Korrespondent hisob

**Korrespondent hisob** — bank tashkiloti (respondent bank) tomonidan bank boʻlinmasida yoki boshqa bank tashkilotida (korrespondent) ochilgan hisob varaq.  U bir bank tashkiloti tomonidan boshqasining  ular oʻrtasida tuzilgan korrespondentlik shartnomasi asosida amalga oshirilgan hisob-kitoblarni aks ettirishi uchun moʻljallangan.

Bankning hisob-kitob tarmogʻi orqali yuboriladigan toʻlov hujjatlarida nafaqat pul mablagʻlarini joʻnatuvchi va oluvchining hisob-kitob varaqlari, balki ushbu hisob-kitob varaqlari ochilgan bankning vakillik hisob raqamlari ham koʻrsatiladi.

Xalqaro hisob-kitoblar amaliyoti doirasida esa toʻlov topshiriqnomalarida ushbu rekvizitdan foydalanish ixtiyoriydir.

Rossiyada vakillik hisob raqamlari 20 guruhdan iborat boʻlib, birinchi uchta raqam (birinchi tartibli hisob deb ataladi) 301 ni tashkil qiladi.

Bankning oʻzida ochilgan vakillik hisob raqamining oxirgi uchta raqami (18, 19, 20-raqamlar) BICning 7, 8, 9-raqamlariga mos keladigan hisob-kitob ishtirokchisining 3 xonali shartli raqamini oʻz ichiga oladi.

: *Misol* : c / s *30101643600000000957*, BIC *044525957*

## Korrespondent hisoblar turlari

* Nostro (* — Bizning hisobimiz*). Respondent bank (*bizning bankimiz*) balansida vakillik bankida (*ularning bankida*) ochilgan vakillik hisobvaragʻimiz (*bizning hisobimiz*) boʻyicha operatsiyalarni aks ettiruvchi hisobvaraq. 30110
* Loro (* — Ularning hisobi*). Respondent bankda (*bizning bankimiz*) vakillik bankiga (*ularning* bankiga) ochilgan hisob (*ularning hisobi* *).* 30109
* Vostro — xorijiy bankdagi Nostro hisobvaragʻi. Vostro hisoblari rus amaliyotida kamdan-kam uchraydi va nostro hisoblari sifatida qayd etiladi.

Rus tilida chalkashmaslik uchun quyidagi mnemonik qoida qoʻllanadi: Nostro — bu ularning bankidagi hisobimiz.  Loro, oʻz navbatida, aksincha — ularning bankimizdagi hisobi.  Vostro bizning xorijiy bank hisobimiz.

Misol: Baʼzi B bankining A bankida AQSH dollarida Nostro hisob raqami bor. Bu shuni anglatadiki, A bank B bank uchun ustun bank hisoblanadi, yaʼni u korrespondent bank B boshqaradi.  Xuddi shunday agar baʼzi C va D banklari B bankida Britaniya funt sterlingida Loro hisob raqamlariga ega boʻlsa, B banki tashqi dunyoga pul mablagʻlarini qabul qilish va joʻnatishiga ularning hisob raqamlari uchun mas’uldir (bu ham yuqori vositachiga ega boʻlishi mumkin, lekin bu maʼlum emas).  Shu bilan birga SWIFT oʻtkazmalari uchun maʼlum bir benefitsiar bankning maʼlumotlarini koʻrsatish kifoya.  Korrespondent banklar ushbu zanjirdagi toʻlovlarni koʻrinmas tarzda qayta ishlaydilar va oʻz komissiya foizlarini oladilar, ularning miqdori banklar oʻrtasida oldindan kelishilgan (oʻtkazma uchun, toʻlov miqdori uchun, hisobni yuritish uchun, hajm uchun va boshqalar).  Yakuniy foydalanuvchi ushbu toʻlovlarni olib tashlagan holda summani oladi (yuboruvchi va oluvchining aniq miqdori oldindan maʼlum boʻlmasligi mumkin), lekin oʻtkazmaning oʻzi joʻnatuvchiga arzonroq tushadi.  Bu BEN belgisi bilan belgilangan SWIFT oʻtkazmasi yuborilgan taqdirda amalga oshadi (yaʼni, komissiyalar oʻtkazma summasidan yechib olinadi va shuning uchun ular benefitsiar (oluvchi) tomonidan toʻlanadi). Komissiya belgilari OUR, SHA, BEN kimning hisobidan bank komissiya foizlari olinishini koʻrsatadi. BIZNING belgisi (bizning komissiyamiz) toʻlovni joʻnatuvchi barcha komissiyalarni toʻlash xarajatlarini oʻz zimmasiga olishini bildiradi (yaʼni, toʻlov davom etar ekan, ular joʻnatuvchining hisob raqamidan yuborilgan summadan ortiq debet qilinadi). Shu bilan birga  oxirgi foydalanuvchi toʻliq yuborilgan miqdorni olishi kafolatlanadi.  Qoidaga koʻra  bu variant eng qimmat hisoblanadi, chunki u toʻlovni amalga oshirishda joʻnatuvchining banki va hisob raqamidan qaytarishni oʻz ichiga oladi.  SHA opsiyasi (birgalikda, jami komissiya) komissiyalarni birgalikda toʻlashni oʻz ichiga oladi: joʻnatuvchi oʻz bankining xarajatlarini qoʻshimcha ravishda oʻz hisobidan toʻlaydi va zanjirga aloqador boʻlgan korrespondent banklarning komissiya foizlari va toʻlov miqdori koʻpincha oluvchi bankdan olinadi.  BEN belgisi (benefitsiar komissiyasi) barcha banklarning komissiyalari benefitsiar tomonidan toʻlanishini bildiradi (barcha komissiyalar toʻlovning oʻzi miqdoridan yechib olinadi).  Qoidaga koʻra  bu eng arzon va eng keng tarqalgan SWIFT oʻtkazma variantidir, ammo yevro oʻtkazmalari uchun mumkin emas.

## Yana qarang

* Hisob raqami
* Bank identifikatsiya kodi
* IBAN
* MFI

## Havolalar

* „Rossiya Federatsiyasi hududida joylashgan kredit tashkilotlarida buxgalteriya hisobini yuritish qoidalari toʻgʻrisidagi nizom“ (Rossiya Banki tomonidan 2012-yil 16-iyulda N 385-P tomonidan tasdiqlangan) (2012-yil 26-sentabrdagi tahrirda) (Rossiya Federatsiyasida roʻyxatga olingan). Rossiya Adliya vazirligi 2012-yil 3-sentabrdagi N 25350) — Consultant Plus
** Rossiya Bankining 2012-yil 16-iyuldagi 385-P-sonli „Rossiya Federatsiyasi hududida joylashgan kredit tashkilotlarida buxgalteriya hisobini yuritish qoidalari toʻgʻrisida“ gi Nizomi.
** Rossiya Bankining 2012-yil 26-sentabrdagi 2884-U-sonli buyrugʻi, „Rossiya Federatsiyasida joylashgan kredit tashkilotlari uchun buxgalteriya hisobi qoidalari toʻgʻrisida“ 2012-yil 16-iyuldagi 385-P-sonli Rossiya Bankining nizomiga oʻzgartirishlar kiritish toʻgʻrisida.
** 385-P (mavjud havola)