open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Amifaon

**Amifaon** yoki **Amitaon** (qad. Ἀμυθάων) — Eolidlar oilasidan boʻlgan qadimgi yunon mifologiyasi qahramoni, Krefey va Tironing oʻgʻli, Biant va Melampodning otasi. Elidadagi Amifaoniya viloyatining *eponimi,* Qadimgi Olimpiya oʻyinlarining afsonaviy asoschilaridan biri. Uning jiyani boʻlgan Jeyson haqidagi afsonada tilga olingan. Amifaonning avlodlari oʻzlarining bashorat qobiliyatlari bilan ajralib turishgan va Argosda hukmronlik qilishgan.

## Mifologiyada
Qadimgi mualliflar Amifaonni Krefeyning — Fessaliyadagi Iolk shahrining asoschisi va birinchi qiroli, Eolning oʻgʻli va oʻz nasabini Prometeyga olib borgan Ellinning nabirasining uchta oʻgʻlidan biri deb atashadi. Krefeyning rafiqasi uning jiyani Tiro, qirol Elida Salmoneyning qizi boʻlgan, u eridan Eson, Feret va Amifaonni, dengiz xudosi Poseydondan esa — egizaklar Peliy va Neleyni tugʻdi. Neley oʻz qirolligini oʻrnatish uchun Messeniyaga borganida, Amifaon unga ergashgan va keyinchalik Pilosda yashagan. U Idomena (oʻz akasi Feret yoki Argos qiroli Abantning qizi) yoki Aglayaga uylangan. Rafiqasi unga Biant va Melampod ismli oʻgʻillar, qizlari Aeoliya (Eetoliya qahramoni Kalidonning rafiqasi) va Perimeluni (Antionning rafiqasi)ni tugʻdi. Afsonaning muqobil versiyalarida Amifaon — Iolk qiroli.

Esonning oʻgʻli Jeyson Iolkga kelib, Peliydan otasining merosini talab qilganini bilib, Amifaon ham jiyanining talabini qoʻllab-quvvatlash uchun oʻz ona shahriga keldi. Pindarning soʻzlariga koʻra, Yason Iolk qirollik taxtiga oʻz huquqlarini daʼvo qilgan yigʻilishda Amifaon, Feret va Eolidlar oilasining boshqa vakillari ishtirok etgan va Peliy unga birinchi navbatda Oltin junli qoʻy terisi uchun Kolxidaga suzib borishni taklif qilgan. Pavsaniyning taʼkidlashicha, Amifaon „Pelops oʻgʻillari Eliddan butun Peloponnes boʻylab tarqalib ketganidan“ keyin Eliddagi unutilgan Olimpiya Zevs sharafiga musobaqani qayta boshlagan; bu musobaqalar tarixiy davrdagi Olimpiya oʻyinlari prototipiga aylandi.

Amifaonning koʻplab avlodlari folbinlik qobiliyatlari bilan ajralib turardi: masalan, qahramon Melampodning oʻgʻli, Amfiarayning nevarasi yoki chevarasi oldindan koʻra biluvchilardan boʻlgan. Pretning qizlari bilan turmush qurish orqali Amifaon oʻgʻillari Argosning qirollari boʻlishgan.

## Xotira
Vizantiyskiy Stefanning maʼlumotlariga koʻra, Eliddagi *Amifaoniya* viloyatining nomi Amifaon nomidan shakllangan. Koʻrinishidan, gap Trifiliyadagi Leprey shahri (Elidning janubiy qismi) hududidagi joy haqida ketmoqda.

Miken taraqqiyoti matnlarida tadqiqotchilar qadimgi yunoncha *Ἀμυθάων* (*Amifaon*, „kamgap“) bilan bogʻlaydigan **a-mu-ta-wo** nomi uchraydi.

## Manbalar

## Adabiyotlar

# 
# 
# 
# 
# 
# 
# 
# Hirschfeld G. Amythaonia // Paulys Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft. — Stuttgart, 1894. — Bd. I, 2. — Kol. 2014.
# Stoll H. Amithaon // W. H. Roscher: Ausführliches Lexikon der griechischen und römischen Mythologie. — 1894. — Bd. I, 2. — Kol. 329.
# Wernicke K. Amythaon 1 // Paulys Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft. — Stuttgart, 1894. — Bd. I, 2. — Kol. 2013—2014.
Amintor

**Amintor** ( „himoyachi“) — qadimgi yunon mifologiyasining qahramoni. Feniksning otasi, Ormenning (yoki Armenning) oʻgʻli. Ormeniya (Fessaliya qiroli). Peleyga magʻlub boʻlgan Doloplar hukmdori. Gomer uning rafiqasining ismini aytmasdan uni tilga olgan. Oʻgʻlining koʻzini koʻr qilib qoʻygan.

Boshqa versiyada Amintor — Feniksning otasi Eleon (Boeotia) qiroli. Avtolik tomonidan magʻlubiyatga uchradi. Kratetning fikriga koʻra, u avvalgisiga oʻxshaydi.

U Gerkulesning oʻtishiga ruxsat bermadi va Gerkules uni oʻldirdi. Astidamiyaning otasi (Pindar maʼlumotlariga koʻra). Boshqa versiyada Ormeniy Astidamiyaning otasi (Ormeniy shohi Amintor bilan bir xil) deb ataladi. Gerakl Astidamiyaga sovchi qoʻyadi, lekin rad etildi, chunki u allaqachon Deyanira bilan turmush qurgan edi. Keyin Gerakl Ormeniusga qarshi urush boshladi va uni oʻldirdi. Har tomonidan choʻchqa tishlari (yunoncha „amintorlar“) chiqib turadigan dubulgʻa Amintorga tegishli boʻlgan; bu dubulgʻa keyin Odisseyga kelgan.

## Manbalar


## Adabiyotlar
* Mifologik lugʻat. M., 1990. B.41.
Sufle

**Sufle** ( — nafas olish) fransuzcha yegulik boʻlib, uning asosini koʻpirtirilgan tuxum oqi bilan aralashtirilgan tuxum sarigʻi tashkil etadi.

Tuxum sarigʻi oʻrniga turli xil qaynatilgan va maydalangan masalliqlardan foydalanish mumkin: sabzavotlar (kartoshka, pomidor, makkajoʻxori), sut mahsulotlari (pishloq, tvorog), goʻsht (tovuq, buzoq goʻshti, buzoq jigari). Koʻpincha, mevalar, rezavorlar, shokolad va boshqalardan shirin sufle tayyorlanadi.

## Tarixi
Sufle haqida eng qadimgi maʼlumot XVIII-asr boshlarida yashagan fransuz oshpazi Vinsent La Shapelga tegishlidir. Suflening rivojlanishi va ommalashishi, odatda, XIX-asr boshlaridagi fransuz oshpazi Mari Antuan Kareme nomi bilan bogʻlanadi.

## Turlari
Suflening shoʻr ham, shirin ham turlari mavjuddir. Mazali sufle, koʻpincha, pishloq bilan ismaloq, sabzi kabi koʻkatlar vasabzavotlarni oʻz ichiga oladi. Baʼzida toʻyimli chiqishi uchun parranda goʻshti, bekon, vetchina yoki dengiz mahsulotlarini oʻz ichiga olishi mumkin. Shirin sufle shokolad yoki meva sousi (masalan, limonli yoki malinali) bilan tayyorlanishi mumkin va koʻpincha, shakar kukuni sepib beriladi.

## Manbalar


## Adabiyotlar

* 
* 
* Poxlyobkin V. V. Sufle // Kulinarniy slovar. — M.: Izdatelstvo „E“, 2015. — S. 344. — 456 s. — 4000 ekz. — .
* Ratushniy A. S. Sufle // Vsyo o ede ot A do Ya: Ensiklopediya. — M.: Izdatelsko-torgovaya korporatsiya „Dashkov i K°“, 2016. — S. 3803—81. — 440 s. — 300 ekz. — .
* Sufle // Kultura pitaniya. Ensiklopedicheskiy spravochnik / Pod red. I. A. Chaxovskogo. — 3-e izdanie. — Mn.: „Belorusskaya ensiklopediya imeni Petrusya Brovki“, 1993. — S. 350. — 540 s. — .
Sxug

**Sxug** ( *&#x200E; sxug, sxuk, zxuk* yoki  *&#x200E;, sahaweg, zahavek*,  ,yoki *sxug, zxug*) — achchiq qalampir, sarimsoq va qoʻshimcha ziravorlardan tayyorlanganYaman achchiq sousi.

