open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Toʻrtkoʻltepa (Qashqadaryo viloyati, Yakkabogʻ tumani, Oʻrta)

**Toʻrtkoʻltepa** — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: IX—XI asrlar. Qashqadaryo viloyatining Yakkabogʻ tumanida joylashgan. Obyekt manzili: „Oʻrta“ MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.
## Manbalar
Saks-Altenburg malikasi Marie

**Saks-Altenburg malikasi Marie** (1854-yil 2 avgust — 1898-yil 8-oktyabr) - Brunsvik knyazligi regenti Prussiya shahzodasi Albertning rafiqasi.

## Oilasi
Marie Ernst I, Saks-Altenburg gertsogi va uning rafiqasi Anhalt-Dessau malikasi Agnesning omon qolgan yagona farzandi edi, chunki uning ukasi Georg goʻdakligida vafot etgan. Otasining unvonini meros qilib olish uchun tirik qolgan oʻgʻillari yoʻqligi sababli, uning oʻrnini Mariening amakivachchasi Ernst egallagan.

## Nikohi
Marie 1873-yil 18-aprel kuni kechqurun Potsdamga keladi va u yerda uni bo'lajak turmush o'rtog'i Prussiya shahzodasi Albert qarshilaydi. Er-xotin Bellevue qalʼasiga yoʻl olishadi, u yerda imperator ularni kutib oladi.

1873-yil 9-aprelda Berlinda Marie Prussiya hukmdori Frederick William IIIning nabirasi shahzoda Albertga turmushga chiqadi. Boshqa xabarlarga koʻra, ular 19-aprelda turmush qurishgan. Albertning ota-onasining nikohi omadsiz yakunlangan. Shu sababli ham, u oila qurishdan oldin, bir muncha vaqt kutishni tanlagan va ularning toʻyi paytida yoshi 36 da bo'lgan. Tomoshabinlar to‘y marosimi boshqa to'ylardan ko‘ra ulug‘vor bo‘lganini, Dragun gvardiyalari kortejni ochib bergani hamda undan imperator va xonim tushib, marosimdaishtirok etganligini aytishgan. Marie „qizlarga xos goʻzallik va kamtarona oddiy xulq-atvori“ bilan „koʻpchilikning qalbini zabt etgan“ deya taʼriflangan.

## Bolalari
* Shahzoda Friedrich Heinrich Albrecht (1874-1940)
* Shahzoda Joachim Albert (1876-1939); Marie von Blich-Sulzer va Karoline Kornelia Stockhammerga uylangan
* Shahzoda Friedrich Wilhelm (1880-1925); Hohenlohe-Schillingsfürst malikasi Agataga uylangan

## Keyingi hayoti
1885-yilda Albert Germaniya kansleri Otto fon Bismark tomonidan lavozimidan chetlatilgan Gannover valiahd shahzodasi Ernest Avgustning oʻrniga Brunsvik gersogligi regenti etib tayinlanadi. Ernest Avgust ham Mariening uzoq qarindoshi edi, chunki uning onasi qirolicha Marie Saks-Altenburg malikasi boʻlib tugʻilgan. Regentlikni qabul qilgandan soʻng, Albert va Marie asosan Brunsvik, Berlin va Kamenzda istiqomat qilishadi.

Malika Marie 1898-yil 8-oktyabrda Kamenz qasrida vafot etadi. Uning dafn marosimida imperator Vilgelm II va imperator Avgusta Viktoriya ishtirok etishadi. Dafn marosimi u vafot etgan qal’ada boʻlib oʻtadi.

Shahzoda Albert 1906-yilda vafot etadi. U Shloss bogʻidagi Hutberge maqbarasiga dafn qilinadi. Ikkinchi jahon urushidan keyin maqbara talon-toroj qilinib, ular yana bogʻga qayta dafn etilgan.

## Avlodi
Siyosiy karikatura

**Siyosiy karikatura** deganda, odatda biror siyosiy voqea-hodisa yoki siyosatdonlarning xarakterli xususiyatlari boʻrttirilib, mutoyibali qilib ishlangan rasmi tushuniladi.

## Yana qarang
* Karikatura

## Manbalar
Amerika Psixoanalitik Assotsiatsiyasi

**Amerika Psixoanalitik Assotsiatsiyasi** (**APsaA**) Qoʻshma Shtatlardagi psixoanalitiklar uyushmasi. APsaA taʼlim, tadqiqot va aʼzolikni rivojlantirishga qaratilgan ilmiy va professional tashkilot sifatida xizmat qiladi.

APsaA 34 ta oʻquv instituti va 38 ta filial jamiyatini oʻz ichiga oladi. Psixoanalitik institut yoki jamiyatga aloqasi boʻlmagan individual ruhiy salomatlik amaliyotchilari, akademiklar va tadqiqotchilar assotsiatsiya aʼzolari boʻlishlari mumkin. Assotsiatsiyaning har yili fevral va iyun oylarida oʻtkaziladigan yigʻilishlarida aʼzolar fikrlarini almashish, tadqiqotlarni taqdim etish, oʻqitish va aʼzolik masalalarini muhokama qilish uchun yigʻilishadi. APsaA 3000 dan ortiq aʼzolariga ega, jumladan psixiatrlar, klinik psixologlar, eksperimental psixologlar shuningdek, ijtimoiy soha vakillari va boshqalar.

## Tarixi
APsaA 1911-yilda uelslik nevrolog va psixoanalitik Ernest Jons tomonidan Zigmund Freyd koʻmagida tashkil etilgan. Tashkilotning boshqa asoschilari orasida Adolf Meyer, Jeyms Jekson Putnam, G. Leyn Tenixill, Jon T. Makkurdi, Trigant Berrou va G. Aleksandr Yang bor edi.

APsaA bir necha oy oldin Avraam Arden Brill tomonidan asos solingan Nyu-York Psixoanalitik Jamiyatidan keyin ikkinchi eng qadimgi Amerika psixoanalitik tashkilotidir.

### Aʼzolik
APsaA aʼzoligi, 1911-yilda tashkil etilganidan 1989-yilgacha, shifokorlar bilan cheklangan. AA Brill ushbu cheklovni psixoanaliz faqat tibbiy kasallikni davolash sifatida taqdim etilgan taqdirdagina Amerikada qabul qilinishi mumkin degan fikriga koʻra taklif qildi. APsaA klinik psixologiya tan olingan sogʻliqni saqlash kasbiga aylanganidan keyin ham ushbu lavozimni egalladi. Natijada, tan olingan sogʻliqni saqlash kasblarining koʻplab aʼzolari, xususan, klinik psixologlar nafaqat Amerika Psixoanalitik Assotsiatsiyasi aʼzoligidan, balki uning tasdiqlangan institutlarida oʻqishdan ham chetlashtirildi. Ikkinchi Jahon urushi paytida va undan keyin psixoanalitik taʼlim va oʻqitish APsaA institutlaridan tashqarida mavjud edi. Ushbu dasturlarda oʻqiganlarning barchasi, hatto shifokorlar ham APsaA aʼzoligidan chiqarildi.

1980-yillarda Amerika Psixologik Assotsiatsiyasi aʼzolari APsaAga qarshi muvaffaqiyatli sud jarayoniga qoʻshilib, bu siyosatlarga qarshi chiqdilar. 1989-yilda APsaA Xalqaro psixoanalitik assotsiatsiya va Nyu-York psixoanalitik jamiyati va instituti bilan birgalikda shifokor boʻlmaganlarni shifokorlar bilan bir xil asosda oʻqitishga qabul qilishga rozi boʻldi.

### LGBTQ hamjamiyati bilan munosabatlar
1991-yilda APsaA gey psixoanalitiklarini tayyorlashga ruxsat beruvchi bayonot chiqardi. 1992-yilda APsaA oʻqituvchilarni tanlashda geylarga nisbatan kamsitishni taqiqladi. 2019-yilda APsaA gomoseksuallikni ruhiy kasallik sifatida qabul qilgani uchun uzr soʻradi.

