open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
2022-yilning eng yaxshi FIFA Futbol mukofotlari

2023-yilning 27-fevralida Fransiya poytaxti Parij shahrida **FIFAning 2022-yildagi eng yaxshi futbol mukofotlarini** topshirish marosimi bo‘lib o‘tdi.

## Nomzodlar

### FIFAning eng yaxshi erkaklar darvozaboni
2023-yil 12-yanvarda o‘n to‘rt nafar o‘yinchi dastlabki ro‘yxatga kiritilgan edi Uch finalchi 2023-yil 10-fevralda aniqlandi

Lionel Messi 52 ochko to'plagan holda sovrinni qo'lga kiritdi.

Yilning eng yaxshi erkak futbolchilarini tanlash mezonlari quyidagilardan iborat edi: 2021-yil 8-avgustdan 2022-yil 18-dekabrgacha boʻlgan davrdagi tegishli yutuqlar.

### FIFAning eng yaxshi ayol futbolchisi
Beshta murabbiy dastlab 2023-yil 12-yanvarda saralangan edi Uch finalchi 2023-yil 9-fevralda aniqlandi

Emiliano Martines 26 reyting ochkosi bilan sovrinni qo'lga kiritdi.

### FIFAning eng yaxshi ayol darvozaboni
2023-yil 12-yanvarda o‘n to‘rt nafar o‘yinchi dastlabki ro‘yxatga kiritilgan edi Uch finalchi 2023-yil 10-fevralda aniqlandi

Lionel Skaloni 28 ochko to'plagan holda sovrinni qo'lga kiritdi.

Olti nafar futbolchi dastlab 2023-yil 12-yanvarda ro‘yxatga olingan edi Uch finalchi 2023-yil 8-fevralda aniqlandi

Aleksiya Putellas 50 ochko to'plagan holda sovrinni qo'lga kiritdi, bu uning ketma-ket ikkinchi g'alabasi.

Yilning eng yaxshi ayol futbolchilarini tanlash mezonlari quyidagilardan iborat edi: 2021-yil 7-avgustdan 2022-yil 31-iyulgacha boʻlgan davrda erishilgan yutuqlar.

2023-yil 12-yanvarda dastlab olti nafar murabbiy ro‘yxatga olingan edi Uch finalchi 2023-yil 9-fevralda aniqlandi

Meri Earps 26 ball to'plagan holda sovrinni qo'lga kiritdi.

Dastlab mukofot uchun nomzodlar ro‘yxatiga kiritilgan o‘n bir futbolchi 2023-yilning 12-yanvarida e’lon qilindi Uch finalchi 2023-yil 10-fevralda aniqlandi

Sarina Vigman 28 ochko to'plagan holda sovrinni qo'lga kiritdi.

### FIFA Pushkas mukofoti
Marsin Oleksi 21 ochko jamg‘argan holda sovrinni qo‘lga kiritdi.

### FIFA muxlislari mukofoti
Mukofot chempionligi, jinsi va millatidan qatʼi nazar, 2021-yil avgustidan 2022-yil dekabriga qadar eng yaxshi muxlislar lahzalari yoki ishoralarini nishonlaydi. Qisqa ro'yxat FIFA ekspertlari guruhi tomonidan tuzilgan.

Argentinalik muxlislar 650 000 dan ortiq ro'yxatga olingan ovoz bilan sovrinni qo'lga kiritdilar.

### FIFA Fair Play mukofoti

Qo'shimcha mukofot marhum Pelening o'rni va futbol sportiga qo'shgan hissasini e'tirof etish uchun vafotidan keyin berildi. Mukofotni Pelening rafiqasi Marsiya Aoki oldi.

### FIFA FIFPRO Men's World 11
23 nafar oʻyinchidan iborat ayollar roʻyxati 2023-yil 13-fevralda eʼlon qilindi

Darvozabon sifatida Tibo Kurtua, himoyachi sifatida Achraf Hakimi, Virjil van Deyk va Joau Kanselo, yarim himoyachilar sifatida Kevin De Bryuyne, Kazemiro va Luka Modrich, hujumchilar sifatida Lionel Messi, Karim Benzema, Erling Xoland va Kilian Mbappe tanlandi.

### FIFA FIFPRO ayollar dunyosi 11
Darvozabon sifatida Kristian Endler, himoyachilar sifatida Lyusi Bronze, Mapi Leon, Vendi Renard va Li Uilyamson, yarim himoyachilar sifatida Lena Oberdorf, Aleksiya Putellas va Keyra Uolsh, hujumchilar sifatida esa Sem Kerr, Bet Mead va Aleks Morgan tanlandi.

## Manbalar
Turkiya aviatsiya assotsatsiyasi muzeyi

**Turk Assotsiasiyasi muzeyi** Oltindagʻdagi Turk Aviatsiyasiga tegishli. Anqara Turkiyadagi fuqaro aviatsiayasiga bagʻishlangan.
## Joylashuv va kirish
Muzey Hipodrom koʻchasida joylashgan. Muzey har kuni ochiq boʻladi, lekin dushanba qish kunlari 9:00 dan 18:00 gacha, yozda 10:00dan 19:00 gacha ochiq boʻladi. Muzeyga yiliga 15,000 ga yaqin insonlartashrif buyurishadi.
## Muzey
2002-yil 19-mayda tashkil etilgan. Muzey maydoni 5,294m². Ochiq osmon ostidagi muzeyning maydoni 287m² ni egallaydi. Binodagi tarixiy orginal parashut minorasi hovli markazida joylashgan. Muzeyda hujjatlar, fotosuratlar va Turkiya fuqarolariga tegishli boshqa ashyolar saqlanadi. Turkiyaning birinchi samolyot zavodi TOMTAS (1920-yilda ishlab chiqarilgan).Turli xil kiyimlar bezaklar, fotosuratlar va medallar THK (Turk Hava Kurumu)tomonidan foydalanilgan. THK uchun bosilgan shtamplar va THKning boshqa mamlakatlardagi oʻquv muassasalari maketari shahar muzeylarida namoyish etiladi. Bundan tashqari, muzeyda 17- asr Usmonli arboblari Lageri Hasan Chalabiy va Hezarfen Ahmet Chalabiy 3 tomonidan amalga oshirilgan uchish sinovlaega oid maketlar mavjud.
## Paeashut minorasi
Parashut minorasi 1937-yilda turk va rus muhandislari tomonidan qurilgan. Balandligi 41,10m (134,8 fut) boʻlgan minora Xalqaro aviatsiya federatsiyasi (FAI) standartlariga mos keladi. May va oktyabr oylari orasida parashyutda sakrash uchun dam olishni taklif qiladi. Sakrash kemasi uchinchi qavatda 37,90 m (124,3 fut) balandlikda joylashgan boʻlib, unga zinapoya yoki lift orqali chiqish mumkin. Jumper parashyutini ushlab turish uchun ikkita kran mavjud. Oʻn olti yoshdan oshgan, vazni 45-90 kq (99-198 Ib) gacha boʻlgan sogʻlom odamlarga instruktorlar rahbarligida parashyutda sakrashga ruxsat beriladi.

## Manbalar
London eye

**London Eye** yoki **Millennium Wheel**, konsolli kuzatuv gʻildiraki Londondagi Temza daryosining Janubiy sohilida joylashgan. U Yevropaning eng baland kuzatuv charxpalagi boʻlib, yiliga uch million tashrif buyuruvchilar bilan Buyuk Britaniyaning eng mashhur pullik turist atraksioni hisoblanadi. U ommabop madaniyatda ham koʻp koʻrinish bergan.

