open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
César Azpilicueta (futbolchi)

**Sezar Aspilikueta Tanko** (1989-yil 28-avgustda tugʻilgan) – ispaniyalik professional futbolchi, La Liga klubi Atletiko Madrid va Ispaniya terma jamoasida himoyachi sifatida oʻynaydi.

Osasunaning yosh qobiliyati boʻlgan Aspilikueta Marselga oʻtishdan oldin La Ligada uch mavsum oʻyin oʻtkazdi.2012-yilning yozida u „Chelsi“ ga koʻchib oʻtdi va oʻzining birinchi mavsumida Yeropa ligasida gʻalaba qozonadi va ikki yildan soʻng mahalliy dublni qoʻlga kiritadi. Acpilikueta klub uchun 500 dan ortiq oʻyin oʻtkazdi va 2023-yilda kelganida, barcha vaqtlardagi oʻyinlar roʻyxatida oltinchi oʻrinni egalladi, ingliz boʻlmagan boshqa hech kim Chelsea futbol klubi uchun koʻproq oʻynamagan. "Stemford Bridj " afsonasi sifatida taʼriflangan,Aspilikiueta „Chelsi“ni 2019- yilda Yevropa Ligasi, 2021 -yilda Chempionlar Ligasi va 2021- yilda klublar oʻrtasidagi jahon chempionatida gʻalaba qozonishi uchun sardorlik qilgan.

Aspilikueta barcha yosh guruhlarida Ispaniya terma jamoasi safida 55 ta oʻyin oʻtkazdi va 2011-yilgi Yevropa chempionatida 21 yoshgacha boʻlgan oʻyinchilarni himoya qildi. U 2013-yilda toʻliq tarkibda ilk bor maydonga tushdi va uchta Jahon chempionati, shuningdek, Yevro-2016 va UEFA Yevro-2020 uchun tanlandi.

## Futbolchilik faoliyati

### Atletiko Madrid
Chelsedan ketgandan soʻng, Azpilicueta 13 yildan keyin La Liga qaytdi va Atletiko Madrid bir yillik shartnoma imzolagan. U 14 avgust kuni klub uchun LaLigada Granadaga qarshi 3-1 hisobda gʻalaba qozonish bilan debyut qiladi.

### Xalqaro

## Yutuqlar

**Chelsisi**

* Premyer Liga: 2014-15, 2016-17;
* FA Cup: 2017-18; ikkinchi oʻrinbosari: 2016-17 2019-20,, 2020-21, 2021-22;
* Futbol ligasi kubokasi/EFL kubokasi: 2014-15; ikkinchi oʻrinbosari: 2018-19, 2021-22;
* UEFA chempionlar ligasi: 2020-21;
* UEFA Yevropa ligasi: 2012-13, 2018-19;
* UEFA Superkupasi: 2021;
* FIFA klublar jahon chempionatlari: 2021; ikkinchi oʻrinbosari: 2012.

**Ispaniya U19**

* UEFA 19 yoshdan kichik boʻlgan Yevropa chempionatlari: 2007.

**Ispaniya U21**

* UEFA 21 yoshgacha boʻlgan Yevropa chempionatlari: 2011.

**Ispaniya**

* FIFA Konfederatsiyalar kubogi ikkinchi darajali oʻrinbosari: 2013;
* UEFA Millatlar ligasi ikkinchi oʻrinbosari: 2020-21.

**Shaxsan**

* Chelsea oʻyinchilari yilning eng yaxshi oʻyinchisi: 2013-14;
* UEFA Yevropa ligasi mavsumining jamoasi: 2018-19;
* UEFA chempionlar ligasi mavsumining jamoasi: 2020-21 .

## Manbalar



## Havolalar

* 
* 
*
Mirvarid Dilbazi

**Mirvarid Dilbazi** (ozarbayjoncha : *Mirvarid Paşa qızı Dilbazi* ), (1912-yil 19-avgust, Xanliqlar, Ozarbayjon — 2001-yil, 12-iyul  Boku) – ozarbayjonlik shoir.

## Manbalar
Doudleby

**Dudleby** — Chexiya Respublikasining Janubiy Chexiya viloyati České Budějovice tumanidagi municipalitet. Unda 500 ga yaqin aholi istiqomat qiladi.

## Ma'muriy qismlari

Straňany qishlogʻi Doudlebyning maʼmuriy qismi hisoblanadi.

## Etimologiyasi
Bu nom 10-asr o'rtalarida bu yerda yashagan Dulebes slavyan qabilasi nomidan olingan.

## Joylashuvi
Doudleby taxminan  České Budejovicedan janubda, Gratzen etaklarida joylashgan. Dudleby municipaliteti Malshe daryosining qirg'og'ida, Straňany qishlog'i esa qarama-qarshi qirg'oqda joylashgan.

## Tarixi

Doudleby — haqida birinchi qo'l yozma *Chronica Boemorum* yilnomasida bo'lib, u yerda 981-yilga tegishli bo'lgan gord haqida eslatib o'tilgan. Xronikaga ko'ra, bu mustahkam turar-joy o'rta asrlarda slavniklar hududining bir qismi bo'lgan, ammo bugungi tarixchilarning fikriga ko'ra, bu Premyslid gordi edi. Doudleby o'sha paytda ikkita muhim savdo yo'lining chorrahasida joylashgan va mintaqaning markazi bo'lib xizmat qilgan. 1265-yilda Cheske Budejovice shahri tashkil etilgandan keyin, Dudlebyning ahamiyati pasayib ketgan.

## Demografiyasi
2021-yil holatiga ko'ra munitsipalitet aholisi 482 nafardan oshadi.

## Transporti
Municipalitet hududidan temir yo'l yoki yirik avtomobil yo'llari o'tmagan.

## Diqqatga sazovor joylari
Sent-Vinsent cherkovi birinchi marta 1143-yilda qurilgan. 14-asrdan saqlanib qolgan eng qadimiy qismlar  Gotika usulida qurilgan.1708—1709-yillarda cherkov barokko uslubida qayta qurilgan va minora qo'shilgan.

## Manbalar

## Havolalar

*
Reece James(1993-yilda tug'ilgan)

**Reece James** (1993-yil 7-noyabr) — ingliz professional futbolchisi, “Sheffild Uensdey” jamoasida oʻynaydi. Uning odatiy pozitsiyasi chap qanot himoyachisi, lekin vaqti-vaqti bilan yarim himoyada ham o'ynaydi. U 2024-yilning 1-iyulida Roterxem Yunaytedga o'tadi.

Rossendale United, Blackburn Rovers va Preston North End klublarida yosh o'yinchi sifatida faoliyat yuritganidan so'ng, James 2012-yilda ukasi Matty bilan Manchester Yunaytedga o'tadi; ammo, u asosiy tarkibga kira olmaydi va Karlayl Yunayted, Roterxem Yunayted va Xaddersfild Taun bilan ijarada o'ynaganidan so'ng 2015-yilda Uigan Atletikga  o'tadi. Uigan Atletik bilan uch yil o'tgach, James 2017-18-yilgi mavsum oxirida "Sanderlend"ga bepul transfer sifatida  qo'shiladi. Keyin u Doncaster Rovers bilan ikki yil o'tkazdi.

## Karyera
Bacupda tug'ilgan, Lankashir,  James futbolchilik faoliyatini mahalliy klubda yosh futbolchi sifatida boshlaydi.Rossendeyl Yunaytedva bilan o'yin o'tkazadi Blekbern Rovers va Preston Shimoliy End 2012-yil iyul oyida Manchester Yunaytedga o'tishdan oldin.

### Manchester Yunayted
U 2013-yil iyul oyida Karlayl bilan yarim mavsumlik ijara shartnomasini imzolaydi va 2013-14-yilgi mavsumning ochilish kunida Karlaylning Leyton Orientga qarshi o‘yinida (5:1) professional debyut qilgan. Biroq, u 7 avgust kuni Liga kubogi doirasidagi "Blekbern Rovers" ga qarshi o'yinda Karlaylning penaltilar seriyasida g'alaba qozongan o'yinda tanaffusdan sal oldin jarohat oladi va 2013-yilning 24-sentyabrida "Manchester Yunayted"ga qaytadi.

