open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sori Eshon Abduali jome masjidi

**Sori Eshon Abduali jome masjidi** – Oʻzbekiston Respublikasi Musulmonlar idorasi tasarrufidagi jome masjid boʻlib, Toshkent viloyati, Boʻstonliq tumanida joylashgan boʻlib, tumanning masjid va madrasalar tarkibiga kiradi.

## Joylashuvi va faoliyati
Sori Eshon Abdualijome masjidi Toshkent viloyati hududidagi Boʻstonliq tumani, Qurbonov qishloq fuqarolar yigʻiniga qarashli boʻlgan Bunyodkor mahalla fuqarolar yigʻini Toshkent koʻchasida joylashgan. Mazkur masjidga Qurbonov qishloq fuqarolar yigʻini, Bunyodkor mahalla fuqarolar yigʻini, Toshkent mahalla fuqarolar yigʻini, Gʻazalkent mahalla fuqarolar yigʻini, Yuksalish mahalla fuqarolar yigʻini, Nazar Ali ota mahalla fuqarolar yigʻini, Quyi Chirchiq mahalla fuqarolar yigʻini, Jumadilla mahalla fuqarolar yigʻini, Gʻuncha mahalla fuqarolar yigʻini, Soy boʻyi mahalla fuqarolar yigʻini, Qovoqsoy mahalla fuqarolar yigʻini, Dumalak mahalla fuqarolar yigʻini, Chotqol mahalla fuqarolar yigʻini, Pargos mahalla fuqarolar yigʻinida yashovchilar tashrif buyurishadi. Ushbu jome masjidning bosh imom-xatibi Farrux domla Kurganov hisoblanadi. Tuman hokimligi tomonidan jome masjid uchun 0.30 gektar joyda 600 kishiga yaqin boʻlgan namozxonlarga moʻljallangan bino, xonaqoh, tahoratxona, avtoturargoh, ziyoratchilar uchun maxsus alohida xonalar barpo etilgan.

## Tarixi
Sori Eshon Abduali jome masjidi qachon va kim tomonidan asos solinganligi haqida deyarli maʼlumotlar yetarli emas. Shu bugungi kungacha jome masjid binosi bir necha marotoba mahalla faollari, homiylar, tadbirkorlar, meʼmorlar va hududda yashovchi aholi tomonidan qayta taʼmirlangan. Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi Toshkent viloyat adliya boshqarmasi tomonidan roʻyxatdan 1998-yil 29-sentabr kuni oʻtkazlib, uning ustavi Toshkent viloyat adliya boshqarmasida roʻyxatga olingan.

## Manbalar
Sari qangli jome masjidi

**Sari qangli jome masjidi** – Oʻzbekiston Respublikasi Musulmonlar idorasi tasarrufidagi jome masjid boʻlib, Toshkent viloyati, Boʻstonliq tumanida joylashgan boʻlib, tumanning masjid va madrasalar tarkibiga kiradi.

## Joylashuvi va faoliyati
Sari qangli jome masjidi Toshkent viloyati hududidagi Boʻstonliq tumani, Dumalak qishloq fuqarolar yigʻiniga qarashli boʻlgan Sarikangli mahalla fuqarolar yigʻini Eski Gʻazalkent yoʻli koʻchasida joylashgan. Tuman hokimligi tomonidan jome masjid uchun 0.40 gektar joyda 5500 kishiga yaqin boʻlgan namozxonlarga moʻljallangan bino, xonaqoh, tahoratxona, avtoturargoh, ziyoratchilar uchun maxsus alohida xonalar barpo etilgan. Mazkur masjidga Dumalak qishloq fuqarolar yigʻini, Maʼrifat mahalla fuqarolar yigʻini, Sarikangli mahalla fuqarolar yigʻini, Eski Gʻazalkent yoʻli mahalla fuqarolar yigʻini, Alisher Navoiy mahalla fuqarolar yigʻini, Doʻstlik mahalla fuqarolar yigʻini, Yangi yoʻl mahalla fuqarolar yigʻini, Maʼrifat mahalla fuqarolar yigʻini, A. Fitrat mahalla fuqarolar yigʻini, Binokor mahalla fuqarolar yigʻinida yashovchilar tashrif buyurishadi. Ushbu jome masjidning bosh imom-xatibi Davlatbek domla Berdiqulov hisoblanadi.

## Tarixi
Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi Toshkent viloyat adliya boshqarmasi tomonidan roʻyxatdan 1997-yil 25-mart kuni oʻtkazlib, uning ustavi Toshkent viloyat adliya boshqarmasida roʻyxatga olingan. Sari qangli jome masjidi qachon va kim tomonidan asos solinganligi haqida deyarli maʼlumotlar yetarli emas. Jome masjid 2018-yilda qayta taʼmirlandi, 0.40 gektar yeriga qoʻshicha manzarali daraxtlar va turli xildagi gullar ekildi.

## Manbalar
Jomboy jome masjidi

**Jomboy jome masjidi** – Oʻzbekiston Respublikasi Musulmonlar idorasi tasarrufidagi jome masjid boʻlib, Toshkent viloyati, Boʻstonliq tumanida joylashgan boʻlib, tumanning masjid va madrasalar tarkibiga kiradi.

## Joylashuvi va faoliyati
Jomboy jome masjidi Toshkent viloyati hududidagi Boʻstonliq tumani, Qizil suv qishloq fuqarolar yigʻiniga qarashli boʻlgan Maʼrifat mahalla fuqarolar yigʻini Bogʻkent koʻchasida joylashgan. Tuman hokimligi tomonidan jome masjid uchun 0.30 gektar joyda 650 kishiga yaqin boʻlgan namozxonlarga moʻljallangan bino, xonaqoh, tahoratxona, avtoturargoh, ziyoratchilar uchun maxsus alohida xonalar barpo etilgan. Mazkur masjidga Qizil qishloq fuqarolar yigʻini, Maʼrifat mahalla fuqarolar yigʻini, Mergan bobo mahalla fuqarolar yigʻini, Solijon ota mahalla fuqarolar yigʻini, Bahor mahalla fuqarolar yigʻini, Nilufar mahalla fuqarolar yigʻini, Bogʻkent mahalla fuqarolar yigʻini, Charogʻon mahalla fuqarolar yigʻini, Olmos mahalla fuqarolar yigʻini, Sohil boʻyi mahalla fuqarolar yigʻini, Amirsoy mahalla fuqarolar yigʻini, Sevinch mahalla fuqarolar yigʻini, Yongʻichqoli mahalla fuqarolar yigʻini, Katta Rovot mahalla fuqarolar yigʻini, Nurli yulduz mahalla fuqarolar yigʻini, Ziyolilar mahalla fuqarolar yigʻini, Qadriyat mahalla fuqarolar yigʻini, Soxibkorlar mahalla fuqarolar yigʻinida yashovchilar tashrif buyurishadi.

## Tarixi
Jomboy jome masjidi qachon va kim tomonidan asos solinganligi haqida deyarli maʼlumotlar yetarli emas. Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi Toshkent viloyat adliya boshqarmasi tomonidan roʻyxatdan 1997-yil 25-mart kuni oʻtkazlib, uning ustavi Toshkent viloyat adliya boshqarmasida roʻyxatga olingan. Jome masid Boʻstonliq tumanining eski masjidlaridan, oxirgi marotoba 2000-yillar taʼmirdan chiqarilgan.

## Manbalar
Qadamjon jome masjidi

**Qadamjon jome masjidi** – Oʻzbekiston Respublikasi Musulmonlar idorasi tasarrufidagi jome masjid boʻlib, Toshkent viloyati, Boʻstonliq tumanida joylashgan boʻlib, tumanning masjid va madrasalar tarkibiga kiradi.

