Gavriil Troyepolskiy

**Gavriil Nikolayevich Troyepolskiy** (16-noyabr, 1905 — 1995 -yil 30-iyun, Voronej) — rus sovet yozuvchisi, publitsist, dramaturg va ssenariynavis. RSFSRda xizmat koʻrsatgan madaniyat xodimi (1985). SSSR Davlat mukofoti laureati (1975).Mehnat Qizil Bayroq ordeni va Leonardo da Vinchi jamgʻarmasining oltin medal sohibi, Voronej va Ostrogojsk shaharlarining faxriy fuqarosi, Voronej davlat universitetining faxriy doktori (1993).
## Biografiyasi
1905-yil 16-noyabrda Elanidagi Novo-Spasskoye qishlogʻida (hozirgi Novospasovka, Voronej viloyati, Gribanovskiy tumani) ruhoniy Nikolay Semyonovich va Yelena Gavrilovna Troyepolskiy oilasida tugʻilgan.Voronejda u Chaykovskiy koʻchasi, 8-uyda yashagan. Oilada 6 farzand boʻlgan.
Oilaviy sharoit sabab G. Troyepolskiy toʻrtta oʻrta taʼlim muassasasida oʻqishga majbur boʻlgan: u Novoxoperskiy gimnaziyasida oʻqishni boshlab (3-sinf), keyingi taʼlimni Novogolskiy maktabida davom etga, u yopilgandan keyin Novokhoperskda oxirgi sinfni tugatadi. Oʻrta maʼlumotga ega boʻlib, u oʻrta qishloq xoʻjaligi maktabiga oʻqishga kirgan.
1924-yilda qishloq xoʻjaligi maktabini tamomlagan, Tambov viloyati (hozirgi Voronej viloyati) Pitim va Maxrovka qishloqlarida qishloq oʻqituvchisi boʻlib ishlagan. 1931-yilda uning otasi otib tashlangan (1988-yilda reabilitatsiya qilingan), shu sababli Gavriil Nikolayevich „xalq dushmani“ ning oʻgʻli sifatida oʻqituvchilik faoliyatini tashlab, agronom boʻlib ishlashga majbur boʻlgan. 1931-yildan Krasnaya Gribanovka qishlogʻidagi Voronej viloyat tajriba stansiyasining Aleshkovskiy qoʻrgʻonida ishlagan, 1937-1953-yillarda don ekinlari uchun Ostrogojsk davlat nav sinov poligonining boshligʻi (Ostrogojskiy tumani, Gniloy qishlogʻida); tariq seleksiyasiga rahbarlik qilgan: u tariqning sakkizta navini koʻpaytirgan.
Voronej viloyatini bosib olish paytida (1942-1943) u qishloqda boʻlib, Sovet front razvedkasining topshiriqlarini bajargan.
Adabiyot G. Troyepolskiyni yoshligidanoq o‘ziga tortgan. U maktabda oʻz ona vatanining goʻzalligi va qishloq hayotini oʻz sheʼrlarida ifodalashga harakat qilgan.
1953-yildan keyin uning hikoyalari " Noviy mir „ jurnalining mart sonida eʼlon qilinganida, u oʻzini butunlay adabiy ijodga bagʻishlagan. 1959-yilda Voronejga koʻchib oʻtgan. 1976-1987-yillarda “ Bizning zamondoshimiz „ jurnali tahririyat hay’ati aʼzosi boʻlgan. 1967-yildan SSSR SP Kengashi aʼzosi.Ostrogojskiy tumanidagi Gniloy qishlogʻida yozuvchi va agronom-selektsioner Gavriil Troyepolskiyning hayoti va faoliyatiga bagʻishlangan axborot stendi oʻrnatilgan (Gavriil Troyepolskiy 1937-yildan 1954-yilgacha shtat Gnilovskiy uchastkasining rahbari boʻlib ishlagan).

## Asarlari
50-yillarning ikkinchi yarmida Troepolskiy qishloq xoʻjaligi mavzularida insho-publisistik nasrning eng yaxshi vakillaridan biri sifatida tan olingan. “ Oq Bim qora quloq " — Voronej yozuvchisini dunyoga tanitgan hikoyasidir. Hikoya 1971-yilda yozilgan, nashr etilgandan soʻng darhol muvaffaqiyat qozongan. Kitob 20 dan ortiq tillarga tarjima qilingan.1975-yilda Gavriil Troyepolskiy u uchun SSSR Davlat mukofotiga sazovor boʻldi. 1977-yilda Stanislav Rostotskiy asar asosida bir xil nomdagi ikki qismli filmni suratga oldi, u koʻplab kinofestivallarda gʻolib chiqdi va „Eng yaxshi xorijiy film“ nominatsiyasida Oskarga nomzod boʻldi  .

## Orden va mukofotlar
* SSSR Davlat mukofoti (1975) — „Oq bim qora quloq“ hikoyasi uchun (1971)
* Mehnat Qizil Bayroq ordeni
* „Bancarellino“ adabiy mukofoti (Italiya, 1981)
* „Leonardo da Vinchi jamgʻarmasi“ oltin medali (Florensiya)
* RSFSRda xizmat koʻrsatgan madaniyat xodimi (1985 yil 28 noyabr) — *Sovet madaniyati sohasidagi xizmatlari va koʻp yillik samarali mehnati uchun*  .
* Voronej faxriy fuqarosi (1993)
* Ostrogojskning faxriy fuqarosi
* Voronej davlat universitetining faxriy doktori (1993)
## Vafoti.
1995-yil 30-iyunda vafot etgan.
Yozuvchining vafotidan so‘ng koʻp yillar davomida istiqomat qilgan joyda Bim haykali oʻrnatilgan.(yodgorlik mualliflari Elza Pak va Ivan Dikunov, voronejlik haykaltaroshlar, Rossiya Davlat mukofoti laureatlari). 

