open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Iso ibn Talha at-Taymiy

**Iso ibn Talha at-Taymiy** () Madinadagi Qurayshning nufuzli kishilaridan boʻlib, ilk islom tarixchilari tomonidan tarixiy rivoyatlar roviyi sifatida tilga olinadi.

## Oila, hayoti va faoliyati
Iso Talha ibn Ubaydullohning oʻgʻli edi. Talha Quraysh qabilasining Banu Taym urugʻidan boʻlgan va Muhammadning mashhur sahobalaridan sanalgan. Isoning onasi Su’do bint Avf ibn Xorija ibn Sinon boʻlib, u Banu Murra qabilasining nufuzli sardori, shuningdek islomdan avvalgi davrda Arabistonning shimoliy-markazida joylashgan Gʻatafon qabilalari orasida taniqli sulhparvar edi. Isoning oilasi Madinadagi ilk islomiy aslzodalar safiga kirgan, Madina esa 620-yillardan 656-yilgacha musulmon davlati markazi boʻlib xizmat qilgan va keyinchalik ham Xalifalikning diniy hamda madaniy markazi sifatida nufuzini saqlab qolgan.

Iso madinalik nufuzli kishilardan iborat delegatsiya tarkibida Damashqda Umaviylar xalifasi Muoviya I () huzuriga yuborilgan. Ilk islomiy manbalarda Muoviya bilan bogʻliq bir qancha xabarlar Isoning xalifa bilan uchrashuviga nisbat beriladi. Iso haqida yana biror xabar Umaviy xalifasi Abdulmalik () davrigacha uchramaydi. Oʻshanda u 692–694-yillarda Madinadagi hokimlar al-Hajjoj ibn Yusufni lavozimidan olishni soʻrab xalifaga murojaat qilgan madinalik nufuzlilar delegatsiyasi tarkibida boʻlgan. Abdulmalik ularning iltimosini qabul qilgan.

Isoning Banu Asad urugʻidan boʻlgan xotini Umm Iso bint Iyoddan oʻzi bilan bir xil ismli oʻgʻli boʻlgan. Yana bir oʻgʻli Muhammad Abbosiylar xalifasi al-Mansur () saroyidagi mulozim va madhiyanavis boʻlgan. Muhammadning (katta Muhammadning) qarindoshi – Ibrohim ibn Muhammad ibn Talhaning qizidan boʻlgan, ismi ham Muhammad boʻlgan oʻgʻli ham xuddi shu vazifani bajargan; katta Muhammadning qizi esa, Fotima, al-Mansurga turmushga chiqqan va undan uch oʻgʻil koʻrgan: Sulaymon, Yaʼqub va Iso. Sulaymon Abbosiy xalifasi Horun ar-Rashid davrida bir necha muhim lavozimlarda xizmat qilgan.

## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Ibn Utal

**Ibn Utal** yoki **Ibn Atal** () – Damashqdan boʻlgan arab nasroniyi boʻlib, xalifa Muoviya Ining shaxsiy tabibi edi hamda dastlabki Umaviylar davrining eng nufuzli tabiblaridan biri sifatida eʼtirof etilgan.

Uning tibbiy bilimlari islomdan avvalgi Arabistonda mavjud boʻlgan anʼanalarning davomi sifatida baholanadi. U toksikologiya sohasida bilimli boʻlgan va rivoyatlarga koʻra, qasos hujumi natijasida oʻldirilgan.

## Manbalar
Mordella atripes

**Mordella atripes** — Mordellidae oilasining Mordella urug‘iga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur 1936-yilda tavsiflangan.
## Manbalar
Ibn an-Navvaha

**Abdulloh ibn an-Navvaha** () Musaylima tomonidan yuborilgan elchi boʻlib, u islom paygʻambari Muhammad davrida Yamama mintaqasida paygʻambarlikka daʼvogar sifatida faoliyat yuritgan. U asosan Musaylimadan Muhammadga xabar yetkazgani va keyinchalik Muhammad vafotidan soʻng qatl etilgani bilan tanilgan.

## Asos
Musaylima Yamamada sezilarli tarafdorlar orttirdi, bunga qisman mahalliy qabilaviy munosabatlar sabab boʻlgan. Banu Hanifa qabilasi (Rabia qabilaviy birlashmasining bir qismi) ichida koʻplar Hijozda joylashgan Quraysh qabilasiga va Muhammadga nisbatan adovat saqlagan. Bu kayfiyat rabialik bir kishi tomonidan shunday ifodalangani aytiladi: „…Yamamadagi Rabia qabilasining yolgʻonchisi Hijozdagi Mazar qabilasining rostgoʻyidan yaxshiroq“. Musaylimaning tarafdorlari, shuningdek, uning taʼlimotlari, hiyla-nayranglari va daʼvo qilingan moʻjizalari bilan ham izohlangan.

## Muhammad huzuriga elchilik
Ibn an-Navvaha, ehtimol boshqa elchilar hamrohligida, Musaylimadan Muhammadga xabar yetkazish uchun Madinaga yoʻl oldi. Xabarning mohiyati shundan iborat ediki, dunyo (yoki hokimiyat) Musaylima va Muhammad oʻrtasida boʻlinishi, ikkalasi ham Allohning paygʻambarlari sifatida tan olinishi kerak edi. Muhammad bu taklifni rad etib, yerning taqsimoti faqat Alloh tomonidan belgilanadi, dedi. Sunan Abu Dovudda rivoyat qilingan hadisga koʻra, Muhammad elchilardan Musaylima haqidagi oʻz eʼtiqodlarini soʻragan. Ular: „Biz u ishongandek ishonamiz“, deb javob berishgan. Shunda Muhammad: „Alloh nomi bilan qasamki, agar elchilar oʻldirilmaydi degan qoida boʻlmaganida, sizlarning boshlaringizni kesgan boʻlardim“, degan. Bu ularning tashrifi chogʻida Ibn an-Navvaha va uning ehtimoliy hamrohlari elchilarga beriladigan diplomatik daxlsizlik bilan himoyalanganini koʻrsatadi.

## Qatl etilishi
Muhammad vafotidan soʻng va undan keyingi Ridda urushlari davrida Ibn an-Navvahaning maqomi oʻzgardi. Horisa ibn Mudarrib Abdulloh ibn Mas’ud – Muhammadning mashhur sahobasi – bilan, Banu Hanifa masjididan oʻtib ketgach uchrashganini rivoyat qiladi, u yerda odamlar Musaylimaga imon keltirayotgan edilar. Ibn Mas’ud bu kishilarni huzuriga keltirtirib, ularga tavba qilish imkonini berdi. Biroq u Ibn an-Navvahani alohida ajratib, Muhammadning ilgari uni qatl etishni istagani, ammo elchi maqomi bunga toʻsqinlik qilganini eslaydi. Ibn Mas’ud: „Ammo bugun sen elchi emassan“, dedi. Soʻng u Qaraza ibn Kaʼbga qatlni amalga oshirishni buyuradi. Ibn an-Navvahaning boshi keyin bozorda hammaga oshkora kesib tashlangan.

## Yana qarang
* Ridda urushlari
* Banu Hanifa

## Manbalar
Qaṭari ibn al-Fujaʾa

**Qaṭari ibn al-Fujaʾa** (; taxm. 698–699-yillarda vafot etgan) – xorijiylar yetakchisi va shoir. Al Xuvayrda tugʻilgan boʻlib, da Nofi ibn al-Azroq vafotidan keyin oʻn yildan ortiq muddat davomida xorijiylarning Azoriqa qanotini boshqargan. U Umaviylar xalifaligiga qarshi 20-yildan ortiq qoʻzgʻolonga boshchilik qilgan. Garchi faqat oz sonli badaviy arablar guruhiga qoʻmondonlik qilgan boʻlsa-da, Qatari ibn al-Fujaʼa Forsning katta qismini nazorat qila olgan. katta talafot va vayronagarchilik keltirib chiqargan, shu sababli u Umaviylar qoʻshinlari tomonidan yakunda tor-mor etilgungacha „Oʻlim otasi“ taxallusini olgan.

