open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Muhammad Alixon madrasasi (Qoʻqon)

**Muhammad Alixon madrasasi (Madalixon madrasasi; Madrasai xon)** — Qoʻqonda saqlanib qolmagan 2 qavatli madrasa. 1827-yilda oʻzbek hukmdori Muhammad Alixon donatorligida Qoʻqon xonligi poytaxtining Boyboʻta mahallasida bunyod etilgan.

## Tarixi
1827-yilda Muhammad Alixon Qoʻqon shahridagi Haqquli mingboshi madrasasi qarshisida 97 (yoki 99) katta-kichik hujrali madrasa bunyod ettirgan. U Qoʻqon xonligida oʻz zamonasidagi eng katta dabdabali madrasa boʻlgan. Turkiston general-gubernatorligi davrida madrasada 7 nafar mudarris talabalarga taʼlim bergan.

Madrasaning vaqf hujjatiga koʻra, u Madalixon tomonidan 1829-yilda taʼsis etilgan va vaqfnomada Madalixonning va oʻsha davr qozilarining muhrlari bor. Vaqfnomada koʻrsatilishicha, jami vaqf yerlaridan 9100 tanobi ekin ekiladigan yerlar, 520 tanobi beda ekiladigan dalalar, 260 tanobi bogʻlar boʻlgan. Bundan tashqari, 3000 tanob ekin ekilmay boʻsh yotgan yerlar Madalixon madrasasiga vaqf qilib berilgan. Madrasa mutavallisi vaqf mulklarini ijaraga bergan. 1877-yilda shaxardagi vaqf mulklari 425 tillaga, qishloqlardagi vaqf mulklari esa 235 tilla va 80115 pud gʻallaga ijaraga berilgan. 1881-yilda Madalixon madrasasining vaqf mulklaridan tushgan daromadi quyida koʻrsatilgan: shaxardagi vaqf mulklaridan 495 tilla ijara xaqi, qishloqdardagi mulklaridan 255 tilla va 1550 chorak gʻalla olgan.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* 
*
Go

**Go**, **Weiqi** yoki **Weichi** () taxta ustida oʻynaladigan mantiqiy va strategik oʻyindir. Ushbu oʻyin ikki kishi oʻrtasida oʻynalib, oʻyinchidan maydonning koʻp qismini egallash bilan raqibni magʻlub etish talab etiladi. Oʻyin 2 500 yil muqaddam Xitoyda oʻylab topilgan boʻlib, hozirga qadar doimiy ravishda oʻynaladigan eng qadimgi stol oʻyini hisoblanadi. 2016-yilda Xalqaro Go Federatsiyasiga aʼzo 75 mamlakat oʻrtasida oʻtkazilgan soʻrovnomaga koʻra, umumjahon boʻylab Go oʻyinini oʻynashni biladigan 46 milliondan oshiq odam hamda 20 milliondan oshiq hozirgi oʻyinchilar bor boʻlib, ularning katta qismi Sharqiy Osiyoda istiqomat qilishadi.
## Manbalar

## Oʻqish uchun

* Bradley, Milton N. *Go for Kids*, Yutopian Enterprises, Santa Monica, 2001 .
* 
* Seckiner, Sancar. *Chinese Go Players*, 6th article of the main book *Budaha*, Efil Yayinevi, Ankara, Feb. 2016, .
* Shotwell, Peter. *Go! More than a Game*, Tuttle Publishing, 4-nashr. 2014, .

* 
* 
* 

## Havolalar

* 
* Go tarixi .
* Sensei kutubxonasi
The Canterbury Tales

***The Canterbury Tales*** (oʻrta inglizcha: *Tales of Caunterbury*; tarjimasi „Canterbury (*Kenterberi*) hikoyalari“) ingliz shoiri va yozuvchisi Geoffrey Chaucer qalamiga mansub 1387- va 1400-yillar oraligʻida yozilgan asardir. Asar toʻplam shaklida boʻlib, 24 ta hikoyadan iborat. Bundan, 22 tasi sheʼriy asar, qolgan 2 tasi esa nasriy novelladir.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* 
* 
* 
* 

## Qoʻshimcha oʻqish uchun
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* Nicholls, Jonathan. "Review: Chaucer’s Narrators by David Lawton, " *The Modern Language Review,*2017.
* Pugh, Tison. "Gender, Vulgarity, and the Phantom Debates of Chaucer’s Merchantʼs Tale, " *Studies in Philology*, Vol. 114 Issue 3, 473-96, 2017.

## Havolalar

* Matnlar va tarjimalar (Harvard universiteti) 
* ''The Canterbury Tales'' loyihasi
Vatnajökulsşjóðgarður

**Vatnajökulsşjóðgarður** milliy bogʻi („suv beradigan muzlik“ deb tarjima qilingan) Islandiyadagi eng katta milliy bogʻdir. Uning maydoni 1 200 000 gektarni tashkil etadi, bu — orol hududining deyarli 12 % demak. Bogʻ Vatnajökull muzligi sharafiga nomlangan. Bogʻ Islandiyaning janubi-sharqida joylashgan boʻlib, u shimoli-sharqqa qarab kengayib boradi. Uning hududida yirikligi boʻyicha Islandiyadagi eng katta, Yevropada esa ikkinchi oʻrinda turadigan muzlik joylashgan. Muzning oʻrtacha qalinligi taxminan 400 m, maksimali 1000 metrni tashkil qiladi.
Vatnajökull milliy bogʻi UNESCOning Jahon merosi roʻyxatiga kiritilgan.

## Faol vulqonlar
Islandiyadagi koʻplab muzliklar singari, Vatnajökull ostida faol vulqonlar mavjud.
Islandiyaning eng baland nuqtasi Xvannadalshnúkur vulqoni (2109 m) Vatnajökullning janubiy chekkasida joylashgan. Tepaga chiqish yoʻli koʻplab yoriqlar boʻylab oʻtadi.

Ushbu vulqonga qoʻshimcha ravishda, Vatnajökull ostida Islandiyadagi eng faol vulqonlardan biri — Bárðarbunga vulqoni joylashgan. Vulqonning balandligi 2009 m (bu Islandiyadagi Xvannadalshnukur choʻqqisidan keyin ikkinchi eng baland choʻqqi). Bu muzosti turidagi stratovulqon boʻlib, kaldyerada joylashgan, chuqurligi taxminan 700 metr. Barðarbungadan kelayotgan vulqon yoriqlari Askja va Torfajökull vulqonlari bilan bogʻlangan. Vulqon zamonaviy davr davomida uzluksiz otilib turdi. Oxirgi otilish 1910-yilda sodir boʻlgan va iyundan oktabrgacha davom etgan. Keyinchalik bu hududda vaqti-vaqti bilan ahamiyatsiz yerosti silkinishlari kuzatilgan. Taxminan 2007-yildan boshlab vulqonning faolligi yana oʻsishni boshladi.

## Manbalar

## Havolalar
* Vatnajökull milliy bogʻi rasmiy sayti
* Vatnajökull milliy bogʻi xaritasi
Bob Saget

**Robert Lane** „**Bob**“ **Saget** (; 17-may 1956-yil — 9-yanvar 2022-yil) — amerikalik aktyor, qiziqchi va musiqachi.

## Filmografiyasi

### Film

### Televideniye

## Manbalar

## Havolalar
*
Shoikrom Shoislomov

**Shoikrom Shoislomov** — tarjimon va olim. 1908-yilda Toshkent shahrida tugʻilgan. Otasi Shoislom Shomuhammad oʻgʻli xattot va mudarris boʻlgan.

Shoikrom Shoislomov 1922-yilgacha eski maktabda Mirza Ahmad Hoji ismli domlada tahsil olgan. 1926-yilgacha Beshyogʻochdagi „Holmatboy“ madrasasida mudarrisslik qiluvchi otasidan arab tili grammatikasi va ritorikani oʻrgangan.

Soʻngra Toshkentdagi „Degzer“ madrasasida mudarris boʻlib turgan Said ibn Muhammad al Asiydan 1930-yilgacha arab adabiyoti boʻyicha madrasa talimini olgan. Keyingi yillarda turli idoralarda bugalter boʻlib ishlagan. 1961-yildan esa Oʻzbekistob SSR fanlar akademiyasining Sharqshunoslik institutiga ilmiy xodim boʻlib ishga kirgan.

