open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ulugʻbek Qosimov

**Ulugʻbek Berdiqobilovich Qosimov** — oʻzbek yuristi, davlat arbobi. 2022-yildan Surxondaryo viloyati hokimi.

## Biografiyasi
2001—2005 — Samarqand davlat universiteti talabasi.

2005—2006 — Surxondaryo viloyati Denov tumani prokuraturasi ish oʻrganuvchisi.

2006—2007 — Surxondaryo viloyati Bandixon tumani prokurori yordamchisi.

2007—2010 — Surxondaryo viloyati Uzun tumani prokuraturasi tergovchisi.

2010—2011 — Surxondaryo viloyati prokuraturasi qishloq xoʻjaligi sohasida qonuniylikni taʼminlash va xoʻjalik yurituvchi subyektlarning huquqlarini himoya qilish boʻlimi prokurori.

2011—2012 — Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi fuqarolarning huquq va erkinliklari, jamiyat va davlat manfaatlarini himoya qilish boshqarmasi prokurori.

2012—2014 — Surxondaryo viloyati prokuraturasi qishloq xoʻjaligi sohasida qonuniylikni taʼminlash va xoʻjalik yurituvchi subyektlarning huquqlarini himoya qilish boʻlimi boshligʻi.

2014—2016 — Surxondaryo viloyati prokuraturasi qishloq xoʻjaligi sohasida qonunchilik ijrosi ustidan nazorat boʻlimi boshligʻi.

2016—2016 — Surxondaryo viloyati Qumqoʻrgʻon tumani prokurori.

2016—2017 — Surxondaryo viloyati Muzrabot tumani hokimi.

2017—2018 — Surxondaryo viloyati Denov tumani hokimi.

2018—2019 — Surxondaryo viloyati prokurori.

2019—2021 — Fargʻona viloyati prokurori.

2021—2022 — Toshkent shahar prokurori.

2022—2023 — Surxondaryo viloyati hokimi vazifasini bajaruvchi.

2023-yildan — Surxondaryo viloyati hokimi. 12-iyun kuni Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi senati aʼzoligiga saylandi.

## Mukofotlari
2024-yil 24-avgustda Mehnat shuhrati ordeni bilan mukofotlangan.
## Manbalar
Chekmoq

**Chekmoq**   — Oʻzbekiston Respublikasining Buxoro viloyatiga qarashli qishloq. Buxoro tumani tarkibiga kiradi.

## Manbalar
Abdulkarim ibn Abu-l-Avjo

**Abdulkarim ibn Abu-l-Avjo** ( — Islomga qarshi faoliyat olib borgan shaxs.

## Hayoti
Abbosiylar davrida Yamanda voliylik qilgan Maʼn ibn Zoidaning tog‘asi bo‘lgan. Abdulkarim ibn Abu-l-Avjo avval Bas­rada yashagan. U yerda Hasan al-Bas­riyga shogird tushgani aytiladi. Basraning bir guruh mu’tazila kalomchilariga qo‘shilib, botil eʼtiqodi sababli Kufaga surgun qilingan. U yerda dunyoning abadiyligi, tanosuhning haq­ligi kabi Islom diniga zid bo‘lgan fikr­larni tarqatadi, Alloh taolo haqida ahli sunna eʼtiqodiga zid bir qancha hadis to‘qiydi. Uning moniylik tarafdori bo‘lgani, xalifalik borasida shialar fikrlarini maʼqullagani, ramazon va hayit namozini aniqlashda Jaʼfari Sodiqning oyga qarash o‘rniga hisoblash ­usulini qo‘llaganini aytib, o‘zi o‘ylab topgan hisob tarzini shialarga qabul qildirishga uringani rivoyat qilingan. Oqibatda Kufa voliysi Muhammad ibn Sulaymon uni qamoqqa oldiradi. Abdulkarim ibn Abu-l-Avjo voliyga uch kunga qo‘yib yuborishi evaziga yuz ming dirham pora berishni taklif qiladi. Voliy g‘azablanib, uni qatl qilishga farmon beradi. Abdulkarim ibn Abu-l-Avjo o‘lishi muqarrarligini tushungach, Islom dinida halolni harom, haromni halol qiluvchi to‘rt mingta hadis to‘qiganini aytadi. Uning baʼzi tarafdorlari Xalifa Mansurga murojaat qilib, uni ozod qilishga ko‘ndirishadi. Biroq voliyning farmoni bajarib bo‘lingani bois uni qutqarib qolisholmaydi. Abdulkarim ibn Abu-l-Avjoning qatl qilinganidan g‘azablangan xalifa voliyni o‘z vazifasidan bo‘shatmoqchi bo‘ladi, ammo o‘ldirilgan kishining zindiq ekanini bilgach, fikridan qaytadi.

## Adabiyotlar

* At-Tabariy. *Tarӣx.* — Qohira: 1960-70. VIII, 47-48;
* Ibn al-Asir*. Al-Kāmil.* — Leyden: 1851-76. IV, 7;
* Az-Zahabiy. *Mӣzān al-i’tidāl.* — Qohira: 1963. II, 644.

## Manbalar
Kadiana (qishloq)

**Kadiana** (yoki **Kariana**) — Hindiston Panjob shtatining Jalandhar tumanidagi Fillaur tehsilida joylashgan oʻrta kattalikdagi qishloq. U Nagardan , Fillaurdan , Jalandhardan  va shtat poytaxti Chandigarxdan  uzoqlikda joy olgan. Qishloq Panchayati raj (Hindiston) boʻyicha qishloqning saylangan vakili boʻlgan sarpanch tomonidan boshqariladi.

## Taʼlim tizimi
Qishloqda 1967-yilda tashkil etilgan panjobiy oʻrta maktabi, qoʻshma boshlangʻich maktab (GPS Kadiana maktabi) faoliyat yuritadi. Maktablar Hindistonning kunduzgi ovqatlanish sxemasi va maktab binolarida tayyorlangan taomga muvofiq kunning yarmini taom bilan taʼminlaydi.

## Transport

### Temir yoʻl
Fillaur Birlashmasi — eng yaqin poyezd stansiyasi hisoblanadi. Shuningdek, Bhatian temir yoʻl stansiyasi  qishloqdan uzoqda bunyod etilgan.

### Havo yoʻli
Eng yaqin mahalliy aeroport  uzoqlikdagi Ludhiana shahrida va eng yaqin xalqaro aeroport Chandigarhda joylashgan, shuningdek, ikkinchi eng yaqin xalqaro aeroport naridagi Amritsarda joy olgan.

## Manbalar
Palnau

**Palnau** — Hindistonning Panjob shtati Jalandhar tumanidagi Phillaur tehsiliga qarashli qishloq. Qishloq Nagardan 3,4 km, Apra aholini roʻyxatga olish shahridan 4 km, Jalandhardan 46 km va shtat poytaxti Chandigarhdan 121 km uzoqlikda joylashgan. Palnauning pochta bosh idorasi qishloqdan 9,8 km uzoqlikda joylashgan Phillaur shahrida joylashgan.

## Kasta
Qishloq jadvalli kastaga ega (SC) qishloqning umumiy aholisining 35,42% ni tashkil qiladi va unda jadvalli qabilalar (ST) aholisi yoʻq.

## Transporti

### Temir yoʻl
Phillaur Junction eng yaqin poyezd stansiyasi boʻlib, 9 km uzoqlikda joylashgan, Goraya temir yoʻl vokzali esa qishloqdan 14 km uzoqlikda joylashgan.

### Havo
Eng yaqin ichki aeroport 40 km uzoqlikda, Ludhiana shahrida va eng yaqin xalqaro aeroport Chandigarhda, shuningdek, ikkinchi eng yaqin xalqaro aeroport Amritsarda 140 km uzoqlikda joylashgan.

## Manbalar
Abdulkarim ibn Yusuf ad-Dinoriy

**Abdulkarim ibn Yusuf ad-Dinoriy as-Samarqandiy** ( – Abdulkarim ibn Yusuf ibn Muhammad ibn Abbos Alouddin Abu Nasr ad-Dinoriy as-Samarqandiy) – faqih, muftiy.

