Michael Martin

**Michael John Martin, Baron Martin of Springburn** (1945-yil 3-iyul — 2018-yil 29-aprel) – 2000-2009-yillarda Jamoatlar palatasi spikeri boʻlib ishlagan britaniyalik siyosatchi. Leyboristlar partiyasi aʼzosi, u 1979 yildan 2005 yilgacha Glazgo- Springbern va 2009 yilgacha Glazgo shimoli-sharqida parlament aʼzosi (deputat) boʻlgan. U 2000 yilda Jamoatlar palatasi spikeri etib saylangan va 2009 yilda oʻz ixtiyorisiz isteʼfoga chiqqunga qadar bu lavozimda toʻqqiz yil qolgan.

2000-yilda spiker lavozimiga saylanganida, u islohotdan keyin bu lavozimda xizmat qilgan birinchi katolik edi. U 2009 yil 21 iyunda xarajat janjalidagi roli tufayli parlament va jamoatchilik ishonchining pasayishi natijasida lavozimidan isteʼfoga chiqdi. Ertasi kuni u Jamoatlar palatasidan chiqdi.

## Yoshlik davri
Martin 1945 yil 3 iyulda Glazgodagi Uilyam koʻchasida dengizchi savdogar va maktab farroshining oʻgʻli boʻlib tugʻilgan. U besh farzanddan biri boʻlgan va Anderstondagi uylar jamoasida tarbiyalangan. Maykl oʻn toʻrt yoshga toʻlganda, oila keyinchalik Springburnga koʻchib oʻtdi. U Sent-Patrik’s Oʻgʻil bolalar maktabida oʻqidi va oʻn besh yoshga toʻlishidan bir necha kun oldin Heatovent nomli fabrikada metall lavha ishchisi boʻlish uchun ketdi. U Springburn shahridagi temir yoʻl hovlisida Shimoliy Britaniya Kaledoniya temir yoʻllarining poezd dvigatellari ishlab chiqaruvchilari uchun ishlagan va metall plitalar va misgarlar milliy uyushmasida ishtirok etgan. U 21 yoshida Leyboristlar partiyasiga qoʻshilgan U 1960 yildan 1976 yilgacha Rolls-Royce kompaniyasida metall lavha ishchisi boʻlib ishlagan va Hillingtondagi zavodda ishlagan. Yigirma yoshlarning oʻrtalarida u birlashgan muhandislik ishchilari uyushmasida toʻliq vaqtli do'kon boshqaruvchisi edi.

26 yoshida, 1973 yilda Martin Firfild palatasining vakili boʻlgan Glazgo korporatsiyasining mehnat maslahatchisi etib saylandi. 1974 yilda u Glazgo shahar okrug kengashiga Balornock palatasining vakili etib saylandi. U 1976-1979-yillarda Davlat xizmatchilari milliy uyushmasi (NUPE) bilan kasaba uyushma tashkilotchisi boʻlgan

## Ilk deputatlik faoliyati
1978 yilda Martin Leyboristlar partiyasi tomonidan Richard Byukenan oʻrniga beshta nomzod orasidan saylandi. 1979 yilgi umumiy saylovda Glazgo Springbern parlamenti aʼzosi etib saylangan. U mafkuraviy jihatdan partiyaning oʻng qanotida boʻlgan va 1980 yildan 1983 yilgacha parlament xususiy kotibi boʻlib ishlagan Roy Hattersli va Denis Xilining tarafdori edi U 1983, 1987, 1992 va 1997 yillarda qayta saylangan . Leyboristlar partiyasining oʻng qanoti bilan aloqador boʻlib, u abort va gomoseksualizm kabi masalalarda ijtimoiy konservativ edi. 1994 yilda u gomoseksuallar uchun nikoh yoshini 21 dan 18 ga qisqartirishga qarshi ovoz bergan 13 nafar leyborist deputatdan biri edi

U 1987 yildan 1997 yilgacha Shotlandiya Buyuk Qoʻmitasi raisi boʻlib ishlagan U 1987-2000 yillarda raislar kengashida oʻtirdi. 1997 yil may oyida raisning yoʻllar va vositalar boʻyicha birinchi oʻrinbosari (uchta spiker oʻrinbosaridan biri) etib tayinlandi

