open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Nadezhda Kosintseva

**Nadejda Anatolyevna Kosintseva** ( Kosintseva; 1985-yil 14-yanvarda tugʻilgan) — rossiyalik shaxmat grossmeysteri. U 2010 va 2012-yillardagi ayollar olimpiadalarida hamda 2007, 2009 va 2011-yillarda oʻtkazilgan shaxmat boʻyicha ayollar oʻrtasidagi Yevropa jamoaviy chempionatlarida oltin medalni qoʻlga kiritgan.

## Faoliyati
Yoshlar oʻrtasidagi shaxmat boʻyicha Yevropa chempionatida Kosintseva 1995 (10 yoshgacha boʻlgan qizlar, Verdun), 1997 (12 yoshgacha boʻlgan qizlar, Tallin) va 2000 (18 yoshgacha boʻlgan qizlar, Kallithea) oltin medallarni qoʻlga kiritdi. 1998-yilda Oropesa-del-Mar shahrida oʻtkazilgan shaxmat boʻyicha yoshlar oʻrtasidagi jahon chempionatida 14 yoshgacha boʻlgan qizlar bahsida oltin medalni qoʻlga kiritdi.

2005-yilda u Kishinyovda boʻlib oʻtgan ayollar oʻrtasidagi Yevropa individual chempionatida Katerina Lahno bilan birinchi oʻrinni egalladi. Kosintseva pley-off bahsida yutqazib, kumush medalni qoʻlga kiritdi.

2006-yilda u singlisi Tatyana va Elena Tairova bilan birga Rossiya ayollar chempionati superfinalida ikkinchi oʻrinni boʻlishdi. Kosintseva 2008-yilda Moskvadagi ayollar oʻrtasidagi Rossiya chempionatida gʻolib chiqdi. U 2009-yilda ushbu musobaqada ikkinchi oʻrinni egalladi.

2010-yilning eng yaxshi ayol shaxmatchisi sifatida Kayssa FIDE faxriy mukofoti sohibi va gʻolibi. Lobortas Classic zargarlik uyi hunarmandlari tomonidan ishlab chiqilgan va bajarilgan Kayssa shaxmat mukofoti 2010-yil 18-sentabrda Moskvada boʻlib oʻtgan FIDE ayollar oʻrtasida blits boʻyicha jahon chempionati doirasida tantanali ravishda topshirildi.

2010-yilda u 43-chi Biel shaxmat festivalining Master Open musobaqasida grossmeysterlar Aleksandr Riazantsev, Vitaliy Golod, Leonid Kritz, Sebastyan Feller, Kristian Bauer va Sebastyan Maze bilan 1-7-o‘rinlarni egallab, tay-brekda ikkinchi o‘rinni egalladi.

## Shaxsiy hayot
Kosintseva 2012-yil dekabr oyining oxirida Leonid Kritsga turmushga chiqdi va 2014-yilda bir qiz tugʻildi.

2013-yilda u Dallasdagi Texas universitetida oʻqish uchun AQShga koʻchib oʻtdi.

## Manbalar
Adenin

Oʻsimlik va hayvonlar hujayralarining nukleoproteinlarida mavjud boʻlgan purin asosi ; **Adenin** va guanin nuklein kislotalarning muhim tarkibiy qismidir. Odamlarda adenin metabolizmining yakuniy mahsuloti siydik kislotasidir .  Toʻliq qonning saqlanishini yaxshilash uchun adenin preparati qoʻllanadi . 

Belgisi: A

tarkibida riboza shakarini saqlaydi.

## Kimyobiy tuzilishi
C5H5N5
Lakshmi Manchu

**Manchu Lakshmi Prasanna** (1977-yil 8-oktyabrda tugʻilgan) — hind aktrisasi, prodyuseri va teleboshlovchisi, telugu kinosida ishlaydi va Amerika televideniesida suratga tushagan. Aktyor Mohan Babuning qizi Manchu Oklahoma Siti universitetining teatr boʻyicha bakalavr darajasini olgan. U SIIMA mukofoti, ikkita Filmfare mukofoti va ikkita Nandi mukofotiga sazovor boʻlgan.

Manchu aktrisalik debyutini Amerika teleseriali *Las-Vegasda* qildi, u yerda James Lesurening sevgan qizi Sarasvati Kumarning ikkinchi kichik rolini oʻynagan. Keyin u quyidagi seriyalarning har birida bitta epizodda paydo boʻldi: *Desperate Houswives*, *Late Nights with my Lover* va *Mystery ER*. U Toyota, AARP va Chevrolet uchun reklama roliklarida ham suratga tushgan. 2006-yilda u Los Angelsdagi *La Femme* kinofestivalining bir qismi sifatida Uilshir tasviriy sanʼat teatrida namoyish etilgan *Perfect Lives* qisqa metrajli filmida rejissyorlik va prodyuserlik qildi hamda rol ijro etgan. U 2016-yilda Taher Ali Baig rejissyori Roald Dalning „Matilda“ asariga moslashtirilgan Miss Trunchbull rolida teatrdagi debyutini qilgan.

## Faoliyati
Faoliyatini 4 yoshida boshlagan Manchu Hindistonda 20 ta badiiy filmda va AQSh filmlarida bir nechta kichik televideniye rollarda suratga tushgan. U oila aʼzolari bilan birga Sree Lakshmi Prasanna Pictures filmiga egalik qiladi, hozirgi kunga qadar badiiy filmlar ellik oltita film ishlab chiqargan.

2011-yil dekabr oyida u Mani Ratnamning *Kadal* tamil filmida muvaffaqiyatli tinglovdan soʻng ikkinchi darajali rolni ijro etish uchun shartnoma imzolagan. Kambagʻal qishloq ayoli Selina rolini tasvirlab, u bu film uning yutugʻi boʻlishini kutgan edi, lekin film chiqqandan keyin Tamil tilida rol takliflarini deyarli olmagan.

## Filmografiyasi

### Film

#### Boshlovchi yoki hakam sifatida

## Manbalar
Tatyana Kosintseva

**Tatyana Anatolyevna Kosintseva** ( Kosintseva); 1986-yil 11-aprelda tugʻilgan) — rossiyalik shaxmatchi. U 2007-yilda FIDE tomonidan grossmeyster unvoniga sazovor boʻlgan. Kosintseva ayollar oʻrtasida ikki karra Yevropa chempioni va uch karra Rossiya chempioni. U 2010 va 2012-yillardagi ayollar olimpiadalarida hamda 2007, 2009 va 2011-yillarda oʻtkazilgan shaxmat boʻyicha ayollar oʻrtasidagi Yevropa jamoaviy chempionatlarida oltin medalni qoʻlga kiritgan.

## Faoliyati
Kosintseva 6 yoshida katta opasi Nadejda bilan birga shaxmat oʻynashni boshlagan, onasi bilan raqs darslaridan uyga qaytganlarida, ular shaxmat toʻgaragiga tushib qolishgan va oʻsha yerda oʻynashga qaror qilishgan. Yoshligida u sobiq jahon chempioni Aleksandr Alekxinening oʻyinlari kitobidan ilhomlanganini va Garri Kasparov va Bobbi Fisherning oʻyinlaridan xuddi shunday taassurot olganini eslaydi.

Yoshlar oʻrtasidagi shaxmat boʻyicha jahon chempionatida u 10 yoshgacha boʻlgan qizlar (Kala Galdana, 1996) va 12 yoshgacha boʻlgan qizlar (Kann, 1997) musobaqalarida kumush medallarni qoʻlga kiritdi. Kosintseva 1996-yilda Rimavska Sobota shahrida oʻtkazilgan shaxmat boʻyicha yoshlar oʻrtasidagi Yevropa chempionatining 10 yoshgacha boʻlgan qizlar toifasida oltin medalni qoʻlga kiritdi.

2002, 2004 va 2007-yillarda Kosintseva ayollar shaxmat boʻyicha Rossiya chempionatida gʻolib chiqdi . 2006-yilda u gʻolib Yekaterina Korbutdan yarim ochko ortda qoldi. Shuningdek, 2004-yilda Kosintseva Biel shaxmat festivalida Accentus Ladies turnirida gʻolib chiqdi.

