open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Julien

**Julien** () — asosan, parranda goʻshti yoki ovlangan qush va qoʻziqorinlardan tayyorlangan, bir xil shaklda yupqa toʻgʻralgan, soʻngra kokotnitsada smetana yoki qirilgan pishloqli sous bilan pishirilgan murakkab issiq yegulik. Sovet restorani oshxonasining mashhur taomi.

Julienni tayyorlash uchun qaynatilgan yangi yoki quritilgan qoʻziqorinlar ishlatiladi, parranda goʻshti filesi ham oldindan qovurib yoki qaynatib qoʻyiladi. Qoʻziqorin va tovuqli julienlardan tashqari, goʻsht, sabzavot va dengiz mahsulotlari bilan retseptlari ham mavjud. Julien retseptlarida hamisha sariyogʻda qovurilgan piyoz va qirilgan pishloq uchraydi. V. V. Usovning soʻzlariga koʻra, julienni tayyorlashdagi zoʻr mahorat bu piyozning boshqa ingredientlarda eriganligidadir. Julienni quyishning ikkita varianti mavjud: smetana, un va tuxum, baʼzan mayonez bilan hamda sut yoki qaymoq, yumshaguncha qovurilgan un bilan. Masalliqlarning tabiiy taʼmini saqlab qolish uchun ziravorlar solinmaydi. Pishirish uchun kokotnitsadan tashqari porsiyali tova yoki olovbardoshli keramika qoliplar ishlatiladi. Julien sopiga papilotka kiydirilgan kokotnitsada maxsus patnisda yoki desert va shirinlik tarelkalarida, bir martalik sochiq yopilgan holda dasturxonga, odatda, bir porsiyada ikkitadan tortiladi. Idish choyqoshiq yoki kofeqoshiq bilan, ovqatni tarelkaga solmay yeyiladi. Baʼzan julien katta shaklda pishiriladi, keyin uni volovan yoki tartaletkalar bilan tortiladi.

Jülyenga oʻxshash yeguliklar „kokot“ (qoʻziqorin, qisqichbaqa, buyraklar, idishlar nomidan — kokotnitsa) va „kokil“ (baliq, midiya va ustritsadan, tavaqali chigʻanoq shaklidagi idishlar nomidan — kokilnitsa) deb ataladi. V. V. Poxlebkin sabzavotli boʻlmagan taomlar uchun „julien“ nomini tanqid qilib, uni faqat sabzavotli salatlar va shoʻrvalar uchun deb hisoblagan.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* 
* 
* 
* 
* Poxlyobkin V. V. Jyulen // O kulinarii ot A do Ya: Slovar-spravochnik. — Mn.: Polimya, 1988. — S. 60. — 224 s. — 200 000 ekz. — .
* Poxlyobkin V. V. Jyulen // Kulinarniy slovar. — M.: Izdatelstvo „E“, 2015. — S. 112. — 456 s. — 4000 ekz. — .
* Ratushniy A. S. Jyulen // Vsyo o ede ot A do Ya: Ensiklopediya. — M.: Izdatelsko-torgovaya korporatsiya „Dashkov i K°“, 2016. — S. 142. — 440 s. — 300 ekz. — .
* 

## Havolalar
* gastronom.ru: Julien
Lakonikos

**Lakonikos**, Lakon koʻrfazi () — Peloponnesning, materik Gretsiya va butun Yevropaning eng janubiy koʻrfazi. Koʻp sonli kemalar koʻrfaz suvlari orqali Gʻarbiy Oʻrta yer dengizidan sharqiy Oʻrta yer dengizi va Qora dengiz portlariga va orqaga, shuningdek, Adriatik dengizidan Suvaysh kanali tomon va orqaga oʻtadi.

## Geografiyasi
Lakonikos koʻrfazi shimoldan janubga, sharqda Elos yarimorolidagi Maliya burni va gʻarbiy Lakoniyadagi Mani yarimorolidagi Tenaron burni oʻrtasigacha egallagan. Yarim orollarning tugallanishlarida mayoqlar bor. Kirish joyidagi koʻrfazning kengligi 37 kilometr, koʻrfazning kirish joyidan Lakoniya sohilidagi plyajgacha boʻlgan uzunligi 41 kilometr, chuqurligi 1150 metrgacha, yarim kunlik toʻlqinlarning koʻtarilishi 0,3 metrni tashkil etadi. Evrotas daryosi koʻrfazga quyiladi, u markaziy Peloponnes togʻlaridan boshlanadi va Lakoniya tekisligi boʻylab oqadi.

Koʻrfazda bir nechta kichik orollar joylashgan, ular orasida Elafonisos, Kranaya, Trinisa () va Katergaki () bor.

Koʻrfaz qirgʻogʻidagi asosiy portlar Yition, Neapolis, Arxagelos, Porto-Kayo, Plitra, Eleya (), Kotronas () va Skutarion hisoblanadi. Koʻrfaz qirgʻogʻi koʻplab kichik suv koʻrfazi va koʻrfazlarga ega boʻlgan turli shakllarga ega.

Qumli plyajlarning aksariyati shimoliy qirgʻoqda joylashgan. Bundan tashqari, kichik plyajlar, shu jumladan Yition shahar plyaji, Yition shahridan shimolda joylashgan Selinitsa qirgʻogʻi, Mavrovouni plyaji (), Porto-Kayo, Yerolimin (), Areopolis va Yithion bilan bogʻlaydigan mintaqaviy yoʻl yaqinida joylashgan Kotronas plyaji mavjud.

## Manbalar
Ingliz kremi

**Ingliz kremi** yoki **anglez kremi** (fran. crème anglaise) — qalin shirin sous, qaymoq turi.

„Anglez cream“ nomi fransuzcha, ammo kremning oʻzi, ehtimol, XVI asrda Angliyada paydo boʻlgan.Ingliz va fransuz variantlari orasidagi farq shundaki, Fransiyada ishlatiladigan anglez kremi juda suyuq va odatda sovuq boʻlib, shirinliklar uchun sous sifatida xizmat qiladi, Angliyada keng tarqalgan muhallabi (kastardi deb ataladi) qalinroq va tez-tez issiq ishlatiladi.

Ingliz kremining asoslari tuxum sarigʻi, shakar, sut yoki qaymoq hisoblanadi.
 Qoida tariqasida, u vanil bilan xushbo'ylanadi; kamdan-kam hollarda limon yoki qahva. Yarim tayyor kukun sifatida sotilishi mumkin. 100 gramm Anglaise kremida taxminan 210-215 kilokaloriya mavjud.
Sharlotta, pudinglar, shokoladli kek, meva bilan taqdim etiladi. Bu fransuz deserti il flotantning ajralmas tarkibiy qismidir. Boshqa kremlar, muss va muzqaymoq uchun asos boʻlib xizmat qilishi mumkin.

## Manbalar


## Adabiyotlar
* 
* 
* 
## Havolalar
*
Iste’molga yaroqli idishlar

**Isteʼmolga yaroqli idishlar** — bu foydalanishdan keyin yeyish mumkin boʻlgan idishlar. Isteʻmolga yaroqli idishlar uy sharoitida yoki sanoat miqyosidagi kompaniyalar tomonidan ishlab chiqarilishi mumkin.

## Tarixi
Shakar xamiridan tayyorlangan isteʼmolga yaroqli idishlari (likopcha, stakan, oshxona anjomlari) XVI asrdan beri qoʻllanila boshlangan va oʻsha davrlarda boylik belgisi hisoblangan. 1562-yilda kimyogar Jirolamo Rushelli kitobida pichoq, vilkalar va qoshiq kabi oshxona anjomlari retsepti nashr etilgan.

Hozirgi vaqtda isteʼmolga yaroqli idishlar atrof-muhitni ifloslantiruvchi materiallardan (shu jumladan plastmassadan) tayyorlangan idishlarga ekologik alternativ sifatida qabul qilinadi.

Hozirgi vaqtda isteʼmol qilinadigan idishlarni sanoat ishlab chiqarishi anʼanaviy materiallardan — plastik, alyuminiy, yogʻoch va boshqalardan tayyorlangan idishlar bilan taqqoslanmaydi. Baʼzi tadqiqotchilar kelajakda idishlar va oziq-ovqat mahsulotlarini qadoqlash uchun biologik parchalanadigan isteʼmol qilish mumkin boʻlgan materiallardan, yani sabzavotlar, mevalar, kraxmal, un mahsulotlari, dengiz oʻtlaridan foydalanishni taxmin qilishmoqda.