"Manchester Yunayted"ga qaytganidan so'ng, James mavsumning qolgan qismida doimo klubning o'rinbosarlari tarkibida o'ynadi va uning o'yinlari Denzil Xarun yilning eng yaxshi zaxira o'yinchisi sovriniga nomzod bo'lishiga olib keldi va ammo  Saidi Janko bu sovrinni oladi. U 2014-yilning 23-iyulida klubning AQSHda bo‘lib o‘tgan mavsumoldi turining ochilish o‘yinida asosiy jamoadagi debyutini o‘tkazdi va “Manchester Yunayted” Los-Anjeles Gelaksisini 7:0 hisobida mag‘lubiyatga uchratganida chap qanot himoyachisi rolidan ikkita gol urdi. 2014-yil 26-avgustda u "Yunayted" dagi yagona asosiy o'yinini Liga kubogida Milton Keyns Donsga qarshi o'yinida o'tkazadi.

### Wigan Atletiki
2015-yilning 21-iyulida James noma'lum to'lov evaziga "Uigan Atletik"ga uch yillik shartnoma asosida qo'shildi. Mavsumning birinchi yarmida deyarli doimo mavjud bo'lganidan so'ng, Chesterfild ustidan 3:1 hisobidagi g'alabada jarohat oladi, bunda James klub uchun birinchi golini urdi, u 2015-yilning qolgan qismini o'tkazib yubordi. 16 mavsum va keyingi mavsumning aksariyati.

U 2017-18 yilgi mavsum oxirida Wigan tomonidan transferi tugatiladi.

## Shaxsiy hayoti
Jamesning otasi Linton Bacup Borough uchun ligadan tashqari futbol o'ynadi va keyinchalik klubning yordamchi menejeri sifatida ishlaydi. U Fearns jamoa sport kollejiga o'qigan..Uning ukasi Matty, u ham Manchester Yunayted akademiyasining namoyondosi, hozirda EFL chempionatida Bristol Siti tarkibida o'ynaydi.

## Manbalar
James


## Havolalar

* Reece James
Yelizaveta Yaxno

**Yelizaveta Sergeyevna Yaxno** (; 1998-yil 4-iyun, Donetsk, Ukraina) — ukrainalik sportchi. Sinxron suzish boʻyicha juftlik va jamoaviy musobaqalarda ishtirok etadi Jahon va Yevropa chempioni. Xarkov shahrida yashaydi. Tokio-2020 olimpiadasining bronza medali sohibasi.

## Faoliyati
2015-yil iyun oyida Bokuda boʻlib oʻtgan Yevropa oʻyinlarida Yelizaveta sinxron suzish boʻyicha Yana Narejnaya bilan juftlikda uchta bronza medalini qoʻlga kiritgan.

2017-yilda Budapeshtda boʻlib oʻtgan suv sporti turlari boʻyicha jahon chempionatida Yelizaveta Yaxno taniqli ukrainalik sinxron suzuvchi Anna Voloshina bilan juftlikda bronza medalini qoʻlga kiritdi. Bu mukofot Yaxno uchun xalqaro darajada dastlabkisi edi. Keyinchalik u erkin duet dasturida ham chempionlikni qoʻlga kiritgan. Umumjamoa hisobida uchinchi oʻrinni egallagan. Ertasi kuni aralash dasturda kumush medalni qoʻlga kiritgan.

2018-yilda Glazgoda oʻtkazilgan sinxron suzish boʻyicha Yevropa chempionatida Anastasiya Savchuk va Yelizaveta Yaxno duetidan iborat Ukraina terma jamoasi 2-oʻrinni egallab, kumush medalni qoʻlga kiritgan. Ukrainaliklar duetdagi chiqishlari uchun 92,6188 ball olishgan. Ruslarga esa 2,4847 ball kam. Yakkalik erkin dasturda ham ukrainaliklar 2 va 3-oʻrinlarni egallashgan. Bundan tashqari, Ukraina terma jamoasi qizlari aralash dasturda oltin medalni qoʻlga kiritib, Yevropa chempioni boʻlishgan.

2019-yilning 6-8-fevral kunlari Xarkov shahridadagi „Lokomotiv“ suzish havzasida sinxron suzish boʻyicha Ukraina chempionati boʻlib oʻtgan. Yelizaveta Yaxno, Xarkov viloyati-1 jamoasi (Ukraina terma jamoasining asosi) tarkibida mazkur chempionatda qatnashgan. Texnik (92,5434 ball) va erkin (94,0500) dasturlarda jamoasi bilan birgalikda Ukraina chempioniga aylangan.

## Eʼtirof
Mavsum yakunlariga koʻra, Xalqaro suzish federatsiyasi (FINA) Yelizaveta Yaxnoni 2018-yilda jahonning eng yaxshi sinxron suzuvchisi deb topdi. 20 yoshli ukrainalik sinxron suzuvchi Yelizaveta Yaxno FINA talqiniga koʻra 2018-yilning eng yaxshi sportchilarini taqdirlash marosimida mukofotni shaxsan qabul qilib olgan.
## Manbalar
Parij jangi (1814)

**Parij jangi** — Rossiya, Avstriya, Prussiyadan iborat oltinchi koalitsiya va Fransiya imperiyasi oʻrtasida 1814-yilning 30—31-mart kunlari boʻlib oʻtgan jang. Parij chekkasida bir kun davom etgan janglardan soʻng, 31-mart kuni fransuzlar taslim boʻlib, Oltinchi koalitsiya urushini tugatgan va imperator Napoleonni taxtdan voz kechishga va surgunga ketishga majbur qilgan.

## Maʼlumotlar
Napoleon 1812-yilda Fransiya-Rossiya urushining muvaffaqqiyatsiz yakunidan soʻng chekingan. Gʻalaba qozongan rus qoʻshinlari Oltinchi koalitsiya ittifoqini Avstriya, Prussiya, Portugaliya, Buyuk Britaniya, Shvetsiya, Ispaniya va Fransiya imperiyasiga dushman boʻlgan boshqa davlatlar bilan tuzgan. Fransuzlar Germaniyadagi yurishlaridagi dastlabki janglarda gʻalaba qozongan, lekin koalitsiya qoʻshinlari 1813-yil kuzida Leipzig jangida Napaleonga qarshi birlashib fransuz qoʻshinini magʻlubiyatga uchratgan. Jangdan soʻng, Fransiyani qoʻllab-quvvatlovchi Reyn pro-fransuz (fransuzlar tarafdori) nemis konfederatsiyasi qulagan. Shu tariqa Napoleonning Germaniya sharqidagi hukumati oʻz kuchini yoʻqotgan. Soʻngra Germaniyadagi koalitsiya kuchlari Reyn daryosidan oʻtib, Fransiyaga bostirib kirishgan.

## Havolalar

* Parij jangi (1814), xaritalar, rasmlar
Anora (film)

„**Anora**“ () – amerikalik rejissyor Sean Baker filmi. Filmdagi bosh rollarni Mikey Madison, Mark Eidelstein, Karren Karagulian va Yura Borisovlar ijro etishgan. Film premyerasi 2024-yil 21-may kuni Kann kinofestivalida boʻlib oʻtdi.

## Syujeti
Film voqealari Bruklinda boʻlib oʻtadi. Anora – oʻzini Annie (Mikey Madison) deb ataydigan Sobiq Sovet Ittifoqi xalqlaridan biriga mansub 25 yoshli striptizchi qiz. Annie ishlaydigan klubda u 21 yoshli rus Vanya (Mark Eidelstein) bilan tanishadi. Ularning umumiy tili bor. Vanya qizni hashamatli uyga olib keladi, birgalikda aroq ichadi va PlayStation oʻynaydi. Las-Vegasga uchib, toʻsatdan Anyani turmush qurishga taklif qiladi va toʻrt karatli olmosli uzuk koʻrinishidagi sovgʻa bilan niyatini izhor qiladi. Annie bunga qarshi boʻlmaydi. Vanyaning Moskvadagi ota-onasi (Darya Yekamasova va Aleksey Serebryakov oʻynagan) bunga qarshi. Ular bu masalani hal qilish uchun Nyu-Yorkka kelishadi.

## Rollarda
* Mikey Madison – *Anora*
* Mark Eidelstein – *Ivan Zaxarov*
* Yuriy Borisov – *Igor*
* Karren Karagulian – *Toros*
* Ivy Wolk – *Crystal*
* Vache Tovmasyan – *Garnick*
* Lindsey Normington – *Diamond*
* Aleksey Serebryakov – *Ivanning otasi*
* Darya Yekamasova – *Ivanning onasi*

## Chiqarilishi
Suratga olish ishlari 2023-yilda Amerika Qo'shma Shtatlarining Nyu-York (Bruklin) va Las Vegas shaharlarida boʻlib oʻtdi.

