Elon Musk vs. Mark Zuckerberg

**Elon Musk vs. Mark Zuckerberg** — biznes magnatlari Elon Musk va Mark Zuckerberg oʻrtasida taklif qilingan oktagondagi jang. Agar jang boʻlib oʻtadigan boʻlsa, Nevada shtatidagi Enterprise shahrida joylashgan UFC Apex oktagonida boʻlib oʻtishi kutilmoqda.

2014-yildan boshlab Musk va Zuckerberg oʻrtasida nizo kelib chiqqan. COVID-19 pandemiyasi davrida Zuckerberg aralash yakkakurashlar va braziliya jiu-jitsu sporti boʻyicha mashgʻulotlar boshlab, 2023-yilning may oyida birinchi turnirini yakunladi. Instagram Twitter raqobatchisi boʻlishi kutilayotgan loyiha ustida ishlayotgani haqida xabarlar paydo boʻlgandan keyin Musk Zuckerberg bilan sparringni boshladi. Musk Twitterni 2022-yil oktyabr oyida sotib oldi. Musk Zuckerbergni qafasdagi jangga taklif qildi va Zuckerberg taklifga rozi boʻldi. Ultimate Fighting Championship (UFC) prezidenti Dana Whitening soʻzlariga koʻra, har ikkalasi ham jangga „jiddiy yondashmoqda“. Musk va Zuckerbergga bokschilardan mashq qildirish haqida takliflar tushdi.

Jang taklifi Zuckerberg imidjining oʻzgarishi fonida, ayniqsa Facebook—Kembrij Analytica maʼlumotlari mojarosidan keyin kuzatildi. UFC jangchilari, jang sporti sharhlovchilari va sport nashrlari Zuckerbergni chaqqonligi va chidamliligi tufayli ustun deb biladi. Dizayner Jason Kapalka bepul brauzer oʻyinini ham chiqardi. Oʻyinda oʻyinchilar Musk yoki Zuckerberg rolida oʻynab, boshqasiga qarshi kurashadi.

## Kelib chiqishi

### Musk—Zuckerberg mojarosi

2014-yilda biznes magnati va Facebook asoschisi Mark Zuckerberg Elon Muskni sun’iy intellekt xavfsizligi borasida haddan tashqari xavotirda ekanligiga ishontirish maqsadida oʻz uyiga taklif qilgan. Musk taklifni rad etib, Instagram „odamlarni tushkunlikka soladi“, Facebook esa „irodalarni nazorat qiladi“ deb daʼvo qildi. Daʼvolarning ikkalasi ham Zuckerbergning Meta Platforms kompaniyasiga tegishli. 2016-yilda SpaceX Facebook foydasiga AMOS—6 sun’iy yoʻldoshi yordamida Afrikaning Sahroi Kabirdan janubi-gʻarbiy qismiga Internetga kirish imkonini yaratish boʻyicha shartnoma imzoladi. Raketa portlab ketishi Musk va Zuckerberg oʻrtasidagi ziddiyatni kuchaytirdi. 2017-yil Facebook Live translyatsiyasi chogʻida Musk Zuckerbergning sunʼiy intellekt haqidagi tushunchasini „oʻta cheklangan“ deb atadi. Facebook—Cambridge Analytica maʼlumotlar mojarosi paytida Musk SpaceX va Teslaning Facebookdagi sahifalarini oʻchirib yubordi. Ikkalasi *[[Bloomberg milliarderlari indeksi]]da* uchinchi oʻrinni egallab turgan holatida 2020-yil avgust oyida Tesla Inc. aksiyalari oʻsishi Muskning Zuckerbergdan oʻzib ketishiga yordam berdi. 2022-yil mart oyida Rossiyaning Ukrainaga bostirib kirishidan bir necha hafta oʻtgach Musk Rossiya prezidenti Vladimir Putinni mukofot sifatida Ukraina bilan jang qilishga chaqirdi. Muskning soʻzlarini Roskosmosning oʻsha paytdagi direktori Dmitriy Rogozin va Checheniston rahbari Ramzan Qodirovni masxara qilishdi.

