open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Al-Qubba masjidi

**Al-Qubba masjidi** yoki **gumbaz masjidi** () – 11-asrda Tunis poytaxtidagi Madina kvartalida qurilgan kichik masjid. Turbat al Bey koʻchasi, 41-uyda joylashgan.

## Tarixi
Masjidga kiraverishdagi panno yozuviga koʻra, u XI asrda qurilgan. Masjidda tarixshunos olim Ibn Xaldun oʻz izlanishlarini olib borgan.

## Tavsifi
Masjidning kirish qismi oltiburchakli asos ustiga qurilgan boʻlib, uning tepasida yorugʻlik tushidigan derazali yarim sferik gumbaz joylashgan.

Namozxona, ehtimol, kirish qismidan keyin qurilgan boʻlishi mumkin. U uchta qator va ikkita boʻlimdan iborat boʻlib, korinf uslubidagi ustun kallonalari bilan bezatilgan ikkita ustun yordamida ajratilgan.

## Galereya

Fayl:La_mosquée_de_Ibn_Khaldoun_(Rue_Tourbet_El_Bey).jpg|alt=The mosque by night|Masjidning tungi koʻrinishi
Fayl:Tunisia589.jpg|alt=Commemorative plaque at the entrance of the mosque|Masjidga kiraverishdagi yozuv lavhasi

## Manbalar
Muso ibn Uqba

**Muso ibn Uqba al-Asadiy** (); (665–758), **Muso ibn Uqba** laqabi bilan mashhur boʻlgan, ilk Madinalik tarixchi va anʼanashunoslardan biri edi. U Imom Zuhriyning shogirdi boʻlib, Zubayr oilasiga tegishli qul boʻlgan. Imom Molik unga shogirdlik qilgan va uning bilmini yuqori baholagan. Muso ibn Uqba magʻoziy (harbiy yurishlar) boʻyicha ham mutaxassis edi, bu yurishlarda Islom paygʻambari Muhammad shaxsan ishtirok etgan.

Muso ibn Uqba *Kitob al-magʻozīy* (Magʻoziy kitobi) asarini yozgan. Ushbu asar toʻliq saqlanib qolmagan, ammo parchalar keyingi tarixchilar tomonidan, jumladan, al-Voqidiy, Tabariy va Ibn Kasir tomonidan kitoblarida keltirilgan. Kitob al-magʻoziy qoʻlyozmasi 2022-yilda topilgan va nashr etilgan.

## Manbalar
Awn Al-Qaddoumi

**Avn Al-Qaddumiy** taniqli sunniy olimi va voizidir.
## Faoliyati
U mashhur media boshlovchisi va Iordaniyaning Amman shahridagi Maʼarij islom tadqiqotlari instituti direktori sifatida faoliyatini olib bormoqda. Shariat ilmini Iordaniya universitetida davom ettirdi; va hozirda Livan Islom universitetida oliy akademik tahsilni davom ettirmoqda.

Avn maʼruza qilish uchun koʻp sayohat qiladi va buni Al-Azhar universiteti (Misr) va Dar al-Mustafo (Yaman) kabi bir qancha muhim islomiy bilim maskanlariga tashrif buyurgan. Bundan tashqari, u bir necha bor televizor, radio va internetda paydo boʻlgan. Internetda uning darslari, maʼruzalari va seminarlarining koʻplab audio va video yozuvlari mavjud. U LIFE radiostantsiyasining dastlabki asoschilaridan biri boʻlib, u yaqin vaqtgacha ishlagan loyiha.

Avn koʻplab olimlardan saboq olgan, ulardan baʼzilari quyidagilardir:

* Nuh Qudah, Iordaniyaning avvalgi muftiysi.
* Said Fuda.
* Habib Umar ibn Hofiz.
## Manbalar
Sulaymon ibn al-Hasan ibn Maxlad

**Sulaymon ibn al-Hasan ibn Maxlad** () (-yillarda faoliyat yuritgan) Abbosiylar xalifaligidagi mansabdor shaxs edi. U sobiq vazir al-Hasan ibn Maxlad al-Jarrohning oʻgʻli boʻlgan. Sulaymon amir ul-umaro Baykam davrida uch marta vazirlik lavozimiga koʻtarildi: 930-931-yillarda, 936-yilda va soʻnggi marta 940-941-yillarda. Abbosiylar vazirligining zamonaviy tarixchisi Dominique Sourdelning taʼkidlashicha, Sulaymon „asosan oʻzining davlat ishlarida noʻnoqligi bilan ajralib turardi“.
## Manbalar

## Adabiyotlar

*
Omir ibn Fuhayra

**Omir ibn Fuhayra** (arabcha: عامر بن فهيرة) (586–625) – Islom paygʻambari Muhammadning sahobasi. U **Abu Amr** ''kunyasi'' bilan ham tanilgan.

## Hayoti
Ajdodlari afrikalik boʻlib, u Azd qabilasining mulkida qul boʻlib tugʻilgan. Keyinchalik u Abu Bakrning oʻgay oʻgʻli Tufayl ibn Horisga tegishli boʻlgan. U ham shu qabiladan edi, ehtimol Omirdan yoshroq ham edi.

614-yildan oldin Makkada musulmon boʻldi. 614-yildan boshlab u Makkada qiynoqqa solingan, uni eʼtiqodidan qaytishga majburlashgan. Unga tahdid qilganlarning nomi toʻgʻridan-toʻgʻri aytilmagan, ammo Abu Bakr uni Tufayldan sotib olib, ozod qilganlarida, taʼqiblar toʻxtadi. Ozod qilingan qullar uchun odatdagidek, Omir Abu Bakrning xizmatida qoldi va sogʻuvchi qoʻylarini boqishga alohida gʻamxoʻrlik qildi.

## Hijrat
622-yilda Muhammad va Abu Bakr Makkadan hijrat qilishganida, Omir kunduzi Abu Bakrning qoʻylarini oʻtlatib, kechqurun Abu Bakr va Muhammad yashiringan gʻorga olib keldi. Ehtimol, qoʻylar izlarini yashirishi uchun boʻlgandir. Madinaga borish uchun gʻordan chiqqanlarida, Omir ularga hamroh boʻldi. Suroqa ibn Mallikka Paygʻambarimiz tomonidan hech qanday zarar yetmasligi haqida xat yozgan edi.

Avvaliga Omir Madinada Saʼd ibn Xaysamaning huzurida qoldi. Lekin keyinroq Abu Bakrning uyiga qaytib keldi. Muhammad Omir va Horis ibn Avs ibn Muoz oʻrtasidagi birodarlik toʻgʻrisida shartnoma tuzdi. Ular kelganlaridan koʻp oʻtmay, Omir, Abu Bakr va Bilol Madina isitmasi bilan kasallandilar.

Omir Badr va Uhud janglarida qatnashgan.

## Vafoti
U 625-yil iyul yoki avgust oylarida Bir al-Maona jangida qatnashgan. Kalb qabilasidan boʻlgan Jabbor ibn Sulma tomonidan pichoqlanganida: „Allohga qasamki, men muvaffaqiyatga erishdim!“ deb hayqirdi. U jangda birinchilardan boʻlib halok boʻldi. Urva uning jasadi hech qachon topilmaganini, chunki „farishtalar uni dafn qilishgan“ va u toʻgʻridan-toʻgʻri Jannatga koʻtarilganligini aytdi. Keyinroq Jabbor Omirning „Men gʻalaba qozondim“ degani bilan nima demoqchi ekanligini soʻradi. Omir jannatga erishganini aytishganda, Jabbor ham musulmon boʻldi.
## Manbalar
Hoji Bashir ogʻa masjidi

**Hoji Bashir ogʻa masjidi** () – Turkiyaning Istanbul shahri, Fotih tumanida 1745-yilda qurilgan masjid. Usmoniylar meʼmorchiligining barokko uslubida yaratilgan.

