Ericsson kompaniyasi

(“Telephone Stock Company of LM Ericsson”), odatda Ericsson nomi bilan tanilgan (“Telephone Stock Company of LM Ericsson”) Shvetsiyaning transmilliy tarmoq va telekommunikatsiya kompaniyasi boʻlib, shtab-kvartirasi Stokgolmda joylashgan. Kompaniya telekommunikatsiya xizmatlari provayderlari va korxonalari, shu jumladan, 3G, 4G va 5G uskunalari, Internet Protokol (IP) va optik transport tizimlari uchun infratuzilma, dasturiy taʼminot va axborot va kommunikatsiya texnologiyalari xizmatlarini sotadi. Kompaniyada 100 000 ga yaqin kishi ishlaydi va 180 dan ortiq mamlakatlarda ishlaydi. Ericsson 57 000 dan ortiq patentga ega.

Ericsson telekommunikatsiya sanoati rivojlanishiga katta hissa qo‘shgan va 5G yetakchilaridan biri hisoblanadi.

Kompaniya 1876-yilda Lars Magnus Ericsson tomonidan asos solingan va Investor AB xolding kompaniyasi orqali Vallenberglar oilasi va Industrivärden investitsiya kompaniyasi orqali Handelsbanken universal banki tomonidan birgalikda nazorat qilinadi. Wallenbergs va Handelsbanken sferasi 1930-yillarning boshlarida Kreuger imperiyasi qulagandan soʻng oʻzlarining ovoz beruvchi A-ulushlarini va shu tariqa Ericsson nazoratini qoʻlga kiritdilar.

Ericsson – Bluetooth texnologiyasining ixtirochisi.

## Tarixi

### Asos solinishi

Lars Magnus Eriksson telefonlar bilan aloqasini yoshligida asbob yasovchi sifatida boshlagan. U Shvetsiyaning Telegrafverket davlat agentligi uchun telegraf uskunalari ishlab chiqaruvchi firmada ishlagan. 1876-yilda, 30 yoshida u Stokgolm markazida doʻsti Karl Yoxan Andersson yordamida telegraf taʼmirlash ustaxonasini ishga tushirdi va chet elda ishlab chiqarilgan telefonlarni taʼmirladi. 1878-yilda Ericsson oʻzining telefon uskunalarini ishlab chiqarishni va sotishni boshladi. Uning telefonlari texnik jihatdan innovatsion emas edi. 1878-yilda u Shvetsiyaning birinchi telekommunikatsiya operatori – Stockholms Allmänna Telefonaktiebolag kompaniyasiga telefonlar va kommutatorlar yetkazib berishga rozi boʻldi.

### Xalqaro kengayishi

1890-yillarning oxirida ishlab chiqarish oʻsishi va Shvetsiya bozori toʻyingandek tuyulishi sababli, Ericsson bir qator agentlar orqali tashqi bozorlarga chiqdi. Buyuk Britaniya (Ericson Telephones Ltd.) va Rossiya dastlabki bozorlar boʻlib, keyinchalik mahalliy shartnomalar olish imkoniyatlarini yaxshilash va Shvetsiya zavodining ishlab chiqarish hajmini oshirish uchun fabrikalar tashkil etilgan. Buyuk Britaniyada Milliy telefon kompaniyasi asosiy mijoz edi; 1897-yilga kelib oʻz mahsulotining 28 foizini Buyuk Britaniyada sotdi. Shimoliy mamlakatlar ham Ericsson mijozlari edi; Shvetsiyada telefon xizmatlarining oʻsishi ularni ragʻbatlantirdi.

Boshqa joylarda erishgan muvaffaqiyatlariga qaramay, Ericsson Qoʻshma Shtatlarda sezilarli sotuvga erisha olmadi. Bell Group, Kellogg va Automatic Electric bozorda hukmronlik qildi. Ericsson oxir-oqibat AQSHdagi aktivlarini sotdi. Meksikadagi sotuvlar Janubiy Amerika mamlakatlariga kirib borishiga olib keldi. Janubiy Afrika va Xitoy ham sezilarli sotuvga erishdi. Kompaniyasi – Lars Ericsson 1901-yilda kompaniyani tark etdi.

