open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Al-Valid ibn Hisham al-Muʼaytiy

**Valid ibn Hishom ibn al-Valid ibn Uqba al-Muaytiy** () () – Umaviylar sulolasining aʼzosi. Arab-Vizantiya urushlarida qoʻmondon va xalifa Umar II () davrida Jund Qinnasrin (Shimoliy Suriya) gubernatori boʻlgan)

## Hayoti
Valid ibn Hishom Umaviylar qabilasiningAbu Muayt avlodidan boʻlgan Valid ibn Uqbaning nabirasi edi. 712/13-yillarda Vizantiya hududiga bostirib kirib, Shimoliy Onadoʻlidagi Amasiya yaqinidagi Gʻozala qalʼasigacha yetib bordi. Al-Voqidiyning yozishicha, al-Volid Amr ibn Qays al-Kindiy bilan birga 716/17-yillarda Vizantiyaliklarga qarshi yana bir yurishni boshqargan. Bu yurish davomida Antioxiya qoʻshinidan bir necha arab askarlari halok boʻlgan. U Konstantinopolning chekkasigacha yetib bordi, u yerda bir qancha aholini oʻldirdi va bir qancha asirlarni oldi. Bu Maslama ibn Abdulmalik boshchiligidagi Umaviylarning Konstantinopolga hujumining dastlabki bosqichlarida edi.

Xalifa Umar II uni Jund Qinnasrin hokimi etib tayinladi. va 718/19-yillarda Jund Himslik Amr ibn Qays al-Kindiy bilan birgalikda Vizantiyaga qarshi yozgi harbiy yurishga boshchilik qilish uchun joʻnatdi.

## Yana qarang

* Abon ibn Valid ibn Uqba

## Adabiyotlar

* 
* 
* 

## Manbalar
Muslim ibn Said al-Kilobiy

**Muslim ibn Said ibn Aslam ibn Zur’a ibn Amr ibn Xuvaylid as-Soiq al-Kilobiy** () – 723–724-yillarda Umaviylar xalifaligining Xuroson viloyati hokimi.

## Hayoti

Muslimning bobosi Aslam ibn Zur’a 671–675-yillarda Xuroson hokimi boʻlib xizmat qilgan, otasi Said esa Iroqning qudratli hokimi Hajjoj ibn Yusufning tarafdorlaridan boʻlib, sodiqligi tufayli Makran shahriga hokim etib tayinlangan.

Muslimning otasi voliylik davrida oʻldirilganidan keyin Hajjoj uni oʻz oʻgillari qatorida katta qilgan. Dastlab Basra hokimi Adiy ibn Artat qoʻl ostida viloyat hokimi boʻlib xizmat qilgan. Manbalarga koʻra, ushbu lavozimda u yaxshi faoliyat olib borgan. 720-yilda Yazid ibn al-Muhallab qoʻzgʻoloni paytida viloyatning soliq tushumlarini olib Suriyaga qochib ketgan.

Keyinchalik Iroq hokimi Umar ibn Hubayra bilan doʻstlashgan, 722/723-yillarda Umar uni Said ibn Amr al-Haroshiyning oʻrniga Xurosonga hokim qilib belgilagan. Ushbu lavozimni egallagan vaqtda Movarounnahrda qaltis vaziyat hukmsurgan, yaʼni mahalliy fors va turk xalqlari oʻrtasida keng tarqalgan norozilik al-Haroshiy tomonidan shafqatsiz tarzda bostirilgan edi. Ibn Hubayra Muslimni bu lavozimga tayinlash chogʻida mahalliy aholi, ayniqsa, dinni qabul qilganlar (*mavaliylar*) bilan murosa qilishni maslahat bergan.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* 
* 
* 
* 
* 
*
Vaucluse

**Vaucluse** — Fransiyaning janubi-sharqiy qismidagi Provence-Alpes-Côte d'Azur mintaqasidagi departament. 2019-yil maʼlumotlariga koʻra, departamentda 561 469 kishi istiqomat qilgan. Departamentning prefekturasi – Avignon.

Vaucluse dunyodagi eng yirik karst buloqlaridan biri hisoblangan Fontaine de Vaucluse bulogʻi sharafiga nomlangan. Vaucluse nomining oʻzi lotincha „Vallis Clausa“ (berk vodiy) soʻzidan kelib chiqqan, chunki vodiy buloq oqib chiqadigan tik qoya bilan tugaydi.

## Tarixi

Vaucluse 1793-yil 12-avgustda Bouches-du-Rhône, Drôme va Basses-Alpes (keyinchalik Alpes-de-Haute-Provence deb qayta nomlangan) departamentlarining ayrim qismlaridan tashkil topgan. Oʻsha paytda qishloq departamenti boʻlgan Vaucluse ham xuddi yaqinidagi Lion shahri kabi, Ikkinchi jahon urushi davrida Fransiya Qarshilik harakatining asosiy markazlaridan biriga aylangan.

## Geografiyasi
Vaucluse gʻarbda Rona va janubda Durance (Dyurans) daryolari bilan chegaralangan. Departamentning sharqiy yarmining katta qismini togʻlar egallaydi. Landshaftda „Provans giganti“ nomi bilan ham mashhur boʻlgan Mont Ventoux (1912 metr) balandligi bilan ajralib turadi. Boshqa muhim togʻ tizmalariga Dentelles de Montmirail, Monts de Vaucluse va Luberon kiradi.

Departamentning shimoliy qismi boʻlgan Valréas kantoni Drôme departamenti ichida joylashib, anklavga aylangan.

Meva va sabzavotlar Fransiyaning janubidagi eng unumdor tekisliklardan biri hisoblangan departamentning quyi qismlarida koʻp miqdorda yetishtiriladi.

Vaucluse departamenti Drôme departamenti tarkibida juda katta eksklav hududni egallagan Valréas kantoni (Enclave des Papes)ga ega.

## Manbalar
Vaucluse (maʼnolari)

**Vaucluse**:

* Vaucluse — Fransiyaning janubi-sharqiy qismidagi Provence-Alpes-Côte d'Azur mintaqasidagi departament.
* Vaucluse — Fransiyaning Franche-Comté mintaqasida joylashgan kommuna.
Dmitriy Kratkov

**Dmitriy Viktorovich Kratkov** (; 2002-yil 15-yanvarda tugʻilgan) – rossiyalik futbolchi, „Din. Stavropol“ jamoasida yarim himoyachi ampulasida oʻynaydi.

## Klub faoliyati
Dmitriy 2021-yil 17-iyulda Rossiya milliy futbol ligasi turnirida, FC Krasnodar-2 jamoasi safida FC Alaniya Vladikavkazga qarshi oʻyinda oʻzining debyut oʻyinini oʻtkazgan.

Kratkov oʻzining Rossiya Premyer-ligasidagi debyutini 2022-yilning 29-iyulida „Krasnodar“ klubi safida „Ural Yekaterinburg“ jamoasiga qarshi oʻtkazgan.

## Terma jamoadagi faoliyati
Kratkov Rossiya oʻsmirlar terma jamoasi safida 2019-yilgi UEFA 17 yoshgacha boʻlgan Yevropa chempionatida ishtirok etgan. Bu chempionatda Rossiya barcha 3 ta oʻyinida magʻlubiyatga uchradi va guruh bosqichidayoq turnirni tark etgan.

## Faoliyat statistikasi

## Manbalar

## Havolalar
* 
* 
* 
*
Kurash boʻyicha 2020-yilgi Osiyo chempionati

**Kurash boʻyicha 2020-yilgi Osiyo chempionati** – 2020-yil 18–23-fevral kunlari Hindistonning Yangi Dehli shahrida kurash boʻyicha boʻlib oʻtgan oʻttiz uchinchi Osiyo chempionati. Xitoyga COVID-19 pandemiyasi tufayli musobaqaga qatnashishi taqiqlangan. Shimoliy Koreya va Turkmaniston kasallikning avj olishi munosabati bilan musobaqada ishtirok etmadi.
## Medal olgan kurashchilar
### Erkaklar erkin kurashi

### Erkaklar yunon-rum kurashi

### Ayollar erkin kurashi

## Jamoalar reytingi

## Medallar jadvali
 

## Musobaqada qatnashgan davlatlar
Musobaqada 23 davlatdan 274 ta kurashchi qatnashgan.

*  (2)
*  (6)
*  (30)
*  (20)
*  (11)
*  (30)
*  (2)
*  (30)
*  (2)
*  (24)
*  (21)
*  (4)
*  (1)
*  (1)
*  (2)
*  (3)
*  (22)
*  (2)
*  (15)
*  (9)
*  (30)
*  (5)
*  (2)

## Manbalar

## Havolalar
* UWW Official Website
* Natijalar
Bak (tovush)

**Bak** – doira zarblarida baland tovushni ifodalovchi atama. Nota yozuvida chiziq ustiga yoziladi. Bakning qarama-qarshi pastki tovushi esa bum deb ataladi. Bakning ikki barobar tezlatilgan varianti „bakka“ deb nomlanadi. Xorazmda esa bakni „toq“, bakkani esa „toqqa“ deb ataladi.

