Sanofi

**Sanofi** (2011-yil yozigacha Sanofi-Aventis) — xalqaro fransuz farmatseftika kompaniyasi hisoblanadi. Bu dunyodagi yetakchi farmatsevtika korporatsiyalaridan biri boʻlib, Sanofi kompaniyasi 100 dan ortiq mamlakatlarda oʻz ih faoliyatini olib boradi. Kompaniyaning bosh qarorgohi Parijda joylashgan. Forbes Global 2021-yilda dunyodagi eng yirik kompaniyalar roʻyxatida Sanofi 72-oʻrinni egalladi (daromad boʻyicha 237-oʻrin, sof daromad boʻyicha 32-oʻrin, aktivlar boʻyicha 274-oʻrin va bozor kapitallashuvi boʻyicha 101-oʻrin).

## Tarixi
Sanofi tarixi 1973-yilda Elf Aquitaine davlat neft kompaniyasidan ish faoliyatini boshlangan, snu vaqtlarda farmatseftika, kosmetika va uy hayvonlari uchun oziq-ovqat boʻlimi tashkil etildi. Dastlab, bu boʻlinma sotib olingan kompaniyalar guruhidan iborat edi, ammo 1979-yilga kelib, boʻlinma boshligʻi Rene Sautier boshchiligida markazlashtirilgan farmatsevtika kompaniyasi tuzildi. 1980-yillarning birinchi yarmida Sanofi AQSh va Yaponiya bozorlariga chiqdi. 1983-yilda kompaniya Fransiyaning biotexnologiya sohasidagi eng yirik tadqiqot markazini sotib oldi. 1999-yilda oʻsha paytda Fransiyaning ikkinchi yirik farmatseftika kompaniyasi boʻlgan Sanofi uchinchi L'Oréal tomonidan boshqariladigan Synthélabo bilan birlashdi. Birlashgan kompaniya Sanofi-Synthélabo nomini oldi, L'Oreal va Total asosiy aktsiyadorlari; Birlashuvdan soʻng, kosmetika va veterinariya mahsulotlari boʻlinmalari sotildi.

Aventis 1999-yilda Rhône-Poulenc SA Hoechst Marion Roussel bilan birlashganda tashkil topgan. Birlashgan kompaniya Fransiyaning Strasburg yaqinidagi Shiltighaym shahrida joylashgan edi. Aventis CropScience nomi bilan tanilgan Rhône-Poulencning qishloq xoʻjaligi boʻlimi Hoechst bilan birlashgandan soʻng 2002-yilda Bayerga sotilgan. 1998-yilda Rhone-Poulencning kimyoviy boʻlimi mustaqil Rhodia kompaniyasiga aylantirildi. 2004-yil 20-avgustda Sanofi-Synthelabo va Aventis birlashdi. Oʻsha vaqtdan beri Sanofi-Synthelabo Aventis ulush kapitalining 95,47% ga egalik qilar edi. Avvalroq 2004-yilda Sanofi-Synthelabo Aventis uchun 47,8 milliard yevro taklif qilgan, biroq bu taklif rad etilgan. Fransiya hukumatining aralashuvi ham faol rol oʻynadi. Novartis ham taklif bilan chiqish niyatida ekani xabar qilinganidan keyin Fransiya hukumati Sanofi-Synthelabo kompaniyasiga bosim oʻtkazib, Aventis narxini koʻtardi.

2018-yil aprel oyidan iyun oyining oxirigacha Sanofi Zentivaning Chexiya generiklar boʻlinmasini Advent ga sotish boʻyicha muzokaralar olib bordi. 2018-yil 30-sentyabrda oldi-sotdi shartnomasi kuchga kirdi. Bitim 1,9 milliard yevroni tashkil etdi. Sanofi matbuot xizmati Zentiva sotilishi kompaniya tuzilmasini tartibga solish strategiyasining bir qismi ekanligini aytdi.

2020-yil may oyida Regeneron bevosita Sanofi kompaniyasiga tegishli taxminan 5 milliard dollarlik aktsiyalarni qaytarib sotib olish niyatini eʼlon qildi.

Kompaniya 2020-yil iyul oyida Buyuk Britaniya hukumati uchun 60 million dozali koronavirus vaksinasini ishlab chiqarishga kelishib oldi. Sanofi, shuningdek, 100 million doza uchun AQSh bilan 2,1 milliard dollarlik shartnoma boʻyicha muzokaralar olib bordi.