## Galereya

Fayl:Hacıi_Beshir_Aga_mosque_6769.jpg|alt=Hacı Beşir Ağa Mosque exterior|Hoji Bashir ogʻa masjidining tashqi koʻrinishi
Fayl:Hacıi_Beshir_Aga_mosque_6785.jpg|alt=Hacı Beşir Ağa Mosque interior|Hoji Bashir ogʻa masjidining ichki qismi
Fayl:Hamidiye_Çeşmesi_in_2007_8451.jpg|alt=Hacı Beşir Ağa Mosque fountain|Hoji Bashir ogʻa masjidi favvorasi


## Manbalar
Al-Qasr masjidi

**Al-Qasr masjidi** yoki **Jome Al-Qasr** (), Hanafiy mazhabiga mansub boʻlgan musulmonlar uchun xizmat qiluvchi bu masjid Tunisning poytaxti Tunis shahrida joylashgan.

## Tarixi
Masjid Dar Husayn (Bob Menara) roʻparasida joylashgan boʻlib, 12-asr boshlarida qurilgan. Masjid dastlab 1106-yilda, ayni shu davrda Tunisni boshqargan Banu Xurosonning rahbari Ahmad ibn Abdulaziz tomonidan qurilgan. Masjid yaqinida qasr ham barpo etilgan.

Taxminan 1598-yilda masjid Usmonli bosqinchilari tomonidan Hanafiy huquqiy maktabiga biriktirilgan&#x5B;**&#x5D;. Masjid tashkil etilganidan buyon koʻp marta qayta tiklangan. Uning minorasi 17-asrda qurilgan.

## Tuzilishi
Masjidda bir necha marotaba qurilish va taʼmirlash ishlari olib borilgan. Minora 1647-1648-yillarda qayta qurilib, mavriy uslubda sirlangan marmar va terrakota bilan bezatilgan, sharqiy fasadi esa Fotimiylar uslubida ziynatlangan.

Masjidga kirish yopiq yoʻlak ostidagi eshik orqali amalga oshiriladi. Bu eshik namoz zalidan teparoqda joylashgan hovliga ochiladi. Hovli atrofi ustunlar va kapitellar bilan bezatilgan ayvon bilan oʻralgan. Turk namoz zali ham xuddi shunday boʻlib, uning tepasida qadimiy ustunlar va kapitellarga tayanuvchi ravoqlar mavjud. Zalning orqa qismida ajoyib oʻlchamdagi mehrob joylashgan. U yarim doira shaklida boʻlib, pilyastralar bilan ajratilgan yettita tokchadan iborat. Mehrobning tepasida Fotimiylar uslubida yasalgan qirrali yarim gumbaz oʻrnatilgan.

## Galereya

Fayl:Ksar_Mosque,_1913.jpg|alt=Ksar Mosque in 1913|Al-Qasr masjidi, 1913-yil
Fayl:Mosquée_El_Ksar_113.jpg|alt=El Ksar's mosque Mihrab|Al-Qasr masjidining mehrobi
Fayl:Mosquée_El_Ksar_6.JPG|alt=El Ksar mosque's facade|Al-Qasr masjidi fasadi
Fayl:Mosquée_El_Ksar_1.JPG|alt=Mosque El Ksar's minaret|Al-Qasr masjidining minorasi
Fayl:Mosquée_El_Ksar_2.JPG|alt=The mosque's arches|Masjid arkalari
Fayl:Mosquée_El_Ksar_114.jpg|alt=Detail of the wall|Devor bezaklari
Fayl:Mosquée_El_Ksar_4.JPG|alt=Building inscription on the minaret|Minora ustidagi yozuv lavhasi

## Yana qarang

* Tunisda islom
* Tunisdagi masjidlar roʻyxati
## Manbalar

## Adabiyotlar
* Mohamed Masmoudi et Jamila Binous, Tunis. La ville et les monuments, Tunis, Cérès Productions, 1980, p. 80–81
Gʻolib posho masjidi

**Gʻolib posho masjidi** () – Turkiyaning Istanbul shahri, Kadıköy tumani, Bagʻdod koʻchasida (Caddebostan hududida joylashgan boʻlsa-da, xalq orasida Erenköyda deb qabul qilingan) joylashgan masjid. Masjidning kirish qismidagi maʼlumotlarga koʻra, bino 1899-yilda sulton Abdulhamid II davrida Abdulla Gʻolib posho tomonidan qurilgan. Masjid oldida Gʻolib posho favvorasi joylashgan.

## Manbalar
Abu Rofi' al-Qibtiy

**Abu Rofi' al-Qibtiy** (arabcha:أبو رافع القبطي) (vaf. hijriy 40/milodiy 660-yil) (ilgari **Aslam** ()nomi bilan mashhur) Muhammad paygʻambarning *[[Mavlo|mavlosi]]* edi. U Banu Abi Rofi’ oilasining asoschisidir.

## Nasabi
Abu Rofi' qibtiy edi. Uning ismi turli rivoyatlarda bahsli: Ibrohim (Yahyo ibn Maʼin), Aslam (Ibn Abdulbarr), Sinon, Yasar, Solih, Abdurrahmon, Quzmon, Yazid, Sobit va Hormuz deb qayd etilgan. Mus’ab az-Zubayriy aytdilar: „Uning ismi Ibrohim, laqabi Burya, yaʼni Ibrohimning kichigidir. Uning kunyasi uning nomiga ustunlik qildi“.

## Hayoti
Muhammad unga *mavlosi* Salmoni nikohlab berdi va u Ubaydulloh ibn Abi Rofi’ni dunyoga keltirdi. Salmo Paygʻambarning oʻgʻli Ibrohimning doyasi boʻlib, u bilan birga Xaybarga guvoh boʻlgan. Ubaydulloh ibn Abi Rofi' Ali ibn Abu Tolibning xazinachisi va kotibi edi.

Ibn al-Asir al-Jazariy „*Asad al-Gʻoba“da:* "U qibtiy. U Abbos ibn Abdulmuttalibga tegishli edi, keyin uni Rasululloh sollallohu alayhi vasallamga berdi. U shunday degan edi: U Said ibn al-Osning *mavlosi* edi, undan oʻgʻillari meros boʻlib, sakkizta edi, Xoliddan boshqa hammasini ozod qildilar. U oʻz ulushini ushlab turdi, shuning uchun Rasululloh sollallohu alayhi vasallam u kishiga oʻz ulushini ozod qilish yoki sotish yoki berish haqida gapirdilar, lekin u bunday qilmadi. Shunda Rasululloh uni unga berdilar, shuning uchun uni ozod qildilar. U aytdi: Ulardan uchtasini ozod qildi, Abu Rofi' Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning huzurlariga kelib, u zotdan yordam soʻradi. Rasululloh sallallohu alayhi va sallam ularga bu haqda gapirib berdilar, ular unga berdilar, u zot uni ozod qildilar. Yana bir boshqa qarash va toʻgʻri qarash: Abbos roziyallohu anhu, shuning uchun uni Paygʻambarga berdilar va u zot uni ozod qildilar. Abu Rofi': "Men Rasulullohning *mavlosiman* „, der edilar, Madina zodagonlari u zotning orqasida qolishdi“.

## Islomni qabul qilishi
Ummu Fazl bilan birga Makkada Islomni qabul qildi. Ular Badr jangi oldidan musulmon boʻldilar, ammo Makkada yashaganliklarii uchun guvohi boʻlishmagan. Jangdan keyin Abu Rofi' Madinaga hijrat qildi va Muhammadning huzurida qoldi. Uhud va Xandaq janglarini, Misrning islomiy zabt etilishiga guvoh boʻldi.

Baʼzi manbalarda u Jaʼfar ibn Abu Tolib bilan birga Habashistonga hijrat qilgani ham qayd etilgan.

## Vafoti
Uning oʻlimi vaqti har xil. Baʼzi rivoyatlarda u Usmon oʻldirilganidan keyin, yaʼni 656-yildan keyin vafot etgani aytiladi. Al-Voqidiyning yozishicha, Abu Rofi' Usmon oʻldirilishidan sal oldin Madinada vafot etgan, Ali ibn Makula esa hijriy qirqinchi (milodiy 660) yili vafot etganini aytadi. Ibn Hibbonning aytishicha, u Ali ibn Abu Tolib xalifaligi davrida vafot etgan.
## Manbalar
Mistah ibn Asasa

**Mistah ibn Asasa ibn Abbod ibn Muttalib al-Muttalibiy** (arabcha:مسطح بن أثاثة بن عباد بن المطلب المطلبي) – Muhammad paygʻambarning sahobasi. Uhud, Badr va boshqa janglarda Muhammad paygʻambar bilan birga qatnashgan.

