open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ayit Tzavua

***Ayit Tzavua*** (ivritcha: עיט צבוע; soʻzma-soʻz tarjimasi – ***Rangin burgut***, koʻchma maʼnoda – ***Munofiq***) – 1858-yilda ibroniy tilida yozilgan roman boʻlib, muallifi Abraham Mapu hisoblanadi. Roman voqealarining bir qismi Litva zodagonlaridan birining salonida kechadi. U yerda maʼrifatparvar polyaklar va yahudiy ziyolilar toʻplanib, Volter, falsafa hamda yahudiy xalqining taqdiri haqida fikr almashadilar. Ushbu asar Mapuning 1853-yilda yozilgan „Ahavat Tsiyon“ („Sionga muhabbat“) romanidan soʻng ibroniy tilidagi ilk zamonaviy romanlardan biri sanaladi.

## Manbalar
Five Minutes (roman)

***Five Minutes*** (portugalcha: *Cinco Minutos*) – braziliyalik yozuvchi José de Alencarning ilk romani hisoblanadi. Asar dastlab „Diário do Rio de Janeiro“ gazetasida ketma-ketlikda chop etilgan boʻlib, oʻquvchilar orasida katta mashhurlikka erishgan. Shu sababli roman 1856-yilda alohida kitob holida nashr etilgan.

## Syujeti
Kitob maktub shaklida yozilgan boʻlib, u „D.“ ismli kishiga – hikoyachining amakivachchasiga yoʻllangan. Asarda bosh qahramon – hikoyachining Carlota ismli ayolga boʻlgan muhabbati hikoya qilinadi. Bu ayolning ismi esa faqat asar oxirgi boblarida oshkor etiladi.

## Manbalar

## Havolalar
* Download the book
Al-Shahba universiteti

**Al-Shahba universiteti** (arabcha: جامعة الشهباء, qisqartmasi: SU) — Suriyadagi Aleppo shahrining janubiy chekka hududida joylashgan xususiy universitet hisoblanadi. Universitet 2005-yilda tashkil etilgan. 2012-yil fevral oyigacha u **[[Gulf University]]** (Ko‘rfaz universiteti) nomi bilan tanilgan bo‘lgan.

Al-Shahba universiteti George Mason University va Bentley University bilan akademik hamkorlik bitimlariga ega.

## Fakultetlar
*Muhandislik va texnologiya
*Boshqaruv
*Stomatologiya

## Manbalar
The Flitch of Bacon (roman)

***The Flitch of Bacon*** – britaniyalik yozuvchi William Harrison Ainsworth qalamiga mansub tarixiy roman boʻlib, 1854-yilda yozilgan. Asar dastlab *[[The New Monthly Magazine]]* jurnalida ketma-ketlikda chop etilgan. Roman syujeti Essexdagi Little Dunmow qishlogʻida mavjud boʻlgan qadimiy marosim atrofida qurilgan. Ushbu marosimda oila qurgan va bir yil davomida janjal hamda kelishmovchiliksiz yashagan er-xotin „bekon tilimi“ mukofotiga loyiq deb topilgan. Asar shu darajada mashhurlikka erishdiki, Ainsworthning oʻzi keyingi yili oʻtkazilgan ushbu marosimning hakamlaridan biri sifatida ishtirok etgan va anʼananing qayta tiklanishiga turtki bergan.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* Bragg, Tom. *Space and Narrative in the Nineteenth-Century British Historical Novel*. Routledge, 2016.
* Carver, Stephen James. *The Life and Works of the Lancashire Novelist William Harrison Ainsworth, 1850-1882*. Edwin Mellen Press, 2003.
* Simpson, Jacqueline. *Green Men and White Swans: The Folklore of British Pub Names*. Random House, 2011.
Boscobel (roman)

***Boscobel*** – britaniyalik yozuvchi William Harrison Ainsworth qalamiga mansub tarixiy roman boʻlib, 1872-yilda nashr etilgan. Asar dastlab „The New Monthly Magazine“ jurnalida ketma-ketlikda chop etilgan, soʻngra Tinsley Brothers nashriyoti tomonidan Londonda uch jildda kitob holida nashr etilgan . Roman Ainsworthning zamonaviy mavzulardagi („Old Court“, 1867; „Myddleton Pomfret“, 1868) uchta asaridan soʻng, uning tarixiy mavzularga qaytganini bildiradi.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* Carver, Stephen James. *The Life and Works of the Lancashire Novelist William Harrison Ainsworth, 1850-1882*. Edwin Mellen Press, 2003.
* Ellis, Stewart Marsh. *William Harrison Ainsworth and His Friends, Volume 2*. Garland Publishing, 1979.
* Slater, John Herbert. *Early Editions: A Bibliographical Survey of the Works of Some Popular Modern Authors*. K. Paul, Trench, Trubner, & Company, 1894.
The Spendthrift (roman)

***Boscobel*** – britaniyalik yozuvchi William Harrison Ainsworth qalamiga mansub tarixiy roman boʻlib, 1857-yilda Londondagi Routledge nashriyoti tomonidan bir jildli kitob shaklida chop etilgan. Asar dastlab 1855-yil yanvar oyidan boshlab „Bentley’s Miscellany“ jurnalida ketma-ketlikda eʼlon qilingan. Roman uchun Hablot Knight Browne (shuningdek, „Phiz“ taxallusi bilan tanilgan) tomonidan illyustratsiyalar ishlangan.

Asar XVIII asrda sodir boʻluvchi voqealarni oʻz ichiga oladi va katta merosga ega boʻlgan yosh yigitning isrofgarchilik va sarguzashtlarga boy hayoti tasvirlanadi.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* Carver, Stephen James. *The Life and Works of the Lancashire Novelist William Harrison Ainsworth, 1850–1882*. Edwin Mellen Press, 2003.
* Ellis, Stewart Marsh. *William Harrison Ainsworth and His Friends, Volume 2*. Garland Publishing, 1979.
* Slater, John Herbert. *Early Editions: A Bibliographical Survey of the Works of Some Popular Modern Authors*. K. Paul, Trench, Trubner, & Company, 1894.
Shaxmat boʻyicha Chili chempionati

**Shaxmat boʻyicha Chili chempionati** – Chilida oʻtkaziladigan milliy shaxmat chempionati boʻlib, uni FENACH (Chili milliy shaxmat federatsiyasi, *Federación Nacional de Ajedrez de Chile*) tashkil etadi. 2004—2006-yillar oraligʻida FEDAC (Chili sport shaxmat federatsiyasi, Federación Deportiva de Ajedrez de Chile) tomonidan ham alohida chempionatlar oʻtkazilgan.

## Gʻoliblar

Manba:
:FEDACH musobaqasining g‘oliblari Luis Rojas Keim (2004) va Mauricio Flores Rios (2005, 2006) bo‘ldi.

## Manbalar

## Havolalar
* Results from the Federacion Nacional de Ajedrez de Chile 
* Federación Nacional de Ajedrez de Chile
* Fundacion Chilena de Ajedrez
* Liga Nacional de Ajedrecistas de Chile
Alanya Alaaddin Keykubat universiteti

**Alanya Alaaddin Keykubat universiteti** (turkcha: *Alanya Alaaddin Keykubat Üniversitesi*) — Turkiyaning Alanya shahrida joylashgan davlat universitetidir. Universitet 2015-yilda Turkiya Buyuk Millat Majlisi qarori bilan tashkil etilgan. U nomini Saljuqiylar sultoni Kayqubad I sharafiga olgan.

2021–2022-o‘quv yili holatiga ko‘ra, universitetda jami 14 135 nafar talaba tahsil olgan. Ularning 5229 nafari kollej (assotsiativ), 8417 nafari bakalavriat, 418 nafari magistratura va 71 nafari doktorantura bosqichida o‘qiydi.

2022-yil holatiga ko‘ra, universitetda jami 577 nafar akademik xodim faoliyat yuritgan, jumladan: 52 nafar professor, 68 nafar dotsent, 171 nafar fan doktori, 164 nafar o‘qituvchi va 122 nafar ilmiy xodim (tadqiqotchi).

2023-yil 16-iyun kuni YÖK (Turkiya Oliy ta’lim kengashi) tomonidan olib borilgan tergov doirasida rektor Ekrem Kalan lavozimidan ozod etildi. Uning o‘rniga rektor vazifasini bajaruvchi sifatida prorektor prof. dr. Arife Uslu Gökceoğlu tayinlandi.

