open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Hazrati Bilol masjidi

**Hazrati Bilol masjidi** – Oʻzbekiston Respublikasi Musulmonlar idorasi tasarrufidagi jome masjid boʻlib, Toshkent viloyati, Zangiota tumanida joylashgan boʻlib, tuman masjid va madrasalar tarkibiga kiradi.

## Joylashuvi va faoliyati
Hazrati Bilol masjidi Toshkent viloyati hududidagi Zangiota tumani, Koʻksaroy nomli qishloq fuqarolar yigʻini, Toʻla-bi koʻchasida joylashgan. Mazkur masjidning bosh imom-xatibi Ahmadjon domla Shamsixoʻjayev hisoblanadi.

## Tarixi
Hazrati Bilol jome masjidi qachon barpo etilganligi haqida aniq va yetarli maʼlumotlar mavjud emas. Ushbu masjid joylashgan hudud oldin Toshkent tumaniga qarashli boʻlgan. Masjid binosi bir necha yillar oldin mahalliy aholining hashar yoʻli bilan, shuningdek, homiylar, ulamolar, mahalla faollari, tadbirkorlar tomonidan qaytadan barpo etilgan va Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi Toshkent viloyat adliya boshqarmasi tomonidan 1998-yil 21-Fevral kuni roʻyxatdan oʻtib, uning ustavi Toshkent viloyat adliya boshqarmasida roʻyxatga olingan.
Masjid 2018-yil 11-sentabr kuni Toshkent viloyati Zangiota tumanidagi ulugʻ sahobiy nomi bilan atalgan „Hazrati Bilol“ jome masjidi ham qaytadan qurilib foydalanishga topshirildi. Bugungi kunda ushbu masjidda moʻmin musulmonlarimiz juma, hamda hayit namozlarini jamoat bilan ado qilishadi.
Ushbu masjidning qurilish ishlari 2018-yilning yoz faslida boshlangan boʻlib, hozirda yangi qurilgan masjid 1050 nafardan ziyod boʻlgan namozxonni oʻz bagʻriga sigʻdira oladi. Bundan tashqari „Hazrati Bilol“ masjid hududida namozxonlar uchun zamonaviy tahoratxona qurib bitkazilgan. Shuningdek, masjid hovlisining tom qismi ham gubbazlar oʻrnatilgan. 2020-yilda masjid kutubxonasi, qorovulxona, imom noib hamda, bosh imom xatib xonalarining qurilish jarayoni tugatilgan.
– „*Avvallari ushbu masjid moʻmin musulmonlarning ibodat qilishi uchun yaroqsiz holatga kelib qolgan edi“*, deydi masjidning bosh imom xatibi Ahmadjon domla Shamsixoʻjayev. – *Masjid asosan hashar yoʻli bilan qaytadan qurildi. Bugun zamon talablariga toʻla javob beradigan masjid barpo etildi. Masjidimiz qurilishida koʻmakdosh boʻlgan barcha yurtdoshlarimizdan Alloh taolo rozi boʻlsin! Haq taolo ikki dunyo saodatidan bahramand qilsin!* deya taʼkidlab qoʻydi imom xatib.

## Manbalar
Rahbar ota Akbar oʻgʻli masjidi

**Rahbar ota Akbar oʻgʻli masjidi** – Oʻzbekiston Respublikasi Musulmonlar idorasi tasarrufidagi jome masjid boʻlib, Toshkent viloyati, Toshkent tumanida joylashgan boʻlib, tuman masjid va madrasalar tarkibiga kiradi.

## Joylashuvi va faoliyati
Rahbar ota Akbar oʻgʻli masjidi Toshkent viloyati hududidagi Toshkent tumani, Avliyo ota qishloq fuqarolar yigʻini, M. Abdullayev koʻchasida joylashgan. Mazkur masjidning bosh imom-xatibi Muhammad domla Rahmanov boʻlib, ushbu masjidga Yunusobod nomli qishloq fuqarolar yigʻini, Yunusobod mahallasi, M. Abdullayev koʻchasida istiqomat qiluvchi mahalliy aholilar, hamda, unga yaqin boʻlgan mahalla fuqarolari yigʻinidan, jumladan, Darxon koʻchasi, Beshqoʻrgʻon koʻchasi, Guliston koʻchasi, Gulzor koʻchasi, Mevazor koʻchasi, M. Mirzahmedova koʻchasi, Sabzavot koʻchasi, Xasanboy koʻchasi, Avliyo ota mahalla fuqarolar yigʻini, Karvon koʻchasi, Osiyo koʻchasi, Noksor koʻchasi, Chorvador koʻchasi, Sihatgoh koʻchasi, Xavaskor koʻchasi, Tantana koʻchasi, Ilgʻor koʻchasi, Naqqoshkoʻchasi, Abdulloh koʻchasi, Jobir uyi koʻchasidan tashrif buyurishib, namoz ibotanini ado etishadi.

## Tarixi
Rahbar ota Akbar oʻgʻli jome masjidi qachon barpo etilganligi haqida aniq va yetarli maʼlumotlar mavjud emas. Ushbu masjid joylashgan hudud Toshkent tumaniga qarashli. Masjid binosi bir necha yillar oldin mahalliy aholining hashar yoʻli bilan, shuningdek, homiylar, ulamolar, mahalla faollari, tadbirkorlar tomonidan qaytadan barpo etilgan va Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi Toshkent viloyat adliya boshqarmasi tomonidan 1998-yil 16-dekabr kuni roʻyxatdan oʻtib, uning ustavi Toshkent viloyat adliya boshqarmasida roʻyxatga olingan.

## Manbalar
Gʻisht koʻprik masjidi

**Gʻisht koʻprik masjidi** – Oʻzbekiston Respublikasi Musulmonlar idorasi tasarrufidagi jome masjid boʻlib, Toshkent viloyati, Zangiota tumanida joylashgan boʻlib, tuman masjid va madrasalar tarkibiga kiradi.

## Joylashuvi va faoliyati
Gʻisht koʻprik masjidi Toshkent viloyati hududidagi Zangiota tumani, Gʻisht koʻprik nomli qishloq fuqarolar yigʻini, Sulola koʻchasida joylashgan. Mazkur masjidning bosh imom-xatibi Xudoyqul domla Roʻzanov boʻlib, ushbu masjidga Gʻisht koʻprik nomli qishloq fuqarolar yigʻini, Sulola koʻchasida istiqomat qiluvchi mahalliy aholilar, hamda, unga yaqin boʻlgan hududlardan, jumladan, Chimboy koʻchasi, Sarke koʻchasi, I. Qorakulovoy koʻchasi, Abay koʻchasi, Beshbarmoq koʻchasi, S. Maulenova koʻchasi, Gʻisht koʻprik koʻchasi, Sanoat koʻchasi, Gulsanam mahalla fuqarolar yigʻini, Taraqqiyot koʻchasi, Mustaqillik koʻchasi, Qashqarlik koʻchasi, Madaniyat koʻchasidan tashrif buyurishib, namoz ibotanini ado etishadi.

## Tarixi
Gʻisht koʻprik jome masjidi qachon barpo etilganligi haqida aniq va yetarli maʼlumotlar mavjud emas. Mazkur masjid turli yillar davomida, bir necha marotoba qayta bunyod etilgan. Masjidga mahalliy aholi vakillari va Toshkent viloyati musulmonlar idorasi tomonidan ushbu hududning nomi berilgan. Ushbu masjid joylashgan hudud oldin Toshkent tumaniga qarashli boʻlgan. Masjid binosi bir necha yillar oldin mahalliy aholining hashar yoʻli bilan, shuningdek, homiylar, ulamolar, mahalla faollari, tadbirkorlar tomonidan qaytadan barpo etilgan va Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi Toshkent viloyat adliya boshqarmasi tomonidan roʻyxatdan oʻtib, uning ustavi Toshkent viloyat adliya boshqarmasida roʻyxatga olingan.

## Manbalar

## Havolalar
08.09.2022 Gʻisht koʻprik masjidiga tashrif
Zunnurayn masjidi

**Zunnurayn masjidi** – Oʻzbekiston Respublikasi Musulmonlar idorasi tasarrufidagi jome masjid boʻlib, Toshkent viloyati, Zangiota tumanida joylashgan boʻlib, tuman masjid va madrasalar tarkibiga kiradi.

