open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Cola acuminata

***Cola acuminata*** — tropik Afrikada oʻsuvchi Malvaceae oilasiga kiruvchi *Cola* turkumiga mansub tur . U odatda oʻzining mevasi, kola yongʻogʻi bilan mashhur boʻlib, dastlab Coca-Cola kabi ishlab chiqarilgan ichimliklarda kola taʼmini berish uchun ishlatilgan.

## Tavsif
Kola daraxti asosan pasttekisliklarda oʻsadi, oʻrta boʻyli, shoxlari past, poʻstlogʻi kulrang yoki toʻq yashil, barglari toʻq yashil, gullari hasharotlar tomonidan changlanadi. Daraxt neytral kislotalilik bilan yaxshi quritilgan nam, qumli, loy yoki loy tuproqlarni afzal koʻradi. U yuqori quyosh nurini talab qiladi va qurgʻoqchilikka chidamli.

## Mevalar
Mevalari qoʻpol, uzunligi 20 smgacha va katta, tekis va yorqin qizil rangli urugʻlarni oʻz ichiga oladi, odatda kola yongʻoqlari deb nomlanadi. Urugʻda 1,25 — 2,4 % kofein mavjud boʻlib, chaynab yoki maydalab isteʼmol qilinadi, hushyorlikni oshirish, charchoqni kamaytirish va chidamlilikni oshirish uchun ichimliklarga qoʻshilishi mumkin.

## Foydalanadi
Cola mevalari Gʻarbiy Afrika oʻrmonlaridan yigʻib olinadi. Mevalarda taxminan 2 % katexin — kofein, teobromin va kolatin mavjud. Urugʻlari qovuriladi va maydalanadi. Keyin esa chaynalishi yoki choy va sut kabi ichimliklarga qoʻshilishi mumkin. Butun yongʻoqlar chaynalganida, ular achchiq taʼmga ega boʻladi, lekin ovqatdagi va boshqa ichimliklarga qoʻshilganda shirin taʼm beradi.

Afrikada kola yongʻoqlari anʼanaviy tibbiyotda yoki oziq-ovqat boʻyoqlari sifatida foydalanilishj mumkin, yogʻochi esa yoqilgʻi sifatida yoki mebel, uylar va qayiqlar yasash uchun ishlatiladi.

## Galereya

Fayl:Cola acuminata - Köhler–s Medizinal-Pflanzen-183.jpg|alt=Cola acuminata in flower : coloured plate from Köhler's Medizinal-Pflanzen|*Kola acuminata* gullari
Fayl:Koeh-190.jpg|*Kola acuminata* mevasi
Fayl:Pg157 Sterculia cola ou Sterculia acuminata.jpg|*C. acuminata* anatomiyasining botanika chizmasi, *du Niger au golfe de Ginedan* olingan podaning siğil tashqi ko'rinishini ko'rsatuvchi chizma, Lui Gustav Binger
Fayl:Cola MS 6687.JPG|Kola yong'oqlari Burkina-Fasoning Uagadugu shahridagi markaziy bozorda sotuvga yoyilgan
Fayl:Cola acuminata - African kola nut seeds, with twigs.jpg|*C. acuminata* dan yig'ib olingan quritilgan kola yong'oqlari va chaynash tayoqlari


## Manbalar
Mads Albæk

**Mads Albæk** (; 1990-yil 14-yanvarda tugʻilgan) — Daniyalik professional futbolchi, SønderjyskE klubi yarim himoyachisi. Albæk 21 yoshgacha boʻlgan Daniya terma jamoasida oʻynagan.

## Yoshlikdagi faoliyati
Roskilde shahrida tugʻilgan Albæk futbolchilik faoliyatini Zelandiyaning kichik klubi Gadstrup IFda boshlagan. 11 yoshida Herfølge Boldklubda oʻynashni boshladi. Herfølge yoshlar jamoasida oʻynayotgan paytlarida, Albæk Gollandiyaning SC Heerenveen klubida sinovdan oʻtgan. Mads isteʼdodini Daniya Superliga vakili Midtjyllandda koʻrsatdi.

## Klublardagi faoliyati

### FK Midtjylland
Albæk oʻzining birinchi professional shartnomasini 2008-yil yanvar oyida imzoladi va doimiy ravishda asosiy jamoa tarkibida oʻynadi. 2008-yilning yozida Albæk tizzasidagi jarohatlaridan aziyat chekdi va natijada operatsiya qilindi. 2009-yilning fevral oyida Esbjerg fBga qarshi oʻyinda debyut qildi va toʻliq 90 daqiqa oʻynadi. Albæk 2010-yilning mart oyida shartnomasini 2014-yilning yozigacha uzaytirdi. Mads yosh boʻlishiga qaramay joriy mavsumda 28 ta oʻyin oʻtkazdi.

Mads Midtjylland tarkibida asosiy futbolchi sifatida oʻynagan. Albæk 2012—2013-yilning eng yaxshi futbolchisi deb topildi. Shartnoma tugashiga bir yil qolganida, 2013-yilning yozida klubni tark etdi.

### Reims
Albækning tanlovlarida bir nechta klublari bor edi, ammo 2013-yilning yozida Fransiyaning Stad de Reims jamoasiga oʻtishga qaror qildi.

Mads klubdagi debyutini 2013-yil 17-avgustda o‘tkazdi. 7-daqiqada gol urdi va jamoasi Lillga qarshi 2:1 hisobida gʻalaba qozondi. Biroq, mavsumning qolgan qismida unchalik yaxshi oʻynay olmadi. Mads liganing 27 oʻyinida atigi ikkita gol urdi.

Albæk 2014-yil oktyabr oyida oshqozon jarohatidan aziyat chekdi, natijada dekabr oyida operatsiya oʻtkazildi va kasallik bir necha oy futbol oʻynashidan toʻsdi. 2015-yilning aprel oyida bu jarohatdan qaytdi.

### IFK Göteborg
2015-yilning avgust oyida Albæk Shvetsiyaning IFK Göteborg jamoasi bilan ikki yillik shartnoma imzoladi. Klubdagi birinchi oʻyinini 5 kundan keyin BK Hackenga qarshi oʻtkazdi.

Shvetsiya matbuotiga koʻra, IFK Göteborg 2017-yil yanvar oyida MLS klubi Toronto FKning Albæk boʻyicha taklifini rad etgan

## Xalqaro faoliyati
Albæk turli milliy yoshlar jamoalarida oʻynagan va Arla U17 yoshlar mukofoti bilan taqdirlangan.

## Yutuqlari
**SønderjyskE**

* Daniya kubogi : 2019—20

## Manbalar

## Havolalar

* Milliy jamoa profili
*  saytida
* Daniya Superligasining rasmiy statistikasi
Kevin Akpoguma

**Kevin John Ufuoma Akpoguma** (1995-yil 19-aprelda tugʻilgan) — professional futbolchi, Bundesliga ligasining 1899 Hoffenheim klubida markaziy himoyachi sifatida oʻynaydi. Germaniyada tugʻilgan Akpoguma Germaniya terma jamoasining yoshlar terma jamoasi oʻynar edi, lekin keyinchalik Nigeriya terma jamoasiga oʻtdi.

Akpoguma 2016—2017-yilgi mavsumni 2. Bundesliga ligasi vakili Fortuna Düsseldorf ijarada oʻtkazdi. 2017-yilning 21-aprelida, mavsum oxiriga kelib, liga o‘yinida St.Pauli klubi futbolchisi Bernd Nehrig bilan to‘qnashib ketdi. Ikkala futbolchi ham kasalxonaga yotqizildi.

Akpoguma birinchi marta Bundesligada keyingi mavsumda 2017-yil 22-oktyabrda debyut qildi, 1899 Hoffenheimning VfL Volfsburg bilan 1:1 hisobidagi durang o‘yinida Stefan Poshning o‘rniga maydonga tushdi. Toʻrt kundan soʻng, DFB-Pokalning ikkinchi turida Werder Bremenning 1:0 hisobidagi oʻyinida klub safida debyut qildi

## Xalqaro faoliyati
Kevin Akpogumaning onasi nemis va ota nigeriyalik. Germaniya va Nigeriya terma jamoalarida oʻynash huquqiga ega. Germaniyani yoshlar terma jamoalarida himoya qilgan, U16, U17, U18, U19, U20 va U21 jamoalarida oʻynagan.

U Germaniya U20 milliy terma jamoasining sardori boʻlib, jamoaga 2015-yilda Yangi Zelandiyada boʻlib oʻtgan FIFA U20 Jahon chempionatining chorak finaliga chiqishga yordam berdi.

