Ratchanok Intanon

**Ratchanok Intanon** (รัชนก อินทนนท์, RTGS: *Ratchanok Inthanon*, talaffuzi: [rát.t͡ɕʰā.nók ʔīn.tʰā.nōn]; 1995-yil 5-fevralda tugʻilgan) — tailandlik badmintonchi. U ayollar oʻrtasidagi yakkalik bahslarida badminton jahon reytingida 1-oʻrinni egallagan birinchi tailandlik boʻldi. Intanon oʻzining xotirjam zarbasi va yengil oyoq harakati bilan mashhur boʻlib, uni Gillian Clark kabi sharhlovchilar „baletik“ deb taʼriflashgan. U 2013-yilda ayollar oʻrtasidagi yakkalik bahslarida jahon chempioni boʻldi.

## Faoliyati

### 2008—2010-yil
2008-yilda Intanon 13 yoshida xalqaro musobaqalarga qatnasha boshladi. U oʻynagan birinchi xalqaro turnir Laos xalqaro seriyasi boʻlib, Intanon yakkalik va juftlik bahslarida oʻynadi. U yakkalik bahslarida vetnamlik Lê Ngọc Nguyên Nhungga imkoniyatni boy berdi. Intanon birinchi individual xalqaro gʻalabasini 2009-yilda 14 yoshida Vetnam xalqaro tanlovida gʻalaba qozonib qoʻlga kiritdi. U 2009-yilda 14 yoshida Malayziyada boʻlib oʻtgan BWF boʻyicha oʻsmirlar oʻrtasidagi jahon chempionatida hamyurti Porntip Buranaprasertsukni magʻlub etib, tarixdagi eng yosh chempion boʻldi. Intanon Malayziya xalqaro musobaqasi 2009-yilgi musobaqasining finaliga chiqdi va Sapiree Taerattanachaiga magʻlub boʻldi. U 2009-yilgi Janubi-Sharqiy Osiyo oʻyinlarining ayollar oʻrtasidagi yakkalik bahslarida ham finalga chiqdi, biroq hamyurti Salakjit Ponsanaga yutqazib qoʻydi.

2010-yilda, 15 yoshida, Intanon Meksikada boʻlib oʻtgan BWF boʻyicha oʻsmirlar oʻrtasidagi jahon chempionatida Misaki Matsutomoni magʻlub etib, gʻalabasini muvaffaqiyatli himoya qildi. Uning muvaffaqiyatli oʻyini Smiling Fish xalqaro tadbirida jamoadoshi Ravinda Prajongjayni magʻlub etganidan keyin ham davom etdi. Intanon Vetnam ochiq Grand Prisida xitoylik Zhou Hui ustidan gʻalaba qozondi va Xitoy Taypeyi vakili Cheng Shao-chiehni magʻlub etib, Indoneziya ochiq Grand Prisida ham oltin medalni qoʻlga kiritdi. Shunday qilib, u ketma-ket Grand Pri turnirlarida gʻolib chiqdi. Intanon 2010-yil Guanchjoudagi Osiyo oʻyinlarida ayollar terma jamoasi tarkibida kumush medalni qoʻlga kiritdi. Finalda u oʻsha paytda dunyoning birinchi raqamli badmintonchisi boʻlgan Wang Xinga yutqazdi.

### 2011—2012-yil
Intanon BWF jahon chempionatida ishtirok etdi va uchinchi raundda yakuniy gʻolib Wang Yihanga magʻlub boʻldi. U Xitoy Taypeyi ochiq chempionatining finalchisi boʻlgan va u yerda Sung Ji-hyun tomonidan magʻlub etilgan. Intanon BWF boʻyicha oʻsmirlar oʻrtasidagi jahon chempionatidagi individual musobaqalarda eng muvaffaqiyatli oʻyinchi boʻldi va indoneziyalik Elyzabeth Purwaningtyasni magʻlub etib, ketma-ket uchinchi marta ayollar oʻrtasidagi yakkalik chempionligini qoʻlga kiritdi. U 2011-yilgi Syed Modi Grand Prisida gʻolib chiqdi, u yerda finalda Porntip Buranaprasertsukga qarshi oʻyinda gʻalaba qozondi. Intanon shuningdek, 2011-yilgi Janubi-Sharqiy Osiyo oʻyinlari finalida Indoneziyani magʻlub etgan ayollar terma jamoasi aʼzosi edi. Uning oʻzi yakkalik bahslarida bronza medali sohibi boʻlgan va yarim finalda singapurlik Fu Mingtianga imkoniyatni boy bergan.

