Georgiy Knabe

**Georgiy Stepanovich Knabe** (1920-yil 20-may, Qoʻqon – 2011-yil 30-noyabr, Moskva, Rossiya) – sovet–rus tarixchisi, filolog, faylasuf, madaniyatshunos va tarjimon. Filologiya fanlari nomzodi (1956), tarix fanlari doktori (1983), professor.

## Hayoti va faoliyati
1920-yil 20-avgustda Qoʻqon shahrida tugʻilgan. Otasi – nemis, onasi – fransuz boʻlgan. Bolaligidan fransuz tilini oʻz ona tili sifatida, hatto rus tilidan ham oldinroq gapira boshlagan. Nemis ajdodlari XIX asrda Shvetsiya orqali Rossiyaga Dessau viloyatidan kelganlar boʻlishi taxmin qilinadi. Otasi Stepan Adolfovich Knabe Rossiya-Osiyo bankining Qoʻqon filiali direktori boʻlgan. 1922-yilda oilasi Moskvaga koʻchib oʻtgan va 1924-ildan Arbat hududida yashay boshlagan. Stepan Adolfovich Knabe Oʻrta Osiyo tijorat bankining Moskva filiali tovar boʻlimi boshligʻi lavozimida ishlagan. Bu orada ota-onasi ajrashadi. Georgiy onasi bilan qolgan. Soʻnga onasi Nadejda Aleksandrovna Knabe ogʻir sanoat xalq komissarligiga ishga kirgan.

Keyinchalik Georgiy Stepanovich Knabe gimnaziya oʻqituvchilari oilasida tugʻilganligini koʻrsatgan.

1928—1938-yillarda 10-maktabda (1934-yildan 110-son) oʻqigan. 1938-yilda MIFLI adabiyot fakultetiga oʻqishga kirgan. 1941-yil oktyabr oyida koʻngilli ravishda frontga ketgan: 3-zarba armiyasi 1-diviziya 1-piyoda polkining oddiy askari hisoblangan. Shimoli-gʻarbiy frontda Ostashkov uchun jangda boshidan ogʻir yaralangan va kasalxonaga yotqizilgan.

1943-yilda Moskva davlat universitetining chet tillari va gʻarb adabiyoti fakultetini imtiyozli diplom bilan tugatgan.

1942-yil iyundan 1945-yil sentyabrgacha Butunittifoq xorijiy mamlakatlar bilan madaniy aloqalar jamiyati (VOKS) matbuot boʻlimida ishlagan.

1945—1946-yillarda – Moskva davlat chet tillar pedagogika institutida, 1946—1949-yillarda – Mosgorono chet tili kurslarida, 1949—1956-yillarda – Kursk davlat pedagogika institutida faoliyat olib borgan.

1956-yilda Didroning „Ramoning jiyani“ mavzusida filologiya fanlari nomzodi ilmiy darajasiga nomzodlik dissertatsiyasini himoya qilgan.

1956—1961-yillarda RSFSR Pedagogika fanlari akademiyasida ishlagan.

1961—1986-yillarda Butunittifoq davlat kinematografiya institutining chet tillari kafedrasini boshqargan. 1977-yilda uning muharrirligi ostida Sanʼat oliy oʻquv yurtlari uchun ingliz tili darsligi nashr etilgan.

1983-yilda „Korniliy Tatsit va Rimdagi ilk knyazlikning ijtimoiy-siyosiy ziddiyatlari“ mavzusida tarix fanlari doktori ilmiy darajasini olish uchun nomzodlik dissertatsiyasini himoya qilgan.

Oliy attestatsiya komissiyasining 1985-yil 1-fevraldagi qarori bilan unga professor ilmiy unvoni berilgan.

1990—1992-yillarda Moskva davlat universitetida ishlagan.

1992-yildan – Rossiya davlat gumanitar universiteti Oliy gumanitar tadqiqotlar instituti bosh ilmiy xodimi. „Jahon madaniyati tarixi (Gʻarbiy boʻlmagan madaniyatlar, Yevropa madaniyatlari)“ va „Rossiya antik davri: Rossiya madaniyatidagi qadimiy merosning mazmuni, roli va taqdiri“ kurslari muallifi).

Rossiya gumanitar tadqiqotlar akademiyasining haqiqiy aʼzosi. Rossiya antikvarlar uyushmasi vitse-prezidenti. Klassik anʼanalar xalqaro jurnali tahririyati aʼzosi. Corpus Vasorum antiquorum xalqaro nashri byurosi aʼzosi.

Korneliy Tatsitning „Tarix“ asarini nashr etishga tayyorlashda qatnashgan (L., 1969). Sitseron. „Estetika. Traktatlar. Nutqlar. Xatlar“ kitobining tarjimoni, kirish maqolasi muallifi (1994).

Ilmiy tadqiqot yoʻnalishlari: Qadimgi Rim madaniyati va tarixi; rus madaniyatida qadimiy meros, yaʼni Rossiyada qadimiy madaniyatni (birinchi navbatda Rim) qabul qilish; madaniyat semiotikasi (asosan zamonaviy davr uchun).

Moskvada Vvedenskoye qabristoniga dafn etilgan.

## Oilasi
Oʻgay ukasi – Adolf Stepanovich Chernetskiy (1926—1998-yil 17-may).

Ikkinchi xotini (1960-yildan) – Rebeka Borisovna Ioffe (taxallusi – *R. Sashina*; 1924—2008), yozuvchi, ispan tili boʻyicha badiiy tarjimon. Bobosi (onasi tomondan), stomatolog Don Lvovich Aronson, haykaltarosh Naum Aronson va sanʼatshunos Lazar Aronsonning ukasi boʻlgan.

## Manbalar

## Havolalar
* Maqola RSUH veb-saytidagi arviv nusxasi
* Maqola  Moskva davlat universiteti falsafa fakulteti veb-saytidagi arxiv nusxa
* Maqola BECM -dagi arxiv nusxa
* Nekroloq  Voprosy Literatury jurnali veb-saytidagi arxiv nusxa
* *Dobroxotov A. L.* G. S. Knabe „madaniyat entelexiyasi“ haqida arxiv nusxa // Ikkinchi navigatsiya: Almanak. Nashr. 8. Zaporojye, 2008. – S. 22-35.
* *Moshnyaga P. A.* Rossiya gumanitar tafakkurining yoritgichlari  arxiv nusxada // Madaniyat jurnali . – № 1(3). – 2011-yil.
* *Mezhuev B. V.* Oxirgi Peterburger. G. S. Knabe vafot etdi arxiv nusxasi // Rossiya jurnali, 04.12.2011.
*