open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Abul Qosim az-Zahroviy

**Abulqosim Xalaf ibn Abbos az-Zahraviy** yoki **Abulkasis** (936, Madina az-Zahro — 1013, Madina az-Zahra) — Andalusiyalik arab tabib va ​​olim (zamonaviy Ispaniya hududida). U Kordoba xalifasi Al-Hakam II ning saroy tabibi edi.

Albukasis jarrohlik, tibbiyot, oftalmologiya, ortopediya, farmakologiya, stomatologiya, ovqatlanish kabi boblardan iborat 30 jildlik “at-Tasrif” asarini yozgan. Ushbu asar kamida V asr davomida butun Yevropada mashhur tibbiyot qoʻllanmasi boʻladi.14-asrda fransuz shifokori Gi de Sholiak Albukasisdan 200 marta iqtibos Bundan tashqari Paul Aigenta asaridagi ma'lumotlar ham az-Zahraviy asarlaridan olingan deyish mumkin."at-Tasrif"asarida 200ga yaqin jarrohlik uskunalari tasvirlangan va tavsiflab berilgan.Shu jihati bilan ham bu asar islom dunyosida yagonadir.

Az- Zahraviy qizilo'ngachdan begona jismlarni olib tashlash va quloqni tekshirish uchun maxsus asbob ixtiro qildi.Shuningdek, stomatologiya sohasida ham tishning kasallanishi,kasallangan tishni olib tashlash yangi tish oʻrnatish,milk kasalliklari shu bilan birga parhez qilish kabilar haqida batafsil maʼlumot bergan.Asarda tabibning 50yillik tajribalari jamlangan.Asarning hozirgi zamon tibbiyoti uchun qiymatiga toʻxtaladigan boʻlsak,kasalliklar tavsifi davolash usullari haqidagi maʼlumotlar inson fiziologiyasini oʻrganishda amaliy koʻmak beradi 

## Adabiyotlar

* Usamah Demeisi: *Zur Geschichte der Erforschung von Leben und Werk des Abu l-Qāsim az-Zahrāwī (um 936 — um 1013) : unter besonderer Berücksichtigung der Zahnheilkunde*. Berlin 1999.
* Heinz Schott: *Meilensteine der Medizin*. Dortmund 1996.
* Marianne Engeser: *Der «Liber servitoris» des Abulkasis (936—1013) : Übers., Kommentar u. Nachdr. d. Textfassung von 1471*. Stuttgart 1986. (lateinisch und deutsch)
* Lutfi Rida: *Abulkasim Unfallchirurgie*. Düsseldorf 1967.
* *Chirurgia : vollst. Faks.-Ausg. im Orig.-Format von Codex series nova 2641 d. Österr. Nationalbibliothek*.
* Sami Khalaf Hamarneh /Glenn Sonnedecker: *A pharmaceutical view of Abulcasis al-Zahrāwī in Moorish Spain : with special reference to the «Adhān»*. Leiden 1963.

## Manbalar

* Abul-Qosim // Brokxauz va Yefron ensiklopedik lug'ati: 86 jildda (82 jild va 4 ta qo'shimcha). - Sankt-Peterburg, 1890-1907.
* Albukasis // Brokxauz va Yefron ensiklopedik lug'ati: 86 jildda (82 jild va 4 ta qo'shimcha). - Sankt-Peterburg, 1890-1907.
Anthony Limbombe

**Entoni Limbombe Ekango** (; 1994-yil 15-iyulda tugʻilgan) — belgiyalik professional futbolchi. Eerste Divisie klubi Almere Cityda yarim himoyachi sifatida oʻynaydi.

## Klublardagi faoliyati

### Racing Genk
Mechelen shahrida tugʻilgan Limbombe ilk faoliyatini 2000-yilda Mechelen bilan boshlagan. 2005-yilda Belgiya Pro-ligasi vakili Racing Genkga oʻtgan. 16 yoshida jamoadagi debyutini 2010-yil 18-sentyabrda Lokerenga qarshi gʻalabali oʻyinda (3:1) oʻtkazgan. Chempionlar ligasi va UEFA Yevropa ligasida ham „Genk“da oʻynagan. „Racing Genk“dagi faoliyati davomida 2010—2011-yilgi mavsumda Belgiya Pro-ligasida gʻolib chiqdi, shuningdek, 2011-yilda Belgiya Superkubogini qoʻlga kiritdi. Jami liganing 62 oʻyinida 2 ta gol urdi.

### NEC Nijmegen
2014-yil 30-avgustda Eerste Divisie vakili NEC bilan toʻrtinchi yil varianti bilan uch yillik shartnoma imzoladi. Klubdagi birinchi mavsumida yaxshi taassurot qoldirdi, 14 ta gol urdi va klubdagi debyut mavsumida koʻplab golli uzatmalarni amalga oshirdi.

### Club Brugge
2016-yilning 23-iyulida Limbombe Belgiyaga qaytib, Club Bruggega 4 yillik shartnoma asosida 2 million funt sterling atrofidagi to‘lov evaziga qaytdi.

### Nantes
2018-yilning 23-avgustida Limbombe Fransiyaning Nantes jamoasiga taxminan 7 million yevro evaziga besh yillik shartnoma asosida qo‘shildi.

#### Standard Liègega ijara
2019-yilning 26-iyunida Limbombe Belgiyaning Standard Liège jamoasiga bir yilga ijaraga o‘tdi. Klubdagi birinchi oʻyinida gol urganidan soʻng, oktyabr oyida tizzasidan jarohat oldi. 2019-yil dekabr oyida Limbombening Standard Liègedagi ijarasi qisqarishi va yanvarda Nantesga qaytishi maʼlum boʻldi.

#### Nantesga qaytish
Limbombe 2020—2021- va 2021—2022-yilgi mavsumda „Nantes“ safida birorta ham maydonga tushmadi. 2022-yilning 4-aprelida shartnomasi o‘zaro kelishuvga ko‘ra bekor qilindi.

### Almere City
2022-yil 26-iyunda Limbombe Eerste Divizion klubi Almere City bilan ikki yillik shartnoma imzoladi.

## Xalqaro faoliyati
Limbombe Belgiyada tugʻilgan, ota-onasi kongolik va shuning uchun har ikki millat vakili boʻlish huquqiga ega. Limbombe Belgiyada oʻynashni tanladi va mamlakatning U16, U17 va U19 terma jamoalarida oʻynadi.

27-mart kuni Saudiya Arabistoniga qarshi Brusselda boʻlib oʻtadigan oʻrtoqlik oʻyini uchun terma jamoaga kiritildi. Saudiya Arabistoniga qarshi oʻyinning (4:0) ikkinchi boʻlimi boshlanmasidan zaxiradan maydonga tushdi.

## Faoliyat statistikasi

## Yutuqlari
**Racing Genk**

* Belgiya Pro-ligasi: 2010—2011
* Belgiya Superkubogi : 2011-yil

**NEC**

* Eerste divizioni: 2014—2015

**Individual**

* Ebony butsa: 2018

## Manbalar
Rich Brennan

**Richard John Brennan** (; 1972-yil 26-noyabrda tugʻilgan) — amerikalik professional xokkey himoyachisi. U qisqa vaqt davomida NHLda Colorado Avalanche, San Jose Sharks, New York Rangers, Los Angeles Kings, Nashville Predators va Boston Bruins kabi bir qator jamoalarda oʻynagan.

## Faoliyati
Brennan 1991-yilda NHLga kirish draftida oʻrta maktabdan tashqarida Quebec Nordiques jamoasi tomonidan 3-raundda 46-oʻrinda jamoa tarkibiga tanlangan. Brennan chaqiruvdan soʻng kollejga borgan va Boston universiteti jamoasida 4 yil oʻynagan. 1992-yilda u AQShdagi oʻsmirlar oʻrtasidagi xokkey boʻyicha jahon chempionatida ishtirok etgan. Brennanning kollejdagi eng muvaffaqiyatli mavsumi uning yoshligida (1993—1994) boʻlgan. U 41 oʻyinda 35 ochko toʻplagan va bir qator faxriy unvonlarni qoʻlga kiritgan. Shu jumladan Xokkey Sharqiy First All-Star jamoasi aʼzosi va NCAA Sharqiy Ikkinchi Butun Amerika jamoasi aʼzosi faxriy unvonlarini qoʻlga kiritgan.

