Indira Gandi xalqaro aeroporti

**Indira Gandi xalqaro aeroporti** ()  – Hindiston poytaxti Nyu-Dehli shahri hamda Milliy poytaxt mintaqasiga () xizmat koʻrsatuvchi asosiy xalqaro aeroport.  maydonni egallagan aeroport Dehlining Palam hududida, Nyu-Dehli temir yoʻl vokzalidan  janubi-gʻarbda, Nyu-Dehli shahar markazidan  masofada joylashgan.

Hindistonning sobiq Bosh vaziri Indira Gandi (1917–1984) sharafiga nomlangan aeroport 2009-yildan beri yoʻlovchilar oqimi boʻyicha Hindistonning eng gavjum aeroporti hisoblanadi. Yuk tashish hajmi boʻyicha ham mamlakatning eng yirik aeroportidir. 2023—2024-moliya yilida aeroport 7,36 kror (73,6 million) yoʻlovchiga xizmat koʻrsatgan va bu aeroport tarixidagi rekord koʻrsatkichdir. Buyuk Britaniyaning OAG aviakonsalting kompaniyasi maʼlumotlariga koʻra, 2024-yil holatida aeroport dunyoning 10-eng gavjum aeroportidir. 36 lakh (3,6 million) oʻrindiqqa ega aeroport oʻrindiqlar sigʻimi boʻyicha dunyoning ikkinchi yirik aeroportidir va 2023-yilda 6,55 kror (65,5 million) yoʻlovchi tashigan holda Osiyoning eng gavjum aeroportiga aylandi. Xalqaro aeroportlar kengashi reytinglarida muntazam dunyoning eng gavjum aeroportlari qatorida tilga olinadi.

Aeroport boshqaruvi Hindiston aeroportlar boshqarmasiga oʻtishidan oldin Hindiston Harbiy-havo kuchlari tomonidan amalga oshirilgan. 2006-yil mayda aeroport boshqaruvi GMR Group yetakchiligidagi Delhi International Airport Limited (DIAL) konsorsiumiga topshirildi. 2008-yil sentyabrda aeroportning  lik uchish-qoʻnish yoʻlagi ochildi. 2010-yil 3-terminalning ish boshlashi bilan aeroport Hindiston va Janubiy Osiyoning eng yirik aviahabiga aylandi. 3-terminal binosi yiliga 3,4 kror (34 million) yoʻlovchiga xizmat koʻrsatish quvvatiga ega va qurib bitkazilgandan keyin dunyoning sakkizinchi eng yirik terminaliga aylandi. 2023-yil iyulda aeroportning  lik uchish-qoʻnish yoʻlagi va ikkita parallel taksi yoʻlagi boʻlgan  lik Sharqiy kesishuv taksi yoʻlagi () ochildi. Aeroportda uchish va qoʻnishlarni oʻz vaqtida va oldindan prognoz qilish mumkin boʻlishiga yordam berish uchun Airport Collaborative Decision Maing (A-CDM) deb nomlangan ilgʻor tizimdan foydalaniladi.

Milliy poytaxt mintaqasiga xizmat koʻrsatuvchi yana bir aeroporti Hindon aeroporti boʻlib, u nisbatan kichikroq va asosan UDAN sxemasi boʻyicha shahar tashqarisidagi mintaqaviy reyslarga xizmat koʻrsatadi. Hozirda foydalanilmayotgan Safdarjung aeroporti esa uchish-qoʻnish yoʻlagining qisqaligi tufayli VVIP vertolyotlari va kichik charter vertolyotlariga xizmat koʻrsatadi. Ortib borayotgan transport oqimi talablarini qondirish uchun hozirda yangi Noida xalqaro aeroporti qurilmoqda.

## Tarixi

Palam aeroportining soatlik maksimal oʻtkazish qobilyati 1 300 yoʻlovchini tashkil qilgan. 1979—1980-yilda Palam aeroporti orqali 30 lakh (3 million) mahalliy va xalqaro yoʻlovchilar uchgan. 1970—1980-yillarda aviaqatnovning ortishi tufayli hududi Palamning eski terminalidan deyarli toʻrt barobar katta boʻlgan qoʻshimcha terminal qurildi. 1986-yil 2-mayda ushbu yangi xalqaro terminal – 2-terminal ochilishi bilan aeroport Indira Gandi xalqaro aeroporti deb qayta nomlandi.

