Qahramon Rajabov

**Qahramon Kenjayevich Rajabov** (1962-yil, 26-iyun, Shofirkon tumani, Buxoro viloyati, Oʻzbekiston SSR, SSSR) – taniqli oʻzbekistonlik tarixchi olim. Tarix fanlari doktori (2005), professor (2015). Hozirda Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Tarix instituti bosh ilmiy xodimi.

## Tarjimayi holi
Qahramon Rajabov 1962-yil 26-iyunda (rasmiy hujjatlarda 11-iyulda) Buxoro viloyati Shofirkon tumanining Qalmoqon qishloq sovetidagi Savrak qishlogʻida dehqon oilasida tugʻilgan. Otasi Kenja Rajabov (1941—2015) ishchi, onasi Gavhar Rajabova (1943-yilda tugʻilgan) kolxozchi boʻlgan. Bolaligi Bogʻiafzal qishlogʻida oʻtgan. 1969—1979-yillarda dastlab Shofirkon tumani Savrak qishlogʻidagi Sverdlov nomli 12-oʻrta maktabda, soʻngra Bogʻiafzal qishlogʻidagi Oybek nomli 16-oʻrta maktabda tahsil olgan.

1979-yil sentyabrda oʻzining ilk mehnat faoliyatini ishchi lavozimida Buxoro va Qashqadaryo viloyatlarida faoliyat koʻrsatgan „Oʻzbekburgaz“ tashkilotida boshlaydi. 1980-yil noyabr oyida Moskva harbiy okrugida Sovet armiyasi safida harbiy xizmatni oʻtash uchun joʻnab ketadi. 1982-yil noyabrda ona qishlogʻiga qaytgan Qahramon Rajabov 1983-yil noyabr oyiga qadar Navoiy viloyati Qiziltepa tumanidagi „Fargʻona“ sovxozida yurist – maslahatchi lavozimida ishlaydi.

Toshkent Davlat universitetining tayyorlov kursida tinglovchi boʻlgan boʻlajak olim 1984—1989-yillardaToshkent Davlat universiteti tarix fakulteti KPSS tarixi boʻlimida tahsil oladi va universitetni imtiyozli diplom bilan tugatadi. 1987—1989-yillarda „Gʻoya“ siyosiy teleklubiga prezidentlik va „Turon“ tarixchilar jamoasiga sardorlik qiladi. 1989-yil sentabrdanToshkent Davlat universiteti fakultetlararo „Gumanitar fanlar falsafasi“ kafedrasida oʻqituvchi boʻlib ishlaydi. Qahramon Rajabov 1989-yil dekabrdan Oʻzbekiston SSR Fanlar akademiyasi Tarix institutida aspiranturaga qabul qilinadi. Aspiranturani yakunlagan Qahramon Rajabov 1993-yil 4-yanvardan Tarix institutida kichik ilmiy xodim sifatida ish boshlaydi. 1995-yilning 9-martida Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar Akademiyasi Tarix Instituti huzuridagi Ixtisoslashgan Kengashda „Fargʻona vodiysidagi istiqlolchilik harakati: mohiyati va asosiy rivojlanish bosqichlari (1918—1924-yillar)“ mavzuidagi nomzodlik dissertatsiyasini muvaffaqiyatli himoya qildi. Qahramon Rajabov 1995-yil 15-martdan Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi Tarix institutida ilmiy xodim, 1996-yil 3-yanvardan katta ilmiy xodim sifatida samarali ijod qildi. 2000-yil 1-avgustdan Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi Tarix institutida yetakchi ilmiy xodimi lavozimida faoliyat koʻrsata boshladi. 2000-yil 21-avgust kuni „Oʻzbekiston Respublikasi Oliy taʼlim aʼlochisi“ koʻkrak nishoniga sazovor boʻldi.

Qahramon Rajabov 2005-yil 9-iyunda Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi Tarix instituti huzuridagi Birlashgan Ixtisoslashgan Kengashda „Turkiston mintaqasida sovet rejimiga qarshi qurolli harakat (1918—1924-yillar)“ mavzusida doktorlik dissertatsiyasini muvaffaqiyatli himoya qilgan.

Qahramon Rajabovning uzoq davrlik ilmiy tadqiqotlari, Oʻzbekistonning sovet davri tarixini turli jihatlarini ochib beruvchi kitoblarni izma-iz chop etib borishi Oʻzbekiston FA Tarix instituti rahbariyati tomonidan munosib baholandi va 2022-yil 5-yanvardan u „Eng yangi tarix“ boʻlimi (aslida „Yangi tarix“ boʻlimi)ning bosh ilmiy xodimi sifatida faoliyatini davom ettirishni boshladi.

