Dipluridae

**Dipluridae** (lat.) oʻrgimchaklar oilasiga mansub boʻlib, *Mygalomorphae infratartibiga* kiradi. Ular ikki juft oʻpka qoplari va ortognatik chelicerae bilan ajralib turadi. Ilgari bu oilaga kirgan bir qator avlodlar, jumladan, *Atrax*, endi *Hexathelidae* oilasiga koʻchirildi. 24 avlodga birlashgan 188 tur mavjud.

## Taʼrif
Huni tarantulalari choʻzilgan tanaga ega, uning uzunligi kengligidan uch baravar katta. Chelicerae oʻrtacha uzunlikka ega. Oʻrta araknoid siğillar orqa lateral siğillarga qaraganda ancha qisqaroq boʻlib, ular uch boʻlakli va deyarli qorin boʻshligʻiga teng. Koʻzlar birga joylashgan, karapasda tuklar yoʻq. *Masteria caeca* gʻor turlari koʻzsiz.

Koʻpgina turlar oʻrta va kichik oʻlchamlarga ega — 3 dan 15 mm gacha. Rangi jigarrang yoki qora dogʻlar bilan.

## Biologiyasi
Ular chuqurchalarda yashaydilar, uning kirish joyi maxsus tarzda — oʻrgimchak toʻridan yasalgan huni shaklida. Baʼzi turlari oʻrgimchak toʻrlari (*Diplura*, *Trechona*, baʼzi *Linothele* turlari) bilan chuqurchaga oʻraladi. Ular yerdagi yoriqlarga, daraxtlarning poʻstlogʻi ostiga, ignabargli daraxtlar tagiga yoki tushgan barglarga uya quradilar.

## Tarqalishi

Ular tropiklarda deyarli hamma joyda uchraydi. Asosan Markaziy va Janubiy Amerikada, Avstraliya mintaqasida ham koʻplab turlar mavjud. *Indothele* Hindiston va Shri-Lankada joylashgan. *Ischnothele* jinsi neotropik tur, lekin bir turi faqat Hindistonda uchraydi. Afrikada bir necha avlod, Madagaskarda *Thelechoris* ham uchraydi. *Leptothele* va *Phyxioschema suthepium* Tailand uchun endemik, boshqa *Phyxioschema* turlari Markaziy Osiyoda uchraydi. *Masteria* jinsi hamma joyda tarqalgan.

## Taksonomiyasi
*Dipluridae* oilasiga 26 avlod kiradi:
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
Oilaning qazilma turlari:

* † *Clostes* Menge, 1869 — fotoalbom, Eotsen
** † *Clostes priscus* (Menge, 1869)
* † *Cretadiplura* Selden, 2005 — fotoalbom, quyi boʻr
** † *Cretadiplura ceara* Selden, 2005-yil
* † *Dinodiplura* Selden, 2005 — fotoalbom, quyi boʻr
** † *Dinodiplura ambulacra* Selden, 2005-yil
* † *Seldischnoplura* Raven, Jell & Knezour, 2015 — fotoalbom, Quyi boʻr
** † *Seldischnoplura seldeni* Raven, Jell & Knezour, 2015-yil
* † *Edva* Raven, Jell & Knezour, 2015 — fotoalbom, Trias, Avstraliya
** † *Edva maryae* Raven, Jell & Knezour, 2015-yil

## Yana qarang
Dipluridae oilasining turlari roʻyxati

## Manbalar

* Murphy, Frances & Murphy, John (2000): An Introduction to the Spiders of South East Asia. *Malaysian Nature Society*, Kuala Lumpur.
* Platnick, Norman I. (2008): The world spider catalog Arxivnaya kopiya ot 10-noyabrya 2009 na Wayback Machine, version 8.5. *American Museum of Natural History*.

## Adabiyotlar

* Chickering, A. M. (1964): Two new species of the genus *Accola* (Araneae, Dipluridae). *[[Psixika (entomologik jurnal)|Psyche]]* **71**: 174-180. PDF
* Coyle, F. A. (1986): *Chilehexops*, a new funnelweb mygalomorph spider genus from Chile (Araneae, Dipluridae). *Am. Mus. Novit.* **2860**: 1-10. PDF Arxivnaya kopiya ot 12-iyunya 2007 na Wayback Machine
* Goloboff, Pablo A. (1994): *Linothele cavicola*, a new Diplurinae spider (Araneae, Dipluridae) from the caves in Ecuador. *J. Arachnol.* **22**: 70-72. PDF  Arxivnaya kopiya ot 4-avgusta 2019 na Wayback Machine
* Selden, P.A., da Costa Casado, F. & Vianna Mesquita, M. (2005): Mygalomorph spiders (Araneae: Dipluridae) from the Lower Cretaceous Crato Lagerstatte, Araripe Basin, North-east Brazil. Palaeontology 49(4): 817-826. doi:10.1111/j.1475-4983.2006.00561.x