Eski mahalliy aeroport (Palam) 1-terminal sifatida tanilgan va 1A, 1B va 1C deb atalgan alohida binolarga boʻlingan. Ilgari 1A va 1B bloklar xalqaro parvozlar, 1C blok esa mahalliy parvozlarga xizmat koʻrsatgan. 1A va 1B bloklar keyinchalik mahalliy aviakompaniyalar uchun maxsus terminalga aylantirilgan va hozirda yopilgan. Yangi terminallar qurilgach, ular buzilishi rejalashtirilgan. 1C bloki ham mahalliy qoʻnish terminaliga aylantirilgan va qayta qurilib, 2022-yil 24-fevralda ochilgan. Yangi qurilgan mahalliy uchib ketish bloki (1D) hozirda barcha mahalliy lou-kosterlarga (IndiGo va SpiceJet) xizmat koʻrsatadi. VIP yoʻlovchilar uchun alohida texnik hudud ham bor. Mahalliy qoʻnish 1C terminali buzib tashlandi va yangi mahalliy qoʻnish terminali sifatida qayta qurildi. Ushbu kengaytirish ishlari uchun GoAir va IndiGoning tanlangan reyslari 2-terminalga, SpiceJet va IndiGoning tanlangan reyslari 3-terminalga koʻchirildi.

2001-yil oktyabrda Canada 3000 aviakompaniyasi Torontoga parvozni yoʻlga qoʻydi. Bu Hindiston va Shimoliy Amerika oʻrtasidagi birinchi toʻxtovsiz reys edi. Sovuq urushdan keyin Rossiyaning havo hududini ochish haqidagi qarori aviakompaniyaga Arktika ustidan toʻgʻridan-toʻgʻri parvoz qilish orqali vaqtni tejash imkonini berdi. Garchi 11-sentyabr hujumlari havo qatnovining global pasayishiga olib kelgan boʻlsa ham, Canada 3000 ushbu reys oʻzining moliyaviy ahvolini yaxshilashga yordam beradi deb umid qilgan. Shunga qaramay, aviakompaniya bir oydan keyin yopildi.

Hindiston aviatsiya sanoatining sezilarli oʻsishi yoʻlovchi tashish hajmining koʻpayishiga olib keldi. 1-terminalning sigʻimi yiliga 71,5 lakh (7,15 million) yoʻlovchini tashkil etadi. 2005—2006-yilda real yoʻlovchi oʻtkazish sigʻimi 1,04 krorga (10,4 million) yetdi. Oʻsha paytda yopilgan xalqaro terminalni (2-terminal) hisobga olgan holda, aeroportning umumiy sigʻimi yiliga 1,25 krorni (12,5 million) tashkil etgan boʻlsa-da, 2006/07-yilda 1,65 kror (16,5 million) yoʻlovchiga xizmat koʻrsatgan. 2008-yil aeroportdagi yoʻlovchilarning umumiy soni 2,4 krorga (23,97 million) yetdi. Mavjud terminallardagi gavjumlikni yumshatish va 2010-yilgi Hamdoʻstlik oʻyinlariga tayyorgarlik koʻrish maqsadida yirikroq 3-terminal qurildi va 2010-yil 3-iyulda foydalanishga topshirildi. Yangi terminal 37 oyda qurildi va aeroportning umumiy yoʻlovchi sigʻimini 34 millionga yetkazdi.

1- va 2-terminallar tomonidan xizmat koʻrsatiladigan uchta mahalliy lou-koster aviakompaniyadan tashqari boshqa barcha aviakompaniyalar parvozlarni 3-terminaldan amalga oshiradi. 2022-yil iyunda Dehli xalqaro aeroporti Hindistonda toʻliq gidroenergetika va quyosh energiyasidan foydalanadigan birinchi aeroportga aylandi.

