open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
I'm Eighteen

„**I’m Eighteen**“ — glem-rok&nbsp;va hard rock&nbsp;guruh Alice Cooper&nbsp;tomonidan yaratilgan 1970/71-yilgi qoʻshiq. Bu qoʻshiq *Love It to Death*&nbsp; albomining asosiy singli boʻlib, guruhning mashhurlikka olib chiqqan hitidir.

Bu singl VH1ning 40 ta eng buyuk metal qoʻshiqlari ichida #39 oʻringa va Rollig Stone jurnalining hamma vaqt va davrlarning eng buyuk 500 qoʻshiqlari roʻyxatida #482 oʻringa yetgan.

Qoʻshiq thrash metal pionerlari Anthrax&nbsp;tomonidan qayta aytilib, 1984-yilgi *Fistful of Metal*&nbsp;(ularning eng yosh aʼzosi 19 yoshga toʻlgan kun) albomiga kiritilgan, keyinchalik Creed&nbsp;guruhi tomonidan kaverlanib, 1998-yil kinofilmi „Fakultet“ga&nbsp;saundtrek etib ijro etilgan.
## Manbalar
Shok-rok

**Shock rock** – jonli chiqishlarda rok musiqaga teatrlashtirilgan shok koʻrsatuvlarni qoʻshishni ifodalaydigan keng atamadir.

Dastlab 'shock rock' atamasi 1970-yillarning boshlarida Glam Rock musiqachilarining davrida paydo boʻldi. Janrning 'qurollari' yildan-yilga oʻzgarib bordi, ammo har doim oʻsha davrga mos chegarada seks va/yoki zoʻrlik masalalarini oʻz ichiga olgan.

## Janrga xos guruhlar

* Alice Cooper
* GG Allin
* The Blood
* Arthur Brown
* Belisha
* Bloodgood
* Butthole Surfers
* Cradle of Filth
* Demented Are Go
* El Duce
* Extreme Elvis
* Genitorturers
* Ghoul
* Gorgoroth
* Green Jelly
* GWAR
* Iggy Pop
* Insane Clown Posse
* Jack Off Jill
* King Diamond
* Kiss
* Lizzy Borden
* Lordi
* Marilyn Manson
* The Mentors
* Mindless Self Indulgence
* Mötley Crüe (birinchi ikkita albom)
* Nockstyle
* Municipal Waste
* Murderdolls
* The Plasmatics
* Rammstein
* Rob Zombie
* Screamin' Jay Hawkins
* Screaming Lord Sutch
* Skinny Puppy
* The Texas Drag Queen Massacre*
* The Tubes
* Turmion Kätilöt
* Twisted Method
* Twisted Sister
* Undercover Slut
* Vaginal Jesus
* W.A.S.P.
* White Zombie
Evolutsiya (maʼnolari)

**Evolutsiya** atamasi quyidagilarni bildirishi mumkin:
* Evolutsiya - hayot shakllarining rivojlanishi jarayoni.
* Evolutsiya - biror tizim(lar)ning asta-sekin oʻzgarishi.
Red Bull

**Red Bull**- quvvatlovchi ichimliklar ishlab chiqaruvchi Avstriya kompaniyasi. Avtosport, velosiped, snoubording, motosport va boshga sport turlari boʻyicha sport konkurslarini tashkil etish va homiylik qilish bilan tanilgan kompaniya.

## Kompaniya tarixi

1982-yil Ditrih Mateshesning Sharqiy Osiyoga amalga oshirayotgan sayohatida oʻsha yerda keng tarqalgan quvvatlovchi ichimlik bilan qiziqib qoladi. U Tailand dagi Krating Daeng (Tiland tilidan tarjima qilganda "Qizil ho`kiz") markasiga lisenziyani va Taisho Pharmaceuticals (Yaponiya) firmasi reseptini ishlatish huququni qoʻlga kiritgan.
1984-yil Mateshis Red Bull GmbH ga asos soladi, u Fushl am Zee, Avstriyada joylashgan. Resept va marketing dasturlarini rivojlantirish tufayli ushbu ichimlik 1987-yil bozorga chiqadi. Hozirgi kunda Red Bull dunyoning 100 ga yaqin davlatlarida tarqalgan va raqobat kompaniyalarning koʻpligiga qaramay dunyo bozorining 70% (2003-yildagi holat) qismini egallagan va shu bilan birga ohirgi yillardagi eng omadli yangi mahsulotlardan biri hisoblanadi.  Hozir Red Bull markasi narhi 7,96 mlrd. evroni tashkil etadi (2005-yil iyul) va oʻtgan yilga nisbatan 21,6%ga oshgan. Kompaniya aylanma mablagʻi 2002-yilda - 626 mln. evroni, 2004-yilda - 1,668 mlrd. evroni va 2006-yilda esa 2,6 mlrd. evroni tashkil etgan. 2004-yilda dunyoda tahminan 1,9 mlrd. banka Red Bull isteʼmol qilingan (har sekundda tahminan 60 ta dona). 2006-yil da ushbu raqam 3 martaga koʻpaydi.

## Kompaniya marketinggi

Formula-1 dagi Red Bull Racing va Scuderia Toro Rosso komandalar, «Red Bull Nyu-York» va «Red Bull Zalsburg» futbol klublari egasi. Red Bull Air Race World Series aerobatika chempionati tashkilotchisi.

## Asoschisi
2022-yil 22-oktabr kuni kompaniya asoschisi Ditrix Mateshis78 yoshida vafot etdi. 1984-yilda 40 yoshlik Mateshis „Blendax“ kompaniyasida (tish pastasi ishlab chiqaruvchi) top-menenjer lavozimidan boʻshab, Tailandga ketadi. 500 ming $ tikkan holda oʻz kompaniyasiga asos soladi. Forbes uning boyligini 20,2 mlrd. $ ga baholagan

## Manbalar

## Havolalar
* Red Bull rasmiy sayti
* Ruscha sayt
* Quvvatlovchi Red Bull ichimligi
Nirvana diskografiyasi

Bu maqola Nirvana haqida qoʻshimcha maʼlumotdir.

## Diskografiya

### Studiyaviy albomlar

### Konsert albomlari

### Termalar

### Singllar

### Box-setlar, intervyu va videolar

## Kliplar

## Qolgan ishlar
* *[[Hard to Believe: Kiss Covers Compilation]]* (1992) — kaver-versiya pesni „Do You Love Me?“ gruppi Kiss
* *[[Eight Songs for Greg Sage and The Wipers]]* (1993) — kaver-versiya pesni „Return of the Rat“ gruppi The Wipers

## Mukofotlar

* 1992, MTV Video Music Award, Luchshiy alternativniy klip, „Smells Like Teen Spirit“
* 1992, MTV Video Music Award luchshiy klip novogo ispolnitelya, „Smells Like Teen Spirit“
* 1993, MTV Video Music Award , Luchshiy alternativniy klip, „In Bloom“
* 1993, Brit Awards, Luchshiy ispolnitel goda
* 1994, MTV Video Music Award , Luchshiy alternativniy klip, „Heart-Shaped Box“
* 1994, MTV Video Music Award, Luchshaya rejissyorskaya rabota „Heart-Shaped Box“
* 1995, American Music Award Luchshiy Xevi-metal/Xard-rok ispolnitel
* 1996, Грэмми Luchshiy alternativniy albom, *[[MTV Unplugged in New York]]*
* 2000, Книга рекордов Гиннесса, Samoe chasto pokazivaemoe video na evropeyskom MTV, „Smells Like Teen Spirit“
* 2000, Книга рекордов Гиннесса, Samiy uspeshniy posmertniy albom, *[[MTV Unplugged in New York]]* i *[[From the Muddy Banks of the Wishkah]]*

## Chartlardagi oʻrinlari

### Albomlar

### Singllar

## Havolalar

* sliver.it da guruh diskografiyasi
* http://www.livenirvana.com da guruh diskografiyasi
Moslashish (biologiya)

Biologiyada **moslashish** atamasi ostida organizmning tabiiy tanlanish yordamida orttirgan foydali xarakteristikasi tushuniladi. Moslashish mavzusi evolutsion biologiyada muhim hisoblanadi. Moslashish haqidagi nazariyani Jean-Baptiste Lamarck shakllantirgan.

