Oʻzbekiston rus akademik drama teatri

**Oʻzbekiston davlat akademik rus drama teatri** — Toshkentdagi eng keksa teatrlardan biri. 1934-yil 21-oktabrda "Intervensiya" (L.Slavin) spektakli bilan ochilgan. Teatr asoschilari Vasiliy  Chirkin (badiiy rahbar), Mixail Karlovich Vulkonskiy (direktor). Ye.V. Rostov (rej.), aktyorlardan A.S.Zagarov, Ye.L.Lenina, A.M.Shestakov, N.S.Firsov, L.M.Petrova, O.I.Andreeva, O.I.Gerasimova, P.S.Davidov, G.N.Zagurskaya, Z.A.Radetskaya, A.P.Rozansev, N.G.Xachaturov va boshqalar teatrning dastlabki ijodkorlaridir. 1936—99 yillar teatr M. Gorkiy nomi bilan yuritilgan. 1967-yildan Akademik teatr. 1999-yildan O‘zbekiston davlat akademik rus drama teatri. Dastlab, teatr oʻz nomidan kelib chiqib, M.Gorkiy asarlarni sahnalashtirishga eʼtibor berdi ("Tubanlikda", "Dushmanlar", "Meshchanlar", "Yegor Bulichyov va boshqalar", "Soʻnggilar", "Quyosh bolalari" va b).

Ikkinchi jahon urushi yillari "Batalyonlar gʻarbga boradi", "Rus kishilari", "Oleko Dundich", "General Brusilov" singari spektakllar sahnalashtirildi. Urushdan keyin teatr jamoasi Toshkent sanʼat institutini tugatgan yoshlar bilan mustahkamlandi. Oʻsha davrda M.Mansurov, K.Yefremova, V.Aleksandrova, Ye.Zlobin, D.Alekseyev, N. Alekseyeva, P. Drozdov, V. Rusinov, N.Myagkova teatrning eng mashhur aktyorlari boʻlgan. Ularga Ye.Yavorskiy, M.Lyubanskiy, R.Tkachuk, V.Retsepter, I. Ledogorov kelib qoʻshilgan.

50-yillar teatr ijodiy faoliyatida keskin burilish boʻldi, yangi rejissura, yangi izlanishlar, yangicha ish uslubi natijasida jamoa yangi teatr shakllari asosida ijod qildi. "Chin inson qissasi" (B.Polevoy), "Qandala" (V.Mayakovskiy), "Qashshoq qalb tarixi" (M.Gorkiy), "Irkutsk voqeasi" (A.Arbuzov), "Shohi soʻzana" (A.Qahhor), "Paranji sirlari", "Maysaraning ishi" (Hamza), "Hamlet" (U.Shekspir), "Zulmat hokimiyati" (L.Tolstoy) kabi spektakllar bilan teatr oʻz mavqeini mustahkamladi. Dramatik asar dunyosiga chuqur kirish bilan oʻy va fantaziyalarning aniqligiga erishish, fikr dolzarbligi va ahamiyatiga alohida ahamiyat berish natijasi oʻlaroq mumtoz asarlardan "Jinoyat va jazo", "Chayka", "Don Karlos", "Revizor", "Yuksiz sayyoh" hamda "Lamanchalik kishi", "Xatolar komediyasi", "Momo yer", "Valentin va Valentina", "Avlobar bekasi", "Uch chaqalik opera" kabi spektakllar yuzaga keldi.

Mustaqillikdan soʻng kuchli aktyorlar guruhi shakllandi, maktabteatr studiyasi talabalaridan unumli foydalanish, turli mamlakatlar mualliflarining asarlarini sahnalashtirish yoʻlga qoʻyildi: "Grafinya Yuliya" (A.Strinberg), "Hamma bogʻda" (E.Olbi), "Buyuk magiya" (E.De Filippo), "Jorj Danden yoki jinni qilingan er" (J.Molyer), "Xizmatkorlar" (J.Jene), "Har toʻkisda bir ayb" (A.Ostrovskiy), "Mehmonxona bekasi", "Arlekino" (K.Goldoni), "Gogolni oʻynaymiz..." (N.Makyavelli), "Ayollar tangosi" (V.Aslanova) va boshqalar.

V.Rusinov, N.Myagkova, N.Sundukova, E.Dmitriyeva, O.Ovchinnikova, L.Stotskaya, G.Lukovnikova, V.Kudashkin, O.Volodina, S.Arxipov, D.Abdulina, O.Vasilyev, I.Kiryanov, A.Koshelev, K.Moshchenko, I.Nenashev, A.Oʻrmonov, L.Xoʻjayeva, T.Hoshimova va boshqalar teatrning yetakchi aktyorlaridir (2005). 1990-yildan 2015-yilga qadar teatrga Vladimir Shapiro rahbarlik qilgan. Ayni paytda teatr bosh rejissori - O‘zbekiston xalq artisti Valixon Umarov. Teatr direktori O‘zbekistonda xizmat ko‘rsatgan artist Oleg Vasilev. 

Vladimir Ostrovskiy, teatr adabiy bo‘lim mudiri