## Egaligi
2006-yil 31-yanvarda aviatsiya vaziri Praful Patel vakolatli Vazirlar guruhi Dehli aeroportining boshqaruv huquqlarini DIAL konsorsiumiga va Mumbay aeroportini GVK guruhiga sotishga kelishib olganligini eʼlon qildi. 2006-yil 2-mayda Dehli va Mumbay aeroportlari boshqaruvi xususiy konsorsiumlarga topshirildi. Delhi International Airport Limited (DIAL) GMR Group (54% (hozirda 64%)), Fraport (10%) va Malaysia Airports (10% (hozirda ulush yoʻq)) kompaniyalari konsorsiumidir, Hindiston aeroportlar boshqarmasi 26% ulushini saqlab qolgan.

Toʻqqiz yildan keyin, 2015-yil may oyida Malaysia Airports DIAL konsorsiumidan chiqdi va oʻzidagi 10% ulushni asosiy aksiyador GMR Infraga $79 millionga sotdi. Shundan keyin GMR Groupning DIALdagi ulushi 64% ga yetdi. Avvalroq GMR Fraportdagi 10% ulushni sotib olishga qiziqish bildirgan.

## Infratuzilmasi
### Uchish-qoʻnish yoʻlaklari

Dehli aeroportining toʻrtta deyarli parallel uchish-qoʻnish yoʻlagi bor: 11R/29L uchish-qoʻnish yoʻlagi, , 11L/29R uchish-qoʻnish yoʻlagi, , 10/28 uchish-qoʻnish yoʻlagi,  va 09/27 uchish-qoʻnish yoʻlagi, . 09/27 uchish-qoʻnish yoʻlagi aeroportning birinchi uchish-qoʻnish yoʻlagi hisoblanadi, britaniyaliklar uzunligi 2 816 metr, kengligi 60 metr boʻlgan uchish-qoʻnish yoʻlagini mustaqillikdan oldingi davrda qurgan va 2-jahon urushida foydalangan. 2017-yil holatiga koʻra, Lakhnaudagi Chaudhari Charan Singh xalqaro aeroporti va Jaypurdagi Jaypur aeroportidan tashqari Dehli aeroporti Hindistondagi CAT III-B ILS tizimi bilan jihozlangan oz sonli aeroportlardan biridir. 2005-yil qishida tuman/smog tufayli Dehli aeroportida rekord darajadagi uzilishlar kuzatildi. Oʻshandan beri baʼzi mahalliy aviakompaniyalar oʻz uchuvchilarini kamida  koʻrish masofasida CAT-II sharoitida ishlashga trening qildirdi. 2006-yil 31-martda IGI 28-uchish-qoʻnish yoʻlagiga qoʻngan SpiceJet samolyoti va bir vaqtning oʻzida 27-uchish-qoʻnish yoʻlagidan havoga koʻtarilgan Jet Airways samolyoti ishtirokidagi sinovdan soʻng bir vaqtning oʻzida ikkita uchish-qoʻnish yoʻlagini boshqargan birinchi Hindiston aeroporti boʻldi.

## Terminallari

IGI aeroporti Air India, Alliance Air, IndiGo va SpiceJet kabi bir qator hind aviatashuvchilari uchun yirik aviahab yoki ikkilamchi havo yoʻli tuguni boʻlib xizmat qiladi. Taxminan 80 ta aviakompaniya ushbu aeroportdan uchadi. Hozirda uchta faol yoʻlovchi terminali va yuk terminali mavjud.

2021-yil DIAL aeroportning barcha uchta terminalida yoʻlovchilar uchun elektron oʻtish yoʻlagini joriy qildi, uning yordamida barcha bort darvozalarida bortga chiqish kartasi skanerlari oʻrnatilgan kontanktsiz elektron shlyuzlar paydo boʻldi
. 3-terminal xalqaro va mahalliy reyslar uchun foydalaniladigan integratsiyalashgan terminaldir. Bu terminaldan Air India, IndiGo va SpiceJet kabi mahalliy aviakompaniyalar xalqaro qatnovlarni amalga oshiradi. 3-terminalning mahalliy qatnovlar qismi Air India, Air India Express va SpiceJet hamda IndiGoning tanlangan parvozlarida foydalaniladi. IndiGoning bir qator mahalliy reyslari 2-terminaldan uchadi.

