open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Jilvon (qishloq)

**Jilvon** yoki **Jilvon-2** (xalq orasida **Oltinchi Jilvon**) — Oʻzbekistonning Buxoro viloyati Shofirkon tumani tarkibiga kiruvchi qishloq. Tuman markazi — Shofirkon shahridan 8—10 km uzoqlikda joylashgan.
## Etimologiyasi
Shofirkon tumanida ushbu nom bilan ataluvchi nomlar koʻp uchraydi. Qizilqum choʻlining quyi qismidagi Jilvon choʻlining oʻzlashtirilishi bunga sabab boʻlgan. Uning tub oʻzagi qadimda harbiy mansablardan boʻlgan *jilbonlar* nomi bilan bogʻliq. Ushbu soʻz keyinchalik oʻzgarishlar natijasida *jilvon* koʻrinishiga kelgan. Ushbu nomda koʻplab qishloqlar nomlangan.
## Tarixi
Qishloq hududi katta maydonlarni egallagan. Shu sababli bu yerdagi aholi toʻp-toʻp boʻlib yashagan va ular alohida nomlangan. Qishloq ilk bora 1930-yillarda Egron ismli shaxs tomonidan oʻzlashtirib boshlangan. U bu yerda ikki yil daromad olgan, ammo keyingi yil qurgʻoqchilik kelib hosil ololmagan. Shu sababli bu yerni tashlab ketgan. 1930—1970-yillar davomida bu yerga tumanning Regishoyi, Talija kabi qishloqlaridan aholi kelib oʻrnasha boshlagan. Bu yerni oʻzlashtirish ishlari olib borilgan.

1980-yillarning ikkinchi yarmidan boshlab esa aholisi zich boʻlgan Kotiyon, Regishoyi, Talija, Savrak, Kelachi, Bogʻiafzal qishloqlaridan boʻlgan yosh oilalarga reja asosida uy-joy qurib topshirilgan.

Qisloqni ikkiga ajratuvchi yoʻl oʻtgan, bu esa qishloqni ikki xil nomlanishiga sabab boʻlgan. Yoʻlning sharqi „Iskandarobod“ va gʻargi „Fayziobod“ deb nomlangan. Ammo aholi orasida bu nomlardan tashqari Talija-Jilvon va Alla Holiq nomlari qoʻllanadi.
## Xoʻjaligi
Qishloq ilgari yulgʻunzor va qum barxanlaridan iborat boʻlgan. Oʻzlashtirish natijasida yerlar madaniylashgan, ammo hozirda ham shoʻrxok, shagʻalli va qumloq yerlari koʻp. Asosan dehqonchilik qilinib, ekin maydonlarida bugʻdoy, paxta, beda ekiladi.
## Manbalar

## Adabiyotlar
* 
*
Doʻstnazar Himmataliyev

**Doʻstnazar Omonovich Himmataliyev** (1969-yil 11-mart, Gʻuzor tumani, Qashqadaryo viloyati, Oʻzbekiston SSR) — oʻzbekistonlik olim, pedagogika fanlari doktori, professor.
## Biografiyasi
Doʻstnazar Himmataliyev 1969-yil 11-mart Gʻuzor tumanida tugʻilgan. 1993-yilda Toshkent irrigatsiya va qishloq xoʻjaligini mexanizatsiyalash muhandislari instituti „Qishloq xoʻjaligini mexanizatsiyalash“ fakultetini tamomlagan. 1993—1998-yillarda Toshkent irrigatsiya va qishloq xoʻjaligini mexanizatsiyalash muhandislari instituti „Pedagogika va oʻqitish uslubiyati“ kafedrasi laboratoriya mudiri, 1998—2009 yillarda ushbu institut qoshidagi Yunusobod akademik litseyi direktori oʻrinbosari, oʻqituvchi, boʻlim boshligʻi, oʻquv ishlari boʻyicha direktor oʻrinbosari, 2009—2011-yillarda Toshkent viloyati oʻrta maxsus, kasb-hunar taʼlimi boshqarmasi yetakchi mutaxassisi, sektor mudiri, „Taʼlim-tarbiya jarayonlarini tashkil etish“ boʻlimi boshligʻi, 2011—2021-yillarda Toshkent irrigatsiya va melioratsiya instituti dotsenti, kafedra mudiri, professor lavozimida ishlagan. 2021-yildan Chirchiq davlat pedagogika universiteti „Pedagogika“ kafedrasi professori.

### Ilmiy faoliyati
2003-yilda nomzodlik, 2018-yilda „Kasbiy faoliyatga tayyorgarlikni diagnostika qilishda pedagogik va texnik bilimlar integratsiyasi“ mavzusida doktorlik dissertatsiyasini himoya qilib,  pedagogika fanlari doktori (DSc) ilmiy darajasini olgan. 5 ta monografiya, 1 ta darslik va 6 ta oʻquv qoʻllanma, 30 dan ortiq ilmiy maqolalar muallifi. Turon Fanlar akademiyasi akademigi (2022).
## Manbalar
Ravshan Saydaxmedov

**Ravshan Xolxo‘jayevich Saydaxmedov** (1961-yil 27-may, Toshkent tumani, Toshkebt viloyati, Oʻzbekiston SSR) — oʻzbekistonlik olim, texnika fanlari doktori, professor.
## Biografiyasi
Ravshan Saydaxmedov 1961-yil 27-may Toshkent tumanida tugʻilgan. Dastlab Xarkov oliy aviatsiya harbiy injenerlar bilim yurtida, keyinchalik Toshkent politexnika institutining samolyotsozlik fakultetida tahsil olgan. 1986—1988-yillarda Toshkent politexnika instituti samolyotsozlik fakulteti „Mexanik ishlov berish texnologiyasi“ kafedrasining laboratoriya mudiri, 1988—1989-yillarda assistent, 1989—1991-yillarda Moskva aviatsiya instituti stajyor-tadqiqotchisi. 1991—2000-yillartda Toshkent davlat aviatsiya instituti  „Uchish apparat detallarini ishlab chiqarish texnologiyasi“ kafedrasi mudiri, 2000—2002-yillarda Moskva aviatsiya instituti doktoranti, 2002—2004-yillarda Toshkent davlat aviatsiya instituti magistratura boʻlimi boshligʻi, 2004—2005-yillarda „Uchish apparatlarini ishlab chiqarish texnologiyasi“ kafedrasi mudiri, 2005—2008-yillarda Toshkent davlat aviatsiya instituti prorektori, 2008-yilda shu institutning rektori, 2008-2010-yillar Toshkent davlat texnika universiteti „Aviasozlik“ kafedrasi mudiri, 2010—2011-yillarda Toshkent davlat texnika universiteti oʻquv ishlari boʻyicha prorektor, 2011—2013-yillarda Andijon mashinasozlik instituti rektori, 2013—2016-yillarda Toshkent davlat texnika universiteti rektori, 2016—2017-yillar universitetning „Fan va taraqqiyot“ davlat unitar korxonasi bosh ilmiy xodimi, 2017—2019-yillarda „Materialshunoslik“ kafedrasi professori, 2019—2020-yillarda „Havo kemalari va jihozlarining texnik ekspluatatsiyasi“ kafedrasi professori lavozimida faoliyat olib borgan. 2020-yildan Toshkent davlat transport universiteti, Aviatsiya transporti muhandisligi fakulteti „Aviatsiya injiniringi“ kafedrasi professori.

### Ilmiy faoliyati
2002-yilda  mavzusida doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan. 6 ta monografiya, 10 dan ortiq darslik va oʻquv qoʻllanmalari, 300 ga ilmiy maqolalar muallifi. 

