open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ezzat al Kamhaviy

**Ezzat al Kamhaviy** (    ) misrlik yozuvchi va jurnalist . 2012-yil dekabr oyida El-Kamxaviy *“Bo‘ri uyi”* romani uchun “Adabiyot uchun Nagib Mahfuz” medali bilan mukofotlandi. 2022-yilning iyun oyida u “Shubhali arxitektura: ulug'vor binolar va keng ko‘chalarga ishtiyoq” nomli maqolasi uchun Matbuot erkinligi uchun Samir Kassir mukofoti bilan taqdirlangan (Fikr parchasi nominatsiyasi).

U 1961 yilda tavallud topgan va 1983 yilda Qohira universiteti *ommaviy kommunikatsiyalar fakultetining* jurnalistika bo'limin tamomlagan.

## Erta hayot va martaba
El Kamxaviy 1961-yil 23-dekabrda Misrning Sharqiya gubernatorligida tug‘ilgan, o‘rta maktabni bitiruv oldidan u uchun *[[Jumhuriya|“Al Gomhuria”]]* gazetasida maqolalari nashr etilgan.

Qohira universitetining ommaviy kommunikatsiyalar fakultetining jurnalistika bo'limini tamomlab,u *"Al-Axbar"* gazetasida ishlay boshladi va u yerda 10 yildan so'ng mashhur adabiyot jurnali *"Axbar Al-Adab"* ni tashkil etishga yordam berdi. 2011-yilning mayidan 2013-yil sentyabrgacha *al-Doha madaniy jurnalining* katta muharriri boʻlgan.

### ''Xursandchilik shahri''

Hech narsaga o'xshamaydigan shahar, u zavq ma'budasi tomonidan qo'riqlangan va o'z vaqtini jismoniy zavqlarga bag'ishlagan,axloqsiz podshoh,sevgi va nozik hamdardlikni orzu qiladigan malika tomonidan boshqariladi. Ruhoniylar malika xonasining devorlari ichiga olgan ochiqlar va tutatqilar bilan bezashga qaror qilishdi va devordagi suratlar jonlanishi va malikaning haqiqiy sevgi haqidagi orzusi amalga oshishi haqida o'zlarining sehrlarini aytishdi.

Haqiqiy va o'zgarib turadigan odamlar, kuchli qullar va imperatorlar o'zlarining halokatlarini Rohat shahrining darvozalarida kutib olishdi. Oxir-oqibat, o'tib bo'lmaydigan shaharning darvozalari ikkita aqilli tovarlar: qovurilgan kartoshka va pepsi-kola jozibasi ostida qoladi. Hech kim Rohat shahrining haqiqiy tarixini bilmaydi va hech bir tashrif buyuruvchi uning sehridan qochib qutulmagan.

Bu roman insoniy afsonalardan tuzilgan va eng mukammal ijro etilgan adabiy asarlardan birini qayta tiklagan. Zamonaviy arab adabiy hikoya haqida “Zafat shahri”ni va uning zamonaviy arab romani sanʼatiga qoʻshgan boyituvchi qoʻshimchalarisiz kiritmasdan turib gapirishning iloji yoʻq.

## Ishlar
Uning nashr etilgan adabiy asarlari:
Dmitriy Batinkov

**Dmitriy Viktorovich Batinkov** (1970-yil 7-may, Moskva, SSSR) — sovet va rus futbolchisi, yarim himoyachi pozitsiyasida toʻp surgan.

## Futbolchilik faoliyati
Moskva futbol maktabi tarbiyalanuvchisi hisoblanadi. 1987-yilda u Moskvaning „Torpedo“ jamoasida yoshlar jamoalari musobaqalarida ishtirok etgan.

1988-yildan 1991-yilgacha Batinkov dastlab Moskvaning „Dinamo“ jamoasida keyinchalik esa „Dinamo-2“ farm jamoasida toʻp surgan. Batinkov „oq-koʻklar“ning asosiy tarkibida faqat bir marta oʻynadi: 1991-yil 24-iyulda SSSR chempionatida u Dushanbening „Pomir“ jamoasi bilan oʻyinning 66-daqiqasida Igor Kolivanovni oʻrniga maydongga tushdi.

1992-yil Rossiya chempionatida Dinamo Moskvaning farm jamoasi Dinamo-D jamoasi safida toʻp surdi. Keyingi mavsumdan Batinkov ikki yil davomida Rossiya Premyer-ligasida Stavropolning „Dinamo“ jamoasida, keyinchalik esa Birinchi ligada „Shinnik“ jamoasi tarkibida oʻynadi. 1995-yilda O‘zbekiston Oliy ligasi jamoasi Namanganning „Navbahor“ jamoasiga o‘tdi. Namanganliklar safida 2 mavsum davomida toʻp surib, 1996-yilgi mavsumda Oʻzbekiston chempioni unvoniga ega boʻldi. Batinkov „Navbahor“ jamoasi safida 72 ta uchrashuvda 13 ta gol urdi va chempionlik mavsumida jamoaning eng muhim futbolchilaridan biriga aylandi.

3 yildan soʻng Oʻzbekistondan Rossiyaga qaytib keldi va ikkinchi liga klublari, „Noginsk avtomobilist“, „Severstal“, „Vidnoe“ va „Reutov“, shuningdek, Armanistonning „Mika“ jamoalarida toʻp surdi. Professional faoliyatini yakunlaganidan soʻng, bir qator havaskor jamoalarda ham o‘ynadi.

## Yutuqlar

* O‘zbekiston chempioni: 1996

## Manbalar


## Havolalar

*
Erkin Usmonxoʻjayev

**Erkin Buzrukxoʻjayevich Usmonxoʻjayev** (1927-yil 20-avgust, Uyrat qishlogʻi, Bagʻdod tumani, Fargʻona viloyati, Oʻzbekiston SSR — ?) — paxtakor, Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1957-yil 11-yanvar).

## Tarjimayi holi
Erkin Usmonxoʻjayev 1927-yil 20-avgust kuni Uyrat qishlogʻi Buzrukxoʻja Usmonxoʻjayev xonadonida tavallud topgan. Millati oʻzbek. Otasi Buzrukxoʻja Usmonxoʻjayev (1896—1977) Usmon Yusupov nomidagi Katta Fargʻona kanali ekspluatatsiya boshqarmasi boshligʻi (1952—1977) boʻlib ishlagan. Ukasi Inomjon Usmonxoʻjayev (1930—2017) Oʻzbekiston Kompartiyasi MK birinchi kotibi (1983—1988) boʻlgan. Erkin Usmonxoʻjayev 1948-yildan KPSS aʼzosi. 1945-yilda Bagʻdod tumanidagi „Bolshevik“ kolxozining brigada boshligʻi, 1946—1967-yillarda ushbu kolxozning raisi boʻlib ishlagan. 1968—1970-yillarda Bagʻdod tumani mahalliy sanoat kombinati direktori, 1971-yildan yana „Bolshevik“ kolxozi raisi sifatida faoliyat koʻrsatgan. 1957-yilda Usmonxoʻjayev raisik qilgan kolxozda har gektar yerdan 33 sentner paxta yetishtirilgan hamda qishloq xoʻjaligi va chorvachilik mahsulotlarini yetishtirishda yuqori koʻrsatkichlarga erishilgan. 1957-yil 11-yanvarda qishloq xoʻjaligidagi yutuqlari uchun SSSR Oliy Soveti Prezidiumi farmoniga asosan Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni, Lenin ordeni hamda „Oʻroq va Bolgʻa“ oltin medali bilan mukofotlangan. Keyingi taqdiri nomaʼlum.

## Mukofotlari
Erkin Usmonxoʻjayev 2 marotaba Lenin ordeni (1951-yil 19-iyun, 1957-yil 11-yanvar), 2 marta Mehnat Qizil Bayroq ordeni (1950-yil 6-yanvar, 1978-yil 20-fevral), Xalqlar doʻstligi ordeni (1984-yil 6-iyun), „Hurmat Belgisi“ ordeni (1948-yil) bilan mukofotlangan.

