UEFA Chempionlar Ligasi 2003/04-yilgi mavsum

**UEFA Chempionlar Ligasi** — Yevropa futbol assotsiatsiyalari ittifoqi (UEFA) tomonidan Yevropaning yuqori divizion klublari oʻrtasida har yili oʻtkaziladigan xalqaro futbol turniri.

Yevropaning eng nufuzli klublari futbol turniri. 1955/56-yilgi ilk mavsumdan to 1991/92-yilgi mavsumgacha u Yevropa chempion klublari kubogi deb nomlangan. 1991/92-yilgi mavsumda turnir formati o'zgartirildi va 1/8 finaldan keyin guruh turnirlari o'tkazildi. Keyin madhiya va gerb paydo bo'ldi. 1992/93-yilgi mavsumdan boshlab turnir hozirgi nomini oldi.

Turnirda 22 ta klub gʻolib boʻlgan boʻlsa, ulardan 12 tasi bir necha bor gʻalaba qozongan. Ispaniya klublari turnirda 19 ta g'alabaga erishgan. G'olib boʻlgan unvonlar soni bo'yicha rekordchi "Real Madrid" bo'lib, u turnirda 14 marta g'alaba qozongan. 1992-yilda turnir nomi va formati oʻzgarganidan soʻng, ketma-ket uch mavsum (2015/2016, 2016/2017, 2017/2018) Chempionlar Ligasida faqat “Real Madrid” gʻalaba qozona oldi. "Real Madrid" turnir formati o'zgargandan keyin eng ko'p 8 marta Chempionlar ligasida g'olib chiqqan klub bo'lib turibdi.

## Tarix

Yevropa kubogi 1955-yilda fransuz sport jurnalisti va L'Équipe muharriri Gabriel Hanot taklifi bilan tashkil etilgan. Qit'a miqyosidagi futbol turniri g'oyasi Angliya matbuotida 1954-yilning kuzida "Spartak" va "Xonved"ni mag'lub etgan "Vulverxempton" dunyoning eng kuchli klubi ekanligi haqidagi bayonotlardan keyin paydo bo'ldi. Hanot o'z gazetasida eng kuchli klubni aniqlash uchun ham uy, ham safar o'yinlarini o'z ichiga olgan musobaqa o'tkazish zarurligini aytdi. Ertasi kuni Hanot musobaqaning mumkin boʻlgan loyihasini e'lon qildi va 1955-yil yanvar oyida birinchi Yevropa kubogi bo'lib o'tdi.

1955/56-yilgi Kubokning birinchi turnirda  har bir tur ikki o'yin (uyda va mehmonda) o'ynaldi. 1992-yilga qadar qur'a tashlashda mamlakat chempionlari va yevrokuboklarning soʻnggi gʻolibi ishtirok etgan. 1991/92-yilgi mavsumdan boshlab, turnir formati guruh bosqichini o'z ichiga olgan holda o'zgartirildi va keyingi yili turnir Chempionlar ligasi nomini oldi. Shundan soʻng saralash bosqichlari soni, guruhlar tarkibiga bir qancha oʻzgarishlar kiritildi. 1997/98-yilgi mavsumda bir qator mamlakatlarda (UEFA koeffitsientlari jadvali bo'yicha) ikkinchi o'rinni egallagan jamoalar turnirda qatnasha boshladi. Saralash bosqichi tizimi qayta ishlab chiqilgan bo'lib, past koeffitsientga ega boʻlgan mamlakatlar chempionlari guruh bosqichi boshlanishidan oldin bir yoki bir nechta saralash bosqichida, yuqori koeffitsientga ega boʻlgan davlatlar jamoalari esa keyinroq ishtirok etishi mumkin. Ayni damda Chempionlar Ligasida eng yuqori koeffitsientga ega mamlakatlar to'rtta klub bilan ishtirok etmoqda.

