Rhode Island universiteti

**Rhode Island universiteti** (URI, *Rod-Aylend universiteti*) — davlat granti tadqiqot universiteti boʻlib, uning asosiy kampusi Kingston, Rod-Aylend, Qoʻshma Shtatlarda joylashgan. Bu Rod — Aylend shtatining asosiy davlat tadqiqoti universitetidir. Uning asosiy kampusi Rod-Aylend janubidagi Kingston qishlogʻida joylashgan. Sunʼiy yoʻldosh shaharchalariga Providensning shahar markazidagi Faynshteyn kampusi, Providensning zargarlik okrugidagi Rhode-Aylend hamshiralik taʼlim markazi, Narragansettdagi Narragansett koʻrfazi kampusi vaGʻarbiy Grinvichdagi V.Alton Jons kampusi.

Universitet toʻqqizta akademik maktab va kollejlar orqali 80 ta bakalavriat va 49 ta magistratura yoʻnalishlarida bakalavr, magistr va doktorlik darajalarini taklif etadi. Ushbu maktablar va kollejlar sanʼat va fanlar, biznes, taʼlim va kasbiy tadqiqotlar, muhandislik, sogʻliqni saqlash fanlari, atrof-muhit va hayot fanlari, hamshiralik ishi, farmatsiya va okeanografiyani oʻz ichiga oladi. Boshqa kollej, Akademik muvaffaqiyat uchun Universitet kolleji, birinchi navbatda, barcha kiruvchi bakalavrlar uchun maslahat kolleji boʻlib xizmat qiladi va URIga oʻqishning dastlabki ikki yili davomida ularni kuzatib boradi.

Universitet *R2: Doktorantura universitetlari-Yuqori tadqiqot faoliyati* qatoriga kiritilgan. 2019-yil holatiga koʻra, URI 14,653 bakalavriat talabalari, 1,982 aspirantlar va 1,339 nodavlat talabalarni qabul qilgan va bu shtatdagi eng yirik universitetga aylangan.
## Tarixi
Rhode Island universiteti birinchi boʻlib 1888-yilda shtatning qishloq xoʻjaligi maktabi va qishloq xoʻjaligi tajriba stantsiyasi sifatida tuzilgan. 1892-yilda maktab Rhode Island qishloq xoʻjaligi va mexanika sanʼati kolleji sifatida tanilgan. Birinchi sinfda bor-yoʻgʻi oʻn yetti nafar talaba
bor edi, ularning har biri ikki yilda oʻqish kursini tamomlagan. 1909-yilda maktabning nomi yana Rhode Island State kollejiga oʻzgartirilgan, chunki maktab dasturlari qishloq xoʻjaligi taʼlimining dastlabki vakolatlaridan tashqari kengaytirilgan.

1951-yilda maktabga Sanʼat va fanlar kolleji qoʻshilishi va doktorlik unvonlari taqdim etilgandan soʻng Bosh Assambleyaning akti orqali hozirgi nomi berildi. Gubernator tomonidan tayinlangan Oliy taʼlim boʻyicha Boshqaruvchilar kengashi 1981-yilda Frank Nyuman (1974—1983) prezidentligi davrida universitetning boshqaruv organiga aylandi. Boshqaruv kengashi 2013-yilda Rod-Aylend taʼlim kengashiga va 2019-yilda 17 aʼzodan iborat Vasiylik kengashiga almashtirilgan.

2013-yilda fakultet oʻz stipendiyalarini onlayn tarzda ommaga ochiq qilish uchun ochiq kirish siyosatini qabul qilgan.
### Prezidentlar
Universitet tarixida 12 kishi prezident, yana uchtasi esa Rhode Island universiteti prezidenti vazifasini bajaruvchi boʻlib ishlagan. Mark B. Parlanj—amaldagi prezident, 2021-yil avgustidan beri bu lavozimda ishlaydi.
## Asosiy kampus
URI ning asosiy kampusi janubiy Kingstown shimolida joylashgan boʻlib, unga gʻarbdan (shtatlararo 95) yoki sharqdan (Amerika Qoʻshma Shtatlari 1-yoʻnalish) Rhode Island Route 138 orqali kirish mumkin. 1888-yilda davlat tomonidan sotib olinganda kampus asosan qishloq xoʻjaligi erlari boʻlgan va hali ham oʻz ichiga oladi. 1796-yil Oliver Uotson fermasi. Talabalar shaharchasining dastlabki binolari uning asosiy toʻrtburchaklari atrofida joylashgan boʻlib, ular mahalliy qazib olingan granitdan qurilgan. Kampusning bosh rejasi 1890-yillarda taniqli landshaft arxitektorlari Olmsted, Olmsted va Eliot tomonidan ishlab chiqilgan. 1950-yilgacha boʻlgan binolarning aksariyati joylashgan kampusning markaziy qismi 2017-yilda Tarixiy joylar milliy
reestriga kiritilgan.
## Galereya

