open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ivan Manzhura

Ivan Ivanovich Manjura (1851 - 1893) - ukrainalik shoir, yozuvchi, folklorshunos, etnograf, jurnalist, leksikograf, tarixchi, sotsiolog, rus va nemis tillaridan ukrain tiliga tarjimon; tilshunos Aleksandr Afanasevich Potebnaning jiyani.

## Biografiyasi
Ivan Manjura 1851-yil 20-oktyabr (1-noyabr) kuni Xarkov shahrida kichik amaldor oilasida dunyoga kelgan. U Xarkov veterinariya institutida ta’lim olgan, biroq u yerdan chetlashtirilgan.

Manjura Ukraina folkloriga katta qiziqish bildirgan va Ukraina bo‘ylab qilgan sayohatlarida ko‘plab xalq og‘zaki ijodi namunalarini yozib olgan. Shu sababli, Xarkov olimlari N. F. Sumtsov va A. A. Potebnya Manjuraga e’tibor qaratishgan bo‘lib, ularning ko‘magida u o‘z asarlarini nashr etishni boshlagan.

Manjura adabiyot maydoniga ilk bor "Ivan Kalichka" taxallusi bilan (ukr. Іван Калічка) qadam qo‘yib, ukrain xalq ertaklarini badiiy qayta ishlash orqali chiqish qildi. Uning bu asarlari 1885 va 1886-yillarda Yekaterinoslavda alohida kitoblar shaklida nashr etildi. Ivan Ivanovich Manjuraning ko‘plab folklor yozuvlaridan keyinchalik M. P. Dragomanov o‘zining "Kichik rus rivoyatlari to‘plami" asarida foydalandi.

I. Manjuraning "Stepovi dumı ta spıvi" nomli asl lirik asarlar to‘plami 1889-yilda Rossiya imperiyasining poytaxti Sankt-Peterburgda A. A. Potebnyanıng tahriri ostida nashr etilgan.

I. I. Manjuraning ko‘plab she’rlarida xalqning og‘ir mehnatli hayoti aks ettirilgan. ESBEga ko‘ra, ularning mazmunida shoirning o‘zi boshidan kechirgan uysizlik, darbadarlik, kambag‘allik va xastalik bilan o‘tgan hayoti ham o‘z aksini topgan. Manjura she’riyati demokratik kayfiyatlar bilan yo‘g‘rilgan bo‘lib, Taras Shevchenko va Nikolay Alekseevich Nekrasovning kuchli ta’siri ostida rivojlangan; Manjura o‘z asarlarida ukrain xalq she’riyatining obrazli ifodalaridan keng foydalangan.

Ivan Ivanovich Manjura 1893-yil 3 (15)-mayda Yekaterinoslav shahrida vafot etib, Sevastopol qabristoniga dafn etilgan.

## Manbalar
Dilmurod Artiqov

**Artiqov Dilmurod Raxmatillayevich** – oʻzbek huquqshunosi. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi V chaqiriq Qonunchilik palatasi deputati. Oʻzbekiston Liberal demokratik partiyasi aʼzosi.

## Hayoti
Dilmurod Artiqov 1988-yilda Namangan viloyati, Yangiqo‘rg‘on tumanida tugʻilgan. 2012-yilda Toshkent davlat yuridik universiteti va Nagoya universitetini tamomlagan, 2014-yilda Toshkent davlat yuridik universitetining magistratura bosqichini yakunlagan. Yuridik fanlari boʻyicha falsafa doktori (PhD) va dotsent unvoniga ega.
Faoliyatini 2015-yilda Toshkent davlat yuridik universitetida oʻqituvchi sifatida boshlagan. 2015-2022-yillarda Toshkent davlat yuridik universitetida katta oʻqituvchi, shuningdek, Maʼmuriy va moliya huquqi kafedrasi dotsenti lavozimlarida ishlagan. 2022-yildan esa Oʻzbekiston Respublikasi Sudyalar oliy kengashi huzuridagi Sudyalar oliy maktabida faoliyatini boshlagan.
## Manbalar
Pozovi menya s soboy

**Pozovi menya s soboy** – bastakor va shoira Tatyana Snejinaning qoʻshigʻi. Snejina vafotidan ikki yil oʻtgach, qoʻshiq Alla Pugachyova tomonidan ijro etilganidan keyin mashhurlikka erishdi (qoʻshiq 1998-yildagi „Da“ albomidan joy olgan).

2015-yilda „Russkiy reportyor“ jurnali tomonidan oʻtkazilgan sotsiologik soʻrov natijasida qoʻshiq matni Rossiyada eng mashhur 100 ta sheʼriy satrlar orasida 23-oʻrinni egalladi.

## Tarixi
Qoʻshiq Tatyana Snejina tomonidan 1993-yilda yozilgan boʻlib, uning oʻzi konsertlarida qoʻshiqni ijro etgan. Shoira 1995-yil 21-avgustda Novosibirsk viloyatida avtohalokatda vafot etganidan soʻng, uning akasi qoʻshiqning yozuvini Alla Pugachovaga yuboradi va Pugachyovauni oʻzining repertuariga kiritgan. Pugachyovatomonidan ijro etilgan qoʻshiq mashhurlikka erishib, „Pesnya goda −97“ tanlovida gʻolib chiqqan.

Qoʻshiq uchun klip suratga olish jarayonlari 1997-yil avgust oyida Sankt-Peterburgda boʻlib oʻtdi.

Qoʻshiq mashhur „Ulitsi razbitix fonarey“ teleserialining aktyorlari tomonidan ham ijro etilgan va teleserialning bir nechta epizodlarida qoʻyilgan. Serialning „Visokoe napryajenie“ epizodida „havaskor ijro“ koʻrinishida qoʻshiq akkordeon va trombon orqali erkaklar xori tomonidan ijro etilgan.

2000—2001 yillarda qoʻshiq TV-6 kanalida „Polzuyas sluchaem“ musiqiy telekoʻrsatuvida koʻp marta qoʻyilgan.

2002-yilda qoʻshiqchi Vlado Janevski qoʻshiqning makedoncha versiyasini yozgan. Bu versiya „Tajna otrovna“ („Zaharli sir“) nomi bilan qoʻshiqchining „Ima neshto posilno od se“ albomiga kiritilgan.

2019-yilda qoʻshiq YouTubeʼda Palina tomonidan Tatyana Snejina qoʻshigʻining kaver-versiyasi sifatida yangi aranjirovkada ijro etilgan.

2020-yilda qoʻshiq „Maska“ shousining birinchi mavsumining 5-qismida ijro etiladi. Uni MBAND guruhining sobiq aʼzosi qoʻshiqchi Anatoliy Soy sher niqobi ostida ijro etgan.

2020-yilda qoʻshiq TikTok foydalanuvchilari tomonidan qoʻshiq musiqasi ostida videolar suratga olishni boshlasnishi va, „Alla Pugachyovax 50 Cent x Snoop Dogg – Pozovi menya s soboy, P. I. M. P.“ komik parodiyasidan soʻng tezda mashhurlikka erishdi.

2020-yidagi „Soderjanki“ (2-mavsum) serialining saundtreklari orasida qoʻshiqning Sabina Ahmedova ijrosidagi versiya ham bor.

2021-yilda qoʻshiqchi Anna Herera de Pavon „Pozovi menya s soboy“  qoʻshigʻining oʻz talqinini chiqaradi.

2022-yilda „Grom: Trudnoe detstvo“ filmining birinchi treylerida qoʻshiq qoʻyilgan.

## Manbalar

## Havolalar
* Pesnya „Pozovi menya s soboy“ v ispolnenii Tatyani Snejinoy  (snezhina.ru)
*
Yashil bayroq mukofoti

**Yashil bayroq mukofoti** jamoat uchun ochiq parklar va ochiq joylarga beriladigan xalqaro akkreditatsiya boʻlib, Buyuk Britaniya hukumati departamenti, Uy-joy va jamiyatlarni tekislash departamenti litsenziyasi ostida, Keep Britain Tidy tomonidan boshqariladi.

## Tarixi
Yashil bayroq mukofoti 1996-yilda joriy etilgan va birinchi marta 1997-yilda Uy-joy, jamoalar va mahalliy boshqaruv vazirligi (MHCLG) tomonidan yaxshi boshqaruvning kelishilgan standartlarini yaratish, moliyalashtirishni asoslash va baholashga yordam berish maqsadida berilgan. Ular shartnomani yoʻqotgungacha boʻlgan davrda sxemani MHCLG nomidan Civic Trust boshqargan.