Keyinchalik namoyish huquqlari FilmNation tomonidan Fransiya uchun Le Pacte, Isroil uchun Lev, Avstraliya va Yangi Zelandiya uchun Kismet va Focus Features/Universal Pictures International kompaniyalariga berildi. Ushbu huquqlar Shimoliy Amerikani istisno qilganda, butun dunyo bo'ylab Bakerning oldingi „Red Rocket“ filmida qilingan shartnomalarga oʻxshash kelishuvlarda sotildi.. 2023-yil noyabr oyida Neon kompaniyasi filmning Shimoliy Amerikada namoyish etish huquqlarini sotib oldi va uni 2024-yil 18-oktabrda chiqarishni rejalashtirdi.

„Anora“ filmining premyerasi 2024-yil 21-mayda Kann kinofestivalida boʻlib oʻtdi va 25-may kuni festivalning „Oltin palma“ mukofotini qoʻlga kiritdi. Festival yakunida film 10 daqiqalik olqishlarga sazovor boʻldi. Film, shuningdek, Amerika Qo‘shma Shtatlarda Neon tomonidan namoyish etilgan ketma-ket beshinchi „Oltin palma“ gʻolibiga aylandi. Oldingi gʻoliblar orasida „Parazit“ ham boʻlib, u eng yaxshi film uchun Akademiya mukofotini ham qoʻlga kiritdi. „Titane“, „Triangle of Sadness“ va „Anatomy of a Fall“ filmlari esa eng yaxshi rasm uchun Akademiya mukofotiga nomzod boʻldi. Film, shuningdek, 2011-yilda suratga olingan „The Tree of Life“ filmidan keyin „Oltin palma“ mukofotinini qoʻlga kiritgan birinchi Amerika filmi boʻldi.

## Qabul qilinishi
„Anora“ filmi sharh agregatori hisoblanadigan Rotten Tomatoes veb-saytida 44 ta tanqidchining 98% ijobiy sharhi va oʻrtacha 8,7/10 reyting balliga ega boʻldi. Metacritic saytida esa filmga 21 ta tanqidchining fikriga asoslanib, 100 balldan 89 ball berildi.

## Yutuqlari

## Manbalar

## Havolalar
* 
*
Klodeta Gjini

**Klodeta Gijni** (Tirana, 1964-yil 20-avgust) — sobiq albaniyalik balandlikka sakrash boʻyicha shugʻullangan sportchi. U hozirgi milliy rekordchi (1,92 m) isoblanadi. U 1983-yil 7—14-avgust kunlari Xelsinkida (Finlyandiya) boʻlib oʻtgan yengil atletika boʻyicha birinchi jahon chempionatida Albaniya terma jamoasining yagona ayol aʼzosi sifatida ishtirok etgan.

## Biografiyasi
Klodeta oʻz sport faoliyatini „20 Vjetori i chlirimit“ maktabida maxsus sport mashgʻulotlarida boshlagan va oradan koʻp vaqt oʻtmay balandlikka sakrash uning yengil atletikadagi kelajagi ekanligini anglab yetgan. Shu tufayli u sport faoliyati davomida qatorasiga oʻn yil davomida mamlakat chempioni boʻlgan (1980-yildan 1990-yilgacha). Gjini milliy rekordlarda ham muvaffaqiyatga erishgan, 1989-yil 21-avgustda Tiranada u 1.92 metr natija koʻrsatgan va bu koʻrsatkich bugungi kunga qadar Albaniya rekordi hisoblanadi. Sport musobaqalari davomida u beshkurash va pentahtlonda ham yaxshi natijalarga erishgan. Albaniya yengil atletika jamoasi aʼzosi, 1980—1991-yillarda xalqaro musobaqalarda bir necha bor shohsupaga koʻtarilgan, Finlyandiyaning Xelsinki shahrida 1983-yil 7—14-avgust kunlari boʻlib oʻtgan yengil atletika boʻyicha birinchi jahon chempionatida Albaniya sharafini himoya qilgan yagona ayol sportchi boʻlgan. 1973-yildan 1992-yilgacha u Tirana shahrining vakillik jamoasi „17 Nëntori“ sport klubi aʼzosi boʻlgan va 1992—1993-yilgi mavsumda Italiyaga oʻtganidan keyin Assi Banca Toscana jamoasi aʼzosi sifatida musobaqalarda ishtirok etgan.

Klodeta Gijni Tirana universitetini biznes iqtisodiyoti boʻyicha tamomlagan (1982—1986) va 1988—1992-yillarda ISEF diplomiga sazovor boʻlgan. Keyinchalik Klodeta 2006-yilda Boloniya universitetida jismoniy tarbiya va sport fanlari boʻyicha qisqa muddatli kursdan soʻng diplomga ega boʻlgan va Italiyaga koʻchib oʻtgan. 2008-yilda moslashtirilgan profilaktik gimnastika boʻyicha ixtisoslashtirilgan kursni tamomlagan. 2017-yilda u Boloniya universitetida marketing menejmenti boʻyicha yana bir daraja olgan. Hozirda u Boloniya oʻrta maktabining Jismoniy tarbiya va sport fanlari professori boʻlib, Felsinean „Acquadela“ jamoasining tajribali murabbiyi sifatida yengil atletika bilan shugʻullanib kelmoqda. U Albaniya Respublikasining „Grossmeysteri“ va „Faxriy sport ustasi“ hamda Permet munitsipalitetining faxriy fuqarosi hisoblanadi. Gijini shuningdek, sport, salomatlik va marketing mavzularini muhokama qiladigan blog yuritadi.

## Manbalar
Krouna

**Krouna** — Chexiyaning Pardubitsa mintaqasida joylashgan munisipalitet. Unda 1400 ga yaqin aholi istiqomat qiladi.

## Ma'muriy qismlari
Čachnov, Františky, Oldřiš, Ruda va Rychnov qishloqlari Krounaning ma'muriy qismlari hisoblanadi.

## Joylashuvi
Krouna — Xrudimdan taxminan   janubi-sharqda va Pardubicedan   janubi-sharqda. Munitsipal hududining g'arbiy qismi Temir tog'larigacha cho'zilgan, sharqiy qismi esa Yuqori Svratka tog'larida joylashgan. Eng baland nuqtasi dengiz sathidan  baland. Chrudimka daryo shahar hududining janubiy qismidagi o'rmonlardan boshlanadi. Hududning uchdan ikki qismi Žďárské vrchy qo'riqxona landshafti hududida joylashgan.

## Tarixi
Krouna haqida ilk yozma manbalar 1349-yilga tegishli.

Munitsipalitet Krouna poyezdi halokati bilan tanilgan, Halokatda 19 kishi halok bo‘lgan va bu Chexiya tarixidagi eng fojiali, poyezd halokatlaridan biri bo'lgan.

## Demografiyasi

Munitsipalitet aholisi 2021-yil holatiga ko'ra 1379 nafarni tashkil etadi.

## Transporti
I/34 yo'li (Svitavydan Havlíčkův Brodga va undan keyin Cheske Budejovice tomon) munitsipalitet hududidan o'tgan.

Krouna — Svitavy — Žďárec u Skutče temir yo'l liniyasida joylashgan.

## Diqqatga sazovor joylari

Krounaning eng muhim yodgorligi-Sankt-Martin cherkovi. Cherkov 1770—1773-yillarda barokko uslubida qurilgan. U 15-asrdan saqlanib qolgan minoraga ega.

Protestant cherkovi neo-Romanesk elementlariga ega bo'lgan qishloqning tarixiy binosi. Uning qurilishi 1896-yilga toʻgʻri keladi.

## Manbalar

## Havolalar

*
Uta Ibrahimi

**Flutura Ibrohimi** Albaniyalik sportchi boʻlib, **Uta Ibrohimi** nomi bilan mashhur (1983-yil 27-noyabr, Gilan shahrida tugʻilgan) — Kosovolik alban alpinisti.

U dunyodagi eng baland choʻqqi Everestga koʻtarilgan birinchi alban ayoli hisoblanadi.

