Nogironlar aravachasida kyorling

**Nogironlar aravachasida kyorling** – bu jismoniy nogironligi oyoq-qoʻllar harakati yoki yurish qobiliyatiga taʼsir qiladigan sportchilar uchun moslashtirilgan kyorling sport turidir. Nogironlar aravachasida kyorling Butunjahon kyorling federasiyasi tomonidan boshqariladi hamda Qishki Paralimpiya oʻyinlari dasturiga kiritilgan sport turlaridan biri hisoblanadi.

## Umumiy tavsifi

Nogironlar aravachasida kyorling oddiy kyorling bilan bir xil toshlar va bir xil muz maydonida oʻynaladi. Farqi shundaki, toshlar harakatsiz turgan nogironlar aravachasidan uloqtiriladi va oʻyin davomida supurish ishlatilmaydi. Toshni sportchi aravachadan yon tomonga egilib qoʻl bilan uloqtirishi yoki maxsus yetkazib berish tayogʻi yordamida surishi mumkin. Bu tayoq tosh dastasiga mahkamlanib, uni toʻgʻri yoʻnalishda aylantirib harakatlantirishga yordam beradi.

Tosh uloqtirilayotganda sportchi uni nishon va yaqin hog chizigʻi orasida, markaziy chiziqqa juda yaqin holatda qoʻyib yuborishi kerak. Tosh yaqin hog chizigʻi(muz ustidagi chiziq)ga yetib borguncha sportchi qoʻlidan chiqmasligi kerak.

Nogironlar aravachasida kyorling boʻyicha milliy va xalqaro musobaqalar Jahon kyorling federatsiyasi qoidalari asosida oʻtkaziladi. Ushbu qoidalarga koʻra, jamoalar ayol va erkak sportchilardan iborat boʻladi. Oʻyin sakkiz boʻlimdan tashkil topadi. Har bir jamoaga qaror qabul qilish uchun 38 daqiqa vaqt beriladi va oʻyin davomida bir marta 60 soniyalik tanaffus qilishga ruxsat etiladi. Nogironlar aravachasidan kundalik harakatlanish uchun foydalanadigan shaxslar, yaʼni yura olmaydigan yoki juda qisqa masofalarni bosib oʻta oladiganlar uchungina moslashtirilgan.

2010-yil aprel oyidagi yarim yillik yigʻilishida Jahon Kyorling Federatsiyasi (WCF) tomonidan tasdiqlangan musobaqalarda elektr aravachalardan foydalanishga qoʻyilgan taqiqn bekor qilindi.

Nogironlar aravachasidagi kyorlingni turli xil nogironligi boʻlgan odamlar oʻynashi mumkin. Buning uchun faqat oʻlchangan itarish kuchini qoʻllash qobiliyati va sovuqqa chidamlilik talab etiladi. Bu aerobik faoliyat emas. Supuruvchilar kerak boʻlmagani sababli, nogironlar aravachasidagi kyorling tayoq-kyorling kabi ikki kishilik formatlarga juda mos keladi.
Nogironlar aravachasidagi kyorling Yevropada 1990-yillarning oxirida, Shimoliy Amerikada esa 2002-yilda paydo boʻlgan. Nogironlar aravachasida kyorling boʻyicha birinchi jahon chempionati 2002-yilda Shveytsariyaning Sursee shahrida oʻtkazilgan va unda mezbon davlat finalda Kanadani 7-6 hisobida magʻlub etib gʻalaba qozongan. Bu sport turi 2006-yilda Italiyaning Turin shahrida boʻlib oʻtgan Qishki Paralimpiya oʻyinlarida Paralimpiya sport turi sifatida oʻz oʻrnini topdi. Kanada jamoasi, Kris Douni yetakchilik qilgan holda, finalda Frank Daffi boshchiligidagi Buyuk Britaniyani 7:4 hisobida magʻlub etib, oltin medalni qoʻlga kiritdi.

2009-yilgi Kyorling bo'yicha Jahon chempionati Kanadada, Britaniya Kolumbiyasi, Vankuver shahrida oʻtkazilgan boʻlib, 2010-yilgi Qishki Olimpiya va Paralimpiya oʻyinlari maydonchasida boʻlib oʻtgan. Kanada jamoasi, olti marta Brier musobaqasida ishtirok etgan Jim Armstrong boshchiligida, round-robin bosqichini 4-oʻrinda yakunlagan, ammo keyingi bosqichlarda muvaffaqiyat qozonib, Page playoff bosqichida AQShni 9:2, yarim finalda Germaniyani 10:4, finalda Shvetsiyani 9:2 hisobida magʻlub etib, oʻz tarixidagi birinchi Jahon chempionligi oltin medalini qoʻlga kiritgan.

2010-yilgi Paralimpiya oʻyinlarida Kanada jamoasi Vankuverda oltin medalni qayta qoʻlga kiritdi. Jamoa butunlay Britaniya Kolumbiyasidan boʻlgan sportchilar – Sonja Gaudet, Ina Forrest, Darryl Neighbour va Jim Armstrong – dan iborat boʻlib, oʻyinning boshida 8:1 hisobida yetakchilik qilgan va oxirida Janubiy Koreyani 8:7 hisobida magʻlub etgan. Shvetsiya jamoasi esa, uchinchi sportchisi Glenn Ikonen doping testidan oʻtmagan va oʻyindan chetlatilgani uchun, AQShni 7:5 hisobida magʻlub etib, bronza medalini qoʻlga kiritgan.

## Jahon Chempionati

* 2002:  (Urs Bucher)
* 2004:  (Frank Duffy)
* 2005:  (Frank Duffy)
* 2007:  (Rune Lorentsen)
* 2008:  (Rune Lorentsen)
* 2009:  (Jim Armstrong)
* 2011:  (Jim Armstrong)
* 2012:  (Andrey Smirnov)
* 2013:  (Jim Armstrong)
* 2015:  (Andrey Smirnov)
* 2016:  (Andrey Smirnov)
* 2017:  (Rune Lorentsen)
* 2019:  (Wang Haitao)
* 2020:  (Konstantin Kurokhtin)
* 2021:  (Wang Haitao)
* 2023:  (Wang Haitao)
* 2024:  (Jostein Stordahl)
* 2025:  (Wang Haitao)

## Qishki Paralimpiya oʻyinlari

* 2006:  (Chris Daw)
* 2010:  (Jim Armstrong)
* 2014:  (Jim Armstrong)
* 2018:  (Wang Haitao)
* 2022:  (Wang Haitao)

## Manbalar

## Havolalar
* Butunjahon kyorling federasiyasi 
* Xalqaro Paralimpiya qoʻmitasi veb-saytida nogironlar aravachasidagi kyorling
* Nogironlar aravachasi uchun kyorling resurslari