14-koʻcha/Oltinchi avenyu stansiyasi

**14-koʻcha/Oltinchi avenyu bekati** Manxettenning Chelsi tumanidagi IRT Broadway-Yettinchi avenyu liniyasi, BMT Kanarsi liniyasi va IND Oltinchi avenyu liniyasidagi Nyu-York shahri metro stansiyasi majmuasidir. U 14-koʻchada, Oltinchi avenyu (Amerika avenyusi) va Yettinchi avenyu oʻrtasida joylashgan. Unga quyidagilar xizmat qiladi:

* 1, 2, F va L poyezdlari har doim ishlaydi
* Kech tunlardan tashqari har doim 3 poyezd
* M poyezd ish kunlarida
* lF gavjum soatlarda choʻqqi yoʻnalishida poyezd qiling

Ushbu majmuadan 14-koʻcha va Oltinchi avenyudagi PATH stantsiyasiga ulanish mumkin, yaʼni PATH stantsiyasining janubiy platformasiga toʻgʻridan-toʻgʻri oʻtish yoʻli mavjud; ushbu majmua va shimolga yoʻnaltirilgan PATH platformasi oʻrtasida oʻtish uchun birinchi navbatda koʻchaning oʻzidan chiqish kerak.

## Tarixi

### Broadway-Yettinchi avenyu liniyasi
1913-yil 19-martda imzolangan ikki tomonlama shartnomalar Nyu-York shahrida tezkor tranzit liniyalarini qurish va/yoki reabilitatsiya qilish va ulardan foydalanish boʻyicha edi. Shartnomalar „ikki tomonlama“ boʻlib, chunki ular shahar va ikkita alohida xususiy kompaniya (Interborough Rapid Tranzit kompaniyasi va Brooklyn Rapid Tranzit kompaniyasi) oʻrtasida imzolangan boʻlib, ularning barchasi Ikki tomonlama shartnoma qurilishini amalga oshirish uchun birgalikda ishlaydi. Ikki tomonlama shartnomalar Brooklynda bir nechta liniyalarni qurishni vaʼda qildi. 4-shartnomaning bir qismi sifatida IRT Manxettenning gʻarbiy tomoniga xizmat koʻrsatish uchun Yettinchi avenyu, Varik koʻchasi va Gʻarbiy Broadwaydan janubga qarab asl metro liniyasining filialini qurishga rozi boʻldi.

Ushbu liniyaning qurilishi, Lexington Avenyu liniyasi qurilishi bilan birgalikda IRT tizimining faoliyatini oʻzgartiradi. Broadway orqali Park Avenyuga burilishdan avval 42-koʻchaga buriladigan poyezdlar oʻrniga 42-chi koʻcha transport vositasi orqali bogʻlangan ikkita magistral liniya qiladi. Tizim xaritadagi „Z“ tizimidan „H“ tizimiga oʻzgartiriladi. Birinchi magistral Park Avenyudan pastda yangi Lexington avenyu liniyasi boʻylab, ikkinchi magistral esa yangi Yettinchi avenyu boʻylab Broadway orqali oʻtadi. Chiziqning Varik koʻchasi va Gʻarbiy Broadway boʻylab davom etishi uchun ushbu koʻchalarni kengaytirish kerak edi va ikkita yangi koʻcha, Yettinchi avenyu va Varik koʻchasi kengaytmasi qurildi. Metroning kengayishi Quyi Gʻarbiy tomonning oʻsishiga va Chelsi va Grinvich qishlogʻi kabi mahallalarga olib kelishi taxmin qilingan edi.

**14-koʻcha** 1918-yil 1-iyulda 34-koʻcha-Penn vokzalidan janubiy paromgacha yoʻnalish janubga choʻzilganidan soʻng ochildi va unga transport xizmati koʻrsatildi. Yangi „H“ tizimi 1918-yil 1-avgustda amalga oshirildi, u Broadway-Yettinchi avenyu liniyasining ikki yarmini birlashtirdi va Gʻarbiy tomonning barcha poyezdlarini Times Squaredan janubga joʻnatdi. Oʻzgartirishning tezkor natijasi 42-chi koʻcha transport vositasi yordamida uzatish zarurati edi. „H“ tizimining tugallanishi IRT tizimining quvvatini ikki baravar oshirdi.