XIII asr ulamosi Ibn Xallikonning qayd etishicha, „Qatari“ uning asl ismi emas, balki u kelib chiqqan mintaqa nomiga ishoradir. U Banu Tamim qabilasi aʼzosi boʻlgan, Amir al-Moʻminin unvonini olgan, bu „moʻminlar amiri“ deb tarjima qilinadi va xalifalarning rasmiy unvoni boʻlgan. Uning taxalluslari *Naʼama* (tuyaqush) va *Abu al-Mavt* (oʻlim otasi) edi. Uning sheʼrlari Xudo nomi bilan jasorat, oʻlim va urushni ulugʻlagani bois, u jihod gʻoyasini targʻib qilgan birinchi xorijiy yetakchi boʻlgani ham taʼkidlanadi.

U xorijiylar orasidagi ilk maʼlum tangalarni zarb qildirgan, ularning eng qadimiysi 688 yoki 689-yillarga taalluqlidir. U arab-sosoniy uslubida zarb etilgan. Tangada pahlaviy yozuvida „Abdulloh Qatari, moʻminlar amiri, podshohona shon-shuhratni ziyoda qilgan“ degan bitik boʻlgan.

## Azoriqa firqasidagi roli
687-yilda Ibn al-Fujaʼa Ikkinchi fitna davrida islomdagi xavorij oqimining Azoriqa kichik firqasiga yetakchilikni qoʻlga olgan. Kirmandan turib qoʻshinlariga boshchilik qilib, Ahvozning ayrim qismlarini qaytarib olgan va Basra tomon yurish qilgan.

Taxminan 698 yoki 699-yillarda Iroq noibi al-Hajjaj ibn Yusuf oʻzining ikki sarkardasi – al-Muhallab ibn Abi Sufra va Sufyon ibn al-Abrad al-Kalbiyni Tabaristonda qarorgoh qurgan Ibn al-Fujaʼa va uning odamlari ustiga hujumga yuborgan. Semnanga qochgach, Ibn al-Fujaʼa Sufyon qoʻshinlari bilan yuzma-yuz kelgan. Ibn al-Fujaʼaning qoʻshini magʻlub etilgan va toʻqnashuvda boshi kesilgan. Jangdan koʻp oʻtmay, Azoriqa firqasining qolgan-qutganlari 'Abida ibn Hilal yetakchiligida yakson etilgan, bu esa ushbu islomiy kichik firqaning yakun topganini bildirgan.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* 
* 
* 

## Havolalar
* Qatari ibn al-Fujaʼa *[http://www.oxlit.co.uk/oxlit/index-list.pl?author-as-subject=Qatari%20ibn%20al-Fuja%27a%2C%20 Oxford Database of Arabic Literature] * bazasida
Nasr ibn Asim al-Laysiy

**Naṣr ibn ʿĀṣim al-Laysiy** yoki **al-Duʾaliy** (; 708/709-yilda vafot etgan) – Basradan boʻlgan arab grammatikashunosi. U ilk arab grammatikashunoslaridan biri sifatida tanilgan.

Nasr ibn Asim Basradan boʻlgan yana bir mashhur arab grammatikashunosi Yahyo ibn Yamar bilan birga tildagi muammolarni hal qilishga chaqirilgan. Nasr va Yahyo harflarning har birini farqlash uchun nuqtalar tizimini ixtiro qilganlar.

Arab grammatikasining otasi kim ekani haqida: aksariyat olimlar arab grammatikasini Abu al-Asvad al-Duʾaliy ixtiro qilgan, u esa Moʻminlar amiri Ali ibn Abu Tolibdan taʼlim olgan, degan fikrda. Boshqalar esa grammatikani Naṣr ibn Asim rivojlantirganini aytadilar.

## Manbalar
Kara Muso poshsho masjidi

**Kara Muso poshsho masjidi** (; ) – Gretsiyaning Krit orolidagi Retimnon shahrida joylashgan sobiq masjid. da, Usmonlilar davrida qurilgan bu masjid 1890-yillarda oʻz holiga tashlab qoʻyilgan.

## Tarixi
Majis binosi Arkadiu koʻchasida joylashgan boʻlib, ehtimol, 1680-yillarda yoki 1646-yilda shahar bosib olinishidan koʻp oʻtmay bunyod etilgan. Qurilish ishlari balki Kritning usmonli hokimi tomonidan, Avliyo Varvaraga bagʻishlangan venetsiyalik monastir oʻrnida qurilgan boʻlishi mumkin. Qurilish sanasi sifatida 1683-yil ham taklif etiladi. Bugun u (faqat minorasi mustasno, undan faqat poydevori saqlanib qolgan), butun holicha yaxshi ahvolda saqlangan. U Yunoniston Arxeologiya xizmati tomonidan restavratsiya qilingan va Kritning usmonli meʼmorchiligi haqida muzeyga aylantirish masalasi koʻrib chiqilmoqda.

## Meʼmorchilik
XVII asrda monastir masjidga aylantirilgach, usmonli turklar tomonidan unga gumbaz va minora qoʻshilgan.

Hududda gumbaz bilan yopilgan favvora ham bor boʻlib, u ikki tomonga ega: bir tomoni Arkadiu koʻchasiga, ikkinchisi esa masjid hovlisiga qaragan. Uning gumbazi ostida masjidga kirish joyi joylashgan. Majmua hududida turba (gumbazli dafn inshooti turi) saqlanib qolgan boʻlib, unda masjid asoschisi Kara Muso poshsho dafn etilgan boʻlishi mumkin.

## Galereya

K01 336 Réthimno, Kara Musa Pasa Camii.jpg|Sobiq masjid va favvora
Τέμενος Καρά Μουσά Πασά 2976 hdr.JPG|Darvoza
Τέμενος Καρά Μουσά Πασά 81564.jpg|Favvoraning koʻrinishi


## Yana qarang

* Gretsiyada Islom
* Usmoniylar davrida Gretsiya
* Gretsiyadagi sobiq masjidlar roʻyxati

## Manbalar

## Havolalar
*
1. mise

**1. mise** – chex harbiy teleseriali. Serial 2021-yil 29-avgustdan 2022-yil 29-iyungacha TV Prima telekanalida efirga uzatilgan.

## Rollarda
* Marek Němec – MUDr. David Hofbauer
* Jan Dolanský – plk. MUDr. Daniel Hofman
* Kristýna Leichtová – Mgr. Alice Hofmanová (roz. Jívová)
* Pavel Řezníček – plk. MUDr. Mgr. Vít Jelen
* Igor Chmela – MUDr. Viktor Žák
* Roman Zach – MUDr. Roman „Rasputin“ Nikolajev Vilkin
* Vojtěch Efler – MUDr. Karel Vlach
* Adéla Gondíková – Mgr. Michaela Kratochvílová
* Amelie Pokorná Zedníčková – Andrea „Andy“ Kratochvílová

## Manbalar

## Havolalar
*
Adikts

**Adikts** – komediya-drama teleserial. Serial rejissyor Adam Sedlák tomonidan suratga olingan. Serial Chexiya televideniyesi, Chexiya sug‘urta assotsiatsiyasi va Chexiya Respublikasi politsiyasi hamkorligida ishlab chiqarilgan. 2024-yil 9-yanvarda iVysílání platformasida chiqarilgan, 2024-yil 24-yanvarda esa ČT1 telekanalida efirga uzatila boshlagan.

## Rollarda
* Petr Uhlík – Max Bergman
* Luciana Tomášová – Mell
* Martina Jindrová – Soňa Vernerová
* Tadeáš Moravec – Robin Čermák
* Kristýna Jedličková – Ema Kovářová
* Lenka Dusilová – prof. Dagmar Jensenová
* Jan Hájek – prof. Jelínek
* Kristýna Martanovičová – Carmen
* Barbora Bočková – PhD student
* Jana Kolesárová — minister, Carmenning onasi

## Manbalar

## Havolalar
* Website 
*
Küçük Hasan posho masjidi

**Küçük Hasan posho masjidi**, **Yalı masjidi** nomi bilan ham tanilgan (,  Sohil masjidi), Gretsiyadagi Krit orolining Haniya shahrida joylashgan sobiq masjiddir. Usmonlilar davrida, 1645-yilda qurilgan bu sobiq masjid 1923-yilda oʻz holiga tashlab qoʻyilgan va keyinchalik koʻrgazma markazi sifatida qayta moslashtirib qurilgan.

