Singapur Monetar boshqarmasi

**Singapur Monetar boshqarmasi** ( , , , qisqartmasi *MAS*) Singapurning markaziy banki va moliyaviy tartibga soluvchi organi. U pul, bank, sugʻurta, qimmatli qogʻozlar va umuman moliya sektoriga, shuningdek, valyuta emissiyasiga oid turli qonunlarni boshqaradi. U 1971-yilda Singapur hukumatining bankiri va moliyaviy agenti sifatida faoliyat yuritish uchun tashkil etilgan.

## Tarixi

Singapur Monetar boshqarmasi 1971-yilda bank va moliya bilan bogʻliq turli xil pul funksiyalarini nazorat qilish uchun tashkil etilgan. U tashkil etilishidan oldin pul funksiyalarini davlat idoralari va agentliklari amalga oshirgan. Regulyator nomining inglizcha qisqartmasi (*MAS*) Singapurning milliy tili boʻlgan Malay tilidagi "oltin" soʻzi boʻlgan *mas* soʻziga oʻxshaydi - garchi bu qisqartma har bir boshlangʻich alifbosi bilan talaffuz qilinadi.

Singapur rivojlanib borar ekan, tobora murakkablashib borayotgan bank va pul-kredit muhiti yanada dinamik va izchil pul boshqaruvini talab qildi. Shu sababli, 1970-yilda Singapur parlamenti 1971-yil 1-yanvarda Singapur Monetar boshqarmasining shakllanishiga olib keladigan Singapur Monetar boshqarmasi toʻgʻrisidagi qonunni qabul qildi. Qonun Monetar boshqarmaga mamlakatda pul-kredit siyosati, bank va moliyaning barcha elementlarini tartibga solish vakolatini beradi.

COVID-19 pandemiyasi davrida MAS yiliga ikki marta aprel oyidan 30 martgacha yigʻilishni oʻtkazdi. Monetar boshqarma Singapur dollarining oʻsish surʼatini nol foizga kamaytirishga, shuningdek, siyosat chizigʻini pastga qarab sozlashga qaror qildi, bu Global moliyaviy inqirozdan keyingi birinchi bunday harakatdir. Bu Singapur Monetar boshqarma birinchi marta ushbu ikki chorani birgalikda qabul qilishi edi.

Butun dunyodagi koʻplab markaziy banklardan farqli oʻlaroq, Monetar boshqarma Singapur hukumati ijroiya hokimiyatidan mustaqil emas. MAS raislari Hukumat aʼzolari bilan bitta siyosiy partiyadan. Oldingi raislar ham amaldagi yoki sobiq moliya vazirlari yoki Singapurning sobiq bosh vazirlari yoki bosh vazir oʻrinbosarlari boʻlgan.

## Raislar roʻyxati

## Siyosati
1981-yildan beri Singapurda pul-kredit siyosati barqaror iqtisodiy oʻsishning asosi sifatida narxlar barqarorligini taʼminlash maqsadida asosan Singapur dollarining ayirboshlash kursini boshqarish orqali olib boriladi. Ayirboshlash kursi kichik va ochiq Singapur iqtisodiyoti sharoitida pul-kredit siyosatining oraliq maqsadi hisoblanadi (bu yerda tovar va xizmatlarning yalpi eksporti va importi yalpi ichki mahsulotning 300 foizidan koʻprogʻini tashkil etadi va mamlakat ichkarisida sarflangan har bir Singapur dollarining deyarli 40 senti importga toʻgʻri keladi), valyuta kursi inflyatsiyaga foiz stavkasidan sezilarli darajada kuchliroq taʼsir koʻrsatadi. Natijada, nominal ayirboshlash kursi bevosita va bilvosita mamlakat iqtisodiyotidagi narxlarning keng doirasiga, xususan import va eksport narxlari, ish haqi va ijara haqi, isteʼmol narxlari va ishlab chiqarish narxlariga taʼsir qiladi.

MAS valyuta bozorlariga toʻgʻridan-toʻgʻri intervensiyalar orqali pul-kredit siyosatini nazorat qiladi va oʻrta muddatli istiqbolda siyosatning yakuniy maqsadi sifatida narx barqarorligi bilan barqaror va bashorat qilinadigan munosabatlarga ega. Singapur dollari (SGD) mamlakatning asosiy savdo hamkorlari va raqobatchilarining valyuta savatiga nisbatan boshqariladi. Turli mamlakatlarning valyutalariga oʻsha mamlakatning Singapur xalqaro savdo aloqalaridagi ahamiyatiga muvofiq ogʻirliklar beriladi (quyida koʻrsatilganidek) va savat tarkibi tashqi savdodagi har qanday oʻzgarishlarni hisobga olish uchun vaqti-vaqti bilan qayta koʻrib chiqiladi.

