open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ryumka

**Ryumka** — spirtli ichimliklar ichiladigan shisha yoki billur idishlarning bir turi.

## Taʼrifi
Rus tilidagi *rymka* soʻzining leksik maʼnosini aniq belgilash qiyin, bu, odatda, umumiy qoʻllaniladigan leksika uchun xosdir, ammo shuni aytish mumkinki, azaldan ryumkaning oyoqchalari boʻlmagan va qoida tariqasida kichik hajmda boʻlib, unda ichkilik ichilgan. *Ryumka* soʻzi alkogolli ichimliklar uchun shisha idishning eng keng tarqalgan maʼnosi boʻlib, u katta soʻz yasovchi va frazeologik imkoniyatlarni (*ryumochka*, *ryumashka*, *ryumochnaya*, *bir ryumka choy*) namoyish etadi. Bu bizga uni bunday mahsulotlar uchun oʻziga xos etalon, deb hisoblash imkonini beradi.
## Ryumka turlari
Ichimlikka qarab, ryumkalar quyidagi turlarda boʻladi:

* *Aroq*. Nastoyka va likyorlar, aroq uchun ishlatiladi. Hajmi — 50 ml;
* *Madernaya*. U spirtli (Madera, xeres, portveyn) va desert (muskat, kagor va boshqalar) vinolar uchun ishlatiladi. Sigʻimi — 75 ml;
* *Reynveyn*. Oq musallas va yarim quruq musallas uchun ishlatiladi. Sigʻimi — 100-150 ml. Baland oyoqchali, koʻpincha rangli;
* *Lafitnik*. Qizil oshxona vinolari uchun ishlatiladi. Sigʻimi — 100-125 ml;
* *Konyak*. Konyak uchun ishlatiladi. Sigʻimi — 75 dan 250 ml gacha;
* *Likyor*. Likyor uchun ishlatiladi. Sigʻimi — 25-30 ml. Baland oyoqchali, rangli;
* *Kokteyl*. Spirtli kokteyllar uchun ishlatiladi. Sigʻimi — 125-150 ml. Past oyoqchali;
* Shampan uchun bokallar. Sigʻimi — 125-150 ml;
* Lola-ingalyator. Kofe stolida yoki barlarda konyak uchun ishlatiladi. Sigʻimi — 100-125 ml. Pastga qarab kengaygan va tor shaklda, oyoqchasi past.

## Manbalar


## Adabiyotlar

* Ryumki // Tovarniy slovar / I. A. Pugachyov (glavniy redaktor). — M.: Gosudarstvennoe izdatelstvo torgovoy literaturi, 1959. — T. VII. — Stb. 954—955
Eonotema

**Eonotema** (  — „asr, davr“) — umumiy xalqaro stratigrafik shkalaning eng katta birligi; eon davrida shakllangan qatlamlar.

Har bir eonotema Yerning geologik (chuqur tuzilish, litosfera, gidrosfera, atmosfera va boshqalar) va organik dunyo — biosfera rivojlanishida oʻzaro yaqin bosqichlar orasidagi eng katta va ulardan tubdan farq qiluvchi bosqichni aks ettiradi.

Fanerozoy eonotemasi paleozoy, mezozoy va kaynozoy, proterozoy, arxey va katarxey eonotemalarini oʻzida birlashtirishi bilan ajralib turadi.

## Yana qarang
* Stratigrafiya
* Eon
* Eratema

## Havolalar

* Global chegara stratotipi boʻlimi va nuqtasi (GSSP) : umumiy koʻrinish
* Global chegara stratotipi uchastkalari va nuqtalari jadvali (GSSP) : diagramma
* Qazilma qoldiqlari bilan solishtirganda geologik vaqt davrlarini aks ettiruvchi Geotime diagrammasi.
Gigabayt

**Gigabayt** (qisqa. **Gbayt**; **Gb**, xalqaro qisqartma: **Gbayt**, **GB**) — axborot miqdorini oʻlchash birligi. Gigabayt 109 (1 000 000 000) ko'rinishida yozilishi mumkin.

## Xalqaro birliklar tizimida
Xalqaro birliklar tizimi gigabayt tegishli boʻlmagan oʻlchovlarning metrik tizimi uchun javobgardir. Shunga qaramasdan, „SI Broshyurasi“ hujjatida koʻrsatilishicha, ikkilik qiymatlarni belgilash uchun „giga-“ prefiksidan foydalanish tavsiya etilmaydi (230) va zarurat boʻlsa, gibibayt nomidan foydalanish tavsiya etiladi.

Xalqaro elektrotexnika komissiyasi (XEK) 1999-yilda gigabayt tushunchasini aniqlab, uni 109 deb belgilagan. Shu bilan birga, agar 230 bayt belgilash zarur boʻlsa, XEK ikkilik oʻlcham aniq koʻrsatilgan hollar mustasno boʻlsagina, gibibaytlardan foydalanish kerakligini tasdiqladi.

## Tarixi va boshqa standartlar
Tarixiy jihatdan va bugungi kunga qadar bir qator sohalarda (asosan, operativ xotira va flesh xotira kabi ikkilik manzilli xotira hajmini koʻrsatish uchun; Windows oilasining operatsion tizimlarida; JEDEC memory standards va 2009-yildagi ruscha „Miqdor birliklari toʻgʻrisidagi Nizom“ga asosan) 20 qiymatida ishlatiladi.

## Manbalar
Anapait

**Anapait**, eskirgan. sin. *tamanit* — fosfat sinfiga xosmineral, suvli temir va kalsiy fosfati. Kimyoviy formulasi : Ca 2 Fe 2+ [PO 4 ] 2 4H 2 O. Tarkibi (%): CaO — 28,18; FeO — 18,05; P  O  — 35,67; H <sub>2</sub> O — 18.1. Singoniya triklin.

## Tarqalishi
Mineral jigarrang temir rudasi ichida shaffof yaltirashga ega yashilsifat kristallar koʻrinishida juda kam uchraydi. U birinchi marta Taman yarim orolining janubiy qirgʻogʻidagi (hozirgi Krasnodar oʻlkasi, Rossiya) Jelezniy Rog burni yaqinidan topilgan va 1902-yilda Artur Zaxs tomonidan Anapa yaqinidagi xuddi shu yarim oroldan yigʻilgan kolleksiya materiallari qatorida tasvirlangan. Uning " *anapait* ", " *anapit* " va " *tamanit* " deb atalishi ham mana shu joylarning geografik nomlaridan kelib chiqqan.

U sezilarli darajada katta boʻlib toʻplanmasa ham, tabiatda keng tarqalgan, Qrim (Kerch), Italiya, Ispaniya, Germaniya, AQSh va boshqa mamlakatlar hududidagi konlardan oz miqdorda topilgan.

## Fizik xususiyatlari
Zichlik — 2,81 g / sm 3, qattiqlik 3-4, chiziqlarining rangi oq. Maydalanish xususiyati mukammal.

Anapaitning rangi (limon rangi-yashildan koʻkimtir yashilgacha) bir tomondan zargarlarni oʻziga jalb qilib keladi, shu bilan bir vaqtda mineral zargarlik buyumlari uchun keng qoʻllaniladigan darajada yetarlicha qattiq emas. Bu qimmatbaho kolleksion tosh boʻlib, undan amaliy foydalanishning boshqa hech qanday usuli yoʻq.

## Manbalar

## Havolalar

* Geowikipedia-dagi Anapait Arxivnaya kopiya  (rus. )
* Anapait, depozitlar va fotosuratlar Arxivnaya kopiya (rus. )
Daraxtlarni mixlash

**Daraxtlarni mixlash** daraxtlarni kesishga qarshi kurashishning radikal usullaridan biridir. Daraxtlarni mixlash — bu daraxt tanasiga turli burchaklardan temir yoki sopoldan ishlangan uzun mixlarni qoqish usuli. Qimmatbaho avtomatik arra yoki zanjirli arra, baʼzi hollarda hattoki taxta tiladigan mashinalar bunday mixlar bilan toʻqnashganda osonlikcha buzilib qoladi, natijada daraxtlarni kesish iqtisodiy jihatdan oqlanmaydi. Bu usul oʻrmon kesuvchilarining jiddiy jarohatlanishiga olib kelishi mumkin (masalan, 1987-yilda Kaliforniyadagi taxta tiladigan mashina ishchisi Jorj Aleksandr mixlangan daraxtni arralash paytida ogʻir jarohat olgan), shuning uchun ham daraxtlarni mixlash koʻpincha ekologik terrorizmning bir turi deb ataladi.