## Yana qarang
* Bum

## Manbalar

## Adabiyotlar

* 
* 

## Havolalar
Shoh Nizor II

**Shoh Nizor II** (arabcha:شاه نزار الثاني) – Nizoriy Ismoiliylar jamoasi tarkibidagi Qosim-Shohiy boʻlimining 40-imomi.

Shoh Nizor II otasi Xalilulloh II Ali 1680-yilda vafot etganidan keyin, uning oʻrniga oʻtirgan. Shoh Nizor oʻz imomligining dastlabki davrida, bir paytlar oʻzidan oldingi imomlar ikki asrdan koʻproq istiqomat qilgan Anjudan qishlogʻini tark etib, yaqin atrofdagi Kahak qishlogʻiga koʻchib oʻtadi. Keyinchalik bu hudud Nizoriy imomlarining yangi qarorgohiga aylangan .

Uning tashabbusi bilan shu paytgacha Xurosonda koʻchmanchi boʻlib yashagan koʻplab nizoriy dindorlari Kirmonga kelib qoʻnim topgan. Shoh Nizor soʻfiy Ni’matullohiylar bilan yaqin aloqada boʻlib, soʻfiylik ustozi Ato Alloh nomini olgan va bu nom bilan Kirmondagi Nizoriy tarafdorlarining orasida shuhrat qozongan.

Shoh Nizor 1722-yil sentabrda vafot etgan va uning oʻrniga oʻgʻli Sayyid Ali oʻtirgan. Shoh Nizor maqbarasi hali ham Kahakda saqlanib qolgan. 1966-yilgi restavratsiya vaqtida 18-asrga oid koʻplab asl inshootlar buzib tashlangan.

## Manbalar

## Havolalar

*
Vitor Reis

**Vitor de Oliveira Nunes dos Reis** (2006-yil 12-yanvarda tugʻilgan) – braziliyalik futbolchi, „Palmeiras“ klubida markaziy himoyachi sifatida oʻynaydi.

## Klubdagi faoliyati
Reis Braziliyaning San-Paulu shtatidagi San-Xose-dus-Kampus shahridagi Santana tumanida tugʻilgan. Oʻn yoshga toʻlguniga qadar sobiq Braziliya terma jamoasi futbolchisi Robinyo boshqaradigan Paraibadagi R10 akademiyasida oʻz faoliyatini boshlagan. 2016-yilda esa professional Palmeyras jamoasi akademiyasiga oʻtgan.

U oʻzini Palmeyrasning yoshlar jamoalarida asosiy oʻyinchilaridan biri bolishi mumkunligi koʻrsatdi. Bu davrda oʻzi oʻynagan jamoalarda sardorlik qilgan va 2022-yilgi Braziliya kubogi 17 yoshgacha boʻlganlar finalida ishtirok etgan. Biroq, oʻyin davomida u Vasko da Gama oʻyinchisi bilan toʻqnashib ketgan va natijada miya chayqalishiga uchragan. Maydonda hushini tiklagandan soʻng kasalxonaga olib boriligan. Oʻyindan soʻng, Reis ijtimoiy tarmoqlarda muxlislarga minnatdorchilik bildirib, voqeadan keyin oʻzini yaxshi his qilganini aytgan. U 2022-yilgi mavsum oxirida „Palmeyras“ bilan birinchi professional shartnomasiga qoʻl qoʻygan va 2025-yilgacha shartnoma imzolagan.

2023-yil 11-oktyabrda u Angliyaning ''The Guardian'' gazetasi tomonidan Reisning sobiq Palmeyrasdagi jamoadoshlari Endrick va Luis Guilherme bilan birga 2006-yilda tugʻilgan dunyoning eng yaxshi oʻyinchilaridan biri deb topilgan.

## Terma jamoadagi faoliyati
Reis 2022-yilgi Montaigu turnirida ishtirok etgan 16 yoshgacha boʻlgan Braziliya terma jamoasi tarkibida oʻynagan. U 2022-yil oktyabr oyida Chili va Paragvayga qarshi oʻrtoqlik oʻyinlariga 17 yoshgacha boʻlganlar terma jamoasiga chaqirilgan.

## Faoliyat statistikasi
.

## Yutuqlari

;Shaxsiy sovrinlar
* Troféu Mesa Redonda turnirining yilning eng yaxshi ramziy jamoasigga kiritilgan: 2024-yil

## Manbalar

## Havolalar
*
Nurmuhammad Nuruddin

**Said Nurmuhammad Nuruddin** () shia islomining bir mazhabi boʻlgan Dovudi Bohra jamoasining 37-al-Dai al-Mutlaq (noibi) lavozimida faoliyat yuritgan.

## Hayoti
Nurmuhammad Nuruddin Jamnagarda bobosi, 34-daʼi Said Ismoil Badruddin I bin Mulla Raj davrida tugʻilgan. Said Zakiyuddin Said Nuruddinni tarbiyalab, voyaga yetkazgan. Said Nuruddin bobosi Abduttoyyib Zakiyuddin II ning kasallik davrida sadoqat bilan xizmat qilgan. Said Zakiyuddin hijriy 1110/milodiy 1699-yilda vafot etishidan oldin, u Said Nuruddinga uzugini hadya qilgan, bu uning „kelajakda Daʼi al-Mutlaq rutbasiga kirishini koʻrsatgan“. Nuriddin otasi Muso Kalimuddinga sadoqat bilan xizmat qilgan va unga daʼvat oʻtkazishda yordam bergan. Kalimuddin unga barcha ishlarini bajarishni topshirgan, uni Mazun rutbasiga tayinlagan va oʻzining mansusi deb eʼlon qilgan. Kalimuddin hijriy 1122/milodiy 1710-yilda vafot etgach, Nuruddin Daʼi al-mutlaq lavozimini egallagan.

## Manbalar

## Havolalar
* Daftary, Farhad, *The Ismaili, Their History and Doctrine* (Chapter -Mustalian Ismailism- p.&nbsp;300-310)
* Lathan, Young, *Religion, Learning and Science*
* Bacharach, Joseph W. Meri, *Medieval Islamic Civilisation*
Nur ad-Dahr Ali

**Nur ad-Dahr ʿAli** (arabcha:نور الدهر علي) yoki **Nuriddin ʿAli** (arabcha:نور الدین علي) – Nizoriy Ismoiliy jamoasi tarkibidagi Qosim-Shohiy boʻlimining 38-imomi.

Nur ad-Dahr Ali otasi Xalilulloh I 1634-yil martida vafot etganidan to 1671-yil noyabrida oʻzining vafotigacha uning lavozimida faoliyat yuritgan. Otasi singari, u Anjudonda yashagan va dafn etilgan, u yerda qabr toshi bugungi kungacha saqlanib qolgan.

Vafotidan keyin uning oʻrniga oʻgʻli Xalilulloh II Ali oʻtirgan.

## Manbalar

## Havolalar

*
Ash-Shayx Saad

**Ash-Shayx Saad** () Suriyaning Tartus muhofazasidagi Tartus okrugida joylashgan qishloq. Suriya Markaziy Statistika Byurosi (CBS) maʼlumotlariga koʻra, 2004-yil aholini roʻyxatga olishda Ash-Shayx Saad aholisi  kishini tashkil qilgan.

## Manbalar
Qutubxon Qutbuddin

**Said Qutubxon Qutbuddin ash-Shahid** () Dovudi Bohraning 32-Daʼi al-Mutlaq lavozimida faoliyat olib borgan. U Qosimxon Zaynuddin bin Firxondan keyin bu lavozimga tayinlangan. U musulmon boʻlgani uchun oʻldirilgan birinchi daʼi edi. Uning vafoti Husayn ibn Alining oʻlimiga oʻxshab ketadi va shuning uchun uning dafn qilingan joyi *Mozori Qutbiy* *Choti Karbalo* deb ataladi ().

## Oilasi
Uning otasi 27-daʼi Said Dovud Bin Qutubshoh, onasi esa Raani Aai Sohiba bintu Ali bhai bin Jiva bhai edi. Uning akasi, ukasi va singlisi boʻlib, ular: 29-daʼi Said Abduttoyyib Zakiyuddin I, Miya Xon-ji va Habiba boʻlgan.