### Kanarsi liniyasi
BMT Canarsie liniyasidagi **Oltinchi avenyu stantsiyasi** 1924-yil 30-iyunda Sharqiy daryo ostidagi Oltinchi avenyudan Williamsburg orqali Montrose va Bushwick avenyularigacha boʻlgan 14-koʻcha-Sharqiy liniyaning terminali sifatida ochildi.

### Oltinchi avenyu liniyasi
**14-koʻcha stantsiyasi** — bu IND Oltinchi avenyu liniyasidagi mahalliy stansiya boʻlib, u 1940-yil 15-dekabrda Gʻarbiy Toʻrtinchi koʻcha — Vashington maydonidan 47-50-chi koʻchalar — Rokfeller markazigacha boʻlgan IND Oltinchi avenyu liniyasining qolgan qismi bilan ochilgan.

### Stansiya majmuasi sifatida konsolidatsiya

Shahar hukumati 1940-yil 1-iyunda BMT faoliyati va 1940-yil 12-iyunda IRT faoliyatini oʻz zimmasiga oldi. 1978-yil 16-yanvarda IRT Broadway-Oltinchi Avenyu liniyasidagi 14-koʻcha stantsiyasi va BMT Canarsie liniyasi bilan IND Oltinchi avenyu liniyasidagi stantsiyalarni bogʻlaydigan bepul oʻtish yoʻli ochildi.

PATH stantsiyasidan tashqari butun stansiya kompleksi 2022-yildan boshlab liftlarni qabul qiladi. Dastlabki yaxshilanishlar faqat Oltinchi avenyu va Kanarsi liniyalari uchun rejalashtirilgan edi. 2021-yil fevralda 14-koʻcha/Oltinchi avenyu bekatidan foydalanish uchun taʼmirlash ishlariga mablagʻ ajratilgan edi. Stansiya majmuasida toʻqqizta lift boʻyicha shartnoma 2021-yil noyabr oyida tuzilgan edi.

## Stansiya tartibi

* IRT Broadway — Yettinchi Avenyu liniyasi va boshqa liniyalarning platformalari bir-biridan bir blok masofada joylashgan.
* IND Oltinchi Avenyu liniyasining ekspress yoʻllari majmua ostidan oʻtadi, lekin stantsiyaning bir qismi emas.
* PATH platformalari 14-koʻcha va Oltinchi avenyuda, IND Oltinchi Avenyu liniya platformalari oʻrtasida joylashgan, lekin alohida yoʻl haqi toʻlashni talab qiladi.

## IRT Broadway — Oltinchi Avenyu liniyasi platformalari
 

**14-koʻcha stantsiyasi** IRT Broadway-Yettinchi Avenyu liniyasidagi tezkor stantsiya boʻlib, toʻrtta yoʻl va ikkita orol platformasidan iborat.

Platformaning har ikki tomonidagi trek devorlari oʻzining original IRT mozaikali bezak chizigʻiga ega boʻlib, unda muntazam ravishda „14“ planshetlari mavjud. Ikkala platformada ham har ikki tomon boʻylab muntazam ravishda oʻtadigan koʻk I-nurli ustunlar mavjud boʻlib, ular oq harflarda standart qora stantsiya nomi plastinkasiga ega.

### Chiqishlar
Ushbu stantsiya uchta tarif nazorati zonasiga ega. Toʻliq vaqtli kirish shimol tomonda joylashgan. Har bir platformada bitta zinapoyadan markazda gazeta doʻkoni, janubga yoʻnalgan platformalar va yoʻllar ustidagi ikkita eskirgan hojatxonaga („ERKEK“ va „AYOLLAR“ deb yozilgan mozaik belgilar saqlanib qolgan) olib boradi. Shimolga yoʻnaltirilgan platforma tepasida ikkita toʻliq balandlikdagi turniket va yoʻllar (bitta kirish/chiqish va bitta chiqish) 14-koʻcha va Yettinchi avenyuning janubi-sharqiy burchagiga chiqadigan zinapoyaga eltadi. Oltinchi avenyuda BMT Canarsie platformalariga olib boradigan oʻtish yoʻli ham mavjud, bu esa oʻz navbatida IND Oltinchi Avenyu liniyasi platformalariga bepul oʻtish imkonini beradi. Gazeta doʻkonining roʻparasidagi krossover markazidagi toʻliq ishlaydigan turniket qirgʻogʻi token kabinasi, shimoliy burchaklarga, shuningdek, 14-koʻcha va Yettinchi avenyuning janubi-gʻarbiy burchagiga koʻtariladigan uchta zinapoyadan iborat mezzaninaga olib boradi. Bundan tashqari, 14-koʻcha/Sakkizinchi avenyuga olib boradigan yoʻnalishli mozaikali hozirda yopiq oʻtish yoʻli mavjud.

