open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Abdallah ibn Zayd Al Nahyan

Abdulla ibn Zayd Al Nahayon (Arab. عبد الله بن آل نهيان. 1972 yil 30-aprel) — amirlik siyosatchisi, 1997-yildan 2006-yilgacha BAA madaniyat va axborot vaziri, 2006-yil 9-fevraldan BAA tashqi ishlar vaziri.

## Biografiya
1972-yil 30-aprelda Abu-Dabida tugʻilgan. Birlashgan Arab Amirliklari universitetining (en) „siyosat“ yoʻnalishi boʻyicha bakalavr darajasini tamomlagan.

1993-yildan 2001-yilgacha — BAA futbol assotsiatsiyasi rahbari, 1997-yildan 2006-yilgacha-BAA madaniyat va axborot vaziri.

2006-yil fevraldan — tashqi ishlar vazirligi rahbari.

2020-yil may oyida bir qator ommaviy axborot vositalarida Shayx Abdulloh Ben Zaidning vafoti toʻgʻrisida maʼlumotlar boʻlib oʻtdi, ammo tez orada bu rad etildi.

## Havolalar

* BAA tashqi ishlar vazirligi veb-saytidagi Profil
Salim al-Bustoniy

**Salim al-Bustoniy** (араб. سليم البستاني(1848-1884) - Arab publitsisti, dramaturg, yozuvchi, tarixchi, Arab tarixiy romanining asoschilaridan biri; Butrus al-Bustoniyning oʻgʻli.

## Mualliflik
Suriya tarixidagi asosiy voqealarga bag'ishlangan sarguzasht janrining qonunlariga binoan qurilgan romanlarning muallifi. Hikoyalar va pyesalar didaktik xususiyatga ega va ijtimoiy axloqni yaxshilashga qaratilgan.

**<big>O'yinlar</big>**

* Aleksandr  (الإسكندر).
* Zenobiya (زنوبيا).

**<big>Tarixiy yozuvlar</big>**

* Fransiyaning zamonaviy tarixi (تاريخ فرنسا الحديث).
* Misr va Suriyadagi Napoleon Bonapartning tarixi (تاريخ نابليون بونابرت في مصر وسورية). .

## Adabiyot

* Qrim A. E. yangi Arab adabiyoti tarixi. - M., 1971 yil.
* Dolinina A. A. zamonaviy Arab adabiyoti tarixiga oid insholar. Misr va Suriya. Ta'lim romani 1870-1914. - M., 1973 yil.
* Safronov V. V. yangi Arab adabiyoti. - M., 1996 yil.
* Nikolaeva M. V. Gora va metafora: Livan adabiyotining tarixiy rivojlanishi haqida insho. - M., 1999 yil.

## Havolalar

* Jantiev D. R., Safronov V. V. BUSTANI Wayback Machine-da 2021 yil 2 martdagi Arxiv nusxasi // Bre.
Chinor (maʼnolari)

**Chinor** soʻzi quyidagilarni anglatishi mumkin:
* Chinor — daraxt turi.
* Chinor (Temurmalik) — Bahmanroʻd shahariga qarashli daha.
* Chinor (Uzun tumani) — Uzun tumaniga qarashli shaharcha.
* Chinor (Boʻstonliq tumani) — Toshkent viloyati Boʻstonliq tumaniga qarashli shaharcha
* Chinor (Shahritoʻs tumani) — Shahritoʻs tumani, Xudoynazar Xolmatov jamoatiga qarashli daha.
* Chinor (Voseʼ tumani) — Xatlon viloyati, Vose tumani, Xudoyor Rajabov jamoatiga qarashli daha.
* Chinor (metro bekati) - Toshkent metropoliteni bekatlaridan biri.
Buyuk Britaniyada turizm

**Buyuk Britaniyadagi [[turizm]]** eng tez rivojlanayotgan sanoatdir. 2025 yilgacha u har yili 3,8% ga oʻsishi kutilmoqda, bu oʻrtacha global koʻrsatkichdan 0,5% yuqori va barcha ish oʻrinlarining 10% ni taʼminlaydi.

Buyuk Britaniya 2018-yilda 37 milliondan ortiq tashrif buyurgan sayyohlar soni bo‘yicha dunyodagi 10-o‘rinda turadi. Turizm sanoati 2017-yilda YaIMga 213 milliard funt sterling hissa qoʻshgan va 2028 yilga kelib 265 milliard funt sterlinggacha koʻtarilishi kutilmoqda.

2017-yilda xalqaro sayyohlar Buyuk Britaniyada 31,93 milliard dollar sarflagan. VisitBritain statistikasi shuni koʻrsatadiki, AQSh eng qimmat kiruvchi bozor boʻlib qolmoqda, 2010 yilda amerikalik sayyohlar 2,1 milliard funt sterling sarflaga. Biroq, Evropadan kelgan sayohatchilar soni Shimoliy Amerikadan koʻra ancha koʻp: 21,5 million, 3,5 million amerikalik/kanadalik sayyohlar. Yetti yillik oʻsishdan soʻng, Buyuk Britaniyada turizm 2017-yildan 2018 yilgacha keskin pasaydi.

Mamlakatning asosiy turistik yoʻnalishlari — London, Edinburg, Oksford, Kembrij, York va Kenterberi. Buyuk Britaniyada jami 32 ta Jahon merosi ob’ektlari joylashgan (dunyoda 8-oʻrin). Lonely Planet sayyohlik qoʻllanmasi Angliyani 2020-yilda tashrif buyurish uchun eng yaxshi mamlakatlardan biri sifatida Butandan keyin ikkinchi oʻrinni egalladi. Eng mashhur shaharlardan baʼzilari London, Edinburg va Manchesterni oʻz ichiga oladi, diqqatga sazovor joylarga Vestminster saroyi , London Eye va Edinburg qal’asi kiradi.

## Manbalar
Tanya Biank

**Tanya Biank** — amerikalik jurnalist, yozuvchi va notiq. U ikkita kitob muallifi, ulardan biri „Army Wives“ telekoʻrsatuvi uchun ilhom manbai boʻlgan.

## Tarjimai holi
Biank jangovar faxriylar va harbiy xizmatchilar oilasida tugʻilgan. Uning otasi Qoʻshma Shtatlar armiyasida, polkovnik sifatida isteʼfoga chiqqan. Otasi 33 yil xizmat qilgan edi. Singlisi, brigada generali Maria Biank 2009-yilda Tanya Biankning eri bilan bir vaqtda Iroqqa yuborilgan.

Tanya 1989-yilda Herndon oʻrta maktabini tamomlagan. U Pensilvaniya shtati universitetida oʻqigan va u yerda jurnalistika boʻyicha bakalavr darajasini olgan. 1993-yilda universitetni tamomlagananidan keyin Biank Koreyada bir yil yashadi. U koreys tili va madaniyatini oʻrgangan, shu bilan birga qizlar maktabida ikkinchi til sifatida ingliz tilidan dars bergan. Koreyadan tashqari, Biank Germaniya, Kentukkidagi Fort-Noks, Buffalo, New York, Shimoliy Virjiniya va Jorjiya kabi turli joylarda yashagan. Tanya Fulbrayt olim.

## Faoliyati
Biank gazeta muxbiri edi va qoʻshinlar bilan dunyo boʻylab sayohat qildi. U *Fayetteville Observer gazetasining* sobiq muxbiri. Tanyaning 2002-yildagi Fort Braggdagi qotilliklarni yoritishi Kongressning soʻrovlariga va armiya siyosatidagi oʻzgarishlarga olib keldi. U sharhlovchi va harbiy sohaga oid turli nashrlarda yozuvchi boʻlib ishlagan. Jumladan, *Operation Homefront,* *Military Souse Magazine* va *Military Officer Magazine*. Uning ishlari *[[The New York Times]]* va *[[The Wall Street Journal|The Wall Street Journal jurnallarida]] ham nashr etilgan.* Biank koʻplab televideniya va radio nashrlarida mehmon boʻldi, jumladan, *Good Morning, America,* CNN, Fox News, MSNBC, ABC News va NPR .

