open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Allotinus strigatus

**Allotinus strigatus** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. Tur ilk bor 1911-yilda John Coney Moulton tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur Janubi-Sharqiy Osiyoda uchraydi.

## Kenja turlari
**Allotinus strigatus strigatus*
**Allotinus strigatus malayanus* Corbet, 1939
## Manbalar
Irgandı koʻprigi

**Irgandı ko‘prigi** () — Turkiyaning Bursa shahrida joylashgan tarixiy ko‘prikdir. Ko‘prik Nilüfer daryosining irmog‘i bo‘lgan Gökdere ustidan o‘tadi (). U Buyuk Bursa shahriga qarashli ikkinchi darajali ikki tuman — Osmangazi (shimoli-g‘arbda) va Yildirim (janubi-sharqda) — o‘rtasida joylashgan.

## Tarix
Ko‘prik savdogar Müslihiddin tomonidan 1442-yilda qurdirilgan bo‘lib, uning me’mori sifatida Timurtaş tilga olinadi. Ko‘prik 1855-yilgi Bursa zilzilasi natijasida zarar ko‘rgan. 1922-yilda, Turkiya Mustaqillik urushi davrida, Bursadan chekinayotgan Yunon (Gellen) armiyasi tomonidan bombardimon qilingan. Shundan so‘ng ko‘prik uzoq vaqt davomida transport harakati uchun yopiq qolgan va 1949-yilda, kichik o‘zgarishlar kiritilgan holda, qayta qurilib foydalanishga topshirilgan. Keyingi ta’mirlash ishlari 2004-yilda amalga oshirilgan.

## Batafsil
Ko‘prik yakka ravoqli (bitta kamarli) ko‘prikdir. Uning ravoq oralig‘i 16 metr (52 fut), eni esa 11 metr (36 fut)ni tashkil etadi. Bu usti yopiq va ichida bozor joylashgan noyob ko‘prik turlaridan biri hisoblanadi. Mahalliy aholi orasida bu dunyodagi do‘konlarga ega bo‘lgan to‘rtta ko‘prikdan biri ekanligi (noto‘g‘ri) da’vo qilib kelinadi. Do‘konlari bo‘lgan boshqa ko‘priklar qatoriga Italiyadagi Ponte Vekkio va Ponte Rialto, Bolgariyadagi Osam ko‘prigi, Buyuk Britaniyada Avondagi Pulteney Bridge, Lincoln shahridagi High koʻprigi va Frome shahridagi Frome koʻprigi, shuningdek Germaniyaning Erfurt shahridagi Krämerbrücke kiradi. Ko‘prikning dastlabki loyihasida 30 ta do‘kon bo‘lgan. Dotsent Öngening ta’kidlashicha, Usmoniylar davrida bu ko‘prik kechasi yopib qo‘yish orqali Bursaning ikki mahallasi o‘rtasidagi harakatni nazorat qilish uchun ham foydalanilgan.

## Manbalar
Artem Kozak

**Artem Romanovich Kozak** (; 1998-yil 28-mayda tugʻilgan) – ukrainalik professional futbolchi, Oleksandriya jamoasida yarim himoyachi sifatida oʻynaydi.

## Biografiyasi
Artem Volin viloyatining Kovel shahrida tugʻilgan. Otasi qurilish ishchisi, onasi esa musiqa oʻqituvchisi boʻlgan. U toʻqqiz yoshida Volodimir-Volinskiyning BRV-VIK klubida futbol oʻynay boshlagan. Artem keyinchalik Kiyevning „Dinamo“ yoshlar akademiyasidan taklifnoma olgan va u yerda 2013-yilgacha oʻynagan. Kiyev klubining yoshlar va oʻsmirlar jamoalarida oʻynagan va jamoa bilan UEFA Yoshlar Ligasida oʻynagan. 2014/15-yilgi mavsumida yana BRV-VIK klubida oʻynagan.

„Dinamo“ bilan shartnomasi tugaganidan soʻng, Gretsiyaga koʻchib oʻtgan va u yerda PAOK bilan shartnoma imzolagan. U Saloniki klubining oʻrinbosarlar jamoasida oʻynaggan. 2016/17-yilgi mavsumida u Gretsiya yoshlar chempionatida kumush medalni qoʻlga kiritgan va keyingi mavsumda turnirda gʻolib chiqqan. Shuningdek, u UEFA Yoshlar Ligasida Gretsiya klubi safida ham oʻynagan. U faoliyatini Gretsiyada davom ettirish imkoniyatiga ega boʻlgan, mahalliy klublardan birida ijara asosida oʻynadi, ammo Ukrainaga qaytishga qaror qilgan.

## Klubdagi faoliyati
U Ukraina Premyer-ligasidagi debyutini 2019-yil 24-fevralda „Arsenal Kiyev“ jamoasi safida „Desna Chernihiv“ jamoasiga qarshi oʻyinda oʻtkazgan.

2024-yil 20-avgustda Kozak Oleksandriya bilan ikki mavsumlik shartnoma imzoladi.

2019-yil 23-iyulda u Lvovga yetib keldi va 2019-yil 31-iyulda u „Karpati“ safida Kiyevning „Dinamo“siga qarshi birinchi oʻyinini oʻtkazdi.

2020-yil 27-avgustda OAV futbolchining „Chornomorets Odesa“ga qoʻshilgani haqida xabar berdi.

## Yutuqlar
;Chornomorets Odessa

* Ukraina Birinchi ligasi gʻolibi: 2020-21

## Manbalar

## Havolalar
* Artem Kozak Polissyafc saytida
*
Grigol Chabradze

**Grigol „Goga“ Chabradze** (; 1996-yil 20-aprelda tugʻilgan) – gruziyalik futbolchi, Oʻzbekiston Superligasi ishtirokchisi Qizilqum klubida himoyachi sifatida oʻynaydi.

Chabradze har bir milliy yoshlar jamoalarida oʻynagan. U uch marta milliy ligada, ikki marta Gruziya Superkubogida va bir marta Gruziya Kubogida gʻolib chiqqan.

## Klubdagi faoliyati
Chabradze professional faoliyatini Gruziya 2-divizionida Saburtalo jamoasida boshlagan. Grigol 2015-yilda klub bilan asosiy ligaga koʻtarilgan va klubning doimiy aʼzosi edi. Uch yildan soʻng Chabradze oʻzining birinchi chempionlik unvonini Saburtalo bilan qoʻlga kiritgan, keyin esa milliy kubokni qoʻlga kiritgan.

2020-yil boshida Chabradze Erovnuli Ligaga yangi koʻtarilgan Telavi klubiga ijara asosida qoʻshilgan. Oʻzining oʻyinlari tufayli mavsumning ramziy jamoasiga kiritilgan.

2020-yil dekabr oyida Dinamo Batumi jamoasi oʻtgan, bir yildan soʻng birinchi marta ligada gʻolib boʻlgan. 2023-yil oxiriga kelib, Dinamo yana bir chempionlik unvoni va Superkubokni qoʻlga kiritgan.

2024-yil fevral oyida Chabradze Eronning Zob Ahan klubi bilan shartnoma imzolagan. Grigol 2025-yil iyun oyida Gruziyaga qaytib kelgan va Dila jamoasi bilan shartnoma imzolagan. Koʻp oʻtmay, u milliy superkubokni, keyin esa olti oydan soʻng milliy kubokni qoʻlga kiritgan.

## Xalqaro
Chabradze Gruziya terma jamoasi safida debyutini 2021-yil 25-mart kuni 2022-yilgi Jahon chempionati saralash bosqichida Shvetsiyaga qarshi oʻyinda oʻtkazgan.

## Faoliyat statistikasi
### Klub

### Xalqaro

## Yutuqlar
;Saburtalo

* Erovnuli ligasi: 2018
* Gruziya kubogi: 2019
;Dinamo Batumi

* Erovnuli ligasi: 2021, 2023
* Gruziya superkubogi: 2022
;Dila

* Gruziya superkubogi: 2025
* Gruziya kubogi: 2025

### Shaxsiy

* Yevropa ligasining yil jamoasi: 2020

## Manbalar

## Havolalar
Jean de La Bruyère

**Jean de La Bruyère** (; 1645-yil 16-avgust — 1696-yil 11-may) — fransuz yozuvchisi, moralist hajvchi.

## Manbalar

## Adabiyotlar

* 

## Havolalar
Georgi Babaliev

**Georgi Nikolaev Babaliev** (; 2001-yil 14-martda tugʻilgan) – bolgariyalik professional futbolchi, „Yantra Gabrovo“ klubida hujumchi pozitsiyasida oʻynaydi.