## Manbalar

*
Oqqoʻrgʻon (ariq)

**Oqqoʻrgʻon** ( ; *Unqoʻrgʻon*) varianti ham bor — Toshkentdagi kanal (ariq), Boʻzsuv kanalining chap tarmogʻi. Oʻrta asrlarda yaratilgan. Oʻrtacha suv isteʼmoli 0,965 m³ / s ni tashkil qiladi.

## Tavsifi
Oʻtmishda u hozirgi Qibray viloyati hududida, Salor chiqish joyidan biroz pastroqda boshlangan (  ). Keyinchalik kanal oʻzgartirilib, hozirda u Boʻzsuv GESining yuqori hovuzidan, Vodokanal tresti hududidan chiqadi.

Yuqori oqimning ajratilgan qismi hozirgi kunda mustaqil kichik ariq boʻlib, uni *Oqqoʻrgʻon* deb ham atashadi. Bir vaqtlar Boʻzsuvni Salor bilan bogʻlagan.

Oqimning umumiy yoʻnalishi janubi-gʻarbiy, ammo kanalda koʻplab egilishlar mavjud. U botanika bogʻi va Toshkent hayvonot bogʻining shimolidan, Lakokraska zavodi, Toshkent astronomik observatoriyasi, *Interhouse* litseyi, *Buyuk Ipak yoʻli* turar-joy massivi hududlaridan oʻtadi, *Hamza* *nomidagi* *musiqa kolleji binosi* *(sobiq* *konservatoriya binosi) oldidan oqib oʻtadi*. Bogʻishamol koʻchasi, Kichik halqa yoʻli, *Osiyo* koʻchasi, *Niyozbek yoʻli koʻchasi*, *Abduhamid Qayumov* koʻchasi, Mustaqillik shoh koʻchalarini izchil kesib oʻtadi. Kanal boʻylab shaharning Yunusobod va Mirzo Ulugʻbek tumanlari ancha masofaga tortilgan.

1865-yil rejasiga koʻra Oqqoʻrgʻon *Chouli* kanaliga quyiladi. 19-asr oxiri — 20-asr boshlarida Toshkentning Novgorod qismi hududi orqali shimoldan janubga oqib oʻtib, Salor kanaliga quyilgan. Zamonaviy xaritalarda kanal ohirii Shahrisabz koʻchasi]gacha belgilangan.

1971—1973-yillarda u toʻliq rekonstruksiya qilindi va butun parabolik lotoklarga tushirildi. Oqqoʻrgʻonda 8 ta sifon va nasos stansiyasi qurildi (suv sarfi 0,145 m³/s).

## Tarixiy maʼlumotlar
Oqqoʻrgʻon kanali oʻrta asrlarda qazilgan. Uning suvlari hozirgi *Oqqoʻrgʻon* massivi hududida joylashgan Xoʻja Ahror vaqf xoʻjaligi yerlarini sugʻorgan.

19-asrning 2-yarmida Oqqoʻrgʻon suvini taqsimlashga *Nurmuhammad* oqsoqol boshchilik qilgan.

## Oqqoʻrgʻon tarmoqlari
Oqqoʻrgʻonda bir qancha shoxobchalar paydo boʻladi, ulardan eng kattasi Mudofaachilar koʻchasi bilan chorrahadan *chiqadigan Darxon* kanali (ariq) dir.

## Manbalar

; Izohlar
Mirjahon Mirahmadov

**Mirjahon Mirahmadov** (; 1997-yil 15-iyul, Toshkent, Oʻzbekiston) – Oʻzbekistonlik professional futbolchi. Samarqandning „Dinamo“ futbol klubida hujumchi sifatida oʻynaydi.

## Klublardagi faoliyati

### Bunyodkor (2016)
Mirahmadov 2016-yil Bunyodkor safiga qoʻshildi.

### Obod (2017–2018 ijara)
Bunyodkordan ijara asosida oʻtgan Mirahmadov Obod safida 2017-yillarda toʻp surdi. 2017-yilda umumiy 3 ta oʻyinda 54 daqiqa maydonda oʻynadi. 7ta golli uzatmani amalga oshirdi.

### Bunyodkor (2019–2022)
2019-yil Mirahmadov ijaradan qayti va 2019-yilgi mavsumda 7ta gol urdi. 1853 daqiqa oʻynab birorta ham golli uzatma amalga oshira olmadi. Vadim Abramov boshchiligidagi Bunyodkor klubi va Mirahmadov 2019-yil bronza medali hamda OCHL yoʻllanmasini qoʻlga kiritishdi. Mirahmadov mavsum oʻyinchisi boʻldi.

### Paxtakor (2022)
Paxtakorga qarshi 4 marta gol urgan urgan Mirahmadov 2022-yil boshida erkin agent sifatida sherlar bilan ikki yillik shartnomani imzoladi. „Navbahor“dan ham taklif boʻlgan edi. 2022-yilda klubda yarim mavsum oʻynadi. Hujumchi „sherlar“ safida Superligada 8 ta uchrashuvda maydonga tushgan edi. Ichki chempionatda raqiblar darvozasini ishgʻol qila olmadi. Osiyo chempionlar ligasida doirasida 3 ta oʻyinda maydonga tushdi va faqat „Al-Taavon“ga qarshi oʻyinda 1ta gol urdi.

### AGMK (2022–2023)
Erkin agent maqomida boʻlgan hujumchi Mirjahon Mirahmadov AGMK futbol klubi bilan bir yarim yillik shartnoma imzoladi. Lokomotiv klubiga qarshi dubl qayd etdi.

2024-yilgi mavsum boshida AGMK jamoasi bilan hayrlashganidan soʻng „Bunyodkor“ jamoasi bilan shartnoma imzolagan.

## Terma jamoa
Oʻzbekiston U20 terma jamoasida 1 ta oʻyinda maydonga tushgan. Oʻzbekiston U23 terma jamoasi safidagi ilk debyutini 2019-yil 22-mart kuni Hindistonga qarshi bahsda oʻtkazgan.

## Shaxsiy hayoti
Mirahmadov Edinson Kavani, Zlatan Ibrahimović va Luis Suárezning muxlisi.

## Faoliyat stasistikasi

### Klublarda

### Terma jamoada

## Yutuqlar
**Bunyodkor**: Oʻzbekiston Superligasida bronza medali (2019-yil);

**Bunyodkor**: Superliganing 2019-yil mavsum oʻyinchisi (2019-yil);

## Manbalar

## Havolalar

* Mirjahon Mirahmadov Transfermarkt saytida
* Mirjahon Mirahmadov  OʻzPFL saytida
Xalida Kamilova

**Xalida Hafizovna Kamilova** — (1950-yil, 18-oktabr, Toshkent, Oʻzbekiston SSR, SSSR) — taniqli oʻzbekistonlik olima. Texnika fanlari doktori (2003), professor(2016).

## Tarjimayi holi
Xalida Kamilova 1950-yil 18-oktabrda Toshkent viloyati, Yangiyoʻl shahrida tugʻilgan. Oliy maʼlumotli. Texnika fanlari doktori (2003), professor (2016). U 1972-yil Toshkent toʻqimachilik va yengil sanoat institutini tamomlagan. Xalida Kamilova 1972—1974-yillar Toshkent toʻqimachilik va yengil sanoat instituti „Tikuv buyumlari texnologiyasi“ kafedrasi aspiranti, 1974—1977-yillar Moskva yengil sanoat institutining katta oʻqituvchisi, kafedra mudiri, 1995—2006-yillar Toshkent toʻqimachilik va yengil sanoat instituti Toʻqimachilik sanoati texnologiyasi fakulteti dekani, 2006-yildan Toshkent toʻqimachilik va yengil sanoat instituti oʻquv ishlari boʻyicha prorektor kabi lavozimlarda faoliyat olib borgan.

