Ozarbayjon — Ispaniya munosabatlari

**Ozarbayjon — Ispaniya munosabatlari** – Ozarbayjon va Ispaniya oʻrtasidagi siyosiy, iqtisodiy, madaniy va boshqa sohalardagi ikki tomonlama munosabatlardir.

## Diplomatik munosabatlar
Ispaniya Ozarbayjon mustaqilligini 1991-yil 31-dekabrda tan olgan. Mamlakatlar oʻrtasida diplomatik munosabatlar 1992--yil 11-fevralda oʻrnatilgan.

Ozarbayjonning Ispaniyadagi elchixonasi 2005-yil 11-martda ochilgan.

Ispaniyaning Turkiyadagi elchixonasi Ispaniyaning Ozarbayjondagi elchixonasi ham hisoblanadi. 2014-yil 5-mayda Boku shahrida Ispaniyaning vakolatxonasi ochildi.

2000-yil 5-dekabrdan boshlab Ozarbayjon parlamentida ikki tomonlama parlamentlararo ishchi guruhi faoliyat ko‘rsatmoqda. Guruh rahbari Sevil Mikayilova.

Ispaniya parlamentida parlamentlararo ishchi guruh faoliyat yuritadi.

1995-yilda Nyu-Yorkda Ozarbayjon Prezidenti Haydar Aliyevning Ispaniya Prezidenti Felipe Gonsales bilan birinchi uchrashuvi boʻlib oʻtdi. 1995-1996-yillarda tashqi ishlar vazirliklarining rasmiy uchrashuvlari tashkil etilgan.

## Huquqiy asos
Tomonlar 10 ta hujjatni imzolaganlar, jumladan:

* Daromadlar va mol-mulkni ikki tomonlama soliqqa tortishning oldini olish va soliq to‘lashdan bo‘yin tovlashning oldini olish to‘g‘risidagi konvensiya (25.02.2014).
* Madaniyat, taʼlim va fan sohasida hamkorlik toʻgʻrisidagi bitim (28.11.2012).

## Iqtisodiy munosabatlar
1990-yillarning oxiridan boshlab Ozarbayjonning neft sektoriga ispan kapitali kiritilishi boshlandi.

Ispaniyaning Repsol kompaniyasi Ozarbayjonda neft qidiruvi bilan shugʻullanadi. Kurdashi neft konini oʻzlashtirish boʻyicha xalqaro konsorsiumda Repsolning ulushi 5% ni tashkil etadi.

2003-yil yanvar-iyun oylarida Ispaniya va Ozarbayjon oʻrtasidagi tashqi savdo hajmi 264,3 million AQSh dollarini tashkil etdi, shundan 241,3 million AQSh dollari Ozarbayjondan Ispaniyaga neft eksportiga toʻgʻri keldi.

Ozarbayjon Respublikasi Davlat statistika qoʻmitasi maʼlumotlariga koʻra, 2010-yilda Ispaniya bilan tovar ayirboshlash hajmi 192 million dollarni tashkil etgan (shundan 178,5 millioni Ozarbayjon eksportiga togʻri keladi).

2010-yil noyabr oyida hukumat rahbarlari ikki tomonlama soliqqa tortishning oldini olish to‘g‘risida bitim imzoladilar.

2011-yilda Bokuda Ispaniyaning yetakchi rieltorlik kompaniyalaridan biri Runiga Properties vakolatxonasi ochilgan.

2010-2011-yillarda ikki davlat hukumatlari oʻrtasida havo qatnovi sohasida hamkorlik, oʻzaro investitsiyalarni ragʻbatlantirish va himoya qilish, telekommunikatsiya va madaniyat sohasida hamkorlik toʻgʻrisida bitimlar imzolangan.

Ozarbayjon va Ispaniya oʻrtasidagi hamkorlik arxitektura, transport infratuzilmasi, muhandislik, energetika, savdo va taʼlim kabi sohalarda amalga oshirilmoqda.

### Tovar aylanmasi (ming dollar)

## Xalqaro hamkorlik

Ikki davlat oʻrtasidagi xalqaro hamkorlik oʻzlari aʼzo boʻlishgan xalqaro tashkilotlar doirasida amalga oshirilmoqda.

Ispaniya „Sharqiy hamkorlik“ strategiyasi doirasida Ozarbayjonning Yevropa Ittifoqidagi (YEI) pozitsiyasini qo‘llab-quvvatlaydi.

NATOning „Tinchlik yoʻlida hamkorlik“ dasturi doirasidagi hamkorlikni yanada kengaytirish rejalashtirilgan.

## Madaniy aloqalar
Ikki davlat oʻrtasida madaniy aloqalar XX asrning 70-80-yillarida oʻrnatilgan. 1980-yilda Ozarbayjon xorijiy mamlakatlar xalqlari bilan doʻstlik jamiyati tashabbusi tufayli Madridda „Ozarbayjon rangtasvir va amaliy sanʼati“ koʻrgazmasi tashkil etildi. 1987-yilda bu jamiyat xorijdagi vatandoshlar bilan aloqalar boʻyicha Veten jamiyatiga aylantirildi.

1980-yillarning oxiri — 1990-yillarning boshlarida hamkorlik asosan „Ispaniya — SSSR“ jamiyati tashabbusi bilan amalga oshirilgan. Ispaniyada ozarbayjon tilida matbuot paydo boʻldi (Madriddagi Ozarbayjon doʻstlari jamiyatining „Dede Korkut“ jurnali). Ozarbayjon mumtoz adabiyoti namunalarini ispan tiliga tarjima qilish ishlari amalga oshirila boshlangan.

2014-yil may oyida Ozarbayjon Respublikasi Fanlar akademiyasi Prezidiumi binosida „Ozarbayjon-Ispaniya munosabatlari: iqtisodiy rivojlanishga ilmiy qarash“ mavzusida konferensiya boʻlib oʻtdi. Konferensiya Ispaniya Qirollik Iqtisodiyot va moliya fanlari akademiyasi ko‘magida tashkil etildi. Malakali kadrlar almashinuvi, taʼlim sohasida hamkorlikni rivojlantirish kabi masalalar muhokama qilindi. Ozarbayjon Respublikasi Fanlar akademiyasi rahbariyati bilan Qirollik Iqtisodiyot va moliya fanlari akademiyasi o‘rtasida ijtimoiy, tabiiy va muhandislik fanlari kabi yo‘nalishlarda tadqiqot olib borish bo‘yicha hamkorlikni kengaytirish to‘g‘risida memorandum imzolandi.

2020-yil sentabr oyida Barselonada Ozarbayjon diasporasi bilan ishlash davlat qoʻmitasi koʻmagida „Ozarbayjon uyi“ ochildi.

Ispaniya Ichki ishlar vazirligining statistik maʼlumotlariga koʻra, Ispaniyada yashovchi ozarbayjonlar soni taxminan 300 kishini tashkil qiladi. Aksariyat ozarbayjonliklar Ispaniyaning Madrid, Barselona, Alikante va Valensiya kabi shaharlarida istiqomat qiladi.

## Manbalar



## Havolalar

* Ozarbayjonning Ispaniyadagi elchixonasi rasmiy sayti )
* Ispaniyaning Turkiyadagi elchixonasi )
* Ikki tomonlama munosabatlar )
* „Ozarbayjon-Ispaniya munosabatlari: kelajak taraqqiyotining ilmiy istiqboli“