open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Andrey Piontkovskiy

**Andrey Andreyevich Piontkovskiy** (1898-1973) – sovet huquqshunosi, jinoyat huquqi va kriminologiya, huquq fanlari falsafasi va metodologiyasi sohasidagi mutaxassis, yuridik fanlar doktori, professor, SSSR Fanlar akademiyasining muxbir aʼzosi (1968), RSFSRda xizmat ko'rsatgan fan arbobi. Xalqaro jinoyat huquqi assotsiatsiyasi vitse-prezidenti, Varshava universitetining faxriy doktori.

## Hayoti
Andrey Andreyevich Piontkovskiy 1898-yil 8-avgustda Yaroslavlda tugʻilgan. Mashhur rus huquqshunos olimi Andrey Antonovich Piontkovskiyning oʻgʻli. Akasi tarixchi Sergey Andreyevich Piontkovskiy.

1918-yilda Qozon universitetining yuridik fakultetini tamomlagan.

1921-yilda Toshkentga koʻchib kelgan va Turkiston universitetida dars bergan. Keyinchalik 1923-yildan Moskva universitetida, 1931-yildan Moskva yuridik institutida, 1950-yildan Butunittifoq kriminalistika institutida, 1955-yildan SSSR Davlat va huquq institutida dars bergan. Sovet jinoyat huquqining umumiy va maxsus qismlari boʻyicha darsliklar muallifi.

1946—1951-yillarda SSSR Oliy sudi aʼzosi boʻlgan.

1973-yil 9-noyabrda vafot etgan. U Moskvada Novodevichy qabristonining kolumbariysiga dafn qilindi.

Oʻgʻli matematik, siyosatshunos va jamoat arbobi Andrey Andreyevich Piontkovskiy (1940-yilda tugʻilgan).

## Asosiy ishlar
Andrey Piontkovskiy „Kant, A.Feyerbax va Fixtening jinoiy-huquqiy qarashlari“ (1940), „Gegelning huquq va davlat haqidagi taʼlimoti bilan bogʻliq jinoyat-huquqiy nazariyasi“ (1948), „Sovet jinoyat huquqida jinoyat toʻgʻrisidagi taʼlimot“ (1961), „Gegelning huquq va davlat haqidagi taʼlimoti va uning jinoyat huquqi nazariyasi. 2-qism“ (1963), „Gegelning huquq falsafasi va marksizm“ (1973-yil), „Kantning huquq va davlat nazariyasi. Kant falsafasi va zamonaviylik“ (1974-yil) asarlari muallifi hisoblanadi.

## Adabiyotlar
* Пионтковский Андрей Андреевич // Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров. — 3-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978.

## Manbalar
Leonid Zaiko

**Leonid Fedorovich Zaiko** (; 1948-yil 23-avgust, Grodno – 2020-yil 27-dekabr, Minsk) – belaruslik iqtisodchi va siyosatshunos, tahlilchi. Iqtisodiyot fanlari nomzodi (1975).

## Hayoti
Leonid Fedorovich Zaiko 1948-yil 23-avgustda Grodno shahrida tugʻilgan.

Uning otasi Fedor Ivanovich Ukrainalik, onasi Galina Romanovna esa Rossiyalik (Kurskda tugʻilgan) boʻlgan. Leonidning ota-onasi otasining rasmiy vazifalari tufayli Grodnoga koʻchib kelishgan.

1970-yilda Belarus iqtisodiyot universitetini tamomlagan. 1975-yilda Iqtisodiyot fanlari nomzodi, 1983-yilda esa dotsent boʻlgan.

Leonid Zaiko Belorussiyaning turli universitetlarida dars bergan. Shuningdek, Oliy Iqtisodiyot maktabida (Berlin), Xitoy Xalq Universitetida (Pekin), Moskva davlat universitetida (Rossiya), Iqtisodiy rivojlanish institutida (Vashington), Sankt-Peterburg universitetida (Rossiya), Kiyev (Ukraina) va Toshkent (O‘zbekiston) universitetlarida ham dars bergan.

1991–1994-yillarda Milliy gumanitar fanlar instituti kafedra mudiri, prorektori, Yevropa gumanitar universiteti iqtisod fakulteti dekani lavozimlarida ishlagan.

1992-yildan beri Jahon bankining Belarusda makroiqtisodiy siyosat boʻyicha loyihalarini boshqargan. Mustaqil ekspert sifatida 1996–1999-yillarda Belarus Respublikasi Vazirlar Kengashining Iqtisodiy rivojlanish kengashi aʼzosi, 2000–2002-yillarda Belarus Respublikasi Milliy Assambleyasi Ekspertlar kengashi aʼzosi boʻlgan. 1996–1997-yillarda „Sharq-Gʻarb“ strategik tashabbuslar milliy markazi nodavlat tashkilotiga rahbarlik qilgan. 1997-yilda „Strategiya“ tahliliy markazi Respublika jamoat birlashmasi rahbari boʻlgan.

2000-yilda u Belarus Respublikasining Inson taraqqiyoti toʻgʻrisidagi Milliy hisobotining ilmiy muharriri va Milliy maʼruzalarni tayyorlash boʻyicha Belorussiyada BMT Taraqqiyot dasturining Ilmiy maslahat kengashiga rahbarlik qilgan. 2004-yildan „Satio“ ilmiy-texnika fanlari markazining ilmiy maslahatchisi, qator xalqaro tashkilotlar eksperti boʻlgan.

Xotini vafot etgach, oʻgʻlini 9 yoshidan boshlab oʻzi katta qilgan.

Leonid Fedorovich Zaiko 2020-yil 27-dekabrda koronavirus infeksiyasi oqibatida vafot etgan.

## Manbalar

## Havolalar
* Профиль на *ekonomika.by*
Georgiy Krivov

**Georgiy Oleksiyovich Krivov** (1948-yil 8-dekabr, Chirchiq, Oʻzbekiston SSR) – „Ukraina aviatsiya texnologiyasi ilmiy-tadqiqot instituti“ OAJ boshqaruvi raisi, „Texnologik tizimlar“ ilmiy-texnik jurnali bosh muharriri. Texnika fanlari doktori, professor, Ukrainada xizmat koʻrsatgan fan va texnika arbobi.

Faxriy unvonlari – Ukrainada xizmat koʻrsatgan fan va texnika arbobi (2000), fan va texnika sohasidagi ikki marta Ukraina Davlat mukofoti laureati.

Ilmiy-texnik va ilmiy-tashkiliy faoliyat – „Texnologik tizimlar“ ilmiy-texnik jurnali bosh muharriri (1999-yildan), „Industrial Ukraine“ axborot-tahliliy jurnali bosh muharriri (1996-yildan), rais. Ukraina Oliy attestatsiya komissiyasi ekspert kengashi (1994–1999), doktorlik dissertatsiyalarini himoya qilish boʻyicha ixtisoslashtirilgan kengash raisi (1995–2005), Milliy texnika universiteti qoshidagi doktorlik dissertatsiyalarini himoya qilish boʻyicha ixtisoslashtirilgan kengashlar aʼzosi. Ukrainaning „Kiyev politexnika instituti“ va Milliy aerokosmik universiteti „Xarkov aviatsiya instituti“, Ukraina Vazirlar Mahkamasi huzuridagi fan va texnologiya sohasidagi Davlat mukofotlari qoʻmitasi aʼzosi.

Siyosiy va ijtimoiy tashkilotlarda ishtirok etish – Kiyev korxonalari direktorlar kengashi aʼzosi.

Davlat mukofotlari – Ukraina Oliy Radasining Faxriy yorligʻi (2004).

## Ilmiy faoliyati
Krivov Oʻzbekistonning Toshkent viloyati Chirchiq shahrida tugʻilgan. 1972-yilda Kiyev politexnika institutini (Ukraina Milliy texnika universiteti „Kiyev politexnika instituti“) muhandis-mexanik mutaxassisligi boʻyicha tamomlagan. 1979-yilda VIAM (Moskva) da texnika fanlari nomzodi (mashinasozlikda materialshunoslik) nomzodlik dissertatsiyasini himoya qildi. 1992-yilda NIAT (Moskva) da texnika fanlari doktori (samolyotlarni ishlab chiqarish texnologiyasi) doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan. 1994-yilda u professor unvonini oldi (Mashinasozlik, harbiy-sanoat kompleksi va konversiya vazirligining Kiyev malaka oshirish instituti).