Tanya ikkita kitob yozgan. Uning birinchi kitobi „*Army Wives: The Unwritten Code of Military Marriage“* (2006) dastlab „*Under the Sabers: The Unwritten Code of Army Wives“ deb nomlangan.* Bu Biank maslahatchi boʻlib xizmat qilgan „*Army Wives*“ teleserialini ilhomlantirdi. U shuningdek, „*Daunted: The Real Story of Americaʼs Servicewomen in Todays Military“* (2013) kitobini yozgan. Biankning „Having it All“ hikoyasi „*Table: Laughter, Wisdom, and Strength in Military Life*“ jurnalida nashr etilgan. Uning aytishicha, uning bu asari oʻz oilasi haqida emas, balki shaxsiy tajribalari toʻgʻrisida boʻlgan.

## Shaxsiy hayoti
Biank polkovnik Maykl A. Marti bilan turmush qurgan. Ularning ikki farzandi bor..

## Manbalar
Arxitektura yodgorliklarini restavratsiya qilish

**Arxitektura yodgorliklarini restavratsiya qilish - bu me'moriy yodgorlikning** asl qadimiy qismlarini uning tarixiy o'tmishi va haqiqiyligini hisobga olgan holda qayta tiklash va qayta tiklash jarayoni. Bunday ishlar ixtisoslashtirilgan restavratsiya tashkilotlari tomonidan amalga oshiriladi, bu yerda malakali xodimlar (arxitektorlar, usta restavratorlar, ish rahbarlari) ishlaydi.

Asl ko'rinishida qayta tiklanishi rejalashtirilmagan xarobalarga kelsak, restavratsiya haqida emas, balki *konservatsiya* haqida gapirish to'g'riroq.
Rossiyada kruiz turizmi

**Rossiyadagi kruiz turizmi Rossiyadagi turizmning** bir turi bo'lib, daryo va dengiz sayohatlarini o'z ichiga oladi.

Turizmning bu turi yuqori mavsumiylikka ega, eng faol davri maydan oktyabrgacha.

Rossiyadagi zich daryo tarmog'i tufayli turli xil kruiz dasturlarini tashkil qilish mumkin. Kruiz turizmi ommaviy turizm emas, lekin shu bilan birga u turizm biznesining eng istiqbolli, dinamik yo‘nalishlaridan biri va yuqori daromadli tarmoqlaridan biridir. Ichki suv yo'llari Rossiya Federatsiyasining 60 ta sub'ekti hududidan o'tadi, ularning 14 tasida suv xo'jaligini rivojlantirishga qaratilgan davlat loyihalari va 2014-2020 yillarga mo'ljallangan Federal maqsadli dastur amalga oshirilgan yoki amalga oshirilmoqda. Amur, Arxangelsk, Volgograd, Vologda, Ivanovo, Kostroma, Tver va Yaroslavl viloyatlarida, Buryatiya, Kareliya, Tatariston, Udmurtiya va Chuvashiya respublikalarida, shuningdek Xabarovsk o'lkasida turizm.

Volga daryosida joylashgan barcha hududlarni, shuningdek, Amur viloyati, Xabarovsk o'lkasi, Saxalin, Kamchatka va Arktikadagi kruiz klasterlarini o'z ichiga olgan Katta Volga kruiz klasteri uchun kruiz sayohatlari rivojlanishning asosiy yo'nalishi sifatida belgilangan. "Ichki va kirish turizmini rivojlantirish (2019-2025)" Federal maqsadli dasturi.

Xorijiy sayyohlar uchun, umuman olganda, kruizlar buyurtma bo'yicha navigatsiya boshlanishidan oldin shakllanadi. Chet ellik sayyohlar orasida Germaniya, AQSh, Fransiya, Buyuk Britaniya, Avstriya, Italiya va Ispaniya fuqarolari, o‘rtacha daromadi va yoshi ko‘proq. Chet ellik sayyohlarning 90% gacha Moskva - Sankt-Peterburg kruizlarini bir tomonlama 3-4 kun davom etadigan va lyuks va yarim lyuks kabinalari bo'lgan qulay kemalar, qolganlari Volga va Sibir daryolari bo'ylab uzoq sayohatlarni tanlaydi: Lena, Yenisey, Ob, Amuru . Arktika ekspeditsion turizmi talabga ega - uning marshrutlari Shimoliy Muz okeanining orollari - Frants-Iosif erlari, Novaya Zemlya, Murmanskdan Shimoliy qutbga, Boltiqbo'yi, Barents va Oq dengizlar qirg'oqlari bo'ylab , Chukotka yarim oroli bo'ylab o'tadi. Vrangel oroliga tashrif bilan, Saxalin va Kamchatka qirg'oqlari bo'ylab qo'mondon va Kuril orollariga tashrif buyurish bilan.

## Manbalar
Abul-Hasan al-Mavardiy

**Abul-Hasan Ali Ibn Muhammad al-Basriy al-Mavardiy** - musulmon, huquqshunos, Shofe'iy mazhabida bo'lgan. U Xuroson va Bag‘dodda bosh qozi bo‘lib ishlagan, Abbosiylar xalifasi al-Qoim va al-Qodir saroyida diplomat bo‘lib ishlagan. Ayniqsa, u “Al-ahkom as-Sultoniya val-viloyatud-diniya” kitobini yozganidan keyin shuhrat qozongan.

## Biografiya
Toʻliq ismi: Abul-Hasan Ali ibn Muhammad ibn Habib al-Basriy al-Mavardiy. 974 yili Basrada tug‘ilgan. U yoshligidan hadis, fiqh va Qur’on tafsirlarini o‘z davrining al-Xatib al-Bag‘dodiy (vaf. 1072) va Abul Vohid as-Simariy kabi mashhur ilohiyot olimlaridan o‘rgangan. Bag‘dodga joylashib, mo‘taziliylar bilan uchrashib, ularga hamdardlik bildiradi.

Al-Mavardiy Ustuvaga bosh qozi etib tayinlanadi va keyin Bag‘dodga ko‘chib o‘tadi. U Abbosiylar xalifaligi va Buyid amirligi o‘rtasidagi muzokaralarda ham tasodifan diplomat rolini o‘ynagan. Bu muzokaralar uning eng muhim asari “Al-ahkom as-Sultoniya val-viloyatud-diniya” asari yaratilishiga sabab bo‘ldi. Abul-Hasan al-Mavardiy 1058-yil 27-mayda Bag‘dodda vafot etdi.

## Ishlar va yozuvlar
Mavardiy fiqh, Qur’on tafsiri, davlatchilik asoslari va boshqaruv san’ati, kalom va hokazo kitoblar muallifi bo‘lgan. Uning kitoblari vafotidan so‘ng, shogirdlari biri tufayli nashr etilgan.

* *al-Ahkom as-Sultoniya val-Viloyat ad-Linya*
* *Al Vazar arafasi*
* *Nasihat kitob al-mulk*
* *Adab Kitob ad-Dunya va-d-Din*

## Adabiyotlar

* Alizoda A. A. Mavardiy Abu al-Hasan // Islom ensiklopedik lug'ati. - M. : Ansor, 2007. - ISBN 978-5-98443-025-8
* *Tumanyan T. G. [http://vphil.ru/index.php?option=com_content&task=view&id=1469&Itemid=52 Abul-Hasan al-Mavardiy: huquq nazariyotchisi va siyosiy mutafakkir]. Falsafa savollari, No 8, 2016. B.194-203.*
* *Tumanyan T. G. “Al-Ahkom as-sultoniya” risolasi islom siyosiy nazariyasining manbasi sifatida. Falsafa savollari, 5-son, 2018. B.172-178.*
* *Abul-Hasan al-Mavardiy. Hokimiyat va diniy boshqaruv qonunlari. “Al-Ahkam as-sultoniya val-viloyat ad-diniya” (“Hokimiyat qonunlari va diniy boshqaruv”) risolasining “Fi’akd al-imoma” (“Imomning roziligi haqida”) bobidan parchalar. . Tumanyan tomonidan tarjima va eslatmalar T. G. Falsafa savollari, № 5, 2018. S. 179-189.*
*
Sputnik (byuro)

**BMMT "Sputnik"** - SSSRda 1958-yilda tashkil etilgan turistik tashkilot. 1980-yillarda dunyodagi eng yirik yoshlar turizm tashkiloti.