## Spikerlik faoliyati

2000 yilda Betti Butroyd spiker sifatida nafaqaga chiqdi. Oʻsha yilning oktyabr oyida saylov boʻlib oʻtdi va oʻn ikki deputat oʻz nomlarini potentsial voris sifatida ilgari surdilar. Koʻpgina kuzatuvchilar konservativ deputat Jorj Yangni favorit deb bilishgan, chunki uni konservatorlar va leyboristlar rahbariyati qoʻllab-quvvatlagan, ular buni konservatorlarning oʻz skameykalaridan spiker saylanishini „navbat“ deb bilishgan. Biroq, koʻplab orqa deputatlar, xususan, Leyboristlar partiyasi (oʻsha paytda palatada koʻpchilikni tashkil etgan) Yangni oddiy deputatlar bilan etarli darajada aloqada emas deb hisoblashdi, chunki u yaqinda oʻz partiyasining birinchi kursi aʼzosi boʻlgan. jamoa. (Yang yangi spiker uchun saylov oldidan „Soyali vazirlar mahkamasi“dan ketgan va avvalgi parlament davrida Konservativ hukumatda Vazirlar Mahkamasi aʼzosi boʻlgan.) Oxir-oqibat, tanlov 2000 yil 23 oktyabrda olti soatdan koʻproq davom etgan jarayon davomida oʻtkazilgan bir qator ovozlar bilan aniqlandi. Martinning raqiblari birin-ketin yoʻq qilindi va Yangning nomzodi Palata tomonidan rad etildi.

Martin 2000-yil 23-oktabrda 156-spiker etib saylandi va bu islohotdan keyin bu lavozimda xizmat qilgan birinchi katolik boʻldi. Uzoq davom etgan konventsiyaga koʻra, Martin Leyboristlar partiyasidan isteʼfoga chiqdi. U spiker roli bilan bogʻliq boʻlgan baʼzi anʼanaviy kiyimlardan voz kechdi, pariksiz, shoyi paypoqsiz va tizzali shimsiz koʻrindi. Uning Glazvegian aksenti Kventin Letts tomonidan „ Gorbals Mik“ laqabini qoʻyishiga olib keldi, Glazgoning ishchilar tumanidan keyin, garchi u aslida Gorballardan daryoning narigi tomonida tugʻilgan va bir necha mil uzoqlikdagi saylov okrugini vakili boʻlsa-da.

Martinning birinchi marta spiker etib tayinlanishi palatadagi soʻnggi modelga qarshi sodir boʻldi, bunda spiker lavozimi ikkita asosiy siyosiy partiya (Konservativ partiya va Leyboristlar partiyasi) oʻrtasida almashindi. Undan oldingi prezident Betti Butroyd Leyboristlar partiyasidan deputat boʻlganligi sababli, yangi spiker konservativ skameykalardan chiqishi kutilgan edi.

Martin 2001 yilgi umumiy saylovda yana deputat etib saylandi, konservatorlar va liberal-demokratlar unga qarshi chiqmadi, balki Shotlandiya milliy partiyasi (SNP) oʻz nomzodiga nisbatan kichik oʻzgarishlarga erishdi. Umumiy saylovda qaytarilganidan soʻng, u stul uchun tanlovga duch kelmadi – umumiy saylovdan keyin Commonsga qaytarilgan oldingi maʼruzachilar boʻlmagan. U yana spiker etib saylandi va Yang uni nomzod qilib koʻrsatdi.

Jamoatlar palatasi uzoq vaqtdan beri spikerning rasmiy qarorgohida har yili hannukiyani yoqish marosimini oʻtkazgan boʻlsa-da, uning hech qachon oʻz hannukiyasi boʻlmagan va har yili mahalliy yahudiy jamoasidan qarz olishga majbur boʻlgan; katolik boʻlishiga qaramay, Martin 2003 yilda uyning oʻz hannukiyasiga ega boʻlishini belgilab qoʻydi, bu hali ham har yili qoʻllanadi. Tasodifan, uning vorisi Jon Berkov olti yildan soʻng Palataning birinchi yahudiy spikeri boʻladi.

2005 yilgi umumiy saylovda u Glazgo shimoli-sharqidagi yangi saylov okrugida qatnashdi va SNP yana unga qarshi nomzodni ilgari surdi. U parlamentga qaytarildi. U spiker boʻlish uchun saylovda raqib boʻlmagan. 2005 yilgi saylovlardan koʻp oʻtmay, liberal-demokrat deputat Patsi Kalton nogironlar aravachasidan sodiqligini tasdiqlash va reestrga imzo chekish uchun soʻnggi marta parlamentga kirganida, Martin anʼanani buzdi va uning qoʻlini silkitib, uni oʻpish uchun spiker stulini tark etdi. yonoq, „Uyga xush kelibsiz Patsi“ deb. Endigina qayta saylangan Kalton koʻkrak bezi saratoniga chalingan va uch kundan keyin vafot etgan.

