The MathWorks

**MathWorks, Inc.** – matematik hisoblash dasturiy taʼminotiga ixtisoslashgan Amerika xususiy korporatsiyasi. Korporatsiyaning asosiy mahsulotlari orasida MATLAB va Simulink mavjud boʻlib, ular maʼlumotlarni tahlil qilish va modellashtirishni qoʻllab-quvvatlaydi.

## Tarixi
Mathworkning yetakchi mahsuloti MATLAB 1970-yillarda oʻsha paytda Nyu-Meksiko universitetining informatika boʻlimi raisi boʻlgan Kliv Moler tomonidan yaratilgan. MathWorks akademiklar uchun bepul vosita edi. Oxir-oqibat kompaniyaga asos solgan Jek Littl bu vositani Stenford universitetida elektrotexnika yoʻnalishi boʻyicha aspiranturada oʻqiyotganida uchratgan.

Little va Steve Bangert muhandislik firmasida hamkasb boʻlganlarida MATLAB kodini C tilida qayta yozdilar They founded MathWorks along with Moler in 1984,. Ular 1984-yilda Moler bilan birga MathWorksga asos solishdi, Little uni Kaliforniyaning Portola vodiysidagi uyidan haydab chiqardi.
Little oʻzining birinchi buyurtmasini, MATLABning 10 nusxasini 1985-yil fevral oyida Massachusets Texnologiya Institutiga (MIT) 500 dollarga sotdi. Bir necha yil oʻtgach, Little va kompaniya Massachusetsga koʻchib oʻtishdi. U yerda Little biznesni rasmiylashtirishga yordam berish uchun tajribali kompyuter rahbari Jeanne OʻKeefni yolladi.

1999-yilda MathWorks Massachusets shtatining Natik shahridagi Apple Hill ofis majmuasiga koʻchib oʻtdi. 2008 va 2009-yillarda majmuadagi qoʻshimcha binolarni sotib olib, oxir-oqibat butun kampusni egalladi. MathWorks 2013-yilda yanada kengayib, oʻzining Natikdagi bosh qarorgohiga yaqin joylashgan Boston Scientific kompaniyasining eski bosh qarorgohi kampusini ham sotib oldi.

2018-yilga kelib, kompaniya Natickda 3000 ga yaqin xodimga ega edi va uning daromadi taxminan 900 million dollarni tashkil etishini aytdi.

## Mahsulotlar
Kompaniyaning ikki asosiy mahsuloti MATLAB va Simulink hisoblanadi. MATLAB olimlar, muhandislar va dasturchilar uchun maʼlumotlarni tahlil qilish, vizualizatsiya qilish hamda algoritmlar ishlab chiqish muhitini taʼminlaydi. Simulink esa dinamik tizimlarni modellashtirish asosida loyihalash uchun grafik va simulyatsiya muhitidir. MATLAB va Simulink aerokosmik, avtomobilsozlik, dasturiy taʼminot va boshqa sohalarda qoʻllaniladi. Kompaniyaning boshqa mahsulotlariga Polyspace, SimEvents, Stateflow va ThingSpeak kiradi.

## Korporativ ishlar
### Intellektual mulk va raqobat
1999-yilda AQSH Adliya vazirligi MathWorks va Wind River Systems kompaniyalariga qarshi daʼvo qoʻzgʻatdi va ular oʻrtasidagi kelishuv monopoliyaga qarshi qonunlarni buzganligini daʼvo qildi.
Koʻrib chiqilayotgan kelishuvda ikkala kompaniya dinamik boshqaruv tizimini loyihalash dasturiy taʼminoti sohasida raqobatni toʻxtatishga kelishib oldilar, faqat MathWorks Wind Riverning MATRIXx dasturiy taʼminotini sotadi va Wind River bu sohadagi barcha tadqiqotlar, ishlanmalar va sotuvlarni toʻxtatadi. Ikkala kompaniya ham Adliya vazirligi bilan kelishuvga erishdi va MATRIXx dasturiy taʼminotini uchinchi tomonga sotishga rozi boʻlishdi. 2001-yilda MathWorks jami 200 million dollarlik sotuvga ega boʻldi, dinamik boshqaruv tizimini loyihalash dasturiy taʼminoti ushbu sotuvlarning yarmini tashkil etdi.

MathWorks Simulink dasturiy taʼminoti 2003-yilda National Instruments kompaniyasining maʼlumotlar oqimi diagrammalari bilan bogʻliq 3 ta patentini buzganligi aniqlangan va bu qaror 2004-yilda apellyatsiya sudi tomonidan tasdiqlangan.

2011-yilda MathWorks AccelerEyesni bir sudda mualliflik huquqini, boshqasida patent va savdo belgisini buzganlik uchun sudga berdi. AccelerEyes ikkala holatda ham sud jarayoni boshlanishidan oldin rozilik qarorlarini qabul qildi.

2012-yilda Yevropa Komissiyasi MathWorksga nisbatan monopoliyaga qarshi tergovni boshladi, chunki raqobatchilar MathWorks odamlarga oʻz mahsulotlari bilan oʻzaro mos keladigan dasturiy taʼminotni yaratishga imkon beradigan intellektual mulkka litsenziya berishni rad etganini daʼvo qilishdi. Ish 2014-yilda hech qanday ayblov qoʻymasdan yopildi.

### Logotipi
Logotip chetlarida siqilgan va Molerning dissertatsiyasi mavzusi boʻlgan toʻlqin tenglamasi bilan boshqariladigan yupqa L-simon membrananing birinchi tebranish rejimini ifodalaydi.

### Jamoa
Kompaniya har yili bir qator talabalar muhandislik musobaqalariga homiylik qiladi, jumladan, Amerika Qoʻshma Shtatlari Energetika Departamenti (DOE) va General Motors (GM) tomonidan yaratilgan EcoCAR, ilgʻor transport texnologiyalari tanlovi. MathWorks Londondagi Fan muzeyida matematika koʻrgazmasiga homiylik qildi.

Dasturchilar hamjamiyatida MathWorks kompaniyasi MATLAB Central nomli onlayn almashinuv platformasiga mezbonlik qiladi. Bu yerda foydalanuvchilar savollar berib, javoblar oladi hamda kodlarni oʻzaro almashadi. Hozirgi kunda MATLAB Central oʻzining MATLAB Answers maʼlumotlar bazasida 145 000 dan ortiq savollarni jamlagan. Kompaniya STEM taʼlimini rivojlantirish maqsadida koʻplab akademik muassasalarni faol qoʻllab-quvvatlamoqda (asosan MathWorks mahsulotlaridan foydalanish orqali). Jumladan, MIT Open Courseware va MITx loyihalariga mablagʻ ajratmoqda.

## Manbalar