Ilija Trojanow

**Ilija Trojanow** (, 23-avgust 1965-yil, Sofiya, Bolgariya Xalq Respublikasi) shuningdek, **Ilya Troyanov** deb ham talaffuz qilinadi, bolgar-nemis yozuvchisi, tarjimon va noshir.
## Hayoti va adabiy faoliyati
Trojanow 1965-yilda Bolgariya Xalq Respublikasining Sofiya shahrida tug‘ilgan. 1971-yilda oilasi Bolgariyadan qochib, Yugoslaviya va Italiya orqali G‘arbiy Germaniyaga boradi va u yerdan siyosiy boshpana oladi. 1972-yilda Ilijaning otasi Marin muhandislik boʻyicha ish topgani sabab oila Keniyaga yo‘l oladi. Ilija Trojanow 1977-yildan 1981-yilgacha davom etgan qisqa tanaffusdan tashqari, 1984-yilgacha Nayrobida yashaydi va oʻsha yerdagi nemis maktabida tahsil oladi. Parijda qisqa muddat yashagandan so‘ng, 1985–1989-yillarda Lyudvig Maksimilian nomidagi Myunxen universitetida huquq va etnologiya (etnografiya) yo‘nalishida o‘qiydi. 1989-yilda o‘qishini to‘xtatib, Afrika adabiyotiga ixtisoslashgan “Kyrill-und-Method-Verlag” nashriyotiga asos soladi. 1992-yilda esa huddi shu yo‘nalishda faoliyat yurituvchi “Marino-Verlag” nashriyotini ochadi. 1999-yilda Trojanow Mumbay shahriga ko‘chib o‘tadi va Hindiston hayoti hamda madaniyati bilan yaqindan tanishadi. Yozuvchi Keyptaun shahrida ham yashagan, keyinchalik Germaniyaga (Mayns) qaytgan va undan so‘ng Avstriyaga ko‘chib o‘tgan. Hozirda Vena shahrida istiqomat qiladi.

1990-yillarda Trojanow Afrika haqida bir qator publitsistik va memuar kitoblar yozgan. Zamonaviy Afrika adabiyotidan antologiya tuzib nashr qilgan hamda afrikalik yozuvchilarning asarlarini nemis tiliga tarjima qilgan. Ilk romani – *“Die Welt ist groß und Rettung lauert überall”* (“Dunyo keng va najot har yerda poylab turadi”) 1996-yilda chop etilgan. Bu asarda u o‘z oilasining siyosiy qochqin va boshpana izlovchi sifatida boshidan kechirgan hayot yo‘lini hikoya qiladi. Shundan keyin internetda “yozilish jarayonidagi roman” shaklida yaratilgan *“Autopol”* nomli ilmiy-fantastik asari e’lon qilindi. So‘ng *“Hundezeiten”* nomli kitobi nashr etildi. Bu uning vatani Bolgariyaga qilgan safar taassurotlariga bag‘ishlangan sayohat xotiralari edi. Shuningdek, Hindistondagi hayoti va tajribalari asosida bir nechta kitoblar yozgan. Uning *“Zu den heiligen Quellen des Islam”* (“Islomning muqaddas manbalariga tomon”) nomli asarida esa Makka shahriga amalga oshirilgan haj safari tasvirlanadi.

2002-yildan boshlab Ilija Trojanow Germaniya Federativ Respublikasining PEN markazi a’zosiga aylandi. 1995-yilda Klagenfurtdagi Ingeborg Baxmann tanlovida Bertelsmann adabiyot mukofotini, 1996-yilda Marburg adabiyot mukofotini, 1997-yilda Thomas Valentin mukofotini, 2000-yilda Adelbert fon Shamisso hamda “Der Weltensammler” romani uchun Leypsig kitob yarmarkasining badiiy asarlar nominatsiyasi boʻyicha mukofotlarni qo‘lga kiritgan.

Ushbu roman 2006-yilda ingliz tilida *“The Collector of Worlds”* (“Olamlar sohibi”) nomi bilan nashr etilgan. Asar Britaniya mustamlaka amaldori Richard Frensis Bertonning tarjimai holi va sayohat xotiralaridan ilhomlangan. Trojanow Bertonning ayrim sayohat yo‘llarini takrorlab, hozirgi Hindiston, Saudiya Arabistoni va Tanzaniya hududlariga ham safar qilgan. 