## Tarix
"Sputnik" xalqaro yoshlar turizmi byurosi 1958-yil 3-iyunda SSSR Vazirlar Sovetining buyrug'i bilan tashkil etilgan.   1978-yilga kelib, byuro 84 mamlakatdagi 518 ta hamkor bilan hamkorlik qildi va har yili xizmat koʻrsatuvchi sayyohlar soni 3 millionga yaqin kishini tashkil etdi.

1980-yilda Sputnik Moskvada XXII yozgi Olimpiya o'yinlarini o'tkazish bo'yicha tashkiliy Qo'mitaning rasmiy hamkori edi.

1980-yillarda byuro dunyodagi eng yirik yoshlar sayyohlik tashkilotiga aylandi.

1985-yilda Sputnik Moskvada XII Butunjahon yoshlar va talabalar festivalining asosiy tashkilotchilaridan biriga aylandi.

1988-yilga kelib yillik sayyohlar soni 5 millionga etdi.

Byuro tizimida 25 ta xalqaro markaz va 9500 oʻrinli mehmonxonalar qurildi.

1991-yildan beri tashkilot Rossiyaning eng yirik sayyohlik kompaniyalaridan biri bo'lib, Sputnik YOAJ sifatida faoliyatini davom ettirdi.

Sputnik Rossiyada talabalar va maktab oʻquvchilari uchun xalqaro talaba guvohnomasini faol ravishda ishlab chiqmoqda.

## Adabiyot

* Rogatin B. N., Kvartalkov V., Uxov V. "Sputnik" orbitasi. - M .: Yosh gvardiya, 1976. - 160 b.
* Xoxlov A. N., Egorycheva V. Yu. Sputnik. Turizm orbitasida ellik yil. - M.: Vneshtorgizdat, 2008. - 256 b. — ISBN 97859901616-2-7

## Manbalar
Sultanahmet

**Fatih ** — Turkiyaning Istanbul shahridagi tuman va munitsipaliteti (*belediye*) nomi. Ushbu hududda deyarli barcha viloyat hokimiyatlari (gubernatorlik, politsiya shtab-kvartirasi) joylashgan.
## Manbalar

## Havolalar

* Fatih munitsipaliteti
Koreya milliy xalq muzeyi

**Koreya milliy folklor muzey**i - Janubiy Koreyadagi milliy muzey Seuldagi Jongnogu tumanidagi Gyeongbokkong saroyida joylashgan ikkita muzeydan biridir. Muzey ekspozitsiyasi koreys xalqining qadim zamonlardan Xoseon davrigacha bo'lgan an'anaviy turmush tarziga bag'ishlangan. U dunyodagi eng ko'p tashrif buyuriladigan san'at muzeylarining yigirmataligiga kiradi .

## Yaratilish tarixi
1945-yil 8-sentabrda AQSh hukumati ishtirokida yaratilgan, 1946-yil 25-aprelda Milliy antropologiya muzeyi nomi bilan ochilgan. 1975-yilgacha Koreya Milliy muzeyi bilan birga joylashgan. 1975-yil 11-aprelda Kyonbokgun saroyi hududidagi Zamonaviy san'at muzeyining eski binosida Koreya Milliy xalq muzeyi nomi bilan ochildi. 1993-yil 17-fevralda Milliy muzeyning sobiq binosidagi hozirgi manziliga ko'chirildi.

## Ko'rgazma va tashrif
Muzey ekspozitsiyasi uchta asosiy yo'nalishga bo'lingan - *koreys xalqi tarixi,* koreyslarning turmush *tarzi* va *[[Choson|Joson]] davridagi koreyslarning hayot aylanishi*, bundan tashqari, ekspozitsiyaning ko'p qismi ochiq havoda namoyish etiladi. qal'a.

Seul shimolidagi Jongno -gu hududida joylashgan muzeyga metroning 3-chi liniyasi, Gyeongbokgung stantsiyasi yoki 5 -qator, Gvanxvamun stantsiyasi orqali borish mumkin. Muzeyga kirish bepul. Dam olish kuni seshanba. Ish vaqti 9:00 dan 17:00-19:00 gacha (mavsumga qarab).

## Tasvirlar

Fayl:Interior of a traditional Korean house.JPG|Uyning an'anaviy ichki qismi
Fayl:Korean clothing-Hanbok-Three Kingdoms period-02.jpg|hanbok
Fayl:Minhwa-Munjado-06.jpg|Joseon davridagi rasm
Fayl:Korean headgear-Jeongjagwan-01.jpg|An'anaviy kiyimdagi chol


## Manbalar
Moviy nilufar

**Moviy nilufar** atamasi quyidagi oʻsimlik turlariga tegishli boʻlishi mumkin:

* *[[Agapanthus praecox]]*, vatani Janubiy Afrika.
* *[[Nymphaea caerulea]]* (Moviy Misr suv nilufari yoki muqaddas koʻk nilufar), vatani Sharqiy Afrikada va keng tarqalgan.
* *[[Nymphaea violacea]]*, shimoliy Avstraliyada tugʻilgan nilufar turi
* *[[Stypandra glauca]]* (bosh irgʻayotgan koʻk nilufar), vatani Avstraliya
* *[[Thelionema caespitosum]]* (tuftli koʻk nilufar), vatani Avstraliya
* *[[Triteleia grandiflora]]* gʻarbiy Shimoliy Amerikada tugʻilgan

## Yana qarang

* Moviy munchoq nilufar, *[[Clintonia borealis]]*
* Dianella, zigʻir nilufar deb nomlanuvchi oʻsimliklar turkumi
Stypandra glauca

***Stypandra glauca*** — ildizpoyali koʻp yillik oʻsimlik. Avstraliyaning janubiy hududlari boʻylab keng tarqalgan boʻlib, u norasmiy ravishda **bosh eguvchi koʻk nilufar** yoki **koʻr oʻt** sifatida tanilgan.

Birinchi marta Robert Braun tomonidan 1810-yilda *Prodromus Florae Novae Hollandiae da tasvirlangan.*

Gulli oʻsimliklarni isteʼmol qilish echkilarda koʻrlikka olib kelishi aniqlangan.

## Galereya

Stypandra glauca 28215425502 d871318ecc o.jpg|
Stypandra glauca 27703386733 3286cc8dfb o.jpg|
Stypandra glauca 44955812241 24511b08e3 o.jpg|
Stypandra glauca43142928790 ca1f0f82fd o.jpg|


## Yana qarang

* Nilufar deb nomlanuvchi o'simliklar ro'yxati

## Manbalar

## Havolalar

* Avstraliya virtual gerbariysi (AVH) — ''Stypandra glauca'' uchun paydo boʻlish maʼlumotlari
Nymphaea violacea

***Nymphaea violacea***, shuningdek, **koʻk nilufar** nomi bilan ham tanilgan, *[[Nilfiya]]* turkumiga mansub suv nilufari.

## Tarqalish
*Nymphaea violacea* Avstraliyada, ayniqsa Gʻarbiy Avstraliyaning Kimberli mintaqasida, Kvinslendning shimoliy qismlarida o‘sadi.

## Tavsif
Gullar binafsha, koʻk yoki oq rangga ega.

## Foydalanish
Tubi, poyasi, gullari va urugʻlarini isteʼmol qilish mumkin.

Turkumdagi boshqa turlar singari, oʻsimlikda psixoaktiv alkaloid aporfin mavjud boʻlib, isteʼmol qilinganda tinchlantiruvchi taʼsir koʻrsatadi.

## Yana qarang

* Nilufar deb nomlanuvchi o'simliklar ro'yxati

## Manbalar
Triteleia

***Triteleia*** - bir pallalilarga mansub gulli o'simliklarning bir turkumu, shuningdek, **triplet nilufarlar** deb ham ataladi. Turkumga 16 ta tur kiradi. Vatani Shimoliy Amerikaning g'arbiy qismi, Britaniya Kolumbiyasining janubi Kaliforniya, Vayoming va Arizonada, bir turi Meksikaning shimoli-g'arbiy qismida o‘sadi. Ular ko'p yillik o'simliklar. Ular gullarning barcha qismlari uchtadan bo‘lib joylashgani uchun triplet nilufarlar deb atalgan.

