Baldauren (oromgoh)

**“Baldauren”-**qozoq tilida baxtli bolalikni anglatadi.Bu nom bejiz emas,markazga kelayotgan bolalarning yoshi ham ana shu baxtli bolalik davriga toʻgʻri keladi.“Baldauren” Respublika oʻquv-sogʻlomlashtirish markazi–oʻquv-pedagogik va dam olish tadbirlarini tashkil etish,shuningdek, bolalar uchun xalqaro va milliy madaniy,ilmiy va amaliy tadbirlarni oʻtkazish bilan shugʻullanuvchi Respublika oʻquv-sogʻlomlashtirish markazi.ROSO "Baldauren" Shchuchinsk ko'li qirg'og'ida, mamlakatning eng go'zal joylaridan biri bo'lgan Borovoy kurort hududida joylashgan. “Baldauren” Respublika oʻquv va aholi dam olish markazi bevosita davlatimiz rahbari N. A. Nazarboyev nomidan “Artek” xalqaro bolalar markazi (Qrim, Ukraina) negizida tashkil etilgan.Bugungi kunda “Baldauren” MDH va Markaziy Osiyoda bolalar va oʻsmirlarning dam olishi va salomatligini yoʻlga qoʻyuvchi,ular ijodiyotini rivojlantirish uchun barcha sharoitlarni yaratib berayotgan yagona Respublika oʻquv-sogʻlomlashtirish markazi hisoblanadi.Markaz yil davomida faoliyat yuritadi va bir smenada 350 nafar talabani qabul qiladi.Smenaning davomiyligi yozda 15 kun,qishda esa 20 kun.Bolalar uchun zamonaviy talablar asosida jihozlangan,texnik vositalar bilan jihozlangan sinf xonalari.Gidromasajli dushlar bilan jihozlangan qulay xonalar.Bolalar kuniga 5 marta ovqatlanish,sog'lomlashtirish va profilaktika choralari:massaj,suv muolajalari,terapevtik vannalar,sauna,kokteyllar va qarag'ay bilan toza havo bilan ta'minlanadi.Markazning umumiy maydoni *8,62 gektarni* tashkil etadi,shundan asosiy foydali qurilish maydoni *15 288 kv.m.* mumkin.Olti qavatli bino,1-qavat-maktab,2-3-4-qavatlar,5-qavatlar-ma'muriy,6-qavatlar - o'yin zallari. Besh qavatli tibbiyot majmuasi. Ikki qavatli sport majmuasi. Uch qavatli ma'muriy majmua. Yopiq basseyn. Avtotransport, isitish va kir yuvish. Bu yerda bolalarni davolash-sogʻlomlashtirish tartib-qoidalari, fizika, kimyo, lingafon, elektron doska va eng yangi oʻquv jihozlari bilan jihozlangan kompyuter xonalari, 20 ming dona darslik va badiiy adabiyotlar bilan jihozlangan kutubxona, guruh xonalari mavjud. Qishda oq qor, chang'i yo'llari, konki. Bu yerda katta qishki va yozgi sport asfaltlangan maydonlar, chodirlar shaharchasi, guruh kaminlari, trenajyor zallari, sport va oʻyin zallari, yangi boshlanuvchilar uchun xalqaro standartlar asosida jihozlangan katta va kichik suzish havzalari mavjud. Bolalar gidromassajli dushlar bilan jihozlangan xonalarda yashaydilar. Kuniga besh marta vitaminlar va yuqori kaloriyali ovqatlarga boy yangi sabzavot va mevalar beriladi. Xun saqlash stoli mavjud. 

i
“Baldauren” oʻquv va aholi dam olish markazida 36 nafar oʻqituvchi mehnat qilmoqda.O'qituvchilarning sifat tarkibi:yuqori toifali - 27%; birinchi - 32%; ikkinchisi - 29%; toifasiz-12%.Butun jamoa 5 ta metodik birlashmaga bo'lingan. Bular quyidagi uyushmalar:

1. fizika, matematika, informatika assotsiatsiyasi;

2. tabiiy fanlar assotsiatsiyasi;

3. qozoq tili va adabiyoti fanlari assotsiatsiyasi ;

4. Rus va chet tillari fanlari assotsiatsiyasi ;

5. jismoniy tarbiya fanlari assotsiatsiyasi.

