Gulnora Karimova

**Gulnora Islomovna Karimova** (8-iyul 1972-yil) — Oʻzbekistonning birinchi prezidenti Islom Karimovning toʻngʻich qizi. Lola Karimovaning opasi. 2010-yil yanvar oyidan 2012-yil iyul oyigacha Oʻzbekistonning Ispaniyadagi elchisi.

„Izvestiya“ gazetasining yozishicha, Karimova 2008-yilda mamlakat prezidenti lavozimida otasining vorisi boʻlishi mumkin edi, biroq 2013-yildan keyin Gulnora otasi bilan janjallashib qoladi va u Oʻzbekistondagi oʻrnini tezda yoʻqota boshlaydi.

Karimova kasbi boʻyicha zargarlik buyumlari dizayni sohasida ishlagan, GooGooSha taxallusi bilan qoʻshiqchi sifatida mashhur boʻlgan, shuningdek, „Oʻzbekiston madaniyati va sanʼati forumi“ Fondining vasiylik kengashi va boshqa jamoatchilik tashkilotlari raisi boʻlgan.

Karimova 2013-yildan beri uy qamogʻida saqlanib kelmoqda. 2015-yilda u Toshkent viloyati sudi tomonidan oʻzlashtirish va pul undirishda ayblanib, 5 yilga ozodlikdan mahrum etilgan. 2017-yilda unga nisbatan yangi ayblovlar qoʻyilib, hibsga olingan. 2019-yil 6-mart kuni jazoni oʻtash shartlarini buzgani uchun umumiy tartibli koloniyaga oʻtkazilgan.

2019-yil avgust oyida Oʻzbekiston Bosh prokuraturasi tomonidan Gulnora Karimovaga nisbatan davlat mablagʻlarini oʻzlashtirish va Oʻzbekiston Respublikasi manfaatlariga zid boʻlgan bitimlar tuzish, shuningdek, birovning mulkini oʻzlashtirib olish, ayniqsa, katta miqyosda tovlamachilik holatlari boʻyicha yangi jinoyat ishlari qoʻzgʻatilgan.

## Mehnat faoliyati
1988-yil — Toshkentdagi yosh matematiklar akademiyasini tugatgan.

1987—1990-yillar — Oʻzbekiston statistika bosh boshqarmasi devonxonasi xodimi.

1992-yil — Nyu-York shtati universiteti qoshidagi Moda texnologiyalari institutida tahsil olgan.

1990—1994-yillar — Oʻzbekiston savdo-sanoat palatasi tarjimoni.

1994-yil — Toshkent davlat universiteti falsafa-iqtisodiyot fakultetining xalqaro iqtisodiyot boʻlimi bakalavr darajasini olgan.

1994—1995-yillar — Jahon iqtisodiyoti va diplomatiya universiteti oʻqituvchisi.

1995—1996-yillar — Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligi strategik tahlil bosh boshqarmasi xodimi.

1996-yil — Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi qoshidagi Iqtisodiyot institutining magistratura bitiruvchisi.

1996—1997-yillar — tashqi ishlar vaziri maslahatchisi.

1997—1998-yillar — Oʻzbekistonning BMTdagi vakolatxonasi maslahatchisi.

1998—2000-yillar — akademik taʼtilda.

2000-yil — Harvard universitetida sanʼat magistri.

2000—2003-yillar — tashqi ishlar vazirining maslahatchisi.

2001-yil — Jahon iqtisodiyoti va diplomatiya universitetida siyosiy fanlar doktori, 2009-yili esa oʻsha yerda professor ilmiy darajasini olgan.

2003—2005-yillar — Oʻzbekistonning Rossiyadagi elchixonasi maslahatchisi.

2006-yil — Toshkent axborot texnologiyalari universitetida telekommunikatsiyalar sohasida bakalavr darajasi sohibi.

2005—2008-yillar — tashqi ishlar vazirining maslahatchisi.

2008—2008-yillar — tashqi ishlar vazirining oʻrinbosari.

2008—2010-yillar — BMT qoshidagi va Jenevadagi boshqa xalqaro tashkilotlarda Oʻzbekiston Respublikasining doimiy vakili.

