open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Pozitron emissiyasi

Pozitron emissiyasi, beta-plyus yemirilish yoki b+ yemirilishi radioaktiv parchalanishning beta-yemirilish deb ataladigan kichik turi boʻlib, radionuklid yadrosi ichidagi proton pozitron va elektron neytrino (ne) ajratib neytronga aylanadi. Pozitron emissiyasi kuchsiz kuch orqali amalga oshiriladi. Pozitron beta zarrachaning bir turi (b+), boshqa beta zarrasi esa yadroning b- yemirilishidan chiqadigan elektron (b-) hisoblanadi.

Pozitron emissiyasi yer yuzida juda kamdan-kam hollarda tabiiy ravishda, kosmik nurlar ta'sirida yoki Yer yuzida ushbu elementning 0,012% ni tashkil etadigan noyob izotop bo'lgan kaliy-40 ning yuz ming parchalanishidan birida sodir bo'ladi.Pozitron emissiyasini neytron protonga aylanganda va yadro elektron va antineytrino chiqaradigan elektron emissiya yoki beta-minus yemirilish (b− yemirilish) bilan chalkashtirmaslik kerak.Pozitron emissiyasi proton parchalanishidan farq qiladi, protonlarning faraziy parchalanishi, neytronlar bilan bog'langan bo'lishi shart emas, pozitronning emissiyasi orqali emas, balki yadro fizikasining bir qismi sifatida emas, balki zarrachalar fizikasining bir qismi sifatida.

## Emissiya mexanizmi
Pozitron emissiyasi bilan parchalanadigan yadrolar elektron tutilishi bilan ham parchalanishi mumkin. Kam energiyali yemirilishlar uchun elektronni ushlab turish 2*m*e*c*2 = 1.022 MeV ga ko'proq yoqadi, chunki oxirgi holatda pozitron qo'shilgan emas, balki elektron olib tashlangan. Parchalanish energiyasi oshgani sayin pozitron emissiyasining tarmoqlanuvchi ulushi ham oshadi. Biroq, agar energiya farqi 2*m*e*c*2 dan kam bo'lsa, pozitron emissiyasi sodir bo'lmaydi va elektronni ushlab turish yagona parchalanish rejimidir. Ba'zi elektron tutuvchi izotoplar galaktik kosmik nurlarda barqarordir, chunki elektronlar ajratilgan va parchalanish energiyasi pozitron emissiyasi uchun juda kichikdir.

## Energiyani tejash
Pozitron asosiy yadrodan chiqariladi va qiz (Z-1) atom zaryadni muvozanatlash uchun orbital elektronni tashlashi kerak. Umumiy natija shundan iboratki, atomdan ikkita elektronning massasi chiqariladi (biri pozitron uchun, biri elektron uchun) va b+ yemirilishi energetik jihatdan agar asosiy atomning massasi asosiy atomning massasidan oshsagina mumkin bo'ladi. kamida ikkita elektron massasi (2me; 1,022 MeV) bilan qiz atom. Protonning neytronga aylanishi natijasida massasi ko'payadigan yoki massasi 2 me dan kam kamaygan izotoplar pozitron emissiyasi bilan o'z-o'zidan parchalana olmaydi.

## Adabiyotlar

# Nuclear Chemistry". The University of North Carolina at Chapel Hill. Retrieved 2012-06-14.
# Joliot MF, Curie I (1934). "Un nouveau type de radioactivité" [A new type of radioactivity]. *J. Phys.* (in French). **5** (153): 254.
# L'Annunziata, Michael F. (2016). *Radioactivity: Introduction and History, From the Quantum to Quarks*. Elsevier. p. 180.
# Ledingham KW, McKenna P, McCanny T, Shimizu S, Yang JM, Robson L, Zweit J, Gillies JM, Bailey J, Chimon GN, Clarke RJ (2004). "High power laser production of short-lived isotopes for positron emission tomography". *Journal of Physics D: Applied Physics*. **37**
Kyuri(birlik)

Kyuri (Ci belgisi) dastlab 1910-yilda aniqlangan SI boʻlmagan radioaktivlik birligidir. Oʻsha paytda “Nature” jurnalida eʼlon qilingan xabarga koʻra, u Per Kyuri  sharafiga nomlanishi kerak edi, lekin hech boʻlmaganda baʼzilar tomonidan koʻrib chiqilgan. Mari Skłodowska-Kyuri sharafiga, va keyingi adabiyotlarda ikkalasi uchun ham nomlangan.

U dastlab "bir gramm radiy (element) bilan muvozanatdagi radiy emanatsiyasining miqdori yoki massasi" deb ta'riflangan, ammo hozirda aniqroq o'lchovlardan so'ng 1 Ci  sekundiga   3.7×1010 parchalanish sifatida aniqlanadi. 226Ra faolligi (uning o'ziga xos faolligi 3.66×1010 Bq/g ). 1975 yilda Og'irliklar va o'lchovlar bo'yicha Bosh konferentsiya soniyada bitta yadroviy parchalanish sifatida belgilangan bekkerelga (Bq) SI faoliyat birligi sifatida rasmiy maqom berdi.  Shuning uchun:1 Ci = 3.7×1010 Bq = 37 GBq

Milliy Standartlar va Texnologiyalar Instituti (NIST)  va boshqa organlar uni doimiy ravishda qo'llashni ma'qul ko'rmagan bo'lsa-da, kuri hali ham Amerika Qo'shma Shtatlarida va boshqa mamlakatlarda hukumat, sanoat va tibbiyotda keng qoʻllanadi. Kyurini dastlab belgilab bergan 1910 yilgi yig'ilishda uni 10 nanogramm radiyga (amaliy miqdor) tenglashtirish taklif qilindi. Ammo Mari Kyuri dastlab buni qabul qilgach, fikrini o'zgartirdi va bir gramm radiyni talab qildi. Bertram Boltvudning so'zlariga ko'ra, Mari Kyuri "har qanday narsaning cheksiz darajada kichik [a] miqdori uchun "kyuri" nomidan foydalanish mutlaqo nomaqbuldir" deb o'ylagan.

Bir kyuriyga mos keladigan radioaktiv parchalanishda chiqarilgan quvvatni parchalanish energiyasini taxminan 5,93 mVt/MeV ga ko'paytirish yo'li bilan hisoblash mumkin. Radioterapiya apparatida seziy-137 yoki kobalt-60 kabi taxminan 1000 Ci radioizotop bo'lishi mumkin. Radioaktivlikning bu miqdori bir necha daqiqaga yaqin masofada, himoyalanmagan ta'sir qilish bilan sog'liq uchun jiddiy ta'sir ko'rsatishi mumkin. Radioaktiv parchalanish zarrachali nurlanish yoki elektromagnit nurlanishning tarqalishiga olib kelishi mumkin. Ba'zi zarrachalar chiqaradigan radionuklidlarning oz miqdorini ham iste'mol qilish o'limga olib kelishi mumkin. Masalan, yutilgan poloniy-210 uchun o'rtacha o'lim dozasi (LD-50) 240 mCi; taxminan 53,5 nanogramm. Garchi, yadroviy tibbiyotda elektromagnit chiqaradigan radionuklidlarning millikuriy miqdori muntazam ravishda qoʻllanadi. Odatiy inson tanasida taxminan 0,1 mCi (14&nbsp;mg) tabiiy ravishda uchraydigan kaliy-40 mavjud. 16&nbsp;kg uglerodni o'z ichiga olgan inson tanasida taxminan 24 nanogram yoki 0,1 mCi uglerod-14 bo'ladi. Bular birgalikda inson tanasida jami taxminan 0,2 mCi yoki sekundiga 7400 yemirilishga olib keladi (asosan beta-parchalanishdan, ba'zilari esa gamma-parchalanishdan).

## Adabiyotlar

# Rutherford, Ernest (6 October 1910). "Radium Standards and Nomenclature". *Nature*. **84**
# Frame, Paul (1996). "How the Curie Came to Be". *Health Physics Society Newsletter*. Archived from the original on 20 March 2012. Retrieved 3 July 2015.
# Delacroix, D. (2002). *Radionuclide and Radiation Protection Data Handbook 2002*. Radiation Protection Dosimetry, Vol. 98 No. 1: Nuclear Technology Publishing. p.&nbsp;147.
Valentina Zazdravnix

**Valentina Mixaylovna Zazdravnix (Dunayeva)** (1954-yil 24-noyabr) — sovet xokkeychisi va murabbiyi. 1980-yilgi yozgi Olimpiya oʻyinlarining bronza medali sovrindori.

