open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kepe

**Kepe** — tura mifologiyasida Kepening buyrugʻi bilan u yangi tugʻilgan chaqaloqlarning ismlarini yozadi, ularning taqdirini belgilaydi, insonning muvaffaqiyatlari va muvaffaqiyatsizliklari uning foydasiga, shuningdek, dalalarning unumdorligi va qulay ob-havoga bogʻliq. Birinchi qor paytida gʻoz yoki qoʻchqor qurbonlik qilinadi, pivo, boʻtqa, yopgan non, ziyoratga oboriladi. Kěpe qish taqdirini belgilaydi. Shu kuni barcha qarindoshlar qarindoshlardan birinikida yigʻilishadi. Shu vaqtdan boshlab qishki sovuqlar boshlanadi, deb ishonishgan. Bayramda kěpene khurpa chÿk tuni uchun duolar qilinadi (Ashmarin, 1994, 190-bet). Buning uchun ular qurbonlik gʻozini soʻyib, sharqqa qarab ibodat qilishadi: Zershu tytan Kepe, chyrlakh (Kěpeni ushlab turgan hukumat, rahm qiling). Qariyalar: „Anne-kěpe, unpa pul vărçma hushmast“ (Kěpening onasi bilan janjallashib boʻlmaydi) degan edilar (Ashmarin, 1994, 189). Erkaklar va ayollar koʻylagi kěpe chuvash kosmogonik vakolatxonalarida xalq va mamlakatni himoya qiluvchi Kěpe kuchi bilan takrorlanadi. Chuvashlar kěpe (himoya) aylana yoki boʻlmasdan oʻsha paytda eshiklarga boʻr bilan chizilgan qiyshiq xoch deb atashgan. Kavkazda aylanadagi xoch „yaxshi xoch“ deb ataladi. Kepe — Morgaushskiy tumani, Bolshoe Karachkino qishlogʻidagi togʻning nomi. Xristianlik oʻzining yangi mafkurasi doirasida eng qadimgi Kěpe kultini oʻzlashtiradi. Shu maqsadda, 910-yilda Konstantinopoldagi Vlaxren cherkovida tun boʻyi xizmat paytida, Xudoning onasi qopqoqni yoygandek, bir muborak Endryu vahiy koʻrganligi haqida cherkov afsonasi ixtiro qilingan. Bu hayratlanarli darajada qadimgi bayramga toʻgʻri keladigan yangi bayramning eʼlon qilinishiga sabab boʻladi. Bugungi kunda pravoslavlik Kepeni „farishtalarning boshligʻi“ bilan almashtiradi.

## Etimologiya
Kapa — forscha „chapat, qoplama“. Ashmarin va Meszaros uni arabdan olib chiqib ketishdi  &#x200E; Kaʼba) va protoreys Yevfimi Malov yahudiylarning *kokab* (yulduz)dan keladi, deb ishonishgan. Baʼzi boshqa tadqiqotchilar (Ryasyanen, Fedotov) fin-ugr ildizi *kava* (osmon) uchun chuvash *kepesini* oʻrnatdilar. Kepa (Hepa, Hepat) ning eng ehtimol etimologiyasi subararean-Xuritto-Ururtsoke xudosidir.

## Manbalar
A.S.Yermolov yodgorligi

**Aleksey Sergeyevich Yermolov** **haykali** — Rossiya imperiyasining qishloq xoʻjaligi va davlat mulki vaziri A.S.Yermolov xotirasiga oʻrnatilgan yodgorlik. U Sochining shakllanishi va rivojlanishiga hamda Qora dengiz qirgʻogʻi boʻyida kurort sifatida tashkil topishiga katta hissa qoʻshgan. Haykal Sochi shahrining markazida oʻrnatilgan.

## Manzili
Yodgorlik Sochi shahrining Xostinskiy tumanida joylashgan boʻlin, 1917-yil inqilobidan keyin A.S.Yermolov tomonidan yaratilgan bogʻda joylashgan boʻlib, uning nomi Yermolov bogʻidan M.V. Frunze nomidagi parkka oʻzgartirilgan. DA. Frunze.

## Yodgorlikni oʻrnatish tashabbusi
Tixomirovlar oilasi haykalni oʻrnatish goʻyasi, uni yasatish va shaharga hadya qilish tashabbusi sohiblaridir.

## Meʼmoriy kompozitsiya
Yodgorlik A. S. Yermolovning granit tagkursi ustiga oʻrnatilgan marmar barelyefidan iborat. Tagkursidagi lavhada ikkita yozuv bor: „Qishloq xoʻjaligi vaziri Yermolov Aleksey Sergeyevich Sochi kurortining tashkilotchisi“ va „Rossiyaga oʻz kurorti kerak, u hech narsada Yevropanikidan kam boʻlmaydi yoki ular uchun namuna, madaniyat, mehribonlik va samimiylikda namuna boʻlishi mumkin. Va bunday kurortni Kavkaz Qora dengiz sohilida tashkil etish mumkin. 1908“.

Yodgorlik 2012-yil 23-noyabr — shahar kunida ochilgan.

## Manbalar
Keney

**Keney** ( , ) — qadimgi yunon mifologiyasining qahramoni, Lapitlardan biri, shimoliy Fesaliyada yashagan afsonaviy qabila. U argonavtlar yurishida, Kalidon ovida va ayniqsa Piritus toʻyida kentavrlar bilan lapitlar jangida qatnashgan. Kenavrlar tomonidan Keneyni oʻldirish sahnalari doimiy ravishda lapitlarning kentavrlar bilan boʻlgan janglari tasvirlari orasida uchraydi. U daxlsiz boʻlganligi sababli, kentavrlar unga qaragʻay daraxtlarini tashladilar va uni tiriklayin koʻmadilar.

Antifan va Ararning „Kenei“ komediyalari mashhur.

## Naslchilik va yashash joyi
Iliadadagi Gomerning nasabnomasiga koʻra, Tojning oʻgʻli Leonteusning otasi. Boshqa manbaga koʻra, Elatning oʻgʻli (Stesichorus Ilatda) (yoki Atrakning oʻgʻli) va Ginney, Argonaut Koronning otasi, Ischiusning ukasi.

Perxebian, Ofris yonbagʻrida (Olimpdan unchalik uzoq boʻlmagan Tesaliyadagi togʻ tizmasi) yashagan. Giginning soʻzlariga koʻra , Gortyndan (ehtimol xato).

## Miflarning mazmuni
Mualliflar Psevdo- Gesioddan boshlab, ayniqsa Ovid tomonidan qayta ishlangan afsonani aytadilar: Keniya ilgari Poseydon tomonidan oʻgʻirlab ketilgan va zoʻrlangan  (Kanis) ismli qiz boʻlgan. Poseydon unga har qanday istaklarini bajarishga vaʼda beradi, u ham daxlsiz odamga aylanishni xohlaydi. Manbaga koʻra, uni temir bilan yaralash mumkin emas, faqat daraxt shoxlari bilan.

Kentavrlar bilan jangda u ularning koʻp qismini oʻldiradi. Kentavrlar uni oʻrab olishadi va qaragʻay tanasi bilan urib, uni yerga haydab yuborishadi. Uni qaragʻay urib, yerga yutib yuboradilar. Bir uyum daraxtlar orasidan sariq qush uchib chiqadi. Yoki oʻz joniga qasd qilgan.

Tafsirga koʻra, u qoʻlga olinib, yer bilan qoplangan. Boshqa talqinga koʻra esa, hech kim uni mis va temir sovgʻalar bilan yumshata olmaydi.

Oʻlimdan soʻng, Aide yana bir qizga aylandi.

Korinflik Kipselning ota tarafdan ajdodi.

## Manbalar



## Havolalar
* Кеней // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
A.S.Pushkin haykali Simferopol

**A.S.Pushkin haykali** — rus shoiri Aleksandr Sergeyevich Pushkin xotirasiga Simferopolda oʻrnatilgan haykal.

## Tarixi
U 1967-yil 10-noyabrda Maksim Gorkiy nomidagi Qrim akademik rus drama teatri binosi yonida Pushkin va Gorkiy koʻchalari kesishmasidagi burchakda oʻrnatilgan. Ukraina SSR xalq rassomi, haykaltarosh A. A. Kovalyov va Qrim meʼmori V. P. Melik-Parsadanov loyihasi asosida bronza va granitdan yasalgan. 1984-yilda yodgorlik Sovnarkomovskiy torkoʻchasidagi 23-sonli SPTU binosiga koʻchirilgan va bir necha yil oʻtgach, yana asl joyiga qaytarilgan.