## Amalga oshirilayotgan misollar

* London marafonining tashkilotchilari isteʼmol qilinadigan suv sharlaridan foydalanishadi. Kapsulalar suv oʻtlaridan qilingan. Idish olti hafta ichida butunlay parchalanadi. 2019-yilda London marafonida 30 000 dan ortiq biologik parchalanadigan kapsulalar ishlatilgan.
* Hindistonning Bakeys kompaniyasi guruch unidan isteʼmolga yaroqli boʻlgan idishlar ishlab chiqarish bilan shugʻullanadi.
* Boshqirdistonda un, tuxum va sariyogʻdan isteʼmolga yaroqli qoshiqlarni sanoat ishlab chiqarishi mavjud. Oyiga 100 ming qoshiqgacha ishlab chiqariladi. Ishlab chiqarishni yoʻlga qoʻyish uchun mablagʻ yigʻish kraudfanding platformalari yordamida amalga oshirildi. Texnologlarning taʼkidlashicha, birinchi taomlarni isteʼmolga yaroqli boʻlgan qoshiq bilan yeyish mumkin, chunki qoshiq 10-15 daqiqa davomida namlanmaydi. Mahsulot mamlakatning 30 ta hududida ishlab chiqarilib, Belarus va Qozogʻistonga ham eksport qilinmoqda.
* Samara davlat texnika universiteti qovoq, qovoqcha va olma pyuresidan isteʼmolga yaroqli idishlar ishlab chiqardi. Loyiha kosmonavtlar uchun orbitada axlat chiqindilarini minimallashtirish uchun eksperimental, ekologik toza variant sifatida ishlab chiqilgan. Bitta isteʼmolga yaroqli stakan ishlab chiqarish uchun 200 gramm olma pyuresi kerak boʻladi.

## Manbalar
Comodo Firewall

**Comodo Firewall** — Microsoft Windows XP, Vista, Windows 7, Windows 8 va Windows 10 uchun Comodo kompaniyasining bepul shaxsiy fayervoli. Comodo Firewall Comodo Internet Security tarkibiga kiradi.

## Dastur imkoniyatlari

# Tarmoqlararo ekranlashtirish;
# Proaktiv himoya;
# Internet hujumidan himoya;
# Buferning toʻlib ketishidan himoya;
# Ruxsatsiz kirishdan himoya;
# Muhim tizim fayllari va roʻyxatga olish yozuvlarini ichki hujumlardan himoya;
# HEAP xotirasida yuzaga keladigan buferning toʻlib ketishini aniqlash;
# ret2libc hujumlarini aniqlash;
# Buzilgan/yomon SEH zanjirlarini aniqlash.

## Dastur xususiyatlari
Proaktiv himoya HIPS () — lokal tahdidlarni qaytarish tizimini oʻz ichiga oladi. HIPS vazifasi ilovalarning ishlashini nazorat qilish va belgilangan mezonlarga muvofiq potensial xavfli operatsiyalarni blokirovka qilishdir.

## Fayrvollardagi pozitsiyalar

2010-yil 20-yanvar holatiga koʻra, shaxsiy kompyuterni Firewall sinf dasturlari bilan himoya qilish muammolariga bagʻishlangan matousec.com saytida Comodo Firewall Pro 3.12.111745.56 birinchi oʻrinni egalladi va „Aʼlo“ bahosini oldi.

2008-yil 30-martdagi „Firewall Challenge“ sayti testlari Comodo Firewall 3.0 versiyasini birinchi oʻringa qoʻydi. Test uchun Comodo kompaniyasi Comodo Firewall Pro 3.0.21.329 tarmoq ekranining soʻnggi versiyasini taqdim etdi, unda ishlab chiqaruvchi kompaniya vakillarining soʻzlariga koʻra, 3.0 versiyasining eng keskin muammolarini hal qilgan. Comodo Firewall birinchi oʻrinni Online Armor 2.1.0.119 versiyasi bilan baham koʻrdi, u ham avvalgi reytingda birinchi oʻrinni egallagan.

2009-yil 20-apreldagi Microsoft Windows yadrosiga buzib kirishning oldini olish boʻyicha HIPS testida ham Comodo Firewall birinchi oʻrinni Onlayn Armor bilan baham koʻrgan.

## Manbalar

## Havolalar
* Сайт компании Comodo
* Форум о программных продуктах Comodo 
* Результаты тестов на www.matousec.com
Qattiq tanali lazer

**Qattiq tanali lazer** — bu lazer boʻlib, qattiq holatda boʻlgan modda faol vosita sifatida qoʻllaniladigan lazer hisoblanadi (gaz va lazerlaridagi gazlar va boʻyoq lazerlaridagi suyuqliklardan farqli oʻlaroq).

## Tavsifi
Qattiq tanali lazer tolali lazer va yarimoʻtkazgichli lazer kabi turlarga ega. Qattiq tanali lazerlarga, nodir yer elementlari tomonidan faollashtirilgan turli koʻzoynaklar va kristallar faol vosita sifatida ishlatiladigan lazerlar ham kiradi.

Qattiq tanali lazerlar, shuningdek, mikrogʻovakli shishalar bilan oʻralgan suyuq boʻyoqlar asosidagi lazerni ham oʻz ichiga oladi..

## Tarixi
1960-yilda Teodor Mayman dunyodagi ilk yoqut lazerini yaratdi, u impulsli gaz razyadli lampasidan nurlanish bilan kuchlanadi. Shu tarzda, birinchi ishlaydigan lazer qattiq holatda boʻlgan.

## Manbalar
Tenaron

**Tenaron** (), shuningdek, **Matapan**, **Matapas** () nomlari bilan ham tanilgan — Peloponnes orolining janubiy qirgʻogʻida joylashgan burun. Burun Mani yarim orolining tugallanishida joylashgan boʻlib, Mesiniakos koʻrfazini Lakonikos koʻrfazidan ajratib turadi.

Bu yerda, ehtimol, Tenaron () deb nomlangan joyda, boshpana boʻlib xizmat qilgan Poseydon ibodatxonasi boʻlgan. Ushbu ibodatxonada, afsonaga koʻra, eforlar Pavsaniy va uning xabarchisi oʻrtasidagi suhbatni eshitishgan.

Yaqin atrofda, gʻorda tubsizlik bor edi, u yer osti dunyosiga kirish joyi hisoblangan. Bu yerda, afsonaga koʻra, shoir Arionni delfin qirgʻoqqa tushirgan.

Antik davrda Tenar quruqligida katta yollanma bozori bor edi, u yerda alohida askarlarni ham, qoʻmondonlar bilan birga butun boʻlinmalarni ham yollash mumkin edi.

1941-yil 27 martdan 29 martgacha ushbu burunda Britaniya floti Italiya flotiga qarshi kurash olib borgan va italyanlarni sezilarli magʻlubiyatga uchratgan.

## Manbalar


## Havolalar
* Матапан // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
* Тенарон // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
Bisk (ovqat)

**Bisk** (fran. bisque) ― fransuz oshxonasi, krem shoʻrva, uning asosiy tarkibiy qismi qisqichbaqasimonlar qobigʻi.Taomning tarixi bir necha asrlarga borib taqaladi; Bir necha yuz yil oldin, XVII -asrning oʻrtalariga qadar, u yovvoyi qush goʻshti (bedanalar, kamroq kaptarlar) asosida tayyorlangan. Fransiyadan bisk butun dunyoga tarqaldi, hozirda u ayniqsa AQShda mashhur.

„Bisk“ atamasi baʼzan sabzavot va qoʻziqorin shoʻrvalari deb ataladi.

## Nomi
Taomning nomi Biskay koʻrfazidan kelib chiqqan mashhur, ammo notoʻgʻri fikr mavjud.Aslida, u fransuz bis cuites bilan bogʻliq („ikki marta pishirilgan“): Biz klassik retseptda qisqichbaqasimonlar qobigʻi birinchi boʻlib tayyorlanganligi va shundan keyingina olingan bulonda ularning goʻshti haqida gapiramiz.