## Mukofotlari
* „Shuhrat“ medali (2000).

## Manbalar
Anorboy Xoʻjaboyev

**Anorboy Rustamovich Xoʻjaboyev** (1941-yil, Angren, Toshkent viloyati, Oʻzbekiston SSR — oʻzbekistonlik olim, kimyo fanlari doktori, dotsent.
## Biografiyasi
Anorboy Xoʻjaboyev 1941-yilda Angren shahri yaqinidagi Qorabogʻ qishlogʻida tugʻilgan. 1960—1963-yillarda harbiy xizmatni oʻtagan. 1963—1967-yillarda Toshkent politexnika instituti mexanika fakultetida tahsil olgan. 1967—1969-yillarda Toshkent elektromexanika texnikumi oʻqituvchisi, 1969—1971-yillarda Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Kibernetika instituti aspiranti, 1976—1996-yillarda Toshkent davlat pedagogika instituti katta oʻqituvchisi, dotsent, kafedra mudiri, pedagogika fakulteti dekani, katta ilmiy xodim, 1996—1998-yillarda respublika hunar taʼlimi ilmiy tadqiqot instituti direktorining ilmiy ishlar boʻyicha oʻrinbosari, 1998—2005-yillarda ilmiy ishlar boʻyicha hamda maʼnaviyat va maʼrifat ishlari boʻyicha oʻrinbosari, 2004—2018-yillarda oʻrta maxsus, kasb-hunar taʼlimi tizimi kadrlarining malakasini oshirish va ularni qayta tayyorlash institutida loyiha rahbari, boʻlimi boshligʻi vazifasida faoliyat olib borgan. 2018-yildan Kasb-hunar taʼlimi tizimini innovatsion rivojlantirish, pedagog kadrlarning malakasini oshirish va ularni qayta tayyorlash instituti katta ilmiy xodimi.

### Ilmiy faoliyati
1974-yilda „Paxta terish apparati shpindelining geometrik parametrlarini optimallashtirish“ mavzusida nomzodlik dissertatsiyasini himoya qilib, texnika fanlari nomzodi ilmiy darajasini olgan. 1992-yilda „Mehnat taʼlimi oʻqituvchilarini tayyorlashda oʻquv — uslubiy majmuani ilmiy-pedagogik asoslari“ mavzusida doktorlik dissertatsiyasini himoya qilib, pedagogika fanlari doktori ilmiy darajasini olgan. 170 ga yaqin ilmiy, uslubiy maqolalar muallifi. Rossiya pedagogika fanlari akademiyasi akademigi (2004).
## Manbalar
Championat.asia

**Championat.asia** – oʻzbek sport internet portali.

## Tarixi
2010-yil 2-dekabrdan beri mavjud.

Taʼsischisi – Nodirxoʻja Yoʻldoshev. Bosh muharrir Narzulla Saydullayev. Milliy qidiruv tizimi maʼlumotlariga koʻra, Championat.asia 2021-yilda Oʻzbekistondagi eng koʻp koʻrilgan saytlar reytingida ikkinchi oʻrinni egalladi.

Sayt jurnalistlari Eldor Shomurodov, Odil Ahmedov, Temur Kapadze, Mirjalol Qosimov kabi taniqli shaxslardan intervyu olishgan.

Championat.asia KLeagueUnited xalqaro nashri bilan ham hamkorlik qiladi.

## Manbalar

## Havolalar
* 
* 
* 
* 
* 
*  (inglizcha)
* 
*
Odiljon Ziyodullayev

**Odiljon Egamberdiyevich Ziyodullayev** (1979-yil 1-fevral, Baxmal tumani, Jizzax viloyati, Oʻzbekiston SSR) — oʻzbekistonlik olim, kimyo fanlari doktori, professor.
## Biografiyasi
Odiljon Ziyodullayev 1979-yil 1-fevral Baxmal tumani ishchilar oilasida tugʻilgan. 2000-yilda Samarqand davlat universiteti kimyo
fakultetini bakalavriatini, 2003-yilda Oʻzbekiston Milliy universiteti „Neft va tabiiy gaz kimyosi“ mutaxassisligi boʻyicha magistraturani tamomlagan. 2003—2006-yillarda Oʻzbekiston Milliy universitetida „Organik kimyo“ ixtisosligi boʻyicha aspiranturada taʼlim olgan. 2006—2011 yillarda Oʻzbekiston Milliy universiteti kimyo fakultetida muhandis-texnik, 2011—2012-yillarda Toshkent kimyo-texnologiya instituti neft va gazni qayta ishlash kimyoviy texnologiyasi kafedrasi assistenti, 2012-yilda shu institutning Yoqilgʻi va organik birikmalar kimyoviy texnologiyasi fakulteti maʼnaviy-maʼrifiy ishlar boʻyicha dekan oʻrinbosari, 2012—2017-yillarda Toshkent kimyo-texnologiya instituti „Neft va gazni qayta ishlash kimyoviy texnologiyasi“ kafedrasi mudiri, 2017-yilda Oʻzbekiston Milliy universiteti ilmiy va ilmiy-pedagogik kadrlar tayyorlash boʻlimi boshligʻi, 2017—2019-yillarda Chirchiq davlat pedagogika instituti oʻquv va ilmiy ishlar boʻyicha prorektori, 2019—2022-yillarda Chirchiq davlat pedagogika instituti ilmiy ishlar va innovatsiyalar boʻyicha prorektori lavozimida faoliyat olib borgan. 2022-yildan Chirchiq davlat pedagogika universiteti ilmiy ishlar va innovatsiyalar boʻyicha prorektori.

### Ilmiy faoliyati
Odiljon Ziyodullayev 2011-yilda Organik moddalar texnologiyasi ixtisosligi boʻyicha kimyo fanlari nomzodi, 2016-yilda Organik kimyo ixtisosligi boʻyicha kimyo fanlari doktori ilmiy darajasini olgan. 2016-yilda dotsent ilmiy unvoni berilgan. „Neft-gaz kimyosi va fizikasi“ (2014), „Neft-gazni qayta ishlash texnologiyasi“ (2016) nomli darsliklar, „Neft va gazni qayta ishlash texnologiyasi“ (2013), „Neft va gazni qayta ishlash korxonalari jihozlari va loyihalash asoslari“ (2014), „Neft-gaz kimyosi va fizikasi“ (2015) nomli oʻquv qoʻllanmalari, „Atsetilen spirtlari: olinishi, xossalari, qoʻllanishi“ (2017) nomli monografiya muallifi.
## Mukofotlari
* „Oʻzbekiston Respublikasi Mustaqilligining 30 yilligi“ esdalik nishoni (2021).
## Manbalar
Turgʻunoy Egamberdiyeva

**Turgʻunoy Ahmadjonovna Egamberdiyeva ** (1942-yil 1-avgust, Marg`ilon, Fargʻona viloyati, Oʻzbekiston SSR) — oʻzbekistonlik olima, pedagogika fanlari doktori, professor.
## Biografiyasi
Turgʻunoy Egamberdiyeva 1942-yil 1-avgust Margʻilon shahrida tugʻilgan. 1963—1967-yillarda Fargʻona pedagogika institutining pedagogika va boshlangʻich taʼlim metodikasi fakultetida, 1970—1972-yillarda Moskva shahridagi oliy partiya maktabi „Xalqaro munosabatlar“ fakultetida tahsil olgan. 1963—1970-yillarda Marg‘ilon shahar va Farg‘ona viloyatining komsomol qo‘mitasining kotibi, 1972—1990 yillarda Marg‘ilon shahar partiya qo‘mitasining kotibi, Farg‘ona viloyati ijroiya qo‘mitasi raisining o‘rinbosari, viloyat partiya qo‘mitasining kotibi, viloyat xotin-qizlar kengashi raisi, Farg‘ona viloyatlararo partiya-sovet xodimlari malakasini oshirish instituti direktori, 1990—1992-yillarda Fargʻona davlat pedagogika instituti pedagogika va boshlangʻich taʼlim fakulteti dekani, 1992—1997-yillarda Fargʻona davlat universitetining tarbiyaviy ishlar (1996-yildan maʼnaviy-maʼrifiy ishlar) boʻyicha birinchi prorektori, 1997—2007-yillarda jahon tarixi kafedrasi dotsenti lavozimida faoliyat olib borgan. 2007-yildan Oʻzbekiston tarixi kafedrasi professori.

