Komla Dumor

**Komla Afeke Dumor** (1972-yil 3-oktyabr — 2014-yil 18-yanvar) ganalik jurnalist boʻlib, BBC World News telekanalida ishlagan va uning *"Focus on Africa"* dasturining asosiy boshlovchisi boʻlgan.

## Oilasi va taʼlim
Dumor Gananing Akkra shahrida tugʻilgan. Uning otasi Ernest Dumor sotsiologiya professori, onasi Seseliya Dumor esa ommaviy kommunikatsiyalar bo‘yicha magistr darajasiga ega edi. Uning bobosi Filipp Gbexo, Gana milliy madhiyasining bastakori va uning amakisi Jeyms Viktor Gbexo ganalik yetakchi diplomat hisoblanadi. Dumor dastlab Nigeriyaning Jos universitetida tibbiyot bo‘yicha tahsil oldi. Keyinchalik vataniga qaytib Gana universitetida tibbiyot talabasi sifatida ish boshladi, lekin keyinchalik Sotsiologiya va psixologiya bo'yicha bakalavr darajasini oldi. Garvard universitetining Jon F. Kennedi nomidagi hukumat maktabida davlat boshqaruvi yo'nalishida magistraturani tamomladi.

Uning singlisi Mawuena Trebarh, Gana investitsiyalarni ilgari surish markazining (GIPC) sobiq ijrochi direktori va uning akasi doktor Korshi Dumor, Qoʻshma Shtatlarda shifokor boʻlib ishlaydi.

## Kariyera
Dumor oʻz faoliyatini Gananing Akkra shahridagi Joy FM radiosida ertalabki shou boshlovchisi sifatida boshladi. 2003-yilda Gana Jurnalistlar Uyushmasi tomonidan „Yil jurnalisti“ unvoniga sazovor boʻldi.

2006-yilda Dumor Londondagi BBC Afrika Service teleradio kanalining *Network Africa* radio dasturiga boshlovchisi sifatida ishga keldi. 2008-yildan 2012-yilgacha u BBC World Serviceda *The World Today* dasturini olib bordi. 2011-yilda Dumor BBC World News telekanalida *[[BBC World News|World News]]* va *Africa Business Report* dasturlarini, shuningdek, BBC One va BBC News kanallarida ertalabki dasturlarni taqdim eta boshladi.

2013-yil dekabr oyida u "*New African*" jurnali tomonidan 2013-yilning eng nufuzli 100 ta afrikaliklaridan biri sifatida eʼtirof etildi. Jurnalda quyidagicha yozilgan edi: "Bu yil Komla Dumor uchun muvaffaqiyatli yil bo'ldi. BBC World News telekanalida efirga uzatiladigan BBCning afrikalik tomoshabinlar uchun ingliz tilidagi eng muhim kunlik telekoʻrsatuvi boʻlgan *Focus on Africa* teleboshlovchisi oʻzini global eshittirishning rivojlanayotgan afrikalik yuzlaridan biri sifatida koʻrsatdi. BBC World telekanalining bosh boshlovchisi sifatida Dumor qitʼaning qoplanishiga katta taʼsir koʻrsatadi.“

Oʻlimidan oldin Dumor BBC World News telekanalining Gʻarbiy Afrikadagi yagona muxbiri edi. BBC Radio 4 *Today* va *[[BBC News]]* boshlovchisi Mishal Husainning soʻzlariga koʻra, „Komla oʻziga xos efir uslubini yaratdi, televideniya va radio oʻrtasida muammosiz harakat qildi va Afrikani BBC orqali yoritishga taʼsir qildi“. U, shuningdek, BBCning global yangiliklar direktori Piter Xorroks tomonidan „Afrika jurnalistikasining yetakchi nuri — Afrika tarixini qanday boʻlsa, shunday qilib aytib berishga sodiq“ deb taʼriflagan.

U Kofi Annan, Bill Geyts va Chimamanda Ngozi Adichie kabi koʻplab taniqli shaxslar bilan intervyular oʻtkazdi va u boshlovchilik qilgan koʻplab muhim yangiliklarga 2010-yilgi Janubiy Afrikada boʻlib oʻtgan Jahon chempionati, Prezident Barak Obamaning Afrikaga safari va Nelson Mandelaning dafn marosimi kiradi.