## Manbalar
Musulmonqul madrasasi

**Musulmonqul madrasasi** — Andijonda qurilgan madrasa. Qoʻqon xonligi mingboshisi Musulmonqul tomonidan qurdirilgan.

Musulmonqul Sheralixon, Xudoyorxon hukmronligi davrida xon saroyida yetakchi amaldorlardan bo‘lgan. Ishbilarmon, tadbirkor inson bo‘lgan. Sheralixon davrida mingboshilik lavozimiga koʻtarilgan. Musulmonqul 13 yoshli Xudoyorxonga qizini nikohlab berib, Murodxonni fitnachi sifatida qatl ettiradi. Kuyovini xon deb eʼlon qiladi. Saroyda mingboshi va otaliq lavozimini egallagan. Musulmonqul Andijonda katta madrasa barpo etib, unga katta miqdorda vaqf mulki in‘om qilgan. Musulmonqul o‘z nomidagi madrasaga to‘tta vaqfnoma bo‘yicha vaqf mulklari ta‘sis etgan. 1-vaqfnoma Maygir volostining Chuvama qishlog‘idagi yerlaridan, 2-vaqfnoma shu qishloqning Boysaqol degan joyidagi yerlarini, 3-4-vaqfnomalarda Yorboshi volostining Nayman degan joyidagi yerlarni madrasaga vaqf qilib bergan. Madrasa qurib bitkazilgach, 1845-yili faoliyat yuritishi uchun vaqf mulklari berilgan. Madrasa xom gʻishtdan qurilgan, 23 hujradan iborat boʻlgan. Madrasaning bir darsxonasi, darvoza ustida yana bir xonasi va ayvoni boʻlgan. Gʻarb tomoni Musulmonqul qoʻl ostidagi yerlar va qisman katta soy bilan, shimoli esa Xushboʻta bahodir yeri bilan chegaradosh boʻlgan.

Madrasa tarkibida ayvon borligi juma va hayit namozlarida atrofdagi xonadonlarning namoz yoshidagi erkaklari chiqqanda, odam koʻpayib ketgan vaqtlarda namoz oʻqishga moʻljallangan. Darvoza yuqorisida qurilgan hujradan talabalar koʻpayib, hujralar yetmay qolsa foydalanilgan.

Vaqfnomada Musulmonqul mingboshi tomonidan madrasaga vaqf qilingan yerlarni boshqarish va daromadlardan foydalanish shartlari belgilangan. Vaqfni boshqaradigan mutavalli vaqfni ehson qiluvchining oʻzi, uning vafotidan keyin avlodidan kimdir boʻlishi shart qilib koʻrsatilgan. Vaqf daromadining oʻndan bir qismini mutavalli olishi, zarurat tugʻilganda madrasani taʼmirlashi. Keyingi uch qismi mudarrisga va 6 qismdan bir qismini ikkiga boʻlib, bir qismini imomga, boshqa qismini muazzinga, xizmatkorlar (farrosh, sartarosh) ga va qolgan besh qismini madrasa talabalari oʻrtasida oliy, oʻrta, quyi darajalar boʻyicha boʻlib berish belgilangan.

Madrasaning vaqf daromadi yaxshi boʻlganligi uchun mudarrislar, talabalar soni ham yuqori boʻlgan. Musulmonqul madrasasida 6 nafar mudarris 90 talabaga dars bergan.

## Manbalar
Djaxongir Shirinov

**Jahongir Jabborovich Shirinov**(1982-yil 10-aprelda Buxoro viloyatida tavallud topgan) — oʻzbek huquqshunosi va siyosatchisi. Jahongir Shirinov III va IV chaqiriq Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi deputati etib saylangan. O‘zbekiston „Milliy tiklanish“ demokratik partiyasi aʼzosi.

## Biografiyasi
Jahongir Jabborovich Shirinov 1982-yil 10-aprelda Buxoro viloyatida tavallud topgan. Jahongir Shirinov Toshkent davlat yuridik instituti va O‘zbekiston Prezidenti huzuridagi Davlat boshqaruvi akademiyasida oʻqishni oliy maʼlumotga ega boʻlgan holda tamomlagan.

Mehnat faoliyatini 2002-yilda Buxoro viloyat adliya boshqarmasi bo‘lim maslahatchisi lavozimida boshlagan.2002—2006-yillarda Adliya vazirligi huzuridagi Normativ-huquqiy hujjatlarning ijrosini monitoring qilish markazida boshqarmasida katta maslahatchisi, so‘ngra yetakchi maslahatchi, keyinchalik yetakchi maslahatchi, bosh maslahatchi, bo‘lim boshlig‘i lavozimlarida ishlagan.2011—2012-yillarda Adliya vazirligining Qonun hujjatlariga rioya etilishini nazorat qilish bosh boshqarmasi bo‘limini boshqargan. 2012—2014-yillarda Davlat, nodavlat, notijorat va diniy tashkilotlar bilan ishlash boshqarmasi boshlig‘i o‘rinbosari lavozimlarida ishlagan.2015-yilda III chaqiriq O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi deputati etib saylanga.2020-yilda esa yana bir muddatga qayta saylangan va Korrupsiyaga qarshi kurashish qo‘mitasi aʼzosi lavozimiga tayinlangan. Jahongir Shirinov O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasining Sud-huquq masalalari bo‘yicha faoliyat olib boradi.

## Manbalar
Muntaxab at-tavorix

**Muntaxab at-tavorix** (Saylangan tarixlar kitobi) — qoʻqonlik tarixchi Muhammad Hakimxon ibn Maʼsumxon toʻraning tarixga oid asari. Asarda Paygʻambarlar tarixidan tortib to Qoʻqon xonligining 1843/1845-yillargacha boʻlgan tarixi bayon etilgan. Asar bir qancha tarixga oid kitoblar uchun manba boʻlib xizmat qilgan.

## Oʻrganilishi
Ushbu kitob va muallifi toʻgʻrisida Boʻriboy Ahmedov, Shodmon Vohidov, Enver Xurshut, Abdulla Qodiriy, Aleksandr Semyonov, Aziz Qayumov va boshqa bir qator olimlar fikr bildirganlar.

Aziz Qayumov, Enver Xurshut, Shodmon Vohidovlar asrni chuqur oʻrganib uning oʻzbekcha tarjimasini chop ettirgan.

## Tuzilishi

Asar hijriy 1259, milodiy 1843-yillar yoz oylarida Shahrisabz shahrida yozib tugallangan. Baʼzi taxminlarga koʻra 1845-yilda tugallangan boʻlishi ham mumkin. Kitob matni fors-tojik tilida yozilgan. Ushbu tarixiy manba Odam paydo boʻlgandan to XIX asrning oʻrtalariga qadar boʻlgan tarixni oʻz ichiga oladi. Muallif asarda manba oʻlaroq bir qator maktublarni (Doʻstmuhammadxonning Britaniya Hindistonining general-gubernatori V.Maknotening kotibi Lotga maktubi, Sulton Mahmudxonning Amir Nasrulloga maktubi, Nasrulloning Muhammad Alixonga maktubi); „TUhfat al-xoniy“, „Toj at-tavorix“ kabi asarlarni; asarga bezak oʻlaroq Alisher Navoiy, Nizomiy Ganjaviy, Pahlavon Mahmud, Umar Xayyom, Bedil, Fazliy, Ibn Sino, Xusrav Dehlaviy, Amiriy, Firdavsiy kabi shoirlarning sheʼrlarini keltirib oʻtgan. Arab, fors-tojik, oʻzbek xalq maqollari ham qoʻllangan.

Asar quyidagi 5 bobdan iborat:

1-bob — Paygʻambarlar

2-bob — Qadimiy Eron sulolar

3-bob — Chin va Farang shohlari

4-bob — Chahahoriyorlar, Umaviylar va Abbosiylar xalifalari haqida

5-bob — 1) Safforiylar, 2) Somoniylar sulolasi. 3) Al Buya hukmronligi. 4) Gʻaznaviylar. 5) Saljuqiylar. 6) Xorazmshohlar saltanati. 7) Chingiz va Chingizlar xonadoni. 8) Temuriylar. 9) Shayboniylar. 10) Ashtarxoniylar. 11) Mangʻitiya saltanati. 12) Mingiya toifasi.

## Nusxalari

„Muntaxab at-tavorix“ yozilgan yiliyoq nusxa koʻchirish boshlangan. Yaʼni oʻsha yili Shahrisabzda Muhammadamin kotib tomomonidan 10 nusxa koʻchirilgan. Hozirda asarning Oʻzbekiston, Tojikiston, Rossiya qoʻlyozma arxivlarida nusxalari mavjud. Ayniqsa ulardan S 470-sonli (Rossiya), 63-sonli (Tojikiston), 592-sonli (Oʻzbekiston) nusxalari juda yaxshi saqlangan.

