open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Italiya Qirolligi milliy madhiyasi

**Marcia Reale d’Ordinanza** (italyancha talaffuzi: [ˈmartʃa reˈaːle dordiˈnantsa]; „Qirollik marshi“) yoki Fanfara Reale (ital. [faɱˈfaːra reˈaːle]; tarjimasi: „qirollik fanfari“) Italiya Qirolligining 1861 va 1946-yillardagi rasmiy milliy madhiyasi hisoblanadi. Madhiya 1831-yilda Giuseppe Gabetti tomonidan Sardiniyalik Charles Albertoning buyrugʻiga asosan yaratilgan. Shuningdek, Sardiniya milliy madhiyasi bilan birga qirollik uyining madhiyasi hisoblanadi..

## Tarix
Manbalarga koʻra, Giuseppe Gabetti boshqa bastakorlar bilan birgalikda 1834-yilda oʻsha paytdagi birinchi davlat kotibi Emanuele Pes di Villamarina tomonidan boshlangan yangi marsh tanlash uchun tanlovda qatnashgan. Tanlov natijalariga koʻra Gabettining ishi tanlab olingan. Biroq, muallif oʻziga tegishli boʻlgan 50 liralik mukofotdan bosh tortdi. Qirollik marshi „Gvardiyalar“ brigadasining maxsus marshi va Sardiniya qirolligining qolgan toʻqqizta brigadasi („Savoia“, „Piemonte“, „Aosta“ "„Kuneo“, „Rejina“, „Kasale“, „Pinerolo“, „Savona“ va „Acqui“) uchun umumiy madhiya sifatida qabul qilingan. 1834-yil 2-avgustda general Pes di Villamarina tomonidan imzolangan sirkulyar bilan tasdiqlagan.

## Matn

## Manbalar
Ildar Magdeev

**Ildar Magdeev** (; 1984-yil 11-aprelda tugʻilgan) – oʻzbekistonlik nafaqadagi futbolchi.

## Futbolchilik faoliyati
Ildar 15 yoshida „Buxoro“ klubi tarkibida kattalar futbolida debyut qilgan. Bu klubdagi dastlabki ikki mavsumda u Oʻzbekiston chempionatida bor yoʻgʻi 2 ta oʻyinda maydonga tushgan boʻlsa, 2001-yilda 22 ta oʻyinda qatnashgan.

2002-yilda Magdeev oʻsha paytda mamlakatning soʻzsiz eng kuchli klubi boʻlgan „Paxtakor“ klubiga oʻtgan. 2002—2007 yillarda „Paxtakor“ Magdeev bilan ketma-ket olti marta „oltin dubl“ga erishgan, Oʻzbekiston chempionati va kubogini qoʻlga kiritgan. 2008—2010-yillarda uch marta kumush medal sohibi boʻlgan, 2009-yilda esa navbatdagi kubokni qoʻlga kiritgan.

2009 va 2010-yillarda u Rossiyaning „Rubin“ va „Ural“ jamoalarini qishki koʻrigiga borgan. 2011-yilda Xitoyning „Qingdao Zhongneng“ klubida oʻynagan. Vataniga qaytgach, „Paxtakor“ jamoasi bilan shartnoma imzolagan, ammo oʻyin amaliyotiga ega boʻlmadi va 2012-yilning yozida Toshkentning „Lokomotiv“ jamoasiga koʻchib oʻtgan. Lokomotiv klubi tarkibida chempionatda bronza medallarini qoʻlga kiritgan. Keyingi mavsumda Toshkentning boshqa bir klubi, "Oqtepa"da birinchi ligada toʻp surgan. Yozgi transfer oynasi vaqtida Samarqandning „Dinamo“ klubiga oʻtgan. 2014-yilda yana „Oqtepa“ safida oʻynab, Oʻzbekiston kubogi chorak finaliga qadar yetib borgan.

## Xalqaro faoliyati
2002-yilning 21-avgustida Ozarbayjonga qarshi oʻrtoqlik uchrashuvida Oʻzbekiston milliy terma jamoasi safida debyut qilgan.

Ildar 2004-yilgi Osiyo Kubogida qatnashgan, ikki oʻyinda, Turkmanistonga qarshi guruh bosqichida va Bahrayn bilan chorak finalda maydonga tushgan. 2007-yilda Osiyo Kubogi final turnirida ham terma jamoaga kiritilgan, biroq birorta ham oʻyinda maydonga tushmagan.

Terma jamoa tarkibidagi soʻnggi oʻyinini 2012-yilning 29-fevralida Yaponiyaga qarshi oʻtkazgan. Magdeev terma jamoada jami 23 ta oʻyin oʻtkazgan. Rasmiy oʻyinlarda terma jamoa safida gol ura olmagan, ammo 2009-yilning yanvarida Sankt-Peterburgning „Zenit“ klubi bilan sinov oʻyinida gol urgan.

## Murabbiylik faoliyati
2021-yil Oʻzbekiston U-18 terma jamoasida bosh murabbiylik qilgan.

## Yutuqlari

* Oʻzbekiston chempioni (6): 2002, 2003, 2004, 2005, 2006, 2007
* Oʻzbekiston kubogi sohibi (7): 2002, 2003, 2004, 2005, 2006, 2007, 2009

#### Xalqaro musobaqalar

* MDH chempionlar kubogi: (1) 2007

## Havolalar

## Manbalar

* Ildar Magdeev National-Football-Teams.com saytida
* Ildar Magdeev Footballfacts saytida

* Ildar Magdeev Soccerway saytida
* Ildar Magdeev Transfermarkt saytida
Bayram Mustafoyev

**Bayram Baxtiyar oʻgʻli Mustafoyev** () — ozarbayjonlik paralimpiya dzyudochisi, 66 kilogrammgacha boʻlgan vazn toifasida va B2 koʻzi ojizlar toifasida ishtirok etadi, ikki karra jahon (2014 va 2018-yil) va Yevropa (2011, 2013 va 2015-yil) chempioni. 2011-yilgi Butunjahon oʻyinlari ishtirokchisi (5-oʻrin) . Londonda boʻlib oʻtgan 2012-yilgi Paralimpiya oʻyinlarida va Rio-de-Janeyrodagi 2016-yilgi Paralimpiya o‘yinlarida Ozarbayjon sharafini himoya qilgan va kumush medalni qoʻlga kiritgan.

2016-yil sentyabr oyida Ozarbayjon Prezidenti Ilhom Aliyevning farmoni bilan Rio-de-Janeyroda oʻtkazilgan XV yozgi Paralimpiya oʻyinlarida erishgan yuksak yutuqlari, shuningdek, Ozarbayjon sportini rivojlantirishga qoʻshgan xizmatlari uchun Mustafoyev III darajali „Vatanga xizmatlari uchun“ ordeni bilan taqdirlanadi .

2017-yilgi Yevropa chempionatida Mustafoyev kumush medalni, xudi shu yili Bokuda oʻtkazilgan „Islom birdamlik oʻyinlari“ning kumush medali sovrindori boʻladi va finalda hamyurti Elchin Tolibovga imkoniyatni qoʻldan boy beradi  .

2018-yilda u Portugaliyadagi jahon chempionatida ishtirok etib, 66 kilogrammgacha boʻlgan vazn toifasida chempion boʻladi. Mazkur yil chempionatda Ozarbayjon erkaklar jamoasi tarkibida Mustafoyev jamoaviy turnirning bronza medaliga sovrindori boʻladi .

2019-yilda Genuya shahrida Mustafoyev oʻz vazn toifasida (66&nbsp;kg gacha) koʻzi ojizlar va zaif koʻruvchilar oʻrtasidagi Yevropa chempionatida gʻalabaga erishadi, shuningdek, Ozarbayjon aralash jamoasi tarkibida ham Yevropa chempioniga aylanadi .

## Manbalar
Nogeyama hayvonot bogʻi

bepul hayvonot bogʻi, 1951-yil aprel oyida ochilgan va Yaponiyadagi Yokohama shahridagi Nishi-ku shaharchasidagi Nogeyama bogʻida joylashgan. U 9,6 gektar (24 akr) maydonni egallaydi, u yerda 100 xil turdagi 1400 ga yaqin hayvonlar yashaydi. hayvonot bogʻi har kuni 9:30 dan 16:00 gacha faoliyat yuritadi va dushanba kunlari yopiq boʻladi.

Hayvonot bogʻi Yokohama hayvonot bogʻi tomonidan nazoratga olingan va Yaponiya hayvonot bog'lari va akvariumlar uyushmasi (JAZA) aʼzosi hisoblanadi.