2010—2012-yillar — Oʻzbekistonning Ispaniyadagi elchisi.

2012—2013-yillar — Oʻzbekiston madaniyati va sanʼati forumi vasiylik kengashi raisi.

### Taʼlimi
Gulnora Karimova 1988-yilda Toshkentdagi Yoshlar matematika akademiyasini, 1994-yilda Toshkent davlat universiteti falsafa-iqtisod fakultetining xalqaro iqtisodiyot boʻlimini bakalavr mutaxassisligi boʻyicha tamomlagan. U, shuningdek, 1992-yilda Fashion Institute of Technology universitetida tahsil olgan. 1996-yilda Karimova Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi qoshidagi Iqtisodiyot institutini tamomlaydi, 2000-yilda esa Harvard universitetida sanʼat magistri darajasini olgan. 2001-yilda Toshkentdagi Jahon iqtisodiyoti va diplomatiya universitetida siyosiy fanlar doktori, 2009-yilda esa shu yerda professor ilmiy unvonini, 2006-yilda Karimova Toshkent axborot texnologiyalari universiteti telekommunikatsiya yoʻnalishi boʻyicha bakalavr darajasini oladi.

Keyinchalik, O‘zbekiston Fanlar akademiyasi Karimova Iqtisodiyot institutida hech qachon magistratura bosqichida taʼlim olmaganini maʼlum qiladi, bu esa Gulnora Karimovaning diplomi qonuniyligiga shubha uygʻotadi. Bundan tashqari, Vazirlar Mahkamasining 2001-yil 16-avgustdagi qaroriga asosan, Oʻzbekistonda 2001-yildan keyin bakalavriat va magistraturaga davlat standartlari berila boshlandi. Shuningdek, Gulnora Karimova bir vaqtning oʻzida Toshkent davlat universiteti va Nyu-York davlat universitetlarida tahsil olishi mumkinligi soʻroq ostida.

### Siyosiy faoliyati
1995-yil iyun oyida Karimova O‘zbekiston Tashqi ishlar vazirligida vazir maslahatchisi lavozimida ishlay boshlaydi. 2003-yil sentyabrdan 2005-yil aprelgacha Oʻzbekistonning Rossiyadagi elchixonasi vazir maslahatchisi, bungacha Oʻzbekistonning Nyu-Yorkdagi BMT shtab-kvartirasidagi doimiy vakolatxonasi maslahatchisi lavozimida ishlagan. 2008-yil fevral oyida Oʻzbekiston tashqi ishlar vazirining madaniy-gumanitar sohadagi xalqaro hamkorlik boʻyicha oʻrinbosari etib tayinlangan. 2008-yil sentyabr oyida Karimova Oʻzbekiston Respublikasining BMT va boshqa xalqaro tashkilotlardagi Jenevadagi doimiy vakili etib tayinlanadi. 2013-yil iyun oyida France Presse agentligi Oʻzbekiston Tashqi ishlar vazirligi bergan maʼlumotlarga tayanib, Karimova endi bu lavozimni egallamasligi haqida xabar beradi.

2010-yilning yanvarida Karimova Oʻzbekistonning Ispaniyadagi elchisi etib tayinlanadi. 2012-yil iyul oyi boshida esa u bu lavozimni tark etadi.

2008-yildan buyon ekspertlar va siyosatshunoslar dunyo miqyosida oʻz oʻrniga ega boʻlgan boy va nufuzli Karimov merosxoʻrini Oʻzbekiston prezidenti lavozimida otasining vorisi sifatida koʻrishgan edi. Karimovaning oʻzi 2012-yilda „Oʻzingizni potensial davlat rahbari deb hisoblaysizmi?“ degan savolga javob berar ekan, oʻzini ambitsiyali shaxs sifatida koʻrishini va ayni paytda har qanday aqli va intilishlari boʻlgan har bir kishi potensial davlat rahbari boʻlishi mumkinligini taʼkidlaydi. Biroq 2013-yilga kelib, huquq-tartibot idoralari (gʻarbda ham, uyida ham) otasi va boshqa oila aʼzolari bilan boʻlib oʻtgan janjallardan soʻng, Karimova Oʻzbekistondagi taʼsiri va oʻrnini yoʻqota boshlaganini maʼlum qiladi.