## Hayoti
Said Qutbiddin hijriy 985-yilning Zulqada oyi 30-sanasiga oʻtar kechasi, Dovud ibn Ajabshoh davrida Ahmadobodda tugʻilgan. Yoshligida u otasi, 27-daʼi Dovud ibn Qutubshoh bilan birga Lahorga, Sulaymon ibn Hasan fitnasida boburiylar imperatori Jaloliddin Akbar saroyiga borgan. Akbar Sulaymon qoʻzgʻatgan vorislik masalasini hal qilish uchun Qutubshohni oʻz saroyiga chaqirtiradi, lekin yakunda Qutubshoh foydasiga shoh farmoni chiqariladi.

## Vorisi
Qutbiddinning oʻrniga Firxon Shujauddin oʻtirgan. Undan keyin bu lavozimni Mufaddal Sayfuddin egallagan.

## Manbalar

## Havolalar
Abduttoyyib Zakiyuddin III

**Said Abduttoyyib Zakiyuddin bin Said Ismoil Badruddin** (hijriy 1200-yil / milodiy 1787-yil Safar oyining 4-sanasida Hindistonning Burhonpur shahrida vafot etgan) Ismoiliy Mustaliy tarkibidagi Dovudiy Bohra mazhabining 41-Daʼi al-Mutlaq (mutlaq missioner) edi. U 40-daʼi Hebatulloh-il-Moayid Fiddin oʻrniga diniy lavozimga tayinlangan.

## Hayoti
Said Abduttoyyib Zakiyuddin Vankaner shahrida tugʻilgan. Otasi Said Ismoil Badruddin II vafot etganida u atigi uch yoshda boʻlgan. 39-daʼi Said Ibrohim Vojiyuddin uni oʻz qaramogʻiga oladi. Said Vojiyuddin oʻzining nabirasi Xadicha AaiSohiba bintu Said Hebatulloh-il-Moayed Fiddinni Said Abduttoyyib Zakiyuddinga turmushga beradi. Xadicha AaSohiba vafot etgach, Said Vojiyuddin nabirasi Ratan AaiSohiba bintu Saidxon BhaiSohibani unga turmushga beradi. Bu nikohdan Said Abduttoyyib Zakiyuddin toʻrt oʻgʻil koʻrgan. Ular: 42-dā'i Said Yusuf Najmuddin, Said Abdu Ali Sayfuddin, Said Shayx Odam Safiyuddin va Said Abdulqodir Hakimuddin.

## Faoliyati
Said Zakiyuddin hijriy 1193/milodiy 1780-yilda Daʼi al-Mutlaq boʻlgan. Uning daʼvat davri hijriy 1193–1200/milodiy 1780–1787-yillar oraligʻiga toʻgʻri keladi.

Uning mavozini: Said Shayx Odam Safiyiddin, Yusuf Najmuddin; mukosiri: Said Abduali Sayfuddin boʻlgan.

## Vorisi
Uning oʻrniga 42-daʼi Said Yusuf Najmuddin bin Said Zakiyuddin oʻtirdi.

## Manbalar

## Havolalar
*Daftary, Farhad, *The Ismaili, Their History and Doctrine* (Chapter -Mustalian Ismailism- p.&nbsp;300-310)
*Lathan, Young, *Religion, Learning and Science*
*Bacharach, Joseph W. Meri, *Medieval Islamic Civilisation*
Qays ibn al-Haysam as-Sulamiy

**Qays ibn al-Haysham as-Sulamiy** () () – arab sarkardasi, Roshidun, Umaviylar xalifalar va Zubayriylarga xizmat koʻrsatgan. Xalifa Usmon () va Muoviya I () hukmronligi davrida Xuroson viloyati, Nishopur va Marvirud shaharlarida hokim oʻrinbosari boʻlib xizmat qilgan. Qays ibn al-Haysam Basrada yashovchi taniqli arab oilasi aʼzosi boʻlgan.

## Hayoti
Qays ibn al-Haysam Banu Sulaym qabilasining Qays–Mudar boʻlimidan edi. Ularning oilasi Basrada yashovchi mashhur oilalardan edi. Toʻliq ismi – Qays ibn al-Haysam ibn Qays ibn as-Salt ibn Habib yoki Qays ibn al-Haysam ibn Asmo ibn as-Salt . VIII asr tarixchisi Sayf ibn Umar Qaysning ukasi Amrni 634-yilda musulmonlar tomonidan Iroqni bosib olishga qaratilgan yurishlarda qatnashgan deya taʼkidlagan, biroq tarixchi Xolid Yahyo Blankinship ushbu maʼlumotni toʻgʻri deb hisoblamaydi. Balozuriyning yozishicha, Qaysning amakisi Osim ibn Qays ibn as-Salt Abu Muso al-Ashʼariy Ahvoz viloyatidagi Manazir shahri hokimi etib tayinlangan. Bu hudud 638-yilda Rabiy ibn Ziyod al-Horisiy tomonidan sosoniylardan tortib olingan.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
Ummu Hakim bint Yahyo

**Ummu Hakim binti Yahyo** () – 8-asrda yashagan umaviylar sulolasiga mansub zodagon ayol. Oʻninchi Umaviy xalifasi Hishom ibn Abdulmalikning ayoli.

## Hayoti
Dastlab, Yahyoning qizlaridan biri boʻlmish Amina Abdulmalikning oʻgʻli Hishomga turmushga chiqdi. Biroq Amina vafot etgach, Hishom Yahyoning boshqa qizi Ummu Hakim bilan turmush qurgan.

Ummu Hakim Hishomning eng sevimli xotini boʻlib, u Hishomning bobosi xalifa Marvon I () ning ukasi Yahyo ibn al-Hakamning va Suriya fathi qoʻmondoni al-Horis ibn Hishomning (Banu Maxzum qabilasidan) nabirasi Zaynab binti Abdurrahmonning qizi edi. Uning Hishomdan besh oʻgʻli boʻlgan. Jumladan Sulaymon, Maslama, Yazid al-Afqom, va Muoviya.

Bundan tashqari, Ummu Hakim eri Hishomning hukmronligi davrida oʻgʻli Maslamaning taxt vorisi boʻlishi uchun harakat qilgan.

## Adabiyotlar

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* *

## Manbalar
Hibatullohli-Mu’ayyad Fiddin

**Said Hibatullohil-Muʾayyad Fiddin** ibn Said Ibrohim Vojihuddin (hijriy 1193-yil shabon oyining 1-sanasi / milodiy 1779-yil 13-avgustda vafot etgan) – Dovudiy Bohra tariqatining 40-Daʼi al-Mutlaq lavozimida faoliyat olib borgan. U oʻzining otasi, 39-Daʼi al-Mutlaq Said Ibrohim Vojihuddindan keyin bu diniy lavozimni egallagan.

## Hayoti
Said Hibatulloh 1713-yilda tugʻilgan va otasi Said Ibrohim Vojihuddindan taʼlim olgan. U 1756-yilda (hijriy 1168-yil) 43 yoshida daʼi boʻlgan. Uning daʼvat davri oʻsha paytdan to 68 yoshida, vafot etgunigacha (milodiy 1780-yil (hijriy 1200)) davom etgan.

Mu’ayyad Fiddinning oʻrinbosarlari:

* Mavozini: Said Lukmanji ibn Shayx Dovud, Said Xon Bahodur, Shayx Fazal Abdultoyyib, Said Hamza
* Mukosir: Said AbduMuso Kalimuddin

## Vorisi
Said Abduttoyyib Zakiyuddin 1780-yil (hijriy 1200) Said Hibatullohli-Mu’ayyad Fiddin oʻrniga 41-Daʼi al-Mutlaq lavozimini egallagan.

## Galereya

Fayl:Entrance_Roja_Dawoodi_Bohra_Dais_,Ujjain.jpg|alt=Entrance Dargah-e-Najmi|Dargohi Najmiyga kirish
Fayl:Mosque,_Roja_premises,_Ujjain.jpg|alt=Mosque, Roja premises, Ujjain|Masjid, Roja binolari, Ujjain
Fayl:Ujjain_Dawoodi_Bohra_Roja_musafirkhana.jpg|alt=Residential accommodation facility for visitors at Dargah-e-Najmi|Dargohi-Najmiyda tashrif buyuruvchilar uchun turar joy
Fayl:Roja_Dawoodi_Bohra_Dais,_Ujjain.jpg|alt=Dargah-e-Najmi, Ujjain|Dargahi-Najmiy, Ujjayn
Fayl:Kabr_Syedna_Hibtullah_-il-moidfiddin.jpg|alt=Kabr Syedna Hibtullah -il-Moidfiddin|Hibatullohli-Mu’ayyad Fiddin qabri


## Manbalar

## Havolalar
* 
* 
*
Said ibn Usmon

**Said ibn Usmon ibn Affon al-Umaviy** () (taxminan 680-yilda vafot etgan) – Umaviylar xalifaligi sarkardasi, xalifa Muoviya I hukmronligi davrida 676–677-yillarda Xurosonda harbiy hokim boʻlib xizmat qilgan. Xalifa Usmonning () oʻgʻli.