## Hayvonlar
Hayvonot bogʻidagi hayvonlar orasida mandarin o'rdaklari, turnalar, qizil pandalar, shimpanzelar, hamadryas babunlari, sudralib yuruvchilar, sher, yoʻlbarslar, tanuki (rakun itlari), boʻrsiq, qirgʻovul, sevgi qushlari, zebralar, jirafalar, tuyalar, varilar, qora qalpoqli kapuchinlar, oqqushlar, oʻrdaklar, kagular, pingvinlar, vallabi, kiyik, burgutlar, boyqushlar, kondorlar, ayiqlar uchraydi.

Qizil panda hayvonot bogʻiga tashrif buyuruvchilar koʻradigan asosiy hayvonlardan biri, shuningdek, u hayvonot bogʻining eng mashhur hayvonlaridan biridir.

## Makigahara bolalar hayvonot bogʻi
**Makigahara bolalar hayvonot bogʻi** 1979-yilda Nogeyama hayvonot bogʻi tarkibida ochilgan. Bu yerda asosan sichqonlar, gvineya choʻchqalari, tovuqlar va kabutarlar va ilonlar kabi mayda hayvonlarni uchratish mumkin.

## Muhofazaga olingan jonivorlar
Nogeyama hayvonot bogʻi Yaponiyadagi birinchi hayvonot bogʻi boʻlib, bu yerda leopard (1952), qora antilopalar (1953), dromedar (1954), yalqov ayiq (1965), halqa dumli lemur (1969), qoziqli gibbon va qoraquloq (1974), leopard (1983), gigant chumolixoʻr (1985), Klaynman toshbaqasi (1992), Osiyo oʻrmon toshbaqasi (1997), radiatsiya toshbaqasi (2009) singari noyob turlar koʻpaytiriladi. Bu, shuningdek, 1972-yilda kamayib ketish havfi ostida turgan kondorlarni muvaffaqiyatli koʻpaytirish bilan tanilgan dunyodagi ikkinchi hayvonot bogʻi hisoblanadi. 2016-yilda Madagaskarda yo‘qolib ketish xavfi ostida turgan Ploughshare toshbaqasi keltirilib koʻpaytirila boshlandi.

## Manbalar

## Havolalar
*  (Japanese)
* Nogeyama Zoological Gardens Remembrance and Records  (in Japanese)
* Oideyo! Nogeyama Zoo (in Japanese)
Bosniya va Gersegovinaga qarashli shaharlar roʻyxati

Bu **[[Bosniya va Gersegovina|Bosniya va Gertsegovinadagi]]** 10 000 dan ortiq aholisi bo'lgan (yoki 20 000 dan ortiq aholiga ega bo'lsa munitsipalitet hisoblanadi) **[[shahar]] va qishloqlar ro'yxati** keltirilgan. 

## Aholi provinsiyalari
Aholi provinsiyalari va munitsipalitetlardan tashqari, Bosniya va Gertsegovinada ham rasmiy ravishda belgilangan shaharlar uchun maxsus tartib mavjud. Rasmiy shaharlarning o'z meri va shahar kengashi bor, bu shahar kengashi va meriga ega bo'lgan Bosniya va Gersegovina munitsipalitetlaridan katta farq qiladi. Bosniya va Gertsegovinada o'ttiz ikkita rasmiy shahar mavjud (2022 yil holatiga ko'ra):
 
*Banja Luka
*Bijeljina
*Bihać
*Bosanska Krupa
*Cazin
*Čapljina
*Derventa
*Doboj
*Goražde
*Gračanica
*Gradačac
*Gradiška
*Istočno Sarajevo
*Konjic
*Laktaši
*Livno
*Lukavac
*Ljubuški
*Mostar
*Orašje
*Prijedor
*Sarajevo
*Srebrenik
*Stolac
*Široki Brijeg
*Trebinje
*Tuzla
*Visoko
*Zavidovići
*Zenica
*Zvornik
*Živinice

## Roʻyxat
Roʻyxatga faqat maʼmuriy hududi aholisi 20 000 dan ortiq boʻlgan 55 ta shahar va aholi punktlari kiritilgan. Ma'muriy hududida 61 516 kishi istiqomat qiluvchi Istočno Sarayevo ushbu hududga kiritilmagan, chunki u faqat ma'muriy ma'noda shahar sanaladi.

**"¤" belgisi rasmiy shahar uchun ishlatilgan.**

## Manbalar
Husayn Rahimli

**Husayn Natig o'g'li Rahimli** ( , 1995-yil 10-iyulda tug‘ilgan ) — ozarbayjonlik dzyudochi, Tokioda bo‘lib o‘tgan 2020-yilgi yozgi Paralimpiya o‘yinlari g‘olibi, 2018-yilda ko‘zi ojizlar va zaif ko‘ruvchilar o‘rtasidagi jahon chempionatining kumush medali sovrindori, 2015-yilgi yozgi Universiadaning bronza medali sovrindori, 2017—2019-yillarda ko‘zi ojizlar va zaif ko‘ruvchilar o‘rtasida Yevropa chempionatlari, ko‘zi ojizlar va zaif ko‘ruvchilar o‘rtasida Toshkent Gran-prisi (2019), Bokuda ko‘zi ojizlar va zaif ko‘ruvchilar o‘rtasida o‘tkazilgan “Katta dubulg‘a” turnirining kumush medali sovrindori (2019) hisoblanadi.

## Tarjimai hol
Husayn Rahimli 1995-yil 10-iyulda tug‘ilgan. 2011-yili Trabzonda o‘tkazilgan Yevropa o‘smirlar yozgi Olimpiya festivalida kumush medalni qo‘lga kiritdi. O'sha yili Kiyevda 17 yoshgacha bo'lgan yoshlar o'rtasidagi jahon chempionatida bronza medalini qo'lga kiritdi.

2013-yilda Rahimli 73 kilogrammgacha bo‘lgan  vazn toifasida Tbilisidagi Jahon kubogi va Bokudagi "Katta dubulg‘a" turnirining bronza medali sovrindori bo‘ladi. Rahimli 2014-yilda Polshaning Vroslav shahrida o‘smirlar (23 yoshgacha) o‘rtasida o‘tkazilgan Yevropa chempionatida bronza medalini qo‘lga kiritdi.

2015-yilda u Kvanjuda bo‘lib o‘tgan yozgi Universiadaning bronza medali sovrindoriga aylanadi.

2017-yilda Uolsollda o‘tkazilgan ojizlar va zaif ko‘ruvchilar o‘rtasidagi dzyudo bo‘yicha Yevropa chempionatida uchinchi o‘rinni olishga erishadi. 2018-yilda Odivelash shahrida (Lissabon) ko‘zi ojizlar va zaif ko‘ruvchilar o‘rtasidagi jahon chempionatida ikkinchi o‘rinni egalladi. Mazkur chempionatda Ozarbayjon erkaklar jamoasi tarkibida Abasli jamoaviy turnirning bronza medali sazovor bo‘ladi. 2019-yilda Rahimli Toshkentdagi Gran-prining bronza, Bokudagi Gran-prining kumush medaliga ega bo‘lgach,  joriy yilda u ko‘zi ojizlar va zaif ko‘ruvchilar o‘rtasidagi Yevropa chempionatida o‘z vazn toifasida (81 kg gacha) bronza medalini qo‘lga kiritadi, shuningdek, Ozarbayjon aralash jamoasi tarkibida Yevropa chempioni bo‘ladi.

2021-yilning may oyida Rahimli ko‘zi ojizlar va zaif ko‘ruvchilar o‘rtasidagi Boku Gran-prisining kumush medalini oladi va finalda o‘zbekistonlik Davurxon Karomatovga imkoniyatni boy berib qo‘yadi .

2021-yili Tokiodagi Paralimpiya o‘yinlarida Husayn Rahimli chorak finalda britaniyalik Daniel Pauellni, yarim finalda janubiy koreyalik Jung-Min Lilar ustidan g‘alaba qozonadi. Finalda Rahimli o‘zbekistonlik Davurxon Karamatovni mag‘lub etib, debyut Paralimpiya o‘yinlarining oltin medalini qo‘lga kiritishga muvaffaq bo‘ladi .

Ozarbayjon Respublikasi Prezidenti Ilhom Aliyevning 2021-yil 6-sentabrdagi farmoniga ko‘ra, Husayn Rahimli Tokio shahrida o‘tkazilgan XVI yozgi Paralimpiya o‘yinlarida erishgan yuksak yutuqlari va Ozarbayjon sportining rivojlanishiga qo‘shgan xizmatlari uchun “1-darajali Vatanga xizmatlari uchun” ordeni bilan taqdirlanadi.

