2024-yilgi Pensilvaniya universitetidagi Falastin tarafdori namoyishlari

2024-yil 25-aprel kuni Pensilvaniya universiteti talabalari tomonidan davom etayotgan Isroil-Xamas urushiga norozilik bildirish va Isroildan voz kechishga chaqirish maqsadida lager tashkil qilingan. „Gʻazo birdamlik lageri“ deb nomlangan namoyishlar 2024-yilda universitet kampuslarida taʼlim olayotgan Falastinga xayrixoh boʻlganlar tomonidan tashkil qilingan norozilik namoyishlarining bir qismi hisoblanadi. 10-may kuni lagerga reyd uyushtirilgan va namoyishchilar hibsga olinib, ishgʻol tugatilgan.

## Kelib chiqishi
Liz Magill kongressdagi tinglovdagi noroziliklar oqibatida isteʼfoga chiqqanidan soʻng, kampusda bir necha oy davomida tortishuvlar kuzatilgan. Universitet 20–aprel kuni universitet siyosatiga rioya qilmagani uchun Falastin tarafdori boʻlgan „Penn ishgʻolga qarshi“ talabalar tashkiloti faoliyatini toʻxtatgan edi. Talabalar guruhi tashkilotni toʻxtatib turish boʻyicha tergov tugallanmaganini va guruhni faoliyatini toʻxtatib qoʻyish uchun aniq mezonlar koʻrsatilmaganini daʼvo qilishgan. Pennning MSA Penn Isroil Jamoatchilik bilan aloqalar qoʻmitasi talabalar jamoasi uchun referendum oʻtkazishga harakat qilishga urinib koʻrgan va muqobil ravishda Isroildagi investitsiyalardan voz kechish yoki saqlab qolish uchun ovoz berishga chaqirgan.

## Vaqt jadvali
### 25–aprel – 9–may: Lager
Filadelfiya shahar hokimiyatidagi marshlari, fakultetdagi chiqishlaridan soʻng Drexel talabalar bilan birga UPenn kampusiga kelish va kampusning kollej yashil hududida lager qurishni muvofiqlashtirdi.

28-aprel kuni Isroilni qoʻllab-quvvatlovchi va pichoq koʻtarib olgan bir shaxs kagerga bostirib kirgan. U vaqtida toʻxtatilib uning pichoqlari musodara qilingan, oʻzi esa hibsga olingan. UPenn oʻt oʻchiruvchilari oʻsha kuni lagerni „yongʻin xavfi“ uchun tozalashgan. Namoyishchilar „Al-Qassam, bizdan faxrlan, yana bir askarni tushir“ degan munozarali shiorni olib borishdi, ayni paytda Van Pelt kutubxonasi oldidagi Split Button yodgorligi graffiti bilan boʻyalgan.

29–aprel kuni oʻzini nasroniy sionistlar deb hisoblagan shaxslar namoyishchilar bilan toʻqnash kelgan va lagerdan chiqib ketishdan oldin ikki soat bahslashishgan.

1-may kuni, Pensilvaniya universitetida, lagerning yettinchi kuni lagerga nomaʼlum kimyoviy moddani sepgan erkak hibsga olingan.

8-may kuni lager maʼmuriyat tomonidan „davom etilgan yomon niyatli muzokaralar“ga javoban Grin Kollejdagi qoʻshimcha hududlarga kengaytirilgan.

### 10-may: Politsiya reydi va undan keyingi norozilik
10-may kuni politsiya lagerga kirib, chodirlar, belgilar va boshqa narsalarni demontaj qilgan. Politsiya va shahar ishchilari Pensilvaniya universitetidagi lagerni tarqatib yuborish vaqtida talabalarning chodirlari, bayroqlari va boshqa lager jihozlarini vayron qilishgan. Namoyishchilarning 33 nafari hibsga olingan, ulardan 9 nafari UPenn talabalari boʻlib ular koʻp oʻtmay qoʻyib yuborilgan. UPenn fakultetining 5 nafar professori ham politsiya avtomobillarini jismonan toʻsib qoʻyishga uringani uchun hibsga olingan. Bunga javoban, UPenn fakulteti Senati raisi universitetning politsiyadan foydalanishga javobini keltirib, isteʼfoga chiqdi.

Muvaqqat prezident Larri Jeymsonning kampusdagi uyiga qarshi shoshilinch norozilik namoyishi uyushtirildi. Kolumbiya universiteti prezidenti Minouche Shafikga qarshi xuddi shunday norozilikdan ilhomlanib, prezidentga qarshi „asosiy qichqiriq“ uyushtirildi. Qichqiriq chogʻida uy hududiga olib boruvchi darvoza namoyishchilar tomonidan silkitib, majburan ochishdan oldin, ikki namoyishchiga uyning hududiga kirishiga imkon berdi, keyin darhol qaytarildi. Namoyishchilar politsiya agressiyasining ikki holatini daʼvo qilishdi, bu esa shifokor namoyishchiga gʻamxoʻrlik qilguniga qadar yurish bir necha daqiqaga toʻxtab qolgan.

### 18 may: bosib olishga urinish
Bir guruh talabalar kampusdagi Fisher Bennett Xollni egallab olishga urinib, uni Refaat Alarer Xoll deb oʻzgartirib, lagerning tarqatib yuborilishiga va „Penn maʼmuriyati tomonidan bir qator keskinlashuvlar“ga javoban. Ishgʻol muvaffaqiyatsiz tugadi va politsiya 19 namoyishchini, jumladan 7 UPenn talabasini hibsga oldi. Hibsga olingan namoyishchilardan biri qusayotgani qayd etildi va politsiya uning „boshini urganini“ aytganidan keyin tibbiy yordam soʻrashga majbur boʻldi. Falastin tarafdorlari namoyishchilar hibsga olingandan soʻng tez orada toʻplanishdi, politsiya esa barrikadalar oʻrnatdi. Namoyishchilar Fisher Bennett Xoll atrofida yigʻilgandan soʻng, oʻtkazilayotgan UPenn bitiruvchilari tadbiri tomon yoʻl olishdi va Penn muzeyi darvozasi tashqarisida tadbirni toʻxtatib, erta tugashiga sabab boʻldi.

### Oqibati
19-may kuni UPenn kampusidan shimolda joylashgan Drexel universitetida lager tashkil etildi. Lagerda qatnashgan UPenning baʼzi yuqori kurs talabalariga 20-may kuni bitiruvga ruxsat berilmadi, bu esa noroziliklarga sabab boʻldi. Penn Against the Occupation va baʼzi talabalar bitiruv kunida keffiya kiygani uchun baʼzi qoʻriqchilar tomonidan taʼqib va ​​maqsadli xatti-harakatlarini daʼvo qilishdi. Maʼmuriyat lagerda boʻlgan 24 ta nodavlat tashkilotga kampusdan kirishni taqiqladi.

### Javoblari
Gubernator Josh Shapiro universitetni lagerni tarqatib yuborishga chaqirdi.[25] Tarqalgandan keyin Shapiro ham, senator Bob Keysi ham universitet qarorini olqishladi.

## Manbalar