Amerika kutubxonasi (Yangi Dehli)

Nyu-Dehlidagi **Amerika kutubxonasi** Amerika Qoʻshma Shtatlari elchixonasi nazorati ostidagi kutubxona boʻlib, Nyu-Dehli savdo markazida Amerika markazi (Hindistondagi AQSh hukumati amaldorlarining idorasi) ichida joylashgan. Kutubxonada Amerika jamiyati, Amerika siyosati, Amerika madaniyati va Amerika konstitutsiyasiga oid kitoblar mavjud boʻlib, u keng jamoatchilik, talabalar, oʻqituvchilar va tadqiqotchilar uchun xizmat qiladi.

## Tarix
Kutubxona 3000 ta kitoblar, 2000 ta risolalar va 80 ta davriy nashrlarga obuna boʻlgan va 24 ta oʻrindiqli „Amerika Qoʻshma Shtatlari kutubxonasi“ bayrogʻi ostida Kvinsveydagi 54 (hozirgi Janpat) oʻquv zali sifatida boshlangan. 1951-yilda kitob fondi 6000 taga yetganida, kreditlash tizimi joriy etildi va bepul aʼzolik muddati uzaytirildi.  Ikki yil oʻtgach, poytaxtdan tashqarida yashovchilarga pochta orqali kredit xizmatlari taklif qilindi.  Kutubxona 1952-yilda 24 Curzon Road (hozirgi Kasturba Gandi Marg) ga koʻchib oʻtdi va 10 000 kitob toʻplami va 300 davriy nashrlarga obuna boʻldi.  Kutubxona 1969-yildan 1974-yil fevraligacha Sikandra yoʻli 1, Bahavalpur uyidagi vaqtinchalik turar joyni egallagan. Kutubxona 1971-yil noyabr oyida Hindiston jamoatchiligiga 25 yillik xizmatini nishonladi. Kumush yubiley tantanalariga Hindiston vitse-prezidenti, marhum doktor Gopal Svarup Pathak raislik qildi. 

Kutubxona 1947-yilning fevralida yangi bino qurilgan 24 Kasturba Gandi Marg manzilidagi doimiy uyiga qaytdi.

1982-yil 7-yanvarda Amerika kutubxonasi oʻzining oʻttiz besh yillik yubileyini Hindiston hukumatining sanoat, poʻlat va konlar boʻyicha oʻsha paytdagi ittifoq vaziri boʻlgan doktor Chanranjit Chanana bilan bosh mehmon sifatida nishonladi. Vazir kutubxona tomonidan ko‘rsatilayotgan xizmatlarni yuqori baholadi, uni hind kutubxonachilari uchun namuna sifatida keltirdi va qo‘shimcha xizmatlar bo‘yicha takliflarini bildirdi. 

Shu kabi kutubxonalar Mumbay, Chennay va Kalkuttada ham qurilgan. Kalkuttada ularning eng qadimgisi 1943-yilda boshlangan. Chennai kutubxonasi 1947-yilda Dare Housedagi AQSh konsulligining bir qismi sifatida ochilgan va atigi 800 kitobdan iborat.

Amerika elchisi Chester Boulz buni „Hindiston va AQSh oʻrtasidagi chuqur doʻstlik va yaqin munosabatlardagi eng yuqori nuqta“ deb atadi.

## Hindiston-AQSh munosabatlari
Amerika kutubxonasi Hindiston va Qoʻshma Shtatlar oʻrtasidagi doʻstlik ramzidir. Qoʻshma Shtatlar zamonaviy Hindiston bilan elchi almashgan birinchi davlat boʻldi. AQSh hukumatining Nyu-Dehlida tashkil etilgan birinchi diplomatik tashkiloti 1941-yilda Kochin Hausdagi prezidentning shaxsiy vakilining idorasi edi. Ofis 1943-yilda Bahavalpurdagi uyga koʻchib oʻtdi. 1947-yilda Hindiston mustaqillikka erishgach, Bahavalpur uyida toʻlaqonli Amerika elchixonasi tashkil etildi. Elchixona 1959-yilda Chanakyapuri shahriga koʻchib oʻtdi. AQSh elchisi Timoti J. Romerning rafiqasi Nyu-Dehlidagi oʻnta maktabga 1000 ta kitob sovgʻa qilish marosimida kitoblar Amerika Qoʻshma Shtatlarining hozirgi birinchi xonimi oʻrtasidagi doʻstlik ramzi ekanligini taʼkidladi.