2018-yil oktyabr oyida Nigeriya bilan oʻynashga tayyor ekanligini aytgan.

2020-yil 21-sentyabr kuni Nigeriya terma jamoasi bosh murabbiyi Gernot Rohr Akpoguma terma jamoa faoliyatini Nigeriya terma jamoasida davom ettirishini aytdi.

28-sentyabr kuni Kevin Nigeriya terma jamoasida oʻynashga qaror qilgani haqidagi xabarlarni tasdiqladi. Akpoguma Nigeriya terma jamoasi bilan 2020-yil 9-oktyabrda Jazoirga qarshi o‘rtoqlik uchrashuvida (1:0) debyut qilgan.

## Manbalar
Saklar taqvimi

Saklar taqvimi — Jizzax viloyatidan oʻtgan Toshkent-Samarqand temir yoʻl chizigʻida, Gʻallaorol tuman markazidan 4&nbsp;km uzoqlikdagi Moltop qishlogʻining sharqidagi togʻ adirligida joylashgan arxeologik yodgorlik. Mahalliy aholi Shohidtepa deb nom bergan mazkur qoʻrgʻon ayrim olimlar tomonidan koʻchmanchilar foydalangan taqvim sifatida baholanadi.

## Oʻrganilishi
XX asrning 60 yillarida L.I. Albaum Toshkent-Termez yoʻnalishi boʻyicha parvoz chogʻida G‘allorol tumanidagi Shoxidtepa va uning atrofi bo‘ylab rejali tarzda joylashgan yodgorliklarga qiziqib qoladi va ularni tasvirga oladi. Keyinchalik bu yodgorlik majmuasi haqidagi o‘z qarashlarini eʼlon qiladi. Unga ko‘ra, bu yerda qadimgi aholining quyosh va sayyoralar harakatiga asoslangan yil, fasllar va oylarni belgilashda foydalaniladigan majmuasi joylashgan bo‘lishi mumkin.

1968 yilda Oʻzbekiston SSR Madaniyat Vazirligining Sanʼatshunoslik instituti olimlari L.I. Rempel va E.V. Rtveladze tomonidan yodgorlikda qazuv ishlari olib borilgan. Tadqiqotlar davomida Shohidtepa va unga aloqador boshqa tepaliklarda madaniy qatlam qoldiqlari yo‘qligini aniqlanib, tepaliklar soxta qo‘rg‘onlar, degan xulosaga kelinadi. Biroq, Shohidtepa majmuasini o‘rganish paytida yodgorlik atrofidagi jarlikda (5 m chuqurlikda) lahadli qabrda chalqancha yotqizib, yoniga qilich qo‘yib dafn etilgan odam suyaklari qayd etiladi. E.V. Rtveladzening fikricha „bu ayvonli lahad qabr bo‘lib, u milodiy I asrga oid hisoblanadi“.
1982 yilda Z.A. Xakimova tomonidan yodgorlik qayta tadqiq etilgan.

## Tavsifi
Yodgorlik bosh qoʻrgʻon va koʻplab kichik qoʻrgʻonlardan tashkil topgan. Qoʻrgʻonning oʻlchamlari juda haybatli: shimol — janub oʻqi boʻyicha 600 m. va sharq-gʻarb oʻqi boʻyicha — 550 m. Markaziy tepalikning asosi 84 m., tepa yuzasi 30 m., tepa balandligi 12 m. Markaziy tepalik diametri 12–14 m., balandligi 1 metrdan 1,2 metrgacha boʻlgan, 100 metr kenglikdagi olti qator aylana shaklida joylashgan kichik tepaliklar bilan oʻralgan. Bugungu kunga qadar tepaliklarning 2/3 qismi saqlanib qolgan. XX asrninf 80-yillarida sanʼatshunos olim M.Bulatov Shohidtepa yodgorligining joylashishi va uning atrofidagi rejali tarzda barpo etilgan tepaliklarni kuzatib, mazkur yodgorlik „saklar taqvimi“ degan fikrni ilgari surgan.  Olimning fikricha, „birinchidan, markaziy qo‘rg‘on o‘troq sug‘diylar va ko‘chmanchi saklar uchun birgalikda sig‘inadigan va ilmi-nujumni o‘rganadigan sajdagoh-rasadxona; ikkinchidan, asosan ko‘chmanchi qabilalar orasida zardushtiylik dinini tarqatish uchun mafkura markazi; uchinchidan, Shohidtepa majmuasini tashkil etuvchi 365 ta tepa, yil hisobi, fasllar almashuvini belgilashda foydalaniladigan taqvim-kalendar vazifasini o‘tagan“. Darhaqiqat, vaqt oʻtishi bilan yemirilib ketgan va buzib yuborilgan tepaliklarni tiklash ularning umumiy soni yilning har bir kuniga teng — 365 ta boʻlganligini koʻrsatadi. Bundan tashqari, markaziy qoʻrgʻon va  1- raqamli qoʻrgʻon orqali oʻtkazilgan chiziq bahorgi tengkunlikda Quyoshning chiqishiga yoʻnalgan.
Maxsus qazuv tadqiqotlari o‘tkazilmaganligi bois, ushbu yodgorlik qanday vazifani o‘taganligi haqida aniq ilmiy fikr hanuz mavjud emas.
Farming Simulator 15

**Farming Simulator 15** — Giants Software tomonidan ishlab chiqilgan va Focus Home Interactive tomonidan 2014-yilda nashr etilgan videooʻyin boʻlib, Farming Simulator seriyasiga tegishli. Oʻyin haqiqiy dehqonchilik simulyatori boʻlib, unda fermer oʻyinchining oʻzi. Ushbu oʻyinda yuzdan ortiq turli xil qishloq xoʻjaligi texnikasi va asboblari, qirqdan ortiq litsenziyalangan brendlar mavjud, masalan: Kärcher, Nyu-Holland, Deutz-Fahr, Ponsse, Krone va boshqalar.

## Oʻyin jarayoni
Ushbu oʻyinda siz dalalarni haydashingiz, urugʻlantirishingiz yoki ishlov berishingiz, bugʻdoy, arpa, kartoshka, lavlagi va boshqalarni ekish va yetishtirishingiz, ekinlarni yigʻish, tovuq, qoʻy va sigir boqish, tuxum, jun, sut sotish, daraxtlarni arralash va sotishingiz mumkin. Oʻyinda koʻplab real hayotdagi uskunalar, koʻplab kombaynlar, traktorlar, avtomobillar, kultivatorlar, pluglar va boshqalar mavjud. Oʻyin qiziqarli xususiyatga ega — transport ifloslanishi, uni yuvish uchun siz doʻkonda maxsus avtomobil yuvish vositasini sotib olishingiz kerak boʻladi. Oʻyinda vazifalar (topshiriqlar) mavjud, ularni bajarish evaziga oʻyinchi mukofot oladi, siz xarita boʻylab tarqalgan maxsus eʼlon taxtalarida vazifalarni bajarishingiz kerak.

## Oʻyin dunyosi
Oʻyinda ikkita xarita mavjud — Byornxolm va Westbridge Hills. Byornholm tinch Skandinaviya chekkasi boʻlib, bu xaritada tekisliklar va oʻrmonlar hukmronlik qiladi. Westbridge tepaliklari AQShda joylashgan, nomidan koʻrinib turibdiki, bu xaritada tepaliklar hukmronlik qiladi. Rasmiy qoʻshimcha Oltin nashrida Sharqiy Evropaga asoslangan Sosnovka xaritasi qoʻshildi, yer tekisliklari. Bundan tashqari, maxsus oʻzgartirishlar oʻrnatish orqali qoʻshimcha xaritalar qoʻshish mumkin.

## Oʻzgartirishlar
Windows uchun ushbu videooʻyinda juda koʻp turli xil maxsus modifikatsiyalar va DLC mavjud — bular traktorlar, kombaynlar, yuk mashinalari, avtomobillar va mashhur brendlarning boshqa jihozlari, yangi xaritalar va boshqalar. va hokazo, roʻyxat cheksizdir.

Konsol versiyalarida maxsus modifikatsiyalar DLC bilan almashtiriladi, ular asosan pulga sotib olish kerak.

