Al - Qatif

**Al — Qatif**
Al-Qatif (arabcha: القطيف‎) — Saudiya Arabistonining sharqiy viloyatidagi shahar. Fors koʻrfazining gʻarbiy sohilida, dengiz sathidan 8 m balandlikda joylashga. Al-Katif shimolida Ras Tanura va Al Jubayl shaharlari, janubda Dammam, sharqda Fors koʻrfazi va gʻarbda *Qirol Fahd xalqaro aeroporti* joylashgan. Shahar okrugiga Al-Qatifning oʻzi, shuningdek, bir qator kichik shahar va qishloqlar kiradi. Shahar aholisi 97 765 kishi (2010 yil hisobi).

## Tarix
Arxeologik qazishmalar maʼlumotlariga koʻra, El-Katif vohasida miloddan avvalgi 3500-yillarda odamlar yashagan. Asrlar davomida shahar El-Xatt deb nomlangan, bu nom bilan Antara ibn Shaddod, Tarafa, Bashshar ibn Burd va boshqalar kabi arab shoirlari tomonidan kuylangan. Qadimgi yunonlar shaharni Katus deb atashgan.

Al-Qatif Al — Qatif uzoq vaqtdan beri Fors koʻrfazidagi savdo porti sifatida rivojlangan.899-yilda El-Qatif va El-Hasu qarmatiylarni qoʻlga kiritdi. Bu yerda ular mahalliy hukmdorlardan mustaqilliklarini eʼlon qildilar.988 yilda buyidlar shaharga bostirib kirishdi. 1071—1253-yillarda shahar qoʻshni Al-Hasa shahri (hozirgi oʻrnida El-Xufuf) hukmdorlari tasarrufida edi.Taxminan 13-asrning oʻrtalarida El-Qatif Fors koʻrfazining gʻarbiy qirgʻogʻidagi eng yirik va eng muhim portga aylandi va ahamiyati boʻyicha Uqair (inglizcha) rus portidan oʻzib ketdi. va Usfuriylar sulolasining (inglizcha) ruslarning poytaxtiga aylanishi. 1331-yilda mashhur sayyoh Ibn Battuta bu erga tashrif buyurib, El-Katifni arab qabilalari yashaydigan, uning fikricha, jangari shialar (islomdagi oqimlardan biri) boʻlgan katta va obod shahar deb taʼriflagan.

1440-yilda hokimiyat badaviy Jabridlar sulolasi qoʻliga oʻtdi. 1515-yilda portugallar Ormuzni egallab olishdi va besh yildan soʻng El-Qatifni talon-toroj qilishdi va mahalliy hukmdor Mukrib ibn Zomilni oʻldirishdi. Portugallar Bahraynga bostirib kirib, u yerda 80 yil davom etgan oʻz hukmronligini oʻrnatdilar. Keyin, 1524 yilda Basra hukmdorlari oʻz hokimiyatlarini El-Qatifgacha kengaytirdilar, ammo oxir-oqibat, 1549 yilda butun mintaqa Usmonli imperiyasi nazoratiga oʻtdi. Turklar El-Qatif va El-Xasda qalʼalar qurdilar, lekin portugallarni Bahrayn orolidan quvib chiqara olmadilar.
1680-yilda bu hudud Bani Xolid (Markaziy va Sharqiy Arabistondagi arab qabilalarining konfederatsiyasi) humaidlari tomonidan bosib olindi; ammo 1790 yilda Al-Qatif janubida boʻlib oʻtgan jangda ular oʻz hokimiyatlarini Birinchi Saudiya davlatiga topshirdilar. Biroq 1818-yilda Usmonli-Saudiya urushi natijasida Birinchi Saudiya davlati oʻz faoliyatini toʻxtatdi, Al-Xufuf va uning atrofidagi yerlarni Ibrohim Posho qoʻmondonligi ostidagi Misr qoʻshinlari egallab oldi. Humaydlar ikkinchi Saudiya davlati kuchlari tomonidan nihoyat magʻlub boʻlgunlaricha Al-Qatif ustidan oʻz hokimiyatini tikladilar, buning asosida zamonaviy Saudiya Arabistoni yaratilgan.To‘g‘ri, turklar 1871-yilda bu hudud ustidan nazoratni tikladilar, ammo 1913-yilda Sharqiy viloyat nihoyat saudlar qo‘liga o‘tdi.

Shahar aholisining mutlaq koʻpchiligi shialar boʻlganligi sababli, 2005 yilda boʻlib oʻtgan birinchi munitsipal saylovlarda ular mumkin boʻlgan 6 ta oʻrindan 6 tasini olishgan.

2016-yil 2-yanvar kuni shia daʼvatchisi Nimr an-Nimrning qatl etilishi munosabati bilan mahalliy shialar o‘rtasida boshlangan ommaviy noroziliklarni bostirish uchun shaharga qo‘shinlar kiritildi.

## Manbalar