open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Yellowstone milliy bog‘ining kumush dollar tangasi

**Yellowstone Milliy Bogʻining kumush dollar tangasi** – 1999-yilda Amerika Qoʻshma Shtatlari zarbxonasi tomonidan chiqarilgan esdalik tanga. Uning savdosidan keladigan daromad Milliy bogʻ jamgʻarmasi orqali Yellowstone milliy bogʻi va boshqa milliy bogʻlarning xarajatlarini qoplash uchun sarflanadii.

## Qonunchilik
1996-yildagi Amerika Qoʻshma Shtatlarining esdalik tangalari toʻgʻrisidagi qonuniga koʻra, Yellowstone milliy bogʻi tashkil etilganining 125 yilligiga bagʻishlab, mamlakatda birinchi esdalik kumush dollar ishlab chiqarishga ruxsat berilgan. Ushbu akt tangalarni ham tasdiqlangan, ham muomalada boʻlmagan holda zarb qilish imkonini bergan.

## Zarb etilishi
Yellowstone bogʻining esdalik tangasi 20-asrda AQSh zarbxonasi tomonidan chiqarilgan soʻnggi esdalik kumush dollar edi. Tangalar birinchi marta 1996-yil 20-oktyabr zarb etilgan, hamda 1999-yil 16-iyuldan toʻliq muomalaga chiqarilgan. Tanganing 500 000 nusxasi yaratilgan. Esdalik tangalari faqat Amerika Qoʻshma Shtatlari Zarbxonasida, davlat qonunchiligida belgilanganidek, cheklangan vaqt davomida muomalaga chiqarilgan.

## Dizayni
Yellowstone milliy bogʻi esdalik dollarining old tomonining dizayni Edgar Z. Stiver IV (Steever AQShda Yulduz turkumi kabi mavzularda 40 dan ortiq medallar dizaynini ishlab chiqqan va modellashtirgan) tomonidan ishlab chiqilgan boʻlib, fonda parkning daraxtlar bilan qoplangan landshaftida otilayotgan geyzer tasvirlangan. William Cousins (1999-yilgi Yellowstone Milliy Bogʻi esdalik kumush dollaridan tashqari, Cousins Mount Rushmore oltin besh dollarining revers qismi; Uso kumush dollari old tomonni; 1996-yil Olimpiya stadioni oltin besh dollari old tomon dizaynini ishlagan) tomonidan ishlab chiqilgan reversdagi sur`at AQSh Ichki ishlar vazirligi muhriga moslashtirilgan boʻlib, fonda togʻlar tepasidan quyosh koʻtarilayotgan vaqtda, tekislikda yurgan Amerika Bizoni tasvirlangan.

## Texnik xususiyatlari

* Qutisining rangi: quyuq yashil
* Ogʻirligi: 26,730 gramm; 0,8594 troya unsiyasi
* Diametri: 38,10 millimetr; 1,500 dyuym
* Tarkibi: 90 % kumush, 10 % mis

## Yana qarang

* Yellouston milliy parki
* Yellouston

## Manbalar
Temir daftar

**Temir daftar**— ijtimoiy ahvoli va turmush sharoiti og‘ir oilalar hamda alohida nazoratga olingan oilalarni qayd etish, muammolarini aniqlash, bartaraf etish va nazoratini olib borish bo‘yicha ma’lumotlar bazasi.

„Temir daftar“ aholini kambag‘allikdan chiqarish, buning uchun ular bilan manzilli va maqsadli ish olib borish yo‘lida quyidagi toifadagi oilalar kiritiladi:
* kam ta’minlangan oila, deb e’tirof etilgan oilalar;
* ijtimoiy yordamga muhtoj I va II guruh nogironligi bo‘lgan a’zolari mavjud oilalar;
* kam ta’minlangan yakka-yolg‘izlar va keksalar;
* boquvchisini yo‘qotgan ehtiyojmand oilalar;
* ko‘p (4 va undan ortiq) farzandli moddiy ko‘makka muhtoj oilalar;
* mehnatga layoqatli ishsiz a’zolari mavjud ehtiyojmand oilalar;
* tibbiy yordamga muhtoj ehtiyojmand oilalar (surunkali yoki og‘ir nogironlikka olib keluvchi kasallikka chalingan va nogironlik guruhi belgilanmagan a’zolari mavjud etarli daromad manbaiga ega bo‘lmagan oilalar);
* noturar joylarda istiqomat qilayotgan, o‘zi yoki birgalikda yashovchi oila a’zolarining nomida turar joy bo‘lmagan ehtiyojmand oilalar.

„Temir daftar“ga kiritilgan olilalarning ikki va undan ortiq masalalarini hal etish uchun kiritilgan oilalarning barcha masalalari to‘liq hal etilgandan so‘ng yoki qarorda belgilangan bandlarga asosan ushu bazadan chiqarish uchun asos bo‘ladi.
## Manbalar

## Havolalar
* “Temir daftar”ga qanday toifadagi oilalar kiritiladi? 
* “Temir daftar”ga kiritilgan ehtiyojmand oilalarni qo‘llab-quvvatlash borasida amalga oshirilgan ishlar
Deliboz

**Deliboz**, **Dilboz**, **Dilbaz** yoki **Qozoq** () — ozarbayjon otining bir turi, otlarning ozarbayjon milliy zoti. XVIII-XIX asrlarda hozirgi Gʻazax viloyati hududida yetishtirilgan togʻ otlari zoti.

## Zotning tarixi
Deliboz otlarining hozirgi zoti chatishtirish yoʻli bilan koʻpaytirildi. Bu zot XVIII asrgacha toza zotli edi. Deliboz zoti fors va turkman otlari taʼsirida shakllangan. Keyin otning chidamliligini oshirish uchun arab zotlari bilan chatishtirildi. Bu zotning shakllanishida Gʻazax viloyatining Dilbozi va Zulgadara urugʻlaridan boʻlgan bir necha avlod ot zotlari katta rol oʻynagan.

1836-yilda „Kavkazdan tashqaridagi rus mulklarining sharhi“ nashr etildi va unda Yelizavetpol viloyatining qozoq masofasi tasvirlanadi. Ushbu hujjatda qozoq otlarining tavsifi keltirilgan:

Ozarbayjon SSRda ot zotlarining sifatini yaxshilash maqsadida 1943-yilda davlat naslchilik pitomnik tashkil etildi. 60-yillardan boshlab Deliboz otlari Terek aygʻirlari tomonidan yaxshilandi.

2007-yil 27-fevralda Ozarbayjon Respublikasi Prezidenti Ilhom Aliyev “Otchilik toʻgʻrisida”gi qonunni imzoladi, uning maqsadlaridan biri milliy ot zotlari va xalqaro ot zotlarining naslchilik oʻzagini saqlab qolishdir. Genofondni shakllantirish, shuningdek, Ozarbayjonda yuqori sifat va qimmatli irsiy belgilarga ega bo‘lgan otlarni ko‘paytirish va zotini yaxshilashning huquqiy kafolatini yaratish orqali yilqichilikni rivojlantirishga erishish.

2015-yil 21-avgustda “Ozarbayjon Respublikasi Prezidentining chorvachilikni moddiy-texnik jihatdan ta’minlashni yaxshilash chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi farmoni e’lon qilindi. Deliboz ot zotini rivojlantirish chora-tadbirlarini amalga oshirish uchun 1,5 million manat mablagʻ ajratildi.

## Umumiy xususiyatlar
Deliboz otlarining boshi keng peshona va tor burun, zich massiv boʻyin, katta hajmli tana, uzun tekis orqa va bel. Deliboz otlarining oyoqlari quruq va ingichka boʻlib, boshqa otlarga qaraganda metakarpusning kattaroq qismiga ega. Bu otlar uchun odatiy belgi tilning uzunlamasına burmasidir. Delibozam muvozanatsiz xarakter bilan ajralib turadi.

### Oʻrtacha oʻlchovlar

* Yerdan balandligi — 152 sm.
* Tananing qiya uzunligi — 139 sm.
* Koʻkrak qafasi — 172 sm.
* Tirik vazni — 280–350&nbsp;kg. 120–140&nbsp;kg ogʻirlikdagi yuk bilan kuniga 60–70&nbsp;km masofani bosib oʻtadi.
* Eng koʻp yuk koʻtarish qobiliyati 3000–3200&nbsp;kg.
* Ikki yoshli toychoqlarning 1600 m masofada oʻrtacha oʻynoqiligi 1 min 56 sek.