## Tanqid
Oʻyinchilar koʻpincha bu oʻyinni turli sabablarga koʻra tanqid qiladilar, lekin eng muhimi tanqidlar: fizika, yaʼni uning haqiqiy boʻlmagan tabiati, shuningdek, yangi boshlanuvchilar uchun oʻyinga koʻnikish qiyinligi, baʼzi oʻyinchilarning oʻyinni oʻrganishi qiyinligi uchun tanqid qilinadi. Koʻp odamlar oʻyindan tezda joniga tegadi va zerikarli koʻrinadi, ammo bu oʻyinchilarning kichikroq qismi, koʻpchilik oʻyinni ijobiy baholadi.

## Manbalar

## Havolalar

* https://farming-simulator.com/
Zlatan Alomerović

**Zlatan Alomerović** (; 1991-yil 15-iyunda tugʻilgan) — serbiyalik professional futbolchi, Yagelloniya klubi darvozaboni.

## Ilk faoliyat davri
Etnik bosniyalik Alomerović Serbiyaning janubi-gʻarbiy qismidagi Prijepolje shahrida tugʻilgan (oʻsha payti Yugoslaviya SFR edi). 1999-yilda sakkiz yoshida oilasi bilan Germaniyaga kelgan va Shimoliy Reyn-Vestfaliyaning Ruhr shahrida oʻsgan. Germaniya va Serbiya pasportiga ega; BVB koʻmagida nemis pasportiga ega boʻldi.

## Klublardagi faoliyati

### Borussia Dortmund
1999-yilda, Alomerović sobiq Yugoslaviyadan Germaniyaga koʻchganidan soʻng, Alomerović TuS Heven akademiyasiga oʻqishga kirdi. Keyin SV Bommern 05 akademiyasida va SV Gerbede akademiyasida 2005—2006-yilgi mavsum oxirigacha bir yil davomida oʻqidi. 2006—2007-yilgi mavsumda Alomerović Borussia Dortmund akademiyasiga qabul qilindi.

2010—2011-yilgi mavsumda Alomerović Borussia Dortmund IIni tugatdi va u yerda mintaqaviy ligada oʻynagan. 2011-yil 19-mart kuni Alomerović 2010—2011-yilgi mavsumda Dortmund II dagi yagona o‘yinini Fortuna Dyusseldorf II jamoasiga qarshi o‘tkazdi. 2011—2012-yilgi mavsumda Dortmundning yangi bosh murabbiyi David Vagner har ikkinchi oʻyindan soʻng baʼzi tizimli oʻzgarishlar va darvozabonlarni oʻzgartirdi; keyin Alomerović David Vagner qoʻl ostida birinchi oʻyinini Borussia Dortmund IIning Schalke 04ning ikkinchi jamoasi ustidan 4:0 hisobida gʻalaba qozongan uchrashuvida oʻtkazdi.

Alomerović jamoasi bilan 2012—2013-yilgi mavsumda, 2013-yil 18-may kunidagi ikkinchi davrada VfB Shtutgart II ustidan 1:0 hisobida g‘alaba qozondi. Alomerović Dortmundning Borussiasi bilan shartnomasini 2014-yilning 30-iyuniga qadar uzaytirdi.

### Korona Kielce
2017-yilning 8-iyulida Zlata Ekstraklasa jamoasi Korona Kielce bilan shartnoma imzoladi.

## Yutuqlari
**Borussia Dortmund**

* DFL-Superkubogi: 2014-yil

**Lechia Gdańsk**

* Polsha kubogi: 2018—2019
* Polsha Superkubogi: 2019-yil

## Manbalar
Nikolay Xlibko

**Nikolay Selivestrovich Xlibko** (1919-yil 28-noyabr, Toshkent — 1993-yil 17-noyabr, Nijniy Novgorod) — sovet teatr aktyori va oʻqituvchisi. RSFSRda xizmat koʻrsatgan artist (1971).

Ulug Vatan urushi qatnashchisi.

## Tarjimai holi
1919-yil 28-noyabrda Toshkentda tug‘ilgan.

1938-1946-yillarda — Leningrad teatr instituti talabasi. Institutda oʻqiyotganda Ulugʻ Vatan urushi boshlangan. 3-kursda ixtiyoriy ravishda xalq militsiyasi diviziyasida jangga borgan. Natsistlarning oʻqi uning oʻng oʻpkasini teshib oʻtib, moʻ’jizaviy tarzda tirik qolgan. Urush tugashi bilan institutga qaytib, uzilib qolgan oʻqishni tugatgan.

Arkadiy Raykindan taklif olgan, uning rahbarligida 3 yil davomida Leningrad davlat miniatyura teatrida ishlagan.

1956-1958-yillarda — Toshkent rus drama teatri aktyori.

1962-1990 yillarda — Gorkiy nomidagi drama teatri aktyori.

Toshkent politexnika instituti drama jamoasining badiiy rahbari. Aynan Nikolay Xlibko 1950-yillarning oxirida havaskor teatr jamoasi yordamida Mayakovskiyning „Klop“ va „Misteriya Buf“ pyesalarini sahnaga qaytargan. Toshkent rus drama teatrining butun jamoasi „Klop“ spektaklining talabalik premyerasida qatnashgan, bu spektaklda Nikolay Xlibko „Prisypkin“ rolini ijro etgan, keyin Moskva satira teatrida va mamlakatning koʻplab boshqa teatrlarda „Klop“ spektakli sahnalashtirilgan. Shunday qilib, Nikolay Selivestrovich Xlibkoning yengil ijodiy qoʻli bilan Mayakovskiyning „Klop“ asari koʻp yillik taqiq va unutilishdan soʻng, sahnada „gʻalabali yurish“ni boshlandi. 1957-yilda, 30 yillik tanaffusdan soʻng, Nikolay Xlibko „Misteriya Buf“ni sahna hayotiga qaytargan. „Teatralnaya jizn“ Soyuz jurnali bu asarga katta maqtov bilan munosabat bildirgan.

Gorkiy nomidagi teatr bilim yurtida dars bergan. Talabalar Nikolay Xlibkoni mehr bilan „Kolya amaki“ deb chaqirishgan. Nikolay Xlibkoning shogirdlari orasida Aleksandr Pankratov-Cherniy, Igor Ledogorov, Yulian Kalisher, Irina Mazurkevich va boshqalar kabi mashhur aktyorlar bor.

Xlibko umrining katta qismini teatrga bagʻishlagan, shu bilan birga filmlarda ham rol oʻynagan.

1993-yil 17-noyabrda Nijniy Novgorodda insultdan vafot etgan. „Marina Rosha“ qabristoniga dafn qilingan.

## Oilasi
Xotini: Xlibko Aelita Antonovna (1925-yil 25-avgust — 2015-yil 5-fevral), Ulugʻ Vatan urushi faxriysi, ilgari nemis tili oʻqituvchisi boʻlgan.

Oʻgʻillari: Vladimir va Sergey.

## Teatrdagi ishlari

## Filmografiya

## Mukofotlar va unvonlar

* RSFSRda xizmat koʻrsatgan artist (1971)
* 1-darajali Vatan urushi ordeni (1985)

## Manbalar

## Havolalar

* Nijniy Novgorod drama teatrining xotira galereyasi
* Teatr talabalari oʻqituvchi Nikolay Xlibko haqida 
* Nikolay Xlibko — Davlat teleradiokompaniyasining Nijniy Novgorod tomoshabinlarining sevimli aktyorlaridan biri N. Novgorod
* Nijniy Novgorod STRC „Nijniy Novgorod teatr fasllari“ turkumidan 15-son.
* M. Gorkiy nomidagi drama teatri, 1954 y
Stephan Andrist

**Stephan Andrist** (; 1987-yil 12-dekabrda tugʻilgan) — Shveysariyalik yarim himoyachi, „Chiasso“ klubida oʻynaydi. Shveysariya yoshlar terma jamoasining sobiq aʼzosi.

## Klublardagi faoliyati
Bolaligida Andrist FC Dürrenastda oʻynagan, keyin FK Thun safidan oʻtgan. 2007-yilda oʻzining asosiy jamoasiga chaqirilgan va debyutini 22-sentyabr kuni FC Luzernga qarshi uy oʻyinida oʻtkazgan. 2008-yil sentabr oyida oyogʻini sindirib oldi.

2011-yilning 30-avgustida Andrist 2014-yil iyun oyi oxirigacha oʻynash sharti bilan Baselga oʻtganini eʼlon qildi. 2011-yil 20-sentyabrda Basel safida Servettega qarshi safarda 4:0 hisobida gʻalaba qozonilgan oʻyinda zaxira tarkibida debyut qildi. Andrist klubda dastlabki ikkita golini 2011—2012-yilgi Shveysariya kubogining ikkinchi bosqichida va 2011-yil 15-oktabrda FC Schötzga qarshi safarda 5:1 hisobida gʻalabali oʻyinda urdi. Superligadagi ilk golini 2011-yil 29-oktabrda Grasshopper Club Zürich klubiga qarshi oʻyinda (4:1) kiritdi. 2011—2012-yilgi mavsum oxirida Basel bilan dublni: Liga chempionligi va Shveysariya kubogini qoʻlga kiritdi.