## Ingrediyentlar
Taomning asosiy tarkibiy qismi qisqichbaqasimonlar (shartsiz — qobiq, koʻp hollarda — va goʻsht); retsept shuningdek, qaymoq, shuningdek piyoz, sarimsoq, seldereyni oʻz ichiga oladi. Qisqichbaqasimonlardan qisqichbaqasimonlar, qisqichbaqalar, langustinlar, omarlar, qisqichbaqalar va boshqalar ishlatilishi mumkin.Bundan tashqari, bulyon (baliq, kamroq tovuq) va oq sharob ishlatiladi. Bir qator retseptlarda guruch qoʻshib beriladi.

## Tayyorlash
Sabzavotlar qalin devorli qozonda qovuriladi, keyin bulyon va ziravorlar qoʻshiladi. Qisqichbaqasimonlar alohida tayyorlanadi: tez qovuriladi, undan keyin qobiqdan chiqariladi va qaynatiladi, qovuriladi yoki hatto pishiriladi. Tayyorlashning turli bosqichlarida (Retsept qarab) brendingiishlatiladi. Pishirishning oxirgi bosqichida qaymoq qoʻshiladi.

## Taqdim etish
Anʼanaga koʻra, bisk bir piyola ustida ikkita tutqich bilan tortiladi. Bundan tashqari, krujkada  tortishga ruxsat beriladi. Amalda (Fransiyadan tashqarida) bu qoida har doim ham kuzatilmaydi.

## Manbalar


## Adabiyotlar
* 
* Poxlyobkin V. V. Biskyu // Kulinarniy slovar. — M.: Izdatelstvo „E“, 2015. — S. 33. — 456 s. — 4000 ekz. — .
* Poxlyobkin V. V. Biskyu // O kulinarii ot A do Ya: Slovar-spravochnik. — Mn.: Polimya, 1988. — S. 22. — 224 s. — 200 000 ekz. — .
* Charles Sinclair. bisque // Dictionary of Food: International Food and Cooking Terms from A to Z. — Second Edition. — London: A & C Black, 2004. — P. 69. — 632 p. — .
Bebinka

**Bebinka** () — Hindistonning Goa shahridan anʼanaviy shirinlik, qatlamli pirog, asl retsepti Goadagi Santa-Marta monastiridan Bebiana ismli portugal missioneriga tegishli. Bebiana portugal monastir shirinliklari (shuning uchun tuxum sarigʻi qoʻshilishi) haqidagi bilimidan foydalangan va Goa mintaqasida ishlatiladigan ingredientlar va usullarni qoʻshdi. Misol uchun, kokos suti va muskat yongʻogʻi, shuningdek, loydan yasalgan idishlarda pishirish texnikasi.

Anʼanaga koʻra, Bebinka 7 dan (shuning uchun „Bebinca das 7 folhas“ nomi) 16 ta qatlamga ega, ammo uni xohish va didga qarab oʻzgartirish mumkin. Bu shirinlik, ayniqsa, Rojdestvo paytida mashhur, lekin turistik talab tufayli Goada butun yil davomida mavjud. Bundan tashqari, uni uzoq vaqt davomida tashish va saqlash yoki yangi holatda isteʼmol qilish oson.

Bebinka, shuningdek, Makao tufayli Tinch okeanining shimoli-gʻarbiy qismida tayfun nomi sifatida qabul qilingan.

Bu shirinlik Portugaliya va Mozambikda ham tayyorlanadi.

## Tayyorlanishi
Bebinka pishirish uchun uzoq vaqt talab qiladi. Xamir un, shakar, sariyogʻ, tuxum sarigʻi va kokos sutidan tayyorlanadi. Xamirning bir qismi yogʻlangan issiq shaklga quyiladi va pechga qoʻyiladi. 10 daqiqadan soʻng, birinchi qatlam chiqarib olinadi, yogʻ surtiladi va ustiga keyingi qatlam choʻmich bilan quyiladi. Yana 10 daqiqa davomida pechda pishiriladi. Bu harakat 6-7 marta takrorlanadi. Bebinkani muskat yongʻogʻi yoki toʻgʻralgan bodom bilan bezash mumkin.

## Manbalar
Gyurza (taom)

**Gyurze** ( — „ilon“) dushperga juda oʻxshaydigan ozarbayjon taomidir. Gyurza ham, dushpyara kabi, qiyma goʻshtli chuchvara, lekin dushpyardan oʻzining chiroyli jamalak yoki arqonga oʻxshatib oʻralgan shakli bilan ajralib turadi. Gyurza qoʻlda tugiladi, shuning uchun uning naqshlari har doim oʻziga xosdir.

## Tarkibi
Gyurza tarkibining turli xil variantlari mavjud boʻlib, ular juda kichik chegaralarda farqlanadi.

### Qiyma uchun

* 500 g. — qoʻy goʻshti;
* 6 dona — piyoz;
* 50 g. — quyruq yogʻi;
* 1-1,5 soat qoshiq — qora muruch;
* 5 st. qoshiq — tomat pastasi;
* 1 st. qoshiq — maydalangan sarimsoq;
* 2 osh qoshiq. qoshiq — toʻgʻralgan petrushka koʻkati;
* 1 ch/qoshiq — maydalangan koritsa.

### Hamir uchun

* 2 stakan — un;
* 0,5 stakan — suv;
* 1 dona. — tuxum;
* 0,5 ch. qoshiq — tuz.

## Tayyorlanishi
Qoʻy goʻshtini, goʻsht maydalagichdan oʻtkazing. Soʻng piyozni toʻrtburchak shaklida kesib olib, quyruq yogʻida qovuring, uni xom qiyma va tomat pastasi bilan tuz qoʻshib aralashtiring.

Un, suv va tuxumdan qattiq xamir qovurib, uni 1,5–2&nbsp;mm qalinlikdagi yoying. Xamirdan doiralar kesib, har biriga 1 choy qoshiq qiyma soling va yarim dumaloq, zich boʻlmagan shaklda tugib, unda dumaloq chandiq koʻrinishiga keltiring, bir tomonida noʻxat diametri bilan kichik teshik qoldiring. Gyurzani ustini eritilgan quyruq yogʻini surting, uni biroz shimilishiga imkon bering, soʻngra uni uchini tepaga ochiq holda zich taxlang, 2-3 sm qatlam bilan tuzlangan qaynoq suv quying, qopqogʻini yopib, Gyurzani oʻrtacha olovda 10-15 daqiqa davomida tayyorlang. Dasturxonga tortishdan oldin, gyurza ustiga gatyg (qatiq) quyish mumkin, petrushka koʻkati, sarimsoq va koritsa bilan ham sepish mumkin. Tayyorlash jarayoni 60 daqiqa davom etadi.

## Yana qarang

* Ozarbayjon oshxonasi
* Qutab
* Halva
* Xingal

## Manbalar



## Adabiyotlar

* *К.Г Буньятов, Н.М Малеев.* Азербайджанская Кулинария. — «Азернешр». — Баку: «Азербайджанское государственное издательство», 1982. — C 52. — 182.
* *[[Илья Лазерсон]]* Азербайджанская кухня — «И.И Лазерсон», ООО «Мим-дельта», ЗАО «Центрполиграф». — Москва — Санк-Петербург: «ЦЕНТРПОЛИГРАФ МиМ-дельта». 2004. — C. 24-25. — 31 c. — .
* *[[Комсомольская правда|Комсомольская ПРАВДА]].* Азербайджанская Кухня. — ЗАО Издательский дом «Комсомольская правда». — Москва: «Директ Медиа», 2010. — C. 52. — 69. —
Sempoala

**Sempoala** (astek tilidan soʻzma-soʻz tarjimada — „besh suv“, koʻplab qadimgi *[[Kanal (suv yoʻli)|kanal]] va suv oʻtkazgichlari borligi* sababli) — Toʻtonaklar davri madaniyatining Mesoamerikan arxeologik yodgorligi. Meksikaning Veracruz shtatida, Mexiko shahridan taxminan 350 km uzoqlikda joylashgan.

Aholi punkti milodning boshlanish yillarida paydo boʻlgan. Eng qadimgi yodgorliklar Olmeklar taʼsirini namoyish etadi. Ispanlar kelishidan avvalroq shaharda istiqomat qilib kelgan Totonaklar davrida shahar aholisi 25-30 ming kishini tashkil qilgan.