## Ilmiy faoliyati
Xalida Kamilova 100 dan ortiq ilmiy maqolalar, 60 dan ortiq uslubiy qoʻllanma, 1 ta monografiya, 23 ta ixtiro, 9 ta darslik, 3 ta oʻquv qoʻllanma muallifi. Uning  5 ta darsligi „Yilning eng yaxshi darsligi“ Respublika tanlovlarida gʻolib deb topilgan. U boshchiligida  2 jildli „Oʻzbek anʼanaviy kiyimlari“ nomli kitob-albom yaratilgan.   Xalida Kamilova  London moda kolleji, Milan politexnika universiteti, Lion Le Martiner Didro litseyi kabi xorijiy taʼlim muassasalari bilan hamkorlikni yoʻlga qoʻygan. Uning rahbarligida „Bolajonlar-shirintoylar“ Respublika bolalar moda festivali, „Toshkent moda haftaligi“, „Milliy matolar va liboslar“ koʻrgazmasi kabi festivallar respublika va xorijda oʻtkazilib kelinmoqda. U 2005-yildan ommaviy bayram va tadbirlarda liboslar boʻyicha bosh dizayner hisoblanadi.

## Mukofotlari
Xalida Kamilova „Ofarin“ davlat mukofoti (2001), O’zbekiston Respublikasining san’at va me’morchilik sohasidagi ikkinchi darajali Davlat mukofoti (2007), „O’zbekiston mustaqilligiga 20 yil“ estalik nishoni (2011), „Mehnat shuhrati“ ordeni (2018) bilan mukofotlangan.

= Manbalar =
Claire Hafner

**Claire Hafner** (1977-yil 23-aprelda tugʻilgan) — kanadalik professional bokschi va opera qoʻshiqchisi. Claire Hafner 2019-yil oktyabr oyida WBO chempionlik kamari uchun bir marta kurashgan. 2019-yil oktyabr holatiga koʻra, u BoxRec tomonidan dunyoning eng yaxshi faol ayol ogʻir vazn toifasida toʻrtinchi oʻrinni egalladi.

## Boksdagi faoliyati
Claire Hafner havaskor bokschi sifatida faoliyatini 2013-yilda boshlagan. Claire Hafner havaskor bokschi sifatidagi kunlarida bir nechta turnirlarda gʻolib chiqdi, shu jumladan, Ringside Jahon chempionatida va 2016-yilgi Kanada chempionatida kumush medal sovrindori boʻldi. Claire Hafner professional boksdagi debyutini 2017-yilning may oyida Enni Mazerollega qarshi oʻtkazgan. Koʻpchilikning qarori bilan Mazerolle ustidan gʻalaba qozonganidan soʻng, ular 2017-yil avgust oyida revansh jangini oʻtkazishdi. Mazerolle revansh jangida koʻpchilik qarori bilan gʻalaba qozondi. Hafner 2017-yilni meksikalik bokschi Klaudiya Ramires ustidan qozonilgan gʻalaba bilan yakunladi. Keyin Hafner toʻqqiz oy jang qilmadi, lekin u Amerika Boks Tashkiloti (ABT) amerikalik ayol ogʻir vazn toifasidagi chempionlik unvoni uchun yuqori darajadagi amerikalik bokschi Sonja Foks bilan jang qilish uchun qaytib keldi. Hafner koʻpchilikning qarori bilan qiyin bahsda gʻalaba qozondi. Ayni paytda Geovana Peresga qarshi chempionlik jangi boʻyicha muzokaralar boshlandi. Hafner ringdan toʻqqiz oy uzoqlashdi, lekin 2019-yil iyun oyida qaytib keldi. Bu safar u Umumjahon Milliy Boks Kengashi (UNBC) amerikalik ayollar ogʻir vazn toifasidagi chempionlik unvoni uchun sobiq jahon chempioni Karlett Evellga qarshi chiqdi. Hafner deyarli har bir raundda gʻalaba qozongan holda jangda gʻalaba qozondi. Ushbu jangda gʻalaba qozonganidan soʻng, u WBA boʻyicha ikkinchi WBC boʻyicha toʻrtinchi va Boxrec boʻyicha birinchi oʻrinlarni oʻz ichiga olgan bir nechta jahon reytingidagi oʻrinlarni qoʻlga kiritdi.

### Jahon chempionligi
2019-yil 5-may kuni Bruce Glozier Geovana Peresning Claire Hafnerga qarshi birinchi jahon chempionligi uchun muzokaralar olib borayotganini eʼlon qildi. 30-iyul kuni jang rasmiylashtirilgani va 4-oktyabr kuni Yangi Zelandiyaning Oklend shahridagi Sky City konferensiya markazida boʻlib oʻtishi eʼlon qilindi. Claire Hafner Oklendga 30-sentyabr kuni yetib keldi va 1-oktyabr kuni Cheltenxem plyajida fotosessiya uchun Geovana Peres bilan uchrashdi. Ikkalasi 3-oktyabr kuni SKy City Casino kazinosidagi Gaming maydonchasidagi Sammy’s mehmonxonasida yana uchrashishdi. Jang boshlanishidan oldin Claire Hafner Geovana Peresga qarshi bellashuvdan oldin Kanada madhiyasini ijro etdi. Hakam jangning sakkizinchi va toʻqqizinchi raundlari oʻrtasidagi jangni toʻxtatdi Claire Hafner magʻlubiyatga uchradi.

## Professional unvonlari

* Amerika Boks Tashkiloti (ABO) amerikalik ayol ogʻir vazn toifasidagi chempionlik unvoni (184 *Ibs*)
* Umumjahon Milliy Boks Kengashi (UNBC) Amerikaning ogʻir vazn toifasidagi ayollar chempioni (190¼ *Ibs*)

## Professional boks rekordi

## Manbalar
Turizm fidoyisi ko‘krak nishoni

**„Turizm fidoyisi“ koʻkrak nishoni** — Oʻzbekiston Respublikasida turizm sohasini rivojlantirishga va ommalashtirishga munosib hissa qoʻshgan davlat organlari xodimlari, jamoat tashkilotlari, tadbirkorlik subyektlari, ijtimoiy soha va ommaviy axborot vositalari vakillari hamda chet eldagi vatandoshlar xizmatlari va faol targʻibot ishlari uchun fidoiylik koʻrsatayotgan fuqarolar taqdirlanadi. 

## Tavsifi
* “Turizm fidoyisi” koʻkrak nishoni diametri 34 millimetrli doira shaklida boʻlib, mis qotishmasidan tayyorlanadi. Koʻkrak nishonining old tomoni markaz qismida sayohat va tinchlik timsolini aks ettiruvchi uchayotgan humo qush tasvirlangan boʻlib, mamlakatimiz bayrogʻi ranglari bilan oʻralgan humo qush qanotlari oʻrtasiga joylashtirilgan Oʻzbekiston xaritasi Oʻzbekistonning turizm maskanlariga sayohat va ularning joylashuvini anglatadi.
* Koʻkrak nishonining aylanasi boʻylab zarhal hoshiya bilan oʻralgan sariq rangdagi doira ichida “Oʻzbekiston Respublikasi” soʻzlari tilla rangda yozilgan. Harflarning balandligi 2,3 millimetr, yozuvlar zarhallangan. Uning pastki qismida “Turizm fidoyisi” soʻzlari yozilgan.
* Koʻkrak nishonining orqa tomoni yuqori qismida Oʻzbekistonning turizm brendi “Oʻzbekiston” logotipi va markazida toʻrt qatorda harflarning balandligi 2 millimetr boʻlgan “Turizm sohasini rivojlantirishga qoʻshgan hissasi uchun” soʻzlari yozilgan. Koʻkrak nishonining qalinligi 2,2 millimetr. Tasvirlar va yozuvlar qavariqdir. Koʻkrak nishoni old va orqa tomonlarining chetlari qavariq doira bilan oʻralgan. Koʻkrak nishoni halqa va ilmoqchalar yordamida toʻgʻri toʻrtburchak shaklidagi qadagʻichga ulangan.
* Qadagʻichning eni — 26 millimetr, boʻyi — 17 millimetrdan iborat. Qadagʻich eni 22 millimetrli shoyi lenta bilan qoplangan boʻlib, lentaning markazidan eni 6 millimetrli koʻk yoʻl oʻtgan. Uning har ikki tarafidan eni 1 millimetrli koʻk, eni 2 millimetrli yashil va eni 5 millimetr boʻlgan oq rangdagi yoʻllar tushirilgan. Qadagʻichning orqa tomoniga koʻkrak nishonini kiyimga taqib qoʻyish uchun toʻgʻnogʻich koʻrinishidagi moslama oʻrnatilgan. 