## Homiy
Yangi Dehlida joylashgan Kutubxona va kitoblar idorasi (LBO), hozirda Axborot resurslari idorasi (IRO) Amerika kutubxonasi va kitob idorasi nazorati ostida boʻlib, u umumiy kutubxona dasturi boʻyicha rahbarlik qiladi,

* Kutubxona materiallarini tanlash boʻyicha siyosat yoʻnalishini taʼminlash
* Barcha bosma nashrlar va bosma kutubxona materiallarini markazlashtirilgan xarid qilish va texnik qayta ishlashni taʼminlash, shu jumladan yangi materiallarni javonga tayyor holatda buyurtma qilish, qabul qilish, qayta ishlash va tarqatish;
* Butun Hindiston kutubxona fondlarining kompyuterlashtirilgan ittifoq katalogini yuritish; va boshqalar.

## Xususiyatlar va faktlar
60 yildan ortiq vaqt mobaynida Amerika kutubxonasi muassasasi faoliyat koʻrsatdi. 350 milliondan ortiq kishiga xizmat koʻrsatdi va Nyu-Dehlidagi toʻliq avtomatlashtirilgan Amerika kutubxonasi filiali tezkor maʼlumotlarni qidirish, onlayn va CD-ROMni taklif qiladi. 10 000 ga yaqin toʻliq matnli jurnallarga kirish huquqiga ega maʼlumotlar bazalari. Shuningdek, u huquq, savdo, menejment va Amerika adabiyoti kabi turli mavzularda 16 000 kitob va 150 bosma davriy nashrlarni taklif etadi. Uning DVD toʻplamiga filmlar, maʼlumotlar va muomalada boʻladigan dasturiy taʼminot kiradi.

Amerika kutubxonasi Amerika jamiyati, madaniyati va Amerika jamiyatini tavsiflovchi soʻnggi kitoblarni oʻz ichiga olgan mavzularda esdalik tadbirlarini rejalashtirmoqda. Amerika va Hindistonning axborot texnologiyalari boʻyicha yuqori bahosini hisobga olgan holda, kutubxona aʼzolariga Qoʻshma Shtatlardagi hayot va madaniyat bilan bogʻliq turli mavzularda kerakli maʼlumotlarni toʻplashda yordam beradigan axborot tizimiga ega.

Har qanday vaqtda Amerika kutubxonasidagi 70 000 kitobning qariyb yarmini 76 000 dan ortiq roʻyxatdan oʻtgan homiylarning uylarida topish mumkin. Amerika kutubxonasi kam taʼminlangan yoshlarga oʻz imkoniyatlari bilan tanishtirishni taʼminlaydi. Kutubxona xodimlari o‘z axborot tarmog‘ini kengaytirish maqsadida maktab va oliy o‘quv yurtlariga muntazam tashrif buyurishadi. Amerika markazi ikki oyda bir marta boʻlajak voqealar va markaz haqidagi barcha yangiliklarni oʻz ichiga olgan kitob postini taqdim etdi.

## Voqealar
Amerika markazi va Nyu-Dehli Amerika kutubxonasi birgalikda bir qator madaniy tadbirlar oʻtkazadi va har hafta markaz Amerika jamiyati va hozirgi voqealar bilan bogʻliq tadbirlar yoki muhim muhokamalarni tashkil qiladi. Eng mashhurlaridan biri bu *Juma Flicks* boʻlib, markaz oʻz auditoriyasida jamoatchilik va kutubxona aʼzolari uchun Gollivud filmini taqdim etadi.

## Manbalar