## Tarixi
Bino dastlab 1645-yilda Usmonli imperiyasi tomonidan Haniya fath etilganidan soʻng Küçük Hasan poshoni sharaflash maqsadida masjid sifatida qurilgan. 1923-yildagi yunon-turk aholi almashinuvidan soʻng masjid faoliyatini toʻxtatdi va 1939-yilda uning minoralari buzib tashlandi. Ikkinchi jahon urushi davrida u Haniya arxeologiya muzeyini oʻz ichiga olgan. Keyinchalik u ombor, folklor muzeyi, tashrif buyuruvchilar markazi va koʻrgazma zali sifatida qayta moslashtirilgan.

## Yana qarang

* Gretsiyada Islom
* Usmoniylar davrida Gretsiya
* Gretsiyadagi sobiq masjidlar roʻyxati

## Manbalar

## Havolalar
*
Ano, šéfe!

**Ano, šéfe!** – koʻngilochar-gastronomiya yoʻnalishidagi realiti-shou. Dastur Prima televize telekanalida efirga uzatilgan. Unda gastronomiya va restoran boshqaruvi sohasida tan olingan mutaxassis Zdeněk Pohlreich boshlovchilik qilgan. Koʻrsatuv *Ramsay’s Kitchen Nightmares* dasturining chexcha adaptatsiyasi hisoblanadi. Ushbu britan shousi Chexiya Respublikasida *Ano, šéfe s Gordonem Ramseym* nomi bilan efirga uzatilgan.

## Manbalar

## Havolalar
* Website
Mordella aculeata

**Mordella aculeata** — Mordellidae oilasining Mordella urug‘iga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur Yevropada uchraydi.

## Kenja turlari
* *Mordella aculeata aculeata* Linnaeus, 1758
* *Mordella aculeata multilineata* Champion, 1927
* *Mordella aculeata nigripalpis* Shchegolvera-Barovskaya, 1931

## Manbalar

## Havolalar

*
Mordella argenteosuturalis

**Mordella argenteosuturalis** — Mordellidae oilasining Mordella urug‘iga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur 1937-yilda tavsiflangan.
## Manbalar
Paratomoxioda bioculata

**Paratomoxioda bioculata** — Mordellidae oilasining Paratomoxioda urug‘iga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur 1965-yilda tavsiflangan.
## Manbalar
Až po uši

**Až po uši** – 2014-yildan 2018-yilgacha efirga uzatilgan chex romantik teleseriali. Serial rejissyor Jan Hřebejk tomonidan suratga olingan va HBO tomonidan ishlab chiqarilgan. Bosh rollarni Anna Geislerová, Jiří Havelka, Jitka Čvančarová, Hynek Čermák, Anna Polívková, Jana Kolesárová, Lenka Krobotová va Radek Holub ijro etgan. Ikkinchi mavsumda asosiy qahramonlar qatoriga Zuzana Šulajová, Stanislav Majer, Taťjana Medvecká va František Němec qoʻshilgan.

## Rollarda
* Anna Geislerová – Šárka
* Jiří Havelka – Jakub
* Jitka Čvančarová – Zuzana
* Hynek Čermák – Milan
* Anna Polívková – Ema
* Radek Holub – Karel
* Lenka Krobotová – Markéta
* Jana Kolesárová – Linda

## Manbalar

## Havolalar
* IMDb.com
Paratomoxioda

**Paratomoxioda** — Mordellidae oilasiga mansub qo‘ng‘izlar urug‘i. Ushbu urug‘ tarkibiga kamida 11 ta tur kiradi.

## Turlari
* *[[Paratomoxioda bioculata]]* Franciscolo, 1965
* *[[Paratomoxioda brevis]]* Franciscolo, 1965
* *[[Paratomoxioda capensis]]* Franciscolo, 1965
* *[[Paratomoxioda curvipalpis]]* (Stshegoleva-Barovskaya, 1930)
* *[[Paratomoxioda evanescens]]* (Normand, 1949)
* *[[Paratomoxioda fenestrata]]* Franciscolo, 1965
* *[[Paratomoxioda grandipalpis]]* Franciscolo, 1965
* *[[Paratomoxioda harteni]]* (Horak, 2009)
* *[[Paratomoxioda novemguttata]]* Franciscolo, 1965
* *[[Paratomoxioda testaceipalpis]]* Franciscolo, 1965
* *[[Paratomoxioda uncinata]]* Franciscolo, 1965

## Manbalar

## Havolalar

*
Bohéma

**Bohéma** — chex tarixiy-drama teleseriali. Serial Birinchi Respublika davridagi kino yulduzlari haqida bo‘lib, voqealar Ikkinchi jahon urushi davrida va undan keyin, aniqrog‘i 1938–1953-yillar oralig‘ida kechadi. Birinchi qismni bir milliondan ortiq tomoshabin kuzatgan. 

## Rollarda
* Michal Balcar va Ondřej Pavelka — dramaturg Arnošt
* David Novotný — Jaroslav Marvan
* Vladimír Javorský — Vlasta Burian
* Saša Rašilov — Oldřich Nový
* Adéla Petřeková — Adina Mandlová
* Michal Dlouhý — Zdeněk Štěpánek
* Petr Stach — Martin Frič
* Jaroslav Plesl — Miloš Havel
* Pavel Batěk — Otakar Vávra
* Petr Jeništa — Václav Binovec
* Gabriela Míčová — Nina Burianová
* Gabriela Mikulková — Alice Nová
* Lenka Vlasáková — Elena Hálková
* Václav Jiráček — Jiří Weiss
* Judit Bárdos — Lili Krallová
* Jan Hájek — Willy Söhnel
* Rostislav Novák — František Čáp
* Vladimír Polívka — Oldřich Papež
* Annette Nesvadbová — Arnošt's daughter
* Petra Jungmanová — Eliška Novotná
* Jan Novotný — Emil Vokolek
* Zdeněk Tyc — Vladislav Vančura
* Jiří Dědeček — Karel Hašler
* Tomáš Milostný — Jan Drda
* Martin Finger — Josef Opluštil
* Aleš Procházka — Karel Feix
* Martin Myšička — Vladislav Čaloun
* Renata Visnerová-Prokopová — Anna Letenská
* Vilém Udatný — Karel Höger
* Jiří Racek — Julius Fučík
* Aleš Bílík — Dušan Hubáček
* Jiří Ployhar — Martin Bouchal
* Tomáš Pavelka — Jan Roth
* Filip Čapka — illuminator
* Karel Dobrý — Václav Kopecký
* Jiří Čapka — Emil Hácha
* Tomáš Racek — Vítězslav Nezval
* Marek Pospíchal — Elmar Klos

## Manbalar

## Havolalar
*Official site
*
*ČSFD site
Valide masjidi

**Valide masjidi** (,  Valide sulton masjidi), mahalliy ravishda **Valide Jami** nomi bilan tanilgan, Gretsiyaning Shimoliy Egey mintaqasidagi Lesbos orolining Mitilini shahrida joylashgan sobiq masjid. Usmonlilar davrida 1615-yilda qurilishi yakunlangan masjid binosi 1920-yillarda, Bolqon urushlari va Yunon-turk aholi almashinuvidan soʻng tashlab ketilgan boʻlib, qisman vayron holatga kelib qolgan.

## Tavsifi
Masjid shaharning eski turk mahallasida – Epano Skalada joylashgan. Kirish qismi tepasidagi bunyodkor yozuviga koʻra, u 1615-yilda qurilgan boʻlib, bu uni oroldagi eng qadimgi masjidlardan biriga aylantiradi. Biroq boshqa bir manbada hozirgi inshoot 1780-yilda eskiroq masjid oʻrnida qurilgani va hozirgi koʻrinishi 1867-yildagi taʼmirlash natijasi ekani aytiladi.