## Faoliyati
Babaliev yoshlikdagi faoliyatini mahalliy Karnobat jamoasida boshlagan. 2013-yilda Chernomorets Burgas klubiga, keyin esa Ludogorets Razgrad klublarining oʻtgan va yoshlar jamoalarida oʻynagan. 2020-yil 22-dekabrda Sozopol klubidagi muvaffaqiyatsiz davrdan soʻng Lokomotiv Sofiya klubiga qoʻshilgan. 2021-yil iyul oyida u Spartak Varna jamoasiga koʻchib oʻtgan. Jamoa Birinchi Ligaga yoʻllanmani qoʻlga kiritgan. 2022-yil 22-iyulda Spartak jamoasi tarkibidagi birinchi golini Pirin Blagoevgrad bilan oʻyinda urgan.

## Milliy faoliyati
2017-yil 13-oktabrda Babaliyev Bolgariyaning 17 yoshgacha boʻlganlar terma jamoasi safida rasmiy oʻyinda debyut qilgan. Debyut oʻyinida Bolgariya U17 jamoasi bilan Irlandiya Respublikasining 17 yoshgacha boʻlganlar terma jamoasiga 3:0 hisobida magʻlub boʻlgan edi.

## Manbalar

## Havolalar
*
Yanis Lhéry

**Yanis Lheri** (2003-yil 7-mayda tugʻilgan) – fransiyalik professional futbolchi, Oʻzbekiston Superligasi ishtirokchisi Xorazm klubida Alcorcóndan ijaraga olingan hujumchi sifatida oʻynaydi.

## Klub karerasi
Lyeri „Sent-Etyen“ klubi safida 2021-yil 23-may kuni „Dijon“ jamoasiga qarshi oʻyinda debyut qilgan.

2025-yilning 18-yanvarida Lyeri Primera Federación ishtirokchisi Alcorcón klubi bilan shartnoma imzolagan.

## Yutuqlari
;Progrès Niederkorn

* Lyuksemburg kubogi sohibi: 2023–24

## Manbalar

## Havolalar
*
Mardan saroyi

**Mardon saroyi** – Turkiyaning Antaliya viloyati, Lara hududida joylashgan hashamatli mehmonxona boʻlib, u ozarbayjonlik tadbirkor Telman Ismailov tomonidan qurilgan. U Yevropa va Oʻrta yer dengizi mintaqasidagi eng qimmat hashamatli kurort sifatida tilga olinadi. Mehmonxona 2018-yildan buyon Titanic Hotels and Resorts tomonidan ijaraga olinib, boshqarib kelinmoqda.

## Tarix
U 2009-yil 23-may kuni ochilgan boʻlib, ochilish marosimida Mariah Carey, Kendall Jenner, Sharon Stone, Richard Gere, Monica Bellucci, Paris Hilton, Seal, Tom Jones hamda Qozogʻiston Prezidenti Nursulton Nazarboyev ishtirok etgan. Shakhtar Donetsk (2011) va Steaua Buxarest (2012) kabi ayrim futbol klublari faxriy mehmon sifatida tashrif buyurgan. Ushbu jamoalar Telman Ismoilovning taklifiga binoan Antaliyada mashgʻulot yigʻinlarini oʻtkazgan, barcha xarajatlarni esa Ismoilovning oʻzi qoplagan. Mehmonxonaning korporativ uslubi va veb-sayti Dubaydagi Brash Brands kompaniyasi tomonidan yaratilgan boʻlib, bu loyiha Xalqaro dizayn mukofotiga sazovor boʻlgan. Hashamati sababli va Telman Ismoilovning taʼkidlashicha, ochilish vaqtida mehmonxona „Mardan Xon“ nomi bilan ham tanilgan.
Mehmonxona:
* Yevropadagi eng yirik hovuzlardan biriga ega;
* 2 400 dan ortiq baliq mavjud boʻlgan akvariumi ham Yevropadagi eng kattalaridan biri hisoblanadi.
2018-yil dekabr oyida, tarkibiga Titanic Beach Lara va Titanic Deluxe Belek kabi mehmonxonalar kiruvchi Titanic Hotels ushbu mehmonxonani boshqaruvga olishi eʼlon qilingan.
Mehmonxonaning qachon qayta ochilishi hozircha aniq emas.

## Tannarx
Mardan Palace mehmonxonasining qurilish qiymati taxminan 1,4 milliard AQSh dollari deb baholanadi. Mehmonxonada Oʻrta yer dengizi mintaqasidagi eng katta suzish havzasi mavjud boʻlib, uning ichida 2 400 ta baliq saqlanadigan suv osti akvariumi joylashgan. Mehmonxonada 560 ta xona, 12 000 kvadrat fut (taxminan 1 100 m²) maydonga ega spa markazi, hamda Misrdan olib kelingan 9 000 tonna qum bilan qoplangan shaxsiy plyaj bor. Qurilish jarayonida 10 000 m² oltin, 500 000 dona billur (kristall) va 23 000 m² italyan marmari ishlatilgan.

Mehmonxona 2015 yil oxirida atigi 124 million AQSh dollari evaziga Halkbank bankiga sotilgan.

## Inshootlar
Mehmonxona 5 akr maydonli hovuzga ega boʻlib, uning markazida dengiz mahsulotlari restorani joylashgan. Restoran atrofida esa 4 ta akvarium mavjud boʻlib, u yerda 3 000 dan ortiq turdagi baliqlar saqlanadi.

## Manbalar

## Havola

* https://www.titanic.com.tr/titanic-mardan-palace Rasmiy sayt
Levent Mercan

**Münir Levent Mercan** (2000-yil 10-dekabrda tugʻilgan) – turkiyalik professional futbolchi, Turkiya Superligasining „Fenerbahçe“ klubi himoyachisi.

## Klublardagi karyerasi
### Yoshlik yillari
2016-yilda „FC Schalke 04“ akademiyasiga qoʻshilishidan oldin Mercan Ruhr mintaqasidagi turli klublarning yoshlar jamoalarida oʻynagan, jumladan: „PSV Recklinghausen“ (2005–2010), „VfB Hüls“ (2010–2011), „VfL Bochum“ (2011–2012) va „Rot-Weiss Essen“ (2012–2016).
### Schalke
Mercan 2019-yil 10-avgustda „Schalke 04“ safida professional debyutini DFB-Pokal musobaqasi doirasidagi uchrashuvda oʻtkazgan. U „SV Drochtersen/Assel“ga qarshi bahsning 61-daqiqada zaxiradan maydonga tushib, 73-daqiqasida jamoasining toʻrtinchi golini kiritgan.

2019-yil 17-avgust kuni u „Borussia Mönchengladbach“ga qarshi uchrashuvda Bundesliga doirasida zaxiradan maydonga tushib, safardagi 0:0 hisobidagi durang bilan yakunlangan oʻyinda debyut qilgan. 2019-yil 22-avgust kuni esa u „Schalke 04“ bilan 2023-yil iyun oyigacha moʻljallangan ilk professional shartnomasini imzolagan.

### Fatih Karagümrük
2021-yil 16-avgust kuni u mavsum oxirigacha moʻljallangan ijara asosida Turkiya Superligasining „Fatih Karagümrük“ jamoasiga qoʻshilish boʻyicha kelishuvga erishgan. 2022-yil 5-iyul kuni esa ushbu futbolchi toʻlaqonli ravishda Turkiya klubiga koʻchib oʻtgan.

2021-yil 11-sentyabr kuni u „Adana Demirspor“ga qarshi o'yinda Turkiya Superligasidagi debyutini amalga oshirgan. 2021-yil 1-dekabr kuni esa Mercan Turkiya Kubogi doirasida „Sarıyer“ga qarshi toʻrtinchi bosqich uchrashuvida ilk bor asosiy tarkibda maydonga tushirilgan.

### Fenerbahçe
2024-yil 21-iyun kuni Mercan „Fenerbahçe“ klubiga toʻrt yillik shartnoma asosida transfer qilingan. U 2024-yil 29-iyun kuni Ruminiyaning „FC Petrolul Ploiești“ jamoasiga qarshi oʻrtoqlik oʻyinda ilk norasmiy uchrashuvini oʻtkazgan. U 46-daqiqada Luan Peres oʻrniga zaxiradan maydonga tushirilgan.

