Corning Inc.

**Corning Incorporated** – Amerikaning transmilliy texnologiya kompaniyasi boʻlib, u maxsus shisha, keramika va tegishli materiallar va texnologiyalar, shu jumladan, ilgʻor optika, birinchi navbatda sanoat va ilmiy sohada qoʻllash uchun ixtisoslashgan. Kompaniya 1989-yilgacha **Corning Glass Works** nomini oldi. Corning 1998-yilda Corning Consumer Products Company shoʻba korxonasini (hozirda Corelle Brands nomi bilan tanilgan) Bordenga sotish orqali isteʼmolchi mahsulot turlarini (jumladan, CorningWare va Visions Pyroceram asosidagi qozonlar, Corelle Vitrelle idishlari va Pyrex shisha pishirish idishlaridan) ishlab chiqarishdan voz kechdi.

2014-yil holatiga koʻra, Corning beshta asosiy biznes sektoriga ega edi: displey texnologiyalari, atrof-muhit texnologiyalari, maishiy jihozlar, optik aloqalar va maxsus materiallar. Corning ikkita qoʻshma korxonada ishtirok etadi: Dow Corning va Pittsburgh Corning. Quest Diagnostics va Covance 1996-yilda Corningʼdan chiqarilgan. Corning 2007-yilda iPhone-ni ishlab chiqish uchun Steve Jobs bilan hamkorlik qilgandan beri Apple Inc.ning asosiy yetkazib beruvchilaridan biri hisoblanadi; Corning koʻplab smartfon ishlab chiqaruvchilari foydalanadigan Gorilla Glass oynasini ishlab chiqaradi. Bu dunyodagi eng yirik shisha ishlab chiqaruvchilardan biri. Corning oʻzining mahsulot va texnologik innovatsiyalari uchun toʻrt marta texnologiya va innovatsiyalar milliy medalini qoʻlga kiritdi.

## Tarixi

Corning Glass Works 1851-yilda Massachusets shtatining Somervil shahrida Amory Houghton tomonidan tashkil etilgan boʻlib, dastlab Bay State Glass Co sifatida faoliyat olib borgan. Keyinchalik u Uilyamsburg, Bruklin, Nyu-York shahriga koʻchib oʻtdi va Brooklyn Flint Glass Works shisha zavodi sifatida faoliyat yuritdi. Kompaniya 1868-yilda asoschining oʻgʻli Amory Houghton, Jr. boshchiligida yana oʻzining eng soʻnggi uyi va nomi – Korning, Nyu-York shahriga koʻchib oʻtdi.

Corning oʻzining global shtab-kvartirasini Nyu-York shtatidagi Korning shahrida saqlashda davom etmoqda. Firma 1908-yilda u yerda birinchi sanoat tadqiqot laboratoriyalaridan birini tashkil qilgan. U yaqin atrofdagi tadqiqot va ishlanma obyektini, shuningdek, katalitik konvertorlar va dizel dvigatel filtrlari mahsulot liniyalari bilan bogʻliq operatsiyalarni kengaytirishni davom ettirmoqda. Corning jamiyat rivojlanishining uzoq tarixiga ega va jamoat rahbarlarini Nyu-York shtatining kichik ona shahridagi shtab-kvartirasida qolish niyatida ekanligiga ishontirdi.

Kaliforniya Texnologiya Institutining Palomar rasadxonasidagi teleskop oynasi 1934-1936-yillarda Corning tomonidan past kengayuvchi borosilikat oynadan yasalgan. 1932-yilda George Ellery Hale oʻzining Palomar loyihasi uchun zarur optikani yaratish muammosi bilan Corningga murojaat qildi. Eritilgan kvartsdan optikani yaratish boʻyicha oldingi urinish muvaffaqiyatsizlikka uchradi. Corningning birinchi urinishi muvaffaqiyatsiz boʻldi, quyma blankada boʻshliqlar bor edi. Olingan saboqlardan foydalanib, Corning ikkinchi blankni quyishda muvaffaqiyat qozondi. Bir yillik sovitishdan soʻng, u deyarli suv toshqini tufayli yoʻqolgan, 1935-yilda boʻsh joy qurib bitkazilgan. Birinchi blank hozirda Corning shisha muzeyida joylashgan.

