open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Neytron manbai

**Neytron manbai** - bu neytronlarni ishlab chiqarish mexanizmidan qat'i nazar, neytron chiqaradigan har qanday qurilma yoki generatordir. Neytron  fizika, texnika, tibbiyot, yadro quroli, neftni qidirish, biologiya, kimyo va yadro energetikasida qoʻllanadi.

Neytron manbalarining o'zgaruvchilari manba tomonidan chiqariladigan neytronlarning energiyasini, manba tomonidan chiqarilgan neytronlarning tezligini, manba hajmini, manbaga egalik qilish va uni saqlash xarajatlarini va manba bilan bog'liq hukumat qoidalarini o'z ichiga oladi.

Neytron manbalar  tabiy va sun'iy bo'lishi mumkin Kaliforniy 252 tabiy manba hisoblanadi

hamda sun'iy manba sifadida Bor ni olish mumkin

### Alfa parchalanadigan radioizotoplar; engil element bilan aralashtiriladi
Neytronlar alfa zarralari berilliy, uglerod yoki kislorod izotoplarini o'z ichiga olgan bir nechta yorug'lik izotoplaridan biriga urilganda hosil bo'ladi. Shunday qilib, radiy, poloniy yoki amerikiy kabi alfa-emitterni kam atomli izotop bilan aralashtirish orqali, odatda ikkita materialning kukunlarini aralashtirish orqali neytron manbasini yaratish mumkin. Alfa neytron manbalari odatda soniyada ~10 6 -10 8 neytron ishlab chiqaradi. Alfa-berilliy neytron manbai har 106 alfa zarrachaga taxminan 30 neytron ishlab chiqarishi mumkin. Bunday manbalardan foydalanish muddati radioizotopning yarimparchalanish davriga bog'liq. Ushbu neytron manbalarining o'lchami va narxi spontan bo'linish manbalari bilan taqqoslanadi. Materiallarning odatiy birikmalari plutoniy - berilliy (PuBe), ameritiy - berilliy (AmBe) yoki ameritiy- litiy (AmLi).

### Beriliy yoki deyteriy bilan birga joylashgan yuqori energiyali fotonlar bilan parchalanadigan radioizotoplar
Yadroning neytron bilan bog'lanish energiyasidan kattaroq energiyaga ega bo'lgan gamma nurlanish neytronni ( fotoneytron ) chiqarib yuborishi mumkin. Ikki misol reaktsiyalar:

* 9 Be + >1,7 MeV foton → 1 neytron + 2 4 He
* 2 H ( deyteriy ) + >2,26 MeV foton → 1 neytron + 1 H
Viktor Maslov

**Viktor Nikolayevich Maslov** (1950-yil 4-oktyabrda tugʻilgan) — Smolensk viloyati gubernatori (2002—2007), Smolensk viloyati FSB boshligʻi (1995—2002).

## Tarjimai holi
Oʻzbekiston SSR Fargʻona shahrida tugʻilgan. Otasi — Nikolay Apollonovich, onasi — Tatyana Markovna.

1973-yilda Moskva energetika institutining Smolensk filialini, 1976-yilda SSSR Vazirlar Kengashi huzuridagi KGB Oliy kurslarini, 2001-yilda Rossiya Ichki ishlar vazirligining Moskva yuridik institutini imtiyozli diplom bilan tamomlagan. Mehnat faoliyatini 1973-yilda Smolensk markaziy konstruktorlik-texnologik byurosida muhandis sifatida boshlagan.

1975-yildan davlat xavfsizlik organlarida xizmatini tezkor komissar sifatida boshlagan. 1980-yildan — Smolensk viloyati KGB direksiyasining katta operativ komissari. 1987-yildam — Smolensk viloyati KGB direksiyasining Desnogorsk shahar boʻlimi boshligʻi.

1987-yildan 1992-yilgacha — boʻlim boshligʻi, 1992-yildan 1995-yilgacha — boshliq oʻrinbosari, 1995-yildan 2002 yilgacha — Rossiya Federal xavfsizlik xizmatining Smolensk viloyati boʻyicha boshqarma boshligʻi.

### Siyosiy faoliyati
2002-yil 19-mayda taxminan 41,5% saylovchilar tomonidan qoʻllab-quvvatlangan holda Smolensk viloyati maʼmuriyati boshligʻi etib saylangan (asosiy raqobatchi — viloyatning sobiq gubernatori Aleksandr Proxorov 34,3% ovoz toʻplagan). 2002-yil 24-maydan lavozimiga kirishgan.

2005-yil 24-iyunda Smolensk viloyat Dumasining navbatdan tashqari yigʻilishida unga boshqa muddatga viloyat gubernatori vakolatlari berilgan (V. Maslov, deputatlar bir ovozdan ovoz berishgan).

2007-yil 16-martdan 25-sentyabrgacha — Rossiya Federatsiyasi Davlat Kengashi Prezidiumi aʼzosi.

Rossiya Federatsiyasi Prezidentining 2007-yil 19-dekabrdagi farmoni bilan gubernatorning vakolatlari muddatidan oldin tugatilgan. Yangi gubernatorlik oʻrnini Sergey Vladimirovich Antufiyev egallagan.

2008-yil 30 yanvardan 2013-yil 25-sentyabrgacha Smolensk viloyati qonun chiqaruvchi hokimiyatidan Rossiya Federatsiyasi Federal Majlisining Federatsiya Kengashi aʼzosi boʻlgan.

## Unvonlari va mukofotlari

* General-mayor
* „Faxriy kontrrazvedka xodimi“
* Harbiy xizmatlari uchun ordeni
* „Mehnatdagi farqi uchun“ medali (ayniqsa katta hajmdagi davlat mulkini oʻgʻirlashning oldini olish boʻyicha muvaffaqiyatli ish uchun).

## Oilasi
Uylangan, bir qizi bor.

## Manbalar


## Havolalar

* Biografiyasi
* Chinnigullar tarixi
Mamadjon Tashmatov

**Mamadjon Tashmatov (Muhammadjon Toshmatov)** (; 1878-yil, Sang qishlogʻi — 1964-yil fevral) — Oʻzbekiston SSR Namangan viloyati Pap tumanidagi „Stalingrad“ kolxozida brigadir sifatida faoliyat olib borgan. Sovet ittifoqida ishlab chiqarish yetakchisi, Lenin ordeni va Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan (1957).

## Faoliyati
1878-yilda Sang qishlogʻida kambagʻal dehqon oilasida tugʻilgan. Yoshligida boshlang'ich ta'limni olgach, badavlat boylar uchun yollanma ishchi sifatida ishlagan. Kollektivlashtirish boshlanganidan so'ng yerga ishlov berish uchun mahalliyshirkatga ishga kirdi. 1930-yillardan Pop tumanidagi „Stalingrad“ kolxozida oddiy kolxozchi, paxtachilik zvenosi, paxtachilik brigadasi brigadiri boʻlib ishlagan.

O‘tgan asrning 50-yillarida Mamajon Toshmatovaning bo‘linmasi har gektardan yiliga o‘rtacha 45-50 sentnerdan paxta xomashyosi yetishtirib tayyorlar edi. O‘zbekiston paxtakorlari o‘rtasida „Paxtakor, kasbingni ulug‘la! Paxta uchun hammamiz javobgarmiz!“ kabi soʻzlari bilan mashhur edi.

Mamajon Toshmatov zvenosi 1956-yilda davlatga paxta xom ashyosini topshirish bo‘yicha beshinchi besh yillik (1951-1955-yillar)ning kollektiv sotsialistik majburiyatlari va reja topshiriqlarini muddatidan oldin bajardi. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1957-yil 11-yanvardagi farmoni bilan „Sovet paxtachiligini rivojlantirishda erishilgan ulkan muvaffaqiyatlar, paxta yetishtirishda fan yutuqlari va ilgʻor tajribalardan keng foydalanilgani va yuqori va yuqori hosil olish uchun paxta xomashyosining barqaror hosildorligi“ nominatsiyasida Lenin ordeni va "O‘roq va „Bolg‘a“ oltin medali bilan Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni berildi.

Siysiy faoliyatida esa Xalq deputatlari Farg‘ona viloyat Kengashiga deputat etib saylangan.

1964-yil fevral oyida vafot etdi.

