Melinda Gates

**Melinda French Gates** (tugʻilgan paytida: Melinda Enn French; talaffuzi: Melinda French Geyts; 1964-yil 15-avgust) – amerikalik xayriyachi, sobiq kompyuter olimi va Microsoft kompaniyasining bosh menejeri. French Gates doimiy ravishda *[[Forbes]]* talqini boʻyicha dunyodagi eng kuchli ayollardan biri sifatida qayd etilgan.

2000-yilda u oʻsha paytdagi turmush oʻrtogʻi Bill Gates bilan birga 2015-yil holatiga koʻra, dunyodagi eng yirik xususiy xayriya tashkiloti boʻlgan Bill va Melinda Gates jamgʻarmasiga asos solgan va u sobiq eri bilan birga AQSh Prezidentining Ozodlik medali hamda Fransiya faxriy legioni ordeni bilan taqdirlangan. 2021-yil may oyi boshida Bill va Melinda Gates ajrashayotganliklarini eʼlon qilishdi, ammo baribir ular jamgʻarmaning hamraislari boʻlib qolishadi.

## Yoshligi
Melinda Ann French 1964-yil 15-avgustda Dallasda (Texas) tugʻilgan. U aerokosmik muhandis Jr. Raymond Joseph French va uy bekasi Elaine Agnes Amerlandning toʻrt farzandidan ikkinchisi. Melindaning opasi va ikkita ukasi bor. Katolik dinida boʻlgan French St. Monica katolik maktabida oʻqib, sinfdagi eng yaxshi oʻquvchi boʻlgan. 14 yoshida otasi tomonidan Frenchga Apple II (8 bitli uy kompyuteri) tanishtirilgan, shu bilan birga uning oʻqituvchisi Bauer xonim oʻquvchi qizlar maktabida informatika fanidan dars berishni yoqlagan. Aynan shu tajriba unda kompyuter oʻyinlari va BASIC dasturlash tiliga qiziqishni shakllantirdi.

French 1982-yilda Dallasdagi Ursulin akademiyasini valediktor sifatida tamomlagan. U 1986-yilda Duke universitetida kompyuter fanlari va iqtisod boʻyicha bakalavr darajasini hamda 1987-yilda Dukening Fuqua biznes maktabida MBA (biznes boshqaruvi magistri) darajasini olgan. Dukeda French Kappa Alpha Theta nomli ayollar birodarligi tashkiloti aʼzosi boʻlgan.

## Faoliyati

French Gatesning birinchi ishi bolalarga matematika va kompyuter dasturlash boʻyicha repetitorlik qilish boʻlgan. Oʻqishni tamomlagandan soʻng, u Microsoft kompaniyasida multimedia mahsulotlarini ishlab chiqish uchun mas’ul boʻlgan marketing menejeri boʻlib ishlay boshlagan. Bu mahsulotlar orasida *Cinemania*, *Encarta*, *Publisher*, *Microsoft Bob*, *Money*, *Works* (Macintosh) va *[[Microsoft Word|Word]]* bor edi. U sayohatni bron qilish uchun eng mashhur veb-saytlardan biriga aylangan *Expedia*da ishlagan. 1990-yillar boshida French Gates Axborot mahsulotlari boʻyicha bosh menejer etib tayinlandi, u bu lavozimda 1996-yilgacha ishlagan. Oʻsha yili u oilasiga eʼtibor qaratish uchun Microsoft kompaniyasini tark etgan. French Gates 1996-yildan 2003-yilgacha Duke universitetining Vasiylik kengashi aʼzosi boʻlib ishlagan. U Bilderberg guruhining yillik konferensiyasida qatnashadi va 2004-yildan beri Graham Holdings (sobiq The Washington Post kompaniyasi) direktorlar kengashi aʼzosi hisoblanadi. U, shuningdek, Drugstore.com direktorlar kengashi aʼzosi ham edi, lekin 2006-yilning avgustida xayriya loyihalariga eʼtibor qaratish uchun tashkilotdan ketgan. French Gates 2000-yildan beri jamoatchilik eʼtiborida boʻlib, u shunday degan: „Men tarixdagi kuchli ayollar haqida oʻylar ekanman, ularning har biri oʻz yoʻlida qandaydir tarzda oldinga qadam tashlaganini angladim“. Uning Bill va Melinda Gates jamgʻarmasining maqsadlarini shakllantirish va ilgari surish boʻyicha ishlari jamoatchilik eʼtirofiga sazovor boʻlishiga imkon berdi. 2014-yilga kelib Bill va Melinda oʻzlarining shaxsiy boyliklaridan 28 milliard AQSh dollarini xayriya qilishgan. 2015-yilda French Gates AQSh ayollari va oilalariga taalluqli muammolarga innovatsion yechimlarni aniqlash, ishlab chiqish va amalga oshirish uchun alohida, mustaqil tashkilot sifatida *Pivotal Ventures*ga asos solgan.

