2026-yilgi Qishki Olimpiada o‘yinlari mashʼalasi estafetasi

Olimpiya mashʼalasi estafetasi () 2026-yilgi Qishki Olimpiya oʻyinlari doirasida 2025-yil 26-noyabrda Yunonistonning Olimpiya shahrida boshlandi va 2026-yil 6-fevralda Italiyadagi Milan shahrida, San Sirodagi ochilish marosimi bilan bir vaqtda yakunlanadi. Olimpiya va Paralimpiya mashʼalasi estafetalari yoʻnalishlari Fondazione Milano Cortina 2026 tomonidan 2024-yil 26-noyabrda, Olimpiya estafetasining boshlanishidan bir yil oldin eʼlon qilingan.

Olimpiya olovi Olimpiya shahrida yoqilgach, 2025-yil 4-dekabr kuni Afina shahrida topshirish marosimi boʻlib oʻtdi. Shundan soʻng olov Rim shahriga yetib keldi va Italiyadagi barcha 110 ta Italiya provinsiyalarini aylanib chiqdi. Mashʼala estafetasi 63 kun davomida  masofani bosib oʻtib, jami 60 ta toʻxtash nuqtasini oʻz ichiga oladi hamda unda 10 001 nafar mashʼala koʻtaruvchi ishtirok etadi.

Mashʼala Rojdestvo bayrami vaqtida Neapol shahrida, Yangi yil arafasi kuni Bari shahrida boʻladi hamda 1956-yilda qishki Olimpiya oʻyinlariga mezbonlik qilganiga 70 yil toʻlishi munosabati bilan 26-yanvar kuni Kortina-d’Ampecco shahriga yetib boradi.

Mashʼala Piemont hududida boʻlgan paytda, 2024-yil oktabr oyida mashgʻulot vaqtida vafot etgan changʻichi Matilde Lorenzi xotirasiga bagʻishlangan tadbir oʻtkazilishi rejalashtirilgan.

Mashʼala estafetasi mamlakatdagi barcha mamlakatdagi Butunjahon merosi yodgorliklariga olib borilishi ham rejalashtirgan.

2024-yil 29-noyabr kuni italiyalik komediya triosi  mashʼala estafetasi uchun rasmiy hikoyachilar sifatida eʼlon qilindi.

## Mashʼala va uni koʻtaruvchilar

Mashʼala dizayni 14-aprel kuni Yaponiyaning Osaka shahrida boʻlib oʻtgan Expo 2025 da, shuningdek bir vaqtning oʻzida Milan shahridagi Triennaleda namoyish etildi. Osaka va Milan egizak shaharlar hisoblanadi, Carlo Ratti Associati tomonidan ishlab chiqilgan Olimpiya mashʼalasi och koʻk rangda, nay shaklida boʻlib, vazni . Qayta ishlangan alyuminiydan tayyorlangan boʻlib, uni qayta toʻldirish mumkin va asosan chiqindidan tayyorlangan qayta tiklanadigan suyultirilgan neft gazi bilan ishlaydi.

Mashʼala estafetasi uchun 10 001 nafar mashʼala koʻtaruvchi ishtirok etishi kutilmoqda. Mashʼala koʻtaruvchilar uchun arizalar Italiya bosqichi uchun 2025-yil 12-fevralda, Yunoniston bosqichi uchun esa 2025-yil 10-sentyabrda qabul qilina boshlandi. Akademikda qayiqda eshkak eshish sportchisi Petros Gkaidatzis olov Olimpda yoqilgach, birinchi mashʼala koʻtaruvchi boʻldi, togʻ changʻichisi AJ Ginnis avval Ellin Olimpiya qoʻmitasi tomonidan tanlab olingan edi, biroq jarohati sababli estafetada ishtirok eta olmadi. Suv polosi oʻyinchisi Eleni Xenaki Yunoniston bosqichidagi soʻnggi mashʼala koʻtaruvchi boʻldi.

Italiya bosqichi uchun eʼlon qilingan mashʼala koʻtaruvchilar qatorida qoʻshiqchi va otish boʻyicha sportchi Abhinav Bindra hamda futbolchilar Cristiana Girelli va Zlatan Ibrahimović bor. Bundan tashqari, oʻyinlarning raqamli elchilari ham mashʼala koʻtaruvchi sifatida qatnashadilar, ular orasida aktrisa  ham bor.