### Hozirda faoliyat yuritayotgan terminallar
#### 1-terminal
1-terminal SpiceJet va IndiGo kabi mahalliy lou-kosterlar tomonidan qoʻllaniladi. 2022-yilda 1D terminali uchib kelish zali bilan toʻliq kengaytirildi, uning maqsadi yillik yoʻlovchilarga xizmat koʻrsatish hajmini avvalgi 1,8 krordan (18 million) 4 krorga (40 million) oshirish hisoblandi.

#### 2-terminal
2-terminal 1986-yil 1-mayda ochildi. Uning qurilishiga ₹95 kror mablagʻ sarflandi va 2010-yil iyulgacha xalqaro parvozlar uchun foydalanildi. Shundan keyin bu terminal yiliga faqatgina 3 oy Haj mavsumida ishlatildi. 2017-yil 2-terminal ₹100 kror bilan yangilangandan keyin DIAL 1-terminalni kengaytirish ishlarini davom ettirish uchun GoAirning barcha reyslarini va IndiGoning tanlangan reyslarini 2-terminalga koʻchirdi.

#### 3-terminal

3-terminal AQShning HOK kompaniyasi tomonidan loyihalashtirilgan va Buyuk Britaniyaning Mott MacDonald shirkati konsalting kompaniyasi sifatida yollangan. Terminal ikki qavatli bino boʻlib, maydoni 54 lakh (5,4 million) kvadrat fut (taxminan 502 000 kv. m.) va dunyoning 15-eng yirik terminali hisoblanadi. Terminalning pastki qavati uchib kelish hududi, yuqori qavati esa uchib ketish hududi sanaladi. Ushbu terminalda 168 ta roʻyxatdan oʻtish punkti, 48 ta kontakt stendidagi 78 ta teletrap, 54 ta avtoturargoh, 95 ta immigratsiya punkti, 18 ta rentgen tekshiruv joyi, kutish vaqtlarini qisqartirish, boj olinmaydigan savo doʻkonlari va boshqa inshootlar bor. Xalqaro reyslar 1—26-darvozalardan (bunda 2, 4, 6-darvozalar avtobus darvozalari), mahalliy reyslar 27—62-darvozalardan (bunda 42, 44-darvozalar avtobus darvozalari) uchadi. Ushbu yangi terminal Dehlida boʻlib oʻtgan 2010-yilgi Hamdoʻstlik oʻyinlarida yakunlanishi uchun moʻljallangan boʻlib, Dehli bilan sakkiz qatorli Dehli-Gurgaon ekspress yoʻli va Dehli metropoliteniga Aeroport ekspress yoʻnalishi (Apelsinrang yoʻl) orqali bogʻlangan. Terminal rasman 2010-yil 3-iyulda ochilgan. Barcha xalqaro aviakompaniyalar 2010-yil iyul oyining oxirida, toʻliq xizmat koʻrsatuvchi mahalliy aviakompaniyalar oʻsha yilning noyabr oyida yangi terminalga koʻchirilgan. Uchib kelish hududi 14 ta yuk karuseli bilan jihozlangan. 3-terminalda Hindistonning birinchi avtomatlashtirilgan toʻxtash joyini boshqarish va yoʻl-yoʻriq koʻrsatish tizimi mavjud boʻlib, u yetti qavatdan iborat va 4300 ta mashinani sigʻdira oladi. 3-terminal aeroportni kengaytirishning birinchi bosqichini tashkil etadi, u shartli ravishda qoʻshimcha yoʻlovchi va yuk terminallarini qurishni oʻz ichiga oladi (4-, 5- va 6-terminallar).

Mahalliy toʻliq xizmat koʻrsatuvchi aviakompaniya – Air India 3-terminaldan ishlaydi. Air India Express, garchi lou-koster aviakompaniya boʻlsa ham, mahalliy reyslarni ushbu terminaldan amalga oshiradi. SpiceJet va IndiGo aviakompaniyalarining baʼzi reyslari 1-terminalni kengaytirish uchun vaqtincha 3-terminalga koʻchirilgan.