Shoikrom Shoislomov institut fondida saqlanayotgan arab tildagi qoʻlyozma asarlarni aniqlash va kartochka yozish ishlarini olib borgan. Keyinchalik Ibn Sinoning „Aljuza“ asari ustida ilmiy ish olib bordi.

Shoikrom Shoislomov 20-asr arab adabiyotidan oʻzbek tiliga bir qancha tarjimalar qilgan. Jumladan I. Abdullayev bilan birga misr yozuvchisi Abdurahmon ash Sharkoviyning „Yer“ (Al Arz) romanini oʻzbek tiliga arjima qilgan.

## Havolalar
* Abdurahmon ash-Sharqoviy. Yer (roman)
* Шаисламов, Шаикрам. "Урджуза фи-т-тибб" Ибн Сины
Academia.edu

**Academia.edu** — olimlar oʻrtasidagi hamkorlik oʻrnatish hamda oʻz ilmiy ishlarini olimlar hamda ommaga eʼlon qilish uchun tuzilgan ijtimoiy tarmoq. 2008-yil sentabr oyida ochilgan. Veb sayt ishga tushirilgandan beri foydalanuvchilar soni keskin oʻsdi va 2022-yil boshida tashrif buyuruvchilar soni kuniga taxminan 10 million nafarni tashkil etdi. Roʻyxatdan oʻtgan foydalanuvchilar soni 180 millionni tashkil etmoqda va saytga 40 million axborot fayllari yuklangan.

*Academia.edu* tarmogʻiga Richard Price asos solgan boʻlib, taxminan 600 000 dollar yigʻgan. Investorlar orasida Spark Ventures, internet tadbirkor Brent Hoberman va boshqalar bor edi.

## Afzaliklari
Academia.edu „ochiq fan“ va „bemalol foydalanish“ harakatlarida qatnashadi, ular yaratilayotgan maqolalar boʻyicha oʻzaro sharhlar va fikr-mulohazalarni taqdim etadi. Sayt egasi AQSh soliq toʻlovchilari tomonidan moliyalashtiriladigan ilmiy maqolalarning erkin aylanishini jiddiy cheklashi kerak boʻlgan „Tadqiqot ishlari toʻgʻrisidagi qonun“ (Research Works Act)ga qarshi ekanligini bayon etgan.

Academia.edu raqobatchilari qatoriga ResearchGate, Google Scholar va Mendeley kiradi. Ushbu sayt ResearchGate kabi ilmiy tarmoqlar muhitidan farq qiladi, chunki unda nafaqat talabalar hamda universitet xodimlari, balki mustaqil tadqiqotchilar ham roʻyxatdan oʻtishlari mumkin.

The Singularity Hub onlayn jurnaliga koʻra, Academia.edu loyihasining ahamiyati juda yuqori, chunki olimlar „hamkasblarining ishlaridan tez va oson xabar topadilar va ular oʻzlarining tadqiqotlari haqiqatan ham muhimligini saytda berilgan baholar orqali isbotlaydilar“.

TechCrunch internet nashrining taʼkidlashicha, Academia.edu olimlarga „oʻz tadqiqotlarini tarqatishning kuchli va samarali vositasi“ hisoblanib, „qancha odam oʻz maqolalarini maxsus tahliliy vositalar yordamida oʻqiyotganini real vaqt rejimida kuzatish“ imkonini beradi hamda Google qidiruv natijalarida „juda yaxshi aks etadi“.

## Manbalar
Pardo braziliyaliklar

**Pardo braziliyaliklar** - Braziliya Geografiya va Statistika Instituti (IBGE) tomonidan Braziliya aholini roʻyxatga olishda ishlatiladigan teri rangi yoki irq toifasi.

Pardo-portugalcha atama boʻlib, jigarrangning turli xil soyalarini tavsiflaydi. Boshqa toifalar-branco (oq), negro (qora), amarelo (sariq) va indígena (mahalliy).

## Ta'rif
Pardo tushunchasi Braziliya Geografiya va Statistika Instituti tomonidan 1950-yildan beri qoʻllanilib kelinmoqda va portugal tilida “jigarrang” degan maʼnoni anglatadi.

## Aholi
Pardo aholisi 20-asrda tez koʻpaydi. 1940-yilda braziliyaliklarning 21,2% pardo deb tasniflangan. 2000-yilda pardo aholisi umumiy aholining 38,5 foizini tashkil etdi va bu aholi yildan-yilga ortib bormoqda.

2010-yilga kelib, avvallari asosan oq tanli aholiga ega boʻlgan Braziliya endi Pardo va qora tanli aholi tomonidan muvozanatlangan edi. Oq tanlilar ulushi 48%, Pardo va qora tanlilar mos ravishda 43% va 7,5%.

Pardolarning mintaqalar boʻyicha taqsimlanishi Braziliya shimolida 64%, shimoli-sharqda 58% va oʻrta gʻarbda 43,7% ni tashkil qiladi.

## Havolalar
Muhammad Alixon madrasasi (Toshkent)

**Muhammad Alixon madrasasi (Madalixon madrasasi)**  — Toshkentda saqlanib qolmagan madrasa. U Qoʻqon xonligi hukmdorlari tomonidan Toshkentda qurilgan yagona madrasa boʻlgan. 1833—1836-yillarda oʻzbek hukmdori Muhammad Alixon  donatorligida Qoʻqon xonligi Toshkent shahrining Registonida bunyod etilgan. Madrasa Muhammad Alixonning Qoshgʻarga qilgan muvaffaqiyatli harbiy yurishidan soʻng bunyod etilgan. Madrasa va uning vaqflari haqida maʼlumotlar kam.

## Adabiyotlar
* 
* 
*
Oq braziliyaliklar

**Oq braziliyaliklar** (portugalcha: Brancos brasileiros yoki qisqacha brancos) Braziliya aholisining irqiy toifalaridan biri boʻlib, anʼanaviy ravishda aholini roʻyxatga olishda foydalaniladi.

Oq braziliyaliklar asosan evropalik va kavkazlik xususiyatlarga ega. Oʻrta yer dengizi tipidagi vakillar ustunlik qiladi va mintaqaga qarab, oq braziliyaliklar butun davr mobaynida uzoq naslchilik hind va qora qonning sezilarli nopokliklariga ega. va 1822-yilda mustaqillikka erishgandan keyin irqiy oqartirish siyosati.

2010-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, mamlakat aholisining 47,3 foizi yoki taxminan 91,1 million kishi oʻzini oq tanli deb hisoblaydi. Mamlakatning barcha shtatlarida oq tanli aholi istiqomat qiladi, ammo aksariyati shaharlarda va subtropik iqlimi sovuqroq boʻlgan mamlakatning toʻrtta janubiy shtatlarida toʻplangan. Anʼanaga koʻra, oq tanli braziliyaliklar mamlakatning oʻrta sinfi, shuningdek, deyarli butun siyosiy va iqtisodiy elitaning asosi boʻlgan. Shuni taʼkidlash kerakki, mamlakatdagi oq tanli braziliyaliklarning nisbiy ulushi 1960-yillarning boshidan buyon doimiy ravishda kamayib bormoqda, oʻsha paytda u aholining taxminan 63% ni tashkil qilgan. Oq braziliyaliklarining ona tili portugal tilidir.

## Havolalar
Quduqluq masjidi

**Quduqluq masjidi** () — Ozarbayjonning Shusha shahrida joylashgan masjid. Masjid Shusha shahrining Quduqluq mahallasi Oʻjagʻulu koʻchasida joylashgan. Quduqluq masjidi 19-asrin oxirlarida Shushada faoliyat koʻrsatgan oʻn yettita masjiddan biri edi. Masjidning hozirgi holati aniq emas.

## Manbalar
Hoji (ziyoratchi)

**Hoji** () — Makka shahrida haj amallarini bajargan musulmonga beriladigan faxriy unvon. Asosan kishining ismidan keyin qoʻshib ishlatiladi (masalan: Murod hoji, Akbar hoji). Baʼzi hollarda ism yoki familiya shaklida ham qoʻllanadi. Haj qilgan ayollar "hojja" () deyiladi.

