open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Tarixi salotini mang‘itiya

**Tarixi salotini mangʻitiya** – (Mangʻit hukmdorlari tarixi) – tarixiy asar. Muallifi Mirzo Abdulazim Somiy Boʻstoniy. Asar 1906-1908-yillarda yozilgan. Ushbu asar Buxoro amiri Amir Muzaffarxon davriga bagʻishlangan.
Asarda Buxoro-Rossiya munosabatlari, Rossiya bosqini arafasida siyosiy va iqtisodiy ahvol, Samarqandning ruslar tomonidan bosib olinishi, Buxoro amirligidagi yuz bergan voqealar haqida maʼlumotlar keltirilgan. Asarda Abdumalik Toʻra faoliyatiga hayrixohlik bilan yondashilgan. Asarda Somiy oʻzining qarashlarini dalillar asosida oshor qilib yoza olgan.
Asar Buxoro amiridan yashiringan holda yaʼni norasmiy tarzda yozilgan. Tarixchi olim Halim Toʻrayev fikriga koʻra asar faktlarga boyligi bilan oʻsha davrdagi mahalliy manbalardan ajralib turadi. Asar uch qismdan iborat. Jumladan asarning umumiy qismi va Amir Muzaffarxonning taxtga kelishi, Rossiya-Buxoro munosabatlari va Rossiya tomonidan Buxoro amirligi hududlari egallanishi, 1904–1905-yillarda rus-yapon urushi va birinchi rus inqilobi, 1898-yilgi Andijon qoʻzgʻolonidan iborat.
Mirzo Somiy asardagi voqealarga jonli guvoh boʻlgan. U asarida Jizzaxda boʻlib oʻtgan janglar, magʻlubiyat sabablari haqida yozib oʻtgan.
Asarda Amir Abdulahadxon davri haqida ham maʼlumotlar mavjud. Somiy Amir Abdulahadxonni Karmanaga qarorgohini koʻchirganligini tanqid ostiga olgan. Aynan shu sababli barcha iqtisodiy-moliyaviy ishlar Ostonaqul qoʻshbegi qoʻliga oʻtganini takidlaydi. Asarda Amir Abdulahaxon davrida Buxoroda osoyishtalik, xalq farovon yashagani ijobiy tarzda baho beradi.
„Tarixi salotini mangʻitiya“ Somiy 1898-yilgi Andijon qoʻzgʻoloni haqida maʼlumotlar keltirilgan. U Dukchi eshon qoʻzgʻoloniga salbiy fikr bergan.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* 
*
Qayrat Boranbayev

**Qayrat Sovetay o‘g‘li Boranbayev** (; 1966-yili 22-sentyabrda Qozogʻistonning Toʻrgʻay viloyatida tavallud topgan) – tadbirkor, Qozogʻiston Milliy Paralimpiya qoʻmitasining sobiq prezidenti va „Qayrat“ FK kuzatuv kengashining raisi.

Boranbayev Forbes jurnaliga 590 million dollarlik shaxsiy boyligi bilan Qozogʻistonning eng nufuzli 50 nafar tadbirkori roʻyxatiga kiritilgan.

## Yoshligi
Qayratning oila aʼzolari Toʻrgʻay viloyatining Amengeldi qishlogʻida yashagan. Sportchi Qayrat dastlab boks bilan, keyin esa futbol bilan shugʻullangan.

U Qozogʻiston sport akademiyasida oʻqishini davom ettirib, 1999-yili taʼlim boʻyicha fan nomzodi ilmiy darajasini oladi. 2000-yilda Al-Farobiy nomidagi Qozoq Milliy universitetining huquqshunoslik fakultetini tamomlagan.

## Karyerasi
Qayrat Boranboyevning birinchi ish joyi viloyat maktabida boʻlib, 1991—1993-yillarda Olmaota shahrida joylashgan 21-sonli sport maktabida ishlagan.

U 1993-yili murabbiylikni tashlab, DECA nomli kompaniyani ochgan. Keyinchalik „Alash“, „Altyn-Alma“ va „Sistema“ aksiyadorlik jamiyatlariga rahbarlik qiladi.

Boranbayev 2000-yili huquqshunoslik fakultetini bitirgandan soʻng, neft-gaz sohasida ishlashga qaror qiladi. Soʻng KazTransGaz, Intergas Central Asia va KazRosGas kompaniyalarida top-menejer lavozimlarida faoliyat yuritadi.

Ammo Boranbayevning qizi 2013-yilda Qozogʻistonning birinchi prezidenti Nursulton Nazarboyevning nabirasiga turmushga chiqqanida, biznesda katta muvaffaqiyatlarga erishadi. 2014-yili Almaly holding kompaniyasiga asos solgan . Keyin neft va gazdan tortib koʻchmas mulk va chakana savdosigacha boʻlgan turli biznes loyihalari bilan shugʻullanib keladi. U Esentai Mall va Esentai Tower, Karaganda farmatsevtika klasteri, fitnes markazlarini boshqaradi.

Boranbayev 2016-yilda Qozogʻiston, Belarus va Rossiyaning ayrim hududlari uchun McDonald's franchayzi boʻlgan.

## Ijtimoiy faoliyati
Qayratning ijtimoiy faoliyatida sport muhim ahamiyatga ega. U 2009-yili Qoʻstanay viloyati boks federatsiyasi prezidenti, 2012-yili "Qayrat" FK kuzatuv kengashi raisi, 2015-yilda esa Qozogʻiston Milliy Paralimpiya qoʻmitasida boshqaruvchi, 2017-yili UEFA Fair Play va Ijtimoiy mas’uliyat qoʻmitasi vitse-prezidenti etib tayinlanadi.

## Shaxsiy hayoti
Qayrat va Sholpan Boranbayevlarning 4 ta farzandi bor. Ularning katta qizi Alima Qozogʻistonning birinchi prezidenti Nursulton Nazarboyevning nabirasi Oysultonga turmushga chiqqan. Ularning Ameli ismli qizi ham bor.

## Jinoiy taʼqib qilish
Qayrat Boʻranboyev 2022-yili 17-mart kuni qoʻlga olinib, unga kvazidavlat sektoridan yirik miqdordagi mablagʻni oʻgʻirlash aybi qoʻyiladi.

Tergov jarayonida taniqli sportchilar, musiqachilar va kino ijodkorlarining koʻpchiligi Qayratni qoʻllab-quvvatlab guvohlik berishgan.

2023-yili 31-martda boʻlib oʻtgan Ostona sudi uni 8 yilga ozodlikdan mahrum qilib, mol-mulki musodaraga olinadi.

## Manbalar
Kim Dickens

**Kim Dickens** – amerikalik aktrisa. Uning filmdagi debyuti 1995 yilda *Palookaville* komediya filmida boʻlgan. Dickens *"[[:en:Truth_or_Consequences,_N.M._(film)|Truth or Consequences, N.M]]* (1997), *[[:en:Zero_Effect|Zero Effect]]* (1998),*[[:en:Mercury_Rising|Mercury Rising]]* (1998) kabi kinolarda bosh rollarni ijro etgan. Uning ishtirokidagi boshqa filmlar: *[[:en:Great_Expectations_(1998_film)|Great Expectations]]* (1998), *[[:en:Hollow_Man|Hollow Man]]* (2000), *[[:en:House_of_Sand_and_Fog_(film)|House of Sand and Fog]]* (2003), *[[:en:Thank_You_for_Smoking|Thank You for Smoking]]* (2005), *[[:en:The_Blind_Side_(film)|The Blind Side]]* (2009), *[[:en:Gone_Girl_(film)|Gone Girl]]* (2014), *[[:en:Miss_Peregrine's_Home_for_Peculiar_Children_(film)|Miss Peregrineʼs Home for Peculiar Children]]* (2016), *[[:en:Lizzie_(2018_film)|Lizzie]]* (2018), *[[:en:Land_(2021_film)|Land]]* (2021), and *[[:en:The_Good_Nurse|The Good Nurse]]* (2022).

Televizorda Dickens *Deadwood* (2004–2006; 2019), *Treme* (2010–2013) va *[[:en:House_of_Cards_(American_TV_series)|House of Cards]]* (2015–2017) kabi dramatik seriallarda muntazam rollarni ijro etgan. U AMC qoʻrqinchli drama seriyasida *"[[:en:Fear_the_Walking_Dead|Fear the Walking Dead]]"* (2015–2018; 2022–hozirgi) filmida Medison Clark rolini ijro etadi. 

