open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Hurgada xalqaro aeroporti

**Hurgada xalqaro aeroporti**  — Misrning Hurgada shahriga xizmat koʻrsatuvchi xalqaro aeroport. Quruqlikda, Hurgada shahri markazi El-Dahardan  janubi-gʻarbda joylashgan. Qohira xalqaro aeroportidan keyin Misrdagi ikkinchi eng gavjum aeroport va asosan Yevropadan dam olish reyslari uchun muhim manzildir.

## Terminallari

Ayni paytda aeroportda ikkita yoʻlovchi terminali mavjud: 1-terminal va 2-terminal. Yangi terminal majmuasi qurilishi 335 million dollarga tushdi va asosan Arab iqtisodiy taraqqiyot jamgʻarmasi tomonidan moliyalashtirildi. Misr aviatsiya vaziri Husam Kamolning aytishicha, aeroport har yili 13 milliongacha tashrif buyuruvchini qabul qila oladi. Loyiha 2014-yil 17-dekabrda Prezident Abdulfattoh as-Sisiy tomonidan ishga tushirildi. Yangi terminal uch qavatli umumiy maydoni 92 ming kvadrat metrni tashkil etadi. Uchib ketish zalida 72 ta roʻyxatga olish stoli va 20 ta joʻnash darvozasi mavjud.

## Aviakompaniyalar va yoʻnalishlar
Hurgada aeroportida quyidagi aviakompaniyalar tomonidan muntazam va charter reyslari amalga oshiriladi:

## Yer usti transporti
Aeroportda avtomobil ijarasi yoʻlga qoʻyilgan. Aeroportdan oddiy taksilar, sayyohlik taksilari va mikroavtobuslar ham qataydi.

## Manbalar

## Havolalar
Soliqchi (futbol klubi, Keles)

**Soliqchi** – Toshkent viloyati Toshkent tumanining futbol klubi. Oʻzbekiston Pro ligasining 2002-yilgi mavsumida qatnashgan.
## Manbalar
Mixaylo Shablya

**Mixaylo Ixorovich Shablya** (1986-yil 11-oktyabr, Guliston, Sirdaryo viloyati, Oʻzbekiston SSR – 2015-yil 16-mart, Ukraina, Donetsk viloyati, Baxmut tumani, Nijniy Lozove qishlogʻi) – ukrainalik harbiy xizmatchi, skaut, armiya kapitani. Rossiya-Ukraina urushining ishtirokchisi.

## Hayoti
Mixaylo Shablya 1986-yilda O'zbekistonning Guliston shahrida tugʻilgan. Bolaligidan u Poltava tumanidagi Kovalivka qishlogʻida yashagan. Mixaylo qishloqdagi A.S.Makarenko nomidagi iqtidorli bolalar uchun moʻljallangan Poltava viloyat litsey-internatida tahsil olgan.

2003-yil 14-iyuldan harbiy xizmatni oʻtab, Poltava harbiy aloqa institutiga, keyinchalik 2007-yildan Igor Sikorskiy nomidagi Ukraina Milliy texnika universiteti Telekommunikatsiya va axborotlashtirish harbiy institutining „Harbiy aloqa“ fakultetiga oʻqishga kirgan. 2008-yilda universitetni tamomlagan..

2008-yil iyun oyidan Jitomir viloyati, Novograd -Volinskiy, A0409 harbiy qismi 30-alohida mexanizatsiyalashgan brigadaning nazorat batalyoni texnik taʼminot vzvodining komandiri qildi. Oilasi bilan Novohrad-Volinskiyda yashagan.

2013-yil fevral oyida u razvedka kompaniyasi komandirining oʻrinbosari lavozimiga tayinlangan.

2014-yil aprel oyidan u aksilterror operatsiyasi hududida vazifalarni bajargan. Iyul oyidan boshlab u Stepanivkadan Miusinskgacha boʻlgan konvoylarni razvedka patrullari qoʻmondoni sifatida boshqargan. Artilleriyadan otish paytida qoʻlini jarohatlagan.

2015-yil 16-mart kuni soat 14:00 atrofida Baxmut tumanining Nijne Lozove (boshqa maʼlumotlarga koʻra, Semihirya) qishlogʻi yaqinida jangovar topshiriqni bajarib qaytayotganida tankga qarshi minada portladi. Portlashda leytenant Mixaylo Shablya va katta serjant Sergey Kolesnichenko halok boʻldi, yana ikki askar yaralandi. Vafotidan keyin kapitan harbiy unvoni berilgan.

## Oilasi
Uning ota-onasi, akasi, rafiqasi va 3 yoshli Zlata ismli qizi bor. Mixaylo Shablyaning katta akasi Ivan ZSU kapitani, aksilterror operatsiyasi ishtirokchisi va 25-desant brigadasi tarkibida jang qilgan.

## Manbalar

## Tashqi havolalar
* Шабля Михайло Ігорович.
* Шабля Михайло Ігорович // Сторінка пам'яті на сайті Полтавської обласної ради.
* [Шабля Михайло (19.03.2015)](https://web.archive.org/web/20171118222121/http://oda.zt.gov.ua/shablya-mixajlo-(19.03.2015).html) // Книга пам'яті героїв АТО на сайті Житомирської ОДА.
* Герої не вмирають: новоград-волинці провели в останню путь військовослужбовців 30 ОМБР
* Загиблий в АТО Михайло Шабля став військовим за прикладом старшого брата .
* Герої неоголошеної війни // facebook 30-ї ОМБр з Газети «Поліські новини», *Тамара Яроменко*, 27 січня 2016.
Paxtaobod (futbol klubi, Andijon)

**Paxtaobod** – Andijon viloyatining futbol klubi. Oʻzbekiston Pro ligasi mavsumlarida qatnashgan.
## Manbalar
Paxtaobod (maʼnolari)

**Paxtaobod** quyidagi maqolalar bilan bogʻliq:
* „Paxtaobod“ — Andijon viloyati Paxtaobod tumanidagi shahar.
* „Paxtaobod“ — Andijon viloyatining shimoliy sharqida joylashgan tuman.
* „Paxtaobod“ — Tojikiston Respublikasining Gʻafurov tumani Ovchiqal’acha jamotiga qarashli daha.
* „Paxtaobod“ — Tojikiston Respublikasining Jaloliddin Balxiy tumani Zoli Zar QFYga qarashli daha.
* „Paxtaobod“ — Tojikiston Respublikasining Hamadoniy tumani, Qahramon jamoatiga qarashli daha. 
* „Paxtaobod“ — Xuroson tumani Hiloliy aholi punktlari QFYga qarashli qishloq.
* „Paxtaobod“ — Tojikiston Respublikasining Vaxsh tumani, Kirov shahariga qarashli daha.
* „Paxtaobod“ — Tojikiston Respublikasining Shahritoʻs tumani, Paxtaobod jamoatiga qarashli daha.
* „Paxtaobod“ — Sirdaryo viloyati Sharof Rashidov tumanidagi shaharcha.
* „Paxtaobod“ — Tojikiston Respublikasining Tursunzoda tumani, Paxtaobodshahariga qarashli daha.
* „Paxtaobod“ — Qoraqalpogʻiston Respublikasiga qarashli qishloq. Toʻrtkoʻl tumani tarkibiga kiradi.
* „Paxtaobod“ — Oʻzbekiston Respublikasining Surxondaryo viloyatiga qarashli qishloq.
* „Paxtaobod“ — Oʻzbekiston Respublikasi Navoiy viloyati Karmana tumaniga qarashli shaharcha.
* „Paxtaobod“ — Oʻzbekiston Respublikasi Surxondaryo viloyati Sherobod tumaniga qarashli shaharcha.
* „Paxtaobod“ — Oʻzbekiston Respublikasi Qashqadaryo viloyati Chiroqchi tumaniga qarashli shaharcha.
* „Paxtaobod“ — Oʻzbekiston Respublikasi Qashqadaryo viloyati Nishon tumaniga qarashli shaharcha.
* „Paxtaobod“ — Andijon viloyati Paxtaobod tumanidagi futbol klubi.
Uspenka (Tyumen tumani)

**Uspenka** – Rossiyaning Tyumen viloyati Tyumen tumanidagi qishloq. Uspenskiy munitsipalitetining maʼmuriy markazi hisoblanadi.

