open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Hayot Baxshi masjidi

**Hayot Baxshi masjidi,** shuningdek, **Hayat Baxshi Begim masjidi** Hindistonning Haydarobod yaqinidagi Hayathnagar shahrida joylashgan masjiddir. U 1672-yilda Golkondaning beshinchi sultoni Abdulla Qutbshoh davrida qurilgan va Hayot Baxshi Begim nomi bilan atalgan.

„Qutbshohi maqbaralari“ orasida ham shu nomdagi masjid bor.

## Strukturasi va arxitekturasi
Masjid Qutubshohlar tipik meʼmorchiligi asnosida qurilgan; ziyoratchilar uchun karvonsaroy, sayohatchilar uchun dam olish uyi barpo etilgan. Fasadda beshta ark, ikkita minora, shuningdek, burchak minoralaridan chiqib turgan oʻn ikki qirrali arkadali galereyalar atrofida joylashgan friz va parapet bezaklar mavjud. Namoz zali baland maydonchada joylashgan. Minoraning sharqiy tomonida va masjid ostida vudu (tahorat olish joyi) joylashgan. Katta majmua 5 gektarga yaqin maydonni egallaydi. Karvon saroyi (dam olish uyi) 150 m dan 130 m gacha boʻlgan hovliga ega. Bu mehmonlar uchun moʻljallangan uyda 130 ta xona borligi aytiladi. Hathi Bavli (fil qudugʻi degani) masjidning shimoli-sharqidagi juda katta quduq hisoblanadi.

## Muhokamalar
2009-yil may oyida arxeologiya va muzeylar boʻlimi Buyuk Haydarobod munitsipal korporatsiyasidan (BHMK) 1960-yildagi „Qadimiy yodgorliklar, arxeologik obidalar va qoldiqlar toʻgʻrisida“gi qonunni buzgan holda Haydarobod masjidiga tutashgan 20 ta inshootni buzish uchun ruxsat soʻragan.

## Yana qarang

* Hindistonda Islom
* Haydarobodning meros tuzilmalari

## Manbalar
Shlyapa

**Shlyapa** (shlyapkaning qisqartmasi) – ikki qismdan iborat bosh kiyim:

* **toj** – boshni qoplaydigan qism;
* **brim** – yuzni, yelkalarni, boʻyinni quyoshdan, shamoldan va yogʻingarchilikdan himoya qilish uchun tojning chetlaridan tashqariga chiqadigan material .

Dastlab, shlyapa faqat erkaklar bosh kiyimi boʻlib, keyinchalik ayollar va bolalar garderobiga kirgan. Har qanday bosh kiyim singari, shlyapa ham bir nechta – bosh va sochni noqulay ob-havodan himoya qilish vositasi yoki bezak vazifalarga ega. Shlyapalar patlar, kichik hayvon tulumlari, lentalar va shunga oʻxshash turli xil aksessuarlar bilan bezatilgan boʻlishi mumkin.

Shlyapa tikuvchi hunarmand qalpoqchi. Bu soʻz „qop, qalpoq quti“ maʼnosida ham qoʻllangan.

Bir qator xalqlar orasida maʼlum tarixiy davrlarda shlyapa, kiyimning boshqa elementlari kabi, uning egasi maʼlum bir sinfga, kasbiy ustaxonaga yoki turmush tarziga tegishli ekanligini koʻrsatuvchi ijtimoiy identifikatsiya vazifasini bajargan. Shu bilan baliqchi va choʻponning qalpoqchasi, moʻri supuruvchining shlyapasi, gondolerning qayigʻi, kovboy qalpogʻi va boshqa tushunchalar paydo boʻlgan.
## Manbalar
Dabba al-arz

**Yer <span lang="دری" dir="ltr">hayvoni</span>** ( Dabbat al-ard), „Dabba“ deb ham ataladigan maxluqot Qur’onning Naml surasi: 83 oyatida zikr etilgan va qiyomat kuning aʼlomatlaridan biri deb bilinadi. Esxatologik yozuvlarda quyoshning gʻarbdan chiqishi hodisasidan soʻng yuz beradigan qiyomat belgisi sifatida „Dabba“ tez-tez tilga olinadi. Qur’onda „Dabbaning“ tabiati haqida batafsil maʼlumot berilmagan, ammo turli talqinlarda uni Yangi Ahdning Vahiy kitobida keltirilgan Yer hayvoni yoki turkiy mifologiyadagi yirtqich hayvonlar bilan bogʻlashgan. Shuningdek, bir necha hadislarda aytilishicha, „yer hayvoni“, yaʼni „Dabba“ odamlarning peshonasi va burniga „Muslim yoki Kafir“ belgisini qoʻyadi, peshonaga belgi qoʻyilsa moʻmin va burunga belgi qoʻyilsa Kofirligini bildiradi.

## Qur’on va Hadislarda
Naml surasida bu hayvon haqida zikr qilinadi.
*[[Hadis|Hadislarda]]* Dabba al-arz haqida batafsil maʼlumot berilgan. Aytishlaricha, u Sulaymon uzugi va Musoning aʼsosini oʻzi bilan olib yuradi. Baʼzilar, Safo tepaliklaridan chiqadi, deb taʼkidlanadilar. U turli xil hayvonlar kombinatsiyasi sifatida ham tasvirlangan.

Islomning ilk davrlarida Dabbaga taʼriflar juda kam boʻlgan. Faqat keyinchalik Dabbaning turli talqinlari paydo boʻldi. Uning asosiy xususiyatlaridan biri shundaki, u moʻminlarni kofirlardan ajratish uchun muhr bosadi, Muqaddas kitobdagi hayvonga oʻxshash, lekin aynan u emas.

## Izohlar

### Anʼanaviy
Oʻrta asrlar sunniy ilohiyotchisi Faxriddin ar-Roziyning soʻzlariga koʻra, Islom paygʻambari Muhammadga nisbat berilgan *hadislarda* bu jonzotning tabiati haqida hech narsa aytilmagan, ammo bu haqda uning sahobalari davrida tarqalgan rivoyatlarida maʼlumotlar berilgan. Vahb ibn Munabbih bunday „hayvon“ Sadom ahli bilan safarida yer ostidan gaplashganini taʼkidlagan.

## Yana qarang

* Ximera (mifologiya)

## Manbalar
Xvan Man Gim

**Man Gim Grigoryevich Xvan**, ismi **Man-Gim** shaklida ham yoziladi, norasmiy ismi – **Timofey Grigoryevich** (1919-yil 25-dekabr, Primorsk oʻlkasi, RSFSR – 1997-yil 12-iyul, Oʻzbekiston) – Toshkent viloyati Yuqori Chirchiq tumanidagi „Politotdel“ () kolxozi raisi, OʻzSSR partiya arbobi,Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1957). Oʻzbekiston SSR Oliy Soveti 6 ta chaqirigʻi deputati, OʻzSSR Kompartiyasi Markaziy qoʻmitasi aʼzosi. OʻzSSR Oliy Soveti Prezidiumi aʼzosi (1963—1985).

## Tarjimai holi
1919-yil 25-dekabrda Primorsk oʻlkasida dehqon oilasida tugʻilgan. Millati koreys. 1937-yilda oilasi bilan Oʻzbekiston SSR Toshkent viloyatidagi maxsus aholi punktiga deportatsiya qilinadi.

Mehnat faoliyatini Yangiyoʻl paxta zavodida boshlagan. 1939-yildan turli iqtisodiy lavozimlarda ishlagan. 1947-yilda Toshkent viloyatining Yuqori Chirchiq tumanidagi „Leninskiy put“ () kolxoziga rais etib saylandi. 1951—1953-yillarda VKP (b) Yuqori Chirchiq tuman qoʻmitasi qishloq xoʻjaligi boʻlimi mudiri boʻlgan. Bir muddat „Toshkent temir yoʻllari“ boshqaruvida ishlagan.

1953-yilda „Politotdel“ kolxozining raisi etib saylanadi. 1985-yilgacha ushbu lavozimda faoliyat olib borgan. „Politotdel“ kolxozini Toshkent viloyatidagi ilgʻor qishloq xoʻjaligi korxonalari safiga olib chiqadi va ushbu xizmatlari uchun 1957-yilda Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan taqdirlanadi.

1960-yilda KPSS MQ qoshidagi Oliy partiya maktabini tamomlagan. 1980-yillar boshida Sotsialistik Mehnat Qahramoni Kan O Nam bilan birgalikda Shimoliy Koreyaga tashrif buyuradi va mamlakat yetakchisi Kim Il-sung bilan uchrashadi.

