open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Tashqi aloqalar (Rim imperiyasi va Hindiston)

Rim imperiyasi bilan Hindiston o'rtasida diplomatik aloqalar o'rnatilgan. Antik manbalar imperator Avgust (mill.avv 24- 14 yillar), Trayani (98-117- yillar), Andrian (117-138-yillar) va boshqa hukmdorlar huzuriga hind elchilari yuborilgani haqida ma'lumotlar beradilar. Yunon-Rim dunyosi Hindistonning diniy, ma'rifiy manbalari va falsafasidan yaxshi xabardor boʻlgan. III asrda yashab o'tgan mashhur faylasuf Filostratning Hindistonga sayohat qilib, braxmanlar bilan uchrashgani haqida ma'lumotlar bor.

Qadimgi hind adabiyotida ayollar saroy xizmatchilari sifatida tasvirlangan. Hindiston g'arbidagi Barigas porti orqali Yunonistondan Hindistonga turli savdo mahsulotlari bilan bir qatorda qoʻshiqchi yigitlar va go'zal qizlar keltirilgan.

Hozirgi Putuchera yaqinidagi Arekamedura Rim savdo faktoriyasining topilishi alohida ahamiyatga ega. Pompeydagi arxeologik tadqiqotlar natijasida fil suyagidan yasalgan Lakshmi ma'budasi haykali topilishi esa antik dunyoning hind madaniyati bilan yaxshi tanish boʻlganidan dalolat beradi. Qadimgi tamil yozuvlarida yavanlar haqida koʻplab ma'lumotlar berilgan. Janubiy Hindistonda yunonlar bilan birgalikda rimliklarni ham yavanlar deb ataganlar. Ularning ba'zilari bu yerlarda muqim yashar, ko'pchiligi mahalliy shohlarga yollanib xizmat qilganlar.

Gandxara san'ati hind madaniyatida muhim o'rin tutgan. Bu yerda Ellin va Rim an'analari hind va buddaviy an'analari bilan qorishib ketgan. Tadqiqotchilar hindlarning yunonlardan ko'p narsa qabul qilganliklarini yozadilar.

= Savdo aloqalari =
Megasfen Chandraguptaning hayoti haqida yozar ekan, podshoh oshpazlari unga hindlar iste'mol qiladigan vinodan berishgani haqida maʼlumot biradi. Shubhasiz vinolarning ko'p turlari Yunonistondan keltirilardi. Qadimgi tamil shoiri bu vinolarning xushta'mligini ta'kid- lagan. Hindiston va G'arb mamlakatlari o'rtasidagi savdo aloqalari madaniy jarayonga ham ta'sir ko'rsatgan. Hindistondan turli dorivor giyohlar va ziravorlar, zeb-ziynat buyumlari, metall va boshqa turli qimmatbaho mahsulotlar olib ketilgan. O'rta Yer dengizi bo'yidagi mamlakatlardan ham turli xil mahsulotlar olib kelinib savdo qilingan. SHri Lanka, Hindiston va Bangladesh bandargohlaridan topilgan rim sopollari va tangalari bu davlatlar o'rtasidagi savdo-sotiq aloqalarining yaxshi yoʻlga qoʻyilganidan dalolat beradi.

= Manbalar =
1. Lintott, Andrew (1999) *The Constitution of the Roman Republic*. Oxford University Press. p.&nbsp;114

2. Lintott, Andrew (1999) *The Constitution of the Roman Republic*. Oxford University Press. p.&nbsp;114
Vyetnam iqlimi

**Vyetnam iqlimi**, Koppen tasnifilashigaga koʻra, *Aw* (mamlakatning tekis janubidagi tropik savanna iqlimi) va *Cwa~Am* (qishi quruq issiq iqlim yoki togʻli shimolda tropik musson iqlimi) turlariga tegishli hisoblanadi.

## Umumiy xususiyatlar
Vyetnam butunlay tropikada joylashgan boʻlib, uning iqlimi Laos va Kambodja iqlimi bilan juda oʻxshashdir. Vyetnam koʻp miqdorda yogʻingarchilik, yuqori namlik, koʻp quyoshli kunlar bilan ajralib turadi.

Vyetnam tabiiy ofatlar eng koʻp uchraydigan mamlakatlardan biri. BMT maʼlumotlariga koʻra, Vyetnam iqlim oʻzgarishidan eng koʻp zarar koʻrgan beshta davlatdan biridir. Oʻzining iqlimi tufayli mamlakat suv toshqini, qurgʻoqchilik, shoʻr suvning kirib borishi, koʻchkilar va dengiz sathining koʻtarilishi tufayli suv toshqini kabi holatlarga moyilroq. Mekong deltasi hududi eroziya va okeanlarning quruqlikka kirishidan aziyat chekmoqda. 2001-yildan 2010-yilgacha u mamlakat yalpi ichki mahsulotining yiliga foizi 1,5 ni tashkil etdi.

Vyetnam parlamenti iqlim oʻzgarishi oqibatlariga moslashish va uning oqibatlarini kamaytirishga qaratilgan bir qator qonunlarni qabul qildi, xususan, 1992-yilda BMTning iqlim oʻzgarishi boʻyicha doiraviy konventsiyasi, 1998-yilda esa Kioto protokoli.

### Havo harorati
Oʻrtacha yillik havo harorati Selsiy boʻyicha 22 dan 25 darajagacha. 1960-yildan 0,4° ga koʻtarildi. Vyetnam janubi ekvatorga yaqinroq, shuning uchun fasllarning sezilarli oʻzgarishi yoʻq; shimolda musson tufayli Xitoydan sovuq havo olib keladi.

Shimolda havo haroratining yillik tebranishlari qishda 15-20° dan yozda 22,5-27,5° gacha; janubda — qishda 26-27° dan yozda 28-29° gacha. Xanoyda (shimolda), Xyuda (markaziy qismda), Dalatda (baland togʻli janubiy shahar) va Xoshimin shahrida (janubiyda) oʻrtacha yillik havo harorati mos ravishda 17°, 25°, 21° va 27°. 1960—2003-yillarda issiq kunlar soni 7,8 ga oshdi%; kechalari — 13,3 gacha% boʻladi.

Shimolning eng baland choʻqqilarida yiliga bir necha kun qor yogʻadi.

### Yogʻingarchilik, havo namligi va bulut qoplami
Vyetnamning deyarli butun hududiga yiliga 1000 mm dan ortiq yogʻingarchilik tushadi, tepaliklarda — 2000 dan 2500 mm gacha. Maydan sentyabrgacha (markaziy hududlarda sentabrdan yanvargacha) yomgʻirli mavsum davom etadi, qolgan vaqtlarda yogʻingarchilik kam uchraydi.

Mamlakatdagi yogʻingarchilikning katta qismi tayfunlar va tropik siklonlardan tushadi. Ular shimoliy va shimoli-sharqqa qaragan markaziy baland togʻlarda bulutlilik va yogʻingarchilikni oshiradi; vaqti-vaqti bilan yomgʻir yogʻadi. Janubda bu mavsum odatda quruqroq va quyoshli boʻladi.

### Shamoli
Yomgʻirli mavsumda, asosan, janub va janubi-sharqiy tomonda shamollar esadi, qolgan vaqt — shimoliy va shimoli-sharqiy.
## Klimatogrammalar

## Manbalar

## Adabiyotlar
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
Pirəbülqasım

**Pirəbülqosim** Ozarbayjonning Ismoilli tumani tarkibiga kiruvchi qishloq va munisipalitetdir. 157 nafar aholi istiqomat qiladi.
## Taniqli mahalliy aholi

* Arastun Mahmudov — Ozarbayjon milliy qahramoni.

## Manbalar

*
Pirəqanım

**Piroqonim** — Ozarbayjonning Ismoilli tumanidagi qishloq. Qishloq Müdrəsə munisipaliteti tarkibiga kiradi. According to Azerbaijanʼs State Statistics Committee, only two people lived in the village as of 2014.

## Manbalar

*
Dinamo Riga

**Dinamo Riga** () — Latviyaning Riga shahrida joylashgan professional xokkey jamoasi. „Dinamo Riga“ xokkey klubi Latviya oliy ligasining aʼzosidir.