Kollejdan soʻng Brennan 1995—1996-yilgi mavsumda Cornwall Aces jamoasiga qoʻshilgan. Brennan 1996—1997-yilgi mavsumni Hershey Bears jamoasi bilan oʻtkazgan. Shuningdek, Colorado Avalanche bilan 2 oʻyinda maydonga tushib, NHL debyutini oʻtkazgan. Keyin Brennan 1997-yilda San Jose Sharks jamoasi bilan erkin agent sifatida shartnoma imzolagan. U 1997—1998-yilgi mavsumning katta qismini Sharks jamoasining kichik ligadagi filiali Kentucky Thoroughblades jamoasi bilan oʻtkazgan. Shuningdek u, New York Rangers jamoasiga almashtirilgunga qadar Sharks jamoasi bilan 11 oʻyinda maydonga tushgan va mavsumni Hartford Wolf Pack jamoasi bilan yakunlagan. 1998—1999-yilgi mavsumda Brennan Wolf Pack jamoasi bilan 47 ta oʻyin oʻtkazgan, bundan tashqari NHL faoliyatida Rangers bilan 24 ta oʻyinda oʻyinda maydonga tushgan.

Brennan keyingi 2 mavsumni Lowell Lock Monsters jamoasi bilan oʻynagan. 2000—2001-yilgi mavsumda Brennan Los Angeles Kings jamoasi bilan 2 ta oʻyinda maydonga tushishga muvaffaq boʻlgan. 2001-yilda Brennan Nashville Predators jamoasi bilan shartnoma imzolagan.

## Faoliyat statistikasi

### Muntazam mavsum va pley-off oʻyinlari

### Xalqaro

## Mukofot va unvonlari

## Manbalar


## Havolalar

* Biographical information and career statistics from Eurohockey.com, or Hockey-Reference.com, or The Internet Hockey Database
Chorsu bozori masjidi

**Chorsu bozori masjidi** — Qarshi masjidi.
Qarshi registoni va Chorsuning shimoliy hamda Abdullaxon madrasasining gʻarbiy tomonida joylashgan boʻlgan. Masjid Buxoro amirligida hukmronlik qilgan Amir Muzaffarxon davrida 1875—1876 yillarda bunyod etilgan. Rossiya imperiyasining bir guruh rasmiy davlat vakillari 1879-yili may oyida Qarshi tashrif buyuradi. Ulardan biri janob „I. M.“ uni: *„Ikki-uch yil oldin qurilgan yangigina va juda ozoda masjid“*, deb taʼriflagan. Masjidni boy savdogar pishiq gʻishtdan bunyod ettirgan. Chorsu bozori masjidi  Qarshining mashhur masjidlaridan biri boʻlgan. Ramazon oylarida masjidda Qur’on xatm qilingan. Masjid vaqf hujjatlari bilan bogʻliq qator maʼlumotlar saqlanib qolingan. Asosan hujjatlarda vaqf mulklaridan olingan daromad toʻgʻrisida maʼlumot berib oʻtilgan. Masjid uchun Razmoz qishlogʻida 33 tanob yer vaqf qilingan. Undan yiliga oʻrtacha  30 pud bugʻdoy hosili va 250 pud arpa olingan. Masjid haqida  XIX asrning soʻnggi choragiga oid baʼzi hujjatlarda ham maʼlumotlar saqlanib qolgan. Hozir masjid saqlanib qolmagan. Masjid Qilichboy madrasasining roʻpara tarafida, Registonga yurilganda sal yuqoriroqda joylashgan boʻlgan. Madrasa Koʻhna Chorsu masjidi deb ham nomlangan. Chorsu bozori masjidi Oʻrta Osiyo meʼmorchiligi uslubida bunyod etilgan. Masjid pishiq gʻisht, yogʻoch, tosh va ganchdan qurilgan. Inshoot hozirgi kunda saqlanib masjidlardan biri hisoblanadi. Masjid Chorsu bozori atrofida boʻlganligi sababli ham Chorsu bozori masjidi deb atalgan. Masjid shoʻrolar inqilobi yillarida buzilib ketgan.

## Manbalar
Ijtimoiy stafikatsiya nazariyasi

IJTIMOIY STRATIFIKATsIYa NAZARIYa si — (lot. stratum — qatlam va facio Hozirgi zamon sotsiologiyasining tushunchalaridan biri. Jamiyat ijtimoiy tuzilishining elementla ridan biri boʻlib, undagi maʼlum tartiblarni koʻp oʻlcham asosda tasniflashtirish. Stratifikatsiya turli belgilarga, shuningdek, guruhlarning jamiyat tuzi- lishidagi oʻrnini aniq belgilashda qoʻllanadi. Tasnifning mezoni, jamiyatning sotsiologik tash- xislashtirish va maʼlum ijtimoiy guruhlarning aniq maqomini rasmiylashtirish hisoblanadi. Bun- da eng kuyi koʻrsatkichlar va ijtimoiy demografik omillarning maʼlum modellarini yaratishda foy- dalaniladi. I. s. n. tushunchasi sotsiologiyada moddiy boyliklarning notekis taqsimlanishi, individ- lar va ijtimoiy guruhlarning hokimiyatdagi vazi- falari, ijtimoiy nufuzi xilma-xilligini angla- tadi, ayniksa, bu jarayon hozirgi sanoatlashgan ja- miyatlarda ijtimoiy guruhlarning vazifalari bilan bevosita boglangan. Jamiyat ijtimoiy tizimiga bun- day yondashish va uni oʻrganishga birinchi boʻlib M.Veber asos solgan. Keyinchalik bu taʼlimot Par- sons, Shilz, B.Barber, K.Devis, V. Mur va b.lar tomonidan rivojlantirilgan. Jumladan, K. Devis va V. Mur ijtimoiy stratifikatsiya taʼlimotining ustunligiga erishish uchun jamiyat oʻz aʼzolarini maʼlum funksiyalarni bajaradigan turli guruhlarga boʻladi. Har bir guruhning pozitsiyasi oʻziga xos kobi- liyat va tayyorgarlikni talab qiladi. Jamiyat, bi- rinchidan, kishilar faoliyatining samaradorligi- ni oshirishda xizmat qilishi kerak, ikkinchidan, jamiyat maʼlum notekis taqsimot usullariga ham ega boʻlishi zarur. Bularning barchasi fuqarolarni egallab turgan mavqeiga bogʻliq. Ijtimoiy tizimda qoʻlga kiritilgan foyda va uning taqsimlanishi qatlamlashtirish (stratifikatsiya)ni keltirib chi- qaradi. Shuning uchun ijtimoiy tengsizlik anglab olinmagan vosita sifatida shakllanadi. Natijada jamiyat malakali shaxslarni egallab turgan mavqelarini koʻrsatishni talab qiladi. Har bir jamiyat sodda yoki murakkab boʻlishiga qaramasdan, kishi- larni tabaqalashtirishi uchun ularning nufuzi va hurmati ham maʼlum notekisliklarga ega boʻlishi zarur. Ijtimoiy iztiroblardan potensial himoya qilingan jamiyatlarda I.s.n.ning chegarasi cheklangan boʻladi. Ijtimoiy larzalari koʻproq boʻlgan ja-miyatlarda I.s.n.lashtirish kuchliroq boʻladi. Oʻzbekiston mustaqillik yillarida bozor iqtiso- diyotiga oʻtish jarayonida oʻziga xos, oʻziga mos yusin- da utmokda. Bu birinchi navbatda Oʻzbekistonning bozor iktisodiyotiga bosqichma-boskich, aholini ijtimoiy himoyalash va b. orqali aholini keskin farqqa ega boʻlgan guruhlarga boʻlinib ketishining oldini olishga intilmoqda.
## Adabiyotlar
Falsafiy qomusiy  lugʻat
„OʻZBEKISTON FAYLASUFLARI MILLIY JAMIYaTI NAShRIYoTI“
„ShARQ“ NAShRIYoT-MATBAA AKSIYaDORLIK KOMPANIYaSI BOSh TAHRIRIYaTI
TOShKENT — 2004
Isroil — Paragvay munosabatlari

**Isroil —  Paragvay munosabatlari** Isroil va Paragvay oʻrtasidagi hozirgi va tarixiy ikki tomonlama munosabatlar sanaladi.

## Tarixi
1947-yilda Paragvay BMTning Falastinni boʻlish rejasini yoqlab ovoz bergan va shu tariqa Isroilning paydo boʻlishiga hissa qoʻshgan 33 davlatdan biri sanalgan. Isroil va Paragvay davlatlari 1949-yilda oʻzaro diplomatik aloqalar oʻrnatgan.

