open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Doniyor Aʼzamov

**Doniyor Aʼzamov** (1981-yil 7-noyabr, Toshkent, Oʻzbekiston SSR) – oʻzbek kinokompozitori va prodyuseri.

## Hayoti
Aʼzamov Doniyor 1981-yil 7-noyabrda Toshkent shahrida tugʻilgan. Doniyor Aʼzamov 2001-yilda oʻrta maktabni tugatib Oʻzbekiston konservatoriyasiga ovoz rejessiyorligi boʻyicha oʻqishga kirgan va 2008-yilda u yerni tugatib Uspenskiy nomidagi musiqa kollejida oʻqituvchilik faoliyatini boshlagan. 2005-yildan buyon Oʻzbekiston konservatoriyasida ishlab kelmoqda va hozirda yosh isteʼdod egalariga ovoz rejessiyorligi sohasidan saboq bermoqda.

## Faoliyati
**Bastakorlik faoliyati**

Aʼzamov ijodiy faoliyatini 2000-yillarda boshlagan. Shu kungacha 300 dan ortiq filmlarga musiqa yozgan, ijodiy faoliyatining boshida bastakor, keyinroq esa kino prodyuseri sifatida ishlagan. 2002-yilda Muhabbat sinovlari filmida bastakor sifatida ishlagan. Bastakor ushbu film uchun yozgan saundtrek va musiqa filmni tubdan oʻzgacha koʻrinish yaratgan. Aʼzamov 2004-yilda Sevgi sinovlari 2 filmida ham oʻz mahoratini koʻrsatganligi tufayli filmning musiqasi va saundtreki oʻsha yilning eng yaxshi musiqasi va saundtreki deb topilgan.

Aʼzamov 2016-yilgi Baron filmi uchun ham saundtrek ishlagan. U har bir bosh qahramon uchun musiqa bastalagan va bosh qahramonlarning shaxsiyatiga qarab musiqa yozgan. Bu Aʼzamov ijodidagi eng murakkab saundtreklar va musiqalardan biri boʻlgan. 2020-yilda rejissyor Jahongir Ahmedov tomonidan suratga olingan Ilhaq filmi musiqasi ustida ham ishlagan. Ilhaq Ikkinchi jahon urushi haqidagi film boʻlgani uchun u oʻsha davrdagi vaziyatni oʻz filmlarida aks ettira olgan. Ilhaq bir qancha festivallarda yuqori mukofotlarga sazovor boʻlgan. Jumladan, Belorussiyadagi *Listopad* va Turkiyadagi *Korkut ATA* kinofestivallari gʻolibi boʻlgan. Oʻzbekistonda Oltin humo mukofotini topshirish marosimida Ilhaq filmi yilning eng yaxshi filmi deb topilgan.

**Prodyurserlik faoliyati**

Aʼzamov bastakorlik faoliyatidan tashqari kino loyihalarda prodyuser sifatida ham ishtirok etgan. Aʼzamov 50 dan ortiq filmlarda prodyuser sifatida qatnashgan. Shulardan Tilim qursin 2 va boshqa bir qancha festivallarda gʻolib boʻlgan Faridaning ikki ming qo‘shig‘i filmida prodyuser va bastakor ham boʻlgan. Shuningdek, u Markaziy Osiyodan Oskarga[12] nomzod boʻlgan kam sonli shaxslardan biri hisoblanadi.

## Manbalar
Moʻmin Karimov

**Moʻmin Karimov** (13-fevral 1920-yil, Sirdaryo viloyati – 5-may 1978-yil, Toshkent viloyati) – Ulugʻ Vatan urushi qatnashchisi hamda Shon-sharaf ordeni sohibi.

## Biografiya
Moʻmin Karimov 1920-yil 13-fevralda Oʻzbekiston SSR tarkibiga kiruvchi Sirdaryo viloyatidagi Niyozbosh qishlogʻida oddiy dehqon oilasida tugʻilgan. Qishlogʻidagi maktabni tugatgach, kolxozda hisobchi boʻlib ishlay boshlagan.

1940-yilda Ishchilar va dehqonlar Qizil Armiyasi safiga chaqirilgan. U Moskvani mudofaa qilishda qatnashgan va u yerda ogʻir yaralangan. 1943-yilning kuz oyida Fastov yaqinida ikkinchi marta ogʻir jarohat olgan. Prjemysl uchun janglarda (1944-yil 17-iyul – 1944-yil 25-iyul) u dushman pozitsiyasini yorib oʻtgan. Dushman askarlarini yoʻq qilgan hamda ikki askarni asirga olgan. 1944-yil 21-iyulda daryoni kesib oʻtib, dushman joylashgan joyga bostirib kirgan, bitta „askar“ ni qoʻlga olgan va 14 ta nemis askarini yoʻq qilgan. Oʻsha yilning 29-avgustida uchinchi darajali „Shon-sharaf“ ordeni bilan taqdirlangan. 1945-yil 15-16-yanvarda 68 nafar nemis harbiylarini yoʻq qilgan (30 askar va 1 ofitserni Pilika daryosini kesib oʻtish paytida va 37 askarni Radomsko shahridagi koʻcha janglarida). 1945-yil 10-martda ikkinchi darajali „Shon-sharaf“ ordeni bilan taqdirlangan. 1941-yil 17-apreldan 21-aprelgacha boʻlgan davrda 87 nafar nemis askarini yoʻq qilgan, janglarda yaralangan (urush paytida uchinchi marta), lekin xizmatda davom etgan. 1945-yil 27-iyunda birinchi darajali „Shon-sharaf“ ordeni bilan taqdirlangan.

Moʻmin Karimov 1945-yilda demobilizatsiya qilingan. Undan keyin kolxozda, keyin esa maktabda ishlagan.

Moʻmin Karimov 1978-yil 5-may sanasida Toshkent viloyatida vafot etgan.

## Mukofotlari
* I darajali „Shon-sharaf“ ordeni (№ 260; 1945-yil 27-iyun);
* II darajali „Shon-sharaf“ ordeni (№ 10215; 1945-yil 10-mart);
* III darajali „Shon-sharaf“ ordeni (№ 155381; 1944-yil 29-avgust);
* Boshqa medallar;

## Manbalar
Mark Konik

**Mark Aleksandrovich Konik** (1938-yil 4-sentyabr, Toshkent) – sovet va rus dizayneri, rassomi, dekoratori va sanʼat nazariyotchisi.

## Hayoti
Mark Konik Oʻzbekiston SSRda xizmat sanʼat arbobi rassom Aleksandr Konikning oʻgʻli.

Konik Toshkent teatr va rassomlik institutining rassomlik fakultetini tugatgan (1962). SSSR Rassomlar uyushmasi aʼzosi (1963). 1964-yildan 1991-yilgacha SSSR Rassomlar uyushmasining Markaziy oʻquv va eksperimental studiyasida (Senej studiyasi deb ataladigan) atrof-muhitni loyihalash ustaxonasini boshqargan. Aleksandrovich „Osnovi kopmozitsii“ va „Osnovi koloristiki“ asl mualliflik kurslarini ishlab chiqqan. U oʻz ish tajribasini mahalliy („SSSR dekorativ sanʼati“ jurnali) va xorijiy jurnallarda chop ettirgan, shuningdek, maqolalarini (O. Genisaretskiy, V. Glazichev, K. Kantor va boshqa mashhur mutaxassislarning maqolalari bilan oʻz maqolalarini boyitgan) „Arxiv odnoy masterskoy (Senejnaya studiya)“ kitobida umumlashtirgan.

Mark Konik Georgiy Yungvald-Xilkevichning „Formula radugi“ (1966), „Tufli s zolotimi pryajkami“ (1976), „Dvoye pod odnim zontom“ (1983), „Sezon chudes“ (1985) filmlarida kino rassomi sifatida ishtirok etgan. Xilkevichning intervyularidan birida Konikning badiiy va pedagogik ishi Vladimir Visotskiyda kuchli taassurot qoldirganligi haqida soʻz boradi.

Konik Aleksandrovich 2012-yil 6-dekabrda vafot etgan.

## Yaratilishi
Konik rassom boʻlib ishlagan hamda 250 dan ortiq sur’atlar muallifi. P. Kleye va K. Malevichning ishlari Konikning rasmlariga katta taʼsir koʻrsatdi. Uning ijod namunalari Rossiyada va xorijda shaxsiy kolleksiyalarda saqlanadi.