## Yana qarang
* Oʻzbekiston Respublikasining orden va medallari
* Oʻzbekiston Respublikasining faxriy unvonlari
* Oʻzbekiston davlat imtiyozli mukofotlari
## Manbalar

## Havolalar
* Turizm fidoyisi” ko’krak nishoni o’z egalariga topshirildi
* Yangi nishonning 2020-yilgi sohiblari e’lon qilindi
* "Gastromahalla" loyihasi Shahrisabzda 
* Nishoni o'z egalariga topshirildi
Jaan Ehlvest

**Jaan Ehlvest** (1962-yil 14-oktyabrda tugʻilgan) — amerikalik shaxmatchi. U 1987-yilda FIDE tomonidan grossmeyster unvoniga sazovor boʻlgan. Ehlvest 1986-yilda Estoniya chempioni boʻlgan. 2006-yildan beri u AQSh sharafini himoya qiladi.

U 1987-yil va 1989-yillarda Estoniyada yilning eng yaxshi sportchisi deb topilgan. 1990-yil iyulidan 1991-yil iyuligacha, u FIDE jahon reytingida kuchli 10 ta shaxmatchilar roʻyhatiga kirdi va 1991-yil yanvar oyidagi roʻyxatda 5-oʻrinni egalladi.

## Shaxmatdagi faoliyati
Ehlvest shaxmat turniridagi gʻalabalariga 1980-yilgi oʻsmirlar oʻrtasidagi shaxmat boʻyicha SSSR chempionati, 1983-yilgi oʻsmirlar oʻrtasidagi Yevropa chempionati, 1986-yilgi Estoniya chempionati, 1994-yilgi New-York ochiq chempionati va 2003-yilgi Filadelfiya (Pensilvaniya)dagi Jahon ochiq chempionati kiradi. SK Rockaden turnirida 2001-yilda Shvetsiya chempionligini qoʻlga kiritganida, ular Ehlvestni maydonga tushirishdi.

U 1988-yilda Salonikidagi 28-shaxmat Olimpiadasida oltin medalni qoʻlga kiritgan Sovet Ittifoqi terma jamoasi aʼzosi boʻlgan va 1992—2004-yillardagi Shaxmat Olimpiadalarida Estoniya terma jamoasi safida oʻynagan.

2006-yilda Estoniya shaxmat federatsiyasi tomonidan qoʻllab-quvvatlanmaganidan qoniqmagan Ehlvest AQShga koʻchib oʻtishga qaror qildi. Shundan beri u AQSH shaxmat aʼzosi boʻlib, AQSh uchun xalqaro miqyosda oʻynadi.

2007-yil mart oyida Ehlvest mavjud boʻlgan eng kuchli shaxmat dasturlaridan biri boʻlgan Rybka shaxmat dasturiga qarshi sakkizta oʻyin oʻynash taklifini qabul qildi. U barcha oʻyinlarda qora donalar bilan oʻynadi. U oʻyinda 2½:5½ (+1−4=3) hisobida yutqazdi. Keyingi revanshda Ehlvestga har bir oʻyinda oq donalar berildi, soat boʻyicha ikki baravar koʻp vaqt va mashinada muhim hisoblash nuqsonlari paydo boʻldi. Ehlvest 1½:4½ hisobida yutqazdi.

2008-yilda Florida shtatining Boca Raton shahrida boʻlib oʻtgan Panamerika-Qitʼa chempionatida gʻolib chiqdi.

## Shaxsiy hayoti
Ehlvestning ukasi Juri Ehlvest Estoniyada taniqli yozuvchi edi.

Ehlvest Tartu davlat universitetida (hozirgi Tartu universiteti) psixologiya boʻyicha tahsil olgan. 2004-yilda Ehlvest oʻzining *"Shaxmatchining hikoyasi"* avtobiografiyasini nashr etdi.

## Manbalar
Nomsiztepa-VIII (Samarqand viloyati, Qoʻshrobod tumani)

**Nomsiztepa-VIII** — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: I—VII asrlar. Samarqand viloyatining Qoʻshrobod tumanida joylashgan. Obyekt manzili: “Qoʻrgʻon” MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Samarqand viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.
## Manbalar
Sequita Hemingway

**Sequita Hemingway** (1982-yil 7-yanvarda tugʻilgan, (Waikaremoana, Yangi Zelandiya)) — Yangi Zelandiyalik professional bokschi, regbi ligasi va regbi ittifoqi oʻyinchisi.

Sequita Hemingway WBA reytingida uchinchi IBO boʻyicha birinchi ESPN da toʻrtinchi va BoxRec boʻyicha toʻrtinchi oʻrinni egallaganida oʻz karyerasining choʻqqisiga chiqdi.

## Professional boksdagi faoliyati
Sequita Hemingway professional boksdagi debyutini jahon reytingidagi bokschi Alrie Meleiseaga qarshi jangda amalga oshirdi. Professional boksdagi debyutidan oldin u havaskor tajribasiga ham ega boʻlmagan bir nechta korporativ janglarni oʻtkazgan edi. Sequita Hemingway jangda koʻpchilikning qarori bilan gʻalaba qozondi, bu esa katta va kutilmagan muvaffaqiyat boʻldi. Jangdan soʻng Sequita Hemingway Yangi Zelandiya chempioni boʻlish uchun navbatda turgani xabar qilingandi. 2021-yilning 23-iyulida Sequita Hemingway Yangi Zelandiyadagi eng yirik regbi stadioni Eden Parkda yangi raqibasi bilan jangda ishtirok etishi eʼlon qilindi. COVID-19 pandemiyasi tufayli tadbir boshqa muddatga qoldirildi. Tadbir 2022-yil 29-aprelga koʻchirildi, ammo tadbir ABA stadionida boʻlib oʻtdi. Sequita Hemingway sobiq jahon chempioni Lani Danielsga qarshi jang qildi. Sequita Hemingway Danielsga qarshi jangda birinchi raunddanoq magʻlubiyatga uchradi va yakunda bir ovozlik qaror bilan magʻlub boʻldi. Sequita Hemingway dastlab Yangi Zelandiya chempioni boʻlish uchun revansh jangida Danielsga qarshi yana jang oʻtkazishi rejalashtirilgan edi, ammo Sequita Hemingway jarohati tufayli jangni tark etishga majbur boʻldi. 2022-yil iyul oyida Sequita Hemingway oʻzining birinchi yirik jahon reytingini oʻrnatdi. Yaʼni Sequita Hemingway WBA versiyasi boʻyicha yengil vazn toifasida 6-oʻrinni egalladi.

## Boks mukofotlari

* Yangi Zelandiya boks mukofotlari 2021-yil
** Yilning eng yosh bokschisi **(yutdi)**
** Yil debyuti **(yutdi)**
** Yilning yangi ayoli **(yutdi)**

## Professional boks statistikasi

## Regbidagi faoliyati

### Regbi ligasi
Sequita Hemingway Wellingtonda Linton Kobras bilan regbi ligasida debyut oʻyinini amalga oshirdi. Bu vaqt ichida uning jamoasi ketma-ket ikki marta Wellington mintaqasi chempionligini qoʻlga kiritdi. 2016-yilda u Mid Central Vipers Line Up jamoasi tarkibiga kirganligi eʼlon qilindi.

### Regbi ittifoqi
Farah Palmer kubogi jamoasi Manawatu Cyclones bilan oʻynashidan oldin u mahalliy Kia Toa RFC regbi klubida oʻynagan. Sequita Hemingway 2017, 2018 va 2019-yilgi mavsumlarda regbi oʻynash uchun Manawatu Cyclone jamoasini tanladi.