## Asosiy turlari va ingrediyentlar
Sxugning asosiy turlari — quritilgan qizil achchiq qalampir poʻstlogʻi asosidagi „qizil sxug“ va yangi yashil achchiq qalampir poʻstlogʻi asosidagi „yashil sxug“. „Jigarrang sxug“ — ezilgan pomidor bilan yashil sxug aralashmasi.

Urugʻlari olib tashlanmaydigan tuyilgan yoki maydalangan qalampirdan tashqari, sxug tarkibiga, odatda, sarimsoq, kashnich (yoki yalpiz), oʻsimlik moyi, tuz, limon sharbati va qoʻshimcha ziravorlar, masalan: qalampirmunchoq, zira (kamun, zira), qora murch va hil kiradi.

## Tarqalishi va foydalanish

Yamandan sxug Yaqin Sharq mamlakatlariga tarqalgan.

Sxug, ayniqsa, Isroilda keng tarqalgan boʻlib, u yerga yamanlik yahudiylar olib borgan. Sxug ziravor sifatida ham, spred sifatida ham keng ommalashgan boʻlib, xumus va tahini bilan birga falafel noʻxat sharlari yoki shaurma bilan toʻldiriladigan ichi boʻsh pitaning ichiga surtish uchun ishlatiladi (bu maqsadda uni oddiygina *xarif* deb ataladi — soʻzma-soʻz „achchiq“, ).

Sxug, koʻpincha, jahnun va malavah kabi anʼanaviy Yaman xamirli pishiriqlari bilan birga ham beriladi.

## Tayyorlanishi
Anʼanaga koʻra, sxug murchni tekis tosh yuzasida yanchib maydalash orqali tayyorlangan. Hozir, odatda, ingrediyentlarni tosh hovoncha yoki blenderda maydalash orqali tayyorlanadi.

## Yana qarang

* Adjika
* Harissa

## Manbalar
Sirniki

**Sirniki** (;  — tvorog), *tvorojniki* — belarus, rus, ukrain va moldova oshxonalarining tvorog va undan qovurilgan chalpak koʻrinishidagi taomi.

Retseptning oʻziga xosligi shundaki, tvorogni ehtiyotkorlik bilan siqib, maydalash kerak (masalan, elakdan yoki blenderdan oʻtkazish): u qanchalik yaxshi siqilsa, xamir plastik chiqishi uchun un kamroq qoʻshiladi. Ideal holda, juda kam un qoʻshiladi. Sirnikiga un butunlay qoʻshilmasa-da, talqonda belab frityurda qovuriladi.

Eng mashhurlari oddiy sirniki va mayizli sirniki, lekin boshqa qoʻshimchali sirnikilar ham keng tarqalgan, masalan, sabzili, turshakli, olmali, nokli, yongʻoqli, kartoshkali. Kamdan kam hollarda — koʻkpiyozli yoki ukropli.

Sirniki meva siropi, pyuresi yoki marmeladi asosidagi smetana yoki meva sousi bilan isteʼmol qilinadi.

Koʻpgina slavyan tillarida „sir“ soʻzi har-xil sut-qatiq mahsulotlari, shu jumladan, tvorogni anglatadi, ammo rus tilida u oxirgi maʼnoda qoʻllanilishni ertaroq toʻxtatgan. „Sirniki“ nomi unda etimologik „tvorojniki“ni siqib chiqargan ukrainizm hisoblanadi, qarang „https://uk.wikipedia.org/wiki/Kislomolochniy%20sirsir“.

## Yana qarang

* Sakson tvorojniklari
* Chizkeyk

## Manbalar


## Adabiyotlar

* Sirniki / / Tovar lugʻati / I. A. Pugachev (bosh muharrir). — M. : Davlat savdo adabiyoti nashriyoti, 1960-yil. — T. VIII. — Stb. 605-606 — 630 bilan.
* Poxlyobkin V. V. Sirniki (tvorog) / / Pazandachilik lugʻati. — M. : „E“ nashriyoti, 2015-yil. — BILAN. 345. — 456 bilan. — 4000 nusxa. — .
* *Kovalyov N. I.* Rus taomlari. — L.: IMA-press, 1990. — 154 p.
Oshqovoq boʻtqa

**Oshqovoq boʻtqa** — qovoq eti qoʻshilgan boʻtqa. Qovoq boʻtqasini suv yoki sutda qaynatib, yogʻ qoʻshib tayyorlanadi. Boʻtqa uchun qovoqni baʼzan toblab pishirishadi. Koʻpincha, shakar qoʻshiladi. Qovoq etidan tashqari, yorma donlar ham qoʻshiladi: guruch, tariq, bugʻdoy yoki makkajoʻxori yormasi. Oʻzbek oshxonasida oshqovoqdan, asosan, somsa, manti pishiriladi. Shuningdek, sutli ovqatlarga qoʻshish, qirilgan oshqovoqni xamirga qorib, non yopish retseptlari mavjud.

Oshqovoq boʻtqasi Rossiyada kamida XVIII asrdan beri maʼlum boʻlgan. Rossiyada qovoq yetishtirish XVII asrning oʻrtalaridan boshlangan. Tariq yormasi qoʻshilgan toblama yoki oshqovoqli boʻtqa rus oshxonasining klassikasiga aylangan.

## Ukrainada
Ukrainada qovoq har bir dehqon xoʻjaligida yetishtirilgan. Uzoq muddat saqlash imkoniyati borligi uchun deyarli butun yil davomida oshqovoqni toblab va qaynatib isteʼmol qilingan. Qovoq boʻtqasi () quyidagicha tayyorlangan: urugʻlardan va qobigʻidan tozalangan qovoq mayda boʻlaklarga boʻlinib, sigir suti, roʻzada koʻknor yoki nasha suti quyiladi hamda pishgunicha qaynatiladi. Qaynatilgan tariq bir xil nisbatda qaynatilgan qovoq bilan qoʻshilib, aralashtiriladi va toblab pishiriladi. Oshqovoqli boʻtqani toblangan tuxum bilan ham tayyorlangan. Toblab pishirilgan oshqovoq boʻtqasi hordiq kuni taomi, odatiy oshqovoq boʻtqa esa kundalik taom boʻlgan. Hozir bu taomga guruch yoki bugʻdoy yormasi qoʻshib ham pishiriladi.

## Koreyada
Xobak-juk (호박죽) yoki oshqovoqli boʻtqa — koreyscha boʻtqa yoki qovoq va yopishqoq guruch unidan tayyorlangan „juk“ turi.

Qovoq qaynatiladi, tozalanadi, urugʻlari olib tashlanadi va pyure qilinadi. Qovoq pyuresi yanada tekis chiqishi uchun suzgichdan oʻtkazilishi mumkin. Keyin u yopishqoq guruch uni bilan aralashtiriladi va qaynatiladi, bu vaqt davomida bugʻda pishirilgan qizil yoki qora loviya qoʻshish mumkin. Yana bir keng tarqalgan qoʻshimcha — bu sailsim (새알심, „qush tuxumi“), issiq suv bilan aralashtirilgan yopishqoq guruch unidan tayyorlangan kichik dumaloq pishiriqlar. Nihoyat, taʼbga koʻra tuz va lozim boʻlsa, shakar qoʻshiladi.

## Manbalar


## Havolalar

** Yak prigotuvati garbuzovu kashu
** Kasha z garbuza
** Garbuzova kasha
Oyim Kamolova

**Oyim Kamolova** (1931-yil, Amudaryo tumani, Qoraqalpoq Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasi, Oʻzbekiston SSR) — sovet jamoat, davlat va siyosat arbobi, Sotsialistik Mehnat Qahramoni.1994-yilda "Do‘stlik" ordeni sohibasi.