2012-yil 11-sentabrda Basel klubi Andristni Luzernga ijaraga berishini eʼlon qildi. Luzernda bir yil oʻtgach, Andrist Baselga qaytdi.

2014-yilning 14-fevralida Andrist bir yillik shartnoma asosida Baseldan Aarau klubiga oʻtdi

## Xalqaro faoliyati
Andrist Shveysariya yoshlar terma jamoasi aʼzosi wdi. Shveysariyaning 18 yoshgacha boʻlgan oʻsmirlar terma jamoasidagi debyutini 2004-yilning 13-oktyabrida Avstriyaning 18 yoshgacha boʻlgan futbolchilariga qarshi oʻz uyida 0:2 hisobidagi oʻyinda oʻtkazdi. Shveysariya U21 terma jamoasidagi debyutini 2007-yil 17-noyabrda Estoniya U21 termasiga qarshi oʻyinda oʻtkazgan. Oradan bir necha kun oʻtib, 2007-yil 21-noyabrda Shveysariya U20 terma jamoasidagi yagona oʻyinini Germaniya U20 terma jamoasiga qarshi oʻtkazgan.

## Yutuqlari
**Basel**

* Shveysariya Superliga chempioni: 2012-yil
* Shveysariya kubogi : 2012-yil
* Uhren kubogi gʻolibi: 2013-yil

## Manbalar


## Havolalar

*
Zamir Selimov

**Zamir Faxriyevich Selimov** (1962-yil 1-yanvarda tugʻilgan) – qrim-tatar millatiga mansub oʻzbekistonlik va rossiyalik sobiq professional futbolchi, hujumchi ampulasida oʻynagan. Zamir Toshkentning „Paxtakor“, Xabarovsk SKA va „Dinamo“ (Saki) jamoalarida oʻynagan oʻyinlari bilan tanilgan.

## Futbolchilik faoliyati
Zamir Selimov faoliyatining katta qismini SSSR chempionati ikkinchi ligasida oʻynagan oʻzbek klublarida oʻtkazdi. Ammo 1985-1986-yillarda u birinchi liga musobaqalarida, avvaliga „Zvezda“ (Jizzax), keyin esa **Xabarovsk SKA** tarkibida qatnashgan. 1987-yilda Selimov „Konsonsoy“ futbol klubiga oʻtdi va u bilan 1988-yilgi mavsumda ikkinchi liganing 7-zonasida kumush medalni qoʻlga kiritdi.

## Yutuqlar

; Klub

* SSSR chempionati ikkinchi ligasining 7-zonasi kumush medali sovrindori **(1)**: 1988

; Shaxsiy yutuqlar

* Ukraina chempionatining oʻtish ligasining eng yaxshi toʻpurari **(1)**: 1992/93 

## Manbalar

## Havolalar

* 
*
Ahelit

**Ahelit** (Fe 2+ Zn) Al 6 [(O H) 4 |(P O 4) 2 ] 2 ·4 (H 2 O) — fosfatlar sinfiga kiruvchi noyob mineral. Rangi och koʻkdan och yashil ranggacha, triklinik singoniyada kiristallanadi . Ahelit 1984-yilda Xalqaro Mineralogiya Assotsiatsiyasining Yangi minerallar va mineral nomlar boʻyicha komissiyasi tomonidan turkuaz guruhining yangi minerali sifatida guruhga kiritilgan. Mineral Amerika Qoʻshma Shtatlari Geologik xizmatining iqtisodiy geologi Allen V. Xeyl (1918-2008) sharafiga nomlangan . Eugene Foord va Jozef Taggart birgalikda kashf etgan.

## Tarkibi
Turkuaz guruhi A 0-1 B 6 (PO 4) 4−x (PO 3 OH) x (OH) 8 ·4H 2 O ning asosiy formulasiga ega. Bu guruh yana beshta mineralni oʻz ichiga oladi. Ahelitga qoʻshimcha ravishda: planerit, firuza, faustit, xalkosiderit va nomaʼlum Fe 2+ -Fe 3+ analogi. Aheylit bu guruhda A-saytda Fe 2+ dominantligi bilan ajralib turadi. Ideal ahelit Fe 2+ Al 6 (PO 4) 4 (OH) 8 ·4H 2 O formulasiga ega. Uning rangi och koʻk yoki yashil. Turkuaz oilasida koʻk rang Fe 3+ boʻlmaganda Cu 2+ ning oktaedral koordinatsiyasidan kelib chiqadi .

## Hosil boʻlishi
Mineral Bali Lo prospektidan, Gʻarbiy Avstraliya  va Les Montmins konida, Auvergne Fransiyadanda topilgan . Mineral varissit, vivianit, vallit, kassiterit, sfalerit, pirit va kvarts bilan bogʻliq boʻlgan qalay konida gidrotermal jarayonda hosil boʻladi  .

## Xususiyatlari
Mineral bir-biriga yopishgan yarim sharlar va sharlarning izolyatsiyalangan massasi sifatida uchratilgan. U shishasimon yaltiroqlikka ega. Qattiqligi taxminan 5-5,5, solishtirma ogʻirligi esa 2,84 ni tashkil qiladi. Optik xususiyatlai nozik yoriqlarga ega rangi koʻk, yashildan koʻk-yashil ranggacha, chizigʻning rangi oqdan yashil-oq ranggacha, jilosiz yorqinlikka ega.
## Manba
Farhod Magrupov

**Farhod Asadullaevich Magrupov** (1944-2020) — oʻzbek kimyogari-texnologi. Toshkent kimyo-texnologiya instituti rektori (1991-1992).

## Tarjimai holi
1944-yil 11-yanvarda taniqli tibbiyot olimi A.I.Magrupov oilasida tugʻilgan. Toshkent politexnika institutining kimyo-texnologiya fakultetida tahsil olgan. 1966-yilda institutni imtiyozli diplom bilan tamomlagan, soʻng u yerdagi aspiranturaga („Plastmassa texnologiyasi“ kafedrasi) oʻqishga kirgan. 1970-yilda aspiranturani dissertatsiyani himoya qilib tamomlagan.

1970-yildan Toshkent politexnika institutida assistentlikdan professorlik darajasiga koʻtarilgan, kafedraga rahbarlik qilgan. 1982-yilda „Gidroksi — himoya furan polimerlarining hosil boʻlish qonuniyatlari va xossalari“ mavzusida doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan.

1990-1991-yillarda Oʻzbekiston Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligining „Ilmiy tadqiqot va ilmiy-pedagogik kadrlar tayyorlash“ boshqarmasi boshligʻi boʻlgan.

1991-1992-yillarda yangi tashkil etilgan Toshkent kimyo-texnologiya instituti rektori, keyinchalik kafedraga rahbarlik qilgan.

Olim sifatida gidroksil oʻz ichiga olgan oligomerlar va furan polimerlarini hosil qilish va bogʻlashning yangi mexanizmini kashf qilib, termoset polimerlar nazariyasi va texnologiyasiga katta hissa qoʻshgan.

Magrupov rahbarligida 3 nafar fan doktori, 20 nafar fan nomzodi yetishib chiqqan. Bundan tashqari, uning rahbarligida „Toʻyinmagan poliesterlar olish usuli“ patenti olinib, 2011-yilda „Eng yaxshi ixtiro uchun“ nominatsiyasi boʻyicha III-darajali diplom bilan taqdirlangan. 1992-1995-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi Oliy attestatsiya komissiyasi „Kimyo va oziq-ovqat texnologiyasi“ ekspert kengashi ilmiy kotibi, 1995-2000-yillarda kengash raisi boʻlgan. 1982-yildan — doktorlik dissertatsiyalari himoyasi boʻyicha ixtisoslashtirilgan ilmiy kengash aʼzosi, raisi boʻlgan.

2 ta darslik va 30 dan ortiq oʻquv-uslubiy qoʻllanmalar, 350 dan ortiq ilmiy maqolalar, 50 dan ortiq patentlar va mualliflik guvohnomalari muallifi. Uning ilmiy ishlari asosida yaratilgan magistrlar uchun „Furan polimerlari kimyosi va texnologiyasining oʻziga xos xususiyatlari“ oʻquv qoʻllanmasi oʻquv jarayonida oʻz oʻrnini topgan.