## Joylashuvi va faoliyati
Qadamjon jome masjidi Toshkent viloyati hududidagi Boʻstonliq tumani, Burchmulla qishloq fuqarolar yigʻiniga qarashli boʻlgan Zarafshon mahalla fuqarolar yigʻini, Chorvoq suv ombori boʻyida joylashgan. Mazkur masjidga Burchmulla qishloq fuqarolar yigʻini, Zarafshon mahalla fuqarolar yigʻini, Usmon Nosir mahalla fuqarolar yigʻini, Namuna mahalla fuqarolar yigʻini, A. Navoiy mahalla fuqarolar yigʻini, Yakka tut mahalla fuqarolar yigʻini, Yangi qoʻrgʻon mahalla fuqarolar yigʻini, Ergash aka mahalla fuqarolar yigʻini, Bogʻbonlar mahalla fuqarolar yigʻini, Ergash ota mahalla fuqarolar yigʻini, Uychilar mahalla fuqarolar yigʻini, Saylgoh mahalla fuqarolar yigʻini, Birlik mahalla fuqarolar yigʻini, Sportchilar mahalla fuqarolar yigʻini, Bobo dehqon mahalla fuqarolar yigʻini, Marhamat mahalla fuqarolar yigʻini, Mehmon mahalla fuqarolar yigʻini, Yuksaklik mahalla fuqarolar yigʻini, Chorvoq boʻyi mahalla fuqarolar yigʻinida yashovchilar tashrif buyurishadi. Ushbu jome masjidning bosh imom-xatibi Saitmurod domla Rahimberdiyev hisoblanadi. Tuman hokimligi tomonidan jome masjid uchun 0.60 gektar joyda 800 kishiga yaqin boʻlgan namozxonlarga moʻljallangan bino, xonaqoh, tahoratxona, avtoturargoh, ziyoratchilar uchun maxsus alohida xonalar barpo etilgan.

## Tarixi
Qadamjon jome masjidi qachon va kim tomonidan asos solinganligi haqida deyarli maʼlumotlar yetarli emas. Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi Toshkent viloyat adliya boshqarmasi tomonidan roʻyxatdan 1997-yil 25-mart kuni oʻtkazlib, uning ustavi Toshkent viloyat adliya boshqarmasida roʻyxatga olingan.

## Manbalar
Oq ota jome masjidi

**Oq ota jome masjidi** – Oʻzbekiston Respublikasi Musulmonlar idorasi tasarrufidagi jome masjid boʻlib, Toshkent viloyati, Boʻstonliq tumanida joylashgan boʻlib, tumanning masjid va madrasalar tarkibiga kiradi.

## Joylashuvi va faoliyati
Oq ota jome masjidi Toshkent viloyati hududidagi Boʻstonliq tumani, Qoramanas qishloq fuqarolar yigʻiniga qarashli boʻlgan Bobur mahalla fuqarolar yigʻinida joylashgan.

## Tarixi
Oq ota jome masjidi Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi Toshkent viloyat adliya boshqarmasi tomonidan roʻyxatdan 1998-yil 9-avgust kuni oʻtkazlib, uning ustavi Toshkent viloyat adliya boshqarmasida roʻyxatga olingan. Jome masjid Toshkent viloyatining bosh imom-xatibi Jasurbek domla Raupov ishtirokida 2021-yil 24-fevral kuni Boʻstonliq tumanida joylashgan Qoramanas qishloq fuqarolar yigʻini hududida yangi binosining qurilish ishlari boshlandi. 2023-yil 3-fevral qutlugʻ juma kuni ushbu jome masjidni yangi binosining ochilish marosimi boʻlib oʻtdi. Tadbirda Toshkent viloyati bosh imom-xatibi Jasurbek domla Raupov, mahalla faollari, tuman imomlari, nuroniy otaxonlar, mahalliy aholi vakillari, homiylar va saxovatpesha insonlar qatnashdilar.
*– Yangi masjidimizga ikki yil oldin ilk gʻisht qoʻyilgan edi*, – deydi „Oq ota“ jome masjidi imom-xatibi boʻlgan Faxriddin domla Mirzayev. – *Bugun bu jome moʻmin-musulmonlar ixtiyoriga topshirildi. Masjid xonaqohi 600 oʻrinli, gumbazi balandligi 18–20 metr. Oʻn oʻrinli zamonaviy tahoratxonada barcha namozxonlar uchun sharoitlar yaratilgan. Imom-xatib xonasi, majlislar zali ham juda goʻzal tarzda barpo etildi*. Yangi jome masjid zamon talablari asosida qurilgan boʻlib, yaratilgan imkoniyatdan namozxonlar toʻlaqonli foydalanishlari mumkin.

## Manbalar
Toʻgʻonoy ota jome masjidi

**Toʻgʻonoy ota jome masjidi** – Oʻzbekiston Respublikasi Musulmonlar idorasi tasarrufidagi jome masjid boʻlib, Toshkent viloyati, Boʻstonliq tumanida joylashgan boʻlib, tumanning masjid va madrasalar tarkibiga kiradi. Ushbu masjid tumanning Uyenqulisoy qishloq fuqarolar yigʻini, Abay koʻchasida joylashgan.

## Tarixi
Toshkent viloyati Boʻstonliq tumani Toʻgʻonoy ota jome masjidi 2022-yil 21-oktyabr juma kuni Uyenqulisoy qishloq fuqarolar yigʻini, Abay koʻchasidagi „Toʻgʻonoy ota“ jome masjidi yangi binosining ochilish marosimi boʻlib oʻtdi. Marosimda Toshkent viloyati bosh imom-xatibi Jasurbek domla Raupov, hamda mahalla faollari, imom-domlalar, nuroniy insonlar, homiylar va Homiylar va boshqaar ishtirok etdi. Maskir masjidning 1986–1987 yillar orasida hashar yoʻli orqali qurilgan eski binosi kichiklik qilib qolgan edi. Shuni inobatga olgan holda, tuman rahbarlari, homiylar, hamda mutasaddilarning saʼy-harakatlari bilan jome masjidning yangi binosini qurishga 2021-yilning iyun oyi boshlarida kirishilgan edi. Oradan ikki yil oʻtib ushbu hududda zamonaviy, xonaqohi 475 metr kvadrat boʻlgan, bir vaqtning oʻzida 1300 ming kishi namoz ibodatini amalga oshiradigan shinam jome masjid qad rostladi. Besh dona gumbaz va 39 metr keladigan yagona minora jome masjid namozxonlari va ziyoratchilari uchun mayoq vazifasini oʻtaydi. Shuningdek, ushbu masjidda ayollar uchun ham alohida namozxona tashkil etildi. Shu bilan birga, bosh imom-xatib xonasi, tahoratxona, boshqa zaruriy xonalar ham qurildi. Zamonaviy jomemasjidga qulayliklarga ega boʻlgan tahoratxona ham qurildi. Jome masjidning pol qismiga isitgichlar oʻrnatilgan.

## Manbalar
Sulton xoʻja Eshtoy bobo masjidi

**Sulton xoʻja Eshtoy bobo jome masjidi** – Oʻzbekiston Respublikasi Musulmonlar idorasi tasarrufidagi jome masjid boʻlib, Toshkent viloyati, Boʻstonliq tumani Xondayliq qishlog’ida joylashgan boʻlib, tumanning masjid va madrasalar tarkibiga kiradi.

## Joylashuvi va faoliyati
Sulton xoʻja Eshtoy bobo jome masjidi Toshkent viloyati hududidagi Boʻstonliq tumani, Xandoyliq qishloq fuqarolar yigʻiniga qarashli boʻlgan Sidqiy Xondoyliq mahalla fuqarolar yigʻini Gʻayrat koʻchasi 28-uyda joylashgan. Tuman hokimligi tomonidan jome masjid uchun 0.40 gektar joyda 5500 kishiga yaqin boʻlgan namozxonlarga moʻljallangan bino, xonaqoh, tahoratxona, avtoturargoh, ziyoratchilar uchun maxsus alohida xonalar barpo etilgan. Mazkur masjidga Xandoyliq qishloq fuqarolar yigʻini, Sidqiy Xondoyliq mahalla fuqarolar yigʻini, Gʻayrat mahalla fuqarolar yigʻini, Chori mahalla fuqarolar yigʻini, Alisher Navoiy mahalla fuqarolar yigʻini, Ishtixon mahalla fuqarolar yigʻini, Juma bozor mahalla fuqarolar yigʻini, Maqsad mahalla fuqarolar yigʻini, O. Joʻraboyev mahalla fuqarolar yigʻini, Muruvvat mahalla fuqarolar yigʻinida yashovchilar tashrif buyurishadi. Ushbu jome masjidning bosh imom-xatibi Shokir domla Shosoatov hisoblanadi.

