open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Abraham Alechenwu

**Abraham Alechenwu** ( 1986-yil 26-martda tugʻilgan) – nigeriyalik sobiq futbolchi va futbol agenti.

U faoliyatining koʻp qismini Albaniyada oʻtkazgan, Albaniyada u Elbasani va Tirana jamoalari bilan muvaffaqiyatli mavsumlar oʻtkazgan va bir vaqtlar Albaniya Superligasining eng yaxshi chap qanot himoyachisi deb atalgan.

## Futbolchilik faoliyati

### Yoshlik yillari
Abraham oʻzining futbolchilik faoliyatini Nigeriya 1-divizionida Ambassadors of Christ jamoasi bilan oʻsmirlik davrida boshlagan. Keyin 2004-yilda Yevropa futbolida oʻziga jamoa izlab Albaniyaga koʻchib oʻtgan. Abraham Besa Kavaje, Teuta Durres va Elbasani jamoalarida uchta muvaffaqiyatsiz mavsumlarni oʻtkazgan, bu esa uni Gramozi Ersekë jamoasiga koʻchib oʻtishga majbur qilgan. KS Gramozi Erseke uchun yaxshi oʻynagach, yosh nigeriyalik oʻsha paytda Albaniya birinchi divizionida oʻynagan Apoloniya Fier jamoasiga koʻchib oʻtgan.

### Albaniya Superligasi
Albaniya va Yevropa futbolidagi juda muvaffaqiyatli ilk mavsumdan soʻng, Abraham Albaniya Superligasiga oʻtgan. Uning Albaniyaning premer divizionidagi birinchi jamoasi KF Elbasani boʻlgan, u 2005-yilning yozida ularga qoʻshilgan. Superligadagi birinchi mavsumida u ligada gʻolib chiqqan juda muvaffaqiyatli hisoblanagn KF Elbasani jamoasining asosiy oʻyinchilaridan biriga aylangan. Abraham oʻsha mavsumda Albaniyadagi eng yaxshi himoyaning bir qismi boʻlib, butun mavsum davomida atigi 22 ta golli hujum oʻtkazib yuborgan. U, shuningdek , 2007—2008-yillarda Albaniya Superligasida gʻolib chiqqan Dinamo Tirana jamoasi tarkibida ham oʻynagan. KF Tirana nigeriyalik himoyachini 2008-yilning yozgi transfer oynasida taxminan 160 ming dollar evaziga sotib olgan. Shuningdek, u Albaniyada yangi rekord oʻrnatgan yaʼni 4 marta Albaniya Superligasida gʻalaba qozongan ilk xorijlik futbolchiga aylangan.

### Iraklis Saloniki
2010-yil iyul oyida Abraham Gretsiya Superligasida „Iraklis Saloniki“ klubi bilan shartnoma imzolaganini eʼlon qilgan.

### Vardar Skopye
2012-yil iyun oyida Abraham Makedoniya Birinchi Futbol Ligasida Vardar bilan bir yarim yillik shartnoma imzolagan. U 2012—2013-yilgi UEFA Chempionlar Ligasi saralashida BATE Borisovga qarshi safar oʻyinida jamoa tarkibida maydonga tushgan, ammo u Makedoniyada ichki mavsum boshlanishidan oldin jamoa bilan shartnomasi bekor qilingan. Shundan soʻng futbolchi Albaniyaga qaytib, u yerda Besa Kavaje jamoasiga qoʻshilgan.

### Adriatiku Mamurrasi
Kastrioti Kruje Albaniya Superligasidan tushib ketganidan soʻng, Alechenvu yangi jamoa izlash uchun klubni tark etgan va u Albaniya Birinchi divizionida birinchi marta oliy ligaga koʻtarilgan Adriatiku Mamurrasi jamoasiga qoʻshilgan.

### Laçi
2016-yilning avgustida Abraham yuqori ligaga qaytgan va Laçi bilan bir yillik shartnoma imzolagan.

## Shaxsiy hayoti
Abraham alban pasportiga ega va alban tilida bemalol gaplasha oladi.

## Manbalar
Masahudu Alhassan

**Masahudu Alhassan** (1992-yil 1-dekabrda tugʻilgan) – ganalik professional futbolchi, Tojikistonning Ravshan Kulob klubida chap qanot himoyachisi sifatida toʻp suradi. Alhassan 2011—2012-yillar oraligʻida Gana terma jamoasi safida jami sakkizta oʻyinda maydonga tushishga muvaffaq boʻlgan.

## Klubdagi faoliyati
Alhassan oʻzining ilk faoliyatini Gananing Prampram Mighty Royals jamoasing yoshlar tizimida boshlagan. Undan soʻng Italiyaning Rimini klubi yoshlar jamoasiga qoʻshilgan. Keyinchalik Genuya jamoasi bilan proffesional shartnoma imzolagan.

2013-yil yanvarida A Seriyaning "Udineze" klubi Antonio Floro Floresning kelishuvi doirasida Alhassanni 1,5 million yevro evaziga birgalikda egalik qilish shartnomasini imzolagani eʼlon qilgan. „Udineze“ jamoasi xuddi shu shartnoma boʻyicha Aleksandr Merkelni ham jamoaga qoʻshib olgan. 2013-yil iyun oyida „Udineze“ Alhassanni 620 000 yevro evaziga toʻliq sotib olgan.

2013-yilning 4-avgustida u Latina jamoasi tarkibiga ijara asosida kelib qoʻshilgan. 2015-yil yanvar oyida u Latinadan oʻz jamoasiga qaytgan. Alhassan 2018-yilning yanvarida Albaniyaning „Teuta Durres“ klubiga qoʻshilgan.

2018-yil 6-sentabr kuni Al-Ayn Teuta Durres jamoasi Alhassan bilan bir mavsumga shartnoma imzolagan. 2020-yil 26-fevralda Alhassan Finlyandiyaning Turun Palloseura klubiga bir yillik ijara shartnomasi asosida qoʻshilgan. 2023-yil may oyida Alhassan FC Jazz bilan shartnoma imzolagan.

2024-yilning 28-fevralida Alhasan Tojikiston Oliy ligasi klubi Ravshan Kulob bilan bir yillik shartnoma imzolagan.

## Xalqaro faoliyati
Alhassan 2011-yilgi Afrika yoshlar chempionatida Gananing 20 yoshgacha boʻlgan futbol jamoasi tarkibida oʻyinlarda ishtirok etgan.

2011-yil 7-noyabrda Alhassan Gana terma jamoasidan Syerra-Leone va Gabonga qarshi oʻyin uchun chaqiruv olgan.

2011-yil dekabr oyida Alhassan Gananing 2012-yilgi Afrika Millatlar Kubogi uchun 25 kishilik vaqtinchalik tarkibiga kiritilgan va 2012-yil yanvarida u turnirning 23 kishilik tarkibiga kiritilgan.

## Manbalar
María Cecilia Dominguez

**María Cecilia Domínguez** (1981-yil 8-aprelda tugʻilgan) – argentinalik changʻi sportchisi va konstruktiv loyihalar boʻyicha mutaxasis.

## Sportchilik faoliyati
Maria yoshligida yengil atletika sport turi bilan oʻrta masofaga yugurish mutaxassisliklar boʻyicha shugʻullangan. Uning changʻi sporti bilan birinchi tanishuvi 20 yoshida, Bariloche munitsipaliteti jamoasida shugʻullanayotganda boʻlgan. Keyin u Argentina harbiylari jamoasiga qoʻshilgan.

U sprint va taʼqib qilish kabi biatlonning turli yoʻnalishlariga ixtisoslashgan. Changʻi sportida Maria fristayl yoʻnalishiga ixtisoslashgan. U yetti marta biatlon boʻyicha Janubiy Amerika chempionligini qoʻlga kiritgan, oxirgi marta 2017-yil avgust oyida Chilida gʻoliblik shohsupasiga koʻtarilgan. Oʻsha yili u Serro katedralida nishonlangan Argentina qishki oʻyinlarida qatnashib, yaxshi natijalarga erishgan.

Uning murabbiylari Argentina harbiylari jamoasining aʼzolari – Gaston Fanti, Damian Gutierrez va Serxio Martineslar hisoblanishadi.

### Pxyonchxan 2018
Xalqaro changʻi federatsiyasi Argentina terma jamoasi uchun kvotani kafolatlaganidan soʻng u 2018-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlarida qatnashish huquqini qoʻlga kiritgan, va ayollar oʻrtasidagi 10 ta yoʻnalish boʻyicha musobaqalarda qatnashgan. Bu bilan u qishki Olimpiya oʻyinlarida changʻi sportida qatnashgan birinchi argentinalik ayol sportchi boʻlgan.