„Dinamo Riga“ xokkey klubi 2008-yil 7-aprelda qayta tashkil etildi. (klub dastlab, 1946-yilda tashkil etilgan, ammo 1995-yilda oʻz faoliyatini toʻxtatgan edi) Qayta tashkil etilganidan buyon „Dinamo Riga“ xokkey klubi oʻz uy oʻyinlarini 2022-yilgacha Arēna Rīga stadionida oʻtkazdi. Bu stadionga 10 300 tomoshabin sigʻishi mumkin.

## Tarixi
"Dinamo Riga" xokkey klubi 2008-yil 7-aprelda qayta tashkil etildi. Oʻsha vaqtda klub asoschilari orasida Guntis Ulmanis, Kirovs Lipmans, Maly Snopp, Juris Savickis, Viesturs Koziols va boshqalar bor edi. Biroq, 27-may kuni Latviya xokkey federatsiyasi prezidenti Kirovs Lipmans manfaatlar to‘qnashuvi yuzaga kelishi sababli loyihani tark etdi. Birinchi mavsumdan keyin, „Dinamo Riga“ xokkey klubini qayta tashkil qilish loyihasini Viesturs Koziols ham tark etdi.

Július Šupler klubning birinchi bosh murabbiyi boʻldi. Dastlabki ikki mavsumda unga Miroslav Miklošovič va Artis Ābols yordam berishdi. Ammo 2010-yilda Miroslav Miklošovič oʻrniga Viktors Ignatjevs keldi. 2011-yil 27-aprelda „Dinamo Riga“ xokkey klubining yangi bosh murabbiy etib Pekka Rautakallio tayinlandi.

Uchinchi mavsum yakuniga koʻra, bosh murabbiy Július Šuple jamoani tark etib, „CSKA Moscow“ xokkey klubining murabbiyi boʻldi. 2011-yilning 27-aprelida „Dinamo Riga“ xokkey klubi uchun Pekka Rautakallio bosh murabbiylik lavozimini egalladi. Oʻsha vaqtda faol shartnomasi boʻlmagan barcha xorijlik xokkeychilar jamoani tark etib, boshqa joyda oʻynashdi. Brock Trotter ham „Montreal Canadiens“ xokkey klubi bilan NHLda oʻynash imkoniyatidan foydalanib, klubni tark etdi.

2022-yil 27-fevralda „Dinamo Riga“ xokkey klubi Rossiyaning Ukrainaga bostirib kirishiga norozilik sifatida KHLdan chiqdi.

2022-yilning 10-avgust kuni „Dinamo Riga“ xokkey klubi keyingi mavsumda Latviya oliy ligasida o‘ynashi maʼlum qilindi.

## Logo

Fayl:Dinamo Riga Logo.svg|2008—2020
Fayl:Dinamo Riga (2020).svg|2020–


## Muntazam mavsum natijalari
*Bu Riga Dinamo klubi tomonidan yakunlangan soʻnggi oʻn mavsumning qisman roʻyxati.*

## Oʻyinchilar

### Joriy roʻyxat
2022-yil 12-oktyabr holatiga koʻra;

### Jamoa sardorlari
 
* Rodrigo Laviņš, 2008—2009
* Sandis Ozoliņš, 2009—2012
* Mārtiņš Karsums, 2012—2013
* Sandis Ozoliņš, 2013—2014
* Lauris Dārziņš, 2014—2016
* Gints Meija 2016—2017
* Miks Indrašis 2017—2018
* Lauris Dārziņš, 2018—2022
* Georgijs Pujacs, 2022— hozirgacha

### Bosh murabbiylar
 
* Július Šupler, 2008 —2011
* Pekka Rautakallio, 2011—2012
* Artis Ābols, 2012—2015
* Kari Heikkilä, 2015—2016
* Normunds Sējējs, 2016—2017
* Sandis Ozoliņš, 2017 
* Ģirts Ankipāns, 2017—2020
* Pēteris Skudra, 2020—2021
* Sergei Zubov, 2021
* , 2021 
* Vladimir Krikunov, 2021—2022
* Leonīds Beresņevs, 2022—hozirgacha

## Franchayzing rekordlari va rahbarlari

### Gol boʻyicha yetakchilar

### Yetakchi darvozabonlar

## Manbalar

## Havolalar
*
Geeta Gopinath

**Gita Gopinath**(1971-yil 8-dekabrda tug'ilgan)Garvard universitetining Iqtisodiyot kafedrasi professori va Kerala bosh vazirining moliyaviy maslahatchisi.U barcha valyutalarning narxini belgilash va Evropadagi suveren qarz defoltlari bo'yicha ishlagan .

## Biografiya
Gita 1971-yilda Hindistonning Maysor shahrida tug'ilgan. Uning otasi T.V. Gopinath Kerala shtatining Kannur tumanidan kelgan fermer va tadbirkor. U bakalavr darajasini Dehli universitetining Lady Shri Ram kollejida 1992-yilda olgan, keyin esa Vashington universitetida 1996-yil magistr darajasini olgan. 2001-yilda Prinston universitetida doktorlik dissertatsiyasini tamomlagan.

Hozirda Garvard universitetida iqtisod professori. U shuningdek, Nyu-York Federal zaxira bankining maslahatchisi. U 2016-yil 21-iyulda Keralaning chap hukumati tomonidan Kerala bosh vazirining moliyaviy maslahatchisi etib tayinlangan .

U tahririyat lavozimlarida ishlagan:

* American Economic Review, Journal of International Economics
* XVF iqtisodiy tahlil
* Rivojlanayotgan bozor iqtisodiyoti mamlakatlarida makroiqtisodiyot va moliya

## Manbalar
Qalacıq (Ismailli)

**Qalaciq** Ozarbayjonning Ismoilli tumani tarkibiga kiruvchi qishloq va munisipalitetdir. 1752 nafar aholi istiqomat qiladi.
## Manbalar

*
Qaleh-ye Harateh

**Qaleh-ye Harateh** (, romanizatsiya qilinganda **Qal‘eh-ye Ḩarateh**) – Eronning Xuziston ustoni Lali tuman okrugi tarkibidagi Hati tumani Hati okrugiga qarashli qishloq. 2006-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Qaleh-ye Harateh aholisi 90 nafarni tashkil qilib, ular 20 ta oiladan iborat boʻlgan.

## Manbalar
Eron taomlari

Eron oshpazlik madaniyati tarixan qoʻshni xalqlar oshxonasiga, jumladan kavkaz, turk, levant, yunon, oʻrta osiyo va rus oshxonalariga kabi taʼsir koʻrsatgan. Vaqtlar mobaynida, Eron oshxonasining ayrim odat va xususiyatlari forslashgan musulmon sultonliklari va Oʻrta Osiyoda shakllangan Moʻgʻullar sulolasi orqali Hindiston va Pokiston oshxonalari tomonidan ham oʻzlashtirildi.

Taniqli Eron mahalliy taomlari – guruch,goʻsht, sabzavot va yongʻoq bilan kombinatsiyalashgan holda tayyorlanadi. Mahalliy barra koʻkatlar Eron taomnomasining ajralmas qismi boʻlib, doimiy bezak mahsulotlari hisoblanadi. Shuningdek, olxoʻri, anor, behi, oʻrik, oʻrik va mayiz kabilar fors oshxonasining asrlar mobaynidagi oʻzgarmas mevalaridir. Zaʼfaron, quritilgan limon va boshqa nordon taʼm manbalari, shu bilan bir qatorda doljin, zerdeçal va maydanoz kabi ajoyib xarakterli eron xushboʻylatuvchilari oʻzaro aralashtirlib, taomlarning asl siri deb ishoniladi.

Eronning har bir mintaqasining oʻziga xos taomlari bor. Ularning aksariyati milliy taomlar hisoblanib, mamlakatning hamma yerida tayyorlanadi va isteʼmol qilinadi. Eronning mashhur va mazali taomlaridan biri guruch va qoʻy yoki mol goʻshti bilan tayyorlanadigan Chelu kabobdir. Chelu joʻje, chelu xuresh va chelu moʻrgʻ keng tarqalgan Eron taomlaridandir. Aksariyat eronliklar anʼanaviy va mazali Eron shoʻrvasini ham yaxshi koʻradilar. Eron xalqining mol goʻshti, qoʻy, tovuq va baliq goʻshtiga boʻlgan muhabbati tufayli Eron oshxonasida turli xil va mazali taomlar mavjud. Eron taomlarining asosini guruchli taomlar, bodom, pista, qaynatilgan sabzi yoki apelsin qobigʻi va mayiz, bundan tashqari esa sabzavot va ziravorlar hamda vaqti-vaqti bilan goʻsht tashkil etadi.
Bundan tashqari Eron taomlari orasida ikra va qisqichbaqalar ham mavjud. Non va guruch eronliklarning asosiy taomidir. Eron noni juda xilma-xildir. Eron aholisining aksariyati ovqatlarini non bilan isteʼmol qiladilar. Ayron sovuq ichimlik, choy esa Eronda keng tarqalgan issiq ichimlik hisoblanadi. Eronliklar koʻpincha choyni boshqa ichimliklar, jumladan, qahvadan afzal koʻradilar.

