Timur Useinov

**Timur Bekirovich Useinov** (; 1-may 1972-yil, Shahrisabz tumani Qashqadaryo viloyatida tavallud topgan) — filolog oʻrta asr va zamonaviy qrim-tatar (turkiy) adabiyoti mutaxassisi. Filologiya fanlari doktori, dotsent, V. I. Vernadskiy (Simferopol) nomidagi QFU Filologiya instituti Qrim-tatar filologiyasi kafedrasi professori.

## Ilmiy karyerasi

* 1994-yilda — Simferopol davlat universitetini tamomlagan (mutaxassisligi "Filolog. Qrim-tatar tili va adabiyoti oʻqituvchisi, rus tili va adabiyoti oʻqituvchisi”);
* 1998-yilda — kunduzgi aspiranturani tamomlagan (Simferopol davlat universiteti Qrim-tatar adabiyoti fakulteti);
* 2000-yil 28-aprelda  — "Poeticheskoye naslediye Gazai" nomzodlik dissertatsiyasini himoya qildi (mutaxassislik 2010-yil 1-oktyabr — Qrim-tatar adabiyoti, Ukraina Milliy Fanlar akademiyasi, A. Krimskiy nomidagi Sharqshunoslik instituti; https://viewer.rusneb .ru/ru/rsl01000783874?page=20 
* 2003-yildan beri — dotsent ilmiy unvoniga ega;
* 2010-yil 9-yanvardan 2013-yil 3-yanvargacha V.I. Verdanskiy nomidagi Tavr milliy universiteti doktoranti;
* 2012-yil 21-dekabr — “Klassicheskaya krimskotatarskaya pismennaya poeziya kontsa XVI—nachala XVIII vv Arxitektonika. Semantika” mavzusida doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan. (mutaxassislik 2010-yil 10-yanvar —   Qrim-tatar adabiyoti, Taras Shevchenko nomidagi Kiev Milliy universiteti ; https://www.academia.edu/36322662
* 2013-yil 3-yanavrdan 2014-yil 9-yanvargacha  V. I. Vernadskiy nomidagi Tavr milliy universiteti Qrim-tatar adabiyoti kafedrasi mudiri lavozimida faoliyat yuritdi.
* 2013-yil 19-iyundan —  V. I. Vernadskiy nomidagi Qrim Federal universiteti (Simferopol) Filologiya instituti Qrim-tatar filologiyasi kafedrasi professori. https://ta.cfuv.ru/personpages/yseinov 
* 2013-yildan beri  Qrim tatar filologiyasi, Qrim etnoslari tarixi va madaniyati ilmiy-tadqiqot instituti, Qrim muhandislik-pedagogika universiteti (Simferopol) bosh ilmiy xodimi sifatida faoliyat olib bormoqda.

## Tashkilotlarga a’zoligi

* 2010-yildan beri —  Qrim-tatar yozuvchilar uyushmasi a’zosi;
* 2014-yildan buyon “Krimskoye istoricheskoye obozreniye” jurnali tahririyati aʼzosi. Ta’sischisi: Tatariston Respublikasi Fanlar akademiyasi Sh.Marjoniy nomidagi Tarix instituti, Qozon.  https://elibrary.ru/title_about_new.asp?id=54363
* 2017-yildan beri —  “Voprosi krimskotatarskoy filologi, istorii I kulturi” jurnali tahririyat hay’ati a’zosi. Ta'sischisi: Qrim muhandislik-pedagogika universiteti, Simferopol.
* 2018-yildan — "Ucheniye zapiski Krimskogo federalnogo universiteta imeni V. I. Verdanskogo.  Filologicheskiye nauki" jurnali tahririyat hay'ati a'zosi. Ta'sischisi: V. I. Vernadskiy nomidagi Qrim federal universiteti, Simferopol. — http://sn-philol.cfuv.ru/redaktsionnaya-kollegiya/ 

## Ilmiy qiziqishlari

* O'rta asr qrim-tatar adabiyoti tarixi (XV—XVIII asrlar);
* o‘rta asr usmonli va qrim-tatar she’riyati nazariyasi;
* o‘rta asr usmonli va qrim-tatar metrik she’riyati nazariyasi;
* Qrim-tatar oshiq she'riyati (XVII—XVIII asrlar);
* o‘rta asr va zamonaviy qrim-tatar adabiyotini o‘qitish metodikasi;
* Qrim xonligi yozma she'riyatidagi obraz semantikasi (XV—XVIII asrlar);
* Qrim xonligi yozma she'riyatida majoziy tizim (XV—XVIII asrlar);
* G'azo Girayxon II (G'azoyiy) (1554—1607) ijodi;
* Memedemin Yashar ijodi (1936-2007);
* Qrim-tatar muhojir adabiyoti (XIX—XXI asrlar);
* Qrim-tatar leksikografiyasi;
* Cho'l qrim tatarlari maqollarining etnopoetikasi.