## Geografiyasi
Qishloq Tyumen viloyatining janubi-gʻarbiy qismida, Gʻarbiy Sibir pasttekisligi janubi-gʻarbiy qismida, Karmak daryosi boʻyida, R351 avtomagistralida, taxminan 17 kilometr masofada (toʻgʻri chiziqda) joylashgan.) viloyat va tuman markazi Tyumen maʼmuriy shahrining janubi-gʻarbiy qismida. Mutlaq balandligi dengiz sathidan 82 metr.

### Iqlimi
Iqlimi keskin kontinental, qishi sovuq, uzoq, yozi esa issiq, nisbatan qisqa. Oʻrtacha yillik harorat 0,7 °C. Eng sovuq oyda (yanvar) oʻrtacha havo harorati −17,2 °C (mutlaq minimal – −46 °C); eng issiq oy (iyul) – 17,8 °C (mutlaq maksimal – 39 °C). Ayozsiz davr 121 kun davom etadi. Yillik oʻrtacha yogʻin miqdori 470 mm, shundan 365 mm issiq davrga toʻgʻri keladi. Qor qoplamining davomiyligi oʻrtacha 151 kun.

### Jinsiy tarkibi
2010-yilgi Butunrossiya aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, aholining gender tarkibida erkaklar mos ravishda 47,1%, ayollar – 52,9%.

### Milliy kompozitsiya
2002 yilgi aholini roʻyxatga olish natijalariga koʻra, ruslar milliy aholi tarkibidagi 3228 kishining 88 foizini tashkil etdi. 

## Havolalar
Uspenskiy tumani (Krasnodar oʻlkasi)

**Uspenskiy tumani** – Rossiyaning Krasnodar oʻlkasi tarkibidagi maʼmuriy-hududiy birlik va munitsipal tuzilma (munitsipal okrug).

Maʼmuriy markazi – Uspenskoye qishlogʻi.

Munitsipal tuman Krasnodar oʻlkasining janubi-sharqiy qismida joylashgan. Sharqda Stavropol oʻlkasining Kochubeevskiy tumani bilan, janubda Otradnenskiy tumani bilan, gʻarbda esa Novokubanskiy tumani va Armavir shahar okrugi bilan chegaradosh. Tumanning maydoni – 1129,98 km².

Mintaqaning asosiy daryolari – Kuban, Urup va Bechug. Iqlimi nam moʻʼtadil, yozi issiq, qishi salqin.

## Tarixi
Uspenskiy tumani 1924-yil 2-iyunda Janubi-Sharqiy mintaqaning Armavir tumani tarkibida tashkil etilgan. U Kuban-Qora dengiz mintaqasining tugatilgan Armavir departamenti hududining bir qismini oʻz ichiga olgan.

Dastlab okrug tarkibiga 24 qishloq sovetlari kirgan: Bratsko-Opochinovskiy, Vrevskiy, Galitsinskiy, Gusarovskiy, Gʻarbiy, Egorlikskiy, Karamurzinskiy, Konokovskiy (Konokovo qishloq’i), Konokovskiy (Konokovskiy qishlogʻi), Kurgokovskiy, Livonskiy, Malaminskiy, Maryinskiy, Nadzornenskiy, Nikolaevskiy, Novokavkazskiy, Ovechkovskiy, Panteleimonovskiy, Piskunovskiy, Janubiy xutorlar ittifoqi (Velikobratskiyx.), Trexselskiy, Ubezhenskiy, Urupskiy va Uspenskiy.

* 1924-yil 16-noyabrdan boshlab mintaqa Shimoliy Kavkaz hududi tarkibiga kiradi.
* 1929-yil 6-noyabrda okrug tugatilib, uning hududi Armavir, Otradnenskiy va Nevinnomissk tumanlari oʻrtasida boʻlingan.
* 1934-yil 31-dekabrda hudud qayta tiklandi.
* 1937-yil 13 sentyabrdan beri Uspenskiy tumani Krasnodar oʻlkasi tarkibiga kiradi.
* 1962-yil 28-apreldan 1975-yil 21-fevralgacha Uspenskiy tumani tugatilib, uning hududi Novokubanskiy tumani tarkibiga kiritildi.
* 1993-yilda qishloq kengashlari faoliyati toʻxtatildi, qishloq hokimliklari hududlari qishloq okruglariga aylantirildi.
* 2005-yilda munitsipal hududda qishloq tumanlari chegarasida 10 ta qishloq aholi punkti tashkil etildi.

Aholining oʻrtacha yoshi: 38,1 yosh. Erkaklarning oʻrtacha yoshi esa: 35,6 yil. Ayollarning oʻrtacha yoshi: 40,3 yil.

Aholining oʻrtacha yoshi: 37,0 yil. Erkaklarning oʻrtacha yoshi esa: 34,5 yil. Ayollarning oʻrtacha yoshi: 39,4 yil.

Viloyatning maʼmuriy-hududiy tuzilishining bir qismi sifatida Uspenskiy tumani 10 ta qishloq okrugini oʻz ichiga oladi.

Uspenskiy tumani iqtisodiyotining asosi: qishloq xoʻjaligi – 46%, sanoat – 41%, savdo – 11% va qurilish – 1%.
## Manbalar

## Havolalar
* Uspenskiy tumani maʼmuriyatining rasmiy veb-sayti 
* Viloyat ijroiya hokimiyati portalida Uspenskiy tumani
Kalamata xalqaro aeroporti

**"Kapitan Vassilis Konstantakopulos" nomidagi** **Kalamata xalqaro aeroporti** ()  – Gretsiyaning Kalamata shahridagi aeroport. Asosan yozda reyslarni qabul qiladi. 2013-yil mart oyida Aegean Airlines aeroportda baza tashkil qildi.

## Umumiy tavsifi
Aeroport Kalamata va Messini oʻrtasida GR-82 (Pilos – Kalamata – Sparta) avtomagistrali va Pamisos daryosi tekisligidagi poyezd yoʻllarining gʻarbiy qismida joylashgan. Uchish-qoʻnish yoʻlagi taxminan 2,7&nbsp;km uzunlikda boʻlib, shimoldan janubga shimolda avtomagistraldan tekislikkacha choʻziladi. Terminal sharqda joylashgan va unga GR-7 / E55 / E65 (Kalamata – Tripoli – Korinf) avtomagistrallari orqali kirish mumkin.

Uchish-qoʻnish yoʻlagining gʻarbida Gretsiya havo kuchlarining harbiy bazasi va avia tayyorlash boʻlimi joylashgan. Aviabaza fuqarolik samolyotlari bilan bitta uchish-qoʻnish yoʻlagidan foydalanadi.

## Tarixi
Kalamata xalqaro aeroporti 1959-yilda ochilgan. 1986-yilda aeroportdan charter reyslar amalga oshirila boshlandi va 1991-yilda yangi terminal qurildi. Xuddi shu yili Gretsiya fuqarolik aviatsiyasi aeroport operatori vazifasini bajarishni boshladi. 2012-yilda aeroportga Vassilis C. Konstantakopulos nomi berildi.

## Aviakompaniyalar va yoʻnalishlar
Kalamata aeroportida quyidagi aviakompaniyalar tomonidan muntazam va charter reyslari amalga oshiriladi:

## Baxtsiz hodisalar va falokatlar
* 1971-yil 16-oktyabrda Olympic Airways aviakompaniyasining NAMC YS-11 turbovintli mintaqaviy layneri oʻgʻirlab ketildi. U Kalamata xalqaro aeroportidan Hellinikon xalqaro aeroportiga joʻnab ketgan edi. Bortda Livanga olib ketishni talab qilgan bir odam boʻlgan. Samolyotga hujum uyushtirilgan va samolyotni olib qochgan odam qoʻlga olinganidan soʻng barcha 64 yoʻlovchi va ekipaj aʼzolari omon qolgan. Oʻgʻirlik bir kundan kamroq davom etdi.
* 2001-yil noyabr oyida oʻn toʻrt nafar avia spotter (oʻn ikki britaniyalik va ikki gollandiyalik) aviabazada samolyotlarni suratga olayotgan paytda politsiya tomonidan hibsga olindi.

## Yer usti transporti
Aeroportda jamoat transporti yoʻqligi tanqid qilingan. Aeroportga borishning yagona yoʻli – bu mashina, taksi yoki avtobus sanaladi. Messini va Kalamataga qoʻshni temir yoʻl liniyasi 2011-yilda yopilgan edi.