U toshdan qurilgan, bir qavatli, qiya tomli inshootdir. Ilgari marmar zinapoya orqali kiriladigan, marmardan yasalgan koʻp burchakli suv favvorali tosh yotqizilgan hovli mavjud boʻlgan. Binoning barcha toʻrt tomonida metall panjaralar bilan himoyalangan katta derazalarning simmetrik juftlari va oval tom oynalari bor. Ichki pol yogʻoch taxtalar bilan qoplangan, esonarteksni namozxonadan ajratib turuvchi besh yoʻnalishli ravoq yoʻlagi boʻlgan. Shift rangli freskalar bilan bezatilgan, keyinchalik oroldan musulmon aholi ketganidan soʻng ularning usti qoramtir boʻyoq bilan boʻyalgan. Taxminan  balandlikdagi mehrob stukko bezaklariga ega edi. Usmonli uslubidagi minora Ayvalikda qazib olingan qizil toshdan qurilgan boʻlib, asl i balandlikdagi minora gumbazli tepa qismining bir boʻlagidan tashqari deyarli toʻliq saqlangan. Uning tag qismi olti burchakli, tanasi esa silindrsimon.

Bino va uning minorasi 1981-yilda Gretsiya Madaniyat vazirligi tomonidan muhofaza qilinadigan yodgorliklar sifatida belgilangan. 2018-yil boshida Lesbos Qadimiy yodgorliklar eforati nazorati ostida binoni restavratsiya qilish ishlari uchun €1.2 million yevro miqdoridagi pul ajratildi. 2020-yilda Turkiya prezidenti Rajab Toyyib Erdoʻgʻon tomonidan Avliyo Sofiyani muzeydan masjidga qaytarish ortidan Valide masjidini restavratsiya qilishni toʻxtatish chaqiriqlari yangradi. 2024-yil holatiga koʻra, sobiq masjid yopiq, qisman vayron holda qolmoqda.

## Yana qarang

* Gretsiyada Islom
* Usmoniylar davrida Gretsiya
* Gretsiyadagi sobiq masjidlar roʻyxati

## Manbalar

## Havolalar
*
Bóra

**Bóra** – chex-slovak jinoyat-komediya teleseriali. Oneplay platformasi uchun suratga olingan detektiv komediya serial rejissyor Marek Najbrt va Zuzana Marianková tomonidan suratga olingan. Ssenariysi Zuzana Marianková va Zdeněk Jecelín hamkorligida yozilgan. Bosh rollarni Vojtěch Kotek, Zuzana Mauréry, Tomáš Maštalír, Klára Melíšková, Stanislav Majer, Aňa Geislerová, Jan Révai, Elizaveta Maximová, Maroš Kramár, Jana Krausová, Ivan Lupták va Predrag Bjelac ijro etgan.

## Aktyorlar va personajlar
* Vojtěch Kotek – Samuel
* Tomáš Maštalír – Švehla
* Jozef Vajda – German
* Klára Melíšková – Palečková
* Elizaveta Maximová – Janovská
* Zuzana Mauréry – Širáková
* Jan Révai – Chail
* Stanislav Majer – Pepa
* Daniel Fischer – Bočkay
* Rostislav Novák – Perniš
* Ivan Lupták – Šóšik
* Ondrej Kovaľ – Faludsky/Bartakovič
* Aňa Geislerová – Rešutíková
* Jan Kolařík – Bagačka
* Richard Autner – Halaj
* Maroš Kramár – Mixtaj
* Jana Krausová – Koudelková
* Predrag Bjelac – Dragan

## Manbalar

## Havolalar
* Official page
*
Valide Sulton masjidi

**Valide Sulton masjidi** (, , maʼnosi „Sulton ona masjidi“) – sobiq masjid boʻlib, janubiy Gretsiyaning Krit orolidagi Retimnon shahrida joylashgan. Masjid da, Usmonliylar davrida, shahar XVII asrda Usmonliylar tomonidan zabt etilganidan koʻp oʻtmay qurilgan. Masjid Sulton Mehmed IVning onasi Turhon Sultonga bagʻishlangan boʻlib, uning sharafiga shunday nomlangan. Gretsiyadagi usmonliylar davriga oid masjidlarning aksariyati kabi, u endi ibodat uchun ochiq emas va uning atrofida hozir qurilgan koʻplab inshootlar sababli jamoatchilik kirish ham mumkin emas.

## Tarixi
Masjid haqidagi eng qadimgi tarixiy eslatma 1654-yilga, shahar usmonliylar tomonidan zabt etilishidan atigi bir necha yil oʻtgan davrga taalluqli. 1671-yildagi hujjatda uning Konstantinopoldagi (hozirgi Istanbul) Bahçe Kapısındagi Valide Sulton masjidiga bogʻliqligi tilga olinadi. U sultonning onasi Turhon Hadicha nomi bilan atalgan, u Retimnonda maktab ham asos solgan boʻlib, u binoda hozir Retimnonning birinchi boshlangʻich maktabi joylashgan. Mahalliy darajada u shaharning „Katta darvoza“ mavzesida qurilgani uchun „Katta darvoza masjidi“ nomi bilan tanilgan. Masjid asrlar davomida Retimnonning musulmon aholisiga xizmat qilgan, 1923-yilda Gretsiya va Turkiya oʻrtasida musulmon va nasroniy aholi almashinuvidan soʻng esa 1925-yilga kelib oʻz holiga tashlab qoʻyilgan.

## Meʼmorchiligi
Bugun zamonaviy shahar muhitining binolari bilan oʻralgan sobiq masjid ikki gumbazdan iborat; namoz qiblasi mehrob esa ustunlar bilan ikki tomondan oʻralgan boʻlib, ularning tagkursilari sifatida teskari aylantirib qoʻyilgan ikki korinf kapiteli ishlatilgan. Mehrobning yarim doira shaklidagi ravoqi daraxt soyaboni tasviri boʻrtmasi hamda Qur’on oyatidan (aniqrogʻi, Oli Imron surasi, 37) iqtibos keltirilgan bitik bilan oʻralgan. Kirish qismi tepasida 1816-yil sanasi tushirilgan yozuv Hilmi Ibrohim posho tomonidan amalga oshirilgan taʼmirlashni eslatadi.

Uning minorasi 1878-yilga kelib qayta qurilgan. Buni sobiq masjidga oʻrnatilgan lavhada koʻrish mumkin, unda xayriyachi sifatida retimnonlik mahalliy kishi Mehmet Ogʻa Bolanakis tilga olinadi. Minora bir xil shaklli toshlardan qurilgan, tashqi koʻrinishi silindrsimon, uch qismi esa piramidasimon shaklga ega.

Sobiq masjidning avval *[[Sahn|sahn]]*da boʻlgan favvorasi hozir Bosfor koʻchasidagi bir doʻkon ichida joylashgan. Unda yarimoy va olti qirrali yulduz boʻrtma naqshlari tushirilgan toʻqqizta kichik ustun bor.

## Yana qarang

* Gretsiyada Islom
* Usmoniylar davrida Gretsiya
* Gretsiyadagi sobiq masjidlar roʻyxati

## Manbalar

## Havolalar
*
Veli posho masjidi

**Veli posho masjidi** (, ) – shimoli-gʻarbiy Gretsiyaning Epirus mintaqasidagi Ioannina shahrida joylashgan sobiq masjid. 17-asrda Usmoniylar davrida qurilgan bu sobiq masjid 19-asr boshlarida ioanninalik Veli posho tomonidan taʼmirlanib, tarkibiga *[[Madrasa|madrasa]]* va oshxonalar kirgan majmuani tashkil etgan. Sobiq masjid Birinchi Bolqon urushidan keyin, 1910-yillarda oʻz holiga tashlab qoʻyilgan va hozir qisman vayron holatda.

## Tarixi

Kundalik namoz uchun moʻljallangan ilk kichik masjid Avliyo Stefanga bagʻishlangan Vizantiya cherkovi oʻrnida qurilgan. U Litharitsiya tepaligining janubi-gʻarb tomonida, Ioannina qal’asidan  masofada joylashgan. Bu ibtidoiy binoning qurilish sanasi aniq emas: tarixchilar 17-asr boshlarini (1617-yildan biroz keyin) yoki 17-asr oxirlarini taxmin qiladilar. 1670-yil hujjatlariga koʻra, masjid oʻshanda asoschisi Bali Kethuda nomi bilan atalgan. Keyinchalik atrofdagi mahalla nomiga moslab, „Tsiekour masjidi“ deb ham atalgan.