KPSS XXII, XXIII, XXIV, XXV, XXVI syezdlarida delegat, SSSR Kolxozlar kengashi raisining birinchi oʻrinbosari, SSSR futbol federatsiyasi Prezidiumi aʼzosi etib saylangan.

1985-yilda u „paxta ishi“ boʻyicha hibsga olingan va qamoqqa hukm qilingan. Oqlanganidan keyin 1989-yilda ozodlikka chiqdi.

1997-yil 12-iyulda vafot etadi va sobiq „Politotdel“ (hozirgi „Doʻstlik“ fermer xoʻjaligi) kolxozi qabristoniga dafn etilgan.

## Asarlari
*  (), 1962-yil;
*  (), 1981-yil.

## Olgan mukofotlari
* Sotsialistik Mehnat Qahramoni – SSSR Oliy Soveti Prezidiumining 1957-yil 11-yanvardagi farmoni bilan;
* Lenin ordeni (tartib raqami 313979);
* Oktyabr Inqilobi ordeni;
* SSSR Davlat mukofoti;
* OʻzSSRda xizmat koʻrsatgan paxtakor.

## Adabiyotlar
* Ten M. D. Biograficheskiy metod v ustnoy istorii. Vospominaniya o Xvan Man Gime // Sbornik statey „Ustnaya istoriya v Uzbekistane: teoriya i praktika“. Vip. I., Tashkent, 2011. S. 245—256

## Manbalar

## Havolalar
* Biografiya 
* Biograficheskie svedeniya
* Biografiya
* Dokumentalniy film „Osenniy reportaj“, 1967
Sancaklar masjidi

**Sancaklar masjidi** () – Turkiyaning Istanbul shahri, Büyükçekmece munitsipalitetida joylashgan masjid. Bino loyihasi meʼmor Emre Arolat tomonidan ishlab chiqilgan. 2012-yilda masjid faoliyati tugatilib, ArchDaily tomondan 2015-yilning eng yaxshi diniy binosi mukofotini qoʻlga kiritgan. Mary Beard BBCning 2018-yilgi „*Civilizations*“ seriyasida masjidni „zamonaviy davrning eng yorqin diniy ijodiy ishlaridan biri“ va „dunyodagi eng hayratlanarli masjidlardan biri“ deya taʼriflagan.

## Manbalar
Xoʻja Sinon masjidi

**Meʼmor Sinon masjidi (**) – Turkiyaning Istanbul shahri, Atashehir tumanida joylashgan masjid. Inshoot 2012-yilda foydalanishga topshirilgan.

Masjidning qurilish ishlari Turkiya hukumati buyrugʻiga koʻra amalga oshirilgan va meʼmor Hilmi Şenalp () loyihasiga koʻra qurilgan. Masjid dastlab „Anadoluning buyuk masjidi“ deb nomlanilishi koʻzda tutilgan, keyinchalik esa inshootga bosh vazir Recep Tayyip Erdoğan () Usmonlilar imperiyasining mashhur meʼmori Xoʻja Sinonning (XVI asr) nomini bergan. U masjidning ochilish marosimida Anadoluda meʼmor Sinon „*selatin*“ masjidi kabi (soʻzma-soʻz tarjimasi: sulton, imperator) masjid yoʻqligini aytgan. Prezident tadbirga tashrif buyurgan davlat rahbarlariga Usmonli imperiyasi sultonlari marosimlarining miniatyura nusxasini sovgʻa qilgan.

Masjid 10 000–12 500 kishiga moʻljallangan. Markaziy gumbazning balandligi 42 metr, minoralarning balandligi 72 metr. Majmuada kutubxona, oʻquv xonalari, konferensiya zallari, doʻkonlar, garaj va VIP zalni oʻz ichiga olgan katta yer osti maydoni mavjud.

## Yana qarang

* Sulaymoniya masjidi, XVI asrda meʼmor Sino n tomonidan loyihalashtirilgan masjid.

## Manbalar

## Havolalar

* Atashehir Mimar Sinan Camii Facebookda.
* Hassa arxitekturasidagi Atasehir Mimar Sinan masjidi, rasm galereyasi.
Timur Alimxoʻjayev

**Timur Alimxoʻjayev** (Toshkent, Oʻzbekiston) – oʻzbekistonlik futbol murabbiyi. 17 yoshgacha boʻlgan futbol boʻyicha Oʻzbekiston milliy terma jamoasini boshqargan. 2013 va 2015—2016-yillarda mos ravishda Oʻzbekiston U-15 va U-16 terma jamoalarida bosh murabbiy boʻlgan.

## Manbalar

## Havolalar
Timur Alimxoʻjayev Footballfactsru futbolchi profili
Olim Shokirov (futbolchi)

*Sharqshunos [[Olim Shokirov]] bilan adashtirmang*.
**Olim Shokirov** (Toshkent, Oʻzbekiston) – oʻzbekistonlik futbol murabbiyi. 2020-yildan 2023-yilgacha 17 yoshgacha boʻlgan futbol boʻyicha Oʻzbekiston milliy terma jamoasini boshqargan. 2022-yildan hozirgacha „Paxtakor“ futbol akademiyasi direktori lavozimida ishlamoqda

## Manbalar

## Havolalar

* Olim Shokirov (futbolchi) Footballfacts saytida futbolchi profili
Xe Den Yer

**Xe Den Yer** (1913-yil, Koreya – 1983-yil 7-may, Dushanbe, Tojikiston SSR) – Oʻzbekiston SSR Toshkent viloyati Quyi Chirchiq tumanidagi Dimitrov nomidagi kolxoz raisi. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1951).

## Tarjimai holi
1913-yil Koreyada dehqon oilasida tugʻilgan. 1920-yillarning boshida ota-onasi bilan Rossiyaning Primorsk viloyatiga koʻchib oʻtgan. 1931-yilda Uzoq Sharq oʻlkasi Spasskiy tumani qishloq aholi punktlaridan biridagi toʻliqsiz oʻrta taʼlim maktabining 6-sinfini tamomlagan. 1933-yilda qishloq xoʻjaligi texnikumini tugatib, boshlangʻich maktabda koreys tilidan dars bergan.

1937-yilda Oʻzbekiston SSR Toshkent viloyatidagi maxsus aholi punktiga deportatsiya qilinadi. Quyi Chirchiq tumanidagi Segizboyev nomidagi koreys kolxozida (keyinchalik Staxanov nomidagi kolxoz) (1938-yildan), Dimitrov nomidagi kolxozda (1943-yildan, keyinchalik Beruniy kolxozi) oddiy ishchi boʻlgan. 1942-yilda dala ekinlari boʻlimi boshligʻi etib tayinlanadi.

1950-yilda Xe Den Yer rahbarligidagi boʻlim 11,5 gektar maydonning har gektaridan oʻrtacha 92 sentnerdan yashil kanop hosilini oldi. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1951-yil 17-iyuldagi farmoni bilan „1950-yilda MTS ishiga natura shaklida haq toʻlagani, barcha turdagi qishloq xoʻjaligi mahsulotlari boʻyicha kolxozning majburiyatlari va shartnomalarini bajargan holda sugʻoriladigan yerlarda sholi, paxta va yashil kanop poyalaridan yuqori hosil olganliklari uchun hamda 1951-yilda bahorgi ekish uchun toʻliq talab miqdorida barcha ekinlarni urugʻlik bilan taʼminlagani“ uchun Lenin ordeni (tartib raqami 183895) va O‘roq va Bolg‘a oltin medali (tartib raqami 6040) hamda Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni berilgan.

1955-yildan boshlab Toshkent viloyatidagi Kalinin tumanida (hozirgi Zangiota tumani) yashagan. Tumandagi Ilich nomidagi kolxozda oddiy ishchi boʻlib mehnat qilgan. 1958-yilda Tojikistonning Kuybishev tumaniga (hozirgi Xatlon viloyatining Abdurahmon Jomiy tumani) koʻchib oʻtadi va tumandagi „Novobod“ kolxozida sholichi boʻlib mehnat qilgan.

Umrining soʻnggi yillarida Dushanbeda yashagan. 1983-yil may oyida shu shaharda vafot etgan.

