open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Anjelika Savchenko

**Anjelika Vitalivna Savchenko** (, 1982-yil 11-avgustda tugʻilgan) – ukrainalik teatr va kino aktrisasi, Ivan Franko nomidagi Milliy akademik drama teatri artisti. Ukrainada xizmat koʻrsatgan va xalq artisti.

## Biografiyasi
Savchenko 1982-yil 11-avgustda Dnepropetrovskda tugʻilgan. 1998-yilda Dnepropetrovsk davlat teatr va sanʼat kollejiga oʻqishga kirgan.

Birinchi rolini ikkinchi kurs talabaligi paytida „Gorkiy“ rus drama va komediya teatri sahnasida Vadim Pinskiy rejissyorligidagi Tennessee Williamsning „Sweet Bird of Youth“ spektaklida oʻynagan.

2002-yilda oʻqishni tugatgandan soʻng, Ivan Franko nomidagi Milliy akademik drama teatriga ishga kirgan va hozirgacha shu yerda ishlaydi.
## Teatrdagi rollari
* „Dami і gusari“ O. Fredro; rejissyor Yurіy Odinokiy – Zosya xonim
* „Yedіt Pіaf. Jittya v kredit“ Y. Ribchinskiy va V. Vasalatіy; rejissyor Іgor Afanasyev – Simona
* „Yerіk XIV“ Avgust Strіndberg; rejissyor S. Moiseyev – Karіn Monsdotter
* „Jiviy trup“ Lev Tolstoy; rejissyor R. Marxolіa – Sasha
* „Jona ye jona“ A. Chexov; rejissyor Valentin Kozmenko-Delіnde – Xoristka, Pokoivka
* „Odrujennya“ M. Gogolya; rejissyor Valentin Kozmenko-Delіnde – Orina Panteleymonіvna, tіtka
* „Cinderella“ Sh. Pero; rejissyor K. Chepura – Cinderella
* 2016 – „Rіchard III“ Shekspіr; rejissyor Avtandіl Varsіmashvіlі – koroleva Yelizaveta
* „Tres amigos“ Erich Maria Remarque; rejissyor Yurіy Odinokiy – Patrіsіya Xolman
* „Chayka“ A. Chexov; rejissyor Valentin Kozmenko-Delіnde – Nіna Mixaylіvna Zaryechna
* „Burya“ U. Shekspіr; rejissyor S. Masloboyshikov – Mіranda, Prosperoning qizi
* „Romansi. Nostalgіya“ O. Bіlozub – Kvіtkarka
* „Urus-Shaytan“ І. Afanasyev – Galya
* „Іsterіya“ T. Johnson; rejissyor G. Gladіy – Jessicaning onasi
* „Mislivsі za snami“ M. Pavich – malika Atex
* „Aka-uka Karamazovlar“ Fyodor Dostoyevskiy; rejissyor Yurіy Odinokiy – Yulya
* „Solo-mіya“ O. Bіlozub – Jіnka
* „Bremenskі muzikanti“ G. Gladkov, Yu. Yentіn – Prinsesa
* „Romeo і Julyetta“ Shekspіr; rejissyor Valentin Kozmenko-Delіnde – Julyetta
* „Toy, xto z neba vpav“ І. Poklad, O. Vratarov – Kilina
* „Ukradene shastya“ І. Frank; rejissyor Sergієm Danchenko – Dіvchina
* „Kotigoroshko“ A. Navrotskiy – Olenka
* „Yak tebe ne lyubiti, Kiєve mіy“; rejissyor Oleksandr Bіlozub – Spіvachka
* „Kaydasheva sіmya“ І. Nechuy-Levitskiy, rejissyor Petro Іlchenko – Melashka
* „Rozbitiy glek“; rejissyor R. Marxolіa – Yeva
* 2018 – „Telba“ Fyodor Dostoyevskiy; rejissyor Yurіy Odinokiy – Anastasіya Pilipіvna Barashkova
* 2019 – „Verba“; rejissyor Sergіy Masloboyshikov – Kilina
* 2020 – „Sіrano de Berjerak“, rejissyor Yurіy Odinokiy – Roksana
* 2021 – „Per Gyunt“; rejissyor Іvan Urivskiy – Solveyg
## Manbalar
Anatoliy Kocherga

**Anatoliy Ivanovich Kocherga** () – sovet-ukrain opera qoʻshiqchisi (bas). SSSR xalq artisti (1983).

## Biografiyasi
Anatoliy Kocherga 1949-yil 9-iyul (boshqa maʼlumotlarga koʻra – 1947-yilda) Samgorodok qishlogʻida (hozirgi Xmelnik tumani, Vinnitsa viloyati, Ukraina) tugʻilgan.

1973-yilda P. I. Chaykovskiy nomidagi Kiyev konservatoriyasini tamomlagan (hozirgi P. I. Chaykovskiy nomidagi Ukraina Milliy musiqa akademiyasi).

1972-yildan – stajyor, 1974-yildan – T. G. Shevchenko nomidagi Kiyev opera va balet teatrining solisti. 

1975—1976-yillarda La Skala (Milan) teatrida tahsil olgan.

1987-yildan 1990-yilgacha Vena davlat operasi truppasida ishlagan.

P. I. Chaykovskiy va S. V. Raxmaninovning vokal matnlariga yaqin ijro etadi. Konsert repertuaridan vokal va simfonik asarlar, ariyalar, romanslar, ukrain folklori va oʻziga xos qoʻshiqlari mavjud.

1988-yildan boshlab butun dunyo boʻylab opera va kontsert sahnalarida shartnomalar asosida ishlay boshlagan.

1987-yilda Polshaning Wielki teatri bilan gastrol safarida Palais Garnier teatri (Parij) sahnasida M. P. Mussorgskiyning Boris Godunov operasida bosh rolni ijro etgan. 1994-yilda Salzburg festivalida (Avstriya) xuddi shu qism bilan chiqish qildgan. 2012-yilda Metropolitan operasida (Nyu-York) M. P. Mussorgskiyning „Xovanshina“ operasi spektaklida *knyaz Ivan Xovanskiy* rolini ijro etgan.

Ukraina radio va televideniyesi mablagʻlaridan gramofon plastinalarida yozuvlar chiqargan.

„Portret, napisanniy golosom“ (1984, rej. V. Bun) filmi xonanda ijodiga bagʻishlangan.

1977-yildan KPSS aʼzosi. SSSR Oliy Kengashi Millatlar Kengashining 11-chaqiriq (1984—1989) Ukraina SSRdan deputati.

2018-yildan – P. I. Chaykovskiy nomidagi Ukraina Milliy musiqa akademiyasi rektorining maslahatchisi.

Rafiqasi Lina bilan Vena shahrida (Avstriya) yashaydi. Shuningdek, Kiyev va Lyuksemburgda uy-joylari bor. Ukraina fuqarosi.

## Mukofot va unvonlari

* M. I. Glinka nomidagi V Butunittifoq vokal tanlovi laureati (1-mukofot) (Vilnyus, 1971)
* Berlindagi 10- Umumjahon yoshlar va talabalar festivalida vokal tanlovi laureati (1973)
* Chaykovskiy nomidagi xalqaro tanlov laureati (5-mukofot) (Moskva, 1974)
* Ukraina SSRda xizmat koʻrsatgan artist (1975)
* Ukraina SSR xalq artisti (1979)
* SSSR xalq artisti (1983)
* T. G. Shevchenko nomidagi Ukraina SSR Davlat mukofoti (1989)
* Ukraina Lenin komsomolining N. A. Ostrovskiy nomidagi mukofoti (1980)
* Knyaz Yaroslav Donishmand ordeni, V darajali (2016)
* „Kiyevning 1500 yilligi xotirasiga“ medali

## Manbalar

## Havolalar

* A. Kocherga Bolshoy Teatr veb-saytida
* Bavariya davlat operasida A. Kocherganing rejalashtirilgan chiqishlari
* A. Kocherga opera diskografiyasi
* A. Kocherga haqidagi nashrlar roʻyxati 
* „Shodi do neba“ xalqaro festivali veb-saytidagi A. Kocherga sahifasi
Nelli Ataullayeva

**Nelli Xayrullayevna Ataullayeva** (1931-yil 20-mart , Toshkent – 1974-yil 26-iyul, Toshkent) – Oʻzbekiston aktrisasi, hujjatli filmlar rejissyori, OʻzSSRda xizmat koʻrsatgan artist, SSSR kinematograflar uyushmasi aʼzosi.