2023-yil may oyida Zuckerberg oʻzining birinchi braziliya jiu-jitsu sporti turnirini yakunladi. U jiu-jitsu boʻyicha bir qancha turnirlarda gʻolib boʻlgani haqida maʼlum qilgan. Shu oyda Murph Challengeni 40 daqiqada yakunlagani haqida daʼvo qildi. *[[The Verge]]* nashrining xabarlariga koʻra, Meta Platforms xodimlariga Instagramning boʻlajak Twitter raqobatchisi „Project 92“ kod nomi bilan surati taqdim qilingan. The Verge hisoboti *Platformer* xodimi Casey Newtonning mart oyida Meta Platforms matnga asoslangan ijtimoiy media ilovasi ustida ishlayotgani haqida xabar berganidan keyin paydo boʻldi. Twitterni 2022-yil oktyabr oyida sotib olgan Musk Zuckerberg podkaster Lex Fridmanga „Har doim Twitterni milliardlab odam ishlatishi kerak deb oʻylagan“ deganiga qaramay, Zuckerbergni „Zuck  my 👅“ kabi izohlar bilan bir necha bor mazax qilgan. Meta Platforms product menejeri Chris Cox xodimlarga yaratuvchilar Twitterning „aqlli boshqaruvga ega“ versiyasini ichki yigʻilishda muhokama qilishlarini aytib, Muskka Twitterni yanada takomillashtirishni taklif qildi.

### Dastlabki chaqiruv

Zuckerberg „ju jitsu bilan shugʻullanayotgani” haqida xabar bergan Twitter foydalanuvchisiga boshqa bir foydalanuvchi Instagram chiqaradigan Twitter raqobatdoshi Threads deb nomlanishini yozganiga javoban Musk „agar shunday boʻlsa, qafasda jang qilishga tayyorligini“ aytdi. Bunga javoban Zuckerberg Maskga mashgʻulotlarni boshlash maslahat berilgan javob skrinshotini joylab, Conor McGregorga eʼtiroz bildirgan rossiyalik aralash yakkakurash ustasi Xabib Nurmagomedov kabi „menga joylashuvni yuboring“ dedi. *The Verge* jang haqidagi maʼlumotni eʼlon qilganidan soʻng Musk Nevada shtatidagi Enterprise shahrida joylashgan UFC Apex tadbirlar majmuasiga ishora qilib, „Vegas oktagoni“, dedi. Ultimate Fighting Championship (UFC) prezidenti Dana White ikkala erkak ham jangga „jiddiy qarashlarini“ aytdi. Whitening aytishicha, jang 2017-yilda Floyd Mayweather Jr. va Conor McGregor jangidan ham kattaroq boʻladi. Musk podkaster Joe Roganning hakam boʻlishini maʼqulladi. Ijtimoiy tarmoq foydalanuvchisi va professional bokschi Jake Paul jangni targʻib qilishni taklif qildi. Paul hozirda White bilan janjalli vaziyatda. Nafaqadagi aralash yakkakurash ustasi Chael Sonnen *[[The MMA Hour]]* nashriga Zuckerberg UFC 300 musobaqasida Musk bilan jang qilishni muhokama qilganini aytib, keyinroq bu daʼvoni rad etgan.

### Mashgʻulot

Yengil vazn toifasidagi sobiq kikbokschi va ijtimoiy media faoli Andrew Tate Muskni COVID-19 vaksinasi boʻyicha notoʻgʻri maʼlumot tarqatgani uchun qasos olish tariqasida Facebook va Instagramda bloklab, Meta Platformalari boʻyicha oʻqitishni taklif qildi. Tate hozirda odam savdosida ayblanib, uy qamogʻida saqlanmoqda. Ogʻir vazn toifasida amaldagi UFC chempioni Jon Jones Zuckerbergga mashq qilishni taklif qilgan boʻlsa, UFC shon-shuhrat zali ishtirokchisi Royce Gracie oʻzini uchta Tesla oldida tasvirlab, Muskni mashq qildirishini aytdi. Musk mashq qilmayotgani va Roganga „agar iloji boʻlsa, umuman mashq qilmasligini“ aytdi. Agar jang aniq boʻlsa, mashgʻulotlarni boshlashini aytgan. 27-iyun kuni braziliya jiu jitsu sporti bilan ustasi Fridman Musk bilan mashgʻulot oʻtkazdi. Zuckerberg ham Frimdan bilan mashgʻulot oʻtkazdi. Musk, shuningdek, sobiq aralash yakkakurash ustasi Georges St-Pierrening birga mashq qilish haqidagi taklifini qabul qildi.

## Jang tafsilotlari

Musk vaznidan oʻz manfaati uchun foydalanishini aytib, „The Walrus“ spektaklini ijro etishni daʼvo qildi. Unda Musk shunchaki Zuckerbergdan yuqori turishiga ishonadi.