### Ranglari
Deliboz otining ranglari : kulrang, sichqonrang, teri rang, qizil, karakov, bay, qora va kamdan-kam hollarda bulbul rang.

## Yana qarang

* Ozarbayjon oti
* Kubalik ot (pacer)
* Qorabogʻ oti

## Manbalar
Jahon taekvondo federasiyasi

**Jahon taekvondo federasiyasi**() 1973-yil 28-mayda tashkil etilgan bo‘lib, uning prezidenti Cho Chonvon sanaladi. 1973-yil 25—27 may kunlari Seulda birinchi jahon chempionati bo‘lib o‘tdi. VTF shtab-kvartirasi va bir paytda taekvondo markazi Seulning Yandondagi qiyalik tepasida joylashgan Kukkivon (Koreya) hisoblanadi. Kukkivon 1972-yil 30-noyabrda ochilgan va 1974-yil 7-iyulda hukumat organlari ro‘yxatidan o‘tgan. Kim Un Yon VTFning birinchi prezidenti bo‘ldi va 1980-yil 17-iyulda Butunjahon taekvondo federasiyasi Xalqaro olimpiya qo‘mitasi (XOQ) tomonidan e’tirofga sazovor bo‘ldi. 2017-yil 24-iyun sanasida Butunjahon taekvondo federasiyasi o‘z nomini *World Taekwondo Federation* dan *World Taekwondo* ga o‘zgartirdi.

## Mahorat darajalari
Gip — shogirdlik darajasi

Dan — mahorat darajasi

**Attestasiya**

Boshlang‘ich darajadagilar oq belbog‘dan (10-gip) boshlaydi, 9-gip, keyin 8-gip va 1-gipgacha davom etadi. Oq (10 gip) dan qizil belbog‘gacha (2 gip) attestasiya odatda har uch oyda bir marta o‘tkaziladi. Qora belgili qizil belbog‘ egasi (1 gip) 1-danni olishdan oldin kamida olti oy mashq qilishi kerak. Har bir inson 3,5-4 yil ichida 1-dan qora belbog‘ini olishi mumkin, bu qobiliyat, mashg‘ulot chastotasi va sinov-imtihonga bog‘liq.

**Belbog‘ tizimi**

* 10 kip — oq belbog‘ 
* 9 kip — sariq chiziqli oq belbog‘. 
* 8 kip — sariq belbog‘. 
* 7 kip — yashil chiziqli sariq belbog‘. 
* 6 kip — yashil belbog‘. 
* 5 kip — ko‘k chiziqli yashil belbog‘. 
* 4 kip — ko‘k belbog‘. 
* 3 kip — qizil chiziqli ko‘k belbog‘. 
* 2 kip — qizil belbog‘. 
* 1 kip — qora chiziqli qizil belbog‘. 
* 1 ta pum — o‘smir bolalar qora belbog‘ining butun uzunligi bo‘ylab qizil va qora (18 yoshgacha), 
* 1-dan—  bitta oltin bezakli qora belbog‘ 
* 2-dan — ikkita oltin bezakli qora belbog‘ va hokazo 9-dan. 

**Usta darajalari**

1-3 Dan — instruktor yordamchisi

4-6 Dan — Xalqaro instruktor

7-8 Dan — Usta instruktor

9 Dan — Grandmaster

9-dan faxriy hisoblanadi, u taekvondoni yuksaltirishdagi xizmatlari uchun beriladi. Bu yuksak darajaga Qozog‘iston, Rossiya, AQSH, Indoneziya, Gonduras, Ispaniya, Xorvatiya va Pokiston prezidentlari hamda XOQ prezidentlari - Xuan Antonio Samaranch, Jak Rogge, Tomas Bax, shuningdek, BMT Bosh kotibi Pan Gi- Munlar erishgan.

## Manbalar

## Havolalar

* Taekvondo tarixi
Tradeskansia pale

**Tradeskansia pale** () — koʻp yillik doimiy yashil oʻt oʻsimligi, Tradeskansiya turkumining bir turi. Kommelinoviylar oilasiga kiradi. Meksika sharqidagi Meksika koʻrfazi qirgʻogʻida oʻsadi.

## Botanik tavsifi
Tradeskansia pale — balandligi 40 sm gacha boʻlgan tartibsiz shakldagi doimiy yashil koʻp yillik oʻsimlik.Poyasi va baʼzi turlarida navlari va barglari binafsha rang tusga ega. Barglari navbatma-navbat, turgʻun, spiral shaklida joylashgan. Bir oz goʻshtli barg plastinkasi odatda uzunligi 7 dan 15 sm gacha va kengligi 1,5 dan 3 sm gacha, nayzasimon choʻzinchoqdan choʻzinchoq-elliptik shaklga ega, asosi simmetrik, barglarining uchi yumaloq yoki xanjar shaklida ega. Silliq barglarning yuzasi qizgʻish yoki binafsha, baʼzan hatto yashil rangga ega. Bargning qirrasi qizil yoki binafsha rangdagi paxmoq, mayin tukchalar bilan qoplangan. Butun vegetatsiya davrida oʻsimlik yuqori inflorescences hosil qiladi. Oq, pushti yoki binafsha rangdagi uch bargli gullar radial simmetriyaga ega. Pastki qismdagi uchta pubescent sepals uzunligi 7 dan 10 mm gacha. Uchta gulbarglar tutashgan boʻlib, uzunligi 1,5-2 sm. Oltita unumdor stamens gul tojidan yuqoriga koʻtariladi. Mevalar qalinligi 3,5 mm boʻlgan ingichka devorli silliq qutilardir . Urugʻning oladi, lekin omon qolgan ildizlardan yana unib chiqishi mumkin.
Tradescantia pallida D.jpg|Umumiy shakl
PikiWiki Israel 38613 Flower.JPG|Barglar
Tradescantia pallida 2.jpg|gullar


## Taksonomiyasi
Tur namunasi 1907-yilda Syudad Viktoriya (Tamaulipas shtati) shahri yaqinida ingliz botanigi Edvard Palmer tomonidan toʻplangan . Bu tur birinchi marta 1911-yilda Jozef Nelson Rouz tomonidan *Amerika Qoʻshma Shtatlari Milliy gerbariysidan* " *Setcreasea pallida* " nomi bilan „Hissalar“ kitobida tasvirlangan. Devid Richard Xant bu turni *Tradescantia pallida* nomi bilan Tradescansia jinsiga joylashtirgan. Oʻziga xos epitet lotincha *pallida* dan olingan boʻlib, „rangpar“ degan maʼnoni anglatadi.

## Tarqalishi va yashash joyi
Tradeskansia pale tabiiy diapazoni Meksikaning sharqiy qismida, Meksika koʻrfazi sohilida joylashgan. Quruq va quyoshli joylarda oʻsadi. Turlar Florida va Luiziana, shuningdek, Markaziy va Janubiy Amerika, Karib dengizi, Janubiy Osiyo va Italiyaga ham kiritilgan.

## Yetishtirilishi
Tradeskansia pallidum bogʻlar va chegaralarda manzarali oʻsimlik sifatida, zamin qoplamasi, osilgan oʻsimlik sifatida yoki, ayniqsa, qish mavsumida omon qololmaydigan sovuq iqlim sharoitida — uy oʻsimlik sifatida keng qoʻllanadi. Oʻsimlik soʻqmoqlar bilan osongina koʻpayadi (poyalari koʻrinadigan boʻlaklarga boʻlinadi va ildizlar koʻpincha segmentlar orasidan oʻsadi). Tradeskansia pallidum uy oʻsimligi sifatida keng tarqalgan.U ifloslantiruvchi moddalar va nafas yoʻllarining tirnash xususiyati beruvchi moddalar sinfi boʻlgan VOClarni filtrlash orqali uy havo sifatini yaxshilashda juda samarali ekanligi aniqlandi, bu taʼsir fitoremediatsiyadeb nomlanadi.

Ushbu turning koʻplab navlari mavjud boʻlib, ulardan binafsha barglari bilan „Purpurea“ Qirollik bogʻdorchilik jamiyatining Bogʻdagi xizmatlari uchun mukofotiga sazovor boʻlgan.
   