## Tarjimai holi
Valentina Zazdravnix 1954-yil 24-noyabrda tugʻilgan.

Beshinchi sinfdan Andijon oliy sport mahorati maktabida Miriman Kim qo‘l ostida qo‘l to‘pi bilan shug‘ullangan. 1972-yil Kiyevda boʻlib oʻtgan maktab oʻquvchilari Spartakiadasida, 1971-yilda SSSR xalqlarining yozgi Spartakiadasida Oʻzbekiston SSR gandbol terma jamoasi safida oʻynagan. 1972-yilda Andijon shahridagi 14-maktabni va Andijon davlat pedagogika institutini tamomlagan.

„Andijanka“ jamoasida chim ustida xokkey klubida o‘ynagan, klub bilan ikki marta (1979—1980)  SSSR chempionatida g‘olib chiqqan, shuningdek, 1977-yil mart oyida Xalqaro xotin-qizlar kuni va Butunittifoq birinchi ayollar o‘rtasida o‘tkazilgan xokkey bo‘yicha 1978-yil sentyabr Toshkentdagi Butunittifoq turnirida g‘olib chiqqan.

1980-yilda Moskvadagi yozgi Olimpiya oʻyinlarida SSSR ayollar xokkey jamoasi aʼzosi boʻlgan va bronza medalini qoʻlga kiritgan. Maydonda tushib 5 ta oʻyin oʻtkazgan, gol urolmagan.

1981-yilda Buenos-Ayresdagi jahon chempionatida bronza medalini qoʻlga kiritgan.

Xalqaro toifadagi sport ustasi.

„Spartak“ning SSSR chempionatidagi ikkita gʻalabasidan soʻng oʻyinchi murabbiy boʻlgan, keyin bir necha yil „Andijanka“ sport maktab-internatida murabbiy boʻlib ishlagan.

1995-yilda oilasi bilan Oʻzbekistondan Bryansk viloyatiga koʻchib oʻtgan. Oziq-ovqat doʻkonida sotuvchi, farrosh boʻlib ishlagan.

## Oilasi
Valentina Zazdravnixning turmush oʻrtogʻi Andijonning chim ustida xokkey klubi „Mehnat“ jamoasida oʻynagan. Uch oʻgʻil nabira va bir qiz nabirasi bor.

## Manbalar
Nigmatulla Yenikeyev

**Nigmatulla Salimgarayevich Yenikeyev** (1893-yil, Ufa viloyati Belebeyev tumani Yangi Kargala qishlogʻi — 1971-yil, SSSR Oʻzbekiston SSR Fargʻona viloyati) sovet harbiy qoʻmondoni, siyosiy xodim, brigada komissari.

## Biografiyasi
Nigmatulla Yenikeyev 1893-yilda Ufa viloyati Belebeyev tumani Yangi Kargala qishlogʻida dehqon oilasida tavallud topgan. Orenburgdagi Husayniya madrasasida tahsil olgan.
### Rossiya Imperiyasi armiyasidagi xizmat
Yenikeyev 1914-yildan Rossiya Imperiyasi armiyasida xizmat qilgan. Keyinchalik Belebeydagi 152-zaxira piyodalar polkida otryad boshlig‘i, vzvod komandiri o‘rinbosari lavozimlarida ham xizmat oʻtagan. Armiyadagi faolligi va jasorati uchun katta unter-ofitser lavozimiga koʻtarilgan.

### Ishchilar va dehqonlar Qizil Armiyasidagi xizmati
Yenekeyev Oktabr inqilobidan keyin Belebeyev tuman kengashiga saylanadi.

1918-yilda Perm viloyati musulmonlar komissarligi aʼzosi sifatida Perm shahridagi Qizil Armiya musulmon otryadlari, bataylonlari va 21-musulmon otishma polkini shakllantirishda ishtirok etadi.

1919-yilning mart oyida Sovet Ittifoqi Kommunistik Partiyasi safiga qoʻshilib, Qizil Armiya safida koʻngilli askar sifatida roʻyxatdan oʻtadi va sharqiy frontning 1-chi armiyasi Inqilobiy urush kengashi siyosiy qismi musulmonlar boʻlimi xodimi etib tayinlanadi.

1919-yil avgust oyidan 1920-yil sentyabr oyigacha — 1-Volga tatar miltiq brigadasining siyosiy boʻlimi boshligʻi. Keyinchalik, Buxoro Xalq Sovet Respublikasi Xalq Harbiy Nazorati Siyosiy boshqarmasi boshligʻi.

1921-yil — Moskvadagi I. V. Stalin nomidagi Sharq mehnatkashlari kommunistik universitetida oʻqituvchi.

1923—1926-yillar — Qozondagi markaziy turkiy harbiy-siyosiy maktab boshligʻi va komissari.

1936-yilda Bolsheviklarning Butunittifoq Kommunistik partiyasi Markaziy Qoʻmitasi qoshidagi ikki yillik marksizm-leninizm kurslarini tamomlaydi va M. V. Frunze nomidagi Omsk harbiy maktabining komissari va siyosiy boʻlimi boshligʻi etib tayinlanadi.

## Hibsga olinishi va oqlanishi
Yenekeyev 1937-yil 22-dekabr oyidan 1939-yilning 4-dekabrgacha tergov ostiga olinadi, biroq keyinchalik harbiy tribunalning hukmi bilan Volga harbiy okrugi ayblovlarning toʻliq asossizligi sababli oqlanadi. 1940-yilda toʻliq oqlanib, ozodlikka chiqqach, sog‘ligʻining yomonlashganligi sababli armiya safidan demobilizatsiya qilinadi va keyingi yillarda Oʻzbekistonda turli maʼmuriy va xoʻjalik lavozimlarida faoliyat olib boradi.

## Adabiyotlar

* Doʻzaxdan omon qolganning eʼtiroflari (mavjud havola)
* Sibirda tugʻilgan. Omsk Oliy qoʻshma qurol qoʻmondonligi tarixining sahifalari A. I. nomidagi ikki marta Qizil bayroq maktabi. M. V. Frunze — Omsk, Omsk kitob nashriyoti. 1987 yil
* Omsk kadet korpusi : tarix va zamonaviylik / Basaev Viktor Romanovich. — Omsk: Omsk matbuot uyi, 2003 yil. — ISBN 5-86849-251-X
* Omsk oliy umumqoʻshin qoʻmondonlik maktabi oʻzining 180 yillik mavjudligi va rivojlanishi uchun. Yosh mutaxassisning maʼnaviy va kasbiy shakllanishida Sibir va Rossiya oliy oʻquv yurtlarining tarixiy anʼanalarining oʻrni: (maʼruza tezislari). — Omsk, 1993 yil.

## Manbalar
Yutilgan doza

**Yutilgan doza** – bu ionlashtiruvchi nurlanish taʼsirida materiyada toʻplangan energiyaning oʻlchovi boʻlgan doza miqdori. Soʻrilgan doza radiatsiyaviy himoya (zararli taʼsirlarni kamaytirish) va radiologiyada (potentsial foydali taʼsirlar, masalan, saraton kasalligini davolashda) tirik toʻqimalarda dozani qabul qilishni hisoblashda qoʻllanadi. Bundan tashqari, radiatsiyaning jonsiz moddalarga taʼsirini toʻgʻridan-toʻgʻri solishtirish uchun ishlatiladi, masalan, nurlanishning qattiqlashishi. SI oʻlchov birligi grey (Gy) boʻlib, u har bir kilogramm modda uchun soʻrilgan bir Joul energiya sifatida belgilanadi. Qadimgi, SI boʻlmagan CGS birligi rad, asosan AQShda ham qoʻllanadi.

## Deterministik effektlar
Anʼanaviy ravishda nurlanishdan himoya qilishda oʻzgartirilmagan soʻrilgan doza faqat oʻtkir dozaning yuqori darajasi tufayli sogʻliqqa bevosita taʼsir koʻrsatish uchun ishlatiladi. Bu toʻqimalarning taʼsiri, masalan, oʻtkir nurlanish sindromida, ular deterministik taʼsirlar deb ham ataladi. Bular qisqa vaqt ichida sodir boʻlishi aniq boʻlgan taʼsirlar. Taʼsir qilish va qusish oʻrtasidagi vaqt aniqroq sinov vositalari mavjud boʻlmaganda dozani aniqlash uchun evristik sifatida ishlatilishi mumkin.

## Radiatsiya terapiyasi
Toʻqimalarda yutilgan dozani oʻlchash radiobiologiyada muhim ahamiyatga ega, chunki u tushayotgan nurlanish maqsadli toʻqimalarga beradigan energiya miqdorining oʻlchovidir.