Inshoot 135 metr (443&nbsp;ft) uzunlikda boʻlib, gʻildirak diametri 120 metr (394&nbsp;ft)ni tashkil etadi. 2000-yilda omma uchun ochilgan paytda u dunyoning eng katta Ferris gʻildiragi edi. 2022-yil 140 metrli (459&nbsp;ft) Sun of Moscow, 2006-yilda 160metrli (525&nbsp;ft) Star of Nanchang, 2008-yili 165 metrli (541&nbsp;ft) Singapore Flyer, 2014-yil 167metrli (548&nbsp;ft) High Roller(Las Vegas) va 2021-yili 250 metrli (820&nbsp;ft) Ain Dubai uning balandligini ortda qoldirdi. Boshqa balandroq misollardan farqli oʻlaroq, faqatgina bir tomondan A-frame bilan tirab turiladi va unga oʻz operatorlari tomonidan "dunyoning eng katta charxpalagi" degan nom berilgan. 2013-yilning boshlaridagi The Shard ning 72-qavatidagi 245metrli (804&nbsp;ft) kuzatuv palubasi takomillashtirilmaguncha The Eye Londonni kuzatish mumkin boʻlgan eng baland nuqtasi hisoblangan.

London Eye Jubilee Gardensning g`arbiy uchini (oldingi Dome of Discovery) Temza daryosing G`arbiy qirg`og`idagi Westminister Bridge va Hungerford Bridge o`rtasidagi County Hall yonidagi London Borough of Lambethga tutashgan. Eng yaqin metro stansiyasi Waterloo.

## Tarixi
### Dizayn va tuzilishi
London Eyening dizaynini Marks Barfieldning Julia Barfield va David Marks tomonidan tuzilgan er-xotin jamosi ishlab chiqqan.

Mace qurilish ishlari uchun mas`ul bolib, Hollandia asosiy poʻlat pudratchisi va Tilbury Douglas fuqaro pudratchisi sifatida faoliyat koʻrsatishgan. Maslahatchi muhandislar Tony Gee&Partners fundament ishlarini dizaynlashtirishgan va Beckett Rankine suv ishlarinining dizayni bilan shugʻullanishgan.

Nataniel lichfield va Hamkorlar Tussauds Guruhiga Temzaning janubiy qirgʻogʻidagi devorni oʻzgartirish uchun reja qilish va qurilish roziligini olishga yordam berishgan.
Pinarhisar (Marmara)

**Pinarhisar** – qadimgi Brysis-Turkiyaning Marmara viloyati Qirklareli tumanidagi yirik shahar va tuman. Shahar hokimi- Ihsan Talay (AKP). 2010-yilda aholi soni 10463 kishini tashkil qilgan.
Shahar Birinchi Bolqon urushi davrida Karaagach-Bunarhisar mudofaa chizig'ining bir qismi edi.Shahar nomining avvalgiimlosi Bunarhisar edi. Birinchi bolqon urushida aholi punkti bolgarlar tomonidan bosib olingan.Ammo 2-Bolqon urushi paytida Usmonli imperiyasi tomonidan qaytarib olingan

## Tarixi
Turk hukumati manbalariga ko'ra, Pinarhisor Feodosiy II davrida,, mil. 425-yilda "Brysis" (yunoncha- "bahor")  nomi ostida qurilgan. 1190-yilda salibchilar tomonidan bosib olingan shahar sezilarli darajada vayron bo'ldi. 1264-yilda tatarlar tomonidan hujumga uchragan.

Shahar 1368-yilda Murod I boshchiligidagi yurishi doirasida G'ozi Mihal qo'mondonligi ostidagi qo'shinlar tomonidan bosib olingan.

## Xristian episkopligi
Brysis arxeparxiyasi haqida 1-eslatma IX asr boshlarida imoerator Leo VIvDonishmand bilan bog'liq bo'lgan "Notitia Episcopatuum" kitobida keltirilgan. Hozirgi hujjatlarda uning 3ta qadimiy arxiyepiskoplarining ismlari qayd etilgan: Ioann 787-yilda Nikea II kengashida qatnashgan; Nicetas Konstantinopol Photian kengashida qatnashgan (879); Leo Konstantinopol Patriarxi  Aleksiyning 1027-yildagi farmonini imzolaganlardan biri edi.

4-Salib yurishi paytida Brysis Verissa nomi ostida  lotin cherkovi arxiyepiskopi bo'ldi.

endi turar-joy episkopligi emas, Brysis bugungi kunda katolik cherkovi tomonidan titulli ko'rinish sifatida ro'yxatga olingan.

## Manbalar
Babaeski

**Babaeski** Turkiyaning Marmara viloyatidagi shaharcha. Tuman aholisi 29,342 va umumiy maydoni 652 km².

## Nomlanishi
Babaeski nomi quyidagi afsonadan kelib chiqqan:Istilochi Ottoman Sultan shaharning soʻngi qamal qilishi oldidan Konstantinopolga ketishida shu shaharchaga toʻxtadi. U hozirgi kunda Kichik Masjid deb nomlanadigan eski masjid oldida qari erkak bilan uchrashadi va undan shaharcha qachon tashkil qilinganini soʻraydi. Erkak javob beradi „Eskidir, eski.“Sulton erkakning yoshini soʻraganida, u yana javob beradi, "Baba…eski, " qaysiki „Ota qari“ degan maʼnoni anglatadigan. Shundan beri Babaeski nomi shaharcha uchun ishlatadi.

## Tarixi
Vizantiya vaqtlarida hudud Boulgarophygon deb atalgan va 896-yilda Bulgariyaliklar tomonidan magʻlubiyatga uchragan Vizantiyaning katta qismi boʻlgan. Gretsiyada Arteskos nomi bilan atalgan. Qadimiy vaqtlarda Burtudizon deb ham atalgan, lotinchada Burdidizum deyilgan.

## Maʼlumotlar
Babaeski eng baland nuqtasi 150 m dan oshmaydigan nisbatan tekis landshaftda joylashgan. Devil Stream (Iblis Oqimi) tuman yerlarida joylashgan. Qishloq xoʻjaligi asosiy tarmogʻi. Kungaboqar, bugʻdoy sabzavotlardan asosiy ekinlar sifatida oʻstiriladi. Sanoatning rivojlanishi oʻn yillikda asosan toʻqimachilik fabrikalari shaklida tezlashdi.
Babaeski iyul oyining oxiridan avgust oyining boshiga qadarmilliy qoʻshiqchilar chiqish qiladigan yillik Babaeski Qishloq Xoʻjaligi festivaliga mezbonlik qiladi.

## Aholisi
Babaeski va Babaeski tumaniga qarashli qishloqlar turli kelib chiqishiga ege boʻlgan Onadoʻli turklari,Bolqon turklari-Muhocirlar,Yoruklar,Amuka qabilalari, musulmon magleno-rumliklar va Qrim tatarlari madaniy musulmonlar,Sunni Islomning Hanafiy mazhabiga mansub.

## Belgilari
Baʼzi tarixiy joylari:
* Eski masjid Mehmet istilochi tomonidan 1467-yilda qurilgan. Bu hali ham ishlatilmoqda.
* Cedid Ali Pasa Camii buyuk arxitektor Sinan tomonidan 1555-yilda Sulaymon davrida qurilgan. Bu buyuk Selimiye masjidi dizaynida qurilgan. Bu Bulgariyalik armiya tomonidan Balkan urushlarida buzilgan va keyin qayta qurilgan. Bu hali ham ibodat uchun ochiq.
* Dorduzlu Cesme 17-asrda qurilgan. Uning toʻrt tomoni va markazida gumbazi bor.
* Babaeski koʻprigi Murad4 tomonidan 1633-yilda qurilgan. Bu D-100 Xalqaro Yoʻllarining bir qismi va hozir ham foydalanishda.
* Hammom klassik yagona gumbaz stilida qurilgan va haliyam foydalanilmoqda.
* Ataturk boshlangʻich maktabi hokim Tevfik Gur tomonidan 1914-yilda qurilgan. Bu yogʻoch tom bilan qurilgan bir qavatlik bino. Bu hozir Thrace Universitetining kasbiy maktabi sifatida xizmat koʻrsatadi.