Moslashgan organizmlar oʻzlari yashayotgan atrof-muhitda quyidagilarni bajara olishadi:
* Tana haroratini saqlash uchun yetarli issiqlik olish, oziqlanish.
* Tabiiy dushmanlaridan himoyalanish.
* Koʻpayish.
Genetik dreyf

**Genetik dreyf** (yoki **allel dreyfi**) biror populatsiyadagi tasodifiy allellarning (gen variantlarining) avloddan avlodga oʻtishi natijasida allel chastotasidagi oʻzgarishlar jarayonidir. Bu tasodifiy oʻzgarishlar tanlanish yordamida filtrlanadi. Genetik dreyf konsepti 1920-larda Sewall Wright tomonidan oʻrtaga tashlangan.

**Genlar dreyfi** (gollandcha drijven — suzmoq, quvib haydamoq), genetik-avtomatik jarayonlar — tasodifiy omillar taʼsirida qator avlodlar davomida populyatsiyalarda genlar chastotasining oʻzgarishi. Genetik dreyf, odatda, populyatsiyalar irsiy oʻzgaruvchanligining pasayishiga olib keladi. Genetik dreyf tabiiy ofatlar (oʻrmonlarning yonishi, suv toshqini), zararkunapdalarning keng tarqalishi va b. natijasida populyatsiya individlari soni keskin kamayib ketganida aniq namoyon boʻladi. Genetik dreyf tazyiqi ostida populyatsiya genotipik tarkibi dinamikasining harakterli xususiyati gomozigotlanish jarayonining kuchayishidan iborat. Bu hodisa populyatsiya arealining torayishi tufayli yaqin qarindosh individlar oʻrtasidagi chatishish imkoniyatining ortishi bilan bogʻliq. Natijada tasodifiy ravishda genlar chastotalarining oʻzgarishi tufayli ayrim allellarning saqlanib qolishi, boshqasining yoʻqolishi roʻy beradi. Ajralish paytida vujudga kelgan baʼzi gomozigotali formalar yangi muhit sharoitiga moslanishda qimmatli boʻlib chiqishi va ular tabiiy tanlanish taʼsiriga uchrab, keyinchalik populyatsiya individlari sonining orta borishi bilan keng tarqala boshlashi mumkin. Genetik dreyf nazariyasi 20-asrning 40-y.larida amerikalik genetik S. Rayt hamda undan mustaqil ravishda rus olimlari D. D. Romashov va N. P. Dubininlar tomonidan ishlab chiqilgan.
Genlar dreyfi S.Rayt tomonidan kiritilgan. U pashshalar populyatsiyasida ish olib borgan.
Outlook Express

**Outlook Express** — Microsoft kompaniyasi tomonidan elektron pochta va habarlar guruhi bilan ishlash uchun yaratilgan programma.

Outlook Express Windows operatsion sistema sining Windows 95 OSR 2.5, Windows NT va Internet Explorer brauzer ining 4.0 versiyasidan boshlab birga etkazilib beriladi. Mac OS «klassik» versiyalari uchun ham Outlook Expressning variantlari mavjud (Mac OS X versiyasi uchun Microsoft — Microsoft Entourage ni yaratgan, u Macintosh uchun yaratilgan Microsoft Office tarkibiga kiradi).

Outlook Express nomi bu programma Microsoft tomonidan yaratilgan organayzer Microsoft Outlook ning «engillashtirilgan» varianti deb taxmin qilish mumkin. Umuman olganda ushbu ikki programma bir bir biridan farq qiladi. Outlook Outlook Expressdan farqli habarlar guruhi bilan ishlash funksiyasiga ega emas.

## Tarix

Windows Vista bilan etkaziladigan Outlook Expressning yangi versiyasi Windows Mail deb nomlanadi.

2007-yil 30-mayda Microsoft Windows Live Mail yangi pochta klientining beta-versiyasini ishlab chiqdi, u Outlook Express shuningdek Windows Mail oʻrnini bosishi kerak. Windows Vista menejeri Nick White soʻzlariga koʻra Windows Live Mail butunlay yangi interfeysga ega, Windows Live stiliga mos qilib yaratilgan.

## Yana qarang
* Windows Mail
* Fidolook
* Outlook

## Havolalar
* Outlook Express va Windows 8.1: migratsiya 
* Outlook Express dbx file format by Arne Schloh : arxivlash formatidir dbx - hujjatlar 
* UnDBX online : ochiq-manba dastur; konvertatsiya: arxivlash formatidir dbx -> eml; litsenziya: GPL
The Bat!

**The Bat!** — Windows OS da elektron pochta bilan ishlash uchun yaratilgan shartli-bepul programma.

RITLabs Maldoviya kompaniyasi tomonidan ishlab chiqiladi. The Bat! programmasi Rossiya va sobiq SSSR davlatlari foydalanuvchilari orasida mashhur.
SMTP, POP3, IMAP protokollarida ishlay oladi.
Programmaning ikki versiyasi mavjud: Home и Professional. Professional versiyasida orfografiyani tekshirish, habarlarni S-MIME va OpenPGP standartlari yordamida shifrlash, lokal maʼlumotlar bazasini shifrlash va biometrik autentifikasiya qilish imkoniga ega.
The Bat! koʻp miqdorli kiril kodirovkalarida ishlay oladi, shuningdek windows-1251, koi8-r, iso-8859-5 va boshqalarda.
Shuningdek The Bat!da habarlarni rezervda saqlash (umumiy rezerv faylida yoki har bir alohida accountda), adreslar kundaligi va foydalanuvchi talabi boʻyicha moslash yoki avtomatik ravishda moslash imkoniga ega.

## Havolalar
* Rasmiy sayti
* Norasmiy sayti
* Norasmiy sayti
Kvadrat

*Bu maqola [[geometriya|geometrik]] shakl haqida.*

**Kvadrat:**

1) tomonlari teng boʻlgan toʻgʻri burchakli toʻrtburchak. Kvadratning karama-qarshi tomonlari oʻzaro parallel, diagonallari oʻzaro teng va perpendikulyar boʻladi; 

2) burchaklari oʻzaro teng boʻlgan romb; 

3) a sonining Kvadrati shu sonlar koʻpaytmasiga teng;a2=oxa. Kvadrat soʻzi tomonlari a ga teng kvadrat yuzining ikki tomoni koʻpaytmasiga tengligidan olingan. Kvadratning perimetri 4a ga yuzi esa a² teng. 

**Kvadrát** ( — toʻrtburchak-li) — toʼgʼri tortburchak. Qarama-qarshi tomonlari oʼzaro teng bolgan toʼgʼri burchakli toʼrtburchak yoki burchaklari toʼgʼri burchaklardan iborat boʼlgan romb kvadrat deb ataladi deya ta'rif berish mumkin.

## Kvadratning perimetri va yuzasi
t — kvadratning tomoni, R — tashqi chizilgan aylananing radiusi, r — ichki chizilgan aylananing radiusi boʼlsin. Unda kvadratning perimetri:
: P = 4 t = 4 \sqrt 2 R^2 = 8 r,
va S kvadratning yuzasi quyidagi formula bilan hisoblanadi
: S = t^2 = 2 R^2 = 4 r^2.

## Yana qarang
* Birlik kvadrat
* Geometriya
* Romb
* Parallelogramm

## Manbalar
Tub son

**Tub son** — birdan katta natural son boʻlib, ikkita natural boʼluvchiga ega: 1 va oʻzi. Tub sonlarning xossalarini oʻrganuvchi fan Sonlar nazariyasi deb ataladi. Tub sonlarning ulushi sonlar qatori qancha uzaygan sari kamayadi masalan 1dan 10gacha 4 ta 40 foiz ulush 100gacha 25 foiz ulush 1000gacha 168 ta 16,8 foiz ulush va hokazo hozir fanga malum bo'lgan eng katta tub son 2^136279841 Dan 1ta kam sondir va eng qiziq tomoni shundaki sonlar qatori qancha kattalashib uzoqqa borsa ungacha oraliqda tub sonlar ulushi kamayib boradi. 