### Ilmiy faoliyati
Turgʻunoy Egamberdiyeva 1988-yilda „Oʻzbekiston Respublikasi qishloqlarining madaniy rivojlanish muammolari“ (1970—1980-yillar) mavzusidagi nomzdolik ishini yoqlab, tarix fanlari nomzodi ilmiy darajasini olgan. 2006-yilda „Oʻzbekiston Respublikasi maʼnaviy hayotida
ayollar faolligini oshirishning ijtimoiy-pedagogik asoslari“ mavzusidagi doktorlik dissertasiyasini himoya qiladi.
## Unvon va mukofotlari
* Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan madaniyat xodimi unvoni (1993).  
## Manbalar
Muhabbat Salayeva

**Muhabbat Saburovna Salayeva** (1961-yil 16-may, Urganch, Xorazm viloyati, Oʻzbekiston SSR) — oʻzbekistonlik olima, pedagogika fanlari doktori, professor.
## Biografiyasi
Muhabbat Salayeva 1961-yil 16-may Urganch shahrida xizmatchi oilasida tugʻilgan. 1978—1982-yillarda Qoʻqon pedagogika instituti pedagogika-psixologiya fakulteti tahsil olgan. 1982—1991-yillarda Urganch pedagogika bilim yurti oʻqituvchisi, 1991—1992-yillarda Xorazm davlat pedagogika instituti pedagogika va psixologiya kafedrasi oʻqituvchisi, 1993—1996-yillarda Toshkent davlat pedagogika instituti aspiranti, 1996—2001-yillarda Urganch davlat universiteti pedagogika va psixologiya kafedrasi oʻqituvchisi, 2001—2003-yillarda Urganch davlat universiteti pedagogika va psixologiya kafedrasi dotsenti, 2003—2005-yillarda Toshkent davlat pedagogika universiteti doktoranti, 2006—2008-yillarda Urganch davlat universiteti boshlangʻich taʼlim nazariyasi va metodikasi kafedrasi katta oʻqituvchisi, 2008—2015-yillarda boshlangʻich taʼlim nazariyasi va metodikasi kafedrasi dotsenti, 2015—2018-yillarda boshlangʻich va maktabgacha taʼlim metodikasi kafedrasi dotsenti, 2018—2020-yillarda maktabgacha taʼlim metodikasi kafedrasi dotsenti lavozimida faoliyat koʻrsatgan. 2021-yildan Urganch davlat universiteti maktabgacha taʼlim metodikasi kafedrasi professori. 2002-yildan „Olima“ uyushmasi Xorazm viloyati boʻlimi ijrochi direktori.

### Ilmiy faoliyati
1999-yilda „Muhammad Rizo Ogahiyning maʼrifiy-pedagogik qarashlari“ mavzusida nomzodlik, 2019-yilda „Oʻzbek pedagogikasi tarixini davrlashtirishning nazariy-metodologik asoslarini takomillashtirish“ mavzusida doktorlik dissertatsiyasini himoya qilib, pedagogika fanlari doktori (DSc) ilmiy darajasini olgan. 162 ta ilmiy ishlar, shundan 2 ta darslik, 2 ta monografiya va 3 ta oʻquv qoʻllanma, 3 ta uslubiy qoʻllanma, 120 ta ilmiy maqolalar muallifi.
## Manbalar
AQSH mustaqillik urushi

**Amerika inqilobiy urushi** (1775-yil 19 aprel – 1783-yil 3-sentyabr) – **Inqilobiy urush** yoki **Amerika mustaqillik urushi** sifatida ham tanilgan, Amerika inqilobining harbiy mojarosi boʻlib, unda Jorj Vashington qoʻmondonligi ostida Amerika Patriot kuchlari inglizlarni magʻlub etgan.

## Havolalar

* „Amerika inqilobiy urushi“
Xatirchi bekligi

**Xatirchi bekligi** — mangʻitlar hukmronligi yillarida Buxoro amirligidagi maʼmuriy birlik. Maʼmuriy markazi Xatirchi shahri.

Buxoro amirligida mangʻitlar sulolasi davrida Navoiy viloyati va unga chegaradosh hududlar Karmana, Nurota, Xatirchi beklik (viloyat)laridan iborat edi. Xatirchi begi oʻz qoʻl ostidagi yerlarni amlokdor, mirob, amin kabi mahalliy amaldor va diniy rahnamolar yordamida boshqargan.

Buxoro amirligining Xatirchi bekligi Oltinsoy, Dami Gipan, Baloi nahri Tos, Koʻksaroy, Qaraman, Poyoni nahri Tos, Mirdasht, Shohobod singari amloklardan iborat boʻlgan.

XIX asrning oxiri XX asr boshlarida Buxoro amirligiga boʻysunuvchi Xatirchi bekligi Togʻaybek, Abdurahimboy va Mamayusufboylar kabi beklar tomonidan boshqarilib, ular bevosita amir qoʻshbegisi tomonidan lavozimga tayinlangan. Ostonaqul qoʻshbegi Xatirchining soʻnggi begi sifatida 1910-yildan 1920-yilning 31-avgustigacha hududni boshqargan.

Buxoro amirligida Xatirchi bekligi boshqa bekliklardan oʻzining strategik jihatdan muhim joyda joylashganligi, hosildor yerlari, yirik chorvachilik hududi sifatida, bundan tashqari, savdo-sotiq, madaniyat, ilm-fan rivoji bilan ham ajralib turgan. Amirlik davrida Lyutkin degan rus savdogari Xatirchi bekligi markazida paxta punkti ochib, paxta xom ashyosi bilan birgalikda charm, teri, jun, meva, turshak, mayiz, poliz ekinlarini sotib olib, Rossiyaga olib borib pullagan.

Xatirchi bekligining markazidagi ark saroyi yetti paxsa devor bilan himoyalangan. Shuningdek, beklikdagi har bir masjid oldida hovuz boʻlgan.

Buxoro Xalq Nozirlar Kengashining 1920-yil 14-sentabrda chiqargan qarori bilan Karmana hududiy Kengashi tuzildi. Natijada Xatirchi bekligi tugatilib, uning hududlari Buxoro Xalq Sovet Respublikasi tarkibiga kiritiladi. Buxoro XSR bir necha tumanlarni oʻz ichiga olgan 4 okrugdan iborat boʻlgan. Bulardan biri Zarafshon okrugidir. Uning tarkibiga Buxoro, Ziyovuddin, Qorakoʻl, Karmana, Nurota, Xatirchi kabi sobiq bekliklar kirgan. Zarafshon okrugi Buxoro, Karmana, Nurota viloyatlaridan tashkil topgan boʻlib, 2202 qishloqni oʻz ichiga olgan. Karmana viloyatiga esa Ziyovuddin, Xatirchi, Karmana tumanlari hududlari qoʻshilgan .

## Manbalar
Qorovulbozor tongi

**Qorovulbozor tongi** — Buxoro viloyati Qorovulbozor tumani ijtimoiy, iqtisodiy, siyosiy hayotini aks ettiruvchi haftalik gazeta.
Qorovulbozor tumani tashkil etilgan paytdayoq tuman gazetasini tashkil etish fikri ilgari surilgan. Unga nom tanlashda ham bir qancha fikr mulohazalar berilgan va Qorovulbozor tongi nomi tanlangan. Gazeta 1993-yildan beri nashr etiladi. Gazetaning birinchi muharriri hamda tashkilotchisi shoir va jurnalist Sulaymon Shodiyev boʻlgan. Gazeta taʼsis etilgan dastlabki paytlarda oyiga uch marta bosmadan chiqqan. Keyinroq har hafta nashr qilinadigan boʻldi. 1993-yilda gazetaning adadi nusxasi 350 nusxa boʻlgan. 2013-yilda 2130 taga yetgan. 2013-yilda Qorovulbozor tongi gazetasi oʻzining 20 yilligini nishonladi. Shu yili gazetaning chop etilgan sonlari mingdan oshdi. 2011-yil 7-iyundan boshlab 2023-yilga qadar roʻznomaning 9003 ta soni nashr etilgan. Qorovulbozor tongi gazetasi Buxoro viloyat bosmaxonasida chop etilgach, obunachilarga yetkaziladi.
1996-yildan beri Qorovulbozor tongi gazetasining bosh muharriri — Bahrom Soliyev. Gazetaning bosh offisi Qorovulbozor tumani, Navoiy koʻchasi, 1-uy. „Buxoroneftgazparmalash“ hissadorlik jamiyati binosi 3-qavat.

2020-yilning 15-martidan Covid 19 Oʻzbekistonda aniqlangach, mamlakat bilan karantin boshlangan edi. Muharrir Bahrom Soliyev tomonidan 2020-yil 28-mart kunidagi gazetaning maxsus soni 3000 nusxada (8 sahifadan iborat) chop etilgan va tumandagi mavjud yettita mahalla fuqarolar yigʻinlarida yashovchi aholiga hamda korxona-tashkilotlarga bepul tarqatilgan.