Kompaniya sotib olish yoʻli bilan kengaytirildi, ulardan eng kattasi quyidagilar sanaladi:

* Zentiva - 2008-yilda 1,8 milliard yevroga sotib olingan; Chexiya generik ishlab chiqaruvchisi. 2018-yil sentyabr oyida Advent International ga sotilgan;
* Shantha Biotechnics - 2009-yilda 550 million yevroga sotib olingan; hind vaksina ishlab chiqaruvchisi;
* Chattem - 2009-yilda 1,9 milliard dollarga sotilgan; Amerikalik retseptsiz dori-darmonlar va kosmetika ishlab chiqaruvchisi;
* Medley Pharmaceuticals Ltd. - 2010-yilda 500 million yevroga sotilgan; Braziliya farmatseftika kompaniyasi ;
* Genzyume - 2011-yilda 20,1 mlrd. Amerika biotexnologiya kompaniyasi;
* Globalpharma - 2014-yilda sotib olingan aksiyalarning 66%; Dubayda joylashgan generiklar ishlab chiqaruvchisiga tegishli.
* Bioverativ — Sanofi 2018-yilda gemofiliya ishlab chiqaruvchisini 11,6 milliard dollarga sotib oladi.
* Principia Biopharma - 2020-yil avgust oyida Sanofi kompaniyani 3,7 milliard AQSh dollariga sotib olayotganini eʼlon qildi va uning BTK inhibitor dasturini sotib oldi.
* Tidal Therapeutics - 2021-yil aprel oyida Sanofi kompaniyani 470 million dollarga sotib olganini eʼlon qildi.

## Egalari va boshqaruvi
2021-yil oxirigacha kompaniya aktsiyadorlari:

* L'Oreal - 9,36%,
* Black Rock - 7,04%
* kompaniya xodimlari - 1,85%,
* gʻaznachilik aksiyalari - 1,19%.

Fransiya farmaseftika ishlab chiqaruvchisi oʻzining yirik raqobatchisi Aventisni sotib olishdan oldin, L'Oreal va Total Sanofi-Synthelabo ning eng yirik aktsiyadorlari edi.

* Serj *Vaynberg* (1951-yil 10-fevralda tugʻilgan) 2015-yil 2-apreldan beri boshqaruv kengashining mustaqil raisi; 2009-yildan beri kompaniyada; shuningdek, Weinberg Capital Partners investitsiya kompaniyasi asoschisi va raisi.
* Pol Hudson (*Paul Hudson*, 1968-yil 14-oktabrda tugʻilgan) — 2019-yil 1-sentabrdan beri bosh ijrochi direktor; Bungacha u Novartisda uch yil shu lavozimda ishlagan.

## Faoliyat
2021-yil holatiga koʻra Sanofi kompaniyasining asosiy boʻlinmalari:

* Farmaseftika - dori vositalari ishlab chiqarish; 26,97 milliard yevro daromad;
* Vaksinalar (Sanofi Pasteur) — vaksinalar ishlab chiqarish; 6,32 milliard yevro daromad;
* Isteʼmolchi salomatligi - retseptsiz dori-darmonlarni ishlab chiqarish (hazm qilishni yaxshilash uchun analjeziklar, antiallergik preparatlar); daromadi 4,47 milliard yevro.

Mustaqil Davlatlar Hamdoʻstligi davlatlarida eng mashhur Sanofi dori-darmonlari Essentiale, Amaryl (Glimepiride), Arava (Leflunomid), Granocyte (Lenograstim), Dalfaz (Alfuzonin), Clexane (Enoxaparin), Cordarone (Amiodarone), Lokren (Betaxolol), No- shpa (Drotaverin), Plavix (Clopidogrel), Rovamitsin (Spiramisin), Solian (Amisulprid), Sofradex (framitsetin sulfat, gramitsidin, deksametazon), Tavanik (Levofloksatsin), Taxotere (Docetaxel), Telfastlin (Fexotalin), Festal (pankreatin), eloksatin (oksaliplatin), bronxikum (sabzavot tarkibi), depakin (valpik kislota), insuman (inson insulinlari), kogitum (atsetilaminosuksinik kislota), apidra (insulin glulisin) , ultrakain (artikain malaksi) + Magniy) gidroksid), Lantus (insulin glargin), Aprovel (Irbesartan) / CoAprovel (Irbesartan + gidroxlorotiyazid), OptiPen® Pro1 shprits qalam, Magne B6 (magniy-piridoksin), Lazolvan (Ambroksol), Lazolvan kekik ekstrakti) hisoblanadi.

