ParisTech

**ParisTech** — Fransiyaning Parij shahrida joylashgan 10 ta taniqli grandes écolesni birlashtirgan klaster. U fan, texnologiya va menejmentning butun spektrini qamrab oladi va 20 000 dan ortiq talabalarga keng qamrovli va noyob xalqaro tan olingan dasturlarni taklif etadi.
ParisTech 21 ta magistratura dasturlari, 95 ta ilgʻor magistrlar (Mastères Spécialisés), bir nechta MBA dasturlari va keng doiradagi PhD dasturlarini taklif etadi.

## Tarix
1991-yilda bir qator muhandislik Grandes Écoles umumiy manfaatlarga ega boʻlgan sohalarda yaqin hamkorlikni rivojlantirish va shu tariqa yetarli hajm va ahamiyatga ega boʻlgan tashkilot sifatida xalqaro eʼtirofga ega boʻlish uchun „Grandes écoles d’ingénieurs de Paris“ deb nomlangan muvofiqlashtiruvchi ixtiyoriy birlashmani tuzdi. 1999-yilda uning nomi „ParisTech“ ga oʻzgartirildi.

2007-yilda ParisTech maqomi oliy oʻquv yurti (ilmiy hamkorlik boʻyicha jamoat muassasasi / établissement public de coopération scientifique) ga oʻzgartirildi. Uni Prezident boshqargan, ijroiya byurosi va bosh kotib yordam bergan va direktorlar kengashi tomonidan boshqarilgan, strategik yoʻnalish boʻyicha kengash va ilmiy kengash tomonidan qoʻllab-quvvatlangan. Direktorlar kengashi tarkibiga har bir kollej yoki institutning bitta vakili, shuningdek, tadqiqotchilar, professor-oʻqituvchilar va talabalarning bir vakili kiradi.

2016-yilda ParisTech 2010-yilda tashkil etilgan Fondation ParisTech nomi ostida fondga aylandi. Dastlab ParisTech 10 aʼzoga ega edi. Ammo 2016-yildan beri u 7 aʼzoni oʻz ichiga oladi: AgroParisTech, Arts et Métiers ParisTech, Chimie ParisTech, Ecole des Ponts ParisTech, ESPCI Paris, Institut d’Optique Graduate School va Mines ParisTech. 2018-yildan beri ParisTech prezidenti Kristian Lerminiaux, Chimie ParisTech prezidenti, vitse-prezidentlar Sofi Muqard (Ecole des Ponts) va Gilles Trystram (AgroParisTech) hisoblanadi.

## Aʼzolar
ParisTech aʼzo institutlari uzoq vaqtdan beri tashkil etilgan va taniqli grandes écoles boʻlib, ularning aksariyati 18-asrda tashkil etilgan. Baʼzilar Arts et Métiers, MINES ParisTech, École des Ponts ParisTech kabi fanlar boʻyicha yuqori darajadagi, keng taʼlim beradilar, boshqalari esa AgroParisTech (qishloq xoʻjaligi va atrof-muhit fanlari) kabi tanlangan ilmiy fanlar boʻyicha tadqiqotga yoʻnaltirilgan tajriba darajasini taʼminlaydilar. Chimie ParisTech (kimyo), ESPCI Paris (fizika, kimyo va biologiya) va Institut d’Optique Graduate School (fizika va optika).

ParisTech Yevropadagi fan va texnologiya universitetlari oʻrtasidagi ittifoq IDEA ligasining sobiq aʼzosi boʻlgan va hanuzgacha AFINA dasturining aʼzosi hisoblanadi. U CESAER, Yevropa fan va texnologiya universitetlari assotsiatsiyasining aʼzosi.

Aʼzo kollej va institutlar quyidagilardir:

* École Nationale Supérieure d’Arts et Métiers (**Arts et Métiers**), 1780-yilda tashkil etilgan.
* École nationale des ponts et chaussées (**École des Ponts ParisTech**), 1747-yilda tashkil etilgan.
* Institut des Sciences et Industries du vivant et de l’Environnement (**AgroParisTech**), 2007-yilda tashkil etilgan.
* École supérieure de physique et de chimie industrielles de la ville de Paris (**ESPCI Paris**), 1882-yilda tashkil etilgan.
* École nationale supérieure de chimie de Paris (**Chimie ParisTech**), 1896-yilda tashkil etilgan
* École nationale supérieure des mines de Paris (**Mines ParisTech**), 1783-yilda tashkil etilgan.
* Institut d’Optique Graduate School (**SupOptique**), 1920-yilda tashkil etilgan

Sobiq aʼzolar:

* École nationale de la statistice et de l’administration économique (**ENSAE Paris**), 1942-yilda tashkil etilgan.
* École nationale supérieure des télécommunications (**Télécom Paris**), 1878-yilda tashkil etilgan.
* École nationale supérieure de texnika avanslari (**ENSTA Paris**), 1741-yilda tashkil etilgan.

