Vyetnam qirg'oq xavfsizligi

**Vyetnam qirg‘oq xavfsizligi** (**VCG**,  &#x27; Vyetnam dengiz politsiyasi &#x27; ; ilgari **Vyetnam dengiz politsiyasi (VMP)** 2013- yil oktyabrgacha) Vyetnam qirgʻoq qoʻriqchisi deb ham ataladi. 2013-yilgacha Vyetnam armiyasining boʻlimi boʻlgan Vyetnam xalq armiyasi boʻlib, Vyetnam Milliy Mudofaa vazirligi boshqaruvi ostida edi.

2013-yil 27-avgustdan boshlab u Vyetnam hukumatining bevosita boshqaruviga oʻtkazildi. 1990-yillarning oxiridan beri Vyetnam qirgʻoq qoʻriqlash xizmati dengiz xavfsizligini taʼminlash va eksklyuziv iqtisodiy zona (EEZ) va kontinental shelf chegarasini himoya qilishda muhim rol oʻynaydi. U Vyetnam va xorijiy davlatlar oʻrtasidagi oʻzaro bogʻliq hududlardagi suvlarga kuchlarni yubordi, kerak boʻlganda mahalliy baliqchilarni himoya qildi va yordam berdi.

VCG qidiruv va qutqaruv vazifalarini, Vyetnam suvlarida kontrabanda, qaroqchilik va savdo firibgarligiga qarshi kurashish va uni oldini olish vazifalarini bajarib kelmoqda.

## Tarixi
Ilgari Vyetnam Sotsialistik Respublikasida maxsus sohil qoʻriqlash xizmati mavjud boʻlmagan. Dengiz floti dengizda patrul va tegishli harbiy faoliyat uchun, estuar va qirgʻoqboʻyi hududlarida nazorat punktlariga ega boʻlgan Chegara Patrul boshqarmasi (Bộ Tư Lệnh Biên Phòng) bilan birga ishlatilgan. Ushbu organlar qisqa muddatli taʼqib qilish uchun kichik qayiqlar va qisqa muddatli xavfsizlik dasturlari uchun moʻljallangan tegishli uskunalar bilan jihozlangan. Daryo patrulining barcha mas’uliyati Fluvial politsiyaga (Cục Cảnh sát giao thông đường thủy — Byuro kodi: C25) tegishli boʻlib, viloyat va mahalliy politsiya idorasi (Jamoat xavfsizligi vazirligi — Bộ Công An) va baʼzan Vyetnam bojxona boshqarmasi tomonidan nazorat qilinadi. (Hải Quan)

Tinchlik davrida dengiz floti yukini yengillashtirish va xalqaro huquqqa muvofiq dengiz zonalarida Vyetnam suvereniteti va suveren huquqlarini himoya qilish uchun Vyetnam qirgʻoq qoʻriqlashi keyinchalik Vyetnam dengiz politsiyasi nomi bilan tashkil etildi va 1998-yil Vyetnam xalq floti qoshida joylashdi.

Vyetnam qirgʻoq qoʻriqlash xizmati birinchi marta Prezident Tran Duc Luongning № 3-L/CTN buyrugʻi bilan tashkil etilgan (1998-yil 7-aprel) Vyetnam dengiz politsiyasi toʻgʻrisidagi farmonni eʼlon qilib, Vyetnamning Oʻninchi Milliy Assambleyasi tomonidan 1998-yilning mart oyida qabul qilingan.

Vyetnam qirgʻoq qoʻriqlash xizmati (haligacha Vyetnam dengiz politsiyasi deb ataladi) 2008-yil 1-martda Vyetnam xalq dengiz flotidan mustaqil boʻldi. U xalqaro almashinuv va ASEANdagi hamkasblari bilan kontrabanda va dengizda giyohvand moddalarni taqiqlash boʻyicha operatsiyalarga asoslangan keng qamrovli razvedka maʼlumotlariga ega boʻla boshladi. Joriy tashkiliy shakl kelajakdagi kengaytirilgan loyihalar uchun namuna boʻlib xizmat qiladi.

## Maqsadlari

* Milliy dengiz suverenitetini taʼminlash uchun operatsion qobiliyatlarni rivojlantirish va qoʻllab-quvvatlash.
* Dengiz xavfsizligi posboni sifatida xalq tomonidan tan olin.
* Janubi-Sharqiy Osiyodagi eng yirik dengiz xavfsizligi agentligiga aylaning.
* Mas’uliyat zonasida dengizda qidiruv va qutqaruv talablariga javob berish qobiliyatini rivojlantirish va yaxshilash.
* Dengiz muhitini saqlash va himoya qilish qobiliyatini rivojlantirish va takomillashtirish.
* Agentlik faoliyatini tashkil etish va faoliyatini doimiy ravishda takomillashtirish.