## Joylashuvi va faoliyati
Zunnurayn masjidi masjidi Toshkent viloyati hududidagi Zangiota tumani, Masalboy qishloq fuqarolar yigʻiniga qarashli Q. Toʻlaganov koʻchasida joylashgan. Mazkur masjidning bosh imom-xatibi Ashurmuhammad domla Abduqodirov boʻlib, ushbu masjidga Masalboy nomli qishloq fuqarolar yigʻini, Q. Toʻlaganov koʻchasida istiqomat qiluvchi mahalliy aholilar, hamda, unga yaqin boʻlgan hududlardan namozxonlar tashrif buyurishib, namoz ibotanini ado etishadi.

## Tarixi
Zunnurayn jome masjidi qachon barpo etilganligi haqida aniq va yetarli maʼlumotlar mavjud emas. Mazkur masjid turli yillar davomida, bir necha marotoba qayta bunyod etilgan. Masjid binosi bir necha yillar oldin mahalliy aholining hashar yoʻli bilan, shuningdek, homiylar, ulamolar, mahalla faollari, tadbirkorlar tomonidan qaytadan barpo etilgan va Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi Toshkent viloyat adliya boshqarmasi tomonidan 1999-yil 6-aprel kuni 175-sonli xijjat asosida roʻyxatdan oʻtib, uning ustavi Toshkent viloyat adliya boshqarmasida roʻyxatga olingan. Masjid binosi 1992-yil xalq hashar yoʻli bilan barpo etilgan. Hozirda ushbu masjid oʻz bagʻriga 1000 nafardan oshiq boʻlgan namozxonlarni sigʻdira oladigan zamonaviy binoga ega.
Masjid nomi aholi va Toshkent viloyati musulmonlar idorasi taklifiga koʻra islom tarixida munosib salohiyatga ega boʻlgan zot – hazrati Usmonning mashhur atamasi – „Zunnurayn“ nomi bilan nomlangan.

## Manbalar
Güler Duman

**Güler Duman** (30-iyun 1967-yil) – turk xalq musiqasi ijrochisi, qoʻshiq muallifi, bastakor, boshlovchi va musiqa oʻqituvchisi..

## Biografiya
Guler Duman 1967 yil 30 iyunda Istanbulda tugʻilgan. U asli Erzurumlik. Boshlangʻich maktabda oʻqiyotganda Ruhi Su doʻstlar xoriga qoʻshildi. 1980-yilda u oʻzining *Dost Garip* nomli birinchi albomini chiqardi. Ushbu albom 1 million 800 ming sotuvga yetib, katta savdo koʻrsatkichiga erishdi. 1980-yillarning birinchi yarmida Özlem Music bilan toʻrtta albom chiqardi. 1986 yilda stomatologiya fakultetiga qabul qilingan. Ammo u maktabni boshlaganidan koʻp oʻtmay ketdi. 1987-yilda Istanbul texnika universiteti Turk musiqasi davlat konservatoriyasining ovoz taʼlimi boʻlimiga oʻqishga kirdi. 1990-yillarda chiqargan albomlari bilan turk xalq musiqasining eng koʻp sotilgan sanʼatkorlaridan biriga aylandi. 1995-yilda Germaniyaning Hannover shahrida musiqa maktabini ochdi va minglab oʻquvchilarga taʼlim berdi, bu borada Germaniya va koʻplab Yevropa davlatlarida yetakchilik qildi. Uning faoliyati davomida chiqargan albomlari taxminan 10 million nusxada sotilgan.

2008 yilda Germaniya Madaniyat vazirligi tomonidan madaniyat elchisi etib saylangan. Shuningdek, dunyoning koʻplab davlatlarida turk xalq musiqasi, turk ritmi va dunyo ritmi boʻyicha seminarlar berdi. Albomlarida oʻz asarlaridan tashqari koʻplab sanʼatkorlarning asarlarini ham ijro etgan.

## Diskografiya
* *Dost Garip* (1980)
* *O Leyli Leyli* (1982)
* *Seher Yeli* (1984)
* *Mevlayı Seversen* (1985)
* *Misafir Geldim* (1987)
* *Nazlı Yara Küskünüm* (1987)
* *Kulluk Benim Olsun Sultanlık Senin* (1988)
* *Ya Dost* (1988)
* *Buldular Beni* (1990)
* *Duygu Pınarı (Vezrana)* (1991)
* *Gül Yüzlü Sevdiğim* (1992)
* *Güler Duman '94* (1994)
* *Bu Devran* (1995)
* *Öl Deseydin Ölmez miydim?* (1997)
* *Yolcuyum Bu Dağlarda* (2002)
* *Türküler Dile Geldi* (2009)
* *Yüreğimden Yüreğinize* (2012)
* *Yüreğimden Yüreğinize Sazım* (2017)

## Televizion dasturlar
* *Güler Duman ile Telden Dile* (2006)
* *Türkülerin Güler Yüzü* (2008)
* *Türküler Dile Geldi* (2013-2014)

## Manbalar
The Art of Deception

***The Art of Deception*** (*Aldash sanʼati*) – Kevin Mitnickning ijtimoiy muhandislik sohasini oʻz ichiga olgan kitobi. Kitobning bir qismida hayotiy hikoyalar, boshqa qismida esa ijtimoiy muhandislikni xakerlik bilan qanday birlashtirish mumkinligi haqidagi misollardan iborat.

Kitobda keltirilgan misollarning deyarli barchasi hayoliy toʻqima ammo tashqi tomondan qaraganda ishonarli koʻrinadi. Bunda yetarlicha malakali ijtimoiy muhandis, oddiy odamlar odatdagidek deb biladigan narsalarini osonlikcha buzish mumkinligini ochib beradi.

Bundan tashqari ushbu kitob, keltirgan misollardan soʻng, firibgarlik qurbonlari qanday aldaganligi va uni real hayotda yoki biznesda qanday qilib oldini olish mumkinligini bayon etadi.

Kitob Mitnickning strategiyasi va kitobdagi barcha firibgarliklarning oldini olishga qaratilgan rejalari bilan yakunlanadi.

## Yana qarang

* *[[The Art of Intrusion]]*

## Manbalar
Abdulloh ibn Abbos masjidi

**Abdulloh ibn Abbos masjidi** – Oʻzbekiston Respublikasi Musulmonlar idorasi tasarrufidagi jome masjid boʻlib, Toshkent viloyati, Zangiota tumanida joylashgan boʻlib, tuman masjid va madrasalar tarkibiga kiradi.

## Joylashuvi va faoliyati
Abdulloh ibn Abbos masjidi Toshkent viloyati hududidagi Zangiota tumani, Koʻksaroy nomli qishloq fuqarolar yigʻiniga qarashli koʻchasida joylashgan. Mazkur masjidning bosh imom-xatibi Gʻulomiddin domla Ergashov boʻlib, ushbu masjidga Koʻksaroy nomli qishloq fuqarolar yigʻini, Ramadon mahallasi, Oqsoy koʻchasida istiqomat qiluvchi mahalliy aholilar, hamda, unga yaqin boʻlgan mahalla fuqarolari yigʻinidan, jumladan, Shodon koʻchasi, Beshqoʻrgʻon koʻchasi, Islomobod koʻchasi Alisher Navoiy koʻchasi, Oltin vodiy koʻchasidan tashrif buyurishib, namoz ibotanini ado etishadi. Mazkur masjidda tahoratxona, honaqoh, imon-xatib xonasi, namozxonlar uchun barcha shart-sharoitlar yaratilib berilgan.

## Tarixi
Abdulloh ibn Abbos jome masjidi qachon barpo etilganligi haqida aniq va yetarli maʼlumotlar mavjud emas. Ushbu masjid joylashgan hudud oldin Toshkent tumaniga qarashli boʻlgan. Masjid binosi bir necha yillar oldin mahalliy aholining hashar yoʻli bilan, shuningdek, homiylar, ulamolar, mahalla faollari, tadbirkorlar tomonidan qaytadan barpo etilgan va Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi Toshkent viloyat adliya boshqarmasi tomonidan 1998-yil 11-sentabr kuni roʻyxatdan oʻtib, uning ustavi Toshkent viloyat adliya boshqarmasida roʻyxatga olingan. Masjidga mahalliy aholi vakillari, hamda, Zangiota tumani musulmonlar boʻlimi tomonidan Abdulloh ibn Abbos deb nom berilgan.

