open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Neofit Nevodchikov

**Arxiyepiskop Neofitos** (dunyoviy ismi **Nikolay Vasilyevich Nevodchikov**; 1819-yil, Sankt-Peterburg – 1910-yil 9-mart, Izmail) – rus pravoslav cherkovi yepiskopi, Kishinyov arxiyepiskopi.

## Hayoti
1819-yilda Sankt-Peterburgda tugʻilgan. Keyinchalik uning otasi Yekaterinoslav diniy konsistoriyasining kotibi boʻlib ishlagan. Yekaterinoslav diniy seminariyasini tamomlagan.

1840-yilda Moskva diniy akademiyasiga oʻqishga kirgan va uni 1844-yilda ilohiyot fanlari nomzodi ilmiy darajasi bilan tugatgan. 1844-yildan 1850-yilgacha din masalalari boʻyicha diplomat va yozuvchi Aleksandr Skarlatovich Sturdzaning kotibi boʻlgan. Odessadagi uyida koʻplab taniqli adabiyot, sanʼat va cherkov arboblari bilan muloqot qilgan. Odessada Nikolay Gogol bilan bir necha marta uchrashgan. 1850-yil 1-noyabrda Kishinyov diniy seminariyasida oʻqituvchi boʻlgan.

1858-yil 18-mayda ruhoniy etib tayinlangan hamda Odessa bolalar uyida qonun oʻqituvchisi boʻlgan. 1861-yildan Odessa diniy seminariyasida oʻqituvchi, 1864-yil 15-dekabrdan Xerson diniy seminariyasining inspektori, 1868-yildan Odessa tijorat maktabi va Odessa 2-gimnaziyasida huquq oʻqituvchisi bolib ishlagan. 1876-yil 3-aprelda arxiyoniylik darajasiga koʻtarilgan. 1880-yil 17-mayda rohib unvoniga sazovor boʻlgan va 25-mayda arximandrit darajasiga koʻtarilgan. 1880-yil 10-avgustda Odessada Xerson yeparxiyasining vikari Yelisavetgrad yepiskopi etib tayinlangan. Shu bilan birga u Odessa Dormition monastiri rektori boʻlgan.

1883-yil 6-avgustdan Verniy shahridagi ziyoratidan keyin Turkiston va Toshkent yepiskopi boʻlgan.

1885–1889-yillarda Turkiston oʻlkasi tarkibiga kiruvchi hozirgi Qozogʻiston va Qirgʻizistonning turli hududlari zilzilalar boʻlgan. U 1887-yil 28-maydagi dahshatli zilziladan keyin vayron qilingan cherkovlarni tiklashga boshchilik qilgan.

1888-yil 11-iyulda yepiskop Turkistondagi eng katta va eng yaxshilaridan biri boʻlgan muhtasham ibodatxona, yangi tashkil etilgan Toshkent Transfiguratsiya soborida muqaddas qilish marosimini oʻtkazgan.

1901-yildan Izmoildagi shaxsiy uyida yashagan.

1910-yil 9-martda vafot etgan. U qishloqdagi Aziz Nikolay cherkovida dafn etilgan. 
## Manbalar
Ugom kovragi

**Ugom kovragi** () – ikki urugʻpallalilar sinfi, ziradoshlar oilasi, kovrak turkumiga mansub koʻp yillik gulli oʻsimlik turi. Toshkent viloyati uchun endemik tur. Ugom togʻ tizmasi, Chimyon togʻi va daryo atroflarida tarqalgan. Togʻlarning oʻrta va pastki qismlarida toshloq yerlarda, butalar orasida oʻsadi.
## Tavsifi
Balandligi 150 sm gacha yetadigan koʻp yillik, ildizpoyali oʻt oʻsimlik. Oʻq ildiz sistemasiga ega. Poyasi baland boʻyli, silliq, koʻp, yuqorisi shoxlangan. Shoxlari ingichka halqa hosil qilib oʻrnashgan. Barglari silliq, yorqin yashil rangda, qirqilgan, boʻlakchalarining uzunligi 5-9 sm, chetlari tishli. Gullari ikki jinsli, soyabon toʻpgulda joylashgan. To‘pguli poyaning uchida joylashgan, yarim sharsimon, 10-18 shu’lali, eni 5-12 sm. Soyabonchalarida koʻpi bilan 15 dona gulli shoxchalar boʻladi. Gultojibarglari sariq tusda, uzunligi 1,5 mm, yuqori qismi ellipssimon kengaygan, gulbandga birikkan qismi tor. Kosachabarglari uchburchak tishli. Hasharotlar yordamida changlanadi. Iyun oyida gullab mevasi iyulda pishib yetiladi. Mevasi quruq, ovalsimon shaklda, qavariq, uzunligi 6,4-7,5 mm. Urug‘i va ildizpoyasi orqali koʻpayadi.

Efemeroid oʻsimlik gullari, urug‘i, barglari ezilganda xushboʻy hid chiqaradi.

## Tarqalishi va oʻsish sharoiti
Oʻzbekiston Respublikasi, Toshkent viloyati uchun endemik tur hisoblanadi. Ugom togʻ tizmasi, Chimyon togʻi atroflarida tarqalgan. Togʻlarning oʻrta va pastki qismlarida toshloq yerlarda, mayda zarrali tuproqlarda, butalar va daraxtlar orasida oʻsadi.
## Manbalar
Anatoliy Dyo

**Anatoliy Vasilevich Dyo** (1926-yil, Spassk-Primorskiy, Uzoq Sharq oʻlkasi, SSSR – ?) – Oʻzbekiston SSR Toshkent viloyati Quyi Chirchiq tumanidagi Dimitrov nomidagi kolxoz rahbari. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1951).

## Hayoti
Anatoliy Vasilevich Dyo 1926-yilda Uzoq Sharq oʻlkasining Spassk-Primorskiy shahrida (hozirgi Primorsk oʻlkasining Spassk-Dalniy shahri) tugʻilgan. Uning millati koreys.

1937-yilda vujudga kelgan vaziyat sabab uning oilasi Oʻzbekiston SSR Toshkent viloyatining Quyi Chirchiq tumaniga koʻchirib oʻtkazilgan. U 1942-yilda Toshkent viloyatining Quyi Chirchiq tumanida oʻrta maktabni tugatgach, Dimitrov kolxoziga ishga joylashdi. 1943-1946-yillarda mehnat armiyasida xizmat qilgan. .

Kolxozga qaytib, 1946—1956-yillarda brigada boshligʻi, haydovchi, mexanizator boʻlib ishladi. 1950-yilda uning rahbarligidagi bir guruh kolxozchilar 10,1 gektar maydonning gektaridan 93,1 sentnerdan yashil kanop poyasidan hosil oldilar.

SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1951-yil 17-iyuldagi Farmoni bilan „1950-yilda kolxozlar qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini majburiy yetkazib berish va shartnoma tuzishni bajarganliklari, sugʻoriladigan yerlarda yashil kanop poyasidan yuqori hosil olganliklari, natura shaklida toʻlovlar amalga oshirilganligi, MTSning ishi va 1951-yil bahorgi ekish uchun barcha ekinlarni urugʻlik bilan taʼminlashdagi ishtiroki uchun“ unga Lenin ordeni hamda „Oʻroq va Bolgʻa“ oltin medali hamda Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni berildi.

Anatoliy Vasilevich Dyo 1956-yilgacha kolxozda haydovchi, mexanizator boʻlib ishlagan. 1957-yilda koreyslar reabilitatsiya qilingandan soʻng, u Sochiga koʻchib oʻtdi va Xostinskiy avtoparkida haydovchi boʻlib ishladi. Uning keyingi taqdiri haqida hech qanday maʼlumot yoʻq.

Anatoliy Vasilevich Dyo Lenin ordeni (1951-yil) va bir nechta medallar bilan taqdirlangan .

## Manbalar
Kim In Bem

**Kim In Bem**, shuningdek, **Kim In-Bem** (1919-yil, Primor oʻlkasi, RSFSR – vafot etgan sanasi nomaʼlum, Beslan, RSFSR, SSSR) – O'zbekiston SSR, Toshkent viloyati, Quyi Chirchiq tumanidagi Dimitrov nomidagi kolxoz rahbari. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1951).