Stansiya markazida faqat chiqish joyi bor. Har bir platformadan ikkita zinapoya krossoverga koʻtariladi, uning ikkala tomonida faqat bitta turniket va favqulodda eshik 13-koʻchaning shimoliy burchaklariga va Yettinchi avenyuga chiqadigan zinapoyaga olib boradi.

Vokzalning janubiy qismida shtatsiz yoʻl haqini nazorat qilish zonasi mavjud. Har bir platformadan bitta zinapoya krossover va turniketlar qatoriga, shuningdek, bitta chiqish va bitta toʻliq balandlikdagi turniketga olib keladi. Mezaninada hozirda foydalanilmayotgan mijozlarga yordam koʻrsatish kabinasi va 12-koʻcha va Yettinchi avenyuning shimoliy burchaklariga koʻtariladigan ikkita zinapoya mavjud

## IND Oltinchi Avenyu liniyasi platformalari
 

**14-koʻcha stantsiyasi** IND Sixth Avenue liniyasidagi mahalliy stantsiya boʻlib, treklarning ichki tomonida ikkita yon platformaga ega. Ikkala platformaning ham toʻq yashil chegarasida yashil bezak chizigʻi va toʻq yashil fonda oq sans-serif yozuvida „14-KOʻCHA“ deb yozilgan mozaik nomli planshetlar va ochroq yashil hoshiya bor. Chizma chizigʻi va nomli planshetlar ostida qora fonda oq harflar bilan kichik yoʻnalishli va raqamli plitka sarlavhalari mavjud. Oʻrmon yashilli I-nurli ustunlari har ikkala platforma boʻylab muntazam ravishda oq harflar bilan standart qora nom belgisiga ega boʻlib, navbatma-navbat oʻtadi.

Poyezdlar oʻz eshiklarini har ikki yoʻnalishda ham chap tomonga ochadi, bu Nyu-Yorkdagi yon platformali stansiya uchun odatiy hol emas. Tizimdagi aksariyat yon platformalar yoʻllarning tashqi tomonida joylashgan va shuning uchun poyezdlar eshiklarni oʻng tomonda ochadi. PATH yoʻllari va platformalari ikkita Oltinchi avenyu liniyasi platformalari oʻrtasida, platforma devorlarining boshqa tomonida joylashgan va ular platformalardan koʻrinmaydi.

B va D tomonidan ishlatiladigan Oltinchi avenyu ekspress yoʻllari PATH yoʻllari ostida pastroq darajada joylashgan va ular ham platformalardan koʻrinmaydi. Chuqur burgʻuli tunnelning dumaloq shakli ushbu stantsiya ostida va 23-koʻchada toʻrtburchaklar boʻlib, u yerda pastki darajadagi platformalar uchun jihozlar qurilgan.

Platformalar va yoʻllar ustida toʻliq uzunlikdagi mezzanina mavjud.

### Chiqishlar
14-koʻchada ham, 16-chi koʻchada ham kirish/chiqish yoʻllari bor boʻlib, ikkala uchida ham yoʻl haqi nazorati mavjud. 14-koʻchaga kirish alohida tarif nazoratiga ega xuddi shu nomdagi PATH bekati bilan birgalikda joylashgan. Ikkala chorrahada ham chiqishlar toʻrtta burchakka olib boradi. Har bir platformaning oʻta janubiy uchida Canarsie Liniyasi platformasiga tushadigan bitta keng zinapoya mavjud.