Tub sonlar ketma ketligi quyidagilardan boshlanadi:
: 2, 3, 5, 7, 11, 13, 17, 19, 23, 29, 31, 37, 41, 43, 47, 53, 59, 61, 67, 71, 73, 79, 83, 89, 97, 101, 103, 107, 109, 113, 127, 131, 137, 139, 149, 151, 157, 163, 167, 173, 179, 181, 191, 193, 197, 199, 211, 223, 227, 229, 233, 239, 241, 251, 257, 263, 269, 271, 277, 281, 283, 293 (shuningdek tub sonlar roʻyxatini koʻring)

## Yana qarang
* Tub sonlar roʻyxati

## Adabiyotlar
* Г. Гальперин, *[http://kvant.mccme.ru/1987/04/prosto_o_prostyh_chislah.htm «Просто о простых числах»]*, «Квант», №&nbsp;4, 1987
* *[http://www.cryptography.ru/db/msg.html?mid=1161235&uri=node28.html «Алгоритмические проблемы теории чисел»] *, глава из книги *[http://www.cryptography.ru/db/msg.html?mid=1161235&uri=book.html «Введение в криптографию»] * под редакцией В.&nbsp;В.&nbsp;Ященко
* О. Н. Василенко, *[http://www.cryptography.ru/db/msg.html?mid=1169580 «Теоретико-числовые алгоритмы в криптографии»] *
* А. В. Черемушкин, *[http://www.cryptography.ru/db/msg.html?mid=1169266 «Лекции по арифметическим алгоритмам в криптографии»] *
* К.Кноп *[https://web.archive.org/web/19990202185354/http://www.geocities.com/CapeCanaveral/4344/211.html «В погоне за простотой»]*
* Б. А. Кордемский Математическая смекалка. - М.:ГИФ-МЛ, 1958.-576 с. (стр. 344-345).

## Havolalar
* PrimeGrid prime lists  - все простые числа, найденные в рамках проекта PrimeGrid 
* Геометрия простых и совершенных чисел
Dave Grohl

**David Eric Grohl** (14-yanvar 1969-yil Ogayo shtatida tugʻilgan) amerikalik rok-musiqachi va qoʻshiq yozuvchi. U oʻz karyerasini 1980-yillarda Scream punk-rock guruhida boshlaydi. 90-yillarda Nirvana granj guruhida barabanchi boʻladi. Nirvana solisti Kurt Cobainning oʻlimidan keyin, Grohl Foo Fightersni tashkil qiladi.

## Yana qarang
* Foo Fighters
* Nirvana
* Garbage
* Queens of the Stone Age

## Havolalar
* www.foofighters.com — Foo Fighters rock-guruhining rasmiy veb-sayti.
Roald Amundsen

**Roald Amundsen** (16-iyul, 1872&nbsp;— 18-iyun, 1928)&nbsp;— norvegiyalik qutb sayohatchisi va tadqiqotchi. 1911-yil 14-dekabrda birinchi boʻlib Janubiy Qutbga yetgan.

**Amundsen Rual** (1872.16.7 — 1928) — norveg qutb sayyohi. Birinchi marta 1903 — 06 yillarda „Yoa“ kemasida Shimoli-gʻarbiy dengiz yoʻli orqali Grenlandiyadan Alyaskaga oʻtdi. Kanada Arktikasidagi King-Vilyam o.da ikki yil davomida muhim geomagnit kuzatishlar oʻtkazdi. A. 1904-yil Butiya-Feliks yarim orolda Shimoliy magnit qutbini tekshirdi va shu atrofdagi 100 ga yaqin orollarni birinchi boʻlib haritaga tushirdi. 1911-yil „Fram“ kemasida Antarktikaga eks-peditsiya uyushtirdi. Oʻsha yili 14 dekda tarixda birinchi boʻlib (R. Skottdan bir oy oldin) Janubiy qutbga yetib bordi va u yerdan qaytishda Qirolicha Mod togʻ tiz-masini (bal. 4500 m) kashf etdi. A. 1926-yil 12 — 13-mayda birinchi marta Arkti-ka ustidan „Norvegiya“ dirijablida Shpitsbergen — Shimoliy qutb — Alyaska marshruta boʻyicha uchib oʻtdi. 1928-yilda Umberto Nobile ekspeditsiyasi halokatga uchragach, A. ekspeditsiyachilarga yordam koʻrsatish uchun 18-iyunda gidrosamolyotda uchib borayotganda u ham Barens dengizida halokatga uchrab bedarak yoʻqolgan. A. oʻz sayohatlari haqida bir necha asar yozgan. A.ning rus tilida: „Muz okeani ustidan 454uchib oʻtish“ (L., 1927, L. Elsvort bilan birgalikda yozilgan), „Mod“ kemasida Osiyoning shimoliy sohili boʻylab eks-peditsiya (1929), „Janubiy qutb“ (1937), besh jildli asarlar toʻplami (L., 1936 — 39), „Mening hayotim“ (M., 1959) va boshqa asarlari bosilib chiqqan. Antarktida yaqinidagi bir dengiz va Amerika qutb stansiyasi (Amundsen — Skott) hamda togʻ tizmasi, qoʻltiq, suv osti soyligi (Shimoliy Muz okeanida) A. nomiga qoʻyilgan. Ad.: Dyakonov M., Amundsen, M., 1937; Yakovlev A., Rual Amundsen, M., 1948.

## Adabiyotlar
* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
13 (son)

**1113445555** (**oʻn uch**) — 12 va 14 sonlari orasidagi natural son.
## Matematikada
13 = tub

## Adabiyotlar
*
Nautilus Pompilius

**Nautilus Pompilius** — rock guruh. 1982-yili SSSRda, Sverdlovsk (hozirda Yekaterinburg) shahrida tashkil topgan. 1982-yildan beri guruhning tarkibi musiqiy uslubi bilan birga koʻp marotaba oʻzgargan. Mashhur qoʻshiqlari: "Eta muzika budet vechnoy", "Vzglyad s ekrana", "Ya xochu bit' s toboy", "Skovanniye odnoy sepyu", "Poslednee pis'mo", "Progulki po vode", "Tutanhamon", "Krilya".

## Diskografiya
19 (son)

**19** (**oʻn toʻqqiz**) — 18 va 20 sonlari orasidagi natural son.

## Matematikada
19 = tub son

## Adabiyotlar
*
Brauzer

**Veb yorituvchi** yoki **bráuzer** (dan)&nbsp;studio.youtobe.comtaʼminoti.

## Mashhur brauzerlar
* Mozilla Firefox
* Opera
* Flock
* Internet Explorer
* Maxthon – Internet Explorer asosida yaratilgan
* Safari – Konqueror kodiga asoslangan
* Google Chrome – Google shirkatining brauzeri
* Microsoft Edge – Microsoft kompaniyasining brauzeri.

## Unchalik mashhur boʻlmagan brauzerlar
* Netscape Navigator
* Konqueror
* Galeon
* Epiphany
* Kazehakase
* Charon
* Arachne
* K-Meleon
* slimbrowser.

## Tekstli brauzerlar
* https://ais.americancouncils.org/flexLynx
* Links
* W3M
* Netrik
* Elinks
* Internet Browser.

## Oflayn brauzerlar
* HTTrack
* Offline Explorer
* Teleport Pro
* WebZip.

## Yana qarang
* Brauzerlarni solishtirish
* Brauzerlar roʻyxati
* User Agent

## Manbalar

## Havolalar
23 (son)

**23** (**yigirma uch**) — 22 va 24 sonlari orasidagi natural son.
## Matematikada
23 — tub son.
2 va 3 sonlaridan iborat.
## Fanda
Insonlarda 23 ta qovurgʻalararo togʻay bor.