## Manbalar
Vladislav Figelskiy

**Vladislav Damianovich Figelskiy** (1889-1919) — Oʻrta Osiyoda sovet hokimiyati uchun kurash qatnashchisi, 14 nafar Turkiston komissarlaridan biri.
## Tarjimai holi
Polyaklar avlodidan. 1889-yilda Plotsk shahrida xizmatchilar oilasida tugʻilgan. 1905-yilda inqilobiy harakatda qatnashgani uchun gimnaziyadan haydalgan. 1909-yilda Parijga joʻnab ketdi va u yerda Sorbonna universitetining matematika fakultetini tugatgan(1913); V.I.Lenin tomonidan oʻtkazilgan ommaviy maʼruzalarda, munozaralarda qatnashgan. 1915-yil armiya safiga safarbar qilingan, askarlar oʻrtasida inqilobiy targʻibot olib borilgan, koʻrish qobiliyati yomonligi sababli demobilizatsiya qilingan. 1916-yildan Samarqand gimnaziyasida matematika oʻqituvchisi boʻlib ishlagan. 1917-yilda internatsionalistlar oʻqituvchilarining tashabbuskor guruhida qatnashgan, soʻngra Samarqand okrugi xalq taʼlimi komissari etib saylangan. 1917-yilda RKP(b) safiga qoʻshilgan.

1917-yil noyabr (dekabr)dan Samarqand shoʻrosi aʼzosi, okrug xalq maorif komissari boʻlgan. 1917-yil 28-noyabrda (11-dekabr) Samarqand ishchi, soldat va musulmon deputatlari kengashiga, 1918-yil 25-iyunda esa Samarqand shoʻrosining raisi etib saylangan.

1918-yilda Samarqand viloyati ishchi, dehqon va soldat deputatlari kengashining raisi etib saylangan. Bu lavozimda u banditizmga qarshi kurashgan va tez orada mintaqaning inqilobiy rahbarlarining oldingi safiga oʻtgan. 1918-yil oktabrda Sovetlarning viloyat qurultoyiga saylangan. 1918-yil noyabr oyida Turkiston Markaziy Ijroiya Qoʻmitasining 6-chaqiriq sessiyasida Turkiston Respublikasi Xalq Komissarlari Sovetining raisi, 1918-yil noyabridan Turkiston Respublikasi Mudofaa Oliy harbiy kollegiyasining aʼzosi etib saylangan.

1919-yil yanvarida 14 nafar Turkiston komissarlari orasida sobiq harbiy ishlar komissari K.Osipov boshchiligidagi qoʻzgʻolon paytida Toshkentda otib oʻldirilgan.

## Adabiyotlar
* За Советский Туркестан, Таш., 1963;
* Вечная слава, М., 1967
* Зевелев А. И., В. Д. Фигельский, в сборнике: Революционеры, вожаки масс, Таш., 1967.
* Билик, В. Д. Фигельский, «Красная летопись Туркестана», 1923, No 1-2;
* В. Д. Фигельский, в кн.: Памятник борцам пролетарской революции, погибшим в 1917—1921 гг., 3 изд., М.-Л., 1925;
* Большая советская энциклопедия. — М.: Советская энциклопедия. 1969—1978.
* Советская историческая энциклопедия. — М.: Советская энциклопедия . Под ред. Е. М. Жукова. 1973—1982.
Habiba bint Jahsh

**Habiba bint Jahsh** (arabcha: حبيبة بنت جحش) — Muhammadning hamrohi.

## Biografiyasi
Uning otasi Jahsh ibn Riyob boʻlib, Harb ibn Umayya himoyasida Makkada qoʻnim topgan Asad ibn Xuzayma qabilasidan boʻlgan muhojirlardan boʻlgan. Uning onasi Umayma bint Abd al-Muttalib, Quraysh qabilasining Hoshim urugʻidan boʻlib, Muhammadning otasining singlisi edi. Demak, Habiba va uning besh ukasi Muhammadning birinchi amakivachchalari edi.

Habiba Islomni erta qabul qilgandan soʻng Abdurahmon ibn Avfga turmushga chiqdi, lekin farzandsiz edi. Hijratda ukasi Abdulloh bilan *[[Hijrat|Madinaga]]* kelganlar orasida Habiba ham bor edi.

Habiba ginekologik kasallikdan aziyat chekdi va yetti yil davomida doimiy ravishda qon ketib yurdi. U Muhammaddan qanday qilib pok boʻlish haqida maslahat soʻradi va u unga maslahat berdi: „Bu tomir. Bu hayz koʻrish emas. (Namozdan) hayz koʻrishingiz sizni toʻxtatadigan vaqtgacha uzoq turing. Shundan so‘ng gʻusl qiling va namoz o‘qing“. Habiba singlisi Zaynabning (Muhammadning xotini) uyiga borib, „qonning qizarishi suvga tushguncha“ Zaynabning hammomida gʻusl oldi, hammom esa „qonga to‘la“ edi. Hadis roviylari Muhammad Habiba boshqa ayollar kabi har oyda bir marta gʻusl olishni nazarda tutgan, deb hisoblashgan. Biroq, Habiba oʻz xohishi bilan keyin har namozdan oldin, kuniga besh marta gʻusl olardi.

628-yilda Muhammad Habibaga Xaybar daromadidan 30 wasqs xurmo va don berdi.

## Eslatma
Habiba *Ummu Habib* nomi bilan ham tanilgandi. Ikkalasi ham *Habib* („sevimli“) ismining ayol shakllaridir. Mesopotamiyalik tarixchi Muhammad ibn Saad Habibani singlisi Hamna bilan adashtirib yuborgan anʼanaga ishora qilgan, yaʼni *Ummu Habib* *Hamnaning kunyasi* ekanligiga ishonishgan. Ibn Saʼd bunday emasligini taʼkidlaydi, ular ikki kishi edi.

## Manbalar
Yashika Aannand

**Yashika Aannand** (, 1999-yil 4-avgustda tugʻilgan) — hind aktrisasi, modeli va televideniye aktrisasi, u asosan Tamil filmlari va telekoʻrsatuvlarida faoliyat olib boradi.

## Yoshligi
Yashika Aannand 1999-yil 4-avgustda Nyu-Delida panjob oilasida tugʻilgan. Uning oilasi Chennayga koʻchib oʻtgandan soʻng, u Nungambakkamdagi Sherwood Hall maktabida oʻqishni tugatdi. 

## Faoliyati
Annand Instagram modeli boʻlganidan keyin aktyorlik faoliyatini boshlagan. 14 yoshida u Santhanam bilan birga *[[Inimey Ippadithan]]* (2015) filmida suratga tushgan, ammo keyinchalik qoʻshiq suratga olishda qatnasha olmaganidan keyin uning roli oʻchirib tashlashgan. Keyin u *[[Kavalay Vendam|Kavalai Vendamda]]* (2016) suzish boʻyicha oʻqituvchi rolini ijro etgan, bu uning birinchi teatrlashtirilgan chiqishi boʻlgan. Aannandning yutugʻi 2016-yilda *[[Dhuruvangal Patinaaru]]* filmida boʻldi. Kichik byudjetda suratga olingan film muvaffaqiyatli boʻldi va aktyorlar tomonidan eʼtirof etildi. Keyin u *[[Padam|Paadam]]* (2018) va Thambi ''Ramaiahning'' *[[Maniyaar Kudumbam]]* (2018) filmlarida rol ijro etdi. Keyin *[[Iruttu Araiyil Murattu Kuthu|Iruttu Araiyil Murattu Kuththu]]* (2018) kattalar uchun komediya filmida suratga tushdi. Tailandda suratga olingan filmda uni Vaibxavi Shandilya va Chandrika Ravi kabi boshqa aktrisalar bilan birga suratga olgan va film kassada yaxshi natijalarga erishdi. Keyin Annand *[[Zombi (film 2019)|Zombie]]* nomli animatsion filmda bosh rolni ijro etdi. 2021-yilda u *BESTIE filmi uchun Las-Vegas mustaqil kinofestivalida 2021-yilda eng yaxshi aktrisa mukofotiga sazovor bo‘ldi*.

## Shaxsiy hayoti
2021-yil 24-iyulda Aannand Chennay yaqinidagi Mahabalipuramda avtohalokatga uchradi va voqea paytida og‘ir jarohat oldi. U do‘stlari bilan ketayotganida ularning mashinasi yoʻl toʻsigʻiga borib urilgan va yaqin atrofdagi chuqurga qulagan. Xabarlarga koʻra, uning doʻstlaridan biri voqea joyida vafot etgan. Tomoshabinlar aktyorning mashinasi tezlikni oshirib, boshqaruvni yo‘qotib qo‘ygani, natijada YTHga sabab bo‘lganini aytishgan.

