open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Muhayzna neft koni

**Muhayzna neft koni** – Ummon Sultonligining Vusto muhofazasida joylashgan neft koni. Konda kuniga 120.00 bochka neft ishlab chiqariladi.

Muhayzna aeroporti aynan Muhayzna neft koniga xizmat koʻrsatuvchi aeroport hisoblanadi.

## Manbalar

## Havolalar
* Oxy – Bizning biznesimiz – Neft va gaz – Yaqin Sharq mintaqasi – Ummon
* Ummon sultonligi Muxayzna neft koni
* A Barell Full – Mukhaizna neft koni
* OOCEP – Mukhaizna 
* Ummon neft kompaniyasi – Mukhaizna konsessiyasida neft qidirish va qazib olish
Nasim bogʻi

**Nasim bogʻi** Ummon Sultonligi poytaxti Maskat shahriga yaqin Sib va Barka viloyatlari oʻrtasida joylashgan bogʻ boʻlib, u yerda akvarium, koʻl, sharshara, arab va yapon bogʻlari, shuningdek, labirintga oʻxshash yoʻlaklar va oʻyin maydonchalari mavjud.

## Manbalar
UzBAT

**„UzBAT“** – (, ) – millionlab oʻzbek isteʼmolchilariga tamaki va nikotinli mahsulotlarni taqdim etuvchi multikategoriyali Oʻzbekiston-Britaniya qoʻshma korxonasi. BAT kompaniyasi Oʻzbekiston bozoriga 1994-yilda kirib kelgan va 1000 dan ortiq xodimga ish oʻrinlari yaratib bergan. Oʻzbekistonga BAT 400 million AQSh dollaridan ortiq investitsiyalari kiritgan.

„BAT Uzbekistan“ portfeliga Kent, Pall Mall, Rothmans, Lucky Strike, Dunhill kabi anʼanaviy nikotin mahsulotlarining mashhur xalqaro brendlari, shuningdek, yangi avlod mahsulotlari – glo qizdirilgan tamaki tizimi, Neo qizdirilgan tamaki stiklari, Vuse vapelari va VELO nikotinli snyus kiradi.

2023-yilning 15-dekabriga koʻra „UzBAT“ aksiyadorlik jamiyatining ustav fondi 75,018 mlrd soʻmni tashkil etadi
## Tarixi
1994-yil 20-iyunda yopiq aksiyadorlik jamiyati shaklidagi „UZBAT A. O.“ QK O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 309-sonli qarori bilan tashkil
etilgan.

1998-yil 28-aprel kuni UZTABAKning aksiyadorlari ushbu korxonaning nomini „UZBAT A. O“ deb oʻzgartirishgan.

2005-yil 21-may kuni „UZBAT A. O“ QK Aksiyadorlarning yillik umumiy yigʻilishida „UZBAT A. O“ QK yopiq aksiyadorlik jamiyatidan „UZBAT A. O“ QK ochiq aksiyadorlik jamiyatiga aylantirilgan.

1997-yil Samarqand sigaret zavodi (SSF) ishga tushirildi.

1998-yil Urgut fermentatsiya zavodini (UFZ) modernizatsiya qilingan.

2009-yil BAT Uzbekistan Ajoyib biznes yutuqlari va British American Tobacco kompaniyalar guruhi strategiyasini amalga oshirishga qoʻshgan hissasi uchun „Oltin Barg“ mukofoti bilan taqdirlangan. Shuningdek, BAT Uzbekistanning BAT guruhida dunyodagi eng yaxshi kompaniya sifatida tan olinishigan.

2019-yil BAT Uzbekistan kompaniyasi Yevropaning Top Employer instituti tomonidan toʻrtinchi marotaba „Top Employer“ („Eng yaxshi ish beruvchi“) sertifikati bilan taqdirlangan.

2020-yil Kompaniyaning „British American Tobacco Uzbekistan“ brendi „BAT Uzbekistan“ sifatida yangilandi.
## Filiallari
* AJ „UZBAT A. O.“ QK Samarqand Boʻlimi – „Samarqand Sigaret Fabrikasi“;
* AJ „UZBAT A. O.“ QK Urgutdagi Boʻlimi.
## Rahbariyat

## Manbalar
Qantab

**Qantab** – Ummon Sultonligining shimoli-sharqiy qismidagi poytaxt shahar Maskatda joylashgan qishloq. Hududdagi Qantab plyaji mashhur sayyohlik maskanlaridan biri hisoblanadi.

IX asrdagi savdo yelkanli kemasi nusxasi boʻlgan Maskat javohiri ham aynan Qantabdagi anʼanaviy kemasozlik hovlisida qurilgan.

## Manbalar
Çepkenli (Harran)

**Chepkenli** – Shanliurfa viloyatining Harran tumaniga qarashli mahalla.
## Tarixi
Chepkenli ilgari maʼmuriy boʻlinma sifatida qishloq boʻlgan boʻlsa, 2012-yilgi qonun oʻzgarishidan keyin mahallaga aylandi.

## Aholisi

## Manbalar

#
Sarsenbay Seytnazarov

**Sarsenbay Erjanovich Seytnazarov** (1961-yil 1-aprel, Taxtakoʻpir tumani, Qoraqalpogʻiston Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasi) – fermer, sobiq senator, Oʻzbekiston Qahramoni (2011).

## Mehnat faoliyati
Mehnat faoliyatini 1981-yil Taxtakoʻpir tumanidagi 27-mexanizatsiyalashgan kolonnada ishchi sifatida boshlagan. Bu yerda 1983—1985-yillar davomida qurilish boʻyich master vazifasini bajargan. 1985-yildan esa „Maqpalkoʻl“ nomli yoshlar sholichilik brigadasini boshqaradi. Brigada uning rahbarligi ostida bir qator yutuqlarga erishadi.

2000-yilda 647 gektar maydonda oʻzining „Tayimbet“ nomli fermer xoʻjaligini tashkil etgan. Bu yerda asosan paxta, shuningdek, kungaboqar, joʻxori yetishtirilgan. 2004-2005-yillarda sholichilik, 2006-yildan sholining suvli yerida esa baliqchilik bilan ham shugʻullangan.

2007-yilgi „Tashabbus-2007“ tanlovida Sarsenbay Setnazarov „Eng yaxshi fermer“ nominatsiyasida gʻoliblikni qoʻlga kiritib, „Matiz“ avtomobiliga ega boʻlgan.

Shuningdek fermer bir qator xayriya ishlariga ham hissa qoʻshgan. Taxtakoʻpir tumanidagi koʻprik, maktablar taʼmirida va aholini moddiy qoʻllab-quvvatlash ishlarida boshchilik qilgan.

2011-yilda „Oʻzbekiston Qahramoni“ unvoni bilan taqdirlangan, shuningdek xuddi shu yili Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisiga senator etib tayinlangan.

2013-yildan Qoraqalpogʻiston fermerlar kengashi raisi.

## Oilasi
Uylangan, bir qiz, ikki oʻgʻli bor. Turmush oʻrtogʻi – Perdexan Esimbetova. Qizi – Nargiza Toshkent davlat pediatriya insistitutining Nukus filialini bitirib, Nukus davlat pediatriya birlashmasida shifokor boʻlib ishlaydi. Katta oʻgʻli – Yusup Qoraqalpoq davlat universitetini tamomlagan, kenja oʻgʻli esa Pekindagi kollejda turizm mutaxassisligi boʻyicha taʼlim olgan.

## Mukofotlari
2007-yil – „Tashabbus-2007“ tanlovida „Eng yaxshi fermer“ nominatsiyasida gʻolib, „Matiz“ avtomobili sohibi;

2011-yil 23-abgust – *Oʻzbekiston mustaqilligini mustahkamlash, uning jahon miqyosidagi shon-shuhratini yuksaltirish, islohotlarni yanada chuqurlashtirish borasida davlat va xalq oldidagi ulkan xizmatlari, ishlab chiqarish sohasidagi uzoq yillik fidokorona mehnati hamda yosh avlodni vatanparvarlik va xalqparvarlik ruhida tarbiyalashga qoʻshgan katta hissasi uchun* – „Oʻzbekiston Qahramoni“ unvoni – „Oltin yulduz“ medali bilan bilan taqdirlangan.