## Adabiyotlar
*
29 (son)

**29** (**yigirma toʻqqiz**) — 28 va 30 sonlari orasidagi natural son.
## Matematikada
29 — tub son.

## Adabiyotlar
*
31 (son)

**31** (**oʻttiz bir**) – 30 va 32 sonlari orasidagi natural son.
## Matematikada
31 – tub son.

## Adabiyotlar
*
37 (son)

**37** (**oʻttiz yetti**) — 36 va 38 sonlari orasidagi natural son.
## Matematikada
37 — tub son.

## Adabiyotlar
*
67 (son)

**67** (**oltmish yetti**) 66 va 68 sonlari orasidagi natural sondir.
## Matematikada
67 — tub son.

## Fanda

## Boshqa sohalarda

## Adabiyotlar
*
61 (son)

**61** (**oltmish bir**) 60 va 62 sonlari orasidagi natural sondir.
## Matematikada
61 — tub son.

## Fanda

## Boshqa sohalarda

## Adabiyotlar
*
59 (son)

**59** (**ellik toʻqqiz**) 58 va 60 sonlari orasidagi natural sondir.
## Matematikada
59 — tub son.

## Fanda

## Boshqa sohalarda

## Adabiyotlar
*
53 (son)

**53** (**ellik uch**) 52 va 54 sonlari orasidagi natural sondir.
## Matematikada
53 — tub son.

## Fanda

## Boshqa sohalarda

## Adabiyotlar
*
47 (son)

**47** (**qirq yetti**) 46 va 48 sonlari orasidagi natural sondir.
## Matematikada
47 — tub son.

## Fanda

## Boshqa sohalarda

## Adabiyotlar
*
Sonlar roʻyxati

## Natural sonlar

### Yumaloq sonlar (200 dan boshlab)

* 200, 300, 400, 500, 600, 700, 800, 900
* 1000, 2000, 3000, 4000, 5000, 6000, 7000, 8000, 9000
* 10000, 20000, 30000, 40000, 50000, 60000, 70000, 80000, 90000
* 100000, 200000, 300000, 400000, 500000, 600000, 700000, 800000, 900000

### 128 dan boshlab ikkining darajalari
128, 256, 512, 1024, 2048, 4096, 8192, 16384, 32768, 65536, 131072, 262144, 524288, 1048576, 2097152, 4194304, 8388608, 16777216, …

### Oʻnning darajalari

* 1 — bir
* 10 — oʻn
* 100 — yuz
* 1000 — ming (kilo)
* 1 000 000 — million (mega)
* 1 000 000 000 — milliard (giga)
* 1 000 000 000 000 — trillion (tera)
…
* 10^{100} — googol
* 10^{10^{100}} — googolpleks

## Ayrim [[Matematika|matematik konstantalar]]
* Pi
* e
* Fi (Phi) — Oltin kesim

## Oʻqish uchun
* *Kingdom of Infinite Number: A Field Guide* by Bryan Bunch, W.H. Freeman & Company, 2001.
Enya

**Enya** (toʻliq ismi **Eithne Patricia Ní Bhraonáin**) - 1961-yilning 17-mayida, Irlandiyaning shimoli-gʻarbidagi Dor-Barli (irl. Dore Bartley) qishlogʻida tavallud topgan. Irlandiyalik xonanda va prodyuser.

## Diskografiya
### Studiyaviy albomlar
43 (son)

**43** (**qirq uch**) 42 va 44 sonlari orasidagi natural sondir.
## Matematikada
43 — tub son.

## Fanda

## Boshqa sohalarda

## Adabiyotlar
*
41 (son)

**41** (**qirq bir**) 40 va 42 sonlari orasidagi natural sondir.
## Matematikada
41 — tub son.

## Fanda

## Boshqa sohalarda

## Adabiyotlar
*
Cheksizlik

**Cheksizlikni** (∞; matematika yoki kimyo miqdorlari hal qila olmaydi boshqa matematik ojiz nechalarni kengaytirish maqsadida ishlatiladigan tushuncha. Matematik analizda cheksiz kichik, cheksiz katta miqdorlar, geometriyada cheksiz uzoqlashgan elementlar, haqiqiy sonlar toʻplamini ikkita „maxsus“ son —oo va +oo bilan, toʻplamlar nazariyasida natural sonlar qatori 1, 2,… ni transfinit sonlar bilan toʻldirish va hokazo tushunchadir.

Masalan, hosila tushunchasi cheksiz kichik ikki miqdor nisbatining limiti, integral esa soni cheksiz koʻp „cheksiz kichik“lar yigʻindisining limiti boʻlib, bunday „kengaytirishlar“ matematika va boshqa fanlarda muhim ahamiyatga ega. Oʻzgaruvchan cheksiz kichik, cheksiz katta miqdorlarni oʻzgarmas cheksiz katta miqdorlardan farq qilish uchun „potensial“ va „aktual“ cheksizlik terminlari vujudga kelgan.

## Havolalar

* Georg Kantor i rojdenie teorii transfinitnix mnojestv
Gen koʻchishi

**Gen koʻchishi** (yoki **gen migratsiyasi**) gen allellarining bir populatsiyadan boshqasiga oʻtishidir. Migratsiya allel chastotalarida (genning biror variantini tashuvchi organizmlar proporsiyasida) oʻzgarishlar paydo qilishi mumkin. Immigratsiya tayinli tur yoki populatsiyada shakllangan gen havzasiga yangi genetik variantlar qoʻshilishiga olib keladi.

Gen koʻchishi surʼatlariga taʼsir qiluvchi bir qancha omillar mavjud. Eng muhim omillardan biri harakatchanlikdir, yaʼni individning harakatchanligi naqadar yuqori boʻlsa, uning migratsion potensiali shu qadar katta boʻladi. Hayvonlar oʻsimliklardan ancha harakatchanroqdirlar, biroq oʻsimlik urugʻlari va changlari hayvon yoki shamol orqali uzoq masofalarga tarqalishi mumkin.

Ikki populatsiya orasidagi muntazam gen koʻchishi ikki gen havzasining birikmasiga olib kelib, shu guruhlar orasidagi genetik farqni kamaytirishi mumkin. Shuning uchun gen koʻchishi turlanishga qarshi ishlaydi, zero u guruh havzalarini birlashtirib, oʻsha guruhlarda shakllanayotgan va yangi turlar paydo boʻlishiga olib kelishi mumkin boʻlgan farqlarni tuzatadi.
Mutatsiya

**Mutatsiya** ( — “oʻzgarish, almashish”) organizmlar genetik moddasining asos juftlaridagi oʻzgarishdir. Mutatsiyaga hujayra boʻlinishi paytidagi genetik modda koʻchirilishi xatosi, ultrabinafsha yoki ionlashtiruvchi nurlanish, kimyoviy mutagenlar, viruslar yoki hujayra nazorati ostida roʻy beruvchi jarayonlar (masalan, gipermutatsiya) sabab boʻlishi mumkin. Mutatsiy aslida genetik materialning oʻzgarishlari hisoblanadi. Organizmlarda kuzatiladigan mutatsiya ayrim hollarda zararli boʻlib organizmning qaysidir funksiyasining buzilishi bilan xarakterlanadi; xamirturush bilan oʻtkazilgan tadqiqotlar zararli mutatsiyalar jami (zararli, neytral va foydali) mutatsiyalarning 7-12% ini tashkil etishini koʻrsatdi. Mutatsiyalar qayerda hosil boʻlishiga koʻra bir necha guruhlarga boʻlinadi. Asosan, xromosoma, genom va sitoplazmatik mutatsiyalar kuzatiladi. Mutatsiyalar hosil boʻlishida yuqorida aytilganidek bir qancha tashqi va ichki omillar sababchi boʻladilar. Tabiatda mutatsiyalar doimo yuz beradi va ular evolutsiyaning birlamchi asosiy omili deb qaraladi.

## Manbalar
Rus rock

**Rus rock** — SSSR, soʻngra Rossiya va MDHning davlatlarida turli musiqachilar va guruhlar tomonidan yaratilgan rus tilidagi rok musiqaning umumiy nomidir. Rus rock guruhlariga gʻarb rock musiqasi hamda odatda akustik gitara joʻrligida ijro etiladigan rus mualliflik qoʻshigʻi (misol uchun, Vladimir Visotski) katta taʼsir koʻrsatgan.

## Yana qarang
* **[[Rock|Rock musiqa]]**
* **[[Rus rock guruhlari]]** (roʻyxat)

## Havolalar
* Rus rocki  AllExperts.ru da 
* "Rus rocki" tarixi 
* www.rock.ru
Helen Keller

**Helen Adams Keller** (27-iyun 1880 — 1-iyun 1968) — koʻr-kar amerikalik yozuvchi, aktivist va muallima.

Helen Adams Keller nogironligini oʻz harakatlari va ustozi Anne Sullivan bilan qilgan uunishalari orqali nogironlikni yengani haqida the miracle worker nomli kino ishlab chiqilgan
Opera Mini

**Opera Mini** — Operaning J2ME-mashhur versiyasi, mobil telefonlarda ishlatish uchun moʻljallangan (mobil telefon, smartfonlar, HShK va boshqalar) GPRS va J2ME da ishlay oladi, WAP va WWW internet- saytlarni koʻrish mumkin. Opera Software ASAkompaniyasi proksi-serveri orqali ishlaydi.