## Filmografiyasi

### Filmlari

### Teleseriallari

### Qisqa metrajli filmlari

## Manbalar
Butunjahon shashka federasiyasi

**Butunjahon shashka federasiyasi** (FMJD, ) —  barcha qit’alarning milliy shashka federasiyalarini birlashtirgan xalqaro shashka federasiyasi sanaladi.

Aqliy sportiagi eng nufuzli federatsiyalardan biri. FMJD SportAccord (sobiq GAISF (''General Association of International Sports Federations'')) tarkibiga kiradi. FMJD aqliy sport bo'yicha Olimpiya o'yinlarining analogi bo'lgan Butunjahon aql o'yinlarini o'tkazadigan IMSA (*International Mind Sports Association*, *International Mind Sports Association*) ning beshta ta'sischi federatsiyalaridan biri hisoblanadi. FMJDdagi joriy qarorlar boshqaruv qo'mitasi (prezident, vitse-prezident, kotib, g'aznachi, ikkita turnir direktori va o'yinchilar qo'mitasi rahbari) tomonidan qabul qilinadi.

## Tarixi
U 1947-yil 14-sentabrda to‘rt federasiya — Fransiya, Niderlandiya, Belgiya va Shveysariya tomonidan tashkil etilgan.

SSSR bu federasiyaga 1956-yilda qo‘shildi.

2021-yil iyul holatiga ko‘ra federasiyalar soni 77 taga (Yevropa – 32, Afrika – 17, Amerika – 14, Osiyo – 12, Okeaniya – 2) yetdi .

Erkaklar o‘rtasida 1948-yildan, ayollar o‘rtasida 1973-yildan, o‘smirlar o‘rtasida 1971-yildan, kadetlar o‘rtasida 1988-yildan, qizlar o‘rtasida 1989-yildan, 1967-yildan jamoalar o‘rtasida jahon chempionlari aniqlanadi.

## Tuzilishi
2021-yil 3-iyulda bo‘lib o‘tgan Bosh assambleya saylovlaridan so‘ng FMJD tuzilmasi quyidagicha tus oldi: 

FMJD prezidenti — Yasek Pavliskiy, 

Ijrochi vitse-prezident — Richard Pshevoznyak, 

Bosh kotib — Robert Misans, 

Turnir direktori — Klifton Agata, Kyurakao

Yoshlar turniri direktori — Aleksey Domchev, 

G'aznachi — Aare Xarak, 

Futbolchilar vakili — Jan-Mark Njofang, 
## Prezidentlar

* Iogann Hermann Villems, 1947-yil, Niderlandiya
* Beppino Rizzi, 1968-yil, Italiya
* Xyoyb van de Vryogde, 1975-yil, Niderlandiya
* Pit Rozenburg, 1978-yil, Niderlandiya
* Villem Yurg, 1980-yil, Niderlandiya
* Vadim Bayramov, SSSR
* Pit Rozenburg, 1985-yil, vaqtinchalik  
* Pit Rozenburg, 1986-yil 
* Vadim Bayramov, 1990-yil 
* Chr.H. ten Haaf, 1991-yil, Niderlandiya
* Gaetano Massilli, 1992-yil, Italiya
* Valter van Bek, 1992-yil, Niderlandiya
* Ivan Shovkoplyas, 2003-yil, Ukraina
* Vladimir Ptisin, 2005-yil, Rossiya
* Garri Otten, 2009-yil, Niderlandiya
* Yanek Myaggi, 2017-yil, Estoniya
* Yasek Pavliskiy, 2021-yil, Polsha

## Manbalar
Kitobi Aqdas (Bahoulloh)

**Kitobi-Aqdas** (yoki „*Aqdas*“  u  *e aqdas*) – Bahoiy dinidagi asosiy muqaddas kitob, Bahoulloh tomonidan 1872—1873 yillarda Akkoda yozilgan va 1890-yillarning boshida nashr etilgan . Rus tiliga „Eng Muqaddas Kitob“ deb tarjima qilingan. Xususan, dinning asosiy qonunlari toʻplamini (bahoiy qonunlari) oʻz ichiga oladi. Arab tilida yozilgan, koʻplab tillarga tarjima qilingan. Rus tiliga birinchi tarjima 1894 yilda A. G. Tumanskiy tomonidan qilingan .

Kitob quyidagi boʻlimlar bilan toʻldirilgan:

* Muqaddima
* Kirish
* Kitobi-Aqdas – Shavqiy Effendi tavsifi
* Kitobi-Aqdas
* Kitob-Aqdasdan keyin nozil qilingan Bahoulloh Lavhlari
* Savollar va javoblar
* „Kitobi-Aqdas“ Qonun va Hukmlarining Xulosa va Tasnifi
* Eslatmalar
* Lugʻat
* Indeks

Kitobi – Aqdas oʻtmishdagi eng mashhur dinlarning bir qanchalari va Bahoiy dinining oldingi muqaddas kitoblarining haqiqatini qabul qiladi, lekin koʻplab qonun va qoidalarni yangilaydi. Kitobi – Aqdas qonunlarining hammasi ham majburiy emas (masalan, amalda qoʻllanishi mumkin boʻlmagan yoki dunyoviy qonunchilikka zid boʻlgan qonunlar bekor qilinadi). Kitobda asosiy ibodatlar, roʻza tutish vaqti, nikoh va meros qonunlari belgilangan. Unda bahoiylik diniga eʼtiqod qiluvchilar uchun bolalarning taʼlim-tarbiyasiga gʻamxoʻrlik qilish uchun koʻrsatmalar mavjud  . Adolat Uylarini, shu jumladan Umumjahon Adolat Uyini tashkil etish qoidalari oʻrnatiladi.

Rus tilida ikki marta, 1998 va 2001 yillarda nashr etilgan.

## Manbalar
Shermat Nurmatov

**Shermat Nurmatovich Nurmatov** (Oʻzbekiston SSR, SSSR) — davlat arbobi. 2004—2006-yillarda Fargʻona viloyati hokimi.

## Tarjimai hol
Shermat Nurmatovich suv va qishloq xo‘jaligi vaziri o‘rinbosari bo‘lgan. 2004-yil 15-aprelgacha O‘zbekiston qishloq va suv xo‘jaligi vaziri lavozimida ishlagan. O‘zbekiston Respublikasi birinchi prezidenti Islom Karimovning 2004-yil 15-oktabrdagi farmoni bilan Shermat Nurmatov Farg‘ona viloyati hokimi lavozimiga tayinlangan. 2006-yil 19-oktabrgacha Fargʻona viloyati hokimi boʻlgan.

## Manbalar
Abduhoshim Abdullayev

**Abdullaev Abduhoshim Abdullaevich** (1950-yil) – sovet va oʻzbek davlat, jamoat, xoʻjalik arbobi.

## Tarjimai hol
1950-yilda Fargʻona viloyatida (Oʻzbekiston SSR) tugʻilgan. Maʼlumoti oliy, Fargʻona politexnika institutini tamomlagan (1972), (1991).

## Mehnat faoliyati

* 1972—1976-yillarda Fargʻona yogʻ-moy kombinatida elektromontyor-taʼmirchisi, elektr jihozlarini taʼmirlash boʻyicha elektromontyor, Fargʻona Azot oʻgʻit zavodi elektr taʼminoti sexi sinov uchastka ustasi, Fargʻona shahar konstruktorlik boʻlimi yangi ishlab chiqarish katta muhandisi lavozimlarida;
* 1976—1981-yillarda Fargʻona azotli oʻgʻitlar zavodi triatsetilsellyuloza ishlab chiqarish katta energetigi;
* 1981—1983-yillarda Fargʻona „Azot“ ishlab chiqarish birlashmasi bosh energetikining issiqlik va suv taʼminoti boʻyicha oʻrinbosari;
* 1983—1992-yillarda Fargʻona shahar partiya organlarida ishlagan;
* 1992—1995-yillarda – Fargʻona „Azot“ ishlab chiqarish birlashmasi bosh direktorining ishlab chiqarish boʻyicha oʻrinbosari;
* 1995—2005-yillarda Fargʻona „Azot“ ishlab chiqarish birlashmasi bosh direktori;
* 2005—2006-yillarda Margʻilon shahar hokimi;
* 2006—2008-yillarda Fargʻona viloyati hokimi;
* 2008—2010-yillarda „Fargʻonaazot“ ochiq aksiyadorlik jamiyati bosh direktorining ishlab chiqarish boʻyicha oʻrinbosari;
* 2010—2017-yillarda „Fargʻonaazot“ aksiyadorlik jamiyati boshqaruvi raisining ishlab chiqarish boʻyicha oʻrinbosari;
* 2017—2019-yillarda „Oʻzkimyosanoat“ aksiyadorlik jamiyati boshqaruvi raisi kabi lavozimlarda mehnat qilgan.