## Manbalar
Heterarmia

**Heterarmia** – Geometridae oilasiga mansub kuya jinsidir. Bu jins 1895-yilda Warren tomonidan tavsiflangan.

## Turlari
* *[[Heterarmia buettneri]]* (Hedemann, 1881)
* *[[Heterarmia dissimilis]]* (Staudinger, 1897)
* *[[Heterarmia appositaria]]* (Leech, 1897)

## Manbalar

## Adabiyotlar

*
Ectropidia

**Ectropidia** – Geometridae oilasiga mansub kuya jinsidir.
## Turlari
* *[[Ectropidia altiprimata]]* Holloway, 1993
* *[[Ectropidia coremaria]]* Hampson
* *[[Ectropidia exprimata]]* (Walker, 1861)
* *[[Ectropidia fimbripedata]]* Warren, 1900
* *[[Ectropidia harmani]]* Holloway, 1993
* *[[Ectropidia illepidaria]]* (Walker, 1861)
* *[[Ectropidia quasilepidaria]]* Holloway, 1993
* *[[Ectropidia semijubata]]* (Prout, 1929)
* *[[Ectropidia shoreae]]* (Prout)

## Havolalar
* ''Ectropidia'' at Markku Savelaʼs *Lepidoptera and Some Other Life Forms*
* Natural History Museum Lepidoptera genus database
Crichton (roman)

***Crichton*** – britaniyalik yozuvchi William Harrison Ainsworth qalamiga mansub tarixiy roman boʻlib, 1837-yilda nashr etilgan. Asar Richard Bentley nashriyoti tomonidan uch jildda chop etilgan. Roman XVI asrda yashagan shotland olimi, bilimdon shaxs James Crichton (uning laqabi – „Admirable Crichton“, yaʼni „qoyilmaqom Crichton“) hayotidan ilhomlanib yozilgan. Ushbu asar Ainsworthning 1834-yildagi mashhur romani Rookwooddan keyingi yirik adabiy ishi hisoblanadi.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* Carver, Stephen James. *The Life and Works of the Lancashire Novelist William Harrison Ainsworth, 1850-1882*. Edwin Mellen Press, 2003.
* Crofton, Ian. *A Dictionary of Scottish Phrase and Fable*. Birlinn, 2012.
* Schlicke, Paul. *The Oxford Companion to Charles Dickens: Anniversary Edition*. OUP Oxford, 2011.
* Sutherland, John. *The Longman Companion to Victorian Fiction*. Routledge, 2014.
Iordaniya Al-Zaytun universiteti

**Iordaniya Al-Zaytun universiteti** (arabcha: جامعة الزيتونة الأردنية) — Iordaniyaning Amman shahrida joylashgan xususiy universitet bo‘lib, 1993-yilda tashkil etilgan. Universitet Iordaniya Oliy taʼlim va ilmiy tadqiqotlar vazirligi tomonidan akkreditatsiya qilingan.
2024-yil holatiga ko‘ra, universitetda jami 8 663 nafar talaba tahsil olgan, shundan 2 652 nafari xalqaro talabalardir.
Boshqa Iordaniya universitetlarida bo‘lgani kabi, bu yerda ham kredit-soat tizimi qo‘llaniladi.

## Taʼlim yoʻnalishlari

Universitet yettita yo‘nalish bo‘yicha bakalavriat va magistratura darajalarini taklif etadi:
* Muhandislik (elektr, qurilish) fakulteti
* Fanlar fakulteti
* Farmatsevtika fakulteti
* Hamshiralik ishi fakulteti
* San’at fakulteti
* Yuridik fakultet
* Iqtisodiyot fakulteti
* Arxitektura va dizayn fakulteti

## Yana qarang
*Islomiy ta’lim muassasalari ro‘yxati

## Manbalar

## Havolalar
*
Hulstina aridata

**Hulstina aridata** – Geometridae oilasiga mansub kuya turidir. Ushbu tur ilk bor 1929-yilda William Barnes va Foster Hendrickson Benjamin tomonidan tavsiflangan. Shimoliy Amerikada uchraydi.

**MONA** yoki **Hodges** raqami: 6543.
## Manbalar

## Adabiyotlar

*
Shaxmat boʻyicha Kosta-Rika chempionati

**Shaxmat boʻyicha Kosta-Rika chempionati** – Kosta-Rikada har yili oʻtkaziladigan shaxmat boʻyicha milliy chempionati hisoblanadi. Birinchi musobaqa 1927-yilda oʻtkzailgan.

## Gʻoliblar
: 

## Ayollar
: 

## Manbalar

## Havolalar
Chemponlar roʻyxati
Antonine universiteti (UA)

**Antonine universiteti** (UA) — Livandagi xususiy universitet bo‘lib, Antonin Maronite Order tomonidan boshqariladi.

## Tarixi

**Antonine universiteti** 1996-yilda tashkil etilgan xususiy oliy taʼlim muassasasi bo‘lib, Livanning Mount Lebanon mintaqasidagi Baabda shahrida joylashgan. Universitetda quyidagi joylarda uchta kampus mavjud:
*Baabda (Main Campus)
*Zahlé
*Mejdlaya-Zgharta
**Antonine universiteti** turli sohalar bo‘yicha oliy taʼlim darajalariga olib boruvchi kurslar va dasturlarni taklif etadi.

## Asosiy kampus

## Fakultetlar

Antonin universiteti yettita fakultetga ega:
*Muhandislik fakulteti (1996)
*Biznes boshqaruvi fakulteti (2006)
*Sport fanlari fakulteti (1996)
*Jamoat salomatligi fakulteti (1996)
*Axborot va kommunikatsiya fakulteti (2006)
*Musiqa va musiqatshunoslik fakulteti (1996)
*Ilohiyot fanlari va pastoral tadqiqotlar fakulteti (1996)]

## Rivojlanishi va qurilishi

## Manbalar
Ectropis

**Ectropis** – Geometridae oilasiga mansub kuya jinsidir. Ushbu jins vakillari asosan paleotropik mintaqalarda uchraydi, biroq Avstraliyada keng tarqalgan boʻlib, Osiyo hududlarigacha yetib boradi.

Yevropada esa faqat bitta tur – yoki kripik tur kompleksiga mansub vakil, yaʼni *Ectropis bistortata* / *Ectropis crepuscularia* uchraydi.

Mazkur jinsga taxminan 100 ga yaqin tur kiradi.
## Turlari

## Izohlar

## Manbalar

* 

*  (2010): Australian Faunal Directory – ''Ectropis''. Version of 28 May 2010. Retrieved 21 April 2011.
*  (2011): ''Ectropis''. Version 2.4, 27 January 2011. Retrieved 21 April 2011.
*  (2004a): Butterflies and Moths of the World, Generic Names and their Type-species – ''Boarmia'' Stephens, 1829. Version of 5 November 2004. Retrieved 21 April 2011.
*  (2004b): Butterflies and Moths of the World, Generic Names and their Type-species – ''Coenobita'' Gistl, 1848. Version of 5 November 2004. Retrieved 21 April 2011.
*  (2004c): Butterflies and Moths of the World, Generic Names and their Type-species – ''Ectropis''. Version of 5 November 2004. Retrieved 21 April 2011.
*  (2010): *Lepidoptera and Some Other Life Forms* „''Ectropis''“. Version of 4 July 2010. Retrieved 21 April 2011.
Shaxmat boʻyicha Finlandiya chempionati

**Shaxmat boʻyicha Finlandiya chempionati** – Finlandiyada har yili oʻtkaziladigan shaxmat boʻyicha milliy chempionat.

## Gʻoliblar

## Ayollar

## Manbalar

## Havolalar
* (2006 crosstable)
*Finnish Championship July 2008 Finland FIDE Chess Tournament report
Bir zamonlar... gollivudda

**Bir zamonlar... Gollivudda** () — 2019-yilda rejissyor Quentin Tarantino tomonidan suratga olingan Amerika drama-komediya filmidir. Film 1969-yil Los-Anjelesda bo‘lib o‘tgan voqealarga asoslangan bo‘lib, u aktyor Rick Dalton va uning do‘sti va dublyori Cliff Booth hayoti orqali Gollivudning o‘zgarayotgan davrini aks ettiradi.

