Estadi Olímpic Lluís Companys

**Estadi Olímpic Lluís Companys** (, ilgari **Estadi de Montjuïc** va **Estadi Olímpic de Montjuïc** nomi bilan mashhur boʻlgan) – Ispaniya, Kataloniya, Barselonadagi stadion. Dastlab 1927-yilda shaharda 1929-yilgi Xalqaro koʻrgazma uchun qurilgan (va Barselonaning 1936-yilgi Yozgi Olimpiya oʻyinlari uchun Berlinga topshirilgan muvaffaqiyatsiz taklifi) 1989-yilda 1992-yilgi Yozgi Olimpiya oʻyinlari va 1992-yilgi asosiy stadion sifatida taʼmirlangan. Bu „Barselona“ ning 2023-2024-yilgi mavsumdagi uy stadioni boʻlib, ularning asosiy maydoni Camp Nou yangilangani sababli.

Hozirgi sigʻimi 54 367 oʻrinli (1992-yilgi Olimpiada paytida 67 007) bilan Ispaniyadagi oltinchi, Kataloniyadagi ikkinchi yirik stadion.

Stadion Anella Olímpikada, Montjuik shahrida, shaharning janubi-gʻarbiy qismidagi portga qaragan katta tepalikda joylashgan.

## Tarix

Meʼmor Pere Domenech i Roura tomonidan 1929-yilgi Expo uchun moʻljallangan stadion 1929-yil 20-mayda rasmiy ravishda ochilgan. Ochilish marosimida Ispaniyaning Italiyaga qarshi regbi boʻyicha birinchi rasmiy xalqaro oʻyini va Kataloniya terma jamoasi va Bolton Uonderers oʻrtasidagi oʻrtoqlik futbol oʻyini boʻlib oʻtgan. Unda kataloniyaliklar Xosep Samitierning dubli, Marti Ventora va Manuel Parera gollari evaziga 4:0 hisobida gʻalaba qozongan.

Bu 1936-yilda Berlindagi 1936-yilgi Yozgi Olimpiya oʻyinlariga qarshi norozilik tadbiri boʻlgan Xalq Olimpiadasini oʻtkazish uchun moʻljallangan edi, ammo Ispaniya fuqarolar urushi boshlanganligi sababli tadbir bekor qilingan.

50-yillarda stadion 1955-yilgi Oʻrta yer dengizi oʻyinlarining markaziy oʻyingohi boʻlgan va 1957-yilda ikki mahalliy klub boʻlgan „Barselona“ va „Espanyol“ klublari oʻrtasidagi yagona Copa del Rey finaliga mezbonlik qilgan.

Yetmishinchi yillarda stadion yaroqsiz holga kelib, tribunalar xolati yomonlashgan. Ispaniya Gran-prisi va boshqa musobaqalar oʻtkazilganida, stadion jamoalar uchun maydon sifatida ishlatilgan. Xavfsizlik nuqtai nazaridan, 1975-yilgi F1 poygasi haydovchilar tomonidan boykot qilingan edi.

Barselonaning 1992-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari uchun arizasi paytida stadion italiyalik arxitektor Vittorio Gregotti ishtirokida toʻliq taʼmirlangan. Stadion asl koʻrinishining qismlari saqlanib qolgan holda rekontruksiya qilindi va yangi tribunalar qurildi. 1989-yilda bu joy yengil atletika boʻyicha Jahon kubogi uchun qayta ochildi va uch yildan soʻng Olimpiya oʻyinlarining ochilish va yopilish marosimlari va barcha yengil atletika musobaqalari, shuningdek, Paralimpiya oʻyinlari paytida baʼzi sport turlariga mezbonlik qildi.

Stadion 1997-yildan 2009-yilgacha „Espanyol“ning uyi boʻlib xizmat qilgan. Estadi Olímpic 2008/2009-yilgi mavsumda La Ligadagi soʻnggi uchrashuvini oʻtkazdi, chunki „Espanyol“ yangi qurilgan RCDE stadioniga koʻchib oʻtdi.