Taxminlarga koʻra, daraxtlarni mixlash usuli 19-asrning oxirida AQShning shimoli-gʻarbiy qismida yogʻoch tayyorlovchi ikkita kompaniya oʻrtasidagi hududning bir qismi uchun kurash tufayli paydo boʻlgan. Biroq, ushbu usul 1980-yillarda Deyv Forman („Earth First“ harakatining asoschilaridan biri) tomonidan yozilgan „Ekohimoya“ kitobida tilga olinganidan keyin mashhur boʻlib ketdi. Keyinchalik Forman daraxtlarni qanday qilib toʻgʻri mixlashning batafsil yoʻriqnomasi keltirilgan varaqalar tayyorlay boshladi.

Mixlangan daraxtlar koʻpincha belgilab qoʻyiladi (Rossiyada odatda katta „Sh“ harfi bilan) va daraxtlarni kesish uchun mas’ul boʻlgan kompaniyalar ularning mixlangani toʻgʻrisida ogohlantiriladi. Buning sababi mixlashdan koʻzlangan asosiy maqsad oʻrmon kesish uskunalarni buzish yoki oʻrmon kesuvchilarni shikastlash emas, balki daraxtlarni saqlab qolishdir. Harakat faollarining fikricha, ushbu usul tufayli jarohat olish ehtimoli kam: mixlangan daraxtlar belgilab qoʻyilgan, zamonaviy zanjirli arralar jarohatlardan saqlovchi turli himoya vositalari bilan jihozlangan, taxta tilish mashinalarida texnik xavfsizlik qoidalariga koʻra ish joyi himoyalovchi shaffof qalqon bilan oʻralgan boʻlishi kerak. Shunga qaramay, daraxtlarni mixlash usuli nafaqat hukumatlar va daraxt kesuvchi kompaniyalar, balki „Earth First“ faollarning oʻzi tomonidan ham qoralanadi. Ular 1990-yilda ekologiya uchun kurashda daraxtlarni mixlash usulidan rasman voz kechishgan.

Soʻnggi paytlarda daraxtlarni mixlash usuli Rossiyada, ayniqsa yirik shaharlarda ommalashmoqda.

Daraxtlarni mixlash usuli Vladislav Blonyening „Yozgi sarguzasht“ hikoyasida tilga olingan.

1988-yildan beri daraxtlarni mixlash usuli Qoʻshma Shtatlarda jinoyat hisoblanadi. Rossiyada esa bu jarima bilan jazolanadigan maʼmuriy huquqbuzarlikdir.

## Manbalar

## Havolalar

* Deyv Forman va Bill Xeyvud — Daraxtni mixlash Arxivnaya kopiya
* Ecoethics.ru saytida daraxtlarni mixlash
* The Secret History of Tree Spiking )
* What is Tree Spiking? Arxivnaya kopiya  )
* Jarayonning batafsil tavsifi  Arxivnaya kopiya  )
Kiyev badiiy kulolchilik tajribaviy zavodi

**Kiyev badiiy kulolchilik tajribaviy zavodi** (KEKHZ) yoki „**Kiyev chinnisi“ MChJ** chinni va fayans (sopol) sanoati korxonasi. U 1924-yildan 2006-yilgacha Kiyev yaqinidagi Vishnevoe shahrida faoliyat yuritgan.

## Tarixi
1924-yilda Butun Ukraina davlat chinni, fayans va shisha zavodlari birlashmasi buyrugʻi bilan tajribaviy ustaxona tashkil etildi, unga kulolchilik rassomi V. V. Varjanskiy hamda kimyogar-muhandis E. Ya. Yerusalimskiy rahbarlik qildi. Ustaxona dastlab yordamchi ishlab chiqarish sifatida tashkil etilgan. U Ukraina SSRning barcha yirik kulolchilik zavodlarini birlashtirgan „Ukrfarforfayanstrest“ tashkiloti qoshida xoʻjalik hisobida faoliyat yuritgan.

Ikkinchi jahon urushi va nemislar istilosi davridagi harbiy harakatlar chogʻida zavod vayron qilingan, ammo urush tugaganidan keyin SSSR xalq xoʻjaligini tiklash va rivojlantirishning toʻrtinchi besh yillik rejasiga muvofiq qayta tiklangan.

XX asrning oʻrtalarida bu yerda birinchi marta chinni idishlarga Petrikov uslubida rasm solish qoʻllanila boshlangan. Korxonada Petrikovkaning taniqli hunarmand ayollari, Tatyana Pataning shogirdlari: Marfa Timchenko, Vera Klimenko-Jukova, Pelageya Glushchenko, Vera Pavlenko va Galina Pavlenko-Chernichenkolar ishlagan. Bu Petrikovka rassomchilik maktabi ustalarining rasmlari bilan bezatilgan chinni buyumlarni ommaviy ishlab chiqaruvchi yagona korxona edi.

Zavodda O. L. Jnikrup , V. VA. Shcherbina , O. P. Rapay-Markish , G. M. Kaluga A. D. Sorokin va boshqalardan iborat taniqli chinni rassomlari va kulollari ham ishlagan.

1988-yil iyunida Ukraina SSR Vazirlar Kengashi Ukraina SSRning yengil sanoat korxonalarini texnik jihatdan qayta jihozlash rejasini tasdiqladi, unga muvofiq, 1991—1993-yillarda Kiyev badiiy kulolchilik tajribaviy zavodini rekonstruksiya qilish va kengaytirish koʻzda tutilgan, kapital qoʻyilmalarning umumiy miqdori 6 million rublni tashkil qilishi kerak edi., lekin bu dastur amalga oshirilmadi.

Ukraina mustaqilligi eʼlon qilingandan soʻng, davlat korxonasi mas’uliyati cheklangan jamiyatga aylantirildi.

Zavod yopilgandan soʻng, u yerda saqlanib qolgan va bir necha million dollarga baholangan mahsulotlar toʻplami Ukraina dekorativ sanʼati davlat muzeyiga topshirilishi oʻrniga oʻgʻirlangan va gʻoyib boʻlgan.

## Manbalar

## Adabiyotlar va manbalar

* I. I. Moroz, M. S. Komskaya, M. G. Sivchikova. Chinni va fayans sanoati boʻyicha qoʻllanma. 1-2-v. M., 1976 — 1980-yillar
* Zamonaviy Ukraina ensiklopediyasi: Kiev eksperimental kulolchilik va sanʼat fabrikasi
* Ukraina xalq dekorativ sanʼati milliy muzeyining chinni kollektsiyasi
* Ukraina chinni zavodlarining oʻziga xos belgilari
* Wikimapia-dagi sobiq zavod hududi Arxivirovanoarxivlangan 2011-yil avgust yilning.
Asetometr

**Asetometr** (lotincha acetum — sirka va yunoncha metron — oʻlchov) — sirka kislotasining oʻtkirligini aniqlovchi oʻlchash moslamasi (snaryad). Otto tomonidan ixtiro qilingan ushbu qurilma 19- asr oxiri — 20-asr boshlarida sirkaning oʻtkirligini sinovdan oʻtkazish, yaʼni undagi erkin sirka kislotasi miqdorini aniqlash uchun xizmat qilgan.

Umuman olganda, asetometr oʻlchov idishi — uzunligi 30 santimetr va kengligi 15 millimetr boʻlgan shisha naychadan iborat. Moslama quyidagi boʻlinmalarga ega: u **a** chizigʻigacha 1 sm³ suyuqlikni sigʻdira oladi, **a** va **b** orasidagi boʻshliqqa esa 10 sm³ suyuqlik sigʻadi. Yuqorida koʻrsatilgan shkalaning katta boʻlinmalari sigʻimi 2 sm³ga teng: bu boʻlinmalar 1, 2, 3 … raqamlari bilan koʻrsatiladi va ularning har biri toʻrtta teng qismga boʻlinadi.