## Manbalar

## Adabiyot

* Nekroloq, Qizil O‘zbekiston, 1964 yil 9 fevral, 4-bet
Innokentiy

**Yepiskop Innokentiy** (**Aleksandr Anatolyevich Frolov**; 1979-yil 22-fevral, Fargʻona, Fargʻona viloyati, Oʻzbekiston SSR, SSSRda tugʻilgan) — Rus pravoslav cherkovi yepiskopi, Nikolayev va Bogorodsk yepiskopi. Publitsist, voiz va missioner. Nikolayevsk-na-Amur shahridagi Aziz Nikolay Chudotvors cherkovining katta ruhoniysi (2020-yildan).

## Biografiya
1979-yil 22-fevralda O‘zbekiston SSR Farg‘ona shahrida tug‘ilgan.

2001-yil 16-iyunda u Bryansk davlat universitetini jismoniy tarbiya va sport oʻqituvchisi mutaxassisligi boʻyicha tamomlagan.

2001-yilda u Novosibirsk viloyati, Ordinskiy tumani, Kozixa qishlogʻidagi Mixaylo-Arxangelsk monastiriga kirdi. Monastirda u umumiy itoatkorlik, xor itoatkorligini bajargan, yoshlar va missionerlik ishlari bilan shugʻullangan.

2020-yil 31-avgustda Xabarovsk mitropolitining farmoni bilan Artemiy Xabarovsk yeparxiyasining Nikolayev vikariati ruhoniy yordamchisi va Nikolayevsk-na-Amur shahridagi Aziz Nikolay Chudotvors cherkovining yepiskopi etib tayinlandi.

### Yepiskop
2022-yil 24-martda Rus pravoslav cherkovi Muqaddas Sinodining qarori bilan Nikolayev va Bogorodsk yepiskopi etib saylandi.

2022-yil 30-martda Moskva shahridagi Novospasskiy Stauropegial monastirining Shafoat cherkovida Tirilish Metropoliti Dionisiy arximandrit darajasiga koʻtarildi.

2022-yil 6-aprelda Moskvadagi Najotkor Masih soborida u Nikolayev va Bogorodskiy episkopi etib tayinlandi. 7-aprel kuni Moskvadagi Najotkor Masih soborida uning yepiskoplik marosimi boʻlib oʻtdi, uni Voskresenskiy Dionisiy (Porubay) mitropoliti Patriarx Kirill, Xabarovsk va Amur mitropoliti Artemiy (Snigur), Barnaul va Oltoy mitropoliti Sergius (Ivannikov), Vaninskiy va Pereyaslavl yepiskopi Aristarx (Yatsurin), Amur va Chegdomin yepiskopi Nikolay (Ashimov), Karasuk va Oʻrda yepiskopi Filipp (Novikov), Nijniy Tagil va Nevyansk yepiskopi Teodosius (Chashchin) va Bmavirskiy Labinsk Vasiliy (Kulakov) amalga oshirdi.

## Adabiyot

* Oglasitelnie besedi v. Troitse-Vladimirskom sobore g. Novosibirska // Istochnik. Ob, 2018. — № 1 (3). — S. 14-20.

## Manbalar

## Havolalar

* Innokentiy, arximandrit (Frolov Aleksandr Anatolevich) na sayte Patriarxiya.ru
* Slovo arximandrita Innokentiya (Frolova) pri narechenii vo episkopa Nikolaevskogo i Bogorodskogo na sayte Patriarxiya.ru
Optik tomografiya

**Optik tomografiya** - bu obyekt orqali o'tadigan va tarqalgan yorug'likdan olingan tasvirlarni qayta qurish orqali obyektning raqamli hajmli modelini yaratadigan kompyuter tomografiyasining bir shakli.  Optik tomografiya asosan tibbiy tasviriy tadqiqotlarda qoʻllanadi. Sanoatda optik tomografiya yarimo'tkazgichlarning qalinligi va ichki tuzilishi sensori sifatida ishlatiladi. barcha tomograflar dozaga ega optik tomografda doza mavjud emas

## Prinsip
Optik tomografiya o'rganilayotgan obyektning hech bo'lmaganda qisman yorug'lik o'tkazuvchanligi yoki shaffofligiga tayanadi, shuning uchun u yumshoq to'qimalarda, masalan, ko'krak va miya to'qimalarida yaxshi ishlaydi.Asosan yumshoq to'qimqlar uchun

Kuchli, tez-tez impulsli yoki intensiv modulyatsiyalangan, yorug'lik manbalari va yuqori sezgir yorug'lik datchiklari va tana to'qimalari eng ko'p o'tkazuvchan bo'lgan chastotalarda infraqizil nurlardan foydalanish bilan bog'liq bo'lgan yuqori tarqalishga asoslangan zaiflashuv odatda hal qilinadi. Yumshoq to'qimalar juda tarqaladi, lekin spektrning yaqin infraqizil va qizil qismlarida zaif so'riladi, shuning uchun bu odatda ishlatiladigan to'lqin uzunligi diapazoni.

## Turlari

### Diffuz optik tomografiya
Fishing

**Fishing** - bu kiberjinoyat bo'lib, unda maqsadli elektron pochta, telefon yoki matnli xabar orqali qonuniy muassasa sifatida namoyon boʻlgan shaxs tomonidan jismoniy shaxslarni shaxsiy identifikatsiyalash mumkin boʻlgan ma'lumotlar, bank va kredit karta ma'lumotlari va parollar kabi maxfiy ma'lumotlarni taqdim etishga jalb qilish uchun bog'lanadi.

## Tarixi
Fishing bo'yicha birinchi hujum 2004 yilda "America Online" veb-saytiga taqlid qilgan Kaliforniyalik o'smirga qarshi qo'zg'atilgan. Ushbu soxta veb-sayt yordamida u foydalanuvchilardan maxfiy ma'lumotlarni olishga va ularning hisoblaridan pul olish uchun kredit karta ma'lumotlariga kirishga muvaffaq bo'ldi. Elektron pochta va veb-saytdagi fishingdan tashqari, “vishing” (ovozli fishing), “smishing” (SMS fishing) va kiber jinoyatchilar doimiy ravishda o‘ylab topadigan boshqa bir qancha fishing usullari ham mavjud.

## Fishing elektron pochta xabarlarining umumiy xususiyatlari
**Har doim to'g'riga o'xshaydi** - Daromadli takliflar va ko'zni qamashtiruvchi yoki diqqatni tortuvchi bayonotlar darhol odamlarning e'tiborini jalb qilish uchun mo'ljallangan. Misol uchun, ko'pchilik sizni iPhone, lotereya yoki boshqa qimmatbaho sovrin yutganingizni da'vo qiladi. Shubhali xatlarni bosmang. Esingizda bo'lsin, agar bu haqiqat bo'lib tuyulsa, bu aniq Fishing!

**Shoshilinchlik hissi** - Kiberjinoyatchilarning sevimli taktikasi bu sizdan tezkor harakat qilishingizni so'rashdir, chunki super bitimlar faqat cheklangan vaqtga mo'ljallangan. Ulardan ba'zilari hatto javob berish uchun bir necha daqiqa vaqtingiz borligini aytishadi. Bunday elektron pochta xabarlariga duch kelganingizda, ularga e'tibor bermaslik yaxshiroqdir. Ba'zan ular sizga shaxsiy ma'lumotlaringizni darhol yangilamaguningizcha hisobingiz to'xtatilishini aytishadi. Ko'pgina ishonchli tashkilotlar hisobni tugatishdan oldin ko'p vaqt ajratadilar va ular hech qachon mijozlardan Internet orqali shaxsiy ma'lumotlarni yangilashni so'ramaydilar. Agar shubhangiz bo'lsa, elektron pochtadagi havolani bosish o'rniga to'g'ridan-to'g'ri bankning rasmiy veb-saytlariga yoki bankning o'zi bilan bog'laning.

## Hujumning oldini olish usullari

* Foydalanuvchilar yangi fishing firibgarliklaridan xabardor bo'lishlari kerak. Sanoat yoki tijoratdagi odamlar firibgarlikni qanday aniqlashni bilish uchun tez-tez xavfsizlik bo'yicha treningdan o'tishlari kerak.
*Xavfsiz ekanligiga ishonchingiz komil bo'lmasa, havolalarni bosmang; soxta elektron pochta xabarlari ko'pincha "Hurmatli mijoz"  kabi salomlashish orqali aniqlanishi mumkin.
*Manzil satrida https va yashil qulf belgisiga e'tibor bering (ikkalasi ham veb-saytga kirish va undan chiqadigan trafik shifrlanganligini bildiradi).
*Muntazam ravishda onlayn hisoblarni tekshiring va parollarni tez-tez o'zgartirib turing.
*ENG muhimi doimo hushyorlikni unutmang.
*Agar sizga noma 'lum mavhum havolalar kelsa, aslo ularni izidan ergashmang.