Eron taomlari xorijda, ayniqsa London, San-Fransisko, Toronto, Xyuston va Los-Anjeles atrofidagi Eron diasporalarida tez-tez uchraydi.

## Eron nonlari

### Guruch tayyorlash turlari

## Manbalar


## Havolalar

* 10 ta ENG ZOʻR FORS TAOMLARI
Muri-ye Ajam

**Muri-ye Ajam** (, romanizatsiya qilinganda **Mūrī-ye Ājam**) – Eronning Kohgiluyeh va Boyer-Ahmad ustoni, Kohgiluyeh tuman okrugi tarkibidagi Dishmoq tumani Ajam okrugiga qarashli qishloq. 2006-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Muri-ye Ajam aholisi 65 nafarni tashkil qilib, ular 11 ta oiladan iborat boʻlgan.

## Manbalar
Ahmadobod (Eron)

**Ahmadobod** () — Eronning Yazd viloyati, Ardakan okrugining markaziy tumanidagi shahar. 2006-yil aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, uning aholisi 4,693 nafar, 1,228 oiladan iborat boʻlgan.

## Manbalar
Akbar Atamuhamedov

**Akbar Hamidovich Atamuhamedov** ( ; 1987- yil 13 noyabr, Toshkent, Oʻzbekiston SSR, SSSR ) — oʻzbek estrada xonandasi, bastakor, aktyor, radio va teleboshlovchi..SADO guruhning solisti va  badiiy rahbari (2004 yildan). Atamuhamedov gʻarbning mashhur qoʻshiqlariga oʻzbek milliy koverlarini uyg‘unlashtirish, Farrux Zokirov qoʻshiqlari hamda mualliflik kompozitsiyalarini ijro etish bilan orqali tanilgan. Uning diskografiyasida SADO guruhining bir qismi sifatida 1 ta yakkaxon va 3 ta albom mavjud. Akbar Hamidovich 20162016-yilda ,,Shuhrat” medali bilan taqdirlangan  .

## Biografiya
Akbar 1987-yil 13-noyabrda Toshkent shahrida Xamidjon Otamuhamedov ҳамда Yulduz Nasibaliyevalar oilasida yagona farzand bo‘lib dunyoga kelgan.

Akbarning musiqiy faoliyati 2001-yilda har yili o‘tkaziladigan ,,O‘zbekiston – Vatanim manim” vatanparvarlik qo‘shig‘i davlat tanlovida ,,Estrada qo‘shig‘i” nominatsiyasidagi g‘oliblik bilan boshlangan.

Atamuhamedov 2004-yilda birinchi ,,16-chi qo‘shiq” (,,16-chi qoʻshiq”) singli  hamda shu nomdagi videoklip bilan TV Markaz reytingida 2 oy davomida 1-oʻrinni egallagan va yana 2 oy davomida telekanal reytingida birinchi 3 talikka kirgan.

O‘sha yili Akbar bir qator musiqachilarni yig‘gan va guruh bilan faol ishtirok etadi, bir vaqtning oʻzida ,,TERRA” radiosida radioboshlovchi va ,,TV Markaz” telekanalida Eurochart boshlovchisi sifatida ishlagan .

Farrux Zokirov, Roza Rimbayeva, Mansur Tashmatov, Jenisbek Piyazov, Shirin Mamatova,  Nilufar Usmonova, Manzura, Samandar Hamroqulov  kabi ijrochilar bilan duet kuylagan.

2005-2013-yillarda ,,Terra” radiosi bosh muharriri bo‘lgan. 

2008-yilda uning guruhi Vladimir Baramikov (1970-1980-yillarda “Sado” oʻzbek vokal- ansambli guruhi rahbari) ruxsati bilan ,,SADO” nomi ostida ijod qilib, mashhur boʻlgan .

2016-yilda Akbar O‘zbekiston davlat sanʼat va madaniyat institutining Ommaviy bayramlar rejissyorligi fakultetini (Baxtiyor Sayfullaev kursi) tamomlagan. 2017-yilda “Madaniyatshunoslik” yo‘nalishi bo‘yicha doktoranturaga o‘qishga qabul qilingan va ayni paytda ilmiy faoliyatini davom ettirmoqda.

Akbar Hamidovich 2016-yilda ,,Toshkentim” musiqiy filmida ishtirok etgan.

Xonanda shuningdek, 2018-yildan buyon ,,Sevimli” telekanalinda ,,Sevimli kun” ko‘rsatuvini olib boradi.

### Oilasi
Xonanda 2008-yilda oila qurgan. Tushmur o‘rtog‘i Shahlo. Ularning bir nafar qiz farzandi bor  .

## Diskografiya

### Yakkaxon

* 2004 yil - ,,16-chi qo'shiq" (Single CD, PanTerra studio )
* 2006 yil - ,,Nido" (singl CD, PanTerra studiyasi )
* 2007 yil - ,,Esla" (CD-albomi, PanTerra studiyasi )

### "SADO" doirasida

* 2010 yil - ,,O'zbek ayoli" ( CD-albom, PanTerra studio )
* 2011 yil - ,,Chiroylisan" (CD-albomi, PanTerra studiyasi )
* 2012 yil - ,,Suzane at Tower Bridge” (CD albomi, PanTerra studiyasi )
* 2017 - ,,Senga savolim bor, sevgi” ( Compilation CD, OHANG Media )

## Filmografiya

* 2004 yil - ,,Yangi yil perisi” / Yangi yil Parisi - *[[Kameo|kamo]]*
* 2005 yil - ,,Ura, sumalak” / Voy dod, Sumalak - *o'g'il*
* 2008 yil - ,,Tavba” / Afsus - *Davron*

## Mukofotlar va unvonlar

* 2016 yil ,,Shuhrat” medali bilan taqdirlangan  .

* ,,Do‘stlik” ordeni 2022 yil 

## Manbalar
Muhammadiya qishloq okrugi

**Muhammadiya qishloq okrugi** () — Eronning Yazd viloyati Ardakan okrugiga qarashli qishloq okrugi (*dehiston*). 2006-yil aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, uning aholisi 3,085 nafar, 794 oiladan iborat boʻlgan. Qishloq okrugida 12 ta qishloq bor.

## Manbalar
Pay-ye Tal

**Pay-ye Tal** (, romanizatsiya qilinganda **Pāy-ye Tal**; shuningdek, **Pā-ye Tal** nomi bilan ham mashhur) – Eronning Kerman ustoni, Anbarobod tuman okrugi markazida joylashgan Amjaz okrugiga qarashli qishloq. 2006-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Pay-ye Tal aholisi 14 nafarni tashkil qilib, ular 4 ta oiladan iborat boʻlgan.

## Manbalar
Pyrus pyraster

***Pyrus piraster*** (sin. *Pyrus communis subsp. pyraster*), shuningdek, **Yevropa yovvoyi noki** deb ataladi, Raʼnodoshlar oilasiga mansub nok turi. Bu tur *Pyrus caucasica* (sin. *P. communis* subsp. *caucasica*) va xonaki yevropa nokining (*Pyrus communis* subsp. *communis*) ajdodi hisoblanadi. *Pyrus pirasterini* oddiy nokdan ajratish qiyin. *Pyrus piraster* 100 yildan 150 yilgacha yashashi mumkin.

## Tavsif
*Pyrus pyrasterning* bo‘yi  gacha yetadi. Madaniy shakldan farqli oʻlaroq, novdalarda tikanlar bor. Barglari tuxumsimon, chetlari tishli. Gullari oq rangda. Gullash davri apreldan maygacha davom etadi. Mevalari yoz oxiridan kuzning boshiga qadar pishib yetiladi, diametri . Ular juda qattiq, burushtiruvchi, lekin shirin taʼmga ega, isteʼmol qilish mumkin. Urugʻlar sentabr oyida pishib etiladi.