## Bosqichlari
Turnir bir necha bosqichdan iborat boʻlib, toʻrtta saralash bosqichidan boshlanadi. Jamoalar 2 tadan o'yin o'tkazishi kerak (uyda va safarda). Ikki uchrashuvning yig'indisi bo'yicha g'olib keyingi saralash bosqichiga o'tadi. Barcha saralash bosqichlaridan o'tib, jamoalar to'g'ridan-to'g'ri kelgan jamoalar bilan birga guruh bosqichiga kirishadi. Qur'a natijalariga ko'ra, jamoalar har biri 4 tadan 8 ta guruhga bo'lingan. Guruh bosqichi natijalariga koʻra, dastlabki ikki jamoa pley-offga, guruhda 3-oʻrinni egallagan jamoa esa Yevropa ligasining 1/16 finaliga yoʻl oladi. 1/8 final bosqichiga qura tashlash marosimi quyidagicha bo'ladi:

* Bitta mamlakat (assotsiatsiya) vakillari va bir guruhdagi jamoalar o'zaro o'ynamasligi kerak.
* Guruh gʻoliblari ikkinchi oʻrinni egallagan jamoalar bilan oʻynaydi.
* Birinchi o'rinlar ilk uchrashuvlarini mehmonda o'tkazishadi.
* Jamoalar har biri 2 tadan oʻyin oʻtkazadi, natijada 1/4 finalga kim chiqishi aniq boʻladi. Ushbu bosqichdagi qur'a hech qanday cheklovlarni nazarda tutmaydi. 
* Chorak finaldan keyin yarim final, keyin esa neytral stadionda bitta o'yindan iborat final o'tkaziladi. Stadion UEFA komissiyasi tomonidan ariza topshirgan arizachilar orasidan oldindan tanlab olinadi. 
* U UEFAning 5 yulduzli reytingiga ega boʻlgan barcha kerakli talablarga javob berishi kerak.

2020/21 yilgi mavsumdan boshlab UEFA klublarga quyidagi mukofotlarni to'laydi:
Dastlabki bosqich: €230 000
Birinchi saralash bosqichi: €280 000
Ikkinchi saralash bosqichi: €380 000
Uchinchi saralash bosqichi: €480 000
Guruh bosqichidagi toʻlov: €1 525 000 
Guruh bosqichidagi g'alaba: €2 700 000
Guruh bosqichidagi durang: €900 000
Pley-offning birinchi bosqichi (1/8 final): €9 500 000
Chorak final: €10 500 000
Yarim final: €12 000 000
Finalda yutqazgan jamoa: 15 000 000 evro
Yakuniy g'olib: €19 000 000

## Turnir homiylari
Liga tashkil etilayotgan vaqtda turnir homiylari 8 tadan ortiq kompaniya bo'lishi mumkin emasligi to'g'risida qaror qabul qilingan. Shartnoma shartlariga koʻra, bu kompaniyalar maydon perimetri boʻylab 4 ta bilbord, har bir oʻyin uchun ma’lum miqdordagi chiptalar hamda oʻyindan oldingi va oʻyindan keyingi intervyularda kompaniya logotiplarining bannerlarda ko'rsatish huquqini oladi. Shuningdek, ushbu kompaniyalar Liga o'yinlario'tkazilayotgan vaqtda reklama berish huquqiga ham ega.

Hozirda Chempionlar ligasining rasmiy homiylari:

* Nissan
* PlayStation
* Lay's
* Santander
* MasterCard
* Expedia
* Heineken
Adidas kichik homiy hisoblanadi va o'yin uchun rasmiy to'pni yetkazib beradi. 2019/20-yilgi mavsumdan boshlab Italiyaning Macron sport brendi hakamlar formasini yetkazib bermoqda. Hublot, shuningdek, tanlovning to'rtinchi rasmiy hamkori sifatida ikkinchi darajali homiy hisoblanadi.