## Manbalar
Viktor Mixaylichenko

**Viktor Konstantinovich Mixaylichenko** (20-iyul 1949-yil, Chirchiq – 26-yanvar 2021-yil, Sumi) – teatr rassomi, SSSR Rassomlar uyushmasi aʼzosi (1980), Ukraina milliy rassomlar uyushmasi aʼzosi (1993). Hamza nomidagi Oʻzbekiston Davlat mukofoti laureati. Rassomning turmush oʻrtogʻi Xalina Mixaylichenko, rassom Sergey Mixaylichenkoning qizi boʻlgan.

## Biografiyasi
Viktor 20-iyul 1949-yilda Toshkent viloyatining Chirchiq shahrida (O‘zbekiston) tavallud topgan. Bolalar ijodiyoti studiyasiga tashrif buyurgan (rahbari – rassom V. S. Balabanov). 1964-yilda sakkizta sinfni tugatgan.

Mixaylichenko 1964–1968-yillarda Benkov nomidagi Toshkent Respublika rassomlik bilim yurtining rassomlik boʻlimida tahsil olgan. Uning oʻqituvchi O. P. Perov boʻlgan. 1968–1974-yillarda Ostrovskiy nomidagi Toshkent teatr va rassomlik institutining teatr rassomligi fakultetini tamomlagan. U G. R. Breamning shogirti boʻlgan.

Viktor Rossiyaning Kemerovo viloyatida A. V. Lunacharskiy nomidagi drama teatri (1973–1975) ishlab chiqarish dizayneri boʻlib ishlagan.

Mixaylichenko 1975–1978-yillar oraligʻida Surxondaryo viloyati musiqa va drama teatri va 1978–1981-yillarda Fargʻona viloyati rus drama va komediya teatri bosh artisti boʻlgan. U 1981–1989-yillarda Fargʻona badiiy-ishlab chiqarish ustaxonalari rassomi, 1989–1992-yillarda Fargʻona viloyati oʻzbek drama va komediya teatri bosh artisti boʻlib faoliyat yuritgan. 1990-yilda Sharof Boshbekovning „Temir xotin“ spektaklini badiiy bezagani uchun Hamza nomidagi Oʻzbekiston Davlat mukofoti bilan taqdirlangan. Viktor 1993-yilda Ukrainaning Sumi shahrida yashagan. M. S. Shepkina nomidagi Sumi drama va musiqali komediya teatrida bosh rassom boʻlib ishlagan. 1993-yilda Ukraina Rassomlar uyushmasiga aʼzo boʻlgan. 26-yanvar 2021-yilda Sumi shahrida vafot etgan.

## Manbalar
Yeskender Memetov

**Memetov Yeskender Dilyaverovich** (1958-yil 7-oktabr, SSSR, Yangiyoʻl – 1994-yil 20-yanvar, Simferopol, Ukraina) – sovet va ukrain qrim-tatar musiqachisi, siyosatchi va sanoatchi. Qrim Oliy Kengashining birinchi chaqiriq deputati (1992-1994). Hayotiga suiqasd natijasida olingan jarohatlardan vafot etgan.

## Biografiyasi
Yeskender Memetov 1958-yil 7-oktabrda Oʻzbekistonning Toshkent viloyati Yangiyoʻl shahrida deportatsiya qilingan qrim-tatarlar oilasida tavallud topgan. 1975-yilda oʻrta maktabni tugatib, Toshkent politexnika institutining qurilish fakultetiga oʻqishga kirgan. Ikki yillik oʻqishdan soʻng SSSR Qurolli Kuchlari safiga chaqirilgan va oʻqishini Leningradda davom ettirgan. Demobilizatsiyadan soʻng institutga qaytib, 1982-yilda uni tugatgan. 1992 –1994-yillarda Qrim Oliy Kengashining birinchi chaqirigʻida deputat lavozimida faoliyat yuritgan.

Yeskender Dilyaverovich 1994-yil 18-yanvarda Memetovning mashinasi oʻz uyi hovlisida turganida pulemyotchilar tomonidan otib tashlangan. Mashinaning ichida uning ikki farzandi ham bor edi. Yeskender farzandlarini himoyalash maqsadida yogʻilayotgan oʻqlarga oʻz tanasini tutib bergan. Ikki kundan keyin Yeskander Memetov olgan jarohatlari tufayli 1994-yil 20-yanvarda Simferopolning 7-chi kasalxonasida vafot etgan. Bu jinoyat hech qachon ochilmagan, ammo nufuzli qrim-tatar siyosatchisining oʻlimiga oid bir nechta versiyalar mavjud. Ulardan biriga koʻra, Memetovning siyosiy qarashlari boʻlgan. U lavozim uchun Qrim Respublikasi Prezidentining „Rossiya“ klubi yetakchisi Yuriy Meshkovga qarama-qarshilik chiqib, Qrim Oliy Kengashi spikeri Nikolay Bagrovni ochiq-oydin qoʻllab-quvvatlagan. Boshqa versiyaga koʻra, uning biznesdagi raqobatchilari, jumladan Viktor Bashmakov va Volodimir Shevyev shu ishga qoʻl urgan. Ular Memetov bilan tenglashishga qaror qilishgan.

## Manbalar
Vladimir Buzayev

**Vladimir Nikitich Buzayev** (, 1940-yil 27-oktyabr, Chirchiq) – sovet va ukrain voleybol murabbiyi.

Ukraina milliy terma jamoasi (1992–1995, 2009–2011) va „Severodonchanka“ (Severodonetsk, Lugansk viloyati) 2009-yil voleybol boʻyicha ayollar oʻrtasidagi Ukraina superligasining chempioni boʻlgan jamoaning bosh murabbiyi.

## Murabbiylik ishi
Vladimir 1940-yil 27-oktyabrda Toshkent viloyati Chirchiq shahrida tavallud topgan.

Vladimir Nikitich 1971-yilda Ukraina SSR chempionatining uchinchi divizioni „Orbita“ (Zaporojye) jamoasida bosh murabbiy boʻlib ishlagan. U bu jamoani Voleybol boʻyicha ayollar oʻrtasidagi SSSR chempionati oliy ligasiga olib kelgan.

Buzayev Zaporojyening „Orbita“ jamoasi bilan ikki marta ayollar voleybol chempionatining SSSR kubogini (1985–1988), voleybol boʻyicha SSSR ayollar chempionatining bronzasini (1988–1989), CEV kubogini (1989–1990), voleybol boʻyicha ayollar chempionatining Ukraina kubogini va Ukraina chempionatida (1992–1993) gʻoliblikni qoʻlga kiritgan.

1992–1995-yillarda Ukraina milliy va yosh ayollari terma jamoalari bosh murabbiyi boʻlgan. 1993-yilda Vladimirning boshchiligidagi Ukraina terma jamoasi oʻz tarixidagi eng yaxshi natijaga erishgan va Yevropa chempionatining bronza medali sohibiga aylangan.

1995-yilda bosh murabbiylik lavozimini tark etib, Turkiyaga ishga ketgan. 2000–2007-yillar oraligʻida Turkiyaning Gunes Sigorta jamoasi bosh murabbiyi boʻlgan. „Gunesh Sigorta“ klubini boshqargan davrida doimiy ravishda Yevropa musobaqalarida ishtirok etgan. 2004-yilda klub CEV Challenge Cup musobaqasida gʻolib chiqqan.

Buzayev 2008-yilda Ukrainaga qaytib, „Severodonchanka“ jamoasini boshqargan, 2009–2011-yillarda esa Ukraina terma jamoasi bosh murabbiyi sifatida ham ishlagan.

2008–2009-yilgi mavsumda „Severodonchanka“ jamoasi mamlakat chempioni boʻlgan.

## Manbalar
Doʻrmon jome masjidi

**Doʻrmon jome masjidi** – Oʻzbekiston Respublikasi Musulmonlar idorasi tasarrufidagi jome masjid boʻlib, Toshkent viloyati, Qibray tumanida joylashgan boʻlib, tumanning masjid va madrasalar tarkibiga kiradi.

## Joylashuvi va faoliyati
Doʻrmon jome masjidi Toshkent viloyati hududidagi Qibray tumani, Doʻrmon shaharchasi, Nurafshon mahalla fuqarolar yigʻini, Bahor koʻchasi 12-uyda joylashgan. Mazkur masjidga Doʻrmon shaharchasi, Nurafshon mahalla fuqarolar yigʻini, Bahor mahalla fuqarolar yigʻinida yashovchilar tashrif buyurishadi. Ushbu jome masjidning bosh imom-xatibi Mirodil domla Mirjalilov hisoblanadi.

