open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Nofe ibn Horis

**Nofe ibn Horis ibn Kalada as-Saqafiy** (arab. نَـافِـع ابْـن الْـحَـارِث ابْـن كَـلَـدة الـثَّـقَـفِي) – vaf. 634-635 milodiy)) Banu Saqif qabilasining arab tabibi edi. U Muhammad alayhissalom tomonidan tavsiya etilgan, Sa’d ibn Abu Vaqqos va Abu Bakrni davolagan. Abu Bakr vafot etayotganda, u bu kasallikni zaharlanish deb belgilagan.

## Hayoti
Uning Yamanda tahsil olgani, “Tibbiyotda muloqot” nomli kitob yozgani rivoyat qilinadi. U Erondagi Gundishapur akademiyasida talaba va oʻqituvchi boʻlgan.

U Abu Bakra Saqafiyning (Nufay ibn Horis nomi bilan ham tanilgan) oʻgay ukasi edi.

Ba’zi tarixchilarning ta’kidlashicha, u tibbiy ma’lumotni Eronning Gundishapur tibbiyot maktabida olgan, u yerda Aristotel va Galen ta’limotlarini o’rgangan.
Muhammad al-Ardabiliy (Jamoluddin)

**Muhammad ibn Abdulgʻaniy al-Ardabiliy, ar-Rumiy** — „Gʻanizoda“ nomi bilan tanilgan mufassir, faqih va nahvshunos olim. Aytishlaricha, u taxminan 886-hijriy yil (milodiy 1481-yil)da vafot etgan.

## Asarlari
* „*Hoshiya ala anvori-t-tanzil*“ (Bayzoviyning tafsir ilmi haqidagi „*Anvoru-t-tanzil*“ *asariga hoshiya-izoh*");
* „*al-Anvorfi-l-fiqhi-sh-shofiʼiy*“ („*Shofiʼiy fiqhdan taralgan nurlar*“);
* „*Sharhu-l-unmuzaj li-z-Zamaxshariyfi-n-nahv*“ (Zamaxshariyning nahvilmi haqidagi „*al-Unmuzaj*“ *asariga sharh*");
* „*ar-Risola al-qalamiya*“ („*Qalamiy risola*“).

## Manbalar
Muhammad Sodiq al-Arzanjoniy

**Muhammad Sodiq ibn Abdurrahim ibn Sulaymon ibn Abdullatif al-Arzanjoniy, ar-Rumiy, al-Hanafiy** (Konstantinopolda 1223-hijriy yil (milodiy 1808-yil)da vafot etgan) — „Muftizoda“ nomi bilan mashhur boʻlgan mantiqshunos, ritorik (bayonchi) olim.

## Asarlari
* „*Hoshiya ala-l-husayniya fi-l-adab*“ ("*Adab haqidagi* „*al-Husayniya*“*ga hoshiya-izoh*");
* „*Hoshiya ala sharhi-l Qutb li-sh-shamsiya fi-l-mantiq*“ ("*Mantiq ilmiga oid Qutbuddinning* „*ash-Shamsiya*“ *risolasiga hoshiya-izoh*");
* „*Sharh ala sharhi-l-istiora li-Isomiddin al-Isfiroyiniy fi-l-balogʻa*“ ("*Isomuddin Isfiroyiniyning balogʻat ilmiga oid* „*Sharhu-l-istiora*“ *asariga sharh*").

## Manbalar
Muhammad al-Arzanjoniy

** (Sharafuddin) Muhammad ibn Abdulloh al-Arzanjoniy, ar-Rumiy** (784-hijriy yil (milodiy 1383-yil)da vafot etgan) — muhaddis boʻlgan.

## Asarlari
* „*Sharhu mashoriqi-l-anvori-n-nabaviya min Sahihi-l-axbori-l-mustavfiya*“ (Sagʻoniyning „*Mashoriqu-l-anvori-n-nabaviya min Sahihi-l-axbori-l-mustavfiya*“ — „*Tanlangan xabarlarning ishonchli toʻplamidan nabaviy nurlarning taralishi*“ *asariga sharh*").

## Manbalar
Muhammad al-Armaviy (Abu Bakr)

**Muhammad ibn al-Husayn ibn Umar al-Armaviy** (536-hijriy yil (milodiy 1142-yil)da vafot etgan) — xushsiyrat va fozil faqih boʻlgan. Shayx Sheroziy huzurida faqih boʻlib yetishgan. Oʻzi eʼtiqod qilgan mazhabning qarashlarini himoya qilgan. Bag‘doddagi „Nizomiya“ madrasasida yashagan va fiqh ilmidan saboq olgan. Garchi kelib chiqishi boʻyicha roviylardan boʻlsa ham, lekin ismi sharifi boshqa bir ismga qoʻshilib, chatishib ketgani uchun bironta ham hadis rivoyat qilmagan.

## Manbalar
Muhammad al-Ishtixoniy

** (Abu Bakr) Muhammad ibn Ahmad ibn Matta al-Ishtixoniy** (381-hijriy yil rajab oyi (milodiy 992-yil)ning boshida vafot etgan. Bu sanani 388-hijriy yil (milodiy 998-yil) deb ham aytadilar) — fiqh ilmida Imom ash-Shofiʼiy izdoshlariga mansub imomlardan, zohid va fozil inson, Imom al-Buxoriyning „*al-Jomiʼ as-sahiyh*“ („*Ishonchli toʻplam*“) kitobidan hadis aytganlardan boʻlgan.

## Manbalar
Muhammad al-Arzanjoniy (xalifa)

**Muhammad Bahouddin al-Arzanjoniy, al-Xilvatiy** (879-hijriy yil (milodiy 1475-yil)da vafot etgan) — Sayyid Yahyo ash-Shirvoniy xalifalaridan boʻlgan.

## Asari
* „*Maqomotu-l-orifiyn va maʼorifu-s-solikiyn*“ („*Oriflarning maqomlari va soliklarning bilimlari*“, turkiy nazmda bitilgan asar).

## Manbalar
Atom uchun kombinatsion prinsip

## Spektral termlar
Spektroskopiyaning asosiy qonuni 1908-yilda Rits tomonidan empirik yoʻl bilan aniqlangan **kombinatsion prinsip** hisoblanadi:
* T(m)=\frac{R}{m^2}
* T(n)=\frac{R}{n^2}(1)
Bu belgilashlarni kiritib quyidagi formulani yozishimiz mumkin:
* ν = T (m) — T (n)
bu yerda T (m) va T (n) lar **spektral termlar** deb ataladi.

Bu formulaga asosan nurlanayotgan barcha chastotalar spektral termlar komhinasiyasi koʻrinishida aniqlanadi. Bu qoida Ritsning **kombinatsion prinsipi** deyiladi. Vodorod atomi uchun barcha termlar tizimi bitta formuladan hisoblanadi:
* T(n)=\frac{R}{n^2}
n = 1, 2, 3, …

Ushbu formuladan muayyan atom uchun termlar tizimini bilgan holda, istalgan spektral chiziqning chastotasini shu tizimning ikkita hadi ayirmasi holida topilishi mumkinligi kelib chiqadi. Kombinatsion prinsipni quyidagicha taʼriflash mumkin: atom spektridagi bitta seriyaning ikki spektral chizigʻining chastotasi maʼlum boʻlsa, u holda ularning ayirmasi shu atomga tegishli biror uchinchi
spektral chiziqning chastotasiga teng boʻladi. Agar Layman seriyasining ikki chizigʻi chastotasi maʼlum boʻlsa, yaʼni birinchi spektral
chiziq chastotasi:
* ν1 = T1 -T2;
* ν2 = T2 -T3
U holda ν1 — ν2 ayirma Balmer seriyasi birinchi chizigʻining chastotasiga teng boʻladi: ν2 — ν1 = T2 — T3 va hokazo.