* Aventis fondi - sanʼat, ijtimoiy hayot, fan sohasidagi xayriya faoliyati;
* Fondation Sanofi-Espoir - rivojlanayotgan mamlakatlarda sogʻliqni saqlashga xayrixohlik;
* Bemorlarga yordam berish fondi - bu dori sotib olishga moliyaviy imkoniyati boʻlmagan AQSh aholisi uchun xayriya dasturi.

### Faoliyat geografiyasi
Asosiy ishlab chiqarish quvvatlari Fransiya, Germaniya, AQSH, Belgiya, Irlandiya, Vengriya, Turkiya, Braziliya, Italiya, Meksika, Hindiston va Kanadada joylashgan. Kompaniyaning AQShda 8 ta, Fransiyada 5 ta, Xitoyda 3 ta, Germaniya, Belgiya, Niderlandiya va Kanadada bittadan tadqiqot laboratoriyalari mavjud.

2021-yilda aylanmasi boʻyicha faoliyatning asosiy hududlari:

* Shimoliy Amerika - 15,1 milliard yevro;
** AQSh — 14,4 milliard yevro;
* Yevropa - 9,8 milliard yevro;
** Fransiya - 2,26 milliard yevro;
* Boshqa davlatlar - 12,9 milliard yevro;
** Xitoy - 2,72 milliard yevro;
** Yaponiya - 1,66 milliard yevro;
** Braziliya - 0,82 milliard yevro;
** Rossiya - 0,58 milliard yevro.

Eslatma. 2004—2011 yillarda - Sanofi-Aventis.

### Dori-darmonlar
2021-yilda quyidagi dorilar eng koʻp sotilgan:

* Dupixent (dupilumab, Dupixent) — atopik dermatit, bronxial astma, 5,25 milliard yevro;
* Lantus (Lantus) — insulin analogi, 2,49 milliard yevro;
* Aubagio (teriflunomid, Aubagio) — koʻp skleroz, 1,96 milliard yevro;
* Lovenox (enoksaparin natriy, Lovenox) — tromboz va tromboemboliya, 1,49 milliard yevro;
* Myozyme - Pompe kasalligi, 1,00 milliard yevro;
* Tujeo (Toujeo) — insulin analogi, 0,97 milliard yevro;
* Plavix (klopidogrel, Plavix) — yurak xuruji va qon tomirlari, 0,93 milliard yevro.

### Vaksinalar
Sanofi-Pasterning vaktsina boʻlimi Rossiya bozorida quyidagi infeksiyalarga qarshi vaksinalarni tarqatadi: vabo, difteriya, Haemophilus influenzae b tipidagi infeksiya (HIB infeksiyasi), meningokokk infeksiyalari, koʻk yoʻtal, pnevmokokk infeksiyalari, qoqshol, sil, sil kasalligi . gepatit A, gepatit B, gripp, yapon ensefaliti, qizamiq, parotit, poliomielit, quturish, qizilcha, suvchechak, sariq isitma.

## Birlashgan kompaniyalar
2021-yil holatiga koʻra asosiy hamkor korxonalari:

* Aventis Inc. (AQSH)

Genzyme korporatsiyasi (AQSh) Genzyme Europe BV (Niderlandiya) Hoechst GmbH (Germaniya) Sanofi-Aventis Deutschland GmbH (Germaniya) Sanofi-Aventis Participations SAS (Fransiya) Sanofi-Aventis Singapore Pte Ltd (Singapur) Sanofi Foreign Biotechnology (Fr Partiance BV) (Niderlandiya) Sanofi Winthrop Industrie (Fransiya) Sanofi Pasteur Inc. (AQSH)

## Manbalar


## Havolalar

* Kompaniyaning rasmiy sayti
* Rossiyadagi kompaniya veb-sayti
* Sanofi Vibacherni ishdan bo'shatdi
* Sanofi Qimmatli qogʻozlar va birja komissiyasi veb-saytida )