## Adabiyotlar

# Mukhammad Khakim-khan. Muntakhab altawarikh. Selected history. Vol.II. Y. Kawahara, K. Haneda (tls). Tokio, 2006.
# Muhammad Hakimxon. Muntahab ut-tavorih (Ba choop hozirkrunanda, muallifi muddima va taqliyot A. Muxtorov). Dushanbe, 1983, 1985.

## Manbalar
Neʼmat Qoʻshoqov

**Neʼmat (Neʼmatjon) Kazakbayevich Qoʻshoqov** (1965-yil 15-fevral) — sovet va qirgʻiz futbolchisi, himoyachi pozitsiyasida toʻp surgan, hozirda murabbiylik faoliyati bilan shugʻillanadi.

## Biografiya
Sovet davrida u asosan havaskor jamoalar musobaqalarida qatnashgan. SSSR musoboqlarida professional jamoalari darajasida u bor-yoʻgʻi bir mavsumni, 1990-yilda SSSR ikkinchi futbol ligasida Oʻzbekiston SSR vakili Andijonning „Spartak“ klubida oʻtkazdi. Andijon jamoasi tarkibida SSSR musoboqalarida 15 ta oʻyinda 2 ta gol urgan.

SSSR parchalanganidan keyin yangi tashkil etilgan Qirgʻiziston chempionati klublari safida oʻynagan. 1992-yilda ilk bor tashkil etilgan Qirgʻiziston chempionatida Oʻshning „Alay“ jamoasi tarkibida u chempionatning bronza medali sohibi va Qirgʻiziston Kubogi finalchisiga aylandi. 1994-yilgi mavsumda „Oq-Oltin“ (Qorasuv) jamoasida, keyin uzoq yillar O‘shning „Dinamo“/"Dinamo-Alay"/"Dinamo-UVD" jamoalarida toʻp surdi. Neʼmatjon bu davrlar oraligʻida Qirgʻiziston chempionatning bronza medali sovrindori (1996) va kubok finalchisi (1997, 1998, 2000) boʻldi. Keyinchalik Qirgʻiziston oliy ligasining boshqa jamoalari „Neftchi“ (Qoʻchqorota) va „Oq-Bura“ (Oʻsh) klublarida toʻp surgan.

Ko‘p yillar davomida u bolalar va oʻsmirlar sport maktabida, keyinchalik Asilbek Momunov nomidagi futbol akademiyasida bolalarga futboldan dars beradi. U shuningdek Qirgʻiziston futbol ittifoqida texnik boʻlimi xodimi va murabbiylik kurslarida dars beradi.

2010-yillarning ikkinchi yarmida Oʻshning „Alay“ jamoasi murabbiylar shtabida ishlagan. 2017-2019-yillarda „A“ darajadagi murabbiylik litsenziyasi sohibi bo‘lganligi sababli, OFK kubogida klub qaydnomasiga kiritilgan.

## Manbalar

## Havolalar

* FootballFacts.ru FootballFacts.ru sayti
Buloq (Qohira)

**Buloq** (, Būlāq) — Misr poytaxti Qohiraning tumanlaridan biri. Qohira markazi, Al-Oʻzbekiya tumani va Nil daryosi bilan qoʻshni.

## Tarixi

Nilning gʻarbga siljishi natijasida, ayniqsa 1050- va 1350-yillar oraligʻida, uning sharqiy tomonida yerlar paydo boʻldi. U yerda Buloqning rivojlanishi XV asrda boshlangan. 15-asrda sulton Barsbay davrida Buloq Qohiraning asosiy portiga aylandi.

Buloq - Qohira shahri qurilishining dastlabki bosqichlarini qoʻllab-quvvatlagan eski bosmaxona, metallga ishlov berish va mashinasozlik ustaxonalari kabi sanoatning kichik ustaxonalari bilan toʻldirilgan zich mahalliy tuman. Bu yerda Misrning barcha joylaridan kelgan aralash ishchilar sinfi yashagan, ular 19-asrda Muhammad Ali poshoning loyihalarida ishlash uchun shaharga koʻchib kelishgan. Tumanning shimolida shaharning yangi sanoat korxonalarining asosiy qismi joylashgan. Buloq tarixi XIV asrdagi Mamluklar hukmronligi davriga borib taqaladi, u davrda Buloq Qohiraning asosiy porti boʻlib, port yaqinida bir nechta karvonsaroylar, masjidlar va savdogarlar uchun uylar bilan toʻla edi.

## Zamonaviy tarixi

Ogyust Mariet rahbarligida yangi qadimiy ashyolar boʻlimi tashkil etilgandan soʻng 1858-yili Buloqdagi sobiq obmorxonada yangi Misr qadimiy ashyolar muzeyi tashkil etilgan. Bino Nil daryosi boʻyida joylashgan boʻlib, 1878-yilda suv toshqinidan katta zarar koʻrgan. 1892-yilda muzey ashyolari Qohiraning Giza tumanidagi sobiq qirollik saroyiga koʻchirildi. Ular 1902-yilgacha oxirgi marta Tahrir maydonidagi hozirgi muzey binosiga koʻchirilgunga qadar u yerda saqlangan. Muzeyning sobiq joylashgan joyi qadimiy ashyolar boʻlimining ikkinchi rahbari nomi bilan atalgan „Maspero koʻchasi“ ning doimiy mavjudligi bilan koʻrsatilgan.

Nil kornishi qurilgandan soʻng, daryo boʻylab yoʻl oʻtgan, Buloq hududi port vazifasini oʻtashni toʻxtatdi. Bu yerda hozirda turli tashkilotlar, xususan Misr Tashqi ishlar vazirligi, Maspero televizion binosi, Alibobo kinoteatri (xarob), va *[[Al-Axrom|Al-Ahrom]]* gazetasi joylashgan.

## Taʼlim
Buloqdagi maktablar:

* „Leonardo da Vinchi“ xalqaro italyan maktabi
* Kalousdian arman maktabi.

## Manbalar



## Adabiyotlar
*  
*
Buloq (maʼnolari)

**Buloq** quyidagilardan birini anglatadi:

* Buloq — Qohira shahrining tumanlaridan biri.
* Buloq — yer osti suvlarining tabiiy holatda yer yuzasiga chiqishi.
* Buloq — Tojikistonning Sugʻd viloyati Asht tumanidagi qishloq
Marko Putinchanin

**Marko Putinchanin** (serb kirillcha: Marko Putinchanin; 1987-yil 16-dekabrda tugʻilgan) — serb futbolchisi, FK Napredak Krushevac jamoasida oʻynaydi. Marko yarim himoyachi yoki oʻng qanot himoyachisi pozitsiyasida toʻp suradi.

## Futbolchilik faoliyati
Putinchanin futbolchilik faoliyatini Serbiya chempionatida, „Radnichki Nova Pazova“ jamoasi safida boshlagan. 2009-yilda Albaniyaning „Dinamo Tirana“ klubiga oʻtgunga qadar oʻzining „Zemun“ va „Bezaniya“ klublarida oʻynagan.

2014-yilgi mavsumni Qozogʻistonning „Jetisu“ klubi bilan shartnoma imzoladi. Jetisu jamoasi asosiy tarkib futbolchilaridan biriga aylandi. Dekabr oyida Serbiyaning Radnik Surdulicha jamoasidan tushgan taklif sababli Putinchanin klubdagi bir mavsumdan soʻng „Jetisu“ jamoasini tark etdi.

2018-yilning yanvarida Putinchanin Serbiyaning „Voyvodina“ klubi bilan 18 oylik shartnoma imzoladi.

2018-yil iyun oyi oxirida Putinchanin Sloveniyaning „Olimpiya Lyublyana“ klubi bilan shartnoma imzoladi. 2009-2010-yilgi mavsumda u „Tirana Dinamo“ jamoasi bilan Albaniya chempioni boʻlgan va 2019-yilda „Olimpiya Lyublyana“ klubi tarkibida Sloveniya kubogini qoʻlga kiritgan. 2021-yil yangi mavsum avvalida Oʻzbekiston Superligasi vakili Namanganning „Navbahor“ jamoasi bilan shartnoma imzoladi. Viktor Jalilov boshchiligidagi namanganliklar jamoasi safida yarim mavsum davomida toʻp surganidan soʻng yozgi transfer oynasi vaqtida jamoani tark etdi. 2021-yilning iyun oyida Estoniyaning „Levadiya“ jamoasiga oʻtdi va klub bilan 2022-yil oxirigacha shartnoma imzoladi. 2022-yilgi mavsumda Serbiyaning „Napredak Krusevas“ jamoasi bilan shartnoma imzoladi.

