open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Davron (ism)

**Davron** ( — aylanma harakat, aylanish, burilish) — kelib chiqishi arabcha boʻlgan erkaklar ismi. Koʻp xalqlarda, jumladan, oʻzbeklarda keng tarqalgan.

## Taniqli shaxslar

* Davron Anvarov — oʻzbekistonlik futbolchi;
* Davron Aripov — oʻzbekistonlik huquqshunos, deputat;
* Davron Boboyev — sovet va qirgʻiz futbolchisi, hujumchisi va yarim himoyachisi;
* Davron Fayziyev — nafaqadagi oʻzbek professional futbolchisi va murabbiyi;
* Davron Fayziyev — oʻzbek sport jurnalisti va sharhlovchisi, teleboshlovchi;
* Davron Gaipov — oʻzbek musiqachisi;
* Davron G‘afurov — boks murabbiyi;
* Davron Hidoyatov — oʻzbek iqtisodchisi va davlat arbobi;
* Davron Hoshimov — oʻzbekistonlik futbolchi;
* Davron Iskandarov
* Davron Isoqov — oʻzbekistonlik futbolchi;
* Davron Merganov — oʻzbekistonlik futbolchi;
* Davron Mirzayev — oʻzbekistonlik futbolchi;
* Davron Nazarmuhamedov — oʻzbek davlat arbobi;
* Davron Odilov — oʻzbekistonlik futbolchi;
* Davron Rajabov — oʻzbekistonlik oʻqituvchi;
* Davron Safoyev — teatr rassomi, Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan sanʼat arbobi;
* Davron Salimov — operator, rejissyor Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan sanʼat arbobi;
* Davron Shodiyev — oʻzbekistonlik olim, pedagog;
* Davron Shoqurbonov — oʻzbekistonlik futbolchi;
* Davron Sulaymonov — oʻzbekistonlik futbolchi;
* Davron Toshev — oʻzbekistonlik miniatyurachi rassom;
* Davron Vahobov — davlat va jamoat arbobi;
* Davronbek Ahmadbekov — inqilobiy harakat ishtirokchisi, davlat arbobi, Oʻzbekiston SSR Adliya xalq komissari;
* Davronbek Olimjonov — oʻzbekistonlik futbolchi;
* Davronbek Sotvoldiyev — oʻzbekistonlik futbolchi;
* Davronbek Tojialiyev — oʻzbekistonlik jurnalist, sayohat blogeri, Ziyouz elektron kutubxonasi asoschisi;
* Davronbek Umirov — oʻzbekistonlik futbolchi;
* Davronjon Ergashev — tojikistonlik professional futbolchi.

## Familiyalar
* Davronov
* Davronova

## Manbalar
Julian Holloway

**Julian Robert Stanley Holloway** (talaffuzi: 1944-yili Watlington) — Amerikalik aktyor, komediyachi, va musiqachidir.
## Manbalar
Dilbar

**Dilbar** ( — dilni tortuvchi, jalb etuvchi, yoqimli) — kelib chiqishi forscha boʻlgan xotin-qizlar ismi. Koʻp xalqlarda, jumladan, oʻzbeklarda keng tarqalgan.

## Taniqli shaxslar

* Dilbar Abdulazizova — oʻzbekistonlik aktrisa, Oʻzbekiston Respublikasi xalq artisti;
* Dilbar Abdurahmonova — oʻzbekistonlik dirijyor, Oʻzbekiston xalq artisti;
* Dilbar Akramova — Mehr shafqat va salomatlik jamgʻarmasi viloyat boʻlimi;
* Dilbar Gʻulomova — Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan madaniyat xodimi.;
* Dilbar Ikromova — Oʻzbekiston xalq artisti;
* Dilbar Ismoilova — Oʻzbekiston xalq artisti;
* Dilbar Mahmudova — oʻzbekistonlik jurnalist;
* Dilbar Nazariy — afgʻon siyosatchisi, ayollar masalalari boʻyicha oxirgi vazir boʻlgan;
* Dilbar Rashidova — oʻzbekistonlik olima, qishloq xoʻjaligi fanlari doktori, professor;
* Dilbar Saidova — oʻzbekistonlik jurnalist;
* Dilbar Usmonova — oʻzbekistonlik shifokor;
* Dilbarxon Gʻafurova — oʻzbekistonlik oʻqituvchi;
* Dilbarxon Isomiddinova — oʻzbekistonlik oʻqituvchi;
* Dilbarxon Mamajanova — oʻzbek davlat arbobi.

## Manbalar
Dildor

**Dildor**, **Dildora** ( — jasur, qoʻrqmas; sevgili, sevikli kishi) — kelib chiqishi forscha boʻlgan xotin-qizlar ismi. Koʻp xalqlarda, jumladan, oʻzbeklarda keng tarqalgan.

## Taniqli shaxslar

* Dildora Niyozova — oʻzbekistonlik qoʻshiqchi;
* Dildora Rahmonova — qirgʻzistonlik sportchi;
* Dildora Rustamova — oʻzbekistonlik taniqli jurnalist, suxandon, dublyaj aktrisasi.

## Manbalar
Dilafroʻz

**Dilafroʻz** ( — koʻngilni shodlantiruvchi) — kelib chiqishi forscha boʻlgan xotin-qizlar ismi. Koʻp xalqlarda, jumladan, oʻzbeklarda keng tarqalgan.

## Taniqli shaxslar

* Dilafroʻz Jabborova — oʻzbekistonlik raqqosa. Oʻzbekiston xalq artisti.

## Manbalar
Tariat bitiklari

**Tariat yozuvlari** hozirgi Moʻgʻulistonning Arxangay viloyati Doloon Mod hududidagi Xoid Terxin daryosi yaqinida topilgan tosh ustunga yozilgan bitiklar (Terhin va Terhiyin shakllari ham qoʻllaniladi). Tosh ustun VIII asr oʻrtalarida, taxminan milodiy 753—760-yillar oraligʻida, Uygʻur xoqonligining hukmdori Bayanchurxon tomonidan oʻrnatilgan.

## Kashf qilinishi
Arxeologlar bu tosh ustunning mavjudligini allaqachon bilishardi, chunki u 1909-yilda topilgan boshqa uygʻur tosh ustunda eslatib oʻtilgandi. Biroq, tosh ustunni topish va qazib olish uchun 47 yil vaqt ketdi. 1956-yilda moʻgʻul arxeologi T. Dorjsuren uni kashf etdi. Hozirda bu topilmalar Ulan-Batordagi Moʻgʻuliston arxeologiya institutida koʻrgazmaga qoʻyilgan.

## Uygʻurlar

Uygʻur xoqonligi 745-yili Ichki Osiyoda Ikkinchi Turk xoqonligi oʻrnini egalladi. Uning asoschisi Qutlugʻ Bilga xoqon (745—747) edi. Oʻtmishdoshlaridan farqli oʻlaroq, ular Tan sulolasining ittifoqchilari boʻlib, xoqonlikning dastlabki davrida xoqonlar isyonkor sarkarda An Lushanga qarshi Tan imperatorini qoʻllab-quvvatlaganlar. Ular Osiyoning yetakchi kuchlaridan biriga aylangan edi. Biroq 848-yilda qirgʻizlardan magʻlubiyatga uchrab, gʻarbga – hozirgi Xitoyning Gansu va Shinjon hududlariga koʻchishga majbur boʻldilar.

## Toʻliq matn




## Manbalar
Yongʻinga qarshi kuzatuv minorasi

Yongʻin kuzatuv minorasi, yongʻin minorasi yoki kuzatuv minorasi – „yongʻin kuzatuvchisi“ deb ataladigan shaxsga yashash joyi va himoya taʼminlaydigan inshoot boʻlib, uning vazifasi yovvoyi tabiatdagi yongʻinlarni aniqlashdir. Bu kichik bino boʻlib, odatda koʻrish maydonini maksimal darajada kengaytirish uchun togʻ choʻqqisi yoki boshqa baland joyga quriladi. Bu nuqtadan yongʻin kuzatuvchisi paydo boʻlishi mumkin boʻlgan tutunni koʻradi, Osborn yongʻin aniqlagichi deb ataladigan qurilma yordamida uning joylashuvini aniqlaydi va yongʻinni oʻchirish guruhlarini chaqiradi. Kuzatuvchilar, shuningdek, ob-havo oʻzgarishlari haqida xabar berishadi hamda boʻronlar paytida chaqmoq zarbalari joylarini belgilaydilar. Yongʻin chiqish ehtimoli boʻlgani uchun, zarba joyi bir necha kun davomida kuzatib boriladi.

