Mansur Toshmatov

**Mansur Gʻaniyevich Toshmatov** (1954-yil 14-sentyabr, Toshkent) – estrada xonandasi, Oʻzbekiston xalq artisti (1995). O‘zbekiston SSRda xizmat ko‘rsatgan artist (1986). „Oltin Orfey“ festivalida 3-oʻrin sohibi (Bolgariya, 1978). Botir Zokirov nomidagi estrada simfonik orkestrining badiiy rahbari.

Musiqa sanʼatining atoqli arbobi, Oʻzbekiston SSR xalq artisti Gʻanijon Toshmatovning oʻgʻli. Toshkent teatr va rassomlik sanʼati institutini tugatgan (1979). „Navo“ (1976—1979), „Sado“ (1979—1981) ansamllari, Jizzax (1982—1984) va Oʻzbek davlat filarmoniya (J 9868 8)si, Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli kuchlari ashula va raqs ansambli (1991 —1999)da yakkaxon xonanda, „Oʻzbekteatr“ birlashmasida „Fayz“ qoʻshiq teatri (1988—1991), B. Zokirov nomidagi estrada simfonik orkestri (2003-yildan) badiiy rahbari.

Repertuaridan chet el estrada yulduzlari – F. Sinatra, T. Jons, S. Uander E. Jero, Oʻzbekiston (E.Solihovning „Umid“, Y. Shiryayevning „Oq qayinlar“, I.Akbarovning „Qaydasan“, „Raʼno“ va boshqalar) va boshqa kompozitorlar asarlari, shuningdek, musiqasini oʻzi bastalagan qoʻshiqlari („Oʻynading“, U.Abduazimova sheʼri; „Shirin xayol kelarmi“, Sh. Rashidov) oʻrin olgan.

Mansur Toshmatov keng diapazonli, jozibali ovoz sohibi. Ijrolari gramplastinkaga („Mansur Toshmatov kuylaydi“, 1978) va kompakt disk („Your favorite songs“, 2000) yozilgan. „Oʻzbektelefilm“ studiyasida Toshmatov ijodiga bagʻishlangan 2 film ishlangan (1984, 1988).

## Tarjimai holi

Mansur Gʻaniyevich Tashmatov 1954-yil 14-sentyabrda Toshkent shahrida sozanda (gʻijjak) va bastakor, boʻlajak Oʻzbekiston SSR xalq artisti Gʻanijon Toshmatov oilasida tugʻilgan.

Oʻrta maktabni tugatgach, Toshkent teatr va rassomlik institutining musiqali drama va komediya fakultetiga oʻqishga kirdi.

Xonandalik faoliyatini „Sintez“ ansamblida boshlagan. Soʻngra „Oʻzbekkonsert“ gastrol-konsert birlashmasi „Navo“ (1976—1979) va „Sado“ (1979—1981) guruhlarida solist boʻlgan.

1978-yil iyun oyida Bolgariyada boʻlib oʻtgan „Oltin Orfey“ xalqaro estrada qoʻshiqlari festivalida SSSR vakili sifatida u 3-oʻringa sazovor boʻldi.

1978-yilda „Melodiya“ leybli tomonidan „Mansur Tashmatov kuylaydi“ nomli plastinka chiqdi.

1980—1982-yillarda Sovet Armiyasi safida xizmat qilgan.

Keyinchalik Jizzax filarmoniyasi (1982—1984), Oʻzbek davlat filarmoniyasi, Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli kuchlari ashula va raqs ansambli (1991—1999) yakkaxon qoʻshiqchi boʻlgan. Jizzax filarmoniyasida ishlagan vaqtida „Sangzor“ ansamblini tuzdi. Toshkentga qaytgach, 1985-yilda filarmoniyada yangi „Fayz“ musiqiy guruhini tuzdi. Shu bilan birga xonanda Toshkent sirk direksiyasining „Raduga“ ansambli bilan sahnada zamonaviy jaz musiqasi bilan shugʻullangan.

1986-yilda Mansur Toshmatov O‘zbekiston SSRda xizmat ko‘rsatgan artist, 1995-yilda Oʻzbekiston xalq artisti unvonlari bilan taqdirlangan.

1998-yilda „Sideriz“ guruhini tuzdi. 2000-yilda Mansur Toshmatov oʻzining „*Your favorite songs*“ qoʻshiqlaridan iborat diskni taqdim qildi.

Hozirda Botir Zokirov nomidagi estrada simfonik orkestrining badiiy rahbari boʻlib ishlaydi.

2020-yil uchun MDH Davlatlararo „Hamdoʻstlik yulduzlari“ mukofoti sovrindori boʻlgan.

## Repertuari

Mansur Toshmatov repertuaridan dunyoning mashhur ijrochilari – Frank Sinatra, Tom Jons, Stivi Uander, El Jero qoʻshiqlari hamda oʻzbek qoʻshiqchilari (E.Solihov, I.Akbarov va boshqalar) asarlari oʻrin olgan. Uning ijrosidagi „Rus qayinlari“ musiqasi Y. A. Shiryayev tomonidan yozilgan. Bundan tashqari, Mansur Toshmatovning oʻzi baʼzi qoʻshiqlarining musiqalariga (U.Abduazimova, Sh. Rashidov sheʼrlari bilan) soʻzlar yozgan.

2010-yilda, Oʻshdagi toʻqnashuvlardan koʻp oʻtmay, Qozonda boʻlib oʻtgan „Tinchlikning yaratilishi“ () uchinchi musiqa festivalida Mansur Toshmatov qirgʻizistonlik xonanda Salamat Sodiqova bilan duet kuylagan. Ular etnik mojarolarga qarshi boʻlib, „“ () qoʻshigʻini kuylashgan.

## Ijodkorligining eʼtirof etishi

Mansur Toshmatovning keng ovoz diapazoniga ega. „Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi“da uning ovozi „jozibali, maftunkor“ deb baholangan.

1978-yilda Mansur Toshmatov bastakor Y. A. Shiryayev tomonidan Talgat Nigmatulin sheʼrlariga yozilgan „Rus qayinlari“ qoʻshigʻi bilan keng shuhrat qozondi. U ushbu kompozitsiyani „Hayot davomida qoʻshiq bilan“ festivalida ijro etdi, keyin u bilan Bolgariyada boʻlib oʻtgan „Oltin Orfey“ tanlovida SSSR vakili boʻlib, 3-oʻrinni qoʻlga kiritdi, oʻsha yili „Toshkent haqida qoʻshiq“ni ijro etib, „Musiqa-78“ festivalining final bosqichiga chiqdi. Mansur Toshmatov yana bir qancha xalqaro festivallar laureati.

Xonanda ijodi haqida „Oʻzbektelefilm“ kinostudiyasi tomonidan ikkita film suratga olingan.

## Oilasi

Qizi – Sabina Toshmatova; 2004-yilda, 12 yoshida otasi bilan Vitebskdagi „Slavyan bozori“ () festivalida ishtirok etdi.

## Diskografiyasi

* *Mansur Toshmatov kuylaydi* (1978)
* *Your favorite songs* (2000)
* *Bir vaqtlar* (?)

## Manbalar