## Xotira
Yozuvchi nomi Voronejdagi Podgornoye mikrorayonidagi ko‘cha va 32-sonli shahar kutubxonasiga berilgan. 2018-yil yanvar oyida Voronejdagi 102-sonli maktabda Gavriil Troyepolskiy muzeyi ochildi. Yozuvchining kenja qizi Nadejda maktabga otasining shaxsiy narsalari — paltolar, qoʻlyozmalar, qalamlarni sovgʻa qilgan.
2018-yil 18-dekabrda Voronejda madaniy meros komissiyasining yigʻilishida Gavriil Troyepolskiy haykalini yaratish gʻoyasi maʼqullangan. Yodgorlik obodonlashtirish Orlyonok bog‘iga o‘rnatiladi. Yodgorlik uchun joy tasodifan tanlanmagan: Orlyonok bogʻi yozuvchi yashagan Chaykovskiy koʻchasidagi 8-uy bilan chegaradosh  .
## Eslatmalar

## Adabiyot
* *Skobelev V.P.* Gavriil Troyepolskiy. — M., 1969 yil.
* *Nikitin V.N.* Kerakli haqiqatlar // Koʻtarilish. — № 11. — 2005 yil.
* *Novichixin E. G.* „Ruh deb ataladigan Xudoning inoyati“ // „Koʻtarilish“. — № 2. — 2012 yil.
* *Novichixin E. G.* Troepolskiy hayotidan kam maʼlum boʻlgan sahifalar // Novichixin E. G. Oʻtmishdagi yuzlar va xususiyatlar: Xotiralar. Insholar va sayohat eslatmalari. Publitsistika. — Voronej: Chernozem oʻlkasining maʼnaviy tiklanish markazi, 2012. — S. 9-17. — ISBN 978-5-91338-063-0 .
* „Oq Bim“ ning sehrgar. G. N. Troyepolskiyning xotiralari / Ed.-komp. E. G. Novichixin . — Voronej: VSU nashriyot-matbaa markazi, 2013. — 216 p. — ISBN 978-5-9273-2025-7 .
* Fedorov M. Chernozem odami: roman, xotiralar, romanlar, hikoyalar. — Voronej: Voronej viloyat bosmaxonasi — E. A. Bolxovitinov nashriyoti 2012. — 992 p. — Tarkib: Roman: Chernozem odami. Xotiralar: Pogreshaevning hikoyasi; Shitikovning hikoyasi; Nikiforovning hikoyasi; Kuznetsovaning hikoyasi; Borisovaning hikoyasi; Goncharovning hikoyasi; Dibtsevning hikoyasi. Romanlar: Yozuvchining otasi; Ish raqami…; Pravoslav huquqshunos. Hikoyalar: Vaqt oʻzgarmoqda (Patriarxning farishtasi kuni); Azoblarni boshdan kechirayotgan kazaklar; Xudoning inoyati; Oilaviy janjallar; Tambov „boʻyi“; Muvaffaqiyatsiz millioner; Opaga xat; Yubiley. ISBN 978-5-4420-0069-6
* Fedorov M. Troyepolskiy: otadan oʻgʻilga. — Voronej: Voronej viloyat bosmaxonasi — E. A. Bolxovitinov nashriyoti, 2014. — 627 p. ISBN 978-5-4420-0275-1
* Fedorov M. Bir rubl uchun dunyodan [Troyepolskiyga yodgorlik lavhasi uchun pulni qanday yigʻishdi]. // Adabiy gazeta. — Moskva, 2016. — 6-12 aprel (No 14). — S. 20.
* Fedorov M. Gavriil Troyepolskiy: roman, hikoyalar, xotiralar, sayohatlar, fotoalbom. — Voronej: Voronej viloyat bosmaxonasi — nashriyot. E. A. Bolxovitinova, 2016. — 918 p. — (Voronej oʻlkasining ajoyib odamlari). — Tarkib: Roman: Gavriil Troyepolskiy. Manbalar. Ilovalar: Rasmlar tanlovi; Buyuk hayot haqiqati ijodkori bilan uchrashuv; Troyepolskiyning 85 yilligi; „Zamondoshimiz“ jurnali bosh muharriri S. DA. Vikulova; Kino rejissyorining soʻzi S. VA. Rostotskiy; Vyacheslav Tixonov; Ruhoniy Razumov; Tyutinaning xati; Svetlana Ratmirova; Voronejdagi Troepolskiyning yodgorlik lavhasi; Bim va Troepolskiy yodgorliklari; Novospasovka; Rusanovo; Troyepolskiyning unutilmas joylariga koʻra; Aleshki; Terri; Butun dunyo bilan Troyepolskiyga yodgorlik lavhasi; Ayiq — sterlet; Abbosov hikoyasi; Tarasovning hikoyasi. Fotoalbom: Gavriil Troyepolskiyning fotosuratlari; Kubanev va Gamovning fotosuratlari; Troyepolskiyning qarindoshlarining fotosuratlari. ISBN 078-5-4420-0476-2
* Fedorov M. Chernozem odami: romandan boblar // Sohillar. — Kaliningrad, 2015. — No 6. — P. 59 — 80.
* Fedorov M. Chernozem odami: romandan boʻlimlar // Rossiya jangchisi. — Moskva, 2015. — No 12. — S. 72 — 88.
## Havolalar
* Yozuvchining hayoti va ijodi haqida G. N. Troepolskiy