## Manbalar
Rustam Qodirov

**Rustam Qodirov** (; 27-iyul 1983-yil, Guliston) – Oʻzbekistonlik sobiq futbolchi, himoyachi va yarim himoyachi pozitsiyalarida oʻynagan.

## Faoliyati
Rustam futbolchilik faoliyatini 1999-yilda Gulistonning „Guliston“ jamoasida boshlagan. 2002-yilgi mavsumda Muborakning „Mashʼal“ jamoasi tarkibiga oʻtgan. „Mashʼal“ klubi tarkibida oʻzining eng yaxshi davrlarini oʻtkazdi. Rustam 2007, 2007-yillarda 14 va 11 ta gol urgan holda jamoasining eng yaxshi toʻpurariga aylandi. 2009-yilgi mavsumda Qashqadaryoning boshqa bir klubi, Qarshining „Nasaf“ jamoasiga va ketma-ket ikki mavsum Oʻzbekiston Superligasida bronza medallarini qoʻlga kiritishida yordam berdi. 2011-yilgi mavsumda Bekobodning „Metallurg“ klubiga oʻtgan. 2012-yilgi mavsumda sobiq jamoasi, Guliston klubiga qaytgan va 2014-yilgi mavsumda shu jamoa safida faoliyatiga yakun yasagan.

### Milliy terma jamoa
Oʻzbekiston U-20 terma jamoasi safida 2003-yilda BAA da oʻtkazilgan FIFA U-20 jahon chempionatida qatnashgan. Oʻzbekiston olimpiya terma jamoasi tarkibida 2006-yilgi Osiyo oʻyinlarida ishtirok etgan. 2007-yilda Rauf Inileyev murabbiylik davrida milliy terma jamoadagi debyutini, Estoniya terma jamoasiga qarshi oʻyinda oʻtkazgan.

## Yutuqlar
* Oʻzbekiston Kubogi finalchisi: 2006
* Oʻzbekiston Superligasi ikkinchi oʻrin: 2005
* Oʻzbekiston Superligasi uchinchi oʻrin: 2007, 2009, 2010

## Manbalar

## Havolalar

* Rustam Qodirov OʻzPFL saytida futbolchi profili

* Rustam Qodirov Footballfactsru saytida futbolchi profili
* Rustam Qodirov National-football-teams saytida futbolchi profili
Mian Mishk masjidi

**Mian Mishk masjidi** Hindistonning Telangana shtatidagi Haydarobod shahrida joylashgan eski masjiddir. U Purana Pul yaqinidagi hududda bunyod etilgan.

## Tarixi
Mian Mishk masjidi 17-asrda Qutbshohlar davrida Golkondaning oltinchi qiroli Abdulla Qutbshohning zodagoni Mian Mishk tomonidan bunyod etilgan.

## Garam hamami
Unda islomiy gigiyenik va tozalash tamoyillariga mos keladigan issiq hammom mavjud boʻlib, u *garam hamami* deb ataladi.

U Haydarobod shaharsozlik boshqarmasining 137 ta madaniy meros obyekti roʻyxatiga kiritilgan, ammo Hindiston Arxeologik tadqiqotining bir qismi hisoblanmaydi.

Gʻarbiy darvoza ustidagi yozuv masjidning 1674-yilda bunyod etilganligidan dalolat beradi.

## Manbalar
Adrian Lamo

**Adrián Alfonso Lamo Atwood** (1981-yil 20-fevral – 2018-yil 14-mart) amerikalik, tahdidlar boʻyicha tahlilchi va xaker boʻlgan. Lamo birinchi marta ommaviy axborot vositalarining eʼtiborini, bir qancha yuqori darajadagi kompyuter tarmoqlariga, jumladan ''The New York Times'', *[[Yahoo!]]* va *[[Microsoft]]* tarmoqlariga buzib kirishi orqali oʻziga qaratgan. 2003-yilda hibsga olinishi bilan yakunlagan.

Lamo 2010-yilda Chelsea Manningning WikiLeaks saytida AQSH ning nozik masaladagi maʼlumotlarini yuklagani uchun u haqida armiya jinoiy tergovchilariga xabar beradi va shu ishi orqali mashhur boʻladi. Lamo 2018-yil 14-martda 37 yoshida vafot etdi.

## Tarjimai holi
Adrian Lamo Massachusets shtatining Malden shahrida tugʻilgan. Uning otasi Mario Rikardo Lamo kolumbiyalik boʻlgan. Adrian Lamo Bogotá va San Franciscodagi oʻrta maktablarda ham oʻqigan, shungga qaramay u maktabni tamomlamagan, ammo GEDni qolga kiritish orqali Kaliforniyaning Sacramento okrugidagi American River kollejidagi kurslarga oʻtishga qaror qilingan.

Lamo oʻzining xakerlikdagi ish qadamlarini Commodore 64 dagi mavjud oʻyinlarni buzish va telefon qoʻngʻiroqlarni soxtalashtirish, telefon liniyalaridan ruxsatsiz foydalanish va ular uchun pul toʻlamasdan qoʻngʻiroq qilish orqali boshlagan.

## Yana qarang

* Xaker
* Xakerlar roʻyxati
* Xaker guruhlar roʻyxati

## Manbalar
Fath masjidi

**Fath masjidi** – Oʻzbekiston Respublikasi Musulmonlar idorasi tasarrufidagi jome masjid boʻlib, Toshkent viloyati, Zangiota tumanida joylashgan boʻlib, tuman masjid va madrasalar tarkibiga kiradi.

## Joylashuvi va faoliyati
Fath masjidi Toshkent viloyati hududidagi Zangiota tumani, Nazarbek nomli qishloq fuqarolar yigʻini, Xamid Olimjon koʻchasi 23-uyda joylashgan. Mazkur masjidning bosh imom-xatibi Baxodir domla Rahmatullayev boʻlib, ushbu masjidga Nazarbek nomli qishloq fuqarolar yigʻini, Xamid Olimjon koʻchasida istiqomat qiluvchi mahalliy aholilar bilan birga unga yaqin boʻlgan hududlardan namozxonlar buyurishib, namoz ibotanini ado etishadi.

## Tarixi
Fath jome masjidining binosi mustaqillikning ilk yillarida, 1986-yil atrofida mahalla ahlining saʼy-harakati bilan hashar yoʻli orqali qurilgan. Masjidning birinchi gʻishtini fazilatli Shayx Muhammad Sodiq Muhammad Yusuf hazratlari qoʻyib berganlar. Ramadon jome masjidi Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi Toshkent viloyat adliya boshqarmasi tomonidan 1998-yil 23-oktabr kuni 30-raqamli roʻyxatdan oʻtib, uning ustavi Toshkent viloyat adliya boshqarmasida roʻyxatga olingan. Hozirda ushbu masjid oʻz bagʻriga 1500 nafardan ziyodroq boʻlgan namozxonlarni sigʻdira oladigan zamonaviy va shinam binoga ega.
Masjid nomi aholi taklifiga koʻra „Fath“ nomi bilan nomlangan.

Masjid Nazarbek hududida eng birinchi qurilgan yangi masjid boʻlgani sababli „Fath“ deb nom berilgan. Masjid 20 yildan ziyod vaqtdan beri musulmonlarga xizmat qilib kelayotgan edi. Uning atrofi yogʻoch eshik-romlar bilan oʻralgan boʻlgani uchun koʻp yillik qish sovugʻi, yomgʻirli va yozning issiq kunlari sabab ancha eskirib, devorlari yorilib qolgan edi. Xonaqoh polinig taxtalari ham eskirib qolgan, sovuq kunlarda oyoq osti juda ham zax boʻlib ketar edi. Bu holatlar namozxonlarga ayniqsa, yoshi katta insonlarga noqulayliklar boʻlayotgan edi. Soʻngi yillarda yurtimizda amalga oshirilayotgan masjidlarni buzib qayta qurish, ulugʻ qadamjolarni taʼmirlash ishlari kabi obodonlashtirish masalasidan masjidning faol jamoasi rahbariyat ruxsati bilan masjidni toʻliq taʼmirlash ishlariga kirishishdi. Bir yarim yil davom etgan qurilsih ishlari 2014-yil 25-iyul kuni, Ramazon oyining birinchi Jumasida nihoyasiga yetib, namozxonlarga Ramazon tuxfasi sifatida tahdim etildi. Eski yogʻoch eshik va romlari olib tashlanib, yangi, zamonaviy, har mavsumga yaroqli deraza va eshiklar oʻrnatildi. Masjid poli ham yangilanib, ostiga sovuq vaqtlarida isitish moslamasi oʻrnatildi va yangi gilamlar toʻshaldi. Shuningdak masjid shiftlari ham toʻliq taʼmirlandi.

