open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Muhammad Movlazada

**Muhammad Hasan Movlazada** (ozarbayjoncha: Mövlazadə Muhammad Həsən İsmayıl oğlu Shakuvi, Fors *. sẖḵwy̰*) – din arbobi, ulamo va Kavkaz Shayx ul-islomining 6-shayxi hamda Qur’onni ozarbayjon tiliga tarjima qilib, batafsil sharh yozib bergan birinchi olim.

## Biografiyasi
Muhammad Hasan 1854-yilda Shaki shahrida tugʻilgan. Ilk diniy taʼlimni Shaki madrasasida olgan, soʻngra uni Ganja madrasasida davom ettirgan. Soʻngra bir necha yil Ganjadagi Juma masjidida mulla boʻlib xizmat qilgan. Keyinchalik u oʻqishni davom ettirishga qaror qildi va shu maqsadda Iroqqa yoʻl oldi. U yerda diniy fanlar boʻyicha ilmiy daraja oldi.

1891-yilda Kavkazga qaytib keldi va Grigoriy va Hijriy kalendarlarini fors tilida chop etdi. 1893-yilda Tbilisida joylashgan „musulmon diniy maktabi“da shariatdan dars bera boshladi. Keyinchalik Jabrail, Ganja, Tbilisi va Kutaisi shaharlarida qozilik qilgan.

Oxun unvonini olgan Hoji Muhammad Hasan bir muddat qozi, 1907-yildan shayxul-islomning noibi boʻlgan. 1917-yilgi Oktyabr inqilobidan keyin tuzilgan Sovet Ittifoqi hukumati Muhammad Hasanni diniy ishlardan chetlashtirdi, uning bir qancha qoʻlyozmalari yoqib yuborildi.

Muhammad Hasan 1932-yilda Tbilisida vafot etgan.

## Bibliografiyasi
1908-yilda Muhammad Hasan Movlazadaning ikki jilddan iborat „Kitob al-bayan fi tafsir al-Quron“ kitobi nashr etildi: birinchisi – 492 bet, ikkinchisi – 538 bet, unda u Qur’on tarjimasi va tafsirini bergan. Kitob 1990-yilda Bokuda qayta nashr etilgan .

## Manbalar
Usmon Afandi Valizoda

**Osman Afandi Valizoda** (; 1847-yilda vafot etgan) – 1842—1847/1850-yillarda Kavkaz musulmonlarining ikkinchi muftiysi.

## Biografiyasi
Qazax uyezdi Birinji Shixli qishlogʻida atoqli ozarbayjon shoiri Molla Veli Vidadi oilasida tugʻilgan. Anʼanaviy Sharq ilmlari va rus tilini puxta egallab, yoshligidan Qazax, Borchali va Tbilisi tumanlarida hurmatli olim va ustoz sifatida tanilgan.

Muftiy Tojuddin Mustafin ishdan boʻshagach, 1842-yilda general Golovin taklifiga koʻra Kavkazning 2-muftiysi etib tayinlanadi.

1847-yil dekabrda Tbilisida birinchi shia madrasasi ochilgandan soʻng muftiy Usmon afandi 1848-yilda gubernator Voronsov oldiga xuddi shunday nizomga ega sunniy madrasasini ochish masalasini koʻtardi. 1849-yilda maktabning tantanali ochilishi boʻlib oʻtdi. Talabalar oʻqish toʻlovidan ozod qilindi.

1850-yilda vafot etgan. Uning oʻrniga oʻgʻli Muhammad afandi Muftizoda taxtga oʻtirdi.

## Yana qarang

* Kavkaz musulmonlari idorasi
* Tojuddin Mustafin

## Manbalar
Dentofobiya

Dentofobiya – stomatologiya huzuriga borishdan yoki tish bilan bogʻliq muolajadan qoʻrqish.

## Epidemiologiyasi
Tish muolajasini oluvchilarni oltidan bir qismida shu holat kuzatiladi. Asosan, oʻrta yoshli ayollarda erkaklarga qaraganda bu holat koʻproq kuzatiladi.

## Alomatlari

### Hissiy belgilar

* Xavotirlanish
* Qoʻrquv
* Vahima

### Fiziologik belgilar

* Yurak urishini tezlashishi
* Nafas qisishi
* Qaltirlash

## Yana qarang

* Fobiyalar roʻyxati

## Manbalar
Viktor Matviyenko

**Viktor Antonovich Matviyenko** (; 1948-yil 9-noyabr – 2018-yil 29-noyabr) – sovet va ukrainalik futbolchi va murabbiy.

## Murabbiylik faoliyati
1998-yilda qisqa muddat Oʻzbekistonning „Doʻstlik“ jamoasida bosh murabbiy boʻlib ishlagan. Uning qoʻl ostida jamoa 5 ta oʻyin oʻtkazib, birorta ham gʻalaba qozona olmagan. 12-turdan soʻng Matviyenko oʻz lavozimidan chetlatgan.

## Yutuqlar

* Sovet Oliy Ligasi gʻolibi: 1971, 1974, 1975, 1977
* Sovet kubogi gʻolibi: 1974
* UEFA kubogi egalari kubogi sohibi: 1975
* UEFA Superkubogi gʻolibi: 1975
* Olimpiya bronza: 1976

## Terma jamoadagi faoliyati
U SSSR milliy terma jamoasi safida 21 ta oʻyin oʻtkazgan va UEFA Yevro 1972 ishtirok etgan. 1976-yilgi yozgi Olimpiya oʻyinlarida futbol boʻyicha bronza medalini qoʻlga kiritdi. U 2018-yilda 70 yoshga toʻlganidan 20 kun oʻtib vafot etgan.

## Manbalar

## Havolalar

* Profil  
*
Ivan Jević

**Ivan Jević** (; 1975-yil 23-iyul) – serbiyalik professional futbol murabbiyi va himoyachi sifatida oʻynagan sobiq futbolchi. Qozogʻistonning "Tobol" klubida murabbiy yordamchisi.

2005-yildan 2009-yilgacha Hong Kongning Kitchi jamoasida oʻynagan. Faoliyatini Belgradning „Radnichki“ klubida yakunlagan.

## Yutuqlar

; Kitchee

* Gonkong liga kubogi : 2005/2006
* Gonkong katta qalqoni : 2005/2006

; Individual

* Gonkongdagi Senior Shield Eng yaxshi himoyachi: 2005/2006

## Faoliyat statistikasi

## Manbalar


## Havolalar

* Ivan Yevich  HKFAda
* 
* Srbijafudbaldagi profil . Archived -da
Iravan darvozasi

**Iravan darvozasi** yoki **Xalfali darvozasi** ( yoki ) Shushaning gʻarbiy qismida joylashgan Shusha qal’asining uchta asosiy darvozalaridan biri hisoblanadi. Qolgan ikkita darvoza Ganja darvozasi va Ağoğlan darvozalaridir.

## Tarixi
Shusha qalʼasining uchta asosiy darvozalari boʻlib, ular Ganja, Iravan va Ağoğlan darvozalari deb nomlangan. Ushbu darvozalarning nomlari tarixiy manbalarda tez-tez tilga olingan va shaharning XIX asrda tuzilgan barcha asosiy qurilish rejalarida koʻrsatilgan. Bu darvozalar XIX asrning 60-yillarida Shushaning ijtimoiy hayotida muhim oʻrin tutganini „Illyustratsiya“ gazetasida eʼlon qilingan maqola tasdiqlaydi. Unga koʻra, Ağoğlan va Iravan darvozalari oliy amaldorlar va yuk tashish xizmatlari uchun, Ganja darvozasi esa vagonlar oʻtishi uchun moʻljallangan edi. Baʼzi manbalarda toʻrtinchi darvoza ham mavjudligi haqida soʻz yuritilgan, ammo uning joyi va nomi aniqlanmagan.

Panoh Alixon davrida qurilgan qal’a darvozasi Iravan yoki Xalfali deb atalgan, chunki ulardan oʻtuvchi yoʻllar Xalfali qishlogʻiga, undan keyin esa Iravanga (Yerevan) olib borgan. Bu darvoza Shusha qalʼasining boshqa darvozalari kabi shaharning XIX asrda yozilgan barcha bosh rejalarida koʻrsatilgan.

## Arxitekturaviy xususiyatlari
Ganja darvozasidan farqli oʻlaroq, Iravan darvozasi anʼanaviy tarzda talqin qilingan boʻlib, uchli ark koʻrinishida qurilgan va ikki tomondan simmetrik joylashgan ikki pogʻonali jangovar minoralar bilan mustahkamlangan.