Qorovulbozor tongi gazetasi Oʻzbekiston matbuot va axborot agentligi viloyat boshqarmasidan 2011-yil 22-avgustdagi № 05-048 raqam bilan qayta roʻyxatga olingan. Muassis: Xalq deputatlari Qorovulbozor kengashi va tuman hokimligi. Gazeta oyida toʻrt marta chop etiladi.

## Manbalar
Nishon Qiyomov

**Nishon Sodiqovich Qiyomov** (1959-yil 9-may, Past Dargʻom tumani, Samarqand viloyati, Oʻzbekiston SSR) — oʻzbekistonlik olim, pedagogika fanlari doktori, professor.
## Biografiyasi
Nishon Qiyomov 1959-yil 9-may Past Dargʻom tumanida tugʻilgan. 1977—1981-yillarda Samrqand davlat pedagogika instituti pedagogika va boshlangʻich taʼlim fakulteti musiqa va ashula yoʻnalishini tamomlagan. 1981—1986-yillarda ushbu institutning musiqa pedagogikasi fakulteti „Xor dirijyorligi“ kafedrasi oʻqituvchisi, 1986-1987-yillarda Toshkent davlat pedagogika instituti stajyor-tadqiqotchisi, 1987—1990-yillarda Toshkent davlat pedagogika instituti „Umumiy pedagogika“ kafedrasi aspiranti, 1992—1995-yillarda Samarqand davlat universiteti musiqa pedagogikasi fakulteti „Xor dirijyorligi“ kafedrasi oʻqituvchisi, 2000—2004-yillarda musiqiy taʼlim fakulteti katta oʻqituvchisi, 2004—2006-yillarda shu fakultetning „Musiqa nazariyasi, tarixi va anʼanaviy ijrochilik“ kafedrasi dotsenti vazifasini bajaruvchi, 2006—2011-yillarda kafedra dotsenti, 2011—2019-yillar Pedagogika fakulteti ilmiy ishlar boʻyicha dekan oʻrinbosari lavozimida faoliyat koʻrsatgan. Hozirda Sharof Rashidov nomidagi Samarqand davlat universiteti Maktabgacha va boshlangʻich taʼlim fakulteti fakultetlararo pedagogika kafedrasi professori.

### Ilmiy faoliyati
1995-yilda “Maktab musiqa darslari orqali o‘smirlarda vatanparvarlik va baynalmilal his-tuyg‘ularini shakllantirish” mavzusida nomzodlik dissertatsiyasini  himoya qilgan. 2019-yilda “Oliy ta’lim muassasalari talabalarida musiqiy madaniyatni shakllantirishning pedagogik asoslarini takomillashtirish”  mavzusi bo‘yicha pedagogika fanlari doktori (DSc) dissertatsiyasini himoya qilgan. 2 ta uslubiy qo‘llanma, 2 ta monografiya, 80 dan ziyod ilmiy maqolalar muallifi.
## Manbalar
Dilfuza Mahmudova

**Dilfuza Meliyevna Mahmudova** (1974-yil 4-fevral, Kattaqoʻrgʻon tumani, Samarqand viloyati, Oʻzbekiston SSR) — oʻzbekistonlik olima, pedagogika fanlari doktori (2022), dotsent (2021).
## Biografiyasi
Dilfuza Mahmudova 1974-yil 4-fevral Kattaqoʻrgʻon tumanida tugʻilgan. 1996-yilda Toshkent davlat universiteti matematika fakultetini tamomlagan. 1998—1999-yillarda Toshkent shahri Sobir Rahimov tumanidagi 326-maktabida matematika oʻqituvchisi, 1999—2002-yillarda shu tumandagi 119-maktabda matematika oʻqituvchisi, 2002—2003-yillarda Toshkent avtomobil yoʻllari instituti oliy matematika kafedrasi assistenti, 2003—2007-yillarda Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti qoshidagi akademik litseyda matematika oʻqituvchisi, 2007—2009-yillarda Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti oliy matematika kafedrasi assistenti, 2009—2015-yillar Oʻzbekiston Milliy universiteti fizika fakulteti yadro va nazariy fizika kafedrasi katta oʻqituvchisi, 2015—2016-yillarda mexanika-matematika fakulteti geometriya kafedrasi katta oʻqituvchisi, 2016—2018-yillarda universitet doktoranti, 2018—2020-yillarda ijtimoiy fanlar fakulteti pedagogika va umumiy psixologiya kafedrasi dosenti, 2020—2021-yillarda Chirchiq davlat pedagogika instituti matematika va informatika fakulteti matematika kafedrasi, 2021-yildan Chirchiq davlat pedagogika universiteti matematika oʻqitish metodikasi va geometriya kafedrasi mudiri.

### Ilmiy faoliyati
Dilfuza Mahmudova 2018-yilda pedagogika fanlari boʻyicha falsafa doktori (PhD) ilmiy darajasi olish boʻyicha „Muammoli masalalar yordamida talabalar ijodiy faoliyatini rivojlantirish metodikasi“ mavzusida dissertatsiyasini himoya qilgan. 2021-yil 30-noyabrda taʼlim va tarbiya nazariyasi va metodikasi ixtisosligi boʻyicha dotsent ilmiy unvoni berilgan. 2022-yilda „Muammoli taʼlim texnologiyalari asosida talabalarning kreativ faoliyatini rivojlantirish metodikasi“ mavzusida doktorlik (DSc) dissertasiyasini himoya qilgan. 2 ta monografiya, 4 ta darslik, 7 ta o‘quv qo‘llanma, 3 ta uslubiy qo‘llanma, 50 ga yaqin ilmiy maqolalar muallifi.
## Manbalar
Umid Xoʻjamqulov

**Umid Negmatovich Xoʻjamqulov** (1977-yil 29-yanvar, Samarqand viloyati, Oʻzbekiston SSR) — oʻzbekistonlik olim, pedagogika fanlari doktori, dotsent.
## Biografiyasi
Umid Xoʻjamqulov 1977-yil 29-yanvar Samarqand viloyatida tugʻilgan. 1994—1999 yillarda Alisher Navoiy nomidagi Samarqand davlat universitetining Oʻzbek filologiyasi fakultetida, 1999—2002-yillarda Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Alisher Navoiy nomidagi Til va adabiyot instituti aspiranturasida tahsil olgan. 2007—2010-yillarda Toshkent temir yoʻl muhandislari instituti qoshidagi Mirobod akademik litseyi oʻquv ishlari boʻyicha direktor oʻrinbosari, 2010—2014-yillarda Toshkent temir yoʻl muhandislari instituti qoshidagi Mirobod akademik litseyi direktori, 2014—2018-yillarda Toshkent moliya instituti „Oʻzbek va rus tillari“ kafedrasi dotsenti vazifasini bajaruvchisi, 2018—2019-yillarda Chirchiq davlat pedagogika instituti „Oʻzbek tili va adabiyoti“ kafedrasi mudiri lavozimida faoliyat olib borgan. 2020-yildan Chirchiq davlat pedagogika instituti „Boshlangʻich taʼlim nazariyasi“ kafedrasi dotsenti. 

### Ilmiy faoliyati
Umid Xoʻjamqulov 80 dan ortiq ilmiy-uslubiy ishlar, jumladan, 3 ta monografiya, 4 ta oʻquv qoʻllanma, 3 ta uslubiy qoʻllanma va 70 dan ortiq ilmiy maqolalar muallifi. 2004-yilda „Mirtemir lirikasida soʻz va obraz“ mavzusida nomzodlik, 2020-yilda „Pedagogik taʼlim innovatsion klasterining ilmiy-nazariy asoslari (Toshkent viloyati misolida)“ mavzusida doktorlik (DSc) dissertasiyasini himoya qilgan. 

## Manbalar
Xatirchi hayoti

**Xatirchi hayoti** —  Navoiy viloyati Xatirchi tumani ijtimoiy, iqtisodiy, siyosiy hayotini aks ettiruvchi haftalik gazeta.

“Xatirchi hayoti”  1932-yildan boshlab “Paxtakor” nomi bilan “O‘zkompartiya Xatirchi tuman qo‘mitasi, tuman ijroiya va kasabalar sho‘rosining davriy nashri” sifatida chiqa boshlagan. Ro‘znoma o‘sha davrda hozirgi Oqtosh shahrida “Qizil Narpay” bosmaxonasida 1500 nusxada bosilgan. Ro‘znomani tashkil qilish, birinchi sonlarini nashr qilishga A.Rahmatullayev mas’ul muharrir, Ramazonov mas’ul kotib, Ernazarov bosmaxona direktori sifatida bosh bo‘lishgan. Afsuski, gazetaning ilk sonlarining nusxasi saqlanib qolmagan. Faqatgina Moskva markaziy kutubxonasining Ximki shahridagi gazetalar arxividan olib kelingan 3-sonining fotonusxasi mavjud.. 