## Biografiyasi
Oyim Kamolova 1931-yilda Amudaryo tumani Krupskaya nomidagi ovul sovetida tugʻilgan. Millati oʻzbek. 1959-yilda KPSS aʼzoligiga qabul qilingan, maʼlumoti oʻrta. 8-sinfni tugatgach, mehnat faoliyatini 1947-yilda Krupskaya nomidagi (keyinchalik „Leninizm“) kolxozning paxta plantatsiyasida boshlagan. Kolxozda ish boshlaganidanoq komsomolchi Oyim Kamolova har kuni smenada 120—150 kilogrammdan paxta terib, staxanovchilarning yetakchisi boʻlgan. Kolxoz raisi Reyimboy Abdullayev uni hammaning koʻz oʻngida qizil roʻmol bilan taqdirlagan. 1959-yilda Amudaryo tumanidagi „Mangʻit“ sovxozida tashkil etilgan 5 oylik traktorchi-mexanizatorlar kursiga oʻqishga kiradi va uni 1959-yilning may oyida tugatadi. Paxta terimini mexanizatsiyalash boshlanishi bilan Oyim Kamolova kolxozda birinchilardan boʻlib paxta terish mashinasini boshqarishni puxta egallaydi va tez orada komsomol-yoshlar zvenosiga rahbarlik qila boshlagan. Oyim Kamolovaning mexanizatsiyalashgan zevonosi oʻn yil davomida „oq oltin“ hosili terimini oshirib borishgan, Oyim Kamolova oʻzi tugʻilib oʻsgan kolxozda sotsialistik musobaqada doimo gʻolib boʻlgan, ilgʻor zveno nomi Amudaryo tumanidan (1957 yildan) tashqarida ham keng tanilgan. 1956-yilda yuqori hosil – gektariga 60 sentner paxta yetishtirgani uchun zvenochi Oyim Kamolova Mehnat Qizil Bayroq ordeni bilan taqdirlangan.

SSSR Oliy Soveti Prezidiumining 1960-yil 7-martdagi Farmoni bilan Xalqaro xotin-qizlar kunining 50 yilligi munosabati bilan mehnatdagi va ayniqsa samarali jamiyat faoliyatidagi yuksak yutuqlari uchun Oyim Kamolova Lenin ordeni, Oʻroq va Bolgʻa oltin medali bilan Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni taqdirlangan.

1963-yil yanvar oyida hamqishloqlari Oyim Kamolovani oʻzi tugʻilib oʻsgan „Leninizm“ kolxoziga rais etib sayladilar, 1964-yilda beshta boshqa kolxozlar bilan birlashgandan soʻng Oyim Kamolova Amudaryo tumanidagi Krupskaya nomidagi yiriklashtirilgan kolxozga rahbarlik qilishni davom ettirgan. Kolxoz mehnatkashlari har yili Qoraqalpoq Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasining boshqa paxtakor xoʻjaliklariga qaraganda koʻproq paxta hosili olganlar.

SSSR Oliy Sovetining 5, 9 va 10-chaqiriq (1958—1962, 1974—1984), Oʻzbekiston SSR Oliy Sovetining 6—8-chaqiriq (1964—1975) deputati etib saylangan. KPSS XXII va XXIV syezdlari delegati (1961, 1971).

Lenin ordeni (03.07.1960), ikki marta Mehnat Qizil Bayroq ordeni (01.11.1957; 12.10.1973), medallar, shu jumladan „Mehnatda oʻrnak koʻrsatganlik uchun“ medali (03.01.1965) bilan taqdirlangan.

## Manbalar

## Havolalar
* Герои страны
* Gazeta
* Gazeta
* Gazeta
Suxari

**Suxari** — namligi 8-12 % boʻlgan, kesilgan va quritilgan non mahsulotlari. Ular *oddiy suxari* (harbiycha) va *yogʻli suxarilarga* boʻlinadi.

Kepakli undan va 1 va 2-navli unlardan qilingan oddiy suxari 1 yilgacha, javdar-bugʻdoy va kepakli javdar unidan qilingani — 2 yilgacha (8-25 °C haroratda) saqlanadi.

Yoʻgli suxarilar shakar, yogʻ va tuxum qoʻshilib, oliy, 1 va 2-navli bugʻdoy undan tayyorlanadi. SSSRda ishlab chiqarilgan yogʻli suxari savdo belgilari: *Vanilniye, Gorodskiye, Detskiye, Doktorskiye, Dorojniye, Kofeyniye, Lyubitelskiye, Mindalniye, Moskovskiye, Pionerskiye, Saxarniye, Slavyanskiye , Slivochniye*. Yaroqlilik muddati — 15 kundan 60 kungacha.

Suxari *uvoqlari* talqon tayyorlash uchun ishlatiladi. Oʻzbekistonda suxari xususiy tadbirkorlar tomonidan ishlab chiqariladi va keng isteʼmol qilinadi.

Suxarilar ham Rossiyada keng tarqalgan snek turidir (qarang. gazak pechenyesi).

## Yana qarang

* Harbiy suxari zavodi
* Galet

## Manbalar




## Adabiyotlar

* 
* 
* Poxlyobkin V. V. Suxari // Kulinarniy slovar. — M.: Izdatelstvo „E“, 2015. — S. 344—345. — 456 s. — 4000 ekz. — .
* Suxarnoe dovolstvie voysk // Ensiklopedicheskiy slovar Brokgauza i Yefrona : v 86 t. (82 t. i 4 dop.). — SPb., 1890—1907.
Pishloqli sous

**Pishloqli sous** — asosan, qattiq pishloq yoki eritilgan pishloqdan tayyorlangan sous. Baʼzan quritilgan pishloq yoki pishloq kukuni ishlatiladi. Sousning koʻplab turi bor va turli-tuman maqsadlarda ishlatiladi. Savdoga tayyor pishloq souslari ham suyuq, ham quruq variantlarda ishlab chiqariladi.

Pishloqli sous uchun har xil pishloqlar ishlatiladi. Sous tayyorlash uchun pishloq maydalanadi, suyuq yoki pastasimon ingrediyentlar bilan aralashtiriladi va qizitiladi. Bu eritilgan sariyogʻ, ru, smetana, qaymoq, sut, bulyon boʻlishi mumkin. Shuningdek, beshamel, mayonez, ketchup kabi boshqa souslar ham boʻlishi mumkin. Sousni quyuqroq qilish uchun kraxmal, un yoki tuxum sarigʻi qoʻshiladi. Pishloqli sousning umumiy tarkibiy qismi tuz, qora va qizil qalampir, zira singari ziravorlar va dorivorlardir. Shuningdek, ukrop, petrushka, kashnich, sarimsoq kabi xushboʻy oshkoʻklar.

Pishloqli sous parranda goʻshti, qoʻziqorin, makaron, toblama ovqatlar uchun tayyorlanadi. Baliq, dengiz mahsulotlari, sabzavotlar, issiq va sovuq yeguliklar, gazaklar uchun ham tayyorlanadi.

## Turlari

* Alfredo sousi — amerikalik Fetuchini Alfredo sousi
* Havorang pishloqdan xushxoʻrlashtirgich
* Karuzo sousi — Janubiy Amerika sousi
* Chedder sousi
* Chili kon keso — eritilgan pishloq, chili qalampiri, pomidor va ziravorlardan tayyorlangan amerikacha sous-dip.
* Qisqichbaqa sousi
* Morne sousi — fransuzcha beshamel asosidagi sous
* Pishloqli nachos — Amerika eritilgan pishloqli sousi
* Almadrok — Oʻrta asr Kataloniya oshxonasining sarimsoq-pishloqli sousi

## Foydalanish
Pishloqli sous bilan tayyorlanadigan va isteʼmol qilinadigan taomlar:

* Kartoshka fri
* Chizsteyk
* Fondu
* Lokshen mit kaese
* Pishloqli makaron
* Nachos
* Tetratsini
* Pishloqli Uels qovurma nonlari

File:2021-08-12 17 18 43 An open jar of Kraft Cheez Whiz in the Franklin Farm section of Oak Hill, Fairfax County, Virginia.jpg|Cheez Whiz ochiq bankasi. Amerika brendi Kraft Foods kompaniyasi tomonidan ishlab chiqarilgan eritilgan pishloq pastasi.
File:Chili con queso (cropped).jpg|Chili kon keso tortilla chiplari bilan
File:モルネーソース.jpg|Morne sousi
File:Broccoli with cheese sauce, Holiday Restaurant, Semarang, 2014-06-19.jpg|Pishloqli sous qoʻshilgan brokkoli
File:The Only Original Alfredo Sauce with Butter and Parmesano-Reggiano Cheese.png|Fetuchini Alfredo
File:McD in Moscow 01.jpg|Moskvadagi McDonaldʻs restoranida Heinz pishloqli sousi paketchasi. Rossiya


## Manbalar


## Boshqa manbalar

** Parovarka. Samie zdorovie resepti / Levasheva Ye.
** Multivarka dlya malishey. 1000 luchshix reseptov
** Fransuzskiy sirniy sous
Burchak modulyatsiyasi

**Burchak modulyatsiyasi ―** modulyatsiyaning bir turi boʻlib, unda uzatiladigan signal ω chastotasi yoki φ ning boshlangʻich fazasini oʻzgartiradi, amplituda esa oʻzgarmay qoladi. Ushbu modulyatsiyani hosil qilishning bevosita va bilvosita usullari mavjud.

