Anqara Esenbogʻa aeroporti

**Anqara Esenbogʻa aeroporti**  () – Turkiya poytaxti Anqara shahriga xizmat koʻrsatuvchi xalqaro aeroport. 2024-yilda aeroport jami 12 milliondan ortiq yoʻlovchiga xizmat koʻrsatgan, ulardan 9 millioni mahalliy yoʻlovchilardir. Umumiy yoʻlovchi tashish hajmi boʻyicha 4-oʻrinni (Istanbul aeroporti, Sabiha Goʻkchen aeroporti va Antaliya aeroportidan keyin), mahalliy yoʻlovchi tashish boʻyicha (Istanbul aeroporti va Sabiha Goʻkchen aeroportidan keyin) Turkiyadagi aeroportlar orasida 3-oʻrinni egalladi. Aeroport *Newsweek Turkiya* jurnalining 100-sonida chop etilgan „Turkiyada umid beruvchi 100 narsa“ roʻyxatida 22-oʻrinni egalladi.

## Umumiy tavsifi
Aeroport Anqara shimoli-sharqida, shahar markazida  masofada joylashgan. Aeroport Qiziloy (shahar markazi) va Anqara shaharlararo avtobus terminali (turkcha: Ankara Şehirlerarasi Terminal İşletmesi, AŞTİ) bilan 442-sonli EGO shahar avtobusi (soat 6:00 dan 23:00 gacha harakatlanadi) bilan bogʻlangan. Shahar markaziga transport taksida (taxminan 900 TRY, bir tomonlama hisoblangan) va Havaş avtobus liniyasi orqali (taxminan 120 TRY) amalga oshiriladi. Esenbogʻa aeroporti va Anqara halqa yoʻli oʻrtasidagi yoʻl 2006-yilning yozida kengaytirildi, bu shahar markazi va aeroport oʻrtasidagi haydash vaqtini bir necha daqiqaga qisqartirdi.

Aeroport nomi Esenbogʻa qishlogʻidan kelib chiqqan boʻlib, soʻzma-soʻz maʼnosi „Shamolda oqayotgan buqa“ yoki „Sokin buqa“ boʻlib, 1402-yil Anqara jangida oʻz qoʻshinlarini shu yerga joylashtirgan Amir Temur qoʻshinidagi turkiy sarkardaning nomi Isen Buqaning zamonaviylashtirilgan shakli hisoblanadi.

Esenbogʻa xalqaro aeroporti ACI Europe (Xalqaro aeroportlar kengashi) tomonidan Yevropaning eng yaxshi aeroporti sifatida taqdirlandi va 2009-yil 17-iyun kuni Manchester shahrida aeroport xodimlariga mukofot topshirildi. Mukofot har yili 4 toifada beriladi va Esenbogʻa yiliga 5-10 million yoʻlovchilar toifasida edi. Turkiya aeroportiga birinchi marta ACI mukofoti berildi. ACI Europe maʼlumotlariga koʻra, „Ushbu toifadagi eng yaxshi nomzodlar soni kabi, aeroport faoliyatning barcha asosiy yoʻnalishlarida ustundir, ammo hakamlar uni ekologik innovatsiyalar sohasidagi ishi uchun ajratib koʻrsatdi – konditsioner qurilmalarini quvvatlantirish uchun chiqindi gazlarni qayta ishlash orqali 25% energiya tejalgan“. 2020-yilda Esenbogʻa aeroporti Xalqaro aeroportlar kengashi tomonidan 15-25 million yoʻlovchi sigʻimiga ega Yevropaning eng yaxshi aeroporti sifatida taqdirlandi.

Terminal binosining sharqida yangi parallel uchish-qoʻnish yoʻlagi qurilmoqda. Qurilish tugagandan soʻng, hozirgi 03R/21L uchish-qoʻnish yoʻlagi 03C/21C sifatida foydalanishdan toʻxtatiladi va yangi uchish-qoʻnish yoʻlagi avvalgi nomini oladi.

## Terminallari
„Qurish-ishlatish-topshirish“ modeli asosida qurilgan Esenbogʻa aeroportining mahalliy va xalqaro terminali rekord muddatda qurib bitkazildi – belgilangan muddatdan bir yil oldin. 2006-yil 16-oktyabrda 10 million yoʻlovchi sigʻimi bilan foydalanishga topshirilgan Esenbogʻa aeroporti mahalliy va xalqaro terminali 182 ming m2 maydonga yoyilgan. Maydoni  boʻlgan yangi umumiy aviatsiya terminali 2012-yil yanvar oyida xususiy va biznes samolyotlariga xizmat koʻrsatish uchun ochildi.

2006-yilda ochilgan yangi mahalliy va xalqaro terminallar  maydondan, 10 000 000 yoʻlovchi / yil, 18 dona teletrap, 105 ta roʻyxatga olish punkti, 34 ta pasport peshtaxtasi, maydoni  avtoturargoh va 4000 avtomobil sigʻimidan iborat.

## Aviakompaniyalar va yoʻnalishlar
Quyidagi aviakompaniyalar Anqara Esenbogʻa aeroportida muntazam va charter reyslarini amalga oshirib keladi:

## Statistika
### Yoʻlovchilar

### Parvozlar soni

## Boshqa imkoniyatlari
* Aeroportda AJet kompaniyasining bosh ofisi joylashgan.
* Esenboʻgʻa aeroporti NASA kosmik kemasi uchun favqulodda qoʻnish joylaridan biri sifatida belgilangan.

## Baxtsiz hodisalar va falokatlar
* Scandinavian Airlines System 871-reysi: OY-KRB bort raqamli Sud Aviation SE-210 Caravelle I samolyoti qoʻnish vaqtida halokatga uchrab, bortdagi barcha 42 yoʻlovchi halok boʻldi.
* Turkish Airlines 835-reysi: TC-TAY bort raqamli Fokker F27 Friendship samolyoti qoʻnishdan biroz oldin tepalikka urilib, 29 kishidan 28 nafari halok boʻldi.
* British European Airways 226-reysi: G-ARJM bort raqamli de Havilland Comet 4B samolyoti uchishdan koʻp oʻtmay qotib qolish tufayli qulab tushdi. 34 kishidan 27 nafari halok boʻldi.
* 1979-yilgi Turkish Airlines Anqara halokati: TC-JAT bort raqamli Fokker F28 Fellowship samolyoti qoʻnish vaqtida halokatga uchrab, 45 yoʻlovchidan 41 nafari halok boʻldi.
* Turkish Airlines 158-reysi: TC-JBR bort raqamli Boeing 727-2F2 samolyoti uchish-qoʻnish yoʻlagidan 50 metr oldin yerga qoʻndi va 67 kishidan 47 nafari halok boʻldi.

## Anqaradagi boshqa aeroportlar
Anqarada uchta harbiy aeroport mavjud:

* Akınci aviabazasi
* Etimesgut aviabazasi
* Güvercinlik harbiy havo bazasi

## Manbalar

## Havolalar

* 
*