Odatdagi yongʻin kuzatish minorasi katta poʻlat yoki yogʻoch minora tepasidagi „kabina“ deb ataladigan kichik xonadan iborat. Tarixan, baland daraxtlarning choʻqqilari ham doimiy platformalarni oʻrnatish uchun ishlatilgan. Baʼzida quyi platformani yaratish uchun tabiiy toshlardan foydalanilgan. Joyning relyefi minoraga ehtiyoj qoldirmaydigan hollarda, inshoot „yer usti kabinasi“ deb ataladi. Yer usti kabinalari minora ustiga oʻrnatilmagan boʻlsa ham, ular „minora“ deb yuritiladi.

Minoralar 1900-yillarning boshlarida ommalashib, yongʻinlar haqidagi xabarlar telefonlar, pochtachi kaptarlar va geliograflar yordamida uzatila boshlangan.

Koʻplab yongʻin kuzatish minoralari eʼtiborsizlik, tashlab ketilish va mablagʻ yetishmasligi tufayli yaroqsiz holga kelgan boʻlsa-da, ayrim oʻt oʻchirish xizmati xodimlari eski minoralarni saqlab qolishga harakat qilmoqda. Ular oʻrmonni yongʻindan kuzatib turuvchi odam yongʻinni nazorat qilishning samarali va tejamkor usuli boʻlishi mumkinligini taʼkidlamoqda.

## Yongʻinni kuzatish minoralaridan foydalanishda davom etayotgan mamlakatlar

* Avstraliya
* Belgiya
* Braziliya
* Kanada (Alberta, BC, Manitoba, Yangi Shotlandiya, Ontario, Saskachevan)
* Fransiya
* Germaniya
* Gretsiya
* Indoneziya
* Isroil
* Italiya
* Latviya
* Meksika
* Yangi Zelandiya
* Norvegiya
* Polsha
* Portugaliya
* Janubiy Afrika
* Ispaniya
* Turkiya
* AQSH
* Urugvay

## Yana qarang

* Yongʻinga qarshi kuzatuv minoralari roʻyxati
* Kuzatish daraxti
* Qoʻriqlash minorasi
* Burgʻulash minorasi – yongʻinlarni oʻchirish amaliyotida qoʻllaniladi
* Shlang minora – Baʼzi oʻt oʻchirish stansiyalarida yongʻin oʻchirish shlanglarini quritish uchun qoʻllaniladi
* Yongʻinni nazorat qilish minorasi
* Nyu-Jersi oʻrmon yongʻin xavfsizligi xizmati yongʻin minoralari roʻyxati
* *Firewatch* – Shoshone milliy oʻrmonidagi yongʻinni kuzatish minorasi atrofida qurilgan oʻyin

## Manbalar

* 
* 
* The Lookout Network newsletter

## Havolalar

* Fire Lookouts  US Forest Service History Pages, Forest History Society
* Forest Fire Lookout Association
* Ontarioʻs Fire Tower Lookouts
* Fire Lookout Towers in Australia
* Eyes of the Forest: Idahoʻs Fire Lookouts Documentary produced by Idaho Public Television
* „A Day in the Life of a Fire Lookout“ in Marin County, California
Chernogoriya milliy futbol terma jamoasi

**Chernogoriya milliy futbol jamoasi** – 2007-yildan beri erkaklar oʻrtasidagi xalqaro futbol turnirlarida Chernogoriya sharafini himoya qiladi. Terma jamoa Chernogoriyadagi futbolning asosiy boshqaruv organi Chernogoriya futbol assotsiatsiyasi tomonidan nazorat qilinadi. Chernogoriya terma jamoasining uy maydoni Podgoritsadagi Podgoritsa stadioni hisoblanadi.

2006-yilda Chernogoriya mustaqilligi qayta tiklanganidan soʻng 2007-yilda FIFA va UEFAga qoʻshilgan. Chernogoriya oʻzining birinchi rasmiy xalqaro oʻyinini 2007-yil mart oyida Vengriyaga qarshi oʻtkazgan va 2010-yilgi FIFA Jahon chempionati saralashida FIFA Jahon chempionatining birinchi saralash bosqichida ishtirok etgan.

## Manbalar

## Havolalar

* Football Association of Montenegro 
* Montenegro on FIFA.com 
* Montenegro on UEFA.com 
* List of players 
* Montenegro national team match reports
Nîmes qamali

**Nimes qamali** 736-yilda Avignonning bosib olinishi va vayron qilinishidan koʻp oʻtmay sodir boʻlgan. Charles Martel Umaviylarning Narbonne shahrini egalashga muvaffaq boʻlmagan, biroq u Septimaniya hududidagi boshqa asosiy aholi punktlarini, jumladan, Nîmes, Agde, Béziers va Villeneuve-lès-Magueloneni vayron qilgan. U bu hududlarni sarasenlar uchun mustahkam qal’alar deb hisoblagan.

## Manbalar
Debal qamali

**Debal qamali** 711-yilning kuzida sodir boʻlgan. Muhammad ibn al-Qosim boshchiligidagi Umaviylar qoʻshinlari Debal shahrini qamal qilgan. Bu shahar Sinddagi Brahminlar sulolasi hukmdori Raja Dahir boshqaruvida edi. Umaviylar Iroq hokimi Hajjoj ibn Yusufning buyrugʻi bilan shahar aholisini magʻlubiyatga uchratib, hududni qoʻlga kiritgan.

711-yilda Muhammad ibn Qosim 6000 nafar suriyalik otliq, 3000 nafar tuyada harakatlanuvchi hamda koʻplab arab askarlari bilan Debal tomon yurish boshlagan. Shaharni Shoh Dahirning jiyani boshqarar va uning qoʻl ostida 4 000 rajput hamda 3 000 brahmin askarlari bor edi. Umaviy qoʻshini shahar devorlari tashqarisida 7 kun davomida hujum qilish uchun ruxsat berilishini kutgan. Sakkizinchi kuni Muhammad ibn Qosim Hajjoj ibn Yusufdan ruxsat xatini olgan va shundan keyin Umaviy armiyasi Debal devorlarini oshib oʻtib, shaharni egallab olgan, shahar aholisi esa Umaviylarga taslim boʻlgan.

## Manbalar
Shoakrom

**Shoakrom** — erkaklar ismi. Sahiy, karamli, qoʻli ochiq degan maʼnolarni anglatadi.

## Yana qarang
* Shoakromov
* Shoakromova
Dabka

**Dabka** (arabcha: دبكة, shuningdek dabke, dabki, dubki, dabkeh deb ham talaffuz qilinadi; koʻplikda dabkaat) – Levant xalq raqsi boʻlib, ayniqsa Livan, Iordaniya, Falastin va Suriya xalqlari orasida keng tarqalgan. Dabka aylana va saf tortilgan holda raqsga tushiladi hamda toʻylar va boshqa quvonchli marosimlarda faol ijro etiladi. Raqs safi oʻngdan chapga qarab tiziladi va dabka sardori safboshi boʻlib, goh tomoshabinlarga, goh boshqa raqqoslarga yuzlanib turadi.

## Etimologiyasi
"Dabke" soʻzining etimologiyasi noaniq, ammo u Levant arabchasidagi „dabaka“ (arabcha: دبكة) soʻzidan kelib chiqqan deb taxmin qilinadi. Bu soʻz „oyoqlarni yerga urish“ yoki „shovqin chiqarish“ maʼnolarini anglatadi.

## Tarixi

Livanlik tarixchi, jurnalist va siyosatchi Yusuf Ibrohim Yazbek taʼkidlashicha, dabka raqsi ming yillar avvalgi Finikiya raqslaridan kelib chiqqan. Falastinlik folklorshunoslar Abdul-Latif Bargutiy va Avvad Saʼud al-Avvadning fikriga koʻra esa, dabka qadimgi Kanʼon xalqlarining dehqonchilik bilan bogʻliq hosildorlik marosimlarida paydo boʻlgan boʻlib, ular yovuz ruhlarni haydash va yosh ekinlarni himoya qilish maqsadida ijro etilgan boʻlishi mumkin.

## Tanlovlar va chiqishlar
Dabka musobaqalari yoki shoulari koʻpincha turli madaniy raqslar va dabka ijro etuvchi turli truppalardan iborat boʻladi.