Qrim Respublikasi Vazirlar Kengashining 2016-yil 20-dekabrdagi qarori bilan u mintaqaviy ahamiyatga ega boʻlgan madaniy meros obyekti maqomida tasniflangan.

2018-yilda qayta taʼmirlangan.

## Kinoda

* Rejissor G. G. Natansonning „Ular aktyorlar edi“ (1981) sovet badiiy filmining sahnalaridan birida ushbu haykal namoyish etilgan.

## Manbalar

## Havolalar

*
Eng muqaddas Theotokos’un Saydanai belgisi

**Eng muqaddas Theotokos’un Saydanai belgisi** ― *Shagura xonim*, pravoslav cherkovida hurmatga sazovor boʻlgan qadimgi kelib chiqishi Xudoning onasining belgisidir. Suriyada ikona *Shagura* (Ulugʻlangan) deb ataladi. 8-asr oxirida Suriya Saydanay monastiri uchun Abbess Marinaning iltimosiga binoan Misr (yunon) rohib Teodor tomonidan sotib olingan. Saydanay ikonasi Xushxabarchi Luqo tomonidan chizilgan toʻrtta ikonadan biri ekanligiga ishoniladi.

Afsonaga koʻra, Teodor Quddusdagi Bokira qizning ikonasini sotib olish uchun abbessdan pul olib, buni unutgan. Shahardan chiqishda uni Marina Marinaning iltimosini eslatuvchi ovoz toʻxtatdi. U qaytib keldi va ikona sotib oldi, keyin uni ikki marta qutqardi: qaroqchilar va yovvoyi hayvondan. Bu mojizalarni koʻrib, Teodor ikonani oʻzi uchun saqlashga qaror qildi, lekin vijdoni azoblanib, u Seyid-Nayaga keldi va ikonani abbessga berdi.

Hozirgi vaqtda belgi alohida ibodatxonada saqlanadi, unga kirishdan oldin siz poyabzalingizni echishingiz kerak. Belgi mirra oqimi sifatida hurmatga sazovor, ammo ziyoratchilar uni koʻrishlari mumkin emas — kirish faqat u saqlanadigan qutiga ochiq.

Saydanay ikonasini nishonlash kuni aniqlanmagan yoki nomaʼlum.

## Yana qarang

* Saydanay monastiri

## Manbalar

## Adabiyotlar

*
Avgustin Voloshin yodgorligi Ujgorod

**Avgustin Voloshin haykali** () ― Ukraina siyosiy va diniy arbobi, Karpat Ukrainasi prezidenti Avgustin Volishin xotirasiga oʻrnatilgan yodgorlik. Ukraina Qahramoni oliy davlat mukofoti sohibi Voloshin Ukraina davlatchiligini tiklash uchun kurashda ulkan shaxsiy hissa qoʻshgan. Yodgorlik Zakarpatye viloyati Ujgorod shahrining qirgʻogʻida joylashgan.

Yodgorlik 2004-yili Avgustin Voloshin tavalludining 130-yilligi munosabati bilan ochilgan. Shuningdek, Voloshinning 65-yil muqaddam Zakarpatʼyeda Karpatiya Ukrainasi deb nomlangan mustaqil davlat tuzilganligini eʼlon qilgan sheriklari xotirasiga bagʻishlangan.

Loyiha muallif — haykaltaroshi Mixail Mixaylyuk, meʼmor Pyotr Gayovichdir.

Haykaltaroshlik kompozitsiyasida Avgustin Voloshin oʻtirgan holda tasvirlangan. Prezident oʻng qoʻlida 1939-yil 15-martdagi qonunlar toʻplamini ushlab turadi, ularning birinchi bandida Karpato-Ukraina mustaqil davlat ekanligi taʼkidlangan.

## Manbalar
Mehnat Shon-Sharafi Ordeni (Belarus)

**„Mehnat Shon-sharafi“ ordeni** – (Belaruscha: *Pratsunay shon-shuhrati* ordeni) – Belarus Respublikasining davlat mukofotlaridan biri boʻlib, 2015-yil 28-aprelda taʼsis etilgan. Birinchi taqdirlash marasimi 2020-yil 10-dekabrda boʻlib oʻtdi: Belarus Milliy Texnika universiteti orden bilan taqdirlandi. Bu orden suveren yurt tarixida shaxsga emas, tashkilotga berilgan birinchi mukofot edi.

## Manbalar
Candy Suxxx

***Candy Suxxx*** (1965-yil 13-avgust) GTA kompyuter oʻyinidagi qahramon: Vitse-Siti. U porno aktrisa va shuningdek, Vitse-Siti boy fuqarolariga eskort xizmatlarini koʻrsatadigan elita fohisha.

## Ismi
Candy Suxxx — bu pornografik aktrisaning taxallusi, aslida uning ismi Candice Shand va Candy Suxxx taxallusi fellatio -ga havola, shuningdek, taxallusidagi uchta X harfini hisobga olgan holda (Su **xxx**) — porno sanoatiga havola, XXX harflari bilan belgilanadi, Candy nomi — ingliz tilidan tarjima qilingan „qand“ degan maʼnoni anglatadi.

## Proobraz
Candy Suxxx obrazi, baʼzi manbalarga koʻra, ingliz kelib chiqishi Morgan Lining erotik modelidir (), bir vaqtlar Edinburgdan Floridaga koʻchib oʻtgan. Xarakterni taniqli porno yulduz Jenna Jeymson tomonidan ijro etilgan. Candy Suxxx ovozi uchun Jenna Jeymson 5000 dollar miqdorida toʻlov olgan.

## Syujetda ishtirok etish
Koʻkrakni kattalashtirish natijasida juda katta koʻkrak qafasi boʻlgan Candy, AQSh bayrogʻi naqshli bikini va qizil poyabzal kiyadi; shahar markazida fohishalik qilgan; Kongressmen Aleks Shrab uning doimiy mijozi. U oʻzining sutenyorini oʻldirganidan keyin Tommi Versetti tomonidan Interglobal Films pornostudiyasiga ishga yoʻllangan. Candy Suxxx oxir-oqibat Tommi Vercetti uchun ishlaydigan porno yulduzga aylanadi, chunki u Vitse-Siti („Tishlash“, „Yaqinroq uchrashuvlar“), San-Andreasdagi („Vinewood’s Call Girls“, „Bu qonuniy boʻlishi mumkin emas“, „Anakondaning qaytishi“) va Liberty City Stories („Sakrashga ruxsat bering“); uning tasviri bilan bilbordlar bor Los Santos va Las Venturas GTA: San Andreas . Vice City Stories- dan maʼlumki, Candy 1984-yilda hayvonlar bilan oʻxshashlik haqidagi filmda rol oʻynagan. GTA Vice City Stories missiyalaridan birida Jerri Martinez ushbu filmni tomosha qilmgan. Vitse-Siti shahrida uning porno filmlardagi sherigi Mersedes Kortez boʻlgan.

## Koʻrib chiqish va tanqid

* Kompleksning „Eng qizgʻin 50 ta videooʻyin qahramonlari“ roʻyxatida Candy Suxxx „The Perfect GTA Girl“ soʻzi bilan 39-oʻrinni egallaydi: oʻyin davomida faqat Amerika bayrogʻidagi bikini kiygan qizil sochli porno yulduz. Uni [boshqa GTA qizlari orasidan] tanlamaslik Amerikaga zid boʻlardi!
* GadgetReview Candy-ni „Eng yaxshi 20 ta ayol videooʻyin qahramoni“ qatoriga kiritib, unga 15-oʻrinni beradi.
* 2003-yilda Jenna Jeymson Candy Suxxx ovozi uchun eng yaxshi ovoz uchun G-Phoria mukofotini qoʻlga kiritadi.

## Oʻyinchoq mahsulotlari
2006-yilda MediCom Toys kompaniyasi Rockstar Games bilan hamkorlik qilib, Grand Theft Auto: Vice City aksiyalari seriyasini, jumladan Candy Suxxxni chiqardi.