#### Siyosiy tadqiqotlar markazi
2005-yil aprel oyida Karimova rahbarligida Siyosiy tadqiqotlar markazi oʻz faoliyatini boshlaydi. Mahalliy tahliliy siyosatshunoslikning shakllanishiga asoslangan holda, Karimova O‘zbekistonda birinchi mustaqil tahlil markaziga asos soladi, uning doirasida Yevropaning yetakchi ilmiy-tadqiqot institutlari va Osiyo va AQSh tahlil markazlari bilan hamkorlikni rivojlantirishga ko‘maklashuvchi kontseptual jihatdan yangi axborot-tahliliy baza faoliyatini ham yoʻlga qoʻyadi. Markazda energetika va tranzitning dolzarb mintaqaviy muammolariga bag‘ishlangan yirik xalqaro konferensiyalar va davra suhbatlari o‘tkaziladi. Karimova, shuningdek, markaz doirasida nashr etiladigan „O‘zbekiston va Markaziy Osiyo“ axborot-tahliliy jurnalining bosh muharriri hisoblangan.

2013-yilda Pekinda Siyosiy tadqiqotlar markazi muhokama klubining beshinchi yigʻilishi boʻlib oʻtadi. Mazkur uchrashuv xorijda tashkil etilgan Diskussiya klubi tarixidagi ilk uchrashuv bo‘ladi. Tadbir Xitoy Xalq Respublikasi Tashqi ishlar vazirligi qoshidagi Xitoy xalqaro munosabatlar instituti bilan hamkorlikda tashkil etiladi.

### Ijtimoiy faoliyati
Karimova oʻzining 8 yillik faoliyati davomida Oʻzbekistonda va xorijda bir yarim mingdan oshiq yillik loyihalarini tashkil etgan va „Oʻzbekiston madaniyati va sanʼati forumi“ Fondining tashkilotchisi va vasiysi hisoblangan. Fond Oʻzbekistonning jamoatchilik tashkilotlari oʻrtasida oʻrnak sifatida UNESCOning rasmiy hamkorlari safiga kiradi. Fond Rossiya, Xitoy, Yaponiya, Fransiya, Avstriya, Shveysariya, Ispaniya, AQSh, Buyuk Britaniyada rasmiy vakolatxonalariga ega. Gulnora Karimova Fransiyada vakolatxona ochilishi munosabati bilan Luvrda oʻzbek dizaynerlari defilesini oʻtkazadi, Glazgoda oʻzbek soʻzanalari koʻrgazmasini tashkil etadi.

Karimova bundan tashqari boshqa fondlarni ham tashkil etgan. Bular onalik va bolalik masalalari bilan bogʻliq xayr-sahovat bilan shugʻullanuvchi „Ayollar yigʻini“ tashkiloti, sut bezi saratoni boʻyicha „Hayot uchun“ assotsiatsiyasi, shuningdek, uzoq mintaqalarda aholiga manzilli yordam koʻrsatuvchi, viloyatlardagi fermer va tadbirkorlarga grant va imtiyozli kreditlar ajratuvchi „Mehr nuri“ fondlari boʻlgan. Karimova tomonidan tashkil etilgan „Kelajak ovozi“ isteʼdodli yoshlar konkursida 8 yil davomida butun respublika boʻyicha 388 ming nomzod ishtirok etgan. Karimovaning Oʻzbekistondagi boshqa yirik loyihalari — sut bezi saratoni bilan kurashishga mablagʻlar yigʻish uchun 2010-yildan boshlab Toshkent va mintaqalarda 100 mingdan ortiq ishtirokchilarni qamrab olgan „Hayot uchun“ xayr-ehson marafon-forumi, xalqaro ishtirokchilar, madaniyat va sanʼat arboblarini koʻproq qamrab olgan loyihalar — „Asrlar sadosi“ koʻchma anʼanaviy madaniyat festivali, „Art Week Style. Uz“ loyihasi shular jumlasidandir. Bundan tashqari, u Oʻzbekistonda „Oltin Gepard“ Toshkent xalqaro kinoforumi va Teatr.uz Toshkent teatr festivalini oʻtkazish tashabbusi bilan chiqadi. 2011-yil sentyabrda Gulnora Karimova tashabbusi bilan mintaqalarda „axborot markazlari“ orqali fuqarolarning murojaatlarini qabul qiladigan va ijtimoiy muammolarni hal qilish uchun kuchlarni birlashtiradigan „Oʻzbekiston ijtimoiy masʼul fuqarolari forumi“ yaratiladi.