Koʻplab universitetlarda „Arab kechasi“ yoki shunga oʻxshash nomli tadbirlar oʻtkaziladi. Bunday tomoshalar paytida dabka raqsi sahnada (xona ichida yoki tashqarida), zal polida yoki ochiq havoda ijro etiladi. Dabka raqsini ijro qilish bir necha turli qadamlardan tashkil topgan: belbel, inzel, shemmel va taxi. Bu qadamlarning har birining uygʻunligi, shuningdek, vaqti-vaqti bilan sakrash va aylanishlar raqsni toʻliq koʻrinishga keltiradi.

## Jahon rekordi
2011-yil avgust oyida Livanning Dour El Choueir qishlogʻida yangi jahon rekordi oʻrnatildi. Dour El Choueir yozgi festivali doirasida 5050 kishidan iborat inson dabkani ijro qildi va bu hozirda jahon rekordi hisoblanadi. Bu tadbir Monrealdagi Livan talabalar federatsiyasi „Tollab“ tomonidan oʻrnatilgan rekordni yangiladi. Tollab „La Troupe Folklorique Les Chevaliers du Liban“ jamoasi bilan hamkorlikda Monrealdagi Marselin Uilson bogʻida 4475 kishidan iborat odam ishtirokida besh daqiqadan ortiq vaqt davomida uzluksiz dabka raqsini ijro etgan. Tollab oʻzi bu bilan Isroilning Akka shahrida isroillik arablar guruhi tomonidan oʻrnatilgan 2743 kishilik rekordni yangilagan edi. Undan oldinroq esa Torontoda 1700 kishilik rekord oʻrnatilgandi.

## Manbalar
Orol davlat

**Orol davlat** – bir yoki bir nechta orolda joylashgan va hech bir hududiy qismi quruqlik bilan tutashmagan davlatdir. Orol davlatlar qirgʻoq boʻyidagi yoki dengizga chiqish imkoniyatiga ega boʻlmagan davlatlarga qarama-qarshi qoʻyiladi.

2023-yil holatiga koʻra, 50 ta orol davlat mavjud boʻlib, ulardan ikkitasi qisman tan olingan (Xitoy Respublikasi va Shimoliy Kipr Turk Respublikasi) va 5 tasi boshqa davlat bilan erkin uyushgan (Kuk va Niue orollari – Yangi Zelandiya, Mikroneziya Federativ Shtatlari, Marshall orollari va Palau – AQSH). Ulardan 46 tasi – Xitoy Respublikasi, Shimoliy Kipr Turk Respublikasi, Kuk va Niue orollaridan tashqari – BMT aʼzolaridir.

Shuningdek, alohida qitʼada joylashgan Avstraliya, orol davlatlariga xos baʼzi xususiyatlarga ega. Xususan, dunyoning boshqa mamlakatlari bilan quruqlik chegaralariga ega emasligi shular jumlasidandir.
## Orol davlatlar roʻyxati

## Izohlar
 
 

## Manbalar
Fuengirola masjidi

**Fuengirola masjidi** () – Ispaniyaning Andalusiya mintaqasidagi Málaga viloyatining Fuengirola shahrida joylashgan masjid. U Suhail Islomiy Madaniyat Markazi nomi bilan ham tanilgan.

## Tavsifi
Saudiya Arabistoni hukumati tomonidan moliyalashtirilgan ushbu masjidning qurilishi 1983-yilda boshlangan va 1994-yilda yakunlangan.

Masjidning imomi, Muhammad Kamol Mustafo, ayollarga nisbatan zoʻravonlikka daʼvat qilgani uchun bir yil uch oy muddatga qamoq jazosiga hukm qilingan.

## Yana qarang

* Ispaniyada Islom
* Ispaniyadagi masjidlar roʻyxati
## Manbalar
Al-Morabito masjidi

**Al-Morabito masjidi** () – Ispaniyaning Kordova shahridagi masjid. U Ispaniya fuqarolar urushi davrida general Francisko Franconing musulmon askarlari uchun sovgʻa sifatida qurilgan boʻlib, Ispaniyaning birinchi zamonaviy uslubda qurilgan masjidi hisoblanadi.

Ispaniyada demokratiyaning tiklanishi bilan, Kordovadagi Musulmonlar Assotsiatsiyasi oʻsha paytdagi shahar meri Julio Anguita rahbarligidagi munitsipal hukumatdan binoni jamoat namozlarini oʻqish uchun berishni soʻradi. Ariza qabul qilindi va 1992-yilda bino yana masjid sifatida ochildi.

## Yana qarang

* Ispaniyada Islom
## Manbalar
Al-Maqom masjidi

**Al-Maqom masjidi** () – Iroqning Basra shahridagi tarixiy masjid. Al-Ashara mintaqasida joylashgan.

## Tafsiri
Muhammad Sodiq al-Hakim oʻz hujjatlarida keltirgan maʼlumotlarga koʻra, masjid tarixi 772-yilga borib taqaladi. Muhammadning avlodi va shialarning sakkizinchi imomi boʻlmish Ali ar-Rizo Madinadan Basraga kelganida tashkil etilgan.

Masjidning hozirgi qurilishi Usmoniylar davriga, 1754-yilga toʻgʻri keladi. Oʻsha davrdagi eng katta masjidlardan biri boʻlgan, maydoni 600 kv metrni tashkil etgan. 500 namozxonga oʻz bagʻriga sigʻdirgan. Bino gʻishtdan, qadimgi islom meʼmorchiligi uslubida qurilgan. Gumbazlardan biri koʻk rangga boʻyalgan boʻlib, unga zikr bitilgan. Minoraning balandligi  . Masjid 1922-yilda Avqof vazirligi tomonidan taʼmirlangan.
## Manbalar
Qirol Abdul Aziz masjidi

**Qirol Abdul Aziz masjidi** (), shuningdek, **Marbella masjidi** () nomi bilan ham tanilgan, Ispaniyaning Andalusiya mintaqasidagi Málaga viloyatining Marbella shahrida joylashgan masjiddir. Masjid qurilishi Saudiya Arabistoni hukumati tomonidan moliyalashtirilgan va birinchi qirol nomi bilan atalgan. 1981-yilda qurib bitkazilgan boʻlib, u zamonaviy davrda Ispaniyada qurilgan ilk masjidlardan biri hisoblanadi.

Fuengirola masjidi va Malaga masjidi bilan bir qatorda, Marbella masjidi ham Saudiya Arabistoni hukumati tomonidan moliyalashtirilgan boʻlib, shu sababli Saudiya Arabistonida ustunlik qiluvchi salafiylik yoʻnalishiga mansub hisoblanadi. Uning qurilishi Shahzoda Salmon tomonidan qirol Fahd sharafiga nomlangan, chunki qirol Fahd Marbellaga koʻp marotaba tashrif buyurgan.

Ushbu bino Andalusiya uslubidan ilhomlangan zamonaviy arab meʼmorchiligining namunasi hisoblanadi. Kordovalik meʼmor Juan Mora tomonidan qurilgan boʻlib, masjid 800 dan ortiq kishini sigʻdira oladi. Shuningdek, u imom uchun turar joy, kutubxona va bogʻlarni oʻz ichiga oladi.

## Yana qarang

* Ispaniyada Islom
* Ispaniyadagi masjidlar roʻyxati
* Saudiya qirollari nomi bilan atalgan narsalar roʻyxati
## Manbalar

## Havolalar
*
Mulla Mustafo jome masjidi

**Mulla-Mustafo jome masjidi** Qrimning Boqchasaroy shahrida joylashgan, taxminan 18-asrda Qrim xoni tomonidan qurilgan masjid.

Masjid 1890-yildagi Taurida gubernatorligi hujjatlarida tilga olingan boʻlib, unda 1888-yilda uning tom holati haqida maʼlumot berilgan. Gubernatorlikning qurilish byurolari oʻrtasidagi yozishmalarda masjid binosida maktab joylashgan boʻlishi mumkinligi aytiladi.

Masjid mahalliy madaniy meros obyekti sifatida roʻyxatga olingan. Taʼmirlash ishlaridan soʻng, u 2012-yil yanvar oyida qayta ochilgan.

## Yana qarang

* Qrimda din
* Rossiyada islom
* Rossiyadagi masjidlar roʻyxati
* Yevropadagi masjidlar roʻyxati
## Manbalar
Taxtali jome masjidi

**Taxtali jome masjidi** (; ; ; ) Qrimning Boqchasaroy shahrida joylashgan. Qrim-tatar tilida *Tahtali Cami* „yogʻoch masjid“ degan maʼnoni anglatadi.