2014-yilda Trojanow Shri-Lankada joylashgan “One World Foundation” tashkilotining “writer in residence” (ijodiy mehmon yozuvchi) dasturida ishtirok etgan.

## Turli mavzular
2013-yilda Germaniyadagi hukumat idoralari tomonidan fuqarolarni kuzatish va so‘z erkinligi masalalari haqida yozgan Trojanow „National Security Agency“ (NSA)ni tanqid qilgan edi. O‘sha yilning o‘zida unga sabablari oshkor etilmagan holda AQShga kirish taqiqlandi. U ilmiy konferensiyada qatnashish uchun AQShga borishni rejalashtirgan edi. PEN Amerika vakillari hamda Germaniyaning madaniy muassasalaridan biri boʻlgan Gyote Instituti aralashuvidan so‘ng, u nihoyat 2013-yil oxirida Nyu-Yorkka borishga muvaffaq bo‘ldi.
## Ijodiy ishlari
**In Afrika*, Munich, 1993 (Michael Martin bilan)
**Naturwunder Ostafrika*, Munich, 1994 (Michael Martin bilan)
**Hüter der Sonne* (*Custodians of the Sun*), Munich, 1996 (Chenjerai Hove bilan)
**Kenia mit Nordtansania*, Munich, 1996
**Die Welt ist groß und Rettung lauert überall*, Munich, 1996
**Autopol*, Munich, 1997
**Zimbabwe*, Munich, 1998
**Hundezeiten*, Munich, 1999
**Der Sadhu an der Teufelswand*, Munich, 2001
**An den inneren Ufern Indiens* (*[http://www.penguinbooksindia.com/Books/BookDetail.asp?ID=5802/ Along the Ganges]*), Munich, 2003
**Zu den heiligen Quellen des Islam* (*Mumbai to Mecca*), Munich, 2004
**Der Weltensammler* (*The Collector of Worlds*), Munich, 2006
**Indien. Land des kleinen Glücks*, Cadolzburg, 2006
**Gebrauchsanweisung für Indien*, Munich, 2006
**Die fingierte Revolution. Bulgarien, eine exemplarische Geschichte*, Munich, 2006
**Nomade auf vier Kontinenten*, Frankfurt, 2007
**Kampfabsage. Kulturen bekämpfen sich nicht – sie fließen zusammen*, Munich, 2007 (with Ranjit Hoskote)
**Der entfesselte Globus*, Munich, 2008
**Sehnsucht*, Freiburg, 2008 (edited by Fatma Sagir)
* *Kumbh Mela. Das größte Fest der Welt*, München 2008 (photographs by Thomas Dorn)
* *[[Angriff auf die Freiheit|Angriff auf die Freiheit. Sicherheitswahn, Überwachungsstaat und der Abbau bürgerlicher Rechte]]*, Munich 2009 (with Juli Zeh)
* *EisTau*, Munich, 2011 (roman)
* *Die Versuchungen der Fremde: Unterwegs in Arabien, Indien und Afrika*, Munich, 2011
* *Confluences: Forgotten Histories From East And West* (co-authored with Ranjit Hoskote), New Delhi, Yoda Press 2012 
* *Der überflüssige Mensch* (*[https://web.archive.org/web/20141208175719/http://www.new-books-in-german.com/english/1575/405/405/129002/design1.html]*), Salzburg, 2013
* *Macht und Widerstand*, Frankfurt am Main 2015
* *Meine Olympiade*, Frankfurt am Main, 2016
* *Nach der Flucht*, Frankfurt am Main, 2017
* *Doppelte Spur*, Frankfurt am Main: Fischer, 2020, 
### Inglizchaga tarjima qilingan asarlari
**Custodians of the Sun*
**Along the Ganges*, translation by Ranjit Hoskote, Penguin Books India & Haus Publishing, 2005
**Mumbai to Mecca*, London, 2007, Haus Publishing
**The Collector of Worlds*, London, 2008
**The Lamentations of Zeno*, translation by Philip Boehm of *Eis Tau*, Verso Books, New York, 2016

## Manbalar

## Havolalar

*Literature by and about Ilija Trojanow (in German) in the catalogue of the DDB, or German National Library
*Biography, Lettre Ulysses Award jury member (in English)
*''The collector of worlds'', on Trojanov's novel of the same name, at signandsight.com
*Ilija Trojanow on F.M. Esfandiary: Searching for Identity in Iran's Labyrinthine Bureaucracy