Oxirgi tilak

“Oxirgi tilak” () — polshalik yozuvchi Andrzey Sapkowskining fantastik janrda umumiy personaj – sehrgar Riviyalik Geralt ishtirokida yozilgan hikoyalar toʻplami. Xronologiyada ham, yozish paytida ham "Oxirgi tilak" sehrli dostondagi birinchi asardir. Kitob birinchi marta 1993-yilda polyak tilida, 2007-yilda esa ingliz tilidagi birinchi nashri chop etilgan.

## Syujeti
### "Jodugar"
**Wiedźmin**
:*"Aql ovozi" (Głos rozsądku) I qism - Ellanderning Melitele ibodatxonasida yarador Geraltni soqov xizmatkor Iola uyqusidan uygʻotadi. Ikkalasi sevib qolishadi va birga uxlaydilar, Geralt uni yaralagan kuchli yirtqich hayvon bilan jang qilishini orzu qiladi. *

Temeriya qiroli Foltest oʻz qizi Adda (marhum singlisi, shuningdek, Adda ismli qarindoshi bilan qarindoshlik aloqasi natijasi) striga boʻlib tugʻilgan va hozirda ularni qoʻrqitadigan laʼnatni koʻtara oladigan har bir kishiga mukofot taklif qiladi. Foltest qiziga zarar yetmasligini taʼkidlaydi, lekin Geralt Addani inson qiyofasiga qaytarish mumkin emas deb qaror qilsa, Geraltga uni oʻldirishga ruxsat beradi. Geralt aniq javob bera olmaydigan yanada qiyin savol - butun umri davomida yirtqich hayvon boʻlib kelgan Adda hatto laʼnat olib tashlangan taqdirda ham "oddiy" inson sifatida yashay oladi degan gʻoya paydo boʻladi.

Geralt striga (striga bu Jodugar olamidagi hayvon) joylashgan eski saroyda tunashga tayyorlanmoqda. Novigradlik magnat Lord Ostrit kelib, Geraltni strigaga qarshi turmasdan ketish uchun pora berishga harakat qiladi. Ostrit strigadan Foltestning hukmronlik qila olmasligining isboti sifatida foydalanmoqchi boʻlib, Temeriya xalqini Novigradning Foltestdan hokimiyatni tortib olishini qoʻllab-quvvatlashga ishontirmoqchi boʻladi. Geralt rad etadi va Ostritni striga uchun oʻlja sifatida ishlatish uchun urib yuboradi.

Geralt striga bilan kurashadi va odatda yirtqich hayvonlarni osonlikcha magʻlub etadigan kumushga qarshilik koʻrsatishiga qaramay, tez orada uni yengadi. Strigani boʻysundira olmay, Geralt oʻzining qasriga muhrlab qoʻyadi va uni uyidan tashqarida tunashga majbur qiladi va shu bilan laʼnatni koʻtaradi. Ertalab Geralt tiklangan koʻringan Addaga yaqinlashadi, faqat qiz unga oʻralib, boʻynini vahshiyona tirnoqqa oladi. Geralt yaralarini bogʻlaydi va hushidan ketadi, lekin maʼbadda hushiga keladi, Adda qirol tomonidan gʻamxoʻrlik qilayotgani va Geralt oʻz mukofotini oladi.

### "Haqiqat donasi"
Ziarno prawdy**
:''"Aql ovozi" II qism - Ertalab ruhoniy Nenneke Geralt va Iolani uygʻotadi va Geraltni Iola bilan transda ishtirok etishini talab qiladi, bu ularga Geraltning kelajagini koʻrsatadi. Geralt esa rad etadi.''

Geralt oʻrmon boʻylab sayohat qilib, gʻalati yaralar boʻlgan erkak va qizning jasadlariga duch keladi. Jasadlarning yoʻlini kuzatib, Jodugar huvillab qolgan saroyga yetib boradi. Binoga kirishdan oldin u oʻrmon qatorida uni kuzatib turgan ayolni payqaydi, lekin u uni payqab qochib ketadi.

Geralt uyga yaqinlashadi va uning egasi Nivellen ismli katta ayiqga oʻxshash hayvon uni qoʻrqitishga harakat qiladi, ammo muvaffaqiyatsiz boʻladi. Nivellen Geraltga Nivellenning har bir buyrugʻiga gʻayritabiiy ravishda boʻysunadigan uyga kirishga imkon beradi. Nivellenning soʻzlariga koʻra, qaroqchilar guruhining noiloj rahbari sifatida u oʻzini oʻldirishdan oldin uni hayvon deb laʼnatlagan maʻbadning ruhoniysini zoʻrlagan. Ruhoniy unga laʼnatni qanday olib tashlashni aytdi, lekin u uning aniq soʻzlarini unutdi, faqat bu ayolning oʻpishi bilan bogʻliqligini aytgan edi.