Xurosonda boʻlgan qisqa muddat davomida Said ibn Usmon Movarounnahrga yurish boshlab, bir-ikki soʻgʻd qoʻshinini tor-mor etgan. Maʼlumotlarga koʻra, Said Buxoroni egallab, Samarqandni ham qamal qilgan. Keyinchalik, xalifa Muoviya tomonidan lavozimidan boʻshatilgan, chunki uning mashhurligi va jang maydonidagi muvaffaqiyatlari, shuningdek, ilgari xalifalik taxtini egallashga boʻlgan intilishlari Muoviyani xavotirga solgan boʻlishi mumkin. Said ibn Usmon Madinada soʻgʻd qullari tomonidan oʻldirilgan.

## Oilasi
Saidning kamida ikki nafar xotini boʻlgan, ulardan biri Ramla Muoviyaning otasi, Qurayshning yetakchi vakili Abu Sufyon ibn Harbning qizi edi. Ikkinchi xotinning ismi manbalarda qayd etilmagan. Ramla va Saidning Muhammad ismli oʻgʻli boʻlib, u haqida ham manbalarda hech qanday maʼlumot mavjud emas, qizi Oysha esa Muoviya I ning oʻgʻli Abdullohga turmushga chiqqan. Saidning ikkinchi xotinidan Ummu Said ismli qizi boʻlib, u dastlab xalifa Hishom ibn Abdulmalik (), soʻngra al-Abbos ibn al-Volid (xalifa al-Volid I ning () oʻgʻli, undan keyin Abdulaziz ibn Umarga (xalifa Umar II ning () oʻgʻli) turmushga chiqqan. Manbalarda qayd etilishicha, Saidning Aban ismli yana bir oʻgʻli boʻlgan va u IX asr boshlarida Abbosiylarga qarshi qoʻzgʻolon koʻtargan Umaviylar isyonchisi Abu al-Umaytirning yuqori martabali tarafdorlaridan biri boʻlgan. Abbosiylar 750-yilda Umaviylarni hokimiyatdan agʻdarib tashlagan.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* 
* 
* 
* 
*
Nikola Popović

**Nikola Popović** (; 1994-yil 31-mayda tugʻilgan) – serbiyalik professional futbolchi, hujumchi ampulasida oʻynaydi.

## Futbolchilik faoliyati
2023-yilning 23-fevralida u Litvaning Riteriai klubi bilan shartnoma imzolagan. 2023-yil 16-noyabrda futbolchi Riteriai Clubni tark etgani eʼlon qilingan.

2025-yil 13-yanvarda Toshkentning „Lokomotiv“ jamoasi bilan mavsum soʻnggiga qadar shartnoma imzolagan.

## Manbalar

## Havolalar
*
Said ibn Amr al-Haroshiy

**Said ibn Amr al-Haroshiy** () – atoqli arab sarkardasi, Umaviylar xalifaligi davrida viloyat hokim boʻlib xizmat qilgan, arab–xazar urushlarida muhim rol oʻynagan.

## Hayoti
Said ibn Amr al-Haroshiy Suriyaning Qinnasrin shahrida yashovchi qaysiylardan edi. 720-yilda Umaviy shahzoda va general Maslama ibn Abdulmalik qoʻl ostida Yazid ibn al-Muhallab tomonidan uyushtirilgan qoʻzgʻolonini bostirish uchun Iroqqa yuborilgan. Iroqqa yangi hokimi etib tayinlangan Umar ibn Hubayra Saidni Basraga, koʻp oʻtmay (722–723-yillarda) Xurosonga hokim etib tayinlagan.

## Oilasi
Saidning oʻgʻillari Umaviy hamda Abbosiy xalifalar qoʻl ostida harbiy rahbar va hokim sifatida xizmat qilgan. Ulardan Yazid ismli oʻgʻli Ifriqiyada oʻldirilgan, Nadr xalifa Marvon II hukmronligi davrida Iroq hokimi, Anbasa 785/786-yillarda Qinnasrin qoʻshinlari qoʻmondoni, Yahyo 779/780-yillarda Misr hokimi lavozimida ishlagan.

## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Ismoil Badruddin II

**Said Ismoil Badruddin** (II) bin Said Shayx Odam (1150-yil Muharram oyining 7-sanasi/milodiy 1738-yilda Hindistonning Jamnagar shahrida vafot etgan) Dovudiy Bohraning 38-Daʼi al-Mutlaq lavozimida faoliyat olib borgan. U 37-daʼi Said Nurmuhammad Nuruddin oʻrniga bu diniy lavozimni egallagan.

Said Badruddin hijriy 1130/ milodiy 1719-yilda Daʼi al-Mutlaq boʻlgan. Uning daʼvat davri hijriy 1130-1150/ milodiy 1719-1738-yillar oraligʻida taxminan 19 yilu 6 oy davom etgan.

## Oilasi
U 1686-yili Udaypur shahrida Said Abdutoyyib Zakiyuddin II davrida tugʻilgan. Uning otasi Said Shayx Odam Safiyuddin, Said Muso Kalimuddinning ukasi olim va yozuvchi edi. Said Badruddin yoshligida ota-onasidan ayrilgan. U Said Muso Kalimuddinning qizi Jivana BaiSohibaga uylanadi va bir qiz farzand koʻradi. Fotima AaiSohiba bilan boʻlgan ikkinchi nikohidan ikkita oʻgʻli boʻlgan. Bular: Said AbduMuso Kalimuddin va Said Abduttoyyib Zakiyuddin III.

## Manbalar

## Havolalar
Timardagi turk xalqlarning petrogliflari

**Timeredagi Turkiy xalqlarning petrogliflari** yoki **Timere Turkiy tosh yozuvlari** (az. تیمره‌نین تۆرکجه داش یازمالاریٛ‎), Eronning Xumeyni shahrining Timara (Timere) hududida topilgan toshlardagi yozuvlar bo‘lib, mintaqada minglab Turkiy xalqlarning yashagan tarixiy hudud. yillar oldin.

Timere hududidagi toshlarga oʻyilgan turkiy xalqlarning tasvirlari bundan 2500 yil avval qadimgi turklarga tegishli.

Timera — Isfaxon, Luriston va [Eron] viloyatlari orasidagi markaziy mintaqaning qadimiy nomi. Ulardan eng muhimi va eng kattasi suvi koʻpligi va shuning uchun ham koʻplab yaylovlar va ov yerlari tufayli Isfaxon viloyatining shimoli-gʻarbidagi Golpayegan tumani boʻlib, uning bir qismi Markaziy viloyatning Xomeyn tumani hududida joylashgan. Ulardan ba'zilari 7000 yil davom etadi. Mahalliy va xorijiy ishqibozlar Eronning eng qadimiy yozma yozuvlari, xattotlik evolyutsiyasi, qadimiy qiyosiy qoyatosh rasmlari, yoʻqolib borayotgan hayvonlar turlarining qadimiy rasmlari, qiziqarli milliy va global sayyohlik joylarini ziyorat qilishlari mumkin. Ta'kidlash joizki, har yili Timega minglab mahalliy va xorijiy mehmonlar tashrif buyurishadi.

Ko'pgina petrogliflarda rassomlarning hayoti yoki tasavvurida sodir bo'lgan xabarlar va voqealar tasvirlangan. Temurning qadimiy petrogliflari asosida rassomlarning hayotini dastlabki oddiy ov qurollaridan (chaqmoq tosh) hayvonlarni xonakilashtirish, keyinchalik dehqonchilik va o‘simlikchilikka qadar kuzatish mumkin.

## Topish
Eronning yarim rasmiy axborot agentligi ISNA bilan suhbatda tadqiqotchi va olim Muhammad Nosirifardning aytishicha, Timera hududidagi qoyalarga oʻyilgan figuralar miloddan avvalgi 2500-yillardagi qadimgi turklarga tegishli boʻlishi mumkin.

Nasirifard toshlardagi ramz va chizmalarning hozirgi Turkiya va Mo'g'ulistonda ham qo'llanilganligini ta'kidladi.

Maʼlum qilinishicha, Turkiyadan tadqiqot guruhi iyun oyida mintaqaga kelib, masalani oʻrganishga kirishadi.