MAS Singapur dollari uchun boshqariladigan suzuvchi rejimini boshqaradi. “Singapur dollari nominal samarali ayirboshlash kursi” (S$ NEER, Nominal Effective Exchange Rate) sifatida tanilgan savdo vaznli valyuta kursi siyosat diapazoni ichida oʻzgarishiga ruxsat etiladi; darajasi va yoʻnalishi har yarim yilda bir marta (odatda har olti oyda) bozorga eʼlon qilinadi. Siyosat bandi valyuta bozorlaridagi qisqa muddatli tebranishlarga moslashish mexanizmini taʼminlaydi va valyuta kursini boshqarishda moslashuvchanlikni taʼminlaydi.

Valyuta siyosati diapazoni davriy ravishda Monetar boshqarma tomonidan siyosat diapazoni iqtisodiyotning asosiy asoslariga mos kelishini taʼminlash uchun koʻrib chiqiladi; valyuta qiymatining notoʻgʻri kelishiga yoʻl qoʻymaslik uchun har 6 oyda bir marta ayirboshlash kursi doimiy ravishda baholanadi. Pul-kredit siyosati toʻgʻrisidagi bayonot har bir koʻrib chiqishdan soʻng MAS tomonidan eʼlon qilinadi, u valyuta kursining soʻnggi harakatlari haqida maʼlumot beradi va kelajakdagi valyuta siyosatining istiqbolli yoʻnalishini tushuntiradi. MAS, shuningdek, Singapur iqtisodiyotidagi makroiqtisodiy oʻzgarishlar va tendensiyalarni baholash boʻyicha batafsil maʼlumotni taqdim etuvchi Makroiqtisodiy sharh hisobotini eʼlon qiladi; Sharh pul-kredit siyosati pozitsiyasini bozor va jamoatchilik tushunishini kuchaytirishga qaratilgan.

Singapur Monetar boshqarmasi pul-kredit siyosatining oraliq maqsadi sifatida valyuta kursini tanlashdan foydalanganligi sababli, bu trilemma siyosati deb nomlanuvchi xalqaro iqtisodiyotda umumiy qabul qilingan konseptsiya tufayli MAS ichki foiz stavkalari (va pul taklifi) ustidan hech qanday nazoratga ega emasligini anglatadi. Erkin kapital harakati kontekstida Singapurdagi foiz stavkalari asosan xorijiy foiz stavkalari va investorlarning mamlakat valyutasidagi kelajakdagi harakatlari kutilmalari bilan belgilanadi. Singapurning ichki foiz stavkalari odatda AQSh Federal fondlari stavkalaridan past boʻlgan va vaqt oʻtishi bilan Singapur dollarining oshishi tendensiyasi boʻyicha bozor kutilmalarini aks ettiradi.

Valyuta kursi Singapur iqtisodiyoti uchun inflyatsiyaga qarshi samarali vosita sifatida maydonga chiqdi. Valyuta kursi tizimi joriy qilinganidan keyin yigirma yil ichida ichki inflyatsiya nisbatan past boʻlib, 1981-yildan 2010-yilgacha yillik oʻrtacha 1,9% ni tashkil etdi. Past inflyatsiyaning uzoq rekordi natijasida Singapurda narxlar barqarorligi haqidagi kutilmalar yillar davomida mustahkamlanib bordi. Ayirboshlash kursi tizimi, shuningdek, qisqa muddatli oʻzgaruvchanlikning real iqtisodiyotga salbiy taʼsirini yumshatish, shuningdek ayirboshlash kursining iqtisodiy sharoit va asoslarga mos kelishini taʼminlash vazifasini ham bajardi. Valyuta kursi tizimining muvaffaqiyati koʻp jihatdan Singapurning oqilona moliyaviy siyosati, moslashuvchan mahsulot va omillar bozorlari, mustahkam moliyaviy tizimi va mustahkam mahalliy korporativ sektor kabi iqtisodiy asoslariga bogʻliq.