## Tarixi
Sulton xoʻja Eshtoy bobo jome masjidi qachon va kim tomonidan asos solinganligi haqida deyarli maʼlumotlar yetarli emas. 2016-yilda mahalliy aholining faollari, nuroniylar, homiylar tashabbusi bilan jome masjid binosi qayta remont qilindi va namozxonlarga havola qilindi. Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi Toshkent viloyat adliya boshqarmasi tomonidan roʻyxatdan 1998-yil 11-dekabr kuni oʻtkazlib, uning ustavi Toshkent viloyat adliya boshqarmasida roʻyxatga olingan.

## Manbalar
Qumursqa ota jome masjidi

**Qumursqa ota jome masjidi** – Oʻzbekiston Respublikasi Musulmonlar idorasi tasarrufidagi jome masjid boʻlib, Toshkent viloyati, Boʻstonliq tumanida joylashgan boʻlib, tumanning masjid va madrasalar tarkibiga kiradi.

## Joylashuvi va faoliyati
Qumursqa ota jome masjidi Toshkent viloyati hududidagi Boʻstonliq tumani, Xoʻja qishloq fuqarolar yigʻiniga qarashli boʻlgan Aydarali mahalla fuqarolar yigʻini Tinchlik koʻchasida joylashgan. Tuman hokimligi tomonidan jome masjid uchun 0.35 gektar joyda 500 kishiga yaqin boʻlgan namozxonlarga moʻljallangan bino, xonaqoh, tahoratxona, avtoturargoh, ziyoratchilar uchun maxsus alohida xonalar barpo etilgan. Mazkur masjidga Xoʻja qishloq fuqarolar yigʻini, Aydarali mahalla fuqarolar yigʻini, Usmon Nosir mahalla fuqarolar yigʻini, Tinchlik mahalla fuqarolar yigʻini, A. Jomiy mahalla fuqarolar yigʻini, Taraqqiyot mahalla fuqarolar yigʻini, Olmazor mahalla fuqarolar yigʻini, Islom ota mahalla fuqarolar yigʻini, Xidoyat mahalla fuqarolar yigʻini, Mannas mahalla fuqarolar yigʻinida yashovchilar tashrif buyurishadi. Ushbu jome masjidning bosh imom-xatibi Farrux domla Kurganov hisoblanadi.

## Tarixi
Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi Toshkent viloyat adliya boshqarmasi tomonidan roʻyxatdan 2000-yil 11-mart kuni oʻtkazlib, uning ustavi Toshkent viloyat adliya boshqarmasida roʻyxatga olingan. Qumursqa ota jome masjidi qachon va kim tomonidan asos solinganligi haqida deyarli maʼlumotlar yetarli emas. Jome masjid 2022-yilda Boʻstonliq tumani vakilligi, mahalliy aholilar, namozxonlar, homiylar va tadbirkorlar tomonidan zamonaviy va islom meʼmorchiligi asosida qaytadan bunyod etildi, hamda, namozxonlarga tuhfa qilindi. Masjid hududida yangi manzarali va mevali daraxtlar, turli xildagi gul koʻchatlari ekildi.

## Manbalar
Qizil Qangʻli ota jome masjidi

**Qizil Qangʻli ota jome masjidi** – Oʻzbekiston Respublikasi Musulmonlar idorasi tasarrufidagi jome masjid boʻlib, Toshkent viloyati, Boʻstonliq tumanida joylashgan boʻlib, tumanning masjid va madrasalar tarkibiga kiradi.

## Joylashuvi va faoliyati
Qizil Qangʻli ota jome masjidi Toshkent viloyati hududidagi Boʻstonliq tumani, Uekulsay qishloq fuqarolar yigʻiniga qarashli boʻlgan Achchiqsoy mahalla fuqarolar yigʻinida joylashgan. Tuman hokimligi tomonidan jome masjid uchun 0.40 gektar joyda 5500 kishiga yaqin boʻlgan namozxonlarga moʻljallangan bino, xonaqoh, tahoratxona, avtoturargoh, ziyoratchilar uchun maxsus alohida xonalar barpo etilgan. Mazkur masjidga Uekulsay qishloq fuqarolar yigʻini, Ibn Sino mahalla fuqarolar yigʻini, Yakkatut mahalla fuqarolar yigʻini, Xosiyat mahalla fuqarolar yigʻini, Childirma mahalla fuqarolar yigʻini, Izzat mahalla fuqarolar yigʻini, Oxunboboyev mahalla fuqarolar yigʻini, Nafosat mahalla fuqarolar yigʻini, Boysun mahalla fuqarolar yigʻini, Chirchiq mahalla fuqarolar yigʻini, Ziyokor ota mahalla fuqarolar yigʻini, Tyanshan mahalla fuqarolar yigʻini, Farobiy mahalla fuqarolar yigʻini, Xonobod mahalla fuqarolar yigʻini, Achchiqsoy mahalla fuqarolar yigʻinida yashovchilar tashrif buyurishadi. Ushbu jome masjidning bosh imom-xatibi Abdulmoʻmin domla Nurmanov hisoblanadi.

## Tarixi
Qizil Qangʻli ota jome masjidi qachon va kim tomonidan asos solinganligi haqida deyarli manbalar yetarli emas. 2020-yilda mahalliy aholining faollari, nuroniylar, homiylar tashabbusi bilan jome masjid binosi qayta remont qilindi va namozxonlarga havola qilindi. Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi Toshkent viloyat adliya boshqarmasi tomonidan roʻyxatdan 2000-yil 4-sentabr kuni oʻtkazlib, uning ustavi Toshkent viloyat adliya boshqarmasida roʻyxatga olingan.

## Manbalar
Betsi Shidfar

**Betsi Yakovlevna Shidfar** (qizlik familiyasi: *Shuster*; 1928-yil 27-fevral, Zmiiv – 1993-yil 29-may, Moskva) – sovet va rus filologi, sharqshunos, arabshunos, tarjimon. Arab tili va adabiyotining eng mashhur mutaxassislaridan biri. Qur’on tarjimoni.

## Hayoti
Betsi Yakovlevna Shuster 1928-yil 27-fevralda Xarkov yaqinidagi Zmiiv qishlogʻida yahudiy oilasida tugʻilgan. Onasi mikrobiolog, otasi esa terapevt jarroh edi. Betsi Shidfarning ota-onasi SSSRda 30-yillarda ocharchilik davrida boshlangan epidemiyalarga qarshi kurashda, jumladan, Qozogʻistonda bemorlarni davolashda qatnashgan. Keyinchalik Yakov Shuster Tuapse portidagi sanitariya-epidemiologiya xizmati rahbari etib tayinlangan. 1946-yilda Betsi Shidfar Leningradga koʻchib oʻtgan va u yerdagi Leningrad davlat universitetining sharqshunoslik fakultetiga oʻqishga kirgan. U yerda arab tili yoʻnalishida tahsil olgan.

1952—1955-yillarda Buxoro oʻqituvchilar malakasini oshirish institutida metodist va kafedra mudiri boʻlib ishlagan, shuningdek, rus tilidan dars ham bergan.

1955—1958-yillarda Toshkent sahridagiOʻrta Osiyo davlat universitetida dars bergan. 1956-yilda Betsi Shidfar Oʻzbekiston SSR Fanlar akademiyasi Sharqshunoslik instituti aspiranturasiga oʻqishga kirgan.

U 1993-yil 28-mayda Moskvada vafot etgan.

## Manbalar
Avner Zis

**Avner Yakovlevich Zis** (1910-yil 18-noyabr, Uman – 1997-yil 5-sentyabr) – sovet va rus sanʼatshunosi, faylasuf. Oʻrta Osiyo universiteti oʻqituvchisi.

## Hayoti
Avner Zis 1930-yilda Kiyev universitetini tamomlagan. U falsafa fanlari doktori va professor boʻlgan.

1940-yilda KPSS aʼzosiga aylangan. Ulugʻ Vatan urushi qatnashchisi boʻlgan. „Qizil Armiya propagandisti“ jurnalida muxbir boʻlib ishlagan. U Moskva universitetlarida, shu jumladan GITIS va Moskva davlat universitetida falsafa fanidan dars bergan. Keyinchalik, Toshkent shahridagi Oʻrta Osiyo davlat universitetida ham dars bergan. U Madaniyat vazirining yordamchisi lavozimida ham faoliyat yuritgan.

„Hurmat Belgisi“ ordeni va bir qator medallar bilan taqdirlangan. RSFSRda xizmat koʻrsatgan fan arbobi unvoni berilgan. 1970-yilda SSSR Yozuvchilar uyushmasi aʼzosiga aylangan.