## Olgan mukofotlari
* Sotsialistik Mehnat Qahramoni;
* Lenin ordeni (17.07.1951);

## Manbalar
Arva binti Mansur al-Himyariy

**Arva bint Mansur al-Himyoriy** (), shuningdek, **Ummu Muso** () Abbosiy xalifasi Mansurning () mashhur bosh rafiqasi va uchinchi Abbosiy xalifa al-Mahdiyning onasi.

## Biografiyasi

Arva islomgacha boʻlgan davrda (miloddan avvalgi 110 — milodiy 525) ota-bobolari Yamanda hukmronlik qilgan Banu Himyar qabilasidan boʻlgan Mansur al-Himyariyning qizi edi. U Mansurning birinchi xotini edi. Arva *Ummu Muso* nomi bilan ham mashhur boʻlib, nasl-nasabi Himyoriy podshohlariga borib taqaladi.

Arva Mansur nomi bilan Abbosiylar xalifasi boʻlgan Abu Jaʼfar Abdulloh ibn Muhammadga turmushga chiqqan. Ularning nikohidan Ja’far va al-Mahdiy nomi bilan xalifa boʻlgan Muhammad ismli ikki o‘g‘il tugʻilgan. Nikohdan oldingi kelishuvga koʻra, Arva tirikligida Mansur boshqa xotin yoki kanizak olishga haqqi yoʻq edi. Mansur bu kelishuvni bir necha bor bekor qilishga uringan boʻlsa-da, Arva har doim qozilarni bunday qilmaslikka koʻndira olgan. Arvaning ikki o‘g‘li Muhammad va Ja’far xalifaning vorislari hisoblangan.

Birinchi oʻgʻli Jaʼfar 742/43-yilda tugʻilgan. Ikkinchi oʻgʻli Muhammad esa 744 yoki 745-yilda Humayma qishlogʻida (hozirgi Iordaniya hududida) tugʻilgan.

Besh yillik hukmronlikdan so‘ng qaynog‘asi as-Saffoh vafot etgach, eri Mansur xalifa bo‘lib, 754-yildan 775-yilgacha qariyb 22 yil hokimiyatni boshqardi. Mansur 753-yil (hijriy 136) Makkaga ketayotganda xalifa deb e’lon qilingan va keyingi yil qasamyod qilgan. Arva erini faqat ikki oʻgʻlini merosxoʻr qilishga koʻndirgan.

Faqatgina Muhammad xalifa boʻlgan. Katta o‘g‘li esa Mansur xalifaligi davrida vafot etgan. Arva 764-yil, 29 yoshida vafot etgan. Uning vafotidan keyingina Mansur boshqa xotinlar olgan.

Arvaning Yazid ismli akasi boʻlgan. Uning toʻliq ismi Yazid ibn Mansur al-Himyariy.

Arvaning jiyani Mansur ibn Yazid ibn Mansur al-Himyariy xalifalikda muhim lavozimlarni egallagan. 779-yilda ikki oy Misr noibi lavozimida ishlagan. 781/2—783-yillarda Yaman noibi, 796-yilda esa qisqa muddat Xuroson noibi boʻlib ishlagan.

## Yana qarang

* Ummu Salama binti Yaʼqub al-Maxzumiy
* Fotima binti Muhammad at-Taymiy

## Izohlar

## Manbalar

## Adabiyotlar

* Abbott, Nabia (1946). Two Queens of Baghdad: Mother and Wife of Hārūn Al Rashīd. University of Chicago Press.
* Masʼudiy. *The Meadows of Gold, The Abbasids*. transl. Paul Lunde and Caroline Stone, Kegan Paul, London and New York, 1989.
* 
* 
* Al-Tabari; Hugh Kennedy (1990). The History of al-Tabari Vol. 29: Al-Mansur and al-Mahdi A.D. 763-786/A.H. 146–169. SUNY series in Near Eastern Studies. State University of New York Press. pp.&nbsp;148–49.
* 
* 
* 
* 
* 
*
Şakirin masjidi

**Şakirin masjidi** () – Turkiyaning Istanbul shahrida joylashgan masjid. Bino Üsküdardagi tarixiy Karacaahmet qabristoniga kiraverishda joylashgan. Bino Semiha Şakir fondi tomonidan İbrahim Şakir va Semiha Şakir xotirasiga bagʻishlab qurilgan va 2009-yilning 7-mayida foydalanishga topshirilgan.

## Tarixi
Şakirin masjidining meʼmori Anqaradagi Kocatepe masjidi va meʼmoriy konservatsiya ishlari bilan tanilgan Hüsrev Tayla boʻlgan. Binoning interyer dizayneri Semiha Şakirning jiyani Zeynep Fadıllıoğlu boʻlgan, shuningdek, gazeta xabarlariga koʻra, u masjidlarning interyer dizayni bilan shugʻullangan birinchi ayol dizayner, shuningdek, zamonaviy Turkiyada masjid dizaynini yaratgan birinchi ayol boʻlgan.

Şakirin masjidining qurilish ishlari toʻrt yil davom etgan. Bino 10 ming kvadrat metr maydonni egallaydi. Masjidning har biri 35 metr balandlikdagi ikkita minorasi va gumbazi mavjud. Gumbazning ichki qismidagi kalligrafiya yozuvlari Semih İrtesh tomonidan ishlangan. Namozxonaning uch tomonidagi katta derazalar Orhan Koçan tomonidan loyihalashtirilgan. Minbar Tayfun Erdoğmuş tomonidan ishlab chiqilgan. Dekorativ naqshlar Koʻniya sultonligi meʼmorchiligiga asoslangan holda ishlangan. Katta, assimetrik qandilda Nahide Büyükkaymakçı tomonidan yasalgan suv tomchisi shaklidagi shisha globuslar mavjud boʻlib, Allohning nuri namozxonlarga yomgʻir kabi yogʻishi kerakligi haqidagi duoni aks ettiradi. Hovlidagi favvora William Pye tomonidan ishlab chiqilgan.

## Galereya

Sakirin cami ic gorunum.jpg|Masjidning ichki koʻrinishi
Sakirin cami avlusu.jpg|Masjid hovlisi

## Manbalar

## Havolalar

* Sakirin masjidi, Zeynep Fadillioglu tomonidan ishlab chiqilgan – LeMonde.fr maqola blogi 
* Tasvir va tafsilotlar AQShning ''Time jurnalida'' chop etilgan
Pyotr Li

**Pyotr Li Sergeyevich** (1931-yil, Primorsk viloyati, Mixaylovskiy tumani, Lipovka qishlogʻi) – Oʻzbekiston SSR, Toshkent viloyati, Quyi Chirchiq tumanidagi Mikoyan nomidagi kolxoz boʻlinmasi boshligʻi. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1950).

## Hayoti
Pyotr Li Sergeyevich 1931-yilda Mixaylovskiy tumani, Lipovka qishlogʻida oddiy dehqon oilasida tugʻilgan. 1937-yilda Mixaylovskiy tumani, Lyalichi qishlogʻida yashagan. Oʻsha yili ota-onasi bilan birga O‘zbekiston SSRning Toshkent viloyatidagi maxsus posyolkaga surgun qilingan. Quyi Chirchiq tumanidagi „Polyarnaya zvezda“ kolxozida yashagan. 1948-yilda maktabni beshinchi sinfni tugatgan. Xuddi shu yili u komsomolga qabul qilingan. Quyi Chirchiq tumanida joylashgan Mikoyan nomidagi kolxozda ishlay boshlagan va 1949-yildan ushbu kolxozda dala boʻlinmasi boshligʻi boʻlgan.

1949-yilda Pyotr Li Sergeyevich boʻlinmasi 15 gektar maydonning har gektaridan oʻrtacha 80,6 sentnerdan yashil kanop poyasi yigʻib olgan. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1950-yil 13-iyundagi farmoni bilan „Kolxozda barcha turdagi majburiy topshiriqlar va shartnomalarni toʻliq bajargani, sugʻoriladigan yerlarda qishloq xoʻjaligi mahsulotlari, yashil kanop poyasidan yuqori hosil olgani uchun“ Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan. Shuningdek, „1949-yilda MTS ishi uchun natura toʻlovlari va 1950-yil bahorgi ekinlarni ekish uchun tayyorlash, ularni toʻliq miqdorida urugʻlik bilan taʼminlashdagi ishtiroki uchun“ Lenin ordeni hamda "Oʻroq va Bolgʻa" oltin medali berilgan.

Pyotr Li Sergeyevich keyingi yillardagi yuqori mehnat yutuqlari uchun 1951-yilda Mehnat Qizil Bayroq ordeni bilan taqdirlangan.

