Ramazon oyi (taqvim oyi)

**[[Ramazon]]** ( , **) Islom taqvimining toʻqqizinchi oyi boʻlib, Islom dini paygʻambari Muhammad (s.a.v) ga Qur’onda nozil qilingan deb ishoniladi .

Ramazon oyida roʻza tutish Islomning besh arkonidan biridir. Ramazon oyini musulmonlar kunduzi tongdan quyosh botguncha roʻza tutishadi. Islomga koʻra, Qur’on bu oyda osmondan yerga tushirilgan va shu tariqa Jabroil tomonidan Muhammad(s.a.v)ga asta-sekin vahiy qilish uchun tayyorlangan. Shuning uchun Muhammad (s.a.v) oʻz izdoshlariga jannat eshiklari butun oy davomida ochiq boʻlishini va doʻzax (Jahannam) eshiklari yopilishini aytgan. Keyingi oyning birinchi uch kuni Shavvol bayrami nishonlanadi va „Iftar bayrami“ yoki Iyd al-Fitr sifatida nishonlanadi.

## Tanlangan vaqt
Islom taqvimi qamariy taqvimdir: oylar yangi oyning birinchi yarim oyini koʻrgan paytdan boshlanadi. Binobarin, islom yili quyosh yilidan 10 dan 11 kungacha qisqa va hech qanday interkalatsiyani oʻz ichiga olmaydi, Ramazon butun fasllar boʻylab koʻchiriladi. Saudiya Arabistonining Umm al-Qura taqvimiga asoslangan Ramazon oyining taxminiy boshlanish va tugash sanalari:

Koʻpgina musulmonlar Ramazon boshlanishini belgilash uchun oyni mahalliy jismoniy koʻrishni talab qiladilar, ammo boshqalar oyning boshlanishini aniqlash uchun yangi oyning hisoblangan vaqti yoki Saudiya Arabistoni deklaratsiyasidan foydalanadilar. Yangi oy butun dunyo boʻylab bir vaqtning oʻzida bir xil holatda boʻlmaganligi sababli, Ramazonning boshlanish va tugash sanalari har bir tegishli joyda qanday oy koʻrinishiga bogʻliq. Natijada, Ramazon sanalari turli mamlakatlarda farq qiladi, lekin odatda faqat bir kun. Bu oyning aylanishi bilan bogʻliq. Ramazon boshlanishiga yaqin boʻlgan astronomik prognozlar mavjud.

## Voqealar

Ramazon oyi musulmonlar tomonidan butun qamariy oy davomida xuddi shu nom bilan nishonlanadi. Diniy marosimlar oyi roʻza va qoʻshimcha ibodatlardan iborat. Ushbu oydagi baʼzi muhim tarixiy voqealar odatda quyidagilarni oʻz ichiga oladi:

* 2-Ramazon kuni, Islom diniga koʻra Muso alayhissalomga Tavrot berilgan. 
* 10-Ramazon kuni, Muhammad(s.a.v)ning xotini Xadicha binti Xuvaylid (r.a)ning vafoti.
* 12-Ramazon kuni, Islom diniga koʻra Iso (a.s) ga Injil ato etilgan. 
* 15-Ramazon kuni, Hasan ibn Ali tugʻilgan.
* 17-Ramazon kuni, Ibn Arabi tugʻilgan.
* 17-Ramazon kuni, Muhammad(s.a.v)ning xotini Oisha binti Abu Bakr(r.a)ning vafoti.
* 17-Ramazon kuni, Badr jangida musulmonlar gʻalaba qozondi.
* 18-Ramazon kuni, Dovud (a.s)ga Zabur (Zabur) nasib qilingan. 
* 19-Ramazon kuni, Imom Ali namoz paytida Abdurrahmon ibn Muljamning boshiga zaharli qilich bilan urdi.
* 20-Ramazon kuni, Muhammad(s.a.v)ning Makkani zabt etishi.
* 21-Ramazon kuni, Xalifa Ali(r.a) shahid boʻldi.

Qadr kechasi oyning oxirgi oʻn kunligidan birida (odatda toq kechalarda) nishonlanadi. Musulmonlar „Qadr kechasi“ deb ham ataladigan bu kechani ming oydan afzal deb bilishadi. Bu koʻpincha bu kechada ibodat qilish ming oy (83 yildan sal koʻproq, yaʼni bir umr) ibodat bilan teng mukofotlanadi, deb talqin qilinadi. Koʻp musulmonlar butun tunni ibodat bilan oʻtkazadilar.

## Hadis

### Ramazon soʻzini oʻzi talaffuz qilish taqiqlanadi
Koʻpgina hadislarga koʻra, Ramazon islomdagi Allohning ismlaridan biridir va shuning uchun taqvim oyiga nisbatan faqat „Ramazon“ deb aytish taqiqlangan va „Ramazon oyi“ deb aytish kerak.

#### Sunniy

#### Shia

#### Zaydi

## Yana qarang

* Islom muqaddas kitoblari
* 19 Ramazon
* 21 Ramazon
* 23 Ramazon

## Eslatmalar

## Manbalar

## Havolalar

* Islom-Gʻarbiy taqvim konvertori (Arifmetik yoki jadvalli kalendar asosida)
* Saudiya Arabistonining Umm al-Qura taqvimi
* Oy yarim oyining birinchi koʻrinishini bashorat qilish (2024 yilgacha oy oyining koʻrinishi xaritalari bilan)