U Moskvadagi Novogo Donskom qabristoniga dafn etilgan.

## Manbalar
Yakov Xamarmer

**Yakov Semyonovich Xamarmer** (18-dekabr 1920-yil, Toshkent O'zbekiston – 8-oktyabr 1986-yil) – sovet teatri rejissyori, RSFSR xalq artisti.

## Hayoti
Xamarmer 1937-yildan – Lenin komsomol nomidagi Leningrad teatri aktyori.

1940-yildan 1946-yilgacha Boltiq flotining boʻlinmalarida xizmat qilgan. Xankoni mudofaa qilishda qatnashgan va Leningradni himoya qilgan.

1952-yilda A. N. Ostrovskiy nomidagi Leningrad teatr institutining rejissyorlik fakultetini imtiyozli diplom bilan tugatgan. Kemerovo viloyat drama teatrida rejissyor boʻlib ishlagan. 1955-yildan 1958-yilgacha Velikolukskiy nomidagi viloyat drama teatrining bosh rejissyori. 1958–1960-yillarda M. Gorkiy nomidagi musiqali drama teatri (Chelyabinsk-40) bosh rejissyori. 1961–1966-yillarda Leningrad Maly drama teatrining bosh rejissyori boʻlib oʻz faoliyatini olib borgan.

Xamarmer 1966-yilda „Liteiny“ nomli Leningrad drama va komediya teatriga bosh rejissyor etib tayinlandi va umrining oxirigacha shu lavozimda ishladi. U Leningrad va mamlakatning boshqa shaharlaridagi teatrlarda ikki yuzdan ortiq spektakllarni sahnalashtirgan.

Oʻqituvchilik faoliyati bilan shugʻullangan, 1978-yildan Leningrad teatr, musiqa va kinematografiya institutida dars bergan, 1984-yildan aktyorlik sanʼati kafedrasi dotsenti boʻlgan. Uning shogirdlari orasida Igor Konyayev, Igor Larin bor.

Yakov Xamarmer 1986-yilda vafot etgan. U Komarovskoye qabristoniga dafn qilindi.

„Dengizchilar“, „Orol bayrogʻi“, „Sevimlilar“ pyesalari muallifi. Xamarmer asarida harbiy-qahramonlik mavzusi katta oʻrin egallagan, bu asosan oʻzining oldingi oʻtmishi bilan bogʻliq.

## Mukofotlari
Yakov Xamarmer 1969-yilda RRFSRda xizmat ko'rsatgan artist, 1978-yilda RRFSR xalq artisti, Mehnat Qizil Bayroq ordeni, Qizil Yulduz ordeni, 1-darajali Ulugʻ vatan urushi ordeni, Jangovar xizmatlari uchun medali, Vladimir Ilich Lenin tavalludining 100 yilligi munosabati bilan ta’sis etilgan medal bilan taqdirlangan.

## Manbalar
Tamara Perederiyenko

**Tamara Danilovna Perederiyenko** (1916-yil, Toshkent shahri, hozirgi Oʻzbekiston Respublikasi – 1969-yil 23-avgust) – Ukraina Sovet arbobi, Lvov mexanizatsiyalashgan shisha zavodi direktori. SSSR Oliy Kengashining 7-chaqiriq deputati.

## Biografiyasi
Tamara Danilovna 1916-yil, Toshkent shahrida Temiryoʻlchilar oilasida tavallud topgan. U maktabda yetti yil tahsil olgan va 1933-yildan Moskva transport-iqtisodiyot institutining ishchilar fakultetiga oʻqishga kirgan va oʻzining ilmiy faoliyatini boshlagan.

1938-yilda Qozon kimyo-texnologiya institutini tamomlagan.

Perederiyenko 1938-yildan Shimoliy Osetiya Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasining Orjonikidze shahridagi „Steklotara“ zavodida sex boshligʻi boʻlib faoliyat olib borgan. 1942-yilda Ulugʻ Vatan urushi yillarida Toshkent shahriga evakuatsiya qilinib, shisha zavodida smena boshligʻi boʻlib ishlagan.

Tamara 1947-yildan 1956-yilgacha Lvov mexanizatsiyalashgan shisha zavodida usta va ustaxona boshligʻi boʻlgan. Shisha zavodi partiya tashkiloti kotibi etib saylangan.

1952-yildan KPSS aʼzosi boʻlgan. Tamara SSSR Oliy Kengashining 7-chaqiriq deputati etib saylangan.

Tamara 1956-yildan 1969-yil 23-avgustgacha Lvov mexanizatsiyalashgan shisha zavodida direktor vazifasida ishlagan. Uning yordami bilan deraza oynalarini uzluksiz ishlab chiqarishning yangi usuli ishlab chiqilgan va oʻzlashtirilgan.

Deputat Tamara baxtsiz avtohalokat natijasida 1969-yil 23-avgustda vafot etgan.

## Oilasi
Tamaraning akasi Perederienko Ivan Danilovich, texnika fanlari nomzodi, dotsent, Lvov politexnika instituti qurilish ishlab chiqarish kafedrasi mudiri boʻlgan. 1969-yil 23-avgustda avtohalokat natijasida vafot etgan.

## Mukofotlari
Perederienko Lenin ordeni, "Hurmat belgisi" ordeni sohibi boʻlgan. Bundan tashqari bir qancha medallar hamda Stalin mukofoti laureati mukofotlari bilan taqdirlangan.

## Manbalar
Aleksandr Zevelyov

**Aleksandr Zevelyov** (1921-yil 25-iyul, Dribin, Goretskiy tumani, Gomel viloyati – 2005-yil 22-fevral, Moskva, Rossiya) – sovet va rus tarix fanlari doktori, professor, Oʻzbekiston SSRda xizmat koʻrsatgan fan arbobi, Ulugʻ Vatan urushi qatnashchisi.

## Hayoti
Aleksandr Zevelev Goretskiy tumani, Dribin shahrida tugʻilgan. 1938-yilda Dribino oʻn yillik maktabini tugatib, MIFLI Moskva tarix, falsafa va adabiyot institutiga oʻqishga kirgan.

1941-yil iyun oyida, institutda uchinchi kurs talabaligida soʻnggi imtihonlarini topshirib, taʼtil uchun Dribinga uyga ketmoqchi boʻlgan, ammo Ulugʻ Vatan urushi boshlanib qolgan. Urushdan keyin, 1941-yil 7-oktyabrda Dribino gettosida oʻn nafar qarindoshi vafot etganini bilgan, bu Quddusdagi Yad Vashem muzeyidagi qurbonlar markaziy maʼlumotlar bazasida saqlangan maʼlumotlar bilan tasdiqlangan.

Aleksandr Izrailevich Zevelev Toshkentdagi Oʻrta Osiyo universitetida dars bergan. U 2005-yil 22-fevralda vafot etgan.

## Manbalar
Nestor Tolstixin

**Nestor Ivanovich Tolstixin** (1896-yil 9-noyabr, Xabarovsk, Primorsk oʻlkasi – 1992-yil 20-fevral, Sankt-Peterburg) – sovet geologi, gidrogeolog, RSFSRda xizmat koʻrsatgan fan va texnika arbobi, ikki marta F. P. Savarenskiy mukofoti laureati.

## Hayoti
Nestor Ivanovich Tolstixin 1896-yil 9-noyabrda Xabarovskda tugʻilgan.

1914-yilda Chitadagi oʻrta maktabni tugatgan.

1923-yilda Moskva davlat universitetining tabiiy fanlar fakultetini tamomlagan.

1924–1928-yillarda Oʻrta Osiyoda geologiya-qidiruv ishlari bilan shugʻullanib, Toshkentdagi Oʻrta Osiyo Davlat universitetida (SADU) assistent, soʻngra dotsent boʻldi.

1928-yildan 1935-yilgacha Geolkomdan Sibir va Uzoq Sharqda gidrogeologik tadqiqotlar olib borgan.

Shu bilan birga, 1929-yilda Toshkentdagi SAGUda oʻqituvchilik qilgan.

1930-yildan Leningraddagi Kimyo-texnologiya va konchilik institutida ishlagan.