## Manbalar
Butunjahon velosiped kuni

**Butunjahon velosiped kuni** — 2018-yil aprel oyida BMT tomonidan ta’sis etilgan, universal harakat vositasinining nishonlash sanasi 3-iyunga belgilangan. BMT qarorida “ikki yuz yildan buyon foydalanib kelinayotgan oddiy, arzon, ishonchli, ekologik toza va maqbul transport turi bo‘lgan velosipedning o‘ziga xosligi, uzoq tarixi va ko‘p qirraliligi” qayd etiladi.  

; Butunjahon velosiped kuniga asos solinishi 

Amerika Qo‘shma Shtati professori, ijtimoiy fanlar nomzodi Leshek Sibilski BMTning Butunjahon velosiped kuni haqidagi qarorini targ‘ib qilish bo‘yicha ommaviy ravishda kampaniya tashkil etadi, uni 56 ta mamlakat qo‘llab-quvvatlaydi. Oq-moviy #*June3WorldBicycleDay* logotipini Isaak Feld yaratadi va tomonidan animasiya kartinalari professor Jon E.Suanson tomonidan ishlab chiqilgan. Logotipda dunyo bo‘ylab sayohat qilayotgan turli velosipedchilar tasvirlangan, logotipning pastki qismida #*June3WorldBicycleDay* xeshtegi o‘rin olgan. Asosiy jo‘natmachi velosipedning butun insoniyatga tegishli ekanligini va unga yordam berishini anlatadi.  

; Butunjahon velosiped kuni ahamiyati 

Butunjahon velosiped kuni - bu ularning fikr va nuqtai nazarlaridan tashqari, barcha odamlar tomonidan nishonlanadigan muhim tadbirdir.  Velosiped insoniyat taraqqiyotining ramzi bo‘lib, bag‘rikenglik, o‘zaro tushunish va tinchlik madaniyatini rivojlantirishga hissa qo‘shadi. Bundan tashqari, velosiped "mustahkam, bardoshli transport ramzi" bo‘lib, u "iqlimga ijobiy ta’sir ko‘rsatadigan ishonchli foydalanish va ishlab chiqarishni ushlab turish” uchun ijobiy turtki beradi  . So‘nggi paytlarda butun dunyoda sog‘lom turmush tarzini targ‘ib qilish Butunjahon velosiped kuni bilan bog‘liq.

## Manbalar
Sufyon Abdullaev

**Sufyon Minkailovich Abdullaev**, shuningdek, *Abu-Sufyon* (1956 -yil, 8-noyabr, Qozog'iston SSR    - 2011-yil, 28-mart , Ingushetiya, Rossiya) - chechen dala qo'mondoni, ChIR Qurolli Kuchlari brigada generali   . "Islom batalyoni" qo'mondoni o'rinbosari (1994 - 1996). 2007-2011-yillarda u Kavkaz amirligi amiri Doku Umarovning 1-noibi, uning eng yaqin safdoshi, Kavkaz amirligi harbiy amiri edi. Chechinston Ichkeriya Respublikasi (ChIR) 8-vitse-prezidenti (2007, mart-oktyabr), ChIR moliya vaziri bo`lgan.

## Tarjimayi hol
Uning millati chechen. U Sadaxaro  qabilasiga mansub bo`lib asli Chechenistonning Xattuni qishlogʻidan  . Qozogʻiston SSRda tugʻilgan .

Deportatsiya qilinganlarga qo‘yilgan cheklovlar olib tashlanganidan so‘ng u ota-onasi bilan Chechenistonga qaytdi. O‘rta maktabni, so`ngra pedagogika kollejini tamomlagan. U Chechen-Ingush davlat universitetiga o'qishga kirdi, shundan so'ng Vedeno tumanidagi maktablarda jismoniy tarbiya o'qituvchisi bo'lib ishladi. U chechen va dogʻiston ulamolaridan  tahsil olgan. Diniy saboq beriladigan maktablarda (madrasa)   bolalarga islom dinidan dars bergan. Erkin kurash bo'yicha sport ustaligiga nomzodlardan biri bo`lgan.

1980-yillar oxirida SSSRda “Islom uygʻonishi ” partiyasi tashkilotchilaridan biri bo`lgan   .

1991-yildan boshlab Chechenistondagi siyosiy voqealarda faol ishtirok etadi. 1994-yilgacha Grozniydagi Ar-Risol Islom markaziga rahbarlik qilgan .

1994-1996-yillar davomida Islom batalyoni qo‘mondoni o‘rinbosari sifatida Rossiya harbiy qismlariga qarshi jangovar harakatlarda faol ishtirok etgan. 1996-yilning avgust oyida u Grozniyga hujumda qatnashgan. U FSB, 6-bo'lim, Hukumat uyi, "Dinamo" stadioni va boshqa binolarga hujumlar paytida poytaxt markazidagi alohida hujum guruhlariga qo'mondonlik qilgan.

Birinchi Chechen urushidan keyin u Prezident Masxadov tomonidan ShDXV (Shariat Davlat xavfsizligi vazirligi)  vazirning kadrlar bo`yicha tarbiyaviy ishlar o`rinbosari qilib tayinlangan.

1999-yil, 1-sentyabrda qurolli to'dalarni yo'q qilish bo'yicha harbiy operatsiyaning yangi bosqichi boshlanishi bilan u rus qo'shinlariga qarshi jangovar harakatlarda faol ishtirok etadi. Boshida Jundulloh (Alloh qo`shinlari) Islom brigadasi qo'mondoni o'rinbosari, so'ngra qo'mondoni bo`ladi (2001-yilning kuzidan ). (Keyinchalik brigada ChIR Qurolli Kuchlarining Sharqiy fronti kirib, asosan, Vedeno va Shali tumanlari hududlarida harakatlandi. )

## Havolalar

## Havolalar

* Chechen separatistlari rahbari CRI vitse-prezidentini tayinladi  // Kavkaz tugunlari
Qodirova Shamsiya

**Shamsiya Muhammedovna Qodirova sharqshunos olima, filologiya fanlari nomzodi, dotsent.
1929-yil 31-dekabrda Surxondaryo viloyatining Termiz shahrida tug'ilgan.**

1950-yilda O'rta Osiyo davlat universiteti sharq fakultetining hind filologiyasi bo'limiga kirib o'qidi. 1955-yilda fakultetni hind tili va adabiyoti hamda rus va ingliz tillari o'qituvchisi ixtisosligi bo'yicha tugatdi.

## Mehnat faoliyati
* Sh. Qodirova mehnat faoliyatini Toshkent poligrafiya bilim yurtida rus tili o'qituvchisi lavozimida ishlashdan boshlagan.  
* 1958-1972-yillar O'zbekiston FA Til va adabiyot institutida laborant, so'ngra ilmiy xodim lavozimlarida ishladi.
* 1972-yilda olima Beruniy nomidagi Toshkent Politexnika institutiga ishga o'tadi.  
* 1980-1990-yillarga qadar institutning xorijiy talabalar uchun tayyorlov fakultetida rus tili kafedrasining mudirasi vazifasida ishladi.  
* 1991-yildan Toshkent kimyo-texnologiya institutining rus va o'zbek tillari kafedrasida dotsent lavozimida faoliyat ko'rsatdi.

## Xorijiy mamlakatlardagi mehnat faoliyati
* 1973-1974-yillarda Hindistonda;
* 1978-yilda Angliyada;
* 1979-1980-yillarda Afg'onistonda;
* 1983-1985-yillar Efiopiyada rus tilidan dars bergan.

## Ilmiy faoliyati
1970-yilda *"Toshkent mikrotoponimlari"* degan mavzuda nomzodlik dissertatsiyasini himoya qildi. Olima 30 ga yaqin ilmiy maqolalar, darslik va o'quv qo'llanmalari yozib nashr ettirgan.

