Air Niugini

**Air Niugini Limited**, **Air Niugini** sifatida faoliyat yuritadi, Papua-Yangi Gvineya milliy aviakompaniyasi boʻlib, bosh qarorgohi mamlakat poytaxti Port-Morsbida joylashgan. Kompaniya Osiyo, Okeaniya va Avstraliyadagi aeroportlarga bir qator rejalashtirilgan ichki va xalqaro yoʻlovchi reyslarini amalga oshiradi. Aviakompaniyaning uy porti va asosiy tranzit markazi Jekson xalqaro aeroportidir.

## Tarix
 
 
Aviakompaniya 1973-yil noyabr oyida Papua-Yangi Gvineya milliy aviakompaniyasi sifatida tashkil etilgan boʻlib,  Yangi kompaniyaning 60%i hukumatga, 16%i Ansett Australia asosiy aviakompaniyasiga, 12%i Qantas va Trans Australia Airlinesga tegishli edi. Dastlab *Air Niugini* faqat mamlakat ichidagi ichki reyslarda ishlagan, biroq bir necha yil oʻtgach, u xalqaro parvozlar bozoriga kirdi. Oʻzining aviakompaniyasini yaratish orqali Papua-Yangi Gvineya hukumati mintaqalarning iqtisodiy rivojlanishini ragʻbatlantirish maqsadini koʻzladi, chunki mamlakatda keng yoʻllar tarmogʻi mavjud emas va shuning uchun transportda jiddiy muammollar mavjud edi. *Air Niugini* havo floti yaratilgan vaqtda Duglas DC-3 va Fokker F27 samolyotlaridan iborat edi.

*Air Niugini aviakompaniyasining* birinchi xalqaro reysi 1976-yil 6-fevralda Boeing 720 samolyotida ochilgan va keyingi yilning 2-fevraliga qadar davom etgan va uning oʻrniga Boeing 707   dagi avstraliyalik Qantas muntazam yoʻnalishi boʻlgan. 1970-yillarning ikkinchi yarmida aviakompaniya Fokker F28 reaktiv samolyotlari va Fokker F27 turboproplaridan foydalangan holda faqat ichki havo bozorida ishlagan. 1976-yilda hukumat Qantas va Trans Australia Airlines hammualliflaridan  aktsiyalarni, 1980-yilda esa Ansett Australianing qolgan aktsiyalarini sotib oldi, buning natijasida *Air Niugini* butunlay Papua-Yangi Gvineya davlatiga tegishli edi.. 1980-yillarning boshlarida kompaniya Fokker F27 turboproplarini ishlatishni toʻxtatdi va ularni zamonaviy toʻrt dvigatelli de Havilland Canada Dash 7 samolyoti bilan almashtirdi.

1979-yilda *Air Niugini* Jakartada oraliq toʻxtashlar bilan Gonolulu va Singapurga muntazam yoʻnalish ochdi va oʻsha yili Port Moresbi aeroportida oʻz ofisini va Gonkong, Tokio, Yevropa va Amerika Qoʻshma Shtatlarida bir qator chipta kassalarini ochdi.

1984-yilda aviakompaniya ikkita Boeing 707 samolyotini Avstraliyaning Trans Australia Airlines kompaniyasidan ijaraga olingan zamonaviy Airbus A300 samolyotlariga almashtirdi. Bir necha yil o'tgach, A300 samolyotlari ikkita Airbus A310 samolyotiga almashtirildi va Avstraliyaning sharqiy qirgʻoqlari, Singapur va Manila shaharlariga oʻz yoʻnalishlari tarmog'ini kengaytirdi.