### Avtomatik uskunalar

Ericsson Qoʻshma Shtatlarda avtomatik telefoniyaning oʻsishiga eʼtibor bermadi va asosiy eʼtiborni qoʻlda almashinuv dizayniga qaratdi. Ularning birinchi terish telefoni 1921-yilda ishlab chiqarilgan boʻlsa-da, dastlabki avtomatik kommutatsiya tizimlarining sotuvi uskunalar jahon bozorlarida oʻzini isbotlamaguncha sekin edi. Bu davr telefonlari soddaroq dizayn va bezaklarga ega edi va Ericsson kataloglaridagi dastlabki avtomatik stol telefonlarining koʻpchiligi magneto uslubida boʻlib, old tomonida terish va elektronikaga tegishli oʻzgarishlar kiritilgan. Gʻiloflar bilan bezatilgan stikerlar edi. Birinchi jahon urushi, keyingi Buyuk Depressiya va inqilobdan keyin Rossiya aktivlarining yoʻqolishi kompaniyaning rivojlanishini sekinlashtirdi, boshqa mamlakatlarga sotish esa taxminan yarmiga kamaydi.

### Aksiyadorlik oʻzgarishlari
Boshqa telekommunikatsiya kompaniyalarini sotib olish Ericssonning moliyaviy holatiga bosim oʻtkazdi; 1925-yilda Karl Fredrik Vinkrants aksiyalarning katta qismini sotib olib, kompaniya boshqaruvini oʻz qoʻliga oldi. Wincrantz qisman xalqaro moliyachi Ivar Kreuger tomonidan moliyalashtirilgan. Kompaniya *Telefonaktiebolaget LM Ericsson* deb oʻzgartirildi. Kreuger Wincrantz xolding kompaniyalarining asosiy egasi boʻlgan holda kompaniyaga qiziqish bildira boshladi.

### Bozor rivojlanishi

1920—1930-yillarda jahon telefon bozorlari koʻplab hukumatlar tomonidan tashkil etilib, barqarorlashtirildi. Rivojlangan kichik, xususiy kompaniyalar tomonidan xizmat ko'rsatadigan parchalangan shaharma-shahar tizimlari birlashtirildi va bitta kompaniyaga ijaraga berildi. Ericsson oʻsib borayotgan tarmoqlarga uskunalarni keyingi sotishni ifodalovchi baʼzi lizinglarni oldi. Ericsson oʻz sotuvlarining deyarli uchdan bir qismini telefon operatorlari nazorati ostida oldi.

### Keyingi rivojlanish
Ericsson dunyodagi birinchi toʻliq avtomatik mobil telefon tizimini MTA ni 1956-yilda taqdim etdi. U 1960-yillarda dunyodagi birinchi qoʻlsiz dinamik telefonlardan birini chiqardi. 1954-yilda u Erikofonni chiqardi . Ericsson shpalli kommutatsiya uskunalari koʻplab mamlakatlarda telefon maʼmuriyatlarida ishlatilgan. 1983-yilda kompaniya ERIPAX tarmoq mahsulotlari va xizmatlari toʻplamini taqdim etdi.

### Internetning paydo boʻlishi (1995-2003)
1990-yillarda, Internetning paydo boʻlishi davrida Ericsson oʻz potentsialini roʻyobga chiqarishda sekin va IP texnologiyalari sohasida orqada qolib ketgan deb hisoblangan. Biroq, kompaniya 1995-yilda statsionar aloqa va IT imkoniyatlaridan foydalanish uchun Infocom Systems deb nomlangan Internet loyihasini yaratdi. Bosh direktor Lars Ramqvist 1996-yilgi yillik hisobotida oʻzining barcha uchta biznes sohasida – Mobil telefonlar va terminallar, mobil tizimlar va Infocom tizimlarida – “biz mijozlarga xizmat koʻrsatish va Internet protokoliga (IP) kirish bilan bogʻliq boʻlgan operatsiyalarimizni kengaytiramiz”, deb taʼkidladi.

