Axel Witsel

**Axel Laurent Angel Lambert Witsel** (1989-yil 12-yanvarda tugʻilgan) — Belgiyalik professional futbolchi, La Liga klubi Atletiko Madrid va Belgiya terma jamoasida oʻynaydi. Witsel Belgiyaning asosiy jamoasiga oʻng qanot yarim himoyachisi sifatida va hujumkor yarim himoyachi sifatida ham oʻynay oladi, .

U oʻz faoliyatini tugʻilib oʻsgan „Standart Lyej“ klubida boshlagan, 183 oʻyinda maydonga tushib, 42 gol urgan va beshta ichki sovrinni qoʻlga kiritgan. U 2008-yilda Belgiyaning „Oltin butsasi“ bilan taqdirlangan. Portugaliyadagi „Benfika“ bilan bir mavsumdan soʻng, u 2012-yilda Sankt-Peterburgning „Zenit“ klubiga 40 million yevro evaziga shartnoma imzoladi. Witsel 2017-yil yanvar oyida Tyantszin Quanjianga jo‘nab ketishidan oldin Rossiyadagi faoliyati davomida to‘rtta mukofotni qo‘lga kiritdi. U 2018-yilning avgustida Dortmundning „Borussiya“ klubi bilan Yevropaga qaytgandi. Bundesliga jamoasi bilan Witsel 2019-yilgi DFL-Superkubogi va 2020-21-yilgi DFB-Pokal musobaqalarida gʻolib chiqdi.

Witsel 2008-yilda terma jamoadagi debyutini o‘tkazdi va 2018-yilning 15-noyabrida Belgiya terma jamoasidagi 100-uchrashuvini o‘tkazdi. U 2014 va 2018-yillarda FIFA Jahon chempionatida va 2016 va 2020-yillarda UEFA Yevropa chempionatida mamlakatni himoya qilgan.

## Klubdagi faoliyati

### Standard Liège
2006-yil 17-sentabrda 17 yoshli Witsel „Standard Liège“ jamoasida „Bryussel“ ga qarshi oʻyinda 89-daqiqada Stiven Defurning oʻrniga maydonga tushdi. Oradan 11 kun oʻtib, u oʻrinbosar sifatida Yevropadagi ilk debyutini oʻtkazdi. 

2007-08 yilgi mavsumda, 18 yoshida, u oʻsha yili Belgiya ligasi chempioni boʻlgan „Standard Liège“ jamoasining asosiy aʼzosi edi. Bu yil davomida u boshqa belgiyalik isteʼdodlar Defur va Maruan Fellayni bilan birga yosh yarim himoyachini shakllantirdi. Keyingi mavsumda u ikki oʻyinli pley-offda penaltidan gʻalaba golini urdi va chempionlikni hal qildi.

### Benfica
Witsel Portugaliyaning „Benfica“ klubi bilan 2011-yil 13-iyulda 5 yillik shartnomaga imzo chekdi. Witsel 2011-yil 24-avgustda Chempionlar Ligasi pley-off javob o‘yinida "Tvente" ga qarshi 3:1 hisobida g‘alaba qozonib, „Benfica“ni umumiy 5:3 hisobidagi g‘alaba bilan guruh bosqichiga olib chiqdi.

U 2012-yil 9-yanvarda Taça da Ligada Vitoriya de Gimarasni 4:1 hisobida mag‘lubiyatga uchratgan uchrashuvda hisobni ochdi. Witsel oʻzining toʻrtinchi golini 18-yanvar kuni Tasa da Liga oʻyinida Santa Klara darvozasiga kiritdi. „Benfica“ 14 aprel kuni Gil Visentega qarshi finalga chiqdi va Witsel „Uchrashuvning eng yaxshi oʻyinchisi“ mukofotiga sazovor boʻldi, chunki „Benfica“ 2:1 hisobida gʻalaba qozonib, toʻrtinchi marta Tasa da Liga chempionligini qoʻlga kiritgan edi.

### Zenit Saint Petersburg
2012-yil 3-sentabrda Witsel 5 yillik shartnoma imzolaganidan soʻng Sankt-Peterburgning „Zenit“ klubiga 40 million yevro evaziga imzo chekdi. Witsel 14-sentabr kuni Rossiya Premer-ligasida debyut qildi va 70-daqiqada Konstantin Zyryanov oʻrniga maydonga tushdi, „Zenit“ Grozniyning "Terek "ga 2:0 hisobida yutqazdi. U klubdagi dastlabki ikkita golini 30-noyabr kuni „Lujniki“ stadionida „Zenit“ Moskvaning „Spartak“ klubini 4:2 hisobida mag‘lub etganida kiritdi. Witsel 2013-yil 30-mart kuni „Terek Grozniy“ga qarshi o‘yinda „Zenit“ning g‘alaba qozongan to‘pini sakkizinchi daqiqada kiritdi, uning jamoasi 3:0 hisobida g‘alaba qozondi.