## Manbalar

## Havolalar
* Kalamata xalqaro aeroporti (KLX)
* Kalamata xalqaro aeroporti (en)
Secouba Diatta

**Sekuba Diatta** (1992-yil 22-dekabr, Dakar, Senegal) – yosh senegallik futbolchi, hozirda Grachanica shahridan „Bratstvo“ da oʻynaydi.
## Faoliyati
Sekuba oʻzining professional futbolchilik faoliyatini 2009-yilda „Radnik“ Hadžići futbol klubida boshlagan. Sekuba „Radnik“ jamoasidagi bir yillim faoliyatidan soʻng 2010-yilning iyulida Chexiyaning „Mlada Boleslav“ jamoasi bilan shartnoma imzolagan. U Chexiyada yashash vizasi bilan bogʻliq muammolar tufayli uzoq vaqt oʻynamagan. 2012-yil avgust oyida u Bosniya va Gertsegovinaga qaytib keldi va u yerda „FK Sarayevo“ jamoasi bilan shartnoma imzoladi. Sarayevo jamoasida tarkibdagi raqobat tufayli maydonda oʻynash uchun koʻp imkoniyatlarga ega boʻmadi. Diatta Qishki transferlar vaqtida Sarayevoni tark etishga qaror qiladi va Belgradning „Srvena zvezda“ jamoasiga oʻtdi. Yangi jamoasi tarkibida eng yaxshi futbolchilardan aylandi va mavsumning ikkinchi qismida u 12 oʻyinda 4 ta gol urishga muvaffaq boʻlgan. 2022-yil Oʻzbekiston Pro ligasining „Yangiyer“ jamoasida toʻp surdi

## Manbalar

## Havolalar

* Transfermarkt profili
Markaziy banklar roʻyxati

## Jahon zaxira valyutalari taqsimoti ulushi boʻyicha yirik markaziy banklar
Manba: Rasmiy valyuta zaxiralarining jahon valyutasi tarkibi, Xalqaro valyuta jamgʻarmasi

## Markaziy banklar alifbo tartibida
Bu markaziy banklarning roʻyxati. Xalqaro miqyosda faqat ayrim mamlakatlar tomonidan (qisman) tan olingan mamlakatlar yulduzcha (*) bilan belgilanadi.

## Sobiq yurisdiksiyalarning markaziy banklari

* Amsterdam shahri – Amsterdam banki (1609-1791)
* Barselona shahri – Taula de canvi de Barcelona (1401-1714)
* Britaniya Sharqiy Afrikasi – Sharqiy Afrika valyuta kengashi (1919-1966)
* Xorvativa mustaqil davlati –  (*Hrvatska Državna Banka*, 1941-1945)
*  – Chexoslovakiya milliy banki (1926–1939 va 1945-1950) and Chexoslovakiya davlat banki (1950–1992)
* Frankfurt erkin shahri –  (1854-1875)
* Genuya Respublikasi – Sent Georg banki (1407-1805)
* GDR –  (1948-1968) va Staatsbank der DDR (1968-1990)
* Hamburg erkin va Ganza shahri – Hamburger Bank (1619-1875)
* Koreya Yaponiya va Amerika mustamlakasi davrida – Koreya banki (1909–1950)
*  – Manchou Markaziy banki (1932-1945)
* Umumiy hukumat – Polsha Emissiya banki (1940-1945)
* Prussiya qirolligi –  (1765-1846) va  (1847-1875)
* Sardiniya qirolligi –  (1849-1861), bankning oʻzi  (1846-1849) vaBanca di Torino (1847-1849) larning birlashishi natijasida tashkil topgan
*  – Vietnam milliy banki (1954-1975)
* Ikki Sitsiliya qirolligi – Banco di Napoli, 1463-yildan 1926-yilgacha turli nomlar bilan markaziy bank rolini bajargan
* Toskana buyuk gertsogligi – Banca di Firenze (1816-1893), 1857-yildan  deb qayta nomlangan
*  – Xalq banki (1917-1922) va Gosbank (1922-1991)
* Venetsiya Respublikasi – Banco del Giro (1524-1806)
*  – Serbiya milliy banki, keyinchalik Serblar, xorvatlar va slovenlar qirolligi milliy banki (1920-1929), Yugoslaviya qirolligi milliy banki (1929-1946) va Yugoslaviya milliy banki (1946-2003) deb nomi oʻzgartirilgan

## Yana qarang

* Afrikaning markaziy banklari va valyutalari
* Karib havzasi markaziy banklari va valyutalari
* Markaziy va Janubiy Amerikaning markaziy banklari va valyutalari
* Yevropa markaziy banklari va valyutalari
* Davlatlar pul birliklari roʻyxati
* Xalqaro valyuta jamgʻarmasi
* Xalqaro hisob-kitoblar bankixalqaro valyuta va moliyaviy hamkorlikni rivojlantiruvchi va markaziy banklar uchun bank vazifasini bajaradigan xalqaro tashkilot.

## Manbalar

## Havolalar

* Centralbanksguide.com: Jahon Markaziy banklari veb-sayti
* BIS.org: Xalqaro hisob-kitoblar banki—BIS.org: Dunyoning markaziy banklari roʻyxati – *veb-saytlarga havolalar bilan* .
Yudai Koike

**Judaju Koike** (; 1995- yil 5-noyabrda, Aichi, Yaponiya) – yaponiyalik futbolchi, himoyachi pozitsiyasida oʻynaydi. Hozirda Oʻzbekiston Pro ligasida ishtirok etadigan Samarqandning „Dinamo“ jamoasi futbolchisi.

## Faoliyati

* 2018: Alytus DFK „Dainava“ (Birinchi liga)
* 2018—2019: FC Kupiškis (Birinchi liga)
* 2020: Telšiai „Djiugas“ (Birinchi liga, A Liga)

### DFK Dainava
Professional darajadagi dastlabki faoliyatini 2018-yilda Litvaning 1-ligasida Alytusning „Dainavas“ jamoasida boshladi. Yozgi tarnasferlar oynasida esa „Kupishkios“ klubiga oʻtdi.

### FC Kupiškis

2019-yilda mavsumda „FC Kupiškis“ jamoasi tarkibida birinchi ligada 24 oʻyin oʻtkazib, 7 ta gol muallifi boʻlgan.

### FC Dziugas
2020-yilda 28-yanvarda „Djiugas Telshiai“ jamoasi bilan shartnoma imzolangani xabar qilindi. 2021-yilda 27-may „FK Sūduva“ jamoasiga qarshi oʻyinda u kuchli oʻyin koʻrsatdi va 16-turning ramziy jamoasiga kiritildi. 2023-yilda Samarqandning „Dinamo“ jamoasi jamoasi bilan shartnoma imzoladi.

## Faoliyat statistika

; Liga statistikasi

:  Jamoa A ligada o'ynadi;

## Manbalar

## Havolalar

* alyga.lt veb-sayti
* lithuvosfutbolas.lt
* Transfermarkt
* FUTBOL YOʻLI
* livescore.in/ru
* fcdziugas.lt
* Globalsportsarchive
*
Yuriy Averyanov

**Yuriy Ivanovich Averyanov** (1937-yilda, Samarqand, SSSR) – rus olimi, falsafa fanlari nomzodi, axloq va pedagogika tarixi boʻyicha mutaxassis. Ijtimoiy fanlar fanlarni oʻqitish metodikasi boʻyicha oʻquv materiallari muallifi. Rossiyadagi birinchi „Siyosatshunoslik“ ensiklopedik lugʻatini nashr etish tashkilotchisi va muharriri. „Zamonaviy Rossiya xalqlarining dinlari“ lugʻati muharrirlaridan biri, „Ijtimoiy tadqiqotlar“ maktab lugʻatining hammuallifi, „Ijtimoiy tadqiqotlar“ lugʻat-maʼlumotnomasining muallifi.

## Hayoti
1937-yil 10-sentyabrda Samarqand shahrida (Oʻzbekiston SSR, SSSR) ziyolilar (otasi – Ivan Yakovlevich Averyanov (1907—1984), qishloq xoʻjaligi fanlari nomzodi; onasi – Vera Terentyevna Averyanova (1912—1995) oʻrta maktab geografiya oʻqituvchisi) oilasida tugʻilgan. 1956-yilda Moskvada oʻrta maktabini tugatgach, „Kalibr“ zavodida tokar boʻlib ishladi. 1957-yilda V. I. Lenin nomidagi Moskva davlat pedagogika institutining tarix-filologiya fakultetiga oʻqishga kirdi. 1963-yilda rus tili va adabiyoti oʻqituvchisi mutaxassisligini tamomlagan.