## Tarixi
Doʻrmon jome masjidi qachon va kim tomonidan asos solinganligi haqida deyarli maʼlumotlar yetarli emas. Mustaqillik yillarining dastlabki paytlarida mahalliy aholining faollari, nuroniylar, homiylar tashabbusi bilan jome masjid binosi qayta remont qilindi va namozxonlarga havola qilindi. Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi Toshkent viloyat adliya boshqarmasi tomonidan roʻyxatdan 1998-yil 30-dekabr kuni oʻtkazlib, uning ustavi Toshkent viloyat adliya boshqarmasida roʻyxatga olingan. „Doʻrmon“ jomeʼ masjidi 2004-yildan taʼmirlash ishlari boshlanib 2007-yilda hashar yoʻli bilan tugatilgan. Jome masjid qadimgi ipak yoʻli yaqin joyida joylashganligi tufayli, musofir insonlar, ziyoratchilar uchun namoz oʻqib ketadigan joy boʻlgan. Sobiq tuzum davrida mazkur masjid binosidan omborxona sifatida foydalanishgan. Natijada masjid binosi birmuncha eskirib qolgan. 2012-yilda masjidning eski taxoratxonasi oʻrnida zamon talablari asosida yangi bino qurilib foydalanishga topshirildi. Masjid bogʻi yanada obodonlashtirildi, turli xil mevali va manzarali oʻsimliklar, hamda, gullar ekildi.

## Manbalar
Oʻnqoʻrgʻon ota jome masjidi

**Oʻnqoʻrgʻon jome masjidi** – Oʻzbekiston Respublikasi Musulmonlar idorasi tasarrufidagi jome masjid boʻlib, Toshkent viloyati, Qibray tumanida joylashgan boʻlib, tumanning masjid va madrasalar tarkibiga kiradi.

## Joylashuvi va faoliyati
Oʻnqoʻrgʻon jome masjidi Toshkent viloyati hududidagi Qibray tumani, Oʻnqoʻrgʻon qishloq fuqarolar yigʻiniga qarashli boʻlgan Usaboboyev mahalla fuqarolar yigʻinida joylashgan. Mazkur masjidga Gulbahor qishloq fuqarolar yigʻini, Kirda mahalla fuqarolar yigʻini, Usmon Nosir mahalla fuqarolar yigʻini, Azim koʻchasi, Gulzor mahalla fuqarolar yigʻini, Alisher Navoiy mahalla fuqarolar yigʻini, Mehnat obod mahalla fuqarolar yigʻini, Sirdaryo mahalla fuqarolar yigʻini, Samarqand mahalla fuqarolar yigʻini, T. Joʻrabek mahalla fuqarolar yigʻini, Kungurtus mahalla fuqarolar yigʻinida yashovchilar tashrif buyurishadi.

## Tarixi
Oʻnqoʻrgʻon jome masjidi Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi Toshkent viloyat adliya boshqarmasi tomonidan roʻyxatdan 1999-yil 30-dekabr kuni oʻtkazlib, uning ustavi Toshkent viloyat adliya boshqarmasida roʻyxatga olingan. Qibray tumani Oʻnqoʻrgʻon mahallasi mahalliy aholi vakillari, hamda namozxonlarning taklifiga binoan hududdagi homiylar tashabbusi bilan jome masjidning qurilishi 1987-yilda Isayev Abdulla, Gafurbekov Javlon Zoitov Murot hojilar boshchiligida boshlangan. Mustaqillik yillarida masjid yangidan taʼmirlanib, moʻmin-musulmonlar uchun barcha shart-sharoitlar yaratib berildi. Jome masjid binosi, qoʻshimcha xizmat xonalari va zamon talablaridagi tahoratxonadan namozxonlar foydalanishi mumkin. Ushbu masjidda bugungi kunda Oʻzbekiston xalqaro islom akademiyasida taʼlim olgan Muhammadjon domla Otaboyev imom-xatiblik qilmoqda.

## Manbalar
Jemil Karikov

**Jemil Yenverovich Karikov** (, 1960-yil 28-iyul, Begobod, SSSR) – qrim-tatar folklorshunos musiqachisi va bastakori. Xor va simfonik orkestr uchun Qrim-tatar milliy madhiyasining aranjirovkasi muallifi. Ukrainada xizmat koʻrsatgan artist (2015).

## Biografiyasi
Jemil Yenverovich 1960-yil 28-iyulda Oʻzbekistonning Begobod shahrida tavallud topgan. Suxum davlat musiqa bilim yurtini (xalq cholgʻulari fakulteti), soʻngra Toshkent davlat konservatoriyasining nazariy-kompozitsiya boʻlimini imtiyozli diplom bilan tugatgan.

Xaytarma ansamblining musiqiy direktori va Qrim-tatar drama teatrining bosh dirijyori boʻlib ishlagan. U „Qrim“ telekanalining musiqa muharriri lavozimida faoliyat yuritgan. 2004-yilda „Maqom“ anʼanaviy musiqa ansamblini yaratish tashabbusi bilan chiqqan va buning natijasida deyarli unutilgan koʻplab xalq qoʻshiqlari yodga olingan. Karikov qator milliy cholgʻu asboblari (saz, bogʻlama, kaval, santir, kemenche, zurna, nay)ning tiklanishiga hissa qoʻshgan. „Maqom“ spektaklida uzoq yillardan buyon ilk bor xonlik davri qoʻshiqlari yangragan. Jemil Karikov xor va simfonik orkestr uchun Qrim-tatar milliy madhiyasining aranjirovkasi muallifidir. U P. I. Chaykovskiy nomidagi Simferopol musiqa maktabida dars bergan.

Karikov bir necha bor Ukraina, Turkiya, Germaniya, Polsha va Rossiyada Qrim-tatar musiqa sanʼatini namoyish etgan. „Alim“, „Evlenyuv“, „Antikvar tukani“, „Aynenni“ (Qrim-tatar akademik musiqa va drama teatri) spektakllariga musiqa bastalagan. „Kadimiy chalgi aletleri“ teleloyihalarining hammuallifi () va ATR telekanalida „Yirla, sazim“, „Xaytarma“ badiiy filmining bastakori boʻlgan.

Jemili Karikov 2015-yil noyabr oyida „Ukrainada xizmat koʻrsatgan artist“ faxriy unvoni bilan taqdirlangan.

2016-yil sentyabr oyida „Qrim uyi“ davlat korxonasi direktori oʻrinbosari lavozimini faoliyat olib borgan.

## Manbalar
Yeldar Kantimirov

**Yeldar Shukriyovich Kantimirov** (1980-yil 10-iyun, Oʻzbekiston SSR, Begobod) – qrim-tatar jamoat arbobi. Qrim hokimiyati tomonidan taʼqib qilingan.

## Biografiyasi
Yeldar Shukriyevich 1980-yil 10-iyunda Oʻzbekiston SSR, Begobod shahrida tavallud topgan. Boshlangʻich bilimni Begobodda olgan, keyin 1992-yilda uning oilasi Qrimga qaytishga muvaffaq boʻlgan.

Yeldar maktab yillarida Qrim chempioni, shuningdek, boks boʻyicha Ukraina chempionati sovrindori (ikkinchi oʻrin) boʻlgan. Maktabni tugatgach, Kiyev Islom universitetiga oʻqishga kirgan. Ilmiy muvaffaqiyati tufayli 2001-yilda Misrning Al-Azhar universitetida amaliyot oʻtash huquqini qoʻlga kiritgan. Yeldar Kantimirov maʼlumoti boʻyicha arabshunos. Hibsga olinishidan oldin islom dinini oʻrganishda davom etgan. U suvenirlar savdosi boʻyicha kichik biznesga ega edi.

Kantimirov 2014-yildan boshlab jamoat faoliyati bilan shugʻullana boshlagan. U sud majlislari va siyosiy motivli ishlar boʻyicha tintuvlarda qatnashgan.

## Jinoiy taʼqib
Yeldar Kantimirov 2017-yilda „Qrim-tatarlar terrorchi emas“ plakati bilan qrim-tatarlarga milliy va diniy sabablarga koʻra zulm qilinishiga qarshi chiqqan. U hibsga olingan va „piket oʻtkazishda belgilangan tartibini buzganligi“ uchun maʼmuriy javobgarlikka tortilgan (Rossiya Federatsiyasi Maʼmuriy javobgarlik toʻgʻrisidagi kodeksining 20.2-moddasi 5-qismi) Yeldar 10 000 rubl miqdorida jarimaga tortilgan.