Saroyga, oilasining uyiga qaytib, u mahalliy qishloqlarning qizlarini oʻzi bilan qolishga taklif qiladi, ularning oilalarini saroy xazinasidan mukofotlaydi. Hech kim uning laʼnatini koʻtarishga taʼsir qila olmaydi va oxir-oqibat u taslim boʻladi va ular bilan birga zavqlanishga qaror qiladi. Ketishdan oldin Geralt Nivellenni Verena ismli yangi munosabatlari aslida yirtqich hayvon boʻlishi mumkinligi haqida ogohlantiradi. Nivellen taʼkidlashicha, u va Verenani chinakam sevib qolishgan va endi uning laʼnatini buzishga ikkilanib, agar u shunchaki "oddiy" inson boʻlsa, uni hali ham sevishini bilmaydi. Geralt oʻzining gʻalati harakatini payqaydi, lekin uni qoʻyib yuboradi va ketadi.

Yoʻlda Geralt oti nima uchun gʻalati harakat qilganini tushunadi va saroyga qaytib keladi. Uni Geralt bruksa, telepatik qobiliyatga ega [[vampir]]ga oʻxshash yirtqich hayvon deb atagan Verena kutib oladi. U Nivellenni chindan ham yaxshi koʻradi, lekin u boshqa ayol hamrohlariga, shu jumladan Geralt oʻrmonda topib olgan qiz va uning otasiga ham ishtahani qondiradi. Jang boshlanadi. Bruksa Geraltni bosib oladi, lekin Nivellen jangga qoʻshiladi va yirtqich hayvonni ustunga mixlaydi. Bruksa Nivellenga boʻlgan sevgisini Geralt uni oʻldirishidan oldin telepatik tarzda tan oladi. Eʼtirof Nivellenning laʼnatini buzadi va u normal holatga qaytadi. Geraltning taʻkidlashicha, Nivellennikiga oʻxshab laʼnatni koʻtargan qizning oʻpishi haqidagi eski hikoyalar asosan afsonadir, lekin "haqiqat donasi"ni oʻz ichiga oladi: shifo ishlashi uchun haqiqiy sevgi boʻlishi kerak deb aytadi.

=== "Kichik yovuzlik" ===
**Mniejsze zło**
:''"Aql ovozi" III qism - Oq atirgul ordenining ikki ritsarlari graf Folvik va ser Tailles keladilar. Ularga Ellander shahzodasi Geraltni ("Blaviken qassob") shahardan quvib chiqarishni buyuradi. Geralt uch kundan keyin ketishga vaʼda beradi. Haqoratlangan Tailles Geraltni duelga chaqiradi va ritsarlar qaytib kelishga vaʼda berishadi.''

Bozor bayrami arafasida Geralt yirtqich hayvonning tana goʻshti bilan Blaviken shahriga boradi. U yirtqich hayvonni oʻldirgani uchun mukofot olishga harakat qilish uchun shaharning aldermani Kaldemeynni qidiradi. Kaldemeyn foydalanadi, lekin uning qoʻriqchilaridan biri shahar sehrgarining undan qadr topishi mumkinligini eslatib oʻtadi.

Ular jodugarning minorasi tomon yoʻl olishadi, u tana goʻshtiga qiziqmaydi, lekin Geralt bilan yolgʻiz uchrashishni xohlaydi. Geralt minoraga kiradi va sehrgar Stregobor, u ilgari tanishgan sehrgar ekanligini bilib oladi. Stregobor nima uchun yashiringanini va nega Geralt bilan uchrashishni xohlayotganini tushuntiradi: yosh, goʻyoki laʼnatlangan ayol uni oʻldirmoqchi, Stregobor esa Geraltning himoyasini xohlaydi. Geralt ishonchsizlik bilan rad etadi va ketadi.

