open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Al-Hatimiy

**Abu Ali Muhammad b. al-Hasan b. al-Muzaffar al-Hatimiy** (; vafoti: Bagʻdod, 998-yil 26-aprel) — arab tili boʻyicha olim.

## Asarlari
Asarlaridan katta qismlari saqlanib qolgan eng muhimlari:.
* *al-Risāla al-mūḍiḥa [fī dḥikr sariḳāt Abi ’l-Ṭayyib al-Mutanabbī wa-saḳiṭ s̲h̲iʿrih], D̲j̲abhat al-adab, Munāẓarat Abī Alī al-Ḥātimī li-Abi ’l-Ṭayyib*, Aristotel va shoir al-Mutanabbiy oʻrtasidagi dialog shaklida yozilgan risola; unda Mutanabbiy masxaralangan va uning sheʼriyati tanqid qilingan. (Bundan keyin goʻyoki *Risāla Ḥāūmiyya* yozilgan, ammo u hozir yoʻqolgan; unda al-Ḥātimiyning avvalgi pozitsiyasi teskarilanib, Mutanabbiy maqtalgan.)
** Fu'ād Afrām al-Bustānī (nashrga tayyorl.), 'Ar-Risāla al-Ḥātimīyaʼ, *Machriq*, 29 (1931), 132-9, 196-204, 273-80, 348-55, 461-4, 623-32, 759-67, 854-9, 925-34 [shuningdek alohida jild sifatida ham nashr etilgan: Bayrut: Imprimerie Catholique, 1931].
** O. Rescher (nashrga tayyorl. va tarj.), 'Die Risālet El-Hātimijje', *Islamica*, 2 (1926), 439-73 (tarjima bilan faksimile nashr).
** Yosef Tobi, 'The Hebrew Transcription of *Risālat al-Hātimī*: A Comparative Study Between Sayings Attributed to Aristotle and Poetic Verses Attributed to Mutanabbī (Cambridge, T. S. Arabic, 45.2)', in *Between Hebrew and Arabic Poetry: Studies in Spanish Medieval Hebrew Poetry* (Leiden: Brill, 2010), . Transkripsiya va tarjimani oʻz ichiga oladi.
* *Ḥilyat al-muḥāḍara* ['maʼruza oʻqish fazilatlari'].
** Yaakov Mashiah, 'Ibroniy aruz va balogʻat terminologiyasi, arabcha kelib chiqishlariga alohida eʼtibor bilan' (nashr qilinmagan Ph. D. dissertatsiya, Kolumbiya universiteti, 1975), 
** *Ḥilyat al-muḥāḍara, fī ṣinā‘at al-shi‘r*, Jaʼfar al-Kattānī tomonidan nashrga tayyorlangan (Bagʻdod, 1979)
** Seeger A. Bonebakker, 'Sariqa and Formula: Three Chapters from Ḥātimī's *Ḥilyat al-Muḥāḍara*’, *Annali, Istituto Universitario Orientale di Napoli*, 46 (1986), 367–89.
** Seeger A. Bonebakker, '„Ḥilyat al-muḥāḍara“dan toʻrt bob — arabcha matnlar', *Quaderni di Studi Arabi*, 17 (1999), 29-52

## Qoʻshimcha oʻqish uchun
* Geert Jan van Gelder, 'Shoir tana quruvchi sifatida: al-Ḥātimiyning „Ḥilyat al-Muḥāḍara“sidan bir parcha haqida', *Journal of Arabic Literature*, 13 (1982), 58–65.
* Yosef Tobi, 'Abū ʿAlī Muḥmmad al-Ḥātimīning *Ḥilyat al-Muḥāḍara* [ḤM] asari boʻyicha dastlabki tadqiqot: Moše Ibn Ezraning *Kitāb al-Muḥāḍara wa-al-Mudhākara* [KMM] asari uchun „yoʻqolgan“ manbaʼ, *Between Hebrew and Arabic Poetry: Studies in Spanish Medieval Hebrew Poetry* toʻplamida (Leiden: Brill, 2010), pp.&nbsp;355–68 .

## Manbalar
Masdevallia wageneriana

**Masdevallia wageneriana** — Orxideya oilasiga mansub oʻsimlik turi. Ushbu tur Kolumbiyadan Venesuelaning shimoliy qismigacha boʻlgan hududlarda uchraydi.
## Havolalar
Masdevallia weberbaueri

**Masdevallia weberbaueri** — Orxideya oilasiga mansub oʻsimlik turi. Ushbu tur Ekvadorning janubiy qismidan Peruning shimoliy qismigacha boʻlgan hududlarda uchraydi.
## Manbalar

## Havolalar
*
*
Ibn Xalavayh

**Ibn Xalavayh** (to’liq ismi: Abu Abdulloh al-Husayn ibn Ahmad ibn Hamdon al-Hamadhoniy; ; 890-yillar – 980/81) — arab tili grammatikasi va Qur’on tafsiri bo’yicha 10-asr olimi. U Hamadonda tug‘ilgan. U Suriyaning hamdoniylar hukmdori Sayf ad-Davla saroyida, Halabda faoliyat yuritgan.

## Iqtiboslar


## Manbalar
* 
*V. C. Brays, *An Historical atlas of Islam*, 1981, 
*David Larsen, Ibn Xalavayhning *Arslon nomlari* asariga kirish (Wave Books, 2017), vii-xiv.
*

## Havolalar
* Parcha Ibn Xalavayhning *Arslon nomlari* asaridan, David Larsen tarjimasi, Poets.org saytida
Masdevallia wendlandiana

**Masdevallia wendlandiana** — Orxideya oilasiga mansub oʻsimlik turi. Ushbu tur Janubiy Amerikaning tropik hududlarida, xususan Braziliya va Peru atrofida uchraydi.
## Manbalar

## Havolalar
Lepanthes

**Lepanthes** — Orxideya oilasiga mansub oʻsimliklar urugʻi boʻlib, taxminan 800–1000 turdan iborat. Ushbu urugʻ Antil orollarida hamda Meksikadan Boliviyagacha boʻlgan hududlarda (juda kam hollarda Braziliyada) uchraydi. 

