Infosys

**Infosys Limited –** Hindistonning transmilliy axborot texnologiyalari kompaniyasi boʻlib, u biznes konsalting, axborot texnologiyalari va autsorsing xizmatlarini taqdim etadi. Kompaniya Puna shahrida tashkil etilgan va shtab-kvartirasi Bangalorda joylashgan. Infosys Forbes Global 2000 reytingiga koʻra, 2020-yildagi daromad koʻrsatkichlari boʻyicha Tata Consultancy Servicesʼdan keyin ikkinchi yirik Hindiston IT kompaniyasi va dunyodagi 602-oʻrinda turgan kompaniya. 2021-yil 24-avgustda Infosys bozor kapitallashuvi 100 milliard dollarga yetgan toʻrtinchi hind kompaniyasi boʻlgan.

## Tarix
Infosys Hindistonning Maxarashtra shtatidagi Pune shahrida yetti muhandis tomonidan tashkil etilgan. Uning dastlabki kapitali 250 dollar edi. U 1981-yil 2-iyulda Infosys Consultants Private Limited sifatida roʻyxatga olingan. 1983-yilda u Bangalorga, Karnatakaga koʻchib oʻtgan.

Kompaniya 1992-yil aprel oyida oʻz nomini Infosys Technologies Private Limitedga oʻzgartirgan va 1992-yil iyun oyida ommaviy masʼuliyati cheklangan jamiyatga aylangandan keyin Infosys Technologies Limitedga oʻzgartirgan. 2011-yil iyun oyida u Infosys Limited deb oʻzgartirgan.

Birlamchi ommaviy taklif (IPO) 1993-yil fevral oyida 95€ (2020-yilda qiymati 580₹ ga yoki 7,30 AQSH dollariga teng) boʻlgan taklif narxi bilan sotilgan. Har bir aksiya uchun balans qiymati 20₹₹ (2020-yilda qiymati 120 ga yoki 1,50 AQSH dollariga teng) har bir aksiya uchun belgilangan.

Infosys aksiyalari 1999-yilda Nasdaq fond birjasida Amerika depozitar kvitansiyalari (ADR) sifatida roʻyxatga olingan. Bu Nasdaq roʻyxatiga kiritilgan birinchi hind kompaniyasi boʻlgan.  Aksiya narxi 8100₹₹ ga oshdi (2020-yilda teng qiymatli 30000₹ yoki 370 AQSH dollari) 1999-yilga kelib, u oʻsha paytdagi bozordagi eng qimmat ulushga aylangan. Oʻsha paytda Infosys Nasdaqda bozor kapitallashuvi boʻyicha 20 ta eng yirik kompaniyadan biri edi. Yevropalik sarmoyadorlarga kompaniya aksiyalariga yaxshiroq kirish imkonini berish uchun ADR listingi Nasdaq’dan NYSE Euronextʼga ko‘chirilgan.

2010-yil 28-iyulda Buyuk Britaniyaning oʻsha paytdagi Bosh vaziri Devid Kemeron Bangalordagi Infosys bosh qarorgohiga tashrif buyurgan va Infosys xodimlariga murojaat qilgan. 

Uning yillik daromadi 1999-yilda 100 million AQSh dollariga yetgan, 2004-yilda 1 milliard AQSh dollari va 2017-yilda 10 mlrd AQSh dollariga yetgan. Infosys 2011-yilda Amerika Qoʻshma Shtatlaridan 1200 nafar xodimni ishga olgan va 2012-yilda ishchi kuchini 2000 nafarga kengaytirgan. 2018-yil aprel oyida Infosys Indianapolisda (Indiana shtati) kengayishini eʼlon qilgan.

2014-yil iyul oyida Infosys kompaniyasi biznes operatsiyalari, mijozlarga xizmat koʻrsatish, xaridlar va tijorat tarmogʻi domenlari uchun korporativ dasturiy mahsulotlarga eʼtibor qaratgan EdgeVerve Systems nomli mahsulot shoʻba korxonasini ishga tushirgan. 2015-yil avgust oyida Finacle Global Banking Solutions kompaniyasining aktivlari Infosysʼdan oʻtkazilgan va shu tariqa mahsulot kompaniyasi EdgeVerve Systems mahsulot portfelining bir qismiga aylangan.