Ernan Kortes boshchiligida bu joylarga kelgan konkistadorlar mahalliy totonaklar bilan ularning azaliy raqiblari va XV asr boshidan urush olib borgan atsteklarga qarshi ittifoq tuzadi.

Oʻsha kunlarda Sempoala obod va farovon shahar edi. U sharqiy Meksikaning muhim diniy va savdo markazi edi. Ispanlar shahar aholisining quvnoq tabiatiga qaramay, koʻplab festivallar va ulkan bogʻlari tufayli Sempoalani „Buzuq shahar“ deb atay boshlashgan. Keyinchalik, shahar Ispaniyaning Sevilya shahriga uygʻunlashtirilib, „Yangi Sevilya“ deb ataladi.

Kortes gʻalaba qozonib, Yangi Ispaniyada toʻliq nazorat oʻrnatgach, totonaklar qatagʻonga uchradi. Ular shahardan majburiy ravishda chiqarib yuborilgan, shakarqamish plantatsiyalarida ishlash uchun qul qilingan va nasroniylikni qabul qilishga majbur qilingan.

1575-1577-yillarda shaharda chechak epidemiyasi tarqalgan. Shundan koʻp oʻtmay, 1600-yillar boshida aholi shaharni tark etadi.  Aholining qolgan qismi Xalapaga koʻchib oʻtadi va Sempoala arxeolog Fransisko del Paso i Tronkoso tomonidan kashf qilinmagunicha unutiladi. Shaharga asta-sekin yangi fuqarolar koʻchib kela boshlaydi.

## Galereya
 

## Manbalar

## Havolalar

* Cempoala — WikiMapia
* Cempoala
* Cempoala // latinamericanstudies.org
Sent

**Sent** (, mah. *Sente*, oks. Santas) – Sharent-Dengiz departamentidagi Fransiya shahri boʻlib, ushbu mamlakat gʻarbida, La Rosheldan Sharenta daryosidan 76&nbsp;km yuqorida joylashgan. Mazkur shahar nomidan Sentonj tarixiy hududining nomi ham kelib chiqadi.

## Aholi
2010-yilga kelib, kommuna aholisi 26 011 nafar kishini tashkil etgan.

## Tarixi

Antik davrda Senta oʻrnida santonlar qabilasining yirik gallmarkazi boʻlgan (Rim mualliflari orasida – *Mediolanum Santonum*). I asr oʻrtalaridagi amfiteatr xarobalari va Prosper Merimening taklifi bilan u, Sharenta boʻylab eski koʻprikdan qirgʻoqqa koʻchirilgan Germenikning triumfal arkasi turarjoyning qadimiyligidan dalolat beradi.

1242-yilda Sent ingliz va fransuz urushlarining markaziga aylangan („Sentonj urushi“).

Avliyo Pyotr sobori XV asrda qurilgan va 1568-yilda gugenotlarning gʻazabiga uchragan. Avliyo Evtropiyaning roman cherkovida ushbu avliyoning qabri, Sentning birinchi episkopi saqlanib qolgan. Sent-Mari cherkovi va unga tutash ayollar abbatligi ham roman uslubida yaratilgan boʻlib, XI asrga oid hisoblanadi. Sent 1810-yilgacha, maʼmuriyat La Roshellega koʻchib oʻtgunga qadar boʻlimning maʼmuriy markazi boʻlib qolgan.

## Eslatmalar

## Havolalar

*  Ofitsialniy sayt
Kyuveta

**Kyuveta** yoki **kyuvetka** ( — so'zma-so'z tarjima qilganda "loxan, tog'ora" degan ma'noni anglatadi), **vanna** — bu qovurg'ali yoki boshqa profilli tub qismi va bir burchagida burni bo'lgan tekis shakldagi idish hisoblanadi.

## Tavsifi
U yassi jismlarga kimyoviy ishlov berish orqali tayyorlanadi. Masalan, fotoplastinkalarni, formatli plyonkalar va foto qog'ozlarini fotokimyoviy qayta ishlash, radio havaskorlar tomonidan bosma platalarni o'yib ishlanadi.

Qo'llanish va foydalanish maqsadiga ko'ra, u plastmassa, shisha, emallangan metall, fayans va shu kabi boshqa materiallardan tayyorlanishi mumkin.

Ular qayta ishlangan foto materialdan biroz kattaroq hajmda tayyorlanadi. Odatda u maksimal qayta ishlangan o'lchamga ko'ra belgilanadi, misol uchun 13 × 18 sm.

## Boshqa ma'nolari

* Turli xil jihozlarning olinuvchi qismi, shunga o'xshash shaklga ega bo'lgan tovoqlar. Misol uchun, kir yuvish mashinasida kyuveta uchun idish.
* Laboratoriya asbobi (masalan, fotometr), suyuqlikni optik tekshirish uchun qo'llaniluvchi idish, odatda tekis shaklga ega.
* Kichik uy hayvonlari uchun hojatxona (mushuklar, itlar). Kyuvetaga quyilgan hidni yo'qotuvchi plomba moddalari bilan birgalikda ham ishlatilishi mumkin.

## Adabiyotlar
* Кювета — статья из Большой советской энциклопедии. 
* Кювета // Фотокинотехника: Энциклопедия / Гл. ред.  Е. А. Иофис. — М.: Советская энциклопедия, 1981. — 447 с.
Kuksa (idish)

**Kuksa** ( shved. kåsa) — bu yogʻochdan oʻyilgan anʼanaviy saam krujkasi (kichik kosa yoki choʻmich).

## Foydalanish
Bu idish sovuq va issiq ichimliklar, shuningdek, suyuq ovqatlarni isteʼmol qilish uchun ishlatiladi. Hajmi kichiklari 50 mldan boshlab kattalari 500 ml gacha boʻlishi mumkin. Finlandiyada, anʼanaga koʻra, yangi tugʻilgan chaqaloqqa kuksa sovgʻa qilinadi va bu insonning ildizlaridan ajralmasligini anglatadi. Saamlar kuksa omad keltirishiga ishonishadi.

Yengilligi, mustahkam va tashqi koʻrinishi tufayli kuksa sayyohlar, bushkraftlar(atrof-muhitni tadqiq qilib, yovvoyi tarzda kun kechiruvchilar) orasida keng tarqaldi. Krujkani ushbu mavzuga bagʻishlangan koʻplab resurslardan, shuningdek, hunarmandlardan sotib olish mumkin.

Kuksaning plastik analogi Shvetsiya armiyasining muhim toʻplamlarining bir qismidir.

## Ishlab chiqarish
Kuksa qoʻlda hamda turli xil yogʻochga ishlov berish uskunalari yordamida sanoat usulida tayyorlanadi. Eman, qayin, tol, qoraqayin kabi bargli daraxtlar ishlatiladi. Anʼanaga koʻra, kuksa qayin tanasi ustidagi sharsimon oʻsimta suveldan qoʻlda kesib olib ishlanadi. Tayyor idishlar foydalanish davrini uzaytirish hamda suvga chidamliligini taʼminlash uchun zigʻir yogʻida qaynatiladi. Kuksa, baquvvat koʻrinishiga qaramay, juda yengil va qulay. Birinchi marta ishlatishdan oldin unga oʻtkir qahvani quyib, necha daqiqa davomida qoldiriladi, shundan soʻng u quritiladi va ichki devorlarini qahvaning quyqasi bilan ishqalab artib olinadi. Bu mahsulotga toʻq yaltiroq rang beradi.

Kuksaning sifati buzlimasligi uchun uni maxsus vositalar bilan yuvish va spirtli ichimliklarni ichish tavsiya etilmaydi. Ular yogʻoch idishni quritb yuboradi.

## Manbalar


## Havolalar

* Milliy Finlandiya — Fin kuksa krujkasi
* Kuksa haqida — Mening sayyoram
* Kuksa tayyorlash — Jim Dillard tomonidan tarjima — Feyrbanks xalq maktabi, Alyaska
Aojiru

**Aojiru** (yangi, „yashil sharbat“) – vitaminlarga boy, karam yoki boshqa yashil sabzavotlardan tayyorlangan yapon sabzavotli ichimligi. Zamonaviy yapon tilidagi „“ (AO) iyeroglifi koʻk yoki koʻk-yashil rangni bildiradi, u ham yashil oʻsimliklarni belgilash uchun ishlatiladi. Yangi tayyorlangan sabzavot yoki eruvchan kukun ichimlik biologik faol qoʻshimcha sifatida ishlatiladi. Aojiru Xitoyning maxsus choylaridan hisoblanadi.