Mehnat faoliyatini SSSR „Bilimlar“ jamiyatining markaziy organlarida boshladi.

1963—1966-yillarda RSFSR „Bilimlar“ jamiyati kengashi yoshlar oʻrtasida maʼruzalar oʻqish va pedagogik bilimlarni targʻib qilish boʻyicha referent, 1966—1978-yillar assistent, katta assistent, Butunittifoq „Znanie“ jamiyati boshqaruvi maʼruzalarni tashkil etish boʻlimi rahbari boʻlgan.

1971—1974-yillarda Moskva poligrafiya institutida tahririyat va nashriyot xodimlari kurslarini va MDU falsafa fakultetining falsafa boʻlimi aspiranturasini tamomlagan.

1975-yilda „Rossiyada Sovet hokimiyatining birinchi oʻn yilligida axloq gʻoyalari kurashi“ mavzusida nomzodlik dissertatsiyasini himoya qilgan.

Keyinchalik tahririyat va nashriyot sohasida ishladi.

1978–1981-yillarda SSSR Davlat nashriyot qoʻmitasining ijtimoiy-siyosiy adabiyotlar bosh tahririyatida falsafa, ilmiy kommunizm va huquq boʻyicha bosh muharrir lavozimida ishlagan.

1981–1988-yillarda Misl nashriyotida falsafa va ilmiy kommunizmga oid adabiyotlar tahririyati mudiri boʻlgan.

1988–1991-yillarda KPSS Markaziy Qoʻmitasi huzuridagi Ijtimoiy fanlar institutida tahririyat va nashriyot boʻlimi mudiri boʻlgan.

1991–1995-yillarda Moskva tijorat universiteti nashriyoti direktori boʻlgan.

1995–2013-yillarda Rossiya taʼlim akademiyasining Umumiy oʻrta taʼlim instituti yetakchi ilmiy xodimi.

1998—1999-yillarda Rossiya mustaqil ijtimoiy va milliy muammolar institutida ishlagan.

Uylangan, ikki nafar farzandi bor.

## Nashrlari
* Politologiya : Ensiklopedicheskiy slovar / pod red. Averyanova Yu. I. [Averyanov Yu. I. i dr.]. – M. : Izd-vo Mosk. kommerch. un-ta, 1993. – 431 s., tiraj 100000 ekz.
* Obщestvoznanie. Shkolniy slovar / pod red. Averyanova Yu. I., Bogolyubova L. N. [Averyanov Yu. I. i dr.]. – M.: Prosveщenie, 2013. – 158 s., tiraj 12000 ekz.
* Yu. I.Averyanov. Obщestvoznanie. Ponyatiya i termini. Slovar-spravochnik. – M.: Ekzamen, 2016. – 527 s., tiraj 10000 ekz.

## Manbalar
Filatov uy muzeyi

**Filatov uy muzeyi** – Oʻzbekistonning Samarqand shahrida joylashgan, istefodagi rus ofitseri Dmitriy Filatov nomidagi memorial inshoot. 1868-yilda ochilgan. Samarqand shahri Mahmud Qoshgʻariy koʻchasida joylashgan.
## Tarixi
Dmitriy Filatov Oʻrta Osiyoga 1865-yilda Akmoladan kichik tuyalar karvoni bilan kelgan. Baʼzi maʼlumotlarga koʻra, Filatov Toshkentni egallagan general-mayor M.N.Chernyayevning Rossiya ekspeditsiya korpusida ishlagan. Uning vazifasi qoʻshinlarni oziq-ovqat, ichimliklar va harbiy materiallar bilan taʼminlash boʻlgan. Uch yil Toshkentda boʻlib, yetarli mablagʻ toʻplagandan soʻng, Filatov Samarqandga koʻchib oʻtgan va umrining qolgan qismini shu yerda oʻtkazgan.

Dmitriy Filatov tashabbusi bilan Rossiya imperiyasi tarkibida boʻlgan Samarqand shahrida 1868-yilda vino ishlab chiqaruvchi kichik korxona tashkil etilgan. Qisqa vaqt ichida Samarqand vinosining gʻayrioddiy taʼmi haqidagi xabarlar butun dunyoga tarqaladi. Oʻzbekistonda oʻtkazgan yillar davomida Filatov 40 ga yaqin uzum navlarini Yevropa va boshqa hududlardan olib kelib, sinovdan oʻtkazgan. Shuningdek, u baʼzi mahalliy navlarga ham yuqori baho berib, ulardan ishlab chiqarishda foydalangan. 1883-yilda, ishlab chiqarish boshlanganidan 15 yil oʻtib, Parijdagi xalqaro vinolar va konyaklar koʻrgazmasida oʻzining toʻliq innovatsiyasini hisobga olgan holda, Filatovning „Biishti“ vinosi (xuddi shu nomdagi uzum navidan olingan, nomi „jannat“ deb tarjima qilinadi) oltin medalni qoʻlga kiritdi. Shu voqeadan keyin butun dunyodan kolleksionerlar Samarqandga bu ajoyib navli vino uchun kela boshlashgan. Antverpenda oʻtkazilgan jahon vino tanlovida kumush medal bilan taqdirlangan. 1904-yilda esa Samarqandda butun Oʻrta Osiyoda yagona uzumchilik va vinochilik maktabi ochiladi.

Sovet hukumati hokimiyatga kelishi bilan, Filatov Samarqandni tark etishga majbur boʻlgan, lekin zavod omborlariga oʻzining eng zoʻr vinolarini yashirishga ulgurgan va ular omborda bir necha oʻn yillar davomida saqlangan. Keyinchalik taʼmirlash ishlari natijasida yashiringan vinolar topilgan. Yarim asr oʻtgan boʻlsa-da, bu vinolar oʻz taʼmini yoʻqotmagandi, balki yanada pishib, boy taʼmga ega boʻlgandi. Hozir Filatov sharoblari kolleksiyasi zavodning vinochilik muzeyida saqlanmoqda. Vinochilik muzeyi va tatib koʻrish xonasi XIX asr oxirida barpo etilgan tarixiy binoda, rus savdogari Dmitriy Filatovning uyida joylashgan.
## Galereya


File:Дом музей Д.А.Филатов.jpg|Muzey lavhasi
File:Дом музей Филатов.jpg|Binoga kirish qismi
File:Samarqanddagi Filatov uy muzeyi.jpg|Yon tomondan koʻrinishi
File:Samarqanddagi Filatov uy-muzeyi.jpg|Old tomondan ko'rinishi

## Manbalar
Qorabogʻ inqirozi (2023)

2023-yilning 19—20-sentyabr kunlari Ozarbayjon oʻzini boʻlginchi deb eʼlon qilgan Arsax davlatiga qarshi harbiy hujum boshladi. Ushbu hujum Togʻli Qorabogʻ boʻyicha 2020-yilgi oʻt ochishni toʻxtatish toʻgʻrisidagi kelishuvning buzilishi sifatida baholandi. Hujum xalqaro miqyosda Ozarbayjonning bir qismi deb tan olingan, ammo aholisini armanlar tashkil etadigan Togʻli Qorabogʻning bahsli mintaqasida boʻlib oʻtdi. Hujumlar Ozarbayjonning Arsax Respublikasini blokirovka qilishi natijasida yuzaga kelgan inqiroz kuchayib borayotgan sharoitda sodir boʻldi. Bu esa zarar koʻrgan mintaqada oziq-ovqat, dori-darmon va boshqalar kabi zaruriy mahsulotlarning sezilarli darajada tanqisligiga olib keldi.

Hujum boshlanganidan bir kun oʻtib, 20-sentabr kuni Rossiyaning Togʻli Qorabogʻdagi tinchlikparvar kuchlari qoʻmondonligi vositachiligida Togʻli Qorabogʻda harbiy harakatlarni toʻliq toʻxtatish toʻgʻrisida kelishuvga erishildi. Ozarbayjon 21-sentyabr kuni Yevlaxda Togʻli Qorabogʻ armanlari vakillari bilan uchrashuv oʻtkazdi. Keyingi oyda navbatdagi uchrashuv boʻlib oʻtishiga kelishildi. Ozarbayjon otashkesimni buzgani haqida 21-sentabr kuni Arsax va Xonkandidagi mahalliy aholi xabar berdi.

