open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Xitoy milliy futbol terma jamoasi (23 yoshgacha)

**Xitoyning 23 yoshgacha boʻlgan milliy futbol jamoasi**, **Xitoy Olimpiya terma jamoasi** (kánghìnì) sifatida ham tanilgan. Xitoy Xalq Respublikasini Olimpiya oʻyinlari, Osiyo oʻyinlari, shuningdek, 23 yoshgacha boʻlgan boshqa xalqaro futbol musobaqalarida Xitoy sharafini himoya qiladi. U Xitoy futbol assotsiatsiyasi (CFA) tomonidan nazorat qilinadi. CFA ikkita jamoani birlashtirgan: Xitoy U-23 terma jamoasi va Xitoy U-21 seleksiya jamoasi.

## Musobaqa tarixi
* *DNE* = Kirilmagan; *DNQ* = Muvofiq emas; *QBW* = Malakali, lekin qaytarib olingan. * **Pos** = Position; **P** = Oʻynalgan oʻyinlar; **W** = Gʻalaba qozongan oʻyinlar; **D** = duranglar; **L** = Yoʻqotilgan oʻyinlar; **F** = Maqsadlar; **A** = Qarshi gollar. * Duranglar penalti tepishda hal qilingan nokaut oʻyinlarini oʻz ichiga oladi.

### Olimpiya oʻyinlari rekordi

* *1900-1988 yillar uchun [[Xitoy milliy futbol terma jamoasi|Xitoy milliy futbol jamoasiga]] qarang* .

* Shu jumladan 1900-1988 yillar

### Osiyo oʻyinlari rekordi

### Olimpiya oʻyinlarida yoshi kattaroq oʻyinchilar

## Xitoy U-23 sardori

## Murabbiylar shtablari

### Xitoy U-23 murabbiylar shtabi

### Xitoy U-21 murabbiylar shtabi

## Manbalar

## Havolalar

* Xitoy jamoasining rasmiy veb-sayti  
* Jamoa Xitoy rasmiy sayti 
* Xitoy futbol assotsiatsiyasining rasmiy sayti 
* FIFAdagi profil
* Pekindagi profil 2008
Viktor Mahmudov

**Viktor Vladimirovich Mahmudov** () — Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Xavfsizlik kengashining kotibi boʻlgan oʻzbek harbiy rahbari va xavfsizlik xizmati xodimi. Bu lavozimga 2013-yil 21-sentyabrda tayinlangan.

## Biografiyasi
1968-yilda harbiylar oilasida tug‘ilgan. Uning otasi Vladimir Mahmudov (general) Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlari akademiyasi boshlig‘i bo‘lgan. Uning bobosi Nosir Mahmudov O‘zbekiston Kompartiyasi Qoraqalpog‘iston qo‘mitasining birinchi kotibi bo‘lgan.

Viktor Mahmudov 1990-yilda Toshkent oliy umumqoʻshin qoʻmondonlik bilim yurtini tamomlagan. 2008-yil 9-oktyabrdan 2010-yil 9-iyungacha Toshkent harbiy okrugi qoʻshinlari qoʻmondoni boʻlgan. 2010-2013-yillarda Oʻzbekiston Mudofaa vazirining birinchi oʻrinbosari va Bosh shtab boshligʻi lavozimlarida ishlagan. 2013-yilda Birinchi Prezident Islom Karimov Farmoni bilan Xavfsizlik kengashi kotibi etib tayinlangan.

2015-yil 14-yanvarda general-leytenant unvoni berilgan.

2020-yil 14-avgustda Otabek Umarov oʻrniga O‘zbekiston triatlon federatsiyasi raisi etib saylandi.

## Manbalar
Ali al-Abriynaqiy

**Ali ibn Muhammad ad-Dihon al-Abriynaqiy** — faqih bo‘lgan. U parhezkor, taqvodor va ilm ahlidan bo‘lgan. U ulamolardan, undan esa ulamolar hadis rivoyat qilganlar. Taxminan milodiy 1048-yil (hijriy 440-yil) yoki undan ilgariroq tugʻilgan. Milodiy 1128-yilda (hijriy 523-yilda) Qarininda (Marv vodiysidagi kichkina shaharcha) vafot etgan.

## Manbalar
Abu Ahmad al-Kissiy

**Abu Ahmad al-Kissiy** ( — Abu Ahmad Iso ibn Junayd an-Nahviy al-Kissiy) — muhaddis, faqih va adib.

Abu Ahmad al-Kissiy ulug‘ muhaddis, faqih, arab tili olimi va adib bo‘lgan. O‘z davrining eng mashhur muhaddislaridan sanalgan Yazid ibn Horun, Abu Ubayd ibn Muammar ibn al-Musanniy, Hishom ibn al-Kalbiy va boshqalardan hadis rivoyat qilgan. Abu Ahmad al-Kissiyning „*Kitāb at-tas­rӣf*“ („*Feʼllarning tuslanishi*“) nomli arab tili grammatikasiga oid asari bo‘lgan.

## Iqtibos
Sahl ibn Shozuya u haqida shunday so‘zlarni aytgan: 
Undan buyuk muhaddislar Imom al-Buxoriy, Abdulhamid al-Keshiy va boshqalar hadis rivoyat qilib, uning shogirdlaridan sanalgan. Abu Ahmad al-Kissiyning ismiga „*Adib*“ va „*an-'Nahviy*“ning qo‘shib aytilishi, adib va arab tili bilimdoni bo‘lganiga ishorat qilgan**.**

## Adabiyotlar

# Sh. Umarov. O‘rta asrlarda yashagan keshlik allomalar. — Samarqand: „Imom Buxoriy xalqaro markazi“, 2014. 64; 
# O‘rta asr Sharq allomalari ensiklopediyasi. — Samarqand: „Imom Buxoriy xalq­aro markazi“, 2016. 191.

## Manbalar
Abu Ahmad as-Sogʻarjiy

**Abu Ahmad as-Sogʻarjiy** ( — Abu Ahmad Hasan ibn Ali ibn Jabroil as-Sog‘arjiy) — muhaddis, roviy va mirishkor dehqon.

Abu Ahmad as-Sog‘arjiy ko‘p fazilat sohibi va fiqh ilmi bilimdoni bo‘lib, bo‘sh vaqtlarida dehqonchilik bilan shug‘ullangan. Manbalarda qayd etilishicha, Abu Ahmad as-Sogʻarjiy hanafiy mazhabi asoschisi Abu Hanifa Noʻmon ibn Sobitning maslakdoshlaridan hisoblangan.

## Hadislari
Abu Ahmad as-Sogʻarjiy ustozi Abu Umayya Abbos ibn Tayyib as-Sog‘arjiy va Ahmad ibn Hishom al-Ishtixoniylardan hadis ilmini puxta o‘zlashtirgan va ulardan hadis rivoyat qilgan. O‘z navbatida, Abu Ahmad as-Sogʻarjiydan ko‘plab allomalar hadis rivoyat qilganlar.

## Vafoti
Taxminan 970-yil (hijriy 360-yil)dan keyin oltmish yoshdan oshib vafot etgan.

## Adabiyotlar

# As-Sam’oniy. Al-Ansāb. — Bayrut: „Dor al-fikr“, 1998. VII, 462; 
# Y. Isayev, A. Abbosov. Ishtixoniy allomalar. — Samarqand: „Munis design group“, 2016. 45; 
# O‘rta asr Sharq allomalari ensik­lopediyasi. — Samarqand: „Imom Buxoriy xalqaro markazi“, 2016. 357.

## Manbalar
Alyamon al-Karmujiyyiniy

**Alyamon ibn at-Tayyib ibn Xunays ibn Umar al-Karmujiyyiniy** (Abul Hasan) Nasafning bir qishlog‘i – Karmujiyyindan chiqqan. U ulamolardan, ulamolar ham undan hadis rivoyat qilganlar. 

Alyamon al-Karmujiyyiniy hijriy 332 yoki 382-yilda vafot etgan.

## Manbalar
Abu Bakr Ahmad al-Arbinjiy

**Abu Bakr Ahmad al-Arbinjiy** ( — Abu Bakr Ahmad ibn Muhammad ibn Muso ibn Rajo al-Arbinjiy) — hanafiy faqihi.

Abu Bakr al-Arbinjiy ashob ar-ray faqihlaridan bo‘lib, Arbinjan qoziligida faoliyat olib borgan. Unda va uning rivoyatlarida kamchilik bo‘lmagan. Abu Bakr Ahmad al-Arbinjiy otasi va Horun ibn Sohib al-Arbinjaniylardan hadis rivoyat qilgan. O‘z navbatida, undan o‘g‘li Abu Bakr Muhammad ibn Ahmad, Abu-l-Abbos Ato ibn Ahmad al-Arbinjaniy va Abu Saʼd al-Idrisiylar rivoyat qilganlar.