## Manbalar
Hojipur

**Hajipur** ( ,  Hindi: ['ɦaːdʒiːpʊr ] (   ) Hindistonning Bihar shtatining Vaishali tumanining shtab-kvartirasi va eng yirik shahri. Hajipur Patnadan keyingi ikkinchi eng tez rivojlanayotgan shahar bo'lishdan tashqari Biharning aholisi bo'yicha 16-shaharidir . 2011 yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra uning umumiy aholisi 1,47 yuz ming edi  Vaishali tumani Bixardagi 38 tuman orasida orivojlanish boʻyicha 8-oʻrinda turadi. 

Shahar *banan* yetishtirish bilan mashhur.  Patna Hajipurdan  atigi  uzoqlikda  Ganga daryosi bo'ylab joylashgan  . Patna poytaxti hududi Patna mintaqaviy rivojlanish boshqarmasi *(PRDA)* hududini o'z ichiga oladi , Bihar shahar infratuzilmasini rivojlantirish korporatsiyasi qoshidagi Hajipurni o'z ichiga oladi.  Mahatma Gandi Setu, dunyodagi eng uzun ko'priklardan biri  Hojipurni Patna bilan bog'laydi.  Patnadan keyin Bihardagi eng tez rivojlanayotgan shahalardan biri. Hajipur Ganga shimoliy qirg'og'ida, Patna janubda, Gandi Setu ko'prigi ikkala shaharni bog'laydi. Yana bir ko'prik, Digha-Sonpur ko'prigi  Patna shimoli-g'arbidagi Ganga daryosini kesib o'tadi, Hajipur va Patna o'rtasidagi masofani toraytiradi. Patnani *Katta Patnaga* kengaytirish rejalari bor edi, bu esa Hajipur va uning atrofidagi boshqa shaharlarni o'zlashtirishga olib keladi. 

Hajipur shahrining maydoni  kenglikka tarqalgan   . Shahar 39 ta tumanga bo'lingan. Hojipur Patnaning yagona egizak shahri bo'lib, poytaxtga eng yaqin joylashgan bo'lib, uning ko'pgina davlat ishlari, shtab-kvartirasi va ta'lim muassasalariga ega. Boshqa tuman shtab-kvartirasi boʻlgani uchun vakolatlari boʻyicha poytaxtga teng. 

Hojipur asoschisi *Hoji Shamsuddin Ilyosshoh h hozirda* qabr maqbarasi  *Hoji-Pir* deb ataladi va Vaishali tumani shtab-kvartirasining nomi “Hojipur” shu so‘zdan paydo bo‘lgan.
Elektromagnit tadqiqotlaridagi taraqqiyot

***Elektromagnit tadqiqotlaridagi taraqqiyot*** elektromagnit nazariyasi va qo'llanilishining barcha jihatlarini qamrab oladigan, ochiq kirish ilmiy jurnali. U 1989-yilda *Elektromagnit to'lqinlar* nomi bilan tashkil etilgan. Bosh muharrirlar - Weng Cho Chew ( Purdue universiteti ) va Sailing He ( Qirollik texnologiya instituti). Jin Au Kong asoschi bosh muharrir edi.

## Abstraktlashtirish va indekslash
Jurnal abstraktlanadi va Science Citation Index Expanded, Current Contents, Inspec, Scopus va Compendex tomonidan indekslanadi . Shuningdek, u CrossRef a'zosi hisoblanadi. *Journal Citation Reports* ma'lumotlariga ko'ra, jurnal 2019-yilda 1,898 ta impakt faktorga ega edi. Biroq, u 2012-yilda ro'yxatga kiritilmagan, chunki "anomal iqtibos naqshlari jurnalning ta'sir faktorini sezilarli darajada buzishga olib keladi, shuning uchun unvon jurnalning adabiyotdagi iqtibos ko'rsatkichini aks ettirmaydi".**Elektromagnit toʻlqinlar** — vaqt boʻyicha davriy oʻzgaradigan elektromagnit maydon (oʻzaro bogʻlangan Ye elektr va N magnit maydonlar)ning fazoda chekli tezlik bilan tarqalish jarayoni. Oʻzgaruvchi induksiya oqimi uyurma elektr maydonni, u esa, oʻz navbatida, uyurma magnit maydonni uygʻotadi. Tarqalayotgan elektromagnit maydon Elektromagnit toʻlqinlar deyiladi. Elektromagnit toʻlqinlar Koʻndalang toʻlqinlar boʻlib, vakuumda s=3105^ tezlik bilan tarqaladi.

## Manbalar

## Havolalar
Iosif Kassirskiy

**Iosif Abramovich Kassirskiy** (1898-yil 16-aprel, Yangi Margʻilon, Turkiston general-gubernatorligi, Rossiya imperiyasi — 1971-yil 21-fevral, Moskva, RSFSR, SSSR) —sovet terapevti va gematologi, SSSR Tibbiyot fanlari akademiyasi akademigi (1963), O‘zbekiston SSRda xizmat ko‘rsatgan fan arbobi (1960). Xalqaro gematologlar ittifoqi vitse-prezidenti (1961—1963), Polsha va Vengriya tibbiyot jamiyatlari, Shveysariya gematologiya jamiyatining faxriy a’zosi.
## Tarjimayi holi
Iosif Kassirskiy 1898-yil 16-aprel (yulian taqvimi boʻyicha 4-aprel) kuni Yangi Margʻilon shahrida tavallud topgan. Otasi Abram Iosifovich Kassirskiy (1875—1936) O‘rta Osiyoda sovet hokimiyati o‘rnatilgandan so‘ng Turkiston Respublikasi paxta sanoati xalq komissarligida ishlagan, onasi Dina Lvovna Kassirskaya (qizlik familyasi Sheskina, 1880—1917) Vilnyus shahridan, gimnaziya bitiruvchisi boʻlgan. Oilada 6 farzandning toʻngʻichi boʻlgan Kassirskiy besh yoshidanoq oʻqish va yozishni bilgan. 1906-yilda 8 yoshida Skobelev gimnaziyasiga oʻqishga kiradi, bu gimnaziyada asosan fransuz, lotin, nemis tillari kuchliroq oʻqitilgan. 1915-yilda gimnaziyani oltin medal bilan bitiradi. Gimnaziyani tugatgandan soʻng Sibirda birinchi marta 1888-yili ochilgan Tomsk imperator universitetiga (hozirgi Sibir davlat tibbiyot universiteti) oʻqishga topshiradi. 1920-yil iyulida hukumat qarori bilan oʻqishini Saratov davlat universitetiga koʻchiradi. 1921-yilda oʻqish tugatgan Kassirskiy Toshkentdagi Turkiston universitetining ichki kasalliklar klinikasiga ordinatorligiga qabul qilinadi. 1922-yilda birinchi ilmiy ishi nashr etilgan. 1930-yilda Kassirskiy Toshkent tibbiyot instituti tropik kasalliklar klinikasi dotsenti etib saylanadi, 1931-yilda esa kafedra mudiri, professor boʻladi. 1958-yilda SSSR Tibbiyot fanlari akademiyasi muxbir aʼzosi, 1963-yilda akademik etib saylanadi. Kassirskiy 1971-yil 21-fevralda ogʻir xastalikdan vafot etgan va 25-fevralda Novodevichye qabristoniga dafn etildi.
## Manbalar
Viktor Kazakov

**Viktor Alekseyevich Kazakov** (1949-yil 4-aprel Fargʻonada tugʻilgan) — Rossiya davlat va siyosiy arbobi, Davlat Dumasining IV, V, VI, VII chaqiriqlari deputati. „Yagona Rossiya“ fraksiyasi aʼzosi, Davlat Dumasining agrar masalalar boʻyicha qoʻmitasi aʼzosi, sanoq komissiyasi aʼzosi. Rossiyaning Ukrainaga bostirib kirishi munosabati bilan u Yevropa Ittifoqi, AQSh, Buyuk Britaniya va boshqa bir qator davlatlarning xalqaro sanksiyalari ostida qolgan.