## Adabiyotlar
# David Kushner. Vice City // Jacked: The Outlaw Story of Grand Theft Auto. — John Wiley & Sons, 2012. — .
## Manbalar
Abilayxon haykali (Koʻkchatov)

**Abilayxon haykali** (, ابىلاي حان ەسكەرتكىشى) — Qozogʻistonning Koʻkchatov shahridagi yodgorlik. Koʻkchatov shahrining markaziy maydonida (koʻchada) joylashgan. Abay), favvorali bulvar kesishmasi oʻrtasida, maydonni bogʻ bilan bogʻlovchi, viloyat hokimligi binosiga qaragan. Koʻkchatovdagi eng yirik yodgorliklardan biri. Yodgorlik mualliflari: haykaltarosh Yu. D. Baymuqashev, meʼmor T. M. Jumagaliyev. Mualliflar fikriga koʻra, haykal tinchlik, donolik va barcha xalqlarning birligi timsolidir. 1999-yil 5-noyabrda shaharning koʻplab aholisi ishtirokida yodgorlikning tantanali ochilish marosimi boʻlib oʻtdi. Marosim chogʻida Turkistondagi Abilayxon dafn etilgan Xoja Ahmad Yassaviy maqbarasidan olib kelingan tuproq solingan kapsula yodgorlik poydevoriga qoʻyildi.

## Yodgorlikning tavsifi
Yodgorlik foni — nayzali arklarning jimjimador naqshli yarim aylana arkada parkka kirish qismini koʻrsatib turadi. Yodgorlik kompozitsiyasi ramziy daraxtning vertikal fonida oʻtirgan xon figurasidan iborat. Abilay choponda, baland bosh kiyimda va koʻkragida shaxsiy xon muhri bilan tasvirlangan. Boshi baland koʻtarilgan, bir qoʻli yon tomonda, ikkinchisi tizzasida. Tepada qanotlarini yoygan lochin bilan birlashuvchi uchta tanadan iborat baland „hayot daraxti“ xalq birligi ramzidir.

Toʻgʻri burchakli poydevorga oʻrnatilgan yodgorlik va „hayot daraxti“ kesilgan piramida koʻrinishidagi umumiy poydevor bilan birlashtirilgan. Poydevorning old tomonida " soʻzlari bitilgan. Haykal bronzadan yasalgan, balandligi — 5 m, daraxt ustunlari — taxminan 14 m. Tagkursisi qattiq granitdan yasalgan, ehrom yengil marmar bilan qoplangan. Yodgorlik atrofi obodonlashtirilib, koʻkalamzorlashtirilgan, gulzorlar barpo etilgan.

## Yana qarang

* „Koʻkchatov yodgorliklari“
* „Abilayxon haykali“ (Alma-Ota)

## Manbalar

## Havolalar

* WikiMapia-dagi yodgorlik
Abay Qo‘nonboyev yodgorligi Moskva

**[[Abay Qoʻnonboyev|Abay Qoʻnonboyev]]** **haykali** — Moskva shahridagi Chistoprudniy xiyobonida, Qozogʻiston elchixonasi yaqinida oʻrnatilgan.

## Tarixi
Qozogʻiston va Rossiya prezidentlari Nazarboyev va Putin 2006-yilni Qozogʻistonda Pushkin yili, Rossiyada esa Abay yili deb eʼlon qildilar. Shu munosabat bilan ikki mamlakat poytaxtlari: Ostona va Moskvada shoirlarga bronza yodgorliklari oʻrnatildi.

Moskvada oʻrnatilgan yodgorlik Qozogʻistonning Rossiya poytaxtiga sovgʻasidir. Moskvada Abay Qoʻnonboyev haykali oʻrnatish toʻgʻrisidagi qaror Qozogʻiston prezidentining 2005-yil yanvar oyida Rossiya Federatsiyasiga rasmiy tashrifi chogʻida Nursulton Nazarboyevning Vladimir Putin bilan uchrashuvi chogʻida qabul qilingan. Loyihani Qozogʻiston tomoni moliyalashtirilgan. Yodgorlik qurilishining umumiy qiymati taxminan 162 million tengeni tashkil etgan. Bu 1,25 million AQSh dollaridan ortiqroqdir. 2006-yil 4-aprelda yodgorlikning ochilishida Rossiya va Qozogʻiston prezidentlari Vladimir Putin va Nursulton Nazarboyev ishtirok etgan.

Oʻz navbatida, 1999-yil 29-oktabrda Olmaota shahrida buyuk rus shoiri A. S. Pushkin tavalludining 200-yilligi munosabati bilan uning haykali — byusti oʻrnatildi (muallif — rus haykaltaroshi A. A. Bichukov, qozoq meʼmorlari T. Eraliev A. Anchugov).

2012-yil may oyida Chistye Prudiydagi Abay haykali yonida rus muxolifatining „#OccupyAbai“ xeshtegi ostida shov-shuvli namoyishi boʻlib oʻtdi. Bu esa yana Abay sheʼriyatiga ruslarning eʼtiborini qaratdi.

## Mualliflar

* Haykaltaroshlar: Marat Ainekov, Said Ainekov
* Konstruktor: Sayran Fazilov
* Meʼmorlar: Valeriy Romanenko, Timur Suleymenov (Qozogʻiston milliy valyutasi tenge eskizlarini yasovchi).
* Dizayner: Igor Polyakov.

## Tavsifi
Yodgorlik bronzadan yasalgan boʻlib, shoir oʻtirgan holda tasvirlangan. U tosh poydevorga oʻrnatilgan boʻlib, qozoq milliy naqshlari bilan bezatilgan va „Oʻlmas soʻz ijodkori mangudir“ yozuvi bitilgan. Yodgorlik kompozitsiyada Polovets butlari uslubida yaratilgan ikkita tosh butlar mavjud.

## Manbalar

## Yana qarang

* „OccupyAbay“

## Havolalar

* Abay Kunanboev haykali Arxivnaya kopiya
Yoqali kobra

**Yoqali kobra**. () - zaharli ilon (*Elapidae*) oilasiga mansub. *Gemachatus* jinsidagi yagona tur.

Umumiy uzunligi 90 dan 110 sm gacha.  Asosiy farq shundaki, uning zaharli tishlari orqasida yuqori jagʻ tishlari yoʻq. Boshi kichik, biroz yumaloq, tanasi ingichka. Orqa tomoni kulrang rangga ega, ular boʻylab yoʻl-yoʻl qiyshiq-koʻndalang chiziqlar tarqalgan. Koʻpincha juda qorongʻi ilonlar bor. Boshi har doim qora, boʻyinning pastki qismi ham qora va qorin ostida bir nechta keng qora va oq koʻndalang chiziqlar mavjud boʻlib, ular kobra tahdidli holatga kelganda aniq koʻrinadi. U, haqiqiy kobralar singari, boʻynini kengaytiradi, boʻyin qovurgʻalarini yon tomonlarga yoyadi, ammo uning "Yoqa"si juda tor.

Botqoqliklar va koʻllar yaqinidagi oʻtli, toshloq yerlarni yaxshi koʻradi. Kechasi faol. Yashirin hayot kechiradi. Kichik sutemizuvchilar, qurbaqalar, kaltakesaklar bilan oziqlanadi.

Tirik ilon. Avgust oyining oxiri - sentabr oyining boshlarida urgʻochi 18 sm uzunlikdagi 20 dan 35 gacha (maksimal 65) bola tug'adi.

U Janubiy Afrikada (Zimbabve, Lesoto, Svazilend, Janubiy Afrika) yashaydi, u yerda zaharni "tupurish" moyilligi uchun "tupuruvchi ilon" nomini oldi. U bu hiyla-nayrang texnikasidan juda tez-tez foydalanadi. Biroq, bunday faol himoyaga qoʻshimcha ravishda, u koʻpincha passiv vositalardan foydalanadi, orqasiga oʻgirilib, oʻzini oʻlikdek koʻrsatadi.

## Manbalar

## Adabiyotlar

* Hallermann, J. 2006-yil. Die von LACEPÈDE (1756-1825) in die Herpetologie eingeführten Taxa und ihr Schicksal. Sekretar 6(2): 26-29
* Haagner, GV 1991-yil. Hayot tarixi Izoh: Hemachatus haemachatus: Reproduktsiya jurnali. gerp. Ass. Afr. (39): 26-26

## Havolalar

* The Reptile Database: Hemachatus haemachatus (англ.)
Fransisk Skaryna ordeni

**Fransisk Skaryna ordeni** ( ordeni) – Belarus Respublikasining davlat mukofoti. Belarus Respublikasi Oliy Kengashining 1995-yil 13-apreldagi 3726-XII-sonli qarori bilan taʼsis etilgan.

