A. K. Hangal

**Avtar Kishan Hangal** (, , 1914-yil 1-fevral — 2012-yil 26-avgust) — 1929―1947-yillarda hind ozodligi kurashchisi, shuningdek, 1936―1965-yillarda sahna aktyori boʻlgan va keyinchalik 1966―2005-yillarda hind tilidagi filmlarda rollar ijro etgan. Uning eng koʻzga koʻringan rollari: „Aina“ filmidagi Ram Shastri (1977), Shaukin filmidagi Inder Sen, „Namak Haram“ filmidagi Bipinlal Pandey, Sholay filmidagi Imom Saʼb, „Manzil“ filmidagi Anoxelal va „Prem Bandxan“ filmidagi antagonist rolini Rajesh Khanna bilan ijro qilgan. U 1966-yildan 2005-yilgacha boʻlgan faoliyatida 225 ga yaqin hind filmlarida rol ijro etgan.

## Yoshligi
Avtar Kishan Hangal Britaniya Hindistonining Panjob viloyatidagi Sialkot shahrida (hozirgi Panjob, Pokiston) kashmirlik pandit oilasida tug‘ilgan u bolaligi va yoshligini Peshovarda, Shimoli-G‘arbiy chegara provinsiyasida o‘tkazgan, u yerda teatrda faoliyat olib borgan. Uning oilaviy uyi oʻzining xotiralarida aytib oʻtilganidek, Reti Gate ichida edi. Uning otasining ismi Pandit Hari Kishan Hangal. Onasining ismi Ragia Hundoo edi. Uning ikkita singlisi bor edi, Bishan va Kishan. U Agra shahridan Manorma Dar bilan turmush qurgan. Biroq, uning hayotining dastlabki davridagi asosiy kasbi tikuvchilik edi. 1929—1947-yillarda Hindiston ozodlik kurashining faol ishtirokchisi boʻlgan. U 1936-yilda Peshovardagi Shri Sangeet Priya Mandal nomli teatr guruhiga qoʻshildi va 1946-yilgacha Hindistonda koʻplab spektakllarda rol ijro etib davom ettirdi. Otasi nafaqaga chiqqandan soʻng, oila Peshovardan Karachiga koʻchib oʻtdi. 1949-yilda Hindiston boʻlinganidan keyin Pokistondagi 3 yillik qamoqxonadan soʻng Bombeyga koʻchib oʻtgan. U IPTA teatr guruhida Balraj Sahni va Kaifi Azmi bilan birga ishlagan, ikkalasi ham marksistik yoʻnalishga ega edi. U 1947-yildan 1949-yilgacha ikki yil davomida Karachida kommunist boʻlgani uchun qamoqqa tashlangan va ozod boʻlganidan keyin Hindistonga kelib, Mumbayga joylashdi. Keyinchalik u 1949-yildan 1965-yilgacha Hindistondagi teatrlarda koʻplab spektakllarda rol ijro etgan. 