Faol oʻqituvchilik faoliyatidan ketgandan soʻng, Toshkent kimyo-texnologiya instituti faxriylar kengashi raisi boʻlgan.

2020-yil 10-avgustda vafot etdi.

## Havolalar

* Kimyoviy muhandislik boʻyicha qoʻllanma. V. V. Belova tomonidan tahrirlangan, A. I. Xolkin Moskva, 2012 yil
* Magrupov Farhod Asadullaevich. Universum — Xalqaro ilmiy jurnal.
Yakov Kaprov

**Yakov Ilyich Kaprov** (1934-yil 23-iyulda tugʻilgan — 2017-yil 11-yanvarda vafot etgan) – Sovet va oʻzbekistonlik sobqi professional futbolchisi, hujumchi ampulasida oʻynagan. Futbolchilik faoliyatini yakunlagandan soʻng Oʻzbekiston jamoalarida murabbiy sifatida ishlagan.

## Futbolchilik faoliyati
Futbolchilik faoliyatini 1955-yilda Toshkentning „Spartak“ jamoasida boshlagan. 1956-yilda mavsum davomida „Paxtakor“ klubi tarkibida oʻynagan, keyinchalik esa „Mehnat zahiralari“ (Toshkent) jamoasi safida toʻp surgan. Shundan soʻng u futbolchilik faoliyatini yakunlab, murabbiylikka oʻtdi. Ammo 1965—1966-yillarda futbolchilik faoliyatini tiklagan va „Sverdlovets“ jamoasida oʻynagan. 1966-yilgi mavsum soʻngida ikkinchi marta futbolchilik faoliyatini yakunlagan.

## Murabbiylik faoliyati
Futbolchi faoliyati yakunlangach, murabbiylik faoliyatini boshlagan. 1965-yilda Toshkent SKA (Toshkent) klubiga rahbarlik qilgan. 1967—1969-yillarda „Pomir“ (Leninobod) jamoasiga murabbiylik qilgan. 1970-yilda u „Yangier“ klubiga rahbarlik qilgan. 1971-yilda u „Pomir“ (Dushanbe) murabbiylar shtabiga qoʻshilgan Pomir klubida dastlab jamoani tayyorlashga yordam bergan, 1971-yilning iyulidan oxirigacha va 1973-yilning iyulidan sentyabriga qadar jamoani boshqargan. Samarqandning „Dinamo“ (1978), „Amudaryo“ (1979), „Xorazm“ (1981, 1985—1986), „Sohibkor“ (Xalqobod) (1989), „Nurafshon Buxoro“ (1992) va Bekobodning „Metallurg“ (199) klublarida ham bosh murabbiy boʻlib ishlagan. Shuningdek, „Chornomorets“ (Odessa), „Zvezda“ (Jizzax), „Paxtakor“ (Toshkent), „Soʻgʻdiyona“ (Jizzax), MHSK (Toshkent), Metalurg (Bekobod) va „Qizilqum“ (Zarafshon) klublarida bosh murabbiy yordamchisi boʻlib ishlagan.

## Yutuqlar

### Shaxsiy yutuqlar

*  SSSR sport ustasi
*  Tojikiston SSRda xizmat koʻrsatgan murabbiy

## Manbalar

## Havolalar

* Yakov Kaprov Footballfactsru saytida
* Yakov Kaprov Footbook saytida
Enis Alushi

**Enis Alushi** (; 1985-yil 22-dekabrda tugʻilgan) — kosoviyalik nafaqadagi professional futbolchi, yarim himoyachi sifatida oʻynagan.

## Klublardagi faoliyati

### 1. Nürnberg klubi
2016-yil 28-iyulda Alushi 2. Bundesliga ligasi vakili 1.Nürnberg klubiga qoʻshildi. Uning debyuti 1. Nürnberg klubida 6-avgust kuni 2016-2017-yilgi mavsumning 2-turida boʻldi.

#### Maccabi Haifaga ijara
2017-yilning 17-yanvar kuni Alushi Isroil Premyer-ligasi vakili Maccabi Haifa klubiga besh oylik ijara asosida qo‘shildi. 2017-yilning 30-yanvarida Makkabi Tel-Avivga qarshi o‘z uyida 2:2 hisobidagi durang o‘yinda asosiy tarkibda debyut qildi.

#### Ijaradan qaytish
2017-yil 5-avgustda ijaradan qaytgan Alushi oʻrinbosarlar jamoasidagi debyutini oʻz maydonida FC Pipinsriedga qarshi (4:0) oʻtkazdi, 74-daqiqada Issaka Mouhaman oʻrniga almashtirildi. 2018-yil 19-may kuni Alushi 1.Nürnberg klubini tark etganligi tasdiqlandi.

### Isteʼfoga chiqish
2019-yil 17-iyun kuni uning turmush oʻrtogʻi Fatmire Alushi o‘zining Instagramdagi rasmiy akkauntidagi surati orqali Enis Alushi faoliyatini yakunlagani va futbol agenti sifatida ish boshlaganini eʼlon qildi.

## Xalqaro faoliyati

### Kosovo
2014-yilning 2-martida Alushi Kosovodan Gaitiga qarshi FIFA tomonidan ruxsat etilgan birinchi o‘yinga chaqiruv oldi va asosiy tarkibga kiritildi.

## Shaxsiy hayoti
Alushi Mitrovitsa shahrida, SFR Yugoslaviyaning Kosovosida tugʻilgan. 2011-yil iyun oyida hamkasbi Fatmire Bajramaj bilan ishqiy munosabatlarini boshlagan va er-xotin keyingi yil unashtirilganligini eʼlon qildi. Koʻp oʻtmay, 2012-yil sentyabr oyida 72 soat oraliq farqi bilan ikkalasi ham tizzasidan jarohat oldilar. Er-xotin 2013-yilning dekabrida turmush qurishdi.

## Faoliyat statistikasi

### Klub

### Xalqaro

## Manbalar

## Havolalar

*
Farxod Yoʻldoshev

**Farxod Yoʻldoshev** (1980-yil 5-yanvarda tug'ilgan) — oʻzbekistonlik sobiq professional futbolchi, darvozabon ampulasida o'ynagan.

## Futbolchilik faoliyati
„So‘g‘diyona“ (Jizzax, O‘zbekiston), „Andijon“ (Andijon, O‘zbekiston), „Dinamo“ (Samarqand, O‘zbekiston), „Metallurg“ (Bekobod, O‘zbekiston) jamoalarida o‘ynagan.

2008-yildan buyon Tojikistonning „Vaxsh“ (Qoʻrgʻon-tepa), „Istiqlol“ (Dushanbe), „Regar-TadAZ“, „Daleron-Oʻroteppa“ klublarida toʻp surgan. Ikki karra Tojikiston chempioni, Tojikiston kubogi sohibi. Tojikistonning 2010-yildagi eng yaxshi darvozaboni.

## Havolalar

* Farxod Yoʻldoshev Footballfactsru saytida

* Farxod Yoʻldoshev Soccerway saytida
Kerria japonica

***Kerria japonica***, odatda **yapon kerriyasi** yoki **yapon guli** deb nomlanuvchi, raʼnodoshlar oilasiga mansub, sariq gulli buta (Rosaceae), vatani Xitoy, Yaponiya va Koreya. Bu **Kerria** turkumiga kiruvchi yagona tur. Yovvoyi holatda togʻ yonbagʻirlarida chakalakzorlarda oʻsadi. Yapon kerriasi xalq tabobatida foydalaniladi. Ikki gulli navi *K. japonica* 'Plenifloraʼ odatda **bakalavr tugmalari** deb ataladi.

*Kerria* nomi ham tur va turkum uchun umumiy nomidir. Tur shotlandiyalik bogʻbon Willian Kerr sharafiga nomlangan.

U Yangi Angliyaning shimolida (AQSh) **yapon marigold butasi** yoki **moʻjizaviy marigold butasi** nomi bilan ham tanilgan. 

## Tavsif
*Kerria japonica boʻyi* gacha yetadi, poyalari bilan koʻpincha boshqa oʻsimliklar yoki toshlar ustida tayanib oʻsadi. Yovvoyi tabiatda togʻ yonbagʻirlarida chakalakzorlarda oʻsadi. Barglari muqobil, oddiy, 3-10 sm uzunlikda. Gullar oltin sariq rangli, beshta gulbargli. Mevasi quruq bir urugʻli 4-4,5&nbsp;mm uzunlikda.