## Dozani hisoblash
Yutilgan doza radiatsiya nurining nurlanish taʼsiriga (ionlar yoki C/kg) ionlashtiriladigan muhitning ionlanish energiyasiga koʻpaytirilishiga teng.

Masalan, quruq havoning 20&nbsp;°C va 101,325 kPa bosimdagi ionlanish energiyasi 33.97±0.05 J/S ni tashkil qiladi. (har bir ion juftiga 33,97 eV) Shunday qilib, 2.58×10−4 C/kg (1 rentgen) taʼsir qilish quruq havoda 8.76×10−3 J/kg (0,00876 Gy yoki 0,876 rad) soʻrilgan dozani yotqizadi. sharoitlar. Agar soʻrilgan doz bir xil boʻlmasa yoki u faqat tananing yoki ob’ektning bir qismiga qoʻllanilsa, har bir nuqtada soʻrilgan dozalarning oʻrtacha massasini olish yoʻli bilan butun elementni ifodalovchi soʻrilgan dozani hisoblash mumkin.

## Adabiyotlar

* Radiation Exposure and Contamination – Injuries; Poisoning". *Merck Manuals Professional Edition*.
* Boutillon, M; Perroche-Roux, A M (1987-02-01). „Re-evaluation of the W value for electrons in dry air“. *Physics in Medicine and Biology*
* The ICRP says, „In the low dose range, below about 100 mSv, it is scientifically plausible to assume that the incidence of cancer or heritable effects will rise in direct proportion to an increase in the equivalent dose in the relevant organs and tissues.“ ICRP publication 103 paragraph 64
* Siegbahn, Manne; et al. (October 1929). „Recommendations of the International X-ray Unit Committee“ (PDF). *Radiology*. **13**
Islombek Arslonbekov

**Islombek Arslonbekov** (1901 — 1938) — Andijon shahar partiya komiteti sekretari.

Islombek Arslonbekov 1901-yil Andijonda ishchi oilasida tugʻilgan.
1920-yildan boshlab partiya aʼzosi, partiya bileti raqami: 2737523, 1371751. 1910-1914-yillarda Andijondagi b oshlangʻich maktabda tahsil olgan. 1919-yildan boshlab oʻqishini harbiy maktabda davom ettiradi. Bu yerdagi taʼlim 6 oy davom etgan. 1927—1928-yillarda Toshkentdagi Oʻrta Osiyo Kommunistik universitetida tahsil olgan.
1915-1918-yillarda Toshkentning boylaridan boʻlgan, Burdajar nomli pivo zavodi egasi Bukovskiy qoʻlida oddiy ishchi sifatida ishlagan. 1919—1921-yillar orasida Qizil armiyaga chaqirilgan va armiya saflarida xizmat qilgan. 1921-1923-yillarda Andijon va Jalolobod shaharlarida koʻngilli politsiya otryadi safida bosmachilarga qarshi urush olib borgan. 1924-1925-yillarga kelib Sharqiy Pomir revolutsion komitet raisi, 1925—1927-yillarda Mirzachoʻl tumanida shahar-uyezd ijroi komitet raisining oʻrinbosari boʻlib ishlagan. 1917—1928-yillari Toshkentda joylashgan Oʻrta Osiyo Kommunistik universitetida oʻqigan. 1928—1930-yillarda Namanganda partiya komiteti, 1930—1932-yillarda Norin partiya komiteti, 1932—1934-yillarda Bulungʻur partiya komiteti, 1934—1936-yillarda Andijon shahrida partiya komitetining sekretari sifatida ishlagan. Shu paytlardan boshlab shahar sovetiga, uyezdi, okrugi va partiya komitetlariga aʼzo boʻlgan. OʻzKompartiya Markaziy komitetiga aʼzo boʻlib saylangan.

Islombek Arslonbekov 1935-yillarda Andijon shahridagi partiya komiteti sekretari sifatida ishlayotganida yozgan tarjimayi holida: Mening otam doim bogʻdorchilik, qishloq xoʻjaligi bilan mashgʻul boʻlgan. Hozirda 73 yosh. Ishlamaydi, mening qaramogʻimda yashaydi. 1934-yil 1-avgustdan boshlab to hozirgacha OʻzKompartiya Markaziy komitetining qaroriga koʻra Andijon shahridagi partiya komitetining birinchi sekretari boʻlib ishlayapman. 1933—1934-yillarda oʻtkazilgan partiya tozalovidan oʻtdim, tekshirilgan deb hisoblanganman, degan maʼlumotlar yozilgan. Partiya roʻyxatining kadrni hisobga olish shaxsiy varaqasida Islombek Arslonbekov toʻgʻrisida ijobiy fikrlar joy olgan. 1936-yil I.Arslonbekov Moskvaga oʻqishga joʻnatilgan. Oradan koʻp vaqt oʻtmay Moskvadan chaqirib olinadi va partiyadan oʻchiriladi. Keyinchalik ishdan olinadi. Partiyadan oʻchirilgandan keyin Samarqand tumani yer boʻlimi boshligʻi qilib tayinlanadi. 1937-yil 8-oktyabrda Samarqandda ishlayotganida qamoqqa olinadi. Toshkent turmasiga olib kelib qamoqqa tashlanadi. Ustidan tergov boshlanadi.

SSSR Oliy sudi Harbiy kollegiyasining 1938-yil 8-oktyabrdagi sayyor yigʻilishida Islombek Arslonbekov otishga hukm qilinadi. Hukm oʻsha kuni ijro etiladi.

## Manbalar
The Weeknd in Japan

***The Weeknd in Japan —*** kanadalik qoʻshiqchi The Weekndning birinchi eng katta xitlar albomidir. Albomda muallifning dastlabki uchta studiyaviy albomidan: *[[Kiss Land]]* (2013), *Beauty Behind the Madness* (2015) va *[[Starboy (albom)|Starboy]]* (2016) dan singllar, Bellyning sakkizinchi *"Up for Days"* miksteypi (2015) tarkibiga kiruvchi „Might Not“ (Belly bilan birinchi hamkorlik ishi) va *My Dear Melancholy* (2018) dan „Call Out My Name“ va „Wasted Times“ qoʻshiqlari bor. Universal Music Japan tomonidan 2018-yil 21-noyabrda faqat Yaponiyada raqamli va moddiy ravishda chiqarildi. Albom *The Weeknd Asia Tour* (2018) boshlanishidan biroz oldin chiqarildi.

## Chiqarilishi
*The Weeknd in Japan* 2018-yil 21-noyabrda Universal Music Japan tomonidan Tesfayening 2018-yil dekabr oyida Makuhari Messeda Yaponiyadagi birinchi chiqishini xotirlash maqsadida uning 2018-yilgi *The Weeknd Asia Tour* gastroli doirasida chiqarildi. Albom yil boshida chiqarilgan *My Dear Melancholy* nomli EP chiqqanidan soʻng va uning yuqoridagi gastroli roʻyxatidagi turli qoʻshiqlarni oʻz ichiga oladi.

Albom muqovasida *The Weeknd Asia Tour* (2018) ni targʻib qilish uchun foydalanilgan afishalar mavjud.

## Treklar roʻyxati
ITunes'dan olingan treklar roʻyxati.

## Chartlar

## Chiqarilish tarixi

## Manbalar
Politropik jarayon

Issiqlik sigʻimi tushunchasining mohiyatiga muvofiq  C = {\delta Q \over \delta T}, politropik jarayonning cheklovchi oʻziga xos hodisalari issiqlik sigʻimi cheksiz boʻlgan izotermik jarayondir (\delta T = 0) va issiqlik taʼminotisiz davom etadigan adiabatik jarayon va shuning uchun issiqlik sigʻimi nolga teng (\delta Q = 0).

Ideal gaz holatida, izobar jarayon va izoxorik jarayon ham politropikdir (doimiy hajm va doimiy bosimdagi ideal gazning oʻziga xos issiqlik sigʻimlari mos ravishda, iR/(2M) Va (i+2)R/(2M), (Qaerda R universal gaz doimiysi, M – molyar massa, i erkinlik darajalari soni) va termodinamik parametrlar oʻzgarganda oʻzgarmaydi).

## Politropik koʻrsatkich
Politropik jarayonni tasvirlaydigan termodinamik diagrammalardagi egri chiziq „politrop“ deyiladi. Ideal gaz uchun politropik tenglama quyidagicha yozilishi mumkin:

: PV^n=const,

Bu yerda

P – bosim,

V – gaz hajmi,

n – **"politropik indeks"**, va

: n = {c - c_P \over c - c_V}.