Abdullaev Abduhoshim Abdullaevich Oʻzbekiston mahalliy kimyo sanoatining yetakchi namoyandalaridan biridir. U ushbu sohadagi 40 yildan ortiq faoliyat davomida soha rivojiga ulkan hissa qoʻshdi, uni saqlab qolish va malakali kadrlar bilan toʻldirishga erishdi. Bugungi kunga qadar „FargʻonaAzot“ ishlab chiqarish birlashmasi postsovet hududidagi yetakchi hisoblanadi. U Oʻzbekistonning xalq orasida eng obroʻli rahbarlaridan biri sanaladi.

## Mukofotlari
2024-yil 24-avgustda Doʻstlik ordeni bilan mukofotlangan.

## Manbalar

## Havolalar
** Tsentraziya Personi
** Xokimi oblastey Uzbekistana
** Mirziyoev naznachil novix rukovoditeley „Uzkimyosanoat“ i „Uzeltexsanoat“
** Abdullaev Abduxashim Abdullaevich
Rubina Ali

**Rubina Ali** (**Rubina Qureshi** , ) — nomi bilan tanilgan hind aktrisasi, Oskar mukofotiga sazovor boʻlgan *[[Slumdog millioner|Slumdog millionaire]]* (Xarobadan chiqgan millioner) (2008) filmida Latikaning bolaligini ijro etgan va u uchun Ekran aktyorlari gildiyasi mukofotiga sazovor boʻlgan. Film muvaffaqiyatidan so‘ng u Bollivudning *[[Kal Kisne Dekha]]* (2009) filmida rol ijro etdi.

## Shaxsiy hayoti
Oʻzining ekrandagi qahramoni singari, Rubina Mumbayning xarobalaridan biridan boʻlib, Bandra stantsiyasi yaqinidagi Garib Nagar xarobasida yashaydi. U otasi Rafiq, singlisi Sana, ukasi Abbos va o‘gay onasi Munni bilan yashagan. Rubinaning biologik onasi Khurshid (taxallusi KHushi) Rafiq bilan ajrashgach, Monish bilan turmush qurgan. Uning otasi Munniga uylangan va Rubina otasi va oʻgay onasi qoʻlida tarbiyalangan. Munnining oʻtgan turmushidan toʻrt farzandi bor — Surayya, Sanjida, Babu va Irfon. 2009-yilgi Akademiya mukofotlaridagi *Slumdog Millionaire* muvaffaqiyatidan soʻng, Maxarashtra uy-joy hududini rivojlantirish boshqarmasi bolalarni uy bilan taʼminladi. 2009-yil 25-fevralda Maxarashtra uy-joy va taraqqiyot boshqarmasi Azharuddin bilan bir qatorda Rubinaga ham Mumbaydagi Garib Nagarning „tekin uylar“ berilishini eʼlon qildi. Biroq Ali 2011-yilning mart oyida yonib ketguncha Garib Nagardagi uy-joyda qoldi. Vaqtinchalik ijarada boshpana olgandan soʻng, Rubina va uning oilasi Britaniya direktori Denni Boyl tomonidan tashkil etilgan Jai Xo Trust tomonidan sotib olingan Mumbayning Bandra West chekkasidagi oʻz kvartirasiga qayta joylashtirildi.

## Faoliyati

Tanqidchilar Rubina va uning hamkasbi Azharuddin Muhammad Ismoilga filmdagi roli uchun kam maosh olganini daʼvo qilmoqda. Buni film prodyuseri bahslashdi, uning aytishicha, aktyorlarga prodyuserlik kompaniyasining Britaniyadagi yuqori lavozimli xodimlari uchun oylik maosh to‘lovi ekvivalentida to‘langan. O‘n sakkiz yoshga to‘lgan bolalarga, agar shu vaqtgacha taʼlim olishda davom etsa, ularga beriladigan maqsadli jamg‘arma tashkil etilgan. Azharuddin ham, Rubina ham Salim, Jamol va Latika rollarini ijro etgan boshqa aktyorlar bilan birga 2009-yil 22-fevralda 81-Oskar mukofotini topshirish marosimida ishtirok etishdi. Azharuddinga onasi Shameim Ismoil, Rubina esa amakisi hamrohlik qilgan. Bu uning Mumbaydan tashqaridagi birinchi sayohati edi. 2009-yil mart oyida Rubina Bollivud filmi *[[Kal Kisne Dekha]]* (2009) filmida oʻzining *Slumdog Millionaire* hamkasbi Azharuddin Mohammed Ismail bilan birga rol ijro etdi. Film rejissyori Vivek Sharma boʻlib, Bollivud yulduzlari Shah Rukh Khan, Rishi Kapoor va Juhi Chavla kamo rollarini ijro etgan.

### Mukofotlari
**Yutuq**

* 2009: *[[Slumdog millioner|Slumdog Millionaire]]* filmidagi rol ijrosi uchun ekran aktyorlari gildiyasining mukofoti

**Nomzod**

* 2008: Black Reel mukofotlari 2008 — *Slumdog Millionaire* uchun eng yaxshi ansambl

## Filmografiyasi

## Manbalar
Xalqaro Yevro-Osiyo aykido federasiyasi

**Xalqaro Yevro-Osiyo Aykido Federatsiyasi** (**MEAFA**) umumiy manfaatlarni himoya qilish uchun tashkil etilgan bo‘lib, u aykidoni rivojlantirish va ommalashtirishga qaratilgan.

MEAFA barcha usullar qo‘llanadigan federasiya bo‘lib, uning aʼzolari aykidoning turli uslublarini targ‘ib qiluvchi jamoat birlashmalari ham bo‘lishi mumkin.

## Tarixi
Sovet davrida SSSRning turli respublikalaridan aykido bilan shug‘ullanuvchilarni birlashtirgan SSSRda Aykido federasiyasi mavjud edi. U 1991-yilda Sovet Ittifoqi parchalanganida SSSR Aykido federasiyasi (sobiq ittifoq respublikalari suveren davlatlarga aylanganiga qaramay) tarkibi o‘zgarmadi. SSSR Aykido federasiyasini „**Xalqaro Yevro-Osiyo Aykido Federatsiyasi**“ deb qayta nomlashga qaror qilindi (chunki tashkil etilgan davlatlar hudud jihatdan Yevropa va Osiyoda joylashgan). MEAFA — 1995-yil 5-iyul sanasida rasmiy tashkil etilgan.

## Bugungi kun federatsiyasi
Ayni paytda MEAFA yirik tadbirlarni (seminarlar, festivallar va sport bayramlar) o‘tkazmoqda, ularda sobiq Ittifoqning barcha hududlari va uzoq xorij davlatlaridan vakillar qatnashmoqda. Jismoniy tarbiya akademiyasi negizida MEAFA tomonidan aykido bo‘yicha instruktorlarni tayyorlash bo‘yicha davlat kurslari tashkil etildi.

## Federatsiyalar

### MEAFA aʼzolari:

*  Ozarbayjon
*  Rossiya
*  Ukraina
*  Moldaviya
*  Belorussiya
*  O‘zbekiston
*  Qozog‘iston
*  Qirg‘iziston
*  Litva
*  Latviya
*  Tojikiston
*  Estoniya

### MEAFA safiga kirmaganlari:

*  Armaniston
*  Turkmaniston

## Manbalar

## Havolalar

* http://www.aikido.ru/
Mesxeti turklarining surguni

**Mesxeti turklarining surguni** (, ) yoki **Mesxeti turklarining deportasiyasi** – Gruziya SSRning Mesxetiya viloyati (hozirgi Gruziya Respublikasi)da yashovchi barcha Mesxeti turklari Sovet hukumati tomonidan surgun qilingan. Mesxeti turklari 1944-yil 14-noyabr kuni Oʻrta Osiyoga (Qozogʻiston, Qirgʻiziston va Oʻzbekiston) majburan koʻchirilgan. Deportatsiya davomida 212 qishloqda yashovchi 92.307 nafar Mesxeti turklari uylaridan majburan koʻchirilgan. Ular chorva uchun moʻljallangan vagonlarga joylashtirilib, asosan Oʻzbekiston SSRga joʻnatilgan. Ushbu operatsiya doirasida boshqa etnik guruhlar vakillari ham deportatsiya qilindi. Operatsiya davomida 115 mingga yaqin odam, jumladan, kurdlar va hamshinlar (musulmon armanlar) deportatsiya qilindi. Deportatsiya qilinganlar maxsus aholi punktlariga joylashtirildi va u yerda majburiy mehnatga tortildi. Deportatsiya va surgunning ogʻir sharoitlari 12 000–50 000 kishining oʻlimiga olib kelgani aytiladi.