## Syujet
Filmning asosiy syujeti 1969-yil Gollivudida sodir bo‘ladi. Rick Dalton — televizion aktyor, o‘z karerasi pasayish arafasida. U o‘zining eski do‘sti va dublyori Cliff Booth bilan birga film sanoatidagi o‘zgarishlarga moslashishga urinadi. Ularning hayoti Sharon Tate va Manson oilasi bilan bog‘langan fojiali tarixiy voqealar fonida rivojlanadi.

## Rollarda
* Leonardo DiCaprio — Rick Dalton
* Brad Pitt — Cliff Booth
* Margot Robbie — Sharon Tate
* Emile Hirsch — Jay Sebring
* Margaret Qualley — Pussycat
* Timothy Olyphant — James Stacy
* Dakota Fanning — Squeaky Fromme
* Al Pacino — Marvin Schwarzs

## Ishlab chiqarish
Film Tarantino tomonidan yozilgan va Columbia Pictures studiyasi tomonidan ishlab chiqarilgan. Suratga olish ishlari 2018-yilda boshlangan.

## Chiqarilish
Film 2019-yil 26-iyulda AQShda namoyish etilgan. Premyeradan so‘ng film keng muhokamalarga sabab bo‘ldi va box-office’da muvaffaqiyatli chiqish qildi.

## Qabul
Film tanqidchilar tomonidan ijobiy baholandi. IMDb reytingi — 7.6/10, KinoPoisk — 7.7/10, Rotten Tomatoes esa 86% baho bergan.

## Mukofotlar
Film 10 ta Oskar mukofotiga nomzod bo‘lgan va 2 tasini qo‘lga kiritgan. Brad Pitt “Eng yaxshi ikkinchi plandagi aktyor” nominatsiyasida g‘olib bo‘lgan.

## Manbalar
  

## Tashqi havolalar
* Quentin Tarantino haqida
* Treyler (YouTube)
Adana Alparslan Turkesh fan va texnologiya universiteti

**Adana Alparslan Turkesh fan va texnologiya universiteti** — (turkcha: Adana Bilim ve Teknoloji Üniversitesi, qisqacha: Adana BTÜ yoki Adana STU) — Turkiyaning Adana shahrida joylashgan davlat universitetidir.
Universitet ham ilmiy tadqiqotlarga, ham muhandislik va tabiiy fanlar bo‘yicha ta’limga yo‘naltirilgan.

## Manbalar

## Havolalar
*
Bag‘dod Iqtisodiy fanlar kolleji universiteti

**Bagʻdod Iqtisodiy fanlar kolleji universiteti** — 1996-yilda Iroqning poytaxti Bagʻdod shahrida tashkil etilgan xususiy universitet. Ushbu oliy taʼlim muassasasi iqtisodiyot va unga aloqador yoʻnalishlarda taʼlim beradi va Iroqdagi xususiy oliygohlar qatoriga kiradi.

## Yana qarang
* Iroqdagi xususiy universitetlar

## Havolalar

* Baghdad College of Economic Sciences University
Ectropis distinctaria

**Ectropis distinctaria** – Geometridae oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur Mavrikiy orolida uchraydi.

Qanot kengligi taxminan 33 mm ni tashkil qiladi.

Ushbu tur *Ectropis herbuloti* (Orhant, 2003) turiga juda yaqin hisoblanadi. 2003-yilgacha bu ikki tur koʻpincha bir-biri bilan chalkashtirib kelinardi.
## Manbalar
Basrah tibbiyot kolleji

**Basrah tibbiyot kolleji** (arabcha: كلية طب البصرة, translit: Kulleyat Teb Al Basrah) — University of Basrah tarkibidagi tibbiyot kollejidir. Ushbu oliy taʼlim muassasasi Basra shahri, Iraqda joylashgan. Kollej 1967-yilda tashkil etilgan.

## Manbalar

## Havolalar
* Basrah Medical College
Shaxmat boʻyicha Fransiya chempionati

**Shaxmat boʻyicha Fransiya chempionati** – Fransiyada har yili oʻtkaziladigan milliy shaxmat musobaqasi boʻlib, u Fransiya shaxmat federatsiyasi (*Fédération Française des Échecs*) tomonidan tashkil etiladi. Musobaqa ilk bor 1923-yilda, federatsiya 1921-yilda tashkil topganidan soʻng oʻtkazilgan.

Fransiyada ilk norasmiy milliy musobaqa 1880-yilda Café de la Régence shaxmat kafesida boʻlib oʻtgan. Keyingi musobaqalar esa 1881 va 1883-yillarda shu joyda oʻtkazilgan. 1903 va 1914-yillarda oʻtkazilgan musobaqalar keyinchalik tashkil etiladigan rasmiy milliy chempionat uchun yoʻl ochgan muhim tarixiy musobaqalar sanaladi. Ular Championnat de France des amateurs (shaxmat havaskorlari chempionati) nomi ostida tashkil etilgan.

## Norasmiy chempionatlar
: 

## Rasmiy chempionatlar

## Ayollar
: 

* *1944—1954-yillarda hech qanday musobaqa o‘tkazilmagan*

: 

* *1957—1974-yillarda hech qanday musobaqa o‘tkazilmagan*

## Manbalar

## Havolalar
*Heritage des Echecs Francais
*Championnats de France
* Larousse du jeu d'Échecs (1997)
Beykoz universiteti

**Beykoz universiteti** (turkcha: Beykoz Üniversitesi) — Istanbul, Turkey shahrida joylashgan xususiy notijorat fond universitetidir. Ushbu oliy taʼlim muassasasi 2016-yil 20-avgust kuni yana uchta yangi universitet bilan birga tashkil etilgan.
Beykoz University — TÜRLEV tomonidan asos solingan va avval faoliyat yuritgan Beykoz Vocational School of Logistics (turkcha: Beykoz Lojistik Meslek Yüksekokulu)ning huquqiy vorisi hisoblanadi.

## Manbalar
Ectropis excursaria

**Ectropis excursaria** – Geometridae oilasiga mansub kuya turi boʻlib, odatda twig looper nomi bilan tanilgan. Ushbu tur Avstraliyaning sharqiy hududlarida uchraydi.

Qanot kengligi 30–45 mm ni tashkil etadi; urgʻochilari erkaklarga qaraganda kattaroq boʻladi.

Lichinkalari turli oʻsimliklar bilan oziqlanadi, jumladan: *Hedera helix*, *Pelargonium zonale*, *Juglans regia*, *[[Salvia officinalis]]*, *Pinus radiata*, *Rosa odorata*, *[[Gardenia jasminoides]]*, *Citrus limon*, *Hardenbergia violacea*, shuningdek *Cassia*, *[[Akatsiya|Acacia]]*, *[[Evkalipt|Eucalyptus]]*, *Bursaria* va *Hakea* turlari.
## Manbalar
Hulstina grossbecki

**Hulstina grossbecki** – Geometridae oilasiga mansub kuya turidir. Ushbu tur Shimoliy Amerikada uchraydi.

MONA yoki Hodges raqami: 6545.
## Manbalar

## Adabiyotlar

*
Ectropis bispinaria

**Ectropis bispinaria** — Geometridae oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur Avstraliyada uchraydi.

Erkak kuya qanotining kengligi taxminan **30 mm**, urg‘ochisiniki esa **40 mm** ni tashkil etadi.

Lichinkalari quyidagi o‘simliklar barglari bilan oziqlanadi: *Dahlia pinnata*, avokado, *Rosa odorata*, *Citrus limon*  va *[[Grevillea robusta]]*.

## Manbalar
Shaxmat boʻyicha Gruziya chempionati

**Shaxmat boʻyicha Gruziya chempionati** – Gruziyada har yili oʻtkaziladigan milliy shaxmat chempionati hisoblanadi. 1990-yilgacha Gruziya Gruziya Sovet Sotsialistik Respublikasi sifatida Sovet Ittifoqi tarkibida boʻlgan.

## Gʻoliblar
Quyidagi roʻyxatda 1928-yildan to hozirgi kungacha boʻlgan rasmiy Gruziya shaxmat chempionlari gʻoliblari keltirilgan.

