Bonsai

**Bonsai** ( - „laganda oʻstirilgan“) — miniatyurada haqiqiy (baʼzan mitti) daraxtning aniq nusxasini yetishtirish sanʼati. Dendroartning yoʻnalishlaridan biri. Oʻsimliklarning oʻsishi kesish, chimchilash, ildiz tizimi hajmini cheklash bilan tartibga solinadi.

Tegishli sanʼat — arbosculpture, ikebana, akvarium dizayni va honnonbo. Xitoyda ham xuddi shunday " Penjing " sanʼati mavjud. Bonsai sanʼatining tarmoqlari: kokedama,  líní ),  mán mán).

## Kelib chiqish tarixi
Bonsai uslubi Xitoyda paydo boʻlishiTang sulolasi (VIII-X-asrlar) davriga toʻgʻri keladi. Devor rasmlari orasidan *penzay* tasviri topilgan — tabiatdan olingan va qozonga koʻchirilgan oʻsimlik.

„Bonsai“ soʻzi xitoycha „pencai“ (xitoycha bir xil belgilarni oʻqish) soʻzidan kelib chiqqan va „laganda oʻstirilgan“ degan maʼnoni anglatadi.

Afsonalardan birida aytilishicha, nomaʼlum bir imperator barcha daraxtlar, shaharlar, daryolar va togʻlar bilan miniatyura imperiyasini yaratishni buyurgan. Shu maqsadda miniatyura daraxtlari yaratilgan.

Sanʼatni Yaponiyaga VI asrda buddist rohiblar olib kelgan deb hisoblanadi. Madaniy oʻsimliklar uyning tokchasini bezash uchun ishlatilgan, shuning uchun daraxtlarning maksimal balandligi yarim metrga yaqin edi. Biroz vaqt oʻtgach, bonsailarni texnikasining rivojlanishi munosabati bilan ular choy marosimida foydalanishni boshlaydilar. Bu vaqtda sanʼat xachi-no-ki — „idishdagi daraxt“ deb nomlanadi. XVIII-asrdan boshlab yaponlar bu texnikani nihoyat sanʼatga aylantirdilar, koʻplab uslublar paydo boʻldi. Tokugava davrida park dizayni yangi turtki oldi: azaleya va chinor yetishtirish badavlat kishilar uchun oʻyin-kulgiga aylandi.

Bu sanʼatni buddistlar ham rivojlantirgan boʻlib, ular bonsai oʻstirgan odam Xudo bilan tenglashadi, deb ishonishgan, chunki ularning qarashlarida dunyo Budda bogʻiga oʻxshaydi, u yerda u bogʻbondir.

Endi oddiy daraxtlar bonsai uchun ishlatiladi, ular doimiy va boshqa turli usullar tufayli kichik boʻladi. Shu bilan birga, kosa hajmi bilan chegaralangan ildiz tizimining oʻlchamlari va bonzalarning tuproq qismining nisbati tabiatdagi katta daraxtining nisbatlariga mos keladi.

Mis sim faqat Ikkinchi jahon urushidan keyin qoʻllanila boshlandi, undan oldin torlar ishlatilgan.

Birinchi bonsai koʻrgazmasi 1914-yilda Tokioda boʻlib oʻtdi.

XXI-asrga kelib, dunyoning 26 tilida bonsai haqida 1200 dan ortiq kitoblar yozilgan.

## Muhim
Bonsai mahalliy daraxt turlaridan qilish juda oson. Ammo ularning qishlash davri haqida unutmang. O'simlikni tanlashda siz quyidagi savollarga javob berishingiz kerak:

Daraxt qaysi tuproqda o'sadi?
Qancha yorug'lik kerak?
Daraxtning joylashuvi yorug'mi yoki soyalimi?
U qanday joylarni afzal ko'radi - quruq yoki nam? 
Fayl:English Hawthorn, 1953-2007.jpg|Hawthorn
Fayl:Bougainvillea Bonsai.jpg|begonvillar
Fayl:Calamondin.jpg|Kalamondin

#### Yovvoyi daraxtlar

Fayl:Айва китайская бонсай в Ельцин-центре 2019 год.jpg|Xitoy bekasi
Fayl:Айва японская бонсай в Ельцин-центре 2019 год.jpg|Yapon behisi
Fayl:Боярышник одностолбиковый бонсай в Ельцин-центре 2019 год.jpg|Bir ustunli do'lana
Fayl:Вяз мелколистный бонсай в Ельцин-центре 2019.jpg|Maydabargli archa
Fayl:Вяз с пробковой корой бонсай 2019 год.jpg|Mayda bo'yli archa
Fayl:Ель канадская коника бонсай в Ельцин-центре 2019 год.jpg|Kanada archasi
Fayl:Ель обыкновенная бонсай 2019 год.jpg|Oddiy archa
Fayl:Лиственница европейская бонсай в Ельцин-центре 2019 года.jpg|Yevropa archasi
Fayl:Можжевельник китайский бонсай 2019 год.jpg|Xitoy archasi
Fayl:Осина обыкновенная бонсай 2019.jpg|Oddiy terak
Fayl:Скумпия кожевенная бонсай 2019 год.jpg|Skumpiya
Fayl:Сосна обыкновенная бонсай 2019 год.jpg|Oddiy archa
Fayl:Черемуха Антипка бонсай в 2019 году.jpg|Antipka
Fayl:Яблоня дикая бонсай 2019 год.jpg|Yovvoyi olma
Fayl:Яблоня мелкоплодная бонсай 2019 год.jpg|Maydabargli olma

## Adabiyot

* 
* 
* 
* 

## Havolalar

* 
## Manbalar