open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kostka-Napierskiy qo‘zg‘oloni

**Kostka-Napierskiy qoʻzgʻoloni** () — Polsha armiyasining avantyuristi va ofitseri polyak dvoryanlaridan boʻlgan Aleksandr Kostka-Napierskiy boshchiligidagi 1651-yilgi Rech-Pospolitayadagi dehqonlar qoʻzgʻoloni.

Kostka-Napierski Kichik Polshaning togʻli qismidagi isyonkor togʻlilardan iborat qoʻshin tuzdi.

Qoʻzgʻolon iyun oyida Rech-Pospolitayaning janubi-sharqiy qismidagi Podhale viloyatida (Karpat mintaqasi) Xmelnitskiy qoʻzgʻoloni (1648-1654) taʼsiri ostida Shvetsiya bosqiniga qarshi tayyorgarlik koʻrish paytida boshlandi va Bogdan Xmelnitskiy va Transilvaniya shahzodasi foydasiga xizmat qildi.

14-iyun kuni dehqonlar Chorshtin qal’asini (Krakow voyevodligi) egallab oldi, bu qoʻzgʻolon uchun oʻziga xos ishora edi. Qoʻzgʻolon bir necha kun ichida Podhale mintaqasini qamrab oldi va undan tashqariga chiqdi. Biroq, 24-iyun kuni Krakov yepiskopi Pyotr Gembitki tomonidan toʻplangan qoʻshinlar Chorshtinni egallab oldi. Kostka-Naperskiy va uning eng yaqin yordamchilari Stanislav Lentovskiy va Martin Radoskiy qoʻlga olinib, qatl qilindi va iyul oyi boshida qoʻzgʻolon bostirildi.

## Yana qarang

* Kostka-Naperskiy, Aleksandr

## Adabiyotlar

* Miller I. Krestyanskoe vosstanie v Podgale v 1651 godu // Uch. zap. in-ta slavyanovedeniya. — 1950. — T. 2;.
* Miller I. Osvoboditelnaya voyna 1648—1654 gg. i polskiy narod // Voprosi istorii. — 1954. — № 1.
*
Pfalzdagi dehqonlar qo‘zg‘oloni

Pfalzdagi **dehqonlar qoʻzgʻoloni (**) — Oʻrta va Yuqori Reyn mintaqasidagi nemis dehqonlari urushining bir bosqichi. Kurpfals va uning atrofidagi qoʻzgʻolon 1525-yil apreldan iyungacha davom etdi.

## Qoʻzgʻolon tarixi
Gʻarbiy Reyndagi Pfalzda nemis dehqonlari urushining boshlanishi 1525-yil 23-aprelda Landau yaqinidagi Nusdorfda „Haufe“ deb nomlangan bir guruh dehqonlarning yigʻilishi bilan boshlandi. Dastlab, Pfalz dehqonlari yaqin atrofdagi bir qancha monastirlarni (jumladan, Zeyskam va Xyordt yaqinidagi Haymbaxdagi Avliyo Ioann ordeni monastiri) va qalʼalarni talon-toroj qilishdi. Soʻngra, 6-may kuni Neustadt shahrini jangsiz egallab oldi. Dehqon guruhlarining maqsadi Memmingenda tuzilgan va 25000 nusxada chop etilgan „Oʻn ikki maqola“ ga asoslangan edi. Dehqonlarning ikkinchi „Haufe“ guruhi Bokkenxaym yaqinida tuzildi. Natijada Pfalzdagi imperator knyazi Lyudvig V Geyveyler va Bokenxaymning isyonkor dehqonlari guruhlari bilan muzokaralar olib borishga majbur boʻldi. Muzokaralar 10-may kuni Forstda boshlandi. Ammo Vyurtemberg va Elzasdagi qoʻzgʻolonlar bostirilgandan soʻng, 23-mayda Lyudvig V — Trier arxiyepiskopi qoʻshinlari koʻmagida Pfeddersxaym jangida isyonchi dehqonlar guruhlarini toʻliq magʻlub etdi. Jangda 8000 ga yaqin dehqon halok boʻldi.

## Adabiyotlar

* Миллер, Дуглас (2003). '' Armies of the German Peasants' War 1524-26 (Men-at-Arms)' ',
* Horst Buzello u. a. (Hrsg.): Der deutsche Bauernkrieg. Schöningh, Paderborn u. a. 1984, ISBN 3-506-99350-X, S. 90ff. (Uni-Taschenbücher — Geschichte 1275)

## Manbalar
Freelove

„**Freelove**“ () — „Depeche Mode“ ingliz musiqiy guruhi ijro etgan qoʻshiq. 2001-yilning 5-noyabrida guruhning „Exciter“ nomli albomining uchinchi singli oʻlaroq chiqarilgan. Qoʻshiqni guruh aʼzosi Martin Gore yozgan.

Qoʻshiqning singl va albom versiyalari mavjud boʻlib, sing versiyasi qisqaroqdir. Singling orqa tomonidan „Zenstation“ nomli instrumental asar oʻrin olgan. Qoʻshiqqa ingliz produseri hamda ovoz muhandisi Mark Flood Ellis produserlik qilgan.

„Freelove“ „Depeche Mode“ guruhining DVDda ham eʼlon qilingan ilk qoʻshigʻidir. DVD relizdan guruh Filadelfiya shahrida bergan konsertdan tasvirlar hamda boshqa ikki qoʻshiq audioyozuvi oʻrin olgan. Shuningdek, diskka guruhning toʻrtta 30 soniyali bonus videoklipi ham kiritilgan. DVDdagi videolarga Anton Corbijn rejissorlik qilgan.

Guruh vokalisti Dave Gahan „Freelove“ qoʻshigʻini 1993-yil eʼlon qilingan „Condemnation“ qoʻshigʻidan keyin kuylagan eng yaxshi qoʻshigʻi ekanligini aytgan. Ammo tanqidchilar qoʻshiqni yaxshi kutib olmagan. 2002-yil nemis qoʻshiqchisi Sandra oʻzining „The Wheel of Time“ albomi uchun „Freelove“ qoʻshigʻining kaverini yozgan.

## Klipi
„Freelove“ qoʻshigʻi klipiga John Hillcoat rejissorlik qilgan. Videoda „Depeche Mode“ guruhi yuk mashinasi ustida qoʻshiq kuylab, kambagʻal mahallada boʻylab aylanayotgani tasvirlangan. Mahalla turgʻunlari bir-birdan mashinaga chiqadi va raqsga tusha boshlaydi. Video yakunida mashina va uning ustidagilar gʻoyib boʻlib, faqat oʻpishayotgan juftlik qoladi. Klip 2016-yilda „Video Singles Collection“ albomida ilk marotaba rasman eʼlon qilingan.

## Manbalar

## Havolalar
*  (singl versiya)
*  (albom versiyasi)
*
Barbro Eriksdotter Arvohi

**Barbro Eriksdotter (Bilke)** (shved. Barbro Eriksdotter (Bielke); 1505 — 1553, Linchyoping sobori, Brokind aholi punkti, Shvetsiya) — shved zodagon ayoli va shved zodagonlari Bielke oilasining yer egasi, uning arvohi dafn etilgan joy ustida paydo boʻladi. **Barbro maydoni** sifatida ham tanilgan.

## Tarjimai hol
Barbro Eriksdotter 1505-yilda badavlat oilada tugʻilgan. Feodal Eric Bielke qizi (? — 1511) va zodagon ayol Gunilla Bese (1475 −1553), ritsarlarning singlisi Axel Eriksson (Bielke) (1500 — 1559) Ture Eriksson (Bielke) (? — 1533 (1534)) va zodagon ayol Anna Eriksdotter (1490 — 1525). 1524-yilda Barbra ritsar va advokat Måns Johansson (Natt och Dag) turmushga chiqdi. (1500-1555), ularning olti nagar farzandi boʻlgan. Oila Östergötland viloyatida yashagan.


Barbro Eriksdotter shafqatsiz xoʻjayin sifatida tanilgan, ularning azoblari unga zavq bagʻishlagan. Afsonaga koʻra, yer egasi Eriksdotter qulflangan mahbuslar oldiga ichimlik va oziq-ovqat solingan stol qoʻyishni buyurganda, jamoatchilik noroziligi paydo boʻladi va ular ovqatlana olmaydilar.  Bu holatga Eriksdotter shunday javob beradi:
„Yeb ichishga hamma narsalari bor, yemasalar oʻzlarini ayblasinlar“.