## Adabiyotlar

# Yoqut. Mu’jam. — Misr: „As-Saʼoda“, 1906. I, 176; 
# As-Sam’oniy. Al-Ansāb. — Bayrut: „Dor al-jinon“, 1988. I, 89; 
# Al-Qurashiy. Al-Javāhir al-muziyya. — Karotash: „Maktaba Mir Muhammad“. I, 122; 
# Abdulkarim as-Sam’oniy. Nasabnoma. — T.: „Hilol-nashr“, 2017. 160.

## Manbalar
Alouddin as-Samarqandiy

**Muhammad ibn Ahmad as-Samarqandiy**, al-Hanafiy (Alouddin) – faqih va usulchi bo‘lgan. 
Alouddin as-Samarqandiy milodiy 1158-yil (hijriy 553-yil) vafot etgan.
## Asarlari
* „Mezonu-l-usul fi natoiji-l-uqul fi usuli-l-fiqh“ („Usul al-fiqhda aqliy xulosalar berishda usul mezoni“)
* „Tuhfatu-l-fuqaho“ („Faqihlar tuhfasi“)
* „Izohu-l-qavoid fi-l-muʼammo“ („Muammo qoidalarining izohi“, tili forscha bo‘lgan ushbu asar muammo bitishning 19 asl turini yoritishga bag‘ishlangan)
* „Tuhfatu-l-muluk“ („Podshohlar tuhfasi“)

## Manbalar
Al-Aloʼ al-Gʻubdiniy

**Al-Aloʼ ibn Muhammad ibn Nuaym al-Gʻubdiniy** (Abul Husayn) – Abu Nuʼaym as-Sodiqning birodaridir. U ulamolardan, ulamolar ham undan hadis rivoyat qilganlar. 
Al-Aloʼ al-Gʻubdiniy milodiy 1018-yil (hijriy 409-yil)da vafot etgan.

## Manbalar
Alo ibn Muhammad al-Gʻubdiniy

**Alo ibn Muhammad ibn Naim ibn Isʼhoq ibn Ubaydulloh ibn Hotim al-Gʻubdiniy** (Abul Husayn) — muhaddis. U  milodiy 948-yil (hijriy 337-yil) tug‘ilgan. U ulamolardan, undan esa boshqalar hadis rivoyat qilganlar.

Alo ibn Muhammad al-Gʻubdiniy milodiy 1019-yil (hijriy 409-yil) 25-yanvar payshanba kuni vafot etgan.

## Manbalar
Abu Bakr Ahmad al-Afraxshiy

**Abu Bakr Ahmad al-Afraxshiy** ( — Abu Bakr Ahmad ibn Muhammad ibn Ismoil ibn Ishoq ibn Ibrohim ibn Isroil al-Afraxshiy al-Buxoriy) — faqih.

Abu Bakr Ahmad al-Afraxshiy Buxoro ahllarining yo‘lboshchi-imomlaridan bo‘­lib, o‘z davrida *al-Ismoiliy* nisbasi bilan shuhrat qozongan.

## Taʼlimi va hadislari
Abu Bakr Ahmad al-Afraxshiy Abu Nuaym Abdulmalik al-Astrobodiy, Muhammad ibn Yusuf ibn Osim, Muhammad ibn Sobir ibn Kotib al-Buxoriy, Muhammad ibn Yusuf al-Farab­riy, Ahmad ibn Xolid ibn Xalil, Abdurrahmon ibn Muhammad ibn Haris, Ahmad ibn Muhammad ibn Umar al-Munkadiriy, Saʼid ibn Ibrohim ibn Maʼqal hamda Xuroson va Iroqning boshqa olimlaridan taʼlim olgan. O‘z navbatida, olimdan Abu-l-Abbos Jaʼfar ibn Muhammad al-Mustag‘firiy hadis ting­lagan.

## Vafoti
Abu Bakr Ahmad al-Afraxshiy 84 yoshida vafot etgan.

## Adabiyotlar

# Yoqut. Mu’jam. — Misr: „As-Saʼoda“, 1906. I, 299; 
# As-Sam’oniy. Al-Ansāb. — Bayrut: „Dor al-jinon“, 1988. I, 196; 
# Abdulkarim as-Sam’oniy. Nasabnoma. — T.: „Hilol-nashr“, 2017. 11-12.

## Manbalar
Abu Bakr Ahmad al-Xorazmiy

**Abu Bakr Ahmad al-Xorazmiy** () — shoir, olim.

Al-Baraqiyning o‘g‘li bo‘lgan. U shoir, nahv, sarf va tasavvuf ilmining peshqadam olimlaridan edi. Abu Bakr Ahmadning katta sheʼriy to‘plami ham mavjud.

Abu Bakr Ahmad al-Xorazmiy muharram oyida vafot etgan.

## Adabiyotlar

# Muhammad Tantoviy. Nash’a an-nahv va tarӣx ashhur an-nuhāt. — Misr: 2005; 
# Saloh Ravvoyi. An-Nahv al-’arabӣ. Nash’atuh, tatavvuruh, madārisuh, rijāluh. — Qohira: 2003; 
# Hoji Xalifa. Kashf az-zunӯn. — Istanbul: 1941; Yoqut. Mu’jam. — Misr: 1906.

## Manbalar
Abu Bakr Ahmad al-Odamiy ash-Shoshiy

**Abu Bakr Ahmad al-Odamiy ash-Shoshiy** ( — Abu Bakr Ahmad ibn Muhammad ibn Odam ibn Abdulloh al-Odamiy ash-Shoshiy) — muhaddis.

As-Sam’oniy „*Al-Ansāb*“ asarida mu­haddis bobosining ismi Odam bo‘lgani, shu bois unga „*al-Odamiy*“ nisbati berilganini zikr qiladi.

Abu Bakr Ahmad al-Odamiy ash-Shoshiy dastlab hadis ilmini o‘z yurtida Habib Mug‘iyra ash-Shoshiy, Homid ibn Dovud ash-Shoshiylardan o‘rgangan. Abu Bakr Ahmad al-Odamiy ash-Shoshiy ilm-maʼrifat talabida Iroq va Hijoz o‘lkalariga safar qilgan. Ubaydulloh ibn Vosil al-Buxoriy, Abu Hotim Muhammad ibn Idris ar-Roziy, Muhammad ibn Abdulloh ibn Yazid Muqri’ va boshqalardan taʼlim olgan. Abu-l-­Fazl Muhammad ibn Muhammad ash-Shoshiy, Abu Jaʼfar Muhammad ibn Ali ibn Saʼdon ibn al-Gʻazzoliy, Abu Bakr Muhammad ibn Ahmad al-Ishtixoniylar Abu Bakr Ahmad al-Odamiy ash-Shoshiydan hadis ri­voyat qilganlar.

As-Sam’oniyning xabar berishicha, Abu Bakr Ahmad al-Odamiy ash-Shoshiy Shosh va uning atrofida hadis ilmini targ‘ib qilgan.

## Adabiyotlar

# As-Sam’oniy. Al-Ansāb. — Bayrut: „Dor al-fikr“, 1998. I, 61; 
# Az-Zahabiy. Siyar. „Muassasat ar-risola“, 1985. XVI, 521: N. Muhamedov. Shosh vohasi olimlarining ilmiy-maʼnaviy merosi. — T.: „Toshkent islom universiteti“, 2007. 71; 
# O‘rta asr Sharq allomalari ensiklopediyasi. — Samarqand: „Imom Buxoriy xalqaro markazi“, 2016. 479.

## Manbalar
Ali al-Armaviy

**Ali ibn Ahmad ibn Ali ibn Ahmad al-Armaviy al-Hanbaliy** (Zaynuddin) – fozil inson bo‘lgan. 
Ali al-Armaviy  milodiy 1432-yil (hijriy 835-yil) vafot etgan. 
## Asarlari
* „Javohiru-t-tabsira fi ilmi-r-ravoya“ („Rivoyat ilmiga oid durdona izohlar“) 

## Manbalar
Ali al-Arjiyshiy

**Ali ibn Muhammad ibn Mansur ibn Dovud al-Arjiyshiy** (Abul Hasan) – solih faqih bo‘lgan. Ali al-Arjiyshiy  Arjiyshdagi viloyatlardan biri – Abu Isʼhoq xonaqohida tug‘ilgan. Shofiʼiy faqih bo‘lib yetishgan. Halabdagi „az-Zujojin“ madrasasida xudojo‘ylikda, kelgan rizqu nasibasiga qanoat qilib kun kechirgan, meʼyoridan ortiqchasini mutlaqo qabul qilmagan, «bas, menga shu yetib ortadi», degan. O‘ta taqvodor va sokinlikni xush ko‘radiganlardan bo‘lgan.