Burchak modulyatsiyasi oʻz navbatida chastotali va fazali modulyatsiya turlariga boʻlinadi. Ushbu modulyatsiya turi garmonik tebranishning umumiy fazasi Ψ(t) = ωt + φ faza burchagining joriy qiymatini aniqlagani uchun ham shunday nomlangan.

## Manbalar


#### [[Adabiyot]]

*
Fazali modulyatsiya

**Fazali modulyatsiya** — modulyatsiyaning bir turi boʻlib, unda tashuvchi toʻlqinning fazasi axborot signaliga mutanosib ravishda oʻzgaradi. Fazaviy modulyatsiyalangan signal s(t) quyidagi koʻrinishga ega:

: s(t) = A \cos[2 \pi f_c t + k u_m(t)] ,

bu yerda — A signal amplitudasi; u_m(t) — modulyatsiya qiluvchi axborot signali; k — doimiy; f_c — tashuvchi signal chastotasi; t — vaqtni anglatadi.

Axborot signali diskret boʻlsa, *fazaviy* *manipulyatsiya* haqida gapirish mumkin. Agar maʼlumot fazaning oʻzida emas, balki ketma-ketlikda qoʻshni signallarning fazalariga uzatilsa, *nisbiy faza manipulyatsiyasi* (RPK) amalga oshadi. Egallangan chastota hududini qisqartirish uchun manipulyatsiya toʻrtburchak bilan emas, balki tekislangan impuls bilan, masalan, qoʻngʻiroq shaklidagi, koʻtarilgan kosinus va boshqalar bilan amalga oshirilishi mumkin, ammo bu holatda ham manipulyatsiya haqida soʻq yuritiladi.

Xususiyatlari boʻyicha fazali modulyatsiya chastotali modulyatsiyaga yaqin. Sinusoidal modulyatsiya qiluvchi (axborot) signal holatida chastota va fazali modulyatsiya natijalari bir xil boʻladi.

## Fazali modulyatsiya usullari (manipulyatsiya)

* Tebranish chizigʻining hajmini oʻzgartirish orqali tashuvchi signal fazasini oʻzgartirish.
* Tashuvchi signal generatorlarini almashtirish orqali tashuvchi signal fazasini oʻzgartirish.
* Tashuvchi signal kanallarini almashtirish orqali tashuvchi signalning fazasini oʻzgartirish. Bunday holatda, har bir kanalda signal bir xil generatordan, lekin maʼlum bir faza almashinuvlari bilan birga olinadi.
* Tashuvchi signalning kvardrat fazali modulyatsiyasi.
* Tashuvchi signalning chastotasini oʻzgartirish orqali hosil qilingan fazali modulyatsiya.
* Fazali siljish sxemalarini ishlatmasdan va tebranish chizigʻining reaktiv parametrlarini oʻzgartirmagan holda fazali manipulyatsiya signalining raqamli sintezi.

## Yana qarang

* Amplituda modulyatsiyasi
* Modulyatsiya

## Manbalar

## Havolalar

* Burchak modulyatsiyasi bilan signallar. Chastota (FM) va faza (PM) modulyatsiyasi
* Burchak modulyatsiyasi bilan signallar spektri
Pikos

**Pikos** ( — „tumshuq“) — Andalusiyaning qarsildoq non tayoqchalari, italyan grissinisiga oʻxshab ketadi, lekin oʻlcham jihatidan kichikroq. Tapas, hamon yoki kolbasa bilan birga isteʼmol qilinadi. Tarkibidagi namlik darajasi past ekanligi bilan ajralib turadi, bu uni uzoq vaqt davomida saqlashga imkon beradi. Xamiri tarkibida bugʻdoy uni, suv, xamirturush va tuz mavjud. Unga odatda oʻsimlik yogʻi ham qoʻshiladi. Pikosning ayrim retseptlarida xamirga sarimsoq ham qoʻshishadi.

## Adabiyotlar

* Gil Hernández, (2009), Libro Blanco del Pan, Ed. Medica Panamericana, bet. 54
* Francisca Perez Llamas, Salvador Zamora Navarro, (2004), Nutrición y alimentación humana, EDITUM, bet. 180

## Havolalar

* Pikos na sayte odnogo iz proizvoditeley
Amimona

**Amimona** (qadimgi Ἀμυμώνη) — qadimgi yunon mifologiyasidagi personaj, ellikta Danaidlardan (qirol Argos Danayning qizlaridan) biri. Poseydonning sevgilisi va Navpliuyning onasi.

## Manbalar va adabiyotlar
Amimona uning xotini Yevropadan Epaf Danay oilasidan boʻlgan qahramonning qizi edi. U otasi va opa-singillari bilan birga Yegiptiad amakivachchalaridan qochib, Liviyadan Elladaga 50 eshkakli kemada qochib ketgan: ular Danaidlarga uylanishni xohlashgan, Danayga esa kuyovi qoʻlida oʻlishi bashorat qilingan. Qochqinlar Argosda boshpana topganlar, uning qiroli Danaus boʻlgan. Shahar atrofi suv tanqisligidan qiynalgan va shuning uchun podshoh oʻz qizlarini buloq izlashga yuborgan. Ikki qadimgi muallif, Psevdo-Apollodor va Psevdo-Gigin, bu borada Amimona haqida gapira turib, turli xil tafsilotlarni bergan. Birinchisining maʼlumotlariga koʻra, qidiruv paytida Danaida ov qilishga qaror qiladi, lekin tasodifan kiyik emas, balki uxlab yotgan satirni oʻq bilan urib yuboradi; ikkinchisiga koʻra, satir uxlab yotgan Amimonaga duch keladi. Qanday boʻlmasin, satir danaidaga hujum qiladi va uni zoʻrlamoqchi boʻladi. Keyin dengiz xudosi Poseydon paydo boʻlib, satirni qochirib yuboradi. Amimona xudo bilan yotogʻini boʻlishadi va u unga buloqni koʻrsatadi. Boshqa manbalarga koʻra, Poseydonning satirga otilgan uch ayrili nayzasi yerga yoki qoyaga sanchiladi va Amimona uni tortib olganida suv oqib ketadi. Shu tarzda hosil boʻlgan buloq Amimoniy, keyinchalik Lerneyskiy deb atalgan. Panopolitanskiy Nonna tomonidan berilgan soʻnggi versiyaga koʻra, Amimonaning oʻzi buloqqa aylanadi.

Amimona Poseydondan oʻgʻli, *Navpliy* shahrining eponimi Navpliyni tugʻadi. Keyinchalik Yegiptiadalar Argolidga yetib kelishdi va Danaidni turmushga chiqishga majbur qilishdi; Amimona yoki Enkelad (Psevdo-Apollodor maʼlumotlariga koʻra) yoki Midamning (Psevdo-Giginga koʻra) xotini boʻldi. Biroq, u birinchi toʻy oqshomida erini sochlariga yashiringan xanjar yoki igna bilan oʻldiradi va Gipermnestradan tashqari barcha opa-singillari ham erlari bilan xuddi shunday qilishdi. Ular oʻliklarning boshlarini Lerna daryosi qirgʻogʻiga koʻmdilar va jasadlarni shahar devori tashqarisiga koʻmdilar. Shundan soʻng, Danaidlar Lerne koʻli suvlarida tozalanish marosimini oʻtkazdilar. Oʻsha kuni Danay yugurish musobaqalarida gʻoliblar orasidan ularga yangi erlar topdi.

Amimona oʻlimidan soʻng opa-singillari bilan birga erini oʻldirganligi uchun jazolanadi: yer osti dunyosida u doimo teshilgan bochkaga suv quyadi.

## Xotira
Tarixiy davrlarda Argolidada Amimona nomli daryo mavjud boʻlgan. Danaida Esxil satira dramasining, boshqa mualliflarning tragediyalari va komediyalari (bu pyesalarning matnlari deyarli butunlay yoʻqolgan) bosh qahramoni boʻladi. Amimona va Poseydon oʻrtasidagi uchrashuv sahnasi koʻpincha qadimgi rassomlar tomonidan tasvirlanga.

## Manbalar


## Adabiyotlar
# 
# 
# 
# 
# 
## Havolalar
# 
# 
# 
# Escher-Bürkli J. Amymone 4 // Paulys Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft. — 1894. — Bd. I, 2. — Kol. 2002—2003.
Tojdor joʻja

**Tojdor joʻja** () — bu sovuq tovuq goʻshti, kori va ziravorlar, mayonezli sousdan tayyorlangan ingliz salati yoki sendvich pastasi. Buyuk Britaniya supermarketlarida „tojdor joʻja“ deb nomlangan taomlar koʻpincha tayyor holda sotiladi.