## Hayoti va ijodi
Abdulkarim ibn Yusuf ad-Dinoriyning bizgacha yetib kelgan yagona asari „*Aʼjӯba al-fatāvā*“ („Eng yaxshi fatvolar“) kitobining bir nusxasi hoshiyasiga „*Alouddin Abu Bakr al-Axsikatiy ad-Dinoriy laqabli*“ deb yozib qoʻyilgan (Abu Rayhon Beruniy nomidagi Sharqshunoslik instituti, hozirgi Toshkent davlar Sharqshunoslik universiteti inv. raqam 4833/1, var. 1a). Xuddi shu qoʻlyozmaning 3a varagʻida Mahmud ibn Sulaymon al-Kaffoviyning (vafoti: 990/1582-yil) „*Aʼlām al-axyār min fuqahā mazhab an-Nu’mān al-Muxtār*“ („Noʻmon Muxtor mazhabidagi faqihlardan boʻlgan eng yaxshi mualliflar haqida xabarlar“) kitobiga ishora qilib: „Shayxul-imom Alouddin Abdulkarim ibn Yusuf ibn Muhammad ibn Abbos ad-Dinoriy Abu Nasr (517/1123-593/1197-yillar) Hirzoniyaga dafn etilgan…“, deb yozib qoʻygan.

Ismoil Posho al-Bagʻdodiyning „*Ha­diy­ya al-’ārifӣn*“ asarida Abdulkarim ibn Yusuf ad-Dinoriy as-Samarqandiy 517/1123-yilda tavallud topgan, 590/1194-yilda vafot etgan deyilgan. Toshkent davlat Sharqshunoslik universiteti inv. raqam 3183 ostidagi qoʻlyozmada „Umar ibn Usmon ad-Dinoriy as-Samarqandiy“ deb kelgan. Lekin bu yerda aynan shu olim yoki boshqa shaxs haqida gap ketayotgani haqida aniq aytish qiyin.

Abdulkarim ibn Yusuf ad-Dinoriy as-Samarqandiy asarining nomi „*Aʼjӯba al-fatāvā*“*dagi* harflar qiymatini abjad hisobi bilan qoʻyib chiqsak („al“ artiklisiz),1158-yil (hijriy 584) sanasi kelib chiqadi. Shularga suyangan holda Abdulkarim ibn Yusuf ad-Dinoriy as-Samarqandiy XII asrda yashab ijod etgan, Samarqandda yoki Astrobod yaqinidagi Dino qishlogʻida tugʻilgan, Samarqandda yashagan, deb aytish mumkin.

Bizgacha yetib kelgan „*Aʼjӯba al-fa­tāvā*“ asari koʻproq „*Fatāvā ad-Dinārӣ*“ („Dinoriy fatvolari“) nomi bilan yuritiladi.

## Adabiyotlar

* I. Abdullayev, H. Hikmatullayev. *Samarqandlik olimlar.* – T.: „Fan“, 1969. 37;
* *Oʻrta asr Sharq allomalari ensiklopediyasi.* – Samarqand: „Imom Buxoriy xalqaro markazi“, 2016. 112-113.

## Manbalar
Kang Jagir

**Kang Jagir** — Hindistonning Panjob shtati Jalandhar tumanidagi Phillaur tehsil shahrida joylashgan oʻrta kattalikdagi qishloq. Hududni qishloqdan vakil etib saylangan Sarpanch boshqaradi. U Jajja Xurddan  va aholini roʻyxatga olish shaharchasi Apradagi asosiy bozordan  uzoqlikda joylashgan. Kang Jagirga eng yaqin pochta bosh idorasiga qadar  masofa mavjud va u Bara Pind shahrida joylashgan. Qishloq Jalandhardan  sharqda, Fillaurdan  va shtat poytaxti Chandigarxdan  uzoqlikda joylashgan.

## Kasta
Qishloq jadvalli kastaga ega (SC) boʻlib, bu qishloq umumiy aholisining 48,17% ni tashkil qiladi hamda unda jadvalli qabilalar (ST) aholisi mavjud emas.

## Taʼlim
Qishloqda panjobiy oʻrta maktabi, qoʻshma taʼlim boshlangʻich maktabi (Govt. Boshlangʻich maktab) va katta oʻrta maktab (Shahid Baba Deep Singh oʻrta maktabi) faoliyat yuritadi. Eng yaqin davlat yuqori sinf maktabi Apra shahrida joylashgan.

## Manzilgohlar
Qishloqda qishloqning sharqiy kirish qismida joylashgan mashhur Gurudvara Bhai Bala Sahib Ji va qishloqning gʻarbiy tomonida joylashgan Guru Ravidas Ji Gurudvara ibodatxonalari mavjud. Qishloqda hindlarning ibodatxonasi ham faoliyat yuritadi.

Qishloqda hech qanday bank yoki bankomat mavjud emas va qishloq aholisi bu xizmatlat uchun Apraga borishga majbur.

## Transport

### Temir yoʻl
Eng yaqin poyezd stansiyasi Goraya shahrida,  uzoqlikda va Ludhiana Jn temir yoʻl stansiyasi esa qishloqdan  uzoqlikda joylashgan.

### Havo yoʻli
Eng yaqin ichki aeroport Kang Jagirdan  uzoqlikdagi Ludhiana shahrida joylashgan. Eng yaqin xalqaro aeroport Chandigarhda hamda ikkinchi eng yaqin xalqaro aeroport Amritsarda,  uzoqlikda joylashgan.

## Manbalar
Panj Dhera

**Allowal** () — Hindistonning Panjob shtati Jalandhar tumanidagi Phillaur tehsiliga qarashli qishloq. Phillaur pochta markazidan 5 km uzoqlikda, Gorayadan 14,8 km, Jalandhardan 48 km va shtat poytaxti Chandigarhdan 111 km uzoqlikda joylashgan. Qishloq Panchayati raj boʻyicha qishloqning saylangan vakili boʻlgan sarpanch tomonidan boshqariladi.

## Demografiyasi
2011-yil holatiga koʻra, Allowals 3535 kishi istiqomat qilgan, ulardan 1896 nafari erkak, 1639 nafari esa ayol. Panj Dheraning savodxonlik darajasi 75,29% ni tashkil etadi, bu shtatdagi oʻrtacha 75,84% dan yuqori. 6 yoshgacha boʻlgan bolalar soni 419 kishini tashkil etadi, bu Panj Dhera umumiy aholisining 11,85% ni tashkil qiladi va bolalar jinsi nisbati Panjob shtatidagi oʻrtacha 846 ga nisbatan taxminan 862 ni tashkil qiladi. Qishloqda jami 690 ta uy bor. Panj Dheraning umumiy aholisidan 1179 kishi mehnat faoliyati bilan shugʻullangan, ulardan 1048 nafari erkak va 131 nafari ayol.
## Transporti

### Temir yoʻl
Phillaur Junction — eng yaqin poyezd stansiyasi, Bhatian temir yoʻl stantsiyasi esa qishloqdan 11&nbsp;km uzoqda.

### Havo
Eng yaqin ichki aeroport 32 km uzoqlikda, Ludhiana shahrida va eng yaqin xalqaro aeroport Chandigarhda, shuningdek Shri Guru Ram Dass Jee xalqaro aeroporti Amritsardan 142 km uzoqlikda joylashgan ikkinchi eng yaqin aeroportdir.

## Manbalar
Abdulkarim al-Xorazmiy

**Abdulkarim al-Xorazmiy** () – xattot va shoir.

## Hayoti
Asli eronlik. Nastaʼliq xatining ilk ustozlaridan sanalgan Abdurrahmon al-Xorazmiyning oʻgʻli, xattot va shoir Abdurrahim al-Xorazmiyning ukasi. Sherozda tugʻilgani va hayotining aksariyat qismini oʻsha yerda kechirgani zikr qilinadi. Xattotlikni otasidan oʻrgangan va uning uslubini davom ettirgan. Oqquyunlik Sulton Yaʼqubning Tabrizdagi saroyida xattotlik qilgani tufayli „*al-Yaʼqubiy*“ nisbasi bilan ham zikr qilinadi. Baʼzi asarlarida ushbu nom bilan imzo chekkan. Akasi Abdurrahim ham ayni sabablar bilan „*al-Yaʼqubiy*“ nisbasini qoʻllagan. Biroq ikki aka-­uka Sulton Yaʼqubga taqdim etgan bir muraqqaʼlarida Abdulkarim „*al-Xorazmiy*“, Abdurrahim esa, „*al-Yaʼqu­biy*“ imzolarini qoʻllaganlari maʼlum. Zero, Abdulkarim al-Xorazmiy koʻproq „*al-Xorazmiy*“ nisbasi bilan tanilgan. U darbadarlikda hayot kechirgan va ruhiy zoʻriqish sababli asarlariga „*Podshoh“, „Hudo“, „Zurafo“* kabi imzolarni ham qoʻllagan.

