30-shaxmat Olimpiadasi

FIDE tomonidan tashkil etilgan va ochiq hamda ayollar orasida shaxmat oʻyinini ommalashtirishga qaratilgan bir qancha boshqa tadbirlarni oʻz ichiga olgan **30- shaxmat Olimpiadasi** 1992-yil 7-iyun va 25-iyun kunlari Filippin markazi Manila shahrida boʻlib oʻtgan.

Sobiq ittifoq qulagandan soʻng, raqobatchilar oldingi olimpiadalardan tubdan farq qilgan. 15 ta sobiq Sovet respublikalaridan 12 tasi mustaqil davlat sifatida raqobatlashgan va ularning barchasi oʻyinni birinchi yarmida yakunlagan. Shu bilan birga, Ikkinchi jahon urushidan beri birinchi marta butun nemis jamoasi ishtirok etgan. Sobiq Yugoslaviya respublikalaridan Xorvatiya, Bosniya va Sloveniya mustaqil ravishda ishtirok etgan. Serbiya-Chernogoriya va Makedoniya esa oldingi yillardagidek ittifoq harakat qilishgan. Ushbu olimpiada shuningdek, Chexoslovakiyaning yakuniy ishtirokini va Janubiy Afrikaning qayta paydo boʻlishini belgilab bergan.

Sovet terma jamoasi oʻtmishda boʻlganligi sababli, uchta medalning barchasi sobiq Sovet Ittifoqining turli jamoalariga nasib etgan. Jahon chempioni Kasparov sardorlik qilgan Rossiya SSSRning yorqin merosini oʻz zimmasiga olgan va toʻrt ochko bilan gʻalaba qozongan. O‘zbekiston kumush medallarga egalik qilishi kutilmagan sovg‘a bo‘lgan. Kuchli uchlikni Armaniston yakunlab bergan.

## Ochiq musobaqa
100 ta turli millatdan 102 jamoa 14 turdan iborat Shveysariya tizimidagi turnirda ishtirok etishdgan. Bir yuz toʻrtta jamoa roʻyxatdan oʻtgan, ammo Yaman va Keniya olimpiadaga yetib kelmagan, ikkalasi ham dastlabki ikkita oʻyinda magʻlubiyatga uchragan va keyinchalik chiqrib yuborilgan. Yana bir bor mezbon davlat ikkita qoʻshimcha jamoani maydonga tushirish huquqiga ega boʻlgan.

: 
### Shaxsiy medallar

* Ishlash reytingi :Vladimir Kramnik 2958
* 1-taxta :Garri Kasparov 8½ / 10 = 85,0 %
* 2-taxta :Xayme Sunye Neto 8/10 = 80,0 %
* 3-taxta :Aleksandr Nenashev 9½ / 12 = 79,2 %
* 4-taxta : Gustavo Zelaya 9/10 = 90,0 %
* 1-zaxira: Vladimir Kramnik 8½ / 9 = 94,4 %
* 2-zaxira: Ognjen Cvitan 8/10 = 80,0 %

### Eng yaxshi oʻyin
Brilliancy sovrini (taxminan 4000 dollar bilan birga) 12-turda Garri Kasparov (Rossiya) — Predrag Nikolichga (Bosniya va Gertsegovina) nasib etgan.

## Ayollar ishtiroki
61 mamlakatdan 62 ta jamoa (shu jumladan Filippin „B“) Shveysariya tizimi boʻyicha 14 raundlik turnir oʻtkazgan. Marokash va Zimbabve terma jamoalari ro‘yxatga olingan, biroq birinchi tur o‘yinlariga kelmagan va diskvalifikatsiya qilingan. Ularning dastlabki uchta oʻyinida magʻlubiyat yozilgan, shundan soʻng ular rasman bekor qilingan.

Ochiq musobaqa singari, Sovet Ittifoqi parchalanganidan keyin ayollar oʻrtasidagi birinchi turnirda sobiq Sovet respublikalari ustunlik qilgan. Ikki sobiq jahon chempioni Chiburdanidze va Gaprindashvilidan iborat Gruziya terma jamoasi oltin medalni qoʻlga kiritib, Ukraina va Xitoyni ortda qoldirgan. Amaldagi chempion Vengriya yana bir bor mashhur Polgar opa-singillarisiz toʻrtinchi oʻrin bilan kifoyalanishga majbur boʻlgan.

: 
### Shaxsiy medallar

* Reytingi : Mayya Chiburdanidze 2692
* 1-taxta :Maia Chiburdanidze 11½ / 13 = 88,5 %
* 2-taxta :Svetlana Prudnikova 8½ / 11 = 77,3 %
* 3-taxta :Nana Ioseliani 10/12 = 83,3 %
* Zaxira: Suneeta Wijesuriya 6½ / 8 = 81,3 %

## Manbalar