File:URI East Hall and Washburn Hall.jpg|East Hall (1909) va Washburn Hall (1921)
File:Lippitt Hall, URI.jpg|Gubernator Charlz V. Lippitt nomi bilan atalgan Lippitt Xoll dastlab burgʻulash zali va qurol-yarogʻ ombori edi (1897).
File:GreenHall URI.JPG|Yashil zal, Teodor F. Green nomi bilan atalgan (1937)
File:URI Carothers Library.jpg|Robert L. Karoters kutubxonasi va taʼlim muassasalari (1965-yilda qurilgan, 1991-yilda taʼmirlangan)
File:URI Memorial Student Union.jpg|Memorial talabalar uyushmasi
File:URI Multicultural Center.jpg|Koʻp madaniyatli markaz (1998)
File:University of Rhode Island Planetarium.jpg|Planetariy
File:Chester H. Kirk Center for Advanced Technology.jpg|Chester X. Kirk ilgʻor texnologiyalar markazi (1995)
File:URI_StairwayToExcellence2.jpg|Mukammallikka yangi URI muhandislik zinapoyasi (2019)
File:URI_Engineering_Pano.jpg|Yangi URI muhandislik binosi (2021)


## Akademiklar
URI Yangi Angliya Oliy Taʼlim Komissiyasi tomonidan akkreditatsiya qilingan. Rhode Island universitetida talaba-oʻqituvchilar nisbati 16:1 ni tashkil qilgan va maktabda 20 dan kam talaba boʻlgan sinflarning 43,1 foizi mavjud. Rhode Island universitetidagi eng mashhur mutaxassisliklarga quyidagilar kiradi: Roʻyxatdan oʻtgan hamshiralik roʻyxatdan oʻtgan hamshira; Psixologiya, umumiy; Nutq aloqasi va ritorika; Kinesiologiya va jismoniy mashqlar; va salomatlik bilan bogʻliq bilim va koʻnikmalar, boshqa. Talabalarning qoniqish koʻrsatkichi boʻlgan birinchi kurs talabalarining oʻrtacha saqlash darajasi 84 % ni tashkil qiladi.

### Reytinglar
US News & World Report 2021-yilda URI 389 ta *milliy universitetlar* orasida 170-oʻrinni egallagan va 209 ta *eng yaxshi davlat maktablari* orasida 83-oʻrinni egallagan.
* 2021-yilda *Dorixona* boʻyicha 40-oʻrin
* 2021-yilda *Eng yaxshi kutubxona va axborot tadqiqotlari dasturi* boʻyicha 47-oʻrin
* 2021-yilda *Eng yaxshi hamshiralik maktabi: Magistrlik* boʻyicha 53-oʻrin
* 2021-yilda *Yer haqidagi fanlar* boʻyicha 54-oʻrin
* 2021-yilda *Eng yaxshi hamshiralik maktabi: hamshiralik amaliyoti doktori* boʻyicha 80-oʻrin
* 2021-yilda *Klinik psixologiya* boʻyicha 101-oʻrin
* 2021-yilda *Jismoniy terapiya* boʻyicha 102-oʻrin
* 2021-yilda *Ingliz* boʻyicha 108-oʻrin
* 2021-yilda *Til-nutq patologiyasi* boʻyicha 109-oʻrin
* 2021-yilda *Kompyuter fanlari* boʻyicha 119-oʻrin
* 2021-yilda *Eng yaxshi taʼlim maktablari*da 119-oʻrin
* 2021-yilda *Kimyo* boʻyicha 122-oʻrin
* 2021-yilda *Matematika* boʻyicha 127-oʻrin
* 2021-yilda *Psixologiya* boʻyicha 131-oʻrin
* 2021-yilda *Eng yaxshi bakalavriat muhandislik dasturi*da 132-oʻrin.
* 2021-yilda *Biologiya fanlari* boʻyicha 140-oʻrin
* 2021-yilda *Fizika* boʻyicha 146-oʻrin