## Manbalar

## Havolalar
*List of winners 1928-2008
*RUSBASE (part V) 1919-1937,1991-1994
*RUSBASE (part IV) 1938-1960
*RUSBASE (part III), 1961-1969,1985-1990
*RUSBASE (part II) 1970-1984
*
*
Braude muhandislik kolleji

**Braude muhandislik kolleji** (ivritcha: המִכְלָלָה האָקָדֶמִית להַנְדָּסָה בראודה, translit: ha-mikhlala ha-akademit le-handasa Braude) — Israelning Karmiel shahrida joylashgan muhandislik yoʻnalishidagi kollej.

## Tarixi

**Braude muhandislik kolleji** 1985-yilda Karmiel shahrida ORT Israel va World ORT tashkilotlari tomonidan tashkil etilgan. 1992-yilda davlat tomonidan moliyalashtirilgan akademik kollej kampus hududida faoliyatini boshlagan. Kollej xorijdagi universitetlar bilan hamkorlikda talabalar almashinuvi dasturlarini ham taklif qiladi.

## Manbalar

## Havolalar
*Isroildagi universitetlar va kollejlar ro‘yxati
*Isroilda ta’lim
Bursa Orhangazi universiteti

**Bursa Orhangazi universiteti** (turkcha: Bursa Orhangazi Üniversitesi) — Turkeyning Bursa shahrida joylashgan xususiy universitet bo‘lgan. Universitetga Usmonli beyligiga asos solgan Orhan Gazi nomi berilgan. 2011-yilda tashkil etilgan ushbu oliygoh 2016-yilgi Turkiya tozalash harakatlari (Turkish purges) doirasida yopilgan 15 ta xususiy universitetdan biri edi.
2016-yil 23-iyul kuni universitet Favqulodda holat sharoitida ko‘rilgan chora-tadbirlar to‘g‘risidagi farmon (turkcha: OHAL) asosida yopilgan.

## Manbalar

https://en.wikipedia.org/wiki/Bursa_Orhangazi_University
Ectropis fractaria

**Ectropis fractaria** – Geometridae oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur Avstraliyada, jumladan **[[Tasmaniya]]** orolida uchraydi.

*Hypochroma dissentanea* va *Hypochroma dissonata* nomlari **Ectropis fractaria** turining sinonimlari hisoblanadi.
## Manbalar
Shaxmat boʻyicha Gonduras chempionati

**Shaxmat boʻyicha Gonduras chempionati** – Gondurasning milliy shaxmat chempionati boʻlib, u Gonduras milliy shaxmat federatsiyasi (FENAH, ispancha: *Federación Nacional de Ajedrez de Honduras*) tomonidan tashkil etiladi. Mazkur federatsiya 1993-yilda tashkil topgan.

## Gʻoliblar
: 

## Manbalar
Shaxmat boʻyicha Gvatemala chempionati

**Shaxmat boʻyicha Chili chempionati** – Gvatemalada har yili oʻtkaziladigan milliy shaxmat chempionati. Quyida 1923-yildan to hozirgi kungacha boʻlgan rasmiy milliy chempionat gʻoliblari keltirilgan.

## Gʻoliblar

## Manbalar

## Havolalar
* History of chess in Central America
* Champions of Guatemala 
* History of chess in Guatemala
Ectropis obliqua

**Ectropis obliqua** – Geometridae oilasiga mansub kuya turi boʻlib, u ilk bor 1915-yilda Prout tomonidan tavsiflangan.
## Manbalar
Tylocidaris

***Tylocidaris*** — qadimgi, hozirda yoʻqolib ketgan dengiz kirpilarining urugʻi hisoblanadi. Bu jins vakillari erta boʻr davridan boshlab eotsen davrigacha yashagan. Ularning qoldiqlari asosan Yevropadan topilgan. 

## Manbalar

* *Fossils* (Smithsonian Handbooks) by David Ward (Page 177)

## Havolalar
*''Tylocidaris'' in the Paleobiology Database
Shaxmat boʻyicha Gretsiya chempionati

**Shaxmat boʻyicha Gretsiya chempionati** – Gretsiyadagi eng nufuzli milliy shaxmat chempionati. Erkaklar (ochiq) chempionatida eng koʻp gʻalaba qozongan shaxmatchi Vasilios Kotronias boʻlib, u 10 marta chempionlikni qoʻlga kiritgan. Ayollar chempionatida esa rekord Marina Makropoulouga tegishli boʻlib, u 9 marta gʻolib chiqqan.

## Gʻoliblar

## Manbalar

## Havolalar
* Lists of winners: https://web.archive.org/web/20071206100450/http://www.sport.gov.gr/7/70z/70z5/e70z51.html and https://web.archive.org/web/20100609062220/http://www.chessfed.gr/history.htm
* 
* 
* 
* 2003 results  from chess.gr
* 2005 results  from chess.gr
* 2007 results from fide.com
Shaxmat boʻyicha Islandiya chempionati

**Shaxmat boʻyicha Islandiya chempionati** – Islandiya poytaxti Reykyavik shahrida oʻtkaziladigan milliy shaxmat musobaqasi. Chempionatni Islandiya shaxmat federatsiyasi tashkil etadi. Ushbu tashkilot milliy shaxmat musobaqalarini oʻtkazish va Xalqaro shaxmat federatsiyasi (FIDE)da vakillik qilish uchun mas’ul hisoblanadi. ICF 1925-yilda tashkil topgan boʻlib, uning asosiy faoliyatiga Islandiya shaxmat chempionati va har yili oʻtkaziladigan Reykyavik ochiq turniri („Reykjavik Open“) kiradi.

Turnir anʼanaviy tarzda doira (yakkama-yakka) tizimida oʻtkaziladi. Faqatgina 2013-yilda boʻlib oʻtgan 100 yillik yubiley turniri shveysarcha tizimda tashkil etilgan.

Joriy Islandiya chempioni – Helgi Áss Grétarsson (2024).

## Gʻoliblar
: 
**Izoh** – belgilangan yilda hech qanday musobaqa oʻtkazilmagan. Shu sababli amaldagi chempion oʻz unvonini saqlab qoldi.

## Ayollar
: 

## Manbalar

## Adabiyotlar
*  (results through 1984)

* 

* Icelandic Championships 2006 Masters
*
Hulstina wrightiaria

**Hulstina wrightiaria** – Geometridae oilasiga mansub kuya turidir. Ushbu tur Shimoliy Amerikada uchraydi.

MONA yoki Hodges raqami: 6547.

## Manbalar

## Adabiyotlar

*
Tetragramma

***Tetragramma*** — Yura davrining oxiri (Oxford bosqichi)dan Boʻr davrining oʻrtalarigacha (Turon bosqichi) yashagan qazilma dengiz kirpisi jinsidir.

## Turlari
Quyidagi turlar mavjud:
* *[[Tetragramma antsingyensis]]* Lambert, 1936
* *[[Tetragramma basabensis]]* Vaziri & Arab, 2013
* *[[Tetragramma besairiei]]* Lambert, 1933
* *[[Tetragramma bosei]]* Jones, 1938
* *[[Tetragramma cornueli]]* Corroy, 1925
* *[[Tetragramma depressum]]* Vaziri & Arab, 2013
* *[[Tetragramma donaldtrumpi]]* Thompson, 2016
* *[[Tetragramma giganteum]]* Lambert, 1935
* *[[Tetragramma hourcqi]]* Collignon, 1950
* *[[Tetragramma pomeraniae]]* Kongiel, 1957
* *[[Tetragramma tafermense]]* Lambert, 1931
* *[[Tetragramma tetratuberculatus]]* Vaziri & Arab, 2013
* *[[Tetragramma variolare]]* (Brongniart, 1822)

## Manbalar
Shaxmat boʻyicha Eron chempionati

**Shaxmat boʻyicha Eron chempionati** – Eronda har yili oʻtkaziladigan milliy shaxmat chempionati. Quyida chempionlar roʻyxati keltirilgan. Unda 1980-yildan 1990-yilgacha (Eron taqvimi boʻyicha 1359—1369-yillar) boʻlgan tanaffus mavjud. Bu yillarda Eron hukumati tomonidan shaxmat taqiqlangan edi. Shuningdek, 1978—1980-yillar (1356—1358) oraligʻida ham Eron inqilobi tufayli musobaqa oʻtkazilmagan.