## Manbalar
Koʻkterak masjidi

**Koʻkterak masjidi** – Oʻzbekiston Respublikasi Musulmonlar idorasi tasarrufidagi jome masjid boʻlib, Toshkent viloyati, Zangiota tumanida joylashgan boʻlib, tuman masjid va madrasalar tarkibiga kiradi.

## Joylashuvi va faoliyati
Koʻkterak masjidi Toshkent viloyati hududidagi Zangiota tumani, Keles shaharchasiga qarashli Anarboyev koʻchasi 2-uyda joylashgan. Mazkur masjidning bosh imom-xatibi Ximoyiddin domla Toshboltayev boʻlib, ushbu masjidga Koʻk terak mahalla fuqarolar yigʻini, Anarboyev koʻchasida istiqomat qiluvchi mahalliy aholilar bilan birga unga yaqin boʻlgan hududlardan namozxonlar tashrif buyurishib, namoz ibotanini ado etishadi. Masjid islom meʼmorchiligi usulida bunyod etilgan, hamda, bosh imom-xatib xonasi, kutubxona, tahoratxona, dam olish xonalari mavjud.

## Tarixi
Masjid binosi 1991-yil xalq hashar yoʻli bilan barpo etilgan, hamda, Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi Toshkent viloyat adliya boshqarmasi tomonidan 1998-yil 13-avgust kunida roʻyxatdan oʻtgan va uning ustavi viloyat adliya boshqarmasida mazkur sanali 54-sonli xujjat bilan roʻyxatga olingan.
2008-yil jome masjid xalq hashar yoʻli bilan uning binosini qayta qurish ishlari boshlandi va qurilish ishlari 2010-yil oʻz nihoyasiga yetkazildi.
Hozirda ushbu masjid oʻz bagʻriga 1500 nafar namozxonlarni sigʻdira oladigan zamonaviy va shinam qulayliklarga ega boʻlgan binoga ega. Uning avvalgi binosining sigʻini 400 oʻrinni tashkil etar edi. Masjidning muborak nomi mahalliy aholi taklifiga koʻra oʻzi joylashgan hududda joylashgan „Koʻkterak“ mahalla nomi bilan nomlangan.

## Manbalar
Ramadon masjidi

**Ramadon masjidi** – Oʻzbekiston Respublikasi Musulmonlar idorasi tasarrufidagi jome masjid boʻlib, Toshkent viloyati, Zangiota tumanida joylashgan boʻlib, tuman masjid va madrasalar tarkibiga kiradi.

## Joylashuvi va faoliyati
Ramadon masjidi Toshkent viloyati hududidagi Zangiota tumani, Koʻksaroy nomli qishloq fuqarolar yigʻini, S. Toʻlabayev koʻchasi 48-uyda joylashgan. Mazkur masjidning bosh imom-xatibi Xudoyqul domla Roʻzanov boʻlib, ushbu masjidga Koʻksaroy nomli qishloq fuqarolar yigʻini, S. Toʻlabayev koʻchasida istiqomat qiluvchi mahalliy aholilar bilan birga unga yaqin boʻlgan hududlardan, jumladan, Chambil koʻchasi, Vatan koʻchasi, Chinor koʻchasi, Mevazor koʻchasi, Beshbarmoq koʻchasi, Shaxsiobod koʻchasi, Guliston koʻchasi, Mustaqillik koʻchasi, Ilgʻor mahalla fuqarolar yigʻini, Hamza koʻchasi, Guliston koʻchasi, Rohat koʻchasi, Beshterak koʻchasi, Oxunboboyev koʻchasi, Xuvaydo koʻchasi, Bahor koʻchasidan tashrif buyurishib, namoz ibotanini ado etishadi. Masjid islom meʼmorchiligi usulida bunyod etilgan, hamda, bosh imom-xatib xonasi, kutubxona, tahoratxona, dam olish xonalari mavjud.

## Tarixi
Ushbu masjid joylashgan hudud oldin Toshkent tumaniga qarashli boʻlgan. Masjid binosi bir necha yillar oldin mahalliy aholining hashar yoʻli bilan, shuningdek, homiylar, ulamolar, mahalla faollari, tadbirkorlar tomonidan qaytadan barpo etilgan. Masjidda namozxonlar 30 kishilik zamonaviy tahoratxonadan foylanashilari mumkin. Ramadon jome masjidi Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi Toshkent viloyat adliya boshqarmasi tomonidan 2005-yil 22-noyabr kuni roʻyxatdan oʻtib, uning ustavi Toshkent viloyat adliya boshqarmasida roʻyxatga olingan.

## Manbalar
Qoya gʻoroʻti

**Qoya g‘oro‘ti** () — qirqquloqsimonlar sinfiga mansub ko‘p yillik o‘simlik turi. O‘zbekiston Respublikasi Qizil kitobiga kamyob endemik tur sifatida kiritilgan. Toshkent viloyati Ugom tizmasi, Sijjaksoyda tarqalgan.
## Tavsifi
## Tarqalishi va o‘sish sharoiti
## Manbalar
Zinoviy Royzman

**Zinoviy (Zemen) Aleksandrovich Royzman** (1941-yil 11-sentyabr, Odessa – 2022-yil 6-iyun, Moskva) – sovet va rus kinorejissyori, ssenariynavis, yozuvchi, dramaturg va publitsist. Rossiya Federatsiyasida xizmat koʻrsatgan artist (2018).

## Hayoti
Zinoviy Royzman 1941-yil 11-sentyabrda Odessa shahrida tugʻilgan. Ruminiya tomonidan Odessa toʻliq bosib olinishidan sal avval u qarindoshlari bilan dengiz orqali shahardan olib chiqilib, Oʻrta Osiyoga evakuatsiya qilingan. Evakuatsiya paytida Royzmanning onasi tif bilan kasallangan va shu sababli u 9 oyni oʻzbek oilasida oʻtkazgan hamda u yerda oʻzbek ayoli tomonidan emizilgan.

Bir necha koʻchishdan soʻng Royzman Toshkentga joylashgan Plastmassa buyumlari zavodida payvandchi boʻlib ishlagan. A.N.Ostrovskiy nomidagi Toshkent teatr va rassomlik institutining rejissyorlik fakultetini tamomlagan.

1963-yildan Toshkentdagi Respublika qoʻgʻirchoq teatri rejissyori va aktyori, 1964-yildan „Oʻzbekfilm“ kinostudiyasi direktori boʻlgan. U oʻndan ortiq animatsion filmlarga rejissyorlik qilgan. Bir qator animatsion filmlar ssenariysi muallifi, „Nashtar“ satirik kinojurnalida bir nechta hikoyalar muallifi va rejissyori hisoblanadi.

Toshkent nashriyotlarida chop etilgan „Oltin koʻylak“ spektakli, bolalar uchun kitoblar (shundan „Kutilmagan ayiq haqida“, „Haqiqiy doʻstlar“) muallifi hisoblanadi. 1990-yillarda u Tallinn jurnalida (Estoniya) kino va televidenie haqida yozgan.

1960-yillarning oʻrtalaridan boshlab badiiy filmlarda ishlagan. „26-da otma“ (rej. R. Botirov), „Farhodning jasorati“ (rej. A. Xachaturov), „Chinara“ (uch qismli telefilm rej. Z.Sobitov) badiiy filmlarida ikkinchi direktor boʻlgan. 1977-yilda oʻzining „Issiq quyosh ostidagi uy“ nomli birinchi badiiy filmini suratga olgan, u Lenin komsomol mukofoti va toʻrtta mukofotga sazovor boʻlgan.