Ayni paytda, Renfri ismli tasvirlangan qotil oʻzining yollanma askarlar guruhi bilan Blavikenga kirdi. Geralt uni mahalliy tavernada kutib oladi va u Geralt va Kaldemeynga podshohdan uning himoyasi ostida ekanligi haqida xat olganini tushuntiradi va buni Kaldemeyn tasdiqlaydi. Oʻsha oqshom Geralt Kaldemeynning uyidagi chodiriga kirganida, u Renfrini topadi. Renfri Stregobor avvalroq uni xurofotdan boshqa sababsiz oʻldirishga uringanini tushuntiradi va jodugarni Stregoborni oʻldirishga undaydi. Geralt yana rad etadi va xurofot notoʻgʻri ekanligini isbotlash uchun Renfridan Stregoborni kechirishini iltimos qiladi. Renfri rad etadi, lekin Geralt bilan tunashdan oldin shaharni tinchgina tark etishini nazarda tutadi.

Ertalab, bozor bayrami kuni Geralt, Renfri yolgʻon gapirganini va shaharni tark etmasligini tushunadi, lekin Stregoborni minorasidan tortib olish uchun Blaviken aholisini qirgʻin qiladi. Geralt bozorga yuguradi va Renfrining yollanma askarlarini topadi. Garchi ular bozorga zarar yetkazishning bevosita belgisini koʻrsatmasalar ham, Geralt hujum qiladi va har bir yollanma askarni tezda oʻldiradi. Renfri kelganida, Geralt uni ham magʻlub qiladi.

Jangdan keyin Stregobor Witcherga yaqinlashadi va laʻnat unga jismoniy taʻsir qilganini isbotlash uchun Renfrining jasadini otopsiya qilishni niyat qiladi. Geralt uning tanasiga tegishiga ruxsat bermaydi. Stregobor ketadi va Geralt festival paytida bir guruh begunoh odamlarni oʻldirganiga ishongan shahar aholisi Witcherga tosh otishni boshlaydi. Geralt, Kaldemeyn qishloq aholisini toʻxtatishni aytmaguncha, oʻzini sehr bilan himoya qiladi, lekin Geraltdan Blavikenni tark etishini va hech qachon qaytib kelmasligini talab qiladi. Geraltning xatti-harakatlari bilan endi unga "Blaviken qassobi" laqabini berdi.

==="Narx haqida savol"===
**Kwestia ceny**
:''"Aql ovozi" IV qism - Geralt Iolaga jodugar sifatidagi tarixini aytib beradi.''

Geralt (taxallusi ostida) Qirolicha Kalantening taklifiga binoan Sintra qalʼasida, valiahd malika Pavettaning nikoh marosimida qatnashmoqda. Toʻsatdan yuzini yopib qoʻygan chaqirilmagan ritsar kirib keladi va oʻzini Erlenvaldlik Urcheon deb tanishtiradi va Pavetta tugʻilishidan oldin unga otasi qirol Rogner tomonidan va'da qilingan, Urcheon hayotini saqlab qolgan Pavettaga turmushga chiqadi. Kalante daʼvosi borligini tan oladi, lekin qizini notanish kishiga turmushga berishni istamaydi. U unga dubulgʻasini yechishni buyuradi va uning yuzi hammani hayratda qoldirib, moʻynali hayvonga oʼxshaydi.

Geralt Pavettadan Urcheonga turmushga chiqishga rozi boʻladimi yoki yoʻqligini soʻradi va boshqa daʼvogarlarning gʻazabiga "ha" deb javob beradi. Daʼvogarlar Urcheonga hujum qilishadi, lekin uni Geralt va Skellige qiroli Eist Tuirseach himoya qiladi, u jiyanini ziyofatga Pavetta saroyiga olib kelgan, lekin oʻzi Kalanteni yaxshi koʻradi. Hujum Pavettani oʻzining yashirin sehrli kuchlarini ochib berishga undaydi, bu esa Geralt va Eystning druid maslahatchisi Sichqoncha uni boʻysundirishga muvaffaq boʻlmaguncha qalʼani vayron qilish bilan tahdid qiladi. Malika Urcheonga yaqinlashganda, u Duny ismli odamga aylanadi. Pavetta va Duny bir yildan koʻproq vaqt davomida bir-birlarini koʻrishib, sevib qolishganini tan olishdi. Kalante ularning turmush qurishiga rozi boʻladi va Eist uni Pavettaning sehrli portlashini yoʻq qilishdan himoya qilib, nihoyat uning turmush qurish taklifiga rozi boʻladi. Geraltga hayotini saqlab qolgani uchun minnatdorchilik bildirgan Duny unga nima soʻrasa, taklif qiladi. Geralt Ajablanish qonunini chaqiradi, xuddi shu qonun Dunyga Pavettaning qoʻliga daʼvo qilgan. Pavetta homiladorligini ochib beradi, yaʼni Geralt bolaga daʼvo qilish huquqiga ega. U shunday qilishni xohlayotganini koʻrsatmay, ketib qoladi.