## Shaxsiy hayoti
Sequita Hemingwayning otasi Iwi Ngāti Tūwharetoa va onasi Ngai Tūhoe, ikkisi ham Yangi Zelandiyada tugʻilgan, maori urugʻiga mansub..

## Manbalar
Alejandra Jiménez

**Alejandra Jiménez Ayala** (1987-yil 29-avgustda tugʻilgan) – meksikalik professional bokschi. Alejandra Jiménez ikki vazn toifasida sobiq jahon chempioni, 2016-yildan 2018-yilgacha WBC yoʻnalishi boʻyicha ogʻir vazn toifasida chempion boʻlgan.

2020-yilning yanvaridan martigacha oʻrta vazn toifasida WBO chempionlik kamarini va 2020-yilning yanvaridan fevraligacha boʻlgan muddatda oʻrta vazn toifasida WBC chempionlik unvonini qoʻlga kiritdi.

Alejandra Jiménez Ayala vazn yoʻqotish uchun 23 yoshida boks bilan shugʻullangan va toʻrt yil oʻtmay jahon chempioni boʻlgan. Alejandra Jiménez Ayala professional boʻlishidan oldin oʻnta havaskor jangda gʻalaba qozongan, ularning yarmi erkak bokschilarga qarshi chiqqan. Alejandra Jiménez Ayala ogʻir vazn toifasida sobiq WBC ayol chempioni va ogʻir vazn toifasida jahon chempionligini qoʻlga kiritgan ikkinchi meksikalik bokschi edi. Birinchi boʻlib Alejandra Jiménez Ayala qoʻlga kiritgan ushbu unvonni qoʻlga kiritgan bokschi Marta Salazar edi.

Xulosaga qilganda, Alejandra Jiménez Ayala butun boksdagi faoliyati davomida jami 14 marta professional ringga chiqdi va biron marta ham magʻlubiyatga uchramadi, faqat atiga bir martagina raqibasi Maria Jose Velis 2017-yilda durang oʻynadi. Shuningdek, Alejandra Jiménez Ayalaraqiblarini nokaut qilish hisobiga gʻalaba qilsih koʻrsatkichi boʻyicha ham anchayin yacshi natijaga ega. Xususan, u oʻtkazgan barcha 14 ta professional ringdagi jangidan 9tasida oʻz raqibini nokaut qilish hisobiga gʻalabaga erishgan. Bu jami hisobda 70 % samaradorlik natijasidan ham yuqori hisoblanadi. Shuning uchun ham Alejandra Jiménez Ayala WBC ayol chempioni va ogʻir vazn toifasida jahon chempionligini qoʻlga kiritgan.

## Professional boks rekordi

## Manbalar
Jane E. Clerk

**Jane Elizabeth Clerk** (*talaffuzi: Jeyn Elizabet Klerk;* 1904-yil 26-may — 1999-yil 5-iyul) Gold Coast maktabi oʻqituvchisi va xalq taʼlimi maʼmuri edi. Mustamlaka davrida u kashshof ayollar oʻqituvchilarining ilk avlodlaridan biri boʻlib, oxir-oqibat yirik davlat maktablarining direktorlariga aylangan. Oʻsha davrda Jane Clerk Kumasidagi hukumat qizlar oʻrta maktabining direktori boʻlgan.

## Tarjimai holi
Jane Elizabeth Clerk 1904-yil 26-mayda Ganadagi Adawso shahrida Nicholas Timothy Clerk (1862 — 1961) va Anna Alice Meyer (1873 — 1934) oilasida tugʻilgan. Toʻqqiz farzandning yettinchisi boʻlgan Jane Clerk Akkraning tarixan taniqli Clerk oilasining uchinchi avlod aʼzosi edi.

### Taʼlimi
Jane Clerk dastlabki taʼlimni Larteh Akuapemdagi Basel Mission boshlangʻich maktabida olgan. U bobosi yashagan Aburi shahridagi qizlar maktab-internatiga oʻqishga kirgan. Jane Aburi ayollar oʻqituvchilarini tayyorlash kollejida (hozirgi Presbyterian ayollar taʼlim kollejida) oʻqigan va u yerda pedagogikani oʻrgangan va 1928-yilda maktabning diplom olgan ikki talabasidan biri edi. 1946-yilda Jane Clerk bugungi kunda London Universitet kolleji tarkibiga kiruvchi London taʼlim institutida xorijda kasbiy malaka oshirish uchun stipendiyalarga sazovor boʻlgan, tanlangan katta oʻqituvchilardan biri boʻlib, institutda dotsent unvoniga sazovor boʻlgan.

### Faoliyati
Jane Clerk oʻzining dastlabki faoliyati davomida Aburi va Agogodagi turli maktablarda dars bergan. U Kumasiga oʻtkazilib, hukumat qizlar maktabiga direktor etib tayinlandi. Keyinchalik Jane 1947-yilda taʼlim boʻyicha yordamchi lavozimiga koʻtarilgan. 1952-yilda u Koforidua shahrining taʼlim boʻlimi xodimi boʻlgan, uning roli va majburiyatlari maktablarni umumiy nazorat qilish va tekshirishni oʻz ichiga olgan. Jane 1959-yilda oʻqituvchilik faoliyatini yakunladi.

## Vafoti
Jane Clerk 1999-yilda Osu, Akkra shahrida toʻqson besh yoshida vafot etgan. U Akkradagi Osu qabristoniga dafn qilingan.

## Manbalar
John Arne Riise

**John Arne Semundseth Riise** (; 1980-yil 24-sentyabr, Alesund, Norvegiya) – norvegiyalik futbolchi, himoyachi.

## Faoliyati
"Alesund" klubining tarbiyalanuvchisi. 1998-yili karyerasini shu jamoada boshlagan. Ammo oʻsha yilning yozida u „Monako“ga oʻtdi. 2000-yilda Fransiya chempioni boʻldi.

2001-yili yozda „Liverpul“ futbolchisiga aylandi. „Liverpul“da oʻtkazgan yillari Riisening eng muvaffaqiyatli davrlari boʻldi, u nafaqat Angliya chempioni boʻlmadi, balki boshqa barcha sovrinlarni qoʻlga kiritdi.

2005-yili Milanga qarshi Chempionlar ligasi finalida „Liverpul“ Stiven Jerrardning uzatmasi bilan 0:3 hisobida magʻlub boʻlgandi. Oʻyin yakunida „Liverpul“ turnir gʻolibi boʻldi.

Bir necha mavsum asosiy jamoada oʻynab, faqat 2006/07-yili iyunda jarohat tufayli asosiy jamoadagi oʻrnini Fabiu Aurelioga berdi. 2007/08-yilgi Chempionlar ligasining yarim finalida "Chelsi" ga qarshi oʻyinda u oʻyinning soʻnggi daqiqasida avtogol urib, gʻalaba qozondi.

2008-yili yozda „Roma“ga oʻtdi.

2011-yili yozda Angliya chempionatiga qaytdi va „Fulxem“ futbolchisiga aylandi.

2014-yilda u APOELga oʻtdi.

2015-yili Hindistonning „Dehli Dinamos“ klubi bilan shartnoma imzolagan.

2016-yili martda 17 yillik tanaffusdan soʻng Norvegiyaga qaytdi va oʻzining tugʻilgan shahri „Alesund“ klubiga oʻtdi.

### Milliy terma jamoa
2000-yili 31-yanvarda Irlandiyaga qarshi oʻrtoqlik uchrashuvida birinchi marta Norvegiya terma jamoasi safida maydonga tushdi. YEVRO-2000 turniriga borgan boʻlsa-da, birorta oʻyinda maydonga tushmadi.

2011-yili 12-noyabrda Uelsga qarshi oʻrtoqlik oʻyinida milliy terma jamoa safidagi 100-uchrashuvini oʻtkazdi.