O‘tgan davrlar ichida hududda qanday o‘zgarishlar sodir bo‘lgan bo‘lsa, ular gazeta sahifalarida aks etgan. Tuman hududiga sanoat kirib kelishi natojasida 1934-yilda bosmaxona ham tashkil etilgan. Gazeta shu bosmaxonada nashr qilingan. 1962-yilda Narpay va Xatirchi  tumanlari birlashtiriladi, shundan keyin gazetalar ham qo‘shib yuborilib, “Paxtakor ovozi” nomi bilan chiqa boshlaydi. 1963-yilda Xatirchi Kattaqo‘rg‘on tumani tarkibiga qo‘shilgach, har ikki tuman uchun “Zarafshon” gazetasi tashkil etilgan.

1965-yilda Xatirchi tumani qaytadan tashkil etilgandan keyin, 1966-yilning 1-yanvaridan boshlab tuman gazetasi “Yangi hayot” nomi bilan chiqa boshladi. Gazetaga hozirgi “Xatirchi hayoti” nomi 1998-yilda berilgan
. Gazeta o‘tgan yillar davomida nafaqat tumanda, balki viloyatda ham o‘z o‘rniga ega bo‘ldi. O‘tgan yillar ichida gazetada  O‘rin Kamolov, Adolat Sanaqulova, Shonazar Ochilov, Jaloliddin Rajabov, Karim Rahimov, Jo‘raqul Yormamatovning hissalari katta bo‘lgan.
## Manbalar
Mamanazar Jumayev

**Mamanazar Ergashevich Jumayev** (1960-yil 29-dekabr, Sherobod tumani, Surxondaryo viloyati, Oʻzbekiston SSR) — oʻzbekistonlik olim, pedagogika fanlari nomzodi, professor.
## Biografiyasi
Mamanazar Jumayev 1960-yil 29-dekabr Sherobod tumanidagi Poshxurt qishlogʻida oʻqituvchi oilasida tugʻilgan. Otasi Jumayev boshlangʻich taʼlim va matematika oʻqituvchisi boʻlgan.1980—1984-yillarda Termiz davlat pedagogika institutining fizika-matematika fakultetida tahsil olgan. 1984—1996-yillarda Sherobod tumanidagi 33-maktabning matematika fani oʻqituvchisi boʻlib ishlagan. 1996—1997-yillarda Toshkent davlat pedagogika instituti stajyor-tadqiqotchisi, 1997-2002-yillarda institut oʻqituvchisi, 2002—2006-yillarda matematika kefedrasi dotsenti sufatida faoliyat olib borgan. Hozirda boshlangʻich taʼlimda matematika va uni oʻqitish metodikasi kafedrasi professori.

### Ilmiy faoliyati
2002-yilda dotsent ilmiy unvoni berilgan. 300 dan oritq maqolalar, 2 ta monografiya hamda oliy taʼlim muassasalari uchun „Oliy matematika“, „Matematika oʻqitish metodikasi“, „Elementar matematik tasavvurlarni shakllantirish metodikasi“ darsliklari; „Matematika oʻqitish metodikasidan praktikum“, „Matematika oʻqitish metodikasidan laboratoriya mashgʻulotlari“ oʻquv qoʻllanmalari, pedagogik yoʻnalishdagi kasb-hunar kollejlari uchun „Matematika oʻqitish metodikasi“, „Bolalarda boshlangʻich matematik tushunchalarni rivojtirish nazariyasi va metodikasi“ oʻquv qoʻllanmalari, oʻzbek, rus, qozoq, qirgʻiz, tojik, turkman, qoraqalpoq tillarida oʻqitiladigan umumtaʼlim maktablarining 1-sinfi uchun „Matematika“ darsligi, „Matematika daftari“, „Oʻqituvchi kitobi“ singari 10 dan ortiq darslik va oʻquv qoʻllanmalar muallifi.

## Manbalar
Fotima Qodirova

**Fotima Rashidovna Qodirova** (1956-yil 22-dekabr, Toshkent, Oʻzbekiston SSR) — oʻzbekistonlik olima, pedagogika fanlari doktori, professor.
## Biografiyasi
Fotima Qodirova 1956-yil 22-dekabr Toshkent shahrida tugʻilgan. Hozirda maktabgacha taʼlim muassasalari rahbar va mutaxassislarini qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish instituti professori.

### Ilmiy faoliyati
1989-yilda Moskva shahrida „Oʻzbek bogʻchasida bolalarga rus tilida soʻzlashuv nutqini oʻrgatishda didaktik oʻyinlar“ mavzusida pedagogika fanlari boʻyicha nomzodlik dissertasiyasini himoya qilgan. 2006-yilda pedagogika fanlari boʻyicha doktorlik dissertasiyasini himoya qilgan. 2003—2016-yillarda Toshkent davlat pedagogika universiteti Pedagogika nazariyasi va tarixi hamda Ijtimoiy-gumanitar fanlarni o‘qitish metodikasi ixtisosligi bo‘yicha pedagogika fanlari doktori va pedagogika fanlari nomzodi dissertasiyalarni himoya qilish bo‘yicha Birlashgan ixtisoslashgan kengashining raisi oʻrinboasari, a’zosi, ilmiy seminar raisining oʻrinbosari sifatida ishlab kelgan. 220 dan ziyod ilmiy muallifi.

## Mukofoti
* Sodiq xizmatlari uchun medali (2020).
## Manbalar
Azamat Saidov

**Azamat Ismoilovich Saidov** (1980-yil 29-iyun, Narpay tumani, Samarqand viloyati, Oʻzbekiston SSR) — oʻzbekistonlik olim, psixologiya fanlari doktori, professor.
## Biografiyasi
Azamat Saidov 1980-yil 29-iyun Narpay tumani Chingizkent qishlog‘ida tug‘ilgan. 1997—2003-yillarda Samarqand davlat universiteti bakalavriat talabasi va magistranti, 2001—2022-yillarda Samarqand shahridagi oziq-ovqat kolleji psixologi, Samarqand qishloq xo‘jalik kasb-hunar kolleji psixologi, O‘zbekiston davlat jahon tillar universiteti ilmiy tadqiqotchisi, Samarqand qishloq xo‘jalik instituti pedagogika, psixologiya va o‘qitish metodikasi kafedrasi dotsenti, Samarqand davlat universiteti psixologiya kafedrasi mudiri, pedagogika fakulteti dekani, Buxoro davlat universitetining akademik litsey va kasb-hunar kollejlari bilan ishlash bo‘yicha prorektori, Samarqand davlat chet tillar instituti taʼlim sifatini nazorat qilish bo‘limi bosh mutaxassisi, fakultetlararo pedagogika va psixologiya kafedrasi mudiri vazifasida ishlagan., 2022-yildan Samarqand davlat chet tillar instituti magistratura bo‘limi boshlig‘i. 1 ta monografiya, 5 dan ortiq o‘quv-uslubiy qo‘llanmalar va 100 dan ortiq ilmiy maqolalar muallifi. 2022-yilda „Ijtimoiy psixologiya. Etnopsixologiya“ ixtisosligidan psixologiya fanlari doktori (DSc) ilmiy darajasini olgan.

## Manbalar
Kutaisi xalqaro aeroporti

**Kutaisi xalqaro aeroporti**  yoki **[[Gurjistonlik David IV|David Binokor]] nomidagi Kutaisi xalqaro aeroporti** — aeroport Gruziyadagi uchinchi yirik shahar va mamlakat gʻarbidagi Imeretiya viloyatining markazi Kutaisidan  gʻarbda joylashgan. Bu Gruziya poytaxtiga xizmat koʻrsatuvchi Tbilisi xalqaro aeroporti va Ajariya Qora dengiz kurorti yaqinidagi Batumi xalqaro aeroporti bilan bir qatorda Gruziyadagi uchta xalqaro aeroportdan biridir. Aeroportni United Airports of Georgia davlat kompaniyasi boshqaradi.

