Innovatsiya menejmenti

**Innovatsiyalarni boshqarish** — bu menejment sohasiga tegishli noaniq tushuncha boʻlib, uning ob’ektlari innovatsiya va innovatsion jarayondir.

## Taʼrif
Innovatsiyalarni boshqarishning koʻplab taʼriflari mavjud:

1) Innovatsiyalarni boshqarish — bu dunyo, mamlakat yoki maʼlum bir mintaqa uchun mahsulot, biznes jarayoni, marketing, texnologiya, materiallar va komponentlar tushunchasi haqidagi yangi gʻoyani maksimal foyda olish va optimallashtirish maqsadida tijorat loyihasiga aylantirish jarayoni. biznes tizimining umumiy strategiyasi doirasidagi xatarlar.

2) Innovatsiyalarni boshqarish — bu amalda qoʻllanishi mumkin boʻlgan va muayyan ehtiyojlarni qondirishga qodir boʻlgan yangi yoki takomillashtirilgan mahsulot yoki texnologiya koʻrinishida mujassamlangan ijodiy faoliyatning yakuniy natijasidir. Boshqacha qilib aytadigan boʻlsak, innovatsiya — bu isteʼmolchilarning maʼlum ehtiyojlarini qondirish uchun amaliy foydalanish maqsadida yangi gʻoyalar va bilimlarni amalga oshirish natijasidir.

3) Innovatsiyalarni boshqarish — bu raqobatbardosh ijtimoiy ehtiyojlarni qondiradigan va bir qator samaralar beradigan (iqtisodiy, ilmiy-texnikaviy, ijtimoiy, texnologik) printsipial jihatdan yangi yoki oʻzgartirilgan vositalarni (innovatsiyalarni) yaratish va ishlab chiqish tatbiq etish)ning yakuniy natijasidir.

4) Innovatsion menejment — yangi yoki takomillashtirilgan mahsulot (tovar, ish, xizmat) usuli (texnologiyasi), uni ishlab chiqarish yoki qoʻllash, innovatsiyalar yoki ishlab chiqarishni tashkil etish va (yoki) iqtisodiyotini va (yoki) mahsulotni sotishni takomillashtirish, iqtisodiy foyda keltiradi., bunday imtiyozlar uchun shart-sharoitlar yaratish yoki mahsulot (tovarlar, ishlar, xizmatlar)ning isteʼmol xususiyatlarini yaxshilash.

5) Innovatsion menejment — bu yangi turdagi tovarlarni, ishlab chiqarishning yangi usullari va usullarini, yangi xom ashyo manbalarini, yangi bozorlarni oʻzlashtirishni joriy etish va ulardan foydalanish maqsadida tadbirkorlik ruhi asosida ishlab chiqarish omillarini oʻzgartirish (yangi kombinatsiyalar); ishlab chiqarishni tashkil etishning yangi shakllari (monopollashtirish maqsadida qayta tashkil etish) .

6) Innovatsiyalarni boshqarish — bu tadbirkorlarning maxsus quroli, ular oʻzgarishlardan biznes yoki xizmatning yangi turini amalga oshirish imkoniyati sifatida foydalanadigan vositadir. Innovatsiya — bu ilgari mavjud boʻlmagan yangi narsani ishlab chiqish va amalga oshirish, uning yordamida eski, taniqli elementlar ushbu biznes iqtisodiyotiga yangi konturlarni beradi.

## Innovatsiyalarni boshqarish haqida umumiy maʼlumot
Innovatsiyalarni boshqarish ob’ektlari innovatsiya va innovatsion jarayondir.

Innovatsion jarayon — yangilikni yaratish, oʻzlashtirish, tarqatish va undan foydalanish jarayoni. Shuningdek, mahsulotga (tovarga) nisbatan innovatsion jarayonni fundamental va amaliy tadqiqotlar, dizaynni ishlab chiqish, marketing, ishlab chiqarish va sotish bosqichlari orqali g‘oyani mahsulotga izchil aylantirish jarayoni sifatida taʼriflash mumkin.

Kengaytirilgan innovatsiyalarni mahsulot, texnologik va tashkiliy va maʼmuriyatga boʻlish mumkin. Ikkinchisi, koʻp hollarda, ham mahsulot, ham texnologik yangiliklarni joriy qilishda muqarrar. Innovatsiyalarning tasnifi quyidagi mezonlarga koʻra maʼlum: tarqalishi, ishlab chiqarish tsiklidagi oʻrni, uzluksizligi, bozorni qamrab olishi, yangilik darajasi va innovatsion salohiyat.

## Innovatsiyalarni boshqarish vazifalari

* Tashkilotning innovatsion faoliyatini rejalashtirish;
*# missiyani shakllantirish (tashkilot faoliyatini innovatsiyaga yoʻnaltirish);
*# innovatsion faoliyatning strategik yoʻnalishlarini aniqlash va ularning har birida maqsadlarni belgilash;
*# har bir yoʻnalish boʻyicha optimal innovatsion rivojlanish strategiyasini tanlash;
* Innovatsion faoliyatni tashkil etish;
* Innovatsion faoliyat ishtirokchilarini ragʻbatlantirish;
* Innovatsion faoliyat natijalarini tizimli baholash;
* Har bir yangi narsadan oqilona foydalanish.

