Paul Wayland Bartlett

**Paul Wayland Bartlett** (1865-yil 24-yanvar — 1925-yil 20-sentyabr) — amerikalik haykaltarosh, beaux-arts qahramonlik realizmi anʼanalari yoʻnalishida ijod qilgan.

## Hayoti
Paul Wayland Bartlett Connecticut shtatining New-haven shahrida tugʻilgan boʻlib, u mashhur sanʼatshunos va haykaltarosh Truman Howe Bartlettning oʻgʻli hisoblanadi.

Oʻn besh yoshida Paul Wayland Bartlett Parijda Emmanuel Fremiet qoʻl ostida Jardin des Plantes hayvonlarini modellashtira boshladi. U 1887-yil Parij salonida medalni qoʻlga kiritdi va 1889-yilgi Parij koʻrgazmasi va 1991-yilgi koʻrgazmada hakamlar hay’ati aʼzosi etib saylandi, har safar medal olish uchun oʻz imkoniyatlari toʻliq voz kechdi. Unga Faxriy Legion ordeni chevaleri xochi topshirilganda Paul Wayland Bartlett yigirma toʻqqiz yoshda edi. 1903-yilda u amerikalik haykaltaroshlar dekani John Quincy Adams Ward bilan Nyu-York fond birjasining pedimentli haykallari uchun modellar ishlab chiqish loyiha ustida hamkorlik qildi; pediment raqamlari Piccirilli Brothers tomonidan oʻyib ishlangan.

Bartlett va uning ustozi 1908-yilda boshlanib, 1916-yilda tugallangan AQSh Kongressi binosidagi Vakillar palatasining pedimenti boʻlgan *"Demokratiya apofeozi"*  ni bunyod etgan. Uning boshqa asosiy asarlari qatorida Nyu-Yorkdagi Metropolitan sanʼat muzeyidagi *Bohem ayigʻi Tamer*; Amerika maktab oʻquvchilari tomonidan Fransiya Respublikasiga sovgʻa qilingan Parijdagi Albert 1er kursidagi Lafayetning otliq haykali; Kongress kutubxonasi ichidagi *Kolumb* va *Mikelanjeloning* bronza haykallari; Pensilvaniya akademiyasida, Filadelfiyadagi *Arvoh raqqosa va* *oʻlayotgan sher* haykallari; Filadelfiyadagi McClellanning otliq haykali; va Massachusets shtatining Boston shahridagi Jozeph Warren haykali. U yaratgan sudraluvchilar, hasharotlar va baliqlarning bronza patinalari ham diqqatga sazovordir, ularning bir nechtasi Berkshire muzeyi kollektsiyasida saqlanmoqda.

1895-yilda Paul Wayland Bartlett Fransiya Faxriy Legionining Chevaleri unvoniga sazovor boʻldi. 1916-yilda Amerika sanʼat va adabiyot akademiyasiga qabul qilindi. U, shuningdek, Milliy haykaltaroshlik jamiyati va Xalqaro haykaltaroshlar, rassomlar va gravyurachilar jamiyati aʼzosi edi.

XX asrning oʻrtalarida Bartlettning oʻgay qizi Caroline Ogden-Jones Peter Bartlettning haykaltaroshlik namunalarini Qoʻshma Shtatlardagi muzeylarga tarqatilishi taʼminlash uchun faoliayt olib borgan. Paul Wayland Bartlett haykallarining qoʻshimcha namunalari, shu jumladan koʻplab gips ishlari va shaxsiy hujjatlari Carolinening turmush oʻrtogʻi Armisted Peter uchinchi bilan yashagan sobiq uyi Tudor saroyida; 1988-yilda tashkil etilgan tarixiy uy muzeyi namoyish etib kelinmoqda.

Paul Wayland Bartlettning vafotidan keyin retrospektiv koʻrgazma boʻlib oʻtdi,

## Galereya
Pol Wayland Bartlett (1865-1925): haykallar, Musée de l’Orangerie, Parij, 1929-yil


Fayl:Sir William Blackstone by Paul Wayland Bartlett (1920) Control IAS DC000191.jpg|*Ser William Blackstone haykali*Vashingtonda
Fayl:Statue of Robert Morris (by Paul Wayland Bartlett) Independence National Historical Park.jpg|*Robert Morris* Filadelfiyada
Fayl:Lafayette Statue in Hartford, Connecticut front.jpg|Xartforddagi Lafayette haykali, Xartford (1957)


## Manbalar

## Adabiyotlar

* 

## Havolalar

* Pol Ueyland Bartlettning 1887-1925 yillardagi Amerika sanʼatining Smitson arxividan olingan maqolalari
* Amerika sanʼati arxividan Syuzanna Bartlettning Pol V. Bartlettga oid maqolalari (taxminan 1883-1950 yillar) .
* Paul Wayland Bartlett