19-asr boshlarida Epirus mintaqasining yarim-mustaqil hukmdori boʻlgan Ioanninalik Ali posho masjid hududida oʻzining dastlabki ikki oʻgʻli – Muxtor va Veli uchun saroylar qurdirtirgan. Ikkinchi oʻgʻli Veli Rumeliyaning beylarbeyi, hamda Moreya hokimi boʻlgan. U 1804-yilga oid *[[Vaqf|vaqf]]* orqali bu yerda diniy muassasa tashkil etgan. Yirik yer egasi sifatida u yangi masjid, *madrasa*, oshxonalar va qoʻshimcha binolar, jumladan kutubxona hamda karvonsaroy qurdirgan.

Birinchi Bolqon urushi chogʻida Gretsiyaning Ioannina va Epirusning katta hududini anneksiya qilishi ortidan 1913-yilda usmoniylar hokimiyati qulagach, masjid kazarmaga aylantirildi va uning minorasi taxminan 1930-yillar atrofida buzib tashlandi, soʻng bino Gretsiya Madaniyat va sport vazirligi tasarrufiga oʻtkazildi. Bino Ioannina munitsipalitetiga qaytarildi va 1978–1979 hamda 1983-yillarda 8-Vizantiya qadimiy yodgorliklari eforati tomonidan restavratsiya qilindi. Masjid madrasasida shaharning Milliy qarshilik muzeyi joylashgan edi, biroq u 2021-yilda koʻchirib yuborildi va bino Ioannina munitsipaliteti homiyligida restavratsiyaga rejalashtirilgan paytda shunday boʻldi.

## Meʼmorchilik
Masjidning namozxonasi  oʻlchamda boʻlib, uning ustini toʻrt asosga tayangan sakkiz qirrali baraban ustidagi gumbaz yopib turadi. Shimol tomonda dastlab ochiq boʻlgan va uchta kichik gumbaz bilan tojlangan ayvon bor. Ehtimol, bino qurilgandan keyin u devor bilan berkitilgan boʻlishi mumkin. Hozir faqat poydevori saqlanib qolgan minora gʻarbiy fasadda, ayvon bilan namozxona orasida joylashgan. Koshinlash (masonlik) kesma toshdan ishlangan soxta izodom uslubidagi terilishi bilan ajralib turadi, asosiy gumbaz va ayvon tomi esa slanets plitalar bilan qoplangan.

Ichkarida boy marmardan ishlangan *[[Mehrob|mehrob]]*ning ayrim unsurlari saqlangan. Oshxona binosi va madrasa masjidning shimol tomonida saqlanib qolgan. Eski Qur’on maktabida Ioanninaning Milliy mudofaa muzeyi joylashgan.

## Yana qarang

* Gretsiyada Islom
* Usmoniylar davrida Gretsiya
* Gretsiyadagi sobiq masjidlar roʻyxati

## Manbalar

## Adabiyotlar
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Havolalar
*
Veli posho masjdi (Retimnon)

**Veli posho masjidi** (, ), joylashuviga koʻra **Mastaba masjidi** () nomi bilan ham tanilgan, janubiy Gretsiyaning Krit orolidagi Retimnon shahrida joylashgan sobiq masjiddir. Dastlab XVII asr oʻrtalarida, Usmonlilar davrida, Retimnonning qulashidan koʻp oʻtmay qurilgan. Masjid 1910-yillarda oʻz holiga tashlab qoʻyilgan va 2008-yildan buyon Retimnon paleontologiya muzeyi () sifatida qayta qurilgan boʻlib, u Krit oroli uchun paleontologiyaga oid tarix muzeyi hisoblanadi va Gulandrising Tabiiy tarix muzeyi tomonidan boshqariladi.

## Tarixi
Veli posho masjidi devorlar tashqarisida G‘oziy Husayn posho tarafdorlaridan biri tomonidan Avliyo Onufriyga bagʻishlangan qadimgi xristian cherkovi oʻrnida qurilgan. U 1646-yilda usmonlilar tomonidan Retimnonning bosib olinishi bilan bogʻliq, usmonli qoʻshinlari harbiy lager tiklagan joyda shahar musulmon jamoasi keyinchalik Veli posho masjidini, 1651-yillar atrofida, bunyod etgan. Masjid haqidagi eng qadimgi qayd 1657-yilga, Retimnonning mahalliy hokimi hisobotiga taalluqlidir.

U Ikkinchi jahon urushi davrida bombardimon oqibatida qattiq zarar koʻrgan. Yodgorlik keyinchalik 2010-yillarning boshida restavratsiya qilingan va hozir Retimnon paleontologiya muzeyi shu yerda joylashgan. U Yunoniston Madaniyat va sport vazirligi qarori bilan Gulandrising Tabiiy tarix muzeyi tasarrufiga berilgan va 2008-yilda omma uchun ochib qʻyilgan.

## Meʼmorchilik
Veli posho masjidining tomi olti kichik gumbazdan iborat boʻlib, old qismida uchta yirikroq gumbaz bilan yopilgan ayvon mavjud; jami toʻqqiz gumbazdan iborat. Uning eski majmuasiga, shuningdek, oʻn uchta hujra, tekke va darveshlar yigʻilishi uchun muassasa ham kirgan, oʻsha yillarda ular qoʻshinlarga ergashib yurishgan va shahar hamda qishloq musulmonlarining ijtimoiylashuvida muhim rol oʻynashgan.

Baland va but saqlangan minorasidagi yozuvga koʻra, inshoot hijriy 1204-yilda (milodiy 1789/1790-yilda) qurilgan, bu esa uni Retimnonda saqlanib qolgan eng qadimgi minora ekanligini isbotlaydi. Yozuvda, shuningdek, „Xudo uni barakali qilsin! Parvardigorga sharaf va shukronalar… Azon eshitilishi va Xudoning rahmati uchun biz ehson qildik va minorani taʼmirlab yangiladik“, degan soʻzlar ham mavjud.

Bogʻning sharqida yarim yerosti yopiq favvora joylashgan. Usmonli sayyohi Avliyo Chalabiyning yozishicha, 1670-yilda hovli Arabiston sahrosidagi afsonaviy yer jannatiga oʻxshagan, chunki bogʻda juda koʻp oʻsimliklar va butalar oʻsgan.

## Yana qarang

* Gretsiyada Islom
* Usmoniylar davrida Gretsiya
* Gretsiyadagi sobiq masjidlar roʻyxati

## Manbalar

## Havolalar
*
Paratomoxioda grandipalpis

**Paratomoxioda grandipalpis** — Mordellidae oilasining Paratomoxioda urug‘iga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur 1965-yilda tavsiflangan.
## Manbalar
Černé vdovy

**Černé vdovy** – chex teleseriali. Serial 2019-yil 17-fevraldan buyon Prima televize telekanalida efirga uzatilib kelinmoqda. Bosh rollarni Jana Plodková, Jitka Čvančarová va Lucia Siposová ijro etgan.

## Rollarda
* Jana Plodková – Renata Jůzlová
* Jitka Čvančarová – Johana Rychnovská
* Lucia Siposová – Veronika Majerová
* Bolek Polívka – Kriminalist Olin Nekula
* Filip Blažek – Mirek Jůzl, Renataning eri
* Pavla Beretová – Billy, bartender va Mirekning sevgilisi
* Jan Vondráček – Petr Písařík
* Martin Myšička – Erik
* Jan Hájek – Josef Kašpar (Sagi)
* Dana Batulková – Aštanga, Renataning onasi
* Jiří Maryško – Alex
* Marek Lambora – Filip Rychnovský
* Pavel Šimčík – Ing. Jonáš
* Claudie Černá – Líza Jůzlová
* Martin Stránský – Daniel Rychnovský
* Petr Vršek – Jan Majer

## Manbalar

## Havolalar
* Official site
* IMDB site
* ČSFD site
Čapkovy kapsy

**Čapkovy kapsy** – chex jinoyat-komediya teleseriali. Serial Chexiya televideniyesi tomonidan suratga olingan boʻlib, Karel Čapek asarlariga asoslangan 12 ta qisqa hikoyadan iborat turkumdir. Har bir qism turli rejissyor tomonidan suratga olingan.