## Faktlar va raqamlar
Rasmiy veb-saytdan:

* 1500 nafar oʻqituvchi-tadqiqotchi
* 12,500 talaba (ulardan 31 % xalqaro talabalar)
* 1700 fan nomzodi
* 90 000 bitiruvchilar
* 86 ta tadqiqot laboratoriyalari
* Har yili 450 ta doktorlik dissertatsiyasi himoya qilinadi.

## Joylar
AgroParisTech, Arts et Métiers, ESPCI Paris — PSL, Chimie ParisTech — PSL va MINES ParisTech — PSL oʻrta asrlardan beri intellektual hayot gullab-yashnagan Sena daryosining chap qirgʻogʻidagi Lotin kvartalida bir-biriga yaqin joylashgan.. Biroq, baʼzi institutlar Parijning chekkasida yoki mamlakatning boshqa qismlarida qoʻshimcha saytlarni ham yaratdilar.

Bir necha yil oldin, École nationale des ponts et chaussées oxir-oqibat oʻzining taʼlim va tadqiqot ob’ektlarini kattaroq Parijdagi Marne-la-Vallee (Sharq)dagi kengroq binolarga koʻchirdi. SupOptique yaqinda Palaiseau kampusiga koʻchib oʻtdi.

Lotin kvartalidagi joylashuvidan tashqari, hayot, oziq-ovqat va atrof-muhit fanlariga ixtisoslashgan ParisTech kolleji AgroParisTech yana sakkizta joyda, jumladan Parij chekkasida joylashgan (shu jumladan, Chateaudagi taʼlim va tadqiqot uchun ishlatiladigan tajriba fermasi) de Grignon, Parijning gʻarbiy qismida), materik Fransiyaning boshqa qismlarida va Gayanada. Xuddi shunday Arts et Métiers uchun ham uning 8 ta kampusidan faqat asosiysi Parijda joylashgan. Boshqa oʻquv va ilmiy markazlar mamlakatimizda har bir hududning sanoat tuzilishiga yaqinroq joylashgan. Kampuslarda Bordodagi Aerokosmik va Metzdagi materialshunoslik kabi turli mutaxassisliklar mavjud.

## Taʼlim
ParisTech mustaqil ravishda yoki boshqa institutlar (xususan, doktorantura va magistratura) bilan hamkorlikda aspirantura darajasida fan va texnologiyaning asosiy fanlari boʻyicha turli kurslarni taklif etadi. Uning asosiy dasturlari:

* fundamental muhandislik fanini keng tushunish va Iqtisodiyot, menejment va kommunikatsiyalarga toʻliq kirishni taʼminlovchi „Ingénieur“ darajasi (muhandislik fanlari magistri darajasiga teng). Ingénieur darajasiga qabul qilish juda tanlanganligi sifatida tanilgan. Talabalar Fransiyada yoki chet elda ikki yillik Préparatoires sinflarini tamomlagan talabalar uchun umummilliy tanlov imtihonlari orqali yoki ajoyib akademik rekordlari tufayli qabul qilinadi.
* Magistrlik fanlari (Magistr) dasturlari, maktablar tomonidan mustaqil ravishda olib boriladigan matematikadan iqtisodgacha boʻlgan fanning turli sohalarida chuqur tushuncha berish uchun moʻljallangan kurslar (masalan, Ecole des Ponts ParisTech, AgroParisTech Parijdan tashqarida). Magistratura dasturlariga qabul Fransiya yoki xalqaro universitetning fan bakalavri (BSc) yoki muhandislik bakalavri (BEng) darajasiga ega boʻlgan talabalar uchun ochiq. Har bir magistratura dasturining oʻziga xos qabul talablari mavjud.
* Magistraturani tamomlagan talabalarga mutaxassislik boʻyicha oʻz bilimlarini yuqori darajada rivojlantirish imkonini beradi.
* Doktorantura dasturlari (PhD): ParisTech laboratoriyalari 1700 nafar doktorantni qabul qiladi. Dissertatsiyalarni roʻyxatga olish mezbon laboratoriya biriktirilgan har bir doktorlik maktabi tomonidan amalga oshiriladi.
* ParisTech maktablari, shuningdek, bakalavr yoki universitet darajasiga ega boʻlgan, Ingénieur, Magistr, Ixtisoslashgan Magistr yoki Doktorlik darajalariga ega boʻlgan mutaxassislarga moʻljallangan uzluksiz taʼlim kurslarini taklif qiladi.

ParisTech, shuningdek, 2019-yildan boshlab oʻqituvchilarni pedagogik tayyorlash uchun RACINE tarmogʻini ishlab chiqdi. Tarmoq har yili muhandislik maktablarida oʻqitishga bagʻishlangan 10 ta seminarni tashkil qiladi.

## Turlilik
ParisTech maktablari oʻz oʻquvchilarining profilini diversifikatsiya qilishga qatʼiy intiladi. Shuning uchun ular oʻrta maktab oʻquvchilarini yoki tayyorgarlik sinflaridagi talabalarni qoʻllab-quvvatlaydilar ("cordées de la réussite).