2022-yilning mart-aprel oylarida VSEKOXUDOJNIK koʻrgazma assotsiatsiyasi „Kod Konika“ (Gostiny Dvor, VSEKOXUDOJNIK galereyasi) rasmining katta retrospektiv koʻrgazmasini tashkil qilgan. Ushbu koʻrgazmada muallifning ikki yuzdan ortiq asari taqdim etilgan.

## Manbalar
Feruz Aʼzamov

**A'zamov Feruz Muzaffarovich** (1965-yil 27-fevral, Toshkent, O'zbekiston SSR) — sovet—o‘zbek sambo sport ustasi, yoshlar (1983-yil) va o‘smirlar o‘rtasidagi SSSR chempionatlarining bronza medali sovrindori (1984-yil), SSSR kubogi g‘olibi (1990-yil) va bronza medali (1988-yil), 1991-yil SSSR chempionati kumush medali sovrindori, 1991-yil g‘olibi. SSSR xalqlarining yozgi Spartakiadasi, 1990-yil “Xarlampiev xotirasiga bag'ishlangan” xalqaro turniri gʻolibi, 1991-yil Yevropa chempioni, 1994-yil Osiyo chempionati kumush medali sovrindori, SSSR xalqaro sport ustasi. “Dinamo” (Toshkent) sport klubi vakili. U 1-o‘rta vazn toifasida (68 kg gacha) ishtirok etdi. A'zamovning ustozi A. N. Abduvaliev edi.
Yuriy Koloskov

**Yuriy Veniaminovich Koloskov** (1929-yil, Toshkent, OʻzSSR, SSSR – 2016-yil Moskva, Rossiya) – Sovet harbiy qoʻmondoni, general-mayor. K. Y. Voroshilov nomidagi SSSR KGBning Oliy chegara harbiy-siyosiy maktabi boshligʻi (1982–1990).

## Biografiyasi
Yuriy Veniaminovich 1929-yil 2-fevralda Oʻzbekiston SSRning Toshkent shahrida tavallud topgan.

1939–1946-yillarda Toshkent SSSR NKVDning Suvorov nomli harbiy bilim yurtida tahsil olgan. 1946–1948-yillarda SSSR NKVD qoʻshinlarining Moskva harbiy bilim yurtida oʻqigan. 1951-yilda Saratov davlat universitetining filologiya fakultetining sirtqi boʻlimini tamomlagan.

Koloskov 1948-yildan 1982-yilgacha SSSR NKVD, SSSR Ichki ishlar vazirligi, SSSR MGB, SSSR Davlat xavfsizligi qoʻmitasida qoʻmondonlik va siyosiy lavozimlarda xizmat qilgan. 1965-yildan 1982-yilgacha Sharqiy chegara okrugida quyidagi lavozimlarda xizmat qilgan: 1965-yildan 1972-yilgacha siyosiy boʻlim boshligʻi va 129-Prjevalskiy chegara otryadi boshligʻining oʻrinbosari. 1972-yildan 1978-yilgacha boshliq oʻrinbosari, 1978-yildan 1982-yilgacha siyosiy boʻlim boshligʻi va Sharqiy chegara okrugi qoʻshinlari boshligʻi (qoʻmondoni) oʻrinbosari lavozimlarida faoliyat olib borgan. Afgʻoniston urushida qatnashgan.

Yuriy Veniaminovich 1982-yildan 1990-yilgacha SSSR KGB K. Y. Voroshilov nomidagi Oliy chegara harbiy-siyosiy maktabining boshligʻi boʻlgan (Golitsyno, Moskva viloyati).

Koloskov 1990-yilda isteʼfoga chiqqanidan soʻng, Dnestrovyeda PMR MGB maslahatchisi boʻlib ishlagan va ushbu respublikaning maxsus kuchlari va chegara otryadlarining tashkilotchisi boʻlgan. 1992-yildan beri Dnestrboʻyıdagi qurolli mojaroning ishtirokchisi. 1993-yildan B. V. Tarasov xalq deputati maslahatchisi, Rossiya Federatsiyasi Oliy Kengashining himoyasi ishtirokchilaridan biri edi.

Koloskov 2016-yil 8-dekabrda Moskvada vafot etdi va Troyekurovskoye qabristoniga dafn qilindi.

## Xotirasi
2018-yil 25-may kuni Dnestrboʻyidagi Tiraspol chegara postiga general-mayor Yuriy Veniaminovich Koloskov nomi berildi.

## Manbalar
Vladimir Danchev

**Vladimir Danchev** (1948-yil, Toshkent) – 1980-yillarda sovet xorijiy radioeshittirishlarining diktori. U 1983-yilda ingliz tilidagi koʻrsatuvlarida Afgʻonistondagi sovet qoʻshinlarining harakatlarini qoralovchi soʻzlar bilan tanilgan. Danchevning xatti-harakatlari sovet hokimiyati tomonidan bir muddat eʼtiborga olinmadi. SSSR DXO BBC xabar berganidan keyingina Danchevga eʼtibor qaratdi. Shundan soʻng Danchev ishdan boʻshatilgan va Toshkentdagi ruhiy kasalliklar shifoxonasiga joylashtirilgan.

## Biografiyasi
Vladimir 1948-yilda Toshkent shahridagi rus-bolgar oilasida tavallud topgan .

Keyinchalik maʼlum boʻlishicha, Britaniya radiomonitoring xizmati Moskvadan eshittirishlarni Sovet rahbariyatiga qaraganda ancha yaqinroq kuzatgan.

### Keyingi faoliyati
Danchevning gʻayrioddiy eshittirishlari bir necha hafta davom etdi (boshqa manbalarga koʻra, besh kun yoki ikki kun davomida 5 ta eshittirish). Inglizlarning tanlovi bor edi: kashfiyotlari haqida xabar berish yoki jim turish. Muhokamalardan soʻng yangilikni efirga uzatishga qaror qilindi. 1983-yil 23-mayda BBC radiostansiyasi noodatiy Moskva diktori haqida xabar berdi. Shundan keyingina SSSR DXQ Danchevga eʼtibor qaratdi: diktor oʻz qilmishidan voz kechishdan bosh tortdi, ishdan chetlashtirildi va oʻz ona shahri Toshkentga majburiy psixiatrik davolanishga yuborildi. KPSS safidan ham chiqarildi.

Vladimir Danchev 1983-yil dekabr oyida psixiatriya shifoxonasidan chiqdi. Baʼzi maʼlumotlarga koʻra, keyinchalik xorijiy radioeshittirishlar tahririyatiga qaytib keldi va u yerda texnik ishlar bilan shugʻullangan (ehtimol musiqa kutubxonasida).

Danchev sharafiga jurnalistlar uchun Inson huquqlari xalqaro federatsiyasi mukofot taʼsis eiltdi.

## Manbalar
Larisa Sycheva

**Larisa Borisovna Sycheva** (1954-yil 18-martda tugʻilgan) – rus balet raqqosi va oʻqituvchisi, Rossiya xalq artisti (1995), 1978—1994-yillar davomida Krasnoyarsk davlat opera va balet teatrining solisti.

## Biografiyasi
Larisa Borisovna 1954-yil 18-martda Oʻzbekiston SSR, Toshkent viloyati, Oʻrta Chirchiq tumanidagi Kuchluq stansiyasida tugʻilgan.

1972-yilda Toshkent xoreografiya bilim yurtini tamomlagan. 1972—1974-yillarda Leningrad xoreografiya bilim yurtida tahsil olgan. 1979-yilda Opera va balet teatrida amaliyotni SSSR xalq artisti Nineli Kurgapkinaning sinfida tamomlagan.

1983-yilda u Katta teatrda SSSR xalq artisti Marina Semyonova sinfida tahsil oldi. 2013-yilda Krasnoyarsk davlat musiqa va teatr akademiyasini tamomladi.

1974-yildan Abay nomidagi Qozoq Davlat akademik opera va balet teatri solisti, 1978-yildan Krasnoyarsk davlat opera va balet teatri solisti boʻldi.

Larisa Sycheva 1994-yilda sahnani tark etdi.

Larisa Sycheva dramatik balerina boʻlgan va ijro etgan rolining xarakterini chuqur ochib berishi bilan ajralib turargan. Uning raqslari kichik harakatlarni mohirona bajarilishi va yengil balandlikka sakrashi bilan ajralib turardi.

1979-yildan Larisa Sycheva Krasnoyarsk xoreografiya maktabida oʻqituvchi, 1993—1994-yillarda Krasnoyarsk opera va balet teatri balet truppasining badiiy rahbari boʻlgan.