Ushbu qurilma yordamida sirkani sinovdan oʻtkazish uchun lakmusning och koʻk damlamasi bilan a chizigʻigacha boʻlgan boʻsh joyni toʻldirishgan va suyuqlikni trubaning devorlari boʻylab ehtiyotkorlik bilan u **a** chiziqqa koʻtarilgunicha tushirishgan. Keyin esa qurilmaning **b** chizigʻigacha sifatini sinab koʻrish kerak boʻlgan sirka quyilgan (lakmus damlamasi bilan u qizil rangga kirgan). Keyin esa ehtiyotkorlik bilan ammiak eritmasi (1 litr suv uchun 17 gramm) qoʻshilgan, u kuch bilan silkitilgandan soʻng suyuqlikning koʻk rangi qizgʻish rangga kirishi uchun yetarli miqdorga quyilgan.

Bu paytga kelib qurilma shkalasi boʻyicha suyuqlik darajasi haqida hisobot tuzilgan. Asetometr shkalasining har bir boʻlinmasi suvsiz sirka kislotasining bir foiziga toʻgʻri kelgan.

Hozirgi vaqtda suyuqliklarning kimyoviy tarkibini aniqlashning anchagina ilgʻor usullari mavjud.

## Manbalar

## Havolalar
* Ацетометр
Serviz

**Serviz** ( — „xizmat qilish“, taom tayyorlash va berish,  — xizmat koʻrsatish, yordam berish) — maʼlum miqdordagi odamlar uchun zaruriy turlarni oʻz ichiga olgan ovqat, choy yoki qahva idishlari. Sanʼat va hunarmandchilikda, utilitar va badiiy jihatdan kompozitsiyani tashkil etuvchi stol buyumlari toʻplami. Funksiyasiga koʻra, toʻplamlar ovqatlanish, shirinlik, choy, qahva uchun boʻladi. Idishlari soni boʻyicha — katta, tantanali (masalan, rus chinnisining mashhur „Orden servizi“), koʻpchilik uchun moʻljallangan va kichik boʻladi. Kichik choy yoki kofe servizlari „dejené“ deb ataladi (fr. déjeuner — nonushta). Ikki kishilik idishlar — „tete-a-tete“ (tête-à-tête — yuzma-yuz) deyiladi. Bir kishilik serviz „egoist“, gohida „solityor“ deb ataladi (fr. Solitaire — yolgʻiz, alohida). Bir kishiga stolda ovqatlanish uchun taqdim etiladigan buyumlarning toʻliq toʻplami (idishlar, oshxona anjomlari, aksessuarlar) kuvert deb ataladi ().

XVIII-XIX asrlardagi chinni, billur va kumushdan yasalgan tantanali (saroy) servizlarda amaliy buyumlardan tashqari turli xil stol bezaklari mavjud edi: idish javonchalari, xushboʻylashtirgichlar, koʻkatdonlar, koʻpqavatli tarelkalar, kabarelar va plademenajlar. Bunday buyumlar stolning oʻrtasiga (fr. surtout de table) yoki birga qoʻyilgan stollar oʻqi boʻylab bir chiziqqa oʻrnatilgan (fillet; fr. fayl — ip, qator). Lichik xizmat stolchalari — desert, geridon yoki dam-veyterlar tantanali stol buyumlariga kirgan. Stolning kompozitsion markazi, koʻpincha, chinnidan yasalgan, baʼzan murakkab, koʻp figurali, ramziy maʼnoga ega boʻlgan haykaltaroshlik kompozitsiyasi boʻlishi mumkin edi: „Desert-Triumf“ yoki „Stol oʻrtasida idish“ (ing. Table Centrepiece).

## Serviz turlari

; Foydalanish boʻyicha

* Oshxona servizi — toʻliq ovqatlanish uchun idishlar toʻplami;
* Choy servizi — choy ichish uchun moʻljallangan idishlar toʻplami;
* Kofe servizi — qahva ichish uchun moʻljallangan idishlar toʻplami;
* Likyor (sharob) servizi — spirtli ichimliklar ichish uchun moʻljallangan idishlar toʻplami.

; Tayyorlangan materiali boʻyicha

* Metall (oltin, kumush)
* Chinni
* Fayans
* Shisha
* Yogʻoch

## Manbalar

## Adabiyotlar

* 
* Servizi // Tovarniy slovar / I. A. Pugachyov (glavniy redaktor). — M.: Gosudarstvennoe izdatelstvo torgovoy literaturi, 1960. — T. VIII. — Stb. 128—131
Himeros

**Gimeros**, shuningdek Himeros, Ximer, Himerot (, „shirin dard, jozibadorlik, sevgi, ehtiros“) — Eroslardan qadimgi yunon sevgi xudolaridan biridir; ehtirosli istakning, ehtirosli sevgi homiysi (shaxslanishi). Baʼzan Eros bilan bir xudo, baʼzan esa — Eros va Potosning ukasi sifatida qabul qilinadi. Eros bilan birga u Afroditaning mulozimlarining aʼzosi edi.

Qadimgi yunon sheʼriyatida sevgi istagini bildirish uchun anʼanaviy ravishda uchta oʻxshash maʼnoli soʻz ishlatilgan: ,  va . Aflotunning „Kratila“ (miloddan avvalgi 4-asr) dialoglaridan birida bu tushunchalar oʻrtasidagi farqlar tushuntiriladi:  — bu maʼlum mavjud shaxsga nisbatan emas, balki biror joyda joylashgan yetishmayotgan obyektiga boʻlgan muhabbat istagi; ,  dan farqli oʻlaroq, bu yerda va hozirda boʻlgan istak obyektiga boʻlgan muhabbat, bu ruhni egallaydigan va ehtirosga tashna boʻlgan boʻronli ishq oqimidir; , aksincha, „tashqaridan“ paydo boʻlgan, „koʻz orqali kiradigan“ sevgi sifatida namoyon boʻladi va  va  dan farqli oʻlaroq, „ichki sevgi oqimi“ ning bir qismi emas. Himeros — amalga oshishiga yaqin boʻlgan istakning timsolidir; bu istak ham shirin, ham juda ogʻriqli boʻlishi mumkin. Yurak va koʻkrakni siqadi, nafas olishni qiyinlashtiradi, koʻr va kar qiladi; Shu maʼnoda Himeros Erosga qaraganda Potosga (ehtirosli javobsiz sevgi timsoli) yaqinroqdir.

Himerosga sigʻinishmagan, uni Afroditaning hamrohi sifatida hurmat qilishardi (baʼzida u uning oʻgʻli deb ham tilga olinadi). Uning turar joyi Muzalar yonida joylashgan deya faraz qilingan. Qadimgi kulolchilik buyumlarida Himeros Olympda tasvirlangan boʻlib, u Muza va Xaritlar qurshovida tasvirlangan.

Platon Himerosni Ganimed bilan solishtiradi.

Himeros, Potos singari, koʻpincha goʻzallik va sevgi maʼbudasi Afroditaning hamrohi sifatida tasvirlangan: masalan, miloddan avvalgi 5-asrga oid gidriya (sopol idish)da Afroditaning yon tomonlarida Himeros va Potos yosh yigitlar sifatida tasvirlangan. eramizning VI asriga oid medalyonda Afrodita qanotsiz bolalarga oʻxshab tasvirlangan Himeros va Potosni qoʻllarida ushlab turibdi. Qadimgi yunon yozuvchisi va geograf Pavsaniy oʻzining „ Ellada tasviri“ asarida (eramizning 2-asri) Megarada Afrodita ibodatxonasida Skopas ishlagan (miloddan avvalgi IV asrda yashagan) uchta sevgi xudolarining haykallari borligi haqida xabar beradi: bular Eros., Himeros va Potos. Pavsaniy shunday yozadi: „Ularning vazifalari boshqacha, … nomlari ham har xil“.

Amur guruhii Eros asteroididagi *Himeros* krateri (433) Himeros sharafiga nomlangan.

