Mars bar

**Mars** (odatda **Mars bar** nomi bilan tanilgan) — Mars Inc. tomonidan ishlab chiqariladigan shokolad batonchasidir. U karamel va nugadan iborat boʻlib, ustidan sutli shokolad bilan qoplangan. Mahsulot ilk bor 1932-yilda Angliyada Forrest Mars Sr. tomonidan ishlab chiqarilgan boʻlib, u shokoladni otasining Milky Way batonchasi asosida modellashtirgan.

Mazkur batonchaning muqobil varianti AQShda ham ishlab chiqarilgan. Ushbu variant tarkibida sutli shokolad bilan qoplangan nuga va qovurilgan bodom boʻlgan, keyinchalik unga karamel ham qoʻshilgan va u qaymoq rang qadoqda sotilgan. Ushbu mahsulot 2002-yilda ishlab chiqarishdan chiqarilgan, biroq keyingi yili biroz oʻzgartirilgan shaklda „Snickers Almond“ nomi ostida qayta taqdim etilgan.

### Oʻlchamlari
Mars turli oʻlchamlarda ishlab chiqariladi. 2008-yil holatiga koʻra quyidagi variantlar mavjud boʻlgan: „Fun Size“ nomli miniatyura batonchalar (19,7 g) va „Snack Time“ (36,5 g) – har ikkisi ham koʻp donali qadoqlarda sotilgan; 54 grammlik yirik koʻp donali qadoq; 51 grammlik standart bitta batoncha hamda „king-size“ 84 grammlik batoncha. Keyinchalik king-size oʻrnini ikki dona batonchadan iborat „Mars Duo“ (85 g) egallagan. 58 grammlik standart bitta batoncha 260 kaloriya energiya qiymatiga ega boʻlgan. 2008-yilning ikkinchi yarmida Mars Buyuk Britaniyada standart batoncha vaznini 62,5 grammdan 58 grammga kamaytirdi. Ushbu oʻzgarish dastlab ommaga eʼlon qilinmagan. Mars kompaniyasi buni Buyuk Britaniyadagi semirish muammosiga qarshi kurashish bilan izohlagan boʻlsa-da, keyinchalik asosiy sabab ishlab chiqarish xarajatlarining oshgani ekanini tan olgan. 2013-yilda „standart“ Mars vazni yana kamaytirilib, 51 grammga tushirilgan. Bu 5 yil ichida taxminan 20 foizlik qisqarishni anglatgan. 2023-yilga kelib ham batoncha vazni 51 gramm boʻlib qolgan. 2009-yil may oyida Avstraliyada Mars hajmi 60 grammdan 53 grammga qisqartirilgan; bunga porsiya hajmlari va semirish masalasi asosiy omil sifatida koʻrsatilgan. 2022-yilga kelib esa Avstraliya va Yangi Zelandiya bozorlarida Mars vazni yana kamayib, 47 grammga tushgani qayd etilgan.

### AQShdagi variant (bodomli batoncha)
AQShda Mars sutli shokolad bilan qoplangan nuga va qovurilgan bodomdan iborat shokolad batoncha boʻlgan. Xuddi shu mahsulot AQShdan tashqarida Mars Almond (bodomli Mars) nomi bilan tanilgan (va maʼlum muddat Kanadada standart Mars bilan bir qatorda sotilgan). Batoncha AQShda ilk bor 1936-yilda taqdim etilgan. Dastlab AQShdagi Mars tarkibida karamel boʻlmagan, biroq keyinchalik unga karamel qoʻshilgan. Ushbu mahsulot 2002-yildan boshlab ishlab chiqarilmagan. 2003-yilda kompaniya oʻrnini bosuvchi mahsulot sifatida nuga, bodom, karamel va sutli shokolad qoplamasidan iborat Snickers Almond batonchasini taqdim etgan. U Mars barga oʻxshash boʻlsa-da, ayrim farqlarga ega; masalan, Snickers Almond tarkibidagi bodom boʻlaklari Mars bardagiga qaraganda kichikroq. Mars bar 2010-yil yanvarida qisqa muddatga (dastlab faqat Walmart doʻkonlari orqali) qayta sotuvga chiqarilgan, biroq 2011-yil oxirida yana ishlab chiqarish toʻxtatilgan. 2016-yil sentyabrida esa Mars, Inc.ning premium shokolad boʻlinmasi boʻlgan Ethel M tomonidan yana qayta taqdim etilgan. 2016-yilgi variant „original Amerika retsepti“ asosida, yaʼni karamel qoʻshilmagan holda ishlab chiqarilgan.

### Qadoqlash variantlari
Asl Mars bar 2006-yil aprel oyidan 2006-yilgi FIFA Jahon kubogi musobaqasi yakuniga qadar Buyuk Britaniya boʻylab „Believe“ („Ishon“) yozuvi tushirilgan qadoqda sotilgan. Qadoqda „Original Mars“ nomi kichikroq shrift bilan koʻrsatilgan boʻlib, bu Angliya milliy futbol terma jamoasini musobaqada qoʻllab-quvvatlash maqsadini anglatgan. Musobaqaga yoʻllanma olmagan Buyuk Britaniyaning boshqa hududlarida umumiy reklama kampaniyasi qoʻllanilgan. Biroq Shotlandiyada „Believe“ qadogʻidan foydalanish jamoatchilikning salbiy munosabatiga sabab boʻlgan.

Shu kabi holatda, UEFA Euro 2008 musobaqasi davomida Shveysariyada Mars mahsulotlari „Hopp“ („Olgʻa!“) nomi ostida qayta brendlangan. Bu qadoqlarda ham „Original Mars“ yozuvi kichik shrift bilan berilgan.

## Manbalar

## Havolalar

* 
* The Visible Mars bar project, which shows the difference between US and UK Mars bars.
* Site with cross-sections of both the original US and Canadian Mars bars
* Slough History Online
* Television commercial for original US Mars bar showing ingredients