Mevalar Pyrus ussuriensis varga oʻxshab kislotali.

Yaxshi sharoitda o‘sgan yovvoyi nok daraxtlari shoxlarining tojga opxshash tuzilishi bilan ajralib turadi. Noqulay sharoitlarda ular boshqa shox shakllarini hosil qiladi, masalan, bir tomonlama yoki juda past tojlar.

## Tarqalish
Yovvoyi nok Gʻarbiy Yevropadan Kavkazgacha bo‘lgan hududda uchraydi. Shimoliy Yevropada uchramaydi. U boshqa nok bilan chatishishi mumkin, masalan, *Pyrus nivalis* bilan chatishib *Pyrus austriaca* hosil qiladi.

## Yashash joyi
Yovvoyi nok deyarli barcha tuproqlarda oʻsishi mumkin, yuqori kislotali tuproqdan tashqari. Biroq, raqobatbardoshligi zaifligi tufayli, tur asosan ekstremal yoki chekka joylarda mavjud. Uning ildizlari quruq tuproqlarda oʻsishiga imkon beradi. Daraxt koʻp yorugʻlikni talab qiladi. U salqin iqlimi boʻlgan chakalakzorlar va ochiq oʻrmonlarda, pasttekisliklarda, adirlarda va baʼzan togʻlarda uchraydi.

## Britaniyadagi yovvoyi nok

Angliyaning janubi-gʻarbiy qismida yovvoyi holda topilgan nokning yana bir turi, Plimut noki (*[[Pyrus cordata]]*) Bretandan olib kelingan oʻsimliklardan kelib chiqqan deb taxmin qilinadi.

## Galereya

Fayl:Rosaceae - Pyrus pyraster-2.JPG|*Pyrus piraster butasi*
Fayl:Wild Pear Tree in full blossom.JPG|*Pyrus piraster* to'liq gullaydi
Fayl:Wild Pear Flowers detail.JPG|*Pyrus piraster gullariga yaqindan*
Fayl:Rosaceae - Pyrus pyraster - Perastro.JPG|*Pyrus piraster mevalari*
Fayl:Rosaceae - Pyrus pyraster.JPG|*Pyrus pirasterining mevalari*
Fayl:Rosaceae - Pyrus pyraster-1.JPG|*Pyrus piraster* barglari
Fayl:Wildbirne Stammdetail, Pyrus pyraster.jpg|*Pyrus piraster daraxtining qobig'i*


## Manbalar
Sergey Antipov

**Sergey Anatolyevich Antipov** (1974-yil 15-mayda tugʻilgan, Toshkent, Oʻzbekiston SSR, SSSR) — qozoq hokkeychisi, Qozogʻiston terma jamoa hujumchisi .

## Karyera
Ust-Kamenogorsk hokkey klubi tarbiyalanuvchisi. „Torpedo“ klubi tarkibida SSSR chempionatida 2 ta oʻyin va Rossiya oliy divizionida 127 ta oʻyin oʻtkazgan. 34 ta gol muallifi va 25 ta golli uzatmani amalga oshirgan hujumchi.

1996-yilda u Oliy divizionda oʻynaydigan "Sibir" klubiga oʻtadi. 2-mavsumda u 32 ta oʻyin oʻtkazib, 6+8 ochko jamgʻaradi. Birinchi liga vakili boʻlgan „ Sibir-2“ klubida u 22 ta oʻyin oʻtkazib, 12+4 ochko jamgʻargan.

Keyingi ikki mavsumda Sergey Polsha chempionatida oʻynaydi. Sergey Sanok, Podhale Novi Targ va Uniya hokkey klublarida oʻtkazgan ikki mavsumi davomida 40 ta gol urib va 30 ta golli uzatmani amalga oshiradi. U Polsha chempionatining „bronza“ va „oltin“ medallarini qoʻlga kiritadi.

Qozogʻistonga qaytib, uch mavsumni Rossiya chempionatining oliy ligasida oʻynagan „Kazzink-Torpedo“ da oʻtkazdi. 2003/04- yilgi mavsumni esa Qozogʻiston chempionatida Olmaotaning „Enbek“ klubi tarkibida oʻtkazdi.

Qozogʻiston terma jamoasi tarkibida 5 ta jahon chempionatida ishtirok etgan.

## Yutuqlari

*  — Polsha Chempioni — 2000-yil
*  — Polsha Chempionati bronza medali sovrindori — 1999-yil
Sławomir Peszko

**Sławomir Konrad Peszko** (; 1985-yil 19-fevralda tugʻilgan) — polshalik futbolchi, Wieczysta Kraków klubida yarim himoyachi sifatida oʻynaydi.

Peszko oʻz vatani Polshada Wisla Płock, Lech Poznań va Lechia Gdańsk klublari bilan chempionlik va kubok musobaqalarida gʻolib chiqqan. 2011—2015-yillar oraligʻida Peszko xorijda oʻynagan. 2011-yilda 1. FK Kölnga oʻtgan va Angliyaning „Wolverhampton Wanderers“ va Italiyaning „Parma“ bilan qisqa muddat oʻynagan.

Peszko 2008—2018-yillarda 10 yil davomida Polsha milliy terma jamoasi futbolchisi bo‘lgan hamda 2016-yilgi Yevro va 2018-yilgi jahon chempionatida Polshani himoya qilgan.

## Faoliyati

### Klublardagi faoliyati
Peszko oʻz faoliyatini Nafta Jedlicze yoshlar safida boshlagan. Keyin Wisła Płockga oʻtgan. 2002-yilning 28-avgustida Polsha kubogi doirasidagi „Jagiellonka Nieszawa“ga qarshi oʻyinda professional debyutini oʻtkazdi. 2002—2003-yilgi mavsumda ligadagi debyutini oʻtkazdi.

Wisła Płock bilan 2006-yilda Polsha kubogi va Superkubogini qoʻlga kiritdi. Oʻsha mavsumda UEFA kubogi musobaqasining saralash bosqichida qatnashdi.

2008-yil iyun oyida Płock bilan shartnomasi tugaganidan keyin Lech Poznań bilan shartnoma imzoladi. Ikkinchi mavsumida Peszko ligada 14 ta golli uzatmasi bilan yetakchi assistent boʻldi.

Peshko 2011-yilning yanvarida Bundesligaga oʻtdi va dastlab mavsum oxirigacha 1. FK Köln bilan oʻynadi. Uning shartnomasi mavsum davomida uzaytirildi, ammo klub quyi ligaga tushib ketdi. Mavsum tugashiga oz vaqt qolganda Peszko mashinada mast holda harakat qilgani uchun hibsga olindi, bu esa unga 25 000 yevro miqdorida jarima solinishiga sabab boʻldi.

2012-yil 9-avgustda Peszko Angliyaning Wolverhampton Wanderers jamoasiga bir mavsumlik ijara shartnomasi asosida qoʻshildi. Oʻsha mavsum „boʻrilar“ning birinchi ligaga tushib ketishi va Peszkoning Colognega qaytishi bilan yakunlandi.

2013-yil 31-iyulda 1. Köln klubi Peszkoni Italiyaning „Parma“ klubiga sotdi. 2013—2014-yilgi mavsumda ijarada oʻynadi.

2015-yilda Lechia Gdańsk jamoasiga kelib qo‘shildi va 2018—2019-yilgi Kubok va 2019-yilgi Superkubokni qo‘lga kiritdi. 2019—2018-yilgi mavsumda 18 ta o‘yinda maydonga tushib, 3 ta gol urdi.

2020-yil 15-iyun kuni Wieczysta Krakówning havaskorlar klubiga qo‘shildi.

### Xalqaro faoliyati
Peszko 2008-yilning 19-noyabrida Irlandiyaga qarshi o‘rtoqlik o‘yinida (3:2) Polsha terma jamoasi safida debyut qildi. Polsha terma jamoasidagi ilk golini 2010-yilning 17-yanvarida Daniyaga qarshi oʻyinda urdi, jamoa 1:3 hisobida yutqazib qoʻydi.