## Nasabi
Mistah ibn Asasa Ummu Mistah bintu Abu Rahm ibn Muttalib ibn Abdumanof ibn Qusaydan tugʻilgan. Uning onasi Muhammad paygʻambarga bay’at qilganlardan edi. Uning nasl-nasabi Abdumanof ibn Qusayga borib taqaladi. Mistah bir qancha taxalluslarga ega edi, jumladan al-Muttalibiy, al-Muhojiriy va al-Badriy.

## Hayoti
Ibn Sa'd Mistahhni past boʻyli, koʻzlari choʻkib ketgan, barmoqlari qalin odam deb taʼriflagan.

Mistah kambagʻal ekanligi maʼlum edi. Mistahning qashshoqligi va Abu Bakr bilan aloqasi tufayli Abu Bakrdan moddiy yordam olgan.

Muhammad ibn Is’hoq rivoyat qilganidek, Paygʻambar Muhammad Mistah ibn Asasa va Zayd ibn Mazid oʻrtasida birodarlik oʻrnatgan.

Paygʻambar Muhammad Mistah va Ibn Ilyosga Xaybarda ellik qir (don oʻlchovi) berdilar.

## Ifk hodisasida qatnashishi
Mistah ham Ifk hodisasiga aloqador boʻlganlar orasida boʻlgan. Bu voqea Muhammad paygʻambarning ayollari Oishaning harbiy safar (Gʻazva) paytida boʻyinbogʻini yoʻqotib qoʻyganida sodir boʻlgan. Qoʻshin joʻnab ketayotganda, Oisha marjonini qidirish uchun orqada qoldi va nihoyat uxlab qoldi. Qoʻshinning orqa tarafida turgan Safvon ibn Muattal ertasi kuni ertalab uni topib, qoʻshinga qaytishiga yordam berdi. Qaytib kelgach, baʼzi odamlar Oysha onamizni Safvon bilan zino qildi, deb yolgʻon tuhmat qilishdi.

Vaziyat 24:11–26 suralar nozil boʻlgach, uning aybsizligini ochib berdi.

Bu voqea paytida Mistah yolgʻon ayblovlarda ishtirok etdi, bu esa uni moliyaviy qoʻllab-quvvatlab kelgan Abu Bakrning yordami toʻxtashiga olib keldi. Holbuki, 24:22 sura nozil qilinganida, „Orangizdagi fazilat va boylik egalari oʻz qarindoshlariga, miskinlarga va Alloh *yoʻlida muhojirlarga xayr-ehson qilishni toʻxtatishga qasam ichmasinlar. Ular kechirsinlar va avf etsinlar. Alloh tomonidan kechirilishini yoqtirmaysizmi? Alloh magʻfiratli va mehribondir*“. Uni kechirib: „*Ha, Allohga qasamki, Alloh meni kechirishini xohlayman*“, dedi va u ham: „*Allohga qasamki, men uni hech qachon undan mahrum qilmayman*“, dedi.

Tuhmatda qatnashgani uchun Mistah, Hasan ibn Sobit va Hamna bintu Jahsh bilan birga, keyinchalik Muhammad paygʻambar buyrugʻi bilan jazolanadi va u qilgan ishiga tavba qiladi. Uning jazosi qamchi boʻlgani aytiladi.

## Vafoti
Mistah Muhammad paygʻambar bilan birga Uhud, Badr va boshqa janglarda qatnashgan.

Aytishlaricha, u Ali ibn Abu Tolib guruhida Siffin jangida ham qatnashgan va shuning uchun hijriy 37-yilda vafot etgan.

Mistah ibn Asasa hijriy 34-yilda ellik olti yoshida vafot etdi. Yana hijriy 37-yilda vafot etgani ham aytiladi.
## Manbalar
Istamo

**Istamo** () Suriyaning Latakiya muhofazasidagi Latakiya okrugining Al-Faxura nohiyasida joylashgan qishloq. Suriya Markaziy Statistika Byurosi (CBS) maʼlumotlariga koʻra, 2004-yil aholini roʻyxatga olishda Istamo aholisi  kishini tashkil qilgan. Aholisining asosiy qismi alaviylardan iborat.

1547-yilgi Usmoniylar soliq roʻyxatiga koʻra, qishloqda 1272 nafar aholi yashagani qayd etilgan. 1645—1646-yillarda qishloqda aholi yashagani qayd etilmagan boʻlsa-da, Istamodan taxminan oʻnta dehqon vaqtinchalik togʻlarga qochib ketgani ma’lum qilingan. 1724-yilda Istamo Alaviylar togʻlaridagi bir nechta aholi manzilgohlaridan biri edi. U yerda mahalliy nufuzli shaxs Rustum Hasan Rustum davlatga toʻlanishi kerak boʻlgan soliqlarni oʻzlashtirib yuborishda ayblangan edi.

## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Lalla Abla masjidi

**Lalla Abla masjidi** (arabcha: مسجد للا عبلة), **Port masjidi** nomi bilan ham mashhur, Marokashning Tanjer shahrida joylashgan boʻlib, 2017-yilda qurilishi yakunlangan va 2018-yil iyul oyida qirol Muhammad VI tomonidan rasman ochilgan. U shu yerdagi kichikroq masjid oʻrniga qurilgan boʻlib, u ham Port masjidi deb atalgan.

Masjid Muhammad VI ning buvisi Lalla Abla binti Tahar sharafiga shunday nomlangan.

Masjid Tanjerning baliqchilik portidagi koʻzga koʻringan joyida, 5,712 kvadrat metr yer maydonini egallaydi. Bu port Muhammad VI tomonidan 2018-yil iyun oyida bir necha hafta oldin ochilgan edi. Masjid erkaklar va ayollar uchun alohida ikki namoz zalida 1900 dan ortiq namozxonni oʻziga sigʻdira oladi.

## Yana qarang

* Muhammad V masjidi (Tanjer)
* Muhammad V maqbarasi
* Marokashdagi masjidlar roʻyxati
## Manbalar
Lamido katta masjidi

**Lamido katta masjidi** – Kamerunning Ngaoundere shahridagi masjid.

## Yana qarang

* Kamerunda Islom
## Manbalar
Javbat Burgʻal

**Javbat Burgʻal** () Suriya shimoli-gʻarbidagi shaharcha. Maʼmuriy jihatdan Latakiya muhofazasi tarkibiga kiradi. An-Nusayriya togʻlaridagi Loziqiyaning sharqiy qismida joylashgan. Atrofida Qardaha, al-Faxura, Istamo va Shatha kabi hududlar joylashgan. Suriya Markaziy Statistika Byurosi (CBS) maʼlumotlariga koʻra, 2004-yil aholini roʻyxatga olishda Istamo aholisi  kishini tashkil qilgan.

An-Nusayriya togʻlarida joylashgani tufayli Suriyadagi kedr, archa va qaragʻay daraxtlarining asosiy qismi Javbat Burgʻal hududida uchraydi. Javbat Burgʻal atrofidagi togʻ tizmasining mazkur daraxtlar yaxshi oʻsadigan gʻarbiy qismida sayr qilish uchun koʻplab yoʻlaklari mavjud. Javat Burgʻal atrofidagi taxminan 300 gektar maydonda C.Libani boshqa ignabargli daraxtlar va emanlar bilan aralash holda uchraydi. Suriya fuqarolar urushi va iqlim oʻzgarishi sabab yuzaga kelgan oʻrmon yongʻinlari oqibatida vujudga kelgan keng koʻlamli tartibsizliklar tufayli ushbu oʻrmonlarni saqlab qolish jiddiy xavf ostida qolmoqda. Biroq, shuni taʼkidlash joizki, hududdagi kedr nihollari juda bardoshli boʻlib, Livanning koʻplab sobiq kedr oʻrmonzorlarini qayta tiklashda muhim rol oʻynagan. Ushbu mintaqa janubiy Onadoʻlidan Xoms darasi boshlangungacha va undan narida Livan hamda Falastin chegaralarigacha boʻlgan hududdagi kedr oʻrmonlarining tabiiy tarqalish hududiga kiradi. Suriyada oʻrmonlarni asrash va muhofaza qilish ishlari Suriya fuqarolar urushi hamda oʻrmon yongʻinlari va qurgʻoqchilik kabi tobora kuchayib borayotgan iqlim hodisalari tufayli jiddiy zarar koʻrdi.