Mercan 2024-yil 25-avgust kuni u „Rizespor“ga qarshi Turkiya Superligasi uchrashuvida debyut qilgan.

2025-yil 5-yanvar kuni u „Hatayspor“ga qarshi uy uchrashuvida markaziy himoyachi sifatida asosiy tarkibda ilk bor maydonga tushirilgan.

2026-yil 27-noyabr kuni UEFA Yevropa Ligasi doirasida „Ferencváros“ga qarshi oʻyinda qitʼa doirasidagi musobaqalardagi debyutini amalga oshirgan.
## Shaxsiy hayoti
Kelib chiqishi turkiyalik boʻlgan Mercan Germaniyada dunyoga kelgan.

## Statistikasi

## Manbalar
Aslauga bouyeri

**Aslauga bouyeri** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. Ushbu tur Kamerun va Tanzaniya hududlarida uchraydi.

## Kenja turlari
**Aslauga bouyeri bouyeri* 
**Aslauga bouyeri congdoni* Libert & Collins, 1997 
## Manbalar

## Havolalar
*Images representing ''Aslauga bouyeri'' at Barcodes of Life
Aslauga kallimoides

**Aslauga kallimoides** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. Ushbu tur Kamerunning janubiy hududlarida, Kongo Respublikasi hamda Kongo Demokratik Respublikasining Ekvator viloyatida uchraydi.
## Manbalar

## Havolalar
*''Die Gross-Schmetterlinge der Erde'' 13: Die Afrikanischen Tagfalter. Plate XIII 65 *c*
*Images representing ''Aslauga kallimoides'' at Barcodes of Life
Aslauga febe

**Aslauga febe** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. Ushbu tur Kamerun hududida uchraydi.
## Manbalar
Aslauga camerunica

**Aslauga camerunica** (kamerun aslaugasi) — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. Ushbu tur Nigeriya va Kamerun hududlarida uchraydi. Uning yashash muhiti o‘rmonlardan iborat.
## Manbalar
Aslauga confusa

**Aslauga confusa** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. Ushbu tur Kamerun, Kongo Respublikasi va Gabon hududlarida uchraydi.
## Manbalar

## Manbalar

*Images representing ''Aslauga confusa'' at Barcodes of Life
Aslauga karamoja

**Aslauga karamoja** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. Ushbu tur Uganda hududida uchraydi.
## Manbalar
Bilkisu Funtuva

**Hajiya Bilkisu Salisu Ahmed Funtuva** nigeriyalik yozuvchi. U xausa tilida ayol musulmon qahramonlarga eʼtibor qaratgan romanlar yozadi. U "Kano bozor adabiyoti" yoki *Littattafan Soyayya* — "muhabbat kitoblari" nomi bilan tanilgan adabiyotning eng mashhur yozuvchilaridan biridir.

Uning romanlari feminizm va ayollar huquqlari mavzularini xausa xalqi va islomga oid masalalar bilan uygʻunlashtiradi, oʻzi mansub boʻlgan ushbu guruhlar aʼzosi sifatidagi shaxsiy tajribalaridan foydalanadi.
Bilkisu Funtuva undan kutiladigan rolni va xausa ayolining hayotiy haqiqatini tashkil etuvchi koʻpxotinlilik diniy amaliyotini saqlagan holda, bunday sharoitlarga qanday qarshi kurashish haqida yozadi. Funtuvaning asarlari taʼlimini diniy eʼtiqodlari bilan uygʻunlashtirgan ayol qahramonlar atrofida qurilgan boʻlib, ular oʻzlarini gʻayrioddiy muvaffaqiyat sari koʻtaradilar. Bu qahramonlar yuridik, tibbiyot va hukumat amaldori kabi kasblarda ishlaydilar, shu bilan birga boy biznesmenlar bilan sehrli hayot kechiradilar. Uning asarlaridagi eng yaqqol mavzulardan biri ehtirosli sevgi hisoblanadi. Asarlarida juftliklar oʻzaro hurmat, yaqinlik va ikki tomonlama yoqimli mashgʻulotlarga boy munosabatlarni baham koʻradilar.
Oilalari ustidan koʻproq nazoratga ega boʻlayotgan ayollarni markazga qoʻyish bilan bir qatorda, uning romanlari musulmon ayollarini oʻz eʼtiqodlarini saqlagan holda taʼlimga eʼtibor qaratishga undaydi.

Funtuva oʻz oilasi bilan Nigeriyaning Katsina shtati Funtua shahrida yashaydi.

## Asarlari
* 1994: *Allura Cikin Ruva* (*Pichan uyumidagi igna*)
* 1996: *Va Ya San Gobe* (*Ertaga nima boʻlishini kim biladi?*)

## Manbalar
Aslauga aura

**Aslauga aura** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. Tur ilk bor 1913-yilda Hamilton Herbert Druce tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur Kamerun, Gabon va Kongo Demokratik Respublikasi hududlarida uchraydi.
## Manbalar

## Havolalar
*
Aslauga australis

**Aslauga australis** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. Ushbu tur Janubiy Afrikaga endemik bo‘lib, asosan Sharqiy Keyp viloyatidagi savanna va qirg‘oqbo‘yi o‘rmonlarida uchraydi.
## Manbalar
Aslauga

**Aslauga** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalaklar jinsi. Ushbu jins vakillari boshqa hasharotlar bilan o‘zaro bog‘liqlikda yashaydi va faqat Afrotropika mintaqasida uchraydi.

Aslauga kapalaklari odatda mayda o‘lchamli bo‘lib, ranglari kulrang-ko‘k yoki kulrang-binafsha tuslarda bo‘ladi. Ularning qanot shakli o‘ziga xos bo‘lib, turlar orasida sezilarli darajada farqlanadi; bu xususiyat ayniqsa *Aslauga pandora* turida yaqqol namoyon bo‘ladi.

## Turlari
**[[Aslauga abri]]* Collins & Libert, 1997
**[[Aslauga atrophifurca]]* Cottrell, 1981
**[[Aslauga aura]]* Druce, 1913
**[[Aslauga australis]]* Cottrell, 1981
**[[Aslauga bella]]* Bethune-Baker, 1913
**[[Aslauga bitjensis]]* Bethune-Baker, 1925
**[[Aslauga bouyeri]]* Libert, 1994
**[[Aslauga camerunica]]* Stempffer, 1969
**[[Aslauga confusa]]* Libert, 1994
**[[Aslauga ernesti]]* (Karsch, 1895)
**[[Aslauga febe]]* (Libert, 1994)
**[[Aslauga guineensis]]* Collins & Libert, 1997
**[[Aslauga imitans]]* Libert, 1994
**[[Aslauga kallimoides]]* Schultze, 1912
**[[Aslauga karamoja]]* (Libert, 1994)
**[[Aslauga katangana]]* (Romieux, 1937)
**[[Aslauga lamborni]]* Bethune-Baker, 1914
**[[Aslauga latifurca]]* Cottrell, 1981
**[[Aslauga marginalis]]* Kirby, 1890
**[[Aslauga marshalli]]* Butler, 1898
**[[Aslauga modesta]]* Schultze, 1923
**[[Aslauga orientalis]]* Cottrell, 1981
**[[Aslauga pandora]]* Druce, 1913
**[[Aslauga prouvosti]]* Libert & Bouyer, 1997
**[[Aslauga purpurascens]]* Holland, 1890
**[[Aslauga satyroides]]* Libert, 1994
**[[Aslauga tanga]]* Libert & Collins, 1997
**[[Aslauga vininga]]* (Hewitson, 1875)

## Manbalar

## Adabiyotlar
Libert, M. 1994. Contribution à l’étude des Lycaenidae africains: Mise au point sur le genre *Aslauga* Kirby. *Lambillionea*, 94 (3) : 411–434.

## Havolalar
*''Aslauga'' at Markku Savela's website on Lepidoptera
*Seitz A. ''Die Gross-Schmetterlinge der Erde'' 13: Die Afrikanischen Tagfalter. Plate XIII 64
*Images at BOLD
*Fauna Africains Libert
Aslauga vininga

**Aslauga vininga** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. Ushbu tur Nigeriya, Kamerun, Ekvatorial Gvineyaning Bioko oroli, Gabon, Kongo Respublikasi, Kongo Demokratik Respublikasi, Tanzaniya va Zambiya hududlarida uchraydi.