## Manbalar
Vladimir Mahmudov

**Vladimir Nosirovich Mahmudov** () — 1995-2000-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlari akademiyasi boshligʻi. General-leytenant.

## Biografiyasi
Uning otasi Nosir Mahmudov O‘zbekiston Kompartiyasi Qoraqalpog‘iston qo‘mitasining birinchi kotibi bo‘lgan. Uning oʻgʻli Viktor Mahmudov 2013-yilda Birinchi Prezident Islom Karimov Farmoni bilan Xavfsizlik kengashi kotibi etib tayinlangan.

1944-yilda Samarqand shahrida tugʻilgan.

1963-yildan SSRI Qurolli Kuchlarida.

1967-yilda V. I. Lenin nomidagi Toshkent oliy umumqoʻshin qoʻmondonlik bilim yurtini tamomlagan.

1967-1970-yillarda kursant vzvodi komandiri.

1970-yildan 1975-yilgacha — Toshkent oliy umumqoʻshin qoʻmondonlik bilim yurtida kadetlar rotasi komandiri.

1978-yilda M. V. Frunze nomidagi Harbiy akademiyani tamomlagan.

1979-yil dekabr oyida Sovet qoʻshinlarining Afgʻoniston hududiga bostirib kirishida ishtirok etgan. 1979-yil dekabrdan 1981-yil dekabrigacha 51932-harbiy qism (108-motooʻqchi diviziyasining 181-motooʻqchi polki) komandiri lavozimida xizmat qilgan.

Ashxobod shahridagi korpus komandirining oʻrinbosari boʻlgan.

1989-1992-yillarda O‘zbekiston SSR harbiy komissari boʻlgan.

1992-yildan 1995-yil yanvarigacha — Toshkent oliy umumqoʻshin qoʻmondonlik bilim yurti boshligʻi, keyinchalik Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlari Akademiyasi boshligʻi, mudofaa vazirining birinchi o‘rinbosari lavozimlarida ishlagan.

2005-yil 26-fevralda vafot etgan.

## Manbalar
Abu Bakr ibn Abdurrahmon

**Abu Bakr ibn Abdurrahmon** ( — Abu Abdurrahmon Abu Bakr ibn Abdurrahmon ibn Horis ibn Hishom al-Maxzumiy) — madinalik tobeʼin, faqih va muhaddis.

## Oiasi
Madinaning mashhur yetti faqihlaridan biri bo‘lgan Abu Bakr ibn Abdurrahmon, Umarning xalifalik davrida (634-644-yillar) tug‘ilgan. Ismi borasida turlicha qarashlar mavjud. *Az-Zahabiy* va *al-Voqidiylar* kunyasi uning ismi hamdir deyishgan. Ayrimlar tomonidan aytilgan Muhammad va Mug‘iyra esa ukalarining ismlari bo‘lgan. Abu Bakr ibn Abdurrahmonning bobosi — Horis ibn Hishom Quraysh urug‘laridan Bani Maxzumga mansub taniqli sahoba bo‘lib, Abu Jahlning ukasi edi. Otasi Abdurrahmon Payg‘ambar hayotlik chog‘larida tug‘ilgan va Usmon zamonida mushaf nusxalarini ko‘paytirish masalasida tuzilgan hay’atdan o‘rin olgan tobeʼin bo‘lgan. Onasi esa Bani Luay qabilasidan bo‘lgan Foxita bint Inaba. Jamal voqea­sida Aliga qarshi jang qilgan qo‘shinga qo‘shilmoqchi bo‘lgan Abu Bakr ibn Abdurrahmon yoshi kichikligi bois qo‘shinga qabul qilinmagan.

## Hadislari
Abu Bakr ibn Abdurrahmon fiqh sohasida kuchli ilmga ega bo‘lish bilan birga hadis sohasida ham ishonchli roviylardan hisoblangani uchun, rivoyatlari „Kutubi sitta“ga kiritilgan. Oysha, Ummu Salama, Ummu Maʼqil, Asmo bint Umays, Ammor ibn Yosir, Abu Mas’ud al-Badriy, Abu Hurayra, Marvon ibn Hakam, Abu Rofeʼ va otasi kabi ko‘plab taniqli sahoba va tobeʼinlardan hadis tinglagan. Uning o‘zidan esa, o‘g‘illari Abdulloh, Abdulmalik, Umar va Salamalar bilan bir qatorda Amr ibn Dinor, Mujohid ibn Jabr, Umar ibn Abdulaziz, Shaʼbiy, az-Zuhriy kabi ko‘p­lab olimlar hadis rivoyat qilganlar.

Deyarli har kuni ro‘za tutgani va ko‘p namoz o‘qigani uchun unga „*Qurayshning zohidi*“ laqabi berilgan. Shuningdek, o‘ta omonatdor bo‘lgani eʼtirof qilingan.

## Vafoti
Hayotining oxirida ko‘r bo‘lib qolgan. Abu Bakr ibn Abdurrahmon ko‘p faqihlar vafot etgan „sanatul-fuqaho“ deb nomlangan yilda vafot etgan.

## Adabiyotlar

# Ibn Saʼd. At-Tabaqāt. V, 207-209, 444; 
# Al-Qurashiy. Al-Javāhir al-muziyya. II, 421;
# Az-Zubayriy. Nasab Quraysh. 303; 
# Al-Buxoriy. At-Tarӣx al-kabӣr. IX; 
# Abu Zarr ad-Dimashqiy. Tarӣx. — Damashq: 1980. I, 314, 406, 591; 
# Az-Zahabiy. Tarix al-islām. II, 1193; 
# Ash-Sheroziy. Tabaqāt al-fuqahā. 42; 
# Ibn Xallikon. Vafayāt. I, 282-283; 
# Az-Zahabiy. Siyar. IV, 416-419; 
# Ibn Kasir. Al-Bidāya. IX, 115-116;
# M. Özgü Aras. „Ebû Bekir b. Abdurrahman“. TDV İA. — İstanbul: 1994. X, 109.

## Manbalar
Abu Bakr al-Juzjoniy

**Abu Bakr al-Juzjoniy** ( — Abu Bakr Ahmad ibn Ishoq al-Juzjoniy al-Bag‘dodiy) — hanafiy faqihi va mutakallim.

Hayoti haqida ko‘p maʼlumot bo‘lmasa-da, nisbasiga ko‘ra Juzjonda tug‘ilganini taxmin qilish mumkin. Abu Hanifaning yetuk shogirdi Imom Muhammad ibn Hasandan taʼlim olgan Abu Sulaymon al-Juzjoniydan Bag‘dodda tahsil olgani sababli, *al-Bag‘dodiy* nisbasi bilan ham atalgani haqida maʼlumotlar bor.

Somoniylar hukmdori Nasr ibn Ahmad davrida (864-892-yillar) Turkistonda bo‘lib o‘tgan jangda vafot etgan. Abu Nasr al-­Iyoziy va Abu Mansur al-Moturidiylar Abu Bakr al-Juzjoniyning eng mashhur shogirdlaridan hisoblanadi. Islomiy ilmlarda yuksak mavqega erishgani eʼti­rof etilgan Abu Bakr al-Juzjoniyning fiqh va kalom ilmlarida vuquf sohibi bo‘lgani naql qilinadi.

## Asarlari
Manbalarda Abu Bakr al-Juzjoniyning ko‘plab asarlar yozgani aytilsa-da, ulardan uchtasining nomi zikr qilingan, xolos:

* „Al-Farq va-t-tamyӣz“;
* „Kitāb at-tavhӣd“;
* „Kitāb at-tavba“.

## Adabiyotlar

# An-Nasafiy. Tabsira al-adilla. — Damashq: 1990. I, 356-357; 
# At-Tamimiy. At-Tabaqāt as-saniyya. I, 277-278; 
# Al-Qurashiy. Al-Javāhir al-muziyya. I, 144; 
# Al-Lakhnaviy. Al-Favāid al-bahiyya. 14, 23; 
# Metin Yurdagür. „Cûzcânî, Ebû Bekir“. TDV İA. — İstanbul: 1993. VIII, 97.

## Manbalar
Baxtiyor Gʻulomov (diplomat)

**Baxtiyor Toʻrajonovich Gʻulomov** — oʻzbek filolog-tarixchisi, diplomat. 2013-2017-yillarda Oʻzbekistonning AQSh, Kanada va Braziliyadagi elchisi, 2005—2010-yillarda Olmoniya, Shveysariya, Shvetsiya va Chexiyadagi elchisi boʻlgan.

## Biografiyasi
### Maʼlumoti
1986-yilda Toshkent davlat universitetini Arab mamlakatlari tarixi fakultetini tamomlagan. 1999-yilda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Davlat va jamiyat qurilishi akademiyasini tamomlagan va xalqaro munosabatlar magistri darajasini olgan.