Isroilning Asunsondagi elchixonasi 2002-yilda byudjetni qisqartirish tufayli yopilgan. 2015-yil iyul oyida qayta ochildi. 2005-yilda Paragvayning Mevaseret Siondagi elchixonasi ham byudjet cheklovlari tufayli yopildi va 2013-yilda Gerzliyada qayta ochildi.

2018-yilning 26-aprel kuni Paragvay prezidenti Orasio Kartes Isroil mustaqilligining 70 yilligiga bag‘ishlangan tantanali marosimda nutq so‘zladi va o‘sha yilning avgust oyida tugaydigan vakolat muddati tugagunga qadar Paragvay elchixonasi Quddusga ko‘chirilishini maʼlum qildi. Quddusda AQSh elchixonasi ochilganidan bir hafta oʻtib, Paragvayning amaldagi va saylangan prezidenti oʻz mamlakatining elchixonasini ochish uchun Isroil poytaxtiga keldi. Paragvay elchixonasini Quddusga ko‘chirish qarori Isroil vazirlar mahkamasi rahbari bilan oldindan kelishilgan. 2018-yil 21-may kuni Paragvay Quddusda oʻz elchixonasini rasman ochgan AQSh va Gvatemaladan keyin uchinchi davlat boʻldi. 2018-yil 5-sentabrda Paragvay elchixonasini Quddusga koʻchirish qarori bekor qilingani va diplomatlarning Tel-Avivga qaytarilishini eʼlon qildi — bu haqda ushbu mamlakat tashqi ishlar vazirligi rahbari Luis Kastalloni bayonot berdi. Bunga javoban Isroil elchisini chaqirib oldi va bu mamlakatdagi elchixonasi yopilganini eʼlon qildi.

## Xalqaro yordam
2016-yil yanvar oyida Isroil 100 mingga yaqin odamni uyini tark etgan kuchli suv toshqinini bartaraf etish uchun Paragvayga yordam yubordi.

## Savdo munosabatlari
2014-yilda Isroilning Paragvayga eksporti 6,69 million AQSh dollarni tashkil etdi, bunda asosiy eʼtibor elektronika va minerallarga qaratilgan.

## Manbalar
Mir Bekoybiy masjidi

**Mir Bekoybiy masjidi** — Qarshi masjidi.
Mir Bekoybiy masjidi XVI asrda pishiq, gʻishtdan oliy gumbazli qilib qurilgan. Ajoyib ayvoni unga yanada, koʻrk bagʻishlab turgan. Mir Bekoybiy Abdullaxonning zamondoshi edi. Ushbu masjid vaqfli boʻlib, unga doir ikkita hujjat saqlanib qolgan. Bu hujjatlar Amir Shohmurod davrida tuzilgan va uning muhri bilan tasdiqlangan. Hujjatning asl nusxasi saqlanib qolgan. Nastaliqda yozilgan, tili forsiy. Birinchi hujjatda yozilishicha: *"hijriy 1211-yili robbiul avval oyi oxirida Oybibi Kenjaboy qizi Mir Bekkibiy masjidi uchun Kamolon mavzesida joylashgan uch chorak tanob yerini shar’iy tarzda vaqf qiladi. Mazkur vaqf mulkiga vaqf qiluvchining yaʼni voqifning togʻasi Qurbon shayx Niyoz Mudammad mutavalli etib tayinlanadi"*. U vafot etsa, bu vazifani masjid imomi bajaradi. Hosil ham avval imorat ehtiyojiga sarflanadi. Soʻngra mutavalli ushr haq oladi. Qolgani uch qismga taqsimlanib, uning 2 hissasi imomga va 1 hissasi muazzinga berilgan. Bu hujjatdan tashqari: „Hijriy 1212-yili shavvol oyi oxirida Mahmudbek Muhammad Sodiq bakovul oʻgʻli Zogʻza mavzesida bir boʻlakdan iborat uch va chorak tanob xurri xolis yerini Mir Bekkibiy masjidi uchun shar’iy tarzda vaqf qilishga qaror qiladi“. Mir Bekoybiy masjidi el orasida nihoyatda maʼlum va mashhur boʻlgani sababli ikkala hujjatda ham oʻrni koʻrsatilmagan. Masjid Xiyobon darvozasidan Registonga kelishda chap tarafda joylashgan boʻlgan. Masjid gumbazlarni nihoyatda chiroyli boʻlgan. Mazkur masjid vaqf mulkiga voqifning oʻzi mutavvali boʻlgan. Soʻngra bu vazifani uning oʻgʻil avlodlari davom ettiradi. Ularda uzilish boʻlsa, maboda hech kim qolmasa, masjid imomi qozi bilan kelishgan holda bu ishni bajargan. Vaqf mulkidan mutavalli ushr haq olgan. Qolgani masjid imorati ehtiyojiga ishlatilgan. Undan ortgani ikki qismga taqsimlanadi va uning bir qismi masjid imorati toʻshamchilari va uni yoritishga sarflanadi. Ikkinchi boʻlak yana uch qismga boʻlinib, imom undan 2 va muazzin 1 hissa ulush oladi. Mir Bekoybiy masjidi ham inqilob davrlarida vayron qilingan.

## Manbalar
Santillana

**Carlos Alonso González** (; 1952-yil 23-avgustda tugʻilgan) „Santillana“ nomi bilan tanilgan, ispaniyalik sobiq futbolchi. U hujumchi sifatida oʻynagan.

U La Liganing 17 mavsumida *<nowiki/>[[Real Madrid CF|Real Madrid]]<nowiki/>* futbol klubi safida 643 ta raqobatli oʻyinda ishtirok etgan. U klub bilan 1971-yilda „Racing de Santander“ futbol klubi bilan shartnoma imzolagan.

Ispaniya terma jamoasi safida 50 dan ortiq oʻyin oʻtkazgan Santillana ikki marta jahon chempionati va ikki marta Yevropa chempionatlarida mamlakat sharafini himoya qilgan.

## Xalqaro faoliyati
Santillana Ispaniya terma jamoasi safida 56 marta maydonga tushgan va 15 gol urgan. Futbolchining debyuti 1975-yilning 17-aprelida Madridda boʻlib oʻtgan. UEFA EURO-1976 saralashida Ruminiya bilan 1:1 hisobida durang oʻynagan. U oʻz mamlakatini 1978 va 1982-yillardagi FIFA Jahon Chempionatlarida, shuningdek uchta Yevropa chempionatida himoya qilgan. Jumladan, 1976-yilda chorak finalga qadar yetib borgan, 1980-yilda ikkinchi bosqichga chiqa olmagan va 1984-yilda mezbonlar ikkinchi oʻrin bilan yakunlashgan.

1983-yil 21-dekabrda Maltaga qarshi Yevropa chempionati saralash bosqichida keyingi bosqichga oʻtish uchun 11 ta gol farqi bilan gʻalaba qozonish kerak boʻlgan oʻyinda Santillana birinchi boʻlimda xet-trik qayd etgan, ikkinchi boʻlimda esa toʻrtinchi golni qoʻshib qoʻygan. Hipólito Rincón ham toʻrt bor raqiblar darvozasini ishgʻol qilgan va yakuniy 12:1 hisobidagi gʻalaba bilan tugagan.

Santillana sakrash qobiliyati tufayli ajoyib oʻyin mahoratiga ega edi va ispan futboli tarixidagi eng yaxshi hujumchilardan biri sifatida tan olingan.