Shaharchada Salmon al-Murshid tugʻilgan. Ushbu shaxs Suriya qirgʻoqlarining turli hududlarida feodallar va ularning zolimona hukmronligiga qarshi kurash (Fadai) tashkilotining asoschisi hisoblanadi.

## Manbalar
Laz masjidi

**Laz masjidi** () – Tunis poytaxti Tunis shahrining Madina kvartali gʻarbida joylashgan kichik masjid.

## Joylashuvi
Masjid binosi Dar al-Jeld koʻchasida joylashgan.

## Etimologiyasi
Masjid oʻz nomini Tunis deyi Hoj Muhammad Laz ismli, Lazistonlik yanichar boʻlgan shaxsdan olgan.

## Tavsifi
Esdalik lavhasida yozilishicha, hoji Mustafo Laz Dey masjidga dafn etilgan.
## Manbalar
Kichik Posho masjidi

**Kichkina Posho masjidi** () Tunis poytaxtidagi Tunis shahrining Madina kvartalidagi masjidlaridan biri boʻlib, shahar gʻarbida joylashgan. U Husayniy Hammuda Posho masjidi (arabcha: مسجد حمودة باشا الحسيني) nomi bilan ham mashhur.

## Joylashuvi
Masjid binosi Kasbah koʻchasidagi 214-uyda joylashgan.

Esdalik lavhasida koʻrsatilganidek, masjid 1805-yilda (hijriy 1220-yil) Tunisning Husayniylar sulolasi begi Hammuda Posho tomonidan qurilgan. U 1782-yilda vafot etgunga qadar hukmronlik qilgan.
## Manbalar
Hammuda ibn Ali

**Abu Muhammad Hammuda ibn Ali Posho** (1759-yil 9-dekabr – 1814-yil 15-sentyabr) () Husayniylar sulolasining beshinchi rahbari. Hammuda ibn Ali 1782-yil 26-maydan 1814-yil 15-sentyabrda vafot etgunigacha Tunis hukmdori boʻlgan. U Ali II ibn Husaynning oʻgʻli edi. Vafotidan keyin, uning oʻrnini ukasi Usmon ibn Ali egallagan.

## Yana qarang

* Mustafo Xo‘ja
* Yusuf Sohib Ettabaa
* Kichik Posho masjidi
## Manbalar
Lobatse masjidi

**Lobatse masjidi** – Botsvananing Janubi-Sharqiy okrugida joylashgan Lobatse shaharchasidagi kichik masjid.

## Tarixi
Masjid Botsvana musulmonlari uyushmasi tomonidan qurilgan. Qurilish ishlari 1967-yilda nihoyasiga yetkazilgan. Mazkur masjid mamlakatdagi eng qadimgi masjid hisoblanadi.

## Yana qarang

* Botsvanada islom
## Manbalar
Sekbanbaşı masjidi

**Sekbanbaşı masjidi** () Usmoniylar davlati poytaxti Konstantinopolda (hozirgi Istanbul) joylashgan masjid edi. Bino dastlab Vizantiya imperiyai cherkovi boʻlgan. Hofiz Husayn al-Ayvansaroyining (*Hadikatü'l-cevami*) maʼlumotlariga koʻra, asl Vizantiya cherkovi Usmoniylarning sekban qoʻshinlari leytenanti (*sekbanbaşı*) Ibrohim ogʻa (vafoti: 1496–1497-yillar) tomonidan masjidga aylantirilgan. Bino Kendir koʻchasi, Qirqchashma kvartalida (Fotih tumani), Rim imperatori Valens akvedugi yaqinida joylashgan edi.

1838-yilda masjid yongʻindan zarar koʻrgan, shundan keyin bir necha marta restavratsiya qilingan. 1918-yilda, Usmoniylar imperiyasining soʻnggi yillarida masjid va uning atrofidagi mahalla yana bir bor yongʻinga uchragan. Biroq bu safar masjid qayta taʼmirlanmagan va asta-sekin tashlab qoʻyilgan. Keyinchalik masjidning jiddiy zarar koʻrgan poydevori 1943-yilda butunlay buzib tashlangan, chunki Turkiya hukumati Atatürk bulvarini kengaytirishni rejalashtirgan. 1954-yilda masjid joylashgan hudud butunlay tozalangan, chunki u yerda turar-joy binolari bunyod etilgan. Bugungi kunda masjid butunlay buzib tashlangan. Biroq uning toʻliq buzilishidan oldin, Semavi Eyice tomonidan shoshilinch qazishma ishlari olib borilgan, natijada Sekbanbaşı masjidining baʼzi yerosti tuzilmalari aniqlangan. Ushbu topilmalar joyida oʻrganilib, hujjatlashtirilgan.

## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Muhammad Ulaysh

**Ulaysh** (milodiy 1802-1882-yillar) (hijriy 1217-1299-yillar) Arabic), musulmon asarlarida oddiygina „UIaysh“ yoki „Shayx UIaysh“ nomi bilan atalgan. Milodiy 19-asrda Tripolitanlik boʻlgan Misrlik musulmon huquqshunosi boʻlgan. Ulaysh islom fiqhi (fiqh) boʻyicha Molikiy mazhabining muhim soʻnggi olimi edi. Ulaysh ehtimol, Al- Azhar universitetidan chiqqan oxirgi olimlardan biri hisoblanib, Molikiy maktabining anʼanaviy fatvolarini keng tarqatgan va hurmat qozongan. Uaysh Al-Azharda juda mashhur oʻqituvchi edi. Uning maʼruzalariga muntazam ravishda 200 dan ortiq talabalar tashrif buyurgan. 1854-yil iyul oyida UIaysh Al-Azharning Molikiy muftiysi etib tayinlandi. 1882-yilda vafot etganida, 'UIaysh Misr ilmiy jamiyatining asosiy rahbarlaridan biri edi.Uning „Minah al-Jalil“ asari hamda fatvolari bugungi kunda anʼanaviy molikiylar orasida mazhab va fatvo masalalarida keng qoʻllanilmoqda.
## Manbalar

## Yana qarang

* Ash’ariylar va moturidiylar roʻyxati
Muhammad al-Dibaj

Muhammad ibn Jaʼfar as-Sodiq al-Dibaj(arabcha: محمد بن جعفر الصادق), 815-yilda Abbosiylar xalifaligiga qarshi muvaffaqiyatsiz qoʻzgʻolonga boshchilik qilgan oltinchi shia imomi Jaʼfar as-Sodiqning oʻgʻli edi.

## Hayoti
Muhammad Jaʼfar as-Sodiqning toʻrtinchi va eng kenja oʻgʻli edi. 765-yilda as-Sodiq aniq voris tayinlamay vafot etgach, uning izdoshlari turli guruhlarga boʻlinib ketdi. Baʼzilari as-Sodiqning Mahdi sifatida qaytishiga ishonishdi, boshqalari esa as-Sodiqning oʻgʻillari Abdulloh al-Aftoh, Muso al-Kozim va Muhammad al-Dibojga ergashdilar. Keyinchalik oʻn ikki shialik tomonidan yettinchi imom deb tan olingan Muso al-Kozim, ayniqsa al-Aftoh otasidan atigi yetmish kun oʻtib vafot etganidan soʻng, otasining koʻpchilik izdoshlarini oʻziga tezda jalb qildi. Al-Diba

jning ergashuvchilari oʻz yetakchilari Yaya ibn Abi Shumayt yoki Sumayt nomi bilan Shumaytiya yoki Sumaytiya mazhabi sifatida tanildi.