Jahon universitetlarining akademik reytingida 2021-yilda *Okeanografiya* boʻyicha URI global miqyosda 51-75-oʻrinlarni egallagan.
### Qabullar
2017-yilning kuzida Kingston kampusiga oʻrtacha kiruvchi birinchi kurs talabasi GPA 3.54 va SAT balli 1178 (1600 dan) (ACT ballari SAT shkalasiga oʻzgartirilgan holda) ega.
## Talabalar klublari
URIda 600 ga yaqin sportchilardan iborat 18 ta klub sport jamoalari mavjud. Maktab taklif qiladigan klub sport turlariga futbol, tennis, ot sporti, frizbi, voleybol, chim ustida xokkey, kurash, ekipaj, gimnastika, lakros va yelkanli sport va boshqalar kiradi. Ushbu jamoalar sayohat qiladilar va mamlakatdagi boshqa kollejlararo dasturlarga qarshi raqobatlashadilar. URI shuningdek, voleybol, badminton, dodjbol va futbol kabi 20 dan ortiq intramural sport turlariga ega. Intramural sport talabalarga kampusdagi boshqa talabalar bilan turnirlar va oʻyinlarda qatnashish imkonini beradi.

URIda shuningdek 300 dan ortiq talaba tashkilotlari va klublari mavjud, jumladan marsh orkestrlari, Dengiz fanlari jamiyati, SAGA (Jinsiy aloqa va gender ittifoqi), Eter (bogʻlangan), Anime klubi, musiqachilar gildiyasi, Biz ayollarga donolikni taklif qilamiz (WOWW), Puppy Raisers, Talabalar klublari va Alima xalqaro raqs uyushmasi. Universitetning talabalar gazetasi, The Good Five Cent Cigar, 1971-yilda tashkil etilgan.
## Yengil atletika

]

Rhode Island universiteti 16 ta kollejlararo sport turlari boʻyicha bellashadi. Universitet Atlantika 10 konferensiyasi va NCAA I Division Futbol chempionati boʻlimidagi Mustamlaka Atletika Assotsiatsiyasi aʼzosi.

Rhode Island Rams erkaklar basketboli Atlantika 10 konferensiyasida ishtirok etgan va NCAA *March Madness* turnirida 1961-yilda birinchi marta paydo boʻlganidan beri jami 10 marta ishtirok etgan. Ushbu oʻnta uchrashuvdan ikkitasi 2017 va 2018-yilgi mavsumlarda birinchilardan boʻlgan.

Rayan markazi, Keaney gimnaziyasi, Meade stadioni, Makkal Field uyi, Tootell Aquatic Center, Bradford R. Boss Arena, URI futbol majmuasi, Bill Bek Field va URI Softbol majmuasi sport inshootlarini oʻz ichiga oladi.

## Kampusdan tashqarida yashash
5600 talaba kampusdagi 25 ta turar joy zalida istiqomat qilsa, yana minglab talabalar yaqin atrofdan borishni afzal koʻrishadi. Kingstonga tutashgan Narragansett oʻquv yili uchun talabalarga ijaraga beriladigan yuzlab yozgi taʼtil uylaridan iborat.
## Taniqli bitiruvchilar
Rhode Island universitetining siyosat va hukumat sohasidagi taniqli bitiruvchilari orasida generalleytenant Maykl Flinn (bakalavr 1981), Providensning 38-meri Xorxe Elorza (bakalavr 1998) va Rod-Aylend gubernatorlari Linkoln Almond bor. (B.Sc. 1959) va J. Jozef Garrahi (1953). Jurnalistika va ommaviy axborot vositalarining taniqli bitiruvchilari orasida CNN muxbiri Jon King (BA 1985), CNN langari Kristian Amanpur (BA 1983) va CBS muxbiri Vladimir Duthiers (BA 1991) bor.

URI ning sanʼat va koʻngilochar yoʻnalishdagi bitiruvchilari orasida aktyorlar JT Uolsh, Piter Frechette (BFA) va Amanda Kleyton bor.
Biznes va moliya sohasidagi taniqli bitiruvchilar qatoriga milliarder Ben Navarro (bakalavr, 1984);
American Airlines sobiq prezidenti Robert Krandall (1960); va CVSning sobiq bosh direktori Tomas Rayan (1975).


File:J. Joseph Garrahy, Rhode Island Governor.jpg|Rhode Island gubernatori J. Jozef Garrahi '59
File:Michael T Flynn (cropped).jpg|AQShning 25- milliy xavfsizlik maslahatchisi Maykl Flinn '81
File:Christiane Amanpour June 2008 (cropped).jpg|CNN boshlovchisi Christiane Amanpour '83
File:Providence mayor Jorge Elorza (1).jpg|Providensning 38- meri Xorxe Elorza '98
File:Lamar Odom 2012 Shankbone.JPG|Basketbol yulduzi Lamar Odom  (o'qishni tugatmagan)

## Mashhurlar
* Robert Ballard — dengiz osti arxeologi va Titanik halokatini kashf etgan
* Yehuda Xayut —isroillik geografiya professori va Hayfa universiteti prezidenti
## Manbalar