Masalan, Layman seriyasida νi=2; 3 boʻlgandagi spektral chiziqlar chastotalari tegishlicha n1=82258,31 va n2=97491,36 ekanligi
maʼlum boʻlsa, u vaqtda n2-n1=97491,36-82258,31 = 15233,05
boʻladi. Bu son Balmer seriyasidagi n=3 boʻlgandagi spektral
chiziqning chastotasiga mos keladi, yaʼni n=15233,216.
## Kombinatsion prinsip
Kombinatsion prinsip empirik yoʻl bilan kashf qilingan boʻlib,
spektrlardagi qonuniyatlarga oʻxshab u ham qandaydir gʻalati son
boʻlib tuyulgan. Buning maʼnosi Borning kvant postulatlari taʼriflangandan keyin ochildi.
Bor birinchi boʻlib kombinatsion prinsip atomlar ichidagi
harakatlarini boshqaradigan oʻziga xos kvant qonunlar ekanligini
koʻrsatdi. Shunday qilib, har bir termga muayyan statsionar energetik holat toʻgʻri keladi, har bir chiqarilgan chastota ikki statsionar holat bilan bogʻlangan kombinatsion prinsipning oʻzidir. Agar
sm−1 da ifodalangan toʻlqin sonini ν orqali belgilasak, u holda s−1da ifodalangan chastota **cν**ga teng boʻladi. Shunga asosan, Borning
chastotalar shartini quyidagicha ifodalash mumkin:
* hcν = En — Em (2)
bundan
* \nu=\frac{E_n}{hc}-\frac{E_m}{hc}
agar, T(n)=-\frac{E_n}{hc} (3) deb olinsa, u holda quyidagi formula hosil boʻladi:
* ν = T (m) — T (n)
yaʼni kombinatsion prinsipning maʼlum taʼrifi hosil boʻladi. (3) ifodadan koʻrinib turibdiki, kulon maydonida elektronning bogʻlanish energiyasi (norelyativistik hol) har doim manfiydir. (2) formulaga termning (1) ifodasiga asosan Ridberg doimiysi orqali
berilgan ifodasi kiritilsa, atomlar energiyasini ham shu doimiy orqali
ifodalash mumkin:
* E_n=-\frac{Rhc}{n^2}
bu yerda h va c — universal doimiylardir, n — butun son va R —
Ridberg doimiysi.
## Manbalar
* G.Ahmedova „Atom fizikasi“
* R.Bekjonov „Atom va yadro fizikasi“
* Landau va Lifshis „Nazariy mexanika“
2024-yilgi Yozgi Olimpiya oʻyinlarida skeytbording — Saralash

2024-yilgi Yozgi Olimpiya oʻyinlarida skeytbordingda jami 88ta sportchi ishtirok etadi. Bu 2020-yilgi Olimpiadaga qaraganda 10% koʻproqdir. Har bir davlatdan koʻcha va park yoʻnalishlari boʻyicha koʻpi bilan oʻn ikkita skeytbordchi (har bir jins vakillaridan oltitadan) ishtirok etishi mumkin. Mezbon mamlakat Fransiya har bir yoʻnalish uchun bittadan toʻrtta kvota oʻrnini saqlab qoladi, shu bilan birga, uch tomonlama komissiya taklifi orqali davlatlar oʻz skeytbordchilari Parij 2024 musobaqasida ishtirokini taʼminlashi uchun ham 4ta oʻrin ajratilgan. Universallik qoidalariga koʻra, roʻyxatdan oʻtish uchun sportchi saralash davri oxirida Olimpiada jahon skeytbord reytingida (OWSR) eng yaxshi 50 taligidan joy olishi kerak.

Qolgan skeytbordchilar World Skate tomonidan ikki yilda bir marta tayyorlanadigan OWSR roʻyxati orqali Oʻyinlarga chiptalarni bron qilish imkoniyatini beradi. Saralash bosqichi 2022-yil 22-iyun kuni boshlanadi va ikki yil oʻtgach (2024-yil 23-iyun) yakunlanadi, yoʻnalishlar boʻyicha kurashayotgan skeytbordchilarning rasmiy roʻyxati belgilangan muddatdan bir kun oʻtib eʼlon qilinadi.

OWSR besh bosqichli turnirlarda qatnashish huquqiga ega boʻlgan skeytbordchilarga saralash ballarini beradi, xususan Jahon chempionati, Olimpiya saralash seriyasi (2024-yil mart-iyun oylari uchun rejalashtirilgan), World Pro Tour seriyasi, besh yulduzli va uch yulduzli musobaqalarga koʻra ballar beriladi.

OWSR saralashni uch muddatda amalga oshiradi - 2022-yil 22-iyundan 31-dekabrgacha; 2023-yil 1-yanvardan 31-dekabrgacha; va 2024-yil 1-yanvardan 23-iyungacha.

## Yakuniy saralash

## Erkaklar musobaqalari

### Erkaklar parkda

### Erkaklar koʻchada

## Ayollar musobaqalari

### Ayolar parkda

### Ayollar koʻchada

## Manbalar
Shavqiy Abu Xalil

**Shavqiy Abu Xalil** (arab. شوقي أبو خليل, 1941–2010) Suriyada yashagan falastinlik yozuvchi va tadqiqotchi olim boʻlib, u koʻplab asarlar muallifidir. Ulardan eng mashhuri “al-Islom fi qafas al-ittihom” kitobi sanaladi.
Shavqiy Muhammad Abu Xalil 1941-yilda Beysan shahrida tugʻilgan. Universitetda oʻqishni 1965-yilda Damashq universitetining San’at fakultetining tarix boʻlimida tamomlagan, soʻngra Fanlar akademiyasida tarix fanlari nomzodi ilmiy darajasini olish uchun Ozarbayjonga ketgan.

Qaytgandan soʻng u Suriya gubernatorliklarida turli oʻrta maktablarda tarix oʻqituvchisi boʻlib ishladi va u yerda bitiruvchilarga dars berdi. Jumladan, britanin-nigeriyalik musulmon olimi doktor Abdulfattoh Adelabu uning shogirid edi. Keyin u bir qator ma’muriy lavozimlarga koʻtarildi:
1986–1988 yillar oraligʻida Shayx Ahmad Kaftaro majmuasining Islom targʻibot fakulteti (Damashq boʻlimi)da islom sivilizatsiyasi va sharqshunosligi professori boʻlib ishlagan.

Damashq universiteti qoshidagi Islomiy da’vat kollejida va Shariat kollejida tarix fanidan dars bergan.
Damashq universiteti Shariat fakultetida oʻqituvchilik qilgan (1988—1997).

Damashq Islom va arab fanlari universiteti bosh kotibi etib tayinlangan (1992—1997).
U 1991-yildan to vafotigacha “Dor al-Fikr” nashriyotida bosh muharrir boʻlib ishlagan.
U, shuningdek, “Al-Fotih” Islom jamiyati institutining Tarix va sivilizatsiya boʻlimi boshligʻi va u yerda 2000-yildan to vafotigacha tarix professori boʻlgan.

## Asarlari:
Uning islom tarixi va sivilizatsiyasiga oid 70 dan ortiq kitoblari bor, jumladan:

```
•“Mana shu islomdir” seriyasi (Muhammad Said Ramazon Butiy bilan) 
•“Qodisiya”
•“Islom ayblov qafasida” (fors va ingliz tillariga tarjima qilingan)
•“Yarmuk”
•“Nahovand”
•“Ilm va din oʻrtasidagi odam”
•“Andalus fathi”
```
Braziliya Markaziy banki

**Braziliya Markaziy banki** () Braziliyaning markaziy banki hisoblanadi. U 1964-yil 31-dekabr payshanba kuni, Yangi yil arafasida tashkil etilgan.

Bank hech qanday vazirlikka aloqador emas, hozirda mustaqil hisoblanadi. Boshqa markaziy banklar singari, Braziliya Markaziy banki ham mamlakatning asosiy pul-kredit organi hisoblanadi. U bu vakolatni uch xil muassasa yordamida amalga oshiradi: Valyuta va kredit byurosi (SUMOC), Braziliya banki (BB) va Milliy Gʻaznachilik.

Braziliya pul-kredit siyosatining asosiy vositalaridan biri Markaziy bankning SELIC kursi deb ataladigan overnayt kursidir. U bankning Pul-kredit siyosati qoʻmitasi (COPOM) tomonidan boshqariladi.

Bank moliyaviy inklyuzivlik siyosatini ilgari surishda faol ishtirok etadi va Moliyaviy inklyuzivlik alyansining yetakchi aʼzosi hisoblanadi. 2011-yilda Meksikada boʻlib oʻtgan Global siyosat forumida, Braziliya Markaziy banki, shuningdek, Mayya Deklaratsiyasiga muvofiq moliyaviy inklyuzivlk boʻyicha maxsus milliy majburiyatlarni qabul qiluvchi dastlabki 17 tartibga soluvchi muassasalardan biridir. 

2021-yil 25-fevraldan boshlab bank Federal hukumatdan mustaqildir.

## Markaziy bankning mustaqilligi
2020-yil 3-noyabrda “Markaziy bank mustaqilligi toʻgʻrisida”gi qonuni mamlakat Senati tomonidan 56 tarafdor, 12 ta qarshi ovoz bilan qabul qilindi.

Va 2021-yil 10-fevralda Deputatlar palatasida 2021-yil 24-fevraldagi 179-sonli Federal qoʻshimcha qonunni ishlab chiqaruvchi Prezident Jair Bolsonaroning sanksiyasiga oʻzgartirishlar kiritilmagan holda 339 tarafdor va 114 ta qarshi ovoz bilan  qonun ma’qullandi.

2021-yil 24-fevraldagi 179-sonli Federal qoʻshimcha qonun bilan u yangi tashkiliy tuzilishga ega boʻlishdan tashqari, mustaqil boʻldi.

