open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Chris Gulker

**Christian Frederick** „**Chris**“ **Gulker** (1951-yil 10-mart – 2010-yil 27-oktyabr) amerikalik fotograf, dasturchi hamda yozuvchi.

Gulker gazeta faoliyatiga internet nashri ya’ni vebsayt davrini joriy etgan vositachilardan biri hisoblanadi. U bloggerlikning dastlabki tarixida ham asosiy shaxs boʻlgan.

## Tarjimai holi
New York shahrida tugʻilgan Gulker Pensilvaniya shtatidagi Eri yaqinidagi Eri koʻli boʻyida ulgʻaygan. U 1969-yil Ogayo shtatining Gudson shahridagi Gʻarbiy zahiralar akademiyasining bitiruvchisi boʻlgan. Soʻng Los Angelesdagi Occidental kollejida qiyosiy adabiyot boʻyicha ilmiy darajaga ega boʻlgan. Gulker idish yuvuvchi, taksi haydovchisi, evakuator operatori va barmen boʻlib ham ishlagan. 1978- yilda Los Angeles Herald-Examiner kompaniyasida fotograf boʻlib ishga yollangan. Christian shuningdek, frilanser sifatida ham faoliyat yuritgan va *[[Time (jurnal)|Time]]*, *Newsweek*, *[[Vanity Fair]]*, *Rolling Stone*, *[[Glamour]],* *[[The New York Times]]* kabi jurnallarda suratlari nashr etilgan. Gulker ikki marta Pulitser mukofotiga nomzod boʻldi. Milliy matbuot fotograflari assotsiatsiyasining elektron fotojurnalistika seminariga hissa qoʻshgan.

1989-yilda *Herald-Examiner* yopilganidan soʻng Menlo Parkga, Kaliforniya shtatiga koʻchib oʻtadi. U yerda dastlab fotolar muharriri boʻlib ishladi. 1989-yilgi Loma Prieta zilzilasi sababli elektr quvvati oʻchganidan soʻng gazeta nashriyot tizimini toʻxtab qoladi. Bu esa Gulkerga The Examiner jurnalini Macintosh tomonidan elektron ishlab chiqarilgan nashrini joriy qilish imkonini berdi.

Gulkerga 2006-yil oktyabr oyida operatsiya qilib boʻlmaydigan malign glioma miya shishi tashxisi qoʻyilgan. Oʻzining soʻnggi yillarida, falaj boʻlib qolganiga qaramay, u Fransiya va Amerika janubiga sayohat qiladi. Doʻstlarini ziyorat qildi va oʻz blogi orqali saraton kasalligi bilan ogʻrigan tajribasi bilan oʻrtoqlashdi. U davolanishni davom ettirishdan koʻra palliativ yordamni tanladi.

2010-yil iyul oyida Christianning onkologi unga bir necha oylik umri qolganligini aytgan. Gulker 2010-yil 27-oktabrda 59 yoshida uyida uxlagan holda vafot etgan.
## Manbalar
Kofu (Tottori)

– Yaponiyaning Tottori prefekturasi, Xino okrugining shimoli-sharqida joylashgan shaharcha. 2021-yil 31-mart holatiga koʻra, shaharda 1023 ta xonadonda 2737 nafar aholi istiqomat qilgan va aholi zichligi har kvadrat kilometrga 22 kishidan toʻgʻri kelgan. Shaharning umumiy maydoni 124,52 kvadrat kilometr (48,08 mi²).

## Etimologiya
Kofu shahrining nomi uning aholisi tomonidan referendumda tanlangan. Yapon tilida u ikkita kanji belgisidan tuzilgan. Birinchisi, 江, „suv“ degan maʼnoni anglatadi, 府 „markaz“ yoki „yadro“ degan maʼnoni anglatadi.

## Geografiya
Kofu Tottori prefekturasining gʻarbiy qismidagi Chugoku togʻlarida joylashgan. Shaharning shimoli-sharqiy qismi Daisen togʻining janubiy etagida piroklastik tuproqdan tashkil topgan platoda joylashgan. Shaharning gʻarbiy qismidan Xino daryosi oqib oʻtadi. Shaharning Okayama prefekturasi bilan chegaradosh janubiy qismi baland balandlikda joylashgan va Giboshi togʻi ( hukmronlik qiladi.), Mihira togʻi () va Kenashi togʻi ().

### Qoʻshni munitsipalitetlar
Tottori prefekturasi:

* Hino
* Xoki
* Daisen
* Kotoura
* Kurayoshi

Okayama prefekturasi:

* Maniwa
* Shinjo

## Iqlim
Kofu nam subtropik iqlim sifatida tasniflanadi, shahar issiq yoz va sovuq qish bilan kuchli qor yogʻishi bilan tavsiflanadi. Kofuda oʻrtacha yillik harorat 11,8 °C. Yillik oʻrtacha yogʻingarchilik 1883-yilmm, sentyabr esa eng nam oy hisoblanadi. Avgustda eng yuqori harorat 23,6 atrofida°C, eng pasti esa yanvarda, 0,1°C.

## Demografiya
Yaponiya aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra Kofu aholisi quyidagicha edi. Shahar qishloq aholisining qisqarishidan aziyat chekmoqda va 1950-yillardan beri aholi soni doimiy ravishda kamayib bormoqda.

## Tarix
Kofu hududi qadimgi Xoki viloyatining bir qismi edi. Edo davrida u Tottori domenining Ikeda klaniga tegishli edi. Meiji restavratsiyasidan keyin. Ebi qishlogʻi 1889-yil 1-oktyabrda zamonaviy munitsipalitetlar tizimining oʻrnatilishi bilan Tottori, Xino tumanida tashkil etilgan. Obi 1947-yil 1 oktyabrda shahar maqomiga koʻtarildi. Kofu shahri 1953-yilda Obining Kanagava va Yonezava qishloqlari bilan birlashishi natijasida tashkil topgan.

## Hukumat
Kofu toʻgʻridan-toʻgʻri saylanadigan mer va 10 aʼzodan iborat bir palatali shahar kengashiga ega boʻlgan mer-kengash shakliga ega. Milliy siyosat nuqtai nazaridan, shahar Yaponiya Diet quyi palatasining 2-okrugiga kiradi.

## Iqtisodiyot
Kofu iqtisodiyoti qishloq xoʻjaligi, shisha suv va togʻ-changʻi kurortlariga mavsumiy turizmga asoslangan.

## Taʼlim
Kofuda shahar hukumati tomonidan boshqariladigan bitta umumiy boshlangʻich/oʻrta maktablar mavjud. Shaharda lisey, kollejlar yoʻq.

## Manbalar
Anatoliy Bashmakov

**Anatoliy Afanasyevich Bashmakov** – qozoq davlat va siyosat arbobi, olim, iqtisodiyot fanlari doktori (2007), siyosiy fanlar nomzodi (2005), professor, RK NIA muxbir aʼzosi (2008). 1949-yil 15-iyunda SSSRning Shimoliy Qozogʻiston viloyati Bulayev tumani Qorakoʻgʻa qishlogʻida tugʻilgan.

## Biografiya
1949-yil 15-iyunda Shimoliy Qozogʻiston viloyati Bulayevskiy tumani Qoraqoʻgʻa qishlogʻida tugʻilgan. Otasi – Bashmakov Afanasiy Andrianovich. Onasi – Bashmakova Matryona Matveyevna.

1972-yilda Petropavlovsk pedagogika institutining tarix fakultetini tarix va jamiyatshunoslik mutaxassisligi boʻyicha tamomlagan.

1986-yilda Selinograd qishloq xoʻjaligi instituti agronomiya fakultetining agronom mutaxassisligi boʻyicha tamomlagan.

2005-yilda „Qozogʻiston Respublikasi va Rossiya Federatsiyasining transchegaraviy hamkorligining ijtimoiy-siyosiy muammolari“ mavzusidagi dissertatsiya mavzusi boʻyicha siyosiy fanlar nomzodi ilmiy unvonini himoya qilgan.

2007-yilda „Qozogʻiston Respublikasining iqtisodiyoti va ijtimoiy muhiti: oʻzaro taʼsir nazariyasi va mexanizmi“ mavzusida iqtisod fanlari doktori ilmiy unvonini himoya qilgan.

## Mehnat faoliyati
1972-yildan–1975-yilgacha – Shimoliy Qozogʻiston viloyatidagi maktab direktori.

1975-yildan–1978-yilgacha – Shimoliy Qozogʻiston viloyati komsomol tuman qoʻmitasi, viloyat komiteti kotibi.