## Hayoti
1972-yilda Kuybishev politexnika institutida „Neft va gaz konlarini o‘zlashtirish texnologiyasi va kompleks mexanizatsiyasi“ mutaxassisligi bo‘yicha oliy maʼlumot oldi. 2000-yildan Xalqaro axborotlashtirish akademiyasi (ilmiy hamjamiyatda tan olinmagan jamoat tashkiloti) akademigi boʻldi.

1998-yilda YuKOS va Sibneft neft kompaniyalarining yangi Yuksi brendi ostida birlashishi amalga oshirilishi kerak edi, Kazakov vitse-prezident, boshqaruv raisi oʻrinbosari etib tayinlandi. Muvaffaqiyatsiz qoʻshilish urinishidan soʻng, V. A. Kazakov 1998—2000-yillarda Sharqiy neft kompaniyasi aksiyadorlik jamiyati direktorlar kengashi aʼzosi boʻlib ishlagan. 2000-yilda Samara viloyati maʼmuriyati rahbari saylovida u hozirgi viloyat rahbari Titovning saylov shtabining aʼzosi edi. 2003-yilda u Samara viloyati rahbari K. A. Titovning birinchi oʻrinbosari etib tayinlangan.

2003-yil dekabr oyida u „Yagona Rossiya“ partiyasidan Samara shahridagi 151-sonli bir mandatli saylov okrugi boʻyicha IV chaqiriq Davlat Dumasiga deputat etib saylangan. Bir mandatli saylov okruglarida saylovlar bekor qilingandan soʻng, 2007-yil dekabr oyida u „Yagona Rossiya“ partiyasi roʻyxati boʻyicha 5-chaqiriq Davlat Dumasi deputatligiga nomzodini qoʻydi va saylov natijalariga koʻra deputat etib saylandi.

2011-yil dekabr oyida u Samara viloyatidan „Yagona Rossiya“ federal partiyasi roʻyxati boʻyicha VI chaqiriq Davlat Dumasiga qayta saylangan.

2016-yil sentyabr oyida „Yagona Rossiya“ partiyasidan Samara shahridagi 160-sonli Krasnoglinskiy bir mandatli saylov okrugida 7-chaqiriq Davlat Dumasi deputati etib qayta saylangan.

2018-yilda Davlat Dumasi deputati sifatida Kazakov pensiya yoshini koʻtarish uchun ovoz berdi.

19-iyun kuni boʻlib oʻtgan „Yagona Rossiya“ partiyasining qurultoyida Davlat Dumasiga saylovda (2021-yil) u Samara shahridagi 160-sonli Krasnoglinskiy bir mandatli saylov okrugi boʻyicha Davlat dumasi deputatligiga nomzod sifatida qayta koʻrsatildi.

## Qonunchilik faoliyati
Kazakov 2003-yildan 2019-yilgacha IV, V, VI va VII chaqiriqlar Davlat Dumasi deputati vakolatlarini amalga oshirish davomida u 64 ta qonunchilik tashabbusi va federal qonunlar loyihalariga qoʻshimchalar muallifi boʻlgan.

## Mukofotlar va unvonlari

* „Shon-sharaf belgisi“ ordeni
* Doʻstlik ordeni
* Rossiya Federatsiyasining neft va gaz sanoatida xizmat koʻrsatgan xodimi
* „Faxriy neftchi“ unvoni
* „Neft sanoati aʼlochisi“ unvoni

## Manbalar
Rezaksoy

**Rizaksoy** yoki **Rezaksoy**  () — Oʻzbekiston Respublikasi Namangan viloyati Pop tumanidagi togʻ daryosi (say ). Xalqaro ahamiyatga ega Toshkent — Andijon — O‘sh — Qashg‘ar avtomobil yo‘lining Rezaksoy bo‘ylab qismi yotqizildi.

## Tavsif
Daryo havzasining umumiy maydoni , suv havzasining oʻrtacha balandligi . Hisob-kitoblarga koʻra, suv oqimi 0,528 m³/s, yillik oqim hajmi , oʻrtacha oqim moduli , oqim qatlami  ni tashkil qiladi.

Rezaksoy Oʻzbekiston hududida Fargʻona vodiysiga kiruvchi kam sonli daryolardan biridir. Namangan viloyati, Qurama tizmasining janubi-gʻarbiy yon bagʻrida hosil boʻlgan. Yuqori oqimida Kuchalasoy nomi bilan oqadi. Ayirmasoy qo'shilgandan keyin Sumsarsoy nomini oladi. Soy vodiysi asosan mayda shag'al va tosh bilan qoplangan. Butun suv oqimi boʻylab oqimning janubi-sharqiy yoʻnalishini saqlab qoladi, faqat kichik burilishlar bilan. Soy boʻyida Rezak qishlogʻi joylashgan. Daryo havzasi yaqinida, uning kanali boʻylab xalqaro ahamiyatga ega Toshkent — Andijon — Oʻsh — Qashgʻar  (A-373) avtomobil yoʻli yotqizilgan boʻlib, u bilan Rezaksoy kesishadi.

Oʻtmishda bu soy Chadak daryosining irmogʻi boʻlib, u bilan xuddi shu nomdagi qishloq ostida, taxminan 840 m balandlikdan qoʻshilgan. Hozirda Rezaksoy suvi daryo oqimiga yetib bormaganligi hamda suv sarfini toʻgʻri yoʻnaltirish maqsadida Rezaksoy suv omboriga yoʻnaltirilmoqda. Bu suv ombori Rezaksoy suvini mavsumiy tartibga soladi. Shuningdek soy irmog'i bo'ylab kamyob o'simliklar turiga kiradiagan Sharipov lolasi (Gulbarra) ham o'sadi.

## Eslatmalar

## Manbalar

## Adabiyot

* Chub V. Ye. Izmenenie klimata i ego vliyanie na gidrometeorologicheskie protsessi, agroklimaticheskie i vodnie resursi Respubliki Uzbekistan. — Tashkent: „VORIS NASHRIYOT“ MChJ, 2007. — S. 83—84. — 133 s. — .
Xojiraxon (Jahon) Rasulova

**Xojiraxon (Jahon) Rasulova** ( 1917-yil tavallud topgan – 1980-yil vafot etgan ) — sovet va tojik qishloq xoʻjaligi xodimi, Stalinobod viloyati Koʻktosh tumanidagi “Qizil yulduz” ( rus “Красная Звезда”; 1965-yildan — “Leningrad” kolxozi) jamoa rahbari. Tojikiston SSR paxta xomashyosini qoʻlda yigʻish boʻyicha rekordchi, SSSR Sotsialistik Mehnat Qahramoni, ikki Lenin ordeni (1947-yil, 1948-yil), ikkita Mehnat Qizil Bayroq ordeni (1946-yil, 1957-yil) sohibasi.

## Biografiya
1917-yilda Turkiston general-gubernatorligining Farg'ona viloyatida dehqon oilasida tug‘ilgan. Millati tojik, ijtimoiy ahvoli — ishchi. 1934-yilda ota-onasi bilan birga O‘zbekistondan ko‘chib kelib, Tojikiston SSR Stalinobod viloyatining Ko‘ktosh tumaniga joylashdi va bir vaqtning o‘zida “Qizil yulduz” kolxoziga ishga kirdi.

1935-yilda o‘n sakkiz yoshida Ko‘ktosh tumanidagi “Qizil yulduz” kolxozining paxtachilik brigadasi tarkibida mehnat faoliyatini boshladi. 1941-yildan boshlab u butun mehnat faoliyati davomida paxta terimchilar zvenosiga rahbarlik qildi. 1942-yilgi paxta terimi mavsumi yakunlariga ko‘ra, uning mehnat zvenosi 12 gektar maydondan gektariga 40 sentnerdan paxta xomashyosi yig‘ib oldi. 1946-yilda uning bo‘linmasi rekord natija oldi. 5 gektar maydondan 108 sentner Amerika paxtasi. Tojikiston SSR paxta xomashyosini qoʻlda yigʻish boʻyicha musobaqa g’olibasi va rekordchisi hisoblanadi.