U 2007-yilda shaxmat boʻyicha ayollar oʻrtasidagi Yevropa individual chempionatida 2774 turnir koʻrsatkichi (TPR) bilan gʻolib chiqdi. U 2009-yilda Lilit Mkrtchian bilan tezkor pley-offda 1½-½ hisobida gʻalaba qozonganidan keyin yana gʻalaba qozondi.

2010-yilda Kosintseva Nalchik shahrida boʻlib oʻtgan FIDE ayollar Gran-prisida 2735 ball bilan gʻolib chiqdi. Uning ochkosi 9/11 (+7−0=4) bo‘lib, eng yaqin raqibi Xou Yifandan 1½ ochko oldinda. Nalchikdagi Gran-prida 160 ochko jamg‘ardi.

2012-yilda Kosintseva Turkiyaning Gazientep shahrida oʻtkazilgan tezkor shaxmat boʻyicha ayollar oʻrtasidagi Yevropa chempionatida gʻolib chiqdi. 2014-yil aprel oyida u Xanti-Mansiyskda shaxmat boʻyicha ayollar oʻrtasidagi blits boʻyicha jahon chempionatida bronza medalini qoʻlga kiritdi. Oʻsha yilning iyul oyida u Bolgariyaning Plovdiv shahrida boʻlib oʻtgan ayollar oʻrtasidagi yakka tartibdagi Yevropa chempionatida 8½/11 ball bilan kumush medalni qoʻlga kiritdi.

## Shaxsiy hayot
Singlisi Nadejda bilan birga Kosintseva oʻzlarining tugʻilgan shaharlari Arxangelskdagi Pomor universitetining huquqshunoslik kursida tahsil oldi. Ularning ikkalasi ham 2008-yilda o‘qishni tamomlagan.

## Manbalar
Sekine Evren

**Sekine Evren** (asl ismi **Sekine Kankotan;** 1922-yil — 1982-yil 3-mart) turmush oʻrtogʻi Kenan Evren prezidentligi davrida 1980-yil 12-sentabrdan 1982-yil 3-martda vafot etgunga qadar Turkiyaning birinchi xonimi boʻlgan.

Sekine Kankotan 1922-yilda Manisaning Alashehir shahrida, oʻsha paytdagi Usmonli imperiyasida oilaning birinchi qizi boʻlib tugʻilgan. Uning yana uchta singlisi bor edi. U oilaviy sharoiti ogʻirligi tufayli oʻqishni yakunlay olmadi. Sekine Evren 1944-yilda ota-onasining ruxsatisiz oʻsha vaqtdagi katta leytenant Kenan Evrenga turmushga chiqdi. Eri Kenan Koreya urushi (1950—1953-yillar) paytida turk brigadasiga tayinlangani uchun uning birinchi farzandi oʻsha yerda tugʻilishi bilan vafot etdi. Keyinroq esa Shenay, Gulay va Miray ismli uch qizni dunyoga keltirdi. Evren juda yoshligidan qandli diabetga chalingan edi. 1980-yil may oyida Belgiyaning Bryussel shahriga sayohati chogʻida u yurak xurujiga uchradi va bir umrga falaj boʻlib qoldi.

1980-yil 12-sentabrda Turkiyada Turk Qurolli Kuchlari Bosh shtab boshligʻi toʻrt yulduzli general Kenan Evren boshchiligida harbiy toʻntarish uyushtirdi. Toʻntarish bilan Milliy xavfsizlik kengashi boshqaruv organi sifatida paydo boʻldi. 1980-yilgi kengash qoʻmondonlardan, Bosh shtab boshligʻi va Kenan Evrendan iborat edi. Harbiy xunta hukumatni agʻdarib, Kenan Evrenni davlat rahbari etib tayinladi. Sekine Evren, eri oʻzini prezident deb eʼlon qilgani va qonuniy ravishda saylanmagani uchun prezidentlik qarorgohi Chankaya saroyiga koʻchib oʻtishni rad etdi. U vafotiga qadar harbiy qarorgohda yashashni davom ettirdi.

Sekine Evren 1982-yil 3-martda vafot etdi U Anqaradagi Hoji Bayram masjidida oʻtkazilgan davlat dafn marosimidan keyin dafn qilindi.

## Manbalar
Mimara muzeyi

**Mimara muzeyi** ( ) — Xorvatiyaning Zagreb shahridagi sanʼat muzeyi. U Ruzvelt maydonida joylashgan boʻlib, Viltrud va Ante Topich Mimara kolleksiyasi joylashgan. Uning toʻliq rasmiy nomi - **Ante va Viltrud Topich Mimara badiiy toʻplami** .

Jami 3700 xil sanʼat asaridan 1500 dan ortiq eksponatlar tarixdan oldingi davrdan 20-asrgacha boʻlgan doimiy fondlarni tashkil etadi. Eng mashhur eksponatlardan baʼzilari orasida Lorenzetti, Giorgione, Veronese, Canaletto asarlari, gollandiyalik ustalar Van Goyen, Ruisdaelning 60 ta rasmlari, flamand ustalari Van der Veyden, Bosch, Rubens, Van Deykning 50 ta asarlari, 30 dan ortiq Ispaniyalik ustalar Velaskes, Murilyo, Goya, nemis ustalari Xolbeyn, Libermann, Leyblning 20 ga yaqin rasmlari, ingliz rassomlari Geynsboro, Tyorner, Boningtonning 30 ga yaqin rasmlari va fransuz ustalari Jorj de La Tur, Boucherning 120 dan ortiq rasmlari.mavjud. Muzey 1987-yilda ochilgan. 

Mimara muzeyi 2020 yildagi Zagreb zilzilasidan zarar koʻrgan va 2021 yilgacha taʼmirlash uchun yopiq qolmoqda. 

## Manbalar
Taxmasp II

**Tahmasp II** ( ; 1704-yil 3-dekabr 1740) – Eronda hukmronlik qilgan Safaviylar sulolasidan boʻlgan shoh (1723–1732).
Tahmasb II Eron shohi Sulton Husaynning uchinchi oʻgʻli (1694 –1722). Otasi Sulton Husayn 1722-yil oktabrda isyonkor afgʻonlar tomonidan taxtdan chetlatilgach, shahzoda Tahmasp Eron shimoliga Mozandaronga qochib ketgan va oʻzini shoh deb eʼlon qilgan. Uni Kavkazorti sunniylari, Rossiya va Usmoniylar imperiyalari tan olingan. Shuningdek Qizilboshlarning baʼzi qabilalari qoʻllab-quvvatlagan. Tahmasb II davrida eshikogʻaboshi (saroy qoʻriqchisi) quyidagilar boʻlgan :
* Muhammad Ali Bek Qojar (1729)
* Qosimxon (1730)
* Tahmurat Bek (1731)

## Manbalar
Koʻkchatov tashqi okrugi

**Koʻkchatov tashqi okrugi-** (, كوكشەتاۋ سىرتقى وكرۋگى) 1824-yil 29-aprelda Rossiya imperiyasining 1822-yil 22-iyuldagi “Sibir qozoqlari toʻgʻrisidagi nizom”ga muvofiq tashkil etilgan.Tumanni oqsoqol Sulton boshqargan.Birinchi oqsoqol sulton etib Ualixonuli Gubaydolla (Abaydilda),qozi etib otig'ay qabilasidan Zilgara Baytoqo‘li va Kerey qabilasidan Muset Janibekuli saylandi.1857-yilda *Koʻkchatov tashqi okrugida* 16 bo‘li (Maylibalta atig'ay,Atig'ay bog‘i, Gudibberdi atig'ay, Kursari kerey, Tuadan kerey, Baltikosh kerey, Esenbaqti kerey, Vak kerey, Esenali kerey, Jaulybai kanayiga, Kuliy kerayga, Vaylibai kereyga, Sayo‘y keray) bor edi. Qipchoq, kurleuit qipchoq, boy qirgʻiz ), 144 qishloq, 8778 uy boʻlgan . Podshoh hukumatining 1868-yil 21-oktabrdagi qaroriga ko'ra Koʻkchatov tashqi *[[Koʻkchatov|okrugi tumanga]] aylanib [[Oqmoʻla (viloyat)|, Oqmola]]* viloyati tarkibiga kirdi . **

## [[Ogʻa sulton|Og'a Sulton]]

# Gubaydolla Ualixonov - 1824, 1832-1838.
# Jilgara Baitokin - 1824-1826, 1838-1841.
# To'qtamis raqsi - 1826-1827.
# Abilay Gabbasov - 1829-1832.
# Abulxayr Gabbasov - 1841-1845.
# Manday Toʻqtamisov - 1845-1851.
# Abdig‘afar Mandaev – 1852-1854.
# Pireli Gabbasov - 1854-1857.
# Muso Zylgarin - 1858-1860, 1866-1868.
# Chingiz Valixonov - 1860-1862, 1863-1866.

