open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Uilfred Valter

**Wilfred Walter** (2-mart 1882, Ripon, West Riding of Yorkshire — 9-iyul 1958, Ashtead, Surrey) — ingliz kino va teatr aktyori, baʼzan **Wilfrid Walter** nomi bilan atalgan. U aktyor Richard Valterning oʻgʻli Frants Vilfrid Valter tugʻilgan.

## Faoliyati
U XX asrning birinchi yarmida Shekspir aktyori boʻlib, Royal Theatre, Drury Lane, Stratford-apon-Avon va Old Vic teatrlarida oʻynagan, bu yerda uning asosiy rollari Mark Entoni, Falstaff, Otello, Bottom va Titus Androniklarni oʻz ichiga olgan.

Uning kinodagi eng mashhur roli 1938-yilda qamoqxona gubernatori Benjamin Tvist (Uill Xey) bilan adashtirilgan „*Mahkum 99“* komediyasida shu nomli mahbus Maks Slessor roli boʻlgan. Uolter, shuningdek, Edgar Uollesning „*Londonning qora koʻzlari*“ trillerining 1939-yilda suratga olingan filmida doktor Orloffning (Bela Lugosi) yordamchisi boʻlgan dahshatli qoʻpol qoʻpol Jeyk rolini ijro etgan.

## Tanlangan filmografiyasi
* *Eski atirgullar* (1935)
* *Insoniyat qalblari* (1936)
* *Owd Bob* (1938)
* *99-sonli mahkum* (1938)
* *Londonning qora koʻzlari* (1939)
* *Londondagi deraza* (1940)
* *Myunxenga tungi poyezd* (1940) (akkreditatsiya qilinmagan)
* *Tsezar va Kleopatra* (1945) (akkreditatsiya qilinmagan)
* *Osmonda yoʻl yoʻq* (1951) (akkreditatsiya qilinmagan)
* *Sud muddati kechiktirildi* (1952)

## Manbalar
Yuriy Zagumennix

**Yuriy Timofeevich Zagumennyx** (1947-yil 7-iyun – 1979-yil 11-avgust, Dnepropetrovsk viloyati) – sovet futbolchisi, himoyachi.

## Futbolchilik faoliyati
Faoliyatining boshida u Vladivostokning „Luch“ jamoasida oʻynagan.

1970-yilda uni bosh murabbiy Evgeniy Goryanskiy „Zenit“ ga taklif qildi va u yerda ishonchli tarzda himoyaning chap qanotidan joy oldi va bir necha yil davomida ishonchli futbol namoyish etdi. SSSRda mavsumning eng yaxshi 33 nafar futbolchisi roʻyxatiga kiritilgan (1972-yil).

1975-yil aprel oyida u mashgʻulotlarda jiddiy jarohat oldi. Orqa miya operatsiyasidan soʻng u ikkinchi guruh nogironiga aylandi, lekin taslim boʻlmadi va avval xona boʻylab harakatlana boshladi, soʻngra koʻchada yurdi, shundan soʻng u mashgʻulotlarga kirishdi. Bir yarim yil oʻtgach, u toʻpga birinchi zarbani berdi. 1977-yilda u katta futbolga qaytdi. Ammo „Zenit“da „bizga nogironlar kerak emas“, deb eshikni koʻrsatishdi. Zagumennix „Paxtakor“ ga yoʻl oldi. „Zenit“da boʻlgani kabi u toshkentliklar klubning asosiy oʻyinchilaridan biriga aylandi.

„Zenit tarixi“ nashriga koʻra „Zenit“ tarixidagi eng yaxshi 55 nafar futbolchi roʻyxatiga kiritilgan.

## Vafoti
1979-yil 11-avgustda Ukraina osmonida „Paxtakor“ jamoasi bilan birga aviahalokatda vafot etdi.

U Sankt-Peterburgdagi Kinoveevskiy qabristoniga dafn etilgan. Kenotaf Toshkent shahridagi 1-qabristonga oʻrnatildi.

## Manbalar

## Havolalar
* Sport nekropol
* zenit-history.ru saytidagi statistika
Oqqo‘rg‘on (Turkiston viloyati)

**Oqqoʻrgʻon** (, 199?-yilgacha shahar — Abay) — Qozogʻiston Respublikasi Turkiston viloyati Keles tumanidagi qishloq. Birtilek qishloq okrugi tarkibiga kiradi. KATO kodi — 515447200.

## Aholi
1999-yilda qishloq aholisi 1130 kishi (577 ta erkak va 553 ta ayol)ni tashkil etar edi. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 1962 kishi (969 ta erkak va 993 ta ayol) yashagan.

## Manbalar
Muhammad as-Sobiriy

**(Abu Amr) Muhammad ibn Muhammad ibn Sobir ibn Kotib ibn Abdurrahmon al-Muazzin as-Sobiriy** (hijriy 369-yil (milodiy 979-yil)da vafot etgan) Buxoro ahlidan, bobosiga nisbat berilib, as-Sobiriy deb atalgan. U ulamolardan, ulamolar ham undan hadis rivoyat qilganlar.

## Manbalar
Konchi boyo'g'li

**Konchi boyo'g'li** (***Athene cunicularia***) - shuningdek, **shoko** deb ham ataladi, Shimoliy va Janubiy Amerikaning ochiq dashtlarida yashovchi kichik, uzun oyoqli boyo'g'li . Bu Boyo'g'lilarni o'tloqlarda, yaylovlarda, qishloq xo'jaligi yerlarida, cho'llarda yoki o'simliklari past bo'lgan boshqa ochiq, quruq joylarda uchratishingiz mumkin.  Ular dasht itlari tomonidan qazilgan chuqurchalarda (*Cynomys* spp.) yashaydi. Garchi ular kunduzgi issiqdan qochsalar ham, Ko'pgina boyqushlardan farqli o'laroq, ular ko'pincha kunduzi faol bo'lishadi. Boshqa ko'plab boyqushlar singari, bu boyo'g'lilarning ham ov qilish vaqtlarining ko'p qismi kechqurun va ertalabga to'g'ri keladi, bu vaqtda ular tungi ko'rish va eshitish qobiliyatidan foydalana oladilar. O'rmonlardan farqli o'laroq, ochiq o'tloqlarda yashaydigan boyo'g'li uzunroq oyoqlarga ega bo'lib, ular ov paytida tez yugurish va uchish imkonini beradi.

## Taksonomiyasi
Boyo'g'li 1782-yilda ispan tabiatshunosi Xuan Ignasio Molina tomonidan Chilida to'plangan namunadan *Strix cunicularia* binom nomi bilan rasman ommaga tanitilgan. O'ziga xos nomi lotincha *cuniculariusdan* olingan bo'lib, "ko'muvchi" yoki "konchi" degan ma'noni anglatadi. Boyo'g'li endi 1822-yilda nemis zoologi Fridrix Boyi tomonidan kiritilgan *[[Boyoʻgʻlilar|Afina]]* jinsiga kiritiladi.

Konchi boyo'g'li ba'zan umumiy boshqa morfologiya va kariotip asosida monotipik *Speotyto* turkumda tasniflanadi. Osteologiya va DNK ketma-ketligi ma'lumotlariga ko'ra, boyo'g'li kichkina boyqushlarning (*Afina*) quruqlikdagi a'zosi hisoblanadi va bugungi kunda u ko'pchilik rasmiylar tomonidan ushbu turkumga kiritilgan.
File:Western_burrowing_owl,_Glenn_County-0550.jpg|Gʻarbiy konchi boyoʻgʻli (A. c. hypugaea) Kaliforniya (AQSh)
File:Burrowing_Owl_Florida.jpg|Florida konchi boyo'g'li (*A. c. floridana*)  Florida (U.S.) 
File:Athene_cunicularia2.jpg|Braziliya konchi boyo'g'li (*A. c. grallaria*)  Jaú (São Paulo, Brazil) 
File:LECHUCITA_DE_CAMPO_Athene_cunicularia.jpg|Janubiy konchi boyo'g'li (*A. c. cunicularia*)  Uruguay 


## Tavsifi
Burrowing boyqushlari yorqin ko'zlarga ega, ularning tumshug'lari pastki turlarga qarab quyuq sariq yoki kulrang bo'lishi mumkin. Ularda quloq tutamlari yo'q va yassilangan yuz disklari mavjud. Boyqushlarning ko'zga ko'ringan oq qoshlari va oq "iyagi" bor, ular ma'lum xatti-harakatlar paytida kengayadi va namoyon bo'ladi, masalan, hayajonlanganda boshini silkitadi.