1946-yildan KPSS a'zosi bo‘lgan. Xojiraxon Rasulova 1967-yilda nafaqaga chiqqunga qadar Leningrad kolxozida (1965-yildan kolxoz nomini o'zgartirilgan) jamoa boshlig'i bo'lib ishladi. U 1980-yilda vafot etgan. 

Xojiraxon Rasulova mehnatdagi yuksak yutuqlari va shaxsiy ko‘rsatkichlari uchun ikki marta Lenin ordeni va O‘roq va “Bolg‘a oltin medali hamda Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan.

## Mukofotlar

* 1946-yil - Mehnat Qizil Bayroq ordeni;
* 1947-yil - Lenin ordeni;
* 1948-yil - Lenin ordeni;
* 1957-yil - Mehnat Qizil Bayroq ordeni

## Adabiyotlar

* Энсиклопедияи хоҷагии қишлоқи Тоҷикистон. — Душанбе: Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи советии тоҷик, 1989.
* *Музалевский М. В.* — Герои Социалистического Труда. Биобиблиографический словарь. — М.: РИЦ «Кавалер», 2008. — Т. 2. — 200
* с.Расулова Ҳоҷирахон // Плешко — Сақил. — Д.: СИЭСТ, 1986. — (Энциклопедияи Советии Тоҷик: [дар 8 ҷ.] / сармуҳаррир М. Д. Диноршоев; 1978—1988, ҷ. 6).

## Manbalar
Gilman Imon

**Gilman Imon** — Ozarbayjon shoiri-publitsisti, “goyce.az” sayti asoschisi, Ozarbayjon Yozuvchilar uyushmasi aʼzosi (2010),[1] Prezident stipendiyasi sohibi (2010).

## Hayotiy
G‘ilman Imon 1986-yil 15-fevralda Barda tumani Yangi Toshkent qishlog‘ida taniqli shoir Og‘il Imon oilasida tug‘ilgan.

1992-yilda Barda tumani Yangi Toshkent qishlog‘i o‘rta maktabining 1-sinfiga qabul qilingan, 2003-yilda Barda tumani Yasif Karimov nomidagi Yangi Toshkent qishloq o‘rta maktabining 11-sinfini a’lo baholarga tamomlagan.

2003-yilda Ozarbayjon xalqaro universitetining jurnalistika fakultetiga o‘qishga qabul qilingan va 2007-yilda ushbu mutaxassislikni tamomlagan.

2004-yilda “Islahat” gazetasida she’riyat bo‘limi mudiri, 2005-yilda “E’tirof” gazetasi bosh muharriri o‘rinbosari lavozimlarida ishlagan.

## Kitoblar
* “Seni izladim, o‘zimni topdim” Boku, “Nurlan” 2004 yil, bet. 88 500 nusxa.
* “Seni qanday esladim...” Boku, “Zardabi LTD” MChJ, 2008 yil. 264,500 nusxa.

## Manbalar
Kotton-Mouton effekti

To'lqin optikasida **Cotton-Mouton effekti** doimiy ko'ndalang magnit maydon mavjud bo'lganda suyuqlikdagi yorug'likning ikkilanib sinishidir . Bu Voigt effektiga o'xshash, ammo kuchliroq ta'sir (Voigt effektida muhit suyuqlik o'rniga gazdir). Mazkur effektning elektr analogi esa Kerr effektidir .

Effekt 1905-yilda o'zaro hamkorlikda faoliyat yuritgan ikki olim Aimé Cotton va Henri Mouton tomonidan kashf etilgan  va bu haqidagi maqola  jurnalida chop etilgan.

Chiziqli qutblangan to'lqin magnit maydonga perpendikulyar ravishda tarqalsa (masalan, magnitlangan plazmada), u elliptik qutblanib qolishi mumkin. Chiziqli qutblangan to'lqin fazadagi X va O rejimlarining ba'zi kombinatsiyasi bo'lgani uchun, hamda,  X va O to'lqinlari turli faza tezligida tarqalayotganligi sababli, paydo bo'lgan nur elliptik qutblangan bo'ladi. To'lqinlar tarqalishi bilan EX va EO o'rtasidagi fazalar farqi (δ) ortadi.

## Shuningdek qarang

* Kotton effekti

## Manbalar
Sayfiddin Muhammad Farg‘oniy

**Sayfiddin Muhammad Farg‘oniy** — Sayfiy Fargʻoniy nomi bilan ham tanilgan fargʻonalik oʻzbek shoiri.

## Tarjimai holi
Sayfiy Fargʻoniyning tugʻilgan va vafot etgan yillari nomaʼlum. Shoir Saʼdiy Sheroziyning zamondoshi va doʻsti boʻlgan. Oʻzbekistinda ilm olib, moʻgʻullar taʼqibi natijasida u yerdan chiqib ketgan va 1262 — 1284-yillari Tabrizda istiqomat qilgan. Tabrizda Saʼdiy Sheroziyga bir qancha maktublar yuborgan. U maktublardan toʻrt donasi bugungi kunggacha saqlanib qolgan.

Sayfiy Fargʻoniy Tabrizdagi ahvoli yomonlashadi va u Rimning Oqsaroy shahriga koʻchib oʻtib, umrining soʻnggi daqiqalarigacha oʻsha joyda yashaydi.

### Ijodi
Sayfuddin Fargʻoniyning 10500 misradan tarkib topgan devoni saqlanib qolgan. 1312-yili koʻchirilgan eng qadimiy nusxasi Istanbul universiteti kutubxonasida, 1498-yili koʻchirilgan nusxasi esa Ravon Kashku kutubxonasida saqlanib kelinadi. Devon 573 gʻazal, 4 qitʼa, 23 ruboiy va 160 qasidadan iborat. Shoir Sanoiy, Fariruddin Attor va Shayx Saʼdiylar sheʼriy uslublaridan keng foydalangan. Fargʻoniyning gʻazallari asosan ilohiy va insoniy ishq-muhabbat haqida. Shuningdek, uning bir-qancha gʻazallarida tasavvufiy ishq tasvirlangan. Shoir ishq haqidagina yozib qolmay, zamondan shikoyat va moʻgʻul bosqinchilarini ham tanqid qilgan.

Mo‘g‘ullar istilosi oqibati va o‘sha davrdagi notinch vaziyat Sayfiddin Muhammad Farg‘oniyni ijtimoiy-iqtisodiy va ijtimoiy-siyosiy hayotni tanqid ostiga oluvchi sheʼrlar yozgan. Sayfuddin Fargʻoniyning shikoyatomuz, tanqidiy, falsafiy ruhda yozilgan qasidalarida oʻz davrining amir, vazir, hokim hamda boshqa mansabdor kishilar tanqid qilingan. Sayfuddin Fargʻoniy gaʼzal va qasidalarida vatan va inson huquqlari haqida ham yozgan. Shuningdek, odamlarga yaxshilik qilish, saxovat, ehson, insof va adolat hislatlarini ham bayon qilgan.

## Manbalar
Mariya Shrayver

**Mariya Ovings Shriver** (1955-yil 6-noyabrda tugʻilgan)  — amerikalik jurnalist, yozuvchi, Kennedilar oilasi aʼzolaridan biri, Kaliforniyaning sobiq birinchi xonimi va “Ayollar Altsgeymer harakati” MCHJsining asoschisi.  UKaliforniyaning sobiq gubernatori va aktyor Arnold Shvartseneggerga turmushga chiqqan va 2011 yilda ajrashish uchun ariza bergan va 2021 yilda  ish yakunlangan.

Shriver o'zining jurnalistik faoliyatini CBS KYW-TV radio stansiyasida boshlagan va 1986 yilda CBS Morning News   telekanalida qisqa fursat davimida  ishlagan, so'ngra faoliyatini NBC News telekanalida davom ettirgan   . Bugun shousi va NBC Nightly News- ning hafta oxiri nashrlarini olib borganidan so'ng, u siyosatni yoritib boruvchi  Dateline NBC muxbiri bo'ldi. Kaliforniyaning birinchi xonimi vazifasiga e'tibor qaratish uchun 2004 yilda NBC News telekanalini tark etgan va   2013 yilda maxsus  muxbir sifatida qaytdi. NBCdagi reportajlari uchun Shrayver 1998 yilda Peabodi mukofotiga sazovor bo'ldi va  1988 yilda NBCning   Yozgi Olimpiya o'yinlarida  Emmi mukofotiga sazovor bo'lganligini  yoritilishida ham mualliflik qildi.
Ftor-18

**Ftor-18** ( 18F) pozitronlarning  manbai bo'lgan ftor radioizotopidir .  Massasi 18,0009380(6) ,  yarim yemirilish davri 109,771(20) minut. U 96% pozitron emissiyasi asosida  parchalanadi va u o'zida  4% elektroni ushlaydi . Parchalanishning  ikkala holida ham barqaror kislorod-18 hosil qiladi.