## Qoʻllanilishi
### Arabistonda
Arab mamlakatlarida keng tarqalgan *haj* va *hajja* soʻzlari, hajga borgan yoki bormaganidan qatʼi nazar, keksa yoshdagi kishiga hurmat bilan murojaat qilish uslubidir.
Ushbu soʻz maqom yokida ulugʻ unvon emas

### Bolqon davlatlarida
Bir paytlar Usmonlilar hukmronligi ostida boʻlgan Bolqondagi nasroniy mamlakatlarida (hozirgi Bolgariya, Serbiya, Gretsiya, Chernogoriya, Shimoliy Makedoniya va Ruminiyada) "hoji" atamasi Quddus va Muqaddas Yerga sayohat qilgan nasroniyga nisbatan qoʻllanadi.
### Janubi-sharqiy osiyo
Malay tilida soʻzlashuvchi mamlakatlarda ham hoji va hojja soʻzlari haj amallarini bajargan kishiga nisbatan qoʻllanadi. Ular qisqa qilib, mos ravishda H. va Hj. belgisini ishlatishadi.
### Eronda
Eronda armiya qoʻmondonlarining harbiy unvoni boʻlgan "Sardar"(General) oʻrniga, Hoji (حاج) atamasi qoʻllanadi.
### Kiprda
Kiprda ushbu unvon shunchalik koʻp tarqalganki, xatto baʼzi grek nasroniylarining familiyalarida ham qoʻllanadi. Masalan Hojiziannu. Bining sababi Kipr Quddus va Muqaddas Yerga juda yaqin joylashgani va bir necha asrlar davomida bu yerdagi musulmon va nasroniylar oʻzaro aralashib yashaganligidir.

## Irqiy kamsitishlar
Iroq urushi paytida amerikalik askarlar Iroq qoʻzgʻolonchilari va mahalliy arab aholisiga nisbatan "Hoji" jargon soʻzini ishlatgan, xuddi vetnamliklarga nisbatan "Charli" va " Viktor Charli " soʻzlarini ishlatgani kabi.

## Manbalar

## Adabiyot

*
Muhammad Alixon madrasasi (maʼnolari)

**Muhammad Alixon madrasasi (Madalixon madrasasi)** — Qoʻqon xonligi hukmdori Muhammad Alixon donatorligida bunyod etilgan 3 ta madrasa.

* Muhammad Alixon madrasasi (Quva) (1824) — hukmdorning Quvada qurdirgan madrasasi;
* Muhammad Alixon madrasasi (Qoʻqon) (1827) — hukmdorning Qoʻqonda qurdirgan madrasasi;
* Muhammad Alixon madrasasi (Toshkent) (1833—1836) — hukmdorning Toshkentda qurdirgan madrasasi;
Hoji (maʼnolari)

* Hoji (ziyoratchi) — Makka shahrida haj amallarini bajargan musulmonga beriladigan faxriy unvon.
* Xoji (shaharcha) — Õzbekistonning Qashqadaryo viloyatidagi shaharcha.
Tsetserleg

**Tsetserleg**, shuningdek, **Cecerleg** sifatida transliteratsiya qilinadi ( , lit. *bogʻ*) — Moʻgʻulistonning Arxangay viloyati (viloyati) poytaxti. Ulan-Batordan 600&nbsp;km (370 mil) janubi-g'arbda , Xangay tog'larining shimoli-sharqiy yon bag'rida joylashgan. Aholisi 16553 (2000-yil aholini roʻyxatga olish, Erdenebulgan sum qishloq xududida 18519 kishi, 16618 (2003-yil), 16300 (2006-yil)) kishi.

Tsetserleg geografik jihatdan viloyatning janubidagi Bulgan sumida joylashgan. Uni shimoldagi Tsetserleg sumi bilan adashtirmaslik kerak. 1992-yilda Tsetserleg Erdenebulgan sum deb belgilandi, uning maydoni 536&nbsp;km² (yoki 207 ml²) ni tashkil qiladi.

## Tarix

Tsetserleg qadimiy madaniyat va savdo markazidir. Bu yerda bir vaqtlar Manastir boʻlgan (Zayiin Gegeen Ibodatxona ), va u Birinchi Khalkh Zaya Pandita, Luvsanperenlei (1642-1715) tomonidan qurilgan ( Zaya Pandita Namkhaijantsan (1599-1662) bilan adashtirmaslik kerak). U 1680-yillarning boshlarida qurilgan asosiy Guden Sum, Oʻng yoki Yozgi Semchin ibodatxonasi va Chap yoki Qishki Semchin ibodatxonasidan iborat edi. Oltinchi Zaya Pandita Jambatseren 1932-yilda kommunistlar tomonidan o'ldirilgach, asosiy Guden ibodatxonasi muzeyga aylantirilgan. Hozirda Yettinchi Zaya Pandita bor, lekin u asosan Ulan-Batorda yashaydi va vaqti-vaqti bilan bu yerga tashrif buyuradi.

## Imkoniyatlar
Tsetserlegda aeroport, Ulan-Batorga muntazam qatnovlar, teatr, mehmonxona, shifoxona va qishloq xoʻjaligi kolleji mavjud. Asosiy sanoat - oziq-ovqat sanoati xisoblanadi.

## Taniqli odamlar

* Bat-Erdenin Batbayar (Baabar) — tarixchi.
* Radnaasumbereliin Gonchigdorj — siyosatchi.
* Gelegjamtsyn Ösoxbayar — kurashchi.
* Maydarjavin Ganzorig — kosmonavt va olim.

## Iqlimi
Tsetserleg quruq-qishki subarktik iqlimga ega ( *Dwc* ). Bu Mo'g'ulistonning qolgan qismiga qaraganda yozi sovuqroq va qishi issiqroq bo'lgan mikroiqlimning bir qismidir. Shamol tezligi ham o'rtacha va nisbatan tinch. Qishning eng sovuq oyi, yanvarda u ko'pincha mamlakatdagi eng issiq joy bo'lib, harorat kamdan-kam hollarda -30 darajadan pastga tushadi.

## Qardosh shaharlar

## Havolalar


* Don Kronerning dunyo bo'ylab sayohatlari: Tsetserleg 
* "Tsetserleg" Britannica entsiklopediyasi
* Ikkilamchi shaharlar uchun Mo'g'uliston shaharlarini rivojlantirish strategiyalari http://siteresources.worldbank.org/MONGOLIAEXTN/Resources/Mon_CDS_2_city_engl.pdf
Kolumbiya demografiyasi

Ushbu maqolada **Kolumbiya demografiyasi** boʻyicha statistik maʼlumotlar keltirilgan.

**Aholisi**: 45 644 023 (2009-yil hisoblari)

**Yoshga koʻra tuzilishi:**
* 0-14 yosh: 28,9 %
* 15-64: 65,4 %
* 65 metr va undan yuqori: 5,6 % (2009)
**Oʻrtacha yosh:**

* jami: 27,1 m.
* erkak: 26,1 m.
* ayollar: 28 yosh (Sharh 2009)

**Aholining yillik oʻsishi:** 1377 % (2009)
### Tugʻilish va oʻlim
Tugʻilish darajasi: 19,57 tugʻilganlar /-yiliga 1000 aholi (2009-yil sharhi)**

Oʻlim darajasi:-yiliga 1000 aholiga 5,54 oʻlim (2008-yil sharhi)***



Kutilgan tugʻilish koeffitsenti (KTK) va Umumiy tugʻolish koeffitsenti (UTK):

*'Shaharlarda yashovchi aholi ulushi:** 74 % (2008-yilda okrug)

**Gender taqsimoti:**

* Tugʻilganda: har bir ayolga 1,03 erkak 15 yoshgacha: har bir ayolga 1,02 erkak
* 15-64 yosh: har bir ayolga 0,95 erkak
* 65 yosh va undan katta: har bir ayolga 0,75 erkak Jami aholi: har bir ayolga 0,96 erkak (2009-yil sharhi)
* Hayotning birinchi-yilidagi chaqaloqlar oʻlimi: har 1000 tugʻilgan chaqaloqqa 18,9 oʻlim (2009)

**Oʻrtacha umr koʻrish:**

* jami: 72,81 m.
* erkaklar: 68,98 m.
* ayollar: 76,76 m. (2009-yil sharhi)

**15 yoshdan oshganlarning savodxonligi:**

* umumiy: 90,4 %
* erkaklar: 90,1 %
* ayollar: 90,7 % (2005-yil aholini roʻyxatga olish)
**Immigratsiya indeksi''' (mamlakatga koʻchib kelganlar va yil davomida koʻchib kelganlar oʻrtasidagi farq): −0,26 immigrant / 1000 aholi. (Sharh 2009)