Oʻqituvchilar oʻrtasida ikkita ijodiy guruh tuzildi: 1.Etnomadaniyatning integrativ roli sohasi; 2.O`qitishning uch o`lchovli metodik tizimi.Majmuaning vazifasi–bolaning milliy va umuminsoniy qadriyatlarni,fan va amaliyot yutuqlarini shakllantirish,rivojlantirish va kasbiy malakasini oshirish,uning kamolotga yetishi va raqobatbardosh shaxs sifatida kamol topishiga xizmat qiluvchi sifatli ta’lim-tarbiya olishi uchun barcha sharoitlarni yaratishdan iborat.288 nafar oʻquvchi ta'lim oladi.Smenali bolalar 14 sinfga bo'lingan.Ta'lim dasturida ko'rsatilgan maktabning asosiy vazifalarini bajarish uchun quyidagi shart-sharoitlar yaratiladi: o'quv rejasi ishlab chiqilgan; Uslubiy faoliyatning strukturasi ishlab chiqildi; Maktabdagi ish samaradorligining yagona ko'rsatkichi - maktab ichidagi nazorat asosida monitoringni joriy etish; Oʻquv xonalari toʻliq fan dasturlari uchun zarur vositalar va interfaol doskalar bilan jihozlangan; Majmua oʻqituvchilari innovatsiyalarni (amaliyotlarni) oʻz vaqtida faol oʻzlashtirib, oʻz amaliyotida qoʻllay oladilar.

Yil davomida oʻqituvchilar tomonidan AKT,uch oʻlchovli taʼlim texnologiyalari,oʻyin texnologiyalari,etnopedagogika elementlari,modulli oʻqitish texnologiyalaridan foydalangan holda muntazam ravishda ochiq darslar oʻtkaziladi.U integratsiyalashgan darslar amaliyotiga ham joriy etildi.Prezident Nursulton Nazarboyev 2011—2020-yillarda intellektual millatni rivojlantirish ta’lim dasturi asosida 12 yillik ta’lim tizimiga bosqichma-bosqich oʻtishga tayyorgarlik koʻrish va smenada qatnashayotgan bolalar tashabbusini qoʻllab-quvvatlash maqsadida 2010-yil noyabr oyida maktab oʻqituvchilari o'quv majmuasi »loyihasini amalga oshirmoqda. Ushbu loyiha talabalar uchun masofaviy ta'limni ta'minlaydi.

Bugungi kunga qadar mamlakatimizning barcha hududlaridan 29 nafar talaba markaz oʻqituvchilari rahbarligida turli mavzularda ilmiy loyihalar bilan shugʻullanmoqda.Mualliflik dasturlari va metodik toʻplamlarni ishlab chiqishda oʻqituvchilarning mualliflik dasturlari va uslubiy toʻplamlari:

* "Qozoq oilasi" mualliflik dasturi 9-sinf o'quvchilari uchun ingliz va qozoq tillari bo'yicha integrativ kurs Beketay B. A., Kalieva S. S.;
* Daulenova G., rus maktablarining 7-sinf o'quvchilari uchun "San'atning o'n barmog'i, qozoq" dasturi muallifi. Z., Bytisheva A. B.;
* 8-9-sinf oʻquvchilari uchun “Nutq madaniyati asoslari” mualliflik dasturi va uslubiy qoʻllanma oʻqituvchi Daulbaeva G.T., 5-6-sinf oʻquvchilari uchun “Notiqlik va notiqlik” mualliflik pedagogik loyihasi Baybasunova G. A.;
* Tarix o'qituvchilari uchun uslubiy qo'llanma "Tarix darslarida axborot texnologiyalaridan foydalanish" Yakovenko A.A 5-9 sinf o'quvchilari uchun "Modellashtirish usuli" mualliflik dasturi Nurkeeva M. N. Mukasheva Z. K.