## Tabiiy hodisa
18F → 18O + e+ + νe.

## Sintez
Radiofarmatsevtika sanoatida ftor-18 siklotron yoki chiziqli zarracha tezlatgich yordamida nishonni bombardimon qilish uchun tayyorlanadi, odatda tabiiy yoki yuqori energiyali protonlar (odatda ~18 MeV ) bilan boyitilgan [ 18O] suvdan  . Ishlab chiqarilgan ftor [ 18F] ftoridning suvli eritmasi shaklida bo'lib, keyinchalik u turli radiofarmatsevtikalarning tez kimyoviy sintezida ishlatiladi.

## Tarixi
Ftor-18 ning birinchi sintezi va xossalari haqidagi hisobot 1937 yilda Ernest O. Lourensning siklotron laboratoriyalarida 20 Ne(d,a) 18F yadro reaksiyasi natijasida ishlab chiqarilgan Artur X.

## Kimyo
Ftor-18 ko'pincha o'xshash sterik va elektrostatik xususiyatlar tufayli radiotraserning asosiy molekulasidagi gidroksil guruhi  bilan almashtiriladi.

## Ilovalar
Ftor-18 pozitron emissiya tomografiyasida (PET) qo'llaniladigan radiyonuklid periparatlardan biri bo'lib , 1960-yildan tibbiyotda  qo'llanilmoqda. Ftor-18ning  ahamiyatliligi shundaki  yarimparchalanish davrining qisqaligi va parchalanish vaqtida pozitronlarning chiqishi bilan bog'liq. Ftor-18 dan  tibbiyotda  foydalanish: miya va yurakni tasvirlash uchun pozitron emissiya tomografiyasida (PET); qalqonsimon bezni tasvirlash; tasvir suyaklari uchun radiotraser sifatida, tananing boshqa joylaridan metastazlangan saratonlarni qidirishda va ichki o'smalarni davolashda radiatsiya terapiyasida.

Tracerlar orasida skeletni tasvirlash uchun foydali bo'lishi mumkin bo'lgan natriy ftorid kiradi, chunki u suyakning yuqori va tez so'rilishini va juda tez qon klirensini ko'rsatadi, bu esa qisqa vaqt ichida suyakning fonga nisbati yuqori bo'lishiga olib keladi  va florodeoksiglyukoza (FDG), bu yerda 18F gidroksilni almashtiradi. Yangi dioksaborolan kimyosi antikorlarni radioaktiv ftorid ( 18F) bilan belgilash imkonini beradi, bu esa saraton kasalligini pozitron emissiya tomografiyasini (PET) ko'rish imkonini beradi. Insoniy, Genetik, Pozitron chiqaradigan va F- lyuminestsent (HD-GPF) reportyor tizimi inson oqsili, PSMA va immunogen bo'lmagan va pozitron chiqaradigan ( 18F) va floresan kichik molekuladan foydalanadi. butun sichqonchada genom o'zgartirilgan hujayralarni, masalan, saraton, CRISPR/Cas9 yoki CAR T -hujayralarini ikki tomonlama PET va floresan tasvirlash uchun.

## Manbalar
Siena

**Siena** ( ,  ) Italiyaning Toskana hududida joylashgan shahardir. Siena viloyatining poytaxti hisoblanadi. Siena aholisi soni boʻyicha mintaqada 12-oʻrinda turadi, 2022-yilda aholi soni 53 062 kishini tashkil qiladi

Shahar tarixiy jihatdan tijorat va bank faoliyati bilan bogʻliq boʻlib, 13—14-asrlargacha yirik bank markazi boʻlgan. Sienada, shuningdek, 1472-yildan beri uzluksiz faoliyat yuritib kelayotgan dunyodagi eng qadimgi bank Monte dei Paschi banki joylashgan. Uygʻonish davrining bir qancha mashhur rassomlari Sienada tugʻilib, ijod qilishgan, ular orasida Duccio, Ambrogio Lorenzetti, Simone Martini va Sassetta ham Italiya va Yevropa sanʼatining yoʻnalishiga taʼsir koʻrsatgan. Siena universiteti, dastlab *Studium Senese* deb nomlangan, 1240-yilda tashkil etilgan boʻlib, uni dunyodagi uzluksiz faoliyat yurituvchi eng qadimgi universitetlardan biriga aylantiradi.

Siena oʻrta asrlarda Yevropaning eng muhim shaharlaridan biri boʻlgan va uning tarixiy markazi YuNESKOning Butunjahon merosi ob’ekti boʻlib, u 13-14-asrlarga oid bir nechta binolarni oʻz ichiga oladi. Shahar oʻzining oshxonasi, sanʼati, muzeylari, oʻrta asr shahar manzarasi va Piazza del Campoʻda yiliga ikki marta oʻtkaziladigan Palio ot poygasi bilan mashhur.

## Joylashuvi
Siena Toskananing markaziy qismida, Arbia daryosi vodiysi (janubda), Merse vodiysi (janubiy-gʻarbiy), Elza vodiysi (shimolda), Chianti tepaliklari (shimoli-sharq) oʻrtasidagi keng tepalikli landshaftning oʻrtasida joylashgan. Montagnola Senese (gʻarbiy) va Krit Senesi (janubiy-sharq). Shahar dengiz sathidan  yuqorida joylashgan.

## Madaniyat

## Diqqatga sazovor joylar

## Manbalar


## Havolalar

*
Aleksandr Semerenko

**Aleksandr Viktorovich Semerenko** (1958-yil 2-mart, O‘zbekiston SSR Andijon viloyati Paxtaobod tumani Qo‘qonqishloq qishlog‘i — 1995-yil 1-yanvar, Rossiya) — rus askari, Shimoliy Kavkazdagi jangovar harakatlar ishtirokchisi, Rossiya Federatsiyasi Qahramoni, 129-motootish polki shtab boshligʻi oʻrinbosari, mayor.

## Biografiyasi
Aleksandr Semerenko 1958-yil 2 martda O‘zbekiston SSR Andijon viloyati Paxtaobod tumani Qo‘qonqishloq qishlog‘ida tavallud topgan.

1980-yilda S. M. Kirov nomidagi Leningrad oliy harbiy qoʻmondonlik bilim yurtini tamomlagan. Xizmat faoliyatini 120-gvardiya msp 39 msd GSVG motooʻqotar vzvod komandiri sifatida boshlagan. Keyinchalik 45-motooʻqchilar diviziyasida xizmat koʻrsatgan. Semerenko vzvod komandiridan polk shtab boshlig‘ining o‘rinbosarigacha bo‘lgan 129-motoo‘qchilar polkida ham xizmat qilgan.

1994-yilning oxirida Checheniston Respublikasidagi polk tarkibiga joʻnab ketadi. Semerenko ushbu polk tarkibida Grozniyga bostirib kirish janglarida ishtirok etgan.

1994-yil 31-dekabrda polk temir yoʻl boʻylab oldinga harakatlanadi va sharqiy tomondan shahar ichiga kiradi, ammo polk vayronalar va oʻq otish qurollari, granata otishmalari bilan toʻxtatiladi. 2-mikrorayon hududida polk pistirmaga uchrab, yoʻli toʻsib qoʻyiladi va 31-dekabrdan 1-yanvarga oʻtar kechasi jangarilarning hujumlarini qaytarish mobaynida kuchli talofat koʻradi. Shundan soʻng, polk buyruq boʻyicha avval bosib olingan hudud tomon chekinadi. Mayor Semerenko har doim polkning old qismida harakat olib borgan, ammo bu safar u xizmat olib borayotgan polk harakatlari muvaffaqiyatsizlik bilan yakun topadi. 1995-yil 1-yanvar kuni ertalab kassetali bomba polk joylashgan hududning bir qismiga tushadi. Kasseta parchalari koʻplab harbiy xizmatchilarning, shu jumladan, polk shtab boshligʻi oʻrinbosari mayor Aleksandr Semerenkoning ham oʻlimiga sabab boʻladi.