2017-yilning noyabr oyida Yeldar Kantimirovning uyida ilk bor tintuv oʻtkazilgan. Qidiruvga politsiya va maxsus kuchlar jalb qilingan. Kantimirovning barcha elektron jihozlari musodara qilingan, biroq unga nisbatan hech qanday ayblov qoʻyilmagan.

Kantimirov boʻlib oʻtgan taʻqib va tintuvlarga qaramay oʻzining ijtimoiy faoliyatini toʻxtatmagan. U Alushta va Simferopol viloyatlarida bolalar bayramlarini tashkil qilishni boshlagan. U oxirgi taʼtilni hibsga olinishidan bir kun oldin 2019-yil 8-iyunda Alushta shahridagi Kutuzivka qishlogʻida oʻtkazgan.

## Manbalar
Imoni Aʼzam jome masjidi (Boʻstonliq)

**Imoni Aʼzam jome masjidi** – Oʻzbekiston Respublikasi Musulmonlar idorasi tasarrufidagi jome masjid boʻlib, Toshkent viloyati, Boʻstonliq tumanida joylashgan boʻlib, tumanning masjid va madrasalar tarkibiga kiradi.

## Joylashuvi va faoliyati
Imoni Aʼzam jome masjidi Toshkent viloyati hududidagi Boʻstonliq tumanida joylashgan. Tuman hokimligi tomonidan jome masjid uchun 0.70 gektar joyda 600 kishiga yaqin boʻlgan namozxonlarga moʻljallangan bino, xonaqoh, tahoratxona, avtoturargoh, ziyoratchilar uchun maxsus alohida xonalar barpo etilgan. Ushbu jome masjidning bosh imom-xatibi Xasan domla Akbarov hisoblanadi. Bundan tashqari Andijon viloyati, Baliqchi, Asaka, Paxtaobod va Izbosgan tumanlarida, Samarqand viloyati Samarqand tumanida, Fargʻona viloyati Rishton tumanida, Buxoro viloyati Buxoro tumanida, Namangan viloyati Namangan tumani, Surxondaryo viloyati Qumqoʻrgʻon tumanida, Toshkent viloyati Zangiota tumanida, hamda, Toshkent shahar Yashnobod tumanlarida Imoni Aʼzam nomi bilan faoliyat yuratidan jome masjidlar mavjud.

## Tarixi
Imoni Aʼzam jome masjidi qachon va kim tomonidan asos solinganligi haqida deyarli maʼlumotlar yetarli emas. Mustaqillik yillarining dastlabki paytlarida mahalliy aholining faollari, nuroniylar, homiylar tashabbusi bilan jome masjid binosi qayta remont qilindi va namozxonlarga havola qilindi. Jome masjidning yangi binosi sharqona uslubda, islom meʼmorchiligini asosida bunyod etilgan boʻlib, Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi Toshkent viloyat adliya boshqarmasi tomonidan roʻyxatdan 1998-yil 18-dekabr kuni oʻtkazlib, uning ustavi Toshkent viloyat adliya boshqarmasida roʻyxatga olingan.

## Manbalar
Doniyor bin Ozod jome masjidi

**Doniyor bin Ozod jome masjidi** – Oʻzbekiston Respublikasi Musulmonlar idorasi tasarrufidagi jome masjid boʻlib, Toshkent viloyati, Boʻstonliq tumanida joylashgan boʻlib, tumanning masjid va madrasalar tarkibiga kiradi.

## Joylashuvi va faoliyati
Doniyor bin Ozod jome masjidi Toshkent viloyati hududidagi Boʻstonliq tumani, Gʻazalkent qishloq fuqarolar yigʻiniga qarashli boʻlgan Maʼrifat mahalla fuqarolar yigʻini Gʻazalkent koʻchasida joylashgan. Tuman hokimligi tomonidan jome masjid uchun 0.40 gektar joyda 5500 kishiga yaqin boʻlgan namozxonlarga moʻljallangan bino, xonaqoh, tahoratxona, avtoturargoh, ziyoratchilar uchun maxsus alohida xonalar barpo etilgan. Mazkur masjidga Gʻazalkent qishloq fuqarolar yigʻini, Maʼrifat mahalla fuqarolar yigʻini, Usmon Nosir mahalla fuqarolar yigʻini, Gʻazalkent mahalla fuqarolar yigʻini, Alisher Navoiy mahalla fuqarolar yigʻini, Gʻuncha mahalla fuqarolar yigʻini, Ariqsoy mahalla fuqarolar yigʻini, Islohot mahalla fuqarolar yigʻini, D. Joʻrabek mahalla fuqarolar yigʻini, Xonobod mahalla fuqarolar yigʻinida yashovchilar tashrif buyurishadi. Ushbu jome masjidning bosh imom-xatibi Farrux domla Kurganov hisoblanadi.

## Tarixi
Doniyor bin Ozod jome masjidi qachon va kim tomonidan asos solinganligi haqida deyarli maʼlumotlar yetarli emas. Mustaqillik yillarining dastlabki paytlarida mahalliy aholining faollari, nuroniylar, homiylar tashabbusi bilan jome masjid binosi qayta remont qilindi va namozxonlarga havola qilindi. Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi Toshkent viloyat adliya boshqarmasi tomonidan roʻyxatdan 1997-yil 25-mart kuni oʻtkazlib, uning ustavi Toshkent viloyat adliya boshqarmasida roʻyxatga olingan.

## Manbalar
Elektrostatik maydon energiyasi

## Elektrostatik maydon energiyasi
**Elektrostatik energiya** – bu elektrostatik tizimdagi zaryadlar oʻrtasidagi oʻzaro taʼsir natijasida yuzaga keladigan potentsial energiya. Elektrostatik energiya Coulomb qonuniga asoslanadi va ikki zaryad oʻrtasidagi oʻzaro taʼsir bu zaryadlarning bir-biriga taʼsir qiladigan kuchi bilan belgilanadi.

Ikki nuqta zaryadlari (q1 va q2) orasidagi elektrostatik energiya quyidagi formula bilan ifodalanadi:

U = \frac{k\cdot q_1 \cdot q_2} {r}

* U, elektrostatik energiya (julda),
* k, Kulumbo sabiti ((8.99\times10^9Nm^2/C^2)),
* q_1
​ va q_2 joylarning kattaliklari (kulumbda),
* r, joylar orasidagi masofa (metrda).

Bu formul, elektrostatik energiyasining joylar orasidagi masofaga va joylar kattalikiga qarab qanday oʻzgarganligini namoyish qiladi. Elektrostatik energiya, joylar bir-biriga yaqinlashganda oʻsadi va uzoqroq boʻlganda kamayadi. Elektrostatik energiya, joylar orasidagi taʼsir energiyasining saqlanish shakli boʻlib, umumiy ravishda tizimdagi joylar tartibiga qarab oʻzgarganlik koʻrsatadi.

**Elektrostatik maydon energiyasi** - potensial maydondir, shuning uchun unga kiritilgan zaryadlar potensial energiyaga ega boʻladilar

q1
 va q2 nuqtaviy zaryadlarning potensial energiyalarini baxolaymiz. Xar bir zaryad, boshqa zaryad maydonida potensial energiyaga ega boʻladi W_1 = q_1*\varphi_{12}=q_2 , W_2 =q_2*\varphi_{12}
\varphi_{12} - q_2
 – zaryadlarning q1
 zaryad turgan joyda xosil kilgan potensialidir. \varphi_{12} = \frac {{4\pi}\varepsilon_0\varepsilon}\frac,\varphi_{21}=\frac {{4\pi}\varepsilon_0\varepsilon r}
shuning uchun W_1 = W_2 = W
W = q_1*\varphi_{12}=q_2*\varphi_{21} = \frac}


## Yakkalangan zaryadli oʻtkazgich energiyasi
Yakkalangan zaryadli oʻtkazgichin energiyasi, elektrostatik potensial enerji formulasi yordamida ifodalangan. Bir qutbli oʻtkazgich (q) yakkalangan joy (V) boʻylab oʻtqazilgandagi potensial energiya (U) quyidagi formulaga ega:U = q \cdot VBu formulda:

* *U*, potensial energiya (julda),
* *q*, oʻtkazgichning zaryadi (kulum cinsida),
* *V*, oʻtkazgichga oʻtqazilgan joy (voltda).

Bu formul, oʻtkazgichning zaryadi va unga oʻtqazilgan joy orasidagi aloqani ifodalaydi. Oʻtkazgichdan oʻtqazilgan joy oʻsib, zaryadning potensial energetik energiyasini hosil qiladi.