## Yutuqlar

; FCI Levadia

* Meistriliiga: 2021
* Estoniya Superkubogi: 2022

; Olimpiya Lyublyana

* Sloveniya kubogi: 2018-2019, 2020-2021

; Dinamo Tirana

* Superiore toifasi: 2009-2010

## Manbalar

## Havolalar

* Marko Putinčanin at Soccerway (futbolchi)
* Transfermarkt.com Transfermarkt (futbolchi)
* Sportbox.ru Sportbox.ru (futbolchi)
Farmon

**Farmon** – O'zbekiston Respublikasi qonunchilik hujjatlariga asosan O'zbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan imzolanadigan, yuridik kuchga ega, normativ-huquqiy hujjat. Farmon bilan, odatda, shaxslar yuksak lavozimga tayinlanadi va lavozimidan ozod qilinadi, favqulodda yoki harbiy holat tartibi joriy etiladi, orden va medallar bilan mukofotlash amalga oshiriladi, oliy harbiy va faxriy unvonlar beriladi, umumnormativ xususiyatga ega boʻlgan qarorlar rasmiylashtiriladi. Umumiy qoidaga koʻra, Farmon mazkur davlat konstitutsiyasi va qonunlariga (Oʻzbekiston Respublikasida – Oʻzbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi, Qoraqalpogʻiston Respublikasining Konstitutsiyasi va Oʻzbekiston Respublikasi qonunlariga) zid boʻlmasligi kerak. Oʻzbekiston Respublikasida Prezident Farmonlari Oliy Majlis yoki Vazirlar Mahkamasi roziligisiz mustaqil tarzda Prezident tomonidan qabul qilinadi. Farmon – mazmun va mohiyatiga koʻra, konstitutsiyaviy normalarni ijtimoiy hayotga tatbiq qilishning vositasi sifatida namoyon boʻlib, yuridik kuchi nuqtai nazaridan konstitutsiya va qonun normalariga nisbatan ikkilamchi hisoblanadi. Oʻzbekiston Respublikasining „Normativhuquqiy hujjatlar toʻgʻrisida“gi qonuniga koʻra, Prezident Farmonlari belgilangan tartibda kuchga kiradi va ular eʼlon qilinishi shart. Gʻarb mamlakatlarida, Farmonga oʻxshash hujjatlar koʻpincha dekret (AQShda ijro etuvchi direktivalar) deb ataladi; 2) Eron shohlari, Usmonli turk imperiyasi sultonlari, Old va Oʻrta Sharq mamlakatlarida qadimiy hukmdorlarning oliy buyrugʻi hisoblanadi.
## Manbalar
Leonid Morozov

**Leonid Arhipovich Morozov** (1947-yil 27-noyabrda tugʻilgan) — sovet futbolchisi va himoyachi pozitsiyasida oʻynagan.

## Biografiya
Leonid katta futboldagi faoliyatini Uralning „Uralmash“ jamoasi tarkibida 1964-yilda boshlagan. Yoshlik davrida tengqurlari ichida iqtidorli futbolchilardan biri edi. 1966-yilda SSSR yoshlar terma jamoasi tarkibida UEFA yoshlar chempionatida qatnashgan. Musoboqa yakunida SSSR U-19 terma jamoasi chempion boʻldi. Leonid turnir davomida jamoa sardori vazifasini bajardi. 1965-yil Moskvaning „SSKA“ jamoasi tarkibiga oʻtdi. Dastlabki mavsumidayoq yosh boʻlishiga qarmay 8 ta oʻyinda qatnashdi. 1965-yil mavsum yakunlariga koʻra „Mavsumning eng yaxshi debyutanti“ mukofoti sovrindori boʻldi va shuningdek SSKA jamoasi bilan birgalikda SSSR chempionati bronza medallarini qoʻlga kiritdi.. Keyinchalik SSKA jamoasida asosan oʻrinbosarlar jamoasida harakat qildi. 1969-yilgi mavsumda Xarkovning „Metalist“ jamoasi tarkibiga oʻtdi. Xarkovliklar tarkibida bir mavsum harkat qilib Vinnitsaning „Lokomotiv“ jamoasi bilan shartnoma imzoladi. Ikki mavsumdan soʻng 1972-yil Oʻzbekiston SSR jamoasi, Toshkentning „Paxtakor“ jamoasi tarkibiga oʻtdi. Toshkentliklar tarkibida SSSR Birinchi Ligasida 16 ta oʻyinda ishtirok etdi. 1973-yilgi mavsumda Andijonning „Andijanets“ jamoasi safiga oʻtdi va bir mavsum davomida SSSR Ikkinchi ligasida toʻp surdi. Mavsum yakunida „Andjon“ jamoasi futbolchilik faoliyatini yakunladi.

## Yutqlari
* SSSR chempionati bronza medali sovrindori: 1965
* UEFA yoshlar turniri gʻolibi: 1966
* Mavsumning eng yaxshi debyutanti: 1965

## Manbalar

## Havolalar

* Mavsumning eng yaxshi debyutantlari (rus. )
* Sport-Strana.ru saytidagi profil (rus. )
* Footballfacts.ru *FootballFacts.ru* saytida
* TsSKAning barcha oʻyinlari. Morozov Leonid (rus. )
„Oʻroq va Bolgʻa“ medali

**O‘roq va Bolg‘a oltin medali—** medal, SSSRning alohida farqili belgisi. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1940-yil 22-maydagi farmoni bilan kiritilgan. SSSR oliy mukofoti bilan birga Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan. Lenin ordeni va SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining Faxriy yorligʻi. Medal maketi muallifi Pomanskiy.

## Medalning tavsifi
O‘roq va Bolg‘a oltin medali ikki tomonlama nurlari boʻlgan besh qirrali yulduz shakliga ega. Markazda oʻroq va bolgʻaning boʻrtma tasviri mavjud.

Orqa tomonda „Sotsialistik Mehnat Qahramoni“ yozuvi va medal raqami.

Medal oltindan yasalgan, ogʻirligi 15,25 g.

O‘roq va Bolg‘a oltin medali eni 19,5 mm va balandligi 15 mm bo‘lgan tilla bilan qoplangan metall blokga ilmoq va halqa yordamida ulanadi. Blokning ichki qismi kengligi 20 mm boʻlgan qizil ipak lentasi bilan qoplangan.

## Yana qarang

* Sotsialistik Mehnat Qahramoni;
* Oltin yulduz medali

## Havolalar

* „Oʻroq va bolgva“ medali
Fayzulla Ordaboyev

**Fayzulla Beysenuli Ordabaev** (1966-yil 10-noyabr) — qozogʻistonlik futbolchi, futbol murabbiyi, hujumchi va yarim himoya pozitsiyalarida oʻynagan.

## Futbolchilik faoliyati
Fayzulla oʻzbek futboli tarniyalanuvchisi hisoblanadi. Faoliyatini 1983-yil Toshkentning „Sohibkor“ jamoasi tarkibida boshlagan. 1988-yil Andijonning „Paxtakor“ (hozirda Andijon deb nomlanadi) jamoasi safida oʻtdi. 1989-yil Toshkent Traktor zavodining „Traktor“ jamoasi bilan shartnoma imzoladi. 1990-yilgi mavsumda SSSR Birinchi ligasida toʻp suruvchi „Paxtakor“ jamoasi tarkibiga oʻtdi. Fayzulla Paxtakor jamoasi safida SSSR musoboqalarida 3 ta oʻyinda ishtirok etdi. 1990—1991-yilgi mavsumlarda Sverdlovets jamoasi takibida SSSR ikkinchi ligasida toʻp surdi v. 1992-yil SSSR parchalanganidan soʻng Fayzulla Qozogʻiston jamoasiga koʻchib oʻtdi. 1992-yil Qozogʻiston chempionatida Chimkentning „Jiger“ klubi safida boshladi va Qozog‘iston fuqaroligini oldi. Jiger jamoasi safida 4 mavsum davomida toʻp surib, 128 oʻyinda 29 ta gol muallifiga aylandi. Qozogʻiston jamoalarida 10 yildan ziyod vaqt davomida toʻp surib, 2004-yil „Yassi“ jamoasi takibida, 38 yoshida faoliyataini yakunladi. 2001-yilgi mavsumda „Irtish“ jamoasi tarkibida Qozogʻiston kubogi finalida ishtirok etgan.