### Qarzi
Singapurning qarzlari MAS javobgarligi ostida. 2022-yil holatiga koʻra, Singapurning davlat qarzi mamlakat YIMdan 150 foizga oshadi. Biroq, bu sof qarzlar emas, balki yalpi tashqi qarzlar boʻlib, ularni Singapurning bank sektoridagi qarz majburiyatlari bilan bogʻlash mumkin - bu mamlakatning yirik global moliyaviy markaz sifatidagi obroʻsini aks ettiradi. Aslini olganda, Singapur sarflash uchun emas, sarmoya kiritish uchun qarz oladi. Shu sababli, boshqa mamlakatlardan farqli oʻlaroq, Singapur hech kimga qarzi boʻlmagan sof kreditor hisoblanadi va 1995-yildan beri deyarli oʻttiz yil davomida saqlanib qolgan sof qarzning YIMga nisbati 0% ni tashkil etadi.

Shunga koʻra, Singapur barcha yirik reyting agentliklarining AAA suveren kredit reytingiga ega boʻlgan Osiyodagi yagona davlatdir. Koʻp yillar davomida Singapur eng xavfsiz investitsiya yoʻnalishlaridan biri boʻlgan Euromoney Country Risk (ECR) reytingida eng kam xavfli kredit reytingiga ega boʻlgan dunyodagi birinchi davlat sifatida paydo boʻldi. Mamlakat, shuningdek, *[[Iqtisodiy erkinlik indeksi]]* reytingida dunyodagi eng erkin iqtisodiyot sifatida qayd etilgan.

## Singapurning asosiy savdo hamkorlari

## Banknotlar va tangalarni emissiyasi
2002-yil 1-oktabrda Valyuta komissarlari kengashi bilan birlashgandan soʻng, MAS valyuta chiqarish vazifasini oʻz zimmasiga oldi.

MAS Singapur Respublikasida banknotlar va tangalarni chiqarish boʻyicha monopol huquqqa ega. Pullarning oʻlchamlari, dizayni va nominallari hukumat roziligi bilan Pul-kredit siyosati qoʻmitasi tomonidan belgilanadi. Shu tarzda muomalaga chiqarilgan banknotlar va tangalar mamlakatda barcha davlat va xususiy operatsiyalar uchun hech qanday cheklovlarsiz qonuniy toʻlov vositasi maqomiga ega boʻladi.

2020-yil dekabr oyida MAS 4 ta texnologiya giganti — Grab-Singtel konsorsiumi, Ant Group, Sea Group va Grenland Financial konsorsiumi uchun raqamli bank litsenziyalarini tasdiqladi. Grab-Singtel va Sea Group kompaniyasiga raqamli toʻliq bank litsenziyalari, Ant Group va Grenland Financial kompaniyalariga esa raqamli ulgurji bank litsenziyalari berildi. 2021-yil may oyida Singapurning PayNow va Tailandning PromptPay oʻrtasida pul oʻtkazish imkoniyati yoʻlga qoʻyilgani e’lon qilindi.

## Strategik tashabbuslari

### ASEAN moliyaviy innovatsiyalar tarmogʻi
ASEAN moliyaviy innovatsiyalar tarmogʻi (AFIN) notijorat tashkilot boʻlib, 2018-yilda Jahon banki guruhiga aʼzo boʻlgan Singapur Monetar boshqarmasi, ASEAN bankirlari assotsiatsiyasi (ABA) va Xalqaro moliya korporatsiyasi (XMK) tomonidan tashkil etilgan. AFIN 2018-yilda global fintex bozori va tartibga soluvchi sinov muhiti boʻlgan Application Programming Interface Exchange (APIX) ni yoʻlga qoʻydi.

### Osiyo raqamli moliya instituti
Osiyo raqamli moliya instituti (ORMI) raqamli moliya sohasida taʼlim, tadqiqot va tadbirkorlikni rivojlantirish boʻyicha tadqiqot instituti hisoblanadi. ORMI Singapur Monetar boshqarmasi, Milliy tadqiqot jamgʻarmasi va Singapur Milliy universiteti (SMU) oʻrtasidagi hamkorlik natijasi boʻlib, 2021-yilda tashkil etilgan.

### Singapur FinTex Festivali

MAS har yili Singapurdagi Banklar Assotsiatsiyasi bilan hamkorlikda va SingEx Holdings bilan kollaboratsiyada butun dunyodagi turli FinTex hamjamiyatlarini bir-biri bilan oʻzaro aloqada boʻlish uchun Singapur FinTex Festivalini (SFF) tashkil qiladi.

## Manbalar


## Havolalar
 

* Singapur Monetar boshqarmasi