Abdulkarim al-Xorazmiy va akasi nastaʼliq xatini otalarining uslubida yozganlari bois, yozuvlar imzosiz boʻlganda ularni bir-biridan ajratish mushkul boʻlgan. Ushbu uslubning asosiy xarakterini tik harflarni uzun, yotiq harflarning kengroq tarzda yozilishi bilan ifodalash mumkin.

Mustaqimzoda Sulaymon Saʼduddin Afandining (vafoti: hijriy 1202, milodiy 1788-yil) „*Tuhfai xattotiyn*“ asarida qayd qilinishicha, Abdulkarim al-Xorazmiy boshqa yozuv turlarida ham mohir boʻlgan, koʻp yozishni yoqtirmagan, uzoq vaqt tanaffusdan soʻng yozganlariga tuzatish kiritishga hojat sezmas edi.

## Asarlari
Abdulkarim al-Xorazmiyning qalamidan chiqqan asarlarning koʻpi Istanbul, shuningdek, Tehron va Sankt-Peterburg qoʻlyozma fondlarida saqlanmoqda. Bular orasida Tehron Majlisi shoʻroyi milliy kutubxonasida saqlanayotgan „*Holnomai Orifiy*“ va „*Rushanoiynoma*“ asarlari 883-yil (milodiy 1478) sanasi bilan qayd qilingan hamda ular Abdulkarim al-Xorazmiy koʻchirgan asarlarning eng oxirgilaridan, deb eʼtirof etilmoqda.

Abdulkarim al-Xorazmiyning sheʼriyat bilan ham shugʻullangani maʼlum boʻlsa-da, hozirgacha uning „*Devon*“*i* topilmagan.

## Adabiyotlar
* Mustaqimzoda. *Tuhfai xattotiyn* (Ibn al-Amin Mahmud Kamol nashri). – Istanbul: 1928. 677;
* Qozi Ahmad Qummiy. *Gulistoni hunar*. – Tehron: 1352/1934. 58;
* Ali Alparslan. „*Abdülkerîm-i Hârizmî*“. *TDV İA.* – İstanbul: 1988. I, 251-252.

## Manbalar
Katana (qishloq)

**Katana** — Hindistonning Panjob shtatining Jalandhar tumanidagi Fillaur tehsil shahrida joylashgan oʻrta kattalikdagi qishloq. U Apra-Banga yoʻlidan 2 km va Apradagi bosh pochta offisidan 3.3 km uzoqlikda joy olgan. Qishloq — Fillaurdan 16.7 km uzoqlikda, Jalandhardan 42.6 km va shtat poytaxti Chandigarhdan 121 km uzoqlikda joy olgan. Qishloq Panchayati raj (Hindiston) boʻyicha qishloqning saylangan vakili boʻlgan sarpanch tomonidan boshqariladi.

## Kasta
Qishloqda 817 kishi istiqomat qiladi va qishloqda aholining aksariyati rejali kastadan (SC) boʻlib, bu qishloq umumiy aholisining 33,90% ni tashkil qiladi va unda hech qanday jadvalli qabilalar (ST) mavjud emas.

## Taʼlim
Qishloqda panjobiy oʻrta maktabi, qoʻshma taʼlim boshlangʻich maktabi (Govt. Katana boshlangʻich maktabi) faoliyat yuritadi. Maktab kunduzgi ovqatlanishni taʼminlaydi va u 1964-yilda tashkil etilgan. Eng yaqin davlat oʻrta maktabi Apra shahrida joylashgan.

## Transport

### Temir yoʻl
Eng yaqin poyezd stansiyasi 14 km uzoqlikdagi Goraya va Ludhiana birlashmasi temir yoʻl stansiyasi qishloqdan 31,3 km uzoqlikda joy olgan.

### Havo yoʻli
Eng yaqin mahalliy aeroport 48 km uzoqlikdagi Ludhiana shahrida va eng yaqin xalqaro aeroport 137 km uzoqlikdagi Amritsarda, boshqa eng yaqin xalqaro aeroport Chandigarhda joylashgan.

## Manbalar
Katpalon

**Katpalon** yoki Kat Palon — Hindistonning Panjob shtati Jalandhar tumanidagi Phillaur tehsilda joylashgan qishloq. U Nagardan 2 km, Fillaur pochta markazidan 8 km, Jalandhardan 51 km va shtat poytaxti Chandigarhdan 118 km uzoqlikda joy olgan. Qishloq Panchayati raj (Hindiston) boʻyicha qishloqning saylangan vakili boʻlgan sarpanch tomonidan boshqariladi.

## Kasta
Qishloq jadvalli kastaga ega (SC) boʻlib, bu qishloq umumiy aholisining 87,69% ni tashkil qiladi va unda jadvalli qabilalar (ST) aholisi mavjud emas.

## Taʼlim
Qishloqda 1955-yilda tashkil etilgan panjobiy oʻrta, qoʻshma boshlangʻich maktabi (Pri Katpalon maktabi) faoliyat yuritadi. Maktablar Hindistonning kunduzgi ovqatlanish sxemasi va maktab binolarida tayyorlangan taomga muvofiq kunning yarmini oziq-ovqat bilan taʼminlaydi.

## Transport

### Temir yoʻl
Fillaur Birlashmasi — eng yaqin poyezd stansiyasi hisoblanadi, shuningdek, Bhatian temir yoʻl stansiyasi qishloqdan 11 km uzoqlikda joy olgan.

### Havo yoʻli
Eng yaqin mahalliy aeroport 40 km uzoqlikdagi Ludhiana va eng yaqin xalqaro aeroport Chandigarhda joylashgan, shuningdek, ikkinchi eng yaqin xalqaro aeroport 146 km uzoqlikda joylashgan Amritsarda bunyod etilgan.

## Manbalar
Abdul Moʻmin Imambariy

**Abdul Moʻmin Shayx Imambariy** ( ; 1930 — 2020-yil 8-aprel) Bangladeshlik islom olimi, oʻqituvchi va siyosatchi. Jamiyat Ulema-e-Islom Bangladeshning sobiq prezidenti.

## Biografiyasi va taʼlimi
Abdul Moʻmin 1930-yilda Habiganj tumanidagi (oʻsha paytda Silxet tumani tarkibida joylashgan) Nabiganjdagi Purangaon qishlogʻida bengaliyalik musulmon oilasida tugʻilgan. Ota-onasi Muhammad Abdus Sattor va Gulbahar Bibi. Hindistonga joʻnab ketishiga qadar Jomiʼah Saʼdiyah Raidhar va Jomiʼah Saʼdiyah Imambari madrasalarida tahsil oldi. Hindistonda Dorul ulum Deoband seminariyasiga oʻqishga kirdi. Deobandda olti yil tahsil olib, hadis ilmi fakultetini tamomlagan. Ustozlari orasida Husayn Ahmad Madaniy, Ibrohim Baliyaviy, Sayid Faxrul Hasan va Merajul Haqlar bor edi. *[[Tariqat|Madaniyga]]* bay’at qildi va 1957-yilda xilofalikka (ruhiy vorislikka) vakolat berdi.

## Karyerasi
Oʻqishni tamomlagach, Bengaliyaga qaytib keldi va Jomiʼah Islomiyah Imambariyda sakkiz yil oʻqituvchi boʻlib ishladi. Keyin Dinarpurdagi Balidxara madrasasida bir yil dars berdi, keyin esa Xabiganjdagi Umednagar Title madrasasida va Bishvanatning Jamiya Madaniyasida mos ravishda ikki yildan dars berdi. Shundan soʻng Jomiah Madaniyah Nabiganjning direktori etib tayinlandi va bu vazifada toʻrt yil ishladi. 1989-yilda Imambari madrasasiga qaytib keldi va 2010-yilgacha bu madrasaning mudiri va shayxul*[[Muhaddis|-hadis]]* (hadisshunoslik professori) lavozimlarida ishladi. Keyin bir yil Husayniya madrasasida shayxul*-hadis* bo‘lib ishladi. 2012-yildan umrining oxirigacha Sylhetdagi Jamiya Dorul Qur’onning *shayx al-hadisi* boʻldi.