Barbro Eriksdotter sehrli kuchga ega boʻlgan jodugar sifatida mashhur edi. U 1553-yilda vafot etdi.

## Arvoh haqida afsona


Zodagon ayolning oʻlimidan soʻng, u Lipchoning soboriga dafn qilinadi.  Biroq, afsonada aytilishicha, Eriksdotterning jasadi boʻlgan tobut Vordnes cherkoviga topshirilgan. Bir manbaga koʻra, u yerga koʻmilgan.  Boshqa birining soʻzlariga koʻra, marhumning jasadi biror narsa bilan teshilgan, soʻngra uyi yaqinidagi Tarmsyon koʻliga tashlangan. Aynan shu manbaga koʻra, Barbra Eriksdotterning arvohi koʻl ustida uchib, shunday soʻzlarni qichqirib gapiradi:
„Barbro oʻzini osib qoʻydi, Barbro oʻzini osib qoʻydi va ruh koʻtarildi…“



Afsonaga koʻra, tun qorongʻusida shaytonning oʻzi bilan raqs tushayotgan arvohni koʻrish mumkin. Bundan tashqari, arvohni Linchoping sobori va Brokind qal’asida topish mumkin.

## Yana qarang
* Katalina Lerkaro arvohi
* Frederik Fisherning arvohi
* Grodziec qal’asidagi qizil sharpa
* Dantelli Jean
## Manbalar


## Havolalar
* Помещица Барбро Эриксдоттер / Барбро Поле 
* Призраки поместья Брокинд
Meshadi Azizbekov

**Meshadi Aziz-bek-oʻgʻli Azizbekov** yoki **Meshadi-Bek Azibekov** (; 6 [ 18 ] Yanvar 1876, Boku — 1918 yil 20-sentabr , Transkaspiy temir yoʻlining 207-versti, Pereval va Axcha-Kuyma stansiyalari oraligʻida) — Ozarbayjondagi inqilobiy harakatning koʻzga koʻringan arbobi, birinchi marksist — ozarbayjonlardan biri ; KSEning 1-nashriga koʻra, u turkiy ziyoli inqilobchilar avlodiga mansub. U „Gummet“ tashkiloti rahbarlaridan biri, RSDRP(b) va „Adolat“ Fors sotsial-demokratik partiyasi Markaziy qoʻmitasi aʼzosi, Boku shahar dumasi aʼzosi, viloyat komissari va Boku Xalq Komissarlari Sovetining ichki ishlari komissar oʻrinbosari boʻlgan (1918).

Meshadi Azizbekovning inqilobiy faoliyati u tahsil olgan Sankt-Peterburgda boshlangan. RSDRPga qoʻshilgandan soʻng, u siyosiy chiqishlarda, shu jumladan „shamol namoyishlari“ dan birida qatnashdi.. U birinchi rus inqilobining faol arbobi boʻlgan, bu davrda u „Gummet“ tashkilotiga aʼzo boʻlgan va keyinchalik uning taniqli arboblaridan biri boʻlgan.. Eron inqilobchilarini qoʻllab-quvvatlagan yordam bergan; Boku musulmon taʼlim jamiyati "  " bilan chambarchas bogʻliq boʻlgan va jamiyatning faoliyatida bevosita ishtirok etgan. U ostki inqilobiy ishlarini qonuniy faoliyat bilan mohirona uygʻunlashtirgan. Boku shahar dumasi deputati boʻlgan. Boku kommunasining koʻzga koʻringan namoyandalaridan biri boʻlib, u Sovet hokimiyatini oʻrnatish , Boku mudofaasini tashkil etish yoʻlida koʻp ishlarni amalga oshirdi. " 26 Boku komissarlari " orasida qatl etilgan.
## Biografiya
### Kelib chiqishi
Meshadibek Azizbekov 1876-yil 6 (18-yanvar) (Zulqadar 1254-yil 10)da Boku shahridagi Aziatskaya koʻchasi (keyinroq Pyotr Montin koʻchasi, hozirgi Aliovsat Guliyev koʻchasi, № 105-uy) № 117 (131) uyda usta-oqtoshchi Azizbek Azizbekov oilasida (1844-1889) tugʻilgan. U onasi Salminaz gadji Imom Ali qizining yagona farzandi edi. Ikkala ota-ona ham ta'lim olishmagan.

## Vafotidan soʻng. Dafn etilishi
## Shaxsiy Hayoti
## Hotira

## Havolalar

* 

## Adabiyotlar

*  (ЖЗЛ)
* 
* 
* 
* 

## Manbalar
Alisher Navoiy aruzi

ALISHER NAVOIY ARUZI

[1. Alisher Navoiy. Xazoyin ul-maoniy (Ilmiy-tank;idiytekst asosida nashrga tayyorlovchi X-Sulaymonov). 4 jildlik.1-4-jildlar. — T.: Fan, 1959-1960.2. Alisher Navoiy. Ilk devon. 1466-yilda kuchirilgankulyozmaning faksimil nashri. Nashrga tayyorl. X.Sulaymon. — T.:Fan, 1968.3. Alisher Navoiy. Ovduyunli muxlislar devoni. 1471-yildakuchirilgan ^ulyozmaning faksimil nashri. Nashrga tayyorl.A.Erkinov / All Shir NavaʼL Divan of the Aq qoyunlu Admirers(1471). Tokyo, 2015.4. Alisher Navoiy. Badoeʼ ul-bidoya. MAT. 20 jildlik. — T.:Fan, 1987. 1-j.5. Alisher Navoiy. Navodir un-shщoya. MAT. 20 jildlik. — T.:Fan, 1987. 2-j.6. Alisher Navoiy. Xazoyin ul-maoniy. MAT. 20 jildlik. T.:Fan, 1988-1990. 3 −6 -j.7. Alisher Navoiy. Xazoyinul maoniy. TAT. 10 jildlik. — T.:Rafur Gulom nomidagi NMIU, 2011. 1 −4 -j.8. Alisher Navoiy. Xazoyin ul-maoniy. Nashrga tayyorl.O.Davlatov. Turt jildlik. — T.: TAMADDUN, 2011. 1 −4-j.9. Alisher Navoiy: somusiy lugat. 1-2-jildlar /Masʼulmux, arrir Sh.Sirojiddinov. — T.: Sharq, 2016.10. Isxodov Yo. Alisher Navoiyning ilk lirikasi: Filol. fan.nomzodi diss… — T., 1963.11. Rustamov A. Navoiyning badiiy maxorati. — T.: Adabiyotna sanʼat, 1979.12. Erkinov A. Navoiyning muxlislari tomonidan tuzilganyana bir devoni / / Uzbek tili va adabiyoti. — T.: Fan, 2012. — № 1.13. Yusupova D. Aruz alifbosi (Navoiy poetikasi fanidan saboqlar).T.: Akademnashr, 2015.14. Xojiax;medov A. Navoiy aruzi nafosati. — T.: Fan, 2006./ADABIYOTLAR:Main va manbalar:Ilmiy-nazariy adabiyotlar:](http://1.%20Alisher%20Navoiy.%20Xazoyin%20ul-maoniy%20(Ilmiy-tank;idiytekst%20asosida%20nashrga%20tayyorlovchi%20X-Sulaymonov).%204%20jildlik.1-4-jildlar. —%20T.:%20Fan,%201959-1960.2.%20Alisher%20Navoiy.%20Ilk%20devon.%201466%20yilda%20kuchirilgankulyozmaning%20faksimil%20nashri.%20Nashrga%20tayyorl.%20X.)
Rifat

**Rifat**, **Repat** ( rִyapַs) — Injilga koʻra Gomerning ikkinchi oʻgʻli, ‏ Iafetning nabiras; Askenaz va Fogarmaning ukasi.

Iosif Flaviyning soʻzlariga koʻra „Rifat“ Rifatlar yoki Paflagonlarning birinchi ajdodidir. Xuddi shu nuqtai nazarni Tatishev ham bildirgan&#x5B; **' &#x5D;</sup>.

Arman tarixchilari Ovanes Drasxanakertsi va Movses Kalankatuatsi Rifatni [[Savromatlar|savromat]] avlodlariga bogʻlashadi <sup class="noprint" style="white-space: nowrap">&#x5B; **' &#x5D;.

Rifat nomi baʼzan Rifey togʻlari bilan bogʻliq boʻlib, odatda Urals bilan aniqlangan&#x5B; ** &#x5D;.

Avgust Vilgelm Knobel Rifatdan kelt xalqlarini tortib olgan.