1937-yildan 1938-yilgacha u Spetsgeoda geolog boʻlgan va „SSSR gidrogeologiyasi“ nashrining bosh muharriri boʻlib ishlagan. Keyinchalik, 1941-yilga qadar u nashrning bosh muharriri sifatida faoliyat yuritgan.

1938-yildan 1974-yilgacha gidrogeologiya va muhandislik geologiyasi kafedrasi mudiri, 1951-yildan 1954-yilgacha Leningrad konchilik instituti geologiya-qidiruv fakulteti dekani boʻlgan.

1974-yildan umrining soʻnggi kunlarigacha Gidrogeologiya kafedrasida maslahatchi professor lavozimida ishlagan.

Nestor Ivanovich Tolstixin 1992-yil 20-fevralda vafot etgan.

## Mukofotlari
* Lenin ordeni
* „Leningrad mudofaasi uchun“ medali (1943)
* „1941–1945-yillardagi Ulugʻ Vatan urushidagi jasoratli mehnati uchun“ medali (1945)
* ikki karra F. P. Savarenskiy nomidagi mukofot (1959, 1962)

## Adabiyotlar
* 90-letie Nestora Ivanovicha Tolstixina // Sovetskaya geologiya. 1987, № 2, s. 122—123.
* *Shayakubov T. Sh., Xasanov A. S., Volkov V. P. i dr.* N. I. Tolstixin (K 90-letiyu so dnya rojdeniya) // Uzbekskiy geologicheskiy jurnal. 1987, № 3, s.86-87.
* Pamyati Nestora Ivanovicha Tolstixina // Sovetskaya geologiya. 1992, № 8, s.95.
* *Kiryuxin V. A.* Nestor Ivanovich Tolstixin (jiznenniy i tvorcheskiy put). 1896—1992. Pod red. Yu. F. Manuxina. – SPb.: Sankt-Peterburgskiy gosudarstvenniy gorniy institut im. G. V. Plexanova, 2006. – 140 s.

## Manbalar

## Havolalar
* 
* 
* Bibliografiya
Albert Kangiev

Albert Osman ogʻli Kangiev (, 1963-yil 3-aprel, Toshkent, SSSR) – Ukraina qrim-tatar siyosatchisi, Vazirlar Kengashining sanoat siyosati, transport, aloqa va yoqilgʻi-energetika kompleksi vaziri. Qrim Respublikasi (2005) va Bilogirsk meri (2010-2014).

## Biografiyasi
Albert Kangiev 1963-yil 3-aprelda Toshkentda tavallud topgan. 1980-yilda Toshkent avtomobil-yoʻl institutiga oʻqishga kirib, uni 1985-yilda muhandis-qurilish mutaxassisligi boʻyicha tamomlagan. 1985-1988-yillarda „Toshmetroqurilish“ trestining 13-sonli koʻprik hovlisida ishlab chiqarish boʻlimining ustasi boʻlib ishlagan. 1988-yilda ishlab chiqarish boʻlimi muhandisi lavozimiga oʻtgan.

Kangiev 1990-yilda doimiy yashash uchun Qrimga koʻchib oʻtgan, „Umid“ kooperativining boʻlim boshligʻi lavozimida faoliyat olib borgan. 1993-yildan 1998-yilgacha „Hurzufskiy“ harbiy sovxozida ishlab, muhandis-mexanikdan korxona direktorigacha boʻlgan lavozimlarini egallab borgan. Siyosiy faoliyatini 1998-yilda Bilogirsk tumani davlat maʼmuriyati boshligʻi oʻrinbosari lavozimidan boshlagan. 1997–2002-yillarda Odessa viloyati davlat boshqaruvi institutida „Davlat boshqaruvi“ mutaxassisligi boʻyicha tahsil olgan. 2003-yildan 2005-yilgacha Bilogirsk RDA raisi boʻlgan.

Albert Osman oʻgʻli 2005-yilda Qrim Respublikasi Vazirlar Kengashining sanoat siyosati, transport, kommunikatsiyalar va yoqilgʻi-energetika kompleksi vaziri lavozimida ishlagan. 2006-yildan 2008-yilgacha „Elsa“ kompaniyasida ishlagan, 2008-yildan 2010-yil noyabrigacha Taygan tumanlararo suv xoʻjaligi boshqarmasi boshligʻi lavozimida faoliyat yuritgan.

2010-yil noyabr oyida Albert Kangiev Bilogirsk shahri meri etib saylangan. Kangiev 2014-yil bahorida Qrim va Sevastopolning Rossiyaga qoʻshilishi paytidagi rasmiy bayonotida 16-mart kuni referendum oʻtkazish gʻoyasini qoʻllab-quvvatlamasligini va bu konstitutsiyaga zid deb bayonot bergan.

2019-yilda Bilogirskdagi saylovlarda „Yedinaya Rossiya“ partiyasining saylov shtabini boshqargan. 2019-yilning 5-noyabr kuni Qrim Respublikasi rahbari Sergey Aksyonov Kangievni Qrim fuqarolari boʻyicha davlat qoʻmitasi rahbari etib tayinlgan.

## Manbalar
Bobo mochin jome masjidi

**Bobo mochin jome masjidi** – Oʻzbekiston Respublikasi Musulmonlar idorasi tasarrufidagi jome masjid boʻlib, Toshkent viloyati, Parkent tumanida joylashgan boʻlib, tumanning masjid va madrasalar tarkibiga kiradi.

## Joylashuvi va faoliyati
Bobo mochin jome masjidi Toshkent viloyati hududidagi Parkent tumani, Parkent qishloq fuqarolar yigʻiniga qarashli boʻlgan I. Usmonov mahalla fuqarolar yigʻini 12-uyda joylashgan. Jome masjid uchun 0.45 gektar joyda 500 kishiga yaqin boʻlgan namozxonlarga moʻljallangan bino, xonaqoh, tahoratxona, avtoturargoh, ziyoratchilar uchun maxsus alohida xonalar barpo etilgan. Mazkur masjidga Parkent qishloq fuqarolar yigʻini, I. Usmonov mahalla fuqarolar yigʻini, Tafakkur mahalla fuqarolar yigʻini, Xok koʻza mahalla fuqarolar yigʻini, Alisher Navoiy mahalla fuqarolar yigʻini, Gulbogʻ mahalla fuqarolar yigʻini, Sariq soy mahalla fuqarolar yigʻini, Boyqozon mahalla fuqarolar yigʻini, Abdurauf Fitrat mahalla fuqarolar yigʻini, Ismat ota mahalla fuqarolar yigʻinida yashovchilar tashrif buyurishadi. Ushbu jome masjidning bosh imom-xatibi Dilsho domla Pulatov hisoblanadi.

## Tarixi
Bobo mochin jome masjidi qachon va kim tomonidan asos solinganligi haqida deyarli maʼlumotlar yetarli emas. Mustaqillik yillarining dastlabki paytlarida mahalliy aholining faollari, nuroniylar, homiylar tashabbusi bilan jome masjid binosi qayta remont qilindi va namozxonlarga havola qilindi. Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi Toshkent viloyat adliya boshqarmasi tomonidan roʻyxatdan 1998-yil 10-avgust kuni oʻtkazlib, uning ustavi Toshkent viloyat adliya boshqarmasida roʻyxatga olingan.

## Manbalar
Huseyn Karasayev

**Huseyn Karasayev** (; 1901-yil 5-yanvar, Rossiya imperiyasi, Semirechensk viloyati, Qorakoʻl tumani, Ken-Suu, Kensu volosti (hozirgi Qirgʻiziston Issiqkoʻl viloyatining Tup tumani tumani) – 1998-yil) – qirgʻiz va sovet lingvisti, folklorshunosi, turkolog. Filologiya fanlari nomzodi (1944), professor (1966), Qirgʻiziston Respublikasida xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1992). Qirgʻiziston Milliy fanlar akademiyasining faxriy akademigi. Qosim Tinistanov nomidagi Davlat mukofoti laureati.

## Hayoti
1914—1916-yillarda Qorakoʻldagi rus maktabida oʻqigan. 1916-yil fojiasidan keyin oilasi bilan Xitoyga qochib ketadi.

U choʻpon boʻlib ishlagan. 1921-yilda vataniga qaytib, 1923—1924-yillarda Toʻqtoʻyon qishlogʻida ishladi.

1925-yilda Toshkentga borib, Oʻrta Osiyo davlat universitetiga oʻqishga kiradi, uni tugatgach, Toshkentda birinchi qirgʻiz gazetasida ishladi.