Bu formul elektrostatik sistemlarda ishlatiladi, masalan, kondensatorlarda, elektr oʻlchovlarda va boshqa elektr energiyasini saqlash va oʻtkazish vositalarida.

Oʻtkazgich q
 – zaryadga , C
 – sigʻimga va \varphi
 potensialiga ega boʻlsin. Oʻtkazgich zaryadini dq
 ga oshiramiz. Uning uchun cheksizlikdan (yani \varphi = 0
 boʻlgan joydan) dq
 zaryadni oʻtkazgichga koʻchiramiz Bu xolda bajarilgan ish :dA = \varphi*dq=\varphi*C*d\varphi
ga teng boʻladi chunki q = C\varphi, dq=C*d\varphi
Toʻla bajarilgan ish A = \int_{0}^{\varphi} C*\varphi d\varphi = \int_{0}^{\varphi}\varphi d\varphi=C\frac 
W=A=\frac=\frac=\frac
Zaryadlangan kondensator energiyasi quyidagiga teng boʻladi: W = \frac=\frac=
\frac


## Manbalar
Oʻzbekiston aloqa va qxborotlashtirish agentligi Toshkent axborot texnologiyalari universiteti Fikzika kursi kitobi Darslik 1-qism 98 – 99 betlar
Byron Bay

**Byron Bay** () – Avstraliyaning Yangi Janubiy Uels shtatidagi qirgʻoq oldi shaharcha hisoblanadi.

## Aholisi

## Manbalar
Konstantin Vendland

**Mitropolit Konstantin Vendland** (dunyoviy ismi **Konstantin Nikolayevich Vendland**; 1909-yil 14-yanvar, Sankt-Peterburg – 1989-yil 25-mart, Yaroslavl) – rus cherkovining yepiskopi, cherkov tarixchisi, geolog.

## Geologiyada
Konstantin Nikolaevich Vendland 1909-yil 14-yanvarda Sankt-Peterburgda tugʻilgan.

1930-yilda Leningrad konchilik institutining geologiya fakultetini tamomlagan. U mashhur geologlar professorlar V.A.Nikolayev va V.N.Lodochnikovlardan tahsil olgan. Uralda Klyuchevskiy xromit konida ishlagan, Markaziy ilmiy tadqiqot geologiya-qidiruv institutida ilmiy xodim boʻlgan.

1933-yilda professor V.A.Nikolayev uni Oʻrta Osiyo sanoat institutining petrografiya kafedrasiga assistent lavozimiga taklif qilgan. U taklifni qabul qilib, Toshkentga koʻchib oʻtgan va u yerda Oʻrta Osiyo Davlat Universitetida maʼruzalar qilgan. Keyinchalik onasi va opalari u bilan birga Toshkentga koʻchib kelishgan.

Oʻzbekiston geologiya boshqarmasida ishlagan. Olmaliq rudali hududini geologik oʻrganish, qidiruv ishlari bilan shugʻullangan. 1937-yilda XVII Xalqaro geologiya kongressida qatnashgan. Ulugʻ Vatan urushi yillarida harbiy sanoat uchun nodir metallar (volfram va molibden) konlarini qidirib topgan va „Ulugʻ Vatan urushidagi jasoratli mehnati uchun“ medali bilan taqdirlangan.

1942-yilda geologiya-mineralogiya fanlari nomzodi ilmiy darajasini olish uchun „Toshkent viloyati vulkanogen qatlamlarining petrologiyasi“ mavzusida nomzodlik dissertatsiyasini himoya qilgan. Nisbatan qisqa vaqt ichida u Toshkentda oʻzining geolog va petrograflar maktabini yaratgan. U geologiya fanining yangi tarmogʻi hisoblangan geosomalogiya (geologik jismlarni oʻrganish) paydo boʻlishining muqarrarligini oldindan koʻrgan. Uning gʻoyalari keyingi oʻn yilliklarda rivojlangan geologik shakllanishlar va stratigrafik geofizika taʼlimotida oʻz rivojlanishini topgan.

1984-yilda metropoliten darajasida XXVIII Xalqaro geologiya kongressi ishida qatnashgan.

U keyinchalik diniy faoliyat bilan shugʻullangan va 1989-yil 25-martda Yaroslavlda vafot etgan.

## Oilasi
* Otasi – Nikolay Antonovich Vendland (1870–1919), Dengiz vazirligining yuridik maslahatchisi, Rossiyadagi rangli fotografiya kashshoflaridan biri boʻlgan.
* Onasi – Nina Petrovna (Kashneva), chiroyli rasm chizgan va pianino chalgan.
* Opa-singillar – Elizabet, shifokor; Yevgeniya, agronom.
* Katta bobosi – Karl Andreyevich Shilder.
* Bobosi – Nikolay Karlovich Shilder.
* Bobosi – Vendland Anton Adolfovich.

## Manbalar
Sergey Shultz

**Sergey Sergeyevich Shultz** (1898-yil 15-noyabr, Kostroma – 1981-yil 18-avgust, Leningrad viloyati, Gorkovskoye qishlogʻi) – sovet geologi, geologiya-mineralogiya fanlari doktori, professor.

## Hayoti
Sergey Sergeyevich Shultz 1898-yil 15-noyabrda Kostromada tugʻilgan. Otasi Sergey Pavlovich fon Shultz (1868–1910), onasi Natalya Gennadievna née Kartseva (1872–1936). 1902-yildan beri oila Sankt-Peterburgda yashagan.

Dastlabki ikki yil davomida Shtaynberg gimnaziyasida oʻqigan va 1910-yil kuzida onasining iltimosiga binoan Karl May nomidagi maktabning uchinchi sinfiga oʻtkazilgan. Oʻqituvchi bilan mojaro tufayli 1913-yilda u dengiz kadet korpusiga oʻtgan. 1917-yil mart oyida oʻqishni tugatgandan soʻng, u qizil bayroqlarni yirtgani uchun hibsga olingan va bir oy oʻtgach, Muvaqqat hukumat tomonidan „monarxistik kayfiyatda“ imtihon topshirishni taqiqlash bilan sudga tortilgan. Shu sababli u korpusdan unchalik koʻp boʻlmagan unvonga ega boʻlgan koʻngilli sifatida ozod qilingan.

1918-yil yanvar oyida Yelisavetgrad otliq maktabida tezlashtirilgan kurslarni tugatgan, shundan soʻng Sibirda Oq Armiya safida xizmat qilgan. Ikki marta qizillar tomonidan asirga olingan. Shu jumladan Petrogradda, u yerga 1921-yilda qaytib kelgan, ammo oxirgi lahzada qatldan qochishga muvaffaq boʻlgan.

1928-yilda u oliy maʼlumot olgan. Geografiya institutida (keyinchalik u Leningrad davlat universiteti tarkibiga kirdi) ishlagan. Geolkomda Dmitriy Ivanovich Mushketov boshchiligida ishlagan, 1937-yilda Xalqaro geologiya kongressining 17-sessiyasidan keyin unga qatagʻondan uzoqda boʻlish uchun bir necha oy dala ishlari bilan mashgʻul boʻlishni maslahat bergan.

1941-yilda doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan va geologiya-mineralogiya fanlari doktori ilmiy darajasiga sazovor boʻlgan.

Ulugʻ Vatan urushidan keyin VSEGEIda ishlagan, keyinchalik u yerdan haydalgan. Hibsga olinmaslik uchun S.S.Shultz zudlik bilan Oʻrta Osiyoga joʻnab ketgan. U yerda Qirgʻiziston davlat universitetida, soʻngra Toshkentdagi Oʻrta Osiyo davlat universitetida ishlagan. 1949-yilda u universitetda professor unvonini olgan.

1953-yilda Stalin vafotidan soʻng, S.S.Shultz Leningradga qaytib kelgan va SSSR Fanlar akademiyasining havo usullari laboratoriyasiga ishga kirgan.

1954-yildan 1974-yilgacha Leningrad davlat universiteti geografiya fakulteti geomorfologiya kafedrasini boshqargan. Uning tadqiqotining asosiy yoʻnalishi zamonaviy tektonika boʻlib, u rus fani tarixida asoschilardan biri sifatida tan olingan. S.S.Shultz zamonaviy tektonika nazariyasini, uslubiy masalalarni ishlab chiqqan va yer qobigʻining soʻnggi harakatlari haqidagi maʼlumotlarning amaliy ahamiyatini oʻrgangan.