### Milliy terma jamoa
Qozog‘iston terma jamoasi tarkibida ikkita o‘yin o‘tkazdi. 1994-yil 11-aprelda u ilk bor Tojikistonga qarshi terma jamoadagi debyut uchrashuvida oʻynadi. 1997-yil 6-iyunda u oxirgi marta JCH-1998 saralashida Iroqqa qarshi oʻyinda maydonga tushdi.

## Murabbiylik faoliyati
2004-yilda „Ordabasi“ klubi bosh murabbiyi lavozimida ishlagan. 2013-yilda „Astana-1964“ klubi bosh murabbiyi boʻldi.

2018-yilda u „Janubiy Akademiya“ jamoasi bosh murabbiyi lavozimiga tayinlangan.

## Manbalar

## Havolalar

* Fayzulla O‘rdabayev „Janubiy akademiyasi“ bosh murabbiyi.
Duoba (Boysun)

**Duoba** — Surxondaryo viloyatining Boysun tumaniga qarashli qishloq. Tuman markazidan 35 km uzoqlikda, togʻlar orasida joylashgan. Aholisining asosiy tirikchiligi bog‘dorchilik va chorvachilik. „Duoba“ soʻzi forschadan olingan boʻlib, uning maʼnosi *"du"* — „ikki“ va *"ob"* — „suv“ demakdir.
## Manbalar
Omonxona (qishloq)

**Omonxona** — Surxondaryo viloyatining Boysun tumaniga qarashli qishloq. Tuman markazidan 16 kilometr uzoqlikda joylashgan. Atrofi qir-adirliklar bilan oʻralgan. Tabiati soʻlim. Qishloqda ming nafardan ortiq aholi, 150 xoʻjalik istiqomat qiladi. Qishloqda shifobaxsh buloq mavjud boʻlib, sayyohlarning asosiy qismi u yerga tashrif buyurishadi. Qishloqda „O‘zbekiston temir yo‘llari“ aksiyadorlik jamiyatining 160 o‘rinli sanatoriysi mavjud. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti rayisligida 2023-yil 7-iyun kuni oʻtkazilgan videoselektor yig‘ilishida Omonxona qishlogʻida yo‘l infratuzilmasi yaxshilanishi, yo‘l bo‘yida 200 dan ziyod servis obyektlari barpo etilishi va kamida ming ish o‘rni yaratilishi aytib oʻtilgan.
## Manbalar
Sadkak ota ziyoratgohi

**Sadkak ota ziyoratgohi** — Fargʻona viloyati Fargʻona tumanining Sadkak qishlogʻida joylash­gan qadamjo.

Sadkak ota mozori qachon va kim tomonidan barpo etilgani maʼlum emas. Ammo mozorning XIX asrga oid qozilik hujjatlarida aks etishi koʻhna ziyoratgohlardan biri ekanligini anglatadi. Ziyoratgohning
dastlabki qurilgan binosi saqlanib qolmagan. Maʼlumotlarga qaraganda,
Sadkak ota ziyoratgohi ikki marta, yaʼni 1938- va 1986-yillarda buzib tashlangan.
Ateistik ruhdagi asarlarda Fargʻona viloyati ziyoratgohlari xususida ham fikrlar keltirilgan. A.Alimuhamedovning „Muqaddas“ va „Qadamgoh“ va ularning zararlari" nomli risolasida Fargʻona vodiysidagi muqaddas ziyoratgohlar toʻgʻrisida, jumladan Sadkak ota mozori haqida ham maʼlumotlar qoldirgan.
Bu mozor toʻgʻrisida xalq oʻrtasida turli diniy rivoyatlar tarqalgan. Bu yerdagi shayxlarning bir qismi asl nomi „Sadkokiy“ boʻlgan bir moʻysafid zot umrining oxirida shu adir orasiga kirib koʻzdan gʻoyib boʻlgan deyiladi. Baʼzilari bu yerda ancha oldin „Sadkak eshon“ oʻtgan, u yashagan yerlarini ziyorat qilish ham farz va ham sunnat, deb tushuntirishga harakat qiladilar.

Baʼzi manbalarda Sadkak ota aslida Yusuf Sakkokiy deb tilga olinadi.

Sadkak qishloq kengashi 1929-yilida tashkil etilgan. Oʻsha paytda uning tarkibiga Birinchi Shoʻro (Fargʻona shahridagi ruslar qabristoni atrofi), Oʻrta shoʻra, Oqariq, Kirgʻizshoʻro, Oqbilol, Sadkak qishloqlari kirgan. Kichikroq bir mahalla avval „Sadkak“, soʻng „Sadkokil“ deb yuritilgan. keyinchalik bu nom Sadkak nomiga almashgan.
                                               
Fargʻonadan Qoʻqon tomonga chiqib ketishdagi togʻlar orasida Sadkak qishlogʻi joylashgan. Qishloq yuqorisida 7 ta buloq bor. Buloqlar yoqasiga sada, qayragʻoch, baqateraklar ekilgan. Daraxtzor qarshisida, qir yonbagʻrida, Sadkak ota maqbarasi joylashgan.
Sadkak bobo mozori deb ham ataladi. Bu yerga atrof shahar va tumanlardan ziyoratchilar kelgan. Qabrni tekshirib koʻrgan olimlar uning taxminiy yoshini 800-850 yil deb belgilaganlar.

1985-yili baʼzi rahbarlar buyrugʻi bilan qabrni oʻrganish ishlari toʻxtatildi. Ziyoratgoh diniy sarqit makoni deb eʼlon qilindi va
buzib tashlandi. Guvohlarning soʻzlariga qaraganda, qabr buzilayotgan paytda ichidan eski kitob ham chiqqan ekan. Afsuski, qadimiy kitob maxsus kimyoviy moddalar bi­lan ishlov berilmasdan olinishi natijasida titilib ketgan.

## Manbalar
Shuhrat Sobirov (general)

**Shuhrat Sobirov Oʻrinboyevich** (1960-yil 20-dekabr, Rishton tumani, Fargʻona viloyati, Oʻzbekiston SSR) – davlat arbobi, uzoq yillardan buyon ichki ishlar organlarida turli lavozimlarda xizmat qilib kelayotgan rahbar xodimlardan biri, general-mayor.

## Biografiyasi
Shuhrat Sobirov 1960-yil 20-dekabrda Rishton tumanidagi Zoxidon qishlogʻida, xizmatchi oilasida dunyoga keldi.

### Ta'limi va xizmat faoliyati
1978-yil tumandagi 13-sonli oʻrta maktabni tamomlab, Fargʻona politexnika institutiga oʻqishga kiradi. Institutni aʼlo baholar bilan bitirib, Rishton tumanidagi 12-sonli qurilish boshqarmasiga ishga kiradi. 1984-yilda muddatli harbiy xizmatni o‘taydi va xizmatdan qaytib kelib yana 12-sonli qurilish boshqarmasida usta lavozimida ishlay boshlaydi. Shuhrat Sobirov 1987-yildan ichki ishlar organlaridagi xizmatga qabul qilinib, tuman ichki ishlar boʻlimida tezkor vakil etib tayinlanadi.

### Xizmat davridagi lavozimlari
1994–1996-yillarda – Bagʻdod tumani ichki ishlar boʻlimi boshligʻining birinchi oʻrinbosari lavozimida xizmat qildi.

1996–2008-yillar – Fargʻona viloyatining Oltiariq va Yozyovon tumanlari, Fargʻona va Qoʻqon shaharlari ichki ishlar boʻlimlariga rahbarlik qiladi.

2008–2014-yillarda – Qoʻqon shahar hokimi lavozimida faoliyat olib boradi.

2014-yilda – Ichki ishlar vazirligi Bosh inspektorlar guruhining bosh inspektori lavozimida xizmatni davom ettiradi.

2016-yilda – Toshkent viloyati Ichki ishlar boshqarmasi boshligʻining birinchi oʻrinbosari lavozimiga tayinlandi

2017–2020-yillar – xizmat faoliyatini Andijon viloyati Ichki ishlar boshqarmasi boshligʻi sifatida olib boradi.

2020-yil mart oyidan 2023-yil fevral oyiga qadar – Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirining birinchi oʻrinbosari lavozimida xizmat olib bordi.