Sibir davlat sanʼat institutida xoreografiya sanʼati kafedrasi mudiri va professor boʻlgan. Talabalari orasida Rossiyada xizmat koʻrsatgan artistlar Irina Ablitsova, Vera Arbuzova, Natalya Hakimova, Alla Yuximchuk va Tataristonda xizmat koʻrsatgan artistlar Kristina Andreeva, Anna Ol hamda xalqaro tanlovlar laureatlari ham bor.

Larisa Sycheva SSSR boʻylab va Ispaniya, Portugaliya, Yugoslaviya, Norvegiya kabi davlatlarda gastrollarda boʻlgan.

## Ishtirok etgan baletlaridagi rollari
* Odette – P.Chaykovskiy „Oqqush koʻli“.
* Masha – P.Chaykovskiy „Selkunchik“.
* Aurora – P.Chaykovskiy „Uxlayotgan goʻzal“
* Nikiya, Gamzatti – L.Minkus „La Bayadère“.
* Kitri – L.Minkus „Don Kixot“.
* Jizel, Myrta – A.Adamn „Jizel“.
* Frigiya, Aegina – A.Xachaturyan „Spartak“.
* Svanilda, Penelopa – A.Gevorgyan „Odisseyi“.
* Esmeralda – C.Pugni „Esmeralda“ („Notre Dame sobori“).
* Julietta – S.Prokofyev „Romeo va Juletta“.
* Mariya – B.Asafyev „Bogʻchasaroy favvorasi“.
* Liza – P.Xertel „Behuda ehtiyotkorlik“.
* Karmen – R.Shchedrin „Karmen Suite“.
* Iblis – A.Petrov „Dunyoning yaratilishi“.
* Solist – F.Shopen „Shopiniana“.

## Manbalar

## Havolalar
* Benefis L. Sichyovoy
* http://www.krasrab.com/archive/2009/03/25/10/view_article – Jizel va malika. Avrora Larisi Sichyovoy.
Muravitskiy Yuriy

**Muravitskiy Yuriy Adolfovich** (; 1947-yil 12-iyun, Angren shahri, Toshkent viloyati – 2015-yil 29-may, Kiyev) – sovet va ukrain teatr va kino aktyori, oʻqituvchi. Ukraina SSRda xizmat koʻrsatgan artist (1982).

## Hayoti
Muravitskiy Yuriy Adolfovich 1947-yil 12-iyunda Oʻzbekiston SSRning Angren shahrida tugʻilgan.

U Kaliningrad drama teatrida va Lesya Ukrainka nomidagi Kiyev rus drama teatrida aktyorlik qilgan.

Kiyev milliy madaniyat va sanʼat universitetining teatr sanʼati kafedrasida dars bergan, professor. Bugungi kunda klassik Butun Ukraina teatr festivalining hakamlar hay’ati aʼzosi boʻlgan.

U filmlar hamda rol oʻynagan hamda Grigoriy Koxan rejissyorligidagi „Yaroslav Donishmand“ (1981) filmida bosh rolni ijro etgan.

Muravitskiy Yuriy Adolfovich 2015-yil 29-mayda Kiyevda vafot etgan.

## Filmlari
1974-yil – Moviy patrul – Vitya Belousning otasi.

1975-yil – Aeronavt – Odessa rezidenti, oʻqituvchi.

1978-yil – Polkovnik Zorin versiyasi – politsiya mayori (epizod).

1978-yil – Maxsus kuchlar – epizod.

1979-yil – Kazaklar – qaroqchilar.

1981-yil – Yaroslav donishmand – Yaroslav.

1983-yil – Qirollarning soʻnggi bahsi (4-qism) – Admiral Lourens Palmer, dengiz floti boshligʻi.

1984-yil – Ingliz bogʻidagi Kankan – Savva.

1985-yil – Dengizchi Jeleznyak – Aleksandr Kerenskiy.

1985-yil – Unvonsiz – Viktor Eduardovich Montvid, maxsus topshiriqlar boʻyicha rasmiy inson.

1987-yil – Va ertaga yashang – Karpinskiy.

1987-yil – Leapfrog – Guryanov (Lukyanov), qurilish boʻyicha menejer oʻrinbosari.

1990-yil – Parchalanish – Juravlevlarning mehmoni.

1991-yil – Sherif yulduzi – Piter.

1991-yil – Kazaklar keladi – Pan-professor, Iesuit.

1991-yil – Qoʻshiq aytishi mumkin boʻlgan it – Garri Del Mar.

1994-yil – Cupid va Demon (Ukraina).

1994-yil – Tigroloviy (Ukraina) – Gepner, professor, mahbus.

1995-yil – Atentat: Myunxendagi kuzgi qotillik (Ukraina).

1995-yil – Sichga yoʻl (Ukraina) – Hetman Sagaidachniy.

2000-yil – Qora Rada (Ukraina) – epizod.

2001-yil – Vaqt garovi (Ukraina).

2007-yil – Jonimning bitta sevgisi (Ukraina) – Tsar Mitridat.

2008-yil – Vladyka Andrey (Ukraina) – Pravoslav ruhoniysi.

2008-yil – Muxtorning qaytishi 4 („Hasad rangi“ 65-qism) – Chibisov.

## Mukofotlari
* Ukraina SSRda xizmat koʻrsatgan artist (1982).

## Manbalar

## Havolalar
* КиноПоиск. Юрий Муравицкий
* Советский экран. Юрий Муравицкий
Levon Abramyan

**Levon Abramovich Abramyan** (arman. Լևոն Աբրահամյան; 1910-yil 11-may, Toshkent, Turkiston – 1988-yil 26-iyul, Leninakan, Armaniston SSR) – sovet-arman arbobi, kino aktyori. Armaniston SSR xalq artisti (1978-yil).

## Hayoti
Levon Abramyan 1910-yil 11-may sanasida Toshkent shahrida tugʻilgan. 1932-yilda birinchi debyut rolini Toshkentdagi Katta teatr sahnasida ijro qilgan.

U 1926—1937-yillarda oraligʻida Toshkentda yashagan va shu yerda ishlagan. 1937—1953-yillarda esa Kirovoboddagi (hozirgi Ganja) teatrda bosh direktor lavozimlarida ishlagan. 1953-yildan 1957-yilgacha Leninanakan (hozirgi Gyumri) arman drama teatrining bosh rejissyor sifatida ishlagan.

1957-yildan to nafaqaga chiqguniga qadar yaʼni 1988-yilgacha shu teatrda aktyro sifatida ishlagan.

U Aleksandr Shirvonzodaning *Nomus* romani asosida saxnalashtirilgan shu nomli spektaklida Seyran,

## Manbalar
Vadim Kozlov

**Vadim Valentinovich Kozlov** (1930-yil 16-yanvar, Toshkent – 2010-yil 9-sentyabr, Saratov) – sovet va rus tibbiyot olimi, tibbiyot fanlari doktori, professor, sud tibbiyoti boʻyicha mutaxassis. Saratov davlat yuridik akademiyasining yuridik psixologiya va sud ekspertizasi kafedrasi asoschisi va mudiri (1975–1995). Rossiya Federatsiyasi oliy kasb-hunar taʼlimining faxriy xodimi.

## Hayoti
Vadim Valentinovich Kozlov 1930-yil 16-yanvarda Toshkent shahrida tavallud topgan.

1954-yil – Saratov davlat tibbiyot institutini tamomlagan, 1954–1961-yillarda – professor M. I. Rayskiy nomidagi Saratov davlat tibbiyot instituti sud tibbiyoti kafedrasi xodimi boʻlib faoliyat yuritgan.

Kozlov 1974-yilda – Tibbiyot fanlari doktori ilmiy darajasini olish uchun „Tana jarohatlarining ogʻirlik darajasini sud-tibbiy aniqlash uchun materiallar (tibbiy va yuridik dispozitsiyalar)“ mavzusida dissertatsiya himoya qiladi (ilmiy maslahatchilar V. M. Smolyaninov va D. P. Rasseikin).

1975–1995-yillarda – Saratov davlat yuridik akademiyasining yuridik psixologiya va sud ekspertizasi kafedrasining asoschisi va birinchi mudiri boʻldi.

Kozlovga 1977-yilda – professor unvoni berilgan.

Olim 2010-yil 9-sentyabrda Saratovda vafot etgan. U Saratov shahridagi yahudiy qabristoniga dafn etilgan.