## Tayyorlanishi
Tovuq yoki joʻja goʻshti sabzi, ozgina sharob, zira, dafna yaprogʻi, petrushka va qora murch donalari bilan tayyor boʻlguniga qadar qaynatiladi. Goʻsht suyaklardan ajratiladi, maydalanib, sous bilan aralashtiriladi. Sousning retsepti oddiy: mayonez, kori kukuni, laym sharbati va sedrasi, taʼbga koʻra ziravorlardan iborat. Baʼzan sousning ichiga quritilgan oʻrik, mango, apelsin, mayiz ham solinadi. Mazkur taomning 1953-yillardagi original retseptiga qaraydigan boʻlsak uning sousi quritilgan oʻrik, qovurilgan piyoz, kori ziravori, tomat pastasi, qurutilgan qizil sharob, mayonez, yogʻli qaymoq yoki krem fresh, limon, shakar tuzdan tayyorlangan. Kori kukuni taomga sargʻish rang beradi. Guruch bilan birga tortiladi.

## Tarixi
"Tojdor  joʻjai"ni Le Cordon Bleu London pazandalik maktabi oʻqituvchilari, bir qancha pazandalik kitoblari mualliflari Konstans Spray va Rozmari Xum oʻylab topishgan. Spray 1953-yilda qirolicha Elizabeth II ning toj kiyishi sharafiga uyushtirilgan ziyofatga taomlar qatorida yaxna tovuq goʻshti va kori sousi qoʻshilgan retseptni taklif qiladi. Keyinchalik u "Coronation Chicken nomi bilan mashhur boʻldi. Taom bir vaqtning oʻzida bir nechta muhim xususiyatlarni mujassamlashtirgan. Birinchidan, bu juda oddiy taom va yaqinda oziq-ovqat kartalarini bekor qilgan Angliyaning urushdan keyingi holatiga ayni muddao edi. Ikkinchidan, tayyorlash oson boʻlgani uchun ular Elizabeth II ning toj kiyish marosimiga taklif qilingan minglab mehmonlarni toʻydirishlari mumkin boʻlgan.

„Toj kiygan joʻja (tovuq)“ 1935-yilda Jorj V ning kumush yubileyiga tayyorlangan, bayramona taom ham boʻlgan degan farazlar ham mavjud. Tovuq mayonez va kori bilan aralashtirilib tayyorlangan. Bundan tashqari, 2002-yilda qirolicha Elizabeth II ning Oltin yubileyi uchun yubiley joʻjasining (tovuqning) yana bir versiyasi ixtiro qilingan . Sous krem fresh va mayonez, laym v va zanjabilning aralashmasidan iborat edi. Tovuqni sousga aralashtirishdan oldin uni laym va zanjabil bilan marinadlashgan.

2012-yilda britaniyalik mashhur oshpaz Xeston Blumental „Elizabeth II ning olmos yubileyini (hukmronligining 60 yilligi) nishonlash uchun tojdor joʻjaning“ ning yangi variantini — „Olmos yubiley joʻjasi“ni yaratdi.

## Manbalar
Ananke

**Ananke**, Ananka (, „muqarrarlik, taqdir, ehtiyoj, zarurat“ maʼnolarida) — qadimgi yunon mifologiyasida zarurat, muqarrarlik xudosi, qismat, taqdir va taqdirning oldindan belgilanganlik timsoli.

U orfizm eʼtiqodlarida hurmatga sazovor bo‘lgan.

Ananka Adrasteya va Dikaga yaqin.

Orfiklarga ko‘ra, Afrodita Uraniyaning qizi. Ularning va Platonning fikricha, onasi moyr (Zevsdan). Plutarxning yozishicha, u Zevsdan Adrasteyani tug‘gan.

Uning ibodatxonasi Korinfda joylashgan edi.

Platonning so‘zlariga ko‘ra, Ananke tizzalari o‘rtasida urchuq aylanadi, uning o‘qi dunyo o‘qi bo‘lib, moyrlar vaqti-vaqti bilan aylanishga yordam beradi.

Ananke haqida tasavvur Esxilning „Prometey“ asarida aniq aks etgan (Anankening qurboni Prometey); bunga quyidagilar: „Evmenidlar“ tragediyasida eriniyalar tomonidan onaqotil Orestning taʼqib qilinishi, Esxilning tugallanmagan fojiasidagi Edip oilasining laʼnati va dahshatli beixtiyor jinoyatlari, ayniqsa Sofoklning „Qirol Edip“ va „Edip Kolonda“ tragediyalari kiradi.

Platonning o‘ninchi kitobi „Davlat“da Ananke urchug‘i tasvirlangan, bu hikoyani yakunlovchi matnda aytib o‘tilgan.

„Ananke“ so‘zi Viktor Gyugoning „Parij Bibi Maryam ibodatxonasi“ romanida uchraydi: romanning asosiy qahramonlaridan biri, Klod Frollo uni ibodatxona devoriga yozadi.

## Manbalar
Kunduzgi koʻrish qobiliyati

**Kunduzgi koʻrish qobiliyati** — bu insonning koʻrish tizimidagi yorugʻlikni idrok etish mexanizmi, u nisbatan yuqori yorugʻlik sharoitida ishga tushadi. Kunduzgi koʻrish qobiliyati nur sezuvchi hujayralar yordamida 10 cd / m 2 dan oshiq (kunduzgi yorugʻlik sharoitiga mos keladi) fon yorqinligida amalga oshiriladi. Bunday sharoitda toʻr pardaning tayoqchalari faol holatda boʻlmaydi. Sinonimlar sifatida *fotopik* (  — yorugʻlik va  — nigoh, koʻrish) va nur sezuvchi hujayralar orqali koʻrish atamalari ishlatiladi.

Inson koʻzining kunduzi koʻrish qobiliyati uchun yorugʻlikka nisbatan sezgirligiga oid spektral bogʻliqligi rasmda koʻrsatilgan. Kechki koʻrish qobiliyatidagi koʻzlar sezgirligining egri chiziqga nisbatan maksimum koʻrsatkichi uzun toʻlqinli tomonga qarab siljiydi va 555 nm toʻlqin uzunligida joylashadi. Biroq, maʼlum odamlar uchun nisbiy spektral yorugʻlik samaradorligi ahamiyati, shuningdek, maksimum joylashuv oʻrni farq qilishi mumkin, bunday ogʻishlar, ayniqsa, daltonizmdan aziyat chekuvchi odamlarda yaqqol seziladi. Protanopiya bilan ogʻrigan bemorlarda maksimum koʻrsatkich spektrning qisqa toʻlqinli qismiga, deyteranopiya bilan ogʻriganlarda esa uzun toʻlqinli qismiga siljigan boʻladi. Atrofni odatiy ranglarda koʻrish qobiliyatiga ega boʻlgan keksa odamlarda koʻz gavhari ozroq sargʻayadi va biroz xiralashishi mumkin, bu ham maksimal koʻrsatkichni spektrning uzun toʻlqinli qismi tomon siljishiga olib keladi.

Kunduzgi koʻrish qobiliyatining tungi koʻrish qobiliyatiga nisbatan farqli xususiyatlari:

* Yorugʻlik sezuvchanligining pastligi. Uning kattaligi tungi koʻrish qobiliyatidan taxminan yuz karra pastroq. Bu nur sezuvchi hujayralarning tayoqchalarga nisbatan yorugʻlikka taʼsirchanligining pastligi bilan bogʻliq.
* Yuqori aniqlik (koʻrish oʻtkirligi). Bunga toʻr pardadagi nur sezuvchi hujayralarning zichligi tayoqlarning zichligidan sezilarli darajada yuqori ekani sabab boʻladi.
* Ranglarni idrok etish qobiliyati. Bu toʻr pardada uch turdagi nur sezuvchi hujayraning mavjudligi tufayli amalga oshiriladi, har bir nur sezuvchi hujayra yorugʻlikni ushbu turdagi spektrning faqat bitta qismidan qabul qilib oladi.

Odam vizual maʼlumotlarning aksariyat qismini kunduzgi koʻrish qobiliyati orqali oladi.