2024-yil 16-dekabrda Thai AirAsia X Dehli va Bangkokning Don Mueang aeroporti oʻrtasida toʻgʻridan-toʻgʻri reysni ishga tushirdi va bu orqali Indira Gandi aeroporti 150 ta aeroport yoki yoʻnalishga toʻgʻridan-toʻgʻri bogʻlangan Hindistonning birinchi aeroportiga aylandi.

#### Umumiy aviatsiya terminali
Hindistonning birinchi umumiy aviatsiya terminali ushbu aeroportda 2020-yil sentyabrida foydalanishga topshirildi. Terminal aeroportdan charter reyslari yoki xususiy samolyotlar orqali uchayotgan yoʻlovchilarning harakatlanishi va xizmat koʻrsatilishini qoʻllab-quvvatlashga xizmat qiladi.

#### Aviakargo majmuasi
Aviakargo majmuasi 3-terminaldan  uzoqlikda joylashgan. Majmua alohida jigarrang va yashil yuk terminallaridan iborat. Jigarrang terminalni Celebi Delhi Cargo Management India Pvt. Ltd. Kompaniyasi boshqaradi. Bu kompaniya Delhi International Airport Private Ltd (DIAL) va Turkiyaning Celebi Ground Handling (CGH) shirkati oʻrtasidagi qoʻshma korxonadir. CGH 2009-yilning noyabr oyida DIAL tomonidan mavjud yuk terminalini ishlab chiqish, modernizatsiya qilish va moliyalashtirish hamda terminalni yigirma besh yil muddatga ishlatish boʻyicha shartnoma bilan taqdirlandi. CGH oʻz faoliyatini 2010-yil iyun oyida boshlagan. Mavjud terminalga qoʻshimcha ravishda, DIAL va Cargo Service Center (CSC) oʻrtasidagi qoʻshma korxona Dehli Cargo Service Center (DCSC) tomonidan bosqichma-bosqich yangi yashil maydon qurilmoqda. Yashil yuk terminali loyihasi mos ravishda 48 000 kvadrat metr va 28 500 kvadrat metr maydonda qurilgan ikkita terminaldan iborat. Loyihaning 1A bosqichi yakunlandi va toʻliq ishga tushirildi. Butun loyiha tugallangach, bu ikkita yangi terminal yiliga 12,5 lakh (1,25 million) tonna yuk tashish quvvatiga ega boʻladi. Aeroportning yuk operatsiyalari 2007-yilda „e-Asia 2007“ mukofotiga „Aviayuk tashish sektorida elektron tijorat/elektron maʼlumotlar almashinuvini tatbiq etish“ uchun sazovor boʻlgan.

### Eski terminali
#### 1A terminali
1A terminali 1982-yilda Dehlida boʻlib oʻtgan Hamdoʻstlik hukumat rahbarlarining 1983-yilda boʻlib oʻtgan yigʻilishiga kelgan xalqaro VIP yoʻlovchilar uchun vaqtinchalik tuzilma sifatida qurilgan. Ushbu voqeadan keyin 1988-yilda Indian Airlines A320 samolyoti bilan faoliyatini boshlagunga qadar bino foydalanilmay qoldi. 1996-yil oktyabr oyida yongʻin natijasida ichki qism yonib ketgandan keyin taʼmir talab ahvolga keldi va DIAL terminalni sezilarli darajada yangiladi. 2010-yil 11-noyabrda Air India oʻz faoliyatini yangi 3-terminalga oʻtkazgach, 1 A terminal yopildi. DIAL avvalroq terminaldan Haj operatsiyalari hamda charter samolyotlari uchun foydalanishni rejalashtirgan edi, ammo bu reja amalga oshmadi. Terminal 2018-yilgacha, DIAL uni buzishga qaror qilgangacha foydalanilmay qolgan.

#### 1B terminali
1B terminali 1980-yillarning oxirida qurilgan va mahalliy uchib ketish zali sifatida foydalanilgan. 2009-yilda mahalliy uchib ketish uchun yangi 1D terminali qurilgach, 1B terminali yopilgan va yangi terminallar qurib boʻlingandan keyin buzib tashlanishi kutilmoqda.

