Boman Irani

**Boman Irani** (, , 1959-yil 2-dekabr) — hind aktyori, fotograf va ovoz rassomi boʻlib, asosan hind kinosida faolliyat olib boradi. Irani oʻz faoliyati davomida 100 dan ortiq filmlarda suratga tushgan.

## Yoshligi
Irani 1959-yil 2-dekabrda Bombeyda (hozirgi Mumbay) zardushtiy oilada tugʻilgan. Otasi Irani tugʻilishidan 6 oy oldin vafot etgan (1959-yil may). Irani disleksik (Disleksiya) kasalligiga uchragan edi, shuningdek, DEHB, u oxir-oqibat uni yengdi. Uning onasi (1926-yil 18-noyabr, 2021-yil 9-iyun) uni har kuni maktabdan keyin boradigan Aleksandr kinoteatrida filmlarni qayta-qayta tomosha qilishga undardi va kinematografiyasi va sanʼatini kuzatisgiga, sanʼatga mehr qoʻyishiga sababchi boʻgan. U oʻrta maktabni Sent-Meri maktabida tugatgan, soʻngra Mumbaydagi Mithibai kollejida 2 yillik ofitsiantlik kursini oʻqigan. Politexnika diplomidan soʻng u Toj Mahal saroyi va mehmonxonasida ikki yil davomida ofitsiant va xona xizmatchisi sifatida ishlagan. Koʻtarilish bilan u mehmonxonaning tomidagi Rendezvous fransuz restoranida ofitsianti ham boʻlgan. Irani 32 yoshga toʻlgunga qadar otasiga tegishli boʻlgan novvoyxona va non doʻkonini ham boshqargan — otasi vafotidan keyin u yerda kartoshka chiplari va choy tayyorlab sotardi. Mumbayning „Novelty Cinema“ va „Apsara“ kinoteatri oʻrtasidagi Grant yoʻlida joylashgan ushbu doʻkon Iranining qaynonasi bilan birinchi uchrashgan joyi ham boʻlgan.

## Faoliyati

### Fotosuratchi sifatidagi faoliyati
Toj Mahal saroyi ishlayotganida Irani kamera sotib oldi va sport musobaqalarining rasmlarini (maktabdagi kriket va futbol oʻyinlari) olib, ularni 20 dan 30 rupiygacha sotardi. U oilasini birinchi marta Ootyga taʼtilga olib borish uchun yetti yil davomida pul yigʻgan lekin ular Shawham saroyi deb nomlangan vayronaga aylangan mehmonxonaga tushib qolishdi. Irani oʻz hayotini oʻz qoʻliga olishga qaror qildi va kichik fotosuratlar sotadigan fotosuratchining mayda hayoti bilan yashash oʻrniga oilasini koʻproq taʼminlash maqsadida harakatni boshladi. Irani buni oʻzining „nol raqamli lampochka momenti“ deb ataydi. Irani fotograf boʻlishni davom ettirdi va Mumbaydagi boks boʻyicha jahon chempionatidan 6 oy oldin Hindiston Olimpiya boks assotsiatsiyasining oʻsha paytdagi prezidenti Adajania bilan uchrashish uchun borib, Jahon chempionatida rasmiy fotosuratchisi boʻlishni soʻradi. Adajania unga hech qanday ehtiyoj yoʻqligini aytganida, Irani tadbirni yoritish uchun oʻz ofisida 6 oy bepul ishlashni taklif qildi. U Adajaniani ishontirishda davom etdi va shtat boks musobaqasini boshqa fotosuratchilardan farqli ravishda yoritdi. Adajania uning suratlari va ishtiyoqidan qoyil qoldi va Iranini rasmiy fotograf qilib tayinladi. Shu bilan birga, u Norvegiya boks jamoasining fotografi ham boʻldi va Ole Klemetsenning kerakli fotosuratlarini suratga oldi.

