Rafael Leão

**Rafael Alexandre da Conceição Leão** yoki **Rafael Aleshandre da Konseysan Lean** (; 1999-yil 10-iyunda tugʻilgan) – portugaliyalik professional futbolchi, Serie A „Milan“ klubi va Portugaliya terma jamoasida hujumchi sifatida oʻynaydi.

Sporting CP yoshlar tizimini tamomlagan Leão 2018-yilda asosiy jamoadagi debyutini oʻtkazdi va 2017—2018-yilda Taça da Ligada gʻalaba qozondi, klub ichidagi voqeadan keyin shartnomasini bir tomonlama bekor qildi. Koʻp oʻtmay, u Liga 1 jamoasi „Lille“ga bepul transferga qoʻshildi. „Milan“ uni 2019-yilda 23 million yevro evaziga sotib olgandi. Klubdagi uchinchi mavsumida u jamoaga 2021–22-yilgi mavsumda A Seriyada gʻalaba qozonishga yordam berdi, bu esa klubning 11-yillik chempionsizligiga barham berdi. Shuningdek, u A Seriyaning eng qimmat futbolchisi deb topildi.

Leão sobiq Portugaliya yoshlar terma jamoasi boʻlib, oʻz mamlakatini turli yoshlar darajasida himoya qiladi va 2016-yilgi Yevropa chempionatida gʻolib chiqqan 17 yoshgacha boʻlgan terma jamoaning bir qismi hisoblanadi. U 2021-yilda xalqaro miqyosda debyut qilgan.

## Jamoalardagi faoliyati

### Sport CP
Angolalik ota-onadan Setubal tumanidagi Almada shahrida tugʻilgan Leão 9 yoshida Amorada qisqa muddatli faoliyatdan soʻng Sporting CPning yoshlar tizimiga qoʻshildi. 2017-yil 21-may kuni, hali yosh, u zaxiradagi debyutini oʻtkazdi, ikkinchi boʻlimda zaxiradan maydonga tushdi va Braga B ga qarshi safarda 1:1 hisobida durang oʻynadi.

Menejer Jorge Jesusning ruxsati bilan Leão birinchi marta 2018-yil 11-fevralda Primeirada asosiy tarkib bilan maydonga tushdi va oʻz uyida 2:0 hisobida „C. D. Feirense“ ustidan qozonilgan gʻalabaning soʻnggi 21 daqiqasida Brayan Ruizni almashtirdi. 2-mart kuni birinchi boʻlim oxirida jarohat olgan Seydu Dumbiya oʻrnini egallab, maydonga tushganidan bir necha daqiqa oʻtib mehmonlarga hisobni tenglashtirdi, ammo safarda „Portu“ga 2:1 hisobida magʻlub boʻldi – bu jarayonda u boʻldi va bu raqibga qarshi klub tarixidagi eng yosh gol muallifi boʻldi.

2018-yilning 14-iyunida Leão mashgʻulot vaqtida oʻyinchilar va xodimlarga muxlislar tomonidan hujum qilingan voqeani aytib „*Estadio José Alvalade*“dagi shartnomasini bir tomonlama bekor qildi.

### Lill
2018-yilning 8-avgustida Leão Fransiyaning „Lille“ klubiga bepul transfer orqali qoʻshildi va besh-yillik shartnoma imzoladi. Keyinchalik Sporting CP „Lill“ning oʻyinchini imzolash boʻyicha kelishuviga eʼtiroz bildiradi va transferni „notoʻgʻri“ deb hisoblaydi, FIFAga shikoyat qiladi va uning tovon puli uchun 45 million yevroni talab qiladi. 2018-yil sentyabr oyi boshida Leo „Lill“ning moliyaviy qiyinchiliklaridan keyink lub bilan shartnomasini bekor qilmoqchi edi, chunki uning transferi Ligue de Football Professionnel (LFP) tomonidan maʼqullanmagan, Direction Nationale du Control de Gestion (DNCG) tomonidan kiritilgan sanksiyalar tufayli. Uning vakili Lillda qolishga ishonch hosil qilganidan soʻng, DNCG Lillning kutilayotgan shartnomalarini, shu jumladan Leão shartnomasini tasdiqladi.