Al-Dibajning taʼlimotlari noaniq boʻlsa-da, kamida bitta manbada u Zaydiy uslubidagi imomlikni qoʻllab-quvvatlagani koʻrinadi. Shu bois u 815-yilda Makkada abbosiylar xalifasi al-Maʼmunga qarshi qoʻzgʻolon koʻtarib, oʻzini moʻminlar amiri deb eʼlon qildi va Madina aholisidan sadoqat oldi. Oxir-oqibat, u magʻlubiyatga uchrab asirga tushdi. Al-Maʼmun unga yaxshi munosabatda boʻlib, uni Xurosondagi saroyiga aʼzo qilib oldi. Al-Dibaj koʻp oʻtmay, 818-yilda vafot etdi va Eronning Bastam shahri yaqinida dafn etildi. Abbosiy xalifa Al-Maʼmunning oʻzi dafn marosimi tugaguncha hozir boʻlib, janoza namozini oʻqidi.

## Avlodlari
Ismoil va Jaʼfar:

Ular otalarining dafn marosimida qatnashganlar.

Yahyo:

Al-Maʼmunning aytishicha, Yahyo otasi oʻlgan paytda Misrdagi bir joyda edi. U Abbosiy xalifaga qarshi boʻlgan boʻlishi mumkin.

Ali:

Al-Horisiy deb tanilgan. Otasining oilasi Madinadan surgun qilinganidan beri u Sherozda doimiy ravishda yashagan. Uning yetti avlodlari Sherozda yashaydi, koʻpayadi va baʼzilari Mahmud Gʻaznaviy Hindistonga yurish qilganda askarlar safida boʻlgani maʼlum.

Al-Qosim:

Al-Dibojning Al-Qosim ismli oʻgʻli bor edi, uning oʻz navbatida uchta bolasi bor edi. Al-Qosim va uning oilasi al-Dibojning isyonining muvaffaqiyatsiz boʻlganidan keyin Misrga yashashga ketishdi va Misrda qayta joylashgan birinchi Alilar (shia) oilalari orasida boʻlishdi. XII asrda Fotimlar xalifatining hukmronligi davrida ularning xotirasiga muqaddas joylar qurilgan: al-Qosim Abu Toyyibning Mashhad va Yahyo al-Shabihning Mashhad.

Meros va qabr:

Al-Dibojning izdoshlari, Shumaytiyya yoki Sumaytiyya, Imomat uning oilasi bilan qolishiga va Mahdiy uning oilasi orasidan kelib chiqishiga ishonishgan.

## Manbalar
Shurayh al-Qadhiy

**Shurayh ibn al-Horis** () ibn Qays ibn al-Jahm al-Kindiy (vaf. 697-hijriy 80-iyun) paygʻambar Muhammad hayotligida Yamanda islomni qabul qilgan, lekin u bilan hech qachon uchrashmagan tobeinlardan biri boʻlgan. Abu Bakr al-Siddiq davrida Iroqdagi Kufaga shahriga koʻchib oʻtdi. Qozi boʻlib faoliyat yuritgan.

## Manbalar
Muhammad Ali Sheroziy

**[[Oyatulloh]] Sayyid Muhammad Ali Sheroziy** ( السيد محمد علی شيرازي) – iroqlik isna ashariya shia ulamosi.Iroqning Najaf shahridagi seminariyalarda Oyatulloh Abu Qosim Xoiiy va Javod Tabriziy qoʻl ostida tahsil olgan. 2024-yil vafotigacha Eronning Qum shahrida istiqomat qilgan.

## Manbalar
Bobo Marduh Ruhani

**Bobo Marduh Ruhoniy-** islomiy akademik. 1923-yilda Eronning Kurdiston viloyati, Sananda shahrining Qashtar qishlogʻida tugʻilgan. U dastlabki taʼlimni otasi Shayx Habib Olloh Modarrisiydan olgan, keyinchalik Sanandajga koʻchib oʻtgan. U yerda bir qancha islom fanlari professorlaridan taʼlim olgan. Bobo Marduhning diqqatga sazovor asarlari fiqh, tafsir, mantiq va matematika sohalarida yozilgan. Asarlaridan biri *Eʼtiborli kurdlar tarixi* boʻlib, koʻpchilik tomonidan uning eng yaxshi asari sifatida eʼtirof etilgan. Bobo Marduh ushbu asarni fors tilida yozgan. Kurdistonda islom ilmlari boʻyicha oʻqishni tugatgandan soʻng u Tehronga koʻchib oʻtgan va u yerda Tehron universitetiga oʻqishga kirgan hamda Baddiuzzamon Foruzanfar kabi taniqli fors professorlari bilan uchrashgan . Tehronda oʻqishni tugatgandan soʻng yana Sanandajga koʻchib oʻtgan va u yerda oʻrta maktablarda dars bergan va koʻplab asarlar yozgan.

Bobo Marduh Ruhoniy 1989-yil 17-yanvarda saraton kasalligidan vafot etgan va Sanandajda dafn qilingan.
## Manbalar
Abdulboqiy Sahroviy

**Abdulboqiy Sahroviy —** (عبد الباقي صحرواي) (1910-yil 25-avgust – 1995-yil 11-iyul) Jazoirdagi Islom Najot Jabhasining (FIS) hammuassisi.

## Hayoti
Sahroviy 1910-yilda Jazoirning Konstantin shahrida tugʻilgan. 1926-yilda Shayx Muborak al-Miliy davrasiga qoʻshildi. Besh yil oʻtgach, u fransuz armiyasiga chaqirildi va u yerda ikki yil xizmat qildi. Keyin Jazoirga koʻchib oʻtib u erda musulmon ulamolari jamiyatida ishtirok etdi. 1990-yilda u FIS tashkilotini tuzishga yordam berdi; Jazoirda fuqarolar urushi boshlanganidan soʻng, Parijga qochib ketdi va u yerdan turib Jazoir hukumatiga qarshi qurollangan kurash – jihod uchun targʻibot olib bordi.

Sahroviy jihodning Fransiyagacha choʻzilishiga qarshi chiqdi. 1995-yil 11-iyulda qurollangan musolmonlar guruhi tomonidan oʻldirilgan. Sahroviyning vafotidan soʻng Fransiyada bir qator portlashlar sodir boʻldi.

## Manbalar
Safiyya bint Abul Os

**Safiyya bint Abul Os** – () Abu al-Os ibn Umayyaning qizi.Abu Sufyon ibn Harbning (amakivachchasi) xotini edi. Ibn Harbdan kamida ikkita qizi bor edi: keyinchalik Islomni qabul qilib, Muhammadga turmushga chiqgan Ramla va Umayna.

## Manbalar
Sabra ibn Ma'bad

**Abu Surayya Sabura ibn Maʼbad ibn Avsaja al-Juhaniy** yoki **Sabra ibn Maʼbad al-Juhaniy —** ( سبرة بن معبد) paygʻambar Muhammadning sahobalaridan biri.

### Biografiya

## Oilasi
Saudiya Arabistonining Madina shahri atrofida joylashgan Juhayna qabilasiga mansub boʻlgan. Juhayna qabilasi hanuzgacha Madina shahri atrofida yashaydi. Rabi ibn Sabra ismli oʻgʻli boʻlgan.

## Hayoti
ibn Maʼbad Madinada yashab, Xandaq jangida qatnashgan va Muoviya I davrida vafot etgan.

## Manbalar
Sani Yakubu Rodi

**Sani Yakubu Rodi** – (turli maʼlumotlarga koʻra 1975 yoki 1981-yilda tugʻilgan) Nigeriyada davlat darajasidagi shariat qonunlari asosida qatl etilgan birinchi mahbus. 2001-yilda bir ayol va uning ikki farzandini pichoqlab oʻldirgani uchun 2002-yil 3-yanvarda Katsina shtatidagiqamoqxonada dorga osilgan. Biroq, uning sud jarayonida qonuniy vakili boʻlmagan (oʻzini oʻzi himoya qilishni tanlagan) va dastlabki sud majlisida aybiga iqror boʻlmagan. Keyingi tinglovda esa aybini tan olganidan soʻng, dorga osish orqali oʻlim jazosiga hukm qilingan.

## Manbalar
Robiy ibn Sabra

**Robiy ibn Sabra al-Juhaniy** – ( ربيع بن سبرة الجهني) hadis roviylaridan biri. Otasi (Sabrah ibn Maʼbad) paygʻambar Muhammadning sahobalaridan boʻlib, **al-Juhaniy** tobein edi.