Masjidni Salim I Girayning qizi Beyxon Sulton tomonidan 1707 yoki 1713-1714-yillarda qurdirgan. Masjid binosini eski shaharning deyarli har bir nuqtasidan koʻrish mumkin. Dastlab yogʻoch taxtalardan qurilgan boʻlib, keyinchalik tosh devor bilan mustahkamlangan. Bino 1885-yilda mahalliy jamoat tomonidan qayta qurilgan va 1928-yilda yopilgunga qadar foydalanilgan. 1989-yilda qayta tiklanib, musulmonlar jamoasiga qaytarilgan.

## Yana qarang

* Qrimda din
* Ukrainada Islom
* Rossiyada islom
* Rossiyadagi masjidlar roʻyxati
* Yevropadagi masjidlar roʻyxati
## Manbalar
Ayn at-Tamr jangi

**Ayn at-Tamr jangi** () hozirgi Iroq (Mesopotamiya) hududida, dastlabki musulmon arab qoʻshinlari bilan sosoniylar va ularning nasroniy arab ittifoqchilari oʻrtasida boʻlib oʻtgan. Ayn at-Tamr Anbar shahrining gʻarbida joylashgan boʻlib, sosoniylarga yordam berish uchun tashkil etilgan chegara posti hisoblangan.

Xolid ibn Valid qoʻmondonligi ostidagi musulmon qoʻshinlari sosoniylarning yordamchi kuchlarini, jumladan, avvalgi kelishuvlarni buzgan koʻplab musulmon boʻlmagan arablarni butunlay magʻlubiyatga uchratgan. William Muirning soʻzlariga koʻra, Xolid ibn al-Valid nasroniy arablarning qoʻmondoni Aqqa ibn Qays ibn Bashirni shaxsan oʻzi asirga olgan. Bu maʼlumot Ibn al-Asirning „Usd al-gʻoba fi marifat as-Sahaba“ hamda Tabariyning „Tarix“ asarlarida ham tasdiqlangan.

## Yana qarang
* Abu Bakr Siddiq
* Umar

## Izohlar

## Manbalar

## Havolalar
* * A. I. Akram, ''The Sword of Allah: Khalid bin al-Waleed, His Life and Campaigns'' Lahore, 1969
Tanu Muino

**Tanu Muino** nomi bilan tanilgan (, ) **Tetyana Robertivna Muinyo** () – ukrainalik klipmeyker, dizayner, stilist, fotograf va kinorejissyor. U mashhur qoʻshiqchilarning kliplarini suratga olgani bilan tanilgan: Harry Stylesning „As It Was“/"Daylight", Lil Nas X’ning „Montero“, Cardi B’ning „Up“, Normanining „Wild Side“ videolarida ishlagan, shuningdek, Dua Lipa, Lizzo, Jungkook, Post Malone, Rosalía, Elton John, Britney Spears, Sam Smith, Doja Cat va boshqalar bilan hamkorlik qilgan.

## Hayoti
Uning otasi Robert Muiño, kubalik. 1980-yillarda u Odessaga keladi va Ukrainada qoladi. Onasi esa ukrainalik. Olti yoshigacha Tanu Gavanada yashaydi.

## Faoliyati
2016-yilda u ukrainalik qoʻshiqchi Monatik bilan hamkorlik qilishni boshladi. 2020-yil noyabr holatiga koʻra Muino, Monatikning 14 ta klipining rejissyori edi.

2019-yilda Muino amerikalik qoʻshiqchi Katy Perryning „Small Talk“ qoʻshigʻiga video suratga olgan.

2020-yilda u ispaniyalik qoʻshiqchi Rosalía bilan hamkorlik qildi. Tanu, Monatikning 2020-yil sentabr oyida chiqqan „Ritm“ klipiga rejissyorlik qilgan. 2020-yil kuzida u britaniyalik musiqachi Yungbludning „Cotton Candy“ videosini suratga oldi. Videoklip Kiyevda suratga olingan.

2021-yilda u Cardi B’ning „Up“, Lil Nas X’ning „Montero (Call Me By Your Name)“ va Normanining „Wild Side“ kliplariga rejissyorlik qilgan.

2022-yilda u Harry Stylesning „Harry’s House“ nomli uchinchi studiyaviy albomidagi, *Billboard*ga koʻra 2022-yilda jahon miqyosidagi birinchi raqamli qoʻshiqqa aylangan „As It Was“ uchun musiqiy videoga rejissyorlik qildi.

2024-yilda u Ukraina vakillari, rep ijrochisi Alyona Alyona va qoʻshiqchi Jerry Heilning Eurovision-2024 qoʻshiqlar tanlovidagi chiqishini sahnalashtirgan. 2024-yil 11-may kuni Shvetsiyaning Malmö shahrida boʻlib oʻtgan chiqishda „Teresa & Maria“ qoʻshigʻi kuylandi va Ukraina uchinchi oʻrinni egalladi.

### Musiqiy kliplar

## Mukofotlar
Ukrainada YUNA mukofotining „Eng yaxshi videoklip“ nominatsiyasida mukofotlar soni boʻyicha rekordchi hisoblanadi (ketma-ket uch yil gʻolib boʻlgan: 2016-, 2017- va 2018-yillarda). M1 Music Awards-2018 marosimida „Yilning eng yaxshi klipmeykeri“ nominatsiyasi gʻolibi.

2021-yilda u Lil Nas X bilan birga „Montero (Call Me By Your Name)“ klipi uchun „Eng yaxshi rejissyor“ nominatsiyasida MTV Video Music Award mukofotini qoʻlga kiritdi. 2022-yilda esa Harry Stylesning „As It Was“ klipi sabab shu nominatsiyada gʻoliblikka nomzod sifatida koʻrsatilgan.

## Manbalar
O‘zbekiston Marketing Uyushmasi

**Oʻzbekiston Marketing Uyushmasi** — Markaziy Osiyodagi eng yirik professional hamjamiyatdir. O‘zbekistonda marketingni rivojlantirish, professional manfaatlarni ifodalash, kasbiy standartlarni takomillashtirish va marketing sohasida kadrlar salohiyatini rivojlantirish, marketing va reklama sohasida xalqaro hamkorlikdan manfaatdor yuridik shaxslar va ekspertlarni birlashtirish.

## Tarixi
**Oʻzbekiston Marketing Uyushmasi** 2016-yil 29-dekabr oyida tashkil etilgan. Dastlab, uyushma kichik biznes subyektlariga marketing xizmatlarini koʻrsatish va reklama strategiyalarini ishlab chiqish maqsadida tuzilgan. Keyinchalik uyushma yirik kompaniyalar, davlat tashkilotlari hamda xalqaro tashkilotlar bilan hamkorlik qila boshladi. Bugungi kunda uyushma 120 dan ortiq hamkor kompaniyalar va 100 dan ortiq marketing boʻyicha mutaxassislardan iborat.

## Faoliyati
**Oʻzbekiston Marketing Uyushmasi** quyidagi yoʻnalishlarda faoliyat yuritadi:

* **Marketing tadqiqotlari** – Oʻzbekistondagi bozorlarda isteʼmolchilar xulq-atvori va tendensiyalarini oʻrganish.
* **Brending va strategik rejalashtirish** – Kompaniyalarga marketing strategiyalarini ishlab chiqishda yordam berish.
* **Reklama va PR** – Mahsulot va xizmatlarning reklama kampaniyalarini ishlab chiqish va targʻib qilish.
* **Trening va seminarlar** – Mutaxassislar uchun marketing, reklama va PR boʻyicha treninglar tashkil etish.
* **Xalqaro hamkorlik** – Xalqaro marketing uyushmalari bilan aloqalar oʻrnatish va global tendensiyalarni mahalliy bozorda joriy etish.

## Manbalar
* O‘zbekiston marketing uyushmasi 2022 yil uchun "O‘zbekiston brendlari va agentliklari marketing samaradorligi yakuniy reytingi"ni e’lon qildi kun.uz (2023-yil 30-Yanvar)
* O‘zbekistonda ilk marta brendlarga o‘z qiymatini hisoblash imkoni yaratildi kun.uz (2025-yil 20-Mart)
* TDIU hamda O‘zbekiston Marketing uyushmasi o‘rtasida hamkorlik memorandumi imzolandi tsue.uz (2024-yil 4-Aprel)
* Biznes muvaffaqiyati – “Brand Awards International” mukofotining diqqat markazida kun.uz (2025-yil 24-Fevral)

## Havolalar
* 
* Instagram sahifasi
Elektron tijorat

**Elektron tijorat** (e-commerce) — internet va boshqa elektron aloqa vositalari orqali mahsulot va xizmatlarni sotish va sotib olish jarayoni. Bu zamonaviy biznes modeli bo‘lib, u korxonalar va iste'molchilar o‘rtasidagi savdo munosabatlarini soddalashtirish, xarajatlarni kamaytirish va global bozorda ishtirok etish imkonini beradi.