1990-yillar boshida Royzman „Jimlik kodeksi“ filmining yaratuvchisi sifatida respublika hokimiyatlarining keskin tanqidiga uchragan va 1992-yilda Oʻzbekistonni tark etishga qaror qilgan. Bir muncha vaqt kinodagi ishini qoldirib, chet elga ketgan onasi tomonidan sovgʻa qilingan Moskvadagi kichkina kvartirada yashagan. Ikki yil davomida Moskvaning Shimoliy bozorida yuk tashuvchi boʻlib ishlagan va direktorning soʻzlariga koʻra „kino haqida oʻylashni unutgan“.

1998-yilda „Chexov va Ko“ televizion filmida Royzman muvaffaqiyatli ishtirok etgan.

Rejissyor oʻzi ishlab chiqargan barcha filmlardan ikkitasini alohida ajratib koʻrsatgan: „Issiq quyoshdagi uy“ filmi (1977) va „Har kimning oʻz urushi“ teleseriali (2010).

Zinoviy Royzman 2022-yil 6-iyunda Moskvada vafot etgan. U 9-iyunda Vostryakovskiy qabristoniga dafn qilingan.

## Mukofotlar
* II darajali „Vatanga xizmatlari uchun“ ordeni (2005-yil 9-may)
* Rossiya Federatsiyasida xizmat koʻrsatgan artist (2018-yil 30-may)

## Manbalar

## Havolalar
* 
* З. Ройзман на сайте Гильдии кинорежиссёров России
* Режиссёр и сценарист Зиновий Ройзман отмечает юбилей (публикация на сайте Союза кинематографистов России, 2011 г.)
* Интервью З. Ройзмана Тиграну Манасяну (Hayasa News) 
* Элеонора Шафранская о З. Ройзмане (сайт «Письма о Ташкенте»)

## Videolar
* 
* 
* 
*
Quraysh jome masjidi

**Quraysh jome masjidi** – Oʻzbekiston Respublikasi Musulmonlar idorasi tasarrufidagi jome masjid boʻlib, Toshkent viloyati, Ohangaron tumanida joylashgan boʻlib, tuman masjid va madrasalar tarkibiga kiradi.

## Joylashuvi va faoliyati
Quraysh jome masjidi Toshkent viloyati hududidagi Ohangaron tumani, Krasnogorsk-Parkent koʻchasida joylashgan. Mazkur masjidning bosh imom-xatibi Fazliddin domla Musoxov boʻlib, masjidga tashrif buyurgan mehmonlar, ziyoratchilar, namozxonlar bilan suxbatlar tashkil etib turadi. Mazkur masjid katta yoʻl boʻyida joylashganligini sababli, bu joyda yoʻlovchilar, ziyoratchilar uchun oʻziga xos boʻlgan qulayliklar yaratilgan. Qurashy masjidi joyashgan hududa aholi kam sonli boʻlganligi sababli qoʻshni mahala va qishloqlardan namozxonlar ham tashrif buyurib turishadi. Jumladan, Yangi qishloq mahalla fuqarolar yigʻini, Katarul koʻchasi , Tosh tepa qishloq fuqarolar yigʻini, Azorat tepa koʻchasi, Doʻstlik qishlogʻi, Tapyl mahalla fuqarolar yigʻini, Toshsoy koʻchasi, Porlisoy koʻchasi, Koʻmirsoy mahallasi, Qursoy koʻchasi, Jambul mahalla fuqarolar yigʻilari va boshqa joylardan mahalliy aholi vakillari tashrif buyurishadi.

## Tarixi
Quraysh jome masjidi qachon tashkil etilganligi haqida yetarli manbalar mavjud emas. Masjid Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi Toshkent viloyat adliya boshqarmasi tomonidan roʻyxatdan oʻtib, uning ustavi Toshkent viloyat adliya boshqarmasida roʻyxatga olingan. Masjid mahalliy aholi vakillari, homiylar, tadbirkorlar tomonidan xashar orqali bir necha marotoba qayta bunyod etilgan. Hozirda masjid binosi islom meʼmorchiligi asosida bunyod etilgan.

## Manbalar
Tikanli boʻzbosh

**Tikanli boʻzbosh** () – ikki urugʻpallalilar sinfi, yalpizdoshlar oilasi, dracocephalum turkumiga mansub koʻp yillik gulli oʻsimlik turi. Oʻzbekiston Respublikasi Qizil kitobiga kamyob, endemik tur sifatida kiritilgan. Toshkent viloyati Gʻarbiy Tyan-Shan, Ugom, Piskom, Chatqol togʻ tizmalari hududida tarqalgan.
## Tavsifi
Balandligi 25 sm gacha yetadigan koʻp yillik oʻt oʻsimlik. Oʻq ildiz sistemasiga ega. Poyasi toʻrt qirrali, bargli, shoxlangan tik oʻsadi. Barglari yashil, oddiy, poyada navbatma navbat joylashgan, tuxumsimon shaklda, qattiq, gʻadir budur, yuzasi tukli, bandi qisqa. Gullari ikki jinsli, ikki yoki olti donadan poyada halqa hosil qilib oʻrnashgan. Gultojibarglari oqish yoki och qizil tusda. Gulkosachabarglari yashil, butun, uchlari ikki yoki besh tishchali, biroz qayrilgan. Hasharotlar yordamida changlanadi. Iyul avgust oylarida gullab mevasi sentabrda pishib yetiladi. Mevasi quruq yuzasi, tikanli yongʻoqcha. Urug‘i orqali koʻpayadi.

## Tarqalishi va oʻsish sharoiti
Tabiatda juda kam tarqalgan, yakka yakka tuplari bir biridan ajralgan holatda oʻsadi. Toshkent viloyati Gʻarbiy Tyan-Shan, Ugom, Piskom, Chatqol togʻ tizmalari hududida tarqalgan. Toshli va nuragan shagʻalli yonbagʻirlarda, siyrak oʻsgan archalar orasida uchratish mumkin. Raqobatga chidamsizligi, urugʻining unib chiqish foizi kamligi va chorva mollari tomonidan payhon qilinishi sababli soni qisqarib bormoqda. Chatqol biosfera qo‘riqxonasi va Ugom-chatqol davlat tabiat milliy bogʻi hududida muhofaza ostiga olingan.
## Manbalar
Abdugʻani Abdullayev (dinshunos)

**Abdugʻani Abdullayev** (1928-yil 28-aprel, Oltiariq – 1999-yil Toshkent) – oʻzbekistonlik jurnalist va dinshunos olim.

## Biografiyasi
1928-yilning 28-aprelida Fargʻona viloyati Oltiariq tumani Oltiariq qishlogʻida dunyoga kelgan.

1945—1950-yillarda Mir Arab madrasasida oʻqidi.

1954—1957-yillarda Oʻrta Osiyo va Qozogʻiston musulmonlari diniy boshqarmasida turli vazifalarda ishladi.

1957—1961-yillarda diniy idora rahbariyatining tavsiyasi bilan Misrning Al-Azhar universitetida taʼlim oldi.

Mir Arab madrasasida tafsir, aqoid, fiqh fanlaridan dars berdi.

1965-yili Oʻrta Osiyo va Qozogʻiston musulmonlari diniy boshqarmasiga mas’ul kotib etib tayinlangan.

1989—1992-yillarda Toshkent viloyati bosh imom-xatibi boʻlgan.

1992-yilda Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi din ishlari boʻyicha qoʻmita raisi lavozimida mehnat qildi.

1995-yilda Oʻzbekiston musulmonlari idorasi huzurida ochilgan Xalqaro islom tadqiqot markazi direktori boʻldi.

1997—1999-yillarda Oʻzbekiston musulmonlari idorasi raisi oʻrinbosari boʻlib ishlagan

Yirik xalqaro anjumanlarda ingliz, arab, fors, rus, doriy tillarida ilmiy maʼruzalar qilgan. Al-Azhar universitetining „Buyuk xizmatlari uchun“ mukofoti bilan taqdirlangan.

1999-yili Toshkentda vafot etgan. Toshkentdagi Koʻkcha Shayx Zayniddin qabristoniga dafn etilgan.

## Manbalar
Vladimir Bush

**Vladimir Vladimirovich Bush** (4-yanvar 1888-yil, Sankt-Peterburg – 14-may 1934-yil, Leningrad) – rus va sovet adabiyotshunosi, etnograf, folklorshunos, bibliograf, professor.