## Statistika

## Manbalar
Haramsaroy masjidi

**Haramsaroy masjidi** — Qarshi masjidi.
Masjid oʻrdaga yaqin Haramsaroy guzarida joylashgan. Qarshining qadimiy masjidlaridan edi. Vaqfli boʻlgan va unga oid ikkita hujjat saqlanib qolgan. Ushbu hujjatlar Amir Haydar davriga tegishlidir. Birinchi hujjatdagi maʼlumotga koʻra: *„Hijriy 1220-yili zulhijja oyida Abdullaboy Usta Sharif oʻgʻli Qoʻrgʻoncha mavzesida bir yarim tanob xurri xolis ekin yerini Haramsaroy guzaridagi masjid uchun xolis Olloh, yoʻlida shar’iy tarzda vaqf qiladi“* Hujjatda taʼkidlanishicha, masjid binosi shahar devori ichida loy va yogʻochdan qurilgan ekan. Mashhurligi sababli oʻrni aniq, koʻrsatilmagan. Mutavalli voqifning oʻzi boʻlgan. Undan soʻng avlodlari orasidan eng solih, tadvodor va ilmlisi, agar bu avloddan hech kim qolmasa qiz avlodlari, ulardan ham hech kim qolmasa bu vazifani viloyat qozisi bajaradi. U istasa, boshqa biror kimsani shu ishga tayinlashi mumkin. Mutavalli ushr haq, oladi. Qolgani masjid imorati ehtiyojiga ishlatiladi. Ortgani 6 qismga boʻlinib, imom undan 2 hissa oladi va imomlik qilish bilan birga har hafta payshanba kuni Qur’onning toʻrtdan birini tilovat qilib, savobini voqifga bagʻishlaydi. Shuningdek, masjidni yoritish va toʻshamchilar uchun 1, muazzinga 1 hissa ulush beriladi. Oxirgi 2 hissa masjid tahoratxonasiga ajratiladi. Ikkinchi hujjatda: *„Hijriy 1221 yili safar oyida Hayit Muhammad valadi Ashur Muhammad valadi mulla Tursunboqi Bibi Oylarxon Ashur Muhammad qizi tomonidan vakil boʻlib, mazkur mulla Ashur Muhammad ibn mulla Tursunboqidan meros boʻlib qolgan Qoʻrgʻoncha mavzesidagi uch chorak ekin yerini shahar ichkarisida joylashgan Haramsaroy masjidi uchun shar’iy tarzda vaqf qilish istagi borligini bildiradi“*. Ushbu vaqf mulkiga Bibi Oylarxon Ashur Muhammad qizining avlodlari mutavalli boʻladi. Ulardan hech kim qolmasa, ushbu masjid qavmidan munosibi tayinlanadi. 1924-yildagi hujjatlardan birida Haram masjidi nomi qayd etilgan. Masjid sovet davrida vayron qilingan.

## Manbalar
Abd ar-Rohman ash-Sharkaviy

**Abd ar-Rohman ash-Sharkaviy**- (*10 noyabr, 1921 yil- 1987, [[Misr]])-* arab misr yozuvchisi, shoir, dramaturg, muharrir va jamoat arbobi.

## Biografiyasi
Dehqonlardan. Qohira universitetining yuridik fakultetini tamomlagan (1938-1943).

Monarxiyaga qarshi milliy ozodlik kurashi ishtirokchisi.

1945-yildan bir qator ilgʻor jurnallarning bosh muharriri. 1951-yilda u xalqlarning tinch hamkorligi tarafdori boʻlgan ilgʻor „al-Katib“ jurnaliga asos soldi.

## Ijodi
U talabalik yillaridayoq chop etishni boshlagan. Asarlarning asosiy mavzusi Misrdagi milliy ozodlik harakatidir.

Yozuvchining „Yer“ (1954), „Bo‘m-bo‘sh yuraklar“ (1957), „Muhammad — ozodlik elchisi“ (1962), „Fellah“ (1967), „Olis ko‘chalar“ romanlarida dolzarb ijtimoiy muammolar ko‘tarilgan. hikoya va ocherklar („Kurashlar mamlakati“ to‘plamlari, 1954; Kamtarona orzular, 1956).

Vatanparvarlik, imperializmga qarshi sheʼrlar, sheʼrlar, tarixiy pyesalar (baʼzilari sheʼrlarda) muallifi.  Sharkaui asarlari rus tilida nashr etilgan.

Tinchlik forumlarida Misr delegatsiyalari rahbari (1951-1955). U Jahon Tinchlik Kengashining aʼzosi edi.

## Manbalar

* Xuseyn-zade M. Sh., Fellax v literature Yegipta, Dush., 1973, s, 70—127;
* Kotsarev N. K., Pisateli Yegipta. XX vek, M., 1975.
Qozi Bazarkiy masjidi

**Qozi Bazarkiy masjidi** — Qarshi masjidi.
Qarshi shahrining qadimiy masjidlaridan biri, Mirzo Latif guzarida joylashgan. Uning shimoliy tarafida guzar maktabxonasi boʻlgan va uning yonidan omma yoʻli oʻtgan. Masjid binosi pishiq, gʻishtdan qurilgan. Hozircha, uning joylashuv oʻrniga taalluqli maʼlumotlar shulardir. Masjid vaqfli edi. Unga oid ikkita hujjat saqlanib qolgan. Ularda aytilishicha: *„Hijriy 1221-yili safar oyida Mirzo Latif guzari ahli ushbu guzarda joylashgan qozi Bazarkiy masjidi uchun Zulfiqor Qoʻrgʻonchasi mavzesida ikki boʻlakdan iborat yerni vaqf qilishga qaror qiladi“*. Bu ikki boʻlak yerning miqdori uch tanob edi. Guzar ahli mazkur vaqf mulkiga Usta Rajabboy usta Badalboy oʻgli avlodlaridan birini mutavalli etib tayinlaydi. Mutavalli vaqf hosilini avvalo, masjid imoratiga sarflagan. Shuningdek, uning yonida tahoratxona ham qurilishi lozim edi. Bu shartlar bajarilgandan keyin u ushr haqi olgan. Qolgani masjidni yoritish va toʻshamchilar uchun ishlatilgan. Undan ortganiga har yili muborak Ramazon oyida Qur’oni sharif xatm qilingan. Yana ortganini u sharoitga qarab, zarur ehtiyojlarga sarflaydi. Guzar ahli ushbu mavzeda yana bir boʻlak yerni vaqf qiladi. Unga Rajabboy usta Salimboy avlodlari mutavalli boʻladi. Mutavalli hosildan ushr olgan. Qolgani uch qismga taqsimlanib, undan imomga 2 va muazzinga 1 hisssa ulush berilgan. Ikkinchi hujjatda guzar ahdi Qilichbek Qoʻrgʻonchasi mavzesida yana bir tanob bogʻni qozi Bazarkiy masjidi uchun vaqf qiladi. Bu vaqf mulkiga mutavallini qozi tayinlaydi. Qozi Bazarkiy nomi XX asrdagi ayrim hujjatlarda ham uchraydi. Masjid shoʻrolar davrida buzib tashlangan.

## Manbalar
Mulla Tursunboqi masjidi

**Mulla Tursunboqi masjidi** — Qarshi masjidi.
Masjid Mirzo Latif guzarida joylashgan edi. Vaqfli boʻlib, pishiq, gʻisht, xom gʻisht va yogʻochdan qurilgan. Oldida chiroyli peshayvoni boʻlgan. Tepasida ilm toliblari uchun bitta hujra ham qurilgan. Ikkita hujjat saqlanib qolgan. Mazkur hujjatlar XVIII asr oxirlarida Amir Haydar davrida tuzilgan. Birinchi hujjatda taʼkidlanishicha: *„Hijriy 1221-yili safar oyida mulla Tursunboshi mulla Badalboy oʻgʻli Nasaf shahri ichkarisida Mirzo Latif guzaridagi masjid uchun Katum shayx mavzesida 4 tanob yerini xolis Olloh, yoʻlida shar’iy tarzda vaqf qiladi“*. Mutavalli voqifning oʻzi boʻladi. Soʻngra bu ishni avlodlari davom ettiradi. Mutavalli yerning har tanobidan bir ashrafi olib qolgan. Hosilning qolgani masjid imorati va hujra zaruratiga sarflangan. Voqif mazkur masjid uchun yana Zulfiqor Qoʻrgʻonchasi mavzesida bir tanobu uch chorak, Haram joʻy mavzesida ikki nim tanob, Qoʻrgʻoncha mavzesida ikki tanob ekin yerini vaqf qiladi. Unga voqif avlodlari mutavalli boʻlib, ushr oladi. Qolgani masjid imoratiga sarflanadi. Soʻngra masjidni yoritish va toʻshamchilar uchun mablagʻ ajratiladi. Undan keyin ortgani uch qismga taqsimlanib, imomga 2 va muazzinga 1 hissa ulush beriladi. Mulla Tursunboqi oʻz davrining koʻzga koʻringan va taniqli shaxslaridan biri edi. U Buxoro amiri Amir Shohmurodning eng yaqin kishilaridan va ishonchli amaldorlaridan boʻlib, tariqatda mujaddid-naqshbandiy shayx Safar bilan hamsuhbat edi. Amir Shohmurodning hokimiyat tepasiga kelishida qoʻllab-quvvatlagan. Amir Shohmurod oliy hukmdor boʻlgach, uni Qarshiga qozi etib tayinlaydi. Qarshi shahri bu paytlarda yangi yuksalish davrini boshdan kechiradi.