## Tarixi
Aeroport 2011-yil noyabr oyida rekonstruksiya uchun yopilgan edi. Uning qayta ochilish marosimi 2012-yil 27-sentyabrda boʻlib oʻtdi. Marosimda Gruziya Prezidenti Mixail Saakashvili, Vengriya Bosh vaziri Viktor Orban va Wizz Air bosh direktori Jozsef Varadi ishtirok etdi.

Kutaisi aeroportining ustuvor yoʻnalishi arzon aviakompaniyalarni jalb qilishdir. 2012-yilda aeroport qayta ochilganidan soʻng yoʻlovchilar sonining sezilarli oʻsishi, asosan, Wizz Airning Kutaisi va Yevropa aeroportlari bilan bogʻlovchi faoliyati tufayli qayd etildi. Aeroportda 2013-yilda 187 939 yoʻlovchiga xizmat koʻrsatgan. 2016-yil fevral oyida Wizz Air Kutaisi aeroportida yangi bazani eʼlon qildi va 2018-yilda ikkinchi bazani qoʻshishni rejalashtirmoqda.

Aeroport yaqinida Gruziya temir yo‘llari xizmat koʻrsatadigan, Tbilisi, Batumi va Gruziyaning boshqa shaharlari bilan bogʻlaydigan temir yoʻl vokzali qurish rejasi 2018-yilda eʼlon qilingan edi. 2022-yil aprel oyida Kopitnari bekatini modernizatsiya qilish tugallandi. Hozirda Tbilisi-Batumi poyezdlari Kopitnari bekatida ham toʻxtaydi.

## Aviakompaniyalar va yoʻnalishlar

## Statistika

### Yoʻlovchilar oqimi

### Eng gavjum yoʻnalishlar

## Yana qarang

* Gruziya aeroportlari roʻyxati

## Manbalar

## Havolalar

* 
* Current weather for UGKO at NOAA/NWS
* Accident history for KUT at Aviation Safety Network
Oʻzbekiston ayollar futboli assotsiatsiyasi

**Oʻzbekiston ayollar futboli assotsiatsiyasi** — Oʻzbekistonda ayollar futbolini ommalashtirish, ayollar futbol klublari va musobaqalarini idora etuvchi tashkilotidir.

## Manbalar
Polvon ota masjidi (Navoiy)

**Polvon ota masjidi (Navoiy)** — Navoiy viloyati, Xatirchi tumanida joylashgan meʼmoriy yodgorlik. Masjidning hozirgi koʻrinishi XX asrning 90-yillarida bunyod etilgan. Masjid Oʻzbekiston moddiy va madaniy meʼrosining koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan.
Masjid toʻgʻri toʻrtburchakli boʻlib, uch tomoni ayvonli va ustunli qilib qurilgan. Yodgorlik bir nechta marotaba qayta qurilgan. Masjidning bir qismi qadimiy, bir qismi esa yangi binolardan iborat. Ushbu masjid 710—720-yillarda arab sarkardasi Abu Muslim ibn Qutayba tomonidan bunyod etilgan. Uning taxallusi Polvon ota boʻlganligi sababli masjid shunday nomlangan. 1794-yilda yodgorlik masjid va madrasa sifatida foydalanilgan. 1920—1930-yillarda masjid taʼmirtalab holga kelib qolgan. 1956-yilda esa masjid omborxona sifatida foydalanilgan.
1997-yilda masjid eshigi yangi oʻrnatilgan. Eshikda zikr kalimasi keltirilgan. Yozuv xati oʻziga xos uslubda bitilgan. Eshikda shunday yozilgan: „Allohni hamd aytish va ulugʻlash bilan poklayman“. Eshik yuqori qismida esa „Ey Allohim, bizlarga rahmating eshiklarini ochgin“ deb yozilgan. Masjid ayvonida ustunlar boʻlib, kulrang marmardan yasalgan poyustunlar oʻrnatilgan. Bir ustunda qisqa yozuvlar saqlanib qolgan. Ushbu bitik nastaʼliq xatida yozilgan boʻlib, koʻpchilik yozuvlari oʻchib ketgan. Unda shunday yozuvlarni oʻqish mumkin: „Bu toshning egasi Qosim… ibn Nu… 1298 (1880—1881)“. Polvon ota masjidi Oʻrta Osiyo meʼmorchiligi uslubida bunyod etilgan. Masjid qurilishida pishgan gʻisht, yogʻoch va ganch va boshqa materiallardan foydalanilgan. Oʻzbekiston mustaqillikka erishgach, masjidda taʼmirlash ishlari olib borilgan.

## Manbalar

## Adabiyotlar
### Ilmiy adabiyotlar
* 

## Havolalar
*
Shayx Gadoy Serkun masjidi

**Shayx Gadoy Serkun masjidi** — Navoiy viloyati Yangiobod shahrida joylashgan yodgorlik. Masjid Buxoro amirligida hukmronlik qilgan mangʻitlar sulolasi davrida XX asrning boshlarida bunyod etilgan. Masjid Oʻzbekiston moddiy va madaniy meʼrosining koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan.
Masjid Oʻrta Osiyo meʼmorchiligi uslubida boʻlib, ikki tomonlama ayvondan iborat. Sovet davrida masjid ambulatoriya va omborxona sifatida foydalanilgan. 1998-yil Navoiy viloyati hokimligi tashabbusi bilan masjid qayta ochilgan va foydalanishga topshirilgan. 2005-yilda masjidda olib borilgan taʼmirlash ishlarida tashqi koʻrinishi butunlay oʻzgartirib, oldingi koʻrinishi saqlanib qolmagan. Masjid oldida Shayx Gadoy Serkun qabri joylashgan. Shuning uchun masjid xalq orasida shunday nomlanib kelingan. Epigroflar tadqiqotlariga koʻra, masjid Shayx Gadoy Serkun tomonidan qurilgan boʻlishi mumkin. Masjid bitiklari 2005-yilda olib borilgan taʼmirlash natijasida bitilgan. Xattot Islom Mamatov eskizlari natijasida 2005-yilda masjid qayta taʼmirlangan.
Masjid ichkari qismida mehrob boʻlib, Qur’oni Karimning „Baqara“ surasining 255-257-oyatlari ganchda oʻyib bitilgan. Mehrob yuqorisida esa „Mulk-Xudoniki“ kalimasi kufiy xatida takroriy keltirilgan. Ikki yon tomonida esa oʻng tomonida „Alloh, ulugʻligi ulugʻ boʻlsin“, chap tomonida esa „Muhammad, unga Allohning salovati va salomi boʻlsin“ kalimalari suls xatida yozilgan.
Mehrob tomondagi devorda ikki tomonda kitobalar boʻlib, suls xatida „al-Asmo ul-husno“ — „Allohning goʻzal ismlari“ ganchda oʻyib bitilgan. Masjid gumbazi oraligʻidagi devorlar qismlarida Qur’oni Karimning „Baqara“ surasi 284-286-oyatlari suls xatida bitilgan.
Shayx Gadoy Serkun masjidi xonaqohi katta gumbazli va toʻrtta ustundan iborat. Masjid maydoni esa 325 m. kv.dan iborat, ayvonida 13 ta ustun mavjud.

## Manbalar

## Adabiyotlar
### Ilmiy adabiyotlar
* 

## Havolalar
*
Umurzoq Jumanazarov

**Umurzoq Abdurazzoqovich Jumanazarov** (1956-yil 2-may, Bulungʻur tumani, Samarqand viloyati, Oʻzbekiston SSR) — oʻzbekistonlik olim, filologiya fanlari doktori, professor.
## Biografiyasi
Umurzoq Jumanazarov 1956-yili 2-mayda Bulungʻur tumanidagi Loyqa qishlogʻida ishchi oilasida tugʻilgan. 1973—1977-yillarda Samarqand davlat pedagogika institutida tahsil olgan. 1977—1978-yillarda Samarqand davlat pedagogika instituti oʻiqtuvchsisi, 1978—1984-yillarda Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Til va adabiyot institutining folklor boʻlimida laborant, ilmiy xodim, 1984—2013-yillarda Jizzax davlat pedagogika institutida katta oʻqituvchi, dotsent, professor, boshlangʻich taʼlim uslubiyati fakultetining dekani oʻrinbosari, boshlangʻich taʼlim metodikasi kafedrasi, boshlangʻich taʼlim, til va adabiyoti kafedrasi, boshlangʻich taʼlim nazariyasi va amaliyoti kafedrasi mudiri, oʻzbek tili va adabiyoti fakulteti dekani, 2013—2018-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Oliy Attestatsiya komissiyasida filologiya yoʻnalishi boʻyicha eksperti lavozimida ishlagan. 2019-yildan boshlangʻich taʼlim nazariyasi va amaliyoti kafedrasi professori. 

