Yaotsu (Gifu)

Yaponiyadagi Gifu prefekturasining Kamo tumanida joylashgan shaharchadir. 2019-yil 1-yanvar holatiga koʻra, shaharda 11036 nafar aholi 4311 ta xonadonda istiqomat qilgan va aholi zichligi 1 km2 ga 886 kishidan toʻgʻri kelgan. Shaharning umumiy maydoni 128,79 kvadrat kilometrni (49,73 mi²) tashkil etdi.

## Geografiyasi
Yaotsu janubiy-markaziy Gifu prefekturasida joylashgan boʻlib, shimolda Hida daryosi va janubda Kiso daryosi bilan chegaradosh. Shahar hududining taxminan 80% oʻrmonlar bilan qoplangan.

## Iqlimi
Shahar issiq va nam yoz hamda yumshoq qish bilan tavsiflangan iqlimga ega (Köppen iqlim tasnifi *Cfa*). Yaotsuda oʻrtacha yillik harorat 15,0 °C ni tashkil etadi. Oʻrtacha yillik yogʻingarchilik 2019 mm boʻlib, sentyabr esa eng seryogʻin oy hisoblanadi. Avgustda eng yuqori harorat 27,6 °C, eng past harorati esa yanvarda, 3,1 °C atrofida boʻladi.

### Qoʻshni munitsipalitetlar

* Gifu prefekturasi
** Ena
** Minokamo
** Kani
** Mizunami
** Kavabe
** Hichiso
** Shirakava
** Mitake

## Demografiyasi
Yaponiya aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Yaotsu aholisi soni soʻnggi 50 yil ichida asta-sekin kamaygan.

## Tarixi
Yaotsu atrofidagi hudud anʼanaviy Mino viloyatining bir qismi edi. Edo davrida, hudud Tokugava syogunati tomonidan Ovari domen tomonidan nazorat qilinadigan hududning bir qismi boʻlgan. Meidzi restavratsiyasidan keyingi kadastr islohotlari bilan Gifu prefekturasi tarkibidagi Kamo okrugi tashkil etildi va 1897-yil 1-iyulda zamonaviy munitsipalitetlar tizimini yaratish bilan Yaotsu shahri tashkil etildi. Yaotsu 1955-yilda qoʻshni Chiva qishlogʻini va 1956-yilda Kutami, Shionami va Fukuchi qishloqlarini oʻziga qoʻshib oldi. 2004-yilda Minokamo shahriga qoʻshilish boʻyicha referendum magʻlubiyatga uchradi.

## Taʼlim tizimi
Yaotsu shahrida shahar hukumati tomonidan boshqariladigan beshta davlat boshlangʻich maktabi hamda ikkita davlat oʻrta maktabi shuningdek Gifu prefekturasi taʼlim kengashi tomonidan boshqariladigan bitta davlat yuqori maktabi faoliyat yuritadi.

## Transport

### Temir yoʻl

Yaotsu yoʻlovchi temir yoʻl xizmatiga ega emas.

### Avtobus

Yaotsu shahriga kiradigan jamoat transportining yagona shakli bu Kani shahridan Yaotsu gʻarbiy qismiga xizmat koʻrsatadigan Yao avtobusi hisoblanadi.

### Magistral yoʻl

* Milliy yoʻnalish 418

## Mahalliy diqqatga sazovor joylar

 Futamata tuneli (a.k.a. „Koreya tunneli“(朝鮮トンネル)) davlat arboblarning ayrimlari boʻlgan joy ekanligi daʼvo qilingan, chunki u Ikkinchi Jahon urushi paytida koreyslarning majburiy mehnati tomonidan qurilgan, ularning baʼzilari qurilishda halok boʻlgan va jasadlari devorlar orasiga koʻmib yuborilgan.
Chiune Sugihara memorial zali, yapon diplomati Chiune Sugiharani xotirlash va yapon fuqarolarini Yevropa va Yaponiyadagi yahudiylik tarixi boʻyicha oʻqitishni maqsad qilgan. Yaotsu ilgari ikkita qoʻlyozma yozuvga asoslanib, Chiune Sugiharaning tugʻilgan joyi ekanligini daʼvo qilingan va YuNESKOga „Dunyo xotirasi“ sifatida roʻyxatdan oʻtish uchun ariza berilgan; ammo, keyinchalik bu yozuvlar yolgʻon ekanligi aniqlandi va oila registrida Sugihara aslida Mujiri-gun Kurichi-cho (hozirgi Mino Siti)da tugʻilganligi aniqlandi.
Jindogaoka bogʻi, Chiune Sugihara memorial zalining tashqarisidagi park, Holokost, Sugihara va Yaponiya-Litva munosabatlariga bagʻishlangan yodgorlikl hisoblanadi.

## Choʻchqa vabosi
Gifu prefekturasi uy hayvonlari yuqumli kasalligi „choʻchqa vabosi“ keng tarqalganligini eʼlon qildi, chunki kasallik 2018-yil 26-noyabrda shahardagi choʻqqi dalasida yovvoyi choʻchqaning tana goʻshtida topilgan. Prefektura maʼlumotlariga koʻra, bu shaharda kasallangan yovvoyi choʻchqaning birinchi marta topilgan sanasi hisoblanadi. Uni shu yerlik aholi topib, shaharga yetkazishgan. Kasallangan jonivor topilgan hudud prefektura soʻrovi qamrab olgan hududdan tashqarida boʻlganligi sababli, prefekturani oʻrganib chiqqandan soʻng, milliy tadqiqot institutlarida ham genetik testlar oʻtkazilgan va ikkalasi ham ijobiy natija bergan. Bundan tashqari, 2-dekabr kuni Yaotsu shahrida (Nanyo ibodatxonasi yaqinida) Kageuri tuzog‘ida tutilgan erkak yovvoyi cho‘chqalar cho‘chqa isitmasi bilan kasallangani ham maʼlum boʻlgan.

## Ya-o-chi
Ya-o-chi (やおっち) — Yaponiyaning Yaotsu-cho qishlogʻi tomonidan yaratilgan timsol.

## Mahalliy muammolar

### Oʻtkir miokard infarkti
Oʻtkir miokard infarkti (yurak xuruji) dan oʻlish darajasi respublika boʻyicha ayni shu hududda boshqalardan oʻrtacha 3,8 baravar koʻp. Ayniqsa, ayollarda bu koʻrsatkich 3,9 baravar ortiq boʻlib, aholisi 10 000 dan ortiq boʻlgan munitsipalitetlar orasida oʻlim darajasi eng yuqori boʻlgan munitsipalitet hisoblanadi. 

## Manbalar