Bu yerda c – bu jarayonda gazning issiqlik sigʻimi, c_P Va c_V – doimiy bosim va hajmdagi mos ravishda bir xil gazning issiqlik sigʻimlari.

Jarayonning turiga qarab siz qiymatni aniqlashingiz mumkin n :

* Izotermik jarayon: n=1, chunki T=const, keyin, Boyl-Mariotte qonuniga koʻra P V=const, va politropik tenglama quyidagicha koʻrinishga majbur boʻladi: P V^1=const .

* Izobarik jarayon: n=0, chunki P=const, va politropik tenglama quyidagicha koʻrinishga majbur boʻladi: P V^0=const .

* adiabatik jarayon: n=\gamma  (Bu yerga  \gamma  adiabatik koʻrsatkich), bu Puasson tenglamasidan kelib chiqadi.

* Izoxorik jarayon: n = \infty, chunki V=const, va jarayonda V_2/V_1 = 1, va politropik tenglamadan kelib chiqadiki P_1 V_1^n = P_2 V_2^n = const, yaʼni, bu (V_2/V_1)^n = P_1/P_2, yaʼni (P_1/P_2)^{(1/n)} = V_2/V_1 = 1, va bu faqat agar mumkin boʻlsa n cheksizdir.

Koʻrsatkich 𝑛 yuqoridagi qiymatlarning istalgan ikkitasi orasida joylashgan (0, 1, \gamma, yoki \infty), bu politropik jarayonning grafigi mos keladigan ikkita jarayonning grafiklari orasiga joylashtirilganligini bildiradi.

eʼtibor bering, bu 1 , chunki \gamma=\frac{C_P}{C_V}=\frac{C_V+R}{C_V}=1+\frac{R}{C_V} = \frac{C_P}{C_P-R}.

## Eslatmalar
OʻzMU Fizika fakulteti talabasi Oʻsarov Ibrohim tomonidan tarjima qilindi.
Mavlaviy Namangoniy maqbarasi

**Mavlaviy Namangoniy maqbarasi** – bu yodgorlik Namangan shahrida saqlanib qolgan meʼmoriy obidalardan biri hisoblanadi. Bu meʼmoriy majmua XVII asrning ikkinchi yarmida yashagan Namanganlik shayx, olim va shoir Mavlaviy Mullaxoʻja Eshon xotirasi uchun barpo etilgan. Bu inshoot XIX asr boshlarida, aniqrogʻi 1806-yilda qurilgan. Kirish peshtoqida „hijriy 1221-yil“ deb yozilgan sana saqlanib qolgan. I.Azimov ushbu sana obidaning qurilgan sanasi deb qayd etib oʻtgan. Lekin tarixchi Y.Kosimov bu sanani birinchi taʼmirlanish sanasi ekanligini eʼtirof etib oʻtadi.
Farxod Tohirov

**Farhod Tohirov** (; 29-may 1990-yil, Dushanbe, Tojikiston SSR, SSSR) — tojik futbolchisi. Tojikiston terma jamoasi hujumchisi.

## Karyerasi
Farhod Tohirov futboldagi professional faoliyatini 2007-yilda Bobojon G‘ofurovning „Parvoz“ klubida boshlagan.

2010-yilda Tohirov Tojikistonning eng yaxshi klublaridan biri — Dushanbening „Istiqlol“ klubiga oʻtadi. „Istiqlol“ jamoasi tarkibida Tohirov 2010 va 2011-yillarda ikki marotaba Tojikiston chempionligini qoʻlga kiritadi. Bir marta Tojikiston kubogi sohibiga aylanadi. 2011-yilgi toʻpurarlar bahsida faqatgina Yusuf Rabiyevdan ortda qolgan holda umumiy hisobda 27 ta gol bilan ikkinchi oʻrinni egallaydi.

2012-yil boshida Tohirovga qoʻshni davlat — Oʻzbekistonning „Andijon“" klubi eʼtibor qaratadi. Muzokaralardan so‘ng Tohirov „Andijon“ bilan bir yarim yillik shartnoma imzolaydi va shu orqali „Andijon“ klubi futbolchisiga aylanadi. Farhod Tohirov „Andijon“ jamoasi tarkibida mavsumning yarmini oʻtkazgan holda Oʻzbekiston chempionatining 9 ta oʻyinida 1 ta gol urishga muvaffaq boʻladi. Futbolchi yozgi tanaffus vaqtida andijonliklar bilan shartnomani bekor qilib, Tojikistonga qaytadi va sobiq jamoasi „Istiqlol“ tarkibida ikkinchi davra 12 uchrashuvda raqib darvozasiga 11 ta gol uradi.

2013-yilda Tohirovni „Parvoz“ futbol klubiga taklif qilishadi va tez orada futbolchi va klub oʻrtasida shartnoma imzolanadi. Ammo oradan koʻp vaqt oʻtmay, futbolchini „Istaravshan“ klubiga ijaraga berishadi. „Istaravshan“ klubi tarkibida Tohirov atigi yarim mavsum oʻyinlarini oʻtkazadi va „Parvoz“ klubi uni oʻz safiga qaytarib oladi. 2014-yil mavsum boshidan Farhod Tohirov „Parvoz“ klubi futbolchisi hisoblanadi.

### Jamoaviy karyerasi
2007-yilda Farhod Tohirov Tojikiston yoshlar terma jamoasi tarkibida oʻynay boshlaydi va oʻsha yili yoshlar terma jamoalari oʻrtasidagi jahon chempionatida oʻz jamoasi bilan ishtirok etadi. 2011-yilda esa mamlakatning asosiy terma jamoasi safiga taklif qilinadi. Farhod Tohirov Tojikiston terma jamoasi safida o‘n beshta o‘yinda maydonga tushib, jami to‘rtta gol urgan.

## Yutuqlari
„Istiqlol“ jamoasi safida:

* Tojikiston chempioni: 2010, 2011-yillar;
* Tojikiston kubogi sohibi: 2010-yil.

## Manbalar

## Havolalar

* National-football-teams.com profili
Ruslan Bolov

**Ruslan Xasinovich Bolov** (1994-yil 7-may) — rossiyalik futbolchi, hujumchi. Rossiya sport ustasi.

## Faoliyati
Nalchikda tugʻilgan. Besh yoshida mahalliy maktabda Gia Georgiyevich Lobjanidze rahbarligida futbol o‘ynay boshlagan. 2010-yildan beri Nalchikning „Spartak“ yoshlar jamoasida oʻynagan. 2011-yil 17-iyulda Vladimir „Torpedo“ bilan Rossiya kubogi oʻyinida (0:3) asosiy jamoada debyut qilgan. 2012-yilning qishida Sergey Tashuyev asosiy jamoa yigʻiniga taklif qilingan. Oʻrtoqlik oʻyinlarida bir nechta gol urgan. 18-mart kuni Samaraning „Krilya Sovetov“ bilan mehmonda (0:1) „Spartak“ safida Premyer-ligada debyut qilgan. Oʻyinning 69-daqiqasida Magomed Mitrishevning oʻrniga maydonga tushgan. 13-may kuni „Krasnodar“ bilan oʻyinda (3:3) uchrashuvning 14-daqiqasida „Spartak-Nalchik“ darvozasiga birinchi golini urgan . Bolov nalchan jamoasi tarkibida jami 27 ta uchrashuv oʻtkazib, uchta gol urgan.

2013-yil 27-iyunda Premyer-liganing „Krasnodar“ klubi bilan shartnoma imzolagan. Shartnoma yana bir mavsumga uzaytirish imkoniyati bilan uch yilga moʻljallangan. 2013-yilning 9 iyulida Krasnodar klubining ikkinchi jamoasining PFLda ishtirok etish uchun arizaga kiritilgan.

2014-yilning 12-fevralida „Spartak-Nalchik“ klubiga ijara asosida qaytgan. Shartnoma bir yarim yilga moʻljallangan. Nalchanliklar PFLdan chetlashtirilgach, ijara asosida „Volgar“safiga qoʻshilgan. 2016-yil iyun oyida Voronejning „Fakel“ iga ijaraga olingan.

2017-yilning iyun oyida Kurskning „Avangard“ klubiga ijaraga berilgan. 2018-yilning 1-iyulida erkin agent sifatida Moskva yaqinidagi „Ximki“ bilan shartnoma imzolagan. 2019-yil 17-martda shartnomani bekor qilgan va Belarusning „Gomel“ klubiga oʻtgan.