## Ilmiy faoliyati
Professor Kozlovning ilmiy faoliyatining asosiy yoʻnalishi sud-travmatologiyasi, tirik odamlarni tekshirish va ekspertiza qilish edi. U sud-tibbiyot ekspertizalarida ishtirok etgan, huquqni muhofaza qilish organlari va ekspert muassasalari xodimlariga maslahat yordami koʻrsatdi.

Kozlov ishlagan yillari davomida 100 dan ortiq ilmiy ishlar, shu jumladan bir necha marta qayta nashr etilgan bir nechta monografiyalar, bir qator darsliklarni nashr ettirgan. Huquqshunoslik, Sotsialistik qonuniylik, Sud-tibbiyot kabi yetakchi ilmiy jurnallarda faol nashr etilgan.

Saratov 1965-yildan davlat tibbiyot universiteti sud-tibbiyot shifokorlari ilmiy jamiyati boshqaruvi aʼzosi boʻlgan.

## Mukofotlari
Vadim Kozlov 1984-yilda Saratov „Mehnat faxriysi“ medali, 2002-yilda II darajali „Vatanga xizmatlari uchun“ ordeni va 2006-yilda Rossiya Federatsiyasi Oliy kasb-hunar taʼlimining faxriy xodimi nominatsiyalari bilan taqdirlangan.

## Manbalar
Lada Jiyenbalanova

**Lada Vladimirovna Jiyenbalanova** (; 1970-yil 10-aprel, Toshkent, OʻzSSR, SSSR) – qozogʻistonlik beshkurashchi, Qozogʻiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan sport ustasi. Qozogʻistonda xizmat koʻrsatgan xodim (2002).

## Faoliyati
Lada Vladimirovna 1997-yildan beri pentatlon bilan shugʻullanadi (1990-yilda ushbu sport bilan shugʻullana boshlagan boʻlsa-da, seksiya tarqatib yuborilganidan keyin suzish sportiga oʻtgan).

Lada 1997-yilda boʻlib oʻtgan ilk Osiyo chempionatida yakkalik va jamoaviy bahslarda ikkinchi oʻrinni egallagan.

Sportchi 2002-yilgi beshkurash boʻyicha Osiyo chempionati gʻolibi boʻlgan. 2002-yilgi Osiyo oʻyinlarida shaxsiy chempionatda birinchi oʻrinni egallagan. Ushbu gʻalabalar tufayli Osiyoning eng yaxshi pentatletchisi deb tan olindi.

Jiyenbalanova Moskvada boʻlib oʻtgan jahon chempionatida Afina Olimpiadasiga yoʻllanma oldi va u yerda 9-oʻrinni egalladi. Sportchi Afina Olimpiadasidagi shaxsiy bahslarda 14-oʻrinni egalladi.

Vladimirovna 2004-yilgi Osiyo chempionatida yakkalik va jamoaviy oʻyinda oltin, shuningdek, estafetada bronza medalini qoʻlga kiritdi. Sportchi Tokio va Seulda oʻtkazilgan Osiyo chempionatlarida yakkalik bahslarda kumush medal sohibasiga aylandi.

Lada 2008-yilda Pekinda boʻlib oʻtgan Olimpiadada atigi 36-oʻrinni egallagan edi.

Jiyenbalanova 2010-yili Guanchjouda boʻlib oʻtgan Osiyo oʻyinlarida Qozogʻiston terma jamoasi tarkibida qatnashib, bronza medalini qoʻlga kiritdi. Shaxsiy bahslarda esa boshqa yoʻnalishlarda yuqori natijalarga erishib, ot chopishda muvaffaqiyatsizlikka uchradi va 16 nafar ishtirokchi orasidan 13-oʻrinni egalladi.

U Jahon kubogining ikkita bosqichida uchinchi (Pekin 2004 va Qohira 2006), ikkinchi (Meathfield 2007) oʻrinlarni egalladi. Jahon kubogi estafeta bosqichida ham uchinchi boʻldi (Vengriya 2007).

Eng yuqori yutugʻi jahon chempionatidagi 4-oʻrin boʻldi (Berlin, 2007).

## Oilasi
Lada oilali. Ikki farzandi bor. Qizi – Arina (1992) 2012-yil zamonaviy beshkurash boʻyicha Osiyo chempioni, Qozogʻiston Respublikasining xalqaro toifadagi sport ustasi. Oʻgʻlining ismi Temur (1996).

## Mukofotlari
Lada 2002-yilda „Qozogʻistonda xizmat koʻrsatgan xodim“ faxriy unvoni bilan taqdirlangan.

## Manbalar
Emiliya Koleganova

**Emiliya Olegovna Koleganova** (. 2000-yil 28-noyabr, Toshkent) – belaruslik figurali uchuvchi. U Vladislav Polxovskiy bilan birgalikda Belorussiya chempionatining ikki karra kumush medali sovrindori (2019, 2020) va Yevropa chempionati (2020) ishtirokchisi boʻlgan. Sport ustasi, figurali uchish boʻyicha milliy terma jamoa aʼzosi.

## Biografiyasi
Koleganova ijodiy muhitda tarbiyalangan. U rasm chizishni yaxshi koʻrardi, Davlat raqs ansambli qoshidagi xoreografik studiyada raqsga tushishni mashq qila boshladi va besh yoshidan boshlab Prezident archasi tadbirlari sahnasida chiqish qildi. Minsk shahridagi 96-sonli oʻrta maktabda tahsil olgan, uni tugatgandan soʻng Belarus Respublikasi Prezidenti huzuridagi Boshqaruv akademiyasining „Davlat boshqaruvi va huquqshunoslik“ mutaxassisligi boʻyicha oʻqishga kirdi.

Koleganova figurali uchishni toʻrt yoshida, sobiq figurali uchish boʻyicha sport ustasi boʻlgan onasi bilan muz saroyidagi musobaqalarda qatnashganida oʻrgangan. Sakkiz yil davomida yakka ayollarning figurali uchishi bilan shugʻullangan. Koleganovaning konkida uchish boʻyicha birinchi ustozi Igor Rolinskiy edi. Emiliya oʻn ikki yoshida murabbiy Tatyana Belyayevani taklifiga koʻra, oʻn toʻrt yoshli Vladislav Polxovskiy bilan juftlik boʻlib raqsga tushishdi .

Emiliya va Vladislav birinchi toʻlaqonli kattalar mavsumiga Berlindagi musobaqaga tayyorgarlik koʻrishdi. U yerda Italiya va Germaniya terma jamoalari murabbiyi Stefano Karuso bilan birga ishlashdi. Karuso bilan juftlik qadamlarini, qoʻl harakatlarini, pozitsiyalarini tahlil qildilar, shuningdek, sirpanish sifatini yaxshiladilar. 2020-yilda Koleganova va uning sherigi oʻz faoliyatida birinchi va oxirgi bor yirik xalqaro turnirda – Yevropa chempionatida ishtirok etishdi, ammo juftlik final bosqichiga chiqa olmadi. Keyinchalik Emiliya sportni tark etdi.

Ularning raqobatbardosh faoliyati davomida Koleganova va Polxovskiyning raqs dueti juda istiqbolli deb hisoblangan. Belorus konkida uchish ittifoqi bosh kotibi Yuliya Levshunova bu juftlikka umid bogʻlagan. Koleganova va Polxovskiy Belarus raqs duetlarining norasmiy reytingida Anna Kublika va Yuriy Gulitskiydan keyin ikkinchi oʻrinni egallagan.

## Manbalar
Osmanov Dilyaver

**Osmanov Dilyaver Ibraimovich** (; 1959-yil 17-iyul, Bekobod, Toshkent viloyati) – qrim tatarlaridan boʻlgan sovet va ukrain shoiri va publitsist. „Yildiz“ jurnali bosh muharriri (2009-yildan). Tatariston Respublikasi Yozuvchilar uyushmasi aʼzosi(1993), Ukraina Jurnalistlar milliy uyushmasi va Ukraina teatr arboblari milliy uyushmasi aʼzosi. Tatariston Respublikasi va Qrim Avtonom Respublikasida xizmat koʻrsatgan artist. KIPU oʻqituvchisi. Tarix fanlari nomzodi. Qrim-tatar va rus tillarida ijod qiladi.