2019-yilda French Gates *The Moment of Lift: How Empowering Women Changes the World* kitobi bilan muallif sifatida debyut qildi. Kitob feminist iqtisodchi Dame Marilyn Waringning *If Women Counted* asariga tayanib, ayollarning haq toʻlanmaydigan mehnati eʼtiborga olinmasligini koʻrsatib beradi.

## Shaxsiy hayoti
Melinda Microsoft bosh direktori Bill Gates bilan 1987-yilda Nyu-Yorkdagi savdo yarmarkasida tanishganidan soʻng uchrashishni boshladi. 1994-yilda u Gavayidagi Lanai orolida boʻlib oʻtgan marosimda Gatesga turmushga chiqdi. Ularning uchta farzandi bor: Jennifer, Rory va Phoebe Gates. Oila Vashingtonning Medina shahrida, Vashington koʻliga qaragan qasrda istiqomat qilgan. Oila shuningdek, Kaliforniyaning Del Mar shaharchasida okean sohilida joylashgan qarorgohga ham ega.

2021-yilning may oyida French Gates va uning turmush oʻrtogʻi ijtimoiy tarmoqlardagi qoʻshma bayonotida ajrashish toʻgʻrisida qaror qabul qilib, 27 yillik nikoh va 34 yillik munosabatlarini tugatganliklarini eʼlon qilishdi. *Wall Street Journal *xabarlariga koʻra, French Gates kamida 2019-yil oktyabr oyidan beri, erining sudlangan jinsiy jinoyatchi Jeffrey Epstein bilan biznes aloqalari ommaga oshkor boʻlganidan keyin ajrashish boʻyicha advokatlar bilan uchrashgan. Garchi er-xotinning nikohdan oldingi kelishuvi boʻlmasa-da, French Gates (ariza bergan) turmush oʻrtogʻidan moddiy yordam talab qilmagan; unga ajrashish natijasida 2 milliard dollardan ortiq qiymatga ega aksiya va qimmatli qogʻozlar ajratildi, biroq, moliyaviy kelishuvning toʻliq tafsilotlari oshkor etilmagan. Ajrashish 2021-yil 2-avgustda yakunlandi*.

2022-yil mart oyida Melinda Bill bilan „doʻstona“ munosabatda ekanligini, ammo ular „doʻst“ emasligini aytgan.
== Mukofotlar va eʼtirof ==
2002-yilda Melinda va Bill Gates har yili Jefferson mukofotlar jamgʻarmasi tomonidan beriladigan *Award for Greatest Public Service Benefiting the Disadvantaged* („Kam taʼminlangan qatlamga eng katta jamoat xizmati koʻrsatganligi uchun“) mukofotiga sazovor boʻldilar.

2005-yil dekabr oyida Melinda va Bill Gates <nowiki/>[[Bono]] bilan birga *Time* tomonidan „Yil odami“ deb topildi. Melinda va Bill Gates 2006-yil 4-mayda jahon miqyosidagi taʼsirga ega boʻlgan xayriya faoliyatlari uchun Ispaniyaning Asturiya shahzodasi mukofotiga sazovor boʻldilar.