Sergey Sergeyevich Shultz 1981-yil 18-avgustda Gorkovskoye qishlogʻida (Leningrad viloyati) vafot etgan.

## Manbalar

## Havolalar
* Школа Карла Мая
* Профессор С. С. Шульц  СПбГУ
* Библиография и литература о С. С. Шульце
Ideal gaz parametrlarini statistik integral vositasida aniqlash

## Idеаl gаz pаrаmеtrlаrini stаtistik intеgrаl vоsitаsidа аniqlаsh
Ko’rib chiqilgаn mеtоdlаr yordаmidа bir аtоmli idеаl gаzni o’rgаnаylik. Gаz zаrrаlаri ko’p bo’lishidаn tаshqаri (N) ilgаrilаnmа hаrаkаt qilаdi, uzluksiz rаvishdа turli kооrdinаtаlаr vа tеzliklаrgа egа bo’lаdi. Stаtistik аnsаmbl elеmеntlаri chеksiz ko’p bo’lib, stаtistik intеgrаlni аnsаmbl elеmеntlаri bo’yichа intеgrаllаsh bаrchа zаrrаlаrni bаrchа kооrdinаtаlаri (3N) vа bаrchа tеzliklаri (3N) bo’yichа intеgrаllаshgа tеng kuchlidir. Sistеmаning enеrgiyasi  E=\sum_{i=1}^{3N}m\vartheta_i^2/2 idеаl gаz uchun zаrrаlаrning kооrdinаtаlаrigа bоg’liq emаs, lеkin zаrrаlаr sistеmа hаjmidаn chiqаоlmаsliklаrini hisоbgа оlish kеrаk, ya’ni kооrdinаtаlаr bo’yichа intеgrаllаsh fаqаt sistеmа hаjmi bo’yichа bаjаrilishi kеrаk. Tеzliklаrni o’zgаrish sоxаsi chеgаrаlаnmаgаn. Hisоblаsh jаrаyonidа ko’plаb o’xshаsh intеgrаllаr xоsil bo’lаdi:Z=\int exp(-\beta E)dn= \begin{bmatrix} \int_{V}dxdydz\end{bmatrix}^N\begin{bmatrix} 
 \displaystyle\int_{-\infty}^{\infty} d\vartheta exp(-c\vartheta^2)\end{bmatrix}^{3N} 
 Bu yеrdа c-m/2\theta , birinchi intеgrаl idish hаjmi V ni bеrаdi, ikkinchisi Puаssоn intеgrаli bo’lib, qiymаti: \sqrt\pi/c=\sqrt{2\pi\theta / m}  . Hullas: Z=V^N(2\pi\theta/m)^{3N/2}F = -\theta lnZ = -\theta N \begin{bmatrix} lnV+\fracln(2\pi\theta/m)  \end{bmatrix}P = -\Biggl( \frac  \Biggr) = \frac
S = -k\frac kNlnV+\frackN[1+ln(2\pi\theta/m )]
U = F+TS=\frac\theta NC_V = \frac\theta 

Idеаl gаzning ichki enеrgiyasi  hаm tоpilgаn edi. Gаzlаrni hоlаt tеnglаmаsi tаrixdа empirik mа’lumоtlаrni umumlаshtirish yo’li bilаn оlingаn. Ushbu kitоbdа idеаl gаz tеnglаmаsi uch mаrоtаbа kеltirib chiqаrildi: birinchi mаrtа idеаl gаz mоdеligа аsоsаn  tеrmodinаmik usul bilаn, bu yеrdа esа – stаtistik fizikаning umumiy mеtоdlаri bilаn. Idеаl gаzni entrоpiyasi vа erkin enеrgiyasi fаqаt stаtistik fizikаning umumiy mеtоdlаri bilаn tоpilmоqdа.
Boris Shtayn

**Boris Yefimovich Shtayn** (1892-yil, Aleksandrovsk, Yekaterinoslav viloyati – 1961-yil, Moskva) – sovet diplomati, xalqaro tarixchi. Tarix fanlari doktori, professor. Favqulodda va Muxtor elchi. Toshkent universiteti oʻqituvchisi.

## Hayoti
Boris Yefimovich Shtayn 1892-yilda Aleksandrovskda tugʻilgan.

Petrograd politexnika institutining iqtisodiyot fakultetini tugatgan.

1926-yildan VKP(b) aʼzosi boʻlgan. 1920-yildan diplomatik xizmatda boʻlib, Tashqi ishlar xalq komissarligida turli boʻlimlarni boshqargan. 1922-yilda Genuya va Gaaga konferensiyalarida qatnashgan.

SSSR delegatsiyalarining Bosh kotibi: Jenevadagi Xalqaro iqtisodiy konferentsiyada (1927), Qurolsizlanish boʻyicha Bosh konferentsiyaga tayyorgarlik komissiyasida (1927–1932) 1929-yilda Xalq Komissarligining Ikkinchi Gʻarbiy boʻlimi boshligʻi boʻlgan. SSSRni tark etishni istagan nemislar taqdiri boʻyicha Germaniya hukumati bilan muzokaralarda ishtirok etgan. Sovet Ittifoqining vakolatli vakili: Finlyandiyada (1933-yil 6-yanvar – 1934-yil 25-noyabr) va Italiyada (1934-yil 25-noyabr – 1939-yil 7-oktyabr). Shu bilan birga, 1934–1938-yillarda Millatlar Ligasidagi Sovet Ittifoqi delegatsiyasi aʼzosi boʻlgan.

1939–1945-yillarda ilmiy-pedagogik ish boʻyicha: SSSR Tashqi ishlar Xalq Komissarligi huzuridagi Oliy Diplomatik maktabda (1939-1941) va Toshkent universitetida (1941-1945). 1945–1952-yillarda. SSSR Tashqi ishlar xalq komissarligi markaziy apparatida mas’uliyatli ishda. 1945 yildan Tashqi ishlar xalq komissarligi maslahatchisi (1946 yildan – Tashqi ishlar vazirligi) elchi darajasida.

1952-yilda davom etayotgan antisemit kampaniyasi bilan bogʻliq holda hibsga olingan. 1953-yilda ozod qilingan. Ozodlikka chiqqanidan soʻng yana Oliy diplomatiya maktabida oʻqituvchilik faoliyatini boshlagan.

SSSRning AQSHdagi sobiq elchisi N.V.Novikov va A.I.Soljenitsin uning professionalligi va diplomat sifatidagi yuksak ahamiyatini taʼkidlashgan.

Boris Yefimovich Shtayn 1961-yilda Moskvada vafot etgan

## Mukofotlari
* Mehnat Qizil Bayroq ordeni (1945)
* „1941–1945-yillardagi Ulugʻ Vatan urushidagi jasoratli mehnati uchun“ medali

## Manbalar

## Havolalar
* Справочник по истории Коммунистической партии и Советского Союза 1898—1991
* Дипломатический словарь
Mixail Usanovich

**Mixail Ilyich Usanovich** (1894-yil 5-iyun, Jitomir – 1981-yil 15-iyun, Olmaota) – sovet fizik kimyogari, Qozogʻiston SSR Fanlar akademiyasi akademigi (1962), Oʻzbekiston SSRda xizmat koʻrsatgan fan arbobi. 1938-yilda kislotalar va asoslarning umumiy nazariyasini ishlab chiqqan.

## Hayoti
Mixail Ilyich Usanovich 1894-yil 5-iyunda tish shifokori Ilya-Xaim Leibovich Usanovich oilasida tugʻilgan. 1917-yilda Sankt-Peterburg universitetining fizika-matematika fakultetining tabiiy fanlar boʻlimini tugatgan.

1918-yildan oʻqituvchilik qilgan. 1920-yilgacha u Ukraina SSR Fanlar akademiyasining Kiyev shahridagi akademik V.I.Vernadskiy boshchiligidagi kimyoviy laboratoriyasida ishlagan. 1924–1929-yillarda kimyo-farmatsevtika zavodining texnik direktori va Kiyev politexnika instituti xodimi boʻlgan. 1930-yildan Tomsk universiteti professori, taʼlim fakultetining noorganik va analitik kimyo kafedrasi mudiri, Fizika-matematika fakulteti dekani boʻlib ishlagan. 1934-yilda SFTI direktorining ilmiy ishlar boʻyicha oʻrinbosari boʻlgan. 1931—1932-oʻquv yilida Tomsk pedagogika institutida ishlagan.