## Manbalar
Tuproq namligi

**Tuproqning namligi** — tuproqqa xos xususiyat boʻlib, tarkibida turli toifadagi suvlar mavjudligi sabab boʻladi. Tuproq namligi namlikning turli miqdoriy koʻrsatkichlari bilan tavsiflanadi. Tuproqning namligini namlik sigʻimi bilan aralashtirib yubormaslik kerak.

## Namlik koʻrsatkichlari
*Ogʻirlik namligi* (w) — tuproq tarkibidagi nisbiy suv massasi (ogʻirlik) miqdori, son jihatdan tuproqdagi suv massasining (m w) tuproqning qattiq davri massasi (msk) nisbatiga teng: w= (m w / m sk)100. U birlikning foiz yoki nisbiy ulushlar kasrlarda ifodalanadi. Uning tuproqdagi miqdori 0 % dan (mutlaq quruq tuproq) tuproq turi va uning suv bilan toʻyinganlik darajasiga qarab oʻnlab va yuzlab foizgacha farq qilishi mumkin.

*Hajmli namlik* (wn) — tuproqdagi suv hajmining (Vw) butun tuproq hajmiga (Vtot) nisbatan son jihatdan teng boʻlgan tuproqdagi hajmli nisbiy suv miqdori: w n\u003d Vw./Vtot)100. U foizlarda (%) yoki nisbiy birlik ulushlarida (kasr) (birlik ulushi) ifodalanadi. Uning tuproqdagi miqdori 0 %dan (mutlaq quruq tuproq) suv bilan toʻliq toʻyinganlik holatiga qarab 100 % gacha farq qilishi mumkin.

## Namlik dinamikasi
Tuproq namligi, ayniqsa yuqori gorizontlarda yoki aeratsiya zonasida, odatda doimiy emas va tuproq joylashgan hududdagi turli shart-sharoitlarga qarab oʻzgarib turadi. U yil fasllari hamda turli xil texnogen omillarga bogʻliq ravishda oʻzgarib turadi. Tuproqning tabiiy koʻrinishida boʻlgan namunasidagi *namlik tabiiy tuproq namligi* deb ataladi.

## Adabiyotlar

* *Yershunoslik* / Darslik. Ed. V. T. Trofimova, 6-nashr. — M.: Moskva davlat universiteti nashriyoti, 2005, 1024 p.
* *Korolev V. A.* Tuproqning namlik sigʻimi / Rus geologik entsiklopediyasi. Uch jildda. 1-jild (A-I). — M. — Sankt-Peterburg: VSEGEI nashriyoti, 2010. S. 198-199
* Muhandislik geologiyasi va ekologik geologiyaning *asosiy tushunchalari* : 280 ta asosiy atamalar. / Ed. V. T. Trofimova. — M., OAJ Geomarketing, 2012, 320 b.
Paean

**Pean**(**peon**, **pion** ; ) — qadimgi yunon mifologiyasida Olimp xudolarining shifokori. Bu nom birinchi marta Miken davrida Apollon nomiga muqobil sifatida qoʻllanila boshlangan degan qarashlar mavjud.

Gomerning Iliadasida ikki marta tilga olingan. Kunlarning birida urush xudosi Ares Afinaning yordami bilan odam- Diomed tomonidan yaralanadi. Shunda uni shoshilinch ravishda Olympga evakuatsiya qilishadi, u yerda Pean Aresni davolaydi va darhol oyoqqa turgʻazadi. Ares Zevs buyrugʻiga koʻra bilan balzam bilan muolaja olgan. Yer osti Oʻliklar qarorgohi Hades Gerkules tomonidan oʻq bilan yaralaganida Peandan shifo oladi. Bu Gomerning Odisseyasida muallif Misrni, shu jumladan uning dorivor oʻsimliklarini maqtaganida eslatib oʻtilgan. Uning soʻzlariga koʻra, misrliklar Pean qabilasidandir.

Gesiodning yozishicha, Pean har bir kasallikning davosini biladi va uni alohida xudo sifatida belgilaydi. Apollon yoki Pean oʻlimdan qutqara oladi.

Keyinchalik, Pean ham kasalliklarni keltirib, ham ularni davolay oladigan xudo Apollonning hamda xudo-tabib Asklepiy epiteti hisoblangan.

Samofrakiyalik Aristarx Peanni mustaqil, alohida xudo deb hisoblagan, Zenodot fon Mallos esa, aksincha, uni Apollonga tenglashtirgan.

## Manbalar

## Adabiyotlar

* Connor, Peter, „Paeon“ in *Gods, Goddesses, and Mythology*, Publisher: Marshall Cavendish Corporation (2005-yil yanvar). .
* 
* Gantz, *Early Greek Myth: A Guide to Literary and Artistic Sources*, Johns Hopkins University Press, 1996, Two volumes:  (Vol. 1),  (Vol. 2).
* 
* Homer. The Iliad with an English Translation by A.T. Murray, Ph.D. in two volumes. Cambridge, Massachusetts., Harvard University Press; London, William Heinemann, Ltd. 1924.
* Homer. The Odyssey with an English Translation by A.T. Murray, PH.D. in two volumes. Cambridge, Massachusetts., Harvard University Press; London, William Heinemann, Ltd. 1919.
* 
* Smith, William; *[[:ru:Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology|Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology]]*, London (1873). [„Paean“](https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.04.0104 %3Aalphabetic+letter%3DP%3Aentry+group%3D2%3Aentry%3Dpaean-bio-1)
Vadoz qatlami

**Vadoz qatlami** (*aeratsiya qatlami*) — yer qobigʻining Yer yuzasi va freatik qatlami oʻrtasidagi qismi boʻlib, unda suv tuproqning havo bilan toʻyingan boʻshliqlari tufayli atmosfera bosimida boʻladi.

Speleologiyada gʻor oʻtishlari ajralib turadi. Ular vadoz qatlamida (koʻp hollarda, tuproq erib ketishi bois tik koʻrinishda (vertikal) hosil boʻladigan quduqlar, shaxtalar, yuksak meandralar) va freatik qatlamda bosim ostida oqadigan suv shiftlarda oʻziga xos gumbazlarni hosil qiladi.

## Manbalar
Kovaksin

**BBV152** (savdo nomi: *Covaxin*, **Kovaksin**) – Bharat Biotech kompaniyasi tomonidan Hindiston Tibbiy Tadqiqotlar Kengashi bilan hamkorlikda ishlab chiqilgan COVID-19 ga qarshi inaktivatsiyalangan virus vaksinasi.

## 3-bosqich klinik sinovlari
2020-yil noyabr oyida Kovaksin III bosqich sinovlarini oʻtkazishga ruxsat oldi. Sinov 18 yosh va undan katta yoshdagi koʻngillilar orasidagi randomizatsiyalangan qoʻshaloq koʻr platsebo-nazorat ostidagi sinovni oʻz ichiga oladi. III bosqich sinovlarida butun Hindistondan jami 26 000 ga yaqin koʻngillilar ishtirok etadi. III bosqich sinovlari mamlakatning bir nechta shtatlaridan, jumladan, Dehli, Karnataka va Gʻarbiy Bengaldan tashkil topgan jami 22 ta markazlarni qamrab oladi, yaqin orada ularga yana koʻplab boshqa shtatlar qoʻshilishi kutilmoqda.

## Favqulodda foydalanishni tasdiqlash
Bharat Biotech kompaniyasi vaksinadan favqulodda holatlarda (EUA) foydalanishga ruxsat olish uchun iltimos bilan Hindiston Hukumatining Hindiston bosh dori vositalari nazoratchisiga (DCGI) murojaat qildi. Bu Serum Institute of India va Pfizerdan keyingi vaksinani favqulodda holatlarda qoʻllashga ruxsat olish uchun ariza bergan uchinchi firma edi.

2021-yil 3-yanvarda vaksina Hindistonda favqulodda foydalanish uchun tasdiqlangan.

## Manbalar
Glyuoniy

**Glyuoniy** (Gluonium (**gluonball**, glueball)bir xil tusdagi glyuonlardan hosil boʻlgan va „glyuon qopchasi“da birlashtirilgan bir xil tusdagi faraziy kompozitsion zarra. Hozircha, tajriva usulida ham topilmagan. Gluoniy zarralari 1 dan 2 GeV gacha boʻlgan vaznga ega boʻlishi kutilmoqda.