Urugʻ nomi yunoncha “scaled-flower” (yaʼni “tangachali gul”) maʼnosini anglatadi. Bogʻdorchilikda ushbu urugʻ qisqartirib “Lths.” shaklida yoziladi. 

Ushbu urugʻga mansub turlarning deyarli barchasi kichik oʻlchamli boʻlib, bulutli oʻrmonlarda oʻsadi. “Babyboot orchid” ushbu urugʻning keng tarqalgan umumiy nomlaridan biridir.
## Manbalar

## Adabiyotlar
*  (1799) Nova Acta Regiae Societatis Scientiarum Upsaliensis 6: 85, f. 6.
*  (2006) Epidendroideae (Part One). Genera Orchidacearum 4: 362 ff. Oxford University Press.
*  (2009) Icones Pleurothallidinarum XXX. Monographs in Systematic Botany from the Missouri Botanical Garden 115: 1–265.

## Havolalar
*
Ric

**Ric** (RiC shaklida yoziladi, ingliz tilida „RiC the Raven“, nemis tilida „RiC — Der Rabe“ nomlari bilan ham tanilgan) — King Rollo Films Ltd. va Ravensburger Film + TV GmbH hamkorligida ishlab chiqarilgan Buyuk Britaniya va Germaniya bolalar animatsion teleseriali boʻlib, har biri 5 daqiqadan iborat. Jami 52 ta epizoddan iborat boʻlib, har bir qismda turli rollarda (masalan, uchuvchi, viking yoki oʻgʻri) namoyon boʻladigan koʻk rangli qargʻa RiCning sarguzashtlari hikoya qilinadi. Animatsiya ishlab chiqarilishidan avval ushbu qahramon 1980-yillarning oxirida King Rollo Films Ltd. tomonidan namoyish etilgan 30 soniyalik qisqa roliklar turkumida ham namoyon boʻlgan.

## Qismlar

## Yana qarang
* Germaniya teleseriallari ro‘yxati

## Manbalar

## Havolalar
Lepanthes oscarrodrigoi

**Lepanthes oscarrodrigoi** — Orxideya oilasiga mansub oʻsimlik turi. Ushbu tur Gvatemala hududida uchraydi. U eng kichik orxideya turlaridan biri hisoblanadi. Poyasi 2,5–3 mm uzunlikda boʻlib, bitta barg hosil qiladi; bargi taxminan 5 mm uzunlikda va 5,5 mm kenglikda boʻladi.
## Manbalar
Abu Hilol al-Askariy

**Abu Hilal al-Hasan ibn Abdallah b. Sahl al-Askariy** (taxminan hijriy 400-yil / milodiy 1010-yilda vafot etgan; al-adib taxallusi bilan ham tanilgan) — kelib chiqishi fors boʻlgan, arab tilida ijod qilgan leksikograf va adib. Oʻzi kabi fors tilida soʻzlashuvchilarga nafis va adabiy arab tili uslubini rivojlantirish hamda shu tariqa arab hukmronligi ostida eʼtibor va martabaga erishishga imkon beruvchi juda turli asarlar yaratgani bilan eʼtirof etiladi. U eng koʻp *Kitāb as-ṣināatayn*, *Dīvān al-maāni* va *Jamharat al-amthāl* asarlari bilan mashhur. Biroq u kamida yigirma beshta asar yozgan boʻlib, ularning aksari hech boʻlmaganda qisman saqlanib qolgan.

## Qoʻshimcha oʻqish
* Enayatollah Fatehi-nezhad va Farzin Negahban, 'Abū Aḥmad al-ʿAskarī', *Encyclopaedia Islamica*da, tahr. Wilferd Madelung va Farhad Daftary, .
* Badawī Ṭabāna, *Abū Hilāl al-ʿAskarī wa-maqāyīsuhu al-balāghiyya wa-l-naqdiyya* (Bayrut, 1401/1981).
* George Kanazi, *Studies in the Kitāb al-Ṣināʾatayn of Abū Hilāl al-ʾAskarī* (Leyden, 1989).
* Beatrice Gruendler, 'Motif vs. genre. Reflections on the Dīwān al-maʿānī of Abū Hilāl al-ʿAskarī', Thomas Bauer va Angelika Neuvirth (tahr.), *Ghazal as world literature 1. Transformations of a literary genre* (Bayrut va Shtutgart, 2005), 57–85.

## Manbalar
Tereza Valentová

**Tereza Valentová** (2007-yil 20-fevralda tugʻilgan) — chexiyalik professional tennischi. Sport faoliyatigi WTA reytingida eng yuqori natijalari: jahon reytingida yakkalik yoʻnalishida — 44-oʻrin, juftlik yoʻnalishida — 241-oʻrin.

Valentová ITFning oʻsmirlar reytingida 2024-yil 10-iyunda oʻzining eng yaxshi natijasini qayd etgan holda 4-oʻringa koʻtarilgan. 2024-yilgi Fransiya ochiq chempionatida qizlar oʻrtasida yakkalik va juftlik bahslarida chempionlikni qoʻlga kiritgan.

## Kelib chiqishi va yoshligi
Valentová 2007-yil 20-fevralda tugʻilgan. Otasining ismi — Marsel Valenta, onasi Jitka Janáčková boʻlgan. Uning onasi sobiq sprint-kanoechi boʻlib, mos ravishda 1992 va 1996-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida Chexoslovakiya va Chexiya sharafini himoya qilgan. Valentová 3 yoshida otasining tennis oʻynashini tomosha qilgach, oʻzi ham oʻynashni boshlagan. Sportchi hozirda TK Sparta Pragada mashgʻulot oʻtaydi.