## Manbalar
FreeCodeCamp

**freeCodeCamp** (yoki **Free Code Camp**) — notijorat tashkilot boʻlib, interaktiv oʻquv veb-platformasi, onlayn hamjamiyat forumi, chat xonalari, onlayn nashrlar va oʻrganish veb-ishlab chiqarishni maqsad qilgan mahalliy tashkilotlardan iborat. Hamma uchun ochiq. Talabalarni HTML, CSS va JavaScript bilan tanishtiruvchi darsliklardan boshlab, talabalar yakka tartibda yoki juftlikda bajariladigan loyiha topshiriqlariga oʻtadilar. Loyihaning barcha topshiriqlarini bajargandan soʻng, talabalar boshqa notijorat tashkilotlar bilan hamkorlikda veb-ilovalarni yaratishadi va bu talabalarga amaliy rivojlanish tajribasini beradi.
## Manbalar

## Havolalar
*
Muhammad Alixon madrasasi (Quva)

**Muhammad Alixon madrasasi (Madalixon madrasasi)**  — Quvada saqlanib qolmagan madrasa. 1824-yilda oʻzbek hukmdori Muhammad Alixon  donatorligida Qoʻqon xonligi Quva qishlogʻining Gurunchfurush dahasida bunyod etilgan yoki XVIII asr oxirida (ikkinchi yarmida) mahalliy oʻziga toʻq, badavlat tadbirkorlardan biri donatorligida bunyod etilgan va 1824-yilda unga Muhammad Alixon ham vaqf mulki ehson qilgan.

1824-yil Muhammad Alixon (1822—1841) madrasaga, taxminan, 250 kesh yer uchastkasini ehson qilib, vaqfnoma tuzdirgan. V. P. Nalivkin uni Muhammad Alixon madrasasi deb nomlagan. Podpolkovnik Yantsinga koʻra madrasa Muhammad Alixon (Madalixon) madrasasi deb notoʻgʻri nomlangan, vaqfnomada madrasa nomi koʻrsatilmagan. Yantsin mahalliy aholidan madrasa qachon qurilganini soʻrab surishtirgan. Qishloq aholisining bergan maʼlumotlariga koʻra, Umarxon (1810—1822) hukmronligiga qadar, Norboʻtabiy (1763—1798) yoki Olimxon (1801—1810) davrlarida mahalliy aholi tomonidan masjid va uning qoshida madrasa bunyod etilgan. Ushbu maʼlumotlarga asoslanib, Qoʻqon xonligi madrasalari tarixini tadqiq qilgan I. A. Alimov madrasa XVIII asr oxirida (ikkinchi yarmida) mahalliy oʻziga toʻq, badavlat tadbirkorlardan biri donatorligida bunyod etilgan va unga Muhammad Alixon ham vaqf mulki ehson qilgan, degan xulosaga kelgan.

Muhammad Alixon madrasasi Quva qishlogʻidagi 2 madrasadan biri boʻlgan. 10 ta (yoki 12 ta) hujra va 1 ta darsxonadan tashkil topgan. Unda 40 nafar talabaga 3 ta mudarris ilm bergan. Yantsin bergan maʼlumotlarga koʻra, unda qishda 28 nafar, yozda 6—10 nafar talaba oʻqigan. Madrasa mutavallisi vaqf qilingan yerni chorakorlarga hosilning 2/5 qismini toʻlash sharti bilan ijaraga bergan.

1898-yilda madrasa mavjud boʻlgan.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* 
*
Oʻzbekiston iqtisodiyoti

**Oʻzbekiston iqtisodiyoti** — Oʻzbekiston gazga boʻlgan talab boʻyicha dunyoda 14-oʻrinda, eksport boʻyicha uchinchi va import boʻyicha oltinchi, uran yetkazib berish boʻyicha dunyoda yettinchi (jahon uran zaxirasining 4 %), umumiy uran yetkazib berish boʻyicha dunyoda toʻrtinchi oʻrinda. 1991-2017-yillarda iqtisodiyotning tuzilishi keskin oʻzgardi: YaIMda ichki qarzning ulushi 37 % dan 19,2 % gacha kamaydi 

Salbiy tarafkashlik: soliq toʻlashdan osilgan ichki talabning atigi 25 % ni tashkil qiladi.

Iqtisodiy masalalar boʻyicha YaIM-in strukturu (2017): ulushi Mamlakatning YaIM-da qishloq tarmoqlari ulushi — 19,2 %, xizmatlarning ulushi YaIM-da — 47,3 %, Sanoatning UDM-da — 33,

Mashgʻulluq: qishloq tasarrufatda 44 %, sanoatda 20 %, xizmatlarrufatda 36 %.

Oʻzbekistonning xolis va toʻgʻri baholanishini taʼminlash uchun Mudofaa statistika qoʻmitasi doimo xalqaro tashkilotlarning 17 ta anketasini toʻldiradi. Xususan, Birlashgan Millatlar Tashkilotining Yevropa Iqtisodiy Komissiyasi, Xalqaro Valyuta Fondi, Jahon Banki, Yevropa Yangidan qurilish va rivojlanish Banki, Osiyo taraqqiyot Banki va boshqa Inkishaf Bank va boshqa xalqaro dasturlar. 

2020-yilda Oʻzbekiston iqtisodiyotiga yoʻnaltirilgan xorijiy investitsiyalar hajmi 10 milliard dollarni tashkil qildi.

Mutaxassislarning intellectuali YaIM-da Oʻzbekistonning ulushi 45-46 %.

## Yoqilgʻi va energiya manbalari
Bugungi kunda mamlakatimiz asosiy yoqilgʻi-energetika resurslarining 97 foizi neft va gaz, 2,3 foizi koʻmir va 0,7 foizi gidroenergetika hisoblanadi. Mamlakatdagi eng yirik kompaniyalardan biri bu UzTransGaz.

Neft va gaz zaxiralari va Geologik neft zaxiralari — 5 mlrd. Tasdiqlangan neft zaxiralari — 100 million tonna .

Tabiiy gazning geologik zaxiralari — 5 trillion kub metrdan ortiq m. Tabiiy gaz zaxiralari — 1,1 trillion m³.

Oʻzbekiston Iqtisodiy Tadqiqotlar Markazi (ITM) maʼlumotlariga koʻra, hozirgi tendentsiyalar va resurslar isteʼmoli saqlanib qolgan holda, Oʻzbekistonning tabiiy gaz va koʻmir zaxiralari yaqin 20-30 yilga yetadi, neft zaxiralari esa amalda mavjud .
## Manbalar

## Havolalar
Genezis

**Genezis** ( ←  [genezis] «boshlanish, kelib chiqishi, shajara; tugʻilish; ibtido, borliq»):

* Biblos Geneseos (gr  - "Muqaddas kitob nasabnomasi» ( irsiyatshunoslik) Muqaddas Kitobning Yangi Ahdida
* Genezis — har qanday geologik shakllanishlarning kelib chiqishi.
* Genezis — bu "Kvant sakrashi" teleserialining boshlanuvchi qismi.
* Genezis — bu Terra Nova teleserialining boshlanuvchi qismi.
* "Genesis" sinfidagi kruiz kemalari — kruiz kemalari yirik kruiz kemalari loyihasidir.
* Genezis — Klimbatika guruxining albomi.
* Genezis 2075 — yangi zelandiyalik yozuvchi Bernard Bekketning falsafiy romani.

## Filmlar

*  - rejissor Alan Teylor tomonidan olingan ilmiy-fantastik jangovar film.
* Genezis — 2004-yilgi fransuz hujjatli filmi.
* “Makkajoʻxori bolalari: Genezis” — 2011-yilda chiqarilgan Amerika qoʻrqinchli filmi, “Makkajoʻxori bolalari” turkumidagi toʻqqizinchi film.
* Genezis — 2018-yilda rejissor Freddi Xatton-Mills va Bart Ruspoli tomonidan suratga olingan ilmiy-fantastik post-apokaliptik film.

## Genesis

* Genesis — Britaniya rok guruhi.
* Genesis — Genesis guruhining albomi (1983).
* Genesis — quyosh moddasi namunalarini yigʻish va ularni Yerga qaytarish uchun kosmik kema.
* Genesis I va Genesis II — Bigelow Aerospace tomonidan ishlab chiqilgan ikkita kosmik moduldir.
* Genesis (avtomobil brendi) — Hyundai Motor kompaniyasining premium sub-brendidir.
* Hyundai Genesis — 2008-yildan beri Hyundai Motor Company tomonidan ishlab chiqarilgan biznes-klassdagi avtomobil boʻlib, 2016-yilda Genesis G80 nomiga oʻzgartrilgan.
* Sega Genesis — Sega tomonidan ishlab chiqilgan toʻrtinchi avlod videooʻyin konsoli.
* Genesis — Dikin universitetida yaratilgan operatsion tizim.
* Genesis — kanadalik qoʻshiqchi Graymesning *"Visions"* uchinchi studiyaviy albomidagi qoʻshigʻi.
* Genesis — AQShning "Iconics" firmasining dasturiy taʼminot toʻplami.