Inson huquqlari tashkilotlari va genotsidning oldini olish boʻyicha mutaxassislar mahalliy arman aholisi xavf ostida yoki faol ravishda etnik tozalash hamda genotsidga duchor boʻlayotganini bildirgan holda bir nechta ogohlantirishlar tarqatdi. Xalqaro jinoiy sudning birinchi prokurori Luis Moreno Ocampo yana bir arman genotsidi sodir boʻlishidan ogohlantirib, xalqaro hamjamiyatning harakatsizligini Ozarbayjon hech qanday jiddiy oqibatlarga duch kelmasligi ehtimoli bilan bogʻladi.

## Manbalar
Alen Mašović

**Alen Mašović** (; 1994-yil 7-avgust, Novi Pazar, Yugoslaviya) – serbiyalik futbolchi, Oʻzbekistonning „Qizilqum“ klubida hujumchi sifatida oʻynaydi.

## Futbolchilik faoliyati
Yugoslaviyaning Novi Pazar shahrida tugʻilgan. Alen professional futbolchilik faoliyatini boshlashdan avval „Partizan FK“ yoshlar jamoalarida oʻynagan.

2015-yil 21-iyulda u Vozdovac bilan shartnoma imzoladi.

2021-yil 4-avgustda u Vojdovacga qaytdi. 2022-yilgi mavsumda Oʻzbekiston Superligasi vakili Qarshining „Nasaf“ jamoasida oʻynagan.

## Manbalar

## Havolalar
* 
* 
* Alen Mašović stats utakmica.rs saytida
Gʻozi stadioni

**Gʻozi stadioni** (; ) Afgʻonistonning sharqiy Kobul shahrida joylashgan koʻp maqsadli stadion boʻlib. Stadionda asosan futbol oʻyinlari uchun foydalaniladi. Stadioni nomi baʼzan **Afgʻoniston futbol federatsiyasi stadioni** kabi boshqa nomlar bilan ham ataladi. Stadion 1923-yilda uchinchi ingliz-afgʻon urushida afgʻon gʻalabasi tufayli va 1919-yilgi ingliz-afgʻon shartnomasidan soʻng oʻz xalqi mustaqillikka erishgani uchun *Gʻozi* (Qahramon) sifatida eʼtirof etilgan podshoh Omonullaxon davrida qurilgan. Stadionga oʻrindiqlar oʻrnatilgach, bugungi kunda 25 000 kishini sigʻdira oladi.

Gʻozi stadionida 2011-yilda tabiiy maysasi olib tashlandi va qayta taʼmirlash ishlari boshlandi Uning oʻrniga yangi tuproq va tepasiga sunʼiy chim oʻrnatilgandan soʻng bir qator taʼmirlash ishlari amalga oshirilgan.

## Voqealar

Gʻozi stadionida oʻtkazilgan birinchi xalqaro oʻyin 1941-yil 1-yanvarda Afgʻoniston va Eron oʻrtasidagi futbol oʻyini boʻlib, oʻyinda hech bir jamoa gol ura olmadi. 1963-yilda amerikalik musiqachi Dyuk Ellington AQSh Davlat departamenti homiyligida gastrol safari doirasida shu yerda kontsert bergan.

1990-yillarning oxirlarida stadion Tolibon hukumati tomonidan ommaviy qatl qilish joyi sifatida ishlatilgan.

Stadion hozirda asosan mamlakatning turli viloyatlari jamoalari oʻrtasidagi futbol oʻyinlari hamda xalqaro oʻyinlar uchun foydalaniladi.

*"Kobulning bokschi qizlari"* filmida qayd etilganidek, stadionda boks boʻyicha mamlakat milliy terma jamoasi uchun ham mashgʻulotlar bazasi sifatida hizmat qiladi.

## Yangilash
2011-yil 15-dekabr kuni Afgʻoniston Milliy Olimpiya qoʻmitasi Kobulda qayta yangi taʼmirlangan Gʻoziy stadionining ochilishini nishonladi. Afgʻoniston Olimpiya qoʻmitasi mezbonlik qilgan tadbirda AQSh elchisi Rayan Kroker, Afgʻoniston Olimpiya oʻyinlari prezidenti general-leytenant Muhammad Zohir Agbar va Afgʻonistondagi Xalqaro xavfsizlik kuchlari qoʻmondoni general John R. Allen ishtirok etdi.

Shuningdek, 5000 ga yaqin tomoshabinni qamrab olgan tadbirda sportchilarning trekdagi paradi, ochilish soʻzlari, lentani kesish va erkaklar va ayollar futbol jamoalari ishtirokida ikkita qisqartirilgan futbol uchrashuvi boʻlib oʻtdi. Yangilangan oʻyin maydoni FIFA tomonidan sertifikatlangan boʻlib, kelajakdagi oʻyinlar xalqaro miqyosda ruxsat etiladi.

## Yana qarang

* Afgʻoniston futbol federatsiyasi stadioni 2012-yilda ochilgan va sigʻimi 5000 kishiga moʻljallangan.

## Manbalar

## Havolalar

*
Umid (futbol klubi, Toshkent)

**Umid** – Toshkent shahar Shayxontohur tumanining futbol klubi. Futbol boʻyicha 1991-yilgi SSSR Ikkinchi kichik ligasi 9-zonasida qatnashgan.
## Manbalar

## Havolalar
* Footballfacts.ru saytida jamoa profili
* Transfermarkt saytida jamoa profili
AOZSK (futbol klubi)

**Andijon olimpiya zaxiralari sport kolleji futbol klubi**, qisqacha **AOZSK** – Andijon viloyatining futbol klubi. 2004 va 2005-yilgi ikkinchi liga bahslarida, 2005-yilgi Oʻzbekiston Kubogida qatnashgan.
## Manbalar
Kattaqoʻrgʻon (futbol klubi)

**Kattaqoʻrgʻon** – Samarqand viloyati Kattaqoʻrgʻon tumanining futbol klubi.

## Jamoa tarixi
Kattaqoʻrgʻon klubi turli yillarda Oʻzbekiston Birinchi ligasi va Oʻzbekiston ikkinchi ligasida faoliyat olib borgan. 2009-yilgi mavsumdan soʻng professional klub sifatida faoliyatini toʻxtatgan va havaskorlar darajasidagi Oʻzbekiston Ikkinchi ligasi Samarqand viloyati turniri va yoshlar oʻrtasidagi musobaqalarda ishtirok etgan. Klub Kattaqoʻrgʻon-Dinamo, Doʻstlik Kattaqoʻrgʻon, Miyonqol va Kattaqoʻrgʻon nomlari ostida oʻynagan.

### 2025-yil
2025-yilgi mavsum yakunida Oʻzbekiston Birinchi ligasi, gʻarbiy mintaqida gʻolib boʻlgan va yakuniy turnirda uchinchi oʻrinni olgan. Klub 2026-yilgi mavsum Oʻzbekiston Pro ligasida yuqori oʻrinlarni egallash uchun bir necha mashxur futbolchilar bilan shartnoma imzolagan.

## Joriy tarkibi

## Klub hodimlari

### Murabbiylar shtabi

## Jamoani boshqargan murabbiylar

## Izohlar

## Manbalar

## Havolalar

* FC Kattaqoʻrgʻon Transfermarkt saytidagi profili
Aleksandr Babkin

**Aleksandr Yevgeniyevich Babkin** (1955-yil 18-mart yoki 1956-yil 18-mart yoki 1954-yil 18-mart, Lyubertsi yoki Moskva) – sovet futbolchisi, rossiyalik futzal va futbol murabbiyi. Rossiyada xizmat koʻrsatgan murabbiy.

## Biografiya
Moskvaning „Dinamo“ yoshlar sport maktabi (1965—1968) va „Torpedo Lyubertsi“ (1969—1974) futbol jamoalarining yoshlar tarkibida taʼlim olgan. SSSR chempionatida quyi ligasidagi „Znamya Truda“ Orexovo-Zuevo (1975—1976), Kemerovoning „Kuzbass“ (1977), Angarskning „Angara“ (1977—1979), Pavlodarning „Traktor“ (1979), „Zorkiy“ Krasnogorsk (1980—1981), 1988—1993-yillarda „Iskra Lyubertsi“ jamoalarida oʻynagan.