Sxema 2012-yildan beri Keep Britain Tidy tomonidan boshqariladi, birodar tashkilotlar: Keep Scotland Beautiful, Keep Wales Tidy va TIDY Shimoliy Irlandiya sxemani Buyuk Britaniya boʻylab va boshqa turli organlar butun dunyo boʻylab yetkazib beradi.

## Maqsad va tavsif
Sxemaning maqsadi yashil maydon sektori orasida yaxshi boshqaruv standartlari va eng yaxshi amaliyotni ilgari surishdir. Uni „Keep Britain Tidy“ emitentlari „yashil maydonni yaxshi boshqariladigan mezon boʻlgan xalqaro miqyosda tan olingan mukofot“ deb taʼriflaydilar. 2021-yil oktabr holatiga koʻra, 2227 bogʻ va ochiq maydonlar Yashil bayroq mukofotiga ega boʻldi.

Mukofotlanganlarning koʻpchiligi jamoat bogʻlari boʻlsa-da, Yashil bayroq mukofoti Loughborough universiteti va Bluewater savdo markazi kabi turli maqsadlarda foydalaniladigan saytlarga ham oʻz maydonlarini boshqarish uchun beriladi.

## Boshqaruv
Yashil bayroq mukofoti Buyuk Britaniya hukumati „Uy-joy va jamiyatlar“ departamenti litsenziyasi ostida, Angliyada va boshqa bir qancha mamlakatlarda, jumladan Avstraliya va Qoʻshma Shtatlarda ham ushbu sxemani boshqaradigan Britain Tidy tomonidan boshqariladi.

## Manbalar
Ivie Anderson

**Ivie Anderson** (), qizlik qizi **Smit** (; 1905-yil 10-iyul, Gilroy, Kaliforniya, AQSh – 1949-yil 28-dekabr, Los-Anjeles, Kaliforniya, AQSh) – amerikalik jaz qoʻshiqchisi va aktrisa.1930-yillarda Ivie katta muvaffaqiyat qozonib, Duke Ellington guruhi bilan birga gastrollarga chiqqan va ular bilan birgalikda qoʻshiqlar yozgan. Anderson sogʻligʻining yomonlashuvi tufayli 1942-yilda 37 yoshida qoʻshiqchilik faoliyatini tugatgan va 7 yil oʻtib, 1949-yilda atigi 44 yoshida vafot etdi.

## Hayoti
Anderson Kaliforniya shtatining Gilroy shahrida tugʻilgan. Onasining ismi nomaʼlum boʻlsa-da, otasining simi Jobi Smit boʻlgan.

1914-yildan 1918-yilgacha 9 yoshdan 13 yoshgacha Ivie Avliyo Mariya monastirida taʼlim olib, vokal sanʼatini oʻrganadi. Ivie Gilroy gimnaziyasi va oʻrta maktabida xor klubi hamda xor jamiyatiga aʼzo boʻldi. Shuningdek, Anderson Vashingtondagi Nannie Burroughs institutida Sarah Ritt bilan birga vokaldan dars oladi.

Andersonning hayotidagi voqealarning aniq sanalari nomaʼlum boʻlsa-da, Ivie Mark Nil bilan turmush qurganidan keyin Los-Anjelesda „Ivy’s Chicken Shack“ restoranini ochgan, biroq 1948-yilda ular ajrashishgach, uni sotib yuborgan. Anderson 1949-yilda ikkinchi bor Uolter Kollinsga turmushga chiqqan, ammo farzand koʻrishmagan. Anderson 1930-yildan 1945-yilgacha  Los-Anjeles shahridagi 724 E 52-ko‘chada istiqomat qilgan. Bu manzil hozirda 52-tarixiy hududning bir qismini tashkil etadi.

1949-yilda uzoq yillar davom etgan astma kasalligidan soʻng, Anderson Los-Anjeles shahrida vafot etdi. Uning nekrologida vafot etgan sanasi 1949-yil 27-dekabrda koʻrsatilgan boʻlsa-da, keyingi manbalar uning vafot etgan sanasini 1949-yil 28-dekabr deb koʻrsatishmoqda. Anderson Angelus-Rosedale qabristoniga dafn etilgan.

## Manbalar
Abu al-Os ibn Umayya

**Abu al-Os ibn Umayya** () – Umaviylar urugʻi avlodidan boʻlgan Umayya ibn Abdushamsning oʻgʻli.

## Farzandlari
Oʻgʻillari:

* Affon ibn Abu al-Os – xalifa Usmonning otasi.
* Al-Hakam ibn Abu al-Os – Umaviylar xalifasi Marvon I ning otasi.
* Al-Mugʻiyra – Umaviylar xalifasi Abdulmalik ibn Marvonning ona tomondan katta bobosi.

Qizlari:

* Safiyya Abu Sufyonga turmushga chiqqan. Ularning qizi Ramla (Ummu Habiba) Muhammadning xotini boʻlgan.
* Arva Amr ibn Hishomga (Abu Jahl) turmushga chiqqan. Ularning qizi Asmo xalifa Usmonning toʻrtinchi xotini boʻlgan.

## Shajarasi

## Havolalar

* islaam.net 

## Manbalar
Luis Suárez (futbolchi, 1935)

**Luis Suárez Miramontes** (; 1935-yil 2-may – 2023-yil 9-iyul) – ispaniyalik professional futbolchi va murabbiy. U yarim himoyachi sifatida oʻynagan. 1960-yilda Yevropaning eng yaxshi futbolchisi boʻlgan. 1964-yil Ispaniya terma jamoasi tarkibida Yevropa chempioni boʻlgan. Italiya klubida oʻynagan birinchi ispaniyalik futbolchi hisoblanadi. IFFHS talqiniga koʻra, Luis Suares Yevropaning 20-asrning eng yaxshi futbolchilari orasida 50-oʻrin va Ispaniyaning 20-asrning eng yaxshi futbolchilari orasida 5-oʻrinni egallagan.

## Faoliyat statistikasi

: *Hisob va natijalar birinchi boʻlib Ispaniyaning gollari roʻyxatini koʻrsatadi, hisoblar ustuni Suaresning har bir golidan keyin natija oʻzgarishini koʻrsatadi*.

## Yutuqlar

### Oʻyinchi
**Barselona**

* Liga chempioni: 1958–59 , 1959–60
* Generalissimo kubogi sohibi: 1957, 1958–59
* Shaharlararo yarmarka kubogi sohibi: 1955–58, 1958–60
* Yevropa kubogi sohibi: 1960-61

**Inter Milan**

* A Seriya chempioni: 1962–63 , 1964–65, 1965–66
* Yevropa kubogi sohibi: 1963–64, 1964–65
* Qitʼalararo kubok sohibi: 1964, 1965

**Ispaniya**

* Yevropa Millatlar kubogi: 1964

### Menejer
**Ispaniya U21**

* 21 yoshgacha boʻlgan oʻsmirlar oʻrtasidagi Yevropa chempionati: 1986

### Individual

* Oltin toʻp sohibi: 1960
** Kumush toʻp: 1961, 1964
** Bronza toʻp: 1965

* Erik Battining dunyosi XI: 1963, 1964, 1965
* *FUWO Yevropaning eng yaxshi jamoasi*: 1965
* UEFA Yevropa chempionatining eng yaxshi jamoasi: 1964
* Golden Foot: 2008, futbol afsonasi
* *[[Marca]]* Leyenda: 2016

### Davlat mukufoti

* Qirollik sport xizmatlari uchun ordeni oltin medali: 2001

## Eslatmalar

## Manbalar

## Havolalar

* 
* 
* 
* International Stats
Umayya ibn Abdushams

**Umayya ibn Abdushams** () – Umaviy xalifalari avlodi.

Banu Umayya qabilasi hamda Umaviylar xalifaligini boshqargan sulola Umayya ibn Abdushams nomi bilan atalgan.

Amakivachchasi Hoshim ibn Abdulmanaf bilan raqobatdan keyin Umayya ibn Abdushams ibn Abdumanof makkaliklar tomonidan Levantga (*Bilod ash-Shom*) badargʻa qilingan. Oʻsha yerda farzand koʻrib, oʻzidan avlod qoldirgan. Bilod ash-Shomda savdogar boʻlib ishlagan. Keyinchalik uning nabirasi Muoviya I ibn Abu Sufyon ibn Harb ibn Umayya poytaxti Damashq shahri boʻlgan yangi xalifalikni barpo etgan.