### Elektron tijorat turlari

Elektron tijorat turli yo‘nalishlarda amalga oshiriladi:

# **B2B (Business to Business)** – Korxonalar o‘rtasidagi savdo (masalan, yetkazib beruvchilar va ulgurji sotuvchilar o‘rtasidagi savdo).
# **B2C (Business to Consumer)** – Korxonalar va yakuniy iste'molchilar o‘rtasidagi savdo (masalan, internet-do‘konlar).
# **C2C (Consumer to Consumer)** – Iste'molchilar o‘rtasidagi savdo (masalan, OLX, eBay, Avito kabi platformalar).
# **C2B (Consumer to Business)** – Iste'molchilarning biznesga xizmat yoki mahsulot taklif qilishi (masalan, freelancer platformalari).

### Elektron tijorat afzalliklari

* **Xarajatlarni kamaytirish** – Do‘kon ochish yoki ofis ijaraga olish zarurati yo‘q.
* **24/7 faoliyat** – Savdo sutkaning istalgan vaqtida amalga oshiriladi.
* **Global bozorga chiqish** – Mahsulot va xizmatlarni dunyoning istalgan nuqtasiga sotish imkoniyati mavjud.
* **[[Marketing]] imkoniyatlari** – Ijtimoiy tarmoqlar, kontekst reklama va SEO orqali mijozlarni jalb qilish osonroq.

## Manbalar
Dilorom

**Dilorom** ( — dilga orom bagʻishlovchi) — kelib chiqishi forscha boʻlgan xotin-qizlar ismi. Koʻp xalqlarda, jumladan, oʻzbeklarda keng tarqalgan.

## Taniqli shaxslar

* Dilorom Ahmedova — taniqli oʻzbekistonlik olima, tibbiyot fanlari doktori, professor;
* Dilorom Alimova — oʻzbekistonlik tarixch, olim, oʻqituvchi, tarix fanlari doktori, professor;
* Dilorom Egamberdiyeva — oʻzbekistonlik aktrisa;
* Dilorom Ergasheva — oʻzbekistonlik shoira, Oʻzbekiston Yozuvchilar uyushmasi aʼzosi;
* Dilorom Fayziyeva — Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi deputati;
* Dilorom Fayzullayeva — oʻzbekistonlik oʻqituvchi, Oʻzbekiston Respublikasi xalq oʻqituvchisi;
* Dilorom Karimova — oʻzbekistonlik aktrisa, Oʻzbekiston Respublikasi xalq artisti;
* Dilorom Karimova — oʻzbekistonlik olima, kimyo fanlari nomzodi, professor;
* Dilorom Omonullayeva — taniqli oʻzbekistonlik bastakor;
* Dilorom Qambarova — oʻzbekistonlik aktrisa;
* Dilorom Rahimova — oʻzbekistonlik oʻqituvchi, Oʻzbekiston Respublikasi xalq oʻqituvchisi;
* Dilorom Rahmonova — oʻzbekistonlik oʻqituvchi, Oʻzbekiston Respublikasi xalq oʻqituvchisi;
* Dilorom Saidaminova — oʻzbekistonlik kompozitor;
* Dilorom Toshmuhamedova — oʻzbek siyosatchisi;
* Dilorom Yormatova — oʻzbekistonlik olima, qishloq xoʻjaligi fanlari doktori, professor;
* Dilorom Yoʻldosheva — oʻzbekistonlik ishbilarmon ayol, BBC tomonidan tuzilgan „Dunyoning katta taʼsirga ega va ilhomlantiruvchi 100 nafar ayollari“ roʻyxatiga kiritilgan;
* Dilorom Yusupova — taniqli oʻzbekistonlik manbashunos olima.

## Yana qarang

* Diloro

## Manbalar
Dilovar

**Dilovar** ( — yurakli, mard, jasur, qahramon) — kelib chiqishi forscha boʻlgan erkaklar va xotin-qizlar ismi.

## Taniqli shaxslar

## Manbalar
Dilrabo (ism)

**Dilrabo** ( — qalbni jalb etuvchi, diltortar, maftunkor) — kelib chiqishi forscha boʻlgan xotin-qizlar ismi. Koʻp xalqlarda, jumladan, oʻzbeklarda keng tarqalgan.

## Taniqli shaxslar

* Dilrabo Xolboyeva —  oʻzbek siyosatchisi, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi IV chaqiriq Qonunchilik palatasi deputati. Adolat sotsial-demokratik partiyasi aʼzosi.

## Manbalar
Krypto the Superdog

***Krypto the Superdog*** (tarjimasi „Krypto Superkuchuk“) — Amerika animatsion televizion seriali. Yaratuvchisi Alan Burnett va Paul Dini boʻlib, ushbu multserial Cartoon Network telekanalida namoyish etilgan.

## Ovoz berganlar

* Samuel Vincent — Krypto
* Brian Drummond — Streaky
* Scott McNeil — Ace
* Alberto Ghisi — Kevin Whitney
* Tabitha St. Germain — Andrea Sussman
* Ellen Kennedy — Brainy Barker / Junior's Mother
* Kelly Sheridan — Mammoth Mutt
* Michael Dobson — Bull Dog
* Dale Wilson — Paw Pooch
* Peter Kelamis — Tail Terrier
* Terry Klassen — Tusky Husky
* Trevor Devall — Hot Dog
* Ty Olsson — Drooly
* Michael Daingerfield — Superman
* Lee Tockar — Stretch-O-Mutt
* Danny McKinnon — Junior
* Colin Murdock — Junior's Father

## Qabul
Common Sense Media xodimi Scout Davidson serialga besh yulduzdan to'rttasini berib.

## Manbalar

## Havolalar

*
Dilsoʻz (ism)

**Dilsoʻz** ( — yurakni, qalbni yondiruvchi; jonkuyar) — kelib chiqishi forscha boʻlgan xotin-qizlar ismi. Koʻp xalqlarda, jumladan, oʻzbeklarda keng tarqalgan.

## Taniqli shaxslar

* Dilsoʻz — oʻzbekistonlik qoʻshiqchi va qoʻshiqnavis, „Nihol“ mukofoti sovrindori.

## Manbalar
Dilshod

**Dilshod** ( – koʻngli shod, xursand; mamnun) – kelib chiqishi forscha boʻlgan erkaklar ismi. Koʻp xalqlarda, jumladan, oʻzbeklarda keng tarqalgan.

## Taniqli shaxslar

### Davlat, jamoat va siyosat arboblari

* Dilshod Ahatov – oʻzbek davlat arbobi, diplomat;
* Dilshod Xamzayev – oʻzbek davlat arbobi;

### Olimlar va adiblar

* Dilshod Eshmurodov – oʻzbekistonlik olim, texnika fanlari nomzodi, dotsent;
* Dilshod Rajab – oʻzbekistonlik shoir va jurnalist;

### Sanʼatkorlar

* Dilshod Fatxullin – sovet va rus kinematografi;

### Sportchilar

* Dilshod Abdullayev – oʻzbekistonlik futbolchi;
* Dilshod Ahmadaliyev – oʻzbekistonlik futbolchi;
* Dilshod Choriyev – oʻzbekistonlik dzyudochi;
* Dilshod Hamroyev – oʻzbekistonlik futbolchi;
* Dilshod Joʻrayev – oʻzbekistonlik futbolchi;
* Dilshod Komilov – oʻzbekistonlik futbolchi;
* Dilshod Mahmudov – oʻzbekistonlik bokschi;
* Dilshod Mansurov – oʻzbekistonlik erkin kurashchi;
* Dilshod Murtazayev – oʻzbekistonlik futbolchi;
* Dilshod Muxtorov – oʻzbekistonlik mergan, xalqaro miqiyosdagi sport ustasi;
* Dilshod Nazarov – tojikistonlik yengil atletikachi;
* Dilshod Niyazov – oʻzbekistonlik bodibildingchi;
* Dilshod Nuraliyev – oʻzbekistonlik futbolchi;
* Dilshod Oripov – yunon-rum kurashi boʻyicha xalqaro miqyosdagi sport ustasi;
* Dilshod Oʻrmonov – oʻzbekistonlik futbolchi;
* Dilshod Rahmatullayev – oʻzbekistonlik futbolchi;
* Dilshod Saitov – oʻzbekistonlik futbolchi;
* Dilshod Sharofutdinov – oʻzbekistonlik futbolchi;
* Dilshod Turdiyev – yunon-rum uslubidagi oʻzbek kurashchisi;
* Dilshod Yoqubov – oʻzbekistonlik futbolchi;
* Dilshod Yorbekov – oʻzbekistonlik bokschi, Osiyo chempioni, jahon chempionati sovrindori;
* Dilshod Yoʻldoshev – oʻzbekistonlik futbolchi;
* Dilshod Yoʻldoshev – oʻta yengil vazn toifasidagi havaskor bokschi;
* Dilshodbek Baratov – oʻzbekistonlik dzyudochi;
* Dilshodbek Misraliyev – oʻzbekistonlik futbolchi;
* Dilshodbek Roʻzmetov – oʻzbekistonlik havaskor va professional bokschisi.

