Turkiya Respublikasi Oila va ijtimoiy xizmatlar vazirligi

**Turkiya Respublikasi Oila va ijtimoiy xizmatlar vazirligi** () – Turkiya hukumatining oila ishlari va ijtimoiy xizmatlar uchun mas’ul vazirligi. Hozirda vazirlikka Mahinur Özdemir rahbarlik qilmoqda.

## Tarixi
2011-yilda vazirlik tashkil etilgunga qadar xotin-qizlar va oila masalalari boʻyicha ishlar Ijtimoiy xizmatlar va bolalarni himoya qilish agentligi yordamida vazirlar mahkamasidagi Davlat vaziri tomonidan amalga oshirilar edi. Yangi tashkil etilgan vazirlikning birinchi rahbari Fatma Şahin boʻldi. 2018-yilda vazirlik Mehnat va ijtimoiy xavfsizlik vazirligi bilan birlashtirilib, Oila, mehnat va ijtimoiy xizmatlar vazirligi tashkil etildi. Biroq, 2021-yilda bu birlashuv bekor qilindi va mehnat masalalari alohida vazirlikka ajratildi.

## Tashkiliy tuzilmasi
Markaziy darajada vazirlik zaif qatlamlarga xizmat koʻrsatishga ixtisoslashgan bir nechta Bosh boshqarmalardan iborat. Mahalliy darajada esa vazirlik Turkiyaning barcha 81 viloyatida viloyat boshqarmalari va Ijtimoiy yordam va birdamlik jamgʻarmalari orqali faoliyat yuritadi.

### Xizmat koʻrsatish bosh boshqarmalari
* Oila va jamiyat xizmatlari bosh boshqarmasi
* Bolalar xizmatlari bosh boshqarmasi
* Nogironlar va keksalar xizmatlari bosh boshqarmasi
* Ayollar maqomi bosh boshqarmasi
* Ijtimoiy yordam bosh boshqarmasi
* Shahidlar va faxriylar yaqinlari bosh boshqarmasi

## Loyihalar va dasturlar

### Oiladagi zoʻravonlik
Vazirlik tomonidan ishlab chiqilgan „Oilani himoya qilish va xotin-qizlarga nisbatan zoʻravonlikning oldini olish toʻgʻrisida“gi qonun loyihasi 2012-yil 8-martda qabul qilindi. Qonun kuchga kirgach, Izmirda xotinlarining prokuraturaga qilgan murojaatiga asosan 800 nafar erkakka nisbatan uch oydan olti oygacha boʻlgan muddatga yaqinlashmaslik haqida buyruq berildi. Oʻz uyidan haydalgan yoki hayoti xavf ostida boʻlgan 90 nafar ayol ayollar boshpanalariga joylashtirildi.

Oiladagi zoʻravonlikka oid qonun qabul qilingandan soʻng, vazirlik 2012-yil sentabr oyida xavf tugʻilganda favqulodda vaziyatlarda ayollar foydalanishi uchun „Vahima tugmasi“ deb nomlangan elektron qurilmani ishga tushirdi. Bundan tashqari, politsiyaga favqulodda qoʻngʻiroq qilish uchun bir marta bosish orqali ishlaydigan mobil ilova ishlab chiqildi.

Vazirlik maʼlumotlariga koʻra, 2009—2012-yillar oraligʻida oiladagi zoʻravonlik oqibatida jami 695 kishi, jumladan 369 ayol hayotdan koʻz yumgan. Vazirlik 2013-yil yanvar oyida mamlakat boʻylab 6 764 ayol politsiya himoyasiga olinganini xabar qildi. Adana viloyati 1 605 nafar ayol bilan birinchi oʻrinni egalladi.

Vazirlik nomus qotilligi va bolalarga nisbatan zoʻravonlik boʻyicha sud jarayonlarida ishtirok etishni davom ettirdi. 2012-yilning uch oyi davomida vazirlik 17 ta shunday ishga aralashdi. Biroq, baʼzi hollarda sud vazirlikning arizasini rad etgan.

2014-yil yanvar oyida vazirlik ayollarni oiladagi zoʻravonlik haqida xabardor qilish, sherik bilan munosabatlardagi shafqatsiz xatti-harakatlar modellarini sanab oʻtish uchun maxsus qoʻllanma tayyorladi va tarqatdi.

### Nogironlar va keksalar parvarishi
Vazirlik 2012-yilda rivojlanishida nuqsoni boʻlgan insonlar va Altsgeymer kasalligi bilan ogʻrigan bemorlarni parvarish qilish boʻyicha maxsus markazlar tashkil etish loyihasini boshladi.

### Ayollar uchun kasb-hunar taʼlimi
Vazirlik Milliy taʼlim vazirligi bilan birgalikda „Ayollar uchun kasb-hunar taʼlimi“ dasturini yoʻlga qoʻydi. Bir yil davomida unda 28 viloyatdan 780 nafar ayol ishtirok etdi. Eng ommabop yoʻnalish „Bolalar parvarishi va texnologiyasi“ boʻldi.

## Vazirlar roʻyxati

## Manbalar

## Havolalar
### Rasmiy saytlar
* Oila va ijtimoiy xizmatlar vazirligi rasmiy sayti 
* Oila va ijtimoiy xizmatlar vazirligi rasmiy sayti (Inglizcha) 
* Vazirlikning rasmiy Twitter (X) sahifasi
* Vazirlikning rasmiy Instagram sahifasi

### Aloqador tashkilotlar
* Darülaceze (Shafqat uyi) boshqarmasi rasmiy sayti 
* Ijtimoiy yordam va birdamlik jamgʻarmalari haqida maʼlumot 

### Xalqaro hisobotlar
* UN Women Türkiye – BMTning Turkiyadagi ayollar masalalari boʻyicha boʻlimi 
* UNICEF Türkiye – Bolalarni himoya qilish dasturlari