2018-yilning may oyida Polshaning 2018-yilda Rossiyada bo‘lib o‘tadigan futbol bo‘yicha jahon chempionati uchun dastlabki 35 kishilik tarkibiga kiritildi

## Faoliyat statistikasi

### Klub

### Xalqaro

### Xalqaro Gollar
*Hisob va natija birinchi boʻlib Polshaning gollar sonini koʻrsatadi.*

## Yutuqlari

### Wisla Płok

* Polsha kubogi: 2005—2006, ikkinchi oʻrin 2002—2003
* Polsha Superkubogi: 2006-yil

### Lech Poznań

* Ekstraklasa: 2009—2010
* Polsha kubogi: 2008—2009
* Polsha Superkubogi: 2009-yil

### Lechia Gdańsk

* Polsha Superkubogi: 2019
* Polsha kubogi: 2019

## Manbalar
Shahdali Edris

**Shohdali Edris** (, romanizatsiya qilinganda **Shahdālī Edrīs**; shuningdek, **Shahdālī** va **Shahdālī-ye Vosţá** nomlari bilan ham mashhur) – Eronning Kohgiluyeh va Boyer-Ahmad ustoni Boyer-Ahmad tuman okrugi tarkibidagi Ludab tumani, Chin okrugiga qarashli qishloq. 2006-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Shahdali Edris aholisi 30 nafarni tashkil qilib, ular 6 ta oiladan iborat boʻlgan.

## Manbalar
Damien Perquis

**Damien Albert René Perquis** (; 1984-yil 10-aprelda tugʻilgan) — Gazélec Ajaccioning B-jamoasida yordamchi murabbiyi va sobiq professional futbolchi.

Polsha fuqaroligini olishidan oldin Fransiyaning U21 terma jamoasini himoya qilgan. 18 yillik professional faoliyatidan so‘ng 2020-yil iyun oyida nafaqaga chiqdi.

## Shaxsiy hayoti
Perquis Fransiyaning Troye shahrida tugʻilgan. Buvisi Józefa Bierła polshalik. Polshalik qarindoshlari Polshaning Strzyżewko shahridan edi. Uylangan, ikki nafar farzandi bor.

## Klublardagi faoliyati

### Troyes
2002-yilda Perquis Troyes AC jamoasida oʻynay boshladi. Liga 2da Troyes AC bilan 2 yil oʻynadi va klubda liganing eng yaxshi himoyachilaridan biri sifatida baholandi.

### Saint-Étienne
2005-yilda Liga 1 klubi AS Saint-Étienne bilan erkin agent sifatida shartnoma imzoladi. Ikki mavsumda klubda yaxshi taassurot qoldira olmadi va „Sochaux“ga ijaraga berildi.

### Sochaux
2008-yilda Sochaux futbolchini toʻliq sotib oldi. 2012-yilning yozigacha klub safida jami 146 ta o‘yin o‘tkazib, 11 ta gol urdi.

### Real Betis
2012-yilning yozida Perquis Ispaniyaning „Real Betis“ jamoasiga oʻtdi. Ispaniyada boʻlganida turli jarohatlar bilan bogʻliq muammolarga duch keldi va „Betis“ safida 32 liga oʻyinlari bilan cheklandi.

### Toronto FK
Perquis 2015-yil 26-yanvarda Major Liga Soccerning Toronto FC klubi bilan shartnoma imzoladi. 2016-yilning 12-iyulida klub bilan xayrlashishga kelishib oldi.

### Nottingham Forest
2016-yilning 22-iyulida Perquis Nottingham Forest bilan ikki yillik shartnoma imzoladi. 2016-yilning 27-avgustida Leeds United ga qarshi o‘yinda (3:1) klub safidagi birinchi golini kiritdi. 2017-yilning 24-iyulida Perquis va Nottingham Forest klubi shartnomasini oʻzaro bekor qilishga kelishib oldi.

### Gazélec Ajaccio
2017-yilda Fransiyaning uchinchi toifadagi Gazélec Ajaccioga oʻtdi va klubda ikki yil oʻynadi.

## Xalqaro faoliyati
2008-yil dekabr oyida Polsha terma jamoasida oʻynash istagini bildirdi. Polsha murabbiy Franciszek Smuda bu maʼlumotni 2010-yil iyul oyida tasdiqladi. 2011-yil yanvar oyida Perquis fuqarolikka ariza topshirgani haqida xabar berilgan edi. Biroq, oilasi baʼzi kerakli hujjatlarni yoʻqotgan edi va Smuda Polsha prezidenti Bronisław Komorowskidan uning arizasini tasdiqlashni soʻrashi kerak edi. Perquis 2011-yil 1-sentyabrda Polsha fuqaroligini oldi.

2011-yil 6-sentyabrda Perquis Gdańskda Germaniyaga qarshi oʻrtoqlik oʻyinida (2:2) xalqaro maydondagi debyutini oʻtkazdi. Birinchi golini 2012-yilning 26-mayida Slovakiyaga qarshi o‘rtoqlik uchrashuvida (1:0) kiritdi. UEFA Yevro-2012 uchun yakuniy tarkibga tanlangan.

## Murabbiylik faoliyati
2020-yil 15-iyun kuni ijtimoiy tarmoqlarda futboldagi faoliyatini yakunlaganini eʼlon qilgandan soʻng, Perquis Damien Perquisning farm-klubiga yordamchi murabbiy etib tayinlandi.

## Faoliyat statistikasi

### Klub




### Xalqaro

### Xalqaro gollar

: *Ballar va natijalar birinchi navbatda Polshaning gollari roʻyxatini koʻrsatadi.*

## Manbalar

## Havolalar
Itako (Ibaraki)

- Yaponiyaning Ibaraki prefekturasida joylashgan shahar. 2020-yil 1-iyul holatiga koʻra, shaharning 10,849 xonadonida 27,577 kishi istiqomat qiladi va har bir kvadrat kilometrga 386 kishi toʻgʻri keladi. 65 yoshdan oshganlar aholining 32.9% ini tashkil etadi. Shaharning umumiy maydoni 71.40 km². Shahar oʻzining yillik iris festivali (Itako Ayame Matsuri) bilan mashhur. Shaharning katta qismi Suigo-Tsukuba kvazi-milliy bogʻi chegaralarida joylashgan.

## Geografiyasi
Itako Ibaraki prefekturas janubida joylashgan boʻlib, janubda Chiba prefekturasi, gʻarbda Kasumigaura koʻli va sharqda Kitaura koʻli oʻrtasida joylashgan. Tone daryosi ham Edo davridan beri kanallar tarmogʻi uchun qayd etilgan shahar orqali oqib oʻtadi. Shahar Tokiodan taxminan 80 km shimolda joylashgan.

## Yondosh munitsipalitetlar
Ibaraki prefekturasi

* Kasima
* Inasiki
* Kamisu
* Namegata

Chiba prefekturasi

* Katori

## Iqlimi
Itako nam kontinental iqlimga ega, yozi issiq va qishi salqin, qor yogʻishi bilan ajralib turadi. Itakoda oʻrtacha yillik harorat 14,5&nbsp;°C. Yillik oʻrtacha yogʻingarchilik 1455&nbsp;mm, sentyabr esa eng nam oy hisoblanadi. Avgustda eng yuqori harorat 25,9&nbsp;°C atrofida, eng pasti esa yanvarda, 4,3&nbsp;°C atrofida boʻladi.

## Demografiyasi
Yaponiya aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Itako aholisi 2000-yilda eng yuqori choʻqqiga chiqdi va shundan beri bir oz kamaygan.

## Tarixi
Itako shaharcha sifatida Namegata tumanida 1889-yil 1-aprelda zamonaviy munitsipalitetlar tizimini yaratish bilan tashkil etilgan. Itako 1955-yil 11-fevralda qoʻshni Tsuva, Nobukata va Ouxara qishloqlari bilan birlashdi. U 2001-yil 1-aprelda Usibori shahrini oʻzlashtirib, shahar maqomiga koʻtarildi.

## Hukumat
Itako toʻgʻridan-toʻgʻri saylanadigan mer va 16 aʼzodan iborat bir palatali shahar kengashiga ega boʻlgan mer-kengash shakliga ega. Itako Ibaraki prefekturasi assambleyasiga bitta aʼzodan hissa qoʻshadi. Milliy siyosat nuqtai nazaridan, shahar Yaponiya Diet quyi palatasining Ibaraki 2-okrugiga kiradi.
 

## Taʼlim
Itakoda oltita davlat boshlangʻich maktabi va shahar hukumati tomonidan boshqariladigan toʻrtta davlat oʻrta maktabi va Ibaraki prefekturasi taʼlim kengashi tomonidan boshqariladigan bitta davlat yuqori maktabi mavjud.

