Istanbul Sabiha Goʻkchen xalqaro aeroporti

**Istanbul Sabiha Goʻkchen xalqaro aeroporti** (  Istanbulning ikkinchi aeroporti boʻlib, Pendik tumani chegaralarida qurilgan. Aeroportga dunyoning birinchi qiruvchi samolyot ayol uchuvchisi va Turkiyaning birinchi ayol uchuvchisi Sabiha Goʻkchen nomi berildi. Aeroportning poydevori 1998-yil fevral oyida qoʻyilgan va 2003-yil yanvar oyida qurib bitkazilgan aeroport jami 550 million dollarga tushgan.

Aeroportga Turkiyaning HEAŞ (Aeroport boshqaruvi aeronavtika sanoati) egalik qiladi. Malaysia Airports Holdings Berhad (MAHB) tomonidan boshqariladi. IATA kodi ISG boʻlgan yerga ishlov berish, operatsiyalar, yuk va xavfsizlik operatsiyalari, Istanbul Sabiha Gokchen xalqaro aeroporti Yatırım Yapım ve İşletme A.Ş. tomonidan amalga oshirilgan. 2017-yilda 31.385.841 yoʻlovchi, 219.656 samolyot va 50.868 tonna yukni qabul qilgan Sabiha Gokchen aeroporti mamlakatning ikkinchi eng gavjum aeroportidir.

Airhelp.com tomonidan 40 dan ortiq mamlakatdan 40 mingdan ortiq yoʻlovchi oʻrtasida oʻtkazilgan soʻrovnomada 10 balldan 7,93 ball bilan AirHelp Score 2019 doirasida dunyodagi eng yaxshi 29-chi aeroport sifatida tanlandi.

## Tuzilishi

### Xalqaro terminali
Yangi terminal binosi yiliga 25 million yoʻlovchi tashish imkoniyatiga ega, mahalliy va xalqaro reyslar shu yerdan amalga oshiriladi.

Istanbul Sabiha Goʻkchen xalqaro aeroporti terminali va qoʻshimchalarida:

* 4718 ta avtomashina va 72 ta avtobusga moʻljallangan 4 qavatli avtoturargoh;
* 4 qavatli va quruqlikdan va havo tomondan alohida kirishlari boʻlgan 128 xonali aeroport mehmonxonasi;
* 112 ta roʻyxatga olish taymerlari, 24 ta oʻz-oʻzini roʻyxatdan oʻtkazish taymerlari;
* Apron koʻrinishidagi VIP bino va CIP boʻlimlari;
* Bir vaqtning oʻzida 8 ta yirik korpusli **(ICAO kodi E)** yoki 16 ta oʻrta korpusli **(ICAO kodi C)** samolyotlarga xizmat koʻrsatishi mumkin boʻlgan koʻp samolyotli toʻxtash tizimi;
* 400 m² konferentsiya zali;
* Oziq-ovqat va ichimliklar sanoatining yetakchi brendlari xizmat koʻrsatadigan 5000 m² restoran va kafe maydoni;
* 4500 m² bojsiz hududda xalqaro bojsiz savdo doʻkonlari mavjud.

### Yuk terminali

* Yiliga 90 000 tonna;
* 7000 m² yopiq maydon;
* Har biri 20 m² boʻlgan 18 ta sovuq ombor.

### Aviatsiyani taʼmirlash va modifikatsiya qilish zonasi
Aeroport hududida Turkish Technic, Mytechnic va Turkish Engine Center (TEC) kompaniyalari joylashgan Aviatsiya Taʼmirlash va Oʻzgartirish (HABOM) zonasi mavjud.

### Samolyot va toʻxtash joylari
Uch ming metr uzunlikdagi uchish-qoʻnish yoʻlagiga ega boʻlgan aeroport 55 ta samolyot sigʻimi boʻlgan toʻxtash joyidagi besh ming kub metrlik yonilgʻi bakidan quvurlar yordamida bir vaqtning oʻzida 22 ta samolyotni yoqilgʻi bilan taʼminlashi mumkin. Yangi ochiladigan uchish-qoʻnish yoʻlagining uzunligi pudratchi tomonidan 3500 metr, kengligi esa 60 metr deb eʼlon qilindi. Ushbu uchish-qoʻnish yoʻlagi Turkiyadagi Istanbul aeroportidan keyin Airbus A380 qoʻnishi mumkin boʻlgan ikkinchi uchish-qoʻnish yoʻlagidir.

### Xavfsizlik va yongʻinga qarshi
Barcha boʻlinmalar favqulodda vaziyatlarda erta ogohlantirish tizimlari bilan jihozlangan. Xavfsizlik maqsadida 42 ta qoʻriqlash qutisi bilan oʻralgan terminal binolarining barcha kirish joylari smart-karta tizimi orqali boshqariladi. Aeroportning ichki va tashqi hududlarini doimiy nazorat ostida ushlab turadigan 137 ta harakatlanuvchi kameralar tomonidan olingan tasvirlar 60 ta ekran orqali nazorat qilinadi.