2006 yil 17 fevralda Martin Glazgo qirollik kasalxonasida koronar arteriyalarni blokirovka qilish uchun angioplastika qildi. Uning idorasi buni 26 fevral kuni tasdiqladi va u bir necha hafta davomida oʻz vazifalarini bajarmasligini maʼlum qildi. U 18 aprel kuni kafedraga qaytdi.

## 
2006-yil 1-noyabrda Bosh vazirning savollari vaqtida Martin muxolifat yetakchisi Devid Kemeronning Bosh vazir Toni Bleyrga Leyboristlar partiyasining boʻlajak rahbariyati boʻyicha eʼtiroz bildirgan savolini tartibsizlikka chaqirib , Jamoatlar palatasida shov-shuvga sabab boʻldi. Martinning taʼkidlashicha, Bosh vazir savollarining maqsadi Vakillar palatasi hukumatning xatti-harakatlari boʻyicha Bosh vazirni soʻroq qilishdir. Bu deputatlar orasida shunday norozilikni keltirib chiqardiki, Martin sessiyani toʻxtatish bilan tahdid qildi. Kemeron Martin ruxsat bergan Leyboristlar partiyasi rahbari emas, balki Blerning bosh vazir sifatida kelajagi haqida soʻrash uchun savolni qayta ifodaladi. Konservativ deputatlar, agar kelajakda shunga oʻxshash voqea sodir boʻlsa, chiqib ketish bilan tahdid qilishdi.

## Shaxsiy xarajatlar
2007-yilda Martin davlat pulidan advokatlarni matbuotdagi salbiy voqealarga qarshi ishlash uchun ishlatgan; media yuridik firmasi Carter-Ruck uch oy davomida 20 000 funt sterlingdan ortiq xarajat bilan shugʻullangan. Liberal demokrat deputat Norman Beyker soliq toʻlovchilarning pullaridan press-relizlar chiqarishning „juda qimmat“ usuli sifatida foydalanishni tanqid qildi; soliq toʻlovchilar alyansi ham noroziligini bildirdi. Martin bir vaqtning oʻzida Axborot erkinligi toʻgʻrisidagi qonunga binoan deputatlarning yiliga 5 million funt sterlinglik sayohat xarajatlari tafsilotlarini nashr etishga toʻsqinlik qilishga uringani uchun ham tanqid qilindi.

2008 yil 24 fevralda Parlamentning standartlar boʻyicha komissari Jon Liondan Soliq toʻlovchilar alyansi Martinning parlament xarajatlari va nafaqalarini suiisteʼmol qilganligini tekshirishni soʻradi. Lion barcha bunday shikoyatlarni koʻrib chiqishga majbur boʻldi, garchi Komissar shikoyatni asossiz deb topishi mumkin edi. Bu Martinning matbuot kotibi, Lyuter Pendragon PR agentligining Uaytxollning faxriy aloqa boʻlimi boshligʻi Mayk Granatt, spikerning rafiqasi Meri Martin tomonidan olib borilgan taksi xarajatlari *[[Yakshanba kuni pochta|uchun yakshanba kuni The Mail-ni]]* 4000 funt sterlingdan ortiq yoʻldan ozdirganini tan olib, isteʼfoga chiqqanidan bir hafta oʻtdi. . Granatt nomaʼlum amaldorlarni aybladi, lekin spikerni emas, uni xarajatlar qonuniy ekanligi haqida yolgʻon xabar bergani uchun, chunki Martinning rafiqasi ziyofatlar uchun oziq-ovqat sotib olish uchun xarid qilish safarlarida amaldor hamrohlik qilgan. Darhaqiqat, uy bekasi hamrohlik qilgan edi; bunday qabullarni tashkil etish parlament umumiy ovqatlanish korxonalari zimmasidadir. 2008 yil 29 martda *[[Deyli telegraf|The Daily Telegraph nashri]]* Maykl Martinning rasmiy qarorgohi – Spikerlar uyini taʼmirlash etti yil davomida 1,7 million funt sterlingni tashkil etganini maʼlum qildi. Uy Vestminster saroyida joylashgan . 2009-yil 14-mayda *The Daily Telegraph gazetasining* xabar berishicha, Martin haydovchi boshqariladigan mashinalardan foydalangani uchun £1400 talab qilgan, jumladan, Seltik futbol klubi uyi Seltik Parkga va uning mahalliy ish markaziga tashrif buyurgan.