## Yutuqlar

### Jamoaviy ish

; „Monako“

* Fransiya chempioni: 1999/00
* Fransiya Superkubogi: 2000; Liverpul

* Angliya kubogi: 2005/06
* Liga kubogi: 2002/03
* Angliya Superkubogi (2): 2001, 2006
* Chempionlar ligasi: 2004/05
* UEFA Superkubogi (2): 2001, 2005; APOEL

* Kipr chempioni: 2014/15
* Kipr kubogi: 2014/15

### Shaxsiy

* Norvegiyaning eng yaxshi futbolchisi: 2006

## Manbalar

## Havolalar

* Profil (LFCHistory.net) )
* Profil (LiverpoolFC.ru) (rus. )
* Profil (Liverbird.ru) (rus. )
Xalqaro maydonda 100 dan ortiq gol urgan ayol futbolchilar roʻyxati

Futbol boʻyicha sportchi xalqaro oʻyinlarda hujumchi pozitsiyasida oʻynagan holda 100 ta gol urishi mumkin va odatda bu 10 yildan koʻproq vaqt davomida gol urishda yuqori darajadagi muvaffaqiyatni talab qiladi. Ushbu sahifada oʻz mamlakatlari uchun rasmiy xalqaro futbol oʻyinlarida 100 ta va undan koʻp gol urgan ayol futbolchilar roʻyxati keltirilgan. FIFA bu elita guruhini *Century Club* deb ataydi.

## 100 yoki undan ortiq xalqaro golga ega boʻlgan futbolchilar roʻyxati
100 xalqaro golga erishgan birinchi futbolchi italiyalik Elisabetta Vignotto boʻladi. Abby Wambach 9 yil ichida 100 ta gol urgan, Christine Sinclair esa 10 yil ichida bu marraga erishgan boʻlsa, Mia Hamm 26 yosh 185 kunligida 100 ta gol urgan eng yosh futbolchi boʻldi. Koʻpchilik faqat hujumchi pozitsiyasida oʻynagan, Kristine Lilly va Michelle Akers esa ham hujumchi, ham yarim himoyachi sifatida oʻynagan. Barcha oʻyinchilar oʻrtacha yuqori tezlikka ega boʻlgan: har uch oʻyinda bittadan koʻproq gol urishgan. Ushbu roʻyxatdagi xalqaro gollarga penaltilar seriyasida kiritilgan gollar kiritilmagan. (Penaltilar seriyasiga qarang (futbol assotsiatsiyasi)). Hozirda xalqaro darajada faol boʻlgan oʻyinchilar **qalin** yozuvda koʻrsatilgan.

## Eslatmalar

2Faqat Martaning toʻliq xalqaro oʻyinlarda urgan gollari xalqaro gollar yigʻindisiga kiradi.

3Xabarlarga koʻra, Paniko 200 oʻyinda 108 ta gol urgan.

4FIFA avvalroq 166 oʻyinni roʻyxatga kiritgan boʻlsa-da, faqat 163 ta oʻyin qayd etilgan.

5Maʼlumotlarga koʻra, Morace 153 oʻyinda 105 ta gol urgan. FIGC veb-saytida Moracening rekordi 136 oʻyinda 94 gol sifatida qayd etilgan.

6Han Duan 2008-yil 6-avgust kuni Pekin-2008 Olimpiadasida Xitoy terma jamoasi Shvetsiyaga qarshi dastlabki o‘yinda o‘zining yuzinchi golini urgan. Boshqa bir manbaning xabar berishicha, u oʻsha kuni 101-golini urgan. FIFA Match Report shuni koʻrsatadiki, u oʻsha oʻyinda faqat bitta gol urgan.

7Akersning gollari soni uzoq vaqtdan beri 105 ta deb oʻylangan. AQSh futboli 1995-yilda ikkita oʻrtoqlik oʻyini haqida maʼlumotni ochganidan soʻng uning gollari soni 107 taga oshirildi. Bu uning xalqaro maydondagi 100-golini 1998-yil 20-sentabrda urganligini anglatadi.

## Mamlakatlar boʻyicha 100 yoki undan ortiq gol urgan oʻyinchilar soni

## Konfederatsiya boʻyicha 100 yoki undan ortiq gol urgan oʻyinchilar soni

Hech bir OFC oʻyinchisi toʻliq xalqaro oʻyinlarda 100 ta gol urgani yoʻq. Hozirgi rekordchi Yangi Zelandiya terma jamoasi futbolchisi Amber Hearn boʻlib, 2004-2018-yillar oraligʻida 125 ta oʻyinda 54 ta gol urgan.

## Yana qarang

* Mamlakatlar bo‘yicha ayollar futbolida eng yaxshi gol urgan futbolchilar ro‘yxati
* 100 yoki undan ortiq xalqaro oʻyinda ishtirok etgan ayollar futbolchilari roʻyxati
* Mamlakatlar boʻyicha eng yaxshi xalqaro erkaklar futbol toʻpurarlari roʻyxati
* 100 yoki undan ortiq xalqaro oʻyinda qatnashgan erkaklar futbolchilari roʻyxati

## Manbalar
Xalqaro maydonda 100 dan ortiq oʻyinda maydonga tushgan ayol futbolchilar roʻyxati

Ushbu roʻyxatda 100 yoki undan ortiq xalqaro oʻyinlarda ishtirok etgan ayollar assotsiatsiyasi futbolchilari jamlangan. 2022-yil 1-iyul holatiga koʻra, jami 384 nafar ayol oʻz mamlakatlari uchun 100 yoki undan ortiq xalqaro oʻyin oʻtkazgan. Kattalar oʻyinlari boʻyicha barcha davrlar yetakchisi amerikalik futbolchi Kristine Lilly 354 ta oʻyin oʻtkazgan va 2011-yilning 6-yanvarida terma jamoadagi faoliyatini yakunlagan. Lilly, shuningdek, 130 ta gol bilan xalqaro futboldagi eng koʻp gol urgan futbolchilar orasida toʻrtinchi oʻrinda turadi.

Hozirgi kunda eng koʻp xalqaro maydonda oʻynagan ayol futbolchi kanadalik Christine Sinclair boʻlib, 317 ta oʻyin oʻtkazgan. U, shuningdek, 190 ta gol bilan ayollar xalqaro futbolida eng faol gol muallifi hisoblanadi.

Uch nafar amerikalik oʻyinchi, Kristine Lilly, Carli Lloyd va Christie Pearce va kanadalik Christine Sinclair 300 yoki undan ortiq xalqaro oʻyinda ishtirok etishgan. Hammasi boʻlib 25 nafar futbolchi (ulardan oʻn ikkitasi amerikalik; uchtasi Kanadadan; Xitoy va Shvetsiyadan ikkitadan; Braziliya, Daniya, Germaniya, Italiya, Yaponiya va Shotlandiyadan bittadan) — 200 yoki undan koʻproq xalqaro oʻyin ishtirokiga ega.

## FIFA mezonlari
FIFA faqat futbol boʻyicha Jahon chempionati doirasida oʻtkazilgan oʻyinlarni (shu jumladan, saralash musobaqalari), qitʼa musobaqalari, kattalar terma jamoalari oʻrtasidagi oʻrtoqlik oʻyinlari va 1960-yilgacha boʻlgan olimpiyada finali va saralash oʻyinlarini (ayrim istisnolardan tashqari) tan oladi. Shu sababli, ushbu futbolchilarga nisbatan assotsiatsiyalar tomonidan oʻrnatilgan rekordlar FIFA *Century Club (Xalqaro maydonda 100 dan ortiq gol urgan ayol futbolchilar roʻyxati)*dan farq qilishi mumkin. 

## Xalqaro maydonda 100 dan ortiq oʻyinda maydonga tushgan ayol futbolchilar roʻyxati
Hozirda faol oʻyinchilarning ismlari **qalin harflar** bilan yozilgan.