2014-yili Stanislaus Yanowski va Franchesko Giakosa kengaytirilgan chiziqli sigma modeli doirasida *f*0(1370), *f*0(1500) va *f*0(1710) rezonanslarini oʻrganib chiqar ekanlar *f*0(1710) glyuoniy uchun nomzod boʻlishi mumkin? degan taxminni bildirdilar. 2015-yili Anton Rebhan va Frederik Brunner yemirilish *f*0(1710) ular qoʻllagan Witten-Sakai-Sugimoto modeliga mos kelishini maʼlum qilishdi.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* 

## Havolalar

* V. I. Zaxarov. Glyubol // Fizicheskaya ensiklopediya : [v 5 t.] / Gl. red. A. M. Proxorov. — M.: Sovetskaya ensiklopediya, 1988. — T. 1: Aaronova — Boma effekt — Dlinnie linii. — S. 499. — 707 s. — 100 000 ekz.
Ambleville

**Ambleville** — Fransiyaning Ile-de-France mintaqasidgi Val-d’Oise departamentida joylashgan munisipalitetdir. Aholisi — 387 kishi (2019). Munitsipalitet Parijdan taxminan 60&nbsp;km shimoli-gʻarbda, Serjy’dan 30&nbsp;km shimoli-gʻarbda joylashgan

## Demografiyasi

## Manbalar

## Havolalar
* Rasmiy sayti
U (psixologiya)

**U**, baʼzida **Id** ( ,,  — *bu*) — psixoanaliz boʻyicha Freyd tomonidan tasvirlangan tuzilmalardan biri hisoblanadi. Bu psixikaning ongsiz qismi, instinktiv harakatlarning toʻplamini anglatadi.

**Id** lotin soʻzi inglizcha **It** ning oʻxshash sifatidan kiritilgan boʻlib, Freydning tarjimonlari uning nemischa „das Es“ ni tarjima qilishda qoʻllagan. Shu tarzda, rus psixoanalitik „Bu“ atamasi faqatgina lotin va nemis tillaridan tarjima yoki lingvistik moslashuvning bir turi boʻladi.

## Atamaning tarixi
Freyd „U“ning psixoanalitik atamasini () nemis shifokori Georg Groddekadan olgan boʻlib, inson aqliy apparatining tashkillashtirilmagan qismlarini ajratish va belgilash uchun ega boʻlgan. Groddekaning ingliz tilidagi tarjimonlari odatda „the **IT**“ ni afzal bilishgan, keyinchalik esa lotin **ID** va rus „ONO“ rivojlangan.

Freydning fikriga koʻra, inson — bu yopiq energiya tizimidir; har bir inson doimiy energiya miqdoriga ega. Behush va irratsional holatda, „U“ zavq tamoyiliga boʻysunadi, yaʼni norozilikni kamaytirish „U“ga oʻtuvchi jarayonlarni yaratadi. Mazkur soʻzning keng maʼnosida, id asosiy fiziologik ehtiyojlarni qondirishni idrok etish va xotiralar natijasida hosil boʻlgan barcha istaklarni oʻz ichiga olish kabi harakatlarni jamlaydi. „Psixoanalizning qisqacha mazmuni“ asarida Freyd quyidagini qayd etad:Ruhiy viloyatlarning eng qadimiy (misollar) biz uni soha deb ataymiz; uning mazmuni biz meros qilib olgan narsalar, tugʻilishdan beri mavjud va Konstitutsiyamizga toʻliq asoslangan. Va bu, birinchi navbatda, tanadagi kelib chiqishi va biz uchun nomaʼlum shakllarda namoyon boʻlgan istaklar.

Freyd oʻz asarlarida — *bizning shaxsiyatimizning qorongʻu, erishib boʻlmaydigan qismi bu U — ekanligini taʼkidlaydi.* *Odamlar „U“ga analoglar orqali yaqinlashadilar: ular uni betartiblik, hayajonlarning qaynayotgan qozon deb atashadi*. Freydning „U“ haqidagi boshqa muhim taxminlaridan biri shundaki, u birlamchi aqliy jarayon asosida ishlaydi, erkin harakatlanuvchi energiyani oʻz ichiga oladi va zavq tamoyiliga muvofiq faoliyat yuritadi. Bu kabi taxminlarni aqliy energiya haqidagi gʻoyalar, iqtisodiy yondashuv bilan bogʻliq barcha qarama-qarshiliklarga boʻysundiradi.

## Yana qarang

* Psixoanaliz
* Men-ustiga
* Ego

## Manbalar
Turka

**Turka** (shuningdek jezva: ,  -choʻmich shaklidagi idish boʻlib, turkcha (sharqona) kofe damlash uchun moʻljallangan. Anʼanaviy turka misdan quyilib tayyorlanadi.

Dunyoning koʻplab mamlakatlarida, shu jumladan Amerika Qoʻshma Shtatlarida turka **Ibrik** (, qadimgi. forscha. *āpraiča*: āp — suv va raiča — quyish) deb ataladi.

Turkada qaynatilgan qahva boy taʼmga va erimaydigan zarrachalarga (quyqa) ega boʻladi. Ichimlik qovurilgan qahva donalaridan tayyorlanganiga qaramay, deyarli barcha moddalarni oʻzida saqlab qoladi.

Turkada qaynatilgan qahva — qahva tayyorlashning eng qadimgi usullaridan biridir. Shuning uchun ham sharqona qahvaning retseptlari juda koʻp: ular qoʻshimcha ingredientlardan foydalanish, tayyorlash texnologiyasi va ichimlikni dasturxonga tortishda farq qilishi mumkin. Eriydigan qahva turkada tayyorlash uchun moʻljallanmagan.

## Srjep

Armanch turka **srjep** (yoki **serchep**) () deb ataladi. Srjep — tumshugʻi bukilgan va uzun tutqichli konussimon idish.

Srjepni tayyorlash uchun u birinchi navbatda teskari siqib chiqariladi — ogʻzining toraygan qismiga emas, balki keng tomoni bilan. Aylanayotgan mis yoki kupronikel qorishmasi qolipga yaxshi bosim bilan bosiladi, shundan soʻng konus teskari buriladi, u yerda hosil boʻlgan pastki qismi tor qismdan kesiladi va alohida tayyorlangan pastki qismga yelimlanadi. Mis yoki kupronikel qutisi qoliplangandan soʻng, unga chekanka qilinadi. Bu faqat qoʻlda amalga oshiriladi.

Chekankadan soʻng, keyin olovda toblanadi. Chekanning zarbalari qahva qaynatgichda oʻziga xos qolipni hosil qiladi. Bu oʻz navbatida idish ichidagi bosimni nazorat qiladi, tasodifiy zarbalardan sochilib ketmasligini taʼminlaydi. Qolip turkani 500-600 ° da qizdirib olib tashlanadi va tez sovutiladi. Inson tanasini zaharli mis birikmalari bilan aloqa qilishini oldini olish uchun mis yoki kupronikelli srjepni ichki qismidan qalaylash kerak.

Anʼanaga koʻra, srjep milliy bezaklar bilan qoplanadi.

## Galereya

Fayl:Coffee pot, Gorham Manufacturing Company, c. 1884, copper, silver and ivory.JPG|Ibrik
Fayl:Mocca2.JPG|Turk qahva idishlari (Kritdan qoʻlda ishlangan). Cezve pastda joylashgan.
Fayl:Greek Coffee Pot.jpg|Payvandlangan taglikli yunon turklari
Fayl:Coffee.1.jpg|Sirlangan poʻlatdan yasalgan cezve


## Yana qarang

* Jebena
* Dallah
* Qahva idishi

## Manbalar

## Adabiyotlar

* Krivich M., Olgin O. Kofevarka po-erevanski // Ximiya i jizn : nauchno-populyarniy jurnal Akademii nauk SSSR. — 1982. — № 4. — S. 88—92. Arxivirovano 9 maya 2017 goda.
File pichogʻi

**Fileynik** nomi bilan mashhur boʻlgan **file pichoq**, baliq, goʻsht yoki parranda goʻshti filesini tayyorlashga moʻljallangan oshxona yoki baliq pichogʻi hisoblanadi.