Deportatsiya SSSR Vazirlar Kengashi Raisi Iosif Stalinning bevosita buyrugʻiga binoan SSSR Ichki Ishlar Xalq Komissarligi (NKVD) komissari Lavrentiy Beriya va NKVDning boshqa 4000 nafar xodimlari tomonidan amalga oshirilgan. Operatsiyani amalga oshirish uchun 34 000 000 (oʻttiz toʻrt million) rubl ajratildi. Bu SSSR hukumatining majburiy koʻchirish va aholini koʻchirish dasturining bir qismi boʻlib, 1930-yildan 1950-yilga qadar sovet etnik ozchiliklarining bir necha million aʼzolariga taʼsir koʻrsatdi. Deportatsiya jarayoni tugallangach, SSSR hukumati 32 ming kishini, asosan, nasroniy armanlarni Mesxetiya hududiga joylashtirdi.

1956-yil Iosif Stalin vafotidan soʻng, SSSR Vazirlar Sovetining yangi raisi etib saylangan Nikita Xrushchev yashirin nutq soʻzlagan va unda Stalinning turli etnik guruhlarni deportatsiya qilish toʻgʻrisidagi qarorlarini tanqid qilgan va baʼzi qarorlar bekor qilingan. Ammo Mesxeti turklarining oʻz yurtiga qaytishi uchun ruxsat berilmadi. 1989-yil Oʻzbekiston SSRda sodir boʻlgan Fargʻona voqealaridan keyin ham vaziyat oʻzgarmadi. 1991-yilda mustaqillikka erishgan Gruziya Respublikasi axisga turklarining Mesxetiyaga qaytishiga ruxsat bermadi. 2006-yilgi mavjud boʻlgan statistik maʼlumotlarga koʻra, 260 000–335 000 kishini tashkil etgan Mesxeti turklarining aksariyati yetti postsovet davlatida yashaydi.

## Manbalar
Saniya Anklesaria

**Saniya Anklesaria** (, ) — hind filmlari, reklama roliklari va telekoʻrsatuvlarida suratga tushgan aktrisa. U Disney Channel Hindiston sitkomidagi *Maks* roli, *[[Karan va Kabirning Suite hayoti]]*, Amerikaning *[[Zak va Kodining Suite hayoti|The Suite Life of Zack & Cody]]* shousining hind va Disneyning *[[Eng yaxshi omad Nikki|Best of Luck Nikki]]* *eng yaxshi* hit seriyasidagi takrorlanuvchi qahramon *Guri Malxotra* roli bilan tanilgan. Amerika shou *[[Omad Charli|Good Luck Charlie]]* hind moslashuvi. U shuningdek, *[[Roudi Rathore|Rowdy Rathore]]*, *[[Raanjhanaa]]*, *[[Hayot yaxshi (film)|Lifeʼs Good]]* va *Bombairiya* kabi Bollywoodning asosiy filmlarida suratga tushgan yosh aktrisa.

## Hayoti
*Saniya* birinchi marta yetti yoshida 2009-yil yozgi taʼtilida Raell Padamseening etti kunlik aktyorlik ustaxonasida rol ijro etgan. Bitirgandan soʻng, u birinchi tinglashda televizion reklama uchun tanlangan. Oʻshandan beri u butun mamlakat boʻylab bir nechta televizion reklama va bosma nashrlarda ishtirok etdi. U toʻrt yoshida raqsga tusha boshladi va keyin Shiamak Davarning raqs kompaniyasida va Mumbaydagi Brayanning raqs akademiyasida raqs saboqlarini oʻta boshladi, bu esa unga raqobatbardosh raqslarda bir qancha mukofotlar va maqtovlarga sazovor boʻlidi. 2012-yilda u Disney teleserialida *[[Karan va Kabirning Suite hayoti]]* (Amerikaning *[[Zak va Kodining Suite hayoti|Zak va Kodi hayoti]]* serialining Hindistondagi talqini)da *Maks* xarakterini Karan va Kabirning doʻstlaridan biri sifatida tasvirlagan. Xuddi shu yili u aktyor Akshay Kumar va faxriy aktyor Yashpal Sharma ishtirokidagi Bollivud blokbaster filmi *[[Roudi Rathore|Rowdy Rathore]]* bilan ekrandagi debyutini qildi. U filmda Sharmaning qizini ijro etgan. Oʻsha yilning boshida u aktyorlar Jeckie Shroff va Rajit Kapoor bilan birga milliy mukofotga sazovor boʻlgan rejissyor Anant Mahadevanning *[[Hayot yaxshi (film)|Hayot yaxshi]]* (Lifeʼs Good) filmida bosh rolini ijro etgani uchun tanlangan. Rejissyor tashqi koʻrinishi oʻxshash, ammo yoshi har xil boʻlgan uchta qizni qidirib topdi va eng yosh qahramon Mishti rolini oʻynash uchun Anklesariyani tanladi. 2013-yilda u Bollivudning Raanjhanaa filmida aktrisa Sonam Kapoorning bolaligi, soʻngra 2019-yil yanvar oyida chiqqan Radhika Apte rolini oʻynagan *Bombairiya* rolini ijro etgan. Anklesariya faxriy aktyor Ronit Royning qizi *Minni* va televidenie aktrisasi Sakshi Tanwar rolini oʻynagan Rohit Roy prodyuseri tomonidan ishlab chiqarilgan *Terrorchi amaki* telefilmida bosh qahramon rolini ijro etgan.

## Filmografiyasi

### Filmlari

### Teleseriallari

## Reklamadagi faoliayati

## Manbalar
24kGoldn

**Golden Landis Von Jones** (2000-yil 13-noyabrda tugʻilgan), professional sifatida **24kGoldn** nomi bilan tanilgan, amerikalik reper, qoʻshiqchi va qoʻshiq muallifi. 2019-yilda u oʻzining „Valentino“ singli bilan shuhrat qozondi va AQSH Billboard Hot 100 roʻyxatida 92-oʻrinni egalladi. 2020-yil aprel oyida „Amerika Yozuv sanoati assotsiatsiyasi“ (RIAA) tomonidan platina sertifikatiga ega boʻldi. 2020-yil iyul oyida 24kGoldnʼning singli. „Mood“ (Iann Dior ishtirokida) Billboard Hot 100 reytingida birinchi oʻrinni egallab, oʻz faoliyatidagi eng yuqori reytingga ega qoʻshigʻiga aylandi. Uning „El Dorado“ debyut studiyaviy albomi 2021-yil mart oyida chiqdi.

## Karyera

2017-yilda 24kGoldn oʻzining „Trappers Anthem“ nomli birinchi qoʻshigʻi uchun birinchi klipini chiqardi. 2019-yil yanvar oyida u Spotify’da 350 milliondan ortiq kuylangan „Valentino“ nomli singlini chiqardi. U oʻzining birinchi shartnomasi prodyuser D.A. Doman. bilan birga boʻldi. 2019-yil noyabr oyida 24kGoldn „Dropped Outta College“ nomli debyut kengaytirilgan pyesini (EP) chiqardi va u Records, LLC va Columbia Records bilan rekord shartnoma imzoladi. 2020-yilda 24kGoldn 31-mart kuni AQSh muqobil radiosiga rasman chiqqan „City of Angels“ nomli singli bilan koʻproq eʼtibor qozondi. 2020-yil 20-may kuni 24kGoldn Olivia OʻBrienning „Josslyn“ singlining remiksida ishtirok etdi.