## BMT Canarsie Liniyasi platformasi
BMT Canarsie liniyasidagi **Oltinchi avenyu stantsiyasi** bitta orol platformasi va ikkita yoʻlga ega va koʻcha sathidan pastda taxminan  ni tashkil qiladi.

Ikkala yoʻl devori ham zaytun yashili, jigarrang, oxra va sargʻish ranglarning ochiq yashil va Kopengagen koʻk ranglari bilan toʻldirilgan tuproqli ohanglaridan tashkil topgan oʻziga xos mozaik bezaklariga ega. „Oltinchi avenyu“ ni ifodalovchi „6“ planshetlari muntazam ravishda trim chizigʻi boʻylab ishlaydi.

Bu yerdagi 1993-yilgi *MTA Jewels* deb nomlangan sanʼat asari Jennifer Kotter tomonidan *ishlangan*. U IRTga olib boruvchi oʻtish yoʻlidagi turli mavzudagi rasmlardan iborat.

Stansiyaning gʻarbiy qismida markaziy yoʻlak bamper blokidan boshlanadi va unga faqat sakkizinchi avenyu terminalidan kirish mumkin. Ushbu stantsiya 1931-yilda sakkizinchi avenyu stansiyasi ochilgunga qadar BMT Canarsie liniyasining terminali boʻlgan.

### Chiqishlar
Stansiyada platformadan koʻtariladigan yettita zinapoya mavjud. Eng gʻarbiy ikkitasi IRT Broadway-Yettinchi Avenyu liniyasi stantsiyasida toʻliq vaqtli tariflarni nazorat qilish zonasiga olib boradigan oʻtish yoʻliga koʻtariladi. Keyingi ikkitasi IND Oltinchi Avenyu liniya stantsiyasining ikkala platformasining oʻta janubiy chekkalariga koʻtariladi. Gʻarbiy zinapoya janubga va yana bittasi toʻgʻridan-toʻgʻri sharqqa shimolga yoʻnaltirilgan platformaga boradi.

Keyingi ikkita zinapoya koʻk chang va koʻk rangdagi bezak chizigʻiga ega boʻlgan yoʻl haqi nazoratiga olib boradigan mezzaninaga koʻtariladi. Uchta oddiy turniketdan iborat bank va ikkita baland kirish/chiqish turniketi stansiyadan kirish/chiqishni taʼminlaydi va hech qanday token kabinasi yoʻq. Ikkita zinapoya 14-koʻcha va Oltinchi avenyuning sharqiy burchaklariga koʻtariladi. Shimoli-sharqiy zinapoyada joylashgan boshqa turniketlar toʻplami INDdagi 14-koʻchaning Kvinsga bogʻlangan platformasi ustidagi mezzaninaga olib boradi.

Platformaning oʻta sharqiy tomonidagi oxirgi zinapoya omborxona va shamollatish xonasiga olib boradi. Ushbu boʻlimdagi yana bir zinapoya olib tashlandi.

## Rasmlar galereyasi

Fayl:14 Street IRT.JPG|IRT mozaik bezak chizigʻi va „14“ raqami bilan friz
Fayl:14th Street IRT Broadway 006.JPG|Mezanina maydoni
Fayl:14th Street IRT Broadway 002.JPG|Sobiq erkaklar hojatxonasi ustidagi mozaikalar
Fayl:14th Street (3124534290).jpg|IND trim chizigʻi, mozaik nomi plansheti va yoʻnalishli kafel taglavhalari
Fayl:14th St-6th Ave-PATH Entrance.JPG|Stansiyaga olib boradigan PATHning shimoli-gʻarbiy zinapoyasi
Fayl:14th Street (IND Sixth Avenue Line) by David Shankbone.jpg|Musiqachi janubiy IND platformasida oʻynamoqda


## Manbalar

## Havolalar

* nycsubway.org — IRT West Side Line: 14th Street (Seventh Avenue)
* nycsubway.org — BMT Canarsie Line: 6th Avenue
* nycsubway.org — IND 6th Avenue: 14th Street (Sixth Avenue)
* Station Reporter — 14th Street/6th and 7th Avenue Complex