## Damian Green ishi
2008-yil noyabr oyida Konservativ immigratsiya vakili Damian Grin hibsga olindi, Ichki ishlar vazirligidan sizib chiqayotgani haqidagi daʼvolar boʻyicha politsiya tergovi bilan bogʻliq. Deputat toʻqqiz soat hibsga olindi, uning uylari va parlamentlar palatasidagi ofisida tintuv oʻtkazildi. Grin hech qachon jinoyatda ayblanmagan. Commons binolariga qilingan reyd koʻplab deputatlarni gʻazablantirdi, ular buni parlamentning demokratik vakolatlarini buzish deb hisoblashdi.

Martinning matbuot kotibidan Metropolitan politsiyasining Grinning Commons ofisida qidiruv ruxsatisiz tintuv oʻtkazishiga ruxsat bergan yoki yoʻqligini soʻrashdi va javob berdi: „Kuzatilishi kerak boʻlgan jarayon bor va unga rioya qilindi“. Parlament bir necha kundan soʻng qayta yigʻilganda, Martin deputatlarga bayonotni oʻqib chiqdi va shunday dedi: „Menga politsiya ularga kerak boʻlganidek tushuntirish bermaganligini aytishdi (Uyning serjanti Jill Pay) rozilik berishga majbur emasligini aytdi. yoki order talab qilinishi mumkin edi“. Martin shuningdek, Pay uy xodimi bilan maslahatlashmasdan tintuv oʻtkazishga rozilik berganini aytdi. Metropolitan politsiyasi Martinning voqealar haqidagi maʼlumotlarini shubha ostiga qoʻydi va ichki ishlar vaziri Jak Smitga yozgan maktubida politsiya „tergovning mohiyatini va tintuvning maqsadini“ Payga tushuntirdi va qurolli serjant politsiyada hech qanday narsa yoʻqligini tushunganidan qoniqish hosil qildi. order boʻlmagan taqdirda qidiruvni amalga oshirish huquqiga ega va shuning uchun buni faqat uning yozma roziligi yoki Spikerning roziligi bilan amalga oshirishi mumkin."

Keyinchalik Martinning guvohlik berishicha, Pay unga politsiyaning Commons idorasiga reyd qilish va deputatni hibsga olish rejalari haqida xabardor qilgan, ammo hibsga olish terrorizm bilan bogʻliqligi aytilgan. Voqea boʻyicha tergov olib boruvchi Commons qoʻmitasiga bergan keyingi bayonotida Martin Pay tintuv tintuv buyrugʻi asosida emas, balki u imzolagan rozilik varaqasi asosida oʻtkazilayotganini aytmaganini aytdi. Martin Pay va Commons kotibi Malkolm Jekning ish bilan bogʻliq harakatlarini tanqid qildi. 2010 yilda chop etilgan tergov boʻyicha hisobotda Martin tanqid qilib, u maʼruzachi sifatida „oʻzi boʻlgan yakuniy mas’uliyatni oʻz zimmasiga olmagani va shunchaki xabardor boʻlishini kutmagani“ va „soʻrashi kerak edi“ deb yozgan. toʻgʻri savollar va … oʻzining yuqori lavozim vakolatlarini amalga oshirish uchun koʻproq mas’uliyatni oʻz zimmasiga olishi kerak edi." Hisobotda, shuningdek, koʻplab partiyalar, jumladan, boshqa Commons amaldorlari, davlat xizmatchilari va politsiyaning „muvaffaqiyatsizligi“ tanqid qilindi va ular Grinni „juda keraksiz“ va „yomon ijro etilgan“ hibsga olganliklarini aniqladilar.

## Britaniya Kengashi deklaratsiyasi
2009-yilda Martin soliq toʻlovchi tomonidan moliyalashtiriladigan Britaniya Kengashi safarlarida deputatlarning qilgan xarajatlari bilan bogʻliq janjalda ishtirok etgan. 2008 yilda Konservativ deputat Mark Lankaster Britaniya Kengashi bilan ikki kunlik konferentsiya uchun Bangkokga biznes-klassda uchib ketdi, buning narxi 5018 funt sterlingga teng edi. Leyboristlar deputati Salli Kibl ekonom-klassdan uchib chiqib, 2452 funt sterlingga biznes-klassga qaytdi. Parlament aʼzolari odatda tashqi tashkilotlar tomonidan qabul qilingan har qanday mehmondoʻstlikni eʼlon qilishlari kerak va Britaniya Kengashi sovgʻalari talabdan ozod qilingan organlar roʻyxatida koʻrinmaydi. Martin „Parlament imtiyozi“ga asoslanib, ushbu sayohatlar haqidagi maʼlumotlarning chiqarilishiga toʻsqinlik qiluvchi maxsus sertifikatga imzo chekdi.