Solihlar kitobida Ripat (Rifat) avlodlari Bartonlar (ehtimol, britaniyaliklar) deb ataladi.

## Manbalar
Tijorat dizaynlari va reklama materiallarini olib kirishni osonlashtirish boʻyicha xalqaro konventsiya

1952-yil 7-noyabrda Jenevada **tijorat dizaynlari va reklama materiallarini olib kirishni osonlashtirish boʻyicha xalqaro konventsiya** qabul qilingan. 1955-yil 20-noyabrda kuchga kirgan. Konvensiya ishtirokchilari boj olinmaydigan savdo doʻkonlari orqali namunalar va reklama materiallari (reklama kataloglari, broshyuralar va boshqalar) olib kirilishini taʼminlash majburiyatini oladilar.

1962-yil 8-iyunda 1962-yil 13-iyulda kuchga kirgan „Koʻrgazmalar, yarmarkalar, yigʻilishlar yoki boshqa shunga oʻxshash tadbirlarda namoyish qilish yoki ulardan foydalanish uchun tovarlarni olib kirishni osonlashtirish toʻgʻrisida“gi kengroq bojxona konvensiyasi qabul qilindi.

## Tomonlar
Shartnoma dastlab 6 ta davlat tomonidan imzolangan (Belgiya, Germaniya, Gretsiya, Shvetsiya, Buyuk Britaniya, AQSH) va 65 ta davlat uning ishtirokchilari hisoblanadi :

## Yana qarang

* ATA Carnet
* Ganete ota bojxona konventsiyasi. tovarlarni vaqtincha olib kirish uchun

## Manbalar

## Havolalar

* BMT kelishuvlari maʼlumotlar bazasidagi akt kartasi — Tijorat namunalari va reklama materiallarini import qilishni osonlashtirish boʻyicha xalqaro konventsiya. Jeneva, 1952-yil 7-noyabr )
* [Konventsiyaning ingliz va fransuz tilidagi tasdiqlangan matni](https://treaties.un.org/doc/Treaties/1955/11/19551120%2000-56 %20AM/Ch_XI_A_05p.pdf), BMT Shartnomasi. (Birlashgan Millatlar Tashkiloti, Shartnomalar seriyasi, 221-jild, 255-bet.), 2004-yil ) )
Skvol Leonhart

**Skvol Leonhart** (yaponcha: スコール・レオンハート, *Squall Leonhart*) — 1999-yilda Square (hozirgi Square Enix) tomonidan chiqarilgan yapon rolli oʻyini *[[:ru:Final_Fantasy_VIII|Final Fantasy VIII]]* ning bosh qahramoni. Qahramon dizayni rassom Tetsuya Nomura tomonidan loyiha direktori Yoshinori Kitase taʼsirida ishlab chiqilgan. Keyinchalik Skvol kompaniyaning bir nechta boshqa oʻyinlarida paydo boʻldi, masalan, Kingdom Hearts seriyasida u Leon taxallusi ostida qahramon sifatida namoyon boʻladi va *[[:ru:Dissidia:_Final_Fantasy|Dissidia: Final Fantasy]]*, *[[:ru:Chocobo_Racing|Chocobo Racing]]* va *[[:ru:Itadaki_Street_Special|Itadaki Street Special]]*-da ham mavjud. Skvolning tanlagan quroli — bu tigʻli miltiq — yarim qilich, yarim toʻpponcha. Qahramonning nomi „shiddatli“ deb tarjima qilinadi.

Asl oʻyinda Skvol nufuzli harbiy akademiyaning oʻn yetti yoshli talabasi boʻlib, voqea davom etar ekan, u boshqa qahramonlar bilan uchrashadi va Rinoa ismli qizni sevib qoladi. Tabiatan Skvol juda odamovi va muomalasi yoʻq odam boʻlib, oʻyin davomida ishlab chiquvchilarning gʻoyasiga koʻra xarakter rivojlanadi, ochiqfeʼl va gʻamxoʻrga aylanadi.

## Yaratilish tarixi
Skvol Leonhart Nomura *[[:ru:Final_Fantasy_VIII|Final Fantasy VIII]]* uchun moʻljallagan birinchi personaj edi, uning obrazi amerikalik kinoaktyor River Feniksdan ilhomlangan, ammo keyinchalik muallifning oʻzi taʼkidlaganidek, oxirida „hech kim buni tushunmadi“. Skvolning oʻzi oʻn yetti yoshli yigit, boʻyi 177 sm, dastlab uzun sochli va ayol qiyofaga ega edi. Rivojlanish jarayonida Kitase dizaynni oʻzgartirishni talab qildi, Nomura qahramonning sochini qisqartirishi va unga bir oz mushak qoʻshishi kerak edi. Skvolni yanada esda qolarli qilish uchun rassom peshonasi va qanshari boʻylab chandiq chizdi, bu oʻyin muallifi Kazushige Nojimaning syujetga chandiqning kelib chiqishini tushuntiruvchi qoʻshimcha sahnani kiritishiga sabab boʻldi. Dizaynni yakunlash uchun Nomura Skvolga momiq moʻynali yoqali qora charm kurtka kiydirdi, bu keyinchalik toʻliq harakatli videolarni yaratuvchilarga qiyinchilik tugʻdirdi. Bundan tashqari, Nojima personaj uchun maxsus matnni koʻrsatish tizimini ishlab chiqdi, buning yordamida oʻyinchi, nafaqat, qahramonning aytganlarini, balki nimani oʻylayotganini ham koʻradi.

Squall uchun qurol yaratish ustida ishlayotgan Nomura darhol kumushdan biror narsa yasashga qaror qildi. Yaratilgan „tigʻli miltiq“ oʻtkir tigʻli qilich hamda tepkili va barabanli revolverning gibrididir. Jangda bunday qurol qilich kabi ishlatiladi, lekin agar kerak boʻlsa, tigʻni qoʻshimcha kuch bilan silkitib revolver mexanizmi ishga tushiriladi. Qurollarning dizayni oʻyin jarayoniga baʼzi interaktiv elementlarni olib keldi, masalan, agar oʻyinchi urish paytida R1 tugmachasini bossa, dushmanga yetkazilgan zarar keskin ortadi. Orqaga bir nazar tashlab, Nomura qurol nihoyatda gʻalati boʻlib chiqqanini taʼkidladi.

## Manbalar


## Havolalar

* *[https://web.archive.org/web/20100206181041/http://www.ffforever.info/games/ff8/ff8_characters_squall.html Squall Leonhart]* — FFForever veb-saytidagi sahifa
Squirtle

**Squirtle** () (Yaponiyada  oʻlaroq maʼlum) — „Pokémon“ mediafranshizasidagi xayoliy jonzot. Atsuko Nishida yaratgan. Tashqi qiyofasi toshbaqani eslatadi. Tanasi jigarrang sovut (kosa) bilan qoplangan. Xavf tugʻilganda kosasi ichiga berkinib oladi.

## Manbalar

## Havolalar
* Squirtle Pokemon.com saytida
Skamandr, mifologiya

**Skamander** () — yunon mifologiyasida Troya yaqinidagi xuddi shu nomdagi daryo xudosi (daryoning eponimi). Okean va Tetisning oʻgʻli (yoki Zevsning oʻgʻli). Skamanderning Tevkr ismli oʻgʻli hamda Kalliroya va Strimo ismli qizlari bor edi.

Iliadaga koʻra, u troyaliklarning jasadlari bilan daryo oqimini toʻsib qoʻyganidan gʻazablanib, Axillni choʻktirmoqchi boʻlgan, ammo yunonlar tomonidagi Gefest Skamandrga olovli poʻrtana yuborganda chekinishga majbur boʻlgan.

Evgemeristik rejaning boshqa versiyasiga koʻra, Skamander koʻchmanchilar va oʻgʻli Tevkrom bilan Troadga kelgan kritlikdir (Dravkiyalik). Samon yordamida u aholini oʻziga boʻysundirdi va troyaliklarning birinchi shohi boʻldi.

Shuningdek, Skamander — Ilion turgan tepalikning (tepalik eponimi) qadimiy belgisi.

## Manbalar
Li Dingo

**Li Dingo** (xit. língín , pinyin *Lǐ Dìngguó*, Wade-Giles : Li Ting-kuo) (1621-1662-yil yozi) Xitoyda Min imperiyasining qulashi va Sin imperiyasining oʻrnatilishi bilan birga kechgan fuqarolar urushi davridagi taniqli qoʻmondonlardan biri.