XIX asrga oid chizmalarida va Shushaning asosiy qurilish rejalarida ushbu minoralar 1 va 2 raqamlari bilan koʻrsatilgan, Iravan darvozasi shahar istehkomlarining gʻarbiy chekkasi boʻlgan. Darvoza bugungi kungacha vayron boʻlgan boʻlsa-da, 1930-yillarda Shushaga ekspeditsiya tarkibida tadqiqot olib borgan Sara Aşurbəyli darvoza arklarini kuzatganligini taʼkidlab oʻtgan.

## Darvoza rejasi

Fayl:İrəvan_qapısının_profili.jpg
Fayl:İrəvan_qapısının_planı.jpg


## Manbalar

## Adabiyotlar

*
Mahal

**Mahal** „saroy yoki katta uy“, shuningdek, „bir qancha odamlar uchun turar-joy“ degan maʼnolarni anglatadi. Ushbu atama hindcha soʻz boʻlib, forscha „*mahal“*, arabcha „*mahall“* *soʻzidan* olingan va oʻz navbatida „toʻxtash joyi, turar-joyi“ degan maʼnolarga ega. Shuning uchun ham kishilar tashrif buyuradigan joylar „mahal anuzul“ deb nomlanadi. Bundan tashqari, dam olish maskanlari ham „mahal anunzul“ deb atalgan.

Musulmon va hind hukmdorlari Hindistonda koʻplab Mahallar qurdirganlar.

## Mashhur mahallar

* Aina Mahal
* Hava Mahal
* Hindola Mahal
* Jahongir Mahal (Orchha)
* Jahongiri Mahal imperator Jahongir nomi bilan atalgan
* Jahaz Mahal
* Jal Mahal
* Lal Mahal
* Lalitha Mahal
* Nur Mahal
* Panch Mahal, Fatehpur Sikri
* Pari Mahal
* Prag Mahal
* Shah Jahani Mahal imperator Shoh Jahon nomidagi Agra qal’asining bir qismi
* Sheesh Mahal - Boburiy imperatorlar tomonidan foydalanilgan saroy
* Toj Mahal
* Thirumalay Nayakkar Mahal
* Zafar Mahal

## Manbalar
Məmmədbəyli maqbarasi

**Mammadbeyli maqbarasi** () yoki **Yahyo ibn Muhammad al-Haj maqbarasi** XIV asrga oid maqbara boʻlib, Ozarbayjonning Zangilon tumanidagi Məmmədbəyli qishlogʻi tepaligida joylashgan.

## Tarixi
Maqbara 1305-yilda meʼmor Ali Majid ad-Din tomonidan Buyuk Ipak yoʻlida qurilgan. 1975-yilda maqbaraning yer osti qismida qazishma ishlari olib borilgan va natijada u yerdan bir qabr topilgan.

## Arxitekturasi
Maqbara toʻrtburchak shaklda qurilgan boʻlib, 2,95x3,30 metr oʻchamga ega. Qabrga kirish qismi uning gʻarbiy tomonida joylashgan. Eshik kengligi 76 sm, balandligi esa 88 sm. Islom dini qoidalariga koʻra, maqbaraga kirish qismi 1,20 metrdan oshmasligi kerak. Oʻrta asrlarda bunday maqbaralar, odatda, feodal zodagonlar va taniqli kishilar qabrlari ustiga qurilgan. Hozirda maqbaraning ustki tomoni biroz buzilgan. Sakkiz qirrali prizma shaklida qurilgan maqbaraning tepa qismi piramida shaklidagi peshtoq bilan toʻldirilgan.

Maqbara devorlari ichki va tashqi tomondan mustahkam qilib toshlar bilan qoplangan. Maqbara ichidagi qabr ichki tomondan toʻrtburchak shaklga ega.

Maqbara eshigining kirish qismida arab tilida *ligature* (biror narsani mahkam bogʻlash uchun ishlatiladigan narsa) mavjud boʻlib, unda shunday yozilgan: „Men – Yahyo ibn Muhammad al-Haj, bu binoning egasi, Alloh taoloning marhamatiga muhtoj zaif bandaman va Ali Majididdinga 704-yilning Ramazon oyida ushbu binoni qurishni taklif qildim“ (28.III-27.IV.1305). Shuningdek, ligaturening boshida Qur’on oyatlari ham mavjud.

## Galereya

Fayl:Left_side_of_the_Mammadbayli_mausoleum.jpg
Fayl:Inscription_above_the_entrance_to_the_Mammadbayli_mausoleum.jpg
Fayl:Inscription_inside_the_Mammadbayli_mausoleum.jpg
Fayl:Front_side_of_the_Mammadbayli_mausoleum.jpg
Fayl:Damage_hole_on_the_right_side_of_the_Mammadbayli_mausoleum.jpg
Fayl:Second_left_side_of_the_Mammadbayli_mausoleum.jpg
Fayl:Ruins_inside_the_Mammadbayli_mausoleum.jpg


## Manbalar
Adil Gabliya

**Adil Gabliya** (abxazcha: Adil Gabliya 1931-yil, Turkiya – 2011-yil 27-iyun ,Istanbul, Turkiya) – muftiy, Abxaziya musulmonlari diniy boshqarmasi raisi.

## Biografiyasi
1931-yilda Turkiyada abxaz "muhojirlari " oilasida tugʻilgan (Musulmonlar Kavkaz urushidagi magʻlubiyatdan keyin Usmonli imperiyasi hududiga koʻchib oʻtishga majbur boʻlgan).

1990-yillarda Abxaziyaga vataniga qaytib keldi va u yerda Abxaziya musulmonlari diniy boshqarmasi (AMDB) raisi etib saylandi.

2011-yil 27-iyunda Turkiyadagi kasalxonada vafot etgan. Abxaziya Bosh vaziri Sergey Shamba Abxaziya musulmonlari va marhumning oila aʼzolariga hamdardlik bildirgan.

## Oilasi

* Rafiqasi – Gitsba . 2011-yil mart oyi oxirida Sochi kasalxonasida kuchli kimyoviy moddadan zaharlanib vafot etgan.
* Oʻgʻli – Muhammad Tokchan (bahsli maʼlumot)

## Manbalar

## Havolalar

* Abxaziya musulmonlari diniy boshqarmasi ekstremizmdagi ayblovlarni qatʼiyan rad etadi (intervyu) (mavjud havola)
AFC Osiyo Kubogi 2023 F guruhi

**[[AFC Osiyo kubogi 2023|2023-yilgi Osiyo Kubogining]] F guruhi** 2024-yilning 16-25-yanvar kunlari boʻlib oʻtadi Guruh Saudiya Arabistoni, Tailand, Qirgʻiziston va Ummondan iborat.

## Jamoalar

**Eslatmalar**

## Turnir jadvali

## Oʻyinlar

### Tailand – Qirgʻiziston
Tailand va Qirgʻiziston oʻzaro faqat bir marta toʻqnash kelishgan, 2001-yilda oʻrtoqlik oʻyinida Tailand 3:1 hisobida gʻalaba qozongan.

Tailand AFC Osiyo Kubogining ochilish oʻyinida birinchi marta gʻalaba qozondi, bu tarixiy gʻalabagacha boʻlgan eng yaxshi koʻrsatkichi uchta durang va toʻrt magʻlubiyat edi.



### Saudiya Arabistoni – Ummon
Saudiya Arabistoni va Ummon terma jamoalari ilk bor Osiyo Kubogi guruh bosqichida oʻzaro toʻqnash kelishadi. Musobaqa oʻyinlarida Saudiya Arabistoni Ummonga hech qachon yutqazmagan, ikkita durang va ikkita gʻalaba, ularning eng soʻnggi uchrashuvlari FIFA Jahon chempionati saralash bosqichi 2022da sodir boʻlgan va Saudiya Arabistoni har biri 1:0 hisobida gʻalaba qozongan.



### Ummon – Tailand
Ummon va Tailand oʻzaro 12 marta toʻqnash kelishgan, Ummon Tailandda biroz ustunlik qilgan va 5 tadan 6 tasida gʻalaba qozongan. Ammo Osiyo Kubogi uchrashuvlari nuqtai nazaridan Tailand va Ummon tenglashadi, 2007-yilgi Osiyo Kubogi uchrashuvi Tailandning 2:0 hisobidagi gʻalabasi bilan yakunlangan. Biroq, 2014-yilgi Jahon chempionati saralash bosqichi doirasidagi soʻnggi bellashuvda Ummon 2:0 hisobida gʻalaba qozongan.