## Familiya

* Dilshodov
* Dilshodova

## Manbalar
Kasimov

**Kasimov** (ruscha:Каси́мов; Tatarcha:Касыйм) - Rossiyaning Ryazan viloyatidagi shaharcha. Shaharcha Oka daryosining chap qirg‘og‘ida joylashgan. Aholisi: ; ; ; 17,000 (1910).
## Tarixi
Bu yerning dastlabki aholisi finlarning Meshchyora deb atalgan qabilasi bo'lgan, keyinchalik ruslar va tatarlar tomonidan egallangan. Shahar 1152-yilda Vladimir-Suzdal hukmdori Yuriy Dolgorukiy tomonidan qayta tashkil etilgan. Keyinchalik bu joy Oltin O‘rdaning Mishar yurt bo‘limiga kiritilgan, ammo Moskva knyazligiga sotilgan.

1376-yilda shahar mo‘g‘ullar tomonidan vayron qilingan, lekin tez orada Noviy Nizovoy (Новый Низовой) sifatida qayta qurilgan. 1445-yildagi Suzdal jangidan so‘ng (bu jangda Buyuk Vasiliy II asirga olingan) bu yerlar Qozon xonligi xoni Ulugʻ muhammadga Vasiliy IIning hayoti uchun tovon to‘lovi sifatida berilgan.
## Manbalar
Diloro

**Diloro** ( — dilga oro beruvchi, koʻngilni bezovchi) — kelib chiqishi forscha boʻlgan xotin-qizlar ismi. Koʻp xalqlarda, jumladan, oʻzbeklarda keng tarqalgan.

## Taniqli shaxslar

* Diloro Yusupova — Oʻzbekistondagi birinchi ayol huquqshunos, O‘zSSR bosh prokurori yordamchisi.

## Yana qarang

* Dilorom

## Manbalar
Markaziy Osiyo – Yevropa Ittifoqi sammiti

**Markaziy Osiyo – Yevropa Ittifoqi sammiti** – 3—5-aprel kunlari Samarqand shahrida oʻtkazilishi kutilayotgan sammit.

## Tarixi

## Cheklovlar

Samarqand viloyati IIB Yoʻl harakati xavfsizligi boshqarmasi Samarqandda oʻtkaziladigan „Markaziy Osiyo – Yevropa Ittifoqi“ birinchi sammiti munosabati bilan shaharga kirish yoʻllari vaqtinchalik yopilishini haqida xabar qildi. Ushbu kunlari viloyat hududidan tranzit oʻtuvchi transport vositalari aylanma yoʻl orqali harakat qilishadi.

Shuningdek, Samarqand davlat universiteti, Samarqand davlat chet tillar instituti, Samarqand iqtisodiyot va servis instituti, «Ipak yo‘li» turizm va madaniy meros xalqaro universiteti, Toshkent axborot texnologiyalari universiteti Samarqand filiali, Samarqand davlat tibbiyot universiteti, O‘zbekiston-Finlandiya pedagogika instituti, Samarqand davlat tibbiyot universiteti akademik litseyi, Samarqand davlat universiteti akademik litseyi, Abu Ali ibn Sino nomidagi Siyob jamoat salomatligi texnikumga yozgi ta’til hisobidan qisqa muddatli o‘quv ta’tili berildi. Ushbu OTMlarda oʻquv jarayonini 7-apreldan boshlanadi.

## Yana qarang

* Samarqand iqlim forumi

## Manbalar
Yoshlar akademiyasi

**Yoshlar Akademiyasi** – bu O‘zbekiston Respublikasi Innovatsion rivojlanish agentligi huzurida 2019-yilda tashkil etilgan, yoshlarning ilmiy, ijodiy va tadbirkorlik salohiyatini oshirish hamda ularni xalqaro maydonga tayyorlashga qaratilgan davlat tashabbusidir.

## Tarix
Yoshlar Akademiyasi 2019-yilda O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning «Yoshlarni ilm-fan sohasiga jalb etish va ularning tashabbuslarini qo‘llab-quvvatlash tizimini takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida»gi qarori asosida tashkil etildi. Qarorda yoshlarning ilmiy tadqiqotlar, innovatsiyalar va startap loyihalari sohasida faoliyat yuritishlari hamda ularni malakali kadrlar sifatida tayyorlashga alohida urg‘u berilgan.

## Maqsad va vazifalari
Yoshlar Akademiyasining asosiy maqsadi – yoshlar orasida innovatsion fikrlash, ilmiy tadqiqotlar va tadbirkorlik salohiyatini rivojlantirishdir. Tashkilot quyidagi vazifalarni amalga oshiradi:
* Davlat va xo‘jalik boshqaruvi organlari, ilmiy-tadqiqot va ta’lim muassasalari bilan hamkorlik qilib, yoshlarning ijodiy va intellektual salohiyatini oshirish.
* Iqtidorli yoshlar uchun yagona ma’lumotlar bazasini shakllantirish va uning muntazam yangilanishini taʼminlash.
* Ilmiy tadqiqotlar, startap loyihalari, akselerator va inkubatorlarni tashkil etish orqali yoshlarni tadbirkorlik faoliyatiga yo‘naltirish.
* Xalqaro va mahalliy darajadagi seminarlar, treninglar, konferensiyalar va tanlovlar orqali malaka oshirishni rag‘batlantirish.

## Tashkilot tuzilishi
Yoshlar Akademiyasi yuridik shaxs maqomisiz tashkil etiladi va uning rahbarligi O‘zbekiston Respublikasi Innovatsion rivojlanish agentligining birinchi o‘rinbosari tomonidan amalga oshiriladi. Tashkilotga iqtidorli yoshlar, talabalar, 40 yoshgacha bo‘lgan olimlar va tadbirkorlar tanlov asosida qabul qilinadi.

## Rag‘batlantirish va mukofotlar
Akademiya doirasida iqtidorli yoshlar “Yosh erudit”, “Akademik shogirdi” va “Yosh akademik” kabi mukofotlar bilan taqdirlanadi. Ushbu mukofotlar yoshlarning ilmiy-ijodiy faoliyatini rag‘batlantirish va ularning innovatsion loyihalarini qo‘llab-quvvatlashga qaratilgan. Yoshlar Akademiyasi yoshlar orasida innovatsion faoliyatni rivojlantirish, ilmiy tadqiqotlar va startap loyihalarini qo‘llab-quvvatlash, shuningdek, malaka oshirish va xalqaro hamkorlikni kuchaytirishga xizmat qiladi. Shu bilan birga, tashkilot yoshlarni ijtimoiy faollikka jalb etish va ularni xalqaro maydonga tayyorlashda muhim rol o‘ynaydi.

## Ichki havolalar
* O‘zbekiston Respublikasi Innovatsion rivojlanish agentligi
* Shavkat Mirziyoyev
* O‘zbekiston yoshlar ittifoqi

## Manbalar

## Tashkilotga oid kategoriyalar
Oʻzbekiston Qilichbozlik Federatsiyasi

**Oʻzbekiston Qilichbozlik Federatsiyasi** – mamlakatda qilichbozlik sportini rivojlantirish, ommalashtirish va sportchilarni xalqaro maydonga tayyorlash bilan shugʻullanuvchi milliy sport tashkilot. Ushbu federatsiya Oʻzbekiston Respublikasi Milliy Olimpiya Qoʻmitasi hamda Xalqaro Qilichbozlik Federatsiyasi (FIE) tarkibida faoliyat yuritadi. Uning asosiy vazifasi isteʼdodli sportchilarni tarbiyalash, ularga xalqaro musobaqalarda muvaffaqiyat qozonish uchun zarur sharoitlarni yaratish hisoblanadi.