2012-yilda Intanon, 16 yoshida, uch yil ketma-ket oʻsmirlar oʻrtasidagi jahon chempionligini qoʻlga kiritganidan soʻng Tailandda eng yaxshi ayol sportchi mukofotiga sazovor boʻldi. U Tailand ochiq turniri finaliga chiqdi, lekin Saina Nehwalga magʻlub boʻldi. Intanon 16-raundda germaniyalik Juliane Schenkni magʻlub etib, 2012-yilgi Olimpiada oʻyinlarining chorak finaliga chiqdi va ikkinchi oʻyinda 21-17, 16-9 hisobida oldinda boʻlganiga qaramay, ikkinchi raqam ostida tasniflangan Wang Xinga yutqazdi. U Xitoy ochiq chempionatida birinchi marta Superseriya turnirining finaliga chiqdi, biroq Li Xueruiga 12-21, 9-21 hisobida imkoniyatni boy berdi. Intanon 2012-yilgi BWF Superseriyasi finaliga yoʻllanma oldi va Julian Schenk, Tine Baun hamda Saina Nehwalga qarshi toʻgʻridan-toʻgʻri oʻyinlarda barcha guruh bahslarida gʻalaba qozondi. U yarim finalda Wang Shixianga yutqazdi. Intanon yilni dunyoning 9-raqamli badmintonchisi sifatida yakunladi.

### 2013-yil
Intanon Butun Angliya ochiq musobaqasi finaliga chiqdi va Tine Rasmussenga 14-21, 21-16, 10-21 hisobida magʻlub boʻldi. U Butun Angliya ochiq musobaqasining eng yosh yakkalik finalchisi hisoblanadi. Intanon Shveysariya ochiq Grand Prisining Oltin turniri finalida Wang Shixianga magʻlub boʻlib, chempionlikni qoʻldan boy berdi. U Hindiston ochiq chempionatida Juliane Schenkni 22-20, 21-14 hisobida magʻlub etib, birinchi Superseriyasi turnirida gʻalaba qozondi va 18 yosh, 2 oy, 22 kunligida Superseriya tarixidagi eng yosh gʻolibga aylandi (u bu rekordni Akane Yamaguchi 16 yoshida 2013-yilgi Yaponiya ochiq chempionatida gʻolibi boʻlgunga qadar 6 oy davomida saqlab qolgan). Intanon yana Tailand ochiq chempionati finaliga chiqdi va Busanan Ongbamrungphanni magʻlub etib, chempionlikni qoʻlga kiritdi. U 1984-yilda Tailand ochiq chempionatida ayollar oʻrtasidagi yakkalik bahslarida gʻolib chiqqan birinchi tailandlik boʻldi.

Intanon oyogʻidagi jarohati tuzalishi va BWF jahon chempionatiga tayyorgarlik koʻrish uchun Indoneziya ochiq SSP va Singapore ochiq SS musobaqalarini tark etdi. Avgust oyida boʻlib oʻtgan jahon chempionatida u toʻrtinchi oʻrinni egalladi. Intanon birinchi marta ushbu turnirning chorak finaliga chiqdi va u yerda juda qiyin bahsda Carolina Marinni magʻlub etdi. Uning yarim final yoʻli nisbatan oson kechdi, u yerda Intanon ikki oʻyinda P. V. Sindhu ustidan gʻalaba qozondi. Finalda u jahonning 1-raqamli badmintonchisi va Olimpiada oltin medali sovrindori Li Xueruini 22-20, 18-21, 21-14 hisobida magʻlub etib, chempionlikni qoʻlga kiritdi. Intanon jahon chempioni boʻlgan birinchi tailandlik badmintonchi va 18 yoshida yakkalik oʻyinlarida ham eng yosh jahon chempioni boʻlgan. U oʻsha yili oʻsmirlar oʻrtasidagi jahon chempionatida ishtirok etish huquqiga ega boʻlgan holda jahon chempioniga ham aylandi. Jahon chempionatidan soʻng Intanon belidan jarohat oldi va 2013-yilgi BWF Superseriyasi finaliga chiqa olmadi. U yilni dunyoning uchinchi raqamli badmintonchisi sifatida yakunladi. Intanon Tailand sport maʼmuriyatining „2013-yilgi eng yaxshi ayol sportchi mukofoti“ bilan taqdirlangan.