## Hayoti
Nelli Ataullayeva 43 yoshida oʻpka saratonidan vafot etgan.

## Filmografiyasi

# Uchrashuv (1955)
# Amirlik parchalanishi (1955)
# Hech qachon (1962)
# Sevishganlar (1970)

## Manbalar

*
Can't Let Her Get Away

**Canʼt Let Her Get Away** –
Ushbu qoʻshiqni Michael Jackson, Teddy Riley bilan birga yozishgan.
## Manbalar
Insonlar (qoʻshiq)

Konsta (asl ismi: *Sharifjon Abdullayev*) tomonidan ijro etilgan qoʻshiq. Musiqa klipi bilan 2023-yil 22-noyabrda taqdim etilgan.

Qoʻshiqda Konstaning hayoti, yaʼni hozigi darajaga kelganicha qisqa sahna koʻrinishlari hamda Guliston koʻchalari aks etgan.
## Manbalar
Oʻzbekistonlik (qoʻshiq)

**Oʻzbekistonlik** – Konsta tomonidan ijro etilgan qoʻshiq. Musiqa klipi bilan 2023-yil 18-aprel taqdim etilgan.

## Mavzusi
Xorijda muvaffaqiyatga erishgan vatandoshlar haqida hikoya qiluvchi „Oʻzbekistonlik“ filmi uchun reper Konsta tomonidan saundtrek kuylandi.

Konsta taxallusi bilan ijod qiluvchi xonanda „Oʻzbekistonlik“ filmidan ilhomlangani va shu maqsadda bu qoʻshiqni yozganini maʼlum qilgan. U ijod mahsuli oʻzining hayotini aks ettirganini ham bildirib oʻtgan.

## Yana qarang

* Odamlar nima deydi

## Manbalar

## Havolalar
Sestrichka Vika

**Viktoriya Vradiy** (; 1961-yil 8-fevralda tugʻilgan), professional sifatida **Sestrichka Vika** nomi bilan tanilgan, ukrainalik rok qoʻshiqchisi.

## Biografiyasi
Vika professional sahnaga ilk marta maktab oʻqib yurgan paytlarda chiqqan va 1976-yilda VIA „Arnica“ ning solistiga aylangan. Uning repertuariga Ukraina estrada qoʻshiqlari kiritilgan, ulardan ikkitasi „Melody“ kompaniyasi minionida chiqarilgan. Keyinchalik Lvov universitetida oʻqiyotganda Yuriy Varumning „Labirint“ jazz-rok guruhi solistiga aylangan. 1985-yilda guruh bilan birgalikda Gorkiy shahriga koʻchib oʻtgan. 1986-yilda Mixail Boyarskiy bilan birgalikda Yuriy Chernavskiyning ikkita qoʻshigʻini yozib, „Kamalakdan baland“ filmiga musiqa yozishda ishtirok etgan. 1989-yilda aka-uka Xadyukinlar bilan birga ishlagan. Chervona Ruta festivalida Sestrichka Vika nomi bilan tanilgan Vika Vradiy rok ijrochilari nominatsiyasida birinchi oʻrinni egallagan. Xonandaning „Mamo, ya durna“ nomli birinchi albomi „SP Kobza (Ukraina-Kanada)“ kompaniyasi tomonidan kompakt diskda chiqarilgan.

Vika Gnessin nomidagi davlat musiqa kollejini tamomlagan. Volodimir Denisenkoning „Mana“ filmida ham bosh rolni ijro etgan. 1992-yil yanvar oyida „Miss Rock Europe“ unvonini olgan. Shundan soʻng „On the Cymbals“ va „Lviv Stob“ albomlarini yozgan va 1993-yil iyul oyida AQShga gastrolga ketgan va oʻgʻli bilan Nyu-Yorkda qolgan. Shundan soʻng AQShda eri Volodimir Bebeshko bilan ajrashgan, qisqa vaqtdan keyin Ukrainaga qaytgan. Asosan amerikalik musiqachilar bilan mashhur klublarda chiqish qilgan, shuningdek, amerikalik repperlar uchun yaxshi sherik boʻlib ishlagan. Yana uch marta turmushga chiqqan, barchasidan ajralishgan.

2004-yilda Vika Ukrainaga qaytib kelgan. Ukrainadagi musiqiy faoliyatini yangilashni oʻylaydi, ammo qisqa vaqtdan soʻng 2006-yilda AQShga qaytib ketgan va hozirda Los-Anjelesda yashab kelmoqda.

## Diskografiyasi

* 1990-yil – *Mamo, ya durna*
* 1992-yil – *Vika*
* 1992-yil – *Lvovskiy stob*
* 1996-yil – *Po tsimbalam*
* 2000-yil – *Tyndy-ryndy Forever*
* 2001-yil – *Amerika, holi bebi*
* 2003-yil – *Vika Vradiy*

## Manbalar
Mariya Sur

**Mariya Sur** (; 2004-yil 31-dekabrda tugʻilgan) – Shvetsiyada yashab ijod qiluvchi ukrainalik qoʻshiqchi. Melodifestivalen 2023 da „Never Give Up“ qoʻshigʻi va „Melodifestivalen 2024“ „When I'm Gone“ qoʻshigʻi bilan mashhur boʻlgan.

## Hayoti va faoliyati
Mariya Sur Zaporojye shahrida tugʻilgan. 2022-yilda *The Voice* loyihasining Ukrainadagi talqin boʻlmish *Golos Kraini* ning oʻn ikkinchi mavsumida ishtirok etgan. 2022-yilda Rossiyaning Ukrainaga bostirib kirishi ortidan Sur va uning onasi Ukrainadan qochib, Shvetsiyaga joylashganlar. Sur tez orada qoʻshiqchi Sara Dawn Finer bilan aloqaga chiqqan, bu esa Surning Stokgolmdagi Avicii Arenada Ukraina bilan birdamlik uchun xayriya galakonsertida chiqish qilishiga sabab boʻlgan va bu yerda „Survivor“ Destiny's Child qoʻshigʻini ijro etgan. Keyinchalik Warner Music Sweden bilan rekord shartnoma imzolagan.

Sur „Melodifestivalen 2023“ da „Never Give Up“ qoʻshigʻi bilan ishtirok etib, finalda toʻqqizinchi oʻrinni egallagan. 2023-yilning yozida Sur Shvetsiya boʻylab „Diggiloo“ gastrollarida qatnashgan. Melodifestivalen 2024 da „When I'm Gone“ qoʻshigʻi bilan ishtirok etgan; 2024-yil 10-fevralda yarim finalda ikkinchi oʻrinni olib, toʻgʻridan-toʻgʻri finalga yoʻllanma olgan. Tez orada Melodifestivalen fandomida mashhurlikka erishadi, uning qoʻshigʻi gʻalaba zavqini ulashuvchi deya eʼtirof etilgan. Oxir-oqibat, hakamlar hay’atidan 37 ball va televideniyedan 35 ball toʻplab, jami 72 ball toʻplagan holda finalda yettinchi oʻrinni egallagan.

## Diskografiyasi

### Singllari

## Manbalar


## Havolalar

* 
* 
*
Zimniye zametki o letnix vpechatleniyax

***Zimnie zametki o letnix vpechatleniyax*** (. oʻzbekcha: *Yoz taassurotlari haqida qishki qaydlar*) – rus yozuvchisi Fyodor Dostoyevskiy tomonidan yozilgan esse. Asar ilk marotaba oylik *Vremya* jurnalida chop etila boshlagan. Ushbu esse 1862-yilda Dostoyevskining Yevropaga sayohati qaydlari hamda uning Yevropada yashovchi ruslarning tasavvurlari haqidagi fikrlardan iborat.

## Mavzular

### Siyosiy
Dostoyevskiy marksist boʻlmasa-da, Karl Marxning Yevropani tanqid qilgan ayrim fikrlariga qoʻshilgan. Pan-slavizmga ishonadigan Dostoyevskiy Yevropa madaniyatini buzuqligi uchun xushlamasdi va unga taqlid qilishga uringan vatandoshlarini tanqid qilgan.