Li Dingo oʻz faoliyatini 1640-yillarning boshida Xuguan (zamonaviy Xubey va Xunan) va Sichuan provinsiyalari ustidan nazorat oʻrnatgan Chjan Syanchjunning qaroqchi -isyonkor armiyasida qoʻmondon sifatida boshlagan va oxir-oqibat 1644-yilda Min imperiyasining qulashiga sabab boʻlgan asosiy faktorlardfan biriga aylangan. U Chjan Syanchjunning „asrab olingan oʻgʻillaridan“ biri deb hisoblangan.

1647-yil yanvar oyida Sichuanga kirgan Sin qoʻshinlari bilan kutilmagan toʻqnashuvdagi Chjan Syanchjunning oʻlimidan soʻng va Chjan Syanchjun tomonidan barpo qilingqn Buyuk Gʻarb davlati qulatilganidan soʻng, Li Dingo boshqa tirik qolgan Chjan qoʻmondonlari bilan birga chekindi va qoʻshinlarnii Sichuan janubiga va qoʻshni Yunnan va Guychjou viloyatlariga olib ketdi.

Koʻp oʻtmay, Li Sin qoʻshinlarining hujumidan qochib Guandundan Guychjouga ketgan va oʻzini imperator Yunli deb eʼlon qilgan Min shahzodasi Chju Yulan tomoniga oʻtdi. Uning qoʻshinlari imperator Yunli uchun jang qiladigan asosiy jangovar kuchga aylandi. Imperatorni Chjan Syanchjunning boshqa qaroqchi generali Sun Kevanning „vasiyligidan“ ozod qilishda yordam bergani uchun Chju Yulan Li Dingoga davlatdagi ikkinchi shaxs boʻlgan *Jinning* Buyuk knyazi unvonini berdi.

1659-yil aprel oyida imperator Yunli Vu Sanguning koʻp sonli qoʻshinlaridan qochib Birmaga oʻtib ketganidan keyin ham Li imperator qaytib kelishi uchun yetarli boʻlgan Xitoy yerini ozod qilishga umid qilib, Yunnan shahrida partizanlik urushini davom ettirdi.

Li Dingo Chju Yulan Birmadan ekstraditsiya qilinib, Kunmin shahrida Vu Sangu tomonidan qatl etilganidan bir necha oy oʻtgach Yunnan janubida, Laos chegarasi yaqinida, 1662-yilning yozida, vafot etdi.

## Manbalar

## Havolalar

* 
*
Skayya

**Skayya** () — yunon mifologiyasidagi personaj, ellikta Danaidlardan biri — Argos qiroli Danayaning qizi. Yegiptiada Daifron va Arxandraning rafiqasi.

## Mifologiyada

Skaia Argos qiroli Danayaning rafiqasi Yevropadan tuʻgilgan qizi edi. Otasi va opa-singillari bilan birga u Yegiptiada amakivachchalaridan Elladaga qochib ketdi: ular Danaidlarga uylanishni xohlashgan, Danay esa kuyovi qoʻlida oʻlishini bashorat qilingandi. Yegiptiadalar Argosda qochqinlarni quvib yetib, ularni majburan nikohlashdi; Skayya Daifronning xotini boʻldi. Biroq, toʻy oqshomida u erini sochlariga yashiringan xanjar yoki igna bilan oʻldirdi va Hipermnestradan tashqari barcha opa-singillari ham xuddi shu ishni qilishdi. Ular oʻliklarning boshlarini Lerna daryosi qirgʻogʻiga koʻmdilar va jasadlarni shahar devori tashqarisiga koʻmdilar. Shundan soʻng, Danaidlar Lerne koʻli suvlarida tozalash marosimini oʻtkazdilar. Oʻsha kuni Danay yugurish musobaqalarida gʻolib boʻlganlar orasidan ularga yangi erlar topdi. Pavsaniyga koʻra, Skayya Ftiotidadan Argosga kelgan Axey oʻgʻli Arxandraning xotini boʻldi; bu nikohdan oʻgʻli Metanast tugʻildi.

Oʻlimidan soʻng Skayya opa-singillari bilan birga qotilligi uchun jazolandi: yer osti dunyosida u teshik bochkaga abadiy suv quyadi.

## Manbalar

## Adabiyotlar

# 
# 
# 
#
Stella (Sehrli shahar)

**Sehrgar Stella** — A. M. Volkovning Sehrli shahar haqidagi turkum ertaklari qahramoni. " Zumrad shahar sehrgari ", „Yetti yer osti qiroli“ va „ Marranlarning olov xudosi“ kitoblarida uchraydi; ertaklar turkumidagi qolgan kitoblarda ham qalamga olingan.

## Volkov kitoblarida Stella
Stella — Pushti mamlakatning ezgu sehrgaridir, hozirgi zamonda sehrli mamlakatning eng qudratli parisi. Abadiy yoshlik va noyob goʻzallik sirini biladi. U Katta Dunyodan uchta sehrgar — Villina, Bastinda va Gingema bilan deyarli bir vaqtda kelgan. Qurʼa boʻyicha Stella Ezmalar yashaydigan Pushti mamlakat boshqaruvini oldi. Stella bir paytlar oʻz fuqarolarini kamroq gapirtirishga urinib, ularni vaqtincha nutqdan mahrum qilgani maʼlum.

Birinchi kitobda pari Stella Elliga kumush tuflichalar sirini ochib berdi, bu esa qiz va Totoshkaning Kanzasga qaytishiga imkon berdi. Stella, shuningdek, Qoʻriqchi, Temir oʻtinchi va Dovyurak sherning manfaati uchun Oltin qalpoqning uchta tilagidan foydalanib, Uchar maymunlarni qoʻyib yubordi va keyin Shlyapani maymunlarga qaytarib berdi.

Toʻrtinchi kitobda u Qoʻriqchiga sovgʻa sifatida egasining iltimosiga binoan sehrli oʻlkaning istalgan burchagini va har qanday fuqarisini koʻrsatishi mumkin boʻlgan sehrli oynai-jahon qutisi yubordi. Shu bilan birga, kelajakni koʻrish qobiliyatiga ega boʻlgan Stella Qoʻriqchiga Urfin Jyusga tez-tez qarab turishni aytdi (ammo, Qoʻriqchi tez orada Stellaning koʻrsatmalarini unutdi va Urfin Jyusning qayta koʻtarilishi haqida juda kech bildi).

Qolgan kitoblarda Stella Sehrlangan yurt ishlariga aralashmagan; yovuz odamlar unga hujum qilishmagan, u ham ular bilan ochiq kurashga kirishmagan. Maʼlumki, Sariq tuman davrida, ofat yopirilmagan Stella mulkida Ezmalarning qoʻshnilari Marranlar panoh topdilar. Menvitvertolyotlari bilan ulkan burgutlarning jangidan soʻng, „Villina va Stella parilari Karfaksga oʻz armiyasi uchun davlatlarining eng yuqori ordenlarini berishdi“.

### Boshqa mualliflarning obrazlarini oʻzlashtirish
U Leonid Vladimirskiyning „Buratino Zumrad shaharda“ ertagidagi qahramondir.

## Stella prototipi
Volkov Stellasining prototipi L. F. Baumning Oz yurti haqidagi ajoyib seriyasidagi Glinda edi (ing. *Glinda yaxshi jodugar*). Oz sehrgaridagi Stella roli Baumning „Ozning ajoyib sehrgari“ kitobidagi Glinda roli bilan deyarli butunlay mos keladi.

Biroq, Baumning birinchi kitobidan keyingilarida Glinda Volkovning davomidagi Stellaga qaraganda ancha koʻzga koʻringan va faol qahramon boʻlib chiqadi hamda Glinda va Stellaning harakatlari oʻrtasida boshqa oʻxshashlik kuzatilmaydi. Glinda Oz yurti ishlariga katta hissa qoʻshadi, bir necha bor uning aholisiga yordamga keladi, Zumrad shahriga tez-tez tashrif buyuradi va, xususan, malika Ozmaning homiysi boʻladi. Boshqa tomondan, Stella Sehrli mamlakatning ramziy atributidir: u har bir kitobda eslatib oʻtilgan, ammo mamlakatda qanchalik jiddiy tahdidlar boʻlishidan qatʼi nazar, amalda voqealar rivojiga aralashmaydi.

