Argyreia nervosa

***Argyreia nervosa*** koʻp yillik oʻsimlik vatani Hindiston yarimoroli, Gavayi, Afrika va Karib havzalarida uchraydi. Bu tur invaziv boʻlsa-da, koʻpincha estetik va dorivor qiymati uchun qadrlanadi. Umumiy ismlar orasida **Gavayi chaqalogʻi daraxti**, **adhoguda** धोगुडा yoki **vidhara** िधारा (Sanskrit), **fil sudraluvchisi** va **junli ertalab shon** -shuhrati kiradi. Uning urugʻlari Ipomoea turlarinikiga oʻxshash kuchli enteogen xususiyatlari bilan mashhur boʻlib, foydalanuvchilar muhim ruhiy va ruhiy tajribalar haqida xabar berishadi. Ikki botanika navi *A. n.* var. *nervoza* bu yerda tasvirlangan va *A. n.* var. *speciosa*, Ayurveda tibbiyotida dorivor qiymati uchun ishlatiladi.

*Argyreia nervosa* urugʻi tarkibida ergin kabi turli xil ergolin alkaloidlari bor. Tadqiqot shuni koʻrsatdiki, erginning stereoizomerlari urugʻlarda quruq vaznning 0,325 % ini tashkil etadi. Yaqinda oʻtkazilgan tadqiqotda uning farmakologik taʼsiriga hissa qoʻshadigan ergometrin, lisergol, lisergik kislota va boshqa alkaloidlar mavjudligi aniqlangan.

## Tarixi
Convolvulaceae oilasidagi *Ipomoea corymbosa* (ololiuhqui) va *Ipomoea tricolor* (tlitliltzin) kabi bir qancha boshqa oʻsimliklar Lotin Amerikasidagi diniy marosimlarda asrlar davomida ishlatilgan, *A. nervosa* anʼanaviy ravishda bu maqsadda ishlatilmagan. Uning xususiyatlariga birinchi marta 1960-yillarda eʼtibor qaratilgan. 

## Kultivatsiya
Harorat 13 °C dan past boʻlgan joylarda, *Argyreia nervosa* issiq issiqxonada oʻstiriladi. Boshqa joylarda arbours, pergolalar, devorlar yoki daraxtlarda oʻstiriladi. Oʻsimlik koʻpincha shisha ostida qumli tuproqli kompostda (John Innes № 3) toʻliq yorugʻlikda oʻstiriladi. Bahordan kuzgacha erkin sugʻoriladi, har oyda muvozanatli suyuq oʻgʻit qoʻllanadi va qishda suv kamayadi. U ochiq havoda oʻrtacha unumdor, nam, lekin yaxshi quritilgan tuproqda toʻliq quyoshda oʻstiriladi.

### Glikozidlar

* Argirozid, (24 *R*) — ergost-5-en-11-okso-3b-ol-a- D -glyukopiranozid, *Argyreia nervosa* uchun xos boʻlgan steroidal glikozid

### Ergolinlar

### Gidroksisinnamik kislotalar

### Yog 'kislotalari

## Enteogen

Yangi asrning baʼzi manbalari, „turli xil ogʻzaki tarixlarga“ koʻra, huna shamanlari ichimlik tayyorlash uchun kukunli urugʻlardan foydalanganliklarini daʼvo qilishadi. *Argyreia nervosa* urugʻlari psixoaktiv taʼsir koʻrsatishi mumkin. *A. nervosa* Gavayi oroliga xos emas, Hindistondan u yerga olib kiritilgan. Biroq, oʻsimlik oʻtmishda Hindistonda mast qiluvchi vosita sifatida ishlatilgan boʻlishi mumkin. *A. nervoza* urugʻlari tarkibida sezilarli darajada oʻzgarib turadigan ergot alkaloidlari mavjud boʻlib, LSA vazni aynan oʻxshash urugʻlar orasida 3 mkg dan 34 mkg (oʻrtacha 17 mkg) gacha. Biroq, oʻz taʼsirida LSA oʻzining qarindoshi LSDdan taxminan oʻndan bir kuchliroqdir, bu LSA uchun taxminan 500 mkg dozaning chegara darajasini tashkil qiladi. Shuning uchun urugʻlarning psixoaktiv taʼsiri ulardagi boshqa alkaloidlarga bogʻliq boʻlishi mumkin va xavfsiz va samarali dozani oldindan aytish qiyin.

## Hindistonning anʼanaviy tibbiyotida qoʻllanadi
Garchi u *A. nervoza* urugʻlaridan vatani Hindistonda anʼanaviy enteogen sifatida foydalanishga hech qanday dalil yoʻq.Ildiz nervlar va miya uchun tonik aqlni oshiruvchi, yoshartiruvchi tonik, afrodizyak sifatida qabul qilinadi.Foydalanishning boshqa turlariga gonoreya, stranguriya, surunkali yaralar, diabet, anemiya va miya kasalliklarini davolashda qoʻllanishi kiradi. Oʻsimlik shuningdek, ishtahani ochuvchi, kardiotonik va afrodizyak sifatida ishlatiladi. Yalligʻlanishga qarshi, immunomodulyatsion, antibakterial, antiviral va antifungal taʼsirga ega.

## Manbalar