## Mahsulotlar va xizmatlar
Infosys moliya, sugʻurta, ishlab chiqarish va boshqa sohalardagi kompaniyalarga dasturiy taʼminotni ishlab chiqish, texnik xizmat koʻrsatish va mustaqil tekshirish xizmatlarini taqdim etgan. Uning eng mashhur mahsulotlaridan biri Finacle, chakana va korporativ bank xizmatlari uchun turli modullarga ega umumjahon bank yechimidir. 
Uning asosiy mahsulotlari va xizmatlari quyidagilardir:

* NIA — Keyingi avlod integratsiyalashgan AI platformasi (ilgari *Mana* nomi bilan tanilgan)
* Infosys Consulting — global boshqaruv konsalting xizmati
* Bulutli korporativ transformatsiya xizmatlari 
* Infosys Information Platform (IIP), tahliliy platforma
* Finacle global bank platformasini oʻz ichiga olgan EdgeVerve Systems
* Panaya Cloud Suite
* Skava (hozirgi Infosys Equinox)
* Muhandislik xizmatlari
* Raqamli marketing

## Geografik mavjudligi
Infosys kompaniyasining 2018-yil 31-mart holatiga koʻra butun dunyo boʻylab 82 ta savdo va marketing ofisi va 123 ta rivojlanish markazi mavjud, ularning asosiy ishtiroki Hindiston, AQSH, Xitoy, Avstraliya, Yaponiya, Yaqin Sharq va Yevropada boʻlgan.

2019-yilda uning daromadlar 60%, 24% va 3% mos ravishda Shimoliy Amerika, Yevropa va Hindistondagi loyihalardan olingan. Qolgan 13% daromadlari dunyoning qolgan qismidan olingan.

2022-yilda Infosys kompaniyasining Rossiyadagi energetika sanoatini qoʻllab-quvvatlashi koʻzdan kechirildi. Firma, Oracle kabi Gʻarb firmalaridan farqli oʻlaroq, Rossiyaning Ukrainaga bostirib kirishiga qaramay, mamlakatni tark etishdan bosh tortdi.

## Listing va aksiyadorlik shakli

Hindistonda Infosys aksiyalari BSE SENSEX va NSEʼning bir qismi boʻlgan BSE roʻyxatiga kiritilgan, bu yerda u NIFTY 50 Taʼsischi hisoblangan. Uning aksiyalari Nyu-York fond birjasida Amerika depozitar tilxatlari (ADR) orqali roʻyxatga olingan.

Vaqt oʻtishi bilan uning promouterlarining ulushi asta-sekin qisqargan, 1993-yil iyun oyidan boshlab uning aksiyalari birinchi marta roʻyxatga olingan. Infosys 1999-yil 11-martda NASDAQ roʻyxatiga Xodimlar uchun aksiyalar tanlash huquqlari sxemalari va ADRS roʻyxatini kiritgan. Hindistondan roʻyxatdan oʻtgan birinchi kompaniya boʻlgan. 2021-yilning 29-iyulida, promouterlar oʻtkazish 12,95% boʻlgan, xorijiy taʼsis eʼtilgan investorlar (Flls) 33,39% va mahalliy taʼsis eʼtilgan investorlar (DIls) 21,98% ega boʻlgan.

## Operatsiyalar

### Xodimlar
Infosys kompaniyasining 2021-yil holatiga koʻra jami 259 619 nafar xodimi (odatda ʻʻInfoscionsʻʻ nomi bilan tanilgan) boʻlib, ulardan 38,6 foizi ayollar edi. Uning umumiy ishchi kuchidan 229 658 nafari dasturiy taʼminot boʻyicha mutaxassislar, qolgan 13 796 nafari qoʻllab-quvvatlash va sotish bilan band boʻlgan. 2016-yilda uning xodimlarining 89 foizi Hindistonda joylashgan.

2019-moliyaviy yil davomida Infosys boʻlajak xodimlardan 2 333 420 ta ariza qabul qilgan, 180 225 nomzod bilan suhbat oʻtkazgan va yalpi qoʻshimcha 94 324 nafar xodimga ega boʻlgan, bu 4% ishga qabul qilish darajasi. Bu raqamlar uning shoʻba korxonalarini oʻz ichiga olmagan.

Yanvar oyida oʻzining 22-chorak 3-chorak natijalarida Infosys sentyabr choragidagi 20,1% dan 25,5% gacha koʻtarilganini xabar qilgan. U uchinchi chorakda 5 809 million rupiy foydani eʼlon qilgan va oʻzining global bitiruvchilarni ishga olish dasturining bir qismi sifatida 22-moliya uchun 55 000 yangi talabalarni yollashni rejalashtirayotganini aytgan.