## Biografiya
Vladimir Vladimirovich Sankt-Peterburgdagi yirik badavlat uy egasining nabirasi. U 4-yanvar 1888-yilda tavallud topgan. Boshlangʻich taʼlimni oilada olgan. Keyin u oʻgʻil bolalar uchun Avliyo Anna bilim yurtiga oʻqishga kirgan va uni tamomlagan.

Bush 1910-yilda Sankt-Peterburg imperatorlik universitetining tarix va filologiya fakultetini tamomlagan. U professor I. A. Shlyapkinning seminarida qadimgi rus adabiyotini (seminar bitiruvchisi) oʻrgangan. S. A. Vengerovning afsonaviy Pushkin seminariyasida qatnashgan. Magistratura imtihoniga va professorlikka tayyorlanish uchun tavsiya etilgan. Uning birinchi bosma asari „sredi novix issledovaniiy bilin“ 1913-yilda nashr etilgan boʻlib, tadqiqotchilar va folklor yigʻuvchilar tomonidan 12 yil davomida (1900–1912) barcha amalga oshirilgan ishlarning sharhi edi.

Universitetdan soʻng deyarli besh yil davomida Mitavskiy real bilim yurtida, islohot cherkovlari qoshidagi Sankt-Peterburg cherkovida va Yuryevskaya gimnaziyasida tilshunos boʻlib ishlagan.

1915-yilda magistrlik imtihonini topshirgan. Bush 1914-yil 15-dekabrda oʻqituvchisi I. A. Shlyapkin tomonidan yozib olingan „Vzglyadi V. F. Millera na russkuyu narodnuyu epiku“ asosida insho yozgan. Imtihonni muvaffaqiyatli topshirgan va ilmiy tadqiqotga (dissertatsiyasi amalga oshirilmadi) „Xojdeniye Trifona Korobeynikova – literaturniy pamyatnik XVI veka“ mavzusini tanlagan.

### Toshkent
Bush 1920-yilda Toshkent (Turkiston) Davlat universitetiga professor etib saylangan va tarix-filologiya (adabiyot professori) va huquq fakultetlarini oʻz ichiga olgan Ijtimoiy fanlar fakulteti (dekan) mudirligiga (tashkil etish) taklif qilingan. Universitetda rus adabiyoti, rus tili va boshqalardan maʼruzalar oʻqigan. Universitetga saylanishi bilan bir vaqtda S. A. Vengerov Bushni Kitob palatasining Oʻrta Osiyo boʻlimi boshligʻi etib tayinlagan. Vladimir 1922-yilgacha ikkala vazifasini ham oʻtagan. 1920-yil aprel oyida Davlat nashriyotiga Oq gvardiyachilar adabiyotining bir nusxasini Xronikaga kiritish uchun yuborishni soʻragan. U Kitob palatasining nashrlarini takomillashtirishning turli shakllarini taklif qilgan, masalan, Xronikaning roʻyxatga olish qismida materiallarni tizimli prinsip boʻyicha tarqatish va hokazo. 1920-yilda Bush rahbarligida Kitob palatasining „Vremennik“ sonidan nashrlarining bibliografik tavsifi chop etilgan.

1921–1929-yillarda Petrograddagi Yangi rus adabiyoti institutida shtatdan tashqari xodim boʻlib faoliyat olib borgan.

## Manbalar
Qora xitoy jome masjidi

**Qora xitoy jome masjidi** – Oʻzbekiston Respublikasi Musulmonlar idorasi tasarrufidagi jome masjid boʻlib, Toshkent viloyati, Ohangaron tumanida joylashgan boʻlib, tuman masjid va madrasalar tarkibiga kiradi.

## Joylashuvi va faoliyati
Qora xitoy jome masjidi Toshkent viloyati hududidagi Ohangaron tumani, Qora xitoy nomli qishloq fuqarolar yigʻini, Qora xitoy koʻchasida joylashgan. Mazkur masjidning bosh imom-xatibi Abdusalim domla Xaydaraliyev boʻlib, masjid katta yoʻl boʻyida joylashganligini sababli, bu joyda yoʻlovchilar, ziyoratchilar uchun oʻziga xos qulayliklar yaratilgan. Tuman hokimligi tomonidan jome masjid uchun qoʻshimcha ajratilgan 1.5 gektar joyda pastki yertoʻla xonasi bilan qoʻshib hisoblanganda 2500 kishidan ziyod boʻlgan xonaqoh, tahoratxona, maʼmuriy xonalar, avtoturargoh, ayollar uchun tahoratxona va namozxona hamda yosh goʻdaklik onalar uchun maxsus alohida xonalar barpo etildi.

## Tarixi
Qora xitoy jome masjidi Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi Toshkent viloyat adliya boshqarmasi tomonidan roʻyxatdan oʻtib, uning ustavi Toshkent viloyat adliya boshqarmasida roʻyxatga olingan.
2022-yil Ramazon oyining soʻnggi juma kuni – 29-aprel kunida Ohangaron tumanida qarashli „Qora xitoy“ jome masjidi namozxonlarning, moʻmin-musulmonlarning ixtiyoriga topshirildi. Maskur masjidning ochilish marosimida Ohangaron tumani hokimi Abdurasul Abdullayev, Toshkent viloyati bosh imom-xatibi Jasurbek domla Raupov, imomlar, nuroniy insonlar, mahalla faollari, homiylar ishtirok etdi. Mazkur masjid Toshkent–Fargʻona vodiysi yoʻli yoqasida joylashgani sababli mahalliy va chet ellik sayyohlarning tashrif buyurishini inobatga olib, ayollar uchun alohida namozxona, tahoratxona hamda, maxsus „Ona va bola“ xonalari barpo etildi.

## Manbalar
Abduqohhor Mahsum jome masjidi

**Abduqohhor Mahsum jome masjidi** – Oʻzbekiston Respublikasi Musulmonlar idorasi tasarrufidagi jome masjid boʻlib, Toshkent viloyati, Ohangaron tumanida joylashgan boʻlib, tuman masjid va madrasalar tarkibiga kiradi.

## Joylashuvi va faoliyati

Abduqohhor Mahsum jome masjidi Toshkent viloyati hududidagi Ohangaron tumani, Quyun nomli qishloq fuqarolar yigʻini, Qora xitoy koʻchasida joylashgan. Mazkur masjidning bosh imom-xatibi Bayotjon domla Ortiqbayev boʻlib, masjidga kelgan mahalliy aholi vakillari, yoʻlovchilar, ziyoratchilar bilan diniy suxbatlashib turadi. Jome masjid 2500 kishidan ziyod boʻlgan namozxonlarga moʻljallangan boʻlib, xonaqoh, tahoratxona, maʼmuriy xonalar, avtoturargoh, ayollar uchun tahoratxona va namozxona hamda yosh goʻdaklik onalar uchun maxsus alohida xonalar barpo etildi. Jome masjidga Yuqori quyun koʻchasi, Oʻrta quyun koʻchasi, Pastki quyun koʻchasi, Yuksalish mahalla fuqarolar yigʻini, Yangi bay mahalla fuqarolar yigʻini, Obiz mahalla fuqarolar yigʻini, Kamar koʻchasi, Qoʻrgʻon-Shamat mahalla fuqarolar yigʻini, Chambil qishlogʻi, Toshqishloq mahallasi, Jaloir mahallasi, Yordam mahallasi, Yangiobod koʻchasi, Sadoqat koʻchasi, Shodiyona koʻchasi, Alpomish koʻchasi, Choʻlqon koʻchasi, Piskent koʻchasi, Zulfiya Qoʻshboy qizi, Buyuk ipak yoʻli mahallasi, Turkiston koʻchasi, Ahmad Yassaviy koʻchasi, Sharof Rashidov shox koʻchasida yashovchi aholi vakillari namoz ibodatini ado qilish maqsadida tashrif buyurishadi.

## Tarixi
Abduqohhor Mahsum jome masjidi Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi Toshkent viloyat adliya boshqarmasi tomonidan roʻyxatdan oʻtib, uning ustavi Toshkent viloyat adliya boshqarmasida roʻyxatga olingan.