Leão musobaqadagi debyutini 2018-yil 30-sentyabrda oʻtkazdi va 78-daqiqada Loïc Rémy oʻrniga Marselning „Olimpikque“si ustidan 3:0 hisobida gʻalaba qozondi. U Liga 1dagi ilk golini faqat ikkinchi oʻyinida kiritdi, 67 daqiqa oʻynab, mezbonlarga „Stade Malherbe Caen“ni 1:0 hisobida magʻlub etishga yordam berdi. oʻz faoliyati davomida Leão 26 ta raqobatli oʻyinda sakkizta gol urdi, vatandoshlari José Fonte, Rui Fonte, Edgar Ie va Xeka bilan jamoalarni baham koʻrdi va Liga 1ning 2018—2019-yilgi yorqin mavsumini ikkinchi oʻrinda yakunladi.

### AC Milan

#### 2019–21: Italiyaga moslashish
2019-yilning 1-avgustida Leão „Milan“ bilan 23 million evro evaziga 5-yillik shartnoma imzoladi. U 25-avgust kuni A Seriyada debyut qildi va 75-daqiqada „Udinese“ga 1:0 hisobida magʻlub boʻlgan Samu Castillejoning oʻrniga maydonga tushdi. 29-sentyabr kuni „Fiorentina“ga qarshi oʻyinda (1:3) kechgan oʻyinda Leão klubdagi ilk golini urdi. 2020-yil 19-mart kuni Sport arbitraj sudi (CAS) Leoni shartnomani bir tomonlama buzgani uchun Sporting CPga 16,5 million yevro toʻlashga hukm qildi. 2020-yil 7-iyul kuni Leão liga peshqadami „Juventus“ darvozasiga gol urib, ikki toʻp farqi bilan magʻlub boʻlgan „Milan“ga 4:2 hisobida gʻalaba qozonishga yordam berdi. Mavsum oxirida u 31 ta oʻyinda 6 ta gol urib, „Milan“ni oltinchi oʻringa va 10 oʻyindan buyon magʻlubiyatsiz seriyasiga erishishga yordam berdi.

Keyingi mavsum boshida, 2020-yil 4-oktyabrda Leão „ San-Siro“da „Spesiya“ga qarshi oʻz uyida 3:0 hisobida gʻalaba qozondi. 29-oktabr kuni u Yevropa musobaqalaridagi ilk golini UEFA Yevropa ligasi guruh bosqichida Praganing Sparta jamoasiga qarshi oʻyinda (3:0) kiritdi. U 20-dekabr kuni „Sassuolo“da olti soniyadan soʻng A Seriya va Yevropaning top-5 ligalari tarixidagi eng tezkor golni urdi; Uchrashuv 2:1 hisobida uning jamoasi foydasiga hal boʻldi.

2021-yil 3-yanvarda u „Benevento“ga qarshi oʻyinda 2:0 hisobida gʻalaba qozonib, Aleksandr Pato (19 yil-u 19 kun) dan keyin A Seriyada „Milan“ uchun oʻndan ortiq gol urgan ikkinchi eng yosh xorijlik futbolchiga (21 yoshu 207 kun) aylandi.

#### 2021–22: A Seriya chempioni
2021/22-yilgi mavsum boshida, 29-avgust kuni Leão „ San-Siro“ da „Kalyari“ga qarshi oʻz uyida 4:1 hisobida gʻalaba qozonib, jarima maydonchasi tashqarisidagi zarbadan birinchi golni urdi. 15-sentyabr kuni UEFA Chempionlar Ligasidagi debyut uchrashuvida u Ante Rebićga „Liverpool“ dan 3:2 hisobida magʻlubiyatga uchragan uchrashuvda golli uzatmani amalga oshirdi; va 28-sentyabr kuni u musobaqadagi ilk golini Atlético Madridga qarshi uyinda 2:1 hisobida urdi.