## Transport

### Temir yoʻl
 JR East — Kasima liniyasi

* Itako — Nobukata

### Avtobus

* Suigo-Itako avtobus terminali

### Magistral yoʻl

* Higasi-Kanto tezyurar yoʻli - Itako almashinuvi
* 51-milliy yoʻnalish
* 355-milliy yoʻnalish

## Mahalliy diqqatga sazovor joylari

* Suigo Itako iris bogʻlari
* Dzunikyo koʻprigi
* Kongenyama parki
* Nihonmatsu-dera buddistlar ibodatxonasi
* Inariyama bogʻi
* Choso-dzi buddistlar ibodatxonasi
* Suigo Hokusai bogʻi
* Itako yoʻl bekati
* Suigo ninachilar bogʻi

## Itakoning taniqli shaxslari

* Kendzi Koyano, professional futbolchi
* Keita Sugimoto, professional futbolchi
* Tatsuya Kavahara, professional futbolchi
* Mitsuo Yanagimachi, rejissyor

## Manbalar



## Havolalar

* Rasmiy veb-sayt
Gerdave

**Gerdaveh** (, romanizatsiya qilinganda **Gerdāveh**; shuningdek, **Gerdeva** nomi bilan ham mashhur) – Eronning Kohgiluyeh va Boyer-Ahmad ustoni, Dana tuman okrugi tarkibidagi Kabgian tumani Kabgian okrugiga qarashli qishloq. 2006-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Gerdave aholisi 604 nafarni tashkil qilib, ular 119 ta oiladan iborat boʻlgan.

## Manbalar
Ardakon

**Ardakon** (, shuningdek**, Ardakan** va **Artagan** sifatida romanizatsiya qilingan) — Eronning Yazd viloyatidagi Ardakan okrugining markazi. 2016-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, uning aholisi 75,271 kishi, 22,475 oiladan iborat edi.

Ardakon Yazd viloyatining ikkinchi yirik shahri. XII asrda Zardugʻ hududida tashkil etilgan. Ardakon Yazddan 60 kilometr uzoqlikda joylashgan boʻlib, quruq iqlimga ega.

*Ardakon* soʻzi forscha „muqaddas joy“ yoki „toza joy“ (forscha: *arda+kan* / pahlaviy: *arta+gan*) degan maʼnoni anglatadi. Shaharda Ardakon Katta masjidi (Masjed-e Jome) Zire-deh masjidi, Imomzoda Mir Sayyid Muhammad va Tekye bozori kabi koʻplab tarixiy va diniy diqqatga sazovor joylar mavjud.

Bu hudud Eronning zardushtiylik markazlaridan biri boʻlib, Ardakon yaqinidagi Sharifobod qishlogʻida zardushtiyning koʻplab muqaddas qadamjolari mavjud. Har yozda dunyoning turli burchaklaridan minglab zardushtiylar u yerga ziyorat qilish uchun yigʻilishadi.

Eng mashhur ziyoratgoh — Pir-e Sabz Chak Chak. Bundan tashqari Pirshoh Eshtad Izad, Pirshoh Tashtar Izad, Pirshoh Mehr Izad va Pirshoh Murad kabi ziyoratgohlar ham mavjud.

Ardakon Eronning sobiq prezidenti Muhammad Xotamiyning tug‘ilgan joyidir.

## Manbalar
Aliobod (Rizvon)

**Aliobod** (, romanizatsiya qilinganda **‘Alīābād**; shuningdek, **‘Alīābād-e Hīshīn** nomi bilan ham mashhur) – Eronning Kerman ustoni, Jiroft tuman okrugi tarkibidagi Jebalbarez tumani, Rizvon okrugiga qarashli qishloq. 2006-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Aliobod aholisi 35 nafarni tashkil qilib, ular 7 ta oiladan iborat boʻlgan.

## Manbalar
Pokistondagi avstraliyaliklar

**Pokistondagi avstraliyaliklar Pokistonda** yashovchi avstraliyalik fuqarolardan iborat bo'lib, ular orasida chet elliklar va immigrantlar, shuningdek ularning mahalliy avlodlari ham bor.

## Tarixi
Avstraliya rasmiylari va harbiy xizmatchilari Pokiston mustaqillikka erishgunga qadar Britaniya Raj davrida mintaqada bo'lgan. Yigirmanchi asrning boshidan beri Avstraliya mudofaa kuchlari askarlari Kvettadagi qo'mondonlik va shtab kollejida harbiy tayyorgarlikdan o'tgan. Birinchi avstraliyalik kollejga 1907-yilda kelgan. Kollejni bitirgan taniqli avstraliyalik askarlar orasida feldmarshal Tomas Blamey va general-mayor Jorj Alan Vasey bo'lgan.

## Demografiya
2001-yil oxirigacha Pokistonda 600 dan ortiq avstraliyaliklar yashagan va  Avstraliya tashqi ishlar va savdo departamentida ro'yxatdan o'tganlar. 2002-yilning may oyiga kelib bu ko‘rsatkich 500 dan oshdi.

Kichik avstraliyaliklar jamoasi Karachida, qolganlari esa Islomobod, Lahor va boshqa shaharlarda tarqalgan.

## Jamiyat
Ko'pgina avstraliyalik muhojirlar transmilliy kompaniyalarda ishlaydi. Hozirda Pokistonda turli sohalardagi 80 dan ortiq avstraliyalik kompaniyalar, jumladan, BHP kabi yirik firmalar faoliyat yuritmoqda.

Kichik miqdordagi avstraliyaliklar rivojlanish agentliklari va World Vision kabi nodavlat tashkilotlarda ishlaydi. Boshqalar esa har xil turdagi jamoat ishlariga jalb qilingan ijtimoiy ishchilardir.

Islomobodda yashovchi avstraliyalik muhojirlar uchun Avstraliya Oliy komissiyasi bilan biriktirilgan Coolaba klubi markaziy ijtimoiy joy hisoblanadi. Klubda ovqatlanish, suzish va dam olish maskanlari mavjud bo'lib, chet elliklar uchun spirtli ichimliklar sotiladigan bar ham mavjud. Jamiyat Avstraliya kunini va Oliy komissiya tomonidan o'tkaziladigan boshqa madaniy bayramlarni nishonlaydi.

## Tashkilotlar
Avstraliya hamjamiyati Islomoboddagi Avstraliya Oliy Komissiyasi tomonidan diplomatik tarzda taqdim etiladi va xizmatlar ko'rsatadi. Bundan tashqari, Karachida Avstraliya konsulligi ham mavjud. Lahorda avstraliyaliklar tomonidan boshqariladigan Avstraliya madaniyat markazi ham mavjud. Markaz ingliz tili kurslarini tashkil etadi va ikki davlat o‘rtasidagi madaniy aloqalarni rivojlantirishga xizmat qiladi.

## Taniqli odamlar

* Dav Whatmore, Pokiston milliy kriket jamoasi murabbiyi.
* Summer Niks, rejissyor

## Manbalar
Kuchek Astajiq

**Kuchek Astajiq** (, romanizatsiya qilinganda **Kūchek Astājīq**) — Eronning Guliston ustoni, Aliobod tuman okrugi markazida joylashgan Katul okrugiga qarashli qishloq. 2006-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Kuchek Astajiq aholisi 2,086 nafarni tashkil qilib, ular 441 ta oiladan iborat boʻlgan.

## Manbalar
Qosur

**Qosur** (, romanizatsiya qilinganda **Qoşūr**) – Eronning Gʻarbiy Ozarbayjon ustoni, Urmiya tuman okrugi markazida joylashgan Bash Qaleh okrugiga qarashli qishloq. 2006-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Qosur aholisi 353 nafarni tashkil qilib, ular 81 ta oiladan iborat boʻlgan.

## Manbalar
Andrey Novosyolov

**Andrey Aleksandrovich Novoselov** (1989 yil 24-noyabrda tugʻilgan) — rossiyalik figurali uchuvchi. Sherigi Lola Esbrat bilan Fransiya terma jamoasi vakili sifatida raqobatlasha turib, uchta xalqaro medalni qo‘lga kiritgan va 2018-yilgi Fransiya chempioni boʻlgan. Avvalroq u Tatyana Novik, Tatyana Danilova va Sabina Imaykina bilan Rossiya vakili sifatida musobaqalarda qatnashgan.