## Yana qarang
*Oʻzbekiston Qahramonlarining roʻyxati
## Adabiyotlar
*
## Manbalar
Afsonalar vodiysi bogʻi

**Afsonalar vodiysi bogʻi** – Namangan shahrida joylashgan tematik bogʻ, 2019-yilda ochilgan. Bogʻ Namangan shahridagi sobiq Mashrab bogʻi oʻrnida barpo etilgan. U shahar hududidagi yirik istirohat maskanlaridan biri hisoblanadi.

## Tarixi

Afsonalar vodiysi bogʻi „Namangan-Istiqlol bogʻi MChJ“ tomonidan Namangan shahridagi sobiq Mashrab bogʻi oʻrnida 155 gektar maydonda 2018-yilda qurilish ishlari boshlangan boʻlib, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning 2018-yildagi Namangan viloyatiga tashrifi vaqtida bogʻning loyihasi bilan yaqindan tanishgan. Bogʻning nomlanishi ham ushbu tashrif doirasida Shavkat Mirziyoyev tomonidan „Afsonalar vodiysi“ deb nom berishni taklif qildi.

Bogʻ loyihasining umumiy qiymati 123 mln dollarga teng boʻlib, bundan 102 mln dollari taʼsischi tomonidan ajratildi. 2019-yilga kelib, bogʻning bir qismi foydalanishga topshirildi.

## Bogʻ inshootlari
### Akvapark
Bogʻ hududida 10 ta xizmat va 5 ta texnik binolar, 16 ta basseyn va 7 ta turli suv attraksionlaridan iborat yopiq va ochiq akvapark mavjud.

### Yusufxon oʻgʻli Qosimxon jome masjidi

Afsonalar vodiysi bogʻining yana bir diqqatga sazovor inshootlaridan biri boʻlgan Yusufxon oʻgʻli Qosimxon jome masjidi bir vaqtning oʻzida 15 ming namozxon ibodat qilishi mumkin. Masjid 2021-yilda „DOME+Partners“ turk loyihalash kompaniyasi tomonidan qurib, foydalanishga topshirilgan.

### Tomosha charxpalagi

2024-yilda ishga tushirilgan tomosha charxpalagi balandligi 92 metrga teng boʻlgan, O‘zbekistondagi eng katta charxpalak hisoblanadi. 54 ta kabinaga ega boʻlgan mazkur charxpalak bir vaqtning oʻzida 216 kishiga xizmat koʻrsata oladi.

## Yana qarang
* Bobur bogʻi

## Izohlar

## Manbalar
Qadhayt

**Qadhayt** – Ummon Sultonligining janubi-gʻarbidagi Dofar gubernatorligida joylashgan qishloq.

## Manbalar
Sulton Qobus porti

**Sulton Qobus porti** (ilgari *Mino Qabus* nomi bilan tanilgan) – Ummon Sultonligining Maskat shahrida joylashgan eng yirik port. Dastavval Qobus ibn Said Saidning salafi Said bin Taymur tomonidan „Buyuk Muttra“ rejasining bir qismi sifatida ishlab chiqilgan portning qurilishi 1970-yillarda yakunlangan. Ushbu port SAOG Port Services Corporation tomonidan boshqariladi.

Transport va kommunikatsiyalar vazirligi 2014-yilning 31-avgustida ushbu port kruiz kemasi portiga aylantirilishidan oldin tijorat faoliyatini toʻxtatganini maʼlum qilgan. Yuk tashish operatsiyalari Suhordagi Suhor sanoat porti zimmasiga topshirilgan. Hukumat bunga sabab qilib Maskatdagi tirbandlik bilan bogʻliq muammolarni keltirib oʻtgan.

Ummon qirollik yaxtalari otryadi aynan Sulton Qobus portida joylashgan.

## Manbalar
Alagöz (Hınıs)

**Alagʻoz** – Erzurum viloyatining Xinis tumaniga qarashli qishloq mahallasi.

## Tarixi
Mahalla 1928-yildan beri shu nomga ega. 1993-yilda katta shaharga aylangan Erzurumda 2012-yilda 6360-sonli qonun bilan barcha qishloqlarning yuridik shaxsi bekor qilindi. Bu qishloq ham Xinis munitsipalitetining mahallasiga aylandi.

## Geografiyasi
Mahalla Erzurum shahar markazidan 157 km, Hınıs shahar markazidan 7&nbsp;km uzoqlikda joylashgan. Mahalla Hınısning gʻarbida joylashgan boʻlib, qishloq orqali tuman markazi bilan bevosita bogʻlangan.

## Aholisi

## Manbalar

## Tashqi havolalar
Konakyeri (Pazaryolu)

**Konakyeri** – Erzurum viloyatining Pazaryoʻlu tumanidagi qishloq mahallasi.

## Tarixi
Mahallaning eski nomi 1642-yilda qayd etilgan.&nbsp;Asli arman boʻlgan **Koʻksor** 1928 va 1946-yillardagi yozuvlarda **Kösgor** yoki **Koskor** sifatida tilga olingan.

Ilgari Erzurum viloyatining Ispir tumani bilan bogʻlangan qishloq 1989-yilda Erzurum viloyatining yangi tashkil etilgan Pazaryoʻlu tumaniga ulangan. 1993-yilda katta shaharga aylangan Erzurumda 2012-yilda 6360-sonli qonun bilan barcha qishloqlarning yuridik shaxsi bekor qilindi. Bu qishloq ham Pazaryolu munitsipalitetining mahallasiga aylandi .

## Geografiyasi
Mahalla Erzurum shahar markazidan 160 km uzoqlikda,&nbsp; Pazaryolu tumani markazidan 38&nbsp;km uzoqlikda joylashgan. Mahalla Pazaryoʻlining janubi-gʻarbiy qismida joylashgan boʻlib, Bayındır, Köşeyolu va Karakoʻch mahallalari orqali tuman markaziga bogʻlangan.

## Aholisi

## Manbalar
Toʻra Narziyev

**Toʻra Ikromovich Narziyev** (1954-yil 10-yanvar – Jondor tumani, Buxoro viloyati, Oʻzbekiston Sovet Sotsialistik Respublikasi) – sobiq irrigator, Oʻzbekiston Qahramoni (2009), hozirda nafaqada.
## Hayoti va mehnat faoliyati
1954-yil 10-yanvar – Oʻzbekiston Sovet Sotsialistik Respublikasi Buxoro viloyati Jondor tumanining Qorovul qishlogʻi (hozirgi Oʻzbekiston Respublikasi Buxoro viloyati Jondor tumani) da tavallud topgan.

1971—1972-yillarda ekskavator mashinistlarini tayyorlash boʻyicha kurslarini tugatgan. Keyingi faoliyatida akasi Kamol Narziyevdan ekskavatorchilik koʻnikmalarni oʻrgangan. 1974-yilda Buxoro viloyatidagi
„Amu-Buxorokanalqurilish“ aksiyadorlik jamiyatiga ekskavatorchi sifatida ishga kirgan. Buxoro viloyatidagi irrigatsiya va melioratsiya suv inshootlarini qurish va tamirlashda koʻp yillik mehnat faoliyatini olib borgan. 2014-yili nafaqaga chiqqan.

2002-yili „Oʻzbekiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan irrigator“, 2009-yilda esa „Oʻzbekiston Qahramoni“ unvonlari bilan mukofotlangan. Toʻra Narziyev ushbu mukofot bilan taqdirlanganini eshitgan voqeani:„Qumsulton“ zovurida ishlardim. Qum barxanlari va siyrak butalardan iborat choʻl. Shamol koʻz ochirmaydi. Quyosh atrofda olov sepgandek, ekskava­tor tinimsiz ishlab turibdi. Shu payt mashinist yordamchisi chaqirib, uyali telefonini uzatib, „Oʻgʻlingiz Nurali bilan gaplashing, aytayaptiki, siz Qahramon boʻlibsiz“ dedi deb eslaydi.

2014—2019-yillarda Xalq deputatlari Buxoro viloyati kengashi deputati sifatida ish olib borgan.  
## Oilasi
Oilali. Turmush oʻrtogʻi – Xosiyat Narziyeva. Ikki oʻgʻil, toʻrt qizning otasi.
## Mukofotlari
1. 2002-yil – „Oʻzbekiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan irrigator“,

2. 2009-yil – *Vatan mustaqilligini mustahkamlash, jahon miqyosidagi shon-shuhratini yuksaltirish, islohotlarni yanada chuqurlashtirish borasida davlat va xalq oldidagi ulkan xizmatlari, ishlab chiqarish sohasidagi uzoq yillik qahramonona mehnati hamda yosh avlodni vatanparvarlik va xalqparvarlik ruhida tarbiyalashga qoʻshgan katta hissasi uchun* – „Oʻzbekiston Qahramoni“ unvoni.