2006-yil noyabr oyida French Gates butun dunyo boʻylab sogʻliqni saqlash va taʼlim sohalaridagi, ayniqsa Meksika, xususan „Un país de lectores“ dasturidagi xayriya ishlari uchun Bill bilan bir qatorda <nowiki/>[[Aztek burguti ordeni]] bilan taqdirlandi.

2006-yil may oyida mahalliy va butun dunyo boʻylab bolalar hayotini yaxshilashga qaratilgan faoliyati sharafiga Sietl bolalar kasalxonasi (sobiq bolalar kasalxonasi va mintaqaviy tibbiyot markazi) Melinda French Gates ambulatoriya yordami binosini uning sharafiga nomladi. U kasalxona uchun 300 million dollar mablagʻ yigʻish kampaniyasiga raislik qildi. Bu mablagʻ kasalxona inshootlarini kengaytirish, kam haq toʻlanadigan va haq toʻlanmaydigan tibbiy xizmatlarni moliyalashtirish hamda kasalxonaning davolash usullari va muolajalarni topishga qaratilgan ilmiy-tadqiqot dasturini rivojlantirish uchun moʻljallangan edi.

2007-yilda French Gates Shvetsiyaning Stokgolm shahridagi Karolinska institutida tibbiyot boʻyicha faxriy doktor unvoniga sazovor boʻldi. 2009-yilda u va uning eri <nowiki/>[[Kembrij universiteti]]ning faxriy unvonlarini oldilar. Ularning 2000-yilda 210 million dollar xayriya qilishlari natijasida Buyuk Britaniyadan tashqaridagi aspirantura olimlarining oʻqishini moliyalashtiradigan *Gates Cambridge Trust* (Gates stipendiyasi) joriy etildi. Nihoyat, u 2013-yilda xayriya ishlariga boʻlgan sadoqati uchun Duke universiteti tomonidan insonparvarlik fanlari boʻyicha faxriy doktorlik unvoni bilan taqdirlandi.

Melinda 2013–, 2014–, 2015– va 2017-yillarda *Forbesning* „100 ta eng kuchli ayollar roʻyxati“da 3-oʻrinni egallagan, 2012– va 2016-yillarda 4-oʻrin, 2020-yilda 5-oʻrin hamda 2011–, 2018– va 2019-yillarda 6-oʻrinni egallagan.

U 2013-yilda UCSF medali bilan taqdirlangan. French Gates 2013-yilda xayriya va xalqaro taraqqiyotdagi xizmatlari uchun <nowiki/>[[Britaniya imperiyasi ordeni]] (DBE) bilan taqdirlangan. Jamgʻarmaning Hindistondagi xayriya faoliyatini sababli Bill va Melinda 2015-yilda Hindistonning uchinchi eng yuqori fuqarolik mukofoti Padma Bhushanni qoʻlga kiritdilar. 2016-yilda Prezident <nowiki/>[[Barack Obama]] French Gates va uning turmush oʻrtogʻini xayriya saʼy-harakatlari uchun AQSh Prezidentning Ozodlik medali bilan taqdirladi. 2017-yilda Fransiya Prezidenti [[François Hollande]] French Gates va uning turmush oʻrtogʻini xayriya saʼy-harakatlari uchun [[Faxriy legion ordeni]] qoʻmondoni sifatida Fransiyaning eng oliy milliy mukofoti bilan taqdirladi.

Oʻsha yili French Gates tarixiy Berlin shaharchasi zalida Germaniyaning [[Birlashgan Millatlar Tashkiloti]] Assotsiatsiyasi (DGVN) tomonidan taqdim etilgan *Tinchlik va xalqaro hamjihatlik yoʻlidagi ajoyib xizmatlari uchun'' 2016-yilgi Otto Hahn tinchlik medali bilan taqdirlandi. Huddi shu yili u Buyuk Britaniyada joylashgan Richtopia kompaniyasi tomonidan tuzilgan dunyodagi 200 ta eng nufuzli xayriyachi va ijtimoiy tadbirkorlar roʻyxatida 12-oʻringa loyoq topildi.
## Manbalar