==="Dunyoning chekkasi"===
**Kraniec świata**
:''"Aql ovozi" V qism - shoir va Geraltning doʻsti Dandelion tez orada keladi. Ular Witcher kasbining zamonaviy davrda qanday qilib rentabelligini yoʻqotayotganini muhokama qilishadi.''

Geralt va Dandelion Yuqori Posadada ish topa olmadilar, Geralt mahalliy aholining yirtqich hayvonlar haqidagi ertaklarini jodugar uchun haqiqiy ish emas, balki xurofot deb rad etadi. Quyi Posadaga koʻchib oʻtishganda, ularni Nettli ismli mahalliy aravachi quvib oʻtadi va ular uchun ish borligini vaʼda qiladi. Qishloq oqsoqoli Dhun “deovel” haqida gapirib beradi, uning fitnasi muammoga aylangan, lekin hech qanday holatda jonzotni oʻldirmaslik kerak. Qishloqda Geralt va Dandelion ikki oyogʻida yurgan echkiga oʻxshash "deovel" ga duch kelishadi. Dandelion va "iblis" bir nechta soʻzlarni almashishadi, bu esa shaytonni juftlikka temir toʻplarni otib, ularni haydab yuborishga undaydi.

Qishloqqa qaytib, qadimiy tomadan parchalar "iblis"ni silvan sifatida belgilaydi. Ikkinchi qarama-qarshilik paytida GEralt va Dandelion yiqilib, Silvan Tork boshpana olayotgan Aen Seidhe elflarining togʻdagi boshpanasiga olib ketiladi. Elflar yetakchisi Filavandrel ularni qatl qilishni buyuradi, ammo afsonaviy Dala malikasi ajoyib kirishni amalga oshiradi. Filavandrel u bilan (telepatik tarzda) muloqot qilayotganda, Tork Geralt va Dandelionni ozod qiladi. Filavandrel ularni qoʻyib yuborib, Geralt bilan yana jangda uchrashishlarini eʼlon qiladi va bu sodir boʻlganda Geralt uni tushkunlikka tushirmaydi deb umid qiladi. Geralt uni qoʻlidan kelganini qilishiga ishontirmoqda.

Hikoya Geralt, Dandelion va Torkning gulxan atrofida oʻtirib, keyingi qayerga borishni bilmasligi bilan tugaydi.

==="Oxirgi tilak"===
**Ostatnie życzenie**
:''"Aql ovozi" VI qism - Geralt Nenneke bilan maʼbadga tez-tez tashrif buyuruvchi Yennefer haqida gapiradi va unga strigani magʻlub etgani uchun toʻlovining bir qismini qoldirishni soʻraydi. Nenneke Geraltdan Yennefer bilan qanday tanishganini soʻraydi.''

Dandelion va Geralt baliq ovlashmoqda, birinchisi qadimiy, muhrlangan amforani olib ketishadi. Geraltning ogohlantirishlariga eʼtibor bermay, Dandelion vazani ochadi va u jin deb hisoblagan narsani qoʻyib yuboradi. U uchta tilakni ayta boshlaydi, lekin uning oʻrniga "jin" unga hujum qiladi. Geralt mahalliy maʼbaddan oʻrgangan jin chiqarish sehri bilan mavjudotni haydab yuboradi va Dandelionni tibbiy yordam uchun eng yaqin shahar Rindega joʻnatadi. Soqchilarning aytishicha, tun tushganidan keyin mehmonlarni qabul qilishning qatʼiy qoidasi bor va Geralt Dandelionning ahvoliga qaramay, qorovulxonada tunashiga toʻgʻri keladi. Biroq, yana uchta hibsga olinganlar - elflar Chireadan va uning amakivachchasi Errdil va yarim elf ritsar Vratimir - unga shahar maʼmuriyati sehrgarlik uchun ogʻir majburiyatlarni oʻrnatganligini va sehrgarlar buning evaziga Rindeni boykot qilishayotgani haqida xabar berishadi. Natijada, shahardagi bitta sehrgar - Vengerberglik sehrgar Yennefer oʻz xizmatlari uchun yaxshi maosh oladi va unga Novigrad savdogar-elchisi Bo Berrant tomonidan boshpana beriladi.