Everestdan keyin (2017-yil 22-may) Uta Manasulu (8163 m), Cho-Oyu (8201 m), Lxotse (8516 m), Gasherburum (8080 m), Annapurna 1 (8091 m), Makalu (8485 m), Dhaulagiri (8167 m), Nanga Parbat (8125 m), Keng choʻqqi (8047 m) va K2 (8611 m) kabi choʻqqilarni zabt etgan ilk ayol alpinist hisoblanadihttps://telegrafi.com/uta-ibrahimi-gruaja-e-pare-ne-ballkan-qe-ngjet-majat-e-11-maleve/.

Muvaffaqiyatidan soʻng Uta Ibrohimi koʻplab mahalliy va xalqaro ommaviy axborot vositalari orqali mashhurlikka erishgan.

Alpinizm faoliyati va ommaviy axborot vositalaridagi chiqishlari orqali Uta tabiat, togʻlar va inson huquqlari, xususan, Kosovo va Albaniya haqida dunyo hamjamiyatida xabardorlikni oshirishga harakat qilgan.

Uta shuningdek, gender tengligi, yoshlarning imkoniyatlarini kengaytirish va atrof-muhitni muhofaza qilishni targʻib qiluvchi Barqaror rivojlanish maqsadlari musobaqasida mutloq gʻoliblikni ham qoʻlga kiritgan.

## Biografiyasi
Uta Ibrohimi Kosovo Respublikasining Gilan shahrida tugʻilgan. „Urush paytida Kosovo oʻsib-ulgʻayish uchun oson joy boʻlmagan“, deydi Ibrohimi oʻz xotiralarida. U Prishtina universitetining Iqtisodiyot fakultetini tamomlagan va universitetida marketing boʻyicha diplom olgan.

Uta oʻz faoliyatini turli xususiy kompaniyalarda marketing boʻyicha mutaxassis sifatida davom ettirishga harakat qilga. Uta Ogilvy Karrota marketing agentligi direktori lavozimida ham faoliyat yuritgan. U marketing sohasidagi faoliyati, yirik biznes mijozlari uchun marketing kampaniyalarini ishlab chiqish bilan bir qatorda, inson huquqlariga asoslangan ijtimoiy loyihalar ustida ham ishlagan. Uta shuningdek, DokuFest hujjatli filmlar festivalida marketing boʻyicha menejer, hakamlar hay’ati aʼzosi va tadbir tashkilotchisi sifatida ham oʻzini koʻrsatgan. 2015-yilda u oʻz kuchini alpinistlikka boʻlgan ishtiyoqiga bagʻishlash uchun marketing sohasidagi faoliyatini yakunlagan.

2016-yilda u Kosovada madaniyat va turizmni rivojlantirish maqsadida Butterfly Outdoor Adventures kompaniyasiga asos solgan. Butterfly Outdoor Adventures USAID tomonidan tashkil etilgan „Dinarika“ loyihasining bir qismi boʻlib, Kosovodan Sloveniyaga va aksincha boʻlgan yoʻlni barqarorlashtirdi va Gʻarbiy Bolqon boʻylab masʼuliyatli turizmni targʻib qiluvchi va rivojlantiruvchi doimiy platformaga aylandi.

2019-yilda Uta „Utalaya fondi“ ni tashkil qilgan, uning vazifasi togʻlarni sevadigan va himoya qiladigan yosh alpinistlarning yangi avlodini tarbiyalash boʻlgan. Jamgʻarma faoliyatining asosiy yoʻnalishi sport, alpinizm va atrof-muhitni muhofaza qilish boʻyicha aholining xabardorligini oshirish, ayniqsa, olisda joylashgan qishloqlardagi yosh qizlarga qaratilgan edi. U koʻplab mahalliy va xalqaro tashkilotlar bilan hamkorlik qilgan hamda har yili oʻz loyihalari portfelini kengaytirishda davom etmoqda.

## Manbalar
Markela Bejleri

**Markela Bejleri** (2001-yil 28-mayda tugʻilgan) — futbolchi, Portugaliyaning „Länk Vilaverdense“ klubi yarim himoyachisi u jamoasi bilan Campeonato Nacional Feminino oʻyinlarida ishtirok etadi. Kanadada tugʻilgan boʻlishiga qaramay Albaniya ayollar terma jamoasi sharafini himoya qiladi.

## Kollejdagi faoliyati
2019-yilda u Quinnipiac Bobcats jamoasida oʻynay boshlagan. U birinchi golini 2019-yil 1-sentabrda Loyola Greyhounds jamoasiga qarshi oʻyinda kiritgan. Markela 2020 va 2021-yillarda MAAC All-Akademik jamoasi, 2021 All-MAAC ikkinchi jamoasi va 2021 NEWISA All-New England uchinchi jamoalari tarkibida toʻp surgan. 2022-yilda u MAAC All-preason jamoasiga va mavsumdan keyin MAAC All-Championship Team, All-MAAC First Team va MAAC All-Academic Team jamoalariga ijaraga berilgan. 2023-yilgi mavsum oldidan u MAAC All-preseason jamoasiga oʻtgan va mavsum oxirida All-MAAC jamoasiga qaytgan.

## Klubdagi faoliyati
2018 va 2019-yillarda u Ontario 1-ligasida „Aurora“ klubida toʻp surgan. Bejleri 2018-yil 12-may kuni Ontario 1-ligasidagi birinchi golini urishga muvaffaq boʻlgan. Oʻsha oʻyinda u dubl qayd etgan. Oʻsha oʻyinda uning jamoasi Toronto Azzurri Blizzard ustidan 3:0 hisobida gʻalaba qozongan. 2018-yilda u jamoasida gol urish boʻyicha yakka peshqadamga aylangan. Liga1da yilning eng yaxshi yosh oʻyinchisi, shuningdek Liga uchinchi jamoasi yulduzlari nomiga sazovor boʻlgan.

2022-yilda u Ontario 1-ligasida Shimoliy Mississauga SC jamoasi safida oʻynay boshlagan. Markela 2023-yilda bir marta maydonga tushgan.

## Xalqaro faoliyati
2017-yilda u Kanada U17 jamoasidan chaqiruv olgan.

Keyinchalik 2017-yilda u Albaniya U19 jamoasi tarkibida maydonga tushgan . 2018-yilda u Jahon chempionati saralashi uchun Albaniya terma jamoasidan birinchi bora chaqiruv olgan. Markela kattalar safida debyutini 2020-yil 11-mart kuni Jahon chempionati saralashida Kiprga qarshi oʻyin orqali oʻtkazgan.

## Manbalar
Amy Harris-Willock

**Amy Harris-Willock** (1987-yil 14-sentyabrda Birmingemda tugʻilgan) — uzunlikka sakrash musobaqalarida ishtirok etadigan antigualik boʻlgan ingliz sportchisi. **''Amy Harris** Miss Caribbean UK'' tanlovining sobiq sovrindori.

## Yengil atletika faoliyati
Oʻzining tugʻilgan ismi Amy Harris va Buyuk Britaniya yengil atletika federatsiyasining aʼzosi boʻlib, u 2004-yilda Viktoriya shtatining Bendigo shahrida boʻlib oʻtgan Hamdoʻstlik yoshlar oʻyinlarida uzunlikka sakrash boʻyicha  natija bilan oltin medalni qoʻlga kiritgan. 2005-yilda Litvaning Kaunas shahrida boʻlib oʻtgan yengil atletika boʻyicha oʻsmirlar oʻrtasidagi Yevropa chempionatida  natija koʻrsatib kumush medalga loyiq koʻrilgan.

U 20 yoshgacha boʻlgan ayollar oʻrtasida 2006—2012-yillarda  sakrash bilan ochiq maydonlarda yengil atletika boʻyicha Angliya chempionatida gʻolib boʻlgan. Amy Birchfield Harriers yengil atletika sport klubi tarkibida shugʻullanadi.

Harris 2008-2012-yillarda Florida shtati universitetida kurslarda qatnashgan va shu vaqt ichida Florida shtati Seminollari va Birchfild Harriers sport jamoalari tarkibida sport bilan shugʻullangan. 2010-yilda u Birmingemdagi Buyuk Britaniya chempionatida kumush va Geytsxeddagi yengil atletika boʻyicha Angliya chempionatida oltin medalni qoʻlga kiritgan.

U 2012-yilda ochiq va yopiq maydonlarda oʻtkazilgan Atlantika sohilidagi konferensiya musobaqasida uzunlikka sakrash boʻyicha chempioni boʻlgan. U musobaqada  natija koʻrsatgan bu unga Florida shtatidan toʻrtinchi uzunlikka sakrash boʻyicha chempionlik unvonini bergan.