2022-yilning 9-fevralida Leão „Latsio“ ga qarshi oʻyinda hisobni ochdi va ikkinchi golga assistentlik qildi, mavsumda 14 ta golda bevosita ishtirok etib, Yevropaning top 5 ligasidagi faoliyati davomidagi rekordini ortda qoldirdi. Toʻrt kundan soʻng, „Milan“ safidagi 100-uchrashuvida u „Sampdoriya“ga qarshi oʻyinda (1:0) yagona gol kiritdi va bu „Milan“ni turnir jadvalida birinchi oʻringa olib chiqdi. 25-fevral kuni u mavsumdagi sakkizinchi golini „Udinese“ga qarshi oʻyinda kiritdi va yakunda 1:1 hisobida durang oʻynadi va „Milan“ bilan Andriy Shevchenkodan keyingi haftaning har yetti kunida gol urgan ikkinchi futbolchiga aylandi.

1-may kuni Leão „Fiorentina“ga qarshi oʻyinda (1:0) gʻalaba qozondi va A Seriyaning bir mavsumida kamida 10 ta gol urgan eng yosh portugaliyalik boʻldi. Yetti kundan soʻng, Leãoning Sandro Tonaliga ikkita golli uzatmasi uning jamoasiga „Hellas Verona“ni mehmonda 3:1 hisobida magʻlubiyatga uchratib, A Seriya turnir jadvalida peshqadamlik qilayotgan „Inter“ni ortda qoldirib ketishga yordam berdi. 22-may kuni u oʻz faoliyatida birinchi marta xet-trik qayd etdi, oʻshanda „Milan“ oʻz uyida „Sassuolo“ni 3:0 hisobida magʻlub etib, 11-yil ichida birinchi marta A seriya chempionligini qoʻlga kiritdi. Mavsum oxirida Leão 11 gol va 10 golli uzatma bilan mavsumni yakunlab, 2021—2022-yilgi mavsum uchun A Seriyaning eng yaxshi futbolchisi sovriniga sazovor boʻldi.

## Xalqaro martaba

### Yoshlar
Portugaliyaning 17 yoshgacha boʻlgan futbolchilari bilan Leão 2016-yilgi UEFA U-17 Yevropa chempionatida ishtirok etdi. Ushbu musobaqada u yarim finalda Gollandiyaga qarshi oʻynamagan oltita oʻyindan beshtasini oʻtkazdi. Ispaniyaga qarshi kechgan finalda Leão 79-daqiqada Domingos Quinani almashtirdi; Portugaliya qoʻshimcha boʻlimlarda 1:1 hisobidagi durangdan soʻng penaltilar seriyasida 5:4 hisobida gʻalaba qozonib, oltinchi bor musobaqa gʻolibiga aylandi.

19 yoshgacha boʻlganlar bilan Leão 2017-yilgi UEFA U-19 Yevropa chempionatida ishtirok etib, finalda Angliyaga yutqazib, ikkinchi oʻrinni egallashga yordam berdi. Musobaqa davomidagi oʻyinlari uchun u „Turnir jamoasi“ga kiritildi. 2019-yilda Polshada boʻlib oʻtgan FIFA U-20 Jahon chempionatida u uchta oʻyinni ham oʻtkazdi va Janubiy Afrikaga qarshi oʻyinda (1:1) yagona gol muallifiga aylandi, garchi uning jamoasi guruhdan chiqa olmadi.