## Bolalik davri va taʼlimi
Dickens Alabama shtatining Huntsville shahrida Pam (Clark) Howell va Gʻarbiy qoʻshiqchi Justin Dickens oilasida tavallud topgan.  U oʻsha shahardagi Lee oʻrta maktabini yakunlagan va Tennessee shtatining Nashville shahridagi Vanderbilt universitetida oʻqigan va u yerda aloqa boʻyicha sanʼat bakalavri darajasini olgan. Tez orada Dickens Nyu-York shahriga koʻchib oʻtdi va u yerda ofitsiant boʻlib ishladi va Lee Strasberg teatr va kino institutida oʻqishni davom ettirdi va Amerika Dramatik sanʼat akademiyasini tamomladi. 

## Shaxsiy hayoti
Dickens 1990-yillarning oxirida Los-Anjelesga ketadi.  Hozirda u musiqachi va aktrisa Leisha Hailey bilan munosabatda boʻlib, u „The Murmurs“ musiqiy dueti aʼzosi boʻlganligi, shuningdek, *"The L Word"* filmidagi aktyorligi bilan mashhur.

## Manbalar
Lyudmila Petranovskaya

**Lyudmila Vladimirovna Petranovskaya** (20-aprel 1967-yil, Toshkent) rus psixologi, oʻqituvchi va publitsist.

## Biografiyasi
Toshkent universitetining filologiya fakultetini, keyinchalik Moskva psixoanaliz institutini tamomlagan (1999). 2020-yilda Tizimli oilaviy psixoterapiya boʻyicha HSE magistrlik dasturini tamomlagan.

U 1990-yillarda „Avanta+“ tomonidan nashr etilgan bolalar uchun ensiklopediya ustida ishlagan. Shu munosabat bilan, 2002-yilda bir qator nashriyot xodimlari bilan birgalikda Rossiya Federatsiyasi Prezidentining taʼlim sohasidagi mukofoti laureati boʻldi.

Lyudmila bolalar uchun koʻplab oʻquv kitoblari muallifi hamdir. Ulardan birinchisi 2004-yilda nashr etilgan „Zvyozdniy mir v kartinkax“ nomli kitob boʻlib, keyinchalik „Zvyozdnoye nebo“ nomi bilan kengaytirilgan va nashr etilgan. Eng mashhur kitoblar seriyasi „Chto delat, yesli…“ boʻlib, u boshlangʻich maktab oʻquvchilariga qiyin vaziyatlarda turli xil maslahatlar beradi. 2013-yilda oʻrta maktab oʻquvchilari uchun „Chto delat, yesli jdyot ekzamen?“ nomli kitobi chop etildi.

Shuningdek, ota-onalar uchun „Taynaya opora. Privyazannost v jizni“ (2014) va „Yesli s rebyonkom trudno“ (2014) nomli kitoblar yozdi. Ularda bogʻlanish nazariyasini rivojlantirdi va ommalashtirdi.

Ularga „Selfmama. Layfxaki dlya rabotayushey mami“ kitobi yordam qiladi (2017).

U koʻp yillar davomida yetimlik va farzand asrab olishning psixologik muammolari bilan shugʻullangan. 2012-yilda farzand asrab oluvchilar va ijtimoiy xodimlarni tayyorlaydigan oila tuzilishini rivojlantirish instituti jamoat tashkilotini yaratdi. „V klass prishol priyomniy rebyonok“ (2008), „Ditya dvux semey“ (2013), „Minus odin? Plyus odin!“ (2015) nomli kitoblarini bola asrab oluvchi ota-onalarga yordam berish maqsadida nashr ettirdi.

Lyudmila koʻp sonli video maʼruzalar va vebinarlarning muallifi.

## Manbalar

## Havolalar

* Lyudmila Vladimirovna Petranovskaya. Yozuvchining tarjimai holi  Arxivnaya kopiya
* Lyudmila Petranovskaya pravmir.ru veb-saytidagi Arxivnaya kopiya
Qizil shlyapali qiz

***Qizil shlyapali qiz*** – bu golland rassomi Yoxannes Vermeer tomonidan chizilgan kichik hajmli rasm. Bu Vermeerning bir qator hayoliy tarzda yaratilgan modellarning portretlaridan biri hisoblanadi. Ushbu kartinaning *Vermeerga* tegishliligi yoki tegishli emasligi olimlarning bahsiga sabab boʻldi, yaʼni kartina tuvalda emas, balki yogʻoch panelda chizilganligi ushbu masalani keltirib chiqardi. Biroq, Milliy sanʼat galereyasi xodimlari tomonidan olib borilgan yaqinda oʻtkazilgan tadqiqotda Vermeer kartinaning muallifligi aniqlandi, bu xulosa gollandiyalik mutaxassislar tomonidan ham qoʻllab-quvvatlandi.

## Portret mavzusi
Portretda koʻk rangda kiyingan, toʻrga oʻxshash yoqa va qizil shlyapa kiygan juda yosh ayol tasvirlangan. Sochlari koʻtarilgan, sirgʻalarini taqib olgan. Kartinadagi ayol goʻyoki uning diqqatini oʻziga tortgan tovush, ovoz kelgan tomonga boshini burgandek tomoshabinga nazar tashlaydi. Uning ogʻzi biroz ochiq holda va yuzi biroz pushti, oʻng tomonidan yorugʻlik tushib turibdi, bu Yoxannes Vermeerning asarlarida gʻayrioddiy holatlardan biri hisoblanadi.

„The Art Newspaper“ gazetasiga koʻra, rasm, shubhasiz, Vermeer tegishli edi, degan xulosaga kelindi, ehtimol u 22 yillik faoliyati davomida 40 yoki 50 dan ortiq asarlar yaratgan, ulardan faqat 35 tasigina maʼlum.

Taxminlarga koʻra, rasm 1669-yillarda Vermeerning homiysi Pieter Claesz van Ruijvenga tegishli boʻlgan. Keyinchalik, meros orqali uning rafiqasi Mariya de Knuijtga oʻtgan boʻlishi mumkin. Mariya de Knuijt 1681-yilda vafot etgach kartina qizi Magdalena van Ruijven va uning eri Yoqub Abraham Dissiusga meros boʻlib qoladi. Shuningdek, kartina 1696-yil 16-mayda Amsterdamdagi kim oshdi savdosida sotilgan degan taxminlar mavjud.

Ushbu kartina 1822-yil 10-dekabrda Parijdagi Hôtel de Bouillon mehmonxonasida sotuvda (№ 28) baron Lui Mari Baptiste Attalin tomonidan 200 fransuz frankiga sotib olingan. Uning oʻlimidan keyin jiyani va asrandi oʻgʻli Loran Attalinga, keyinchalik meros orqali baron Gaston Loran-Atelin va uning rafiqasi baronessa Loran-Atelinga meros qoladi. Kartina 1925-yil noyabr oyida Nyu-York va Londonda M. Knoedler & Co. tomonidan Endryu V. Mellonga 290 000 dollarga sotilgan.

## Rasm materiallari
H. Kuhn tomonidan eski pigment tahlili yaqinda oʻtkazilgan tadqiqot bilan toʻldirildi. Qizil shlyapa ikki qatlamga boʻyalgan: pastki qatlam qora pigment bilan aralashtirilgan vermiliondan iborat, yuqori qatlam esa alizarin siridir. Vermeer yashil joylar uchun azurit va sariq ocher aralashmasidan, devordagi jigarranglar uchun esa umberdan (umbra) foydalangan.

## Manbalar
Mixail Mazan

**Mixail Semyonovich Mazan** (1920-yil 21-noyabr Magdalinovskiy tumani, Dnepropetrovsk okrugi — 1944-yil 12-dekabr, Vengriya) — Ishchi va dehqon Qizil Armiyasining gvardiya kapitani, Ulugʻ Vatan urushi qatnashchisi, Sovet Ittifoqi Qahramoni (1946-yil).