2014 yilda bobosi Etel Nathaniel Willock 2010-yilda vafotigacha Bolansda yashagan Harris merosini tan olish uchun Antigua va Barbuda fuqoroligini qabul qilgan va Antigua va Barbuda Atletika Assotsiatsiyasining aʼzosiga aylangan. U uzunlikka sakrash boʻyicha milliy rekordchi hisoblanadi. Amy 2014-yilgi Hamdoʻstlik oʻyinlarida uzunlikka sakrash yoʻnalishi boʻyicha qatnashgan.

## Miss Karib dengizi Buyuk Britaniya 2015
Amy Harris-Willock 2015-yilgi Miss Caribbean UK tanlovida ishtirok etgan va gʻolib chiqgan. U 2015-yil 25-iyul kuni Birmingemda boʻlib oʻtgan tanlovning toʻrtta finalchisi orasidan tanlab olingan. Keyin u Birlashgan Qirollik boʻylab oʻn oltita boshqa nomzodlar qatoriga qoʻshildi va 5-dekabr kuni Shou teatrida boʻlib oʻtgan Grand Final bosqichiga yoʻl olgan yetti kishidan biri boʻlgan.

U AgyeFrance Design kompaniyasining hodimi Frensis Agyapong tomonidan maxsus tikilgan qizil rangli libosda eng yaxshi kechki libos nominatsiyasida gʻolib boʻlgan. Eng soʻnggida u butun tanlovning 2015-yilgi gʻolibi deb eʼlon qilingan.

## Manbalar
Artur Adson

**Artur Adson** (1889-yil 3-fevral (22 yanvar), Sänna, Rossiya imperiyasi – 1977-yil 5-yanvar, Stokgolm, Shvetsiya) – estoniyalik shoir, yozuvchi va teatr tanqidchisi.

## Hayoti
Artur Adson (tugʻilganidagi ismi Karl Artur Adson) 1889-yil 3-fevralda (baʼzi maʼlumotlarda 22-yanvar) Rossiya imperiyasi tarkibiga kiruvchi Sänna shahrida tugʻilgan. U Tartu, Sänna va Võru shaharlaridagi maktablarda oʻqigan. Maktabni tugatgandan soʻng Pskovda geodeziya boʻyicha tahsil olgan. 1925—1926-yillar davomida Tartu universitetining adabiyot fakultetida tahsil olgan. Artur Adson Estoniya va Rossiyada tadqiqotchi, jurnalist hamda teatr tanqidchisi boʻlib ishlagan. U boʻlajak rafiqasi Marie Under bilan 1913-yilda tanishgan va ular 1927-yilda turmush qurishgan.

## Adabiyotdagi faoliyati

1917-yilda Artur Adson eston adabiyotiga katta taʼsir koʻrsatgan Siuru adabiy harakatining aʼzosiga aylangan. Keyinchalik Adson Tarapita harakatida ham faol ishtirok etgan. Bundan tashqari, u janubiy Estoniyaning voro tilida ijod qiladigan eng koʻzga koʻringan shoirlaridan biri boʻlgan. Artur teatr tanqidchisi va adabiyotshunos sifatida Estoniya Respublikasining madaniy merosiga katta taʼsir koʻrsatgan.

Adson tarjimonlik bilan ham shugʻullangan. U „Doctor Zhivago“ asarini eston tiliga tarjima qilgan.

## Surgun qilinishi

Sovet Ittifoqi Estoniyani bosib olishi bilan Artur Adson va uning rafiqasi Shvetsiyaga surgun qilingan. Artur u yerda arxivchi sifatida ishga joylashgan. Ularning ikkalasi ham eston adabiyotiga hissa qoʻshishni Shvetsiyada ham davom ettirgan. U Stokgolm shahrida 87 yoshida vafot etgan. Artur Adson ham, rafiqasi Marie Under ham Stokgolmdagi Skogskyrkogården qabristoniga dafn etilgan.

## Sheʼriy toʻplamlari
* *Henge palangoq* (1917)
* *Vana laterna* (1919)
* *Roosikrants* (1920)
* *Kaduvik* (1927)
* *Katai, kibuvits nink kivi* (1928)
* *Pärlijõgi* (1931)
* *Lehekülg ajaraamatust* (1937)
* *Värsivakk* (1959)
* *Rahumäe kannel* (1973)
* *Luuletused* (1990)

## Pyesalari
* *Toomapäev* (1928)
* *Neli kuningat* (1931)
* *Lauluisa ja Kirjaneitsi* (1930)
* *Kolmas tee* (1932)
* *Iluduskuninganna* (1933)
* *Elav kapital* (1934)
* *Karu läheb mee lõksu* (1936)
* *Üks tuvi lendab merele* (1937)

## Xotiralari
* *Käsikivi* (1922)
* *Neli veskit* (1946)
* *Väikelinna moosekant* (1946)
* *Ise idas – silmad läänes* (1948)
* *Siuru-raamat* (1949)
* *Reisiraamat* (1950)
* *Lahkumine* (1951)
* *Kadunud maailm* (1954)

## Bolalar uchun yozgan kitobi
* *Nakits: lugu väikesest lõbusast ja targast koerast* (1944)

## Manbalar

## Havolalar
* Artur Adson at Estonian Writers' Online Dictionary
Teresa Morató

**Teresa Morató Armengol** (1998-yil 28-martda tugʻilgan) — Andorralik professional futbolchi, Ispaniya ayollar Premier ligasida oʻynaydigan „Vilyarreal“ va Andorra ayollar terma jamoasida hujumchi sifatida oʻynaydi.

## Klubdagi faoliyati

### ENFAF
Morató professional klubdagi ilk faoliyatini ENFAF Crèdit Andorra jamoasida oʻynashdan boshlagan, bu Ispaniyada musobaqalarda qatnashadigan yagona Andorra ayollar klubi boʻlib hisoblanar edi. 2015—2016-yilgi mavsumda u 24 oʻyinda maydonga tushib 61 ta gol urishga muvaffaq boʻlgan, Kataloniya ayollar birinchi divizionining eng yaxshi toʻpurari boʻlgan (Ispaniyaning toʻrtinchi darajasi). Uning ajoyib oʻyinlariga qaramay, uning jamoasi turnir jadvalida 12-oʻrinni egallagan.

### Barselona B
Moratóni ENFAF tarkibidagi ajoyib oʻyinlari 2016-yilning yozida „Barselona“ uni oʻzining zaxira jamoasiga qoʻshib olgishiga sabab boʻlgan.

### Rayo Valyekano
2020-yil iyul oyida Morató Rayo Valyekano jamoasi bilan shartnoma imzolagan va Ispaniya ayollar birinchi divizioniga qoʻshilgan ilk andorralik futbolchiga aylangan. U 2020-yil 18-oktabrda „Real Madrid“ga qarshi oʻyinda ligadagi debyut oʻyinini oʻtkazgan. Teresa 2021-yil 7-mart kuni „Atletik“ ga qarshi ligadagi birinchi golini 60-daqiqada urgan.

### Villarreal
2021-yil 5-iyulda Teresa Villarreal jamoasiga oʻtganligi eʼlon qilingan. U 2021-yil 5-sentabrda „Sporting de Huelva“ jamoasiga qarshi oʻyinda ligadagi debyut bahsida maydonga tushgan. Teresa 2021-yilning 22-dekabrida „Real Betis“ darvozasiga ligadagi birinchi golini oʻyinning 84-daqiqasida urgan.

## Xalqaro faoliyati
2016-yilda Teresa Kataloniya U18 terma jamoasiga chaqirilgan.

2022-yil 18-sentabrda u oʻzining birinchi golini oʻrtoqlik oʻyinida Lixtenshteyn darvozasiga kiritgan, oʻsha bahsda Teresa yana ikkita gol urib xalqaro maydonda ilk xettirgini nishonlagan.

## Xalqaro maqsadlar

## Manbalar
Kler Çaku

**Kler Çaku** (2010-yil 4-aprelda tugʻilgan) — albaniyalik shaxmatchi.

## Faoliyati
U 11 yoshida 2021-yilgi Albaniya ayollar shaxmat chempionatida 14 karra Albaniya chempioni Eglantina Shabanajdan yarim ochko oʻzib ketib gʻoliblikni qoʻlga kiritgan.