## Manbalar
Umumiylik rejasi

**Umumiylik rejasi** () — SSSRga qarshi yashirin harbiy reja (baʼzi manbalarga koʻra, profilaktika, boshqalarga koʻra — mudofaa) va prezident Garri Trumanning buyrugʻi bilan amerikalik general Duayt Eyzenxauerning shtab-kvartirasida ishlab chiqilgan. Rejani ishlab chiqish 1945-yil oktyabr oyida boshlangan. Bu Amerika favqulodda harbiy rejalari qatorida birinchi o‘rinni ifodalaydi.

## Keyingi tadqiqotlar
Michio Kaku va Daniel Axelrodning kitobida „Totality“ deb nomlangan reja bilan bir qatorda „Cheklangan havo hujumi uchun SSSRning strategik zaifligi“ tadqiqoti () (JIC 329/1, 1945-yil dekabr), unda Sovet Ittifoqining 20 ta shahrida 20-30 ta yadro bombasi chiqarilishi taxmin qilingan:# Moskva.
# Gorkiy (Nijniy Novgorod).
# Kybyshev (Samara).
# Sverdlovsk (Ekaterinburg).
# Novosibirsk.
# Omsk.
# Saratov.
# Kazan.
# Leningrad (Sankt-Peterburg).
# Baku.
# Toshkent.
# Chelyabinsk.
# Nijniy Tagil.
# Magnitogorsk.
# Molotov (Perm).
# Tbilisi.
# Stalinsk (Novokuznetsk).
# Groznyy.
# Irkutsk.
# Yaroslavl.

## Rejaning ahamiyati
Keyinchalik, Devid Alan Rozenberg 1979-yilda „Journal of American History“ ilmiy jurnalidagi maqolasida bu rejani dezinformatsion hiyla sifatida taqdim etdi va bunday qarashlarni faqatgina 1946-yilga kelib Qoʻshma Shtatlar oʻz arsenalida toʻqqizta atom bombasi boʻlganligi bilan izohladi. Shuningdek, yigirma yettita B-29 ularni yetkazib berishga qodir va bu reja Trumanning Sovet Ittifoqiga qaratilgan „gigant atom blöfi“ ning bir qismi edi.

Sovet va rus tarixchilari nuqtai nazaridan, SSSRda ishlab chiqilgan qarshi choralar (yadroviy boʻlmagan qurollarni, shu jumladan havo hujumidan mudofaa tizimlarini mustahkamlash, oʻzlarining yadro qurollarini yaratish) tufayli bunday rejalar amalga oshirilmadi. AQShning dastlabki tadqiqotlari, shuningdek, SSSRda yadro quroli yoʻq deb taxmin qilingan, ammo ular 1949-yilga kelib ishlab chiqilgan. Bu kabi rejalar qurollanish poygasini va Sovuq urushni kuchaytirdi. Qurollanish poygasining asosi boʻlgan 68-sonli Milliy Xavfsizlik Kengashining memorandumi SSSRni atom bombasi bilan bombardimon qilish paytida moʻljallangan nishonlarning toʻliq yoʻq qilinishi ham AQShning Gʻarbdagi quruqlikdagi operatsiyalarining muvaffaqiyatini taʼminlay olmaydi degan taxminga asoslangan edi. Yevropa, lekin Sovet qoʻshinlarini taʼminlashdagi uzilishlar tufayli ularga vaqtinchalik ustunlik beradi.

Totality rejasi AQSh rahbariyati tomonidan atom qurolidan foydalangan holda SSSR bilan harbiy operatsiyalar uchun ishlab chiqilgan bir qator harbiy rejalarga olib keldi, masalan: „Pincher“ (1946-yil mart-iyun), „Broyler“ (1947), Bushvaker (1948), Krank mili (1948), Yarim oy (1948)), „Flitvud“ (1948), Cogwill (1948), Offtack (1948), „Chariotir“ (1948), Dropshot (1949), „Troyan“ (1949 yil)

## Manbalar

## Havolalar

* *Sergey Varshavchik* . Nima uchun SSSRni yadroviy bombardimon qilish rejalari amalga oshirilmadi // RIA Novosti, 03.12.2015
* Dropshot oʻtmishdoshlari / Aleksandr Mosesov, Aurika Yatsko. IA „TASS“
* Potsdamdan Ufaga / Replika dasturining 2015 yil 15 iyuldagi chiqishi / Rossiya-24 telekanali
Noezis

**Noezis** (grek.noesis-intusiya) — fikr shakli . U gipotetik, zaruriy yoki narsalar mavjudligini koʻrsatuvchi fikr mazmuniga teskari yoki qarama — qarshi fikr shaklida namoyon boʻladi . Noema (grek -poema-fikr) — fikr ob’ekti va gʻoya mazmuni, noezis terminiga zid boʻlgan fikr . Bu terminni Guserl fenomenologiyasida qoʻllangan . Guserlda aqliy faoliyatni f e n o m e n o l o g i k noematik tahlili bilan toʻldiriladi . Bu esa bizga noetik tahlil vositasida bilimlarimiz shakllarini tahlil qilish imkoniyatini beradi .

## Adabiyotlar

Falsafa qomusiy lugʻat . Oʻzbekiston faylasuflari Milliy jamiyati nashriyoti Toshkent — 2004 .B-307
Turkiya — Markaziy Afrika Respublikasi munosabatlari

**Turkiya — Markaziy Afrika Respublikasi munosabatlari** Turkiya va Markaziy Afrika Respublikasi (MAR) oʻrtasidagi ikki tomonlama diplomatik aloqalar sanaladi.

## Tarixi
2012-yilda Markaziy Afrika Respublikasida fuqarolar urushi boshlanganida Turkiya zo‘ravonlik qurbonlariga yordam ko‘rsatgan davlatlardan biri bo‘ldi, muhtojlarga yordam berishga xalqaro hamjamiyatni safarbar qilishga harakat qildi.

## Tashriflar
2013-yilning 18—21 noyabr kunlari Turkiya Prezidenti Rajab Toyyib Erdo‘g‘anning taklifiga binoan o‘tish davri hukumati Bosh vaziri Nikola Tiangay boshchiligidagi AVRO delegatsiyasi Islom hamkorlik tashkiloti Iqtisodiy va tijorat hamkorlik qo‘mitasining yigirma toʻqqizinchi xalqaro yigʻilishida ishtirok etdi.

2014-yil iyun oyida CAR Bosh vaziri Andre Nzapeike boshchiligidagi delegatsiya Turkiya davlatiga rasmiy tashrif buyurdi.

2016-yilning 10—15 aprel kunlari Istanbul shahrida Islom hamkorlik tashkiloti sammiti, 2016-yilning 23-24-may kunlari u yerda Jahon gumanitar sammiti, 2016-yilning 27—29 may kunlari Eng kam rivojlangan davlatlar sammiti bo‘lib o‘tdi. Sammit (EAGU) Antaliyada boʻlib oʻtdi. MAR delegatsiyalari 2016-yil 2—3 noyabr kunlari Istanbulda boʻlib oʻtgan.

2020-yilning 9—11 mart sanalarida Markaziy Afrika Respublikasi Strategik investitsiyalar vaziri o‘rinbosari Paskal Bida Koyagbele hamda Turkiya tashqi ishlar vaziri o‘rinbosari Yavuz Selim Kyran o‘rtasida uchrashuv bo‘lib o‘tdi.

## Iqtisodiy munosabatlar
Turkiya va Markaziy Afrika Respublikalari o‘rtasidagi tovar ayirboshlash hajmi 2018-yilda 5,89 million AQSh dollarni, 2019-yilda 5,81 million dollarni (Turkiya eksporti 3,84 million dollar, import 1,87 million dollarni) tashkil etdi.

Turkiya Markaziy Afrika Respublikasida asosiy ijtimoiy va sogʻliqni saqlash xizmatlarini yaxshilashga qaratilgan saʼy-harakatlarini davom ettirmoqda.

