Finlandiya bayrogʻi

**Finlandiya bayrogʻi** 20-asrning boshlaridan boshlab mavjud. Oq rang ustida koʻk rangdagi xoch joylashgan boʻlib, bu xoch xristianlikni ifodalaydi.

Davlat bayrogʻining markazida gerb mavjud, ammo boshqa jihatlari bilan fuqarolik bayrogʻiga oʻxshashdir. Shvetsiya bayrogʻi kabi, Finlandiya milliy bayrogʻida ham nordik xoch tasvirlangan. Bayroq, Finlandiya Rossiyadan ajralib chiqib mustaqil boʻlgandan soʻng qabul qilindi, oʻsha vaqtda koʻplab vatanparvar finlandlar oʻz mamlakatlari uchun maxsus bayroq istashgan edi, ammo uning dizayni 19-asrga borib taqaladi. Koʻk rang mamlakatning minglab koʻllarini va osmonni, oq rang esa qishdagi qorni ifodalaydi. Ushbu rang kombinatsiyasi asrlar davomida turli finlandiya viloyatlari, harbiy va shahar bayroqlarida ishlatilgan.

## Tarixi

**Finlandiya bayrogʻining** birinchi nusxasi 1848-yilda rasmiy boʻlmagan milliy gimn (Davlatning yoki millatning rasmiy qoʻshigʻi. Bu qoʻshiq odatda mamlakatning tarixiy, madaniy yoki siyosiy ahamiyatini aks ettiradi.) „Maamme“ bilan birga taqdim etilgan. Ushbu bayroqning motivi Finlandiya gerbi boʻlib, oq bayroq ustida laur yaproqlari bilan oʻralgan edi.

Hozirgi koʻk xochli dizayn birinchi marta 1861-yilda Helsinkidagi Nyländska Jaktklubben yacht club tomonidan foydalanilgan. Xochning joylashuvidan tashqari, bayroq 1860-yilda tashkil etilgan Sankt-Peterburg yacht clubi bayrogʻiga oʻxshash edi. Ushbu dizayn rus dengiz floti bayrogʻiga borib taqaladi, u oq fon ustida koʻk xochli saltiraga ega. Krim urushi davrida, britan-fransuz flotlari tomonidan ushlab olingan finlandiya savdo kemalari „Sankt-Jorj bayrogʻi“ deb atalgan bayroqqa ega edilar, bu bayroq rus bojxona bayrogʻiga asoslangan edi. Ushbu variantda, xoch zamonaviy bayroqdagidan ingichka va nisbatlari teng edi. 1861-yilda shaxsiy kemalar uchun yana bir koʻk xochli bayroq rasmiylashtirilgan.

1910-yilda, Finlandiyaning ruslashtirilishi (Russifikatsiya) bilan bogʻliq ravishda, rus hokimiyatlari kantonda (bu bayroqning bir qismi boʻlib, odatda uning yuqori chap burchagida joylashgan toʻrtburchakli yoki uchburchakli maydondir) rus bayrogʻini qoʻshishni buyurdilar. Biroq, bu qarorga qarshi chiqildi; bayroq „qulning bayrogʻi“ (orjalippu) deb nomlandi va koʻpchilik finlandlar bayroqn uchirmaslikka qaror qildilar, bu bayroqqa ruslar bayrogʻining aralashishiga qarshilik edi. Shu oʻrinda, ushbu oʻzgartirishsiz uchburchakli pendaq uchirildi va shunday qilib bayroqlar haqidagi qarorni chetlab oʻtishdi.

Finlandiya 1917-yilda toʻliq mustaqilligini eʼlon qilganidan keyin, Finlandiya bayrogʻini loyihalash boʻyicha tanlov oʻtkazildi. Turli xil dizaynlar taqdim etildi. Ranglar boʻyicha, takliflar asosan ikki toifaga boʻlingan: biri Finlandiya gerbi ranglari boʻlgan qizil va sariqni ishlatgan, ikkinchisi esa hozirgi koʻk va oq ranglar boʻlgan.

Bir taklifda Dannebrog xoch dizayni taklif qilingan, lekin bu qizil fon ustida sariq xoch bilan boʻlgan. Boshqa bir taklifda diagonaldagi koʻk va oq chiziqlar ishlatilgan, lekin bu dizayn „yangi mustaqil davlat uchun emas, balki sartaroshlarga mos“ deb tanqid qilingan. Akseli Gallen-Kallela oq xochni koʻk fon ustida ishlatgan shunga oʻxshash xoch bayrogʻini taklif qilgan, lekin bu oʻsha vaqtning Shvetsiya bayrogʻi va ayniqsa Yunoniston bayrogʻiga juda oʻxshash deb hisoblangan. Nihoyat, rassomlar Eero Snellman va Bruno Tuukkanen bayrogʻning yakuniy shaklini belgilashdi. Anʼanaga koʻra, bu bayroq dizayni taxminan 1860-yilda shoir Zachris Topelius tomonidan taklif qilingan.

Finlyandiya davlat bayrogʻi 1922-yilda yanada oʻzgartirildi, bu vaqtida korona olib tashlandi. Keyinchalik, 1978-yilda gerbning qalqon shaklidagi koʻrinishi toʻgʻri toʻrtburchakli shaklga oʻzgartirildi.

## Manbalar