Oʻqituvchilar har yili bevosita va sirtdan xalqaro ilmiy-amaliy anjumanlarda faol ishtirok etib kelmoqda

## O'quv majmuasi
Bolalar uchun tematik smena rejasini ishlab chiqadigan va ta'minlaydigan markazning asosiy tarkibiy bo'linmalaridan biri bu o'quv majmuasidir. Oʻquv majmuasi tarkibiga quyidagi boʻlimlar kiradi:uslubiy ta’minlash va nazorat qilish boʻlimi, qoʻshimcha ta’lim boʻlimi va “Yoshlar” pedagogik jamoasi.Uslubiy ta'minlash va nazorat qilish bo'limi faoliyati - uslubiy,axborot-tahliliy va davlat-tashkiliy sektorlar ishini o'z ichiga oladi.O'quv majmuasining asosiy vazifalaridan biri- vaqtincha tashkil etilgan bolalar uyushmalari sharoitida- qulay muhit va psixologik muhitni,ijodiy muhitni, jamiyat hayotining qadriyatlarini yaratishdir.:mehr-oqibat,axloqiy tarbiya va jamiyatdagi har bir bolaning shaxsiy rivojlanishiga ta'sir qilish.Har yili smena mavzulari o'zgarib turadi,lekin uning mazmuni va asosiy yo'nalishlari bir xil:ularning tarixi, an'analari,urf-odatlari,tili,madaniyati va shaxsiy qadr-qimmatini shakllantirish.Baldaurenga kelgan bolalar o'zlarining ijtimoiy-iqtisodiy va etnik holati va geografiyasi haqida gapirib berishadi. Bizning tarixiy uyimiz ko'p millatli. U yerda yuzlab millat va elat vakillari yashaydi. U etnografiyaning sirli olamiga oʻz darchasini ochadi, bolalarni aka-uka boʻlishga, ularning tarixiy ildizlari, afsona va ertaklari, milliy an’analarini oʻrganishga chorlaydi.

* 2004—2005-yillarda Bolalar o'sishi akademiyasi va Buyuk bolalar ixtirolarini kashf qilish instituti (Bolalar o'sish akademiyasi va Buyuk ochiq bolalar instituti) dasturlari sinovdan o'tkazildi va amalga oshirildi. Dastur mualliflari markaz mutaxassislari E. N. Vigovskaya va D. Lepeshevda.
* 2002—2011-yillarda markaz xodimlari tomonidan koʻplab ilmiy-uslubiy materiallar toʻplanib, tizimlashtirildi. Nashrlarning umumiy hajmi 850 ta. Oʻqituvchilar va ularning yetakchilari, oʻquv majmuasi xodimlari uchun 29 ta ma’lumot-metodik toʻplamlar xalqaro, respublika, viloyat, tumanlar ilmiy-amaliy anjuman va seminarlarda ishtirok etib, markaz faoliyati natijalari bilan tanishtirildi.
* Baldauren ROSO ta'lim ishlari tizimi - o'smirlarning ijtimoiy ahamiyatga ega ijodiy faoliyatini tashkil etish va boshqarish, bolalarning o'zini o'zi boshqarishini ta'minlash va ularning talablariga muvofiq, ta'limning axloqiy tamoyillariga muvofiq pedagogik maqsad va vazifalarni belgilash.