1978-yildan–1992-yilgacha – Shimoliy Qozogʻiston viloyati Kommunistik partiyasi Petropavlovsk shahar qoʻmitasining tuman qoʻmitasi boʻlimi boshligʻi, viloyat qoʻmitasi boʻlimi boshligʻining oʻrinbosari va kotib vazifalarida ishlagan.

1992-yildan–2002-yilgacha – Shimoliy Qozogʻiston viloyati Davlat mulk qoʻmitasi raisining birinchi oʻrinbosari.

2002-yildan–2003-yilgacha – Shimoliy Qozogʻiston viloyati oziq-ovqat korporatsiyasi direktorining oʻrinbosari, Shimoliy Qozogʻiston viloyati Petropavlovsk iqtisodiyot kolleji direktori.

2015-yildan hozirgacha – Yevroosiyo Milliy universiteti Qozogʻiston xalqlari assambleyasi kafedrasi mudiri.

## Saylangan lavozimlar
2002-yildan–2014-yilgacha – Qozogʻiston Respublikasi parlamenti Senatining Shimoliy Qozogʻiston viloyatidan deputat, ijtimoiy-madaniy rivojlanish boʻyicha doimiy komissiya aʼzosi.

## Boshqa lavozimlar
Qozogʻiston rus, qozoq va slavyan tashkilotlari uyushmasi raisining oʻrinbosari, Qozogʻiston rus, qozoq va slavyan tashkilotlari uyushmasi Ostona boʻlimi raisi.

Qozogʻiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Xotin-qizlar ishlari va oilaviy-demografik siyosat boʻyicha milliy komissiya aʼzosi (2008-yildan).

Qozogʻiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Ijtimoiy ongni modernizatsiya qilish dasturini amalga oshirish boʻyicha Milliy komissiya aʼzosi (2017-yildan).

Qozogʻiston Respublikasi parlamentining Rossiya, Yaponiya, Janubiy Koreya, Chexiya, Polsha, Yevropa parlamenti va NATOdagi vakili.

Mustaqil Davlatlar Hamdoʻstligiga aʼzo Davlatlar Parlamentlararo Assambleyasi aʼzosi, Polsha Respublikasi Senati, Koreya Respublikasi Milliy Assambleyasi bilan hamkorlik guruhi aʼzosi „Nur Otan“ XDP Siyosiy Kengashi Byurosi aʼzosi".
## Manbalar
Rikuzentakata (Iwate)

–Yaponiyaning Iwate prefekturasida joylashgan shahar. Shaharning umumiy maydoni 231,94 kvadrat kilometrni tashkil etadi.

## Geografiyasi
Rikuzentakata Iwate Hiroshima prefekturasining uzoq janubi-sharqiy burchagida joylashgan boʻlib, sharqda Tinch okeani bilan chegaradosh hisoblanadi. Shahar 2011-yilgi tsunami vayron boʻlgunga qadar Furukawanuma koʻlini oʻz ichiga olgan. Shaharning qirgʻoqboʻyi hududining bir qismi Sanriku Fukkō Milliy Bogʻi chegaralarida joylashgan.

## Iqlimi
Rikuzentakata nam iqlimga ega. Bu yerda issiq yoz va sovuq qish boʻladi. Oʻrtacha yillik harorat  . Yillik oʻrtacha yongʻin miqdori , eng yomgʻirli oy sentyabr, eng qurgʻoqchi oy esa yanvar. Avgustda eng yuqori harorat  atrofida va eng pasti yanvarda,  .

## Demografiyasi
Yaponiya aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Rikuzentakata aholisi 1950-yillarda eng yuqori choʻqqiga chiqdi va soʻnggi 70 yil ichida barqaror ravishda kamaydi.

## Tarixi
Hozirgi Rikuzentakata hududi qadimgi Mutsu provinsiyasining bir qismi boʻlgan. Bu hududda Emishi xalqi yashagan va Heian davrida Yamato sulolasi nazorati ostida boʻlgan.

### 2011-yil Tōhoku zilzilasi va tsunami
Rikuzentakata Toxokudagi zilziladan keyin tsunami tufayli deyarli butunlay vayron boʻlgan. Politsiya maʼlumotlariga koʻra, balandligi uch qavatdan kichik boʻlgan har bir bino butunlay suv ostida qolgan, balandligi uch qavatdan katta binolar qisman suv ostida qolgan, binolardan biri shahar hokimiyati boʻlib, u yerda ham suv uchinchi qavatgacha koʻtarilgan. Mahalliy rasmiylarning hisob-kitoblariga koʻra, shahar aholisining 20-40 foizi halok boʻlgan.

## Iqtisodiyoti
Rikuzentakata mahalliy iqtisodiyoti asosan oziq-ovqat mahsulotlarini qayta ishlashga asoslangan. 2011-yil holatiga koʻra, oyster dehqonchiligi shahar uchun yillik sotuvdan ¥40 million ishlab chiqargan.

## Manbalar
Lolli gambiti

**Lolli gambiti** – bu quyidagi yurishlar bilan boshlanadigan shaxmat debyuti:  **1. e2-e4 e7-e5 <br> 2. f2-f4 e5:f4 <br> 3. Kg1-f3 g7-g5 <br> 4. Cf1-c4 g5-g4 <br> 5. Cc4:f7+**.

Ushbu gambit ochiq yurishlarga asoslangan.

## Tarixi
Ushbu gambit haqida manbalar birinchi marta Polerio va Greco asarlaridan topilgan. Ushbu gambit 17631763-yilda D.Lolly tomonidan batafsil o'rganilgan. 

## Asosiy variantlar
* **5. …Kpe8:f7 6. Kf3-e5+ Kpf7-e8 7. Фd1:g4 Kg8-f6 8. Фg4:f4 d7-d6 9.Ke5-f3 Лh8-g8**

## Manbalar
Muhammad Ahmedov

**Muhammad Ahmedov** (1949-yil, 10-dekabr; Buxoro viloyati, Buxoro tumani) — Oʻzbekiston qahramoni, „El-yurt hurmati“  va Mehnat shuhrati ordeni sohibi.

## Tarjimai holi
Muhammad Axmedov 1949-yilning 10-dekabr kuni Buxoro viloyati Buxoro tumanida tugʻilgan. Faoliyatini 1970-yilda oʻqituvchilikdan boshlagan. 2007-yildan hozirgi vaqtga qadar Buxoro tumanidagi „Madaniyat Muhammat Ismat“ fermer xoʻjaligining raisi.

## Mukofotlari
*Mehnat shuhrati ordeni (1999-yil)
*„Shuhrat“ medali (1994-yil)
*„Oʻzbekiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan qishloq xoʻjaligi xodimi“ unvoni (2017-yil} 
*Oʻzbekiston qahramoni (2021-yil)

## Manbalar

## Adabiyotlar
Sakaide (Kagawa)

– Yaponiyaning Kagava prefekturasida joylashgan shahar. 2022-yil 1-oktabr holatiga koʻra, shaharda 21347 ta xonadonda aholi soni jami 49 439 kishidan iborat.

## Geografiyasi
Sakaide Kagava prefekturasining shimoliy markazida, Shikoku orolida, shimolda esa Seto ichki dengiziga qaragan joyda joylashgan. Shahar Shivaku orollarining bir qismini, jumladan, Buyuk Seto koʻprigi bilan bogʻlangan bir qator orollarni oʻz ichiga oladi. Shaharning janubiy qismi tepalik boʻlib, Kagava prefekturasining boshqa koʻplab shahar va shaharlarida boʻlgani kabi koʻplab suv omborlari mavjud. Buyuk Seto koʻprigi shaharni Seto ichki dengizi orqali Okayama prefekturasidagi Kurashiki bilan bogʻlaydi.

## Iqlimi
Sakaide nam subtropik iqlimga ega (Köppen *Cfa*). Sakaideda oʻrtacha yillik harorat 15,6&nbsp;°C. Yillik oʻrtacha yogʻin miqdori 1439&nbsp;mm, sentyabr esa eng nam oy hisoblanadi. Yanvarda eng yuqori harorat 26,5 °C atrofida, eng pasti esa yanvar oyida 5,4 °C atrofida boʻladi.

## Demografiyasi
Yaponiya aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Sakaide aholisi 1980-yillardan beri doimiy ravishda kamayib bormoqda.