## Hayoti
Kim In Bem 1919-yilda Primorsk oʻlkasida tugʻilgan. U 1937-yilda koreyslarni deportatsiya qilish paytida u ota-onasi bilan Toshkent viloyatidagi maxsus aholi punktiga kelib, mahalliy kolxozlardan birida ishlagan. 1939-yildan Quyi Chirchiq tumanidagi Dimitrov nomidagi kolxozda dala mudiri boʻlgan. Ulugʻ Vatan urushi boshlanganidan keyin u mehnat armiyasiga chaqirildi. Urush tugagach, Oʻzbekistonga qaytib, Toshkent viloyati, Quyi Chirchiq tumani, Dimitrov nomidagi kolxozda brigada boshligʻi boʻlib ishlagan.

1950-yilda Kim In-Bem boshchiligidagi brigada 12,3 gektar maydondan gektariga 93,5 sentnerdan yashil kanop poyasi yigʻib oldi. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1951-yil 17-iyuldagi farmoni bilan unga „Kolxozda barcha turdagi majburiy topshiriqlar va shartnomalarni toʻliq bajargani, sugʻoriladigan yerlarda qishloq xoʻjaligi mahsulotlari, yashil kanop poyasidan yuqori hosil olgani uchun“ Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan. Shuningdek, „1949-yilda MTS ishi uchun natura toʻlovlari va 1950-yil bahorgi ekinlarni ekish uchun tayyorlash, ularni toʻliq miqdorida urugʻlik bilan taʼminlashdagi ishtiroki uchun“ Lenin ordeni hamda "Oʻroq va Bolgʻa" oltin medali berilgan.

Kim In-Bem 1957-yildan Quyi Chirchiq tumanidagi „Leningrad“ kolxozi (keyinchalik Xamza nomidagi) aʼzosi. [1975—1976-yillarda [Qashqadaryo viloyati Qamashin tumanidagi „SSSRning 50 yilligi“ kolxozining oddiy kolxozchisi boʻlgan. 1979-yildan Toshkent viloyati, Yangiyoʻl tumani, Kalinin nomidagi kolxozning oddiy kolxozchisi.

1980-yillarda u Beslanga koʻchib oʻtadi va u yerda vafotigacha yashadi. Oʻlimning aniq sanasi nomaʼlum.

## Adabiyotlar
* Страницы истории/ Правобережный район. Владикавказ: Иристон, 1997. — 292 стр., илл., ISBN 5-7534-0896-6
* Шин Д. В., *Советские корейцы Герои Социалистического труда*, Алматы: Service Press, 2019
* З. В., Пан Н. Г. *Герои Социалистического Труда — казахстанцы*, Алма-Ата, 1969—1985, тт. 1-5
* Мен Д. В., Квон Л. А., Ким, *Советские корейцы Казахстана*, Алматы, 1992
* Ким П. Г., *Корейцы Республики Узбекистан*, Ташкент: Узбекистон. 1993
* Кан Г. В., *История корейцев Казахстана*, Алматы: Гылым, 1995
* Ким Г. Н., Мен Д. В., *История и культура корейцев Казахстана*, Алматы: Гылым, 1995
* Ким Б. И., *Корейцы Узбекистана. Кто есть кто*, Ташкент, 1999

## Manbalar
Badr xoji jome masjidi

**Badr xoji jome masjidi** – Oʻzbekiston Respublikasi Musulmonlar idorasi tasarrufidagi jome masjid boʻlib, Toshkent viloyati, Yangiyoʻl tumanida joylashgan boʻlib, tumanning masjid va madrasalar tarkibiga kiradi.

## Joylashuvi va faoliyati
Badr xoji jome masjidi Toshkent viloyati hududidagi Yangiyoʻl tumani, A. Ortiqov qishloq fuqarolar yigʻiniga qarashli boʻlgan Yoʻgʻon tepa mahalla fuqarolar yigʻinida joylashgan. Mazkur masjidning bosh imom-xatibi Fazliddin domla Mamayunusov hisoblanadi. Jome masjid binosi islom meʼmorchiligi asosida qurilgan boʻlib, mahalliy aholi vakillari, namozxonlar, keksa yoshdagi insonlar, mehmonlar, ziyoratchilar zamonaviy xonaqoh, tahoratxonadan foydalanishlari mummkin, hamda, mehmonlar uchun maxsus alohida xonalar barpo etilgan. Mazkur masjidga A. Ortiqov qishloq fuqarolar yigʻini, Birlik koʻchasi, Yoʻgʻon tepa mahalla fuqarolar yigʻini, Veteran qishloq fuqarolar yigʻini, Abdujalilbob mahalla fuqarolar yigʻini, Qorasuv mahalla fuqarolar yigʻini, Hayratiy mahalla fuqarolar yigʻini, Toshkent shox mahalla fuqarolar yigʻini, S. Rahimov mahalla fuqarolar yigʻini, Tongi yulduz mahalla fuqarolar yigʻini, A. Temur mahalla fuqarolar yigʻini, Yuqori ovul mahalla fuqarolar yigʻini, Oʻzbekiston mahalla fuqarolar yigʻini, Chamanzor mahalla fuqarolar yigʻinida yashovchilar tashrif buyurishadi.

## Tarixi
Badr xoji jome masjidi Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi Toshkent viloyat adliya boshqarmasi tomonidan roʻyxatdan 1998-yil 10-avgust kuni oʻtkazlib, uning ustavi Toshkent viloyat adliya boshqarmasida roʻyxatga olingan. Mazkur masjidga mahalliy aholining takliflariga koʻra ushbu masjidga hududning qadimgi nomi qilib – „Eski qovunchi“ deya nomlangan.

## Manbalar
Kim Xak Sen

**Kim Xak Sen**, shuningdek, **Kim Xak-Sen** (1923-yil 15-may, Spasskiy tumani, Primorsk viloyati, Uzoq Sharq federal okrugi – vafot etgan sanasi nomaʼlum) – Oʻzbekiston SSR, Toshkent viloyati, Quyi Chirchiq tumanidagi Dimitrov nomidagi kolxoz rahbari. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1951).

## Hayoti
Kim Xak Sen 1923-yilda Primorsk viloyati, Spasskiy tumani qishloq aholi punktlaridan birida dehqon oilasida tugʻilgan.

Kim Xak Sen 1937-yilning kuzida oila aʼzolari bilan birgalikda Oʻzbekiston SSRning Toshkent viloyatidagi maxsus posyolkaga surgun qilinadi.

1948-yildan Toshkent viloyati Quyi Chirchiq tumanidagi Dimitrov nomidagi kolxozning dala ekinlari brigadasi agronomi boʻlgan. 1950-yilda Kim Xak Sen boshchiligidagi brigada 11,3 gektar maydonning har gektaridan oʻrtacha 110 sentnerdan yashil kanop poyasi yigʻib oldi. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1951-yil 17-iyuldagi farmoni bilan „Kolxozda barcha turdagi majburiy topshiriqlar va shartnomalarni toʻliq bajargani, sugʻoriladigan yerlarda qishloq xoʻjaligi mahsulotlari, yashil kanopdan yuqori hosil olgani uchun“ Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan. Shuningdek, „1950-yilda MTS ishi uchun natura toʻlovlari va 1951-yil bahorgi ekinlarni ekish uchun tayyorlash, ularni toʻliq miqdorida urugʻlik bilan taʼminlashdagi ishtiroki uchun“ Lenin ordeni hamda "Oʻroq va Bolgʻa" oltin medali berilgan

Kim Xak Sen 1969—1970-yillarda „Qizil mayoq“ kolxozida mehnat faoliyatini yuritgan. Keyingi yillarda: Qirgʻiziston SSR Moskva viloyatidagi Krupskaya vino sovxozida ishchi (1971—1972), Qozogʻiston SSR Jambul viloyati Kurday viloyatidagi Georgiyevskiy va Talents kolxozlarida oddiy kolxozchi (1972—1975) boʻlgan. U 1977-yilda Kuybish viloyati Alekseyevskiy tumani Titov nomidagi sovxozda ishchi, 1979-yilda Karl Marks nomidagi kolxozda sabzavot yetishtiruvchi boʻlib ishlagan.

1983-yilda nafaqaga chiqdi. Kasaba uyushma ahamiyatiga ega nafaqa tayinlangan. 1980-yillarda Qirgʻiziston SSR, Alamedin tumani, Lebedinovka qishlogʻida yashagan.

Vafot etgan sanasi nomaʼlum.