Voyaga yetganlarning jigarrang boshlari va qanotlarida oq dog'lar bo'ladi. Ularning ko'kraklari va qorinlari oq rangga ega, o'zgaruvchan jigarrang dog'lar yoki to'siqlar, shuningdek, kichik turlarga tegishli. Barcha yoshdagi boyo'g'lilarning oyoqlari boshqa boyqushlarnikidan uzunroq bo'ladi.
Oysha Gvilt

**Ayesha Gwilt**(1989-yilda tug'ilgan) - ingliz aktrisasi. U Milliy Yoshlar teatrida tahsil olgan va shundan beri bir qancha teatr spektakllarida ishtirok etgan.U, shuningdek, BBC teleserialida Greys Oudidja rolini o'ynagan *"Hamma mayda narsalar"* da rol o'ynagan.Serialda Sara Lankashir, Nil Pirson va Richard Fleeshman ham rol o'ynagan. Uning Rian Gwilt ismli singlisi bor (1992-yilda tug'ilgan); ikkalasi ham Richard va Joan Gviltning qizlari.Oxirgi teatr kreditlari o'z ichiga oladi Seductive Shekspir at Contact, Manchester; Bolton, Oktagon teatrida Mukerji bilan tanishing; va Og'zaki Challenged at Contact, Manchester.

Gwilt BBC mukofotiga sazovor bo'lgan *"Voterloo Road"* drama seriyasining beshdan ettigacha seriyasida o'quvchi Emi Porterni tasvirlashi bilan mashhur. U 7-seriya, 10-qismda ketdi.

2011-yilda Gwilt **Nisa Koul** nomidan foydalanishni boshladi.

2016-yil oktabr oyida u BBCning *The Moonstone* mini-serialida Penelopa Betteredj rolida chiqdi.

## Filmografiya
Muhammad as-Sarrom

**(Abul Hasan) Muhammad ibn Xalaf ibn Isom ibn Ahmad al-Faroiziy as-Sarrom** (hijriy 316-yil (milodiy 928-yil)da vafot etgan) — Buxoro ahlidan bo‘lgan. U ulamolardan, ulamolar ham undan hadis rivoyat qilganlar.

## Manbalar
Asturiya kino

Ispaniyaning **[[Asturiya]]** viloyatida **kinematografiya** 1905-yilda *El robo de fruta* (Meva oʻgʻirlash) nomi bilan mashhur boʻlgan birinchi badiiy filmi yaratilishi bilan boshlangan. Uni asturiyalik kinorejissyor Javier Sánchez Manteola suratga olgan. Film Asturiya viloyatining Gijón shahrida tasvirga olingan. Oʻsha yili premyerasi boʻlib oʻtgan. Film Salón Luminoso kinoteatrida namoyish etilgan. 2005-yilda Asturiya kinofestivali ham tashkil etilgan.

## Manbalar
Muhammad as-Soyigʻiy

**(Abu Ali) Muhammad ibn Usmon ibn Ibrohim as-Soyig‘iy** (hijriy 344-yil (milodiy 955-yil)dan keyin vafot etgan) — fozil kishi bo‘lgan. Ilm olishga o‘ta qiziqqan va ilmini oshirish maqsadida Iroq, Misr va Hijozga ko‘p safar qilgan. U ulamolardan, ulamolar ham undan hadis rivoyat qilganlar.

## Manbalar
Abdulloh ibn Abdulmuzaffar Keshiy

**Abdulloh ibn Abdulmuzaffar Keshiy**(arabcha:عبدالله بن عبدالمظفر كيشي — Abdulloh ibn Abdulmuzaffar Keshiy — Toʻliq ismi:Muhammad ibn Abdulloh
ibn Abdulmuzaffar Keshiy (1094-yil tugʻulgan)) — roviy.

## Hayoti
Abdulloh ibn Abdulmuzaffar Keshiy 487/1094-yil Keshda tavallud topgan. Abdulloh ibn Abdulmuzaffar Keshiy Kesh va Samarqandda yashab, shu shaharlardagi koʻplab muhaddislardan hadislar rivoyat qilgan.

## Manbalar
Muhammad as-Sadaqiy

**(Abul Fath) Muhammad ibn Ismoil ibn Abdulloh ibn Ahmad ibn Hafsiya al-Marvaziy as-Sadaqiy** (hijriy 517-yilning safar oyi (milodiy 1123-yil)da vafot etgan) — Marv ahlidan chiqqan adib. U Sadaqa ibn al Fazl dahasida yashagan. Usul al-lug‘atda keng qamrovli bilimga ega bo‘lib, bu usullarni yodlagan edi. U vasfiga yetib bo‘lmaydigan darajada ko‘p shogirdlar yetkazgan. Hurmat-eʼtiborli kishilarning aksar farzandlariuning shogirdlari jumlasidan edi. G‘oyatda uzoq umr ko‘rgan bu inson haqidagi rivoyatlar chor atrofga tarqalgan. U ko‘plab [olim]]lardan hadislar rivoyat qilgan bo‘lib, o‘z navbatida, undan ham ko‘plab olimlar rivoyatlar keltirganlar.

## Manbalar
Muhammad at-Tolaqoniy

**Muhammad ibn Muhammad ibn Muhammad at-Tolaqoniy** (hijriy 463-466-yil (milodiy 1071-1074-yil)da saksondan oshganda vafot etgan) asli Marvarruzdagi Tolaqondan bo‘lgan. „*Kitobu-t-tabaqot*“ („*Tabaqot kitobi*“)ni tinglagan. U ulamolardan, ulamolar ham undan hadis rivoyat qilganlar.

## Manbalar
Muhammad as-Samarqandiy (faqih)

**Muhammad ibn Ahmad ibn Abu Ahmad as-Samarqandiy** — faqih boʻlgan. U milodiy 1144-yili (hijriy 539-yil, jumodulavval oyining 1-sanasida) Buxoroda vafot etgan.
## Asarlari
* „Tuhfatu-l-fuqaho“ („Faqihlar tuhfasi“).

## Manbalar
Muhammad at-Tolaqoniy (al-Bargʻoniy)

**Muhammad Solih ibn Muhammad ibn Jaʼfar at-Tolaqoniy al-Burg‘oniy (al-Barg‘oniy) al-Qazviniy** (hijriy 1283-yil (milodiy 1867-yil)da vafot etgan) — fozil kishi bo‘lgan.

## Asari
* „*Miftoh al-bako fi-l-maroʻiy*“ („*Ko‘rilgan narsalar haqida yig‘i kaliti*“).

## Manbalar
Muhammad as-Samarqandiy (Shamsuddin)

**Muhammad ibn Ashraf al-Husayniy, as-Samarqandiy** — mantiq, falak, handasa kabi ilmlar boʻyicha olim boʻlgan. U milodiy 1203-yilda (hijriy 600-yil) vafot etgan.
## Asarlari
* „Risola fi odobi-l-bahsi va-l-munozara“ („Bahs va munozara odobi haqida risola“)
* „Ashkolu-t-taʼsis fi-l-handasa“ („Geometriyada asoslanuvchi shakllar“, unda Yevklid kitobidan 35 shakl keltirilgan)
* „as-Sahoif al-ilohiya“ („Ilohiy sahiflar“)
* „al-Fustot“ („Ko‘hna Qohira“)
* „Kitob ayni-n-nazar fi-l mantiq“ (Mantiq ilmiga oid „Aynu-n-nazar“).

## Manbalar
Muhammad al-Jarjaroiy

**(Abu Bakr) Muhammad ibn Idris ibn Muhammad ibn Idris ibn Sulaymon al-Jarjaroiy ash-Shofiʼiy** (hijriy 415-yil rabiulavval oyi (milodiy 1024-yil)da 70 yosh atrofida vafot etgan) Jarjara shahri muhaddisi va faqih. Ilm talabi bilan Bag‘dod, Jurjon, Isfahon, Damashq, Balx, Antokiya kabi shaharlarda yashab ijod qilgan. Umrining oxirida Buxoroda yashagan va shu yerda vafot etgan. U ulamolardan, ulamolar hamundan hadis rivoyat qilganlar.