2020-yil 11-avgustda u XXL-ning 2020-yilgi Birinchi sinfga kiritildi va eng ko‘p muxlislar ovozini olganidan keyin o‘ninchi o‘rinni egalladi. Oʻsha oyning oxirida, 24kGoldnning 2020 yil iyul oyida „Mood“ (Iann Dior ishtirokida) nomli singli xit-paradlarga kirdi. U AQShning Billboard Hot 100 reytingida birinchi o‘rinni egalladi.

2021-yil 26-martda u „El Dorado“ nomli birinchi studiyaviy albomini chiqardi. Albom oʻn uchta qoʻshiqni oʻz ichiga oladi, ularda Future, Iann Dior, Swae Li va DaBaby kabi reperlar ishtirok etadi.

## Diskografiya
### Studio albomlar

### Singllar

## Manbaa
Ubirajara Veiga da Silva

**Ubirajara Veiga da Silva** (; 1955-yil 2-fevral, Porto-Alegri (Braziliya) – 2021-yil, 23-mart, Maseio (Braziliya) – **Bira Veiga** nomi bilan mashhur, braziliyalik futbolchi va murabbiy.

## Murabbiylik faoliyati
Portu-Alegridagi Oliy jismoniy tarbiya maktabini tugatgan.

Murabbiylik faoliyatini San-Paulu shtati jamoalarida boshlagan. Braziliyaning A2 va A3 seriyasidagi klublariga ustozlik qilgan. „Operario“ klubida ishlagan paytida eʼtirofga sazovor boʻldi. Uning qoʻl ostida mashhur „Palmeyras“ Braziliya kubogidagi ishtirokidan chetlatildi.

1997-yilning kuzida Toshkentning „Paxtakor“ jamoasiga taklif qilindi. U bosh murabbiy Aleksandr Ivankovning yordamchisi boʻldi. Eʼtiborlisi, klubda yordamchi boʻlgan Silva oʻsha yilning oktyabr oyi oxirida Oʻzbekiston milliy terma jamoasini boshqargan edi. Uning qoʻl ostida jamoa 1998-yilgi jahon chempionati saralash bosqichidagi soʻnggi ikki oʻyinni oʻtkazdi ( bilan – 4:0 va  bilan – 0:0).

1998-yilning yanvarida Bira Veyga „Paxtakor“ga bosh murabbiy boʻldi. Uning rahbarligida toshkentliklar 1992-yildan buyon ilk bor Oʻzbekiston chempioni boʻlishdi. Bunga parallel ravishda Silva terma jamoa bilan ishlashda davom etdi. Tailandda boʻlib oʻtgan Osiyo oʻyinlarida Oʻzbekiston terma jamoasi yarim finalga chiqa olmadi. Bu Silvaning terma jamoadan chetlatilishiga sabab boʻldi. 1999-yil yanvar oyida „Paxtakor“ murabbiyligidan ham boʻshatildi.

Braziliyaga qaytib, shimoliy-sharqiy viloyatlardagi klublar bilan ishladi. Bundan tashqari, Trinidad va Tobagoning „Ma Pau“ klubi bilan ishlagan. Koʻp muvaffaqiyatga erishmadi.

## Oʻlimi
2021-yil 23-martda, 66 yoshida COVID-19dan vafot etdi.

## Yutuqlar
* Oʻzbekiston chempioni: 1998-yil

## Manbalar
Aleksandr Pershin

**Aleksandr Yakovlevich Pershin** (1874-1919) – inqilobchi, bolshevik, Oʻrta Osiyoda Sovet hokimiyatini oʻrnatish uchun kurash qatnashchisi.

## Tarjimai holi
Dehqon oilasida tugʻilgan, ishchi-chilangar mutaxassisligini olgan. 1894-yildan inqilobiy harakatda ishtirok etgan, 1903-yilda RSDLPga qoʻshilgan.

Ufa, Kazalinsk shaharlarida partiya ishlarini olib borgan. 1916-yilda Toshkentda Oʻrta Osiyo temir yoʻl ustaxonalarida ishlay boshlagan. 1917-yil fevral inqilobidan keyin bolsheviklar safiga qoʻshilgan va Toshkent Soveti ijroiya qoʻmitasi aʼzosi boʻlgan. Sovetlarning 1-Umumrossiya qurultoyi delegati, Butunrossiya Markaziy Ijroiya Qoʻmitasining aʼzosi etib saylangan. 1917-yil oktabr kunlari Toshkent harbiy inqilobiy qoʻmitasi aʼzosi boʻlgan

Oktabr inqilobi gʻalabasidan keyin Toshkent Soveti ijroiya qoʻmitasi raisining oʻrinbosari boʻlgan. 1918-yil martidan Turkiston oʻlkasi va Turkiston Sovet Respublikasi oziq-ovqat komissari. Turkiston Qizil Gvardiyasi va Qizil Armiyasi tashkilotchilaridan biri boʻlgan.

Osipov isyoni davomida 14 nafar Turkiston komissarlari tarkibida otib oʻldirilgan.

## Manbalar

* Pershin Aleksandr Yakovlevich – statya iz Bolshoy sovetskoy ensiklopedii. 
* http://www.pandia.ru/181533/

Inqilobchilar ommaning yetakchisi, Toshkent, 1967-yil.
Xalqaro kibersport federasiyasi

**Xalqaro kibersport federatsiyasi** () Janubiy Koreyada vujudga kelgan xalqaro sport tashkiloti bo‘lib, uning maqsadi kibersportni qonuniy sport turiga aylantirishdir. Aksariyat mamlakatlarning milliy kibersport tashkilotlarini birlashtiradi. Mazkur federasiya 2008 yilda tashkil etilgan. Uning Bosh qarorgohi Koreya Respublikasi sanaladi.

## Ishtirokchi mamlakatlar

2022-yil holatiga koʻra, IYeSF 128 ta milliy sport tashkilotini oʻz ichiga oladi.

## Musobaqalar
"IeSF Challenge" IeSF deb nomlangan ilk musobaqasi 2009-yilda o‘tkazilgan. 2010-yilda „IeSF Grand Final“ deb nomlangan ikkinchi turnir bo‘lib o‘tdi. 2011-yildan boshlab World Cyber Games bilan bir qatorda ko‘p tarmoqli kibersporti bo‘yicha jahon chempionati maqomini olgan musobaqalar „IeSF World Championship“ deb nomlandi. 2014 yildan buyon musobaqa „ Esports World Championship“ deb nomlanadi.

## Faoliyat va hamkorlik
Xalqaro Esport federatsiyasi jahon miqyosida, shu jumladan Xalqaro olimpiya qoʻmitasi tomonidan eʼtirof etilishi tarafdori. 2014-yildan beri TAFISA aʼzosi. GAISFga aʼzo boʻlish uchun ariza topshirildi.

2013-yil may oyida IESF Butunjahon antidoping kodeksining „imzolovchisi“ga aylandi. Esport musobaqalarida birinchi doping testlari 2013-yilgi jahon chempionatida (Buxarest, Ruminiya) olindi.

## Rossiya vakili
2010-yil 31-oktabrdan boshlab Rossiya e-sporti Xalqaro kibersport federatsiyasida Rossiya e-sport federatsiyasi tomonidan taqdim etilgan. Konstantin Surkont, Rossiya FCC hammuassisi, IESF boshqaruv kengashi aʼzosi.

## O‘zbekistondagi kibersport
O‘zbekiston kibersport assosiasiyasi 2017-yilda tashkil etilgan. U Rossiya kompyuter sporti federasiyasi, Asian E-Sport Federation va boshqalar bilan yaxshigina hamkorlikni yo‘lga qo‘ygan.

Kompyuter o‘yinlari bo‘yicha rasmiy chempionatlar har yili O‘zbekiston terma jamoasi ishtirokida E-Sport IeSF xalqaro federasiyasiga a’zolik ko‘magida o‘tkaziladi. 

O‘zbekiston kibersport assosiasiyasiga Doniyor Jo‘rayev rahbarlik qiladi. U avvalroq O‘zbekistonning ARCRED rasmiy kibersport tashkilotiga rahbarlik qilgan. ARCRED jamoalari O‘zbekistonning ko‘p karra chempioni hisoblanadi.

## Yana qarang
Kibersport

## Manbalar

## Havolalar

* IESF rasmiy sayti
Valeriy Nepomnyashchiy

**Valeriy** **Kuzmich Nepomnyashchiy** (1943-yil 7-avgust Slavgorod) – rossiyalik futbolchi va futbol murabbiyi, asosan Afrika va Osiyo qitʼasi futbolida ishlaydi.