## Mukofotlari
* Sotsialistik Mehnat Qahramoni
* Lenin ordeni
* „1941—1945-yillardagi Ulugʻ Vatan urushidagi jasoratli mehnati uchun“ medali
* "Shavkatli mehnati uchun" medali (1948-yil 28-fevral)
* „Mehnatda oʻrnak koʻrsatganlik uchun“ medali (1950-yil 18-sentyabr)

## Adabiyotlar
* Шин Д. В., *Советские корейцы Герои Социалистического труда*. — Алматы: Service Press, 2019.
* Ким П. Г., *Корейцы Республики Узбекистан*. — Ташкент: Узбекистон, 1993.
* Ким Б. И., *Корейцы Узбекистана. Кто есть кто*. — Ташкент, 1999.

## Manbalar
Nikolay Biyazi

**Nikolay Nikolanevich Biyazi** (2-aprel 1893-yil Tiflis – 1973-yil 7-aprel, Yessentuki) – sovet harbiy boshligʻi, general-leytenant (1944). Harbiy tarjimonlar instituti mudiri (1940–1942, 1944–1947). Boltiqboʻyi harbiy okrugi qoʻmondoni (1943–1944).

## Urushlararo xizmati
Biyazi 1921-yil 18-fevraldan Objeldor 29-piyodalar diviziyasining boshligʻi, 1921-yil 27-martdan Objeldor 38-piyodalar diviziyasining boshligʻi boʻlgan. 1921-yil iyun oyidan boshlab 14-piyoda diviziyasining oʻquv brigadasiga qoʻmondonlik qilgan. Nikolay bir vaqtning oʻzida Vladikavkaz garnizonining boshligʻi hamda Togʻli Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasining vabo va tifga, Ingushiya va Osetiyadagi banditizmga qarshi kurash boʻyicha Favqulodda uchlik aʼzosi boʻlgan. 1921-yil dekabrdan Kavkaz armiyasining alohida armiya oʻquv brigadasi qoʻmondoni hamda Tiflisning janubi-gʻarbiy mudofaa sektori boshligʻi lavozimida faoliyat olib borgan. 1922-yil 1-yanvardan Gruziya SSRdagi 1-Sharqiy kursantlar brigadasi komandiri va 1922-yil 13-iyuldan 13-Boku piyoda qoʻmondonlik kursi (Tiflis) boshligʻi boʻlib ishlagan. 1922-yil sentyabr-oktyabr oylarida Xevsuretida Sovet Ittifoqiga qarshi qoʻzgʻolonni bostirishda qatnashgan va birlashgan kursantlar brigadasini boshqargan.

Biyazi 1923-yil 10-oktyabrdan 1927-yil 1-iyulgacha Toshkentdagi V. I. Lenin nomidagi toʻrtinchi Toshkent Birlashgan qoʻmondonlik maktabining boshligʻi boʻlgan, keyinchalik maktab V. I. Lenin nomidagi Toshkent oliy umumqoʻshin qoʻmondonlik bilim yurtiga aylangan. Bu yillarda maktab boshligʻining oʻzi ham oʻz bilim darajasini oshirgan va 1925–1926-yillarda Moskvadagi RKKA harbiy akademiyasi qoshidagi oliy boshliqlar tarkibini takomillashtirish kurslarini tamomlagan. Nikolay 1927-yilda yana oʻqishga ketgan va 1928-yilda M. V. Frunze nomidagi RKKA harbiy akademiyasining Sharqiy fakultetini tamomlagan.

Nikolay Nikolayevich 1928-yil sentyabrdan Tiflis davlat universitetining, 1928-yil dekabrdan Tomsk davlat universitetining harbiy direktori vazifasini bajargan. 1931-yil aprel oyida Shimoliy Kavkaz davlat universitetining harbiy direktori lavozimiga oʻtkazildi, ammo hech qancha vaqt oʻtmay, 1931-yil iyul oyida I. V. Stalin nomidagi Shimoliy Kavkaz Kommunistik Universitetining (Rostov-Don) harbiy direktori etib tayinlandi. Biyazi 1932-yildan VKP(b) aʼzosi boʻlgan.

## Mukofotlari
Biyazi ikki marta Lenin ordeni, uch marta Qizil Bayroqning ordeni hamda 4-darajali Avliyo Georgiy xochi ordeni bilan taqdirlangan.

## Manbalar
Nikon Bogoyavlenskiy

**Yepiskop Nikon** (dunyoviy ismi **Filipp Yegorovich Bogoyavlenskiy**; 1831-yil, Tula – 1897-yil 19-iyun, Verniy) – rus pravoslav cherkovi yepiskopi, Turkiston va Toshkent yepiskopi.

## Hayoti
Yepiskop Nikon 1831-yilda Tula yeparxiyasi xizmatchisi oilasida tugʻilgan.

1855-yilda Kiyev diniy akademiyasini tamomlagan. 1856-yil 12-apreldan Tula diniy seminariyasida oʻqituvchi boʻlib ishlagan. Oʻsha yilning 8-sentyabrida ruhoniy etib tayinlangan. 1858-yil 30-iyulda ilohiyot magistri sifatida tasdiqlangan.

1859-yil 9-noyabrdan Tula Aleksandr Kadet korpusida, 1866-yil 28-sentyabrdan esa Sankt-Peterburg harbiy chizmachilik maktabida huquq oʻqituvchisi boʻlib ishlagan. 1872-yil 12-aprelda bosh ruhoniy unvoniga koʻtarilgan. 1881-yil fevral oyida Rimdagi elchixona cherkovining rektori etib tayinlangan.

1881-yil 5-martda Nikon ismli rohib unvoniga sazovor boʻlgan va 14-martda arximandrit darajasiga koʻtarilgan. 1884-yil 20-noyabrdan Meletskiy Nikolayev monastirining abbati boʻlgan. 1885-yil 13-avgustdan Sankt-Peterburg ruhiy senzura qoʻmitasi aʼzosiga aylangan. 1888-yil 10-aprelda Sankt-Peterburgda Vyatka yeparxiyasining vikarisi Sarapul yepiskopi etib tayinlangan.

1889-yil 4-martdan Glazov yepiskopi, Vyatka yeparxiyasi vikarisi, 1893-yil 21-avgustdan Uglich yepiskopi, Yaroslavl yeparxiyasi vikarisi, 1895-yil [16-yanvardan esa [Turkiston va Toshkent yepiskopi boʻlgan.

U ham oʻzidan oldingi rahbar kabi mintaqada ruhoniylar yetishmasligi muammosiga duch kelgan. XX asr boshlariga kelib Turkistonda 70 ming aholi istiqomat qiluvchi 120 dan ortiq rus qishlogʻi tashkil boʻlgani sababli cherkovlar soni muttasil oshib borgan. U yeparxiyada ilohiyot seminariyasini tashkil etishni iltimos qilgan, ammo oʻsha paytda bu gʻoya amalga oshirilmagan. Yangi Aulieata dekan okrugi ochilgan. Andijon va Toshkentdagi Avliyo Sergiy cherkovlarini muqaddas qlish marosimini oʻtkazgan.

U 1897-yil 19-iyunda Verniyda vafot etgan. U Verniy shahridagi Avliyo Sofiya soborida dafn etilgan.

## Manbalar

## Havolalar
* Никон (Богоявленский) на сайте «Русское православие»
* 2 июля 1897 года почил Никон (Богоявленский), епископ Туркестанский
Eski qovunchi jome masjidi

**Eski qovunchi jome masjidi** – Oʻzbekiston Respublikasi Musulmonlar idorasi tasarrufidagi jome masjid boʻlib, Toshkent viloyati, Yangiyoʻl tumanida joylashgan boʻlib, tumanning masjid va madrasalar tarkibiga kiradi.