## Tarixi
Sakaide hududi qadimiy Sanuki provinsiyasining bir qismi boʻlib, shahar chegaralarida koʻplab kofun mozorlari topilgan. Asuka davrida Kiyama qal’alari Xitoyning Tang sulolasi tomonidan bosib olinishining oldini olish uchun qurilgan. Edo davrida bu hudud Takamatsu domenining bir qismi boʻlib, bir vaqtlar tuz ishlab chiqarish markazi sifatida gullab-yashnagan. Meiji restavratsiyasidan soʻng, 1890-yil 15-fevralda zamonaviy munitsipalitetlar tizimini yaratish bilan Sakaide shahri tashkil etilgan. 1894-yili 1-iyulda shahar maqomiga koʻtarilgan.

## Hukumati
Sakaide toʻgʻridan-toʻgʻri saylanadigan mer va 20 aʼzodan iborat bir palatali shahar kengashiga ega boʻlgan mer-kengash boshqaruv shakliga ega. Sakaide Utazu bilan birgalikda Kagava prefekturasi assambleyasiga uchta aʼzoni qoʻshadi.

## Iqtisodiyot
Sakaide – sanoat shahri boʻlib, u kemasozlik va kimyo sanoati, neftni qayta ishlash zavodlari va elektr stantsiyalari joylashgan. Buyuk Seto koʻprigining Shikoku oxirida joylashganligi sababli, koʻplab logistika kompaniyalari ham ushbu hududlarda toʻplangan.

## Taʼlim tizimi
Sakaide shahrida 12 ta davlat boshlangʻich maktabi va beshta davlat oʻrta maktabi shahar hukumati tomonidan boshqariladi. Shaharda Kagava prefekturasi taʼlim kengashi tomonidan boshqariladigan nogironlar uchun bitta maxsus taʼlim maktabi ham mavjud.

## Manbalar
Usvyatskiy

Usvyatskiy – Rossiyaning Pskov viloyatidagi shahar tipidagi aholi punkti. U shahar posyolkasi maqomiga ega. Usvyatskiy volostining markazi.

## Geografiyasi
U Pskovdan 320 km janubi-sharqda, Belorussiya chegarasi yaqinida keng kanal (Gorodechnoye) bilan bogʻlangan ikkita Uzmen va Usvyat koʻllari orasida joylashgan. Qishloqning sharqida Udvyaty qishlogʻi joylashgan.

## Tarixi
Ilgari Usvyaty turli nomlar bilan tanilgan – Vsyach, Vsvyach, Vsvyat, Usvyach, Svyach, Usvyat, Usvyato.
Ular birinchi marta xronikalarda 1021-yilda knyaz Yaroslav Donishmand Polotsk knyazi Bryachislav Izyaslavichga ikkita shaharni: Vysvyach (yaʼni Usvyaty) va Vitebskni berganida qayd etilgan. 1225-yilda Usvyat yaqinida ruslar litvaliklarni magʻlub etishdi. 1245-yilda knyaz Aleksandr Nevskiy bu yerda yana litvaliklarni magʻlub etdi. 1320-yilda u Litva Buyuk Gertsogligiga qoʻshildi (Vitebsk knyazining qiziga uylangan va Usvyatida bir muncha vaqt yashagan Litva knyazi Olgerd meros qilib olgan).

## Manbalar
Kuvshinovskiy tumani (Tver viloyati)

| rahbar =
| asos solingan =1929-yil
| ilk eslatilishi =
| qachondan beri =
| maydon =1874,34
| balandlik turi =
| AP markazi balandligi =
| aholi =13028
| sanalgan yil =2021
| milliy tarkib =
| telefon kodi =
| pochta indekslari =
| avtomobil kodi =69
| raqamli identifikator =
 }}

**Kuvshinovskiy tumani**() – Rossiyaning Tver viloyatining markaziy qismining gʻarbidagi maʼmuriy-hududiy birlik (tuman) va munitsipal tuzilma (munitsipal okrug).

Maʼmuriy markazi – Kuvshinovo shahri.

## Geografiyasi
Maydoni 1874 km².

Tuman mintaqaning oʻrta qismida, Tverning shimoli-gʻarbiy qismida joylashgan va chegaralari:

shimolda – Firovskiy va Vyshnevolotskiy tumanlari bilan,
sharqda – Torjok viloyati bilan,
janubda – Staritskiy tumani bilan,
gʻarbda – Selizharovskiy va Ostashkovskiy tumanlari bilan.
Maydoni 1874 km². Asosiy daryolari: Osuga, Tsna, Poved, Negoch, Prechisto-Kamenka va Bolshaya Kosha.

## Tarixi
1920-yillarda Tver viloyatining Novotorjskiy tumani volostlari kengaytirildi: Borkovskaya va Tysyatskaya (markazi Kuvshinovo qishlogʻida) volostlari tuzildi. 1929- yilda Kamenskiy tumani markazi Gʻarbiy qismi boʻlgan Kuvshinovo qishlogʻida va 1935- yildan Kalinin viloyatida tashkil etildi.

1930-yil 10-mayda Talojenskiy va Timofeevskiy qishloq kengashlari Kamenskiy tumanidan Moskva viloyati Tver tumanidagi Novotorj tumaniga koʻchirildi .

1963-yilda tuman Torjokskiyga qoʻshildi. 1965-yilda Kuvshinovskiy tumani nomi bilan qayta tiklandi.

## Aholisi
Shahar aholisi (Kuvshinovo shahri) tuman umumiy aholisining 71,09% ni tashkil qiladi.

Gender tarkibi
2002-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, aholi 17,847 kishini tashkil etdi (8,017 erkak va 9,830 ayol).
Asosiy millati ruslar.
## Manbalar
Shukyur Bayramov

**Shukyur Mamed oʻgʻli Bayramov** ( ; 1928-yil 1-sentyabr Qozoq tumanida  — 1994-yil 25-mart Bokuda vafot etgan ) - Sovet Ozarbayjon energetiki, Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1966).
## Hayoti va faoliyati
1928-yil 1-sentabrda Ozarbayjon SSR (hozirgi Ozarbayjon Respublikasining Qozogʻiston viloyati) Qozogʻiston tumani, Kemerli qishlogʻida tugʻilgan. ozarbayjon.

1952—1953-yillarda - Krasin nomidagi Boku davlat okrug elektr stansiyasida ishchi, 1953 yildan - Boku shahridagi Severnaya davlat elektr stansiyasida bug 'turbinasi mashinisti. 1954 yilda u KPSS a'zoligiga qabul qilindi.

Keyingi yillarda u Severnaya davlat elektr stansiyasi turbina sexida katta mashinist bo‘ldi. Uning bevosita ishtiroki bilan yetti yillik reja (1959-1965) yillarida davlat stansiyasi Boku shahridagi ob’ektlarning 30 foizga yaqinini elektr energiyasi bilan ta’minlay boshladi.

SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1966-yil 4-oktabrdagi Farmoni bilan Bayramov Shukur Mamed oʻgʻli mamlakat energetika tarmogʻini rivojlantirishning yetti yillik rejasi topshiriqlarini bajarishda erishilgan ulkan muvaffaqiyatlari uchun orden bilan mukofotlangan. Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan Lenin ordeni va O'roq va Bolg'a oltin medali topshirildi.

1966 yildan Severnaya davlat elektr stansiyasida turbinalar sexida smena ustasi boʻlib ishlagan.

Bokuda (Ozarbayjon) yashagan. 1994-yil 25-martda vafot etgan.

## Xotirasi
Boku shahridagi davlat elektr stansiyasi joylashgan koʻchaga Sh.M.Bayramov nomi berilgan.

## Mukofotlari
Lenin ordeni (04.10.1966),

## Manbalar
Rachel Held Evans

Rachel Held Evans (Rachel Grece Held; 1981-yil 8-iyun – 2019-yil 4-may) amerikalik nasroniy sharhlovchisi, blogger va muallif. Uning „A Year of Biblical Womanhood“ kitobi „New York Times“ gazetasining badiiy boʻlmagan elektron kitobi, „Searching for Sunday“ asari esa „New York Times“ gazetasining eng koʻp sotilgan bosma asari boʻlgan.

## Hayoti
Evans Alabama shtatida Robin va Piter Held oilasida tugʻilgan va ilk yillarini Alabama shtatining Birmingham shahrida oʻtkazgan. 14 yoshida u oilasi bilan Deytonga (Tennessi) koʻchib oʻtgan, u yerda esa otasi Brayan kollejida maʼmuriy lavozimni egallagan. U avval Rhea okrugidagi oʻrta maktabda oʻqigan, keyin Bryan kollejiga borgan va u yerda ingliz adabiyoti boʻyicha tahsil olgan. Boʻlajak yozuvchi 2003-yilda sanʼat bakalavri darajasini olgan.