1990-yillarda *Air Niugini* katta yoʻqotishlarga uchradi, ularning asosiy sabablari Bugenvildagi norozilik va Rabaul shahri yaqinidagi Tavurvur vulqonining otilishi boʻlib, ikkalasi ham aviakompaniyaning eng foydali yoʻnalishlarida yoʻlovchi tashish hajmiga sezilarli taʼsir koʻrsatdi. Bir muncha vaqt oʻtgach sodir boʻlgan Osiyo valyuta inqirozi ham tashuvchining iqtisodiy faoliyatiga salbiy hissa qoʻshib, kompaniyaning Osiyo fond birjalarida moliyaviy investitsiyalarini barbod qildi. Mamlakat hukumati *Air Niugini* reyslariga qoʻshimcha mijozlarni jalb qilish maqsadida aviakompaniya xodimlarini bir qator qisqartirishlar, xodimlarning ish haqini qisqartirish va Osiyo va Yevropada bir nechta qoʻshimcha ofislarni ochishni amalga oshirdi. Koʻrilgan chora-tadbirlar oʻzining ilk mevasini 2003-yilda berdi, tashuvchi uni 15,8 million AQSh dollari sof foyda bilan yopdi.

2002-yil avgust oyida aviakompaniya oʻzining birinchi uzoq masofali Boeing 767 samolyotini sotib oldi, u xalqaro rejali yoʻnalishlarda Airbus samolyotlarini almashtirdi. Oʻsha yilning oxirida *Air Niugini* Avstraliyaning Qantas tashuvchisi bilan kodshering shartnomasi tuzdi, unga koʻra Qantas Jekson xalqaro aeroporti va Avstraliya aeroportlari oʻrtasida *Air Niugini* reyslarida yoʻlovchi oʻrindiqlari bloklarini sotib oladi.

Papua-Yangi Gvineya hukumati bir necha bor *Air Niugini* toʻliq xususiylashtirishni talab qilgan turli institutlar, jumladan Xalqaro Valyuta Jamgʻarmasi va Avstraliya hukumati tomonidan bosim ostida bo'lgan. Biroq, hozirda Papua-Yangi Gvineya hududlari o'rtasida mamlakat uchun muhim transportni ta'minlovchi va ularning iqtisodiy rivojlanishiga hissa qoʻshadigan ichki yoʻlovchi yoʻnalishlarining buzilishi xavfi tufayli davlat kompaniya mulkini shaxsiy qoʻllarga bermoqchi emas.

2004-yil sentabr oyidan boshlab aviakompaniya asta-sekin eskirgan Fokker F28 samolyotlarini ichki yoʻnalishlarda Kerns xalqaro aeroportiga har kuni reyslarda ishlaydigan va haftasiga ikki marta Honiara (Solomon orollari) ga rejali reyslarni amalga oshiruvchi Fokker F100 samolyotlari bilan almashtira boshladi.

2006-yilning mart oyida Papua-Yangi Gvineya transport va fuqaro aviatsiyasi vaziri Don Poli boshqa mamlakatlar aviakompaniyalariga mamlakat aeroportlariga rejalashtirilgan xalqaro reyslarni ochishga ruxsat beruvchi “ochiq osmon” qoidalari joriy etilganini e’lon qildi. Ushbu qoidalar 2007-yilda kuchga kirdi.

2007-yilning dekabrida Air Niugini ijaraga olingan Boeing 767 samolyotini Air New Zealand egalariga qaytarib berdi. Aviakompaniya Viva Makao bilan qisqa muddatga ijara shartnomasini tuzdi.  Boeing 767-300ER va Boeing 757-200W uchun Icelandair bilan ijara.  757 2011-yil mart oyida qaytarildi va uning oʻrniga ikkita qoʻshimcha 767-300ER samolyoti berildi.

2008-yil 18-aprelda Avstraliyaning SkyAirWorld kompaniyasidan ijaraga olingan Embraer 190 samolyotlari yordamida Sidney-Port Moresbi yoʻnalishi boʻyicha parvozlar boshlandi.

2014-yil 15-oktabrda Air Niugini 2014-yil 1-noyabrda Air Niugini-ning 41 yillik faoliyatiga toʻgʻri kelgan holda oʻz faoliyatini boshlagan Link PNG 100 foizlik shoʻba aviakompaniyasini e’lon qildi. Link PNG asosan Air Niugini Dash-8-Q200 va Q300 samolyotlari tomonidan boshqariladigan viloyat va tuman markazlariga yoʻnalishlarga xizmat koʻrsatadi.  7 ta Fokker-70 samolyoti (2015-yil oktabr) KLM-dan sotib olindi va 2015-yilning oktabr-dekabr oylarida topshirildi.