## Kultivatsiya
Kerria bahorda gullaydi. Oltin sariq rangli gullari uchun bogʻdorchilikda qadrlanadi. Gullarning rangi oqartirmasligi uchun toʻliq quyosh nuri ostida bir oz soyada oʻstirilgani yaxshi. Ikki nav Qirollik bogʻdorchilik jamiyatining Bogʻdagi xizmatlari uchun mukofotiga sazovor boʻlgan, *K. japonica* „Oltin Gvineya“ va ikki gulli *K. japonica* „Pleniflora“, odatda **bakalavr tugmalari** sifatida tanilgan.

## Zararkunandalar va kasalliklar
2014-yildan beri Buyuk Britaniya Qirollik bogʻdorchilik jamiyati bogʻbonlari bogʻlardagi *Kerria japonica* butasining zararlana boshlagani haqida maʼlumot ber boshladilar. Simptomlar barglardagi koʻplab qizil dogʻlar va poyadagi jarohatlarni oʻz ichiga oladi, natijada defoliatsiya va oxir-oqibat oʻsimlikning qurishiga olib keladi. Ushbu infeksiyani kerria uchun xos boʻlgan *Blumeriella kerriae* qoʻziqorini keltirib chiqarishi aniqlandi. Ingliz tilida kerria novdasi va barglarning kuyishi deb nomlanuvchi ushbu oʻta yuqumli kasallik AQShda maʼlum boʻlgan, ammo ilgari Britaniya oʻsimliklarida kuzatilmagan. Bu infeksiya kerria oʻsimliklari uchun jiddiy tahdid hisoblanadi.

## Dorivor foydalanish
Oʻsimlik yalligʻlanishga qarshi xususiyatga ega. Asal bilan gullaydigan kurtaklaridan tayyorlangan aralashma Xitoyda yoʻtal va ginekologik kasalliklarni davolashda ishlatilgan.

Barglari va ildizlari tarkibida 0,002 % vodorod sianid mavjud, nozik kurtaklar esa S vitamini (200) ning boy manbaidir, urugʻlarida 44,9 % protein va 45,3 % yogʻ mavjud. Gul barglarida O-metillangan flavonoid pektolinarin (5,7-dihidroksi-4,6-dimetoksiflavon-7-rutinosid) bor.

## Madaniyatda

*Kerria japonica* eramizning birinchi ming yillikdagi yapon sheʼriyatining eng qadimgi toʻplami boʻlgan *Manʼyōshūda* tez-tez tilga olinadi.

Qing sulolasi shoiri Chen Xao () oʻzining „ Flower Mirror“ qishloq xoʻjaligi traktatida *Kerria yaponikaning* goʻzalligini taʼkidlagan.

## Manbalar
WikiBhasha

**WikiBhasha** — Vikipediya onlayn ensiklopediyasi uchun koʻp tilli kontent yaratish vositasi hisoblanadi. WikiBhasha vositasi Vikipediya muharrirlariga boshqa Vikipediya maqolalaridagi kontentni qidirish, uni boshqa tillarga tarjima qilish va keyin tarjimadan yangi maqolalar yaratish yoki boshqa Vikipediya tillarida mavjudlarini yaxshilash uchun foydalanish imkonini beradi.

Dunyo mamlakatlaridagi kundalik foydalanuvchilar, shuningdek, tilshunoslar ingliz tilidagi Vikipediya maqolalarini mahalliy tillarga moslashtirish uchun WikiBhashadan foydalanishlari mumkin. Shuningdek, ular tarjima qilgan maqolani kengaytirish uchun yangi mahalliy kontent yaratishlari mumkin. WikiBhasha foydalanuvchilari noldan yangi maqolalar yaratishlari ham mumkin. Va vaqt o'tishi bilan ushbu vosita ingliz tilidan boshqa tillardagi maqolalarni mahalliy tillarga aylantirishga yordam beradi.

WikiBhasha 30 dan ortiq tillarda kontent yaratishni qoʻllab-quvvatlaydi. Bu ingliz tilidagi Vikipediyadagi katta hajmdagi kontentdan maʼlumot manbai sifatida foydalanib, inglizcha boʻlmagan Vikipediyada kontent yaratishni osonlashtiradi. Wikimedia Foundation va Microsoft Research arab, nemis, hind, yapon, portugal va ispan tillarida kontent yaratish uchun Vikipediya foydalanuvchilari hamjamiyatlari bilan yaqindan hamkorlik qiladi. „Bhasha“ soʻzi Shimoliy Hindiston tillarida „til“ degan maʼnoni anglatadi va malay va indonez tilidagi „Bahasa“ soʻzlari bilan bogʻliq. WikiBhasha Collaborative Translations Framework dasturidan foydalanadi, bu hamjamiyatga muayyan matnni tarjima qilishda birgalikda ishlash imkonini beradi.

Dastur 2008-yildan beri Vikipediya maqolalarini tarjima qilishda foydalaniladi hamda ishlash mexanizmiga koʻra Google Translator Toolkitga oʻxshaydi. Ularning asosiy farqi shundaki, WikiBhasha Vikipediya interfeysiga qo‘shimcha sifatida ishlaydi, Google Toolkit esa alohida ishlaydi va Google hisobini talab qiladi.

2010 yildan boshlab WikiBhasha (Beta versiyada) quyidagi shaklda mavjud boʻlgan:

MediaWiki kengaytmasi, Apache License 2.0 va qisman GPL v2 ostida,

Wayback Machine saytida 2010-10-21 WikiBhashada va Firefox foydalanuvchilari uchun Greasemonkey skriptida vazifasini bajargan.

## Manbalar
* WikiBhasha rasmiy sayti
Aleksandr Tynyanov

**Aleksandr Nikolayevich Tynyanov** (1967-yil 29-sentyabrda tugʻilgan – 2004-yil 27-mayda vafot etgan) – Qozogʻistonda tugʻilgan rus millatiga mansub, oʻzbekistonlik va rossiyalik sobiq professional futbolchi, darvozabon ampulasida oʻynagan.

## Futbolchilik faoliyati
Professional faoliyatini 1985-yilda Navoiyning „Zarafshon“ klubida boshlagan. 1989-yilgi mavsumda Buxoroning Nurafshon jamoasi tarkibiga oʻtgan. 1995-yilgi Oʻzbekiston chempionati mavsumida 727 daqiqa davomida buxoroliklar klubi darvozasi daxlsizligini saqlab qolishga muvaffaq boʻlgan va shu tariqa IFFHS reytingida dunyoning eng mahoratli darvozabonlari orasida 238-oʻringa koʻtarilgan. 1996-yilgi mavsumda Rossiyaning Orexovo jamoasiga koʻchib oʻtgan.

## Vafoti
2004-yil 27-may kuni ertalab Tynyanov, onasining soʻzlariga koʻra, yomon kayfiyatda boʻlgan va u jamoasining navbatdagi oʻyiniga borishni xohlamagan. Oshxonada tinmay chekdi, lekin shunga qaramay, oʻgʻli Aleksandr bilan birga jamoa tarkibiga qoʻshilgan va keyingi oʻyin uchun Shchelkovoga yoʻl olgan. Gorkiy shossesining 82-kilometrida Ojerelki qishlogʻi yaqinida jamoa futbolchilarini olib ketayotgan PAZ avtobusi bir necha tonna natriy siyanid boʻlgan konteyner yukmashinasiga borib urilgan. Avtohalokat natijasida klubning 5 nafar xodimi vafot etgan (bosh direktor Dmitriy Smirnov, bosh murabbiy Vadim Xnikin, jamoa rahbari Boris Pashkov, avtobus haydovchisi Aleksandr Mamontov, klub faxriysi, 1962-yilgi SSSR kubogi finalchisi Vasiliy Chavkin) va 4 nafar futbolchi: (Pavel Suxov, Aleksandr Tynyanov, Roman Busurin, Vladimir Tutikov). 2004-yil 29-mayda vafot etgan futbolchilar bilan xayrlashuv marosimi boʻlib oʻtgan. Znamya Truda stadionida sakkizta tobut qoʻyilgan.

## Yutuqlari
; Nurafshon Buxoro

* Oʻzbekiston chempionati kumush medali sovrindori (1): 1994-yil

## Manbalar

## Havolalar

* Aleksandr Tynyanov Footballfactsru saytida
Aleksey Abdulxoliqov

**Aleksey Rustamovich Abdulxoliqov** (1975-yil 3-martda tugʻilgan) – sovet, oʻzbekistonlik va rossiyalik sobiq professional futbolchi, hujumchi va yarim himoyachi ampulasida oʻynagan.