## Asosiy ilmiy ishlari:
# Toshkent mikrotoponimlarini nomlash prinsipi. — "O'zbek tili va adabiyoti" j-li. T., 1966, 3-son.
# Toshkent mikrotoponimlarning etimologik xarakteristikasi — "O'zbek tili va adabiyoti" j-li. T., 1966, 6-son.
# Словарь грамматических терминов для слушателей подготовительного факультета. Дели. 1975.
# Словник учебного словаря. (В соавторстве с Р. А. Абдусаматовой). — Кабул. 1980.
Nelson Mandela xalqaro kuni

**Nelson Mandela xalqaro kuni, shuningdek, Mandela kuni** (ingl. *Nelson Mandela International Day, Mandela Day*) —  Nelson Mandela sharafiga nishonlanadigan xalqaro sana bo‘lib, har yili 18-iyulda Mandelaning tug‘ilgan kunida o‘tkaziladi. Ushbu sana Birlashgan Millatlar Tashkiloti tomonidan 2009-yil noyabr oyida rasman e’lon qilingan va birinchi Mandela kuni 2010-yil 18-iyulda joriy etiladi. Lekin, boshqa guruhlar 2009-yil 18-iyulda Mandela kunini nishonlashni boshlagan edilar.  

2009-yil 27-aprelda 46664 va Nelson Mandela jamg‘armasi rasmiy Mandela kunini qo‘llab-quvvatlash uchun dunyo hamjamiyatini ularga qo‘shilishga taklif qiladi. Mandela kuni davlat bayrami emas, balki Janubiy Afrikaning sobiq prezidenti Nelson Mandela merosi va uning qadriyatlarini ko‘ngillilik va jamoat xizmati orqali nishonlash kuni sifatida qadrlanadi .

Mandela kuni — bu har bir inson dunyoni o'zgartirishga qodir, ta'sir ko'rsatish qobiliyatiga ega degan g'oyani ilgari suradigan global harakatga chaqiruvdir.

Mandela kuniga kampaniyaning murojaati:  

2009-yil 18-iyulda Mandela kunining birinchi jahon miqyosida nishonlanishi, Mandela tavalludining 91 yilligi, 46664 va Nelson Mandela jamg‘armasi Radio City Music Hallda bir qator ta’lim, badiiy ko‘rgazmalar, xayriya va ko‘ngillilar tadbirlari hamda konsert takillashtiradi. 2009-yil noyabr oyida Birlashgan Millatlar Tashkiloti Bosh Assambleyasi 18-iyulni “Nelson Mandela Xalqaro kuni” deb rasman e’lon qiladi .

BMT Bosh Assambleyasi 2014-yilda Nelson Mandela mukofotini ta’sis etadi, bu besh yillik mukofot — o‘z hayotini beminnat insoniyat xizmatiga bag‘ishlaganlarga taqdim etiladi .

## Manbalar

## Havolalar

* Rasmiy sayt
Shayx Abdurahmon (Goytilik)

**Lema Shaaranovich Bashayev**,

**[[Shayx]] Abdurahmon (Goytinlik)** nomi bilan mashhur **Lema Shaaranovich Bashayev**  (1967 -yil, 18-noyabrda tugʻilgan, Goiti, Urus - Martan tumani, Checheniston Respublikasi — 2003, Checheniston ) — chechen diniy va harbiy arbobi, salafiy voiz, islom dinshunosi, aqida, fiqh va hadis ilmida mutaxassis bo`lgan. Jinoyat ishlari bo'yicha ChIR sudining Oliyshariat qozisi (1998 yilgacha) bo`lgan. Ichkeriya shariat gvardiyasi qo'mondonlaridan biri sifatida ikkinchi Chechen urushi qatnashchisi bo`lgan.

## Tarjimayi hol
Lema Bashayev 1967-yil, 18-noyabrda Chechen-Ingush SSRning Urus Martan tumanidagi Goiti qishlog'ida tug'ilgan. Shayx Abdurrahmon Goytilik nomi bilan mashhur.

1990-yillar boshida Lema Yamanda diniy taʼlim oladi.

1998-yilgacha Checheniston Ichkeriya Respublikasi Oliy shariat sudida jinoiy ishlar boʻyicha sudya boʻlib ishlagan.

1998-yilda Gudermesdagi jangovar harakatlarda radikallar tomonida qatnashganidan so'ng u o'z lavozimidan chetlashtirildi .

Ikkinchi Chechen urushi boshida Abdul-Malik Mejidov boshchiligida shariat gvardiyasi bilan janglarda qatnashgan. Janglarning birida jarohat olgan va keyinchalik 2001-2002-yillarda xorijda davolangan .

Xorijda boʻlganida aqida, fiqh va boshqa mavzularda bir qancha kitoblar yozgan: Aqida masalasida “Biz kimmiz va nimaga intilamiz”, usul-al-fiqh bo`yicha  “Qodiy kundaligi” va “Fiqh al-jihod. Savollar va javoblar" kabi.

2003-yilning boshida u Chechenistonga keladi. Shariat gvardiyasi safiga qaytadi: bo'linmalardan biriga qo'mondonlik qilgan.

2003-yilning oxirida u hokimiyat tomonidan qo'lga olinib, o'ldirilgan .

## Adabiyotlar (rus)

* 
* Герои истины и лжи продолжение.
* Сайдаев И.В. Исламский джихад и проблема терроризма часть 3.
* Одаев Х.М. Социально-этическая роль мусульманского права (фикх) в общественно-политической жизни Чечни: конец XX - начало XXI вв.
* Садиков М.И., Ханбабаев К.М. Религиозно-политический экстремизм.
* Рабочая программа по дисциплине М2.В.ОД.4 «Вопросы уголовного права и процесса в шариатском (мусульманском) праве».

; Lema Bashayev kitoblari

* Biz kimmiz va nimaga intilamiz.
* Kadining kundaligi.
* Fiqh al-jihod.

## Havolalar

* Checheniston yangi barayevlarni tayyorlamoqda
* Abdurahmon Goytinskiy: Biz kimmiz va nimaga intilamiz?

## Va shuningdek

* Muhammad Guluev

## Eslatmalar
Hallumi

**Hallumi** ( yunoncha : chálūm; arabcha : ḥlwm, *ḥallūm* ) - kiprdan kelib chiqqan zich, sarg'ish - oq yangi pishloq . Odatda u yog'siz skovorodkada qovurilgan yoki qovurilganidan keyin iste'mol qilinadi.. Shuningdek, halloumi Kipr Respublikasi va Shimoliy Kiprning muhim eksport mahsulotidir.

Halloumi tarkibida birinchi navbatda echki suti, sut, tuz va ba'zan yalpiz mavjud. Undagi sut echki, qoʻy yoki sigir suti boʻlishi mumkin. Ularning orasida echki va qo'y sutidan tayyorlanganlari ko'proq bardoshli, ular bir yilgacha davom etishi mumkin. Sigir sutidan tayyorlangan hallumi bir necha oy ichida buziladi. Ba'zan bu uch xil hayvonning suti aralashtiriladi va hallumi qilish uchun ishlatiladi.

Turk Til Jamiyati Turkiyaning Turk lahjalari lug'ati, *halloumi* so'zining ma'nosi "bir turdagi pishloq". va bu so'z Kiprda bo'lgani kabi Adanada ham shu ma'noda qo'llanilganligini bildiradi.Misrda *halim* degan pishloq turi bor. Ushbu turdagi pishloq yangi, tuzlangan yoki ziravorlar bilan iste'mol qilinadi.

Lazzat qo'shish uchun makaronga halloumi sepiladi.

## Tarihi
Halloumi Kiprda yuzlab yillar davomida ishlab chiqarilgan.

Uning Turkiyada tarqalishi 20-asrda sodir bo'lgan.

## Iqtisodiyot

### Kipr
Halloumi Kipr Respublikasi va Shimoliy Kiprning muhim eksport mahsulotidir. So'nggi yillarda Kipr Respublikasida halloumi ishlab chiqarish sezilarli darajada oshdi. Mamlakat eksport qilinadigan qishloq xo'jaligi mahsulotlari orasida 27% ulushga ega bo'lgan hallumi mamlakatning eng ko'p eksport qilinadigan qishloq xo'jaligi mahsulotidir. Bu Yaqin Sharqda va kiprlik odamlar yashaydigan joyda mashhur pishloq turi.