## Hayoti
Osmanov Dilyaver Ibraimovich 1959-yil 17-iyulda O‘zbekiston SSR, Toshkent viloyati, Bekobod shahrida oddiy ishchi oilasida tugʻilgan. Millati qrim-tatar. Yoshligidan ijod bilan shugʻullangan. 1966-yilda u boshlangʻich maktabda oʻqishni boshlagan, bir vaqtning oʻzida musiqa maktabida ham taʼlim olgan. 1979-yilda maktabni tugatgach, Qozon madaniyat universitetiga oʻqishga kirgan. Uchinchi kursda esa Qozon konservatoriyasiga oʻqishga kirgan va uni 1985-yilda xalq cholgʻulari fakulteti boʻyicha tamomlagan.

1984-yildan 1989-yilgacha Qozondagi turli musiqa muassasalarida ishlagan. 1993-yilda Tatariston Respublikasi Yozuvchilar uyushmasi aʼzosiga aylangan. 1989-yilda Qrimga koʻchib oʻtgan.

1980-yildan boshlab matbuotda yozuv va sheʼrlarini chop etib kelagan. Ijod naʼmunalari Qrim tatarlarining „Yildiz“ jurnalida, Qozondagi „Idel“ va „Kazan utlari“ jurnallarida nashr etilgan. Qrimga koʻchib oʻtgach, mahalliy nashrlarda chop etilgan. Uning sheʼriyati va jurnalistik materiallari mavzulari orasida Qrim-tatar milliy harakati va Qrim-tatarlarning deportatsiyasi va Qrim-tatar xalqining huquqlarini tiklash bor. Bundan tashqari, Osmonov Qozon „Tatar-inform“ ga Qrim tatarlarining hayoti haqida materiallar taqdim etagan. Qrim-tatar musiqali drama teatri uchun pyesalar muallifi va tarjimoni ham boʻlgan.

1999-yildan boshlab Qrim muhandislik-pedagogika universitetida ishlagan. Tarix fanlari nomzodi boʻlgan.

Qrim-tatar yozuvchilar uyushmasi kotibi, NSJU prezidiumi aʼzosi, Ukraina teatr xodimlari milliy uyushmasi aʼzosi boʻlgan. Kotib sifatida u Eshref Shemy-Zadeh mukofotini berish komissiyasi aʼzosi ham boʻlgan. Deport qilingan fuqarolar ishlari boʻyicha Respublika milliy ishlar qoʻmitasining Jengiz Dagʻji asarlarini nashr etish boʻyicha tahrir hay’ati aʼzosi boʻlgan.

2009-yildan „Yildiz“ jurnalining bosh muharriri boʻlib ishlay boshlagan.

Osmonovning tashabbusi bilan Belogorsk shahrida Bekir Chobanzodaning haykali oʻrniga yodgorlik toshi oʻrnatilgan va Komsomolskaya koʻchasi Chobanzoda sharafiga nomlangan.

## Mukofotlari va unvonlari
* Tatariston Respublikasida xizmat koʻrsatgan artist (2003)
* Qrim Avtonom Respublikasida xizmat koʻrsatgan artist (2010)

## Manbalar
Marina Aganina

**Marina Aganina Andreyevna** (1985-yil 21-iyun, Toshkent, Oʻzbekiston SSR) – oʻzbekistonlik figurali uchish boʻyicha nafaqadagi sportchi. Artyom Knyazev bilan 2004—05-yillardagi Oʻzbekiston milliy chempioni va 2006-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlarida ishtirok etgan.

## Manbalar

## Havolalar

* 
*
Mixail Kleandrov

**Mixail Ivanovich Kleandrov** (1946-yil 14-avgust, Toshkent) – Rossiya Federatsiyasi Konstitutsiyaviy sudining isteʼfodagi sudyasi, Rossiya Federatsiyasida xizmat koʻrsatgan huquqshunos (1996), Rossiya Federatsiyasida xizmat koʻrsatgan fan arbobi (2011), Yuridik fanlar doktori, professor, Rossiya Fanlar akademiyasining muxbir aʼzosi (1997). „Bolshoy Tyumenskoy ensiklopedii“ ilmiy-tahrir kengashi va tahrir hay’ati aʼzosi (2004).

## Tarjimai holi
Mixail iqtisodchi oilasida tavallud topgan. 1970-yilda Tojikiston Davlat universitetining huquqshunoslik fakultetini tamomlagan.

Mixail Kleandrov 1989-yildan 1993-yilgacha Tyumen davlat universiteti kafedra mudiri lavozimida ishlagan.

1993-yildan 1995-yilgacha MDH xoʻjalik sudi sudyasi boʻlgan.

U 1995-yildan 2003-yilgacha Tyumen viloyati arbitraj sudi raisi.

Mixail Konstitutsiyaviy sudining sudyasi etib tayinlangan. 2016-yil 1-sentyabrdan Rossiya Federatsiyasi Konstitutsiyaviy sudining isteʼfodagi sudyasi hisoblanadi.

2016-yildan Rossiya davlat adliya universiteti qiyosiy huquq kafedrasi bosh ilmiy xodimi lavozimida faoliyat olib borgan.

Oʻgʻli Ivan (1979-yilda tugʻilgan) – sudya, yuridik fanlar nomzodi.

## Asosiy ishlari
Advokat tomonidan dissertatsiya tadqiqoti mavzusini tanlash to'g'risida (Tyumen, 2002);

MDHga aʼzo davlatlarning sud tizimlari: qonunchilik taʼminoti (2002);

Huquqshunoslikka nomzodlik dissertatsiyasi: tadqiqotchining ilk qadamlari, mavzu tanlash va ishlab chiqish (M., 2003; 3-nashr. 2007);

Sudya maqomi. Yuridik va tegishli komponentlar (2008);

Korxonada yuridik xizmatlar instituti (2013).

## Mukofotlari
Mixail Kleandrov 2016-yil 4-iyulda IV darajali „Vatanga xizmatlari uchun“ ordeni, 2003-yil 21-sentyabrda Doʻstlik ordeni, Rossiya Federatsiyasining xizmat koʻrsatgan huquqshunosi, Rossiya Federatsiyasida xizmat koʻrsatgan fan arbobi, 2006-yilda Tyumen viloyatining faxriy huquqni muhofaza qilish xodimi, 2005-yilda Tyumen davlat universitetining „Buyuk yutuqlari uchun“ medali, Gyugo Grotius nomidagi xalqaro mukofot va 1998-yilda – *MDH hududida Inson huquqlari boʻyicha sudni tashkil etish taklifini asoslagani uchun* mukofotlar bilan taqdirlangan.

## Manbalar
Grigoriy Kleymits

**Grigoriy Davidovich Kleymits** (17-avgust 1945-yil, Toshkent, OʻzSSR, SSSR – 20-sentyabr 1998-yil, Sankt-Peterburg, Rossiya) 1970-yillarda mashhur VIA „Singing Guitars“ning mashhur musiqachisi boʻlgan. Rossiyada xizmat koʻrsatgan artist (1998-yil).

## Biografiyasi
Kleymits 1945-yil 17-avgustda Toshkent shahrida tavallud topgan. 1952-yilda uning oilasi Leningradga koʻchib oʻtdi. Otasi David Grigoryevich Kleymits Leningrad konservatoriyasida dars bergan. Onasi Sofya Ilinichna musiqa maktabini skripka boʻyicha tamomlagan, ammo butun umri davomida hisobchi boʻlib ishlagan. Opasi Yevgeniya musiqa maktabi va institutini tugatgan va musiqa maktabida dars bergan.

Edita Piyexa 1976-yilda G. Kleymitsni musiqiy direktor va pianinochi sifatida oʻz jamoasiga taklif qildi. Bu davrda „Pridet i k vam lyubov“, „Ballada o Tane Savichevoy“, „Stariy royal“, „A jizn prodoljayetsya“, „Gorko“ va boshqa koʻplab xitlar yaratildi.

Kleymits istedodli pianinochi edi. U koʻplab musiqachilar va sanʼat ustalari bilan hamkorlik qilgan.

Grigoriy Kleymits ishtirokida teledasturlar suratga olindi: „Grigoriy Kleymits“ (boshlovchi Irina Taymanova, (hozirgi MTV), „Nou Smoking“ (boshlovchi K. Nabutov), „Odnajdi vecherom“ D. Nagiyev va S. Rost bilan, „Muzikalniy ring“, „Vezyot je lyudyam“ va boshqalar.

U 1998-yil 20-sentyabrda „Drujba“ ansambli asoschisi Aleksandr Bronevitskiy xotirasiga bagʻishlangan kechada „Conti“ kazinosining Gigant zalida „Drujba“ guruhining sobiq solisti Vitaliy Korotayev bilan qoʻshiq kuylayotganda yurak xurujidan vafot etdi.