### Teatrdagi faoliyati
Maktab va kollejda oʻqib yurganidayoq u aktyorlik mahorati ishtiyoqi boʻlganligi sababli, u 1981-yildan 1983-yilgacha murabbiy vazifasini bajaruvchi Hansraj Siddhia qoʻl ostida mashq qilgan. Iranining ustozi Alyque Padamsee edi — *Gandhidagi* Muhammad Ali Jinnah roli bilan mashhur boʻlgan faxriy teatr aktyori — uni Shiamak Davar bilan tanishtirdi. Iranining teatrdagi ilk chiqishi *Roshnida filmi* boʻlib, u Versovadagi viloyat teatrida kamo rolini ijro etgan. U buni *[[Family Ties]]* va *[[Mahatma vs Gandi]]* kabi seriallar bilan davom ettirdi, Darshan Jariwala rolni rad etganidan keyin Gandi rolini ijro etgan. Uning bugungi kundagi eng mashhur 10 yil davom etgan „*[[I Am Not Bajirao]]“* seriali boʻladi.

### Kino faoliyati
Irani 2000-yilda ekran aktyorligiga oʻtdi. U Fanta, Ambuja Cements, Ceat va Krack Jack pechenyelari kabi bir qator reklamalarni boshladi (Mister Jek Krak va Jek dueti sifatida). Uning „*[[Darna Mana Xay|Darna Mana Hay]]*“ filmidagi kichik, ammo muhim roli uni olqishlarga sazovor boʻldi. Film xit deb eʼlon qilindi va u Saif Ali Khan bilan birga filmning eng esda qoladigan qismlaridan biri edi. Irani 2003-yilda „*[[Munna Bhai MBBS]]*“ komediyasidagi roli uchun eʼtibor qozongan. Uning J. Asthana roli unga Filmfare mukofotining eng yaxshi komediyachi nominatsiyasini taqdim etdi. Keyinchalik u „*[[Lage Raho Munna Bhai]]*“ filmida bir nechta IIFA mukofotiga nominatsiyalarni oldi va Aamir Khan bilan „*[[3 savdoyi|3 Idiots]]*“ filmida unga Filmfare mukofoti va salbiy roldagi eng yaxshi aktyor uchun „Yulduzli ekran“ mukofotiga sazovor boʻldi Irani IIFA mukofotlarini, jumladan, 2008-yilda Bangkokda aktyor Riteish Deshmukh bilan birga; 2009-yil Makaoda; 2010-yil Kolomboda va 2011-yil Torontoda. U shuningdek, *[[Bollivud Ka Boss|Bollywood Ka Boss]]* viktorina shousini ham olib bordi. U Sanjay Dutt bilan *[[Kaun Banega Crorepati|Kaun Banega Crorepati’da]]* boʻlgan va 2015-yilda Simone Singh bilan OneTouch Glyukoza Metrlari televidenie reklamalarida ishtirok etgan. U 2019-yil yanvar oyida oʻzining **Irani Movietone** ishlab chiqarish uyini ishga tushirdi. Irani 2022-yilda rejissyorlik debyutini oʻtkazish arafasida edi. Oʻsha yili Irani *[[Masum (televidenie)|Masoom]]* serialida doktor Balraj Kapoor rolini ijro etdi. Boman Irani Puri Oil (Mills), Exotica, Kent RO, Ahead NGO va Saffola tomonidan P Mark Oil brendining elchisi boʻlgan. Hozirda u Hindistonning Millatlar Birlashmasi Xalqaro Harakati (IIMUN) maslahatchilar kengashi aʼzosi. 2020-yilda Irani havaskor va professional ssenariy mualliflarini birlashtirish maqsadida Spiral Bound nomli master-klassni boshladi. Ssenariy muallifi Alexander Dinelaris Jr Spiral Boundning birinchi seminarini oʻtkazdi. Master-klass COVID-19 pandemiyasi davrida onlayn sessiyalar sifatida davom etdi. Mehmon maʼruzachilar orasida dramaturg Anosh Irani va rejissyorlar Rajkumar Hirani, Ram Madhvani va Shakun Batra ham bor edi. Spiral Bound 500 dan ortiq sessiyalarni yakunladi.

## Filmografiyasi

; **Dublyaj artisti sifatida**
* *[[Yosh Patti (film)|Teen Patti]]* (2010) Ben Kingsley uchun

## Mukofotlari

## Manbalar

‎