### Diniy
Dostoevskiy sayohatlari davomida protestantlarni (Angliyada) va katoliklarni kuzatgan. U anglikanlar „magʻrur va boy … ular oʻzlarining axloqiy fazilatlariga va boshqalarga ham mustahkam axloqni singdira olish huquqiga ega ekanliklariga qattiq ishonadilar“ deb hisoblardi. Dostoevskiy katolik ruhoniylari sadaqa orqali kambagʻallarni diniy boshqarmoqda, deb oʻylardi. Boshqa vaqtlari esa Dostoevskiy pravoslavlik ikkisidan ustunroq ekanligini, u cherkov ichidagi birlikni himoya qilishi, ammo bu orqali hech kimni hech narsaga majburlamasligini taʼkidlardi.

### Ijtimoiy
Dostoevskiyning ingliz va fransuz milliy xususiyatlari haqidagi kuzatishlari uning davridagi koʻp sayohatchilarning fikrlarini oʻzgartirgan. Uning fikricha, fransuzlar ikkiyuzlamachi va mantiqsiz boʻladi. Shuningdek, Fransiya aholisi fransuz maxfiy politsiyasi tomonidan qatagʻon qilingan deb hisoblardi. Inglizlar esa aksincha, magʻrur boʻladi. Badavlat inglizlar kambagʻallarning taqdiri haqida oʻylash uchun oʻzlarini juda yuqori deb bilishadi degan xulosaga kelgan.

## Adabiy ahamiyati va tanqidlar
Dostoevskiy „Zimniye zametki o letnix vpechatleniyax“ning zaif tomonlari borligini tan olgan, chunki u tanqidlarni toʻgʻri baholay olishi uchun Yevropaning baʼzi qismlari (xususan, Germaniya)ga tez-tez sayohat qilib turardi. Hatto doʻstona tanqidchilar ham Dostoyevskiyning ushbu asaridagi uslubi zaif ekanini taʼkidlagan.

## Manbalar
Natalya Sumska

**Natalya Vyacheslavivna Sumska** (; 1956-yil 22-aprelda tugʻilgan) – ukrainalik teatr va kino aktrisasi hamda teleboshlovchi. Ukraina xalq artisti unvoni hamda 2000 va 2008-yillarda mos ravishda Shevchenko Milliy mukofoti sovrindori.

## Biografiyasi
Sumska 1956-yil 22-aprelda Kiyev viloyatining Katyujanka qishlogʻida tugʻilgan. Otasi Vyacheslav Sumskiy va Ganna Opanasenko-Sumska ikkalasi ham Ivan Franko nomidagi Milliy akademik drama teatrining teatr aktyorlari boʻlib, tegishli ravishda Ukraina xalq artisti va Ukrainada xizmat koʻrsatgan artist unvonlariga ega boʻlganlar. 10 yoshigacha Lvovda yashagan. Oʻzining birinchi aktyorlik rolini Mariya Zankovetska teatrida 6 yoshligida *Nevilnik* () spektaklining repetisiyasida ijro qilgan. 1977-yil Kiyev Milliy I. K. Karpenko-Kariy teatri, Kino va televideniye universitetini tamomlagan. 1977-yildan Ivan Franko nomidagi Milliy akademik drama teatrining aktrisasi.

2000-yilda *Kiyevska pektoral* milliy teatr mukofoti laureati boʻlgan (Chexovning *Tri sestri*dagi Masha roli uchun).

2003-yildan bir vaqtning oʻzida Inter TV Networks uchun ishlaydi. U yerda 2010-yilda Inter tomonidan toʻxtatilgan *Klyuchevoy moment* tok-shousini olib borgan.

2008-yilda Sumska Shevchenko nomidagi Milliy mukofotga sazovor boʻlgan.

„Benyuk i Gostikoyev“ teatr jamoasida ishlaydi.

Taras Shevchenko nomidagi Ukraina Milliy mukofotlari qoʻmitasi aʼzosi (2016-yil dekabridan).

### Shaxsiy hayoti
Natalya Sumskaning Olga ismli singlisi aktrisa bor. Uning operator Igor Mamay bilan birinchi turmushidan Darina Mamay-Sumska ismli qizi va Vyacheslav ismli oʻgʻli bor.

Natalya Sumska teatr aktyori Anatoliy Xostikoyevga turmushga chiqqan.

## Mukofot va unvonlari

2000-yilda Sumskaga Ukraina xalq artisti unvoni berilgan. 2008-yilda *Pro mishey і lyudey* spektaklidagi roli uchun T. Shevchenko nomidagi Milliy mukofotga sazovor boʻlgan. 2000, 2011 va 2015-yillarda jami uchta „Kiyevska pektoral“ mukofotiga sazovor boʻlgan. 2011-yilda *Greska Zorda* spektaklidagi roli uchun „Eng yaxshi aktrisa“ nominatsiyasida „Kiyevska pektoral“ mukofotiga sazovor boʻlgan. 2020-yilda *Chorniy Voron* () spektaklidagi folbin Yavdoxa roli uchun „Eng yaxshi ikkinchi plandagi aktrisa“ nominatsiyasida „Zolota Dziga“ mukofotiga sazovor boʻlgan. 2016 va 2020-yillarda mos ravishda uchinchi va ikkinchi darajali „Buyuk xizmatlari uchun“ ordeni bilan taqdirlangan.

## Manbalar

## Havolalar

* „Inter“dagi profil
* ladyjob.com.ua saytiga bergan intervyusi
* Sumska Ukraina Milliy radiokompaniyasi mehmoni sifatida
* Sumska Kremenchukda matbuot anjumani oʻtkazmoqda (2010-yil aprel).
* 2004-yil fevral, Vinnitsadagi ''Yuqori dunyodan kelgan qariya'' spektaklining sharhi  
* ''Simya'' gazetasiga bergan intervyusi 
* Наталя Сумська на сайті Театру ім. І. Франка 
* Політика та театр, Зеленський та культура в Україні&nbsp;— Наталія Сумська
Tamara Yatsenko

**Tamara Oleksandrivna Yatsenko** (; 1955-yil 19-avgustda tugʻilgan) – ukrainalik teatr, kino va televideniye aktrisasi. Ukraina xalq artisti.

## Biografiyasi
Tamara Oleksandrivna Yatsenko 1955-yil 19-avgustda Kiyev viloyatidagi Gorenka qishlogʻida tugʻilgan. 1975-yilda Ivan Franko nomidagi Milliy akademik drama teatri qoshidagi Kiyev teatr studiyasini tamomlagan. 1979-yildan Kiyev Milliy akademik Molodiy teatrida aktyorlik faoliyatini boshlagan. 1990-yilda Rossiya teatr sanʼati institutini tamomlagan.

Teatr aktyorligidan tashqari, Yatsenko filmlar va telekoʻrsatuvlarda ham rol oʻynagan. Shuningdek, *[[Suv parisi (film)|Suv parisi]]* (1989) va *[[Yaxshi boʻlish osonmi|Yaxshi boʻlish osonmi?]]* (2010) kabi multfilmalarga ovoz bergan.

## Mukofot va unvonlari
Tatsenko 1982, 1983 va 2003-yillarda „Za dvoma zaytsami“ () spektaklidagi Pronya Prokopivna roli uchunSumidagi festivalda „Debut Award“, „Boychenka“ va M. Staritskiy nomidagi Adabiyot va sanʼat mukofotlariga sazovor boʻlgan. 1993-yilda Ukraina xalq artisti unvoni berilgan. 2007-yilda *Golubka* () spektaklidagi Aleksandrovna xonim roli uchun „Kiyevska pektoral“ mukofotiga sazovor boʻlgan.

## Manbalar
Volodimir Kojuxar

**Volodimir Markovich Kojuxar** (; 1941-yil 16-mart, Vinnitsa – 2022-yil 3-dekabr, Kiyev) – sovet-ukrain dirijyori, RSFSR (1985) va Ukraina (1993) xalq artisti. Nazar Kojuxarning otasi.

## Biografiyasi
Nikolay Lisenko nomidagi Kirev musiqa bilim yurtining trubachisi, P. I. Chaykovskiy nomidagi Kiyev davlat konservatoriyasini truba va opera hamda simfoniya dirijyorligi mutaxassisligi boʻyicha tamomlagan. Keyin Moskva konservatoriyasining aspiranturasida tahsil olgan.