## Manbalar

## Boshqa manbalar

* 
* 
* 
* 
* 

## Yana qarang

* „Zumrad shahar“ forumi
* Volkovning Sehrli mamlakat haqidagi kitoblaridagi personajlar roʻyxati qisqacha tavsifga ega umumiy roʻyxat.
Stimfal, Elat oʻgʻli

**Stimfal** () — qadimgi yunon mifologiyasidagi personaj. Elat va Laodikining oʻgʻli. Arkadiya qiroli. Parfenopaning otasi. Pelop u bilan urush olib bordi, ammo muvaffaqiyatsiz tugadi. U oʻzini Stimfalning doʻsti deb koʻrsatdi, uni oʻldirdi va jasadini boʻlaklarga boʻlib, har tomonga sochib yubordi. Manba va manbadagi shahar uning nomidan olingan. Agamed va Gortinning otasi.

## Manbalar
Stimfaliya qushlari

**Stimfaliya qushlari** — qadimgi yunon mifologiyasidagi yirtqich qushlar boʻlib, Arkadiyaning Stimfaliya shahri yaqinida yashagan. Ularni Ares boqqan, mis tumshuqlari, qanotlari va tirnoqlari boʻlgan. Ular odamlarga ham, hayvonlarga ham hujum qilishardi. Ularning eng dahshatli qurollari patlari edi, qushlar ularni oʻq kabi yerga sochardi. Ular hududdagi ekinlarni paqqos tushirar, odamlarni ham yerdilar.

## Geraklning oltinchi jasorati
Miken shohi Evrisfey Geraklga Stimfaliya qushlarini yengishni buyurdi. Afina Pallada qahramonga bu mislsiz qiyin vazifani bajarishda yordam berdi: u Geraklga Gefest yasagan ikkita mis childirma berdi. Maʼbuda dahshatli qushlar uyasi yaqinidagi togʻda childirmalarni oʻrnatib chalishni buyurdi. Childirmalarning qattiq ovozi qushlarni havoga koʻtarishi va Gerakl kamon bilan ularga oʻq uzishi kerak edi. Gerakl qushlarni qoʻrqitdi va ularni otib oʻldirdi yoki oddiygina haydab yubordi. Pisandrning soʻzlariga koʻra, Gerakl ularga xalaqit bermadi, balki krotallarning (shaqildoq) shovqini bilan ularni haydab yubordi. Gerakl bilan jangda omon qolgan qushlar Qora dengiz qirgʻoqlariga uchib ketib, Gretsiyani tark etishdi.

Pavsaniyning soʻzlariga koʻra, Arabistonda topilgan qushlar Stimfalida deb ataladi. Stimfalda Stimfal Artemida ibodatxonasi bor edi, unda qush oyoqli qizlar haykallari tasvirlangan.

## Argonavtlar eposida
Qushlar Ponte-Evkinskdagi (Kerasunte yaqinidagi) Aretiada oroliga uchib ketishdi va suzib ketayotgan argonavtlarga hujum qilishdi, lekin ular qalqon bilan oʻzlarini yopishdi. Argonavtlar Diyu oroliga yetib kelganlarida, qushlar ularga patlarini uloqtira boshladilar. Fineyning maslahati bilan ular qalqon va nayzalarni olib, kuretlarga taqlid qilib, baqir-chaqir bilan haydab yuborishdi. Bu yoki Areya orolida boʻlgan.

## Zamonaviy madaniyatda
Stimfaliya qushlari — Boris Tolchinskiyning „Ilohiy dunyo“ muqobil tarixiy olamidagi mutant kalxatlardir.

## Manbalar

## Adabiyotlar

* *N. A. Kuhn*. Qadimgi Yunonistonning afsona va asotirlari — M.: ZAO Firma STD, 2005. — 558 b. ISBN 5-89808-013-9
But (argonavt)

**But** ( „hoʻkizboqar“) – qadimgi yunon mifologiyasining qahramoni, argonavt. Yo Teleont va afinalik Eridanning qizi Zevksippaning oʻgʻli yoki Poseydonning oʻgʻli.

Argo kemasi sirenlar yonidan suzib oʻtganda, u dengizga sirenlar tomonga tashlandi. Afrodita uni Lilibeyga olib bordi va u yerda unga Eriks ismli oʻgʻil tugʻib berdi.

Boshqa versiyaga koʻra, Eriksning otasi katta shon-shuhratga ega boʻlgan mahalliy qirol Butdir.

## Manbalar
Michaela Polleres

**Michaela Polleres** (tugʻ. 1997-yil 15-iuyl, Avstriya) — avstriyalik dzudochi, 70 kg gacha vazn toifasida, Avstriya terma jamoasi aʼzosi. 2020-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari kumush medali sovrindori, 2021-yilgi dzudo boʻyicha Jahon chempionatining bronza medali sovrindori, Yevropa chempionati va Yevropa oʻyinlari sovrindori.

## Faoliyati
Michaela Polleres 70 kg gacha vazn toifasida kurash olib boradi va xalqaro sport maydonlarida Avstriya sharafini himoya qiladi. 2018-yilda Tel-Avivda (Isroil) boʻlib oʻtgan kattalar oʻrtasidagi Yevropa chempionatida u 70 kg gacha boʻlgan vazn toifasida bronza medalini qoʻlga kiritdi. Oʻsha yili Cancúnda (Meksika) va Toshkentda (O'zbekiston) oʻtkazilgan Gran-pri turkumiga kiruvchi turnirlarda 70 kg gacha vazn toifasida gʻolib boʻldi.

2019-yilda Minskda (Belarus) dzudo boʻyicha II Yevropa oʻyinlari musobaqalarida ishtirok etdi. 1/4 finalda u polshalik sportchi Daria Pogorzelekga yutqazdi. Avstriya tarkibida jamoaviy bahslarda u Yevropa oʻyinlarining bronza medalini qoʻlga kiritdi.

2020-yilda Praga shahrida (Chexiya) boʻlib oʻtgan ayollar oʻrtasida dzudo boʻyicha Yevropa chempionatida u 70 kg gacha vazn toifasida birinchi uchrashuvda magʻlub boʻlgan edi. U 2021-yilda Doʻha shahrida (Qatar) boʻlib oʻtgan dzudo boʻyicha „World Masters“ turnirida ham xuddi shu toifada ishtirok etgan.

2021-yil iyun oyida Budapeshtda (Vengriya) boʻlib oʻtgan Jahon chempionatida Polleres 70 kg gacha vazn toifasida uchinchi oʻrin uchun kurashda irlandiyalik sportchi Megan Fletcherni magʻlub etib, bronza medalini qoʻlga kiritdi. Oʻsha yili Tokioda (Yaponiya) boʻlib oʻtgan Olimpiada oʻyinlarida 70 kg gacha vazn toifasida avstriyalik sportchi turnirning kumush medalini qoʻlga kiritdi. U finalda uchun kurashda yaponiyalik dzyudochi Chizuru Araini yutqazib qoʻydi.

## Manbalar
Steropa, pleyada

**Steropa**, **Asteropa** (,  — chaqin, chaqmoq; eski lotin. Sterope, Asterope), **Asteriya** — qadimgi yunon mifologiyasining qahramoni, Pleyadalardan biri.

Atlant va Pleonaning qizi. Aresning sevgilisi, undan oʻgʻli Enomayni dunyoga keltirgan (Boshqa manbalarga koʻra — Hippodamiyaning onasi Enomayning xotini).

Zevs Olimpiya ibodatxonasi frontonida Steropning tasviri mavjud edi. 1883-yilda kashf etilgan asteroid (233) Asteropa va Toros yulduz turkumidagi Ateropa yulduzi uning sharafiga nomlangan.

## Manbalar

## Adabiyotlar

* Pseudo-Apollodorus. Bibliotheca. English Translation by Sir James George Frazer, F.B.A., F.R.S. in 2 Volumes. Cambridge, MA, Harvard University Press; London, William Heinemann Ltd)
Stilba

**Stilba** (Stilbo, ) — qadimgi yunon mifologiyasidagi personaj. Daryo xudosi Peney va nimfa Kreusaning qizi. Yoki okeanida, Okean va Tetisning qizi.

U Apollondan oʻgʻillari Lapit va Kentavrni, shuningdek, Eneyni tugʻdi. Bir versiyaga koʻra, u Hermesdan Avtolikni tugʻdi.

## Manbalar
Amerika mamlakatlari aro oʻzaro yordam shartnomasi

**Amerika mamlakatlari aro oʻzaro yordam shartnomasi** (1947-yildagi Rio-de-Janeyro pakti), odatda „**Rio pakti**“ deb nomlanuvchi, 1947-yilda Amerikaning aksariyat davlatlari tomonidan Rio-de-Janeyroda imzolangan shartnoma.