### 2014-yil
2014-yilda Intanon birinchi marta Koreya ochiq musobaqasi finaliga chiqdi, u yerda yana Wang Yihan bilan uchrashdi va Wangga qarshi magʻlubiyatli seriyasini davom ettirdi. Fox Sports Asia veb-saytida internet muxlislari tomonidan berilgan ovoz berish natijalariga koʻra, Intanon „Osiyoning eng yaxshi sport belgisi“ mukofotiga sazovor boʻldi. U Indoneziya ochiq chempionati finaliga chiqdi, lekin yana Li Xueruiga yutqazdi. Intanon ikkinchi raundda Minatsu Mitaniga yutqazib, jahon chempionligi gʻalabasini himoya qila olmadi. U 2014-yilgi Osiyo oʻyinlarining chorak finalida Bae Yeon-juga magʻlub boʻlgan edi. Intanon Dubaydagi Superseriya finaliga yoʻllanma oldi, biroq Tai Tzu-ying va Akane Yamaguchiga qarshi guruh oʻyinlarida magʻlub boʻlgach, davra bosqichidan oʻta olmadi. U 2014-yilni dunyoning oltinchi raqamli badmintonchisi sifatida yakunladi.

### 2015-yil
2015-yilda Intanon ikkinchi marta Hindiston ochiq chempionati finaliga chiqdi, ammo raqibi Saina Nehwalga yutqazdi. Bir oy oʻtgach, u Xitoyda boʻlib oʻtgan finalda Li Xueruini 20-22, 23-21, 21-12 hisobida magʻlub etib, Osiyo chempionatida gʻolib chiqqan ilk tailandlik badmintonchiga aylandi. Bu Intanon Lini 2013-yilgi jahon chempionati finalidan keyin birinchi marta magʻlub etishi edi. Iyun oyida Intanon Indoneziya ochiq chempionatida yaponiyalik Yui Hashimotoni ketma-ket magʻlubiyatga uchratib, Superseriyadagi birinchi chempionlik gʻalabasini qoʻlga kiritdi. Biroq, BWF jahon chempionatida u 16-raundda Lindaweni Fanetriga qarshi oʻyinda 8-5 hisobida gʻalaba qozonganidan keyin kortdan ketishiga toʻgʻri keldi.

Intanon 2015-yili Singapurda boʻlib oʻtgan Janubi-Sharqiy Osiyo oʻyinlarida Tailand ayollar terma jamoasi bilan oltin medalni qoʻlga kiritdi. Indoneziya ochiq chempionatidan keyin u hech qanday turnirning finaliga chiqa olmadi, ammo Dubay Superseriyasi finaliga yoʻllanma olish uchun yetarli ball toʻpladi. Guruh bosqichida Intanon Wang Yihanga yutqazdi, ammo yana ikkita oʻyinda Wang Shixian va Sung Ji-hyunga qarshi gʻalaba qozonib, yarim finalga yoʻl oldi. U oʻsha yerda Wang Yihanga yutqazib qoʻydi va bu ularning oʻzaro rekordini 0-12 ga yetkazdi. Intanon 2015-yilgi mavsumni dunyoning yettinchi raqamli badmintonchisi sifatida yakunladi.

