Annet Kellermann

**Annet Mari Sara Kellermann** (1887 -yil 6- iyul — 1975- yil 6 -noyabr) avstraliyalik professional suzuvchi, vodevil yulduzi, kino aktrisasi va yozuvchi edi.

Kellermann oʻsha paytda qabul qilingan pantalonlar oʻrniga bir qismli choʻmilish kostyumini kiygan birinchi ayollardan biri edi va boshqalarni undan oʻrnak olishga ilhomlantirdi. Kellermanning suzish kostyumlari shu qadar mashhur boʻldiki, u oʻzining bir qismli choʻmilish kostyumlari moda liniyasini boshladi. Kellermann sinxron suzish sportini ommalashtirishga yordam berdi va suzish boʻyicha qoʻllanma ham yaratdi. U bir nechta filmlarda, koʻpincha suv mavzularidagi filmlarda suratga tushgan va 1916-yilda suratga *olingan „Xudolar qizi“* filmining yulduzi sifatida Gollivud spektaklida yalangʻoch holda chiqqan birinchi aktrisa boʻlgan. Kellermann butun hayoti davomida salomatlik, fitnes va tabiiy goʻzallik tarafdori boʻlgan.

## Yoshlik yillari
Annett Kellermann (koʻpincha „Kellerman“ nomi bilan qayd etilgan) 1887 -yil 6- iyulda Avstraliyaning Yangi Janubiy Uelsdagi Marrikvil shahrida avstraliyalik skripkachi Frederik Uilyam Kellerman va uning fransuz rafiqasi, pianinochi va musiqa oʻqituvchisi Elis Ellen Charbonnet oilasida tugʻilgan

Olti yoshida Kellermanning oyoqlaridagi zaiflik ularni mustahkamlash uchun poʻlatdan yasalgan tirgaklar kiyishni talab qildi. Nogironligini yanada bartaraf etish uchun ota-onasi uni Shimoliy Sidney chekkasidagi Lavanda koʻrfazida joylashgan Cavill’s Baths suv havzasida suzish kurslariga yozdilar. 13 yoshida uning oyoqlari deyarli normal edi va 15 yoshida u suzishning barcha elementlarini oʻzlashtirdi va birinchi musobaqada gʻalaba qozondi. Bu vaqtda u shoʻngʻinsh namoyishlari bilan shugʻullangan.

## Suzish faoliyati

1902- yilda Kellermann Yangi Janubiy Uelsning ayollar oʻrtasidagi 100 yard va milya chempionatida rekord darajalarda - 1 daqiqa, 33 daqiqa-yu 22 soniya, 49 soniyada gʻolib chiqdi. Oʻsha yili uning ota-onasi Viktoriya shtatining Melburn shahriga koʻchib oʻtishga qaror qildi va u onasi musiqa oʻqituvchisi boʻlib faoliyat yuritgan Mentone Qizlar Grammatika maktabiga oʻqishga kirdi.

Kellermann maktabda oʻqigan vaqtida Melburndagi asosiy basseylarda suzish va shoʻngʻish koʻrgazmalarini oʻtkazdi, Princes Court koʻngilochar markazida suv parisi rolini ijro etdi va Koʻrgazma akvariumida shisha idishda baliq bilan suzish boʻyicha kuniga ikkita shou qildi. 1903 -yil iyun va iyul oylarida u Melburn Royal teatrida Bland Xoltning „ *Qurgʻoqchilikning sinishi“ nomli* ajoyib filmining Kugi sahnasida shov-shuvli shoʻngʻish qildi.

Kellermannga „Avstraliya chempioni suzuvchi ayol va gʻavvos“ sifatida tanilgan Beatris Kerr raqib edi, garchi Kerrning Kellermannga raqobatbardosh musobaqada uchrashish uchun qilgan ommaviy chaqiriqlari javobsiz qoldi.

1905- yil 24-avgustda 19 yoshida Kellerman La- Mansh boʻgʻozida suzishga uringan birinchi ayollardan biri edi. Uchta muvaffaqiyatsiz suzishdan soʻng u shunday dedi: „Menda chidamlilik bor edi, lekin katta kuch emas“. Kanalni kesib oʻtishga uringan birinchi ayol 1900 -yil sentyabr oyida avstriyalik baronessa Valburga fon Isasesku edi U bir oy oldin Ted Xiton bilan birga harakat qilgan, ammo dengiz kasalligi tufayli suvni kanalda bir necha mil uzoqlikda qoldirishga majbur boʻlgan. Kellermann keyinchalik Dunay musobaqasida fon Isaseskuga qarshi chiqdi va uni magʻlub etdi.

Londonda boʻlganida, uning chiqishlari haqida qisqacha film suratga olindi va Avstraliya maydonlarida namoyish etildi. Kellermann 1907- yilda Nyu-York Hippodromida shisha idishda birinchi suv baletini ijro etganidan keyin sinxron suzish sportini ommalashtirishga yordam berdi. 

