Islom sanʼati muzeyi (Berlin)

**Islom sanʼati muzeyi** () – Pergamon muzeyi ichida joylashgan muzey. Staatliche Museen zu Berlinning bir qismi.

## Kolleksiya
Muzeyda Ispaniya va Hindiston oʻrtasidagi 7-asrdan 19-asrgacha boʻlgan islom sanʼatining turli xil asarlari namoyish etiladi.

### Kolleksiyaning muhim obyektlari
Oʻzining kattaligi, tarixiy ahamiyati yoki muzeyga tashrif buyuruvchilar orasida mashhurligi tufayli turli xil saqlanadigan kolleksiyalar orasidagi eng muhimlari:

* Mshatta Fasade
* Aleppo xonasi – Suriyaning Halab shahridagi bir broker uyidan Usmonlilar davrida foydalanishga topshirilgan devor paneli
* Al-humrodan gumbaz
* Koshondan mehrob
* Koʻniyadan mehrob
* Dragon-Feniks gilami, Kichik Osiyo, 15-asr boshlari.
* Qur’on lavhi, Kichik Osiyo (Koʻniya), 13-asr
* Kitob sanʼati (kitob sanʼati kabinetlarida koʻrgazmani oʻzgartirish).
2009-yilda muzey londonlik kolleksioner Edmund de Ungerdan (1918—2011) islom sanʼati toʻplamini, avvallari Surreyning Ham tumanida joylashgan „Keir kolleksiyasi“ni ijaraga oldi. 50 yildan ortiq vaqt mobaynida yigʻilgan toʻplam 2000 yilni qamrab olgan 1500 ga yaqin sanʼat asarini oʻz ichiga oladi. Bu islom sanʼatining eng yirik shaxsiy kolleksiyalaridan biridir. Keir kolleksiyasining yuzdan ortiq eksponatlari birinchi marta 2007/2008-yillarda *Sammlerglück* maxsus koʻrgazmasida namoyish etilgan. *Edmund de Unger kolleksiyasidan Islom sanʼati* Pergamon muzeyida ommaga taqdim etildi. 2012-yil iyul oyida Berlin-Prussiya madaniy merosi milliy muzeylari va Edmund de Unger kolleksiyasi egalari oʻrtasidagi hamkorlik toʻxtatildi va dastlab uzoq muddatli ijaradagi kolleksiya qaytarib olindi. Keltirilgan sabablar *toʻplam bilan ishlashni davom ettirish boʻyicha turli gʻoyalar* edi.

## Tarixi

Muzey 1904-yilda Wilhelm von Bode tomonidan Kaiser-Friedrich-muzeyida (hozirgi Bode-muzey) *Islom boʻlimi* sifatida tashkil etilgan. Usmonlilar sultoni Abdulhamid II tomonidan Amman janubida joylashgan qurib bitkazilmagan umaviy sahro saroyidan boshlangan Mshatta jabhasi imperator Wilhelm II ga sovgʻa qilingan. Fasadning sharqiy qismlari Iordaniyada qolgan. Muzey 1939-yilda Ikkinchi jahon urushi tufayli yopildi.

1954-yilda kolleksiya Pergamon muzeyida *Islom muzeyi* sifatida qayta ochildi. 1968-yildan 1970-yilgacha Sharlottenburg saroyida koʻrgazma boʻlib oʻtdi. 1971-yilda Dahlem muzey majmuasining yangi binosida *Islom sanʼati muzeyining* doimiy koʻrgazmasi ochildi. 1958-yilda Pergamon muzeyidagi *Islom muzeyi* 1945—1946-yillarda Sovet Ittifoqiga oʻtkazilgan sanʼat asarlarining koʻp qismini talon-taroj qilingan sanʼat sifatida qaytarib oldi. Boshqa muhim kolleksiya obyektlarining qayta tiklanishi bilan 1967-yilga kelib barcha koʻrgazma xonalarini ommaga ochish mumkin boʻldi. Birlashish shartnomasiga asosan, ikki muzey tashkiliy ravishda 1992-yilda *Islom sanʼati muzeyi* nomi bilan birlashtirildi*.* Dahlemda koʻrgazma 1998-yilda yopildi. 2000-yilda Pergamon muzeyida janubiy tarafning yuqori qavatida yangi ishlab chiqilgan doimiy koʻrgazma ochildi.

