B2 (toifa)

**B2** — bu Paralimpiya nogironlik sporti klassifikatsiyasi bo‘lib, ko‘rish bo‘yicha nogironligi bor sportchilar uchun mo‘ljallangan. Ushbu toifadagi sportchilar B1 va B3 toifalari orasidagi toifa. Xalqaro ko‘rlar sport federatsiyasi (IBSA) bu klassifikatsiyani "1,50 dan 2,60 gacha (shu jumladan) LogMAR ko‘rish o‘tkirligi va/yoki ko‘rish maydoni 10 darajadan kam" sifatida ta’riflaydi. Ushbu klassifikatsiya para-alp chang‘i sporti, para-Nordik chang‘i sporti, ko‘rlar kriketi, ko‘rlar golfi, besh kishilik futbol, goalbol va judo sport turlarida qo‘llaniladi. Ayrim sportlarda, masalan adaptiv eshkak eshish, yengil atletika va suzishda unga mos toifalar mavjud.

B2 klassifikatsiyasi 1970-yillarda IBSA tomonidan yaratilgan va Xalqaro Paralimpiya Qo‘mitasi (IPC) funksional va dalillarga asoslangan tizimga o‘tishga harakat qilgan bo‘lsa-da, toifa deyarli o‘zgarmagan. Klassifikatsiya odatda xalqaro miqyosda IBSA tomonidan amalga oshiriladi, ammo ayrim sport turlarida milliy federatsiyalar tomonidan ham bajariladi. Masalan, yengil atletika va velosportda o‘z federatsiyalari klassifikatsiyalaydi.

Ushbu klassifikatsiyadagi sportchilar turli sport turlarida har xil jihozlardan foydalanadi. Bular qatoriga ko‘ruvchi yo‘lboshchilar, yo‘l ko‘rsatuvchi relslar, ovoz chiqaruvchi to‘plar va qarsak tayoqchasi kiradi. Ayrim sportlarda yo‘lboshchi taqiqlangan bo‘lsa, velosport va chang‘ida esa majburiy hisoblanadi.

## Ta’rifi
IBSA B2 klassifikatsiyasini "1,50 dan 2,60 gacha LogMAR ko‘rish o‘tkirligi va/yoki ko‘rish maydoni 10 darajadan kam" sifatida belgilaydi. Kanada Paralimpiya Qo‘mitasi esa bu klassifikatsiyani "taxminan 3–5% funksional ko‘rish" deb ta’riflagan. Ko‘rlar golfida esa "qo‘l shaklini taniy olishdan tortib 2/60 gacha ko‘rish o‘tkirligi yoki ko‘rish maydoni 5 darajadan kam" sifatida tariflanadi.

## Tarixi
Ushbu tasniflash koʻzi ojizlar sportining rivojlanish tarixiga borib taqaladi. Oʻsha paytlarda koʻrish qobiliyati nisbatan kamroq zaif boʻlgan sportchilar koʻrish qobiliyati ancha past boʻlgan raqiblariga nisbatan ustunlikka ega, degan qarash mavjud edi. Raqobatni koʻrish qobiliyatining turli darajalarida tenglashtirish uchun IBSA (Xalqaro Koʻzi Ojizlar Sport Assotsiatsiyasi) tomonidan tasniflash tizimi ishlab chiqilgan. 1976-yilda Nogironlar uchun Xalqaro sport tashkiloti (ISOD) koʻzi ojizlar uchun tasniflash tizimini ishlab chiqdi. Shu bilan birga, IBSA va milliy koʻzi ojizlar sport assotsiatsiyalari oʻz tasniflash tizimini ishlab chiqardi, IBSA tizimi 1980-yilga kelib koʻrish oʻtkirligiga asoslangan holda yoʻlga qoʻyildi. IBSAning koʻzi ojizlar sporti uchun tasniflash tizimi rivojlangani sababli, ISOD tizimi koʻzi ojizlar sport musobaqalarida keng tarqalishga erisha olmagan.