1962-yilda Corning kompaniyasi Chemcor yangi mustahkamlangan avtomobil old oynasini ishlab chiqdi, u mavjud old oynalarga qaraganda yupqaroq va yengilroq boʻlishi uchun moʻljallangan, bu sindirilganda mayda granulalarga boʻlinib, shaxsiy jarohatlar xavfini kamaytirdi. Bu qattiq shisha kimyoviy jihatdan qotib qolgan tashqi qatlamga ega boʻlib, uning ishlab chiqarilishi ion almashinuvi va Virjiniya shtatining Bleksburg shahridagi zavodida Corning tomonidan qurilgan maxsus pechlarda “eritish jarayoni”ni oʻz ichiga olgan. Corning avtomobil sanoati yetkazib beruvchisi boʻlish niyatida uni laminatlangan old oynalarga muqobil sifatida ishlab chiqdi. Chemcor old oynalari 1968-yilda cheklangan Plymouth Barracudas va Dodge Dartsʼda yon oyna sifatida oʻrnatilgandan soʻng, 1970-yilda American Motors Corporation (AMC) tomonidan qurilgan Javelins va AMX modellarida qayta oʻrnatildi. Avtotransport vositalarining old oynalari uchun majburiy xavfsizlik standartlari yoʻqligi sababli, yirik avtomobil ishlab chiqaruvchilari arzonroq mahsulotlarni oʻzgartirish uchun moliyaviy ragʻbatga ega emas edilar. Corning oʻzining old oynasi loyihasini 1971-yilda, kompaniyaning “eng katta va eng qimmat nosozliklaridan” biri boʻlganidan keyin toʻxtatdi. Biroq, koʻplab Corning innovatsiyalari singari, ushbu avtomobil oynasini ishlab chiqarishning noyob jarayoni qayta tiklandi va bugungi kunda ularning juda foydali LCD shisha biznesining asosi hisoblanadi.

1970-yilning kuzida kompaniya tadqiqotchilar Robert D. Maurer, Donald Keck, Peter C. Schultz va Frank Zimar 17 dB optik zaiflashuvi past boʻlgan optik tolani namoyish qilganliklarini eʼlon qildi. Bir necha yil oʻtgach Corning dunyodagi yetakchi optik tola ishlab chiqaruvchisiga aylandi.

1977-yilda Corningning Z Glass loyihasiga katta eʼtibor berildi. Z Glass televizor tasvir naychalarida ishlatiladigan mahsulot edi. Aniq tabiati bahsli boʻlgan bir qator omillar tufayli ushbu loyiha foyda va mahsuldorlikning keskin yoʻqolishi deb hisoblandi. Keyingi yili loyiha qisman tiklandi. Bu voqea Harvard Biznes maktabi tomonidan misol sifatida keltirildi.

1990-yillarning oxirida dot-com bumi davrida kompaniya foydasi oshib ketdi va Corning bir nechta yangi zavodlar bilan tolali operatsiyalarini sezilarli darajada kengaytirdi. Kompaniya, shuningdek, toʻliq optik tolali tizimlarning yetakchi provayderi boʻlish niyatida katta miqdorda sarmoya kiritib, fotonika bozoriga kirdi. Fotonikada muvaffaqiyatga erisha olmaslik va 2000-yilda dot-com bozorining qulashi kompaniyaga katta taʼsir koʻrsatdi va Corning aksiyalari har bir aksiya uchun 1 dollargacha tushib ketdi. Biroq kompaniya ketma-ket besh yil davomida moliyaviy koʻrsatkichlarni yaxshilashini eʼlon qildi.

## Texnologiyalar
Corning uchun burilish nuqtasi Apple oʻzining yaqinlashib kelayotgan iPhone uchun mustahkam displeyni ishlab chiqish uchun unga murojaat qilganida keldi. Keyinchalik boshqa kompaniyalar ham uning Gorilla glass ekranini qabul qilishdi. 2011-yilda Corning mavjud obyektlarni kengaytirish va Sakai, Osaka, Yaponiyada Sharp korporatsiyasi ishlab chiqarish majmuasi bilan birgalikda joylashgan Gen 10 obyektini qurish haqida eʼlon qildi. LCD shisha taglik ogʻir metallarsiz ishlab chiqariladi. Corning suyuq kristalli displeylarda ishlatiladigan shisha ishlab chiqaruvchi yetakchi hisoblanadi. 

Kompaniya Shimoliy Karolinadagi Wilmington va Konkord zavodlarida aloqa sanoati uchun optik tola va kabel ishlab chiqarishni davom ettirmoqda. Shuningdek, u benzinli dvigatellardan foydalanadigan yengil avtomobillar va yengil yuk mashinalaridagi katalitik konvertorlar uchun keramik emissiya nazorati qurilmalarining yirik ishlab chiqaruvchisi hisoblanadi. Kompaniya, shuningdek, AQShda va xorijda ushbu dvigatellar uchun emissiya standartlarini kuchaytirish natijasida dizel dvigatellari uchun keramik chiqindilarni nazorat qilish mahsulotlarini ishlab chiqarishga sarmoya kiritmoqda.