## Tavsifi
File pichoq uzun, tor va egiluvchan boʻlib, bu pichoqqa bir harakat bilan goʻsht, baliq yoki parranda goʻshtidan ingichka va tekis file boʻlaklarini ajratish imkonini beradi. Pichoqning uzunligi 10 dan 34 santimetrgacha boʻlishi mumkin. 10, 15, 19 va 23 santimetrli pichoqlar oʻlchami standart, uzunligi 19 santimetr boʻlgan pichoqlar esa universal hisoblanadi, bu esa har qanday oʻlchamdagi masalliqlarni kesish imkonini beradi.

File pichoqning tigʻlari zanglamaydigan poʻlatning turli navlaridan, tutqichi esa yogʻoch, rezina va plastikdan tayyorlanadi. Tutqichlarda koʻpincha koʻrsatkich barmoq uchun tirgak yostigʻi mavjud boʻlib, ular tigʻ bilan birlashgan joyda joylashgan.

File pichoqlari mahkamlangan tigʻ hamda buklama sifatida ham mavjud. File pichogʻining elektr asbob koʻrinishidagi versiyalari mavjud.

## Qoʻllanilishi
Ushbu pichoqlar baliq, goʻsht yoki parranda goʻshtini file qilishda qoʻllanadi. File pichoqlari yordamida file suyak va teridan ajratiladi. Har xil oʻlchamdagi goʻsht, baliq va parranda goʻshtini kesish uchun turli uzunlikdagi file pichoqlaridan foydalaniladi, baliqni qayta ishlash uchun esa pichoq uzunligi kesilayotgan tana goʻshti kengligidan bir yarim-ikki baravar uzunroq boʻlgan pichoqdan foydalanish tavsiya etiladi. File pichoqlari sushini tayyorlashda ham qoʻllanishi mumkin.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* Alekseev N. S. Tovari metallicheskie, stroitelnie i drevesnie. — Gosudarstvennoe izdatelstvo torgovoy literaturi, 1954. — 392 s.
P-elementlar

*p* — elementlar III — VIII guruhdagi bosh guruhchalarda joylashgan. Valentli elektronlari tashqi *p*-pogʻonachada joylashgan, tashqi pogʻonaning umumiy elektron formulasi *ns<sup>2</sup>np*a, bunda a = 1 — 6. *p* elementlarning musbat oksidlanish darajasi guruhning tartib raqamiga teng boʻladi. 
Toq sonli guruhda joylashgan elementlar toq oksidlanish darajasini, juft sonli guruhda joylashgan elementlar juft oksidlanish darajasini koʻrsatadi.
  

## Xossalari
*p*- elementlarning chapdan oʻng tomonga qarab atom radiusi kichrayib, ionlanish energiyasi ortadi, bu esa *p*- elementlarning metalmaslik xossalarining ortishiga va oksidlovchi xossalarining oʻsishiga olib keladi. Guruhlarda elementlarning yuqoridan pastga tomon metallik xossalari ortadi.

## Adabiyotlar
* *Дикерсон Р., Грей Г., Хейт Дж*. Основные законы химии: В 2-х томах. Пер. с англ. — М.: Мир, 1982. 652 с., ил. — Т. 1. — С. 452—456.

## Manbalar
Yuqoridagi-Men

**Yuqoridagi-Men** (), shuningdek, **super-ego** () Freydning psixoanaliz nazariyasiga koʻra, inson psixikasining uchta tarkibiy qismidan biri (Men va U bilan birga). Yuqoridagi-Men insonning axloqiy va diniy munosabatlari, xulq-atvor normalari va axloqiy taqiqlar uchun javobgardir va shaxsni tarbiyalash jarayonida shakllanadi. Yuqoridagi-Menning vazifalari vijdon, oʻzini oʻzini nazorat qilish va inson ideallarini shakllantirishdir..

Super-Ego sohasidan insonga sezgi va ilhomning turli shakllari koʻrinadi — falsafiy, badiiy va ilmiy; axloqiy „imperativlar“, insonparvarlik va qahramonlik ishlariga intilish, altruizm.

## Manbalar

## Adabiyotlar

* Superego // Lacanian psixoanaliz guruhining lugʻati. — Sankt-Peterburg, 2008-yil
* Super-I // Leybin V. M. Psixoanaliz boʻyicha lugʻat-maʼlumotnoma. — 2-nashr. — M.: AST, 2010.
Terabayt

**Terabayt** (qisqartma: **Tbayt** , **TB**; xalqaro qisqartma: **TB**, **TByte**) — axborot miqdorini oʻlchash birligi; 1012 (trillion) yoki 240 baytni anglatishi mumkin.

Xalqaro birliklar tizimining asosiy hujjati „SI Broshyurasi“ „tera-“ prefiksidan foydalanishni faqat 1012ni belgilash uchun va 240 uchun esa, Xalqaro elektrotexnika komissiyasi tomonidan kiritilgan tebibayt nomidan foydalanishni tavsiya qiladi. Ikkilik boʻlmagan manzilli xotira qurilmalari (masalan, qattiq disklar) ishlab chiqaruvchilari trillion baytni terabayt deb ham atashadi.

Tarixiy jihatdan va bugungi kungacha bir qator sohalarda (asosan, operativ xotira va flesh xotira kabi ikkilik manzilli xotira hajmini koʻrsatish uchun; Windows oilasining operatsion tizimlarida; JEDEC memory standards va Rossiyaning 2009-yildagi „Miqdor birliklari toʻgʻrisidagi Nizom“ ga muvofiq) 240 (1 099 511 627 776) bayt qiymatida ishlatiladi.

## Manbalar


## Havolalar
*
Meandr (speleologiya)

**Meandr** — gʻorning oʻziga xos oʻzgaruvchan evrilishlari boʻlgan kengaytirilgan oʻtish joyi. Nomi va kelib chiqishi daryo kıvrımlarına oʻxshaydi.

Meandr — karst gʻorlarida eng keng tarqalgan morfologik elementlardan biridir. U tosh oralaridan oqayotgan (birlamchi tor yoriqlari boʻylab) suv oqimi natijasida hosil boʻladi. Meandr tabiiy ravishda quyiga „oʻsadi“, yaʼni asosan oqim yoʻlining quyi qismi eriydi va baland, ammo tor yoʻlak hosil boʻladi. Koʻpincha, meandr balandligi oʻnlab metrga yetishi mumkin, eni esa birinchi santimetrdan oʻlchanadi. Meandrlash, xuddi yer usti daryosi bilan boʻlgani kabi toʻgʻri chiziqli kanal shaklining beqarorligi tufayli oʻz-oʻzidan paydo boʻladi. Ayrim joylarda sigʻimli togʻ jinsining har xilligi tufayli devorlardan biri biroz tezroq eriydi, bu oqim tezligining qayta taqsimlanishiga (tashqi radiusda tezlik yuqori) va „zaif“ devorning erishi yanada tezlashishiga olib keladi. Shunday qilib, birlamchi toʻgʻridan-toʻgʻri yoriq meandrning quyi darajasida oʻramaga aylanadi.

Meandrlarning devorlari, koʻpincha, suvning tez oqimidan hosil boʻladigan, oʻlchami 1-5 sm.lik chuqurchalar, raxlar bilan qoplangan.

Meandrlar koʻp hollarda ularning torligi va keskin burilishlari tufayli (360°gacha) gʻorshunoslar uchun juda jiddiy toʻsiq hisoblanadi. Aksar vaziyatlarda oʻtish mumkin boʻlgan qism oʻtish joyining pastki qismida emas, balki balandlikning oʻrtasida boʻladi: baland tor meandrlarning ajratgichlardagi oʻtish joylarining pastki qismida ishtirokchilarning sirpanishi yoki tiqilib qolish holatlari uchrab turadi.
Anteros

**Anteros** (  Anterōs, nemischa "qabul qilingan sevgi") yunon mifologiyasida rad etilgan sevgidan qasos oladigan o'zaro sevgi xudosi. Uning ukasi Eros, tug'ma muhabbat xudosi.