## Oʻsmirlar
Valentová 2023-yilgi AQSh ochiq chempionati qizlar oʻrtasida yakkalik bahslarida finalga chiqdi, biroq finalda Katherine Huiga oʻyinni boy berdi. Sportchi 2024-yilgi Fransiya ochiq chempionatida qizlar oʻrtasidagi yakkalik bahslari gʻolibligini qoʻlga kiritgan. Ushbu musobaqaning final uchrashuvida u vatandoshi Laura Samsonni magʻlub etgan. Shuningdek, tennischi 2024-yilgi Fransiya ochiq chempionatining qizlar oʻrtasida juftlik unvonini ham qoʻlga kiritgan, musobaqada u Renáta Jamrichová bilan juftlik yasagan.

## Professional
### 2021–2023: WTA turidagi debyut, ilk ITF juftlik unvoni
2021-yil iyulda Valentová Praga ochiq chempionati saralash bahslariga yoʻllanma oldi, biroq musobaqada Naiktha Bainsga oʻyinni boy berdi. Oʻsha yili sportchi Jablonec nad Nisouda oʻtkazilgan sovrin jamgʻarmasi $25 ming boʻlgan ITF asosiy toʻr bahslarida oʻzining debyut ishtirokini amalga oshirdi. Biroq birinchi raundda Johana Markovága magʻlub boʻldi. 2022-yil oktyabrda u Ostrava ochiq chempionati saralash bahsiga yoʻllanma oldi, biroq birinchi raundda Anna Karolína Schmiedlovaga qarshi oʻyinda magʻlubiyatga uchradi.

2023-yil may oyida Valentová Advantage Cars Praga Open musobaqasining birinchi raundida kattalar darajasidagi ilk gʻalabasini qayd etdi. Keyingi oyda u Agel Říčany Open musobaqasida Laura Pigossini magʻlub etishga muvaffaq boʻlgan va musobaqaning yarim finaliga chiqqan. ITS kubogida tennischi yakkalik bahslari chorak finaliga chiqdi. Shuningdek, shu musobaqaning juftlik yoʻnalishida Magdaléna Smékalová bilan birga ITF doirasida ilk juftlik unvonini qoʻlga kiritdi. Valentová Praga ochiq chempionati asosiy toʻr oʻyinlariga yoʻllanmani qoʻlga kiritib, WTA juftlik bahslarida ilk bor ishtirok etdi. Musobaqada tennischi Nikola Bartůňková bilan birga yarim finalga chiqdi. Shuningdek, u yakkalik bahslari saralash oʻyinlariga ham yoʻllanma oldi, biroq birinchi raundda Dayana Yastremskaga oʻyinni boy berdi.

## Manbalar

## Havolalar
* 
*
Parastu Ahmadiy

**Parastu Ahmadiy** (1997-yil 21-martda tugʻilgan) — eronlik sanʼatkor va xonanda. U eron karvonsaroylaridan birida majburiy boʻlmagan hijob bilan ijro etgan *Karvonsaroy kontserti*, oʻzining YouTube kanalida jonli efirda namoyish etilib, keng omma eʼtiboriga sazovor boʻlgan.

## Hayoti va ijodi
Parastu Ahmadiy Soore universitetining kinorejissyorlik yoʻnalishini tamomlagan. U 14 yoshida solfejio va vokal tayyorlov (xalq musiqasi va klassik musiqa boʻyicha) kurslarda oʻqiy boshlagan.

### Qoʻshiq: „Vatan yoshlarining qoni“
2022-yilgi Eron norozilik namoyishlari chogʻida Parastu *Vatan yoshlarining qoni* qoʻshigʻini ijro etdi. Natijada 2023-yil oktabr oyida unga qarshi sud ishi ochilgan.

### Ozodlik nafasi
2023-yil iyun oyida matni Fotima Dogohroniya tomonidan yozilgan „Ozodlik nafasi“ nomli qoʻshiq taqdim etildi. Parastu Ahmadiyning soʻzlariga koʻra, bu qoʻshiq „Ayol, Hayot, Ozodlik“ harakatiga bagʻishlangan. U uch oydan soʻng huquqiy taʼqibga duchor boʻlgan. Tehron xavfsizlik sudi chaqiruvi va uning shaxsiy buyumlarining musodara qilinishi uning ijodiy faoliyatiga toʻsiqlar qoʻygan.

### Karvonsaroy kontserti
2024-yil kuzida Parastu Ahmadiy Islomiy Eron Respublikasida majburiy hisoblangan islomiy hijob va hayo qoidalariga rioya qilmagan holda karvonsaroyda „Karvonsaroy kontserti“ni oʻtkazdi. Jonli ijro ijtimoiy tarmoqlarda keng muhokamalarga sabab boʻldi. U kontserti haqida shunday deb yozgan:
Men, Parastu, sevgan xalqim uchun kuylamoqchi boʻlgan bir qizman. Bu — eʼtibordan chetda qoldirolmagan huquqim edi: juda ham sevgan yurtim uchun kuylash. Mana shu, tarix va afsonalar qorishgan jonajon Eronimizning shu nuqtasida, bu xayoliy kontsertda mening ovozimni eshiting va bu goʻzal vatanimizni tasavvur qiling…

Karvonsaroy kontsertida Parastu „Sar Kuye Dust“, „Aziz Jun“, „Kamar Borik“, „Maro Bebus“, „Lahze Didor“, „Cheh Sozam“ va „Az Xun-e Javonane Vatan“ kabi asarlarni ijro etgan. Unga pianinoda Ehsan Beyravgdar, gitara chalishda Suhayl Faqih-Nasiriy, barabanda Amin Tohiriy va bas gitara chalishda Amir Ali Pirniyo hamroh boʻlishgan.