## Manbalar

## Havolalar

* Husayn Rahimli — *judoinside.com* saytidagi profil
Polsha Konik

**Polsha Konik** (*konik*) — oʻrta boʻyli otlarning polshalik zoti. Ushbu zotga XIX asrda yoʻq boʻlib ketgan Tarpan oti eng koʻp ta'sir qilgan deb ishoniladi.

## Tarix
XX asrning boshlarida Polshada tarpan zoti yordamida koʻpaytiriladigan "konik" uy ishchi otining zoti mavjud edi. Tuzilishi (fenotip) boʻyicha bu zot tarpanga juda yaqin edi. Tarpan yoʻq boʻlib ketganidan soʻng, Belaya veja pushchasining Polsha qismida, dehqon xoʻjaliklaridan (tarpanlar turli vaqtlarda paydo boʻlgan va nasl bergan) toʻplangan otlardan tarpan zotiga oʻxshash otlar sun'iy ravishda tiklangan va ularning tashqi koʻrinishi tarpanga oʻxshaydi. Ular Yevropa oʻrmon-dashtlari sharoitiga moslashgan. Ba'zi otlar esa yovvoyi tabiatga qoʻyib yuborildi, keyinchalik tarpan otlari ham Belorussiyaning Belovejskaya Pushcha qismiga keltirildi. Ba'zi ekologik tashkilotlar, masalan, Toros jamgʻarmasi yoki Yevropa yovvoyi tabiati, soʻnggi yillarda olimlar tomonidan nashr etilgan DNK tekshiruvlariga asoslanib, Konikning Yevropaning mahalliy yovvoyi otlari bilan aloqasi boʻrttirilmasligi kerakligini ko'rsatadi.

Hozirda Polsha otlari dunyoning koʻplab hayvonot bogʻlarida yashaydi va 2011-yil oxirida Butunjahon tabiatni muhofaza qilish jamgʻarmasi (WWF) ularni tabiatga qaytarish dasturini ishga tushirdi.

## Tashqi koʻrinish
Polsha koniklari tanasining orqa tomoni qora kamarli sichqon rangida. Bu zotning ba'zi otlari ranggi qishda oq rangga aylanadi. Otning balandligi 125-135 sm. Konik ibtidoiy otning xususiyatlariga ega va tarpanga oʻxshaydi.

## Yana qarang

* Belarus jabdugʻli oti
* Gutsul poni
* Xeka oti

## Manbalar



## Adabiyot
* Van Vuure, Cis, ''On the origin of the Polish konik and its relation to Dutch nature management.''  ''Lutra 57(2): 111-130.'' , 2014.
* Van Vuure, Cis, *From kaikan to konik - Facts and perceptions surrounding the European wild horse and the Polish konik.* *Semper, Warszawa. p. 445.*, 2015, .  http://semper.istore.pl/en_US/p/From-kaikan-to-konik/23076145 [archive]

## Havolalar
* Polsha Konik
* Yovvoyi otlar. Otning toʻgʻridan-toʻgʻ ajdodi Tarpan otlari
Qoyaga ko‘tarilish

**Qoyaga ko‘tarilish** ( ) — bu tabiiy yoki sun’iy relflarga ko‘tarilishdan iborat sport turi va faol dam olishga kiradi. Alpinizmning bir turi sifatida paydo bo‘lgan qoyaga ko‘tarilish bugungi kunda mustaqil sport turiga aylandi. 2016-yil 3-avgustda qoyaga chiqish sporti XOQ tomonidan 2020-yilgi yozgi Olimpiya o‘yinlarining Olimpiya dasturiga kiritildi .

## Qoyaga ko‘tarilishning paydo bo‘lishi va rivojlanishi

Tog‘li hududlarni o‘zlashtirish va hayotga moslashish jarayonida inson tomonidan qoyali relflarni oshib o‘tish usuli sifatida qoyaga chiqish ancha uzoq vaqt oldin paydo bo‘lgan. Qoyaga ko‘tarilish utilitar kundalik vazifalarni (ov qilish, tog‘larda eng qisqa yo‘llarni topish va hokazolar) hal qilish uchun emas, balki o‘ziga ishonch bildirish, sport muammolarini hal qilish ya’ni o‘ziga xos tarzda faol dam olish va ushbu sport turi XIX asrda tog‘li hududlarda paydo bo‘lgan.

Bo‘sh vaqtda qoyaga ko‘tarilish esa Yevropada keng tarqaldi: Germaniyaning qoyali hududlari (Sakson Shveysariyasi, Sittau tog‘lari va boshqalar), Avstriya (Tirol Alp tog‘lari), Shotlandiya, Irlandiya, Shveysariya va boshqa mamlakatlarning qoyalarini o‘z ichiga oladi.

Amerika Qo‘shma Shtatlarda 20-asr boshlarida Yosemit milliy bog‘ida qoyaga ko‘tarilish vujudga keladi va barqaror rivojlana boshladi.

Dunyoda qoyaga ko‘tarilish rivojlangani sari yangi hududlar o‘rganildi. Hozirgi vaqtda dunyoda 2500 dan ortiq qoyaga ko‘tarilish zonalari mavjud .

20-asrning ikkinchi yarmida qoyaga chiqish butun dunyoda tan olingan sport turiga aylandi, unda muntazam ravishda xalqaro musobaqalar o‘tkazib kelinadi.

## Manbalar

## Adabiyot

*
Shavkat Salomov

**Shavkat Salomov** (1985-yil 13-noyabrda tugʻilgan) – Oʻzbekistonlik sobiq futbolchi, hujumkor yarim himoyachi va hujumchi pozitsiyasida oʻynagan. 2011-yilda Qatarda oʻtkazilgan AFC Osiyo kubogida Oʻzbekiston milliy terma jamoasi tarkibida ishtirok etgan. Buxoroning „Buxoro“ klubi bosh direktori.

## Futbolchilik faoliyati
"Buxoro" yoshlar sport maktabi tarbiyalanuvchisi. 2000—2006-yillarda „Buxoro“ klubida oʻynagan. 2007—2012-yillarda Toshkentning „Bunyodkor“ jamoasida oʻynagan. 2010-yilda Salomov „Nasaf“ Qarshi klubi bilan shartnoma imzolagan.

2013-yil fevral oyida Salomov Qozogʻistonning „Jetisu“ klubiga oʻtgan. 2013-yil 9-mart kuni Qozogʻiston chempionatining 1-turida „Qayrat“ga qarshi oʻyinda Salomov oʻzining debyut uchrashuvida 3:3 hisobida durang oʻynadi „Jetisu“ tarkibida birinchi golini urgan.

2014-yilning yanvarida u „Irtish Pavlodar“ bilan shartnoma imzolagan. Ammo fevral oyida u klub rahbariyatining tenge devalvatsiyasi munosabati bilan maoshni oshirishdan bosh tortgani uchun jamoani tark etgan. 2014-yilning fevralida u Qozogʻistonning boshqa bir klubi Qaragʻandining „Shaxtyor“ klubi bilan shartnoma imzolagan. 2015-yilda vataniga qaytib, „Olmaliq“ jamoasiga kelib qoʻshilgan. 2016-yilda Buxoroga qaytib kelgan. 2017-yilning bahorida Salomov Qozogʻistonning „Atirau“ klubi bilan shartnoma imzolagan. 2018-yilning 8-yanvar kuni Salomov „Buxoro“ bilan shartnoma imzolagan. 2019-yil Termizning „Surxon“ jamoasi safiga oʻtgan. 2022-yil iyul oyida Jizzaxning „Soʻgʻdiyona“ jamoasi safiga oʻtgan. Mavsum yakunida futbolchilik faoliyatini yakunlagan.

### Terma jamoadagi faoliyati
2007-yilda Oʻzbekiston terma jamoasi safida ikkita oʻyin oʻtkazgan. Salomov 2010-yilgi Jahon chempionati saralash bosqichida milliy terma jamoa safida ikki marta maydonga tushgan. Oʻzbekiston terma jamoasi tarkibida 2011-yilgi Osiyo kubogining yarim finalchisiga aylangan.

## Futboldan keyingi faoliyat
2023-yilgi mavsum boshida futbolchilik foaliyatini yakunlagan va Buxoro klubi tizimida faoliyatini boshlagan. 2024-yil yanvar oyida „Buxoro“ klubi bosh direktori sifatida tayinlangan.

