Vilgelminenberg saroyi

**Vilgelminenberg saroyi** () — XX asr boshida qurilgan saroy, hozirda mehmonxonaga aylantirilgan. Avstriyaning poytaxti Vena shahridagi Vena oʻrmonining gʻarbiy qismida joylashgan.

## Tarix

1781-yilda feldmarshal Frans Moritz fon Lassi Ottakringda Predigstuhl deb nomlangan togʻda mulk sotib oldi va saroy qurishni boshladi. Uning doʻsti, Rossiyaning Venadagi elchisi, knyaz Dimitriy Mixaylovich Golitsin undan mulkni sotib oldi. Keyinchalik mulk atrofidagi yerlarni sotib olib park yaratgan. Bir nechta suv havzalari, dumaloq ibodatxona, Rim xarobalari va ov uyi bogʻni bezatgan. 1793-yilda Golitsin vafotidan soʻng , Nikolay Petrovich Rumyantsev bu mulkni meros qilib oldi.

Bir necha yildan soʻng qasr shahzoda Yuliy fon Montléart va uning rafiqasi Mariya Kristinaga oʻtgan. 1824-yilda qasr rekonstruktsiya qilindi. 1838-yilda qoʻshimcha ikki yon qanot bilan kengaytirildi.

Shahzodaning oʻlimidan soʻng, meros boʻyicha nizo kelib chiqdi, shuning uchun mulk sud qarori bilan 125 000 guldenga sotilishi taklif qilindi. Oʻgʻli Maurice de Montléar 1866-yilda qal’a va maydonni rafiqasi Vilgelminaga sovgʻa qildi. Uning Gallitzinberg nomini Vilgelminbergga oʻzgartirish haqidagi iltimosi rasman qondirilmaganligi sababli, shahzoda qal’aga barcha kirish joylariga „Vilgelminberg“ yozuvi tushirilgan panellar yopishtirishni buyurgan.

1887-yil 16-martda shahzoda vafot etdi va bevasining iltimosiga binoan qal’a yaqinida neo-gotik uslubda qurilgan maqbaraga dafn qilindi. Malika Vilgelmina merosni qarindoshlari oʻrtasida taqsimlab, faqat shaxsiy mulkini va Vilgelminenbergni saqlab qoldi. Kambagʻallarga saxiyligi uchun uni „Vilgelminenberg farishtasi“ deb atashgan. Malika 1895-yil 26-martda vafot etdi va maqbarada erining yoniga dafn qilindi.

### Yangi qurilish (1903)

1903-1908-yillarda qal’a vayron boʻldi va saroy meʼmorlar Eduard Frauenfeld (1853-1910) hamda Ignaz Sovinskining rejalariga koʻra Avstriya Archgertsoglarining qarorgohi sifatida qayta qurilgan. Qurilish xarajatlari 1,4 million kronni tashkil etdi. Qal’aning xoʻjayini Rayner Ferdinand, 1913-yil yanvaridan esa uning jiyani Archduke Leopold Salvator boʻlgan.

### Urush yillari
Birinchi jahon urushi paytida qal’a urush qurbonlari uchun kasalxonaga aylantirildi.

Saroy 1922-yilda Tsyurix banki direktori Vilgelm Ammann tomonidan sotib olingan. 1926-yil 16-noyabrda Vena shahri qasrni kim oshdi savdosida sotib oldi va 1927-yilda binoda shahar bolalar yotoqxonasini yaratdi. 1934-yildan 1939-yilgacha binoda Vena oʻgʻil bolalar xori joylashgan. 1938-yil mart oyida millatchilar tomonidan musodara qilindi va Avstriya legioniga topshirildi. Urush paytida qal’a Vilgelmin kasalxonasiga ulangan armiya kasalxonasi sifatida ishlatilgan.

1945-yilda sobiq kontslager mahbuslari uchun uyga aylantirildi. 1950-yilda tibbiy tayyorgarlik kuzatuv stantsiyasi Shpigelgrunddan Vilgelminenberg qal’asiga koʻchdi.

### Maxsus maktab oʻquvchilari uchun uy
1961-yildan 1977-yilgacha bino maxsus maktab qizlari uchun uy boʻlib xizmat qilgan (keyinchalik oʻgʻil bolalar guruhi binoha joylashtirilgan). 2011-yilda maʼlum boʻlishicha, bu vaqtda uy-joyga joylashtirilgan qizlarga koʻplab hujumlar va zoʻrlashlar sodir boʻlgan. Shahar maʼmuriyati sodir boʻlganidan uzoq vaqt oʻtgan boʻlishiga qaramay jinoiy ishni tekshirish uchun komissiya tuzishga majbur boʻldi.

### 1986-yildan keyin
1986-yil 1-iyulda shahar vitse-meri Xans Mayr qal’a taʼmirlanib, mehmonxonaga aylantirilishini eʼlon qildi. 1988-yilda, 14 oylik qurilishdan soʻng, 3 yulduzli „Gästehaus Schloss Wilhelminenberg“ ochildi. Uch yillik qayta taʼmirlashdan soʻng 4 yulduzli mehmonxonalar toifasiga koʻtarildi. Bugungi kunda mehmonxona Verkehrsburo Hotellerie GmbH kompaniyasining Austria Trend Hotels brendi ostida ishlaydi .

## Manbalar