## Innovatsiyalarni boshqarishning tashkiliy shakllari

* Ixtisoslashtirilgan ilmiy-tadqiqot boʻlinmalari — kengashlar, qoʻmitalar, texnik siyosatni ishlab chiqish boʻyicha ishchi guruhlar asosan yirik firmalarda tuziladi, ularda ilmiy-tadqiqot ishlari boʻyicha menejerlar innovatsion jarayonlarni boshqarish funktsiyalarini bajaradilar. Sohaga qarab, menejer lavozimi "Innovatsiyalar va rivojlanish boʻlimi boshligi, „Strategiya va biznesni rivojlantirish boʻyicha direktor“ yoki „Innovatsion marketing boʻyicha menejer“ boʻlishi mumkin. Ularning vazifalariga kompaniyani texnologik rivojlantirish strategiyalarini ishlab chiqish, istiqbolli ishlanmalarni izlash va ishlab chiqarishni modernizatsiya qilish kiradi.

„Rosatom“, FGUP „kosmik aloqa“, NLMK, „Rusgidro“, Sibur, Rossiya temir yoʻllari, KAMAZ, „Alrosa“ va boshqalar: ar-Ge boʻlimlari deyarli barcha yirik rus kompaniyalari, ham xususiy va davlat yaratilgan. bir necha oʻnlab odamlarga erishish. Masalan, Kasperskiy laboratoriyasida r & D boʻlimi xodimlarning uchdan bir qismini (882 kishi) birlashtiradi.

* Yangi mahsulot boʻlinmalari — bu butun korxona doirasida innovatsion faoliyatni muvofiqlashtiruvchi, texnik rivojlanishning maqsad va yoʻnalishlarini kelishib oladigan, yangi mahsulotlarni ishlab chiqish va ularni amalga oshirishni nazorat qiluvchi, yangi mahsulotlarni yaratish loyihalarini koʻrib chiqadigan mustaqil boʻlinmalar.
* Ilmiy tadqiqotlar, yangi mahsulotlarni ishlab chiqish va ishlab chiqarish uchun topshiriq guruhlarini loyihalash.
* Rivojlanish markazlari innovatsion jarayonni tashkil etishning yangi shakli boʻlib, kompaniya faoliyatining asosiy sohasiga aloqador boʻlmagan iqtisodiy mustaqil boʻlinmalarni yaratishni nazarda tutadi. Markazlar uchun yangi mahsulotlarni joriy etishning birinchi bosqichida sotish hajmini kengaytirishni ragʻbatlantiradigan va bozor oʻrinlarini egallashga yordam beradigan iqtisodiy faoliyat koʻrsatkichlari oʻrnatiladi. .
* Yangi innovatsiyalarni boshqarish tizimida ishlab chiqarish boʻlinmalarida ilmiy-tadqiqot boʻlimlari avvalgidan koʻra muhimroq rol oʻynay boshladi. Ular nafaqat rivojlanadi, balki ularni tezda rivojlanish, ishlab chiqarish va marketing bosqichiga olib keladi. Zamonaviy sharoitlar ilmiy-tadqiqot boʻlimlari va ishlab chiqarishni qoʻllab-quvvatlash boʻlimlari oʻrtasida oʻzaro kadrlar almashinuvining kuchayishi bilan tavsiflanadi. Ilmiy-tadqiqot boʻlimi rolining ortishi ularni moliyalashtirishning 3 dan 10 gacha koʻpayishi bilan tasdiqlanadi. tegishli ishlab chiqarish boʻlimi mahsulotlarini sotish hajmining%.
* Venchur kapital boʻlinmalari yirik kompaniyalarda oʻzlarining „xavf kapitali“ fondlarini yaratish asosida tashkil etiladi. 1980-yillarning oʻrtalarida AQSHdagi 509 ta venchur firmalardan 44 tasi bevosita yirik firmalarga tegishli edi. Venchur kapitali fondlari koʻpincha kichik boshlangʻich firmalarga investitsiya qilinadi, keyinchalik ular yirik kompaniyalar tomonidan qabul qilinadi yoki ular bilan uzoq muddatli firmalararo munosabatlar oʻrnatiladi.

## Innovatsion strategiya
Innovatsion faoliyatning 20 dan ortiq yoʻnalishlari mavjud. Ulardan baʼzilari:

* *Texnologik innovatsiyalar*
* *Mahsulot innovatsiyasi*
* *Xizmat innovatsiyasi*
* *Biznes modeli innovatsiyasi*
* *Ishlab chiqarish samaradorligi innovatsiyasi*
* *Resurslardan (aktivlardan) foydalanishda innovatsiyalar*
* *Innovatsiyalar kerak*
* *Dizayn innovatsiyasi*
* *Marketing innovatsiyasi*
* *Ochiq innovatsiyalar*, masalan, „ Vikipediya“ portali.

## Yana qarang

* Abernati, Uilyam

## Manbalar

## Adabiyotlar

* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Havolalar

* Электронная библиотека по менеджменту и маркетингу
* Инновационная политика. Горизонты промышленной политики
* Ириков, Валерий Алексеевич: Книги и статьи по инновационному развитию и менеджменту
* Паньшин, Борис Николаевич: статьи по теме "Инновационный менеджмент"