## Mifologiya

Ritor Themistios tomonidan aytilgan afsonaga ko'ra, Afrodita o'g'li Eros o'smasligidan xavotirda edi. Erosning akasi va uning hamkasbi bo'lsagina o'sishi mumkin, degan gapga ergashib, u Anterosni tug'di. 

Tsitseronning so'zlariga ko'ra, Anteros Marsning o'g'li va "uchinchi" Venera, Yupiter va Dionaning qizi. 

Qasos xudosi sifatida u Alastor laqabini oladi. Afina Akropolisi yaqinida Anteros Alastorga qurbongoh bag'ishlangan. Pausanias afsonaga ko'ra, Meles ismli Afina fuqarosi nafaqat metik Timagorasning unga ko'rsatgan sevgisini rad etgan, balki Timagordan Akropoldan sakrashni so'ragan, Timagor o'sha paytda buni qilgan. Sovuqning ta'sirini ko'rib, Meles shunchalik afsuslandiki, u ham Akropoldan sakrab tushdi. Afina metikalari ushbu qayg'uli voqeani xotirlash uchun qurbongoh bag'ishladilar. 

## Kult
Eros va Anteros kulti Palestra muhitida Erast va Eromenos o'rtasidagi munosabatlarning mifologik o'xshashligi sifatida paydo bo'lgan ko'rinadi.  Pausaniasning so'zlariga ko'ra, Elis gimnaziyasida ikkalasining qurbongohi bor edi, palestrada esa g'alaba kafti uchun kurashayotgan ikkalasining relefini va Anterosning Erosdan kaftini tortib olishga urinayotganini ko'rish mumkin edi. 

## Trivia
Sardislik Evunapius Xalkislik Iamblichning hayotidan bir latifani aytib beradi. U Suriyadagi Gadara hammomida bir necha talabalar bilan birga borsatishga undashgan. Mahalliy aholi *Eros* va *Anteros* deb ataydigan ikkita issiq buloq bor edi. Iamblichos sehr aytib, qotkazmadilar.  An'anaga ko'ra, Erosning sochlari oltin rangga ega edi, shuning uchun Iamblichos Eros va Anterosning tasavvurlarini uyg'otdi. 

## Adabiyotlar

* Hans von Geisau: Anteros. In: Der Kleine Pauly (KlP). Band 1, Stuttgart 1964, Sp. 369.
* Robert V. Merrill: *Eros and Anteros.* In: *[[spekulum (jurnal)|Speculum]].* 19/3, 1944, S. 265–284.
* Craig E. Stephenson: *Anteros. A Forgotten Myth.* New York 2011, ISBN 9780415572309.
* Guy de Tervarent: *Eros and Anteros or Reciprocal Love in Ancient and Renaissance Art.* In: *Journal of the Warburg and Courtauld Institutes.* 28, 1965, S. 205–208.
* Konrad Wernicke: Anteros 1. In: Paulys Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft (RE). Band I,2, Stuttgart 1894, Sp. 2354 f.

## Eslatmalar

## Havolalar

* Anteros, bojestvo / / Brokxaus va Efronning entsiklopedik lugʻati : 86 tonnada (82 tonna va 4 ta qoʻshimcha). — Sankt-Peterburg., 1890-1907.
* Anteros haqidagi qadimiy manbalar )
Trietilsurma

**Trietilsurma** — element-organik birikma, Sb(C2H5)3 formulali surmaning alkil hosilasi, rangsiz suyuqlik, suvda yomon eriydi, havoda oʻz-oʻzidan yonishi bilan oksidlanadi.

## Olinishi

* Kaliy antimonidning etil yodid bilan oʻzaro taʻsiri:

:: \mathsf{K_3Sb + 3C_2H_5I \ \xrightarrow{}\ Sb(C_2H_5)_3 + KI }

* Grignard reaktivining surma (III) xloridiga taʻsiri:

:: \mathsf{2SbCl_3 + 6C_2H_5MgBr \ \xrightarrow{}\ 2Sb(C_2H_5)_3 + 3MgCl_2 + 3MgBr_2 }

* Trietilsurma dibromidining rux bilan tiklanishi:

:: \mathsf{Sb(C_2H_5)_3Br_2 + Zn \ \xrightarrow{}\ Sb(C_2H_5)_3 + ZnBr_2 }

## Fizik xususiyatlari
Trietilsurma rangsiz suyuqlikdir, suvda erimaydi, benzolda eriydi.

## Kimyoviy xususiyatlari

* Oʻz-oʻzidan yonish bilan havo kislorodi bilan oksidlanadi:

:: \mathsf{2Sb(C_2H_5)_3 + O_2 \ \xrightarrow{}\ 2Sb(C_2H_5)_3O }

* Galogenlar bilan reaksiyaga kirishadi:

:: \mathsf{Sb(C_2H_5)_3 + Cl_2 \ \xrightarrow{}\ Sb(C_2H_5)_3Cl_2 }

* va alkil galogenlar bilan:

:: \mathsf{Sb(C_2H_5)_3 + C_2H_5I \ \xrightarrow{}\ Sb(C_2H_5)_4I }

## Adabiyotlar

* 
*
Kartoshka dofin

**Kartoshka dofin** () — fransuz oshxonasi retsepti, kartoshka pyuresini qaynoq suvga qorilgan xamirga aralashtirib tayyorlangan, soʻngra 170° dan 180&nbsp;°C gacha boʻlgan haroratda frityurda qovurilgan kroket yoki knele kabi qarsildoq kartoshka sharchalari.

Kartoshka dofin, odatda, qizil goʻsht yoki tovuq bilan birga tortiladi. Uni, koʻpincha, restoranlardan topish mumkin, ammo Fransiyada kartoshka sharchalarini koʻpchilik supermarketlardan ham olish mumkin. Yogʻ ishlatmaslik uchun xonaki variantini pechda pishirish mumkin, ammo bu usul haqiqiy hisoblanmaydi.

## Etimologiyasi
Bu taom dofin nomi sharafiga atalgan, bu unvon dofinning xotini yoki fransuz taxti vorisi uchun berilgan.

„Pommes dauphine“ nomi 1891-yilga borib taqaladi va kamida 1864-yilda paydo boʻlgan „pommes de terre à la dauphine“ nomining hosilasidir. 1865-yil 10 martda La Salle à manger kulinariya jurnali „ingliz tilida qoʻy egari (patoes a la dauphine)“ ni oʻz ichiga olgan menyuni taklif qiladi. Retsept oshpaz Urben Dyubuaning 1871-yilda nashr etilgan uchinchi asari „Ecole des cuisinières, méthodes élémentaires, économiques“ da keltirilgan.

## Oʻxshash garnirlar bilan taqqoslash
Kartoshka dofin oʻrniga ishlatilishi mumkin boʻlgan shunga oʻxshash kartoshka garnirlar orasida pommes noisette, dyushes kartoshkasi, kroketlar va pommes soufflés mavjud. Biroq, kartoshka dofinning oʻziga xosligi shundaki, yegulik qaynoq suvga qorilgan xamirdan tayyorlanadi, bu esa uning zichligini kamaytiradi. Pommes Noisette xuddi shunday yumaloq shaklga ega, lekin faqat kartoshkadan tayyorlanadi va ancha-muncha kichikroqdir.

## Manbalar

## Manbalar

*Картофель дофин 
*Холостяцкие рецепты Бездария Донцова. – СПб.: Издательство «Продолжение жизни», 2005. – 256 с.
Prujinali qoʻl tarozisi

**Prujinali qoʻl tarozisi** — ogʻirlikni oʻlchash uchun ishlatiladigan qoʻl moslamasi, qoʻl dinamometri, maishiy foydalanish uchun moʻljallangan.

Moslama qattiq prujinadan iborat boʻlib, ular shkalali korpusga joylashtiriladi. Prujinaga strelka biriktiriladi. Prujinaga hech qanday kuch taʼsir etmasa, yaʼni oʻlchanadigan yuk osilmasa, u siqilgan holatda boʻladi. Prujina gravitatsiya taʼsirida choʻziladi, strelka shkalasi boʻylab harakatlanadi. Strelkaning holatiga qarab, tortilayotgan yukning ogʻirligini bilib olish mumkin.