### Bolalar va yoshlarni qoʻllab-quvvatlashi
Gulnora Karimova nomidagi jamgʻarma 2004-yildan buyon „Yangi avlod“ respublika bolalar ijodiyoti festivali loyihasini amalga oshirib kelmoqda. Toʻqqiz yil davomida mazkur loyihada barcha viloyatlardan 128 ming nafardan ortiq oʻgʻil-qiz ishtirok etib kelgan. Ulardan 3361 nafari laureat boʻlib, grantlar, diplomlar bilan taqdirlangan holda Fond Forum tomonidan kasbiy va ijodiy rivojlanishda qoʻllab-quvvatlangan. Festival asosida Toshkent va Samarqandda bepul bolalar ijodiyot markazlari tashkil etilgan.

Karimova tomonidan asos solingan iqtidorli yoshlar uchun „Kelajak ovozi“ tanlovida sakkiz yil davomida respublika boʻylab 388 ming nomzod ishtirok etdi. Musobaqa respublikaning har bir hududida alohida boʻlimlarga ega boʻlgan va turli sohalarda band boʻlgan yoshlarni birlashtirgan yoshlar harakatiga aylanadi. Karimova bir qancha mualliflik loyihalari va dasturlari doirasida iqtidorli yoshlar, oʻqituvchilar, shuningdek, irsiy hunarmandlar uchun stipendiya va grantlar ajratadi.

Karimova ijtimoiy tashabbuslarni qoʻllab-quvvatlash jamgʻarmasi doirasida „uchinchi sektor“ deb atalmish ishtirokchilarni birlashtiradi. Jamgʻarma 50 dan ortiq nodavlat tashkilotlarni, shu jumladan, bir nechta xalqaro tashkilotlarni (PSI, UNAIDS, DVV International) birlashtirgan. Mazkur jamgʻarma faoliyati doirasida amalga oshirilayotgan loyihalar qatorida Oʻzbekistonning olis qurgʻoqchil hududlarini ichimlik suvi bilan taʼminlash uchun quvurlarni yotqizish, shuningdek, bir qancha shaharlarga Farg‘ona vodiysini isitish quvurlarini yotqizish kabilar mavjud boʻlgan. 2011-yil sentyabr oyida Karimova tashabbusi bilan hududlardagi „axborot markazlari“ orqali fuqarolarning ijtimoiy muammolarni hal etish boʻyicha murojaatlarini qabul qiluvchi „O‘zbekiston ijtimoiy mas’uliyatli fuqarolari forumi“ tashkil etiladi.

### Shaxsiy hayoti
1991-yil iyul oyida Karimova dugonasining tugʻilgan kunida AQSh fuqarosi boʻlgan afgʻonistonlik etnik oʻzbek Mansur Maqsudiy bilan tanishadi va unga turmushga chiqadi. Nikohdan keyin Karimovaning turmush oʻrtogʻi Toshkentdagi Coca-Cola kompaniyasi vakolatxonasining direktori lavozimini egallaydi. Ushbu nikohdan 1993-yili Islom ismli oʻgʻli dunyoga keladi, 1999-yili esa qizi — Imona tavallud topgan. 2001-yili Karimovaning nikohi buziladi, u bolalari bilan birga Nyu-Jersidagi oilaviy uyidan ketadi. Nikoh ajrimi jarayoni 2 yilga choʻziladi va xalqaro janjalga aylanib ketadi. Amerika sudi Maqsudiyga bolalarga vasiylik huquqini beradi, Karimovaga sobiq eriga bolalarni qaytarish talabini qoʻyadi va ularni ushlab turgani uchun sanksiya beradi. Bunga javoban Oʻzbekiston hukumati Mansurni qalloblikda, soliqlarni yashirishda, juda katta miqdordagi poralar olganlikda, mulkni oʻgʻirlashda va pullarni yuvishda ayblaydi va xalqaro qidiruvga eʼlon beradi. 2008-yil 9-iyulda Nyu-Jersi shtati Oliy sudi sudyasi Dan Wilson Gulnora Karimovaga ikkala farzandi uchun toʻliq onalik huquqini qaytarish uchun qaror chiqaradi.

