Yaponiya erkaklar milliy basketbol terma jamoasi

**Yaponiya erkaklar milliy basketbol terma jamoasini** (yaponcha: 日本バスケットボールdín, *Nihon Basukettobōru Kyōkai*) Yaponiya Basketbol Assotsiatsiyasi (JBA) tomonidan boshqariladi. 1936-yilda FIBA Asianing asoschisi boʻlgan Yaponiya Osiyodagi eng uzoq basketbol anʼanalaridan biriga ega.

Yaponiya Osiyodagi eng muvaffaqiyatli basketbol jamoalaridan biriga ega. Yaponiya erkaklar milliy basketbol terma  jamoasi ikki marta basketbol boʻyicha Osiyo chempionatida gʻolib chiqdi. Jamoa 7 marta Olimpiada oʻyinlariga va olti marta FIBA Jahon kubogiga yoʻllanma oldi.

## Tarixi

### Boshlanishi (1917—1936)
Yaponiya erkaklar milliy basketbol terma  jamoasi birinchi xalqaro turnirini 1917-yilda Tokioda boʻlib oʻtgan 3-Uzoq Sharq oʻyinlarida oʻtkazdi, unda Yaponiya sharafini „Kyoto YMCA“ basketbol jamoasi himoya qildi.

Keyinchalik, jamoa 1936-yilda Berlinda basketbol boʻyicha Olimpiada oʻyinlarining asoschilaridan biri edi.

### Global miqyosdagi raqobatchi sifatida shakllanish (1937—1976)
1936-yildan keyin, Yaponiya basketbol terma jamoasi 1976-yilgacha deyarli har safar xalqaro oʻyinlarda qatnashdilar. Yaponiya terma jamoasi jahon turnirlarida muntazam ishtirok etib kelgan. Yaponiya erkaklar milliy basketbol terma  jamoasi 1963-yilda FIBA jahon chempionatida debyut qilgan. 1965 va 1971-yillarda terma jamoa FIBA jahon chempionatida chempionlikni qoʻlga kiritgani uchun Osiyoning eng kuchli jamoasi edi.

1976-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida Yaponiya erkaklar milliy basketbol terma  jamoasi 38 ochko va 10 golli uzatma bilan Puerto-Riko erkaklar milliy basketbol terma jamoasini magʻlub etdi.

Xitoy erkaklar milliy basketbol terma  jamoasi yuksalganidan beri Yaponiya terma jamoasi biroz pasayib ketdi va global tadbirlarda chiqishlar kamayib ketdi.

### Davomli muvaffaqiyat (1995—1998)
Basketbol boʻyicha 1995-yilda Fukuokadagi Universiadada ikkinchi oʻrinni egallagan ***Nippon jamoasi*** (yaponlar ham shunday deb ataladi) 1998-yilgi FIBA Jahon chempionatiga yoʻllanma oldi. Bu 30 yildan ortiq vaqt ichida birinchi saralash natijalaridagi eng yuqori koʻrsatkich edi. Xorvatiyalik Željko Pavličević bosh murabbiyligidagi jamoa yaxshi oʻyin koʻrsatdi, ammo asosiy bosqichdan chiqa olmadi. U yerda Yaponiya erkaklar milliy basketbol terma  jamoasi sobiq yarim finalchi Yangi Zelandiya erkaklar milliy basketbol terma jamoasiga qarshi toʻrtinchi oʻrin uchun kurashda magʻlub boʻldi.

### Yaqin Sharqdagi raqobat (1999—2009)
1990-yillarning oxirida Yaponiya Yaqin Sharqda kuchliroq raqobat koʻrsatuvchi jamoalarga qarshi oʻynadi. Yaponiya erkaklar milliy basketbol terma  jamoasi 1997-yilda kumush medalni qoʻlga kiritganidan beri Osiyo chempionatida medallarni qoʻlga kiritish uchun kurash olib bordi. 2008-yilda oʻz mamlakatida (Tokushima) boʻlib oʻtgan musobaqada Yaponiya erkaklar milliy basketbol terma  jamoasi 8-oʻrinni egalladi va Pekin Olimpiada turniriga va 2010-yilgi FIBA Jahon chempionatiga yoʻllanmani qoʻldan boy berdi. 2009-yilgi FIBA Osiyo turnirida Yaponiya erkaklar milliy basketbol terma  jamoasi 10-oʻringa tushib ketdi, bu esa eng yomon koʻrsatkichdir. Bunga qisman turnir arafasidagi bosh murabbiy bilan bogʻliq muommolar sabab boʻldi.