### Oilasi
Oilali, 4 nafar farzandi bor.

### Ilmiy faoliyati
1982-yildan akademik Toʻra Mirzayev ilmiy rahbarligida „Oʻzbek xalq tarixiy qoʻshiqlari (spesifikasi, tasnifi va poetikasi)“ mavzusidagi nomzodlik dissertatsiyasini, 1991-yilda „Oʻzbek tarixiy folklorining janrlari sostavi va ularning gʻoyaviy-badiiy xususiyatlari“ mavzuzida doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan. 1986-yilda dotsent, 1993-yilda professorlik ilmiy unvoni berilgan. 16 ta monografiya, 21 ta oʻquv qoʻllanma, 26 ta uslubiy qoʻllanma va 350 dan ortiq ilmiy va ilmiy-nazariy, uslubiy hamda ommabop maqolalar muallifi. 
## Manbalar
Ahtam sahoba masjidi

**Ahtam sahoba masjidi** — Navoiy viloyati Navbahor tumanida joylashgan masjid. Bosh imom xatib — Murtazoyev Beknazar.

Axtam sahoba masjidining avvalgi binosi taxminan hijriy 1336-yilda qurib tugatilgan. Bu maʼlumot masjid binosining yuqori qismidagi peshtoq ustida yozib qoldirilgan. Yoshi ulugʻlarning aytishicha iobiq shoʻrolar davrida atrofdagi boshqa masjidlar qatori bu masjid ham tashlandiq holatga kelib qolgan. SSSR davrida kolxoz omborxonasi sifatida foydalanilgan. Ushbu hududda 12ta masjid mavjud boʻlib, Sobiq ittifoq davrida ularning barchasi buzib tashlangan. Axtam sahoba masjidi esa omborxona sifatida foydalanilgani uchun buzilib ketishidan saqlanib qolingan. Masjidning nomi eskidan ham „Ahtam sahoba“ nomi bilan atalgan. Masjid oldidagi qabristonda Ahtam sahobaga ramziy qabr qoʻyilgan. Masjid toʻgʻrisida boshqa maʼlumot mavjud emas.

Oʻzbekiston mustaqillikka erishganidan keyin masjid Diniy idora roʻyxatidan oʻtkazilib, juma namozini oʻqish yoʻlga qoʻyildi. 1998-yilda masjid mas‘ul tashkilotlarning qulash holatida degan maʼlumoti bilan foydalanishga yaroqsiz obyekt deb topildi. Shundan keyin homiylar jalb qilinib taʼmirlash ishlari olib borilgan. 2000-yilda esa adliya boshqarmasining 68 sonli qaroriga asosan qaytadan roʻyxatdan oʻtkazildi. Bir qacha mutaxasislarning fikrlariga koʻra, eskirib qolgan maskan binosini buzib tashlab, oʻrniga qaytadan davr talablariga uygʻun ravishda yangi masjid binosini qurish kerakligi aytildi. 2009-yil mart oyida masjid jamoasining roziligi va viloyat bosh imom xatibi N. Atoyevning ruxsati bilan eski masjid binosi buzilgan va shu yilning oʻzidayoq yangi masjid binosining qurilish ishlari boshlangan. Hozirgi paytda masjid hududida tahoratxona va boshqa qoʻshimcha binolar qurilishi yakunlangan, masjid xonaqohining tom usti yopilib gumbaz va pardozlash ishlari olib borilmoqda.

## Manbalar
Futbol boʻyicha Oʻzbekiston chempionati (21 yoshgacha)

**Futbol boʻyicha Oʻzbekiston U-21 chempionati** – Oʻzbekiston futbolida 21 yoshgacha boʻlgan futbolchilar oʻrtasida oʻtkaziladigan musobaqa. U21 chempionatida Superliga klublari qoshidagi U21 jamoalari gʻoliblik uchun kurash olib boradi.

## Tarixi
U21 chempionatiga Oʻzbekiston Professional futbol ligasi tomonidan 2020-yilda asos solingan. 2021-yildan boshlab Pro liga jamoalarining 21 yoshgacha boʻlgan futbolchilari ham U21 chempionatiga jalb etilgan. 2021-yildan Superliga klublari oʻrtasida oʻtkaziladi.

2023-yilda 9106 nafar muxlis U21 chempionatini stadiondan tomosha qilgan. 

## Gʻoliblar
2020-yilda „Metallurg“, 2021-yilda „AGMK“, 2022-yilda – „Olimpik“, 2023, 2024 va 2025-yilgi chempionatlarda esa „Paxtakor“ klubining U21 jamoalari ushbu chempionatning gʻoliblari boʻlishgan.

## Yillar boʻyicha natijalar
### 2020

#### Turnir jadvali

#### Eng yaxshi toʻpurarlar

### 2021

#### Turnir jadvali

#### Eng yaxshi toʻpurarlar

### 2022

#### Turnir jadvali

#### Eng yaxshi toʻpurarlar

### 2023

#### Turnir jadvali

#### Eng yaxshi toʻpurarlar

### 2024

#### Turnir jadvali

#### Eng yaxshi toʻpurarlar

### 2025

#### Turnir jadvali

#### Eng yaxshi toʻpurarlar

### 2026

#### Turnir jadvali
#### Eng yaxshi toʻpurarlar

## Yana qarang
* Futbol boʻyicha Oʻzbekiston chempionati (19 yoshgacha)

## Manbalar

## Havolalar
* 
* 
* 
* 
* 
*
Xon xoʻja Eshonbobo masjidi

**Xon xoʻja Eshonbobo masjidi** — Navoiy viloyati Navbahor tumanida joylashgan masjid.

Navbahor tumanining markazidagi Kelachi MFY hududiga qarashli “Eshon tup” qishlog‘ida barpo etilgan.  1903-yilda masjid qurish boshlangan, 1908-yilda qurilish ishlari tugallangan. Masjid cho'pkori imoratlarga o'xshash shaklda qurilgan bo‘lib, janub va shimol  tomonlarida gujum daraxtidan ishlangan qadimgi gul tasviri tushirilgan yog‘och eshiklar bilan bezatilgan.  Masjid Xon Xo'ja eshonboboning tashabbusi bilan, o'z shaxsiy  mablag‘lari hisobiga qurilgan. O'sha paytda masjid atrofida diniy va dunyoviy ilmlarga asoslangan maktab va ta’lim oluvchilar, muhtojlar, darvishlar, hojatmandlar uchun alohida ajratilgan xonalar qurilgan.  Muhtojlarga  uchun xizmat ko‘rsatish uchun oshxona va nonvoyxonabarpo etilgan. Masjid hovlisida hovuz bo‘lgan. Ushbu hovuzdan qishloq aholisi ichimlik suvi olib foydalangan. Bu masjid eshon bobo vafot etgandan  keyin ham diniy ta’lim markazi sifatida  qolgan.

Xon Xo'ja eshon bobo 1840-yilda Qashqadaryo viloyati, Kasbi tumanining Navqot qishlog‘ida dunyoga kelgan. Buxoro amirligi va Karmana shahrida  obro' va e’tibori baland bo‘lgan. Xon Xo'ja ilm-ma’rifatni  yaxshi ko'rib, xayri sahovatda ochiqqqo'l bo'lgan. Valiylarga mansub. Xon Xo'ja eshon 1910-yili vafot etgan. Jasadi shu masjid yoniga qo‘yilgan. Qabri yoniga o‘zidan 6 oy  o'tib vafot etgan katta  o‘g‘li Sayid Axmadxon va go'daklik chog‘ida vafot etgan Sayid Nasriddinxonlar ham dafn etilgan.