* Chingiz Valiuli Ualixonov (1857 - 68)

# Quspek Taukin - 1862-1863. 

## Bolislari
Markaziy davlat arxivi materiallarida 1820-yillarda Qozoq boʻyilarining Koʻkchatov tumanidagi joylashuvi roʻyxati quyidagicha tuzilgan:

1844-yilgi aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra 

## Manbalar
Estoniya pasporti

**Estoniya pasporti** () Estoniya fuqarolariga beriladigan xalqaro sayohat hujjati boʻlib, Estoniya fuqaroligini tasdiqlovchi hujjat sifatida ham xizmat qiladi. 

## Manbalar

## Havolalar

* Estoniya politsiyasi va chegara qoʻriqlash boshqarmasi tomonidan Estoniya fuqarosining pasporti haqida maʼlumot
* Prado Consilium tomonidan Estoniya fuqarosining pasporti haqida maʼlumot
* 01.06.2014 dan boshlab Estoniya politsiyasi va chegara qoʻriqlash boshqarmasi tomonidan berilgan Estoniya fuqarosining pasporti namunasi
* Estoniya fuqarosi uchun qaytish guvohnomasi
* Shaxsni tasdiqlovchi hujjatlar toʻgʻrisidagi qonun
* Estoniya Tashqi ishlar vazirligi tomonidan vizasiz mamlakatlar roʻyxati 
* Pasport indeksi vizasiz ball Estoniya pasporti
* Henley & Partners viza cheklovlari indeksi xaritasi
* Dunyo boʻylab Estoniya vakolatxonalari 
* Chet elda Estoniya vakolatxonalari xaritasi
99mTc

Asosan saraton kasalligini aniqlash uchun bir nechta organlarda ( masalan , miya , suyak , qalqonsimon bez , ko'krak ) radionuklid sifatida yoki yurakda koronar arteriya okklyuziyasini aniqlash uchun ishlatiladigan 99m Tc markali texnetsiy izonitritning lipofil katyonik kompleksi . U yurakni tasvirlashda va eksperimentalda o'zmalarni aniqlashda ishlatoladi .

Birinchi marta 1938-yilda olingan. 1950-yillarda tibbiy maqsadlarda 99m Tc ni etiketlangan atomlar sifatida ishlatish g'oyalari paydo bo'ldi. Farmatsevtik jihatdan sof 99m Tc olish texnologiyasining birinchi tadqiqotlari boshlandi.  1958-yilda zamonaviy texnetsiy generatorlarining birinchi prototipi yaratildi. 1963-yilda 99m Tc bo'lgan farmatsevtik preparatni tanlab singdirish orqali insonning biokimyoviy jarayonlarini vizualizatsiya qilish bo'yicha birinchi maqola nashr etildi .  Texnetsiydan foydalanish tez sur'atlar bilan kengayib, tijoratlashtirila boshladi.

2010-yil uchun ishlab chiqarish Yevropa Ittifoqi (45%), Kanada (40%), Janubiy Afrika (10%)da jamlangan  . Asosiy iste'molchilar AQSh (43%), Yevropa Ittifoqi (26%), Yaponiya (17%). 1989 yilda Qo'shma Shtatlar texnik sabablarga ko'ra texnetsiy ishlab chiqaradigan yagona reaktorning ishlashini to'xtatdi. Mahalliy texnetsiy ishlab chiqarishni qayta tiklashga urinishlar texnik qiyinchiliklarga duch keldi va Qo'shma Shtatlar hali ham barcha kerakli hajmni import qilmoqda. 2000-yillarning oxirida Kanadaning yagona va Yevropa Ittifoqidagi bitta ishlab chiqarish reaktori ham texnik qiyinchiliklarga duch keldi va tez orada yopilishi mumkin. Avstraliya va Rossiyada yangi yirik ishlab chiqarishlar rejalashtirilgan  .

SSSRda izotop ishlab chiqarish 1985-yilda boshlangan. Rossiya Federatsiyasi Prezidenti huzuridagi 2020 yilgacha bo'lgan davrda iqtisodiyotni modernizatsiya qilish va texnologik rivojlantirish bo'yicha komissiya loyihasi doirasida 2010-yilda Rossiyada zamonaviy ishlab chiqarish ob'ektlari qurildi. 2017-yilda Rossiya Federatsiyasining bozor ulushi 10% ga etdi. Kelgusi yillarda ishlab chiqarish hajmini oshirishni davom ettirish rejalashtirilgan, buning uchun Sarovda yangi " Argus-M " yadroviy-kimyo majmuasi qurilmoqda  .

## Manbalar
Belorussiya SSR madhiyasi

**Belarusiyaning davlat madhiyasi** - Belarus Respublikasining suveren davlat sifatidagi ramzlaridan biridir. Belarus madhiyasi musiqasi Nester Sokolovskiy tomonidan yozilgan. 1955-yilda uning musiqiy kompozitsiyasi Belarus SSR madhiyasi uchun tasdiqlangan. M.M.Klіmkovіch tomonidan yozilgan matn hozirgi kabi biz, belaruslar soʻzlari bilan boshlandi. 2002-yilda Uladzіmіr Karizna Klіmkovіchning sheʼrini qayta koʻrib chiqdi. U Rossiya, Lenin va Kommunistik partiyaga havolalarni olib tashladi.

1991-yilda Belorussiya SSR Sovet hokimiyatidan Belarus sifatida mustaqil boʻlgach, sovet davridagi respublika madhiyasi 2002-yilga qadar soʻzsiz boʻlsa-da, oʻzining milliy madhiyasi sifatida saqlanib qoldi, keyinchalik yangi qoʻshiq matnlari yaratildi (bu versiya hozir ham qoʻllanilmoqda).

## Tarix
1944-yil 3-fevralda SSSR Oliy Kengashi Prezidiumi „Sovet respublikalarining davlat madhiyalari toʻgʻrisida“gi farmon chiqardi. Ozarbayjon SSR va Armaniston SSR bunga javoban oʻzlarining eng koʻzga koʻringan bastakorlarining madhiyalarini yaratdi, Litva SSR esa oʻzining eski madhiyasi Tautiška giesmėga qaytdi.

Belarusning yangi davlat madhiyasi uchun tanlov 2002-yil 3-yanvarda eʼlon qilindi. Hakamlar hay’ati tarkibiga madaniyat va axborot vazirlari, parlament vakillari, olimlar, davlat xizmatchilari, musiqachilar va bastakorlar kirdi. Hakamlar hay’ati raisi Bosh vazir oʻrinbosari Uladzimir Drajin boʻldi. Uchrashuvlar davomida Belarus Yozuvchilar uyushmasi prezidenti Olga Ipatova BSSR madhiyasining musiqasi ustunlik qiladi va oldingi madhiyaning soʻzlari „qayta ijro etiladi“ degan fikrni bildirdi.

2002-yil 7-9-iyun kunlari davlat ommaviy axborot vositalari Belarusning beshta potentsial milliy madhiyalarini kuniga bir necha marta efirga uzatdi. Beshta tanlangan asarning ommaviy axborot vositalarida translyatsiyasi davomida interaktiv so‘rov o‘tkazildi. Uch kun davomida 118 000 dan ortiq kishi ovoz berdi, ulardan 50 000 dan ortig‘i **Biz — belaruslar**ni tanladi. 2002-yil 10-iyunda komissiya tanlov gʻolibini eʼlon qildi. 2002-yil 2-iyulda madhiya Prezident Aleksandr Lukashenko tomonidan tasdiqlangan. Belarus davlat madhiyasi tasdiqlangandan soʻng, Taʼlim vazirligi maktablar va universitetlarga Belarus Respublikasining davlat ramzlari haqidagi bilimlarni yetkazish boʻyicha tavsiyalar yubordi.