## Mukofotlari
* Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni
* Lenin ordeni
* Mehnat Qizil Bayroq ordeni (1951)
* „Shavkatli mehnat uchun“ medali (1949)

## Manbalar
Raʼno (qoʻshiq)

„**Raʼno**“ – mashhur qoʻshiqchi Botir Zokirov tomonidan kuylangan qoʻshiq. Qoʻshiq 1964-yili suratga olingan „Qoʻshiq suratini chiz“ nomli musiqaviy filmda ilk bor yangragan. Botir Zokirov ushbu qoʻshiq kuylanayotgan jarayonda surat chizgan. Qoʻshiq klipi bir filmdan olingan kadr boʻlsa-da, „Kliplarning otasi“ sifatida eʼtirof etiladi. Klip borasida Botir Zokirovning ukasi Farrux Zokirov oʻz intervyusi orqali quyidagi fikrlarni bildirib oʻtgan.
1966-yil Raʼno qoʻshigʻi Parijdagi mashhur Olimpiya zalida ham ijro etilgan. 

## Manbalar

## Havolalar
Kim Yong Xvan

**Kim Yong Xvan** (1925-yil 25-oktyabr, Uzoq Sharq oʻlkasi, Primorsk viloyati, Olgin tumani, Gaydamak qishlogʻi – 1982-yil 29-sentyabr, Yangiyoʻl tumani, Toshkent viloyati, Oʻzbekiston SSR, SSSR) – Oʻzbekiston SSR, Toshkent viloyati, Quyi Chirchiq tumanidagi Mikoyan nomidagi kolxoz aʼzosi. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1951).

## Hayoti
Kim Yong Xvan 1925-yil 25-oktyabrda Olginskiy tumanining Gaydamak qishlogʻida oddiy dehqon oilasida tugʻilgan. U 1937-yilda ota-onasi bilan birgalikda Oʻzbekiston SSR, Toshkent viloyatidagi maxsus posyolkaga surgun qilingan. 1940-yilda Quyi Chirchiq tumanidagi yetti yillik maktabni tamomlagan. 1950-yildan boshlab oddiy kolxozchi, Quyi Chirchiq tumanida joylashgan Mikoyan nomidagi (keyinchalik Sverdlov nomidagi) kolxoz aʼzosi boʻlgan.

1950-yilda Kim Yong Xvan boʻlinmasi 5,8 gektar maydonning har gektaridan oʻrtacha 80,4 sentner yashil kanop poyasi yigʻib olgan. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1951-yil 17-iyuldagi farmoni bilan u „Kolxozda barcha turdagi majburiy topshiriqlar va shartnomalarni toʻliq bajargani, sugʻoriladigan yerlarda qishloq xoʻjaligi mahsulotlari, yashil kanopdan yuqori hosil olgani uchun“ Lenin ordeni, „Oʻroq va Bolgʻa“ oltin medali hamda Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan.

Kim Yong Xvan nafaqaga chiqqunga qadar Yangiyoʻl shahrida haydovchi boʻlib ishlagan. U kasaba uyushma ahamiyatiga ega nafaqaxoʻr hisoblangan. U shuningdek, 1969—1971-yillarda Yangiyoʻl shahar kengashiga bir necha bor deputat etib saylangan.

Kim Yong Xvan 1982-yil 29-sentyabrda Toshkent viloyatining Yangiyoʻl tumanida vafot etgan va Yangiyoʻl tumanidagi mahalliy qabristonga dafn etilgan.

## Mukofotlari
* Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni
* Lenin ordeni
* „Oʻroq va Bolgʻa“ oltin medali

## Manbalar

## Adabiyotlar
* Шин Д. В., *Советские корейцы Герои Социалистического труда*, Алматы: Service Press, 2019
* З. В., Пан Н. Г. *Герои Социалистического Труда — казахстанцы*, Алма-Ата, 1969—1985, тт. 1-5
* Мен Д. В., Квон Л. А., Ким, *Советские корейцы Казахстана*, Алматы, 1992
* Ким П. Г., *Корейцы Республики Узбекистан*, Ташкент: Узбекистон. 1993
* Кан Г. В., *История корейцев Казахстана*, Алматы: Гылым, 1995
* Ким Г. Н., Мен Д. В., *История и культура корейцев Казахстана*, Алматы: Гылым, 1995
* Ким Б. И., *Корейцы Узбекистана. Кто есть кто*, Ташкент, 1999
Havoriy Pavel

**Havoriy Pavel** (shuningdek, **tarsuslik Savl** nomi bilan atalgan; milodiy 5-yil – 64/65-yil), **Havoriy Pavel** va **Avliyo Pavel** nomlari bilan tanilgan, I asrda dunyo boʻylab Iso taʼlimotini yoygan nasroniy havoriysi. Havoriylar davrining eng muhim arboblaridan biri sifatida qabul qilingan hamda Kichik Osiyo va Yevropada milodiy 40-yillarning oʻrtalaridan 50-yillarning oʻrtalarigacha bir qancha nasroniy jamoalariga asos solgan.
## Adabiyotlar

*
*
*
*
*
*
*
*
* Aulén, Gustaf. *Christus Victor* (SPCK 1931)
*

*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
* Bruce, F. F. "Is the Paul of Acts the Real Paul?" *Bulletin John Rylands Library* 58 (1976) 283–305
* 
*
*
*

*
*
* 
*
* Conzelmann, Hans, *The Acts of the Apostles – A Commentary on the Acts of the Apostles* (Augsburg Fortress 1987)
*
*
*
* 

*
*
*
*
* 
* 
*
* 
* 
*
* Dunn, James D. G., *Jesus, Paul, and the Gospels* (Grand Rapids, MI), Wm. B. Eerdmans, 2011
*
*

## Manbalar

## Havolalar
Li Chen Gim

**Li Chen Gim** (1919-yil 6-fevral, Primorsk viloyati, Nikolayevka qishlogʻi – 1986-yil 20-may) – Oʻzbekiston SSR, Toshkent viloyati, Yuqori Chirchiq tumani, Sverdlov nomidagi kolxoz aʼzosi. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1951).

## Hayoti
Li Chen Gim 1919-yil 6-fevralda Primorsk viloyatining Nikolayevka qishlogʻida oddiy dehqon oilasida tugʻilgan. 1937-yilda ota-onasi bilan birga O‘zbekiston SSRning Toshkent viloyatidagi maxsus posyolkaga surgun qilingan. Oʻrta maktabning 9-sinfini Yuqori Chirchiq tumanida tamomlagan. 1941-yildan Yuqori Chirchiq tumanida joylashgan Sverdlov nomidagi kolxozda oddiy kolxozchi, dala mudiri, brigadir yordamchisi boʻlib ishlagan.

1950-yilda Li Chen Gim boʻlinmasi 8 gektar maydonning har gektaridan oʻrtacha 141,7 sentnerdan yashil kanop poyasi yigʻib olgan. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1951-yil 22-maydagi farmoni bilan unga Lenin ordeni, „Oʻroq va Bolgʻa“ oltin medali hamda Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni berilgan.

Li Chen Gim Xalq xoʻjaligi yutuqlari Butunittifoq koʻrgazmasida bir necha bor qatnashgan (1955, 1957, 1971, 1973).

U 1953-yilda Yuqori Chirchiq tumanining Bardankoʻl qishloq kengashiga deputat etib saylangan. 1956-yilda Sovet Ittifoqi Kommunistik partiyasi aʼzoligiga qabul qilingan.

Li Chen Gim 1975-yilda nafaqaga chiqqunga qadar kolxozda ishlagan. Unga kasaba uyushma ahamiyatiga ega nafaqa tayinlangan. Li Chen Gim 1986-yil 20-mayda vafot etgan va sobiq Sverdlov nomidagi kolxoz (hozirgi Ahmad Yassaviy nomidagi fermer xoʻjaligi, Yuqori Chirchiq tumani) qabristoniga dafn etilgan.

## Adabiyotlar
* Шин Д. В., *Советские корейцы Герои Социалистического труда*, Алматы: Service Press, 2019
* З. В., Пан Н. Г. *Герои Социалистического Труда — казахстанцы*, Алма-Ата, 1969—1985, тт. 1-5
* Мен Д. В., Квон Л. А., Ким, *Советские корейцы Казахстана*, Алматы, 1992
* Ким П. Г., *Корейцы Республики Узбекистан*, Ташкент: Узбекистон. 1993
* Кан Г. В., *История корейцев Казахстана*, Алматы: Гылым, 1995
* Ким Г. Н., Мен Д. В., *История и культура корейцев Казахстана*, Алматы: Гылым, 1995
* Ким Б. И., *Корейцы Узбекистана. Кто есть кто*, Ташкент, 1999

## Manbalar
Pak Din Seb

**Pak Din Seb** (1921-yil 7-fevral, Primorsk oʻlkasi, Nikolayevka qishlogʻi – 2000-yil 23-iyul) – Toshkent viloyati, Yuqori Chirchiq tumanidagi Sverdlov nomidagi kolxoz rahbari, Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1951-yil 22-may).