## Futbolchilik faoliyati
Aleksey egizak akasi Aleksandr bilan birgalikda G.Titov nomidagi Toshkentdagi bolalar va oʻsmirlar sport maktabining futbol jamoasiga borishgan. Aleksey egizak akasi bilan birgalikda 2005-yilgacha klublarda oʻynagan. 1989—1991-yillarda „Paxtakor“ oʻrinbosarlar jamoasi tarkibida oʻynagan. 1991-yili „Sohibkor“ jamoasida ikki oʻyinda ishtirok etgan. 1992—1993-yillarda „Politodel“ klubi safida Oʻzbekiston chempionati oliy ligasida oʻynagan.

Aleksey 1994-yilgi mavsumdan Rossiya chempionatining quyi divizionlarida oʻynagan: „Sokol-d Saratov“ (1994), „Zavodchanin Saratov“ (1995—1996), „Torpedo“ (Pavlovo) (1997—2000, 2002), „Svetotexnika Saransk“ (2001), „Sibur“ -Ximik Dzerjinsk (2002), Nosta Novotroitsk (2003), Dinamo Kirov (2004, 2008—2009), Neftyanik Ufa (2005), Sokol-Saratov (2006), „Lokomotiv Liski“ (2007), Fakel StroyArt Vorone (2008), Volga Saratov (2011). 2007-yilgi mavsumda Oʻzbekistonda „Buxoro“ jamoasi tarkibida 15 ta oʻyin oʻtkazgan.

## Manbalar

## Havolalar

* Aleksey Abdulxoliqov Footballfacts saytida
Creedite

**Creedite**(Ca 3 Al 2 SO 4 (F, OH) 10 · 2 (H 2 O)) — kaltsiy alyuminiy sulfat florogidroksidi minerali. Creedit rangsizdan oqdan binafsha ranggacha monoklinik prizmatik singoniyada kristallanadi. Koʻpincha nozik prizmalarning oʻtkir nurli spreyi sifatida hosil boʻladi. n a = 1,461 n b = 1,478 n g = 1,485 sinishi indekslari bilan shaffofdan shaffofgacha. Uning qattiqligi 3,5 dan 4 gacha va oʻziga ogʻirligi 2,7 ga teng. Creedite birinchi marta 1916 -yilda Kolorado shtatining Mineral okrugidagi Creede Quadrangle shahrida topilgan. Bu ruda konlarining kuchli oksidlanish mahsuloti hisoblanadi.
## Hodisa

Creedite noyob gidroksilgaloid mineral. Credit odatda ftorit ruda konlarining oksidlanishidan hosil boʻladi. Creedite 1916-yilda Kolorado shtatidagi Mineral okrugi Creede Quadrangleda joylashgan Vagon Wheel Gapdagi Kolorado Fluorspar Co konida topilgan joy nomi bilan atalgan. Keyinchalik u Nevada, Nye okrugi, Tonopa yaqinidagi boshqa florit tomirlarida topilgan. Graham okrugi, Arizona shtatidagi Grand Reef konida, Darvin tumanida, Inyo okrugi Kaliforniyada . Bundan tashqari Potosi va Santa Eulalia, Chihuahua, Meksikaning boshqa konlarida ham uchraydi. U Boliviyaning La Paz shahrida ham uchraydi, Pomir togʻlari, Tojikiston va Jezkazgan, Qozogʻiston .

## Geologik assotsiatsiya

Creedit odatda ftorit-kaltsit-kvars matritsasida yoki oksidlangan mahsulotlar bilan sulfid-matritsada past darajadagi metamorfik jinslar bilan yuzaga keladi. Creedit koʻpincha karbonat  siyanotrisit, yogʻochvarit, spangolit, kaolinit assotsiatsiyasi shaklida uchraydi. Boshqa kamroq tarqalgan Creedit assotsiatsiyasi   limonit , kaolinit, hemimorfit, smitsonit , gidrozinsit , aurixalsit . Creedit shuningdek, odatda sulfidlar, spangolit, broxantit, linarit, limonit, kuprit, vata va kaolinit bilan bogʻlangan skarn shakllanishida ham uchraydi. Umuman olganda, Creedit odatda ikki-uch millimetrli radial agregatlar shaklida va kamroq tarqalgan boʻlib, uzunligi bir millimetrgacha boʻlgan yagona prizmatik kristallar shaklida topiladi .

## Tuzilishi
Creedite strukturaviy kompozitsiyani oʻrganish Fe filtrlangan CoK nurlanishi (l =1,79021 Å), 10-90 ° 2th diapazoni, choʻqqi-balandlik nisbiy intensivligi bilan 1390 Philips difraktometridan foydalangan holda oʻtkazildi. Kredit C2/c kosmik guruhiga ega boʻlgan monoklinik kristall tizimga (2/m) tushadi, degan xulosaga kelishgan. Shuningdek creedite (2 0 0) va (4 0 0) bazal aks ettirishga ega ekanligi aniqlandi, ular Maykl Fleischer orientatsiyasiga mos keladigan afzal yoʻnalish tufayli kuchaytirildi .

## Manba
Iqbol Olimjonova

**Iqbol Olimjonova(Ikbol Yunusova)** — O'zbekiston televideniyesi tarixidagi birinchi suxandon (diktor).

## Hayoti
Iqbol Olimjonova — 1937-yil Toshkent shaxrida tug'ilgan. Asli kasbi shifokor, Toshkent tibbiyot insitutitini tamomlagan. Sinovlar asosida boshlovchilik qilgan, lekin oilaviy muammolar sabab 1958-yilda Moskva ko'chib ketgan va tibbiyot sohasini davom ettirib tibbiyot fanlari nomizodi ilmiy darajasiga ega bo'lgan.
## Tarixi
O‘zbekiston televedeniyesining birinchi direktori Mirsolih Mirazamov xotiralariga ko'ra: Iqbol Olimjonovaning suxandonik qilishining ma'lum tarixi bor. Xullas, 1956-yil 5-noyabr kuni televideniye tarixida birinchi ko'rsatuv efirga uzatiish rejalashtirilgan, amma o‘sha paytlarda yangilik bo'lgan bu soha uchun biron bir mutaxasis topish muammo, xatto efirni ochib beradigan diktor ham bo'lmagan, shunda oliy o'quv dargohi talabalari orasidan suxandon izlash boshlangan. Bu mas'uliyatli ish televideniyening birinchi muharirlaridan biri Jonrid Abdullaxonovga topshirilgan. U bilan rejissor Armug‘on Muhammedov vertolyotda Toshkent tibbiyot insituti jamoasi paxta terayotgan Bo‘ka tumaniga borishgan. Ular juda ko'p yigit-qizlar bilan suhbatlashib, ko‘rinishi, ovozi, nutqi, intelektual jihatlarini sinovdan o'tkazib nihoyat diktorlikga Iqbol Olimjonovani tanlashgan. Ushbu tarixiy jarayon tufayli televideniye tarixidagi dastlabki diktor (garchi u ko'p faoliyat ko'rsatmagan bo'lsa-da), Iqbola Olimjonova bo'lib qolgan" - deya xotirlaydi. 1956-yil televideniyening ilk efirida Iqbol Olimjonova tomonidan aytilgan ilk so'zlari:
Bu diktorni hamkasblari "Afsonaviy suxandon" deb atashgan, chunki ilk bor televideniyening ochilishida boshlovchilik qildi va bu imkoniyat uchun 500dan ortiq talabgorlar orasidan saralab olindi. Shunday bo'lishiga qaramay u televideniyeda ko'p vaqt ishlamadi ikki yildan so'ng Moskvaga uchib ketdi. U yerda o'zining tibbiyot sohasini davom ettirdi.

## Manbalar
Umar Berdiyev

**Umar Erniyazovich Berdiyev** (1979-yil 25-iyun – 2023-yil 6-yanvar vafot etgan) – Turkmanistonlik sobiq professional futbolchisi, himoyachi ampulasida oʻynagan. Turkmaniston terma jamoasida oʻynagan (2000—2010). 2023-yil 6-yanvarda vafot etgan va Ashxobodda dafn etilgan.

## Futbolchilik faoliyati
Professional futbolchilik faoliyatini Ashxobodning „Nisa“ klubida boshlagan, shundan soʻng „Kopetdogʻ“ klubida oʻynagan.