Agar klublar homiylikning tegishli toifasi cheklangan (masalan, Fransiyada alkogol reklamasini taqiqlash) mamlakatda o'yin o'tkazsalar, bu logotipni futbolkalaridan olib tashlashlari kerak. Masalan, *Reynjers* 1996/97-yilgi mavsumda Chempionlar Ligasi va UEFA Kubogida mos ravishda Fransiyaning *Oser* va *Strasburg* klublari bilan oʻynaganida, *Reynjers* futbolchilari “MkEvans Lager” oʻrniga “Center Parcs” logotipini kiyib yurishgan (oʻsha paytda ikkala kompaniya ham Shotlandiyaning shoʻba korxonalari edi).

## 2003/04-yilgi mavsum

2003/04-yilgi UEFA Chempionlar Ligasi 1992-yilda Yevropa kubogidan rebrending olingandan beri Yevropaning eng yirik klublar o‘rtasidagi futbol musobaqasi, UEFA Chempionlar Ligasining 12-mavsumi va umuman olganda 49-musobaqa bo‘ldi. Musobaqada Germaniyaning Gelzenkirxen shahridagi “Arena AufSchalke” stadionida Fransiyaning *Monako* klubini 3:0 hisobida mag‘lub etgan Portugaliyaning *Portu* jamoasi g‘alaba qozondi, bu Portugaliyaning 1987-yildan buyon ilk g‘alabasi bo‘ldi. Bu “Portu”ning o‘tgan mavsumdagi UEFA kubogidagi muvaffaqiyatidan so‘ng, ikki yil ichida ikkinchi Yevropa kubogi bo‘ldi. Bu UEFA Chempionlar ligasining ikkinchi guruh bosqichi o'rniga 16ta jamoa ishtirokidagi birinchi turnir edi.

*Manchester Yunayted*, *Lion* va *Deportivo La Korunya* jamoalarini (tartibda) chiqarib yuborgan *Portu* finalda *Monako* bilan to'qnash keldi. Avvalroq *Monako* *Lokomotiv*, *Real* va *Chelsi*ni nokautga uchratgandi.

*Milan* amaldagi chempion edi, ammo chorak finalda *Deportivo La Korunya* to'sig'idan o'ta olmadi.

## Kvalifikatsiya

2003-04-yilgi UEFA Chempionlar Ligasida 48 ta UEFAga aʼzo assotsiatsiyalardan jami 72 ta jamoa ishtirok etdi. Lixtenshteyn (o'z milliy ligasi yo'q), shuningdek, Andorra va San-Marino ishtirok etmadi. Ozarbayjonga ham ruxsat berilmadi, Ozarbayjonning ishtiroki UEFA tomonidan to'xtatildi. Har bir assotsiatsiya o'zining liga koeffitsientidan kelib chiqqan holda Chempionlar ligasining ma'lum miqdordagi klublari bilan qatnashdi. Liga koeffitsienti yuqori boʻlgan assotsiatsiyalar liga koeffitsienti past boʻlgan uyushmalarga qaraganda ko'proq klublarda ishtirok etishdi, ammo hech qanday assotsiatsiya to'rttadan ortiq jamoada bo'lishi mumkin emas bu oltin qoidaga aylangan edi.

1-3-assotsiatsiyalarning har biridan to'rttadan jamoa ishtirok etadi.
4–6-assotsiatsiyalarning har biridan uchtadan jamoa ishtirok etadi.
7–15-assotsiatsiyalarning har biridan ikkitadan jamoa ishtirok etadi.
16–52-assotsiatsiyalar (Ozarbayjon, Lixtenshteyn, Andorra va San-Marinodan tashqari) har biridan bittadan jamoa ishtirok etadi.

### Assotsatsiyalar reytingi
Futbol assotsiatsiyalari reytingi va shunga mos ravishda 2003/2004-yilgi Chempionlar ligasidagi oʻrinlarni mamlakatlar oʻrtasida taqsimlash UEFA koeffitsientlari jadvali asosida tuzilgan boʻlib, bu qura uchun rasmiy Yevropa klub musobaqalaridagi 1997/199-yilgi mavsumdan 2001/2002-yilgi mavsumgacha boʻlgan klublarning oʻyin natijalari hisobga olingan.