## Matn

### 1956-1991 yillar versiyasi

## Manbalar

## Havolalar
* MIDI file 
* Instrumental recording in MP3 format (Full version)
* Instrumental recording in MP3 format (Short version)
* Lyrics — nationalanthems.info
Oqsoy (Boʻrli tumani)

**Oqsoy**—shahar,Burli tumani markazi va Oqsoy shahar maʼmuriyati, temir yoʻl vokzali.

## Geografik joylashuvi
Viloyat markazi Oʻral shahridan 108 km sharqda, qoʻngʻir-pushti tuprogʻida zigʻirli, quruq dasht kamarida, Shingirlau daryosining shimoliy dasht mintaqasida joylashgan.

## Odamlar

* 33,6 ming kishi (2014-yil).
* 38,3 ming kishi (2015-yil).

### Tarixi
1936-yilda Oʻral — Iletsk temir yoʻli qurilishi munosabati bilan poydevor qoʻyilgan. Dastlab „Qozogʻiston“ deb atalgan bu aholi punkti 1967-yilda shahar maqomini olgan va Oqsoy deb oʻzgartirilgan.1965-yildan Burli tumani markazi. Qorashigʻanoq konining oʻzlashtirilishi shahar rivojiga yangi sur’at bagʻishladi.1980-yillar davomida Germaniya Demokratik Respublikasi va Chexoslovakiyadan quruvchilar kelib, Qarachagʻanakda gaz qazib olish uchun inshootlar qurdilar. Oqsoy ham ortda qolmadi, bir qancha kichik tumanlar, maktablar, bolalar bogʻchalari, koʻngilochar maskanlar qurildi.

## Korxonalar
Oqsoy shahrida mashina-traktor taʼmirlash, temir va quyma buyumlar ishlab chiqaruvchi zavodlar, avtobaza, don qabul qilish punkti, oziq-ovqat kombinati, temir yoʻl transporti korxonalari, novvoyxona, elevator bor.

## Infratuzilma
Oʻrta maktablar, kutubxonalar, kasalxona, kinoteatr bor. Shaharda 6 ta umumtaʼlim maktabi mavjud. Aholi viloyat markazi va yaqin tumanlar bilan avtomobil yoʻllari orqali bogʻlanadi. Qorashigʻanaq neft va gaz kondensat koni Oqsoy shahridan 20 km shimoli-sharqda joylashgan. 

## Manbalar
Hoang Thanh Trang (shaxmatchi)

**Hoang Thanh Trang** (1980-yil 25-aprelda tugʻilgan) – Vetnamda tugʻilgan vengriyalik shaxmat grossmeysteri. U 2000-yilda ayollar oʻrtasida Osiyo chempioni, 2013-yilda esa Yevropa chempioni boʻlgan. Xoang 2000, 2001, 2004, 2008, 2010, 2012, 2015, 2017 va 2018-yillarda shaxmat boʻyicha ayollar oʻrtasidagi jahon chempionatida ishtirok etgan.

## Erta hayot va mashxurlik
Vetnamning Xanoy shahrida tugʻilgan Hoang Thanh Trang oʻn yoshida oilasi bilan Budapeshtga koʻchib oʻtdi. Unga shaxmat oʻynashni toʻrt yarim yoshida murabbiyi boʻlgan otasi oʻrgatgan.

Than Trang 1995-yilda Kishinyovda ayollar oʻrtasidagi zonalararo turnirda ishtirok etgan. U 1998-yilda 20 yoshgacha boʻlgan qizlar oʻrtasidagi jahon chempionatida gʻolib chiqdi. 2000-yilda Udaipurda ayollar oʻrtasidagi Osiyo chempionatida gʻolib chiqdi. U 2005 -yilda Aosta vodiysi Sent-Vinsent shahrida boʻlib oʻtgan ayollar oʻrtasidagi Yevropa klublar kubogida 80,0 % ball bilan birinchi bortdagi eng yaxshi oʻyinchi sifatida oltin medalni qoʻlga kiritdi.

2011-yilda Kutaisi shahrida boʻlib oʻtgan Rapid boʻyicha ayollar oʻrtasidagi Yevropa chempionatida (Maya Chiburdanidze kubogi) gʻolib chiqdi. 2013-yilda Xoang ayollar oʻrtasidagi Yevropa chempionatida gʻolib chiqdi, 7 oʻyinda gʻalaba qozondi va 4 ta durang oʻynadi va 11 oʻyindan 9 ochko jamgʻargan.

U oʻnta ayollar shaxmat olimpiadalarida qatnashgan, beshta Vetnamda (1994-2002) va beshta Vengriyada (2006-2014) qatnashgan.

## Shaxsiy hayoti
Tan Trang Vetnam va Vengriyaning ikki fuqaroligiga ega. U Gábor Denes kollejini iqtisod boʻyicha tamomlagan.

## Manbalar
The Passing

***The Passing*** (Uels: ***Yr Ymadawiad***) — 2015-yilda suratga olingan dramatik film. Rejissyor — Gareth Bryn, ssenariy muallifi — Ed Talfan. Buyuk Britaniyadagi premyerasi 2016-yil 10-mart kuni Aberystwythdagi Wales One World (WOW) kinofestivalida boʻlib oʻtgan.

## Manbalar
Indiana Jones and the Dial of Destiny

***Indiana Jones and the Dial of Destiny*** 2023-yilda ekranlarga chiqarilishi kutilayotgan AQSH jangari-sarguzasht filmdir. Lucasfilm Ltd. studiyalari tomonidan ishlangan hamda Walt Disney Studios Motion Pictures tomonidan tarqatilgan. Film rejissori – James Mangold, produserlari – Kathleen Kennedy, Frank Marshall va Simon Emanuel, ssenariy mualliflari esa Jez Butterworth, John-Henry Butterworth va Mangolddir. Filmda bosh rollarni Harrison Ford (Indiana Jones rolida), John Rhys-Davies, Phoebe Waller-Bridge, Antonio Banderas, Shaunette Renée Wilson, Thomas Kretschmann, Toby Jones, Boyd Holbrook, Olivier Richters, Ethann Isidore va Mads Mikkelsen. ijro etgan.

## Rollarda
* Harrison Ford – Indiana Jones
* Phoebe Waller-Bridge – Helena Shaw
* Mads Mikkelsen – Jürgen Voller
* Antonio Banderas – Renaldo
* John Rhys-Davies – Sallah
* Thomas Kretschmann – Weber
* Toby Jones – Basil
* Boyd Holbrook – Klaber

## Manbalar

## Havolalar
* 
* 
*
Yarimtaktepa

**Yarimtaktepa ** — Oʻzbekistondagi madaniy meros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: VI—VIII asrlar . Samarqand viloyatining Tayloq tumanida joylashgan. Obyekt manzili: „Nakkashon“ MFY . Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Samarqand viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

## Manbalar
Alan Adamson

**Alan Adamson** (1963-yil 21-mayda tugʻilgan) — Shotlandiyalik futbol murabbiyi va sobiq futbolchi. U 2010-yil oktyabridan 2012-yil oktyabrigacha Dumbarton jamoasini boshqargan.

## Futbolchilik faoliyati
Adamson 1970-yillarning oʻrtalarida professional faoliyatini Airdrieonians bilan birga boshlagan, keyinchalik u klub bilan ikki yildan soʻng oʻzaro shartnomalarini bekor qilishgan. Adamson Shotlandiya ligasi oʻyinlaridada biror marta maydonga tushmagan. Keyin u police forcega qoʻshilgan va Shotlandiya hamda Britaniya darajasidagi police force futbol jamoalarida oʻynagan. U, shuningdek, Shotlandiya oʻsmirlar futbolida bir nechta klublarda oʻynagan va 1980-yillarning boshlarida Shotlandiya oʻsmirlari oʻrtasidagi ikkita xalqaro chempionlikni qoʻlga kiritgan.

## Murabbiylik faoliyati
Adamson, shuningdek, Shotlandiya va Buyuk Britaniya police forceni boshqargan. U police forceni tark etgan va South Lanarkshire Councilda ishlay boshlagan.

Adamson Shotlandiya katta futboliga 2005-yilda Shotlandiya uchinchi divizioni Albion Rovers klubi bosh murabbiyi yordamchisi sifatida qayta kirib, murabbiyi Jim Chapmanga yordamchilik qilgan. 2007-yilning may oyida, klub Chepman va ularning futbol direktori oʻrtasidagi aloqa muammolarini keltirib chiqarganidan soʻng, Albion Roversni tark etgan.