## Ishlash prinsipi

Brauzer J2ME koʻrinishida ishlay oladi, MIDP 1 va MIDP 2ni qoʻllab quvvatlovchi mobil telefonlarda ishlay oladi. Hozirgi kunda J2ME platformasida ishlovchi mobil telefonlar ichida birinchi brauzer hisoblanadi. Opera Mini ni ishlatuvchi har bir foydalanuvchi telefoni orqali barcha www-sahifalarni koʻrish imkoniga ega. Sahifa tashqi koʻrinishidan originalidan kam farq qiladi.
Undan tashqari, Opera Mini fayllarni yuklash imkoniga ham ega.Qoida boʻyicha, mobil telefon tomonidan qoʻllab quvvatlanadigan fayllarnigina yuklash mumkin.
Opera Mini mobil aloqa rivoji uchun katta taʼsir koʻrsatdi, smartfon va oddiy telefon oʻrtasidagi muhim farqni yoqotmoqda.

## Yana qarang
* Opera
* Opera Mobile
* Opera Software ASA

## Havolalar
* Rasmiy sayti 
* Opera Mini rasmiy forumi
* Opera Mini simulyatori
* Opera Minining Modifikatsiya qilingan (norasmiy) versiyasi
* Opera Minining mashhurligi
Opera Mobile

**Opera Mobile** Opera Software tomonidan yaratilgan veb brauzer, Windows Mobile va S60 platformalariga asoslangan HShK va smartfonlar uchun ishlab chiqilgan. U oldindan ushbu telefonlarda oʻrnatilgan boʻladi yoki foydalanuvchi tomonidan alohida sotib olinishi mumkin. Nokia ning Series 90 platformalari (masalan 7710) da apparatga Opera brauzeri oldindan oʻrnatilgan boʻladi. U bir qancha Windows Mobile va Symbian boʻlmaganlarda ham, masalan Motorola V9 RAZRda oʻrnatilgan.

Opera Mobile Operaʼs Small Screen Rendering (SSR) tehnologiyasini ishlatgan holda kengformatli ekran veb sahifalarini dinamik qaytaformatlash imkoniga ega.

Opera programmaning keyingi versiyasi Opera Mobile 9 ni taqdim etdi, u Ajax da ishlaydi.

## Yana qarang
* Opera
* Opera Mini
* Opera Software ASA
Flock

**Flock** (*Toʻda*) &mdash; Mozilla Firefox va boshqa Mozilla texnologiyalari asosida yaratilgan veb-brauzer (Geckoni ishlatadi), birinchi *ijtimoiy brauzer* hisoblanadi. Brauzer ijtimoiy Web va Web 2.0 deb nomlanuvchi xizmat uchun ishlab chiqilgan.

* **2005-yilda** Flock brauzeri ommaga taqdim etildi.
* **2008-yilda** brauzer Chromium (Google Chrome asosidagi dvijok) platformasiga o‘tdi.
* **2011-yil 26-aprel kuni** Flock loyihasi rasman yopildi.

## Havolalar
* Brauzer rasmiy sayti
* Flockning rus tilidagi sayti 
* FlockRadio
* Flockstars 
* Brauzer ilk screenshotlari
* Flock brauzer namoyish
Good Charlotte

**Good Charlotte** — 1996-yilda tashkil topgan amerikalik pop-punk guruh.

## Diskografiya
### Albomlar
* 2000: *Good Charlotte*
* 2002: *The Young and the Hopeless*
* 2004: *The Chronicles of Life and Death*
* 2007: *Good Morning Revival*

## Tarkib
* Joel Madden — vokal
* Benji Madden — ritm gitara va orqa vokal
* Billy Martin — asosiy gitara, klavishlar, orqa vokal
* Paul Thomas — bas gitara
* Dean Butterworth — barabanlar

### Sobiq ishtirokchilar
* Aaron Escolopio (1996—2001) — barabanlar
* Chris Wilson (2002—2005) — barabanlar

## Havolalar
* Rasmiy veb-sayt  
* Good Charlotte videolari Sony Musicboxda
Xard-rok

**Hard rock** (tarjimasi *ogʻir rock* yoki *qattiq rock*) — rok musiqaning janridir.

## Eʼtiborga loyiq guruhlar
* AC/DC
* Black Sabbath
* Deep Purple
* Golden Earring
* Grand Funk Railroad
* Iron Butterfly
* Led Zeppelin
* Nazareth
* Queen
* Rainbow
* Scorpions
* Thin Lizzy
* UFO
* Uriah Heep
* Wishbone Ash
* Whitesnake
Duman

**Duman** — turkiyalik rock guruh. Guruh oʻz ijodida anʼanaviy turk folk musiqasini va zamonaviy rockni qoʻshadi. Dumanning ishtirokchilari bu — **Kaan Tangöze** (vokal va ritm-gitara), **Batuhan Mutlugil** (asosiy gitara va orqa vokal) hamda **Ari Barokas** (bas gitara va orqa vokal).

## Diskografiya
### Albomlar
* *Eski Köprünün Altında (1999)*
* *Belki Alışman Lazım (2002)*
* *Konser (2003)*
* *Bu Akşam (2004)*
* *Seni Kendime Saqladım (2005)*
* *En Güzel Günüm Gecem 1999—2006 (2007)*
* *Rock’n Coke Konseri (2008)*
* *Duman I (2009)*
* *Duman II (2009)*
* *Canlı (2011)*
* *darmaduman (2013)*

## Havolalar
* Duman Fan Sayt 
* Rasmiy sayt  
* „Aman aman“ videoklipi
Sum 41

**Sum 41** — (baʼzan **The Sums** deb nomlanadi) — kanadalik punk rock guruh. Ajex, Ontarioda tuzilgan. Guruhning hozirgi aʼzolari quyidagilardir: Deryck Whibley (vokal, gitara, klavishalar), Cone McCaslin (bas gitara , orqa vokal) va Steve Jocz (barabanlar, zarb asboblari va orqa vokal). Guruh tarkibi oʻzgarmay kelayapti, gitarachi va orqa vokalchi Dave Bakshni hisobhga olmaganda.

1999-yil guruh Island Records bilan shartnoma tuzgan. Shundan beri guruh 4 studiya albomi chiqardi. Eng muvaffaqiyatli albomlari *All Killer, No Filler* albomidir. Albomdagi „Fat Lip“ („Qalin lab“) singli yaxshi natijaga erishdi, guruhning eng muvaffaqiyatli singli boʻldi. Albomdagi ikkinchi singl „In Too Deep“ ham yaxshi natijaga erishdi.

Sum 41 baʼzan bir yilda 300 martadan oshiq konsert beradi. Shuning uchun ular oʻzlarining uzun va dunyo boʻylab boʻladigan gastrollari bilan mashhurlar. Shu kungacha Sum 41ning hamma albomlari Kanadada yaxshi sotildi. Sum 41 koʻp mukofot va nominatsiyalar sohibi. Ular yetti marta Juno Mukofotiga nominatsiya qilinishgan (Amerikadagi Grammy Awardsga oʻxshash) va ikki marta qʻolib boʻlishgan.