## Manbalar
Shayx Mustafa

**Shayx Mustafa** () Suriyaning Idlib muhofazasidagi Maarrat an-Nuʼman okrugining Kafr Nabl nohiyasida joylashgan qishloq. Suriya Markaziy Statistika Byurosi (CBS) maʼlumotlariga koʻra, 2004-yil aholini roʻyxatga olishda qishloq aholisi  kishini tashkil qilgan.

## Manbalar
Said ibn Aslam al-Kilobiy

**Said ibn Aslam ibn Zur’a al-Kilobiy** () Iroq hamda xalifalikning sharqiy hududlari hokimi Hajjoj ibn Yusuf qoʻl ostida 694-yilda Makron viloyati hokimi boʻlib xizmat qilgan. U Banu Kilob qabilasi boshligʻi, Basra va Xuroson viloyatlari musulmon qoʻshinlarining Qays guruhi boshligʻi, 677–679-yillarda Xuroson hokimi vazifasini bajargan Aslam ibn Zurʼaning oʻgʻli edi. Hajjoj ibn Yusufning oʻzi Saidni Makron hokimi etib tayinlagan. Ushbu lavozimni egallaganidan koʻp oʻtmay, al-Horis al-Ilofiyning ikki oʻgʻli Muhammad va Muoviya tomonidan uyushtirilgan hujum natijasida Said halok boʻlgan. Balozuriyning (vafoti: 892) yozishicha, uning oʻlimidan soʻng Hajjoj Mujjaʼah ibn Si’rni Makron hokimi etib tayinlagan, Saidning oʻgʻli Muslim ibn Saidni asrab olib, uni oʻz farzandlari qatorida tarbiyalagan. Oradan vaqt oʻtib, Muslim Xuroson hokimi lavozimida xizmat qilgan.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* 
* 
* 
*
Umayya ibn Abdulloh ibn Xolid ibn Asid

**Umayya ibn Abdulloh ibn Xolid ibn Asid al-Umaviy** () (700-yillar boshida vafot etgan) – Umaviylar shahzodasi, 692/693 yoki 694 hamda 697/698-yillarda Xuroson hokimi boʻlib xizmat qilgan. Tarixchi Hugh N. Kennedyning soʻzlariga koʻra, Umayya xotirjam, saxiy, tinchliksevar kishi boʻlgan, dushmanlari orasida esa dabdaga ega, noziktabiat kishi sifatida tanilgan.

## Hayoti
Umayya ibn Abdulloh Kufaning sobiq hokimi Abdulloh ibn Xolid ibn Asidning oʻgʻli edi. Ular xalifalikni 661-yildan beri boshqarib kelayotgan Umaviylar sulolasi vakillari boʻlishgan. 684-yilga kelib, Umaviylar hokimiyati qulagan, ammo 685-yilda Suriya va Misrda Marvon I hukmronligi davrida xalifalik qayta tiklangan. Xalifa Marvon I ning oʻgʻli Abdulmalik 691–692-yillarda Arabiston, Iroq va Xurosonda Umaviylar hukmronligini qayta tiklagan va Umayyaning ukasi Xolid ibn Abdullohni Basraga voliy etib tayinlagan, bundan oldin esa arablarning Banu Tamim urugʻi aʼzosi Bukayr ibn Vishohni Xuroson hokimi etib belgilagan edi.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* 
* 
* 
* 
*
Shugʻur Tahtaniy

**Shugʻur Tahtaniy** (), shuningdek **Ayn as-Souda** yoki **Arzgʻon Tahtaniy** Suriyaning Idlib muhofazasidagi Jisr ash-Shugʻur okrugining Jisr ash-Shugʻur nohiyasida joylashgan qishloq. Suriya Markaziy Statistika Byurosi (CBS) maʼlumotlariga koʻra, 2004-yil aholini roʻyxatga olishda Shugʻur Tahtaniy aholisi  kishini tashkil qilgan.

## Manbalar
Shuyux Favqoniy

**Shuyux Favqoniy** (; ) Suriyaning shimoliy qismidagi Halab muhofazasining shimoli-sharqiy qismida joylashgan shaharcha.

Furot daryosining sharqiy qirgʻogʻida, Jarabulus Tahtaniy qarshisida va Shuyux Tahtaniydan taxminan  shimolda joylashgan shaharcha, 2004-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, 9303 nafar aholi bilan Shuyux Tahtaniy nohiyasining eng yirik aholi punkti hisoblanadi. Zamonaviy yoʻl oʻtkazgich boʻlgan An-Nasiriya koʻprigi shaharchani Jarabulus va undan taxminan  janubi-gʻarbda joylashgan Manbij shahri bilan bogʻlab turardi. Bu koʻprik 2015-yil mart oyida IShID tomonidan vayron qilingan.

## Suriya fuqarolar urushi

2015-yil 6-mart kuni, kurdlar Kobanini qayta qoʻlga kiritgandan soʻng, ISHID an-Nasiriya koʻprigining gʻarbiy qismini portlatib yubordi. Bu zamonaviy avtomobil koʻprigi 2014-yil 10-fevralda artilleriya hujumi natijasida shikastlangan edi.

## Manbalar
Sibah

Sibah (, shuningdek **Sibah**) Suriyaning shimoli-gʻarbiy qismida joylashgan shaharcha boʻlib, Tartus muhofazasidagi Safita shahridan  shimoli-sharqda joylashgan. Shaharcha Suriya qirgʻoq togʻ tizmasidagi ikkita tepalik ustida va ular orasidagi vodiyda joylashgan. Janubda Mashta al-Helu va al-Kafrun, gʻarbda Duraykish, shimoli-gʻarbda Vadi al-Oyun hamda shimoli-sharqda Ayn ash-Shams bilan chegaradosh.

Suriya Markaziy Statistika Byurosi (CBS) maʼlumotlariga koʻra, 2004-yil aholini roʻyxatga olishda Sibah aholisi  kishini tashkil qilgan. Shaharcha  kishilik aholiga ega boʻlgan oltita aholi punktidan tashkil topgan Sibah nohiyasining maʼmuriy markazi hisoblanadi. Aholisi asosan Xayyatin qabila ittifoqiga mansub alaviylardan iborat.
## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Suluk nohiyasi

**Suluk nohiyasi** — () Suriyaning Raqqa muhofazasidagi Tell Abyan okrugida joylashgan nohiya. Suriya Markaziy Statistika Byurosi (CBS) maʼlumotlariga koʻra, 2004-yil aholini roʻyxatga olishda Suluk nohiyasi aholisi  kishini tashkil qilgan.
## Manbalar
Zufar ibn al-Horis al-Kilobiy

**Abu al-Huzayl Zufar ibn al-Horis al-Kilobiy** () (-yilda vafot etgan) – musulmon qoʻmondon, Banu Amir arab qabilasi boshligʻi. VII asr oxirida Qays qabilaviy guruhi yetakchi rahbari. Birinchi fitna paytida, 656-yilda Basra yaqinidagi Tuya jangida xalifa Ali qoʻshinlariga qarshi Oysha tararafida turib oʻz qabilasini boshqargan. Keyingi yili Iroqdan Jaziraga (Yuqori Mesopotamiya) koʻchib oʻtgan va Umaviylar xalifaligining boʻlajak asoschisi Muoviya ibn Abu Sufyon qoʻl ostida Siffin jangida Aliga qarshi kurash olib borgan. Ikkinchi fitna davomida, 683-yilda boʻlib oʻtgan al-Harra jangida Muoviyaning oʻgʻli xalifa Yazid I () qoʻl ostida isyonchilarga qarshi Jund Qinnasrin (Shimoliy Suriya harbiy okrugi) qoʻshinlarini boshqargan.

## Faoliyati
Zufar Banu Kilob qabilasining Amr boʻlimiga mansub boʻlgan. Amr boʻlimining oʻzi ham Banu Amir deb nomlanuvchi yirik arab qabilasining asosiy tarmogʻi boʻlib, ular, asosan, janubi-gʻarbiy Najdda (markaziy Arabiston) istiqomat qilgan. Amr boʻlimi Banu Kilobning eng jangovar boʻlinmalaridan biri edi. VI asr oxirlarida islomdan oldingi Amr boʻlimidan boʻlgan Banu Amir qabilasining boshligʻi Yazid ibn as-Soiq Zufarning ota tomondan ajdodi edi. Zufarning otasi Horis ibn Yazid al-Amiriy 637 yoki 638-yillarda Furot daryosi boʻyida joylashgan Hit va Qarqisiya (Circesium) shaharlarining musulmonlar tomonidan bosib olinishi chogʻida musulmon qoʻshinining oldingi saf qoʻmondoni boʻlib xizmat qilgan.