#### 1C terminali

1C terminali ham 1980-yillarning oxirida qurilgan va mahalliy uchib kelish zali sifatida foydalanilgan. Terminal yangi kengaytirilgan kutib olish zonasi va sakkizta belbogʻli kattaroq yuklarni qaytarib olish maydoni bilan takomillashtirildi. 1C terminali yopildi va 2022-yil 24-fevralda yangi ichki kirish zaliga aylantirildi.

#### 1D terminali
1D terminali DIAL tomonidan ishlab chiqilgan va 2009-yil 27-fevralda umumiy maydoni  va yiliga 1,5 kror (15 million) yoʻlovchiga xizmat koʻrsatish quvvatiga ega boʻlgan mahalliy uchib ketish terminali sifatida ochilgan. Terminal 2009-yil 19-aprelda ish boshladi. Unda 72 ta Common Use Terminal Equipment (CUTE) yoqilgan roʻyxatga olish taymerlari, 16 ta oʻz-oʻzini roʻyxatga olish punkti va 16 ta xavfsizlik kanallari mavjud.

## Aviakompaniyalar va yoʻnalishlar
### Yoʻlovchi

### Yuk

## Bogʻlanishi
IGI majmuasida toʻrtta yoʻlovchi terminali, bitta yuk terminali va tijoriy Aerocity bor. Mahalliy parvozlarga xizmat koʻrsatuvchi 1-terminal shimoli-sharqiy burchakda, Aerocity tijoriy habi janubi-sharqiy burchakda, 2-terminal (mahalliy byudjet aviakompaniyalar uchun) va 3-terminal (xalqaro parvozlar uchun) janubi-gʻarbiy burchakda, yuk terminali esa 3-terminal va Aerocity orasida joylashgan.

IGIning asosiy bogʻlanish tuguni Dehli metropolitenining Sariq yoʻli (faoliyat koʻrsatayotgan) va Tillarang yoʻlidagi (2026-yil martda qurib bitkazilishi kutilmoqda) Dehli Aerocity metro bekati, NH48 avtomagistrali va Dvarka ekspress yoʻlidir. Uning yonida quyidagilar qurilishi rejalashtirilgan: Aerocity shaharlararo avtobus vokzali (Aerocity metro bekati gʻarbida), Dehli-Alvar mintaqaviy tezkor tranzit tizimidagi yer ostidagi Dehli Aerocity MTTT bekati (Aerocity metro bekati sharqida), taqiqlangan hudud ichida terminallar oʻrtasida yoʻlovchilar harakatini amalga oshiruvchi Avtomatlashtirilgan odamlarni koʻchirish tizimi () hamda avtoriksha, mototsikl va mashinalar uchun Aerocity yoʻlovchi tashish markazi. Yangilangan Bijvasan temir yoʻl stansiyasi Apelsinrang va koʻk yoʻllarning kesishmasi boʻlgan Dwarka Sector 21 metro bekati yonida joylashgan va janubdagi Patli temir yoʻl stansiyasi orqali Haryana orbital temir yoʻl koridoriga ulanadi (2025-yil martida yakunlanishi kutilmoqda).

### Air train
2024-yil sentyabrda DIAL 2027-yil oxirigacha qurib bitkazilishi kerak boʻlgan yuqori darajadagi avtomatlashtirilgan odamlarni koʻchirish (APM) tizimi uchun tenderlar eʼlon qildi. 7,7 km liniyada toʻrtta bekat – T2/3, T1, Aerocity va cargo city boʻladi. Bu liniya Hindiston aeroportidagi birinchi APM boʻladi va loyihalash, qurish, moliyalashtirish, foydalanish va egalikni oʻtkazish (DBFOT) modelida amalga oshirilishi taklif etiladi.