2023-yil 22-fevral kuni Ichki ishlar vazirining birinchi oʻrinbosari – Tezkor-qidiruv departamenti boshligʻi lavozimidan ozod etilib, Interpolning Oʻzbekistondagi Milliy markaziy byurosi direktori etib tayinlandi.
### Andijon viloyati Ichki ishlar boshqarmasi boshligʻi sifatida
Viloyatdagi mavjud 2 ta shahar, 14 ta tumandagi ijtimoiy vaziyatni oʻrganib borish maqsadida 2017-yil iyun oyidan boshlab har bir shahar va tuman sektorlarga boʻlinib ularga masʼul rahbarlar biriktirildi.
Boshqarmaning 71 nafar xodimlari kriminogen vaziyati murakkab boʻlgan Andijon shahri, Asaka, Shahrixon va Qoʻrgʻontepa tumanlaridagi mahhallalarga biriktirildi.
Aholi gavjum joylarda jamoat tartibini saqlasah va jamoat xavfsizligini taʼminlash maqsadida hududlardagi mavjud 124 ta koʻngilochar dam olish markazlari «Tashvish» signaliga ulandi.
### General-mayor
Shuhrat Sobirovga Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning 2020-yildagi Farmoni bilan «General-mayor» unvoni berildi.

## Mukofotlari
O'zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning 2021-yil oktyabrdagi Farmoniga asosan 2-darajali «Shon-sharaf» ordeni bilan mukofotlangan.

## Manbalar

## Havolalar
*  Prezident Farmoni
Samaraxon Karimov

**Samaraxon Karimov**(1930-yil 30-iyunda Namangan viloyati Kosonsoy qishlogʻida tavallud topgan) — sovet iqtisodiy, davlat va siyosiy arbobi.

## Biografiyasi
Samaraxon Karimov 1930-yilda Namangan viloyati Kosonsoy tumanida tavallud topgan.KPSS a'zosi.1946-yildan — iqtisodiy, ijtimoiy va siyosiy ishlarda faoliyat olib borgan.1946—1987-yillarda Oxunboboyev nomidagi kolxozda kolxozchi boʻlib ishlagan.1949—1955-yillarda Xoʻjand davlat pedagogika institutiga oʻqishga kirgan.Samaraxon Karimov Namangan viloyati Kosonsoy qishlog‘idagi Xamza nomidagi 3-maktabda o‘qituvchi va Ulug‘bek tumanidagi 32-maktabda bosh o‘qituvchisi, direktor boʻlib ishlagan. Namangan viloyati Kosonsoy raykomining birinchi kotibida faoliyat koʻrsatgan.Oʻzbekiston Kompartiyasi Kosonsoy tuman qoʻmitasi tashviqot boʻlimi mudiri, Namangan viloyati Chust tuman ijroiya qoʻmitasi raisining birinchi oʻrinbosari, Oʻzbekiston Kompartiyasi Chust tuman qoʻmitasi ikkinchi kotibi, birinchi O‘zbekiston Kompartiyasi Namangan viloyati Chust tuman qo‘mitasi kotibi, O‘zbekiston Kompartiyasi Kosonsoy tuman qo‘mitasi birinchi kotibi lavozimlarida ishlagan.1955—1959-yillarda Kosonsoy tuman Yoshlar tashkiloti birinchi kotibi vazifasida ishlagan.Samaraxon Karimov Lenin ordeni va Mehnat Qizil Bayroq ordeni, 1957-yil 11-yanvarda Faxriy nishon ordeni, Oʻzbekiston respublikasida xizmat koʻrsatgan madaniyat xodimi,1992-yil Shuhrat ordeni bilan taqdirlangan.Samaraxon Karimovning otasi Abdukarimxoʻja Sharafatxoʻjayev onasi Anziratxon Raxmonova , ukasi Farxodjon, oʻgʻli Komolxon Karimov .

Samaraxon Karimov O‘zbekiston SSR Oliy Kengashining 11-chaqiriq deputati etib saylangan.

## Vafoti
Samaraxon Karimov 2006-yil 7-aprelda 75 yoshida vafot etdi.

## Mukofotlari
*Lenin ordeni
*Mehnat Qizil Bayroq ordeni
*Faxriy nishon ordeni
*Shuhrat medali

## Manbalar
Nasriddinbek masjid va madrasasi

**Nasriddinbek masjid va madrasasi** — Qoʻqon xoni Nasriddinbek tomonidan Andijon shahrida barpo etilgan qadamjolar. Yonma-yon joylashgan.

Qoʻqon xonlari va ularning farzandlari madrasa barpo etish va uni vaqf mulki bilan taʼminlashga alohida e'tibor bergan. Shu odatni davom ettirgan Xudoyorxonning oʻgʻli Nasriddinbek 1871-yilning ramazon oyida Andijonda jome masjidi va madrasasini qurdirgan. Bir qancha mulklarini vaqf qilib bergan.
Majmua  bir darsxona, 23 hujra, xonaqoh, masjid va ayvondan iborat boʻlgan. Ushbu kompleks inshootlar pishiq gʻishtdan, Andijon shahrining Yangi Oʻrdasi* yonida barpo etilgan.

Kompleksning sharq va qisman janub tomoni yoʻl bilan, gʻarb, shimol, qisman janub tomoni Oʻrda bilan chegaralangan. Nasriddinbek oʻzi qurdirgan masjid va madrasaning moliyaviy ehtiyojlarini qoplash, kamchiliksiz faoliyat yuritishi uchun Andijon viloyati Baliqchi tumanining Nasriddinobod qishlogʻidagi oʻziga tegishli yirik miqdordagi yer-mulklarni vaqf sifatida taqdim etgan. Bu hududlar katta Chinobod arigʻidan sugʻorilgan. 1896-yilning yanvar oyida Fargʻona viloyati yer-soliq komissari podpolkovnik Yansin tomonidan vaqfnoma va unda koʻrsatilgan vaqf yerlar tekshirib qiymatlari aniqlangan. Nasriddinbek masjid va madrasaga 868 desyatina (desyatina 1,09 gektarga teng oʻlchov birligi), 2183 sarjin (2400 sarjin 1 desyatinaga teng) sugʻoriladigan, ekin ekiladigan yerni va 668 desyatina 1876 sarjin lalmi yerni, jami 1537 desyatina 1659 sarjin yerni vaqf sifatida taqdim etgan. Bu yerlarda aholi yashagan, mehnat qilgan va vaqf yerlaridan foydalanganligi uchun yetishtirilgan hosilni beshdan bir qismi miqdorida xiroj soligʻi va tanobona toʻlagan. Tanob soligʻi poliz ekinlaridan, sabzavot va mevalardan pul hisobida olingan.

Mutavalli vaqf yerlaridan tushgan daromaddan har yili masjid va madrasani taʼmirlash ishlariga ishlatgan. Bundan tashqari, mudarris, muazzin, imom va boshqa xizmatchilarga, moyana, talabalarga nafaqa bergan.

Nasriddinbek madrasa va masjidi faoliyati xonlik davrida ancha yaxshi boʻlgan. Vaqf daromadi ham boshqa masjid, madrasalarnikidan oshiqroq boʻlgan. Madrasa xodimlari, talabalari moddiy jihatdan qiynalmasdan yashagan. Shuning uchun madrasada oʻquv-tarbiya ishlari ham yaxshi boʻlgan. 1875-yilda Rossiya imperiyasining Andijonga hujumi natijasida fevral oyida shahar toʻliq egallab olinadi. Urush jarayonida toʻplardan shaharga otilgan oʻqlar Nasriddinbek qurdirgan masjidga tegib, buzib tashlagan. Madrasa ham xarobaga aylangan. Chor maʼmurlari shikastlangan masjidni buzib, joyini tekislab yuborgan. Madrasa esa rus harbiylari otxonasi sifatida foydalanilgan.

## Izohlar
* Yangi Oʻrda Nasriddinbek Andijon viloyati hokimi qilib tayinlanganda Xudoyorxon tomonidan barpo etilgan.

## Manbalar
Bashir (qishloq)

**Bashir** — Oʻzbekistonning Qashqadaryo viloyati Kitob tumaniga qarashli qishloq. Qishloqda ziyorat turizmi, ekoturizm va agroturizm rivojlangan. Hudud tog‘ tizmalari bilan tutashib ketgan. Shuning uchun bu yerga yoz oylari  Oʻzbekistonning turli viloyatlari va xorijiy mamlakatlardan sayohatchilar kelishadi. Ushbu qishloqda „Hazrati Bashir“ ziyoratgohi joylashgan. Ziyoratgoh nomi shu joyda yashab o‘tgan avliyo Hazrati Sulton Said Ahmad Bashir (1368-1464) nomi bilan bog‘liq. „Uzbektourism.uz“ veb-sayti maʼlumotiga ko‘ra, 2022-yilda u yerga 400 mingdan nafardan ortiq mahalliy va xorijiy sayyohlar tashrif buyurishgan.