## Farzandlari

* Abu al-Os
* Harb ibn Umayya
* Al-Os
* Abu Amr
* Abu al-Is
* Safiyya

## Manbalar
Ummu Hakim binti Abdulmuttalib

**Ummu Hakim al-Baydo binti Abdulmuttalib** () – Muhammadning ammasi, xalifa Usmon ibn Affonning buvisi.

## Hayoti
Ummu Hakim taxminan 546-yilda Makkada tugʻilgan. Abdulmuttalib va Fotima binti Amr al-Maxzumiyaning qizi. Muhammadning otasi Abdulloh ibn Abdulmuttalibning egizak singlisi. Ummu Hakim Abdulmuttalibning yagona qizi boʻlgani uchun *al-Baydo* (oq) nomi bilan mashhur boʻlgan.

Ummu Hakim Qurayshning Abdushams qabilasidan Kariz ibn Robiyaga uylangan. Ularning Amir, Arva (boʻlajak xalifa Usmonning onasi), Talha va Ummu Talha ismli farzandlari boʻlgan.

## Vafoti
Ummu Hakim 610-yildan oldin vafot etgan.

## Manbalar
WebAssembly

**WebAssembly** (VebAssambliy) — bu yuqori samaradorlikka ega bo‘lgan past darajadagi ikkilik formatdagi dasturlash tilidir. WebAssembly(ko‘pincha Wasm deb qisqartiriladi) veb-brauzerlar uchun ishlab chiqilgan bo‘lib, og‘ir hisoblashlar talab qiladigan ilovalarni internetda samarali ishga tushirish imkonini beradi. WebAssembly, JavaScript bilan birgalikda ishlash orqali, vebda murakkab va resurs talab qiladigan dasturlarni yuqori tezlikda ishlatishga imkon beradi. WebAssembly foydalanuvchilarga turli dasturlash tillarida yozilgan kodlarni brauzerda kompilyatsiyalangan kod sifatida ishga tushirish imkonini beradi.

WebAssembly texnologiyasi yuqori tezlik va samaradorlikni talab qiladigan ilovalar uchun mo‘ljallangan. Bu, odatda, og‘ir grafikaga ega bo‘lgan o‘yinlar, 3D grafikalar,video tahrirlash dasturlari va ilmiy hisob-kitoblar talab qilinadigan ilovalar uchun ishlatiladi. WebAssembly-ning ochiq standartlarga asoslanishi uni barcha zamonaviy brauzerlarda keng qo‘llab-quvvatlash imkonini beradi. WebAssembly-ning asosiy maqsadi veb ilovalarning samaradorligini oshirish bo‘lib, u JavaScript bilan yaqin hamkorlikda ishlaydi, ammo boshqa dasturlash tillarida yozilgan kodlarni ham samarali bajaradi.

Bu texnologiya vebning chegaralarini kengaytiradi va dasturchilarga katta hajmdagi resurslarni talab qiladigan dasturlarni internetda ishga tushirish imkoniyatini beradi. WebAssembly foydalanuvchilarga internetda murakkab dasturlarni bevosita brauzer orqali ishlatish imkonini berib, an'anaviy ilovalardan foydalanish tajribasini sezilarli darajada yaxshilaydi.
Samarqand (sayyora)

**Samarqand** – oʻzbek astronom-olimlari tomonidan kashf etilgan kichik sayyora. 2007-yil oktyabr oyida Maydanak balandtogʻ rasadxonasida kashf qilingan. Kichik planetalar xalqaro katalogiga „210271 Samarkand“ nomi bilan kiritilgan. Joylashuv oʻrniga koʻra, Mars va Yupiter sayyoralari oraligʻida joylashgan. Tadqiqot guruhi rahbarlari Aleksey Sergeyev hamda Bahodir Hafizov sayyorani AQShda ishlab chiqarilgan kamera yordamida aniqlagan. Quyoshdan 455 million km uzoqlikda. Yerdan esa 306 million km uzoqlikda joylashgan. Sayyoraga Oʻzbekistonning qadimiy shahri – Samarqand nomi berilgan.

## Manbalar
Ilm (islom)

**Ilm** ( – bilim, fan, nazariya) — islomga tegishli atama. Qurʼonda qariyb 750 marta ilm soʻzi ishlatilgan.

## Manbalar


## Havolalar
Yuriy Mamleyev

**Yuriy Vitalevich Mamleyev** (1931-yil 11-dekabr, Moskva – 2015-yil 25-oktyabr, Moskva) – rus yozuvchisi, dramaturg, shoir, faylasuf. Andrey Beliy mukofoti sovrindori (1991). „Metafizik realizm klubi“ prezidenti, Amerika, Fransiya va Rossiya Pen-klublari, Yozuvchilar uyushmasi va Rossiya Dramaturglar uyushmasi aʼzosi.

„Metafizik realizm“ adabiy oqimi va „Abadiy Rossiya“ falsafiy taʼlimotining asoschisi. Mamleyev asarlari Yevropaning koʻplab tillariga tarjima qilingan.

## Biografiyasi
Yuriy Vitalevich 1931-yil 11-dekabrda Moskvada psixiatriya professori oilasiga tugʻilgan. 1940-yilda otasi qatagʻon qilindi va lagerda bedarak yoʻqoldi. 1956-yilda Moskva oʻrmon texnika institutini tamomlagan, muhandislik diplomiga ega boʻlgan.

Shoir 1957-yildan 1974-yilgacha kechki maktablarda matematikadan dars bergan. Biroq, uning asosiy faoliyat sohasi adabiyot edi. Uning hikoyalari, romanlari va falsafiy esselari sovet nashriyotlarida chop etilishi mumkin boʻlmaganligi sababli, samizdatda tarqalgan. 1960-yillarda uning Yujinskiy tor koʻchasidagi kvartirasida oʻsha davrdagi koʻplab „norasmiy madaniyat“ vakillari yigʻilishardi. Ular orasida Yevgeniy Golovin, Leonid Gubanov, Genrix Sapgir, Lev Kropivnitskiy, Aleksandr Xaritonov, keyinchalik Venedikt Yerofeev, Haydar Jamal va boshqa koʻplab hozirda taniqli boʻlgan sanʼat, falsafa, adabiyot sohalarida oʻzlarini namoyon etgan ijodkor ziyolilar bor. Madaniyatshunos Konstantin Frumkin bu yigʻilishlarni „ezoterika ixlosmandlari toʻgaragi“ deb ataydi va Mamleyevning „Borliqning taqdiri“ kitobini zamonaviy rus anʼanaviychiligining asosini tashkil etgan eng muhim asarlardan biri sifatida taʼriflaydi.

Yuriy 1974-yilda rafiqasi Mariya Aleksandrovna bilan birga AQShga koʻchib ketdi. U yerda Kornell universitetida dars berdi va ishladi, shuningdek, AQShning boshqa nufuzli universitetlarida maʼruzalar oʻqidi. Keyinchalik, 1983-yilda Parijga (Fransiya) koʻchib oʻtdi va u yerda nihoyat asarlarini nashr ettira boshladi (AQShda ham, SSSRda ham nashriyotlar uning kitoblarini rad etgan edi). Parijda avval Medon rus madaniyati institutida, soʻngra Sharq sivilizatsiyalari institutida rus tili va adabiyotidan dars berdi.

Muhojirlik davrida uning asarlari Yevropa tillariga tarjima qilindi va ijodi G‘arbda tan olindi. 1986-yilda Parij adabiy jurnalida Dostoyevskiy tadqiqotchisi Jak Katto Mamleyev haqida fikr bildirib, uni Gogol va Dostoyevskiyning munosib davomchisi sifatida taʼriflagan edi.

## Manbalar
Gʻiyosiddin Pir Ahmad Xavofiy

**Gʻiyosiddin Pir Ahmad Xavofiy** — davlat arbobi. Shohruh Mirzo () saroyida 1417-yildan 1447-yilgacha vazir boʻlgan. Uning o‘g‘li Majdiddin Muhammad ham otasi kabi vazir boʻlgan.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* 
*
Igor Omelchenko

**Igor Stanislavovich Omelchenko** (; 1963-yil 1-sentyabrda tugʻilgan) – sovet va rossiyalik sobiiq professional futbolchi, himoyachi ampulasida oʻynagan.