## Gʻoliblar

:

Manba:

## Ayollar
: 

## Manbalar

## Havolalar
* Results from The Week in Chess: 2002, 2003, 2005, 2006 and 2008.
* Results from iranchess.com: 2004
* Results from ChessBase: 2008
* Results of Womenʼs Championship from Chess-Results: 2006, 2008, 2009, 2010, 2011, 2012, 2014
Shaxmat boʻyicha Indoneziya chempionati

**Shaxmat boʻyicha Indoneziya chempionati** – Indoneziyaning milliy shaxmat chempionati bo‘lib, Indoneziya shaxmat federatsiyasi PERCASI (*Persatuan Catur Seluruh Indonesia*) tomonidan tashkil etiladi. PERCASI 1948-yilda Yogyakartada tashkil etilgan bo‘lsa-da, uning rasmiy tuzilgan sanasi sifatida 1950-yil 17-avgust belgilangan. Shu kunda rasmiy ustav va nizomlari qabul qilingan. 1955-yilda federatsiyaning bosh ofisi Jakartaga ko‘chirilgan.

PERCASI tomonidan tan olingan birinchi rasmiy Indoneziya chempionati 1953-yilda Solo shahrida boʻlib oʻtgan. Ayrim manbalarga koʻra, undan avval 1952-yilda Semarang shahrida ham milliy chempionat oʻtkazilgan.

Ardiansyah besh marta chempionlikni qoʻlga kiritgan boʻlib, eng koʻp gʻalaba qozongan shaxmatchi hisoblanadi. 1978-yildan boshlab ochiq chempionat bilan bir qatorda ayollar chempionati ham alohida tashkil etib kelinmoqda.

## Gʻoliblar

:

## Ayollar

:

## Manbalar
Hymenomima

**Hymenomima** – Geometridae oilasiga mansub kuya jinsidir. Ushbu jins 1895-yilda Warren tomonidan tavsiflangan.
## Turlari
* *[[Hymenomima amberia]]* Schaus, 1901
* *[[Hymenomima arthura]]* Schaus, 1901
* *[[Hymenomima camerata]]* Warren, 1900
* *[[Hymenomima canidentata]]* Dognin, 1902
* *[[Hymenomima carneata]]* Warren, 1904
* *[[Hymenomima cindica]]* Warren, 1897
* *[[Hymenomima cogigaria]]* Möschler, 1882
* *[[Hymenomima conia]]* Prout, 1931
* *[[Hymenomima costilla]]* Dognin, 1895
* *[[Hymenomima dogninana]]* Dyar, 1916
* *[[Hymenomima extersaria]]* Warren, 1897
* *[[Hymenomima franckia]]* Schaus, 1897
* *[[Hymenomima macaria]]* Schaus, 1901
* *[[Hymenomima mediorasa]]* Dognin, 1909
* *[[Hymenomima memor]]* Warren, 1906
* *[[Hymenomima minuta]]* Warren, 1897
* *[[Hymenomima nephalia]]* Druce, 1892
* *[[Hymenomima nivacaria]]* E. D. Jones, 1921
* *[[Hymenomima nortonia]]* Schaus, 1898
* *[[Hymenomima occulta]]* Schaus, 1901
* *[[Hymenomima perfuscimargo]]* Prout, 1910
* *[[Hymenomima pristes]]* Prout, 1933
* *[[Hymenomima rufata]]* Warren, 1904
* *[[Hymenomima semialba]]* Warren, 1897
* *[[Hymenomima seriata]]* Prout, 1933
* *[[Hymenomima subnigrata]]* Warren, 1906
* *[[Hymenomima tharpoides]]* Dognin, 1914
* *[[Hymenomima umbelularia]]* Hübner, [1825]
## Manbalar

## Adabiyotlar
Plesiocidaris

***Plesiocidaris durandi*** — yoʻq bo‘lib ketgan tur hisoblangan dengiz kirpisi (*echinoid*)dir. Umumiy tikanlari bilan birga organizmning kengligi 13&nbsp;sm (5&nbsp;dyuym) boʻlgan. Ushbu turga oid qoldiqlar Oran viloyatidagi Atlas togʻlari yaqinidagi Drâ el-Ahmar hududidan topilgan. 1870-yilda komandir Dyuran (*Durand*) tomonidan ushbu qoldiqlar topilib, Fransiyalik paleontologlarga yuborilgan. Topilmaning aniq joylashuvi qayd etilmagan va hozirgacha qayta aniqlanmagan. Tur nomi — *durandi* — komandir Dyuran sharafiga berilgan. Koʻpgina *Plesiocidaris* qoldiqlarida tikanlar saqlanib qolgan boʻlib, bu ularning sokin suvlarda yashaganini anglatadi. Chunki oʻlik dengiz kirpilarining tikanlari oqimlar taʼsirida oson ajraladi.

## Manbalar
Dasyboarmia

**Dasyboarmia** – *[[Odimchilar|Geometridae]]* oilasiga mansub kuya jinsidir.

## Turlari
* *[[Dasyboarmia delineata]]* (Walker, 1860)
* *[[Dasyboarmia hyperdasys]]* Prout, 1928
* *[[Dasyboarmia isorropha]]* Prout, 1932
* *[[Dasyboarmia owadai]]* (Sato, 1987)
* *[[Dasyboarmia pilosissima]]* Holloway, 1993
* *[[Dasyboarmia subpilosa]]* (Warren, 1894)

## Manbalar

* ''Dasyboarmia'' at Markku Savelaʼs *Lepidoptera and Some Other Life Forms*
* Natural History Museum Lepidoptera genus database
Darisa

**Darisa** – Geometridae oilasiga mansub kuya jinsidir. Ushbu jins 1888-yilda Frederic Moore tomonidan tavsiflangan.

## Turlari
* *Darisa mucidaria* (Walker, 1866) – shimoliy Hindiston, Tailand
* *Darisa maxima* Moore, 1888 – Tailand
* *Darisa parallela* (Prout, 1927) – Myanma, Tailand
* *Darisa peracuta* Sato, 1995 – Tailand
* *Darisa missionaria* (Wehrli, 1941) – Tailand
* *Darisa firmilinea* (Prout, 1926) – Assam, Nepal
* *Darisa lampasaria* (Hampson, 1895) – Tailand
## Manbalar
Dalima subflavata

**Dalima subflavata** – Geometridae oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur Sumatra, Java va Borneo orollarida uchraydi.
## Havolalar
* The Moths of Borneo
Plegiocidaris

***Plegiocidaris*** — Trias davridan Erta bo'r davrigacha yashagan, hozirda yoʻqolib ketgan dengiz kirpisi (*echinoid*) jinsidir. Ushbu jins vakillarining qoldiqlari Osiyo va Yevropa hududlarida topilgan. 

Bu jins nomini fransuz paleontologi Ogüst Pomel (Auguste Pomel) tomonidan bergan.

## Manbalar

* *Fossils* (Smithsonian Handbooks) by David Ward (Page 175)

## Havolalar
*''Plegiocidaris'' in the Paleobiology Database
Temnocidaris

***Temnocidaris*** — Kech Boʻr davridan Paleosen davrigacha yashagan, Yevropa va Shimoliy Amerikada topilgan, hozirda yoʻqolib ketgan dengiz kirpisi (*echinoid*) urugʻidir.

## Manbalar

* *Fossils* (Smithsonian Handbooks) by David Ward (Page 177)

## Havolalar
*''Temnocidaris'' in the Paleobiology Database
Plesiolampas

***Plesiolampas*** — Eosen davrida yashagan, hozirda yoʻq boʻlib ketgan dengiz tipratikanlari turkumiga mansub urugʻdir. Uning qoldiqlari Afrika va Osiyo hududlarida topilgan.

## Manbalar

* *Fossils* (Smithsonian Handbooks) by David Ward (Page 181)

## Havolalar
*''Plesiolampas'' in the Paleobiology Database
Dalima delineata

**Dalima delineata** – Geometridae oilasiga mansub kuya turidir. Ushbu tur Malay yarimoroli, Sumatra va Borneo hududlarida uchraydi.
## Havolalar
* The Moths of Borneo
Phymosoma

***Phymosoma*** — Kretaseydan Eotsengacha yashagan dengiz kirpisi (*echinoid*) jinsidir. Bu jinsga oid qazilma qoldiqlari Osiyo, Yevropa va Shimoliy Amerika hududlarida topilgan.