## Galareya

File:Babaeski1.jpg|
File:Babaeski2.JPG|
File:Babaeski3.JPG|
File:Babaeski4.JPG|
File:Babaeski5.JPG|
File:Babaeski6.JPG|
File:Babaeski7.JPG|
File:Babaeski8.JPG|
File:Babaeski10.JPG|
File:Babaeski11.JPG|
File:Babaeski12.JPG|
File:Babaeski13.JPG|
File:Babaeski14.JPG|
File:Babaeski15.JPG|
File:Babaeski16.JPG|
File:Babaeski17.JPG|
File:Babaeski18.JPG|
File:Babaeski19.JPG|
File:Babaeski20.JPG|


## Manbalar
Michael Phelps

**Michael Fred Phelps** (Maykl Fred Felps II 1985-yil 30-iyunda tugʻilgan) amerikalik sobiq suzuvchi. U jami 28 ta medal bilan barcha davrlarning eng muvaffaqiyatli va eng koʻp mukofotlangan olimpiadachisidir. Felps, shuningdek, Olimpiada oltin medallari (23), shaxsiy musobaqalarda Olimpiya oltin medallari (13) va individual musobaqalarda Olimpiya medallari (16) boʻyicha barcha davrlarning rekordlariga ega. Felps 2008-yilgi Pekin oʻyinlarida sakkizta oltin medalni qoʻlga kiritganida, u amerikalik suzuvchi Mark Spitsning 1972-yildagi istalgan bitta Olimpiya oʻyinlarida ettita birinchi oʻrinni egallagan rekordini yangiladi. 2004-yilda Afinada boʻlib oʻtgan Yozgi Olimpiya oʻyinlarida Felps gimnastikachi Aleksandr Dityatin oʻtkazgan bitta oʻyinda oltita oltin va ikkita bronza medalini qoʻlga kiritib, har qanday rangdagi sakkizta medalni qoʻlga kiritdi. 2012-yilda Londonda boʻlib oʻtgan yozgi Olimpiada oʻyinlarida Felps toʻrtta oltin va ikkita kumush, 2016-yili Rio-de-Janeyroda boʻlib oʻtgan yozgi Olimpiada oʻyinlarida esa beshta oltin va bitta kumush medalni qoʻlga kiritdi. Bu uni ketma-ket toʻrtinchi Olimpiada oʻyinlaridagi eng muvaffaqiyatli sportchiga aylantirdi.

Felps erkaklar oʻrtasida 400 metrga yakka tartibdagi suzish boʻyicha uzoq masofaga jahon rekordchisi, shuningdek, 200 metrga erkin usulda, 100 metrga batterflyay, 200 metrga batterflyay va 200 metrga yakka tartibda suzish boʻyicha sobiq jahon rekordchisi. U uzoq masofali yirik xalqaro musobaqalarda 82 ta medalni qoʻlga kiritdi, ulardan 65 tasi oltin, 14 tasi kumush va uchtasi bronza, Olimpiada, Jahon chempionatlari va Pan Tinch okeani chempionatlarida. Felpsning xalqaro unvonlari va rekord darajadagi chiqishlari unga sakkiz marta Jahonda yilning eng yaxshi suzuvchisi va oʻn bir marta Amerikada yilning eng yaxshi suzuvchisi, shuningdek, 2012 va 2016-yillarda FINA yilning eng yaxshi suzuvchisi mukofotiga sazovor boʻldi. Felps Sports Illustrated jurnalining mukofotiga sazovor boʻldi. 2008-yilgi Olimpiya oʻyinlaridagi misli koʻrilmagan muvaffaqiyati tufayli „Yil sportchisi“ mukofoti.

2008-yil yozgi olimpiadadan soʻng Michael suzish sportini rivojlantirish uchun Michael Phelps Foundation ni boshladi. Phelps 2012-yil yozgi olimpiada musobaqasida kariyerasini yakunladi lekin 2014-yilda yana qaytdi. Rio-de-Janeyrodagi 2016 Yozgi Olimpiya oʻyinlarida, uning beshinchi Olimpiadasi, u oʻz jamoasi tomonidan 2016-yilgi yozgi Olimpiya oʻyinlarining Millatlar paradida Qoʻshma Shtatlar bayroqdori etib saylandi.

## Manbalar
Ice Hotel (Quebec)

**Muz mehmonxonasi** Shimoliy Amerikadagi yagona Muz mehmonxonasi Saint-Gabriel-de-Valcartier, Quebec, Canadada joylashgan.

= Tarixi =
Ushbu mehmonxona 2001-yil Yangi yil kuni omma uchun ochiq deb eʼlon qilindi. Keyingi yili Sainte-Catherine-de-la-Jacques-Cartierdagi Duchesnay dam olish markazi yaqiniga koʻchirish rejasi bilan birinchi yili Quebec shahri tashqarisidagi Montmorency Falls parkiga joylashtirildi. U yerda 2002-yildan 2010-yillar oraligʻida qurish ishlari olib borildi. 2011-yili Hôtel de Glace (fransuzcha nomi) Quebec shahri atrofidagi Charlesbourgdagi yangi joyga koʻchirildi va 2016/2017-yillarda qurib bitkazildi.

Mehmonxona Quebec shahri markazidan 5 km shimolda Charlsbeg buryosidagi Laurentian togʻlarida joylashgan. Bu Shimoliy Amerikadagi birinchi va yagona muzdan yasalgan mehmonxona boʻlib, har yili yanvar oyidagi ochilish marosimi uchun dekabr oyida qaytadan quriladi. Mehmonxona oʻrtacha 3 oy davomida bus-butun holatida turadi. Mehmonxona birinchi bor 2011-yilda ochilganda 11 dona ikki kishilik yotoqxonasi boʻlgan boʻlsa, bu raqamlar hozirga kelib 51 tagacha koʻtarilgan. Zarur boʻlganda uxlash uchun qulay qopkoʻrpa va yostiqlar xonalarga yetkazib beriladi. Faqatgina hammomlargina isitiladi va boshqa xonalarga zarar bermasligi uchun himoyalangan boʻladi.

Mehmonxonani qurish uchun 50 ta ishchi taxminan bir yarim oy ishlashlari kerak boʻladi. Mehmonxona xonalardagi namlikni maxsus qoʻshimchalar yordamida oʻzgartirib oʻzi qor hosil qila oladi. Qurilishning boshida metal asoslardan foydalanib, bino ozgina qotgandan soʻng ular olib tashlalnadi. Mehmonxona 30,0000 tonna qor va 500,000 tonna muzdan tashkil topgan. Va devorlari 4 fut qalinlikda.

2017-yili mehmonxona hozirgi joylashgan joyi Saint-Gabriel-de-Valcartier dagi Valcartier Vacation Village ga koʻchirilgan.

= Turistik ahamiyati =
Mehmonxona turistlar eng koʻp tashrif buyuruvchi joy sifatida taʼsvirlanib, Quebec turizm markazi tomonidan qoʻllab quvvatlangan.
Mehmonxona boʻylab sayohatlar ingliz va fransuz tillarida, haftada yetti kun mavjud va barcha uchun ochiq. Oʻn uchinchi fasldan soʻng, rasmiy maʼlumotlarga qaraganda mehmonxonaga milliondan ortiq mehmonlar va 43,000 dan ortiq tungi mehmonlar tashrif buyurgan.

= Toʻy marosimlari =
Toʻy marosimlari oʻtkaziladigan maxsus ibodatxonalar mavjud. The Hôtel de Glace toʻy marosimLri oʻtkazish boʻyicha eng zoʻr oʻntalikka kiradi.
## Manbalar
Larry Fink

**Laurence Douglas Fink** (2-noyabr 1952-yilda tug'ilgan) Amerikalik milliarder biznesmen. U turli millatlarga investitsiya boshqaruvi bo'yicha xizmatlar taklif qiluvchi BlackRock Amerika korporatsiyasining hozirgi rahbari va CEO si hisoblanadi. BlackRock bu moliya dunyosidagi juda yirik qudratga ega eng katta pul-boshqaruvi firmasi bo'lib, hozirda uning boshqaruvdagi aktivlari 10 trillion AQSH dollaridan ziyodroqqa baholanadi.

**Larry Fink**

## Manbalar
Yahyo al-Arzaniy

**Yahyo ibn Muhammad al-Arzaniy (Abu Muhammad)** (hijriy 512-yil (milodiy 1118-yil)da vafot etgan) — adib, nahvshunos, tilshunos, Bag‘dod ahlidan, tez va chiroyli yozadigan xattot bo‘lgan. Uning nahv ilmi haqidagi asari va sheʼrlari bor.