## Shajarasi

## Manbalar

## Adabiyotlar

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
Abu al-Vard

**Majzoʼa ibn al-Kavsar ibn Zufar ibn al-Horis al-Kilobiy** () (750-yilda vafot etgan), asosan, **Abu al-Vard** (shuningdek *, Abuʻl-Vard*) nomi bilan tanilgan, VIII asr oʻrtalarida Umaviylar xalifaligining Suriyadagi Jund Qinnasrin tumani hokimi boʻlib xizmat qilgan. Faoliyati davomida Umaviylar xalifasi Marvon II ning otliq qoʻshinlari qoʻmondoni etib tayinlangan. Keyinchalik 750-yilda Umaviylar xalifaligini tiklashga qaratilgan Suriyadagi Abbosiy xalifaligiga qarshi qoʻzgʻolonga rahbarlik qilgan.

## Hayoti
Abu al-Vard Banu Amir qabilasidan boʻlib, Umaviylar xalifasi Abdulmalik ibn Marvonga () qarshi kurashgan Zufar ibn al-Horis al-Kilobiyning nabirasi edi. Uchinchi fitna davrida Umaviylar xalifaligiga qarshi bir qator ichki urushlar va qoʻzgʻolonlar davrida Abu al-Vard xalifa Marvon II tarafdoriga aylangan. Keyinchalik, Marvon II tomonidan Jund Qinnasrin tumani (zamonaviy Suriyaning shimoliy qismi) hokimi etib tayinlangan. 745-yilda Abu al-Vard Jund Dimashq (Damashq) hokimi Zamil ibn Amr va shahar aholisi bilan birgalikda Yazid ibn Xolid al-Qasriy boshchiligidagi Gʻuta vohasida yashovchilar tomonidan qoʻyilgan qamalga qarshi kurashish uchun yuborilgan. Ushbu qamal Yazid ibn Xolid al-Qasriy tomonidan boshqarilgan.

## Manbalar

## Adabiyotlar

* 
* 
*
Masrur ibn al-Volid

**Abu Said Masrur ibn al-Volid ibn Abdulmalik** () – Umaviylar shahzodasi, Jund Qinnasrin (uning akasi Yazid III hukmronligi davrida Suriyaning shimoliy qismida joylashgan harbiy hudud) hokimi. Uchinchi fitnada Yazid III qoʻshinlari qoʻmondoni sifatida Hims isyonchilarga qarshi kurashgan.

## Hayoti
Masrur Umaviylar xalifasi al-Volid () hamda uning ummu al-valadlaridan birining oʻgʻli edi. Uning bir nechta oʻgay ukalari hamda Bishr ismli tugʻishgan ukasi boʻlgan. Masrur keyinchalik otasining qudratli noibi Hajjoj ibn Yusufning qiziga uylangan.

Uchinchi fitna (744–750) davrida xalifa al-Volid II () oʻldirilib, uning oʻrniga amakivachchasi hamda raqibi, Masrurning oʻgay akasi Yazid III xalifa etib tayinlangan. Biroq Hims qoʻshinlari bunga norozilik bildirdi va Muoviya ibn Yazid as-Sakuniy boshchiligida qoʻzgʻolon koʻtardi. Qoʻzgʻolonchilar tuman hokimi, Umaviy shahzodasi Marvon ibn Abdulloh ibn Abdulmalik tomonidan qoʻllab-quvvatlangan. Qoʻzgʻolonni bostirish maqsadida Yazid III ularga qarshi Masrur hamda Volid ibn Ravh ibn Volidni yuborgan, ular yaqin atrofdagi Huvvarin hududida qarorgoh qurishgan, qoʻshinga esa Sulaymon ibn Hishom va Masrur qoʻmondonlik qilgan. Hims isyonchilari Damashqqa yoʻl olgan chogʻida Sulaymon va Masrur qoʻshinlari bilan toʻqnash keldi. Oraga Umaviylarning boshqa bir vakili Abdulaziz ibn al-Hajjoj ibn Abdulmalik ham aralashgan va isyonchilar shu tariqa magʻlubiyatga uchratilgan.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* 
* 
* 
* 
*
Grenlandiya (maʼnolari)

**Grenlandiya** – quyidagilarni anglatishi mumkin:
* **[[Grenlandiya (orol)]]** – Atlantika va Shimoliy Muz okeanlari bilan oʻralgan orol; Yerdagi eng katta orol.
* Grenlandiya maʼmuriy birlik – Daniya qirolligining Grenlandiya oroli va uning atrofidagi orollarda joylashgan avtonom qismi.
* Grenlandiya – Rdestovlar oilasiga mansub oʻsimliklar turkumi.
* „Grenlandiya“ – rejissyor Rik Roman Vo tomonidan suratga olingan Amerika halokat filmi.

## Yana qarang
* Grinlandiya – Aleksandr Grin asarlaridagi xayoliy mamlakat.
Said ibn Malik ibn Bahdal

**Said ibn Molik ibn Bahdal** Umaviy xalifalari Yazid I () va Muoviya II () hukmronligi davrida Jund Qinnasrin hokimi boʻlib xizmat qilgan. Ikkinchi fitna paytida, 683 yoki 684-yillarda Zufar ibn al-Horis al-Kilobiy tomonidan Qinnasrindan quvib chiqarilgan. Zufar Qinnasrindagi Qays arab qabilasi rahbari edi va ushbu qabila Said tegishli boʻlgan Banu Kalb qabilasining raqibi bo'lgan. Zufar Qinnasrinning Banu Kalb qabilasi aʼzosi tomonidan boshqarilishiga qarshi chiqqan va Umaviylarga qarshi xalifalikka daʼvogar shaxs Abdulloh ibn az-Zubayrni qoʻllab-quvvatlagan.

## Oilasi
Said xalifa Yazid I ning amakivachchasi, Yazidning onasi Maysun esa Saidning otasi Molikning singlisi edi. Ular Suriyadagi Banu Kalb qabilasining Bahdal ibn Unayf boʻlimiga mansub bo'lgan. Saidning ukasi Hasan ibn Bahdal va amakivachchasi Humayd ibn Hurays ibn Bahdal Ikkinchi fitnada Umaviylar hukmronligiga jiddiy qarshilik koʻrsatgan.

Saidning nabirasi Xolid ibn Usmon ibn Said Umaviylar xalifasi al-Volid II ning () shurta boshligʻi boʻlgan va ushbu lavozimni egallab turgan vaqtida xalifaga qarshi chiqqan Kalbiylarga qarshi kurashgan. Saidning yana bir avlodi Osim ibn Muhammad Abbosiylar xalifasi Horun ar-Rashid () hukmronligi davrida Damashqda Yamaniy qabilaviy guruhi rahbari boʻlgan va Qaysiylar guruhiga qarshi kurashgan.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* 
*
Vaddoh al-Yaman

**Vaddoh al-Yaman** (; shuningdek, **Abdurahmon ibn Ismoil al-Xovlaniy** ()) (708-yilda vafot etgan) – arab shoiri

## Biografiyasi
Al-Yaman Yaman yettinchi asrning ikkinchi yarmida tugʻilgan. Romantik sheʼrlari bilan mashhur boʻlgan.

U umaviylar xalifasi Al-Valid I tomonidan goʻyoki uning xotini bilan juda yaqin munosabatda boʻlganligi sababli oʻldirilgan. Hozirda Al-Yaman Yaman davlatining milliy shoiri sifatida tan olinadi.

## Manbalar
Josip Tomašević

**Josip Tomašević** (, 1994-yil 4-martda tugʻilgan) – xorvatiyalik professional futbolchi, chap qanot himoyachisi ampulasida oʻynaydi. Oʻzbekiston Superligasi ishtirkchisi „Buxoro“ klubida oʻynaydi.

## Yutuqlar
### Klub
;Buxoro
* Oʻzbekiston Kubogida ikkinchi oʻrin: 2025

**Lokomotiv Plovdiv**
* Bolgariya kubogi: 2018–19, 2019–20
* Bolgariya Superkubogi: 2020

## Manbalar

## Havolalar
* Josip Tomašević Xorvatiya futbol federatsiyasi saytida
*
Ummu Farva

**Fotima binti al-Qosim** (; (**Ummu Farva** () nomi bilan mashhur)) – beshinchi shia imomi Muhammad al-Baqirning rafiqasi va uning oʻrinbosari Jaʼfar as-Sodiqning onasi. Roshidun xalifasi Abu Bakrning nevarasi boʻlgan.

## Oilasi
Ummu Farvaning otasi Muhammad ibn Abu Bakrning oʻgʻli faqih Al-Qosim edi. Onasi Abdurahmon ibn Abu Bakrning qizi Asmo edi. Shuning uchun Ummu Farva birinchi roshidun xalifasi Abu Bakrning ikki marta nevarasi boʻlgan. Uning Abdulloh ibn Muhammad al-Boqir ismli yana bir oʻgʻli bor edi.