## Biografiya
Igor yoshlik davrida „Pomir“ klubining oʻrinbosarlari jamoasida va Olimpiya zaxiralari markazi jamoasida (Dushanbe) oʻynagan. Tojikiston SSR terma jamoasi tarkibida 1983-yil SSSR xalqlari Spartakiadasida ishtirok etgan. 1983-yildan SSSR ikkinchi ligasida ishtirok etgan „Xiva“ va „Paxtakor“ (Qoʻrgʻontepa) klublari tarkibida ustalar ligasida oʻynagan.

1987-yil iyun oyida „Pomir“ klubiga qaytgan SSSR birinchi ligasi musobaqalarida oʻynagan. 1988-yilda Igor Pomir klubi bilan birinchi ligada gʻolib chiqqan. Mavsum davomida beshta oʻyinda ishtirok etgan. 1989-yil 30-martda „Pomir“ safida SSSR oliy ligasidagi yagona oʻyinni Minskning „Dinamo“ jamoasiga qarshi oʻtkazgan.

1989-yilning aprel oyida „Neftyanik“ (Fargʻona) jamoasiga tarkibiga oʻtgan va jamoa bilan ikkinchi liganing zona turnirida gʻoliblikni qoʻlga kiritgan. Keyinchalik esa ikkinchi quyi liganing „Regar-TadAZ“ (Tursunzoda) va „Kuban“ (Timashevsk) klublarida toʻp surgan. SSSR parchalanganidan keyin u bir mavsumni Ukrainaning birinchi ligasida ishtirok etgan Poltavaning „Vorskla“ jamoasida oʻynagan. 1993—2001-yillar oraligʻida Rossiyaning quyi ligalarida ham oʻynadi. 1995-yilda u havaskorlar oʻrtasida Rossiya chempioni boʻlgan.

## Manbalar

## Havolalar

* Igor Omelchenko Footballfactsru saytida
* Igor Omelchenko Transfermarkt saytida
Anna Mamayenko

**Anna Ivanovna Mamayenko** (1982-yil, Krasnodar) Rossiya shoirasi, jurnalist, adabiy tanqidchi.

## Biografiyasi

### Taʼlimi
Krasnodarlik maktab oʻquvchisi Anna Mamayenko ilk bor 13 yoshida oʻz sheʼrlarini viloyat gazetalaridan birida chop ettirdi. 17 yoshiga kelib sezilarli sheʼriy tajribaga ega boʻldi va maktabni tugatgach, 1999-yilda kuchli raqobatga qaramasdan Maksim Gorkiy nomidagi Adabiyot institutiga bir yoʻla oʻqishga kirdi.

### Jurnalistikadagi faoliyati
Anna Ivanovna 1996-yildan 2000-yilgacha „Kubanskie novosti“ va „Komsomolets Kubani“ gazetalarida shtatdan tashqari muxbir sifatida faoliyat yuritgan. 2000-yilda Krasnodarda „Punkt Priyema“ nomli adabiy-teatr guruhiga asos solgan va uni boshqargan. Bu guruh tarkibida konseptual sheʼriy spektakllar va performanslarda ishtirok etgan. Eng mashhur ishlari orasida „Pyatnitsa Obitaniya“ nomli konseptual sheʼriy spektakl boʻlib, unda Mamayenko asosiy ssenariy muallifi, loyiha rahbari va bosh rol ijrochisi sifatida qatnashgan. Keyinchalik, 2003-yilda Krasnodarda „Voskresnik, ili Poxoroni russkoy literaturi“ nomli aksiya-performans oʻtkazilgan boʻlib, u ommaviy axborot vositalarida keng va turlicha aks-sado uygʻotgan.

### Ijodiy faoliyati
Anna turli yillarda kutubxonachi yordamchisi, muxbir, qorovul, nashriyot muharriri, Taman yarim orolidagi arxeologik ekspeditsiyada yer qazuvchi, adabiyot maslahatchisi, koʻkalamzorlashtiruvchi, yordamchi ishchi va Krasnodar drama teatrining adabiy qism mudiri lavozimlarida ishlagan.

Mamayenko 2004-2005-yillarda „Xalqlar doʻstligi“ jurnalida sheʼriyat boʻyicha shtatdan tashqari adabiy maslahatchi sifatida faoliyat yuritgan. 1999-yildan boshlab Rossiya Yozuvchilar uyushmasining Krasnodar viloyat boʻlimida adabiy maslahatchi lavozimida ishlab kelgan. 2008-yildan 2009-yilgacha Rossiya Yozuvchilar uyushmasining Krasnodar viloyat boʻlimi raisi vazifasini vaqtincha bajaruvchi boʻlgan. 2009-yilda Krasnodar shahri madaniyati va sanʼatiga qoʻshgan ulkan hissasi uchun shahar maʼmuriyatining faxriy yorligʻi bilan taqdirlangan.

2010-yildan 2012-yilgacha „Sumrachniy geniy“ mistika va qoʻrqinch jurnalining adabiy muharriri sifatida faoliyat yuritgan.

## Jurnallar, gazeta va toʻplamlardagi nashrlari
Anna Mamayenko „Literaturnoy gazete“, „Znamya“, „Yunost“, „Novaya Yunost“, „Nash sovremennik“, „Literaturnaya uchyoba“, „Literaturnaya uchyoba“,"Okno", „Golos epoxi“, „Emigrantskaya lira“, „Vecherniy gondoler: Gazeta volnix literatorov“, „Rus yozuvchisi“ veb-saytida va Yevrosiyo jurnal portali „Megalit“; shuningdek, jamoaviy toʻplamlar va xalqaro antologiyalarda, Moskva, Krasnodar viloyati, Omsk, Rostov-na-Donu, Kostomuksha nashrlarida oʻz asarlarini eʼlon qilgan. Anna Mamayenko „Avlod kundaligi“ loyihasining ishtirokchisidir. Koʻplab jurnalistik va ilmiy-publitsistik materiallar, „Sovremennaya poeziya: russkaya i zarubejnaya“ maqolalar toʻplamiga soʻzboshi hamda shu toʻplamda Temur Zulfiqorovning ijodiga bagʻishlangan „Bodom masjidida namoz“ (2014) maqolasining muallifi.

## Manbalar
Roald Mandelshtam

**Roald Charlsovich Mandelshtam** (1932-yil 16-sentyabr, Leningrad – 1961-yil 26-fevral, Leningrad) – rus shoiri.

## Biografiyasi
Roald Mandelshtam 1932-yil 16-sentyabrda Leningradda tugʻilgan. Otasi Charls Yakovlevich Gorovich (1907, Nyu-York – ?) Leningrad texnologiya institutini tugatgan; Murmansk dengiz savdo portining ishchi taʼminoti boʻlimida iqtisodchi boʻlib ishlagan. Shoirning ota-onasi juda badavlat oiladan boʻlgan. Otasi Amerikada voyaga yetmagan, inqilobchi boʻlmagan va baʼzi tadqiqotchilar notoʻgʻri yozganidek, oʻttizinchi yillarda SSSRga „sotsializm qurilishiga yordam berish“ uchun qaytib kelmagan. 1936-yilda qatagʻon qilingan, ozod etilgandan soʻng Qozog‘istonda surgun qilingan. Onasi Yelena Iosifovna Mandelshtam (ikkinchi nikohida Toming, keyin Tomina; 1906-yil 6-iyun – ?) advokat Iosif Vladimirovich Mandelshtamning qizi boʻlib, Leningrad texnologiya institutini tugatgan. Ularning nikohini rasmiy qayd ettirilmagan va Roald tugʻilgandan koʻp oʻtmay ajrashgan.

Roald Mandelshtam 1941-yilda onasi tomonidan buvisi Vera Ionovna bilan birga qamal qilingan va Leningraddan koʻchirilgan. Shoir dastlab surgun qilingan otasi bilan Qozog‘istonda, keyin esa Sibirda yashagan. 1946-yilda Leningradga qaytib kelgan.

1947-yildan boshlab onasi va oʻgay singlisi Yelena Dmitriyevna Tomina (turmushga chiqqandan soʻng Petrova) bilan Sadovaya ko‘chasi, 107-uy, 19-xonadonda istiqomat qilgan.