Prujinali tarozilar qoʻshimcha aylanish tizimi bilan jihozlanishi mumkin, bu buyumlarning ogʻirligini yanada aniqroq oʻlchash imkonini beradi. Maishiy tarozilarning soʻnggi namunalari elektronlashtirilmoqda.

Boshqa har qanday tarozi kabi qoʻl tarozilari ham kuchni oʻlchaydi; ular ~9,81 N kuch uchun 1 kg koʻrsatishga mos qilib darajalangan.

Baʼzan qoʻl tarozisini bezmen deb ham atashadi.

Prujinaning uzayishi Guk qonuni bilan tavsiflanadi.

## Tarixi
Birinchi qoʻl tarozisi taxminan 1770-yilda Vulverxempton yaqinidagi bilstonlik Richard Solter tomonidan yasalgan deya taxmin qilinadi. U va uning jiyanlari Jon hamda Jorj „George Salter & Co“ firmasiga asos solishgan, firma mashhur tarozi ishlab chiqaruvchisiga aylangan va 1838-yilda qoʻl tarozisi uchun patent olishgan. Ular, shuningdek, prujina muvozanati tamoyilini parovozlarning xavfsizlik klapanlari uchun ham qoʻllaganlar va avvalgi dedveyt klapanlarini almashtirganlar.

## Galereya

Fayl:DigtalSpringScale.jpg|Elektron tarozi
Fayl:Dinamómetro.jpg|Prujinali qo‘l tarozisi
Fayl:Strelochnie richajnie vesi.jpg|Prujinali soatsimon qo‘l tarozisi


## Manbalar
Sinchkovlik

**Sinchkovlik** yoki **pedantizm** ( — *oʻqituvchi*,  — *taʻlim beruvchi*) — insonning har qanday harakatlarida maksimal aniqlik va batartiblikni, rasmiy talablar, qoidalar va boshqalarga rioya qilish moyilligini ifodalovchi shaxsiy sifatdir.

Sinchkovlikning tashqi belgilari batartiblik, hayotning turli jabhalarida tartib-qoidalarga rioya qilishdir. Tabiatan u bir necha darajali namoyon boʻladi: yengil va aql-idroklilikdan obsesif-ogʻriqligacha.

Baʻzi odamlarda pedantizm juda ogʻriqli, obsesif xarakterga ega boʻlib, koʻpincha obʻektiv ruhiy kasalliklar, shu jumladan nevrozlar bilan bogʻliq.

Ishga taalluqli, oqilona sinchkovlik — toʻliq ongli (yoki deyarli toʻliq), rejalidir. Bunday pedantizmni insonning hayot strategiyasining bir qismi deb atash mumkin.

Odatlarning tabiatiga koʻra ogʻriqli pedantni (anankast) ishga taalluqli sinchkovlikdan ajratish qiyin koʻrinadi, farq asosan kechinmalarning tabiatida namoyon boʻladi: ishbilarmon odamda bunday tajribalar kam boʻladi, anankast esa har fikrlari va his-tuygʻulari bilan doim oʻzining obsesif fikrlari va kechinmalariga qaytaveradi.

## Havolalar
* Педантичность — что это такое? Кто такой педант в психологии — человек, любящий порядок?
Qo‘ltiqtayoq

**Qoʻltiqtayoq** — yurish paytida inson tanasining ogʻirligini ushlab turish uchun yordamchi vosita. Bu nom, goʻyoki qoʻltiqtayoq shikastlangan suyakning oʻrnini egallashi bilan izohlanadi.

Kasallik yoki jarohatlar tufayli tayanch-harakat tizimining funksiyalari buzilganda, reabilitatsiya davrida, pastki oyoqning jarrohlik amputatsiyasidan keyin harakatlanishni taʼminlash va uning oʻrniga oʻrnatilgan protezga moslashish, shuningdek, tayanch-harakat tizimi va koordinatsiyaning funksiyalarida turgʻun buzilishlar mavjud boʻlganda qoʻllanadi. Bunday patsientlarga yurish orqali mustaqil harakat qilish imkonini beradi.

## Hassalarning turlari
Tayanch turiga koʻra, hassalar qoʻltiq osti va tirsak osti tayanchli boʻlishi mumkin.

### Qoʻltiqtayoqlar

; Konstruksiya

Pastga qarab bitta stoykaga ulanadigan ikkita yogʻoch yoki alyuminiy planka. Stoyka koʻndalang qoʻltiq novdasi (tepadan), panja tutqichi (oʻrtada) va rezina uchi (pastda) bilan jihozlangan.

; Sozlash

Stoykaning balandligi teleskopik tarzda sozlanadi. Buning uchun turli xil qisqichlar, vintlar va boshqa qurilmalar ishlatiladi. Tutqichning balandligi ham sozlanadi.

; Qoʻllash maqsadi

Patsientga quyidagi sabablarga: qarilik, oyoq mushaklarining zaiflashishi, semizlikka koʻra oʻz vaznini ushlab turish qiyin boʻlgan hollarda pastki qismlarning shikastlanishi.

; Oʻlchamlari

Qoʻltiqtayoqlar keng koʻlamda sozlanishi mumkin boʻlganligi sababli, oʻlchamda aniq gradatsiya yoʻq. Biroq, quyidagilar mavjud:

* kattalar qoʻltiqtayoqlari
* bolalar qoʻltiqtayoqlari
* nostandart tuzilish uchun qoʻltiqtayoqlar

### Tirsak osti hassalar (kanadkalar)

; Konstruksiya

Tutqich va plastik manjet (qisqich) bilan jihozlangan alyuminiy stoyka. Stoykaning yuqori qismi taxminan 30 daraja burchak ostida egilgan. Stoykaning pastki qismi rezina uchi bilan jihozlangan.

; Sozlash

Stoykaning balandligi teleskopik tarzda sozlanadi. Baʼzi modellarda tutqichdan manjetgacha boʻlgan masofa ham sozlanishi mumkin.

; Qoʻllash maqsadi

* bemor oʻz vaznini qisman yoki toʻliq tuta oladigan hollarda pastki qismlarning shikastlanishidan keyin reabilitatsiyaning kech davri.
* tayanch-harakat tizimining turgʻun buzilishlari (hassalardan uzoq muddat foydalanganda).

## Manbalar
Meget

**Meget**, Meges () — qadimgi yunon mifologiyasidagi personaj. Filey va Evstioxaning oʻgʻli. Exinades va Oksey orollari ustidan hukmronlik qilgan.

Yelenaning qalligʻi. Dulixiyadan Troyaga 40 ta kema keltirilgan (yoki 60 ta).

„Iliada“da u 3 ta troyalikni oʻldirgan. Troya otiga oʻtirgan. Troya qoʻlga kiritilgan kechada u Admet tomonidan yaralangan (Lesxey dostoniga koʻra). Delfidagi Polygnot tomonidan chizilgan rasmda qoʻli yaralangan holatda tasvirlangan. Troyadan qaytgach, u Kaferey qoyalarida halok boʻlgan.
## Manbalar
Filey

**Filey** () — qadimgi yunon mifologiyasidagi personaj. Avgeyning oʻgʻli, Megetning otasi. Kalidon ovining aʻzosi boʻlgan. U Geraklni himoya qilishda guvoh sifatida qatnashgan, lekin otasi uni quvib chiqargan. Filey Dulixiyaga kelib joylashgan.

Keyinchalik Gerakl uni oʻz vataniga qaytargan va qirollik boshqaruvini topshirgan. Mamlakat balogʻat yoshidagi barcha erkaklarni yoʻqotganligi sababli, Eleyalik ayollar Afinaga darhol homilador boʻlish uchun ibodat qilishgan va Ona Afina ibodatxonasini qurishgan. Elidada barcha ishlarni tartibga solib, Filey Dulixiyaga qaytgan. U Exemning xotini Timandraning sevgilisi boʻlgan.

## Manbalar