## Manbalar


## Yana qarang

* Tungi koʻrish qobiliyati
* Shafaqdagi koʻrish qobiliyati

## Adabiyotlar

* 
*
Eggah

**Eggah** ( eggah, aggat el-bayḍ) arab oshxonasida frittataga oʻxshash tuxumga asoslangan taomdir. U arab omleti sifatida ham tanilgan. Eggah odatda doljin, zira, koriander urugʻlari yoki barglari, kurkuma, mayiz, qaragʻay yongʻoqlari, muskat yongʻogʻi va yangi oʻtlar kabi ziravorlar bilan tatib koʻriladi. Odatda u toʻyimli boʻlib, sabzavot va baʼzan goʻsht bilan toʻldiriladi va quyuq holga kelmagunicha pishiriladi. Eggah, shuningdek, frittata, ispan omleti, fors kuku yoki fransuz omletiga oʻxshaydi.

Eggah variantlari qovoq, piyoz, pomidor, ismaloq, non, artishok, tovuq va pirasa kabi qoʻshimchalarni oʻz ichiga olishi mumkin. U yumaloq shaklga ega boʻlib, toʻrtburchak yoki tilim shaklida kesilib, goh issiq, goh sovuq holda dasturxonga tortiladi. Eggah ishtaha ochar tamaddi, asosiy taom yoki garnir sifatida xizmat qilishi mumkin
Indoneziyada martebak deb ataladigan shunga oʻxshash taom mavjud boʻlib, uni ichkaridan pishirish uchun tuxum qobigʻi (yoki baʼzan yupqa xamir) tayyorlanadi; sous bilan ham tortiladi.

## Manbalar

## Adabiyotlar

* Charles Sinclair. eggah, eggeh // Dictionary of Food: International Food and Cooking Terms from A to Z. — Second Edition. — London: A & C Black, 2004. — P. 198. — 632 p. — .
Lopital teoremasi

**Lopital teoremasi** (shuningdek*, Bernulli — Lopital qoidasi*) — bu 0/0 va \infty/\infty shaklining noaniqliklarini ochib beradigan funksiyalar chegaralarini topish usuli. Usulni asoslovchi teorema maʼlum sharoitlarda funksiyalar nisbati chegarasi ularning hosilalari nisbati chegarasiga teng ekanligini tasdiqlaydi.

## Aniq ifodalanishi
Lopital teoremasi:

Agar: f(x),\, g(x) a nuqtaning U teshilgan atrofida differensiallanadigan haqiqatan qiymatli funksiyalardir, buyerda a haqiqiy son yoki +\infty, - \infty, \infty belgilaridan biri, buning ustiga

# \lim_{x\to a}{f(x)}=\lim_{x\to a}{g(x)}=0 yoki \infty;
# g'(x)\neq 0, U ichida;
# \lim\limits_{x\to a}{\frac{f'(x)}{g'(x)}} mavjud;

bunday holda \lim\limits_{x\to a}{\frac{f(x)}{g(x)}} = \lim\limits_{x\to a}{\frac{f'(x)}{g'(x)}} mavjud.

Chegaralar ham bir tomonlama bo‘lishi mumkin.

## Tarix
Ushbu turdagi noaniqlikni hal qilish usuli Giyom Lopital tomonidan 1696 yilda „Analyse des Infiniment Petits“ darsligida nashr etilgan. Usul Lopitalga uning kashfiyotchisi Iogan Bernulli tomonidan maktubda xabar qilingan.
## Misollar

* \lim_{x \to 0}\frac{x^2+5x} {3x} = \lim_{x \to 0}\frac{2x+5} {3} = \frac{5} {3}

* \lim_{x \to \infty}\frac{x^3+4x^2+7x+9} {x^3+3x^2} = \lim_{x \to \infty}\frac{3x^2+8x+7} {3x^2+6x}= \lim_{x \to \infty}\frac{6x+8} {6x+6}= \frac{6} {6}=1Bu yerda Lopital qoidasini 3 marta qo‘llash mumkin, ammo boshqacha qilish ham mumkin. Surat va maxrajni eng katta darajasida x ga bo‘lish kerak (bizning holatlarimizda x^3). Bu misol natijasi quyidagicha bo‘ladi:
*: \lim_{x \to \infty}\frac{1+4/x+7/x^2+9/x^3} {1+3/x} = \frac{1} {1} = 1
* \lim_{x\to+\infty}{\frac{e^{x}}{x^{a}}}=\lim_{x\to+\infty}{\frac{e^{x}}{a\cdot x^{a-1}}}=\ldots=\lim_{x\to+\infty}{\frac{e^{x}}{a!}}=+\infty — a marta qoidani qo‘llash;
* \lim_{x\to+\infty}{\frac{x^{a}}{\ln{x}}}=\lim_{x\to+\infty}{\frac{ax^{a-1}}{\frac{1}{x}}}=a\cdot\lim_{x\to+\infty}{x^{a}}=+\infty a>0 da;
* \lim_{x\to+\infty}\frac{\int\limits_{x}^{+\infty}e^{-t^2}dt}{x^{-1}e^{-x^2}} = \lim_{x\to+\infty}\frac{-e^{-x^2}}{-x^{-2}e^{-x^2}(1+2x^2)} = \lim_{x\to+\infty}\frac{x^2}{1+2x^2} = \frac{1}{2} .

## Natija
Lopital qoidasining oddiy, ammo foydali natijasi, funksiyalarning differentsialligi mezoni quyidagicha:

a nuqtaning teshilgan atrofida f(x) funksiyasi differensiallanuvchi bo‘lsin va aynan shu nuqtada u uzluksiz va hosilaviy \lim_{x\to a}f'(x) = A chegaraga ega. Bunda f(x) funksiyasi a nuqtaning o‘zida ham farqlanadi va f'(a)=A (yaʼni, f'(x) hosilasi a nuqtada uzluksiz).

Buni isbotlash uchun Lopital qoidasini \frac{f(x)-f(a)}{x-a} nisbatiga qo‘llash kifoya.

## Manbalar
Varez dasturiy ta’minoti

**Varez** ( „wares“ soʻzining jargon versiyasi, „dasturiy taʼminot“ — „software“ koʻpligining qisqartirilgani) — mualliflik huquqi egasining huquqlarini buzgan holda noqonuniy ravishda tarqatilgan dastur. Undan bepul foydalanish uchun oʻzgartirishlar yoki qoʻshimchalardan iborat boʻlishi mumkin.

## Varez turlari

* Dastlab himoyani olib tashlash uchun dasturiy taʼminot. Ushbu toifaga uchinchi shaxslar tomonidan dasturning noqonuniy foydalanish himoya tizimlaridan olib tashlash uchun tarqatishlari oʻzgartirilgan dasturlar kiradi. U koʻpincha Internet orqali tarqatilishining qonuniyligini tekshiradigan dasturlar uchun ishlatiladi.
* Himoyani olib tashlash uchun yordamchi dasturlar bilan jihozlangan dasturiy taʼminot: kryaklar (kreklar, ) yoki kalit generatorlari (keygenlar, ).
* Litsenziya kalitili dasturiy taʼminot.
* Maxsus yuklagich bilan jihozlangan dasturiy taʼminot (), bu Shareware dasturlari uchun cheksiz sinov muddatini taʼminlaydi. Tizim sanasini dastur ishlayotgan vaqtga oʻzgartiradigan yoki dasturga oldingi ishga tushirishlar sonini yoki dastlabki ishga tushirish sanasini beruvchi teglarni olib tashlaydigan ilovalar mavjud.
* *Skript Warez* yoki *Nulled Warez skripts*: WWW -saytlar uchun turli dasturlash tillaridagi skriptlar, ulardan himoya kodi va ishlab chiquvchilarni boshqarish tizimlari mustasno.

## Tarqalishi
Warez manbalarini litsenziyalangan dasturiy taʼminotni buzish va uni keyinchalik tarqatishga ixtisoslashgan saytlar deb atash mumkin. Dasturiy taʼminotni buzish bilan shugʻullanuvchi dasturchilar guruhlari mavjud edi. Koʻpgina mamlakatlar qonunchiligi nuqtai nazaridan, varez ishlab chiqarish va tarqatish jinoiy javobgarlik hisoblanadi.

Aksariyat dasturlarga dastur tavsifi, undan foydalanish boʻyicha eslatmalar, shuningdek nazorat summalari va tarqatish hajmini oʻz ichiga olgan NFO fayllari hamroh boʻladi.  Xuddi shu faylda tarqatish toʻplamini „buzgan“ guruh haqidagi maʼlumotlar va ASCII-Art chizmasi — guruhning oʻziga xos logotipi mavjud.