## Faoliyati
Kollejni tugatgandan soʻng, Evans Chattanooga Times Free Press nashrida stajirovka qilish uchun Tennessi shtatining Chattanooga shahriga koʻchib oʻtgan.

2004-yilda Evans Daytonga qaytib kelgan va u yerda The Herald-News mahalliy gazetasida toʻliq ishlagan. 2006-yilda u toʻliq vaqtli ishdan gazetaning hazil-mutoyiba sharhlovchisi sifatida pro bono yozishga oʻtgan; 2007-yilda u Tennessee Press Association tomonidan eng yaxshi shaxsiy hazili uchun mukofotni qoʻlga kiritgan. Shundan soʻng u milliy nashrlar uchun mustaqil maqolalar yozishni davom ettirgan va blog yurita boshlagan.

## Oʻlimi
Evans 2019-yil aprel oyida infeksiya uchun dori-darmonlarga allergik reaktsiyasi tufayli tibbiy komaga yotqizilgan. Oʻsha yilning 2-mayiga kelib, „miyaning qattiq shishishi“ uning ahvolini yomonlashtirgan va u 4-mayda vafot etgan.

## Manbalar
Zentsūji

– Yaponiyaning Kagawa prefekturasida joylashgan shahar.

## Geografiyasi
Zentsūji Kagawa prefekturasining shimoli-gʻarbiy qismida joylashgan. Bu Kagawa prefekturasida dengizga teskari yagona shahar hisoblanadi.

### Qoʻshni munitsipalitetlar
Kagawa prefekturasi

* Marugame
* Mitoyo
* Kotohira
* Tadotsu
* Manno

## Iqlimi
Zentsūji nam subtropik iqlimga ega (Köppen *Cfa*), yozi issiq va qishi salqin, qor koʻp yogʻishi bilan qolgan joylardan ajralib turadi. Zentsūjda oʻrtacha yillik harorat 15,1°Cni tashkil qiladi. Yillik oʻrtacha yogʻin miqdori 1439 mm, sentyabr esa eng nam oy hisoblanadi.

## Demografiyasi
Zentsūji aholisi 1960-yillardan beri nisbatan barqaror hisoblanadi.

## Tarixi
Zentsūji hududi qadimgi Sanuki provinsiyasining bir qismi boʻlib, tarixiy manbalaga qaraganda oldingi davrlardan beri mavjud boʻlib hisoblangan. Kofun davriga oid bir qator mozorlar, jumladan, Arioka Kofun klasteri aniqlangan. Shahar buddist rohib Kukayning tugʻilgan joyi boʻlib, u Kobo Daishi nomi bilan ham tanilgan.

Tado tumani 1899-yilda Nakatado tumaniga aylandi. Zentsūji 1901-yil 3-noyabrda shahar maqomiga koʻtarilib, 4 ta qoʻshni qishloq bilan birlashgandan soʻng, 1954-yil 31-martda shahar maqomi olgan.

## Hukumati
Zentsūji toʻgʻridan-toʻgʻri saylanadigan mer va 16 aʼzodan iborat bir palatali mer-kengash shakliga ega. Zentsūji Kagawa prefekturasi assambleyasiga ikki aʼzoni ham qoʻshgan.

## Iqtisodiyoti
Zentsūji iqtisodiyoti birinchi navbatda oziq-ovqat bilan bogʻliq. Fermerlari Zentsūji mintaqa mevalarni shisha idishlarga oʻstirish va ularni tabiiy ravishda idish shaklini olishiga imkon berish orqali kubik tarvuz etishtirish usulini topgan. Kvadrat shaklli qovunlarni yigʻish va saqlashni osonlashtirish uchun moʻljallangan, ammo kvadrat tarvuzlar odatda odatdagidan ikki baravar koʻp joyni egallaydi. Piramida shaklidagi tarvuzlar ham yetishtirishgan. 

## Taʼlim tizimi
Zentsūjida 8 ta davlat boshlangʻich maktabi, shahar hukumati tomonidan boshqariladigan 2 ta davlat oʻrta maktabi va Kagawa prefekturasi taʼlim kengashi tomonidan boshqariladigan 1 ta davlat oʻrta maktabi mavjud.

* Shikoku Gakuin kichik kolleji

## Manbalar
Bohumil Tomashek

**Bohumil Tomashek** — chexiyalik basketbolchi hamdamurabbiysi bo'lib faoliyat olib boriladi. Bohumil Tomashek 2001–yilda Chexoslovakiyaning 20- asr jamoasiga saylangan.

## O'yin faoliyati

### Klub faoliyati
Bohumil Tomashek 1960 hamda 1969-yillarda ikki marta Chexoslovakiya Ligasi chempionligini qo'lga kiritgan. Bohumil Tomashek 1968–1969-yilgi mavsumda Yevropa miqyosida o'rta darajadagi FIBA Saporta kubogi chempionligini qo'lga kiritgan. Bohumil Tomashek 1967-yilda FIBA Yevropa saralash jamoasiga murabiy etib tayinlangan. Bohumil Tomashek 1970–1971-yilgi mavsumda Germaniya Ligasining eng yaxshi to'purari ham bo'lgan.

### Terma jamoadagi faoliyati
Katta Chexoslovakiya terma jamoasi bilan Tomashek 1960-yilgi Yozgi Olimpiya o'yinlarida erkaklar turnirida ishtirok etgan. Chexoslovakiya bilan Bohumil Tomashek 1959-yilgi EuroBasketning kumush medalini hamda 1967-yilgi EuroBasketning kumush medalini ham qo'lga kiritgan.

## Murabbiylik faoliyati
Bohumil Tomashek 1970-yildan 1972-yilgacha Germaniya Ligasining SSV Xagen klubida basketbolchi-murabbiy bo'lgan.

## Manbalar
Ragamuffin mushugi

**Ragamuffin** – uy mushuklari zotlaridan biri. Bu bir vaqtlar Ragdoll mushugining bir varianti deb hisoblangan, ammo 1994-yilda alohida zot sifatida roʻyxatga kiritilgan. Ragamuffinlar oʻzlarining doʻstona xarakterlari va qalin moʻynalari bilan ajralib turadi.
## Xususiyatlari
Zotning jismoniy xususiyatlariga toʻrtburchaklar, keng koʻkrakli tanasi kiradi, elkalari qisqa boʻyinni qoʻllab-quvvatlaydi. Bu mushuklar suyaklari ogʻir deb tasniflanadi.

Boshi keng, peshonasi yumaloq, tumshugʻi ancha kichik va ogʻzi katta boʻlib hamda moʻylovlari bor. Tanasi toʻrtburchaksimon shaklda, koʻkrak qafasi va yelkalari keng. Orqa tomondan yoʻgʻon va baquvvat koʻrinadi. Qorinning pastki qismida yogʻ toʻplanishga moyil.

## Tarixi
IRCA Cherubim mushuklari 1971-1994 yillar davomida (23 yil) rivojlangan zot boʻlib, Ragamuffin zotining asosiy ajdodi hisoblanadi. Bundan tashqari, IRCA Miracle Ragdolls, Ragdolls, Honey Bear va Maxamillion zotlarini oʻzagini ham oʻz ichiga olgan.

Bu turning amakivachchasi hisoblangan Ragdoll zoti faqat IRCA Ragdoll zoti bilan 1971-1975 yillar oraligʻida (4 yil davomida) rivojlantirilgan.

Bugungi kunda biz ularni quyidagicha qabul qilamiz: ACFA (Sibir mushugi), CFA (Uzun va tekis yungli Selkirk Reks mushugi), GCCF (British Shorthair).
## Yana
* Birman mushugi
* Siam mushugi
* Korat mushugi
* Birma mushugi
* Tonkin mushugi
* Khao Manee mushugi
* Suphalak mushugi
* Tailand lilak mushugi
## Manbalar
Tsurugi (Tokushima)

– Yaponiyaning Sikoku orolida joylashgan Tokusima prefekturasining Mima tumanidagi shaharcha.

Shahar 2005-yil 1-martda Xanda va Sadamitsu shaharlari va Mima tumanidagi Ichiu qishlogʻining qoʻshilishi natijasida tashkil topgan.

Maydoni 194,84km² va roʻyxatga olingan aholi soni, 2019-yil 1-iyun holatiga koʻra, 7877 kishi, aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 40,4.