1964-yildan dirijyor, 1967-yildan Ukraina SSR Davlat simfonik orkestri bosh dirijyori. 1973-yildan 1977-yilgacha Kiyev opera va balet teatrida dirijyor, keyin 1988-yilgacha Moskvadagi Stanislavskiy va Nemirovich-Danchenko musiqali teatrida bosh dirijyor boʻlib ishlagan.

1989-yildan 2012-yilgacha – T. Shevchenko nomidagi Ukraina SSR akademik opera va balet teatri (Ukraina milliy operasi) bosh dirijyori. 1978—1988-yillarda Gnessin nomidagi Moskva musiqa pedagogika institutida dars bergan. 1993-yildan – Kiyev konservatoriyasi professori.

Oʻgʻli – Nazar Kojuxar (1969-yilda tugʻilgan), skripkachi, dirijyor, oʻqituvchi.

2022-yil 3-dekabrda 82 yoshida vafot etgan.

## Yutuq va mukofotlari

* 1980-yil – „Mehnatda oʻrnak koʻrsatganlik uchun“ medali
* 1985-yil – RSFSR xalq artisti
* 1993-yil – Ukraina xalq artisti
* 2001-yil – III darajali „Buyuk xizmatlari uchun“ ordeni
* 2006-yil – 2-darajali „Buyuk xizmatlari uchun“ ordeni
* 2016-yil – 1-darajali „Buyuk xizmatlari uchun“ ordeni

## Manbalar

## Havolalar
* Kojuxar Vladimir Markovich
* Milliy Opera veb-sayti
Bogdan Benyuk

**Bogdan Benyuk** (; 1957-yil 26-mayda tugʻilgan) – ukrainalik teatr va kino aktyori, siyosatchi, Ukraina xalq artisti (1996). Anatoliy Xostikoyev bilan bir qatorda „Benyuk va Xostikoyev“ teatr kompaniyasining asoschisi.

## Biografiyasi
Benyuk 1957-yil 26-mayda Ukraina SSR, Nadvirna tumani Bitkov shahrida tugʻilgan. Akalari: Ukraina xalq artisti Petro Benyuk va Vasiliy Benyuk. Bogdan Benyuk 1978-yilda Kiyevdagi Milliy teatr, kino va televideniye universitetini tamomlagan.

1978–1980-yillarda Kiyev yosh tomoshabinlar teatrida ishlagan. Shundan soʻng, Kiyevdagi I. Franko nomidagi Milliy akademik drama teatrida ishlay boshlagan.

2018-yilning fevral oyidan boshlab professor Bogdan Benyuk I. Karpenko-Kariy nomidagi Kiyev Milliy universitetining aktyorlik va drama rejissyorligi kafedrasi mudiri lavozimida ishlab kelmoqda. 2022-yil 8-noyabrda harbiy holat davrida Podil shahridagi Kiyev akademik drama teatriga vaqtinchalik badiiy rahbar etib tayinlangan.

## Tanlangan filmlari

* *Dama s popugayem*, 91988) kashshoflar lageri direktori rolida
* *Kapitan Brovari* (2022).

## Siyosatda
Ukraina parlamenti saylovlarida Benyuk „Svoboda“ saylov roʻyxatida 2-oʻrinni egallagan. 2014-yil 18-martda Benyuk „Svoboda“ partiyasidagi jamoadoshlari, jumladan, Oliy Rada deputati Igor Miroshnichenko bilan birgalikda jismoniy kuch ishlatib, Ukraina Milliy telekompaniyasi rahbari Aleksandr Panteleymonni isteʼfoga chiqishga undagan. Benyukning gʻazablanishiga Rossiyada Qrimning qaytarilishi munosabati bilan nishonlanayotgan televideniyedagi namoyish sabab boʻlgan. „Svoboda“ partiyasi aʼzolarining xatti-harakatlari Ukraina jamoatchiligi tomonidan ham, Ukraina Bosh vaziri Arseniy Yatsenyuk tomonidan ham qoralangan.

2019-yilgi Ukraina parlament saylovlarida Benyuk Milliy korpus, Yarosh hukumat tashabbusi va oʻng sektor bilan birlashgan Svoboda roʻyxatida oltinchi oʻrinni egallagan.

## Unvonlari

* Ukraina SSR xizmat koʻrsatgan artist (1988)
* Ukraina xalq artisti (1996)
* Dovjenko nomidagi Davlat mukofoti laureati (1998)
* Shevchenko nomidagi Milliy mukofot laureati (2008)
* „Buyuk xizmatlari uchun“ ordenlari kavaleri:
** „1-darajali xizmatlari uchun“ (2017)
** „2-darajali xizmatlari uchun“ (2010)
** „3-darajali xizmatlari uchun“ (2007)
## Manbalar

## Havolalar

* I. Franko nomidagi Milliy akademik drama teatridagi profili 
* Norasmiy veb-sayti
* Rasmiy veb-sayt 
* Benyuk va Xostikoyev
Mark Drobot

**Mark Volodimirovich Drobot** (; 1986-yil 29-avgust, Shepetovka, Ukraina SSR) – ukrainalik aktyor. Ukrainada xizmat koʻrsatgan artist (2019).

## Biografiyasi
Mark Drobot 1986-yil 29-avgustda Shepetovkada tugʻilgan. 2010-yilda I. Karpenko-Kariy nomidagi Kiyev teatr institutini tamomlagan.

2005-yildan beri Kiyev akademik yosh teatrida ishlaydi.

2015-yilda „Kovarstvo i lyubov“ spektaklidagi Vurm roli uchun Mark Drobot „Ikkinchi plandagi eng yaxshi erkak roli uchun“ nominatsiyasida „Kiyevska pektoral“ mukofotiga sazovor boʻlgan.

## Filmografiyasi

* 2008 – *Tainstvenniy ostrov*
* 2009 – *Bludniye deti*– ortda qolgan oʻquvchi
* 2009 – *Posledniy kordon* – Mark, Viktorning doʻsti
* 2010 – *Sosedi* – Serj
* 2010—2013 – *Yefrosinya* (barcha mavsumda) – El (Elektronik)
* 2011 – *Novoye plate Korolevi* – Vel
* 2012 – *Porox i drob* – Gosha
* 2013 – *Zateryanniy gorod*
* 2013 – *Lovushka* – Georgiy
* 2014 – *Kiyevskiy tort* – usta-sartarosh
* 2014 – *Grechanka* – Aleks
* 2014 – *Ofitserskiye jeni* – Miroslav Saenko
* 2014 – *Plyaj* – Stas
* 2015 – *Bessmertnik* – Gennadiy Yakovlevich Shaposhnikov
* 2016 – *Bejenka* – Vyacheslav
* 2016 – *Pevitsa* – Oleg
* 2016 – *Podkidishi* – Valeriy Granovskiy
* 2016 – *Troynaya zashita*
* 2016 – *Zabud i vspomni* – Andrey
* 2016 – *Xozyayka* – Maksim, Alinaning kenja oʻgʻli
* 2016 – *Noch Svyatogo Valentina* – Rusik
* 2016 – *Selo na million* – Denis
* 2016 – *Tsentralnaya bolnitsa* – Maksim Krasovskiy
* 2017 – *Balerina* – Arseniy
* 2017 – *Vtoraya jizn Yevi* – Innokentiy
* 2017 – *Na krayu lyubvi* – Oleg Proxorov
* 2017 – *Tanes motilka* – Taras
* 2017 – *Chto delaet tvoya jena?* – Ruslan
* 2018 – *Dva polyusa lyubvi* – Igor Ovsyannikov
* 2018 – *Drugaya ya* – Pavel Andreevich
* 2018 – *Po zakonam voennogo vremeni* – Flyajnikov
* 2018 – *Suvenir iz Odessi* – Lafar
* 2018 – *Mark + Natalka* – Mark
* 2018 – *Krepostnaya* – Nikolay Doroshenko
* 2020 – *Ischezayushiye sledi*
* 2020 – *Doktor Vera* – Mark

## Teatrdagi ishlari

* Graziano – U. Shekspir „Satisfaction“ („Merchant of Venice“);
* Arman – J. Anouilh „Dove“ („Colombo“);
* Anton Tsvetok – Staritskiy „Talant“;
* Ignacio – A. B. Valyexo „In the burning darkness“;
* Shahzoda – L. Razumovskaya „Rusalochka“;
* Zerbino – V. Glazer „Zerbino's seven dreams“;
* Xizmatkor – F. Schiller „Mein Ende ist mein Anfang“.