IBSA tasniflash tizimi yoʻlga qoʻyilganidan beri oʻzgarmay kelgan, garchi Xalqaro Paralimpiya qo‘mitasi (IPC) tibbiy asoslangan tasniflashdan koʻra koʻproq funksional nogironlikka va dalillarga asoslangan tizimga oʻtishga harakat qilgan boʻlsa ham bu tasnifga oʻzgartirish kiritilmagan. 2003-yildan boshlangan „sportga yoʻnaltirilgan aniq, ishonchli, izchil va ishonchli klassifikatsiya tizimlarini ishlab chiqish va joriy etishni qoʻllab-quvvatlash va muvofiqlashtirish“ maqsadlariga asoslangan. 2007-yilda IPC Bosh Assambleyasida ushbu toifa koʻzi ojizlar sinfi tarkibida tasdiqlandi, ammo boshqa nogironlik turlarida boʻlgan oʻzgarishlarga qaramay, u baribir tibbiy asoslangan boʻlib qoldi. Oʻsha paytda IBSA boshqa nogironlik guruhlari va sport turlarida qoʻllanilayotgan funksional tizimga oʻtishga tayyor emas edi.

Baʼzi hollarda, Paralimpiya oʻyinlariga kirmaydigan, IBSA bilan bogʻliq boʻlmagan sport turlari oʻz tasniflash tizimini ishlab chiqqan. Bu holat ko‘zi ojizlar golfida kuzatilgan. 1990-yilda oʻxshash tasniflash tizimi mavjud boʻlib, u Koʻzi ojizlar va zaif koʻruvchilar uchun Avstraliya ochiq golf turnirida ishlatilgan. Oʻsha paytda toʻrtta tasniflash turi mavjud boʻlib, ular IBSA tasnifiga mos kelgan.

1990-yilda Avstraliya ot sporti federatsiyasida nogiron sportchilar, jumladan, koʻzi ojizlar uchun maxsus tasniflash tizimi yoʻq edi. Aʼzolik ehtiyojini eʼtiborga olgan holda, baʼzi qoidalar tabiiy ravishda rivojlanib, turli nogironlik turlariga, jumladan, koʻzi ojiz chavandozlarga moslashtirilgan tasniflashga oʻxshash koʻrinishga kelgan. Masalan, koʻzi ojiz chavandozlar belgilangan belgiga yetganida, ularga ovozli signal yordamida bu haqida xabar berishga ruxsat berilgan.

## Jihozlar

Ushbu toifadagi ishtirokchilar foydalanadigan jihozlar orasida yoʻlboshchilar, yoʻl koʻrsatish panolari, ovoz chiqaruvchi toʻplar va shapaloq urib ovoz chiqaruvchi tayoqchalari boʻlishi mumkin. Ushbu toifadagi koʻzi ojiz oʻqchilar kamondan otishda teginish orqali moʻljallash moslamasidan foydalanadilar va kamon nishonidan foydalanishlari mumkin emas.

Ushbu toifadagi odamlar uchun koʻruvchi yoʻlboshchidan foydalanish sport turiga qarab belgilanadi. Yoʻlboshchilar para-alp va para-nord chang‘isida qatnashadi. B2 va B3 sinfidagi changʻichilarning yoʻlboshchilari odatda B1 sinfidagilarnikidan boshqacha joylashadi, chunki bu sinfdagi sportchilar ozgina koʻra olishadi va yoʻlboshchidan talab qilinadigan yordam deyarli koʻzi ojiz changʻichilarnikidan farq qiladi. Yoʻlboshchi sportchining oldida changʻida oʻtib, oldindagi yoʻl holati haqida vizual ishoralar bilan xabar berishi mumkin. Velosportchilar uchun esa yoʻlboshchi old oʻrindiqda oʻtirib, tandem velosipedni boshqaradi.

S12 sinfidagi suzuvchilar uchun, basseynning chetiga yetganda ularni urib ogohlantirish uchun „tepper“ (uruvchi yordamchi) basseyn chetida turishi mumkin. Suzuvchi oʻz „tepper“ini oʻzi olib kelishi kerak, biroq „tepper“dan foydalanish majburiy emas. Koʻzi ojizlar uchun kriketda esa, B2 sinfidagi zarbachilar yuguruvchidan foydalanish imkoniyatiga ega.

## Sport turlari
### Yengil atletika
B2 tasnifi yengil atletikada ishlatiladi va bunda ekvivalent atletika tasnifi „T12“ hisoblanadi. Ushbu sinfdagi sportchilar odatda yugurish yoʻlagidagi chiziqlarni koʻra olishadi 2008-yilgi yozgi Paralimpiya oʻyinlarida ushbu sinf uchun tasniflashni IPC amalga oshirgan.

## Qo‘shimcha
B2 toifasi boshqa ko‘plab sportlarda ham qo‘llaniladi. Sportchiga yo‘lboshchi kerakmi yoki yo‘qligi sport turiga bog‘liq.

## Manbalar