### Qirgʻiziston – Saudiya Arabistoni
Qirgʻiziston Saudiya Arabistoni bilan atigi ikki marta toʻqnash kelgan, ikkalasi ham 1996-yilgi Osiyo Kubogi saralash bosqichida Saudiya Arabistoni umumiy hisobda 5:0 hisobida gʻalaba qozongan.



### Saudiya Arabistoni – Tailand
Saudiya Arabistoni va Tailand oʻzaro 16 marta toʻqnash kelishgan, Saudiya Arabistoni 14 ta gʻalaba bilan ustunlik qilgan. Osiyo Kubogi finalida Saudiya Arabistoni 1992 va 1996-yillarda Tailand bilan ikki marta toʻqnash kelgan, ikkalasida ham Saudiya Arabistoni gʻalaba qozongan. Saudiya Arabistoni boshqa musobaqalarda Tailandga qaraganda ustunroq ekanligini isbotladi, ularning 2018-yilgi FIFA Jahon chempionati saralash bosqichidagi soʻnggi uchrashuvlari Saudiya Arabistonining umumiy hisobda 4:0 hisobida gʻalaba qozonishi bilan yakunlandi.



### Qirgʻiziston vs Ummon
Qirgʻiziston va Ummon terma jamoalari ilk bor Osiyo Kubogi finalida oʻzaro toʻqnash kelishadi. Musobaqa bahslari boʻyicha ular ikki marta toʻqnash kelishgan. Eng oxirgisi 2026-yilgi Jahon chempionati saralash bosqichida Qirgʻiziston Ummonni 1:0 hisobida magʻlub etdi.



## Intizom
Agar jamoalarning umumiy va oʻzaro rekordlari tenglashganida, halol oʻyin ochkolaridan taybreyk sifatida foydalanilgan boʻlardi. Bular barcha guruh oʻyinlarida olingan sariq va qizil kartochkalar asosida quyidagicha hisoblab chiqilgan:

* birinchi sariq kartochka: −1 ochko;
* bilvosita qizil kartochka (ikkinchi sariq kartochka): −3 ball;
* toʻgʻridan-toʻgʻri qizil kartochka: −3 ball;
* sariq kartochka va qizil kartochka: −4 ball;

Yuqoridagi chegirmalardan faqat bittasi bitta oʻyinda oʻyinchiga nisbatan qoʻllangan.

## Manbalar

## Havolalar

*
Aziza Begmatova

**Aziza Begmatova** (asl ismi: *Azza*; 1943-yil 7-sentyabr, Surxondaryo viloyati, OʻzSSR) – oʻzbek teatr va kino aktrisasi, Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan artist (1998), Oʻzbekiston xalq artisti (2006).

## Hayoti
Azza (Aziza) Begmatova 1943-yil 7-sentyabrda Surxondaryo viloyatida tugʻilgan. Aktrisaning bolaligi urush yillariga toʻgʻri kelgani uchun u bolalar uyida katta boʻlgan. Maktabni tamomlagach Toshkent teatr va rassomchilik san’ati institutida tahsil olgan. Professional faoliyatini Abror Xidoyatov nomidagi Oʻzbek davlat drama tearida boshlagan. U nafaqat oʻzbek kinosida balki bir nechta rus filmlarida ham suratga tushgan. Aktrisa oʻzbek tomoshabinlariga „Checha“ nomli spektaklidagi Checha obrazi orqali tanilgani sababli koʻpchilik oʻzbek tomoshabinlariga „Checha“ nomi bilan tanilgan. Uning ishtirokida 50 dan ortiq kinofilmlar va spektakllar qoʻyilgan. Aziza Begmatova oʻzbek onalari va buvilari rollarini katta mahorat bilan ijro etadi.

## Filmografiyasi

## Mukofotlari

* Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan artist (1998);
* Oʻzbekiston xalq artisti (2006);
* Mehnat shuhrati ordeni (2006);
* Yilning eng yaxshi ijodkori, Ofarin mukofotlari hamda Madaniyat va sanʼat fidokori koʻkrak nishoni.

## Manbalar
AFC Osiyo Kubogi 2023 C guruhi

**[[AFC Osiyo kubogi 2023|2023-yilgi Osiyo Kubogining]] C guruhi** 2024-yilning 14-23-yanvar kunlari boʻlib oʻtadi Guruh tarkibiga Eron, Birlashgan Arab Amirliklari, Gonkong va Falastin kiradi.

## Jamoalar

**Eslatmalar**

## Turnir jadvali

## Oʻyinlar

### Birlashgan Arab Amirliklari – Gonkong
Bu Birlashgan Arab Amirliklari AFC Osiyo Kubogi guruh bosqichida Gonkong bilan birinchi marta uchrashadi. Ular AFC-2015 Osiyo Kubogi saralash bosqichi doirasida bor-yoʻgʻi ikki marta toʻqnash kelishgan va Amirliklar ikkala oʻyinda ham 4:0 hisobida gʻalaba qozonishgan.



### Eron – Falastin
Eron va Falastin oʻzaro olti marta toʻqnash kelishgan, Eron barcha uchrashuvlarda magʻlubiyatga uchramagan; ularning eng soʻnggi uchrashuvi 2018-yildagi oʻrtoqlik uchrashuvi boʻlib, 1:1 hisobida durang bilan yakunlangan. Biroq, bu Eron birinchi marta Falastin bilan katta musoboqa oʻyinlarida toʻqnash keladi.



### Falastin – Birlashgan Arab Amirliklari
Falastin 2016-yildan beri birinchi marta Birlashgan Arab Amirliklari bilan uchrashadi, bu ikkisi 2018-yilgi futbol boʻyicha Jahon chempionati saralash bosqichi doirasida soʻnggi marta toʻqnash kelishgan va unda Birlashgan Arab Amirliklari oʻz uyida 2:0 hisobida gʻalaba qozongan.



### Gonkong – Eron
Bu Gonkong va Eron terma jamoalari 1968-yildan beri birinchi marta AFC Osiyo Kubogi musobaqasida oʻzaro toʻqnash kelishadi. Eron Gonkong bilan yetti marta toʻqnash kelgan, barcha musobaqalar gʻalaba bilan yakunlangan, jumladan, 2026-yilgi FIFA Jahon chempionati saralash bosqichi doirasidagi oʻyinda Eron 4:0 hisobida gʻalaba qozongan.



### Eron – Birlashgan Arab Amirliklari
Eron 1:0 hisobida gʻalaba qozongan 2015-yildan beri birinchi marta Osiyo Kubogida Birlashgan Arab Amirliklari bilan toʻqnash keladi. Eron 2022-yilgi JCh-2022 saralash bosqichida ham uyda, ham safarda xuddi shu raqibga qarshi bir xil hisobda gʻalaba qozongan.



### Gonkong – Falastin
Bu ularning 23 yildagi birinchi uchrashuvi boʻladi, chunki Gonkong oxirgi marta 2002-yilgi Jahon chempionati saralash bosqichi doirasida Falastin bilan toʻqnash keldi va bu uchrashuvda Falastin 1:0 hisobida gʻalaba qozondi.



## Intizom
Agar jamoalarning umumiy va oʻzaro rekordlari tenglashganida, halol oʻyin ochkolaridan taybreyk sifatida foydalanilgan boʻlardi. Bular barcha guruh oʻyinlarida olingan sariq va qizil kartochkalar asosida quyidagicha hisoblab chiqilgan: ʻ ʻ

* birinchi sariq kartochka: −1 ochko;
* bilvosita qizil kartochka (ikkinchi sariq kartochka): −3 ball;
* toʻgʻridan-toʻgʻri qizil kartochka: −3 ball;
* sariq kartochka va qizil kartochka: −4 ball;

Yuqoridagi chegirmalardan faqat bittasi bitta oʻyinda oʻyinchiga nisbatan qoʻllangan.

## Izohlar

## Manbalar

## Havolalar

*
Dubay iqtisodiyoti

**Dubay iqtisodiyoti** 2022-yil holatiga koʻra, yalpi ichki mahsulot aholi jon boshiga 46,665 AQSh dollarini tashkil etadi. Tani Bin Ahmad Al Zeyudi BAAning tashqi savdo vaziri, davlatning 10 yil ichidagi noneft savdosi 16,14 trillion Dhs (4,4 trillion dollar)ni tashkil qilganini maʼlum qildi. BAAning yalpi ichki mahsuloti 2021-yilda 407 milliard dollardan 2022-yilda 440 milliard dollarga va 2023-yilda 467 milliard dollarga koʻtarildi. Xuddi shunday, aholi jon boshiga yalpi ichki mahsulot ham 2021-yilda 43 868 dollardan 2022-yilda 46 665 dollarga va 2023-yilda 48 822 dollargacha oshdi.