Kler Arena xalqaro ustasi hisoblandi. 2021-yil fevral oyida u Lichess platformasida oʻtkazilgan Butunjahon oʻsmirlar shaxmat festivali gʻolibi boʻlgan.

2021-yil iyul oyida Kler Çaku 12 yoshgacha boʻlgan qizlar oʻrtasidagi „Rudaga-Kaissa 2021“ onlayn turnirida gʻolib chiqgan.

2022-yil iyul oyida Saloniki shahrida yoshlar oʻrtasidagi blits yoʻnalishi boʻyicha Yevropa chempionatida qatnashgan. Kler Çaku 12 ochko bilan musobaqani uchinchi oʻrinda yakunlagan.

2022-yil 29-iyuldan 9-avgustga qadar u Chennai shahrida boʻlib oʻtgan 2022-yilgi 44-Ayollar shaxmat Olimpiadasida Albaniya terma jamoasi safida birinchi marta ishtirok etgan va 10 ta oʻyinda 5 ochko toʻplashga muvaffaq boʻlgan. U shaxmat ustaligiga nomzod boʻlgan (WCM).

2022-yil sentabr oyida Kler Çaku yoshlar oʻrtasida shaxmat boʻyicha Bolqon chempionatida ishtirok etgan hamda standart shaxmat boʻyicha 12 yoshgacha qizlar oʻrtasida Oltin medalni, Open 12 yoshgacha boʻlganlar musobaqasida oʻgʻil bolalar va qizlar oʻrtasida Blits turnirida oltin medalni va 12 yoshgacha boʻlgan qizlar oʻrtasidagi Rapid turnirida kumush medalni qoʻlga kiritishga muvaffaq boʻlgan.

2022-yilning noyabr oyida Turkiyaning Antaliya shahrida shaxmat boʻyicha yoshlar oʻrtasida 2022-yilgi Yevropa chempionlari toji uchun bahslar boʻlib oʻtgan bu musobaqada Çaku magʻlubiyatsiz oʻtkazilgan 9 oʻyinda 6,5 ochko jamgʻarib, musobaqani beshinchi oʻrinda yakunlagan.

2023-yilning 21—25-fevral kunlari Kler Çaku Dyusseldorfda boʻlib oʻtgan qizlar musobaqasida 5 oʻyinda 4,5 ochko toʻplagan holda 1 WORLD CHESS JUNIORS 2023 musobaqasida gʻolib chiqgan.

2023-yil sentabr oyida Sloveniyaning TERME CATEZ shahrida RAPID & BLITZ boʻyicha Yevropa yoshlar chempionlari tojini qoʻlga kiritishga muvvafq boʻlgan. Musobaqada shaxmatchi Kler Çaku RAPID turnirida 7 ta gʻalaba va 2 ta durangga imzo chekkan. BLITZ turnirida u xorvatiyalik shaxmatchi bilan bir xil miqdordagi ochko toʻplagan. Bucholz tizimi natijalariga koʻra u ikkinchi oʻrinni egallagan.

2023-yil dekabr oyida shaxmat boʻyicha ayollar oʻrtasidagi Albaniya chempionatida Kler 8 turdan soʻng 6,5 ochko jamgʻargan. U 6 gʻalaba, 1 durang va 1 magʻlubiyat bilan ikkinchi birinchi oʻrinni band etgan.

## Manbalar
Esperança Gicaso

**Esperança Gicaso** (1992-yil 2-iyulda tugʻilgan) — Angolalik paraatletika boʻyicha sportchi. U 2016-yilgi Yozgi Paralimpiya oʻyinlarida Angolaning bayroqdori boʻlib maydonga chiqqan. Gicaso koʻzi ojiz sportchilar uchun T11 tasnifida sport musobaqalarida ishtirok etadi.

## Faoliyati
Gicaso sport musobaqasida ishtirok etish uchun mashgʻulotlarini 2008-yilda boshlagan. 2011-yilda u Mozambikning Maputu shahrida boʻlib oʻtgan Afrika oʻyinlarida 100 metrga yugurish boʻyicha T11 musobaqasida bronza medalini qoʻlga kiritgan. U 2012-yilgi Yozgi Paralimpiya oʻyinlarida 100 metrga T11 va 200 metrga T11 hamda 400 metrga T12 yugurish musobaqalarida qatnashgan. Gicaso musobaqaning final bahsigacha yetib bora olmagan.

2013-yilda Fransiyaning Lion shahrida boʻlib oʻtgan IPC yengil atletika boʻyicha jahon chempionatida Gicaso T11 yoʻnalishida 200 metrga yugurish boʻyicha bronza medalini qoʻlga kiritgan. 2015-yilda Kongo Respublikasining Brazzavil shahrida boʻlib oʻtgan Afrika oʻyinlarida u T11 yoʻnalishida 100 metrga yugurishda bronza medalini qoʻlga kiritgan.

Gicaso Rio-de-Janeyrodagi 2016-yilgi yozgi Paralimpiya oʻyinlarining ochilish marosimida Angolaning bayroqdori sifatida maydonga tushgan. U 100 metr, 200 metr va 400 metrga T11 yoʻnalish musobaqalarida qatnashgan.

2017-yilda Londonda boʻlib oʻtgan paraatletika boʻyicha jahon chempionatida Gicaso 100 metrga T11 yoʻnalishi boʻyicha yugurishda kumush medal va 200 metrga T11 yoʻanlish boʻyicha yugurishda bronza medalini qoʻlga kiritgan. U Angola Olimpiya sportchilari assotsiatsiyasi tomonidan 2017-yilning eng qimmat sportchisi deb topilgan.

## Shaxsiy hayoti
Gicaso Angolaning Maianga shahrida yashaydi. U Luandadagi maktabda portugal tilidan dars beradi.

## Manbalar
Luana Gomes

**Luana Gomes** (2003-yil 30-yanvarda tugʻilgan) — portugal-angolalik badiiy gimnastikachi. U xalqaro musobaqalarda Angolani sharafini himoya qiladi.

Luana 2019-yil Bokuda boʻlib oʻtgan jahon chempionatida debyut musobaqasida maydonga tushgan, u jamoaviy bahslarda 42-oʻrinni egallagan. Koʻpkurashda 102-oʻrin, halqa bilan mashq qilishda 105-oʻrin, toʻp bilan mashqa bajarishda 95-oʻrin, tayoq bilan mashqa bajarishda 125-oʻrin va tasama bilan mashqa baharishda139-oʻrinni egallagan.

2020-yilda Sharm ash-Shayxda boʻlib oʻtgan Afrika chempionatida u halqa, toʻp va tasma bilan mashq qilishda bronza medalini qoʻlga kiritgan.

2021-yilda u Kitakyusu shahrida boʻlib oʻtgan jahon chempionatida yagona Angola vakili boʻlib ishtirok etgan. Luana koʻpkurashda 60-oʻrin, halqa bilan mashq qilishda 61-oʻrin, toʻp bilan mashq qilishda 62-oʻrin, tayoq bilan mashq qilishda 62-oʻrin va tasma bilan mashqa qilishda 57-oʻrinni egallagan.

2022-yilda Qohirada boʻlib oʻtgan Afrika chempionatida u jamoalar va klublar bilan bronza medalini qoʻlga kiritdgan  Sentyabr oyida u koʻpkurashda 71-oʻrin, halqa bilan mashq qilishda 77-oʻrin, toʻp bilan mashq qilishda 72-oʻrin, tayoq bilan mashq qilishda 78-oʻrin va tasma bilan mashq qilishda 55-oʻrinni egallab, jahon chempionatiga yoʻllanmani qoʻlga kiritgan.

U Sofiyada boʻlib oʻtgan 2023-yilgi jahon chempionatida qatnashib, koʻpkurashda 46-oʻrinni, halqa bilan mashq qilishda 46-oʻrinni, toʻp bilan mashq qilishda 45-oʻrinni, tayoq bilan mashq qilishda 43-oʻrinni va tasma bilan mashq qilishda 42-oʻrinni egallagan. Keyin u Bokudagi bosqichda qatnashib, koʻpkurashda 51-oʻrinni, halqa bilan mashq qilishda 50-oʻrinni, toʻp bilan mashq qilishda 51-oʻrinni, tayoq bilan mashq qilishda 31-oʻrinni va tasma bilan mashq qilishda 53-oʻrinni egallagan. Portimaoda esa koʻpkurashda 26-oʻrin, halqa bilan mashq qilishda 29-oʻrin, toʻp bilan mashq qilishda 34-oʻrin, tayoq bilan mashq qilishda 19-oʻrin va tasma bilan mashq qilishda boʻyicha 33-oʻrinni egallagan. Mokadagi 2023 Afrika chempionatida u jamoalarda va koʻpkurashda bronza, toʻp va tasma bilan kumush va halqa hamda tayoq bilan oltin medalni qoʻlga kiritgan .

