Niderlandiya milliy futbol terma jamoasi

Niderlandlar futbol bo'yicha halqaro musobaqalarda Niderlandlar milliy terma jamoasini himoya qiladi. 
Terma jamoa a'zolari Niderlandlar Qirollik assotsiatsiya federatsiya muassasi ostida terma jamoaga to'planadi.

## Tarixi

Niderlandlar Qirollik futbol assotsiatsiyasi (KNVB) bundan bir vaqtlar, anirog'i 1879-yilda tashkil topgan. Niderlandlar o'zining birinchi xalqaro o'yinini 1905-yil 30-aprelda o’tkazadi. To’qsariqlilar birinchi debyut o’yinida belgiyachilar ustidan (4:1) hayratnalarli g’alabaga erishdi, yana bir tomoni gollarning 4 tasini ham Eddy de Neve o’z hisobiga yozib qo’ydi. 1908 va 1912-yillar Olimpiyada o’yinlari bronza medallari sohibi, 1930-yilda jahon chempionati tarixida birinchi martda niderlandlar ishtirok etishdan bosh tortishdi.    

Birinchi jahon chempionati 1930-yilda Urugvayda bo'lib o'tdi. Gollandiya, boshqa ko'plab Yevropa davlatlari singari, Atlantika okeani bo'ylab sayohat qilish bilan bog'liq yuqori xarajatlar va o'tgan yili mamlakatga ta'sir ko'rsatgan og'ir iqtisodiy inqiroz tufayli musobaqadan voz kechdi.    

1934-yilgi jahon chempionatini Italiya qabul qildi. Niderlandiya terma jamoasi ushbu turnirda 1934-yil 27-mayda Shveysariya terma jamoasiga qarshi debyut qildi va birinchi raundda 2:3 hisobida mag'lubiyatga uchradi. Jahon chempionatlarida birinchi ikkita golni Kik Smit va Len vente urdi.

1938-yilda Fransiyada bo'lib o'tgan jahon chempionatida Niderlandiya terma jamoasi yana birinchi raunddan o'tishga muvaffaq bo'lmadi, bu safar niderlandiyaliklar Chexoslovakiya terma jamoasiga mag'lub bo'lishdi. O'yinning asosiy vaqti g'olibni aniqlamadi (0: 0), qo'shilgan vaqtda raqiblar "Oranj"darvozasiga 3 ta javobsiz to'pni yuborishdi.

Saralash siklida Oranj o'z qo'shnilaridan Belgiya terma jamoasi, shuningdek Norvegiya va Islandiya terma jamoalaridan oldinda bo'lib, umumiy gol va o'tkazib yuborilgan to'plar farqi 24-2 bo'lgan guruhda g'alaba qozondi. Bosh murabbiy Rinus Mixels misli ko'rilmagan taktik sxemani ishlab chiqdi, uning asosini o'yinchilarning umumiy harakatchanligi va universalligi g'oyasi qo'ydi. "Total futbol" deb nomlangan ushbu o'yin modeli turli Amplua va hatto butun liniya o'yinchilarining o'yin davomida bir — birini almashtirishning cheklanganligini, futbolchilarning maydon bo'ylab tezlik bilan harakatlanishini va hujum harakatlariga e'tibor qaratishni nazarda tutgan. Gollandiyaliklar tomonidan ongli ravishda yaratilgan tuzilgan betartiblikdan raqiblar tom ma'noda bosh aylana boshladilar va ular shunchaki Mixelsning palatalari tomonidan o'rnatilgan kaleydoskopik ritmlar bilan chayqalib ketishdi. Bunday sehrli jamoani faqat o'sha paytda gollandiyaliklarda mavjud bo'lgan tegishli ijrochilar mavjud bo'lganda yaratish mumkin edi. Ushbu to'q sariq rangning motori va miya markazi noyob Yoxan Kroyf edi — afsonaviy o'yinchi, orkestr o'yinchisi, jahon futbolining eng nozik virtuozlaridan biri. U ajoyib o'yin tasavvuriga, ajoyib texnikaga va haqiqiy xarizmaga ega edi. Ushbu daho atrofida birlashtirilgan jamoada Rob Rensenbrink, Yoxan Neskens, Rud Krol va boshqalar kabi iste'dodli va o'qitilgan futbolchilar guruhi to'plandi. G'arbiy Germaniya dalalarida ularga teng keladiganlar yo'q edi. Shunga qaramay, Niderlandiya terma jamoasi, shubhasiz, jahon chempionatining eng yaxshi jamoasi-74, oxir-oqibat chempion bo'lmadi. UUrugvay milliy futbol terma jamoasini 2:0, Bolgariyani 4:1, Argentinani 4:0, GDRni 2:0, Braziliyani 2:0 hisobida mag'lub etib, finalga ishonch bilan chiqdi. Faqat shvedlar guruh bosqichining ikkinchi o'yinida tenglikni himoya qilishga muvaffaq bo'lishdi. Biroq, Germaniya terma jamoasiga qarshi turnirda hal qiluvchi o'yin niderlandiyaliklar uchun fojia bo'ldi. O'yinning ikkinchi daqiqasida Yoxan Neskens Niderlandiya terma jamoasini oldinga olib chiqdi. Birinchi bo'limda Pol Braytner va Gerd Müller GFR terma jamoasini to'pni urib, oldinga olib chiqdilar. Ikkinchi bo'lim davomida (GFR terma jamoasining 2:1 hisobida) gollandiyaliklar raqibga hujum qilishdi, ammo hisob o'zgarmadi.

