Zokir Batrayev

**Zokir Batrayev**, Zokir Sulton oʻgʻli Batrayev (*[[1936|1936-yil]] [[11-oktyabr]], [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|SSSR]], [[Oʻzbekiston Sovet Sotsialistik Respublikasi|Oʻzbekiston SSR]], [[Buxoro]]*) — rassom, oʻqituvchi, Tatariston (*[[1992]]*) va RF Rassomlar uyushmasi aʼzosi (1993), Tatariston Respublikada xizmat koʻrsatgan sanʼat arbobi (*[[1991]]*), Qozon davlat arxitekturasi — Qurilish universitetining xizmat koʻrsatgan xodimi (*[[2005]]*), professor, YuNESKO Xalqaro tasviriy sanʼat assotsiatsiyasi () aʼzosi.

## Tarjimai holi

1936-yil 11-oktyabrda Buxoroda tug‘ilgan. Oilasi bilan Saratov viloyatining Pugachev shahriga koʻchib oʻtgan, bolaligi shu yerda oʻtgan va tatar maktabida oʻqigan. Qozon Tasviriy sanʼat universitetini (*[[1959]]*), Toshkent teatr-badiiy institutini „*Rassom-naqqosh*“ mutaxassisligi (*[[2012|2012-yildan]] [[Sanʼat instituti|Mannan Uygʻur nomidagi Toshkent davlat rassomlik instituti]]*) boʻyicha tamomlagan (1965).

1966—1968-yillarda RSFSR Badiiy jamgʻarmasining Tatariston boʻlimining rassomi.

1968-yildan 49 yil davomida Qozon davlat arxitektura-qurilish universiteti arxitektura fakultetida chizmachilik va dizayn oʻqituvchisi: 1968-yildan 1992-yilgacha „Arxitektura dizayni“ kafedrasi assistenti va katta oʻqituvchisi; 1977—1980-yillarda arxitektura fakulteti dekani; 1992-yildan tasviriy sanʼat kafedrasida: 1992—2002-yillarda dotsent, 2002—2013-yillarda professor.

## Ijodi
600 dan ortiq rasm va grafikalar muallifi. Xalqaro, Butunittifoq, Butunrossiya, milliy ko‘rgazmalarda qatnashgan: Tokio (*[[1991]]*), Moskva (*[[1970|1970-1990]] [[2000|,]] [[1990|2000]]*), Toshkent (*[[1965]]*), Gorkiy (*[[1975]]*), Ufa (*[[1977]]*), Boku (*[[1983]]*), Qozon (*[[1970]]—[[2003-yil|2003-yillar]]*). Shaxsiy koʻrgazmalari: Qozonda *(Livadiya, [[1974]]; KISI, [[1975]], [[1985]]; Olimlar uyi, [[1990]], Rassomlar uyushmasining koʻrgazma zali, [[1992]]; „Xazina“, [[2011]]*), Moskvada (*[[1971]], [[1976]], [[1989]], [[1998|1998]], [[2000]]*) va boshqa shaharlarda oʻtkazilgan.

Uning asarlari Rossiya, Tokio (*[[Yaponiya]]*), Sietl (*[[Amerika Qoʻshma Shtatlari|AQSh]]*), Xarbin (*[[Xitoy]]*) sanʼat galereyalarida, Angliya, Fransiya, sobiq Yugoslaviya mamlakatlari, Turkiya, Misr, Vengriya, Isroil, Gretsiyadagi shaxsiy kolleksiyalarda saqlanadi. Uning oʻnga yaqin asari Tatariston Tasviriy sanʼat muzeyiga, 3 tasi esa Almetyevsk sanʼat galereyasiga joylashtirilgan.

## Suratlari mavzusi

* Portretlar
** „Shoir Abdulla Toʻqay“, „Bastakor Renat Yenikeyev“, „Bastakor Anatoliy Luppov“ va boshqalar.
* Qozon manzaralari, ming yillik shaharning tarixiy va meʼmoriy yodgorliklari, eski yogʻoch uylar
** „Ajam masjidi“
** „Sevgi minorasi“
* Oʻrta Osiyo meʼmorchiligi namunalari: tugʻilgan (*[[Buxoro|Boxoro]]*), oʻqigan (*[[Toshkent]]*) joylari.
** Samarqand shahridagi „Bibixonim“ masjidi
* Afrika, Ispaniya, Gretsiya, Venetsiyaga sayohat taassurotlari
* Misr piramidalari
* Hindistondan manzaralar
* Sibir manzarasi
* Pomir, Tyan-Shan, Himoloy, Ararat, Alp togʻlari, Kavkaz togʻlari.
* Natyurmortlar

## Mukofot va unvonlari

* 1989-yil — SSSR Oliy maktabi bitiruvchisi
* 1991-yil — Tataristonda xizmat koʻrsatgan artist
* 2005-yil — Qozon davlat arxitektura va qurilish universitetining xizmat koʻrsatgan xodimi
* 2017-yil — Tatariston prezidenti rahmatnomasi

## Manbalar

## Havolalar
* Zokir Batrayev „Vatandoshlar“ saytida.
* Zokir Batraev KGASU muzeyi veb-saytida
* Zakir Batraev „Tatarstan dulkininda“ radiotapshiruinda. Tatarstan radiosi, 22.07.2014 (*audio, 19:00*)