Qozoqfilm

**Shaken Aymanov nomidagi „Qozoqfilm“ aksiyadorlik jamiyati-** Qozogʻistonning bosh kinostudiyasidir.

## Tarix

* **U 1934-yilda** „Almaty kinoxronika studiyasi“ nomi bilan tashkil etilgan.
* **1944-yil 25-yanvar** — Olmaota kinostudiyasi Olmaota badiiy va xronika filmlari kinostudiyasi deb oʻzgartirildi.
* **1960-yil 9-yanvarda** Qozogʻiston SSR Madaniyat vazirligi buyrugʻi bilan Olmaota badiiy va surunkali filmlar kinostudiyasi „Qozoqfilm“ kinostudiyasi deb nomlandi.
* **1963-yil 8-9-yanvarda** Qozogʻiston Kinematograflar uyushmasining 1-taʼsis qurultoyi boʻlib oʻtdi, Shaken Kenjetayuli Aymanov birinchi kotib etib saylandi.
* **1963-yil 28-mayda** Qozogʻiston SSR Vazirlar Soveti qoshida Qozogʻiston SSR Memkino-kinematografiya boʻyicha Davlat qoʻmitasi tashkil etildi (1963-1988).
* **1967-yil** — Qozogʻistonda animatsion filmlar namoyish etila boshlandi. Birinchi qozoq multfilmi Amen Abjanuli Xaydarovning "Nega qaldirgʻochning dumi vilkali? "film edi.
* **1984-**yil — „Qozoqfilm“ kinostudiyasiga milliy kino sanʼatining atoqli arbobi Shaken Kenjetayuli Aymanov nomi berildi (Sh. Aymanov nomidagi „Qozoqfilm“ kinostudiyasi).
* **2000-yil 28-may** — Sh. Aymanov nomidagi qozoq kinofabriki, Qozogʻiston Respublikasi Milliy ishlab chiqarish markazi, „Kazkinoprokat“ va „Memfilmkory“ni birlashtirish orqali Sh. Aymanov nomidagi „Qozoqfilm“ milliy kompaniyasi RMKK — Respublika davlat gʻazna korxonasi etib tashkil etildi;
* Qozogʻiston Respublikasi Hukumatining **2005-yil 6-**iyundagi 563-sonli qarori bilan "Shaken Aymanov nomidagi „Qozoqfilm“ milliy kompaniyasi" "Shaken Aymanov nomidagi „Qozoqfilm“ aksiyadorlik jamiyati" etib qayta tashkil etildi.

Kinostudiya 1934-yilda Olma-Ota kinoxronika studiyasi sifatida tashkil etilgan va 1936-yilda ilk hujjatli filmlar suratga olingan. 1941-yil 15-noyabrda Olma-Ota kinostudiyasi Qozogʻistonga evakuatsiya qilingan „Mosfilm“ va „Lenfilm“ kinostudiyalari bilan birlashtirilib, 1944-yilgacha Olmaotada ishlagan va barcha mahalliy kinofilmlarning 80 foizini ishlab chiqargan Markaziy Birlashgan Kinostudiya — TSOKSga birlashtirilib. 1960-yil 9-yanvarda Olmaota badiiy va kinoxronika kinostudiyasidan „Qozoqfilm“ kinostudiyasiga aylantirildi. 1984-yilda kinostudiyaga milliy kinematografiyaning atoqli arbobi Shaken Kenjetayuli Aymanov nomi berildi..

„Qozoqfilm“ning shakllanishi va rivojlanishida Shaken Aymanov, Majit Begalin, Sultonahmet Qojiqov, Oraz Abishev kabi taniqli kino sanʼatkorlarining xizmatlari katta. 1953—1970-yillarda Aymanov studiyaning badiiy tomonini boshqargan. „Muhabbat dostoni“ (rejissyor Aymanov, K.Gakkel), „Jambil“ (rejissyor E.Dzigan), „Mamlakat uzra quyosh chiqishi“ (rejissyor M.Begalin) va boshqalar filmlar namoyish etildi. „Qozoqfilm“da milliy kino sanʼatining noyob asarlari „Atameken“, „Bizning sevimli tabibimiz“, „Aldar koʻse“, „ Atamanning oxiri“, „Manshuk haqida qoʻshiq“, „Qiz-ipak“ va boshqalar filmlar yaratildi. Xronika, hujjatli va ommaviy filmlar bilan bir qatorda animatsiya filmlar ham suratga olindi. Qozoq animatsiyasi asoschisi Amen Kaydarov „Qaldirgʻochning dumi nima uchun yorilib ketadi?“ multfilm suratga oldi (1967). „Qozoqfilm“da 100 dan ortiq ana shunday filmlar suratga olingan,1000 dan ortiq xorijiy va MDH filmlari qozoq tiliga tarjima qilingan. 1990-yildan boshlab „Qozoqfilm“ kinostudiyasi Fransiya, Yaponiya, Rossiya kabi davlatlar kinostudiyalari bilan hamkorlikda filmlar suratga oladi. Shuningdek, „Tender yurak“, „Aksuat“, „Fara“ va boshqalar filmlar xalqaro kinofestivallarda sovrinli oʻrinlarni qoʻlga kiritdi, xorijda keng reklama qilindi va namoyish etildi. „Qozoqfilm“ teleseriali pavilonlarida „Bir-biriga bogʻlangan taqdirlar“, „Chigirtka“ kabi filmlar suratga olindi.2003-yilda „Qozoqfilm“ kinostudiyasida „Koʻchmanchilar“ (ssenariysi R.Ibrohimov, rejissyorlar I.Passer, Talgat Temenov), „Sardar“ (ssenariysi O.Agʻishev, rejissyor Bolat Nurgalyuli Kalymbetov), „Achchiq koʻl yonida“ (ssenariysi I. Vovnenko, rejissyor Asanali Ashimuli), „Ovchi oilasi“ (ssenariy muallifi, rejissyor Serik Apirimov) va boshqalar filmlar suratga olina boshladi. „Qozoqfilm“ hududida (19 gektar) binolarni suratga olish uchun 2 ta pavilyon, shuningdek, dekorativ-texnologik. binolar, ovoz studiyasi, sanoat va laboratoriya binolari joylashgan.

Mustaqillikka erishgandan keyin (1991-yildan) „Qozoqfilm“ kinostudiyasida 136 ga yaqin toʻliq metrajli badiiy filmlar (ulardan oltitasi televizion badiiy filmlar); 73 ta qisqa metrajli filmlar;258 ta hujjatli film (shundan sakkiztasi hujjatli filmlar seriyasidir); 67 ta animatsion film (jumladan, 1 ta animatsion seriya, 1 ta toʻliq metrajli animatsion film).

2008-yildan buyon „Qozoqfilm“ kinostudiyasining 200 dan ortiq filmlari dunyoning 60 ta davlatidagi 220 dan ortiq xalqaro tanlov va namoyishlarda ishtirok etgan

## Manbalar