## Manbalar

## Havolalar

* „Markaziy kasalxona“ 1+1 seriyasi yozning eng yaxshi serialiga aylandi
* 1+1 boʻyicha „Mistress“ seriali yetakchi boʻldi
* Mark Drobot YouTube
Olena Xoxlatkina

**Olena Antoniyevna Xoxlatkina** (; 1968-yil 28-yanvarda tugʻilgan) – ukrainalik teatr, kino va televideniye aktrisasi. Ukrainada xizmat koʻrsatgan artist va Ukraina xalq artisti unvonlariga ega.

## Biografiyasi
Olena Antoniyevna Xoxlatkina 1968-yil 28-yanvarda Xerson viloyatida tugʻilgan. 1989-yilda Xerson madaniy-maʼrifiy maktabini tamomlagan. 1989-yildan 1999-yilgacha Xerson viloyati Ukraina musiqa va drama teatrining aktrisasi. 1997-yildan 1998-yilgacha Maykopdagi rus drama teatrida ishgan. 2000-yillarning boshlarida Donetsk milliy akademik Ukraina musiqali va drama teatrining taklifini qabul qilib, ishga oʻtgan. Oilasi bilan 2014-yilda Donetsk bosib olinganidan keyin shaharni tark etishga majbur boʻlgan. Kiyevga koʻchib oʻtgan va 2015-yilda Ivan Franko nomidagi Milliy akademik drama teatri aktrisasi.

## Shaxsiy hayoti
Xoxlatkina Viktor Jdanov bilan turmush qurgan. Ularning Oksana Jdanova ismli aktrisa qizi va bir oʻgʻli bor. Rus va ukrain tillarini yaxshi biladi.

## Rollari

### Teatrda

### Filmda

### Televizion

## Mukofot va unvonlari
1996iyilda Xoxlatkina Ukrainada xizmat koʻrsatgan artist va 2008-yilda Ukraina xalq artisti unvonlariga, *Lis* spektaklidagi eng yaxshi yordamchi ayol roli uchun „Kiyevska pektoral“ mukofotiga sazovor boʻlgan. 2018-yilda „Shanovna Pamela“ (2019) spektaklidagi roli uchun ikinchi bor „Kiyevska pektoral“ mukofotiga sazovor boʻlgan.

## Manbalar


## Havolalar

* 
* Interview of Olena Khokhlatkina by Snidanok z 1 + 1
Oblivion

***Oblivion*** – 2013-yili amerikalik kinoijodkorlar tomonidan suratga olingan post-apokaliptik jangari-sarguzasht film. Prodyuser va rejissyor – Joseph Kosinski, ssenariy mualliflari Karl Gajdusek va Michael deBruyn. Bosh rollarda: Tom Cruise, Morgan Freeman, Olga Kurylenko, Andrea Riseborough, Nikolaj Coster-Waldau hamda Melissa Leo. Kosinskining hali tugallanmagan shu nomli romaniga asoslangan holda suratga olingan. Filmda 1970-yillarning ilmiy toʻqima janri uslublaridan hamda Yer sharida oʻzga sayyoraliklar bilan 2077-yilda sodir boʻlayotgan urush davomida tugʻilgan „sevgi qissasi“ tasvirlangan. Oʻz topshirigʻini tugallash arafasida boʻlgan usta-mexanik halokatga uchragan kosmik kema qoldiqlari orasidan bir ayolni topib oladi. Bu esa oʻz navbatida bosh qahramonning oldiga qoʻygan maqsadini oʻzgartirishiga undaydi hamda davom etayotgan urush haqida koʻproq maʼlumot olish istagini uygʻotadi.

*Oblivion* filmining premyerasi 2013-yilning 26-mart kuni Buenos-Ayresda boʻlib oʻtgan. Universal Pictures tomonidan 19-aprel sanasidan kinoteatrlarda namoyish etila boshlangan. Film 120 million dollarlik byujeti bilan butun dunyo boʻylab 286 million dollar daromad qiladi hamda tanqidchilar tomonidan turli xil tanqidiy fikrlar ostida qoladi.

## Syujeti
2077-yilda Jack ismli usta-mexanik va kommunikatsiyalar boʻyicha xodim Victoria Yer yuzida qolgan oxirgi insonlar sifatida namoyon boʻladi. 2017-yili axlattitar oʻzga sayyoraliklar oyni yoʻq qilib, Yerni bosib olishadi. Odamlar urushda gʻalaba qozonsa-da, yadroviy qurollardan foydalanish Yerdagi hayotni yoʻq qilib yuborar edi. Jack hujum dronlarini sozlash bilan shugʻullanib, dengiz suvini termoyadro sinteziga aylantiruvchi gidrotermal platformalarni himoya qilish bilan birga axlattitarlarga qarshi davomli kurash olib boradi. Jackning ishlari „Tet“ kemasi (Yer atrofida kuniga bir marta aylanuvchi kosmik stansiya) komandiri Sallinga xabar qilinadi. Ikki hafta ichida kosmik kema ishchi guruh Saturn yoʻldoshi hisoblanmish Titanga koʻchib ketishadi. Garchi ushbu ikki qahramonning xotiralari oʻchirib tashlangan boʻlsa-da, Jack jangdan oldingi hayotini qandaydir bir ayol bilan boʻlganligini gʻira-shira eslaydi.
## Yana qarang

* Distopiya janriga oid filmlar roʻyxati
* Dronlar yordamida tasvirga olingan filmlar roʻyxati
* Kosmik stansiyalarda tasvirga olingan filmlar roʻyxati
* *[[Moon|Moon filmi]]*

## Manbalar

## Havolalar
* 
* 
* 
*
Portugaliya Gʻarbiy Afrikasi

**Portugaliya Gʻarbiy Afrikasi** (), yoki **Portugaliya Angolasi** — Portugaliya mustamlaka imperiyasining Janubiy Gʻarbiy Afrikadagi mustamlaka mulkining nomi. Hozirgi — Angola.

## Tarixi
1485-yilda portugallar nihoyat Gvineya koʻrfazida mustahkam oʻrin egalladilar. 1490-yilda Portugaliya kemalari birinchi marta Angola qirgʻoqlarida paydo boʻldi. 1574-yilda Paulu Diash boshchiligidagi ekspeditsiya hududni oʻrganishga kirishdi. Tez orada Angolaga birinchi katolik voizlari va qul savdogarlari yetib keldilar. 1575-yilda Luanda ustidan nazorat oʻrnatildi. 1580-yildan mahalliy qabilalar portugallarga qarshi kurasha boshladi. 1597-yilda portugal qoʻshinlari qarshilikni tor-mor qildilar.

XVII asrning birinchi yarmida Zingi Mbandi Ngola boshchiligida mustamlakachilarga qarshi yana urush boshlandi. 1617-yilda Bengela portugallar tomonidan bosib olindi. Ular mamlakatdan vaqtincha chiqarib yuborildi. 1641-yilda Luanda gollandlarga berildi, ammo 1648-yilda u portugallarga qaytarildi. 1671-yilga kelib Zingi Mbandi Ngola qoʻzgʻoloni butunlay bostirildi.

XIX asrgacha portugallar faqat Atlantika okeani sohilidagi hududlarni nazorat qildi. XIX asrda ularning Angolaning ichki qismiga kengayishi boshlandi.

Ikkinchi jahon urushidan keyin koʻp sonli muhojirlar Angolaga oqib kela boshladi.

1975-yilda Angola mustaqillikka erishdi.
## Havolalar

## Manbalar
* Gʻarbiy Afrikadagi portugallar.  Angoladagi portugallar 
* Falar.Ru (Angola tarixi)
Viktoriya Bulitko

**Viktoriya Sergeyevna Bulitko** (;1983-yil 25-yanvar, Zaporojye, Ukraina SSR, SSSR) – Ukraina televideniyesi, kino va teatr aktrisasi, qoʻshiqchi. „Kiyevska pektoral“ teatr mukofoti sovrindori (2011). „Tansi z zirkami“ Ukraina shousining bronza medali sovrindori (2019). „Dizel Studio“ komediya guruhi aʼzosi.

## Biografiyasi
1983-yil 25-yanvarda Zaporojye shahrida oʻqituvchilar oilasida tugʻilgan.

#### Taʼlimi

23-sonli maktabning fizika-matematika sinfini tamomlagan.