#### Huquqiy chora-tadbirlar
Eron sud hokimiyati Parastu Ahmadiyga ruxsatsiz musiqa ijro etgani va „huquqiy hamda diniy meʼyorlarga amal qilmagani“ uchun qarshi huquqiy choralar koʻrilishini eʼlon qildi. Mizon axborot agentligi maʼlumotiga koʻra, ishtirokchilarga nisbatan sud ishlari ochilgan va tadbir bilan bogʻliq boshqa shaxslarga nisbatan ham chora koʻrilishi rejalashtirilgan. 2024-yil 14-dekabr kuni Ahmadiy Mazandaron viloyatida hibsga olindi. Uning ikki nafar musiqachisi, Ehsan Birgʻidar va Suhayl Faqih Nasiriy ham qoʻlga olingani xabar qilindi. 2024-yil 15-dekabr kuni esa Ahmadiyning advokati uning hibsga olinishi boʻyicha keng jamoatchilik noroziligidan soʻng ozod etilganini maʼlum qildi.

Hijob va poklik masalasi boʻyicha tashabbuskor deputat Bankipour Ahmadiyning hibsga olinishini qoʻllab-quvvatladi.

## Manbalar
Lepanthes ophelma

**Lepanthes ophelma** — Orxideya oilasiga mansub oʻsimlik turi. Ushbu tur faqat Kolumbiya hududida uchraydi.
## Manbalar

## Havolalar
*
Lepanthes acuminata

**Lepanthes acuminata** — Orxideya oilasiga mansub oʻsimlik turi. Ushbu tur Meksikadan Venesuelaning shimoliy qismigacha boʻlgan hududlarda uchraydi.
## Manbalar

## Havolalar
*
Roncalli

**Roncalli** — Germaniya teleseriali. ARD telekanalida olti qismi efirga uzatilgan. Bosh rollarni Günther Maria Halmer va Günter Lamprecht ijro etgan. Teleserial 1986-yildan 1987-yilgacha ARD telekanali uchun Bernhard Paul va Circus Roncalli bilan hamkorlikda ishlab chiqarilgan.

## Yana qarang
* Germaniya teleseriallari ro‘yxati

## Manbalar

## Havolalar
*
Lepanthes helicocephala

**Lepanthes helicocephala** — Orxideya oilasiga mansub oʻsimlik turi. Ushbu tur Neotropika hududlarida uchraydi.
## Manbalar

## Havolalar
*
Lepanthes helleri

**Lepanthes helleri** — Orxideya oilasiga mansub miniatyura oʻsimlik turi. Ushbu tur faqat Kosta-Rikadagi bulutli oʻrmonlarda uchraydi. Bargi naycha shaklida bukilgan boʻlib, yakka guli toʻgʻridan-toʻgʻri barg ichki qismidan chiqadi.
## Manbalar
Abu Bakr bin Yahyo as-Suliy

**Abu Bakr Muhammad ibn Yahyo ibn al-Abbos as-Suliy** (arabcha: ; taxminan 870-yilda Gurgonda tugʻilgan — 941–948-yillar oraligʻida Basrada vafot etgan) — turkiy olim. Uch nafar Abbosiylar xalifasi: Al-Muktafiy, uning vorisi Al-Muqtadir hamda keyinroq Ar-Radiyning saroy hamrohi boʻlgan. U kitobsevar, maktubnavis, muharrir-shoir, tarixnavis va shatranj (shaxmat) oʻyinchisi edi. Zamondosh biografi Ibn an-Nadim uning „mardona qiyofali“ ekanini aytadi. U koʻplab kitoblar yozgan boʻlib, eng mashhurlari — *[[Kitab Al-Avraq]]* va *[[Kitab al-Shitranj]]*.

## Yana qarang

* Musulmon tarixchilari ro‘yxati

## Manbalar

## Adabiyotlar

* Robert Charles Bell (1980). *Board and Table Games from Many Civilizations*. .
* 
* 
* 
* Leder, S. „al-Suli, Abu Bakr Muhammad.“ Islom ensiklopediyasi, Ikkinchi nashr. Tahrirchilar: P. Bearman, Th. Bianquis, C. E. Bosworth, E. van Donzel va W. P. Heinrichs. Brill, 2008. Brill Online.
* 
* 
* Murray, H. J. R. (1913). *[[A History of Chess]]*. .
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
Abu Abdulloh al-Husayn ibn Ahmad al-Mugʻallis

**Abu Abdulloh al-Husayn ibn Ahmad al-Mugʻallis al-Marogʻiy** (; taxallusi al-Mugʻallisiy shaklida ham uchraydi) — milodiy 10-asr shoiri. U hijriy 381-yil / milodiy 991-yil atrofida Baho ud-Davla saroyida faoliyat yuritgan. Hijriy uchinchi asrning arabcha topishmoqlarning maʼlum boʻlgan sanoqli mualliflaridan biri sifatida qayd etiladi.

## Manbalar
Die Rosen von Dublin

**Die Rosen von Dublin** — Fransiya va Germaniya teleseriali.

## Yana qarang
*Germaniya teleseriallari ro‘yxati

## Havolalar
*
Lepanthes machogaffensis

**Lepanthes machogaffensis** — Orxideya oilasiga mansub oʻsimlik turi. Ushbu tur faqat Kosta-Rika hududida uchraydi. Hozirgacha faqat Tapantí milliy bogʻida aniqlangan.
## Manbalar
Rote Bergsteiger

**Rote Bergsteiger** — Sharqiy Germaniya teleseriali.

## Yana qarang
*Germaniya teleseriallari ro‘yxati

## Havolalar
*
Lepanthes lucifer

**Lepanthes lucifer** — Orxideya oilasiga mansub oʻsimlik turi. Ushbu tur faqat Ekvador hududida uchraydi.
## Manbalar

## Havolalar
*
Die rote Kapelle

**Die rote Kapelle** — 1972-yilda efirga uzatilgan Gʻarbiy Germaniya televizion mini-seriali. Gestapo „Red Orchestra“ deb atagan, natsizmga qarshi kurashgan josuslik tashkiloti haqida hikoya qiladi.