## Yana qarang
* Oʻzbekiston Qahramonlarining roʻyxati
## Adabiyotlar
* 
## Manbalar
Çatkale (Tekman)

**Chatkale** — Erzurum viloyatining Tekman tumanidagi qishloq mahallasi.

## Tarix
Mahallaning eski nomi,&nbsp;1928-yil yozuvlarida&nbsp;**Birlashtiruvchi**&nbsp;va kurdchada "mêrgêzer" so'zi&nbsp;Bu "sariq o'tloq" degan ma'noni anglatadi .

1993-yilda katta shaharga aylangan Erzurumda 2012-yilda 6360-sonli qonun bilan barcha qishloqlarning yuridik shaxsi bekor qilindi. Bu qishloq ham Tekman munitsipalitetining mahallasiga aylandi .

## Geografiya
Mahalla Erzurum shahar markazidan 97 kilometr uzoqlikda joylashgan , Tekman tumani markazigacha 19&nbsp;km uzoqlikda . Mahalla Tekmanning janubi-sharqida joylashgan boʻlib, qishloq orqali tuman markazi bilan bevosita bogʻlangan .

## Aholi

## Manbalar

## Tashqi havolalar
Hududiy elektr tarmoqlari

** „Hududiy elektr tarmoqlari“ AJ** (, ) – elektr energiyani isteʼmolchilarga yetkazib beruvchi tashkilot.

Oʻzbekiston Respublikasida 2024-yil 1-yanvar holatiga koʻra, elektr energiyasi isteʼmolchilarining umumiy soni – 8 089 339 kishini, shundan 433 217 nafari – yuridik va 7 656 307 nafari – maishiy isteʼmolchilarni trashkil etadi.

2023-yilga koʻra, AJ tomonidan isteʼmolchilarga 64,0 mlrd.kVt/soat elektr energiyasi yetkazib berilgan.

## Rahbariyat
* Ulugʻbek Mustafoyev – aksiyadorlik jamiyati boshqaruvi raisi;
* Izbosarov Agzam Fahriddinovich – aksiyadorlik jamiyati boshqaruv raisining Elektr tarmoqlaridan foydalanish boʻyicha birinchi oʻrinbosari;
* Gaybullayev Alvar Keldiyorovich – AJ boshqaruv raisining transformatsiya, investitsiya, innovatsion rivojlanish, raqamlashtirish va axborot texnologiyalari masalalari boʻyicha birinchi oʻrinbosari;
* Askarov Asrorjon Akramovich – AJ boshqaruv raisining iqtisodiyot boʻyicha oʻrinbosari;
* Nosirov Dilshod Baxadirovich – AJ boshqaruv raisining kapital qurilish boʻyicha oʻrinbosari;
* Alimardonov Oybek Jumakulovich – AJ boshqaruv raisining rejim va kadrlar boʻyicha oʻrinbosari.

## Manbalar
Qarn Alam aeroporti

**Qarn Alam**  – Ummon Sultonligining Qarn Alam shahriga xizmat koʻrsatuvchi aeroport boʻlib, shahardan  shimoli-gʻarbda joylashgan.

## Manbalar

## Havolalar

* Bizning aeroportlarimiz – Ummon 
* Katta doira xaritasi – Qarn Alam
* OpenStreetMap – Qarn Alam
* Fallingren – Qarn Alam
Nurcan Baysal

**Nurjon Baysal** (1975–yilda tugʻilgan) – Turkiyadagi kurd jurnalisti boʻlib, Diyarbakırda yashaydi. 2018–yilda u 2018-yilda u Front Line Defenders, irlandiyalik inson huquqlari tashkiloti tomonidan „Xavf ostidagi Inson Huquqlari Himoyachilari“ nomi bilan Global Laureate (Global Mukofoti) sifatida tan olingan.

## Taʼlimi
Baysal Anqara universiteti siyosatshunoslik fakultetida tahsil olgan va Bilkent universiteti xalqaro munosabatlar boʻlimida magistrlik darajasini olgan.

## Hayoti
2010–yilda Baysal ayollar Jahon sammiti jamgʻarmasining (WWSF) qishloq hayotidagi ayollar ijodi uchun mukofotini qoʻlga kiritdi. U Diyarbakir mintaqasidagi ayollarning imkoniyatlarini kengaytirishga intilayotgan „Oʻzyegin jamgʻarmasi Qishloq hayotini taʼminlash dasturi“ni asos solganligi uchun mukofotni oldi. 2012–yilda Baysal qishloqni rivojlantirish borasidagi faoliyati uchun „Turkiyaning oʻzgarganlar“ mukofotiga ham sazovor boʻldi.

Baysal Diyarbakir Siyosiy va Ijtimoiy Tadqiqotlar Instituti (DISA) asoschisi. Front Line Defenders tashkilotidan oʻz mukofotini qabul qilib olgan Baysal bolaligida qiynoqqa solingan kurd huquq faoli, Turkiya Inson huquqlari jamiyati Diyarbakir boʻlimi rahbari Vedat Aydinning dafn marosimida turk harbiylari hujumiga guvoh boʻlganini tasvirlab berdi. 1991–yilda oʻldirilgan. Mukofot 2018–yilning may oyida Dublin qasrida BMTning inson huquqlari boʻyicha oliy komissari oʻrinbosari Keyt Gilmor tomonidan topshirildi.
2018–yilning yanvar oyida Baysal Turkiyaning janubi-sharqidagi Diyarbakir shahridagi uyida turk politsiyasi tomonidan hibsga olingan edi. Human Rights Watch tashkiloti uning Turkiyaning Suriyaning Afrindagi harbiy amaliyotini tanqid qilgan tvitlari tufayli hibsga olinganini maʼlum qildi. U The Journalga bergan intervyusida bir kuni kechqurun uning uyiga kalashnikov qurolli xavfsizlik kuchlari bostirib kirganini aytdi va „Avvaliga biz buni zilzila deb oʻylagandik. Ular bizning eshigimizni taqillatishga harakat qilishdi.“ Fevral oyida u yozgan maqolasida „Turk xavfsizlik kuchlarini haqorat qilish“da alohida ishda aybdor deb topildi. U oʻn oylik qamoq jazosiga hukm qilingan boʻlsa-da, Front Line Defendersga koʻra, „u besh yil ichida jinoyatni takrorlamaslik sharti bilan ozod qilingan“.

Baysal Turkiyada BMT Taraqqiyot dasturida ishlagan va İletişim nashriyoti bilan turk tilida 4 ta kitob chop etgan. U Turkiyaning Ahval axborot sayti uchun ham jurnalist. U, shuningdek, T24 va OpenDemocracy tomonidan nashr etilgan va Geynrix Böll fondi maslahatchisidir.

2019–yil iyun oyida Baysal 2012–yilda ishtirok etgan Demokratik Jamiyat Kongressi (DTK) yigʻilishi munosabati bilan qisqa muddatga hibsga olindi va keyin qoʻyib yuborildi. 2019–yil oktabr oyida Baysalning uyiga 30–40 nafar turk politsiyasi bostirib kirdi, u chet elda boʻlganida, uning ijtimoiy tarmoqdagi postlari tufayli Turkiyaning Suriyadagi hujumini tanqid qilgan.

2020–yilda u Turkiyadagi COVID–19 pandemiyasini yoritgani uchun hibsga olindi, sudga olib kelindi va soʻroq qilindi, ammo ayblov eʼlon qilinmadi.

## Manbalar
Qaysad

**Qayshod** () – Ummon Sultonligining janubidagi Vusto muhofazasi Al-Jazer shahrida joylashgan qishloq. 2020-yilgi maʼlumotlarga koʻra, qishloq aholisi 37 kishini tashkil qiladi.