Tong otishi bilan Geralt sehrgarni topish uchun shaharga kiradi. Berrantning uyiga kirib, u Berrantni va uning koʻpchilik xodimlarini mast holda topadi va shuning uchun Yenneferning yotoqxonasiga yolgʻiz oʻzi kiradi. U Dandelionga yordam berishga rozi boʻladi, ammo Chireadan Geraltga Yennefer goʻzal boʻlsa ham, unga ishonmaslik kerakligini aytadi. Yennefer Geraltni yuqoriga chaqirganda, Dandelion tuzalib, tinch uxlaydi va u toʻlovni talab qiladi. Geralt reaksiyaga kirishishidan oldin, u hushidan ketadi va Chireadan bilan bir kamerada uygʻonadi.

Elf Geraltga Yennefer uni sehrlab, shahar boʻylab yurib, Yenneferni urgan har qanday odamni jazolaganini aytadi. Geralt va Chireadan shaharning mayor va bosh ruhoniysi huzuriga olib kelinganida, jarayonni Dandelion toʻxtatib, sehrli portal orqali paydo boʻlib, Geraltning aybsizligini eʼlon qiladi. Ularni tashqaridagi tartibsizlik yanada toʻxtatdi: Yennefer jinni shaharga jalb qildi va uni qoʻlga kiritishga va uning kuchlaridan foydalanishga harakat qilmoqda. Jin kutilganidan ancha kuchliroq va u oʻz qoʻlini yoʻqotib, shaharni vayron qilish bilan tahdid qilmoqda. Geralt Yenneferni xavfsiz joyga tortib olishga harakat qiladi, lekin u jinni bogʻlash urinishini toʻxtatishni rad etadi. Qisqa janjaldan soʻng, Geralt jin oʻziga, muhrni oxirgi marta urnada ushlab turgan odamga bogʻlanganligini tushunadi. Bu uning birinchi istagini "jinni chiqarib tashlash" (soʻzma-soʻz tarjimada "boʻshatish" koʻrsatmasi)ga boʻysunib, ikkinchisini esa qamoqxonada uni kaltaklagan qoʻriqchilardan birini oʻldirish orqali amalga oshirdi va endi uchinchi va oxirgi istagini kutmoqda. U buni qilgandan soʻng, jin Yenneferning afsunidan xalos boʻlib gʻoyib boʻladi va vayron boʻlgan mehmonxonani ortda qoldirib ketadi.

Mehmonxona vayronalari ostida, Yennefer oʻzini Geraltning qoʻlida, yaqin va samimiy his qiladi va ikkalasi sevgi qilishni boshlaydilar, bu boʻronli munosabatlarning boshlanishi.

==="Aql ovozi"===
**Głos rozsądku'''

Nihoyat, Geralt va Dandelion maʼbadni tark etishadi, lekin Falwick va Tailles va bir guruh askarlar tomonidan toʻxtatiladi. Ularga shahzoda qorovulining mitti kapitani Dennis Krenmer hamrohlik qilmoqda. Ritsarlar Geraltga gʻalaba qozonib boʻlmaydigan vaziyatni aytib berishadi, bunda u Taillesning oldingi chaqirigʻini qabul qilishi kerak, ammo Taillesga zarar bermasligi kerak, aks holda u oʻldiriladi. Geralt qabul qiladi, lekin jazodan qochadi, qilichini shu qadar kuch bilan oʻchiradiki, Taillesning pichogʻi uning yuziga uradi. Dennis boʻshliqni qabul qiladi va Geraltning ketishiga ruxsat beradi va kelajakda Geralt bilan yana uchrashishga chin dildan umid qiladi. Falvik gʻazablanadi, lekin Geralt ritsar Geraltning chaqirigʻini qabul qilishga tayyormi yoki undan qochish uchun shunga oʻxshash boʻshliq topadimi, deb soʻraydi. Falvik jim boʻlib qoladi va Geralt uni "aql ovozini" tinglagani uchun tabriklaydi.

Geralt ketishidan oldin, u tasodifan Iolaning qoʻliga tegib, transni keltirib chiqaradi. Geralt, Iola va Nenneke Geraltning kelajagi haqida qonli va zoʻravon tasavvurni koʻrishadi. Geralt vahiyni rad etib, uni ilgari koʻrgan deb daʼvo qiladi va Nenneke bilan xayrlashadi.

## Xronologiya
Bu kitoblardagi voqealar “Qaytishsiz yoʻl” qissasidan keyin sodir boʻladi. “Boʻronlar fasli” romani “Oxirgi tilak” va “Baho savoli” oʻrtasida kechadi.

"Haqiqat donasi"
"Kichik yovuzlik"
"Dunyoning chekkasi"
"Oxirgi tilak"
"Narx haqida savol"
"Jodugar"
"Aql ovozi"

## Manbalar