2000-yilda Zaporojye milliy universitetining teatr fakultetiga teatr va kino aktrisasi ixtisosligi boʻyicha oʻqishga kirgan.

#### Teatrda

* 2000—2008-yillar – teatr boʻlimida oʻqishning birinchi yilidanoq - Zaporojye akademik yoshlar teatrida ishlay boshlagan va 10 ta spektaklda rol oʻynagan.
* 2008-yil – Kiyevga koʻchib oʻtgan va bir qator televizion hamda kino loyihalarida faol ishtirok eta boshlagan.
* 2008—2016-yillar – Podolsk shahridagi Kiyev akademik drama teatrida aktrisa sifatida faoliyat olib borgan. 2018-yildan beri mehmon aktrisa sifatida ishlab kelmoqda.

#### Yumoristik rollari
Universitetni tugatgandan soʻng, Viktoriya va uning hamkasbi Olga Kiyashko „Xalva“ duetini tashkil qilganlar, shahardagi STEM festivallari, Mer bubogi, KVN va boshqa festivallarda qatnashganlar. Duet Yaltadagi „Zolotoy krolik“ festivalida uch marta (2005, 2006, 2007) gʻolib boʻlgan.

2007-yilda Viktoriya „ICTV“ kanalidagi „Posledniy komik“ shousida ishtirok etgan. 2010-yilda Viktoriya va Olga „Noviy kanal“ dagi „Krasotki“ eskiz shousida ishtirok etishgan.

2011-yilda Viktoriya „Devchonki iz Jitomira“ KVN jamoasiga qoʻshiqchi aktrisa sifatida taklif qilingan. Yurmaladagi „Golosyashiy KiViN-2011“ yubiley festivalida jamoa „Bolshim KiViNom v tyomnom“ bilan taqdirlangan. Shu yerda Marina Poplavskaya bilan ilk musiqiy dueti „Zona, Shengen zonasi“ qoʻshigʻini kuylagan. Keyinchalik ular „Dizel Studio“ da birga ishlashda davom etganlar.

### Dizel-studio
2015-yildan buyon „Dizel Studio“ bilan ishlaydi. Studiyaning: „Dizel-shou“, „Na trox“, „Vijivannya bud-yakoyu sіnoyu“, „Papanki“ va „Dizel-night“ loyihalarida ishtirok etadi.

2019-yilda „Tansi z zirkami“ shousining finalida uchinchi oʻrinni egallagan.

## Ijodi

### Teatrdagi rollari

### Musiqiy faoliyati

* „BULITKA“ guruhining vokalisti, barcha qoʻshiqlar muallifi (matn va musiqa)
* Turli teleloyihalar uchun koʻplab kompozitsiyalar muallifi (ICTV, STB, K1 va boshqalar)

## Mukofot va yutuqlari

* 2019 – Dmitriy Dikusar bilan „Tansi z zirkami“ finalchisi. 3-oʻrinni egallagan. Loyihada eng yaxshi partnyor sifatida „xalq sevgisi“ unvoniga sazovor boʻlishgan.
* 2013 – „Yil yangi avlodi“ nominatsiyasida Ukrainaning „Yil odami“ mukofoti (2012) laureati.
* 2012 – „Dobriy Teatr“ festivali. A. Vampilov spektakli asosida sahnalashtirilgan „Minulogo lіta v Chulimsku“ spektaklidagi Valentina roli uchun taqdirlangan.
* 2012 – Teatrdagi ovoz berish yoʻli bilan „Veryu!“ gʻolibasi
* 2012 – „Kiyevska pektoral“ 20 yillik teatr mukofoti laureati.

## Manbalar

## Havolalar

* 
* Arxivirovannaya kopiya stranitsi aktrisi na sayte Teatra na Podole
Ifor yoxud bir mahkum qissasi (film)

***Ifor yoxud bir mahkum qissasi*** () – 2006-yilda rejissyor Tom Tykwer tomonidan suratga olingan dramatik film. Patrick Süskindning shu nomdagi romani asosida suratga olingan.

## Syujeti
1738-yili Parijda gʻayrioddiy chaqaloq – Jean-Baptiste Grenouille Parij kanalizatsiyasida, baliq bozori peshtaxtasi ostida dunyoga keladi. Bir uyum baliq ichaklari orasiga tashlab ketilgan chaqaloq hayotidagi hech narsa bilan taqqoslab boʻlmaydigan birinchi zarbani boshdan kechiradi. Bolalar uyidan uni koʻnchi Grimal asrab oladi. Grenouille koʻp yillar davomida unga xizmat qiladi. Kunlardan bir kun Grenouille uydan qochib ketadi va italiyalik parfyumer Baldiniy (Dustin Hoffman) doʻkoniga kirib qoladi. Uning doʻkoni katta tanazzulga yuz tutgandi. Grenouille parfyumerlik sanʼatini oʻrganish istagini bildirganda Baldiniy avvaliga uni rad etadi. Keyinchalik Grenouille sinov tariqasida „Cupid and Psyche“ parfyumeriya formulasini aralashtirib koʻrishni taklif qiladi. Gʻazablangan Baldiniy Grenouilleni haydab yuboradi, lekin aralashmani sinab koʻrgach, bolakay daho ekanligini tushunadi. Grenouillening xushboʻy hidlar yaratish qobiliyatidan hayratda qolgan Baldiniy uni koʻnchilik zavodidan 50 frankga sotib olib, oʻziga shogird qilib oladi.

## Rollarda
* Ben Whishaw Jean-Baptiste Grenouille rolida
* Alan Rickman Antoine Richis rolida
* Rachel Hurd-Wood Laure Richis rolida
* Dustin Hoffman Giuseppe Baldini rolida
* Sian Thomas Madam Gaillard rolida
* Corinna Harfouch Madam Arnulfi rolida
* Sam Douglas Grimal rolida
* Birgit Minichmayr Grenouillening onasi
* Karoline Herfurth olxoʻri sotuvchi malla soch qiz rolida
* Dora Romano Baldiniyning xotini rolida
* Carlos Gramaje Politsiya leytenanti rolida
* David Calder as Grass episkopi rolida
* Jessica Schwarz Natalie rolida
* Joanna Griffiths Marianne rolida
* Sara Forestier Jeanne rolida
* Timothy Davies Chenier rolida
* Paul Berrondo Druot rolida
* John Hurt hikoyanavis sifatida (inglizcha)
* Otto Sander hikoyanavis sifatida (nemischa)
* Jacques Perrin hikoyanavis sifatida (fransuzcha)

## Manbalar

## Adabiyotlar
* 
* 

## Havolalar

* ComingSoon veb-sayti uchun rejissyor Tom Tykver bilan suhbat.  Net  Arxiv nusxasi
* Ben Vishoning ComingSoon veb-sayti uchun intervyusi.  Net  Arxiv nusxasi
Slavyanlararo tili

**Slavyanlararo** yoki **interslavyan tili** (*-{medžuslovjansky jezyk, меджусловјанскы језык}-*) - slavyan xalqlari uchun sun’iy umumiy yordamchi til boʼlib, 2006 yilda Chex kompyuter olimi Voytsex Merunka va gollandiyalik tarjimon Yan van Stenbergen tomonidan yaratilgan. U slavyan tillarining grammatikasi va leksikasiga asoslangan, lekin slavyanlararo tili grammatikasi tabiiy slavyan tillar grammatikasiga qaraganda sodda va qatʼiy meʼyorlashgan. Lotin va kirill harflaridan foydalanilgan fonetik alifboga ega. Taxminan 20 ming kishi bu tilda gaplashadi.

## Manbalar

## Havovalar
* Rasmiy veb-sayt
* Slavyanlararo tili haqida veb-portal
* Slavyanlararo tilidagi onlayn yangiliklar platformasidir
* ko'p tilli lug'at
Mark Brovun

**Mark Matviyovich Brovun** (; 1946-yil 24-iyul, Stalino – 2012-yil 9-oktyabr, Donetsk) – Donetsk milliy akademik Ukraina musiqali drama teatrining badiiy rahbari, Ukraina xalq artisti (2012), Ukrainada xizmat koʻrsatgan madaniyat xodimi (1993), Taras Shevchenko nomidagi Ukraina Milliy mukofoti laureati.

## Biografiyasi
1946-yil 24-iyulda Stalino shahrida tugʻilgan. Donetsk davlat universitetining iqtisod fakultetini va Lugansk davlat madaniyat va sanʼat institutining rejissyorlik boʻlimini tamomlagan.