## Manbalar
Blata l-Bajda

**Blata l-Bajda** – Vallettaga boradigan yoʻlda, Maltaning Hamrun shahri atrofidagi hudud.

Eʼtiborga molik binolar orasida, „Moʻjizaviy medal“ ayoliga bagʻishlangan ibodatxona va Avliyo Iosifning opa-singillari tomonidan boshqariladigan Sent-Jozef maktabi mavjud. Spencer yodgorligi ham shu hududda joylashgan.

Mariya Regina Qizlar oʻsmirlar litseyini Blata l-Bajda shahrida joylashgan. Bu maktab Malta markazidan kelgan 1000 dan ortiq talabalarni oʻqitadi.

## Yana qarang

* Spencer yodgorligi
## Manbalar
Qarsit

**Qarsit** – Ummon Sultonligining janubi-gʻarbidagi Dofar gubernatorligida joylashgan qishloq.

## Manbalar
Daħlet Qorrot

**Daħlet Qorrot koʻrfazi** – Maltaning Gozo shahri shimolida, Qala va Nadur oʻrtasida joylashgan kichik koʻrfaz. Plyaj yozda toshloq, qishda esa suv oʻtlari bilan qoplangan holda boʻladi. Ushbu koʻrfazda yumshoq ohaktoshdan qurilgan bir nechta qayiq uylarini koʻrish mumkin. Tosh qoldiqlari bilan toʻlganligi Daħlet Qorrotni geologik issiq nuqtaga aylantiradi.

U oʻz nomini 19-asrda boʻrondan panoh topish uchun koʻrfazga kirgan „Qorrot“ kemasi nomidan olgan. Malta tilidagi „daħlet“ soʻzi kirish maʼnosini bildiruvchi „daħal“ feʼlidan kelib chiqqan.

## Manbalar
Mselliet

**Mselliet** () Malta shimolidagi Mġarr va Sankt-Pol koʻrfazi chegaralarida joylashgan hududdir. U asosan qishloq xoʻjaligi yerlaridan iborat boʻlib, Mselliet vodiysi () ham shu hududda joylashgan.


## Manbalar
Pwales

**Pwales** - Maltaning Sent-Pol ko'rfazida joylashgan aholi punkti. Bu hudud vodiy bo'lgan botqoq yerlari sabab shunday nomlangan va lotincha *palus* so'zidan kelib chiqqan bo'lib, botqoqlik degan ma'noni anglatadi. Bu yerda Is-Simar qoʻriqxonasi, bir necha ferma uylari va cherkov joylashgan. Oxir-oqibat, suv-botqoq zonasi Wales shahzodasi sharafiga Britaniya hukmronligi davrida P.Wales nomini olgan. P.Wales nimani anglatishini bilmay, maltaliklar bu ismni Pwales deb talaffuz qilishgan va shundan buyon hudud shu nom bilan tanilgan.
## Manbalar
Qarn Alam

**Qarn Alam** – Ummon Sultonligining Gʻaba shahri yaqinida joylashgan neft va gaz koni boʻlib tanilgan qishloq. Hudud Mahout, Duqm, Masirah oroliga yaqin joyda joylashgan.

Qarn Alam aeroporti aynan Qarn Alam hududiga xizmat koʻrsatadi.

## Manbalar
Kappara

**Il-Kappara** – Maltadagi qishloq, San-Ġvann, Sent-Julian va Gzira oʻrtasida joylashgan. Kappara San-Ġvannning bir qismi hisoblanadi.

## Kapparadagi binolar

* Antonio Bosio oʻrta maktabi
* Chiswick House maktabi
* Taʼ Ċieda minorasi
* Taʼ Xindi fermasi
## Manbalar
Magħtab

**Magħtab** – Maltaning Naxxar shahrida joylashgan qishloq. Magħtab asosan Maltadagi eng katta poligoni bilan mashhur. 2004-yilda Malta Yevropa Ittifoqiga qoʻshilganidan buyon poligon yopilgan. Yopiq poligonni qayta tiklash ishlari davom etmoqda.

*Il-Widna* akustik koʻzgusi  balandlikda joylashgan. Ġebel San Pietru tepaligi ham Magħtab chegarasi hududiga toʻgʻri keladi.

2021-yil dekabr oyida aholi yangi qazilgan tosh va qurilish chiqindilaridan yangi „chiqindi togʻ“ paydo boʻlgan.

## Manbalar
Raʼs Sajir

**Raʼs Sajir** () balandligi  boʻlgan dengiz qoyasi, Ummon Sultonligining Dofar gubernatorligida joylashgan. Qoyalar Shat shahri yaqinida boʻlib, Arab dengiziga qaraydi. Arabiston yarim orolining bu hududi Harif deb nomlanuvchi yozgi mussonni boshdan kechirmoqda. Yoz oylarida Raʼs Sajir landshafti yashil rangga burkanadi, bu esa Arabiston mintaqasining aksariyat hududi uchun odatiy hol hisoblanmaydi. Tarixda Raʼs Sajir Qizil dengiz, Fors koʻrfazi va Hindiston oʻrtasidan oʻtadigan dengiz savdogarlari uchun diqqatga sazovor joy boʻlib kelgan.

## Manbalar
Għar ix-Xiħ

**Għar ix-Xiħ** (tarjimasi: *Chol gʻori* yoki *Shayx gʻori* yoki *boshliqning qarorgohi*) – Xewkijadagi sobiq gʻor boʻlib, u Maltaning Gozo shahri Mġarr ix-Xini hududiga qarashli. Bu yerda miloddan avvalgi 2-asrdan buyon odamlar yashab kelgan va 2009-yildan yana odamlar koʻchib kela boshlagan. Gʻor vodiyning ogʻzida joylashgan.

Gʻorning tarixidagi eng asosiy voqea 1583-yilda boʻlgan. Odamlar oʻsha vaqtda gʻordan foydalangan mashhur sudya haqidagi afsonaga ishonishgan. Yaqin atrofdagi yana bir gʻor il-Ħabs (qamoqxona) deb nomlanadi.

Gʻorning tagida bronza davridan to kech Rim davrigacha boʻlgan artefaktlar topilgan. Keyinroq bu yerdagi tom olib tashlangan.
## Manbalar

## Havolalar
* Nazoratchi
* Ghar ix-Xix (Gozo) qazish loyihasi
* UOM Ghar ix-Xih qazish ishlari 2007-yil
Kyaukkyi

**Kyaukkyi** — Myanmaning Kachin shtati Bhamo tumanidagi Shwegu shaharchasida joylashgan qishloq.

## Manbalar

## Havolalar
* Maplandia.com saytida sunʼiy yoʻldoshdan olingan tasvir
Ħal Far

**Ħal Far** – Maltadagi eng yirik sanoat mulki. U Maltaning janubiy chekkasida, Birzebbuġa, Safi va Zurrieq aholi punktlari orasida joylashgan.

Ilgari Ħal Farda RAF Hal Far aerodromi joylashgan boʻlib, u Qirollik dengiz floti xizmatida boʻlganida HMS Falcon nomi bilan ham tanilgan. Aerodrom 1954 va 1955-yillarda AQSh dengiz floti VP-11 eskadroni tomonidan har yili olti oylik sayohat uchun foydalanilgan. VP-11 12 ta samolyotdan iborat edi. Roʻyxatga olingan xodimlar aeroportdan uncha uzoq boʻlmagan Quonset kulbalarida yashashgan.

Uchish-qoʻnish yoʻlagini hali ham koʻrish va harakatlanish mumkin, bu esa Maltalik drag-poygachilarni undan drag-mobil poygalari uchun ishlatishga imkon yaratadi. Aerodromning bir qismi, shu jumladan angar qochqinlar va boshpana izlovchilar uchun hibsxonaga aylantirilgan.

Bu hududda tarixiy *Ħasan* gʻori, Wardija minorasi va dunyodagi ikkinchi yirik Playmobil zavodini ham topish mumkin.
## Manbalar
Għar Lapsi

**Għar Lapsi** – Maltaning Siġġiewi yaqinidagi joylashgan kichik koʻrfaz. U Moviy Grottodan 1 km janubi-gʻarbda joylashgan.
Is-Salina

**Salina** – Maltadagi qishloq. Salina Baħar iċ-Ċagħaq, Magħtab, Naxxar va Sent-Pol koʻrfazi bilan chegaradosh. Salina, asosan, tuz tavalari va Salina katakombalari bilan mashhur. *Salini* soʻzi maltacha *tuzli tovalari* degan maʼnoni anglatadi.