### Siyosiy martabasi
Imambariy "Jamiat Ulema-e-Islom " bilan hamfikr boʻlgan, yoshligidan tashkilotning „Jamiat Tulaba-e-Arabia“ talabalar qanotiga aʼzo boʻlgan. Imambariy dastlab Jamiyatning Habiganj tumani bo‘limiga prezident vazifasini bajaruvchi, keyinroq prezident bo‘ldi. 2000-yil 24-iyunda Jamiyat Ulema-e-Islom Bangladesh homiysi etib saylandi. 2005-yilda Ashraf Ali Bishvanati vafotidan so‘ng 4-sentabr kuni Jamiyat ishchi kengashi va *[[Shoʻro (islom)|sho‘ro]]* o‘rtasida qo‘shma konferensiya bo‘lib o‘tdi. Unda Imambariy umummilliy siyosiy partiya prezidenti etib saylandi. 2017-yilda diniy taʼqiblar natijasida Myanmadan qochgan rohinjalar bilan birdamlik uchun Silxetdan Teknafgacha bo‘lgan yo‘lda o‘tkazilgan mitingni boshladi. Mitinglarni Bangladesh parlamenti aʼzosi Shahinur Posha Chowdhury qoʻllab-quvvatladi.

## Vafoti va merosi
Imambari 2020-yil 8-aprelda vafot etdi. Muhiuddinxon uning shogirdi edi. Ubaydulloh Foruq hayotligida unga *bay’at* berib, oxir-oqibat *[[Tariqat|xalifasi]]* (ruhiy davomchisi) boʻldi. Oʻgʻli Emdadulloh mavlonodir. 2020-yil 27-sentyabr kuni Shibbir Ahmad Bishvanati va Hasan bin Fahim Bishvanat shahridagi Jamia Madania madrasasida Imambariyga bag‘ishlangan duo marosimi tashkil etdi.

## Manbalar
Xaira Mushtarka

**Xaira Mushtarka** — Hindistonning Panjob shtatida Jalandhar tumanidagi Nakodar tehsilida joylashgan qishloq. U Nakodardan  Jalandhardan  va shtat poytaxti Chandigarhdan  uzoqlikda oʻrnashgan. Qishloqni saylangan vakil Sarpanch boshqaradi.

## Demografiyasi
2011-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 775 kishi istiqomat qilgan. Qishloqda savodxonlik darajasi 61,77% ni tashkil etadi, bu Panjobning oʻrtacha savodxonlik darajasidan yuqori.

Aksariyat qishloq aholisi Jadval kastasiga (SC) tegishli boʻlib, ular umumiy aholining 55,87% ni tashkil etadi.

## Transport

### Temir yoʻl
Eng yaqin temir yoʻl stansiyasi  uzoqlikdagi Nakodarda, Fillaur Birlashmasi temir yoʻl stansiyasida boʻlib, u qishloqdan  uzoqda joy olgan.

### Aeroport
Eng yaqin aeroport  uzoqlikdagi, Ludhiana shahrida qurilgan. Eng yaqin xalqaro aeroport Amritsarda joylashgan.

## Manbalar
Jabal-Shammar Amirligi

**Jabal-Shammar amirligi** — 1836—1921-yillarda mavjud boʻlgan davlat, Arabiston yarim orolidagi amirlik. Poytaxti — Hoil shahri.

## Tarixi
1818 yil oxirida  Saudiyaning Diriya amirligi misrliklar tomonidan mag‘lubiyatga uchratildi. Saudiylarga vassal qaram bo‘lgan Hoil amirligida Al Ali va Al Rashid sulolalari o‘rtasida hokimiyat uchun kurash boshlandi.

1835-yilda Al-Rashid urug‘idan bo‘lgan aka-uka Abdulloh va Ubayd hukmdor Solih ibn Abd Muhsinni o‘ldirish orqali Hoilda hokimiyatni egallab oldilar. Shu bilan birga, birodarlar o‘zlarini hokimiyat uchun kurashda yordam bergan Saudiya amiri Faysal I ning vassallari sifatida tan oldilar.

Amir Muhammad I hukmronligi (1872-1897) Jabal Shammarning gullagan davri va Al Rashid urug‘ining eng katta qudratli davri edi. 1891-yil yanvarda Muhammad I Riyodni zabt etdi, u yerda Abdurrahmon ibn Faysal Al Saud unga qarshi isyon koʻtardi. Shundan so‘ng Muhammad ar-Rashid o‘zini Markaziy Arabistonning so‘zsiz hukmdori sifatida nomoyon etdi.

1897-yilda Muhammad I vafotidan keyin Rashidiylar davlatining tanazzulga uchrashi boshlandi. 1902-yilda Saudiya shahzodasi Abdul-Aziz Ar-Riyodni bosib oldi va vahobiylar davlatini tikladi. Saudiyaliklar va Rashidiylar oʻrtasida Arabistonda hukmronlik uchun uzoq davom etgan kurash boshlandi. 1906-yilning aprelida amir Abdulaziz ar-Rashid Qosimda butunlay mag‘lubiyatga uchradi va jangda halok bo‘ldi. Yangi amir uning toʻngʻich oʻgʻli Mitob II ibn Abdulaziz boʻlib, Saudiya Arabistoni bilan sulh tuzib, ularning Qosim janubidagi barcha xurujlarini tan oldi.

Birinchi jahon urushida davlat ‘‘To‘rtlar Ittifoqi,, kuchlari bilan harakat qildi.

1921-yilda amirlik Saudiya davlatiga qoʻshib olindi.

## Jabal Shammar amirlari ro‘yxati

* Abdulloh ibn Ali Al-Rashid (1836—1837, 1837—1847)
* Iso ibn Ubaydulloh Al-Ali (1837)
* Talol ibn Abdulloh Al-Rashid (1847—1868)
* Mitob ibn Abdulloh Al-Rashid (1868—1869)
* Bandor ibn Talol Al-Rashid (1869—1872)
* Muhammad ibn Abdulloh Al-Rashid (1872—1897)
* Abd Al-Aziz ibn Mitob Al-Rashid (1897—1906)
* Mitob ibn Abd Al-Aziz Al-Rashid (1906)
* Sulton ibn Hamud ibn Ubayd Al-Rashid (1906—1908)
* Saud ibn Xamud ibn Ubayd Al-Rashid (1908)
* Saud ibn Abd Al-Aziz Al-Rashid (1908—1920)
* Abdulloh ibn Mitob ibn Abd Al-Aziz Al-Rashid (1920—1921)
* Muhammad ibn Talol ibn Mitob Al-Rashid (1921)

## Adabiyot

* *[[Васильев, Алексей Михайлович (учёный)|Васильев А. М.]]* История Саудовской Аравии от середины XVIII века до конца XX века. — , 1994.
Killi (Panjob)

**Killi** — Hindistonning Panjob shtatida Jalandhar tumanidagi Shahkotda joylashgan qishloq. U Shahkotdan  Nakodardan  tuman shtab-kvartirasi Jalandhardan  va shtat poytaxti Chandigarxdan  uzoqlikda oʻrnashgan. Qishloq Panchayati raj (Hindiston) boʻyicha qishloqning saylangan vakili boʻlgan sarpanch tomonidan boshqariladi.

## Transport
Shahkot Malisian stansiyasi eng yaqin poyezd stansiyasidir. Qishloqdan  naridagi Ludhianadagi ichki aeroport joylashgan va eng yaqin xalqaro aeroport Chandigarhda joylashgan, shuningdek, Shri Guru Ram Dass Jee xalqaro aeroporti ikkinchi eng yaqin aeroport boʻlib, u  masofadagi Amritsarda bunyod etilgan.

## Manbalar
Matyoqub Matchonov

**Matyoqub Matchonov** (1956-yil 26-noyabr, Toshkent, OʻzSSR) — oʻzbek teatr va kino aktyori. Oʻzbekiston kino arboblari ijodiy uyushmasi raisi. Doʻstlik ordeni hamda „Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan artist“ unvoni sohibi. Oʻzbekiston Oskar qoʻmitasi aʼzosi. „Leganda o lyubvi“ (1984), „Snayper“ (2019) va „Toʻqlikka shoʻxlik 2“ (2015) filmlari bilan tanish.

## Hayoti
Matyoqub Matchonov 1956-yil, 26-noyabrda Toshkentda tavallud topgan. U maktabni tugatib aktyor boʻlish orzusida Toshkent teatr va rassomchilik oliygohiga kirgan. Ilk bor 1980-yilda suratga olingan „Dahoning yoshligi“ filmida suratga tushgan. Oʻqishni tugatib faoliyatini 1985-yilda „Yosh Gvardiya“ nomidagi teatrida boshlagan. Aktyor sifatida „Bozor koʻrmagan yigit“ filmida rolidan keyin u komik aktyor sifatida muxlislarning eʼtiborini qozongan.