*2022-yil 1-iyul holatiga koʻra*

## Mamlakatlar boʻyicha 100 yoki undan ortiq xalqaro oʻyinlarda maydonga tushgan ayollar futbolchilar
2022-yil 1-iyul holatiga koʻra

## Konfederatsiyalar boʻyicha 100 yoki undan koʻp xalqaro oʻyinlarda maydonga tushgan ayollar futbolchilar
.

## Yana qarang

* Mamlakatlar boʻyicha ayollar oʻrtasidagi eng yaxshi gol urgan futbolchilar roʻyxati
* Xalqaro miqyosda 100 va undan ortiq gol urgan ayollar futbolchilari roʻyxati
* 50 va undan ortiq xalqaro golga ega erkaklar futbolchilari roʻyxati
* Eng koʻp rasmiy maydonga tushgan erkaklar futbolchilari roʻyxati
* 500 va undan ortiq gol urgan futbolchilar roʻyxati

## Manbalar

## Havolalar

* FIFA Century Club (ayollar) 2011-yil 9-fevralda yangilangan
Alix von Cotta

**Alix von Cotta** (*talaffuzi: Aliks fon Kotta;* 1842 — 1931-yil dekabr) Germaniyada ayollar taʼlimining Buyuk Britaniyalik targʻibotchisi edi. U Berlindagi Victoria litseyining ikkinchi direktori edi.

## Hayoti
Cotta 1842-yilda Braunschweigda Carl Berhard von Cotta va Ilsabe Ida von Orges oilasida tugʻilgan. Cotta va uning ikki opasi ingliz tilida soʻzlashgan va otasi geologiya professori edi. 1866-yilda uning otasi yozgan maqolani advokat Philip Lawrence ingliz tiliga tarjima qilgan. Lawrencening Penelope ismli qizi bor edi. Cotta bir necha tilni yaxshi bilgan va u singari taʼlim sohasida yetakchi boʻlishni hohlagan Penelope Lawrence bilan xat yozishgan. Lawrence va Cotta Kembrijdagi Newnham kollejida birga tahsil olishgan. Cotta fransuz, nemis, ingliz va eski ingliz tillarini oʻrgangan.

Cotta Newnhamni tark etgach, Bedford kollejiga ishlashga taklif qilingan. Ikki yil davomida u talabalar kollejda oʻqishga tayyorlanishi mumkin boʻlgan ayollarga tayyorgarlik boʻlimida dars bergan. Keyin Cotta Germaniyaga qaytib kelgan va u yerda ayollarga taʼlim berish tajribasi haqida maqola yozgan. Aytilishicha, Cottaning Newnham kollejidagi tajribasiga valiahd malika Victoria, Victoria litseyi asoschisi vafotidan keyin boshqa yuqori malakali nomzodlar ichida uni litseyga rahbarlik qilishga tanlashiga sabab boʻlgan. Ushbu yangi tashkilot shotlandiyalik ayol Georgima Archer tomonidan asos solingan va u nemis ayollariga turli mavzularda maʼrifiy maʼruzalar oʻqigan.

1892-yilda Cotta litseyda nemis va tarix boʻyicha rasmiy ikki yillik kurslarni joriy qilgan. Bunda Germaniyada ushbu fanlar boʻyicha ilgʻor darajadagi ayol oʻqituvchilarga ehtiyoj borligini anglash ortib borgan. Biroq, fan va grammatika erkak oʻqituvchilar tomonidan oʻqitilishi aniq boʻlgan. Ayollar oʻqituvchi boʻlishlari uchun toʻliq vaqtli taʼlim olishlari kerakligiga kelishib olingan va Cotta va uning yuqori martabali xodimlari bilan maslahatlashgan — garchi ular bunday kursning davomiyligiga rozi boʻlmaganlar.

Cotta har bir necha haftada Penelope Lawrencega yozishda davom etgan. Uning Lawrencega yozgan 60 yillik maktublari London universitetida saqlanadi. Cotta 1931-yilda Hannoverda vafot etgan.

## Manbalar
The Mirage

„***The Mirage (Sarob)***“ (arabcha السراب Al-Sarab) — Najib Mahfuzning 1948-yilda yozilgan romani. Roman film sifatida kinorejissiyor Anvar ash-Shinaviy tomonidan as-Sarab („Sarob“) nomi ostida suratga olingan. Mahfuz asarni oʻz qadriyatlariga mos hamda shaxsiy hayotiga bogʻliq roman ekanligini taʼkidlagan. Roman Nancy Roberts tomonidan ingliz tiliga The Mirage nomi ostida tarjima qilingan.

## Syujeti
Hikoya asosan bosh qahramon Kamelning Qohirada oʻtgan bolaligi haqida hikoya qiladi. Kamel otasidan ajrashgan onasi bilan bobosining uyida yashay boshlaydi. Uning onasi juda mehribon va Kamalni haddan tashqari koʻp erkalar edi, buning natijasida bolakay juda uyatchan va boshqalardan ajralib turadigan boʻlib ulgʻayadi. oʻgʻir turmush tarzi tufayli, Kamel 25 yoshga yetgunicha ham onasi bilan bir toʻshakda yotadi va bu uni har doim hijolatga solib kelgan. Kamel uyatchanligi tufayli maktabda taʼlim olishga qiynaladi. Keyinchalik uuniversitetga ham oʻqishga kiradi, lekin oʻqishni bitira olmay tashlab ketadi.

Shundan soʻng, Kamel davlat ishxonasida ishlay boshlaydi va oʻqituvchilik bilan shugʻullanuvchi bir ayol bilan uchrashib qoladi, keyinchalik u bilan oila quradi, lekin toʻy oqshomida Kamel oʻzining impotent ekanligini bilib oladi va bundan kuchli tushkunlikka beriladi. Kamel oʻzidagi holatni yengish uchun psixiatrga murojaat qiladi va oxir-oqibat bir fohisha bilan jinsiy aloqaga kirishadi. Keyinroq uning onasi va xotini vafot etadi. Kamel esa fohisha bilan munosabatlarini davom ettirishga qaror qiladi va u bilan birga yashay boshlaydi.

## Manbalar
Jeff Campbell

**Jeff Campbell** (1979-yil 25-avgustda tugʻilgan) — Yangi Zelandiyalik futbolchisi. U faoliyatini 2017-yilda Takapuna OFKda oʻynab yakunlagan. U oʻz mamlakatini U20, U23 yoshlat toifasida hamda kattalar toifasida himoya qilgan.

## Klubdagi faoliyati
2006-yil sentyabr oyida Jeff 2006—2007-yilgi mavsum uchun Yangi Zelandiya futbol chempionatining Waitakere United klubi bilan shartnoma imzoladi. U, shuningdek, Okeaniya Chempionlar Kubogida Waitakere United jamoasida oʻynagan.

Keyingi mavsumda u Auckland City klubiga qoʻshildi va yana 2008-yilgi Okeaniya chempionlar kubogida oʻynadi. U 2010-yilda Waikatoga qoʻshildi. 2015-yil oxirida faoliyati davomida 44 ta oʻyin oʻtkazgan holda premer-ligani tark etdi.

Jeffning otasi Klayv Campbell ham Yangi Zelandiyani milliy yerma jamoasini xalqaro miqyosda maydonlarda himoya qilgan. Uning akasi Ckott Campbell Takapuna OFKda u bilan birga oʻynagan.

## Professional faoliyati
Wollongong Wolves va Sidney United bilan muvaffaqiyatsiz oʻyiinlardan soʻng, Campbell 2000-yil fevral oyida Yangi Zelandiyaning birinchi professional futbol jamoasi Football Kingz FC aʼzosi boʻldi. 3-mart kuni u Avstraliya ligasi peshqadami Sydney Olympic jamoasiga qarshi oʻynadi va ikkinchi boʻlimda ikkita gol urib, Kingzga ilk gʻalabasini taqdim etdi. U 2000 va 2004-yillar oraligʻida Kingz uchun 76 ta oʻyin oʻtkazdi.

2001-yilda Avstraliyaning Adelaide City klubi bilan shartnoma imzoladi. U Adelaida uchun faqat bitta oʻyin oʻtkazdi, shundan soʻng u ikki yillik shartnoma imzolaganiga qaramay, klubga qoʻshilganida jarohat olgani maʼlum boʻldi. Keyinchalik Campbell Football Kingz jamoasiga qaytdi.