1924—1925-yillarda Oʻrta Osiyo davlat universitetida ishchilar fakultetida dars bergan, Partiya Markaziy Qoʻmitasining Oʻrta Osiyo tarjimon va taqrizchilar byurosi aʼzosi boʻlgan.

1926-yilda qirgʻizlar oʻrtasida savodsizlikka qarshi kurashga qaratilgan „Janiliq“ kitobini yozishda qatnashgan.

1927-yilda Bokuda (Ozarbayjon) yangi turk alifbosini joriy etishga bagʻishlangan plenumda qatnashdi. Oʻqishni Toshkentda qoldirib, 1928-yilda Leningrad Sharq instituti qoshidagi turkiy seminariyaga oʻqishga kiradi. Institutda tilshunoslik fanidan dars bergan.

1931-yilda Sharq institutini muvaffaqiyatli tamomladi. Keyinchalik Qirgʻiziston Adabiyot institutida ishlash uchun Frunzega koʻchib oʻtdi.

1931—1940-yillarda Qirgʻiziston Madaniy qurilish ilmiy-tadqiqot institutida (KirNIKS; keyinchalik Til, adabiyot instituti, soʻngra Til, adabiyot va tarix tadqiqotlari instituti) ilmiy xodim boʻlib ishlagan.

1941-yilda Ulugʻ Vatan urushi boshlanganidan keyin armiyaga chaqirilmadi.

1944-yilda nomzodlik dissertatsiyasini himoya qildi va bir qancha kitoblar yozdi. Turkolog K. K. Yudaxin bilan birgalikda ruscha-qirgʻizcha lugʻat tuzgan (1944). 1946-yildan KPSS aʼzosi. 1951-yildan 1974-yilgacha Qirgʻiziston Davlat universitetida oʻqituvchi boʻlgan.

## Manbalar
Toli buva jome masjidi

**Toli buva jome masjidi** – Oʻzbekiston Respublikasi Musulmonlar idorasi tasarrufidagi jome masjid boʻlib, Toshkent viloyati, Boʻstonliq tumanida joylashgan boʻlib, tumanning masjid va madrasalar tarkibiga kiradi.

## Joylashuvi va faoliyati
Toli buva jome masjidi Toshkent viloyati hududidagi Boʻstonliq tumani, Sidjak qishloq fuqarolar yigʻiniga qarashli boʻlgan Sarbogʻ mahalla fuqarolar yigʻini Bogʻbon koʻchasida joylashgan. Jome masjid hududi 0.40 gektar joyda 600 kishiga yaqin boʻlgan namozxonlarga moʻljallangan bino, xonaqoh, tahoratxona, avtoturargoh, ziyoratchilar uchun maxsus alohida xonalar barpo etilgan. Mazkur masjidga Sidjak qishloq fuqarolar yigʻini, Sarbog mahalla fuqarolar yigʻini, Bogʻbon mahalla fuqarolar yigʻini, Xorazmiy mahalla fuqarolar yigʻini, Uysozlar mahalla fuqarolar yigʻini, Gulzor mahalla fuqarolar yigʻini, Rahmat bobo mahalla fuqarolar yigʻini, Yoshlik mahalla fuqarolar yigʻini, Olmazor mahalla fuqarolar yigʻini, Nihol mahalla fuqarolar yigʻini, Uchkoʻprik mahalla fuqarolar yigʻini, Dehqonobod mahalla fuqarolar yigʻini, Muruvvat mahalla fuqarolar yigʻini, Odil mahalla fuqarolar yigʻini, Gulobod mahalla fuqarolar yigʻinida yashovchilar tashrif buyurishadi. Ushbu jome masjidning bosh imom-xatibi Ahmadjon domla Ismoilov hisoblanadi.

## Tarixi
Toli buva jome masjidi qachon va kim tomonidan asos solinganligi haqida deyarli maʼlumotlar yetarli emas. 2021-yilda mahalliy aholining faollari, nuroniylar, homiylar tashabbusi bilan jome masjid binosi sharqonna uslubda, hamda, zamonaviy talablar asosida qayta remont qilingan. Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi Toshkent viloyat adliya boshqarmasi tomonidan roʻyxatdan 1997-yil 25-mart kuni oʻtkazlib, uning ustavi Toshkent viloyat adliya boshqarmasida roʻyxatga olingan.

## Manbalar
Kungay jome masjidi

**Kungay jome masjidi** – Oʻzbekiston Respublikasi Musulmonlar idorasi tasarrufidagi jome masjid boʻlib, Toshkent viloyati, Parkent tumanida joylashgan boʻlib, tumanning masjid va madrasalar tarkibiga kiradi.

## Joylashuvi va faoliyati
Kungay jome masjidi Toshkent viloyati hududidagi Parkent tumani, Soʻqoq qishloq fuqarolar yigʻiniga qarashli boʻlgan Kungay mahalla fuqarolar yigʻinida joylashgan. Mazkur masjidga Kungay qishloq fuqarolar yigʻini, Maʼrifat mahalla fuqarolar yigʻini, Usmon Nosir mahalla fuqarolar yigʻini, Gʻazalkent mahalla fuqarolar yigʻini, Zarkent mahalla fuqarolar yigʻini, Chinor mahalla fuqarolar yigʻini, Elobod mahalla fuqarolar yigʻini, Boqurt mahalla fuqarolar yigʻini, Sanganak mahalla fuqarolar yigʻini, Shampan mahalla fuqarolar yigʻinida yashovchilar tashrif buyurishadi. Ushbu jome masjidning bosh imom-xatibi Nazirullo domla Sharipov hisoblanadi.

## Tarixi
2022-yilning 10-yanvar kuni Toshkent viloyati Parkent tumani Soʻqoq qishlogʻidagi „Kungay“ jome masjidining yangi binosi ochildi. Ochilish marosimida Toshkent viloyati bosh imom-xatibi Jasurbek domla Raupov, homiylar, imom domlalar, mahalla faollari, namozxonlar ishtirok etdi. Jome masjidning eski binosi 1880-yilda hashar yoʻli orqali qurilgan edi. Eski binoga 350 kishini sigʻa oladigan masjid boʻlib, soʻnggi yillarda namozxonlarga torliq qilib qolgan edi. Shuni inobatga olib, Oʻzbekiston musulmonlari idorasi Toshkent viloyati vakilligi rahbariyat bilan kelishgan holda 2019-yil may oyida yangi jome masjid binosining qurilishi boshlandi. 2022-yilning kuz faslida Soʻqoq qishlogʻida yangi masjid binosi qurilishi oʻz nihoyasiga yetdi. Homiylar mablagʻlari hisobidan bunyod etilgan jomeda ayni paytda 2000–2500 kishi namoz ibodatlarni bajo keltirishi mumkin.

## Manbalar
Nuri Primov

**Yuriy (Nuriy) Volodimirovich Primov** (1979-yil 31-iyul, Toshkent, Oʻzbekiston SSR) – qrim-tatar, siyosiy mahkum.

## Biografiyasi
**Yuriy (Nuriy) Volodimirovich Primov** 1979-yil 31-iyulda Oʻzbekiston SSR Toshkent shahrida rus, qrim-tatar oilasida tavallud topgan.

I. K. Karpenka-Kariy nomidagi Kiyev milliy teatr, kino va televideniye universitetini tamomlagan. Hibsga olinishidan oldin Sturmove, Sevastopol shahridan unchalik uzoq boʻlmagan qishloqda yashagan.

## Jinoiy taʼqib
2015-yil 23-yanvar kuni huquq-tartibot idoralari xodimlari Nuri Primovning uyida tintuv oʻtkazdi. U Rossiya Federatsiyasida taqiqlangan „Hizb ut-Tahrir“ siyosiy tashkilotida ishtirok etishda gumonlanib hibsga olingan (Rossiya Federatsiyasi Jinoyat kodeksining 205.5-moddasi 2-qismi bilan „Terrorchilik tashkiloti faoliyatida ishtirok etish“). Undan tashqari Ruslan Zaytullayev, Ferat Sayfullayev va Rustem Vaitovlar „Hizb ut-Tahrir“da qatnashganlikda ayblanganlar.

Bosqinchi hokimiyat Ukraina Bosh konsulligi vakillariga hibsga olinganlar bilan uchrashishga ruxsat bermagan.