## Missiya
Vyetnamning ichki suvlarida, hududiy suvlarida, tutash zonasida, eksklyuziv iqtisodiy zonasida Vyetnam qirgʻoq qoʻriqlash xizmati Vyetnam qonunlariga va tegishli xalqaro shartnomalarga muvofiq patrullik qilish va qonunlarni bajarish vazifasini bajaradi. Vyetnam suverenitet, yurisdiktsiya, tabiiy resurslarni muhofaza qilish, atrof-muhit ifloslanishining oldini olish boʻyicha shartnomalar (masalan , Birlashgan Millatlar Tashkilotining Dengiz huquqi toʻgʻrisidagi konventsiyasi (BMTKK)) boʻyicha shartnoma tuzuvchi aʼzosi, kontrabandani aniqlash, oldini olish va ularga qarshi kurashish, qaroqchilik, noqonuniy giyohvand moddalar savdosi va tashishga qarshi kurash olib borishadi. Vyetnam qirgʻoq qoʻriqlash xizmati dengizlarda navigatsiya erkinligini himoya qilish uchun Janubi-Sharqiy Osiyo mintaqasidagi barcha dengizflotlarini patrul qilish missiyasini ham qoʻlga kiritdi.

Vyetnam qirgʻoq xavfsizligi oʻz missiyasini bajarish uchun funktsional agentliklar bilan hamkorlik qilish uchun javobgardir. Agar dengizda biron bir voqea sodir boʻlsa, Vyetnam qirgʻoq xavfsizligi funktsional agentliklarga xabar berish va muammoni hal qilish uchun xorijiy davlatlar bilan muvofiqlashtirish uchun javobgardir. General-leytenant Phạm Đức Lĩnh 2011-yil iyul oyida boʻlib oʻtgan Osiyo qirgʻoqlarini qoʻriqlash agentliklari rahbarlarining 7-yigʻilishida (HACGAM — 7) shunday dedi: „Vyetnam qirgʻoq qoʻriqlash xizmati Vyetnam va xorijiy davlatlar oʻrtasidagi bir-biriga yopishgan dengiz hududlarida faoliyat koʻrsatadi. Mahalliy baliqchilarni yaxshiroq himoya qilish va kerak boʻlganda yordam berish va mahalliy baliqchilarga xorijiy mamlakatlar suvlariga oʻtmasliklarini eslatamiz.“ 2013-yil oktabr oyida VCG yapon uskunalari yordamini olish uchun dengiz flotidan qirgʻoq xavfsizligiga oʻtkazildi.

Vyetnam qirgʻoq qoʻriqlash xizmati Vyetnam qirgʻoq chizigʻi xavfsizligini himoya qilish uchun javobgardir va quyidagi muammolar bilan shugʻullanadi:

* Giyohvand moddalar kontrabandasi
* Odam savdosi
* Terrorizmga qarshi kurash
* Sanoat radioaktiv va zaharli chiqindilarni tashlab yuborish
* Dengiz atrof-muhitini muhofaza qilish
* Xorijiy baliq ovlash kemalari tomonidan noqonuniy operatsiyalarni nazorat qilish
* Vetnam dengiz huquqni muhofaza qilish organlari
* Dengiz yordami
* Xalqaro ishlar
* Qidiruv va qutqaruv (SAR)
* Milliy mudofaa — Vetnam xalq floti bilan birga 

Oʻz rolidan tashqari, Vyetnam qirgʻoq qoʻriqlash xizmati ushbu vazifalarni hal qilish uchun mavjud ehtiyojlar tufayli 2008-yil fevral oyida oʻz shtab-kvartirasini Xayfondan Xanoyga koʻchirdi. Hozirgi shtab-kvartirasi Xanoy, Ha Dong tumani, Nguyen Trai boʻlimi, Le Loi koʻchasi, 94-uyda joylashgan. Ularning o‘quv bazasi va moddiy-texnik taʼminot ob’ektlari Xayfonda qolmoqda.