## Tarixi
Aojiru 1943-yil oktabr oyida armiya shifokori doktor Niro Endo (遠藤仁郎, Endō Nirō) tomonidan yaratilgan. U urush davrida oilasining kamtarona oziq-ovqat ratsionini boyitish maqsadida turli sabzavotlarning tashlab yuboriladigan barglaridan siqib olingan sharbatlar bilan tajribalar o‘tkazgan. Doktor Endo o‘g‘lining pnevmoniyadan, rafiqasining esa nefrit kasalligidan tuzalishini aojiruga bog‘lagan. 1949-yilda esa sharbat uchun eng yaxshi tarkibiy qism karam (kale) ekanligi xulosasiga kelgan.

Aojiru 1983-yilda Q'SAI (キューサイ) kompaniyasi tomonidan ommalashtirilgan. Kompaniya 100% karamdan tayyorlangan aojiruni kukun shaklida biologik faol qo‘shimcha sifatida sotishni boshlagan. 2000-yildan keyin esa kosmetika sanoatining yirik kompaniyasi FANCL sharbatni ommaviy chakana savdoga chiqargach, aojiru savdosi keskin oshgan.. Bugungi kunda Yaponiyada ko‘plab kompaniyalar aojiru ishlab chiqaradi. Odatda ichimlikning asosiy tarkibi sifatida karam (kale), yosh arpa yoki komatsuna barglaridan foydalaniladi. 2005-yilga kelib aojiru bozori hajmi 500 million AQSh dollaridan ancha oshgan.

1990-yilda aktyor va sobiq beysbolchi Nobuo Yana ichimlikni targ‘ib qilish uchun Q'SAI kompaniyasi tomonidan reklama qahramoni sifatida yollangan. Uning aojiru haqidagi shaxsiy taassurotlari reklamaning mashhur shioriga sabab bo‘lgan: “Juda bemaza! Yana bittasini ichaman.” (Mazui! Mou ippai — まずい！もう一杯 ).
## Iste’mol qilish

Aojiru vitaminlar va minerallarga boy boʻlib, parhez ovqatlanish, kosmetologiya va dori-darmonlarga qoʻshimcha ravishda biologik faol qoʻshimchalar sifatida keng qoʻllanadi. Sharbat antioksidant xususiyatlarga ega, hazm qilishni normallashtiradi, diabet bilan kassallangan bemorlarning holatini yaxshilaydi, allergik reaktsiyalarning keskinligini pasaytiradi. Aojiruning hujayra immunitetiga ijobiy taʼsiri isbotlangan. Bir portsiya aodziru tarkibida bir shisha sutdagidek koʻp kaltsiy, C vitaminidagi uchta pomidor va A vitaminidagi beshta pomidorga teng. 180 ml dan ikki portsiya vitamin va minerallarga boʻlgan kunlik ehtiyojni toʻliq qondiradi.

Aojiruning taʼmi juda yoqimsiz, chunki Yaponiya televideniya tanlovlarida umumiy qabul qilingan jarima sifatida bu ichimlikning bir qadah ichishga majbur. Ishlab chiqaruvchilar aodziruning asl achchiq taʼmini yaxshilash choralarini koʻrmoqda.

## Manbalar
Kilobayt

**Kilobayt** (abbr. **KBayt**; xalqaro abbr.: **Kbayt**, **KB**) — axborot miqdorini oʻlchash birligi; 10³ (1000) yoki 210 (1024) baytni bildirishi mumkin.

## Xalqaro birliklar tizimi
Xalqaro birliklar tizimi kilobayt tegishli boʻlmagan oʻlchovlarning metrik tizimi uchun javobgar. Biroq, „SI Broshyurasi“ hujjatida ikkilik (210) qiymatlarni belgilash uchun „kilo-“ prefiksidan foydalanish tavsiya etilmasligi koʻrsatilgan va agar zaruriyat boʻlsa, kibibayt nomidan foydalanish tavsiya etiladi.

Xalqaro elektrotexnika komissiyasi (XEK) 1999-yilda kilobaytni 10³ deb belgilab tushunchaga aniqlik berdi. Shu bilan birga, agar 210 belgilash zarur boʻlsa, XEK kibibaytdan foydalanish kerakligini tasdiqladi, ikkilik oʻlcham aniq koʻrsatilgan hollar bundan mustasno.

## Tarix va boshqa standartlar
Tarixiy jihatdan va bir qator sohalarda bugungi kungacha (asosan, operativ xotira va flesh xotira kabi ikkilik manzilli xotira hajmini koʻrsatish uchun; Windows oilasining operatsion tizimlarida; JEDEC 100B.01 (ingl.) standartida va Rossiyaning 2009-yildagi „Miqdor birliklari toʻgʻrisidagi Nizom“ga muvofiq 1024 (210) bayt qiymatida qoʻllanadi. Ikkilik boʻlmagan manzilli saqlash qurilmalari (masalan, qattiq disklar) ishlab chiqaruvchilari kilobaytni 1000 bayt deb ham atashadi.
Rossiyada Kbayt belgisini qoʻllash va toʻgʻri yozish 2009-yilda qabul qilingan Qiymatlar birligi haqidagi nizomda aks ettirilgan:

Maʼlumot miqdori birligining nomi va belgisi „bayt“ „210“, „220“ va „230“ (1 Kbayt = 1024 bayt, 1 Mbayt = 1024 Kbayt, 1 Gbayt = 1024 Mbayt) koʻpaytiruvchilariga mos keladigan „Kilo“, „Mega“, „Giga“ ikkilik prefikslari bilan ishlatiladi. Ushbu prefikslar katta harf bilan yoziladi. Xalqaro axborot birligini Xalqaro elektrotexnika komissiyasi XEK 60027-2 Xalqaro standarti tomonidan tavsiya etilgan „K“ „M“ „G“ prefikslari bilan qoʻllashga ruxsat beriladi (KB, MB, GB, Kbyte, Mbyte, Gbyte).— Rossiya Federatsiyasida qoʻllash ruhsat etilgan miqdorlar birligi haqidagi nizom. RF Hukumatining 2009-yil 31-oktabrdagi 879-sonli Farmoyishi bilan tasdiqlangan.
Ilgari Miqdor birliklari toʻgʻrisidagi Nizom tomonidan qabul qilingan Davlatlararo (MDH) standarti GOST 8.417―2002, maʼlumot ilovasida SI prefikslarining notoʻgʻri ishlatilishini koʻrsatadi.

Grafik qisqartma sifatida „ **Kbayt“ bilan birga „Kb“** dan foydalanishga ruxsat beriladi.

## Manbalar
Aranchini

**Aranchini** (Italyancha: Arancini – „kichik apelsin“) – Sitsiliya oshxonasining taomidir. U qovurilgan yoki baʼzi hollarda 8-10 cm diametrli pishirilgan guruch toʻplari, odatda goʻsht, baʼzan moartsarella pishlogʻi, pomidor sousi va yashil noʻxat bilan toʻldirilgan. Ular odatda pishirishdan oldin non boʻlaklari bilan oʻraladi. Etna vulqonidan ilhomlangan yumaloq va konusning shakli (Arancini al ragù) boʻlishi mumkin.

Taom yogʻda qovurilganidan soʻng sariq, toʻq-sariq rang tufayli oʻz nomini oladi va aranchini mayda apelsinlarga oʻxshaydi.

## Tarixi
Aranchini orol arablar hukmronligi ostida boʻlgan X asrda Sitsiliyada paydo boʻlgan deb hisoblanadi.

Sitsiliyadagi Palermo, Sirakuza va Trapani shaharlarida Aranchini 13-dekabr oyida Santa Lucia bayrami uchun anʼanaviy taom boʻlib, non va makaron yemaydilar. Bu 1646-yilda Muqaddas Lyusiya kunida qattiq ocharchilikni yengillashtirgan don kemasining kelishini anglatadi.