## Manbalar
Genezis (geologiya)

**Genezis** ( — kelib chiqishi, paydo boʻlishi, (tugʻilishi)) — geologiyada geologik jarayonlar taʼsirida maʼlum sharoitlarda paydo boʻlgan har qanday geologik tuzilmalarning: togʻ jinslar, foydali qazilma konlari va boshqalarning kelib chiqishi.

Genezisni aniqlash geologik tuzilishlarning tabiatini tushunish, foydali qazilmalarni qidirishni toʻgʻri yoʻnaltirish, geologik jarayonlarning umumiy nazariyalarini ishlab chiqish, masalan, ruda hosil boʻlish jarayonlari va boshqalar uchun fundamental ahamiyatga ega. (Ruda konlarining genezisi).

## Manbalar

## Adabiyot

* 
* Генезис кристаллов // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
* Генезис минералов // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
Toshkent davlat transport universiteti

**Toshkent davlat transport universiteti**— Respublika transport sohasi uchun yuqori malakali kadrlarni tayyorlash tizimini ilgʻor xorijiy tajriba va xalqaro standartlar asosida tubdan takomillashtirish, oʻquv jarayoniga oʻqitishning innovatsion shakl va metodlari hamda zamonaviy pedagogik va axborot texnologiyalarini keng joriy etish, shuningdek, tarmoq taʼlim muassasalarining moddiy-texnika bazasini mustahkamlash va ilmiy salohiyatini yanada oshirish maqsadida tashkil etilgan.

## Tarixi
O’zbekiston Respublikasi Prezidentining 05.04.2020 yildagi PQ-4703-sonli farmoniga muvofiq, transport vazirining 05/20/2020 yildagi 96-sonli buyrug’i bilan Toshkent temir yo`l instituti bazasida Transport muhandislari, Toshkent avtomobil yo’llarini loyihalash, qurish va ekspluatatsiya qilish instituti va Toshkent davlat texnika universiteti aerokosmik texnologiyalar fakulteti, Toshkent davlat transport universiteti tashkil etildi..

## Universitet rahbariyati
* Gulamov Abdulaziz Abdullayevich — v.v.b Rektor
* Gulamov Abdulaziz Abdullayevich — O’quv ishlari bo’yicha prorektor
* Shaumarov Said Sanatovich — Ilmiy ishlar va innovatsiyalar bo‘yicha prorektor
* Baratov Dilshod Xamidullayevich — Yoshlar masalalari va ma'naviy-ma'rifiy ishlari bo'yicha birinchi prorektor
* Toʻrayev Bahodir Xatamovich — Xalqaro hamkorlik bo'yicha prorektor
* Muhammadjonova Shohsanam Islomjon qizi  — Rektorning Axborot siyosati masalalari boʻyicha maslahatchisi, matbuot kotibi

## Fakultetlar

## Kafedralar

= Xalqaro aloqalar va reyting =
Xalqaro aloqalar bo‘limi institut va uning tarkibiy bo‘linmalari, professor-o‘qituvchilari va xodimlarining xorijiy tashkilotlar, shu jumladan xorijiy oliy ta’lim muassasalari, markazlari bilan hamkorlik faoliyatini tashkillashtiradi. Institut xorijiy talabalarning o'quv hamda ilmiy faoliyatini, professor-o‘qituvchilarning tadqiqot va mehnat faoliyatini muvofiqlashtiradi. 

Institutni xalqaro e’tirof etilgan QS, THE, ARWU, UI GreenMetric va boshqa xalqaro reytinglarni TOP 1000 talikka kirishda har yili faol ishtirok etadi.

## Bakalavr mutaxassisliklari
### Kunduzgi

## Magistratura mutaxassisliklari

## Ilmiy tadqiqot
Nufuzli reyting agentliklarida yuqori oʻrinlarni egallash maqsadida Toshkent davlat transport universitetida salmoqli ishlar amalga oshirilmoqda, hususan, THE Impact rankings reytingida oxirgi 2 yilda 1001+ oʻrinni egallab kelmoqda, THE Impact rankings - BRM-7, toza va arzon energiya yoʻnalishida- dunyoning TOP-200 universitetlari qatoridan oʻrin egalladi. THE WUR asosiy reytingida indekslanish uchun tayyorgarlik jarayonida boʻlib, hozirda “reportyor” maqomida (simulyatsiya natijasiga koʻra 1636 oʻrinda); Green Metrics reytingida - 617, Unirankda - 15 oʻrin (Toshkent shahri boʻyicha) va Webometricsda  41 oʻrin(Oʻzbekiston boʻyicha))larni egallagan; QS Stars baholash reytingida 4 ta yulduzga baholandi, hususan alohida kategoriyalar – taʼlim va ish bilan taʼminlash yuzasidan 5 ta yulduz qoʻlga kiritildi.

## Manbalar
Madrasai Oliy (maʼnolari)

**Madrasai Oliy (Oliy madrasa)**

* Madrasai Oliy sangin — Buxoroda saqlanib qolmagan madrasa;
* Madrasai Oliy choʻbin (1860) — Buxoroda Amir Nasrulloh donatorligida qurilgan madrasa;
* Madrasai Oliy (Qarshi) (1802—1803) — Qarshida Amir Haydar donatorligida qurilgan madrasa;
* Madrasai Oliy (Qoʻqon) (1859-yilga qadar) — Qoʻqonda Xudoyorxon donatorligida qurilgan madrasa.
Madrasai Oliy (Qarshi)

**Madrasai Oliy (Oliy madrasa)**  — Qarshida saqlanib qolmagan 2 qavatli madrasa. 1802—1803-yillarda oʻzbek hukmdori Amir Haydar donatorligida Buxoro amirligi Qarshi shahrining qadim qoʻrgʻoni ichkarisida bunyod etilgan.

## Tarixi
1802—1803-yillarda Amir Haydar Qarshi shahrining qadim qoʻrgʻoni ichkarisida joylashgan Katta Jomeʼ masjidining (Masjidi Kalonning) orqa tarafdan roʻparasida 2 qavatli va 21 hujradan iborat boʻlgan madrasa barpo ettirgan.

Muftiylar aʼlami dars oʻtgan Madrasai Oliyga Qarshi viloyatidagi bir qancha yerlar vaqf qilib berilgan. Madrasa boy vaqf mulkiga ega boʻlgan. Oliy madrasaning vaqfnomasi va madrasa faoliyatiga doir koʻplab hujjatlar saqlanib qolgan.

Madrasa masjid, darsxona, kutubxona hamda 2 qavatdan iborat 21 ta hujradan tashkil topgan. Uning darvozaxonasi tepasida chiroyli gumbaz va uning ikki tarafida ixcham guldasta minoralari boʻlgan.

## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Snowdrop

***Snowdrop*** (; *Seolganghwa, oʻzbekchada „Boychechak“*) — Janubiy Koreya teleseriali boʻlib, bosh rollarda Jung Hae-in, Jisoo, Yoo In-na, Jang Seung-jo, Yoon Se-ah, Kim Hye-yoon va Jung Yoo-jin. ishtirok etgan. U JTBC telekanalida 2021-yil 18-dekabrdan boshlab har shanba va yakshanba kunlari soat 22:30 da efirga uzatildi. Serial Disney+-da tanlangan hududlarda mavjud.

## Mazmuni
Film 1987-yilda Janubiy Koreya avtoritar hukumatini demokratik saylovlar oʻtkazishga chaqirgan Demokratik Harakat fonida tasvirlangan. Magistratura Im Su Xo (Jung Xae In) norozilik namoyishlarida qatnashayotgan paytida yaralangan holatda Universitetning talabasi In Young Ro (Jisoo) tomonidan topiladi. Qiz uni Universitetning qizlar yotoqxonasiga berkitishga muvaffaq boʻladi. Bunday ogʻir siyosiy toʻntarishlar vaqtida ikki yoshlarning hikoyasi boshlanadi hamda ularning romantik munosabatlari shakllanadi. Filmning nomi ham qish fasli tugamy, bahor fasli kirib kelmasidan togʻlarda qor ostidan ochilib chiqadigan boychechak guliga ikki yoshning muhabbatini qiyoslab nomlanadi.