## Shaxsiy hayoti
U San-Karlos de Barilocheda yashaydi va Centro de Capacitación Técnica de Bariloche oliygohida tahsil olgan. Maria Argentina armiyasining zaxiradagi askar va texnik konstruktori sifatida faoliyat yuritib kelmoqda.

Maria Axel Nikolas Ciuffo bilan turmush qurgan, u Argentinani biatlon va changʻi sporti boʻyicha turli musobaqalarda ham himoya qilgan. Juftlikning bir nafar qiz farzandi bor.

## Manbalar
Mariya Kursova

**Mariya Kursova** ( , , 1986-yil 3-yanvarda tugʻilgan) – rus-armaniyalik shaxmatchi. U 2007-yilda FIDE tomonidan ayol grossmeyster unvoni bilan taqdirlangan. Kursova oʻz yosh toifasida qizlar oʻrtasida jahon chempioni va Yevropa chempioni boʻlishga muvaffaq boʻlgan.

## Faoliyati
Severodvinskda tugʻilgan Kursova 1996-yilda 10 yoshgacha boʻlgan qizlar toifasida shaxmat boʻyicha yoshlar oʻrtasidagi jahon chempionatida gʻolib chiqgan. U, shuningdek, yoshlar oʻrtasidagi shaxmat boʻyicha Yevropa chempionatida uchta medalni qoʻlga kiritgan: 1998-yilda u 12 yoshgacha boʻlgan qizlar oʻrtasida bronza medalini qoʻlga kiritgan uch yildan soʻng Kursova 16 yoshgacha boʻlgan qizlar oʻrtasida chempionlikni qoʻlga kiritgan, 2003-yilda esa Natalya Pogonina bilan birinchi oʻrinni qoʻlga kiritgan. Qizlar oʻrtasidagi U18 musobaqasida ikkinchi oʻrinni egallagan.

Kursova 2006-yilda ayollar oʻrtasidagi shaxmat boʻyicha jahon chempionatida FIDE ustaligiga nomzodlardan biri sifatida ishtirok etgan. Kursova birinchi raunddayoq Chjao Syueni magʻlub etib, ikkinchi bosqichga yoʻl olgan. U Yekaterina Kovalevskayaga yutqazgan va shu tufayli musobaqa bilan hayrlashgan.

Kursova oʻzining milliy federatsiyasini 2011-yilda Armanistonga oʻzgartirgan. Armaniston nomidan 40-shaxmat olimpiadasida, 2011-yilda jamoaviy shaxmat boʻyicha jahon chempionatida va 2011-yilda shaxmat boʻyicha Yevropa jamoaviy chempionatida ishtirok etgan. U hozir Yerevanda istiqomat qiladi. U 2012 va 2018 yillarda ayollar oʻrtasida Armaniston chempionatida gʻolib chiqqan. Kursova Armaniston terma jamoasi safida ayollar shaxmat olimpiadasida, shaxmat boʻyicha ayollar oʻrtasidagi jahon jamoaviy chempionatida va ayollar oʻrtasidagi shaxmat boʻyicha Yevropa jamoaviy chempionatida ishtirok etgan.

## Shaxsiy hayoti
U grossmeyster Arman Pashikyan bilan oila qurgan.

## Manbalar
Claudia Cholakian

**Claudia Louise Cholakian** ( Լուիս Չոլակյան 1996-yil 29-iyulda tugʻilgan) – futbolchi, NPL NSW ayollar klubi „Gladesville Ravens“ da yarim himoyachi ampulasida oʻynaydi. Avstraliyada tugʻilgan, Armaniston ayollar terma jamoasi sharafini himoya qiladi.

## Klubdagi faoliyati

### Yoshlik faoliyati
Cholakian oʻzining yoshlik futbolini NWS Spirit va Northern Tigers jamoalarida oʻynashdan boshlagan, shundan soʻng u 17 yoshida Manly United jamoasiga qoʻshilishgan.

### Manly United
Cholakian oʻz faoliyatini Avstraliyaning ikkinchi toifadagi „Manly United“ jamoasida boshlagan, 2016-yilda 19 yoshida birinchi oʻyinda debyut qilgan. 2017-yilda u oʻz universiteti bilan almashinuv dasturi doirasida bir yilni Angliyaning Londondagi Kingʻs kollejida oʻqish uchun chet elda oʻtkazgan natijada 2017-yilgi mavsumni oʻtkazib yuborgan. Cholakian 2018-yilgi mavsumda „Manly United“da oʻynash uchun qaytgan. Cholakian 2018-yilda Manlyning birinchi jamoasi murabbiylar mukofotini qoʻlga kiritgan.

2018—2020-yillar oraligʻida Cholakian har bir oʻyinda Manly uchun maydonga tushgan yagona futbolchi boʻlib, klub safida ketma-ket 58 ta oʻyinda maydonga tushishga muvaffaq boʻlgan. Cholakian Manlyning 2020-yilgi chempionatda gʻolib chiqqan. Oʻsha oʻyinda u jamoasi tarkibida toʻliq 90 daqiqa oʻynagan.

2020-yil oxirida Cholakian Kvinslend jamoasiga qarshi Football NSW koʻrgazmasida „Stat of Origin“ oʻyinida Football NSW vakili etib saylangan va NPL NSW musobaqasida kuchli jismoniy formasi tufayli tanlovda gʻolib chiqgan.

### Sidney FC
2020-yilda Cholakian W-ligada ishtirok etuvchi Avstraliyaning top-klubi Sidney FC bilan shartnoma imzolashda katta tanaffus olgan. Cholakian finalga qadar Elizabet Ralstonning jarohati tufayli oʻrnini egallagan. Cholakian Sidney FC tarkibida ikkita oʻyinda maydonga tushgan va 2020—2021-yilgi W-Liga chempionatida ishtirok etgan.

### Sydney Olympic
2021-yilda Cholakian Avstraliyaning ikkinchi ligasida ishtirok etadgan Sydney Olympic jamoasi bilan shartnoma imzolagan. Cholakian ikki mavsumni Sydney Olympic jamoasida oʻtkazgan, shuningdek, Olympic oʻyin bilan birga Armaniston terma jamoasi bilan ham xalqaro debyut qilishga muvaffaq boʻlgan.

### Northern Tigers
2023-yilgi mavsumda Cholakian yana Northern Tigers klubiga qoʻshilgan, u avval oʻsmirlar oʻrtasida futbol oʻyinlarida qatnashgan. Cholakian „Yoʻlbarslar“ning mavsumdagi goleadorlar jadvalida birinchi oʻrinni egallab, mavsumni ligada 10 va barcha musobaqalarda 12 gol bilan yakunlagan. Cholakian „Yoʻlbarslar“ni „Sapfir kubogi“ning ilk final bosqichiga chiqishida ishtirok etgan, yarim finalda gol urgan va bir golga assistentlik qilgan. Cholakian finalda oʻynagan.

### Gladesville Ravens
2024-yilgi mavsum uchun Cholakian Gladesville Ravensga koʻchib oʻtgan. 2024-yil 21-aprelda Christie Parkda Cholakian oʻzining avvalgi klubi Shimoliy yoʻlbarslarga qarshi oʻyinda maydonga tushgan.

## Xalqaro faoliyati
Cholakian Armanistonni xalqaro miqyosda himoya qilgan va 2022-yilda FIFA ayollar oʻrtasidagi Jahon chempionati saralashida debyut qilgan. Cholakian shu paytgacha kattalar terma jamoasi safida 11 ta oʻyinda maydonga tushgan.

## Manbalar
Chişinău County

**Chişinău** — 1998-yildan 2003-yilgacha Moldovada mavjud bo‘lgan okrug. 2003-yilda uning aholisi 382 400 kishini tashkil etgan. Uning poytaxti Chişinău edi, ammo okrug tarkibiga kirmagan.

U Orhei, Ungheni, Lăpușna va Tighina okruglari hamda Transnistriya bilan chegaradosh bo‘lgan.

## Manbalar

* Moldova okruglari, Statoids.com
Nonna Karakashyan

**Nonna M. Karakashyan** (qizlik familyasi **Nonna M. Avanesova,**  1940-yil 13-fevralda tugʻilgan) FIDE xalqaro hakamlik unvoniga sazovor boʻlgan birinchi arman ayol sportchisi(1992). U shaxmatchi va murabbiy sifatida nom qozongan. Uning familiyasi Karakashian sifatida ham yozilishi mumkin.