Fayl:Gumbaz_machit.jpg|Masjidning gumbazi
Fayl:Masjidnimg_ehromi.jpg|Masjidning imom-xatib ehromi
Fayl:Masjid_gumbazii.jpg|Masjidning gumbazi

## Manbalar
Titov shoʻragi

**Titov shoʻragi** () – ikki urugʻpallalilar sinfi, sho‘radoshlar oilasi, sho‘rak turkumiga mansub koʻp yillik gulli oʻsimlik turi. Oʻzbekiston Respublikasi Qizil kitobiga kamyob, endemik tur sifatida kiritilgan. Toshkent viloyati Gʻarbiy Tyan-Shan, Chatqol va Qurama togʻ tizmalari hududida uchraydi.
## Tavsifi
Balandligi 50 sm gacha yetadigan koʻp yillik oʻt oʻsimlik. Hayotiy shakli yarimbuta. Oʻq ildiz sistemasiga ega. Qishda poyasining ustki qismini sovuq urib ketadi. Bir yillik novdalarining uzunligi 20 sm gacha yetishi mumkin. Novdalari ingichka qalin tuklar bilan qoplangan. Barglari oddiy, bandli, novdada navbatma navbat joylashgan, qalami uzunligi 0,3-1,5 sm, eni 0,5-1 sm, ikki tomondan qalin kulrang tuklar bilan qoplangan. Gullari bir jinsli, boshoqsimon to‘pgulda yigʻilgan. Gulqoʻrgʻoni oddiy, koʻrimsiz, boʻlaklari besh donadan. Changchilari beshtadan urugʻchibargni oʻrab turadi. Iyun oyida gullab, mevasi oktabrda pishib yetiladi. Mevasi yetilgach gulqoʻrgʻon boʻlaklari qanotcha hosil qiladi. Urug‘i shamol orqali tarqaladi. Urug‘i bilan koʻpayadi.

## Tarqalishi va oʻsish sharoiti
Tabiatda juda kam tarqalgan, yakka yakka yoki toʻdacha hosil qilib oʻsadi. Toshkent viloyati Gʻarbiy Tyan-Shan, Chatqol va Qurama togʻ tizmalari hududida uchraydi. Togʻlarning oʻrta va pastki qismidagi tosh shagʻalli yonbagʻirlarda uchratish mumkin. Chorva mollarining koʻplab boqilishi natijasida soni qisqarib ketgan. Chatqol biosfera qoʻriqxonasi va Ugom-chatqol davlat tabiat milliy bogʻi hududida muhofaza ostiga olingan.
## Manbalar
Kesselring sarvinjoni

**Kesselring sarvinjoni** () — bir urugʻpallalilar sinfi, kolxikum turkumiga mansub ko‘p yillik gulli o‘simlik turi. O‘zbekiston Respublikasi Qizil kitobiga kamyob, endemik tur sifatida kiritilgan. Toshkent viloyati G‘arbiy Tyan-Shan, Chatqol va Qurama tog‘ tizmlari hududida o‘sadi.

Birinchi marta 1883-yilda Eduard Regel tomonidan rasman tasvirlangan.
## Tavsifi
Balandligi 6-10 sm gacha yetadigan ko‘p yillik piyozchali o‘t o‘simlik. Popuk ildiz tizimiga ega. Piyozchasi cho‘ziq tuxumsimon, diametri 1-3,5 sm, tashqi qobig‘i dag‘al, qora qo‘ng‘ir tusda. Poyasi silliq, qisqa, bir yoki ikki dona, shoxlanmagan. Barglari 3-6 dona, oddiy bandsiz, yashil, o‘rtasidan siyohrang chiziq o'tgan. Gullari bir, ikki dona poya uchida joylashgan. Gultojibarglari qo‘shilmagan, oq, tashqi tomoni to‘q binafsharang chiziqli, nashtarsimon, to‘mtoq tuzilgan. Changchilari tojibarglardan ikki barobar qisqa, chang iplari ingichka, sariq tusda. Hasharotlar yordamida changlanadi. Fevral oyida gullab mevasi mart aprelda pishib yetiladi. Urug‘i va piyozchalari orqali ko'payadi.

## Tarqalishi va o‘sish sharoiti
Tabiatda juda kam tarqalgan, yakka-yakka yoki to‘p hosil qilib o‘sadi. Toshkent viloyati G‘arbiy Tyan-Shan, Chatqol, Qurama tog‘ tizmlarida uchraydi. Tog'ning etaklaridan to tog'ning yuqori qismigacha bo‘lgan joylarda, mayda jinsli tuproqlarda va shagʻalli yerlarda oʻsadi. Gullarining yig‘ib olinishi va chorva mollarining ko‘plab boqilishi natijasida areali qisqarib ketgan. Chatqol biosfera qoʻriqxonasi va Ugom-chatqol davlat tabiat milliy bogʻi hududida muhofaza ostiga olingan.

## Manbalar
Chetsuv jome masjidi

**Chetsuv jome masjidi** – Oʻzbekiston Respublikasi Musulmonlar idorasi tasarrufidagi jome masjid boʻlib, Toshkent viloyati, Ohangaron tumanida joylashgan boʻlib, tumanning masjid va madrasalar tarkibiga kiradi.

## Joylashuvi va faoliyati
Chetsuv jome masjidi Toshkent viloyati hududidagi Ohangaron tumani, Qurama qishloq fuqarolar yigʻinida joylashgan Chetsuv nomli koʻchasida joylashgan. Mazkur masjidning bosh imom-xatibi Bahrom domla Ulugʻov Hisoblanadi. Ushbu masjid Ohangaron tumanining chetku hududida joylashganligiga qaramay yoʻlovchilar, ziyoratchilar uchun oʻziga xos qulayliklar yaratilgan. Tuman hokimligi tomonidan jome masjid uchun qoʻshimcha ajratilgan 1.5 gektar joyda pastki yertoʻla xonasi bilan qoʻshib hisoblanganda 1000 kishiga yaqin ziyod boʻlgan xonaqoh, tahoratxona, maʼmuriy xonalar, avtoturargoh, ayollar uchun tahoratxona va namozxona hamda yosh goʻdaklik onalar va bolalar uchun maxsus alohida xonalar barpo etildi. Mazkur masjidga Qurama qishloq fuqarolar yigʻini, Chetsuv koʻchasi, Qamchiq koʻchasi, Tanga topdi mahalla fuqarolar yigʻini, Serkakirildi mahalla fuqarolar yigʻini, Chinor mahalla fuqarolar yigʻini, Saiyakka mahalla fuqarolar yigʻini, Koʻk saroy mahalla fuqarolar yigʻini, Moʻkkul mahalla fuqarolar yigʻini, Mashinatop mahalla fuqarolar yigʻini, Turk qishloq mahalla fuqarolar yigʻini, Uzun boʻlak mahalla fuqarolar yigʻini, Baksuk koʻchasi, Aylanma koʻchasida yashovchilar tashrif buyurishadi.

## Tarixi
Chetsuv jome masjidi Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi Toshkent viloyat adliya boshqarmasi tomonidan 1998-yil 31-dekabr kuni roʻyxatdan oʻtkazlib, uning ustavi Toshkent viloyat adliya boshqarmasida roʻyxatga olingan. Mazkur masjidda namozxonlar uchun qulay sharoitlar yaratilgan boʻlib, qoʻshni va chet ellik sayyohlarning tashrif buyurishini inobatga olib, ayollar uchun alohida namozxona, tahoratxona hamda, maxsus Ona va bola uchun alohida xonalari barpo etildi.

## Manbalar
Paygʻambar ota jome masjidi

**Paygʻambar ota jome masjidi** – Oʻzbekiston Respublikasi Musulmonlar idorasi tasarrufidagi jome masjid boʻlib, Toshkent viloyati, Ohangaron tumanida joylashgan boʻlib, tumanning masjid va madrasalar tarkibiga kiradi.