## Is-Salinidagi zonalar

* Tal-Latmija
* Salini koʻrfazi
* San Mikiel
## Manbalar
Rabkut

**Rabkut** () – Ummon Sultonligining janubi-gʻarbidagi Dofar gubernatorligi Zumrayt shahrida joylashgan qishloq. 2020-yilgi maʼlumotlarga koʻra, qishloq aholisi 931 kishini tashkil qiladi. Hududda mintaqaviy barqarorlikni saqlash maqsadida „Sea Soldier 2017“ – yillik harbiy mashgʻulotlar oʻtkazilgan.

## Demografiyasi
2020-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 505 nafar erkak (54,5%) va 424 nafar ayol (45,5%) istiqomat qiladi. Shulardan 806 nafari (86,6%) Ummon Sultonligi fuqaroligiga ega edi. 359 kishi (59%) 0-14 yoshgacha, 549 kishi (59%) 15-64 yoshgacha va 23 nafari esa (2,5%) 65+ yoshni qayd etadi.

## Manbalar
Is-Simar

**Simar qoʻriqxonasi** – Pwales vodiysidagi qoʻriqxona boʻlib, Maltaning Sent-Pol koʻrfazi Xemxija hududida joylashgan. Sunʼiy botqoqli yashash muhiti 1990-yillarda BirdLife Malta koʻngillilari tomonidan tashlandiq botqoqlik hududida yaratilgan.

Qoʻriqxona 1996-yildan buyon xalqaro ahamiyatga ega boʻlgan Ramsar suv-botqoq yerlari, 2006-yildan beri qoʻriqlanadigan qushlar qoʻriqxonasi va 2008-yil martidan buyon hamjamiyat ahamiyatiga ega boʻlgan Is-Simar maxsus muhofazasi hududida barpo etilgan.

## Yana qarang

* Chadwick koʻllari
* Buskette bogʻlari
## Manbalar
Minelli

**Luisa Ionela Luka** (1988-yil 22-avgustda tugʻilgan) – **Minelli** taxallusi bilan tanilgan, ruminiyalik qoʻshiqchi va qoʻshiqnavis. Minelli 2019-yilgi „Mariola“ singli bilan shuhrat qozondi, ushbu singl Ruminiya Airplay 100 chartida birinchi oʻrinni egalladi. Keyinchalik, 2021-yilda Rampampam singli koʻplab hududlarda xitga aylandi.

## Hayoti va karyerasi

Luisa Ionela Luka 1988-yil 22-avgustda tugʻilgan. 2004-yilda u Buxarestga koʻchib oʻtdi va 2006-yildan 2009-yilgacha Wassabi guruhining aʼzosi boʻldi. Ular 2007 yilda Ruminiyani  *[[Eurovision qoʻshiq tanlovi]]*da Morandi bilan birga „Crazy“ va „Do the Tango with Me“ qoʻshiqlarini oʻsha yilgi milliy finalga taqdim etishga harakat qilishdi.

## Manbalar
Għar Qawqla

**Għar Qawqla** – Maltadagi Gozo orolida Marsalforn yaqinida joylashgan ohaktosh shakllanishidan hosil boʻlgan hudud. Ilgari u materik bilan bogʻlangan tabiiy arka boʻlgan, ammo 20-asrda bu arka qulab tushgan. *Marsalforn* nomi qisman Għar Qawqla eng mashhurlaridan biri boʻlgan hududning tabiiy dengiz gʻorlariga ishora qilib, *forna* soʻzidan olingan boʻlishi mumkinligi taxmin qilinadi. Għar Qawqla qirgʻoqdan taxminan  uzoqda joylashgan.

Bugungi kunda arkadan faqat  ustun aqlanib qolgan. Bugungi kunda undan mahalliy aholi ham, sayyohlar ham dengizga sakrash uchun tramplin sifatida foydalanishadi. Yaqin atrofda sayoz tabiiy hovuz joylashgan. Bu hudud, shuningdek, shoʻngʻuvchilar orasida mashhur joy. U asosan oʻquv maqsadlarida ishlatiladi.
## Manbalar
RAFO Masira aeroporti

**RAFO Masira**  – Ummon Sultonligining Masira orolida joylashgan harbiy aeroport.

## Imkoniyatlari
Aeroport dengiz sathidan  balandlikda joylashgan. Aeroport ikkita asfalt-beton uchish-qoʻnish yoʻlagiga ega: birinchi 07/25 yoʻlak oʻlchami 2574x45 metr (8445 ft × 148 ft) hamda ikkinchi 17/35 yoʻlagi oʻlchami 3050x45 metr (10007 ft × 148 ft).

## Aviakompaniyalar va yoʻnalishlar

## Manbalar

## Havolalar

* Masirah, Ummon, GlobalSecurity.org saytida
Namlenkawng

**Namlenkawng** — Myanmaning Kachin shtati Bhamo tumanidagi Shwegu shaharchasida joylashgan qishloq.

## Manbalar

## Havolalar
* Maplandia.com saytida sunʼiy yoʻldoshdan olingan tasvir
Għajn Barrani

**Għajn Barrani** (tarjimasi: *Chet elliklar bahori*) – Maltaning Gozo shahri shimolida, Marsalforndan Ramla koʻrfaziga qadar joylashgan qoyalardan iborat hudud. Hudud tekis relef, qoyalar va gil qiyaliklardan iborat.

U joylashuvining yopiqligi tufayli, yashirin plyajga ega.

## Tarixi
1551-yilda Gozo istilosi paytida Usmonli turklari Għajn Barrani buloqlaridan olingan chuchuk suv tufayli oʻz galeyalari bilan mazkur hududda toʻxtab qolishgan. *Għajn Barrani* nomi ushbu voqeadan kelib chiqqan deb taxmin qilinadi.

## Yovvoyi tabiati
Għajn Barrani hududida turli xil mahalliy daraxtlar oʻsadi, jumladan, nok, olxoʻri, zaytun daraxtlari va uzum toklari. Qoyaliklar yon bagʻirlarida Hyoseris frutescens*,* Matthiola incana*,* Trifolium squamosum, Ononis oligophylla, Juncus acutus, Darniella melitensis va Atriplex halimus kabi bir qator endemik turlar ham uchraydi.

## Himoya qilinish holati
Għajn Barrani Natura 2000 tomonidan qoʻriqlanadigan hudud sifatida roʻyxatga olingan.

## Galereya

Fayl:Ghajn_Barrani_4.jpg|alt=Passage view of Għajn Barrani|Għajn Barraning ko'rinishi
Fayl:Ghajn_Barrani_2.jpg|alt=Flat terrain in Għajn Barrani|Għajn Barranidagi tekis yer
Fayl:Ghajn_Barrani_1.jpg|alt=Landscape in Għajn Barrani|Għajn Barrani landshafti


## Yana qarang

* Għajn Tuffieħa
## Manbalar
Rahn

**Rahn** – Ummon Sultonligining janubi-gʻarbidagi Dofar gubernatorligida joylashgan qishloq.

## Manbalar
Għajn Tuffieħa

**Għajn Tuffieħa** – Maltaning Mġarr shahrida joylashgan koʻrfaz va qizil qumli plyaj. Koʻrfaz Oltin koʻrfazidan  janubda joylashgan. Bu yer Oltin koʻrfazga qaraganda tinchroq va koʻpincha maltaliklarning oʻzlari, shuningdek, ayrim sayyohlargina tashrif buyurishadi. Ushbu plyajga kelish uchun 200 qadamlik zinapoya orqali tepadan tushish kerak. Għajn Tuffieħa koʻrfazining gʻarbidagi qoyalarning tepasida 1637-yilda qurilgan eski mudofaa minorasi joylashgan. Bu Knights Hospitaller’dan Grand Master Jovanni Paolo Lascaris tomonidan qurilgan yetti minoradan biridir. 

Hudud nomi shuningdek*, Olmaning koʻzi* deb tarjima qilingan, ammo Maltadagi „Għajn“ bilan boshlanadigan boshqa joylarning standart formatidan keyin bunday boʻlishi ehtimoldan yiroq emas.