## Faoliyat statistikasi

### Klub statistikasi

### Xalqaro

*2015-yil 31-mart oʻtkazilgan oʻyindagi aniq statistika*

### Milliy terma jamoada gollar

## Yutuqlari

; Bunyodkor

* Oʻzbekiston chempioni (3): 2008, 2009, 2011
* Oʻzbekiston chempionati kumush medali sovrindori: 2012
* Oʻzbekiston kubogi sohibi (2): 2008, 2012
* Oʻzbekiston kubogi finalchisi: 2009

; Nasaf

* Oʻzbekiston chempionatining bronza medali sovrindori: 2010

## Manbalar

## Havolalar
* Shavkat Salomov FK Qaraganda Shaxtyor saytida
* Shavkat Salomov Transfermarkt saytida
* Shavkat Salomov Footballfacts saytida
* 
*
Avstraliya A-Liga Oltin Butsa mukofoti

**Avstraliya A-Liga Oltin Butsa mukofoti** — Avstraliya A-Ligasi (ayollar futbol ligasi)da eng yaxshi toʻpurarga beriladigan yillik futbol mukofoti.

Avstraliya A-Ligasining oʻzi dastlab 2008-yilda Avstraliyada ayollar futbolining eng yuqori toifali ligasi sifatida tashkil etilgan. Ayni oʻsha yili Avstraliya A-Liga Oltin Butsa mukofoti ham taʼsis etilgan va hozirga qadar yilda bir marotaba beriladi. Avstraliya A-Liga Oltin Butsa mukofoti esa doimiy mavsumda eng yaxshi toʻpurar boʻlgan futbolchilarga beriladi (lekin ushbu toʻplar farqini hisobga olayotganda play-off bosqichining final seriyasida urilgan gollarhisobga olilmaydi). Dastlabki Avstraliya A-Liga Oltin Butsa mukofotini Sydney FKC jamoasining vakili Leena Khamis qoʻlga kiritdi. Leena Khamis Avstraliya A-Liga Oltin Butsa mukofotini oʻsha mavsumda yettita gol qoʻlga kiritgan.

Michelle Heyman, Kate Gill va Sem Kerr ikki martadan Avstraliya A-Liga Oltin Butsa mukofotini qoʻlga kiritishgan. Angliyalik Jodie Taylor avstraliyalik boʻlay turib Avstraliya A-Liga Oltin Butsa mukofotini birinchi boʻlib qoʻlga kiritdi.

## Avstraliya A-Liga Oltin Butsa mukofoti sovrindorlari roʻyxati

*Samaradorlik koʻrsatkichi bu futbolchining urgan gollari sonining oʻtkazgan oʻyinlari soniga nisbati, yaʼni bu raqamlar futbolchi bir oʻyinda oʻrta hisobda nechta gol urish koʻrsatkichini koʻrsatganini bildiradi.*

## Sovrindorlar jamoalar kesimida

## Yana qarang

* Ayollar sportidagi eng nufuzli mukofotlar roʻyxati
* A-League Ayollar rekordlari va statistikasi
* Julie Dolan medali

## Manbalar
Javohir Siddiqov

**Javohir Alisherovich Siddiqov** (, 1996-yil 8-dekabrda tugʻilgan) – oʻzbekistonlik professional futbolchi, Qoʻqonning „Qoʻqon 1912“ klubi va futbol boʻyicha Oʻzbekiston milliy terma jamoasida oʻynaydi.

## Futbolchilik faoliyati
Toshkentning „Paxtakor“ jamoasi tarbiyalanuvchisi. Javohir ushbu klubning yoshlar jamoasida oʻynagan. 2016-yilda „Paxtakor“ning asosiy tarkibida ikkita oʻyin oʻtkazgan.

2016-yilgi mavsum ikkinchi davrasida Qoʻqon 1912 klubi tarkibiga oʻtgan va asosiy tarkib futbolchilaridan biriga aylangan. 2021-yil Toshkentning „Lokomotiv“ klubi bilan shartnoma imzolagan. 2023-yildan Qarshining „Nasaf“ klubi bilan shartnoma imzolagan.

### Xalqaro faoliyati
2013-yilda 17 yoshgacha boʻlgan Oʻzbekiston yoshlar terma jamoasida toʻrtta oʻyin oʻtkazgan. 2014—2015-yillarda 19 yoshgacha boʻlgan Oʻzbekiston yoshlar terma jamoasida 6 ta oʻyin oʻtkazgan. 2018-yil Oʻzbekiston U-23 (Olimpiya) terma jamoasi tarkibida 2018-yilgi Osiyo oʻyinlaridan ishtirok etgan. 2018-yilning yanvar oyida Oʻzbekiston yoshlar terma jamoasi bilan birga 23 yoshgacha boʻlgan futbolchilar oʻrtasidagi Osiyo chempionatida gʻolib chiqqan.

Siddiqov Oʻzbekiston milliy terma jamoasidagi debyutini 2018-yilning 27-mart kuni Marokash terma jamoasiga qarshi oʻyinda (2:0) oʻtkazgan. U 2019-yilgi Osiyo Kubogida Oʻzbekiston terma jamoasi safida ishtirok etgan va turnir davomida 4 ta oʻyin oʻtkazgan. Turkmaniston terma jamoasi bilan oʻyinda milliy terma jamoadagi ilk golini urgan.

: *Gol va natijalar roʻyxatida birinchi boʻlib Oʻzbekistonning gollari qayd etilgan*.

## Yutuqlari
**Paxtakor**
* Oʻzbekiston Superligasi chempioni **(3)**: 2015, 2019, 2020
* Oʻzbekiston Kubogi gʻolibi **(2)**: 2019, 2020, 
* Oʻzbekiston Liga kubogi sohibi (**1)**: 2019
**Nasaf**

* Oʻzbekiston Superligasi chempioni: (1) 2024
* Oʻzbekiston Superkubogi sohibi: (2) 2023, 2024, 2025
* Oʻzbekiston Kubogi gʻolibi: (1) 2023

### Terma jamoa
* Yoshlar oʻrtasidagi Osiyo chempionati chempioni: 2018-yil

## Manbalar

## Havolalar

* Javohir Siddiqov Soccerway saytida
* Javohir Siddiqov Milliy futbol terma jamoalar saytida
* Javohir Siddiqov Transfermarkt saytida
* Javohir Siddiqov Worldfootball saytida
Estoniyaga qarashli shaharlar roʻyxati

xQuyida Estoniyadagi shaharlar va qishloqlar roʻyxati keltirilgan. Estoniyada 47 ta shahar bor, ularning aksariyati 1918-yilgacha nemis yoki ruscha nomlari bilan nomlanib kelingan. 1940-yilda Estoniya Sovet Ittifoqi tomonidan anneksiya qilingandan soʻng, estoncha nomlar rus tilida qoʻllanila boshlangan edi, bu esa rus tilida baʼzi joy nomlarining notoʻgʻri ishlatilishiga olib keladi (masalan, Vilyandi, Pylva. Aslida esa Viljandi, Põlva).

## Roʻyxat

## Manbalar
Chance the Rapper

**Chancelor Johnathan Bennett** — (1993-yil 16-aprelda tugʻilgan), professional **Chance the Rapper** taxallusi bilan tanilgan, amerikalik reper, qoʻshiqchi, qoʻshiq muallifi va prodyuser. Chikagoda tugʻilib oʻsgan Bennett 2012-yilda oʻzining „10 Day“ debyut miksteypini chiqardi. U 2013-yilda oʻzining ikkinchi miksteypi „Acid Rap“ni chiqarganidan soʻng tanila boshladi. Keyinchalik u 2016-yilda o‘zining uchinchi miksteypi „Coloring Book“ni chiqardi va u tanqidchilar tomonidan eʼtirof etildi. Bu unga uchta Grammy mukofotini, jumladan, *eng yaxshi rep albomi* mukofotini taqdim etdi, bu uning Grammy mukofotini qoʻlga kiritgan birinchi striming albomi boʻldi va Billboard 200da sakkizinchi oʻrinni egalladi. Uning debyut studiya albomi „The Big Day“ 2019-yilda chiqdi.

Yakkaxon karyerasidan tashqari, Bennett Chikagodagi *Savemoney* guruhining aʼzosi va „The Social Experiment“ guruhining vokalisti. 2015-yilda karnaychi Niko Segal boshchiligidagi „Surf“ albomini chiqardilar. U oʻzi istiqomat qiladigan Chikagoda ijtimoiy faollik jamoasini tuzgan.