Isteʼfo

2009-yil 12-mayda BBC Maykl Martinga isteʼfoga chiqish uchun bosim ostida qolgani haqida xabar berdi. 17 may kuni Liberal-demokratlar partiyasi yetakchisi Nik Klegg Maykl Martin parlamentni juda zarur islohotga toʻsqinlik qilayotganini aytib, oʻz lavozimidan ketishi kerakligini aytdi. 19 may kuni Duglas Karsvell ishonchsizlik toʻgʻrisidagi arizani taqdim etdi, uni 22 deputat imzoladi. Oʻsha kuni Martin 2009 yil 21 iyundan boshlab isteʼfoga chiqish niyatini eʼlon qildi Agar taklif ovoz berishda muvaffaqiyat qozonganida edi, Martin 1695 yilda Jon Trevordan beri ishonchsizlik taklifi bilan lavozimidan chetlatilgan birinchi Spiker boʻlar edi Martin isteʼfoga chiqish qarori haqida shunday dedi: U xuddi shu sanada deputatlik lavozimidan voz kechish uchun Northstead manorining boshqaruvchisi va sud ijrochisi etib tayinlandi, Glazgo Shimoliy Sharqidagi oʻz okrugida qoʻshimcha saylov oʻtkazishga majbur qildi. 22-iyun kuni spiker uchun saylov boʻlib oʻtdi va unda Jon Berkov gʻalaba qozondi.

Spikerlar odatda nafaqaga chiqqanlarida Lordlar palatasiga koʻtariladi va hukumat buni „rasmiylik“ deb hisoblaganini aytdi. Lordlar palatasi uchun tekshiruv komissiyasi Bosh vazir Gordon Braunga nomzodlar uyning obroʻsini „pasaytirish oʻrniga oshirishi“ kerakligini taʼkidladi, baʼzi leyboristlar buni Martinga qarshi haqorat sifatida talqin qilishdi. Oʻn olti deputat mas’ul mas’ul Lord Jeydan oʻz sharhini qaytarib olishni soʻrab, Commons taklifini imzoladi. Anʼanaga koʻra, Martinning vorisi spiker etib tayinlanishi bilanoq, Jamoatlar palatasi tomonidan qabul qilingan birinchi taklif qirolichaga kamtarona Murojaat bilan murojaat qilish toʻgʻrisidagi rezolyutsiya boʻlib, undan „oʻzining qirollik marhamatining belgisini berishni“ soʻradi. "(yaʼni, tengdosh) Martinga „Ushbu Palata raisini shunday ajoyib qobiliyat va qadr-qimmat bilan boshqargan muhim davrda oʻzining ajoyib xizmatlari uchun“.

## Vafoti
Martin 2009 yil 25 avgustda *Glazgo shahridagi [[Port Dundas]] shahridagi* **Springbernlik baron Martin** sifatida umrbod tengdosh boʻldi. U 2009-yil 13-oktabrda Lordlar palatasida taqdim etilgan Lordlar darajasiga koʻtarilgan oldingi Spikerlar singari, u Crossbench tengdoshi sifatida oʻtirdi.

Martin 2017-yil 13-sentabrda Lordlar palatasidan taʼtil oldi Qisqa kasallikdan soʻng 2018 yil 29 aprelda vafot etdi Taqdirlar hozirgi va sobiq siyosatchilar, jumladan oʻsha paytdagi leyboristlar lideri Jeremi Korbin, uning vorisi Jon Berkov va sobiq bosh vazir Gordon Braun tomonidan toʻlangan.

## Oilasi
Martin Meri Makley bilan Heatovent zavodida tanishib, u yerda montajchi boʻlib ishlagan va ular 1966 yilda turmush qurishgan Er-xotinning bir oʻgʻli va bir qizi bor edi. Uning oʻgʻli Pol Martin 1999 yildan 2011 yilgacha Glazgo-Springbern uchun Shotlandiya parlamentining (MSP) ishchi deputati boʻlgan, keyin 2011 yildan 2016 yilgi Shotlandiya saylovlarida magʻlubiyatga uchraguncha Glazgo Provan saylov okrugida saylangan.