## Manbalar

* *Fossils* (Smithsonian Handbooks) by David Ward (Page 179)

## Havolalar
*''Phymosoma'' in the Paleobiology Database
Melonechinus

***Melonechinus*** — Karbon davrida yashagan, hozirda yoʻqolib ketgan dengiz kirpilari turkumiga mansub echinoidlarning bir urugʻidir. Ushbu janr vakillarining qoldiqlari Shimoliy Amerikada topilgan.

## Manbalar

* *Fossils* (Smithsonian Handbooks) by David Ward (Page 175)

## Havolalar
*''Melonechinus'' in the Paleobiology Database
Shaxmat boʻyicha Irlandiya chempionati

**Shaxmat boʻyicha Irlandiya chempionati** – Irlandiyaning milliy shaxmat chempionati boʻlib, hozirda Irlandiya shaxmat ittifoqi (ICU) tomonidan tashkil etiladi. ICU – FIDE tomonidan tan olingan Irlandiyadagi shaxmat boʻyicha boshqaruvchi tashkilot hisoblanadi. Chempionat tarixi 1865-yilga borib taqaladi. Dastlabki chempion – J. A. Porterfield Rynd boʻlib, u 1865-yilda boʻlib oʻtgan Dublin shaxmat kongressining 3-turnirida gʻolib chiqqan.

Irlandiya shaxmat assotsiatsiyasi 1885-yilda tashkil etilgan. 1886 va 1889-yillardagi kongresslar doirasida Irlandiya chempioni aniqlangan boʻlib, mos ravishda Richard Whieldon Barnett (keyinchalik ser Richard Barnett) va George D. Soffe gʻoliblikni qoʻlga kiritgan.

Hiberniya shaxmat assotsiatsiyasi esa 1891—1892-yilgi mavsumda tuzilgan va 1892-yilda yagona Irlandiya chempionatini tashkil etgan. Bu musobaqada yana J. A. Porterfield Rynd gʻolib chiqqan.

1912-yilda tashkil etilgan Irlandiya shaxmat ittifoqi (ICU) 1924-yildan boshlab chempionatlarni muntazam ravishda oʻtkazib kelmoqda. Dastlabki yillarda musobaqalar tartibsiz oʻtkazilgan boʻlsa-da, 1924-yildan boshlab har yili muntazam tashkil etilmoqda. Faqat 1941—1945-yillarda Ikkinchi jahon urushi tufayli chempionat oʻtkazilmagan.

Irlandiya chempionati turli formatlarda oʻtkazilgan: aylana (yakkama-yakka) tizimi va shveysarcha tizim. 2013-yildan buyon chempionat 9-turdan iborat shveysarcha tizimda oʻtkazilib, FIDEda IRL kodi ostida roʻyxatdan oʻtgan va belgilangan reyting talablariga javob beradigan shaxmatchilar uchun ochiq hisoblanadi.

## Gʻoliblar

## Ayollar

Manba:

*1953 	Hilda F. Chater
*1954 	Hilda F. Chater
*1955 	Hilda F. Chater / Kay Doolan
*1957 	Hilda F. Chater
*1968 	Dorren O'Siochrú
*1969 	Catherine Byrne
*1970 	Elizabeth O'Shaughnessy
*1971 	Aileen Noonan / Cecile Meulien
*1972 	Dorren O'Siochrú
*1973 	Dorren O'Siochrú
*1976 	Dorren O'Siochrú
*1977 	Ann Teresa Delaney
*1980 	Suzanne Connolly / Ann Teresa Delaney
*1982 	Edel Quinn
*2010   April Cronin
*2012 	Karina Kruk
*2013 	Diana Mirza
*2014   Gearoidín Uí Laighleis
*2015   Monika Gedvilaite
*2016   Monika Gedvilaite
*2017   Ioana Miller
*2018   Ioana Miller
*2019   Ioana Miller
*2021   Alice O'Gorman
*2022   Trisha Kanyamarala

## Kattalar va veteranlar g‘oliblari
*1999  	Andrew Thomson
*2000  	Jack Parker
*2001  	Andrew Thomson, Maurice Coveney
*2002 	Pat Loughrey, Maurice Coveney
*2003 	Maurice Coveney
*2004 	No information found
*2005  	Pat Loughrey
*2006 	Paul Cassidy, Colm Egan
*2007 	Paul Cassidy, Jack Killane
*2008 	Jack Killane, Paul Cassidy
*2009 	Paul Cassidy
*2010 	Colm Egan, Art Coldrick, Melvyn King
*2011 	Jack Killane
*2012 	Paul Cassidy
*2013 	Eamon Keogh / Jack Killane
*2014 	Pat Twomey / John Nicholson
*2015 	Tim Harding
*2016 	Eamon Keogh

## Manbalar

## Havolalar
*Irish Championships at the website of the Irish Chess Union (archived 2014)
Hypagyrtis

**Hypagyrtis** – Geometridae oilasiga mansub kuya jinsidir. Ushbu jins 1818-yilda Jacob Hübner tomonidan tashkil etilgan.
## Turlari
* *[[Hypagyrtis brendae]]* Heitzman, 1975
* *[[Hypagyrtis caesia]]* (Herrich-Schaffer, 1892)
* *[[Hypagyrtis esther]]* (Barnes, 1928)
* *[[Hypagyrtis globulariae]]* (Guerin-Meneville, 1844)
* *[[Hypagyrtis pallidaria]]* Warren, 1907
* *[[Hypagyrtis piniata]]* (Packard, 1870)
* *[[Hypagyrtis unipunctata]]* (Haworth, 1809)

## Manbalar
* 
*
Hemicidaris

***Hemicidaris*** — Oʻrta Yuradan Erta Boʻr davrigacha yashagan, yoʻq boʻlib ketgan echinoidlar (dengiz kirpilarining bir turi) urugʻi. Ushbu urugʻga oid qoldiqlar Afrika, Osiyo va Yevropa hududlarida topilgan.

## Manbalar

* *Fossils* (Smithsonian Handbooks) by David Ward (Page 178)

## Havolalar
*''Hemicidaris''  in the Paleobiology Database
Hardouinia

***Hardouinia*** — Bo‘r davrida yashagan, yo‘qolib ketgan echinoidlar (dengiz kirpilar) urug‘i hisoblanadi. Uning qoldiqlari Shimoliy Amerika hududida topilgan.

## Manbalar

* *Fossils* (Smithsonian Handbooks) by David Ward (Page 182)

## Havolalar
*''Hardouinia'' in the Paleobiology Database
Ekboarmia

**Ekboarmia** – Geometridae oilasiga mansub kuya jinsidir.

## Turlari
* *[[Ekboarmia atlanticaria]]* (Staudinger, 1859)
* *Exboarmia atlanticaria* ssp. *holli* (Oberthür, 1909)
* *[[Ekboarmia fascinataria]]* (Staudinger, 1900)
* *[[Ekboarmia miniaria]]* Skou, Stüning & Sihvonen, 2017
* *[[Ekboarmia sagnesi]]* Dufay, 1979

## Manbalar

## Adabiyotlar
* ''Ekboarmia'' at Markku Savelaʼs *Lepidoptera and Some Other Life Forms*
* Natural History Museum Lepidoptera genus database
Echinocorys

***Echinocorys*** — Holasteridae oilasiga mansub, kech Boʻr davridan Paleotsengacha yashagan dengiz kirpisi (echinoid)larning qirilib ketgan turi hisoblanadi. Ushbu tur qoldiqlari Osiyo, Yevropa, Avstraliya (Okeaniya) va Shimoliy Amerika hududlarida topilgan.

## Manbalar

* *Fossils* (Smithsonian Handbooks) by David Ward (Page 182)

## Havolalar
*''Echinocorys'' in the Paleobiology Database
Diplocidaris

***Diplocidaris*** — Diplocidaridae oilasiga mansub dengiz kirpilarining yoʻq bo‘lgan urug‘i. Ushbu urugʻning tip turi *Cidaris gigantea* (Agassiz, 1840) hisoblanadi.

Bu sekin harakatlanuvchi, past darajadagi epifaunaga mansub, har xil oziqlanuvchi (omnivor) dengiz kirpilari Yura davrida, taxminan 161,2 million yildan 150,8 million yilgacha yashagan. Ushbu urugʻga oid qoldiqlar Yevropa, Shimoliy Afrika va Madagaskar hududlarida topilgan.