## Karyera boshlanishi

Johnathan Bennett oʻrta maktabda uning baʼzi oʻqituvchilari uning musiqachi boʻlishga intilishlarini masxara qilishgan. 2011-yil boshida, marixuana saqlaganligi uchun 10 kun kampusda yashashga majbur boʻlgan, shu sababli Bennet 2011-yil boshida oʻzining birinchi loyihasini, „10 Day“ (10 kun) miksteypini yozdi. 2011-yil dekabr oyida u „Windows“ nomli qoʻshigʻini chiqardi va oʻzining „10 day“ loyihasini omma oldida eʼlon qildi. 2012-yil fevral oyida Bennett Complex jurnalining „10 New Chicago Rappers to Watch Out For“ (Eʼtibor qilish kerak boʻlgan 10 ta yangi Chikago rapperi) roʻyxatidan joy egallagan. Bennet miksteypni 2012-yil 3-aprelda chiqardi va shu vaqtdan beri u „DatPiff“ sayti orqali 500 000 martadan ortiq yuklab olindi. Miksteyp mahalliy aholi tomonidan yaxshi qabul qilindi. Miksteyp ham Forbes jurnalining eʼtiborini tortdi, u nashrning „Cheap Tunes“ ruknida aks ettirilgan.

## Diskografiya

## Filmografiya
### Filmlar

### Qisqa filmlar

## Manbalar
Afrikaning eng yaxshi futbolchisi mukofoti

Har yili Afrikaning eng yaxshi futbolchisiga topshiriladigan **[[Afrika|Afrikaning]] eng yaxshi futbolchisi mukofoti** Afrika Futbol Konfederatsiyasi (CAF) tomonidan 1992-yildan beri eng yaxshi futbolchilarga beriladi. Undan oldin esa „*Afrikada yilning eng yaxshi futbolchisi“* mukofoti *France Football* jurnali tomonidan 1970-1994-yillarda berilgan edi.

Samuel EtoʻO va Yaya Toure eng koʻp sovrinni qoʻlga kiritgan (har biri 4 tadan gʻalaba). Didier Drogba ikki karra gʻolib boʻlgan, shuningdek, eng koʻp ikkinchi oʻrin (4), uchinchi oʻrin (3)ni olgan. (Jami 9 marta kuchli uchlik tarkibida boʻlgan). Fransiyada tugʻilgan Frederik Kanute, Riyad Mahrez va Per-Emerik Obameyang bu sovrinni qoʻlga kiritgan yagona Yevropada tugʻilgan futbolchilardir.

## Gʻoliblar

### ''France Football'' jurnalining ''Afrikada yilning eng yaxshi futbolchisi'' mukofoti (1970-1994)

*France Football* jurnalining mukofoti 1970-1994-yillardagi eng yaxshi afrikalik futbolchisiga topshirildi. Mukofat 1995-yilda Yevropaning eng yaxshi futbolchisi (*Oltin to‘p*) Yevropa millatiga mansub bo‘lmagan futbolchilarga ochilgandan so‘ng to‘xtatildi, mukofat o‘sha yili George Weahga berildi. *France Football* jurnalining *Afrikada yilning eng yaxshi futbolchisi* mukofoti 1992-yildan beri Afrika Futbol Konfederatsiyasi tomonidan beriladigan "''Afrikaning'' *eng yaxshi futbolchis*i" rasmiy mukofoti bilan almashtirilgan edi. Afrikaning eng yaxshi futbolchisi mukofatini qo`lga kiritishda kamerunlik futbolchilar yaqqol peshqadamlik qiladi. Jami hisobda kamerunlik futbolchilar 11 marta birinchi o`rin (g`olib -  Afrikaning eng yaxshi futbolchisi), 8 marta ikkinchi o`rin va 12marta uchinchi o`rinni qo`lga kiritishan.

### Afrika Futbol Konfederatsiyasi tomonidan beriladigan [[Afrika|"''Afrikaning'']] ''eng yaxshi futbolchis''i" mukofoti (1992-yildan hozirgi kungacha)

## Bir nechta bor gʻolib boʻlgan futbolchilar roʻyxati
** Qalin yozilgan o‘yinchilar hozirda oʻz faoliyatini olib boradi*

## Mukofot sovrindorlari davlatlar kesimida

## Mukofot sovrindorlari klublar kesimida

## Yana qarang

* BBC Afrikada yilning eng yaxshi futbolchisi
* FIFA tomonidan yilning eng yaxshi futbolchisi

* Ayollar sportidagi eng nufuzli mukofotlar roʻyxati

## Manbalar
Afrikaning eng yaxshi ayol futbolchisi mukofoti

**Afrikaning eng yaxshi ayol futbolchisi mukofoti** —har yili Afrikaning eng yaxshi ayol futbolchisiga beriladigan mukofot hisoblanadi. Afrikaning eng yaxshi ayol futbolchisi mukofoti har yili dekabr oyida Afrika Futbol Konfederatsiyasi (CAF) tomonidan Afrika Futbol Konfederatsiyasi roʻyxatida turadigan jamoalarda futbol oʻynaydigan ayol futolchilarga beriladi. Nigeriyalik ayol futbolchi Asisat Oshoala Afrikaning eng yaxshi ayol futbolchisi mukofotini besh marta qo‘lga kiritgan hozirga qadar yagona ayol futbolchi. Ushbu natijasi bilan Asisat Oshoala Afrika Futbol Konfederatsiyasi jamoa futbolchilari orasida eng koʻp Afrikaning eng yaxshi ayol futbolchisi mukofotini yutish boʻyicha rekord qoʻygan. Afrikaning eng yaxshi ayol futbolchisi mukofotini yutish boʻyicha Perpetua Nkwocha ikkinchi oʻrinni egallagan. Perpetua Nkwocha jami hisobda 4 marta Afrikaning eng yaxshi ayol futbolchisi mukofotini qoʻlga kiritgan.

Afrikaning eng yaxshi ayol futbolchisi mukofoti birinchi marta 2001-yilda topshirilgan. To hozirgi kunga qadar Afrikaning eng yaxshi ayol futbolchisi mukofotini qoʻlga kiritishda nigeriaylik futbolchilar yaqqol ustillika ega. Jami hisobda 12 marta (12 yil) nigeriyalik ayol futbolchilar Afrikaning eng yaxshi ayol futbolchisi boʻlishgan. Xususan, Afrikaning eng yaxshi ayol futbolchisi mukofotini qoʻlga kiritish boʻyicha rekordchi Asisat Oshoala va toʻrt karra Afrikaning eng yaxshi ayol futbolchisi mukofoti gʻolibi boʻlgan Perpetua Nkwochalarning ikkisi ham nigeriyalik futbolchilar hisoblanadi. Lekin 2009-yil va 2013-yillarda Afrika Futbol Konfederatsiyasidagi ichki boshqaruvdagi oʻzgarishlar, rahbarning almashganligi sababli Afrikaning eng yaxshi ayol futbolchisi mukofoti hech bir futbolchiga taqdim etilmadi. Bu ommaviy axborot vositalarining keskin tanqidiga olib keldi.

## Gʻoliblar roʻyxati

* 2001-yil — Mercy Akide, Nigeriya
* 2002-yil — Alberta Sackey, Gana
* 2003-yil — Adjoa Bayor, Gana
* 2004-yil — Perpetua Nkwocha, Nigeriya
* 2005-yil — Perpetua Nkwocha, Nigeriya
* 2006-yil — Cynthia Uwak, Nigeriya
* 2007-yil — Cynthia Uwak, Nigeriya
* 2008-yil — Noko Matlou, Janubiy Afrika
* 2009-yil — *mukofot hech kimga berilmagan*
* 2010-yil — Perpetua Nkwocha, Nigeriya
* 2011-yil — Perpetua Nkwocha, Nigeriya
* 2012-yil — Genoveva Añonma, Ekvatorial Gvineya
* 2013-yil — m*ukofot hech kimga berilmagan*
* 2014-yil — Asisat Oshoala, Nigeriya
* 2015-yil — Gaëlle Enganamouit, Kamerun
* 2016-yil — Asisat Oshoala, Nigeriya
* 2017-yi — Asisat Oshoala, Nigeriya
* 2018-yil — Thembi Kgatlana, Janubiy Afrika
* 2019-yil — Asisat Oshoala, Nigeriya
* 2022-yil — Asisat Oshoala, Nigeriya

## Bir necha bor gʻolib boʻlgan futbolchilar

## Mukofot sovrindorlar davlatlar kesimida

## Yana qarang

* Ayollar sportidagi eng nufuzli mukofotlar roʻyxati

## Manbalar
BBC yilning eng yaxshi ayol futbolchisi

**BBC yilning eng yaxshi ayol futbolchisi** (BBC tomonidan berilgani uchun BBC yilning eng yaxshi ayol futbolchisi mukofoti sifatida  ham keng tanilgan) har yili yilning eng yaxshi ayol futbolchisiga beriladigan mukofotdir. BBC yilning eng yaxshi ayol futbolchisini topishda nomzodlar ayollar futboli media ekspertlari tomonidan tanlab olinadi,  g'olib esa butun dunyo bo'ylab muxlislar ovozi orqali aniqlanadi.