## Assotsatsiyalar bo'linishi

Chempionlar ligasi sohbi (Milan) ham o‘z ichki chemponati orqali Chempionlar ligasining uchinchi saralash bosqichiga yo‘llanma olganligi sababli, shuningdek, Ozarbayjonning ishtiroki to'xtatilishi munosabati bilan uchinchi saralash bosqichida bir o‘rin bo‘shab qoldi. Shu munosabat bilan,  bilan standart ro'yxatga quyidagi o'zgartirishlar kiritildi:

* 16- assotsatsiya chempioni (Shveysariya) ikkinchi saralash bosqichidan uchinchi saralash bosqichiga yo'l oldi.
* 26- 27- va 28-assotsiatsiyalar chempionlari (Ruminiya, Vengriya va Sloveniya) birinchi saralash bosqichidan ikkinchi saralash bosqichiga yo'l olishdi.

## Jamoalar

## Tur va qur'a sanalari
Barcha qur'a tashlash marosimlari UEFAning Nyon shahridagi qarorgohida (Shveysariya) bo'lib o'tdi

## Kvalifiktsiya bosqichi
### Birinchi kvalifikatsiya raundi

|}

### Ikkinchi kvalifikatsiya raundi

|}

### Uchinchi kvalifikatsiya raundi

|}

## Guruh bosqichi

Uchinchi saralash bosqichining 16 nafar gʻolibi, 1–10-oʻrinlarni egallagan mamlakatlardan 10 nafar chempion va 1–6-oʻrinlarni egallagan mamlakatlardan ikkinchi oʻrinni egallagan oltita jamoa har biri toʻrtta jamoadan iborat sakkizta guruhga boʻlingan. Har bir guruhning eng yaxshi ikki jamoasi Chempionlar ligasining ikkinchi guruh bosqichiga, uchinchi oʻrinni egallagan jamoalar esa UEFA kubogining uchinchi bosqichiga yoʻl oladi.
Agar Taybreaklar kerak bo'lsa quyidagicha hisoblanadi:
* Bir xil ochko to'plagan jamoalar o'rtasida o'zaro o'yinlar natijasiga qaraladi. 
* Bir xil ochko to'plagan jamoalar o'rtasida o'zaro o'yinlarda urilgan gollar. 
* Bir xil ochko to'plagan jamoalar o'rtasida o'zaro o'yinlarda mehmonda urilgan gollar. 
* Guruhdagi barcha o'yinlardagi to'plar farqi. 
* Guruhdagi barcha o'yinlarda kiritilgan umumiy gollar.

*Real Sosedad*, *Selta*, *Shtutgart* va *Partizan* guruh bosqichida debyut qildi. Bu mavsum Chempionlar ligasi tarixida birinchi marta Gretsiyaning uchta klubi guruh bosqichida ishtirok etishdi.

### A guruhi


### Group B


### C guruhi


### D guruhi


### Group E


### F guruhi


### G guruhi


### H guruhi


## Pley off bosqichi

### 16/1 bosqich

|}

### Chorak final

|}

### Yarim Final

|}

## Final

Musobaqa g'olibi sifatida *Portu* Qit'alararo kubok 2004da Yevropani sharafini himoya qildi.

## Statistika

### Eng yaxshi to'purar

### Eng yaxshi assistentlar

## Manbalar

## Havolalar
* 2003–04 All matches&nbsp;– season at UEFA website
* 2003–04 season at UEFA website
* European Club Results at RSSSF
* All scorers 2003–04 UEFA Champions League (excluding qualifying round) according to protocols UEFA + all scorers qualifying round
* 2003/04 UEFA Champions League&nbsp;– results and line-ups (archive)
* 
* 2003/04 List of participants