Adamson va Chapman 2007-yil 31-dekabrda Dumbartonga qoʻshilishgan. Yordamchi sifatidagi faoliyati davomida Dumbarton 2008-09-yilgi Shotlandiya Uchinchi Divizioni chempionligini qoʻlga kiritgan va Shotlandiya Ikkinchi Divizioniga koʻtarilgan. U 2010-yilning oktyabrida, Chapman klubdagi boshqa lavzomiga oʻtganidan soʻng, vaqtinchalik murabbiy etib tayinlangan. Vaqtinchalik murabbiy sifatida muvaffaqiyatli ishlagandan soʻng, Adamson 2011-yil aprel oyida Dumbarton murabbiyi etib tasdiqlangan.

Adamson oʻz jamoasini 2011/12-yilgi Shotlandiya ikkinchi divizionida uchinchi oʻringa olib chiqgan. Keyin ular Arbroat va Airdrie Unitedni uyda va safarda magʻlub etib, pley-offda gʻalaba qozonishgan va Shotlandiya birinchi divizioniga yoʻllanma olishgan. Keyingi mavsumni ikkinchi bosqichda yomon boshlagan, dastlabki 9 oʻyinda gʻalaba qozona olmaganidan soʻng, u 2012-yil 22-oktyabrda oʻz vazifasidan ozod etilgan.

### Yutuqlar ===; Dumbarton

* Stirlingshir kubogi (1): 2010-11
* 2011-12 Shotlandiya birinchi divizioni pley-off gʻolibi (1)

## Manbalar
Lucia Valerio

**Lucia Valerio** (1905-yil 28-fevral – 1996-yil 26-sentabr) italiyalik ayol tennischi boʻlib, 1920-yillarning oxiridan 1940-yilgacha tennis musobaqalarida faol qatnashgan.

Valerioning otasi unga oʻz uyida tennis kortda oʻynashni oʻrgatgan. Tennis bilan shugʻullanishdan oldin u qilichbozlik, ot minish va changʻi sporti bilan shugʻullangan. Uning eng yaxshi koʻrgan zarbalari oldingi zarbalar va kesish xizmati edi.

1928-yildan 1938-yilgacha u yettita Wimbledon chempionatida qatnashdi. Uning yakkalik bahslaridagi eng yaxshi natijasi 1933-yilgi Wimbledon chempionatining chorak finali boʻlib, u yerda ikkinchi oʻrinni egallagan Doroti raundiga yutqazib qoʻydi. Oʻsha yili u Madzy Rollin Couquerque bilan hamkorlik qilib, ayollar oʻrtasidagi juftlik musobaqasining uchinchi bosqichiga chiqdi. 1935-yilgi aralash juftliklar musobaqasida u va sherigi Don Ternbull chorak finalda Hilde Krahvinkel Sperling va Gotfried von Cramm juftligiga yutqazishdi.

1930-yilda Valerio Italiya Rivierasida Bordigera turnirining finalida Phyllis Satterthwaite bilan oʻynadi. Satterthwaite xavfsizlik va toʻpni oʻyinda ushlab turishga asoslangan oʻyinga ega asosiy oʻyinchi edi. Oʻyin nuqtasida uning xato qilmaslik qarori 450 zarba davom etgan mitingga olib keldi. Satterthwaite bu ochko va oʻyinda gʻalaba qozondi.

Fransiya xalqaro chempionatida u 1931, 1934 (Simon Matyega yutqazgan) va 1935-yillarda chorak finalga chiqdi. 1935-yilgi chempionlikni qoʻlga kiritish yoʻlida Cilly Aussem Valerioni toʻgʻridan-toʻgʻri magʻlub etdi.

1931-yilda Valerio Milanda boʻlib oʻtgan Italiya chempionatida uch setlik finalda Doroti Andrusni magʻlub etib, yakkalik bahslarida gʻolib chiqdi. U, shuningdek, Pat Xyuz bilan aralash juftlik chempionligini qoʻlga kiritdi. U 1930-yilgi Italiya chempionatining yakkalik bahslarida va 1932, 1934 va 1935-yillardagi nashrlarda ikkinchi oʻrinni egallagan.

Valerio 1932-yilda Hindistonga sayohat qilgan Italiya jamoasining bir qismi edi va oʻsha safar davomida u Hindistonning Sharqiy va Gʻarbiy chempionatida yakkalik chempionligini qoʻlga kiritdi.

## Turnir finallari

### Yakkalik: 7 (2 ta unvon, 5 ta ikkinchi oʻrin)

## Manbalar
Oqyoʻl (Qarqarali tumani)

**Oqyoʻl** ( 1992-yilgacha *prigorodnoe* ) — Qaragʻanda viloyati Qarqarali tumanidagi qishloq, Martbek Mamrayev qishloq okrugi markazi .

## Geografik joylashuvi
Tuman markazi – Qarqarali shahridan 30&nbsp;km shimoli-sharqda.

## Tarix
1905-yilda poydevor qo'yilgan. 1961-yilda u yangi tashkil etilgan "1-May" idorasining markaziga aylandi . Iqtisodiyotining asosiy ixtisoslashgan yoʻnalishlari qoʻychilik, dehqonchilikdir. Yerning umumiy maydoni 13,4 ming ga. 5 fermer xoʻjaligi ishlaydi ( 2006 y.).

## Xalqi
1999-yilda mahalliy aholi soni 1524 kishi (791 erkak va 733 ayol), 2009-yilda esa 892 kishi (446 erkak va 446 ayol).

## Infratuzilma
Tumanda 2 maktab, oilaviy ambulatoriya, 3 feldsherlik punkti, madaniyat uyi, 2 kutubxona, pochta boʻlimi bor. Oqjol Sovet Ittifoqi Qahramoni M. Mamirayev, birinchi qozoq kosmonavti T.Aubakirov, xalq artistlari Q.Quanishboev (muzeyi bilan), M.Toʻliboyev, R.Qo‘yshibayevaning tug‘ilgan joyi. Boshqa aholi punktlari bilan avtomobil yoʻllari orqali bogʻlangan.

## Manbalar
Ma’lumotlar bazasini boshqarish tizimi

**[[Maʼlumotlar bazasi]]ni boshqarish tizim** — bu maʼlumotlar bazasini hosil qiluvchi, maʼlumotlarni qayta ishlovchi va qidiruvchi tizim hisoblanadi. Qisqa qilib aytganda, MBBT barcha jarayonlarni amalga oshiradi. Maʼlumotlar bazasi faqat maʼlumotlarni saqlaydi, qolgan barcha ishlarni **MBBT** bajaradi.
Maʼlumotlar bazasidagi maʼlumotlar, SQL so‘rov tillari orqali boshqariladi, bu tilda MBBT ga so‘rov beriladi, bu so‘rov u yerda qayta ishlanib, natija olish uchun maʼlumotlar bazasiga murojaat qiladi, u yerdan so‘rovga mos maʼlumotni olib, so‘rovga javob beradi:

So‘rov berish.

* SQL so‘rov -> MBBT -> Maʼlumotlar bazasi

natija olish:

* Maʼlumotlar bazasi -> MBBT — > So‘rovga javob 

Quyidagi dasturlar MBBTʼga misol bo‘la oladi:

* Oracle; yerda shunday isonlar borki ular judayam isqirt 
* MySQL;
* Microsoft Office Access;
* MariaDB;
* Microsoft SQL Server;

## Manbalar
Qorasuv (Kaztalov tumani)

**Qorasuv** —Gʻarbiy Qozogʻiston viloyati Kaztalov tumanidagi qishloq, Qorasuv qishloq okrugi markazi .

## Geografik joylashuvi
Tuman markazi Kaztalovka qishlogʻidan 105 km janubi-sharqda, Qoraoʻzen (Katta daryo)ning chap qirgʻogʻida shoʻr, sarsazan, boʻz tuproqli choʻl zonasida joylashgan.

## Xalqi
1999-yilda aholi soni 1118 kishi (539 erkak va 579 ayol), 2009-yilda esa 885 kishi (442 erkak va 443 ayol).

## Tarix
1963-yildan 1997-yilgacha “Juldiz” qoʻychilik boʻlimi markazi boʻlgan. Unga asosan 1997-yildan buyon tumandagi Qorasuv va Ashchisoy, Juldiz, Toʻregali qishloqlarida 44 fermer xoʻjaligi tashkil etildi.