## Prezidentlari
Bankning eng oxirgi prezidentlari:

## Yana qarang

* Braziliya reali
* Toʻlov tizimi

## Qoʻshimcha oʻqish uchun

* Teylor, Metyu M. (2009). " ". *Jahon siyosati* . **61** (3): 487–515.

## Manbalar


## Havolalar

*
Osiyo klublari chempionati 1996–97

**1996—1997-yillardagi [[AFC Osiyo Chempionlar ligasi|klublar oʻrtasidagi Osiyo chempionati]]** OFK mintaqasida (Osiyo) oʻtkaziladigan har yili oʻtkaziladigan klublar oʻrtasidagi 16-xalqaro futbol musobaqasi boʻldi. Unda oʻsha yilgi **[[AFC Osiyo Chempionlar ligasi|klublar oʻrtasidagi Osiyo chempionati]]** chempioni aniqlandi.

Janubiy Koreyaning „Poxang Stilers“ jamoasi bir mamlakat jamoalari qatnashgan finalida yakunlangan ilk Osiyo top-klublar turnirida „Cheonan Ilxva Chunma“ klubi ustidan gʻalaba qozondi va ilk bor Osiyo chempioni boʻldi.

## Birinchi davra

### Gʻarbiy Osiyo

|}

### Sharqiy Osiyo

|}1 2-oʻyin Shri-Lankadagi siyosiy zoʻravonlik tufayli bekor qilindi. 2 GD Artilheiros musboqadagi ishtirokini yakunladi.

## Ikkinchi davra

### Gʻarbiy Osiyo

|}

### Sharqiy Osiyo

|}

## Chorak final

### Gʻarbiy Osiyo

----
----
----
----
----

### Sharqiy Osiyo

----
----
----
----
----

## Yarim final

----

## Uchinchi oʻrin uchun oʻyin

## Final

## Mukofotlar

## Manbalar

* RSSSF.com saytida 1997-yilgi Osiyo klublari musobaqalari
Peru Markaziy zaxira banki

**Peru Markaziy zaxira banki** (; BCRP) - Peru markaziy banki. Metall va qogʻoz pullarni zarb qiladi va muomalaga chiqaradi. 

Uning Arekipadagi filiali 1871-yilda tashkil etilgan  va u pul chiqarish, shuningdek, Janubiy Peruda jamgʻarma hisoblari uchun yaxshi obroʻga ega boʻlish orqali shaharga xizmat qildi. Bu Amerika Qoʻshma Shtatlari Federal Zaxira Tizimi yoki Yevropa Markaziy bankining Janubiy Amerikadagi muqobilidir. 

Konstitutsiyaga binoan, Markaziy zaxira bankining maqsadi pul barqarorligini saqlashdan iborat. Markaziy zaxira bankining inflyatsiya targetining yillik darajasi 2,0 foizni (plyus minus bir punkt) tashkil etadi. Bank siyosati ana shu maqsadga erishishga qaratilgan.

Konstitutsiyaga koʻra, Markaziy rezerv bankining quyidagi vazifalari ham bor: moliya tizimining valyuta va kreditini tartibga solish, uning tasarrufidagi xalqaro zaxiralarni boshqarish, banknotlar va tangalarni muomalaga chiqarish, davlat moliyasi toʻgʻrisida muntazam ravishda mamlakatga hisobot berish, mablagʻlar rentabelligini boshqarish.

## Tarixi
1822-yilda San Martin tomonidan tashkil etilgan Ozodlik banki qogʻoz pullarni chiqarishni boshladi. Emissiya hajmi unchalik katta emas edi, 1823-yilda bank tugatilgan.

1863-yilda Providensiya xususiy banki banknotlarni muomalaga chiqara boshladi. Keyinchalik mamlakatda faoliyat yuritayotgan boshqa banklar ham oʻz pullarini chiqara boshladilar: Angliya-Peru banki, London banki, Janubiy Amerika banki, Arekipa banki va boshqalar. 1880-yilda Peru maʼmuriy kengashining banknotlari emissiya qilinishi boshlandi.

1920-yilda Peru Zaxira banki tuzildi, u pul chiqarishning mutlaq huquqini oldi. 1931-yilda bank Peru Markaziy zaxira banki sifatida qayta tashkil etildi. 1962-yilda bank milliylashtirildi.

## Prezidentlari

* Eulogio Romero Salsedo, 1922-1925
* Agustin de la Torre Gonsales, 1926-1927
* Eulogio Romero Salsedo, 1928-1929
* Enrike Ferreyros, 1930-1931
* Manuel Augusto Olaechea, 1931-1934
* Manuel Prado Ugarteche, 1934-1939
* Fernando Gazzani, 1939-1945
* Fransisko Tudela y Varela, 1945-1948
* Pedro Beltran Espantoso, 1948-1950
* Klemente de Althaus Dartnel, 1950-1952
* Daniel Olachea, 1952 yil
* Andres F. Dasso, 1952-1958
* Enrike Bellido, 1959-1964
* Alfredo Ferreyros, 1964-1966
* Fernando Shvalb, 1966-1968
* Xose Morales Urresti, 1968-yil
* Karlos Vidal, 1968-yil
* Alfredo Rodriges Martines, 1968-1969
* Emilio G. Barreto, 1969-1975
* Karlos Santisteban de Noriega, 1975-1977
* German de la Melena Guzman, 1977-1978
* Manuel Moreyra Loredo, 1978-1980
* Richard Uebb Duarte, 1980-1985
* Leonel Figueroa Ramires, 1985-1987
* Pedro Koronado Labo, 1987-1990
* Xorxe Chaves Alvares, 1990-1992
* German Suares Chaves, 1992-2001
* Richard Uebb Duarte, 2001-2003
* Xaver Silva Ruete, 2003-2004
* Oskar Dankur Masias, 2004-2006
* Xulio Velarde Flores, 2006-yildan beri

## Yana qarang

* Peru iqtisodiyoti
* Peru inti
* Peru soli

## Manbalar


## Havolalar

*
Tahzib al-osor

**“Tahzib al-osor”** (arab. تهذيب الآثار) – Muhammad ibn Jarir Tabariyning hadislar toʻplami. Garchi tugallanmagan asar boʻlsa-da, Kattoniy uni Tabariyning ajoyib asarlaridan biri deb ta’riflagan.

## Tavsif
Tabariy bu asarni hadislar, ularning sahihligini tekshirish va har birining izohini oʻz ichiga olgan holda tuzgan. Asarni Abu Bakr Siddiqdan boshlab, hadisni rivoyat qilgan sahobaga koʻra tartiblagan. Asarini jannat va’da qilingan oʻn sahoba, Ahli bayt hamda Abdulloh ibn Abbos hadislarining katta qismi bilan tugatgan.

Tabariy sahobalarning har biridan sahih deb topgan hadislarini toʻplab, hadislarning turli yoʻllari va yashirin kamchiliklarini muhokama qilgan. Keyin u har bir hadisni tushunish, ulamolarning turli fikrlari va ularning mantiqiy asoslari hamda har qanday noodatiy atamalarning ta’rifini koʻrib chiqqan. U 922-yilda asarini tugatmasdan vafot etgan.

## Manbalar
Kitob al-osor

**“Kitob al-osor”** (arab. كتاب الآثار) – Imom Abu Hanifaning shogirdi Imom Muhammad Shayboniy (132–189) tomonidan toʻplangan hadis kitoblaridan biri. Bu kitob ba’zan Imom Abu Hanifaga ham nisbat beriladi.

## Tavsifi
Kitobda 1000 ga yaqin hadis mavjud. U eng qadimgi yozma hadis kitoblaridan biridir. Kitobdagi hadislarning aksar qismi toʻgʻridan-toʻgʻri Muhammad alayhissalom bilan bogʻliq boʻlgan hadislar, boshqalari esa sahobalarning rivoyatlaridir. Yana ba’zi hadislar tobeinlarga ham nisbat berilgan.

## Nashrlari
Kitob dunyoning koʻplab tashkilotlari tomonidan nashr etilgan:
•	Imom Abu Hanifaning “al-Osor” kitobi. Nashriyoti: Turos nashriyoti (2006-yil)
## Manbalar
Jazda faqat qizlar

***Jazda faqat qizlar*** (**) 1959-yilda ekranlarga chiqarilgan AQSh kinokomediyasidir. Mirisch Company studiyasi tomonidan ishlangan va United Artists tomonidan tarqatilgan. Film rejissyori, prodyuseri va ssenariy muallifi — Billy Wilder. Filmda bosh rollarni Marilyn Monroe, Tony Curtis va Jack Lemmon ijro etgan.

Filmning ilk relizi 1959-yil 29-martda boʻlib oʻtgan. Film $2,9 millionlik byudjeti bilan umumjahon boʻylab $49 million mablagʻ toʻplagan.