Nonna Karakashyan xizmat koʻrsatgan murabbiy Suren Abramyanning shogirdi boʻlgan. U shaxmat boʻyicha ayollar oʻrtasida uch karra Ozarbayjon chempioni (1961,1963,1964), 1955 –1964-yillarda esa terma jamoa aʼzosi boʻlgan. U shahmatdan tashqari muhandislik boʻyicha bakalavr darajasini ham olgan.

1979-yilda Karakashyan Ozarbayjonning Boku shahrida „Trudovye rezervi“ shaxmat klubini tashkil etgan, bu SSSRda kasb-hunar kollejlari talabalari uchun birinchi shaxmat klubi hisoblanadi.

1991—1992-yillarda Nonna Karakashyan Armaniston shaxmat federatsiyasi Ijroiya qoʻmitasi direktori oʻrinbosari lavozimida faoliyat yuritib kelmoqda.

Nonna Karakashyan SSSR ayollar oʻrtasidagi 51-ochiq chempionati final turnirining bosh hakami (Lvov, Ukraina, 1991-yil), ayollar oʻrtasidagi jahon nomzodlar turniri (Tsxaltubo, Gruziya, 1988), Butunjahon shaxmat olimpiadalari (Moskva, Rossiya, 1994 va Yerevan, Armaniston, 1996) va bir nechta Tigran Petrosian xotira turnirlari (1984–1991, Armaniston) doirasida boʻlib oʻtgan bahslarda hakam boʻlib faoliyat yuritgan.

Hozirda Nonna Karakashyan Nyu-Jersi (AQSh) Edison shahrida shaxmatdan dars berib kelmoqda.

Uning qizi Narine Karakashian shaxmat boʻyicha xalqaro usta, hozirda psixologiya fanlari doktori unvoniga ega. 1992-yilda Filippinning Manila shahrida boʻlib oʻtgan FIDE kongressida ona va qiz xalqaro shaxmat unvonlari bilan taqdirlanishgan.

– 

– Chess classes in New Jersey – website of Nonna Karakashyan

– School Plus  – Sunday school in New Jersey
– The History of Chess in Azerbaijan /in Russian/

– „Armenian Stars of Baku Sport“ – Noev Kovcheg magazine, 2008, # 8 (131) /in Russian/.

– „The Dream of My Life“ – interview with Nonna Karakashyan /in Russian/.

– „When we were young…“ – interview with Nonna Karakashyan about Woman International Grandmaster Tatiana Zatulovskaya /in Russian/.

– „First Chess Teacher of Levon Aronian“  – Nonna Karakashyanʼs article about Ludmila Finareva Noev Kovcheg magazine, 2013, # 14 (220) /in Russian/.

– „From New Year Mail“, about chess classes of Nonna Karakashyan in New Jersey /in Russian/.

– „For the 80th anniversary of Nona Gaprindashvili“ – Nonna Karakashyanʼs article /in Russian/.

– Alexander Sarychev, „Nice Debut“, „Proftekhobrazovanie“ magazine (USSR), 1981, # 3 (430), p.&nbsp;54 /in Russian/.

– Nonna Karakashyan interview for Chess Retro YouTube channel (in Russian) – June 22, 2021.
## Manbalar
Yekaterina Vinogradova

**Yekaterina Vinogradova** () (1977-yil 3-sentyabrda Novosibirskda tugʻilgan) – rossiyalik biatlonchi va changʻichi. U Belorussiya uchun, keyin AQSh uchun, endi esa Armaniston uchun kurash olib bormoqda.

## Faoliyati
Yekaterina Vinogradova, Sergey Vinogradov bosh murabbiyligidag Minskning „Dinamo“ jamoasida oʻynaydi, Kaliforniyaning Auburn shahrida yashaydi va 1993-yildan beri faoliyat yuritadi. 2003-yilda u Belarus terma jamoasidan chaqiruv olgan va xalqaro faoliyatini Forni Avoltridagi Yevropa chempionatida boshlagan. Bu yerda u sprint va estafetada bronza medalini qoʻlga kiritgan. Bir yil oʻtgach, Minskda u estafetada kumush medalni qoʻlga kiritgan. 2005-yilda Langdorfda yana estafetada ishtirok etgan. Vinogradova, shuningdek, 2003-yilda biatlon boʻyicha Jahon kubogida sprint poygasida debyut qilgan va Kontiolahtida oʻn yilliklar ichida birinchi poygada qatnashgan. Xochfilzendagi navbatdagi Jahon kubogida u oq ruslar eskadroni bilan gʻalaba qozongan. Ularning eng yaxshi natijasi 2004-yilda Germaniyaning Oberhof shahrida boʻlib oʻtgan Jahon kubogida sprintda ikkita uchinchi oʻrin boʻlggan. 2006-yilda Oslodagi Xolmenkollenda yana bir marotaba ikkinchi oʻrinni qoʻlga kiritishgan. 2003—2004-yilgi mavsumni ular 17-oʻrinda, 2005—2006-yilgi mavsumda esa jahon chempionatida 20-oʻrinda yakunlashgan.

Vinogradova 2003-yilda Xanti-Mansiyskda, 2004-yilda Oberhofda va 2005-yilda Xoxfilzenda boʻlib oʻtgan jahon chempionatlarida qatnashgan. Jahon chempionatlarida Vinogradova doimiy yaxshi formada boʻlgan. 2003-yilda u yakkakurashda oʻnbirinchi, sprintda oʻnbeshinchi, taʼqibda toʻqqizinchi va estafetada toʻrtinchi oʻrinni egallagan.

Olimpiya biatlonidan tashqari Vinogradova yozgi biatlonda ham qatnashgan. U 2003-yilda Avoltri Forni, 2004-yilda Osrblida va 2005-yilda Muonioda jahon chempionatlarida qatnashgan va eskadron bilan uch yil davomida oltin medalni qoʻlga kiritgan.

Vinogradova Qoʻshma Shtatlardagi Auburn shahrida yashaydi va u yerda biatlonchi hamda changʻichi sifatida ham oʻzini koʻrsatgan. Vermont universitetida u *bakalavriatni* tamomlagan.

Vinogradova 2006—2007-yilgi mavsumdan beri xalqaro miqyosda musobaqalarda ishtirok etmaydi, u 2010—2011-yillarda xalqaro sportga qaytishini eʼlon qilgan va endi Armaniston tarkibida musobaqalarda qatnashgan. Birinchidan, ular IBU kubogida, besh yillik Jahon kubogi poygasidan soʻng Presque Isle musobaqasida sezilarli natijalarga erisha olmagan va 50-oʻrinni egallashgan.

## Manbalar
Türkan Rado

**Turkan Rado** (1915–yil 30–oktyabr – 2007–yil 3–mart) Istanbul universitetida Rim huquqi boʻyicha ixtisoslashgan turk huquqshunoslik professori. U Turkiyadagi birinchi ayol huquq professori edi.

## Biografiya

U 1915–yil 30–oktabrda Istanbulda, keyin Usmonlilar imperiyasida tugʻilgan. Uning otasi Jevdet Ferit huquqshunos va hozirgi Istanbul universitetida Darülfununun jinoiy protsessual oʻqituvchisi edi; onasi Aysha Nikfal edi. Uning ikki singlisi bor edi: Sheküre va Gulgun.

Boshlangʻich va oʻrta taʼlimni Istanbul Notre Dame de Sion litseyida tamomlagan va Galatasaroy oʻrta maktabida frantsuz va turk tillarida Baccalauréat (diplom) akademik malakasini olgan. 1933–yilda u Istanbul universitetiga yuridik taʼlim olish uchun oʻqishga kirdi. 1936–yilda yuridik fakultetni imtiyozli diplom bilan tugatgan.

U 1934–yilda turk familiyasi qonuni kuchga kirganida Basman familiyasini oldi. 1943–yilda u jurnalist va yozuvchi Shevket Radoga (1913–1988) turmushga chiqdi va undan Mehmet ismli oʻgʻil koʻrdi. Ularning nikohi turmush oʻrtogʻi vafotigacha davom etgan.