2021-yil O‘zbekiston kinoarboblari ijodiy uyushmasi, Kinematografiya agentligi tomonidan o‘tkazilgan „Oltin humo“ taqdimotiga mehmon sifatida chaqirilgan va marosim ochib berilishida qatnashgan.
Jurnalistlar Matchonovdan nega rejissorlikka qoʻl urmaganligi haqida soʻrashganida rejissorlik qilishdan ko‘ra rol o‘ynash u uchun zavqliroq ekanligini aytgan.
Rustam Sa’diyev, Javlon Shodmonov, Jahongir Ahmedovlar Matchonovni o‘zbek kinosining 2016-yillardagi tomoshabinni kinoga chaqiruvchi, eng qimmat va talabgir aktyorlar orasiga qoʻshishgan.
„Eʼtirof-2014“ taqdirlash marosimida „Yilning eng yaxshi kinoaktyori“ nominatsiyasida Matchonov daʼvogarlik qilgan.

XIV Toshkent xalqaro kinofestivalida boʻlgan mojaroda, o‘zbek ayollari va qizlarining turk aktyori Burak Özçivit bilan ko‘rishib, rasmga tushish uchun qilgan ishlarini Matchonov keskin tanqid qildi hamda „Burakning tuflisini yalashga tayyor bo‘lgan ayollarimizni ko‘rib, achindim“ degan mazmundagi videolari ijtimoiy tarmoqlarda tarqaldi.

## Filmografiyasi

## Mukofot va unvonlari
Matchonov „Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan artist“ unvoni hamda 2016-yili Doʻstlik ordeni bilan taqdirlangan. „CinemaTop-2020“ taqdirlash marosimida Matchonov „Ijtimoiy faolligi uchun“ nominatsiyasiga loyiq koʻrildi. U 2019-yil „Oltin humo“ milliy kinotaqdimotining saralash komissiyasi raisi boʻlgan.

## Javobgarlikka tortilishi
Matchonov rahbarlik qiladigan „Marsa“ tijorat tashkilotidagi soliqlarni to‘lashdan bo‘yin tovlash, savdo qoidalarini buzish, jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirish, xavfsizlik talablariga javob bermaydigan mahsulotlarni o‘tkazish maqsadida ishlab chiqarish, tashish, saqlash kabi ayblovlar qo‘yilgandi. Bundan tashqari, odamlar orasida Matchonovning mashinasidan nasha topilgani haqidagi mish-mishlar ham boʻlgandi. Aktyor o‘ziga qo‘yilgan ayblarni tan olmadi. Biroq, Matchonov va „Marsa“ xodimlari 180 mln so‘mlik kamomadni qoplab bergan va shu yili 4-avgustda qamaldi. Oradan koʻp oʻtmay, 31-oktyabr kuni Matchonovga Oʻzbekiston Konstitutsiyasi qabul qilinganining 24 yilligi munosabati bilan eʼlon etilgan amnistiya qoʻllanilib, ozodlikka chiqarildi.

## Manbalar
Xanpur (Fillaur)

**Xanpur** — Hindistonning Panjob shtatida Jalandhar tumanidagi Phillaur tehsil shahrida joylashgan oʻrta kattalikdagi qishloq. Hududni qishloqdan vakil etib saylangan Sarpanch boshqaradi. U Fillaur-Apra yoʻlida joylashgan va Nagardan 3.8 km, Apra aholini roʻyxatga olish shahridan 3 km, Jalandhardan 54 km va shtat poytaxti Chandigarhdan 121 km uzoqlikda joy olgan. Xanpurning Dayalpur shahridagi bosh pochta idorasi qishloqdan 8 km uzoqda bunyod etilgan.

## Kasta
Qishloq jadvalli kastaga ega (SC) boʻlib, bu qishloq umumiy aholisining 78,27% ni tashkil qiladi va unda jadvalli qabilalar (ST) aholisi mavjud emas.

## Taʼlim
Qishloqda panjobiy oʻrta maktabi, qoʻshma taʼlim boshlangʻich maktabi (Govt. Boshlangʻich maktab Xanpur) faoliyat yuritadi. Eng yaqin davlat yuqori maktabi Apra yoki Nagarda joylashgan.

## Transport

### Temir yoʻl
Fillaur Birlashmasi eng yaqin poyezd stansiyasi boʻlib, u 10.6 km uzoqlikda va shuningdek, Goraya temir yoʻl stansiyasi qishloqdan 15 km uzoqlikda oʻrnashgan.

### Havo yoʻli
Eng yaqin mahalliy aeroport 41 km uzoqlikda Ludhiana shahrida va eng yaqin xalqaro aeroport Chandigarhda joylashgan, shuningdek, ikkinchi eng yaqin xalqaro aeroport 148 km uzoqlikdagi Amritsarda joy olgan.

## Manbalar
Said Ahmad Palanpuriy

**Said Ahmad Palanpuriy** (shuningdek, **Saʼīd Aḥmad Pālanpūrī**) (1940—2020-yil 19-may) hindistonlik sunniy musulmon olimi va muallifi boʻlib, shayx al-hadis va Dorul Ulum Deoband rahbari boʻlib ishlagan. Bir qator kitoblari Dorul ulum Deobandda oʻqitiladi.

## Hayoti
Palanpuri 1940-yilda Palanpur shtatidagi Vadgamning Kaleda qishlogʻida tugʻilgan. Mazohir Ulumda tahsil olgan. Soʻngra Dorul ulum Deobandda oʻqib, u yerda anʼanaviy darsi nizomiy tadqiqotlarini tamomladi.

Palanpuri 1965-yilda Randerdagi Jamiya Ashrafiyada oʻqituvchi sifatida ish boshladi. U yerda oʻn yilga yaqin dars berdi. 1973-yilda Manzur Noʻmoniy tavsiyasi bilan Dorul ulum Deobandga muallim etib tayinlangan. 2008-yilda Nosir Ahmad Xonning oʻrniga Shayx al-Hadis lavozimini egalladi va direktor lavozimida ham ishlagan. Dorul ulum Deobanddagi oʻqituvchilik faoliyati 50 yildan ortiq davom etgan.

Pratibha Patil Hindiston Mustaqilligining 64 yilligi munosabati bilan Palanpurini Prezident Faxriy yorligʻi bilan taqdirladi.

### Madrasa kengashi sxemasiga munosabat
Palanpuri Hindiston hukumatining Madrasalarda sifatli taʼlim berish sxemasi (SPQEM) muvafaqqiyatsizlik bilan yakunlanadi degan fikrda.

## Asarlari
Palanpurining asarlariga quyidagilar kiradi:

* *Hidoyat al-Quron tafsiri*
* *Mabadiyat-e-Fiqh*
* *Aap Fatvo Kaise Dein?*
* *Hurmati musahirat*
* *Dadhi avr Anbiya ki Sunnat*
* *Tehshiya Imdad al-Fatava* (Ashraf Ali Tanviyning 6 jildli *Imdod al-* Fatovaga marginal).
* *Tasheel Adilla-e-Komilah* (Mahmud Hasan Deobandiyning *Adilla-e-Komilahiga* sharh).
* *Mashahir Muhaddisin, Fuqaha Kiram avr Tazkira Raviyani Kutb-i Hadis*
* *Rahmatullohil Vosiah* (Shoh Valiulloh Dehlaviyning *Hujjatullohil Balighaning* 5 jildli sharhi)

## Vafoti
Palanpuri qandli diabet bilan kasallangan va Mumbay kasalxonasiga yotqizilgan. 2020-yil 19-mayda (25-Ramazon, 1441-hijriy) kasalxonada vafot etgan. Mumbayning Oshivara shahrida joylashgan qabristonga dafn qilindi. Soʻnggi marosimlariga faqat 15 kishiga ruxsat berildi. Islom ulamolari Abul Qosim Noʻmoniy, Arshad Madaniy, Mehmud Madaniy va Muhammad Sufyon Qosmiy kabilar uning vafotidan qaygʻu bildirishdi.