Turkiya tomonidan MAR uchun asosan TİKA, Qizilay, AFAD, Turkiya Diniy Jamgʻarmasi va boshqa tegishli muassasa va tashkilotlar orqali koʻplab insonparvarlik yordamlari, xayr-ehsonlar, infratuzilmani qayta tiklash ishlari faol tarzda amalga oshirib kelinmoqda.

1992-yildan beri „Turkiya“ stipendiyalari doirasida Turkiya Markaziy Afrika Respublikasidan kelgan talabalarga oʻqish imkoniyatini taqdim etdi.

## Manbalar
Nicolas Lombaerts

**Nicolas Robert Christian Lombaerts** (; 1985-yil 20-martda tugʻilgan) — belgiyalik sobiq professional futbolchi, KAA Gent klubida yordamchi murabbiy sifatida ishlagan.

## Faoliyati

### Klub

#### Brugge
Lombaerts Club Bruggega 1991-yilda qoʻshilgan.

#### Gen
Lombaertsning orzusi imkon qadar tezroq birinchi divizion jamoasida asosiy tarkibda oʻynash boʻlgani va lekin „Brugge“ bunga kafolat bera olmagani uchun Gentga oʻtdi. Tez orada 2005—2006-yilgi Belgiya Birinchi diviziyasida deyarli barcha oʻyinlarda qatnashdi. Shuningdek, Belgiya milliy futbol jamoasi safida birinchi marta maydonga tushdi. Futboldan tashqari, oʻsha paytda Ghent universitetida huquqshunoslik boʻyicha oʻqiyotgan edi. Bir necha marta Belgiya yoshlar terma jamoasiga, jumladan Belgiya milliy 21 yoshgacha boʻlgan futbol jamoasiga tanlangan. 2004-yilgi 19 yoshgacha boʻlgan futbolchilar oʻrtasidagi Yevropa chempionati va 2007-yilgi UEFA 21 yoshgacha boʻlgan futbolchilar oʻrtasidagi futbol boʻyicha Yevropa chempionati uchun mamlakat tarkibiga kiritilgan.

#### Zenit

2007-yil iyul oyida Lombaerts Rossiyaning Zenit Saint Petersburg klubiga oʻtdi. Oʻsha paytda oʻqishni tashlab, futbolchilik faoliyatini davom ettirdi. Zenit bilan 2007-yilgi Rossiya Premyer-ligasi bilan birinchi chempionligini qoʻlga kiritdi. 2008-yil boshida Lombaerts tizzasidan olgan jarohati tufayli yarim yildan koʻproq vaqtga safdan chiqdi.

#### Oostende
2017-yil 24-mart kuni „Zenit“ bilan 10 mavsumdan so‘ng Lombaerts 2017—2018-yilgi mavsumda Belgiyaga qaytib, KV Oostende bilan shartnoma imzolashi eʼlon qilindi. 2017-yilning 17-mayida „Zenit“ safidagi so‘nggi, 289-rasmiy o‘yinini Krasnodarga qarshi o‘yinda o‘tkazdi.

### Xalqaro
2006-yilning may oyida Saudiya Arabistoniga qarshi oʻrtoqlik oʻyinida terma jamoa safida debyut qildi. Yevro-2008 saralashida 3 ta oʻyin oʻtkazdi.

2014-yil 26-may kuni jahon chempionati oldidan Lyuksemburgga qarshi oʻyinda Lombaerts 77-daqiqada Jan Vertonhen oʻrniga zaxiradan maydonga tushdi.

## Murabbiylik faoliyati
2021-yilning 28-mayida Lombaerts 2021—2022-yilgi mavsumdan boshlab sobiq klubi KAA Gentda yordamchi murabbiyi bo‘lishi tasdiqlandi.

## Faoliyat statistikasi

### Klub

### Xalqaro

## Yutuqlari
**Zenit St. Petersburg**

* Rossiya Premyer-ligasi: 2007, 2010, 2011—2012, 2014—2015
* Rossiya kubogi: 2010
* Rossiya Superkubogi: 2008, 2011
* UEFA kubogi: 2007—2008
* UEFA Superkubogi: 2008-yil

## Manbalar
Muntaxab-al-lug'at

Xorazmda yashab ijod etgan shoir va filolog **Muhammad Rizo Xoksor "Muntaxab-al-lug'at" ("Saylanma lug'at")** asarini 1798-1799-yillarda yaratdi. Asar izohli lug'atlar seriyasiga kiradi. Unda eski o'zbek adabiy tilida ishlatilgan arabcha, forscha va ayrim eskirgan o'zbekcha so'zlarning ma'nolarini eski o'zbek tilida (ba'zan fors-tojik tilida) tavsiflanadi.

Asarning kirish qismida muallif o'sha davrda mavjud bo'lgan lug'at va filologik traktatlar to'g'risida ma'lumot berar ekan, bu asarlarda yo'l qo'yilgan kamchiliklarni, ayrim so'zlarning ularda noto'g'ri izohlanganini ko'rsatib o'tadi.

Lug'at ikki qismdan iborat. Birinchi qismda eski o'zbek adabiy tilida ishlatilgan arabcha so'zlar, ikkinchi qismda esa forscha-tojikcha va eskirgan o'zbekcha so'zlar izohlanadi. Jami 2400 so'z berilgan.

Xoksor lug'atining o'ziga xos xususiyatlaridan yana biri shuki, unda so'zlarning to'g'ri (asosiy) ma'nosi bilan bir qatorda, ko'chma (hosila) ma'nolariga ham izoh beriladi.

Lug'atda so'zlar arab alifbosi tartibida so'zining birinchi tovushiga (harfiga) qarab 28 bobga taqsimlangan. Har qaysi bobda so'zlar oxirgi tovushga (harfga) qarab gruppalanadi. Masalan, alif bilan tugaydigan so'zlar, be bilan tugaydigan so'zlar, te bilan tugaydigan so'zlar kabi.
Kirsten Prays (aktrisa)

**Kirsten Prays** 1981-yilning 13-noyabrda tavallud topgan   — amerikalik pornografik aktrisa,  model va raqqosa . 

## Yoshlik
Asl ismi Ketrin boʻlgan Prays  Rod-Aylendning Providens shahrida tugʻilgan bo’lib asil kelib chiqishi fransuz va italyan .  U Massachusets shtatining Boston shahrida o’sib ulg’aygan.  U Massachusetsdagi Fisher kollejida o'qiyotgan paytlarida jinoiy odil sudlovni o'rgangan. Shuningdek, u Nyu-York shahrida yashagan va u yerda go-go raqqosasi va kokteyl ofitsianti bo'lib ishlagan. 

Prays o'zining sahna nomi  uchun Kirsten laqabini tanlagan. Sababi bu uning eng yaqin do'stining haqiqiy ismi bo’lgan. U bolaligida *"The Price Is Right"* filmida model bo'lishni  orzu qilgan.Shu sababli u Price familiyasini o'ylab topganini aytgan .  U kattalar karyerasini yalang'och modellashtirish va stripping bilan boshladi.  Uning dastlabki ikkita sahnasi "Original gunoh" filmlari uchun *"Jinsiy aloqa uchun kiyingan"* va "Simon Wolf" prodyuseri uchun *"Ho'l o'smirlar 7"* filmlarida bo'lgan.   Oxir-oqibat u 2005-yilda Wicked Pictures bilan shartnoma imzoladi   U, shuningdek, 2004-yilda kattalar kino sanoatiga kirishdan oldin Miss Hawaiian Tropic tanlovlarida qatnashgan  

2006-yilda Prays *"Mening yalang'och xonim* " realiti- ko'rsatuvining birinchi mavsumida to'rt finalchidan biri (va yakuniy g'olib) sifatida paydo bo'lgan.   2006- yil mart oyida Jessi Jeyn va Prays Playboy TV -ning eng mashhur jonli ko'rsatuvi " *Tungi qo'ng'iroqlar"* ning boshlovchilari bo’lishga  va Price bundan oldin *"The Bang"* Playboy teleserialiga mezbonlik  qilgan edi. Shuningdek, *Weeds* teleserialining epizodida kichik rollarni ijro etgan.  

