Marie Yovanovitch

**Marie Louise **"**Masha**" **Yovanovitch** (1958-yil 11-noyabrda tugʻilgan) — kanada-amerikalik sobiq diplomat va AQSh Tashqi ishlar xizmatining nafaqadagi yuqori lavozimli xodimi. U Davlat departamentining bir qancha lavozimlarida ishlagan, jumladan, Davlat kotibining siyosiy masalalar boʻyicha oʻrinbosarining katta maslahatchisi (2004 — 2005), AQShning Qirgʻizistondagi elchisi (2005 — 2008), AQShning Armanistondagi elchisi (2008 — 2011), kotib yordamchisining asosiy oʻrinbosari Yevropa va Yevroosiyo ishlari boʻyicha byuro (2012 — 2013) va Ukrainadagi elchi (2016 — 2019) uchun. Yovanovitch Georgetown universiteti qoshidagi Diplomatiyani oʻrganish institutida diplomat boʻlib faoliyat yuritadi. 2020-yil 31-yanvarda u Davlat departamentidan nafaqaga chiqqani haqida xabar berildi.

Ukrainadagi elchi sifatida Yovanovitch prezident Donald Trump va uning ittifoqchilari tomonidan kuchaytirilgan fitna asosidagi tuhmat kampaniyasining nishoniga aylangan edi. 2019-yilning may oyida Trump uning siyosiy raqibi, sobiq vitse-prezident va 2020-yilgi AQSh prezidentligiga nomzod Joe Bidenni tergov qilish uchun Trumpning Ukrainaga bosim oʻtkazish harakatlariga putur yetkazayotgani haqidagi Trump surrogatlarining daʼvolaridan soʻng, Yovanovitchni toʻsatdan lavozimidan chaqirib oldi. Yovanovitchning lavozimidan chetlatilishi 2019-yil iyulida Trumpning telefon qoʻngʻirogʻi oldidan boʻlib oʻtgan, unda u Ukraina prezidenti Vladimir Zelenskiyga Bidenni tergov qilish uchun bosim oʻtkazishga uringan. Xabarchining telefon qoʻngʻirogʻi haqidagi shikoyati va uni yashirishga urinishlaridan soʻng, AQSh Kongressi Vakillar palatasi Trumpga qarshi impichment boʻyicha surishtiruvni boshladi. Yovanovitch palata qoʻmitasining bir nechta soʻrovlarida guvohlik berdi.

## Faoliyati

### AQShning Qirgʻiziston va Armanistondagi elchisi va undan keyingi xizmati
Yovanovitch „diplomatik doiralarda oʻzining oʻlchovli xulq-atvori va Respublikachilar va Demokratik maʼmuriyatlarni vakillik qilishdagi tirishqoqligi bilan yaxshi tanilgan“. Yovanovitch 2004-yil 20-noyabrda AQShning Qirgʻizistondagi elchisi etib tayinlangan. U 2005-yil 4-fevralda oʻz ishonch yorliqlarini taqdim etdi va bu lavozimda 2008-yil 4-fevralgacha qoldi. Uning Qirgʻizistondagi elchi lavozimiga nomzodi Senat tomonidan ovoz berish orqali tasdiqlandi.

### AQShning Ukrainadagi elchisi

Yovanovitch 2016-yil 18-mayda AQShning Ukrainadagi elchisi lavozimiga Geeff Pyatt oʻrniga nomzod sifatida eʼlon qilindi. Nomzodlik ertasi kuni Senatga yuborildi va 2016-yil 14-iyulda Senatning ovozi bilan tasdiqlandi. 12-avgust kuni qasamyod qilgan Yovanovitch 22-avgustda Ukrainaga keldi va 2016-yil 29-avgustda ishonch yorliqlarini topshirdi.

#### Korrupsiyaga qarshi kurash va boshqa tadbirlar
Yovanovitch Ukrainani korrupsiyaga qarshi kurashishga undagan saʼy-harakatlari uchun milliy xavfsizlik hamjamiyatida hurmatga sazovor boʻlgan va oʻz faoliyati davomida Ukrainada korrupsiyaga qarshi kurash boʻyicha saʼy-harakatlarni kuchaytirish uchun tuzilgan Ukraina milliy antikorrupsiya byurosini kuchaytirishga harakat qilgan. Bu saʼy-harakatlar Yovanovitchga mamlakat ichida bir qancha dushmanlar olib keldi. 2019-yil mart oyida Ukraina inqirozi media markazida qilgan chiqishida Yovanovitch Ukraina hukumati korrupsiyaga qarshi kurashda yetarli muvaffaqiyatga erishmayotganini aytdi va shunday dedi: „Ukrainaning avlodda bir marta boʻladigan oʻzgarish imkoniyati hali natija bermagani tobora ayon boʻlmoqda. Ukrainaliklar kutgan yoki bunga loyiq boʻlgan korrupsiyaga qarshi yoki qonun ustuvorligi islohotlarida“. 2019-yil 1-aprel kuni Yovanovitch korrupsiyaga qarshi konferensiyada soʻzga chiqib, ukrainaliklarga korrupsiyaga barham berish uchun jasorat va sadoqat uchun minnatdorchilik bildirdi.

## Manbalar