## Yana qarang
* Germaniya teleseriallari ro‘yxati

## Manbalar

## Havolalar
*
Lepanthes calodictyon

**Lepanthes calodictyon** — Orxideya oilasiga mansub kichik epifit oʻsimlik turi. Ushbu tur Ekvador va Kolumbiyadagi togʻ oʻrmonlarida uchraydi. Odatda 450–1500 metr balandliklarda oʻsadi.
## Manbalar

## Havolalar
*
Lepanthes papillipetala

**Lepanthes papillipetala** — Orxideya oilasiga mansub oʻsimlik turi. Ushbu tur Meksikaning Chiapas shtatidan El Salvadorgacha boʻlgan hududlarda uchraydi.
## Manbalar

## Havolalar
*
Aryna Sabalenka

**Aryna Siarhiejeŭna Sabalenka** (; ; 1998-yil 5-mayda tugʻilgan) — belaruslik professional tennischi. WTA tasnifiga koʻra ayollar oʻrtasida yakkalik bahslari boʻyicha jahonning amaldagi 1-raqamli raketka ustasi. Juftlik bahslarida sobiq 1-raqamli tennischi. WTA Tour darajasida yakkalik bahslarida 24 ta titulini qoʻlga kiritgan. Jumladan, toʻrtta Katta dubulgʻa — Avstraliya ochiq chempionati va AQSH ochiq chempionatida ikkitadan, 11 ta WTA 1000 turniri gʻolibligiga ega chiqqan. Juftlik yoʻnalishida 6 ta titulni qoʻlga kiritgan, jumladan, 2019-yilgi AQSH ochiq chempionati va 2021-yilgi Avstraliya ochiq chempionati, ushbu musobaqalarning har ikkalasida ham Elise Mertens bilan birga juftlik oʻyinlarida ishtirok etgan.

Sabalenka 2017-yilda Aliaksandra Sasnovich bilan birga oʻsha paytda har ikkalasi ham reytingning eng kuchli 75 taligidan joy egallamaganiga qaramay, Belarus Fed Cup jamoasini finalgacha olib chiqqan va shu orqali tanilgan. U 2018 va 2019-yillarni yakkalik yoʻnalishida dunyoning 11-raqamli raketka ustasi sifatida yakunlagan. 2021-yilda yakkalik yoʻnalishida Katta dubulgʻa turnirlarida ketma-ket 2 marta yarim finalga chiqqach, Sabalenka dunyo reytingida 2-raqamga koʻtarilgan, biroq 2022-yilda bu muvaffaqiyatni barqaror ushlab turishda qiynalgan. 2023-yilda sportchi Avstraliya ochiq chempionatida Katta dubulgʻa turniridagi ilk unvonini qoʻlga kiritgan, AQSH ochiq chempionatida finalga chiqqan va ilk bor dunyoning 1-raqamli tennischisiga aylangan.

2024-yilda Sabalenka Avstraliya ochiq chempionatidagi chempionlik unvonini himoya qildi va AQSH ochiq chempionatida oʻzining uchinchi Katta dubulgʻa turniri yakkalik yoʻnalishi chempionligini qoʻlga kiritdi. Sportchi yilni ilk bor 1-raqamli raketka ustasi sifatida yakunladi. 2025-yilda u AQSH ochiq chempionatidagi titulini himoya qildi hamda Avstraliya va Fransiya ochiq chempionatlarida finalchiga aylandi. Mavsum davomida reytingda 1-oʻrinni butunlay saqlab qoldi. 2026-yilda Sabalenka Avstraliya ochiq chempionatida 8-marta Katta dubulgʻa turniri yakkalik bahslari finaliga chiqdi. Sportchi yilni Sunshine Double turnirinidagi (Indian Wells va Mayami) ishtiroki bilan yakunladi.

Sabalenka 2019-yildan boshlab juftlik yoʻnalishida muntazam oʻynay boshladi. U tennischi Elise Mertens bilan juftlik yasab, oʻsha yili Sunshine Double turnirini yutishga muvaffaq boʻldi. Ular mavsum oxirida AQSH ochiq chempionatida ham gʻalaba qozonishdi va Sabalenka ilk bor WTA Finals musobaqasiga yoʻllanma oldi. 2021-yilda u va Mertens Avstraliya ochiq chempionatida ikkinchi Katta dubulgʻa turniri juftlik bahslari gʻolibligini qoʻlga kiritgach, Sabalenka ushbu yoʻnalishda dunyoning 1-raqamiga aylandi. Shundan soʻng sportchi musobaqalarda faqat yakkalik yoʻnalishida ishtirok etadigan boʻldi.

## Manbalar
Helen Buhagiar

**Helen Buhagiar** (1888–1975) maltalik siyosiy faol va feminist edi.

## Hayoti
Buhagiar badavlat oilada tugʻilgan. U Malta temir yoʻl boshqaruvchisi Nikola Buhagiarning qizi edi. Helen Buhagiar Maltadagi sanʼat olamida tanilgan boʻlib, Maltaning sanʼat assotsiatsiyasida faxriy kotib va xazinachi, 1916-yilda esa assotsiatsiya raisi boʻlgan.

Helen Buhagiar Malta ayollar assotsiatsiyasining hammuassisi boʻlgan va tashkilotga 1944-yilda asos solingan paytdan boshlab 1947-yilda ayollar saylov huquqi joriy etilgunga qadar bosh kotib boʻlib xizmat qilgan. U Maltada ayollar saylov huquqini joriy etish uchun olib borilgan faollik harakatlarida muhim rol oʻynagan. U „ayollar ham erkaklar kabi soliq toʻlayotgan ekan, ular ham xuddi shunday saylov huquqlaridan bahramand boʻlishlari kerak“, deb bayon qilgan.