Turkan Rado 2007–yil 3–martda 91 yoshida Istanbuldagi kasalxonada yotqizilganidan uch kun oʻtib vafot etdi. Teshvikiye masjidida oʻtkazilgan diniy dafn marosimidan soʻng Zincirlikuyu qabristoniga dafn qilindi. Uning oʻgʻli Mehmet Rado va nabirasi Oʻmer Kerim Rado qoldi. U Oʻrxan Pamukning (1952–yilda tugʻilgan) xolasi, yozuvchi, ssenariynavis, akademik va adabiyot boʻyicha Nobel mukofotining (2006) birinchi turk laureati edi.

## Akademik martabasi

Universitetda oʻqiyotganda u chet tilini fransuz va lotin tillarida mukammal bilishi bilan nemis professorlari Richard Xonig (1890–1981) va Andreas Bertalan Shvarts (1886–1953) eʼtiborini tortdi. Universitetni tugatgach, uni yuridik fakulteti dekani Siddiq Sami Onarga (1897–1972) aspiranturaga tavsiya qilishdi va u Turkiyadagi universitetlarning birinchi turk aspiranti boʻldi. 1938–yilda Turkan Basman „Senatus consultum Vellaeanum“ va Rim imperiyasida ayollarning majburiyatlarini oʻz zimmasiga olish" mavzusidagi dissertatsiyasi bilan huquq fanlari doktori ilmiy darajasini oldi.

1939–yilda Xonig taʼtilidan soʻng u Shvarts bilan birga yordamchi va tarjimon boʻlib ishladi. U Rim Imperiyasidagi Senatus Consultum Makedoniya va oila farzandlarining moddiy qarzlari mavzusidagi dissertatsiyasi bilan assistent professor boʻldi va 1944–yil 5–iyunda Rim huquqi fani oʻqituvchisi etib tayinlandi. Keyin italyan tilidan saboq oldi. 1950–yilda Turkan Rado huquq fakulteti tomonidan Italiyaga yuborildi va u yerda Rim Sapienza universitetining Rim va Oʻrta yer dengizi huquqi institutida tahsil oldi. Rado Istanbul universiteti huquq fakultetida birinchi ayol professor etib tayinlandi . Uning oxirgi lavozimi Rim huquqi kafedrasi boshligʻi edi. Faoliyati davomida u minglab huquqshunoslarga saboq bergan. U 1982–yilda nafaqaga chiqdi.

Rado koʻplab ilmiy maqolalarni nashr etdi. Uning Rim huquqi haqidagi kitobi – majburiyatlar huquqi (Roma Hukuku Dersleri Borçlar Hukuku) hozirgacha universitetda darslik sifatida foydalanilmoqda.

## Havolalar

## Adabiyotlar
*
Lana Del Ray (albom)

***Lana Del Rey*** – amerikalik qoʻshiqchi Lana Del Reyning debyut studiyaviy albomi. 2010-yil 4-yanvarda 5 Points Records leybli tomonidan Amerika Qoʻshma Shtatlarida Amazon MP3 va iTunes Store platformalari orqali premyera qilingan. Koʻp oʻtmay albomning mualliflik huquqi olib qoʻyilgan, Del Reyning soʻzlariga koʻra, leybl uni moliyalashtira olmagan. Del Rey keyinchalik albom huquqlarini qaytarib sotib olgan. Oʻzining Lana Del Rey sahna nomi ostida „*Born to Die*“ (2012) taronasi chiqqanidan soʻng, u albomni qayta chiqarish istagini bildirgan, ammo bu shu paytgacha amalga oshmadi. Albom hech qachon toʻliq albom standartlarida chiqarilmagan, koʻplab vinil presslar, kompakt disklar va kassetalardagina chiqarilgan.

## Treklist

## Manbalar
Said ibn Hamud ibn Said al-Mavaliy

**Said ibn Hamud ibn Said al-Mavaliy** – Ummon Sultonligi Transport, aloqa va axborot texnologiyalari vaziri. 2020-yilning 18-avgustida ushbu lavozimga tayinlangan.

## Taʼlimi
Al-Mavaliy Londondagi Imperial kollejining muhandislik yoʻnalishi boʻyicha bakalavr darajasiga ega.

## Karyerasi
Al-Mavaliy Petroleum Development Oman, Occidental Petroleum Corporation, Sohar Aluminium va Oman Oil Company kompaniyalarida faoliyat yuritgan.

2014-yildan 2018-yilga qadar al-Mavaliy Ummon Tank Terminal kompaniyasining ijrochi menejeri boʻlgan.

2018-yilda Oman Drydock kompaniyasining bosh ijrochi direktori etib tayinlangan.

2020-yil 18-avgustdan bugungi kunga qadar Transport, kommunikatsiyalar va axborot texnologiyalari vaziri lavozimida ishlab kelmoqda.

## Manbalar
Salim ibn Muhammad al-Mahrukiy

**Salem ibn Muhammad al-Mahrukiy** – Ummon Sultonligining Meros va turizm vaziri. 2020-yilning 18-avgustida ushbu lavozimga tayinlangan.

## Taʼlimi
Al-Mahrukiy Vashington universitetining xalqaro aloqalar boʻyicha magistr darajasiga ega.

## Karyerasi
Al-Mahrukiy 2010-yildan 2020-yilga qadar Meros va madaniyat vazirligining meros masalalari boʻyicha maslahatchisi lavozimida ishlagan.

Al-Mahrukiy Milliy muzey Vasiylik kengashi raisi lavozimida ham bir qancha muddat faoliyat yuritgan.

2020-yil 18-avgustdan Ummon Sultonligining Meros va turizm vaziri lavozimida ishlab kelmoqda.

## Mukofotlari

* Italiya yulduzi ordeni (2016).

## Manbalar
Piispajärvi

**Piispajärvi** – Finlandiyaning Kainuu viloyatidagi Oulujoki asosiy suv havzasidagi oʻrta kattalikdagi koʻl. Koʻlning sharqiy qirgʻogʻida Piispajärvi nomli qishloq ham bor. Finlandiya 5-sonli milliy yoʻli qishloq yaqinidagi koʻlni kesib oʻtadi.

## Yana qarang

* Finlandiyadagi koʻllar roʻyxati
## Manbalar
Pirttilampi

**Pirttilampi** – Finlandiyadagi oʻrta kattalikdagi koʻl. Markaziy Finlyandiyadagi Multia shahri shimolida joylashgan.

## Yana qarang

* Finlandiyadagi koʻllar roʻyxati
## Manbalar
Bahar Şahin

## Hayoti va ijodi
Bahar Şahin 1997-yil 4-mayda Anqarada tugʻilgan. Asli Artvindan boʻlib, 12 yoshida oilasi bilan Istanbulga koʻchib keldi va taʼlim va faoliyatini shu yerda davom ettirdi. Maktabda oʻqib yurgan kezlaridanoq teatr toʻgaragiga qatnay boshlagan Bahar ilk aktrisalik debyutini 2015-yilda *"O Hayat Benim"* serialidagi roli bilan boshladi. Keyinchalik, *"Yol Arkadaşım", „Yol Arkadaşım 2“, va „İyi Oyun“* kabi filmlarda, *"Lise Devriyesi", „Serve*t“ seriallarida suratga tushdi. U 2019-2020-yillar orasida efirga uzatilgan Zalim Istanbul serialida Ceren obrazini oʻynab, mashhurlikka erishdi va eng yaxshi ayol roli uchun Oltin kapalak mukofoti nominatsiyasiga sazovor boʻldi. 2020-yilda u „Iyi Aile Babasi“ serialida rolini ijro etdi.

## Mukofotlar va nominatsiyalar
* Istiqbolli aktyor – Ikkinchi Xalqaro Izmir kinofestivali (2019)
* Eng yaxshi aktrisa (nominatsiya qilingan) – 46-Oltin kapalak mukofoti (2020)
## Manbalar

*
Kiersten White

**Kiersten White** - amerikalik, bolalar, yoshlar va o`smirlar adabiyoti yozuvchisi. Uning birinchi kitobi "Paranormalcy" 2009-yilda HarperCollins tomonidan chop etilgan. 

## Ish faoliyati
White - turli janrlarni (fantastika, tarixiy fantastika, paranormal, dahshat) qamrab olgan yozuvchi; u o'rta sinf, yoshlar va kattalar uchun fantastik asarlar  yozadi.

"Elizabeth Frankensteinning qorong'i tushi" asari uchun 2018-yilda yoshlar doirasida   Bram Stoker mukofotiga sazovor bo'ldi.  Whitening birinchi romani Paranormalcy (2009), "Bolalar kitoblari - bob kitoblari"  *Nyu-York Timesning*  eng bestsellerlari ro'yxatida 7-o'rinni egalladi.  2011-yilda White "Yoshlar uchun kitob"mukofoti bilan taqdirlandi.   