## Kenja turlari
**Aslauga vininga vininga* 
**Aslauga vininga kiellandi* Libert, 1997 
## Manbalar

## Havolalar
*Images representing ''Aslauga vininga'' at Barcodes of Life
*Seitz, A. ''Die Gross-Schmetterlinge der Erde'' 13: Die Afrikanischen Tagfalter. Plate XIII 65 *f*
Dilpesend Kadın

**Azize Dilpesend Kadın** ( – „*yuqori darajada hurmatli*“ va „*koʻngilga yoqimli*“; 1865-yil 16-yanvar – 1901-yil 17-iyun) – Usmoniylar davlati sultoni Abdulhamid IIning beshinchi xotini.

## Hayoti
Kelib chiqishi gruzinlarga mansub boʻlgan Dilpesend Kadın 1865-yil 16-yanvarda Gruziyaning Tbilisi shahrida tugʻilgan. Tugʻilganida Azize xonim ismi qoʻyilgan. Otasi Kızılbeg Maksud Giray Bey, onasining ismi Esma xonim. Dilpesendning Midhat Bey ismli ukasi va Mestiahu xonim hamda Pakiya xonim ismli ikki singlisi bor edi. Otasi tomondan Qrim xonligi Giraylar sulolasi avlodidan edi.Dilpesend xonim boʻychan, toʻq jigarrang-qora sochli va oq-sariq yuzli ayol boʻlgan. Sulton Abdulhamid II ning xotinlari ichida eng kam maʼlumot saqlanib qolgani Dilpesend xonim boʻlgani sababli koʻpincha shunga oʻxshash ismli boshqa bir xotin Pesend xonim bilan adashtiriladi.

Abdulhamid II ga turmushga chiqishidan oldin Dilpesend Abdülhamid II ning bobosi sulton Mahmud IIning oxirgi xotini Tiryal xonimning xizmatkorlari safida edi. 1883-yilda Tiryal xonim vafot etgach, odatga koʻra, Tiryal xonimning barcha xizmatkorlari Dolmabahçe saroyiga yoki Yildiz saroyiga yuborilgan. Shu saroyda Abdulhamid II Dilpesend xonimni koʻrgan va uni oʻziga xotinlikka tanlagan.

Dilpesend xonim 1883-yil 10-aprelda Abdulhamidga turmushga chiqdi. Unga „Toʻrtinchi Kadın“ unvoni berildi. 1884-yil 9-yanvarda turmushidan 1 yil oʻtib, u birinchi farzandi Noila Sulton ismli qizini dunyoga keltirdi. Oradan koʻp oʻtmay, 1885-yilda yana bir qizi, Seniha Sulton tugʻildi, biroq u besh oyligida vafot etgan. 1895-yilda Dilpesend xonim „Uchinchi Kadın“ unvoniga koʻtarilgan.

## Vafoti
Dilpesend Kadın 1901-yil 17-iyunda 36 yoshida Yildiz saroyida vafot etgan va Istanbuldagi Yahyo Afandi qabristoniga dafn qilingan.

## Farzandlari

## Yana qarang
* Usmoniylar sultonlari xotinlarining roʻyxati
* Kadın
* Usmoniylar imperiyasi harami

## Manbalar

## Adabiyotlar
* 
* 
* 
*
Aslauga tanga

**Aslauga tanga** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. Ushbu tur Tanzaniya hududida uchraydi.
## Manbalar
Aslauga marginalis

**Aslauga marginalis** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. Ushbu tur Syerra-Leone, Liberiya, Kot-dʼIvuar, Gana, Togo, Nigeriyaning janubiy hududlari hamda ehtimol Kamerunning g‘arbiy qismida uchraydi.
## Manbalar

## Havolalar
*Images representing ''Aslauga marginalis'' at Barcodes of Life
Aslauga marshalli

**Aslauga marshalli** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. Ushbu tur Kamerun, Angola, Kongo Demokratik Respublikasi, Burundi, Uganda, Keniya, Tanzaniya va Malavida uchraydi.

## Kenja turlari
**Aslauga marshalli marshalli* 
**Aslauga marshalli adamaoua* Libert, 1994 
## Manbalar
Aslauga orientalis

**Aslauga orientalis** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. Ushbu tur Keniya va Tanzaniya qirg‘oq hududlarida hamda Zambiyada uchraydi.
## Manbalar
Thestor pringlei

**Thestor pringlei** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. Ushbu tur Janubiy Afrikaga xos endemik bo‘lib, G‘arbiy Keyp viloyatidagi quruq Nama Karoo hududlarida, Roggeveld qir-adirlari atrofida Sazerlend yaqinida hamda Shimoliy Keyp viloyatidagi Kalviniya shahri yaqinida uchraydi.
## Manbalar
Emsalinur Kadın

**Emsalinur Kadın** ( – „*namunali nur*“; 1866-yil 2-yanvar –  1952-yil; 1934-yildagi „Familiya toʻgʻrisidagi qonun“dan soʻng: **Emsalinur Kaya**) – Usmoniylar davlati sultoni Abdulhamid II ning yettinchi xotini.

## Yoshligi
Emsalinur Kadın 1866-yilda Tbilisida tugʻilgan. Otasining ismi Ömer Bey yoki Mehmed Bey boʻlgan. Emsalinurning Tesrid xonim ismli singlisi boʻlib, u 1894-yilda Shahzoda Ibrohim Tavfiqqa turmushga chiqqan. Shahzoda sulton Abdulmajid I ning nabirasi va Shahzoda Burhoniddinning oʻgʻli edi. Emsalinur oʻzining goʻzalligi va latofati bilan mashhur edi.

## Nikohi
Emsalinur 1885-yilda Yildiz saroyida Abdulhamidga turmushga chiqqan va unga „Beshinchi Kadın“ unvoni berilgan. 1886-yil 30-noyabrda yaʼni nikohdan 1 yil oʻtib, u yagona farzandi, qizi Shodiya Sultonni dunyoga keltirgan. 1895-yilda Emsalinur „Toʻrtinchi Kadın“ unvoniga, 1901-yilda esa „Uchinchi Kadın“ unvoniga koʻtarilgan. 1907-yilda u Kırkpınar qishlogʻida masjid qurdirgan. Emsalinurga Nişantaşıda bir saroy hadya qilingan, eri taxtdan agʻdarilganidan soʻng shu yerda yashagan.

1909-yil 27-aprelda Abdulhamid taxtdan agʻdarilib, Salonikiga surgunga yuborilgan. Emsalinur u bilan birga ketmasdan Istanbulda qolgan. 1912-yilda Saloniki Yunoniston qoʻliga oʻtgach, Abdulhamid Istanbulga qaytib kelgan va Beylerbeyi saroyiga joylashtirilgan. Keyinchalik shu yerda 1918-yilda vafot etgan.

## Bevaligi va vafoti
1924-yilda Usmoniylar hokimiyatiga yakun yasalgach, sulola aʼzolari surgun qilingan. Emsalinur qizi bilan birga Parijga ketgan, ammo u yerda bir necha yil yashagach, Istanbulga qaytib kelgan va Nişantaşıdagi oʻz saroyiga joylashgan.

1934-yildagi Familiya toʻgʻrisidagi qonunga muvofiq, Emsalinur „Kaya“ familiyasini olgan. Moliya vazirligi tomonidan uning saroyi sotib yuborilgach, Emsalinur Erenköy dagi „Gʻolib posho saroyi“ nomi bilan mashhur boʻlgan nevarasining saroyiga joylashgan. Biroq bu saroy ham 1948-yilda dunyodagi birinchi ayol jangchi uchuvchi Sabiha Gökçenga sotilgach, Emsalinur uysiz kolgan.

Hukumat unga oyiga 100 lira ajratgan. Bu miqdordagi pul bilan uy ijaraga olish qiyinlashgan. Emsalinur Kadın 1952-yilda taxminan 86 yoshida uysiz holda vafot etgan, va Yahyo Afandi qabristoniga, Istanbulga dafn etilgan. Qizi undan 25 yil koʻproq yashagan va 1977-yilda vafot etgan.