2014-yil 16-sentyabrda 2014-2015-yilgi UEFA Chempionlar Ligasi guruh bosqichidagi „Zenit“ning birinchi o‘yinida Witsel sobiq jamoasi „Benfica“ ustidan mehmonda 2:0 hisobida g‘alaba qozonib, „Zenit“ning ikkinchi golini kiritdi. Chempionlar Ligasi guruhida uchinchi oʻrinni egallagan „Zenit“ Yevropa Ligasi pley-off bosqichiga yoʻl oldi; 2015-yil 12-mart kuni Torinoga qarshi 1/8 finalning birinchi o‘yinida Witsel to‘p kiritib, „Zenit“ Italiya klubini 2:0 hisobida mag‘lub etdi. 26-aprel kuni Petrovskiy stadionida boʻlib oʻtgan liga oʻyinida "Zenit "Tulaning „Arsenal“ jamoasini magʻlub etganida Witsel oʻyindagi yagona golni oʻn yettinchi daqiqada kiritdi. 17-may yakshanba kuni Witsel to‘liq 90 daqiqa o‘ynadi, chunki „Zenit“ „Ufa“ bilan 1:1 hisobida durang o‘ynadi va Premer-liga kubigini qo‘lga kiritish uchun zarur bo‘lgan ochkoni qo‘lga kiritdi.

2015-yilning 12-iyulida boʻlib oʻtgan Rossiya Superkubogida Witsel oʻzining penaltidan tepgan toʻpini 1:1 hisobida yakunlagan "Lokomotiv" ustidan 4:2 hisobidagi gʻalabaga erishdi.

### Tyantszin Quanjian
2017-yilning 3-yanvarida „Zenit“ Witsel Xitoyning „Tyanszin Tsyuantszyan“ klubiga o‘tganini rasman eʼlon qildi.

2017-yilning 4-martida Witsel „Quanjian“ safida „Guanchjou R&amp;amp;F“ga 2:0 hisobida mag‘lub bo‘ldi. Bir hafta oʻtgach, u „Shanxay Grenlandiya Shenxua“ bilan 1:1 hisobida durang oʻynab, Xitoy Superligasida klub tarixidagi ilk golini kiritdi.

### Borussia Dortmund

2018-yilning 6-avgustida Witsel Bundesliga klubi Dortmundning Borussiya klubi bilan shartnoma imzoladi va 2022-yilning 30-iyuniga qadar davom etadigan to‘rt yillik shartnomaga kelishib oldi. 21-avgust kuni u DFB-Pokal birinchi davrasida SpVgg Greyter Fyurtga qarshi oʻyinda zaxiradan maydonga tushganidan soʻng, qoʻshib berilgan vaqtda hisobni tenglashtirgan golni urdi va hisobni 1:1 koʻrinishiga keltirdi. Witsel 26-avgust kuni „RB Leyptsig“ ustidan 4:1 hisobida g‘alaba qozongan o‘yinda klub safidagi debyutida Bundesligadagi ilk golini urdi.

### Atletico Madrid
2022-yilning 7-iyulida Madridning „Atletico“ klubi rasman eʼlon qildiki, Witsel „Borussiya Dortmund“ bilan shartnomasi tugaganidan soʻng, klub bilan bir yillik shartnomaga tekin transfer orqali imzo chekkan. Bosh murabbiy Diego Simeone qoʻl ostida Witsel 5-3-2 sxemasida orqa uchlik oʻrtasida himoyachi sifatida oʻynay boshladi.

## Xalqaro maydonlarda
Kattalar safida xalqaro debyut qilishdan oldin u 2007-yilda 21 yoshgacha boʻlganlar jamoasida oʻynagan va toʻqqizta oʻyin oʻtkazib, jamoasiga 2007-yilgi 21 yoshgacha boʻlgan futbolchilar oʻrtasidagi Yevropa chempionatining yarim finaliga chiqgan.

2008-yil 26-martda Witsel Marokashga qarshi o‘rtoqlik o‘yini chog‘ida milliy terma jamoadagi debyutini o‘tkazdi. Oʻyinda 1:4 hisobida magʻlub boʻldi, ammo Witsel Belgiya uchun birinchi golini urdi.

Witselning xalqaro musobaqadagi birinchi goli Marokash golidan uch yil oʻtib, UEFA Yevro-2012 saralash bosqichining A guruhida Avstriyaga qarshi oʻyinda oltinchi daqiqada kiritildi va uning ikkinchi goli ikkinchi boʻlimda kiritildi. 2011-yil 11-oktabrda Germaniyadan uchralgan mag‘lubiyat va Turkiyaning Ozarbayjon ustidan qozonilgan g‘alabasi bilan Belgiyaning UEFA Yevro-2012 saralashiga bo‘lgan umidlari puchga chiqdi.

2014-yilning 13-mayida Witsel Belgiya terma jamoasining 2014-yilgi FIFA Jahon chempionati uchun qaydnomasiga kiritildi. U jamoaning turnirdagi birinchi oʻyinida, Belo-Orizontida Jazoirga qarshi 2:1 hisobida gʻalaba qozongan oʻyinda yarim himoyada boshladi.

Witsel 2016-yilning 31-mayida eʼlon qilingan UEFA Yevro-2016da Belgiya terma jamoasida ham ishtirok etdi. U chempionatdagi ilk turnir golini E guruhida Irlandiya Respublikasiga qarshi oʻyin qaytnomasini kiritildi.

U 2018-yilgi Jahon chempionati saralash bosqichida Gibraltar ustidan yirik gʻalabalarda ikkita gol urdi. Murabbiy Roberto Martines uni Rossiyadagi final turniri uchun qaydnomaga kiritdi.

## Shaxsiy hayoti
Witselning uchta farzandi bor. U otasi orqali Martiniquais naslidan. U bolaligidan "Arsenal"ga muxlislik qilgan.

## Faoliyat statistikasi

### Klub

### Xalqaro

## Manbalar