### Terma jamoada
2010-yilda Rossiya yoshlar terma jamoasi (17 yoshgacha) tarkibida bir nechta uchrashuvlar oʻtkazib, ikkita gol urgan.

2012-yildan 2014-yilgacha yoshlar jamoasida (19 yoshgacha) oʻynagan. 2013-yil yanvar oyida Rossiya yoshlar terma jamoasi tarkibida Hamdoʻstlik kubogini qoʻlga kiritgan. 2014-yil fevral oyida Hamdoʻstlik kubogining kumush medali sovrindori boʻlgan va finalda Ukraina terma jamoasi tengdoshlariga 0:4 hisobida magʻlub boʻlgan.

## Yutuqlari

* Hamdoʻstlik kubogi gʻolibi: 2013.
* Hamdoʻstlik kubogi kumush medali sovrindori: 2014.
* Hamdoʻstlik kubogi: 2016
* PFL chempionatining bronza medali sovrindori: 2012/13.

; „Avangard“ (Kursk)

* Rossiya kubogi finalchisi: 2017/2018

## Faoliyat statistikasi

*Manbalar:* ''rfpl.org'' , ''sportbox.ru'' .

## Manbalar
Ilhom Zaylobiddinov

**Ilhom Zaylobiddinov** (1975-yil 30-may) – qirgʻizistonlik futbolchi, himoyachi. Qirgʻiziston terma jamoasida oʻynagan. 1996-yilda Qirgʻizistonning eng yaxshi futbolchisi deb topilgan.

## Biografiyasi
Ilhom Zaylobiddinov 1975-yilning 30-may sanasida Qirgʻizistonda tavallud topgan.

### Klublardagi karyerasi
Zaylabetdinov katta sportni 1992-yilda „Semetey“ (Qizil-Qiya) klubida boshlagan boʻlib, ushbu klub tarkibida toʻrt mavsum davomida Qirgʻiziston chempionatida 80 dan ortiq oʻyin oʻtkazgan. Mamlakat chempionatining kumush (1994) va bronza (1995) medallari sovrindori, Qirgʻiziston kubogi sohibi (1995) boʻlgan.

1996-yilda „Semetey“ ning bir qancha oʻyinchilari va klub murabbiyi bilan birgalikda „Metallurg“ (Qadamjoy) klubiga oʻtadi va ushbu klub tarkibida Qirgʻiziston chempioni va mamlakat kubogi finalchisiga aylanadi. Mavsum yakunida Zaylabetdinov Qirgʻizistonning eng yaxshi futbolchisi sifatida eʼtirof etiladi.

Keyinchalik bir necha yil O'zbekiston quyi ligasida oʻyinlarini davom ettiradi. 2002-yilda Oʻzbekiston chempionati – Superliga bahslarida "Qoʻqon 1912" klubi tarkibida, keyingi yili esa "Sementchi" jamoalari safida toʻp suradi.

2005-yilda Zaylabetdinov Qirgʻizistonga qaytib keladi va u yerda „Jashtik-Ak-Altin“ jamoasida oʻynaydi, ikki karra milliy chempionatning bronza medali sovrindori va Qirgʻiziston kubogining ikki karra finalchisiga aylanadi. 2006-yilgi mavsum oʻyinlarida yana Oʻzbekistonning „Sementchi“ klubi safida birinchi liga bahslarida oʻz oʻyinlarini oʻtkazadi.

### Jamoaviy karyerasi
1996-yil 24-yanvarda Saudiya Arabistoniga qarshi kechgan oʻyinda Zaylobiddinov Qirgʻiziston milliy terma jamoasida oʻzining debyut oʻyinini amalga oshiradi. Ikki kundan soʻng futbolchi Yamanga qarshi kechgan oʻyinda maydonga tushiriladi. Shundan keyin Zaylobiddinov terma jamoa safidagi futbolchilik faoliyatini toʻxtatadi.

### Murabbiylik karyerasi
Zaylobiddinov futbolchilik faoliyatini yakunlagach, Oʻzbekistonning „Sementchi“ jamoasi murabbiylar shtabida ish boshlaydi. 2018-yildan boshlab Fargʻonaning "Neftchi" klubida jismoniy tayyorgarlik boʻyicha murabbiy boʻlib faoliyat olib boradi.

2019-yildan boshlab Zaylobiddinov „Sementchi“ klubida faoliyatini davom ettiradi. Klubda C darajadagi murabbiylik litsenziyasiga ega Abdumalik Hakimov bilan birgalikda bosh murabbiy boʻlib xizmat qiladi. 2021-yilgi mavsumda Yaypanning „Turon“ jamoasi murabbiylar shtabida faoliyat olib bordi.

## Shaxsiy hayot
Toshkentning „Lokomotiv“ jamoasi himoyachisi Islom Qobilov Ilhom Zaylobiddinovning oʻgʻlidir.

## Manbalar

## Havolalar

* 
* Ilhom Zaylobiddinov FootballfactsRu
* Ilhom Zaylobiddinov transfermarkt
Vladimir Lazdin

**Vladimir Yakovlevich Lazdin** (1887-yil, Livoniya viloyatida tugʻilgan — 1996-yil 19-iyul Fargʻona viloyatida vafot etgan) — zoolog, Sankt-Peterburg tabiatshunoslar jamiyatining haqiqiy aʼzosi.

## Hayoti
1887-yilda Livoniya viloyatida bogʻbon oilasida tugʻilgan. 1903-yilda u Valkadagi oʻqituvchilar seminariyasiga oʻqishga kirdi, ammo 1905-yilda talabalar gʻalayonlarida qatnashgani uchun uchinchi kursdan haydaldi. 1906-yilda u uy oʻqituvchisi unvonini olish uchun imtihondan oʻtdi. 1907-yilda Kurland viloyatining Doblen shahrida oʻqituvchi boʻlib ishladi. 1907-yil bahorida u Chapel gimnaziyasida imtihondan oʻtdi, oʻsha yili Qozon universitetining tarix va filologiya fakultetiga, 1908-yilda esa fizika-matematika fakultetiga oʻqishga kirdi. 1910-yilda u Sankt-Peterburg universitetiga oʻtdi. Oʻqishni tugatgandan soʻng, u zoologiya va qiyosiy anatomiya kafedrasida qoldirildi, Psixonevrologiya institutida assistent boʻlib ishladi.

Suyakli baliqlar bosh suyagining tuzilishi va rivojlanishiga oid ikkita asar nashr etdi. 1915-yilda u talaba Nikolay Vladimirovich Prosvirov va tayyorlovchi bilan birgalikda Sharqiy Buxoroga sayohat qildi va sayohat davomida keng zoologik kolleksiyalar yaratdi. Ekspeditsiya Turkmenabatdan Amudaryo va Panjdan Ishkashimga yoʻl oldi. 1916-yilda u Pomirga ikkinchi ekspeditsiyani tashkil etdi. Lazdin va Prosvirov qirgʻiz yoʻlboshchilari tomonidan xoinlik bilan oʻldirildi, jasadlari daryoga tashlandi.

1915-yildan Lazdin va Prosvirovlar tomonidan toʻplangan toʻplamlar Rossiya Fanlar Akademiyasi Zoologiya instituti va Oʻzbekiston Milliy universitetida saqlanadi.

## Nashrlar
**Lazdin V. Ya. 1916.** Marshrut poezdki s zoologicheskoy selyu v Vostochnuyu Buxaru i Zapadnie Pamiri letom 1915 goda // Yejegodnik Zoologicheskogo muzeya Imp. AN. T. 20 (1915). — Pg. S. LIV-LVIII.

## Xotirada

V. I. Lazdin va N. V. Prosvirovlar xotirasiga A. V. Popovning „Hisor-Karategin qushlari: ekologik-geografik eskiz“ (Stalinobod, 1959) monografiyasi bag‘ishlangan.

## Manbalar
Viktor Raskov

**Viktor Viktorovich Raskov** (; 1984-yil 8-may, Odessa, Ukraina) — ukrainalik futbolchi va funksioner, oʻyindagi vazifasi — hujumchi.

## Biografiyasi
Viktor Raskov Odessaning „Chernomorets“ va Donetskning „Shaxtyor“ klublari oʻyinchisi sifatida yoshlar chempionati jamoasi safini himoya qilgan.

Raskov futboldagi karyerasini 2001-yilning yozida „Mashinostroitel“ (Drujkivka) jamoasi safida ikkinchi liga oʻyinlarida boshlagan. Keyinchalik futbolchi Odessaning ikkinchi „Chernomorets“ jamoasida, havaskor hamoa „Signal“ klubi safida (Odessa), shuningdek, ikkinchi liga oʻyinlarini Ovidiopolning „Dnestr“ va Xarkovning „Arsenal“ jamoalarida oʻynaydi. 2006-yilning yozida Raskov Dneprodzerjinskning „Stal“ klubiga koʻchib oʻtadi.

