Gangrenoz ektimasi

Gangrena teri ektimasining shikastlanishi bilan tavsiflanadi ,pufakchalar yoki vezikulalar tez rivojlanadi pustulalar va nekrotik yaralar buzilgan teri bilan eritematoz chegara hosil qiladi, "Ektima" terining yiring hosil qiluvchi infektsiyasini anglatadi," gangrenozum " qo'shimcha  gangrena yoki nekrozni anglatadi. Bu klassik ravishda Pseudomonas aeruginosa bakteremiyasi bilan bog'liq, ammo bu patognomonik emas*[1].* Pseudomonas aeruginosa-gramm manfiy aerob tayoqchadir[2].

Ushbu turdagi teri lezyoni birinchi marta 1897 yilda L. Barker tomonidan *Pseudomonas aeruginosa bakteriyasi* bilan birgalikda tasvirlangan. Unga Xitsman va Kreibich tomonidan "ektima gangrenasi" nomi berilgan.

Bu asosan immunitet tanqisligi virus sindromi bo'lgan bemorlarda uchraydi. Asosan ko'p holatlar Pseudomonas aeruginosa infektsiyasi bilan bog'liq bo'lsa-da, yaqinda bu teri lezyoni Escherichia coli, Citrobacter freundii, Klebsiella pneumoniae, boshqa turli xil Pseudomonas turlari va Morganella morganii kabi boshqa mikroorganizmlar bilan aloqadorligi haqida ma'lumotlar mavjud*[1].*

## Belgilari va alomatlari
Birlamchi teri lezyoni odatda og'riqsiz, yumaloq va eritematoz makula bilan boshlanadi. So'ng u pustulaga, keyin markaziy gemorragik fokusli bo'shliqqa aylanadi.Bo'shliq lateral cho'zilgan yaraga aylanadi. Nihoyat, u eritematoz  bilan o'ralgan Markaziy qora  gangrenoz yaraga aylanadii[1].

Lezyonlar bitta yoki ko'p bo'lishi mumkin. Ular asosan oraliqda va qo'l chuqurida uchraydi.Ammo, ular tananing har qanday qismida paydo bo'lishi mumkin.

Organizmga  to'g'ridan-to'g'ri shilliq qavat yoki teri kabi mexanik himoya to'siqlarining parchalanishi orqali kiradi. Immunitet tanqisligi holatining rivojlanishiga olib keladigan sharoitlar bemorni ektima gangrenozum va sepsisga ko'proq moyil qilishi  mumkin[1]. Gumoral yoki  immunitet xavfIni oshiradi, chunki organizm doimgidek qon oqimidan tozalanmaydi. Odatda terining shikastlanishini keltirib chiqaradigan organizmning asosiy mexanizmi bu organizmning dermis va terining teri osti yog' to'qimalarida arteriya va tomirlarning  kirib borishidir. Bu perivaskulyar invaziya qon aylanishi buzilganligi sababli tugun shakllanishiga, oshqozon yarasi, vaskulit va nekrozga olib keladi. Perivaskulyar tuzilishli  bakteriyalarning teri orqali to'g'ridan-to'g'ri kirishi yoki sepsis holatida gematogen tarqalishi orqali kiradi[1].

## Tashxis
Klinik tashxis  kuzatuv va quyidagi testlar orqali amalga oshiriladi. 

(1) Suyuqlikning pustulalar yoki bullalardan gramm dog ' va to'qima tampon haqida

(2) Qonning hosil bo'lishi

(3) siydikning hosil bo'lishi

(4) teri biopsiyasi

(5) To'qimalarning hosil bo'lishi

Magnit-rezonans tomografiya nekrotiza yuzasidan farqlash uchun plantar oyoqning ektima gangrenasida amalga oshirilishi mumkin.

Ektima gangrenozum bilan bog'liq asosiy organizm *Pseudomonas aeruginosa bakteriyasi hisoblanadi.* Biroq, ko'p bakterial holatlar ham qayd etish mumkin. Profilaktika choralariga tegishli gigiena qoidalariga rioya qilish, immuniteti zaif bemorlarni mumkin bo'lgan sharoitlardan qochish va o'z vaqtida tibbiy davolanishni bo'rgatish kiradi.

## Davolash
Davolash choralariga *Pseudomonas aeruginosa bakteriyasi*  uchun antibiotiklarni o'z ichiga oladi. Antipseudomonal penitsillinlar, aminoglikozidlar, ftorxinolonlar, uchinchi avlod sefalosporinlari yoki seftriakson aztreonamlar ham berilishi mumkin. Odatda, antibiotiklar madaniyat va sezgirlik natijasiga qarab o'zgartiriladi.Oq qon tanacharalari soni juda past bo'lgan bemorlarda granulotsit-makrofag koloniyasini ogohlantiruvchi omil berilishi mumkin. Nedensel agentlarga qarab antiviral yoki antifungal qo'shilishi mumkin.

Jarroxlik muolajalarga javob bermaydigan keng tarqalgan nekroz bo'lsa, jarrohlik kerak bo'ladi. 

Yaqinda Meksikadagi universitet kasalxonasida 2004- yildan 2010- yilgacha ektima gangrenasining barcha holatlarini retrospektiv o'rganish shuni anglatadiki, immuniteti zaif bemorlarda neytropeniya ektima gangrenasi  eng keng tarqalgan xavf omilidir .

## Manbalar

## Havolalar