Arab, ingliz va rus tillarini biladi.

### Mehnat faoliyati
1986-1989 — SSSR Mudofaa vazirligida harbiy tarjimon.

1989-1992 — Toshkent politexnika instituti xalqaro aloqalar bo‘limi katta inspektori.

1992-1995 — Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligi Konsullik boshqarmasi katta inspektori, ikkinchi kotib, bo‘lim boshlig‘i.

1995-1998 — Oʻzbekiston Respublikasining Buyuk Britaniyadagi elchixonasi ikkinchi kotibi.

1998-2001 — Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligi Siyosiy tahlil va prognoz bosh boshqarmasi birinchi kotibi.

2001-2003 — Oʻzbekiston Respublikasining Yaponiyadagi elchixonasi birinchi kotibi.

2003-2005 — Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligi BMT va xalqaro tashkilotlar bilan hamkorlik boshqarmasi boshligʻi.

2005-2010 — Oʻzbekiston Respublikasining Olmoniya, Shveysariya, Shvetsiya va Chexiyadagi favqulodda va muxtor elchisi.

2010-2013 — O‘zbekiston Respublikasining Belgiyadagi favqulodda va muxtor elchisi, Yevropa Ittifoqi va NATOdagi vakolatxonalar rahbari.

2013-2017 — O‘zbekiston Respublikasining AQShdagi favqulodda va muxtor elchisi.

2017-yil aprelda Toshkentga chaqirtirilgan va elchilikdan ozod etilgan.

## Oilasi
Oilali, ikki nafar farzandi bor. Ukasi — Shuhrat Toʻrajonovich Gʻulomov, 2005—2016-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi Milliy xavfsizlik xizmati raisining birinchi oʻrinbosari boʻlgan. 2017-yil 12-avgustda umrbod qamoq jazosiga mahkum qilingan.

## Manbalar
José María Méndez

**José María Méndez**, tahallusi **Pulpis** (, ; 1974-yil 28-mart Lugoda tugʻilgan) – ispaniyalik sobiq professional futzalchi, darvozabon sifatida oʻynagan. 1996-yilda beri futzal murabbiy, mutaxassis va futzal instruktori lavozimlarida ishlagan. José 2011—2012 va 2014—2017-yillarda futzal boʻyicha Oʻzbekiston terma jamoasi bosh murabbiylik faoliyati bilan tanilgan. 2019-yildan Tailan futzal terma jamoasida bosh murabbiy vazifasida ishlamoqda.

## Biografiya va faoliyati
Xose Mariya Mendez 1974-yil 28-martda Ispaniyaning Galisiya provinsiyasida joylashgan Lugo shahrida tugʻilgan. Yoshligida darvozabon sifatida futzal bilan shugʻullana boshlagan. Mendesning soʻzlariga koʻra, u futzalchi sifatida kuchli emas edi va shuning uchun faoliyatini 22 yoshida yakunlagan. Uning soʻzlariga koʻra, oʻsha yili uning klubida toʻsatdan bosh murabbiy ishdan boʻshatilib, unga boʻsh lavozim taklif qilingan. Shu tariqa Mendes murabbiylik faoliyatini boshlagan.

2000-yillarning oʻrtalarigacha u turli ispan klublariga ustozlik qilgan. Bir muddat Xorvatiyada ishlagan. 2008-yili Ispaniya klublaridan birida murabbiylik qilayotgan vaqtida Tailand terma jamoasi uni bosh murabbiylikka taklif qiladi va shu tariqa Mendez bu jamoaga bosh murabbiy boʻladi. Oʻshandan beri u Osiyoda ishlaydi. Uning qoʻl ostida Tailand terma jamoasi oʻz tarixida birinchi marta Osiyo chempionati finaliga chiqgan va oʻz tarixida uchinchi marta 2008-yil Braziliyada boʻlib oʻtgan jahon chempionatida ishtirok etib, „B“ guruhida 4-oʻrinni egallagan. Bir muddat Vyetnam terma jamoasida ishlagan.

2011-yilda Oʻzbekiston terma jamoasidan taklif olib, ushbu jamoani boshqargan. U Oʻzbekistonda 2012-yil oxirigacha ishlagan va 2013-yildan Tailandning „Chonburi Blyuveyv“ klubida ish boshlagan. 2014-yilning aprel oyidan 2018-yilgacha Oʻzbekiston terma jamoasini boshqargan. Uning rahbarligida oʻzbekistonliklar 2014-yilgi Osiyo chempionatida bronza medallarini qoʻlga kiritgan, 2016-yilda Toshkentda boʻlib oʻtgan Osiyo chempionatida finalga qadar yetib borishgan hamda oʻz tarixlarida ilk bor 2016-yilgi Kolumbiya jahon chempionatiga yoʻllanmani qoʻlga kiritishgan.

## Yutuqlar

* Osiyo chempionatining bronza medali sovrindori: 2014-yil
* Osiyo chempionati finalchisi: 2008, 2016-yillar
* Kubok egalari kubogi sohibi: 2006/07
* Klublar oʻrtasidagi Osiyo chempionati gʻolibi: 2013-yil
* Xorvatiya kubogi sohibi: 2003/04

## Manbalar

## Havolalar

* Futsalplanet.com saytidagi sahifa
* redpen.uz: Xose Mariya Pazos Mendez. 
* Ispaniyalik murabbiy Toshkentda 
* championat.asia Xose Mariya Mendez: „Oʻzbekiston xalqi oʻz oʻgʻillari bilan faxrlanishi uchun bor kuchimizni ishga solamiz“
Beshqayragʻoch masjidi

**Beshqayragʻoch masjidi** — Toshkent shahri Uchtepa tumani Beshqayragʻoch mahallasi hududida joylashgan jomeʼ masjidi. 1998-yil 18-sentabr sanasida Toshkent shahar adliya boʻlimi tomonidan diniy tashkilot sifatida roʻyxatdan oʻtkazilgan.
## Tarixi

Beshqayragʻoch mahalla hududida joylashganligi sababli masjid „Beshqayragʻoch“ nomi bilan ataladi. Baʼzi tarixiy maʼlumotlarga koʻra, Beshqayragʻoch mahalla guzarida beshta tarixiy qayragʻoch daraxti boʻlgan, ushbu maskan qadimda yoʻldan oʻtuvchi karvonlar uchun dam olish joyi sifatida foydalanilgan. Shu hududda istiqomat qilib oʻtgan Salohiddin Toshkandiy oʻzining „Temurnoma“ asarida ushbu mahallani „Beshkayragʻoch“ deb nomlagan. 1994-yilda mahalla faollari masjidni qurishni boshlashgan. 1995-yili oktabr oyidan masjid faoliyat yurita boshlangan. 2014-yilda toʻliq qayta taʼmirdan chiqarilgan.

## Joylashuvi
{
    "type": "FeatureCollection",
  "features": [
    {
      "type": "Feature",
      "properties": {
        "marker-color": "#005500",
        "marker-size": "medium",
        "marker-symbol": "religious-muslim"
      },
      "geometry": {
        "type": "Point",
        "coordinates": [
          69.166017,
          41.308294
        ]
      }
    }
  ]
}

Masjid Toshkent shahri Uchtepa tumani Beshqayragʻoch masjidi mahallasi hududida Koʻkcha Darvoza koʻchasi (sobiq Mannon Uygʻur koʻchasi) 555D uyda joylashgan jomeʼ masjidi.

## Gallireya

## Yana qarang

* Beshqayragʻoch koʻchasi

## Manbalar
Oʻzbekiston Regbi Federatsiyasi

**[[Oʻzbekiston|Oʻzbekistondagi]] regbi uyushmasi** unchalik katta boʻlmagan, ammo rivojlanayotgan sport turi.

## Tarixi

### Sovet davri
Regbi ittifoqi Rossiya imperiyasida 1908-yildayoq oʻynalgan. 1934-yilda Moskva chempionati boshlandi va 1936-yilda birinchi Sovet chempionati boʻlib oʻtdi.

1949-yilda SSSRda „kosmopolitizmga qarshi kurash“ davrida regbi ittifoqi taqiqlangan edi. Musobaqalar 1957-yilda, Sovet chempionati esa 1966-yilda qayta tiklandi. 1975-yilda Sovet terma jamoasi birinchi oʻyinini oʻtkazdi.

1962-yilda Oʻzbekistonda regbi katta kengaydi, chunki toʻrtta yangi jamoa tashkil etildi.

Oʻzbekistonning SSSRda regbi boʻyicha oʻz jamoasi bor edi, lekin unga milliy terma jamoa sifatida qaralmagan.