Oldin Dubay yalpi ichki mahsulotining 50% ni tashkil etgan neft qazib olish bugungi kunda mamlakat iqtisodiyotining 1% dan kamrogʻini tashkil etmoqda. 2018-yilda ulgurji va chakana savdo umumiy yalpi ichki mahsulotning 26 foizini tashkil etdi; transport va logistika 12%; bank, sugʻurta faoliyati va bozorlar 10%; ishlab chiqarish 9%; koʻchmas mulk 7%; qurilish 6%; turizm esa 5% ni tashkil qilgan.

## Manbalar

## Havolalar
* 
* UAE Banking Digest
AFC Osiyo Kubogi 2023 E guruhi

**[[AFC Osiyo kubogi 2023|2023-yilgi Osiyo Kubogining „]] E“ guruhi** 2024-yilning 15—25-yanvar kunlari boʻlib oʻtadi. Guruh tarkibiga Janubiy Koreya, Malayziya, Iordaniya va Bahrayn kiradi.

## Jamoalar

**Eslatmalar**
sdsds

## Turnir jadvali

## Oʻyinlar

### Janubiy Koreya – Bahrayn
Bu Janubiy Koreya terma jamoasining Osiyo Kubogi bahsida Bahrayn bilan toʻrtinchi bor toʻqnash kelishi boʻladi. Ularning eng soʻnggi uchrashuvi 2019-yilda boʻlib oʻtgan, unda Janubiy Koreya 2:1 hisobida gʻalaba qozongan; Osiyo Kubogidagi oldingi uchta uchrashuv ham bir xil hisobda yakunlangan.



### Malayziya – Iordaniya
Malayziya birinchi marta Osiyo Kubogi finalida Iordaniya bilan toʻqnash keladi. Ularning soʻnggi raqobatli uchrashuvi 1988-yilgi Osiyo Kubogi saralashida Malayziya va Iordaniya oʻrtasida golsiz durang qayd etilgandi. Iordaniya Malayziyaga magʻlub boʻlmadi va hatto gol oʻtkazib yubormadi.



### Iordaniya – Janubiy Koreya
Bu Iordaniya va Janubiy Koreya oʻrtasidagi Osiyo Kubogi finalidagi ikkinchi uchrashuv boʻladi; Ularning yagona Osiyo Kubogi uchrashuvi 2004-yilda boʻlib oʻtgan, Iordaniya Janubiy Koreyani golsiz durang bilan hayratda qoldirgan. Soʻnggi marta ikkalasi bir-birlari bilan har qanday musobaqada uchrashishgan, 2010-yilgi FIFA Jahon chempionati saralash bosqichida Janubiy Koreya Iordaniya ustidan birinchi marta 1:0 hisobida gʻalaba qozongan.



### Bahrayn – Malayziya
Bahrayn va Malayziya 2023-yilgi Osiyo Kubogi saralash bosqichi doirasidagi uchrashuvdan soʻng qisqa vaqt ichida oʻzaro toʻqnash kelishadi. Malayziya avvalgi 12 uchrashuvda atigi ikkitasida gʻalaba qozongan, ammo Bahrayn barcha musobaqalarda magʻlubiyatsiz rekord bilan ustunlik qilgan, shu jumladan, xuddi shu Osiyo Kubogi saralashida eng soʻnggi 2:1 hisobida gʻalaba qozongan.



### Janubiy Koreya – Malayziya
Janubiy Koreya 1990-yilgi FIFA Jahon chempionati saralash bosqichidagi soʻnggi uchrashuvlaridan beri 35 yil ichida birinchi marta Malayziya bilan toʻqnash keladi, Janubiy Koreya har biri 3:0 hisobida gʻalaba qozongan. Osiyo kubogi finalida Malayziya 1980-yilda Janubiy Koreya bilan 1:1 hisobida durang oʻynagan edi.



### Iordaniya – Bahrayn
Bu ikki jamoaning 1998-yilgi FIFA Jahon chempionati saralash bosqichidan keyingi ilk raqobatdosh uchrashuvi boʻladi, bunda ikkala jamoa ham gʻalaba qozongan. Ikki jamoaning soʻnggi uchrashuvi 2021-yilda oʻrtoqlik oʻyinida boʻlib oʻtgan va unda Iordaniya 2:1 hisobida gʻalaba qozongan. Bu ikki terma jamoaning tarixdagi ilk Osiyo Kubogi uchrashuvi ham boʻladi.



## Intizom
Agar jamoalarning umumiy va oʻzaro rekordlari tenglashganida, halol oʻyin ochkolaridan taybreyk sifatida foydalanilgan boʻlardi. Bular barcha guruh oʻyinlarida olingan sariq va qizil kartochkalar asosida quyidagicha hisoblab chiqilgan: sdfgsg sfsf zfasfr sf ssd d

* birinchi sariq kartochka: −1 ochko;
* bilvosita qizil kartochka (ikkinchi sariq kartochka): −3 ball;
* toʻgʻridan-toʻgʻri qizil kartochka: −3 ball;
* sariq kartochka va qizil kartochka: −4 ball;

Yuqoridagi chegirmalardan faqat bittasi bitta oʻyinda oʻyinchiga nisbatan qoʻllangan.

## Manbalar

## Havolalar

*
Futbol boʻyicha 2023-yilgi Osiyo kubogi finali

**2023-yilgi AFC Osiyo kubogi finali** 2023-yilgi Osiyo kubogi gʻolibini aniqlaydigan futbol oʻyini. Navbatdagi final oʻyini Osiyo Futbol Konfederatsiyasiga aʼzo assotsiatsiyalarning erkaklar terma jamoalari oʻrtasida toʻrt yilda bir marta oʻtkaziladigan AFC Osiyo kubogi musobaqasining 18-finali hisoblanadi. Uchrashuv 2024-yil 10-fevral kuni Qatarning Lusail stadionida, birinchi marta finalchi Iordaniya va mezbon mamlakat, hamda amaldagi chempion Qatar oʻrtasida boʻlib oʻtdi.

Qatar Iordaniyaga qarshi 3:1 hisobidagi gʻalabadan soʻng, Akram Afifning penaltilar seriyasidagi xet-triki evaziga chempionlikni muvaffaqiyatli himoya qildi va 2004-yilda Yaponiyadan keyin Osiyo Kubogini saqlab qolgan birinchi jamoaga aylandi.

## Finalga yoʻl

## Oʻyin

### Xulosa

### Tafsilotlar






|style="width:60%; vertical-align:top;"|
**Oʻyin qoidalari**
* 90 daqiqa.
* Agar kerak boʻlsa, 30 daqiqa qoʻshimcha vaqt.
* Agar hisoblar teng boʻlsa, penaltilar seriyasi.
* Maksimal beshta almashtirish, qoʻshimcha vaqtda oltinchisiga ruxsat beriladi.
|}

## Yana qarang
* AFC Osiyo Kubogi finallari roʻyxati

## Manbalar

## Havolalar
*
Parvina bank

**Parvina Bank** – 1994-yilda tashkil etilgan xususiy yopiq bank. 2009-yilda oʻz faoliyatini toʻxtatgan. Bank „Parvina“ moliyaviy va savdo kompaniyasining (Samarqand) tarkibiga kirar edi.

## Tarixi
"PARVINABANK" xususiy aksiyadorlik-tijorat banki. 1994-yil 10-mayda tashkil topgan. Boshqaruvi Samarqand shahrida joylashgan. Toshkent va Buxoro shahrida filiallari bor. Mijozlarga fond birjasida xizmat koʻrsatish, davlat gʻaznasi majburiyatlari bozorida dilerlik va fond birjasida brokerlik xizmatlarini koʻrsatish, qimmatli qogʻozlarni muomalaga chiqarish, davlatlararo pul oʻtkazish, koʻchirish operatsiyalari va boshqa xizmatlarni amalga oshirgan. Bank respublikada kichik va oʻrta biznesni qoʻllab-quvvatlash hamda rivojlantirishda ishtirok etgan.

## Nizom jamgʻarmasi

Bankning Nizom jamgʻarmasi 1 mlrd soʻmni, zaxira jamgʻarmasi 230,4 mln soʻmni tashkil qilgan. Bank tomonidan berilgan kreditlar miqdori 4,1 mlrd. soʻm; koʻrilgan yillik foyda 187,5 mln. soʻm edi. 2002-yil holatiga koʻra bankning jami aktivlari 16,3 mlrd. soʻm edi.

## Yopilishi

2008-yilning iyul oyida, regulyator Parvina Bankdan chet el valyutasida operatsiyalarni amalga oshirish uchun umumiy litsenziyasini qaytarib oladi. 2009-yilning boshida esa bank qonunchilik talablarini buzilganligi uchun uning bank faoliyatini amalga oshirish huquqi bekor qilinadi.