## Yana qarang
* Reliz guruh
* Hakerlik qiymati
* Dasturiy taʼminotni buzish
* NFO
* Demosahna
* Chiptune

## Manbalar


## Adabiyotlar
* 
## Havolalar
*
Akxit

**Akxit** (Ugarit. 'aqht) — Ugarit mifo-epik siklining qahramoni, ovchi, xudoga qarshi kurashuvchi.

## Manbalar

Ugarit yozuvining uch nafar lavhasi bizgacha qisman yetib kelgan boʻlib, (C17=KTU, I.17, C18=KTU, 1.18 va C19=KTU, I.19), "Akxit haqida" sheʼr ham saqlab qolgan. Miloddan avvalgi XIV-asr oxirida Ugarit podshosi Nikmaddu II buyrugʻi bilan bosh ruhoniy Attinparlanu soʻzlaridan kotib Ilimilku tomonidan yozib olingan.

## Afsona
Eng adolatli shoh Daniilning merosxoʻri yoʻq edi. Olti kun davomida u xudolarga oʻgʻil berishini soʻradi. Yettinchi kuni Balu unga zohir boʻlib, otasi Ilu xudosi hukmdorning iltimosini bajarishini aytdi. Va shunday boʻldi: belgilangan vaqtda Danniilda Axit ismli oʻgʻil tugʻildi. Bola voyaga yetganida, xudo-qurol ustasi Chiroyli va dono Akxit uchun ov kamonini yaratdi. Anatu maʼbuda bu kamonga ega boʻlishni xohlardi. Boshida u kamon uchun Akxitga kumush va oltin taklif qildi. Rozilik olmagach, u hech qachon oʻlmaslikni taklif qildi. Ammo Akxit bu sovgʻadan bosh tortdi va hamma odamlar kabi taqdirga duchor boʻlishini aytdi: "Hamma oʻlsa, men ham oʻlaman!". Shunda Anatu gʻazablanib, Ilaga Akxit bilan muomala qilishiga ruxsat berish uchun tahdid qildi. Yatpanu bilan birga u Akxitga burgutlar suruvini yubordi, ular uni parchalab tashladilar. Shundan soʻng yetti yil davomida yer motamga botdi — u Daniilni laʼnatlashi bilan dahshatli qurgʻoqchilikni keltirib chiqardi. Danniilning iltimosiga koʻra, Balu burgutlarning qanotlarini sindiradi. Danniil ularning qorinlarini yirtib tashlaydi, lekin Tsamalu faqat burgutlarning onasining qornida oʻgʻlining goʻshti va suyaklarini topadi. Balu burgutlarga qanotlarini qaytaradi va ular uchib ketishadi. Danniil, xuddi shunday kerak ekan deb, motam tutadi va Akxitani dafn qiladi. Uning qizi va singlisi Akxita Pugatu akasi uchun qasos olish uchun Yatpanani topadi. Keyinchalik nima sodir boʻlgani topilgan yozuvlarda saqlanmagan.

## Obrazning kelib chiqishi
Akxit obrazida oʻlayotgan va tiriluvchi xudo haqidagi qishloq xoʻjaligi afsonasining xususiyatlarini aniqlash mumkin. Qadimgi qatlam boshlangʻichning ibtidoiy marosimlarini koʻrsatadi. Tarixiy asos aniq emas va faqat Akxitning otasi Danniil bilan bogʻliq holda kuzatilishi mumkin.

## Daniil Iezekiilya kitobida
Daniil haqida Iezekiilya kitobida eslatib oʻtilgan (Iez. 14:14, 20 , 28:3). Baʼzi olimlar bu Daniilni, ushbu sheʼrdagi Daniil bilan bogʻlashadi.

## Butunjahon kontekstda obrazning qahramonligi
"Akxita haqida" sheʼrida koʻrsatilgan hayot va oʻlim masalasi antik adabiyotning "Gilgamish dostoni", "Arfist qoʻshigʻi", "Iezekiilya kitobi", " Odisseya" kabi oʻxshashliklarini topadi. Gomer tomonidan. Ugarit eposi bu savolga javobni yerdagi mavjudotning zaifligi ustidan axloqiy imperativning ustunligi orqali beradi. Akxitning boqiylikdan voz kechishi „qahramonning jamiyatning axloqiy meʼyorlariga va mavjud dunyo tartibining buyrugʻiga rioya qilishga intilishi tufayli erishilgan jasoratdir“. "Qahramonning oʻzi „Anat“ taklifini „kishan“, yaʼni hiyla yoʻli bilan ozodlikdan mahrum qilishga urinish deb biladi".

## Adabiyotlar
* 
* 

## Manbalar
Alaband

**Alaband** () — yunon mifologiyasining qahramoni, kariya qahramoni, Alabanda shahrining afsonaviy asoschisi.

Letopolisdagi Apolloniusning 9-qismidan kelib chiqadiki, u afsonaviy Kara va Kallironing oʻgʻli, daryo xudosi Meanderning qizi. Vizantiyalik Stivenning soʻzlariga koʻra, u arava poygasida gʻalaba qozonganidan soʻng, *Alaband* nomini oldi, chunki kariya soʻzi ἄla „ot“ degan maʼnoni anglatadi benada esa „gʻalaba“ degan maʼnoni anglatadi. Shunga koʻra, yunon tilida uni baʼzan *Hipponikus* (Piponikus) deb atashgan. Uning haqiqiy ismi nomaʼlum.

Yoki u „ Iliada“ da Patrokl (XVI, 417), u deme eponimiga aylangan, ehtimol Alabandadan, yaʼni, ehtimol, bu Alaband alohida belgi edi.

Tsitseron Alabandani (Alabandus) qahramonlar apotheoziga misol qilib keltirgan va uning oʻlimidan keyin Alabanda aholisi asoschiga boshqa xudolarga qaraganda koʻproq hurmat bilan sigʻinardi. Shu munosabat bilan Tsitseron bu shahar aholisidan biri afinalik musiqachi Stratonikosni Gerkules Alabanddan farqli oʻlaroq xudo emasligiga qatʼiy ishontira boshlagan epizodni esladi va u shunday javob berdi: „Shunday ekan, Alabandning gʻazabi mening boshimga tushsin. Gerkulesning gʻazabi esa sizning boshingizga“.

## Manbalar
Alakshmi

**Alakshmi** (Skt. अलक्ष्मी; ildizlardan *a* (*a*) — „emas“ va *लक्ष्मी* (Lakshmi, „omad“) — hind mifologiyasida muvaffaqiyatsizlik maʼbudasi. U sigirlarga qarshi kurashuvchi, antilopa oyoqlari va buqa tishlari bilan tasvirlangan. Yoki „quruq ajinli tanasi, yonoqlari choʻkib ketgan, lablari qalin, koʻzlari munchoqdek, eshak minib yuradi“. Vedik, Upanishadik yoki erta Puran adabiyotida u nomi bilan tilga olinmagan, ammo Alakshmining barcha jihatlari Rigveda maʼbudasi Nirritiga mos keladi. Shuningdek u, Lakshmi soyasi deb atalar edii. Padma Puranada kosmologiyasi uni oʻz ichiga oladi*,* bu yerda esa okeanining chayqalishi ham yaxshi, ham yomonni yaratadi deb tushuniladi. Padma Puranaga koʻra*,* unda oldin salbiy va yomon narsa paydo boʻladi, lekin xudolarning koʻproq harakatlari xayrli va yaxshilikni yaratadi. Avval Alakshmi, keyin Lakshmi paydo boʻladi. Xudolar Alakshmini yovuz odamlar orasiga joylashish uchun yuboradi, ularga qashshoqlik va qaygʻu beradi. U asurasiga, qaygʻuga oʻxshaydi — farovonlik va quvonch maʼbudasi Lakshmining aksi. Alakshmi baʼzan boshqa nom bilan ataladi — **Jyestha**. Alakshmi **Kalahapriya** va **Daridara** nomi bilan ham tanilgan va Lakshmining qarama-qarshi soyasidir.

U Chakrabarti tomonidan eslatib oʻtilgan "… Aytishlaricha, u uyga kirganida Alakshmi unga hasad va gʻazabni keltirib chiqardi. Birodarlar bir-birlari bilan janjallashdilar, oilalar va ularning erkak qonlari vayronagarchilik va halokatga duch keldi".

Alakshmi, shuningdek, Kali jinining ikkinchi xotini hisoblanadi — soʻnggi davrning timsolidir, unda koʻplab nohaq odamlar borligini koʻrsatadi.