2018-yil iyun oyida Mendi shahridagi bahsli saylov natijalaridan keyin tartibsizliklar koʻtargan odamlar shahar aeroportida Link PNG Dash-8 ni yoʻq qilishgan.

2019-yil 14-iyun kuni Air Niugini Cathay Pacific tark etayotgan Keyns-Gonkong yoʻnalishini egallashini eʼlon qildi.  Ular Osiyo bozorlariga jonli dengiz mahsulotlarini tashishdan katta daromad olish umidida Port-Morsbi orqali uchishardi.

2019-yil iyul oyida Air Niugini cheksiz muddatga kechiktirilgan bitta 787-8 samolyotiga buyurtmani bekor qildi.
## Yoʻnalish tarmogʻi
## Manzillar

Air Niugini 2017-yil mart oyi holatiga koʻra, Osiyo va Okeaniya boʻylab 10 ta mamlakatda 25 ta ichki yoʻnalish va 14 ta xalqaro yoʻnalishda ishlaydi.

### Codeshare kelishuvlari
Air Niugini quyidagi aviakompaniyalar bilan codeshare shartnomasiga ega:

* Cathay Pacific
* Qantas
* Solomon Airlines

## Flot

2016-yil sentabr holatiga koʻra, *Air Niugini* aviaparki quyidagi samolyotlardan iborat edi. 

### Foydalanishdan chiqarilgan

* Airbus A300
* Airbus A310
* Avro RJ70
* Boeing 707
* Boeing 720
* Chiziq 7
* Fokker F27
* Fokker F28

Manba: 28-sentabr kuni Mikroneziyada Boeing 737-800 samolyoti qulab tushdi, voqea haqidagi maʼlumotlar aniqlanmoqda.

## Bortda xizmat ko'rsatish
*Air Nuigini* yo'lovchilarga ikki xil xizmat koʻrsatishni taklif etadi: biznes va ekonom klass. Koʻpgina ichki reyslar faqat ekonom-klass boʻlib, deyarli barcha xalqaro reyslar (Keyrnsga yo'nalishlar va Brisbenga baʼzi kunduzgi reyslar bundan mustasno) ikki toifali salon konfiguratsiyasida amalga oshiriladi.

Parvoz davomida aviakompaniya bepul ovqatlanish va salqin ichimliklarni taklif qiladi, ichki qisqa reyslarda yoʻlovchilar engil gazaklar va ichimliklar, barcha xalqaro reyslarda esa - issiq ovqat, gazaklar, choy, kofe, alkogolli ichimliklar va alkogolsiz ichimliklar oladi.

Xalqaro reyslarda boj olinmaydigan doʻkonlar mavjud, doʻkon katalogi har bir yoʻlovchi oʻrindigʻining choʻntagida joylashgan.  Aviakompaniyaning boj olinmaydigan doʻkonlari zargarlik buyumlari, parfyumeriya, spirtli ichimliklar, suvenirlar va sigaretalar sotadi va Avstraliya dollari, milliy kinalar va AQSh dollarlarini qabul qiladi.

rindigʻining cho'ntagida. Aviakompaniyaning boj olinmaydigaoʻdo'konlari zargarlik buyumlari, parfyumeriya, spirtli ichimliklar, suvenirlar va sigaretalar sotadi va Avstraliya dollari, milliy kinalar va AQSh dollarlarini qabul qiladi.

Koʻngilochar tizim baʼzi xalqaro reyslarda mavjud. Kerns, Xoniara va Nadiga bo'lgan ichki yoʻnalishlar va reyslar asosan bortda ko'ngilochar tizimga ega emas, Brisben, Kuala-Lumpur, Sidney, Singapur, Manila, Gonkong va Tokioga yo'lovchilar esa butun parvoz davomida filmlarni bepul tomosha qilishlari va musiqa tinglashlari mumkin., shu bilan birga, yo'lovchilar uchun naushniklar ham bepul chiqariladi.

## Manbalar


## Havolalar

* Air Niugini
* Air Niugini Buyuk Britaniya sayti
* Air Niugini Yaponiya sayti
* Air Niugini yuk tashish bo'yicha hamkorlik shartnomasini imzolaydi
* Air Niugini floti