## Gretsiyadagi toʻxtash joylari

Gretsiya bosqichi 2025-yil 9-mayda eʼlon qilindi, u 450 dan ortiq mashʼala koʻtargan qatnashchilarning ishtirokida 23 ta mintaqaviy birlik orqali  dan ziyod masofani bosib oʻtishi koʻzda tutilgan. Yunon bosqichi, shuningdek, ilk marotaba mamlakatning oʻn ikki yirik togʻ changʻi kurortidan olib oʻtildi. Umumiy hisobda, mashʼala Panatinaik stadioniga va maʼshalani topshirish marosimi uchun Afinaga 2025-yil 4-dekabr kuni yetib kelishig qadar toʻqqiz kun ichida 36 ta tantanali kutib olish marosimi boʻlib oʻtdi.

Olimpiya mashʼalasi estafetasi 2025-yil 26-noyabrda Olimpiya arxeologiya muzeyidagi marosim bilan boshlandi. Avvalgi estafetalarda boʻlgani kabi, marosimni aslid Olimpiyadagi stadion]]da oʻtkazish rejalashtirilgan edi, biroq hafta davomida ob-havoning yomon boʻlishi haqidagi taxminlar tufayli rejalar oʻzgartirildi. Haqiqiy mash’ala yoqish marosimi bu tadbirga ikki kun qolganida, 24-noyabr kuni, Quyosh nurlarini jamlash uchun parabolik oynadan foydalanilgan holda Gera ibodatxonasida boʻlib oʻtdi. Mashʼala keyin marosimgacha xavfsizlik chirogʻida saqlanib turdi va marosim chogʻida undan muzeydagi Olimpiya mashʼalasini yoqish uchun foydalanildi. Patra shahrida mashʼala Olimpiya madhiyasi matni muallifi Kostis Palamasning sobiq uyida oʻtkazilgan marosim uchun toʻxtab oʻtdi.

Shuningdek, noqulay ob-havo sharoiti sababli mashʼalani topshirish marosimi sezilarli darajada qisqartirilishi, badiiy qismi bekor qilinishi hamda ishtirokchilar soni cheklanishi e’lon qilindi. Marosimda Olimpiya madhiyasini , Italiya davlat madhiyasini Tassis Christoyannis hamda Gretsiya davlat madhiyasini  ijro etdi.

Panatinaik stadionidagi qozon suv polosi oʻyinchisi Eleni Xenaki va uning jamoadoshlari tomonidan yoqildi. Shundan soʻng Gretsiya Olimpiya qoʻmitasi prezidenti  Olimpiya mashʼalasini Fondazione Milano Cortina 2026 prezidenti Giovanni Malagòga topshirdi.

Tennischi Yasmin Paolini marosim davomida mashʼala koʻtaruvchilar safiga tanlab olindi hamda olovga ITA Airways reysi orqali hamrohlik qilib, uni Roma Fiumichino aeroportiga olib keldi.

## Italiyadagi toʻxtash joylari
Mashʼala 2025-yil 4-dekabrda Rimdagi Quirinal saroyiga yetib keldi, mamlakat boʻylab estafeta esa ikki kundan soʻng Stadio dei Marmidan boshlandi. U bir qancha hududlar, jumladan Toskana orqali oʻtib, soʻng Sardiniya va Sitsiliya orollariga tashrif buyurdi va keyin yana materikka qaytdi. Marshrut Italiya barcha 20 ta mintaqasi va 110 ta provinsiyasiga tashrif buyurishni hamda yakunda San Siroda oʻyinlarning ochilish marosimi bilan yakunlanishi rejalashtirilgan.

16-dekabr kuni mashʼala Italiyadagi eng janubiy nuqta boʻlgan Lampeduzaga yetib bordi, u yerga u Italiya harbiy-havo kuchlari boshqaruvidagi AgustaVestland AW139 vertolyotida yetkazib berildi.

## Manbalar

## Havolalar
* Rasmiy veb-sayt