## Manbalar

## Adabiyotlar

* 
*
Kelt (mifologiya)

**Kelt** ( ) — qadimgi yunon mifologiyasida, Gerkules yoki Polifemning oʻgʻli keltlarning eponimi.

Parfeniusning soʻzlariga koʻra, Gerkules Gerion sigirlari bilan Eritiyadan qaytayotganda, u Brittani qiroliga yetib kelgan. Uning qizi Keltina Gerkulesni sevib qoladi va sigirlarni olish uchun sevgisini baham koʻrishni talab qilib, sigirlarni yashiradi. Qizning goʻzalligidan hayratga tushgan Gerkules rozi boʻladi va u unga Kelt ismli oʻgʻil tugʻadi, undan keltlar xalqi nomini oladi. "Buyuk etimologiyaning" qoʻshimcha qilishicha, Gerkules kamonini Keltoga qoldirib, agar uning oʻgʻli boʻlsa, u kamonni tortib olsa, u podshoh boʻlishini aytadi.

Appianning yozishicha, Kelt Polifem va Galateyaning oʻgʻli, Galat va Illiriyaning ukasi, keltlarning avlodi edi. Buyuk etimolog tomonidan berilgan boshqa manbada Kelt Gerkulesning va Atlantaning qizi Steropening oʻgʻli.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* Лексикон Рошера. Т. 2. Стб. 1030.
Ken

**Ken** — Amerikaning Mattel kompaniyasidan oʻyinchoq, Barbi qoʻgʻirchogʻining yigiti. 1961-yilda paydo boʻlgan (Barbi — 1959-yilda). U Rut Handlerning oʻgʻli (Mattel asoschisi) sharafiga nomlangan. Toʻliq ismi Ken Karson.

Birinchi turida (1961) Kenning boʻyi 12 dyuym (30 sm) boʻlgan va sochlari juda kalta kesilgan. *US News and World Report jurnaliga* koʻra, asl nusxada Ken „qizil shim kiygan ozgʻin va juda oʻqimishli“ boʻlgan, ammo vaqt oʻtishi bilan (2001-yilda, yaʼni jurnal nashr etilgan yili) sport qomatiga ega boʻladi.

2004-yilda Ken assortimentdan olib tashlandi, ammo 2006-yilda u isteʼmolchi talabi tufayli qaytib keladi.

1990-yillarning oxirida Amerikadagi Salem Milliy oʻyinchoqlar shon-shuhrat zali tashkil etilganida, Barbie birinchi boʻlimga kiritilgan, ammo Ken unday emas. Ken va Mister Potato Head tarkibiga kiritilmaganini bilib, yaqin atrofdagi Willamette University talabalari oʻzlarining sevimli qahramonlarining liboslarini kiyib norozilik aksiyasi oʻtkazishadi. Ammo 1999-yil noyabr oyida eʼlon qilingan keyingisida Ken va janob Kartoshka rahbari yana qabul qilinmaydi.

## Manbalar
Aleksandr Fadeyev haykali

**Aleksandr Fadeyev haykali** — sovet yozuvchisi Aleksandr Aleksandrovich Fadeyev (1901-1956) va uning „Magʻlubiyat“ va „Yosh gvardiya“ asarlari qahramonlariga bagʻishlangan haykaltaroshlik ansambli. Moskvada Miusskaya maydonida Pionerlar va maktab oʻquvchilari saroyi oldida oʻrnatilgan. Yodgorlik mualliflari haykaltarosh V. A. Fedorov, meʼmorlar M. E. Konstantinov, V. N. Fursov. Yodgorlik aniqlangan madaniy meros obyekti maqomiga ega.

## Tavsifi
Haykaltaroshlik ansambli granit bloklardan yasalgan podium platformasida joylashgan. Markazda kulrang granit poydevorida A. A. Fadeyevning bronza haykali joylashgan. Yozuvchi toʻliq oʻsgan holda tasvirlangan, oʻng qoʻlida kitob ushlab turadi. Haykaltarosh Fadeyevning oʻziga xos pozasi va boshini ushlab turish uslubini yetkazdi. Markaziy haykalning chap tomonida „Rout“ romanining qahramonlari joylashgan. Levinson va Metelitsaning bronza otliq figuralari jangga shoshilishga tayyorlanayotgandek, uzangilarida turishardi. Oʻng tomonda besh komsomol aʼzosi, „Yosh gvardiya“ yashirin tashkiloti aʼzolari mavjud.

## Ochilishi
Yodgorlikning tantanali ochilishi 1973-yil 25-yanvarda koʻplab odamlar ishtirokida boʻlib oʻtdi. Marosim Moskva shahar Kengashi Ijroiya qoʻmitasi raisi V. F. Promislovning nutqi bilan boshlandi. Keyin SSSR Yozuvchilar uyushmasi boshqaruvining birinchi kotibi G. M. Markov A. A. Fadeyev haqida maʼruza qildi. Marosimda, shuningdek, KPSS Markaziy Qoʻmitasi Siyosiy byurosi aʼzoligiga nomzod P. N. Demichev va M. S. Solomentsev ishtirok etishdi.

## Manbalar
Kanga

**Kanga** — Alan Milnning "Vinni Pux" (1926) va "Pat chekkasidagi uy" (1928) kitoblaridagi qahramon. Ayol kanguru, Rooning onasi Miln kitoblarining inglizcha versiyasidagi yagona ayol qahramondir.

## Kelib chiqishi

Vinni Puh kitoblaridagi koʻplab boshqa belgilar singari, belgi Milnning oʻgʻli Kristofer Robinga erta bolalik davrida berilgan momiq oʻyinchoq bilan bogʻliq. Shu bilan birga, Milnning oʻzi taʼkidlashicha, ayiq (kelajak Vinni Puh), eshak (Eeyore) va choʻchqacha (Piglet) paydo boʻlganidan keyin turli vaqtlarda turli odamlar tomonidan sovgʻa qilingan yoʻlbars (Tiger) va kenguru. nafaqat bolaga quvonch baxsh etish maqsadida, balki ularning „adabiy imkoniyatlari“ tufayli ham ega bo‘lgan.

## Feʼli
Boshqa qahramonlar bilan oʻzaro munosabatda Kanga ona rolini oʻynaydi: uning muammolari, dono Boyqushdan farqli oʻlaroq, mutlaqo amaliydir, shuning uchun u Boyqushni uyidagi tartibsizliklar uchun urushadi. Oilaviy ishlarga toʻliq aralashib, uni quyondan ajratib turadigan boʻlsa, u koʻpincha juda uzoqqa boradi va kitoblardagi yagona jazo sifatida qoʻllaydi: Rooni sovuq suvda choʻmdirib, uni „kichkina va zaif boʻlib qolmaslikdan“ ogohlantiradi. Piglet", ogʻzini sovun bilan yuvadi va unga acchiq dori beradi Kristofer Robin uni „eng gʻazablangan hayvonlar“ dan biri deb bilishi bejiz emas. Piglet tasdiqlaydi: „Agar bola gʻazablangan hayvonlarning biridan olib ketilsa, u ikki baravar gʻazablanadi“.

Kanga va Roo kitobdagi bir xil turdagi hayvonlarning yagona juftligi boʻlib, yaqin munosabatlar ularning nomlarining kombinatsiyasi bilan ham taʼkidlangan. Kangining Rooni doimo oʻziga yaqin, choʻntagida saqlash istagida ifodalangan onalik instinkti Kangining yangi kelgan Tigrani vasiyligini olishga tayyorligida ham namoyon boʻladi.

## Manbalar


## Adabiyotlar
* 
*
Aleksandr Xanjonkov yodgorligi Rostov-Don

**Aleksandr Xanjonkov haykali** — Rostov-Don shahridagi Budyonnovskiy prospektida, u oʻqigan gimnaziya (hozirgi 43-maktab) qarshisidagi bogʻda rus kinooperatori Aleksandr Xanjonkov haykali mavjud.

U 2016-yil 24-avgustda ochilgan. Ish rostovlik haykaltarosh Sergey Oleshnya tomonidan amalga oshirilgan. Ochilish marosimida taniqli aktyorlar va teleboshlovchilar ishtirok etishgan.

## Tarixi
Xanjonkovning eski kinokamerali surati bronzadan ishlangan. Poydevorning balandligi ikki metr, haykalning balandligi 2,5 metr. Yodgorlikning ochilishi *Bridge of Arts* Xalqaro motivatsion filmlar festivalining birinchi kunida boʻlib oʻtdi. Haykalning ochilishida aktrisalar Irina Bezrukova va Irina Babenko, teleboshlovchi Dmitriy Dibrov, produser Alan Deparde ishtirok etdi.