## Tashkil etish

### Tashkiliy tizim
1. Sohil qo‘riqlash qo‘mondonligi 

2. Sohil qoʻriqlash boshqarmasi tarkibidagi boʻlinmalar:

* Mintaqaviy qirgʻoq xavfsizligi: mintaqaviy dengiz floti bilan oʻxshash. Mintaqaviy dengiz floti tarkibida flot, flotiliya va dengiz politsiyasi guruhlari mavjud;
* Sohil qoʻriqlash flotlari;
* No1 va 2-sonli razvedka bazasi;
* № 1,2,3 va 4 Giyohvandlikka qarshi kurash, jinoyatchilikka qarshi kurash topshiriq bazasi;
* Sohil xavfsizlik maʼlumotlari markazi;
* Sohil xavfsizligini tayyorlash markazi.

### Mintaqaviy qirgʻoq qoʻriqlash xizmati

* **1-mintaqaviy sohil qoʻriqlash xizmati** : Quang Nin provintsiyasidagi Ka Long daryosidan Quang Tri provintsiyasidagi Kon Ko oroliga qadar boshqariladi. Xayfonda joylashgan;
* **2-mintaqaviy qirgʻoq qoʻriqlash** : Kon Ko orolidan, Quang Tridan Xan oroliga, Binh Dinh provinsiyasi va Janubiy Xitoy dengizigacha boshqariladi. Quang Nam viloyatida joylashgan;
* **3-mintaqaviy qirgʻoq qoʻriqlash** : Xan orolidan, Binh Dindan Dinh An porti, Tra Vin provinsiyasi va Janubiy Xitoy dengizigacha boshqariladi. Ba Ria-Vung Tau viloyatida joylashgan;
* **4-mintaqaviy qirgʻoq qoʻriqlash xizmati** : Dinh An porti, Tra Vindan Ha Tien, Kien Giang viloyati va Tailand koʻrfazigacha boshqariladi. Ka Mau shahrida joylashgan.

## Xalqaro hamkorlik

Vyetnam qirg‘oq qo‘riqlash xizmati va Filippin qirg‘oq xavfsizligi printsipial ravishda ishonch telefonini tashkil etish bo‘yicha kelishuv imzoladi. Yaqin kelajakda ikkalasi ham, dengizda vaziyat yuzaga kelsa, tezkor muvofiqlashtirish boʻyicha batafsil qoidalarni ishlab chiqadi.

2012-yil 14-iyul kuni Xanoyda Yaponiya Tashqi ishlar vaziri Koichiro Genba va Vetnam Bosh vaziri o‘rinbosari Fam Bin Minning uchrashuvi bo‘lib o‘tdi. Yaponiya qirg‘oq qo‘riqlash xizmati Vetnamga qirg‘oq patrul salohiyatini, jumladan operatsiyalarni o‘rnatish va xodimlarini o‘qitishda yordam berishga tayyor. 

Vyetnam qirg‘oq qo‘riqlash xizmati hududiy davlatlarning mintaqaviy qirg‘oq qo‘riqchilari bilan yaqin hamkorlikda hududiy suvlarda va eksklyuziv iqtisodiy zonada xavfsizlik, tartib va xavfsizlikni taʼminlash bo‘yicha o‘z vazifalarini samarali bajarish uchun zamonaviy jihozlar bilan jihozlashni rejalashtirmoqda.  Qaroqchilik, kontrabanda, savdo firibgarligi va odamlarni tashish, noqonuniy giyohvand moddalar, ofatlarni qidirish va qutqarish kabi muammolarni hal qilish uchun Vetnam qirgʻoq qoʻriqlash tarmogʻi mashqlari uchun bir nechta mamlakatlar bilan hamkorlik qiladi. 

## Rivojlanish

2009-yildan boshlab Vyetnam va Qoʻshma Shtatlar oʻrtasida Qoʻshma Shtatlar qirgʻoq qoʻriqlash xizmatini oʻqitishga yordam berish uchun shartnoma imzolandi. 2009-yil 12-23-oktyabr kunlari Amerika Qoʻshma Shtatlari qirgʻoq xavfsizligi Vyetnam qirgʻoq qoʻriqlash xizmati bilan Eksport nazorati va chegara xavfsizligi boʻyicha hamkorlik dasturini Xayfon va Phu Quok shaharlarida dengizda huquqni muhofaza qilish boʻyicha internat xodimi kursining 2 ta sessiyasini oʻtkazish orqali boshladi. Bu Qoʻshma Shtatlar qirgʻoq qoʻriqlash xizmatining Vyetnam qirgʻoq qoʻriqlash xizmati bilan yangi hamkorlik dasturi doirasidagi birinchi aloqasi edi. Uning ijobiy natijalari 2 kuch o‘rtasidagi kelajakdagi hamkorlikka ishora qiladi. Oʻquv kurslari Vyetnam qirgʻoq qoʻriqlash boshqarmasi rahbariyati, shuningdek Mudofaa vazirligi (Vyetnam) tomonidan katta eʼtiborga sazovor boʻldi, MODning yuqori martabali vakillari ochilish va yopilish marosimlarida qatnashishdi, shuningdek, xayrlashuv tushliklari va kechki ovqatlarni uyushtirishdi. Vyetnam qirgʻoq qoʻriqlash rahbariyatining kelajakdagi mashgʻulotlar boʻyicha tavsiyalari nafaqat rejalashtirish maqsadlari uchun juda foydali boʻladi, balki ular kelgusida hamkorlikka intilishlari haqida aniq signallarni ifodalaydi. Hamkorlik rejasini davom ettirgan holda, Amerika Qoʻshma Shtatlari Sohil Xavfsizlik xizmati bitta VMP zobitini 2010-yil mart oyida Virjiniya shtatining Yorktaun shahridagi Amerika Qoʻshma Shtatlari Sohil Xavfsizlik Oʻquv Markazida boshlanadigan 15 haftalik Xalqaro dengiz ofitserlari kursiga taklif qildi.