## Bilimi
Ummu momiy (Ahli bayt ayollari va imomlarning sahobalari) roviylaridan boʻlib, Imom Ali ibn Husayn Zaynul-Obidin roziyallohu anhudan rivoyat qilgan.

## Ajdodlari

## Manbalar
Ubaydulloh ibn al-Mahdiy

**Ubaydalloh ibn Muhammad al-Mahdiy** () (771–810/11) – abbosiy shahzodasi. Abbosiy xalifaligining uchinchi xalifasi al-Mahdiy va birinchi abbosiy xalifasi Abu al-Abbos as-Saffahning qizi boʻlmish Raytahning oʻgʻli edi.

## Manbalar
Pablo Maffeo

**Pablo Carmine Maffeo Becerra** (1997-yil 12-iyulda tugʻilgan) – argentinalik futbolchi, La Liganing Mallorca klubida oʻng qanot himoyachisi sifatida oʻynaydi.

## Shaxsiy hayoti
Maffeoning ukasi Viktor ham futbolchi va himoyachi. U otasi tomondan italyan, onasi tomondan argentinalik.

## Karyera statistikasi

## Manbalar

## Havolalar

* Girona official profile 
* 
*
Muoviya ibn Hudayj

**Abu Nu’aym Muoviya ibn Hudayj ibn Jafna ibn Qatira as-Sakuniy at-Tujibiy al-Kindiy** () – xalifa Muoviya I Ifriqiyada hukmronlik qilgan davrda Kinda qabilasi sarkardasi. Vizantiya imperiyasiga qarshi Shom, Sitsiliya va Ifriqiyadagi dastlabki musulmonlar fathlarida, shuningdek, Sosoniylar imperiyasiga qarshi Qodisiyya jangida ishtirok etgan.

## Hayoti
Muoviya Yarmuk jangi, Qodisiya jangi va Jalula jangida qatnashgan.

Ali ibn al-Asir oʻzining „Usd al-gʻoba fi marifat as-Sahoba“ asarida yozilishicha, Muoviya ibn Hudayj Abdulloh ibn Saʼd boshchiligida berberlarga qarshi Magʻribning musulmonlar tomonidan bosib olinishida ishtirok etgan. Makuriya qirolligi poytaxti Dongola qamalida Abdulloh ibn Abu Sarh qoʻl ostida xizmatini davom ettirgan. Bu jangda Ibn Hudayj bir koʻzidan ayrilgan. Keyinchalik, hijriy 44-yilda (milodiy 664–665) Sitsiliya oroliga toʻsatdan hujum uyushtirgan va bu yurishni amalga oshirish uchun ikki yuzta kema olib kelingan. Ibn Hudayj milodiy 665-yilda Levantga ushbu yurish orqali qoʻlga kiritilgan koʻplab oʻljalar bilan qaytgan. Tarixchi Balozuriyning soʻzlariga koʻra, u Muoviya ibn Abu Sufyonning buyrugʻi bilan Sitsiliya oroliga hujum uyushtirgan va orolga birinchi boʻlib hujum qilgan musulmon qoʻmondoniga aylangan.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* 
* 
* 
* 
*
Musulmonlarning Pireney yarim oroliga istilosi

**Musulmonlarning Pireney yarim orolini bosib olishi** () (711–720-yillar) **Arablarning Ispaniyaga istilosi** nomi bilan ham tanilgan – VIII asr boshlarida Umaviylar xalifaligi tomonidan Hispaniyaning Vestgot Qirolligini bosib olishga qaratilgan yurish hisoblanadi. Fath natijasida Iberiyaning aksariyat qismida nasroniylar hukmronligiga yakun yasalgan va bu hududda Umaviylar sulolasi davrida al-Andalus nomi bilan mashhur boʻlgan musulmon arab-mavriy hukmronligi oʻrnatilgan.

Oltinchi umaviy xalifa al-Volid I hukmronlik qilgan davrda (), 711-yilning boshida harbiy qoʻmondon Triq ibn Ziyod Shimoliy Afrikadan taxminan 1700 kishilik qoʻshin bilan joʻnab, Gibraltar boʻgʻozini kesib oʻtdi va Rim Ispaniyasi hududlarini oʻz ichiga olgan Vestgotlar boshqaruvidagi Toledo qirolligiga harbiy yurish boshladi. Oʻsha yilning iyul oyida Guadalete jangida qirol Rodericni magʻlub etgandan soʻng, Toriq oʻzining oliy qoʻmondoni Muso ibn Nusayr boshchiligida arab qoʻshinini yanada kuchaytirgan holda shimol tomonga yurish qildi.

## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Umaviylarning Hindistondagi yurishlari

VIII asrning birinchi yarmida Hindiston yarim orolida Umaviylar xalifaligi va Hind daryosining sharqiy qismida joylashgan Hindiston qirolliklari oʻrtasida bir qator janglar boʻlib oʻtgan. Bu janglar 711–713-yillarda arablarning Sindni (hozirgi Pokiston) zabt etishidan keyin yuz bergan.

Roshidun xalifaligi (632–661) davrida Hindistonga bir necha kichik bosqinlar uyushtirilgan, ammo keng koʻlamli yurishlar amalga oshirilmagan edi. Umaviylar xalifaligining oʻz hududlarini kengaytirish maqsadida olib borgan ikkinchi keng koʻlamli yurishlari 692 yildan 718-yilga qadar davom etdi. Xalifa al-Volid I hukmronligi (705–715) davrida Marvoniy Umaviylar bir qancha hududlarni bosib oldi, atigi oʻn yil ichida Shimoliy Afrika, Pireney yarim oroli, Movarounnahr va Sind arablar tomonidan boʻysundirilib, mustamlaka qilindi. Brahmanlar sulolasidan boʻlgan qirol Doxir boshqaruvidagi Sind Umaviy qoʻmondoni Muhammad ibn al-Qosim tomonidan magʻlub etilib, xalifalikning ikkinchi darajali viloyatiga aylantirildi va bu hudud Hindistonga amalga oshiriladigan yurishlar uchun qulay baza boʻlib xizmat qildi. Biroq 715-yilda ibn Qosimning hokimiyatdan ketishidan keyin uning tomonidan bosib olingan hududlarning aksariyati hind qirollari tomonidan qayta egallab olingan.

## Manbalar
Ubaydulloh al-Anbariy

**Ubaydallloh ibn al-Hasan ibn al-Husayn al-Anbariy** (), oddiygina **Ubaydalloh al-Anbariy** nomi bilan tanilgan (168 hijriy / 784-5 milodiy vafot etgan) – arab huquqshunosi, shoiri, lugʻatshunosi, nasabshunosi. Abbosiylar xalifaligi davrida hokim boʻlgan. U „*kullu mujtahid musib*“ nomli mashhur hikmatni ilgari surgani bilan yuksak eʼtiborga sazovor boʻlgan. Bu ibora taxminan „*har qanday samimiy va jiddiy talqin qilish harakati maqbul natijaga olib keladi“* degan maʼnoni anglatadi.

## Hayoti
Ubaydulloh milodiy 718/9—724/5-yillar oraligʻida Basrada tugʻilgan. Arablarning Tamim qabilasiga mansub basronlik taniqli huquqshunoslar oilasidan boʻlgan. U milodiy 773-yilda qozi Sevar ibn Abdulloh al-Anbariy oʻrniga abbosiylar xalifasi al-Mansur (hukmronligi 754–775) tomonidan *[[qozi]]* va Basraga hokim etib tayinlangan. Hokim sifatida u oʻz lavozimini mustaqil saqlashga harakat qildi, lekin u oʻz siyosatini yurita olmadi va faqat Bagʻdodga qaram boʻlib qolgandi. Al-Anbariy oʻzini xalq himoyachisi deb bilardi; xalifa bilan bogʻliq ishni koʻrayotganda, xalifa sudga kirganda ham oʻz oʻrnidan turmay oʻtirgan, deyishadi. Milodiy 783-yilda oʻzidan keyingi xalifa al-Mahdiy (hukmronligi 775-785-yillar) davrida al-Anbariy xalifaning buyrugʻi bilan Basra hokimi lavozimidan ozod etilgan. Al-Xatib al-Bagʻdodiyning „*Tarix Bagʻdod*“ asarida yozilishicha, al-Anbariy xalifa al-Mahdiyning bir savdogarga qarshi harbiy qoʻmondon foydasiga hukm chiqarish haqidagi buyrugʻini bajarishni rad etgani uchun lavozimidan chetladilgan.

## Manbalar
Ravshan Joʻrayev

**Ravshan Joʻrayev** (1961-yil — 2025-yil 15-yanvar) — oʻzbekistonlik teatr va kino aktyori. Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan artist.