* 2007 yil AVN mukofoti – Ikkinchi plandagi eng yaxshi aktrisa (film) – *Manhunters* 
* 2007 yil AVN mukofoti – eng yaxshi guruh jinsiy aloqa sahnasi (film) – *FUCK* ( Karmen Xart, Katsumi, Mia Smayls, Erik Masterson, Kris Kannon, Tommi Gunn va Rendi Spears bilan) 
* 2010 yil AVN mukofoti – Eng yaxshi guruh seks sahnasi – *2040* ( Jessica Drake, Alektra Blue, Mikayla Mendez, Kaylani Lei, Tory Leyn, Jayden Jaymes, Kayla Carrera, Rendy Spears, Bred Armstrong, Rocco Ried, Blue London, TJ, TJ bilan birga) Kammings) 
* 2018 AVN shon-sharaf zali 

## Manbalar

## Havolalar

* 
* 
* Kirsten Price at the Internet Adult Film Database 
* Kirsten Price at the Adult Film Database
* "4 Porn Stars Talk About How They Fell in Love"
Choʻbin guzari masjidi

**Choʻbin guzari masjidi** — Qarshi masjidi.
Qadimiy masjidlardan edi. Unga tegishli vaqf hujjatlaridan biri Toʻqidoʻzon masjidi vaqfi bilan birga kelgan. Zohid xoja ogʻoliq, qizi Bibi Soliha oyim Qoʻrgʻonchadagi uch tanob xurri xolis yeridan keladigan daromadni 10 qismga boʻlib, uning 5 qismini Choʻbin masjidiga beradi. Oʻsha besh qismdan 1 hissasi Choʻbin guzari tahoratxonasiga ajratiladi. Tahoratxona gʻarbdan omma yoʻli, shimoli Choʻbin masjidi, sharqi berk koʻcha, Arabshoh oʻgʻli usta Rajab shayx hovlisi va janubi usta Muhammad Ali oʻgʻli Soʻfi Roziq, hovlisi bilan chegaradosh edi. Yana bir hissa muborak Ramazon oyida Qur’on xatm qiluvchi qoriga beriladi. Qolgan 3 hissani mutavalli masjid imorati ehtiyoji va unga chiroq hamda toʻshamchi sotib olish uchun sarflanadi. Ortganidan masjid imomi 2 va muazzin 1 hissa haq oladi. Agar voqif tayinlagan mutavalli vafot etsa va uning avlodlaridan ham hech kim qolmasa, bu vazifani masjid imomi bajaradi. Hujjatda koʻrsatilishicha, Choʻbin masjidi shahar ichkarisida xom gʻisht va yogʻochdan qurilgan boʻlib, ganch bilan suvalgan. Uning Gʻarb va shimol tarafida omma yoʻli; sharqi Arabshoh oʻgʻli usta Rajabshoh hovlisi; janubi mazkur guzar tahoratxonasi bilan chegaradosh edi. Choʻbin masjidiga oid yana bir vaqf hujjati boʻlib, u Bibi Soliha oyimnikidan sakkiz yil oldin tuzilgan. Unda koʻrsatilishicha: *„Hijriy 1221-yili safar oyida mulla Yaʼqub oʻgʻli mulla Yodgor Chubin guzari masjidi unun Maʼsumobod mavzesidagi bir yarim tanob yerini vaqf qiladi“*. Choʻbin guzari masjidi sovet inqilobi davrida vayron boʻlgan.

## Manbalar
Lugʻati chigʻatoiy va turki usmoniy

**Lugʻati chigʻatoiy va turki usmoniy** – Sulaymon Buxoriy tomonidan tuzilgan chigʻatoycha va usmonli turkchasicha lugʻat.

Asar uch qismdan iborat:

A) *Birinchi qism* muqaddima boʻlib, u **"Manzumai chigʻatoy"** deb nomlangan. Bu qismda muallif asarning yozilish sababi, oʻzining tarjimai holi va lugʻatning tuzilishiga oid maʼlumotlarni keltiradi.

B) Asarning *ikkinchi qismi* **"Qavoid"** deb nomlangan. Bu qism asli eski oʻzbek tilining grammatik ocherkidir. Unda muallif, til qurilishiga oid tushunchalar bilan bir qatorda, chigʻatoy tilining oʻziga xos xususiyatlarini, uning boshqa turkiy tillarga oʻxshash va ulardan farqli tomonlarini ham aytib oʻtadi. Turkiy tillarni bunday qiyoslash asarning yutuqlaridan hisoblanadi.

C) Sulaymon Buxoriy asarining *uchinchi qismi*ni lugʻat tashkil etadi. Unda eski oʻzbek tilida ishlatilgan 7000 ga yaqin soʻz va turgʻun birikma usmonli turk tili vositasida izohlanadi. Soʻz maʼnolarining izohlari Alisher Navoiy va boshqa adiblarning asarlaridan olingan misollar bilan asoslab beriladi.
Sulaymon Buxoriyning ushbu asari eski oʻzbek tilini oʻrganishda jiddiy va ishonchli manbalardan biri sifatida katta ahamiyatga ega.

Sulaymon Buxoriy – XIX asrda yashagan mashhur oʻzbek olimlaridan biri. U Buxorodagi madrasada oʻqidi, Turkiyada (Istambulda) hayot kechirdi. Vengriyada turkologlar anjumanida (1860) ishtirok etdi. Uning lugʻat tuzishgan mana shu anjuman qatnashuvi sabab boʻldi.
Shayx Sulaymon Buxoriyning lugʻati taniqli turkolog I. Kunosh tomonidan nemis tiliga tarjima qilindi va 1902 – yilda Budapeshtda nashr etildi.

## Manbalar
Huquq falsafa

**HUQUQ FALSAFASI**
huquqning mohiyati, vujudga kelishi, huquqiy qoidalarning axloqiy normalar bilan mutanosibligi va shu kabi boshqa muammolarning falsafiy talqini. Huquq falsafasi huquqni mantiqiy, gnoseologik, psihologik, sotsiologik va axloqiy nuqtai nazardan tadqiq etadi. Huquq falsafasi uzoq muddat davomida falsaiy taʼlimotlarning muhim tarkibiy qismi sifatida shakllanib keldi. Antik falsafa namoyandalari (Suqrot, Platon, Aristotel) Huquq falsafasining qator muammolariga qoʻl urgandilar. Ular huquq va adolat, huquq va qonun, huquq va kuch-qudrat oʻrtasidagi munosabatlarni, huquqning ijtimoiy qadriyatlar iyerarxiyasidagi oʻrnini aniqlashga intildilar. Huquq Falsafasi, ayniqsa, maʼrifatparvarlik falsasida (tabiiy huquq nazariyasi), nemis klassik falsasida (masalan, G.Gegelning „Huquq falsafasi“ asari) katta oʻrinni egalladi. XX asrningning 2-yarmida Huquq falsafasi bilan Gusserl, Sheler. Gartman va qator ekzistensializm namoyandalari shugʻullandilar. Mazkur mutafakkirlar huquq ontologiyasini yaratishga intiladilar. Ularning fikricha, huquqning oʻziga xos birligi mavjud, huquqshunos esa turli huquqiy tushunchalar, meʼyorlar va qadriyatlarni kashf etib boradi. Bugungi kunda Gʻarbda Huquq falsafasining tarixiy huquqiy maktab (Sa- vini) va neokantchilik (R.Shtammler) kabi yoʻnalishlari obroʻ qozongan.
## Adabiyotlar
Falasafa qomusiy lugʻat.
„OʻZBEKISTON FAYLASUFLARI MILLIY JAMIYaTI NAShRIYoTI“
„ShARQ“ NAShRIYoT-MATBAA AKSIYaDORLIK KOMPANIYaSI BOSh TAHRIRIYaTI
TOShKENT — 2004
Jamaal Lascelles

**Jamaal Lascelles** (; 1993-yil 11-noyabrda Angliyada tugʻilgan) — „Newcastle United“ futbol klubida markaziy himoyachi sifatida oʻynaydi. Angliya yoshlar jamoasida ham oʻynagan.

## Biografiyasi
Jamaal Lascellesning otasi basketbolchi boʻlgan va Buyuk Britaniyaning 18 yoshgacha boʻlgan basketbol jamoasini boshqargan. Jamaal Lascellesning akasi ham basketbolchi va Buyuk Britaniya terma jamoasida oʻynagan. Jamaalning Jalen ismli ukasi ham bor. Jamaal Lascelles ham yoshlar klublarida basketbol oʻynagan, ammo keyinchalik futbolga qiziqishi ortib borgan.