## Manbalar
Muhammad at-Taroziy

**Muhammad ibn Ali at-Taroziy** (hijriy V asr (milodiy XI asr)da yashagan) fozil kishi edi.

## Asari
* „*Kitobu-d-duo va-z-ziyorat*“ („*Duo va ziyorat haqida kitob*“).

## Manbalar
Muhammad at-Tolaqoniy (faqih)

**Muhammad Husayn ibn Ali at-Tolaqoniy, al-Qazviniy al-G‘oʻiriy** (hijriy 1218-yil (milodiy 1804-yil)da tugʻilib, hijriy 1281-yil muharram oyining 4-sanasi (milodiy 1865-yil)da Karbaloda vafot etgan) — faqih, usulshunos olim va xatib bo‘lgan. Karbaloda istiqomat qilgan. Sharifu-l-ulamo al-Mozandaroniydan saboq olgan. Vafot etgach, Ruknuddavla maqbarasiga dafn etilgan.

## Asarlari
* „*Natoiju-l-badoyiʼ fi sharhi-sh-sharoyiʼ*“ („*Shariat ahkomlarini sharhlashda qo‘llangan badialarning natijalari*“);
* „*Natijatu-l-badiʼafi ilmi furuʼi-sh-shariʼa*“ („*Shariatdagi sohalarni anglash haqidagi badianing xotimasi*“);
* „*Badoyiʼu-l-usul*“ („Usulga oid badialar“).

## Manbalar
Rosa Salazar

**Rosa Bianca Salazar** (1985-yil 16-iyulda tugʻilgan) — kanada-amerikalik aktrisa. U NBC serialidagi *Ota-onalik* (2011-2012) va FX antologiyasi *American Horror Story: Murder House* (2011) seriallarida rol ijro etgan. U **' (2019) filmining bosh qahramoni sifatida o‘zining yutug‘iga erishdi va o‘zi hammualliflik qilgan Brand New Cherry Flavor (2021) serialidagi roli bilan mashhur.

Salazar ''[[Divergent 2: Insurgent|**Divergent 2: Insurgent**]]'' (2015), [[Labirintdagilar: Olov iskanjasida]] (2015) va [[Labirintdagilar: Oʻlimga qarshi]] (2018) filmlarida paydo boʻlgan, [[Netflix|Netflixning]] The Kindergarten Teacher (2018) va Bird Box (2018) filmlarida suratga tushgan. U [[Amazon (shirkat)|Amazonning]] ''Undone'' serialida (2019-2022) bosh rolni ijro etadi.

== Erta Hayot davri ==
Rosa Bianka Salazar 1985-yil 16-iyulda [[Kanada|Kanadaning]] [[Britaniya Kolumbiyasi|Britaniya Kolumbiyasida]] Luis va Merilynne Salazar oilasida tug‘ilgan. Uning otasi perulik, onasi esa fransuz-kanadalik. U [[Vashington (shahar)|Vashingtonda (Kolumbiya okrugi)]] va [[Greenbelt (Maryland)|Merilend shtatidagi Greenbelt]] yaqinida ulgʻaygan. Bianka Greenbeltdagi Eleanor Ruzvelt oʻrta maktabida oʻqigan. U yerdagi teatr dasturida faol rollar ijro eta boshlagan. U shahzoda Jorjning jamoat kollejida oʻqidi, oʻsha yerda dramani oʻrgandi, aktyorlik, improvizatsiya va ijrochilik usullarini mashq qildi.

== Karyerasi ==
Salazar oʻn besh yoshidanoq odamlar kayfiyatini koʻtarishga qiziqar edi va yoshligida Nyu-York shahriga koʻchib oʻtgandan keyin aktrisalikka jiddiy kirishdi. U yerda u bir nechta CollegeHumor eskizlarida qatnashdi. 2009-yilda [[Los-Anjeles|Los-Anjelesga]] koʻchib oʻtganidan soʻng koʻp oʻtmay, u Trevor White muallifligidagi va oʻzi rejissyorlik qilgan Jamesy Boy filmida Kristal obrazini oʻynab, filmdagi debyutini namoyish qildi. Keyin u ikkita mashhur teleserialda takrorlanuvchi rollarni oldi: American Horror Story va ''Parenthood''. 2015-yilda Bianka turli seriyalarda rol o‘ynagan: Divergent 2: Insurgent filmida Linn obrazi va [[Labirintdagilar: Olov iskanjasida]] Brenda roli.

2016-yilda Salazar ijtimoiy salibchilarning hikoyasi boʻlgan ''Good Crazy'' qisqa metrajli filmida rejissyorlik qildi va bosh rolni ijro etdi. Sundance kinofestivalida qisqa metrajli film nominatsiyasi boʻyicha hakamlar hay’atining bosh mukofotiga nomzodlik qildi.

2018-yilda u Labirint: Oʻlimga davo filmidagi Brenda rolini takrorladi.

2019-yilda u [[Robert Rodriguez]] rejissyorligida ''Gunnm'' [[Manga|mangasiga]] moslashtirilgan **' filmida oʻzining asosiy studiyasida ijod qildi. Bu film Salazarga koʻplab mukofotlarni olib keldi, jumladan Gollivud tanqidchilari uyushmasining „Eng yaxshi vizual effektlar yoki animatsion ijro“ va Lotin koʻngilochar tanqidchilari uyushmasining „Eng yaxshi ovoz yoki harakatli tasvir ijrosi“ olqishlarga sazovor boʻldi. Oʻsha yili Salazar Netflix qoʻrqinchli drama mini-serialida Brand New Cherry Flavor da bosh rolni oʻynashini eʼlon qilindi. Film 2021-yil 13-avgustda chiqarilgan.

## Filmografiyasi

### Filmlar

### Televizion filmlar

### Video Oʻyinlar

## Manbalar
Muhammad as-Samarqandiy (Abu Mansur)

**Muhammad as-Samarqandiy** (arabcha: محمد السمرقندي — Muhammad as-Samarqandiy — Toʻliq ismi: Abu Mansur Muhammad ibn Sulaymon Samarqandiy Bag‘dodiy (vafoti 1223-yili)) — Adib va riyoziyotchi.

## Hayoti
Muhammad ibn Sulaymon as-Samarqandiy, asli al-Bag‘dodiy — fozil amirlar avlodidan boʻlgan. Adab ilmi va riyoziyotni yaxshi bilgan. Milodiy 1223-yili (hijriy 620-yili rabiussoniy oyining 16-sanasida) vafot etgan. Muhammad as-Samarqandiyning adab ilmiga oid „*At-tibru-l-masbuk*“ („Yombi“) nomli asari va bir qancha sheʼrlari bo‘lgan.

## Asarlari
* „at-Tibr al-masbuk“ („Yombi“) nomli asari bor.

## Manbalar
Tokatbaşı (Bayındır)

**Tokatbaşı** — Izmir viloyati, Bayındır tumaniga qarashli bir mahalladir.

## Tarixi
Mahalla dastlab Hacı İbrahim qishlogʻiga qarashli boʻlgan. 1941-yil 6-avgust kuni qishloq statusini olgan. 2012-yildagi qonun oʻzgarishidan soʻng mahallaga aylantirilgan.

## Aholisi

## Manbalar
Muhammad ash-Shahrastoniy (Abul Fath)

**Muhammad ibn Abdulkarim ibn Ahmad ibn Abul Qosim ibn Abu Bakr ash-Shahrastoniy** — ashʼariya mazhabi mutakallimi va faylasuf. Fiqh va usul ilmini o‘rgangan. U 1074-yili (hijriy 467-yil) tugʻilib, 1153-yili (hijriy 548-yil) vafot etgan.

## Asarlari
*„Kitobu nihoyati-l-iqdom“ („Taqdim etishning nihoyasi“)
*„Kitobu-l-milal va-n-nihal“ („Qavmlar va dinlar kitobi“)
*„Kitobu g‘oyati-l-marom fi ilmi-l-kalom“ („Kalom ilmida istak-xohishning chegarasi haqidagi kitob“)
*„Kitobu daqoiqi-l-avhom“ („O‘y-xayollarning nozik jihatlari haqidagi kitob“)
*„Kitobu-l-irshod ila ilmi-l-eʼtiqod“ („Eʼtiqod ilmiga boshlovchi qo‘llanma kitob“)
*„Kitobu-l-mabdaʼ va-l-miyʼod“ („Tamoyil va muddat haqidagi kitob“)
*„Kitobu sharhi surati Yusuf bi iborati latifa falsafiya“ ("Falsafiy latif iboralar orqali „Yusuf“ surasini sharhlash kitobi")
*„Kitobu-l-aqtor fi-l-usul ash-shayba“ („Anʼanaviy usulda tomonlarni aniqlash kitobi“)
*„Tarixu hukamo“ („Hukamolar tarixi“)
*„al-Manohij va-l-bayon“ („Dasturlar va bayon“)
*„al-Muzoraʼa“ („O‘xshashliklar“)
*„Talxisu-l-aqsom li mazohibi-l-anom“ („Mazhablarning qisqacha bayoni“).