## Joylashuvi va faoliyati
Paygʻambar ota jome masjidi Toshkent viloyati hududidagi Ohangaron tumani, Suzam nomli qishlogʻiga qarashli Bekmurod koʻchasida joylashgan. Mazkur masjidning bosh imom-xatibi Abduqodir domla Jakbarov koʻp yillar davomida ushbu masjidga bosh imom-xatiblik qilib kelgan. Ushbu masjid Ohangaron tumanining chetku hududida joylashgan. Tuman hokimligi tomonidan jome masjid uchun qoʻshimcha ajratilgan 1 gektar joyda 500 kishidan ziyod boʻlgan namozxonlar uchun moʻljallangan va maʼmuriy xonalar, xonaqoh, tahoratxona, ayollar uchun tahoratxona va namozxona hamda yosh goʻdaklik onalar va bolalar uchun maxsus alohida xonalar barpo etildi. Mazkur masjidga Suzam qishloq fuqarolar yigʻini, Kamar qishlogʻining koʻchalari, Beshqora mahalla fuqarolar yigʻini, Qoraqalpoq mahalla fuqarolar yigʻini, Uch ayrilish mahalla fuqarolar yigʻini, Kurgan mahalla fuqarolar yigʻini, Aytbokir qishloq fuqarolar yigʻini, Darxan qishloq fuqarolar yigʻini, Kursak mahalla fuqarolar yigʻini, Janjal mahalla fuqarolar yigʻini, Murtak mahalla fuqarolar yigʻinida yashovchilar tashrif buyurishadi.

## Tarixi
Paygʻambar ota jome masjidi qachon va kim tomonidan barpo etilganligi haqida hozircha yetarli manbalar mavjud emas. Jome masjid Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi Toshkent viloyat adliya boshqarmasi tomonidan roʻyxatdan oʻtkazlib, uning ustavi Toshkent viloyat adliya boshqarmasida roʻyxatga olingan.

## Manbalar
Lashkarak

**Lashkarak** – O'zbekiston Respublikasi, Toshkent viloyati, Angren shahriga qarashli qishloq. Maydoni 25 ga. Aholi soni 1020 nafar. Angren shahridan 28 km uzoqlikda, dengiz sathidan 1700 metr balandlikda joylashgan.
## Etimologiya
Qishloqning bunday nomlanishini tushuntirib beruvchi bir nechta variantlar bor. Birinchisi Lashkarak nomi „lashkar“ jangchi soʻzidan kelib chiqqan. Afsonaga koʻra bu qishloqda eng kuchli va baquvvat odamlar yashagan, shu sababli bu yerliklar odamlar jangchilikka koʻproq yollangan. Boshqa maʼlumotlarga koʻra bu yerda Iskandar Zulqarnayn oʻz dushmanlariga qarshi kurashgan. Yana bir maʼlumotga koʻra Gʻarbiy Turk xoqonligi, Somoniylar va Qoraxoniylar davrida bu yerdan katta miqdorda kumush qazib olinadigan kon boʻlgan. Qimmatbaho metallarni tashish va qoʻriqlash uchun qishloqda harbiy lashkar saqlangan.

## Diqqatga sazovor joylari
Lashkarak qishlogʻi Qurama togʻ tizmasida dengiz sathidan 1700 metr balandlikda joylashgan. Qishloq hududida yuzdan ziyod buloqlar, sharsharalar va gʻor joylashgan. Bundan tashqari qishloqda mashhur Ko‘hisim kumush koni joylashgan. Bu kondan VI—XI asrlarda kumush qazib olingan. Kon va uning atrofi XX asrning 60–70- yillarida Yuriy Buryakov tomonidan oʻrganilgan va hududdan koʻplab konchilikka aloqador buyumlarni topishgan.

## Sanoati
2017—2018-yillargacha qishloq hududiy jihatdan Ohangaron, maʼmuriy jihatdan Angren shahri tarkibiga kirgan. Keyinchalik butunlay Angren shahri tarkibiga kirgazilgan. Qishloq aholisining aksariyat qismi bogʻdorchilik, chorvachilik va asalrichilik bilan shugʻullanadi.

## Manbalar
Chilqori jome masjidi

**Chilqori jome masjidi** – Oʻzbekiston Respublikasi Musulmonlar idorasi tasarrufidagi jome masjid boʻlib, Toshkent viloyati, Ohangaron tumanida joylashgan boʻlib, tumanning masjid va madrasalar tarkibiga kiradi.

## Joylashuvi va faoliyati
Chilqori jome masjidi Toshkent viloyati hududidagi Ohangaron tumani, Telov nomli qishlogʻiga qarashli koʻchasida joylashgan. Mazkur masjidning bosh imom-xatibi Orifjon domla Xusenov koʻp yillar davomida ushbu masjidga bosh imom-xatiblik qilib kelgan. Ushbu masjid Ohangaron tumanining chetki hududida joylashgan. Mazkur masjidga Telov nomli qishloq fuqarolar yigʻinida yashovchi namozxonlar namoz ibodatini ado etish uchun tashrif buyurishadi.

## Tarixi
Chilqori jome masjidi qachon va kim tomonidan barpo etilganligi haqida hozircha yetarli manbalar mavjud emas. Jome masjid Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi Toshkent viloyat adliya boshqarmasi tomonidan roʻyxatdan oʻtkazlib, uning ustavi Toshkent viloyat adliya boshqarmasida roʻyxatga olingan. 2022-yil 15-aprel kuni Ohangaron tumanida joylashgan „Chilqori“ jome masjidining yangi binosini ochilishi marosimi boʻlib oʻtdi. Tadbir, Qur’oni karimning goʻzal tilovati bilan boshlandi. Ochilish marosimida Toshkent viloyati hokimligining mutasaddilari, Toshkent viloyati bosh imom-xatibi Jasurbek domla Raupov, hamda, imom-domlalar, mahalla faollari, homiylar va saxovatpesha insonlar, jome qavmi qatnashishdi. 2020-yil qurilishi boshlangan masjidning yangi binosi bir vaqtning oʻzida bagʻriga 700 kishidan ortiq namozxonlarni sigʻdira oladi. Zamonaviy masjidgda barcha sharoitga ega boʻlgan tahoratxona ham qurilgan. Bu yerda ayni bir vaqtda 20 kishi foydalanishi mumkin. Umumiy yer maydoni 73 gektar boʻlgan masjid kutubxona, mevazor, bogʻi, imom-xatib xonasi, qarovulxonadan tuzilgan. Namozxonlarga qulaylik yaratish maqsadida masjidga turli tomonlariga uchta darvozi oʻrnatilgan.

## Manbalar
Maydontol oksitropisi

**Maydontol oksitropisi** () – ikki urugʻpallalilar sinfi, burchoqdoshlar oilasi, oksitropis turkumiga mansub koʻp yillik gulli oʻsimlik turi. Oʻzbekiston Respublikasi Qizil kitobiga kamyob, endemik tur sifatida kiritilgan. Toshkent viloyati, Maydontol daryosi havzasida uchratish mumkin.
## Tavsifi
Balandligi 10-15 sm gacha yetadigan koʻp yillik oʻt oʻsimlik. Oʻq ildiz sistemasiga ega. Poyasi juda qisqa, deyarli yoʻqolib ketgan. Chim hosil qilib oʻsadi, butun yuzasi oq paxmoq tuklar bilan qoplangan. Barglari murakkab, poyada navbatma navbat joylashgan, uzunligi 2,5-7 sm, bargchalari 6-7 juft, ovalsimon, yumaloq shaklda. Gullari ikki jinsli, shingil to‘pgulda joylashgan. Gulpoyasining uzunligi 3-8 sm. Shingili kallaksimon, zich gulli. Gultojibarglari pushti yoki qizgʻish tusda. Hasharotlar yordamida changlanadi. Iyul oyida gullab mevasi avgustda pishib yetiladi. Mevasi quruq dukkak meva. Dukkagi choʻziq, pufaksimon, uzunligi 15 mm, qattiq, uchi qayrilgan, yuzasi qalin xurpaygan tuklar bilan qoplangan. Urug‘i orqali koʻpayadi.

## Tarqalishi va oʻsish sharoiti
Tabiatda juda kam tarqalgan, yakka yakka holatda oʻsadi. Oʻzbekistondagi jami tuplari soni uch mingdan oshmaydi. Toshkent viloyati Maydontol daryosi vodiysida uchratish mumkin. Togʻlarning tosh va shagʻalli yonbagʻirlarida oʻsadi. Oʻsish joylarida koʻplab chorva mollarining boqilishi va yem xashak sifatida yigʻib olinishi natijasida oʻsimlik soni qisqarib ketgan. Ugom-chatqol davlat tabiat milliy bogʻi hududida muhofaza ostiga olingan.
## Manbalar