Vyetnam qirgʻoq xavfsizligi, shuningdek, Song Thu kompaniyasi va 189 kompaniyani oʻz ichiga olgan kompaniyalar tomonidan Vyetnamda Gollandiya litsenziyasi ostida yirik kemalarni qurish uchun Gollandiyalik Damen Group bilan hamkorlik qilishni yoʻlga qoʻydi. Qurilishi tugallangan kemalar orasida 1 ta dengiz patrul kemasi (9014), bitta gidrografik tadqiqot kemasi (6613) va toʻrtta qutqaruv kemasi mavjud. 

2008-yilda Vyetnam qirgʻoq qoʻriqlash xizmati Airbus Military kompaniyasidan MSS 6000 tizimlari bilan jihozlangan 3 ta okean qoʻriqchisi CASA C-212 Aviocar — Series 400 turbovintli samolyotlarini sotib oldi.

Vyetnam hukumati yomon ob-havo sharoitida ham ishlay oladigan va dengizda uzoq vaqt qoladigan zamonaviy kemalarni modernizatsiya qilishga sarmoya kiritishni rejalashtirgan. Bundan tashqari, kuchlar kontinental shelf chegarasida va Vyetnamning eksklyuziv iqtisodiy zonasida oʻz hududiy suvlarini va Vyetnam baliqchilarini himoya qilish uchun oʻz faoliyatini kuchaytirish uchun vertolyotlar bilan jihozlangan. Vyetnam suvlarida va uning atrofidagi suverenitet boʻyicha davom etayotgan bahslar bilan muhim masaladir.

## Uskunalar
Vyetnam qirgʻoq qoʻriqlash kemalari maxsus funksiyalar bilan jihozlangan (deyarli barcha Vyetnam qirgʻoq xavfsizligi kemalari oʻz-oʻzidan ishlab chiqarilgan):

* 00, 10, 20, 30 va boshqalar bilan boshlanadigan 120 dan 400 tonnagacha boʻlgan kemalardan foydalangan holda qirgʻoq boʻylab patrul va himoya qilish;
* *600* raqamdan boshlanadigan 1000 dan 2000 tonnagacha boʻlgan kemalardan foydalangan holda qidiruv va qutqaruv ishlarini qoʻllab-quvvatlash;
* *800* raqamdan boshlanadigan palubada vertolyotlar bilan ogʻirligi 2500 tonnadan ortiq kemalardan foydalangan holda dengiz patrullarini oʻtkazish;
* *SAR* yoki *900* raqami bilan belgilangan kemalardan foydalangan holda qidiruv va qutqaruv operatsiyalarini oʻtkazish.

Vyetnam qirgʻoq xavfsizligining deyarli barcha kemalari **CSB** harflari bilan boshlanadi (Vyetnamcha soʻzlar bilan qisqartirilgan: yaʼni *Cảnh Sát Biển* — *Sohil Xavfsizlik* xizmati)

## Oʻrinlar jadvali

### Vakolatli ofitser darajalari
Komissiyaviy ofitserlarning unvon belgilari.

### Boshqa darajalar
Komissar boʻlmagan ofitserlar va harbiy xizmatchilarning unvon belgilari.

## Yana qarang

* Vetnam xalq armiyasi
* Vetnam xalq dengiz floti
* Vetnam xalqining jamoat xavfsizligi
* Vetnam baliqchilik resurslarini nazorat qilish

## Maʼlumotnomalar


## Havolalar

* Media related to Vietnam Coast Guard at Wikimedia Commons
*