Sherbaqti (tuman)

**Sherbaqti tumani** — Pavlodar viloyatining tarkibidagi tuman. Aholisi 2012-yilgi statistika boʻyicha 21,349 kishi, Maydoni 6,9 ming km2. Tuman markazi — Sherbaqti qishlogʻi.

## Tarixi
1928-yili 17-yanvarda tarkibida shu paytda Volodarskiy deb nomlanuvchi hozirgi *Sherbaqti tumani* ham mavjud, jami 9 tumanni oʻz tarkibiga olgan Pavlodar okrugi tashkil topdi. Sherbaqti tumanining markazi Voznesenka qishlogʻi boʻldi. 1930-yillarning boshida Sherbaqti tumani Sharqiy Qozogʻiston viloyatining tarkibida boʻldi. 1938-yining 15-yanvaridan boshlab Pavlodar viloyatining tarkibiga kirdi. 1930-yillarning boshidan chegaralar doimiy ravishda oʻzgarishga uchrab turdi va qishloq-sovetlarga boʻlindi. 1944-yilning 8-mayida tuman Tsuryupinskiy va Galkinskiy boʻlib ikkiga boʻlindi.
1963-yilning 2-yanvarida *Sherbaqti tumani*ning nomi Tsuryupiskiy tumanidan Sherbaktinskiy boʻlib oʻzgartildi. Markazi Sherbaqti qishlogʻi boʻldi, viloyat markazi Pavlodar shahridan 85&nbsp;km uzoqlikda joylashgan. Tumanni Rossiya bilan bogʻlab turuvchi temir yoʻli mavjud.

## Aholisi
### Milliy tarkibi
Tuman aholisining milliy tarkibi (1-yanvar 2012-yil):
* qozoqlar — 8 831 kishi (41,36 %)
* ruslar — 7 437 kishi (34,83 %)
* ukrainlar — 2 507 kishi (11,74 %)
* olmonlar — 1 456 kishi (6,82 %)
* tatarlar — 363 kishi (1,7 %)
* beloruslar — 180 kishi (0,84 %)
* ingushlar — 161 kishi (0,75 %)
* moldavanlar — 70 kishi (0,33 %)
* chechenlar — 44 kishi (0,2 %)
* umumiy — 300 kishi (1,40 %)
* Umumiy — 21 349 kishi (100,00 %)

### Dinamika soni
Tuman aholisining soni 1999-yilda 29,0 ming kishini tashkil qildi, 2012-yilda esa — 21,3 ming kishi tashkil qildi.

## Geografik sharoiti
Tuman shimoliy tarafidan Uspen tumani bilan, shimoliy-sharqida — Oltoy oʻlkasi bilan, janubiy tarafidan — Lebyaji tumani bilan, gʻarbida — Pavlodar tumanlari bilan chegaradosh.

## Iqlimi
Tuman iqlimi mutlaq kontinentalli. Tumanda bahor va yoz oylaridagi qurgʻoqchilik boʻladi, qish oyida qahraton sovuq boʻladi. Yanvar oyining oʻrtacha harorati −18º-19&nbsp;°C, iyul oyiniki — +20º+21&nbsp;°C. Tumanda asosan yogʻingarchilik bahor oylariga toʻgʻri keladi. Yogʻingarchilikning oʻrtacha miqdori 250–300&nbsp;mm.

## Hududiy boʻlinishi
Tuman tarkibida 16 ta qishloq mavjud: Sherbaqti, Aleksandrovskiy, Alekseevskiy, Galkinskiy, Jilbulaq, Ilichyovskiy, Krasilovskiy, Qarabiday, Nazarovskiy, Orlovskiy, Severniy, Sosnovskiy, Tatyanovskiy, Xmelnitskiy, Chigirnovskiy, Shalday.
Qishloqlarning pochta indekslari: Aleksandrovka — 141101; Alekseevka — 141102; Bogodarovka — 141103; Galkino — 141104; Krasilovka — 141105; Nazarovka — 141106; Orlovka — 141107; Saxnovka — 141108; Severnoe — 141109; Sosnovka — 141110; Tatyanovka — 141111; Xmelnitskoe — 141112.

## Ijtimoiy soha
### Taʼlim
Sherbaqti tumanida 28 ta umumiy bilim beruvchi maktab, 1 kasbiy maktab-litsey faoliyat yuritmoqda.

### Tibbiyot
Tumanga Sherbaqti markaziy tuman kasalxonasi hizmat koʻrsatadi.

### Madaniyat
1931-yildan buyon tuman „Tribuna“ roʻznomasi nashr qilinmoqda.
Tumanda Sherbaqti markaziy tuman kutubxonasi mavjud.
Monumentalli tarixiy yodgorliklari:
1920-yili Fuqoro urushi fahriylarining ziyorathogi, Aleksandrovka qishlogʻi
Mehnat unvoni haykali, DT-54 traktori, 1979-y., Saxnovka qishlogʻi.
Ulugʻ Vatan Urushida vafot etganlar uchun memorial.

## Taniqli shaxslar
# Alimbaev Muzaffar — Qozogʻiston xalq yozuvchisi, Davlat sovgʻasining laureati.
# Shaxmardan Qaydaruli Abilev — opera qoʻshiqchisi, pedagog, QR mehnati singan qoʻshiqchisi (1994)

## Manbalar