## Manbalar
Yusuf al-Abivardiy

** (Abu Yaʼqub) Yusuf ibn Muhammad al-Abivardiy** (taxminan 400-hijriy yil (milodiy 1010-yil)da vafot etgan) — Xuroson ahlidan bo‘lgan faqih. U Tohir az-Zubodiydan ilm o‘rgangan.
## Asari
* „*Kitobu-l-masoil fi-l-fiqh*“ („Fiqhdagi masalalar kitobi“).

## Manbalar
Yusuf as-Sobiriy

** (Abulmaoliy) Yusuf ibn Muhammad al-Faqimiy as-Sobiriy** (taxminan hijriy 530-yil (milodiy 1135-yil)da vafot etgan) Sobir dahasidan, sermahsul adib bo‘lgan. U chuqur bilimli adiblardan sanalib, turli ilmlar bo‘yicha olim edi, arab va ajam (fors) tillarida yaxshi sheʼrlari bor. Ayniqsa, arab tilida go‘zal sheʼrlar bitgan. U ko‘plab olimlardan rivoyat qilgan bo‘lib, o‘z navbatida, undan ham ko‘plab olimlar rivoyatlar keltirgan.

## Manbalar
Yusuf ash-Sharvoniy

** (Akmaluddin) Yusuf ibn Ibrohim ibn Muhammad az-Zahriy, ash-Sharvoniy, al-Madaniy, al-Hanafiy** (Sharvonda tug‘ilib, 1134-yil (milodiy 1722-yil)Madinada vafot etgan) — faqih va muhaddis bo‘lgan.

## Asarlari
* „*Hadiyatu-s-sabiyh fi sharhi mishkoti-l-masobih*“ („Mishkotu-l-masobih“ sharhiga oid chiroyli hadya"), 3 jildli;
* „*Sharhu multaqiyi-l-abhur*“ („*Multaqiyu-l-abhur*“ („Dengizlarning tuta-shuvi“ nomli asarga sharh, 2 jildli;
* „*Risola fi karohiyati iqtidoi-l-hanafiy bi-sh-shofiʼiy*“ („Hanafiyning Shofiʼiyga iqtidoqilishining makruhligi haqida risola“) va boshqa ko‘pgina risolalar.

## Manbalar
Yusuf al-Xuvayyu

** (Abu Yaʼqub) Yusuf ibn Tohir ibn Yusuf ibn al-Hasan al-Xuvayyu** (hijriy 549-yil (milodiy 1154-yil)da yoki undan ilgariroq vafot etgan) — adib, fozil, fasohatli faqih, xushsiyrat, noziktaʼb, hassos, nazmga usta, sheʼrlari yoqimli, Xuvayyu ahlidan bo‘lgan. Tus qasabalaridan bo‘lgan Navqonda yashagan va u yerda qoziga noiblik qilgan.

## Asarlari
* „*Faroidu-l-xaroid fi-l-amsol val-hikam*“ („Maqollar va hikmatlar qaʼridagi pinhona durlar“, muallif mazkur asarni 532-hijriy yilda yozib tugatgan;
* „*Sharhu saqti-zzand li-l-Maʼarriy*“ ("Maʼarriyning „Saqti-z-zand“ — „Olovuchquni“ asariga sharh");
* „*Risolatu tanzihi-l-Qurʼoni-sh-sharif an vasmati-l-lahn va-t-tahrif*“ („Qurʼoni sharifni xato qiroat qilishva buzib talaffuz etish oqibatida yuzaga keladigan dog‘lardan poklash haqida risola“).

## Manbalar
Yusuf al-Xorazmiy

** (Najmuddin) Yusuf ibn Ahmad ibn Abu Bakr al-Xorazmiy al-Xosiy, al-Hanafiy** (hijriy 634-yil (milodiy 1237-yil)da vafot etgan) — faqih bo‘lgan, bo‘g‘ib o‘ldirilgan.
## Asarlari
* „*al-Fatovo*“ („Fatvolar“);
* „*Muxtasaru-l-fusul*“ („Fasllarning qisqartmasi“).

## Manbalar
Chxondogyo

**Chxondogyo** (Osmon yo‘li) - Tonxak harakatining davomchisi sifatida XX asrda Koreyada paydo bo‘lgan milliy, diniy harakat. U o‘zida buddizm, konfutsiylik, xristianlik va daochilik elementlaridan foydalangan va buning natijasida uning doirasida turli sekta va oqimlar yuzaga kelgan. XXI asr boshida janubiy Koreyada 1,13 million, shimoliy Koreyada 2,8 millionga yaqin ergashuvchilariga ega.
## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Chxondjok

**Chxondjok** (Mudjuk Tedo) - 1884-yilda Kim Ilbu tomonidan asos solingan koreya sinkretik sektasi. Sekta ta’limoti Kim Ilbuning asarlariga asoslanadi hamda o‘zida konfutsiylik, buddizm va xristianlik elementlarini mujassam etgan.
## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Chozuya

**Chozuya** - sintoiylikda ibodatxonaga kirishda joylashgan poklanish joyi (temizuya).
## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Chiqish

**Chiqish** (ibr. - «Shemot») - yahudiylikning muqaddas manbasi Tavrotning ikkinchi kitobi. 40 bobdan iborat «Chiqish» kitobida isroil xalqining Muso boshchiligida Misrdan chiqishi va shu voqea bilan bog‘liq tafsilotlar hikoya qilingan.
## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Chisti

**Chisti**- oqillik, iymon nuri. Haqiqatga erishtiruvchi, chuqur ulug‘langan, baxt-saodatga eltuvchi ma’buda (dinda majburiylik yo‘qligining kafolati).
## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Chinvad ko’prigi

**Chinvad ko’prigi** - oxirat ko‘prigi (islomdagi “qil ko‘prik” tushunchasiga o‘xshash. Gunohkorlar uchun qildek yoki qilich tig‘idek, begunohlar uchun keng, ravon yo‘l kabi).
## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Robert Wilhelm Ekman

**Robert Wilhelm Ekman** (1808-yil 13-avgust — 1873-yil 19-fevral), a.k.a. **R. W. Ekman** Finlandiya romantizm portretlari va milliy romantizmning asosiy ustozlaridan biri hamda rassomi boʻlgan.

## Bolalik va sanʼat taʼlimi
Robert Ekman Finlandiyaning Uusikaupunki shahrida yuqori tabaqali oilada tugʻilgan. Uning otasi Carl Christoffer Ekman boʻlib, u shifokor va shahar hokimi sifatida faoliyat yuritgan, onasi esa Sara Elisabet (qizlik familiyasi Gadolin) edi. Robert taxminan 10 yoshligida ota-onasi vafot etgan. Carl Christoffer Ekmanning 5 nafar farzandi mehribonlik uyida ulgʻaydi. Ular maktab taʼlimini toʻliq tamomlashmagan va oliy akademik maʼlumot olish imkoniyatiga ega boʻlishmagan.

Robert Ekman dastlab fin rassomi Gustaf Wilhelm Finnberg (1784—1833) rahbarligida sanʼatni oʻrgangan, ammo 1824-yilda ukasi Fredrik bilan birga Joachim Stokgolmdagi Shvetsiya Qirollik Badiiy Akademiyasida oʻqishni boshlagan va keyinchalik Iogan Gustaf Sandberg (1782—1854) ustaxonasida tahsil olgan. Talaba sifatida Ekman akademik sanʼatning klassitsizmi oʻrniga oddiy xalq hayotini tasvirlashga ixtisoslashgan edi. Ekman 1836-yilda o‘qishni tugatdi va o‘qishda yuqori natijalarga erishgani uchun sayohat stipendiyasini qoʻlga kiritdi. Bu uning 1837—1844-yillarda Gollandiya, Fransiya va Italiyada ishlashiga yordam bergan. Stipendiya boshqacha boʻlgani uchun Ekman Shvetsiya fuqaroligini oldi.