### Albomlar
: Studiya albomlari

## Manbalar

## Havolalar
* Rasmiy veb-sayt 
* Sum 41 intervyusi
Simple Plan

**Simple Plan** — kanadalik pop punk guruh.

## Diskografiya
### Studiyaviy albomlar
* *No Pads, No Helmets... Just Balls* (2002) 
* *Still Not Getting Any...* (2004) 

## Havolalar

* Rasmiy veb-sayt  
* Rus fan-sayti
Pop-rok

**Pop rock** — pop va rock musiqa elementlarini umumlashtiruvchi musiqiy janrdir. Qoʻshiqlar oddiy tuzilgan, navolari esda qolarli, musiqiy frazalar qaytariladi (pop taʼsiri, asosiy musiqiy asboblar sifatida elektrogitara va barabanlar ishlatiladi, agressiv kayfiyatga ega (rock taʼsiri).
Musiqachi

**Musiqachi** — musiqa bilan professional ravishda shugʻullanuvchi odam. Musiqachining faoliyat turlari: bastakor, aranjirovkachi, vokalchi yoki xor ishtirokchisi va hokazo. 
## Manbalar
Zach Braff

**Zachary Israel** „**Zach**“ **Braff** (6-aprel, 1975-yilda tugʻilgan) — amerikalik aktyor, rejissyor, ssenariy muallifi, produsyer. 2000-yillardan boshlab NBC kanalining sitkomi *[[Scrubs]]*dagi J. D. roli bilan mashhur.

## Filmografiya

## Havolalar
* Rasmiy veb-sayt  
* Zach Braff iqtiboslari (satirik)
Ozodlik haykali

Dunyoda juda kop ajoyibotlar bor ulardan biri Ozotlik haykali() jahonning eng tanilgan obidalaridan biri boʻlib, 1886-yil AQShning New York shahrida qurilgan. Ozodlik haykali AQShning eng katta timsollaridan biridir. Misdan yasalgan Ozodlik haykali, Fransiya tarafidan qurulishining 100-yili sababli AQShga sovgʻa qilingan. Haykal, 1884—1886-yillari orasida Frederic Bartholdi tarafidan qurilgan. Haykalning poʻlat skeletini yasovchisi Gustave Eiffel, poydevorini quruvchisi esa Richard Morris edi.

Haykalning oʻng qoʻlida mashʼal, chap qoʻlida esa bir jadval bor. Jadvalning ustida 4-iyul 1776-yil deb yozilgan (Mustaqillikni bildiruvchi sana). Mashʼalning esa 7 dengizni ifodalovchi 7 uchi bor. Haykalning uzunligi 46 m boʻlib, poydevori bilan birga 93 m dir. Turistlar haykalning ichidan mashʼalgacha 168 zinapoyadan iborat boʻlgan zinadan chiqishlari mumkin. Haykalning mashʼal ushlab turgan oʻng qoʻlining uzunligi 23 metrdir. Mashʼalning atrofidagi boʻshliqda tahminan 15 kishi bemalol yon-mayon yursa boʻladi. Haykalning boshining kengligi 2 metr, boshidagi tojining uzunligi esa 5 metrdan iborat.

Ozodlik haykali, uni koʻrishni hohlagan barcha turistlar uchun ochiq. Uni koʻrish, zinasidan eng tepasigacha chiqib New York manzaralarini tamosha qilish uchun, haykal joylashgan, New Yorkdagi Ozodlik oroliga borish yetarli.

Haykalga, Singer tikuv mashinalarining quruvchisi Isaac Singerning xotini Isabelle Eufenie Boyer modellik qilgan. Ozodlik haykali 1884-yilda Fransiyada qurib boʻlingandan 1 yil sonʼgra 350 parchaga boʻlinib 214 sandiq ichida New Yorkga keltirildi. Boʻlaklar, 4 oy ichida poydevorning ustiga birlashtirilib yangidan qurildi va 28-oktabr 1886-yilda minglarcha tamoshabinlarning qarshisida ochilishi eʼlon qilindi.

Ozodlik haykali, 1984-yil UNESCOning Dunyo madaniyat meʼrosi jadvalida oʻz oʻrnini egalladi.

Bu Haykalning nusʼhalari boshqa shaharlarda ham mavjuddir. Misol uchun Parijda Ozodlik haykalining nusʼhalaridan biri mavjud. U nuska Atlantika okeaniga qaratilgan holda qurilgan. Ulardan biri Parijda, Atlantika okeaniga qaratilib qurilgan. Haykalning qolgan nusʼhalari Nevada, Pekin, Osaka, Bordeaux kabi shaharlarda ham mavjud.

## Manbalar

## Havolalar

* Ozodlik haykali milliy monumenti
Gotika (maʼnolari)

* Gotika
* Neogotika

## San'atda gotika
* Gotika (kino va adabiyotda)
* Gotik rok
* Gotik metal
* Gotika (submadaniyat)
Rep-rok

**Rap rock** — bu hip hop, gangsta rap, qattiq metal, alternativ rok, hardcore punk va ayrim paytlarda funk musiqalarning uslubini oʻzida jamlovchi musiqiy janrdir. Janr koʻp hollarda **rap metal**, ayrim paytlarda esa **rapcore** deb ham ataladi.

## Mavzular
Rap rock matnlarining mavzulari siyosatdan tortib (downset., Rage Against the Machine, Senser, Aztlan Underground) to yengil qarashlarga (Limp Bizkit, Crazy Town, Kid Rock, Phunk Junkeez), umumdunyoviy hayot kurashlaridan tortib (Zebrahead, Trik Turner) to shaxsiy kurashlar va ogʻriqqa (Linkin Park, Stuck Mojo) qadar keng yoyilgan.

## Yana qarang
* Alternativ rok
* Alternative metal
* Nu metal
* Funk metal
* Alternative hip hop
* Hardcore hip hop
* Horrorcore
* Ghetto rock

## Havolalar
Rage Against the Machine

**Rage Against the Machine** (qisqartmasi **RATM**) — amerikalik rock guruh. 1991-yildan 2000-yilgacha mavjud boʻlgan va 2007-yilda qayta yigʻilgan.

## Diskografiya
* Rage Against the Machine (1992)
* Evil Empire (1996)
* Live & Rare (1998)
* The Battle of Los Angeles (1999)
* Renegades (2000)
* Live at the Grand Olympic Auditorium (2003)

## Havolalar
* Rage Against the Machineʼning rasmiy sayti
Turlanish (biologiya)

Biologiyada **turlanish** atamasi ostida yangi turlar kelib chiqishi jarayoni tushuniladi. Turlanish kechishiga koʻra toʻrt xilga ajratiladi: allopatrik, peripatrik, parapatrik va simpatrik. Turlanish, shuningdek, sunʼiy kechishi ham mumkin, masalan, seleksiya yoki laboratoriya tajribalarida. 
Yaratilishchilar va Ongli Loyiha tarafdorlarining "evolutsiya dalillari mavjud emas", degan daʼvolariga qaramay, yangi turlar kelib chiqishi koʻp kuzatilgan hodisadir.

## Manbalar
Irq

**Irq** quyidagilarni bildirishi mumkin:
* Irq (biologiya) – taksonomik guruh.
* Irq (antropologiya) – odamlarning biologik irqi.
Shaftoli

**Shaftoli** () — raʼnodoshlar oilasiga mansub bo‘lgan mevali daraxt; Vatani — Oʻrta Osiyo.

AQSH, Yevropaning janubi, Yaponiya, Xitoy, Turkiya, Oʻrta Osiyo,  Kavkazortida keng tarqalgan. Bundan 2 ming yil oldin madaniylashtirilgan. 5000 ga yaqin navi bor. Hozirgi davrda Shimoliy va Janubiy yarim sharning barcha subtropik va tropik mamlakatlarida oʻstiriladi. Jahon boʻyicha yalpi hosili 12,0 mln. tonna (1999-yil). Oʻzbekistonda ekin maydoni jihatidan mevali daraxtlar orasida 3-oʻrinni egallaydi.

Bogʻdorchilikda, asosan, oddiy shaftoli navlari oʻstiriladi (boshqa turlaridan manzarali oʻsimlik yoki payvandtag sifatida foydalaniladi). Boʻyi 3-9 m, bargi ketma-ket joylashgan, nashtarsimon, gullari ikki jinsli. Mevasi sersuv (50-600 g. gacha), danakli, yassi dumaloq, tuxumsimon, oqish yashildan toʻq qizilgacha, tukli va tuksiz (luchchak). Eti koʻkimtirroq, och pushti, sariq, toʻq qizil, danagidan ajraladi (ajralmaydigan navlari ham bor), mazasi nordonshirin, shirin. Tarkibida 80-90% suv, 10-14% qand, 0,081-02% olma, vino, limon kislota, 0,56-1,26% pektin, shuningdek, oshlovchi va azotli moddalar; A, S, V vitaminlari; danagi magʻzida 20-60% yogʻ, amigdalin, oqsil moddalar va boshqalar bor. Yangiligida yeyiladi, qoqi, konserva (jem, murabbo, kompot) qilinadi, bargi va guli qaynatmasi xalq tabobatida bosh ogʻrigʻi, revmatizm, oshqozon-ichak kasalliklarini davolashda qoʻllanadi. Shaftoli yaxshi asal beruvchi daraxt.