## Hayoti
Pak Din Seb Primorsk oʻlkasi, Nikolayevka qishlogʻi, Partizanskiy tumanida tugʻilgan. Maktabni tugatgach, kolxozda ishladi. 1937-yilda butun kolxoz bilan birgalikda Qozogʻiston SSR Qizil Oʻrda viloyatiga surgun qilingan. 1938-yildan Qizil Oʻrda viloyati Kazalin tumanidagi Qorakoʻl kolxozida ishlagan. 1940-yildan Yuqori Chirchiq tumani Sverdlov nomidagi kolxozda yashagan. 1942-yilda kechki maktabning yettinchi sinfini tamomlagan. 1940-yildan oddiy kolxozchi, 1950-yil martdan Yuqori Chirchiq tumani Sverdlov nomidagi kolxozda kanop yetishtira boshlagan va dala jamoasi rahbari boʻlgan. 1948-yilda Butunittifoq Kommunistik (bolsheviklar) partiyasiga aʼzo boʻldi. Mahalliy kolxoz komsomol tashkiloti kotibi (1948—1950) boʻlgan.

Unga Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1951-yil 22-may) unvoni quyidagi tahrirda berilgan: 1950-yilda 9 maydondan gektariga 1141 sentner yashil kanop poyasi olishda davlat oldidagi alohida xizmatlari uchun. Farmon va sertifikatda ism chiziqcha bilan koʻrsatilgan: Pak Din-Seb.

1955-yilda Sariogʻoch qishlogʻidagi veterinariya texnikumini tamomlagan, soʻngra Sverdlov nomidagi kolxozda chorvachilik boʻyicha texnik boʻlib ishlagan. 1959-yilda oʻz tashabbusi bilan choʻchqachilik bilan shugʻullana boshladi. 1960-yilda u 1011 choʻchqani boqib, davlatga qariyb 100 tonna choʻchqa goʻshtini (tirik vaznda) topshirdi.

1982-yilda nafaqaga chiqdi. Kasaba uyushma ahamiyatiga ega nafaqa tayinlangan. 2000-yil iyul oyida vafot etgan. U Yuqori Chirchiq tumanidagi sobiq Sverdlov nomidagi kolxoz (1992-yildan Ahmad Yasaviy nomidagi fermer xoʻjaligi) qabristoniga dafn etilgan.

## Mukofotlari
* Sotsialistik Mehnat Qahramoni
* Lenin ordeni
* „1941—1945-yillardagi Ulugʻ Vatan urushidagi jasoratli mehnati uchun“ medali
* "Shavkatli mehnati uchun" medali (1953)
* Oʻzbekiston SSR Oliy Soveti Prezidiumining Faxriy yorligʻi.

## Adabiyotlar
* Шин Д. В., *Советские корейцы Герои Социалистического труда*, Алматы: Service Press, 2019
* З. В., Пан Н. Г. *Герои Социалистического Труда — казахстанцы*, Алма-Ата, 1969—1985, тт. 1-5
* Мен Д. В., Квон Л. А., Ким, *Советские корейцы Казахстана*, Алматы, 1992
* Ким П. Г., *Корейцы Республики Узбекистан*, Ташкент: Узбекистон. 1993
* Кан Г. В., *История корейцев Казахстана*, Алматы: Гылым, 1995
* Ким Г. Н., Мен Д. В., *История и культура корейцев Казахстана*, Алматы: Гылым, 1995
* Ким Б. И., *Корейцы Узбекистана. Кто есть кто*, Ташкент, 1999

## Manbalar
Aleksey Say

**Aleksey Nikolayevich Say** (1917-yil 26-noyabr, Primorsk oʻlkasi, Olginskiy tumani, Suchan – 1984-yil 27-sentyabr) – Oʻzbekiston SSR, Toshkent viloyati, Yuqori Chirchiq tumanidagi Sverdlov nomidagi kolxoz brigadiri. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1951).

## Hayoti
Aleksey Say 1917-yil 26-noyabrda Primorsk oʻlkasi, Olginskiy tumani, Suchan qishlogʻida oddiy dehqon oilasida tugʻilgan. 1933-yilda toʻliq boʻlmagan oʻrta maʼlumot oldi. Aleksey Say keyinchalik ishchilar fakultetida oʻqib, uni 1935-yilda tugatgan. 1937-yilda Oʻzbekiston SSR Toshkent viloyatidagi maxsus posyolkaga surgun qilingan. 1938-yildan Yuqori Chirchiq tumanidagi Sverdlov nomidagi kolxozda oddiy kolxozchi, kassir, katta xronometr, ferma mudiri, dala jamoasi rahbari, brigada yordamchisi, pillachilik agrotexniki kabi lavozimlarda mehnat faoliyatini yuritgan. Aleksey Say 1947-yilda Sovet Ittifoqi Kommunistik partiyasi safiga qabul qilinadi.

1950-yilda Aleksey Say jamoasi 33 gektar maydonda oʻrtacha 95,4 sentnerdan yashil kanop poyasini oldi. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1951-yil 22-maydagi farmoni bilan u Lenin ordeni va "Oʻroq va Bolgʻa" oltin medali hamda Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan. Urush yillaridagi mehnati uchun unga „1941—1945-yillardagi Ulugʻ Vatan urushidagi jasoratli mehnati uchun“ medali berilgan.

Aleksey Say 1981-yilda nafaqaga chiqqunga qadar Sverdlov nomidagi kolxozda ishladi. Unga kasaba uyushma ahamiyatiga ega nafaqa tainlangan. U 1984-yil sentyabr oyida vafot etdi va sobiq Sverdlov nomidagi kolxoz qabristoniga dafn etilgan.

## Mukofotlari
* Sotsialistik Mehnat Qahramoni
* Lenin ordeni
* „1941—1945-yillardagi Ulugʻ Vatan urushidagi jasoratli mehnati uchun“ medali
* Oʻzbekiston SSR Oliy Soveti Prezidiumining Faxriy yorligʻi.

## Adabiyotlar
* Шин Д. В., *Советские корейцы Герои Социалистического труда*, Алматы: Service Press, 2019
* З. В., Пан Н. Г. *Герои Социалистического Труда — казахстанцы*, Алма-Ата, 1969—1985, тт. 1-5
* Мен Д. В., Квон Л. А., Ким, *Советские корейцы Казахстана*, Алматы, 1992
* Ким П. Г., *Корейцы Республики Узбекистан*, Ташкент: Узбекистон. 1993
* Кан Г. В., *История корейцев Казахстана*, Алматы: Гылым, 1995
* Ким Г. Н., Мен Д. В., *История и культура корейцев Казахстана*, Алматы: Гылым, 1995
* Ким Б. И., *Корейцы Узбекистана. Кто есть кто*, Ташкент, 1999

## Manbalar
An Gin Bon

**An Gin Bon** (1921-yil 6-yanvar, Uzoq Sharq Respublikasi, Primorsk viloyati, Olginskiy tumani, Xangodudya qishlog'i (Burang) - 2000-yil bahori) - Oʻzbekiston SSR, Toshkent viloyati, Quyi Chirchiq tumanidagi Dimitrov nomidagi kolxoz a'zosi. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1953).

## Hayoti
An Gin Bon 1921-yilda Primorsk viloyatidagi Xangodyudya qishlog'ida (boshqa ma'lumotlarga ko'ra Burang qishlog'ida) dehqon oilasida tug'ilgan. Boshlang‘ich maktabning beshinchi sinfini tamomlagan. 1937-yilda ota-onasi bilan birga Toshkent viloyatiga surgun qilinadi. Mehnat faoliyatini 1938-yilda Quyi Chirchiq tumanidagi “Avangard” kolxozida oddiy kolxozchi sifatida boshlagan. 1950—1982-yillarda Quyi Chirchiq tumanidagi Dimitrov nomidagi kolxozda oddiy kolxozchi, mudir boʻlib ishlagan.