1935-yildan Oʻrta Osiyo universitetida dars bergan. Kimyo fanlari doktori boʻlgan(1938).

1944-yildan to vafotigacha Qozoq davlat universiteti kafedrasini boshqargan.

Mixail Ilyich Usanovich 1981-yilda vafot etgan va Olmaota markaziy qabristoniga dafn etilgan.

## Asosiy ilmiy ishlari
Yechimlarning miqdoriy nazariyasini ishlab chiqqan. U anomal elektr oʻtkazuvchanlik deb ataladigan narsa istisno emas, balki qoida ekanligini koʻrsatgan va Ostvald suyultirish qonunini koʻpchilik eritmalarga qoʻllash notoʻgʻri ekanligini isbotlagan. Kislotalar va asoslarning umumiy nazariyasini ishlab chiqqan. U kimyoviy oʻzaro taʼsir sodir boʻlgan tizimlar, tarkibi muvozanatli konsentratsiyalar bilan ifodalangan taqdirdagina ideal eritmalar qonunlariga boʻysunishini aniqlagan. Eritmalarning kolligativ boʻlmagan xossalarining (zichlik, qovushqoqlik) ularning tarkibiga bogʻliqligi uchun tenglamalar chiqargan.

## Adabiyotlar
* Усанович Михаил Ильич // Профессора Томского государственного педагогического университета: Биографический словарь / Авт.-сост. Т. В. Галкина. — Томск: Изд-во ТГПУ, 2005. — ISBN 5-89428-175-X

## Manbalar

## Havolalar
* Усанович
* *Кусаинова К. М.* Нет ни кислот, ни оснований! Об одной полузабытой теории и её творце // Химия и жизнь. — 2004. — № 6. — С. 41-44.
Siddiq Xondaliqiy jome majmuasi

**Siddiq Xondaliqiy jome masjidi** – Oʻzbekiston Respublikasi Musulmonlar idorasi tasarrufidagi jome masjid boʻlib, Toshkent viloyati, Boʻstonliq tumanida joylashgan boʻlib, tumanning masjid va madrasalar tarkibiga kiradi.

## Joylashuvi va faoliyati
Siddiq Xondaliqiy jome masjidi Toshkent viloyati hududidagi Boʻstonliq tumani, Qurbonov qishloq fuqarolar yigʻiniga qarashli boʻlgan Pargov mahalla fuqarolar yigʻini N. Olimov koʻchasida joylashgan. Tuman hokimligi tomonidan jome masjid uchun 0.70 gektar joyda 900 kishiga yaqin boʻlgan namozxonlarga moʻljallangan bino, xonaqoh, zamonaviy tahoratxona, avtoturargoh, ziyoratchilar uchun maxsus alohida xonalar barpo etilgan. Ushbu jome masjidning bosh imom-xatibi Muhammadali domla Saidaliyev hisoblanadi. Mazkur masjidga Qurbonov qishloq fuqarolar yigʻini, Chamanzor mahalla fuqarolar yigʻini, Bobur mahalla fuqarolar yigʻini, Muslim ota mahalla fuqarolar yigʻini, Chigʻatoy mahalla fuqarolar yigʻini, Pargov mahalla fuqarolar yigʻini, N. Olimov mahalla fuqarolar yigʻini, Iskandar mahalla fuqarolar yigʻini, Tovoqsoy mahalla fuqarolar yigʻini, Aranchi mahalla fuqarolar yigʻini, Dumalak mahalla fuqarolar yigʻini, Doʻstlik mahalla fuqarolar yigʻini, Yangi yoʻl mahalla fuqarolar yigʻini, Hazrat Nazar Ali bobo mahalla fuqarolar yigʻini, Chkalov mahalla fuqarolar yigʻini, Sajoris mahalla fuqarolar yigʻinida yashovchilar tashrif buyurishadi.

## Tarixi
Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi Toshkent viloyat adliya boshqarmasi tomonidan roʻyxatdan 1998-yil 12-avgust kuni oʻtkazlib, uning ustavi Toshkent viloyat adliya boshqarmasida roʻyxatga olingan. Siddiq Xondaliqiy jome masjidi qachon va kim tomonidan asos solinganligi haqida deyarli maʼlumotlar yetarli emas.

## Manbalar
Konstantin Bondarev

**Kostantin Anatolyevich Bondarev** (1972-yil 13-sentabr, Toshkent, Oʻzbekiston SSR) – ukrainalik siyosatchi. VI, VII va IX chaqiriq Ukraina xalq deputati. „Batkivshina“ Butun Ukraina uyushmasi aʼzosi, 2010-yil iyundan beri Kiyev viloyati tashkiloti rahbari. „Ukraina temir yoʻllari“ aktsiyadorlik jamiyatining holatini tekshirish, baholash va Ukraina qonunchiligini buzish masalalari boʻyicha Oliy Radaning vaqtinchalik tergov komissiyasining aʼzosi.

## Biografiyasi
Konstantin Anatolyevich 1972-yil 13-sentabrda Toshkent shahrida (Oʻzbekiston SSR) ishchi oilasida tavallud topgan. 1981-yilda ota-onasi Lyubov va Anatoliy Bondarev bilan birgalikda Kiyevga koʻchib oʻtgan. Konstantik u yerda 1989-yilda poytaxtdagi 91-sonli maktabni tugatgan.

Bondarev 1989-yilda Kiev muhandislik-qurilish institutiga sanoat va fuqarolik qurilishi mutaxassisligi boʻyicha oʻqishga kirgan. Oʻqish davrida talabalarning ilmiy tadqiqot ishlarida faol ishtirok etgan. Asosiy tadqiqot mavzularidan biri „egri chiziqlarni yaqinlashtirish“ edi. Konstantin oʻqish bilan bir qatorda oʻsha paytda mashhur boʻlgan dasturlash tillarida ishlagan va oʻquv dasturlarini yozgan. Oʻshanda biznesdagi ilk qadamlarini qoʻygan.

Bondarev 2002-2004-yillarda Kiyev milliy iqtisodiyot universitetida ikkinchi mutaxassisligini iqtisodiy yoʻnalish boʻyicha tahsil olgan.

U ingliz, rus va ukrain tillarini bilgan.

Kiyev viloyatining siyosiy, ijtimoiy-iqtisodiy va madaniy hayotining faol ishtirokchisi boʻlgan.

2007-yil 22-yanvardan „Batkivshina“ partiyasi aʼzosi boʻlgan.

2010-yil iyun oyidan beri „Batkivshina“ Kiyev viloyat partiya tashkiloti rahbari hamda „Batkivshina“ partiyasi Siyosiy Kengashi aʼzosi boʻlan.

Gruziya, Kiyev viloyati, Makariv tumanidagi qishloqda istiqomat qilmoqda. Konstantin oilali va ikki qiz farzandning otasi.

## Manbalar
Abram Efros

**Abram Markovich Efros** (1888-yil 3-may, Moskva — 1954-yil 19-noyabr, Moskva) — rus va sovet sanʼatshunosi, tarjimon, teatrshunos, adabiyotshunos.

## Hayoti
Abram Efros mexanik muhandis Markus (Mordux) Abramovich Efrosning oʻgʻli, 1881-yilda Imperator Moskva texnik maktabini tamomlagan. Oilasi Dinaburgdan kelgan va Moskvada Dolgorukovskaya koʻchasidagi Afremovning uyida yashagan. Otasining katta akalari Yefim Abramovich Efros va Zalman Abramovich Efroslar birinchi gildiyaning savdogarlari, yirik sanoatchilar edi. Boshqa ukasi Tevel Abramovich Efros Sankt-Peterburgda bankir edi.

U Lazarev nomidagi Sharq tillari institutining gimnaziya sinflarini tamomlagan, 1907-yildan Moskva universitetining yuridik fakultetida tahsil olgan. 1917-yil 25-iyunda Sotsialistik inqilobiy partiya roʻyxatida yana bir bor Moskva shahar dumasi deputati etib saylandi.

1920-yilda u Vitebsklik rassom Mark Shagallni Moskva yahudiy teatrida ishlashga jalb qildi. Bu davrda u Davlat Tretyakov galereyasi hay’at aʼzosi, yangi va zamonaviy sanʼat boʻlimi boshligʻi, bir vaqtning oʻzida 1924—1929-yillarda fransuz rassomligi boʻlimi kuratori, 1928-yildan Tasviriy sanʼat muzeyi direktorining ilmiy ishlar boʻyicha oʻrinbosari va rahbari boʻlgan. U qator badiiy koʻrgazmalar (Oktyabr inqilobining 10 yilligiga, fransuz sanʼatining soʻnggi namunalari, bolalar rasmlari koʻrgazmasi va boshqalar) tashkilotchilaridan biri boʻlgan.