## Manbalar
Nádia Cruz

**Nádia Vanda Sousa Eloy Cruz** (1975-yil 12-iyulda tugʻilgan) — angolalik sobiq suzuvchisi, brass usulida suzish boʻyicha musobaqalarda qatnashgan. U 1988-yildan beri Angolani Olimpiya oʻyinlarining barcha toʻrttalasidaishtirok etgan va keyinchalik 2010-yilda Angola Olimpiya sportchilari uyushmasi (AAOA) raisi lavozimida faoliyat boshlagan.

Cruz 1988-yilda Seulda boʻlib oʻtgan yozgi Olimpiya oʻyinlarida 13 yoshli oʻsmir sifatida oʻzining ilk Angola terma jamoasidagi ishtirokini boshlagan. U 100 m ga brass usulida suzishda 1:24.46 natija bilan qirq ikkinchi oʻrinni egallagan. Lekin bu natija unga final yoʻllanmasini bermagan.

Cruz 1992-yil Barselonadagi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida ham xuddi shu yoʻnalish boʻyicha qatnashgan, bu safar u 1:21.50 daqiqada natija koʻrsatgan va seyshel orollik Elke Talma va diskvalifikatsiya qilingan vetnamlik Nguyễn Thị Phươngni magʻlub etib, qirq birinchi oʻrinni egallagan.

Toʻrt yil oʻtgach, 1996-yilda Atlantada boʻlib oʻtgan Yozgi Olimpiada oʻyinlarida u 100 metrga brass usulida suzish bahslarida qatnashgan va 1:16,62 natija koʻrsatgan. Bu koʻrsatkich bilan u 46 ta suzuvchi orasida 43-oʻrinni egallagan. U 200 metrga brass usulida suzishda ham qatnashgan va 37-oʻrinni egallagan.

Oʻzining birinchi Olimpiadasida qatnashganidan 12 yil oʻtib, Cruz 2000-yilda Sidneyda boʻlib oʻtgan Yozgi Olimpiada oʻyinlarida 25 yoshli ayollar oʻrtasida 100 m masofaga brass usulida suzish boʻyicha qatnashgan. Bu Olimpiya oʻyinlarida Angola jamoasi tarkibida toʻrtinchi bor qatnashishi boʻlgan. Oʻzining ajoyib rekordi tufayli u ochilish marosimida mamlakat bayroqdoriga aylangan. Shuningdek, u Olimpiya birdamligi va universalligi dasturi boʻyicha FINAdan chiptani 1:14.00 da kirish vaqtida olgan. U yana yetti nafar boshqa suzuvchiga, jumladan, 1988-yilda Olimpiadadagi debyutida u bilan raqobatlashgan 26 yoshli Boliviyalik Katerine Morenoga qarshi bahs olib borgan. Dastlabki burilishda soʻnggidan kelgan u Papua-Yangi Gvineyalik Kseniya Peni 1:19,57 natija bilan yettinchi raqam ostidagi pogʻonani egallash uchun soʻnggi bosqichda sprint musobaqasini oʻtkazib yuborgan. Cruz yarim finalga chiqa olmagan, chunki u dastlabki bosqichda umumiy hisobda oʻttiz sakkizinchi oʻrinni egallagan.

## Manbalar
Shara Proctor

**Shara Proctor** (1988-yil 16-sentyabrda tugʻilgan) — Anguilla shahrida tugʻilgan britaniyalik sobiq uzunlikka sakrash boʻyicha sportchi. U Anguilla va Buyuk Britaniyaning milliy rekordchisi hisoblanadi. 2015-yil 28-avgust kuni Pekinda boʻlib oʻtgan Jahon chempionatida u 7 metrga (7,07) sakrab, Britaniya rekordini oʻrnatgan va jahon chempionatining kumush medalini qoʻlga kiritgan birinchi britaniyalik ayol sportchiga aylangan. Shuningdek, Shara ushbu musobaqada 2013-yilda IAAF olmos ligasida gʻolib chiqgan. Uning singlisi Anguilla sprinteri Shinelle Proctor hisoblanadi.

## Faoliyati

### Anguilla vakili
Shara Anguilla uchun 2006-yilgi Hamdoʻstlik oʻyinlari va 2007-yilgi Jahon chempionatida ishtirok etgan, ammo final bosqichi uchun yoʻllanmani qoʻlga kirita olmagan.

2010-yil noyabr oyida u IAAF tomonidan oʻtkaziladigan musobaqalarda Buyuk Britaniya nomidan ishtirok etishini eʼlon qilgan, chunki Anguilla Britaniyaning xorijdagi hududi boʻlib, uning Milliy Olimpiya Qoʻmitasi (MOK) tan olinmagani uchun Olimpiya oʻyinlariga delegatsiyalar yubora olmagan. Britaniyaning xorijdagi hududi, Anguillaning oʻziga xos Milliy Olimpiya Qoʻmitasi (MOK) boʻlmagan, biroq bu Proctorning Buyuk Britaniya tarkibida oʻyinlarda qatnashishiga toʻsqinlik qilmagan, chunki Milliy olimpiya qoʻmitasining hudud boʻyicha mas’uliyati Britaniya Olimpiya Assotsiatsiyasi (BOA) zimmasida boʻlgan. Biroq, bu Jahon atletika musobaqalarida va Hamdoʻstlik oʻyinlarida sodir boʻlmaydi, chunki Anguilla ikkala assotsiatsiyaning samarali aʼzosi hisoblanadi. Millat oʻzgargandan soʻng, u Glazgoda boʻlib oʻtgan 2014-yilgi Hamdoʻstlik oʻyinlarida ingliz jamoasi tarkibida sport musobaqalarida qatnashgan.

### Buyuk Britaniya va Angliyan
2012-yilda Proctor oʻzining Buyuk Britaniya tarkibida birinchi katta medalini qoʻlga kiritgan, IAAF yopiq inshootlardagi yengil atletika boʻyicha Jahon chempionatida uzunlikka sakrash boʻyicha bronza medalini qoʻlga kiritish bilan bir qatorda Britaniya milliy rekordini 6,89 metrga sakrash orqali yangilagan.

Uning ochiq sport markazlarida eng uzoq masofaga sakrashi 2015-yil avgust oyida Pekinda qayd etilgan. U uzunlikka sakrashda 7,07 metr; va uch hatlab sakrashda 13,74 metr natijani qayd etgan, bu voqea 2009-yil may oyida Greensboro shahrida qayd etilgan.

2012-yil noyabr oyida Proctor Embri-Riddl Aeronavtika Universitetidagi mashgʻulot bazasidan Deytona-Bichga koʻchib oʻtgan, uning murabbiyi Rana Reider Buyuk Britaniya Atletikasida ishlash uchun ishga qabul qilingan. Reider Gollandiyaga koʻchib oʻtgandan soʻng, Proctor murabbiyi bilan qolish uchun boshqa joyga koʻchib oʻtishga majbur boʻlgan.

2015-yil 28-avgust kuni Pekinda boʻlib oʻtgan jahon chempionatida u 7 metrga (7.07) sakrab uzunlikka sakrash boʻyicha britaniyalik ayol sportchilar ichida eng yaxshi natijani qayd etgan. Bu natija Britaniya rekordi boʻish bilan bir qatorda Sharaga kumush medalni qoʻlga kiritishiga ham yetarli boʻlgan. Proctor 2022-yilda nafaqaga chiqishini eʼlon qilgan.

## Manbalar
Mikiah Herbert Harrigan

**Mikiah „Kiki“ Herbert Harrigan** (1998-yil 21-avgustda tugʻilgan) — Ayollar Milliy Basketbol Assotsiatsiyasining (WNBA) Phoenix Mercury va Galatasaroy jamoalari safida oʻynaydigan britaniyalik basketbolchi. U South Carolina Gamecocks jamoasida kollej vaqtida oʻynagan.