Ayollarning saylov huquqi va siyosiy lavozimlarga saylanish huquqi MakMaykl konstitutsiyasiga kiritilgan boʻlib, u nihoyat 1947-yil 5-sentabrda joriy etilgan. Shundan keyingi 1947-yil yozidagi saylovlarda ikki nafar ayol deputatlikka nomzod sifatida qatnashdi: Helen Buhagiar Demokratik harakat partiyasidan va Leyboristlar partiyasidan Agata Barbara, ular orasida Agata Barbara gʻalaba qozonib, Maltadagi birinchi ayol deputatga aylangan.

## Manbalar
Sabine

**Sabine** — Germaniya teleseriali.

Aktyorlar tarkibiga Astrid M. Fünderich kirgan.

## Yana qarang
*Germaniya teleseriallari ro‘yxati

## Havolalar
*
Rußige Zeiten

**Rußige Zeiten** — Germaniya teleseriali.

## Yana qarang
*Germaniya teleseriallari ro‘yxati

## Havolalar
*
Josephine Burns de Bono

**Josephine Burns de Bono** (1908–1996) — maltalik siyosiy faollik koʻrsatuvchi faol va feminist edi.

## Hayoti
Josephine Burns de Bono Hugh Burns va Laura Rosina Ada Agiusning qizi, hamda jurnalist, Times of Malta gazetasi xodimi Hugh Burnsning singlisi edi. U 1931-yilda shifokor Joseph Edward de Bono bilan turmush qurgan va toʻrt oʻgʻilning onasi boʻlgan. Ularning toʻngʻich farzandi, Antony [1932–2020], Maltadagi ilk yurak jarrohlaridan biri edi. Eng kichigi, David [1947–1999], Lester universitetida tibbiyot professori boʻlgan. Uning ikkinchi oʻgʻli, Edward de Bono (1933–2021), “lateral fikrlash” tushunchasini yaratganligi bilan mashxur bo'lgan. U 1920-yillarda Londonda jurnalist sifatida faol boʻlgan, keyinroq esa Times of Malta gazetasida ishlagan. 

Josephine Burns de Bono 1944-yilda Maltalik Ayollar Assotsiatsiyasini hammuassis sifatida tashkil qilgan va 1944-yildagi tashkil topganidan 1947-yilda ayollarga saylov huquqi joriy etilgunga qadar tashkilot prezidenti sifatida xizmat qilgan. U Maltada ayollarga saylov huquqini joriy etish yoʻlidagi faollikda muhim rol oʻynagan. U shunday deb yozgan: “Ayollarning ovoz berish va parlament nomzodi sifatida qatnashish huquqi Angliya va Amerikada 1914–1918-yillardagi Buyuk urush davrida ayollarning oʻta aʼlo darajadagi mehnati natijasida qonuniy jihatdan tan olingan. Bugun, qariyb toʻrt yarim yillik urushdan soʻng, Maltadagi ayollar ham xuddi shunday fuqarolik eʼtirofini qoʻlga kiritganliklarini anglay boshlamoqdalar”.

Ayollarning saylov huquqi va siyosiy lavozimlarga saylanish huquqi MacMichael konstitutsiyasiga kiritilgan boʻlib, u nihoyat 1947-yil 5-sentabrda joriy etildi. 

Islohot parlamentda maʼqullangach, Josephine Burns de Bono maltalik Ayollar Assotsiatsiyasi prezidenti lavozimidan isteʼfo berdi va bunda endi tashkilot maqsadi roʻyobga chiqqanini taʼkidladi. 

Uning isteʼfo xati 1947-yil 24-sentabrda Times of Malta gazetasida chop etilgan:
... Sizlar bilan birga ishlash men uchun katta kashfiyot boʻldi, va bizning yuksak maqsad — maltalik ayollar uchun jamoat hayoti eshiklarini ochish yoʻlida tuzilgan uyushmamiz Osmon irodasi bilan yorqin muvaffaqiyatga erishdi ... Hayotning barcha jabhalaridagi doʻstlarimizning hamkorligi va Mehnat partiyasi hamda Birlashgan Umumiy Ishchilar Ittifoqining Assambleyadagi qoʻllab-quvvatlashi tufayli biz matbuotda ham, Assambleyada ham uzoq davom etgan kampaniyamizning gʻalaba bilan yakun topganiga guvoh boʻldik; bu gʻalaba yanada azizki, ser Harold MacMichael taʼkidlaganidek, butunlay buyuk Ishga ishongan Assambleyada bunga qarshi birorta ham ixtilof ovozi yangramadi ... Men Assotsiatsiya oʻzining dastlabki nizomidagi maqsadlariga erishganiga va endilikda mamlakatga jamoat hayotining barcha sohalarida erkaklar va ayollarning oʻzaro hamkorligi orqali eng yaxshi xizmat koʻrsatilishiga ishonaman.

Josephine Burns de Bono Queen Magazine jurnali uchun ham yozgan. 1951-yilda u Observer qisqa hikoya tanlovida “Christmas, Malta 1942” (“Rojdestvo, Malta 1942”) asari bilan (Muriel Sparkdan keyin) ikkinchi oʻrinni egalladi.

## Manbalar
So'lim mojrum qishlog'i: Ming yillik archa

# Mojrum archasi

**Mojrum archasi** — O‘zbekistonning Jizzax viloyati, Forish tumani “Do‘stlik” mahallasining Mojrum qishlog‘ida joylashgan bir necha ming yillik noyob archa daraxtidir. Ushbu daraxt hudud aholisi hamda ichki va tashqi sayyohlar e’tiborini o‘ziga jalb etib kelayotgan muhim tabiiy yodgorliklardan biri hisoblanadi.

Mazkur archa O‘zbekistonning bebaho tabiiy merosi sifatida e’tirof etilib, so‘nggi yillarda hududga tashrif buyuruvchi turistlar soni ortib borayotgani qayd etilgan.

