilgan.

1994-yilda tezkor qanotli raketalar bilan qurollangan suv osti kreyserlarining bosh konstruktori etib tayinlangan.

Igor Leonidovich Baranov 2017-yil 26-dekabrda Sankt-Peterburgda ogʻir va uzoq davom etgan kasallikdan soʻng vafot etgan.

## Mukofotlari
Baranov 2001-yilda „Shon-sharaf“ ordeni, Mehnat Qizil Bayroq ordeni, „Hurmat Belgisi“ ordeni bilan taqdirlangan. 2002-yilda Rossiya Federatsiyasi Hukumatining Faxriy yorligʻi, 1984-yilda Lenin mukofoti hamda 2006-yilda P. P. Pustintsev mukofotlari laureati boʻlgan.

## Xotirasi
2020-yilda Sankt-Peterburgda VUNTS Harbiy-dengiz floti „Dengiz akademiyasi“ Harbiy-dengiz politexnika institutining Atom elektr inshootlari fakultetida Igor Baranov xotirasiga bagʻishlangan shaxsiy auditoriya ochilgan.

## Manbalar