Shaftoli danagidan va payvand qilib koʻpaytiriladi. Payvandtag sifatida oddiy shaftoli va boshqalar turlari urugʻ koʻchati, bodom, togʻolcha, baʼzan oʻrikdan foydalaniladi. Hosildorligi 200-400 s/ga. Ekilganidan keyin 3-4yilda hosilga kiradi. 12-15 yil yaxshi hosil beradi (1 ta daraxt 100-150 kg gacha). Oʻzbekistonda aprelda gullaydi, naviga qarab mevasi may-oktabr oylarida pishadi. Shaftoli nisbatan issiqsevar, yorugʻsevar va —15, — 20° li qisqa sovuqlarga chidaydi, —25° da nobud boʻladi, ayniqsa, gullagan paytida bahorgi sovuqlardan koʻp zararlanadi. Koʻchati kuzda va bahorda 25-30 sm chuqurlikda haydalgan yerga 5x4, 5x5, 6x3 m sxemada ekiladi. Yosh daraxtlar vegetatsiya davrida 15-16, hosilga kirganlari 4-5, toshloq yerlarda 10-12 marta sugʻoriladi. Shahriga kosasimon shakl beriladi va har yili erta bahorda butaladi. Oʻzbekistonda 50 ga yaqin navlari yetishtiriladi. Shaftolining ertapishar — Anjir shaftoli, Lola, Morettini; oʻrtapishar — Zafar, Start, Malinoviy, Elberta, Shirinmagʻiz, Oq shaftoli; kechki — Salvey, Farhod navlari koʻp ekiladi.

Kasalliklari: barg bujmayishi, shira oqishi, dogʻlanish va boshqalar.

Zararkunandalari: Shaftoli barg biti, shaftoli kuyasi, shaftoli tana biti. Ularga qarshi bahorda kurtaklar boʻrtishiga qadar insektitsidlar va fungitsidlar bilan ishlov beriladi.

## Manbalar

## Adabiyot
* Oʻrik, shaftoli, olxoʻri, T., 1960; Pomologiya Uzbekistana, T., 1983; Sobirov M. Q., Tomorqa bogʻdorchiligi, T., 1991
Corpse paint

**Corpse paint** (yoki **corpsepaint**; ingl. *corpse* - murda, *paint* - boʻyoq) asosan black metal guruhlari tomonidan ishlatiluvchi oq-qora pardozdir. Corpse paint odatda konsertlar va fotosessiyalarda qoʻllanadi. Bu pardoz yovuzlik, gʻayriinsoniylik va murda chirishini ifodalaydi.

## Havolalar

* Rate My Corpse Paint Corpse paint namunalari.
Rustam Qosimov

**Qosimov Rustam Sobirovich** (30.08.1955, Toshkent — 07.05.2021) – oʻzbekistonlik pedagog va davlat arbobi. Oʻzbekiston Prezidentining Jamoat va diniy tashkilotlar bilan aloqalar boʻyicha davlat maslahatchisi, Oliy va oʻrta-maxsus taʼlim vaziri lavozimlarida ishlagan, Oʻzbekiston xalqaro islom akademiyasi sobiq rektori. Fidokorona xizmatlari uchun ordeni sohibi.

## Biografiyasi
2001-2004 – Oʻzbekiston Respublikasi Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirining birinchi oʻrinbosari.

2004-yil 12-mayda Oʻzbekiston Respublikasi Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vaziri etib tayinlangan.

2004-yil 13-oktabrdan 2009-yilgacha shuningdek – Oʻzbekiston Bosh vazirining taʼlim, sogʻliqni saqlash, ijtimoiy soha va yoshlar siyosati boʻyicha oʻrinbosari.

2009—2011-yillar – Jahon iqtisodiyoti va diplomatiya universiteti rektori.

2011—2016-yillar – Oʻzbekiston kasaba uyushmalari federatsiyasi kengashi aʼzosi.

2016-yil 16-sentabrda yana Oʻzbekiston Bosh vazirining taʼlim, sogʻliqni saqlash, ijtimoiy soha va yoshlar siyosati boʻyicha oʻrinbosari – Oʻzbekiston Respublikasi Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vaziri etib tayinlangan.

2017-yil 21-iyundan 2018-yilgacha – Oʻzbekiston Prezidentining fan, taʼlim, sogʻliqni saqlash, sport boʻyicha davlat maslahatchisi, Davlat va jamiyat qurilishi akademiyasi rektori.

2018—2021 – Oʻzbekiston Prezidentining jamoat va diniy tashkilotlar bilan aloqalar boʻyicha davlat maslahatchisi.

2019—2021 – Oʻzbekiston xalqaro islom akademiyasi rektori.

2021-yil 7-mayda vafot etgan.

## Mukofotlari
*Fidokorona xizmatlari uchun ordeni (2025-yil 30-avgust)

## Manbalar
Breinigerberg

**Breinigerberg**, Germaniya. 2005 yilga koʻra 971 kishilik aholisi bor.

## Havolalar

* Breinigerberg 
* Breinig + Breinigerberg
Nelson Mandela

**Nelson Rolihlahla Mandela** (18 iyul, 1918 yilda tugʻilgan, Kunu, Umtata yaqinida)/ 2013.5.12 — 10 may 1994 yildan 1999 yilgacha — JAR prezidenti, aparteid ning mavjud boʻlgan davridan boshlab inson huquqlari uchun kurash olib borgan eng mashhur aktivistlardan biri, shu sababli u 28 yil qamoqda oʻtirgan, 1993-yil dunyo Nobel mukofoti sovrindori.

Talabalik davrida turli namoyishlarda qatnashgan, keyinchalik Yohannesburgda muharrir boʻlib ishlagan va Vitvatersran Universitetiga oʻqishga kirgan. 1944 yil Afrika Milliy Kongresi yoshlar ligasini yaratishda qatnashgan. Keyinchalik, kurashning kuchayib borish tufayli, «M reja» deb nomlanuvchi reja ishlab chiqadi, unga koʻra AMK yacheykalari yashirinishgan. 1952 yil Mandela oʻz oʻrtogʻi Oliver Tambo bilan birga qoratanlilarni boshqaruvchi birinchi qonuniy firmani tashkil etishadi. 1961 yilda AMK radikal qanotni boshqaradi, «Umkxonto ve sizve», davlatga qarshi siyosiy sabotaj boshlaydi. 1968 yil noyabrda Mandela qamoqqa olinadi va Robben Aylend qamoqhonasida butun umrga ozodlikdan mahrum etiladi.

1948 yil sekretar va AMKda ikki marta prezident boʻlgan(1950 va 1991 yillarda). 50 dan ortiq halqaro Universitetlar aʼzosi. 1990 yil 18 fevralda Mandela qamoq jazosidan ozod etiladi, 11 fevralda yarashish va qurolli qarshilik koʻrsatish toʻhtatilishi haqida eʼlon qiladi.

1999 yil JAR prezidentlik lavozimidan ketgach, VICh va OITS muammolariga katta eʼtibor bera boshlaydi. Ekspertlar fikriga koʻra JAR da hozirgi kunda OITS bilan kasallanganlar besh millionni tashkil etadi, bu koʻrsatkich boshqa barcha davlatlardan koʻp.

Mandelaning katta oʻgʻli Makgaxo Mandela OITSdan vafot etgach, Nelson Mandela dunyoni ushbu kasallikka qarshi kurash olib borishga daʼvat etadi.