Robiy Madinada yashagan. Uning hadisi "Sahihi Muslim" da va toʻrtta „Sunan“ kitoblarida rivoyat qilingan. Nasoiy, Zahabiy, Ibn Hajar va shu kabi boshqa muhaddislar Robiyni ishonchli deb hisoblaganlar.

Robiyning Abdulmalik ibn Robiy va Abdulaziz ibn Rabiy ismli oʻgʻillari boʻlgan.

## Manbalar
Muhammad Amin Ismoiliy

**Muhammad Amin Ismoiliy —** (محمد أمين الإسماعيلي) – musulmon ilohiyotchisi va xalqaro islom aqidasi va qiyosiy dini boʻyicha mutaxassis. Ismoiliy Marokashdagi Muhammad V universiteti professori etib tayinlangan va bir qancha lavozimlarda, jumladan, vaqflar va islom ishlari vaziri boshqarmasi direktori lavozimlarida faoliyat yuritgan.

1994-yildan beri uning tadqiqotlari va ularning tinchlik va dinlararo muloqotga aloqadorligi Marokashdagi Apostol nunciaturasi rasmiylari bilan uchrashishga olib keldi. Ismoiliyning faoliyati unga mahalliy katolik assotsiatsiyasi, *[[Community of Sant'Egidio|SantʼEgidio hamjamiyati]]* tomonidan tashkil etilgan xalqaro uchrashuvlarda qatnashish va ishtrok etish imkonini berdi. 2008-yilda Kiprda Ismoiliy *"Oʻrta er dengizida tinchlik: eʼtiqodlar, mojarolar va birgalikda yashash mojarolari"* mavzusidagi ommaviy tadbirlar ishtrokchisi boʻlgan. 2010-yilda esa Ismoiliy Barselonadagi Auditori del Palau Falguerada boʻlib oʻtgan „*The Islamic-Christian dialogue today“* konferentsiyasida mehmon boʻldi.

Ismoiliy beshta kitob yozgan, jumladan „*Imom Molik“* va „*Imom Ahmad Hanbal“* kitoblari.

## Manbalar
Shohi Imom

**Shohi Imom —** Dehli jome masjidining imomidir.

## Tarix
Boburiylar imperatori Shohjahon 1656-yilda Oʻzbekistonning Buxoro shahridan kelgan Abdulgʻofurshoh Buxoriyni masjidning birinchi imomi etib tayinladi.

## Dehli jome masjidi imomlari
Jama masjidining Shoh imomlari qatoriga quyidagilar kiradi:

# Abdulgʻofurshoh Buxoriy (1656-yil 23-iyuldan)
# Abdushakurshoh Buxoriy
# Abdurahimshoh Buxoriy
# Abdulgʻofurshoh Buxoriy Soniy
# Abdurahmonshoh Buxoriy
# Abdukarimshoh Buxoriy
# Mir Jivanshoh Buxoriy
# Mir Ahmadalishoh Buxoriy (1892-yil 16-oktabrgacha)
# Muhammadshhoh Buxoriy (1892-yil 16-oktabrdan)
# Ahmad Buxoriy (1942-yil 20-fevralgacha)
# Hamid Buxoriy (1942-yil 20-fevral — 1973-yil 8-iyul)
# Abdulloh Buxoriy (1973-yil 8-iyul – 2000-yil 14-oktyabr)
# Ahmad Buxoriy I (2000-yil 14 oktyabr – hozir)
# Shabon Buxoriy (2024-yil 25-fevral – hozir) Ahmad Buxoriy sogʻligʻida favqulodda holartlar yuzaga kelguncha imomlik qiladi, soʻng Shabon Buxoriy imomlikka oʻtadi.

## Manbalar
Muhammad Shahrudiy

Buyuk Oyatulloh **[[Sayyid]] Muhammad Shahrudiy** – (آيت الله العظمى سيد محمد حسينى شاهرودى) (1925-yil dekabr – 2019-yil 7-iyul) Eronda yashagan yuqori martabali iroqlik oʻn ikki imomiy shialarining Marjaʼsi.

Najaf va Qum shaharlarida Oyatulloh Hoshim Amoliy hamda buyuk Oyatulloh Sayid Jamoliddin Golpaygʻoniy, Sayyid Mahmud Husayniy Shahrudiy va Abdul Husayn Rashtiy qoʻl ostidagi seminarlarda tahsil olgan.

## Vafoti
Muhammad Shahrudiy Eronning Tehron shahrida 94 yoshida vafot etdi.

## Manbalar
Eron milliy futbol terma jamoasi (20 yoshgacha)

**20 yoshgacha boʻlgan Eron milliy terma jamoasi** (shuningdek, **Eron U-20** yoki **Eron yoshlar terma jamoasi** nomi bilan ham tanilgan) – Eron nomini xalqaro futbol musobaqalarida AFC U-20 Osiyo Kubogi va har qanday 20 yoshgacha boʻlgan turnirlarda chempionatida himoya qiladi. Terma jamoa Eron futbol federatsiyasi tomonidan nazorat qilinadi.

## Turnirlardagi natijalar

### FIFA U-20 Jahon chempionati

### AFC U-19 Championship

: **[[Penaltilar seriyasi (futbol)|Penaltilar seriyasi]] orqali hal qilingan oʻyinlar durangni bildiradi.****Qizil chegara rangi turnir oʻz yurtida oʻtkazilganligini bildiradi.*

### CAFA U-19 chempionati

### Tulon turniri

* 2012-yilgi AFF U-19 yoshlar chempionati: *Chempion*

* 1978-yilgi Tulon turniri: *7-oʻrin (8 jamoa ichida)*
### Panda kubogi
* 2017-yilgi Panda kubogi: *3-oʻrin (4 jamoa ichida)*

## Natijalar va oʻyinlar

### Oldingi oʻyinlar

## Murabbiylar shtabi

## Oʻyinchilar

### Hozirgi tarkib
2023-yil 1-18-mart kunlari boʻlib oʻtadigan 2023-yil OFK U-20 Osiyo Kubogi oʻyinlariga quyidagi 23 nafar futbolchi chaqirilgan.

                

                  

 

## Oʻzaro oʻyinlardagi natijalar
Quyidagi jadvalda Eronning FIFA U-20 Jahon chempionatidagi oʻzaro rekordi koʻrsatilgan.

## Yana qarang
* Eron milliy futbol terma jamoasi
* Eron milliy futbol terma jamoasi (23 yoshgacha)
* Eron milliy futbol terma jamoasi (17 yoshgacha)

## Manbalar
Jome' al-Qarofa masjidi

**Jomeʼ al-Qarofa masjidi** yoki **Qarofa masjid**, 969-yilda Misr bosib olinganidan soʻng, yangi poyraxt deb eʼlon qilingan Qohira shahrida Fotimiylar sulolasi tomonidan qurdirilgan ikkinchi yirik masjid edi. Bu masjid Qohira va Fustat shaharlarining buyuk nekropoli boʻlgan Qarofada joylashgan edi.

Masjid 976-yilda Halifa Abu Mansur Nizor al-Aziz(Fotimiylar silolasining beshinchi xalifasi; 975-996)ning onasi Al-Sayyida al-Mu’iziyya (Durzan nomi bilan ham tanilgan) va qizi Sit al-Malikning buyrugʻi bilan qurilgan. U Gumbaz(*Masjid al-Qubba*)ning qadimgi masjid joylashgan tomonini egallab olgan va shubhasiz, juda keng edi.Tarixchi al-Maqriziy bu masjid oʻz davrining eng chiroyli binolardan biri boʻlganini aytadi. Jonatan Blum oʻzining „Qarofa masjidi“ asarida binoni mumkin boʻlgan joylashuv tartibini tasvirlagan, garchi Yusuf Rogʻib „La mosquée d’al-Qarāfa“ asarida bu tiklanish bilan bogʻliq muammolarni koʻrsatgan boʻlsa ham. Blumning fikriga koʻra, masjidda boshqa masjidlarga qaranganda kengroq markaziy yoʻlak va mehrobdan oldin maydon ustidagi gumbazga eltuvchi baland tom bor edi. Bu al-Azhar va al-Hākim bin Amrulloh masjidlariga oʻxshash edi.

