B. Saroja Devi

**Bangalore Saroja Devi** (1938-yil 7-yanvarda tugʻilgan) — hind aktrisasi, Kannada, Tamil, Telugu va Hind filmlarida rol oʻynagan. Oltmish yildan ortiq vaqt davomida u 200 ga yaqin filmlarda rol oʻynagan. U Kannadada „*Abhinaya Saraswathi*“ (aktyorlikdagi Sarasvathi) va Tamil tilida „*Kannadathu Paingili*“ (Kannada toʻtiqushi) epitetlari bilan tanilgan.

17 yoshida Saroja Devi oʻzining Kannada filmi *Mahakavi Kalidasa* (1955) bilan katta tanaffus oldi. Telugu kinosida u *Panduranga Mahatyam* (1957) bilan debyut qildi va 1970-yillarning oxirigacha bir qator muvaffaqiyatli filmlarda rol oʻynadi. Tamil filmi *Nadodi Mannan* (1958) uni Tamil kinosining eng yaxshi aktrisalaridan biriga aylantirdi. 1967-yilda turmush qurganidan soʻng, u 1974-yilgacha Tamil filmlarida talab qilinadigan aktrisa boʻlib qoldi. U 1960-yillarning oʻrtalariga qadar, *Paigham* (1959) dan boshlab, hind filmlarida rol oʻynadi.

U 1955-yildan 1984-yilgacha 29 yil davomida ketma-ket 161 ta filmda bosh qahramon rolini oʻynagan. Saroja Devi 1969-yilda toʻrtinchi eng yuqori fuqarolik mukofoti boʻlgan Padma Shri va 1992-yilda Hindiston hukumati tomonidan Padma Bhushan uchinchi oliy fuqarolik mukofoti, Bangalor universiteti faxriy doktori va Tamil Nadu shtatining Kalaimamani mukofotiga sazovor boʻldi.

## Yoshlik davri
Saroja Devi 1938-yil 7-yanvarda Mysor qirolligining Bangalor shahrida (hozirgi Bengaluru, Karnataka) vokkaliga oilasida tugʻilgan. Uning otasi Bhairappa Maysorda politsiyachi, onasi Rudramma esa uy bekasi edi. U ularning toʻrtinchi qizi edi. Bhairappa undan raqqosa boʻlishga va aktyorlik kasbini egallashga undadi. Onasi unga qatʼiy kiyinish qoidalarini oʻratardi: mayka va yengsiz bluzkalar kiyish mumkin emas edi, u butun faoliyati davomida bu qoidaga amal qilgan. Uni birinchi marta BR Krishnamurti 13 yoshida spektaklda qoʻshiq kuylayotganida koʻrgan, ammo u filmda rol oʻynash taklifini rad etgan.

## Mukofot va unvonlar

**Milliy mukofotlar**

* 2008-yil Hindiston hukumati tomonidan Hindiston mustaqilligining 60 yilligini nishonlash doirasida „Umr boʻyi muvaffaqiyat“ mukofoti.
* 1992-yil Padma Bhushan
* 1969-yil Padma Shri.

**Davlat mukofotlari**

* 2009-yil — Tamil Nadu hukumati tomonidan Kalaimamani muvaffaqiyat mukofoti
* 2009-yil — Karnataka hukumati tomonidan Doktor Rajkumarning hayoti davomidagi muvaffaqiyati uchun mukofoti
* 2009-yil — 2009-yil uchun ikkinchi marta Andxra-Pradesh hukumati tomonidan NTR milliy mukofoti
* 2001-yil — 2001-yil uchun Andxra-Pradesh hukumati tomonidan NTR milliy mukofoti
* 1993-yil — Tamil Nadu hukumatining MGR mukofoti
* 1988-yil — Karnataka hukumatining Rajyotsava mukofoti
* 1980-yil — Karnataka shtati tomonidan *Abhinandana-Kanchana Mala* mukofoti
* 1969-yil — Kula Vilakku uchun eng yaxshi aktrisa uchun Tamil Nadu davlat kino mukofoti
* 1965-yil — Karnataka tomonidan Abhinya Saraswathy sharafi

**Boshqa mukofotlar**

* 2009-yil — Natya Kaladhar mukofoti — Tamil kinosi, Bharat Kalachar Chennai
* 2007-yil — Karnataka Telugu akademiyasi tomonidan ajoyib muvaffaqiyat uchun NTR mukofoti
* 2007-yil — Chennai xayriya Trust va Rotary klubi tomonidan Rotary Sivaji mukofoti
* 2006-yil Bangalor universitetining faxriy doktori
* 2006-yil Tamil kinosiga qoʻshgan hissasi uchun Vijay mukofoti
* 2003-yil Har tomonlama muvaffaqiyat uchun Dinakaran mukofoti
* 1997-yil Chennaydagi Cinema Express tomonidan hayoti davomidagi muvaffaqiyat mukofotlari
* 1994-Filmfare Lifetime Achievement mukofoti — Janubiy

## B. Saroja Devi milliy mukofoti
2010-yilda *Bharathiya Vidya Bhavan* ***Padma Bhushan B. Saroja Devi Milliy mukofotini*** taʼsis etdi, bu har yili sahna sanʼati sohasidagi sanʼatkorlarni sharaflash uchun muvaffaqiyat mukofoti sanaladi. Mukofot sohiblari, jumladan KJ Yesudas, Vyjayantimala, Anjali Devi, Ambareesh, Jayanti va boshqalar.

## Manbalar