2000-yil sentyabr oyida Campbell Yangi Zelandiya Futbol Media Assotsiatsiyasining „Yilning eng yaxshi yosh oʻyinchisi“ mukofotini qoʻlga kiritdi.

## Xalqaro maydonlarda
Cempbell Yangi Zelandiyani 20 yoshgacha va 23 yoshgacha boʻlganlar darajasida mamlakati sharafini himoya qilgan.

2002-yilda u Yangi Zelandiya terma jamoasi uchun Okeaniya Millatlar Kubogida oʻynadi va ikkita gol urib, B guruhida gʻalaba qozonishga yordam berdi.

2007-yilda u yana Yangi Zelandiyaga yarim himoyachi sifatida chaqirilgan.

## Manbalar
Beshbuloq (Navoiy viloyati, Tomdi tumani, Tomdibuloq, Aniqlanmagan)

**Beshbuloq** — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: Aniqlanmagan. Navoiy viloyatining Tomdi tumanida joylashgan. Obyekt manzili: “Tomdibuloq” OFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Navoiy viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida.. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.
## Manbalar
Han Duan

**Han Duan** (1983-yil 15-iyunda tugʻilgan) — xitoylik futbolchi, oxirgi marta „Los-Anjeles Sol“ ayollar professional futbol jamoasida oʻynagan va Xitoy terma jamoasi aʼzosi boʻlgan.

## Oʻyindagi faoliyati
Duan 2004-yilgi Afina Olimpiadasida Xitoy terma jamoasi bilan guruh bosqichida ikkita oʻyinda qatnashib, toʻqqizinchi oʻrinni egalladi. 2008-yil Pekin Olimpiyadasida Duan guruh bosqichida Xitoy darvozasiga gol urdi va Shvetsiya ustidan 2:1 hisobida gʻalaba qozondi. 2009-yilgi ayollar professional futbol mavsumida Duan Los-Anjeles Sol tarkibida jami 3 ta gol urdi va 2 ta golli uzatmani amalga oshirdi.

Duan 2011-yil sentyabr oyida Xitoy 2012-yilgi London Olimpiyadasiga yoʻllanmani qoʻlga kirita olmaganidan keyin xalqaro futboldagi faoliyatini yakunlaganini eʼlon qildi.

## Karyera statistikasi

### Jamoalardagi faoliyati

## Xalqaro gollari
Quyida berilgan jadval Han Duanning 2022-yilgi holatiga koʻra xalqaro oʻyinlarda urgan gollari haqida maʼlumot beradi. Ushbu statatistika FIFA tomonidan tasdiqlangan boʻlib, FIFA faqat futbol boʻyicha Jahon chempionati doirasida oʻtkazilgan oʻyinlarni (shu jumladan, saralash musobaqalari), qitʼa musobaqalari, kattalar terma jamoalari oʻrtasidagi oʻrtoqlik oʻyinlari va 1960-yilgacha boʻlgan olimpiyada finali va saralash oʻyinlarini (ayrim istisnolardan tashqari) tan oladi. Ushbu jadvalda Han Duan xalqaro gollarini aynan qaysi musobaqa doirasida urganligi toʻgʻrisida ham maʼlumot berilgan. *(Eslatma: Ushbu roʻyxatda futbolchining klublardagi faoliayti davomida kiritgan gollari berilmagan, garchi futbolchi oʻz klubi bilan xalqaro musobaqalarda ishtirok etgan boʻlsa ham)*

*Ushbu statistika 2022-yil 15-aprel holatiga koʻra berilgan.*

## Yana qarang

* 100 yoki undan ortiq xalqaro golga ega boʻlgan ayollar assotsiatsiyasi ro'yxati

## Manbalar

## Havolalar

* Han Duan — FIFA competition record (archived)
* Official homepage (in Chinese)
* NBC Olympics player profile 
* Los Angeles Sol player profile
Esther de Mézerville

**Esther de Mézerville Ossaye** (*talaffuzi*: Ester de Mezervill Osaye; 29-aprel 1885-yil — 1971-yil) gvatemalalik oʻqituvchi, feminist va Kosta-Rikalik ayollarga ovoz berish huquqini qoʻlga kiritishda yordam bergan faol edi.

## Tarjimayi holi
Esther de Mézerville Ossaye 1885-yil 29-aprelda Gvatemalada fransuz immigrant Émile de Mézerville Coupé va uning kanadalik rafiqasi Noémie Ossaye Millelot oilasida tugʻilgan. Otasi vafot etgach, Estherning onasi 1898-yilda farzandlari bilan Kosta-Rikaga koʻchib kelgan. Esther yoshligida sayohat qilib, Fransiya, Belgiya va Shveytsariyada taʼlim olgan. 1907-yilda u Kosta-Rikaga qaytib kel gan va Kosta-Rikaning San-Xose shahrida fransuz tilidan dars berishni boshlagan. 1908-yilda u yetti yil davomida Escuela Superior de Niñas (qizlar oʻrta makatabi) direktori boʻlgan va 1917-yilda San-Xose maktablarining texnik nazoratchisi etib tayinlangan. Esther 1919-yilda prezident Federico Tinoco Granadosning mehnat siyosatiga qarshi harakatda faol boʻlgan, bu oʻqituvchilarning ishlaridan oʻz hohishi ila ketishi va ularning „*La Información*“ nomli hukumat gazetasiga oʻt qoʻyishi bilan yakunlangan. Ángela Acuña Braun boshchiligidagibu harakatda Matilde Carranza, Ana Rosa Chakón, Lilia Gonzáles, Carmen Lyra, Viktoria Madrigal, Vitaliya Madrigal, María Ortiz, Teodora Ortiz, Ester Silva va Andrea Veneges kabi oʻqituvchilar ishtirok etgan.

Tinoco diktaturasi agʻdarilganidan soʻng, Esther 1922-yilda Colegio Superior de Señoritas (Ayollar uchun oʻrta maktab) direktori etib tayinlangan va keyingi yili Kosta-Rikadagi birinchi feministik tashkilot Liga Feminista Costarricense (LFC) ga asos solishda Acuña bilan birlashgan. Esther tashkilotning vitse-prezidenti boʻlgan va Kosta-Rikada saylov huquqi uchun uzoq davom etgan kurashga boshchilik qilgan. De Mezerville 1926-yilda maktab direktori lavozimidan isteʼfoga chiqqan va Yevropa va Shimoliy Afrika boʻylab, jumladan Jazoir, Fransiya Marokash, Fransiya, Italiya va Ispaniya gastrol safarini boshlagan. Qaytib kelib, 1931-yilda ayollarga ovoz berish huquqini berish toʻgʻrisida qonun chiqaruvchi organga oʻzgartirish kiritishda Acuña bilan yana birlashgan.

De Mezerville koʻplab tashkilotlarning boshqaruv kengashi va qoʻmitalarida ishlagan. U 1934-yilda oʻqituvchilar uchun nafaqa jamgʻarmalarini tashkil etish boʻyicha kongressda ishtirok etib, oʻsha yili Arxeologiya va Kolumbiya sanʼat qoʻmitasi aʼzosi boʻlgan. 1940-yillarda u Natsistlarga qarshi milliy front bilan ishlagan va 1945-yilda Mexikoning Chapultepec shahrida boʻlib oʻtgan Amerikalararo tinchlik konferentsiyasining vakili boʻlgan. U Kosta-Rikaning Oq Xoch va Qizil Xoch tashkilotlarining prezidenti boʻlib ishlagan va 1948-yilda Qizil Xochning Kosta-Rika boʻlimining xizmatlari uchun medalini olgan. 1946-yildan 1950-yilgacha u Milliy oʻqituvchilar assotsiatsiyasi banki kengashining vitse-prezidenti boʻlib ishlagan. 1949-yilda Unión de Mujeres Americanas uyushmasining Kosta-Rika boʻlimi tomonidan „Yil ayoli“ deb tanlangan.

De Mezerville 1971-yilda Kosta-Rikaning San-Xose shahrida vafot etdi.

## Manbalar