## Faoliyati
Novoselov 1993-yilda konkida uchishni o‘rgana boshlagan. Novoselov 2007-yilda Sabina Imaikina bilan Xalqaro konkida uchish ittifoqi tomonidan oʻtkazilgan oʻsmirlar oʻrtasidagi Grand-pri seriyasida qatnasha boshlagan. Keyingi yili juftlik huddi shu musobaqada yana qatnashib, ikkita kumush medalni qoʻlga kiritgan va 2008 — 2009-yilda boʻlib oʻtgan oʻsmirlar oʻrtasidagi Gran-pri finaliga yoʻllanma olgan va finalda qatnashib beshinchi oʻrindan joy olgan. 2009-yilgi Rossiya chempionatida bu juftlik kattalar toifasida ishtirok etib, beshinchi oʻrinni egallagan, oʻsmirlar oʻrtasida esa bronza medalini qoʻlga kiritgan. Ularga Perm shahrida Valeriy Tiukov va Valentina Tiukova murabbiylik qilgan. Juftlik mavsum yakunida hamkorligini tugatgan.
Novoselov 2009-yilda Tatyana Danilova bilan juftlikda konkida ucha boshlagan. Bu juftlikka Moskvada Inna Utkina murabbiylik qilgan. Juftlik 2010-yilgi Rossiya oʻsmirlar chempionatida 8-oʻrinni egallagan va keyingi mavsumda oʻsmirlar oʻrtasidagi Gran-pri seriyasida ishtirok etib, Avstriyada boʻlib oʻtgan turnirda 4-oʻrinni va Germaniyada esa 6-oʻrindan joy olgan. Kattalar toifasida raqobatlashgan juftlik, 2010-yilda „Zagrebning Oltin Konkisi“ musobaqasida kumush medalni qoʻlga kiritgan.

Danilova yelkasidan jarohat olgan va operatsiyadan keyin bir yil davomida konkida ucha olmagan, shuning uchun Novoselovga boshqa sherik izlashi mumkinligini aytgan.
2018-yil 16-sentyabr kuni Novoselov 2014-yil Sochi qishki Olimpiada o‘yinlarida oltin va kumush medallarni qo‘lga kiritgan Kseniya Stolbova bilan juftlikda bellashishi eʼlon qilingan.

## Dasturlari

### Stolbova bilan

## Natijalari
*GP: Gran-pri ; CS: Challenger seriyasi ; JGP: Oʻsmirlar oʻrtasidagi Gran-pri*

### Rossiya vakili sifatida Stolbova bilan birga

### Fransiya vakili sifatida Esbrat bilan birga

### Rossiya vakili sifatida Novik bilan birga

## Manbalar
Ibn Xaniy

**Ibn Xaniy** Andalusiyaning «taqlidchilik davri» shoirlaridan  mashhuri bo'lgan.  Arab tarixchisi Ibn Xalliqon uni hattoki al-Mutanabbiy bilan yonma-yon qo'ygan. Ibn Xaniy o'zining shialarga xayrixohligi, shuningdek jasoratli mubolag'alari, maqtalayotgan shaxsni xudoga qiyoslagani bilan jonajon Sevilyada mo'min-musulmonlarning g'azabini qozg'atdi va Shimoliy Afrikaga ko'chib o'tishga majbur bo'ldi. Bu yerda uni Fokimiylar xalifasi al-Mansurning o'g'li, Fokimiylar Misrni zabt etgandan keyin mamlakat hukmdori bo'lgan al-Muizz o'ziga yaqinlashtirdi. Ibn Xaniy o'z homiysi huzuriga ketayotganida 35 yoshida noma'lum qotil qo'lida halok bo'ldi.

Ibn Xaniy qalamiga oltmishga yaqin qasida, asosan odatdagi janrlar sxemasida yozilgan madhiyalar mansubdir. Ularning o'ziga xos yagona jihati deb tushkun kayfiyatdagi falsafiy sentensiyalarini hisoblash mumkin. Ibn Xaniy she'rlari shoirlik mahorati nuqtai nazaridan ham ancha oddiy. Shoirnig qasidalarida badiiy san'atlar kop ishlatilgan. Quyida ba'zi tashbih sanatiga oid yozilgan misollarni keltiramiz:

Quyosh nurlarida quyma oltin kabi yaraqlayotgan

Bepoyon yaylovlarni ko'rmayapsizmi

Nozik lolaqizg'aldoq ko'zlariga surma surtilgandek

Kimdir uning yaproqlariga qon tomizayotgandek…

*
Sergey Novitskiy

**Sergey Nikolaevich Novitskiy** (; 1981-yil 16-mayda tugʻilgan) — muz ustida raqs boʻyicha musobaqalarda qatnashgan rossiyalik sobiq figurali uchuvchi. Sherigi Yana Xoxlova bilan birga 2010-yilning apreligacha konkida uchgan. Ular birgalikda 2008-yilgi Jahon chempionatining bronza medali sovrindorlari, 2009-yilgi Yevropa chempioni va ikki karra (2008 — 2009) Rossiyaning milliy chempioni boʻlgan.

## Faoliyati
Sergey dastlab yakka holda konkida uchuvchi bo‘lgan, uch hatlab sakrash elementini bajara olmagani sabab, muz ustida raqsga o‘tgan. Faoliyatining boshida u Oksana Goncharenko bilan konkida uchgan. Keyinchalik nafaqaga chiqqunga qadar Natalya Lepetyuxa bilan juftlikda konkida uchgan.

Sergey 2001-yil oktyabr oyida murabbiy Larisa Filina taklifi bilan Yana Xoxlova bilan sheriklik qilgan. Uch oy oʻtgach, juftlik Rossiyaning milliy musobaqasida qatnashib, yettinchi oʻrindan joy olgan. Juftlik 2003-yilda murabbiylar Aleksandr Svinin va Irina Jukning jamoasiga oʻtgan. Xoxlova / Novitskiy asosan Moskvaning Sokolniki muz maydonida mashgʻulot oʻtkazardi.

Xoxlova / Novitski juftligi 2006-yilda Italiyaning Turin shahrida boʻlib oʻtgan Olimpiadada 12-oʻrindan joy olgan. 2006-yilning kuzida juftlik Gran-pri doirasida oʻtkazilgan musobaqada birinchi medallarini qoʻlga kiritgan va Gran-pri finalida qatnashish uchun yoʻllanma olgan. Ular 2007-yilda oʻtkazilgan Yevropa chempionatida toʻrtinchi, Jahon chempionatida esa sakkizinchi oʻrinni egallagan. Juftlik 2008-yilgi Yevropa chempionatida ishtirok etib, bronza medalini qoʻlga kiritgan. 2008-yilgi Jahon chempionatida ular qisqa raqs namoyishi uchun ikkinchi oʻrinni, erkin raqsda esa beshinchi oʻrinni egallab, umumjamoa hisobida uchinchi oʻrindan joy olgan holda, Jahon medalini qoʻlga kiritganlar.

## Dasturlari
(Xoxlova bilan)

## Natijalari
*GP: Gran-pri ; JGP: Oʻsmirlar oʻrtasidagi Gran-pri*

### Xoxlova bilan
Sirosato (Ibaraki)

Yaponiyaning Ibaraki prefekturasida joylashgan shaharcha. 2020-yil 1-iyul holatiga koʻra, shaharchaning 7214 xonadonida 18,128 kishi istiqomat qiladi va har bir kvadrat kilometrga 112 kishi toʻgʻri keladi. 65 yoshdan oshganlar aholining 37.6% ini tashkil etadi. Shaharchaning umumiy maydoni 161.80&nbsp;km².

## Geografiya
Ibaraki prefekturasining markaziy qismida joylashgan Sirosato gʻarbda Tochigi prefekturasi bilan chegaradosh. Shaharchadan Naka daryosi oqib oʻtadi.

## Yondosh munitsipalitetlar
Ibaraki prefekturasi

* Mito
* Kasama
* Hitachiomiya
* Naka

Tochigi prefekturasi

* Motegi

## Iqlimi
Sirosato nam kontinental iqlimga ega, yozi issiq va qishi qattiq qor yogʻish holatii bilan ajralib turadi. Sirosatoda oʻrtacha yillik harorat 13,6&nbsp;°C. Yillik oʻrtacha yogʻin miqdori 1390&nbsp;mm, sentyabr esa eng nam oydir. Eng yuqori harorat avgustda 25,2 &nbsp;°C atrofida, eng pasti esa yanvarda, 2,8&nbsp;°C atrofida boʻladi.