Ericssonning D-AMPS va PDC kabi boshqa mobil standartlari bilan birgalikda *amalda* jahon standartiga aylangan GSMning oʻsishi 1997-yil boshiga kelib Ericsson jahon mobil bozorining 40% ulushini egallashini anglatardi. Telekom va chip kompaniyalari 1990-yillarda mobil telefonlar orqali Internetga kirishni taʼminlash uchun ishlagan. Wireless Application Protocol (WAP) kabi dastlabki versiyalar mavjud GSM tarmogʻi orqali GPRS (Umumiy paketli radio xizmati) deb nomlanuvchi shaklda paketli maʼlumotlardan foydalangan, biroq 2.5G deb nomlanuvchi bu xizmatlar juda oddiy boʻlib, katta hajmga erisha olmadi.

Ericsson 2001-yil mart oyida foyda haqida ogohlantirgan. Kelgusi yil davomida operatorlarga sotish ikki baravar kamaydi. Kompaniyaning telefon boʻlimi 2000-yilda 24 milliard SEK zarar koʻrdi. 2000-yil mart oyida Nyu-Meksikoda Flibs chiplari fabrikasida sodir boʻlgan yongʻin Ericssonning telefon ishlab chiqarishini jiddiy ravishda toʻxtatib, Ericssonning mobil telefon umidlarini *toʻntarishga* olib keldi. Mobil telefonlar sohasi 2001-yil oktyabr oyida Sony, Sony Ericsson Mobile Communications bilan qoʻshma korxonaga aylantiriladi. Ericsson qayta qurish, qayta moliyalash va ish joylarini qisqartirishning bir necha bosqichlarini boshladi; 2001-yil davomida xodimlar soni 107 000 dan 85 000 gacha qisqardi. Keyingi yili yana 20 000 kishi va 2003-yilda yana 11 000 kishi ketdi. Mobil Internet rivojlana boshlaganida kompaniya omon qoldi. Rekord daromad bilan u koʻplab raqobatchilarga qaraganda yaxshiroq holatda edi.

Toʻliq mobil Internetning paydo boʻlishi global telekommunikatsiya sanoati, shu jumladan, Ericsson uchun oʻsish davrini boshladi. 2003-yilda 3G xizmatlari ishga tushirilgandan soʻng, odamlar oʻz telefonlari orqali Internetga kirishni boshladilar.

Taxminan 2000-yillarda kompaniyalar va hukumatlar mobil Internet uchun standartlarni talab qila boshladilar. 2000-yil may oyida Yevropa Komissiyasi ilgʻor simsiz aloqa tizimlari uchun yangi prototiplarni ishlab chiqish va sinovdan oʻtkazish uchun Yevropadagi toʻrtta telekommunikatsiya taʼminotchilari – Ericsson, Nokia, Alcatel (Fransiya) va Siemens (Germaniya) konsortsiumi boʻlgan Simsiz strategik tashabbusni yaratdi.Oʻsha yilning oxirida konsorsium hamkorlari boshqa kompaniyalarni 2001-yilda Simsiz Jahon Tadqiqot Forumida ishtirok etishga taklif qilishdi 1999-yil dekabr oyida Microsoft va Ericsson birinchisining veb-brauzer va server dasturiy taʼminotini ikkinchisining mobil internet texnologiyalari bilan birlashtirish boʻyicha strategik hamkorlikni eʼlon qildi. 2000-yilda Dot-com pufakchasi Shvetsiya uchun sezilarli iqtisodiy oqibatlarga olib keldi.

2001-yil sentabr oyida Ericsson EHPTning qolgan aksiyalarini Hewlett Packard'dan sotib oldi. 1993-yilda tashkil etilgan Ericsson Hewlett Packard Telecom (EHPT) 60% Ericsson va 40% Hewlett-Packard ulushlaridan tashkil topgan qoʻshma korxona edi.