## Joylashuvi va faoliyati
Eski qovunchi jome masjidi Toshkent viloyati hududidagi Bekobod tumani, Eski qovunchi qishloq fuqarolar yigʻiniga qarashli boʻlgan Samarqand mahalla fuqarolar yigʻini 183-uyda joylashgan. Mazkur masjidning bosh imom-xatibi Madumarov Bahodir domla Jurabaevich hisoblanadi. Tuman hokimligi tomonidan jome masjid uchun 0.80 gektar joyda 100 kishiga yaqin boʻlgan namozxonlarga moʻljallangan bino, xonaqoh, tahoratxona, avtoturargoh, ziyoratchilar uchun maxsus alohida xonalar barpo etilgan. Mazkur masjidga Eski qovunchi qishloq fuqarolar yigʻini, Urazov koʻchasi, Gulbahor mahalla fuqarolar yigʻini, Qush yogʻoch qishloq fuqarolar yigʻini, Boytish mahalla fuqarolar yigʻini, Navroʻz mahalla fuqarolar yigʻini, Darxan mahalla fuqarolar yigʻini, Kirsadak mahalla fuqarolar yigʻini, Iyazbogʻish mahalla fuqarolar yigʻini, Tong mahalla fuqarolar yigʻini, Amir Temur mahalla fuqarolar yigʻini, Kirda mahalla fuqarolar yigʻini, Qizil ariq mahalla fuqarolar yigʻini, Kerimqulov mahalla fuqarolar yigʻinida yashovchilar tashrif buyurishadi.

## Tarixi
Eski qovunchi jome masjidi Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi Toshkent viloyat adliya boshqarmasi tomonidan roʻyxatdan 1998-yil 7-avgust kuni oʻtkazlib, uning ustavi Toshkent viloyat adliya boshqarmasida roʻyxatga olingan. Mazkur masjidga mahalliy aholining takliflariga koʻra ushbu masjidga hududning qadimgi nomi qilib – „Eski qovunchi“ deya nomlangan.

## Manbalar
Lyu Ik Tyu

**Lyu Ik Tyu** (1914-yil 16-dekabr, Xitoy – 1989-yil avgust, Krounovka qishlogʻi) – Oʻzbekiston SSR, Toshkent viloyati, Quyi Chirchiq tumanidagi Dimitrov nomidagi kolxoz aʼzosi. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1953).

## Hayoti
Lyu Ik Tyu 1914-yilda Xitoyda oddiy dehqon oilasida tugʻilgan (boshqa maʼlumotlarga koʻra, Olgin tumani, Dalendon qishlogʻida). 1931-yilda Dalendong qishlogʻidagi koreys maktabining beshinchi sinfini tamomlagan. Lyu Ik Tyu 1932-yildan Olginskiy tumanidagi „Internatsional“ kolxozida oddiy kolxozchi boʻlib ishlagan. 1937-yilda Oʻzbekiston SSR Toshkent viloyatidagi maxsus posyolkaga surgun qilingan.

1938-yildan oddiy kolxozchi, Quyi Chirchiq viloyatidagi Dimitrov nomidagi kolxozda dala mudiri boʻlgan. 1950-yillar boshida Kim I Seba brigadasi tarkibida jut va yashil kanop yetishtirish boʻyicha dala ishlab chiqarish boʻlimiga rahbarlik qilgan.

1953-yilda Lyu Ik Tyu boʻlinmasi 5,6 gektar maydonning har gektaridan oʻrtacha 105,5 sentnerdan yashil kanop poyasi oldi. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1953-yil 21-dekabrdagi farmoni bilan u Lenin ordeni va "Oʻroq va Bolgʻa" oltin medali hamda Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan.

1957-yilda u Uzoq Sharqqa qaytib, Primorsk oʻlkasining Chernigov viloyatidagi harbiy qismga qarashli sovxozda, keyinroq Chernigovka qishlogʻi V.I.Lenin nomidagi 319-alohida vertolyot polkining fermasida ishlay boshladi. 1961-yildan boshlab u Popovka qishlogʻidagi kolxozda va Xorol tumanidagi Primorye kolxozida qovun yetishtirdi. Lyu Ik Tyu bir necha bor Xalq xoʻjaligi yutuqlari Butunittifoq koʻrgazmasida ishtirok etgan. Mehnat Qizil Bayroq ordeni bilan taqdirlangan.

Unga kasaba uyushma ahamiyatiga ega shaxsiy nafaqa tayinlangan. 1989-yil avgust oyida Krounovka qishlogʻida vafot etdi.

## Mukofotlari
* Sotsialistik Mehnat Qahramoni
* Lenin ordeni
* Mehnat Qizil Bayroq ordeni

## Adabiyotlar
* Шин Д. В., *Советские корейцы Герои Социалистического труда*, Алматы: Service Press, 2019
* З. В., Пан Н. Г. *Герои Социалистического Труда — казахстанцы*, Алма-Ата, 1969—1985, тт. 1-5
* Мен Д. В., Квон Л. А., Ким, *Советские корейцы Казахстана*, Алматы, 1992
* Ким П. Г., *Корейцы Республики Узбекистан*, Ташкент: Узбекистон. 1993
* Кан Г. В., *История корейцев Казахстана*, Алматы: Гылым, 1995
* Ким Г. Н., Мен Д. В., *История и культура корейцев Казахстана*, Алматы: Гылым, 1995
* Ким Б. И., *Корейцы Узбекистана. Кто есть кто*, Ташкент, 1999

## Manbalar
Abuturob Yunusov

**ABUTUROB YUNUSOV** (1924 – yil 5 – sentyabr Toshkent, 1981 – 30 – iyun Toshkent) ***–*** muhtasib, imom-xatib va mudarris.

## Tarjimai holi
  Abuturob Yunusov 1924 yilning 5 sentyabr kuni Toshkent shahrining Sarchopon mahallasida yashovchi Mulla Yunus oilasida dunyoga kelgan. Abuturob Yunusov 1948 yili Buxorodagi Mir Arab madrasasiga oʻqishga kiradi. 

## Faoliyati
1958 yili madrasani muvaffaqiyatli tamomlab, O‘rta Osiyo va Qozog‘iston musulmonlari diniy nazoratiga muhtasib boʻlib ishga kiradi. Bu yerda 1961 yilgacha ishlaydi. Soʻngra Toshkent shahridagi Shayx Zayniddin jome’ masjidida imom-xatiblik qiladi. 1962 yili diniy nazorat yoʻllanmasi bilan Marokashdagi Karavayn universitetiga oʻqishga yuboriladi. 1965 yilda universitetni tugatib kelgan Abuturob Yunusov diniy boshqarma huzuridagi kutubxonaga mudir etib tayinlanadi. Bu yerda 1971 yilgacha ishlab, juda koʻp kitoblarni oʻqib-oʻrganadi. Keyin Toshkentdagi Xoʻja Alambardor va Tilla Shayx jome masjidlarida imom- xatiblik qiladi (1971-1981). Shuningdek, umrining oxirigacha Imom Buxoriy nomidagi TIIda talabalarga tafsir, hadis va fiqh ilmlaridan saboq bergan.

U Oʻrta Osiyo va Qozogʻiston musulmonlari diniy nazorati tomonidan oʻtkazilgan barcha xalqaro anjumanlarda, shuningdek, xorijiy mamlakatlarda (Misr, Malayziya, Mavritaniya, Bolgariya, Bangladesh, Suriya) boʻlgan ilmiy-amaliy anjumanlarda sermazmun maʼruzalari bilan qatnashgan. 1962 va 1976 yillarda muborak haj safariga borgan.

## Vafoti
Abuturob Yunusov 1981 yil 30 iyunda Toshkentda vafot etgan. Toshkentdagi Xoʻja Alambardor qabristoniga dafn etilgan.

## Manbalar
Park Xak Son

**Pak Xak Son**, shuningdek, **Pak Xak-Son**, **Pak Xak Sen** (1924-yil 19-sentyabr, Uzoq Sharq viloyati, Primorsk oʻlkasi, Olginskiy tumani – 1991-yil 29-avgust) – Oʻzbekiston SSR, Toshkent viloyati, Quyi Chirchiq tumanidagi Dimitrov nomidagi kolxoz aʼzosi. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1951).

## Hayoti
Park Xak Son 1924-yilda Primorsk viloyatining Olginskiy tumanidagi qishloq aholi punktlaridan birida dehqon oilasida tugʻilgan. 1937-yilda ota-onasi bilan birga Oʻzbekiston SSR Toshkent viloyatidagi maxsus aholi punktiga surgun qilinadi. 1942-yilda oʻrta maktabni tugatgan. 1943-yildan Quyi Chirchiq tumanidagi „Krasniy Vostok“ kolxozida, 1945-yildan Quyi Chirchiq tumanidagi Dimitrov nomidagi kolxozda brigada boshligʻi, brigadir boʻlib ishlagan.

1950-yilda Pak Xak Son jamoasi 6 gektar maydonning har gektaridan oʻrtacha 147,3 sentner yashil kanop poyasini yigʻib oldi. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1951-yil 22-maydagi farmoni bilan u Lenin ordeni va "Oʻroq va Bolgʻa" oltin medali hamda Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan.

