Aholining oʻrtacha umr uzunligi boʻyicha davlatlar roʻyxati

**Aholining oʻrtacha umr uzunligi boʻyicha davlatlar roʻyxati** – erkaklar, ayollar va umumiy oʻrtacha umr koʻrish tahlillarini taqdim etadigan hisobot. Mamlakatlar roʻyxatida davlatlar bilan birga bir nechta davlatlar va hududlar ham mavjud. Ushbu raqamlar mamlakatlarda sogʻliqni saqlash sifatini koʻrsatadi va ular turli omillar, jumladan, OIV/OITS kabi kasalliklar keng tarqalishi bilan bogʻliq. Ushbu maqolada Sogʻlom umr koʻrish (HALE) nomli tushuncha keltirilgan. Maʼlumotlarni axborot berish va toʻplash standartlarida farqlar tufayli mamlakatlar boʻylab hayot sifatini taqqoslashda qiyinchiliklar mavjud. Soʻnggi maʼlumotlarning asosiy manbai Jahon banki guruhi tomonidan 2021-yilgi hisobotdir.

## Aniqlash metodologiyasi
Oʻrtacha umr koʻrish soni erkaklar va ayollar uchun alohida koʻrsatilgan va birlashtirilgan raqam. Ushbu roʻyxatda bir nechta nodavlat tashkilotlar va hududlar ham mavjud.

Ushbu raqamlar roʻyxatdagi mamlakatlarda sogʻliqni saqlash sifatini va boshqa omillarni, shu jumladan, OIV infeksiyasini aks ettiradi.

Asr boshidan boshlab Sogʻlom umr koʻrish muddatini (HALE) ham baholash tendensiyasi mavjud, bu odam „toʻliq sogʻlomlikda“ yashashni kutishi mumkin boʻlgan oʻrtacha yillar soni boʻladi.

Umr koʻrsatkichlarini mamlakatlar boʻylab taqqoslash (baʼzi mamlakatlarda noaniq maʼlumot berish va statistikani yigʻishda turli mahalliy standartlar tufayli) muammoli boʻlishi mumkin. Masalan, Kanada 81,63 yilga teng boʻlgan umuman yuqori umr koʻrish istiqbolini koʻrsatadigan mamlakatdir. ammo, mamlakatning tub aholisi uchun bu raqam 75,5 yoshga tushadi. Ushbu nomutanosiblik Kanada boʻylab hayot sifatining aksariyat koʻrsatkichlarida aks etadi.

## [[Jahon banki guruhi]] (2021)
Jahon banki guruhining 2021-yil uchun hisob-kitobi. Aholisi 50 mingdan ortiq boʻlgan davlatlargina roʻyxatga olingan. Jahon banki guruhi jadvallaridagi qiymatlar yaxlitlangan. Barcha hisob-kitoblar dastlabki maʼlumotlar boʻyicha amalga oshirildi. Baʼzi joylarda 0,01 yil oʻlchamiga ega boʻlgan koʻrsatkichlarning xayoliy nomuvofiqliklari paydo boʻldi.

## Birlashgan millatlar tashkiloti (2021)
Tugʻilgandan boshlab „umr davomiyligi“ koʻrsatilgan. Bu yangi tugʻilgan chaqaloqning, agar joriy yilda yoshga bogʻliq oʻlim koʻrsatkichlari uning butun hayoti davomida doimiy boʻlib qolsa, oʻrtacha yil soni. Birlashgan Millatlar Tashkilotining 2020-2022-yillardagi dunyo aholisining istiqbollari maʼlumotlaridan olingan. Inson taraqqiyoti indeksini hisoblash uchun ham foydalaniladi. Roʻyxatga faqat aholisi 50 000 dan ortiq davlatlar kiritilgan. Ushbu mezonga koʻra, Monako (85,9 yosh, aholisi 39 000) jadvalga kiritilmagan. Odatiy boʻlib, roʻyxat 2021-yilgacha tartiblangan. 2021-yilgi maʼlumotlarni „Bizning dunyomiz maʼlumotlari“ orqali ham koʻrish mumkin.

## Jahon sogʻliqni saqlash tashkiloti (2019)
Jahon sogʻliqni saqlash tashkiloti tomonidan 2020-yil dekabr oyida eʼlon qilingan maʼlumotlar.

## MRB jahon faktlar kitobi (2022)
AQSh MRB oʻzining „World Factbook“ hisobotida quyidagi umr koʻrish maʼlumotlarini berdi.

## Iqtisodiy hamkorlik va taraqqiyot tashkiloti
2022-yil uchun Iqtisodiy hamkorlik va taraqqiyot tashkiloti hisoboti.

## Manbalar

## Havolalar
* Global Agewatch  has the latest internationally comparable statistics on life expectancy from 195 countries.
* Life expectancy trends interactive graph
* Life expectancy interactive world map
* Global Life Expectancy | LiveScience