Katta futbolda „Zorkiy“ (1982—1987) va „CHertanovo“ (1987—1992) yoshlar jamoalarida murabbiy boʻlib ishlagan. 1998—2000 yillarda Chertanovo ayollar jamoasini boshqargan.

1990-yillarning boshidan u Rossiyaning yetakchi futzal klublari, jumladan, Dina Moskva, Spartak / Novorus, KSM-24/GKI-Gazprom va boshqalar bilan ishlagan. Koʻp marotaba Rossiya chempioni (1992/1993, 1993/1994) va futzal boʻyicha Rossiya chempionatlari sovrindori, Rossiya kubogi (1992, 1993, 2000, 2002) va Rossiya Superkubogi (2001, 2003) gʻolibi boʻlgan.

2008-yilda Oʻzbekiston milliy futzal terma jamoasini bosh murabbiy sifatida Osiyo chempionatida boshqargan.

2009/2010-yilgi mavsumda u Rossiya birinchi divizioni futzal klubi „Sparta-Shchelkovo“ bosh murabbiyi boʻlgan. 2010-yilning 23-noyabrida u Rossiya Superligasi MFK Mitishchi klubiga bosh murabbiy vazifasini bajaruvchi etib tayinlandi. Keyinchalik jamoada besh yil davomida bosh murabbiy sifatida ishlagan. Klubda ishlash bilan bir vaqtda futzal boʻyicha Rossiya yoshlar terma jamoasi bosh murabbiyi boʻlgan (2011—2012).

## Manbalar

## Havolalar

* 
* BABKIN ALYeKSANDR YeVGYeNYeVICh
Yigiruvchi (futbol klubi)

**Yigiruvchi** – Jizzax viloyatining futbol klubi. 2005-yilgi Oʻzbekiston Kubogida qatnashgan.
## Manbalar
RSAC

**RSAC** (**Red Samara Automobile Club**, , ) – rus indi-rok guruhi.

## Diskografiya

### Studiya albomi

## Chart pozitsiyalari

* „NBA“ (2019)
*: TopHit: Eng yaxshi radio va YouTube xitlari – 1-oʻrin, eng yaxshi radio hits – 1-oʻrin
* „NBA“ (Rompasso Remix) (2019)

## Manbalar
Diskografiya Morgenshtern

**Diskografiya [[Morgenshtern]]** – Rossiyalik rap ijrochisi va musiqachisi Morgensternning diskografiyasi oltita studiya albomi, bitta mini-albom, uchta remiks albomi va 53 ta singlar (shu jumladan uchtasi mehmon sifatida) iborat.

## Albomlar

### Studiya albomi

### Mini albomlar

### Remix albomlar

## Musiqalar

### Bosh ijrochi sifatida

### Mehmon ijrochi sifatida

## Taklif etilgan mehmonning ishtiroki

## Video kliplar

### Ishtirok etish

## Manbalar
Registon (poyezd)

**„Registon“** – Toshkent – Samarqand va Samarqand – Toshkent yoʻnalishida haftasiga uch marta qatnovchi markali tezyurar poyezd. Samarqanddagi mashhur Registon maydoni nomi bilan atalgan.

## Tarixi
XX asr oxirida Samarqand uzoq tarix va madaniy merosga ega boʻlgan shahar sifatida dunyoning turli burchaklaridan tobora koʻproq sayyohlarni oʻziga jalb qila boshladi, biroq Toshkent yoʻnalishida qatnovchi poyezdlar Yevropa qulaylik standartlari va ergonomikaga javob bermay qoldi, bu takomillashtirilgan ergonomikaga ega va Yevropa standartlariga mos keladigan yangi, qulay poyezdlarni yaratishga olib keldi. Poyezd „Registon“ nomini oldi, u 6 ta vagon – 3 ta ekonom klass vagonlari, 2 ta biznes klass vagonlari va bar va bufetga ega 1 ta restoran vagonidan iborat. Birinchi qatnov 2003-yil 20-mayda amalga oshirilgan.

## Vagonning texnik xususiyatlari
61-4170 oʻrindiqli yoʻlovchi saloni vagoni yoʻlovchilarni temir yoʻl vokzallarining asosiy yoʻnalishlari boʻylab 1520 mm kalibrli, 200 km/soat tezlikda tashish uchun moʻljallangan. Vagonlarning dizayni yoritish, ergonomika, mikroiqlim, shovqin va tebranishlar, sanitariya meʼyorlari, hamda yongʻin xavfsizligi talablariga toʻliq javob beradi.

Vagon zanglamaydigan poʻlat plitalardan yasalgan boʻlib, bu korpusning konteyner ogʻirligini kamaytirish va taʼmirlash va tiklash ishlarisiz xizmat muddatini oshirish imkonini berdi.

Turbokompressorli konditsioner (2400 rpm) mikroprotsessorli qurilma yordamida issiq mavsumda vagondagi havo haroratini 24 ° C darajasida avtomatik boshqarishni taʼminlaydi.

Oynaning yangi dizayni va yangi issiqlik izolatsiyasidan foydalanish yuqori darajadagi ovozni yutish darajasini taʼminlaydi va issiqlik uzatish koeffitsiyentini kamaytiradi, bu esa oʻz navbatida energiyani tejash va qulaylikni oshiradi.

Poyezdning maksimal tezligi soatiga 160 km.

## Manbalar
Pavel Bezglyadnov

**Pavel Aleksandrovich Bezglyadnov** (1961-yil 5-yanvar, Moskva) – sovet va rus futbolchisi. Futbolchilik faoliyatidan soʻng futzalda ham bir muddat oʻynadi va keyinchalik futzal jamoalarida murabbiylik qilgan. Futzal boʻyicha xalqaro toifadagi Rossiya sport ustasi (1995).

## Biografiya
Zelenograd shahrining 2-sonli bolalar va oʻsmirlar sport maktabi va SSKA yoshlar sport maktabida dastlabki sport saboqlarini olgan. SSKA yoshlar sport maktabida Mixail Nikolaevich Perevalov murabbiyligi ostida oʻynadi.

U 1979-yilda „Krasnaya Presnya“ jamoasi tarkibida professional futbolda debyut qilgan. Yarim mavsum davomida u Moskvaning „Spartak“ klubi yoshlar jamoasi tarkibida oʻynadi. Deyarli oʻn besh yil davomida Bezglyadnov SSSR va Ukrainaning birinchi va quyi ligalari jamoalari tarkibida oʻynadi. 1993-yilda u „Zarya“ (Veliy Novgorod) futzal klubida mavsum oldi mashgʻulotlarida qatnashdi va futzal jamoasida oʻynay boshladi. U 1995/1996-yilgi mavsumni Yugorskning „MFC TTG“ jamoasida oʻtkazgan, keyinchalik u yerda murabbiy boʻlib ishlagan.

Uning qoʻl ostida futzal boʻyicha Oʻzbekiston terma jamoasi 2006 va 2007-yillardagi Osiyo chempionatlarida qatnashgan.

## Yutuqlar

* Futzal kubogi egalari kubogi sohibi: 1995
* Rossiya chempionatining kumush medali sovrindori: 2000/2001
* Rossiya mini-futbol chempionatlarining bronza medali sovrindori: 1995/1996, 1996/1997

## Havolalar

* Rossiya mini-futbol
* Pavel Bezglyadnov bilan suhbat
Okidaitōjima

, shuningdek **Oki Daitō Island** or **Oki-Daitō** yoki **Oki-no-Daitō** shaklida ham qoʻllanadi, lekin asosan  varianti keng qoʻllanadi. U Yaponiyaning Okinava provinsiyasi janubi-sharqida joylashgan Daitō orollari guruhidagi tashlandiq orol hisoblanadi. U Okinavaning Shimajiri tumanidagi Kitadaitō qishlogʻining bir qismi sifatida boshqariladi.