Pak Xak Son 1951-yilda Moskva Sharqshunoslik institutiga oʻqishga kirdi. 1952-yilda u Sovet Ittifoqi Kommunistik partiyasi aʼzoligiga qabul qilindi. Keyin SSSR Fanlar akademiyasining Sharqshunoslik institutida tahsil olib, uni 1957-yilda tamomlagan.

U 1957-yilda Quyi Chirchiq tumani, Dimitrov nomidagi kolxozga qaytib keldi. 1957-yildan Quyi Chirchiq tumani Andreyev nomidagi kolxozning oddiy kolxozchisi, 1960-yildan Quyi Chirchiq tumani Dimitrov nomidagi kolxozning madaniyat xodimi, 1963-yildan „Pobeda“ kolxozining brigadiri boʻlib ishlagan. Toshkent viloyati, Oqqoʻrgʻon tumanidagi „Guliston“ kolxozi raisining oʻrinbosari (1972-yil may-dekabr), 1973-yildan Toshkent viloyati Galabin tumanidagi „Pobeda“ kolxozining brigadiri boʻlgan.

Pak Xak Son 1991-yil avgust oyida vafot etgan.

## Mukofotlari
* Sotsialistik Mehnat Qahramoni
* Lenin ordeni
* „Vladimir Ilich Lenin tavalludining 100 yilligi munosabati bilan“ medali

## Adabiyotlar
* Шин Д. В., *Советские корейцы Герои Социалистического труда*, Алматы: Service Press, 2019
* З. В., Пан Н. Г. *Герои Социалистического Труда — казахстанцы*, Алма-Ата, 1969—1985, тт. 1-5
* Мен Д. В., Квон Л. А., Ким, *Советские корейцы Казахстана*, Алматы, 1992
* Ким П. Г., *Корейцы Республики Узбекистан*, Ташкент: Узбекистон. 1993
* Кан Г. В., *История корейцев Казахстана*, Алматы: Гылым, 1995
* Ким Г. Н., Мен Д. В., *История и культура корейцев Казахстана*, Алматы: Гылым, 1995
* Ким Б. И., *Корейцы Узбекистана. Кто есть кто*, Ташкент, 1999

## Manbalar
Nam Ben Gi

**Nam Ben Gi**, shuningdek, **Nam Ben-Gi** (1909-yil, Primorsk viloyati, Olgin tumani, Vangou qishlogʻi – 1954-yil) – Oʻzbekiston SSR, Toshkent viloyati, Quyi Chirchiq tumanidagi Dimitrov nomidagi kolxoz agronomi. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1951).

## Hayoti
Nam Ben Gi 1909-yilda Olginskiy tumani Vangou qishlogʻida dehqon oilasida tugʻilgan. Oʻzi tugʻilib oʻsgan qishlogʻidagi oʻrta maktabning beshinchi sinfini tamomlagan. Mehnat faoliyatini 1930-yilda boshlagan. Nam Ben Gi Olgin tumanidagi „Qizil avangard“ kolxozida oddiy kolxozchi boʻlib ishlagan. U 1937-yilda Janubiy Qozogʻiston viloyatidagi maxsus aholi punktiga surgun qilingan. Keyinchalik 1939-yilgacha Chiyli tumanidagi „Gigant“ kolxozida ishlagan. 1939-yilda Oʻzbekiston SSRga koʻchib kelgan. Ulugʻ Vatan urushi yillarida mehnat frontiga chaqirilgan.

Urushdan keyin Quyi Chirchiq tumanidagi Dimitrov nomidagi kolxozda dala ekinlari brigadasi aʼzosi, brigada boshligʻi boʻlib ishlagan. 1950-yilda Nam Ben Gi boʻlinmasi 11 gektar maydonning har gektaridan oʻrtacha 91,8 sentnerdan yashil kanop poyasi oldi. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1951-yil 17-iyuldagi farmoni bilan unga „Kolxozda barcha turdagi majburiy topshiriqlar va shartnomalarni toʻliq bajargani, sugʻoriladigan yerlarda qishloq xoʻjaligi mahsulotlari, yashil kanopdan yuqori hosil olgani uchun“ Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan. Shuningdek, „1950-yilda MTS ishi uchun natura toʻlovlari va 1951-yil bahorgi ekinlarni ekish uchun tayyorlash, ularni toʻliq miqdorida urugʻlik bilan taʼminlashdagi ishtiroki uchun“ Lenin ordeni hamda "Oʻroq va Bolgʻa" oltin medali berilgan.

Nam Ben Giga kasaba uyushma ahamiyatiga ega shaxsiy nafaqa berib borilgan. 1954-yilda vafot etgan. Quyi Chirchiq tumanidagi sobiq Dimitrov nomidagi kolxoz qabristoniga dafn etilgan.

## Manbalar
Pak Dyun Ger

**Pak Dyun Ger**, shuningdek, **Pak Dun-Ger**, **Pak Dunger** (1913-yil, Svobodnoye qishlogʻi, Primorsk viloyati, Olginskiy tumani, Rossiya imperiyasi – vafot etgan sanasi nomaʼlum) – Oʻzbekiston SSR, Toshkent viloyati, Quyi Chirchiq tumanidagi Dimitrov nomidagi kolxozning aʼzosi. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1951).

## Hayoti
Pak Dyun Ger 1913-yilda Olgin tumani Svobodnoye qishlogʻida dehqon oilasida tugʻilgan. 1929-yilda mahalliy oʻrta maktabning 6 sinfini tamomlagan. U 1930-yildan Olgin tumanidagi „Internatsional“ kolxozida ishlagan. Keyinchalik 1937-yilda oila aʼzolari bilan birgalikda Oʻzbekiston SSR Toshkent viloyatidagi maxsus posyolkaga surgun qilingan. Pak Dyun Ger 1937-yildan oddiy kolxozchi, Quyi Chirchiq viloyatidagi Dimitrov nomidagi kolxozda dala mudiri boʻlib ishlagan.

1950-yilda Pak Dyun Ger boʻlinmasi 12 gektar maydonning har gektaridan oʻrtacha 99,5 sentnerdan yashil kanop poyasi oldi. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1951-yil 17-iyuldagi farmoni bilan unga „Kolxozda barcha turdagi majburiy topshiriqlar va shartnomalarni toʻliq bajargani, sugʻoriladigan yerlarda qishloq xoʻjaligi mahsulotlari, yashil kanopdan yuqori hosil olgani uchun“ Lenin ordeni va "Oʻroq va Bolgʻa" oltin medali hamda Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni berilgan.

Pak Dyun Ger Moskvada oʻtkazilgan Butunittifoq qishloq xoʻjaligi koʻrgazmasida bir necha bor qatnashgan (1954, 1955).

1965-yilda nafaqaga chiqdi. Kasaba uyushma ahamiyatiga ega shaxsiy nafaqa berib borilgan. Keyinchalik Yoqut Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasida yashagan.

Pak Dyun Gerning vafot etgan sanasi aniqlanmagan.

## Adabiyotlar
* Шин Д. В., *Советские корейцы Герои Социалистического труда*, Алматы: Service Press, 2019
* З. В., Пан Н. Г. *Герои Социалистического Труда — казахстанцы*, Алма-Ата, 1969—1985, тт. 1-5
* Мен Д. В., Квон Л. А., Ким, *Советские корейцы Казахстана*, Алматы, 1992
* Ким П. Г., *Корейцы Республики Узбекистан*, Ташкент: Узбекистон. 1993
* Кан Г. В., *История корейцев Казахстана*, Алматы: Гылым, 1995
* Ким Г. Н., Мен Д. В., *История и культура корейцев Казахстана*, Алматы: Гылым, 1995
* Ким Б. И., *Корейцы Узбекистана. Кто есть кто*, Ташкент, 1999
* Владимир Пестерев. История Якутии в лицах. — Якутск: «Бичик», 2001.
* Герои Социалистического Труда Якутской АССР: Биобиблиогр. справ. — Якутск, 1987. — С. 118—119.

## Manbalar
Sayid ibn Zayd jome masjidi

**Sayid ibn Zayd jome masjidi** – Oʻzbekiston Respublikasi Musulmonlar idorasi tasarrufidagi jome masjid boʻlib, Toshkent viloyati, Yangiyoʻl tumanida joylashgan boʻlib, tumanning masjid va madrasalar tarkibiga kiradi.