## Rollarda
**Básník**
* Ondřej Pšenička – shoir
* Karel Heřmánek – dr. Vejřík
* Jiří Strach – constable No. 141
* Johana Tesařová – yer egasi xotini
* Kateřina Burianová-Rajmontová – beggar
* Jakub Albrecht – student Králík
* Hana Baroňová – fiancée

**Zmizení herce Bendy**
* Tomáš Töpfer – shifokor Goldberg
* Viktor Preiss – aktyor Benda
* Jaroslav Satoranský – aktyor Lebduška
* Jiří Štěpnička – Korbel
* Václav Postránecký – Hejtman
* Naďa Konvalinková – Marešová
* Dana Batulková – hamshira
* Václav Sloup – uchastka shifokori
* Pavlína Mourková – qoʻshni Kalousková
* Petr Janiš – Korbela
* Radim Kalvoda – direktor
* Václav Knop – DNV
* Oldřich Hrůza – xizmatkor
* Karla Klimtová – Barešová
* Monika Timková — aktrisa
* Isabela Balonová – aktrisa
* Monika Fingerová – aktrisa
* Jan Vondráček – politsiyachi
* Lukáš Homola – politsiyachi
* Miroslav Večerka – qorovul

**Jasnovidec**
* Martin Myšička – JUDr. Klapka
* Jan Hrušínský – Janowitz
* Manita Krausová – uy egasi Nováčková
* František Němec – sudya
* Oldřich Vízner – barber
* Martin Kraus – barber yordamchisi
* Ladislav Hampl – shahzoda Karadagh
* Miroslav Šnajdr – sarxush
* Marek Dobeš – politsiyachi
* Pavel Hasmuk – sud gvardiyasi
* Lukáš Křišťan – fuqaro

## Manbalar

## Havolalar
*
Sphaeromorda atterrima

**Sphaeromorda atterrima** — Tenebrionoidea katta oilasi tarkibiga kiruvchi Mordellidae oilasining Sphaeromorda urug‘iga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur 1954-yilda Ermish tomonidan tavsiflangan.
## Manbalar
Černí baroni (teleserial)

**Černí baroni** – 2004-yilda efirga uzatilgan chex teleseriali. Serial syujeti Miloslav Švandrlíkning *Černí baroni* (1990), *Říkali mu Terazky* (1991) va *Pět sekyr poručíka Hamáčka* (1993) asarlariga asoslangan. Voqealar Chexoslovakiyaning sotsialistik davrida kechadi.

## Rollarda
* Andrej Hryc — Major Haluška
* Radek Holub — Private Kefalín
* Vítězslav Jandák — Kapitan Ořech
* Tomáš Töpfer — Kapitan Reich
* Karel Heřmánek — Kapitan Honec
* Oldřich Kaiser — Leytenant Troník
* Bolek Polívka — Leytenant Hamáček
* Petr Rychlý — Leytenant Pecháček
* Petr Nárožný — General Mandel
* Pavel Liška — Shaxsiy Ciml
* Martin Myšička — Shaxsiy Šternberk

## Manbalar

## Havolalar
* 
* Černí baroni on Česká Televize
Stenomordellaria

**Stenomordellaria** — Mordellidae oilasiga mansub qo‘ng‘izlar urug‘i. Ushbu urug‘ tarkibiga faqat bitta tur — *Stenomordellaria neglecta* kiradi. Mazkur tur Yangi Zelandiyada uchraydi.

## Manbalar

## Havolalar

*
Czech Soda

**Česká soda** – satirik televizion koʻrsatuv. Dastur Febio kanali tomonidan Chexiya televideniyesi uchun yaratilgan va 1993-yildan 1997-yilgacha efirga uzatilgan.

## Manbalar

## Havolalar
* ''Czech Soda'' at *Febio*
Defterdar masjidi (Kos)

**Defterdar Ibrohim posho masjidi** (;  Defterdar Ibrohim posho masjidi) – Gretsiyaning Janubiy Egey mintaqasidagi Kos orolida joylashgan masjid. 18-asrda, Usmonlilar davrida qurilgan bu masjid Kosdagi ibodat uchun hanuz faol va ochiq boʻlib turgan besh usmonli masjidning biri sifatida Kos musulmon jamoasiga xizmat qiladi, boshqasi esa G‘ozi Hasan posho masjididir.

## Tarixi
Masjid nomini 18-asr oxirida uning qurilishini buyurgan, Usmonli moliya vaziri Ibrohim Afandidan () olgan. Ilgari bu Avliyo Paraskeviga bagʻishlangan pravoslav cherkovi boʻlgani ham taxmin qilingan.

Masjid 1926 va 1933-yillarda Kosda sodir boʻlgan kuchli zilzilalarda jiddiy zarar koʻrgan. Oʻsha paytda Kosni egallab turgan italiyaliklar keng qamrovli restavratsiya ishlarini olib borib, minoraning yuqori qismini olib tashlash va uni qayta tiklashni ham amalga oshirgan. Biroq shikastlanishlar katta boʻlgani sababli, minora 2004–2005-yillar oraligʻida yana bir bor restavratsiyadan oʻtkazilgan. Italiyaliklar amalga oshirgan restavratsiyadan tashqari, masjid hozirgacha tizimli ravishda saqlab kelinmagan.

2017-yilgi zilzilada ham masjid qattiq zarar koʻrgan, natijada minora qulab tushgan.

## Meʼmorchilik
Kos shahridagi Elefterias maydonida joylashgan bu inshoot kub shaklidagi ikki qavatli bino boʻlib, oʻn ikki arkaga tayangan sakkiz qirrali gumbazga ega. U yoʻnilgan ashlardan qurilgan: birinchi qavat va pastki qismlarda kattaroq, yuqori qavatda esa kichikroq bloklar qoʻllanilgan boʻlib, ular iso-qurilish tizimiga muvofiq terilgan. Defterdar masjidida oltita deraza bor: har biri bitta arka ostiga joylashtirilgan ikkitadan juft-juft qilingan, biroq ular boshqa tomonlardagidek arka bilan yakunlanmaydi, shuningdek, uch tomondan frontalni oʻrab turuvchi baland karniz mavjud.

Yuqori qavatda kvadrat namozxona joylashgan boʻlib, u ikkita eshik orqali shimoldagi tor va choʻzinqiragan narteks bilan tutashadi. Narteksga mos ravishda sharq va gʻarb tomonlarda joylashgan ikkita gʻishtli zinapoya orqali chiqiladi. Yuqori qismi ikki gumbazli propilon bilan yopilgan sharqiy zinapoya masjidga mansabdorlar kirishi uchun moʻljallangan edi. Asosiy zalning shimol tomonida ayollar uchun moʻljallangan, baland koʻtarilgan yogʻoch *ginakonitis* joylashgan. *[[Mehrob|Mehrob]]* va *[[Minbar|minbar]]* janub tomonida qurilgan.

Masjidning gʻarb tomonida minora qad rostlagan boʻlib, unda parapetli yagona ayvon mavjud, undan biroz narida esa marmardan yasalgan sakkiz qirrali favvora bor, u oltita arka va qisqa ustunlarga tayangan gumbazsimon inshoot bilan yopilgan.

## Galereya

Defterdar moskee 2017.jpg|Zilziladan keyingi holati
Defterdar Mosque Kos.jpg|Minora bilan ko‘rinish
Kos città, piazza eleftherias, fontana per abluzioni.JPG|Favvoraning ko‘rinishi
Kos-Eleftherias Square (Piazza)-Defterdar Moschee-16ASD.jpg|Yon tomondan koʻrinishi
Holidays Greece - panoramio (353).jpg|Maydon manzarasi
Kos-Eleftherias Square (Piazza)-Defterdar Moschee-muslim fontain-15ASD.jpg|Minoradan qolgan qoldiqlar


## Yana qarang

* Gretsiyada Islom
* Usmoniylar davrida Gretsiya
* Gretsiyadagi sobiq masjidlar roʻyxati

## Manbalar

## Adabiyotlar
* 

## Havolalar
Glipostenoda pallida

**Glipostenoda pallida** — Mordellidae oilasining Glipostenoda urug‘iga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur Karib dengizi hududida, faqat Sent-Vinsent orolida uchraydi.