## Manbalar

## Havolalar
*  
*
Hawkeye (Kate Bishop)

**Hawkeye** (**Katherine Elizabeth** „**Kate**“ **Bishop** ()) 2005-yilda Allan Heinberg va Jim Cheung tomonidan yaratilgan Marvel Comics komikslaridagi toʻqima superqahramondir.

Ushbu qahramon haqida Marvel kinematografiya koinoti filmlari sirasiga mansub *[[Hawkeye]]* nomli miniserial ham suratga olingan boʻlib, unda Bishop personajini Hailee Steinfeld jonlantirgan.

## Boshqa mediada
* Hailee Steinfeld Marvel kinematografiya koinotidagi Kate Bishop qahramonini jonlantirgan.
** Shuningdek, Steinfeld Kate Bishop personajini MKKning *[[Hawkeye]]* (2021) va *[[Ant-Man and the Wasp: Quantumania]]* (2023) jonlantirishi kutilyabdi.

## Manbalar

## Havolalar
* Hawkeye (Kate Bishop) Marvel.com saytida 
* Kate Bishop Marvel Wiki saytida
Xoji Ahmar

**Xoji Ahmar (Xizirulla Axmarov)** (18-fevral 1929-yil — 15-yanvar 1993-yil) oʻzbek film rejissori, ssenariynavisi va aktyoridir.

## Faoliyati
1946-yil Oʻrta Osiyo davlat universitetiga oʻqishga kirib, 1951-yilda „Yaqin va Oʻrta Sharq mamlakatlari tarixi“ mutaxassisligi boʻyicha toʻliq kursni tamomlagan. Tarixchi-sharqshunos malakasi berilgan.

1952-yil 1-dekabrdan 1953-yil 1-iyulgacha SSSR Sovet Yozuvchilar uyushmasi A.M.Gorkiy nomidagi Adabiyot instituti qoshidagi oʻzbek yozuvchilari kurslarida tahsil oldi.

1955-yilda Butunittifoq davlat kinematografiya institutiga (A.Dovjenko, Y.Solntseva va M.Chiaureli ustaxonasi) oʻqishga kirdi, 1961-yilda kinorejissorlik boʻyicha toʻliq kursni tamomladi.

„Don chorvadorlarida“ birinchi hujjatli filmini Rostov-na-Donu shahrida VGIKda talaba boʻlgan paytida suratga olingan. Keyin „O'zbekfilm“ kinostudiyasida „Gang qizi“ va „Konstruktor“ badiiy filmlarini suratga olgan.
Yozuvchi sifatida „Buyuk oila“ (Hamid Gʻulom bilan hammualliflikda), „Kim haq?“, „Chollar“, „Duel“ qissa va ocherk toʻplamlari, „Manba“ qissalari muallifi. 1992-yil dekabr oyida tugagan „Sergey Bondarchuk va boshqalar“ hujjatli hikoyasi (hali nashr etilmagan) … U oʻzbek va rus tillarida yozgan.

Sergey Bondarchukning „Moʻjiza istagi“ kitobini va boshqa bir qator adabiy asarlarni oʻzbek tiliga tarjima qilgan.
Ssenariy muallifi va kinorejissor sifatida: „Integral“, „Bahorda qaldirgʻochlar keladi“, „Toʻrt fasl“, „Aziz moskvaliklarim“; Hujjatli filmlar: „Kolxoz sanatoriyasi“, „Tamaraxonim qoʻshiqlari“, „Asrlar anʼanalari“ va boshqalar; Animatsion filmlar: „Yerdagi iz“ va „Eng yaramas“.

Aktyor sifatida u oʻzining filmlarida rol oʻynagan: „Mening aziz moskvaliklarim“ filmida Ota va „Uran sayyorasining sunʼiy yoʻldoshi“ filmida Roja Kaul.

A.Belyayevning „Ariel“ qissasi asosida „Uran sayyorasining sunʼiy yoʻldoshi“ soʻnggi badiiy filmi suratga olingan.

## Vafoti
Xoji Ahmar 1993-yil 15-yanvarda: „Men bir tomonlama chipta bilan uzoq xizmat safariga ketyapman“, deb hazillashib, kutilmaganda olamdan oʻtdi.

## Filmografiyasi
* „Gang qizi“ (ruscha: „Doch Ganga“)(1961) — rejissor
* „Tamaraxonim qoʻshiqlar“ (hujjatli film, ruscha: „Pesni Tamari“)(1962) — rejissor
* „Qiyin yoʻl“ (ruscha: „Trudniy put“)(1964) — rejissor
* „Integral“ (ruscha: „Integral“)(1970) — rejissor, ssenariy muallifi, aktyor (epizod)
* „Yerdagi iz“ (animatsion film, ruscha: „Sled na zemle“)(1973) — ssenariy muallifi
* „Qaldirgʻochlar bahorda keladi“ (Almanax film, ruscha: „Lastochki priletayut vesnoy“)(1974) — rejissor, ssenariy muallifi (M.Qoriyev bilan hamkorlikda), aktyor
* „Toʻrt fasl“ (ruscha: „Chetire vremeni goda“)(1976) — rejissor, ssenariy muallifi
* „Eng yaramas“ (animatsion film, ruscha: „Samiy neposlushniy“) (1976) — ssenariy muallifi
* „Aziz moskvaliklarim“ (ruscha: „Dorogie moi moskvichi“) (1981) — rejissor, ssenariy muallifi, aktyor
* „Uran sayyorasining sunʼiy yoʻldoshi“ (ruscha: „Sputnik planeti Uran“) (1990) — rejissor, ssenariy muallifi, aktyor

## Manbalar
FTSE 100 indeksi

**FTSE 100 indeksi** (Financial Times Stock Exchange Index, norasmiy ravishda Footsie) London fond birjasining yetakchi indeksidir. Financial Times gazetasi hamda London fond birjasi birgalikda egalik qiladigan mustaqil FTSE Group kompaniyasi tomonidan hisoblab chiqiladi.
 
Ushbu indeks 1984-yil 3-yanvarda 1000 punkt darajasidan boshlab hisoblana boshlangan. 1999-yil 30-dekabrda oʻzining record 6950,6 punkt koʻrsatkichiga yetdi.
 
## Indeks komponentlari
 
2021-yil sentabr oyida sanoat tovarlari va xizmatlari sektori 11,5% vazni bilan indeksda eng yuqorisi boʻldi, undan keyin 11,3% bilan moliya sektori va 9,9% bilan sogʻliqni saqlash sohasi uchinchi oʻrinni egalladi. 10 ta eng yirik kompaniya barcha indeks ishtirokchilarining umumiy bozor kapitallashuvida umumiy salmogʻining 41% ni tashkil etdi.
 
## Tanlash mezonlari
 
Aktsiyalari FTSE 100 indeksini hisoblashga kiritilgan kompaniyalar FTSE Group tomonidan belgilangan shartlarga javob berishi kerak:
 
* London fond birjasida roʻyxatida boʻlishi,
* FTSE 100 indeksi aktsiyalarining qiymati funt yoki evroda ifodalanishi kerak,
* ma'lum bir davlatga tegishli boʻlish uchun testdan oʻtish;
* aksiyalari erkin muomalada yurishi va yuqori likvidlikka ega boʻlishi kerak.
 
Indeks har chorakda, mart, iyun, sentabr va dekabr oylarining birinchi juma kunlarida qayta koʻrib chiqiladi.
## Indeksni hisoblash bazasi
Ushbu indeks jadvali 15-fevral 2016-yil holatiga koʻra tuzilgan.

FTSE 100 indeksining hisoblash bazasi 100 ta kompaniyaning aktsiyalarini oʻz ichiga oladi, ammo "Royal Dutch Shell" va "Schroders" bir vaqtning oʻzida ikkita aksiya klassi bilan ifodalanadi, shuning uchun rasmiy ravishda hisoblash bazasi 100 qimmatli qogʻozlar dan iborat.