## Joylashuvi va faoliyati
Sayid ibn Zayd jome masjidi Toshkent viloyati hududidagi Yangiyoʻl tumani, Doʻstobod qishloq fuqarolar yigʻiniga qarashli boʻlgan O. Quchqorov mahalla fuqarolar yigʻini 162-uyda joylashgan. Mazkur masjidning bosh imom-xatibi Komil domla Xolmatov hisoblanadi. Tuman hokimligi tomonidan jome masjid uchun 0.60 gektar joyda 750 kishiga yaqin boʻlgan namozxonlarga moʻljallangan bino, xonaqoh, tahoratxona, avtoturargoh, ziyoratchilar uchun maxsus alohida xonalar barpo etilgan. Mazkur masjidga Doʻstobod qishloq fuqarolar yigʻini, O. Quchqorov mahalla fuqarolar yigʻini, Niyozmat ota qishloq fuqarolar yigʻini, Ustozlar mahalla fuqarolar yigʻini, A. Jomiy mahalla fuqarolar yigʻini, Yangi yer mahalla fuqarolar yigʻini, Islos mahalla fuqarolar yigʻini, Izzat mahalla fuqarolar yigʻini, Camanzor mahalla fuqarolar yigʻini, X. Shukurov mahalla fuqarolar yigʻinida yashovchilar tashrif buyurishadi.

## Tarixi
Sayid ibn Zayd jome masjidi Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi Toshkent viloyat adliya boshqarmasi tomonidan 1998-yil 6-sentabr kuni roʻyxatdan oʻtkazlib, uning ustavi Toshkent viloyat adliya boshqarmasidan qabul qilingan. Mazkur jome masjidga mahalliy aholining talab va takliflariga binoan islom ilmining eng buyuk namoyondalardan biri boʻlgan Sayid ibn Zayd sharafiga – „Sayid ibn Zayd“ deya nomlangan. Masjid binosi mahalliy aholi vakillari, homiylar tomonidan bir necha yillar muqaddam qayta taʼmirlangan.

## Manbalar
Salohiddin Muhiddinov

**SALOHIDDIN MUHIDDINOV** (1936 – yil Oʻzbekiston tumani, Fargʻona vil., 2003 – yil 6 – dekabr Toshkent)- mudarris, imom-xatib va tarjimon.

## Tarjimai holi
Salohiddin Muhiddinov (Salohiddin qori) 1936 yili Fargona viloyati Oʻzbekiston tumaniga qarashli Islom qishlogʻida tavallud topgan.

Salohiddin qori 1973 yilda muftiy Ziyovuddin ibn Eshon Boboxon boshchiligidagi guruh bilan ilk bor muborak haj safariga boradi.

## Faoliyati
Diniy nazorat yoʻllanmasi bilan 1974-1978 yillarda Liviyada oʻqib qaytadi. Shundan keyin 1978 yildan boshlab, umrining oxirigacha TIIda fiqh, islom tarixi, mazhablar tarixi, tafsir va hadis fanlaridan dars bergan.

Salohiddin Muhiddinov 1990-1994 yillarda Movarounnahr musulmonlari idorasida masjidlar boʻlimini boshqargan, 1994-2000 yillari Xalqaro Islom tadqiqot markazida boʻlim mudiri vazifasida ishlagan. 1989-1999 yillarda Chilonzor tumanidagi Katta Qozirobod masjidida, soʻngra 2002 yilgacha Olmazor tumanidagi At-Termiziy masjidida imom-xatiblik qilgan. Salohiddin qori, shuningdek, turli mahalliy va xorijiy ilmiy-amaliy anjumanlarda, jumladan, 1991 yilda Marokashda Muhammad alayhissalomning mavludlariga bagʻishlab oʻtkazilgan xalqaro konferensiyada ishtirok etgan.

U bir qancha diniy-maʼrifiy maqolalar, „Islomda oʻlim va janoza namozi“ masalalari kitobchasi muallifi.

## Tarjima ishlari
Shuningdek, Abdulvahob Hallofning ikki jildlik „Usul ul-fiqh“ kitobi tarjimonidir. U yana Burxoniddin Margʻinoniy qalamiga mansub „Al-Hidoya“ asarining ikki jildini nashrga tayyorlashda tarjimonlar guruhiga rahbarlik qilgan. Undagi „Taloq kitobi“, „Nikoh kitobi“ hamda „Bay’ kitobi“ qismlarini oʻzbekchaga oʻgirgan.

## Vafoti
Salohiddin Muhiddinov 2002 yil 6 dekabrda vafot etgan. Toshkentdagi Chigʻatoy qabristoniga dafn qilingan.

## Manbalar
Trofim Kan

**Trofim Kan** (1909-yil, Koreya, Hamgyong viloyati, Kevan qishlogʻi – 1962-yil 13-aprel) – Oʻzbekiston SSR, Toshkent viloyati, Quyi Chirchiq tumanidagi Budyonniy nomidagi kolxoz aʼzosi. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1953).

## Hayoti
Trofim Kan 1909-yilda Koreyaning Hamgyong provinsiyasi Kevan qishlogʻida dehqon oilasida tugʻilgan. 1920-yillarning oxirida u Posyetskiy tumanidagi Yuqori Sidimi va Siny Utyos qishloqlarida yashagan. 1927—1929-yillarda u Siny Utyos qishlogʻida otasining shaxsiy fermasida ishlagan. Keyinchalik 1929-yilda Posyetskiy tumanidagi „Yangi yoʻl“ kolxoziga ishga kiradi. „Yangi yoʻl“ kolxozida oddiy kolxozchi, kolxoz mudiri boʻlib ishlagan. Trofim Kan 1937-yilda Toshkent viloyatiga surgun qilingan. 1940-yilda oʻrta maktabning beshinchi sinfini tamomlagan. 1937-yildan Quyi Chirchiq tumani Budyonniy nomidagi kolxozda brigada rahbari, ferma mudiri, brigadir boʻlib ishlagan. U 1948-yilda Sovet Ittifoqi Kommunistik partiyasi safiga qabul qilindi.

1953-yilda Trofim Kanning boʻlinmasi 5 gektar maydonning har gektaridan oʻrtacha 91 sentnerdan yashil kanop poyasi oldi. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1953-yil 21-dekabrdagi farmoni bilan u Lenin ordeni va "Oʻroq va Bolgʻa" oltin medali hamda Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan. Keyinchalik Quyi Chirchiq tumani Budyonniy nomidagi kolxozda xoʻjalik mudiri, soʻngra agronom boʻlib ishladi. Ikkinchi jahon urushi davrida koʻrsatgan mehnati uchun „1941—1945-yillardagi Ulugʻ Vatan urushidagi jasoratli mehnati uchun“ medali bilan taqdirlangan.

1962-yil aprel oyida vafot etdi. U sobiq Budyonniy nomidagi kolxoz qabristoniga dafn etilgan.

## Mukofotlari
* Sotsialistik Mehnat Qahramoni
* Lenin ordeni
* „19411945-yillardagi Ulugʻ Vatan urushidagi jasoratli mehnati uchun“ medali

## Adabiyotlar
* Шин Д. В. Советские корейцы Герои Социалистического труда. Алматы: Service Press, 2019 З. В., Пан Н. Г.
* Герои Социалистического Труда — казахстанцы. Алма-Ата, 1969—1985, тт. 1-5
* Советские корейцы Казахстана. Мен Д. В., Квон Л. А., Ким. Алматы, 1992
* Ким П. Г. Корейцы Республики Узбекистан. Ташкент: Узбекистон. 1993
* Кан Г. В. История корейцев Казахстана. Алматы: Гылым, 1995
* Ким Г. Н., Мен Д. В. История и культура корейцев Казахстана. Алматы: Гылым, 1995
* Ким Б. И. Корейцы Узбекистана. Кто есть кто. Ташкент, 1999

## Manbalar
Ikrom xoji jome masjidi

**Ikrom xoji jome masjidi** – Oʻzbekiston Respublikasi Musulmonlar idorasi tasarrufidagi jome masjid boʻlib, Toshkent viloyati, Yangiyoʻl tumanida joylashgan boʻlib, tumanning masjid va madrasalar tarkibiga kiradi.