Harbiylashtirilgan koʻpkurash boʻyicha Donetsk viloyati va Ukraina SSR terma jamoalarining yetakchi-murabbiyi boʻlgan. Rahbarligida Ukraina SSR terma jamoasi bir necha bor sovrindor, 1974-yilda esa SSSR chempioni boʻlgan.

1976-yildan Donetsk milliy akademik Ukraina musiqa va drama teatrida ishlagan. 1987-yilda teatr direktori, 1994-yilda esa teatrning rejissyor-badiiy rahbari. 2009-yildan – teatrning badiiy rahbari.

Gʻoya muallifi va Donetsk mintaqaviy televideniyesida 10 yildan koʻproq vaqt davomida namoyish etilayotgan „U kamina“ teatr sanʼati haqidagi oylik teledasturning doimiy boshlovchisi. „Teatral Donbass“ mintaqaviy teatr festivali va bolalar hamda yoshlar uchun „Oltin kalit“ spektakllari va kontsert dasturlari ochiq festivali tashabbuskori.

1990-1994-yillarda Donetskning Voroshilov tuman kengashi deputati. 10 yil davomida Ukraina teatr arboblari milliy uyushmasining Donetsk mintaqalararo boʻlimi raisining oʻrinbosari boʻlgan.

Donetsk viloyat kengashining 4, 5 va 6-chaqiriqlari deputati. 4 va 5-chaqiriqlarda Madaniyat, maʼnaviyat va ommaviy axborot vositalarini qoʻllab-quvvatlash masalalari doimiy komissiyasi raisi .

## Mukofot va unvonlari
1993-yilda M. M. Brovun „Ukrainada xizmat koʻrsatgan madaniyat xodimi“ unvoni berilgan.

1997-yilda Nikolay Sadovskiy nomidagi Ukraina teatr arboblari milliy uyushmasi laureati.

2003-yilda „Eneida“ spektaklini sahnalashtirgani uchun teatr sanʼati sohasidagi Taras Shevchenko nomidagi Ukraina Milliy mukofoti laureati.

2012-yilda M. M. Brovun „Ukraina xalq artisti“ unvoni berilgan.

„Buyuk xizmatlari uchun“ ordeni toʻliq kavaleri:

** I daraja (2009)
** II daraja (2007)
** III daraja (2001)

„Shaxtyorskaya slava“ koʻkrak nishonining toʻliq kavaleri.

Ukraina Oliy Radasi, Ukraina Vazirlar Mahkamasi, Ukraina Madaniyat va turizm vazirligi, Donetsk viloyat kengashi, Donetsk viloyat davlatining Faxriy yorliqlari bilan taqdirlangan.

2017-yilda Donetsk Xalq Respublikasi rahbari A. V. Zaxarchenko 346-sonli qarori bilan Donetsk davlat akademik musiqa va drama teatriga Mark Matviyovich Brovun nomini berganhttps://www.volgograd.kp.ru/daily/26772/3805572/.

## Oilasi
Qizi – Natalya Volkova . 2009-yildan teatrning bosh direktori, 2012-yil dekabr oyidan – bosh direktor va badiiy rahbar. KXDRga koʻchib oʻtgan, 2017-yildan Donetsk respublikasi harakati ijroiya qoʻmitasi rahbari, 2018-yildan – KXDR Xalq kengashi deputati.

## Manbalar

## Bibliografiya

* Brovun M. Mi vіdkritі do spіvpratsі/ M. Brovun//Dnіpro.-2009.-№ 10.-S. 145—147.

## Havolalar

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
Al-Mustafa xalqaro universiteti

**Al-Mustafo xalqaro universiteti (MIU)** (; , *Jam’h-e Almistafi-ye Al’alamih*) Eronning Qum shahrida 1979-yilda tashkil etilgan xalqaro akademik, islomiy va universitet uslubidagi seminariya institutidir. Uning xalqaro filiallari va maktablari mavjud.

Universitet xalqaro talabalarga (shu jumladan ayol olimalarga ham) islomiy taʼlimni asosan magistratura darajasida, birlashgan seminariya va akademik formatda qiyosiy din, Qur’on, hadis, islom huquqshunosligi, islom falsafasi va nutqi, islom tasavvufi, Iqtisodiyot, Siyosatshunoslik, Psixologiya, Sotsiologiya, Taʼlim, Menejment, Fors tili va adabiyoti, Arab tili singari sohalarni oʻrgatishga qaratilgan. Shuningdek, fransuz, koreys, xitoy, ingliz, yapon, ispan va rus tillari uchun dotsent darajasini ham beradi.

Shuningdek, u ingliz, arab va fors tillarida sunniy islom va shia islom seminariya kurslarida oʻqishlikni taqdim etadi.

## Xalqaro tashkilotlarga aʼzolik
Al-Mustafo universiteti xalqaro ilmiy-madaniy forumda ishtirok etishdan tashqari quyidagi xalqaro ilmiy forumlar va tashkilotlarning aʼzosi hisoblanadi:

* Islom dunyosi universitetlari federatsiyasi (FUIW)
* Xalqaro universitetlar assotsiatsiyasi (IAU)
* Universitet Prezidentlarining Xalqaro Uyushmasi (IAUP)
* Osiyo va Tinch okeani universitetlari assotsiatsiyasi (AUAP)
* Islom olami talabalari ittifoqi (Rohama)

## Tarixi
Universitet 1979-yilda tashkil etilgan. Universitet shtab-kvartirasi Tehronda joylashgan, ammo Eronning boshqa bir qancha shaharlarida ham filiallari mavjud.

2020-yil 8-dekabrda Amerika Qoʻshma Shtatlari Moliya vazirligi (Stiven Mnuchin boshchiligida) Suriyada jang qilish uchun talabalarni yollaganlikda ayblanib universitetga sanksiya eʼlon qildi. Universitet ham unga javobini eʼlon qilgan.

## Prezidentlar

* Ali Abbosiy (2020-2021 ga qadar)
* Alirizo Arafi, Al-Mustafo xalqaro universiteti (MIU) sobiq prezidenti

## Bitiruvchilari

* Imron Rizo Ansoriy

## Yana qarang

* Ali Rizo Tavassoli
* Islom Respublikasining naqsh yaratish siyosati
## Manbalar
Abu Hajjaj masjidi

**Abu** **Hajjaj masjidi** (arabcha: مسجد أبو الحجاج بالأقصر) – Misrning Al-Uqsur shahrida joylashgan masjid. Masjid Qadimgi Misrning ibodat markazi boʻlgan Luksor ibodatxonasi tarkibiga birlashtirilgan.

## Tarixi
Masjid Misrning Ayyubiylar davrida, As-Solih Najmiddin Ayyub davrida qurilgan. U Luksor ibodatxonasi hududida joylashgan vayron qilingan bazilika oʻrnida qurilgan.

2009-yilda masjidda restavratsiya ishlari olib borildi. Antikvarlar Oliy Kengashi nazorati ostida ikki yil davom etdi va uning qiymati yetti million Misr funtini tashkil etdi. Yangi arxitektura 2007-yil iyun oyida masjid yongʻinga uchraganidan keyin va oʻsha restavratsiya vaqtida namoz maydonini kengaytirish, gumbazni mustahkamlash va shiftini oʻzgartirishni oʻz ichiga olgan.

## Arxitekturasi
Masjid Ramses II saroyida joylashgan. Luksor ibodatxonasining bu qismi milodiy 395-yilda qibtiy nasroniylar tomonidan bazilikaga, keyin esa 640-yilda masjidga aylantirilgan. Shu sababli, joy 3400 yil davomida doimiy din yoʻlida foydalanildi.

Masjidning ikki minorasi bor boʻlib, ular gʻishtdan qurilgan. Minoralar hozirgi masjidning eng qadimgi qismlaridan biridir. Kattasi uch qavatdan iborat; birinchisi kvadrat shaklida, ikkinchisi va uchinchisi silindrsimon boʻlib, yuqori qismida deraza va teshiklar joylashgan va kvadrat pastki qismi yogʻoch ustunlar bilan mustahkamlangan.

Yusuf Abu al-Hajjaj qabri masjid gumbazi ostida joylashgan. Ushbu qabr xonasining shifti tartibsiz oʻlchamdagi poydevordan iborat boʻlib, u gumbazning aylana shakliga kelguncha pastga tushadi.