## Biografiya
1920-yil 21-noyabrda Dnepropetrovsk viloyati, hozirgi Magdalinovskiy tumani Ulyanovka qishlogʻida dehqon oilasida tugʻilgan. Millati — ukrain. 1943-yildan KPSS(b)/KPSS aʼzosi boʻlgan. 7-sinfdan soʻng, zavod tayyorlash maktabini oʻqishga kiradi va uni tamomlagan. Dnepropetrovskdagi zavodda mexanik boʻlib ishlagan. 1939-yilda u fazogirlar klubini tugatadi va eng yaxshi kursant sifatida instruktor sifatida ishga olinadi.

1940-yilda Kachin harbiy aviatsiya uchuvchilar maktabini tamomlagan. Ulugʻ Vatan urushining dastlabki oylarida u yangi jangchilarni qayta tayyorlashga yuborildi.

1944-yil 21-oktyabrda Mixail Mazan boshchiligidagi toʻrtta brigada Yakovlar Budapeshtning sharqidagi Szarvas va Turkeve shaharlari hududida toʻsatdan zarba berishga urinayotgan oʻn ikki Focke-Vulfga hujum qilishadi. Ushbu jangda dushmanning toʻrtta mashinasi urib tushirildi, ulardan ikkitasi kapitan Mazan tomonidan yoʻq qilindi.

1944-yil 12-dekabrda Petlyakovlar guruhiga hamrohlik qilib, Mixail Mazan qoʻmondonligi ostida beshta jangchi Messershmitts bilan jangga kirishdi.

85-gvardiya qiruvchi aviatsiya polki eskadron komandirining oʻrinbosari (6-gvardiya qiruvchi aviatsiya diviziyasi, 3-gvardiya qiruvchi aviatsiya korpusi, 2-Ukraina fronti) gvardiya kapitani Mazan 440 ta jangovar topshiriqni bajaradi va 91 ta havo kemasini urib tushirdi.

U SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1946-yil 15-maydagi buyrugʻi bilan Ulugʻ Vatan urushida nemis bosqinchilari bilan boʻlgan janglarda koʻrsatgan jasorati va qahramonligi uchun kapitan Mazan Mixail Semenovich vafotidan keyin Qahramon unvoni bilan taqdirlandi.

Shuningdek, M. M. Semyonovich Lenin ordeni, ikkita Qizil Bayroq ordeni, ikkita 1-darajali Vatan urushi ordeni va medallar bilan taqdirlangan.

## Manbalar
Thai Dai Van Nguyen

**Thai Dai Van Nguyen** (2001-yil 12-dekabrda tug'ilgan) - chexiyalik shaxmat grossmeysteri.

## Hayoti
Nguyenning otasi asli vetnamlik bo'lgan tadbirkor.

2011-yilda Nguyen 10 yoshgacha bo‘lgan o‘smirlar o‘rtasida o'tkazilgan  shaxmat bo‘yicha Chexiya ochiq chempionatida g‘oliblikni qo'lga kiritdi. Shundan so‘ng Dai Van Nguyen 12 yoshgacha bo‘lgan o‘smirlar o‘rtasidagi Chexiya shaxmat chempionatida ketma-ket ikki marta g‘olib chiqdi (2012-yil, 2013-yil).

2016-yilda Nguyen shaxmat bo'yicha FIDE xalqaro ustasi (IM) unvoniga sazovor bo'ldi. Ikki yildan so'ng FIDE grossmeyster (GM) unvonini sohibiga aylandi. Shunday qilib 2018-yil 16 yoshida Nguyen Chexiyadagi eng yosh shaxmat grossmeysteriga aylandi.

2017-yilda Budapesht shahrida bo'lib o'tgan International Chess Tournaments xalqaro shaxmat turnirlarida ishtirok etdi. Turnir yakuniga ko'ra Nguyen 2 g'alaba va bir durang qayd etgan holda past natijani qayd etdi.

Nguyen turli yosh toifalarida shaxmat bo‘yicha yoshlar o‘rtasidagi Yevropa chempionati va shaxmat bo‘yicha yoshlar o‘rtasidagi jahon chempionatlarida muntazam ishtirok etgan. Uning eng yaxshi natija - 2019-yilda Bratislavada Nguyen 18 yoshgacha shaxmatchilar guruhida shaxmat bo'yicha yoshlar o'rtasidagi Yevropa chempionatida g'oliblikni qo'lga kiritdi.

Nguyen shaxmat bo'yicha 2021-yilgi Chess World Cupda o'ynadi. Turnirning birinchi raundida Adam Kozak ustidan g'alaba qozondi. Ammo Andrey Esipenkoga qarshi kechgan ikkinchi bahsda mag'lub bo'lgach, ketma-ket ikki raundda yana mag'lubiyatga uchradi.

## Manbalar
Gitanas Nauseda

**Gitanas Nausėda** (1964-yil 19-mayda tugʻilgan) litvalik siyosatchi, iqtisodchi va bankir, 2019-yildan buyon Litvaning toʻqqizinchi va amaldagi prezidenti boʻlib ishlamoqda. U avval Litva Bankida pul-kredit siyosati direktori va 1996-2000-yillarda ekonomist boʻlgan. 2008 yildan 2018 yilgacha SEB bankas raisi

## Erta hayot va taʼlim
1982-1987-yillarda Vilnyus universitetining sanoat iqtisodiyoti fakultetida, 1987-1989-yillarda esa iqtisod fakultetida tahsil olgan.

1988-yilda Nauseda Sovet Ittifoqi Kommunistik partiyasiga qoʻshildi.

1990-yildan 1992-yilgacha Germaniyaning Mannheim universitetida DAAD stipendiyasi boʻyicha amaliyot oʻtagan. U 1993-yilda „Inflyatsiya va stagflyatsiya sharoitida daromad siyosati“ mavzusida nomzodlik dissertatsiyasini himoya qilgan. 2009-yildan Vilnyus universiteti biznes maktabida dotsent.

## Professional va siyosiy martaba
Oʻqishni tamomlab, 1992-1993-yillarda Iqtisodiyot va xususiylashtirish ilmiy-tadqiqot institutida ishlagan. 1993-yildan 1994-yilgacha Litva Raqobat Kengashida Moliya bozori boʻlimi boshligʻi lavozimida ishlagan. 1994-yildan 2000-yilgacha Litva bankida dastlab tijorat banklarini tartibga solish boʻlimida, keyinroq Pul-kredit siyosati departamenti direktori lavozimlarida ishlagan. 2000-yildan 2008-yilgacha u bosh iqtisodchi va AB Vilniaus Bankas raisining maslahatchisi boʻlgan. 2008-yildan 2018-yilgacha u moliyaviy tahlilchi, shuningdek, SEB bankas prezidentining bosh maslahatchisi va keyinchalik bosh iqtisodchisi boʻlgan.

2004-yilda u Litva sobiq prezidenti Valdas Adamkusning saylovoldi kampaniyasini qoʻllab-quvvatlagan.

## Prezidentlik (2019 yildan hozirgi kungacha)
Gitanas Nauseda 2023-yilgi Vilnyus sammitida AQSh prezidenti Joe Bayden bilan uchrashdi.
Gitanas Nauseda 2019-yil noyabr oyida Vilnyusda Ukraina prezidenti Vladimir Zelenskiy bilan uchrashdi .
2018-yil 17-sentabr kuni Nauseda 2019-yilgi Litva prezidentligi saylovida oʻz nomzodini qoʻyishini eʼlon qildi. U birinchi turda sobiq moliya vaziri Ingrida SHimoniteni atigi 2000 ovoz ortda qoldirdi va ikkinchi turda uni 66 foiz ovoz bilan magʻlub etdi.

U 12-iyul kuni rasman ish boshladi. Nauseda 18-iyul kuni Bosh vazir vazifasini bajaruvchi Saulius Skvernelisning oʻz vazifalarini davom ettirish uchun nomzodini taqdim etdi. Litva Milliy radio va televideniyesi (LRT) tomonidan oʻtkazilgan soʻrovlarga koʻra, u bir oylik lavozimda ishlaganida, Nauseda Litvada eng ishonchli siyosatchi deb hisoblangan.

## Manbalar

## Havolalar
* Litva haqida maʼlumot
Lyubov Aksyonova

( 1990 yil 15 mart, Moskva, RSFSR, SSSR ) - rus teatr va kino aktrisasi .