## Shaxsiy hayot
2001 yilda Dumor Kvansema Kvansaga uylandi, u bilan uch farzand koʻrdi.

## Oʻlim
Dumor 2014-yil 18-yanvar kuni Londondagi uyida yurak hurujidan vafot etdi. Gana Prezidenti Jon Mahama Twitter’dagi xabarida Dumor Gananing „eng yaxshi elchilaridan“ biri ekanligini va „alohida sifatlarga ega teleradio xodimi va Gananing dunyoga sovg‘asi“ ekanligini aytdi.

2014-yil 3-fevral kuni Komla Dumorning jasadi Ganaga qaytarildi, u yerda Kotoka xalqaro aeroportida bir guruh oila aʼzolari, doʻstlari, hukumat amaldorlari va Aflao anʼanaviy kengashi aʼzolari tomonidan kutib olinib, anʼanaviy marosimlarni bajardilar. Dumorning dafn marosimlari 2014 yil 21-23 fevral kunlari Akkra shahrida boʻlib oʻtdi.

## Meros

* Xalqaro radioeshittirishlar assotsiatsiyasi (AIB) 2014-yil noyabr oyida Dumor oilasiga taʼsischilarning maxsus mukofotini topshirdi
* 2014-yilda Dumor *Teleradiokompaniyadagi mukammallik uchun* **Afrika muvaffaqiyatlari mukofoti** bilan taqdirlandi.
* Dumor merosini sharaflab, 2015 yilda BBC BBC World News **Komla Dumor mukofotini** taqdim etdi, u har yili „Afrikada yashovchi va ishlayotgan, kuchli jurnalistika mahorati, efir qobiliyati va afrikaliklar hikoyalarini aytib berishdagi ajoyib isteʼdodini, kelajak yulduzi boʻlish ambitsiyalari va salohiyatini oʻzida mujassam etgan munosib shaxslarga taqdim etiladi. Mukofot 2015 yilda ugandalik jurnalist Nensi Kakungiraga, 2016 yilda nigeriyalik jurnalist Didi Akinyelurega, 2017 yilda nigeriyalik jurnalist Amina Yugudaga, 2018 yilda keniyalik jurnalist Vahiga Mvauraga, 2019 yilda ugandalik jurnalist Solomon Servanjjaga va 2019 yilda Viktoriya Ruanjyaga topshirildi. . Gʻolibga BBC Newsda uch oylik trening va rivojlanish shartnomasiga ega bo'lishadi.
* 2020-yil fevral oyida Komla Dumor memorial fondi tomonidan uni sharaflash uchun ikkita kitob chiqarildi:  

# *The Dreamer, Komla Dumor the Boss Player in His own words* - Komla Dumorning akasi Doktor Korshie Dumor tomonidan yozilgan
# *Komla Dumor in His Element -* otasi professor Ernest Dumor tomonidan yozilgan.

## Manbalar:

## Havolalar

* Markus Uilyamson, Komla Dumor obituary, *The Independent*, 2014 yil 22 yanvar.
* BBC World News: "   .
* „Biz haqimizda“, BBC Jahon xizmati.
* Fokus va tarmoq boshlovchilari, BBC Jahon xizmati.
* Cephas, „Gana: Komla Dumor Anchors BBC Africa Business Report“, butun Afrika, 2009 yil 21 avgust.
* Jeyson Von Berg va Nikita Kamacho, „Video: Komla Dumor — kostyum ortidagi odam“, DStv, 2013 yil 18 noyabr.
* „Komla Dumor — avliyoning sabri bilan katta langar“, Joy Online, 2013 yil 4 dekabr.
* „Afrikalik hikoyani aytib berish — Komla Dumor“, TEDxEuston, 2013 yil 1 mart.
* Jozef-Isroil, „Afrikalik gigantga hurmat — Komla Dumor“, *Afrika hisoboti*, 2014 yil 20 yanvar.