Bugungi kunda ushbu taomning zamonaviy italyan taomlari madaniyatida mashhurligi bilan aranchini butun yil davomida Sitsiliya koʻcha ovqatlarida, ayniqsa Palermo, Messina va Kataniyada topiladi.

## Variantlar
Sitsiliya kafelarida sotiladigan eng keng tarqalgan aranchini turi bu aranchini cû sucu (It. aranchini al ragù), u odatda pomidor sousi, guruch va mozzarella yoki boshqa pishloqlar va goʻshtdan iborat. Koʻpgina kafelarda sariyog 'yoki beshamel sousi bilan aranchini cû burru (It. arancini al burro) ham taklif etiladi; yoki aranchini chî funci (It. aranchini ai funghi), qoʻziqorinli), aranchini câ fastuca (It. aranchini al pistacchio, pista bilan) yoki aranchini â norma (It. arancini alla norma, baqlajon bilan).

Rim oshxonasida suppli shunga oʻxshash taomdir, lekin ular odatda pishloq bilan toʻldiriladi (har xil usullarda tayyorlanadi va toʻldiriladi). Neapolda guruch koptoklari pall 'e riso deb ataladi. Texasning janubi-sharqidagi italyan diasporasi orasida paydo boʻlgan muqobil retseptda aranchini chili taʼmi bilan toʻldirilgan.

## Pishirish xususiyatlari
Aranchini tayyorlash uchun eng munosib guruch navlari risotto yaratish uchun mos boʻlgan bir xil navlardir. Bular dumaloq guruchning yuqori kraxmalli navlari (qisqa va oʻrta oʻlchamli): arborio, karnaroli, vialone nano.

Guruch shunday pishiriladiki, yadro qattiq qoladi. Aranchini qovurish jarayonida yorma tayyor boʻladi.

Idishning xarakterli sariq, toʻq-sariq rangi guruchga zaʼfaron qoʻshilishi tufayli mumkin.

## Aranchini ESBE da
"Brockhaus va Efron entsiklopediya lugʻatiga koʻra", Pomeranian daraxtining kichik, pishmagan, quritilgan va shakarlangan mevalari, shuningdek, doira ichiga kesilgan va shakar bilan qaynatilgan qobigʻi deb ataladi*.* Ular Genuyadan olib kelingan va oshqozonni mustahkamlovchi vosita hisoblanadi.

## Manbalar


## Havolalar
Zalsburg koʻftasi

**Zalsburg koʻftasi** (, Avstriya-Bavariya lahjasida *Soizburga Noggal*) ― pishirilgan shirin vanilli sufle, Zalsburgdagi mashhur delikates.

Kayzershmarrn yoki olmali shtrudel kabi, Zalsburg koʻftasi Avstriya oshxonasining timsoliga aylandi. Ularni XVII-asrning boshlarida badavlat savdogarning qizi va Zalsburg knyaz-yepiskopi Volf Ditrix Raytenauning maʼshuqasi Salomeya Alt ixtiro qilgan deb hisoblanadi. Pudra sepilgan sufle togʻchalari eski shaharni oʻrab turgan Festungsberg, Myonhsberg va Kapuzinerberg qorli tepaliklari ramzidir.

Tuxum oqini shakar va gidrotartrat kaliy bilan yaxshilab koʻpchitiladi. Tuxum sarigʻi va bugʻdoy uni aralashtiriladi. Pishirish qolipiga vanil va limon qobigʻi bilan sut yoki qaymoq quyiladi. Belkurakcha yoki qoshiq bilan uch tepalik shaklidagi qubbalar yasaladi va pechda past haroratda pishiriladi. Zalsburg koʻftasiga shakar kukuni sepib, har doim yangiligicha dasturxonga tortiladi. Baʼzan vanil, malina yoki shokolad sousi, koʻpchitilgan qaymoq, muzqaymoq bilan bezatiladi. Koʻftaning har xili bor, har bir Avstriya restoranining oʻz retsepti bor.

Avstriyalik bastakor Fred Reymond (1900-1954) 1938-yilda „Zalsburg mavsumi“ yoki „Zalsburg koʻftalari“ operettasini yozgan. Operetta matnida desert „sevgi kabi shirin va boʻsa kabi muloyim“ deb ataladi ().

## Manbalar

## Adabiyotlar

* Erhard Gorys. Salzburger Nockerln // Das neue Küchenlexikon. Von Aachener Printen bis Zwischenrippenstück. — München: Deutscher Taschenbuch Verlag, 1997. — S. 464. — 599 S. — .
* Eckhard Supp. Salzburger Nockerl // Wörterbuch Kochkunst: Von Amuse-Bouche bis Zierschnee. — Mannheim: Dudenverlag, 2011. — S. 95. — 128 S. — .
Antrekot

**Antrikot** ( — „oʻrtasida“ va côte — „qovurgʻa“, shuningdek, **"qalin qirra"** va **"qovurgʻa koʻzi"**) klassik fransuz oshxonasida — qovurgʻalar va tizmalar orasidagi mol goʻshtining tanlangan bir qismi (entre les côtes) qalinligi 4-6 sm, vazni 350-550 gramm. Buqadan, sigirdan yoki buzoqdan kesilgan goʻshtning oʻxshash qismi kichik yumaloq medalni eslatadi va „medallion“ (medallion) deb ataladi. Restoran assortimentining klassik taomi, Yevropa oshxonasida antrekota tayyorlash uchun koʻplab mintaqaviy retseptlar mavjud: Bernda, Bordoda, Tirolda.

Antrikot, shuningdek, panjarada yoki qovurilgan mol goʻshtining bunday kesmasidan pishirilgan taom pirzola deb ataladi. Kengroq maʼnoda, rus anʼanalarida antrikot — bu 1-1,5 sm qalinlikdagi har qanday goʻsht boʻlagi (odatda mol goʻshti). Rus gastronomik madaniyatida goʻsht qovurishdan oldin yirtish mashinasidan oʻtkaziladi yoki maydalagich bilan qoʻlda uriladi va paylar pichoq bilan kesiladi, tuzlanadi, murch solinadi va har ikki tomondan qovurilgan tovada yogʻda oltin jigarrang boʻlgunga qadar qovuriladi. Klassik versiyada antrekot faqat tayyor boʻlganda tuz va murch bilan ziravorlanadi. Antrekota odatda oval idish yoki likopchada kartoshka va qovurilgan sabzavotlar bilan taqdim etiladi. Taomni tortishdan oldin goʻshtga baʼzan bir boʻlak yashil sariyogʻ qoʻyiladi. „Piyozli entrekota“ variantida goʻsht qovurilgan piyoz bilan, „tuxumli entrekota“ esa qovurilgan tuxum ostida beriladi.

## Manbalar



## Adabiyotlar
* 
* 
* 
* Antrekot // Kultura pitaniya. Ensiklopedicheskiy spravochnik / Pod red. I. A. Chaxovskogo. — 3-e izdanie. — Mn.: „Belorusskaya ensiklopediya imeni Petrusya Brovki“, 1993. — S. 18. — 540 s. — .
* Ratushniy A. S. Antrekot // Vsyo o ede ot A do Ya: Ensiklopediya. — M.: Izdatelsko-torgovaya korporatsiya „Dashkov i K°“, 2016. — S. 16. — 440 s. — 300 ekz. — .
* 
* Erhard Gorys. Entrecôte // Das neue Küchenlexikon. Von Aachener Printen bis Zwischenrippenstück. — München: Deutscher Taschenbuch Verlag, 1997. — S. 134. — 599 S. — .

## Havolalar

* Tabiiy va tuxumli entrekota retseptlari
Nehebkau

**Nehebkau** (misr. nḥb.kʒw -koʻpgina *Ka* mukofoti) — qadimgi Misr panteonida ilon xudosi, sudya rolida oʻlganlarning keyingi hayotini belgilaydigan kʒw. Keyinchalik, Duatga kirish yoʻlining qoʻriqchilaridan biri, Raning tungi hamrohi, unumdorlik va vaqt xudosi, Kichik Ennead xudolaridan biri. Kultning markazi- Gerakleopolisdir.