## Infratuzilma
2 umumta’lim maktabi, 2 boshlang‘ich maktab, 2 madaniyat uyi,klub,2 feldsherlik punkti,2 vrachlik punkti bor.Aholi aholi punktlari bilan avtomobil yo'li orqali aloqa qiladi. Qishloqda 2012-yilda gaz quvuri tortilgan.

## Manbalar
Olga Girya

**Olga Aleksandrovna Girya** (; 1991-yil 4-iyunda tugʻilgan) — rossiyalik shaxmatchi. U FIDE tomonidan 2021-yilda berilgan grossmeyster (GM) unvoniga ega. U 2014-yilda ayollar oʻrtasidagi shaxmat olimpiadasida va 2017-yilda ayollar oʻrtasidagi jahon jamoaviy shaxmat chempionatida oltin medalni qoʻlga kiritgan Rossiya terma jamoasi aʼzosi edi. U 2019-yilda shaxmat boʻyicha ayollar oʻrtasidagi Rossiya chempionatida gʻolib chiqdi.

## Karyera
Langepas shahrida tugʻilgan, Girya oʻsmirlar darajasida 2009-yilda shaxmat boʻyicha yoshlar oʻrtasidagi jahon chempionati va Yevropa yoshlar oʻrtasidagi shaxmat chempionatining qizlar oʻrtasida oltin medalni, 2007-yilda 16 yoshgacha boʻlgan qizlar oʻrtasida kumush medalni qoʻlga kiritdi va 2008-yil yoshlar o‘rtasidagi Yevropa chempionatida 18 yoshgacha bo‘lgan qizlar o‘rtasida, 2008-yil yoshlar o‘rtasidagi jahon chempionatida U18 qizlar o‘rtasida bronza. U 2010-yilda Rossiya U 20 qizlar chempionatida g‘olib chiqdi va 2010 va 2011-yillarda U20 qizlar o‘rtasidagi jahon chempionatida ikkinchi o‘rinni egalladi.

Girya 2013-14-yillarda FIDE ayollar oʻrtasidagi Gran-pri turkumida Xanti-Mansiysk mezbonligi nomzodi sifatida ishtirok etdi. Xanti-Mansiyskda oʻtkazilgan toʻrtinchi bosqichda u Xou Yifandan keyin ikkinchi oʻrinni egalladi va grossmeyster unvoni uchun normaga erishdi.

2014-yil fevral oyida u Moskva ochiq chempionatining ayollar oʻrtasidagi ochiq musobaqasida („Rossiya ayollar premer-kubogi“) gʻolib chiqdi. 2014-yil aprel oyida Girya tezkor shaxmat boʻyicha ayollar oʻrtasidagi jahon chempionatida bronza medalini qoʻlga kiritdi. Iyun oyida u Rossiya Oliy ligasining ayollar boʻlimida, ayollar oʻrtasida shaxmat boʻyicha Rossiya chempionatining superfinaliga saralashda gʻolib chiqdi. Oxirgi musobaqada Girya toʻrtinchi oʻrinni egalladi. Oʻsha yilning noyabr oyida u finalda Anastasiya Bodnarukni magʻlub etib, nokaut boʻlgan ayollar oʻrtasidagi Rossiya kubogini qoʻlga kiritdi. 2016-yilda Girya FIDE Ayollar Gran-prisi seriyasining soʻnggi uchta musobaqasida tashkilotchilar nomzodlaridan biri sifatida ishtirok etdi. U 2018-yilgi ayollar o‘rtasidagi Rossiya chempionati superfinalida Nataliya Pogonina bilan birinchi o‘rinni egalladi va pley-offda yutqazib, kumush medalni qo‘lga kiritdi.

## Jamoa musobaqalari
Girya 39-shaxmat Olimpiadasida Rossiya 2 jamoasida ikkinchi doskada oʻynab, ayollar terma jamoasi safida debyut qildi.

U 2012 va 2015-yillarda Scheveningen tizimida oʻtkazilgan Rossiya va Xitoy oʻrtasidagi oʻyinda Rossiya ayollar jamoasida oʻynagan.

2013-yilda u Rossiya terma jamoasiga shaxmat boʻyicha ayollar oʻrtasidagi jamoaviy jahon chempionatida bronza medalini qoʻlga kiritishda yordam berdi, shuningdek, 5-chi doskada oltin medalni qoʻlga kiritdi va ayollar oʻrtasidagi Yeropa jamoaviy shaxmat chempionatida kumush medalni qoʻlga kiritdi.

2015-yil aprel oyida ayollar oʻrtasidagi jamoaviy jahon chempionatida u 5-chi bortda jamoaviy bronza va individual oltin medalni qoʻlga kiritdi.

## Manbalar
Uchtepa (Qaragʻandi viloyati)

**Uchtepa**—Qaragʻanda viloyati Bukar Jyrau tumanidagi qishloq, Ushtoʻbe qishloq okrugi markazi .

## Geografik joylashuvi
Tuman markazi — Boʻtaqara qishlogʻidan 45&nbsp;km janubi-gʻarbda.

## Xalqi
Mahalliy aholi soni 1999-yilda 3430 kishi (1712 erkak va 1718 ayol), 2009-yilda 3519 kishi (1781 erkak va 1738 ayol) edi.

## Tarix
1933-yilda poydevor qo'yilgan. 1969-yildan beri u Engels nomidagi sut ishlab chiqarish maydonining markazi hisoblanadi. Shu asosda Ushto‘be shahri va Oqjar, Zarechnoe, Kuriliye, Sokir qishloqlarida xususiy qishloq xo‘jaligi korxonasi tashkil etildi.

## Manbalar
Nana Dzagnidze

**Nana Dzagnidze** (; 1987-yil 1-yanvarda tugʻilgan) — gruziyalik shaxmatchi. U 2008-yilda FIDE tomonidan grossmeyster unvoni bilan taqdirlangan Dzagnidze 2008-yili ayollar shaxmat olimpiadasida oltin medalni qo‘lga kiritgan Gruziya jamoasi aʼzosi, 2017-yilda esa ayollar o‘rtasida yakka tartibda Yevropa chempioni bo‘lgan.

## Faoliyati
Dzagnidze 1999-yilda shaxmat bo‘yicha o‘smirlar o‘rtasidagi jahon chempionatining 12 yoshgacha bo‘lgan qizlar seksiyasida g‘olib chiqdi. Shuningdek, u 2003-yilda 20 yoshgacha bo‘lgan qizlar o‘rtasidagi jahon chempionatida 2 ochko ilgarilab, oltin medalni qo‘lga kiritdi.

2005-yil sentyabr oyida u oltinchi Lozanna yosh ustalar turnirida qatnashib, ettinchi oʻrinni egalladi. Andrey Volokitin turnirda gʻolib chiqdi.

2010-yil iyul oyida u Jermuk shahrida 2011-yilgi shaxmat boʻyicha ayollar oʻrtasidagi jahon chempionati tsiklining bir qismi boʻlgan FIDE ayollar Gran-prisining toʻrtinchi bosqichida gʻalaba qozondi. Oʻn bir davradan iborat boʻlgan turnirda u ettita oʻyinda gʻalaba qozondi va toʻrtta durang oʻynadi. U ikkinchi oʻrinni egallagan Tatyana Kosintsevadan 1,5 ochko oldinda boʻldi.

2017-yilda Rigada ayollar oʻrtasidagi individual Yevropa chempionati va Ar-Riyodda oʻtkazilgan blits shaxmat boʻyicha ayollar oʻrtasidagi jahon chempionatida gʻolib chiqdi.

Yilning eng yaxshi ayol futbolchisi sifatida Kayssa FIDE faxriy mukofoti sovrindori (2017). Lobortas Classic zargarlik uyi hunarmandlari tomonidan ishlab chiqilgan va bajarilgan Caissa shaxmat mukofoti 2018-yil 31-dekabr kuni Sankt-Peterburgda shaxmat bo‘yicha 2018-yilgi tezkor va blits bo‘yicha jahon chempionatining yopilish marosimida tantanali ravishda topshirildi. 

2020-yilning mart oyida Dzagnidze Lozannada 2019-20 yilgi FIDE ayollar Gran-prisining 3-turida 1-o‘rinni bo‘lishib oldi.