 Aleksandr Xanjonkov haykalini yaratish va oʻrnatish gʻoyasi jurnalist Lyubov Surkovaga tegishli. U shunday taklif bilan shahar maʼmuriyatiga murojaat qildi — va u yerda gʻoya qoʻllab-quvvatlandi. Eskiz ishi boshlandi. Ikkita yakuniy eskiz yaratildi va ulardan biri hayotga tatbiq etildi. Sergey Oleshnya haykaltarosh boʻldi, poydevor Yuriy Yakovlevich Dvornikov tomonidan yaratilgan, ammo ularga qoʻshimcha ravishda boshqa meʼmorlar va haykaltaroshlar jalb qilingan.

Haykalni oʻrnatish uchun joy tasodifan tanlanmagan: u rejissor va ssenariy muallifi Xanjonkov oʻqigan Andreyevskiy gimnaziyasi binosi roʻparasida joylashgan, bu joydan unchalik uzoq boʻlmagan joyda kinostudiya joylashgan. Shuningdek, Aleksandr Xanjonkovga ikkita yodgorlik lavhasi oʻrnatildi: direktor oʻqigan va kinoni birinchi marta koʻrgan maktab binosiga.

## Manbalar

## Havolalar

* Aleksandr Xanjonkov yodgorligi (Yalta) Arxivirovano 25 2011-yil avgust yilning.
Koronidalar

**Koronidalar** () — qadimgi yunon mifologiyasining qahramonlari. Ularning ismlari **Metioha** () va Menippa () edi, ular Orionning qizlari boʻlgan. Onasi tomonidan tarbiyalangan. Afina ularga toʻqishni oʻrgatdi, Afrodita ularga goʻzallik berdi. Aoniyani (Qadimgi Beotiya nomi) vabo qurshab olganida, Gortinskiy Apollon ikkita qizni ikkita yer osti xudolariga qurbon qilishni buyurdi. Uch marta xudolarga murojaat qilib, ular oʻmrov suyagi yoniga toʻquv mokilarini tiqib, tomoqlarini kesishdi. Ularning oʻrniga yerdan kometalar deb nomlangan ikkita yulduz paydo boʻldi. Ularning ziyoratgohi Orxomenda qurilgan.

Shuningdek, ularning oʻgʻillari — Fivadan ikki egizak, Orionning nevaralari ham **Korona** nomida boʻlishgan. Ovidiyning soʻzlariga koʻra, ular oʻlgan onalarning kulidan tugʻilganlar.

1878-yilda topilgan asteroid (188) Menippa Menippa nomi bilan atalgan.

## Manbalar
Sovet Ittifoqi yetakchilari roʻyxati

Quyida SSSR va Sovet Ittifoqi Kommunistik partiyasining 1922-yildan 1991-yilgacha boʻlgan davrdagi rahbarlarining roʻyxati keltirilgan.

## TavsifiRahbarlar roʻyxati

## Havolalar

## Adabiyotlar

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Manbalar

* SSSRning haqiqiy va nominal hukmdorlari 
* Dekan Piter Krogning tashqi ishlar boʻyicha raqamli arxividan SSSRda hokimiyatning vorisligi
* Sovet Ittifoqi davlat va hukumat rahbarlari (1922-1991)
Aleksandr Stoletov haykali

**Aleksandr Stoletov haykali** — fizik Aleksandr Stoletov haykali. U 1953-yilda Moskva davlat universitetining fizika fakulteti binosi oldida oʻrnatilgan. Yodgorlikning haykaltaroshi Sergey Selixanov, meʼmori esa Lev Rudnev edi.

Yodgorlik choʻyandan yasalgan boʻlib, unda palto kiyib oʻtirgan olim tasvirlangan. Uning qoʻllari bagʻrida ochiq kitobni ushlab turadi. Haykal granit poydevorga oʻrnatilgan boʻlib, uning ustiga esdalik yozuvi mavjud: „Aleksandr Grigoryevich Stoletov 1839-1896“.

Yodgorlik choʻyandan yasalgan boʻlib, unda palto kiyib oʻtirgan olim tasvirlangan. Uning qoʻllari bagʻrida ochiq kitobni ushlab turadi. Haykal granit poydevorga oʻrnatilgan boʻlib, uning ustiga esdalik yozuvi mavjud: „Aleksandr Grigoryevich Stoletov 1839-1896“.

2014-2015-yillarda Moskva madaniy meros departamenti yodgorlikni qayta tiklashni amalga oshirdi. U chang va axlatlardan tozalangan, sayqallangan va maxsus himoya birikmasi bilan qoplangan, yoriqlar ham tuzatilgan. Pudratchi „Agey-7“ kompaniyasi edi.

## Yana qarang
Pyotr Lebedev haykali

## Manbalar

## Adabiyotlar

# 
# 
# 
# 
# 
#
Kreont (Fivalar qiroli)

**Kreont** ( „hukmdor“) — qadimgi yunon mifologiyasining personaji.

Menekeyning oʻgʻli. Layusdan keyin uning qaynisi sifatida taxtga oʻtirgan Fiva qiroli. Shu bilan birga u Edipning ham qaynisi boʻlgan. Eteokl va Polinikdan keyin ikkinchi marta qirol boʻladi. Amfitrion Kadmeyani dahshatli tulkidan ozod qilganida, Kreon unga teleboylarga qarshi yurishda yordam berdi. Yevridika yoki Genioxa bilan turmush qurgan; Gemon, Menekey va Megaraning, Gerkulesning xotinining otasi. Antigonaning amakisi. Spartaliklarning avlodi. Qolganlarga zid boʻlgan Yevripid versiyasiga koʻra, u Yevbeyalik Lik tomonidan oʻldirilgan.

Edip buyrugʻiga koʻra elchixona bilan Delfiga sayohat qilgan. Sofokl yozganidek, Edip tomonidan laʼnatlangan. Pavsaniyning yozishicha, u Laodamantning vasiysi boʻlgan. Statsiyning soʻzlariga koʻra, u Tesey tomonidan Fivaga qarshi yurish paytida oʻldirilgan.

Sofoklning „Qirol Edip“, „Kolondagi Edip“, „Antigona“, Yevripidning „Finikiyalik ayollar“, Senekaning „Edip“ tragediyalarining bosh qahramoni.

## Manbalar
Kreont

**Kreont** ( „hukmdor“) — qadimgi yunon mifologiyasining personaji. Korinf shohi. Likefning, yoki Menekeyning oʻgʻli (ehtimol adashi bilan adashtirilgan). „Sisif avlodi“ deb atalgan.

Alkmeon unga ikkita farzandini tarbiyalash uchun berdi. Yevripidning „Korinfdagi Alkmeon“ tragediyasining qahramoni.

Yasonning kelini Kreusaning otasi (Glavkaning boshqa manbalarida). Qiziga yordam bermoqchi boʻlib yongʻinda vafot etadi.

Yevripidning „Medeya“ va Senekaning „Medeya“ tragediyasi qahramoni. Drakonsiy uni xato tarzda Fiva qiroli bilan tenglashtiradi.

## Manbalar
Feniks ordeni

**Feniks ordeni** (grech. Figma tios Peinkios) — Gretsiya Respublikasining davlat mukofoti.

## Mukofotlash qoidalari

## Manbalar

## Havolalar

* Feniks ordeni )
* Yuriy Yashnev sahifasida Feniks ordeni
* Gretsiya: Feniks ordeni )
* Wawards.narod.ru saytida Feniks ordeni
Aleksandr I haykali Moskva

**Imperator Aleksandr I haykali** — Moskva markazida butun Rossiya imperatori Aleksandr I xotirasiga bagʻishlangan bronza haykal boʻlib, Rossiya Federatsiyasi xalq rassomi, haykaltarosh Salavat Sherbakov va Rossiya Federatsiyasining xizmat koʻrsatgan meʼmori Igor Voskresenskiyning ishi. 2014-yil 20-noyabrda Aleksandr bogʻida, Borovitskiy darvozasidan unchalik uzoq boʻlmagan joyda ochilgan. Moskvadagi birinchi Aleksandr I sharafiga oʻrnatilgan haykal hisoblanadi.

Yodgorlik loyihasi 8 haykaltarosh, jumladan Zurab Tsereteli ishtirok etgan tanlov natijalariga koʻra aniqlandi. Ishtirokchilar bir nechta variantlarni taqdim etishdi. 2014-yil avgust oyida tanlovning finalchilari aniqlandi. Yodgorlikning yakuniy loyihasi Salavat Sherbakov, Andrey Kovalchuk va Aleksandr Rukavishnikovlarning ishlaridan yopiq ovoz berish orqali tanlandi.