Shuningdek, u 2002-yilgacha „Barcelona Dragons“ Amerika futbol jamoasining uyi boʻlib xizmat qilgan. Oʻyin maydonining oʻlchami Amerika futboli uzunligidan bir oz qisqaroq boʻlgani sababli, stadionda atigi etti yardlik soʻnggi zonalar mavjud edi, bu 1991 va 1992-yillardagi NFL oʻlchamidan uch yard qisqaroq. Keyinchalik ular standart oʻn yardgacha uzaytirildi. Stadion, shuningdek, 1993 va 1994-yillarda Milliy Futbol Ligasining Amerika kubogiga mezbonlik qilgan. San-Fransisko 49ers 1993-yil 1-avgustda Pitsburg Stilers bilan oʻynadi. Ikkinchi oʻyin 1994-yil 31-iyulda Los-Anjeles Raiders va Denver Bronkos oʻrtasida boʻlib oʻtdi.

2001-yilda stadion Franko rejimi tomonidan 1940-yilda Montjuik qal’asida qatl etilgan Generalitat de Catalunya Lluís Companysning sobiq prezidenti sharafiga oʻzgartirildi. 2010-yilda stadionda yengil atletika boʻyicha 20-Yevropa chempionati boʻlib oʻtdi.

2023/2024-yilgi mavsumdan buyon stadion „Camp Nou“ stadinini qayta qurish paytida „Barselona“ ning uy maydoni boʻlib xizmat qilmoqda. Klub 2025/2026-yilgi mavsumda Camp Nouni qayta qurish tugaguniga qadar Estadi Olympic stadionida oʻynashni davom ettirishni maʼlum qilgan.

## Voqealar

### Sport

* 1929-yil: Montjuich oʻzining birinchi tadbirini, Ispaniyaning Italiyaga qarshi birinchi rasmiy regbi xalqaro oʻyinini oʻtkazdi. Ispaniya 9:0 hisobida gʻalaba qozondi.
* 1935-yil: Boks uchrashuvi Paolino Uzcudun va Maks Shmeling
* 1955-yil: II Oʻrta er dengizi oʻyinlari.
* 1989-yil: IAAF Jahon kubogi.
* 1992-yil: XXV Olimpiada va IX Paralimpiya oʻyinlari.
* 1993-yil: Regbi ligasi Yevropa kubogi finali, XIII kataloniyaliklar 22–23 Xaddersfild RLFC
* 1997-yil: Barcelona Dragons va Rhein Fire oʻrtasidagi World Bowl '97.
* 2003-yil: Jahon politsiyasi va yongʻin oʻyinlari .
* 2009-yil: 20-iyun shanba kuni Perpignan regbi ligasi jamoasi, kataloniyaliklar Dragons Ispaniyada boʻlib oʻtgan birinchi Superliga oʻyinida Uorrington Vulvesga 12-24 hisobida yutqazib, 18 500 dan ortiq tomoshabinni jalb qildi.
* 2010-yil: Yengil atletika boʻyicha 20-Yevropa chempionati.
* 2011-yil: 2010/2011 Heineken kubogi chorak finali Perpignan va Tulon oʻrtasidagi oʻyinda 55 000 tomoshabin ishtirok etdi.
* 2012-yil: 2012-yil yengil atletika boʻyicha oʻsmirlar oʻrtasidagi jahon chempionati.

#### Futbol

* 1930-yil: „Atletik Bilbao“ va „Real Madrid“ oʻrtasidagi milliy futbol kubogi finali.
* 1933-yil: Atletik Bilbao va „Real Madrid“ oʻrtasidagi milliy futbol kubogi finali.
* 1934-yil: Valensiya va „Real Madrid“ oʻrtasida futbol boʻyicha milliy kubog finali.
* 1939-yil: Sevilla va Racing de Ferrol oʻrtasidagi milliy futbol kubogi finali.
* 1944-yil: Atletik Bilbao va Valensiya oʻrtasidagi milliy futbol kubogi finali.
* 1945-yil: Sevilla va Racing de Ferrol oʻrtasidagi milliy futbol kubogi finali.
* 1946-yil: Real Madrid va Valensiya oʻrtasidagi milliy futbol kubogi finali.
* 1957-yil: „Barselona“ va „Espanyol“ oʻrtasidagi milliy futbol kubogi finali.
* 2004-yil: Real Madrid va Real Saragosa oʻrtasidagi milliy futbol kubogi finali.
* 2023/2024-yil: Kamp Noudagi rekonstruksiya ishlari tufayli Barselonaning barcha musobaqalardagi uy uchrashuvlari.

;Ispaniya terma jamoasi oʻyinlari

;Andorra terma jamoasi oʻyinlari

### Musiqa

## Manbalar

## Havolalar

* 
* Estadios de España