2006—2007-yilgi mavsumning qishki transfer oynasida futbolchi bitta oʻyin oʻtkazganidan soʻng, xorijga joʻnab ketadi va u yerda Litvaning „Shyaulyay“ klubi bilan shartnoma imzolaydi.

2009-yil boshida esa Raskov „Shyaulyay“ klubini „Kruoja“ga oʻzgartiradi va oʻsha yilning yozida yana klubni Polshaning „Pogon“ (Siedlse) jamoasiga almashtiradi.

Olti oydan soʻng Raskov yana „Shyaulyay“ klubiga qaytadi va klub safida raqib darvozasiga umumiy hisobda sakkizta gol urgan holda jamoaning eng yaxshi toʻpurariga aylanadi.

2010—2011-yilgi Yevropa ligasida Raskov Krakovning „Visla“ klubiga qarshi oʻyin oʻtkazadi. 2011-yilning yozida esa Ukrainaga qaytib keladi va Xarkovning „Gelios“ klubi bilan shartnoma imzolaydi.

2013-yilda futbolchi Kramatorskning „Avangard“ jamoasiga koʻchib oʻtadi.

2014-yilda esa „Andijon“ jamoasi tarkibida O‘zbekiston Oliy ligasi oʻyinlarida ishtirok etadi, biroq tez orada yana Ukrainaga qaytib, mavsumning qolgan qismini Odessaning „Real Farm“ jamoasida o‘tkazadi.

Raskov 2016-yil iyul oyidan 2017-yil martiga qadar „Jemchujina“ klubida adminstrator boʻlib faoliyat olib boradi.

2017-yilning bahorida mavsum davomida Kanada futbol ligasi doirasidagi oʻyinlarda „Vorkuta“ (Toronto) jamoasi tarkibidan ishtirok etadi.

## Manbalar

## Havolalar
*
Vasiliy Sovpel

**Vasiliy Dmitriyevich Sovpel** (; 1999-yil 23-mart) — belaruslik professional futbolchi, Qozogʻistonning „Turon“ klubi yarim himoyachisi.

## Karyerasi

### Yoshlik yillari
Vasiliy Sovpel oʻzining futbolchilik faoliyatini „MTZ-RIPO“ klubida boshlagan. Klub tarqatib yuborilgach, futbolchi oʻyinlarini davom ettirish uchun Polshaning „Legiya“ jamoasiga yoʻl oladi. Shuningdek, u „Lugano“, „Monza“, „Frankavilli“ kabi klublar akademiyalari sinov-mashgʻulot oʻyinlarida ham ishtirok etgan boʻlib, 2018-yilga kelib Minskning „Dinamo“ klubi jamoasi eʼtiboriga tushadi.

### „Chist“
2018-yilning avgust oyida Vasiliy Sovpel „Chist“ klubiga ijaraga olinadi. Futbolchi klubdagi debyut oʻyinini 2018-yilning 25-avgustida „Slonim“ jamoasiga qarshi oʻtkazadi va oʻyinning 75-daqiqasida zaxiradan maydonga tushadi. Sovpel oʻyinlardagi ilk golini 2018-yilning 15-sentyabr kuni „Granit“ jamoasi darvozasiga kiritadi. Futbolchi jamoaning asosiy oʻyinchilaridan biri hisoblanar edi, biroq jamoa ikkinchi liga oʻyinlariga tushib ketgach, futbolchi klubni tark etishga majbur boʻladi.

### „Energetik-BGU“
2019-yil yanvar oyida Sovpel „Energetik-BGU“ klubiga koʻchib oʻtadi. U klubdagi debyut oʻyinini 2019-yilning 13-aprelida „Gomel“ jamoasiga qarshi o‘tkazadi. Sovpel oʻzining jamoadagi ilk golini 2019-yilning 28-iyulida Belarus kubogi doirasidagi „Arsenal“ klubiga qarshi kechgan o‘yinda kiritishga muvaffaq boʻladi. Chempionatdagi ilk golini esa 2019-yil 1-dekabrda „Dnepr“ jamoasiga qarshi bahslarda raqib darvozasiga kiritadi.

2020-yilning yanvar oyiida Sovpel klub bilan shartnomasini uzaytiradi. Futbolchi oʻyinlarda tez-tez maydonga tusha boshlaydi va asosiy oʻyinlarda ishtirok etadi, lekin shunga qaramay, asosan, zaxira oʻyinchisi boʻlib qolaveradi. 2020-yil 26-iyun kuni „Slaviya“ ga qarshi kechgan o‘yinda futbolchi dubl qayd etadi. 2021-yilning yanvar oyida esa futbolchi yana klub bilan shartnomani uzaytiradi. Yangi mavsum oʻyinlarida ham futbolchi, asosan, zahiradan maydonga tushiriladi.

### „Andijon“
2021-yil iyul oyida Sovpel O‘zbekistonning „Andijon“ klubiga olti oylik ijara bilan yo‘l oladi. Futbolchi klubdagi debyut oʻyinini 2021-yilning 31-iyulida „Turon“ jamoasiga qarshi o‘tkazadi. U klubdagi ilk golini 2021-yil 25-sentyabr kuni „Qo‘qon-1912“ klubiga qarshi o‘yinda urishga muvaffaq boʻladi. Sovpel 6 oylik ijara davomida jamoaning asosiy oʻyinchisiga aylanadi, keyinchalik esa „Andijon“dan Belarus klubiga qaytadi.

## Yutuqlari
 **„Gomel“**

Belarus kubogi sohibi: 2021—2022-yillar.

## Manbalar

## Havolalar
*
Bayramniyoz Berdiyev

**Bayramniyoz Berdiyev** (1974-yil 13-sentyabr) — sovet va turkman futbolchisi, darvozabon, turkman futboli murabbiyi. Turkmaniston terma jamoasida oʻynagan.

## Tarjimai holi
Kattalar futbolidagi debyutini SSSR chempionatining soʻnggi mavsumida „Kopetdag“ va „Ahal“ tarkibida quyi ligada oʻynagan. SSSR parchalanganidan keyin Turkmaniston chempionati klublarida, jumladan, „Turan“ (Toshhovuz), „Niso“ va yana „Kopetdag“ klublarida faoliyatini davom ettirgan. Mamlakat chempionatining chempioni bo‘lgan.

2001-yilda Qozogʻistonning „Yesil-Bogatir“ klubiga oʻtgan va klubda uch yarim mavsum oʻtkazgan, avvalgi uch mavsum asosiy darvozabon boʻlgan. 2001-yil Qozogʻiston chempionatining bronza medali sohibi boʻlgan, oʻsha mavsumda 25 uchrashuvda atigi 11 gol oʻtkazib yuborgan. Jami boʻlib, Qozog‘iston klubi safida chempionatda 76 ta, mamlakat kubogida esa 9 ta o‘yin o‘tkazgan.

Keyin yana oʻz uyida oʻynagan va qisqa muddatga Qozogʻistonning „Ordabasi“ jamoasiga oʻtgan va bu yerda chempionatda 1 ta va Qozogʻiston kubogida 2 ta oʻyin oʻtkazgan. 2000-yillarning ikkinchi yarmida O‘zbekistonda to‘p surgan — 2006—2007-yillarda „Qizilqum“ ning asosiy darvozaboni bo‘lgan, „Sho‘rtan“ va „Navbahor“ klublarida ham to‘p surgan. Turkmaniston chempionatida 2004-yilda „Nebitchi“ va 2008-yilda „Ashxobod“ bilan chempion boʻlgan. 2008-yilda mamlakat Superkubogi uchun „Shagadam“ga qarshi oʻyinda uchta penalti tepgan va oʻyindan keyingi seriyada hal qiluvchi golni urgan.

2000-yildan Turkmaniston terma jamoasida oʻynagan. Birinchi oʻyin 2000-yilning 8-oktyabrida Oʻzbekistonga qarshi oʻtkazilgan boʻlib, 84-daqiqada Aleksandr Korobko oʻrniga maydonga tushgan. 2004-yilgi Osiyo Kubogi final turniri ishtirokchisi, u yerda uchinchi darvozabon boʻlgan va umuman maydonga tushmagan. 2010-yilda OFK Chaqiruv kubogi finalchisiga aylangan va turnirdagi barcha 5 oʻyinda maydonga tushgan. Terma jamoa safida jami 28 ta o‘yin o‘tkazgan.