## Tarixi

Oʻzbekiston Qilichbozlik Federatsiyasi 1992-yillarda tashkil etilgan. Shu yilning oʻzida Oʻzbekiston qilichbozlar federatsiyasi Osiyo qilichbozlar Assotsiatsiyasi va Xalqaro qilichbozlik federatsiyasiga aʼzo boʻlgan. 1998-yil 6-noyabrdan Oʻzbekiston Qilichbozlik Federatsiyasi Prizdenti etib Olimpiada oʻyinlari kumush medal sohibi Sobirjon Roʻziyev saylanagan. Oʻzbekistonda ilk bor 1954-yildan qilichbozlik boʻyicha Oʻzbekiston chempionati oʻtkazilgan. Respublikada qilichbozlikning rivojlanishida K.Tojiyeva, I.Markin, D.Itsenko, P.Abdurazzoqov, I.Artishkin, Sh. Turdiqulov kabi murabbiylar katta hissa qoʻshishgan. Sobir Roʻziyev, Aleksandr Paraxin, Vitaliy Logvin, Valeriy Zaxarevich, Svetlana Filimonova, Anisa Petrova, Baxtiyor Gʻaniyev, Dilorom Karimqulova singari qilichbozlar olimpiada oʻyinlari, jahon chempionati va boshqa nufuzli musobaqalarda sovrindor boʻlishgan. 1995-yil sentyabr oyida Toshkentda I Markaziy Osiyo oʻyinlari boʻlib oʻtgan. Unda bizning qilichbozlarimiz munosib qatnashib: S.Filimonova shaxsiy musobaqada oltin medal, G. V. Zokirova kumush medal olib, jamoalar musobaqasida Qozogʻiston terma jamoasini magʻlubiyatga uchratgan. Erkak rapirachi va sabliyachilar 2-oʻrnini, shpagachilar 3-oʻrinni qoʻlga kiritishgan. 2022-yil 27-may kuni Oʻzbekiston qilichbozlik federatsiyasining navbatdan tashqari hisobot-saylov konferensiyasida federatsiyaga yangi rahbarni saylash kun tartibining asosiy masalasi sifatida qoʻyilgan. Maqsud Abdusamatov federatsiya raisi lavozimiga konferensiya ishtirokchilari tomonidan taklif etilgan va bir ovozdan ushbu lavozimga saylangan. Bunga qadar Rustam Shoabdurahmonov federatsiyaga rahbarlik qilgan. 2027-yil 20-28-iyul kunlari Toshkent shahrida kattalar oʻrtasida qilichbozlik boʻyicha jahon chempionatini oʻtkazish rejalashtirilgan.

## Yana qarang
* Qilichbozlik

## Manbalar

## Havolalar
* 
*
Sergiy Balanchuk

**Sergiy Oleksandrovich Balanchuk** () – ukrainalik futbolchi, himoyachi, Ukraina Qurolli Kuchlari harbiy xizmatchisi, Rossiya-Ukraina urushi qatnashchisi.

## Hayoti
Balanchuk Dinamo (Kiyev) yoshlar tizimining tarbiyalanuvchisi hisoblanib, u barcha yoshdagi jamoalarda oʻynab chiqqan. 1995/96-yilgi mavsumda u asosiy jamoada debyut qiladi, ammo faqat toʻrtta oʻyin oʻtkazadi. „Dinamo“da kelajagini koʻrmay, Balanchuk xorij klubi – Isroilning „Makkabi“ (Hayfa) jamoasi safiga qoʻshiladi. U jamoaning asosiy oʻyinchisiga aylandi va ikki yarim mavsum ichida barcha turnirlarda „Makkabi“ tarkibida 79 ta oʻyin oʻtkazdi, shu jumladan yevrokuboklarda debyut qildi. Vataniga qaytgach, Balanchuk yana bir muncha vaqt Dinamo klublarida oʻynadi, soʻngra „Vorskla“ga oʻtdi. Poltava jamoasi tarkibida ham asosiy oʻyinchi boʻlgan, ammo baʼzida rezerv jamoa uchun ham oʻynagan. 2002/03-yilgi mavsumda ijara huquqi asosida „Metallist“ uchun 7 ta oʻyin oʻtkazdi, keyin „Vorskla“ga qaytdi va mavsum tugaganidan soʻng futbolchilik faoliyatini yakunladi.

Faoliyatini yakunlab, Xarkov ichki ishlar universitetining sirtqi boʻlimini tugatdi, yuridik maʼlumotga ega boʻlib, mutaxassisligi boʻyicha ishladi. Ukraina banklari assotsiatsiyasi huzuridagi doimiy faoliyat koʻrsatadigan hakamlik sudining hakamlik sudyasi vazifasini bajargan.

Rossiyaning Ukrainaga bosqini boshlanganidan soʻng, Balanchuk 2022-yil aprel oyida Ukraina Qurolli kuchlari saflariga chaqirildi. 2022-yil iyul oyida Baxmut uchun janglarda artilleriya oʻqlari natijasida halok boʻldi. Kiyevdagi oʻrmonli qabristonga dafn etilgan.

2023-yil 7-iyun kuni Hayfa shahri munitsipaliteti shahardagi koʻchalardan birini Sergey Balanchuk koʻchasi deb qayta nomlash toʻgʻrisida qaror qabul qildi. Qaror shahar kengashi tomonidan bir ovozdan maʼqullandi.

## Mukofotlar
**III darajali „Jasorat uchun“ ordeni** (2022, vafotidan keyin) – Ukraina davlat suvereniteti va hududiy yaxlitligini himoya qilishda koʻrsatgan shaxsiy jasorati va fidokorona harakatlari, harbiy qasamyodga sodiqligi uchun.
## Manbalar

## Havolalar
* kulichki.com saytidagi profil
*
2025-yilgi AFC U-17 Osiyo kubogi jamolar tarkibi

Quyida 2025-yilgi Osiyo kubogida ishtirok etadigan har bir terma jamoa tarkiblari roʻyxati keltirilgan. Turnir Saudiya Arabistonida 2025-yilning 3-20 aprel kunlari boʻlib oʻtadi. Turnir Osiyo futbol konfederatsiyasi tomonidan tashkil etiladigan U-17 yosh toifasidagi 20-musobaqa boʻladi.

Turnirda 2008-yil 1-yanvardan 2010-yil 31-dekabrgacha tugʻilgan oʻyinchilar ishtirok etishlari mumkin. Har bir jamoa kamida 18 nafar va koʻpi bilan 23 nafar oʻyinchidan iborat tarkibni roʻyxatdan oʻtkazishi kerak, ulardan kamida uchtasi darvozabon boʻlishi kerak (Nizomning 26.3-moddasi). AFC yakuniy roʻyxatlarni 2025-yil 29-martda eʼlon qildi. Toʻliq tarkib roʻyxati quyida keltirilgan.

Har bir oʻyinchi uchun roʻyxatdagi yosh 2025-yil 3-aprel, turnirning birinchi kuni holatiga koʻra. Oʻz terma jamoasidan boshqa millatga mansub boʻlgan murabbiylar uchun bayroq kiritilgan. **Qalin harflar** bilan yozilgan oʻyinchilar toʻliq xalqaro miqyosda cheklangan.

## A guruhi

### Xitoy
Yakuniy tarkib 2025-yil 30-martda e’lon qilingan.

Murabbiy:  Kenichi Uemura

### Saudiya Arabistoni
Murabbiy:  Mario Jorge

### Tailand
Murabbiy: Jadet Meelarp

### O‘zbekiston
Yakuniy tarkib 2025-yil 28-martda e’lon qiligan.

Murabbiy: Islombek Ismoilov

## B guruhi

### Avstraliya
Yakuniy tarkib 2025-yil 21-martda e’lon qilingan.

Murabbiy: Brad Maloney

### Yaponiya
Yakuniy tarkib 2025-yil 17-martda e’lon qilingan. 20-mart kuni Mibuki Kasai jarohati tufayli safdan chiqqan va uning o‘rniga Kaiki Kato tarkibga kiritilgan.