Hovli yozning juma oqshomlarida Qohira zodagonlari uchrasha oladigan maskan bilan taʼminlagan shuningdek, salqinroq havoda masjidning qoplangan qibla qismi ularga uchrashuv joyini taqdim etgan. Davlat bayramlari masjidda oʻtkazililib, barcha tabaqadagi insonlarga taom tarqatilgan. Ibn al-Zayyātning aytishicha, bu ayniqsa, qiyin paytlarda odamlar panoh izlaydigan yagona muqaddas masjid edi. 1168-yilda katta yongʻin al-Fustatning koʻp qismini yondirib yuborganida, masjid deyarli barbod boʻlib, faqat yashil mehrob saqlanib qolgan edi. Keyinchalik masjid Jomeʼ al-Avliyo sifatida qayta qurildi, ammo 1403-yilda inqiroz sababli al-Qarafa aholisi evokuatsiya qilinganidan soʻng juda kam foydalanilgan.
## Manbalar
Xadija Rivera

**Xadicha Rivera** (1950-yil tugʻilgan va 2009-yil 22-noyabrda vafot etgan) 1988-yilda islom diniga eʼtiqod qilivchi lotinlar uchun birinchi PIEDAD tashkilotiga asos solgan. Xadicha Rivera Puerto-Rikolik musulmon boʻlib, Rim-katolik dinini qabul qilgan. Xadija misrlik musulmonga turmushga chiqqan. Xadicha Rivera yigirmaga yaqin ijtimoiy ishlarda ishtirok etgan. U aʼzolarni masjidlarida faol boʻlishga undagan. Rivera Tampa koʻrfazidagi mahalliy maktabda dars bergan. U Project Downtown loyihasining koordinatori edi, uysiz va muhtojlarga yordam berib kelgan. 2009-yilning yozida u CAIRning Tampadagi ofisida ishlay boshlagan.

Rivera 2009-yil 22-noyabrda vafot etdi. U besh farzandning onasi boʻlgan.

Xadicha Riveraning qisqacha tarjimai holi „Lotin musulmonlari: Islomga sayohatlarimiz“da keltirilgan.

## Yana qarang

* AQShda islom
* Lotin Amerika musulmonlari

## Tashqi havolalar
PIEDAD veb-sayti 

## Manbalar
Yakshanba (film)

**Yakshanba** — 2023-yilda rejissyor Shokir Xoliqov tomonidan suratga olingan badiiy film. Kinematografiya agentligi buyurtmasiga binoan tasvirga olingan.

## Syujeti
Film chekka qishloqda osoyishta hayot kechirayotgan chol-kampirning farzandlari bilan munosabatlari haqida hikoya qiladi. Toʻngʻich oʻgʻil ota-onasiga yaqin joyda, kenja oʻgʻil esa chet elda ishlaydi. Oilaviy dramada ikki avlod oʻrtasidagi ziddiyatlar aks ettirilgan.

## Rollarda

* Abdurahmon Yusufaliyev
* Roza Piyazova
* Raʼno Sharipova
* Nasrulla Nurov

## Eʼtirof etilishi
„Yakshanba“ filmi „Meduza“ nashri kino tanqidchisi Anton Dolin tomonidan tuzilgan Markaziy Osiyo mamlakatlari yosh rejissyorlarining tomosha qilishga arziydigan beshta filmi roʻyxatidan joy olgan. Tanqidchining fikriga koʻra:

## Mukofotlari

Rejissyor Shokir Xoliqov 2023-yilgi „Oltin Humo“ milliy kinotaqdimotida „Yakshanba“ filmi uchun „Eng yaxshi ssenariy“ hamda „Eng yaxshi rejissorlik ishi“ nominatsiyalari gʻolibi deb topilgan. Shuningdek, ilk toʻliq metrajli badiiy filmi uchun quyidagi mukofotlar bilan taqdirlangan:

Aktrisa Roza Piyazova „Yakshanba“ filmidagi roli uchun Qirg‘izistonning Bishkek shahrida bo‘lib o‘tgan „Ak Ilbirs“ marosimida „Markaziy Osiyoning eng yaxshi aktrisasi“ nominatsiyasi gʻolibi boʻlgan.

## Manbalar

## Havolalar
*
Ferhan va Ferzan Önder

**Ferhan Önder** va **Ferzan Önder** – (1965-yil 2-oktyabr) egizak Turkiyalik-Avstriyalik pianinochilari, asosan duet ijro qilishgan. Önderlar dunyodagi eng taniqli pianino duetlaridan biri hisoblangan. Önder opa-singillar klassik musiqa repertuaridan asarlar bilan bir qatorda zamonaviy musiqalarni ijro etishadi. Ular vaqti-vaqti bilan yakkaxon pianino kontsertlarini ham berishadi.

## Faoliyati

Ferhan va Ferzan Önder Tokat viloyatidagi kichik bir qishloqda tug‘ilgan. Katta akasi Ömer Önder Hacettepe universiteti Anqara davlat konservatoriyasida musiqa tahsilini boshlaganidan so‘ng, oila Anqaraga ko‘chib o‘tdi. Egizak opa-singillar 10 yoshida pianino chalishni va o'ynashni boshladilar va boshidanoq pianino dueti sifatida o'qitilgan. 14 yoshida ular Italiyaning Terni shahridagi Concorso Pianistico Internazionale Alessandro Casagrandeda hakamlar hay'atining maxsus mukofotini qo'lga kiritdilar. Ular dastlab Anqaradagi Hacettepe universitetida, 1985 yildan boshlab esa Vena musiqa va tasviriy san’at universitetida Noel Flores va Paul Badura-Skodaning mahorat darslarida tahsil oldilar.

Duet butun dunyo bo'ylab kontsert gastrollari va dunyoga mashhur orkestrlar bilan muntazam chiqishlari bilan mashhur. Shuningdek, ular Salzburg festivali, Xalqaro Beethoven festivali, Vena festivali, Rheingau musiqa festivali va Schleswig-Holstein musiqa festivali kabi musiqa festivallarida ham chiqish qilishadi.

Duetning repertuaridan Bach, Vivaldi, Mozart, Francis Poulenc, Bartók, Stravinskiy, Lutosławski va Fazıl Sayning asarlari bor.

Ularning birinchi diski "Vivaldi Reflections" (2001) 2002 yilda ECHO Klassik mukofotiga sazovor bo'lgan. Ularning ikkinchi albomi "1001 Nights" (2003) deb nomlangan. 2002 yilda Staatskapelle Dresden (Le Carnaval des animaux, ma'ruzachi: Günther Jauch) bilan hamkorlikning jonli yozuvi chiqdi.

Aka-uka Önderlar 2003-yilda Turkiya UNICEF qo‘mitasi tomonidan UNICEF yaxshi niyat elchilari etib tayinlangan va bolalar loyihalarida ishtirok etishmoqda. Ularning ikkalasi ham Venada yashaydi.

### Shaxsiy hayotlari
* Ferhan Önder avstriyalik pianinochi Riko Guldaga uylangan va ularning bir qizi bor.
* Ferzan Önder dastlab Venalik tadbirkorga turmushga chiqqan. U 2009 yildan beri avstriyalik multiperkussiyachi Martin Grubinger bilan turmush qurgan va ularning o'g'li bor.

## Diskografiya
* 1998: Saint-Saens - Beethoven (Pan Classics)
* 2001: Vivaldi Reflections (EMI)
* 2002: Karneval der Tiere
* 2003: 1001 Nights (EMI)
* 2015: Carmina Burana (SONY)
* 2019: Karneval der Tiere (SONY)
* 2019: Ferhan&Ferzan Önder play Fazıl Say  (WINTER&WINTER)

## Manbalar

## Havolalar

*
Baoʼan stadioni

**Baoʼan stadioni** () – Xitoyning Shenjen shahridagi Baoan tumanida joylashgan koʻp maqsadli stadiondir. 2011-yilgi yozgi Universiadada ayollar futboli musobaqalarini oʻtkazish uchun qurilgan bu stadion 44 050 tomoshabinni sigʻdira oladi. Uning balandligi 40 metrni tashkil etadi. Stadion dizayni Janubiy Xitoyda keng tarqalgan bambuk oʻrmonlaridan ilhomlangan boʻlib, stadion oʻz nomini olgan.