## Manbalar
Otsiket

**Oksiket** – uy mushuklarining alohida zoti boʻlib, tashqi koʻrinishi yovvoyi mushukka oʻxshasa-da, uning genofondida yaqin vaqt ichida yovvoyi mushuk DNKsi topilmagan. Bu zot oʻzining Otselotga oʻxshashligi tufayli shunday nomlangan. Otsiket dastlab Siam va Abyssinian mushuklari zotlarini chatishtirish natijasida yaratilgan, keyinchalik esa unga Amerika mushugi zoti ham qoʻshilgan.

## Tarixi

### Kelib chiqishi
Otsiket zoti 1964-yilda Michigan shtatining Berkli shahrida Virjiniya Deyli tomonidan tasodifan yaratilgan boʻlib, u Abyssinian mushugini koʻpaytirishga urinish natijasida paydo boʻlgan. Avvalo Deyli Selenalik Dalay Deta Tim nomli qizgʻish Abyssinian erkak mushugini Dalay Tomboy Patter nomli Siamlik urgʻochi mushuk bilan chatishtirgan. Mushukchalarning birinchi avlodi Abyssinian va Dalay nomli urgʻochilar boʻlib chiqdi. U keyinchalik Oq Elegante Sun zotini Siam qoʻngʻir mushuk zoti bilan chatishtirdi. Olingan namuna kerakli Abyssinian zoti bilan chatishtirilganda Siyam tipidagi mushuklar xarakterlari bor edi. U ularni koʻpaytirishni davom ettirdi, natijada mushukchalardan biri tilla dogʻchali Ivoriy mushugi boʻlgan. Virjiniyaning qizi uning Otselot oʻxshashini va unga „Otsiket“ deb nom berishni xohlayotganini aytgan, ammo buning oʻrniga uni Tonga deb atashgan va sterilizatsiya qilish uchun 10 dollarga tibbiyot talabasiga sotib yuborishgan.

## Tashqi koʻrinishi

Otsiket – agouti belgilariga ega boʻlgan oʻrta va yirik mushukdir. U sportchi hayvonning koʻrinishiga ega: mushaklari yaxshi rivojlangan va tanasi silliqdir. Ogʻiz boʻshligʻi keng va boshning egiluvchanligi bilan ajralib turadi. Quloqlari 45 daraja burchak ostida joylashgan. Koʻzlari katta va bodomsimon boʻlib, ular orasidagi masofa ham keng. Shu sababli, ikkala koʻz oʻrtasidagi boʻshliq koʻzning oʻz kengligidan ham kattaroq. Koʻzlar barcha ranglarda boʻlishi mumkin, ammo asosan koʻk rangda deb taʼriflanadi. Oyoqlari oʻrtacha va uzun boʻlib, tanaga mutanosib joylashgan hamda yaxshi rivojlangan mushaklarga ega. Dumi uzun, ingichka, biroz konussimon shaklda boʻlib, qora uchga ega . Voyaga yetgan oksikotlarning ogʻirligi 6-14 funt (2,7-6,4 kilogramm) atrofida boʻladi
.

### Moʻynasi
Dum uchidagi rangi toʻq, qolgan belgilar esa uchidan boshlab ochroq tusda boʻladi
.

## Rasmlar

File:Moosegrove Ícaro Idílico, JW (Ikaro) OCI n 24 young male EX1 BIV NOM.JPG|Tawny zoti
File:Ocicat Rizzo moving.jpg|Tawny zoti
File:Tawny ocicat kitten with cinnamon ocicat mother.jpg|Dolchin dog'li mushukchaning onasi
File:Oreo and Shadow Ocicats.jpg|Qora kumush dog'chali va to'q rangli otsiket 
File:Essocicat.JPG|Qora kumush dog'chali otsiket
File:Chocolate-Spotted-Ocicat.jpg|Qo'ng'ir rangli otsiket
File:Lavender Chocolate Ocicats.jpg|Lilac and qo'ng'ir otsiket
File:Ocicat kanelsilverspotted.jpg|Dolchin kumush dog'li otsiket


## Tashqi havolalar

* Federation Feline international Breed Profile: Ocicat 
* Cat Fanciers' Association Breed Profile: Ocicat
* Jim DeBruhl, Sonja Moscoffian, and Shana Otis-Kuhnert, ''The Ocicat;'' CFA Yearbook, 1996 
* CFA Ocicat Breed Council

## Manbalar
Ertakdagi patrul: Moʻjizalar yilnomasi

***[https://t.me/ertakdagi_patrul_aqlvoy (Oʻzbekcha qismlarni topish uchun bosing)] Ertakdagi patrul: Moʻjizalar yilnomasi*** () Parovoz studiyasi tomonidan yaratilgan rus animatsion teleserialidir. Multserial *[[Ertakdagi patrul]]*ning spin-off seriyasi hisoblanadi.

## Ovoz berganlar
* Miroslava Karpovich (birinchi mavsum), Anfisa Vistingauzen (ikkinchi mavsum) — *Alyonka*
* Polina Kutepova — *Snejka*
* Olga Kuzmina — *Varya*
* Yuliya Aleksandrova — *Masha*

## Qismlar roʻyxati

## Manbalar

## Havolalar
* ''Ertakdagi patrul: Moʻjizalar yilnomasi'' Karuselda 

*[https://t.me/ertakdagi_patrul_aqlvoy Ertakdagi patrul: Moʻjizalar yilnomasi oʻzbek tilida]* telegramda
Amapá

**Amapá** — Braziliya shimolidagi shtat. U shimolda Fransiya Gvianasi bilan oʻralgan. Shtat Amazon daryosining ogʻzida joylashgan va asosan tropik oʻrmonlardan iborat. Shtatning taxminiy aholisi 782 295 kishini tashkil qiladi (2016-yilda) va 142 828 kvadrat kilometr maydonni egallaydi. Shtat poytaxti — Macapa.

Shtatning katta qismi yomgʻirli oʻrmon boʻlib, XXI asrda uni saqlab qolish uchun harakatlar qilingan. Tumukumake milliy bogʻi 2002-yilda ochilgan. Arapaning tabiiy resurslari orasida maun va atirgul, kauchuk, jut, findiq, baliq va boshqa dengiz mahsulotlari kabi mebel daraxtlari mavjud. Daryolardan oltin otilib chiqadi va Makapa shahridan marganets konlari bor. Dengiz mintaqasida neft sinov burgʻulash amalga oshirildi.

## Tarix
Aravaki hindu qabilasi yevropaliklar bu yerga joylashgunga qadar bu hududda yashagan. Amapá hududini yevropaliklar tomonidan birinchi oʻrganish 1500-yilga toʻgʻri keladi. 19-asrning oxirigacha bu hudud Portugaliya va Fransiya oʻrtasidagi bahs mavzusi boʻlgan.

1900-yil 1 mayda Jeneva arbitraj sudi Amapáni Braziliya hududi deb tasdiqladi. 1943-yilda Amapá davlat maqomini oldi. 1988-yil 5-oktabrda Braziliya konstitutsiyasi qabul qilindi va Amapá shtat sifatida tan olindi.

## Geografiya
Deyarli butun shtatni Amazoniya oʻrmonlari bilan zich oʻsgan tekis tekislik egallaydi. Shimoli va gʻarbida 500 m dan ortiq balandliklar bor. Okean qirgʻogʻi past, botqoq, mangrovlar bilan qoplangan. Oldingi daraxt kesish joylarida savannalar hukmronlik qilgan.

Iqlimi tropik, juda nam. Shtat daryolar tarmogʻi bilan zich oʻyilgan: janubiy chetini Amazon daryosi deltasi egallaydi. Shtat daryolarining aksariyati shu daryo havzasiga tegishli. Boshqalari toʻgʻridan-toʻgʻri okeanga quyiladi yoki shimoldan oqadigan Ojapoke daryosi havzasiga kiradi. Daryolarda koʻplab soylar va sharsharalar mavjud.

## Aholi

### Etnik tarkibi:

* sotish — 74,4 %
* oqlar — 21,4 %
* qora tanlilar — 4,5 %
* Osiyoliklar va hindlar — 0,8 %

## Shtatning eng yirik shaharlari va ularning aholisi
Aholi soni 2015-yil uchun taxminiy hisoblanadi.

* Macapá — 456 171
* Santana — 112 218
* Laranjal do Jari — 45 712
* Oiapoque — 24 263
* Porto Grande — 19 669
* Mazagao — 19 571

## Iqtisodiyot
Uning iqtisodiyoti marganets ishlab chiqarish va yogʻoch taʼminotiga asoslangan.

1941-yilda Serra-du-Navida katta marganets koni topildi.