## Manbalar
Lay Ching‑de

**Lay Ching-de** (1959-yil 6-oktyabr) — tayvanlik siyosatchi va davlat arbobi, 2024-yildagi prezidentlik saylovlarida gʻalaba qozonib, Xitoy Respublikasi Prezidenti etib saylangan.

## Manbalar
Mangʻishloq uyezdi

**Mangʻishloq uyezdi** – 1882—1920-yillarda mavjud boʻlgan Chor Rossiyasining Kaspiyorti viloyati tarkibidagi maʼmuriy-hududiy birligi. Uyezd markazi – Fort-Shevchenko shahri.

## Tarixi va maʼmuriy-hududiy boʻlinishi
1920-yil yanvar holatida uyezd 10 boʻlisdan tashkil topgan: 1-Boʻzachi, 2-Boʻzachi, 3-Boʻzachi, Jemeyev, 1-Mangʻishloq, 2-Mangʻishloq, Raimberdi, Turkman-Aday, Turkman, Tupqaragʻan.

1920-yil iyun oyida Mangʻishloq uyezdi Krasnovodsk uyezdining 4- va 5-Aday volostlari bilan birgalikda Aday uyezdini tuzdi va oʻsha yilning oktyabr oyida Qirgʻiz (Qozoq) ASSRga oʻtkazildi.

## Aholisi
1897-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, uyezdda 68,6 ming kishi yashagan. Shu jumladan qozoqlar – 93,1%; turkmanlar – 4,0%; ruslar – 2,6%. Aleksandrovsk qal’asida 895 kishi yashagan.

## Manbalar
Husiylar

**Husiylar** (), boshqacha nomi „**Ansorulloh**“ () – Yamanda faoliyat yurituvchi shia Zaydiylari (jarudiylar) jamoasining harbiylashtirilgan guruhi. 2004-yilda Yaman hukumatiga qarshi qurolli qoʻzgʻolon koʻtarib, mamlakat janubidagi ayrim hududlarni asta-sekin nazoratga oldi. Husiylar 2011-yilgi Yaman inqilobida ishtirok etgan, natijada prezident Ali Abdulloh Solih isteʼfoga chiqqan edi.

2015-yilda Yaman poytaxti Sano bosib olinib, Inqilobiy kengash tuzilgan edi. Kengash Yamanda amalda hukmron tashkilotga aylandi. Inqilobiy kengash raisi Muhammad Ali al-Husiy edi. Uning Yaman ustidan hokimiyatining qonuniyligi BMT, AQSh va Fors koʻrfazi davlatlari kengashi tomonidan tan olinmagan.

Husiylar harbiy va moliyaviy yordamni Eron va uning Hizbulloh partiyasidagi ittifoqchilaridan yashirgan deb taxmin qilinadi.

Guruh 2004-yil sentyabrida Yaman armiyasi tomonidan oʻldirilgan Husayn al-Husiy sharafiga nomlangan.

## Manbalar
Marv uyezdi

**Marv uyezdi** (1890-yilgacha **Marv okrugi**) – 1884—1925-yillarda mavjud boʻlgan Kaspiyorti viloyati, Turkman viloyati va Turkmaniston SSR tarkibidagi maʼmuriy-hududiy birligi. Uyezd markazi – Marv shahri.

## Tarixi va maʼmuriy-hududiy boʻlinishi
Kaspiyorti (1921-yildan Turkman) viloyati tarkibidagi Marv okrugi 1884-yilda Rossiyaning yangidan bosib olingan hududlarida tashkil qilingan. 1890-yilda okrug Marv uyezdi shaklida qayta tashkil etiladi va pristavlikka boʻlingan: Iolatan, Pendin va Saraxs. 1891-yilda Saraxs pristavligi Tajan uyezdiga oʻtkaziladi. 1917-yilda pristavlik uchastka komissarligi deb atala boshlaydi. Oʻsha yilning oxirida Murgʻob mulki (bungacha imperatorga tegishli boʻlgan) Bayramali uchastka komissarligi shaklida uyezdga qoʻshib olinadi.

1919-yilda uchastka komissarligi tugatiladi. Marv uyezdida 6 ta tuman tashkil etiladi:

* Bayramali (markazi – Bayramali);
* Iolotan (markazi – Iolotan);
* Kushka ((markazi – Kushka);
* Taxtabozor (Pendin) (markazi – Taxtabozor);
* Toʻxtamish.

1920-yil aprelda tumanlar boʻlislar shaklida qayta tashkil etiladi. 1920-yil avgustdan oktyabrgacha Kushka va Taxtabozor boʻlislarini oʻz ichiga olgan Kushka tumani vaqtinchalik Marv uyezdidan chiqib ketadi. 1922-yil oktyabrda Kushka boʻlisi tugatiladi.

1924-yil oktyabrda Marv uyezdi Turkmaniston SSR tarkibiga, oʻsha yilning dekabr oyida Marv okrugining qismiga aylanadi. 1925-yil yanvarida uyezd tugatiladi, uning hududida tumanlar tashkil etiladi.

## Aholisi
1897-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, uyezdda 119,3 ming kishi yashagan. Shu jumladan turkmanlar – 99,0%; ruslar – 4,5%; tatarlar – 1,5%, ukrainlar – 1,3%. Marv shahrida 8533 kishi yashagan.

## Manbalar
Tajan uyezdi

**Tajan uyezdi** (1890-yilgacha **Tajan okrugi**) – 1884—1925-yillarda mavjud boʻlgan Kaspiyorti viloyati, Turkman viloyati va Turkmaniston SSR tarkibidagi maʼmuriy-hududiy birligi. Uyezd markazi – Tajan shahri.

## Tarixi va maʼmuriy-hududiy boʻlinishi
Kaspiyorti (1921-yildan Turkman) viloyati tarkibidagi Tajan okrugi 1884-yilda Rossiyaning yangidan bosib olingan hududlarida tashkil qilingan. 1890-yilda okrug uyezd shaklida qayta tashkil etiladi. 1891-yilda Marv uyezdidan Saraxs pristavligi va Ashxobod uyezdidan Atek pristavligi Tajanga oʻtkaziladi. 1917-yilda pristavliklar uchastka komissarliklar deb atala boshlaydi.

1919-yilda uchastka komissarligi tugatiladi. 3 ta tuman tashkil etiladi:

* Ginsburg;
* Saraxs;
* Tajan.

1920-yil aprelda tumanlar boʻlislar shaklida qayta tashkil etiladi.

1924-yil oktyabrda Tajan uyezdi Turkmaniston SSR tarkibiga, oʻsha yilning dekabr oyida Marv okrugining qismiga aylanadi. 1925-yil yanvarida uyezd tugatiladi, uning hududida tumanlar tashkil etiladi.

## Aholisi
1897-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, uyezdda 48,7 ming kishi yashagan. Shu jumladan turkmanlar – 82,0%; ruslar – 7,9%; forslar – 4,1%; ukrainlar – 1,6%, polyaklar – 1,1%. Uyezd shahri Saraxsda 1520 kishi, Tajanda 382 kishi, Kaahkada 701 kishi yashagan.

## Manbalar
Ashxobod uyezdi

**Ashxobod uyezdi** (1882—1890-yillarda **Axaltaka uyezdi**, 1919—1925-yillarda **Poltoratsk uyezdi**) – 1882—1925-yillarda mavjud boʻlgan Kaspiyorti viloyati, Turkman viloyati va Turkmaniston SSR tarkibidagi maʼmuriy-hududiy birligi. Uyezd markazi – Ashxobod shahri.

## Tarixi va maʼmuriy-hududiy boʻlinishi
Kaspiyorti (1921-yildan Turkman) viloyati tarkibidagi Ashxobod okrugi 1882-yilda dastlab Axaltaka okrugi nomi bilan tashkil qilinadi. 1890-yilda uyezd Ashxobod uyezdi shaklida qayta tashkil etiladi va 2 ta pristavlikka boʻlingan: Atek (markazi – Kaahk stansiyasi) va Durun (markazi – Bahordin q.). 1891-yilda Atek pristavligi Tajan uyezdiga oʻtkaziladi. 1917-yilda Durun pristavligi uchastka komissarligi deb atala boshlaydi. 1918-yilda Krasnovodsk uyezdidan Qoraqal’a uchastka komissarligi Ashxobodga oʻtkaziladi. 1919-yil iyunda uyezd nomi Poltoratsk deb qayta nomlanadi.