## Bibliografiya

* Yulduzlarning xarobalari (2013; HarperTeen) -  
* Qaddishning illusiyasi (2014; HarperTeen) - ISBN 
* Elizabeth Frankensteinning qorong'i tushi (2018; Delacorte Press) - ISBN 
* Hide (2022; Del Rey Books) - ISBN  - O'zbekiston Respublikasi Prezidentining "O'zbekiston Respublikasi
* *Mister Magic* (2023; Del Rey Books) - ISBN     

### Kitoblar

* *Reality No-Show* (2016; Serial Box) – 
* *The End of the Beginning* (2016; Serial Box) – 

### ''Paranormallik'' seriyasi

# *Paranormalcy* (2010; HarperTeen) – 
# *Supernaturally* (2011; HarperTeen) – 
# *Endlessly* (2012; HarperTeen) – 

# *Mind Games* (2013; HarperTeen) – 
# *Perfect Lies* (2014; HarperTeen) – 

Novelalar:

* 0.5. Annie and Fia (2013; HarperTeen) -   (elektron kitob) 

#

### Kamelotning ko'tarilishi

# *The Guinevere Deception* (2019; Delacorte Press) – 
# *The Camelot Betrayal* (2020; Delacorte Press) – 
# *The Excalibur Curse* (2021; Delacorte Press) – 

# Qazog'i suv bog'i (2022; Delacorte Press) -  

### Slayer (Buffy Vampir Slayer olam)

# Slayer (2019; Simon Puls) -  
# *Tanlangan* (2020 yil; Simon Pulse) - ISBN 

### ''[[Yulduzlar jangi|Yulduz urushi]]''

* *From a Certain Point of View*:
** *Eyes of the Empire* (2020; Del Rey Books) – 
* *Padawan* (2022; Disney-Lucasfilm Press) – 

### To`plamlari

* *Beanstalker va boshqa kulgili scarytales* (2017; Scholastic) -  

### Grafik romani

* Jim Di Bartolo bilan *Soyalarda* (2014; Scholastic) -  

### Antologiyalarga hissa qo'shish

## Manbalar
Puujärvi

**Puujärvi** – Finlandiya janubidagi Lohja shahrida joylashgan koʻl. U Lohjanjärvi gʻarbida joylashgan. Karjalohja markazi koʻllarni bir-biridan ajratib turuvchi qamish yonida. Puujärvi Karjaanjoki asosiy suv zonasining bir qismidir.

Koʻl tiniq va chuqurdir. Uning ekologik va kimyoviy holati yaxshi. Koʻlning oʻn bitta orollaridan eng kattalari Pussisars (Selkäsaari) va Tupassaaridir. Puujärvi koʻlining qirgʻoqlari juda zich.

Puujärvi yaqinida Heponiemi Tammisto, Rautlammi va Sikasuo kabi bir nechta tabiiy majmualar mavjud.

## Yana qarang

* Finlandiyadagi koʻllar roʻyxati
## Manbalar
Pyhäjärvi (Kymenlaakso)

**Pyhäjärvi (Kymenlaakso)** – Finlandiyadagi koʻl, Kymenlaakso mintaqasida joylashgan Kouvola munitsipalitetida joylashgan. Bu Kymijoki asosiy suv havzasidagi oʻrta kattalikdagi koʻl. Finlandiyada shu nomdagi 39 ta koʻl bor. Pyhäjärvi, shuningdek, Shimoliy Ostrobotniya mintaqasidagi Pyhäjärvi munitsipalitetining nomi hamdir. Pyhäjärvidan Konnivesigacha boʻlgan hududda Kimola kanali joylashgan.

## Yana qarang

* Finlandiyadagi koʻllar roʻyxati
## Manbalar
Pyhäjärvi (Pyhäjärvi)

**Pyhäjärvi** – Finlandiyaning Pyhäjärvi shahridagi katta koʻl. U Pyhäjoki asosiy suv havzasiga tegishli. Pyhäjärvi (maʼnosi: Muqaddas koʻl) Finlandiyada juda keng tarqalgan nom. Xuddi shu nomga ega 39 ta koʻl bor.

## Yana qarang

* Finlandiyadagi koʻllar roʻyxati
## Manbalar
Rotuaari

**** – Finlandiyaning Oulu shahridagi Pokkinen tumanida joylashgan piyodalar zonasi. Hudud Oulu bozor maydoni bilan birgalikda Oulu shahar markazidagi doʻkonchilar uyushmasi tomonidan boshqariladi ().

Piyodalar zonasi 1987-yilning yozida tashkil etilgan. Zonaning nomi fransuzcha  soʻzidan olingan. Kirkkokatu koʻchasining birinchi qismi faqat piyodalar uchun moʻljallangan. Keyinchalik zona Isokatu koʻchasi va bozor maydoni oʻrtasidagi Kauppurienkatu koʻchasigacha kengaytirilgan. Zonaning asosiy maydoni – Oulu markaziy maydonida () Rotuaari festivallari va boshqa tadbirlarining aksariyati oʻtkaziladi. 2012-yilda qish oylarida muz va qordan xoli boʻlishi uchun Kirkkokatuning piyodalar qismining (shu jumladan Markaziy maydon) butun uzunligi ostida isitish tizimi oʻrnatilgan.
## Manbalar

## Havolalar

*
Kada

**Kada** — Togo Respublikasi Kara regioni Bassar prefekturasida joylashgan qishloq.

## Manbalar

## Havolalar
* Maplandia.com saytida sunʼiy yoʻldoshdan olingan tasvir
Ruunaanjärvi

**Ruunaanjärvi** yoki **Ruunaa koʻli** – Finlandiyadagi Vuoksi asosiy suv havzasidagi oʻrta kattalikdagi koʻl. Shimoliy Kareliya viloyati va Lieksa munitsipalitetida joylashgan. Koʻl baydarkada suzish imkoniyatlari bilan mashhur boʻlgan Ruunaa markazining bir qismidir.

## Yana qarang

* Finlandiyadagi koʻllar roʻyxati
## Manbalar
Laila binti Ahmed ibn Avad al-Najjar

**Laila binti Ahmad ibn Avad al-Najjar** (1971-yilda tugʻilgan) – Ummon Sultonligining Ijtimoiy taraqqiyot vaziri. 2020-yilning 18-avgustida ushbu lavozimga tayinlangan. Bundan avval 2014-yildan 2020-yilga qadar vazir maslahatchisi lavozimida faoliyat yuritgan.

## Taʼlimi
Al-Najjar magistr darajasiga ega.

## Manbalar
Muhammad ibn Said ibn Xalfan al-Mamariy

**Muhammad ibn Said ibn Xalfan al-Mamariy** – Ummon Sultonligi Vaqflar va diniy ishlar vaziri. 2022-yil 16-iyunda vazir etib tayinlangan.

## Taʼlimi
Al-Mamariy Buyuk Britaniya va Germaniya universitetlarida taʼlim olgan boʻlib, islomshunoslik boʻyicha doktorlik darajasini olgan.

## Karyerasi
Al-Mamariy Vaqflar va diniy ishlar vaziri idorasining maslahatchisi va Ummon bagʻrikenglik loyihasi direktori boʻlgan.

2020-yil 12-avgust kuni Vaqflar va diniy ishlar vazirligining maslahatchisi etib tayinlangan.

2022-yil 16-iyundan bugungi kunga qadar Vaqflar va diniy ishlar vaziri lavozimida ishlab kelmoqda.

## Manbalar
Pyhäjokilaakso

**Pyhäjokilaakso** – Finlandiyaning Shimoliy Ostrobothnia shahrida joylashgan Pyhäjoki daryosining havzasi. Pyhajoki shahri daryo boʻyida joylashgan boʻlib, u yerdan Boltiq dengizining Botniya koʻrfaziga quyiladi.

*Pyhäjoki* daryosining nomi tom maʼnoda „Muqaddas daryo“ degan maʼnoni anglatadi. Finlandiyada bir qator joy nomlari *Pyhä-* (muqaddas) elementi bilan boshlanadi, jumladan Pyhäjärvi (Muqaddas koʻl), shuningdek Pyhäjoki. Bu nomlarning ortida qadimgi butparastlik eʼtiqodlari boʻlishi mumkin.
## Manbalar
Sääksjärvi

**Sääksjärvi** – Finlandiyaning gʻarbiy qismidagi Satakunta, Kokemaki shahridagi koʻl, Pori shahridan sharqda. Koʻl diqqatga sazovor joylardan biridir, chunki u zarba krateri ustida joylashgan.