Bu yerda yogʻochdan tashqari, Braziliya yongʻogʻi ham etkazib beriladi. Daryolar va okeanlardan baliq ovlanadi. Hududda maniok va sholi yetishtiriladi. Chorvachilikning yirik shoxli tarmogʻi keng tarqalgan .

Turizm yomon rivojlangan.

Ishlab chiqarilgan mahsulotning 75,5 %i yogʻoch, 18,7 %i marganetsdir.

## Manbalar
Telegram Open Network

TON (The Open Network) – bu uchinchi avlod blokcheyn-platformasi hisoblanadi. TON konsepsiyasini Pavel va Nikolay Durov yaratdilar va 2018-yilda jamoa bilan birgalikda ishlab chiqishga kirishdilar. TON yashin tezligida tranzaktsiyalar uchun mo'ljallangan. Bu juda arzon, foydalanuvchilar uchun qulay va toʻliq ishlaydi.

Afsuski, 2020-yil may oyida Pavel loyiha ustida ish toʻxtatilishini e'lon qildi.

Toncoin jamoasining maqsadi — barcha mavjud blokcheynlarni yangi yagona tarmoqqa birlashtirish. Jamoa TON ekotizimini markazlashtirilmagan holda saqlash, anonim tarmoq, tezkor to'lovlar va qulay xizmatlarga ega haqiqiy Web 3.0 internetga aylantirmoqchi.

## Ekotizim elementlari:

**TON Blockchain**

Bu millionlab tranzaksiyalarni bir necha soniyada qayta ishlashga qodir bo'lgan kengaytiriladigan multiblokcheyn platformasi.

— **TON Services**

Uchinchi tomon xizmatlari uchun platforma. Markazlashtirilmagan ilovalar va aqlli shartnomalar uchun intuitiv ravishda tushunarli interfeyslarni yaratishga imkon beradi. Bundan tashqari, markazlashtirilmagan tarzda veb-sahifalarni ko'rish imkonini ham beradi.

## Toʻliq tayyor boʻlmagan ekotizim elementlari

— **TON Payments** (90% tayyor)
Bu mikro toʻlov platformasi. Foydalanuvchilar va botlar oʻrtasida toʻlovlarni amalga oshirish imkonini beradi. Nafaqat blokcheyn tarmogʻida, balki har qanday uchinchi tomon xizmatlari oʻrtasida ham foydalanish mumkin boʻladi. Bu o'tkazmalar tarmoq ichidagi oʻtkazmalar kabi xavfsizdir.

— **TON DNS** (90% tayyor)TON DNS blokcheynni sodda va tushunarli qiladi: u hamma uchun tanish boʻlgan nomlarni akkauntlarga, aqlli shartnomalarga, xizmatlarga va tarmoq tugunlariga bogʻlashga yordam beradi. Blokcheyn bilan ishlash, internetda sayr qilish kabi oson bo'ladi.

— **TON Proxy** (75% tayyor)

Bu I2P tarmog'iga o'xshash TON tugunlari uchun universal ma'lumotlarni shifrlash qobigʻidir. Bu onlayn maxfiylik uchun markazlashtirilmagan VPN va TON xizmatlarini ishlab chiqish imkonini beradi. TON DNS va TON P2P ekotizimining elementlari bilan birlashtirilgan TON Proxy markazlashtirilmagan ilovalarga markazlashgan senzuradan oʻzlarini abadiy himoya qilishga imkon beradi.

— **TON Storage** (50% tayyor)

P2P tarmogʻida tarqatilgan fayllarni saqlash texnologiyasi. Oddiy qilib aytganda  — sizning qarshingizda "Dropbox"ning eng yaxshi versiyasi. "Torrent" kabi texnologiya. Katta hajmdagi ma'lumotlarni saqlash va uzatish imkonini beradi. Texnologiya ulkan salohiyatga ega.

— **TON Workchains** (50% tayyor)

Barcha mavjud blokcheynlar bir-biriga juda zaif bogʻlangan. Hatto mashhur koʻpriklar ham qoyil qoldiradigan darajada emas. Ular hosildorlik va markazsizlashtirish nuqtai nazaridan ham zaifdir. “TON Workchain”larining vazifasi - barcha blokcheynlarni yagona tarmoqqa birlashtirishdir.
Maydoniga koʻra AQSh shtatlari va territoriyalari roʻyxati

Quyida maydoni kattaligiga koʻra tartiblangan Amerika Qoʻshma Shtatlari shtatlari va territoriyalari roʻyxati keltirilgan.

## Manbalar

## Havolalar
Mushuk zotlari roʻyxati

Ushbu roʻyxatda mushuk zotlari va ularning felinologik tashkilotlardan biri tavsifiga muvofiq ularning belgilari ro'yxati keltirilgan.

Fife fédreatsiyasi International Féline mushuklarni 4 toifaga boʻlgan:

I - Ekzotik va fors

II - Yarimuzun moynali

III - Kalta moynali va Somali

IV - Oriental (Sharq)

WCF (Butun jahon mushuklari Federatsiyasi) ham mushuklarni 4 guruhga boladi:

1 - Uzun moynali

2 - Yarimuzun moynali

3 - Kalta moynali

4 - Siamo-Sharqiy kalta moynali (junli) 

«*» Standart WCC. Zotlar barcha ko'rgazmalarga ruxsat beriladi. Naslchilik qoidalariga ko'ra, tegishli tashkilot bilan bog'lanish kerak, chunki hozirda WCF-da tan olish uchun ariza yo'q.

Matn Creative Commons Attribution-ShareAlike litsenziyasiga asoslangan; Ba'zi hollarda qo'shimcha shartlar qo'llanilishi mumkin.

## Manbalar
(FIFe, фр. Fédération Internationale Féline)                                                                                                                                                                           
 https://ru.wikipedia.org/wiki/Международная
 http://fifeweb.org/index.php
Madrasai Oliy (Qoʻqon)

**Madrasai Oliy (Oliy madrasa)**  — Qoʻqonda saqlanib qolmagan 2 qavatli madrasa. 1859-yilga qadar (1845-yilda yoki 1855—1856-yillarda) oʻzbek hukmdori Xudoyorxon donatorligida va Musulmonqul mingboshi boshchiligida Qoʻqon xonligi poytaxtining Chorsu maydonida, xonlarning eski oʻrdasi oʻrnida, katta bozorda bunyod etilgan.

## Tarixi

Madrasai Oliyni bino qilgan shaxs haqida Mirzo Olim maxdum xoji „Tarixi Turkiston“ asarida quyidagi xabarni yozib qoldirilgan:

Qoʻqon xonligida taʼlim tizimi va unda vaqf mulklarining tutgan oʻrni boʻyicha tadqiqot olib borgan olim M. O. Alixojiyevga koʻra, Madrasai Oliy 1845-yilda, oʻzbek hukmdori Xudoyorxonning yoshlik yillarida amalda mamlakatni qattiqqoʻllik bilan boshqargan Musulmonqul mingboshi tomonidan, xonlik poytaxtining Chorsu maydonida bunyod etilgan. Madrasaning asoschisi esa Xudoyorxonning oʻzi boʻlgan.

Tarixchi R. N. Nabiyev oʻzining „Qoʻqon xonligi tarixidan (Xudoyorxonning feodal xoʻjaligi)“ nomli asarida Madrasai Oliyni Xudoyorxon 1855—1856-yillarda bunyod ettirgan deb maʼlumot qoldirgan.

Qoʻqon xonligi maktab va madrasalari tarixi boʻyicha tadqiqot olib borgan olim I. A. Alimovga koʻra, Madrasai Oliy Xudoyorxon tomonidan, xonlik poytaxtining katta bozorida bunyod etilgan. Xon madrasa vaqfnomasini 1859-yilda taʼsis etib, unga oʻz mulkidan sanoat korxonalari va sugʻoriladigan yerlarni vaqf qilgan. Vaqfnomada Xudoyorxon, Mallaxon va oʻsha davr qozilarining muhrlari bosilgan.

Madrasa 150 nafarga yaqin talabalar ilm olishi va bir necha nafar mudarrislar dars berishiga moʻljallangan. 73 (yoki 79) ta hujra va 2 ta darsxonalardan tashkil topgan katta (yirik) madrasa boʻlgan. 1891—1892-yillarda 251 nafar talaba ilm olgan va ularga 6 nafar mudarris saboq bergan.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* 
*