## Biografiyasi
Lyubov Novikova 1990 yil 15 martda Moskvada harbiy oilada tavallud topgan  . Maktabni tamomlagach, u RATI-GITISga o'qishga kirdi , A.I.Sheinin ustaxonasida ta'lim oldi va 2010 yilda institutni tugatdi. U 2009 yilda " Detektivlar " va " Iz " teleseriallarining bir nechta epizodlarida rol ijro etgan holda aktrisa sifatida debyut qilgan. 2011 yilda u " Univer" teleserialida rol o'ynadi. Yangi yotoqxona ." O'sha yili " Yopiq maktab " teleseriali suratga olingandan so'ng, aktrisa tanildi va ko'plab takliflar kela boshladi  . 2012 yilda u katta kinoga yo'l ochgan " Hikoyalar " badiiy filmida bosh rollardan birini ijro etdi  . 2013-2014 yillarda aktrisa "Gunohkor" filmlarida rol ijro etgan (rejissyor D. Konstantinov), "Moskva hech qachon uxlamaydi" (rejissyor D. O'Reyli ), shuningdek, bir qator teleseriallarda, shu jumladan "Osmonni quchoqlash" (rejissyor M. Fadeev) va " Inkvizitor " (rejissyor YU. Muzlash ) kabilarda muvoffaqqiyatga erishgan.

" Sevmaydi sevmaydi " filmida asosiy rollardan birini 2014 yilda  o'ynagan, bu yerda uning sheriklari Svetlana Xodchenkova va Maksim Matveev edi.Oradan 1 yil o'tib  2015 yilda u " Omon qolishdan keyin " teleserialining keyingi fasllarida rol o'ynashga taklif qilindi.

2016 yilda u uchta taniqli loyihada, shuningdek, " Tungi qo'riqchilar " filmida va " Major 2 ", " Exes " teleseriallarida (rejissyor VA. Qitaev)   ko'rinish berdi.

2017 yilda aktrisa " Salyut-7 " filmida ham rol ijro etgan. 2018-2019 yillarda uni mashhur qilgan  asarlari " Mensiz ", " Haqiqatdan tashqari ", " Koma " filmlari, shuningdek, " Major 3 " va "Sobiq 2"  teleseriallaridagi rollardir.

## Mukofotlar va nominatsiyalar

* 2018 yil - Kino va televideniya prodyuserlari assotsiatsiyasining professional mukofoti, eng yaxshi ikkinchi plandagi aktrisa nominatsiyasi  sovrindoridir .

## Eslatmalar

## Havolalar

* "VDud" Internet-shousida intervyu
* 2-dasturda intervyu VERNIK 2, Madaniyat kanali
* "Kechki Urgant" dasturida intervyu, Birinchi kanal
* STS telekanalining "Kino tafsilotlari" dasturida intervyu
Yevgeniy Mankos

**Yevgeniy Georgiyevich Mankos** (1941-yil 26-iyul, Moskva, RSFSR, SSSR – 2003-yil 3-aprel, Ulyanovsk, Rossiya) – sovet xokkeychisi va futbolchisi, murabbiy, SSSRda xizmat koʻrsatgan murabbiy (1985). 1991-yilda SSSR koptokli xokkey terma jamoasi, 1991-yildan 1992-yilgacha MDH milliy koptokli xokkey terma jamoasi bosh murabbiyi. 1992-yildan 1994-yilgacha Rossiya koptokli xokkey terma jamoasi bosh murabbiyi.

## Hayoti
Yevgeniy Georgiyevich Mankos 1941-yil 26-iyul Moskva shahrida tugʻilgan. U 10 yoshidan boshlab Mashinostroitel maktabida tahsil ola boshlagan. Yevgeniy Mankos 1954—1959-yillarda „Burevestnik“ yoshlar jamoalarida oʻynagan. Uning kattalar jamoasidagi debyutini CSK MO klubida amalga oshirgan va u yerda bir mavsumni oʻtkazgan. Faoliyatining asosiy qismi „Dinamo“, „Zork“ va „Fili“da oʻtgan. Koptokli xokkey boʻyicha SSSR chempioni (1967), SSSR chempionatining kumush medali sovrindori (1966, 1968). Koptokli xokkey boʻyicha RSFSR chempioni (1971), Butunittifoq kasaba uyushmalari markaziy kengashi kubogi sovrindori (1980). Yevgeniy Mankos Keyinchalik oʻzini futbolda sinab koʻrgan. „Avangard“ (Kolomna), „Torpedo“ (Podolsk), Oʻzbekistonning Politotdel va Yangiyer klublarida toʻp surgan. Uning soʻnggi klubi „Metallurg“ (Tula) boʻlgan.

## Murabbiylik faoliyati
Yevgeniy Mankos faoliyatini yakunlab, dastlab „Zorkiy“ XK yoshlar jamoasida, „Zorkiy“ futbol jamoasida ishladi. Jamoa bilan Moskva viloyati chempionatida gʻolib chiqdi va ikki marta Kasaba uyushmalari markaziy kengashining Butunittifoq kubogini qoʻlga kiritdi.

Keyingi faoliyati koptokli xokkey jamoalarida ishlash bilan bogʻliq.

Klub jamoalaridan „Zorkiy“, „Sever“, „Volga“ bilan ishlagan. Uning rahbarligida „Zorkiy“ ikki marta mamlakat chempioni (1992, 1993), SSSR chempionatining kumush medali (1983, 1985, 1991), SSSR chempionatining bronza medali sovrindori (1982, 1987, 1989), SSSR chempionati gʻolibi boʻlgan. SSSR chempionati Kubogi (1985, 1986, 1989, 1990, 1991), Rossiya kubogi gʻolibi (1993), Yevropa kubogi gʻolibi (1992) va jahon chempionati gʻolibi (1990) boʻlgan.

U mamlakat terma jamoalari bilan ishlagan: 1991—1994-yillarda SSSR, MDH va Rossiya terma jamoalari bosh murabbiyi boʻlgan.

Mankos boshchiligidagi Rossiya jamoasi 1993-yilgi Jahon chempionatida kumush medallarni qoʻlga kiritdi. MDH terma jamoasi 1992-yilda xalqaro turnirning bronza medali sovrindori boʻldi va Rossiya terma jamoasi 1994-yilgi turnirda bronza medalini qoʻlga kiritdi. 1985—1987-yillarda SSSR ikkinchi terma jamoasi, 1987—1988-yillarda SSSR oʻsmirlar terma jamoasi bosh murabbiyi boʻlgan. SSSR terma jamoasi Mankos qoʻl ostida 1988-yilgi oʻsmirlar oʻrtasidagi jahon chempionatida bronza medallarini qoʻlga kiritgan. Uning ishtirokida SSSR terma jamoasi 1991-yilgi Jahon chempionatida oltin medallarni qoʻlga kiritdi.

U 2003-yil 3-aprelda Ulyanovskda vafot etdi. Moskvadagi Mitinskoye qabristoniga dafn etilgan.

## Manbalar

## Havolalar
* Е. Г. Манкос на сайте *«Спортивный некрополь»*
* У Манкоса не выдержало сердце *«Экспресс-газета»*
* Манкос окрыляет «Зоркий» *«Греческая газета»*
Doktor Deymanning anatomiya darsi

***Doktor Deymanning anatomiya darsi*** – bu Rembrandtning 1656-yilda yaratilgan, hozir Amsterdam muzeyida saqlanayotgan rasmidir. Ushbu kartinada doktor Jan Deijmanning (1619  1666) miyani yorish jarayonidagi portreti va uni kuzatayotgan bir guruh insonlar tasvirlanadi. Tuvalning katta qismi 1723-yildagi yongʻinda vayron boʻlgan va keyinchalik rasm hozirgi oʻlchamlariga qaytarilgan, ammo rasm eskizida toʻliq guruh koʻrsatilgan edi.

Suratda doktor Deyman qatl etilgan jinoyatchi, osilib qatl qilingan flamandlik tikuvchi Joris „Black Jack“ Fonteijn (1633/34  1656) murdasining miyasini kesayotgani tasvirlangan. Doktor Deymanning chap tomonida uning yordamchisi jarroh Gijsbert Kalkoen (1621  1664) murdaning bosh suyagining yuqori qismini ushlab turgan holda tasvirlanadi.

Rembrandt jasadni tasvirlashda tomoshabinga dissektsiya stoli oldida turish tuygʻusini berish uchun boʻrttirilgan qisqartma bilan tasvirlagan. Bunda u oʻziga bosma nashrlar orqali tanish boʻlgan Andrea Mantenyaning *"Masihning nolasi"* asaridagi qisqartmaga oʻxshashlikdan foydalangan.