## Geografiya
Tsurugi Tokusima prefekturasining shimoli-gʻarbiy qismida joylashgan. Yoshino daryosi, Shikokudagi ikkinchi eng uzun daryo, Tsurugi shimoliy chegarasini tashkil qiladi. Ikki irmoq, Sadamitsu va Xanda daryolari shaharning ikkita asosiy vodiysini tashkil qiladi. Sadamitsu va Xanda bu ikki daryoning ogʻzida, Ichiu esa Sadamitsu daryosining yuqori qismida joylashgan. Shahar hududining katta qismi tik togʻlar bilan qoplangan. Tsurugi shimol va sharqda Mima, gʻarbda Xigashimiyoshi va janubda Miyoshi bilan chegaradosh.

## Taʼlim

* Sadamitsu texnik litseyi
* Sadamitsu JHS
* Handa JHS
* Ichiu JHS (yopiq 2010)
* Sadamitsu boshlangʻich maktabi
* Ota boshlangʻich maktabi (Sadamitsu)
* Handa boshlangʻich sinf
* Yachiyo boshlangʻich maktabi (Handa)
* Komi boshlangʻich maktabi (Ichiu)

## Transport
JR Shikoku Tokushima liniyasi Tsurugi-ga ikkita stantsiya bilan xizmat qiladi: Awa-Handa stantsiyasi va Sadamitsu .

Shahar orqali Yaponiyaning ikkita milliy avtomagistrallari oʻtadi: 192 va 438- yoʻnalishlar.

## Diqqatga sazovor joylar

### Sadamitsu

* Sadamitsuning asosiy koʻchasi Edo davridagi savdogarlarning uylari bilan qoplangan, *udatsu* meʼmoriy xususiyatga ega boʻlib, u binolar oʻrtasida yongʻin tarqalishini oldini oladi va savdogarning boyligi va mavqeining dekorativ ramzi boʻlib xizmat qiladi.
* Narutaki – Sadamitsuning janubiy chekkasidagi sharshara. Uning yuqori sharsharasi taxminan 40 metr balandlikda va undan keyin 25 va 20 metrli ikkita kichik kaskadlar keladi.

### Handa

* Handa oʻzining somen noodlelari bilan mashhur. „Handa Sōmen“ 250 yildan ortiq vaqtdan beri bu hududning maxsus mahsuloti boʻlib kelgan va bugungi kunda ham bir nechta somen ishlab chiqaruvchilari faoliyat yuritmoqda.
* Ishido-yama (1636 m) va Yaxazu-yama (1848 m), garchi Ichiu shahrida joylashgan boʻlsa-da, Handa shahridagi Oso Ishido Jinja yoʻli orqali osongina oʻtish mumkin. Yahazu-yama Iya vodiysi va Tsurugi togʻi, Jirogyu va Miune kabi taniqli togʻlarning panoramik manzaralarini taqdim etadi.

### Ichiu

* Ichiu „Ulkan daraxtlar mamlakati“ sifatida tanilgan va bir qancha katta, eski daraxtlarga ega. „Akabane Taishi no Enoki“ – Yaponiyadagi eng keksa mevali daraxt boʻlib, yoshi taxminan 800 yil; uning aylanasi 8,7 metrni tashkil qiladi. Ichiu, shuningdek, Shikokudagi eng qadimgi ot kashtan va yapon qizil qaragʻayining vatani hisoblanadi.
* Dogama – bu Sadamitsu daryosining tirqish kanyonidan oqib oʻtishi natijasida hosil boʻlgan bir qator hovuzlar, tez oqimlar va sharsharalar. U suvining quyuq koʻk-yashil rangi bilan ajralib turadi.

### Boshqa hududlar

* Tsurugi togʻi
* Oku-Iya qoʻsh tok koʻprigi (kazura-bashi)
* Iya vodiysi

## Manbalar
Kanʼonji (Kagawa)

– Yaponiyaning Kagawa prefekturasida joylashgan shahar. 2022-yil 1-oktyabr holatiga koʻra, shaharning taxminiy aholisi 57,921 kishini tashkil qiladi va aholi zichligi har kvadrat kilometrga 490 kishi toʻgʻri keladi. Umumiy maydoni 117.84 km² (45.50 mi²).

## Geografiyasi
Kanʼonji Kagawa prefekturasining gʻarbiy tomonida joylashgan. Gʻarbda Seto ichki dengiziga qaragan va janubda Sanuki togʻlari orqali Tokusima prefekturasi bilan chegaradosh. Shahar Sikoku va Xonsyu oʻrtasidagi Seto ichki dengizida joylashgan Ibuki orolini oʻz ichiga oladi. Shaharning baʼzi qirgʻoq qismlari Setonaikai milliy bogʻi hududida joylashgan.

### Chegaradosh munitsipalitetlar
Kagawa prefekturasida:

* Mitoyo

Tokusima prefekturasida:

* Miyoshi

Ehime prefekturasida:

* Shikokuchuo

## Iqlimi
Kanʼonji nam subtropik iqlimga ega (Köppen *Cfa*), yozi issiq va qishi salqin. Kanʼonjida oʻrtacha yillik harorat 15,5°C. Yillik oʻrtacha yogʻingarchilik miqdori 1439 mm, sentyabr eng yomgʻirli, fevral esa eng quruq oy hisoblanadi. Eng yuqori harorat avgust oyida 26.6°C atrofida, eng pasti esa yanvarda, 4.9°C atrofida boʻladi.

## Demografiyasi
Yaponiya aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra Kanʼonji aholisi 1960-yillardan beri nisbatan barqaror boʻlgan. 

## Tarixi
Kanʼonji hududi qadimgi Sanuki provinsiyasining bir qismi boʻlgan va bu hududda miloddan oldingi davrlardan beri odamlar yashab kelgan. Shaharda Kofun davriga oid bir qator mozorlar, jumladan, Onohara Kofun klasteri aniqlangan. Meiji islohotidan soʻng, 1878-yil 16-dekabrda zamonaviy munitsipalitetlar tizimini yaratish paytida Toyota tumanida Kanʼonji qishlogʻi tashkil etildi. 1890-yil 15-fevralda u shaharcha maqomiga koʻtarildi. Kanʼonji 1955-yil 1-yanvarda shahar maqomiga koʻtarildi. 2005-yil 11-oktyabrda Onohara va Toyohama shaharlari (ikkalasi Mitoyo tumanidan) Kanʼonji bilan birlashdi.

## Hukumati
Kanʼonji toʻgʻridan-toʻgʻri saylanadigan mer va 22 aʼzodan iborat bir palatali shahar kengashiga ega boʻlgan mer-kengash boshqaruv shaklidagi shahar. Kanʼonji Kagawa prefekturasi assambleyasiga 3 ta aʼzo qoʻsha oladi. Milliy siyosat nuqtai nazaridan, shahar Yaponiya Parlamenti quyi palatasining Kagawa 3-okrugiga kiradi.

## Iqtisodiyoti
Kanʼonji iqtisodiyoti birinchi navbatda oziq-ovqat bilan bogʻliq boʻlib, shahar Yaponiyadagi eng yirik salat ishlab chiqaruvchisi hisoblanadi. Baliqchilik, ayniqsa sardinalar va oziq-ovqat mahsulotlarini qayta ishlash, xususan, muzlatilgan oziq-ovqat sanoati ham mashhur.

## Taʼlim tizimi
Kanʼonjida shahar hukumati tomonidan boshqariladigan 10 ta davlat boshlangʻich maktabi va 5 ta davlat oʻrta maktabi va 1 ta xususiy oʻrta maktab mavjud. Shaharda Kagawa prefekturasi taʼlim kengashi tomonidan boshqariladigan 2 ta davlat oʻrta maktabi mavjud. Prefekturada nogironlar uchun 1 ta maxsus taʼlim maktabi ham mavjud.

## Havolalar

* Kan-onji shahrining rasmiy veb-sayti 
* Kan-onjining sayyohlik hisoboti

## Manbalar
Hrvy

**Harvey Leigh Cantwell** (1999-yil 28-yanvar) (**HRVY** taxallusi bilan ham tanilgan) Angliyalik qoʻshiqchi. He was a presenter on  on U 2014-2015-yillarda CBBC telekanalining*[[Friday Download]]* koʻrsatuvida, 2020-yilda *[[Strictly Come Dancing]]* koʻrsatuvida ishtirok etgan. 

## Taʼlim
Kantvell Kentning Dartford shahridagi *Leigh akademiyasi*ni sobiq talabasi boʻlib, akademiyani 2015-yilda tark etgan.