Che 1976-yilda Che-76 saralash turnirida Niderlandiya terma jamoasi murakkab guruhga kirdi. Ular 1974 yilgi jahon chempionatining bronza sovrindorlari, an'anaviy kuchli italiyaliklar bilan kuchlarini o'lchashlari kerak edi. Shuningdek, uning kompaniyasini Finlyandiya terma jamoasi tashkil etdi, u jahon futbol elitasiga tegishli emas. Butun kurash uchta jamoa o'rtasida bo'lib o'tdi. Finlar 0:0 hisobida g'alaba qozonib, faqat Italiyadan ochko olishlari bilan esda qolishdi. Niderlandiya esa guruhda birinchi o'rinni egalladi, faqat gol va o'tkazib yuborilgan to'plar farqi bo'yicha polyaklardan oldinda qoldi. Pley-off o'yinlarida Oranj o'z qo'shnilari belgiyaliklar bilan ishonchli munosabatda bo'ldi. Rotterdamdagi birinchi o'yin 5:0, javob 2: 1. Ammo Yugoslaviyada o'tgan final raundida Oranj kutilmaganda Chexoslovakiyaga 1:3 hisobida mag'lub bo'ldi. Tasalli finalida Yugoslaviyani 3:2 hisobida mag'lub etib, uchinchi o'rinni egalladi.

1978-yilgi jahon chempionati. Avstriyalik Ernst Xappel rahbarligida (jamoada Yoxan Kroyf yo'q edi), Oranj turnirga asosiy favorit sifatida keldi. Niderlandiya uchun turnir eng yaxshi tarzda boshlanmadi. Peru terma jamoasi bilan teng natija bilan o'ynagan terma jamoa ikkinchi turda Eronni 3:0 hisobida mag'lub etdi. Oxirgi turda Oranj shotlandiyaliklarga kutilmaganda 2:3 hisobida mag'lub bo'ldi. Faqat gol urish va o'tkazib yuborilgan to'plarning eng yaxshi farqi tufayli ular Shotlandiyani ortda qoldirib, guruhda ikkinchi o'rinni egallashga muvaffaq bo'lishdi, bu esa ularga ikkinchi raundga chiqish imkonini berdi. Gollandiyaliklar ikkinchi raundning birinchi turida o'zlarini esladilar, u yerda Avstriyaga 5:1 hisobida hech qanday imkoniyat qoldirmadilar. Ikkinchi turda Germaniya bilan o'yin bo'lishi kerak edi. Ikkinchi bo'limning o'rtalarida nemislar to'rt yil oldin bo'lgani kabi 2:1 hisobida g'alaba qozonishdi, Oranj esa hujumlarning butun to'lqinini yog'dirdi. Yakuniy hushtak tugashidan atigi olti daqiqa oldin Rene van der Kerxof hisobni tenglashtirdi. Finalga chiqish uchun Italiya terma jamoasi bilan kurashishga to'g'ri keldi. 19-daqiqada Niderlandiya terma jamoasi himoyachisi erni Brandst to'pni o'z darvozasiga kesib tashladi. U, ikkinchi bo'limning boshida, hisobni tenglashtirib, o'z nazoratini tuzatdi. Uchrashuv tugashiga o'n daqiqa qolganida, Oranj yarim himoyachisi ari Xan uzoq masofadan aqldan ozgan zarba bilan gol urdi va shu bilan yakuniy hisobni 2:1 ga o'rnatdi va o'z jamoasini finalga olib chiqdi, u yerda Argentina terma jamoasi ularni kutdi. Birinchi bo'limda argentinalik Kempes hisobni ochdi, faqat 81-daqiqada Dirk Nanning hisobni tenglashtirdi. Va tom ma'noda so'nggi daqiqalarda apelsin ajoyib imkoniyatni qo'ldan boy beradi. Rob Rensenbrink shtangani urdi. Qo'shimcha vaqtda argentinaliklar ikkita gol urishdi va apelsin yana ikkinchi o'rinni egalladi. Hal qiluvchi o'yinda argentinaliklardan 1:3 hisobida mag'lubiyat ko'p jihatdan 1980-yilgi Yevropa chempionatida so'zsiz ishtirok etishni oldindan belgilab qo'ydi (undan keyin keyingi finalni Oranj yana 8 yil kutishga majbur bo'ldi).

## Jahon chempionatidagi natijalari

:**В ничьи включены также матчи [[плей-офф]], которые завершились [[Послематчевые пенальти|послематчевыми пенальти]].*

## Yevropa chempionatidagi natijalari
1960 – ishtirok etishni rad etishgan
1964-1972 – kvalifikatsiyadan o’tolmagan
1976 - 3-chi o’rin
1980 -  guruh bosqichi
1984 - kvalifikatsiyadan o’tolmagan
1988 – chempion
1992 - 1/2 final
1996 - 1/4 final
2000 - 1/2 final
2004 - 1/2 final
2008 - 1/4 final

## Terma jamoa tarkibi

## Izohlar

## Manbalar

## Havolalar

*  
* voetbalstats.nl – statistics of the national football team 
* Netherlands at UEFA
* Netherlands at FIFA
* Netherlands internationals at the RSSSF archive
* Netherlands managers at the RSSSF archive