1919-yilda uchastka komissarligi tugatiladi. Ashxobod uyezdida 5 ta tuman tashkil etiladi:

* Bahordin (markazi – Bahordin stansiyasi);
* Sharqiy (markazi – Poltoratsk sh.);
* Koʻktepa (markazi – Koʻktepa stansiyasi);
* Qizilarvot (markazi – Qizilarvot);
* Feruza (markazi – Feruza).

1920-yil aprelda tumanlar boʻlislar shaklida qayta tashkil etiladi. 1920-yil noyabrda Feruza boʻlisi, 1921-yil yanvarda Qoraqal’a boʻlisi, 1922-yil sentyabrda Qizilarvat boʻlisi tugatiladi.

1924-yil oktyabrda Poltoratsk uyezdi Turkmaniston SSR tarkibiga, oʻsha yilning dekabr oyida Poltoratsk okrugining qismiga aylanadi. 1925-yil yanvarida uyezd tugatiladi, uning hududida tumanlar tashkil etiladi.

## Aholisi
1897-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, uyezdda 92,2 ming kishi yashagan. Shu jumladan turkmanlar – 73,1%; ruslar – 12,8%; forslar – 3,5%, ukrainlar – 2,5%; armanlar – 2,5%, polyaklar – 1,9%, tatarlar – 1,3%. Ashxobod shahrida 19 426 kishi, Qizilarvotda 4098 kishi yashagan.

## Manbalar
AFC Osiyo Kubogi 2023 rasmiylari

Quyida 2023-yilda Qatarda boʻlib oʻtadigan Osiyo Kubogida ishlaydigan oʻyin hakamlari (hakamlar, hakam yordamchilari va videoyordamchi hakamlar) roʻyxati keltirilgan.

## Hakamlar va yordamchi hakamlar
2023-yil 14-sentabr kuni AFC turnir uchun 33 nafar hakam, 37 nafar yordamchi hakam, ikkita zaxira hakam va ikkita yordamchi hakam, jumladan, ikkita ayol hakam va uch nafar ayol yordamchi hakamlar roʻyxatini eʼlon qildi. Video yordamchi hakam (VAR) 2019-yilgi musoboqada chorak final bosqichidan boshlab amalga oshirilgan. Navbatdagi turnirda butun musoboqa uchun ishlatiladi. 12 ta ixtisoslashtirilgan kameralar va sunʼiy intellektdan foydalanadigan Yarim avtomatlashtirilgan Offside Technology (SAOT) tizimi ham barcha 51 oʻyinda qoʻllanadi. Bu SAOT birinchi marta AFC musobaqalarida ishtirok etadi va AFCni bu tizimni qitʼa erkaklar terma jamoasi darajasida qoʻllagan birinchi konfederatsiyaga aylantiradi.

2023-yilning 11-yanvarida AFC turnirning birinchi oʻyinini asli eronlik, bugungi kunda Avstraliya nomidan hakamlik qilayotgan Aliriza Fagʻoniy boshqarishini eʼlon qilgan.

## Manbalar

## Havolalar

* 2023 yilgi Osiyo kubogi musobaqasi rasmiylari
Krasnovodsk uyezdi

**Krasnovodsk uyezdi** – 1882—1925-yillarda mavjud boʻlgan Kaspiyorti viloyati, Turkman viloyati va Turkmaniston SSR tarkibidagi maʼmuriy-hududiy birligi. Uyezd markazi – Krasnovodsk shahri.

## Tarixi va maʼmuriy-hududiy boʻlinishi
Kaspiyorti (1921-yildan Turkman) viloyati tarkibidagi Krasnovodsk uyezdi 1882-yilda 1870-yildan beri mavjud boʻlgan Krasnovodsk pristavligidan tashkil qilinadi. 1890-yilda uyezd 2 ta pristavlikka boʻlingan: Qoraqal’a (markazi – Qoraqal’a mudofaa inshooti) va Chikishlar (markazi – Chikishlar mudofaa inshooti). 1917-yilda pristavliklar uchastka komissarliklari deb atala boshlaydi. 1917-yil aprelda Cheleken uchastka komissarligi tashkil etiladi. 1918-yilda Qoraqal’a Qoraqal’a uchastka komissarligi Poltoratskka oʻtkaziladi.

1919-yilda uchastka komissarligi tugatiladi. Ashxobod uyezdida 4 ta tuman tashkil etiladi:

* Jabal (markazi – Jabal stansiyasi);
* Kazakjik (markazi – Kazanjik q.);
* Primorsk;
* Chikishlar (markazi – Chikishlar).

1920-yil aprelda tumanlar boʻlislar shaklida qayta tashkil etiladi, ularning soni 6 taga yetadi: Cheleken va Shix boʻlislari qoʻshiladi. Oʻsha yilning iyun oyida Chikishlar Hasanquli deb qayta nomlanadi, ikki oydan keyin Primorsk boʻlisi Qirgʻiz ASSRga oʻtkaziladi.

1924-yil oktyabrda Krasnovodsk uyezdi Turkmaniston SSR tarkibiga, oʻsha yilning dekabr oyida Poltoratsk okrugining qismiga aylanadi. 1925-yil yanvarida uyezd tugatiladi, uning hududida tumanlar tashkil etiladi.

## Aholisi
1897-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, uyezdda 53,8 ming kishi yashagan. Shu jumladan turkmanlar – 62,4%; qozoqlar – 19,3%; ruslar – 9,7%; forslar – 3,4%, armanlar – 1,8%; ukrainlar – 1,0%. Krasnovodsk shahrida 6 322 kishi yashagan.

## Manbalar
HBS Craeyenhout

**HBS Craeyenhout** – Gaagada joylashgan omnisport klubi boʻlib, u futbol, kriket va xokkey boʻyicha jamoalarni oʻz ichiga oladi. Klub Gollandiya futbolining asl klublaridan biri boʻlgan oʻzining futbol jamoasi va uch karra chempionligi (1903/1904, 1905/1906, 1924/1925) bilan ham mashhur. Futbol klubi 1950-yillarda professionallikka kirishdan bosh tortdi va shu vaqtdan beri havaskorlar darajasida oʻynaydi. Hozirda u Gollandiya futbol ligasi tizimining beshinchi darajasi boʻlgan Vierde Divizionida oʻynaydi.

## Futbol
1893-yilda asos solingan HBS Craeyenhout 58 yilni, 1896-yildan 1954-yilgacha Gollandiya futbolining yuqori divizionida oʻtkazdi va 1903/1904, 1905/1906 va 1924/1925-yillarda Gollandiya yuqori ligasida gʻolib chiqgan. Klub Gollandiya terma jamoasiga bir qator oʻyinchilarni jalb qildi va havaskor jamoa sifatida oʻynashni davom ettirdi. HBS Craeyenhout tarixidagi eʼtiborga molik qism 1901-yilgi Coupe Ponthoz finalida Belgiyaning Racing jamoasini 1:0 hisobida magʻlub etgan. Bu musoboqa UEFA tomonidan ruxsat etilgan Yevropa musobaqalarining oldingilaridan biri hisoblanadi.

### Tarix

Bir bola tugʻilgan kuni sovgʻasi uchun toʻp oldi va Gaagadagi oʻrta maktabdagi ikki doʻsti bilan 1893-yil 7-oktyabrda „Futbol klubi“ tashkil etdi. Uchta asoschi J. Deykman, AWG Stigter va X. Tengbergen edi. Ular oʻsha paytdagi har bir Gaaga klubi oʻynagan Gaaga Maliveldda oʻynashgan. Dastlab koʻylak koʻk rangda, oq HBS harflari bilan libosda harakat qilishgan. 1894-yil 1-oktyabrda HBS Gaagada HVV Football bilan asos solingan. 1897-yilda klub HBS Hector bilan birlashdi. Klub endi maktab klubi emas edi, 1898-yilda bosh harflarni saqlab, „Houdt Braef Stant“ nomini oldi.

2011-yilda HBS Hoofdklasse ligasi chempioni sifatida Topklasse ligasiga koʻtarildi.

2021/2022-yilgi mavsumda HBS birinchi bosqichda SV Orion bilan oʻynagan pley-off bosqichiga yoʻllanma olgan

### Yutuqlar
**Gollandiya futbol ligasi chempionati**

* **Chempionlar (3):** 1903/1904, 1905/1906, 1924/1925

## Manbalar

## Havolalar

*  Official website
AFC U-23 Osiyo chempionati finali 2020

**2020-yilgi U-23 Osiyo chempionati finali** 2020-yil 26-yanvar kuni Tailandning Bangkok shahridagi „Rajamangala“ stadionida boʻlib oʻtgan 23 yoshgacha boʻlgan futbolchilar oʻrtasidagi 2020-yilgi Osiyo chempionati gʻoliblarini aniqlash uchun boʻlib oʻtgan futbol oʻyini boʻldi. Uchrashuvda yarim final gʻolibi boʻlgan Janubiy Koreya va Saudiya Arabistoni terma jamoalari oʻzaro bahs olib borishdi.