### Mustaqillikdan keyingi
Oʻzbek regbisi, Qirgʻizistondagi kabi, asosan, harbiy va oliy oʻquv yurtlari uchun moʻljallangan, ammo maktablar dasturi mavjud. Qozogʻiston mintaqada regbi oʻsishiga katta turtki boʻldi. Olmaotada Sovet ligasida jamoa bor edi, ularda ham kuchli ayollar jamoasi bor va qoʻshni mamlakatlarda oʻyin davom etishida asosiy omil boʻldi. Yillar davomida Oʻzbekistonning rasmiy yoki norasmiy oʻyinlarining aksariyati Kazakhstan yoki Qozogʻistonning ichki jamoalariga qarshi oʻtdi.

Hozirda ular Osiyo besh davlatining Markaziy Osiyo mintaqasida ishtirok etadilar.

## Yana qarang

* Oʻzbekiston regbi ittifoqi terma jamoasi

## Adabiyotlar

* Louis, Viktor va Jennifer *Sport Sovet Ittifoqida* (Oksford Pergamon, 1980,)

## Manbalar

## Havolalar

* IRB Uzbekistan sahifasi
* Osiyoda regbi, Oʻzbekiston sahifasi 
* Osiyo regbi futbol ittifoqi 
* ''Regbi oʻquvchilarining sharhida'' „Islom va regbi“
AFC U-23 Osiyo kubogi

**U-23 Osiyo Kubogi**, avvaliga **22 yoshgacha boʻlgan futbolchilar oʻrtasidagi Osiyo chempionati** (2013-yilda) va **U-23 Osiyo chempionati** (2016 va 2020-yillar oraligʻida) Osiyo Futbol Konfederatsiyasi (OFK) tomonidan erkaklar oʻrtasida ikki yilda bir marta oʻtkaziladigan xalqaro futbol musobaqasidir. Osiyoning 23 yoshgacha boʻlgan terma jamoalari. Turnirning har bir juft yillik nashri 2016 va 2020-yillarda boʻlib oʻtadigan Olimpiya oʻyinlariga saralash jarayoni bilan bogʻliq boʻlib, ulardan eng yaxshi 3 ta jamoa saralangan.

Dastlabki nashr 2013-yilda va saralash oʻyinlari 2012-yilda oʻtkazilishi rejalashtirilgan edi, ammo final turniri 2013-yilgi EAFF Sharqiy Osiyo kubogi tufayli 2014-yil yanvar oyida oʻtkazilishi qoldirildi. 2016-yilda musobaqa nomi „U-22 Osiyo chempionati“dan „AFC U-23 chempionati“ga oʻzgartirildi. Turnir 2021-yilda „AFC U-23 Osiyo Kubogi“ nomini olgan.

## Format
2016-yilgi turnirdagi musobaqa formatining umumiy koʻrinishi quyidagicha edi:

* Final turnirida 16 ta jamoa ishtirok etdi, shu jumladan mezbonlar avtomatik tarzda saralashdi.
* 2013-yilgi U-22 Osiyo chempionati natijalariga koʻra jamoalar saralangan.
* Turnir 18 kun ichida oʻtkazildi.
* Turnirni oʻtkazish uchun koʻpi bilan 2 ta shaharda 3 yoki 4 ta stadion kerak edi.

Bundan tashqari, agar futbolchilar kattaroq yosh toifasidagi musobaqada (ushbu turnir yoki OFK U-20 Osiyo kubogi) ishtirok etsalar, OFK U-17 Osiyo kubogida qatnashish huquqiga ega boʻlmaydilar, lekin aslida bu kamdan-kam hollarda qoʻllanadi.

## Natijalar

## Kuchli toʻrtlikka kirgan jamoalar

* Amaldagi musoboqadagi natijalari qalin qilib koʻrsatilgan

## Jamoaning umumiy rekordlari
Ushbu reytingda gʻalaba uchun 3 ochko, durang uchun 1 va magʻlubiyat uchun 0 ochko beriladi. Futbol boʻyicha statistik konventsiyaga koʻra, qoʻshimcha vaqtda hal qilingan oʻyinlar gʻalaba va magʻlubiyat, penaltilar seriyasi bilan hal qilingan oʻyinlar esa durang deb hisoblanadi. Jamoalar jami ochkolar boʻyicha, soʻngra toʻplar farqi boʻyicha, keyin esa urilgan gollar boʻyicha tartiblanadi.

## Mintaqalar boʻyicha chempionlar

## Turnir boʻyicha jamoaviy natijalar

; Afsona

*  – Chempion
*  – Ikkinchi oʻrin
*  – Uchinchi oʻrin
*  – Toʻrtinchi oʻrin

* QF – Chorak final
* GS – Guruh bosqichi
* q – Saralangan
* &nbsp;– Mezbon

* &nbsp;•&nbsp; – Saralanmagan
* &nbsp;×&nbsp; – Ishtirok etmagan
* &nbsp;**×**&nbsp; – Saralashdan oldin olib tashlandi / Chetlatilgan

## Olimpiadadagi natijalari (2016-yildan hozirgi kungacha)

## Mukofotlar

### Gʻolib murabbiylar

## Yana qarang
* Yozgi Olimpiada oʻyinlarida futbol
* AFC U-20 Osiyo kubogi
* AFC U-17 Osiyo kubogi
* AFC Osiyo kubogi

## Manbalar


## Havolalar

*
Durbek Omonov

**Durbek Umidovich Omonov** — oʻzbek diplomati. 2013-2017-yillarda Oʻzbekistonning Olmoniya, Shveysariya, Chexiya va Ispaniyadagi elchisi boʻlgan.

## Biografiyasi
### Maʼlumoti
1989-yilda Toshkent davlat tibbiyot institutining umumiy davolash ishi fakultetini tamomlagan.

1995-yilda Jahon iqtisodiyoti va diplomatiya universitetining (JIDU) xalqaro munosabatlar fakultetini tamomlagan.

Hindiston xalqaro munosabatlar institutida „Iqtisodiy diplomatiya“ yo‘nalishida tahsil olgan.

Tibbiyot fanlari nomzodi ilmiy darajasiga ega.

Rus va ingliz tillarini biladi.

### Mehnat faoliyati
1989-1995 — Toshkent davlat tibbiyot institutida klinik ordinatura, aspirantura.

1995-1997 — Jahon iqtisodiyoti va diplomatiya universiteti „Xalqaro munosabatlar“ kafedrasi o‘qituvchisi.

1997-1998 — Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligi AQSh va Amerika mamlakatlari ishlari boshqarmasi ikkinchi kotibi.

1998-2001 — O‘zbekiston Respublikasining AQShdagi elchixonasi ikkinchi kotibi.

2001-2003 — Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligi AQSh va Amerika mamlakatlari boshqarmasida boʻlim boshligʻi.

2003-2004 — O‘zbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligining BMT va xalqaro tashkilotlari boshqarmasida boʻlim boshligʻi.

2004-2007 — O‘zbekiston Respublikasining Avstriyadagi elchixonasi maslahatchisi.

2007-2010 — O‘zbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligining BMT va xalqaro tashkilotlar boshqarmasi boshligʻi.

2010-2013 — O‘zbekiston Respublikasining Nyu-Yorkdagi Bosh konsuli.

2013-2017 — Oʻzbekiston Respublikasining Germaniya, Shveysariya, Chexiya va Ispaniyadagi (qarorgohi Berlinda) Favqulodda va Muxtor elchisi.

2017-2021 — Xususiy sektordagi faoliyat.

2021-2022 — Jahon iqtisodiyoti va diplomatiya universiteti rektori maslahatchisi.

2022-yildan — Jahon iqtisodiyoti va diplomatiya universiteti o‘quv ishlari bo‘yicha birinchi prorektori.

## Manbalar
Bahrom Ashrafxonov

**Bahrom Bahodirovich Ashrafxonov** — oʻzbek iqtisodchisi va diplomati. 2020-yildan Oʻzbekistonning Ozarbayjon va Gurjistondagi elchisi. 2016-2018-yillarda Oʻzbekistonning Rossiyadagi elchisi boʻlgan.

## Biografiyasi
### Maʼlumoti
Bahrom Ashrafxonov 1969-yilda tug‘ilgan. 1990-yilda Toshkent politexnika institutini, 1993-yilda Toshkent davlat iqtisodiyot universitetini, bir yildan so‘ng Kentukki universiteti (AQSh)ni tamomlagan.

Rus va ingliz tillarini biladi.

### Mehnat faoliyati
1994—2000-yillarda AIG Trading Group (AQSh) vakolatxonasi rahbari va UZ AIG Insurance sugʻurta kompaniyasining bosh direktori lavozimlarida ishlagan.

2000—2016-yillarda O‘zbekiston Moliya vazirining o‘rinbosari lavozimida ishlagan. Bir vaqtning oʻzida Oʻzbekiston qishki sport turlari assotsiatsiyasi raisi boʻlgan.

2016—2018-yillarda O‘zbekistonning Rossiya Federatsiyasidagi va Belarusdagi favqulodda va muxtor elchisi bo‘lgan.