### 2016-yil
2016-yilda Intanon finalda Sun Yuni magʻlub etib, Tailandda ikkinchi Grand Pri Oltin turniri boʻlgan Thailand Mastersda gʻolib chiqdi. U finalda Li Xuerui ustidan gʻalaba qozonib, ikkinchi marta Hindiston ochiq Superseriyasida muvaffaqiyatga erishdi. Bir hafta oʻtgach, Malayziya ochiq musobaqasida Intanon yarim finalda Wang Yihanni magʻlub etdi. Finalda u Tai Tszu-yingni magʻlubiyatga uchratib, birinchi marta Malayziya ochiq musobaqasi chempionligini qoʻlga kiritdi. Bu uning birinchi marta ketma-ket ikkita Superseriya turnirlarida gʻalaba qozonishi edi. Keyin Intanon finalda Sun Yuni magʻlub etib, Singapur Superseriyasida gʻalaba qozondi va ketma-ket uch haftada uchta Superseriyani yutgan birinchi yakkalik oʻyinchiga aylandi. Intanon ketma-ket uchta Superseriyada gʻalaba qozongani uchun jahon reytingida 1-oʻringa koʻtarildi hamda bu muvaffaqiyatga erishgan birinchi tailandlik boʻldi. Uning gʻalabali seriyasi Osiyo chempionatida Sayaka Satoga yutqazib qoʻyganidan soʻng tugadi.

Intanon 2016-yilgi yozgi Olimpiada oʻyinlariga yoʻllanma oldi va Tailand bayroqdori boʻldi. Olimpiadada u ikki oʻyinda Akane Yamaguchiga yutqazib, 1/8 finaldan oʻta olmadi: 19-21, 16-21. Olimpiadadan soʻng Intanon tizzasidan jarohat oldi, bu uni keyingi turnirlarni tark etishga majbur qildi. Superseriya finalida Intanon toʻgʻridan-toʻgʻri Sung Ji-hyun va Tai Tzu-yingga yutqazdi hamda He Bingjiaoga qarshi oʻyinda jarohat olib, nafaqaga chiqdi. U 2016-yilni jahon reytingida beshinchi oʻrinda yakunladi.

### 2017-yil
Intanon 2017-yil mart oyida yildagi birinchi musobaqasi Butun Angliya ochiq turnirida oʻynadi. U chorak finalga yoʻl oldi va u yerda dunyoning ikkinchi raqamli badmintonchisi boʻlgan Carolina Marin bilan raqib sifatida toʻqnash keldi. Intanon oʻyinda 11-18 hisobida gʻalaba qozondi va oʻyinni yakunlash uchun 10 ochko toʻpladi. Yarim finalda Akane Yamaguchi ustidan gʻalaba qozongan Intanon Tai Tzu-yingga 16-21, 20-22 hisobida magʻlub boʻldi.

Yil oxirida Intanon finalda hamyurti Busanan Ongbamrungphanni magʻlub etib, Tailand ochiq chempionati chempionligini qoʻlga kiritdi. U, shuningdek, Saena Kawakamini magʻlub etgan holda Yangi Zelandiya ochiq chempionatida gʻolib chiqdi. Intanon chorak finalda Chen Yufeiga yutqazib qoʻyganidan soʻng jahon chempionatida muvaffaqiyatsizlikka uchragandi. Daniya ochiq chempionatida Sung Ji-hyun va Tai Tzu-yingni magʻlub etganidan soʻng, Intanon final matchida 16-19 hisobida magʻlub boʻldi, keyin uchta matchda finalda Akane Yamaguchini magʻlub etdi; u oʻyinda 21-19 hisobida gʻalaba qozondi. Intanonning soʻzlariga koʻra, u bu gʻalabani bir yil oldin vafot etgan Tailand qiroli Bhumibol Adulyadejga bagʻishlagan. Intanon mavsumni yakunlangan Superseriya finaliga yoʻllanma oldi, u yerda u Sung Ji-hyun va Tai Tzu-yingni magʻlub etdi va uchinchi guruh oʻyinida Chen Yufeiga yutqazdi. Intanon final oʻyinida peshqadam boʻlganidan keyin uchta oʻyinda Akane Yamaguchi tomonidan nokaut bosqichida magʻlub boʻldi.