1911-yilda u Brodveyda bastakor Manuel Klein tomonidan yaratilgan va Al Jolson ishtirokidagi mashhur *Vera Violetta* musiqasi bilan repertuarda ijro etilgan „Undine“ ning bosh rolida paydo boʻldi.

## Suzish kiyimlari liniyasi
Kellermann ayollarning bir qismli choʻmilish kostyumini kiyish huquqini himoya qilgan, bu oʻsha paytda bahsli edi. Avstraliya jurnaliga koʻra, "1900-yillarning boshlarida ayollar suzishda noqulay koʻylak va pantalon kombinatsiyasini kiyishlari kutilgan edi. Kellermann keyinchalik Revere Beachda oʻzining suzish kiyimlaridan birini kiyib, ommaviy odobsizlik uchun hibsga olinganini daʼvo qilgan boʻlsa-da, buni tasdiqlovchi zamonaviy politsiya yozuvlari yoki yangiliklar yoʻq va u voqeani oʻylab topganga oʻxshaydi.

Uning bir qismli kostyumlarining mashhurligi oʻzining ayollar suzish kiyimlarini yaratishga olib keldi. „Annette Kellermans“ maʼlum boʻlganidek, zamonaviy ayollar suzish kiyimlari sari birinchi qadam edi.

## Kino faoliyati

1916 -yilda Kellermann *"Xudolar qizi"* filmida toʻliq yalangʻoch holda paydo boʻlganida yalangʻoch sahnada oʻynagan birinchi yirik aktrisa boʻldi. Fox Film korporatsiyasi tomonidan yaratilgan *"Xudolarning qizi"* filmi birinchi million dollarlik film edi. Kellermanning boshqa koʻplab filmlari singari, bu endi yoʻqolgan film deb hisoblanadi, chunki uning nusxalari mavjud emas.

Kellermann filmlarining aksariyati suvdagi sarguzasht mavzulariga ega edi. U oʻzining stendlarini, shu jumladan  dengizga va  chuqurlikda timsohlar hovuziga tushgan. Koʻp marta u Annet ismli suv parilarini yoki oʻz ismining oʻzgarishlarini oʻynadi. Uning „ertak filmlari“, oʻzi *atagandek*, „Suv parisi“ (1911) filmidan boshlangan boʻlib, u filmda suzuvchi suv parisi kostyumini kiygan birinchi aktrisa boʻlib, kelajakda Glynis Jons (*Miranda*), Ester Uilyams, Enn Blyth (*janob Peabodi va Mermaid*) va Daril Xanna (*Splash*) kabi ekran sirenalariga yoʻl ochgan.Kellermann oʻzining suv parisi obrazi uchun suzish kostyumlarini loyihalashtirgan va baʼzan ularni oʻzi tikgan. Shunga oʻxshash dizaynlar hali ham Weeki Wachee Springs Mermaids tomonidan qoʻllanadi.

Kellermann AQSh va Yangi Zelandiya hamkorligida suratga olingan Prizma Color, *Venera of South Seas* (1924) filmlardan birida rol ijro etgan, u yerda 55 daqiqalik filmning bir gʻaltagi rangli va suv ostida boʻlgan. *"Janubiy dengiz Venerasi"* 2004- yilda Kongress kutubxonasi tomonidan qayta tiklangan va Kellerman bosh rolni oʻynagan yagona badiiy film boʻlib, uning toʻliq koʻrinishida borligi maʼlum.

## Nashrlar
Kellerman kino va sahna karyerasiga qoʻshimcha ravishda bir nechta kitoblarni yozgan, jumladan, *"Qanday suzish kerak"* (1918), „ *Jismoniy goʻzallik: uni qanday saqlash kerak“* (1919), *"Janubiy dengiz ertaklari"* (1926) deb nomlangan bolalar hikoyalari kitobi va „ *Mening Hikoyam“*, nashr etilmagan avtobiografiya asari ham mavjud. Shuningdek, u sogʻliq, goʻzallik va fitnes boʻyicha „Goʻzal tana“ deb nomlangan koʻplab pochta buyurtma bukletlar yozgan.

## Shaxsiy hayoti

Kellerman 1912-yil 26-noyabrda Konnektikut shtatidagi Danberi shahrida oʻzining amerikalik menejeri Jeyms Sallivanga turmushga chiqdi.

Kellermann umr boʻyi vegetarian boʻlib, keyinroq Kaliforniyaning Long-Bich shahrida sogʻlom oziq-ovqat doʻkoniga ega boʻlgan. U qariganda ham faol boʻlib, oʻlimidan biroz oldin suzish va mashq qilishni davom ettirdi. U eri bilan 1970 -yilda Avstraliyada yashash uchun qaytib keldi va 1974- yilda Florida shtatidagi Fort-Lauderdeyl shahridagi Xalqaro suzish shon-shuhrat zaliga ega boʻldi.