### Oilasi
Birinchi xotini – Irina Vitaliyevna Ponarovskaya (1953), sovet va rus jaz, estrada xonandasi, kino aktrisasi, teleboshlovchi.

Ikkinchi xotini – Marina Anatolyevna Kleymits (1953-yil 12-may – 2007-yil 9-oktyabr), Rossiya Federatsiyasi Yozuvchilar uyushmasi aʼzosi, shoira

## Mukofotlari
1998-yil 13-oktyabrda 1229-sonli qaror bilan Rossiya Federatsiyasining xizmat koʻrsatgan artisti unvoniga sazovor boʻlgan.

## Manbalar
Hamid Zoxir

**Hamid Zoxir Aʼlam oʻgʻli** (1888-yil , Toshkent, Turkiston – 1936-yil 15-iyul, Toshkent, Oʻzbekiston SSR) sovet davlat va partiya arbobi Oʻzbekistonning Moskvadagi birinchi doimiy vakili.

## Faoliyati
1918-yildan boshlab Kommunistik partiyaning dastlabki aʼzolaridan biri boʻlgan.

1924—1925-yillarda Oʻzbekistonning Moskvadagi birinchi vakolatli vakili etib tayinlangan. Shuningdek, 1925-yilda u SSSR Markaziy Ijroiya Qoʻmitasining 3-chaqiriqida deputat sifatida ishtirok etgan, shuningdek, SSSR Markaziy Ijroiya Qoʻmitasi Prezidiumi aʼzoligiga nomzod etib saylangan. 1927—1929-yillarda Oʻzbekiston Xalq xoʻjaligi Oliy Kengashining raisi boʻlgan.

1929—1934-yillarda Butunittifoq Kompartiyasi (bolsheviklar) Oʻrta Osiyo byurosida, 1934—1936-yillarda Oʻzbekiston Kompartiyasi (bolsheviklar) Markaziy Qoʻmitasida qishloq xoʻjaligi boʻlimi instruktori lavozimlarida ishlagan.

1936-yil 15-iyulda u hibsga olinib, keyin NKVD zindonlarida otib tashlangan.

Stalin vafotidan keyin 1956-yilda uning nomi oqlangan.

## Hayoti
1888-yilda Toshkent shahrida tugʻilgan. 7 yoshida otasidan ayrilgan u akasi Muhammad Sharif Maxsumning qoʻlida tarbiyalangan. Hamid Zoxir bolaligidanoq qiziquvchanligi, bilimga intilishi bilan ajralib turganligi uchun ukasi akasi nafaqat yaxshi islomiy taʼlim bergan, balki oʻsha paytda yangi boʻlgan rus tilidagi maktabda oʻqish imkoniyatini ham bergan.

1905—1906-yillarda rus maktabini tugatgach, rus gimnaziyasida oʻqishni davom ettirgan. Gimnaziyada u iqtisod, siyosatshunoslik, adabiyot asoslarini oʻrgangan, rus va nemis tilida ravon muloqot darajasida soʻzlasha olgan.

1917-yilda Xamid Zoxir Vasida ismli qizga uylangan. U mashhur ilohiyot olimi, shariat boʻyicha mutaxassis Mudaris Said Noʻmonxonning qizi edi.

Ularning turmushidan 4 farzand: qizi Manzura (1921-yil), oʻgʻli Akmal (1923-yil), qizi Margʻuba (1925-yil) va oʻgʻil Aslam (1928-yil) dunyoga keldi.

Oʻgʻil Akmal 1943-yilda urushga joʻnab, Vatan himoyasida halok boʻlgan.

Qolgan bolalar ogʻir turmush sharoiti va „xalq dushmanining oʻgʻli“ degan qora dogʻga qaramay, otalariga munosib boʻlib voyaga yetishgan. Onalari Vosida aya (1902—1998-yillar) ularga yaxshi tarbiya va taʼlim berishga muvaffaq boʻlgan.

Toʻngʻich qizi Manzura Hamidova (1921—2010-yillar) Oʻzbekistondagi eng yirik kardiolog, tibbiyot fanlari doktori, professor, xizmat koʻrsatgan fan arbobi boʻlgan.

Oʻrtancha qizi Margʻuba Hamidova (1925—2017-yillar) umumiy amaliyot shifokori boʻlib ishlagan.

Kenja oʻgʻli Aslam Hamidov Abu Rayxon Beruniy nomidagi Toshkent davlat texnika universitetining „Qishloq xoʻjaligi mashinasozligi“ kafedrasida professor boʻlib ishlagan.

## Manbalar
Yevgeniy Pomazan

**Pomazan Yevgeniy Valeriyevich** (1989-yil 31-yanvar, Angren shahri, Oʻzbekiston SSR) – rossiyalik futbolchi, SKA-Xabarovsk klubi darvozaboni.

## Biografiyasi
### Klublardagi faoliyati
Pomazan Yevgeniy Valeriyevich 2006-yilgacha „Kuban-89“ yoshlar jamoasida oʻynagan, shundan soʻng u klubning asosiy roʻyxatiga kiritilgan, ammo oʻsha mavsumda umuman maydonga tushmagan. 2007-yil 27-iyunda u Kubanning asosiy jamoasi tarkibida Rossiya kubogi 1/16 finalida birinchi oʻyinini oʻtkazgan. 2007-yil 24-iyulda SSKA klubiga 2007-yil 15-dekabrgacha ijaraga berilgan. U 28-oktyabr kuni chempionatning 28-turidan oʻrin olgan uy uchrashuvi „Krilya Sovetov“ ga (4:2) qarshi oʻyinda maydonga tushgan. 2007—2008-yilgi mavsum oraligʻida jamoada yaxshi oʻyin koʻrsatdi. SSKA 2008-yilgi mavsumda yoshlar jamoasida 11 ta oʻyin oʻtkazgan, 8 ta gol oʻtkazib yuborgan va 7 ta quruq oʻyin oʻtkazgan Pomazanni sotib olgan.

2010-yilning qishida „Ural“ ga ijaraga berilgan. 2011-yilning fevralida u „Spartak-Nalchik“ga ijaraga berilgan. 2011-yil 31-avgustda „Anji“ ga koʻchib oʻtgan. 2013-yilning iyun oyida esa „Ural“ga bir yilga ijaraga berilgan, ammo avgust oyi oxirida „Maxachqal’a“ klubiga qaytarilgan.

2017—2018-yilgi mavsumdan boshlab „Baltika“ da oʻynagan, 2020-yil iyun oyida Minskning „Dinamo“ klubiga koʻchib oʻtgan. U 2021—2022-yilgi mavsumni „Chayka“ klubida oʻtkazgan va jamoa sardori boʻlgan.

### Terma jamoadagi faoliyati
Pomazan Yevgeniy Valeriyevich 2006-yilda Rossiya yoshlar terma jamoasi aʼzosi sifatida Yevropa chempioni boʻlgan. Asosiy vaqtdan keyingi penaltilar seriyasi natijasiga koʻra, final oʻyinida Rossiya terma jamoasi Chexiya terma jamoasi ustidan gʻalaba qozongan. Pomazan esa turnirning eng yaxshi futbolchisi deb topilgan.

## Yutuqlari
### SSKA
* Rossiya chempionatining bronza medali sovrindori (2007)
* Rossiya kubogi gʻolibi (2008/09)
* Rossiya Superkubogi gʻolibi (2009)

### Anji
* Rossiya chempionatining bronza medali sovrindori (2012/13)
* Rossiya kubogi finalchisi (2012/13)

### Kuban
* Rossiya kubogi finalchisi (2014/15)

### Rossiya U-17 terma jamoasi
* 2006-yil yoshlar oʻrtasidagi Yevropa chempionati gʻolibi
* Yoshlar oʻrtasidagi Meridian kubogi musobaqasi gʻolibi

## Manbalar

## Havolalar
*CSKA Moscow profile 
*
Eskender Mustafayev

**Mustafayev Eskender Ametovich** (1981-yil 17-iyulda tugʻilgan) paralimpiyachi suzuvchi. U 2012-yilgi Yozgi Paralimpiya oʻyinlarida Ukraina nomidan qatnashib, 50 metrga erkin usulda suzishda oltin, 2013-yilda IPC suzish boʻyicha jahon chempionatida ikkita oltin va ikkita kumush medalni qoʻlga kiritgan. Mustafayev 2015-yilgi IPC suzish boʻyicha jahon chempionatida Rossiya nomidan qatnashib, bittadan oltin va bronza medallarini qoʻlga kiritgan.