## Manbalar
Muhammad as-Sagʻoniy

**(Abu Homid) Muhammad ibn Ahmad ibn Muhammad ibn Umar ibn Said, al-Makkiy al-Amiriy al-Hanafiy as-Sag‘oniy** (hijriy 790-yil ramazon oyi (milodiy 1388-yil)da tavallud topib, hijriy 858-yil shaʼbon oyi (milodiy 1454-yil)da vafot etgan) — asli sag‘oniylik bo‘lgan faqih.

## Asari
* „*Sharhkanzi-d-daqoiq*“ (Imom Abulbarakot Hofizuddin an-Nasafiyning „*Kanzu-d-daqoiq*“ („*Kanzu-d-daqoiq*“) asariga sharh", unda hanafiy fiqhining furuʼ al-fiqh masalalari bayon etilgan.

## Manbalar
Muhammad al-Qalonsiy

**Muhammad ibn Bahrom ibn Muhammad al-Qalonsiy as-Samarqandiy** — tabib va yozuvchi bo‘lgan. Milodiy 1223-yildan (hijriy 620-yildan) keyin vafot etgan.
## Asarlari
* „Kitob-u“Farmakologiya kitobi")
* „al-Muxtasar fi-ttibb“ („Tibbiyotga oid muxtasar kitob“).

## Manbalar
Ruzgarlar (Bolu)

**Ruzgarlar** Turkiyaning Bolu viloyati Bolu tumanida joylashgan qishloq. Aholisi(2021-yil holatiga ko'ra)161 nafarni tashkil qiladi.

## Manbalar
Tokmaklar (Bolu)

**Toʻqmoqlar** -Turkiyaning Bolu viloyati Bolu tumanida joylashgan  qishloq. Aholisi 91 nafarni tashkil etadi (2021-yil holatiga ko'ra).

## Manbalar
Tamdi (Jambul viloyati)

**Tamdi** () — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Talas tumaniga qarashli qishloq. Tamdi qishloq okrugining maʼmuriy markazi. Tuman markazi Qoratau shahridan taxminan 11 km sharqda joylashgan. KATO kodi — 316245100.
## Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 1719 kishini (864 erkak va 855 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 1603 kishi (813 erkak va 790 ayol) yashagan.
## Manbalar
Ruth Bermudez Montenegro

**Rut Bermudez Chernogoriya** (née **Rut Parra Bermudez**, 1967-yilda tug'ilgan) – Amerikalik advokat, 2022-yildan beri Kaliforniya janubiy okrugi bo'yicha Amerika Qo'shma Shtatlari okrug sudining AQSh sudyasi bo'lib ishlagan. U 2018-yildan 2022-yilgacha xuddi shu sudning Qo'shma Shtatlar magistrati sudyasi bo'lib ishlagan.

## Ta'lim
Chernogoriya 1987-yilda Imperial Valley kollejidan imtiyozli diplom bilan, 1989-yilda Pensilvaniyadagi Klarion universitetidan san'at bakalavri *va* UCLA huquq fakultetidan huquqshunos doktori unvonini oldi.

## Karyera
Chernogoriya ilgari 1993-yildan 2000-yilgacha El Centrodagi Horton, Knox, Carter & Foote, LLP kompaniyasida advokat bo'lgan. Keyin u 2002-yildan 2011-yilgacha Imperial okrugidagi El Centro boshlang'ich maktab okrugida inson resurslari va ma'muriy xizmatlar bo'yicha inspektor yordamchisi bo'lib ishlagan va 2000-yildan 2002-yilgacha Imperial jamoa kolleji okrugida kadrlar bo'limi direktori lavozimida ishlagan. U 2011-yildan 2012-yilgacha Imperial okrugi maslahatchisi yordamchisi va 2000-yilda IV okrug maslahatchisi o‘rinbosari bo‘lib ishlagan.

## Sudyalik martaba
2012-yildan 2013-yilgacha va yana 2015-yildan 2018-yilgacha Chernogoriya Kaliforniyadagi Imperial okrugi Oliy sudida sudya bo'lib ishlagan. U 2013-yildan 2015-yilgacha Imperial okrugi Oliy sudining oilani qo'llab-quvvatlash komissari lavozimida ishlagan.

### Federal sud xizmati

#### Amerika Qo'shma Shtatlari magistratura sudyasi lavozimi
U 2018-yil 15-avgustda Kaliforniya janubiy okrugi boʻyicha Amerika Qoʻshma Shtatlari okrug sudiga Qoʻshma Shtatlar magistratura sudyasi etib tayinlangan. Uning sudyalik xizmati 2022-yil 30-martda tuman sudyasi lavozimiga tayinlanganida tugatilgan.

#### Tuman sudi xizmati
2021-yil 3-noyabrda Prezident Jo Bayden Chernogoriyani Kaliforniya janubiy okrugi boʻyicha Amerika Qoʻshma Shtatlari okrug sudining AQSh okrug sudyasi lavozimiga nomzod qilib koʻrsatdi. Prezident Bayden Chernogoriya nomzodini 2018-yil 6-fevralda yuqori lavozimni egallagan sudya Jon A. Xyuston tomonidan bo‘shatilgan o‘ringa 2021-yil 15-dekabr kuni Senatning Adliya qo‘mitasida uning nomzodi bo‘yicha eshituv bo‘lib o‘tdi. 2022-yil 3-yanvarda uning nomzodi AQSh Senatining XXXI qoidasi, 6-bandiga binoan Prezidentlikka qaytarildi; keyinchalik u o'sha kuni qayta nomzod qilib ko'rsatildi. 2022-yil 20-yanvarda uning nomzodi 14-8 ovoz bilan qoʻmitadan tashqarida boʻlganligi xabar qilindi. 2022-yil 16-mart kuni Amerika Qo‘shma Shtatlari Senati uning nomzodini 57-42 ovoz bilan to‘xtatishga chaqirdi. 2022-yil 22-martda uning nomzodi 55-41 ovoz bilan tasdiqlandi. U sud komissiyasini 2022-yil 30-martda qabul qildi.

## Yana qarang

* Ispan/Latin Amerika huquqshunoslari ro'yxati

## Manbalar



## Havolalar

* Rut Bermudez Chernogoriya Federal sudyalarning biografik ma'lumotnomasida, Federal sud markazining jamoat mulki nashri.
Turimqul

**Turimqul** (, eski nomi — 60 let Oktyabr) — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Talas tumanidagi qishloq. Oyiq qishloq okrugi tarkibiga kiradi. KATO kodi — 316243200.
## Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 228 kishini (103 erkak va 125 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 292 kishi (150 erkak va 142 ayol) yashagan.
## Manbalar
Abu Isʼhoq Keshiy

**Abu Isʼhoq Keshiy**(arabcha:ابو اسحق كيشي — Abu Isʼhoq Keshiy(IX-X asrlarda yashagan)) — roviy va mutasavvif.

## Tarixi
Abu Isʼhoq Keshiy Keshning mafoxirlaridan boʻlgan, karomatli, parhezkor alloma boʻlib, undan baʼzi birodarlari ahvoli qiyinligidan shikoyat qilganda: „Dining bilan dunyongni taroziga tortib koʻr va dunyong agar ogʻir boʻlsa, Allohga ahvolingni yomonligidan shikoyat qilma“ — deb nasihat qilgan. Bu kabi purmaʼno soʻzlar va chiroyli nasihatlari bilan mashhur boʻlgan Abu Isʼhoq Keshiy tasavvuf ilmida ham kamolotga yetishgan kishilardan hisoblangan.