## Turizm va infratuzilma
O‘zbekistonda turizm sohasini rivojlantirishga qaratilgan davlat siyosati doirasida Mojrum hududida ham qator infratuzilmaviy ishlar amalga oshirilgan. Xususan, hududga olib boruvchi yo‘llar ta’mirlangan, ko‘priklar barpo etilgan hamda yoritish tizimlari o‘rnatilgan.

## Turizmni rivojlantirish istiqbollari
Mojrum qishlog‘ida turizm oqimini oshirish va aholi bandligini ta’minlash maqsadida qo‘shimcha uy-mehmonxonalar tashkil etish rejalashtirilgan. Ushbu tashabbus mahalliy aholi daromadini oshirish hamda xizmat ko‘rsatish sohasini rivojlantirishga xizmat qiladi.

## Rivoyatlar
Mahalliy rivoyatlarga ko‘ra, ushbu noyob archa qadim zamonlarda Iskandar Zulqarnayn askarlari tomonidan ekilgan deb hisoblanadi.

## Ahamiyati
Mojrum archasi hududning ekologik, tarixiy va turistik salohiyatini aks ettiruvchi muhim tabiiy obyekt hisoblanadi. Uni asrab-avaylash orqali ichki va tashqi turizm rivojlanadi, aholi bandligi ta’minlanadi hamda hududning ijtimoiy-iqtisodiy taraqqiyotiga hissa qo‘shiladi.

## Shuningdek qarang

* Jizzax viloyati
* Forish tumani

## Manbalar
Salto Mortale (teleserial)

**Salto Mortale** — Gʻarbiy Germaniya teleseriali. „Flying Dorias“ nomi bilan tanilgan trapetsiya sanʼatkorlari guruhi Yevropa safari davomida boshdan kechiradigan voqealar haqida hikoya qiladi.

## Rollarda
* Gustav Knuth — Carlo Doria
* Gitty Djamal — Lola
* Horst Janson — Sascha Doria
* Andreas Blum — Rudolpho
* Hans-Jürgen Bäumler — Vicco
* Karla Chadimová — Nina
* Margitta Scherr — Francis
* Hans Söhnker — Direktor Kogler
* Sabine Eggerth — Helga
* Wilhelm Bühring — Gordon
* Hellmut Lange — Mischa
* Andrea L'Arronge — Biggi
* Niko Macoulis — Pedro
* Alexander Vogelmann — Tino
* Yumata Pauli — Ansagerin
* Bum Krüger — Horn
* Helmut Werner — Helmut
* Joseph Offenbach — Manager Jacobsen
* Ursula von Manescul — Brenda Lind
* Bruno W. Pantel — Texas Bill
* Kai Fischer — Tiger-Lilli
* Irmgard Paulis — Jenny
* Margot Hielscher — Gloria

## Manbalar

## Adabiyotlar
* Bock, Hans-Michael & Bergfelder, Tim. *The Concise CineGraph. Encyclopedia of German Cinema*. Berghahn Books, 2009.

## Havolalar
*
Samt und Seide

**Samt und Seide** — Germaniya teleseriali.

Teleserialning „Forever and Ever“ nomli asosiy qoʻshigʻi Michael Hofmann De Boer tomonidan bastalangan.

## Yana qarang
* Germaniya teleseriallari ro‘yxati

## Havolalar
*
Erasmus talabalar tarmog‘i (Yerevan)

**Erasmus talabalar tarmogʻi Yerevan** (**ESN Yerevan**) () Erasmus talabalar tarmogʻining (ESN) Armaniston milliy boʻlimiga tegishli mahalliy boʻlimidir. ESN Yerevan notijorat talabalar tashkiloti sifatida tashkil etilgan va uning shtab-kvartirasi Yerevan shahrida joylashgan.

## Tarixi
ESN Yerevan 2021-yilda tashkil etilgan va Erasmus+ dasturi doirasida talabalar almashinuvini qoʻllab-quvvatlash va rivojlantirishga yordam beradi. ESN Yerevan kabi mahalliy ESN boʻlimlari xalqaro almashinuv dasturidagi talabalar hamda Armanistonda toʻliq taʼlim olayotgan talabalar uchun qoʻllab-quvvatlash, yoʻl-yoʻriq va maʼlumot beradi. ESN Yerevan tashkilotning milliy boʻlimi boʻlgan ESN Armenia bilan yaqindan hamkorlik qiladi. Shuningdek, ular sayohatlar, tadbirlar, uchrashuvlar va ekskursiyalarni tashkil etadi.

2021-yil aprel oyida ESN Yerevan prezidenti Nensi Mkrtchyan shunday degan edi: „Aeroportda kutib olishdan tortib, Armanistonning diqqatga sazovor joylarini, ona tilini va madaniyatini birgalikda kashf etishgacha, yaʼni xorijiy talabalar uchun Armanistonga tashrifni taʼriflab boʻlmas darajada ajoyib va qulay qilish darkor. Tarmoq aʼzosi boʻlishning maʼnosi ana shudir. ESN Yerevan xorijiy talabalarga yordam berish uchun koʻplab darsdan tashqari va taʼlimiy tadbirlarni tashkil etishga tayyor.“ Yevropa Ittifoqi koʻmagida ESN Yerevan Armanistonda yashash va oʻqish boʻyicha qoʻllanmani arman va ingliz tillarida yaratdi.

2021-yil 28-iyunda ESN Yerevan vakillari Yerevanda joylashgan Erasmus+ dasturining milliy ofisi boʻlgan Erasmus Armenia aʼzolari bilan uchrashdi. Strategik hamkorlikning keyingi bosqichlari muhokama qilindi.

2022-yil 1-aprelda ESN Yerevan va Yevrosiyo Xalqaro Universiteti oʻrtasida oʻzaro anglashuv memorandumi imzolandi va Armanistondagi turli yoshlarga oid tashabbuslarni qoʻllab-quvvatlashga kelishib olindi.