Għajn Tuffieħa koʻrfazining kirish zinapoyasi etagida Singita Miracle Beach kafesi bor.
Fayl:Ghajn_Tuffieha_Tower_(1).jpg|alt=The Għajn Tuffieħa Tower.|Għajn Tuffieħa minorasi.
Fayl:Playa_de_Riviera,_isla_de_Malta,_Malta,_2021-08-23,_DD_69-88_HDR_PAN.jpg|alt=Panoramic view.|Ko'rfazning panoramik ko'rinishi.
Fayl:Għajn_Tuffieħa_Tower_and_Bay.JPG|alt=The bay with the tower on the headland.| Minora.

## Yana qarang
* Għajn Barrani
## Manbalar

## Havolalar

* ''Maltavista.net'' saytida Għajn Tuffieħa koʻrfazining rasmlari
* ''MaltaUcovered.com'' saytida Għajn Tuffieħa koʻrfaziga tashrif buyurish boʻyicha maslahatlar

Koordinatalar :
Ras al-Had aeroporti

**Ras al-Had aeroporti**  Ummon Sultonligining ash-Sharqiya mintaqasida joylashgan aeroport boʻlib, Ras al-Had shahridan taxminan 30 km janubda joylashgan. Aeroportni qurish ishlari 2011-yilda boshlangan va 2018-yil dekabrda yakunlangan, biroq bugungi kunda ham ushbu aeroportdan foydalanilmaydi.

Aeroport Arab dengizi sohilidan  ichki tomonda joylashgan. Sur aeroporti VOR-DME (Ident: **SUR**) Ras al-Had aeroportidan  shimoli-gʻarbda joylashgan.

## Manbalar

## Havolalar

* OpenStreetMap – Ras Al Hadd aeroporti
* Ummon turizm loyihasi 
* Ras Al Hadd mintaqaviy aeroporti
Għasri vodiysi

**Għasri vodiysi** () – Maltaning Gozo orolidagi dengiz kanyoni. Dara Għasri qishlogʻiga tomon quruqlikka chiqib boradi. Vodiy oʻzining sokin plyaji bilan mashhur, uning balandligi  ni tashkil etadi. Dengizga faqat ikki tomoni baland qoyalar boʻlgan tor gʻor yoʻli orqali kirish mumkin. Vodiyning chekkasida, suv osti gʻorining yonida, odatda, Malta tuz tavalari mavjud va ulardan qachonlardir foydalanilgan deb ishoniladi. Bu sayyohlar va gʻavvoslar orasida mashhur boʻlgan yakka plyajni ham oʻz ichiga oladi.

## Tarixi
18-asrda Wied il-Għasrining ichki qismi Maltalik soatsozga tegishli boʻlib, u dengizdagi gʻorning kirish qismida quduq qazishga qaror qilgan va bugungi kunda Għar il-Qamħ (tarjimasi. Don gʻori) deb nomlanuvchi hududni yaratgan.
## Manbalar
Ninu gʻori

**Ninu gʻori** – Maltaning Gozo shahri Xagħra hududida joylashgan gʻor. Ninu gʻori mahalliy aholi Jozef Rapa tomonidan 1888-yilda xususiy uy ostida quduq qazish paytida aniqlangan. Ninu gʻori yana bir yer osti obyekti boʻlgan Xerri’s Grottoʻ ga yaqin joylashgan.

Gʻor yuqori marjon ohaktoshida hosil boʻlgan. U juda koʻp tabiiy stalaktit va stalagmitlarga, shuningdek, bir nechta heliktitlarga ham ega. Ushbu shakllanishlarning aksariyati quruq, atrofdagi jinslar bilan bir xil rangga ega, ammo bir nechta yarim shaffofdir.

Unda sodali somonlar ham boʻlgan, lekin ular yoʻq boʻlib ketgan.

Gʻorga spiral zinapoyadan 4 m pastga tushish orqali kiriladi, u taxminan 20 m dan 8 m gacha boʻlgan katta xona bilan tugaydi. Ninu gʻori elektr chiroqlari bilan yoritilgan va butun yil davomida jamoatchilikka ochiq turadi.
## Manbalar
Ras id-Dawwara

**Ras id-Dawwara** – Maltaning Rabat shahridagi goʻzal qoyalar, shu jumladan Dingli qoyalari boʻylab joylashgan geografik hudud. Mazkur joyda dengiz sathidan biroz yuqorida joylashgan bir nechta gʻorlar mavjud.

## Tarixi
1942-yilda xiyonat uchun qatl etilgan fashist josusi Carmelo Borg Pisani bu yerga Herkules operatsiyasiga tayyorgarlik koʻrish uchun muvaffaqiyatsiz josuslik missiyasi doirasida tashrif buyurgan.
## Manbalar
Ġebel San Pietru

**Ġebel San Pietru** – Maltaning Għargħur shahridagi Għargħur tepaligida joylashgan tepalik. U dengiz sathidan 150 metr (492 ft) balandlikda joylashgan. Chet elliklar uni **Dunyoning choʻqqisi** deb atashadi, mahalliy aholi esa uni **L-Anċirietka** deb nomlashgan. Mahalliy aholi va sayyohlar koʻpincha bu yerga sayr qilish uchun tashrif buyurishadi.

Għaxqet L-Għajn – tepalikdan oʻtadigan asosiy yoʻldir.

## Yana qarang

* Malta geografiyasi
## Manbalar
Ta' Dmejrek

**Taʼ Dmejrek** Maltaning eng baland nuqtasi boʻlib, Dingli qoyalarida joylashgan. U dengiz sathidan 253 metr (830 fut) balandlikda joylashgan.

## Yana qarang

* Malta geografiyasi
* Maltaning ekstremal nuqtalari
* Yevropa davlatlarining eng baland nuqtalari roʻyxati
## Manbalar

## Havolalar

* Togʻ prognozi boʻyicha „TaʼDmejrek – toqqa chiqish, piyoda yurish va toqqa chiqish“
* Peakbagger-da „Dingli Cliffs, Malta“
Fomm ir-Riħ

**Fomm ir-Riħ** (*shamol ogʻzi* degan maʼnoni anglatadi) – Malta orolining gʻarbiy qismidagi Mġarr chegarasida joylashgan kichik koʻrfaz. Hudud vertikal qoyalar va toshli plyaj bilan qiziqarli landshaftni yaratadigan yoriq chizigʻi orqali ajratilgan. Bundan tashqari, plyaj orqasida gʻayrioddiy sinklinal ham mavjud.

Koʻrfaz Malta orollaridagi eng hayratlanarli manzara va turli geologik maskanlardan birini hosil qiladi.

Sokin toshli plyajga jamoatchilikning noqonuniy yoʻl orqali kirishi taqiqlangan. Sohilga kirish tik qoyaning yon tomonidagi tor yoʻl orqali amalga oshiriladi.

Bu hudud, shuningdek, oʻzining uyasini koʻrfaz va dengiz hududidan balandda quradigan Malta chuchuk suv qisqichbaqasi bilan mashhur.

17-asr oʻrtalarida Fomm ir-Riħ yaqinida Blat Mogħża minorasi qurilgan, ammo 18-asrda minora qulab tushgan va qayta tiklanmagan.

## Arava izlari
Ras-il-Pellegrinda, Fomm-ir-Riħ koʻrfazidan shimoldagi qoyalarda, jar tepasidan chiqib ketadigan hayratlanarli arava izlari topilgan.
## Manbalar

## Havolalar

* WWF – Natura 2000 yangi Yevropa Ittifoqiga aʼzo davlatlar ''Maltada (Fomm Ir-Rih va Syncline 103-betda)''
* Malta Vista ''Fomm Ir-Rix koʻrfazi va Syncline tasviri''
Rustaq aeroporti

**Rustaq aeroporti**  Ummon Sultonligining Rustaq shahriga xizmat koʻrsatuvchi aeroport boʻlib, Afgʻonistonga RAF samolyotlari va boshqa harbiy strategik punktlarni joylashtirish posti sifatida ham tanilgan. Rustaq – Ummon qoʻltigʻidagi port shahar boʻlib, aeroport qirgʻoqdan  ichkarida joylashgan.

Aeroportning uchish-qoʻnish yoʻlagi uzunligi . Sib aeroporti VOR-DME (Ident: **MCT**) Rustaq aeroportidan  sharqda joylashgan.