## Manbalar
Usharal (Talas tumani)

**Usharal** () — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Talas tumaniga qarashli qishloq. Usharal qishloq okrugining maʼmuriy markazi. KATO kodi — 316247100.
## Geografiyasi
Usharal qishlogʻidan 30 km gʻarbda Talas vodiysining quyi oqimida qadimiy shahar-qoʻrgʻon Oqkesene joylashgan  .
## Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 1946 kishini (1042 erkak va 904 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra qishloqda 1056 kishi (550 erkak va 506 ayol) yashagan.
## Mahalliy aholi orasidan chiqqan taniqli shaxslar
* Gubashev Sharafiy Gubashevich (1913—1985) — Sotsialistik Mehnat Qahramoni.
* Sagintaev, Abdir (1921—1986) — Sotsialistik Mehnat Qahramoni.
* Sagintayev, Bakitjan Abdirovich (1963-yilda tug‘ilgan) — Qozog‘iston Respublikasi Bosh vaziri.
## Manbalar
Moviy masjid (Tabriz)

**Moviy masjid** (, ) – Eronning Tabriz shahrida joylashgan tarixiy masjid. Masjid va boshqa jamoat binolari 1465-yilda Qora qoʻyunli hukmdori Jahonshoh buyrugʻi bilan qurilgan.

Masjid 1780-yildagi zilziladan qattiq shikastlangan, fojeadan soʻng faqatgina ayvoni qolgan. 1973-yilda Eron Madaniyat vazirligi nazorati ostida Rizo Memoron Benom tomonidan rekonstruksiyasi boshlangan. Biroq, Rizo yakuniga yetkazishga ulgurmagan.

## Tarixi
Tabrizdagi Moviy masjid Qora qoʻyunlilar hukmdori Jahonshoh buyrugʻi bilan barpo qilingan. Jahonshohning rafiqasi Xotun Jonbegim (1469-yilda vafot etgan) masjid qurilishi uchun *[[vaqf]]* taʼsis etgan. Biroq oradan bir necha yil oʻtib Jahonshoh va uning Qora qoʻyunlilari Uzun Hasan boshchiligidagi Oq qoʻyunlilar tomonidan agʻdarib tashlanadi va Tabriz qoʻlga kiritiladi. Jahonshohning qizi Soliha Xotun yangi hukmdorlar nazorati ostida qolgan qurilish ishlarini boshqargan. Uzun Hasanning vorisi Yoqub davrida „masjid maqbarasi gumbazi hamda uning asosiy qismlari qurib bitkazilgan“. Sandra Obening qoʻshimcha qilishicha: „Maqbara ichki qismidagi bir necha tafsilotlar, masalan, devor panellaridagi alebastr parchalari va asosiy *[[mehrob]]* maqbara hech qachon toʻliq qurib bitkazilmaganligini koʻrsatadi“.

Maqbara hech qachon qurib bitkazilmagan boʻlsa-da, Tabriz Safaviylar davlati poytaxtiga aylantirilganida, 16-asrning birinchi yarmida Moviy masjid yangi hukmdorlar uchun asosiy masjid sifatida xizmat qilgan. 1514-yilda hal qiluvchi Chaldiron jangida Safaviylar magʻlubiyatga uchragach, Usmonlilar Tabrizni egallab shaharni, jumladan Moviy masjidni ham talon-taroj qiladi. Obening qayd etishicha, kamida sakkizta gilam turklar tomonidan tortib olingan va Istanbulga olib ketilgan. Obening taʼkidlashicha, turklar Moviy masjidni bosib olish chogʻida inshoot tuzilishiga hujum qilgani nomaʼlum boʻlsa-da, 16—18-asrlar oraligʻida bir necha zilzilalar binoga jiddiy zarar yetkazgan. Ayniqsa, 1780-yilgi zilziladan masjid jiddiy shikastlangan . Biroq, 17-asrda Moviy masjid allaqachon „butunlay vayron qilingan va tashlab ketilgan“ holatda ekanligi xabar berilgan. 19-asrda mahalliy tabrizliklar bino vayronalarini talon-taroj qilgan. 20-asrda, Pahlaviylar davrida masjid nihoyat qayta quriladi. Rekonstruksiyaga Eron Madaniy meros tashkiloti mas’ulligida tabrizlik anʼanaviy meʼmor Muhammad Rizo Memoron Benom rejalari va nazorati ostida amalga oshirila boshlaydi.

## Xattotligi
Mashhur xattot Neʼmatullo bin Muhammad al-Bavab masjidning turli kufiy va suls yozuvlari, arabeska naqshlari va bu jabhalarining xoramatik kompozitsiyalarini yaratgan. Ichki va tashqi devorlar mozaik plitkalar bilan qoplangan.

## Yana qarang
* Erondagi masjidlar roʻyxati

## Manbalar




## Adabiyotlar
* 
* 
* 
* Persian Bulletin of Blue Mosque, Iranian Cultural Heritages Organization.

## Qoʻshimcha oʻqish uchun
* 

## Havolalar
* Tabrizning Moviy masjidi rasmiy veb-sayti  Archived 2017-10-28
* YuNESKO veb-saytida Moviy masjid (Kabud masjidi) taqdimoti
* Tishine
Abay (Shu tumani)

**Abay** () — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Shu tumaniga qarashli qishloq. Oʻndiris qishloq okrugining maʼmuriy markazi va u yerdagi yagona aholi punkti. Shu shahridan taxminan 13 km shimoli-gʻarbda joylashgan. KATO kodi — 316649100.
## Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 1668 kishini (840 erkak va 828 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 1518 kishi (704 erkak va 814 ayol) yashagan.
## Manbalar
Abulhasan Karduya

**Abulhasan Karduya** (vaf. 606 h.q./1209 m.) – “Nasoyim ul-muhabbat”da tilga olingan tasavvuf shayxi. Sheroz­da xilvat va uzlatda yashagan. Xizr (a.s.) bilan hamsuhbat boʻlgan. Roʻzbehon Baqliy Sheroziyning doʻsti. Alisher Navoiy “Nasoyim ul-muhabbat”ga “Nafahot ul-uns”dan ushbu shayx bilan bogʻliq bobni qisqartirib kiritgan.

## Manbalar
Bvckup 2

**Bvckup 2** Shveytsariyadagi IO Bureau SA tomonidan ishlab chiqilgan Windows NT oilasi uchun zaxira dastur hisoblanadi. U fayllarni bir joydan ikkinchisiga asl formatida takrorlaydi va ishini tezlashtirish uchun delta nusxalashdan foydalanadi.     Bu dastur jadval tuzishni, o'chirib tashlash qurilmalarini kuzatishni, "Shadow Copy" xizmatidan foydalanib ochilgan yoki bloklangan fayllarni ko'chirishni, ko'chirish va nomlash aniqlashini, xavfsizlik xususiyatlarini klonlashni va elektron pochta ogohlantirishlarni qo'llab-quvvatlaydi.

## Manbalar


## Havolalar

*
Aqsu (Jambul viloyati)

**Aqsu** () — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Shu tumanidagi qishloq. Aqsu qishloq okrugining maʼmuriy markazi. Shu shahridan taxminan 45 km janubi-sharqda joylashgan. KATO kodi — 316634100.
## Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 1643 kishini (857 erkak va 786 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 1955 kishi (1005 erkak va 950 ayol) yashagan.
## Manbalar
Avdelan-e Olya

**Avdelan-e Olya** (, Roman. **Āvdelan-e 'Olyā**) — Eron, Gʻarbiy Ozarbayjon viloyati, Urmiya tumani, Sumay-ye Beradust tumani, Beradust qishloq tumanidagi qishloq. 2006-yil aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, aholi soni 13 nafar kishi, 4 ta oiladan iborat.

## Manbalar
Moviy masjid (maʼnolari)

**Moviy masjid**:

* Ahmadiya masjidi, Istanbul, Turkiya
* Moviy masjid, Yerevan, Armaniston
* Moviy masjid, Tabriz, Eron
* Moviy masjid (Amsterdam), Niderlandiya
* Hirot jome masjidi, Hirot, Afgʻoniston
* Moviy masjid, Mozori Sharif, Afgʻoniston
* Bibixonim jome masjidi, Samarqand, O‘zbekiston
* Ajdarbey masjidi, Boku, Ozarbayjon
* Oqsunqur masjidi, Misr
* Qirol Abdulloh I masjidi, Amman, Iordaniya
* Muhammad al-Amin masjidi, Bayrut, Livan
* Shoh masjidi, Isfahon, Eron
* Sulton Salohiddin Abdulaziz masjidi, Shoh Alam, Malayziya
* An-Nasr masjidi, Nablus, G'arbiy Qirg'oq
Lozimiy Keshiy

**Lozimiy Keshiy** (arabcha: مطلوب أمين الصندوق — Lozimiy Keshiy — Toʻliq ismi: Lozimiy Keshiy Sultonquli (XVI asrda yashagan)) — shoir.