## Syujeti
1929-yil, Chikago. Bosqinchilar tortishuviga guvoh boʻlgan saksofonist Joe va uning doʻsti — kontrabasist Jerry taʼqibchilardan yashirinishga urinib, ayollar ansambliga qoʻshiladi va tashqi koʻrinishlarini ansambldagi ayollar tashqi koʻrinishlariga oʻxshatishga harakat qiladi. Biroq tez orada ulardan biri oʻz hamkasbiga oshiq boʻladi, ikkinchisi esa keksa millionerning muhabbatiga sazovor boʻladi.

## Rollarda

## Musiqasi

Film saundtrekida kiritilgan qoʻshiqlarning toʻrttasini Marilyn Monroe ijro etgan.

## Manbalar

## Oʻqish uchun
* Curtis, Tony. *The Making of Some Like It Hot*, Wiley & Sons, Hoboken NJ, 2009. .
* Maslon, Laurence. *Some Like It Hot: The Official 50th Anniversary Companion*, New York, HarperCollins, 2009. .

## Havolalar

* 
* 
* 
* Some Like It Hot (1959) Virtual History saytida
The Seven Year Itch

****** 1955-yilda ekranlarga chiqarilgan AQSh romantik filmidir. Charles K. Feldman Group Productions studiyasi tomonidan ishlangan hamda 20th Century Fox tomonidan tarqatilgan. Film rejissori — Billy Wilder, produserlari — Charles K. Feldman va Billy Wilder, ssenariy mualliflari esa George Axelrod va Billy Wilderdir. Filmda bosh rollarni Marilyn Monroe va Tom Ewell ijro etgan.

Film $1,8 millionlik byudjeti bilan umumjahon boʻylab $12 million ishlab topgan.

## Rollarda
* Marilyn Monroe — qiz
* Tom Ewell — Richard Sherman  
* Evelyn Keyes — Helen Sherman
* Sonny Tufts — Tom MacKenzie
* Robert Strauss — Kruhulik
* Oscar Homolka — doktor Brubaker
* Marguerite Chapman — Morris xonim
* Victor Moore — Plumber
* Donald MacBride — janob Brady
* Roxanne — Elaine
* Carolyn Jones — hamshira Finch
* Tom Nolan — Ricky Sherman  
* Doro Merande — ofitsiant qiz
* Kathleen Freeman — ayol

## Musiqasi

## Manbalar

## Havolalar

* 
* 
* ''The Seven Year Itch''
* 
* ''The Seven Year Itch'' *[[Variety]]*da
Muhammad al-Bokuvbiy

**Muhammad ibn Abdulloh ibn Bokuviya ash-Sheroziy al-Bokuvbiy** (952-yil — 1037-yil) — sufiy va ulamo. Bobosi tufayli unga shu nisba berilgan. Sufiylikka oid hikoyalardan toʻplam tuzgan. Abu Bakr ibn Xalaf undan rivoyat qilgan. Sherozda vafot etgan. 
## Asarlari
* „Axboru-l-orifiyn“ („Oriflar aytgan xabarlar“)
* „Bidoyatu holi al-Husayn ibn Mansur al-Halloj va nihoyatuhu“ („Mansur Halloj tarjimai holining ibtidosi va yakuni“).

## Manbalar
Muhammad al-Armaviy (faqih, 1065-yil vafot etgan)

**Muhammad ibn Umar ibn Yusuf al-Bagʻdodiy al-Armaviy** (1065-yil — 1153-yil) — shofiʼiy faqih. Koʻp bahs-munozaralar olib borgan va oʻz mazhabining qarashlarini himoya qilar edi. Oful shahrida qozilik mahkamasini boshqargan. 88 yil umr koʻrgan, zamondoshlarining vafotidan keyin ham u oʻsha shayxlardan rivoyat qilishda davom etavergan.

## Manbalar
Muhammad al-Andagʻaniy

** (Abu Bakr) Muhammad ibn Abdurrahim al-Andagʻaniy** (hijriy 548-yil rajab oyi (milodiy 1154-yil)da turkiylar (mamluklar) hujum qilgan vaqtda qatl qilingan) — fozil faqih, halol bahs-munozara olib boruvchi inson boʻlgan. Oʻsha paytlarda soliq yigʻuvchilarning sardorlari uchun fiqh ilmi masjidda ajamiy tilda oʻqitilar va vaʼz ham qilinar edi.

## Manbalar
Muhammad al-Andokoniy

** (Kamoluddin) Muhammad ibn Abu Muhammad Hajjoj ibn Yusuf ibn Ammod ibn al-Gʻoziy al-Andakoniy** (hijriy 726-yilning shaʼbon oyi (milodiy 1326-yil)da Farg‘onaning Andikon qishlogʻida tugʻilgan va shu yerda yashagan. Soʻngra oʻlka boʻylab safar qilgan, iroqliklarning diyori va Ozarbayjonga borgan.

## Asari
* „*Sidqu-l-kalom fi ilmi-l-kalim*“ („*Kalom ilmi haqidagi ishonchli gaplar*“). Bu asar 777-hijriy yilning rajab oyida yozib tugatilgan.

## Manbalar
Muhammad al-Buxoriy (faqih, 1208-yil vafot etgan)

**Muhammad ibn Ahmad al-Buxoriy** (? — 1208-yil) — shofiʼiy faqih boʻlgan qozilardan. U 1208-yilda vafot etgan. Asarlari: „al-Misboh“ („Chiroq“), „al-Muxallas“ („Ixcham mazmun-mohiyat“). Mazkur ikkala asar ham shofiʼiy fiqhning sohalarini yoritishga bagʻishlangan.

## Manbalar
Muhammad al-Kalobodiy (muhaddis)

**Muhammad ibn Ibrohim al-Kalobodiy al-Buxoriy** (? — 991-yil) — muhaddis va olim. U 991-yilda vafot etgan.
## Asarlari
* „Bahru-l-favoid“ („Maʼoniyu-l-axyor“ nomi bilan mashhur boʻlgan „Foydalar ummoni“)
* "Nubza min „Kitobi-t-taʼarruf li mazhabi-t-tasavvuf“ („Kitobu-t-taʼarruf li mazhabi-t-tasavvuf“dan parcha")
* „Arbaʼun hadisan“ („Qirq hadis“)
* „al-Ashfoʻ va-l-avtor“ („Juft va toq oʻqiladigan duolar“)
* „Miftohu maʼoniyi-l-osor“ „Asarlarning mazmun-mohiyatini ochuvchi kalit“.

## Manbalar
Muhammad al-Buxoriy (muhaddis, 1742-yil tugʻilgan)

**Muhammad ibn Ahmad ibn Muhammad ibn Xayrulloh al-Buxoriy** (1742-yil — 1786-yil) — muhaddis, kelib chiqishi asli Buxorodan boʻlsa-da, lekin oʻzi Shom ahliga mansubdir. Falastindagi Nobilusda yashagan. U 1742-yil tugʻilib, 1786-yil shu yerda vabo kasilaga chalinib, vafot etgan. 
## Asarlari
* „al-Qavlu-ljaliy fi tarjimati Ibn Taymiya“ („Ibn Taymiyaning tarjimai holi haqidagi ilohiy kalom“)
* „Muʼjamu-sh-shuyux“ („Shayxlar qomusi“).

## Manbalar
Muhammad al-Avdaniy

** (Abu Bakr) Muhammad ibn Abdulloh ibn Muhammad ibn Basir (Nasr) ibn Varaqa (Varqo) al-Avdaniy** (hijriy 385-yil rabiulavval oyi (milodiy 995-yil)da Buxoroda vafot etgan) — oʻz davridagi ash-Shofiʼiy izdoshlaridan boʻlgan imom. U doimo ilm izlashni yoqlab chiqar va uni keng koʻlamda yoyishni xohlar edi. U umrining soʻnggi damigacha shu talabiga sodiq qolgan. U vafot etganda, uyidan oʻzi va bir necha daftardan boshqa biron-bir narsa chiqmagan.

## Manbalar
Muhammad al-Foziy

** (Abu Nasr) Muhammad ibn Hamdaviya ibn Sahl al-Foziy al-Mutavviʼiy** (hijriy 327-yil rajab oyi (milodiy 939-yil)da vafot etgan ulamolardan, ulamolar esa undan hadis rivoyat qilganlar.

## Manbalar
Muhammad Gʻunjor

**Muhammad ibn Ahmad ibn Muhammad ibn Sulaymon ibn Komil al-Buxoriy** (949-yil — 1022-yil) — „Gʻunjor“ nomi bilan mashhur boʻlgan muhaddis, hofiz, muarrix va faqih. U 949-yil tugʻilib, 1022-yilda vafot etgan. Shayxlik qilgan. Marvga borgan va u yerdagi shayxlardan hadis yozib olgan. U ulamolardan, ulamolar esa undan hadis rivoyat qilgan.
## Asarlari
* „Tarixu Buxoro“ („Buxoro tarixi“)
* „Musannaf fi fazoili-s-sahobati-l-arbaʼati“ („Chahoryorlarning fazilatlari haqida tasnif etilgan kitob“).

