Seyran Ateş

**Seyran Ateş** (1963-yil 20-aprelda tugʻilgan) — nemis advokati, islom feministi. 2017-yilda Germaniyada musulmonlar uchun birinchi liberal ibodat maskani sifatida Ibn Rushd-Gyote masjidiga asos solgan. Berlin shahrida musulmon boʻlish nimani anglatishi haqidagi anʼanaparast qoidalardan chekinadigan masjid ochib, islom taʼlimotidagi odatiy qarashlarga qarshi chiqqani bilan tanilgan.

## Yoshligi
Ateş Turkiyaning Istanbul shahrida tugʻilgan. Onasi turk, otasi kurd boʻlgan. Olti yoshga toʻlganida oilasi 1961–1973-yillarda Gʻarbiy Germaniya va Turkiya oʻrtasidagi ishchi yollash kelishuvi davrida G‘arbiy Berlinga koʻchib oʻtgan. Bu 12 yil davomida 867 000 Turkiya fuqarosi Gʻarbiy Germaniyaga kelgan, shulardan 367 000 nafari mamlakatda qolgan. 17 yoshida Ateş kelishilgan nikohdan qochish maqsadida uydan ketgan. Ateş maktabda aʼlo oʻqigan, soʻngra Berlin erkin universitetida huquqshunoslikni oʻrgangan.

## Faoliyati
1984-yilda ayollar markazida ishlayotganda turk millatchisi Ateşning boʻynidan otib yaralagan. U maslahat berayotgan mijoz ayol esa hujumchi tomonidan oʻldirilgan. Shundan keyin Ateş Germaniyada kelib chiqishi turk boʻlgan ayollarga oʻz huquqlariga erishishida yordam berishga yanada koʻproq bel bogʻlashga qaror qilgan. 1997-yildan buyon Ateş advokatlik bilan shugʻullanadi, yoʻnalishi jinoiy huquq va oila huquqiga ixtisoslashgan.

Uning nemis tilida yozilgan „Islam needs a sexual revolution“ () nomli kitobi 2009-yilda Germaniyada nashr etilishi rejalashtirilgan edi. 2008-yil yanvar oyida National Public Radioga bergan intervyusida Ateş yashirinib yurganini va oʻziga qarshi tahdidlar sabab musulmon ayollari nomidan omma oldida (jumladan, sudlarda) ishlamasligini aytgan. Ayrim hodisalardan birida Germaniya sud binosida tomoshabinlar oldida hech kim aralashmagan bir paytda uni va mijoziga oʻsha ayolning eri hujum qilgan.

Ateş 2017-yilda cherkov binosida joylashgan Ibn Rushd-Gyote masjidini ochgan. Ushbu masjid Germaniyadagi yagona liberal masjid boʻlib, unda erkaklar va ayollar birga namoz oʻqishi hamda ayollar namozga imomlik qilishi mumkin. Turkiya diniy idorasi hamda Al-Azhar universiteti huzuridagi Misr fatvo kengashi uning loyihasini qoralagan, Ateşning oʻziga esa oʻlim bilan tahdid qilingan. Fatvo hozirgi va kelajakdagi barcha liberal masjidlarni ham qamrab olgan.

2021-yilda suratga olingan „Seyran Ateş: Sex, Revolution and Islam“ hujjatli filmi uning feminist, advokat va masjid asoschisi sifatidagi hayotini yoritadi. Film dunyo boʻylab 24 ta kinofestival uchun saralangan va, asosan, ijobiy taqrizlar olgan.

## Mukofotlari
2005-yilda Ateş Tinchlik boʻyicha Nobel mukofotiga 1000 nafar tinchlikparvar ayol loyihasi doirasida nomzod qilib koʻrsatilgan.

2007-yil mart oyida Ateş inson huquqlarini himoya qilgani uchun oʻzi oʻqigan oliygoh tomonidan mukofotlangan.

2019-yil oktyabr oyida u Oslo Inson huquqlari universiteti mukofotini qoʻlga kiritgan.

## Manbalar

## Havolalar
*  
* Ibn Rushd-Goethe masjidi
* Hujjatli film *[https://integralfilm.com/project/seyran-ates-sex-revolution-and-islam-2/ Seyran Ateş: Sex, Revolution and Islam] *
* *[https://www.youtube.com/watch?v=gzZrYPoBpW4 Obsessed with Virginity — Female sexuality among western Muslims]*, Deutsche Wellening Ateşning hayoti va faoliyatiga oid bir nechta intervyularni oʻz ichiga olgan hujjatli filmi. (Ingliz tilida, subtitrlar bilan, 2017)

]