## Manbalar

## Adabiyotlar

* 
* 
* 
* 
*
Kotli Xaxian

**Kotli Xaxian** — Hindistonning Panjob shtatida Jalandhar tumanidagi Phillaur tehsilda joylashgan qishloq. U Apra bosh pochta ofisidan 15 km, Phagvara shahridan 8 km, Jalandhardan 30.8 km va shtat poytaxti Chandigarhdan 123 km uzoqlikda joylashgan. Qishloqni qishloqdan saylangan vakil boʻlgan Sarpanch boshqaradi.

## Demografiyasi
2011-yil holatiga koʻra qishloqda 898 nafar aholi istiqomat qiladi. Shuningdek, u 259 nafar rejalashtirilgan kasta aʼzolarini oʻz ichiga oladi, bu umumiy aholining 28,8% ni tashkil etadi.

## Taʼlim
Qishloqda 1961-yilda tashkil etilgan qo‘shma boshlang‘ich maktab faoliyat yuritadi. Hindistonning tushlik ovqatlanish sxemasiga koʻra, kunning oʻrtalarida ovqatlanishni taʼminadi.

## Transport

### Temir yoʻl
Phagvara Birlashmasi — eng yaqin poyezd stansiyasi hisoblanadi, shuningdek Goraya temir yoʻl stansiyasi ham yaqin boʻlib, u qishloqdan 11 km uzoqda joy olgan.

### Havo yoʻli
Eng yaqin mahalliy aeroport 57 km uzoqlikda Ludhiana shahrida va eng yaqin xalqaro aeroport Chandigarhda joylashgan. Ikkinchi eng yaqin xalqaro aeroport — 125 km uzoqlikda Amritsarda bunyod etilgan.

## Manbalar
Kutbeval

**Kutbeval** — Hindistonning Panjob shtatida Jalandhar tumanidagi qishloq. U Goraya shahridagi pochta markazidan 4 km uzoqlikda, Nurmahaldan 14.2 km, Jalandhar tuman shtab-kvartirasidan 40.4 km va shtat poytaxti Chandigarhdan 122 km uzoqlikda oʻrnashgan. Qishloqni saylangan vakil boʻlgan sarpanch boshqaradi.

## Demografiyasi
Hindistonda aholini roʻyxatga olishning 2011-yilda chop etgan hisobotiga koʻra, Kutbevalda jami 159 ta uy va 792 ta aholi mavjud boʻlib, ulardan 405 tasi erkak va 387 tasi ayol. Kutbevalning savodxonlik darajasi 79,94% ni tashkil etadi, bu davlat oʻrtacha koʻrsatkichi 75,84% dan yuqori. 6 yoshgacha boʻlgan bolalar soni 74 tani tashkil qiladi, bu Kutbeval umumiy aholisining 9,34% ni tashkil etadi va bolalar jinsi nisbati shtatdagi oʻrtacha 846 kishidan taxminan 1056 ga yuqori.

Aksariyat odamlar Kutbevaldagi umumiy aholining 88,13% ni tashkil etuvchi jadval kastasidandir. Shaharda hozirgacha hech qanday Jadval qabilasi aholisi mavjud emas.

2011-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Kutbevalning umumiy aholisidan 237 kishi mehnat faoliyati bilan shugʻullanadi, ulardan 221 nafari erkak va 16 nafari ayol. 2011-yildagi aholini roʻyxatga olish boʻyicha soʻrov hisobotiga koʻra, ishchilarning 100 foizi oʻz ishlarini asosiy ish deb taʼriflaydi va 0% ishchilar 6 oydan kamroq vaqt davomida tirikchilikni taʼminlaydigan marjinal faoliyat bilan shugʻullanganlar.

## Transport
Goraya temir yoʻl stansiyasi eng yaqin poyezd stansiyasi, ammo Phagvara Birlashmasi poyezd stansiyasi qishloqdan 15 km uzoqlikda joy olgan. Qishloq — Ludhianadagi ichki aeroportdan 43.5 km uzoqlikda joylashgan va eng yaqin xalqaro aeroport Chandigarhda joylashgan, shuningdek, Shri Guru Ram Dass Jee xalqaro aeroporti ikkinchi eng yaqin aeroport boʻlib, u 132 km uzoqlikdagi Amritsarda oʻrnashgan.

## Manbalar
Abdulkarim al-Halabiy

**Abdulkarim al-Halabiy** ( – Abu Muhammad (Abu Ali) Qutbuddin Abdulkarim ibn Abdunnur ibn Munir al-Halabiy) – hadis va qiroat olimi.

## Hayoti
Abdulkarim al-Halabiy 1265-66-yillar (hijriy 663-64-yillar)da Halab shahrida tavallud topgan. Manbalarda „*Ibn uxt ash-shayx Nasr ibn Sulaymon*“ yoki „*Ibn Umar al-Manbijiy*“ degan kunyalar bilan xalq orasida tanilgani keltiriladi. Abdulkarim al-Halabiyning qori boʻlib yetishishida togʻasi Nasr ibn Sulaymon al-Manbijiyning hissasi katta boʻlib, yoshligida undan qiroat ilmini oʻrgangan. Keyinchalik ilm talabida Qohira, soʻng Damashq va Hijozga borgan Abdulkarim al-Halabiy yerdagi koʻplab olimlardan tahsil olgan. Abu Tohir Ismoil ibn Hibatulloh al-Malijiy, Safiy­­yuddin Halil ibn Abu Bakr al-Marogʻiy, as-Saxoviy, shayx Hasan ibn Abdulloh ar-Roshidiy, al-Kamol az-Zariyr, ash-Shotibiy kabi ustozlardan qiroat ilmini oʻrganish bilan bir qatorda, Misr, Shom, Hijoz, Damashq va boshqa mintaqalik mingdan ziyod ustozlardan hadis eshitgan. Jumladan, Misrning hanbaliy mazhabi qozi al-quzotlari Abu Bakr Muhammad ibn Ibrohim al-Maqdisiy, Ibn Daqiq al-Iyd, Abu-l-Hasan Ali ibn Ahmad al-Maqdisiy, Abu-l-Abbos Ahmad ibn Abdulxoliq, Zaynab bint al-Makkiy al-Harroniy, Abu Muhammad Abdulaziz al-Harroniy kabi olimlardan hadis ilmini oʻrgangan. Uning oliy isnod bilan hadis ri­voyat qilgani va ustozlarining adadi ming yoki bir ming uch yuz nafar boʻlgani haqida maʼlumotlar mavjud. Koʻp marotaba haj safariga borgan. Abdulkarim al-Halabiy va Shamsuddin az-Zahabiy bir-birlaridan hadis rivoyat qilganlar. Uning shogirdlari ichidan Ibn al-Mulaqqin, Ibn Rofeʼ, Ibn Balabon, Ibn Marzuq al-Xatib va Abdulqodir al-Qurashiy kabi olimlar yetishib chiqqan. Manbalarda uning hanafiy mazhabiga mansub tavozeʼli, goʻzal axloqli shaxs boʻlgani zikr qilingan.

## Asarlari

* „Al-Ihtimām bi-talxӣs kitāb al-­ilmām“. Ibn Daqiq al-Iydning „Al-­Ilmām bi-ahādӣs al-ahkām“ nomli asa­rining muxtasari;

* „Sharh sahӣh al-Buxārӣ“;

* „Al-Mavrid al-’azb al-hanӣ fi-l-­kalām ’alā sӣra Abd al-Gʻanӣ“;

* Abdulgʻaniy ibn Abdulvohid al-Jammoiliyning „Ad-Durra al-muziyya fi-s-sӣra an-nabaviyya“ nomli asarining sharhi;

* „Tarӣx Misr“. Misrlik boʻlgan yoki Misr­da yashagan hadis roviylarining biografiyalariga oid alifbo tartibida bitilgan asar;

* „Mu’jam ash-shuyӯx“. Muallif ustozlari biografiyasiga oid asar;

* „Al-Arbaʼӯn at-tusā’iyyāt“;

* „Al-Arbaʼӯn al-mutabāyināt“;

* „Al-Arbaʼӯn al-buldāniyya“.

## Vafoti
Abdulkarim al-Halabiy 1335-yil 25-martda (hijriy 30-iyul 735-yil) Misrda vafot etgan.

## Adabiyotlar

* Az-Zahabiy. *Mu’jam ash-shuyӯx.* – Toif: 1988. I, 412;

* Ibn Hajar. *Ad-Durar al-kāmina.* II, 398-399;

* Ibn al-Jazariy. *Gʻāya an-nihāya.* I, 402;

* Ali Toksarı. „*Kutbüddin el-Halebî*“. *TDV İA*. – Ankara: 2002. XXVI, 484.