### Qayta tiklash (2010-yildan hozirgi kungacha)
Xalqaro musobaqalardagi medallarsiz qolgan Yaponiya NBA va Yevropada ishtirok etgan Osiyoning bir qancha elita basketbolchilarini yetishtirdi. Bu basketchilar orasida Yuta Tabuse, JR Sakuragi, Takuya Kawamura, Takumi Ishizaki va boshqalar bor edi. Biroq, ular kamdan-kam hollarda milliy terma jamoada oʻynagan, bu esa Yaponiya erkaklar milliy basketbol terma  jamoasini Osiyoning Eron, Janubiy Koreya, Filippin va Xitoy erkaklar milliy basketbol terma jamoasidan ortda qolganiga sabab boʻlgan.

Natijalarni yaxshilash uchun amerikalik murabbiy Thomas Wisman 2010-yilda terma jamoani boshqarishni oʻz qoʻliga oldi va bir qancha yaxshilanishlarni amalga oshirdi. Wisman Yaponiya Basketbol Ligasida (JBL) ajoyib yilni yakunladi va u Tochigi Brexni oʻzining birinchi va yagona milliy chempionligiga olib keldi. 2010-yilgi FIBA Osiyo Stankovic kubogida Yaponiya erkaklar milliy basketbol terma  jamoasi mezbon Livan terma jamoasiga magʻlub boʻldi, ammo Yaponiya erkaklar milliy basketbol terma  jamoasi guruhda ikkinchi oʻrinni egallagani uchun kutilganidan keyingi bosqich yoʻllanmasini qoʻlga kiritdi. 2011-yilgi FIBA Osiyo chempionatida Yaponiya erkaklar milliy basketbol terma  jamoasi 15 ta oʻyin oʻtkazib, yakunda 7-oʻrinni egalladi. Shundan soʻng, Yaponiya erkaklar milliy basketbol terma  jamoasi finalchi Iordaniya terma jamoasini magʻlub etishga muvaffaq boʻldi, ammo keyin birinchi pley-off bosqichida Janubiy Koreya basketbil terma jamoasiga yutqazdi va magʻlub boʻldi.

2012-yilning mart oyida Yaponiya assotsiatsiyasi Wissmanni isteʼfoga chiqardi va mamlakatning murabbiylik afsonasi Kimikazu Suzuki jamoa tizginini oʻz qoʻliga oldi. Suzuki, bir vaqtning oʻzida „Aisin SeaHorses Mikawa“ klubiga murabbiylik qilgan. Suzukining saʼy-harakatlari tufayli Yaponiya erkaklar milliy basketbol terma  jamoasi 2012-yil sentyabr oyida Tokioda boʻlib oʻtgan navbatdagi FIBA Osiyo kubogida ikkinchi oʻrinni egalladi. 2014-yilgi FIBA Jahon kubogi yoʻllanmasini qoʻlga kiritishni maqsad qilgan jamoa 2013-yilgi FIBA Osiyo chempionatini 9-oʻrinda yakunladi va soʻnggi uchta oʻyinda magʻlub boʻldi.

2014-yilda Yuta Tabuse va Yaponiyaning bir qancha yetakchi basketbolchilari terma jamoaga qaytishdi. Bu esa deyarli 20 yil ichida Yaponiya erkaklar milliy basketbol terma  jamoasining eng yaxshi marraga erishishiga yordam berdi.

Yaponiya Filippin va Indoneziya bilan birgalikda 2023-yilgi FIBA basketbol boʻyicha jahon chempionatiga mezbonlik qiladi.

## Raqobat natijalari

### Olimpiada oʻyinlari

### FIBA basketbol boʻyicha jahon chempionati

### FIBA Osiyo kubogi

### Osiyo oʻyinlari

* 1951: 
* 1954: 
* 1958: 
* 1962: 
* 1966: 4-oʻrin
* 1970: 
* 1974: 7-oʻrin
* 1978: 4-oʻrin
* 1982: 
* 1986: 6-oʻrin
* 1990: 4-oʻrin
* 1994: 
* 1998: 10-oʻrin
* 2002: 6-oʻrin
* 2006: 6-oʻrin
* 2010: 4-oʻrin
* 2014: 
* 2018: 7-oʻrin
* 2022: *Aniqlanmadi*

### Sharqiy Osiyo oʻyinlari

* 1993: 5-oʻrin
* 1997: 5-oʻrin
* 2001: 
* 2005: 
* 2009: 
* 2013: 4-oʻrin

## Bosh murabbiylar

## Oʻtgan olimpiada jamoalari roʻyxatlar
**1936-yilgi Olimpiada oʻyinlari:** 21 jamoa orasida **13-**oʻrinni egalladi

Riichi Cho, T.Nakae, S.Ri, K.Yokoyama, T.Kanakogi, M.Maeda, U.Munakata, S.Matsui

**1956-yilgi Olimpiada oʻyinlari:** 15 jamoa orasida **10-**oʻrinni egalladi

Setsuo Nara, Jose Rodriguez, Kenichi Imaizumi, Hiroshi Saito, Reizo Ohira, Hitoshi Konno, Takashi Itoyama, Manabu Fujita, Takeo Sugiyama, Tetsuro Noborisaka, Riichi Arai (Murabbiy: M.Maeda)