## Tarixi
Lozimiy Keshiy tazkiranavis Mutribiy bilan birga madrasada oʻqigan. Mutribiy uni xushtab va iqtidorli shoir sifatida tilga oladi va quyidagi baytini keltiradi:
 Zi tobi may chu dar majlis ruxat afroʻxtan girad,
 Tariqi roʻshnoi shamʼ az oʻ omoʻxtan girad.
Mazmuni: Davrada may harorati bilan yuzlaring lov-lov yona boshlasa, sham nur sochishni undan oʻrganadi. Lozimiy Keshiy fors-tojik tilida baytlar bitgan.

## Manbalar
Aqtasti (Shu tumani)

**Aqtasti** () — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Shu tumanidagi qishloq. Dulat qishloq okrugi tarkibiga kirgan. KATO kodi — 316635200. 2019-yilda tugatilgan.
Boltirik qishlogʻining gʻarbida joylashgan.
## Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 194 nafar kishini (102 erkak va 92 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 206 kishi (115 erkak va 91 ayol) yashagan.
## Manbalar
Aqtoʻbe (Shu tumani)

**Aqtoʻbe** () — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Shu tumanidagi qishloq. Aqtoʻbe qishloq okrugining maʼmuriy markazi va u yerdagi yagona aholi punkti. Shu shahridan taxminan 31 km shimoli-gʻarbda joylashgan. KATO kodi — 316655100.
## Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 1442 kishini (731 erkak va 711 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 1181 kishi (617 erkak va 564 ayol) yashagan.
## Diqqatga sazovor joylari
Qishloqdan 3 km janubi-sharqda Aqtoʻbe aholi yashash punkti joylashgan boʻlib, YuNESKOning Butunjahon merosi ob’ekti sanaladi.
## Manbalar
Minoes

***Minoes*** — Anni Shmidtning bolalar uchun moʻljallangan *[[Enni MG Shmidt]]* romani asosida 2001-yilda suratga olingan Niderlandiya filmi. Film „Eng yaxshi badiiy film“ va „Eng yaxshi ayol roli“ (Keris van Xouten)uchun „Golden Calves“ mukofotiga sazovor boʻlgan.

## Syujeti
Bir kuni kechasi Minoes ismli mushuk yuk mashinasidan tushib ketgan kimyoviy suyuqlik qutisiga duch keladi va uni ichganidan keyin odamga aylanadi. Insonga yalngach ham u itlardan qoʻrqish, boshqa mushuklar bilan tomda miyovlash, sichqonlarni tutish, xirillash va xom baliq isteʼmol qilish kabi mushuklarga xos xususiyatlarini saqlab qoladi. Tez orada u Killendoorn shahridagi gazetada ishlaydigan Tibbe ismli muxbir bilan uchrashadi.

Tibbe juda uyatchan boʻlgani sabab yaxshi xabar yozish uning uchun juda qiyin ish edi. Avvaliga Tibbe Minoesning odam qiyofasidagi mushuk ekaniga ishonmaydi, lekin Minoes shahar mushuklaridan har xil qiziqarli yangiliklarni topib kelgani uchun, unga koʻnikib qoladi. Oziq-ovqat va boshpana evaziga Tibbe Minoesga qiziqarli yangiliklarni topib kelish orqali muxbirlik ishida yordam berishiga ruxsat beradi. Mushuklar matbuot xizmati va ular yetkazadigan barcha yangiliklar yordamida Tibbe tez orada eng yaxshi muxbirga aylanadi.

Biroq, Tibbe yozishga jur’at eta olmaydigan bitta muhim maqola bor edi: kimyo zavodi egasi, badavlat janob Ellemeyt haqidagi xabar. Butun shahar aholisi uni juda hurmatli odam va hayvonlarnibg haqiqiy himoyachisi deb bilardi. Tibbe nihoyat Minoesning qistovi bilan oʻsha maqolani yozishga va chop etishga koʻngach, butun shahar undan yuz oʻgiradi. U ishsiz qoladi, ijara uyidan haydab yuborilishiga oz qoladi. Biroq, Minoes taqdimot marosimida janob Ellemeytning mushuklarga oʻq uzgani tasvirini ekranda qoʻyib beradi. Videotasvirda Ellemeytning asl yuzi koʻringan edi.

Oxir-oqibat, Minoes qayta mushukka aylanish imkoniyatiga ega boʻlsa ham, odam boʻlishga va Tibbe bilan qolishga qaror qiladi. Film ikkalasi turmush qurgani bilan yakunlanadi.

## Rollarda

* Carice van Houten — Minoes
* Theo Maassen — Tibbe
* Sarah Bannier — Bibi
* Hans Kesting — Harrie de Haringman
* Olga Zuiderhoek — Mrs. Van Dam
* Kees Hulst — Mr. Van Dam
* Jack Wouterse — mayor Van Weezel
* Pierre Bokma — Mr. Ellemeet

## Premyera
Film Niderlandiyada 4 227 362 dollar, Germaniyada 111 858 dollar, Avstriyada 34 164 dollar va Norvegiyada 389 200 dollar daromad yigʻib, moliyaviy muvaffaqiyatga erishdi. Music Box Films mazkur filmning *Minush xonim* nomi ostidagi dublyaj versiyasini 2011-yil 23-dekabrda Nyu-York va Chikagoda ommaga taqdim etdi. 

## Manbalar

## Havolalar
*
*
Mavlono Abdulloh Keshiy

**Mavlono Abdulloh Keshiy**(arabcha:مولانا عبد الله كيشي — Mavlono Abdulloh Keshiy(XIV asr oxiri XV asr boshida yashagan)) — elchi.

## Tarixi
Mavlono Abdulloh Keshiy Amir Temur davrida Misrga elchi qilib yuborilgan. Misr sultoni Barquq Amir Temurga hamisha dushmanlik koʻzi bilan qaragan, bir necha bor uning elchilarini qatl etgan. Sohibqironning ishonchli odamlaridan biri — Amir Otlamishni qamoqqa tashlagan. Ibn Arabshohning yozishicha, Amir Otlamish Qohirada tijorat bilan shugʻullangan, ammo Amir Temurga Misrdagi ichki vaziyat, fuqarolarning ahvoli haqida muntazam maʼlumotlar yuborib turgan. Shu sababli Ibn Arabshoh Mavlono Abdulloh Keshiyni Amir Temurning xufiyalaridan biri edi, deydi. Sohibqiron uni qutqarish uchun Misrga toʻxtovsiz elchilar yuboradi. Xatlarda dushmanlikdan voz kechish, dastlabki qadam sifatida Amir Otlamishni ozod etish talab etilgan edi.
Ammo Sulton Barquq Amir Temurga qarshi kurashish uchun Oltin Oʻrda va Usmonli davlati bilan yashirin ittifoq tuzgan edi. Bundan xabar topgan Sohibqiron raqiblarining rejalarini chippakka chiqaradi. 1395-yili Oltin Oʻrdaga yurish qilib, Toʻxtamishxonni tor-mor qiladi. 1399-yili esa Sulton Barquq toʻsatdan vafot etgan Endi Yildirim Boyazid Amir Temur bilan yuzma-yuz qolgan edi, ikki davlat elchilarining saʼy-harakatlari va oʻzaro munosabatlarni yaxshilash yoʻlidagi barcha urinishlarga qaramay, nizo 1402-yili Anqara jangi bilan yakunlanadi.
Ammo Sohibqiron Misr davlati bilan nizoni tinch yoʻl bilan bartaraf etish fikridan qaytmadi. Shu maqsadda Mavlono Abdulloh Keshiy Misrning yangi sultoni Faraj huzuriga elchilikka yuboriladi. U sultonni sulh shartnomasi tuzishga koʻndirishi kerak edi.
XIV asr oxiri va XV asr boshida yashab, ushbu voqealarning bevosita shohidi boʻlgan taniqli Misr tarixchisi Ibn Doʻqmoqning guvohlik berishicha, bunday sulh haqiqatan ham imzolangan. Misr sultoni oʻzini Amir Temur bilan sulh tuzganligi eʼtirof etgan. Bu murakkab vaziyatdagi ikki davlat oʻrtasida aloqani tiklash elchi Mavlono Abdulloh Keshiyga topshirilgan va elchi bu topshiriqni bajargan.