ParisTech, shuningdek, Villebon-Jorj Charpak Instituti asoschilaridan biri boʻlib, u yerda kuchli ilmiy salohiyatga ega talabalarning isteʼdodi kompaniyalar tomonidan tan olinishi uchun juda original tarzda oʻqitiladi. Ularning 25 % keyin ParisTech maktablari kabi taniqli muhandislik maktablariga qabul qilinadi.

## Tadqiqot
ParisTech maktablari soʻnggi oʻn yilliklarda Field Medal sovrindorlarini qabul qilishdi, masalan Per-Lui Lions va boshqa Nobel mukofoti sovrindorlari: Moris Allais, Per-Gilles de Gennes va Jorj Charpak. Dunyo boʻylab eng yirik tadqiqot tashkilotlaridan biri boʻlgan CNRS Alen Aspectga Oltin medalni, shuningdek kumush medalni Jak Prost, Filipp Grenjyer, Jerom Bibette, Ketrin Brexignak, Matias Fink, Mishel Kallon, Daniel Linkot, Lyudvik Leybler, Mishel bilan taqdirladi., Fransisko Chinesta, Janine Kossi, Tatyana Budtova, Anke Lindner va Antuan Broveys va bronza medali Valentina Krachmalnicoff, Tereza Lopez-Leon va Kevin Vink, ParisTech laboratoriyalaridagi barcha tadqiqotchilar

ParisTech maktablari Yevropa tadqiqot kengashining koʻplab grantlarini qabul qiladi.

.

## Xalqaro
ParisTech maktablari 20 yildan ortiq vaqtdan beri Xitoy, Braziliya, Kolumbiya, Rossiyada va 2018-yildan beri Argentinada xalqaro talabalarni jalb qiladi. 2021-yilda ParisTech ushbu ParisTech xalqaro qabul dasturini Osiyodagi yangi mamlakatlar va mintaqalarga ochadi.Masalan: Kambodja, Gonkong, Hindiston, Indoneziya, Yaponiya, Laos, Makao, Malayziya, Singapur, Janubiy Koreya, Tayvan, Tailand, Vyetnam.

Shu bilan birga, ParisTech Yevropada 14 ta Yevropa hamkor institutlari bilan AFINA (1997-yildan beri) deb nomlangan tarmoqni ham ishlab chiqdi. Ushbu tarmoq tufayli ParisTech maktablari PhD taʼlimga bagʻishlangan va Erasmus+ tomonidan moliyalashtirilgan strategik hamkorlikni yaratdilar. Bundan tashqari, baʼzi maktablar Yevropa universitetlariga jalb qilingan: Chimie ParisTech — PSL, Ecole des Ponts ParisTech va MINES ParisTech — PSL Yevropa universiteti EELISA (European Engineering Learning Innovation Science Alliance) aʼzolari, shuningdek, AgroParisTech va Institut d’Optique Parij-Saklay universiteti orqali EUGLOH aʼzolaridir.

ParisTech maktablari Xitoydagi 4 ta Xitoy-Fransiya institutlariga hissa qoʻshadi: Shanxayda SPEIT (MINES ParisTech — PSL), Vuxanda qayta tiklanadigan energiya boʻyicha ICARE Xitoy-Yevropa instituti (MINES ParisTech — PSL) bilan, Guanchjouda IFCEN (Chimie ParisTech — PSL) va 2017-yildan Pekin Chimie Pékin (Chimie ParisTech — PSL).

## Manbalar

## Havolalar

* ParisTech veb-sayti
* ParisTech Open Course Ware, 11 ParisTech aspirantura maktablarining 10 tasi va HEC biznes maktabining taʼlim resurslari taqdimoti va 2500 dan ortiq oʻquv resurslari, 2700 ta oʻquv birliklarining 200 ga yaqin dasturlari mavjud onlayn katalogiga bepul kirish; koʻpgina hujjatlar Creative Commons litsenziyasi ostida, ularni shaxsiy foydalanish uchun oʻqish, nusxalash va chop etish mumkin, lekin oʻzgartirilmasligi kerak.
* Pastel, 1500 dan ortiq doktorlik dissertatsiyasining katalogi ParisTech universitetining 11 ta ekollaridan 10 tasi ParisTech talabalari tomonidan imzolangan boʻlib, Internetda bepul foydalanish mumkin (har yili 400 ga yaqin tezislar taqdim etiladi).
* Poly-Media Documentation Center, *[[École polytechnique|École Polytechnique]]* doktorlik dissertatsiyalarining shunga oʻxshash katalogi, onlayn bepul kirish imkoniyati.
* ParisTech Review, ParisTech onlayn jurnali texnologik innovatsiyalar biznes, iqtisodiyot, jamiyat va shaxslarga qanday keskin oʻzgarishlar olib kelishini baholaydi.