1951-yilda An Gin Bon jamoasi 5,2 gektar maydonning har gektaridan o‘rtacha 113,8 dona yashil jut poyasini yig‘ib oldi. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1953-yil 21-dekabrdagi farmoni bilan u Lenin ordeni va “O‘roq va Bolg‘a” oltin medali hamda Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan.

1950—1953-yillarda Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan yana 24 nafar koreys ham Dimitrov kolxozida mehnat qilgan.

An Gin Bon Xalq xo'jaligi yutuqlari Butunittifoq ko'rgazmasida bir necha bor qatnashgan va sovrindor bo'lgan.

Uzoq yillik mehnat faoliyatidan keyin 1982-yilda nafaqaga chiqqan. An Gin Bon 2000-yilning bahorida vafot etdi. Quyi Chirchiq tumanidagi sobiq Dimitrov nomidagi kolxoz (hozirgi Beruniy MFY) qabristoniga dafn etilgan.

## Mukofotlari
* Sotsialistik Mehnat Qahramoni
* Lenin ordeni
* „Mehnatda oʻrnak koʻrsatganlik uchun“ medali

## Adabiyotlar
* Музалевский М. В. Герои Социалистического Труда. Биобиблиографический словарь. — М.: РИЦ «Кавалер», 2008. — Т. 2. — 200 с.
* Шин Д. В., *Советские корейцы Герои Социалистического труда*, Алматы: Service Press, 2019
* З. В., Пан Н. Г. *Герои Социалистического Труда — казахстанцы*, Алма-Ата, 1969—1985, тт. 1-5
* Мен Д. В., Квон Л. А., Ким, *Советские корейцы Казахстана*, Алматы, 1992
* Ким П. Г., *Корейцы Республики Узбекистан*, Ташкент: Узбекистон. 1993
* Кан Г. В., *История корейцев Казахстана*, Алматы: Гылым, 1995
* Ким Г. Н., Мен Д. В., *История и культура корейцев Казахстана*, Алматы: Гылым, 1995
* Ким Б. И., *Корейцы Узбекистана. Кто есть кто*, Ташкент, 1999

## Manbalar
An Tay Yen

**An Tay Yen**, shuningdek, turli hujjatlarda **An Tai Yen**, **An Ta-Yen**, **An Thya En** (1910-yil, Primorsk oʻlkasi, Olginskiy tumani, Sokolovka qishlogʻi – 1989-yil dekabr) – Oʻzbekiston SSR, Toshkent viloyati, Quyi Chirchiq tumanidagi Dimitrov nomidagi kolxoz aʼzosi. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1951).

## Hayoti
An Tay Yen 1910-yilda Primorsk oʻlkasining Sokolovka qishlogʻida dehqon oilasida tugʻilgan (1918-yildan Krasnaya Sokolovka, 1967-yilda u zamonaviy Preobrajeniye qishlogʻi tarkibiga kirdi). An Tay Yen 1926-yilda Svobodnoye qishlogʻidagi maktabni tugatgan. 1930-yilgacha oʻz xoʻjaligida ishlagan.

U 1930-yildan Kiyevka qishlogʻidagi Olginskiy tumanidagi „Shimoliy mayoq“ kolxozida kolxozchi boʻlgan. Keyin Olginskiy tumanidagi „Leninskiy Mayak“ (1935—1936), Olginskiy tumanidagi „Internatsional“ kolxozlarida (1936—1937) agronom boʻlib ishlagan.

An Tay Yen 1937-yilda Toshkent viloyatiga surgun qilingan. Oʻrta Chirchiq tumani Dimitrov nomidagi kolxozda agronom, brigadir, dala jamoasi rahbari boʻlib ishlagan (1937—1957). An Tay Yen 1939-yilda Sovet Ittifoqi Kommunistik partiyasi safiga qabul qilinadi.

1950-yilda An Tay Yen jamoasi 19,9 gektar maydondan 116,2 sentnerdan kanop poyasini yigʻib oldi. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1951-yil 22-maydagi farmoni bilan u Lenin ordeni va "Oʻroq va Bolgʻa" oltin medali hamda Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan. Shuningdek, An Tay Yenga "Shavkatli mehnati uchun" medali ham berilgan.

An Tay Yen 1989-yil dekabr oyida vafot etdi. U sobiq Dimitrov nomidagi kolxoz (hozirgi Quyi Chirchiq tumani) qabristoniga dafn etilgan.

## Mukofotlari

* Sotsialistik Mehnat Qahramoni
* Lenin ordeni
* „1941-1945-yillardagi Ulugʻ Vatan urushidagi jasoratli mehnati uchun“ medali
* "Shavkatli mehnati uchun" medali

## Adabiyotlar
* Музалевский М. В. Герои Социалистического Труда. Биобиблиографический словарь. — М.: РИЦ «Кавалер», 2008. — Т. 2. — 200 с.
* Шин Д. В., *Советские корейцы Герои Социалистического труда*, Алматы: Service Press, 2019
* З. В., Пан Н. Г. *Герои Социалистического Труда — казахстанцы*, Алма-Ата, 1969—1985, тт. 1-5
* Мен Д. В., Квон Л. А., Ким, *Советские корейцы Казахстана*, Алматы, 1992
* Ким П. Г., *Корейцы Республики Узбекистан*, Ташкент: Узбекистон. 1993
* Кан Г. В., *История корейцев Казахстана*, Алматы: Гылым, 1995
* Ким Г. Н., Мен Д. В., *История и культура корейцев Казахстана*, Алматы: Гылым, 1995
* Ким Б. И., *Корейцы Узбекистана. Кто есть кто*, Ташкент, 1999

## Manbalar
Dilmurod Sayyid

**Dilmurod Sayyid** (Dilmurod Saidov; 1962-yil, Toshkent) — oʻzbekistonlik jurnalist, inson huquqlari faoli. „Ezgulik“ inson huquqlari tashkiloti aʼzosi.
## Tarjimayi holi
Dilmurod Sayyid 1962-yil Toshkent shahrida tugʻilgan. Nizomiy nomidagi Toshkent davlat pedagogika institutining oʻzbek filologiyasi fakultetini va fors tili mutaxassisligi boʻyicha Toshkent Davlat universiteti huzuridagi maxsus ikki yillik kursni bitirgan.
## Faoliyati
Dilmurod Sayyid bir necha yillar davomida „Mohiyat“, „Advokat“ („Advokat Press“) gazetalarida jurnalist sifatida faoliyat yuritgan. U 2005-yilda „Advokat Press“ gazetasida eʼlon qilgan „Yoʻq haqida badiha“ nomli maqolasi uchun matbuotdan chetlatilgan, barcha nashrlarga uning maqolalarini chop etish taqiqlab qoʻyilgan. Shu maqolaning ortidan „Advokat Press“ gazetasi ham yopilib ketgan, gazetaning oʻsha maqola chop etilgan soni barcha doʻkonlardan yigʻib olingan. 

Shundan soʻng Dilmurod Sayyid qator mustaqil va muxolif saytlar uchun maqolalar yozgan, Oʻzbekistondagi „Ezgulik“ inson huquqlarini himoya qiluvchi jamiyat aʼzosi boʻlgan.

## Qamalishi
Oʻzining tanqidiy maqolalari bilan tanilgan Dilmurod Sayyidga 2009-yilda taʼmagirlik, poraxoʻrlik, tovlamachilik, qalbaki hujjatlar, shtamp va muhrlar tayyorlash ayblari qoʻyilib hibsga olingan va oʻsha yilning 30-iyul kuni u Oʻzbekiston respublikasi jinoyat kodeksining 165-modda 3-qismi „a“ bandi, 228-modda 3-qismi va 228-modda 3-qismi „b“ bandi bilan aybdor deb topilib,  12,5 yilga qamoq jazosiga hukm qilingan. Jurnalist sudda oʻziga qoʻyilgan ayblarni toʻliq rad etgan va aslida oʻzining jurnalistik faoliyati uchun sud qilinayotganini taʼkidlagan. Inson huquqlari tashkilotlarining soʻzlariga koʻra Dilmurod Sayyid ustidan olib borilgan sud jarayonlarida koʻplab qonun buzilishlariga yoʻl qoʻyilgan.

Dilmurod Sayyid avvaliga Navoiydagi qamoqxonada jazoni oʻtagan, keyinchalik uni Qarshi shahridagi qamoqxonaga koʻchirishgan. 

