1992/93-yilgi UEFA Chempionlar ligasi

**1992/93-yilgi UEFA Chempionlar ligasi**, dastlab **1992/93-yilgi Yevropa Kubogi** nomi bilan tanilgan, Yevropa klublarining eng nufuzli futbol musobaqasi hisoblangan Yevropa Kubogining 38-mavsumidir. UEFA Chempionlar ligasi brendi ostidagi ilk mavsum bo‘lgan. Ushbu nom guruh bosqichidangina qo‘llanilgan.

Ikkinchi bosqichdan chiqqan sakkiz jamoa ikki guruhga ajratildi, guruh g‘oliblari esa finalda uchrashdi. Bu esa ushbu format qo‘llanilgan ikkinchi mavsum edi.  Bundan tashqari, dastlabki saralash bosqich ham o‘tkazildi, chunki bu Sovet Ittifoqi va Yugoslaviya parchalanganidan keyingi birinchi mavsum edi. Natijada ko‘plab yangi davlatlar o‘z milliy ligalari chempionlarini musobaqaga qo‘shish huquqiga ega bo‘ldi. Isroil va Farer orollari ham ilk bor musobaqada ishtirok etdi.

Finalda Milan ustidan g‘alaba qozongan Marseille musobaqada ilk marta g‘olib bo‘ldi va Yevropa kubogi/Chempionlar ligasida zafar quchgan ilk fransuz klubi sifatida tarixga kirdi.

Biroq, Marseille g‘alabasidan ko‘p o‘tmay, ular va prezidentlari Bernard Tapie ustidan oldindan kelishuv ayblovlari ilgari surildi. Bu voqea finaldan 6 kun oldin boʻlib oʻtgan liga uchrashuviga taalluqli edi. Ma’lum boʻlishicha, Marseille Milanga qarshi finalga diqqatni to‘liq qaratishi uchun Division 1 dagi chempionlikni hal qiluvchi Valenciennesga qarshi oʻyinni oldindan kelishib olgan edi. Taxminlarga ko‘ra, Tapie, Valenciennes jamoasini pora evaziga yutqazishga majbur qilgan, bu esa Marseillega Fransiya chempionatida muddatidan oldin g‘olib bo‘lish imkonini bergan, eng asosiysi esa final oldidan Marseille futbolchilari jarohatlanib qolmasligi uchun shunday qilingan. 1991-yilgi Yevropa Kubogi finalida Red Star Belgradega qarshi o‘yindan avval Marseille tarkibida bir nechta jarohat olgan futbolchilar bor edi, Tapie esa bu xatoni takrorlashni istamadi. Natijada, Fransiya futbol federatsiyasi Marseillening liga chempionligi unvonini tortib oldi (ammo Yevropa Kubogini emas, chunki gap ketayotgan uchrashuv o‘sha musobaqaga taalluqli emas edi). Klub 1993/94-yilgi mavsumda Yevropa chempionligini himoya qilishdan, shuningdek, Qit’alararo kubok va Superkubokda ishtirok etishdan chetlashtirildi. 1995-yilda Marseillening moliyaviy hisoblari bo‘yicha sud jarayoni vaqtida klub 1989-yildan 1993-yilgacha har yili o‘yinlarni sotib olish uchun 5 million fransuz franki (taxminan €760,000) ajratgani ochiqlandi. UEFA, Fransiya futbol federatsiyasi va Fransiya rasmiylari 1992/93-yilgi mavsumdagi bir nechta Marseille o‘yinlarini tekshirib chiqdilar. Ushbu tekshiruvlar Yevropa Chempionlar ligasidagi kelishuvlar bo‘yicha hech qanday rasmiy dalilni tasdiqlamadi. Shu sababli Marseillening 1993-yilgi Yevropa chempioni maqomiga ta’sir ko‘rsatmadi.

Amaldagi chempion Barcelona ikkinchi bosqichda Moskvaning CSKA jamoasi tomonidan musobaqadan chiqarib yuborildi.

## Jamoalar
Jami 36 ta milliy chempion 1992/93-yilgi UEFA Chempionlar ligasi mavsumida ishtirok etdi. 1992-yilgi klub reyting koeffitsientlariga koʻra eng past oʻrinlarni egallagan 8 ta chempion dastlabki saralash bosqichidan turnirni boshlagan boʻlsa, eng yuqori oʻrinlarni egallagan 28 ta chempion birinchi bosqichdan musobaqaga qoʻshildi.

### Taqsimot

Amaldagi chempionlar (Barcelona) oʻz ichki ligasi orqali yoʻllanma olganligi sababli, chempionlik egasiga ajratilgan oʻrin boʻsh qoldi va natijada odatiy kirish roʻyxatiga quyidagi oʻzgarishlar kiritildi:

* 27- va 28-oʻrinlarda boʻlgan chempionlar (APOEL va Union Luxembourg) ishtirokini saralash bosqichidan emas, birinchi bosqichga boshlaadi.

### Reyting

Jamoalar 1992-yilgi UEFA koeffitsientlari reytingiga ko‘ra tartiblandi. Bu koeffitsient 1987/88-yilgi mavsumdan 1991/92-yilgi mavsumlargacha boʻlgan Yevropa musobaqalaridagi natijalarni hisobga olgan. Har bir klub va milliy assotsiatsiyaning koeffitsienti hisoblab chiqilgan (umumiy ochkolar umumiy oʻyinlarga boʻlingan holda). Klubning yakuniy koeffitsienti esa ushbu ikkala qiymatni qoʻshish orqali aniqlangan. Aynan shu reyting jamoaning qaysi bosqichdan turnirga kirishini belgilab bergan.

**Izohlar**

## Bosqichlar va qur’a sanalari
Musobaqa uchun barcha qur’alar Shveytsariyaning Jeneva shahrida o‘tkazildi.

## Dastlabki bosqich

## Birinchi bosqich

## Ikkinchi bosqich

## Guruh bosqichi

Guruh bosqichi 1992-yil 25-noyabrda boshlanib, 1993-yil 21-aprelda yakunlandi. Sakkizta jamoa ikki guruhga boʻlindi, har bir guruhda toʻrttadan jamoa ishtirok etdi. Har bir jamoa guruhdagi boshqa jamoalarga qarshi uy va safarda oʻyin oʻtkazdi, yaʼni jami olti oʻyin oʻynaldi. Har bir gʻalaba uchun ikki ochko, durang uchun esa bitta ochko berildi. Guruh bosqichi yakunida har bir guruhda birinchi oʻrinni olgan jamoalar finalga chiqdi.

### A guruhi

### B guruhi

## Final

Final 1993-yil 26-may kuni Germaniyaning Myunxen shahridagi Olympiastadionda oʻtkazildi.

## To‘purarlar
1992/93-yilgi UEFA Chempionlar Ligasining eng yaxshi toʻpurarlar roʻyxati quyidagicha (dastlabki saralash bosqichi qo‘shilmagan):

## Manbalar

## Havolalar

* 1992/93-yilgi mavsumning barcha bahslari – UEFA vebsaytida
* Yevropa kubogidagi natijalar — Rec.Sport.Soccer Statistics Foundationda
* 1992/93-yilgi UEFA Chempionlar Ligasi – natijalar va tarkiblar (arxiv)