## Manbalar
Muhammad al-Buxoriy (sufiy, 1334-yil vafot etgan)

**Muhammad ibn Isʼhoq ibn Ali ibn Isʼhoq al-Husayniy al-Buxoriy, soʻngra ad-Dehliy** (? — 1334-yil) — sufiy, yozuvchi. Qurʼonni yod olgan va uni Ahmad an-Nishopuriydan oʻqib, oʻrgangan. U 1334-yil vafot etgan. 
## Asarlari
* „Anvoru-l-majolis fi-t-tasavvuf“ („Tasavvuf haqidagi majlislardan taralgan nurlar“).

## Manbalar
Sarısaltık, Hozat

**Sarısaltik** () — Turkiyaning Tunceli viloyati Hozat tumanidagi qishloq hisoblanadi. Qishloqda Bahtiyar qabilasining 57 nafar kurdlari istiqomat qiladi.

Qishloq hududiga Akören, Akseki, Amaçlı, Derindere, Işıklar, Köybaşı, Maşa va Salkımlı qishloqlari biriktirilgan.

## Manbalar
Muhammad al-Iloqiy

** (Shamsuddin) (Sharafuzzamon, Abu Abdulloh) Muhammad ibn Yusuf al-Iloqiy** (hijriy 428-yil (milodiy 1037-yil)dan keyin vafot etgan) — Ibn Sinoning shogirdi, tabib va faylasuf boʻlgan.

## Asarlari
* „*Kitobu-l-lavohiqa*“ („*Ikkinchi darajali lavhalar kitobi*“);
* „*Kitob fi iʼdodi-l-vifq*“ („*Kelishuvga hozirlik koʻrish haqidagi kitob*“);
* „*Kitobu-l-hayvon va muxtasaru-l-qonun*“ (Ibn Sino qalamiga mansub „*Tib qonunlari*“ *kitobining qisqartmasi*");
* „*al-Asbobu va-l-alomot fi-t-tibb*“ (Tib ilmi haqidagi „*Kasalliklarning kelib chiqish sabablari va belgilari*“);
* „*al-Fusul al-iloqiya fi kulliyoti-t-tibb*“ („*Tabobat qomusidagi Iloqiy taʼlif etgan fasllar*“).

## Manbalar
Muhammad al-Iyzujiy

** (Abul Husayn) Muhammad ibn al-Husayn al-Iyzujiy (al-Iyzoʻjiy)** (hijriy 387-yil (milodiy 997-yil)da vafot etgan) — „as-Samarqandiy“, „ash-Shovzoriy“ deb zikr etilgan. U Abul Qosim al-Hakim bilan hamnishin boʻlgan. Abul Qosim al-Hakim aytgan koʻpgina hikmatlar va jumlalarni uning oʻzidan eshitib, oʻrgangan.

## Manbalar
Muhammad al-Bolqoniy

** (Abul Fath) Muhammad ibn Abu Hanifa an-Nuʼmon ibn Muhammad ibn Abu Osim al-Bolqoniy** (hijriy 478-yil (milodiy 1086-yil)da tavallud topib, 557-hijriy yil (milodiy 1162-yil)da vafot etgan) „Abu Hanifa“ nomi bilan tanilgan. Olim shayx boʻlgan. Ilm-u-n-nujumni bilishi va mast qilguvchi sharob ichishiga qaramasdan Qurʼoni karim (Kitobulloh)dagi tarixlar-u voqealarni yaxshi bilgan va unga mudom qunt qilgan.

## Manbalar
Muhammad al-Bodaniy

** (Abu Abdulloh) Muhammad ibn al-Husayn ibn Jaʼfar ibn Gʻazvon al-Bodaniy al-Buxoriy** (hijriy 267-yil (milodiy 881-yil)da vafot etgan) Iroqqa borgan. U ulamolardan, ulamolar esa undan hadis rivoyat qilganlar.

## Manbalar
Muhammad al-Buxoriy (nahvshunos)

**Muhammad ibn Muhammad ibn Muhammad al-Buxoriy ar-Romitaniy** (? — 1490-yil) — faqih va nahvshunos olim boʻlgan. Makkada hanafiya maqomida imomlik qilgan. U 1490-yilda vafot etgan.
## Asarlari
* Sharhu-l-muqaddimati-l-ajrumiya“ („Muqaddimatu-l-ajrumiya“- ga sharh“)
* „Sharhu tanqihi-l-lubob“ („Tanqihu-l-lubob“ga sharh), mazkur sharhlarning ikkalasi ham nahv ilmiga bagʻishlangan.

## Manbalar
Muhammad al-Barqiy (muhaddis)

**Muhammad ibn Abdurrahim ibn Abu Zarʼa al-Barqiy** (hijriy 249-yil (milodiy 863-yil)da vafot etgan) — muhaddis, roviy va muarrix boʻlgan.

## Asarlari
* „*Taʼlif fi muxtasari ibn Abdilhakim as-sagʻiyr*“ („*Ibn Abdulhakim Kichkinaning muxtasari haqida taʼlif etilgan kitob*“);
* „*Kitob fi-t-tarix va-t-tabaqot*“ („*Tarix va tabaqalar haqidagi kitob*“).

## Manbalar
Muhammad al-Barzaʼiy

** (Abul Hasan) Muhammad ibn Abdulaziz ibn Jaʼfar ibn Muhammad al-Barzaʼiy** (hijriy 358-yil (milodiy 969-yil)da tavallud topgan, hijriy 423-yil shavvol oyining 21-sanasi (milodiy 1032-yil)da vafot etgan) „Makkiy“ nomi bilan tanilgan. Barziʼa ahlidan boʻlgan. Oilasi Bag‘dodga koʻchib borgan. Bu paytda u ikki yoshda boʻlgan. U Bagʻdodda oʻsib-ulgʻaygan va shu yerdagi ulamolardan hadis tinglagan.

## Manbalar
Muhammad at-Tabriziy (olim)

**Muhammad ibn Hasan ibn Abdulloh al-Hashtarudiy at-Tabriziy** (hijriy 1304-yil (milodiy 1887-yil)da vafot etgan) — olim va adib boʻlgan. Najafda istiqomat qilgan va Murtazo al-Ansoriydan ilm oʻrgangan. Uning ilmiy va adabiy asarlari bor.

## Manbalar
Muhammad at-Tabriziy (qozi)

**Muhammad ibn Ahmad at-Tabriziy** (1370-yildan keyin vafot etgan) — qozilardan boʻlgan. Uning „*Dasturu-l-qozot*“ („*Qozilar dasturi*“) nomli asari bor.

## Manbalar
Muhammad az-Zohid

**Muhammad ibn Abdurrahmon ibn Ahmad al-Buxoriy, al-Aloʻiy, al-Hanafiy** (? — 1152-yil) — „Sohibu-l-Hidoya“ ustozlaridan, „zohid“ laqabli faqih, mutakallim, mufassir, voiz va usulshunos olim. 1152-yil (546-yil, jumaduloxir oyining 12-sanasi) vafot etgan.
## Asarlari
* „Tafsiru-l-Qurʼoni-l-karim“ („Qurʼoni karim tafsiri“).

## Manbalar
Muhammad al-Barzanjiy

**Muhammad ibn Abdurrasul ibn Qalandar ibn Abdussayyid al-Barzanjiy ash-Shahrizoʻriy al-Madaniy ash-Shofiʼiy** (Shahrizo‘rda hijriy 1040-yil (milodiy 1631-yil)da tugʻilib, muharram oyining boshida Madina shahrida hijriy 1103-yil (milodiy 1692-yil)da vafot etgan) — mufassir, muhaddis, usulshunos, adib, tilshunos, ritorik, ilmi sarf va boshqa ilm sohalarida faoliyat olib borgan olim. Hamadon, Bag‘dod, Damashq, Konstantinopol va Misrga borgan. Madinai munavvarada istiqomat qilgan va saboq olgan.