## Sud rassomi va oʻqituvchi
Stokgolmga qaytib kelgach, Ekman *agré* (aʼzolikka nomzod) deya nom oldi va 1844-yilda akademiya aʼzoligiga qabul qilindi. Unga qirollik saroyi va tarix rassomi kirgan. 1845-yilda Ekman Turkuga qaytib keldi va u yerda Turku soborini devor rasmlari bilan bezashni boshladi. Mashaqqatli freska 1854-yilda tugatilgan. Bundan tashqari, u oʻz faoliyati davomida 30 dan ortiq cherkov mehroblarini bunyod etdi, jumladan Xelsinki (1846—1848), Saaksmäki (1847), Viitasaari (1849), Sauvon (1853), Oulu (1859), Tammela (1860), Vaasa (1861), Pori (1863), Paimio (1865), Tyrvää (1866) va Perelt (1871).

Finlandiyada oʻn yil yashagach Ekman 1855-yilda Finlandiya fuqaroligini qaytarib oldi. Turkuga koʻchib oʻtgan Ekman, usta rassom Carl Gustaf Söderstrand (1800—1862) bilan badiiy taʼlim ustida ishlay boshladi. 1846-yilda Turun piirustuskouluga Ekman tomonidan asos solingan va u yerni vafotigacha boshqargan. 1873-yilda Turku shahrida vafot etgan.

## Ishlari

## Yana qarang

* Fin sanʼati

## Manbalar


## Adabiyotlar

* Xintze, Bertel (1926) *Robert Vilgelm Ekman 1808-1873: Konsthistorisk Studie* (Helsingfors: Shildt)
Chxungsangyo

**Chxungsangyo** - 1901-yilda Kan Ilsun tomonidan asos solingan sinkretik sekta. Sekta ta’limoti Kan Ilsunning «Tesun Kyondjon» va «Chxondji Konsa» asarlariga tayanadi. U o‘zida konfutsiylik, buddizm, shuningdek, chxondogyo, chxondjoka va boshqa diniy oqimlarning elementlarini mujassam etgan. Chxungsangyoning bosh maqsadi turli dinlarga e’tiqod qiluvchilarni birlashtirish hisoblanadi.
## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Chju Si

**Chju Si (1130—1200)** - Chju Yuanxuey, Chju Chjunxuey, Chju Xueyan nomlari bilan mashhur xitoy faylasufi, qomusiy olim, adib, konfusiylikning muqaddas matnlari sharhlovchisi, pedagog. Shuningdek, neokkonfusiychilikning yirik nomoyondasi.
## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Chernobog

**Chernobog** - qadimgi slavyanlarning vayronagarchilik, o‘lim, yozuvlik va barcha qora ishlar ilohi.
## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Sukiyomi

**Sukiyomi** - sintoiylikda oy ma’budasi. U suvning ko‘tarilishi va pasayishi hamda tunni boshqaradi.
## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Szintu maktabi

**Szintu maktabi** (Pok yer maktabi) - xitoy buddizimidagi yirik oqimlardan biri. Oqim tarafdorlari ibodat qilishdagi markaziy obyekt bo‘lgan budda Amitabxa Gʻarbda joylashgan “Pok yer” (Szin Tu)da yashaydi hamda tirik mavjudotlarni qutqarishga harakat qiladi.
## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Sernunnos

**Sernunnos** - Keltlarning Bug‘u shoxdi hosildorlik ilohi, ba’zi hollarda urush ma’budi. Sernunnos bronza davridan o‘z ahamiyatini yo‘qotmagan.
## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Svingli Ulrix

**Svingli Ulrix** (1484—1531) - Shvetsariyalik cherkov reformatori, xristian gumanisti va faylasufi hamda siyosiy arbob. Protestantlik yo‘nalishiga mansub svinglichilik oqimining asoschisi.
## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Sagn

**Sagn** - Bushmen afsonalarida ham qahramon, ham iloh, hazilkash, sho‘x bola.
## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Xeydzi

**Xeydzi** - sintoiylikda kamidana-uy ibodatxonasining mehrobida turishi lozim bo‘lgan, sake to‘ldirilgan shisha. Mazkur sake kamilar haqqiga qilingan in’om, (ehson) nazr hisoblanadi. Sintoiylik ta’limotiga ko‘ra, oq guruchdan tayyorlangan musallas - sake xudo haqqiga qilingan eng yaxshi in’om hisoblanadi.
## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Xupa

**Xupa**- yahudiylikda nikoh marosimi o‘tkaziladigan joy. U to‘rt ustuni bor bo‘lgan, ustki qismi choyshab bilan yopilgan chodir.
## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Xudo cherkovi

**Xudo cherkovi** - 1884-yilda AQSHning Tennesi shtatida tashkil etilgan. Ushbu cherkov XVI asrda tugagan reformatsiyani davom ettirish g‘oyasini olg‘a suradi. Cherkov har qanday aqidalardan pok, huddi Iso Masih davridagidek, sevgi bilan ish olib borilishi lozim degan aqidaga tayanadi.Shu g‘oyalarni amalga oshirish uchun 1886 yili xristian ittifoqi tuzilib, 1902 yili uning asosida “Muqaddaslik cherkovi” tuzildi va 1907 yili u “Xudo cherkovi” nomini oldi.«Xudo Cherkovi» trinitarian-pyatidesyatnik e’tiqodiga mansub bo‘lib, “uch krizis” aqidasiga tayanadi. Hozirgi kunda tashkilotni har ikki yilda yig‘iladigan «Markaziy Assambleya» boshqaradi. Uning 8 ta nashri mavjud. AQSHning o‘zida cherkov a’zolarining soni 500 ming kishini tashkil etadi. Ushbu cherkov 72 mamlakatda missionerlik faoliyatini olib bormoqda.
## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Selibat

**Selibat** (lot. “uylanmagan”) - katoliklikda barcha ruhoniylar, pravoslavlikda faqat qora ruhoniylar (monaxlar)ning oila qurmasligi.
## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Svinglichilik

**Svinglichilik** - Ulrix Svingli tomonidan asos solingan radikal reformatsion oqim. Shvetsariya va Janubiy Germaniyada tarqalgan. Svinglichilik lyuterianlikka ko‘p jihatdan o‘xshashdir.
## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Xudo assambleyalari

**Xudo assambleyalari** - 1914-yilda AQSHning Arkanzas shtatida asos solingan. Markazi Missuri shtatining Springfild shahrida joylashgan. Bu cherkov a’zolarining soni 2 milliondan ortiqni tashkil etadi. Ushbu cherkov pyatidesyatniklikning muqaddas uchlik, Muqaddas Ruh bilan cho‘qintirish, “xudo bilan notanish tilda gaplashish”(glossaliya) kabi g‘oyalari qatoriga, e’tiqod orqali shifo topish, Isoning ikkinchi qaytishi, o‘liklarning ikki marta qayta tirilishi, Isoning 1000 yillik podshoqligi va balog‘atga yetganlarni suvga butunlay botirish orqali cho‘qintirishdek aqidalarni ham qo‘shgan. Assambleya boshida 2 yilda bir yig‘iladigan Markaziy kengash turadi. Ular 16 nashr, jumladan, ayollar va bolalar uchun jurnallarga, bir necha kollej va Bibliya maktablariga egalar. Xudo Assambleyalari cherkovi 98 mamlakatda o‘z jamoalariga ega, 71 mamlakatda missionerlik faoliyatini olib boradi.
## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Xonden

**Xonden** - sintoiylik ibodatxonasidagi asosiy bino bo‘lib, uni sintoistlar sinden - ilohning makoni, ilohning yashash joyi deb, ham atashadi. Xonden sintoistlarning e’tiqodiga ko‘ra, kami istiqomat qiladigan joy sifatida e’tirof etiladi. U ibodatxona yuragi hisoblanadi. Unga ziyoratchilarning kirishi qat’iyan man etiladi. Xondenga faqatgina ruhoniylar diniy marosimlarni bajarish uchun kirishlari mumkin. Shuningdek, xonden gosintay - muqaddas buyum va ashyolar saqlanadigan joy ham hisoblanadi. Muqaddas buyum va ashyolarni ochish, u qanday buyumardan iborat ekanligi ko‘rish ta’qiqlanadi. Gosintay nimalardan iborat ekanini faqatgina ibodatxona oliy ruhoniysigina bilishi mumkin.Sintoiylik ibodatxonalarida Xonden turli ko‘rinishda qurilgan. Bundan ko‘rinib turibdiki, xonden sintoiylikda bir necha ko‘rinishga ega.
## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Xerem