## Hind kino faoliyati
U hind kinosidagi faoliyatini 52 yoshida 1966-yilda Basu Bhattacharyaning *[[Teesri Kasam]]* va *[[Shagird]]* filmlari bilan boshlagan va filmlarda etakchi erkak/ayollarning ekrandagi otasi yoki amakisi rolini ijro etgan. 1970-yil, 1980-yil va 1990-yillarda yoki baʼzan oʻziga xos yumshoq va mazlum chol sifatida. Uning Chetan Anandning *[[Heer Raanjha]]*, ''Namak'' Xaraam, *[[Shaukeen]]* (1981), *[[Sholay]]*, *[[Aaina]]* (1977), *[[Avtaar]]*, *[[Arjun]]*, *[[Aandhi]]*, *[[Tapasya]]*, *[[Kora Kagaz]]*, *[[Bavarchi]]*, ''Chhupa'' ''Rustam'', *[[Chitchhudi]]* kabi *filmlardagi asosiy rollari.* va *Naram Garam* uning eng yaxshilaridan hisoblanadi. U personaj aktyori sifatida Rajesh Khanna bosh qahramon sifatida 16 ta filmning bir qismi boʻlgan, masalan, *Aap Ki Kasam*, *Amar Deep*, *Naukri*, *Prem Bandhan*, *Thodisi Bevafai*, *Phir Vohi Raat*, *Kudrat*, *Aaj Ka MLA Ram Avtar*, *Bevafai* *Sautelagacha,* *Bhai* 1996-yilda. Uning keyingi yillaridagi eng yaxshi oʻyinlari „*Shararat“* (2002), „*Tere Mere Sapne“* (1997) va „*Lagaan*“ filmlaridagi qahramon rollari boʻlgan. Filmlarda u juda koʻp sonli qahramon rollarini ijro etgan, asosan ijobiy, kamdan-kam holatlar bundan mustasno, uning salbiy rollari mashhur boʻlgan *Manzil* va *Prem Bandxan* kabi. U shuningdek, 2001-yilda Gul Bahar Singx rejissyori boʻlgan NFDC filmida, *DATTAK* (Qabul qilinganlar) filmida rol ijro etgan. 2011-yil 8-fevralda Hangal Mumbaydagi yozgi liniyalari uchun dizayner Riyoz Ganji uchun nogironlar aravachasida rampadan „yurdi“.

## Mukofotlari
Hindiston hukumati uni 2006-yilda hind kinosiga qoʻshgan hissasi uchun Padma Bhushan bilan taqdirladi.

## Ozodlik kurashchisi
Hangal talabalik davrida Shimoliy-G‘arbiy chegara provinsiyasida Jallianvala Baghdagi qirg‘inga qarshi norozilik namoyishlarida qatnashganida Hindiston ozodlik harakatida qatnashgan. Keyinchalik u Karachiga koʻchib oʻtdi va u yerda Britaniya hukmronligiga qarshi norozilik bildirgani uchun uch yil qamoqda olindi. U shuningdek, Hindistonning birinchi Bosh vaziri Pt. Javohar Lal Neru. Javoharning rafiqasi Kamla Neru AK Hangalning onasining birinchi amakivachchasi edi.

## Oʻlimi
Hangal 2012-yil 16-avgustda hammomida yiqilib tushib, son suyagini sindirib olganidan uch kun o‘tib , Mumbayning Santa-Kruz shahridagi Asha Parek kasalxonasiga yotqizilgan. O‘g‘lining aytishicha, u kasalxonaga belidan jarohat olgani va jarrohlik amaliyotini o‘tashiga to‘g‘ri kelgani uchun borgan. Ammo bu amalga oshmadi, chunki keyinchalik uning koʻkrak qafasi va nafas olishida muammolar borligi aniqlandi. 26-avgust kuni u hayotni qoʻllab — quvvatlash tizimiga oʻtkazildi. Kasalxonaning ortoped jarrohi doktor Vinod Khanna shunday dedi: „U hayotni qoʻllab-quvvatlash tizimida. Uning bir o‘pkasi ishlamayapti. Nafas olish tizimi bilan bog‘liq muammolar ham bor“. Ammo uning ahvoli ogʻirlashib, oʻsha kuni, 98 yoshida vafot etdi. Uning krematsiyasi ertasi kuni tushdan keyin Pavan Xans krematoriyasida boʻlib oʻtdi. Shabana Azmi o‘limiga munosabat bildirgan holda *[[Twitter|Twitter’da]]* shunday yozdi: „Bir davr tugaydi. Teatr va kino u bilan boyib ketdi“ Hindiston Kommunistik partiyasi Hangalni Shiv Sena hujumiga dosh bergan sodiq ijtimoiy va siyosiy faol sifatida taʼrifladi. BJP LK Advani va Nitin Gadkari ham uning vafoti munosabati bilan hamdardlik bildirdi.

## Filmografiyasi

### Filmlari

### Teleseriallari

## Ishlari
* *[[AK Hangalning hayoti va davri]]* (1999) (Avtobiografiya)

## Manbalar