Krater  diametrda va butunlay koʻl ostida koʻmilgan boʻlib, sirti koʻrinmaydi. Taʼsir strukturasining yoshi Ediakariy va Kembriy davrlari chegarasida taxminan 543 ± 12 million yil (million yil oldin) deb baholanadi. Janubi-gʻarbiy mintaqada kraterdan tashqarida kelib chiqishini tasdiqlovchi impaktit jinslari mavjud. U kashf etilgan paytda Finlandiyada faqat bitta zarba krateri (Lappajärvi) mavjud boʻlgan.

## Yana qarang

* Finlandiyadagi zarba kraterlari
## Manbalar

## Havolalar

* 
* Sääksjärvi impact structure
Said ibn Muhammad ibn Ahmad al-Saqriy

**Said ibn Muhammad ibn Ahmad al-Saqriy** – Ummon Sultonligi Iqtisodiyot vaziri. 2020-yil 18-avgustda ushbu lavozimga tayinlangan.

## Taʼlimi
Al-Saqriy Boston universitetida fan va moliyaviy iqtisod boʻyicha magistr darajasiga (2000) va Viktoriya universitetida iqtisod fanlari boʻyicha doktor darajasiga ega.

## Karyerasi
Al-Saqriy iqtisodiyot boʻyicha tadqiqotchi boʻlib, 1997-yildan 2017-yilga qadar sulton Qobus bin Saidning iqtisodiy rejalashtirish masalalari boʻyicha maslahat idorasi direktori lavozimida ishlagan.

2017-yilda Fors koʻrfazi hamkorlik kengashi (GCC) statistik markazida iqtisodiy maslahatchi sifatida faoliyat yuritgan.

Keyinchalik Ummon Markaziy banki Boshqaruvchilar kengashi raisining oʻrinbosari etib tayinlangan.

Al-Saqriy, shuningdek, Ummon Iqtisodiy Assotsiatsiyasining raisi sifatida ham mehnat qilgan.

Bundan tashqari, Sulton Qobus universiteti, Arab ochiq universiteti va AMIDEASTda oʻqituvchi boʻlib ishlagan.

2020-yilning 18-avgustidan bugungi kunga qadar Iqtisodiyot vaziri lavozimida ishlab kelmoqda.

## Manbalar
Qays Muhammad al-Yusuf

**Qays Muhammad al-Yusuf** – Ummon Sultonligining Savdo, sanoat va investitsiyalarni ilgari surish vaziri. 2020-yil 18-avgustda ushbu lavozimga tayinlangan.

## Taʼlimi
Al-Yusuf Williams kollejida iqtisod boʻyicha bakalavr, Stanford Graduate School of Business oliy maktabida biznes boshqaruvi boʻyicha magistr darajasini olgan.

## Karyerasi
Al-Yusuf Ummon Sultonligi Savdo-sanoat palatasi raisi va al-Yousef Group bosh ijrochi direktori boʻlib ishlagan. Bundan tashqari, u 2020-yilga qadar al-Anwar Holding Company direktorlar kengashi raisi lavozimida ham faoliyat yuritgan.

2020-yilning 18-avgustidan bugungi kunga qadar Ummon Sultonligi Savdo, sanoat va investitsiyalar vaziri boʻlib ish yuritib kelmoqda.

## Manbalar
Armanaya

**Armanaya** () Suriyaning Idlib muhofazasidagi Maarrat an-Nuʼman okrugininh Hish nohiyasida joylashgan qishloq. Suriya Markaziy Statistika Byurosi (CBS) maʼlumotlariga koʻra, 2004-yil aholini roʻyxatga olishda Armanaya aholisi 904 kishini tashkil qilgan.
## Manbalar
Kpouembek

**Kpouembek** — Togo Respublikasi Kara regioni Bassar prefekturasida joylashgan qishloq.

## Manbalar

## Havolalar
* Maplandia.com saytida sunʼiy yoʻldoshdan olingan tasvir
Xalfan ibn Said ibn Muborak al-Shueliy

**Xalfan ibn Said ibn Muborak al-Shueliy** – Ummon Sultonligi Uy-joy va shaharsozlik vaziri. 2020-yil 18-avgustda ushbu lavozimga tayinlangan.

## Taʼlimi
Al-Shueliy Drexel universitetida arxitektura boʻyicha bakalavr va qurilish muhandisligi magistri, Glazgo universitetida PhD darajasini egallagan.

## Karyerasi
2011-yildan 2021 yilgacha Ummon aeroportini boshqarish kompaniyasida operatsiyalar boʻyicha bosh direktor boʻlib xizmat qilgan.

2018-yilda Oman Aviation Services kompaniyasining bosh direktori lavozimida ishlagan.

2021-yil 18-avgustdan bugungi kunga qadar Uy-joy va shaharsozlik vaziri lavozimida faoliyat yuritib kelmoqda.

Al-Shueliy TIACA boshqaruv kengashi aʼzosi hisoblanadi.

## Manbalar
Akçapınar (Kızıltepe)

**Akçapınar** (kurdcha) - Turkiya Mardin viloyati Kızıltepe shahridagi mahalla. Qishloqda Erbani qabilasi Kurdlar yashaydilar va 2021-yilda 494 kishilik aholisi bor edi.

## Manbalar
Akalin (Kiziltepe)

**Akalın** (kurdcha) – Turkiyaning Mardin viloyati Kiziltepe shahridagi mahalla hisoblandi. Mahallada Kîkan qabilasidan boʻlgan Kurdlar yashaydi. 2021-yilda uning aholisi 426 kishidan iborat boʻlgan.

## Manbalar
Zahran Alqasmi

**Zahran Alqasmi** (1974-yilda tugʻilgan) – Dima Vattayin shahrida tugʻilgan ummonlik yozuvchi. Alqasmi ijodiy faoliyati davomida toʻrtta roman, oʻnta sheʼriy toʻplam, qissa va badiiy adabiyotlar yozgan. Uning 2021-yilgi „*Exile of the Water Diviner*“ (Suv folbinining surgun) romani Arabic Booker Prize mukofotiga nomzod boʻlgan.

## Ijodiy ishlari

* „Mountain of the Horseradish Tree“ (2013)
* „The Sniper“ (2014)
* „Hunger for Honey“ (2017)
* „Exile of the Water Diviner“ (2021)
* „Biography of the Stone 1“ (2009)
* „Biography of the Stone 2“ (2011)

## Manbalar
Ayaz (Kızıltepe)

**Ayaz** (kurdcha ma'nosini ifodalaydi) - Turkiya davlatining Mardin viloyati Kiziltepa tumanida joylashgan.2021 ma'lumotlarga ko'ra 94 kishini tashkil etadi

## Manbalar:
Şahinciler (Koçarli)

Şahinciler - Turkiya, Aydın viloyati Koçarli shahridagi mahalla. Uning aholisi 288 kishi (2022).

## Manbalar
Bahçeyaka (Korkuteli)

**Bahçeyaka** – Turkiya, Antalya viloyati Korkuteli tumanidagi mahalla. Aholisi 124 kishini tashkil qilgan (2022).
## Manbalar
Nigeriyada banditlar urushi

**Nigeriyada banditlar urushi** – Shimoliy-gʻarbiy Nigeriyada sodir boʻlgan turli etnik va jinoiy toʻdalar oʻrtasidagi qurolli toʻqnashuv.

## Manbalar
Abharak

**Abharak** (; rim tilidan **Abxark**) – Eronning Alborz ustoni Karaj okrugi Asara tumani Adaran qishloq okrugiga qarashli qishloq. 2006-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, hududda 95 oiladan iborat 378 nafar kishi istiqomat qiladi.

## Manbalar
Armanaz nohiyasi

**Armanaz nohiyasi** () Suriyaning Idlib muhofazasidagi Harem tumanida joylashgan *[[nohiya]]*. Suriya Markaziy Statistika Byurosi (CBS) maʼlumotlariga koʻra, 2004-yil aholini roʻyxatga olishda Armanaz nohiyasi aholisi 27,267 kishini tashkil qilgan.
## Manbalar
As-Suvayda tumani

**As-Suvayda tumani** () Suriyaning As-Suvayda muhofazasida joylashgan tuman. Maʼmuriy markazi As-Suvayda. 2004-yil aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, tuman aholisi 180,907 kishini tashkil qilgan.