## Faoliyati
Samarqandning "Spartak" klubida oʻynagan. Futbolchilik faoliyatini tezda tugatgan. Moskva sport maktabida oʻqigan. Taniqli murabbiy Valeriy Lobanovskiy qoʻl ostida taʼlim olgan. Turkmaniston va Ashxobodning Kopejak yoshlar terma jamoasini boshqargan. 1969-yilda Turkman davlat universitetini tamomlagan. Valeriy 1988-yil dekabr oyida Kamerun milliy futbol terma jamoasi murabbiyi boʻlgan. Uning murabbiyligi ostida jamoa 1990-yilgi jahon chempionatida chorak finalga yoʻl olgan. Bugungi kunga qadar Afrika terma jamoasining jahon chempionati finalida oʻz tarxidagi eng yaxshi natijasini qayd etgan. 2002-yilda Senegal, 2010-yilda Gana bilan tenglashgan. 1994-yildan 1998-yilgacha Bucheon SK klubini boshqargan. Klub ikki marta Janubiy Koreya chempionatida ikkinchi oʻrinni egallagan. Xitoy klublarida ham ishlagan. 2006-yildan bir necha oy Oʻzbekiston terma jamoasini boshqargan. 2008—2011 va 2014–2016-yillarda Rossiyaning „Tomsk“ klubi murabbiyi boʻlgan. Keyinroq, Kaliningradning „Bałtika“ jamoasini boshqargan.

## Manbalar

## Havolalar
* Profile on footballplayers.ru 
* Valery Nepomnyashchy Interview
Adashdim

„**Adashdim**“ — „Bolalar“ oʻzbek pop-rok guruhi solisti Tohir Sodiqov ijro etgan qoʻshiq. 2014-yiling 10-fevral kuni „Oʻzbegim taronasi“ radiosida eʼlon qilingan. Qoʻshiq matnini ham, kuyini ham oʻzbek xonandasi va gitarachisi Renat Sobirov yozgan. „Adashdim“ qoʻshigʻi pop-rok janrida boʻlib, fa major tonalligida yozilgan.

Sobirov „Adashdim“ qoʻshigʻini Sodiqov uchun maxsus yozgan. 2018-yil Sobirov yana bir tarona — „Yomgʻirlar“ qoʻshigʻini yozib, uni Sodiqov bilan birga ijro qilgan.

## Manbalar

## Havolalar
* 
* „Adashdim“ qoʻshigʻinining toʻliq tabulaturasi Songsterr saytida
* „Adashdim“ qoʻshigʻinining toʻliq tabulaturasi UltimateGuitar saytida
Leonid Ostroushko

**Leonid Konstantinovich Ostroushko** (1936-yil 10-avgust, Bolshoy Tokmak, Zaporojye viloyati – 2019-yil 3-dekabr) – sovet futbolchisi, Olmaotaning „Qayrat“ klubining sobiq yarim himoyachisi va murabbiyi. SSSR sport ustasi (1963), Qozogʻiston SSRda xizmat koʻrsatgan murabbiy (1974), Rossiyada va Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan murabbiy.

## Biografiyasi
Ostroushkoning futbolchilik faoliyati Qozogʻistonning asosiy jamoasi – „Qayrat“da kechgan. U jamoada hali „Dinamo“ deb nomlangan paytda oʻynay boshladi.

U Premyer-ligada 6 mavsum oʻynadi, 200ta oʻyin oʻtkazdi va 8ta gol urdi. Birinchi ligada oʻtkazgan 7 mavsumda u 55 marta raqiblar darvozasini ishgʻol qildi. Shu bilan birga, 1957 yilda yarim himoyada oʻynab, klubning eng yaxshi toʻpurari boʻlgan.

## Yutuqlar

### Oʻyinchi sifatida

* 1965 yilda „Qayrat“ tarkibida „A“ sinfining ikkinchi guruhida 2-oʻrinni egalladi.

### Murabbiy sifatida

* 1969 yilda „Cementnik“ qozoq zonasida „B“ sinfida 2-oʻrinni egalladi
* 1970 yilda „Cementnik“ qozoq zonasida „B“ sinfida 1-oʻrinni egalladi
* 1971 yilda „Olatau“ 5-zonada „B“ sinfida 2-oʻrinni egalladi.
* 1976 yilda „Qayrat“ SSSR chempionatida 1-oʻrinni egalladi (1 liga)
* 1981 yilda „Shaxtyor“ SSSR chempionatida 2-oʻrinni egalladi (2-liga, 7-zona)
* 1983 yilda Qayrat SSSR chempionatida 1-oʻrinni egalladi (1 liga)
* 1986 yilda Qayrat SSSR chempionatida 7-oʻrinni egalladi – bu Qozogʻiston klublarining chempionatdagi eng yaxshi natijasi, ammo turnir davomida Ostroushkoni Segizboev bilan almashtirganidan keyin.
* 2000 yilda „Doʻstlik“ Oʻzbekiston chempioni boʻldi va mamlakat kubogini qoʻlga kiritdi.
* 2004 yilda Minskning „Dinamo“ jamoasi Belarus chempioni boʻlgan.

## Manbalar

## Havolalar

* V. Maltsev Leonid OSTROUSHKO: „Kolonkalarda hali ham porox bor!“ / Maqsad!, 2008 yil fevral
* Rossiyada xizmat koʻrsatgan murabbiy Leonid Ostroushko: „Menga neandertaldek munosabatda boʻlishadi“
* Bizni ustaga kim olib keladi
* Oʻyin kitobi saytida
Tahqirlash

**Tahqirlash**, **kamsitish** — insonning xatti-harakati, uning maqsadi yoki natijasi boshqa odamlarning koʻz oʻngida kamsitilgan oʻzini-oʻzi qadrini va qadr -qimmatini pasaytirishdir; psixologik zoʻravonlik turlaridan biri.

Xoʻrlovchining amali **xorlikdir** . *Xoʻrlash*, *kamsitish* — biror narsani yoki kimnidir, sharmanda qilish, soʻkish, qadr-qimmatidan mahrum qilish, boshqa odamlar tomonidan hurmat qilinmay ayblash va qoralash. *Xoʻrlash* ham ataylab, masalan, oʻz-oʻzini tasdiqlash maqsadida amalga oshirilishi mumkin, masalan,taʼlim usuli boʻlishi mumkin. *Xoʻrlash* psixologik travma boʻlib, turli ruhiy kasalliklarga olib kelishi mumkin.

## Psixikaga taʼsir qilish
*Xoʻrlash* insonning farovonligiga jiddiy zarba boʻladi, chunki boshqa odamlar oldida oʻzini hurmat qilish va qadr-qimmatini koʻrsatish insonning muhim axloqiy qadriyatidir. Maslouning ehtiyojlar piramidasiga koʻra, bu qiymatlar toʻrtinchi darajada joylashgan. Shuning uchun, jiddiy *tahqirlash* yoki koʻp sonli uzoq muddatli *xoʻrliklarni* boshdan kechirgan odam, koʻpincha ongsiz ravishda kelajakda buni oldini olishga harakat qiladi. Shuning uchun u ongsiz ravishda har qanday odamdan *kamsitishni* kutadi. Bu jamiyat bilan munosabatlarning tartibsizlanishiga olib keladi — aloqa yetishmasligi, gʻazab va boshqalarga olib keladi.

Bolalik davrida *kamsitish* insonning shaxsiyatiga eng katta taʼsir koʻrsatadi, chunki bu davrda dunyo va jamiyat haqidagi asosiy gʻoyalar shakllanadi.

## Adabiyotda

### Sheʼr

* [''Nikolay Stepanovich Gumilyov'', „Xoʻrlik“, Sheʼrlar 1917. „Moviy yulduzga“ toʻplamidan. Nashr qilingan: Gumilyov N. Moviy yulduzga: nashr etilmagan. sheʼrlar 1918 yil — Berlin: Petropolis, 1923 yil.](https://ru.wikisource.org/wiki/Unijene%20(Gumilyov))
* [''Aleksandr Aleksandrovich Blok'', „Xoʻrlik“, Dahshatli dunyo (1909 — 1916), Kumush asr: Blok. Sheʼrlar 1911.](https://ru.wikisource.org/wiki/Unijenie%20(Blok))

## Manbalar