## Kollejdagi faoliyati
Herbert Harrigan oʻz faoliyatini Gamecocks jamoasi safida boshlagan va jamoaning eng yaxshi oʻyinchilaridan biriga aylangan. U Alaina Coates va Aʼja Uilson jamoalari tarkibida oʻyinlarda 1000 ball va 200 blokdan ortiq toʻplagan yagona Gamecocks oʻyinchisi sifatida qolgan. U kattalar jamoasi safida oʻrtacha 13,1 ochko va 5,6 ribaund toʻplagan, shu bilan birga umumiy hisobda 50,6% va uch ochkolik zarbada 43,5% toʻplagan. Herbert Harrigan himoyadagi harakatlari uchun „Mad Kiki“ laqabini olgan.

## Professional faoliyati

### WNBA
U Minnesota Lynx tomonidan 2020-yilgi WNBA loyihasida 6-oʻrinni egallagan. U yangi mavsumni 21 ta oʻyinda maydonga tushib, oʻrtacha 3,8 ball bilan yakunlagan va 3 ochkolik toʻplarda 42,2% natija qayd etgan.

2021-yil 10-fevralda Harrigan Lynxdan Sietl Storm jamoasiga 2022-yil birinchi davra tanlovi uchun ijaraga berilgan. Harrigan 2021-yilgi WNBA mavsumida Sietl Storm tarkibida faqat 1 ta oʻyinda maydonga tushgan va homilador boʻlgani uchun mavsumning qolgan qismini oʻtkazib yuborgan. 2021-yil 18-may kuni boʻlib oʻtgan oʻsha bitta oʻyinda u atigi bir daqiqadan koʻproq vaqt maydonda boʻlgan va Las-Vegas Acesga 80-96 hisobida boy berilgan oʻyinda hech qanday statistika qayd etmagan.

2022-yil 4-may kuni (mavsum boshlanishidan ikki kun oldin) Harrigan Storm jamoasidan ketgan va 2022-yilgi mavsumda hech qanday jamoada oʻynamagan. Harrigan 2023-yil 4-fevralda Connecticut Sunning oʻquv-mashgʻulot lageri roʻyxatdan oʻtgan, ammo basketbol oʻyinlari mavsumi boshlanishidan oldin 3-may sanasida jamoa bilan shartnomasi bekor qilingan.

#### Kayseri Basketbol
2020-yil 20-iyun kuni Herbert Harrigan Turkiyaning Kayseri Basketbol ayollar basketbol jamoasi bilan shartnoma imzolagan va jamoa tarkibida maydonga tusha boshlagan.

#### Galatasaroy
2023-yil 23-iyulda u Turkiya Ayollar Basketbol Superligasining (TKBL) „Galatasaroy“ klubi bilan shartnoma imzolagan va TKBL oʻyinlarida ishtirok eta boshlagan.

## Manbalar
Salme Kann

**Salme Kann** (1881-yil 31-yanvar, Kanepi, Rossiya imperiyasi – 1957-yil 26-oktyabr, Tartu, Estoniya) – estoniyalik vokal va xor oʻqituvchisi. Maʼlum bir muddat hamshiralik bilan ham shugʻullangan.

## Hayoti va taʼlimi
Salme Kann Rossiya imperiyasining Livoniya gubernatorligiga qarashli Kanepi shahrida oddiy maktab oʻqituvchisi Hans Kann (1849—1932) va Liisa Kannlarning (1856—1936) oilasida tugʻilgan. Uning opasi Kallista Kann katta tilshunos olim boʻlgan. Salme Kann Sankt-Peterburg konservatoriyasida qoʻshiqchilik boʻyicha tahsil olgan. Unga konservatoriyada 1902-yildan 1904-yilgacha Elizaveta Fyodorovna Zwanziger, 1904-yildan 1906-yilgacha boʻlgan davrda Carolina Ferni, 1906—1907-yillar mobaynida esa Theodor Leschetizky ustozlik qilgan. U konservatoriyani 1908-yilda muvaffaqqiyatli tamomlagan. Keyinchalik esa 1908-yilda Milan, 1909-yildan 1910-yilgacha Florensiya shaharlarida ham taʼlim olgan.

## Faoliyati
Salme Kann 1911-yilda yana Estoniyaga qaytib kelgan. Birinchi jahon urushi paytida u Moskva, Voronej va Penza kabi shaharlarda hamshira boʻlib ishlagan. 1920-yildan boshlab esa Tartu shahrida yashay boshlagan. 1920—1930-yillarda Tartuda qoʻshiqchilik boʻyicha shaxsiy oʻqituvchisi boʻlib ishlagan. 1926-yilda u Tartu ayollar uyushmasida Valgelindi ayollar xoriga asos solgan va uning rahbari boʻlib ishlay boshlagan. 1928-yilda esa Salme Kann boshchiligida Tartu ayol qoʻshiqchilari jamiyati tashkil etilgan.

Salme Kann 1940-yildan 1957-yilgacha Tartu shahridagi musiqa maktabida mumtoz musiqa oʻqituvchisi boʻlib ishlagan. 1944-yil 25-avgustdan 8-oktyabrgacha esa vaqtinchalik maktab direktori vazifasini bajarib turgan. Salme Kann oʻz faoliyati davomida Margarita Miglau, Kalmer Tennosaar va Hele Rahn kabi mashhur shogirdlar chiqargan.

## Manbalar
Futbol boʻyicha 1956-yilgi SSSR xalqlari yozgi spartakiadasi jamoalar tarkiblari

Futbol boʻyicha 1956-yilgi SSSR xalqlari yozgi spartakiadasi jamoalar tarkiblari
## Musoboqada ishtirokchi jamoalar tarkibi
### [[Oʻzbekiston SSR milliy futbol terma jamoasi|Oʻzbekiston SSR]]
Bosh murabbiy: Valeriy Bextenev (Paxtakor Toshkent)

### Moskva
Bosh murabbiy: Gavriil Kachalin, assistant: Nikolay Gulyayev (Spartak Moskva)

### Gruziya SSR
Bosh murabbiy: Gaioz Jejelava (Dinamo Tbilisi), assistant: Archil Kiknadze (Dinamo Tbilisi)

### Ukraina SSR
Bosh murabbiy: Oleg Oshenkov (Dynamo Kyiv), assistant: Anton Idzkovsky (FShM Kyiv)

### Leningrad
Bosh murabbiy: Arkadi Alov (Zenit Leningrad)

### Armaniston SSR
Bosh murabbiy: Abram Dangulov (Spartak Yerevan)

### Rossiya SFSR
Bosh murabbiy: Aleksandr Starostin (RSFSR futbol federatsiyasi prezidenti)

### Belarus SSR
Bosh murabbiy: Mikhail Bozenenkov (Spartak Minsk)

### Ozarbayjon SSR
Bosh murabbiy: Victor Panyukov (FShM Tbilisi)

## Eslatmalar

## Manbalar
Futbol boʻyicha SSSR xalqlari yozgi spartakiadasi

1956-yilgi SSSR xalqlari Spartakiadasiga kiritilgan futbol assotsiatsiyasi 1979-yilgacha spartakiadalarda muntazam boʻlmagan.

Dastlabki turnir 1956-yilgi yozgi Olimpiya oʻyinlaridagi futbol turniriga tayyorgarlik koʻrish maqsadida oʻtkazilgan. Musobaqada Sovet Oliy Ligasining koʻplab tajribali futbolchilari ishtirok etishgan.

Musoboqa 20 yildan koʻproq vaqt oʻtgach, 1980-yilgi yozgi Olimpiya oʻyinlarida futbol turniriga tayyorgarlik koʻrish musobaqasi sifatida qayta tiklandi va 1980-yillar davomida Spartakiadaning muntazam sport musoboqalaridan biriga aylandi. Biroq, futbol musobaqasi 1990-yilgi SSSR xalqlari Spartakiadasida oʻtkazilmagan va boshqa hech qachon davom ettirilmagan.

## Final bosqichi natijalari

* **Kalit:**
** aet — *[[Qoʻshimcha vaqt (sport)|qoʻshimcha vaqtdan]] keyin*
** asdet — *[[Qoʻshimcha vaqt (sport)|qoʻshimcha vaqt]]*

## Sovrindorlar

## Yana qarang

* Mustaqil Davlatlar Hamdoʻstligi kubogi

## Manbalar

## Havolalar

* RSSSF da spartakiadalar