## Manbalar
Aspara (Shu tumani)

**Aspara** () — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Shu tumanidagi stansiya. Tasoʻtkel qishloq okrugi tarkibiga kiradi. KATO kodi — 316651200.
## Aholisi
1999-yilda stansiya aholisi 156 kishini (80 erkak va 76 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 251 kishi (134 erkak va 117 ayol) yashagan.
## Manbalar
Côte-d'Or

( IPA:  [kot dɔʁ] ; " oltin qirg'oq" yoki "oltin mintaqa" deb tarjima qilinishi mumkin) - Fransiyaning shimoli-sharqidagi Burgon-Franche-Komte mintaqasidagi departament . 2019 yilda uning aholisi 534 124 kishini tashkil etdi. 

## Tarix
Kot-d'Or 1790-yil 4-martdagi fransuz inqilobi davrida yaratilgan 83 ta departamentdan biridir. U sobiq Burgundiya provinsiyasining bir qismidan tashkil topgan 

## Iqlim
Departament iqlimi kontinental, markaziy tizmaning gʻarbiy tomonida  yomgʻir yogʻadi
Abubakr Kattoniy

**Abubakr Muhammad bin Ali bin Jaʼfar Bagʻdodiy Kattoniy** (vaf. 322 h.q./934 m) – “Nasoyim ul-muhabbat”da tilga olingan tasavvuf shayxi. Junayd Bagʻdodiyning muridi. Makkada uzoq yillar mujovir boʻlib, oʻsha yerda vafot etgan. Murtaʼish Abubakr Kattoniyni Makkaning chirogʻi, deb aytgan. Xizr bilan hamsuhbat boʻlgan avliyo. Muhammad alayhissalomni tushida koʻp koʻrgani, u zotdan turli mushkulliklarga yechim soʻrab turgani uchun “Rasulullohning shogirdi” degan nom olgan. Abu Amr Zujjoj, Abu Abdulloh Xafif Sheroziy, Abulhusayn Sirvoniyi Sagʻir, Ibrohim Xavvos, Abulhusayn Darroj, Abu Jaʼfar Domgʻoniy, Abubakr Zaqqoqi Kabir bilan hamsuhbat boʻlgan. Tazkirada qizi Fotima ham orifa ayollar safida tilga olingan. Alisher Navoiy “Nasoyim ul-muhabbat”ga “Nafahot ul-uns”dan ushbu shayx bilan bogʻliq bobni qisqartirib kiritgan.

## Manbalar
Alaaygʻir

**Alaaygʻir** () — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Shu tumanidagi stansiya. Shoqpar qishloq okrugi tarkibiga kiradi. KATO kodi — 316641200.
## Aholisi
1999-yilda stansiya aholisi 105 kishini (51 erkak va 54 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 227 kishi (113 erkak va 114 ayol) yashagan.
## Manbalar
Algʻa (Shu tumani)

**Algʻa** () — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati Shu tumanidagi qishloq. Algʻa qishloq okrugining maʼmuriy markazi. U Shu shahrining gʻarbiy chegarasida, temir yoʻl stantsiyasidan 2 kilometr uzoqlikda joylashgan. KATO kodi — 316631100.
## Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 2042 kishini (1012 erkak va 1030 ayol) tashkil qilgan. 2003-yildagi maʼlumotlarga koʻra, aholi soni 2,1 ming kishi boʻlgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 296 kishi (162 erkak va 134 ayol) yashagan.
## Manbalar

## Adabiyotlar
* Алга (Шуский район) // Казахстан. Национальная энциклопедия (рус.). — Алматы: Қазақ энциклопедиясы, 2004. — Т. I. — ISBN 9965-9389-9-7. (CC BY-SA 3.0)
Karimiddin Mavʼidiy

**Karimiddin Mavʼidiy** – “Naso­yim ul-muhabbat”da tilga olingan hindiston­lik tasavvuf shayxi. Tavakkul, tajrid va tafrid bilan yashashni hayotning maslagi, deb bilgan va unga soʻzsiz amal qilgan. Doʻstiga bergan vaʼdasiga vafo etish uchun qirq yil bir joyda yashagan. Qabri Dehli namozgohining yonida. Ushbu shayx haqidagi faslni “Nasoyim ul-muhabbat”ga Alisher Navoiyning oʻzi yozib, kiritgan.

## Manbalar
Dinmuxamed Qonaev

**Dinmuxamed Qonaev** (, 2000-yilgacha — Leninskoe) — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Shu tumanidagi ovul. Dinmuxamed qishloq okrugining maʼmuriy markazi va u yerdagi yagona aholi punkti. Shu shahridan taxminan 11 km shimoli-sharqda joylashgan. KATO kodi — 316647100.
## Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 5630 kishini (2823 erkak va 2807 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra qishloqda 5371 kishi (2697 erkak va 2674 ayol) yashagan.
## Manbalar
Abu Jaʼfar Karnabiy

**Abu Jaʼfar Karnabiy** – “Naso­yim ul-muhabbat”da tilga olingan tasavvuf shayxi. Junayd Bagʻdodiyning yaqin safdoshi. Baʼzi manbalarda Junaydga ustozlik qilgani ham aytilgan. Tasavvufdagi boʻd va qurb haqidagi soʻzlari mashhur. Unga koʻra, boʻd va qurb nisbiy tushunchalar boʻlib, Xudo aslida bandalariga jon tomiridan ham yaqinroqdir. 

Alisher Navoiy “Nasoyim ul-muhabbat”ga “Nafahot ul-uns”dan ushbu shayx hayotiga bogʻliq bobni aynan kiritgan.

## Manbalar
Baydibek

**Baydibek** (, 30.05.2002-yilgacha — *Kirovo* qishlogʻi) — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Shu tumanidagi ovul. Dulat qishloq okrugining maʼmuriy markazi. Chu daryosining chap sohilida joylashgan. KATO kodi — 316635100. Baydibek Karashauli nomi bilan atalgan.
## Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 640 kishini (321 erkak va 319 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 653 kishi (343 erkak va 310 ayol) yashagan.
## Manbalar
Kahmas bin Husayn Hamadoniy

**Kahmas bin Husayn Hamadoniy** – “Nasoyim ul-muhabbat”da tilga olingan tasavvuf shayxi. Kunyasi – Abu Muhammad. Fors oʻlkasining Hamadon shahridan. Junayd Bagʻdodiy bilan Hamadon va Bagʻdodda uchrashgan. Koʻp mashoyixlar suhbatidan bahramand boʻlgan.

Alisher Navoiy “Nasoyim ul-muhabbat”ga “Nafahot ul-uns”dan ushbu shayx haqidagi bobni aynan kiritgan.

## Manbalar
Muzaffar Soliyev

**Muzaffar Xoldarboyevich Soliyev** (, 1975-yil 22-may, Toshkent, Oʻzbekiston SSR, SSSR) – oʻzbek davlat arbobi, 2021-2023-yillarda Nurafshon shahar hokimi, 2017—2021-yillarda Oʻzbekiston uy-joy-kommunal xizmat koʻrsatish vaziri.

## Biografiya
1997-yilda Toshkent davlat texnika universitetini tugatgan.

1997—1999-yillarda Harbiy xizmatni oʻtagan.

1999—2015-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligi tizimidagi moddiy-texnik va harbiy taʼminot xizmatlarida turli lavozimlarda ishlagan.

2015—2017-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi Mudofaa vazirining oʻrinbosari boʻlgan.

2017-yil 5-iyulda „Oʻzkommunxizmat“ agentligi negizida tashkil etilgan Uy-joy, kommunal xizmatlar vazirligiga rahbar etib tayinlandi.

2021-yil 14-yanvarda Oʻzbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev tomonidan „ishidagi kamchiliklar, qayta-qayta ogohlantirishlardan xulosalar chiqarilmaganligi uchun“ ishdan boʻshatilgan. Uning oʻrniga Sherzod Hidoyatov uy-joy kommunal xizmat koʻrsatish vaziri etib tayinladi

15-yanvar kuni Nurafshon shahar hokimi etib tayinlandi va 2023-yil 6-aprelda ushbu lavozimdan ozod qilindi. Shu kuni qamoqqa olingani aytilgan.