Ish Shimoliy Kavkaz okrugi harbiy sudi tomonidan koʻrib chiqilib, 2016-yil 7-sentabrda Nuri Primov 5 yilga ozodlikdan mahrum etilgan.

Nuri Primov 2020-yilning 22-yanvarida Rossiya mustamlakasida jazo muddatini oʻtab, Qrimga qaytgan. Ozodlikka chiqqanidan keyin 8 yil davomida maʻmuriy nazorat ostida boʻlgan.

„Memorial“ inson huquqlari markazi Ferat Sayfullayevni siyosiy mahbus deb tan oldi.

## Xalqaro reaksiya
Yevroparlament 2017-yilning 5-oktabr kuni Rustem Vaitov, Ruslan Zaytullayev, Nura Primov va Ferat Sayfullayevlarga nisbatan qattiq jazo tayinlanganini qoralovchi rezolyutsiyani qabul qilgan. Shuningdek, repressiya va ekstremizm, terrorizm va separatizm toʻgʻrisidagi qonun hujjatlarini qoʻllash Qrim yarim orolida inson huquqlari sohasidagi vaziyatning jiddiy yomonlashishiga olib kelgan.

## Manbalar
Vasiliy Krasnokutskiy

**Vasiliy Aleksandrovich Krasnokutskiy** (baʼzi manbalarda otasining ismi **Andreyevich**, 1873—1948) – rus va sovet huquqshunosi, fuqarolik huquqi va fuqarolik protsessi boʻyicha mutaxassis, professor.

## Hayoti
Vasiliy Krasnokutskiy 1873-yilda Xerson viloyati, Znamianka stansiyasida tugʻilgan. 1896-yilda Moskva universitetining yuridik fakultetini tamomlagan. 1907-yilda nomzodlik dissertatsiyasini himoya qildi.

Fuqarolik huquqi va fuqarolik protsessual kafedrasi privat-dotsenti (1905—1911), savdo huquqi va savdo sudlari kafedrasi privat-dotsenti (1911—1916), Moskva fuqarolik huquqi kafedrasi professori (1917-1919). Universitetda u Rim huquqi, fuqarolik huquqi, fuqarolik protsessual huquqi, qonun loyihasi huquqi, tijorat huquqi, xalqaro xususiy huquq, bankrotlik toʻgʻrisidagi ish yuritish va lotin tilidan dars bergan. U oʻqituvchisi va doʻsti G. F. Shershenevichning „Rossiya fuqarolik huquqi darsligi“ va „Tijorat huquqi darsligi“ni A. S. Yashchenko va B. I. Syromyatnikov Leon Dugining „Konstitutsiyaviy huquq“ asarini rus tiliga tarjima qilgan. Nemis savdo kodeksining rus tiliga tarjimasi muharriri.

Moskva davlat universitetining yuridik fakulteti tugatganidan soʻng, Krasnokutskiy Adliya xalq komissarligining xodimi boʻldi. U 1922-yilda RSFSR Fuqarolik kodeksining birinchi loyihasi ustida ishlagan komissiyani boshqargan. RSFSR Fuqarolik protsessual kodeksi, veksellar toʻgʻrisidagi nizom, patentlar toʻgʻrisidagi nizom loyihalarini ishlab chiqish boʻyicha komissiyalar ishida ishtirok etdi.

1925-yildan Oʻrta Osiyo universiteti professori, 1928—1929-yillarda Iqtisodiyot fakulteti dekani boʻlgan.

Rim huquqi boʻyicha klassik darslikni (hammuallifi I. B. Novitskiy va I. S. Pereterskiy) 1948-yilda nashr ettirgan.

## Manbalar
Besh kappa jome masjidi

**Besh kappa jome masjidi** – Oʻzbekiston Respublikasi Musulmonlar idorasi tasarrufidagi jome masjid boʻlib, Toshkent viloyati, Parkent tumanida joylashgan boʻlib, tumanning masjid va madrasalar tarkibiga kiradi.

## Joylashuvi va faoliyati
Besh kappa jome masjidi Toshkent viloyati hududidagi Parkent tumani, Parkent qishloq fuqarolar yigʻiniga qarashli boʻlgan Gʻafur Gʻulom mahalla fuqarolar yigʻini 33-uyida joylashgan. Tuman hokimligi tomonidan jome masjid uchun 0.40 gektar joyda 5500 kishiga yaqin boʻlgan namozxonlarga moʻljallangan bino, xonaqoh, tahoratxona, avtoturargoh, ziyoratchilar uchun maxsus alohida xonalar barpo etilgan. Mazkur masjidga Parkent qishloq fuqarolar yigʻini, Gʻafur Gʻulom mahalla fuqarolar yigʻini, Zarbuloq mahalla fuqarolar yigʻini, Mustaqillik mahalla fuqarolar yigʻini, Oxunboboyev mahalla fuqarolar yigʻini, Mirishkor mahalla fuqarolar yigʻini, Alisher Navoiy mahalla fuqarolar yigʻini, Muqimiy mahalla fuqarolar yigʻini, Parkent – Krasnogorsk mahalla fuqarolar yigʻini, Nurli diyor mahalla fuqarolar yigʻini, Nizomov mahalla fuqarolar yigʻini, Polvon mahalla fuqarolar yigʻini, Binokor mahalla fuqarolar yigʻini, Anor tepa mahalla fuqarolar yigʻini, Yuksaklik mahalla fuqarolar yigʻini, Odil ota mahalla fuqarolar yigʻini, Toshloq mahalla fuqarolar yigʻini, Karim ota mahalla fuqarolar yigʻinida yashovchilar tashrif buyurishadi. Ushbu jome masjidning bosh imom-xatibi Mirshavkat domla Toʻychiyev hisoblanadi.

## Tarixi
Besh kappa jome masjidi qachon va kim tomonidan asos solinganligi, hamda, qurilish ishlari haqida deyarli maʼlumotlar yetarli emas. Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi Toshkent viloyat adliya boshqarmasi tomonidan roʻyxatdan 1998-yil 7-sentabr kuni oʻtkazlib, uning ustavi Toshkent viloyat adliya boshqarmasida roʻyxatga olingan.

## Manbalar
Sirli jome masjidi

**Sirli jome masjidi** – Oʻzbekiston Respublikasi Musulmonlar idorasi tasarrufidagi jome masjid boʻlib, Toshkent viloyati, Parkent tumanida joylashgan boʻlib, tumanning masjid va madrasalar tarkibiga kiradi.

## Tarixi
Sirli jome masjidi „Nomdanak“ qishloq fuqarolar yigʻini Navoiy koʻchasida joylashgan boʻlib, taxminan 1850-yillarda qurilgan. Masjidni „Sirli“ deb nomlanishi masjidni toshkentlik saxovatpesha bir boy tomonidan barpo etilgan boʻlib, uning kim ekanligi sir saqlanganligi sababli mazkur nom bilan atalib qolgan.
Sobiq ittifoq vaqtida yopib qoʻyilgan va, kolxoz uchun ombor, kinoxona, choyxona sifatda foydalanib kelingan. 1980-yillarga kelib masjid qarovsiz holatga kelib qolgan. 1990-yillarning boshida mahalliy aholining tashabbusi bilan yana jome masjid sifatida foydalana boshlangan. 1998-yilda Toshkent viloyati Adliya boshqarmasi tomonidan roʻyxatga olingan. 1850-yillarda qurilgan bino 2002-yili elektr simlarining qiska nosozligi tufayli buykul yonib ketgan. 2002-yilda 2004-yilgacha hashar yoʻli orqali yangi 22x18 metr keladigan zamonaviy koʻrinishga ega gumbazli jome masjid quriladi. Masjidga koʻshimcha tarzda 2004-2007 yillarda balandligi 15 metr boʻlgan yagona minora va 27x5 metrli 2 qavat boʻlgan ochik ayvon 11x3 metr keladigan ayvoncha, hamda, imom xatib xonasi, qorovulxona, omborxona, oshxona va tahoratxonalar qurib bitkazildi. 2008-yilda masjidning hovli qismi va tashqi devorlari milliy va zamonaviy uslubda Xorazm gʻishti bilan qurildi. 2014-yilda xonaqohning ichki qismi va ayvonlar milliy fargʻona uslubida naqshlandi. Hozirgi kunda jome masjidga Toshkent xalqaro islom akademiyasini tamomlagan Mansurov Mansur domla imom-xatiblik qilib kelmoqda.