## Demografiyasi
Yaponiya aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Sirosato aholisi soʻnggi oʻn yilliklarda kamaygan.

## Tarixi
Sirosato 2005-yil 1-fevralda Higasiibaraki tumanidagi Dzohoku shaharchasi hamda Katsura qishlogʻi va Nisiibaraki tumanidagi Nanakai qishlogʻini birlashtirish natijasida tashkil etilgan.

## Hukumat
Sirosato toʻgʻridan-toʻgʻri saylanadigan mer va 14 aʼzodan iborat bir palatali shaharcha kengashiga ega boʻlgan mer-kengash boshqaruv shakliga ega. Sirosato Mito shahri bilan birga Ibaraki prefekturasi assambleyasiga yetti nafar aʼzo qoʻshadi. Milliy siyosat nuqtai nazaridan, shaharcha Yaponiya parlamenti quyi palatasining Ibaraki 1-saylov okrugi tarkibiga kiradi.

## Iqtisodiyoti
Sirosato iqtisodiyoti asosan qishloq xoʻjaligiga ixtisoslashgan.

## Taʼlim
Sirosatoda beshta davlat boshlangʻich maktabi va shahar hukumati tomonidan boshqariladigan ikkita davlat oʻrta maktabi hamda Ibaraki prefekturasi taʼlim kengashi tomonidan boshqariladigan bitta davlat yuqori maktabi mavjud.

## Transporti

### Temir yoʻllari

* Sirosatoda yoʻlovchi poyezdi xizmati yoʻq.

### Magistral yoʻllari

* 123-miliy yoʻnalish

## Sirosatolik taniqli shaxslar

* Akihiro Ohata – siyosatchi

## Manbalar


## Havolalar

* Rasmiy veb-sayti
Shin Eun-mi

**Shin Eun-mi**  koreys-amerikalik klassik qo'shiqchi va yozuvchi. 2011-2012-yillarda Shimoliy Koreyaga bir necha marta sayohat qilgan. U Shimoliy Koreyaga qilgan sayohati haqida kitob yozgan, Janubiy Koreya Madaniyat, sport va turizm vazirligi uni 2013-yilda “Tavsiya etilgan kitob” deb atagan. U Janubiy Koreyada Shimoliy Koreyaga qilgan sayohatlari mavzusida bir qator ma'ruzalar o'qidi. Dastlab ijobiy qabul qilingan uning ma'ruzalari keyinchalik muhokamalarga sabab boʼlgan. Shin Eun-mi 2015-yilning 10-yanvarida Janubiy Koreyadan deportatsiya qilingan .

Shin Eun-mining kitobi ,,*Koreyalik amerikalik uy bekasi Shimoliy Koreyaga boradi* " deb nomlangan. Kitob uning Shimoliy Koreyaga sayohati paytidagi sayohat kundaliklaridan iborat.

Shin Eun-mining Janubiy Koreyadan deportatsiya qilingani haqida ,,To Kill Alice" hujjatli filmi suratga olindi.  Film rejissyor Kim Sang-kyu tomonidan suratga olingan.

## Eslatmalar

 
 

## Manbalar
Dilara bikech dyurbesi

**Dilara bikech dyurbesi** () — XVIII asrdagi Boqchasaroy Xon saroyining janubiy darvozasida joylashgan. Afsona boʻyicha, dyurbede Qrim xoni Qrim Gereyning muhabbati va saroy boshqaruvchisi Dilara bikech dafn etilgan. Dilara Bikeshning shaxsiyati hali ham kam oʻrganilgan. Rivoyatlarga koʻra, oʻlimidan oldin Yashil Jomiy koʻrinadigan Bakshasaroyga dafn etilishini soʻragan. Tog‘ning qarama-qarshi tomonida, o‘z maqbarasi yonida Xon mashhur Ko‘z yoshi chashmasini qurdirdi.

Sakkiz burchakli bino 1764-yili bogʻcha terrasalarining uzoq burchagida solingan. U yarim oyi bor yarim sharsimon gumbaz bilan qoplangan. Devorlarni boʻylab ikki qator arkasimon nishlar bor. Bungacha maqbara kiraverishi tepasiga „Marhum Dilera qiz ruhiga duo“ yozuvi tushirilgan lavha o‘rnatildi. „ Koʻz yoshi favvorasi“ dastlab gumbazda joylashgan boʻlsa, keyin 1783-yili favvora hovlisiga koʻchirildi.

2007-yili restavratsiya qilinganidan soʻng dyurbe gumbazi boshlangʻish tuzilmadek qoʻrgʻoshin bilan qoplangan.

Adabiyotda bu haqda birinchi eslatmalarni Qrim xonligi Rossiyaga qoʻshilgandan soʻng darhol chet ellik sayohatchilar qoldirdi: ingliz ayol Kreyven 1786-yili maqbarasi haqida „Qrim orqali Konstantinopolga sayohat“, rus xizmatidagi nemis Pallas 1793-yili „Bemerkungen auf einer Reise in die südlichen Statthalterschaften des Rußischen Reichs in Den Jahren“ 1793 va 1794-yillar yozgan.

Federik Dyubua de Montper „Kavkazni aylanib, cherkeslarga va abxazlarga, Gruziyag, Armanistonga va Qrimga sayohat“ nomli asarida shunday deb yozdi:

## Adabiyot

* Fadeeva T. M., Sokolova M. V. Bakshasaroy va uning atrofi: Zolbaschy. Akmeshit: Biznes-Inform, 2000-yil.

## Havolalar

* Dilera bokira durbin
* Bakshasaroy tarixiy-madaniy va arxeologiya muzey-qo‘riqxonasi — Dilera qiz minorasi
* Qrim xonining sevimli rafiqasi Dileraning siri
* Dilera Bikesh maqbarasi _ Yodgorliklar va tarixiy joylar _ Qrimning diqqatga sazovor joylari 
* Xon saroyi
* Bokira Dilera maqbarasi

## Manbalar
Dombauil

**Dombauil maqbarasi** — oʻrta asr meʼmorchiligi yodgorligi maqbarasi. Jezqazgʻan shahridan shimoli-sharqga tomon 50 km joyda, Qorakengir daryosining chap sohilida.

Pastki qavat kvadrat shaklida, ustiga oʻtovga oʻxshash gumbaz solingan. Pastki qismining maydoni 8,9×7,9 m, devorining qalinligi 2 m, ichki maydoni 4x4 m, eshigi oval shaklda janubi-sharqiy tomondan chiqarilgan. Unga umumiy balandligi 1,2 m boʻladigan toʻrt zinapoya orqali chiqishi. Majmuaning tagida tosh aralash tuproq yotqizilib, uning ustiga tekis taxta toshlar yotqizilgan. Devorlari 3 m ga koʻtarilib borib, gorizontal loglar bilan yopilgan. Bularning hammasi tosh qoʻyishning bronza davridan oldin qadimgi anʼanalaridan olingan. Ushbu anʼanadan majmua tomini yopishda ham foydalanilgan. Majmua uzoq vaqt davomida yaxshi saqlangan va vaqt oʻtishi bilan biroz vayron boʻlgan. Yodgorlikning aniq sanasini aniqlash uchun maʼlumotlar yoʻq. Qozogʻiston zaminining tashqi koʻrinishiga qarab, olimlar uni islom dini kirib bormagan davr (8—9-asrlar) bilan bogʻlaydilar. T. K. Basenovning yozishicha, Dombaul tepaligi XVI-XVIII asrlarda qurilgan. Qozoqlarda o‘txonaga o‘xshagan tosh maqbaralar „uytosh“ va „din“ deb ataladi. Qora Zilaniy yaqinidagi Qora yodgorligi Dombaul majmuasiga juda oʻxshaydi.

Dombaul maqbarasi olimlarning fikricha Markaziy Qozog‘istondagi eng qadimiy binolarning biri sifatida esda qoladi. Dombaul hunlar hukmronlik paytda qurilgan boʻlib hisoblanadi. Afsonaga boʻyicha, bu maqbara buyuk musiqachi va jangchi Dombauil sharafiga qurilgan boʻlib, uning mavjudligi tarix va afsona (ertak-afsona) bilan bogʻliq. Maqbara binosi balandligi besh metrdan ortiq boʻlgan konus shaklidagi kvadrat asosga oʻrnatilgan tosh plitalardan qurilgan.

## Manbalar