## Joylashuvi va faoliyati
Ikrom xoji jome masjidi Toshkent viloyati hududidagi Yangiyoʻl tumani, Tinchlik jamoa xoʻjaligi, Xonqoʻrgʻon qishloq fuqarolar yigʻiniga qarashli boʻlgan Oʻzbekiston mahalla fuqarolar yigʻini 64-uyda joylashgan. Mazkur masjidning bosh imom-xatibi Lutfulla domla Yusufjonov hisoblanadi. Tuman hokimligi tomonidan jome masjid uchun 0.80 gektar joyda 100 kishiga yaqin boʻlgan namozxonlarga moʻljallangan bino, xonaqoh, tahoratxona, avtoturargoh, ziyoratchilar uchun maxsus alohida xonalar barpo etilgan. Mazkur masjidga Eski qovunchi qishloq fuqarolar yigʻini, Urazov koʻchasi, Gulbahor mahalla fuqarolar yigʻini, Xonqoʻrgʻon qishloq fuqarolar yigʻini, Keng kichik mahalla fuqarolar yigʻini, Tinchlik mahalla fuqarolar yigʻinida yashovchilar tashrif buyurishadi.

## Tarixi
Ikrom xoji jome masjidi qachon va kim tomonidan asos solinganligi haqida deyarli maʼlumotlar yetarli emas. 2021-yil 27-avgust kuni masjid uchun yangino qurilishi boshlandi. Din ishlari boʻyicha qoʻmita mas’ul xodimi Muhammadbobur Yoʻldoshev, Toshkent viloyati bosh imom-xatibi Jasurbek domla Raupov, nuroniy otaxonlar, homiylar masjidning ilk tamal toshini qoʻyishida qatnashishdi. Eski jome masjidning binosi atigi 200 kishiga moʻljallangan boʻlib, namozxonlarga tor kelib qolgan edi. Yangi masjid binosi 2022-yilda ishga tushishi bilan bu bunoga 2500 kishi namoz ibodatini ado qila boshladi. 25 kishiga moʻljallangan yangi tahoratxona foydalanishga topshirildi. Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi Toshkent viloyat adliya boshqarmasi tomonidan roʻyxatdan 1999-yil 9-mart kuni oʻtkazlib, uning ustavi Toshkent viloyat adliya boshqarmasida roʻyxatga olingan.

## Manbalar
Pak Gvan Ok

**Pak Gvan Ok** (1922-yil, Xabarovsk, Samir qishlogʻi – *nomaʼlum*) – Oʻzbekiston SSR, Toshkent viloyati, Quyi Chirchiq tumanidagi Budyonniy kolxozi aʼzosi. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1949-yil 18-may).

Pak Gvan Ok 1922-yilda Xabarovsk oʻlkasi hududidagi Samir qishlogʻida (boshqa maʼlumotlarga koʻra Krasnaya Rechka qishlogʻida) tugʻilgan. Millati koreys.

1937-yil kuzida yapon militaristlarining Xitoyga bostirib kirishi natijasida. SSSR hukumati Rossiyaning Uzoq Sharq oʻlkasi hududidagi aholini boshqa hududlarga koʻchira boshlaydi. Jumladan Pak Gvan Ok ham 1937-yilda oʻz qishlogʻidagi boshqa koreyslar bilan birgalikda Oʻzbekiston SSR Toshkent viloyati Quyi Chirchiq tumaniga koʻchirilgan.

Oʻzbekiston SSRga koʻchirilgach dastlab Budyonniy (1962-yildan „Kommunizm tongi“ deb nomlangan) nomidagi kolxozda dala ishchisi, keyin brigada aʼzosi boʻlib ishlagan.

Pak Gvan Ok jamoasi 1948-yilda 5 gektar yerning har gektaridan oʻrtacha 86,6 sentnerdan sholi oldi. SSSR Oliy Soveti Prezidiumining 1949-yil 18-maydagi farmoni bilan „Kolxozda barcha turdagi majburiy topshiriqlar va shartnomalarni toʻliq bajargani, sugʻoriladigan yerlarda qishloq xoʻjaligi mahsulotlari, sholidan yuqori hosil olgani uchun“ Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan. Shuningdek, „1948-yilda MTS ishi uchun natura toʻlovlari va 1949-yil bahorgi ekinlarni ekish uchun tayyorlash, ularni toʻliq miqdorida urugʻlik bilan taʼminlashdagi ishtiroki uchun“ Lenin ordeni hamda "Oʻroq va Bolgʻa" oltin medali berilgan.

1980-yilda Butunittifoq sotsialistik tanlovidagi ishtiroki hamda Xalq xoʻjaligi yutuqlari Butunittifoq koʻrgazmasida erishgan yutuqlari uchun u ikkinchi bor Lenin ordeni bilan taqdirlangan.

U 1990-yillarning oxirida vafot etdi.

## Manbalar
Sulaymon Hamidxo‘jaev

**SULAYMON HAMIDXOʻJAEV** (1905 – yil Qorasuv sh. Andijon vil., 1968 – yil 17 – yanvar Toshkent)- qori, mudarris, imom-xatib va tarjimon.

## Tarjimai holi
Sulaymon Hamidxoʻjaev (Sulaymon qori) 1905 yilda Andijon viloyatining Qorasuv shahrida dunyoga kelgan. Olti-yetti yasharlik chogʻida befarzand ammasi uni oʻzi bilan Qashqarga olib ketib, farzand qilib oladi. U oʻn ikki yoshida Qur’oni karimni toʻliq yod oladi va Qashqardagi Afandi maxdum madrasasida taʼlim oladi. Madrasada keyinchalik Toshkentda yashab qolgan Abdulaziz qori Mahmudov bilan birga oʻqishgan.

## Faoliyati
Sulaymon qori 1928 yil vatanga qaytadi. Ammo 1933 yili yana Qoshgʻarga ketadi. Shuning bilan 1947 yilda Andijonga qaytib kelib, bir muddat shu yerda yashaydi. Keyin oilasi bilan Margʻilonga koʻchadi. Oʻrta Osiyo va Qozogʻiston musulmonlari diniy nazorati tashkil etilib, masjid va madrasalar faoliyati qayta tiklangach, Sulaymon qori 1954-1957 yillarda Margʻilondagi Soyboʻyi masjidida imom-xatib boʻlib ishlaydi.

Sulaymon qori 1958 yilda SHayx Ziyovuddinxon ibn Eshon  Boboxonning taklifi bilan Toshkentga koʻchib keladi va Baroqxon madrasasida mudarrislik qiladi. U yuzlab shogirdlarga ustozlik qilgan. Sulaymon qori 1960- 1967 yillargacha Eski Joʻvadagi Sarxumdon mahallasida yashab, shu mahalladagi masjidda imomlik qiladi. U murattab qori boʻlish bilan birga mingdan ortiq hadis yodlagan, Saʼdiyning „Guliston“ini ham yoddan bilgan. Arab, fors, xitoy, dungan, uygʻur, rus tillarida bemalol gaplasha olgan. 1961 yili Mir Arab va Baroqxon madrasalari birlashtirilgach, Sulaymon qori diniy nazorat qoshidagi kutubxonada ishlay boshladi.

## Tarjima ishlari
Kutubxonada ishlab yurgan kezlarida „Unvon ul-bayon“ „Adab ud-dunyo“ kitoblarini tarjima qilgan. Oʻzi ham baʼzida sheʼr yozishni mashq qilib turgan.

## Vafoti
Sulaymon qori Hamidxoʻjaev 1968 yil 17 yanvar kuni olamdan oʻtgan. Toshkentdagi Shayx Zayniddin qabristoniga dafn etilgan.

## Manbalar
Aleksandr Li

**Aleksandr Li** (1915-yil, Xabarovsk – vafot etgan yili nomaʼlum) – Oʻzbekiston SSR, Toshkent viloyati, Quyi Chirchiq tumanidagi Mikoyan nomidagi kolxoz rahbari. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1950).

## Hayoti
Aleksandr Li 1915-yilda Amur viloyati Xabarovskda tugʻilgan. U boshlangʻich maʼlumotni Xabarovskdagi oʻrta maktabda olgan va oʻrta maktabning 6-sinfini tamomlagan. 1937-yilda butun qishloq bilan birgalikda Oʻzbekiston SSR Toshkent viloyatidagi maxsus posyolkaga surgun qilingan. 1950-yillarning boshidan oddiy kolxozchi, Quyi Chirchiq tumani Mikoyan nomidagi dala ekinlari birlashmasi aʼzosi boʻlib ishlagan. Millati koreys.