## Manbalar
Lasara

**Lasara** — Hindistonning Panjob shtati Jalandhar tumanidagi Fillaur tehsilda joylashgan qishloq. Fillaurdan 17 km, Jalandhardan 60 km va shtat poytaxti Chandigarhdan 108 km uzoqlikda joy olgan. Hududni qishloqdan saylangan vakil boʻlgan Sarpanch boshqaradi.

## Demografiyasi
2011-yil holatiga koʻra qishloqda 4502 nafar aholi istiqomat qiladi. Qishloq jadvalli kastaga ega (SC) boʻlib, u qishloq umumiy aholisining 26,70% ni tashkil qiladi va unda jadvalli qabilalar (ST) aholisi mavjud emas.

## Taʼlim
Qishloqda 1965-yilda tashkil etilgan oʻrta / yuqori maktab bilan qoʻshma yuqori boshlangʻich maktab faoliyat yuritadi. Hindistonning tushlik ovqatlanish sxemasiga koʻra, kunning oʻrtalarida ovqatlanishni taʼminlanadi.

## Transport

### Temir yoʻl
Fillaur birlashmasi — eng yaqin poyezd stansiyasiboʻlib u qishloqdan 17 km uzoqlikda, Bhattian temir yoʻl stansiyasi esa qishloqdan 20 km uzoqda joy olgan.

### Havo yoʻli
Eng yaqin mahalliy aeroport qishloqdan 42.4 km uzoqlikdagi Ludhiana shahrida va eng yaqin xalqaro aeroport Chandigarhda joylashgan. Ikkinchi eng yaqin xalqaro aeroport — 155 km uzoqlikdagi Amritsarda bunyod etilgan.

## Manbalar
Lasuri

**Lasuri** — Hindistonning Panjob shtatining Jalandhar tumanidagi Shahkotda joylashgan qishloq. U Shahkotdan  va Jalandhar tuman shtab-kvartirasidan  uzoqlikda joy olgan. Qishloq Panchayati raj (Hindiston) boʻyicha qishloqning saylangan vakili boʻlgan sarpanch tomonidan boshqariladi.

## Transport
Sindhar stansiyasi eng yaqin poyezd stansiyasidir. Qishloq Ludhianadagi ichki aeroportdan  uzoqda va eng yaqin xalqaro aeroport Amritsardan  masofa naridadir.

## Manbalar
Ladian (Fillaur)

**Ladian** yoki Ladhian — Hindistonning Panjob shtati Jalandhar tumanidagi Phillaur tehsilda joylashgan qishloq. U Dosanjh Kalan bosh pochta ofisidan , Ludhiana shahridan , Jalandhardan  va shtat poytaxti Chandigarxdan  uzoqlikda joylashgan. Hududni qishloqdan saylangan vakil boʻlgan Sarpanch boshqaradi.

## Demografiyasi
2011-yil holatiga koʻra qishloqda 575 nafar aholi istiqomat qiladi. Qishloq jadvalli kastaga ega (SC) boʻlib, bu qishloq umumiy aholisining 61,04% ni tashkil qiladi va unda jadvalli qabilalar (ST) aholisi mavjud emas.

## Taʼlim
Qishloqda 1955-yilda tashkil etilgan qoʻshma boshlangʻich maktab mavjud. Hindistonning tushlik ovqatlanish sxemasiga koʻra, kunning oʻrtalarida ovqatlanish taʼminlanadi.

## Transport

### Temir yoʻl
Fillaur Birlashmasi eng yaqin poyezd stansiyasi boʻlib, qishloqdan  uzoqda, Bhattian temir yoʻl stansiyasi esa qishloqdan  uzoqda joylashgan.

### Havo yoʻli
Eng yaqin ichki aeroport  masofa naridagi Ludhiana shahrida va eng yaqin xalqaro aeroport Chandigarhda joylashgan. Ikkinchi eng yaqin xalqaro aeroport  uzoqlikdagi Amritsar aeroporti hisoblanadi.

## Manbalar
Landhra

**Landhra** (shuningdek, Landara yoki Landxaran deb ham ataladi) — Hindistonning Panjob shtati Jalandhar tumanidagi Fillaur tehsilida joylashgan oʻrta oʻlchamdagi qishloq. Qishloqni qishloqdan vakil etib saylangan Sarpanch boshqaradi. Mazkur hudud Nagardan 3.4 km uzoqlikda, Apra aholini roʻyxatga olish shahridan 4 km, Jalandhardan 46 km va shtat poytaxti Chandigarhdan 121 km uzoqlikda joylashgan. Landhraning Dayalpurdagi bosh pochta ofisi mavjud va u qishloqdan 9 km uzoqda joy olgan.

## Kasta
Qishloq jadvalli kastaga ega (SC) boʻlib, u qishloq umumiy aholisining 35% ni tashkil qiladi va 50% jattlar va 15% xatri hindulardan tashkil topgan. U yerda jadvalli qabilalar (ST) aholisi mavjud emas.

## Transport

### Temir yoʻl
Fillaur birlashmasi eng yaqin poyezd stansiyasi boʻlib, 7km uzoqlikda, Goraya temir yoʻl stansiyasi esa qishloqdan 14 km uzoqlikda joylashgan.

### Havo yoʻli
Eng yaqin mahalliy aeroport 40 km uzoqlikdagi Ludhiana shahrida va eng yaqin xalqaro aeroport Chandigarhda joylashgan, shuningdek, ikkinchi eng yaqin xalqaro aeroport 140 km uzoqlikdagi Amritsarda bunyod etilgan.

## Manbalar
Lohgarh (Fillaur)

**Lohgarh** — Hindistonning Panjob shtatida Jalandhar tumanidagi Fillaur tehsil maʼmuriy hududida joylashgan oʻrta kattalikdagi qishloq. U Apra pochta bosh ofisidan , Fillaurdan , Jalandhardan  va shtat poytaxti Chandigarxdan  uzoqlikda joy olgan. Qishloq Panchayati raj (Hindiston) mahalliy hukumat tizimiga koʻra qishloqning saylangan vakili boʻlgan sarpanch tomonidan boshqariladi.

## Kasta
Qishloq aholisi 770 kishidan iborat boʻlib, qishloq aholisining aksariyati yaʼni qishloq umumiy aholisining 51,30% ni tashkil etuvchilar rejali kastadan (SC) boʻlib, unda hech qanday Qabila (QT) aholisi mavjud emas.

## Taʼlim
Qishloqda panjobiy oʻrta maktabi, qoʻshma taʼlim boshlangʻich maktabi (Pri Lohgarh maktabi) faoliyat yuritadi. Maktab kunduzgi ovqatlanishni taʼminlaydi. U 1954-yilda tashkil etilgan. Eng yaqin davlat yuqori maktabi Apra shahrida joylashgan.

## Transport

### Temir yoʻl
Eng yaqin poyezd stansiyasi  da uzoqlikdagi Gorayada, Ludhiana birlashmasi temir yoʻl stansiyasida qishloqdan  uzoqda joylashgan.

### Havo yoʻli
Eng yaqin mahalliy aeroport  uzoqdalikda, Ludhiana shahrida va eng yaqin xalqaro aeroport  Amritsarda joylashgan. Boshqa eng yaqin xalqaro aeroport Chandigarhda oʻrnashgan.

## Manbalar
Abdullatif Lutfiy al-Xarputiy

**Abdullatif Lutfiy al-Xarputiy** ( – kalom ilmi olimi.

## Hayoti
Hayoti haqida maʼlumotlar oz. Abdullatif Lutfiy al-Xarputiy 1842-yilda hozirgi Turkiyaning ikki ming yillik tarixga ega boʻlgan Xarput shahrida tugʻilgani uchun „*al-Xarputiy*“ nisbasi bilan tanilgan. Ilk sabogʻini yaqin qarindoshi boʻlgan muftiy Umar Naimiydan olgan. Keyinchalik Istanbul shahriga safar qilib, u yerdagi Fotih madrasasida tahsil oladi. Madrasadagi taʼlimni tamomlaganidan soʻng, Adana shahriga koʻchib oʻtadi. Bir muddat u yerda mudarrislik qiladi va oʻsha yerda oila quradi. Soʻng oilasi bilan Istanbulga qaytadi va Boyazid masjidi imom-xatibi hamda „Majlisi tadqiqoti shar’iyya“ aʼzoligiga tayinlanadi. 1891-yilda miloddan avvalgi 315-yilda Makedoniya shohi Kassandr tomonidan asos solingan Saloniki shahriga ketadi va oʻn yil oʻsha yerda qoladi. U yerda boʻlgan vaqtida koʻplab mahalliy mutasavvif olimlar bilan ilmiy suhbat qurgani haqida maʼlumotlar mavjud.