## Asarlari
* „*Xolisu-t-talxis fi muxtasari talxisi-l-miftoh*“ („*Muxtasaru talxisi-l-miftoh*“*ning xolis va qisqacha mazmun-mohiyati*");
* „*Mirqotu-s-suʼud fi tafsiri avoili-l-uqud*“ („*Shodalarning boshlarini tafsir qilish boʻyicha yuksaklikka olib chiqadigan zinapoya*“);
* „*al-Maqolat as-sunniyafi tavzihi eʼtirofi-l-Jomiyala-l-xamariya*“ („*al-Xamariy qasidasining Jomiy tomonidan qay tarzda eʼtirof etilganini izohlash haqida sunniy maqola*“);
* „*at-Taʼyid va-l-avn li-l-qoiliyn bi imoni Firʼavn*“ („*Firʼavn imoni haqida soʻzlovchilarni qoʻllab-quvvatlash va ularga yordam berish*“);
* „*as-Sinova-s-sanavot fima yataallaqu bi-lqunut*“ („*Xudojoʻylikka oid yillar va oliy maqom*“);
* „*Sharhu-l-maxoriq va jarhu-l-moraq*“ („*Afsungarlik sharhi va zinapoyalarning sinishi*“);
* „*Anhoru-s-salsabiyl fisharhi anvori-t-tanzil li-l-Bayzoviy*“ ("*Bayzoviyning* „*Sharhu anvori-t-tanzil*“ *asaridagi salsabil anhorlar*");
* „*Mazoju-l-zanjabiylli hiyozi asrori-t-taʼvil fi-t-tafsir*“ („*Tafsir haqi-dagi taʼvil sirlaridan iborat hovuzlarning sokin holati*“);
* „*Ziyou-s-siroj fi laylati-l-isroʻ va-l-meʼroj*“ („*Isroʻ va meʼroj kechasidagi chiroqning ziyosi*“);
* „*al-Ishoʻa fi ashroti-s-soʻa*“ („*Qiyomat alomatlari haqidagi mish-mishlar*“);
* „*Bagʻiyatu-t-tolib liiymoni Abi Tolib*“ („*Abu Tolibning imoni talabida boʻlgan bandaning maqsadi*“);
* „*an-Nafaha al-foyiha fi masoili-l-fotiha*“ („*Fotiha bilan bogʻliq masalalar haqidagi muattar tuhfa*“).

Aytishlaricha, u oltmishdan ortiq asarni taʼlif etgan.

## Manbalar
Muhammad al-Barzanjiy (olim)

**Muhammad Maʼruf ibn Mustafo ibn Ahmad an-Navdehiy ash-Shahrizoʻriy al-Barzanjiy ash-Shofiʼiy al-Qodiriy** (Shahribozorda hijriy 1166-yil (milodiy 1753-yil)da tavallud topib, Iroqdagi Sulaymoniyada hijriy 1254-yil (milodiy 1839-yil)da vafot etgan) — adib va ilm-fanning baʼzi sohalarida faoliyat olib borgan olim.

## Asarlari
* „*al-Agʻrob fi nazmi qavoidi-l-eʼrob*“ („*Ajnabiylar izofa qoidalarining nazmi haqida*“);
* „*Zodu-l-maʼod fi masoili-l-eʼtiqod*“ („*Eʼtiqod masalalari xususidagi uqbo zaxirasi*“);
* „*Tarsifu-l-maboniy fi nazmi tasrifi-z-Zinjoniy*“ („*Tasrifu-z-Zinjoniy*“ *nazmida bunyod etilgan asoslarning koʻpriklar orqali oʻzaro bogʻlanishi*");
* „*al-Javhar an-nazid fi qavoidi-t-tajvid*“ („*Tajvid qoidalari haqida ustma-ust qoʻyilgan gavhar*“);
* „*Qatru-l-oriz fi ilmi-l-faroiz*“ („*Faroiz ilmi haqidagi tuman tomchilari*“).

## Manbalar
Said Akramxon toʻra

**Said Akramxon toʻra** (1854-yil Qoʻqon; 1924-yil Kobul, Afgʻoniston) — kelib chiqishi asli Qoʻqon xonlariga borib taqaladigan davlat arbobi va soʻnggi Qoʻqon xoni Xudoyorxonning jiyani. Said Akramxon, shuningdek, BXSR rahbarlaridan biri boʻlgan Usmonxoʻja Poʻlatxoʻjayevning qaynotasi, taniqli olim Timur Kocaoğluning ona tomondan bobosidir. Shu bilan birga Afgʻoniston amiri Abdurahmonning vaziri va yaqin doʻsti boʻlgan.

## Hayoti va faoliyati
Said Akramxon Toʻra 1854-yili Qoʻqon shahrida tugʻilgan. Onasi Qoʻqon xoni Xudoyorxonning singlisi Oftob oyim, otasi oʻz davrining ulamolaridan biri boʻlgan Sobirxon toʻra edi. Akramxon toʻra 70 yillik hayotining dastabki 26 yilini (1854—1880) Toshkent, Qo’qon va Turkistonning boshqa shaharlarida, qolgan 44 yilini (1880—1924) Afg’oniston paytaxti Kobulda oʻtkazgan. Xudoyorxon hukmronligi davrida Said Akramxon to‘ra 1875-yildan boshlab Koson hokimi sifatida xizmat qilgan. Xudoyorxon Orenburgda surgunda boʻlgan vaqtida xotini va bolalarini Akromxon toʻra oʻz himoyasi ostiga olgan. Baʼzi manbalarda Xudoyorxon Said Akromxonni Turkiston shahrida yashab turgan oʻgʻli Oʻrmonbekka qarab turishi uchun yuborgani aytiladi.

Said Akramxon 1879-yili oʻsha vaqtda Toshkentda boʻlib turgan Afgʻonistonning boʻlajak amiri Abdurahmon bilan tanishgan. Abdurahmon Said Akramxonning oʻlkadagi mavqeyidan foydalanib, Turkistonning janubida yashovchi oʻzbek, tojik hamda turkmanlardan iborat qoʻshin yigʻish ishlarini tashkillashtirgan. Afgʻoniston hududlarini toʻliq qoʻlga kiritgan Abdurahmon 1880-yil 31-iyulida Zammada Afgʻoniston amiri deb tan olingan. Afgʻoniston hukmronligini qoʻlga kiritgan amir Abdurahmon Said Akramxonga yuqori lavozim hamda tuhfalar tortiq etgan. Xususan, Boburdan qolgan Kobul shahridagi bogʻ amir farmoni bilan Said Akromxonga topshiriladi. Qoʻqon xonligining hukmron doirasi orasida mashhur boʻlgan Oltin beshik rivoyati sababli Bobur bogʻining Said Akramxon uchun ahamiyat ancha katta boʻlgan. Xudoyorxon Orenburgdan Makkada haj amallarini bajarib Kobulga, jiyani Said Akramxon yoniga kelish vaqtida Hirot yaqinidagi Karukhda vafot etadi. Xonni dafn qilish ishlarini Said Akramxon tashkillashtirgan. Abdurahmon vafot etgandan soʻng uning oʻrniga hokimiyatga kelgan Habibulloxon, Said Akramxonni vaziri aʼzam lavozimidan ozod etmagan. Habibulloxon davrida Said Akramxon yana 17 yil davomida bosh vazir lavozimida faoliyat olib borgan.

1921-yil dekabr oylarida Dushanbe atrofida roʻy bergan toʻqnashuvlarda Sovetlardan magʻlubiyatga uchrab Kobulga kelgan Usmonxoʻjani Said Akromxon oʻz saroyida kutib olgan. Pravda gazetasi bu boradagi xabarlarni doimiy eʼlon qilib borgan. Bu xabarlarda Usmonxoʻja va Said Akromxonning inglizlar yordamida Sovetlarga qarshi harbiy harakat rejalashtirayotgani aytilgan. Sovet davlatining bosimlari ostida Usmonxoʻja 1923-yilda Eron orqali Turkiyaga ketgan. Akramxon toʻra 1924-yilda vafot etgan. Said Akramxonning qizi Hakima va uning ukasi Anvar 1931-yilda Istanbulga koʻchib oʻtgan. Hakima avvaldan qilingan kelishuvga koʻra Usmonxoʻjaga turmushga chiqqan.

## Manbalar
Saliha Şahin

**Saliha Şahin** 5-noyabr 1998-yil Anqarada tugʻulgan.Turkiya volleybol milliy terma jamoasida smaçör pozitsiyasida harakatlanadi. Hozirda Chemik Police kulubida oʻynaydi. Pasör Elif Shahin Soliha shahining singlisi hisoblanadi.

### Jamoa Muvoffaqiyatlari

* 2019-Spor Toto Chempionlar kubogi — Chempion
* 2019-FIVB Kulublar oʻrtasidagi jahon chempionati —  İkkinchi oʻrin
* 2020-AXA Sugʻurta Chempionlar kubogi —  Chempion
* 2022-CEV Kubogi-  Chempion
* 2022-FIVB Kulublar oʻrtasidagi jahon chempionati —  Bronza medal
* 2023-CEV Ayollar Chempionlar ligasi —  Ikkinchi oʻrin

### Milliy terma jamoa

* 2017-FIVB U23 Jahon Chempionı —  Oltin medal.

* 2021-FIVB Voleybol Ayollar Millatlar Ligasi  Bronza medal.