2010-yillarning ikkinchi yarmidan boshlab va „Ahal“ da darvozabonlar murabbiyi sifatida ishlab kelmoqda. 2019-yilgi mavsum oxirida, Amanqlich Kochumov isteʼfoga chiqarilganidan soʻng, bosh murabbiy sifatida ishlay boshlagan, uning qoʻl ostida klub Turkmaniston kubogi finalchisiga aylangan.

## Manbalar

## Havolalar
*
Tohirjon Moʻminov

**Tohirjon Rahimjonovich Moʻminov** (; 1970-yil 6-avgust, Dushanbe, Tojikiston SSR, SSSR) — sovet va tojik futbolchisi, murabbiy. Oʻyindagi vazifasi — yarim himoyachi. Maʼlumoti — oliy, 1991-yilda Kalinin nomidagi TIFK ni (Tojikiston davlat jismoniy tarbiya instituti) tamomlagan.

## Biografiyasi
Tohirjon Moʻminov 10 yoshdan boshlab futbol bilan shugʻullana boshlagan. U dastlab „Pomir“ futbol klubining zaxira jamoasida oʻynay boshlaydi, aosiy jamoa tarkibida faqatgina bir marotaba SSSR kubogi uchun maydonga tushgan. 1990-yilda ikkinchi liga bahslarida „Pomir“ klubidan ketib, Qoʻrgʻontepaning „Vaxsh“ jamoasida oʻynay boshlaydi.

1990-yillarning birinchi yarmida Tojikiston chempionatida futbolchi yana „Pomir“ jamoasi safida o‘ynay boshlaydi.

Moʻminov terma jamoaning oʻyinlarida kamdan-kam ishtirok etgan boʻlsa-da, ammo bu uning tarkibdagi eng yaxshi hujumchilardan biriga aylanishiga toʻsqinlik qilmagan. Oʻyinlardagi ishtiroki va umumiy urilgan gollar soni boʻyicha Moʻminov terma jamoada rekordchi futbolchi hisoblangan.

1996-yilda „Pomir“ klubining yana qayta tarqalib ketishidan so‘ng, Moʻminov O‘zbekistonga keladi va Andijonning „Andijon“ klubida toʻp sura boshlaydi.

Moʻminov futbolchilik faoliyatini „Regar-TadAZ“ klubida (Dushanbe) yakunlaydi.

Sportchilik faoliyati davomida Moʻminov Tojikiston va O‘zbekiston chempionatlarida professional darajada oʻyin olib borgan va umumiy hisobda 90 ga yaqin golga mualliflik qilgan.

Hisorning „Farrux“ jamoasida oʻyinchi murabbiy boʻlgan.

2007-yilga kelib „Energetik“ (Dushanbe), 2008-yilning oktyabr oyida „Vaxsh“ klubida bosh murabbiy boʻlib faoliyat yuritgan.

Keyinchalik Vahdatning „Xayr“ jamoasi bosh murabbiyi boʻlib ishlagan.

## Futbolchi sifatida erishgan yutuqlari

* 1993-yilda — Tojikiston chempionati kumush medali sovrindori;
* 1994-yilda — Tojikiston chempionati kumush medali sovrindori;
* 1995-yilda — Tojikiston chempioni;
* 2005-yilda — AF kubogi sohibi.

## Murabbiy sifatida erishgan yutuqlari

* 2014-yilda — Vahdatning „Xayr“ klubi tarkibida 2-oʻrin;
* 2015-yilda — Ko‘lobning „Ravshan“ klubi tarkibida 3-o‘rin;
* 2017-yilda — Dushanbening „SSKA-Pomir“ klubi tarkibida 3-oʻrin.

## Oilasi
Tohrjon Moʻminov hozirgi kunda uylangan, 4 nafar farzandi bor.

## Manbalar

## Havolalar

* Toxir MUMINOV: „XOChU PYeRYeDAT VSYo LUChShYeYe IGROKAM“
Ruslan Nagayev

**Ruslan Seyranovich Nagayev** (1964-yil 7-iyun, &nbsp;Leninsk (hozirgi Asaka), Andijon viloyati, Oʻzbekiston SSR)&nbsp;— Qrim-tatar jamoat faoli. Rossiya Federatsiyasi va Qrimdagi ukrainalik siyosiy mahbuslar roʻyxatiga kirgani uchun Qrimning ishgʻol hokimiyati tomonidan taʼqib qilingan.

## Tarjimayi holi
Ruslan Seyranovich Nagaev 1964-yil 7-iyunda Oʻzbekistonning Andijon viloyati Leninsk shahrida tugʻilgan.

1977-yilda, Ruslan 13 yoshida oilasi bilan Qrimga, Bilogʻir tumanidagi Ulyanovka (Sulton-Saray) qishlogʻiga koʻchib oʻtadi. 1981-yilda Ruslan Bilogirskdagi maktabni tugatgan va Rossiya Federatsiyasining Kronshtadt shahridagi dengiz maktabiga oʻqishga kirgan, keyin 1985-yilgacha SSSR dengiz flotining yordamchi flotida xizmat qilgani. Ruslan Nagaev maktabni tugatgach, kasbi boʻyicha uch yil dengiz flotida xizmat qildi&nbsp;— kema elektromontyori boʻlib ishladi. 1985-yildan boshlab Uzoq Sharqda baliq ovlash kemalarida ishlagan. 1987-yildan Qrim-tatar xalqining ijtimoiy hayotida faol ishtirok etadi. 1990-yilda Nagayev Alushta tumanidagi Malorichenskiy qishlogʻiga koʻchib oʻtadi.

SSSR parchalanganidan keyin 1992-yilda Malorichenskiy davlat korxonasiga elektromontyor boʻlib ishga qabul qilingan. 1992-yilda u Alieva Zarema Enverivna bilan oila qurdi. Aliyeva ham oʻsha yili Bilogirskdan Alushtadagi Malorichenskiy qishlogʻiga koʻchib oʻtgan, keyinchalik u onasi va ukasini koʻchirib kelgan. 1994-yildan yozgi mavsumda Yalta dengiz portida ishlagan&nbsp;— motorli kemada sayohatlar oʻtkazgan.

1999-yildan Sevastopoldagi Interribflotda ishlagan, shuningdek, Atlantikada baliq ovlash kemasida dengizchi boʻlgan. 2000-yildan beri u kruiz ekskursiyalarini oʻtkazadi. .

2015-yilda Malorichenskiy qishlogʻidagi masjidda jamoaviy juma namozini o‘qiydi. 2017-yildan boshlab Malorichenskiy qishlogʻi musulmon jamoasining iltimosiga binoan u masjid imomlik vazifalarini bajardi, shuningdek, dafn marosimlari, xotira marosimlari va bayram namozlarini oʻtkazadi.

## Jinoiy taʼqib qilish
2019-yilning 10-avgust kuni Ruslan Nagayev FSB xodimlari tomonidan qishlog‘idagi uyida qo‘lga olingan. Alushta tumanidagi Malorichenskiy tintuv qilindi. 11-avgust kuni Simferopolning Kiyev tuman sudi Ruslan Nagayevga nisbatan Rossiyada taqiqlangan "Hizb ut-Tahrir" siyosiy tashkilotida ishtirok etganlikda gumon qilinib, qamoqqa olish tarzidagi ehtiyot chorasini tanladi (Rossiya Federatsiyasi Jinoyat kodeksining 205.5-moddasi 2-qismi). Rossiya Federatsiyasi Jinoyat kodeksi „Terroristik tashkilot faoliyatida ishtirok etish“). Nagaev 20 yilga ozodlikdan mahrum etilishi mumkin.

Ruslan Nagayevning advokati Islom Velilyayevning taʼkidlashicha, uning himoyachisi „bu taʼqiblar uning Alushta diniy jamiyati vakili boʻlganligi bilan bogʻliq deb hisoblaydi“.

## Oilasi
Xotini&nbsp;— Zarema ; ikki qizi&nbsp;— Sevilya (1994-yilda tugʻilgan) va Adilje (1996-yilda tugʻilgan).

## Manbalar
Almat Bekbayev

**Almat Maratovich Bekbayev** (1984-yil 14-iyul, Qiziloʻrda, Qozogʻiston SSR) — qozogʻistonlik futbolchi, darvozabon.

## Karyerasi

### Klublardagi oʻyinlari
Almat Bekbayev futbolchilik faoliyatini Chimkentning „Do‘stlik“ va „Ordabasi“ klublarida boshlagan, keyingi yillarda ketma-ket Qozog‘istonning „Yassi Sayram“ (Janubiy Qozog‘iston viloyati), „Kaysar“ (Qizilo‘rda), „Ordabasi“, „Oqjayik“ (Uralsk) va Oʻzbekiston FK „Andijon“ klublarida oʻyinlarini oʻtkazgan. Futbolchi ushbu klublarning hech birida bir yarim yildan ortiq oʻyin olib bormagan.