## Tanlab olish jarayoni
Qabul qilingan barcha nominatsiyalar bo`yicha nomzodlar tegishli ravishda dopingga qarshi tekshiruvdan o`tkaziladi. Jahon antidoping agentligi tomonidan taqiqlangan giyohvand moddalar ro`yxatidagi biron bir giyohvand vositani isteʼmol qilgani uchun o`z faoliyati davomida bir marta bo`lsa ham jazolangan har qanday sportchi *BBC yilning eng yaxshi ayol futbolchisi mukofotiga* loyiq deb topilmaydi. Shu vaqtga qadar 2016-yilgi mavsum uchun *BBC* yilning eng yaxshi ayol futbolchisi mukofotiga nomzodlarni tanlash jarayonida dopingga qarshi tekshiruvda nomzod sifatida ko`rsatilan ayol futbolchiilardan birining qonida giyohvandlik vositalari topilgan va shu zahoti sportchi ro`yxatdan chiqarib tashlangan. Shaxsiy daxlsizlik nuqrayi nazaridan hanuzgacha o`sha ayol futbolchihaqidagi ma'lumotlar oshkor etilmagan. Bu xususda ko`plab tortishuvlar bo`lganiga qaramay, hanuzgacga o`sha sportchi haqidagi ma'lumotlar sirligicha qolib kelmoqda. 

## BBC yilning eng yaxshi ayol futbolchilari ro`yxati

### Bir nechta g'alaba qozongan futbolchilar
*Faqat bir nechta g'alaba qozonganlar ro'yxatga olinadi.*

### Bir nechta g'alaba qozongan futbolchilar klub kesimida
*Faqat bir nechta g'alaba qozonganlar ro'yxatga olinadi.*

### Bir nechta g'alaba qozongan futbolchilar davat kesimida
*Faqat bir nechta g'alaba qozonganlar ro'yxatga olinadi.*

## Yana qarang

* Ayollar sportidagi eng nufuzli mukofotlar roʻyxati

## Manbalar
CONCACAF mukofotlari

**CONCACAF (Shimoliy va Markaziy Amerika Futbol Federatsiyasi) mukofotlari** har yili Shimoliy Amerika mintaqasidagi futbolchilar, oʻyin rasmiylari va murabbiylarni taqdirlash uchun beriladigan Amerika Futbol Assotsiatsiyasi mukofotidir. 2013-yilda tashkil etilgan.

## Mezonlar
Har qanday millatga mansub oʻyinchilar, murabbiylar va hakamlar quyidagi shartlardan kamida bittasiga javob bersa, nomzod boʻlishlari mumkin:

*1. Klub yoki milliy darajadagi CONCACAF rasmiy turnirida oʻynagan/murabbiylik qilgan/hakamlik qilgan*

*2. FIFA tomonidan tasdiqlangan xalqaro musobaqada CONCACAFaʼzosi boʻlgan biron bir milliy terma jamoada oʻynagan/murabbiylik qilgan/hakamlik qilgan.*

*3. CONCACAF hududidagi ichki futbol ligasida oʻynagan/murabbiylik qilgan/hakamlik qilga*n.

Har bir toifadagi mukofot sovrindorini topish uchun CONCACAF (Shimoliy va Markaziy Amerika Futbol Federatsiyasi**)**ning 41 aʼzo assotsiatsiyasi va CONCACAF Texnik Tadqiqot guruhi tomonidan 20 nomzoddan iborat dastlabki qisqa roʻyxat tuziladi. Yakuniy roʻyxat tuzilganidan soʻng, ular orasidan eng kuchli uchtalikni aniqlashda CONCACAF (Shimoliy va Markaziy Amerika Futbol Federatsiyasi)ga aʼzo assotsiatsiyalarning terma jamoalari murabbiylari va sardorlari, ommaviy axborot xodimlari va muxlislarning fikri onlayn ovoz berish orqali aniqlanadi. Har bir guruh (terma jamoalari murabbiylari va sardorlari, ommaviy axborot xodimlari va muxlislar)ning ovozlari umumiy natijaning uchdan bir qismini tashkil etadi. Lekin agar muayyan toifadagi mukofot sovrindorini topish masalasida yuqoridagi uchlik oʻrtasida oʻzaro tortishmovchiliklar kelib chiqsa, CONCACAF Texnik Tadqiqot guruhi oʻz ichki kengashida mukofotni kimga berishni hal qiladi (bunday holatda tanlov oʻtkazilmaydi, balki mukofot sovrindori CONCACAF Texnik Tadqiqot guruhi tomonidan aniqlanadi).

## CONCACAF erkaklar mukofoti sovrindorlari

### Yilning eng yaxshi futbolchisi

### Yilning eng yaxshi darvozaboni

### Yilning eng yaxshi murabbiyi

### Yilning eng yaxshi hakami

## CONCACAF ayollar mukofoti sovrindorlari

### Yilning eng yaxshi futbolchisi

### Yilning eng yaxshi darvozaboni

### Yilning eng yaxshi murabbiyi

### Yilning eng yaxshi hakami

## Aralash

### Yilning eng chiroyli goli

## Yana qarang

* Ayollar sportidagi eng nufuzli mukofotlar roʻyxati

## Manbalar
Avstriyaga qarashli shaharlar roʻyxati

Quyida **[[Avstriya|Avstriyaning]] aholi soni boʻyicha 20 ta eng yirik shaharlarining** roʻyxati keltirilgan. Avstriyadagi shaharlar, shaharchalar va munitsipalitetlarning davlat boʻyicha alohida roʻyxati keltirilgan.

## Aholisi boʻyicha eng yirik shaharlar roʻyxati

Federaal shaharlarning markazi **qalin harflar** bilan koʻrsatib oʻtilgan:

## Karintiya

## Quyi Avstriya

## Salzburg

## Styria

## Tyrol

## Upper Austria

## Vena

## Vorarlberg

## References
Feride Bakır

**Feride Bakır** (1992-yil 26-iyunda tugʻilgan) — turk-nemis ayol futbolchisi, oxirgi martta Germaniyaning eng yuqori ayollar ligasidagi Bayer 04 Leverkuzen klubid 2013-yilgacha  oʻynagan. U Turkiya ayollar terma jamoasi aʼzosi edi.

Bakır 1992-yil 26-iyunda Germaniyaning Bonn shahrida tugʻilgan. 2014-yil iyul oyida u Leverkusen shahridagi Landrat-Lucas-Gymnasium sport gimnaziyasida tashkil topgan Elita Sports School of Leverkusen kasb-hunar maktab-internatini tamomlagan holda sport boʻyicha taʻlim oldi.

## Faoliyati

### Klub
2006-yil may oyida u Gʻarbiy Germaniya futbol va atletika assotsiatsiyasi (*; WFLV*) tomonidan 15 yoshgacha boʻlgan qizlar oʻrtasidagi saralash turnirida SV Siegburg 04 aʻzosi sifatida ishtirok etdi. Hennef shahrida va Centrak Rane jamoasi saralanishida oʻynagan.

Feride Bakır futbolchilik faoliyatini Blau-Weiß Friesdorfda boshlagan. 2008-yilda u SC 07 Bad Neuenahrga koʻchib oʻtdi. 2009-yil 29-martda u Germaniya ayollar futboli ligasi tizimining eng yuqori darajasi boʻlgan Ayollar Bundesligasida Gamburger SV ga qarshi uy oʻyinida debyut qildi.

2010–2011-yilgi mavsumda uni Bundesligadagi raqibi Bayer 04 Leverkuzenga transfer qilingan. 2010-yil 31-oktyabrda Bakır sobiq klubiga qarshi o‘yinda Bundesligadagi ilk golini urdi va bu o‘yinda jamoasini 1:0 hisobida oldinga olib chiqdi. Yillar davomida yarim himoyachi pozitsiyasida oʻynab, 2012–2013-yilgi mavsumda himoyachiga aylandi. 2012–2013-yilgi mavsum oxirida u Bayer 04 Leverkuzenni tark etdi. U uch mavsumda qirq marta maydonga tushdi va uchta gol urdi.