### Jamoa musobaqalari
Dzagnidze Gruziya terma jamoasi safida shaxmat bo‘yicha ayollar olimpiadasida, ayollar o‘rtasida shaxmat bo‘yicha jamoaviy jahon chempionatida va ayollar o‘rtasidagi shaxmat bo‘yicha Yevropa jamoaviy chempionatida ishtirok etgan. Uning jamoasi 2008-yilda Drezdenda oltin medalni qoʻlga kiritdi; u 7/10 ball toʻpladi. 2014-yilda Norvegiyaning Tromso shahrida bo‘lib o‘tgan ayollar shaxmat Olimpiadasida Dzanidze Xou Yifanni ortda qoldirib, bortning eng yaxshi o‘yinchisi sifatida shaxsiy oltin medalni qo‘lga kiritdi. 2007-yilda Dzagnidze shaxsiy hisobda toʻrtta oltin medalni qoʻlga kiritdi.

Dzagnidze ayollar oʻrtasida klublar oʻrtasidagi Yevropa kubogida ham bir qancha oltin medallarni qoʻlga kiritdi.

## Manbalar
Davlat xavfsizligi

**Davlat xavfsizligi** — davlatning suverenitetini, konstitutsiyaviy tuzumini, aholining tinch turmush tarzini, chegaralarning daxlsizligini hamda hududiy yaxlitligini taʼminlashga qaratilgan choralar tizimi. *Oʻzbekiston Respublikasi davlat xavfsizligi sohasi Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 1991-y. 25-avgustdagi va 26-sentyabrdagi farmonlari asosida tashkil etilgan Oʻzbekiston Respublikasi Milliy xavfsizlik xizmati tomonidan boshqariladi. Oʻzbekiston Respublikasi Milliy xavfsizlik xizmati va uning joylardagi organlari xorijiy davlatlar va xorijiy tashkilotlar maxsus xizmatlarining Oʻzbekistonga qarshi razvedka — qoʻporuvchilik faoliyati b — n kurash olib boradilar , OʻzRning mustaqilligini, konstitutsiyaviy tuzumini, hududiy butunligini, iqtisodiy, ilmiy — texnikaviy va mudofaa qudratini gʻayriqonuniy tajovuzlardan himoya qilishni amalga oshiradi. Oʻzbekiston Respublikasi Milliy xavfsizlik xizmati Oʻzbekiston Respublikasi hokimiyat va boshqaruv organlarining ishlashini nodoʻstlik kayfiyatidagi davlatlar va Kons.ga qarshi ichki tuzilmalar maxsus xizmatlarining razvedka — qoʻporuvchilik va b . xil jinoiy tajovuzlaridan samarali himoya qilish uchun javobgardir va Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti hamda Oliy Majlisi Senati oldida muntazam ravishda hisob berib turadi.*
## Manbalar
Elina Danielian

**Elina Danielian** (; 1978-yil 16-avgustda Bokuda tugʻilgan) — armanistonlik shaxmat grossmeysteri va ayollar oʻrtasida olti karra Armaniston chempioni (1993, 1994. 1999, 2002, 2003, 2004). U ayollar shaxmat olimpiadalarida (1992-2014) Armanistonni o‘n ikki marta himoya qilgan. U 2003-yilda Plovdivda boʻlib oʻtgan shaxmat boʻyicha ayollar oʻrtasidagi 5-jamoa Yevropa chempionatida oltin medalni qoʻlga kiritgan Armaniston jamoasi tarkibida oʻynagan. 2021-yilda u shaxmat boʻyicha yakka tartibdagi Yevropa chempionatida gʻolib chiqdi.

Danielian 1992-yilda Duysburgda o‘tkazilgan 14 yoshgacha bo‘lgan qizlar o‘rtasidagi jahon chempionatida va 1993-yilda Bratislavada o‘tkazilgan 16 yoshgacha bo‘lgan qizlar o‘rtasidagi jahon chempionatida g‘olib chiqdi. 2001-yilda u Minsk shahrida boʻlib oʻtgan tezkor shaxmat boʻyicha ayollar oʻrtasidagi Yevropa chempionatida gʻolib chiqdi.

2010-yil oktyabr oyida u dunyoning eng kuchli 10 nafar shaxmatchi ayoli qatoridan joy oldi. 2011-yil mart oyida u 2009-2011-yillardagi FIDE ayollar Gran-prisining Doha bosqichida birinchi oʻrinni egalladi. Danielian 2011-yilda Tbilisida boʻlib oʻtgan ayollar oʻrtasidagi Yevropa chempionatida 8/11 ball toʻplagan holda bronza medalini qoʻlga kiritdi.

2019-yilning may oyida Elina Chess.com sayti mezbonlik qilgan tezkor shaxmat bo‘yicha ayollar chempionatining 1-raundida grossmeyster Katerina Lagnoni (ayollar o‘rtasidagi blits bo‘yicha amaldagi jahon chempioni) qiyinchilik bilan mag‘lub etdi. Uchrashuv kombinatsiyalangan blits va bullet formatida boʻlib, birinchi set 1 soniyalik ortish bilan 5 daqiqa (5+1), ikkinchi set 3+1 va yakuniy set 1+1 edi. Oʻyinni yakuniy oʻq oʻyini hal qildi, chunki hisob finalga qadar teng edi.

## Manbalar
Davlat xazina majburiyatlari

**Davlat xazina majburiyatlari** — davlat qimmatli qogʻozlarining aholi va yuridik shaxslar orasida ixtiyoriy asosda joylashtiriladigan, pul mablagʻlarining egalari ushbu qimmatbaho qogʻozlarni byudjetga qoʻshganligini tasdiqlovchi va ularga egalik qilish vaqti davomida qatʼiy belgilangan daromad olish huquqini beruvchi turi. Maqsad — byudjetni bajarishni optimallashtirish va inflyatsiya surʼatini pasaytirishdan iborat.
## Manbalar
Davlat xarajatlari

**Davlat xarajatlari** — davlatning moliyaviy xarajatlari boʻlib, davlatning oʻz funksiyalarini bajarishi b — n bogʻliq boʻlgan ehtiyojlarini qondirish uchun markazlashtirilgan va markazlashtirilmagan pul jamgʻarmalarini taqsimlash hamda ulardan uzluksiz ravishda foydalanish boʻyicha huquq normalari b — n tartibga solingan iqtisodiy munosabatlar.
*Davlat xarajatlari davlat byudjetida, shuningdek vazirliklar, qoʻmitalar, korxona va tashkilotlarning moliyaviy rejalarida va smetalarida nazarda tutiladi.*
*Byudjetlarni tayyorlashda markazlashgan va markazlashma gan pul jamgʻarmalarining oʻzaro nisbati belgilanadi. Davlat xarajatlarining hajmi davlat daromadlaridan, iqtisodiy koʻrsatkichlardan, birinchi navbatda milliy daromadni tashkil etishdan kelib chiqqan holda belgilanadi.*
## Manbalar
Geosetka

**Geosetka** - maxsus sintetik (polimer) qurilish materiali boʻlib soʻnggi yillarda u avtomobil va temir yoʻllarning poydevorini mustahkamlash uchun tobora koʻproq foydalanilmoqda. Rossiya Federatsiyasida bu nisbatan yaqinda maʼlum boʻlgan, ammo u muvaffaqiyatli, chunki bu landshaft va yoʻl ishlarini tezroq va yaxshiroq bajarishga imkon beradi
.
## Geosetkani qoʻllanishi
* faol ish paytida yoʻl va aerodrom qoplamasining tirqishi, deformatsiyasi va siljishini kamaytirish:
* yoʻl va aerodrom qoplamalarining struktura qatlamlarini mustahkamlash:

Yassi geosetkalar yuqori mexanik tavsiflari bilan ajralib turadi va armaturalovchi qatlamcha yaratish uchun foydalaniladi. Konstruktiv yechimni qoʻllash sohasi – yoʻl toʻshamasi konstruksiyasining mustahkamligi taʼminlangan boʻlib, transport vositalari taʼsiridan suruvchi yuklama yoʻq boʻlganda asfaltobetondan qoplamani taʼmirlashdan iborat. Geosetkalar, odatda, uzunligi 5 – 40 mm oʻlchamli yacheykadan iborat boʻladi. Yacheyka borligi va oʻlchami, element qalinligi materialning mexanik tavsifini va materialning uni yotqizilgan qatlami bilan bogʻliqlik darajasini belgilaydi