## Faoliyati
### Television faoliyati
Cantwell CBBC telekoʻrsatuvining 7-seriyadan 9-seriyagacha oltita boshlovchilaridan biri boʻlgan. 2017-yilda u Amerikaning „Chicken Girls“ veb-serialida birinchi mavsumida Miles rolini oʻynadi. 2020-yil 26-fevralda u CBBC-ning *Got What It Takes* qoʻshiq shousining epizodida ishtirok etdi.

2020-yil sentyabr oyida u Janette Manrara bilan hamkorlikda „Strictly Come Dancing“ning oʻn sakkizinchi seriyasida ishtirok etishi e’lon qildi. Ular 4-haftada seriyadagi har bir hakamdan 10 balldan olgan birinchi juftlik boʻldi va 6-haftada seriyaning birinchi mukammal 30/30 ballini qoʻlga kiritdilar. Davom etayotgan COVID-19 pandemiyasi tufayli Bruno Toniolikoʻrsatuviga sudya sifatida qatnashish uchun Buyuk Britaniyaga bora olmadi, shuning uchun 40 emas, atigi 30 ballni qoʻlga kiritdi. Ular hakamlar reytingida 3 oʻrinni egalladi. Bu seriyadagi barcha juftliklar orasida eng koʻp, shuningdek, grand-finalda hakamlar reytingida birinchi oʻrinni egallab, 90 balldan jami 88 ball toʻpladi. 

## Mukofotlari

## Manbalar
Marvin Miller

**Marvin Elliott Miller** (tugʻilgan Marvin Myuller; 1913-yil 18-iyul – 1985-yil 8-fevral) amerikalik aktyor edi. Chuqur bariton ovozga ega boʻlib, u Gollivud aktyori boʻlishdan oldin Missuri shtatining Sent-Luis shahrida radioda faoliyatini boshlagan. U „Taqiqlangan sayyora“ (1956) ilmiy-fantastik filmida Robbi Robbini ovozi bilan eslab qolgan. Bu rolni u unchalik mashhur boʻlmagan „Koʻrinmas bola“ (1957) filmida takrorlagan.

Millerning keyingi eng eʼtiborga molik roli – bu „Millioner“ (1955–1960) teleserialidagi Pol Frisning saxiy milliarder. Jon Beresford Tipton Jr.ning sodiq yordamchisi Maykl Entoni.

## Ish faoliyati

### Radio va yozuvlar
Sent-Luisda tugʻilgan Miller radiodagi faoliyatini boshlashdan oldin Washington universitetini tamomlagan. Marvin Miller ismli qoʻshiqchi boshqa Sent-Luis radiostansiyasida debyut qilganida, u oʻzini yangi kelgandan farqlash uchun oʻrta harfini ishlata boshladi. Oʻzaro radioeshittirish tizimi uchun u har kuni 15 daqiqalik „Hikoya ortidagi hikoya“ nomli radio-shouni hikoya qilib berdi. Unda tarixiy vinyetlar taqdim etildi. U, shuningdek, 1940 va 1950-yillardagi bir nechta Old Time Radio shoularida, jumladan The Jo Stafford Show  va uzoq davom etgan sirli „The Whistler“ seriallarida diktor boʻlib ishlagan.

Miller NBC radiosidagi „Oq kiyimdagi ayol“ filmida doktor Li Markem rolini, „Moviy tarmoq“da Govard Endryu rolini oʻynadi va 1942-yil 21-mayda „Baxtga toʻgʻri“ koʻrsatuvida „Oʻtmishning ovozi“ rolini oʻynadi. 1945–47 yillarda u Sinatra qoʻshiqlarining diktori boʻlgan. U ikki qahramon rolini oʻynadi va Billi Burk shousida (1943–1946) diktor boʻlgan.

## Filmlari
Filmlarda ogʻir Miller koʻpincha yovuz qahramon sifatida suratga olingan. Koʻp marta Osiyo rollarini oʻynagan. U 1947-yilda Xamfri Bogartning „Oʻliklarning hisobi“ filmida sadistik yordamchini tasvirlagan. 1945-yilda Jeyms Kagni „Quyoshdagi qon“ filmida Yamada boʻlgan. 1946-yilda „Deadline at Dawn“ nomli noir filmida u koʻr pianinochi Sleepy Parsons rolini oʻynaydi. Miller Jorj Raft noir klassikasi Jonni Anxel filmida Jorj „Gusti“ Gustafson rolini oʻynadi.

## Televideniya
1949-yildan 1950-yilgacha u Gloriya Sonders uning jiyani rolini oʻynagan. ABCning qisqa muddatli „Chinatown sirlari“ serialida doktor Yat Fu rolini oʻynadi. 1961-yilda Miller Erin OʻBrayen bilan birga Frederik Ziv-, United Artists- va MGM tomonidan ishlab chiqarilgan. Bat Masterson-ning „The Marble Slab“ epizodida Jen Barri rolini oʻynadi. Asl efir sanasi 1961- yil 11-may.

## Oʻlimi
Miller 1985-yilda 71-yoshida yurak xurujidan vafot etdi. U Los-Anjelesdagi Pirs Brothers Westwood Village memorial parki va oʻlikxonada dafn etilgan.

## Manbalar
Bledov gambiti

**Bledova gambiti** – bu quyidagi yurishlar bilan boshlanadigan shaxmat debyuti:  **1. e2-e4 e7-e5 <br /> 2. f2-f4 e5:f4 <br /> 3. Sf1-c4 d7-d5**.

Debyut XIX asr nemis shaxmatchisi Lyudvig Bledov sharafiga nomlangan.

Shaxmat adabiyotida 3. …d7-d5 yurishi qoralarga teng oʻyinda katta imkon beruvchi degan xulosaga kelingan boʻlsada, zamonaviy nazariya 3. …Ng8-f6 harakatini eng maqbul deb hisoblaydi.

Qoida tariqasida, Bledov gambiti oʻzaro teng imkoniyatlar bilan murakkab kurashga olib keladi.

## Variantlar
### 4. Sc4:d5
* **4. …c7-c6** – Andersen varianti.
* **4. …Kg8-f6** – Morfi varianti.
* **4. …Fd8-h4+ 5. Kre1-f1**
** **5. …g7-g5 6. g2-g3** – Gifford varianti.
** **5. …Cf8-d6**

### 4. e4:d5
* **4. …Fd8-h4+ 5. Kre1-f1 Cf8-d6 6. Kb1-c3 Kg8-e7 7. Kc3-e4**
* **4. …Kg8-f6 5. Kb1-c3 Cf8-d6 6. Fd1-e2+**
** **6. …Fd8-e7**
** **6. …Sd6-e7**
** **6. …Kre8-f7**

## Namuna oʻyin
Kornfeld — Iogann German, Poznan, 1865

**1. e2-e4 e7-e5 2. f2-f4 e5:f4 3. Сf1-c4 d7-d5 4. Сc4:d5 Кg8-f6 5. Кb1-c3 Сf8-b4 6. Кg1-e2 c7-c6 7. Сd5-b3 Сc8-g4 8. d2-d3?! Кf6:e4! 9. d3:e4 Фd8-h4+ 10. Крe1-f1?** (yaxshi yurish 10. Крe1-d2) **10. …f4-f3! 11. g2:f3 Сg4-h3+ 12. Крf1-g1 Сb4-c5+ 13. Кe2-d4 Сc5:d4+ 14. Фd1:d4 Фh4-e1х**

* Hekkie — Francen, Belgrad, 1988

**1. e2-e4 e7-e5 2. f2-f4 e5:f4 3. Сf1-c4 d7-d5 4. e4:d5 Фd8-h4+ 5. Крe1-f1 f4-f3? 6. Сc4-b5+ c7-c6 7. Кg1:f3 Фh4-h5 8. Фd1-e2+ Сf8-e7 9. d5:c6 Кb8:c6 10. Кf3-e5 Фh5-f5+ 11. Крf1-e1 Фf5:c2? 12. Кb1-c3 Сc8-d7 13. Кe5:c6 Сd7:c6 14. Сb5-d3! Сc6:g2 15. Лh1-g1 1-0.**