### Yaqinidagi muqobil aeroportlar
Milliy poytaxt mintaqasi transport rejasi doirasida quyidagi aeroportlar IGIga muqobil aeroport sifatida ishlab chiqilmoqda:

* Hisar aeroporti, IGIdan 190&nbsp;km gʻarbda. 2023-yil aprelda Haryana Bosh vaziri Manohar Lal Khattar Hisar xalqaro aeroporti—IGI aeroporti yoʻnalishini (HIAIGI Line) tasdiqladi. Temir yoʻl Bijvasan-Gurgaon-Garhi Harsaru-Sultonpur-Farruhnagar-Jhajjar, Rohtak-Hansi-Hisar yoʻnalishi orqali bogʻlanadi.
* Noida xalqaro aeroporti, 100&nbsp;km janubi-sharqda.

## Mukofotlari
2010-yil IGIA Xalqaro aeroportlar kengashi (XAK) tomonidan 15-25 million toifasida dunyodagi toʻrtinchi eng yaxshi aeroport va Hind-Tinch ummoni mintaqasida *Eng yaxshilangan aeroport* deb topilgan. XAK 2015-yil aeroportni 25-40 million yoʻlovchi toifasida *Dunyodagi eng yaxshi aeroport* deb topdi. Skytrax World Airport Awards 2015 da *Markaziy Osiyodagi eng yaxshi aeroport* va *Markaziy Osiyodagi eng yaxshi aeroport xodimlari* nominatsiyalari bilan taqdirlangan. Xalqaro aeroportlar kengashi tomonidan oʻtkazilgan 2015-yilgi aeroport xizmati sifati (ASQ) mukofotlari boʻyicha yangi reytingda ham birinchi oʻrinni egalladi.

Aeroport Mumbay aeroporti bilan bir qatorda 2017-yilgi Airport Service Quality Awards tanlovida har yili 40 million yoʻlovchiga xizmat koʻrsatadigan eng yuqori toifadagi aeroportlar qatorida „Dunyoning eng yaxshi aeroporti“ deb topildi. XAK 2020-yilda yiliga 40 million yoʻlovchi toifasida Osiyo-Tinch okeani mintaqasidagi „eng yaxshi aeroport“ deb topdi. 2023-yilda aeroport *Osiyo-Tinch okeani mintaqasidagi eng toza aeroport* sifatida taqdirlandi va yiliga 40 milliondan ortiq yoʻlovchilar toifasida 2022-yilda aeroport xizmati sifati (ASQ) mukofotlari reytingida yana birinchi oʻrinni egalladi.

## Kelajakdagi kengayishi
Yangiroq mahalliy uchish kelish va ketish 1C va 1D terminallari ulandi va hozirgi kunda 1-terminal deb nomlanuvchi, yiliga 40 million yoʻlovchiga xizmat koʻrsatishga qodir boʻlgan yagona mahalliy terminalga aylantirildi.

4-, 5- va 6-terminallar keyingi bosqichlar quriladi, bu esa yoʻlovchilar oqimining oʻsishi bilan bogʻliq. Tugallangach, barcha xalqaro reyslar ushbu uchta yangi terminalga oʻtadi. Keyin 3-terminal faqat mahalliy aviaqatnovga xizmat koʻrsatish uchun foydalaniladi. Yangi yuk tashish binosi ham qurilishi rejalashtirilgan. Delhi International Airport Limited (DIAL) maʼlumotlariga koʻra, bu yangi terminallar aeroportning yillik yoʻlovchi tashish hajmini 10 krorgacha (100 million) oshiradi.

DIAL 2016-yilda oʻsha paytdagi aviatsiya kotibi R. N. Choubeyga aeroportni yangi toʻrtinchi uchish-qoʻnish yoʻlagi va 4-terminal bilan bosqichma-bosqich kengaytirish boʻyicha rejani taqdim etdi. 2016-yilda aeroportning bosh rejasi Hindiston aeroportlar boshqarmasi bilan maslahatlashgan holda DIAL tomonidan koʻrib chiqildi va yangilandi. Rejaga koʻra, terminal qurilishi toʻrtinchi uchish-qoʻnish yoʻlagi qurib bitkazilgan va 1-terminal kengaytirilgandan soʻng boshlanishi kerak edi. Biroq, 2-terminalni toʻliq xalqaro terminalga aylantirish va kengaytirish toʻxtatildi va keyinga qoldirildi.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* 
* 

## Havolalar

* Indira Gandhi International Airport , official website
* GMR Delhi International Airport Limited (DIAL)