Qahramon Rajabov ilmiy izlanishlarida Buxoro tarixi mavzusi markaziy oʻrinlardan birini egallaydi. Olim „Buxoro mavjlari“ jurnalida somoniy hukmdorlar va mangʻit amirlari hayotiga bagʻishlangan seriyali maqolalar turkumini, muallifdoshlik asosida „Qiziltepa tarixi“ nomli yirik kitobni nashr qildirdi hamda „Shofirkon yulduzlari“ kitobini bir necha marta chop ettirdi.

2015-yil olimning bevosita tashabbusi bilan Buxoro viloyati tumanlari va Buxoro shahrining tarixi (jami 15 ta kitob) yaratildi. Bu kitoblarda Buxoro viloyati tumanlari va shaharlarining qisqacha tarixi, geografiyasi, iqtisodi va madaniyati, mashhur kishilari haqida qisqa maʼlumotlar taqdim etilgan boʻlib, Buxoro vohasining mustaqillik yillaridagi tarixi va bugungi kunini koʻrsatishga alohida eʼtibor qaratildi. Qahramon Rajabov 2015-yilda „Fargʻona vodiysidagi istiqlolchilik harakati: mohiyati va asosiy rivojlanish bosqichlari“ sarlavhasi ostida nomzodlik dissertatsiyasini asl holicha oʻzgartirmay monografiya holatida chop ettirdi. 2019-yil fevral-mart oylarida Toshkentdagi „Oʻzbekiston“ nashriyotida ikkita kitobdan iborat „Oʻzbekiston tarixi (1917—1991-y.)“ fundamental tadqiqoti Qahramon Rajabov masʼul muharrirligida chop etildi. Ushbu kitob ikkita boʻlim, 18 ta bob va 75 ta paragrafdan iborat boʻlib, birinchi boʻlimda Oʻzbekistonning 1917—1924-yillardagi tarixi; ikkinchi boʻlimda Oʻzbekiston SSRning SSSR tarkibida boʻlgan davri 1925-1991-yillar tarixi yoritildi. 2020-yilda Qahramon Rajabov masʼul muharrirligida „Oʻzbekiston SSR rahbariyatining ijtimoiy va siyosiy faoliyati (1945—1983-yillar)“ nomli kollektiv monografiya nashr etildi. Monografiyada oʻrin olgan paragraflarning asosiy qismi Qahramon Rajabov tomonidan yozilgan boʻlib, 1925—1991-yillarda Oʻzbekiston Kompartiyasi Markaziy Komitetining birinchi sekretari hamda Oʻzbekiston SSR Ministrlar Sovetining raisi sifatida faoliyat koʻrsatgan davlat va siyosat arboblarining Oʻzbekiston ijtimoiy-siyosiy va iqtisodiy hayotida tutgan oʻrni ilk marta oʻrganildi. Olimning hozirgacha 127 ta kitobi chop etilgan boʻlib, monografiya (22), tarixiy risola (10), kollektiv monografiya (26), solnoma va maʼlumotnomalar (37), darsliklar va oʻquv qoʻllanmalar (26), hujjatli materialllar toʻplamlari hamda boshqa kitoblar (8) tashkil qiladi.

## Kitoblar roʻyxati
### Monografiyalari
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# Kaxramon Radjabov. Voorujennoe dvijenie v Turkestane protiv sovetskogo rejima (1918 – 1924). – Beau Bassin [Mauritius]: LAP LAMBERT Academis Publishing PU, 2018. – 224 str. https://www.lap-publishing.com/
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 

### Tarixiy risolalar
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 

### Kollektiv monografiyalari hamda kitob-albomlari
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 

### Solnoma va maʼlumotnomalar hamda bibliografiyalari
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 

### Darsliklari va oʻquv qoʻllanmalari
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# Kaxramon Rajabov, Akbar Zamonov. Ozbekstan tarixi (1917 – 1991-jildar). Orto bilim beruuchu mekemelerinin klassi uchun okuu kitebi (qirgʻiz t.). 1-basilishi. Kotorgon: M. Temirova. – Tashkent: Gafur Gulam atindagi basma-poligrafiyalik chigarmachilik uyu, 2017. – 144 bet.
# 
# 
# 
**Hujjat va materiallar toʻplamlari hamda boshqa kitoblar:**
# 
# 
# 

## Manbalar