2024-yil mart oyi boshlarida uning ishi jinoyat ishlari boʻyicha Shayxontohur tumani sudida koʻrib chiqilishi boshlangan. Sud hukmi bilan mamlakat Jinoyat kodeksining 167-moddasi (oʻzlashtirish yoki rastrata yoʻli bilan talon-toroj qilish) va 209-moddasida (mansab soxtakorligi) nazarda tutilgan jinoyatlarni sodir etganlikda aybdor deb topilgan. 7 yillik qamoq jazosiga tortilishi bilan birga 3 yil mobaynida moddiy javobgar shaxs lavozimida ishlash huquqidan ham mahrum etilgan. U soxta maʼlumotlar va yozuvlar kiritib hujjatlar tuzish, xoʻjalik yurituvchi subyektlar orqali pul mablagʻlarini naqdlashtirib, ularni uyushgan guruh aʼzolari oʻrtasida taqsimlash orqali moddiy daromad orttirish maqsad qilgani aytilgan.

## Manbalar
Mavlono Jaloliddin Keshiy

**
Mavlono Jaloliddin Keshiy**(arabcha:مولانا جلال الدين كيشي —
Mavlono Jaloliddin Keshiy — Toʻliq ismi:Mavlono Jaloliddin Xolidiy
Keshiy (taxminan XIV asr oxiri XV asr boshida yashagan)) — Soʻfiy.

## Hayoti
Mavlono Jaloliddin Keshiy Amir Sayid Kulolning shogirdi boʻlib, Amir Temur bu shaxsning bilimi va obroʻyidan mamlakatda tinchlik va osoyishtalikni taʼminlashda ijobiy foydalangan. Mavjud nizolarni bartaraf etish maqsadida baʼzi mamlakatlarga elchi qilib joʻnatgan. Sharafuddin Ali Yazdiyning taʼbiri bilan aytganda, „*ilm va taqvosining yetuk-ligi, dars va fatvosiniig fazilati bilan tanilgan*“ bu zot Xorazm voliysi Husayn Soʻfi huzuriga elchi qilib yuborilganligi ham maʼlum. Bu haqda Yazdiy yana shunday yozadi: „Mavlono Jaloliddin Keshiy xayrixohlik yuzini Xorazm tomon qaratdi va bu muhim (vazifa)ni rahm-shafqat yoʻli bilan hal etmoqchi boʻldi. U yerga borgach, donishmand ulamo va dinparvar peshvolarga xos boʻlgan nasihat va xushmuomalalik bilan soʻz qotdi, nizoni tubdan bartaraf etish va fitna olovini oʻchirish uchun oyatlar va isbotiga hadislar keltirdi“.

## Faoliyati
Ammo Husayn Soʻfi bu oqilona soʻzlarga quloq tutmaydi va elchini qamab qoʻyadi. Bundan xabar topgan Amir Temur tezda Husayn Soʻfiga maktub yoʻllaydi. Uning matniga quyidagi sheʼriy toʻrtlik ham ilova qilingan edi:
 Podshohlar udumiyu yaxshilar ishi,
 Nahot shuni bilmas ul zukko kishi.
 Elchiga oʻlim yoʻq, qamab ham boʻlmas,
 Buni inkor qilgan xiradmand emas.
Husayn Soʻfi bu maktubni olgach, Mavlono Jaloliddin Keshiyni ozod qilib, oʻz yurtiga joʻnatishga majbur boʻladi.
Oʻrta Osiyoda keng tarqalgan „*Chahor kitob*“ darsligining 2-qismi „*Bidon*“, yaʼni „Oʻrgan“, „Bil“ deb nomlangan. Savol-javoblar shaklida bitilgan va islom ruknlari hamda unga bogʻliq masalalar haqidagi bu asarni Mavlono Jaloliddin Keshiy yozgan degan taxminlar bor. 1913-yilda Tahrirda bosilgan „Chahor kitobi turkiy“ darsligining soʻnggi soʻzida shunday fikr bildirilgan.

## Asarlari
 “Chahor kitob”, 
 “Bidon”.

## Manbalar
Belbasar

**Belbasar** () — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Shu tumaniga qarashli qishloq. Eskishu qishloq okrugining maʼmuriy markazi. U Chu daryosining taxminan oʻng qirgʻogʻida, Shu shahridan 16 km janubi-sharqda joylashgan. KATO kodi — 316637100.
Qishloqda qand lavlagi yetishtirish punkti, don qabul qilish punktlari, tegirmon, novvoyxona va boshqalar mavjud. Bishkek-Shu avtomobil yoʻli Belbasar orqali oʻtadi.
## Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 2381 kishini (1192 erkak va 1189 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 2473 kishi (1236 erkak va 1237 ayol) yashagan.
## Manbalar
Kaʼb qizi

**Kaʼb qizi** – **“Nasoyim ul-muhabbat”da** tilga olingan orifa ayol. Attorning “Ilohiynoma” dostonida ismi *Robia* deb atalgan. Abusaid Abulxayr uning muhabbatiga ilohiy deb sifat bergan. Fors tilida sheʼrlar yozgan. Alisher Navoiy “Nasoyim ul-muhabbat”ga “Nafahot ul-uns”da keltirilgan gʻazalidan 5 bayt iqtibos kiritgan.

## Manbalar
Toskana

**Toskana** (/ ˈ t ʌ s k ə n i / *TUSK -ə-nee* ; italyancha : *Toscana* [tosˈkaːna]) Italiyaning markaziy qismidagi hudud boʻlib, maydoni taxminan 23 000 kvadrat kilometr (8 900 kvadrat milya) va taxminan 3,8 million aholi istiqomat qiladi. Viloyat poytaxti – Florensiya (*Firenze*).

Toskana oʻzining landshaftlari, tarixi, badiiy merosi va yuksak madaniyatga taʼsiri bilan mashhur . U Italiya Uygʻonish davri va italyan tilining asoslari tugʻilgan joy sifatida qabul qilinadi . Dante Aligyeri, Petrarka, Jovanni Bokkachcho, Nikkolo Makiavelli va Franchesko Gickardini tomonidan adabiyotda Toskana lahjasidan foydalanish natijasida oʻrnatilgan obroʻ-eʼtibor uning butun Italiyada madaniyat tili sifatida rivojlanishiga olib keldi. Bu yerda sanʼat va ilm-fan tarixida nufuzli koʻplab arboblar yashagan va Uffizi kabi mashhur muzeylarni oʻz ichiga oladi va Palazzo Pitti . Toskana shuningdek, Chianti, Vino Nobile di Montepulciano, Morellino di Scansano, Brunello di Montalcino va oq Vernaccia di San Gimignano kabi vinolari bilan mashhur. Kuchli til va madaniy oʻziga xoslikka ega boʻlgan u baʼzan „xalq ichidagi millat“ deb hisoblanadi.

Toskana Italiyada sayohatchilar uchun Venetoʻdan keyin ikkinchi eng mashhur Italiya hududidir.
Birlik (Shu tumani)

**Birlik** () — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Shu tumanidagi qishloq. Birlik qishloq okrugining maʼmuriy markazi va u yerdagi yagona aholi punkti. Chu daryosi sohilida joylashgan. KATO kodi — 316632100.
1946-yilda Moʻyinti-Shu temir yoʻli qurilishi munosabati bilan aholi punkti sifatida tashkil topgan. Qishloqda temir yoʻl vokzali, novvoyxona, don, qand lavlagi va boshqa qishloq xoʻjaligi maxsulotlarini qabul qilish punkti mavjud.
## Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 3146 nafar kishini (1522 erkak va 1624 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra qishloqda 5049 nafar kishi (2550 erkak va 2499 ayol) yashagan.
## Manbalar
Keshligʻ Ato

**Keshligʻ Ato** – “Nasoyim ul-muhabbat”da tilga olingan, asli shahri­sabzlik boʻlgan ismi nomaʼlum shayx. Yassaviylik tariqatining Xitoyda yoyilishida katta hissa qoʻshgan. Uning qabri gavjum ziyoratgohga aylangan. Ushbu shayx haqidagi faslni “Nasoyim ul-muhabbat”ga Alisher Navoiyning oʻzi yozib, kiritgan.

## Manbalar
Koko Abulqasr Bustiy

**Koko Abulqasr Bustiy** – “Nasoyim ul-muhabbat”da tilga olingan tasavvuf shayxi. Malomatiylik tariqatining namoyandasi. Xoja Abdulloh Ansoriyning zamondoshi. Zikri jahrga alohida ahamiyat qaratgan. Shayx Abulhasan Teshasov va Shayx Abu Muhammadning piri. Alisher Navoiy “Nasoyim ul-muhabbat”ga “Nafahot ul-uns”dan ushbu shayx haqidagi bobni aynan kiritadi.

## Manbalar