## Farzandlari

## Yana qarang
* Usmoniy sultonlarining xotinlari roʻyxati
* Kadın
* Usmoniylar sulolasi harami

## Adabiyotlar

## Manbalar
* 
* 
* 
*
Lycaena helloides

**Lycaena helloides** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. Ushbu tur Shimoliy Amerikada, Buyuk ko‘llar hududidan Britaniya Kolumbiyasigacha, janubda esa Quyi shimoliy Kaliforniyagacha bo‘lgan mintaqalarda uchraydi.
## Manbalar
Hermes copper

**Lycaena hermes** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. Ushbu tur Meksikada hamda AQShning Kaliforniya shtatining janubiy qismida uchraydi.
## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Heliophorus sena

**Heliophorus sena** — Lycaenidae oilasiga mansub kichik kapalak turi. Ushbu tur Hindistonda uchraydi.
## Manbalar

* 
*  
* 
* 
* 
*
Allepipona emortualis

**** – Vespidae oilasiga mansub ari turi. Ushbu tur 1853-yilda Saussure tomonidan taʼriflangan.

## Manbalar
Allepipona erythrospila

**** – Vespidae oilasiga mansub ari turi. Ushbu tur 1905-yilda Cameron tomonidan taʼriflangan.

## Manbalar
Heliophorus epicles

**Heliophorus epicles** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. Ushbu tur ilk bor 1823-yilda Jean Baptiste Godart tomonidan tavsiflangan. Tur Osiyoda uchraydi.

## Kenja turlari
* *Heliophorus epicles epicles* Fruhstorfer, 1918 
* *Heliophorus epicles hilima* Fruhstorfer, 1912 
* *Heliophorus epicles latilimbata* Fruhstorfer, 1908 
* *Heliophorus epicles tweediei* Eliot, 1963 
* *Heliophorus epicles sumatrensis* Fruhstorfer, 1908 
* *Heliophorus epicles phoenicoparyphus* Holland, 1887.

## Galereya

File:VB 004 PurpleSufire UP.jpg|Hindiston, Uttar-Pradesh shtatida
File:Purple Saphire Butterfly I IMG 3915.jpg|Hindiston, Himachal-Pradesh shtatida
File:Epic094.jpg|Chapda erkak, o‘ngda urg‘ochi
File:Purple Sapphire (Heliophorus epicles) in Samsing, Duars, West Bengal W IMG 6320.jpg|Hindiston, G‘arbiy Bengaliya shtatining Darjiling tumanidagi Samsing qishlog‘ida 
File:Purple Sapphire (Heliophorus epicles) in Samsing, Duars, West Bengal W IMG 6202.jpg|Samsingda 
File:Purple Sapphire (Heliophorus epicles) in Samsing, Duars, West Bengal W IMG 6199.jpg|Samsingda
File:Purple Sapphire (Heliophorus epicles) in Samsing, Duars, West Bengal W IMG 6169.jpg|Samsingda 
File:Purple Sapphire (Heliophorus epicles) in Samsing, Duars, West Bengal W IMG 6002.jpg|Samsingda 
File:Purple Sapphire (Heliophorus epicles)- Female at Samsing, Duars, WB W IMG 6189.jpg|Samsingda 
File:Purple Sapphire (Heliophorus epicles)- Female at Samsing, Duars, WB W IMG 6182.jpg|Samsingda
File:Purple Sapphire Cameron Highlands.jpg|Malayziya, Cameron Highlands hududida
File:Purple Sapphire 12.jpg|Malayziya, Cameron Highlands hududida



## Manbalar

## Adabiyotlar
* 
* 
* 
* 
* 
*
Allodynerus

**Allodynerus** — kulol arilar turi. Ushbu tur Palearktika va Afrotropika hududlarida tarqalgan.

## Manbalar
Allepipona similis

**** — Vespidae oilasiga mansub ari turi. Ushbu tur 2000-yilda Gusenleitner tomonidan ta’riflangan.

## Manbalar
Abu Bakr Al-Rabiya

**Abu Bakr Al-Rabiya** kanadalik yozuvchi boʻlib, uning Winnie Yeung bilan hamkorlikda yozilgan xotira kitobi *Homes: A Refugee Story* 2018-yilda nashr etilgan.

Asli vatani Iroq boʻlgan Al-Rabiya oilasi bilan 2010-yilda ozchilikdagi sunniy musulmonlar maqomi tufayli taʼqibdan qochish uchun Suriyaning Hims shahriga koʻchib oʻtgan, biroq tez orada Suriya fuqarolar urushi boshlanib ketgani uchun yana koʻchishga majbur boʻlgan. U va uning oilasi 2014-yildan beri Alberta shtatining Edmonton shahrida yashaydi, Yeung esa u kitob yozish haqida oʻylay boshlagan paytda uning ingliz tili ikkinchi til sifatida oʻqituvchisi boʻlgan.

Kitob dastlab 2016-yilda muallif hisobidan nashr etilgan, 2018-yilda esa Freehand Books tomonidan tijoriy qayta nashrga olinadi.

Asar 2018-yilgi Bosh gubernator mukofotlarida ingliz tilidagi badiiy boʻlmagan asarlar uchun Bosh gubernator mukofotining qisqa roʻyxatiga kiritilgan, shuningdek, 2019-yilgi Shaughnessy Cohen siyosiy adabiyot mukofoti uchun ham nomzod boʻlgan. Kitob *[[Canada Reads]]* dasturining 2019-yilgi soni uchun tanlab olingan boʻlib, unda asarni Chuck Comeau himoya qilgan.

## Manbalar
Heliophorus

**Heliophorus** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalaklar jinsi. Ushbu jins vakillari asosan Osiyo hududlarida tarqalgan.

## Manbalar

## Havolalar
*
Istanbul porti

**Istanbul porti** – Turkiyaning Istanbul shahri Beyoğlu tumanidagi Karaköy mahallasida joylashgan kruiz laynerlari uchun yoʻlovchi terminali. U Oltin shox ustidagi Galata koʻprigidan Bosforning gʻarbiy sohilidagi Salipazarigacha choʻzilgan, yonma-yon joylashgan ikki pierdan – Galata Pieri va Salıpazarı Pieridan iborat. Port davlatga qarashli Turkiya dengiz tashkiloti (TDİ) mulkli boʻlib, u tomonidan boshqariladi. Terminal hozirda  maydonni egallagan Galataport koʻp funksiyali rivojlanish loyihasiga integratsiya qilingan boʻlib, u 250 ta doʻkon va restoranlar, mehmonxonalar, Istanbul Modern sanʼat muzeyi hamda boshqa madaniy va koʻngilochar inshootlarni oʻz ichiga oladi va festival tadbirlariga mezbonlik qiladi.

## Tarixi
Galata pieri qurilishi 1892-yilda boshlangan va 1900-yilda yakunlangan. 1910-yilda ikkita ombor qurilgan, 1928-yilda yana uchta ombor qoʻshilgan. 1925-yildan boshlab port maʼmuriyati kemalarga barcha zarur logistika yordamini, jumladan, suv va koʻmir taʼminoti, yuklash va tushirish, dengiz pilotaji hamda dengiz qutqaruv xizmatlarini koʻrsatishni boshladi.

1957-yilda Jamoat ishlari vazirligi tomonidan qurilgan Salıpazarı pieri yakunlanib, TDİning avvalgi shakli boʻlgan Turkiya dengiz bankiga topshirildi. Istanbul porti 1986-yilga qadar konteyner tashish hajmining oshishi sababli eskirgan deb topilguniga qadar import yuklari uchun mamlakatning eng yirik dengiz porti boʻlib xizmat qilgan.

Mavjud Galata pieri terminaliga qoʻshimcha ravishda kruiz laynerlari uchun yoʻlovchi terminaliga aylantirilgan Salipazarı pieri 1988-yil 19-sentyabrdan boshlab yoʻlovchi terminali sifatida xizmat qilib kelmoqda. Oʻsib borayotgan kruiz turizmi talabini qondirish uchun 2007-yilda kengaytirilgan.

## Port afzalliklari

Istanbul porti uchta yoʻlovchi zalidan iborat boʻlib, ularning ikkitasi har biri  va boshqasi  maydonni egallaydi. Ushbu uch zal barcha chegara nazorati funksiyalarini saqlagan holda soatiga 10 000 ga yaqin sayyohga xizmat koʻrsatish imkonini beradi.

200 ta ekskursiya avtobusi uchun  ochiq havoda avtoturargoh mavjud.

Portning barcha obyektlari xavfsizlik maqsadida 78 ta yopiq elektron televizion kamera nazorat markazida 24/7 asosida nazorat qilinadi.