### Xalqaro faoliyati
Feride Bakır 2010-yil 27-mart kuni Shvetsiyaga qarshi 19 yoshgacha boʻlgan ayollar oʻrtasidagi UEFA chempionatining ikkinchi saralash bosqichi — 1-guruh oʻyinida ishtirok etgan. U 2011-yil U19 ayollar oʻrtasidagi UEFA chempionatining birinchi saralash bosqichi 9-guruh oʻyinlarida ham ishtirok etgan. U Turkiya U-19 ayollar terma jamoasi safida jami olti marta maydonga tushgan.

Bakır, Turkiya U-19 ayollar terma jamoasida maydonga tushishdan oldin Turkiya ayollar milliy terma jamoasiga chaqirilgan edi. U birinchi marta 2009-yil 21-noyabrda Ispaniyaga qarshi 2011-yilgi ayollar o‘rtasidagi Jahon chempionati saralash bosqichi – UEFA guruhi 5-o‘yinida maydonga tushdi. U 2011-yilgi FIFA ayollar oʻrtasidagi Jahon chempionati saralash bosqichida — UEFA 5-guruh va UEFA Ayollar oʻrtasidagi Yevro-2013 saralash bosqichi — Turkiyada 2-guruh oʻyinlarida ishtirok etgan.

## Faoliyat statistikasi

## Manbalar
Séverine Beltrame

**Séverine Beltrame** (1979-yil 14-avgustda tugʻilgan) nafaqaga chiqqan fransiyalik tennischi.

## Tennisdagi faoliyati
2005-yilda Beltrame jamoa rahbari Jorj Goven tomonidan Meri Pirs, Ameli Mauresmo va Natali Dechi bilan Fed Kubogining yarim finalida Ispaniyaga qarshi oʻynash uchun tanlangan. Turnir davomida jamoadoshi Virjiniya Razzano jarohat olgan va Marion Bartoli va Emilie Loit diskvalifikatsiya qilingan.

2006-yil 10-iyulda Beltrame (Séverine Bremond sifatida) 2006-yilgi Wimbledon chempionatidagi muvaffaqiyatidan so‘ng faoliyatidagi eng yuqori yakkalik reytingida 65-o‘rinni egalladi va birinchi marta Katta dubulg‘a musobaqasining chorak finaliga chiqdi. Turnirga yo‘llanma olganidan so‘ng, u ikkinchi bosqichda 10-raqamli tennischi Patty Schnyderni, uchinchi raundda Gisela Dulkoni va to‘rtinchi bosqichda Ay Sugiyamani mag‘lub etib, yakuniy chempion Justine Heninga 4:6, 4:6 hisobida imkoniyatni boy berdi.

Uning 2006-yildagi soʻnggi tadbiri Kanadaning Kvebek shahridagi Bell Challenge boʻldi. Ushbu musobaqada yarim finalga chiqqanidan soʻng, u birinchi marta eng yaxshi 40 talikka kirdi. 2007-yil fevral oyida u 34-oʻrinni egalladi.

Beltrame 2008-yilgi US Open turniriga joker belgisi bilan kirdi va u yerda Julia Görges, Nicole Vaidišová va Tatyana Garbinni magʻlub etdi. U to‘rtinchi raundda yakuniy chempion Serena Williamsga (2-6, 2-6) yutqazdi.

U Fabrice Santoro bilan 2007-yilgi Wimbledon chempionatida aralash juftlik turnirining yarim finaliga chiqdi.

2013-yil may oyida Beltrame Fransiya Ochiq chempionati yakunlanganidan soʻng tennisdan ketishini eʼlon qildi.

## WTA finallari

## Katta dubulgʻa yakkalik oʻyinlari

## Manbalar

## Havolalar
* 
* 
* Séverine Beltrame at the Billie Jean King Cup
* United Athletes Magazine Interview with Séverine about the sources of motivation.
Daniyada yilning eng yaxshi futbolchisi mukofoti

**Daniyada yilning eng** yaxshi futbolchisi mukofoti 1963-yildan beri Daniya futbol assotsiatsiyasi tomonidan eng yaxshi daniyalik futbolchiga beriladigan yillik mukofotdir. Gʻolib Daniyaning professional futbolchilari oʻrtasidagi ovoz berishda aniqlanadi. 2000-yildan beri eng yaxshi ayol futbolchi uchun ham „*Daniyada yilning eng yaxshi futbolchis*i“ mukofoti mavjud. Daniyada yilning eng yaxshi futbolchisi mukofoti gʻolibi barcha Daniya milliy futbol assosiatsiyasi oʻyinchilari oʻrtasida ovoz berish yoʻli bilan aniqlanadi.

Jens Petersen 1963-yilda Daniyada yilning eng yaxshi futbolchisi mukofotini qoʻlga kiritgan birinchi futbolchi edi. 1975-yilda Henning Munk Jensen Daniyada yilning eng yaxshi futbolchisi mukofotini ikkinchi marta qoʻlga kiritgan birinchi futbolchi boʻldi. 1978-yilgacha Daniya futbol assotsiatsiyasining qoidasiga koʻra faqat ichki ligadagi oʻyinchilar Daniyada yilning eng yaxshi futbolchisi mukofotini qoʻlga kiritishi mumkin edi.. 1978-yilda Daniyada pullik (xususiy) futbol paydo boʻlgandan keyin ham chet el klublarining birorta oʻyinchisi ham Daniyada yilning eng yaxshi futbolchisi mukofotini olishi mumin boʻldi. Nihoyat 1983-yilda barcha daniyalik futbolchilar uchun mukofot ochilganida, milliy terma jamoa sardori Morten Olsen sovrinni qoʻlga kiritgan birinchi futbolchi boʻldi.

Daniyada yilning eng yaxshi futbolchisi mukofotini qoʻlga kiritish boʻyicha rekord egasi Pernille Harder boʻlib, u 7 marta Daniyada yilning eng yaxshi futbolchisi mukofoti sovrindori deb topilgan. Daniyada yilning eng yaxshi futbolchisi mukofotini erkak oʻrtasida olish boʻyicha rekordchi Christian Eriksen boʻlib, jami hisobda besh marta Daniyada yilning eng yaxshi futbolchisi deb topilgan. Brøndby IF jamoasi esa Daniyada yilning eng yaxshi futbolchisi mukofotiga eng koʻp oʻyinchilari tanlangan futbol klubi hisoblanadi.

## Gʻoliblar roʻyxati

### Erkaklar oʻrtasida

### Ayollar oʻrtasida

### Ayollar oʻrtasida
## Dansk Fodbold mukofoti
2006-yildan beri Daniya futbol assotsiatsiyasi TV2 telekanali bilan hamkorlikda Daniya futbol assotsiatsiyasining maxsus mukofoti *(Dansk Fodbold mukofoti*)ni berib keladi.

*() Kattalar milliy terma jamoasida kamida bitta oʻyin oʻtkazgan futbolchilar.*

## Yana qarang

* Ayollar sportidagi eng nufuzli mukofotlar roʻyxati

## Havolalar
Amanda Evora

**Amanda Evora** (; tugʻ. 1984 yil 11-noyabr, Nyu-York, AQSh) — amerikalik figurali uchuvchi boʻlib, u jufti Mark Ladvig bilan uchishda qatnashgan. Mark Ladvig bilan birga — AQSh chempionatining ikki karra kumush medali sovrindori. Evora havaskor sport martabasini 2012-yilda yakunlagan.

## Oila
Amanda Evora etnik filippinlik. U 1984-yil 11-noyabrda Nyu-Yorkda tavallud topgan. Uning otasi kimyo muhandisi edi va oila juda koʻp koʻchib oʻtardi, ular Bahrayn, Dallas va Virginia shaharlarida yashadilar va 1995-yilda Hyustonga joylashdilar.

## Martaba
Amanda Evora konkida uchishni 6 yoshida boshlagan. Avvaliga, barcha bolalar singari, u yakka konkida uchish bilan shugʻullangan, ammo u hech qachon milliy chempionatga chiqa olmadi. U 2001-yilda birinchi hamkor Maykl Adler bilan hamkorlikni boshladi va Floridaga koʻchib oʻtdi.