## Manbalar
Duoba (Jizzax)

**Duoba** — Jizzax viloyatining Zomin tumaniga qarashli qishloq. Togʻli hududda joylashganligi sabab havosi salqin. Bundan tashqari qishloqqa koʻplab sayyohlar tashrif buyurishadi. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Farmoni bilan 2022-yilda qishloqqa „Turizm qishlog‘i“ maqomi berilgan.

## Manbalar
Yadroning Fermi-gaz modeli

Yadroni tashkil qilgan nuklonlar spinga ega va Fermi-Dirak statistikasiga
boʻysunadi. Mazkur modelda yadroni tashkil qilgan har bir zarra yadroning
boshqa nuklonlari tomonidan hosil qilingan oʻrtacha maydonda deyarli
mustaqil harakat qiladi deb hisoblanadi. Mustaqil harakat deganda, zarraning
yadro ichidagi oʻrtacha erkin yugurish yoʻli yadroni diametriga yaqin boʻlishi
tushuniladi. Oʻzaro kuchli taʼsirlashadigan nuklonlar deyarli oʻzaro
taʼsirlashmaydigan zarralardan tashkil topgan gaz deb qabul qilish mumkin.
Yadrodagi nuklonlar fermion boʻlib, bir vaqtning oʻzida bir xii harakatga
ega boʻla olmaydi, yaʼni aynan bir holatda, bir energetik sathda spin
yoʻnalishlari bilan farq qiladigan faqat ikkita proton yoki ikki neytron boʻlishi
mumkin xolos. Mikrozarralarning Pauli prinsipiga amal qilllvchi va hamma
pastki sathlarni toʻliq toʻidiruvchi bunday sistemani aynigan Fermi – gaz
deb ataladi. Aynigan Fermi – gaz nuklonlar oʻrtasida kuchli oʻzaro yadro
taʼsiri boʻlishiga qaramasdan nuklonlarning toʻqnashuvi taqiqlanadi va ular
xuddi oʻzaro taʼsir juda kichik boʻigandagidek, oʻzlarini erkin tutadi. Aslida
esa qandaydir bitta nuklon ikkinchisi bilan toʻqnashuvi va oʻzining energiya
va impulsining bir qismini ikkinchi nuklonga berishi mumkin. Bu holda
ikki nuklon boʻshroq va yuqoriroq sathga oʻtishi mumkin. Birinchi nuklon
esa energiyasi pastroq sathga oʻtadi. Ammo pastki sathlar Pauli prinsipiga
asosan band boʻladi. Bu shuni koʻrsatadiki, birinchi va ikkinchi nuklonlar
orasida toʻqnashuv boʻimaydi, Pauli prinsipi toʻqnashuvni taqiqlaydi.
Shuning uchun yadroning barcha nuklonlari Pauli prinsipiga koʻra,
yadroning oʻrtacha maydoni hosil qilgan potensial oʻrada eng pastki sathdan
tortib, Fermi energiyasi sathigacha boʻigan sathlarni ketma-ket egallaydi. Yadroda tortuvchi markaz boʻlmasada, nuklonlarning oʻzaro tortishishi natijasida ular sistemaning inertsiya markazi atrofida toʻplangan boʻladi. Bunda yadroning siqilishiga nuklonlarning yaqin masofalarda oʻzaro itarilish taʼsirlari qarshilik qiladi.
Agar yadrodagi nuklonlar harakatining real taʼsirini vaqtincha soddalashtirib, nuklonlararo kuchlar nuklonlarni yadro hajmida faqat ushlab turadi deb hisoblasak, u holda yadro strukturasini tasvirlash masalasi alohida sathlar yoki nuklonlar harakatlanadigan orbitalarning energiyalari va boshqa kvant xarakteristikalarini aniqlashdan iborat boʻladi. Buning uchun bir nuklonning toʻlqin funktsiyasi uchun Shredinger tenglamasini yechish kerak. Bu tenglamada potensial energiya operatori yoki potensial yadroda maʼlum sondagi nuklonni ushlab turishni taʼminlash lozim.
## Yana qarang
* Yadro modellari
* Yadroning tomchi modeli
* Yadroning qobiq modeli
## Adabiyotlar
* T. M. Moʻminov,Atom yadrosi va zarralar fizikasi,Toshkent: „Oʻzbekiston faylasuflari jamiyati“, 2009-yil, 288 bet.
* Bekjonov R. B."Elementar yadro fizikasi" Toshkent 《Oʻqituvchi》1982
Fiji Qirolligi

**Fiji Qirolligi** yoki **Viti Qirolligi** — Fiji orollarida 1871-yildan 1874-yilgacha mavjud bo‘lgan tarixiy davlat. Fiji Qirolligi Fijining birinchi birlashgan davlati boʻlib, u Rotoma orolidan tashqari hozirgi Fijining hammasini qamrab olgan.

## Davlat tarixidan oldingi davr
1865-yilda Britaniya konsuli Jons va missionerlar tashabbusi bilan mahalliy rahbarlar boshchiligida Fiji davlatlari konfederatsiyasi tuzildi, bu arxipelagda mahalliy darajada oʻzini oʻzi boshqarishni saqlab qolgan holda markazlashgan hukumatni joriy etishga urinish edi. Nominal ravishda Takombau yangi davlat shakllanishining boshida edi. Biroq Fiji orollarining barcha orollarini konfederatsiya shaklida birlashtirish tajribasi muvaffaqiyatsiz tugadi va Takombauning moliyaviy ahvoli “Amerika qarzi” tufayli yildan-yilga qaltislashib borardi. Shu munosabat bilan, 1867-yilda Takombau "Polineziya kompaniyasi" bilan shartnoma tuzishga bordi. Unga ko‘ra, kompaniya AQShning Fiji oldidagi qarzini to‘lagan va buning evaziga Fiji kompaniyaga arxipelagdagi 200 ming gektar yer ajratdi. Oradan ko‘p o‘tmay, orollarga yevropaliklarning oqimi ko‘paydi.
## Tarixi
1871-yilda arxipelagda yashovchi 3 mingga yaqin yevropaliklar Takombauni barcha Fiji orollari qiroli deb tan oldilar. Natijada yana yangi hukumat tuzildi, unda yevropalik ko‘chmanchilar vakillari asosiy o‘rinlarni egalladi. Qonunchilik kengashi ham tuzildi. Ammo mamlakatdagi siyosiy vaziyat yaxshilanmadi: Fiji orollari bankrot bo‘lish arafasida edi, mamlakat chet ellik ishchilar sonining o‘sishi bilan yuzaga kelgan ko‘plab irqiy mojarolar bilan larzaga keldi. Takombauning qirol deb eʼlon qilinishi boshqa boshliqlar tomonidan qarshilikka uchradi, ular uni eng yaxshi holatda tengdoshlar orasida birinchi bo‘lib hisobladilar. Biroq, 1871-yil iyun oyida Buyuk Britaniyaning faxriy konsuli Jon Beyts Tyurston Fiji boshliqlarini konstitutsiyaviy monarxiyani qabul qilishga ko‘ndirdi. Siyosiy beqarorlik fonida Takombau va boshliqlar kengashi Britaniya hukumatidan yordam so‘rashga qaror qildilar. 1873-yil iyun oyida Britaniya Jamoatlar palatasi Fiji orollarini egallab olish yoki ular ustidan protektorat o‘rnatish tashabbusi bilan chiqdi. Keyinchalik Tinch okeanidagi uzoq orollardagi siyosiy vaziyat to‘g‘risida hisobot tayyorlashi kerak bo‘lgan arxipelagga Britaniya komissarlari yuborildi. Hisobot 1874-yil iyun oyida Britaniya parlamentiga taqdim etildi. Unda Fijini qirollik koloniyasiga aylantirish zarurligi haqida gapirildi. Benjamin Dizraeli hukumatidagi koloniyalarning yangi vaziri Genri Gerbert Karnarvon ingliz komissarlarining xulosasini qo‘llab-quvvatladi. 1874-yil sentyabr oyida Yangi Janubiy Uels gubernatori Fiji orollariga sessiyaning yakuniy shartlarini muhokama qilish uchun yuborildi. 1874-yil 10-oktyabrda qirol Takombau va boshqa o‘n bir boshliqlar, shu jumladan Enele Maafu, arxipelagni tayinlash to‘gprisidagi sessiyani imzoladilar. Muvaqqat hukumati tuzildi, uning mas'uliyatiga gubernator Fijiga kelguniga qadar orollarni boshqarish va koloniya tashkil etilganligini rasman e’lon qilish kirdi.
## Izohlar
Rahmonqul Jabarov

**Rahmonqul Jabarov**(1902-yilda Andijon viloyatida tavallud topgan) — Sovet iqtisodiy, davlat va siyosiy arbobi, Sotsialistik Mehnat Qahramoni.