.
## Manbalar
Davlat xizmatchisi

**Davlat xizmatchisi** — davlat xizmati lavozimi majburiyatlarini davlat byudjeti mablagʻlari hisobidan toʻlanadigan pul mukofoti evaziga OʻzR qonunlarida belgilangan tartibda bajaradigan fuqaro. *Davlat xizmatchisi boshqalardan, yaʼni ishchilardan, dexqonlardan, jamoat birlashmalari va xodimlaridan farq qiladi, jumladan , Davlat xizmatchisi maʼ lum bir mansabni egallab turadi.Davlat xizmatchilarining huquqiy xolatini, yaʼni bajaradigan ishining xarakterini, huquq va majburiyatlarini , Davlat xizmatchilarini ragʻbatlantirish va javobgarlikka tortish tartibini va b. holatlarni belgilab beradi.*
## Manbalar
Davlat chegaralarining daxlsizligi

**Davlat chegaralarining daxlsizligi** — ushbu prinsip Yevropa Xavfsizlik va Hamkorlik Kengashining 1997-y.gi Yakunlovchi xujjatida taʼriflab berilgan: „ Ishtirokchi davlatlar bir — birlariga tegishli, shuningdek Yevropadagi barcha davlatlar chegaralarini buzilmas deb hisoblaydilar va shuning uchun ular hozir va kelajakda ushbu chegaralarga nisbatan har qanday tajovuz qilishdan oʻzlarini tiyadilar“.
## Manbalar
Davlat chegarasi rejimi

**Davlat chegarasi rejimi** — davlat chegarasini jihozlash va uni asrash ustidan nazorat qilish, davlat chegarasining shaxslar va transport vositalari tomonidan hayvonlarni olib oʻtish, shaxslar, transport vositalari, kesib oʻtilishi, chegara orqali tovarlar, boshqa mol — mulk va chegarasida yoki uning yaqinida xoʻjalik faoliyati va b. tovarlar, boshqa mol — mulk va hayvonlarni oʻtkazish, davlat faoliyat yuritish tartibini belgilovchi qoidalar majmui.

Davlat chegarasi rejimi:
* davlat chegarasini jihozlash va uni asrash ustidan nazorat qilish;
* davlat chegarasining shaxslar va transport vositalari tomonidan kesib oʻtilishi;
* davlat chegarasi orqali tovarlar, boshqa mol — mulk va hayvonlarni olib oʻtish;
* davlat chegarasi orkali shaxslar, transport vositalari, tovarlar, boshqa mol — mulk va xayvonlarni oʻtkazish;
* davlat chegarasida yoki uning yaqinida xoʻjalik faoliyati va b. faoliyat yuritish tartibini belgilovchi qoidalar. *Davlat chegarasi rejimi milliy qonun xujjatlari hamda UzRning xalqaro shartnomalari b — n belgilanadi.*
## Manbalar
Landscape planning

Landshaftni **rejalashtirish** — landshaft arxitekturasining bir tarmogʻi. Erv Zube (1931-2002-yillarda) fikriga koʻra, landshaftni rejalashtirish — bu tabiiy jarayonlar va muhim madaniy va tabiiy resurslarni himoya qilgan holda raqobatdosh yerdan foydalanish oʻrtasida obodonlashtirishni rivojlantirish bilan bogʻliq faoliyat sifatida belgilanadi. Frederik Lou Olmsted tomonidan ishlab chiqilgan park tizimlari va yashil yoʻllar landshaftni rejalashtirishning asosiy misollaridir. Landshaft dizaynerlari, odatda, qurilish ishlarini topshirmoqchi boʻlgan mijozlar uchun ishlaydi. Landshaftni rejalashtiruvchilar keng koʻlamli masalalarni, shuningdek, dizayn loyihalarini cheklaydigan loyiha xususiyatlarini tahlil qiladilar.

Landshaftni rejalashtiruvchilar keng geografik miqyosdagi, koʻplab yerdan foydalanishga yoki koʻplab mijozlarga tegishli yoki uzoq vaqt davomida amalga oshiriladigan loyihalar ustida ishlashi mumkin. Misol tariqasida, foydali qazilmalarni rejasiz ravishda qazib olish natijasida yetkazilgan zarar aholining landshaftni rejalashtirishga boʻlgan talabining dastlabki sabablaridan biri edi.

## Yevropada
Alberti bozorlar uchun shahar maydonlari va boʻsh joydan maksimal darajada foydalanish uchun oʻziga xos ilovalar zarurligi haqida yozgan. Shimoliy Evropada bu turar-joy maydonlarini yashil maydonlar atrofida rejalashtirish kerak degan gʻoyaga aylandi. Ushbu turdagi birinchi makon Place des Vosges edi. Buyuk Britaniyada turar-joy maydonlari ham qurilgan va ularni rejalashtirish jamoat ochiq maydonlarini (shaharlar ichidagi jamoat bogʻlarini) birlashtirish gʻoyasiga aylangan. Frederik Lou Olmsted Bostondagi park tizimlari haqidagi taklifi bilan bu gʻoyaga turtki berdi — mashhur Emerald Necklace . Patrik Aberkrombi bu gʻoyani oldi va uni London okrugi uchun 1943-1944-yillardagi ajoyib ochiq kosmik rejasiga kiritdi. Amaldagi landshaftni rejalashtirishga misol sifatida RWE kompaniyasining kon qazib olish ishlaridan keyingi rejalari va ular ochiq konlar natijasida hosil boʻlgan zararlangan ekotizimlar va landshaftlarni tiklash uchun qayta ishlashda qoldiq va tuproqdan qanday foydalanishni rejalashtirganligidir (masalan,). Garzweiler yer usti koni).

## AQShda
Qoʻshma Shtatlarda landshaft arxitektorlari shaharsozlik bilan bir qatorda tabiiy muhitga yoʻnaltirilgan landshaft rejalashtirish xizmatlarini taqdim etadilar. Biroq, Kanada va Yevropadan farqli oʻlaroq, AQShda yerdan foydalanishni rejalashtirishning milliy tizimi yoʻq. Frederik Lou Olmsted va Ian McHarg ikki nufuzli amerikalik landshaft meʼmorlari boʻlib, ular ham rejalashtiruvchi sifatida ishlagan. McHargning landshaftni ustki rejalashtirish boʻyicha ishi GISning rivojlanishiga va Jek Dangermond tomonidan ESRIning asoslanishiga hissa qoʻshgan.

## Maʼlumotnomalar

## Havolalar

* Yevropa landshaft konventsiyasi (Yevropa Kengashining rasmiy bayonoti).
Davlat xizmati

Давлат хизмати - давлат хизматчисининг давлат олдида турган вазифа ва функцияларни амалга оширишга қаратилган профессионал фаолияти.
**Davlat xizmati** — Maʼmuriy huquqning markaziy ins.laridan biri, davlat organlari vakolatlarining bajarilishini taʼminlash boʻyicha kasbiy faoliyat. Davlat xizmati — bu davlat tashkilotlari (organ, muassasa) xizmatchilarining davlat funksiyalari va vazifalarini amalga oshirishga yoʻnaltirilgan hamda xaq toʻlanadigan mehnat faoliyati.
*Davlat xizmatining mazmuni shaxs egallab turgan mansab (lavozim) orqali belgilanadi. Davlat xizmati huquqiy ins.i (huquqiy normalar majmuasi) kompleks hisoblanib, u maʼmuriy, mehnat, moliya, fuqarolik va b. huquq sohalarining normalarini oʻz ichiga oladi.*
Davlat xizmati siyosiy maʼnoda:
* davlat siyosatini amalga oshirishga qaratilgan faoliyat;
* davlatning maqsad va vazifalariga barcha ishlab chiqarilgan siyosiy kuchlar orkali erishish;
* jamiyatdagi muvozanatning asosiy koʻrinishidir.
* Huquqiy maʼnoda esa, davlat — xizmat munosabatlarini huquqiy oʻrnatish;
* mansab majburiyatlari, xizmatchilarning vakolatlari, davlat organlarining kompetensiyasi bajarilishini taʼminlashni anglatadi.
*Davlat xizmatini tashkil etish va amalga oshirish, davlat xizmatchisining yuridik statusini belgilash Davlat xizmati va mexnat haqidagi qonun xujjatlariga asosan belgilanadi.*
## Manbalar