## Nashrlari
Timur Useinov 150 dan ortiq ilmiy ishlar: 7 ta monografiya, 3 ta lugʻat, 3 ta darslik va boshqa qo'llanmalar  muallifi

#### Monografiyalari

* T. B. Useinov G'azoy she'riyatining semantik jihati (Qrim xonining g'azal merosi). Monografiya. 1-kitob — Simferopol: KRP "Krymuchpedgiz nashriyoti", 2008. — 140 p. - https://www.academia.edu/36133104
*  T. B. Useinov Memedemin Yasharning xalq sheʼri. — Monografiya. 2-kitob — Simferopol: KRP "Krymuchpedgiz nashriyoti", 2009. — 160 p. — https://www.academia.edu/36133082
*  T. B. Useinov O'rta asr qrim-tatar aruzining mohiyati va xususiyatlari. — Monografiya. 3-kitob — Simferopol: KRP "Krymuchpedgiz nashriyoti", 2009. — 130 p. — https://www.academia.edu/36133068
*  T. B. Useinov Klassik davr Qrim-tatar yozma she'riyatida ritm va obraz (XVI asr oxiri — XVIII asr boshlari): monografiya. — Simferopol: KRP "Krymuchpedgiz nashriyoti", 2012. — 424 p.
*  T. B. Useinov  Qrim-tatar barmoq vazni    —Monografiya. 7-kitob — Simferopol: KRP "Krymuchpedgiz nashriyoti", 2014. — 126 p. — https://www.academia.edu/36132942
*  A. M. Memetov,  I. A. Memetov, T. B. Useinov,  A. N. Suxorukov Qrimda sharqshunoslikning rivojlanishi (XI—XX asr boshlari). — Simferopol: IT "ARIAL", 2019. — 180 p. — https://www.academia.edu/41239397

#### Lug'atlari

* Ashiq O'merning Qrim-tatar-ruscha heceli she'r lug'ati: 3400 so'z. 4-kitob / Komp. A. Memetov, T.B. Useinov. - Simferopol: KRP "Krymuchpedgiz nashriyoti", 2010. - 130 b. https://www.academia.edu/36133051
* Mustafo Jevheriyning Qrim-tatar-ruscha heceli she'r lug'ati: 2800 so'z. 6-kitob / Komp. L.V. Gritsik, T.B. Useinov. - Simferopol: KRP "Krymuchpedgiz nashriyoti", 2012. - 132 p. https://www.academia.edu/36132954
* Mustafo Jevxeriyning heceli she'riyatining yirik Qrim-tatar-ruscha lug'ati: 4300 so'z. 8-kitob / Komp. T.B. Useinov., L.V. Gritsik. - Simferopol: KRP "Krymuchpedgiz nashriyoti", 2014. - 192 p. https://www.academia.edu/36396173

#### O'qitish va o'qitish vositalari

* Useinov T. B. Kyrymtatar edebiyatynyn orta asyrlar deviri (Orta asrlar Qrim-tatar adabiyoti). Darslik o'quvchi. - Simferopol: Krymuchpedgiz, 1999. - 176 p. — Qrim-tatar tilida. https://www.academia.edu/36132665
* Useinov T. B. Kyrymtatar idzhret edebiyaty (Qrim-tatar emigrant adabiyoti) / Tuzuvchilar: Kurtumerov E. E., Useinov T. B., Haraxadi A. M. O'quv qo'llanma - Simferopol: Krymuchpedgiz, 2002. - 256 b. — Qrim-tatar tilida. https://www.academia.edu/36396207
* Useinov T. B. Qrim xonligi she'riyati haqida mulohazalar / Maqolalar to'plami - Simferopol: Odjak, 2005. - 164 b. — Qrim-tatar, ukrain, rus va turk tillarida. https://www.academia.edu/35783246

## Manbalar



## Adabiyotlar

* Профессора Крымского федерального университета им. В. И. Вернадского : в 3-х т. / Крымский федеральный университет им. В. И. Вернадского ; авт.-сост. : А. А. Непомнящий, Д. А. Ломакин, В. А. Грушецкая и др. — Белгород : КОНСТАНТА, 2018. — Т. 3. — 380 с. — .
* Усеинов Тимур Бекирович: преподаватель в КФУ им. В. И. Вернадского — https://vuzopedia.ru/teacher/useinov-timur-bekirovich
* 1 мая — день рождения доктора филологических наук, профессора Тимура Бекировича Усеинова. — https://vk.com/wall683103102_4434
* Усеинов Тимур Бекирович — Награды России, 2018-04-03 — https://ru.nagrady.by/persona/65764/
* Благодарность доктору филологических наук, профессору кафедры крымскотатарской филологии Крымского федерального университета им. В. И. Вернадского Усеинову Тимуру Бекировичу — https://gasprinskylibrary.ru/qt/3951/
* Цитаты преподавателей КФУ — https://вконтакте24.рф/group-79876605.html