### Mysoredagi oʻquv markazi

Dunyodagi eng yirik korporativ universitet sifatida, 337 akr kampusdagi Infosys global taʼlim markazi 400 oʻqituvchi va 200 dan ortiq oʻquv xonalariga ega, xalqaro standartlarga ega. 2002-yilda tashkil etilgan boʻlib, 2015-yil iyungacha 125 000 ga yaqin muhandislik bitiruvchilarini tayyorlagan. U bir vaqtning oʻzida 14 000 xodimni turli texnologiyalar boʻyicha oʻqitishi mumkin.

Mysore shahrida joylashgan Infosys Rahbarlik Instituti (ILI), har yili 4000 ga yaqin stajyorlarni oʻqitadi. Maqsadi rahbarlarini hozirgi va kelajakdagi rahbarlik rollariga tayyorlash va rivojlantirishdir.

Mysor shahridagi Infosys treyning markazi, shuningdek, tennis, badminton, basketbol, suzish havzasi, sport zali va bouling kabi bir qator maktabdan tashqari obyektlarni taqdim etgan. Hindistondagi kriket uchun nazorat kengashi tomonidan tasdiqlangan xalqaro darajadagi kriket maydonchasi mavjud.

### Bosh direktorlar
1981-yilda tashkil etilganidan 2014-yilgacha Infosys bosh direktorlari uning targʻibotchilari boʻlgan, NR Narayana Murthy kompaniyani dastlabki 21 yilida boshqargan. Doktor Vishal Sikka Infosys kompaniyasining promouter boʻlmagan birinchi bosh direktori boʻlib, taxminan 3 yil ishlagan. Doktor Vishal Sikka 2017-yilning avgust oyida isteʼfoga chiqqan. Isteʼfoga chiqqanidan keyin UB Pravin Rao Infosys kompaniyasining vaqtinchalik bosh direktori va MD direktori etib tayinlangan. Infosys Salil Parekhni 2018-yil 2-yanvardan boshlab kompaniyaning bosh ijrochi direktori (bosh direktor) va boshqaruvchi direktori (MD) etib tayinlangan.

#### Infosys bosh direktorlari roʻyxati

## Mukofotlar va eʼtirof

* 2021-yilda Infosys Forrester Wave ilovalarini modernizatsiya qilish va migratsiya xizmatlarida yetakchi bo‘lgan.
* 2021-yilda Infosys Gartner Magic Quadrantda maʼlumotlar va tahlil xizmatlari boʻyicha yetakchi sifatida joy olgan.
* 2020-yilda Infosys HFS Top 10 Agile Software Development 2020-hisobotida 1-oʻrinni egallagan.
* 2020-yilda Infosys Avasant tomonidan Chakana savdo va CPG raqamli xizmatlarda yetakchi sifatida tan olingan.
* 2019-yilda Infosys Birlashgan Millatlar Tashkilotining Iqlim boʻyicha Global Action mukofotining ʻʻHozirgi iqlimga neytralʻʻ nominatsiyasida gʻolib boʻlgan.
* 2019-yilda Infosys Forbes talqini boʻyicha dunyoning 3-eng hurmatli kompaniyasi deb topilgan.
* 2017-yilda HfS Research Infosys-ni boshqariladigan xavfsizlik xizmatlari, sanoat 4.0 xizmatlari va kommunal operatsiyalar uchun HfS Blueprint gʻoliblari doirasiga kiritgan.
* 2013-yilda Infosys HfS Research tomonidan dunyodagi eng yirik IT-xizmatlar provayderi orasida 18-oʻrinni egallagan. Oʻsha yili Forbes dunyoning eng innovatsion kompaniyalari roʻyxatida 53-oʻrinni egallagan.
* 2012-yilda No. Forbes maʼlumotlariga koʻra, dunyodagi eng innovatsion kompaniyalar orasida Infosys 2-oʻrinni egallagan. Oʻsha yili Infosys 2012-yil uchun *Newsweekʼ* Green Rankingsʼda eng yaxshi yigirmata yashil kompaniya roʻyxatiga kirgan.
* 2006-yilda Hindistonning ustavli buxgalterlar instituti Infosys kompaniyasini ketma-ket 11 yil davomida eng yaxshi taqdim etilgan hisoblar gʻolibi boʻlgani uchun shon-shuhrat zaliga kiritilgan.
## Manbalar