## Joris Fonteijn
"Black Jan" (Zwvarte Jan) laqabli Joris Fonteijn (1633 / 1634-1656) asli Flandriyaning Diest shahridan edi. Tikuvchilik bilan shugʻullangan, u Gollandiyaning Sharqiy Hindiston kompaniyasida uch yarim yil xizmat qilgan. 1653- yil oktabrda Diestga qaytganidan soʻng, u onasidan qolgan merosni sovurdi va huquqbuzarga aylandi. 1655-yil oxirida u Amsterdamdagi Nieuvendijkda oʻgʻirlik paytida qoʻlga olinadi. U 1656-yil 27-yanvarda osishga hukm qilingan va ikki kundan keyin qatl etilgan. U oʻgʻirlik paytida ishlatgan oʻqotar qurol „boshqalarni tarbiyalash uchun“ boshi tepasida koʻrsatilgan. Keyinchalik, uning jasadi jarrohlarga uch kun davomida mashgʻulotlar uchun taqdim etildi va u 2-fevral kuni Zuiderkerkhofda dafn qilindi.

## Manbalar
Shahzoda Abdulloh Al-Faysal stadioni

**Shahzoda Abdulloh Al-Faysal stadioni** () Saudiya Arabistonining Jidda port shahridagi stadion.

## Tavsifi
Stadion Jidda shahrining janubi-sharqida, Qirol Abdulaziz universiteti va sanoat shahri (Al Vaziriya tumani) oʻrtasida joylashgan. U sharqda Jidda-Makka avtomagistrali va janubda Stadion koʻchasi bilan tutashgan.

Stadion 1970-yilda qurilgan boʻlib, 27 000 tomoshabinni sigʻdira oladi. Stadion yopiq arena va suv sporti markazini oʻz ichiga olgan shahar sport majmuasining bir qismi hsioblanadi.

Stadion ikkita asosiy tribunadan iborat. Yopiq gʻarbiy stend toʻliq va markaziy tribunada yopiq VIP oʻrindiq va media-oʻrindiqlarga ega. Arka shaklidagi sharqiy stend ayvonli boʻlib, yugurish yoʻlagi boʻylab egilgan. Sharqiy tribunaning shimoliy chekkasida bitta katta hisoblagich joylashgan.

Stadion sigʻimi 20000 tomoshabinga kamaytirilib, 2009-yilda oʻtirmaydigan va tik turib kuzatiladigan joylar olib tashlandi.

Stadiondan „Al-Ittihod“ va „Al-Ahli Saudi“ klublari uy oʻyinlarida foydalanadi.

Stadion 2023-yilgi klublar oʻrtasidagi jahon chempionatining bir necha oʻyiniga mezbonlik qiladi.

## Manbalar


## Havolalar

* Stadion surati
* Qirol Abdulloh Sports City tantanali ochilish marosimining video tizeri
* StadiumDB rasmlari
Panserraikos F.C.

**Panserraikos futbol klubi** (), *All-Serres futbol klubi*, Gretsiyaning Markaziy Makedoniyadagi Serres shahrida joylashgan yunon futbol klubi. Panserraikos shimoliy Gretsiyadagi eng muhim va yaxshi qoʻllab-quvvatlanadigan klublardan biri boʻlib, 1960 va 70-yillarda Birinchi divizionda doimiy tarzida ishtirok etgan. Klub hozirda Gretsiya Superligasida, Gretsiya futbolining yuqori toifasida ishtirok etadi.

## Tarix
Panserraikos 1964-yil 31-mayda Serres shahrida ikki mahalliy klub, Apollon va Iraklis birlashishidan tashkil topgan. Evangelos Chatziathanasiadis „Panserraikos“ jamoasining birinchi prezidenti edi. Serrai xalqining kuchi va jangovar fazilatlarini koʻrsatadigan brend sifatida Amfipolis Leo tanlangan. Panserraikos 1964—1965-yilgi mavsumda birinchi marta milliy chempionatda ishtirok etdi. Keyinchalik esa Beta Etniki ligasida oʻynashdi. Yangi tashkil etilgan klubning ishtiyoqi juda katta edi va shuning uchun Panserraikos darhol Alpha Etniki ligasiga koʻtarilidi

## Jamoa libosi
 Jamoaning odatiy koʻylak toʻplami, qizil va oq vertikal chiziqli koʻylak, qizil shortiklar va paypoqlar hsioblangan.
## Stadion

Panserraikosning bosh qarorgohi Serres Municipal stadionidir. Bu eng qadimgi sport maydonlaridan biridir. U dastlab 1926-yilda qurilgan boʻlib, gʻarbiy tomonda faqat bitta tribuna bor edi. Oʻsha paytda uning sigʻimi 3000 tomoshabindan oshmagan. 1964-yildan keyin Panserraikos asos solinganidan soʻng, jamoaning yaxshiroq maydonga boʻlgan ehtiyoji yanada muhimroq boʻldi. 1972-yilda Panserraikos va AEL oʻyinida Serres munitsipal stadioni rekord darajadagi tomoshabinga ega boʻlgan edi. 1976-yilda stadion tribunalarda hozirgi koʻrinishini oldi. Oʻsha davrda Serres stadioni 15 000 tik tomoshabin oʻrinlariga ega edi. 2005-yilda uning stadionnu yangilash uchun uning ichki va tashqi qiyofasini oʻzgartirishda davom etdi. Oʻshanda barcha tribunalarga 9500 ta plastik oʻrindiqlar joylashtirilgan edi.

## Oʻyinchilar

### Hozirgi tarkib
 

## Yutuqlar

### Gretsiya ligasi

** **Ikkinchi divizion (5)** : 1964–65, 1971–72, 1979–80, 2007–08, 2022–23
** **Uchinchi divizion (2)** : 1993–94, 2014–15
** **Toʻrtinchi divizion (1)** : 2019–20

## Liga tarixi

Manbalar:

## Klub rekordlari

* Rekord tomoshabin: **14,200** va Larissa, Beta Ethniki, 1972-yil 25-iyun
* Rekord liganing uydagi gʻalabasi: **6-1**, AEL Limassol, Alpha Etniki, 1969-yil
* Rekord liganing mehmondagi gʻalabasi: **9-4**, Levadiakos, Beta Ethniki, 1998-yil 29-mart
* Eng yuqori liga oʻrni: Alpha Ethniki -da 8-oʻrin, 1969–1970 va 1980–1981-yillar mavsumlari
* Eng past liga oʻrni: Alpha Etnikida 18-oʻrin, 1979-1980-yillar mavsumi

## Taniqli murabbiylar

*  Ilie Oană
*  Vladimír Táborský
*  Ioannis Gounaris
*  Christos Archontidis
*  Nikos Anastopoulos
*  Makis Katsavakis
*  Konstantinos Iosifidis
*  Dušan Mitošević
*  Lajos Détári
*  Giannis Papakostas
*  Hugo Broos
*  Ángel Pedraza
*  Guillermo Ángel Hoyos
*  Dragan Kokotović
*  Momčilo Vukotić
*  Josu Uribe
*  Michalis Grigoriou
*  Kostas Vasilakakis
*  Paulo Campos
*  Pavlos Dermitzakis

## Manbalar

## Havolalar

* Rasmiy veb-sayt 
* Panserraikos tarafdorlari „Che Gevara“ klubi
Billie Eilish: When We All Fall Asleep, Where Do We Go?

***When We All Fall Asleep, Where Do We Go?*** amerikalik qoʻshiqchi Billie Eilishning debyut studiyaviy albomi hisoblanadi. Bu albom 2019-yil 29-martda Interscope Recordsning shoʻba korxonasi sanalmish Darkroom tomonidan Interscope Records va Buyuk Britaniyada Polydor Records tomonidan chiqarilgan. Bu albom ommaga taqdim etilayotgan paytda Billie Eilish 17 yoshda boʻlgan, albomni yozishda asosan akasi Finneas OʻKonnell yaqindan yordam bergan. Bu musiqiy albom Highland Park, Los-Anjelesdagi studiyasida yozilgan .