Murabbiy: Nozomi Hiroyama

### Birlashgan Arab Amirliklari
Yakuniy tarkib 2025-yil 27-martda e’lon qilingan.

Murabbiy: Majed Al-Zaabi

### Vyetnam
Yakuniy tarkib 2025-yil 31-martda e’lon qilingan.

Murabbiy:  Cristiano Roland

## C guruhi

### Afg‘oniston
Murabbiy: Elias Ahmad Manuocher

### Indoneziya
Murabbiy: Nova Arianto

### Janubiy Koreya
Yakuniy tarkib 2025-yil 21-martda e’lon qilingan.

Murabbiy: Back Ki-tae

### Yaman
Yakuniy tarkib 2025-yil 24-martda e’lon qilingan.

Murabbiy: Samer Mohammed Fadhl Saleh

## D guruhi

### Eron
Murabbiy: Abbas Chamanyan

### Shimoliy Koreya
Murabbiy: O Thae-song

### Ummon
Yakuniy tarkib 2025-yil 30-martda e’lon qilingan.

Murabbiy: Anwar Al Habsi

### Tojikiston
Murabbiy:  Marco Ragini

## Manbalar
Samara masjidi

**Samara masjidi** () Rossiyadagi eng yirik masjidlardan biridir. U 1990-yillarning oxirida qizil gʻishtdan qurilgan. Asosiy gumbazining diametri 13,5 metrni tashkil etadi, minora esa 67 metr balandlikka yetadi. Binoning meʼmori Samaralik Rasim Walshin boʻlib, loyihani aynan u ishlab chiqqan. Masjid devorlari yonida olma bogʻi joylashgan. Yangi masjidni inqilobdan oldingi 1891-yilda qurilgan masjid bilan adashtirmaslik kerak.

## Yana qarang

* Rossiyada islom
* Rossiyadagi masjidlar roʻyxati
* Yevropadagi masjidlar roʻyxati
## Manbalar
Muhammad ibn Ibrohim al-Musʼabiy

**Abu Abdulloh Muhammad ibn Ibrohim ibn Musʼab** (, -yilda vafot etgan) Abbosiylar xalifaligining musʼabiy harbiy qoʻmondoni va viloyat amaldori boʻlgan. 846/847-yildan to vafotiga qadar Fors viloyati noibi lavozimida xizmat qilgan.
## Faoliyati
Musʼabiylar oilasiga mansub boʻlgan Muhammad uzoq yillar Bagʻdodning xavfsizlik xizmati boshligʻi (*[[shurta]]*) boʻlgan Isʼhoq ibn Ibrohimning ukasi hamda Xurosonning Tohiriy hukmdori Abdulloh ibn Tohirning amakivachchasi edi. Abdulloh xalifa al-Muʼtasimning 838-yilgi Amorium yurishida ishtirok etgan. Bu yurish davomida avangarddan keyingi qoʻshinlarga qoʻmondonlik qilgan. Tez orada, xalifani oʻldirish uchun uyushtirilgan fitnada qatnashgan Ujayf ibn Anbasani qatl etish uchun masʼul boʻlgan. Keyingi yili Abdulloh ibn Tohirning Tabaristondagi isyonchi shahzoda Mazyorga qarshi olib borgan harbiy yurishida xalifa qoʻshinlariga boshchilik qilgan. Bu yurishda Mazyorning qoʻmondoni ad-Durriyga qarshi muvaffaqiyatli jang olib borib, uni asir olgan va qatl ettirgan.

846-yilda Muhammad Bagʻdodda akasi Is’hoqning oʻrnida vakil boʻlib turganda, Ahmad ibn Nasr al-Xuzoiy isyon koʻtarishga urinib koʻradi. Shaharda shubhali faoliyat haqida xabar olgach, Muhammad vaziyatni oʻrganish uchun maxsus vakil yuboradi va tez orada rejalashtirilayotgan isyon toʻgʻrisida maʼlumot oladi. Keyingi bir necha kun ichida uning odamlari Ahmad va fitna ishtirokchilarini qoʻlga olib, soʻroq qilish uchun xalifa al-Vosiq huzuriga olib borishadi.

846/847-yilda Muhammad Fors viloyatiga noib etib tayinlanib, mazkur lavozimda 850-yilgacha faoliyat olib boradi. Shu yili xalifalik taxt vorisi al-Mu’tazz viloyatni oʻz jiyani Muhammad ibn Is’hoq ibn Ibrohimga topshiradi. Muhammad ibn Is’hoq Muhammadga nisbatan dushmanlik kayfiyatini bildirganidan soʻng, xalifa al-Mutavakkilga shikoyat qilgan. Natijada amakisi hokimlikdan chetlatilib, uning oʻrniga al-Husayn ibn Ismoil al-Mus’abiy tayinlangan. Keyinchalik al-Husayn Muhammadni qatl ettirib, uning mol-mulki va oilasini Samaraga joʻnatgan.
## Manbalar

## Adabiyotlar
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
Yesenitsa masjidi

**Yesenitsa masjidi** (; ) – Sloveniyaning Yesenitsa munitsipaliteti, Yesenitsa shahridagi *Viktor Kejzar* koʻchasi, 19-uyda joylashgan sunniy masjidi. Bu Yesenitsa jamoatining markazidir.

## Tarixi
1960–1970-yillarda poʻlat sanoati ish oʻrinlari tufayli Yesenitsaga kelgan Yugoslaviya respublikalaridan boʻlgan muhojirlar toʻlqini orasida koʻplab musulmonlar boʻlgan. 2002-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Yesenitsa aholisining 18%i musulmon deb qayd etilgan boʻlib, bu Sloveniya ichidagi eng yuqori koʻrsatkich hisoblanadi.

Yesenitsada ilk islomiy marosimlar 1969-yil iyul oyida boʻlib oʻtgan boʻlib, oʻshanda Maavlud bayrami temiryoʻl vokzalidagi vaqtinchalik zalda nishonlangan. Hozirgi masjid hududi 1988-yilda sotib olingan va uning birinchi boshqaruv kengashi 1989-yil oktabr oyida tashkil etilgan. Binoga 1992-yilda hozirgi koʻrinishi berilgan boʻlib, oʻsha yili 80 m balandlikdagi minorasi ham qurib bitkazilgan.

Yesenitsa masjidi Yesenitsa, Bled, Radovlitsa, Jirovnitsa, Kranska Gora, Bixinska Bistritsa va Lesce hududlarida yashovchi musulmonlarga xizmat qiladi. Bu hududlarda jami 5,000 dan ortiq musulmon aholi yashaydi, ularning aksariyati Gʻarbiy Bosniya, Shimoliy Makedoniya va Kosovodan kelgan.

## Tuzilishi
Majmua tarkibiga kutubxona, sinf xonasi, tahorat favvorasi hamda imomning idorasi va turar joyi kiradi.

## Yana qarang

* Sloveniyada islom

## Manbalar
Muzaffar ibn Kaydar

**Muzaffar ibn Kaydar** () 9-asrda Abbosiylar xalifaligining Misrdagi noibi boʻlgan.
## Faoliyati
Muzaffar dastlab 832-yilda otasi Kaydar Nasr ibn Abdulloh Misr viloyati noibi etib tayinlanganidan soʻng, Misr xavfsizligi (*[[shurta]]*) boshligʻi lavozimiga tayinlangan. 834-yil bahorda Kaydar vafot etgach, Muzaffar noiblikni oʻz qoʻliga olgan. Muzaffar darhol otasi hayotlik paytida boshlangan Yahyo ibn al-Vazir al-Jaraviy boshchiligidagi isyonni bostirishga uringan. Tinnis yaqinidagi jangda qoʻzgʻolonchilarni magʻlubiyatga uchratgan. Al-Jaraviy asir olingach, uning tarafdorlari tarqalib ketib, qoʻzgʻolonga chek qoʻyilgan.

Misr solnomachisi al-Kindiyning maʼlumotlariga koʻra, Muzaffar juma namozi paytida *[[takbir]]* aytgan Misrning birinchi noibi boʻlgan. Muzaffarning xalifalik viloyatlarida oʻsha paytda amalga oshirilayotgan *[[mihna]]ga* oid faoliyati bahsli masala hisoblanadi. Ibn Tagʻribirdining xabar berishicha, *[[ulamo]]larni* Qur’on yaratilgani haqidagi masalada sinovdan oʻtkazgan. Biroq bu maʼlumot otasi noiblik qilgan davrda sodir boʻlgan voqealarning takrori boʻlishi ehtimoli mavjud.

834-yilning yozida xalifa al-Muʼtasim turk sarkardasi Ashinasga Misr ustidan nazorat qilish vakolatini bergan. Shundan soʻng, uning nomi butun viloyat boʻylab duo-iltijolarda zikr etila boshlangan. Oradan koʻp oʻtmay, Ashinas Muzaffarni noiblikdan boʻshatib, oʻrniga Musa ibn Abi al-Abbosni tayinlagan. Muzaffar ishdan boʻshatilgach, Misrdan ketgan. 837-yilda Bobak al-Xurramiyga qarshi olib borilgan urushda al-Afshin qoʻl ostidagi zobitlar qatorida qayd etilgan.
## Manbalar

## Adabiyotlar
* 
* 
* 
*