Homila jarrohligi

Homila jarrohligi **jarrohlikning** bir tarmog'i bo'lib, uning obyekti bachadondagi homiladir. Homila jarrohligi vaziyatni antenatal tuzatish yangi tug'ilgan chaqaloqlarning salomatligi va hayotini yaxshilashi mumkin bo'lgan hollarda amalga oshiriladi.

## Kirish turlari
Kirishning ikkita asosiy turi mavjud: **ochiq** (qorin devori va bachadonning parchalanishi bilan) va **fetoskopik** (endoskop yordamida homilaning organlariga kirish). Umuman olganda, bugungi kunda ochiq kirishga nisbatan fetoskopik kirishni kengroq qo'llash usuli mavjud. Kirishlarning har biridan foydalanish uchun ko'rsatmalar har xil bo'lib, biri boshqasini to'liq almashtira olmaydi.

## Ko'rsatkichlar
Jarrohlik aralashuvining asosiy ko'rsatkichi bitta xarionli egizaklarning muammolaridir. Egizak transfuzyon sindromi uchun fetoskopik lazer jarrohligining samaradorligi konservativ choralarga qaraganda ancha yuqori..

## Xavflar
Bachadon-amniotik to'siqning buzilishi erta tug'ilish xavfi, kamroq infeksiya, platsentaning ajralishi va bachadon yorilishi kabi potentsial xavflar bilan birga keladi. Ona va homila uchun xavfli bo'lganligi sababli, Xalqaro homila tibbiyoti va jarrohlik jamiyati bunday aralashuvlardan foydalanish mezonlarini ishlab chiqdi: aniq tashxis va prognozning mavjudligi; tug'ilgandan keyin kasallik uchun samarali davolash usullari yo'qligi; prenatal davrda aralashuv samaradorligi va uning xavfsizligi bo'yicha eksperimental ma'lumotlarning mavjudligi.

## Xomilaning ochiq operatsiyasi
Ochiq jarrohlik aralashuvlar umumiy behushlik ostida amalga oshiriladi, chunki anestetiklar bachadonning imkoniyatini  kamaytiradi. Xomilaga qo'shimcha ravishda analgetiklar va anestetiklar berilishi mumkin. Bachadonga kirish keng **laparotomiya** orqali amalga oshiriladi, qon ketishining oldini olish uchun bachadondagi yaraning chetlari kesiladi. Homila qisman ochiladi va jarohat olib tashlanadi, operatsiya vaqtida uning holati nazorat qilinadi. Operatsiyadan so'ng bemor reanimatsiya bo'limida kuzatiladi, bu hozirda kamdan-kam hollarda nojo'ya ta'sirlar bilan birga keladi. Bemorlar bir hafta ichida shifoxonadan chiqariladi.  Hozirgi vaqtda miyelomeningotsel eng keng tarqalgan ko'rsatkichdir. Ko'rsatkichlar orasida o'pkaning tug'ma kistali adenomatozi degeneratsiyasi va dumg'aza-dum teratomasi hozirda kamroq uchraydi, garchi tarixan bu patologiya homilada ilgari davolangan.

## Fetoskopik jarrohlik
*Izolyatsiya qilingan tug'ma diafragma churrasi*

Xomilada tug'ma diafragma churrasi holatlarining 50%izolyatsiya qilingan bitta nuqson bo'ladi.Bu nuqson tug'ilgandan keyin darhol tuzatilishi mumkin. Muammo shundaki, o'pka to'qimalarining gipoplaziyasi rivojlanishi ehtimoldan yiroq, bu 30-40da ventilyatsiya buzilishi va o'pka gipertenziyasi tufayli bolaning o'limiga olib keladi.

Egizak transfuzyon sindromi egizaklarning 5-10%da rivojlanadi. Vaziyat gipovolemiya, oliguriya  rivojlanayotgan donor egizakdan, gipervolemiya, poliuriya  rivojlanayotgan qabul qiluvchi egizaklarga qon quyish orqali namoyon bo'ladi. Ikkinchisida hajmning ortiqcha yuklanishi va tomchilar hosil bo'ladi. Bu diagnostikada qo'llaniladigan ba'zi xarakterli ekografik xususiyatlarning paydo bo'lishiga olib keladi. Tashxis uchun bitta homilada oliguriiya (paketning eng katta chuqurligi 2 smdan kam), shuningdek, egizakdagi poliuriyani aniqlash kerak. Kasallik davolashning yo'qligida juda yomon natija (85% homiladorlik yo'qolishi) bilan progressiv deb hisoblanadi. Homila o'rtasida suvning notekis taqsimlanishining ultratovush belgilari, shuningdek, kindik arteriyasidagi qon oqimining anormal ko'rsatkichlari dopplerometriyada (ko'pincha donorda) yoki kindik venasida (ko'pincha qabul qiluvchida) homila belgilari bilan namoyon bo'ladi.

Vaziyat platsenta yuzasida joylashgan tomirlarda o'ziga xos anastomozlarning shakllanishi tufayli rivojlanadi, deb ishonilganligi sababli, eng oqilona yondashuv fetoskopiya paytida barcha bunday tomirlarni aniqlash va lazer bilan olib tashlashdir. Operatsiyani bajarish texnikasida farqlar mavjud, aralashuv ham turli darajadagi selektivlik bilan amalga oshiriladi..

*Ultratovush nazorati ostida kindik ichakning endoskopik okklyuziyasi*

Yagona xorionli egizaklardan bo'lgan bolalarda ko'pincha malformatsiyalar mavjud va ularda ko'proq mos kelmaydi (80%). Ular aneuploidiyada ham diskordant bo'lishi mumkin. Sog'lom egizak chaqaloq tug'ilishiga imkon berish uchun kasal homilani kamaytirishni amalga oshirish afzalroqdir. Egizaklardagi yana bir asorat yuraksiz homila sindromi yoki teskari arterial perfuziya sindromi deb ataladi. Funksional jihatdan g'ayritabiiy homilada qon oqimi sog'lom odamning yurak faoliyati tufayli amalga oshiriladi, ikkinchisida yurak yetishmovchiligi va taxminan 50%hollarda tomchilar rivojlanish xavfi mavjud. Kamaytirish protsedurasi odatda kaliy xlorid eritmasini yurak ichiga yuborishni o'z ichiga oladi, bu yagona xorionli egizaklarda yuborish mumkin emas. Shuning uchun arterial va venoz qon oqimi bipolyar koagulyatsiya bilan to'xtatiladi. Jarayon 14-18g diametrli ignalar orqali amalga oshirilishi mumkin. Kindik ichakning bipolyar koagulyatsiyasi bilan ikkinchi homilaning omon qolish darajasi 78-84%ni tashkil qiladi.

## Manba

## Havolalar

* Texas bolalar kasalxonasi homila markazi
* Rasmiy MOMS Trial veb-sayti 
* Shimoliy Amerika homila terapiyasi tarmog'i (NAFTNet)
* Filadelfiya bolalar kasalxonasida homila diagnostikasi va davolash markazi
* Xomilalik gidrosefali operatsiyasi