## Manbalar
Česko Slovensko má talent

**Česko Slovensko má talent** – chex-slovak realiti-teleseriali. Ushbu isteʼdodlar tanlovi 2010-yil avgustdan efirga uzatila boshlagan. Koʻrsatuv *Got Talent* franshizasiga asoslangan.

## Boshlovchilar
;Izoh
:  *Česko Slovensko má talentning* boshlovchisi

## Manbalar

## Havolalar
* ''Česko Slovensko má talent'' at TV JOJ 
* ''Česko Slovensko má talent'' TV Prima
Mediimorda angeliquae

**Mediimorda angeliquae** — Mordellidae oilasining Mediimorda urug‘iga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur Yevropa va Oʻrta yer dengizi mamlakatlarida uchraydi.

## Manbalar

## Havolalar

*
Yeni masjid

**Yeni masjid** (,  Yangi masjid) – Gretsiyaning Markaziy Makedoniya mintaqasidagi Edessa shahrida joylashgan sobiq masjid. 17-asrda Usmonlilar davrida qurib bitkazilgan masjid Bolqon urushlaridan keyin 1912-yilda tashlab ketilgan. U shaharda saqlanib qolgan yagona masjid boʻlib, 1942-yilda tarix muzeyi sifatida qayta qurilgan.

## Umumiy maʼlumot
Yodgorlikning morfologiyasi hamda usmonli tadqiqotchi va sayohatchi Avliyo Chalabiy tomonidan 1668-yilda tilga olinganiga asoslanib, masjid qurilishi 17-asrning oʻrtalariga taalluqli deb sanalanadi. Masjid 1942-yilda muzeyga aylantirilgan va u tashrif buyuruvchilar uchun ochiq.

Bino oʻlchami  boʻlib, balandligi , nisbatlari nafis ishlangan. Unda yarimsharsimon gumbazli kvadrat namozxona mavjud boʻlib, gumbaz tarozi qobiqsimon koshinlar bilan qoplangan. Shimoliy tomonga mos tomqoplamali uchta past gumbazli, ustunli ochiq ayvon tutashgan, baland minora esa shimoli-gʻarbiy burchakda joylashgan. Binoda jami oʻttiz uchta deraza bor.

Masjid ichida binoning janubiy devorida mehrob (namoz oʻqish uchun tokcha) saqlangan, shuningdek burchaklarda devor qalinligi ichiga ochiladigan zinapoyalar orqali chiqiladigan ikkita yogʻochdan ishlangan kvadrat balkon mavjud. Shimoliy devor boʻylab (hozirga qadar saqlanib qolmagan) uzun yogʻoch ayvon joylashgan boʻlib, bunga u tomonga hamda masjid minorasiga olib borgan kirish zinapoyalari boʻlganidan kelib chiqib xulosa qilinadi.

Ichkarida gumbazning radial tartibda ishlangan boʻyalma bezaklari ham saqlangan. Uchburchak boʻlinmalar takrorlanuvchi geometrik shakllar va gul naqshlari, hilolcha tushirilgan yulduzlar hamda yuraksimon chigʻanoq naqshlari bilan bezatilgan boʻlib, bular 19-asr badiiy lugʻatiga mansub unsurlardir. Perimetri boʻylab, gumbaz poyasida Qur’ondan parchalar bitilgan.

## Yana qarang

* Gretsiyada Islom
* Usmoniylar davrida Gretsiya
* Gretsiyadagi sobiq masjidlar roʻyxati

## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Mordellina parva

**Mordellina parva** — Mordellidae oilasining Mordellina urug‘iga mansub qo‘ng‘iz turi.

## Manbalar
Hoshihananomia kusuii

**Hoshihananomia kusuii** — Tenebrionoidea katta oilasi tarkibiga kiruvchi Mordellidae oilasining Hoshihananomia urug‘iga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur 1975-yilda tavsiflangan.
## Manbalar
Chalupáři

**Chalupáři** — 1974–1975-yillarda rejissyor František Filip tomonidan suratga olingan chexoslovak komediya teleseriali. 

## Rollarda
* Jiří Sovák – Evžen Huml
* Josef Kemr – Bohouš Císař
* Jana Hlaváčová – Jarča Krbcová, Humlning jiyani
* Josef Vinklář – Alois Krbec alias Siola
* Jiří Schmitzer – Slávek Krbec, Humlning nevarasi
* Jiřina Bohdalová – Dáša Fuchsová
* Ilja Prachař – Antonín Balabán
* Josef Větrovec – Karel Mrázek
* Božena Böhmová – Mrázková
* Mahulena Bočanová – Miluška Mrázková
* František Filipovský – Lojza Klásek
* Josef Hlinomaz – Makovec
* Nina Popelíková – Makovcová
* Hana Maciuchová – Vlastička Makovcová
* Josef Beyvl – Brabec
* Stella Zázvorková – Brabcová
* Václav Sloup – Láďa Brabec
* Jaroslav Moučka – Karel Voborník
* Věra Tichánková – Marie Voborníková
* Vladimír Menšík – Tonda Čihák
* Gabriela Vránová – Anička Čiháková
* Otto Lackovič – Fero
* Luba Skořepová – Aranka
* Boleslav Skalski – Pišta
* Růžena Lysenková – Marie Bláhová
* Josef Čáp – Pepa Bláha
* Pavel Spálený – Standa
* Blanka Vikusová – Standaning xotini
* Alena Vránová – Míla Jeřábková
* Jiří Adamíra – MUDr. Jiří Motl

## Havolalar
* IMDB Entry
Chlapci a chlapi

**Chlapci a chlapi** – 1988-yilda Chexoslovakiyada ishlab chiqarilgan va efirga uzatilgan teleserial. Serial jami 11 qismdan iborat. Asar majburiy harbiy xizmatni oʻtayotgan bir guruh chex va slovak yigitlari haqida hikoya qiladi. Serial yaxshi qabul qilingan va Markaziy Yevropada keng tanilgan. Bosh rollarni Martin Zounar, Boris Slivka, Roman Hájek, Josef Bláha va Jaroslava Adamová ijro etgan.

## Manbalar

## Havolalar
*
Vazir masjidi

**Vazir masjidi** () shuningdek **Amcazoda Husayn posho masjidi** () nomi bilan ham tanilgan boʻlib, gʻarbiy Markaziy Yunonistondagi Nafpaktos shahrida joylashgan, XVII asr oxiri yoki XVIII asr boshlariga oid Usmonliylar masjidi edi. Bugun masjidning qoldiqlari butunlay vayron holatda yotibdi.

## Tavsifi
Masjid Usmonli sultoni Mustafa IIning buyuk vaziri boʻlgan Amcazoda Husayn posho tomonidan moliyalashtirilgan va uning nomi bilan atalgan boʻlib, taxminan 1701–1702-yillarda qurilgan. Masjid hammomlar va favvorani ham oʻz ichiga olgan yirik xayriya majmuasining bir qismi boʻlgan, ulardan ham faqat xarobalar qolgan. U avvalgi, „Quduqlar masjidi“ deb atalgan masjid oʻrnida bunyod etilgan.

Bugun faqat qulagan minoraning poydevorini tashkil etuvchi sharqiy devor saqlanib qolgan. Har bir toshni gʻishtlar bilan oʻrab chiqishdan iborat boʻlgan kloazone terish usuli qolgan xarobalarda hanuz koʻzga tashlanadi. Ishlatilgan gʻishtlar eni taxminan 20&nbsp;sm, qalinligi esa taxminan 3–5&nbsp;sm boʻlgan. Minoraning tashqi qismida ishlatilgan qorishma pushti/qizgʻish rangda boʻlgan.