## Geografiyasi
Okidaitōjima nisbatan izolyatsiya qilingan marjon oroli boʻlib, arxipelagning eng katta oroli Minamidaitojimadan taxminan  janubda va Kitadaitōjima orolidan  janubda, prefektura markazi Naha shahridan  shimoli-gʻarbda joylashgan. Arxipelagdagi boshqa orollarda boʻlgani kabi, Okidaitōjima ham koʻtarilgan marjon atolli boʻlib, tik qirgʻoq boʻyidagi ohaktosh qoyalari (orolning sobiq qirgʻoqli marjon rifi) va tubsiz markazi (orolning sobiq lagunasi) mavjud. Orol taxminan uchburchak shakliga ega boʻlib, aylanasi taxminan  va maydoni  ni tashkil etadi. Eng baland nuqtasi dengiz sathidan  balandlikda joylashgan. 20-asrning boshlarida fosfat qazib olish boʻyicha keng koʻlamli operasiyalar amalga oshirilganligi hamda oʻnlab yillar davomida Amerika Qoʻshma Shtatlari dengiz kuchlari tomonidan bombardimon va oʻq otish poligoni sifatida ishlatilganligi sababli, oroldagi tuproq qatlami juda yomon ahvolda, daraxtlar ham oʻsmaydi.

## Iqlimi
Okidaitō nam subtropik iqlimga ega (Köppen iqlim tasnifi *Cfa*) boʻlib, yozi juda issiq, qishi esa yumshoq kechadi. Yil davomida yogʻingarchilik sezilarli darajada kuzatiladi; eng yomgʻirli oy iyun, eng quruq oy esa fevral hisoblanadi. Orol hududida tez-tez tayfunlar yuzaga keladi.

## Oʻz-oʻzini himoya qilish kuchlarining mashq poligoni
2013-yil oktabr oyi oxirida Okidaitōjima JSDF tomonidan olisdagi orollarni dushman hujumlaridan himoya qilish salohiyatini sinab koʻrish uchun jonli oʻt oʻchirish dengiz mashqlari va amfibiya desantlarini oʻz ichiga olgan JSDF tomonidan keng koʻlamli mashqlar oʻtkaziladigan joyga aylantirilishi eʼlon qilindi. Bu JSDF tomonidan oʻtkazilgan eng katta mashgʻulotlardan biri boʻlib, unda kamida 34,000 askar, kemalar va samolyotlar ishtirok eta oladi.

## Yana qarang

* Choʻl oroli
* Orollar roʻyxati

## Manbalar

## Havolalar

* Rasa Industries
* oceandots.com
* „Oʻz-oʻzini mudofaa kuchlari uzoq orolda keng koʻlamli urush oʻyinlariga tayyorlanmoqda“ *The Japan Times* /AFP-JIJI, 2013 yil 24 oktyabr
Akaki Shulaia

**Akaki Shulaia** (; 1996-yil 6-sentyabr) – gruziyalik futbolchi, yarim himoyachi pozitsiyasida oʻynaydi.

## Futbolchilik faoliyati
2023-yil yoz oyida Navoiyning „Qizilqum“ jamoasi bilan shartnoma imzolagan. 2026-yil Qirg'izistonning "Aziyagol" jamoasi bilan shartnoma imzolashi kutilmoqda.

## Yutuqlar

### Jamoaviy

##### Milliy musobaqalar

* Gruziya chempionati chempioni: 2019, 2020

## Manbalar

## Havolalar

* Akaki Shulaia Transfermarkt saytida
* Akaki Shulaia Soccerway saytida
Kitadaitōjima

, shuningdek **Kita Daitō**, **Kita-Daitō-shima** va **Kitadaitō shaklida ham qoʻllanadi**, Daitō orollari guruhining eng shimoliy qismidagi orol boʻlib, Filippin dengizi janubidagi Yaponiyaning Okinava prefekturasida joylashgan. Orol Shimajiri tumanidagi Kitadaitō qishlogʻining bir qismi sifatida boshqariladi. Orol butkul qishloq xoʻjaligiga asoslangan. Bu hududda plyajlar mavjud emas, ammo baliq ovlash uchun baliq ovlash porti, uchta parom dok va mahalliy parvozlar uchun aeroport (Kitadaito aeroporti) (aerport kodi „KTD“) faoliyat yuritadi.

## Geografiyasi
Kitadaitōjima nisbatan izolyatsiya qilingan marjon oroli hisoblanib, arxipelagning eng katta oroli Minamidaitojimadan taxminan  shimolda va Okinava shtatining Naxa shahridan  uzoqlikda joylashgan. Arxipelagdagi boshqa orollarda boʻlgani kabi, Kitadaitōjimada ham koʻtarilgan marjon atolli boʻlib, tik qirgʻoq boʻyidagi ohaktosh qoyasi (orolning sobiq qirrali marjon rifi) va botiq markazi (orolning sobiq lagunasi) mavjud. Orol taxminan oval shaklda boʻlib, aylanasi taxminan  ,uzunligi  va  ni tashkil qiladi. Eng baland nuqtasi dengiz sathidan  balandlikda joylashgan. Orolning ichki qismida bir nechta kichik chuchuk suv havzalari ham mavjud.

## Aholisi
Orol markazidagi qishloqda taxminan 660 nafar (2013-yil 1-iyun holatiga koʻra) aholi istiqomat qiladi.

### Iqlimi
Kitadaitōjima tropik yomgʻirli oʻrmon iqlimiga ega boʻlib (Köppen iqlim tasnifi *Af*), yozi juda issiq va qishi esa yumshoq kechadi. Kitadaitōjimada oʻrtacha yillik harorat  ni tashkil etadi. Yil davomida yogʻingarchilik miqdori sezilarli darajada boʻlib, eng seryogʻin oy – may, eng quruq oy esa – fevral hisoblanadi. Orolda tez-tez tayfunlar boʻlib turadi. Yillik oʻrtacha yogʻin miqdori  ga teng, shundan eng koʻp yomgʻir yogʻadigan oy sentyabr hisoblanadi. Avgustda eng yuqori harorat  atrofida va eng past harorat yanvarda, taxminan  atrofida boʻladi. Eng baland koʻrsatkich –  boʻlib, bu holat 2017-yil 7-sentabrda qayd etilgan. Eng past koʻrsatkich esa 2015-yil 15-fevralda aniqlangan va  ni tashkil qilgan.
## Galereya

File:Kitadaitou.jpg|Orolning ichki qismidagi qishloq.
File:Kitadaitou kitakaigan.jpg|Dengiz boʻyi


## Manbalar

## Havolalar
* rasmiy bosh sahifa
Slava Ukraini

„**Ukrainaga shon-sharaf!**“ (, ) — Ukraina suvereniteti va xorijiy agressiyaga qarshilik ramzi sifatida tanilgan Ukraina milliy salomidir. Bu Ukraina Qurolli Kuchlarining jangovar hayqiriqidir. Bu koʻpincha „Qahramonlarga shon-sharaf!“ degan javob bilan birga keladi. (, ).

Bu ibora birinchi marta 20-asrning boshlarida turli xil variantlarda paydo boʻlgan, u 1917 yildan 1921 yilgacha Ukraina mustaqillik urushi paytida ukrainaliklar orasida mashhur boʻlgan. „Qahramonlarga shon-shuhrat!“ birinchi marta Ukraina mustaqillik urushi paytida yoki 1920-yillarda Ukraina millatchilari ligasi aʼzolari orasida paydo boʻlgan.

1930-yillarda u oʻta oʻngchi Ukraina millatchilari tashkiloti (OUN) shiori sifatida keng tarqaldi, shuningdek, Sovuq urush davrida Gʻarbdagi ukrain diaspora guruhlari va qochqinlar jamoalari. Sovet Ittifoqida bu ibora Sovet va keyinchalik Rossiya hukumati tomonidan taqiqlangan va obroʻsizlangan. Bu ibora oxir-oqibat Ukrainada Sovet Ittifoqining qulashi munosabati bilan mustaqillik uchun kurashayotgan paytda yana paydo boʻldi. 2014 yilgi Ukraina inqilobi va Rossiya-Ukraina urushi paytida undan foydalanish yana qayta tiklandi, bu davrda u Ukrainada keng tarqalgan ramzga aylandi.

## Tarix

### Kelib chiqishi
Ukraina tarixchilari salomlashish ildizlari Taras Shevchenko asarlarida borligini taʼkidlaydilar. Shevchenko Osnovianenkoga 1840 yilgi sheʼrida „Ukraina shon-sharafi“ iborasini ishlatgan:

Birinchi boʻlib „Ukrainaga shon-sharaf!“ iborasining ishlatilishi maʼlum. „Dunyo boʻylab shon-shuhrat!“ (), Xarkovda 19-asr oxiri — 20-asr boshlarida Ukraina talabalar jamoasida sodir boʻlgan.