Roald avval Politexnika institutida, keyinchalik Leningrad universitetining Sharq fakultetida taʼlim olgan. Ammo oʻqishni tugatmagan; suyak silining ogʻir shakli tufayli hech qayerda ishlay olmagan, soʻnggi yillarda esa uydan deyarli chiqmay qolgan. 1954-yilda shoira Nina Vladimirovna Markevich (1931-1992?) bilan turmush qurgan.

Roald Charlsovich 1940-yillarning oxiridan boshlab kichik rassomlar guruhining markaziy shaxsiga aylandi. Badiiy maktabning sobiq oʻquvchilaridan Aleksandr Arefyev, Aleksandr Traugot, Vadim Prelovskiy, Rixard Vasmi, Sholom Shvarts, Valentin Gromov, Vladimir Shagin va boshqalar bu guruhga mansub edilar.

Shoir bir necha bor oʻz she’rlarini nashr ettirmoqchi boʻlgan, ammo hayotligida birorta ham nashri chiqmagan.

1950-yillarning oxiridan boshlab kasalligining doimiy ravishda kuchayishini boshdan kechirdi va bir necha bor kasalxonaga yotqizildi. 1961-yil 26-yanvarda qon quyilishi oqibatida kasalxonada vafot etdi va Leningraddagi Krasnenkoye qabristoniga dafn etildi. Bu yoʻqotishni ogʻir qabul qilgan Arefyev bir necha oy davomida qabristonning daxmalarida tunab, V. Shagin bilan birga ongli ravishda qabristonda sayoq hayot kechirdi. 1990-yillarda Mandelshtamning qabriga Fransiyada vafot etgan rassom A. D. Arefyevning xoki, 1998-yil sentyabr oyida esa rassom R. R. Vasmining xoki dafn etilgan. 2012-yil may oyida umumiy qabr ustiga yodgorlik oʻrnatildi.

## Manbalar
Ummu Kulsum binti Uqba

**Ummu Kulsum binti Uqba** () () – islom paygʻambari Muhammadning sahobasi. Musulmon ayollar, jumladan, Ummu Kulsum Islomni qabul qilib, kofir erlarini tashlab ketayotgan vaqtda Qur’onning 60:10 oyati nozil boʻlgan. Ushbu oyat musulmonlar jamiyatiga hijrat qilgan ayollarning iymonini sinashni, agar iymoni toʻgʻri boʻlsa, ularni kofir erlariga qaytarmaslikni buyuradi.

## Hijrat
Ummu Kulsum Makkada tugʻilgan. Otasi Uqba ibn Abu Muayt, onasi Arva binti Kariz, xalifa Usmon uning ona bir akasi boʻlgan. Ularning onasi Arva binti Kariz paygʻambar Muhammadning birinchi amakivachchasi edi.

Ummu Kulsumning otasi Uqba ibn Abu Muayt Muhammadning raqibi edi, biroq 622-yilga qadar u musulmon boʻlgan. ''Hijratdan'' keyin Ummu Kulsum Makkada qolgan. Otasi Uqba esa 624-yilda Badr jangida halok boʻlgan.

628-yilda tuzilgan Hudaybiya shartnomasidan keyin Ummu Kulsum Xuzoa qabilasi aʼzosi bilan Makkadan Madinaga joʻnab ketdi. Ukalari Volid ibn Uqba va Ammara ham uning ortidan yoʻl olishdi va Madinaga ulardan bir kun oldin yetib kelishdi. Hudaybiya shartomasida Makkadan Madinaga qochib ketgan musulmonlar oʻz oilalariga qaytarilishi kerakligi qayd etilgan edi. Shunga koʻra, Volid ibn Uqba va Ammara Muhammaddan Ummu Kulsumni ularga qaytarishini soʻrashdi. Shundan keyin Muhammadga shunday vahiy kelgan:

## Oilasi
Ummu Kulsum dastlab Zayd ibn Horisaga turmushga chiqqan. Ularning ikki farzandi boʻlib, Zayd ismli oʻgʻli goʻdakligida vafot etgan, Ruqayya ismli qizi esa Usmonning himoyasida hayot kechirgan. Keyinchalik, Zayd ibn Horisa Ummu Kulsum bilan ajrashgan va oradan koʻp oʻtmay, Mu’ta jangida halok boʻlgan.

Shundan keyin Ummu Kulsum Zubayr ibn Avvomga turmushga chiqqan. Zubayr ayollarga nisbatan qattiqqoʻl inson boʻlgan, shu sababli Ummu Kulsum eridan ajrashishni soʻragan, biroq Zubayr uning bu iltimosini rad etgan. Zubayr namoz oldidan *tahorat* olayotgan vaqtda Ummu Kulsum uni yana bezovta qilgan va ajralishni soʻragan, shunda Zubayr xotinini bir taloq qilgan. Koʻp oʻtmay Ummu Kulsum ularning qizi Zaynabni dunyoga keltirgan. Islom shariatida ajrashgan ayolning *iddasi* (kutish muddati) farzand dunyoga keltirishi bilan tugaydi. Buni eshitgan Zubayr ayolining vaziyatni butunlay oʻzgartirib yuborganini sezgan va: „U meni aldadi, uni Alloh aldasin!“ deya shikoyat qilgan. Shundan soʻng paygʻambar Muhammad unga agar Ummu Kulsum bilan yarashishni istasa, unga yana turmush qurishni taklif qilishini maslahat bergan, biroq Zubayr hech qachon Ummu Kulsumning yoniga qaytmasligini aytib, rad javobini bergan.

Ummu Kulsumning uchinchi eri Abdurahmon ibn Avf edi. Ularning Muhammad, Ibrohim, Hamid (yoki Humayd), Ismoil, Hamida va Amat ar-Rahmon ismli olti farzandi boʻlgan. Ummu Kulsum va Abdurahmoning nikohi yigirma yildan ortiq davom etgan. Abdurrahmon 653 yoki 654-yilda vafot etgan.

Abdurahmon ibn Avfdan beva qolgach, Ummu Kulsum Amr ibn al-Osga turmushga chiqqan. Oradan bir oy Ummu Kulsum vafot etgan.

## Manbalar
Mansur Jumayev

**Mansur Jumayev** — shoir, Oʻzbekiston Yozuvchilar uyushmasi aʼzosi.

## Hayoti
Mansur Jumayev 1991-yil 17-fevralda Qashqadaryo viloyati Mirishkor tumanida tugʻilgan. Oʻzbekiston davlat jahon tillari universitetida Xalqaro jurnalistika fakultetida tahsil olgan.

## Ijodi
Shoir „Oq orzularim“, „Hayrat qoʻshiqlari“, „Hazrati ishq“ nomli sheʼriy toʻplamlar muallifi. Asarlari ingliz, rus, turk, tojik, ozarbayjon, qoraqalpoq va boshqa tillarga tarjima qilingan. Vafotidan oldingi soʻnggi kitobi — „Izlam“ turkumidagi „Biz kutgan fasl“ sheʼriy toʻplami.

## Vafoti
Shoir 2024-yil 5-noyabrda olamdan oʻtgan.

## Manbalar
Ishkoshim tumani (Afgʻoniston)

**Ishkashim tumani** () – Afgʻoniston sharqidagi Badaxshon viloyati tarkibiga kiruvchi 28 tumandan biri. Tuman markazi Ishkashim shaharchasi. Tuman aholisi taxminan 15 951 kishini tashkil qiladi, ularning koʻpchiligi etnik tojiklar, keyingi oʻrinlarda pushtunlar, oʻzbeklar va boshqa millatlar sanaladi. Afgʻonistonning ikkita asosiy tili – dariy va pushtu tilidan tashqari, mahalliy xalq ishkoshimi tilida ham soʻzlashadi.

Ishkashim tumani Pokistonning Xaybar Paxtunxva va Tojikistonning Togʻli-Badaxshon viloyatlari oʻrtasida joylashgan boʻlib, Tojikistonda ham ayni nomdagi aholi punkti bor. Vohon tumani sharqda joylashgan. Hudud 2021-yil iyul oyida Tolibon nazoratiga oʻtgan .