2018-yil sentyabridan „Oʻzbekneftgaz“ boshqaruvi raisi vazifasini bajaruvchi.

2019-yil fevral-sentyabr oylarida Moliya vazirining ijtimoiy masalalar bo‘yicha o‘rinbosari, so‘ngra 2020-yil apreliga qadar O‘zbekiston Moliya vazirligi huzuridagi Byudjetdan tashqari Pensiya jamg‘armasi ijrochi direktori lavozimlarida ishlagan.

2020—yil aprel oyidan O‘zbekistonning Ozarbayjon va Gurjiston davlatlaridagi Favqulodda va Muxtor Elchisi lavozimida ishlab kelmoqda.

## Manbalar
Instagramda eng koʻp like toʻplagan postlar

Ushbu roʻyxatda Instagram ijtimoiy tarmogʻiga joylangan surat va videolar boʻyicha eng koʻp „like“ toʻplagan 20 ta post keltirilgan.

2023-yil yanvar oyidagi eng ko‘p like to‘plagan post argentinalik futbolchi Lionel Messi va uning jamoadoshlarining 2022-yilgi FIFA Jahon chempionatidagi g‘alabasini nishonlayotgan surati bo‘lib, uni 75 milliondan ortiq „like“ toʻplagan. 2022-yil 18-dekabrda yuklangan postda Messi finalda Argentina terma jamoasining Fransiya ustidan qozonilgan g‘alabadan so‘ng o‘zining birinchi Jahon kubogi sovrinini qo‘lga kiritgani ko‘rsatilgan. Bu surat shuningdek, barcha ijtimoiy media platformalarida eng koʻp tarqalgan postdir.

## Joriy rekord

2022-yilning 18-dekabr kuni futbolchi Lionel Messi Argentina terma jamoasi bilan 2022-yilgi Jahon chempionatida g‘alaba qozonganidan so‘ng jamoadoshlari bilan FIFA Jahon chempionati kubogini ko‘tarib, nishonlayotgani tasvirlangan suratlarini joylashtirdi va post joylangan dastlabki 39 daqiqasida 10 million „like“ yigʻishga erishdi. Ertasi kuni bu post joylashtirilgandan keyin birinchi 24 soat ichida 50 million like to‘plagan holda Instagramdagi eng ko‘p like to‘plangan postga aylangan va Cristiano Ronaldoning rekordini yangilagan. 2022-yil 19-noyabrda u va Messi shaxmat o‘ynagan surati, 42 million „like“ toʻplashga erishgan edi. 2022-yil 20-dekabrda post 56 milliondan ortiq „like“toʻplagan holda, @world record egg rekordini ortda qoldirgan. Messi postni eʼlon qilganidan soʻng 48 soat ichida Instagramda 64 milliondan ortiq like toʻplagan holda YouTubeʼdagi eng koʻp like toʻplangan post, musiqiy videoni ortda qoldirib, barcha ijtimoiy media platformalarida eng koʻp like toʻplagan ijtimoiy tarmoq postiga aylangan.

## Eski rekord
2019-yilning 4-yanvarida @world_record_egg akkauntida tuxum surati joylashtirilgan, bu surat o‘sha paytda Instagramdagi eng ko‘p like to‘plagan Kylie Jenner suratini ortda qoldirgan. Tuxumning surati dastlab Serghei Platanov tomonidan olingan boʻlib, uni 2015-yil 23-iyun kuni Shutterstock nashriga „oq fondagi tuxumlar“ sarlavhasi bilan joylashtirgan. @world_record_egg akkauntini yaratuvchisi Chris Godfrey hisoblanadi. 2019-yilning 14-yanvarida tuxum posti Instagram’da eng ko‘p like to‘plangan postga aylangan, tuxum akkaunti egasi unga „Aqldan ozish mumkin“ deb yozgan.

## Top 20ta post

## Manbalar
Imomi Aʼzam masjidi

**Imomi Aʼzam masjidi** — Toshkent shahrining Yashnobod tumanida joylashgan jomeʼ masjidi. 1996-yil 10-sentyabr sanasida Toshkent shahar adliya boʻlimi tomonidan diniy tashkilot sifatida roʻyxatdan oʻtkazilgan.

## Tarixi

Xalq orasida „Tolariq“ masjidi nomi bilan ham mashhur bo'lgan ushbu masjidning hozirgi oʻrni avvalari tashlandiq joy boʻlgan. Mahalla ahlining arizalariga asosan tuman ijroiya qoʻmitasining 1990-yil-5-apreldagi № 125/6-sonli qaroriga asosan ushbu joyda masjid qurishga ruxsat berilgan. Shundan soʻng mahalla ahli xalq hashari yoʻli bilan masjidni qurishgan. Masjid 1991-yildan boshlab faoliyat koʻrsata boshlagan. 2000-yil 10-fevralda 144-sonli Toshkent shahri Adliya boshqarmasi tomonidan „Imomi Aʼzam“ nomi bilan roʻyxatga olindi va jome masjidi maqomi berildi.

## Imomi Aʼzam

Masjid islom olamida ko'zga ko'ringan shaxs va mazhabboshi Imom Aʼzam (rahmatullohi alayh) nomi bilan bogʻliqdir. U kishining asl ismlari Noʻʼmon ibn Sobit (otalarining ismi Sobit, bobolarining ismi Zuto) boʻlgan. Laqablari Abu Hanifa, unvonlari Imomi Aʼzam boʻlgan ushbu zot hijriy 80 yilda Koʻfada tavallud topganlar va o'sha yerda oʻsib-ulgʻayganlar. Imomi Aʼzam soʻzi Ulugʻ Imom degan maʼnoni anglatadi. Ustozlari Hammod ibn Abu Sulaymon degan zot edi. U Koʻfa shahrining faqihi, katta muxaddis olimi edilar. Imom Aʼzam taqriban 4000 hadis rivoyat qilganlar. „Musnadi Abi Hanifa“ degan alohida Hadis kitoblari bor.  Hasan ibn Ziyod degan zot, Imomi Aʼzam shaxsan 4000 hadis rivoyat qilganlar, deydilar. Shu 4000 hadisning teng yarmini ustozlari Hammad ibn Sulaymonda rivoyat qilganlar, qolgan 2000 tasini boshqa toliblaridan rivoyat qilganlar, deb aytadilar. Hozirda yer yuzidagi 1,5 milliard atrofidagi musulmonning taxminan 700 million nafari Imom Aʼzam mazhabdagi musulmonlardir. Imom Aʼzam tijorat bilan ham shugʻullangan edilar. Bir kuni Imom Aʼzam „Koʻfa shaxri qassoblari oʻgʻrilar keltirgan qoʻylarni sotyapti“, degan gapni eshitib qoladilar. Shu kuniyoq bir choʻponning oldiga borib, undan bitta qoʻy oʻrtacha necha yil yashaydi, deb soʻraydilar va cho'pon yetti yil deb javob beradi. Shunda Imom Aʼzam 7 yil qoʻy goʻshtini emagan ekanlar. Koʻfa viloyati va shahrining xokimi Ibn Hubaya Imomi Aʼzamga Koʻfa viloyatiga qozi boʻlishni taklif qiladi. Lekin u kishi rozi boʻlmaydilar. Shunda gʻazablangan hokim u kishini zindonband etadi. Zindondan ozod boʻlganlaridan keyin Koʻfani tark etib, 10 yil davomida boshqa shaharda istiqomat qiladilar. 70 yil umr ko'rib, 55 marta xaj ibodatini ado qilganlar. 

## Joylashuvi
{
    "type": "FeatureCollection",
  "features": [
    {
      "type": "Feature",
      "properties": {
        "marker-color": "#005500",
        "marker-size": "medium",
        "marker-symbol": "religious-muslim"
      },
      "geometry": {
        "type": "Point",
        "coordinates": [
          69.327451,
          41.258119
        ]
      }
    }
  ]
}

Masjid Toshkent shahri Yashnobod tumanidagi Visol koʻchasi 90A-uy manzilida joylashgan.

## Yana qarang

* Fayzobod qabristoni

## Manbalar
Sirdaryo viloyati tarixi va madaniyati davlat muzeyi

**Sirdaryo viloyati tarixi va madaniyati davlat muzeyi** (oldingi Sirdaryo viloyat o'lkashunoslik muzeyi) — Guliston shahrida joylashgan muzey. 2017—2027-yillarda qayta rekonstruksiya qilinadigan davlat muzeylari safidan joy olgan. Loyiha qiymati 12,360 mlrd soʻm 

## Manbalar
Axmad Yassaviy masjidi

**Axmad Yassaviy masjidi** — Toshkent shahrining Yashnobod tumani joylashgan jomeʼ masjid. 1996-yil 24-iyul sanasida Toshkent shahar adliya boʻlimi tomonidan „Qul Xoja Ahmad Yassaviy“ masjidi nomi bilan diniy tashkilot sifatida roʻyxatdan oʻtkazilgan.