U muzeylardagi ishni ilmiy va pedagogik faoliyat bilan birlashtirdi: 1919—1920-yillarda u ikkita davlat bepul sanʼat ustaxonasida dars berdi, Narkompros kurslarida (1919—1920, 1940—1941) muzeyshunoslik va rus sanʼati boʻyicha maʼruzalar oʻqidi va seminarlar oʻtkazdi, sanʼatdan dars berdi. Moskva davlat universitetida tarix (1940—1941), 1942—1943 yillarda Toshkentdagi Oʻrta Osiyo davlat universitetining sanʼat tarixi fakultetida muzeyshunoslik boʻyicha seminarga rahbarlik qilgan.

1950—1954-yillarda A. N. Ostrovskiy nomidagi Toshkent sanʼat instituti sanʼat tarixi kafedrasi professori boʻlgan.

Abram Efros 1954-yilda vafot etgan.

## Adabiyotlar
* *Толмачев М. В.* А. Эфрос — художественный критик // Эфрос А. М. Мастера разных эпох. — , 1979.

## Manbalar
Xoʻjakent jome masjidi

**Xoʻjakent jome masjidi** – Oʻzbekiston Respublikasi Musulmonlar idorasi tasarrufidagi jome masjid boʻlib, Toshkent viloyati, Boʻstonliq tumanida joylashgan boʻlib, tumanning masjid va madrasalar tarkibiga kiradi.

## Joylashuvi va faoliyati
Xoʻjakent jome masjidi Toshkent viloyati hududidagi Boʻstonliq tumani, Xoʻjakent qishloq fuqarolar yigʻiniga qarashli boʻlgan Xoʻjakent mahalla fuqarolar yigʻini, Oltin olma koʻchasida joylashgan. Tuman hokimligi tomonidan jome masjid uchun 0.55 gektar joyda 600 kishiga yaqin boʻlgan namozxonlarga moʻljallangan bino, xonaqoh, tahoratxona, avtoturargoh, ziyoratchilar uchun maxsus alohida xonalar barpo etilgan. Ushbu jome masjidning bosh imom-xatibi Rustam domla Umarov hisoblanadi. Mazkur masjidga Xoʻjakent qishloq fuqarolar yigʻini, Xoʻjakent mahalla fuqarolar yigʻini, Oltin olma mahalla fuqarolar yigʻini, Charogʻon mahalla fuqarolar yigʻini, Mirza Bobur mahalla fuqarolar yigʻini, Kurgancha mahalla fuqarolar yigʻini, Chaqmoq mahalla fuqarolar yigʻini, Qara sirak mahalla fuqarolar yigʻini, Ming chinor mahalla fuqarolar yigʻini, Balta mahalla fuqarolar yigʻinida yashovchilar tashrif buyurishadi.

## Tarixi
Xoʻjakent jome masjidi qachon va kim tomonidan asos solinganligi haqida deyarli maʼlumotlar yetarli emas. Jome masjid hududida 2019-yildan qurilish ishlari va 2020-yilda tugatildi. Qurilishda mahalliy aholining faollari, nuroniylar, homiylar tashabbusi bilan barpo etildi. Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi Toshkent viloyat adliya boshqarmasi tomonidan roʻyxatdan 1997-yil 25-mart kuni oʻtkazlib, uning ustavi Toshkent viloyat adliya boshqarmasida roʻyxatga olingan.

## Manbalar
Xamza jome masjidi

**Xamza jome masjidi** – Oʻzbekiston Respublikasi Musulmonlar idorasi tasarrufidagi jome masjid boʻlib, Toshkent viloyati, Boʻstonliq tumanida joylashgan boʻlib, tumanning masjid va madrasalar tarkibiga kiradi.

## Joylashuvi va faoliyati
Xamza jome masjidi Toshkent viloyati hududidagi Boʻstonliq tumani, Qurbonov qishloq fuqarolar yigʻiniga qarashli boʻlgan Bunyodkor mahalla fuqarolar yigʻini Aybergen koʻchasida joylashgan. Tuman hokimligi tomonidan jome masjid uchun 0.450 gektar joyda 640 kishiga yaqin boʻlgan namozxonlarga moʻljallangan bino, xonaqoh, tahoratxona, avtoturargoh, ziyoratchilar uchun maxsus alohida xonalar barpo etilgan. Mazkur masjidga Qurbonov qishloq fuqarolar yigʻini, Bunyodkor mahalla fuqarolar yigʻini, Tinchlik mahalla fuqarolar yigʻini, Temir ota mahalla fuqarolar yigʻini, Zilol suv mahalla fuqarolar yigʻini, Fidokorlar mahalla fuqarolar yigʻini, Usmon Nosir mahalla fuqarolar yigʻini, Ustozlar mahalla fuqarolar yigʻini, Obod hudud mahalla fuqarolar yigʻini, Ahmat ota mahalla fuqarolar yigʻini, Ozod baxsh mahalla fuqarolar yigʻini, Xasanboy mahalla fuqarolar yigʻini, Beruniy mahalla fuqarolar yigʻini, Jumabozor mahalla fuqarolar yigʻini, Ariqsoy mahalla fuqarolar yigʻini, Qadriyat mahalla fuqarolar yigʻini, Islohot mahalla fuqarolar yigʻini, Aranchi mahalla fuqarolar yigʻini, Xonobod mahalla fuqarolar yigʻini, Aybergen mahalla fuqarolar yigʻinida yashovchilar tashrif buyurishadi. Ushbu jome masjidning bosh imom-xatibi Umidjon domla Islomov hisoblanadi.

## Tarixi
Xamza jome masjidi qachon va kim tomonidan asos solinganligi haqida deyarli maʼlumotlar yetarli emas. Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi Toshkent viloyat adliya boshqarmasi tomonidan roʻyxatdan 1998-yil 23-oktabr kuni oʻtkazlib, uning ustavi Toshkent viloyat adliya boshqarmasida roʻyxatga olingan.

## Manbalar
Sayitboy oʻgʻli vali Xalfa jome masjidi

**Sayitboy oʻgʻli vali Xalfa jome masjidi** – Oʻzbekiston Respublikasi Musulmonlar idorasi tasarrufidagi jome masjid boʻlib, Toshkent viloyati, Boʻstonliq tumanida joylashgan boʻlib, tumanning masjid va madrasalar tarkibiga kiradi.

## Joylashuvi va faoliyati
Sayitboy oʻgʻli vali Xalfa jome masjidi Toshkent viloyati hududidagi Boʻstonliq tumani, Xumson qishloq fuqarolar yigʻiniga qarashli boʻlgan Xumson mahalla fuqarolar yigʻini Chashma koʻchasida joylashgan. Maskur jome masjidning bosh imom-xatibi Sobir domla Jumanov hisoblanadi. Tuman hokimligi tomonidan jome masjid uchun 0.65 gektar joyda 740 kishiga yaqin boʻlgan namozxonlarga moʻljallangan bino, xonaqoh, tahoratxona, avtoturargoh, ziyoratchilar uchun maxsus alohida xonalar barpo etilgan. Mazkur masjidga Gʻazalkent qishloq fuqarolar yigʻini, Xumson mahalla fuqarolar yigʻini, Chashma mahalla fuqarolar yigʻini, Gʻazalkent mahalla fuqarolar yigʻini, Xumson mahalla fuqarolar yigʻini, Zomin mahalla fuqarolar yigʻini, Ariqsoy mahalla fuqarolar yigʻini, Islohot mahalla fuqarolar yigʻini, D. Joʻrabek mahalla fuqarolar yigʻini, Xonobod mahalla fuqarolar yigʻinida yashovchilar tashrif buyurishadi.

## Tarixi
Sayitboy oʻgʻli vali Xalfa jome masjidi qachon va kim tomonidan asos solinganligi haqida deyarli maʼlumotlar yetarli emas. Mustaqillik yillarining dastlabki paytlarida mahalliy aholining faollari, nuroniylar, homiylar tashabbusi bilan jome masjid binosi qayta remont qilindi va namozxonlarga havola qilindi. Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi Toshkent viloyat adliya boshqarmasi tomonidan roʻyxatdan 1998-yil 11-sentabr kuni oʻtkazlib, uning ustavi Toshkent viloyat adliya boshqarmasida roʻyxatga olingan.

## Manbalar