## Manbalar

## Havolalar

* Bizning aeroportlarimiz – Rustaq aeroporti 
* OpenStreetMap – Al Mussanah aviabazasi
Pandin

**Pandin** — Myanmaning Kachin shtati Bhamo tumanidagi Shwegu shaharchasida joylashgan qishloq.

## Manbalar

## Havolalar
* Maplandia.com saytida sunʼiy yoʻldoshdan olingan tasvir
Steinberg Cubase

**Cubase** — MIDI formatida musiqa yozish, tartibga solish va tahrirlash uchun Steinberg tomonidan ishlab chiqilgan dastur.

## Mashhur foydalanuvchilar
Baʼzi taniqli foydalanuvchilar orasida:

## Manbalar

## Havolalar

*
Imperipoles

**Emperipoles** - boshqa hujayra sitoplazmasida bir hujayraning mavjudligi hisoblanadi. Bu atama yunoncha soʻzdan olingan (en ichki, *peripoleomai* aylanadi). Emperipoles – bu odatda keng tarqalmagan biologik jarayon va bu fiziologik yoki patologik boʻlishi mumkin.

Bu *peripolesis* bilan bogʻliq boʻlib, bunda bir hujayra boshqa hujayra bilan bogʻlangan boʻladi.

## Sinflashtirish
Emperipolesis ikki xil toifaga boʻlinadi:

# Gemapoetik hujayralarning megakariotsitlar tomonidan oʻtkazib yuborilishi, masalan, gematolimfoid kasalliklar (Hodgkin kasalligi, leukemiya, oʻta va xronik mieloid leukemiya , Hodgkin limfomi, mieloproliferativ kasalliklar, mielodisplastik sindrom)
# Rosay-Dorfman kasalligining belgilaridan biri boʻlgan gistiositlar tomonidan hujayralarni yutib yuborilishi.

## Boshqa Holatlar
Bu turli sharoitlarda koʻrinadi:

* Autoimmun gepatit.
* Leykotsitlar qon oqimidan endoteliy hujayralari orqali toʻqimalarga koʻchib oʻtadi, bu jarayon transellular migratsiya deb ham tanilgan va diapedesis (parasellular migratsiya) ga oʻxshaydi.

Fayl:Emperipolesis_-_a_band_neutrophil_inside_a_megakaryocyte.jpg|alt=Emperipolesis: a band neutrophil inside a megakaryocyte (Wright-Giemsa, 100x, oil).|Emperipolesis: megakariotsiit ichida neytrofil band (Wright-Giemsa, 100x, moy).
Fayl:Rosai-dorfman.jpg|alt=Emperipolesis in Rosai-Dorfman disease highlighted by S-100 staining.|Rosai-Dorfman kasalligi imperipolesisS-100ranglash bilan bilan aniqlanadi.
Fayl:Emperipolesis.jpg|alt=Emperipolesis: Megakaryocyte containing a segmented neutrophil, stained with a May-Grünwald Giemsa stain.|Imperipolesis: May-Grünwald Giemsa lekasi bilan to'ldirilgan,segmentlangan neytrofili bo'lgan megakariotsit.


## Shuningdek qarang

* Gemofagotsit sindromlari
* Fagosit
* Simbiogenez

## Adabiyotlar

* http://dictionary.reference.com/browse/emperipolesis
* https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articlerender.fcgi?tool=pmcentrez&artid=4316366
* https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/1577151/
* https://journals.lww.com/ajsp/abstract/2010/09000/primary_rosai_dorfman_disease_of_bone__a.12.aspx
* https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articlerender.fcgi?tool=pmcentrez&artid=8299324

## Manbalar
Samandarbek Joʻrabekov

**Samandarbek Joʻrabekov** () – oʻzbekistonlik futbolchi. Oʻzbekiston Superligasining „Mshʼal“ futbol klubi darvozaboni.

## Manbalar
Bulbouretral bezlar

**Bulbouretral bezlar**, shuningdek, ingliz anatomisi  nomidan **Kuper bezlari** deb ham nomlanadi (taxminan 1666-1709). Erkaklar jinsiy sistemasidagi ikkita kichik ekzokrin bezlar, yumaloq shaklda, qattiqroq va diametri 0,3 – 0,8 sm boʻladi. Bulbouretral bezlar siydik chiqarish nayining parda qismi orqasida, oraliqning chuqur koʻndalang mushagi ichida, urogenital diafragmaning pardasining ikki qatlami oʻrtasida, perineal chuqurlikning chuqurligida joylashgan. Ular siydik chiqarish kanali sfinkterning membranasi mushaklarining koʻndalang tolalari bilan qoplangan.

## Tuzilishi
Bulbouretral bezlar murakkab alveolyar-naychali bezlar hisoblanadi. Har bir noʻxat oʻlchamidagi bez tolali qobiq bilan qoplangan bir nechta lobullardan iborat. Har bir boʻlakchada ustunli epiteliy hujayralari bilan qoplangan bir qator klasterlar mavjud boʻlib, ular boshqa boʻlakchalar yoʻllari bilan qoʻshilib, bitta chiqish kanalga ochiladi. Bu kanal uzunligi taxminan 2,5 sm boʻlib, jinsiy olatni tagidagi siydik yoʻlida ochiladi. Bulbouretral bezlarning chiqarish kanallari qisman bir qatorli, qisman koʻp qatorli va qatlamli epiteliy bilan qoplangan. Inson qarigan sari bu bezlar oʻlchami ham asta-sekin kichrayadi.

Bulbouretral bezlarning sekretor boʻlimlari koʻplab kengayishlarga ega (*alveolalar*). Kengaygan alveolalarda shilimshiq ajratuvchi hujayralar (*ekzokrinotsitlar*) koʻpincha tekislangan shaklga ega. Boshqa boʻlimlarda esa kubik yoki prizmatik shaklga ega. Ekzokrinotsitlarning yadrolari asosda joylashgan. Bu hujayralar shilimshiq tomchilar va kristallga oʻxshash uchli tayoq shaklidagi qoʻshimchalarni oʻz ichiga oladi (bunday qoʻshimchalar bezlarning boʻshligʻida ham uchraydi). Sekretor boʻlimlar orasida silliq muskul hujayralari toʻplamlarini oʻz ichiga olgan boʻshashgan tolali biriktiruvchi toʻqima qatlamlari mavjud.

Bulbouretral bezlar  shoxlari orqali qon bilan taʼminlanadi. Venoz qonning chiqishi jinsiy olatni lampochkasining venalari orqali sodir boʻladi.

## Bulbouretral bezning vazifasi
Jinsiy qoʻzgʻalishni boshdan kechirayotgan erkaklarda har bir bez tiniq, yopishqoq sekretsiya (eyakulyatsiya oldidan) chiqaradi. Bu suyuqlik gidroksidi boʻlib, koʻplab fermentlar va shilimshiqlarni oʻz ichiga oladi. U sperma oʻtishi uchun siydiq chiqaru nayini moylashda yordam beradi, siydik yoʻllarining shilliq qavatini siydik tirnash xususiyatidan himoya qiladi. Siydik yoʻlidagi kislotali siydik izlarini zararsizlantiradi va siydik qoldiqlarini yoki begona narsalarni chiqarb tashlashga yordam beradi. Bulbouretral bezlar tomonidan ajratilgan pre-eyakulyatsiya hajmi bir necha tomchidan 5 ml yoki undan koʻp mlgacha oʻzgarishi mumkin.

## Manbalar
Azim Latipov

**Azim Shukurovich Latipov** (1951-yil 6-iyun, Shofirkon tumani, Buxoro viloyati, Oʻzbekiston SSR – 2025-yil 6-iyun, Shofirkon tumani, Buxoro viloyati, Oʻzbekiston) – fermer, chorvachilik mexanigi, Oʻzbekiston Qahramoni (2002).
## Hayoti va mehnat faoliyati
1951-yil 6-iyun Oʻzbekiston Sovet Sotsialistik Respublikasi Buxoro viloyati Shofirkon tumani (hozirgi Oʻzbekiston Respublikasi Buxoro viloyati Shofirkon tumani) da tavallud topgan.

Mehnat faoliyatini 1971-yilda chorvachilik mexanigi sifatida jamoa xoʻjaligida boshlagan. Buxoro viloyatida paxtachilik, gʻallachilik, chorvachilik sohalarda faoliyat yuritgan. Dehqonchilikda esa eski qovun navlarini qayta yaratish, hosildorlikni oshirish kabi faoliyat bilan ham shugʻullangan. 1996—2007-yilarda Buxoro jamoa xoʻjaligi lavozimida faoliyat yuritgan.

