Margaret Chase Smith

**Margaret Madeline Chase Smith** (1897-yil 14-dekabr — 1995-yil 29-may) — amerikalik siyosatchi edi. Respublikachilar partiyasi aʼzosi, u AQSh vakili (1940 — 1949) va Meyn shtatidan AQSh senatori (1949 — 1973) boʻlib ishlagan. U Qoʻshma Shtatlar Kongressining ikkala palatasida xizmat qilgan birinchi ayol va Meynni har ikkala palatada ham vakillik qilgan birinchi ayol edi. Moʻtadil respublikachi, u 1950-yilda „Vijdon deklaratsiyasi“ nutqida Jozeph MacCarthyning taktikasini birinchilardan boʻlib tanqid qilgan.

Smith 1964-yilgi saylovda Respublikachilar partiyasidan prezidentlikka nomzod boʻlgan. u yirik partiya qurultoyida prezidentlikka nomzod sifatida koʻrsatilgan birinchi ayol boʻldi. Vazifasini tark etgach, u tarixdagi eng uzoq xizmat qilgan ayol senator boʻldi, bu farq 2011-yil 5-yanvarda Merilend shtatidan senator Barbara Mikulski beshinchi muddatga qasamyod keltirguniga qadar erishilmadi. Smith Senatdagi eng uzoq muddat xizmat qilgan respublikachi ayol sifatida qayd etildi, bu farq 2021-yil 3-yanvargacha, oʻzi ilgari egallab turgan Senat oʻrindigʻini egallab turgan Susan Collins beshinchi muddatga qasamyod qilganidan keyin ham oʻtib ketolmadi. 

## AQSh Vakillar Palatasi
1940-yilning bahorida, Clyde Smith yurak xurujidan soʻng ogʻir kasal boʻlib qoldi va xotinidan keyingi sentabrda boʻlib oʻtadigan umumiy saylovda oʻz nomzodini qoʻyishni soʻradi. U press-reliz tayyorladi, unda u shunday dedi: „Men oʻz gʻoyalarim va rejalarim haqida toʻliq maʼlumotga ega boʻlgan yoki bu gʻoyalarni va mening tumanim uchun tugallanmagan ishimni davom ettirish uchun u kabi malakali boshqa hech kimni bilmayman“. U oʻsha yilning 8-aprelida vafot etdi va muddatini yakunlash uchun keyingi 3-iyunda navbatdan tashqari saylov oʻtkazilishi rejalashtirilgan edi. Demokratik raqibga duch kelmagan Smith maxsus saylovda gʻalaba qozondi va Meyn shtatidan Kongressga saylangan birinchi ayol boʻldi. Navbatdan tashqari saylovdan uch oy oʻtgach, u oʻz uyida toʻliq ikki yillik muddatga saylandi. Smith 65 % −35 % farq bilan Lyuistonning Demokratik meri Edward J. Beauchampni magʻlub etdi. U keyingi sakkiz yil davomida yana uch muddatga qayta saylandi va hech qachon 60 % dan kam ovoz ololmadi.

## AQSh Senati

1947-yilning avgustida, uch muddat amaldagi Wallace H. White Jr. nafaqaga chiqishga qaror qilganidan soʻng, Smith AQSh Senatidagi oʻz oʻrniga nomzodligini eʼlon qildi. Respublikachilar praymerizida u amaldagi gubernator Horace A. Hildret, sobiq gubernator Samner Sewall va Reverend Albion Beverage bilan uchrashdi. U „Rekordni vaʼdaga oʻzgartirmang“ degan shiordan foydalanib, kam pul evaziga ommaviy kampaniya olib bordi. Raqiblaridan birining rafiqasi ayol yaxshi senator boʻladimi, deb soʻraganida, Smith shunday javob berdi: „Uyni ayollar boshqaradi. Ular qoidalarni oʻrnatadilar, ularni amalga oshiradilar, buzilishlar uchun adolatni belgilaydilar. Shunday qilib, Kongress singari ular qonun chiqaradilar; Ijroiya kabi, ular ham boshqaradi; sudlar kabi, ular qoidalarni sharhlaydilar. Bu siyosat uchun ideal tajriba“. 1948-yil 21-iyunda u birlamchi saylovda gʻalaba qozondi va uchta raqibidan koʻproq ovoz oldi. 13-sentabrda boʻlib oʻtgan umumiy saylovda u demokrat Adrian H. Scoltenni 71 %-29 % farq bilan magʻlub etdi. U Senatda Meyn vakili boʻlgan birinchi ayol va Kongressning ikkala palatasida xizmat qilgan birinchi ayol boʻldi.

## Manbalar