1950-yilda Aleksandr Li boʻlinmasi 15 gektar maydonning har gektaridan oʻrtacha 82,4 sentnerdan yashil kanop poyasi oldi. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1950-yil 13-iyundagi Farmoni bilan „Kolxozda barcha turdagi majburiy topshiriqlar va shartnomalarni toʻliq bajargani, sugʻoriladigan yerlarda qishloq xoʻjaligi mahsulotlari, yashil kanopdan yuqori hosil olgani uchun“ Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan. Shuningdek, „1949-yilda MTS ishi uchun natura toʻlovlari va [1950-yil]] bahorgi ekinlarni ekish uchun tayyorlash, ularni toʻliq miqdorida urugʻlik bilan taʼminlashdagi ishtiroki uchun“ Lenin ordeni hamda "Oʻroq va Bolgʻa" oltin medali berilgan. Xuddi shu farmon bilan Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni kolxozining raisi Pak Che Lok, shuningdek, ikkita kolxozchi An Su Yen, Pite Liga berildi.

Aleksandr Li 1953-yilda erishgan mehnat yutuqlari uchun Mehnat Qizil Bayroq ordeni bilan taqdirlangan. 

Aleksandr Lining vafot etgan sanasi aniqlanmagan.

## Mukofotlari
* Sotsialistik Mehnat Qahramoni
* Lenin ordeni
* Mehnat Qizil Bayroq ordeni (1953)

## Adabiyotlar
* Шин Д. В., *Советские корейцы Герои Социалистического труда*, Алма-Ата: Service Press, 2019
* З. В., Пан Н. Г. *Герои Социалистического Труда — казахстанцы*, Алма-Ата, 1969—1985, тт. 1-5
* Мен Д. В., Квон Л. А., Ким, *Советские корейцы Казахстана*, Алма-Ата, 1992
* Ким П. Г., *Корейцы Республики Узбекистан*, Ташкент: Узбекистан. 1993
* Кан Г. В., *История корейцев Казахстана*, Алма-Ата: Гылым, 1995
* Ким Г. Н., Мен Д. В., *История и культура корейцев Казахстана*, Алма-Ата: Гылым, 1995
* Ким Б. И., *Корейцы Узбекистана. Кто есть кто*, Ташкент, 1999

## Manbalar
Pak Di Xen

**Pak Di Xen**, shuningdek, **Pak Ti Xen** (1901-yil, Shimoliy Hamgyong viloyati, Koreya – 1978-yil 7-avgust, Qirgʻiziston SSR, Soʻquluk tumani, Voyenno-Antonovka qishlogʻi) – Chiyli tumanidagi „Gigant“ kolxozi hamda Toshkent viloyati Oʻrta Chirchiq tumanidagi „Polyarnaya zvezda“ kolxozi aʼzosi. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1950).

## Hayoti
Pak Di Xen 1901-yilda Koreyaning Shimoliy Hamgyong provinsiyasida tugʻilgan.

U 1911-yilda u uchinchi sinfni tugatdi, shundan soʻng temir yoʻl qurilishida ishladi. 1917-yildan Xitoyda yashab, u yerda fermer boʻlib ishlagan. 1925-yilda u Rossiyaning Uzoq Sharqiga koʻchib oʻtdi. Keyinchalik Posyetovskiy tumanidagi Borba baliqchilik artelida ishchi (1927-1929), „Doʻstijenie“ baliqchilik kolxozida skipper (1929—1932) boʻlib ishlagan. 1932-yilda KKP(b) safiga kirdi. 1932-yildan Nikolsk-Ussuriyskdagi partiya maktabida oʻqigan, shundan soʻng 1934-yilda Olginskiy tumanidagi „Qizil Avangard“ kolxoziga rais etib tayinlangan, keyin shu kolxozda sut fermasi mudiri boʻlib ishlagan.

1937-yilda Qozogʻiston SSR Qizil Oʻrda viloyati Chiyli tumanidagi maxsus aholi punktiga surgun qilingan. Qozogʻiston SSR, Qizil Oʻrda viloyatining Chiyli tumanida yashagan. 1938-yildan Chiyli tumanidagi „Gigant“ sholichilik kolxozining boʻlinmalaridan birida ishlagan.

1949-yilda Pak Di Xen ishlagan sholi yetishtiruvchi boʻlinma 5,5 gektar maydonda gektariga oʻrtacha 82 sentner sholi yetishtirib, yuqori hosil oldi. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1950-yil 21-iyundagi farmoni bilan unga Lenin ordeni va "Oʻroq va Bolgʻa" oltin medali hamda Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni berilgan.

1954-yilda Toshkent viloyati Oʻrta Chirchiq tumanidagi „Polyarnaya zvezda“ kolxozidagi qarindoshlarinikiga koʻchib oʻtadi va mehnat faoliyatini shu yerda olib boradi. 1960-yildan [Qirgʻiziston Sovet Sotsialistik Respublikasi|Qirgʻiziston SSR]], Soʻquluk tumani, Voyenno-Antonovka qishlogʻida yashab, „Rassvet“ mahalliy kolxozida dala fermeri boʻlib ishlagan.

1978-yil avgust oyida vafot etdi. U mahalliy qishloq qabristoniga dafn qilindi.

## Mukofotlari
* Sotsialistik Mehnat Qahramoni
* Lenin ordeni – ikki marta (1949, 1960)

## Adabiyotlar
* Шин Д. В., *Советские корейцы Герои Социалистического труда*, Алматы: Service Press, 2019
* З. В., Пан Н. Г. *Герои Социалистического Труда — казахстанцы*, Алма-Ата, 1969—1985, тт. 1-5
* Мен Д. В., Квон Л. А., Ким, *Советские корейцы Казахстана*, Алматы, 1992
* Ким П. Г., *Корейцы Республики Узбекистан*, Ташкент: Узбекистон. 1993
* Кан Г. В., *История корейцев Казахстана*, Алматы: Гылым, 1995
* Ким Г. Н., Мен Д. В., *История и культура корейцев Казахстана*, Алматы: Гылым, 1995
* Ким Б. И., *Корейцы Узбекистана. Кто есть кто*, Ташкент, 1999

## Manbalar
Keskan jome masjidi

**Keskan jome masjidi** – Oʻzbekiston Respublikasi Musulmonlar idorasi tasarrufidagi jome masjid boʻlib, Toshkent viloyati, Yangiyoʻl tumanida joylashgan boʻlib, tumanning masjid va madrasalar tarkibiga kiradi.

## Joylashuvi
Keskan jome masjidi Toshkent viloyati hududidagi Yangiyoʻl tumani, Gulbahor qishloq fuqarolar yigʻiniga qarashli boʻlgan Keskan mahalla fuqarolar yigʻini 41-uyda joylashgan. Mazkur masjidning bosh imom-xatibi Olim domla Boymirzayev hisoblanadi. Jome masjid islom meʼmorchiligi asosida mahalliy aholi vakillari, xunarmandlar, mahalla faollari, homiylar tomonidan zamonaviy usulda barpo etilgan. Mazkur masjidga Gulbahor qishloq fuqarolar yigʻini, Keskan mahalla fuqarolar yigʻini, Navroʻz mahalla fuqarolar yigʻini, Istiqlol mahalla fuqarolar yigʻini, Qatlam mahalla fuqarolar yigʻini, Nurafshon mahalla fuqarolar yigʻini, Chashma mahalla fuqarolar yigʻini, Yulduz mahalla fuqarolar yigʻini, Zilol mahalla fuqarolar yigʻini, Gulobod mahalla fuqarolar yigʻini va unga yaqin boʻlgan hududlardan mahalliy aholi vakillari tashrif buyurishadi.

## Tarixi
Keskan jome masjidi qachon va kim tomonidan asos solinganligi haqida deyarli maʼlumotlar yetarli emas. Mazkur masjidning nomlanishi u joylashgan hududning, koʻchasining tarixi nilan bogʻliq degan tahminlar mavjud. Keskan mahalla fuqarolar yigʻini faollari tashabbusi bilan masjid barpo etildi va unga shu mahallaning muborak nomi berildi. Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi Toshkent viloyat adliya boshqarmasi tomonidan roʻyxatdan 1999-yil 9-mart kuni oʻtkazlib, uning ustavi Toshkent viloyat adliya boshqarmasida roʻyxatga olingan.

## Manbalar