## Hayoti
Eskender Mustafayev Toshkent viloyatining Chinoz shahrida tugʻilgan. Besh yoshida unga Charcot-Marie-Tooth kasalligi tashxisi qoʻyilgan. U uylangan, xotini Yuliyadan bir qizi bor. Mustafayev avvalroq ukrainalik paralimpiyachi Olga Mustafoyeva bilan turmush qurgan edi. U ukrain tilini bilmaydi va rus tilida gapiradi.

## Suzuvchilik faoliyati
Mustafayev 2008-yilda Ukrainaning Sevastopol shahrida bel va qoʻlning zaifligini reabilitatsiya qilish rejimi doirasida suzishni boshlagan. U dastlab qilichbozlikka qiziqqan, ammo, suzishga ahd qilgan, chunki uning qoʻlidagi muammolar qilichbozlik bilan shugʻullanishiga halaqit berar edi. 2011-yilda Mustafayev terma jamoa safida debyut qilgan va Germaniyaning Berlin shahrida boʻlib oʻtgan suzish boʻyicha IPC Yevropa chempionatida Ukraina delegatsiyasi aʼzosi sifatida erkaklar oʻrtasida 50 metrga S4 erkin suzishda ishtirok etgan.

Mustafayev 2012-yilgi Yozgi Paralimpiya oʻyinlarida Qrim viloyatidan qatnashgan uch ukrainalik sportchidan biri boʻlgan. 2012-yilda Londonda 31 yoshli Mustafayev S4 suzish boʻyicha 50 metrga erkin usulda suzish boʻyicha 38,26 soniya natija bilan oltin medalni qoʻlga kiritgan.Shuningdek, Londondagi suzish dasturida 100 metrga erkin usulda, 50 metrga chalqancha va 200 metrga erkin usulda suzish bahslarida ham ishtirok etgan. 2012-yilgi natijalarilardan soʻng Mustafayev sportdagi yutuqlari uchun „Buyuk xizmatlari uchun“ ordeni bilan taqdirlangan.

Monrealda boʻlib oʻtgan 2013-yilgi IPC suzish boʻyicha jahon chempionatida Mustafayev erkaklar oʻrtasida 50 metrga S4 erkin uslubda suzishda 37,96 soniya natija bilan oltin medalni qoʻlga kiritgan. U erkaklar oʻrtasida 100 metrga erkin uslubda suzishda oʻtkazilgan bahslarda sloveniyalik Darko Dyurichga sekundning uchdan bir qismiga yutqazib, kumush medalni qoʻlga kiritgan.

Mustafayev 2014-yilda rasmiy ravishda fuqaroligini oʻzgartirdi va hozirda xalqaro musobaqalarda Rossiya sharafini himoya qilib kelmoqda.

Mustafayev 2014-yilgi IPC suzish boʻyicha Yevropa chempionatini oʻtkazib yuborgan. 2015-yilda u IPC Jahon chempionatida Rossiya sharafini himoya qilgan va 4 x 50 m erkin estafetada 20 ball bilan bronza medalini qoʻlga kiritgan. 100 metrga erkin uslubda va 50 metrga chalqancha uslubda suzish boʻyicha oʻtkazilgan musobaqalarda esa saralashdan oʻta olmagan.

## Manbalar

## Havolalar
* Eskender Mustafaev – Russian Federation – Glasgow 2015 IPC Swimming World Championships at the International Paralympic Committee
* Eskender Mustafaiev – Ukraine – Montreal 2013 IPC Swimming World Championships at the International Paralympic Committee
Artyom Ajgirevich

**Artyom Ivanovich Ajgirevich** (1976-yil 18-avgust, Toshkent, Oʻzbekiston SSR) – rossiyalik olim. 2023-yildan Moskva davlat texnika universiteti rektori.

## Hayoti
Artyom Ivanovich Ajgirevich 1976-yil 18-avgustda Toshkent shahrida tugʻilgan. Moskvadagi Suvorov nomidagi harbiy bilim yurtini tugatgan. 2000-yilda Moskva iqtisodiyot va huquq akademiyasini tamomlagan. Artyom Ajgirevichning ilmiy faoliyat sohasi ekologiya hisoblanadi va ushbu sohada 2002-yilda fan nomzodi ilmiy darajasini olish uchun nomzodlik dissertatsiyasini himoya qilgan. Dissertatsiya mavzusi esa *Intensifikatsiya UF-texnologii obezzarajivaniya vodi*

*dlya lokalizatsii negativnix vozdeystviy sistem vodosnabjeniya na okrujayushuyu sredu* boʻlgan. 2009-yilda Rossiya Federatsiyasi Prezidenti huzuridagi Rossiya davlat boshqaruvi akademiyasi Oliy kasbiy taʼlim davlat taʼlim muassasasida tahsil olgan. 2015-yilda esa Milliy tadqiqot universiteti Iqtisodiyot oliy maktabida kasbiy qayta tayyorlov kursida oʻqigan. 2007-yildan 2019-yilgacha Rossiya mashinasozlik muhandislari uyushmasi ijrochi direktorining birinchi oʻrinbosari. 2012-yildan 2019-yilgacha *Liga sodeystviya oboronnim predpriyatiyam* uyushmasi ijrochi direktori. 2019-yildan 2022-yilgacha esa Tver viloyati hokimyati raisining oʻrinbosari. 2023 yil yanvardan – amaldagi Moskva avtomobil va magistral davlat texnika universiteti rektori. Artyom Ivanovich Ajgirevich bir qator nashr etilgan ilmiy va uslubiy ishlar, shuningdek, 40 ga yaqin ixtirolar uchun patent olgan muallif hisoblanadi.

## Mukofotlari
**2014-yil**

Rossiya Federatsiyasi Sanoat va savdo vazirligining *Faxriy mexanik muhandis* faxriy unvoni

Rossiya Federatsiyasining ekologik, texnologik va yadroviy nazorat boʻyicha koʻrsatgan xizmatlari uchun Melnikova medali

**2017-yil**

Rossiya Federatsiyasi Sanoat va savdo vazirligining oʻqotar qurollar dizaynerigi sohasida koʻrsatgan xizmatlari uchun Kalashnikov medali

**2020-yil**

„Vatanga xizmatlari uchun“ medali

## Manbalar
Aydabol

**Aydabol-biy Qulboldi oʻgʻli** (**Aydabul**) (; 1599-yili, Toshkent, Qozoq xonligi, hozirgi Oʻzbekiston – XVIII asr, Qozoq xonligi) – oʻrta juz argʻin qabilasining Suyindiq urugʻidan boʻlgan qozoq biyi va notiq, argʻinlarning ajdodi. 

Qulboldi botirning toʻngʻich rafiqasi (Baybishe)dan uch oʻgʻil – Qulyuk, Tulpar va kichigi Aydabol tugʻilgan.

Rus geografi, etnografi va folklorshunosi Grigoriy Nikolaevich Potanin asarlarida Aydabul sifatida tilga olingan.

## Kelib chiqishi
Aydabol-biy – oʻrta juzdagi argʻin qabilasining Suyundiq urugʻidan boʻlgan. Qozoqlarning oʻrta yuzi asoschisining otasi (mifologik nuqtai nazardan), argʻin qabilasining ajdodi. Yettinchi avlodda biy va oqin, oltinchi avlodda yuz yoshga toʻlgan Qutan (Qodan), uchinchi avlodda esa soʻfiylik taʼlimotining tarqatuvchisi Meyram boʻlgan.

## Hayoti
Aydabol-biy Qulboldi oʻgʻli 1599-yil Toshkentda Qulboldi botirning oilasida tugʻilgan. 13 yoshidan boshlab xalq tomonidan biy sifatida tan olingan. Uning uchta rafiqasi, toʻqqiz oʻgʻli  va bitta Aqbilek ismli qizi bor edi. Birinchi rafiqasidan – Janqoʻzi, Malqoʻzi, Kenjeqoʻzi ismli oʻgʻillari tugʻilgan. Ikkinchisidan – Qoraqoʻzi, Boʻzqoʻzi va Oqqoʻzi. Uchinchi rafiqasidan – Taygeltir, Kojageldi va Qosjete. Kenjeqoʻzining toʻngʻich rafiqasidan tugʻilgan kenja oʻgʻli erta vafot etib, uning kuyovi Qoratoy botirning qizi beva boʻlib qoladi. Aydabolning uch rafiqasidam tugʻilgan oʻgʻillarning hammasi isteʼdodli oqinlar, biylar va botirlar boʻlgan. Qizi Aqbilek esa zodagon folbin, tikuvchi va mohir toʻquvchi boʻladi.