## Maʼlumotlar
Obod (futbol klubi)

**Obod Toshkent** () — Oʻzbekistonning Toshkent shahrida joylashgan futbol klubi.

## Tarixi
Klub 2012-yilda tashkil topgan va Oʻzbekiston ikkinchi ligasi oʻynay boshlagan. 2014-yildan beri klub Oʻzbekiston Birinchi ligasida oʻynagan. 2014-yilda „Obod“ Ligada uchinchi oʻrinni egalladi. Bir yil oʻtib, 2015-yilda klub Birinchi ligada gʻolib chiqdi va 2016-yilgi mavsum uchun eng yuqori toifa — Oʻzbekiston Oliy Ligasiga koʻtarildi. Klub 2016—2017-yilgi mavsumlar Oʻzbekiston Oliy ligasida ishtirok etdi. 2017-yilgi mavsumda jamoada moliyaviy muammolarga duch keldi. 2017-yil 6-oktyabr sanasida jamoa OʻzPFL tarafidan musoboqadan chetlashtirildi.

## Liga tarixi

: In 2014-2015 seasons the league position and match statistics after championship round.

## Yutuqlar

* **[[Oʻzbekiston Pro ligasi|Oʻzbekiston Birinchi ligasi]] (1):** 2015
* Oʻzbekiston PFL Kubogi Ikkinchi oʻrin: 2014

## Boshqaruv tarixi

## Mashhur oʻyinchilari

## Manbalar

## Havolalar
* FK „Obod“ rasmiy sayti
* Transfermarkt.com/fk-obod-tashkent
* transfermarkt.com 2016-yilgi mavsum    
* teams.by
* Soccerway.com
Fath al-Mulhim

“**Fath al-Mulhim Sharh Sahihi Muslim**” – “Sahihi Muslim” asariga Shabbir Ahmad Usmoniy tomonidan yozilgan sharh.

Muhammad Zohid Kavsariy Alloma Shabbir Ahmad Usmoniyning toʻliq boʻlmagan mazkur sharhini “Sahihi Muslim”ga yozilgan eng yaxshi sharh deb baholagan.

Asar Muhammad Taqiy Usmoniyning “Takmilat Fath al-Mulhim” nomli olti jildlik asari bilan toʻliq holga keltirilgan.

## Manbalar
Issiqlik jarayoni

**Issiqlik jarayoni** (termodinamik jarayon) - termodinamik sistema  makroskopik holatining oʻzgarishi. Agar sistemaning dastlabki va oxirgi holatlari orasidagi farq cheksiz kichik boʻlsa, unda bunday jarayon *elementar* (*cheksiz kichik*) deb ataladi .

Issiqlik jarayoni sodir boʻlayotgan sistema ishchi jism deyiladi.

Issiqlik jarayonlarini muvozanatli va muvozanatsiz boʻlinishi mumkin. Muvozanatli jarayon deb,  sistema orqali oʻtadigan barcha holatlar muvozanatli holatda boʻladigan jarayonlarga aytiladi. Bunday jarayon taxminan oʻzgarishlar juda sekin sodir boʻlgan hollarda amalga oshiriladi, yaʼni jarayon *kvazistatik* .

Issiqlik jarayonlari qaytar va qaytmas turlarga boʻlinadi. Agar jarayon bir xil oraliq holatlar orqali teskari yoʻnalishda amalga oshirilishi mumkin boʻlsa, u qaytariladigan jarayon deb ataladi.

Jarayonlar odatda jarayon davomida oʻzgarmaydigan termodinamik miqdorlarga koʻra tasniflanadi . Bir nechta oddiy, ammo amalda keng tarqalgan issiqlik jarayonlari mavjud:

* adiabatik jarayon (\delta Q = 0 )—atrof-muhit bilan issiqlik almashinuvisiz;
* Izoxorik jarayon (V = const) - doimiy hajmda yuzaga keladigan;
* Izobarik jarayon (P = const) - doimiy bosim ostida sodir boʻladigan ;
* Izotermik jarayon (T = const) - doimiy haroratda yuzaga keladigan;
* Izentropik jarayon (S = const) - doimiy entropiyada yuzaga keladigan;
* Izentalpik jarayon (H = const) - doimiy entalpiyada yuzaga keladigan;
* Politropik jarayon (C = const) - doimiy issiqlik sigʻimida sodir boʻladigan.

Baʼzan butun jarayon davomida bir emas, bir nechta termodinamik miqdorlar oʻzgarmagan boʻlib chiqadi. Masalan, bosim va harorat bir vaqtda oʻzgarmas boʻlgan suyuqlik - bugʻ sistemasidagi bugʻlanish va kondensatsiya izobarik-izotermik jarayonlardir .

Texnikadada aylanma jarayonlar, yaʼni takrorlanuvchi jarayonlar (sikllar) muhim, masalan, Karno sikli, Renkin sikli.

Issiqlik jarayonlari nazariyasi dvigatellarni, sovutish qurilmalarini loyihalashda, kimyo sanoatida va meteorologiyada qoʻllanadi.

MIrzo Ulugʻbek nomidagi Oʻzbekiston Milliy Universiteti talabasi Shamsiboyev Javlonbek

## Eslatmalar

## Adabiyotlar

* 
*  (недоступная ссылка)
Unforgiven

**Unforgiven**:

## Musiqa
* The Unforgiven, AQShda tuzilgan rok-guruhi

### Albomlar
* ''Unforgiven'' (Le Sserafim albomi), 2023

### Qoʻshiqlar
* „Unforgiven“ (Le Sserafim qoʻshigʻi), 2023
Ali ibn Ishoq Samarqandiy

**Ali ibn Ishoq Samarqandiy** (arabcha: علي بن اسحق سمرقندي — Ali ibn Ishoq Samarqandiy — Toʻliq ismi: Ali ibn Ishoq ibn Ibrohim Hanzaliy Samarqandiy (1166-yilda hayot boʻlgan)) — faqih.

## ijodi
Ali ibn Ishoq Samarqandiydan Sam’oniy rivoyat qilgan. „*Kitobu-l-mushofahot*“ („Suhbatlar kitobi“) asari muallifi.

## Asarlari
 “Kitobu-l-mushofahot”.

## Manbalar
Ansob al-ashrof

“**Ansob al-ashrof**” (arab. أنساب الأشراف – “Sharafli kishilarning nasablari”) – arablar tarixi va nasl-nasabiga oid kitob. Muallifi – Ahmad Ibn Yahyo Balozuriy (vaf. 892). Kitobdan islomgacha boʻlgan arab hukmdorlari, shoirlari va jangchilari, shuningdek, Roshid xalifalar, Umaviy va Abbosiy xalifalar tarixi haqidagi rivoyatlar oʻrin olgan.

## Umumiy tavsif
Bu Balozuriyning ikkinchi yirik tarixiy asari boʻlib, u vafot etganida uning qirq qismini yozib boʻlingani aytiladi. Ushbu asarning oʻn birinchi kitobi Vilgelm Ahlvard (Greifswald, 1883) tomonidan nashr etilgan va boshqa qismi qoʻlyozma holda ma’lum.

“Ansob al-ashrof”ning zamonaviy nashr tarixi juda murakkab: bunda bir necha muharrirlar jamoasi alohida, raqobatchi nashrlar ustida ishlaganlar. Asarning yagona toʻliq nashri Damashqda 25 jildda chop etilgan (Dor al-Yaqaza, 1996-yil).

## Manbalar
Jomi jam

**Jomi jam** (JAMSHID). Jamshid jomi. Alisher Navoiy «Tarixi anbiyo va hukamo» asarida Jamshid saltanatining taraqqiyoti va tanazzuli haqida ma’lumot bergan.

Mutasavviflar gʻayb asroridan voqif qalbni «jomi jam»ga oʻxshatishgan. Irfoniy adabiyotdagi «jom sharobi» ilohiy sirlarni oshkor qilishi bilan «jomi jahonnamo»ga qiyos qilingan. Solik bu «jomi jahonnamo»ga nazar solib, uning sirlaridan ogoh boʻladi hamda qalbini gʻurur va oʻzligidan xalos etib, doʻst ishqi bilan limmo-lim toʻldiradi.

## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Ali ibn Muhammad Samarqandiy

**Ali ibn Muhammad Samarqandiy** (arabcha: علي بن محمد سمرقندي — Ali ibn Muhammad Samarqandiy — Toʻliq ismi: Abulhasan Ali ibn Muhammad ibn Ismoil ibn Ali ibn Muhammad ibn Ishoq Bahouddin Isbiyjobiy Samarqandiy (1062—1141)) — Aqoid olimi, faqih va muftiy.