**Xerem** - yahudiylikda qarg‘ish, la’nat marosimi. U jamoaviy tarzda sinagogada bajariladi. Marosim yahudiy xalqidan bo‘lgan shaxs o‘z diniga nisbatan behurmatsizlik qilganda amalga oshiriladi. Unda behurmatsizlik qilgan kishiga nisbatan qarg‘ish va la’nat aytiladi. Yahudiylik ta’limotiga ko’a, ravvinni (hoh tirikligida va hoh o‘lgandan so‘ng) haqorat qilgan, ularning so‘zi va qaroriga hurmatsizlik qilgan hamda yahudiylarni talmud hukmlarini bajarishdan ushlab turgan yoki undan qaytargan kimsa yahudiy xalqi la’natiga duchor bo‘ladi. Marosim davomida qarg’ish so‘zlarini o‘nta yaxudiy talaffuz qiladi, bu vaqtda shamlar yoqilib, “shofar” - hayvon shohidan qilingan sur (Lov. 23-25) chalinadi.
## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Xatiman

**Xatiman** - (“ko‘p bayroqlar»), yapon mifologiyasida askarlar homiysi, ilohi. Tadqiqotchilar ilohlarga bayroq qo‘yish udumini uning nomi bilan bog‘laydilar. O’rta asrlarda Xatiman Minamoto urug‘i samuraylari homiysi sifatida ulug‘langan. Shuningdek, u o‘q va yoy ilohi, urush ma’budi ham bo‘lgan. Qadimgi rivoyatlarda u qari temirchi, 3 yoshli bola, odamlarga turli masalalarda yordam beruvchi kishi sifatida gavdalangan. Uning kulti bugungi kunda ham mashhur. Xatiman nomi bilan Odzin davlati hukmdori, Yaponiyaning 15 imperatori (270-312 yy.) yashagan.
## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Xaritlar

**Xaritlar**- qadimgi yunon mifologiyasida ezgulik ma’budalari, ular mangu va xushchaqchaq ko‘rkam hayot ibtidosini mujassam etgan. Xaritlar Zevs ma’budining go‘zallikda tengi yo‘q qizlari bo‘lib (Aglaya - munavvar, Yevfrosina - oqila, dono, Taliya - gulgun, gulchehra, Kayeta - yoqimli, matluba, Faenna - nur, yogdu, shu’la, Peyto - ishonch, e’tiqod, imon, Gegemona - yo‘l ko‘rsatuvchi, rahbar, yetakchi va hokazo), ularning haykallari yasalgan va ularga atab ibodat marosimlari o‘tkazilgan.
## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Xaraigusi

**Xaraigusi** - sintoiylikda oq qogʻoz yoki mato parchalari yopishtirilgan, muqaddas daraxt shohidan qilingan marosimiy asoga aytiladi. Mazkur asodan kannusi poklanish marosimi bajarishda foydalanadi.
## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Xalqaro Birlashgan Pyatidesyatnik Cherkovlari

**Xalqaro Birlashgan Pyatidesyatnik Cherkovlari** - AQSHda 1945-yilda yuzaga kelgan. Aqida sifatida Iso Masih nomi bilan cho‘qintirishni olg‘a surishadi. Muqaddas uchlik troisa haqidagi ta’limotni rad etadilar. Ushbu tashkilot voyaga yetganlarni suvga botirish orqali cho‘qintirish bilan bir paytda oyoqlarni yuvish, ya’ni o‘zaro muhabbatni ifodalash uchun har bir jamoa a’zosining bir birlarining oyoqlarini yuvishi amaliyotiga rioya qiladi. Tashkilot markazi AQSHning Missuri shtatidagi Xezlvid shahrida joylashgan. Cherkov o‘z radiosiga, “Pentecosfal Herald” nomli jurnaligi ega. Hozirda ushbu cherkov 46 mamlakatda missionerlik faoliyatini olib bormoqda.Pyatidesyatniklikda To‘liq injil xristianlaridan tashqari ta’limotining mazmuniga ko’ra bir-biri bilan bog‘liq bo‘lgan va umuman farq qiladigan boshqa ko‘plab oqimlar ham mavjud.O’zbekiston hududida mazkur yo‘nalishga taalluqli birinchi tashkilot 1985-yilda Toshkent shahrida tashkil etilgan. Bugungi kunda respublikamiz bo‘yicha To‘liq injilchi xristianlarning 21 ta diniy tashkiloti mavjud. Ko‘pgina ogohlantirish va ma’muriy choralarga qaramay ular yurtimizda o‘zlarining missionerlik faoliyatlarini olib borishga intilishmoqda. Jumladan, yakshanba kunlari o‘zbek tilida ma’ruzalar, qo‘shimcha Bibliya o‘qish darslari tashkil qilish yo‘lidagi harakatlar, «Xosil yig‘ish kuni» deb ataladigan va har bir a’zo cherkovga yangi odam olib kelishini rag‘batlantirishga qaratilgan amaliyotning mavjudligi ham shunday xulosa chiqarish imkonini beradi.
## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Xayden

**Xayden** - sintoiylik ibodatxonasida joylashgan inshoot bo‘lib, u sintoistlarni ibodat qilish maskani hisoblanadi. Odatda, Xayden ibodatxonaning asosiy inshooti xondendan oldinda joylashgan bo‘ladi. Xayden xondendan kattaroq qilib quriladi. Odatda, xayden xonden bilan tutash tarzda quriladi. Xondendan farqli ravishda xayden ziyoratchilarning kami haqqiga qilinadigan ibodat, an’ana va marosimlarni bajarishlariga mo‘ljallangan xona hisoblanadi. Xonden bo‘lmagan ibodatxonalarda xayden eng asosiy inshoot sifatida e’tirof etiladi. Bunday ibodatxonalarga tog‘ ilohiga bagishlangan ibodatxonani misol qilib keltirish mumkin.
## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Yusuf al-Xorazmiy (faqih)

**Yusuf ibn Muhammad al-Xorazmiy, al-Fiydiy** (X hijriy asr (milodiy XVI asr)da yashagan) — faqih bo‘lgan.

## Asarlari
* „*Kitobfi-l-fiqh*“ („Fiqh haqidagi kitob“).

## Manbalar
Yusuf al-Xumisaniy

** (Abu Yaʼqub) Yusuf ibn Haydar al-Xumisaniy** — Samarqand ahlidan, faroiz va boshqa ilmlar bo‘yicha yetuk olim, fozil imom bo‘lgan. Bu ilm borasida unga murojaat qilganlar. U ulamolardan, boshqalar esa undan hadis rivoyat qilganlar.

## Manbalar
Sirim

**Sirim** () — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Jualiy tumanidagi stansiya. Qizilariq qishloq okrugi tarkibiga kiradi. KATO kodi — 314257600.
## Aholisi
1999-yilda stansiya aholisi 380 kishini (191 erkak va 189 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 404 kishi (190 erkak va 214 ayol) yashagan.
## Manbalar
Yusuf al-Bobiy

**Yusuf ibn Abu Solih al-Bobiy** — el orasida „Ro‘sh“ nomi bilan tanilgan, asli Buxoro rustoqidagi Bobah qishlog‘idan bo‘lgan. U ulamolardan, ulamolar esa undan hadis rivoyat qilganlar.

## Manbalar
Talapti (Jualiy tumani)

**Talapti** () — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Jualiy tumanidagi qishloq. Minbulaq qishloq okrugi tarkibiga kiradi. KATO kodi — 314263400.
## Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 598 kishini (308 erkak va 290 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 657 kishi (340 erkak va 317 ayol) yashagan.
## Manbalar
Futbol boʻyicha 2023-yilgi Oʻzbekiston Birinchi ligasi

**Futbol boʻyicha 2023-yilgi [[Oʻzbekiston Birinchi ligasi]]** () — Oʻzbekiston Birinchi ligasining toʻrtinchi mavsumi. Oʻzbekiston Birinchi ligasi musoboqasi yakuniga 1 tur qolganida Sirdaryo viloyatining „Yangiyer“ jamoasi 2023-yilgi Oʻzbekiston Birinchi ligasi gʻolibiga aylandi.