## Mukofotlari
Rossiya Federatsiyasi Prezidentining 1995-yil 6-martdagi farmoni bilan harbiy burchini bajarishdagi jasorati va qahramonligi uchun mayor Aleksandr Viktorovich Semerenko vafotidan keyin Rossiya Federatsiyasi Qahramoni unvoni bilan taqdirlanadi.

## Xotira

* Leningrad viloyati, Sertolovo shahridagi koʻchalardan biriga Aleksandr Viktorovich Semerenko nomi berilgan.

## Manbalar
Generatsiya shartlari

## Generatsiya shartlari
Fizikaviy tajribalar texnikasida va radioelektronikaning koʻp sohalarida elektr tebranishlarini xosil kiladigan qurilmalar katta ahamiyatga ega.

Oʻzgarmas tok manbai energiyasini biror shakl va  chastotali oʻzgaruvchan tok (kuchlanish) energiyasiga ay- lantirib beruvchi qurilma elektr signali generatori deb ataladi. Ayrim hollarda maxsus rejimda ishlovchi yukori chastotali katta quvvatli kuchaytirgichlar xam elektr signali generatori deyiladi. Qurilmada hosil qilinayotgan tebranishning chastotasi va shakli chiziq- li boʻlmagan element xususiyatlariga va qurilmaning sxemasiga bogʻliq boʻladi. Uygʻotilish- tebranish hosil qilish usuliga qarab generatorlar tashqi va ichki turtki taʼsirida ishlovchi generatorlarga ajratiladi. Tashqi turtki taʼsirida uygonadigan generatorlar, asosan, rezonans kuchaytirgichdan iborat boʻlib, aslida tebranish manbai boʻlmay, balki kam quvvatli signalni kuchaytirib beradi, xolos. Ular yuqori chastotali generator hisoblanadi. Tebranish chastotasi nagruzka konturining rezonans chastotasiga teng boʻlib, amplituda tashqi kuch bilan belgilanadi. Bunday generatorlarda tebranish chastotasi kvars kristali orqali berilishi mumkin (kvars generatorlari).

Ichki turtki taʼsirida uygonadigan generatorlar oʻz-oʻzidan  tebranish xosil qiluvchi generator bulib, ular avtogenerator deb xam ataladi. Ularda tebranish chastotasi va amplitudasi qurilmaning xususiy para metrlari orqali belgilanadi.

Tebranish shakliga qarab generatorlar garmonik va garmonik bulmagan relaksatsion tebranish generatorlariga ajratiladi. Tebranishining shakli sinuslar (kosinuslar) ko- kuni buyicha oʻzgaradigan tebranish ishlab chiqaradigan generatorlar garmonik tebranish generatori deb, aks xolda esa, garmonik boʻlmagan relaksasion tebranish generatori deb ataladi.

Garmonik tebranish generatorlari past va yuqori chastotali generatorlarga boʻlinadi. Ularga RC va LC -generatorlar misol boʻladi.

Qurilmada tebranish hosil boʻlish hodisasi generatsiya deb ataladi. Uning vujudga kelishi uchun maʼlum shartlar bajarilishi kerak. Ularni generasiya shartlari deb ataladi. Kuchaytirgichlarda musbat teskari bogʻlanish (φ=0) bulganda kuchaytirish koeffisientining teskari boglanish parametri Kβ ortishi bilan oʻsishini, kuchaytirish jarayoni stabilligi kamayishini aniqlagan edik. Ana shu nostabillik oʻz-oʻzidan tebranish xosil boʻlishining zarur sharti deb qabul qilinadi. Haqiqatan xam,

: \begin{cases}
\phi_k +\phi_{\beta} = 2\pi n \\
k \beta = 1 \\
n = 0, 1, 2, ...
\end{cases}

shartlar bajarilganda sistemaning natijaviy kuchaytirish koeffisienti   cheksizga aylanadi. Bu sistemaga chekli amplitudali signal taʼsir etganda uning chiqishida cheksiz amplitudali tebranish hosil boʻlishi kerakligini koʻrsatadi. Lekin cheksiz amplitudali tebranish fizikaviy maʼnoga ega emas.

Shuning uchun (1-rasm) ifoda qurilmaning chiqishida chekli amplitudali tebranish hosil boʻlishi uchun kirish signalinining hojati yoʻqligini koʻrsatadi. Bu sistemaning oʻz-oʻzidan uygʻonishidir.

## Manbalar
* X.Nigʻmatov „Radioelektronika asoslari“
* N.Sh. Turdiyev „Radioeletronika“

## Havolalar
* Generatsiya haqida
Oʻzbekiston Kompartiyasi Andijon viloyat qoʻmitasi

**O‘zbekiston Kompartiyasi Andijon viloyat qoʻmitasi** — Oʻzbekiston Kompartiyasi Andijon viloyat partiya tashkilotining rahbar organi (1941—1991).

Andijon viloyati Oʻzbekiston SSR tarkibida 1941-yil 6-martda Fargʻona viloyatidan, 1992-yil 8-dekabrda Andijon viloyati qoʻmitasi tarkibidan ajratilgan. Markazi — Andijon shahri.

1941-yildan Oʻzbekiston Kompartiyasi Andijon viloyat qoʻmitasi va shahar qoʻmitasi, mehnatkashlar xalq deputatlari viloyat va shahar Sovetlarining organi — „Andijanskaya pravda“ gazetasi nashr etiladi.

## Viloyat qo‘mitasining birinchi kotiblari

* 1941—/.12.1941/ — Nikolay Trofimov
* 1942—1946 — Aziz Toʻxtoboyev
* 1946—1949 — Abdurazzoq Mavlonov
* 1949—01.1956 — Mansur Mirzaahmedov
* 01.1956—10.1961 — Qurbonov, Raxmanqul Qurbonovich
* 1961—1963 — Ergash Ashurov
* 1963—12.1964 — *(qishloq)* Ashur Haydarov
* 1963—12.1964 — *(sanoat)* Akrom Xoʻjayev
* 12.1964—/1966/ — Ashur Haydarov,
* 1968—12.1974 — Bektosh Rahimov
* 12.1974—12.1978 — Inomjon Usmonxoʻjayev
* 12.1978—5.08.1985 — Solijon Mamarasulov
* 08.05.1985—03.05.1990 — Mahmud Orifjonov
* 03/05/1990—1991 — Qayum Xolmirzayev

## Yana qarang

* viloyat hokimi
Oʻzbekiston Kompartiyasi Namangan viloyat qoʻmitasi

**O‘zbekiston Kompartiyasi Namangan viloyat qo‘mitasi** 1941—1960 va 1967—1991-yillarda mavjud bo‘lgan O‘zbekiston Kompartiyasi Namangan viloyat partiya tashkilotining rahbar organi hisoblanadi.

Oʻzbekiston SSR ning Namangan viloyati 1941-yil 6-iyunda, 1960-yil 25-yanvargacha mavjud boʻlgan. 1960-yildan, 1967-yilgacha Andijon viloyati (Pop tumani — Fargʻona viloyati tarkibida) tarkibida tashkil etilgan, 1967-yil 18-dekabrda tiklangan, 1992-yil 8-dekabr Namangan viloyati sifatida yuritilmoqda.

## Viloyat qo‘mitasining birinchi kotiblari

* 03.1941—1945 — Karim Mukumboev
* 1945—10.1946 — Tursun Qambarov
* 10.1946—10.1948 — Orif Alimov
* 10.1948—1950 — Nuritdin Muxitdinov
* 1952—1954 — Joʻraev, Xasan
* 1954—1955-yillar — Sirodj Nurutdinov
* 1955—25.01.1960 — Tairov, Abdulxay
* 25.01.1960—12.18.1967 — Oʻzbekiston Kompartiyasi Andijon viloyat qoʻmitasi.
* 1967—17.02.1973 — Asadilla Xodjaev
* 17.02.1973—1976 — Mirzaolim Ibragimov
* 1976—1984-yillar — Mahkam Kamolov
* 1984— 5.10.1987 — Nazir Radjabov
* 5.10.1987—08.7.1990 — Buri Allamuradov
* 07.08.1990—14.09.1991 — Botirali Hakimov

## Yana qarang

* Oʻzbekiston viloyatlari hokimlari

## Havolalar

* 1967-1991 yillarda Namangan viloyati rahbarlari ''Kommunistik partiya va Sovet Ittifoqi tarixi boʻyicha qoʻllanmada 1898 — 1991''
Oʻzbekiston Kompartiyasi Fargʻona viloyat qoʻmitasi

**Oʻzbekiston Kompartiyasi Fargʻona viloyat qoʻmitasi** 1938—1991-yillarda mavjud boʻlgan Butunittifoq Bolsheviklar Kommunistik partiyasi/KPK Fargʻona viloyat hokimyatining boshqaruv organi hisoblangan.

