Isabel Casimiro

**Isabel Maria Cortesão Casimiro** (1955-yil 14-yanvarda tugʻilgan) — Mozambiklik taniqli sotsiolog, feminist, ayollar huquqlari faoli va sobiq siyosatchi. U Mozambikning Maputu shahridagi Eduardo Mondlane universiteti yonidagi Afrika tadqiqotlari markazi professori hisoblanadi. Casimiro nafaqat Mozambikda, balki butun Afrika qitʼasida ijtimoiy fanlar rivojiga qoʻshgan hissasi bilan tanilgan.

## Yoshligi va taʼlimi
Isabel Maria Casimiro 1955-yilda Mozambikning shimoli-sharqiy sohilidagi Nampula viloyatida joylashgan Iapala qishlogʻida tugʻilgan. Uning otasi Iapala temir yoʻl vokzalida shifokor boʻlib ishlagan. Uning ota-onasi 1952-yilda Portugaliyadan Mozambikga koʻchib oʻtishgan edi. Bunga ularning noqonuniy deb eʼlon qilingan Portugaliya Kommunistik partiyasi aʼzolari boʻlganligi va amalda oʻsha paytdagi Portugaliya mustamlakasiga „surgun“ qilinganligi sabab boʻlgan .

Casimiro Portugaliyadagi nufuzli Coimbra universitetida sotsiologiya fanlari doktori darajasini olgan. Shuningdek, u tarix va rivojlanish tadqiqotlari boʻyicha qoʻshimcha akademik tayyorgarlikdan oʻtgan .

## Akademik va siyosiy faoliyati
1980-yildan buyon Casimiro Eduardo Mondlane universitetida tadqiqotchi va sotsiologiya professori sifatida faoliyat yuritib kelmoqda. Uning ilmiy qiziqishlari doirasiga ayollar va inson huquqlari, feministik harakatlar, rivojlanish muammolari va demokratik ishtirok kiradi. U universitetning Rivojlanish va gender tadqiqotlari boʻlimini boshqaradi. Koʻplab tadqiqotchilar uni Mozambikda gender tadqiqotlariga asos solgan yetakchi olimlardan biri deb hisoblashadi .

Siyosiy sohada Casimiro 1995-yildan 1999-yilgacha Mozambik Ozodlik Fronti (FRELIMO) partiyasidan parlament aʼzosi boʻlib xizmat qilgan.

## Jamiyatdagi faolligi
Casimiro „Fórum Mulher“ (Ayollar forumi) va „Janubiy Afrikada ayollar va qonun“ (WLSA) tadqiqot jamgʻarmasining asoschilaridan biridir. U 2006-yildan 2015-yilgacha Fórum Mulher prezidenti lavozimida ishlagan.

Uning faoliyati xalqaro miqyosda ham eʼtirof etilgan. Casimiro 2018-yildan 2023-yilgacha shtab-kvartirasi Senegalning Dakar shahrida joylashgan Afrika ijtimoiy fanlar tadqiqotlarini rivojlantirish kengashi (CODESRIA) prezidenti boʻlib ishlagan.

## Tanlangan asarlari
* Casimiro, Isabel Maria Cortesão, and Catarina Casimiro Trindade. "Mozambican Feminisms: Between the Local and the Global." In *Transnational Feminist Itineraries: Situating Theory and Activist Practice*, edited by Ashwini Tambe and Millie Thayer. Durham: Duke University Press, 2021.
* *A Ciência ao Serviço do Desenvolvimento? Experiências de países africanos falantes de língua oficial portuguesa* (2015), edited with Teresa Cruz e Silva.  
* Casimiro, Isabel Maria Cortesão. *"Peace on Earth, War at Home": Feminism and Women's Organizations in Mozambique*. Maputo: PROMEDIA, 2004; republished Recife, Brazil: Universidade Federal de Pernambuco, 2014.
* Casimiro, Isabel Maria Cortesão, Amélia Neves de Souto, Josina Nhantumbo, and Augusta Maíta. *Women's Economic Empowerment, Associative Movement and Access to Local Development Funds*. Maputo: Kapicua, 2010. 
* Tripp, Aili Mari; Casimiro, Isabel; Kwesiga, Joy; Mungwa, Alice (2009). *African Women's Movements: Changing Political Landscapes*. Cambridge: Cambridge University Press.

## Manbalar