## Turlari
* *Diplocidaris gigantea* (Agassiz, 1840)
* *Diplocidaris besairiei* Lambert, 1936
* *Diplocidaris jacquemonti* Lambert, 1910
* *Diplocidaris desori* Wright, 1858
* *Diplocidaris dumortieri* Cotteau, 1863
* *Diplocidaris gevreyi* Lambert in Savin, 1902
* *Diplocidaris bernasconii* Bischof, Hostettler & Menkveld-Gfeller, 2018.

## Manbalar
Holectypus

***Holectypus*** — dengiz kirpisilarning yo‘q bo‘lgan urug‘i hisoblanadi. Bu urug‘ Yura davridan boshlab Bo‘r davrigacha yashagan. Uning qoldiqlari dunyoning turli hududlarida topilgan.

## Manbalar
Linthia

**Linthia** —— bu oxirgi bo‘rdan eotsengacha yashagan exinoidlarning qirilib ketgan jinsidir. Uning qoldiqlari Afrika, Osiyo, Yevropa va Shimoliy Amerikada topilgan.

## Manbalar
Catopygus

***Catopygus*** — Nucleolitidae oilasiga mansub yoʻqolgan dengiz kirpichalari urugʻi (jinsi).

## Yana qarang
* List of prehistoric echinoid genera
* List of prehistoric echinoderm genera

## Havolalar
*
Shaxmat boʻyicha Isroil chempionati

**Shaxmat boʻyicha Isroil chempionati** – har yili Isroilda oʻtkaziladigan milliy shaxmat musobaqasidir. Bu chempionat mamlakatdagi eng nufuzli shaxmat turniri hisoblanadi.

## Tarixi
1951-yildan 1971-yilgacha erkaklar va ayollar oʻrtasidagi chempionatlar har ikki yilda bir marta oʻtkazilib, keyinchalik har yili oʻtkaziladigan boʻldi.

## Gʻoliblar

## Manbalar

## Adabiyotlar
* (results through 1982)
*
*
Hypagyrtis esther

**Hypagyrtis esther** **—** Geometridae oilasiga mansub kuya turidir. Ushbu tur ilk bor 1928-yilda William Barnes tomonidan tavsiflangan. Amerika Qo‘shma Shtatlarida, xususan Massachusetsdan Floridagacha, g‘arbda Texasgacha, shimolda esa Ohiogacha bo‘lgan hududlarda uchraydi.

Qanot kengligi 25–45 mm ni tashkil etadi. Lichinkalar  qarag‘ay turkumiga mansub daraxtlarning barglari bilan oziqlanadi.
## Havolalar
*
*
*"''Hypagyrtis esther'' (Esther Moth)". *Mothguide*. Archived from the original March 3, 2012.
Shaxmat boʻyicha Yamayka chempionati

**Shaxmat boʻyicha Yamayka chempionati** – Yamaykada har yili oʻtkaziladigan milliy shaxmat chempionati. Dastlabki musobaqa 1969-yilda boʻlib oʻtgan. Chempionat odatda 12 nafar ishtirokchidan iborat aylana (yakkama-yakka) tizimida tashkil etiladi. Shuningdek, bu musobaqa shaxmat olimpiadalari uchun saralash bosqichi vazifasini ham bajaradi.

## Gʻoliblar
: 

Manba: 

## Manbalar
Ematurga

**Ematurga** – Geometridae oilasiga mansub kuya jinsidir. Ushbu jins 1853-yilda Julius Lederer tomonidan tavsiflangan.

## Turlari
* *[[Ematurga amitaria]]* (Guenée, 1857)
* *[[Ematurga atomaria]]* (Linnaeus, 1758)
## Manbalar
Shaxmat boʻyicha Yaponiya chempionati

**Shaxmat boʻyicha Yaponiya chempionati** – Yaponiyada har yili o'tkaziladigan milliy shaxmat chempionati hisoblanadi. Mamlakatdagi ayollar oʻrtasidagi milliy shaxmat musobaqasida asosan Naoko Takemoto (turmushga chiqquniga qadar Naoko Takahashi) ustunlik qilgan. U chempionatda turli yillarda gʻoliblikni qoʻlga kiritgan.

## Gʻoliblar
: 

## Manbalar

## Havolalar
* Results from the Japanese Chess Federation http://www.jca-chess.com/domestic-archives.htm  (yaponcha)
* Short biography on Akira Wanatabe https://web.archive.org/web/20120103021845/http://www.yale.edu/opa/arc-ybc/v32.n16/story6.html
* Chess in Japan https://web.archive.org/web/20080705012642/http://www.gmsquare.com/Baburin/news/chessinjapan.htm
* On Shinya Kojima's 2006 and 2007 victory http://www.rochadekuppenheim.de/artikel/texte/japan6.htm (nemischa)
* On the 2008 edition http://www.chessworldmagazine.com/dblog/articolo.asp?articolo=28
* On the women's editions: 2002 , 2004 , 2005 , 2006  (in Japanese)
* On the men's editions: 2004 , 2005 , 2006 , 2007 , 2008  (yaponcha)
Ematurga atomaria

**Ematurga atomaria** **—** Geometridae oilasiga mansub kuya turidir.Ushbu tur Palearktika mintaqasida keng tarqalgan bo‘lib, g‘arbda Iberiya yarimorolidan, markaziy va sharqiy Yevropa orqali, Sibir va Saxalingacha bo‘lgan hududlarda uchraydi. Janubda esa Shimoliy O‘rta yer dengizi mintaqasi hamda Qora dengizning Turkiyaga qarashli qirg‘oqlari ushbu turning arealiga kiradi.
## Manbalar

## Havolalar
* Lepidoptera of Belgium 
* Lepiforum.de
* Moths and Butterflies of Europe and North Africa
* UK Moths
* Vlindernet.nl
Asterocidaris

**Asterocidaris** — Hemicidaridae oilasiga mansub dengiz kirpilarining qirilib ketgan qoldiq turkumi (*genus*) hisoblanadi. Bu epifaunal (tubda yashovchi) oziqlanuvchilar oʻrta yura davridan to kechki yura davrigacha (taxminan 171,6 — 161,2 million yil avval) yashagan.

## Turlari
* *Asterocidaris besairiei*  Lambert, 1936 †
* *Asterocidaris meandrina*  (Agassiz, 1840) †
* *Asterocidaris ragoti*  Lambert, 1936 †

## Manbalar
Hypagyrtis brendae

**Hypagyrtis brendae** – Geometridae oilasiga mansub kuya turidir. Bu tur ilk bor 1975-yilda R. L. Heitzman tomonidan tavsiflangan. Shimoliy Amerikada, xususan Florida, Indiana, Kentukki, Missuri va Shimoliy Karolina shtatlarida uchraydi.

Qanot kengligi taxminan 26 mm ni tashkil qiladi.
## Manbalar
Shaxmat boʻyicha Qozogʻiston chempionati

**Shaxmat boʻyicha Qozogʻiston chempionati** – hozirda Qozogʻiston shaxmat federatsiyasi tomonidan tashkil etiladigan milliy shaxmat musobaqasi. Shaxmat 1933-yilda Olmaota shahrida boʻlib oʻtgan ikkinchi Qozogʻiston spartakiadasi doirasida ilk bor oʻtkazilgan boʻlib, ushbu turnirda Gubaydulla Mendeshov gʻolib chiqqan.

Dastlabki rasmiy Qozogʻiston chempionatlari – erkaklar, ayollar va oʻsmirlar oʻrtasidagi musobaqalar 1934-yilda Olmaota shahrida boʻlib oʻtgan. Chempionat tarixida eng koʻp gʻalaba qozongan shaxmatchi Anatoliy Ufimtsev boʻlib, u jami 11 marta chempionlikni qoʻlga kiritgan.

## Gʻoliblar

## Manbalar
Engrailed (kuya)

**Engrailed**  — Geometridae oilasiga mansub kuya turlari bo‘lib, ular Britaniya orollaridan boshlab markaziy va sharqiy Yevropa orqali Rossiyaning Uzoq Sharqi hamda Qozog‘istongacha bo‘lgan hududlarda uchraydi.

Janubiy chegarasi G‘arbiy O‘rta yer dengizi mintaqasi, Kichik Osiyo, Kavkaz va Balkan davlatlari bilan belgilanadi. Shimolda esa ularning tarqalish hududi Arktika doirasi bilan tugaydi. Bu tur Shimoliy Amerikada ham uchraydi.