Sho'rolar hukmronligi davrida din va din ulamolari ta’qib ostiga olindi. Eshonbobo masjididan sovetlar davrida omborxona, pillaxona, artelxona va  eshakxona sifatida foydalanilgan. O'zbekiston SSSRdan mustaqil bo'lgandan so'ng diniy obyektlar himoya ostiga olindi.  Bu maskan ham obod qilindi. 2005-yili Xon Xo'ja eshonboboning Nurotalik bo'lgan kuyovi va bir guruh eshonlar tashabbusi bilan qayta ta’mirdan chiqdi. Masjidning ma’muriy binolari, tahoratxonalar, qaytadan barpo qilindi. Masjid hovlisiga manzarali daraxtlar, gullar ekilib, ko‘rkam joyga aylantirildi.
## Manbalar
Xoʻja Muhammad Vosiy masjidi

**Xoʻja Muhammad Vosiy masjidi** — Navoiy viloyati Qiziltepa tumanida joylashgan masjid. Xoʻja Muhammad Vosiy jome masjidining bosh imom xatibi — Islom Ikromov.

Qiziltepa tumani Zarmitan qishlogʻiga qarashli Sheyxon mahallasida joylashgan. „Xoʻja Muhammad Vosiy“ jome masjidi 2003-yil 24-noyabrda Navoiy viloyati adliya roʻyxatidan № 90 sonli qaror bilan oʻtkazilgan. Masjid oldida Xoʻja Muhammad Vosiyning maqbarasi bor. Odamlar bu joyni ziyoratgoh sifatida bilishadi. Bu kishining asl ismi Muhammad ibn Vosiydir. N.Nasafiyning „Samarqandiya“ kitobida maʼlumot berilishicha Muhammad ibn Vosiy Said ibn Muslim davrida yashagan. Muhammad ibn Vosiy Buxoro, Samarqand, hozirgi Navoiy viloyatlarida boʻlgan. Samarqand fath etilgandan soʻng, oʻsha yerda yashab qolgan. Muhammad ibn Vosiy tobein, avliyo, faqih, muhaddis boʻlgan.

Qutayba ibn Muslim (717-yilda vafot etgan) shunday degan ekan:

Vosiyning Qutaybaga koʻp barokatlari tekkan ekan. Hazrat Bahouddin Naqshbandiy ham Vosiyning qabriga tez-tez ziyoratga kelib turgan. „Maqomoti Shohi Naqshband“ kitobida Xoja Muhammad Vosiy quddusa sirruhuning tobeinlaridan boʻlgan va u kishining Movarounnahrga kelishlari ishonchli naql bilan isbotlanganligi toʻgʻrisida maʼlumot beriladi. Masjid bugungi kunda ham Qiziltepa tumanida faoliyat koʻrsatib turibdi.
## Manbalar
A Walk to Remember

***A Walk to Remember*** – Nicholas Sparksning 1999-yilda yozilgan xuddi shu nomdagi romani asosida 2002-yilda rejissyor Adam Shenkman tomonidan suratga olingan romantik drama filmi. Filmning ssenariysi Karen Yanszen tomonidan yozilgan. Filmda bosh rollarni Shane West, Mandy Moore, Peter Coyote and Daryl Hannah ijro etgan boʻlib, Denise Di Novi va Hunt Lowry tomonidan Warner Bros uchun ishlab chiqarilgan.

Romanning 1950-yillardagi suratga olish sahnasi 1990-yillarning oxiri va 2000-yillarning boshiga koʻchirilgan, chunki prodyuserlar bu roman oʻsmir tomoshabinlarga yoqmasligi mumkinligidan xavotirda edilar. Film 2001-yilning yozida Shimoliy Karolina shtatining Wilmington shahrida 39 kun davomida suratga olingan, koʻplab toʻplamlar *[[Dawson's Creek]]* teleserialidan olingan. Film, xuddi kitobdagidek, Sparksning saraton kasalligiga chalingan singlisi Daniellega bagʻishlangan.

*A Walk to Remember* filmi 2002-yil 25-yanvarda kinoteatrlarda ilk bor namoyish etilgan va 11,8 million dollarlik byudjetga nisbatan 47,5 million dollar jamgʻarib, muvaffaqiyat qozongan. Film tanqidchilar tomonidan salbiy qarshi olingan, ularning aksariyati filmning baʼzi sahnalari oʻta darajda boʻrttirib yuborilganini tanqid qilgan, boshqalar esa uning samimiyligi va bosh rol ijrochilarining rollarini mahorat bilan ijro etganlarini eʼtirof etgan. Film 2002-yil iyul oyida DVD disk formatida chiqarilgan.

## Rollarda

## Film musiqasi
Filmning saundtreki Sony Music Soundtrax tomonidan 2002-yil 15-yanvarda chiqarilgan.

## Qabul

### Teatr kassalarida
*A Walk to Remember filmi* Shimoliy Amerikada 41 281 092 dollar, boshqa hududlarda esa 6 213 824 dollar, butun dunyo boʻylab 47 494 916 dollar ishlab topgan.

Film prmyerasi dam olish kunlarida12 177 488 dollar yigʻib, kassada *Black Hawk Down* (17 012 268 dollar) va *Snow Dogs* (13 079 373 dollar) filmlaridan keyin uchinchi oʻrinni egallagan

## Mukofotlari

## Ommaviy axborot vositalari
*A Walk to Remember filmi* Warner Home Video tomonidan 2002-yil 9-iyulda DVD formatida namoyish etilgan.

2022-yil 13-dekabrda Shout Factory ushbu filmni Blu-ray formatida taqdim etgan.

## Manbalar

## Havolalar

* 
*
Boyazid Bastomiy masjidi

**Boyazid Bastomiy masjidi** — Navoiy viloyati Qiziltepa tumanida joylashgan masjid. Bosh imom xatib — Narziyev Narzullo

Qiziltepa tumanining „Boʻston“ qishlogʻida Boyazid Bastomiy ziyoratgohi mavjud. Bu maskanda 1929-yilgacha katta minorali masjid boʻlib, shoʻrolar davrida buzib tashlangan. Boyazid Bastomiy masjidi Navoiy viloyati adliya boshqarmasi tomonidan 1998-yilning 11-avgustida № 08 son qaror bilan roʻyxatdan oʻtgan.
Sultonul orifin, burxonul muhaqqin nomlari bilan ulugʻlangan Boyazid Bastomiyning toʻliq ismi Imom Aburahmon as Sulamining (936—1021) „Tabaqoti sufiyya“ asarida keltirilgan: Yaʼni Abu Yazid (Boyazid) Tayfur bin Iso Sarushondir. Boyazidning bobosi majusiylardan boʻlgan. Ular uch aka-uka boʻlganlar: Odam, Tayfur va Ali. Hammalari zohid, ulugʻ avliyolar qatoridan oʻrin olganlar. Barchalari Bastom ahlidandir.

Alisher Navoiy oʻzining „Nasoyim ul muhabbat“ asarida Boyazid Bastomiy haqida shunday yozadilar:

Ushbu keltirilgan maʼlumotlardan shu narsa anglashiladiki, Boyazidning ismi Tayfur ekan. Bu zoti sharif 801-yilda Erondagi Bastom (Vistom) shahrida tugʻilgani sababli Bastomiy nomi bilan mashhur boʻlgan.
Boyazid Bastomiyni yoshlik paytlari maktabga borayotgan vaqtda uchratib qolgan buyuk shayx Hazrat Shaqiqi Balxiy bu goʻdak kelajakda zamonaning eng buyuk avliyosi boʻlajak deb bashorat qilgan ekan.

Boyazid Bastomiy 875-yilda vafot etgan. Sovetlar davrida Boyazid Bastomiy masjidi buzib tashlangan.

Buzib yuborilgan masjid oʻrnida 1990-yilda choʻpkori, shimoliy va sharqiy tomonlari ayvonli masjid barpo etilgan. Masjidni bunyod etish ishlariga tuman tashkilotlari va aholi mablagʻ toʻplab qatnashgan.

Ramziy qabr ustida mahobatli gumbaz qurilgan. Hududdagi shifobaxsh suvli quduq qaytadan taʼmirlangan.

Hozir Boyazid Bastomiy masjidi tumanning bosh masjididir. Har juma kuni yuzlab musulmonlar masjidga yigʻiladi.
Masjidga kelib ibodat qiluvchilar uchun yangi tahoratxona binosi ishga tushrildi. Xatm-xudoyi oʻtkazuvchilarga qulay boʻlishi uchun ayvon qurilgan. Ziyoratga keluvchilar koʻp boʻlib, ularning orasida xorij mamlakatlaridan keluvchilar ham bor.
## Manbalar