Charles M. Rice

**Charlz Moen Rays** (1952-yil 25-avgustda tug'ilgan) amerikalik virusolog va Nobel mukofoti laureati bo'lib, uning asosiy tadqiqot yo'nalishi Gepatit C virusi hisoblanadi. U Nyu-York shahridagi Rokfeller universitetida virusologiya professori, Kornell universiteti va Vashington universiteti tibbiyot fakultetining yordamchi professori. Mukofot paytida u Rokfellerning fakulteti edi.

Rays Amerika fan taraqqiyoti assotsiatsiyasi aʼzosi, Milliy fanlar akademiyasining aʼzosi va 2002-yildan 2003-yilgacha Amerika Virusologiya Jamiyatining prezidenti boʻlgan. U Ralf FW Bartenschlager va Maykl J. Sofiya bilan birga 2016 Lasker-DeBakey Klinik Tibbiy Tadqiqot mukofotiga sazovor boʻlgan. Maykl Xoughton va Xarvi J. Alter bilan birga esa " Gepatit C virusini kashf etgani uchun" fiziologiya va tibbiyot bo'yicha 2020-yilgi Nobel mukofotiga sazovor bo'ldi.

## Erta hayot va ta'lim
Charlz Moen Rays 1952-yil 25-avgustda Kaliforniyaning Sakramento shahrida tug'ilgan.

Rays Phi Beta Kappa  ni 1974-yilda Devisdagi Kaliforniya universitetining zoologiya boʻyicha bakalavr darajasi bilan tamomlagan. 1981-yilda u Kaliforniya Texnologiya Institutida biokimyo fanlari nomzodi ilmiy darajasini oldi, u yerda Jeyms Shtraus laboratoriyasida RNK viruslarini o'rgandi.  Doktorlikdan keyingi tadqiqotlarni o'tkazish uchun Caltechda to'rt yil qoldi.

## Karyera
Doktorlikdan keyingi ishidan so'ng Rays tadqiqot guruhi bilan 1986-yilda Vashington universiteti tibbiyot maktabiga ko'chib o'tdi va u yerda 2001-yilgacha qoldi.

Rays 2001-yildan beri Rokfeller universitetida Moris R. va Korin P. Grinberg professori. Shuningdek, u Vashington universiteti tibbiyot fakulteti va Kornell universitetining yordamchi professori hisoblanadi. U oziq-ovqat va farmatsevtika idorasi, Milliy sog'liqni saqlash institutlari va Jahon sog'liqni saqlash tashkiloti qo'mitalarida ishlagan.

U 2003-yildan 2007-yilgacha *Eksperimental tibbiyot* *jurnali, 2003-yildan 2008-yilgacha Virusologiya jurnali* va 2005-yildan hozirgi kungacha *[[PLoS patogenlari]]* muharriri boʻlgan. U 400 dan ortiq ilmiy nashrlarning muallifi.

Caltechda  u Sindbis virusi genomini o'rganish va flaviviruslarni o'zlarining viruslar oilasi sifatida yaratish bilan shug'ullangan. U bu ish uchun ishlatgan sariq isitma virusi shtammi oxir-oqibat sariq isitmaga qarshi vaktsina ishlab chiqish uchun ishlatilgan. Sent-Luisdagi Vashington universitetida Sindbis virusini o'rganayotganda Rays 1989-yilda *The New Biologist* jurnalida chop etilgan maqolasida laboratoriyada yuqumli flavivirus RNKni qanday ishlab chiqarganini tasvirlab berdi. Ushbu maqola gepatit C virusini o'rganayotgan Stiven Feynstonning e'tiborini tortdi va Raysga gepatit C ga qarshi vaktsina yaratish uchun ushbu texnikadan foydalanishni taklif qildi. 1997-yilda Rays shimpanzelar ustida olib borilgan tadqiqotlarda foydalanish uchun gepatit C virusining birinchi yuqumli klonini o'stirdi. Bu virus ham endemik edi. 2005-yilda Rays, shuningdek, inson bemorida aniqlangan virusning o'tkir shaklining shtammini laboratoriya sharoitida ko'paytirishga majbur bo'lishi mumkinligini ko'rsatgan jamoaning bir qismi edi. Raysning gepatit C tadqiqotiga qo'shgan hissasi unga ko'plab mukofotlarga sazovor bo'ldi.

## Mukofotlar

* 1986 Pew Charitable Trust stipendiyasi
* 2004-yil Amerika fan taraqqiyoti assotsiatsiyasi a'zosi etib saylandi
* 2005-yil Milliy fanlar akademiyasining a'zosi etib saylangan
* 2005 Amerika Mikrobiologiya Akademiyasi a'zosi etib saylandi
* 2007 MVt Beijerinck Virusologiya mukofoti
* 2015 Robert Koch mukofoti
* 2016 Artois-Baillet Latour sog'liqni saqlash mukofoti
* 2016 Lasker mukofoti
* 2020 yil Fiziologiya yoki tibbiyot bo'yicha Nobel mukofoti

## Manbalar

## Havolalar

* 
* Charles M. Rice on Nobelprize.org