2020-yilda qolgan inshootlarni taʼmirlash ishlari Yunoniston Madaniyat va sport vazirligi tomonidan maʼqullandi va ular oʻsha hamda keyingi yilda amalga oshirildi.

## Yana qarang

* Gretsiyada Islom
* Usmoniylar davrida Gretsiya
* Gretsiyadagi sobiq masjidlar roʻyxati

## Manbalar

## Adabiyotlar
* 
* 

## Havolalar
Cirkus Humberto

**Cirkus Humberto** – 1988-yilda ilk bor efirga uzatilgan chexoslovak televizion dasturi. Dastur rejissyor František Filip tomonidan suratga olingan.

## Rollarda

* Jaromír Hanzlík
* Petr Haničinec
* Kathy Kriegel
* Josef Kemr
* Martin Růžek
* Jiřina Bohdalová
* Radoslav Brzobohatý
* Claudine Coster
* Josef Dvořák
* Jiří Bartoška
* Petr Nárožný
* Iva Janžurová
* Katja Rupé
* Werner Possardt
* Václav Postránecký
* Oldřich Vízner
* Kateřina Macháčková
* Lubomír Lipský
* Josef Somr
* Jiří Lábus
* Radovan Lukavský
* Josef Laufer
* Jiří Holý
* Vladimír Krška
* Pavel Mang
* Martina Hudečková
* Pavel Vondruška
* Jana Janatová
* Karolína Kubalová
* Adolf Filip
* František Němec
* Jana Paulová
* Wolfgang Bathke
* Hana Brejchová
* Jana Hlaváčová
* Josef Abrhám
* Patrick Préjean
* Libuše Šafránková
* Dagmar Havlová
* Jaroslava Adamová
* Svatopluk Beneš
* Vlastimil Drbal
* Hana Gregorová
* Miloslav Homola
* Václav Kotva
* Taťjana Medvecká
* Josef Větrovec
* Jana Šulcová
* Stanislav Fišer
* Jiří Lír
* Viktor Preiss
* Martin Stropnický
* Robert Vrchota
* Petr Skarke
* Igor Smržík
* Rudolf Vodrážka
* Antonín Jedlička
* Rudolf Hrušínský jr.
* Marek Pavlovský
* Tereza Vokurková
* Josef Kubíček
* Oldřich Velen
* Jana Boušková
* Vladimír Pospíšil
* Hugo Kaminský
* Hanuš Bor
* Karel Chromík
* Otakar Brousek Sr.
* František Hanus
* Klára Lidová
* Barbora Kohoutková
* Kurt Conradi
* Dietrich Adam
* Jörg von Liebenfelß
* Radovan Lukavský	(ovoz)
* Pavla Mixtajová
* Lumír Banat
* Hussain Ibrahim Hussain
* Amarnath Chatterjee
* Jiří Bubeníček
* Otto Bubeníček
* D. Halušková
* R. Hadrovský
* Daniel Štipka
* Št. Hlinovská

## Manbalar

## Havolalar
* CSFD.cz – Cirkus Humberto (TV seriál)
*
Mordellaria latipalpis

**Mordellaria latipalpis** — Mordellidae oilasining Mordellaria urug‘iga mansub qo‘ng‘iz turi.

## Manbalar
Elassona masjidi

**Elassona masjidi** (), **Muharrem posho masjidi** nomi bilan ham tanilgan, Gretsiyaning Fessaliya mintaqasidagi Elassona shahrida joylashgan sobiq masjid. Sobiq masjid Usmonlilar davrida, XVII yoki XVIII asrda qurib bitkazilgan.

## Meʼmorchilik
Oddiy va kamtarona inshoot boʻlib, masjid bitta, kvadrat namozxonadan iborat. U pendentivlar bilan tayangan sakkizburchak asos ustiga oʻrnatilgan gumbaz bilan yopilgan. Devorlari notekis gʻisht qatlamlari tushirilgan qoʻpol terma toshdan qurilgan. Namozxona ikki qatorda joylashtirilgan 16 ta deraza orqali yoritiladi. Derazalar ichki tomondan ganch romlar bilan hoshiyalangan. *[[Mehrob|mehrob]]* sodda *[[Muqarnas|muqarnas]]* bilan bezatilgan. Kirish qismi tepasida bir paytlar yogʻoch galereya boʻlgan, darvoza oldida esa yogʻoch ayvon turgan. Kirish eshigi ustidagi bunyodkor tomonidan yozilgan yozuv oʻchirib tashlangan. Shimoli-gʻarbiy burchakda minora boʻlgan, biroq u 1961-yilda qulab tushgan.

Inshootning konstruktiv barqarorligini yaxshilash uchun bir qator ishlar olib borilgan, ammo bino omma uchun ochiq emas. Bir muddat bino Elassona arxeologik toʻplamining ayrim qismlarini saqlash uchun ishlatilgan.

= Yana qarang =

* Gretsiyada Islom
* Usmoniylar davrida Gretsiya
* Gretsiyadagi sobiq masjidlar roʻyxati

## Manbalar

## Havolalar
Gʻozi Hasan posho masjidi

**Gʻozi Hasan posho masjidi** (; ) Kos orolidagi, Gretsiyaning Janubiy Egey mintaqasida joylashgan masjid. 18-asrda, Usmoniylar davrida yakunlangan bu masjid Kosdagi musulmon-turk jamoasiga xizmat qiladi. Masjid orolda hanuz faol boʻlib, namoz uchun ochiq turgan besh usmoniy masjididan ikkitasi qatoriga kiradi, ikkinchisi esa Defterdor masjididir. Shuningdek, u Kosda Gʻozi Hasan posho sharafiga nomlangan ikki masjiddan biri boʻlib, ikkinchisi Kos shahrida qurilgan.

## Tarixi
Masjid 1778-yilda yoki 1784—1785-yillar oraligʻida, Kosdagi Platani qishlogʻida jazoirlik Gʻozi Hasan posho tomonidan, ehtimol avvaldan mavjud boʻlgan bino oʻrnida qurilgan. Masjid, ayniqsa uning minorasi 1933-yilgi zilziladan qattiq zarar koʻrgan va shundan soʻng oʻsha paytda Kosni egallab turgan italiyaliklar tomonidan taʼmirlangan. U yana 2017-yilgi Egey dengizi zilzilasi vaqtida ham shikastlangan, shundan soʻng keng koʻlamli restavratsiya rejalari eʼlon qilingan.

## Tuzilishi
Odatdagi usmoniy meʼmoriy uslubiga koʻra, narteks va *[[Mehrob|mehrob]]* pastki qavatda joylashgan, yuqori qavat esa zinapoya orqali kiriladigan ayollar uchun moʻljallangan qismni oʻz ichiga oladi. Hovli qismida marmardan yasalgan favvora boʻlib, u bugʻdoyni maydalash uchun ishlatilgan.

## Yana qarang

* Gretsiyada Islom
* Usmoniylar davrida Gretsiya
* Gretsiyadagi sobiq masjidlar roʻyxati

## Manbalar

## Havolalar
Cosmic (teleserial)

**Kosmo** – chex ilmiy-fantastik sitkomi. Sitkom Yevropa Ittifoqi mablagʻlari hisobidan moliyalashtirilishi rejalashtirilgan chexlarning Oyga parvozi haqida hikoya qiladi. Unga koʻra mablagʻlar oʻzlashtirib yuborilgan boʻlsa-da, kutilayotgan jarima sababli parvoz baribir amalga oshirilishi kerak boʻladi.

## Rollarda
* Martin Myšička – minister Lubor Šnajdr
* David Novotný – texnik Karel Cikán
* Jiří Hána – Libor Repelent
* Jakub Žáček – astrofizik René Hejl
* Jana Plodková – kapitan Milada Musilová
* Petr Vančura – ikkinchi uchuvchi Petr Chromý
* Eva Josefíková – Miss Kurník Agáta Kašpárková
* Václav Kopta – kosmos dasturi direktori Ing. Milan Sumec
* Martin Dejdar – Anton Hrabiš
* Lenka Krobotová – Dona Drobková
* Marie Ludvíková – cook Filoména

## Epizodlar
# 
# 
# 
# 
# 

## Manbalar

## Havolalar
* Website (in Czech)
* IMDb.com