## Manbalar
Havoyi bo‘sa

**Havoyi boʻsa**, **uchar boʻsa** — urf-odat va/yoki ijtimoiy imo-ishora, sevgi yoki doʻstona oʻpish shakllaridan biri boʻlib, odamning eʼtiborini yoki yengil noz-karashmasini anglatadi, odatda masofadan turib, lablar tanaga tegmasdan amalga oshiriladi.

9-avgust — Havoyi boʻsa kuni nishonlanadi. Shu kuni Yevropaning turli mamlakatlaridagi aksariyat yoshlar muassasalari va tashkilotlari muayyan yoʻnalishli bayram dasturi va musobaqalarni tashkil qiladi.

## Turlari
Eng keng tarqalgan usul oʻz kaftini oʻpish, soʻngra imo-ishora moʻljallangan odamga puflash orqali amalga oshiriladi. Havoyi boʻsaning yana bir shakli soddaroq va oʻpilayotgan odamga qarata havoni oʻpish orqali amalga oshiriladi. Teginib oʻpishning bir turi yonoqqa oʻziga xos boʻsa tovushi bilan teginishni taqozo qiladi.

## Madaniy jihati
Kontaktsiz imo-ishora minnatdorchilik va eʼtibor ifodasi sifatida ishlatiladi. Bunday boʻsa koʻpincha zamonaviy zodagonlar jamiyatida ommaviy chiqishlarda qoʻllanadi. Hindistonda havoyi boʻsa *uchar boʻsa* deb ataladi.
## Manbalar
Injera

**Injera** (amxar va Tigrinya tillarida እንጀራ, ɨndʒǝra; shuningdek, rus tiliga *indzhera*, *indzhira*, *yndzhera*, *indzhira* ; somal. canjeero) — Efiopiya va Afrika davlatlarining (Eritreya, Somali) oshxonasiga mansub anʼanaviy taom. Efiopiya aholisining asosiy oziq-ovqati. Injera Yamanda (*lahoh* nomi bilan) va Isroilda ham tanilgan, u yerga uni Efiopiya va Yamandan yahudiy repatriantlar olib kelishgan. Bu anʼanaviy ravishda mikroelementlarga boy nordon undan tayyorlangan anʼanaviy non hisoblanadi. Teff qimmat boʻlgan Efiopiya mintaqalarida kambagʻal dehqonlar uni bugʻdoy, makkajoʻxori, arpa yoki joʻxori bilan almashtiradilar.

Teff unidan xamirturushsiz suyuq nordon xamir tayyorlanadi, bir necha kun davomida tindiriladi, soʻngra uni olovda qizdirilgan katta dumaloq (mogogo) sopol idishga quyib, anʼanaviy tarzda yogʻ surtilib olovda pishiriladi. Injeraning oq (nech), qizil (kay) va qora (tikur) navlari bor. Anʼanaviy injera diametri taxminan 1 metrni tashkil qiladi. „Injera“ nomi kengroq maʼnoda ham ishlatilishi mumkin: baʼzida sabzavot yoki goʻshtli achchiq sous bilan birga tayyorlanadigan nonlarga nisbatan ham ishlatilinadi (*wot*, boshqa uzatish — *bu yerda*). Injerani boʻlaklarga boʻlib, bu boʻlaklarni qoʻshimcha souslarga botirish yoki salat va souslar (vota) uchun tarelka sifatida isteʼmol qilinadi va boshqa taomlarga qoʻshimcha sifatida ham tanovul qilinadi (lavashga oʻxshash)..

Qoʻshimcha masalliqlar sifatida qovurilgan kartoshka, qovurilgan sabzi, tuzlangan lavlagi, ziravorli sabzavotlar, oʻtlar, guruch, goʻsht sousi, xom qiyma, qovurilgan goʻsht (odatda mol goʻshti yoki qoʻzichoq), qovurilgan goʻsht, qaynatilgan goʻsht, pomidor sousi, qovurilgan karamdan foydalaniladi. Injera yiliga 200 kungacha roʻza tutadigan nasroniy efiopiyaliklar orasida mashhur roʻza mahsulotidir. Nonushta, tushlik va kechki ovqatda sabzavotli vat yoki boʻtqa bilan isteʼmol qilinadi. 2003-yilda injera uchun qulayroq pech ixtiro qilindi. Hozirgi vaqtda anʼanaviy vositalardan tashqari zamonaviy qovurish uchun kostryulkalar, elektr yoki gaz plitalari ham qoʻllanadi.

## Yana qarang

* Fyrfyr
* Qoʻllar bilan ovqat

## Manbalar
Shuchina

**Shuchina** — rus va ukrain oshxonalarida shuka nomli baliqdan tayyorlanadigan shoʻrva. Rus oshxonasida sovuq holda dasturxonga tortiladi. Sovuq shoʻrva qaynatilgan va tuzlangan baliq boʻlaklari, asosan baliq dumlari va mayda toʻgʻralgan yangi bodring va ziravorlar bilan boyitilgan baliq shoʻrvasidan tayyorlanadi. Taomga maydalangan yerqalampir yoki turp, xantal va kvas qoʻshiladi va maydalangan arpabodiyon yoki maydanoz, smetana va muz boʻlaklari bilan aralashtiriladi.

Ukrainada shuchina shoʻrva sifatida xizmat qiladi, u mayda toʻgʻralgan bodring, yashil piyoz va maydalangan yerqalampir bilan birgalikda dasturxonga tortiladi. Rossiyada, shuningdek, baliq ovlash joylaridan bochkalarda olib kelingan va yerqalampir bilan qaynatib tayyorlangan taomga ham shoʻr shuka deyiladi.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* 
* 
* 
*
Aleteya

**Aleteyya** ( - „haqiqat“) — yunon mifologiyasining maʼbudasi, Zevsning qizi, haqiqat timsoli. Plutarx uni Apollonning hamshirasi deb atagan. Rim mifologiyasidagi hamkasbi Saturn yoki Xronosningning qizi Veritas edi.

## Mifologiyada
Ezopning 530-ertakiga koʻra, u Prometey tomonidan loydan yasalgan, ammo yasayotgan paytda uni Zevs chaqirib qoldi. Keyin shogird Dolos (miflarda yolgʻonni aks ettirgan) deyarli bir xil figurani yasab olib, faqat oyoqlari uchun loy yetmay qoldi. Qaytib kelgan Prometey ularni koʻrdi va oʻxshashlikdan hayratda, ularni oʻchoqqa pishirib va ikkalasini ham jonlantirishga qaror qildi. Oʻshandan beri muqaddas Haqiqat oʻlchovli qadamlar bilan yurar edi uning egizaklari esa qoqilib ketar edi.

Nuda veritas, taniqli „yalangʻoch haqiqat“ (lat.), Goratsiyaning „Oda“ asarida uchraydi. Aksincha, qadimgi davrlarda va antik rassomchiliklarida ham u asosan oq kiyimda tasvirlangan. Filostrat Oqsoqol Oropa shahridagi Amfiara ibodatxonasida shunday kiyingan Aleteyya tushlar darvozasi yonida turganini yozgan va bu yerda uxlab yotgan orakul haqiqatni topishini koʻrsatgan.

Klavdiy Elianning soʻzlariga koʻra, Misr bosh qozisi (katta ruhoniy) boʻyniga sapfirdan yasalgan figurani kiyib olgan, uni *Aletheia* deb atagan.

## Antik davrdan soʻng
Braunshvayg- Volfenbyuttellik Geynrix Yuliy 1597 va 1598-yillarda yolgʻon va tuhmatni oyoq osti qilib, yalangʻoch Haqiqatning teskari tomonidagi tasviri bilan rostgoʻy ertak yaratgan.

Yalangʻoch Haqiqatning allegorik figurasi Sandro Botticelli tomonidan mashhur "Tuhmat" rasmida taqdim etilgan. U qadimgi yunon rassomi Apellesning rasmini Lusianning „Tuhmat toʻgʻrisida“ risolasidagi tavsifga koʻra takrorladi. XIX-asr oxirida Gustav Klimt oʻzining baʼzi asarlariga shu kabi shaxslarni kiritgan.

Uning sharafiga katta asteroid (259) Aletheia deb nomlangan.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* Vilgelm Avgust Roscher: Aletheia. In: Vilgelm Geynrix Roscher (Hrsg.): Ausführliches Lexikon der griechischen und römischen Mythologie. Band 1.1, Leyptsig 1886, Sp. 229.
* Konrad Vernik: Aletheia. In: Paulys Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft (RE). Band I,1, Shtutgart 1893, Sp. 1371.