Kipr Respublikasi Qishloq xo‘jaligi vazirligi 2007-yilda hallumini “Hallumi” nomi bilan ro‘yxatdan o‘tkazish uchun Yevropa Ittifoqiga murojaat qilgan. Ushbu ariza 2010 yil iyul oyida rad etilgan. 2010-yil 7-iyulda u Shimoliy Kiprda Turk Patent va Tovar belgilari idorasi tomonidan roʻyxatga olingan.

2008 yildan buyon Gejitkale munitsipaliteti tomonidan har yili "Gecitkale Halloumi festivali" o'tkaziladi. Ushbu festivalda "Eng mazali yangi hallumi tanlovi" va "Hellim go'zallik tanlovi" kabi tadbirlar o'tkaziladi.

## Manbalar
Uilyam Chan

**Uilyam Chan Vay-ting** (1985-yil 21-noyabrda tugʻilgan) — gonkonglik qoʻshiqchi, raqqos va aktyor. 2003 yilda u " New Talent Singing Awards" tanlovida qatnashib, bir nechta mukofotlarni qo'lga kiritdi. U qo'shiqchilik faoliyatini 2006 yilda Cantopop guruhi Sun Boy'z guruhiga qo'shilishdan boshlagan va 2008 yilda yakkaxon karerasini davom ettirish uchun guruhni tark etgan va o'sha yili o'zining debyut yakkaxon albomini chiqargan. O'shandan beri u jami 7 ta albom chiqardi.

2013 yildan boshlab u o'z karerasini asta-sekin  Xitoyga o'tkazdi. U *“Afsonalar qilichlari”* (2014), *“Mistik to‘qqizlik”* (2016), “Zamonda *yo‘qolgan sevgi”* (2017), *“Afsonalar asri”* (2018) va *“Novoland: Pearl tutilishi”* (2021) teleseriallaridagi rollari bilan tanilgan.

### 2008–2014: Yakkaxon karerasi
Guruh tarqalgach, Uilyam yakkaxon karerasini boshladi.  2008 yil sentyabr oyida Uilyam o'zining birinchi yakkaxon albomi " *Will Power* " ni chiqardi va 2008 yilda Gonkong Jade Solid Gold eng yaxshi o'nta musiqa mukofoti taqdimotida "Eng mashhur erkak" mukofotini qo'lga kiritdi va RTHK Top 10 oltin qo'shiqlar mukofotlarida eng istiqbolli mukofotni qo'lga kiritdi. Keyingi yili Uilyam o'zining ikkinchi yakkaxon albomi *Warriorni* chiqardi.Shuningdek, u Dragon TV ning *Let's Shake It* raqs dasturida ishtirok etgan. 

2010 yildan 2013 yilgacha Uilyam yana to'rtta albom chiqardi: *Do You Wanna Dance* (2010), *Heads or Tails* (2010), *WOW* (2011) va *Pop It Up* (2013).

### 2020-yildan hozirgi kungacha: Asosiy mashhurligi
2020 yilda Guo Jingmingning " *LORD: Legend of Ravaging Dynasties 2* " fantastik blokbasterining ikkinchi qismi onlayn translyatsiya orqali chiqdi.

2021-yilda Uilyam *“Yinyang ustasi”* fantastik filmida  bosh antagonist, shuningdek, *“Bo‘ron raqsi”* kiberxavfsizlik dramasi  va “ *Novoland: Pearl Eclipse ” tarixiy fantastik dramasida bosh qahramon rolini o‘ynadi.*  Uning bo'lajak asariga *"Bo'ronda tutilgan"*, " *Borsting Point* " filmlari va *"Kelajak bilan sana* " dramasi kiradi.

2022 yilda u ochiq havoda "Camping Life" estrada shousida muntazam ishtirok etdi. 

## Diskografiya

### Albomlar

### Boshqalar

## Filmografiya

### Film

### Forbes China Celebrity 100

## Havolalar
Triteleia grandiflora

***Triteleia grandiflora*** — gulli oʻsimliklarning bir turi boʻlib, keng **gulli triteleia**, **yirik uchburchak gul** va **yovvoyi giatsint** nomi bilan mashhur. Uning vatani Shimoliy Amerikaning gʻarbiy qismida Britaniya Kolumbiyasidan Kaliforniyaning shimoliy qismi, sharqda Aydaho, Montana va shimoliy Yutaga, disjunct populyatsiyalari Vayoming va Koloradoda uchraydi. Bu koʻp yillik oʻt boʻlib, bo‘yi  kengligi 1smga yetadi. To‘pgul uzunligi  bo‘lgan silliq, tik poyada paydo boʻladi. Gulning uzunligi 3,5 sm gacha boʻlishi mumkin. Gul tojlari quyuq koʻkdan, oq ranggacha boʻlishi mumkin.

O‘simlikni turli xil yovvoyi kemiruvchilar va chorva mollari yeyishadi. Tubjoy amerikaliklar va koʻchmanchilar ularni isteʼmol qilishgan.

## Yana qarang
* Nilufar deb nomlanuvchi o'simliklar ro'yxati

## Manbalar
Triteleia hyacinthina

***Triteleia hyacinthina*** — gulli oʻsimlik turi boʻlib, **oq** brodiaea, **oq tripletlily, giacinth brodiaea** **va** **ahmoq piyoz** nomlari bilan mashhur. Uning vatani Shimoliy Amerikaning gʻarbiy qismi, Britaniya Kolumbiyasidan Aydaxo va markaziy Kaliforniya. U ko‘proq bahorda nam joylarda o‘sadi. Bu koʻp yillik oʻt boʻlib, uzunligi  kengligi 2 sm ga yetadi. To‘pgul uzunligi  bo‘lgan tik poyada paydo boʻladi. Gul oq, koʻpincha quvurli tomoq boʻylab binafsha rangga boʻyalgan, oltita yashil tomirli gultojibargi bor.

Piyozchasini yeyish mumkin, lekin hidi piyoz hidiga oʻxshamaydi.

## Manbalar
Epik tur

Epik turning oʻziga xos xususiyatlari haqida gap borganda, avvalo, uning voqeabandlik xususiyati tilga olinadi. Darhaqiqat, epik asarda makon va zamonda boʻlayotgan voqea-hodisalar tasvirlanadi, oddiygina soʻz vositasida oʻquvchi koʻz oʻngida jonlanadigan toʻlaqonli badiiy voqelik yaratiladi. Oʻquvchi koʻz oʻngida reallikka oʻxshash, oʻzining tashqi koʻrinishi va shakli bilan jonlana olgani uchun ham epik asardagi badiiy voqelikni „*plastik*“ tasvirlangan deb yuritiladi. Epik asarda plastik elementlar bilan bir qatorda „*noplastik*“ elementlar ham uchraydi. Ushbu elementlar muallif obrazini umumiy tasavvur qilishda qoʻl keladi. Epik asarning noplastik elementlari deyilganda muallifning oʻy-fikrlari, mushohadalari, ichki kechinmalari, tasviriy predmetga hissiy munosabatlari tushuniladi. Aytilganidek, noplastik elementlar plastik elementlardan farq qilib, oʻquvchi koʻz oʻngida jonlanmaydi. Epik turga mansub asarlar asosan nasriy yoʻlda yoziladi lekin nasriy yoʻlda yozilgan lirik asarlardan tubdan farq qiladi. Demak, asarning nasriy yoʻlda yozilganligi uning epik turga kirishiga asos boʻla olmaydi.

Epik asarda voqea- hodisalarni hikoya qilib berayotgan shaxs „**Roviy**“ yoki „**Hikoyachi**“ deb yuritiladi. Epik asarda voqealar birinchi shaxs tilidan yoki uchinchi shaxs (muallif) tilidan ham aytilishi mumkin. Masalan, X.Toʻxtaboyevning „Sariq devni minib“, E.Aʼzamovning „Otoyining tugʻilgan yili“, Gʻafur Gʻulomning „Shum bola“ yoki „Yodgor“ kabi asarlarida rivoya birinchi shaxs yaʼni voqealarda bevosita ishtirok etayotgan personaj tilidan hikoya qilinadi.

## Epik shakllar
1) kichik epik shakllar: latifa, masal, hikoyat, rivoyat, ertak, afsona, badia, etyud, ocherk, [esse](http://Esse%20(asar));

2) oʻrta epik shakllar: qissa (povest)

3) epos, epik doston, roman, epopeya.