1996-yil „Shuhrat medali“, 2002-yilda „Oʻzbekiston Qahramoni“ unvoni bilan taqdirlangan. Uch bora Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senati aʼzoligiga saylangan.

Fermer bir qator xayriya ishlari bilan ham shugʻullanib keladi.

2004—2019-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senatining Agrar, suv masalalari va ekolo­giya qoʻmitasi aʼzosi sifatida faoliyat olib borgan. 2004-yildan Xalq deputatlari Buxoro viloyati kengashi deputati boʻlgan. 2025-yil 6-iyun kuni vafot etgan.
## Oilasi
Oilali. Bir oʻgʻil, toʻrt qizning otasi.
## Mukofotlari
1. 1996-yil – „Shuhrat medali“,

2. 2009-yil – *Vatan mustaqilligini mustahkamlash, jahon miqyosidagi shon-shuhratini yuksaltirish, islohotlarni yanada chuqurlashtirish borasida davlat va xalq oldidagi ulkan xizmatlari, ishlab chiqarish sohasidagi uzoq yillik qahramonona mehnati hamda yosh avlodni vatanparvarlik va xalqparvarlik ruhida tarbiyalashga qoʻshgan katta hissasi uchun* – „Oʻzbekiston Qahramoni“ unvoni.

## Yana qarang
Oʻzbekiston Qahramonlarining roʻyxati
## Adabiyotlar

## Manbalar
Mahir Ünsal Eriş

**Mahir Ünsal Eriş** (1980-yil 20-oktabrda tugʻilgan) – qisqa hikoyalari, romanlari va tarjimalari bilan tanilgan zamonaviy turk yozuvchisi.

## Yozuvchilik karyerasi
Erişning birinchi hikoyalar toʻplami „Bangır Bangir Ferdi Chalıyor Evde“ 2012-yilda nashr etilgan. Uning ikkinchi kitobi „Olduğum Kadar Güzeldik“ ham hikoyalar toʻplami boʻlib, 2014-yilda Sait Faik qisqa hikoyalar mukofotiga sazovor boʻlgan.

2015-yilda nashr etilgan „Dunya Bu Kadar“ nomli birinchi romanida Eriş hikoya qilishning yangi usullarini oʻrganib chiqdi hamda hikoya va zamonaviy adabiyotga boʻlgan qiziqishini aks ettirdi. Uning soʻnggi hikoyalar toʻplamlari „Sarıyaz“ va „Qora Yarisi“ 2019-yilda, bir vaqtning oʻzida nashr etilgan. 2020-yilda Eriş „Gaip“ nomli seriyali romanini yozgan.

## Bibliografiyasi
### Qisqa hikoyalari
* *Bangir Bangir Ferdi Çalıyor Evde*, Istanbul, 2012, İletişim Yayınlari
* *Olduğu Kadar Güzeldik*, Istanbul, 2013, İletişim Yayınlari
* *Sarıyaz, Istanbul*, 2019, Can Yayınları
* *Kara Yarısı, Istanbul*, 2019, Can Yayınları

### Romanlari
* *Dünya Bu Kadar*, Istanbul, 2015, İletişim Yayınlari

### Tasviriy romanlari
* *Öbürküler*, Istanbul, 2017, Karakarga
* *Diğerleri*, Istanbul, 2020, Karakarga

### Seriyali romanlari
* *Gaip*, 2020, Storytel

## Manbalar

## Havolalar
* Muallif sahifasi (adabiyot agentligi)
Sedah

**Sedah** () – Ummon Sultonligining janubiy qismidagi Dofar gubernatorligi Salala shahridan 30–40 km uzoqlikda joylashgan qirgʻoq boʻyidagi shaharcha. Hududda bir nechta supermarketlar, doʻkonlar, maktablar va kollejlar, shuningdek, Sogʻliqni saqlash vazirligi tomonidan boshqariladigan politsiya boʻlimi va sogʻliqni saqlash markazi mavjud. Shahar Taqa, Mirbat va Zumrayt shaharlari bilan avtomobil yoʻllari orqali bogʻlangan.

## Manbalar
Sad (qishloq)

**Sad** – Ummon Sultonligining shimoli-sharqiy qismidagi Maskat shahrida joylashgan qishloq.

## Manbalar
Sahalnavt

**Sahalnavt** – Ummon Sultonligining janubi-gʻarbiy qismidagi Dofar gubernatorligida joylashgan qishloq.

## Manbalar
Ernest Hemingway: Selected Letters, 1917–1961

***Ernest Hemingway: Selected Letters, 1917–1961 -*** Ernest Hemingway vafotidan keyin kubadagi uyidan topilgan va undan kelgan xatlardan iborat kitob boʻlib, Hemingwayning tarjimai holi Carlos Baker tomonidan tahrirlangan.

Hemingway sermahsul muxbir boʻlgan va 1981-yilda uning koʻplab xatlari Charles Scribner’s Sons nashriyoti tomonidan nashr etilgan. Hemingway 1958-yilda oʻz ijrochilariga xatlarini nashr etmaslikni soʻragan boʻlsa-da, 1979-yilda uning rafiqasi Mary Hemingway maktublarni nashr etishga qaror qilgan.

## Manbalar
Saruq

**Saruq** – Ummon Sultonligining shimoli-sharqiy qismidagi poytaxt shahar Maskatda joylashgan qishloq.

## Manbalar
Kemalpaşa tumani, Artvin

**Kemalpasha tumani** - Turkiyaning Artvin viloyatining tumanlaridan biri. Uning markazi Kemalpaşa shahri hisoblanadi. Uning maydoni 74 km2 bo'lib, aholisi 8 974 kishi (2021).[3]   Tuman  2017-yilda tashkil etilgan. Bu Qora dengiz sohilida joylashgan Sarp/Sarpi shahrida Gruziyaning chegara o'tish joyida joylashgan.

## Tarkibi
Kemalpasha tumanida bitta shahar va 12 ta qishloq bor:

* Kemalpaşa

 
* Akdere
* Çamurlu
* Dereiçi
* Gümüşdere
* Karaosmaniye
* Kayaköy
* Kazimiye
* Köprücü
* Liman
* Osmaniye
* Sarp
* Üçkardeş

## Manbalar

# İlçe Belediyesi , Turkey Civil Administration Departments Inventory. Retrieved 30 January 2023.
# 
# 
# Tebliğ NO: 2017/2, Resmî Gazete, 1 November 2017.
# Köy , Turkey Civil Administration Departments Inventory. Retrieved 30 January 2023.
Bayat tumani, Afyonkarahisar

**Bayat tumani**- Turkiyaning  Afyonkarahisar viloyatidagi tumanlardan biri. Uning markazi Bayat shahri hisoblanadi. Uning maydoni 411 km2 bo'lib, aholisi 7687 kishi (2021).&nbsp;

## Tarkibi:
Bayat tumanida bitta shahar bor:
Bayat
Bayat tumanida 12 ta qishloq bor:
 
* Akpınar
* Aşağıçaybelen
* Çukurkuyu
* Derbent
* Eskigömü
* İmrallı
* İnpınar
* Kuzören
* Mallıca
* Muratkoru
* Sağırlı
* Yukarıçaybelen
Çukuryayla (Tekman)

**Çukuryayla** – Erzurum viloyatining Tekman tumanidagi qishloq mahallasi.

## Tarixi
Mahallaning eski nomi 1928-yildagi yozuvlarda **Quyi Basdok** boʻlib, „Bastok“ soʻzi kurdchada „qichqiriq“ degan maʼnoni anglatadi.

1993-yilda katta shaharga aylangan Erzurumda 2012-yilda 6360-sonli qonun bilan barcha qishloqlarning yuridik shaxsi bekor qilindi. Bu qishloq ham Tekman munitsipalitetining mahallasiga aylandi.

## Geografiyasi
Mahalla Erzurum shahar markazidan 110 km, Tekman tumani markazidan 33 km uzoqlikda joylashgan. Mahalla Tekmanning janubi-gʻarbiy qismida joylashgan boʻlib, Kırıkhan tumanidagi 7,8 km qishloq yoʻli orqali Kayaboğaz tumani orqali borish mumkin.

## Aholi

## Manbalar

## Tashqi havolalar