## Manbalar
Ubay ibn Kaʼab jome masjidi

**Ubay ibn Kaʼab jome masjidi** – Oʻzbekiston Respublikasi Musulmonlar idorasi tasarrufidagi jome masjid boʻlib, Toshkent viloyati, Parkent tumanida joylashgan boʻlib, tumanning masjid va madrasalar tarkibiga kiradi.

## Joylashuvi va faoliyati
Ubay ibn Kaʼab jome masjidi Toshkent viloyati hududidagi Parkent tumani, Qoraqalpoq qishloq fuqarolar yigʻiniga qarashli boʻlgan Qoraqalpoq mahalla fuqarolar yigʻini Yoshlik koʻchasida joylashgan. Ushbu jome masjid uchun 0.60 gektar joyda 800 kishiga yaqin boʻlgan namozxonlarga moʻljallangan bino, xonaqoh, tahoratxona, avtoturargoh, ziyoratchilar uchun maxsus alohida xonalar barpo etilgan. Mazkur masjidga Qoraqalpoq qishloq fuqarolar yigʻini, Qoraqalpoq mahalla fuqarolar yigʻini, Yoshlik mahalla fuqarolar yigʻini, Oqil ota mahalla fuqarolar yigʻini, Oq tun mahalla fuqarolar yigʻini, Gʻazalkent mahalla fuqarolar yigʻini, Amir Temur mahalla fuqarolar yigʻini, Gʻazalkent mahalla fuqarolar yigʻini, Jiydazor mahalla fuqarolar yigʻini, Gʻazalkent mahalla fuqarolar yigʻini, Chimkent mahalla fuqarolar yigʻini, Mirzogʻolib mahalla fuqarolar yigʻini, Uzumzor mahalla fuqarolar yigʻini, Maktab mahalla fuqarolar yigʻini, Toʻlaganov mahalla fuqarolar yigʻini, Xondamir mahalla fuqarolar yigʻinida yashovchilar tashrif buyurishadi. Ushbu jome masjidning bosh imom-xatibi Shahobiddin domla Turgʻunboyev hisoblanadi.

## Tarixi
Mustaqillik yillarining dastlabki paytlarida mahalliy aholi vakillari va faollari, nuroniylar, homiylar tashabbusi bilan jome masjid binosi zamonaviy talablar asosida qayta remont qilindi va namozxonlarga havola qilindi. Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi Toshkent viloyat adliya boshqarmasi tomonidan roʻyxatdan 1998-yil 14-oktabr kuni oʻtkazlib, uning ustavi Toshkent viloyat adliya boshqarmasida roʻyxatga olingan.

## Manbalar
Tamara Avetisyan

**Tamara Konstantinovna Avetisyan** (1918-yil 18-aprel, Toshkent – 2012-yil 14-iyun, Kiyev, Ukraina) – sovet va ukrain qoʻshiqchisi, Ukraina Milliy filarmoniyasining solisti (1947–1987). Dunyo xalqlari qoʻshiqlarining mashhur ijrochisi. Ukrainada xizmat koʻrsatgan artist (2008). Yahudiy madaniyatida xizmat koʻrsatgan xodim. Armaniston Respublikasi Badiiy akademiyasining faxriy akademigi.

## Biografiya
Tamara Avetisyan 1918-yil 18-aprelda Oʻzbekiston poytaxti Toshkent shahrida arman oilasida tugʻilgan. Uning oilasi Togʻli Qorabogʻdan kelgan, u etnik toʻqnashuvlardan qochish uchun u yerdan qochib ketgan. Tamara Avetisyanning onasi Hadrutdan edi. Maktabni tugatgach, u Toshkent va Moskva konservatoriyalarida, Moskva irrigatsiya va avtomobil yoʻllari institutlarida tahsil oldi. Moskva konservatoriyasida xalq qoʻshiqlari janrini tanladi va Butunittifoq gastrol konsert assotsiatsiyasining solisti sifatida konsertlarda muvaffaqiyatli ishtirok etdi.

Oilaviy sabablarga koʻra Kiyevga koʻchib oʻtgan Tamara Avestsyan 1947-yilda birinchi marta Ukraina Milliy filarmoniyasi sahnasida chiqish qildi. U filarmoniyada ellik yil ishladi, 1987-yilgacha filarmoniyaning solisti boʻlib qoldi. Ukraina qirolichasi nomini olgan Tamara Avetisyan oʻz faoliyati davomida dunyoning 60 dan ortiq tillarida koʻplab xalq qoʻshiqlarini ijro etgan. Nafaqaga chiqqanidan soʻng, u oʻn yil davomida havaskor badiiy chiqishlarga rahbarlik qildi, shundan soʻng jurnalistika bilan shugʻullandi. Tamara haqida maqolalar „Vozrojdeniye“ va „Ukraina teatri“ jurnallarida nashr etilgan. 1998-yilda Kiyevda Tamara Avetisyanning „Nezabivayemiye“ kitobi nashr etilgan boʻlib, unda u toʻxtagan axloqiy mavzular mavjud. 2007-yilda „Ukraina armanlari ittifoqi“ homiyligida uning „Sudba moya – pesnya“ ikkinchi kitobi Kiyevdagi „NAIRI“ nashriyot uyida nashr etildi.

2008-yil 18-sentyabrda Ukraina Prezidentining 726-sonli farmoni bilan Tamara Avetisyanga „Ukrainada xizmat koʻrsatgan artist“ unvoni berildi. Shu munosabat bilan, intervyularidan birida u bu unvonga sazovor boʻlish faktini *shaxsiy voqea sifatida emas, balki Ukraina tomonidan ishi qadrlanadigan arman sifatida* qabul qilishini taʼkidladi.

Tamara Avetisyan 2012-yil 14-iyunda Kiyevda 94 yoshida vafot etdi.

## Manbalar
Pyotr Kobozev

**Pyotr Alekseevich Kobozev** (1878-yil 25-avgust, Pesochnya, Ryazan viloyati, Rossiya imperiyasi – 1941-yil 4-yanvar, Moskva, RSFSR, SSSR, Ryazanskaya oblast, Rossiya.) – davlat va partiya arbobi, 1898-yildan RSDLP (b) aʼzosi. Vazirlar Kengashining toʻrtinchi va oxirgi raisi.

## Hayoti
Pyotr Alekseevich Kobozev 1878-yil 25-avgustda Ryazan viloyatida dehqon oilasida tugʻilgan. U ilohiyot maktabida, keyin Moskva diniy seminariyasida oʻqidi (1895). U temir yoʻlda mexanik, haydovchi yordamchisi boʻlib ishlagan. 1898-yilda u islohot qilingan cherkovning Moskva maktabini tugatdi va Imperator Moskva texnik maktabiga oʻqishga kirdi. 1899-yilda hibsga olinib, Rigaga maʼmuriy surgunga hukm qilindi. 1900—1904-yillarda Riga politexnika institutida tahsil oldi, u yerda elektrotexnika laboratoriyasini jihozlashda ishtirok etdi. Talabalarning amaliy mashgʻulotlariga rahbarlik qildi. Institutni sanoat muhandisi ixtisosligi boʻyicha tamomlagandan soʻng (partiya rahbarlari uni temir yoʻl muhandisi deb hisoblashgan) Rigadagi Rossiya-Boltiq vagonlari zavodida ishlagan. U RSDLP Riga qoʻmitasi va „Askar ovozi“ bolshevik gazetasi tahririyati aʼzosi, Latviya oʻlkasi Sotsial-demokratik partiyasi harbiy tashkiloti rahbarlaridan biri edi. Latviya sotsial-demokratik mehnat partiyasining 3-birlashma qurultoyida (1906) Markaziy qoʻmitaga saylangan.

1919-yil fevraldan RKP(b) MK va RSFSR Xalq Komissarlari Sovetining Turkiston ishlari boʻyicha maxsus muvaqqat komissiyasi (Turkkomissiya) aʼzosi. Teatr, sanʼat muzeyining tashkil etilishi, hozirgi Oʻzbekiston Milliy universitetining oʻtmishdoshi boʻlgan Turkiston xalq universitetining tashkil etilishida (1918 yil fevral-may) ishtirok etgan.

## Manbalar