Bu shartnomaning asosiy tamoyili shundan iborat ediki, shartnomada ishtirok etuvchi har qanday davlatga hujum qilish shartnomada ishtirok etuvchi barcha mamlakatlarga hujum qilishni anglatadi. Shunday qilib, bu shartnoma oʻzaro mudofaa shartnomasidir. Shartnoma imzolash uchun 1947-yilda ochilgan boʻlsa-da, oxirgi davlat uni faqat 1982-yilda imzolagan va ratifikatsiya qilgan. Bu davlat Bagama orollari edi.

Braziliya Amerikalararo oʻzaro yordam shartnomasining saqlovchi davlati va Amerika Davlatlari Tashkiloti (ADT) tashkiliy va texnik ehtiyojlar uchun depozitariy tashkilotdir.

## Tarixi
Shartnoma 1947-yil 2-sentabrda Rio-de-Janeyroda barcha tomonlarning imzolari bilan qabul qilingan va tasdiqlangan. Ammo u faqat 1948-yil 3-dekabrda kuchga kirdi va 1948-yil 10-dekabrda shartnoma BMTda roʻyxatdan oʻtkazildi. Bu 1945-yilda Mexiko shahrida boʻlib oʻtgan Amerika mamlakatlari aro konferentsiyada imzolangan Chapultepek deklaratsiyasining oʻziga xos takomillashgan varianti hisoblanadi. Amerika Qoʻshma Shtatlari Monro doktrinasi ostida qitʼa mudofaa siyosatini qoʻllab-quvvatladi

1967-yilda Trinidad va Tobago va 1982-yilda Bagama orollari bundan mustasno boʻlgan, 1947-yildan beri hech bir mustaqil davlat shartnomaga qoʻshilmagan.

2002-yilda, AQSh Iroqqa bostirib kirishidan oldin, Meksika 1982-yilda Malvinas (Folklend) orollari boʻyicha Argentina-Britaniya mojarosi paytida (Vashington Buyuk Britaniyani qoʻllab-quvvatlagan) AQShning xatti-harakatlariga ishora qilib, Amerikalararo oʻzaro yordam toʻgʻrisidagi kelishuvdan chiqdi.

2012-yil 5-iyunda Boliviya, Venesuela, Nikaragua va Ekvador tashqi ishlar vazirlari OASning 42-Bosh assambleyasida Amerika xalqlari bolivar ittifoqi (ALBA) nomidan nutq soʻzlab, oʻzlarining Amerika oʻzaro yordam shartnomasidan chiqishlarini eʼlon qilishdi. 2012-yilda Boliviya, Kuba, Nikaragua va Ekvador, 2013-yilda Venesuela shartnomadan chiqishdi.

2019-yil iyun oyida prezident Maduroga muxolifat boshchiligidagi Venesuela parlamenti Venesuelani Amerika mamlakatlari aro oʻzaro yordam shartnomasida qayta tiklashni soʻradi.

## Ishtirokchi davlatlar

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Manbalar

## Havolalar

* Shartnomani imzolash, ratifikatsiya qilish, denonsatsiya qilish va unga nisbatan SLA tomonidan eslatmalar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar )
Tony Montana

**Antonio „Tony“ Montana** — 1983-yilda ekranlarda chop etilgan amerikalik rejissor va ssenariy muallifi Oliver Stone, Brian De Palma „The Scarface“ jinoiy dramasining qahramoni tomonidan yaratilgan. Filmda Al Pachino ijro etgan Tony Montana roli aktyorga „Oltin globus“ nominatsiyasini olib keldi. Tony Montana-Kubadan koʻchib kelgan, Mayami shahriga koʻchib oʻtgan va giyohvandlik sohasida bosh rolni ijro etgan ulkan Gangster.

Oliver Stounning yozishicha, personaj gʻoyasi unga 1980 va 1981-yillarda Mayamiga tashrif buyurganida kelgan. Keyin shahar zoʻravonlik toʻlqiniga toʻlib ketdi, bir yil ichida oldingi oʻn yillikdagidan koʻra koʻproq qasddan qotilliklar sodir etildi. Filmga qoʻshimcha materiallarda Stoun bosh qahramonning ismini qanday ixtiro qilganini esladi: Lotin Amerikasi mamlakatlarida Antonio (Tony) nomini oldi va unga mashhur NFL kvoterbek (NFL) 80-yillar Djo Montana nomini qoʻshdi, u Kubadan kelgan odam uchun juda organik edi. Shunday qilib, Oliver Stoun yana bir bor Amerika futboliga boʻlgan sevgisini taʼkidladi. Tony Montana — bu davr mahsuli, pulsiz, jamiyatda oʻz oʻrni yoʻq, lekin cheksiz ambitsiyaga ega. Tony nima istayotganini soʻradi: „butun dunyo va undagi hamma narsa“. U zoʻravonlikda Amerika orzusiga yoʻl topadi, bomba va pulemyotlar yordamida boylik va hukumronlikkaq erishadi. Tony Montanda „Choʻqintirgan ota“da Al Pachino — Maykl Korleon tomonidan ijro etilgan boshqa mashhur gangsterga xos romantizm ruhi yoʻq. Filmning bir sahnasida Tony mast holatda restoran mijozlariga baqiradi: „Sizga men kabi yomon odamlar kerak, shunda siz barmogʻingizni bizga qaratib:“ Bu yomon odam „deyishingiz mumkin“.

Empire jurnali Tony Montanani 100 ta eng yaxshi film qahramonlari roʻyxatida 70-oʻringa qoʻydi. Tony qoʻlida avtomat bilan saroyiga bostirib kirgan banditlarga qarshi kurashga chiqqan filmning soʻnggi sahnasidagi  „Kichkina doʻstimga salom ayt“ iborasi 61-raqamga kiritilgan, Amerika kino sanʼati instituti maʼlumotlariga koʻra, Amerika filmlaridan 100 mashhur tirnoq roʻyxati.

Scarface kompyuter oʻyinida: The World Is Yours Tony moʻjizaviy ravishda film voqealaridan keyin tirik qoladi va oʻz biznesini va taʼsirini qayta tiklashga kirishadi.

2016-yil 15-dekabrda Tony Payday 2 kompyuter oʻyinidagi qoʻshimchalardan biriga oʻynaladigan qahramon sifatida qoʻshildi.

## Manbalar
Fosfor (mifologiya)

**Fosfor** (qadimgi yunoncha ωωφόros — „yorugʻlik olib yuruvchi“), **Eosfor** (qadimgi yunoncha ἑōsphosros — „nur tashuvchi“), qadimgi yunonlar orasida — „tong yulduzning“ timsoli (Venera).

Qadimgi Rimda fosforga Lutsifer mos keladi; slavyanlarda-Dennitsa.

## Tong yulduzi
Tsitseronning soʻzlariga koʻra, qadimgi yunonlar tong yulduzi Quyosh oldida koʻtarilganda uni fosfor deb atashgan va Eosfor (ἑωσφόρος — „yorugʻlikdan keyin“). Yunonlarning kechki yulduzni Gesper deb atashgan.

Qadimgi yunonlar Venera sayorasini shu nom bilan atashgan, bu Quyoshning yorqinligi tufayli faqat tong otganda va quyosh botishida koʻrinadi, qadim zamonlarda u turli sayyoralar deb hisoblanar edi.

Kechki va ertalabki yulduzlar bir xil yorugʻlik ekanligi aniqlanganda (Pliniy va Aristoksenning fikriga koʻra, bu kashfiyot Pifagorga, boshqa manbalarga koʻra — Parmenidga tegishli), fosfor Gesperga oʻxshatilgan.

## Personifikatsiya
Afroditaning sevimlisi hisoblanib, uni oʻz maʼbadining qoʻriqchisiga aylantirdi.

Gesiodning soʻzlariga koʻra, yulduz Zarenosets (Eosphorus) Astreyadan tong maʼbudasi Eos tomonidan tugʻilgan. „Teogonia“ ning asl nusxasida EOS „Erigeneya“ epitenti deb ataladi, ρριγένεια — „eng koʻp tugʻilish“ yoki „tugʻilishdan oldin“, baʼzan boshqa Xudolar bilan adashtirishadi.

Ovidga koʻra, Keik, Dadalion va Gesperidning otasi hisoblangan. V. G. Boruxovich uni Telavganing otasi deb hisoblaydi. Shuni taʼkidlash kerakki, Eosfor va Gesper tasvirlari „Tongi“ va „Kechki yulduz“ bir Sayyora ekanligini tushunib yetgach, ularning nasl — nasablari kabi birlashtirildi.