2011-yilda Ericsson ishlab chiqarish va tadqiqot inshootlari hamda Guangdong Nortel Telecommunication Equipment Company (GDNT) xodimlarini hamda Nortelning Multiservice Switch biznesini sotib oldi. Ericsson 2012-yil yanvar oyida AQSHning Telcordia Technologies kompaniyasini sotib oldi, u operatsiyalar va biznesni qoʻllab-quvvatlash tizimlari (OSS/BSS) kompaniyasi edi. Mart oyida Ericsson Technicolor media-eshittirish texnologiyasi kompaniyasining radioeshittirish xizmatlari boʻlimini sotib olayotganini eʼlon qildi. 2012-yil aprel oyida Ericsson kuchli Wi-Fi tarmogʻi texnologiyasi kompaniyasi BelAir Networksni sotib olishni yakunladi.

2017-yil 20-iyun kuni Bloomberg Ericsson o‘z media-bizneslarini sotishni o‘rganish uchun Morgan Stanleyni yollaganini ma’lum qildi. Red Bee Media biznesi mustaqil shoʻba kompaniya sifatida uyda saqlanib qoldi, chunki mos xaridor topilmadi, ammo Media Solution boʻlimining qolgan 51% ulushi One Equity Partners xususiy sarmoya firmasiga sotildi, yangi kompaniya MediaKind deb nomlangan. Bitim 2019-yil 31-yanvarda yakunlandi. 2018-yil fevral oyida Ericsson joylashuvga asoslangan mobil ma’lumotlarni boshqarish platformasi Placecast’ni sotib oldi. Ericsson oʻshandan beri Placecast platformasi va imkoniyatlarini oʻzining dasturiy mobil reklama shoʻba korxonasi Emodo bilan birlashtirdi. 2018-yil may oyida SoftBank yangi radiotexnologiyalarni sinab koʻrish uchun Ericsson bilan hamkorlik qildi. 2020-yil sentabr oyida Ericsson AQSHning Cradlepoint kompaniyasini 1,1 milliard dollarga sotib oldi.

2021-yil noyabr oyida Ericsson Vonage kompaniyasini 6,2 milliard dollarga sotib olish bo‘yicha kelishuvga erishganini e’lon qildi.

## Tadqiqot va ishlanma
Ericsson mahsulot yoki texnologiyalar qachon isteʼmolchilar va foydalanuvchilarga taqdim etilishiga qarab oʻzining ilmiy-tadqiqot ishlarini uchta darajada tuzgan. Uning ilmiy-tadqiqot va ishlanmalar tashkiloti “Group Function Technology”-ning bir qismi boʻlib, tarmoq arxitekturasining bir necha qirralarini qamrab oladi: simsiz ulanish tarmoqlari; radio ulanish texnologiyalari; keng polosali texnologiyalar; paketli texnologiyalar; multimedia texnologiyalari; xizmatlar uchun dasturiy taʼminot; EMF xavfsizligi va barqarorligi; xavfsizlik; va global xizmatlar. 2012-yildan beri tadqiqot rahbari Sara Mazur.

## Mahsulotlar va xizmatlar
Ericsson biznesiga texnologik tadqiqotlar, ishlanmalar, tarmoq tizimlari va dasturiy taʼminotni ishlab chiqish, shuningdek, telekommunikatsiya provayderlari uchun operatsiyalar va dasturiy taʼminot kiradi. Ericsson barcha asosiy mobil aloqa standartlari uchun yakuniy xizmatlarni taklif qiladi va uchta asosiy biznes boʻlinmasiga ega.

### Biznes sohasida boshqariladigan xizmatlar
Birlik 180 ta davlatda ishlaydi; u boshqariladigan xizmatlar, tizim integratsiyasi, konsalting, tarmoqni ishga tushirish, dizayn va optimallashtirish, radioeshittirish xizmatlari, o‘quv xizmatlari va qo‘llab-quvvatlashni taqdim etadi.

Kompaniya televideniye va ommaviy axborot vositalari, jamoat xavfsizligi va kommunal xizmatlar bilan ham ishlaydi. Ericsson 1 dan ortiq tarmoqqa xizmat koʻrsatadigan tarmoqlarni boshqarishini daʼvo qilmoqda;&nbsp;butun dunyo boʻylab milliard obunachilar va 2,5 milliarddan ortiq xizmat koʻrsatadigan mijozlar tarmogʻiga egalik qiladi.

