Igor Belanov

**Igor Ivanovich Belanov** (ruscha: И́горь Ива́нович Бела́нов) yoki **Ihor Ivanovych Bielanov** (; 1960-yil 25-sentyabrda tugʻilgan) — sobiq ukrainalik futbolchi. U faoliyati davomida hujumchi sifatida oʻynagan.

Belanov Dynamo Kyiv klubi tarixida nomini yaratdi, beshta yirik gʻalabani qoʻlga kiritdi va 1986-yilda „Yevropaning eng yaxshi futbolchisi“ deb topildi. Keyin Germaniyada ikki jamoa bilan olti yil oʻtkazdi va unchalik muvaffaqiyat qozona olmadi.

Belanov Times jurnalining barcha davrlardagi jahon chempionatining eng yaxshi 100 nafar futbolchisi roʻyxatiga kiritilgan. U Sovet Ittifoqini bitta Jahon kubogi va bitta Yevropa chempionatida himoya qildi.

2011-yilda Belanov Oleg Bloxin va Vitaliy Staruxin bilan birgalikda „Futbol gʻalabasi“ mukofotida „Ukraina futbolining afsonalari“ deb ataldi.

## Klubdagi faoliyati

### Boshlanishlar va Dinamo Kiev
Belanov Sovet Ittifoqida Ukrainaning Odessa shahrida tugʻilgan. U tugʻilgan shahrida, SKA Odesa va FC Chornomorets Odesa bilan professional futbol oʻynashni boshladi. Belanov 1985-yilda mamlakatning eng yaxshi klublaridan biri FC Dynamo Kyivga qoʻshildi va u bilan birga SSSR Oliy ligasi hamda SSSR kubogini zabt etish bilan yakunlangan birinchi mavsumida oʻnta gol urdi.

Jamoadoshlari Oleg Bloxin va Oleksandr Zavarov bilan birga Belanov 1985—1986-yillardagi UEFA kubogi egalari kubogida (har biri beshtadan) toʻpurarlar jadvalida yetakchilk qilgan, shu bilan birga Dynamo ikkinchi marta bu musobaqada gʻolib chiqqan. Belanov Atletico Madridga qarshi finalda (3:0) toʻliq 90 daqiqa oʻynadi.

### Germaniya
1989-yilning oʻrtalarida 29 yoshli Belanov uzoq kutilgan Gʻarbiy Yevropa tomoniga oʻtishga ruxsat oldi va Germaniyaning Borussia Mönchengladbach klubi safiga qoʻshildi. Uning Bundesligadagi debyuti 1989-yilning 4-noyabrida VfB Stuttgartga qarshi safarda 4:0 hisobida magʻlubiyatga uchraganda boʻldi, jamoada Belanov bir yarim mavsum davomida atigi toʻrtta gol urib, umumiy taassurot qoldira olmadi.

Belanov 1991-yil yanvar oyida 2. Bundesliga vakili Eintracht Braunschweig klubiga oʻtdi. U 23-fevral kuni yangi klubida debyut qildi va uch mavsumda jami musobaqada 13 marta gol urdi, shuningdek, 1992—1993-yillarda birorta ham oʻyin oʻtkazmay, jamoa bilan quyi ligaga tushib ketdi.

### Isteʼfo
1995-yilda Belanov Chernomorets klubiga bir mavsum oʻtkazish uchun qaytdi. U Ilychivets Mariupol klubi bilan oʻynaganidan soʻng deyarli 37 yoshida nafaqaga chiqdi va ikki mavsumda atigi beshta oʻyinda maydonga tushdi.

## Xalqaro faoliyati
Belanov Sovet Ittifoqi terma jamoasi tarkibida 33 ta oʻyin oʻtkazib, 8 ta gol urgan. Uning eng yaxshi koʻrsatkichi 1986-yilda Meksikada boʻlib oʻtgan Jahon chempionatida boʻlib, u yerda Belanov toʻrtta gol urdi va yana oltita golga assistentlik qildi, shu bilan birga uning jamoasi (bu Dynamo Kyivning 13 nafar futbolchisidan iborat edi) 1/8 finalga chiqdi; Belgiyaga qarshi oʻyinda qoʻshimcha vaqtda magʻlub boʻlganda (3:4) Belanov xet-trik qayd etdi.

Jahon chempionatidagi bu oʻyin va Dynamoning UEFA kubogi egalari kubogidagi muvaffaqiyati Belanovga „Yevropaning eng yaxshi futbolchisi“ sovrinini qoʻlga kiritishga yordam berdi. U shuningdek, UEFA Euro 1988 finaliga qadar etib borib, Gollandiya bilan toʻqnash kelgan milliy terma jamoa tarkibining bir qismi edi. Final oʻyinida Gollandiyaga 2:0 hisobi bilan SSSR penalti belgiladi: Belanov buni amalga oshirdi, ammo darvozabon Hans van Breukelen kuchi bilan darvozani toʻpdan himoya qila oldi, shunday qilib, hisob asosiy vaqtga qadar 2:0 boʻlib, Gollandiyaga Yevropa chempionligini taqdim etdi. Belanov 1985—1990-yillarda 33 ta oʻyinda gʻalaba qozongan.

## Oʻyin uslubi
Belanov atletikasi, xususan, yugurish tezligi va kuchli gol urishi bilan ajralib turdi. U Oleg Bloxin bilan birga barcha davrlardagi sovet futbolchilari orasida eng tezkor sprinterlardan biri edi. Biroq, Bloxinni ikkalasi ham raqobatbardosh sprinter boʻlgan ota-onasi tarbiyalagan boʻlsa-da, Belanov hech qachon rasmiy sprint mashgʻulotlarini olmagan; Shunga qaramay, u 50 metr masofani 5,7 soniyada bosib oʻtgan, bu oʻsha paytdagi jahon rekordidan atigi 0,3 soniya sekinroq hisoblanar edi.

## Faoliyat statistikasi

### Klub

### Xalqaro

: *Ballar va natijalar birinchi navbatda Sovet Ittifoqining gollari roʻyxatini, ballar ustuni Belanovning har bir golidan keyingi hisobni koʻrsatadi.*

## Yutuqlari
**Dynamo Kyiv**

* UEFA kubogi egalari kubogi: 1985—1986
* Sovet ligasi: 1985, 1986
* Sovet kubogi: 1985, 1987, 1990
* Sovet Super kubogi: 1986, 1987
* UEFA Super kubogi ikkinchi oʻrin: 1986

**Chornomorets Odesa**

* Ukraina Premyer ligasi ikkinchi oʻrin: 1995—1996

**Sovet Ittifoqi**

* UEFA futbol boʻyicha Yevropa chempionati ikkinchi oʻrin: 1988

**Individual**

* Oltin toʻp: 1986
* UEFA kubogi egalari kubogi: 1985—1986-yilgi eng yaxshi toʻpurar
* *World Soccer* jurnali tomonidan yilning eng yaxshi oʻyinchisi ikkinchi oʻrin: 1986
* FIFA Jahon chempionatining bronza butsasi: 1986
* Eng yaxshi assistent: UEFA Euro 1988
* *[[Tayms|The Times]]* tomonidan Jahon chempionatining barcha davrlardagi eng yaxshi 100 nafar futbolchisi
* Xizmat koʻrsatgan sport ustasi: 1986
* Sovet Ittifoqining eng yaxshi 33 nafar futbolchisi (4): 1985 — 3-oʻrin, 1986 — 1-oʻrin, 1987 — 3-oʻrin, 1988 — 3-oʻrin.
* FIFA XI: 1991, 1998
* Oltin oyoq: 2008, afsona sifatida

## Manbalar