## Klublardagi faoliyati
Jamaal Lascelles „Nottingham Forest“ futbol klubi bitiruvchisi. 2011-yil boshida, u professional darajada debyut qilmasdanoq, Angliyaning yetakchi klublari Jamaalga qiziqish bildirishgan. Londonning „Arsenal“ futbol klubi 17 yoshli Jamaal uchun 5 million funt taklif qilgan, „Liverpool“, „Tottenhem“ va „Manchester City“ futbol klublari ham uni sotib olish taklifini bergan. Biroq, „Nottingham Forest“ futbol klubi barcha takliflarni rad etgan va 2011-yil mart oyida Jamaal Lascelles bilan birinchi professional shartnomasini imzolagan.

Jamaal Lascelles „Nottingham Forest“ futbol klubi safidagi debyutini 2012-yilning 31-yanvarida amalga oshirgan. U „Burnley“ futbol klubiga qarshi oʻyinda debyut qilgan.

## Xalqaro faoliyati
2011-yil 29-mart kuni Jamaal Lascelles 19 yoshgacha boʻlgan Angliya terma jamoasida Gollandiyaga qarshi oʻrtoqlik uchrashuvida debyut qilgan. Umuman olganda, u 2011—2012- yillarda ushbu jamoada 8 ta oʻyin oʻtkazgan. 2011-yilning 12-aprelida Jamaal Lascelles Angliyaning 18 yoshgacha boʻlgan terma jamoasida oʻzining yagona uchrashuvini Italiyadan kelgan tengdoshlari bilan oʻtkazgan. 2013-yilda Jamaal Lascelles murabbiy Peter Taylor tomonidan Angliya terma jamoasining yoshlar oʻrtasidagi jahon chempionati tarkibiga kiritilgan. U guruh bosqichining birinchi oʻyinini Iroq termasiga qarshi toʻliq oʻtkazgan, qolgan ikkitasini zaxirada oʻtkazgan.

Futbolchining debyuti Yevropa chempionati saralash turniri doirasida Moldova terma jamoasiga qarshi o‘yinda bo‘lib o‘tgan. Jamaal Lascelles asosiy tarkibda maydonga tushgan va butun oʻyinni maydonda oʻtkazgan. 2014-yilning 17-noyabr kuni Fransiya yoshlar terma jamoasi bilan o‘rtoqlik o‘yinida ham qatnashib, butun uchrashuvda to‘liq ishtirok etgan.

## Statistika

## Manbalar
Mir Chaman masjidi

**Mir Chaman masjidi** — Qarshi masjidi.
Qarshining qadimiy masjidlaridan edi. Unga tegishli uchta vaqf hujjati saqlanib qolgan. Birinchi hujjatda qayd etilishicha: *“Hijriy 1221-yili safar oyida Mo’minjon og’oliq o’g’li Avaz Muhammad og’oliq  shar’iy tarzda xolis Olloh, yo’lida Mir Chaman masjidi tahoratxonasi uchun o’zining eng yaxshi mulkini vaqf qiladi”*. Taxoratxona masjidning janubida joylashgan ekan. Vaqf yeri esa Ma’sumobod mavzesida, Beshkent arig’ining sharqiy tarafida ikki yarim tanobdan iborat edi. Masjidga mutavalli o’zi va so’ngra avlodlari davom ettiradi. Vaqf hosili oldin tahoratxona imoratiga sarflanadi. Qolganidan mutavalli ushr oladi. Undan ortgani taxoratxona zaruratiga ajratilgan. Ikkinchi hujjatda: *“Hijriy 1221-yili safar oyi oxirida mulla Nodirshoh, qizi Bibi Qurbon nomidan mulla Sayid Muhammad o’g’li mulla Avaz Muhammad vakil bo’lib, shahar ichidagi Mir Chaman guzari masjidi uchun vaqf qiladi”* Mir Chaman masjidi pishiq, g’isht va yog’ochdan qurilgan. Vaqf yeri bir tanobdan iborat bo’lib, Qo’rg’oncha mavzesida edi. Mutavalli voqifning o’zi va so’ngra bu ishni avlodlari bajaradi. Mutavalli hosildan yiliga bir ashrafi haq oladi. Qolgani masjid ehtiyojiga sarflanadi. Undan ortgan tanobona uch qismga taqsimlanib, imomga 2 va muazzinga 1 hissa ulush beriladi. Uchinchi hujjat ham ikkinchisi bilan bir vaqtda rasmiylashtirilgan. Unda Avaz Bobohol o’g’li Ibrohimjon mazkur masjid uchun ikki qismdan iborat yerini vaqf qiladi. Bu yerlar Lag’mon mavzesida edi. Shimolida Lag’mon arig’i va g’arbida shu mavze masjidi bilan chegaradosh bo’lgan. Masjid inqilob davrida vayron bo’lgan.

## Manbalar
Xatta

**Xatta**

Muhammad Xatta (1902-yil 12-avgust – 1980-yil 14-mart) indoneziyalik davlat arbobi va iqtisodchisi, Indoneziyaning birinchi vitse-prezidenti lavozimida ishlagan. U va Soekarno Indoneziyaning Gollandiya mustamlakachiligidan mustaqilligi uchun kurashda markaziy rol o'ynagan. U Hatta I, Hatta II va RIS kabinetlarida Bosh vazir bo'lib ishlagan. 1956-yilda u vitse-prezidentlik lavozimini tark etdi.‌‌
Hatta demokratiyaga sodiqligi bilan mashhur edi. U Indoneziya demokratiyasining dastlabki bosqichiga aylangan X deklaratsiyasini e'lon qildi. Iqtisodiy sohada uning fikrlari va kooperativlarni rivojlantirishga qo'shgan hissasi unga kooperativlarning otasi laqabini berdi.
Xatta 1980-yilda vafot etgan va uning jasadi Jakartadagi Tanah Kusir TPU da dafn etilgan. Indoneziya hukumati uni 1986-yil 23-oktabrda Prezidentning 081/TK/1986-sonli farmoni bilan Indoneziyaning Milliy Qahramonlaridan biri sifatida belgilagan. Uning ismi Dwi-Single sifatida Soekarno bilan yonma-yon va Soekarno-Xatta aeroportida mahkamlangan. Gollandiyada uning nomi Haarlemning Zuiderpolder turar-joy massividagi ko'cha nomi sifatida abadiylashtirilgan.‌‌

## Xattaning Yoshlgi
Muhammad Xatta Minangkabaudan kelgan Muhammad Djamil va Siti Salehaning oilasida tug‘ilgan. Uning otasi G'arbiy Sumatradagi Payakumbux yaqinidagi Batuhampar shahridagi Naqsyabandiya olimlarining avlodi edi va onasi Bukittinggidagi savdogarlar oilasidan edi. U 1902-yil 12-avgustda tug'ilgan. Uning Athar ismi arabchadan olingan bo'lib, "xushbo'y" degan ma'noni anglatadi. Athar 1900-yilda tug'ilgan Rafiyadan keyin ikkinchi farzand bo'lib dunyoga keldi. U bolaligidan Islom ta'limotiga sodiq oila muhitida ta'lim oldi va o'sdi. Uning otasi tomonidan bobosi Abdurahmon Batuhampar Surau Batuhamparga asos solgan din arbobi sifatida tanilgan.
U yetti oylik bo‘lganida otasi vafot etdi. Otasining vafotidan keyin onasi Palembanglik savdogar Agus Hoji Ningga uylanadi. Hoji Ning tez-tez ona tomonidan bobosi Ilyos Bagindo Marah bilan savdo qilgan. Siti Salehaning Hoji Ning bilan turmush qurishi to‘rt farzandni dunyoga keltirdi, ularning barchasi qiz edi.‌‌

## Xattaning vafoti
Xatta 1980-yil 14-martda soat 18:56 da Cipto Mangunkusumo kasalxonasida (Jakarta) o'n bir kun davolanganidan so'ng vafot etdi. Hayoti davomida Bung Hatta 1963, 1967, 1971, 1976, 1979 yillarda va nihoyat 1980-yil 3-martda 6 marta kasalxonaga yotqizilgan. Ertasi kuni u Jakartadagi Jalan Diponegoro 57 qarorgohida dafn etilgan va Tanah Kusirda dafn etilgan. TPU, Jakarta o'sha paytdagi vitse-prezident Adam Malik raisligidagi davlat marosimi bilan kutib olindi. U 1986-yilda Suharto hukumati tomonidan e'lon qilingan qahramon sifatida tayinlangan.‌‌

## Manbalar
https://id.m.wikipedia.org/wiki/Mohammad_Hatta

## Havolalar
https://id.m.wikipedia.org/wiki/Mohammad_Hatta