Oʻzbekiston SSRning Fargʻona viloyati 1938-yil 15-yanvarda tashkil topgan. 1992-yildan mustaqil Oʻzbekiston Fargʻona viloyatiga aylangan.

Ilgari Fargʻona viloyati Rossiya imperiyasi tarkibida, keyin esa Turkiston Respublikasi tarkibida mavjud boʻlgan. 1925-yil 29-yanvargacha viloyat markazi Skobelev (1910-yildan Fargʻona nomi), keyin Skobelev shahri boʻlgan.

## Viloyat qoʻmitasining masʼul kotiblari (1920-1927)

* 1920—1922 — Akmal Ikromov
* 1922-yil — **[[Abdulla Karimov]]**
* 1923-yil — **[[Бурнашев, Ханиф Хасанович|Hanif Burnashev]]** 
* 1923—1924 — **[[Sulton Segizboyev]]**
* 1924—1925 — **[[Максулов, Богадыр Багаутдинович|Bogadir Maksulov]]**
* 1925-yil — **Ishanbek Mavlenbekov** (Mavlonbekov Ishanbek) (Qoʻqonda).
* 1925—1926 — **Mixail Efimovich Mixaylov (Katsenelenbogen)** (vaqtincha)
* 1926-yil — **[[Abdulla Karimov]]**
* 1926—1927-yillar — **[[Oʻrinboy Ashurov]]**

## Viloyat qo‘mitasining birinchi kotiblari (1938-1991)

* 1938-yil fevral—1938-yil iyul — **[[Moʻminjon Azimov]]**
* 1938 yil—1939-yil yanvar — **[[Sergey Yemsov]]**
* 19 …—1941 — **Turtulov**
* 1941-yil — **Qurbonov**
* 1941—1946 — **[[Xalil Turdiyev]]**
* 1946—194 … — **[[Абдурахманов, Абдураджаб|Abdurajab Abdurahmonov]]**
* 194 …—1949 — **[[Aleksandr Koldayev]]**
* 1949-yil sentyabr—1950-yil aprel — **[[Sobir Kamolov]]**
* 1950—1951 — **[[Nosir Mahmudov]]**
* 1951—1952 — **[[Komil Akramov]]**
* 1952—1954 — **[[Fozil Qoʻqonboyev]]**
* 1954-yil — **Ter-Ishxanov, Grigoriy Xasrovich** (vaqtincha)
* 1954—1962 — **[[Tursun Qambarov]]**
* 1962—1963-yillar — **[[Gayk Gabrielyans]]**
* 1963-yil — 1964-yil dekabr — *(qishloq)* **[[Gayk Gabrielyans]]**
* 1963-yil dekabr—1964-yil — *(sanoat)* **Rasulov, Solih Rashidovich**
* 1964 yil — 1965-yil dekabr — **[[Gayk Gabrielyans|G.]]** **[[Gayk Gabrielyans|A.]]** **[[Gayk Gabrielyans]]**
* 1965—1978-yillar — **[[Fahriddin Shamsiddinov|F.]]** **[[Fahriddin Shamsiddinov|Sh.]]** **[[Fahriddin Shamsiddinov]]**
* 1978-yil—1988-yil 22-oktyabr — **[[Hamdam Umarov]]**
* 1988-yil 22-oktyabr —1990-yil 21-iyun — **[[Shavkat Yoʻldoshev]]**
* 1990-yil 21-iyun—1991-yil 14-sentyabr — **[[Gʻulomjon Fozilov]]**

## Yana qarang

* Oʻzbekiston viloyatlari hokimlari

## Manbalar
Sulaymon Inoyatov

**Sulaymon Inoyatov** (1938-yil 12-mart, Buxoro, Oʻzbekiston SSR — 2024-yil 19-noyabr, Buxoro, Oʻzbekiston) — Buxoro davlat universitetining professori, tarix fanlari doktori va O‘zbekiston Respublikasi Turon fanlar akademiyasi akademigi va Doʻstlik ordeni sohibi (2002). Sulaymon Inoyatov Otaulla Xo‘jayevning nevarasi, Fayzulla Xo‘jayevning esa jiyan nevarasidir.

## Hayoti va ilmiy faoliyati
Inoyatov Sulaymon Inoyatovich 1938-yil 12-mart kuni Shexon qishlog‘ida Inoyatxo‘ja Atoullayev (1890—1987) va Supiya Inoyatova (1900—1983) oilasida tug‘ilgan. Oilaning kelib chiqishi Buxorodagi mashhur Xo‘jayevlar sulolasiga borib taqaladi.

Sulaymon Inoyatov 1956—1961-yillarda Buxoro davlat pedagogika institutida tarix-filologiya fakultetini tamomlagan. Sulaymon Inoyatov 1966—1969-yillarda Alisher Navoiy nomidagi Samarqand davlat universitetida aspirantura yoʻnalishida oʻqib, 1969-yil 9-oktyabrda Toshkent davlat universiteti tarix fakultetidagi Ilmiy kengashda tarix fanlari nomzodi ilmiy darajasini olish uchun dissertatsiya yoqlagan. Olim oʻz nomzodlik dissertatsiyasida O‘zbekiston qishloq xo‘jaligida 1929—1934-yillari amalga oshirilgan kollektivlashtirish jarayonida partiya-sovet matbuotining o‘rnini tahlil qilib bergan. Shu bilan birga Sulaymon Inoyatov „Mehnatkorlarni baynalmilallik ruhida tarbiyalashda matbuotning o‘rni“
(Oʻrta Osiyo respublikalari misolida. 1961—1985) nomli ilmiy ishini yoqlagan.

Sulaymomn Inoyatov 1969—1982-yillarda Buxoro davlat pedagogika institutida dars berishdan tashqari dekan muovini va dekan lavozimlarida ishlab kelgan. 1982—1984-yillarda katta ilmiy xodim lavozimida faoliyat koʻrsatish bilan birga doktorlik dissertatsiyasi ustida ishlagan. 1984—1989-yillarda shu institutda kafedra mudiri, 1989—1992-yillarda ilmiy ishlar bo‘yicha prorektor, 1992—1995-yillarda tarix fakulteti dekani lavozimlarida faoliyat ko‘rsatgan. 1987-yil 7-dekabrida O‘rta Osiyo respublikalarida faoliyat koʻrsatgan matbuotning 1961—1985-yillardagi ahvoli to‘g‘risidagi doktorlik dissertatsiyasini Moskva davlat pedagogika universiteti huzuridagi Ixtisoslashtirilgan Ilmiy kengashda himoya qilgan. Sulaymon Inoyatovning hozirga qadar nashr etilgan ilmiy maqolalar soni 360 ta boʻlib, olim, shuningdek, 10 ta monografiya, 15 dan ortiq darslik, 300 dan ortiq ilmiy maqola va dissertatsiya muallifi hamdir. Olim uzoq yillar Buxoro davlat universitetida faoliyat olib borgan. 

2023-yil 10-iyun kuni Sulaymon Inoyatovning 85 yillik yubiley tadbiri Buxoro davlat universitetida boʻlib oʻtgan. 2024-yil 19-noyabrda 86 yoshida vafot etgan.

## Asarlari
Sulaymon Inoyatov Buxoroning qadimiy davrlardan bugunga qadar bo‘lgan tarixini ochib beruvchi „Buxoro tarixi“ hamda Karmananing ijtimoiy, madaniy, maʼnaviy tarixi jihatlarini yoritib beruvchi „Karmana tarix ko‘zgusida“, „Qosim Shayx Azizon“, „Shayx Xudoydodi Vali-Karmana farzandi“, „Temur va temuriylar nazari tushgan diyor“, „Amir Temur Raboti Malikda“ „Temuriy sulton-Mirzo Ulug‘bek Buxoroda“ kabi kitoblar muallifidir.
## Manbalar