## Yana qarang
* Afgʻoniston tumanlari

## Manbalar

## Havolalar
* 
*
Yuriy Kolokolnikov

**Yuriy Andreyevich Kolokolnikov** (1980-yil 15-dekabrda Moskvada tugʻilgan) – rossiyalik teatr, kino aktyori, dublyaj ustasi, kinorejissyor hamda kinoprodyuserdir.
## Biografiyasi
Yuriy Kolokolnikov 1980-yil 15-dekabrda Moskvada tavallud topgan. Otasi Andrey Gennadevich Kolokolnikov sotsionika sohasida tadqiqotlar olib boruvchi olim. Onasi Marina Sonkina esa jurnalist, yozuvchi va tarjimon. Yuriyning buvisi Faina Sonkina Leningrad davlat universiteti filologiya fakultetida Yuriy Lotman bilan birga oʻqigan. U Lotman bilan koʻp yillar davomida aloqada boʻlgan va keyinchalik qizi bilan hamkorlikda „Yuriy Lotman mening hayotimda. Xotiralar. Kundaliklar. Maktublar“ nomli kitobni yozgan.

## Manbalar
Ahmad ibn Nizomulmulk

**Diyo ul-Mulk Ahmad ibn Nizomulmulk**  () Saljuqiylar davlati va Abbosiylar xalifaligining fors vaziri. Saljuqiylar davlatining eng mashhur vazirlaridan biri Nizomulmulkning oʻgʻli.

## Biografiyasi
Ahmad Balxda tugʻilgan. Otasi Nizomulmulk, onasi esa Gruziya malikasi, Bagrat IIIning jiyani yoki qizi boʻlgan. Ahmad otasi tirikligida va vafotidan keyingi bir necha yil davomida Hamadon va Isfahonda yashagan.

1106/1107-yilda Hamadon raisi (rahbari) ustidan shikoyat qilish maqsadida Sulton Muhammad I saroyiga borgan. Ahmad hukumat idorasiga kelgach, Muhammad I uni yaqinda bidʼatda gumonlanib, qatl qilingan Saʼd ul-Mulk Abulmahisin Abi oʻrniga vazir etib tayinlagan. Ushbu tayinlov koʻproq Ahmadning otasining obroʻsii bilan bogʻliq boʻlgan. Shundan soʻng unga otasi ega boʻlgan bir qancha unvonlar (Qevam ad-Din, Sadr ul-Islom, Nizom ul-Mulk kabi) ham berilgan.

Ahmad to‘rt yil davomida vazirlik lavozimida boʻldi. Bu davr mobaynida 1107/1108-yilda Sulton Muhammad I bilan birga Iroqqa yurishda qatnashdi. Iroqda sultonning qo‘shini Mazyadiylar hukmdori Sayf ud-davla Sadaqa ibn Mansurni mag‘lub etib, o‘ldirishga muvaffaq bo‘ldi. Sayf ud-davla „arablar qiroli“ unvoniga ega edi. 1109-yilda Muhammad I Ahmad va Chavli Saqavuni Alamut va Ostavand qal’alaridagi ismoiliylarni magʻlub etish uchun yubordi. Biroq ular aniq hal qiluvchi natijaga erisholmay, orqaga qaytishga majbur bo‘ldilar. 1110-yilda bir ismoiliy Bagʻdoddagi masjidda Ahmadni oʻldirishga uringan, ammo bu muvafaqqiyatsiz boʻlgan. Koʻp oʻtmay Ahmadning oʻrniga Xatir ul-Mulk Abu Mansur Maybudiy Saljuqiylar davlati vaziri etib tayinlangan. Ali ibn al-Asirning aytishicha, Ahmad keyinchalik Bag‘dodda hayot kechirgan. Anushirvon ibn Xolidning ma’lumotiga ko‘ra esa, Muhammad I Ahmadni o‘n yil davomida qamoqda saqlagan.

1122-yilda Muhammad Ining oʻgʻli Mahmud II Saljuqiylar imperiyasi sultoni boʻlgach, Nizomulmulkning yana bir oʻgʻli Shamsulmulkni oʻziga vazir etib tayinlagan. Oʻsha yili Abbosiy xalifa al-Mustarshid oʻz vaziri Amid ud-Davla Jaloliddin Hasan ibn Alini lavozimidan chetlatib, qamoqqa tashlagan. Shundan soʻng Mahmud II Ahmadni al-Mustarshiga vazir etib tayinlagan. Ahmad keyinchalik mazyadiy Dubays ibn Sadaqaga qarshi kurash olib borgan. Ahmad Bagʻdod mudofaa devorlarini ham mustahkamlagan.

Bir yil oʻtgach, Mahmud II Shams ul-Mulk Usmonni vazirlikdan boʻshatib, qatl ettirgan. Imkoniyatdan foydalangan Abbosiy xalifa Ahmadni ham lavozimidan boʻshatgan. Ahmad Bagʻdodda otasi asos solgan Nizomiya maktabida faoliyat boshlagan. Ushbu madrasada 25 yil ishlab, 1149/1150-yilda vafot etgan.

## Yana qarang
* Malikshoh
* Umar Xayyom

## Manbalar

## Adabiyotlar
* 
* C. L. Klausner, *The Seljuk Vizierate, a Study of Civil Administration 1055-1194*, Cambridge, Massachusetts, 1973
*
Nadejda Maltseva

**Nadejda Yelizarovna Maltseva** (pasporti *bo'yicha familiyasi Pupko*; 1945-yil 12-aprel, Moskva — 2023-yil 28-iyun, Moskva) rus shoirasi, tarjimon. 2011-yil "Kumush asr" she’riyat mukofoti laureati bo'lgan.

## Biografiyasi
Yozuvchi Yelizar Maltsev (1917-2004)ning qizi. U pasport olayotganda otasining o‘gay otasining familiyasini qabul qilgan.

Nadejda Maltseva juda erta yozishni boshlagan. "Yoshlik" jurnalida (1964) uning beshta she’ridan iborat to‘plam paydo bo‘ldi (barcha matnlar tahririyat va senzura tomonidan tuzatilgan edi). Shu sonning 68-betida Ye. Yevtushenkoning talabi bilan L. Gubanovning 12 misrasi chop etildi ("Rassom" sarlavhasi ostida "Polina" poemasidan parcha - "O‘ttiz yettiga o‘ttiz yetti xolst"). Gubanov va Maltsevaning nashrlari A. Markovning "Debyutant shoirlarga ochiq xat" nomli g‘azabli maqolasiga sabab bo‘ldi. Bu maqola keyinchalik "Krokodil" va "Adabiyot gazetasi"da qayta nashr etildi. Garchi "Yoshlik" jurnali o‘sha yilning 12-sonida "Galka Galkina" (Boris Polev tomonidan "Yoshlik" hajviy bo‘limi uchun o‘ylab topilgan personaj) imzosi bilan "Debyutant hajvchi Aleksey Markovga ochiq xat" ni nashr etgan bo‘lsa-da, Maltseva uchun o‘z she’rlarini chop etish imkoniyati ko‘p yillar davomida yopiq bo‘lib qoldi. Maltsevaning eslashicha, Anna Axmatova unga: "Nadya, tillarni o‘rganing," degan ekan. Sovet davrining boshqa shoirlari singari, u ham podstrochniklardan tarjima qilishga majbur bo‘lgan. Maltseva tarjima qilgan Boltiqbo‘yi shoirlari orasida (shu jumladan mualliflik kitoblari bilan) Yustinas Martsinkyavichyus, Ramute Skuchayte, Yurgis Baltrushаytis, Tatyana Rostovаyte, Alfonsas Maldonis, Eduardas Mejelаytis va boshqa ko‘plab shoirlar nashr etilgan.

1977-yilda tarjimon, shoir sifatida SSSR Yozuvchilar uyushmasiga a’zo bo‘ldi. Maltsevaning she’rlari (xususan, faqat qo‘lyozmada mavjud bo‘lgan "Skameyka va Arbat" to‘plami) samizdatda tarqaldi. Taganka teatrining mashhur "Dunyoni larzaga solgan o‘n kun" spektaklida (premyerasi 1965-yil 2-aprelda bo‘lib o‘tgan) birinchi va ikkinchi parda Malseva tomonidan yozilgan qo‘shiqlar bilan boshlanardi. Biroq, hokimiyat vakillari shoirani adabiyotdan butunlay siqib chiqarishga (L. Gubanov bilan bo‘lgani kabi) muvaffaq bo‘lmadi.