2002-yilda Qozogʻistonning „Shaxtyor“ klubida oʻynagan. 2003-yilda Xarkovning „Metalist“ jamoasida Ukraina chempionatida oʻynagan 2004-yilda Qozogʻiston chempionatiga qaytdi va 2007-yilgacha „Atirau“ va „Yesil-Bogatyr“ futbol klublarida oʻynadi.

2007-yilda Samarqandning „Dinamo“ jamoasi safida Oʻzbekiston chempionatida debyut qilgan. 2009-yilda „Olmaliq“ga oʻtdi. 2009—2010-yilgi mavsumni Ozarbayjonning „Karvan“ jamoasida oʻtkazdi.

## Terma jamoadagi faoliyati
2000-yildan 2010-yilgacha Turkmaniston terma jamoasida oʻynagan. Turkmaniston tarixida eng koʻp – 37 ta oʻyin oʻtkazgan. 2003-yilning kuzida Ashxobodda boʻlib oʻtgan JCh-2006 saralash turnirining dastlabki oʻyini doirasida milliy terma jamoadagi ilk golini urgan, Afgʻoniston terma jamoasi 11:0 hisobida magʻlub boʻldi. 2004-yilgi Osiyo kubogi ishtirokchisi. 2010-yilning 24-fevralida OFK Chaqiruv kubogida Tojikiston terma jamoasiga qarshi soʻnggi oʻyinni oʻtkazdi.

### Milliy terma jamoa uchun gollar

## Muvaffaqiyat
; Nisa (Ashxobod)

*  **[[Turkmaniston Yokari ligasi|Turkmaiston ligasi]]**
**  Chempion (2): 1998/99, 2003
**  Kumush (2): 1997/98, 2002

*  **Turkmaniston futbol kubogi**
**  Chempion (1): 1998

; Kopetdag (Ashxobod)

*  **[[Turkmaniston Yokari ligasi|Turkmaiston ligasi]]**
**  Chempion(1): 2000
**  Kumush (1): 2001

*  **Turkmaniston futbol kubogi**
**  Chempion (2): 2000, 2001

## Manbalar

## Havolalar
* Umar Berdiyev FIFA.com saytida
* Umar Berdiyev soccerpunter.com saytida
* Umar Berdiyev footballdatabase.eu saytida
* Umar Berdiyev worldfootball.net saytida
* Umar Berdiyev sports.ru saytida
Elena Dementieva

**Elena Viacheslavovna Dementieva** (1981-yil 15-oktyabrda tugʻilgan) — rossiyalik sobiq professional tennischi. U 2008-yilda Pekinda boʻlib oʻtgan Olimpiadaning yakkalik bahslarida oltin medalni, bundan avval 2000-yilda Sidneyda boʻlib oʻtgan Olimpiadada kumush medalni qoʻlga kiritgan. U WTA yakkalik bahslarida 16 ta chempionlikni qo‘lga kiritgan. 2004- yilgi Fransiya Ochiq chempionati va 2004-yilgi AQSh Ochiq chempionati finaliga chiqdi. Dementieva, shuningdek, 2005-yilda Fed kubogini qoʻlga kiritgan Rossiya jamoasining bir qismi edi. Juftlik bahslarida u Janette Husarova bilan 2002-yil WTA chempionatida g‘olib chiqdi va ikkita US Open juftlik finalida — 2002-yilda Husarova va 2005-yilda Flavia Pennetta bilan ikkinchi o‘rinni egalladi. Dementieva 2009-yil 6-aprelda 3-raqam ostida dunyo reytingida yuqori natijaga erishdi. U 2010-yil 29-oktyabrda, 2010-yilgi WTA chempionatidagi so‘nggi o‘yinidan so‘ng faoliyatini yakunlaganini eʼlon qildi. 2003-yildan 2010-yilgacha u atigi bir yilni eng yaxshi 10 talikdan tashqarida tugatdi.

## Shaxsiy hayoti

Dementieva Moskvada elektrotexnika muhandisi Viatcheslav va oʻqituvchi Vera oilasida tugʻilgan. U etti yoshida "Dinamo" sport klubi va Markaziy Qizil Armiya tennis klubi tomonidan rad etilgan. „Spartak“ tennis klubiga yozilishdan oldin unga uch yil davomida Marat Safin va Dinara Safinaning onasi Rauza Islanova murabbiylik qilgan. Keyin u oʻn bir yoshida Sergey Pashkov bilan Markaziy Qizil Armiya klubiga qoʻshildi. Keyinchalik unga onasi Vera va uning akasi Vsevolod murabbiylik qildi. Uning Moskvadagi Monte-Karlo va Florida shtatidagi Boka Raton shaharlarida uylari bor. 2011-yil 16-iyulda Dementieva Moskvada xokkeychi Maxim Afinogenovga turmushga chiqdi. U birinchi farzandi Veronikani 2014-yil aprel oyida dunyoga keltirdi. Ularning ikkinchi farzandi Sergey 2016-yilning may oyida tug‘ilgan.

## Tennisdagi faoliyati
Dementieva 13 yoshida Fransiyada oʻzining birinchi xalqaro " Les Petits As " turnirida oʻynadi va gʻolib chiqdi. 1997-yilda u WTA 500 taligiga kirdi. U 1998-yilda professionalga aylandi. 1999-yilda eng yaxshi 100 talikka kirdi.

## Fed kubogi
Dementieva tez-tez Rossiya Federatsiyasi kubogi jamoasida oʻynagan. U oʻz faoliyatini 26-9, yakkalik bahslarida 22-5 va juftlikda 4-4 natija bilan yakunlagan. Uning eng yaxshi natijalari Venus Williams, Mary Pierce, Amélie Mauresmo va Kim Clijsters ustidan qozonilgan gʻalabalarni oʻz ichiga oladi.

## Faoliyat statistikasi

Manba:

## Manbalar
Saydirahmon Mirzayev

**Mirzayev Saydirahmon Shoabdiyevich** — gidrogeolog, geologiya-mineralogiya fanlari doktori, professor, Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Kengashining Ekologiya va tabiiy resurslardan oqilona foydalanish masalalari qoʻmitasi raisining oʻrinbosari.

## Tarjimai holi
1954-yilda Oʻrta Osiyo politexnika institutining geologiya-qidiruv fakultetini tamomlagan Mirzayev Saydirahmon, oʻsha yerning oʻzida assistent, katta oʻqituvchi hamda direktor lavozimlarida ishlagan. Bu davrda yarim qurgʻoqchil rayon yer osti suv resurslarini hisoblash, ulardan xalq xoʻjaligida foydalanish va muhofaza qilish boʻyicha ilmiy-uslubiy markazga aylangan. 1958-yilda nomzodlik, 1970-yilda esa doktorlik dissertatsiyasini muvaffaqiyatli himoya qilgan.

1976-yildan umrining oxirigacha Toshkent irrigatsiya va qishloq xoʻjaligini mexanizatsiyalash muhandislari institutining „Gidrologiya“, „Suv xoʻjaligi va qishloq suv taʼminotini yaxshilash“ kafedralariga rahbarlik qilgan. Institutning ilmiy ishlar boʻyicha prorektori (oʻrinbosari — rektor) lavozimida ishlab, bor bilim va kuchini uch avlod tarbiyasiga bagʻishlagan (http://hm.tiiame.uz/ru/page/esrb). Mirzayev Saydiraxmon rahbarligida va uning shaxsan ishtirokida respublika aholisini ichimlik suvi bilan taʼminlash muammosini hal etish, yer osti suvlaridan sugʻorishda foydalanishni asoslash, Amudaryo, Sirdaryo va Orol dengizi havzalaridagi suv resurslaridan mukammal foydalanish va muhofaza qilish sxemasini ishlab chiqishda olib borilgan tadqiqotlari natijalari hisoblanadi.

2010-yilgacha kompleks foydalanish sxemasini ishlab chiqishda Oʻzbekiston Respublikasi yer osti suvlaridan foydalanilgan. Uning rahbarligida suv resurslarini tejash va tuproq unumdorligini oshirish maqsadida qishloq xoʻjaligida yonuvchi polimer gidrogellardan foydalanish boʻyicha muvaffaqiyatli tadqiqotlar olib borilgan. Professor Mirzayev Saydirahmon 250 dan ortiq ilmiy ishlar, jumladan, 30 ta monografiya muallifi. Uning rahbarligida 40 dan ortiq fan nomzodlari, 10 ga yaqin fan doktorlari yetishib chiqqan, ular mamlakatimiz va qoʻshni davlatlar mustaqilligi yoʻlida turli sohalarda mehnat qilmoqdalar.