Kellermann turmush oʻrtogʻidan uzoqlashdi va 1975 -yil 6-noyabrda 88 yoshida Avstraliyaning Kvinslend shtatidagi Sautport shahridagi kasalxonada vafot etdi. U Rim-katolik marosimlari bilan kuydirilgan. Uning qoldiqlari Buyuk toʻsiq rifiga tarqalib ketgan. Uning farzandlari yoʻq edi.

## Meros

1908-yilda 3000 nafar ayolni oʻrganishdan soʻng Garvard universitetidan Dadli A. Sargent uning jismoniy atributlari Venera de Miloga oʻxshashligi uchun uni „Mukammal ayol“ deb atadi. Fox filmlari seriyasida u koʻpincha „Avstraliyaning mukammal ayoli“ sifatida tanilgan.

Kellermanning kostyumlar kolleksiyasi toʻplami Sidney opera teatriga meros boʻlib qoldi. Bugungi kunda uning koʻplab original liboslari va shaxsiy buyumlari Avstraliyaning Sidney shahridagi Powerhouse muzeyida saqlanadi .

Uning shaxsiy hujjatlari arxivi Mitchell kutubxonasi, Yangi Janubiy Uels davlat kutubxonasida mavjud.

U Ester Uilyams tomonidan " *Million Dollar Mermaid* „ (1952) filmida tasvirlangan va Kellermannning ismi Gollivud bulvaridagi Gollivud shon- shuhrat xiyobonidagi yulduzda joylashgan. Kellermann haqida 2002- yilda ishlab chiqarilgan Avstraliya hujjatli filmi *“Asl suv parisi* " nomli mukofotga sazovor boʻlgan.

2010 -yil dekabr oyida Marrikvilda ochilgan suzish majmuasi uning nomi bilan atalgan.

Avstraliya poytaxti Kanberraning Xolt chekkasidagi koʻchalarning barchasi avstraliyalik sportchilar sharafiga nomlangan va Kellermann Klouz uning sharafiga nomlangan.

2016-yilda X Swimwear, yakka tartibdagi suzish kiyimlari majmuasi, „The Kellerman“ deb nomlangan maxsus suzish kostyumini chiqardi.

## Filmografiya

* *Lammermurning kelini: Bonni Shotlandiya fojiasi* (1909, qisqacha)
* *Yiftoxning qizi: Bibliyadagi fojia* (1909, qisqacha) — Yiftoxning qizi
* *Yoshlik sovgʻasi* (1909, qisqacha)
* *Tirik koʻmilgan* (1909, qisqacha)
* *Suv parisi* (1911, qisqacha) — suv parisi
* *Dengiz sirenasi* (1911, Qisqacha) — Dengiz sirenasi
* *Neptunning qizi* (1914) — Annetta, Neptunning qizi
* *Xudolarning qizi* (1916) — Anitiya — Xudolarning qizi
* *Milliy Qizil Xoch tanlovi* (1917) — Oʻrta er dengizi — Italiya epizodi
* *Dengiz malikasi* (1918) — Merrilla, dengiz malikasi
* *Ayollar nimani yaxshi* koʻradilar (1920) — Annabel Cotton
* *Janubiy dengiz Venerasi* (1924) — Shona Royale (filmdagi soʻnggi rol)

### Oʻzi haqidagi

* *Miss Kellermanning shoʻngʻish harakatlari* (1907, qisqa metrajli hujjatli film)
* *Miss Annett Kellerman* (1909, qisqa metrajli hujjatli film)
* *Mukammal shakllangan ayol* (1910, qisqacha)
* *Universal bola* (1914)
* *Shoʻngʻish sanʼati* (1920, qisqa metrajli hujjatli film)
* *Annett Kellermann suv baletini ijro etmoqda* (1925, qisqa metrajli hujjatli film)
* *Annett Kellermann Avstraliyaga qaytadi* (1933, qisqa metrajli hujjatli film)
* *Suv baleti: Sidney* (1940, qisqa)
* *Suv baleti* (1941, qisqa)

### Arxiv lavhalari

* *Sevgi maʼbudalari* (1965)
* *Asl suv parisi* (2002)

## Yozma faoliyati

* *Qanday suzish kerak*
* *Jismoniy goʻzallik, uni qanday saqlash kerak*

## Manbalar

## Havolalar

* Media related to Annette Kellerman at Wikimedia Commons
* Quotations related to Annette Kellerman at Wikiquote
* „Annette Kellermann“  at Women Film Pioneers Project
* Article and photo used in indecency trial *Esquire v. Walker* (Postmaster General)
* Annette Kellermann Online Exhibition at National Film and Sound Archive