Timon va Pumbaa

**Timon va Pumbaa** – Disneyning 1994-yilda chiqarilgan *Qirol sher* animatsion filmi va uning franshizasida ilk bor namoyon boʻlgan surikat va yovvoyi choʻchqa. Timon obraziga uning koʻplab chiqishlarida Nathan Lane (uchala filmda va multserialning dastlabki qismlarida), Max Casella (Broadway myuzikli spektaklining asl ijrochisi), Kevin Schon (multserialning ayrim qismlarida), Quinton Flynn (multserialning ayrim qismlarida), Bruce Lanoil (*[[Wild About Safety]]* qisqa metrajli filmlarida va *[[Kingdom Hearts II]]* oʻyinida) ovoz bergan. Pumbaa obraziga esa barcha klassik animatsion loyihalarda Ernie Sabella ovoz bergan, Broadway sahnasida esa u Tom Alan Robbins tomonidan ijro etilgan. 2019-yilda yaratilgan kompyuter grafikasidagi (CGI) remeykda Timon va Pumbaa rollarini Billy Eichner va Seth Rogen ijro etgan. Qiziqarli jihati shundaki, Nathan Lane va Ernie Sabella dastlab filmda chiyaboʻrilarning roliga kastingda qatnashgan, biroq prodyuserlar ularning birgalikda yaxshi ishlashini koʻrib, Timon va Pumbaa rollariga tayinlagan.

Koʻplab *Qirol sher* qahramonlari singari, Pumbaaning ismi ham Sharqiy Afrikadagi suaxili tilidan olingan. Suaxilida **' feʼli „ahmoq, beparvo, sust yoki eʼtiborsiz boʻlish“ degan maʼnoni anglatadi. Timon esa filmda ismi suaxilida maʼno anglatmaydigan kam sonli qahramonlardan biridir. **' qadimgi yunoncha ism boʻlib, „hurmat qiluvchi“ maʼnosini bildiradi. Mazkur ism, ehtimol, Shekspirning *[[Timon of Athens]]* tragediyasidan olingan boʻlishi mumkin. Bu esa syujeti *[[Hamlet]]dan* kelib chiqadigan *Qirol sher* filmida Shekspir bilan yana bir adabiy bogʻliqlikni yuzaga keltiradi. Tragediya asl Afinalik Timon hayotiga asoslangan boʻlib, u Peloponnes urushi davrida yashagan mashhur mizantrop edi. U Afinada yashashni rad etib, yolgʻiz hayot kechirgan. Boshqa bir talqinga koʻra, uning nomi yunon faylasufi Timon sharafiga qoʻyilgan. Timon skeptitsizm maktabi asoschisi Pyrrhoning shogirdi boʻlgan.

Timon beparvo va tez gapiruvchi surikat boʻlib, Pumbaaning gʻoyalarini oʻziniki qilib koʻrsatishi bilan mashhur. Pumbaa esa mehribon, samimiy yovvoyi choʻchqa boʻlib, baʼzida qorni dam boʻlib turadi, ammo u jasur jangchi. U qoʻchqordek hujumga oʻtadi va agar doʻsti boʻlmagan biror kishi uni choʻchqa deb atasa, qattiq xafa boʻladi. Shunda u „Meni Mister choʻchqa deydilar!“ deya baqiradi. Bu soʻzlar Sidney Poitierning 1967-yilda suratga olingan *[[In the Heat of the Night (film)|In the Heat of the Night]]* filmidagi „Meni Mister Tibbs deydilar!“ replikasiga ishora qiladi. Shuningdek, Timon haqiqiy surikatlardan farqli ravishda orqa oyoqlarida yuradi; tabiiy hayotda surikatlar toʻrt oyoqda yuradi, orqa oyoqlarda esa faqat tik turadi.

## Gʻoya

### Konsepsiya
„Qirol sher“ filmini yaratish jarayonida Timon va Pumbaa dastlab Magʻrurlik yerlarida Simba bilan birga katta boʻlgan va u bilan birga oʻrmonga qochib ketgan bolalar sifatida tasvirlangan. Biroq keyinchalik ularning obrazlari „begonalar va jamiyatdan chetlatilgan juftlik“ sifatida oʻzgartirildi. Bu orqali Simba hayotida unga gʻamxoʻrlik qiladigan, uni qanoti ostiga oladigan kimsalar paydo boʻlishi maqsad qilingan.

Dastlab ular „Warthog Rhapsody“ nomli qoʻshiqni kuylashlari kerak edi, ammo film ijodkorlari syujetni oldinga siljitish va Simbaning mas’uliyatdan yuz oʻgirishini koʻrsatish maqsadida uni „Hakuna Matata“ qoʻshigʻiga almashtirishgan. *[[Hakuna Matata]]* musiqiy sahnasining dastlabki versiyasida Timonning oʻtmishi haqida kuplet mavjud boʻlgan: u oʻz koloniyasidagi boshqa surikatlardan farqli, mehnat qilishni yoqtirmaydigan gʻalati shaxs sifatida tasvirlangan, bu esa uning quvilishiga sabab boʻlgan. Ammo bu sahna film yaratuvchilariga samarasiz tuyulgani sababli olib tashlangan va sahna Pumbaaning oʻtmishiga yoʻnaltirilgan.

George Scribnerning soʻzlariga koʻra, ssenariy muallifi Linda Woolverton dastlab Pumbaani fil sifatida tasvirlashni rejalashtirgan, biroq Scribner uni yovvoyi choʻchqa qilib oʻzgartirishni tavsiya qilgan.

## Manbalar