### 2018-yil
Yil boshida Intanon Malaysia Masters Super 500 musobaqasida gʻolib chiqdi va finalda Tai Tzu-yingni magʻlub etib, uchinchi setda 24-22 hisobida gʻalaba qozondi. Jahon chempionatida u ikkinchi bosqichda Saina Nehwalga yutqazdi. Osiyo oʻyinlarida Intanon Nehwalga magʻlub boʻlishdan oldin chorak final bosqichiga yoʻl oldi. U Nozomi Okuharaga yutqazib, Gongkong ochiq musobaqasi finaliga chiqdi. Intanon HSBC World Tour finaliga yoʻllanma oldi va u yerda Chen Yufeiga qarshi magʻlubiyatga uchradi. U Nozomi Okuharaga yutqazdi, ammo kanadalik Michelle Lini magʻlub etib, yarim final yoʻllanmasini qoʻlga kiritdi. Intanon yarim finalda oltin medal sohibi P. V. Sindhuga yutqazdi. U yilni dunyo reytingida sakkizinchi oʻrinda yakunladi.

### 2019—2020-yil

2019-yilda Intanon Malaysia Masters Super 500 musobaqasida gʻolib chiqdi va barcha oʻyinlarida, shu jumladan Carolina Marinni magʻlub etgan finalda gʻalaba qozonib, gʻalabasini himoya qildi. Germaniya ochiq Super 300 finalida u Akane Yamaguchiga uchta oʻyinda va hal qiluvchi oʻyinda 23-25 hisobida magʻlub boʻldi. Keyin u He Bingjiaoni magʻlub etib, uchinchi marta Hindiston ochiq chempionati chempionligini qoʻlga kiritdi. Bu Intanonning He Bingjiaoning ustidan qozongan birinchi gʻalabasi edi. U Tailand ochiq chempionati finalida Chen Yufeiga ikki oʻyin natijasiga koʻra magʻlub boʻldi. Intanon 2019-yilgi Bazel jahon chempionatida yarim finalda Nozomi Okuharaga yutqazib, bronza medalini qoʻlga kiritdi. Intanon Koreya ochiq chempionatida He Bingjiaoga qarshi gʻalaba qozonishiga bir ochko qolgan edi, u toʻrtta oʻyin ochkosini saqlab qoldi va keyingi oʻyinda gʻalaba qozondi.

Intanon aprel oyida sportchilar uchun dori sinovidan oʻta olmadi, ammo BWF tomonidan uning oʻyinlari taʼqiqlab qoʻyilmadi. BWF bayonotida shunday deyiladi: „Axloqiy tinglov komissiyasi Ratchanok Intanon xonimning antidoping qoidalarini buzganligini aniqladi, biroq sportchi oʻzining salbiy tahliliy xulosasi klenbuterol bilan zaharlangan goʻshtni yutish bilan bogʻliqligini koʻrsata olgani uchun u aybsiz deb topildi va shuning uchun unga hech qanday huquqbuzarlik muddati belgilanmagan.“ Intanon Gonkong ochiq chempionati finalida Chen Yufeiga yana magʻlub boʻldi. U World Tour finalida ishtirok etdi, u yerda Intanon Busanan Ongbamrungphanni magʻlub etdi, Tai Tzu-yingga yutqazdi va guruhdagi soʻnggi oʻyinda Nozomi Okuharaga magʻlub boʻldi. Intanonning 2020-yildagi birinchi gʻalabasi u Carolina Marinni uchta oʻyinda magʻlub etib, Indonesia Masters chempionligini qoʻlga kiritganida keldi.

## Hozirda saqlangan rekordlari

* BWF jahon chempionatida eng yosh yakkalik chempioni (2013-yil, 18 yosh, 6 oy va 6 kun).
* Yoshlar oʻrtasidagi BWF jahon chempionatining eng yosh chempioni (2009, 14 yosh).
* BWF boʻyicha oʻsmirlar oʻrtasidagi jahon chempionatining yakkalik yoʻnalishi boʻyicha birinchi uch karra chempion (2009, 2010, 2011).
* Butun Angliya ochiq badminton chempionatining eng yosh yakkalik finalchisi (2013, 18 yosh).
* Ketma-ket uch hafta ichida uchta Superseriya chempionligini qoʻlga kiritgan birinchi yakkalik oʻyinchisi.
* Tailanddagi ilk jahon reytingida 1-oʻrinni egallagan badmintonchi.