### Jang oʻtkaziladigan joy

Jang Nevada shtati Enterprise shahridagi UFC Apex arenasida boʻlib oʻtishi kutilmoqda. Musk oʻz tvitida „Monty Python's Life of Brian“ (1979) filmi boshlanishidagi Kolizey jangi sahnasi havolasini baham koʻrib, joyni Italiyaning Rim shahridagi Kolizeyga oʻzgartirishni taklif qildi. Italiya madaniyat vaziri Gennaro Sangiuliano TMZ maʼlumotlariga koʻra joy borasida fikrini bilish maqsadida Sukerbergga murojaat qilgan. Urushuvchilarning har ikkisi ham bu gʻoyaga qiziqish bildirib, Whitega murojaat qilishdi. Zilzilalar va tosh oʻgʻrilari toshlarini oʻgʻirlab ketishi natijasida Kolizey holatining yomonlashishi binodagi tomoshabinlar joylari bir necha yuz kishiga qisqarishiga sabab boʻlgan. Shunday boʻlsa-da, binoda zamonaviy tarixda ham bir nechta yirik tadbirlar oʻtkazilgan. Madaniyat vazirligi taklifni rad etib, agar jang Kolizeyda boʻladigan boʻlsa, zoʻravonliksiz boʻlishi kerakligini taʼkidladi.

## Qabul

### Jangdan oldingi tahlil

*[[Vox (vebsayt)|Vox]]* jangni „*Welcome Back (Kotter)*“ yulduzi Ron Palillo va „*[[Saved by the Bell]]*“ yulduzi Dastin Diamond oʻrtasidagi jangga qiyoslab, shafqatsiz boʻlishi mumkinligini aytdi. Oʻsha jang *[[Celebrity Boxing]]da* boʻlib, Diamond Palilloni koʻzini koʻkartirib magʻlub etgan edi. Vox, shuningdek, Zuckerbergning omma oldidagi obroʻsini Muskniki bilan taqqoslab, Muskda koʻproq fanatlar borligini taʼkidladi. Xuddi shu tarzda *[[The Washington Post]]* ham kurashni Zuckerberg uchun yaqinlashib kelayotgan va oʻtkir ravishda oʻtishi kontekstida tushuntirib, jangni „Elonizatsiya“ deb nomlagan. Tufts universiteti qoshidagi Fletcher maktabi dekani va iqtisodchi olim Bhaskar Chakravorti Zuckerberg „u hurmat qilinmayotganini“ his qilishini aytdi. *[[Politico]]* muxbiri Nikolas Kamutning aytishicha, jangni boshqarish Zuckerberg va Musk bilan uchrashgan hamda „The Enforcer“ nomi bilan tanilmoqchi boʻlgan ichki bozor boʻyicha Yevropa komissari Thierry Breton uchun mos ish boʻlishi mumkin.

Sobiq UFC jangchisi va braziliya jiu-jitsu sporti amaliyotchisi Matt Serra epchilligi sababli Zuckerbergga pul tikdi. Jang sporti jurnalisti Nik Pit BBC Radio 4ning *[[The World at One]]* dasturiga aytishicha, Sukerbergning yoshi, boʻyi va tayyorgarlik darajasi ustunlik beradi. Texas gubernatori Greg Abbott jangni „UFC tarixidagi eng yirik jang“ deb atadi. Muskning onasi Maye Musk oʻgʻlini „faqat soʻz bilan“ kurashishga chaqirgan. DraftKings sportga pul tikish kompaniyasining taxminiy koeffitsientlari Zuckerberg foydasiga boʻldi. Xuddi shunday holda BetOnline offshor sport kompaniyasi ham Muskni kamsitilgan deb hisobladi. Total Shapening taʼkidlashicha, Muskning endomorf tanasi foydali boʻlsa-da, Zuckerbergning chaqqonligi va chidamliligi ustunlik beradi. Paddy Power vakilining aytishicha, ular „ikkalasida ham qandaydir bir-biridan ustun jihatlar bor“.

## Ommaviy madaniyatda

Zuck vs Musk — *[[Bejeweled]]* (2000) va *[[Plants vs. Zombies]]* (2009) dizayneri Jason Kapalka yaratgan bepul brauzer oʻyini. Oʻyin *WrestleBros* (2023)ning oʻzgartirilgan versiyasidir. Oʻyinda oʻyinchilar Musk yoki Zuckerbergni boshqaradi va boshqasi bilan qafasdagi jangda kurashishi kerak.

## Manbalar