**1960-yilgi Olimpiada oʻyinlari:** 16 jamoa orasida **15-**oʻrinni egalladi

Setsuo Nara, Shutaro Shoji, Hiroshi Saito, Takashi Itoyama, Takeo Sugiyama, Kenichi Imaizumi, Yasukuni Oshima, Shoji Kamata, Masashi Shiga, Takashi Masuda, Kaoru Wakabayashi, Hideo Kanekawa (Murabbiy: M.Maeda)

**1963-yilgi Jahon chempionati:** 13 jamoa orasida **13-**oʻrinni egalladi

Setsuo Nara, Takashi Masuda, Masashi Shiga, Yasukuni Oshima, Kaoru Wakabayashi, Keizo Okayama, Isamu Yamaguchi, Yoshikuni Awano, Fumihiko Moroyama, Katsuji Tsunoda, Kunihiko Nakamura, Yoshitaka Egawa (Murabbiy: Shiro Yoshii)

**1964-yilgi Olimpiada oʻyinlari:** 16 jamoa orasida **10-**oʻrinni egalladi

Takashi Masuda, Setsuo Nara, Masashi Shiga, Kaoru Wakabayashi, Fumihiko Moroyama, Katsuji Tsunoda, Kunihiko Nakamura, Yoshitaka Egawa, Nobuo Kaiho, Akira Kodama, Katsuo Bai, Seiji Fujie (Murabbiy: Marco Antonio de Venetis)

**1967-yilgi jahon chempionati:** 13 jamoa orasida **11-**oʻrinni egalladi

Kaoru Wakabayashi, Fumihiko Moroyama, Kunihiko Nakamura, Yoshitaka Egawa, Akira Kodama, Masatomo Taniguchi, Nobuo Hattori, Kenji Soda, Masahiko Yoshida, Isao Kimura, Seiji Igarashi (Murabbiy: Shutaro Shoji)

**1972-yilgi Olimpiada oʻyinlari:** 16 jamoa orasida **14-**oʻrinni egalladi

Kenji Soda, Masatomo Taniguchi, Nobuo Hattori, Kunihiko Yokoyama, Atsushi Somamoto, Hirofumi Numata, Shigeaki Abe, Mineo Yoshikawa, Kazufumi Sakai, Nobuo Chigusa, Satoshi Mori, Katsuhiko Sugita (Murabbiy: S.Kasahara)

**1976-yilgi Olimpiada oʻyinlari:** 12 jamoa orasida **11-**oʻrinni egalladi

Hirofumi Numata, Shigeaki Abe, Satoshi Mori, Norihiko Kitahara, Hideki Hamaguchi, Kiyohide Kuwata, Koji Yamamoto, Yutaka Fujimoto, Shigeto Shimizu, Fumio Saito, Nobuo Chigusa, Shoji Yuki (Murabbiy: Masahiko Yoshida)

**1998-yilgi Jahon chempionati:** 16 jamoa orasida **14-**oʻrinni egalladi

Kenichi Sako, Maikeru Takahashi, Akifumi Yamasaki, Hiroshi Nagano, Makoto Hasegawa, Takehiko Orimo, Satoshi Sakumoto, Hiroyuki Tominaga, Takahiro Setsumasa, Makoto Minamiyama, Takeshi Yuki, Satoru Furuta (Murabbiy: Mototaka Kohama)

**2006-yilgi jahon chempionati:** 24 jamoa orasida **20-**oʻrinni egalladi

Takehiko Orimo, Satoru Furuta, Takahiro Setsumasa, Shunsuke Ito, Joji Takeuchi, Kei Igarashi, Shinsuke Kashiwagi, Daiji Yamada, Ryota Sakurai, Kosuke Takeuchi, Takuya Kawamura, Tomoo Amino (Murabbiy: Zeljko Pavlicevic)

## Toʻplam

### Ishlab chiqaruvchi
2015—2019: Under Armour

2021 — *hozir*: Nike, Inc.

### Homiy
2015: Xebio

2016: Sportsnavilive 2017—2019: SoftBank

## Yana qarang

* Yaponiya ayollar milliy basketbol jamoasi
* Yaponiyaning 19 yoshgacha boʻlgan basketbol jamoasi
* Yaponiyaning 17 yoshgacha boʻlgan basketbol jamoasi
* Yaponiya milliy terma jamoasi 3x3

## Manbalar