## Nohiyalari
As-Suvayda tumani tarkibida 3 ta nohiya mavjud boʻlib, ular quyidagilar (aholi soni 2004-yil holatiga koʻra):

## Manbalar
Avaj

**Avaj** ( *Nahr al-A‘waj*, soʻzma soʻz 'egri') Suriyadagi daryo. Daryo Arna yaqinidagi Hermon togʻining sharqiy yon bagʻirlaridan boshlanib, Damashq janubidan sharqqa tomon  oqib borib, Buhayrat al-Hijonada tugaydi.

Avaj odatda Shohlar kitobida eslatib oʻtilgan Bibliyadagi Farpar deya taʼriflanadi.

## Manbalar
Ayn ash-Sharqiya

**Ayn ash-Sharqiya** (, shuningdek **Ain esh-Sharqiye** deb talaffuz qilinadi) shimoli-gʻarbiy Suriyadagi shaharcha. Maʼmuriy jihatdan Loziqiya muhofazasining Jable okrugi tarkibiga kiradi. Loziqiyaning janubi-sharqida joylashgan. Shimoli-gʻarbda Siyano, shimolda Zama, shimoli-sharqda Ayn al-Kurum, sharqda Beit Yashout, janubi-sharqda Nahr al-Bared, janubda Daliya, janubi-gʻarbda Dveir Baabda, Baniyas va Arab al-Mulk joylashgan. Suriya Markaziy Statistika Byurosi (CBS) maʼlumotlariga koʻra, 2004-yil aholini roʻyxatga olishda Ayn ash-Sharqiya aholisi 2,359 kishini tashkil qilgan. Shaharcha 2004-yilda 16,800 nafar aholidan iborat 22 ta aholi punktini oʻz ichiga olgan *[[nohiya]]ning* („kichik okrug“) maʼmuriy markazi hisoblanadi. Aholi milliy tarkibida nusayriylar ustuvorlik qiladi.

## Manbalar
Ayn Issa nohiyasi

**Ayn Issa nohiyasi** () Suriyaning Raqqa muhofazasidagi Tal Abyad okrugida joylashgan nohiya. Suriya Markaziy Statistika Byurosi (CBS) maʼlumotlariga koʻra, 2004-yil aholini roʻyxatga olishda Ayn Issa nohiyasi aholisi 40,912 kishini tashkil qilgan.

## Manbalar
Ajayb

**Ajayb** (arabcha عجيب) – Yamanning Ibb guberniyasidagi El-Radmahda joylashgan kichik tuman hisoblanadi. Tumanda 2004-yilda oʻtkazilgan roʻyxatga olish jarayonida 5 622 kishi qayd etilgan.

## Manbalar
Ayn Issa

**Ayn Issa** (, maʼnosi *[[Islomda Iso|Iso]] bahori*) Suriyaning Raqqa muhofazasi tarkibidagi Tal Abyad okrugida joylashgan shaharcha. Shaharcha Suriya — Turkiya chegarasidagi Tal Abyad shahri va mintaqa markazi Raqqa oʻrtasida joylashgan. Shahar orqali Halabni Hasaka muhofazasi bilan bogʻlaydigan M4 avtomagistrali oʻtgan.

## Suriya fuqarolar urushi
2015-yil iyun oyida Ayn Issa kurdlarning xalq himoyasi boʻlinmalari (YPG) militsiyasi, ayollarni himoya qilish boʻlinmalari (YPJ) va Raqqa inqilobchilar brigadasi tomonidan Tal Abyad hujumi chogʻida egallab olingan. Qisqa vaqt ichida IShID jangarilari tomonidan qaytarib olingan boʻlsa-da, iyul oyi boshida YPG tomonidan yana qayta egallangan. 2019-yil 14-oktabrda Suriya armiyasi Turkiyaning hududga hujumining oldini olish uchun SDK bilan kelishuvga erishgandan soʻng Ayn-Issaga kirib, qoʻshma nazorat oʻrnatgan. Hudud 2018-yil sentyabrdan Shimoliy va sharqiy Suriya muxtor boshqaruvi markazi boʻlgan.

## Ayn Issa qochqinlar lageri
2016-yilning aprel oyida tashkil etilgan shahar chetidagi Ayn Issa qochqinlar lagerida 2018-yilning iyuliga qadar 9000 ga yaqin qochqinlar, asosan, Deir az-Zor va Raqqa muhofazalaridan boʻlgan suriyalik ichki koʻchirilganlar joylashgan.

## 2020—2021 Ayn Issa toʻqnashuvlari

2020-yil 23-noyabrda Ayn Issa yaqinida SNA va SDK oʻrtasida toʻqnashuvlar yuz bergan. 1-dekabr kuni Livanning al-Axbor gazetasi SDK Turkiya tomonidan qoʻllab-quvvatlangan kuchlarni pistirmaga tushirishga muvaffaq boʻlgani va 30 nafar jangchini oʻldirgani haqida xabar bergan.

## Manbalar
Atme

**Atme** (, shuningdek **Atma**, **Atima** shakllarida ham talaffuz qilinadi) Suriyaning shimoliy qismidagi shaharcha. Maʼmuriy jihatdan Idlib muhofazasi tarkibiga kiradi hamda Idlibdan shimolda va Turkiya bilan chegaraning sharqida joylashgan. Shaharcha Dayr Ballutning janubi-sharqida, Jindiresning janubida, Qahning shimoli-gʻarbiy qismida, Sarmada va ad-Dananing shimolida joylashgan. Suriya Markaziy Statistika Byurosi (CBS) maʼlumotlariga koʻra, 2004-yil aholini roʻyxatga olishda Atme aholisi 2,255 kishini tashkil qilgan.

## Tarixi
Zaytun daraxti lageri Suriya fuqarolar urushi paytida paydo boʻlgan qochqinlar lageridir. Bianet maʼlumotlariga koʻra, lagerdagi chodirlarda 80 mingga yaqin odam yashaydi. 2013-yil oktabr oyidan Turkiyaga oʻta olmagan ichki koʻchirilgan suriyaliklar zaytun daraxtlari orasiga joylasha boshlagan. 2019-yildagi Suriya hujumi natijasida qochqinlarning yangi toʻlqini paydo boʻlgan. Atme shahridagi 150 yoshli eman daraxti IShID a’zolari tomonidan 2013-yil noyabrida kesilgan. Jangarilar mahalliy aholini Xudo oʻrniga daraxtni hurmat qilishda ayblagan. Shaharcha Tahrir ash-Shom guruhi nazorati ostida qolmoqda.

IShID yetakchisi Abu Ibrohim al-Qurayshiy 2022-yil 3-fevral kuni AQSh maxsus kuchlari Atme shahridagi uyga uyushtirgan reyd chogʻida oʻz joniga qasd qilgan. Suriya Inson huquqlari observatoriyasi maʼlumotlariga koʻra, reyd paytida yana oʻn uch kishi, jumladan, yetti nafar tinch fuqaro halok boʻlgan. Bu holatni ommaviy axborot vositalari operatsiyaning shiddatliligi tufayli deya qayd etgan.

Mahalliy aholining koʻpchiligi shaharda Qurayshiyning borligi, ayniqsa uning uy egasi boʻlgani hamda uyning ijarachisi IShID rahbari ekanidan bexabar ekani sababli „hayratda“ qolishgan.

2023-yil fevral oyida shahar Turkiya—Suriya zilzilasidan aziyat chekib, zilzila kamida 11 kishining oʻlimiga sabab boʻlgan.

## Manbalar
Abidah (Ibb)

**Abidah** (arabcha عبيدة) – Yamanning Ibb guberniyasidagi Yarim Yeman hududida joylashgan kichik tuman hisoblandi. Aholisi 2004-yilda 5285 kishini tashkil etgan.

## Manbalar
Adaran

**Adaran** () – Eronning Alborz ustoni Karaj okrugi Asara tumani Adaran qishloq okrugiga qarashli qishloq, okrug markazi.

2006-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloq aholisi Tehron viloyati tarkibida boʻlgan vaqtida 192 xonadonda istiqomat qiluvchi 581 nafar kishidan iborat edi. 2016-yilgi eng soʻnggi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra esa aholi soni 138 ta xonadonda yashovchi 391 kishini tashkil qilgan. Shu vaqtga qadar okrug viloyatdan ajratilib, yaqinda tashkil etilgan Alborz viloyati tarkibiga kiritildi.