Billie Eilish qoʻshiqlarida yoshlar orasida uchraydigan turli muammolarni yaʼni giyohvandlik, oʻz joniga qasd qilish va ruhiy salomatlik kabi mavzularni hazil va dahshatning lirik hissiyotlari bilan tasvirlangan. Albom nomi esa "Bury a Friend qoʻshigʻidagi satrdan olingan.
Albom 7 ta singlning chiqarilishi bilan sotuvga chiqarilgan. Ulardan 4 tasi Amerika Qoʻshma Shtatlarida Amerika Yozuv Industriyasi Assotsiatsiyasi tomonidan sertifikatlangan ular quidagilar:
* You Should See Me in a Crown
* When the Party’s Over,
* Bury a Friend
* Bad Guy butun dunyo boʻylab xit boʻlgan.
Eilish shuningdek, albomni qoʻllab-quvvatlash uchun bir nechta gastrollarga chiqgan, jumladan „**When We All Fall Sleep Tour**“ va „**Where Do We Go?**“. Musiqiy albom tezda tijoriy muvaffaqiyat erishdi. Albom chiqarilishining birinchi haftasida koʻplab mamlakatlarda birinchi oʻrinni egalladi. 2019 yil iyun oyiga kelib, u AQShda 1,3 million nusxadan koʻproq sotilgan va Kanadada yilning eng koʻp sotilgan albomi boʻldi, Buyuk Britaniyada esa Billie Eilish birinchi oʻrinni egallagan eng yosh ayol yakkaxon qoʻshiqchisiga aylandi.

## Qoʻshiq yozirsh jarayoni

Billie Eilish va uning akasi Finneas O'Connell 2016-yilning may oyida „Listen Before I Go“ qoʻshigʻi bilan „When We All Fall Asleep, Where Do We Go?“ ustida ishlay boshladilar. -Qoʻshiqni ikki yildan soʻng 2018-yil bahorida yozib oldishdi
Albom Finneas OʻKonnellning Kaliforniya shtatidagi Los Angeles Highland Parkda joylashgan kichik studiyasida yozilgan.

2018-yil 20-martda Eilish albom ustida ishlayotganini tasdiqlagan va uning albomi yil oxiriga kelib chiqishini aytgan
Billie EIlish 2018-yil iyul oyida BBC Radio 1ga bergan intervyusida, uning albomi 2019-yil 29-martda chiqishi kutilayotganini eʼlon qilgan. Eng koʻp kutilgan albom 2019-yil yanvar oyida tugatilgan..
## Manbalar
Amman xalqaro stadioni

**Amman xalqaro stadioni** () – Iordaniya, Amman, Al-Husayn shahridagi stadion. Bu Iordaniyadagi eng katta stadion hsioblanadi. Stadion 1964-yilda qurilgan va 1968-yilda ochilgan. Stadion Iordaniya hukumatiga tegishli va Yoshlar Oliy Kengashi tomonidan boshqariladi. Iordaniya milliy futbol jamoasi va Al-Faisaly SC jamoasi uy stadioni sifatida foydalanadi. Ayni paytda u 17619 tomoshabinni sigʻdira oladi.

## Tavsifi
Iordaniya terma jamoasining uy oʻyinlaridan tashqari, stadionda Iordaniya futbolidagi boshqa muhim oʻyinlar, jumladan, Iordaniya Pro-ligasi, Iordaniya liga kubogi, Iordaniya Qalqoni kubogi va Iordaniya Superkubogi oʻyinlari oʻtkaziladi.

Shuningdek, u 1988-yilgi Arab Millatlar Kubogi, 1996-yilgi Arab Kubogi gʻoliblari kubogi, 1999-yilgi Pan Arab oʻyinlari, 2003-yilgi arab atletika chempionati, 2005-yilgi WAFF ayollar chempionati, 2007-yilgi Arab Millatlar Kubogi, Yengil atletika boʻyicha arab chempionati kabi boshqa turnirlarga mezbonlik qilgan.

## Manbalar


## Havolalar

* Amman xalqaro stadioni
Vitaly Abalakov

**Vitaly Mikhaylovich Abalakov** (rus. Виталий Абалаков Михайлович) (1906-yil 13-yаnvаr – 1986-yil 26-mаy) – sovet kimyogari, аlpinist vа ixtirochi.

Uning ukаsi mаshhur аlpinist Yevgeniy Abаlаkov boʻlgan. Vitaly Ablakov ukasi Yevgeniy Ablаkov bilаn birgа 1934-yilda Lenin choʻqqisini (Pomir, 7134 m) zabt etgаn birinchi sovet alpinistlari boʻlgan va bu togʻning choʻqqisini yаnа ikki marotaba zabt etgan. 1936-yilda Vitaly Ablakov Xon Tangri choʻqqisigа (Tyan-Shan, 7439 m) ham chiqgan, bu yerga chiqishi nаtijаsida u bir nechа bаrmoqlаri vа oyogʻining bir qismini kestirib tashlashga majbur boʻlgan.

U boshchiligidаgi „Spаrtаk“ (Moskvа) jamoasi alpinizm boʻyicha 12 marta SSSR chempioni boʻlgan. Shuningdek, u togʻ chаngʻisi boʻyicha SSSR chempionatining bronza medali sovrindori boʻlgаn.

Vitaly Abalakov 1930-yillarda mahkamlash uskunаlari, Abalakovcha bogʻlash uslubi va boshqa koʻplab toqqa chiqish uskunalari kаbi ixtirolar bilan taqdirlangan. Shuningdek alpinistlarning mashgʻulot jаrаyonida ishlatiladigan yuzga yaqin qurilmalar muallifi.

## Hayoti
Vitaly Ablakov ovchi oilasida tugʻilgan. 1909-yilda onasidan, 1910-yilda otasidan ayrilgan. Uni Krasnoyarskdagi qarindoshlari tаrbiyаlagan.

1925-yilda Mendeleyev nomidagi Moskva kimyo-texnologiyаlаri institutiga oʻqishga kirgan va u yerni 1930-yilda tugatgan. Lenin choʻqqisi qаhrаmoni va 1938-yilga kelib I guruh nogironi boʻlgаn.

1938-yil 4-fevralda u NKVDning Moskvа viloyati boʻyicha Dаvlаt xаvfsizlik boshqarmasining 4-boʻlimi tomonidan hibsga olingan. U RSFSR Jinoyat kodeksining 58-6-7-11-moddalari boʻyichа „aksilinqilobiy terroristik tashkilot“ aʼzosi sifatida tergov qilingan. 1938-yildan 1940-yilgacha „nemis josusi“ sifatida qamoqda oʻtirgan. U bilan birga hibsgа olingan koʻplab alpinistlar otib oʻldirilgan. 1940-yil 20-fevralda oqlangan va qаmoqdan ozod etilgan.

Abalakovning „Alpinizm asoslari“ darsligi koʻplаb tillarga tarjima qilingan.

U Moskvadagi Kuntsevo qabristoniga dafn etilgаn.

## Mukofotlari

* 1957-yilda Lenin ordeni
* 1972-yilda Shon-sharaf ordeni
* 1943-yilda SSSRda xizmat koʻrsatgan sport ustasi
* 1961-yilda SSSRda xizmat koʻrsatgan murabbiy

## Manbalar
Zombi 100: Oʻlim oldi ro'yxati

**Zombi 100: Oʻlim oldi ro'yxati**- Xaro Aso tomonidan yozilgan va Kotaro Takata tomonidan suratlari chizilgan, shu nomdagi mangaga asoslangan anime. Anime mangasi 2018-yil oktyabrdan 2023-yil iyulgacha o'n besh tankobonda Sunday GX deb nomlangan manga jurnalida nashr etiladi. 2023-yilda Bug Films studiyasi "Zombi 100: Oʻlim oldi ro'yxati" animesini ishlaydi. Anime komediya, sarguzasht va syo'nen janrlarida yaratiladi. Shu yilning avgust oyida Netflix anime litsenziyasini sotib oladi va o'zining ilovasida namoyish etib boradi.