Stadion oʻrindiqlarni ustini tom qismi bilan qoplash uchun konsol membranali va Xitoyning janubidagi keng bambukzorlardan ilhom olingan holda stadionning tashqi qismini oʻrab turgan poʻlat tayanch konstruksiyalari tizimi oʻrnatilgan.

Stadionga Shenjen metrosining 1-chizigʻida joylashgan yaqin atrofdagi Baoʼan stadioni bekati xizmat koʻrsatadi.

Bu ikkinchi divizion klubi Shenjen Rubining uy stadioni hisoblanadi.

Stadion „ITTF World Tour“ jahon seriyasining eng yirik turniri China Open (stol tennisi) uchun anʼanaviy joy hisoblanadi.

## Yana qarang

* Xitoydagi futbol stadionlari roʻyxati
* Xitoydagi stadionlar roʻyxati
* Stadionlar roʻyxati

## Manbalar

## Havolalar
* Stadion tavsifi
Sloveniya 2024-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida

**[[Sloveniya]] 2024-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida** 90 nafar sportchilar bilan 15 sport turi boʻyicha ishtirok etdi.

## Sportchilar
Quyida Olimpiada oʻyinlariga yoʻllanma qoʻlga kiritgan sportchilar soni boʻyicha maʼlumot keltirilgan.

## Medallar

## Manbalar

## Havolalar
* Sloveniya XOQ rasmiy sayti
Ibn Rassoʻm

**Ibn ar-Rassoʻm** (soʻzma-soʻz Chizmachining oʻgʻli) degan maʼnoni anglatadi. Misrlik musulmon alkimyogari, koshinlar ishlab chiqaruvchi va mozaik dizayneri boʻlib faoliyat olib borgan, Mamluk Bahriylar (1250-1382)yillarda gullab-yashnagan sulola hisoblanadi.

Ibn Rassoʻm malaxit navlaridan qanday tarzda mis olish usullarini ixtiro qilgani maʼlum boʻlgan. Shuningdek, u turli moddalarni isitish orqali indigo kimyoviy oddasini aniqladi. U kimyogar olim Abul Ashba ibn Tammamning hamkasbi boʻlgan va birgalikda faoliyat olib borishgan (1361-yilda vafot etgan) edi.
## Manbalar
Yeraltı masjidi

**Yeraltı masjidi** () – Turkiyaning Istanbul shahri, Beyoğlu tumani, Karaköy hududida joylashgan masjid. Namozxona va masjidning boshqa asosiy qismlari yer ostida joylashganligi bois unga shunday nom berilgan.

Masjid *Kurşunlu Mahzen* nomi bilan ham tanilgan, chunki bu joyda asir olingan Umaviy jangchilariga tegishli ashyolar eritilgan qoʻrgʻoshin bilan muhrlangan holda saqlangan.

## Tarixi

Masjid dastlab Vizantiya imperiyasi qalʼasining yertoʻlasi boʻlgan. 1453-yilda Konstantinopol bosib olingandan soʻng bu yertoʻla oʻq-dorilarni saqlash joyi, shuningdek, suv ombori sifatida foydalanilgan. Keyinchalik Usmoniylar davlati vaziri Köse Bahir Mustafo posho 1753-yilda yertoʻlani masjidga aylantirgan. Naqshbandiya tariqati darveshining iltimosiga koʻra, oʻsha yili uch nafar muqaddas kishilar uchun yodgorlik kenotaflari ham masjid tarkibidan oʻrin olgan.

1754-yilgi Istanbulda sodir boʻlgan zilzila masjid binosini vayron qilgan va shu sababli Usmoniylar sultoni Mahmud I uni qayta qurishni buyurgan. Shunday qilib, masjid 1756-yilda qurib bitkazilgan. Keyinchalik masjid hududida minora ham qayta qurilgan, ammo bugungi kunda bu minora mavjud emas.

## Qabrlar
Masjidning birinchi qavati ostidagi ikkita xonada qabrlar joylashgan. Bu qabrlar ikki sahoba va bir taba tobeinga tegishli. Sahobalarning qabrlari bir xonada joylashgan. Ushbu qabrlar 1753-yilda naqshbandiya tariqati darveshining tushida bu yerda qabrlar borligi vahiy qilinganligini daʼvo qilganidan keyin qoʻshilgan.

### Amr ibn al-Os va Vahb ibn Husayra qabri

Masjid hududiga Karaköydan kirilganda shu xonani koʻrish mumkin. U yerda Amr ibn al-Os va Vahb ibn Husayra ismli yana bir sahobaning ikkita yogʻoch kenotafi bor. Sahoba Amr ibn al-Osning Misrda vafot etgani maʼlum boʻlsa-da, Vahb ibn Husayra ismli kishi haqida hech bir manbada maʼlumot keltirilmagan. Mahalliy urf-odatlarga koʻra, bu sahobalar Konstantinopolga bostirib kirishga urinish paytida qoʻlga olingan va qiynoqqa solingan. Bu ikki sahobaning kenotaflari shisha derazalar bilan qoplangan temir panjara bilan oʻralgan.

### Sufyon ibn Uyaynaning qabri

Sufyon ibn Uyayna taba tobeinning koʻzga koʻringan aʼzosi va salaflardan biri boʻlgan. Uning kenotafi qoʻyilgan xona masjidning oʻrtasida joylashgan boʻlib, u yerga kichik eshik orqali kirish mumkin. Mahalliy urf-odatlarga koʻra, Sufyon Maslama ibn Abdulmalik qoʻl ostida jang qilgan, jangda asirga olinib, qiynoqqa solingan. Shuningdek, Sufyon ibn Uyayna Saudiya Arabistonining Makka shahrida vafot etgani ham maʼlum.

## Galereya

Fayl:Yeraltı_Cami.jpg|Masjidning asosiy kirish qismi
Fayl:20110722_interior_Yeralti_Cami_Karakoy_Istanbul_Turkey.jpg|Masjidning namozxonalaridan biri
Fayl:20110722_turbe_dome_Yeralti_Cami_Karakoy_Istanbul_Turkey.jpg|Amr ibn al-Os hamda Vahb ibn Husaynaning qabri tepasidagi gumbaz
Fayl:20110722_Minbar_Yeralti_Cami_Karakoy_Istanbul_Turkey.jpg|Minbar
Fayl:20110722_Mihrab_Yeralti_Cami_Karakoy_Istanbul_Turkey.jpg|Mehrob


## Yana qarang
* Turkiyada islom
* Turkiyadagi masjidlar roʻyxati

## Manbalar
Hasan as-Saffor

Shayx **Hasan as-Saffor** (arabcha:الشيخ حسن الصفار) (1958 yilda tugʻilgan) – Saudiya Arabistonining Qatif shahridan boʻlgan shia olimi. U Saudiya Arabistonidagi eng muhim shia yetakchilaridan biri sanaladi. U 1990-yillar boshida Shia Islomiy Islohot Harakatiga asos solgan, shia va hukmron oila oʻrtasidagi munosabatlarni yaxshilashga intilgan. 2009-yil 23-oktabrda Qirollik Islom strategik tadqiqotlar markazi uni dunyodagi eng nufuzli 500 musulmondan biri sifatida qayd etdi.

## Manbalar
Qirgʻiziston milliy futbol terma jamoasi (20 yoshgacha)

**Qirgʻiziston U-20 futbol terma jamoasi**- Qirgʻiziston Futbol Ittifoqi qoshidagi yoshlar futbol jamoasi. Jamoa 2015-yilgi Mustaqil Davlatlar Hamdoʻstligi kubogi va 2006-yilgi yoshlar oʻrtasidagi Osiyo chempionatida Qirgʻiziston sharafini himoya qilgan..

## Joriy tarkib
Quyidagi 23 nafar futbolchi 2023-yilgi Osiyo U-20 kubogiga chaqirilgan.

## [[AFC U-20 Osiyo Kubogi]]

## Oʻzaro oʻyinlardagi natijalar
Quyidagi jadvalda Qirgʻiziston terma jamoasining 20 yoshgacha boʻlgan futbolchilar oʻrtasidagi Osiyo Kubogidagi raqiblariga qarshi oʻzaro oʻyinlardagi natijlari koʻrsatilgan.

## Manbalar