## Tarixi

Masjid 1992-yilda mahalla ahli tomonidan hashar yoʻli bilan qurilgan. Masjidga mashhur mutasavvuf, „Turkiston mulkining ulugʻ Shayx-ul-mashoyixi“ deya nomlangan Xoja Ahmad Yassaviy hazratlarining nomlari berilgan. XII asrda Markaziy Osiyoda paydo boʻlgan ilk tasavvufiy tariqatning asoschisi Hoja Ahmad Yassaviy 1041-yilda Sayramda, Shayx Ibrohim oilasida dunyoga kelgan. Uning vafot etgan vaqti koʻpgina qoʻlyozma manbalarda hijriy 562 (1166—1167) yil deb yozilgan. Ahmad yoshligida onasidan, keyin esa otasidan ajraladi. Uni bobosi Arslonbob tarbiyalab katta qiladi. Ahmad dastlabki taʼlimotni Yassida mashhur olim Shahobiddin Isfijobiydan oladi. Soʻngra bobosi Arslonbob koʻrsatmasi bilan Buxoroga borib, Shayx Yusuf Hamadoniydan taʼlim oladi. Ahmad Yassaviyning oʻzi „Ustoz Yusuf Hamadoniyning huzuriga 23 yoshida borganini“ aytadi. U yerda tasavvufdan taʼlim olib, soʻng oʻz yurtiga qaytadi. Oʻzi olgan taʼlimotini targʻib etib, shogird va muridlar tayyorlay boshlaydi. Rivoyatlarga koʻra, Yassaviy 63 ga (Paygʻambar yoshiga) yetgach, yer ostida hujra yasatib, „chilla“ga kirgan va qolgan umrini riyozatlar chekib, toat-ibodat qilib, hikmatlar yozib, yer ostida oʻtkazgan. Bir rivoyatga koʻra, u 125 yil, boshqa rivoyatga qaraganda, 133 yil umr kurgan. „Yassaviya“ tariqatidan keyin Markaziy Osiyoda ikki yirik tariqat : „Nakshbandiya“ (Xoʻjagon), „Bektoshiya“ tariqati paydo boʻladi. Yassaviya tariqatining barcha aqidalari Ahmad Yassaviyning asosiy asari boʻlmish „Hikmat“da mufassal bayon etilgan.

## Joylashuvi
{
    "type": "FeatureCollection",
  "features": [
    {
      "type": "Feature",
      "properties": {
        "marker-color": "#005500",
        "marker-size": "medium",
        "marker-symbol": "religious-muslim"
      },
      "geometry": {
        "type": "Point",
        "coordinates": [
          69.327485,
          41.284234
        ]
      }
    }
  ]
}

Masjid Toshkent shahri Yashnobod tumanidagi Xovos 1-tor koʻchasi 49-uy manzilida joylashgan. Masjid Axmad Yassaviy mahallasi hududiga kiradi. Masjidning yon qismida 155-maktab joylashgan. Masjid binosi maktab binosiga tutash qilib qurilgan. Masjiddan 1.8 km masofada „Islom ota“ masjidi va 530 m masofada metro deposi joylashgan.

## Yana qarang
* Ahmad Yassaviy
* Yassaviylik
* Yassaviy majmuasi
* Joʻrabek qabristoni

## Manbalar
Royal Rumble (2023)

2023 **Royal Rumble** 35-yillik Royal Rumble professional kurash boʻyicha har koʻrish uchun toʻlov (PPV) va WWE tomonidan ishlab chiqarilgan jonli efir tadbiri boʻldi . U aksiyaning Raw va SmackDown brendlari bo'linmalari kurashchilari uchun o'tkazildi. Tadbir 2023-yil 28-yanvar, shanba kuni Texasning San-Antonio shahridagi Alamodomda Alamodomening 30-yilligini nishonlash doirasida bo‘lib o‘tdi. Bu 1997, 2007 va 2017 yillardagi voqealardan keyin San-Antonioda o'tkazilgan to'rtinchi Royal Rumble tadbiri va 1997 va 2017 yildan keyin Alamodomeda bo'lib o'tgan uchinchi tadbir edi. Bu, shuningdek, Avstraliyadagi WWE tarmog'i xizmati WWE'ning avstraliyalik huquq egasi Foxtelga tegishli bo'lgan Binge striming xizmati bilan birlashgani sababli, bu WWE'ning Avstraliyadagi Binge'da jonli efirga uzatilgan birinchi tadbiri edi. Bu, shuningdek, Sharq vaqti bilan yarim tunda efirga uzatilgan birinchi Royal Rumble edi.
 
An'anaga ko'ra, Royal Rumble o'yini g'olibi o'sha yilgi WrestleMania musobaqasida jahon chempionati o'yinini oladi. 2023 yilgi tadbir uchun erkaklar va ayollar o'rtasidagi o'yinlar g'oliblari WrestleMania 39 da qaysi jahon chempionatida qatnashish huquqini oldilar. Erkaklar Raw's WWE Championship yoki SmackDown's Universal Championship uchun kurashishni tanlashlari mumkin edi - hozirda so'zsiz WWE universal chempionati sifatida birgalikda o'tkaziladi va himoya qilinadi - ayollar esa Raw yoki SmackDown ayollar chempionati o'rtasida tanlov qilishlari mumkin edi. Royal Rumble o'yini odatda kartaning asosiy voqeasi bo'lsa-da, bu 1988, 1996, 1997, 1998, 2006 va 2013 -yillardan keyin o'yin asosiy voqea bo'lmagan ettinchi Royal Rumble bo'ldi. Bu xuddi shu nomdagi o'yin tadbirni ochgan birinchi Royal Rumble edi.

Musobaqada beshta uchrashuv o'tkazildi. Asosiy bahsda Roman Reigns Kevin Ouensni mag'lub etib, so'zsiz WWE Universal chempionatini saqlab qoldi. Royal Rumble o'yinlarida Raw jamoasidan Rhea Ripli ayollar o'rtasidagi bahsda g'alaba qozondi va birinchi o'rindan g'alaba qozongan birinchi ayol bo'ldi, shuningdek, Rumbleda eng uzoq vaqt o'tkazish bo'yicha 1:01:08 rekordini o'rnatdi, Raw'dan Kodi esa Rodos dastlabki bahs bo'lgan erkaklar o'rtasida g'alaba qozondi. Tadbirda Maykl Koul va Kori Gravesga izoh berishda qo'shilgan rang sharhlovchisi Pat Makafi qaytib keldi. Tadbirda, shuningdek, o'zining birinchi Royal Rumble ko'rinishini o'tkazgan Kodi Rhodes, Edge, Bet Feniks, Chelsi Grin, Nia Jaks va Logan Polning qaytishi ham kuzatildi. Michelle McCool ayollar o'rtasidagi Royal Rumble o'yinida ham ishtirok etdi, erkaklar o'rtasida WWE Hall of Famer va *NXT* sharhlovchisi Booker T paydo bo'ldi.
Anish Giri

**Anish Kumar Giri**  ; ; 1994-yil 28-iyunda tugʻilgan) — gollandiyalik shaxmat grossmeysteri. Dunyo reytingidagi 5-raqamli shaxmat dahosi. 14 yosh, 7 oy va 2 kunligida grossmeyster unvoni uchun talablarni bajargan.

Giri toʻrt karra Gollandiya chempioni boʻlgan (2009, 2011, 2012 va 2015) va 2010-yilda Corus Chess B guruhida gʻolib chiqqan. U Gollandiyani beshta shaxmat olimpiadalarida (2010, 2012, 2014, 2016, 2018) himoya qilgan. Shuningdek, yirik xalqaro turnirlarda, jumladan, 2012-yilgi Reggio Emilia turnirida, 2017-yilgi Reykjavik Open turnirida, 2015-yilgi London Chess Classic va 2018-yilgi Wijk an Zee musobaqalarida 1-oʻrin boʻldi. 2019-yilda Shenzhen Masters musobaqasida gʻalaba qozondi. 2023 yilgi Veyk-an-Zee turnirida Nodirbek Abdusattorovni magʻlub etdi.

## Manbalar
Ipak yo‘li jamg‘armasi

**Ipak yo‘li jamg‘armasi** Xitoyning investitsiya fondi bo‘lib, asosan Xitoy mahsulotlarining marketingini rivojlantirish uchun Yangi Ipak yo‘li va Dengiz Ipak yo‘li bo‘yidagi mamlakatlardagi infratuzilma loyihalariga katta miqdorda sarmoya kiritadi.