Yongʻin, ruxsatsiz kartadan foydalanish kabi favqulodda vaziyatlarda, koʻrib chiqilayotgan nuqtaga yoʻnaltirilgan kameralar raqamli muhitda tasvirni bir vaqtning oʻzida yozib oladi. Aeroport xavfsizligi tizimi, shuningdek, jismoniy aloqa va harakatga sezgir boʻlgan ikki qavatli panjara tizimi va yangi avlod rentgen qurilmalarini oʻz ichiga oladi. Giyohvand moddalardan tortib plastik portlovchi moddalargacha, oddiy qurollardan tortib tarixiy osori-atiqalargacha boʻlgan koʻplab buyumlarni ajratishga qodir boʻlgan ushbu qurilmalar yoʻlovchining yuki roʻyxatdan oʻtish peshtaxtasiga yetkazilgandan soʻng ishga tushiriladi va obyekt aniqlanganda operator bevosita ogohlantiriladi.

Terminallar bazasida 300 ta seysmik izolyatori bilan aeroport dunyodagi eng yirik seysmik izolyatsiyalangan inshootlardan biri hisoblanadi.

## Aviakompaniyalar va yoʻnalishlar
Quyidagi aviakompaniyalar Sabiha Goʻkchen xalqaro aeroportidan muntazam va charter reyslarni amalga oshiradi:

## Statistika

## Transport
Sabiha Gokchen aeroporti Kadikoʻydan 39&nbsp;km, Taksimdan 44&nbsp;km va Gebzedan 26&nbsp;km uzoqlikda joylashgan. Jamoat transporti aeroportdan Kozyatagʻi, Kadikoʻy, Levent va Bostanchiga shahar avtobuslari bilan, Izmit, Kadikoʻy, Kozyatagʻi va Taksimga esa aeroport yoʻlovchi transporti orqali taʼminlanadi. Kocaeli shahar hokimiyati har soatda 250-yoʻnalish bilan oʻzaro qatnovlarni tashkil qiladi. 2022-yil 2-oktabrda Tavshantepe – Sabiha Gökçen aeroporti bekatlarini ochgan M4 (Kadıköy – Sabiha Gökçen aeroporti) liniyasi bilan Kadikoydan aeroportga uzluksiz tashish mumkin .

## Yer xizmatlari

### Havolalar

* TGS veb-sayti 2020-yil 13-mayda arxivlangan
* Pegasus veb-sayti 2016-yil 14-oktyabrda arxivlangan

## Baxtsiz hodisalar va falokatlar

* 2015-yil 23-dekabrda aeroportning perroniga minomyotdan hujum uyushtirildi. Hujum natijasida bir tozalash xodimi hayotdan koʻz yumdi, bir fuqaro tan jarohati oldi. Toʻrt kundan keyin PKK hujum uchun javobgarlikni oʻz zimmasiga oldi.
* 2016-yilning 15-iyulida harbiy toʻntarishga urinish doirasida aeroportni egallashga urinilgan, toʻqnashuv natijasida oʻlim va jarohatlanganlar boʻlgan. Janjal chogʻida harbiy toʻntarish tashabbusi boʻlganini endigina bilgan kichik ofitser serjant Ferhat Dash, 'xiyonatkor emasmanʼ deb oʻzini qurol bilan otib joniga qasd qildi. Bundan tashqari, politsiyachi otib oʻldirilgan. Aeroportni egallash tashabbusi va davlat toʻntarishiga urinish muvaffaqiyatsizlikka uchradi, bu harakatni amalga oshirganlar ustidan sudga ish ochildi va masala sudga yetkazildi.
* 2020-yil 7-yanvar kuni Sharja xalqaro aeroportidan havoga koʻtarilgan Pegasus Airlines aviakompaniyasining 747-reysi aeroportga qoʻngach, uchish-qoʻnish yoʻlagidan chiqib ketdi. Hodisa oqibatida hech kim halok boʻlmagan va jarohatlanganlar yoʻq. Aeroportdagi parvozlar taxminan oʻn ikki soat davomida toʻxtatildi.
* 2020-yil 5-fevral kuni Izmir Adnan Menderes aeroportidan havoga koʻtarilgan Pegasus Airlines 2193-reysi aeroportga qoʻngandan soʻng uchish-qoʻnish yoʻlagini tark etdi va uch qismga boʻlindi. 177 yoʻlovchi va 6 ekipaj aʼzosidan 3 kishi halok boʻldi, 180 kishi jarohat oldi. Hodisadan keyin aeroport parvozlar uchun yopilgan.

## Manbalar


## Havolalar

* 
* İstanbul Sabiha Gökçen Havalimanı Arası Kaç Km
* Sabiha Gökçen Take-off and landing Flights