## Mavlud bayrami

Bayram Ramazondan 15 kun oldin yakunlanadi va koʻplab ziyoratchilarni jalb qiladi. Al-Uqsur aholisi rang-barang liboslarda kiyinib, uch kun davomida mavlud bayramida qatnashadi. Festival tadbirlari koʻpincha ot poygalari, soʻfiy musiqalari ijrosi, tayoqchalar jangi va qayiqda sayrlarni oʻz ichiga oladi. Masjid ichida al-Hajjaj avlodlari Al-Dayim nomi bilan mashhur kengash oʻtkazadilar, diniy ashulalarni koʻtaradilar, paygʻambarlarni madh etadilar va Qur’on oʻqiydilar. Bayramda odatda Al-Uqsurda muhim davlat lavozimlarini egallaganlar qatnashadilar.

## Galereyasi

Fayl:Luxor_Egypt_temple.jpg
Fayl:Luxor_Temple_(14075124758).jpg
Fayl:مسجد_ابوالحجاج_وكنيسة_الملاك_و_معبد_الاقصر.jpg
Fayl:مسجد_ابو_الحجاج_الاقصرى_-_معبد_الاقصر.jpg
Fayl:LuxorTempleAbuHaggagTomb.jpg
Fayl:LuxorAbuHaggagEast2010.jpg
Fayl:LuxorAbuHaggagNorthSide.jpg
Fayl:Ägypten_1999_(263)_Tempel_von_Luxor-_Moschee_des_Abu_el-Haggag_(27711010264).jpg


## Yana qarang

* Misrda Islom
* Masjidlar roʻyxati
* Afrikadagi masjidlar roʻyxati
* Misrdagi masjidlar roʻyxati

## Manbalar

## Havolalar

* Abadiy Misr: Abu Hajjaj masjidi
Ali ibn Abu Tolib yurishi

**Ali ibn Abu Tolibning Banu Tay qabilasiga qarshi yurishi** 630-yil avgust oyiida, Islom taqvimi boʻyicha hijriy 9-yilning ikkinchi oyida boʻlib oʻtgan.

## Banu Tay
Banu Toy butparastlik va nasroniylikka boʻlingan qabila edi.

Qabila boshligʻi Hatim at-Tay boʻlib, u oʻzining saxiyligi tufayli mashhurlikka erishgan edi. Islom ensiklopediyasiga koʻra, oʻsha vaqtda Arabistonning buyuk qahramoni sifatida shuhrat qozongan. Uning vafotidan keyin oʻgʻli Adi ibn Hatim otasining izidan borishga harakat qilgan. Adi ibn Hatim juda dindor kishi boʻlgan.

## Yurish
Islom paygʻambari Muhammad Ali ibn Abu Tolibni 150 kishi bilan Banu Tay qabilasi sajda qiladigan butparast iloh al-Fuls (al-Qullus) haykalini (butini) yoʻq qilish uchun yuboradi. Musulmon jangchilaridan 100 nafari tuyada, qolganlari esa otda edi. Ali oʻzi bilan qora va oq bayroq olib ketadi. Musulmonlarning bostirib kelayotganini eshitgan Adi ibn Hatim (qabila boshligʻi) esa Suriyaga qochib ketadi.

Tong chogʻida Ali aholiga bosqin uyushtirib, al-Fuls haykalini buzib tashlaydi va koʻplab tuya va qoʻylarni urush oʻljasi sifatida oladi. Musulmonlar ham bir qancha erkak, ayol va bolalarni asirga oldilar. Asirlar orasida Hatim Tayning qizi ham bor edi.

Al-Qullus mol-mulki orasida musulmonlar uchta qilich va uchta zirh topadilar. Keyin ular oʻljalarni oʻzaro boʻlishib, eng yaxshisini Muhammadga qoldiradilar.

## Yana qarang

* Muhammadning harbiy faoliyati
* Muhammadning yurishlari roʻyxati

## Manbalar
Al-Fattoh al-Alim masjidi

**Al-Fattoh al-Alim masjidi** () – Misrning Yangi maʼmuriy poytaxtidagi masjid. 2019-yil 6-yanvarda Misr prezidenti Abdulfattoh as-Sisiy tomonidan ochilgan.

Masjid qariyb 17 000 kishiga moʻljallangan va Misrdagi ikkinchi yirik masjid hisoblanadi. Masjid Yangi Poytaxtdagi Yangi Oʻrta halqa yoʻlida joylashgan boʻlib, Misrdagi Islom madaniyat markazidan (Katta masjid) keyin ikkinchi eng katta masjid va butun dunyodagi mega masjidlardan biri hisoblanadi. Umumiy maydoni 44,55 gektar.

## Hajmi va qurilishi
Umumiy maydoni  , masjid umumiy maydoni boʻyicha dunyoda ikkinchi yirik masjid hisoblanadi. 2650 mashinaga moʻljallangan avtoturargoh va masjid faoliyati uchun 60 ishchiga moʻljallangan maʼmuriy bino mavjud. Yashil maydon masjidning umumiy maydonining uchdan bir qismini tashkil qiladi, bu  teng. Yoʻllar taxminan , umumiy maydonning 10 foizini tashkil qiladi.

Qurolli kuchlar muhandislik boshqarmasi masjid ishlarida Misr marmaridan foydalanishga qiziqdi va qurilishni faqat misrlik ishchilar tomonidan amalga oshirilishini xohladi. Masjid qurilishi 16.06.2017-yildan boshlab 15 oyda amalga oshirildi va olti oy ichida beton va qurilish ishlari bajarildi, pardozlash ishlari 2018-yil 1-aprelidan 2018-yilning 31-dekabrigacha 9 oy davom etdi.

## Arxitekturasi

### Minoralari
Yarim oysiz 95 m balandlikdagi 4 ta minora; balandligi 31 qavatga teng va har bir minorada 4 tadan balkon bor. Minoralar balandligi 4,5 m boʻlgan oltin yorqin rang berish uchun PVD bilan ishlov berilgan zanglamaydigan poʻlatdan yasalgan yarim oylar bilan qoplangan.

### 21 gumbaz

#### Asosiy gumbaz
Diametri 33 m, balandligi 44 m va umumiy ogʻirligi 5000 tonna.

#### 4 ta 2-darajali gumbaz
Diametri 11,75, balandligi 9 m. Masjid sathidan 24 m baland.

#### Kirishlar ustidagi 6 gumbaz
Diametri 7,5 m, kirish tomidan 7 m balandlikda va pol yuzasidan 19 m, ularning ostida vitraydan 6 ta gumbaz bor.

#### Devorlar darvozasi ustidagi 10 gumbaz
5 m diametrli, 3,10 m balandlikda va pastki qismdan umumiy balandligi 15 m.

## Manbalar
Venevisión

**Venevisión** — Grupo Cisneros-ga tegishli Venesuela telekanali. U 1961 yilda Diego Cisneros tomonidan tashkil etilgan.
## Manbalar

## Havolalar
*
Ali ibn Abu Tolibning Fadakka yurishi

**Ali ibn Abu Tolibning Fadakka yurishi** () 627-yilning dekabr oyida (Islom taqvimi boʻyicha hijriy 6-yilning 8-oyi) boʻlib oʻtgan.

Ali ibn Abu Tolib boʻlinma qoʻmondoni sifatida Fadak hududida joylashgan Bani Saʼd ibn Bakr qarorgohiga yuboriladi, chunki Islom paygʻambari Muhammad Bani Bakrning Haybar yahudiylarini qoʻllab-quvvatlash maqsadida qoʻshin toʻplagani haqida maʼlumot olgan edi.

Ali va musulmonlar qoʻshini dushman qarorgohlariga bostirib kirib, 500 ta tuya va 2000 ta echkini qoʻlga oladilar. Biroq Banu Saʼd ibn Bakr vakillari qabila boshligʻi Vabr ibn Alim bilan birgalikda qochib ketadi.

## Yana qarang

* Muhammadning harbiy faoliyati
* Muhammadning yurishlari roʻyxati

## Manbalar
Charles Godefroy

**Charles Godefroy** ( 1888-yil 29-dekabr La Flèche – 1958-yil 11-dekabr Soisy-sous-Montmorency) – Fransiyalik uchuvchi.
## Manbalar