Sony Ericsson Mobile Communications AB (Sony Ericsson) Sony bilan qoʻshma korxona boʻlib, ikkala kompaniyaning oldingi mobil telefon operatsiyalarini birlashtirgan. U mobil telefonlar, aksessuarlar va shaxsiy kompyuter (PC) kartalarini ishlab chiqargan. Sony Ericsson mahsulot dizayni va ishlab chiqish, marketing, sotish, tarqatish va mijozlarga xizmat koʻrsatish uchun masʼul edi. 2012-yil 16-fevralda Sony Sony Ericsson kompaniyasini toʻliq sotib olishni yakunlaganini eʼlon qildi shundan soʻng u nomini Sony Mobile Communicationsʼga oʻzgartirdi va qariyb bir yildan soʻng bosh qarorgohini Shvetsiyadan Yaponiyaga koʻchirdi.

### Mobil telefonlar
Sony bilan qoʻshma korxona sifatida Ericssonning mobil telefon ishlab chiqarishi 2001-yilda Sony Ericsson kompaniyasiga koʻchirildi. Quyida Ericsson brendi ostida sotiladigan mobil telefonlar roʻyxati keltirilgan.

* Ericsson GS88 - Ericsson “Smartfon” nomini ixtiro qilgan bekor qilingan mobil telefon
* Ericsson GA628 - Z80 protsessorlari bilan tanilgan
* Ericsson SH888 - Simsiz modem imkoniyatlariga ega boʻlgan birinchi mobil telefon
* Ericsson A1018 - Ikki polosali uyali telefon, ayniqsa buzish oson
* Ericsson A2618 va Ericsson A2628 – Ikki polosali uyali telefonlar. PCF8548 I²C kontrolleri asosidagi grafik LCD displeydan foydalangan.
* Ericsson PF768
* Ericsson GF768
* Ericsson DH318 - AQSHdagi eng birinchi TDMA/AMPS telefonlaridan biri
* Ericsson GH388
* Ericsson T10 - Rangli uyali telefon
* Ericsson T18 - T10 ning biznes modeli, faol burilish bilan
* Ericsson T28 - Juda nozik telefon. Lityum polimer batareyalardan foydalanadi
* Archived  PCF8558 I²C boshqaruvchisiga asoslangan grafik LCD displeydan foydalangan
* Ericsson T20s
* Ericsson T29s - T28sga oʻxshash, lekin WAP qoʻllab-quvvatlashi bilan
* Ericsson T29m - T39m uchun pre-alfa prototipi
* Ericsson T36m - T39m uchun prototip. 
* Ericsson T39 - T28 ga oʻxshaydi, lekin GPRS modem, Bluetooth va triband imkoniyatlariga ega
* Ericsson T65
* Ericsson T66
* Ericsson T68m - rangli displeyga ega boʻlgan birinchi Ericsson telefoni, keyinchalik Sony Ericsson T68i deb nomlandi.
* Ericsson R250s Pro - Toʻliq chang va suvga chidamli telefon
* Ericsson R310s
* Ericsson R320s
* Ericsson R320s Titan – Titan old tomoni bilan cheklangan nashr
* Ericsson R320s GPRS – GPRS tarmoqlarini sinash uchun prototip
* Ericsson R360m - R520m uchun pre-alfa prototipi
* Ericsson R380 - Symbian OS dan foydalanadigan birinchi uyali telefon
* Ericsson R520m - T39 ga oʻxshash, ammo konfet bar formasida  va oʻrnatilgan dinamik va optik yaqinlik sensori kabi qoʻshimcha funksiyalar bilan
* Ericsson R520m UMTS – UMTS tarmoqlarini sinash uchun prototip
* Ericsson R520m SyncML - SyncML dasturini sinab koʻrish uchun prototip
* Ericsson R580m - Bir nechta press-relizlarda eʼlon qilingan. Tashqi antennasiz va rangli displeyli R380 ning vorisi boʻlishi kerak edi
* Ericsson R600.

## Manbalar