Janubiy Koreya qoʻshimcha boʻlimlardan soʻng Saudiya Arabistonini magʻlub etdi va musobaqadagi ilk sovrinini qoʻlga kiritdi.

## Finalga yoʻl

## Oʻyin




## Manbalar

## Yana qarang

* U-23 Osiyo chempionati 2020
ICPD

## ICPD haqida

1994-yilda Qohirada boʻlib oʻtgan “Aholi va rivojlanish boʻyicha xalqaro konferensiya” (ICPD) aholi va rivojlanish masalalari boʻyicha global fikrlashni oʻzgartirdi va odamlarning qadr-qimmati va huquqlarini barqaror rivojlanish markaziga qoʻyib, dadil kun tartibini belgilab berdi.

U yerda 179 ta hukumat ICPD Harakat dasturini qabul qildi. Inson huquqlari,  ayollar va qizlarning imkoniyatlarini kengaytirish; va tengsizliklarni, shuningdek, individual ayollar va erkaklarning ehtiyojlari, intilishlari va huquqlarini hal qilish, jumladan, reproduktiv huquqlarga ustuvor ahamiyat bermasdan turib, inklyuziv barqaror rivojlanish mumkin emasligi tasdiqlandi.

ICPD parlamentlar va fuqarolik jamiyati, shu jumladan ayollar va yoshlar boshchiligidagi tashkilotlar, xususiy sektor, jamoat guruhlari va shaxslar bilan hamkorlikda hukumatlar tomonidan Harakat dasturini amalga oshirish bo'yicha milliy siyosat va dasturlarni boshqaradigan odamlarga yo'naltirilgan rivojlanish standartini belgilab berdi.

## Bugungi ICPD kun tartibi

Qohirada bo'lib o'tgan muhim konferentsiyadan deyarli 30 yil o'tib, odamlarga yo'naltirilgan rivojlanish ko'plab yutuqlarni qo'lga kiritdi, ular endi o'zgarib ketish xavfi ostida. Bugungi kunda taraqqiyotga ko'p qirrali inqirozlar, ayollar va qizlarning huquqlari va tanlovlaridan orqaga chekinish, COVID-19 pandemiyasining ta'siri va jinsiy va reproduktiv salomatlik va huquqlar kun tartibining qutblanishi tahdid solmoqda. Ijtimoiy adolat, iqlim harakati va tenglik uchun progressiv faollik mavjud bo'lsa-da, biz qiyin erishilgan yutuqlarni saqlab qolish va ICPD kun tartibi va Barqaror rivojlanish maqsadlari - qashshoqlikni bartaraf etish, gender tengligiga erishish va barcha odamlarning salomatligi va farovonligini ta'minlash bo'yicha 2015-yilda dunyo yetakchilari tomonidan qabul qilingan maqsadlar tarixiy to'plamni amalga oshirish uchun muhim burilish nuqtasida turibmiz.

## Manbalar
Zaynilobiddin Nizomiddinov

**Zaynilobiddin Shahobiddinovich Nizomiddinov** (1974-yil 27-may, Sariosiyo tumani, Surxondaryo viloyati, OʻzSSR) – oʻzbek iqtisodchisi va davlat arbobi. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi agrosanoat majmuasi kotibiyati mudiri, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti administratsiyasining ijro etuvchi apparati mudiri, 2018—2022-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti administratsiyasi rahbari lavozimlarida ishlagan. 2022-yildan 2025-yilgacha Oʻzbekiston kasaba uyushmalari federatsiyasi raisining birinchi oʻrinbosari. 2025-yildan buyon Toshkent viloyati Bekobod tumani hokimi.

## Manbalar
Al-Seeb Stadioni

**Al-Seeb Stadium** – Ummonning Seeb shahridagi koʻp maqsadli stadionlardan biri. Hozirda asosan futbol oʻyinlari uchun foydalaniladi va Al-Seeb klubining uy arenasi hisoblanadi. Stadion sigʻimi 14 000 kishiga moʻljallangan.

## Tarix
Ummon va Suriya terma jamoalari 2018-yilgi JCh-2018 saralash oʻyinlari uchun stadiondan oʻz maydonlaridan biri sifatida foydalangan.

## Yana qarang

* Ummondagi futbol stadionlari roʻyxati

## Manbalar
AFC U-22 Osiyo chempionati finali 2013

**2013-yil 22 yoshgacha boʻlgan futbolchilar oʻrtasidagi Osiyo chempionati finali** 2014-yil 26 yanvar kuni Ummonning Seeb shahridagi „Seeb“ stadionida boʻlib oʻtgan futbol oʻyini boʻlib, unda 2013-yilgi U-22 Osiyo chempionati gʻoliblari aniqlanadi. Oʻyinda yarim final gʻolibi Iroq va Saudiya Arabistoni oʻzaro bahs olib borishdi.

Iroq Mohannad Abdul-Rahimning 33-daqiqadagi goli evaziga saudiyaliklarni magʻlub etdi va U-22 toifasida ilk Osiyo chempionligini qoʻlga kiritdi.

## Finalga yoʻl

## Oʻyin

## Manbalar

## Yana qarang

* 2013 yil U-22 Osiyo chempionati
Yoshimi Yamashita

yaponiyalik futbol hakami. U 2019-yil Fransiyada boʻlib oʻtgan FIFA ayollar oʻrtasidagi Jahon chempionatida rasmiy boʻlgan. Shuningdek, 2020-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida AQSh va Shvetsiya oʻrtasidagi oʻyinda hakamlik qilgan.

## Faoliyati
2022-yilda u Qatarda boʻlib oʻtadigan futbol boʻyicha 2022-yilgi Jahon chempionatida hakamlik qilish uchun tanlangan olti nafar ayol hakamlardan biri va Stefani Frappart va Salima Mukansanga bilan birga erkaklar oʻrtasidagi jahon chempionati tarixida potentsial markaziy hakam sifatida tayinlangan dastlabki uchta ayoldan biri edi. U FIFA Jahon chempionatidagi debyutini F guruhidagi Belgiyaga qarshi Kanadaga qarshi oʻyinda toʻrtinchi hakam sifatida oʻtkazdi va oltita Jahon kubogi oʻyinida toʻrtinchi hakam boʻldi.

Shuningdek, 2022-yil davomida Yamashita erkaklar oʻrtasidagi Osiyo Chempionlar Ligasi va J1 ligasida oʻyinni boshqargan birinchi ayol hakam boʻldi. Osiyo chempionlar ligasida „Melburn Siti“ jamoasining „Chunnam Dragons“ ustidan 2–1 gʻalaba qozongan oʻyinda va „Tokio“ klubining 2–0 hisobida Kyoto Sanga klubi ustidan gʻalaba qozongan oʻyinlarida hakamlik qilgan.

2023-yil 19-iyul kuni Yamashita Norvegiya va Yangi Zelandiya ayollar milliy futbol terma jamoasi oʻrtasidagi 2023-yilgi FIFA ayollar oʻrtasidagi jahon chempionati guruh bosqichining ochilish oʻyinida markaziy rasmiy sifatida ishladi. Uchrashuv davomida videoyordamchi hakam tomonidan belgilangan penalti amalga oshirildi va Yamashita ayollar xalqaro futboli tarixidagi video koʻrib chiqilgan qarorning birinchi boʻlib stadionda tushuntirishini bergan hakamga aylandi.

2024-yil 13-ynvarda AFC Osiyo kubogi 2023 musoboqasida, Avstraliya va Hindiston oʻrtasidagi oʻyinda bosh hakamlik qilib, erkaklar oʻrtasidagi futbol boʻyicha Osiyo kubogida ishlagan dastlabki ayol hakamga boʻldi.

## Manbalar
Zweihänder

***Zweihander*** (, soʻzma-soʻz „ikki qoʻlli“), shuningdek ***Doppelhänder*** („qoʻsh qoʻlli“), ***Beidhänder*** („ikkala qoʻlli“), ***Bihänder*** yoki ***Bidenhänder*** – asosan XVI asrda ishlatilgan katta qoʻshqoʻlli qilich.