Yodgorlik — bu Aleksandr Ining bayramona libosdagi, poydevor ustida turgan haykali. Imperator qoʻlida qilich, oyoqlari ostida dushman quroli yotadi, yelkasiga plash tashlanadi. Yodgorlik qarshisida Borodino jangi, boshqa janglar va 1812-yilgi Vatan urushi qoʻmondonlari, shuningdek, Aleksandrning oʻzi, Sarov Serafimi va ikkita cherkov — Najotkor Masihning sobori va Qozon Sobori tasvirlari tushirilgan bronza barelyeflar joylashgan.

Yodgorlikning tantanali ochilishi 2014-yil 20-noyabrda boʻlib oʻtdi, unda Rossiya Federatsiyasi Prezidenti Vladimir Putin, Moskva va Butun Rossiya Patriarxi Kirill, Rossiya madaniyat vaziri Vladimir Medinskiy va Moskva meri Sergey Sobyanin ishtirok etdi. V. V. Putin tantanali nutq soʻzladi:
Xuddi shu yerda, Kreml devorlari yaqinida ushbu goʻzal bogʻ ishgʻol etilgan. Yarim asrdan koʻproq vaqtdan beri ushbu bogʻ Aleksand I nomi ostida mavjud. Bu bogʻ poytaxtimizdagi eng sevimli bogʻlardan biri. Bir vaqtning oʻzida bu yerda tariximiz buyukligi ham seziladi. Rossiyaning harbiy gʻalabalari xotirasi, Vatanimizni asrab, himoya qilgan barchaning xotirasi namoyon boʻladi. Aleksandr I ning haykali ham bu yerdan oʻrin olgan.

## Manbalar

## Havolalar

*
Kreusа

**Kreusa** (, ) — qadimgi yunon mifologiyasidagi personaj. Priam va Gekuba ning qizi, Eneyning birinchi xotini.

Delfidagi Polignot rasmida troyan asiralari orasida tasvirlangan. Biroq, ular Xudolarning onasi va Afrodita uni ellinlar qulligidan qutqarganini aytishadi. Uning sharpasi Eneyaga koʻrinadi.

1902-yilda kashf etilgan Kreuza asteroidi (488) Kreusa sharafiga nomlangan.

## Manbalar
Krefey

**Krefey** (Kretey va ) — qadimgi yunon mifologiyasidagi personaj. Eol va Enaretaning toʻngʻich oʻgʻli, Iolk asoschisi. Tiroga uylangan, oʻgʻillari Eson, Amifaon va Feret. Krefeyning qizi Tektamga turmushga chiqadi. Versiyaga koʻra, uning qizi Ippolita Akastga turmushga chiqadi. Uning sharpasi Yason va Alkimedga koʻrinadi.

## Manbalar
Aleksey Krilov haykali

**Aleksey Krilov haykali** — kema quruvchi Aleksey Krilov haykali. Yodgorlik Shimoliy daryo stansiyasi binosi oldida oʻrnatilgan. Yodgorlikning ochilishi 1960-yil 7-dekabrda boʻlib oʻtdi.

2004-yilda yodgorlik davlat muhofazasiga olindi va unga madaniy meros obyekti maqomi ham berildi. 2011-yilda Moskva hukumati yodgorlik hududining chegaralarini aniqladi.

Haykal baland granit poydevorga oʻrnatilgan bronza byust boʻlib, unda esdalik yozuvi oʻyilgan: „Sotsialistik Mehnat Qahramoni, taniqli rus kema quruvchisi Akademik Aleksey Nikolaevich Krilov 1863-1945“. Loyiha mualliflari haykaltarosh Lev Kerbel va meʼmor Yu. I. Goltsev edi.

## Manbalar

## Adabiyotlar

# 
# 
#
Kriv

**Kriv** (qadimgi yunon *Kriv) — Sharqiy slavyan mifologiyasida Krivichlar qabilasining asoschisi (sr.*Κριβιτζοί, Κριβιτσηνοί)* X-asrda yashagan Vizantiya imperatori Konstantin Bagryanorodnoyning „Imperiyani boshqarish toʻgʻrisidagi“ risolasida).

Tilshunos Maks Fasmerning soʻzlariga koʻra, Krivichlar **Kriv* qabilasining asoschisi sharafiga nomlangan.

Ruscha krivichi soʻzidan  „rus“, *Krìevija* „Rossiya“, *krìevisks* „rus“, litov. koʻplikda kriẽvai olingan.

*Kriv* nomi, ehtimol, egri va chapni belgilash bilan (qarang. yunoncha nomi Laiy, soʻzma-soʻz „chap“), shuningdek, oliy ruhoniy Krivening Litvacha nomi bilan bogʻliq boʻlishi mumkin.

V. V.Ivanov va V.N.Toporovlarning fikriga koʻra, chap, egri va boshqalar samoviy xudolardan farqli oʻlaroq, yerdagi qahramonlarning xususiyatlari hisoblanadi (qarang. Osmonda Haqiqat va Yerda Krivda).

## Manbalar


## Adabiyotlar
* Крив / В. В. Иванов, В. Н. Топоров // Мифы народов мира : Энцикл. в 2 т. / гл. ред. С. А. Токарев. — 2-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1987. — Т. 1 : А—К. — 671 с.
* *[[Иванов, Вячеслав Всеволодович|В. В. Иванов]], [[Топоров, Владимир Николаевич|В. Н. Топоров]]* Мифологические географические названия как источник для реконструкции этногенеза и древнейшей истории славян // в кн.: Вопросы этногенеза и этнической истории славян и восточных романцев. — М., 1976.
* *[[Иванов, Вячеслав Всеволодович|В. В. Иванов]]* Язык как источник при этногенетических исследованиях // в кн.: Вопросы этногенеза и этнической истории славян и восточных романцев. — М., 1976.
Aleksey Kuropatkin haykali

**Kuropatkin haykali** — Tver viloyati, Toropets shahridagi Aleksey Nikolayevich Kuropatkinga bagʻishlangan bronza haykal. Aleksey Kuropatkin — rus harbiy va davlat arbobi, Toropetsdan 60 kilometr uzoqlikdagi Sheshurino qishlogʻida dafn etilgan. Haykalning balandligi poydevorni hisobga olmaganda 2 metrdan oshadi. Haykaltarosh Sergey Nikolayevich Vorobyov, Chelyabinskdagi koʻplab memorial plitalar muallifi va haykaltaroshi. Yodgorlik chelyabinsklik tadbirkor Dmitriy Logunov hisobidan quyilgan. Yodgorlikning tantanali ochilishi 2019-yil 28-iyulda boʻlib oʻtdi, shu kuni Toropets oʻzining 954 yoshini nishonladi. Toropetskiy tumani rahbari Aleksandr Brij bayramda soʻzga chiqib, taʼkidladi:*"Koʻp oʻn yillar davomida Kuropatkinning hayoti va faoliyati qadrlanmagan.* *Va endi u hayotining muhim davrini oʻtkazgan Toropetsk zaminida Aleksey Nikolayevichga haykal oʻrnatildi — minnatdor avlodlarga hurmat*.
Fayl:002 Памятник Куропаткину в Торопце.jpg|Yodgorlik Toropetskiy nomidagi madaniyat saroyi yonida joylashgan
Fayl:001 Доска у памятника Куропаткину в Торопце.jpg|Yodgorlikdagi memorial lavha


## Manbalar

## Havolalar

* 
* 
*
Lady Bullseye

**Lady Bullseye** — Marvel Comics olamidagi qahramon.

## Nashr tarixi
Lady Bullseye yapon dilrabo ayol Lady Snowblood (qor ustidagi qon) dan ilhomlanib yaratilgan.

## Biografiya
Yaponiyada tugʻilgan yosh qizcha (Maki Matsumoto uning tugʻilganida berilgan ismi yoki taxallusi ekanligi nomaʼlum), kelajakda Lady Bullseye boʻladi, uni va boshqalarni jinsiy qullikka sotishni rejalashtirgan Yakudzada qullikda boʻladi. Biroq, toʻsatdan qiz bilan bogʻliq boʻlmagan buyurtma boʻyicha banditlarni yoʻq qilishi kerak boʻlgan Lady Bullseyegan paydo boʻldi. Qotilning uni qiynoqqa solganlarni osonlik bilan yengishi uni qochib ketishga va uning izidan borishga ilhomlantirdi.