## Eslatmalar

## Manbalar
Bab Ella

**Bab Ella** () Suriyaning Idlib muhofazasidagi Ariha okrugining Ariha nohiyasida joylashgan qishloq. Suriya Markaziy Statistika Byurosi (CBS) maʼlumotlariga koʻra, 2004-yil aholini roʻyxatga olishda Bab Ella aholisi 1,408 kishini tashkil qilgan

## Manbalar
Al Aradhah

**Al Aradhah** (arabcha العارضة) – Yamanning Ibb guberniyasi An-Nadirah hududida joylashgan kichik tuman hisoblandi. Al Aradhahda 2004-yilda roʻyxatga olingan aholi soni 1995-yilgi aholi soniga teng boʻlgan.

## Manbalar
Al Azhour

**Al Azhour** (arabcha الازهور) – Yamanning Ibb guberniyasi As-Sabrah hududida joylashgan kichik tuman hisoblanadi. 2004-yilda Al-Azhour aholisi 3567 kishiga ega boʻlgan.
Bahuzi

**Bahuzi** (, shuningdek, *Bhozy* deb ham talaffuz qilinadi) Suriyaning shimoli-gʻarbiy qismida joylashgan qishloq. Maʼmuriy jihatdan Tartus muhofazasi tarkibiga kiradi. Qishloq Safita (sharqda) va Ras al-Xashufa oʻrtasida joylashgan. Suriya Markaziy Statistika Byurosi (CBS) maʼlumotlariga koʻra, 2004-yil aholini roʻyxatga olishda Bahuzi aholisi 1,801 kishini tashkil qilgan. Aholisining asosiy qismini alaviylar tashkil qiladi.

## Manbalar
Baniyas tumani

**Baniyas tumani** () Suriyaning shimoli-gʻarbiy qismidagi Tartus muhofazasi tarkibiga kiruvchi tuman. Maʼmuriy markazi Baniyas shahri. 2004-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, tuman aholisi 174,233 kishini tashkil qilgan. Suriya inson huquqlari tarmogʻi maʼlumotlariga koʻra, Baniyasda taxminan 105,000 nafar alaviylar, 45,000 nafar sunniy musulmonlar, shuningdek, 20,000 nafar nasroniylar istiqomat qiladi.

## Nohiyalari
Baniyas tumani tarkibida 7 ta nohiya mavjud boʻlib, ular quyidagilar (aholi soni 2004-yil holatiga koʻra):
* Baniyas nohiyasi (ناحية بانياس): aholi soni 94,832.
* Ar-Ravda nohiyasi (ناحية الروضة): aholi soni 11,688.
* Al-Annaza nohiyasi (ناحية العنازة): aholi soni 18,446.
* Al-Qadmus nohiyasi (ناحية القدموس): aholi soni 22,370.
* Hammam Vasel nohiyasi (ناحية حمّام واصل): aholi soni 8,522.
* At-Tavahin nohiyasi (ناحية الطواحين): aholi soni 10,024.
* Talin nohiyasi (ناحية تالين): aholi soni 8,351.

## Manbalar
Aliabad-e Guneh

**Aliobod-e Guneh** () – Eronning Alborz ustoni Karaj okrugi Muhammadobod qishloq okrugiga qarashli qishloq.

2006-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, hudud Tehron viloyati tarkibida boʻlgan vaqtida aholi soni 974 ta xonadonda istiqomat qiluvchi 3 803 nafar kishini tashkil qilgan. 2016-yilda oʻtkazilgan eng soʻnggi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra esa aholi soni 1015 xonadonda yashovchi 3 256 kishi boʻlgan, bu vaqtga kelib okrug viloyatdan ajralib, yaqinda tashkil etilgan Alborz ustoni tarkibiga kirgan. Aliobod-e Guneh tumandagi eng gavjum qishloq boʻlgan.

## Eslatmalar

## Manbalar
Sunnatulloh Hamidjonov

**Sunnatulloh Hamidjonov** () – oʻzbekistonlik futbolchi. Oʻzbekiston Superligasining „Xorazm“ futbol klubi oʻng qanot himoyachisi.

## Manbalar
Baramke

**Baramke** (), Barmakiylar nomi bilan atalgan mazkur mahalla va tuman Suriya poytaxti Damashqdagi Qanavat munitsipaliteti tarkibiga kiradi. 2004-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, mahalla aholisi 14,969 kishini tashkil qilgan. Mahalla 19-asr oxirlarida, Usmoniylar hukmronligi davrida tashkil etilgan. 1890-yillarda Baramkehda harbiy oʻrta maktab tashkil etilgan. Tumanda Damashq universiteti kampusi joylashgan.

## Manbalar
Barlahin

**Barlahin** yoki **Berlehin** Suriyaning shimoli-gʻarbidagi Xalab muhofazasining shimoliy qismida joylashgan Al-Bob okrugidagi qishloq.
## Manbalar
Barsa (Idlib)

**Barsa** () Suriyaning Idlib muhofazasidagi Maarrat an-Nuʼman okrugining Maarrat an-Nuʼman nohiyasida joylashgan qishloq. Suriya Markaziy Statistika Byurosi (CBS) maʼlumotlariga koʻra, 2004-yil aholini roʻyxatga olishda Barsa aholisi 1,614 kishini tashkil qilgan.

## Manbalar
Barze (Suriya)

**Barze** yoki **Barza** () Suriya poxtaxti Damashqning shimoliy qismidagi munitsipalitet va mahalla. Suriya Markaziy Statistika Byurosi (CBS) maʼlumotlariga koʻra, 2004-yil aholini roʻyxatga olishda Barze aholisi 47,339 kishini tashkil qilgan.

## Manbalar
Arangeh

**Arangeh** () – Eronning Alborz ustoni Karaj okrugi Asara tumani Adaron qishloq okrugiga qarashli qishloq. Arangeh qishlogʻi Karajning shimoliy qismidagi Elburs togʻ tizmasida, Chalus yoʻlining 18-kilometrida joylashgan. Hudud beshta qishloqni oʻz ichiga oladi: Arangeh Bozorg (), Abahrak (), Sijan (), Sar-Ziarat (), Jay (), Charan (), Gurab yoki Jurab () va Khor (). Butun hudud Arangeh deb ataladi, uning markaziy va asosiy qishlogʻi esa Arangeh Bozorg hisoblanadi.

2006-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, aholi soni 46 oiladan iborat 136 nafar kishini tashkil qilgan. 2011-yil aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, uning aholisi 302 nafar kishi va 100 oiladan iborat boʻlgan.

Qishloq eronlik siyosiy dissident Ali Tehroniy va Qajarlar sulolasi davrida badavlat yer egalari boʻlgan Xazeniylar oilasining tarixiy qarorgohi boʻlganligi bilan ajralib turadi.

## Manbalar
Salur (Kumluca)

**Salur —** Turkiyaning Antalya viloyati Kumluca shahridagi tuman hisoblanadi. 2022-yilda uning aholisi 1971 kishini tashkil qilgan.

## Manbalar
Bobur Asqarov

**Bobur Asqarov** () – oʻzbekistonlik futbolchi. Oʻzbekiston Superligasining „Surxon“ futbol klubi markaziy himoyachisi.

## Manbalar
Bayt ash-Shayx Yunis

**Bayt ash-Shayx Yunis** (, shuningdek *Beit al-Sheix Yunes* deb ham talaffuz qilinadi) shimoli-gʻarbiy Suriyadagi qishloq. Maʼmuriy jihatdan Tartus muhofazasiga qarashli. Qishloq Safita (sharqda) va Ras al-Xashufa (gʻarbda) oʻrtasida joylashgan. Suriya Markaziy Statistika Byurosi (CBS) maʼlumotlariga koʻra, 2004-yil aholini roʻyxatga olishda Bayt ash-Shayx Yunis aholisi 2,199 kishini tashkil qilgan. Aholining asosiy qismi alaviylardan iborat.

## Manbalar
Dostonbek Tursunov (futbolchi, 2001)

**Dostonbek Tursunov** (2001-yil 3-yanvarda tugʻilgan) – oʻzbekistonlik futbolchi. Oʻzbekiston Superligasining „Surxon“ futbol klubi himoyachisi.

## Manbalar

## Havolalar

* Dostonbek Tursunov Transfermarkt saytida futbolchi profili