*Zweihänder* qilichlari oʻrta asr oxirlaridagi uzun qilichlardan ishlab chiqilgan boʻlib, Maximilian I (1519-yilda vafot etgan)dan boshlab 1494–1559-yillardagi Italiya urushlari davri davomida nemis *[[Landsknecht|Landsknechteʼsining]]* boshqalardan ajratib turuvchi quroliga aylangan.

Ushbu holat XIV asrda boshlangan va XVI asrda tugagan juda katta qilichlar yasashga boʻlgan intilishning yakuniy bosqichini oʻzida mujassam etgandi. *Zweihänder* ishlab chiqilganidan keyin kattaligi va ogʻirligi tufayli qilichdan koʻra, nayza kabi uzun dastali qurollarning ishlatilish xususiyatini oldi. Bu esa qilichning zarba kuchini oshirib, taʼsir doirasini kengaytirdi. Uzunligi sababali, u qinda emas, balki yelkada osib yurilardi.

## Morfologiyasi
Zweihänderʼning odatiy uzunligi kamida 1.4 m, ogʻirligi esa 2&nbsp;kg boʻlganligi uchun uni ikki qoʻlda ushlash talab etilgan (shuning uchun ham qilich shunday nomlangan). Shundan kelib chiqib, qilich sopining uzunligi kamida 25 sm boʻlishi shart boʻlgan. Ogʻirligi 4&nbsp;kg va undan ortiqroq boʻlgan Zweihänderʼlarni tantanali marosimlar uchun ishlatish bilangina cheklanishgan.

Dastlabki Zweihänderʼlar uzun qilichlarning kattaroq versiyasigina edi. Keyingi namunalarida esa *Parierhaken* (tigʻning ikki qirrasidan chiqib turuvchi kichik oʻtkir uchlari) bilan birga qilichning tigʻi va sopini ajratib turuvchi toʻsiqqa gardishlar ham qoʻshildi. Qilichlar shu ikki yoki bitta xususiyatsiz ham ishlab chiqarilishda davom etdi. Baʼzi Zweihänderʼlarning toʻlqinsimon tigʻi bor boʻlib, ularga Flammenschwert deb nom berilgan.

## Manbalar

## Havolalar
* Anthony Shoreʼning inshosi (*Gʻarb jang sanʼati jurnali*)
* Katta qoʻshqoʻlli qilichlarning ogʻirlik muammosi, John Clements tomonidan
Janubiy va Markaziy Osiyo ishlari byurosi

**Janubiy va Markaziy Osiyo ishlari byurosi** (, qisqacha **SCA**) Amerika Qoʻshma Shtatlari davlat departamenti tarkibiga kiruvchi agentlik boʻlib, AQSh hukumatining Janubiy va Markaziy Osiyo mintaqasidagi davlatlar bilan aloqalari uchun masʼuldir. Byuroga Davlat kotibining Janubiy va Markaziy Osiyo masalalari boʻyicha yordamchisi boshchilik qiladi va u Davlat kotibining siyosiy masalalar boʻyicha oʻrinbosari orqali Davlat kotibiga hisobot beradi. Hozirgi kotib yordamchisi Donald Lu 2021-yil 15-sentabrdan beri rahbarlik qilmoqda.

## Tarixi

Olti yillik urinishlardan soʻng Kongress 1991-yilda Janubiy Osiyo ishlari boʻyicha mustaqil byuroni yaratish uchun mablagʻ ajratdi. 1992 va 1993-moliya yillari uchun tashqi aloqalarni avtorizatsiya qilish toʻgʻrisidagi qonunga muvofiq, Janubiy Osiyo ishlari boʻyicha byuro 1958-yildan beri Yaqin Sharq va Janubiy Osiyo ishlari byurosining bir qismi sifatida faoliyat koʻrsatib kelayotib 1992-yil 24-avgustda tashkil etilgan. 2006-yil fevral oyida byuro Yevropa va Yevrosiyo ishlari boʻyicha byuro tarkibidan Markaziy Osiyo boʻyicha idorani qabul qildi.

## Tashkiliy tuzilmasi
Janubiy va Markaziy Osiyo boʻyicha byuro idoralari AQSh hukumatining mintaqadagi faoliyatini, jumladan, siyosiy, iqtisodiy, konsullik, jamoatchilik diplomatiyasi va maʼmuriy boshqaruv masalalarini boshqaradi, muvofiqlashtiradi va nazorat qiladi.

* SCA Front Office – Kotib oʻrinbosari va byurodagi boshqa direktorlar idorasi
* Hindiston, Nepal, Shri Lanka, Bangladesh, Butan va Maldiv orollari boʻyicha idorasi – Hindiston, Nepal, Shri Lanka, Bangladesh, Butan va Maldiv orollaridagi AQSh vakolatxonalari bilan siyosatni xabardor qiladi va muvofiqlashtiradi.
* Pokiston ishlari boshqarmasi – Pokiston-AQSh munosabatlarini nazorat qiladi va AQShning Pokistondagi elchixonasi bilan aloqa qiladi
* Markaziy Osiyo boʻyicha idora – Qirgʻiziston, Qozogʻiston, Tojikiston, Turkmaniston va Oʻzbekistondagi AQSh vakolatxonalari bilan siyosatni xabardor qiladi va muvofiqlashtiradi.
* Xavfsizlik va transmilliy ishlar boshqarmasi
* Matbuot va jamoatchilik diplomatiyasi boshqarmasi – jamoatchilik bilan aloqalar va raqamli hamkorlikni muvofiqlashtiradi va Jamoatchilik bilan aloqalar byurosida departament vakili uchun matbuot koʻrsatmalarini tayyorlaydi
* Afgʻoniston boʻyicha idora – Afgʻoniston-AQSh munosabatlarini nazorat qiladi va AQShning Afgʻonistondagi elchixonasi bilan aloqa qiladi.

## Manbalar

## Havolalar

*
Sultonali Rahmatov

**Sultonali Rahmatov** (1970-yil 13-yanvar, Toshkent, OʻzSSR — 2025-yil 28-iyul) – sozanda, kompozitor, Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan madaniyat xodimi (2010), Nyu-York qirollik akademiyasi kompozitori (2006), Oʻzbekiston kompozitorlari va bastakorlari uyushmasi aʼzosi, Oʻzbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligi qoshidagi Qurolli Kuchlar Markaziy ashula va raqs ansambli badiiy rahbari.

## Hayoti
Sultonali Rahmatov 1970-yil 13-yanvarda Toshkent shahrida tugʻilgan. Otasi Ahmadjon Rahmatov va onasi Oliya Omonova koʻp yillar oldin dunyodan oʻtishgan. Bolaligidan musiqaga qiziqqan va „Respublika harbiy oʻgʻil bolalar internat sanʼat maktabi“ni bitirgan. Bolaligidan mashhur kompozitor Pol Maria, „Enigma“ guruhi musiqalarini yaxshi koʻrib eshitgan va ulardan taʼsirlangan. 1987-yil Toshkent konservatoriyasi (hozirgi Oʻzbekiston davlat konservatoriyasi)ga oʻqishga kiradi. Uni ommaga tanitgan „Oʻzbekiston“ musiqasi 1994–2005-yillar Oʻzbekiston telekanalining „Assalom Oʻzbekiston“ axborot-musiqiy dasturining boshlanish musiqasi sifatida hamda Oʻzbekistondagi koʻplab bayram tantanalarida foydalanilgan. 2006-yilda Nyu-York qirollik akademiyasi kompozitori bo‘lgan.

2010-yilda Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan madaniyat xodimi unvoni bilan taqdirlangan.

## Ijodi
Sultonali Rahmatovning ilk yakkaxon kontserti 2006-yil Olmaota shahrida boʻlib oʻtgan va unga 70 000$ mablagʻ ketgan. Oʻzbekistondagi ilk konserti esa 2007-yilda Samarqanddagi Registon maydonida boʻlib oʻtgan.

## Oilasi
1998-yilning yanvar oyida Teatr va rassomchilik (hozirgi Oʻzbekiston davlat sanʼat va madaniyat) institutida xonanda Nilufar Saidova bilan uchrashadi. U bilan ijodiy faoliyat davomida turmush qurishadi, lekin maʼlum vaqt oʻtganidan keyin ajrashishadi. Ular turmushlari mobaynida Farina va Safina ismli ikki qiz farzand koʻrgan. Sultonali Rahmatov oilali. 8 ta farzandi, ikki nevarasi bor.

## Vafoti
Sultonali Rahmatov 2025-yil 28-iyul kuni ogʻir kasallikdan vafot etgan.

## Mukofotlari
* Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan madaniyat xodimi
## Manbalar

## Havolalar

* Sultonali Rahmatovning Youtube kanali
__INDEKS__

__ICHIDAGILARMAJBURIY__