Yillar oʻtib, mashhur nindzya urugʻi Qoʻl xizmatida boʻlib, u shahardagi orden vakili Lord Xirosidan hokimiyatni tortib olish uchun Nyu-York shahriga keladi. Biroq, u Qoʻl marosimiga ozgina bagʻrikenglik koʻrsatdi. U unga yordam berishi uchun Oq Yoʻlbars va Qora Tarantulani oʻldiradi va tiriltiradi.

Shu vaqtning oʻzida, u tinch qiyofasida advokat boʻlib, Baloyi azimga baho berayotib, Merdokning ruhiy kasal rafiqasi Milla Donovanning ota-onasiga unga huquq olishda yordam beradi. Uning sheriklaridan biri buni bilib qolgach, Qoʻl haqiqatni bilib olishiga yoʻl qoʻymaslik uchun uni oʻldiradi. Xirosining taʼkidlashicha, u qilgan hamma narsa uning irodasiga koʻra boʻlgan. Lady Bullseye Baloyi Azimga Qoʻlda yetakchilikni taklif qildi, u esa rad etadi. Tashkilot Ispaniyada „B rejasi“ boshlanishiga tayyorgarlik koʻrmoqda. U yerda u oddiy hayot kechirishga urinib koʻrayotgan Ambalni topadi va uning yangi sevgilisi va u ayolning bolalarini oʻldiradi va sobiq mafioziga bu Mett Merdok uchun xabar ekanligini maʼlum qiladi.

Maʼlum boʻlishicha, Matsumotoning asl maqsadi Qoʻlning yetakchiligini qoʻlga kiritish boʻlib, buni unga uni oʻqitgan Baloyi Azimning ittifoqchisi usta Izo egasi vaʼda qilgan edi. Biroq, Izo uni aldadi va buning oʻrniga bu lavozimni Baloyi Azimga topshirishni va Qoʻlni oʻzgartirishni niyat qilgan. U Izoni oʻldirishga vaʼda berdi, bu juda qiyin edi.

Keyinchalik u Ambal bilan Baloyi Azimga qarshi birlashdi va u bilan Norman Ozborn oʻrtasida mojaro qoʻzgʻatdi.

## Kuchi va qobiliyatlari
Lady Bullseye hech qanday gʻayritabiiy qobiliyatlarga ega boʻlmagan, lekin u bir nechta jang sanʼatlarini yaxshi biladi va qoʻl jangida ham, katana va syurikenlar mahoratida ham oʻz tajribasini koʻrsatdi. U Lady Bullseyedan tezroq ekanligi qayd etilgan. Biroq, u undan zaifroq. U fuqarolik qiyofasidagi advokat boʻlib, yuridik masalalarda ham mohir.

## Bibliografiya

* *Daredevil* jild. 2#111-119
* *Daredevil* # 500
* *Dark Reign* fayllari № 1
* *Qorongʻu hukmronlik: roʻyxat — Daredevil* № 1
* *Daredevil Noir* # 1-4

## Manbalar


## Havolalar
* Ed Brubaker on Lady Bullseye.
* [Marvel Database entry on Lady Bullseye](http://marvel.wikia.com/wiki/Lady_Bullseye_(Earth-616)).
Alisher Navoiy haykali (Moskva)

**Alisher Navoiy haykali —** oʻzbek shoiri, mutafakkir va davlat arbobi Alisher Navoiyning (1441-1501) haykaltaroshlik obrazidir. Yodgorlik 2002-yil noyabr oyida Moskvada Serpuxovskaya maydonidagi bogʻning halqasiga qaragan jamoat bogʻida oʻrnatildi.

## Tavsifi
Alisher Navoiy haykali shoirning 4,5 metr balandlikdagi bronza siymosi boʻlib, u baland granit poydevorga oʻrnatilgan. Haykaltarosh R. Mirtojiev uni milliy libosda, sheʼrlarini ilhom bilan oʻqiyotgan holda tasvirlagan.

## Tarixi
Yodgorlik Oʻzbekistonda yasalgan va Oʻzbekiston hukumati va Toshkent shahar hokimligi tomonidan Rossiya poytaxtiga sovgʻa qilingan. Yodgorlik mualliflari taniqli oʻzbek haykaltaroshi Ravshan Mirtajiyev va rossiyalik meʼmorlar Aleksandr Kuzmin va Igor Voskresenskiydir. 2002-yil 15-avgustda haykal Moskvaga samolyotda yetkazildi. 26-noyabr kuni yodgorlikning ochilish marosimi boʻlib oʻtdi, unda Moskva meri Yuriy Lujkov va Oʻzbekiston hukumati aʼzolari ishtirok etdi.

## Havolalar

* Moskvadagi Alisher Navoiy haykali hali ham Serpuxovskaya maydonida oʻrnatiladi
* Haykaltarosh veb-sayti  arxivlangan
Qirol Louie

**Qirol Louie** () — 1967-yilda Walt Disney
Production studiyasi tomonidan suratga olingan *[[The Jungle Book]]* animatsion filmidagi xayoliy qahramon. Milt Kahl, Frank Thomas, John Lounsbery va Walt Disney tomonidan yaratilgan.

## Manbalar
Pleiades ordeni (Eron)

**Pleiades ordeni** (, *Nishân-i-Haftpaykar*) – „Yetti belgili nishon“,  „yetti portret“ yoki „yetti goʻzal“ deb tarjima qilinishi mumkin. Shuningdek, Haft Paykar ordeni deb ham ataladi. Sobiq Eron imperiyasining Pahlaviylar sulolasi davlatining ordeni.

## Manbalar
Krypto

**Krypto**, shuningdek, **Krypto Superkuchuk** nomi bilan ham tanilgan () — DC Comics tomonidan nashr etilgan komikslardagi oʻylab topilgan it. U Supermenning uy hayvoni.

Birinchi marta Adventure Comics #210da (1955-yil mart) paydo boʻlgan va Otto Binder va Kurt Svon tomonidan yaratilgan. Superhayvonlar jamoasining bir qismi. Uning tugʻilgan joyi Krypton sayyorasi.

„DC Liga Superhayvonlar“ multfilmida qahramonga Dueyn Jonson ovoz bergan.

## Manbalar


## Havolalar
* Who’s The Best Superhero Dog: Krypto The Superdog Or Ace The Bat-Hound?
Oq Bim yodgorligi

**Oq Bim yodgorligi** — Oq Bim qora quloq it — sovet yozuvchisi Gavriil Troepolskiyning xuddi shu nomdagi hikoyasi qahramoniga bagʻishlangan kontakt haykali; Voronejda „Shut“ Varonej qoʻgʻirchoq teatri oldidagi maydonda oʻrnatilgan.

## Tavsifi
Itga yodgorlik zanglamaydigan metaldan yasalgan va toʻliq hajmda quyma qilingan. Oʻng quloq va panjalaridan biri bronzadan qilingan. It toʻgʻri yerga oʻtirgan holatda (yodgorlik poydevori yoʻq), sabr bilan egasining qaytishini kutadi. Uning ismi boʻyinbogʻiga oʻyib yozilgan.

## Tarixi
Bim yodgorligi mualliflari Voronej haykaltaroshlari — Rossiya Davlat mukofoti laureatlari Elza Pak va Ivan Dikunov edi. Yodgorlik oʻrnatish gʻoyasi 1980-yillarning oʻrtalarida paydo boʻlgan. Haykaltaroshlar yodgorlik ustida ishlashni 1985-yilda boshlagan va uni oʻz mablagʻlari hisobidan yaratishgan. Itning figurasi Penzada quyilgan. Hikoya muallifi haykaltaroshlarga yodgorlikni yaratish boʻyicha maslahatlar bergan, lekin uning oʻrnatilishigacha yashamadi.

Yodgorlik 1998-yilda Inqilob xiyobonida „Shut“ qoʻgʻirchoq teatri yonida oʻrnatilgan. Yodgorlikning ochilishi 1998-yil 5-sentabrda shahar bayrami paytida boʻlib oʻtdi.

2003-yil boshida yomon niyatli odamlar haykalning qulogʻini kesib olishga harakat qilishdi, mahkamlagichlarni sindirishdi va qayta tiklash uchun quloqni yechib olish kerak boʻldi. Bir kundan keyin kimdir rahm-shafqat koʻrsatib, haykalning jarohatlangan boshini bint bilan bogʻladi.

2009-yil avgust oyida yodgorlik Voronejning norasmiy ramzi unvoni tanlovi uchun nomzod boʻldi. Voronej Jamoatchilik palatasi va shahar madaniy meros komissiyasi ovoz berish natijalarini koʻrib chiqib, Pyotr I haykalini gʻolib sifatida tanladi. Oq Bim haykali uchinchi oʻrinni egalladi.