## Ijodi
Gulnora Karimova *Googoosha* taxallusi bilan ijod qilgan, bir nechta qoʻshiqlar kuylagan, sheʼrlar yozgan va musiqa bastalagan. U professional darajada vokal (metso-soprano) bilan shugʻullangan. Taniqli qoʻshiqchilar bilan ijodiy duetlar ijro etgan. Oʻzbekistonda uning qoʻshiqlari radio va musiqiy kanallarda eshittirilgan. 2012-yil iyun oyida Googoosha AQShda, shuningdek iTunes, Amazon va boshqa xalqaro savdodagi birinchi ingliz tilidagi albomini chiqaradi. Albom rossiyalik prodyuser va musiqachi Maksim Fadeyev bilan hamkorlikda yaratilan boʻlib, 12 kompozitsiya va amerikalik White Shadowdan Round Run qoʻshigʻiga ishlangan remiksdan tashkil topgan. Karimova oʻzining *realgoogoosha.com* saytida, shuningdek, oʻzining Facebook va Twitterdagi sahifalariga oʻzining taronasi joy egallagan mashhur Billboard musiqiy jurnali reytingi skrinshotini joylashtiradi.

## GULI brendi
2005-yilda Karimova „GULI“ dizayner brendini yaratadi, uning doirasida zargarlik buyumlari, mualliflik kiyimlari toʻplamlari va aksessuarlari taqdim etiladi. 2010-yilda Avitsenna va Sharqning qadimiy retseptlari asosida GULI Soul&Body tabiiy kosmetika tarmogʻi ishga tushiriladi.

2012-yilda „Mysteriouse“ va „Victorious“ xushboʻy iforga ega GULI parfyumeriya liniyasi ishga tushiriladi. Mahsulotlarni yaratishda mashhur parfyumer Bertrand Dushaufour ishtirok etadi. Mashhur turk aktyori Halit Ergenc esa „Victorius“ parfyumeriya tarmogʻining yuziga aylanadi.

2012-yilda Pekinda oʻtkazilgan „Mercedes-benz China fashion week“ koʻrgazmalar haftasi doirasida GULI Collections brendi koʻrgazmalari namoyish etiladi. Ilgari ham brend kolleksiyalari Moskva, Milan va Nyu-Yorkdagi moda haftaliklarida namoyish etilgan.

## Tanqid
2011-yil 15-sentyabrda Nyu-Yorkda Modalar haftaligi doirasida Gulnora Karimovaning yozgi-kuzgi kolleksiyasi namoyishi boʻlib oʻtadi, ammo koʻrgazma tashkilotchilari Oʻzbekiston hukumatini inson huquqlarining ommaviy buzilishida ayblayotgan Human Rights Watch huquqni muhofaza qiluvchi tashkiloti bosimi ostida uni bekor qilishga urinishadi. Shuningdek, Karimova namoyishiga Oʻzbekistonni voyaga yetmaganlar mehnatidan foydalanishda ayblayotgan Mehnat huquqini muhofaza qiluvchi xalqaro forum faollari ham qarshi chiqishadi.

Frans-press agentligi xabarlariga koʻra, 2012-yil avgust oyida Gulnora Karimova jurnalistlar, shu jumladan, xorijiy ommaviy axborot vositalari vakillari uchun kengaytirilgan press-konferensiya oʻtkazadi. Unda jurnalistlar va tashrif buyurgan mehmonlarning barcha savollarga javob beradi va gʻarbiy pressdagi unga qarshi qoʻyilgan koʻpchilik ovoz va ayblovlarni rad qiladi, xususan, Nyu-Yorkdagi holat boʻyicha ham aniqlik kiritadi.