## Yutuqlari

### BWF jahon chempionati
*Ayollar yakkaliklari*

### Osiyo chempionati
*Ayollar yakkaliklari*

### Janubi-Sharqiy Osiyo oʻyinlari
*Ayollar yakkaliklari*

### BWF boʻyicha oʻsmirlar oʻrtasidagi jahon chempionati
*Qizlar yakkaliklari*

### Oʻsmirlar oʻrtasidagi Osiyo chempionati
*Qizlar juftligi*

### BWF World Tour (5 ta gʻalaba, 7 ta ikkinchi oʻrin)
2017-yil 19-martda eʼlon qilingan va 2018-yilda amalga oshirilgan BWF World Tour Badminton Butunjahon Federatsiyasi (BWF) tomonidan ruxsat etilgan elita badminton turnirlari seriyasidir. BWF World Tour World Tour Finals, Super 1000, Super 750, Super 500, Super 300 (HSBC World Tourning bir qismi) va BWF Tour Super 100 darajalariga boʻlingan.

*Ayollar yakkaliklari*

### BWF Superseriyasi (6 ta gʻalaba, 6 ta ikkinchi oʻrin)
2006-yil 14-dekabrda boshlangan va 2007-yilda joriy etilgan BWF Superseriyasi Badminton Butunjahon Federatsiyasi (BWF) tomonidan ruxsat etilgan elita badminton turnirlari seriyasi edi. BWF Superseriyasi darajalari Superseries va Superseries Premier hisoblanadi. Superseriya mavsumi butun dunyo boʻylab 2011-yildan beri joriy qilingan oʻn ikkita turnirdan iborat. Muvaffaqiyatli oʻyinchilar har yil oxirida oʻtkaziladigan Superseriya finaliga taklif qilinadi.

*Ayollar yakkaliklari*

:  BWF Superseriyasi Premier turnirlari
:  BWF Superseriyasi turnirlari

### BWF Grand Prisi (7 ta gʻalaba, 3 ta ikkinchi oʻrin)
BWF Grand Prisi ikki darajaga ega edi: Grand Pri va Grand Pri Oltin. Bu Badminton Butunjahon Federatsiyasi (BWF) tomonidan ruxsat etilgan va 2007 hamda 2017-yillar oraligʻida oʻtkazilgan badminton turnirlari seriyasi hisoblanadi.

*Ayollar yakkaliklari*

:  BWF Grand Pri Oltin turnirlari
:  BWF Grand Pri turnirlari

### BWF xalqaro musobaqalari/seriyalari (2 ta gʻalaba, 4 ta ikkinchi oʻrin)
*Ayollar yakkaliklari*

*Ayollar juftligi*

*Aralash juftliklar*

:  BWF xalqaro musobaqasi turnirlari
:  BWF xalqaro seriyasi turnirlari
:  BWF kelajak seriyasi turnirlari

## Karyera statistikasi
**Yakkaliklar**

**Juftliklar**

; Mukofot puli

* *Statistik maʼlumotlar oxirgi marta 2021-yil 24-martda yangilangan.*

## Tanlangan raqiblarga qarshi rekordlari
Quyida Intanonning yil yakunlari boʻyicha finalchilar, jahon chempionati yarim finalchilari va Olimpiada chorak finalchilariga qarshi oʻyinlaridagi rekordlari keltirilgan. 2022-yil 12-iyun holatiga koʻra aniqlangan:

## Qirollik ordenlari

* 2012 —  Direkgunabhornning eng hayratlanarli ordenining aʼzosi (beshinchi darajali)
* 2013 —  Direkgunabhornning eng hayratlanarli ordenining qoʻmondoni (uchinchi darajali)
* 2016 —  Direkgunabhornning eng ajoyib ordeni Dame qoʻmondoni (ikkinchi darajali)

## Mukofotlari
Intanon oʻzining yutuqlari uchun koʻplab mukofot va faxrlarga sazovor boʻldi.

## Manbalar