Piers Sellers

**Piers Sellers** (talaffuzi: *Pier Sales* 1955-yil 11-aprel – 2016-yil 23-dekabr) meteorolog, NASA astronavti va NASA/GSFCda Yer fanlari boʻlimi direktori. U uchta Space Shuttle missiyasining faxriysi hisoblanadi. Piers 1973-yilgacha, Buyuk Britaniyadagi Cranbrook maktabida oʻqigan. 1976-yilda Edinburg universitetida ekologiya fanlari boʻyicha bakalavr darajasini qoʻlga kiritgan. Piers 1981-yilda Leeds universitetida biometeorologiya boʻyicha doktorlik darajasini oldi. 2011-yilda Piers NASA astronavtlar korpusidan nafaqaga chiqdi.

Astronavtlar korpusiga qoʻshilishdan oldin Piers NASA Goddard kosmik parvozlar markazida Yer biosferasi va atmosferasining oʻzaro taʼsirini oʻrganish boʻyicha ishlagan.

## Shaxsiy hayoti
Sellers Sussexning Crowborough shahrida tugʻilgan. Uning taʼlimi Sharqiy Sussexdagi Seaford shahridagi Tyttenhanger Lodge tayyorgarlik maktabida boshlangan. Maktabni 1973-yilda tugatgan va qirollik havo kuchlari kursanti sifatida planerlar va motorli samolyotlarni boshqarish uchun oʻqitilgan. U Edinburg universitetida ekologiya fanlari boʻyicha bakalavr darajasini va Leeds universitetida biometeorologiya boʻyicha doktorlik darajasini oldi. Sellers Hebden Bridge, Yorkshire shahridagi hamshira Amanda Lomasga uylangan.

2016-yil yanvar oyida unga oshqozon osti bezi saratonining 4-bosqichi tashxisi qoʻyilganligini maʼlum qilindi. Sellers 2016-yil 23-dekabrda 61 yoshida vafot etdi.

## Faoliyati
Sellers va uning rafiqasi 1982-yilda Buyuk Britaniyani tark etib, Qoʻshma Shtatlarga koʻchib oʻtdi. U oʻzining NASAdagi faoliyatini Merilend shtati Greenbelt shahridagi Goddard kosmik parvozlar markazida tadqiqotchi meteorolog sifatida boshladi. Sellersning meteorologiya sohasidagi ishi, birinchi navbatda, iqlim tizimlarini modellashtirishga qaratilgan edi. Sellers 1984-yildan har yili astronavt boʻlish uchun ariza berishni boshladi, ammo unda AQSh fuqaroligi yoʻqligi, bunga toʻsqinlik qildi. 1991-yilda u Amerika Qoʻshma Shtatlarining fuqaroligini oldi.

## NASA faoliyati

Sellers 1996-yil aprel oyida NASA tomonidan astronavt nomzodi sifatida tanlandi. U 1996-yil avgust oyida NASA Jonson kosmik markaziga kelib qoʻshildi. U ikki yillik oʻqitish va baholashni tugatdi va dastlab Astronavtlar ofisining kompyuterni qoʻllab-quvvatlash boʻlimida texnik vazifalarni bajarish uchun tayinladi. Sellers kosmosda 559 soatdan ortiq vaqt boʻlib, shu jumladan 6 ta kosmik yurishda deyarli 41 EVA soatni oʻtkazdi. U 2011-yilda astronavt sifatida nafaqaga chiqdi.

*STS-132* Space Shuttle Atlantis (2010-yil 14-26 may) Xalqaro kosmik stansiyani yigʻish missiyasi edi. Asosiy yuk rossiya mini-tadqiqot moduli va integratsiyalangan yuk tashuvchisi-vertikal yorugʻlik (ICC-VLD) boʻlgan. Bu *Atlantisning* oxirgi rejalashtirilgan missiyasi edi.

## Faxr va mukofotlar

* 1994-yil NASAning ajoyib ilmiy yutuqlar medali
* 1995-yil Artur Fleming mukofoti
* 1996-yil Amerika Geofizika Ittifoqi aʼzosi
* 1997-yil Amerika meteorologiya jamiyati Houghton mukofoti va Amerika meteorologiya jamiyati aʼzosi

Sellers 2011-yilda fanga xizmatlari uchun Britaniya Imperiyasi ordeni (OBE) ofitseri etib tayinlangan. U 2016-yil iyun oyida NASAning „Hizmat koʻrsatgan“ medali bilan taqdirlangan.

2017-yil aprel oyida AQSh harbiy-dengiz kuchlarining isteʼfodagi admirali va Koinot fondi direktorlar kengashi raisi James Ellis Sellersni oʻlimidan soʻng General Jeyms E. Xillning umr boʻyi kosmik muvaffaqiyat mukofoti bilan taqdirladi.

## Manbalar