## Manbalar
Benjamin Rush

**Benjamin Rush** () (1746-yil 4-yanvar — 1813-yil 19-aprel) — Amerika Qoʻshma Shtatlarining asoschilaridan biri, Amerika inqilobida faol ishtirok etgan. Shu bilan birga AQSh mustaqillik deklaratsiyasiga imzo chekkan siyosatchilardan biri. Bundan tashqari shifokor, siyosatchi, ijtimoiy islohatchi, gumanist, oʻqituvchi va Dickinson kollejining asoschilaridan biri. Rush Pensilvaniya Kontinental kongress delegati ham boʻlgan. Keyinchalik Amerika inqilobini qoʻllab-quvvatlovchi hatti-harakatlarni yoqlab chiqadi. U Amerika inqilobi paytida kontinental armiyada bosh jarroh boʻlib xizmat qilgan. Shuningdek, Pensilvaniya universitetida kimyo, tibbiyot nazariyasi va klinik amaliyot boʻyicha professor boʻlgan. Rush Amerika maʼrifatparvari va Amerika inqilobining yetakchilaridan biri.
## Manbalar
Chingiz Azimboyev

**Azimboyev Chingiz** – Qozogʻiston Sovet Sotsialistik Respublikasi Semipalatinsk viloyati Abayevskiy tumani Abay nomidagi kolxoz katta choʻponi.
## Biografiyasi
Azimboyev Chingiz 1885-yilda Semipalatinsk viloyati, Semipalatinsk tumani Mukur qishlogʻida tugʻilgan.
Yoshligidan qoʻychilik bilan shugʻullangan.1920-yillarning oxirida Semipalatinsk tumanida Qozogʻiston Sovet Sotsialistik Respublikasi(1930-yil dekabrdan – Sharqiy Qozogʻiston, 1939-yildan – Semipalatinsk viloyati) qishloq xoʻjaligini kollektivlashtirish boshlandi va 1930-yilda tajribali qoʻychi Chingiz Azimboyev birinchilardan boʻlib yangi tashkil etilgan „Abay“ nomidagi kolxozga ishga kirib, oʻttiz yil davomida, jumladan, 1-jahon urushining ogʻir yillarida choʻponlik qilgan. 1944-yilga kelib, kolxozda qoʻylar soni sezilarli darajada oshdi va yangi choʻpon qishlash joylarini qurish haqida muammolar paydo boʻla boshladi ammo, Ch. Azimboyev taklif qilgan yechim orqali uning qishlog tez orada butun viloyat choʻponlarining ilgʻorlik maktabiga aylandi. Azimboev bu masalani oqilona hal qila oldi. 
## Faoliyati
Choʻponning koʻp yillik tajribasi, ishga ijodiy yondashishi, mehnatsevarligi va vijdonliligi 1947-yilda ajoyib natijaga erishishga imkon berdi jumladan: 425 bosh qoʻydan oʻrtacha 532 qoʻzi (har yuz qoʻydan 125 qoʻzi) oldi. qoʻzilarning vazni 40 kilogrammni tashkil qilgan. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1948-yil 23-iyuldagi farmoni bilan 1947-yilda kolxoz qishloq xoʻjaligi mahsulotlarining yetkazib berish va chorvachilikni rivojlantirish rejasini bajarib, chorvachilikning yuqori mahsuldorligiga erishgani uchun Chingiz Azimboyevga Sotsialistik Mehnat Qahramoni, Lenin ordeni va O‘roq va Bolg‘a oltin medali faxriy unvonlari bilan taqdirlangan. Yoshi qarib qolganiga qaramay, keyingi yillarda yuqori ishlab chiqarish koʻrsatkichlariga erishdi, 1960- yilda nafaqaga chiqdi. U oʻnlab yosh chorvadorlarni tarbiyalab, oʻz ishining ustasi boʻldi. Uning sevimli mashgʻuloti qozoq shoirlari Abay va Shakarim asarlarini yigʻish va qishloqdoshlari orasida targʻib qilish boʻlgan.
Semipalatinsk viloyati Abayevskiy tumani Mukur qishlogʻida (hozirgi Abay viloyati Semey shahri viloyat markazi tarkibiga kirgan) yashagan. 1974-yil 13-sentyabrda (boshqa maʼlumotlarga koʻra, 15 oktyabr) vafot etgan. Chingiz Azimboyev Abay tumani Koʻkbay qishlogʻi qabristoniga dafn etilgan.

## Manbalar
Ivan Goroxov

**Ivan Lavrentiyevich Goroxov** (1863-yil 23-yanvar, Moskva, Mojayskiy tumani, Beli qishlogʻi, – 1934-yil 6-oktyabr, Mojaysk, Moskva, SSSR) – rus rassomi, sayohat sanʼati koʻrgazmalari uyushmasi aʼzosi.
### Tarjimai holi
Ivan Goroxov 1863-yil 23-yanvar, Moskva viloyati, Mojayskiy tumani, Beli qishlogʻida tavallud topgan. Vanya Goroxov yoshligidanoq rasm chizishga qiziqqan. U uzoq vaqt davomida dalalar va oʻrmonlar boʻylab sayr qilishni, qushlarning sayrashini tinglashni yaxshi koʻrgan. Vanya rasm chizishni oʻrganishni orzu qilgan, lekin uning otasi dehqon boʻlganligi sababli oʻgʻlining tasviriy sanʼatga boʻlgan ishtiyoqini qoʻllab-quvvatlay olmagan. Iqtidorli dehqon bolasi haqidagi gaplar tezda butun hududga tarqalgan. Mahalliy yer egasi Vladimir Karlovich fon Mek (Karl Fedorovich fon Mekning oʻgʻli, Mojaysk okrugi zodagonlari) ham undan xabar topgan. Vladimir Karlovich yosh rassomning bir nechta rasmlarini oʻzlashtirdi va ularni tashrif buyurgan buyuk pianinochi Nikolay Grigorevich Rubinshteynga koʻrsatgan. Rubinshteyn tasviriy sanʼatni yaxshi biladigan odam boʻlib, bolaning shubhasiz isteʼdodi borligini va toʻgʻri tayyorgarlik bilan ajoyib rassom boʻlishi mumkinligini aytgan. Rubinshteyn va fon Mek Vanyani Moskva rassomlik, haykaltaroshlik va arxitektura maktabiga oʻqishga taklif qilishgan va moliyaviy yordam vaʼda qilishgan.

1874-yilda Ivan Lavrentyevich Goroxov Moskva rassomlik maktabida koʻngilli talabalardan biri boʻlgan. Uning tasviriy sanʼat oʻqituvchilari I. M. Pryanishnikov, V. E. Makovskiy, K. A. Korovin , V. A. Serov , I. I. Levitan va boshqa ijodkorlar unga hayotning haqiqiy maʼnosini anglashda yordam bergan.

1886-yilda I. L. Goroxov kollejni aʼlo natijalar bilan tamomlagan: U katta kumush medal va ikkita kichik kumush medal (katta oltin medal oʻsha paytda faqat Sankt-Peterburg Badiiy akademiyasida berilgan) va sinf rassomi unvoni bilan taqdirlangan. Rassomning diplom ishi marhum Wanderers harakatining eng yaxshi anʼanalarida ijro etilgan „Convalescent“ tasviri edi. Rassom bu tasvir haqida shunday deydi „Men eng oddiy janrli syujetni oldim, sogʻaygan qiz bilan toʻshak yonida, boshqa bir qiz kresloda oʻtirib, unga kitob oʻqiyotgan holda tasvirladim“.
Rassom 1934-yil 6-oktyabr kuni Moskvada vafot etgan.

## Manbalar
Bahlul Bayramov

**Bahlul Huseyn oʻgʻli Bayramov** (; 1927-yil 15-may Marzili qishlogʻi Agdam tumanida tavallud topgan – 1995 -yil 12-dekabrda Mingachevirda vafot etgan) – Sovet Ozarbayjon quruvchisi, Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1971).

## Hayoti va faoliyati
1927-yil 15-mayda Ozarbayjon SSR Agdam tumani (hozirgi Ozarbayjon Respublikasi Agdam tumani) Marzili qishlogʻida tugʻilgan. Millati ozarbayjon.

1941—1945-yillarda Ozarbayjon SSR Agdam viloyatidagi „Zaxmet“ kolxozida kolxozchi boʻlgan.

1945-yildan Mingachevir GESi quruvchisi, 1952-yildan Mingachevir shahridagi „Azselstroy“ trestining 5-son mexanizatsiya boshqarmasida ekskavator mashinisti. U Mingachevir GESi qurilishiga birinchilardan boʻlib kelgan koʻngilli. 1966-yilda u KPSS aʼzoligiga qabul qilindi.

SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1971-yil 7-maydagi farmoni bilan Bayramov Baxlul Huseyn oʻgʻli besh yillik reja topshiriqlarini bajarishda qoʻlga kiritgan ajoyib ishlab chiqarish muvaffaqiyatlari uchun Lenin ordeni, „Oʻroq va bolgʻa“ oltin medali hamda Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan taqdirlanadi. KPSS XXIV qurultoyi delegati (1971).

Mingachevir (Ozarbayjon) shahrida yashagan. 1995-yil 12-dekabrda vafot etgan.

## Mukofotlari
Lenin ordeni (05.07.1971)

Sotsialistik Mehnat Qahramoni

Oʻroq va bolgʻa oltin medali

## Manbalar

## Adabiyotlar

*  // Азербайджанская советская энциклопедия  : [10 томах] = Азәрбајҹан Совет Енсиклопедијасы (азерб.) / гл. ред. Дж. Б. Гулиев. — Баку: Кызыл Шярк, 1976. — Т. I. — С. 545. — 80 000 экз.
Aki

– Yaponiyaning Kōchi prefekturasida joylashgan shahar.

## Geografiyasi
Aki janubi-sharqidagi Kōchi prefekturasida joylashgan boʻlib, janubda Tinch okeanining Tosa koʻrfaziga qaragan va shimolda togʻlar bilan chegaradosh boʻlgan. Shahar hududi Aki daryosi tekisligida joylashgan.

### Qoʻshni munitsipalitetlar
Kōchi prefekturasi

* Kōnan
* Kami
* Yasuda
* Umaji
* Geisei

Tokushima prefekturasi

* Naka

### Iqlimi
Aki nam subtropik iqlimga ega (Köppen iqlim tasnifi *Cfa*). Yil davomida, ayniqsa iyun va iyul oylarida sezilarli darajada yogʻingarchilik boʻladi. Aki shahrida oʻrtacha yillik harorat . Yillik oʻrtacha yogʻin miqdori  eng yomgʻirli oy sifatida iyun. Avgustda eng yuqori harorat  atrofida va eng pasti yanvarda, taxminan . Akida qayd etilgan eng yuqori harorat  ni tashkil etdi 2016-yil 21-avgust; qayd etilgan eng sovuq harorat  edi 1981-yil 26-fevralda.

### Demografiyasi
Yaponiya aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, 2020-yilda Aki aholisi 16,243 kishini tashkil qilgan. Aki 1950-yildan beri aholini roʻyxatga olish ishlarini olib boradi.

## Tarixi
Barcha Kōchi prefekturasida boʻlgani kabi, Aki hududi ham qadimgi Tosa viloyatining bir qismi edi. Edo davrida, hudud Kōchi qal’asidagi oʻrnidan Yamauchi urugʻi tomonidan boshqariladigan Tosa domenining bir qismi edi. Meiji restavratsiyasidan soʻng, 1889-yil 1-oktyabrda zamonaviy munitsipalitetlar tizimini yaratish bilan Kōchi Aki tumanida Aki qishlogʻi tashkil etildi.

## Manbalar
Viviz

**Viviz** (koreyscha: 비비지) – BPM Entertainment tomonidan tashkil etilgan Janubiy Koreyalik qizlar guruhi. Guruh sobiq GFriend aʼzolari Eunha, SinB va Umjidan iborat. Guruh 2022-yil 9-fevralda „Prism Light“ albomi bilan debyut qildi.

2021-yil 6-oktabrda GFriend’ning sobiq aʼzolari boʻlgan Eunha, SinB va Umji BPM Entertainment bilan shartnoma imzolagani va uch kishilik guruh sifatida qayta debyut qilishlari eʼlon qilindi. 8-oktyabrda guruh nomi Viviz deb eʼlon qilindi.
Lutfullah Mashal

**Lutfulloh Mashal** – () Afgʻonistondagi siyosatchi, faoliyatining soʻnggi yillarida Milliy xavfsizlik boshqarmasi (NDS) matbuot kotibi lavozimida ishlagan. Bungacha u Laghman viloyati gubernatori boʻlgan edi. U siyosiy faoliyatidan tashqari shoir va yozuvchi sifatida ham tanilgan.

## Hayoti va ijodi
Lutfulla Mashal 1971-yilda Kobul shahrining Shoh Shahid tumanida tugʻilgan. 1994-yilda Peshovar universitetini ingliz adabiyoti yoʻnallishda magistrlik darajasini olgan.

2003-2005-yillarda Mashal Ichki ishlar vazirligida katta matbuot kotibi va maslahatchisi sifatida faoliyat olib borgan. Kent universiteti stipendiyasini olgach, u Britaniyaga koʻchib oʻtdi. U yerda siyosatshunoslik va xalqaro masalalarni tahlil qilish boʻyicha magistrlik darajasini oldi. |Ijodkor pushtu va ingliz tillarida bir qancha kitoblar muallifidir. 2001-yildan 2002-yilgacha Amerikaning *"The Christian Science Monitor"* gazetasida muxbir boʻlgan. Mash’al shuningdek, Janubiy Osiyodagi terrorizm, toliblar va radikal isyonchilar haqida muhokama qiluvchi yirik axborot kanallarida chiqishlar qilgan. Mashal Al-Qoida va Afgʻonistonda Tolibon va radikal islomiy guruhlarning paydo boʻlishi haqida koʻp yozgan. U Afgʻonistondagi mojaroda giyohvand moddalar omilini ham oʻrganishga erishgan.

Mash’al 2008–2010-yillarda Laghmon viloyati hokimi boʻlgan va uning oʻrnidagi lavozimga Muhammad Iqbol Aziziy tayinlangan . 2011-yilda u Afgʻoniston Milliy xavfsizlik boshqarmasi matbuot kotibi va bosh boshqarmasining maxsus yordamchisi lavozimlariga tayinlangan.

## Manbalar

## Havolalar

* http://usa.mediamonitors.net/content/view/full/27249
* http://usa.mediamonitors.net/Headlines/The-Dancing-Dinosaurs-of-the-Civil-War-in-Afghanistan
* http://www.csmonitor.com/2001/1228/p4s1-wosc.html
* Stories/Al. Qaedaʼs. Village. Lifeline http://www.publicbroadcasting.net/wvmr/news.newsmain/article/0/0/340010/Top. Stories/Al. Qaedaʼs. Village. Lifeline Hikoyalar/Al-Qoida. Stories/Al. Qaedaʼs. Village. Lifeline Qishloq. Stories/Al. Qaedaʼs. Village. Lifeline Hayot chizigʻi
Susaki

– Yaponiyaning Kochi prefekturasida joylashgan shahar.

## Geografiyasi
Susaki markaziy Kōchi prefekturasida joylashgan boʻlib, janubda Tinch okeanining Tosa koʻrfaziga shimolda togʻlarga chegaradosh. Shahar hududining katta qismi oʻrmonlardan iborat.

### Qoʻshni munitsipalitetlar
Kōchi prefekturasi

* Tosa
* Nakatosa
* Sakava
* Tsuno

### Iqlimi
Susaki nam subtropik iqlimga ega (Köppen iqlim tasnifi *Cfa*). Yozi nam issiq, qishi salqin. Yil davomida, ayniqsa iyun va iyul oylarida sezilarli darajada yogʻingarchilik boʻladi.

### Demografiyasi
2020-yilda Susaki aholisi 20,590 kishini tashkil qiladi. Susaki 1920-yildan beri aholini roʻyxatga olish ishlarini olib bormoqda.

## Tarixi
Barcha Kōchi prefekturasida boʻlgani kabi, Susaki hududi ham qadimgi Tosa provinsiyasining bir qismi edi..Meiji restavratsiyasidan soʻng, 1889-yil 1-oktyabrda zamonaviy munitsipalitetlar tizimini yaratish bilan Kōchi Takaoka tumanida Susaki shahri tashkil etilgan. 1954-yil 1-oktyabrda u shahar maqomiga koʻtarilgan.

## Hukumati
Susaki toʻgʻridan-toʻgʻri saylanadigan mer va 15 aʼzodan iborat bir palatali mer-kengash boshqaruv shakliga ega.

## Iqtisodiyoti
Iqtisodiyotning asosiy tarmogʻi qishloq xoʻjaligi, baliq yetishtirish, koʻmir va sement ishlab chiqarish boʻlib hisoblanadi.

## Taʼlim tizimi
Susakida 8 ta davlat boshlangʻich maktabi va shahar hukumati tomonidan boshqariladigan 5 ta davlat oʻrta maktabi va Kōchi prefekturasi taʼlim boshqarmasi tomonidan boshqariladigan 1 ta davlat oʻrta maktabi mavjud.

## Manbalar