 O'quv majmuasining pedagogik va tashkiliy ishining yo'nalishlari quyidagi tamoyillarga asoslanadi:

* Oʻsmirlarning qiziqish va qobiliyatlarini, ma’naviy-axloqiy fazilatlarini rivojlantiruvchi, salomatligini mustahkamlovchi pedagogik dasturlarni ishlab chiqish va amalga oshirish;
* Ilmiy pedagogik tajriba va ilgʻor tajriba va ilgʻor pedagogik tajribani umumlashtirish va tarqatish;
* Markazda o'smirlarning jamiyatda zamonaviy ijtimoiylashuviga ta'sir ko'rsatadigan sharoitlarni yaratish;
* Oʻsmirlarning intellektual, psixofiziologik, hissiy, axloqiy dunyosini rivojlantirishning eng samarali innovatsion pedagogik texnologiyalarini modellashtirish va sinovdan oʻtkazish;
* Pedagogik ish natijalarini yaxshilash maqsadida "Baldauren" o'quv-tarbiyaviy ishini tahlil qilish usullarini izlash va insonparvarlashtirish;
* O'smirlarni keng ko'lamli tabiiy-iqlim sharoitlari va eng samarali usullardan foydalangan holda reabilitatsiya qilish uning harakatlarining psixologik holatining axloqiy fazilatlarini rivojlantirishni anglatadi;
* Vaqtinchalik bolalar uyushmalari sharoitida ishlaydigan o'qituvchilarni tayyorlash va qayta tayyorlash;

Uslubiy, kommunikativ,ilmiy,ilg'or tajribalarni o'zlashtirish va shaxsiy tajribani tarqatish.Boshqalarga qalbingizning iliqligini bering,shunda uning ruhi hayot quvonchini xohlaydi. Markazdagi bolalarning asosiy murabbiylari tashkilotchi oʻqituvchilardir.Brahmanlar o'tmishda bo'lgani kabi ularni liderlar deb atashadi.Lider-bu o'z izdoshlarini qiziqarli va noma'lum dunyoga olib boradigan lider.Tashkilotchi-ustoz, rahbar,bu so'zning ma'nosi va ahamiyatini tushunishga harakat qiling.U ettita harfdan iborat bo'lib,etti raqami muqaddas raqamdir.Qadim zamonlardan yetti raqam muqaddas va muqaddas sanalgan:haftaning yetti kuni,kamalakning yetti xil rangi,yetti notasi,dunyoning yetti moʻjizasi va hokazo.Ba'zilar aytganidek,tashkilotchi o'qituvchi emas, bu yaxshi ruhiy holat va siz u bilan rozi bo'lolmaysiz. Ertalab soat 6 da turish, yarim tunda yotish va kunduzi bolalar bilan koʻp ishlarni bajarish, ularning bilim va koʻnikmalarini oʻz tarbiyalanuvchilariga oʻtkazishni tushuntirish qiyin, albatta. Har yili repetitorlar (ustozlar) pedagoglar uchun mahorat darslari oʻtkazadilar. O'z mualliflik loyihalarini yaratadi. Bolalar o'sishi akademiyasi va Buyuk bolalar yangiliklarini kashf qilish instituti (Bolalar o'sish akademiyasi va bolalar katta ochiqlik instituti) dasturlari bo'yicha ishlaydi. Dastur mualliflari markaz mutaxassislari E. N. Vigovskaya va D. Lepeshevda. Bu ishlar nafaqat bolalar, balki kasanachilarning ham ijodiy faolligini oshiradi. Bu ishlarning samarasini uyga qaytgan bolalarning soʻzlarida ham koʻrish mumkin. Ketgach, bu yerga qaytib kelishni va tashkilotchi ustalarini juda yaxshi koʻrishlarini, yana uchrashishni istashlarini aytishadi, lekin xayrlashadilar. 

## Manbalar

# ↑ Демалыс лагері Мұрағатталған 30 қарашаның 2013 жылы.
# ↑ Білім кешені Мұрағатталған 27 қарашаның 2013 жылы.
# ↑ Тәрбие кешені Мұрағатталған 27 қарашаның 2013 жылы.