## Hayoti va ijodi
Ali ibn Muhammad Samarqandiy Isbiyjobga nisbat berilgan. 454/1062-yil Isbiyjobda, jumodul ula oyida tugʻilgan. Isbiyjob Toshkent va Sayram oʻrtasidagi joylashgan Samarqandda yashab ijod qilgan. Oʻsha davrda Abu Hanifa mazhabi yoʻl-yoʻriqlarini Ali ibn Muhammad Samarqandiychalik biladigan kishi Movarounnahrda boʻlmagan. Muftiy boʻlgan va shayxulislom darajasiga koʻtarilgan. Ali ibn Muhammad Samarqandiyning mazhab boʻyicha fikrlarini quvvatlaydigan
ashoblari va shu bilan birga u kishiga muxolif chiqadiganlar ham boʻlgan. Ali ibn Muhammad Samarqandiy Samarqand imomlaridan biri boʻlgan ustozi Abu Ali Hasan ibn Ali ibn Ahmad ibn Robi’ ibn Shofi’ ibn Mu’min Sankabosiydan hadis eshitib taʼlim olgan. Shu ustozi fatvo va boshqa masalalarni chiqarishga ijozat bergan.
Ali ibn Muhammad Samarqandiyning „*Al-fatovo*“ („Fatvo-lar“), „*Sharh muxtasaru-t-Tahoviy*“ („Ta-hoviy muxtasariga sharh“), „*Al-bahr mu’ziy*“ („Taskinlantiruvchi dengiz“), „*Sharhu-l-mabsut*“ („Mufassal sharh“) asarlari mashhur.
Ali ibn Muhammad Samarqandiy asarlaridan islom huquqining naqadar buyukligi, ulardan insonlar ibodat, muomala va hayot tarzini oʻtka-zishda foydalanish yoʻllarini bilib olish mumkin. Alloma 535/1141-yili Zulqaʼda oyining yigirma uchinchi kuni Samarqandda vafot etgan.

## Asarlari
* „Al- fatovo“,
* „Sharh muxta- saru — t- Tah oviy“,
* „Al- bah r mu’ziy“,
* „Sharh u — l-mabsut“.

## Manbalar
Zahabiy shia tariqati

**Zahabiy**- XV asrning 30-40 yillarida Shahobiddin Abdulloh Barzishobodiy Mashhadiy tomonidan Xurosonda tashkil etilgan, kubraviya tariqatidan ajralib chiqqan mustaqil shia tariqati.

Tariqatning rasmiy nomi «tariqayi oliya zahabiya mustafoviya murtazoviya rizoviya maxdaviya kubraviya»dir. Zahabiya deb nomlanishi yuzasidan bir qancha talqinlar bor. Bular ichida haqiqatga yaqinrogʻi - bu nom «silsilatu-z-zahab» (oltin zanjir) atamasidan kelib chiqqan boʻlib, bu atama shia imomlarining ketmaket kelgan qatorini anglatgan. 

Tariqat dastlab qishloqda, keyinchalik shaharda keng yoyilgan. Zahabiyaning amaldagi rahbari notiq deyilgan va faqat ugina sufiyona kashflarga muhrlangan sirli ma’nolarni talqin etish huquqiga ega boʻlgan. Tariqat tarixi ikki bosqichdan iborat. Birinchi bosqich tashkil topgan vaqtdan boshlab to 1785-yilda Ogʻa Muhammad Hoshim Darveshiy SHeroziy ya’ni, tariqatning zahabiya asoschisiga taqaluvchi silsilasi va boshqarish uchun ijozat olgan oxirgi rahbarining oʻlimigacha boʻlgan davrdan iborat. Bu davrda yozma manbalarga koʻra, Kubraviy Ishoq Xuttaloniy oʻz oʻlimidan oldin oʻrinbosarlarining boshligʻi (xalifatul-xulafo) etib Nurbaxsh (1392—1464) nomini olgan Said Muhammad ibn Muhammad Axsoiyni tayinlaydi. Uni hurmat qiladigan  muridlarning aksar qismi bu qarorni qoʻllab-quvvatlaydi. Kamchilik esa, qarshilik koʻrsatib, xalifatu-l-xulafo sifatida Abdulloh Barzishobodiyni tan oldi. Boʻlinish natijasida ikkita mustaqil shia tariqati - nurbaxshiya va zahabiya yuzaga kelgan. Manbalarga qaraganda, «zahabiya» nomi tariqat tashkil topganidan ancha keyin vujudga kelgan. Nurulloh Shushtariy (1547- 1610)ning qayd etishicha, Barzishobodiyning tarafdorlarini Xurosonda sufiylar, Nurbaxshning tarafdorlarini esa nurbaxshiya deb ataganlar.

Ikkinchi bosqich XVIII asrdan hozirgi kunga qadar davom etib, u Ogʻa Mirzo Abdu-n-nabiy SHeroziy (vaf. 1815 y.) nomi bilan bogʻliq, u zahabiylar ma’naviy silsilasi davomchisi sifatida haqiqiy ijozat olmay, balki unga tushida koʻringan Ali Rizoning xohishiga tayanib oʻzini shunday deb e’lon qilgan. 
Zahabiya tariqatining oʻziga xosliklari. Zahabiya Ali ibn Abi Tolibga e’tiqod qoʻygan boʻlib, unda paygʻambar va valiy maqomlari birlashgan, deb hisoblagan hamda uning sifatlarini Muhammad (a.s.)nikidan yuqori deb bilgan. Shuningdek, ular yashiringan imomga ham xuddi shunday e’tiqodda boʻlgan. Shariat meyorlarini qat’iy bajarish tariqat asosi boʻlgan. Shuning uchun ham, zahabiyada shayx-murshidning nufuzi boshqa tariqatlarnikidan ancha past. U asosan tariqatga yangi kirganlarning tushlarini ta’bir qilgan. 

Zahabiya tariqatining hozirgi kundagi holati. Tariqat asosan Xurosonda keng yoyilgan. XVIII asrdan boshlab asosiy dargohi va bosh qarorgohi SHerozda joylashgan. XIX asrning 2-yarmidan boshlab zahabiya oʻz qarashlarini yoyish va a’zolarini koʻpaytirish borasida bir muncha faolligi bilan ajralib turgan. XX asrning 70-yillarida SHerozdagi dargohlardan tashqari Tehronda ham xonaqohi boʻlgan.

## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Gennadiy Nedelkin

**Gennadiy Mixaylovich Nedelkin** (1934-yil 15-mart tugʻilgan) – sovet futbolchisi, hujumchi va yarim himoyachi, futbol murabbiyisifatida faoliyat olib borgan. Tojikiston SSRda xizmat koʻrsatgan murabbiy (1966).

## Faoliyati
1950-yillarning oʻrtalarida u Moskvaning „Dinamo“ klubi jamoasida jismoniy tarbiya musobaqalarida oʻynadi. 1958-yilda u „Dinamo“ jamoasining juftliklar chempionatida oʻrinbosarlar jamoasi uchun ikkita oʻyin oʻtkazdi. Oʻsha yili u „Shaxtyor“ ga koʻchib oʻtdi va u yerda yarim mavsumni oʻtkazdi. Keyin uch yil davomida Toshkentning „Paxtakor“, „Mexnat“, „Start“ klublarida toʻp surgan, soʻnggi yillarda oʻyinchi murabbiy boʻlgan.

1958-yilda Moskva jismoniy tarbiya institutini tamomlagan.

1962-yilda futbolchilik faoliyatini yakunlab, mustaqil murabbiylik faoliyatini boshladi. Yetti mavsum davomida (1962—1968) Leninobodning „Pomir“ jamoasini boshqargan, 1966-yilda ushbu klub bilan "B" toifali zona turnirida gʻolib chiqqan va buning uchun Tojikiston SSRda xizmat koʻrsatgan murabbiy unvoniga sazovor boʻlgan.

Keyin uzoq yillar Sibir mintaqasi va Oʻrta Osiyo jamoalarida murabbiy boʻlib ishladi. 1979 va 1981—1982-yillarda u yana Leninobod jamoasiga ustozlik qilgan, umumiy hisobda uning qoʻl ostida jamoa 300 dan ortiq oʻyin oʻtkazgan. 1986-yilda Tyumenning „Geolog“ jamoasi bilan ikkinchi liganing zona va final turnirlari gʻolibi boʻldi. U „Chita Lokomotiv“ tarixidagi birinchi murabbiylardan biri boʻlib, jamoaga Nail Galimovni olib kelgan va klub tarixidagi eng yaxshi toʻpurarga aylangan. 1990-yilda Xolmskiy Saxalin bilan SSSR ikkinchi quyi ligasining zona turniri gʻolibi boʻldi.

Mustaqil murabbiylik faoliyatini 1993-yilda Torpedo Miassda yakunlagan. 1997—1999-yillarda Chitaning „Lokomotiv“ klubida, 2000-yilda esa Krasnoyarskning „Metallurg“ klubida maslahatchi murabbiy boʻlib ishlagan.

## Yutuqlar

* SSSR ikkinchi ligasi zona turniri gʻolibi: 1966, 1986, 1990

## Havolalar

* Shaxtyor Qaragandaning norasmiy saytidagi profil 
* Trans-Ural futbol entsiklopediyasi