2017-yilning 10-noyabrida atigi 18 yoshda boʻlgan Leão 21 yoshgacha boʻlgan Portugaliya terma jamoasi safida ilk bor 2019-yilgi Yevropa chempionati saralash bosqichi doirasida Ruminiyaga qarshi safarda 1:1 hisobida durang oʻynab, 31 daqiqa oʻynadi. U bu darajadagi ilk golini 2019-yil 10-sentabrda, 2021-yilgi Yevropa chempionati saralash bosqichi uchun Belarusda 2:0 hisobida gʻalaba qozongan oʻyinda kiritdi. 2021-yil mart oyida Leão 2021-yilgi UEFA U-21 Yevropa chempionatida ishtirok etib, finalda Germaniyaga 1:0 hisobida magʻlub boʻlgan Portugaliyaga ikkinchi oʻrinni egallashga yordam berdi.

### Katta
2021-yil 5-oktabrda Leão jarohat olgan Rafa Silva oʻrniga birinchi marta kattalar jamoasiga chaqirildi. Toʻrt kundan soʻng, u terma jamoadagi debyutini oʻtkazdi, tanaffusda Cristiano Ronaldoni almashtirdi va Qatarga qarshi oʻrtoqlik uchrashuvida 3:0 hisobida magʻlub boʻlgan André Silvaning goliga assistentlik qildi.

## oʻyinchi profili

### oʻyin uslubi
Leão oʻzining koʻp qirraliligi tufayli har ikki qanotda oʻynay oladigan yuqori mahoratli va texnik futbolchi sifatida baholanadi. U nafaqat baland boʻyli, ozgʻin va yuqori tezlikka ega, bu uni juda dinamik hujumchiga aylantiradi. Yoshlar darajasida markaziy hujumchi sifatida rivojlangan.. Leão – sermahsul va malakali driblingchi; u orqadan oldinga yaxshi yetaklaydi, soʻngra oʻyinchilarni yakkama-yakka vaziyatlarda oʻyinchilarni mahorat va tezlikni oʻzgartirish bilan magʻlub etadi, shuningdek, oʻz qarashlari tufayli chap qanotdan jamoadoshlariga vaziyatlar yaratish va golli uzatmalarni amalga oshirishga qodir. Jarima maydonchasi ichida u oʻzining xotirjamligi va maqsad sari intilishi tufayli dribling va harakatda yaxshi pozitsiyalarga ega boʻladi, hujumchi sifatida oʻynay oladi. Stefano Pioli „Milan“dagi bosh murabbiylik davrida Leãoni qoʻllab-quvvatlovchi hujumchi yoki maydonning har ikki tomonida qanot hujumchisi sifatida maydonga tushirdi.

### Qabul
Leão fransiyalik futbolchi Kylian Mbappé bilan solishtirildi, uni „portugaliyalik Mbappe“ deb atashadi. U bilan „Sporting“ yoshlar akademiyasida ishlagan Tiago Fernandes fransuzning *[[L’Équipe|L'Équipe]]* gazetasiga bergan intervyusida, uning fikricha, futbolchi xuddi shu bosqichda Cristiano Ronaldodan yaxshiroq boʻlganini aytdi. Keyinchalik uni asosiy jamoada boshqargan Jesus unga klubning sobiq hujumchisi Rui Jordãoni eslatganini aytdi. Leoning „Milan“dagi murabbiyi Stefano Pioli va italiyalik murabbiy Fabio Xapello uni „Arsenal“ning sobiq hujumchisi Thierry Henry bilan solishtirishdi.

## Karyera statistikasi

### Klub



### Xalqaro

## Yutuqlar
**Sport CP**

* Taça da Liga : 2017–18

**AC Milan**

* A Seriya : 2021–22

**Portugaliya**

* 17 yoshgacha boʻlganlar oʻrtasidagi Yevropa chempionati : 2016

**Individual**

* A Seriyaning eng qimmat futbolchisi : 2021–22
* 19 yoshgacha boʻlgan oʻsmirlar oʻrtasidagi Yevropa chempionatining eng yaxshi jamoasi: 2017

## Manbalar

## Havolalar

* Profili AC Milan saytida
* 
* Portugaliya ligasi profili