## Oila

* Makgaxo Mandela — katta oʻgʻli, 2005 yil OITS kassalligi tufayli 54 yoshida olamdan oʻtgan.
* Tembekile — Mandela kichik oʻgʻli, Mandela qamoqda jazo oʻtayotgan paytda avtohalokatda vafot etgan. Mandela qamoqhonada 27 yil umrini oʻtkazgan.
* Hozir Mandelaning uch qizi qolgan: bittasi- birinchi rafiqasi Evelindan va ikkitasi- ikkinchi rafiqasi Vinnidan.
* Evelin Makgahoning onasi edi. Shuningdek oʻtgan yili Makgaho rafiqasi-Zondi vafot etadi.

## Havolalar
* Nelson Mandela — Biography at Nobelprize.org
* Nelson Mandela Foundation
* Nelson Mandela Childrenʼs Fund
* Nelson Mandela Childrenʼs Fund (Canada) 
* Time 100 profile 
* Mandela: An Audio History
* Mandela: Son of Africa, Father of a Nation Documentary & Soundtrack 
* Nelson Mandela: Helping Orphans in South Africa 
* The Elders
* The Art of Nelson Mandela
Kofi Annan

**Kofi Atta Annan** (8 aprel 1938, Kumasi, Gana - 18 avgust 2018) — BMT ning yettinchi bosh kotibi (1997–2007). Kofi Annan 1 yanvar 1997 yil BMT boshqaruvchisi etib saylangan, ikkinchi muddatga 29 iyun 2001 yilda qayta saylangan, boshqaruvchilik muddati 31 dekabr 2006 yilda tugagan. Ingliz va fransuz tillarini biladi.

## Manbalar
NUJ

**Noma'lum Uchar Jism** (**NUJ**) ( [*UFO*]) - fenomen, trayektoriyasi, umumiy dinamikasi va yonishi mutahassislar tarafidan o'rganilishaga qaramay aniqlana olinmagan, hech qanday mantiqiy, hammaga tushunarli boʻlgan ma'noga ega bo'lmagan Osmonda yoki Yer yuzida kuzatilgan jism yoki yorug'likdir. NUJning paydo bo'lishi anomal hodisadir.
Boris Tadić

**Boris Tadić** (krl. srb. *Борис Тадић*; 15-yanvar, 1958) Serbiya Prezidentidir. Tadić 2004-yil 27-iyunida shu mansabga saylangandi. 2008-yilning 3-fevralidan ikkinchi muhlatda.
Uetersen

**Uetersen** — Germaniyaning Schleswig-Holstein yerida joylashgan shahar. Ushbu shahar Pinneberg tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 11,43&nbsp;km2. 17&nbsp;688 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).

## Geografiyasi
### Hududi
Uetersenning hududi  kmdir. Dengiz sathidan oʻrtacha  m balandlikda joylashgan.

## Demografiyasi

## Manbalar

## Havolalar

* Rasmiy sayti
Oʻzbekiston aeroportlari

Quyida Oʻzbekiston hududida foydalanilayotgan aeroportlar roʻyxati keltirilgan.

## Aeroportlar

## Yana qarang
* Oʻzbekistonning transport tizimi

## Manbalar

## Havolalar
*  

*
MacBook Air

**MacBook Air** — MacBook seriyali ultraportativ noutbuk, Apple kompaniyasi tomonidan 15-yanvar 2008-yilda taqdim etilgan. Applening aytishicha, bu dunyoda eng yupqa noutbukdir. MacBook Air ning ogʻirligi 1,36&nbsp;kg. Biroq, CNET ning xabar berishicha, dunyodagi eng yupqa noutbuk bu — Mitsubishi Pedion hisoblanadi, u 1998-yil ishlab chiqilgan.

Ushbu noutbuk 29-yanvar 2008-yildan $1799 narhda AQShda va 1699 yevro narxda Yevropa zonasida sotuvga chiqarilgan.

## Yana qarang
* MacBook
* MacBook Pro

## Manbalar

## Havolalar
* Rasmiy sayti
* Texnik harakteristika
Audioslave

**Audioslave** amerikalik hard rock guruhi boʻlgan. Guruh 2001-yili Los Angelesda tuzilgan edi. Audioslave Kubada konsert bergan ilk amerika rock-guruhidir. Guruh 2007-yilda tarqalib ketdi.

## Manbalar
Kevin Rudd

**Kevin Michael Rudd** (1957, 21-sentyabrda tugʻilgan) Avstraliyaning 26-Bosh Vaziri (2007 yil 3-dekabridan), Avstraliya Mehnat Partiyasi rahbaridir.

## Manbalar
Hasim Rahman

**Hasim Sharif Rahman** (1972-yil 7-noyabrda *tugʻilgan*) - AQShlik superogʻir vazn toifasidagi bokschi. Bir necha karra jahon chempioni. Uning laqabi "Rok".

## Hayotning boshlanishi

## Karyera

## Boksga kirib kelishi
Maxfiy materiallar

***Maxfiy materiallar*** () — Chris Carter yaratgan Amerika ilmiy-fantastik teleseriali. Serial 1993-yil 10-sentabrda birinchi marta efirga uzatilgan va 2002-yil 19-maygacha berib borilgan. Bu vaqt davomida 9 ta sezonga boʻlinib 202 ta seriya tasvirga tushirilgan. Serialda FTB maxsus agentlari Fox Mulder () (David Duchovny) va Dana Scully () (Gillian Anderson) maxfiy fayllarni (), yaʼni gʻayrioddiy va yechilmagan hamda paranormal hodisalar bilan bogʻliq ishlarni oʻrganishadi. Mulder oʻzga sayyoraliklar borligiga va paranormal hodisalarga ishonadi, Scully boʻlsa bu narsalarga ishonchsizlik bilan qaraydi. Scully hamma ishda ilmiy uslubni targʻib qiladi va hamrohining teoriyalarini maʼqullamaydi. Serialning boshida ikkala agent orasida oʻzaro ishonch paydo boʻladi va ular bir-biriga bogʻlanib qolishadi. Boshida platonik doʻstlikdan boshlangan bogʻlanish serialning yakuniga borib romantik aloqaga aylanadi.

Birinchi yetti sezonda David Duchovny va Gillian Anderson birga bosh rollarni ijro etishgan. Oxirgi ikki sezonda asosan Anderson bosh rolda oʻynagan, Duchovny boʻlsa bir-bir ishtirok etgan. Yakuniy sezonlarda John Doggett (Robert Patrick) va Monica Reyes (Annabeth Gish) serialga yangi obrazlar sifatida kiritilgan. Oxirgi ikki sezonda Mulder va Scullyning boshligʻi Walter Skinner (Mitch Pileggi) roli ham muhim ahamiyat oladi.

*Maxfiy materiallar* serialiga *[[Alfred Hitchcock Presents]]*, *[[The Twilight Zone]]*, *[[Night Gallery]]*, *[[Tales from the Darkside]]* va ayniqsa ** kabi teleseriallarning taʼsiri katta boʻlgan. Asosiy obrazlarni yaratishda Carter odatdagidek erkak obrazni skeptik, ayol obrazni ishonuvchi qilib emas, balki aksincha Mulderni ishonuvchi, Scullyni boʻlsa ishonmovchi qilib yaratgan. *Maxfiy materiallar*ning birinchi besh sezoni Vancouverda suratga tushirilgan. Keyingi sesiyalar Duchovny sabab Los Anjelesda olingan.

Fox televizion tarmogʻi uchun *Maxfiy materiallar* katta xit boʻldi. Boshida kichik guruhlar orasida mashhur boʻlgan film bora-bora keng omma orasida ham shuhrat qozondi. *Maxfiy materiallar* yakuniga yaqinlashganda AQSh televideniyesi tarixida eng uzoq koʻrsatilgan ilmiy-fantastik serialga aylandi. Serial asosida ikkita toʻliq metrajli film suratga olingan: *[[Maxfiy materiallar: Kelajak uchun kurash]]* () (1998) va *[[Maxfiy materiallar: Ishonishni istayman]]* () (2008). Filmning sujeti tanqidchilar tomonidan tahsinga sazovor boʻldi. Serial bir eng yaxshi serial deb topilib bir necha Golden Globe mukofotlarini olgan.

## Manbalar
Sofia Rotaru

**Sofia Rotaru** (toʻliq ismi — *Sofia Mixaylovna Yevdokimenko-Rotaru*, rum. *Sofia Rotaru*, ukr. *Софiя Ротару*) rus, ukrain va moldovan qoʻshiqchisidir. rotarusofia.ru