## Aʼzolar

### Boshqaruvdagi oʻzgarishlar

## Mavsumdagi voqealar
2023-yil 5-avgustda Buxoroning „Nurafshon-Buxoro“ jamoasi moliyaviy qiyinchilik tufayli klubning rasmiy xatiga asosan OʻzPFL tomonidan Oʻzbekiston Birinchi ligasi 2023-yilgi mvsumi ishtirokchilari safidan chiqarildi. „Nurafshon“ jamoasining ligada qayd etgan barcha natijalari (10 ta oʻyin) bekor qilinadi.

Toshkent viloyatining „Yangiyoʻl“ jamoasi moliyaviy qiyinchilik tufayli Oʻzbekiston Birinchi ligasining 14 turida „Nasaf-Farm“ jamoasiga qarshi mehmodagi uchrashuvga tashrif buyurmadi va reglamentga koʻra Yangiyoʻl jamoasiga texnik magʻlubiyat (3:0) yozildi. 16-tur oʻyinlarida Toshkentning „Bunyodkor-Farm“ jamoasiga qarshi mehmondagi oʻyinga ham Yangiyoʻl jamoasi tashrif buyurmadi va texnik magʻlubiyat yozildi. 2023-yil 21-sentyabrda Oʻzbekiston Professional futbol ligasi „Birinchi liga reglamenti“ning 9.8 bandiga koʻra „Yangiyoʻl“ jamoasi 2023-yilgi Oʻzbekiston Birinchi ligasi ishtirokchilari safidan chetlashtiriladi va reglamentning 9.10 bandiga koʻra chetlashtirilgan jamoaning qancha oʻyin oʻtkazganidan qatʼiy nazar natijalari bekor qilinadi. Jamoaga tadbiq etilgan chetlatishlar va jarimalar oʻz kuchida qoladi.

## Chet ellik futbolchilar
Chet ellik oʻyinchilar soni har bir jamoasi uchun beshtadan iborat. Bir jamoa har bir oʻyinda maydonda faqat besh nafar xorijlik futbolchidan foydalanishi mumkin.

## Turnir jadvali


## Natijalar

### Natijalar jadvali

### Oʻynagan oʻyin boʻyicha natijalar

### Turlar boʻyicha pozitsiyalar

## Toʻpurarlar

## Oʻtish oʻyinlari – Pley-off

## Yana qarang

* Futbol boʻyicha 2023-yilgi Oʻzbekiston Superligasi

* Futbol boʻyicha 2023-yilgi Oʻzbekiston Kubogi
* Futbol boʻyicha 2019-yilgi Oʻzbekiston Liga Kubogi

* Futbol boʻyicha 2023-yilgi Oʻzbekiston Pro ligasi
* Futbol boʻyicha 2023-yilgi Oʻzbekiston Ikkinchi ligasi

## Manbalar

## Havolalar
* Oʻzbekiston Birinchi ligasi OʻzPFL rasmiy sayti
Tasbastau (Jambul viloyati)

**Tasbastau** (, 199?-yilgacha — Blagoveshchenka) — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Jualiy tumanidagi qishloq. Jetitoʻbe qishloq okrugi tarkibiga kiradi. KATO kodi — 314245500.
## Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 480 kishini (254 erkak va 226 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 568 kishi (277 erkak va 291 ayol) yashagan.
## Mahalliy aholi orasidan chiqqan taniqli shaxslarHmm
* Dosaev, Gʻani Qobilbekovich (1973-yilda tugʻilgan) — qozogʻistonlik kikbokschi.
## Manbalar
Tirsak urishtirish

**Tirsak urishtirish** norasmiy salomlashish boʻlib, unda ikki kishi tirsaklarini oʻzaro urushtirishadi. Ushbu salomlashishga qiziqish 2006-yildagi parranda grippi, 2009-yilgi choʻchqa grippi pandemiyasi, 2014-yilgi Ebola epidemiyasi va COVID-19 pandemiyasi davrida sogʻliqni saqlash xodimlari qoʻl silkitishga muqobil ravishda foydalanish kasallik tarqalishini kamaytirishini maʼlum qilganlar. Oxirgi pandemiya paytida rasmiylar hatto tirsagining zarbasi ham juda xavfli ekanligini maslahat berishdi va uzoqdan salomlashishni taklif qilishgan.

Salomlashish uchun tirsak urushtirish baʼzan 1980-yillardan boshlab koʻproq maʼlum boʻlgan musht urishtirishdan kelib chiqqan deb taxmin qilinadi.
## Madaniyatda
2009-yilga kelib, tirsak urishtirishni universitet rasmiylari va Nobel mukofoti sovrindori Peter Agre maʼqulladi. Amerika ilm-fan taraqqiyoti assotsiatsiyasi Jahon sogʻliqni saqlash tashkilotiga qoʻshildi va tirsak urishtirishni tasdiqladi. Biroq, bu maʼqullashlarning baʼzilari yaxshi gigiena maqsadlarida boʻlgani kabi, yaxshi hazil koʻrsatish uchun ham moʻljallangan edi.

„Tirsak urishtirish“ soʻzi 2006-yilda Yangi Oksford Amerika lugʻati tomonidan *"Yil soʻzi* " deb topilgan.

2009-yilgi Yashil belbogʻ festivalining ochiq havoda boʻlib oʻtgan marosimida, choʻchqa grippi bilan bogʻliq xavotirlar tufayli xristianlarning tinchlik marosimida odatdagidek „muqaddas oʻpish“ oʻrniga „tinchlik tirsagi“ bilan salomlashishga daʼvat etildi.

Nyu-Yorkda yashovchi kreativ direktor Stephen Paul Wright COVID-19 pandemiyasiga javoban „tirsak urishtirish“ uchun emoji yaratdi.

## Manbalar
Teris

**Teris** () — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Jualiy tumaniga qarashli qishloq. Koʻkbastau qishloq okrugining maʼmuriy markazi. KATO kodi — 314247100.
## Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 522 kishini (257 erkak va 265 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 907 kishi (452 erkak va 455 ayol) yashagan.
## Manbalar
Yusuf al-Andxuziy

** (Abu Yaʼqub) Yusuf ibn Ahmadan-Naxziy** (taxminan 440-hijriy yil (milodiy 1049-yil)da tugʻilib, 530-yil (milodiy 1136-yil)da Anduxuzda vafot etgan) — Buxoroda fiqh ilmini o‘rgangan va u yerda bir muddat yashab, Muhammad al-Barqiy va boshqalardan hadis eshitgan. U ulamolardan, ulamolar ham undan hadis rivoyat qilganlar.

## Manbalar
Terisashibulaq

**Terisashibulaq** () — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Jualiy tumanidagi qishloq. Qizilariq qishloq okrugi tarkibiga kiradi. Tuman markazi Bauyirjan Momishuli qishlogʻidan 14 km shimoli-sharqda joylashgan. KATO kodi — 314257700.
## Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 177 kishini (88 erkak va 89 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 164 kishi (80 erkak va 84 ayol) yashagan.
## Manbalar
Yusuf al-Iybsaniy

** (Abu Yaʼqub) Yusuf ibn Abu Bakr ibn Ahmad ibn Yaʼqub al-Iybsaniy** (hijriy 478-yilning safar oyi (milodiy 1085-yil)da tug‘ilib, 552-yil (milodiy 1157-yil)da vafot etgan) — u haqidagi maʼlumotlarni eshitib, uni shunday nisbaga mansub deb topganlar. U xushsiyrat, taqvodor qori va fozil shayx bo‘lgan.