2009-yilning 5-noyabrida Navoiyda qamoqda saqlanayotgan jurnalistni koʻrish uchun yoʻlga chiqqan turmush oʻrtogʻi Barno Jumanova va 6 yashar qizi Ruxshona avtohalokatga uchrab halok boʻlgan.

2012-yil 3-may kuni AQSh davlat departamenti siyosiy taʼqibga uchrab qamoqqa olingan jurnalistlar qatorida oʻzbekistonlik Dilmurod Sayyidni ham eslab oʻtib, unga qoʻyilgan taʼmagirlik, tovlamachilik, poraxoʻrlik kabi ayblar uydirilgan ekanini, aslida jurnalist siyosiy bosimlar ortidan qamoqqa olinganini va qamoqda uning sogʻligi yomonlashganini aytib, Oʻzbekiston hukumatini jurnalistning salomatligiga eʼtibor qaratishga va uni ozod qilishga chaqirgan.

2018-yilning 3-fevral kuni Qashqadaryo viloyati Mirishkor tumanida ochiq sayyor sud majlisi boʻlib oʻtgan va shu sud qarori bilan Dilmurod Sayyid muddatidan oldin shartli ravishda ozod qilingan.

AQShning Oʻzbekistondagi elchixonasi oʻz rasmiy sayti orqali Dilmurod Sayyidning ozod qilinishini olqishladi.

## Manbalar
Quvonchbek Abrayev

**Quvonchbek Abrayev** (2007-yil 20-yanvarda Toshkent shahrida tug‘ilgan) — oʻzbekistonlik futbolchi. „Lokomotiv“ jamoasi tarbiyalanuvchisi. 2023-yil iyundan hozirgacha mamlakat oʻsmirlar milliy terma jamoasi hujumchisi. 

## Futbolchilik faoliyati
2023-yilning noyabr oyida FIFA U-17 Jahon chempionati chorak finalida Angliyani 2:1 hisobida mag‘lub etgan O‘zbekiston U-17 terma jamoasi tarkibida ishtirok etgan.

## Yutuqlar
Oʻzbekiston Pro ligasi gʻolibi: 2023

## Manbalar

## Havolalar

* Quvonchbek Abrayev  OʻzPFL saytida
* Quvonchbek Abrayev Transfermarkt saytida
Chimyon flomoidesi

**Chimyon flomoidesi** () – ikki urugʻpallalilar sinfi, yalpizdoshlar oilasi, flomoides turkumiga mansub koʻp yillik gulli oʻsimlik turi. Oʻzbekiston Respublikasi Qizil kitobiga kamyob, endemik tur sifatida kiritilgan. Toshkent viloyati Katta Chimyon tog‘ida uchratish mumkin.
## Tavsifi
Balandligi 40-50 sm gacha yetadigan koʻp yillik gulli oʻt oʻsimlik. Tugunak orqali koʻpayadi. Oʻq ildiz sistemasiga ega. Ildizi uzun qalinlashgan, uchida tugunak hosil qilgan. Poyasi ikkita, tik oʻsadi, oddiy, yuzasi yashil, silliq tuksiz. Barglari keng tuxumsimon yoki nashtarsimon, chetlari tishli oʻyilgan, poyada navbatma-navbat joylashgan. Poya yuqorisidan chiqqan barglari bir juftdan qarama-qarshi oʻrnashgan, choʻziq nashtarsimon. Gullari gulbandsiz, koʻp gullari birlashib poya yuqorisida halqa hosil qiladi. Guloldi bargchalari bigizsimon qalami uzunligi 10-12 mm. Gultojibarglarining uzunligi 20 mm, och binafsharang, qoʻshilgan. Gulkosachabarglari uzunligi 12 mm, qalin yulduzsimon tuklar bilan qoplangan. Hasharotlar yordamida changlanadi. Kosachabarglarining chetlari 4-5 mm uzunlikdagi oʻtkir tishlar bilan oʻralgan. Urugʻlanganidan soʻng gulqoʻrgʻoni qurib, tushib ketadi. Iyulda gullab mevasi avgustda pishib yetiladi. Mevasi tukli yongʻoq meva. Urug‘i va tugunagi orqali koʻpayadi.

## Tarqalishi va oʻsish sharoiti
Tabiatda juda kam tarqalgan. Toshkent viloyati Katta Chimyon tog‘i hududida uchraydi. Togʻ yonbagʻirlarida, soylar yaqinida, quyosh nuri tik tushmaydigan yerlarda, unumdor tuproqlarda kichik toʻplamlar hosil qilib oʻsadi. Birinchi marta 1926-yilda Katta Chimyon tog‘ida topilgan.

## Manbalar
Korovin lomatokarpasi

**Korovin lomatokarpasi** () – ikki urugʻpallalilar sinfi, ziradoshlar oilasi, lomatokarpa turkumiga mansub koʻp yillik gulli oʻsimlik turi. Oʻzbekiston Respublikasi Qizil kitobiga kamyob endemik tur sifatida kiritilgan. Toshkent viloyati Piskom, Ugom, Chatqol, Qurama togʻ tizmlarida uchraydi.
## Tavsifi
Balandligi 15-20 sm gacha yetadigan koʻp yillik oʻt oʻsimlik. Oʻq ildiz sistemasiga ega. Poyasi koʻp, bargsiz va tuksiz. Barglarining barchasi ildizoldi qismdan chiqadi. Barglari bandli, tuksiz, uzunligi 5-10 sm, eni 1-2 sm, yaproqlari ikki karra patsimon qirqilgan, uchidagi boʻlaklari, tuxumsimon yoki ovalsimon, tikanchali, uzunligi 3-4 mm. To‘pguli soyabon. Soyabonchalari 3-10 shu’lali, oʻrama barg va bargchalari 5-6 ta lansetsimon yaproqlardan tuzilgan. Gulkosachabarglari tishli, tuxumsimon. Gultojibarglari oq tusda, uzunligi 15 mm, tuxumsimon. Hasharotlar yordamida changlanadi. Iyun oyida gullab mevasi avgust sentabrda pishadi. Mevasi tuxumsimon uzunligi 4 mm, eni 3-4 mm. Urug‘i orqali koʻpayadi.

## Tarqalishi va oʻsish sharoiti
Tabiatda juda kam tarqalgan. Vegetativ koʻpayganda kichik toʻplar hosil qiladi. Toshkent viloyati Piskom, Ugom, Qurama, Chatqol tizmasida tarqalgan. Qoʻrgʻontosh, Qizilnura choʻqizlarining yuqori qismida, Boshqizilsoyning yuqori oqimida koʻplab uchratish mumkin. Dengiz sathidan 3000-3600 m balandlikdagi togʻ adirlarida oʻsadi. Chorva mollarining koʻplab boqilishi natijasida areali qisqarib ketgan. Chatqol biosfera qoʻriqxonasi va Ugom-Chatqol davlat tabiat milliy bogʻi hududida muhofaza ostiga olingan.

## Manbalar
Valentin Pak

**Valentin Pak Vasilevich** (1923-yil 6-mart, Uzoq Sharq oʻlkasi, Primorsk viloyati, Olginskiy tumani, Nikolayevka qishlogʻi – 1993-yil 6-yanvar) – Oʻzbekiston SSR, Toshkent viloyati, Yuqori Chirchiq tumanidagi Sverdlov nomidagi kolxozning aʼzosi. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1951).

## Hayoti
Valentin Pak Vasilevich 1923-yil 6-martda Primorsk oʻlkasi, Olginskiy tumani, Nikolayevka qishlogʻida oddiy dehqon oilasida tugʻilgan. 1937-yilda O‘zbekiston SSRning Toshkent viloyatidagi maxsus posyolkaga surgun qilingan. 1937-yildan Yuqori Chirchiq tumanida joylashgan Sverdlov nomidagi kolxozda oddiy kolxozchi boʻlib ishlagan. 1940-yilda mahalliy oʻrta maktabning 9-sinfini tamomlagan. 1942-yildan Toshkent viloyati Bekobod shahridagi korxonada ishlagan. 1945-yilda u Sverdlov nomidagi kolxozga qaytib, u yerda oddiy kolxozchi, brigada boshligʻi, dala ekinlari brigadasi brigadri, keyinroq sut-tovar fermasida yem-xashak brigadasi brigadri boʻlib ishlagan.

1950-yilda Valentin Pak Vasilevich jamoasi 9,1 gektar maydonning har gektaridan oʻrtacha 115,8 sentnerdan yashil kanop poyasi yigʻib olgan. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1951-yil 22-maydagi farmoni bilan unga Lenin ordeni, „Oʻroq va Bolgʻa“ oltin medali hamda Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni berilgan.