Kompaniya Pekinda 2014-yil 29-dekabrda roʻyxatga olingan. Si Szinpin 2014-yil 8-noyabrda Osiyo-Tinch okean iqtisodiy hamkorlik sammiti arafasida Oʻzaro hamkorlikni mustahkamlash boʻyicha muloqot forumida shunday Fond yaratish niyati haqida maʼlum qildi. Szin Si (Xitoy Xalq banki raisining sobiq o‘rinbosari) Jamg‘armaning ijrochi direktori, Van Yanji esa Jamg‘armaning bosh ijrochi direktori etib tayinlandi.

Jamgʻarma loyihalarni faqat dollar va yevroda moliyalashtiradi. Xorijiy va xalqaro moliya tashkilotlarini qoʻshma sarmoyaga jalb qilish maqsadida yuanda moliyalashtirishdan bosh tortildi. Taxminlarga koʻra, fondning umumiy kapitali 40 milliard dollarga teng boʻladi. 10 tasi 2016-yil yanvar holatiga koʻra jalb qilingan. Shundan:

* 65% — Xitoyning oltin-valyuta zaxiralari,
* 15% — Xitoy investitsiya korporatsiyasi
* 15% — Xitoyning eksport-import banki
* 5% — Xitoy taraqqiyot banki.

2015-yil davomida Jamgʻarma, ekspert hisob-kitoblariga koʻra, umumiy qiymati 4-5 milliard dollar boʻlgan loyihalarni moliyalashtirdi, ulardan eng yiriklari quyidagilar:

* Xitoy-Pokiston iqtisodiy koridorini yaratish doirasida „Ipak yoʻli“ jamgʻarmasi, „China Three Gorges“ korporatsiyasi va Pokistonning xususiy energetika va infratuzilma kengashi Pokiston shimoli-sharqida gidroelektr stansiyasini qurish boʻyicha memorandum imzoladi. Qurilish 2020-yilgacha yakunlanishi rejalashtirildi. Sarmoya miqdori 1,65 milliard dollarni tashkil etgan.
* Jamgʻarma China National Tyre & Rubber Co (CNRC) kompaniyasining 25% ulushini sotib oldi. Sarmoyaga tikilgan pullar bilan shinalar ishlab chiqarishga ixtisoslashgan Italiyaning Pirelli kompaniyasining aksiyalari sotib olindi. 2015-yil oktabr oyiga kelib Pirelli’ning 98 foizi xitoylik investorlarga tegishli edi. Jamgʻarma investitsiyalari hajmi 1,8 milliard dollarni tashkil etadi.
* Dekabr oyida Fond NOVATEK kompaniyasidan suyultirilgan gaz ishlab chiqarish boʻyicha Yamal LNG loyihasining 9,9% ulushini sotib oldi, shuningdek, loyihaga 15 yilga 730 million yevro miqdorida kredit ajratdi . Bitim tugagandan soʻng, NOVATEK 50,1%, Total — 20%, Xitoy kompaniyalari — 20% (CNPC) va 9,9% (SRF, Ipak yoʻli jamgʻarmasi) ga egalik qiladi.
* Jamgʻarma SIBUR ning oʻndan biriga egalik qiladi.

## Manbalar

## Havolalar

*
Futbol boʻyicha 1990-yilgi SSSR Birinchi ligasi

**1990-yil Sovet Birinchi ligasi** ikkinchi ligadagi sovet futbol musobaqasining bir qismi edi. Sovet Ittifoqining qulashi bilan baʼzi klublar Sovet musobaqalarini tark etishdi va liga qisqartirildi.

## Jamoalar

### Koʻtarilgan jamoalar

* Dinamo Suxumi — Ikkinchi liga finali g‘olibi * (28 mavsumdan keyin qaytgan)*
* Tiras Tiraspol — Ikkinchi liga finallari gʻolibi * (28 mavsumdan keyin qaytgan)*
* „Lokomotiv“ Nijniy Novgorod — Ikkinchi liga finali gʻolibi * (debyut)*

### Chiqib ketgan jamoalar

* Lokomotiv Moskva — * (2 mavsumdan keyin qaytish)*
* Zenit Leningrad — * (48 mavsumdan keyin qaytish)*

### Qayta nomlangan jamoalar

* Mavsum boshlanishidan oldin *Textilshchik Tiraspol* nomi Tiras **Tiraspolga** oʻzgartirildi.

### Cheklangan jamoalar
Mavsum boshlanishidan oldin barcha Gruziya klublari (Dinamo Suxumi bundan mustasno, Abxaziyaning aksariyat rus klubi) Sovet musobaqalarini tark etdi. Bunga Birinchi liganing ikkita klubi, Kutaisi Torpedo FK va Dinamo Batumi kiradi. Shu sababli liga oldingi mavsumdagi 22 ishtirokchiga nisbatan 20 taga qisqardi.

### Joylar

## Liga holati

***Eslatmalar:***

* Orjonikidze shahri Vladikavkaz deb oʻzgartirildi.
* Gorkiy shahri Nijniy Novgorod deb oʻzgartirildi.
* Kotayk Abovyan barcha uy oʻyinlarini qoʻshni Yerevanda oʻtkazdi.

### Yuqori ligaga chiqish/pley-off

* **[[Lokomotiv Moskva (futbol klubi)|Lokomotiv Moskva]]** — Rotor Volgograd 3-1 0-1

----

## Eng yaxshi toʻpurarlar

## Yana qarang

* 1990-yil Sovet oliy ligasi
* 1990-yil Sovet Ikkinchi ligasi
* 1990-yil Sovet Ikkinchi ligasi B

## Manbalar

## Havolalar

* 1990-yil rsssf.com saytida Sovet Birinchi Ligasi
Abu Bakr al-Ishtixoniy

**Abu Bakr al-Ishtixoniy** ( — Abu Bakr Muhammad ibn Ahmad ibn Matto al-Ishtixoniy) — roviy.

Abu Bakr al-Ishtixoniy nihoyatda kuchli bilim, yuksak maʼnaviyat, fiqh ilmi borasida keng tafakkurga va o‘z zamonasining taniqli hadis roviylaridan bo‘lgan.
Abu Bakr al-Ishtixoniy Imom al-Buxoriyning „*Al-­Jāmi’ as-sahӣh*“ hadislar to‘plamini mukammal o‘rganib, undan rivoyat qilish va dars berishga ijozat olgan.

Allomadan Abu Komil al-Basriy, Abu Saʼd al-Idrisiy, Ali ibn Suxtam as-Samarqandiy va faqih Abu Nasr ad-Dovudiy kabi bir qancha olimlar hadis o‘rganganlar.

Abu-l-Hasan Ali ibn Muhammad al-­Jazariyning „*Lubāb fӣ tahzӣb al-ansāb*“ kitobida keltirilishicha, alloma Abu Bakr al-Ishtixoniy 991-yil (hijriy 381-rajab oyida 87 yoshida Ishtixonda vafot etgan.

## Adabiyotlar

# Az-Zahabiy. Siyar. XVI, 521; 
# Abu-l-Hasan Ali ibn Muhammad ash-Shayboniy al-Jazariy. Lubāb fӣ tahzӣb al-ansāb. 63; 
# As-Sam’oniy. Al-Ansāb. I, 163; 
# Yoqut. Mu’jam. I, 370; 
# Y. Isayev, A. Abbosov. Ishtixoniy allomalar. — Samarqand: „Munis design group“, 2016. 20; 
# O‘rta asr Sharq allomalari ensik­lopediyasi. — Samarqand: „Imom Buxoriy xalqaro markazi“, 2016. 159.

## Manbalar
Abu Bakr al-Misriy

**Abu Bakr al-Misriy** ( — Abu Bakr Muhammad ibn Ibrohim al-Misriy) — soʻfiy shayx.

„Nasoyim ul-muhabbat“da tilga olingan tasavvuf shayxi. Junayd al-­Bag‘dodiy, Abu-l-Husayn Nuriy, Abu Ali Kotib al-Mis­riy, Abu-l-Husayn as-Sirvoniy Sag‘ir, Ali ibn Bundor So‘fiy as-Sayrafiylarning suhbatidan bahramand bo‘lgan. Abu Bakr ad-Duqqiy va al-Qarofiyning ustozi. Navoiy „Naso­yim ul-muhabbat“ga „Nafahot ul-uns“dan ushbu shayx bilan bog‘liq bobni aynan kiritgan.

## Adabiyotlar

# Xoja Abdulloh al-Ansoriy. Tabaqot us-so‘fiyya. — Tehron: 1342; 
# Abdurrahmon Jomiy. Nafahot ul-uns. — Tehron: 1337; 
# Alisher Navoiy. TAT. — T.: Gʻafur Gʻulom nomidagi NMIU, 2011. X/X; 
# Alisher Navoiy. Qomusiy lug‘at. — T.: 2016. I.

## Manbalar