2008-yilda „Ordabasi“ga qaytib, ketma-ket 5 yil davomida ushbu jamoa safida oʻyin olib boradi va 2013-yil boshiga kelib Qozogʻistonning boshqa bir jamoasi — „Tobol“ (Qostanay) jamoasiga oʻtadi.

2014-yilda Bekbayev „Aktobe“ klubi safiga kelib qoʻshiladi. Mavsumning birinchi yarmida u „Tobol“ bilan shartnomada keltirilgan talablarni buzgan holda „Aktobe“ga oʻtgani uchun uch oyga diskvalifikatsiya qilinadi. Ikki mavsum davomida Andrey Sidelnikov va Stas Pokatilovlarning soyasida faqat bittagina oʻyin oʻtkazadi.

2016-yil fevral oyida Bekbayev „Ordabasi“ klubi safiga qaytadi. 2017-yilda klub bilan ilk bor Qozogʻiston chempionatining bronza medallarini qoʻlga kiritadi.

2018-yilda Bekboev xuddi Pavlodarning „Irtish“ klubi ikkita kastingida qatnashadi. Avvaliga klub pavlodarlik faxriy David Loriyani „Ordabasi“ga joʻnatib, oʻrniga Bekbayevni qabul qiladi. Keyinchalik esa yozgi transfer oynasida esa Bekbayev oʻrniga „Jetisu“ jamoasidan yoshroq darvozabon Joʻraxon Boboxonovni klub tarkibiga qabul qiladi.

2019-yilgi mavsumda Bekbayev „Jetisu“ jamoasining asosiy darvozaboni boʻlgan, ammo 1-may kuni „Irtish“ jamoasi bilan boʻlib oʻtgan oʻyinda chap qoʻlidan jarohat olib, jamoa safidan chiqishga majbur boʻladi.

### Terma jamoadagi oʻyinlari
Bekbayev 2012-yil 1-iyun kuni Qirg‘iziston terma jamoasi bilan o‘rtoqlik uchrashuvida Qozog‘iston terma jamoasi safida debyut oʻyinini amalga oshiradi. Futbolchi maydonda birinchi boʻlimni toʻliq oʻtkazadi, ikkinchi boʻlimda esa uning oʻrniga Anton Tsirin tushiriladi.

## Yutuqlari

; „Ordabasi“ klubi tarkibida

* Qozogʻiston kubogi (2011);
* Qozogʻiston chempionatining bronza medali (2017).

## Manbalar

## Havolalar

* Profil stronie eurosport.com saytida
Petr Denchev

**Petr Yuriy Denchev** (; 1989-yil 16-mart, Plovdiv) – bolgariyalik futbolchi, darvozabon.

## Karyera
Petr Denchev professional faoliyatini 2007 yilda Bolgariyaning ikkinchi divizioni Plovdivning „Spartak“ jamoasida boshlagan va klubda 2008-yilning oʻrtalariga qadar oʻynagan. Denchevning debyuti 2007-yil 3-noyabrda „Shumen“ jamoasiga qarshi oʻyinda boʻlib oʻtgan.

2008—2009-yilgi mavsumda „Sliven“ tarkibida Bolgariya oliy divizionida debyut qilgan, ikki mavsumni shu klubda oʻtkazgan. Keyin esa oliy divizionda "Cherno More, „Lokomotiv“ (Plovdiv)  va „Neftoximik“ (Burgas) va birinchi divizionda „Spartak“ (Varna) klublarida oʻynagan.

2014-yilning ikkinchi yarmida „Navbahor“ safida Oʻzbekiston chempionatida ishtirok etib, 11 ta oʻyinda ishtirok etgan.

Bolgariyaga qaytib, birinchi divizionda „Neftoximik“ va „Levski“ (Karlovo) jamoalarida oʻynagan. 2017-yilning bahorida „Lokomotiv“ (Gorna-Oryaxovitsa) safida oliy divizionda ikkita oʻyin oʻtkazgan, lekin birinchi ligaga tushib ketganidan keyin jamoani tark etgan. 2017—2018-yilgi mavsumda „Amvrisseas“ safida Gretsiyada oʻynaygan.

2008-yilgi yoshlar oʻrtasidagi Yevropa chempionatida (19 yoshgacha) Ivan Karadjovning yordamchisi boʻlgan, bu turnirda Bolgariya jamoasi soʻnggi oʻrinni egallagan. 2009-yilda Bolgariya yoshlar terma jamoasi safida bitta rasmiy oʻyin oʻtkazib, yoshlar oʻrtasidagi Yevropa chempionati saralash turnirida shvetsiyalik tengdoshlariga qarshi oʻyinda 60-daqiqada Ivan Kirevni almashtirgan.

## Manbalar


## Havolalar

* footballdatabase.eu saytidagi profili
Aleksandr Popovich

**Aleksandr Anatolyevich Popovich** (; 1977-yil 9-aprel, Tiraspol, Moldaviya SSR, SSSR) — moldovalik futbolchi, hujumchi.

## Biografiyasi
Aleksandr Anatolyevich Popovich 1977-yilning 9-aprelida SSSR Moldaviya SSRning Tiraspol shahrida tavallud topgan. Yoshligidan futbol bilan shugʻullangan. Oʻyindagi vazifasi — hujumchi. Popovich Kiyev Respublika oliy jismoniy tarbiya maktabini tamomlagan.

## Karyerasi
1994-yilda futbolchi Ukraina havaskorlar chempionatida Kiyev Olimpiadasi uchun ikkita oʻyin oʻtkazadi.

1994—1999-yillarda Tiraspolning „Tiligul“ jamoasida, 1998-yilda esa Germaniyaning „Duysburg“ klubllarida jami 4 ta oʻyinda ishtirok etgan.

1999-yilda Popovich Rossiyaning „Dinamo“ klubi safiga (Moskva) oʻtadi va 3 aprel kuni klub tarkibida oʻzining yagona oʻyinini oʻtkazadi. Keyingi bir yarim mavsum davomida futbolchi „Torpedo-ZIL“ jamoasi tarkibida oʻyinlarda ishtirok etadi.

2001-yilda Popovich Janubiy Koreyaning „Sonnam Ilva Chunma“ klubi tarkibida 6 ta, 2002-yilda Moldovaning „Konstruktorul“ (Chobruchi) jamoasi tarkibida esa ikkita oʻyinda maydonga chiqadi.

2002—2008-yillar futbolchi Ukrainaning „Dnepr“ (Dnepropetrovsk), „Krivbas“ (Krivoy Rog) (2004—2006), „Zarya“ (Lugansk) (2007—2008) klublarida toʻp surgan.

2008-2009-yillarda Popovich „Tiligul-Tiras“ jamoasi safida umumiy hisobda 9 ta marotaba: uch marta — Kishinyovning „Dachiyu“ (2008), Ozarbayjonning „Semurgʻ“ (Zaqatala, 2009), Benderning „Dinamo“ (2009) klublariga ijaraga beriladi.

2010—2011-yillarda „Iskra-Stal“ „Ribnitsa“ jamoasi tarkibida, 2011-yilning ikkinchi yarmida esa Oʻzbekistonning „Andijon“ klubida oʻyin olib boradi.

2012-yilda u Tiraspolga qaytib keladi va u yerda xuddi shu nomdagi klub tarkibida oʻyinlarda ishtirok etadi.

2014-yildan beri futbolchi FK „Saksan“ klubi tarkibida raqiblarga qarshi maydonga chiqadi.

1996—2005-yillarda Popovich Moldova terma jamoasi safida jami hisobda 21 ta oʻyin oʻtkazib, 3 marotaba raqib darvozasini ishgʻol qilishga muvaffaq boʻlgan.

## Yutuqlari

* Moldova chempionatining 5 karra kumush medali sovrindori: 1994, 1995, 1996, 1998, 2014-yillar;
* Moldova chempionatining bronza medali sovrindori: 2013-yil;
* 3 karra Moldaviya kubogi sohibi: 1994, 1995, 2013-yillar;
* Moldova kubogi finalchisi: 1996-yil.

## Manbalar

## Havolalar
* 
* 
* 
* 
* 
*