Rim mifologiyasida, nomaʼlum manbalarga murojaat qilgan Psevdo-Giginga koʻra, Gesper (va u bilan aniqlangan Eosfor) Avrora (yunon. EOS) va Kefalaning oʻgʻli.

## Boshqa
Ramziy ravishda, Eosfzor Sharqni, Gesper gʻarbini (Sharqiy lokrlarda Eosfor tasviri bilan, Gʻarbiy lokrlarda — Gesper tasviri bilan muhr bor edi) koʻrsatdi.

Shuningdek, „Fosfor“ mash’alalarni olib yuruvchi va maʼbudalarga yorugʻlik keltiruvchi deb nomlangan: Artemida (Diana Lucifera), Eos, Gekatu, YunoBU, Lutsina.

## Yana qarang
* Aurvandil
## Manbalar

## Adabiyotlar
* N. P. Obnorskiy. Fosfor, v mifologii // Ensiklopedicheskiy slovar Brokgauza i Yefrona : v 86 t. (82 t. i 4 dop.). — SPb., 1902. — T. XXXVI. — S. 390.
* Gesper, Lyutsifer, Fosfor, Eosfor // Mifologicheskiy slovar / avt.-sost. M. N. Botvinnik, M. A. Kogan, M. B. Rabinovich, B. P. Seleskiy. — 4-e izd. — M. : Prosveщenie, 1985. — S. 45—46, 83, 154, 166.
* Phosphorus // Realniy slovar klassicheskix drevnostey / avt.-sost. F. Lyubker ; Pod redaksiey chlenov Obщestva klassicheskoy filologii i pedagogiki F. Gelbke, L. Georgievskogo, F. Zelinskogo, V. Kanskogo, M. Kutorgi i P. Nikitina. — SPb., 1885.
* Apollodor. Mifologicheskaya biblioteka / izd. podgot. V. G. Boruxovich. — L.: Nauka, 1972. — 215 s.
Teyya

**Teyya** (boshq. Θεία „maʼbuda“) — qadimgi yunon mifologiyasida, titanidlardan biri, Uran va Geining toʻngʻich qizi, Titan Giperionning singlisi va rafiqasi, birinchi oy maʼbudasi, Geliosning onasi (Quyosh), Eos (tongi shafoq) va Seleniya (oy).

## Imlo variantlari
Teyya imlosidan tashqari, quyidagi imlolar mavjud:

* **Teya**;
* **Feya**.

## Intellekt
Ksenagoraga koʻra, Okeandan Kandul va Atlanta kerkoplarini dunyoga keltirdi.

Baʼzi manbalarga koʻra, Kerkop Okeanidan tugʻilgan titanid Teyya va Teyya farq qiladi, ikkinchisi esa okeanning qizi.

Uni Evrifassey deb ham atashadi.

Teyaning sharafiga 1895-yilda ochilgan TeYya asteroid (405), shuningdek, Teyaning faraziy qadimiy sayyorasi nomi berilgan.

## Manbalar


## Havolalar
* Тейя // Реальный словарь классических древностей / авт.-сост. Ф. Любкер ; Под редакцией членов Общества классической филологии и педагогики Ф. Гельбке, Л. Георгиевского, Ф. Зелинского, В. Канского, М. Куторги и П. Никитина. — СПб., 1885. — С. 384.
* Smith, William; *Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology*, London (1873). «Theia»
* Мифологический словарь / Гл. ред. Е. М. Мелетинский. М.: Советская энциклопедия, 1990. — 672 с.
Tevfrant

**Tevfrant** (Tevtrant yoki Tevtras, boshq. Τεθθρας) — qadimgi yunon mifologiyasining qahramoni. Tevfraniya qiroli (Missiya). Avgining turmush oʻrtogʻi, Telefaning oʻgay otasi. U qizi Telefani Argiopga turmushga berdi. Baʼzan Tekmessaning otasiga oʻxshatishadi. „Tifranta shahri“ Exilni eslatib oʻtadi. Baʼzi versiyalarga koʻra, Pandionning oʻgʻli, Fespiyaning otasi.

## Havolalar
* Тевфрант

## Manbalar
Ijrochilarni , fonogrammalarni ishlab chiqaruvchilarni va radioeshittirish tashkilotlari huquqlarini himoya qilish to‘g‘risidagi xalqaro konvensiya

*Ijrochilarni* *,* *fonogrammalarni* *ishlab chiqaruvchilarni* *va* *radioeshittirish* *tashkilotlari huquqlarini* *himoya* *qilish* *toʻgʻrisidagi* xalqaro **konvensiya** *-* *davlatlararo* *konvensiya* (Rim , *26/10/1961*), uning imzolanishi bilan ijrochilarning, shu jumladan, fonogrammalarni ishlab chiqaruvchilar va radioeshittirish tashkilotlari (turdosh huquqlar sohasidagi huquq egalari) huquqlarini himoya qilish maqsadida bir qator shartnomalar tuzilgan.

Hozirda maʼmuriy vazifalar Jahon intellektual mulk tashkiloti tomonidan boshqariladi.

2020-yilda 95 ta davlat konvensiyaga aʼzo boʻlgan.

## Rim konvensiyasining Rossiyada qoʻllanishi
Rossiya Federatsiyasi Hukumatining 2002-yil 20-dekabrdagi 908-sonli qaroriga binoan 2003-yil 26-mayda Rossiya Rim konventsiyasiga qoʻshildi. 2014-yil sentabr oyida Rossiyaning Intellektual mulk huquqlari boʻyicha sudi WIPO v. Metro Cash & Carry ishini koʻrib chiqib, Rim konvensiyasining orqaga qaytish kuchiga ega emasligini aniqladi: 2003-yil 26-maygacha yozilgan xorijiy yozuvlar Rossiya Federatsiyasida himoyalanmagan va ular jamoat joylarida ijrochilar va musiqa bilan bogʻliq muammolarsiz ijro etilishi mumkin. Biroq, sud qarori hali ham toʻlanishi kerak boʻlgan asarlar mualliflariga chegirmalarga taalluqli emas.
Qaror Rossiyaning 2003-yil 26-maydagi Ijrochilarni, fonogrammalarni ishlab chiqaruvchilarni va radioeshittirish tashkilotlarini himoya qilish toʻgʻrisidagi xalqaro konvensiyaga (Rim konvensiyasi) qoʻshilganligi bilan izohlangan, shu sababli ushbu sanadan oldin qilingan xorijiy yozuvlar uning amal qilishiga taalluqli emas va Rossiyada mualliflik huquqi bilan himoyalanmagan.

— *Intellektual mulk boʻyicha ombudsman Anatoliy Semenov*


## Yana qarang

* Jahon intellektual mulk tashkiloti
* Eksklyuziv huquq
* Ijrochi
* Fonogramma yaratuvchisi
* Mualliflik huquqi va turdosh huquqlarni jamoaviy boshqarish

## Manbalar

## Havolalar

* Ijrochilarni, fonogrammalarni ishlab chiqaruvchilarni va radioeshittirish tashkilotlarini himoya qilish toʻgʻrisidagi xalqaro konventsiya matni (rus. ) WIPO Lex maʼlumotlar bazasida — WIPO rasmiy veb-sayti.
.hack//GIFT

**.hack//GIFT** — *.hack//SIGN* anime seriyasiga (ularning 29-qismi hisoblanadi) va *.hack* oʻyin tetralogiyasiga qoʻshimcha ravishda 2003 -yilda Bee Train tomonidan yaratilgan OVA anime boʻlib, barcha toʻrtta oʻyinni sotib olib Yaponiyada bepul taqdim etilgan. *GIFT* — bu *SIGN* va seriyadagi oʻyinlarning qasddan kanonik boʻlmagan parodiyasi boʻlib, deyarli barcha hazillar.hack olami bilan tanish boʻlmagan tomoshabinlar uchun juda begona va tushunarsizdir. Koʻpgina kulgili topilmalar faqat yapon tilida maʼnoga ega boʻlganligi sababli, *GIFT* hech qachon boshqa tillarga dublyaj qilinmagan, hatto rasmiy ingliz tilidagi tarjimasida ham izohlisubtitrlar bilan cheklangan.

Shuningdek, *.hack//GIFT* da personajlarni chizishning oʻziga xos uslubi ham keng maʼlum boʻlib, „super-deformatsiyalangan“ ga bir oz oʻxshash, ammo boshqa animelarda hali aniq analoglarga ega emas.

