Tekirdağ

**Tekirdağ** — Turkiyadagi shahar. Marmar dengizining shimoliy qirgʻogʻida, Sharqiy Frakiya mintaqasida joylashgan. Shahar Sulaymonpasha tumanining shahar qismini tashkil qiladi, 2022-yilda 186 421 kishi istiqomat qilgan.

Tekirdağ – qishloq xoʻjaligi mahsulotlari uchun bandargohga ega savdo markazi (Frakiya orqali asosiy yuk tashish liniyasiga yangi temir yoʻl aloqasini joylashtirish uchun bandargoh kengaytirilmoqda). Shuningdek, Martas va BOTAŞ terminalining markazi boʻlib, ularning ikkalasi ham Marmara mintaqasidagi savdo faoliyati uchun muhimdir. Shaharning eng mashhur mahsuloti Tekirdağ rakisi boʻlib qolmoqda, yana shahar har yil iyun oyida nishonlanadigan giloslar festival bilan ham mashhur.

Gretsiya va Bolgariya chegaralarining yaqinligi sabab Tekirdağda har ikki davlatning faxriy konsulliklari mavjud.

Tekirdağdan paromlar yozda yaqin atrofdagi Marmara orollariga suzib oʻtadi.

Eng yaqin aeroport Tekirdağ Chorlu aeroporti (TEQ) boʻlsa-da, Istanbul aeroportiga (IST) koʻproq reyslar mavjud.

## Nomi va etimologiyasi
Tekirdağ **Visant** yoki **Visanthe** (), shuningdek, klassik antik davrda **Rhaedest** (Ῥaidesosos) deb atalgan. Oxirgi nomi Vizantiya davrigacha ishlatilgan va 14-asrda Usmoniylar qoʻliga oʻtgandan keyin shahar *Rodoschuk* deya nomlangan (gʻarbiy tillarga **Rodosto** deb tarjima qilinadi). 18-asrdan keyin turkcha *tekfur* soʻzi asosida „Vizantiya xoʻjayini“ degan maʼnoni anglatuvchi **Tekfurdagʻi** nomini oladi. Vaqt oʻtishi bilan bu nom turkiy **Tekirdağ** va bu Turkiya Respublikasidagi rasmiy nomga aylanadi. „Rhaedestos“ tarixiy nomi (shuningdek, Raidestos deb tarjima qilinadi) hali ham yunon pravoslav cherkov kontekstida qoʻllanadi (masalan, Raidestos yepiskopi, Gerakliya va Raidestos metropolitanti).

## Tarixi

Tekirdağ shahrining tarixi miloddan avvalgi 4000 yillarga toʻgʻri keladi. Ksenofontning *Anabasis* asarida Frakiya qiroli Seuthes qirolligining bir qismi sifatida tilga olinadi. Bu Gerodot tomonidan Bizante sifatida ham tilga olingan (VII, 137). Shahar Samiya mustamlakasi boʻlgan.

Prokopiy eramizning VI asrida Yustinian I tomonidan shaharni qayta tiklanishi haqida yozgan. 813-yilda va yana 1206-yilda, Rodosto jangidan keyin shaharbolgarlar tomonidan talon-taroj qilinadi, ammo keyingi Vizantiya davrida ham muhim ahamiyatga ega boʻlgan hudud boʻlgan. 11-asrda yashagan Vizantiya tarixchisi Mixaill Attaleiates oʻz vasiyatnomasida tasvirlangan Raidestosda mulki boʻlganligini yozgan. 1204-yildan 1235-yilgacha Toʻrtinchi salib yurishi paytida Konstantinopolni lotinlar bosib olingandan keyin shahar venetsiyaliklar boshqaruviga oʻtgan.

Usmoniylar davrida shahar ketma-ket Rumeli eyaleti, keyin Kapudan Posho viloyati, Silistra eyaleti va Edirne viloyati tarkibiga kirgan. 1849-yildan keyin Tekfurtagi sanjagining qarorgohiga aylanadi.

### XX asr
Tekirdağ rus armiyasi tomonidan ikki marta: 1829-yil 22-avgustda rus-turk urushi (1828-1829) va keyin 1878-yil 1-fevralda rus-turk urushi (1877-1878) paytida bosib olingan. Bu urushlardan keyin shahar yana Usmoniylar davlati tarkibiga qaytgan.

1905-yilda shaharda 35 000 ga yaqin aholi istiqomat qilgan, ularning yarmiga yaqini yunonlar boʻlgan.

Tekirdağ 1912-yil 11-noyabrda Bolgariya qoʻshini tomonidan bosib olingan. Shahar 1913-yil 13-iyulda ozod qilingan.

Tekirdağ 1920-yil 20-iyulda Turkiyaning mustaqillik urushi (1919-1922) paytida yunon armiyasi tomonidan bosib olingan. Mudanya sulh shartnomasi imzolangandan soʻng, shahar 1922-yil 13-noyabrda Turkiyaga qaytariladi . Ikki davlat oʻrtasida 1923-yilgi yunon pravoslav va musulmon aholi almashinuvi toʻgʻrisidagi shartnoma shartlariga koʻra, Tekirdağdagi yunon nasroniylarining bari shaharni tark etishga majbur boʻladilar (Nea Raidestos qishlogʻiga asos solganlar), ularning oʻrnini esa Gretsiyadagi musulmon turklar egallagan.

1934-yil dekabr oyida Dobruja va Ada Kalehdan 1583 nafar turkiyzabon musulmonlardan iborat karvon Tekirdağga joylashadi.

Tekirdağ koʻp yillar davomida Edirne viloyatining mahsulot ombori sifatida xizmat qilgan. Biroq, Aleksandrupolis Maritsa daryosi boʻylab temir yoʻlning oxirgi postiga aylangach, shaharda savdo yomonlashdi.

### Yepiskopligi
**Rhaedestus** Rim-katolik cherkovining titulli koʻrinishi boʻlib qolmoqda. Biroq, Rim-katolik cherkovining faoliyati uzoq vaqtdan beri toʻxtagan.

**Katolik yepiskoplari**

* Emmet Michael Walsh 1949-yil 8-sentyabr, 1952-yil 16-noyabr
* Manuel Alfonso de Carvaljo 1953-yil 10-fevral 1957-yil 17-iyun
* Wilson Laus Schmidt 1957-yil 5-sentyabr, 1962-yil 18-may
* Carlos Horasio Ponse de Léon 1962-yil 9-iyun, 1966-yil 28-aprel

## Joylashuvi

Tekirdağ, Marmara dengizining shimoliy qirgʻogʻida, Istanbuldan  gʻarbda joylashgan. Goʻzal koʻrfaz Tekirdağ togʻining bilan tutashgan.

## Manbalar