2022-yil 9-dekabrda ESN Yerevan va Yerevan Konyak Kompaniyasi qonuniy ichimlik ichish yoshidan katta boʻlgan yoshlar orasida ichimlik isteʼmoli borasida masʼuliyatli xulq-atvorni targʻib qilish uchun oʻzaro anglashuv memorandumini imzoladi.

2023-yil may oyida ESN Yerevan Goris shahrida Yevropa kuni bayram tadbirlarini oʻtkazdi.

## Yana qarang

* AEGEE Yerevan
* Armaniston–Yevropa Ittifoqi munosabatlari
* Armaniston Milliy Talabalar Assotsiatsiyasi
* Armanistonda taʼlim
* Yevropa Yoshlar Parlamenti — Armaniston
* Armaniston Yoshlar Milliy Kengashi
* yevropalik Yosh Elchilar — Armaniston

## Manbalar
Dracula lotax

**Dracula lotax** — Orxideya oilasiga mansub oʻsimlik turi. Ushbu tur Ekvador va Kolumbiya hududlarida uchraydi. Kichik oʻlchamli boʻlib, uzun, tuxumsimon barglarga ega. Ushbu turning gul bandlari pastga emas, balki yon tomonga yoki yuqoriga qarab oʻsadi.
## Manbalar
Dracula minax

**Dracula minax** — Orxideya oilasiga mansub epifit oʻsimlik turi. Ushbu tur Kolumbiya hududida uchraydi. Gullarining diametri taxminan 5 sm ga yetadi.
## Manbalar
Dracula nosferatu

**Dracula nosferatu** — Orxideya oilasiga mansub epifit oʻsimlik turi. Ushbu tur Kolumbiyaning Antiokiya departamentida uchraydi. Asosan bulutli oʻrmonlarning buzilgan hududlarida tarqalgan. Shunga qaramay, u ko‘paytirish yo‘li bilan yetishtiriladi.
## Manbalar
Dracula ripleyana

**Dracula ripleyana** — Orxideya oilasiga mansub oʻsimlik turi. Ushbu tur Kosta-Rika hududida uchraydi.
## Manbalar
Ein Schloß am Wörthersee

**Ein Schloß am Wörthersee** — Lisa Film tomonidan RTL uchun ishlab chiqarilgan Germaniya va Avstriya komediya teleseriali.

Teleserial 1990-yildan 1992-yilgacha efirga uzatilgan. 3 mavsum jami 33 qismdan iborat. 1993-yilda esa 90 daqiqalik maxsus qism namoyish etilgan.

## Yana qarang
*Germaniya teleseriallari ro‘yxati

## Havolalar
*
Schloß Hohenstein

**Schloß Hohenstein** — Germaniya teleseriali.

## Yana qarang
*Germaniya teleseriallari ro‘yxati

## Havolalar
*
Die sechs Siebeng'scheiten

**Die sechs Siebeng'scheiten** — 1957-yilda ARD telekanalida ilk bor efirga uzatilgan, turli maktab o‘quvchilari o‘zaro bellashadigan Germaniya viktorina ko‘rsatuvi hisoblanadi. Har bir qism odatda 30 daqiqa davom etgan.

Dastur 1996-yilda to‘xtatilgan. Shu vaqtgacha taxminan 400 ta qism efirga uzatilgan. Ko‘rsatuvni, Elmar Hörig olib borgan.

## Manbalar
Seehund, Puma & Co.

**Seehund, Puma & Co.** — Germaniya teleseriali.

## Yana qarang
*Germaniya teleseriallari ro‘yxati

## Havolalar
*
Dracula octavioi

**Dracula octavioi** — Orxideya oilasiga mansub oʻsimlik turi. Ushbu tur Kolumbiya hududida uchraydi.
## Manbalar
Sir Roger Casement

**The Tragedy of Sir Roger Casement** — 1968-yilda efirga uzatilgan Gʻarbiy Germaniya televizion mini-seriali boʻlib, bosh rolni Heinz Weiss ijro etgan. Teleserial tarixiy shaxs Roger Casementning Birinchi jahon urushi davrida Irlandiya mustaqilligi uchun Germaniyadan yordam olishga urinishlari hamda harbiy asirlardan iborat Irlandiya brigadasini tuzishga boʻlgan harakatlarini tasvirlaydi. Teleserial 3 soat davom etadi va oq-qora tasvirda suratga olingan.

## Rollarda
* Heinz Weiss … Sir Roger Casement
*  … Devoy
* Hans W. Hamacher … Redmond
* Fritz Haneke … MacNeill
* Hans Schellbach … Connolly
* Hans Timmermann … McGarrity
* Almuth Ullerich … Mary
* Hans Putz … Doyle
* Thomas Braut … Christensen
* Hans Paetsch … Grey
* Richard Lauffen … Findley
* Friedrich Schütter … Thomson
* Dieter Groest … Papen
* Viktor Warsitz … Graf Oberndorff
* Otto Preuss … Isendahl

## Manbalar

## Havolalar
*
Der Schwächste fliegt!

**Der Schwächste fliegt!** — Germaniya telekoʻrsatuvi. U *The Weakest Link* shousining Germaniya versiyasi hisoblanadi. Nomining soʻzma-soʻz maʼnosi „eng zaifi uchib ketadi“ (ogʻzaki nemis tilida: „chetlatiladi“).

## Havolalar
*
Dracula benedictii

**Dracula benedictii** — Orxideya oilasiga mansub oʻsimlik turi. Ushbu tur Kolumbiyaning Markaziy Kordilyera va Gʻarbiy Kordilyera hududlarida uchraydi. Ushbu tur mashhur bohemiya kollektori Benedict Roezl sharafiga nomlangan.
## Manbalar

## Havolalar
*