Port qayta qurilgan boʻlib, hozirda savdo markazi, restoranlar, avtoturargoh inshooti va boshqa obyektlarni oʻz ichiga olgan Galataport nomli yirik koʻp funksiyali rivojlanish loyihasining bir qismidir. Galataport 1 200 m qirgʻoq chizigʻi boʻylab qurilgan. Port avtomatik tarzda oʻzgartiriladigan bojxona platformasi yordamida xorijiy bayroqli mega-kruizlarni qabul qiladi.

## Texnik tafsilotlari

Port har kuni oʻn bitta yoʻlovchi kemasiga xizmat koʻrsatish imkoniyatiga ega.
2007-yilda portga jami 832 ta yoʻlovchi kemasi kelib, 460 427 nafar sayyohni olib keldi.

## Yana qarang
* Galataport

## Manbalar

## Havolalar
* Galataport rasmiy veb-sayti (turk va ingliz tillarida)
* TCDD Haydarpaşa porti maʼlumotlari
* Istanbul portidagi kemalar harakati (Jonli)
* Istanbulning barcha portlari haqida umumiy maʼlumot
Curetis freda

**Curetis freda** — Lycaenidae oilasining Curetinae kenja oilasiga mansub kapalak turi. Ushbu tur ilk bor 1959-yilda John Nevill Eliot tomonidan tavsiflangan. Turning tip joyi Malay yarimoroli hisoblanadi. Tur shuningdek Borneo va Sumatra orollarida hamda Tailandning Yala viloyatida uchraydi.
## Manbalar
Curetis siva

**Curetis siva** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. Ushbu tur Osiyo hududlarida uchraydi.
## Manbalar
Allorhynchium

**Allorhynchium** — Hindomalay va Avstralosiyo hududlariga mansub kulol arilar turi.

## Turlari
Manba:
* *[[Allorhynchium angulatum]]*
* *[[Allorhynchium anomalum]]*
* *[[Allorhynchium argentatum]]*
* *[[Allorhynchium brevilineatum]]*
* *[[Allorhynchium carbonarium]]*
* *[[Allorhynchium cariniventre]]*
* *[[Allorhynchium chinense]]*
* *[[Allorhynchium concolor]]*
* *[[Allorhynchium iridipenne]]*
* *[[Allorhynchium laminatum]]*
* *[[Allorhynchium latum]]*
* *[[Allorhynchium lugubrinum]]*
* *[[Allorhynchium malayanum]]*
* *[[Allorhynchium metallicum]]*
* *[[Allorhynchium moerum]]*
* *[[Allorhynchium obscurum]]*
* *[[Allorhynchium quadrimaculatum]]*
* *[[Allorhynchium quadrituberculatum]]*
* *[[Allorhynchium setosum]]*
* *[[Allorhynchium snelleni]]*
* *[[Allorhynchium vollenhofeni]]*

## Manbalar
Allorhynchium chinense

**Allorhynchium chinense** – Eumenidae oilasiga mansub pardaqanotlilar turi. U gultojixoʻroz gullariga koʻroq qoʻnadi. Ushbu tur kunduzi faol hisoblanadi.

## Manbalar
Curetis barsine

**Curetis barsine** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. Ushbu tur Avstralaziya mintaqasida uchraydi.

## Kenja turlari
**C. b. barsine* 
**C. b. egena* (C. & R. Felder, [1865]) 
**C. b. solita* Butler, 1882
**C. b. ribbei* Röber, 1886 
**C. b. menestratus* Fruhstorfer, 1908 
**C. b. galinthias*  Fruhstorfer, 1908 
**C. b. eberalda*  Fruhstorfer, 1908 
**C. b. fergussoni*  Chapman, 1915 
## Manbalar

## Havolalar

*["''Curetis'' Hübner, 1819&#93;" at Markku Savela's *Lepidoptera and Some Other Life Forms*. Retrieved June 3, 2017.
Chrysoritis stepheni

**Chrysoritis stepheni** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. Ushbu tur faqat Janubiy Afrika hududida uchraydi. Ko‘pincha u Chrysoritis beaufortius turining kenja turi sifatida qaraladi.

## Manbalar

* 
* "Poecilmitis stepheni Dickson 1978". Encyclopedia of Life, available from "http://www.eol.org/pages/257895".
Allorhynchium quadrimaculatum

**** – Vespidae oilasiga mansub ari turi. Allorhynchium quadrimaculatum chaqishi Avstraliya va Janubiy Amerika mahalliy aholisi tomonidan „oʻlimdan ham ogʻriqli“ deb tasvirlangan.

## Manbalar
Alphamenes

**Alphamenes** — neotropika hududiga xos kichik kulol arilar urug‘i bo‘lib, hozirda 7 ta turni o‘z ichiga oladi. Ushbu urug‘ 1977-yilda niderlandiyalik entomolog Jacobus van der Vecht tomonidan nomlangan.

## Manbalar

* Giordani Soika, A. 1978. Revisione degli Eumenidi neotropicali appartenenti ai generi *Eumenes* Latr., *Omicron* (Sauss.), *Pararaphidoglossa*  Schulth. ed affini. Boll. Mus. Civ. Stor. Nat. Venezia 29: 1–420.
Alphamenes incertus

**** — Vespidae oilasiga mansub ari turi. Ushbu tur 1875-yilda Saussure tomonidan ta’riflangan.

## Manbalar
Alphamenes richardsi

**** — Vespidae oilasiga mansub ari turi. Ushbu tur 1978-yilda Soika tomonidan ta’riflangan.

## Manbalar
Chrysoritis daphne

**Chrysoritis daphne** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. Ushbu tur faqat Janubiy Afrikada uchraydi.
## Manbalar
Ancistroceroides

**Ancistroceroides** — Neotropika va Nearktika hududlariga mansub kulol arilar urug‘i.

## Turlari
* *[[Ancistroceroides acuminatus]]*
* *[[Ancistroceroides alastoroides]]*
* *[[Ancistroceroides ambiguus]]*
* *[[Ancistroceroides atripes]]*
* *[[Ancistroceroides bogotanus]]*
* *[[Ancistroceroides conjunctus]]*
* *[[Ancistroceroides cordatus]]*
* *[[Ancistroceroides cruentus]]*
* *[[Ancistroceroides domingensis]]*
* *[[Ancistroceroides erythraeus]]*
* *[[Ancistroceroides fabienii]]*
* *[[Ancistroceroides fulvimaculatus]]*
* *[[Ancistroceroides gribodoi]]*
* *[[Ancistroceroides latro]]*
* *[[Ancistroceroides mearimensis]]*
* *[[Ancistroceroides rufimaculatus]]*
* *[[Ancistroceroides rufus]]*
* *[[Ancistroceroides venustus]]*
* *[[Ancistroceroides vicinus]]*

## Manbalar
Chrysoritis felthami

**Chrysoritis felthami** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. Ushbu tur Janubiy Afrikada uchraydi.

## Kenja turlari
**Chrysoritis felthami felthami*
**Chrysoritis felthami dukei* (Dickson, 1967) 
## Manbalar
Kelaguen

**Kelaguen** – Mariana orollariga xos boʻlgan chamorro taomi boʻlib, u garnir (yon taom) sifatida ham, asosiy taom sifatida ham isteʼmol qilinadi. U **[[ceviche]]** ga oʻxshash boʻlib, limon sharbati, yangi qirgʻichdan chiqarilgan kokos, ko‘k piyoz, tuz hamda achchiq qalampir yoki **donni** dan tayyorlangan marinad ishlatiladi. Ushbu marinad pishirilgan tovuq goʻshti, xom qisqichbaqa, baliq yoki mol goʻshti/jigarini tayyorlashda qoʻllaniladi.

Pishirilgan tovuqdan tashqari hollarda, marinaddagi kislotalar xom qisqichbaqa, baliq yoki mol goʻshtini issiqliksiz, yaʼni kimyoviy yoʻl bilan „pishiradi“. **Kelaguen** odatda sovuq yoki xona haroratida tortiladi va oʻz holicha, guruch bilan birga yoki iliq makkajo‘xori yoki bug‘doy tortillaga (yoki uning chamorrocha turi – **titiyas**) oʻrab isteʼmol qilinadi.

**Kelaguen** atamasi Filippin taomi boʻlgan *[[kilawin]]* dan kelib chiqqan. U Mariana orollari va Filippinlar birgalikda Ispaniya Sharqiy Hindiston tarkibiga kirgan davrda, filippinlik koʻchmanchilar tomonidan olib kirilgan.