Valentin Pak Vasilevich 1989-yilda nafaqaga chiqqunga qadar Sverdlov nomidagi kolxozda ishlagan. Unga kasaba uyushma ahamiyatiga ega nafaqa tayinlangan. Valentin Pak 1993-yil 6-yanvarda vafot etgan va sobiq Sverdlov nomidagi kolxoz (hozirgi Ahmad Yassaviy nomidagi fermer xoʻjaligi, Yuqori Chirchiq tumani) qabristoniga dafn etilgan.

## Mukofotlari
* Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni
* Lenin ordeni
* „Oʻroq va Bolgʻa“ oltin medali
* „1941–1945-yillardagi Ulugʻ Vatan urushidagi jasoratli mehnati uchun“ medali

## Adabiyotlar
* Ким П. Г., *Корейцы Республики Узбекистан*, Ташкент: Узбекистон. 1993
* Ким Б. И., *Корейцы Узбекистана. Кто есть кто*, Ташкент, 1999

## Manbalar
Soy Sin Guk

**Soy Sin Guk** (1919-yil 22-noyabr, Latviya qishlogʻi, Kiyev volosti, Primorsk viloyati, Olginskiy tumani – 1991-yil 15-sentyabr, Toshkent viloyati, Yangibozor) – Oʻzbekiston SSR, Toshkent viloyati, Yuqori Chirchiq tumanidagi Sverdlov nomidagi kolxozning boʻlinma boshligʻi. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1951).

## Hayoti
Soy Sin Guk 1919-yil 22-noyabrda Olginskiy tumani, Latviya qishlogʻida oddiy dehqon oilasida tugʻilgan. Maktabni beshinchi sinfini bitirgan. 1937-yilda O‘zbekiston SSRning Toshkent viloyatidagi maxsus posyolkaga surgun qilingan.

1938-yildan Quyi Chirchiq tumani, Dimitrov nomidagi kolxozda oddiy kolxozchi boʻlib ishlay boshlagan. 1940-yildan Yuqori Chirchiq tumanida joylashgan Sverdlov nomidagi kolxozning dala ekinlari boʻlimi aʼzosi boʻlgan.

1950-yilda Soy Sin Guk boshchiligidagi dala jamoasi 9,6 gektar maydonning har gektaridan oʻrtacha 94 sentnerdan yashil kanop poyasi yigʻib olgan. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1951-yil 22-maydagi farmoni bilan unga „1950-yilda kolxozlar tomonidan majburiy yetkazib berish va sugʻoriladigan yerlarda yashil kanop poyasidan yuqori hosil olgani uchun“ Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni berilgan. Shuningdek, qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini kontraktatsiya qilish, MTS ishi uchun natura shaklida toʻlovlar va 1951-yil bahorgi ekish uchun barcha ekinlarni urugʻlik bilan taʼminlashdagi ishtiroki uchun Lenin ordeni hamda „Oʻroq va Bolgʻa“ oltin medali bilan taqdirlangan.

Soy Sin Guk 1976-yilda nafaqaga chiqqunga qadar Yuqori Chirchiq tumanida joylashgan Sverdlov nomidagi kolxozda ishlagan. U kasaba uyushma ahamiyatiga ega nafaqaxoʻr boʻlgan. Umrining soʻnggi yillarida Toshkent viloyatining Kommunistik tumanidagi Yangibozor shaharchasidada yashagan.

Soy Sin Guk 1991-yil 15-sentyabrda Yangibozor shaharchasida vafot etgan.

## Adabiyotlar
* Шин Д. В., *Советские корейцы Герои Социалистического труда*, Алматы: Service Press, 2019
* Ким П. Г., *Корейцы Республики Узбекистан*, Ташкент: Узбекистон. 1993
* Ким Б. И., *Корейцы Узбекистана. Кто есть кто*, Ташкент, 1999

## Manbalar
Vladimir (Ikim)

**Metropolit Vladimir** (dunyoda **Vasiliy Zaxarovich Ikim,** 1940-yil 1-fevral, Vărzăreşti Noy qishlogʻi, Bessarabiya) – Rus pravoslav cherkovining nafaqadagi yepiskopi, Omsk va Tavridning sobiq mitropoliti (2011–2023).

## Biografiyasi
Mitropolit Vladimir 1940-yil 1-fevral Novo-Varzaresti qishlogʻida dehqon oilasida tavallud topgan. Ona tomonidan bobosi 1939-yilgacha 15 ming gektar yerga ega boʻlib, keyinchalik mulkidan mahrum qilingan. Otasi Ruminiya armiyasida xizmat qilgan va 1945-yilda vafot etgan. Bolaligidan Moldova monastirlariga ziyorat qilgan.

Vladimir 1958-yilda tugʻilgan qishlogʻidagi maktabni tugatgan va Odessa diniy seminariyasiga oʻqishga kirgan.

1959-yilda toʻrt nafar seminarist doʻsti bilan birga armiyaga chaqirilgan. Vladimir Tula viloyati, Aleksin shahridagi harbiy qurilish boʻlimida xizmat qilgan. Seminarchilar tayinlangan boʻlimda diniy harbiy xizmatchilar (asosan baptistlar) yigʻilgan edi. Armiyada Vasiliy haydovchi, ekskavatorchi va feldsher boʻlib ishlagan.

Vladimir (Ikim) 1963-yilda Odessa diniy seminariyasini tamomlab, Moskva diniy akademiyasiga oʻqishga kirgan.

### Toshkent va Markaziy Osiyo mitropoliti
Vladimir 1990-yil 20-iyulda yangi patriarx Aleksiy II raisligida boʻlib oʻtgan Muqaddas Sinodning birinchi majlisida Toshkent va Oʻrta Osiyo yepiskopi etib tayinlangan.

1990-yil avgust oyida Muqaddas Afon togʻida rus pravoslav cherkovi delegatsiyasini boshqargan.

Yepiskop Vladimirga Moskva Patriarxiyasining O‘zbekiston, Qirg‘iziston, Turkmaniston va Tojikistonni oʻz ichiga olgan eng keng tarqalgan yeparxiyalaridan biri ishonib topshirilgan. Ruhoniylarning yetishmasligi muammosiga duch kelgan. Yeparxiyaning 56 ta cherkovida 35 ta ruhoniy yetishmagan. Shuning uchun, yepiskop Vladimirning birinchi qadamlari biri Toshkentda provaslav maktabining ochilishi boʻlgan.

U 1991-yil 25-fevralda arxiyepiskop darajasiga koʻtarilgan.

1998-yil 9-aprelda Toshkent provaslav bilim yurti seminariyaga aylantirilgan va arxiyepiskop Vladimir uga rektor etib tayinlangan. Shu tariqa Turkiston arxpastlarining mintaqada oʻz diniy seminariyasini yaratish haqidagi koʻp yillik orzusi amalga oshgan.

Vladimir 2002-yil 25-fevralda mitropolit darajasiga koʻtarilgan. „Dialog sivilizatsii“ jahon jamoat forumi tashkiliy qoʻmitasi aʼzosi boʻlgan.

Mitropolit Vladimir gʻamxoʻrligida Toshkentda va Bishkekda shunga oʻxshash Maʼnaviyat va maʼmuriy markaz barpo etilgan, koʻplab yangi cherkovlar qurilgan va monastirlar ochilgan. Yeparxiyaning bosma organlarida „Slovo jizni“ gazetasi (1991) va „Vostok Svishe“ jurnali (2001) tashkil etilgan. 2003-yilga kelib yeparxiyadagi cherkovlar soni 105 taga koʻpaygan, yeparxiya ruhoniylari esa 133 tani tashkil etgan.

2011-yilda Moskvada „Po stopam apostola Fomi“ kitobi nashr etilgan. Vladimir bu kitobda IV asrdan boshlab Markaziy va Oʻrta Osiyodagi nasroniylik tarixining qahramonlik va fojiali bosqichlarini keng yoritib bergan.

## Manbalar
Yahyo Oʻrinboyev

**Yahyo Oʻrinboyev** (2006-yil 15-dekabrda Toshkent shahrida tug‘ilgan) — oʻzbekistonlik futbolchi. „Navbahor“, „Paxtakor“, „Odil Junior“ jamoalari va Oʻzbekiston oʻsmirlar milliy futbol terma jamoasi yarim himoyachisi. 

## Manbalar