Aydabolning oʻlim sanasi, holatlari va sababi nomaʼlum. U 1680-yilda vafot etgan.

## Manbalar

## Havolalar
* AYDABOL BI 
* Dalbinskaya (Aydabolskaya) volost Pavlodarskogo uezda. 
* Vliyatelneyshie ordinsi Bayan-Aulskogo vneshnego okruga(1830—1868 gg., po materialam Tsentralnogo Gos.arxiva Kazaxstana-TsGA RK). Prodoljenie. Aydabolskaya volost. 
* Vliyatelneyshie ordinsi Bayan-Aulskogo vneshnego okruga(1830—1868 gg., po materialam Tsentralnogo Gos.arxiva Kazaxstana-TsGA RK). Prodoljenie. Jangozi-Aydabolskaya volost. 
* Potomki Aydabola 

## Adabiyotlar
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
Grigoriy Shuxovtsov

**Shuxovtsov Grigoriy Sergeyevich** (1983-yil 10-iyunda tugʻilgan, Chinoz, Oʻzbekiston SSR) – rossiyalik professional basketbolchi.

## Faoliyati
Shuxovtsov faoliyatini Moskvaning „Dinamo“ klubi yoshlar jamoasida boshlagan. Birinchi mavsumida u oʻrtacha 5 ochko va 5,8 ribaund toʻplagan. Keyingi yillarda har bir oʻyinda 9,1 ochko va 7,3 ribaund toʻplagan. Mavsum davomida 50ta oʻyinda 48 ta zarba yoʻllagan.

2006—2007-yilgi mavsumda Grigoriy „Dinamo“ning asosiy jamoasida debyut qilgan, biroq 6ta oʻyinda maydonga tushgan. Mavsum davomida oʻrtacha 1,7 ochko va 2 ta ribaund qayd etgan. U mavsumning koʻp qismini „Dinamo-2“da oʻtkazgan va yoshlar oʻrtasidagi chempionatni 56,8% otish aniqligi bilan yakunlagan.

2008-yil yanvar oyida Shuxovtsov „Dinamo“dan Litvaning „Neptunas“ klubiga ijaraga berilgan va u yerda 9 oʻyinda oʻrtacha 7,9 ochko va 7,6 ribaund toʻplagan.

Litva chempionatining 2008—2009-yilgi mavsumida birinchi marta toʻliq harakat qilgan. Basketbolchi „Sakalay“ klubiga koʻchib oʻtgan va klub safida chempionatning 22 oʻyinida ishtirok etgan. Oʻshanda Grigoriy oʻrtacha 9,7 ochko va 7,6 ribaund qayd etgan.

2009-yilda Grigoriy Rossiyaga qaytib kelgan va „Lokomotiv-Kuban“dagi birinchi mavsumdan soʻng mamlakat terma jamoasiga taklif olgan.

Keyingi mavsumda Shuxovtsov ikki marta koʻproq (36 ta) oʻyinda qatnashgan. Oʻrtacha koʻrsatkich har bir oʻyinda 4,5 ochkogacha pasaygan, ammo otish foizi 50 dan pastga tushmagan (2011—2012-yilgi mavsumda 54,1).

2012-yil sentyabrda tizzasining oldingi xochsimon bogʻlami yorilib ketgan. Garastas kubogi oʻyinida Neptunas oʻyinchilaridan biri bilan baxtsiz toʻqnashuvda oyogʻini shikastlab olgan. Oʻyin vaqti oz boʻlishiga qaramay, Grigoriy „Lokomotiv-Kuban“ga yevrokubokda gʻalaba qozonishga yordam bergan va 9ta oʻyinda oʻrtacha 4,1 ochko toʻplagan.

Shuxovtsov 2013—2014-yilgi mavsumni „SSKA“ klubida oʻtkazgan. Armiya jamoasi tarkibida Grigoriy 16 ta rasmiy oʻyinda qatnashgan (1 tasi boshlangʻich beshlikda), maydonda jami 66,5 daqiqa oʻtkazgan hamda shu vaqt ichida u 21 ochko, 16 ta toʻp, 2 ta pas amalga oshirgan.

2016-yilning fevral oyida Shuxovtsov 2015—2016-yilgi mavsum oxirigacha shartnoma imzolab, „Lokomotiv-Kuban“ga qaytgan.

2016-yilning iyun oyida u „Krasnodar“ klubi bilan shartnomasini 1 yilga uzaytirgan.

2017-yil iyul oyida Shuxovtsov „UNICS“ klubiga koʻchib oʻtgan. Qozon jamoasi tarkibida u VTB Birlashgan ligasining 13 ta uchrashuvida qatnashib, 6 daqiqa davomida 1,9 ochko va 1,8 ribaund toʻplagan.

Grigoriy 2018-yilning oktyabr oyidan faoliyatini „Parma“da davom ettira boshlagan.

## Manbalar
Timur Akuluv

**Akulov Timur Yuryevich** (25-aprel 1953-yil, Yangiyoʻl – 2-may 2018-yil, Qozon) – davlat va siyosat arbobi. 2012-yil 19-iyuldan Tatariston Respublikasidan VI chaqiriq Rossiya Federatsiyasi Federal Majlisi Davlat Dumasi deputati, Rossiya parlamentidagi Mudofaa qoʻmitasi aʼzosi. Ilgari Tatariston maʼmuriyatida turli lavozimlarda ishlagan.

## Biografiyasi
Timur Akulov 1953-yil 25-aprelda Oʻzbekiston SSR Toshkent viloyatining Yangiyoʻl shahrida tugʻilgan.

Mehnat faoliyatini 1970-yilda Oʻzbekiston SSR Toshkent viloyati Yangiyoʻl tumani Kalinin nomidagi kolxozda boshlagan.

Sovet Armiyasi safida muddatli harbiy xizmatni oʻtagan. Keyin Leningraddagi Orjonikidze nomidagi Boltiqboʻyi kemasozlik zavodida kema montajchisi boʻlib ishlagan.

1974-yilda Timur Aqulov Leningrad davlat universitetining Sharq fakultetiga oʻqishga kirgan. 1979-yilda esa bu universitetni imtiyozli diplom bilan tamomlagan. Sharqshunos-tarixchi mutaxassisligini olgan.

Universitetni bitirganidan soʻng 1979—1982-yillarda Yaman Xalq Demokratik Respublikasida harbiy tarjimon boʻlib ishlagan.

1982-yilda ilmiy kutubxona xodimi boʻlgan.

1983-yilda Qozon davlat universitetida assistent lavozimini egallagan hamda u yerda 1991-yilgacha ishlagan. 1988—1991-yillarda Adan shahridagi (Yaman Respublikasi) Ijtimoiy fanlar institutida oʻqituvchi boʻlib ishlagan.

1991-yilda Tatariston Respublikasi Prezidentining xalqaro masalalar boʻyicha maslahatchisi lavozimiga tayinlangan. 1994-yilda esa lavozimi Tatariston Respublikasi Prezidentining xalqaro masalalar boʻyicha Davlat maslahatchisi darajasiga koʻtarilgan.

1995-yilda Timur Akulov Tatariston Respublikasi Prezidentining Tashqi aloqalar departamenti direktori boʻlgan. 2010-yil mart oyida u Tatariston Respublikasi Prezidentining tashqi aloqalar departamenti direktori lavozimini egallagan. 2011-yil mart oyida esa Tatariston Respublikasi Prezidentining yordamchisi lavozimiga tayinlangan.

2011-yilda Rossiya Federatsiyasi Davlat Dumasiga saylangan. Davlat Dumasi deputati sifatida u chet eldagi vatandoshlar bilan ishlash boʻyicha hukumat komissiyasining aʼzosi, shuningdek, Rossiya Federatsiyasining taʼsis etuvchi sub’ektlarining Xalqaro va tashqi iqtisodiy aloqalar boʻyicha maslahat kengashining aʼzosi boʻlgan.

Timur Akulov 2018-yil 2-may kuni Qozon shahrida vafot etdi.

## Shaxsiy hayoti
Timur Akuluv turmush qurgan. Ikki nafar oʻgʻli va bitta nabirasi bor.

## Manbalar

## Havolalar
* 
* 
* 
* 
*