## Manbalar
Sharipova Raisa

**Raisa Sharipova** (1940-yil 8-yanvarda Sverdlovsk shahrida tugʻilgan) – sharqshunos olima, tarix fanlari nomzodi.

* 1957-1962 yillar Toshkent davlat universiteti sharq fakultetining arab boʻlimida oʻqidi.
* 1968-1972-yillar SSSR FA Sharqshunoslik instituti aspiranturasida tahsil oldi.

## Mehnat faoliyati
* 1966-1968-yillar SSSRning Afgʻonistondagi savdo vakolatxonasida tarjimon boʻlib ishladi.
* 1972-yildan boshlab RFA Sharqshunoslik institutida ilmiy xodim lavozimida faoliyat koʻrsatgan.

## Ilmiy faoliyati
1972-yilda mazkur institutning ilmiy kengashida „Rol musulmanskogo universiteta al-Azxar v obщestvenno-politicheskoy jizni OAR“ mavzusida nomzodlik dissertatsiyasini yoqladi. Olima 50 ga yaqin ilmiy asarlar muallifi. Shular orasida uning „Rol al-Azxara v obщestvenno-politicheskoy Yegipta (1952-1970 gg)“, „Panislamizm segodnya“, „Konsepsiya natsionalnogo prosveщeniya v musulmanskix stranax“ kabi monografiyalari katta eʼtibor qozongan.

## Manbalar
Dramatik tur

Drama — sahna uchun moslab yozilgan asar hisoblanib, uning asosiy tasvir predmeti — harakat, u obyektning plastik obrazini yaratadi, dramada subyekt — ijodkor shaxsi ham obyektga sindirib yuboriladi. Demak, dramaning boshqa turlar yaʼni lirika va epik turdan farqi uning sahna uchun moʻljallab yozilganligidir. Shunga koʻra, dramadagi harakat — sujet voqealari makon va zamonda cheklangan boʻladi. Ijro vaqtiga sigʻishi uchun asarning keskin nizolar ustiga shiddatli syujet bilan qurilishi talab qilinadi. Dramaturg asarni yozish vaqtidayoq uning ijro vaqtiga sigʻish yoki sigʻmasligi haqida qaygʻurishi muhimdir. Shunga koʻra, darmatik asarda voqealar rivoji shiddarkor kechishi zaruratga aylanadi. Bundan tashqari, darmatik asardagi sujet voqealari yuz beradigan makon ham cheklangan boʻladi va yozuvchi shuni ham hisobga olib, asarni yozishi darkor. Boz ustiga, harakat makoniy oʻzgarishlar bilan ham cheklangan, yaʼni asar voqealari koʻpi bilan toʻrt yoki besh joyda sodir boʻlishi kerak. Masalan, Choʻlponning „Yorqinoy“ dramasidagi voqealar 5 joyda: Oʻlmas botirning qoʻrgʻon boqchasi, bboshqa bir boqcha, Nishobsoy begining boqchasi, shu bekning haram uylaridan biri, Poʻlatning qarorgohi va xon saroyida kechadi. Odatda, bir parda davomida sodir boʻladigan voqealar bir joyda kechishi, sujet voqealari aynan ana shu joylar bilan bogʻliq holda roʻy berishini hisobga olsak, bu narsa dramatik asarning qurilishini belgilaydigan asosiy omillardan biri boʻlib qolishini koʻrishimiz mumkin.

## Dramatik turning asosiy janrlari
•**[[Tragediya]]**

•**[[Komediya]]**

•**[http://Drama%20(janr) Drama]**(„drama“ atamasi ham adabiy tur maʼnosida, ham oʻsha turning bir janri maʼnosida qoʻllanadi)

Yuqoridagi asosiy janrlardan tashqari kichik dramaturgik janrlar, shuningdek, turli janr modifikatsiyalari ham mavjud. Jumladan, janr modifikatsiyasi sifatida musiqali drama, komediyali dramani kiritishimiz ham mumkin.

## Manbalar
Tamara Xoʻjayeva

**Tamara Alimovna Xoʻjayeva hindshunos olima, filologiya fanlari nomzodi, [[dotsent]] ** – 1939-yil 12-iyulda Toshkentda tugʻilgan. 1957—1962-yillar Toshkent davlat universiteti sharq fakultetining hind filologiyasi boʻlimida tahsil oldi.

## Mehnat faoliyati
* 1962-yilda Hindistondagi Bhilay metallurgiya zavodiga tarjimon etib yuborildi.
* 1963-yilda ToshDU sharq fakultetining hind filologiyasi (Hozirgi Janubio Osiyo tillari) kafedrasiga hind tili oʻqituvchisi boʻlib ishga kiradi.
* 1970-yilda Oʻzbekiston delegatsiyasi tarkibida yana Hindistonda ishtirok etdi.
* 1963-yildan sharq fakultetining Janubiy Osiyo tillari kafedrasida oʻqItuvchi, katta oʻqituvchi va 1986-yildan dotsent lavozimlarida faoliyat olib borgan, talabalarga hind tili, Hindiston adabiyotidan saboq berdi.

## Ilmiy faoliyati
* 1984-yilda Toshkent davlat universitetining ilmiy kengashida „Xudojestvennaya proza Amrity Pritam“ degan mavzuda nomzodlik dissertatsiyani himoya qildi.
* 1988-1989-yillar Hindistondagi J. Neru nomidagi universitetda malaka oshirib qaytdi.
* 1990-yilda Hindistonda Panjob akademiyasi tomonidan olimaning „Amrita Pritamning prozasi“ nomli monografiyasi panjob tilida nashr etildi.
Olima 1 ta monografiya, 14 ta ilmiy maqola, 4 ta uslubiy qoʻllanma va 9 ta ilmiy-ommabo maqolalar muallifi.

T. Xoʻjayeva *"Oʻzbekiston – Hindiston doʻstlik jamiyatining"* faol aʼzolaridan biri hisoblangan.

## Asosiy ilmiy ishlari:
# Poeticheskiy golos Pendjaba. – J-l „Zvezda Vostoka“. T., 1972, № 4.
# K voprosu ob ideyno-esteticheskix vzglyadax A. Pritam. – Nauchnie trudi TashGU, vip. 430, „Vostokovedenie“. T., 1972.
# A. Pritam o naznachenii xudojnika slova. – Nauchnie trudi TashGU, vip. 546, „Vostokovedenie“. T., 1977.
# Jenskiy obraz v rannix romanax A. Pritam. – Nauchnie trudi TashGU, vip. 589, „Vostokovedenie“. T., 1981.
# O literaturnix kontaktax mejdu Uzbekistanom i Indiey (hind tilida). 1990
# Proza A. Pritam. (Monografiya). Hindiston, Panjob akademiyasi 1991.
# K probleme zapadnix vliyaniy v penjabskoy literature (na pri mere tvorchestva A. Pritam). – Nauchnie trudi TashGU. № 5, „Vos- tokovedenie“, 1992.
# Indiyskaya literatura i mnogoyazichie. – Oʻsha toʻplamda.

## Manbalar
Eduardo Riedel

**Eduardo Riedel** (1969-yil 5-iyulda tugʻilgan) - braziliyalik siyosatchi va 2022-yilda Matu-Grosu-du-Sul 12-gubernatori etib saylangan va oʻz vakolatini 2023-yilda boshlaydi. Riedel, shuningdek, Reinaldo Azambuja hukumati davrida 2022-yilning fevralidan apreligacha Mato Grosso do Sul infratuzilmasi bo‘yicha 27-davlat kotibi bo‘lgan. U Braziliya Sotsial Demokratiya partiyasining a'zosi va Rio de Janeyrodan, Braziliyadan. 

U, shuningdek, 2015 yildan 2022 yilgacha Reinaldo Azambuja boshqaruvida Mato Grosso do Sul hukumati va strategik boshqaruvi bo'yicha 20-davlat kotibi bo'lib ishlagan. 

2022-yilda u Mato Grosso-du-Sulda gubernatorlik uchun shtat saylovlarida, Barbosinha esa vitse-gubernatorlikka nomzod boʻlgan.  2022-yil 2-oktabrda u 361 981 (25,16%) ovozga ega bo‘ldi va nomzod Renan Kontar bilan ikkinchi turga chiqdi. 