Biroq **kelaguen** vaqt oʻtishi bilan rivojlanib, Lotin Amerikasi oshxonasining ayrim taʼsirlarini ham oʻzida mujassam etgan, xususan tortillalardan foydalanish shular jumlasidandir.

## Yana qarang
* Kilawin, chamorro kelaguenining filippincha ajdodi
* Go‘sht taomlari roʻyxati
* Xom baliq taomlari roʻyxati
* Mariana orollari oshxonasi

## Manbalar

## Havolalar
* Kelaguen Mannok (Tovuq kelaguen) retsepti
Ancistrocerus

**Ancistrocerus** — dunyoning ko‘plab biogeografik hududlarida keng tarqalgan kulol arilar urug‘i. Ular tanasining birinchi qorin bo‘g‘imida ko‘ndalang qirraga ega bo‘lgan, tananing orqa qismida esa past va xira propodeal lamellasi submarginal karina bilan to‘liq qo‘shilib ketgan petiolasiz eumenina arilar hisoblanadi. 

## Turlari
Dengiz va dengizdan tashqaridagi turkumlarning vaqtinchalik reyestrida (IRMNG) turkumning quyidagi 211 taniqli turlari keltirilgan:

## Manbalar
Ancistrocerus adiabatus

**Ancistrocerus adiabatus** — kulol arilar turiga mansub ari turi. Uzunligi 11 mm (0,433 dyuym) gacha yetadi. Ushbu tur bir nechta avlodli (multivoltin) bo‘lib, ko‘chib yurishi kuzatilgan.

## Manbalar
Ancistrocerus antilope

**** – Vespidae oilasiga mansub ari turi.

## Tavsifi
Ushbu tur kamyob *A. spinolae* turiga oʻxshash boʻlib, farqlovchi belgilari sifatida yaltiroq va teshiksiz propodeum hamda urgʻochisining skutellumida joylashgan bir juft sariq dogʻlar mavjud.

## Tarqalishi
*Ancistrocerus antilope* Kanadaning barcha provinsiyalarida hamda AQShning Alyaska, Alabama va Florida shtatlaridan tashqari barcha kontinental shtatlarida, shuningdek Yevropadan Sibirgacha boʻlgan hududlarda uchraydi.

## Ecologiyasi
*A. antilope* koʻplab megaxilid arilarga oʻxshash tarzda ichi kovak novdalarda uya qurishi bilan tanilgan. Leucospis affinis paraziti *A. antilope* uyalarida aniqlangan.

## Manbalar
Apodynerus

**Apodynerus** — Hindomalay hududiga mansub kulol arilar urug‘i.

## Manbalar

* Nugroho H, Kojima J-i, Ubaidillah R (2014) Synonymy of the potter wasp genus *Philippodynerus* Gusenleitner (Hymenoptera, Vespidae, Eumeninae) with *Apodynerus* Giordani Soika, with taxonomic notes on *Apodynerus* species. Journal of Hymenoptera Research 36: 131–151. doi: 10.3897/JHR.36.6830
Chrysobothris exesa

**Chrysobothris exesa** — Buprestidae oilasiga mansub metall rangli yog‘och kemuruvchi qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur Markaziy Amerika va Shimoliy Amerika hududlarida uchraydi.
## Manbalar

## Adabiyotlar

* 
* 
*
Argentozethus

**Argentozethus** – Neotropika hududiga mansub kulol arilar urugʻi boʻlib, Argentinaning shimoli-gʻarbiy qismi bilan cheklangan. Ushbu urugʻ faqat bitta turni oʻz ichiga oladi: ***Argentozethus willinki***.

## Manbalar

* Stange, L. A. 1979. Tipos de distribución de la subfamilia Discoeliinae con las descripciones de dos géneros nuevos de Argentina (Hymenoptera: Eumenidae). Acta zool. lilloana, 35 (2): 729–741.
Chrysobothris ephedrae

**Chrysobothris ephedrae** — Buprestidae oilasiga mansub metall rangli yog‘och kemiruvchi qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur Shimoliy Amerika hududida uchraydi.

## Kenja turlari
* *Chrysobothris ephedrae ephedrae* Knull, 1942
* *Chrysobothris ephedrae vogti* Knull, 1964

## Manbalar

## Adabiyotlar

* 
* 
*
(15719) 1990 CF

**(15719) 1990 CF** — Quyosh tizimida joylashgan asteroid. Ushbu asteroid 1990-yil 1-fevralda kashf etilgan. Asteroidning xarakteristikalariga ko'ra, u o'zining orbital harakatini Quyosh atrofida sodda tarzda amalga oshiradi. 

***''(15719) 1990 CF***'' asteroidining o'lchamlari va tarkibi tadqiqotchilar tomonidan o'rganilmoqda. Ushbu asteroidlar guruhiga kirishi bilan, u kosmik tadqiqotlar va astronomiya sohasida qiziqish uyg'otadi. Asteroidlarni o'rganish esa, ularning fazoda qanday harakatlanishini va turg'unligini aniqlashga yordam beradi.

Asteroidlarga qiziqish nafaqat ilmiy, balki amaliy ahamiyatga ham ega. Ular Yerga yaqin bo'lgan kuchli ob'ektlar sifatida asteroidlar imkoniyatlarini va xavfli omillari bilan tug'ilishi mumkin bo'lgan voqealarni kuzatish orqali koinotdagi joylashuvni yaxshilashga yordam beradi.

Ushbu asteroidning asosiy xususiyatlari va aniqliklari astronomiya jamiyatlari tomonidan doimiy nazorat ostida bo'lib, ular yangi ma'lumotlar va bilimlarni kashf etishda davom etmoqdalar. 

Wikidata ID: Q4672726
Art Sonje markazi

**Artsonje Center** – Janubiy Koreyaning Seul shahri Samcheong-dong hududida joylashgan xususiy sanʼat muzey boʻlib, bu hudud koʻplab sanʼat galereyalari, kafelar, restoranlar bilan mashhur. Muzey 1998-yilda tashkil etilgan boʻlib, xalqaro koʻrgazmalar va taʼlimiy dasturlar orqali zamonaviy va eksperimental hozirgi sanʼatni sanʼat olami hamda keng jamoatchilikka tanishtiradi.

## Manbalar
Bokcheon muzeyi

**Bokcheon muzeyi** (koreyscha: 복천박물관; hanja: 福泉博物館) — Busan shahrida joylashgan arxeologiya muzey bo‘lib, u 1996-yil 5-oktyabrda ochilgan va Busan shahrining Samhan davridan Samguk davrigacha bo‘lgan tarixiga bag‘ishlangan.

## Manbalar
Bukchon sanʼat muzeyi

**Bukchon san’at muzeyi** (koreyscha: 북촌미술관) — Seul shahrida joylashgan san’at muzeyi bo‘lib, unda koreys zamonaviy san’atiga oid 150 ta asar, xitoy san’atiga oid 200 ta asar hamda Joseon sulolasiga oid 2500 ta qadimiy hujjat mavjud bo‘lib, jami eksponatlar soni 2850 tani tashkil etadi.
Pusan dengiz tabiati tarixi muzeyi

**Pusan dengiz tabiati tarixi muzeyi** (koreyscha: 부산해양자연사박물관) — Pusan shahrining Dongnae-gu hududida joylashgan muzey bo‘lib, unda Busan hududining dengizga oid tabiiy tarixi namoyish etiladi. Muzey 1994-yil 10-iyunda ochilgan.

## Manbalar
Busan zamonaviy tarix muzeyi

**Busan zamonaviy tarix muzeyi** (koreyscha: 부산근대역사관; hanja: 釜山近代歷史館) – Busan shahrida joylashgan muzey.

## Manbalar

## Havolalar
*
Turkiya konstitutsiyasi

**Turkiya Respublikasi konstitutsiyasi**, 2709-sonli Turkiya Respublikasi Konsitutsiyasi () yoki norasmiy nomi 1982-yil Konsitutsiyasi - Turkiyaning 1982-yil 9-noyabrdan beri amalda bo‘lgan konsitutsiyasi. Konsitutsiya 1982-yilning 7-noyabrida referendum orqali 91,37% musbat ovoz bilan xalq tomonidan tasdiqlangan. Prezident Kenan Evren Konsitutsiyaning ilk uch moddasi o‘zgartirilmasligi va o‘zgartirish taklif qilinmasligi haqidagi 4-moddani qo‘shgan. Oxirgi marta 2017-yil o‘zgartirish kiritilgan. Konsitutsiya 7 bob, 177 modda va 16 muvaqqat moddadan iborat.