Shoira 2023-yil 28-iyunda, 79 yoshida vafot etdi. Marhumning xoki Kuzminsk qabristoniga dafn etildi.

## Manbalar
Sarı gəlin

**„Sarı gəlin“** — Ozarbayjon xalq qoʻshigʻi. Ozarbayjon, Eron, Iroq va Turkiyada yashovchi turklar orasida keng tarqalgan. Birinchi marta 1930-yillarning boshida Asəf Zeynallı tomonidan fortepiano cholgʻusi uchun notaga olingan.

## Qoʻshiq matni

## Manbalar


## Havolalar

* 
*
Mi camino es amarte

***Mi camino es amarte*** — TelevisaUnivision uchun Nicandro Dias Gonsales tomonidan ishlab chiqarilgan Meksika telenovelasi. Bosh rollarda Susana Gonsales, Gabriel Soto, Mark Tacher va Ximena Errera. U Las Estrellas telekanalida 2022-yil 7-noyabrdan 2023-yil 12-martgacha efirga uzatildi.

## Rollarda
* Susana Gonsales — Daniela Gallardo
* Gabriel Soto — Gilermo Santos Peres
* Mark Tacher — Fausto Beltran
* Ximena Errera — Karen Zambrano
* Sara Korrales — Ursula Ernandes
* Monika Sanches — Amparo Santos Peres
* Serxio Reynoso — Umberto Santos
* Leonardo Daniel — Eugenio Zambrano
* Fabian Robles — Aaron Pelaes
* Alfredo Gatika — Sezar Ramires
* Kamil Mina — Isabella Beltran Gallardo
* Andre Sebastyan Gonsales — Xose Mariya "Chema" Ernandes Santos
* Ara Saldivar — Iso "Chuchita" Galvan
* Xulian Figueroa — Leonardo Santos Peres
* Mariya Prado — Nelida
* Araceli Adame — Berenis Garsiya
* Karla Esquivel — Gabriela "Gaby" Ernandes
* Rodrigo Brand — Xuan Pablo "Xuanpa" Gallardo
* Diana Xaro — Guadalupe "Lupita" Ernandes
* Karlos Said — Sebastyan Zambrano
* Alberto Estrella — Makario Ernandes.

## Manbalar

## Havolalar
*
Tahrirchi

**Tahrirchi** – oʻzbek tilidagi matnlar uchun aqlli klaviatura ilovasi. Bu dastur oʻzbek tilida tez va toʻgʻri yozishni osonlashtirish uchun yaratilgan boʻlib, xatolarni avtomatik toʻgʻrilash va soʻzlarni tugallab berish imkoniyatini taqdim etadi. Ilova Inha universiteti talabalari tomonidan ishlab chiqilgan va Android operatsion tizimi uchun moʻljallangan. Mazkur dastur AKT vazirligi va Birlashgan Arab Amirliklari tomonidan tashkil etilgan „mGovAward“ tanlovida ishtirok etib, birinchi oʻrinni egallagan va 50 ming dollar miqdoridagi mukofot bilan taqdirlangan. „Tahrirchi“ ilovasi Kotlin dasturlash tilida yozilgan.

## Manbalar

## Havolalar
Viktor Maltsev

**Viktor Alekseyevich Maltsev** (1959-yil 10-dekabr, Olenegorsk) musiqachi, qoʻshiqchi, kompozitor, aranjirovkachi, ssenarist, shoir. Rossiya yozuvchilar uyushmasi aʼzosi.

## Biografiyasi
Viktor Maltsev 1959-yil 10-dekabrda Olenegorskda dunyoga kelgan. Uning bobosi Leningrad qamalida halok boʻlgan, ota-onasi esa Leningraddan Murmansk viloyatidagi Olenegorsk shahriga koʻchirilgan. Viktorning ona tomondan ajdodlari Arxangelskdan, ota tomondan esa Vologdadan boʻlgan. Toʻrtinchi sinfda oʻqiyotgandayoq ilk sheʼrlarini yoza boshlagan. Viktor Murmansk shahridagi mis puflama cholgʻular boʻyicha musiqa bilim yurtini hamda Leningrad shahridagi Madaniyat institutining saksofon yoʻnalishini tamomlagan.

1982-yildan boshlab Leningrad shahridagi „Olgino“ restoranida „Kometa“ rok guruhi tarkibida saksofonchi sifatida faoliyat yuritgan.

1984-yil kuzida bir necha oyga afsonaviy „Miflar“ guruhiga qoʻshildi, soʻngra ularning davomchisi boʻlgan „Nevskiy prospekt“ guruhida ijro etdi.

1985-yilda Viktor Boris Grebenshikov, Sergey Kuryoxin va boshqa mashhur sovet musiqachilari bilan birgalikda hayotidagi ilk kompakt-diskni yozishda ishtirok etdi. Ushbu disk oʻsha yili Buyuk Britaniyada chiqarilgan boʻlib, Viktor unda allaqachon bir nechta cholgʻu asboblarida (tuba, nay va saksofon) ijro etgan edi.

Hozirgi kunda Viktor Maltsev asosan oʻzi oʻylab topgan „Malsa Piterskogo“ nomli personaj nomidan yumoristik toʻrtliklardan iborat toʻplamlarni (u bularni „peterburjiklar“ deb ataydi) hamda Sankt-Peterburg teatrlari uchun cholgʻu musiqalarini faol ravishda yozmoqda. „Papa v pautine“ spektaklida (rejissyor Valeriy Nikitenko) Viktorning musiqasi ham yangraydi. Yaqinda Maltsev „Golos iz kolodsa“ poemasini yozgan boʻlib, unga afsonaviy bastakor Oleg Karavaychuk musiqa bastalagan.

Qoʻshiqchi 1982-yildan beri Sankt-Peterburgda istiqomat qilib, faoliyat yuritib kelmoqda. 2004-yilda uning qizi Taisiya dunyoga keldi.

## Qiziqarli faktlar

* Viktor Maltsevning „Mening yolgʻizligim Peterburgi“ qoʻshigʻi M. Boyarskiy ijrosida Sankt-Peterburg haqidagi eng sara oʻttizta qoʻshiq qatoriga kirdi.
* Viktor Maltsev sanʼatkorlar olamida „Piterlik Malec“ taxallusi bilan tanilgan.
* Turli yillarda Viktor Maltsevning qoʻshiqlariga koʻplab videokliplar suratga olingan.
## Manbalar
Ensoniq TS-10

**Ensoniq TS-10** — 1993-yilda Ensoniq kompaniyasi tomonidan ishlab chiqarilgan sintezator boʻlib, u 61 ta klavishdan iborat boʻlgan. Uning boshqa bir varianti **Ensoniq TS-12** esa 76 ta klavishga ega boʻlgan.

## Manbalar

* „Ensoniq TS-12“ning bosh sahifasi
Aleksey Maltsev

Aleksey Vasilevich Maltsev (1961-yil 20-oktyabr, Perm viloyati Usole shahrida tugʻilgan) – rus nosiri, shoiri.

## Biografiyasi
Aleksey Maltsev 1961-yil 20-oktyabrda Perm viloyatining Usole shahrida ishchi oilasida dunyoga kelgan. Aleksey maktabni tugatgach, Perm tibbiyot institutiga oʻqishga kirdi. Institutni tamomlagandan soʻng, 20 yil davomida Perm shahridagi davolash muassasalarida shifokor boʻlib ishladi. 2005-yilda esa professional yozuvchi sifatida faoliyat yuritish maqsadida tibbiyot sohasini tark etdi.

Shoir 25 yoshida Perm Yozuvchilar uyushmasi huzuridagi toʻgarakka qoʻshilib, qayta qurish yillarida adabiyotga kirib keldi. Ilk nashr „Zvezda“ gazetasida (1987-yil) eʼlon qilindi. „Zvezda“, „Molodaya gvardiya“, „Meditsinskaya gazeta“ gazetalari hamda „Smena“ jurnali bilan hamkorlik qilgan.

1999-yilda Sankt-Peterburgda oʻtkazilgan Shimoli-gʻarbiy yosh yozuvchilar anjumanida shoir sifatida Rossiya Yozuvchilar uyushmasiga aʼzo boʻldi. 2000-yilda esa Moskvaga yoʻl oldi.