## Syujeti
Syujet Helba oʻyinchilarni oʻyinni tozalashi bilan tabriklashi va ularni gʻira-shiradagi issiq buloqlariga taklif qilish bilan boshlanadi. Ayni paytda, Orka oʻlik holda topiladi va voqea joyidagi birinchi oʻyinchi Balmung uning qotilligida ayblanadi. Butun epizod „Gʻira-shiradagi issiq buloqlar“ga borish uchun poyga qilayotgan qahramonlar atrofida aylanadi, chunki Balmung haqiqiy qotilni topib, oʻz ismini oqlashga harakat qiladi.

## Personajlar

## Havolalar

** Ofitsialniy sayt proekta .
** **[http://dothack.wikia.com/wiki/GIFT.hack//GIFT]** v ensiklopedii *.hack//Wiki*
** **[https://web.archive.org/web/20070928025006/http://www.beetrainfan.org/wiki/index.php?title=.hack%2F%2FGIFT.hack//GIFT]**) v ensiklopedii *Bee Train Fan Wiki*
Tevkr

**Tevkr** (dr. Teucer, lat. Teucer) — qadimgi yunon mifologiyasida troyan daryosi xudosi Skamandra oʻgʻli va Idei nimfalari (yoki Zevs va Electra oʻgʻli), Troyaning birinchi qiroli, tevkr qabilasi (troyanlar) davri.

Boshqa bir afsonaga koʻra, Skamander (bu versiyada odam) va Tevkr, ochlikdan qochib, troyan viloyatiga Krita koʻchmanchilari bilan koʻchib oʻtdi, ular Apollon kultiga koʻchib ketishdi. U sichqonlar bilan kurashdi (U bilan Apollon Smintheus kulti bogʻlangan).

Afsonalarning birinchi versiyasiga koʻra, Tevkr Samofrak orolidan qochib ketgan Dardanusni olib, unga qizi Batiani turmushga bergan va uni begona Dardaniya nomi bilan atalgan mintaqaning bir qismidan ajratgan; Tevkr vafotidan keyin qirollik hukumati Dardanani qoʻliga oʻtdi. Ikkinchi versiyaga koʻra, Tevkr Troada Dardanusni  topgan.

Yana bir hikoyaga koʻra, maʼlum bir Tevkr Attikadan, troyan otlaridan, Ksipet deb nomlangan.

## Manbalar


## Adabiyotlar
* Обнорский Н. П. Тевкр // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
Tonto

**Tonto** — fantastik qahramon, yolgʻiz renjerning yoʻldoshi, u bilan birga koʻplab Amerika televideniesi vesternlar, radiostantsiyalar va romanlarda paydo boʻlgan. U birinchi marta 1933-yil 25-fevralda Detroytdagi WXYZ radiostansiyasining Yolgʻiz Reynjer haqidagi radio spektaklining 11-qismida paydo boʻlgan, u dastlab bosh qahramonga kimdir bilan muloqot qilishiga imkon berishni maqsad qilgan, biroq keyinchalik uning doimiy hamrohi boʻlgan.

Yagona Renjer haqidagi hikoyaning barcha versiyalarida Tonto har doim hind sifatida namoyon boʻladi, renjerga hayoti bilan qarzdor boʻlganammo, maʼlum bir hikoyaning muallifiga qarab, uning tarjimai holida juda koʻp farqlar va nomuvofiqliklar boʻlishi mumkin. Tonto, odatda, potavatomi xalqining hindulari tomonidan tasvirlangan; birinchi radio stantsiyalarda, u oqilona va halol hind kabi koʻrinadi,  sof ingliz tilida emas, balki pidjin tilida gaplashadi, bolalikda yolgʻiz Renjer oq irqchi qaroqchilardan qutqarildi. Baʼzi hikoyalarda, u yolgʻiz renjer hayotini saqlab qoladi, oʻtmishda uning najotkorini bilib, baʼzi faktlarda Tontoning qutqarilishi, uning va renjerning katta boʻlgan paytiga ishora qiladi.

Tonto qiyofasi vaqti-vaqti bilan tanqid qilinadi — uning hind kelib chiqishi bilan bogʻliq bir qator madaniy noaniqliklarga kelsak va hind yozuvchisi Sherman Aleksining fikriga koʻra, pidjindagi savodsiz nutqi tufayli hindlarning „inson qadr-qimmatini kamsitgani“ uchun. „Britannika“ ensiklopediyasi mualliflarining fikriga koʻra, Tonto XX-asrning ommaviy madaniyatida eng mashhur hind qahramonlaridan biri hisoblanadi.

Birinchi marta paydo boʻlganidan keyin 21-yil davomida u radio spektakllarida aktyor Jon Todd tomonidan, 1949-1954-yillardagi teleseriallarda hind aktyori Jey Silverxills tomonidan va 2013-yilda „Yolgʻiz qoʻriqchi“ badiiy filmida Jonni Depp tomonidan ijro etilgan. Ushbu filmda taqdim etilgan Tonto tasviri ham bu qahramonning irqchi qiyofasi haqida muhim bahs-munozaralarga sabab boʻld. Filmni Smitsonian jurnali tomonidan chop etilgandan soʻng, uning yangi qiyofasi bilan eski televizion filmlarda Tonto tasviriga nisbatan oʻrganish chop etildi.

## Manbalar
9 (film)

**9** — stichpank janridagi rejissor Sheyn Aker tomonidan suratga olingan va 2005-yilda birinchi marta chiqarilgan ilmiy fantastik qisqa kompyuter animatsion filmi. Multfilm Rossiyada 2009-yil 9-sentabrda (dunyo premyerasi 2009-yil 19-avgust) chiqarilgan „9“ toʻliq metrajli filmi uchun asos boʻlib xizmat qildi.

## Syujeti
Vayron qilingan parallel koinotning apokaliptik dunyosida soʻnggi tirik latta qoʻgʻirchoqlar sirli artefakt yordamida qoʻgʻirchoqlarni ovlaydigan va ularning „ruhlarini“ oʻgʻirlaydigan sezgir mexanik hayvonlarga qarshi omon qolish uchun kurashadi. „9“ nomli bosh qahramon hayvonlardan birini oʻldirib, uning artefaktiga egalik qilish orqali oʻlgan qabiladoshlarning „jonlarini“ ozod qiladi. Qoʻgʻirchoqlar qanday gapirishni bilmagani uchun bir-birlari bilan imo-ishoralar bilan muloqot qilishadi.

## Jamoa

* Rejissor, senarist, animator — Sheyn Aker
* Musiqa — Earganik
* Ovoz dizayni — David Steinvedel
* Ovozni ishlab chiqish — Mayk Bauer, Kriket Meyers, Lonni Sion, Foley Mikser, Den Finli

## Mukofotlar va nominatsiyalar
**Mukofotlari**

* Talabalar Akademiyasi mukofotlari — Eng yaxshi animatsiya uchun oltin mukofot.
* SIGGRAPH — Shouning eng yaxshisi
* Animex — 3D belgilar animatsiyasi uchun Birinchi mukofot.
* Televizion sanʼat va fanlar akademiyasi — Birinchi mukofot, „Noanʼanaviy animatsiya“
* Florida kinofestivali, Nyuport-Bich kinofestivali — Eng yaxshi qisqa metrajli multfilm

**Nominatsiyalari**

* 2006-yil — Eng yaxshi qisqa metrajli film uchun Akademiya mukofoti *"Oy va oʻgʻil: xayoliy suhbat"* filmiga topshirildi.

## Qiziq faktlar

* Muallifning tan olishicha, film dizayni aka-uka Kueylar, Yan Shvankmayer va aka-uka Lauenshteynlar (Kristof va Volfgang Lauenshteyn) ishlaridan ilhomlangan.
* Filmni suratga olish uchun toʻrt yarim yil vaqt ketgan. Sheyn Aker uni boʻsh vaqtida uy kompyuterida yaratgan.
* Sheyn Aker renderlash uchun Maya 1.5-5.5, tekstura yaratish uchun Adobe Photoshop, kompozitsiyalash uchun Adobe After Effects va filmni yaratishda tahrirlash uchun Adobe Premiere dasturidan foydalangan.
* Epizodlardan birida multfilm qahramonlari chiqindixonada topilgan stol lampasidan lampochkani burab olishadi, u Pixar animatsiya studiyasi introsida ishlatiladigan Luxo lampasiga oʻxshaydi.

## Manbalar

## Havolalar

* Shane Acker rasmiy sayti
* Earganik