## Manbalar

## Havolalar
* Engrailed on ''UKMoths''
* 
* ''Lepiforum e.V.''
Shaxmat boʻyicha Keniya chempionati

**Shaxmat boʻyicha Keniya chempionati** – Keniyada har yili dekabr oyida oʻtkaziladigan yakka tartibdagi shaxmat musobaqasi boʻlib, Chess Kenya tomonidan tashkil etiladi. Ushbu chempionat mamlakatdagi eng muhim shaxmat tadbiri sanaladi va shaxmat olimpiadasi hamda Afrika oʻyinlari uchun saralash tizimining birinchi bosqichi hisoblanadi.

## Gʻoliblar
:

## Manbalar
Shaxmat boʻyicha Kosovo chempionati

**Shaxmat boʻyicha Kosova chempionati** – Kosovo shaxmat federatsiyasi tomonidan tashkil etiladigan milliy shaxmat musobaqasi. Ushbu federatsiya 1990-yilda tashkil etilgan va 2016-yilda FIDEga aʼzo boʻlgan. Chempionat 1998-yildagi tanaffusdan tashqari, 1991-yildan beri har yili muntazam ravishda oʻtkazib kelinmoqda.

## Gʻoliblar
:

## Manbalar
Shaxmat boʻyicha Latviya chempionati

**Shaxmat boʻyicha Latviya chempionati** (latishcha: *Latvijas Šaha čempionāts*) – Latviyada har yili anʼanaviy tarzda tashkil etiladigan erkaklar va ayollar oʻrtasida oʻtkaziladigan milliy shaxmat musobaqasi. Chempionat ilk bor 1924-yilda tashkil etilgan. Uni hozirda Latviya shaxmat federatsiyasi (latishcha: *Latvijas Šaha federācija*) tashkil etadi. Ilgari bu tashkilot Latviya shaxmat ittifoqi (latishcha: *Latvijas Šaha savienība*) nomi bilan tanilgan edi.

## Tarixi
Dastlabki professional latviyalik shaxmatchilar tarixi XIX asrga, Latviya Rossiya imperiyasi tarkibida boʻlgan davrlarga borib taqaladi. Ular 1890-yilda tashkil etilgan Riga shaxmat assotsiatsiyasi tomonidan oʻtkazilgan shaxmat turnirlari va ittifoq kongresslarida ishtirok etganlar. Birinchi Latviya shaxmat kongressi 1924-yilda Rigada boʻlib oʻtgan.

1940-yilda Sovet Ittifoqi tomonidan Latviya bosib olingani sababli chempionat oʻtkazilmagan. 1941-yilda Latviya SSR chempionati ilk bor tashkil etilgan. Ikkinchi jahon urushi davrida, Germaniya tomonidan Latviya bosib olingan paytda esa turnir bir marta 1943-yilda oʻtkazilgan. Latviya mustaqilligi tiklanganidan so‘ng, 1990-yilda milliy chempionat anʼanasi qayta tiklangan.

Musobaqalar asosan poytaxt Riga va janubiy Vidzemedagi Pļaviņas tumaniga qarashli Mežezers qishlogʻida oʻtkazib kelinadi.

## Gʻoliblar
: 

## Bir necha karra chempionlar
: 

: 

## Manbalar

## Havolalar
* Latvian Chess Federation website (tournament) 
*  (results through 1985)
*  chapter "Championships of Republics" (Latvian Championships results: 1941&ndash;1990)
*  chapter "Turnīri - Latvijas čempionātu rezultāti" (Latvian Championships results: 1924&ndash;1993)
* 
* 
* 
* 
*
Yonaguni aeroporti

**Yonaguni aeroporti** (; ) — Yaponiyaning Okinava prefekturasiga qarashli Yonaguni orolida, Yaeyama tumanida joylashgan uchinchi toifadagi aeroport hisoblanadi.

## Tarixi

Aeroport 1943-yilda harbiy maqsadlarda foydalanish uchun ochilgan. 1957-yildan boshlab fuqarolik aviatsiyasi uchun foydalanila boshlandi. 2007-yilda xalqaro qatnovlar yo‘lga qo‘yildi — bu yilda Taypey (Tayvan) shahriga charter reyslar Uni Air tomonidan amalga oshirildi. 2008-yilda esa yana bir xalqaro qatnov Tayvanning Hualyen shahriga TransAsia Airways tomonidan yo‘lga qo‘yildi.

## Manbalar

## Havolalar
* Yonaguni Airport
* Yonaguni Airport Guide from *[[Japan Airlines]]*
Yao aeroporti

– Yaponiyaning Osaka prefekturasi Yao shahrida joylashgan umumiy aviatsiya aeroporti. Osaka vokzalidan  janubi-sharqda joylashgan. Ushbu aeroportda Yaponiya Quruqlikda oʻzini mudofaa qilish kuchlarining Oʻrta armiya aviatsiya guruhi, Osaka prefekturasi politsiyasining aviatsiya korpusi hamda Osaka munitsipal oʻt oʻchirish boshqarmasining vertolyot boʻlinmasi joylashgan.

Asahi Airlines va Hankyu Airlines kabi bir nechta kichik aviakompaniyalar Yaodan sayohat va charter (buyurtmaviy) reyslar amalga oshiradi.

Yao aeroporti – Yaponiya boʻyicha mintaqaviy (ikkinchi darajali) aeroportlar orasida yagona doimiy reyslarga ega boʻlmagan aeroportdir.

## Tarixi
Aeroport dastlab 1938-yilda Hanshin aviatsiya maktabi sifatida tashkil etilgan. Oradan ikki yil oʻtib, havo maydoni armiya tomonidan egallab olinib, Taishō havo maydoni deb nomlanib kengaytirildi. Ikkinchi jahon urushidan soʻng, bosqinchi kuchlar uni Hanshin havo maydoni deb atagan. Keyinchalik esa u yana Yaponiyaning nazoratiga qaytarildi.

## Manbalar
Kyokushin Air

**Kyokushin Air** () — Yaponiya, Niigata prefekturasidagi Sado oroliga tashrif buyuruvchilar va orol aholisi uchun xizmat koʻrsatgan mahalliy yoʻlovchi aviakompaniyasi edi. Aviakompaniya Sado oroli bilan Niigata aeroporti oʻrtasida qatnov amalga oshirgan.

Parvozlar Britten-Norman BN2 Islander rusumidagi samolyotlar yordamida amalga oshirilgan.

Moliyaviy muammolar tufayli aviakompaniya 2008-yil 1-oktabrda faoliyatini toʻxtatgan.

## Manbalar

## Havolalar
*Kyokushin Air (Archive)
Aeroport toʻgʻrisidagi qonun

**Aeroport toʻgʻrisidagi qonun** () — Yaponiyada aeroportlarning tashkil etilishi, boshqaruvi hamda xarajatlarning taqsimlanishini tartibga soluvchi qonun. Ushbu qonun fuqarolik aviatsiyasi rivojini rag‘batlantirishga hissa qo‘shishni maqsad qilgan.

Qonun dastlab 1956-yil 20-aprelda "**Aeroportlarni rivojlantirish toʻgʻrisidagi qonun**" () nomi bilan 80-sonli qonun sifatida qabul qilingan. 2008-yil 18-iyunda qonunga muhim oʻzgartirishlar kiritilib, hozirgi nomi — **Aeroport toʻgʻrisidagi qonun** deb oʻzgartirildi.

## Havolalar
* Text in 1996 (The Nippon Foundation Library)
Yamaguchi Ube aeroporti

— bu ichki reyslarga xizmat qiluvchi aeroport bo‘lib, Ube shahridagi Ube-Shinkawa stansiyasidan  janubi-sharqda joylashgan. Aeroport Yaponiyaning Yamaguchi prefekturasida, Honshu orolining eng g‘arbiy aeroporti hisoblanadi. Shuningdek, u Tokioga qatnovchi Yamaguchi aholisi uchun Kitakyushu aeroportiga muqobil sifatida targ‘ib qilinadi.

## Manbalar
Tsushima aeroporti

**Tsushima aeroporti** () — Yaponiyaning Nagasaki prefekturasidagi Tsushima shahrida joylashgan aeroport bo‘lib, shahardan  shimoli-sharqda joylashgan. Ushbu aeroport, shuningdek, **Tsushima Yamaneko aeroporti** () nomi bilan ham tanilgan.

## Manbalar

## Havolalar
*