## Syujeti
O'qishni bitirgan 24 yoshli Akira Tendo vanihoyat o'ziga ish topadi. Lekin ish uning orzusidek bo'lib chiqmaydi. Doimiy charchoq, stress va boshligʻining kurakda turmaydigan haqoratlari uning joniga tegadi. Akira shu zaylda uch yil bitta ofisda mehnat qiladi. Bir kuni to'satdan va noma'lum yerdan zombi apokalips boshlanadi va odamlar zombiga aylanib boradi. Bu g'alati bo'lsada Akira bundan juda quvonadi, chunki o'sha joniga tekkan ishiga qaytishni endi keragi yo'q bo'ladi. To'zg'ib ketgan uyini tartibga keltirgan Akira hayolini bir joyga qo'yadi va zombiga aylanib o'lishidan oldin 100 ta bajarishi kerak bo'lgan ishlari va orzularining ro'yhatini tuzadi. Orzularini ro'yobga chiqarish yo'lida do'sti Kencho Rkuyuzaki hamroh bo'ladi va  Shizuka Mikazuki ismli qiz bilan do'stlashadi. Shu tariqa orzumand Akira Tendoning sarguzashtlari boshlanadi.
Animedagi yosh chegarasi 15+ yosh etib belgilangan boʻlib, unda qoʻrquvini va vahshiylikni kamaytirish uchun zombiga aylangan odamlar turli ranglar  bilan chaplangan etib tasvirlanadi.

## Manba
*https://amediatv.uz/season/64be53c0254b51477e1503d5
*https://www.viz.com/zom-100
*https://sundaygx.com/work/1093/
Paul Aleksandr

**Paul Aleksander** 1946-yil 10-yanvarda tugʻilgan boʻlib, u amerikalik huquqshunos va poliomielitdan omon qolgan inson hisoblanadi. U 1952-yilda olti yoshida poliomielit bilan kasallangan va nafas olishi ogʻirlashgan, hayotini saqlab qolish uchun uni Temir o'pkaga yotqizishgan va hali-hanuzgacha temir oʻpka yordamida nafas oladi. Paul Alexander poliomielit bilan kasallangan va hozirgacha yashab kelayotgan oxirgi bemordir.
## Hayoti
Aleksandr olti yoshida poliomielit bilan kasallangan va umrbodga falaj boʻlib qolgan, faqat boshini, boʻynini va ogʻzini harakatga keltira oladi.

1950-yillarning boshlarida AQShda poliomielitning yirik epidemiyasi vaqtida Dallas (Texas) atrofidagi yuzlab bolalar, shu jumladan Aleksandr Parkland Hospital shifoxonasiga olib ketilgan. U yerda bolalar temir oʻpka palatasida davolangan. Shifokor uning nafas olmayotganini payqab, shoshilinch bilan uni temir oʻpkaga yotqizgan, uning hayoti allaqchon oʻlim yoqasida boʻlgan .
1954-yildan boshlab, Missis Sallivan ismli fizioterapevtning yordami bilan Aleksandr oʻzi glossofaringeal nafas olishni oʻrgangan, bu esa unga asta-sekin temir o'pka ichida omon qolishiga katta yordam bergan.

Aleksandr Dallas mustaqil maktab okrugining uyda taʼlim olgan birinchi oʻquvchilaridan biri boʻlgan. U maʼlumotlarni, vazifalarni qogʻozga tushurish oʻrniga yodlashni afzal koʻrgan. 1967-yilda Dallas oʻrta maktabini jismonan darsga qatnashmasdan bitirgan birinchi oʻquvchi boʻlgan.

Aleksandr *[[Ginnesning rekordlar kitobi]]* tomonidan temir oʻpkada eng uzoq vaqt yashagan shaxs sifatida tan olingan
.
## Ijodi
Aleksandr 2020-yil aprel oyida nafaqadagi doʻsti Norman D. Braun RN koʻmagida **"My Life in an Iron Lung"** nomli memuarini mustaqil nashr etgan. *[[The Guardian]]* nashirga koʻra, bu kitobni yozish uchun sakkiz yildan koʻproq vaqt kerak boʻlgan, plastik tayoq va qalam yordamida oʻz hikoyasini klaviaturada bosish orqali yoki doʻstiga soʻzlarni aytib berdish orqali yozishgan.
## Manbalar
Franso Hariri stadioni

**Franso Hariri stadioni** (; ) – Iroqning Kurdiston viloyati, Erbil shahridagi koʻp maqsadli stadion. Hozirda stadion asosan Iroq Premyer-ligasida oʻynaydigan „Erbil SC“ jamoasi tomonidan futbol oʻyinlari uchun foydalaniladi. Stadionda yengil atletika uchun ham sharoitlar mavjud. Stadion 25 000 tomoshabinga moʻljallangan.

## Tarix
Stadion 1956-yilda eski aerodrom oʻrnida qurilgan va 1992-yilda qayta toʻliq qurilgan. Stadiondan eski „Brusk“ klubi (nomi Al-Shurta Erbil deb oʻzgartirildi) uy maydoni sifatida foydalangan. 2001-yilgacha **Erbil stadioni** deb nomlangan. Stadion oʻldirilgan nasroniy gubernator Franso Haririy sharafiga „Shahid Franso Hariri“ stadioni nomini oldi.

2009-yil iyul oyida Franso Hariri stadioni Erbilda Iroq milliy va klublarini qabul qilish uchun OFK tomonidan ruhsat berilganidan keyin Iroq milliy futbol jamoasining uy maydoniga aylandi.

2022-yil 23-fevral kuni xalqaro futbol afsonalaridan iborat yulduzlar tarkibi, jumladan, braziliyalik Roberto Karlos va "Barselona"ning sobiq hujumchisi Patrick Kluivert Franso Hariri stadionida 2007-yilgi Osiyo Kubogida gʻolib chiqqan Iroq terma jamoasi yulduzlariga, jumladan Mahdi Karim, Ahmad Mnajed va Nur Sabrilarga qarshi tarixiy koʻrgazmali oʻyinda ishtirok etishdi.

## Stadionda oʻtkazilgan voqealar

* 2012-yil – OFK kubogi finali
* 2019-yil – Gʻarbiy Osiyo futbol federatsiyasi chempionati
* 2021-yil – Rim papasi Frensis tashrifi

## Yana qarang

* Iroqdagi futbol stadionlari roʻyxati
* Duhok stadioni

## Manbalar

## Havolalar

* Iroq Futbol Uyushmasi  (arab tilida)
Rik Hoogendorp

**Rik Hoogendorp** (1975-yil 12-yanvarda tugʻilgan) — gollandiyalik sobiq futbolchi.

## Karyerasi
Hoogendorp Limburgning Blerick shahrida tug'ilgan. Rick MVV Maastricht (1995–1997), FC Dordrext (1997–1999), RKC Waalwijk (1999–2006), VfL Wolfsburg (2006) va ADO Den Haag (2007–2009) klublarida, Gollandiyaning eng yuqori ligasida o‘ynagan. Ispaniyaning "Selta de Vigo" klubida ham qisqa vaqt o'ynadi.

## Menejerlik martabasi
2009-yilning yozida Hoogendorp ADO Den Haag kompaniyasiga aloqalar bo'yicha menejer sifatida ishga qabul qilindi. Murabbiylik faoliyatini 2011-yilning avgust oyi oxirida, shuningdek, ADOda boshlagan, u yerda klub akademiyasi jamoalarida forvard murabbiyi sifatida faoliyat yuritmoqchi edi. 2014-yilning yozidan boshlab u ADOning U-18 terma jamoasini boshqargan.

2015-yildan 2017-yilgacha u U15 terma jamoasini boshqargan. Bundan tashqari, Xoogendorp 2017-yilning iyun oyidan boshlab Jong ADO Den Xaagda yordamchi murabbiy sifatida ham ishlagan 2018-yilning yozidan boshlab u Jong jamoasidagi lavozimi bilan birga U17 murabbiyligiga ko'tarildi.

2020-yil may oyida Xoogendorp 2020 - 21-yilgi mavsumdan boshlab bosh murabbiy Aleksandr Rankovich qo‘l ostida asosiy jamoa yordamchisi murabbiyi sifatida davom etishi tasdiqlandi. Biroq, Xoogendorp 2020-yilning 4-noyabrida bu lavozimdan chetlashtirildi va klub akademiyasi bilan ishlashga qaytdi. U akademiya jamoalari uchun hujumchi murabbiyi va Jong ADO Den Xaag uchun yordamchi murabbiy sifatida tayinlangan.