### Direktorlar

## Galereya

Fayl:Fachada Mshatta 06.JPG|Mshatta jabhasi, VIII asr oʻrtalari
Fayl:Dish with stylised bird Earthenware with glaze and lustre painting Samarra 9th century 8352.jpg|Abbosiy Samarradan kosa, 9-asr
Fayl:Seljuk Islamic Art (28596871532).jpg|Samanid Simurgh Platter, 10th century
Fayl:MIK – Elfenbeinkasten 1.jpg|Siculo-arab fil suyagi qutisi, 11-asr
Fayl:Mihrab, Kashan, 1226, Pergamon Museum, Berlin (6) (40226858061).jpg|Koshon mehrobi, 1226-yil
Fayl:Ayyubid Islamic Art (28702554485).jpg|Saljuqiy lavhi, 13-asr oʻrtalari
Fayl:Mihrab from Konya, 3rd quarter of 13th cent.;Pergamon Museum, Berlin (6) (40193310612).jpg|Koʻniya mehrobi (tafsilot), 13-asr
Fayl:Islamic Art from Mosul between 1251 to 1275 (28086730483).jpg|Obdasta, 1251—1275
Fayl:Dragon-Phoenix carpet Turkey 15th-16th century 8473 01.jpg|Dragon-Feniks gilami, 15-asr oʻrtalari – 16-asr
Fayl:Vase with Hatay motif Iznik Turkey early 16th Quarz ceramic with underglaze painting in cobalt-blue 8493.jpg|Vaza (Iznik kulollari), 16-asrning 1-choragi
Fayl:Ushak carpet – Google Art Project.jpg|Kichik naqshli Holbein gilami, 16-asr
Fayl:Berlín Lahore ca. 1610- 01.JPG|Spiral Tendril Mughal Gilami (tafsilot), 16—17-asr
Fayl:Emperor Jahangir (1605 – 1628) at prayer – Google Art Project.jpg|Imperator Jahongir Ramazon hayiti yigʻilishida, 1615—1625


## Adabiyotlar

* 
* 
* 
* Jens Kröger: ''Das Berliner Museum für Islamische Kunst als Forschungsinstitution der Islamischen Kunst im 20. Jahrhundert''. (PDF; 692&nbsp;kB). In: *XXX. Deutscher Orientalistentag, Freiburg, 24.–28. September 2007. Ausgewählte Vorträge, herausgegeben im Auftrag der DMG von Rainer Brunner, Jens Peter Laut und Maurus Reinkowski.* 2009.  ISSN&nbsp;1866-2943
* Stefan Weber: *[http://fmik.de/download.php?f=905ed036d4f7f5fa0cad2612e9365373&target=0 Zwischen Spätantike und Moderne: Zur Neukonzeption des Museums für Islamische Kunst im Pergamonmuseum].* In: Jahrbuch Preußischer Kulturbesitz, Band XLVIII (2014), S. 226–257.
* Stefan Weber: *[http://fmik.de/download.php?f=e43654bf8e7ba1eed355fc4da7e37987&target=0 Über uns und die anderen: Museen und kulturelle Bildung in der Islamdebatte].* In: Jahrbuch Preußischer Kulturbesitz XLIX (2015), S. 88–109.
* Stefan Weber: *[http://fmik.de/download.php?f=44fd2e61b597a549516d522881d73309&target=0 Jeder kann Aleppo lieben].* In: National Geographic, November (2016), S. 28–32 *(Syrian Heritage Archive Project)*
* Stefan Weber: *[http://fmik.de/download.php?f=3baec4db0092df6475bb44923584af70&target=0 Kampf um und gegen Kulturgüter im Nahen Osten – Das Fallbeispiel Syrien].* In: BMVg.de: *Der Reader* Sicherheitspolitik, August (2016), S. 1–12 *(Syrian Heritage Archive Project)*
* Stefan Weber: *[http://fmik.de/download.php?f=4ba19c66be4d68c97273991f97c0875f&target=0 Multaka: museum as meeting point. Refugees as guides in Berlin museums / Multaka: il museo come punto di incontro. I rifugiati come guide nei musei berlinesi].* In: *Archaeology & ME, Looking at archaeology in contemmpory Europe / Pensare l’archeologia nell’Europa contemporana.* Bologna (2016), S. 142–45.

## Manbalar

## Havolalar

* Islamische Kunst muzeyi (Staatliche Museen zu Berlin)
* Museum of Islamic Art, Berlin
* Islomiy sanʼatni kashf qilish muzeyi
* Freunde des Museums für Islamische Kunst im Pergamonmuseum eV