Abdullatif Lutfiy al-Xarputiy 1901-yilda Istanbulga qaytadi. Oʻsha yili Usmoniyya dorulfununiga kalom ilmi mudarrisi etib ta­yinlanadi. U dorulfununda ish bosh­lagan yili ilmiy darajaga ega boʻlishi bilan birga „Madrasa al-voʻiziyn“­da ham kalom ilmidan dars beradi. Abdullatif Lutfiy al-Xarputiy 1910-yilda haj ziyoratiga boradi. U yerda uning arab tilida ayt­gan vaʼzlari olimlar tomonidan yuksak baholanadi.

## Vafoti
Abdullatif Lutfiy al-Xarputiyning vafot tarixi manbalarda turlicha koʻrsatilgan. Ulardan biri ­- Husayn Vassofning „*Safinai avliyo*“ asarida olimning qabr toshidagi bitikka asoslanib, vafot sanasini 1332-hijriy yil deb qayd etilgan. Qabri Istanbuldagi Markaz afandi qabristonida.

## Asarlari

* „*Majālis al-anvār al-ahadiyya va majāmi’ al-asrār al-Muhammadiyya*“. Eʼtiqodiy va amaliy masalalarga oid, oyat va hadislar asosida yaratilgan ushbu asarni muallif 1889-yilning avgust oyida yozib tugatgan. 38 bobdan iborat mazkur asar arabiy matnlar va turkiy izohlardan iborat.
* „*Tanqūh al-kalām fū aqāid ahl al-islām*“. Dorulfunun va Mad­rasa al-voʻiziynda kalom ilmidan dars bergan yillarida yozgan eng muhim tadqiqoti. Kalom ilmiga oid arab tilidagi ushbu asar bir muqaddima, uch boʻlim va xotimadan iborat.
* „*Takmila tanqūh al-kalām*“. Yuqorida zikr qilingan asarga ilova sifatida yozilgan.
* Shuningdek, „*Tarūx ’ilm kalām*“ nomli muqaddima, 4 boʻlim va bir necha fasldan iborat asar ham unga nisbat berilgan*.

== Adabiyotlar ==
* Metin Yurdagür. „*Harpûtî, Abdüllatif“.  TDV İA*. – İstanbul: 1997. XVI, 235-237;
* İbrahim Hakkı Aydın. „*Abdullâtif Harputî*“, *Yeni Türk İslâm Ansiklopedisi''. – İstanbul: 1995. 17-20.

## Manbalar
Lohian Xas

**Lohian Xas** — Hindistonning Panjob shtatida Jalandhar tumanidagi shaharcha va nagar panchayat. Yaqinda bu shaharchada 11 ta palata bor edi, keyinchalik yana ikkita palata tashkil etilgan boʻlib, hozirda 13 ta palata ushbu Loyan shahrini ifodalaydi. Bu yerda avtobus bekati va temir yoʻl stansiyasi ham joylashgan. Temir yoʻl departamenti terminologiyasiga koʻra, Lohian stansiyasi „temir yoʻl tutashuvi“ toifasiga kiradi, bu turdagi atamalar uch yoki undan ortiq temir yoʻllar birlashganda qoʻllanadi. Tarixiy shahar Patiala temir yoʻl nuqtai nazaridan bu yerga hududiga kiritilmaydi. poyezdda odamlar Makhu, Ferozpur, Sultonpur Lodxi, Kapurthala, Nakodar, Jalandhar va Ludhianaga boradilar. Bu yerda kompyuter taʼlimi maktablari va Ielts akademiyalari ham faoliyat yuritadi.

## Demografiyasi
2001-yilgi Hindiston aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Lohian Xas 8546 aholiga ega edi. Aholining 53 foizini erkaklar va 47 foizini ayollar tashkil qiladi. Lohian Xasning oʻrtacha savodxonlik darajasi 66% ga teng, bu mamlakatdagi oʻrtacha koʻrsatkich 59,5% dan yuqori: erkaklar savodxonligi 69% va ayollar savodxonligi 63%. Lohian Xasda aholining 13 foizi 6 yoshgacha boʻlgan bolalardan iborat.

## Manbalar
Mallian Kalan

**Mallian Kalan** ( ) Hindistonning Panjob shtatida Nakodar Jalandhar tumanidagi tehsil qishloqdir. **Kalan** fors tilidagi soʻz boʻlib, Katta maʼnosini, **Xurd** esa forscha soʻz boʻlib, ikki qishloq bir xil nomga ega boʻlsa, kichik maʼnosini bildiradi, keyin esa Kalan bilan ajralib turadi, Katta, Xurd esa Qishloq nomi bilan ishlatiladi.

Qishloq Dehlidan deyarli 431 km, Jalandhardan 33 km, Nakodardan 9 km va Amritsardan taxminan 103 km uzoqlikda joy olgan. Atrofdagi qishloqlar: Talvandi Salem, Jahongir, Kang Sahib Rai, Mallian Xurd, Xeran, Husainpur, Gill, Nur Pur Chatha, Uggi va Xanpur Dhadda. Shahar juda qadimiy boʻlib, ketma-ket uch avlod, soʻngra hindular tomonidan saqlanib kelingan, ularning izlari hali ham shaharni oʻrab turgan keng xarobalarda saqlanib qolgan.

## Mallian Kalandagi maktablar

* Hukumat Sen. Sek maktabi
* Hukumat Boshlangʻich maktab

## Mashhur diniy manzilgohlar

* Singx Sabha Gurudvara
* Darghaa Baba Sarfree Ji

## Qishloqda sport oʻyinlari

* Kriket
* Futbol
* Kabbadi
* Voleybol.
Mandi (Jalandhar)

**Mandi** — Hindistonning Panjob shtatida Jalandhar tumanidagi Phillaur tehsilda joylashgan katta qishloq. Hududni qishloqdan vakil etib saylangan Sarpanch boshqaradi. Bu manzilgoh aholini roʻyxatga olish shahar va pochta bosh ofis Apradan 1 km, Jalandhardan 47.3 km, Fillaurdan 15 km va shtat poytaxti Chandigarhdan 117 km uzoqlikda joylashgan.

## Kasta
Qishloq jadvalli kastaga ega (SC) boʻlib, bu qishloq umumiy aholisining 38,00% ni tashkil qiladi va unda jadvalli qabilalar (ST) aholisi mavjud emas.

## Taʼlim
Qishloqda panjobiy oʻrta maktabi, qoʻshma taʼlim boshlangʻich maktabi (Govt. Boshlangʻich maktab) faoliyat yuritadi. Eng yaqin yuqori sinf maktab (DAV Senior Secondary High School) 0,5 km uzoqlikda va davlat yuqori maktabi 1,5 km uzoqlikdagi Apra shahrida faoliyat yuritadi.

## Transport

### Temir yoʻl
Eng yaqin poyezd stansiyasi 15 km uzoqlikda Gorayada, Ludhiana Jn temir yoʻl stansiyasi qishloqdan 31 km uzoqlikda joy olgan.

### Havo yoʻli
Eng yaqin ichki aeroport Ludhiana shahrida joylashgan boʻlib, u Mandi shahridan 47 km uzoqlikda oʻrnashgan. Eng yaqin xalqaro aeroport Chandigarhda joylashgan va ikkinchi eng yaqin xalqaro aeroport 141 km uzoqlikdagi Amritsardadir.

## Manbalar
Manko (Jalandhar)

**Manko** — Hindistonning Panjob shtatida Jalandhar tumanidagi qishloq. U tuman shtab-kvartirasidan Jalandhardan  va shtat poytaxti Chandigarxdan  uzoqlikda joylashgan. Qishloq Panchayati raj (Hindiston) boʻyicha qishloqning saylangan vakili boʻlgan sarpanch tomonidan boshqariladi.

## Yana qarang

* Hindistondagi qishloqlar roʻyxati

## Manbalar

## Havolalar

* Hindistonning aholini roʻyxatga olish boʻyicha Jalandhar tumanidagi qishloqlar roʻyxati , 2011 yil