Buyuk Britaniya — Niderlandiya munosabatlari

**Britaniya — Niderlandiya munosabatlari** Buyuk Britaniya va Niderlandiya oʻrtasidagi ikki tomonlama diplomatik munosabatlardir. Mamlakatlar oʻrtasida yaqin siyosiy va iqtisodiy hamkorlik rivojlangan.

Gollandiya (Niderlandiya) ning 40 dan ortiq shaharlari Britaniya shaharlari bilan oʻzaro bogʻlangan. Ingliz va golland tillari Gʻarbiy germaniya til oilasiga tegishli, Gʻarbiy friz tili ingliz tilining eng yaqin qarindoshi (Shotland tilidan tashqari) hisoblanadi. Bundan tashqari, gollandiyaliklarning 90 %-93 % i ingliz tilida gaplashadi, ammo britaniyaliklarning faqat kichik bir qismi golland tilida gaplashadi.

## Mamlakatni taqqoslash

## Tarixi

XVII-XVIII asrlarda Angliya Qirolligi (Toʻrtinchi Angliya-Gollandiya urushi davridagi Buyuk Britaniya Qirolligi) va Angliya-Gollandiya urushlari davrida Birlashgan viloyatlar Respublikasi oʻrtasida bir qancha janglar boʻlib oʻtgan. Hammasi boʻlib toʻrtta urush boʻlgan, ikkitadan har bir tomon gʻalaba qozongan. Toʻrtinchi Angliya-Gollandiya urushida Niderlandiyaning yakuniy magʻlubiyati bilan tugagan. Urushlar asosan savdo yoʻllarini egallash va mustamlaka ekspansiyasini kengaytirish maqsadida olib borilgan.

1814-yilda imzolangan Angliya-Gollandiya konvensiyasi Gollandiya mustamlaka mulklarini Angliyaga qaytarish toʻgʻrisida edi. Britaniya tomonidan Robert Styuart, Gollandiyadan Xendrik Fagel konvensiyaga imzo chekkan. 1824-yilda Buyuk Britaniya (Jorj Kanning va Charlz Watkin ams-Vinn Sr.) va Niderlandiya (Hendrik Fagel va Anton Reynxard Falk) vakillari Angliya-Gollandiya konvensiyasini imzoladilar. Shartnomaning maqsadi 1814-yilgi Angliya-Gollandiya konvensiyasini amalga oshirishdan kelib chiqadigan nizolarni hal qilish boʻlgan.

Ikkinchi jahon urushi paytida Angliya va Niderlandiya ittifoqchi boʻlgan. 1940-yilda Niderlandiya Uchinchi Reyx va qirolicha Vilgelmina qoʻshinlari tomonidan bosib olingan. Shundan soʻng mamlakat hukumati Buyuk Britaniyadan panoh topgan. Niderlandiya qirollik dengiz floti Buyuk Britaniyaga koʻchirilgan. Bir qator golland uchuvchilari Britaniya jangida qatnashish uchun Britaniya qirollik havo kuchlariga qoʻshilishgan. 1940-yil iyul oyida Buyuk Britaniya Qirollik havo kuchlari tarkibida uchuvchi Fokker samolyotlari tarkibida ikkita Gollandiya eskadroni tuzilgan: 320-eskadron va 321-eskadron (keyinchalik Seylonga koʻchirilgan). 1943-yilda Buyuk Britaniyada Niderlandiyaning 322-sonli otryadi tuzildi.

Buyuk Britaniya va Niderlandiya konstitutsiyaviy monarxiyadir. Rivojlanayotgan mamlakatlarda yashovchi odamlarga iqlim oʻzgarishiga moslashishga yordam berish loyihasi ustida mamlakatlar hamkorlik qilmoqda.

## Savdo aloqalari

Royal Dutch Shell, Unilever va Reckitt Benckiser qoʻshma Britaniya-Gollandiya kompaniyalaridir. Britaniya-Gollandiya savdo palatasi mamlakatlar oʻrtasidagi iqtisodiy hamkorlikni yanada rivojlantirish maqsadida tashkil etilgan . 2006-yilda Niderlandiya Buyuk Britaniyadan 16,6 milliard funt sterlinglik mahsulot import qildi. Bu Buyuk Britaniyaning beshinchi yirik eksport bozoriga aylandi. Savdo hajmining oʻsishi yaxshi siyosiy munosabatlar, shaffof qonunchilik bazasi, rivojlangan moliyaviy xizmatlar tizimi, transport aloqalari va yaqin geografik yaqinlik bilan bogʻliq.

## Qurolli kuchlar
Gaagada elchixonasi, shuningdek Amsterdam va Villemstad (Kyurasao) konsulliklari mavjud.
* Gollandiya Londonda elchixonasiga ega.

## Manbalar