## Hayoti
Ravshan Joʻrayev 2025-yil 15-yanvarda vafot etgan.

## Filmografiyasi

## Manbalar

## Havolalar
Kuvayt 2024-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida

**[[Kuvayt]] 2024-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida** 9 nafar sportchilar bilan 6 sport turi boʻyicha ishtirok etdi.

## Sportchilar
Quyida Olimpiada oʻyinlariga yoʻllanma qoʻlga kiritgan sportchilar soni boʻyicha maʼlumot keltirilgan.

## Manbalar

## Havolalar
* Kuvayt XOQ rasmiy sayti
Al-Fadl ibn Yahyo

**Al-Fadl ibn Yahyo al-Barmakiy** () (766-yil fevral – 808-yil oktyabr/noyabr) – taniqli Barmakiylar oilasining aʼzosi. Fadl Yahyo al-Barmakiy (oila boyligining asoschisi) ning toʻngʻich oʻgʻli. Abbosiylar xalifaligida Horun ar-Rashid (hukmronlik davri 786–809) davrida yuqori mansablarga erishgan.

## Manbalar
Nermin Zolotić

**Nermin Zolotić** (1993-yil 7-iyulda tugʻilgan) – Bosniyalik professional futbolchi, Primera Liganing Casa Pia klubida himoyachi sifatida oʻynaydi.

## Faoliyat statistikasi

### Klub

### Terma jamoadagi statistikasi

## Yutuqlar
**Željezničar**
* Bosniya Premyer-ligasi: 2011–12, 2012–13
* Bosniya kubogi: 2010–11, 2011–12

**Gent**
* Belgiya Pro ligasi: 2014–15
* Belgiya Superkubogi: 2015

## Manbalar

## Havolalar

* 
*
Abde Ali Sayfuddin

**Abde Ali Sayfuddin** Dovudiy Bohraning 43-Daʼi al-Mutlaq lavozimida faoliyat olib borgan. U 41-Daʼi al-Mutlaq Abduttoyyib Zakiyuddin III ning oʻgʻli va 42-Daʼi al-Mutlaq Said Yusuf Najmuddinning ukasi edi. U olim va shoir boʻlgan, eng hurmatga sazovor Dovudi Bohra daʼilaridan biri edi.

## Hayoti
Abde Ali otasi vafot etganida u atigi oʻn ikki yoshda edi. Soʻngra Suratda akasi Said Yusuf Najmuddin qoʻlida tarbiya topgan. Said Najmuddinning oʻzi buyuk alloma boʻlgan. U Abde Ali Sayfuddinni Fotimiylar-Ismoiliylar jamoasining qimmatbaho merosi boʻlgan anʼana va ilm-maʼrifatda oʻrgatgan va tarbiyalagan.

U hijriy 1188-yil 9-safar sanasida (**20-aprel 1774-yil**) tugʻilgan, hijriy 1213-yil 18-jumadissoniyda (28-oktabr 1798-yil) 42-Daʼi al-mutlaq lavozimini egallagan. U 1232-yil 12-zulqaʼda sanasida (23-sentabr 1817-yil) vafot etgan va Suratdagi al-Qubbah an-Najmiyada dafn etilgan. U daʼi lavozimida vafotiga qadar faoliyat yuritgan.

## Vafoti
Said Muhammad Ezzuddinni oʻz voris etib tanlagan va uni *daʼvat* masʼuliyatini zimmasiga olishga tayyorlagan. Sogʻligidagi muammolar sababli Said Abde Ali Sayfuddin hijriy 1232-yil zulqaʼda oyining 12-sanasi (1817-yil 23-sentyabr) dushanba kuni 43 yoshida vafot etgan.
## Galereya

Fayl:Masjid_e_Moazzam_Surat.jpg
Fayl:Masjid_e_Moazzam.jpg
Fayl:Surat_Jamea_Garden.jpg

## Manbalar

## Havolalar
Abdulloh ibn al-Musayyab al-Dobbiy

**Abdulloh ibn al-Musayyab ibn Zuhayr ad-Dobbiy** () 792—793-yillarda Abbosiylar xalifaligi davrida Misr hokimi boʻlgan.

## Faoliyati
Ad-Dobbiy Abbosiylar inqilobi ishtirokchisi al-Musayyab ibn Zuhayrning o'g'lidir. Viloyat hokimi va xavfsizlik boshlig'i bo'lib ishlagan. 792-yilda marhum Ibrohim ibn Solihning o'rniga xalifa Horun ar-Rashid tomonidan Misr rahbari etib tayinlangan. Rahbarli davrida u Havf tumani aholisi bilan jangovar harakatlar olib borgan va Kordova amiri Hashim I dan franklarga qarshi bosqinlarini qo'llab-quvvatlash uchun qo'shimcha yordam so'rab murojaat qilgan. Bir yilga yaqin lavozimda bo‘lgandan so‘ng, u vazifasidan ozod etilib, o‘rniga Is’hoq ibn Sulaymon al-Hoshimiy tayinlandi.

795-yilda Abdulloh yana Misr ishlarini boshqarish uchun tayinlandi, bu safar gubernator Abdulmalik ibn Solihning o‘rnida doimiy xalifa sifatida. Shu vazifada o‘sha yilning o‘rtalarigacha qoldi.

Ibn Qutaybaning ma’lumotlariga ko‘ra, u shuningdek, Fors va Jazira hokimi ham bo'lgan.
## Manbalar

## Adabiyotlar

* 
* 
* 
* 
* 
*
Zayd ibn Ali isyoni

**Zayd ibn Ali qoʻzgʻoloni** – Zayd ibn Ali boshchiligida bobosi xalifa Alining vafotidan keyin Roshidun xalifaligini egallab olgan Umaviylarga qarshi koʻtarilgan qoʻzgʻolon.

## Qoʻzgʻolon
Oʻn ikki imom va ismoiliy shialarning beshinchi imomi, akasi Muhammad al-Boqirdan farqli oʻlaroq, Zayd ibn Ali hoshimiylar qabilasi daʼvolarini qoʻllab-quvvatlash maqsadida Umaviy xalifalariga qarshi isyon koʻtarish vaqti kelganiga ishondi. Iroqqa safari chogʻida Kufadagi Aliylar tarafdorlari guruhi 10 000 nafar jangchi uni qoʻllab-quvvatlashiga va u yerdagi bir necha yuz nafar Umaviy askarlarini osongina haydab chiqarishi muminligiga ishontirdi. U oʻz targʻibotini Kufa, Basra va Mosulda boshladi va armiya roʻyxatiga 15 000 kishi kiritildi. Biroq Kufaning Umaviy hokimi bu fitnadan xabar topdi va aholiga katta masjidda toʻplanishni buyurdi, soʻng ularni ichkariga qamab, Zaydni qidira boshladi. Zayd bir guruh qoʻshinlari bilan masjidga yoʻl oldi va ichkaridagilarni tashqariga chiqishga chaqirdi.

Biroq Zaydning aksariyat tarafdorlari uni tashlab, Umaviylarga qoʻshilishdi. Uni qoʻllab-quvvatlovchilar esa ozchilikni tashkil qildi.

Shunga qaramay, Zayd kurashni davom ettirdi. Uning kam sonli tarafdorlari son jihatdan ulardan ancha ustun boʻlgan Umaviylar qoʻshiniga magʻlub boʻldi. Zayd jangda peshonasiga kelib tekkan oʻqdan halok boʻldi, oʻqni olib tashlash esa uni oʻlimga olib keldi. Vafotidan keyin Zaydning jasadi Kufadan tashqarida yashirincha dafn qilindi, biroq Umaviylar dafn etilgan joyni topishga muvaffaq boʻlishdi va qoʻzgʻolon uchun qasos olish maqsadida jasadni qazib olib, xochga mixlashdi. Jasad 3 yil davomida xochga mixlangan holda qoldirildi. Xalifa Hishomning vafotidan keyin yangi tayinlangan xalifa nihoyat Zaydning jasadini xochdan olib, uni yoqishni buyurdi. Jasad yondirilib, kuli Furot daryosiga sochildi. Zayd kabi hoshimiylardan boʻlgan Abbosiylar 750-yilda Umaviylar hokimiyatini agʻdarib tashlagach, oʻz navbatida Zaydning oʻlimi uchun oʻch olish maqsadida xalifa Hishomning ham jasadini qazib, xochga mixlab, yoqib yubordi.

## Yana qarang

* Zayd ibn Ali
* Hishom ibn Abdulmalik
* Zaydizm
* Husayn ibn Ali
* Aliylar
* Hoshimiylar
* Shia

## Manbalar