2001-yilda „EKSMO“ nashriyotida uning ilk detektivi „Mafiyaga qarshi vaksina“ eʼlon qilindi. Keyingi uch yil mobaynida „Eksmo“da "Noj i stvol, " „Almazniy korol“ „Instinkt rosomaxi“ nomli detektiv asarlari chop etildi.

2004-yilda Permda „Perm detektivi“ loyihasi tashkil etildi. Bu loyiha tufayli Aleksey Maltsevning kinoyali detektiv asari „Shuka v gipse“ nashr qilindi.

2010-yilda „Hammasi sharpa“ nomli fantastik roman-gallyutsinatsiya yozilgan boʻlib, u „qogʻoz“ nusxasi chiqishidan oldin internetda mashhurlikka erishdi.

1999-yilda yosh Maltsev Sankt-Peterburgda boʻlib oʻtgan „Shimoliy-gʻarb yosh adabiyotchilari anjumani“da ikkita sheʼriy toʻplamini taqdim etdi va anjumanning kashfiyoti deb eʼtirof etildi.

Vatani Permda yozuvchiga „detektiv ustasi“ degan barqaror taʼrif berilgan.

## Manbalar
Marc Webb

**Marc Preston Webb** – 1974-yil 31-avgustda dunyoga kelgan amerikalik kinorejissyor. Webb oʻzining ilk toʻliq metrajli filmi sifatida 2009-yilda romantik komediya janridagi 500 Days of Summer filmini suratga olgan. Keyinchalik Yangi oʻrgimchak odam (2012) hamda Yangi oʻrgimchak odam 2 (2014) filmlariga ham rejissyorlik qilgan. Ushbu filmlar 2021-yilda Marvel Studios tomonidan *Webb verse* deb atalgan. Webb, shuningdek, 2017-yilda Gifted hamda The Only Living Boy in New York dramatik filmlarini suratga olgan. Undan tashqari 2025-yilda premyera qilinishi kutilayotgan Disneyning Snow White filmining yangi talqiniga ham rejissyorlik qilgan.

= Manbalar =
James Vanderbilt

**James Platten Vanderbilt** — 1975-yil 17-noyabrda tugʻilgan amerikalik ssenariynavist hamda prodyuser. U Zodiac (2007), Yangi oʻrgimchak odam (2012), Yangi oʻrgimchak odam 2 hamda Independence Day: Resurgence (2016) filmlaridagi prodyuserliklari bilan ommaga tanilgan. Vanderbilt Scream (2022) hamda Scream (2023) filmlarida ssenariy muallifi va prodyuser sifatida ishlagan. Vanderbilt The House with a Clock in Its Walls (2018) va Ready or Not (2019) kabi bir nechta filmlarga ham prodyuserlik qilgan.

= Manbalar =
Osim ibn Umar

**Osim ibn Umar ibn al-Xattob** (; –689) – ikkinchi Roshidun xalifasi Umar ibn al-Xattob va Jamila binti Sobitning oʻgʻli, muhaddis.

## Hayoti
Osim ibn Umar Muhammadning sahobalaridan biri, ikkinchi Roshidun xalifasi Umar ibn al-Xattobning oʻgʻli boʻlgan. Onasi ham sahobalardan edi.

Osimning otasi Umar Makkaning Banu Adiy urugʻidan boʻlgan. Onasi Jamila Madinadagi Banu Avs qabilasining Amr ibn Avf urugʻidan Sobit ibn Abu al-Afloh va Shomus binti Abu Amirning qizi edi. Uning ukasi Osim ibn Sobit Badr jangida ishtirok etganlar orasida bo'lgan.

Jamila binti Sobit Madinada birinchi boʻlib islomni qabul qilganlardan edi. U va onasi 622-yilda Muhammadga bay’at qilgan birinchi oʻn nafar ayollar qatorida boʻlishgan. Asl ismi Asiya (itoatsiz) ekanligini eshitgan Muhammad uning ismini „Yoʻq, sen Jamilasan“ (goʻzal) deya oʻzgartirgan.

Oradan taxminan besh yil oʻtib, 627 va 628-yilning may oylarida Jamila Umarga turmushga chiqqan va Osim ibn Umarni dunyoga keltirgan.

Keyinchalik, Jamila Yazid ibn Jariyaga turmushga chiqqan va Abdurahmon ismli oʻgʻil koʻrgan.

Muhammad vafot etganida Osim toʻrt yoshda, xalifa Abu Bakr Siddiq vafot etganida esa olti-yetti yoshda edi. Abu Bakrning vafotidan keyin (634) otasi Umar Roshidunning navbatdagi xalifasi etib tayinlangan.

### Muhim voqealar
Osimning otasi Umar 634-yilda xalifalikka tayinlangan. Umar davrida xalifalik hududi misli koʻrilmagan darajada kengayib, Sosoniylar va Vizantiya imperiyasining uchdan ikki qismidan koʻprogʻini boshqargan. Umar tarixdagi eng qudratli va nufuzli musulmon xalifaga aylangan, ammo qudratining eng yuqori choʻqqisida, 644-yilda Abu Lu’lua Firuz ismli fors quli tomonidan oʻldirilgan. Unga suiqasd sabablari aniq emas. Otasi vafot etganida Osim hali juda yosh boʻlgan.

Umarning vafotidan keyin musulmonlar jamiyati Roshidunning navbatdagi xalifasi etib Usmonni tayinlashgan. Usmon xalifalikni 644-yildan 656-yilning 17-iyuniga qadar boshqargan. Usmondan keyin hokimiyat 656-yilda Roshidunning navbatdagi va oxirgi xalifasi Aliga oʻtgan. Alining hukmronligi 661-yilga qadar davom etgan. Alining bevaqt oʻlimidan keyin oʻgʻli Hasan ibn Ali uning oʻrniga xalifa etib tayinlangan, biroq u Suriya hokimi Muoviya I ning foydasiga taxtdan voz kechgan va kelishuv asosida fuqarolar urushini toʻxtatgan. Muoviya I navbatdagi yangi xalifa sifatida tan olingan, bu esa Roshidun xalifaligining tugashi va Umaviylar xalifaligining boshlanishi edi. Keyinchalik, Muoviya I ning oʻrniga uning oʻgʻli Yazid I, undan keyin Muoviya II, 684-yilga kelib esa Marvon I Muoviya II ning bevaqt oʻlimi sabab xalifalikka tayinlangan.

Osim ibn Umar Umaviylar xalifasi Abdulmalik hukmronligi davrida, 689-yilda vafot etgan.

## Oilasi
Farzandlari:

* Hafs ibn Osim birgina „Sahih al-Buxoriy“da oʻn bir hadis rivoyat qilgan.
* Umar ibn Osim, uning Ummu Miskin binti Umar ismli qizi bo'lgan. Ummu Miskin binti Umarning Abu Molik ismli ozod qilingan bir quli boʻlgan.
* Ummu Osim Laylo binti Osim – Umaviy xalifasi Umar II ning onasi.

## Manbalar

## Adabiyotlar

* 
*
Laura Ziskin

**Laura Ellen Ziskin** – 1950-yil 3-martda dunyoga kelgan amerikalik kino prodyuser. Ziskin Pretty Woman (1990) filmida ijrochi prodyuser, Oʻrgimchak odam (2002), Oʻrgimchak odam 2 (2004), Oʻrgimchak odam 3 (2007) hamda Yangi oʻrgimchak-odam filmlariga prodyuserlik qilgan.

= Manbalar =
Umarning oilasi

**Umar ibn al-Xattob** (taxminan 584 &#x2013; 644), musulmonlar tomonidan baʼzida **Umar al-Foruq** (toʻgʻri va notoʻgʻrini ajratuvchi) deb ataladi, Quraysh qabilasining Banu Adiy urugʻidan boʻlgan. Islom paygʻambari Muhammadning sahobasi, Roshidunning birinchi xalifasi Abu Bakr vafotidan keyin ikkinchi xalifa () etib tayinlangan.

Umarning qarindoshlari orasida koʻpchiligi sahoba, qizi Hafsa binti Umar esa moʻminlarning onasi boʻlgan. Shuningdek, Umarning oʻgʻillari ham sahobalar boʻlishgan.

## Xotinlari va avlodlari

## Yana qarang

* Abu Bakrning shajarasi
* Usmonning shajarasi
* Alining shajarasi

## Manbalar

## Havolalar

* https://web.archive.org/web/20041223044704/http://www.answering-ansar.org/answers/umme_kulthum/en/chap5.php