1994-yilda u Monika Moraisga uylandi, uning ikki farzandi bor: Marsela va Rafael. 

## Manbalar
Cocaine Bear

***Cocaine Bear*** () — Elizabeth Banks tomonidan suratga olingan AQSh dahshatli filmi. Film ssenariysini Jimmy Warden yozgan. Filmda bosh rollarni Keri Russell, O'Shea Jackson Jr., Christian Convery, Alden Ehrenreich, Jesse Tyler Ferguson, Brooklynn Prince, Isiah Whitlock Jr., Kristofer Hivju, Hannah Hoekstra, Margo Martindale va Ray Liotta ijro etgan.

*Cocaine Bear* filmi premyerasi AQShda 2023-yil 24-fevralda boʻlgan.

## Syujeti
Kokain bilan toʻla boʻlgan sumkani yutib yuborgandan soʻng, Amerika qora ayigʻi Jorjiya shtatining kichik shaharchasida qotillik qiladi. Shahardagi bir guruh mahalliy aholi va sayyohlar ayiq hujumidan omon qolish uchun birlashishlari lozim.

## Rollarda
* Keri Russell — Sari
* O'Shea Jackson Jr. — Daveed
* Alden Ehrenreich — Eddie Dentwood
* Christian Convery — Henry
* Brooklynn Prince — Sari’ning qizi
* Jesse Tyler Ferguson
* Ray Liotta — Syd Dentwood
* Isiah Whitlock Jr. — Bob
* Aaron Holliday — Stache
* Margo Martindale
* Matthew Rhys — Andrew C. Thornton II
* Kristofer Hivju
* Hannah Hoekstra
* Ayoola Smart — ofitser Reba

## Manbalar

## Havolalar
* 
*
Kantemir, Dmitriy Konstantinovich

**Dimitriy Konstantinovich Kantemir** (, 26-oktyabrda, Moldova knyazligida - 21-avgustda, Dmitrovka mulki, Kiyev viloyatida tug'ilgan) - Moldova va Rossiya davlat arbobi va olimi.

Moldova knyazligining hukmdori (1693, 1710—1711). Rossiyaning (1711) va Muqaddas Rim imperiyasi (1723) Shavkatli shahzodasi, rus senatori (1721) va xususiy maslahatchi (1722). Berlin Fanlar akademiyasining aʼzosi (1714).

Dmitriy Kantemir Moldovaning Silishteni qishlog'ida (Silişteni; hozirgi Vasluy okrugi, Ruminiyada joylashgan) hukmdor Konstantin Kantemir oilasida tug'ilgan. Onasidan erta ayrilgan. Otasi savodsiz bo'lib, bolalari uchun grek  o'qituvchilarini taklif qildi va ularga uyda yaxshi ta'lim berdi.

1685-yilda Moldova taxtiga o'tirgan Konstantin Kantemir, o'sha davrning odatlariga ko'ra, o'g'illaridan birini Konstantinopolga garovga yuborishga majbur bo'ldi, avval kattasi Antioxiyani, 1687-yilda esa uning o'rniga eng kichigi Dmitriyni jo'natdi. Kantemir imperiya poytaxtida uch yil bo‘lganida adabiyot, falsafa, musiqa, turk, arab, fors tillari bo‘yicha bilimini oshirdi.

1691-yilda Kantemir Yassiga qaytib keldi va 1693-yilda otasi vafotidan keyin u hukmdor etib saylandi, ammo Kantemirning raqibi Valaxiya shahzodasi Konstantin Brinkovyanu yigirma kun ichida Dmitriyni taxtdan ag'darib tashladi. U Konstantinopolga qaytib keldi va u yerda 1710- yilgacha qisqa tanaffuslar bilan yashadi. Bu davrda Kantemir falsafa, axloq, musiqaga oid ilk asarlarini nashr ettirdi, Moldova va Turkiyaning tavsiflarini tuzdi.

1710-yilda Turkiya va Rossiya o'rtasidagi urush paytida Dmitriy Kantemir Moldova knyazi etib tayinlandi va jangovar harakatlarda qatnashishi kerak edi. Turkiya sudining Kantemirga bo'lgan umidlari uning rejalarini yashirish qobiliyatidan dalolat beradi. Hatto Konstantinopolda ham u rus diplomatlari bilan bog'lanib, elchi Tolstoyga yordam berdi.

* Kassandra Kantakuzen ( 1682—1713-yil 11-may, Moskva).
* 1717-yil 14-yanvardan - Anastasiya Ivanovna Trubetskaya ( 1700—1755 ).

## Manbalar

## Manbalar

* Рудаков В. Е. Кантемир, Дмитрий Константинович // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
* 

## Adabiyot

* 
* 
* *Густерин П. В.* По следу Кантемира. Российскому востоковедению исполняется 300 лет Архивная копия от 8 июня 2013 на Wayback Machine // Российская газета. 2011, № 147 (8 июля).
* *Густерин П.* Русскоязычная коранистика досоветского периода // Вопросы истории. — 2015. — № 5. — С. 160.
* 

## Havolalar

* *Gusterin P. V.* D. K. Kantemirning bir tarixiy asari   -dagi Архивная копия
* *Gusterin P.V. D.K.Kantemirning islomshunoslik* ishi haqida   -dagi Архивная копия
*  (mavjud havola)
Janaba

**Janaba**, junub („ifloslanish“; sinonimi najasa) — ifloslantiruvchi xatti-harakatlar
yoxud holatlar natijasida diniy marosimdagi nopoklik. Janaba masalalari fiqhning ibodat
bo‘limida talqin etiladi. Ifloslantiruvchi narsalarga quyidagilar kiradi: a) inson tanasidan
chiqargan barcha narsa, jumladan uning axlati, siydik, maniy, qusug‘i, yiring, hayz qoni,
baʼzi mazhablarga ko‘ra yaradan oqqan qon, kesilgan soch va tirnoklar va b.; b) harom
o‘lgan hayvon, ishlov berilmagan teri, shox, ichak va b.; v) vino va b. mast qiluvchi va
gangituvchi moddalar (agarda ular tibbiy maqsadlarda ishlatilmasa); g) cho‘chqa,
vahshiy hayvon va qushlar go‘shti; d) ko‘rinishi va hidi badbo‘y, yaramas bo‘lgan barcha
narsalar. Ifloslanib qoluvchi holatlarga, yuvilmagan o‘likka, agarda u shahid ketmagan
bo‘lsa qo‘l tekkizish, qon oqishi, jinsiy aloqa, hayz ko‘rish, tug‘uruq, og‘ir kasallik,
ayniqsa bemor hushidan ketgan bo‘lsa, olis va uzoq safarga chiqish, shuningdek, inson
o‘z xohish-irodasidan tashqari u yoki bu man etilgan narsaga qo‘l urib qo‘yishi kabilar
kiradi. Kundalik jihozlar, uy-joy va kiyim boshning ifloslanib qolishi xuddi o‘shanday
holatlarda yuz beradi, mas., xonadonga daydi it kirib qolsa, idishga vino kuyilsa yoxud
unga cho‘chqa go‘shti solinsa, kiyimga qon tegsa va b. Agarda ifloslanish gunoh ish yoki
qonunga xilof faoliyat bilan bog‘lanmagan holatlarda sodir bo‘lsa, mas., qassob yoki
ko‘nchining ishi bilan bog‘liq holatda ro‘y bersa, g‘usl qilish bilan poklaniladi. Agarda u
qandaydir man etilgan xatti-harakatlar oqibatida sodir bo‘lgudek bo‘lsa, mas., g‘irt mast
bo‘lguncha vino ichilsa, man etilgan aloqada bo‘lsa va b., u holda gusldan tashqari tavba
qilish zarur bo‘ladi va kafforat berishi lozim. Ifloslangan narsalar va xonalar yaxshilab
tozalanadi, yuviladi va shamollatiladi, bunda ifloslanishdan xalos bo‘lish niyatini
tasdiqlovchi duolar o‘qiladi.

## Adabiyotlar

SLOM ENSIKLOPEDIYASI"Oʻzbekiston milliy entsiklopediyasi"
Davlat ilmiy nashriyoti, 2004