## Biografiyasi
Rahmonqul Jabarov 1902-yilda Andijon viloyatida tavallud topgan. KPSS aʼzosi.

1920-yildan — iqtisodiy, ijtimoiy va siyosiy ishlarda faoliyatini boshladi. Rahmonqul Jabarov 1920—1956-yillarda — aktsiyador, fermer xoʻjaligi ishchisi, Tojikiston SSRda kollektivlashtirishning faol ishtirokchisi, paxta yetishtirish boʻyicha qishloq xoʻjaligi arteli tashkilotchisi, Tojikiston SSR Stalinobod viloyati Koʻktosh tumanidagi Kaganovich kolxozining raisi boʻlib ishlagan. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1947-yil 19 martdagi farmoni bilan Rahmonqul Jabarov Lenin ordeni va "O‘roq va „Bolg‘a“ oltin medali,1-darajali Vatan urushi ordeni shuningdek Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan. Rahmonqul Jabarov 2-chaqiriq Tojikiston SSR Oliy Soveti deputati etib saylangan. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1951-yil 29-maydagi farmoni bilan kolxoz mablagʻlarini oʻzlashtirgani va quritilgan mevalarda chayqovchilik qilgani uchun Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni, barcha orden va medallaridan mahrum etilgan. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1957-yil 13-sentyabrdagi farmoni bilan barcha mukofotlari qaytarilgan holda Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni qayta tiklangan.

## Vafoti
Rahmonqul Jabarov 1976-yilda Tojikiston SSRda vafot etgan.

## Mukofotlari
* Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni
* Lelin ordeni
* Vatan urushi ordeni

## Manbalar
Qovunchi ota ziyoratgohi

**Qovunchi ota ziyoratgohi** — Fargʻona viloyati Fargʻona tumanining Gulshan qishlogʻida joylash­gan qadamjo. Xalq orasida Qalbi chin ota ziyoratgohi degan nom bilan ham mashhur.

1984-yilda yozilgan arxiv hujjatlarida Qovunchi ota (Qalbi chin ota) ziyoratgohi toʻgʻrisidagi ayrim maʼlumotlar uchraydi. Qovunchi ota (Xoja Abdulhakim Termiziy) ziyoratgohida uchta qabr mavjud. Ulardan ikkita qabrga (xotini va
oʻziga) yangi maqbara qilingan. Uchinchisi kuyovining qabri deyiladi. Toshmuhammad Sodiqov (83 yoshda, koʻzi ojiz) 1918-yildan beri shu mozordagi eski masjid ichida istiqomat qiladi. Uning soʻzlariga qaraganda, Abdulhakim Termiziy bu yerlarga chetdan kelib qolgan. Qovun ekib dehqonchilik qilib kun kechirgan. Bir kuni Buxoro podshosi shu yerdan oʻtayotib askarlari bilan birga qovun yemoqchi boʻladi. Shun­da Qovunchi ota podshoga qovunlar hali yetilmaganini, qaytish vaqtlarigacha albatta yetilishini aytadi. Podsho aytilgan vaqtdan ancha avval qaytib kelsa, qovunlar polizda pishib
yotgan boʻladi. Shunda podsho qovunchi chol oddiy dehqon emas, balki valiylardan ekanini anglab, unga „Qovunchi ota“ deb hurmat koʻrsatadi. Shundan keyin Abdulhakim Termiziyning nomi Qovunchi ota nomi bilan mashhur boʻlib ketadi.
Ziyoratgoh katta bogʻning chekkasida, mahalla oʻrtasida joylashgan. Jamoa xoʻjaligining 1984-yil 16-iyuldagi 12-sonli qarori
bilan hudud dam olish zonasiga aylantirilgan. Bogʻga qorovul qilib Mirkomil Imomnazarov tayinlangan. Ziyoratgoh atrofida choyxona qurilishi boshlanib, poydevorlari tiklangan. Dam olish maskaniga maqbara va masjid diniy ruh berib turadi. Bogʻ oldida „Qozining qoʻrgʻoni“ bor. Bu yer 1917-yilda yuz bergan inqilobdan oldingi qozi Badriddinning uyi boʻlgan.

Ziyoratgohni aynan Hakim at-Termiziy nomi bilan bogʻlashda maʼlum bir sabablar mav­jud. Yaʼni ziyoratgohga aslida Hakim at-Termiziy avlodlaridan
biri dafn etilgan boʻlishi mumkin degan qarashlar mavjud. Chunki Fargʻona vodiysida u zotning avlodlari nomi bilan bogʻliq ziyoratgohlar koʻplab uchraydi.
## Manbalar
Halqa tumanligi

**Halqa tumanligi** (**[[Messier katalogi|Messier]] 57**, **M57** yoki **[[Yangi umumiy katalog|NGC]] 6720**) – Lira yulduz turkumi yaqinida halqa shaklida koʻrinadigan planetar tumanlik.

## Manbalar

## Havolalar

* M57 (Halqa tumanligi)
* M57 *Calar Alto rasadxonasi*
* Messier 57 *SEDS*
Rodion Tolmachyov

**Rodion Valentinovich Tolmachyov** (1978-yil 30-iyul, Andijon,Oʻzbekiston SSR) — rossiyalik fagotchi, Mariinsk teatri simfonik orkestri yakkaxoni (solisti). Xalqaro va butunrus tanlovlari sovrindori.
## Tarjimayi holi
Rodion Tolmachyov 1978-yil 30-iyul kuni Andijon viloyati, Andijon shahrida tavallud topgan. 6 yoshidan boshlab musiqa bilan shugʻullana boshlaydi. 1993—1996-yillarda Andijon musiqa bilim yurtida fortepiano va fagot yoʻnalishida tahsil ogan. 1996—1997-yillarda Toshkent shahridagi Oʻzbekiston davlat konservatoriyasida fagot yoʻnalishida oʻqishini davom ettirgan. 1998-yilda Sankt-Peterburgga koʻchib oʻtganidan soʻng, Nikolay Andreyevich Rimskiy-Korsakov nomidagi Sankt-Peterburg davlat konservatoriyasida professor Kirill Sokolov qoʻl ostida musiqadagi oʻqishin davom ettiradi. 2003-yilda ushbu konservatoriyani tugatadi. 

2004—2006-yillari Hochschule für Musik, Theater und Medien Hannover () da professor Dag Jensen () qoʻl ostida stajirovka oʻtaydi. 2008—2011-yillarda Sankt-Peterburg davlat konservatoriyasi assistent stajirovkasini oʻtagan. 

2003-yildan Mariinsk teatri simfonik orkestri solisti, shunigdek, Mariinsk teatrining duxovoy kvinteti ishtirokchisi hamda 2020-yildan Sankt-Peterburg davlat konservatoriyasida oʻqituvchi boʻlib faoliyat koʻrsatadi. 

2010-yilda Valeriy Gergiyev dirijyorligidagi „World Orchestra of Peace“ *(*) aʼzoligiga taklif qilingan. Rodion Tolmachevning yakkaxon repertuarlari barokko konsertlari, XX asrning virtuoz kompozitsiyalarini oʻz ichiga oladi. 

2014-yilda Buyuk Britaniyaga qilgan gastrol safarida Londondagi „Barbican Hall“ () da chiqish qilgan. 2012-yilda Germaniyaning „Dobringen und Grimm“ ovoz yozish firmasi Tolmachyovning fransuz kompozitorlarining musiqiy asarlarini fagotda ijro etgan musiqiy diskini chiqaradi.

2017-yildan beri Tolmachyov Rossiya milliy yoshlar simfonik orkestri va „The Orchestra of the Americas“ bilan hamkorlik qilib, murabbiy sifatida mahorat darslari oʻtib kelmoqda.
## Manbalar