Gorilla Glass, 1960-yillardagi Chemcor loyihasining natijasi boʻlib, koʻplab sensorli ekranlarda tirnalishga chidamlilikni taʼminlovchi himoya qopqogʻi oynasi sifatida ishlatiladigan yuqori quvvatli gidroksidi-alyuminosilikat yupqa qatlamli shishadir. Walter Isaacsonning “Steeve Jobs*”* kitobiga koʻra, Gorilla Glass 2007-yilda chiqarilgan birinchi iPhone-da ishlatilgan. 2011-yil 25-oktabrda Corning kompaniyasi OLED va LCD displeylar uchun ishlab chiqilgan ekologik toza va yuqori unumdor shisha Lotus Glassni taqdim etdi.

Corning daromadning taxminan 10 foizini tadqiqot va ishlanmalarga investitsiya qiladi va Nyu-York shtatining Korning shahridagi bosh qarorgohi yaqinidagi Sullivan Park tadqiqot markazini yanada kengaytirish uchun 300 million AQSh dollari ajratdi. 2019-yil sentabr oyida Apple oʻzining koʻplab mahsulotlari, jumladan iPhone, Apple Watch va iPad uchun zarur boʻlgan oynani ishlab chiqish va ishlab chiqarish maqsadida Corning kompaniyasiga 250 million dollar sarmoya kiritishini eʼlon qildi. Ikkala kompaniya tomonidan tasdiqlanmagan boʻlsa-da, investitsiyalar kelajakda yangi mahsulotlarni ishlab chiqish uchun ishlatilishi mumkin. Apple 2017-yilda Corning kompaniyasiga 200 million dollar sarmoya kiritgan edi.

## Boshqa tadbirlar
Corning butun dunyo boʻylab taxminan 61 200 kishini ish bilan taʼminlaydi va 2021-yilda 14,08 milliard dollar sotuvga erishdi  Kompaniya koʻp yillar davomida *Fortune* jurnalining 500 ta eng yirik kompaniyalari qatoriga kiritilgan va 2015-yilda 297-oʻrinni egallagan.

Kompaniya uzoq vaqtdan beri ochiq kompaniya bo'lsa-da, asoschining nevarasi James R. Houghton 2001-yildan 2007-yilgacha direktorlar kengashi raisi boʻlib ishlagan. Yillar davomida Houghton oilasining mulki taxminan 2% ga kamaydi. Wendell P. Weeks kompaniyada 1983-yildan beri rais, bosh ijrochi direktor va prezident boʻlgan edi.

2011-yil fevral oyida Corning butun obyekt boʻylab uzluksiz simsiz qamrovni taʼminlash uchun universitetlar, stadionlar va aeroportlar tomonidan tez-tez foydalaniladigan taqsimlangan antenna tizimlarini ishlab chiqaruvchi Isroil kompaniyasi MobileAccess Networksni sotib oldi. MobileAccess Networks Corning telekommunikatsiya biznes boʻlimining bir qismiga aylandi. 2017-yil iyul oyida Corning SpiderCloud Wirelessni sotib oldi. 2017-yil dekabr oyida Corning 3M aloqa bozorining barcha bo‘limini naqd pul muomalasi orqali taxminan 900 million dollarga sotib oldi. Sotib olish 2018-yilda yakunlandi, 3M Communication Market Division boʻlimi Corning Optical Communications biznes boʻlimining bir qismiga aylandi.

## Direktorlar kengashi

* Donald W. Blair: isteʼfodagi ijrochi vitse-prezident va bosh moliya direktori, NIKE, Inc.
* Stephanie A. Burns: Dow Corning korporatsiyasining nafaqadagi raisi va bosh ijrochi direktori
* John A. Canning, Jr.: Madison Dearborn Partners, LLC raisi
* Richard T. Clark: isteʼfodagi rais, Merck & Co., Inc. prezidenti va bosh ijrochi direktori.
* Robert F. Cummings, Jr.: JPMorgan Chase & Co. investitsiya banki raisining isteʼfodagi oʻrinbosari.
* Deborah A. Henretta: global elektron biznes, Procter & Gamble kompaniyasining isteʼfodagi guruhi prezidenti
* Daniel P. Huttenlocher: MIT dekan va professori
* Kurt M. Landgraf: nafaqadagi prezident va bosh ijrochi direktor, Educational Testing Service
* Kevin Martin: vitse-prezident, mobil va global kirish siyosati, Facebook, Inc.
* Deborah D. Rieman: MetaMarkets Group ijrochi raisi
* Hansel E. Tookes II: isteʼfodagi rais va bosh ijrochi direktor, Raytheon Aircraft Company
* Wendell P. Weeks: Corning Incorporated raisi, bosh ijrochi direktori va prezidenti
* Mark S. Wrighton: kansler va kimyo professori, Sent-Luisdagi Vashington universiteti

## Manbalar