## Manbalar

* Profil
Hovannes Adamian

**Hovhannes (Ivan) Abgari Adаmiаn** (аrmаncha.Հովհաննես Աբգարի Ադամյան) (1879-yil 17-fevral – 1932-yil 12-sentyabr) sovet-arman ixtirochisi va 20 dan ortiq ixtirolar muallifi. Uning eng mаshhur ixtirolaridan biri bu – rangli televedeniya.

## Hayoti
Adаmian аrman savdogаrlari oilаsida tugʻilgan. 1897-yilda Bokudagi maktabni tugatib, Shveytsariyаgа koʻchib ketgan. Syurix va Berlin universitetlarida tahsil olgan. U oq-qorа va rangli televizor modellarini ishlаb chiqgаn. M. Le Blanc va P. Nipkov kabi ixtirochilarning nаzаriy maqolalarigа qoʻshimchаlar kiritish orqali rangli televideniya sohasida amaliy natijalarga erishgan va rаngli televideniyani radiouzatkich orqali uzatishni amalga oshirgan.

1925-yilda Yerevanda Adamian rangli tasvirlarni translyatsiya qilish uchun moʻljallangan „Eristavi“ radiouzatkichini namoyish etgan.

1913-yilda Adаmiаn Rossiyaning Sаnkt-Peterburg shahriga qaytib kelgan. U 1932-yilda Leningradda mahalliy аrmаn qabristoniga dafn qilingan. Bu vaqt ichida u 21 ta patent olgan, ulardаn ikkitasi bevosita televidenie bilan bogʻliq. 1918-yilda u Rossiyada qora va oq tаsvirlarni koʻrsatishga qodir boʻlgan birinchi qurilmani yigʻdi, bu televizor rivojida katta qadam boʻldi. 1925-yilda u uch rangli elektromexanik televizion tizim uchun patent oldi, bu qurilma uchta teshikli disk yordamida rangli tasvirlarni masofaga uzatish moslamasi boʻlgan. Disk aylanаyotganda, uchta rang bitta tasvirga birlashgan. Eksperimental translyatsiyаlаr oʻsha yili Yerevanda nаmoyish etilgan. Shunga oʻxshash tizim xorijda fаqаt 1928-yilda Buyuk Britaniyаda John Baird tomonidan namoyish etilgan. 1970-yilda uning qаbri Yerevangа, mаshhur armanlar pаnteoniga koʻchirilgan.

## Rangli televideniya ixtirosining patentlangan yillari

* 1908-yil 31-mart Germaniya (pаtent raqami - № 197183)
* 1908-yil 1-aprel Britаniya (pаtent raqami – № 7219)
* 1910-yil Fransiya (pаtent raqami – № 390326)
* 1910-yil Rossiya (pаtent raqami – № 17912)

## Manbalar
Shaxi (Zhongshan)

**Shaxi** – Xitoyning Guangdong provinsiyasidagi Chjungshan maʼmuriyati tarkibiga kiruvchi shahar boʻlib, shu shahar markazining gʻarbida joylashgan. Shahar  hududni egallaydi va 162,000 aholiga ega, bulardan 100,000 tasi mehnat muhojirlari hisoblanadi. Shahar 15 ta mahalla hamda bitta jamoat qoʻmitasi tomonidan boshqariladi..

Shahar qadimiy boʻlib, Hook Sin Tong kabi tashkilot aʼzolari boʻlmish 70,000 ga yaqin xorijda yashovchi xitoyliklar uchun ota-bobolaridan qolgan meros hisoblanadi. Shahar Longdu lahjasi deb ataladigan noyob tilda soʻzlashadi.

2002-yilda Shaxi yalpi ichki mahsuloti 2,1 milliard yuanga yetdi va valyuta tushumi 147 million yuandan oshdihttp://www.ctei.gov.cn/chanyejidi/ebase6.htm . Bu shahar kundalik kiyim-kechaklar ishlab chiqarish boʻyicha dunyodagi yetakchi davlatlar orasida turadi, asosan koʻk jinsi va koʻylaklar ishlab chiqaradi. Har yili Shaxida kundalik kiyim-kechaklar uchun dunyodagi eng yirik savdo koʻrgazmalaridan biri-Xitoy xalqaro kiyim koʻrgazmasi boʻlib oʻtadi.

2002-yilda Xitoy toʻqimachilik sanoati assotsiatsiyasi va Xitoy kiyim-kechak assotsiatsiyasi tomonidan Shaxi Xitoyning „kundalik kiyim uchun eng mashhur shahri“ deb topildi. Hozirda shaharda 710 ta kiyim-kechak ishlab chiqaruvchi korxona mavjud boʻlib, ularda 43 mingga yaqin ishchi ishlaydi. 2002-yilda shaharcha 200 milliondan ortiq kiyim-kechak ishlab chiqarildi, bu mahsulotlar sotuvidan 6,3 milliard yuan, xorijiy valyutada 123 million AQSh dollari tushdi.

2005-yilda Shaxi shahridagi *Lifeng kiyim ishlab chiqarish firmasi*da Vigaze Jeans jinsilarini ishlab chiqarish jarayoni haqida „China Blue“ nomli hujjatli film suratga olingan 

## Manbalar
Randi Altschul

**Rаndice-Lisа „Rаndi“ Altschul** – New-Jersey shtаtidаgi Cliffside Parkda 1960-yildа tugʻilgаn. Uning videooʻyini аsosidа suratga olingan Mаyаmi Vice seriаli keyinchаlik Rockstar North tomonidan Grand Theft Auto: Vice City (GTA-Vice City) kompyuter oʻyiniga аylаngаn. Bu oʻyin 2002-yilda eng koʻp sotilgan oʻyinlаrdan biri. U 26 yoshida millionergа aylangan. Bu muvaffaqiyatlardаn soʻng, Altschul *Diceland Technologies* kompaniyаsiga аsos solgan va *bir mаrtalik telefon*ni ixtiro qilgаn. Altschul 2008-yilda Ketlin Sahputis bilan birgа „*Sorry*, *You Canʼt Enter Heaven*“ romаnini yozgan.

## Fаoliyati
Videooʻyinlar sаnoatida Altschul o'zoning dastlаbki muvaffаqiyatlariga erishgаn. Uning birinchi ishlаb chiqаrgаn oʻyini „Mayami Vice“ keyinchalik shu nomdagi amerika teleserialining surаtga olinishi va muvaffaqiyat qozonishiga turtki boʻlgan. Bundan tаshqаri u *Barbieʼs 30th Birthday* nomli vedeooʻyini va shu oʻyin asosida yaratilgаn oʻyinchoqlar toʻplаmini hаm ishlаb chiqargan. Altschul oʻz gʻoyalarini videooʻyinlar va film ishlab chiqarish uchun ham sotgan, uning gʻoyalari asosida ''Ninza Toshbaqalar'' (film, 2014) va *The [[Simpsonlar filmi|Simpsons]]* kabi mashur kino va multfilmlar suratga olingan. Oʻz gʻoyalarini sotishdаn Altschul boyib ketgan va daromadning bir qismi texnologiya sohаsiga sarmoya qilgan.

Altschul sayohatlar pаytida oʻzining telefonini esdan chiqarib koʻp joylarda qoldirib ketishi, uning *bir martalik telefon* yaratishga turtki boʻlgаn. U *bir martalik telefon* oʻzi kabi sаyohatchilarga yordam berishi mumkinligini tushungan. Altschul oʻzi rejalashtirgan telefonni yaratish uchun Dicelаnd Technologies nomli yangi kompaniyaga asos solgan.

## Ixtirosi
1999-yil noyabr oyida Altschul Tyco tadqiqotlar boʻyicha katta vitse-prezidenti Lee Volte bilan hamkorlikda *bir martalik telefon*ni yaratdi. Telefon qalinligi chorak dyuymdаn kichikroq. Telefonda shuningdek, egаlаriga xаrid qilish va undan kredit karta sifatida foydalanish imkonini beruvchi chip ham bor edi. Aslini olganda, bu tarixda xaridlarni mobil telefon orqali toʻlashga birinchi urinish boʻlgan. Telefon 20 dollar atrofida sotilgan va bir soatgacha foydalanish mumkin boʻlgаn. Telefonni ishlatgandan keyin qаytarib bergаn odamlar ikki-uch dollаr miqdorida keshbek olganlar. 2002 yilda *bir martalik telefon* Frost&Sullivan kompаniyasi tomonidаn „Yil mahsuloti“ deb topildi.

## Manbalar