2010-yil 28-noyabrda „Oq bim qora quloq“ asari muallifi G. N. Troepolskiy tavalludining 105-yilligi munosabati bilan yodgorlik yonidagi maydonda „Kitob sahifalaridan tushgan Bim“ nomli teatrlashtirilgan tomosha namoyish etildi. 2011-yil 23-aprelda yodgorlik yonida „Shafqatsizliksiz Rossiya“ uchinchi Butunrossiya aksiyasi boʻlib oʻtdi.

## Manbalar


## Adabiyotlar
* 
## Havolalar
* Чудеса России. Памятник Белому Биму Чёрное Ухо в Воронеже 
* Памятники Воронежа
Albert Agarunov haykali

**Albert Agarunov haykali** — Ozarbayjon Milliy Qahramoni Albert Agarunovga bagʻishlangan haykaltaroshlik asari.

## Tarixi
Ozarbayjon Milliy Qahramoni haykali 2019-yilning 15-noyabr kuni Boku shahrining Narimanov tumanida oʻrnatildi.

Agarunovga haykal oʻrnatish gʻoyasi Albert xizmat qilgan tank bataloni komandiri Hoji Azimov va Ozarbayjondagi togʻ yahudiylari jamiyati rahbari Milix Yevdayev tomonidan taklif qilingan.

Yodgorlikni yaratish loyihasi Ozarbayjon Madaniyat vazirligi tomonidan 2019-yil aprel oyida tasdiqlangan. Yodgorlikni yaratishda yosh haykaltaroshlar, Ozarbayjon Davlat Badiiy akademiyasi oʻqituvchilari Rahib Garayev va Zamik Rizayevlar ishlagan. Barcha ishlarga umumiy rahbarlikni akademiya rektori, SSSR Badiiy akademiyasi akademigi, Ozarbayjon SSR xalq artisti, Ozarbayjon SSRda xizmat koʻrsatgan sanʼat arbobi Umar Eldarov amalga oshirdi.

Yodgorlikning ochilishiga bagʻishlangan tadbirda Ozarbayjon prezidenti maʼmuriyati vakillari, Ozarbayjon mudofaa vaziri oʻrinbosari, general-leytenant Kerim Veliyev, Ozarbayjondagi togʻ yahudiylari jamiyati rahbari Milix Yevdayev, AQSh diniy erkinlik ((USCIRF) xalqaro komissiyasi rahbari Jonni Mur, Lotin Amerikasi, Yevropa va AQShdan kelgan bir qancha ravvinlar, AQShning gʻarbiy shtatlaridan senatorlar va boshqalar ishtirok etdi.

Har yili 25-aprelda agarunovning tavallud kunida uning xotirasiga bagʻishlangan turli tadbirlar oʻtkaziladi.

## Kompozitsiya
Albert Agarunov haykali ikki marta Sovet Ittifoqi Qahramoni, tank qoʻshinlari general-mayori Azi Aslanov haykalidan keyin ozarbayjonlik tankchiga bagʻishlangan ikkinchi yodgorlikdir.

Yodgorlik Albert Agarunovning tankdagi haykali.

Yodgorlikni yaratish jarayoni olti oy davom etdi. Dastlab haykalning maketi loydan, keyin gipsdan, bronzadan yasalgan. Tosh qismi betondan qilingan.

## Fotogalereya

Albert Aqarunovun heykəli (1).jpg|
Albert Aqarunovun heykəli (2).jpg|
Albert Aqarunovun heykəli (4).jpg|
Albert Aqarunovun heykəli (5).jpg|


## Yana qarang

* Albert Agarunov

## Manbalar
{{Manbalar}
Donetskga o‘rnatilgan Bogdan Xmelnitskiy haykali

**Donetskga oʻrnatilgan Bogdan Xmelnitskiy haykali ―** Ukraina Getmani Bogdan Mixaylovich Xmelnitskiy sharafiga yaratilgan va Pereyaslav Radaning 300 yilligiga bagʻishlangan.

Yodgorlik muallifi — donetsklik haykaltarosh Pavel Pavlovich Geveke.

Yodgorlik otliq figuradir. Bogdan Xmelnitskiy oʻng qoʻlida choʻqmorini ushlab koʻtarib turadi. Chap qoʻlida jilovni ushlab turadi. Chavandoz ostidagi ot ikki oyogʻida turgan holatda.

Yodgorlikning ikki nusxasi — Donetsk va Ukrainskda oʻrnatilgan.

## Donetsk
Donetskdagi yodgorlik Donetskning Proletar tumanida, Bolshaya Magistralnaya koʻchasi boʻylab Yubileyniy madaniyat saroyi bogʻida joylashgan. Yodgorlik 1954-yilda qurilgan.

Bu, 2011-yilda Konchilar maydonida Aleksandr Nevskiy haykali va bolgʻalab ishlangan figuralar parkida Gʻolib Georgiyasi haykali oʻrnatilgunga qadar Donetskdagi yagona otliq yodgorlik edi.

Oʻrnatish sanasi nomaʼlum.

Bronzadan yasalgan va kulrang boʻyoq bilan boʻyalgan. Tosh bilan qoplangan baland poydevorga oʻrnatilgan. Oʻrnatilgan paytdan boshlab yodgorlikda choʻqmor boʻlgan, keyinchalik u boʻlib olingan. 2010-yilda yodgorlik yangi choʻqmorni payvandlash orqali qayta tiklandi. Bundan tashqari, getmanning figurasi boʻyaldi.

## Ukrainsk
Ukrainskdagi yodgorlik 1964-yil 14-oktabrda „Ukraina“ konining yonida oʻrnatilgan. Yodgorlik temir-betondan yasalgan.

## Manbalar


## Havolalar
* 
* 
*
Alvaro de Basanu haykali Madrid

**Alvaro de Basanu haykali** () — Madriddagi Plaza de la Villada (Ispaniya) joylashgan. U ispan haykaltaroshi Mariano Benlyure tomonidan yaratilgan va XVI asrda ispan flotining mashhur admirali Alvaro de Basan tomonidan tosh poydevorga oʻrnatilgan bronza haykal boʻlib, uni Servantes oʻzining „Don Kixot“ asarida „urush xudosi va askarlarining otasi, muvaffaqiyatli va yengilmas harbiy rahbar“" deb atagan. askarlarining otasi, muvaffaqiyatli va yengilmas harbiy rahbar".

## Tarixi va tavsifi
Dastlab tosh poydevorning old tomonida, uning pastki qismining burchaklarida bronzadan yasalgan toʻrtta delfin bor edi va xurmo barglaridan yasalgan bronza gulchambarga joylashtirilgan, bronza yozuvda: don álvaro de bazán. Biroq yillar davomida poydevor bu ikkilamchi bronza buyumlarini yoʻqotdi. Poydevorning orqa tomonida Alvaro de Basan Lope de Vegaga bagʻishlangan sheʼrlar yozilgan yozuv bor.

Yodgorlik harbiy va jamoat arbobi Luis Vidart tashabbusi bilan qurilgan va ixtiyoriy xayriyalar hisobidan moliyalashtirilgan. Haykalni yaratish haykaltarosh Mariano Benliuraga topshirilgan. Haykal Rimdagi Kreshenzi quyish zavodida bronzadan ishlangan. Tosh poydevori Syerra Elviradan (Granada provinsiyasi) kulrang marmardan qurilgan. Yodgorlik meʼmori sifatida Migel Aguado de la Sierra ishlagan.

Piyoda ustida turgan Alvaro de Basanning toʻliq metrajli figurasi haykaltaroshlik ansamblining yetakchi elementidir. Admiral zirhda tasvirlangan, u chap qoʻli bilan qilichning dastasini qisib, oʻng qoʻli bilan buyruq tayoqchasini ushlab turadi. Alvaro de Basanning oyoqlarida dubulgʻa va u tomonidan oyoq osti qilingan kaltaklangan Usmonli bayrogʻi yotadi. Bu elementlar ham bronzadan qilingan.

U 1891-yil 19-dekabrda Plaza de la Villada Gabsburg-Lotaringiya qirolichasi regent Mariya Kristina raisligidagi marosimda rasman ochildi. Unda Infanta Isabella, Alexandro Pidal-yi-Mon, Ispaniya Bosh vaziri Antonio Kanovas del Kastillo, bir qancha hukumat vazirlari, generallar va Madrid shahar kengashining kengash aʼzolari va boshqa rasmiy shaxslar ham ishtirok etishdi.

## Manbalar

## Adabiyotlar

* 
* 
* 
*