## Manbalar
Tuktibay

**Tuktibay** (, 1993-yilgacha — Gagarino) — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Jualiy tumanidagi ovul.

Nurlikent ovul okrugi tarkibiga kiradi. KATO kodi — 314243500.
## Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 709 kishini (393 erkak va 316 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 705 kishi (348 erkak va 357 ayol) yashagan.
## Manbalar
Shaqpaq ata (Jambul viloyati)

**Shaqpaq ata** (, 1992-yilgacha — **Kremenevka**) — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Jualiy tumanidagi qishloq. Shaqpaq qishloq okrugi maʼmuriy markazi. Tumanning maʼmuriy markazi boʻlgan Bauyirjan Momishuli qishloqdan tahminan 8 km janubi-gʻarbda joylashgan. KATO kodi — 314255100.
## Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 2403 kishini (1228 erkak va 1175 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra qishloqda 2332 kishi (1198 erkak va 1134 ayol) yashagan.
## Etimologiyasi
Tarjimada bu soʻz „Chaqmoq ota“ degan maʼnoni anglatadi. Bir rivoyatga ko‘ra, Shaqpaq ota masjid asoschisining ismi emas, balki dushmanlar bilan bo‘lgan janglardan birida biron sababga ko‘ra berilgan taxallus ekanligini aytadi. Eskidan saqlanib qolingan hujjatlarda u koʻproq „Chaxmagʻota“ nomi bilan mashhur boʻlgan.
## Manbalar
Tavba-tazarru qilish marosimi

**Tavba-tazarru qilish marosimi** (Ispoved) - xristinalikda yetti sirli marosimlardan biri. U qilingan gunohdardan forig‘ bo‘lish maqsadida cherkovda bajariladi. Xristianlikka ko‘ra inson o‘zi qilgan gunohlariga iqror bo‘lishi, keyinchalik shu gunohlarni qilmaslik uchun Iso Masixdan mag‘firat so‘rashi lozim. Marosim Bibliyada keltirilgan quyidagi ko‘rsatmalar asosida shakllangan: “Xoh ayol bo‘lsin, xoh erkak bo‘lsin qandaydir gunoh sodir etgan bo‘lsa, istig‘for aytib, gunohlariga tavba qilsin” (Sonlar, 5:5,6).Bunda dindor cherkovga kelib, qilgan gunoxdari uchun tavba qiladi, ya’ni ruhoniy “ota”ga o‘zining barcha qilgan gunohlarini batafsil so‘zlab beradi, xattoki, qalbi tubidagi yashirin sirlarini ham. Cherkov nomidan gunohlarni kechirish huquqiga ega bo‘lgan ruhoniy uning gunohlaridan o‘tadi va unga nasihat qilib, uni to‘g‘ri yo‘lga soladi va Muqaddas Ruhning kuchi bilan uni gunohlaridan pok qiladi. Pravoslavlikda bu marosim quyidagicha bajariladi. Unga ko‘ra, gunohkor xristian Yevangeliye va xochdan iborat bo‘lgan analoy yoniga boradi. Ziyoratchi gunoxdardan forig‘ bo‘lish uchun ruhoniyga sodir etgan gunohi haqida so‘zlab berishi talab etiladi. Tavba-tazarru marosimidan oldin ruhoniy ibodat duolarini o‘qiydi. So‘ngra har bir gunohkor tiz cho‘kkan holda ich-ichidan pushaymon bo‘lib ruhoniyga sodir etgan gunohi haqida aytib beradi. Keyin esa, ruhoniy dindor boshiga yepitraxilni yopib, uning haqqiga gunohlarni kechirilishiga oid ibodat duolari o‘qib, Iso Masih nomidan uning gunohlari kechirib yuboradi. Pravoslavlik e’tiqodicha xudoning huzurida qilingan tavba Muqaddas Ruh tomonidan gunohlarning kechirilishiga sabab bo‘ladi. Pravoslavlikda tavba-tazarru qilish sirli marosimi gunohkorni ruhoniy Yevangeliye bilan cho‘qintirganidan so’ng yakunlanadi. Shuni aytib o‘tish kerakki, xristinalikning turli yo‘nalishlarida barcha ibodatlarda bo‘lgani kabi tavba-tazarru qilish an’analarida ham farq kuzatiladi. Masalan, pravoslavlik va katoliklik yo‘nalishlarida tavba tazarru qilish sirli marosim sifatida qabul qilinsa, protestantlikda ushbu marosim sirli marosimlar qatorida tan olinmaydi. Katolik an’analariga ko‘ra, tavba qilayotgan shaxs ruhoniyni ko‘rmasligi talab etilsa, pravoslavlikda aksincha ular yonma-yon turib Isodan birgalikda mag‘firat so‘raydilar. Shuningdek, pravoslavlikda tavba qilayotgan inson ruhoniy oldida tiz cho‘kkan holda aybiga iqror bo‘lsa, katolik cherkovida aksincha, ushbu marosim vaqtida ruhoniy maxsus kabina ichida o‘tirib ziyoratchining gunohlarini eshitadi. Bundan tashqari pravoslavlikda ruhoniy gunohlarni kechirish huquqiga ega bo‘lmay u gunohkor uchun xudodan mag‘firat soʻraydi. Gunohni kechirish Muqaddas Ruh ihtiyorida bo‘ladi. Katoliklikda esa aksincha ruhoniy gunohlarni qoʻshib yuborish, mag‘firat qilish huquqiga ega.
## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Avstriya bayrogʻi

Avstriya bayrog'i

Bayroq ko'rinishi

**[[Avstriya]]<nowiki/>ning davlat bayrog'i** XIII asrga oid  Avstriya qalqoni ( Bindenschild ) ranglaridan olingandan olingan.

Avstriya Respublikasining davlat bayrog'ining ranglari va uning umumiy ko'rinishi  1981-yil iyuldagi 1-sonli Federal Konstitutsiyaviy qonuni bilan qabul qilingan. Bayroq  qizil-oq-qizil ranglardan tashkil topgan

## Manbalar

* Andreas Kusternig: *Burgut va qizil-oq-qizil - Quyi Avstriyaning ramzlari.* katalog raqami.&nbsp;174, Vena, 1986 yil.
* Peter Diem : *Avstriyaning ramzlari.* *Belgilarda vaqt va tarix.* Kremayr&nbsp;& Scheriau, Vena 1995, ISBN 978-3-218-00594-4 . *Biz haqimizda bayroq&nbsp;... - Bayroqlar va bayroqlar,* p.&nbsp;73–82 ( Avstriya-Forumda onlayn to'liq matn ).
* Ulrike Mishel: *Gerblar va bayroqlar: respublika ramzlari.* In: *Jamoat xavfsizligi ,* 11-12/06, BMI (ed. ), Vena, 2006, p.&nbsp;69–75 ( to'liq matn onlayn (PDF) ).

## Havolalar

* Wappengesetz der Republik Österreich in der geltenden Fassung im RIS.
* *Insignien und Hoheitszeichen.* In: ''Dekorationen, Insignien und Hoheitszeichen.'' Website des Bundesministeriums für Landesverteidigung.

## Havolalar
Togʻiztarau

**Togʻiztarau** () — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Jualiy tumanidagi qishloq. Toʻgʻiztarau qishloq okrugining maʼmuriy markazi. KATO kodi — 314265100.
## Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 521 kishini (272 erkak va 249 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 451 kishi (236 erkak va 215 ayol) yashagan.
## Manbalar
Toro fonusi

**Toro fonusi** - sintoiylik ibodatxonasida joylashgan tosh, daraxt, chinni va metalldan yasalgan fonus. Sintoiylik ibodatxonasi jihozlaridan biri bo‘lgan mazkur tosh lampaning arxitekturasi Xitoy arxitekturasidan olingan bo‘lib, avvaliga faqatgina buddaviylik ibodatxonasida foydalanilgan. Xeyan (794-1185) hukmronlik qilgan davrdan boshlab, ushbu fonus sintoiylik ibodatxonasida qurila boshlagan. Mazkur fonusning aksariyati toshdan yasalgani uchun, u tosh lampa deb, ham ataladi. Sintoiylikda ibodat, an’ana va marosimlarni bajarishda ibodatxona hududida joylashgan fonuslarning barchasi bir vaqtning o‘zida yoqib qo‘yiladi.
## Manbalar

## Adabiyotlar
*