## Manbalar
Anshun Huangguoshu aeroporti

**Anshun Huangguoshu aeroporti**  – Xitoyning Guychjou provinsiyasidagi Anshun shahriga xizmat koʻrsatuvchi, harbiy va fuqarolik maqsadlarda foydalaniladigan aeroport. Aeroport 1965-yilda harbiy aeroport sifatida qurilgan boʻlib, 2002-yilda fuqarolik aviaparvozlari uchun ochilgan.

## Aviakompaniyalar va yoʻnalishlar

## Yana qarang
* Xitoydagi aeroportlar roʻyxati
* Xitoydagi eng band aeroportlar roʻyxati
* Xitoy Xalq ozodlik armiyasi Havo kuchlari aviabazalari ro‘yxati

## Manbalar
Linebet

**Linebet** — xalqaro onlayn garov va qimor kompaniyasi, u Afrika, Osiyo va Yevropaning bir qator mamlakatlarida faoliyat yuritadi.

## Tarix
Linebet raqamli sport garov platformasi sifatida tashkil etilgan. Vaqt o‘tishi bilan kompaniya o‘z faoliyat geografiyasini kengaytirib, professional sport tashkilotlari va futbol klublari bilan hamkorlik orqali xalqaro e’tirofga ega bo‘ldi.

## Faoliyat
Linebet quyidagi xizmatlarni taklif qiladi:
* sport garovlari;
* onlayn o‘yinlar;
* raqamli qimor platformalari.

Kompaniya o‘z faoliyatini faoliyat yuritayotgan davlatlarning qonunchiligi va tartibga solish talablariga muvofiq olib boradi.

## Litsenziyalash va tartibga solish
Kompaniyaning litsenziyalash va tartibga solish ma’lumotlari xalqaro manbalarda qayd etilgan. U foydalanuvchilarning yoshini tekshirish, pul yuvishga qarshi choralar (KYC) va mas’uliyatli o‘yin siyosatiga rioya qiladi.

## Sport hamkorliklari

### AS Monaco
2024 yilda Linebet **AS Monaco** futbol klubining rasmiy hamkori bo‘ldi. Hamkorlik marketing va media faoliyatlarini o‘z ichiga oladi va asosan xalqaro bozorlarga yo‘naltirilgan.

### Athletic Club Bilbao
Shuningdek, Linebet **Athletic Club Bilbao** futbol klubining rasmiy tikish hamkori sifatida e’lon qilindi.

## Brend elchilari
2024 yilda sobiq fransiyalik futbolchi **Djibril Cissé** Linebet kompaniyasining rasmiy brend elchisi etib tayinlandi. U kompaniyaning jamoatchilik va axborotga oid tashabbuslarida ishtirok etadi.

## Mavjudlik
Milliy qonunchilikka bog‘liq holda ayrim davlatlarda Linebet xizmatlariga kirish cheklangan yoki taqiqlangan bo‘lishi mumkin.

## Manbalar




``
Buyeo milliy muzeyi

**Buyeo milliy muzeyi** (koreyscha: 국립부여박물관) – Janubiy Koreyaning Janubiy Chungcheong provinsiyasidagi Buyeo okrugida joylashgan milliy muzey. Buyeo Pekche qirolligining Sabi davrida (538–660) poytaxt boʻlganligi sababli, muzey toʻliq Pekche madaniyatiga bagʻishlangan.

## Artifaktlar

Muzeyning asosiy ekspozitsiyasi Pekche davriga oid oltin qoplamali bronza idish. Xususan, u Chungcheongnam-do gʻarbiy qismidagi oldingi madaniyatni ham oʻz ichiga olgan Pekche madaniy merosini saqlaydi va boshqaradi. Asosiy yodgorliklar qatoriga Pekche Geumdong Daehyang-ro, Geumdong Gwaneum bodhisattvasi hamda Sansu uslubidagi feniks naqshli gʻishtlar kiradi.

## Manbalar

## Havolalar
* Buyeo National Museum Official site
Chrysobothris gemmata

**Chrysobothris gemmata** — Buprestidae oilasiga mansub metall rangli yog‘och kemiruvchi qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur Markaziy Amerika va Shimoliy Amerika hududlarida uchraydi.

## Manbalar

## Adabiyotlar

* 
* 
*
Chrysobothris harrisi

**Chrysobothris harrisi** — Buprestidae oilasiga mansub metall rangli yog‘och kemiruvchi qo‘ng‘iz turi

## Manbalar

## Adabiyotlar

* 
* 
*
Cheongju milliy muzeyi

**Cheongju milliy muzeyi** (koreyscha: 국립청주박물관) – Janubiy Koreyaning Chungcheongbuk-do provinsiyasidagi Cheongju shahrining Sangdang-gu hududida joylashgan milliy muzey. Muzey 1987-yil 30-oktyabrda ochilgan boʻlib, binosi Koreyaning eng mashhur meʼmorlaridan biri Kim Swoo Geun tomonidan loyihalashtirilgan.

## Manbalar

## Havolalar
* Cheong National Museum Official site
Chiwoo hunarmandchilik muzeyi

**Chiwoo hunarmandchilik muzeyi** (koreyscha: 치우금속공예관) – Janubiy Koreyaning Seul shahrida joylashgan hunarmandchilik muzeyi. Muzey koreys mifologiyasidagi xudo Chiwoo Cheonwhang (치우천황 蚩尤) nomi bilan atalgan.

## Manbalar

## Havolalar
*Official site
Chohong moliya muzeyi

**Chohong moliya muzeyi** — Janubiy Koreyaning Seul shahrida joylashgan numizmatika muzeyi.

## Manbalar

## Havolalar
*
*Official site
Anyang Hongqiqu aeroporti

**Anyang Hongqiqu aeroporti**  — Markaziy Xitoydagi Xenan provinsiyasining Anyang shahri tarkibiga kiruvchi Tangyin tumanida joylashgan aeroport. Aeroport 2023-yil 29-noyabrda foydalanishga topshirilgan.

## Aviakompaniyalar va yoʻnalishlar

## Manbalar
16 Psyche

**16 Psyche** — 1852-yil 17-martda italyan astronomi Annibale de Gasparis tomonidan kashf etilgan asteroid. Bu asteroid asteroidlar belbog'idagi eng yirik va massiv jismlardan biri hisoblanadi. Uning nomi yunon mifologiyasidagi Psixeya sharafiga qo'yilgan.

Psyche asosan metallardan (temir va nikel) tashkil topgan deb ishoniladi, bu esa uni M-sinfidagi asteroidlarning eng yirik vakiliga aylantiradi. NASA ushbu asteroidni yaqindan o'rganish uchun maxsus "Psyche" missiyasini yo'lga qo'ygan.

- **Ochilgan sana**: 1852-yil 17-mart
20 Massalia

**20 Massalia** - 1852-yil 19-sentabrda Annibale de Gasparis tomonidan kashf etilgan asteroid. Shuningdek, u mustaqil ravishda Jan Shakamak tomonidan ham kuzatilgan. Asteroid nomi Marsel shahrining lotincha nomi (Massalia) sharafiga qo'yilgan.

Massalia - S-sinfidagi asteroid bo'lib, u Massalia asteroidlar oilasining eng yirik a'zosi hisoblanadi. Uning o'rtacha diametri 145 kilometrni tashkil etadi.

- **Ochilgan sana**: 1852-yil 19-sentyabr.
43 Ariadne

**43 Ariadne** — 1857-yil 15-aprelda ingliz astronomi Norman Pogson tomonidan kashf etilgan asteroid. U asteroidlar belbog'ida joylashgan bo'lib, S-sinfiga (toshli asteroidlar) mansub. Asteroid nomi yunon mifologiyasidagi Ariadna sharafiga qo'yilgan.

Ushbu jismning o'rtacha diametri taxminan 66 kilometrni tashkil etadi. Ariadne o'zining cho'ziq shakli bilan ajralib turadi. Bu asteroid Quyosh atrofida to'liq bir marta aylanishi uchun taxminan 3,27 yil vaqt sarflaydi.

- **Ochilgan sana**: 1857-yil 15-aprel