Shamol ortidan yugurib

***Shamol ortidan yugurib*** – afgʻon yozuvchisi Xolid Husayniy qalamiga mansub 2003-yilda nashr etilgan birinchi roman.

## Sujet
Asar pushtun millatiga mansub Amir ismli bola nomidan yoziladi. U oʻziga toʻq oilada katta boʻldi. Otasidan eʼtibor va mehr kutib ulgʻaygan Amirning yagona doʻsti hazora Hasan edi. Garchi Hasan kamchilikni tashkil etgan, doimiy kamsitilgan millat vakili boʻlsa ham Amirning otasi unga yaxshi muomala qilar, sovgʻa-salomtlar bilan koʻnglini olar edi. Bu esa koʻpincha Amirda otasini Hasandan qizgʻonish hissini uygʻotardi. Hasan esa Amirga nisbatan sodiq boʻlib, uni oʻzining yaqin doʻsti hisoblab har doyim himoya qilib keladi.

1975-yilda Qobulda odatgadagidek varraklar uchirish musobaqasi boʻlib oʻtadi. Shartlar boʻyicha havoda uzoq turgan varrak egasi gʻolib boʻlishi kerak. Amir agar gʻolib boʻlsa otasining eʼtiborini qozonishi mumkin deb oʻylardi. Musobaqada Amir va Hasan gʻolib boʻlishdi, ularning varraklari havoda eng uzoq ichgani boʻldi. Lekin endi yerga tushgan varrakni topish ham kerak edi. Bu narsada uddaburon boʻlgan Hasan varrakni qidirib ketadi. Ancha vaqtgacha Hasanning qaytishini kutgan Amir uni qidirishni boshlaydi. Yomon hulqqa ega Asif Hasanni tahqirlayotgan edi. Voqealarni yashirincha kuzatayotgan Amir qoʻrqqanidan bu ishga aralashmadi, doʻstining yonini olmadi. Amir bu voqealarni hech kimga aytmadi, Hasan Amirni koʻrmagan edi. Hasanning oldida oʻzini aybdor deb hisoblagan Amir garchi Hasan u bilan doʻstona aloqalarda boʻlsa ham u bilan aloqalarni uzishga qaror qildi.

Bunning uchun u oʻziga sovgʻa qilinga soat va pullarni olib bildirmay Hasanning yotogʻiga tashlab qoʻydi. Nima boʻlganini tushungan Hasan barcha aybni boʻyniga olib bu safar ham haqiqiy doʻstligini isbotladi. Boʻlib oʻtgan voqealar uchun Hasanni kechirgan Amirning otasi Hasan va uning otasi Alidan uydan ketmaslikni iltimos qildi. Lekin ular baribir Amirning uyini tark etishdi. Usha yili Sovet ittifoqi Afg'onistonga oʻz qoʻshinlarini kiritadi. Urushdan qochgan Amirning oilasi Amerikaga koʻchib ketishadi. Oradan vaqt oʻtib Amir usha yerda kelib chiqishi muhojirlar oilasidan boʻlgan qizga uylandi.

### Haqiqatlar oshkor boʻlishi
Amirning otasining doʻsti uning oʻlimidan soʻng haqiqatni Amirga haqiqatni, Hasan bilan ular aka-uka ekanliklarini oshkor qiladi. Bahtga qarshi Hasan ayoli bilan Tolibon tomonidan oʻldiriladi. Lekin uning Suhrob ismli farzandi bolalar uyida tushib qoladi. Oʻz aybini yuvish maqsadida Amir Suhrobni qaramogʻiga olmoqchi boʻldi.

Ona yurtiga qaytgan Amir vayron boʻlgan shaharda Suhrobni topa olmaydi. Uni ham boshqa bolalar qatori olib ketishgan edi. Amir usha tolibni topdi. U bolalikdan ularni haqoratlab kelgan Asif edi.

## Qahramonlari
* Amir – oʻziga toʻq, boy oilaning farzandi. Bolalikdan hikoyalar yozishga qiziqadi, uning eng birinchi muhlisi Hasan.
* Bobo – Amirning otasi. Obroli oilaning farzandi, ziyoi inson. Hayotda qilgan ayblarini yuvish maqsadida koʻp hayriya ishlarini olib boradi.
* Hasan – doʻstining hoyinliklariga qaramasdan uni yaxshi koʻrgan. Amirning uyidagi hujrada tugʻilib katta boʻldi.

## Eʼtirof
* Roman 2004-yilda Exclusive Books Boeke Prize mukofotini qoʻlga kiritdi.
* 2005-yilda AQSHda bestsellerlar roʻyhatida uchinchi oʻrinni egalladi.
* 2009-yilda The Millions jurnali ming yillikning eng yaxshi kitoblarini eʼlon qildi, roman kuchli yigirmatalikdan joy egalladi.

Roman *Nielsen Golden Book Award* mikofoti bilan taqdirlangan..

## Ekranlashtirish
2007-yilda kinorejissor Mark Forster asarning kinotalqinini suratga oldi.

## Manbalar