Maykl Adler bilan Evora sezilarli muvaffaqiyatga erisha olmadi. Ular xalqaro darajaga chiqa olishmadi, faqat 2002-yilgi oʻsmirlar oʻrtasidagi AQSh chempionatiga yoʻllanma oldi va u yerda 8-oʻrinni egallashdi. Shundan soʻng juftlik ajralishdi.

Mark Ladvig bilan Amanda 2002-yildan buyon chempionatlarda birga qatnashishgan. Ular 2003-yilda Zagrebning Oltin Skatesini qoʻlga kiritdilar va 2007-yilda Nebelhorn kubogida uchinchi boʻldilar. 2010-yilga qadar milliy chempionatlarda ular muvaffaqiyatsizlikka uchragan, jahon chempionatlari uchun mamlakat terma jamoasiga kira olmadilar. 2010- yilda ular milliy kumush medallarni qoʻlga kiritdilar va AQSh terma jamoasini Vankuver Olimpiadasiga qoʻshilishdi.

2012-yil aprel oyida Evora nafaqaga chiqqanini eʼlon qildi.

## Sport yutuqlari

### 2008-yildan keyingi natijalar

### 2008-yilgacha boʻlgan natijalar

* J = kichik daraja

## Manbalar
Iosif Notkin

**Iosif Isakovich Notkin** (1928-yil 15-mayda tugʻilgan, Odessa, SSSR) — sovet meʼmori, arxitektura tarixchisi, shaharsoz va restavrator.

## Tarjimai holi
Iosif Isakovich Notkin Odessada yahudiy oilasida tug‘ilgan. 1950-yilda Toshkentdagi Oʻrta Osiyo politexnika institutini (hozirgi Toshkent Davlat texnika universiteti) tamomlagan. Arxitektura fanlari doktori (1982), Xalqaro arxitektura akademiyasining muxbir aʼzosi (1992). Oʻzbekiston SSRda xizmat koʻrsatgan meʼmor (1988). 1972—1992-yillarda Toshkentshaharsozlik ilmiy-tadqiqot va loyiha instituti boʻlimini boshqarib, Oʻzbekistonning tarixiy shaharlarini rekonstruksiya qilish boʻyicha keng qamrovli ilmiy-tadqiqot ishlari bilan shugʻullangan. Oʻrta Osiyo tarixi, arxitekturasi va shaharsozlik boʻyicha yuzdan ortiq nashr etilgan asarlar muallifi. 1996-yilda Isroilga muhojirlik qilgan va hozirda Quddusda istiqomat qiladi.

## Tanlangan ishlari

* Samarqanddagi Goʻri Amir maqbarasi portalini taʼmirlash.
* Samarqanddagi Shohizinda majmuasi maqbaralarini oʻrganish va taʼmirlash.
* Xivada „Ichan-qal’a“ ansambli qayta tiklash (1975).
* Xiva va Buxoro shaharlarini rivojlantirishning bosh rejalari (ikkalasi — 1975-yil)

## Tanlangan nashrlari
Rus tilida:

* Notkin I.I. Usto Shirin Murodovning Buxoro ganch o‘ymakorligi. Toshkent: Oʻzbekiston SSR Davlat badiiy adabiyot nashriyoti. 1961-yil
* Notkin I.I. Qadimgilar sanʼati. Toshkent: „O‘zbekiston“ nashriyoti, 1967-yil
* Notkin I.I. Oʻzbekiston meʼmoriy kulolchilik buyumlari. Tahrirlangan. Toshkent: Fan, 1968-yil
* Notkin I.I. Tosh-hovli saroyi. Toshkent: „O‘zbekiston“ nashriyoti, 1976-yil
* Notkin I.I. Paxlavon Mahmud maqbarasi. Toshkent: „O‘zbekiston“ nashriyoti, 1977-yil
* Notkin I.I. Xiva minoralari. Toshkent: „O‘zbekiston“ nashriyoti, 1978-yil
* Bulatova V.A., Notkin I.I. Xiva arxitektura yodgorliklari (yo‘l ko‘rsatuvchi kitob). Toshkent: „O‘zbekiston“ nashriyoti, 1965-yil

Inglizchada:

* Notkin, II 1989. Genotypes of Spatial Form in the Architecture of the East. In Muqarnas VI: An Annual on Islamic Art and Architecture. Oleg Grabar (ed.). Leiden: E.J. Brill.
* Notkin I.I. 1995. Decoding Sixteenth-Century Muqarnas Drawings. In Muqarnas Volume XII: An Annual on Islamic Art and Architecture. Leiden: E.J. Brill.

## Manbalar

## Havolalar

* Notkin, II 1989 yil. Sharq arxitekturasida fazoviy shaklning genotiplari. Muqarnas VIda: Islom sanʼati va meʼmorchiligi boʻyicha yillik. Oleg Grabar (tahrir. https://web.archive.org/web/20121023112934/http://archnet.org/library/documents/one-document.jsp?document_id=3603). Leyden: EJ Brill.
* Notkin, II 1995 yil. XVI asr Muqarnas chizmalarini dekodlash. Muqarnasning XII jild: Islom sanʼati va meʼmorchiligi bo‘yicha yillik. Leyden: EJ Brill.
Jimmy McIlroy

**James McIlroy** (1931-yil 25-oktabr – 2018-yil 20-avgust) Shimoliy Irlandiya terma jamoasi futbolchisi. U 497 o'yin o'tkazib, 131 ta gol urgan "Burnley"ning eng zo'r o'yinchilaridan biri hisoblangan.

## Manbalar
Damir Džumhur

**Damir Džumhur** (1992-yil 20-mayda tugʻilgan) — Bosniya va Gersegovinalik professional tennischi. Hozirda u Bosniya va Gertsegovinaning 1-raqamli tennischisi hisoblanadi. U faoliyatidagi eng yaxshi yakkalik reytingiga 2018-yil 2-iyulda erishdi (dunyoning 23-raqamli tennischisi) va bu uni Bosniya va Gertsegovina terma jamoasi uchun kurashgan eng yuqori reytingli tennischiga aylantiradi.

2017-yilgi Peterburg Open yakkalik turnirida g‘olib chiqqan Džumhur Bosniya bayrog‘i ostida ATP World Tour chempionligini qo‘lga kiritgan birinchi o‘yinchi bo‘ldi. U 2017-yilgi Kreml kubogida ham gʻalaba qozondi va tennis tarixida bir mavsumda Rossiya hududida oʻtkazilgan ikkala musobaqada ham gʻalaba qozongan birinchi tennischi boʻldi. Džumhur, shuningdek, Bosniya va Gersegovinani „ Katta Dubulgʻa“ turnirlarining asosiy toʻrlarida himoya qilgan birinchi erkak tennischi hisoblanadi.

## Shaxsiy hayoti
Džumhur 1992-yil 20-mayda Sarayevoda otasi Nerfid Djumhur va onasi Janetaning birinchi farzandi boʻlib tugʻilgan. U Bosniya urushi boshlanganidan koʻp oʻtmay Zetra Olimpiya zali yaqinida joylashgan tugʻruqxonada tugʻilgan. O‘shanda arena vayron bo‘lgan, ammo aynan shu joyda keyinchalik Damir tennis bilan shug‘ullana boshlaydi.

Džumhur bolaligida tennisdan tashqari futbol bilan ham shugʻullangan. U ashaddiy futbol ishqibozi va Bosniyaning FK Jeljezničar jamoasini qoʻllab-quvvatlaydi.

## Tennisdagi faoliyati

Džumhurga boshidanoq 1994-yildan beri tennis maktabini boshqarib kelayotgan otasi Nerfid murabbiylik qiladi. U besh yoshida tennis oʻynashni boshlagan va 1999-yildan tennis bilan professional tarzda shugʻullana boshlagan.

Dastlabki yillarida u asosan Bosniya va Gersegovina, Xorvatiya, Serbiya va Chernogoriyadagi mahalliy tadbirlarda ishtirok etgan. Uning birinchi yirik muvaffaqiyati 2004-yilda Rimda boʻlib oʻtgan 12 yoshgacha boʻlgan yoshlar oʻrtasidagi norasmiy Yevropa chempionatida gʻalaba qozonishi boʻlgan. Oʻsha yili u jami toʻqqizta turnir oʻtkazdi va ularning barchasida gʻalaba qozondi.

## ATP finallari
 

## Manbalar
Hugh McIlvanney

McIlvanney 1934-yil 2-fevralda Shotlandiyaning Ayrshire shtatidagi Kilmarnok shahrida tug‘ilgan.

## Manbalar