## Surʼat
Nehebkau „koʻp halqali“ ilon yoki odam oyoqli ilon sifatida tasvirlangan. Uning surati koʻplab freskalarda kechasi Duatni kesib oʻtuvchi quyosh qayigʻi chizilgan, koʻpincha Ra — Mafdet, Upuaut, Onuris va boshqalarning boshqa himoyachi xudolari orasida turadi.

Ermitajning Misr zalida uning bronza haykali namoyish etilgan.

## Kelib chiqishi
Nehebkau Xnum xudosi va Selket maʼbudasining oʻgʻli hisoblangan. Nehebkauning keyingi shakli — Nuna gʻoridan (yoki suv tubsizligidan) chiqqan va qora sigir Hemsutga uylangan ilon Kematef (Kamefis).

## Kult
Nehebkau haqida eslatib oʻtilgan matnlar toʻplamidan u aynan nimani ifodalagani aniq emas. Baʼzi hollarda, u ilon shaklida Ra xudosining oʻzi mujassamlangan, boshqalarida quyosh xudosining dushmani. Nexebkau *egizaklarni qulovchi* deb atalgan va dastlab yovuz ruh boʻlib, u yer osti dunyosiga tushganlarning ruhlarini yutib yuborgan. Keyinchalik, u ilon Neha-ho ® (Ta, Nehem (t) — yuzni aylantiruvchi) kabi Osiris saroyidagi 42 maslahatchidan biriga aylandi. Keyinchalik, u yovuz ilon Apofis bilan bogʻliq edi.

Nehebkau bayrami Xnum bayramiga toʻgʻri keladigan, Ekish mavsumining (prt) boshida nishonlandi. Mavsumning birinchi kuni Gorom bilan ham bogʻliq edi, shuning uchun u Gorumning Yangi yili (wp-rnpt n Hr) deb nomlangan. Shunday qilib, Nehebkau bayrami Yangi yil bilan bogʻliq edi va E. Spellingerning soʻzlariga koʻra, ikkinchi Yangi yilni (wp-rnpt) ifodalagan. Hatto quyosh bayramlari, Yangi yil va Nehebkau paytida Xatshepsut va Tutmos III hukmronligi davrida toj kiyish marosimlari oʻtkazilganligi ham mumkin.

## Manbalar

## Havolalar
Obyekt munosabatlari nazariyasi

**Obyekt munosabatlari nazariyasi** — psixodinamik yondashuv doirasida mavjud boʻlgan psixologik qarashlar tizimining modeli va u oʻzida ichkilashtirilgan tashqi obyektlar: insonlar va vaziyatlarni mujassamlashtiruvchi ruhiyat (psixika) „ichki obyektlar“dan tarkib topgan degan taxminni rad etishga asoslanadi. Psixodinamik nazariyaga asoslangan obyekt munosabatlari nazariyasi insonlarning boshqalar hamda oʻzlarining voyaga yetgan hayotidagi vaziyatlarga munosabati chaqaloqlik davrida kechirgan oilaviy tajriibasi orqali shakllanishini taxmin qilinadi. Masalan, goʻdakligida beparvolik yoki zoʻravonlikni boshdan kechirgan katta yoshli inson boshqalardan ham shunga oʻxshash xatti-harakatni kutadi, bu unga ota-onasining oʻtmishdagi beparvo yoki haqoratli xatti-harakatlarni eslatadi. Ongsiz holatdagi odamlar va hodisalarga doir bunday tasavvurlar inson balogʻatga yetganda „men“ga aylanadi va ular insonlarning ijtimoiy munosabatlari hamda oʻzaro muomalalarda xatti-harakatlarini oldindan aytishda ongsiz ravishda qoʻllanadi. Psixik funktsiyalar ushbu model doirasida ichki obyektlar oʻrtasidagi munosabatlarning nuqtai nazaridan tushuntiriladi.

Ushbu nazariya doirasidagi ilk asarlar Melanie Klein, Ronald Fairbairn, Donald Winnicott va Maykl Balint tomonidan yozilgan. Ular asosida Britaniya psixotahlil maktabi shakllandi. Otto Kernberg, Hans Levald, Uilyam Meysner, Arnold Modell, Roy Shefer, Xaynts Kohut va Josef Sandler mazkur model doirasida oʻzlarining muhim asarlarini bitishdi.

Obyekt munosabatlari nazariyasi Freydning obyektlarning shaxs rivojiga taʼsiri haqidagi kuzatishlariga tayanadi. Ammo Freyd obyekt nazariyotchisi hisoblanmaydi, chunki uning tushunchasiga koʻra, obyekt - Uning ehtiyojlarini qondirishga yordam beradigan narsadir (oziq-ovqat ochlikni qondirgani kabi). Ayrim nazariyotchilar, xususan, Otto Kernberg, obyekt munosabatlari nazariyasining turli jihatlarini klassik Freyd nazariyasi bilan birlashtirishga urinib koʻrishgan.

## Manbalar


## Havolalar

* Psixoanalitik rivojlanish nazariyalari — obyekt munosabatlari nazariyalari 
* Gumanitar fanlar — obyekt munosabatlari tushunchasi
Lindstrоm Bifshteks

**Lindstrom** mol goʻshti bifshteks (shved biff à la Lindström) – shved taomi, bifshteks yoki sariyogʻda qovurilgan mol goʻshti, piyoz, lavlagi, kapersdan tayyorlangan shved kotleti. Shvetsiyaning milliy taomlaridan biri hisoblanadi.

## Kelib chiqishi
Taom muallifi yoki uning sharafiga „Bifshteks“ nomi berilgan shaxs aniq belgilanmagan, ammo, bu haqida bir nechta variantlar mavjud. Umumiy variant: bu taom Sankt-Peterburgda tugʻilgan-oʻsgan Henrik Lindström (1831—1910-yil) tomonidan ixtiro qilingan. 1862-yil 4-mayda, Henrik Kalamardagi „Vitt“ mehmonxonasiga tashrif buyurdi. U yerda doʻstlarini Rossiyada tanovul qilgan taomi bilan mexmon qilmoqchi edi. U masalliqlarni sanab, kotlet tayyorlashni aytib berdi. Taom darhol menyuga qoʻshildi, u hali ham mehmonxona menyusida qolmoqda. Yana bir hikoya taomning muallifligini Fridtjof Nansen va Roald Amundsenga qutblar va shimoli-gʻarbiy dovoni orqali oʻz missiyalarida hamrohlik qilgan oshpaz Adolf Henrik Lindstryomga bogʻlaydi.

Nihoyat, bifshteks mualliflari ham K. G. deb ataladi. Asr boshida Stokgolmda Den Gyldene Fredenni boshqargan; va Stokgolmdagi Nya Dagligt Allehanda gazetasining muharriri boʻlgan va xuddi shu bifshteksni nonushta uchun isteʼmol qilgan.

## Tayyorlanishi
**Taomning qiymasi** odatda, mol goʻshti, maydalangan mol goʻshti va choʻchqa aralashmasidan tayyorlanishi mumkin. Ammo, asl retseptlarda qiymani tayyorlash uchun marinadlangan lavlagi, baʼzilarida esa qaynatilgan lavlagi ham ishlatiladi.

Qiyma tayyorlangach, lavlagi, piyoz va kaperlar mayda toʻgʻraladi va qiyma goʻshti hamda tuxum bilan aralashtiriladi. Taʼbga koʻra tuz va qalampir kabi ziravorlar qoʻshilishi mumkin. Shuningdek, taom bilan quyidagilar bilan tannovul qilinishi mumkin: smetana, qaymoq yoki sut, kartoshka yoki lavlagi marinadlari.

## Manbalar
Vasin torti

**Vasin torti** (serb.Vasina Torta) — serb oshxonasi pishirigʻi. Yongʻoq va tuxumdan iborat boʻlib apelsin sharbati esa uni tetiklantiruvchi taʼm bilan taʼminlaydi; soʻng yongʻoq qatlami, baʼzan shokolad bilan sut va nihoyat, koʻpirtirilgan tuxum oqi. Koʻpirtirilgan tuxum oqi mahorat talab qiladi, shuning uchun ular serb retseptlarida kamdan-kam uchraydi, bu esa ushbu pishiriqni tayyorlashni qiyinlashtiradi va retseptga ajoyib xususiyat beradi. Klassik yong‘oq taʼmi hamda apelsin sharbatining tetiklantiruvchi taʼmi, tuxum oqining boy teksturasi uyg‘unligi ushbu tortga serb oshxonasida tengi yo‘q noyob lazzat beradi.