### Rossiyaning Ukrainaga bostirib kirishi

Bu ibora Ukraina askarlari va ularning tarafdorlari orasida Rossiyaning Ukrainaga bostirib kirishidan keyin ruhiy holatni koʻtarish uchun juda mashhur boʻldi. Bu shior butun dunyo boʻylab namoyishchilar tomonidan Ukraina bilan birdamlik uchun Rossiya elchixonalari va tegishli milliy hukumatlarga Rossiyani SWIFTdan chiqarib tashlash va Ukraina ustidagi havo hududini yopish kabi turli talablarga hamroh boʻlgan.

## Manbalar

## Bibliografiya

* 
* 
* 
*
Behbudiya kutubxonasi

**Behbudiya kutubxonasi** (*Kutubxonai Behbudiy*) – Mahmudxoʻja Behbudiy tomonidan Samarqandda tashkil etilgan kutubxona. Kutubxona 1908—1914-yillarda faoliyat yuritgan.

Behbudiyning ijobiy ishlaridan biri „Behbudiya“ kutubxonasining tashkil etilishi boʻldi. Behbudiy birinchilardan boʻlib Samarqandda kutubxona faoliyatini yoʻlga qoʻygan. 1908-yil 11-sentabrda Samarqand hokimining rasmiy ruxsati bilan ushbu kutubxona „Yangi rasta“da ochilgan. Biroq kutubxonaning ochilishi haqidagi xabar biroz avval chop etilgan. Bu haqda „Turkiston viloyatining gazeti“da xabar berilgan. 27 bobdan iborat boʻlgan dastur kutubxonaning barcha rasmiy masalalarini belgilab bergan. Kutubxonaga yillik aʼzolik badali 3 soʻmni tashkil etgan. Kutubxonaning asosiy maqsadi mahalliy musulmon yoshlari va madrasa talabalarini zamonaviy ilmlar bilan shugʻullanishga undash boʻlgan.

Kutubxona faoliyatida Mahmudxoʻja Behbudiyga jadid maʼrifatparvarlari Hoji Muin, Vasliy Samarqandiy va pedagog Abduqodir Shakuriylar yordam berib borgan. Ayni paytda kutubxona tuzilish jihatdan xilma-xil va boy fondga ega boʻlgan. Chet el davlatlarda nashrdan chiqqan dunyoviy va diniy kitoblar, suratli jurnallar hamda gazetalar, ensiklopediya, lugʻatlar, xarita va atlaslardan oʻqib foydalanish mumkin boʻlgan. Kutubxonadagi kitoblar fondi dastlab 200, keyinroq 225 jildga yetgan. Kutubxona kunlik 14 soat davomida faoliyat olib borgan. Ochilishidan 7 oy oʻtib, aʼzolari soni 125 kishiga yetgan. 1910-yillarga kelganda faoliyati susaya boshlagan. Bunga avvalo oʻlkadagi jadidlar va qadimchilar qaram-qarshiligi sabab boʻlgan. Mullalar ota-onalar bilan suhbatlashib, kofirxona sifatida u yerga borishni taqiqlab qoʻyishgan. 1912-yilda sanoqli kishi kutubxonadan foydalangan. 1914-yilga kelib moliyaviy qiyinchiliklar boshlanadi. 15 aʼzodan iborat yillik yigʻilish paytida kutubxonani saqlab qolish va iqtisodiy muammoni hal etish maqsadida spektakl qoʻyishga kelishib olinadi. Teatr tomoshalari ham qadimchilar tomonidan rad etilgach, Kutubxona faoliyati tugaydi. Behbudiy kutubxonani oʻzining uyiga koʻchiradi va uni Behbudiya kutubxonasi deb nomlaydi. Keyinchalik u yerda chet elda nashr qilingan kitoblarni sotishni ham yoʻlga qoʻyadi va ularning roʻyxati Oyna jurnalida eʼlon qilib boriladi.

Mahmudxoʻja Behbudiy qatl etilganidan soʻng kutubxona taqdiri bilan qiziquvchi hech kim topilmagan. „Turkiston“ gazetasida keltirilgan „Samarqanda Behbudiy kutubxonasi“ maqolasida keltirilishicha, kutubxonadan mas’ul ishchilar ham xabar olmay qoʻygan va 1500 dan ortiq (659 dona musulmoncha, 923 dona ruscha) kitoblar ahvoli nomaʼlumligicha qolgan.
## Manbalar
Lev Barshchevskiy

**Lev Semyonovich Barshchevskiy** (polyak tilida: *Leon Barszczewski*) (1849-yil 20-fevral, Varshava – 1910-yil 22-mart, Chenstoxova, Polsha qirolligi) – topograf, geolog, etnograf, arxeolog, tabiatshunos, Oʻrta Osiyo madaniyatshunosi, ilmiy tadqiqotchisi. Rossiya imperiyasining armiyasida xizmat qilgan.

## Hayoti
Lev Semyonovich Barshchevskiy 1849-yil 20-fevralda Varshavada tugʻilgan. Uning oilasi Suwałki shahridan boʻlib kelib chiqishi zodagonlarga borib taqaladi. 1825-yilda oilasi bilan Podlasie shahriga koʻchib oʻtdi. U erta yetim qolib, katta singlisi (uning katta akalari yanvar qoʻzgʻolonida qatnashgani uchun sudlangan, ularning taqdiri nomaʼlum) bilan Cherkassida yashagan.

Lev Barshchevskiy Kiyevdagi harbiy gimnaziyani tugatgandan soʻng, 1866-yilda Konstantinovskiy harbiy maktabiga oʻqishga kirdi, harbiy maktabni 1867-yilda tugatdi. Keyin Odessadagi kadet piyodalar maktabiga bordi. Tarix darsi vaqtida „polyaklar qoʻzgʻoloni“ haqida soʻralganda, u isyonchilarni himoya qildi, buning uchun u talabalar roʻyxatidan chiqarildi va kursant unvoni bilan Xerson viloyatidagi polkga oʻtkazildi. U yerda xorijiy tillarni va hunarmandchilikni oʻrgangan. Xersondaligi vaqtida akvarel rassomi va fotograf Nikolay Osipovdan fotografiya sanʼatini oʻrgangan.

1876-yilda Turkiston Rossiyaga qoʻshib olingandan soʻng Barshchevskiy oʻz ixtiyori bilan yangi qoʻlga kiritilgan hududlarga boradi va u yerda topografik boʻlimda xizmat qiladi. Barshchevskiy 1897-yilgacha asosan Samarqandda yashagan. 1880-yilda Irena Nedzvetskayaga uylandi. Uning boʻlinmasining vazifalari hududni oʻrganish, Xitoy va Afg'oniston yoʻnalishi boʻyicha strategik ahamiyatga ega yangi yoʻllarni yotqizishdan iborat edi.

Samarqanddagi tub aholining turmushi, urf-odatlarini oʻrgandi, ularning hayotini suratga oldi. U Zarafshon, Fondaryo, Iskandardaryo va Yagʻnob daryolari boʻylab sayohat qilgan, ular orqali Hisor tizmasi va Buxoro amirligiga olib boradigan soʻqmoqlarni oʻrgangan. U ilmiy ekspeditsiyalarning hammuallifi edi. Lev Barshchevskiy Samarqandning qadimiy xaroba shaharlaridan biri boʻlgan Afrosiyob shahrida arxeologik ishlarni amalga oshirgan. Qadimiy buyumlarning kolleksiyasini toʻplagan. To'plangan kolleksiyaning bir qismini yigʻib Samarqanddagi Oʻzbekiston madaniyati va sanʼati tarixi davlat muzeyiga asos solgan va bir qismini fransuzlarga sotib yuborgan. Savdodan tushgan pulga Samarqand yaqinida koʻmir konini qurgan.

Sankt-Peterburgdagi Rossiya geografiya jamiyati va Moskvadagi hayvonlar va oʻsimliklarni oʻrganish boʻyicha Rossiya imperatori jamiyati aʼzosi edi.

1897-yildan u Siedlce shahrida boʻlib, u yerda piyodalar polkiga qoʻmondonlik qilgan. Rus-yapon urushida qatnashgan. 1906-yildan nafaqaga chiqqan. Oʻz joniga qasd qilgan. U Chenstoxovadagi Kule qabristoniga dafn etilgan. 1995-yilda uning qabri oilasi tomonidan Varshavadagi Starie Povazkiga koʻchirildi.

## Manbalar