## Ayblanishi
2017-yilning yozida Oʻzbekiston Bosh prokuraturasi Gulnora Karimova ishi boʻyicha maʼlumot beradi, unga koʻra, Gulnora Karimova 2015-yilning avgustida, yaʼni birinchi prezident Islom Karimov prezidentligi davrida qator moliyaviy jinoyatlarda aybdor deb topilgani va unga 5 yil muddatga ozodlikni cheklash jazosi tayinlangani maʼlum boʻladi. Keyinroq, unga nisbatan firibgarlik, xorijiy valyutani yashirish, bojxona qonunchiligining buzilishi boʻyicha yana bir jinoiy ish qoʻzgʻatilgani maʼlum qilinadi. Jinoyat ishlari boʻyicha Toshkent viloyati sudining 2017-yil 18-dekabrdagi hukmi bilan unga 10 yil ozodlikdan mahrum qilish jazosi tayinlanadi.

2018-yilning 1-iyulida bu jazo 5 yilga ozodlikni cheklash jazosiga almashtirilgan. U jazoni qizi Imona Karimovaning uy manzilida oʻtashi kerak boʻlgan, ammo ozodlikni cheklash qoidalarini buzganligi, chunonchi, uyni tark etgani, aloqa vositalari va Internetdan foydalangani uchun 2019-yilning 5-martida Zangiota tumanidagi umumiy tartibli 21-son ayollar koloniyasiga oʻtkazilgan. Tergov maʼlumotlariga koʻra, Karimova jinoiy sheriklari yordamida 12 ta xorijiy mamlakatda 1,3 milliard AQSh dollar, 63,5 million yevro, 27,1 million funt sterling va 18,5 million frank miqdorida aktivlarni qonuniylashtirgan.

2019-yil 20-avgustda Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi Gulnora Karimovaga nisbatan yana uchta holat boʻyicha — davlat mulkini talon-taroj qilish, Oʻzbekiston Respublikasi manfaatlariga zid bitimlar tuzish hamda oʻzgalarning juda koʻp miqdordagi mulkini tovlamachilik yoʻli bilan qoʻlga kiritish holatlari yuzasidan jinoyat ishlari qoʻzgʻatadi. Bunga xalqaro kompaniyadan kelib tushgan maʼlumotlar va fuqarolarning arizalari asosida toʻplangan tekshiruv hujjatlari asos boʻlgan. Aniqlanishicha, Karimova bir guruh shaxslar bilan til biriktirgan holda, „Quvasoysement“ va „Bekobodsement“ AJ ning davlatga tegishli boʻlgan aksiyalarini arzonlashtirilgan narxlarda sotib olgan. Karimova qayd etilgan aksiyalarni chet el tadbirkorlariga sotgan hamda ularning noqonuniy faoliyatiga rahnamolik qilib, respublika manfaatlariga juda koʻp miqdorda zarar yetkazgan, fuqarolar va turli kompaniya egalarini kuch ishlatish bilan qoʻrqitib, ularning mulkini oʻziga tegishli boʻlgan kompaniyalarga rasmiylashtirib berishga majbur qilgan. 2020-yil 8-yanvarda tergov yakunlangan va ushbu holatlar yuzasidan sud boshlangan. 2020-yil 18-martda yopiq tartibda oʻtgan sud majlisida Karimovaga nisbatan 13 yillik ozodlikdan mahrum qilish jazosi tayinlangan.

2020-yil 14-may kuni Karimovaga tegishli boʻlgan 10 million dollarlik aktiv Fransiyadan Oʻzbekistonga qaytariladi.

Shveysariya federal apellyatsiya sudi 2020-yil 3-dekabr kuni Gulnora Karimovani Gibraltar ofshor hududida roʻyxatdan oʻtgan Takilant Ltd. kompaniyasining huquqiy egasi etib topish toʻgʻrisidagi arizani koʻrib chiqadi va uni qanoatlantiradi. Mazkur kompaniyaning Shveysariya bankidagi hisob raqamida qariyb 350 million dollar miqdoridagi aktivlari 2018-yilda qabul qilingan jinoyat ishi qarori bilan muzlatilgan edi.

## Manbalar

## Qoʻshimcha maʼlumot
*