Afsonaga koʻra, Vasin torti XX-asrning boshlarida Parachin shahrida ixtiro qilingan va Parachinlik savdogar Vasa Chokrlyan (Vasi Chokrjan) sharafiga nomlangan. Uning rafiqasi Elenaning homiladorligi ogʻir edi, unga oʻlim bilan tahdid qilingan edi. Vasa uni Vena shahriga olib bordi va Elenani ham, bolani ham saqlab qolishga muvaffaq boʻlgan eng yaxshi shifokorlarni topdi. Minnatdor qaynona esa qizini qutqargan kuyovi sharafiga ajoyib tort yaratadi.

## Manbalar
Pishirilgan Alyaska

**"Pishirilgan Alyaska"** () — desert, biskvitga oʻralgan muzqaymoq, koʻpchitilgan tuxum oqi bilan qoplangan, pechda qizartirib pishirilgan boʻladi.

## Kelib chiqishi
Keng tarqalgan versiyaga koʻra, „pishirilgan Alyaska“ nomini 1867-yilda Nyu-Yorkdagi *Delmoniko* restoranining oshpazi Charlz Ranhofer Alyaskaning Rossiya imperiyasidan sotib olinishi sharafiga oʻylab topgan. Versiya ishonchli maʼlumotlar bilan tasdiqlanmagan va Ranhoferning oʻzi 1894-yilda shirinlikni „Alyaska, Florida“ deb nomlagan, aftidan, u sovuq va issiq komponentlar oʻrtasidagi kontrastga ishora qilgan. Boshqa manbalarga koʻra, desert 1860-yillarda Parijda fransuz oshpazi bilan muzqaymoq pishirish sirini oʻrtoqlashgan xitoylik oshpazlar tomonidan ixtiro qilingan. Fransiyada shirinlikni „Norvegiya omleti“ () nomi bilan dasturxonga tortishadi.

## Tayyorlash
Muzqaymoq biskvit qatlamiga surilib, kerakli shakl beriladi va muzlatib qoʻyiladi. Dasturxonga qoʻyishdan oldin uni shakar bilan koʻpchitilgan tuxum oqining zich koʻpigi bilan toʻliq qoplanadi va tezda qaynoq pechda pishiriladi, shunda tuxum oqi qizarib ketadi. Beze hali issiq va muzqaymoq erimagan vaqtda shirinlik darhol dasturxonga tortiladi. Beze — samarali issiqlik izolyatori boʻlib, muzqaymoqni pechning issigʻidan himoya qiladi.

Ranhorf paytida *Delmonico*da dasturxonga tortilgan tort retsepti bananli muzqaymoq va yongʻoqli biskvitdan iborat edi. Turli retseptlarda turli muzqaymoq, turli biskvit qoʻllanadi. Baʼzida muzqaymoq keks, Rojdestvo pudingi, zanjabilli pryanik xamiri qatlamiga suriladi. Shirinlikning xitoycha versiyasi vanil va zanjabilli muzqaymoqlardan tayyorlanadi. „Bomba Alaska“ deb nomlangan mashhur shou-variantida „Pishirilgan Alyaska“ga rom sepiladi va bevosita alangada tortiladi 1974-yilda „pishirilgan.


Fayl:BananaBakedAlaska.jpg|Bananli «Pishirilgan Alyaska»
Fayl:Baked Alaska (14201080545).jpg|«Bomba Alyaska»
Fayl:Baked Alaska (5097717743).jpg|«Pishirilgan Alyaska» Olchali topping bilan
Fayl:Baked Alaska (16251870329).jpg|«Limon-zanjabil sousi va chernika sharbati bilan pishirilgan Alyaska»


## Manbalar
Vindboytel

**Vindboitel** ( ― „Vetrenik“, „Vetroplyas“) — qaymoq yoki vanil qaymoq bilan toʻldirilgan hamda shakar kukuni sepilgan nemis sharsimon choux pishirigʻi. Vindboytel tashqi tomondan profiterollarga oʻxshaydi, lekin kattaroq oʻlchamga ega — musht bilan teng. Vindboytel, baʼzan shokoladli muz bilan bezatilgan yoki meva sousi bilan tortiladi. Vindboitel Berlin oshxonasining ixtisosligi hisoblanadi. Chexiya oshxonasida ushbu pishiriq „vetrenik“ nomi ostida paydo boʻlgan. Tashqi tomondan, Swabian desert ixtisosligi pfitzauf vindboiteliga oʻxshaydi.

„Oltin vindboytel“ nomi ( Olmoniyadagi Goldener Windbeutel) Germaniyaning Foodwatch isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish tashkilotining anti -mukofotiga ega boʻlib, 2009-yildan beri har yili ishlab chiqaruvchilari mahsulotlarining haqiqiy xususiyatlariga mos kelmaydigan „ishonchsiz“ reklama vaʼdalarini bergan oziq-ovqat brendlariga beriladi.

## Manbalar


## Adabiyotlar
* Erhard Gorys. Windbeutel // Das neue Küchenlexikon. Von Aachener Printen bis Zwischenrippenstück. — München: Deutscher Taschenbuch Verlag, 1997. — S. 581. — 599 S. — .
* Charles Sinclair. Windbeutel // Dictionary of Food: International Food and Cooking Terms from A to Z. — Second Edition. — London: A & C Black, 2004. — P. 619. — 632 p. — .
## Havolalar
* essen-und-trinken.de: Windboitel
Vinegret

**Vinaigret** (, *vinaigre* dan — sirka) — qaynatilgan lavlagi, sabzi, kartoshka, tuzlangan va marinadlangan sabzavotlar, qoʻziqorinlar, oʻsimlik yogʻi va sirka bilan ziravorlangan rus oshxonasining tamaddi salat (vinegretli zaravorlash), qoʻziqorin, baliq yoki goʻsht bilan ham tayyorlasa boʻladi.

## Tarix
Yangi terilgan sabzavot va koʻkatlardan tayyorlangan klassik salatlardan farqli oʻlaroq, qaynatilgan ildiz sabzavotlaridan tayyorlangan salatlar Gʻarbiy Evropada faqat XVIII-XIX-asrlar oxirida tayyorlana boshladi. Sabzavotlarning tuproqli taʼmi chiqmasligi uchun vinegret sirka kislotasi va turli xil tuzlangan bodring, marinadlar, fermentatsiyalar shaklida achchiq sous qoʻshiladi: bodring, karam, kapers, zaytun, tuzlangan qoʻziqorin va seld. Rus vinaigreti retsepti nihoyat XIX-asrning ikkinchi yarmida shakllangan.

## Retsept
Asosiy retsept: qaynatilgan lavlagi, kartoshka va sabzi, tuzlangan bodring, piyoz yoki koʻkatlar — barchasi taxminan teng hajmda, boshqa sabzavotlarga qaraganda bir oz kamroq sabzi.

Klassik rus vinaigreti, albatta, toʻgʻralgan qaynatilgan tuxum va bir oz seld baligʻini oʻz ichiga oladi (bu holda, tuzlangan karam ishlatilmaydi, kartoshka va piyoz miqdori koʻpayadi). Hamma narsa uch foizli sirka, oʻsimlik moyi, tuz va qora murch aralashmasi bilan ziravorlanadi.

Vinaigret uchun pishirilgan lavlagi ishlatish yaxshiroqdiq. Qaynatilgan (pishirilgan) lavlagi, uning sharbati bilan boʻyalib qolmasligi uchun boshqa sabzavotlardan alohida yogʻ bilan ziravorlanadi.

## Manbalar


## Adabiyotlar
* Vinegret // Kultura pitaniya. Ensiklopedicheskiy spravochnik / Pod red. I. A. Chaxovskogo. — 3-e izdanie. — Mn.: „Belorusskaya ensiklopediya imeni Petrusya Brovki“, 1993. — S. 43. — 540 s. — .
* Poxlyobkin V. V. Vinegret // Kulinarniy slovar. — M.: Izdatelstvo „E“, 2015. — S. 68—69. — 456 s. — 4000 ekz. — .
*