open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Yuriy Gavrin

**Yuriy Vasilevich Gavrin** (17-yanvar 1943-yil, Ziyodin, Paxtachi tumani, Samarqand viloyati, OʻzSSR — 2016-yil 12-avgust, Minsk, Belarus) – belarus rassomi, haykaltarosh.

## Biografiyasi
Gavrin Ikkinchi jahon urushi tugagandan soʻng onasi bilan Oʻzbekistondan Vitebsk viloyatining Dubrovno shahriga koʻchib oʻtgan. 
Yuriy Gavrin 1966-yilda Minsk rassomlik maktabini, 1972-yilda Belarus teatr va rassomlik institutining monumental va dekorativ sanʼat boʻlimini tamomlagan. Gavrin 1965-yildan badiiy koʻrgazmalarda qatnasha boshlagan. 1978-yilda BSSR Rassomlar uyushmasiga aʼzo boʻlgan. U monumental-dekorativ sanʼat sohasida ishlagan. 13 yil davomida A.M.Shirokov nomidagi Zamonaviy bilimlar institutida rasm va chizmachilik fanidan dars bergan, 2011-yildan esa dotsent ilmiy unvonini qoʻlga kiritgan.

2003-yildan Dubrovno shahrining faxriy fuqarosi.

Yuriy Gavrinning qizi Lada Stefanovich ham rassomchilik va haykaltaroshlik kasbini egallagan.

## Ijodi
Minsk davlat tibbiyot instituti binosi uchun „Tibbiyot“ kartinasi (1966), Vitebskdagi Yakub Kolas nomidagi Belarus teatri uchun vitrajlar (1988), Gomeldagi Prabudbank va Milliy bank binolari (1989), Minskdagi Markaziy kinoteatr (1990), Moskvadagi Rossiya Mudofaa vazirligi binosi (1993) bezaklari Yuriy Gavrin ijodiga mansub.

Rassomning asarlari Belarus milliy sanʼat muzeyi, Zamonaviy tasviriy sanʼat muzeyi, Minskdagi Maksim Bogdanovich nomidagi adabiyot muzeyi va Belarus Rassomlar uyushmasi fondlarida saqlanadi.

## Mukofotlari

* „Tasviriy sanʼatdagi xizmatlari uchun“ medali
* „Belarus madaniyatini rivojlantirishga qoʻshgan hissasi uchun“ koʻkrak nishoni
* Belarus Respublikasi Tashqi ishlar vazirligining „Belarus Respublikasining madaniy yutuqlarini xorijiy mamlakatlarda targʻib qilishga qoʻshgan katta shaxsiy hissasi uchun“ faxriy yorligʻi.

## Koʻrgazmalari

1. 2008-yil – „Тэмпера“, rassomning 65 yilligiga bagʻishlangan yubiley koʻrgazmasi, Zamonaviy tasviriy sanʼat muzeyida oʻtkazilgan

2. 2012-yil – „Акно маёй душы“, „La-Sandre art“ galereyasi, Minsk

3. 2013-yil – „Дняпроўскія галасы ў Дуброўне“ 20-qoʻshiq va musiqa festivali doirasidagi shaxsiy koʻrgazma

4. 2017-yil – yodgorlik koʻrgazmasi, Sanʼat saroyi, Minsk.

## Fotogalereya

File:Anniversary 85 Gabriel Vashchenko in National Belarusian Art Museum.jpg|2013-yil 12-yanvarda Belorus milliy muzeyi ochilishida: Yuriy Gaurin, Boris Lutsenko, Larisa Finkelshteyn, Genadz Buraukin, Pavel Semchanka, Natalya Sharangovich
File:Yury Gavrin Alexandr Grishkevich.jpg|Aleksandr Grishkevich bilan Belarus zamonaviy san'at muzeyining ochilishida, 2013-yil 12-dekabr
File:Yury Gavrin 18.06.2014 Minsk Palace of Art.jpg|Yuriy Gavrin qizi Lada Stefanovich bilan 2014-yil 18-iyunda Minsk san'at saroyidagi ochilishda


## Manbalar

## Havolalar
*
Don Hastings

**Donald Frencis Macheal Hastings** (1934-yilning 1-aprelida tugʻilgan) —– amerikalik aktyor, qoʻshiqchi va ssenarist. U 50 yil davomida ijro etgan doktor Robert „Bob“ Hughes roli bilan juda mashhur hisoblanadi. Hastings Hughes rolini ijro etgan uchinchi aktyor boʻlgan hamda xuddi shu seriyadagi matriarx Helen Wagnerning oʻlimidan soʻng Amerika telekoʻrsatuvidagi eng uzoq umr koʻrgan aktyor boʻlgan.

Hastings 1940-yildan shou-biznesda va 1947-yildan televideniyeda ish yuruta boshlagan. Birinchi navbatda u seriallar faol ish yuruta boshlaydi. U faqatgina 1958-yilda Beverly Garlandning „Decoy“ nomli jinoiy dramasining „The Savage Payoff“ nomli epizodida Deve Carter rolini ijro etadi. Bu uning yagona filmi boʻlgan.

## Faoliyati
1934-yilning 1-aprelida Nyu-York shahrining Bruklin qismida tugʻilgan. U oʻzining asosiy yoshlik damlarini Bedford-Stuyvesant tumanida oʻtkazgan. U 6 yoshidayoq radiodagi „Coast to coast on a bus*“* serialida „Bus Bunny“ xor aʼzosi sifatida ishlay boshlagan. 1944-yildan 1948-yilgacha u 4 taBroadway spektaklida rol oʻynagan. 1949-yildan 1955-yilgacha Hastings DuMont kompaniyasining *Capitan Video and His Video Rangers nomli teleserialida* Video Ranger rolini oʻynadi. U bolalarni qiziqtirish uchun moʻljallangan birinchi super qahramonlardan birini ijro etgan.

Hastings 1956-yildan 1960-yilgacha CBSning *"The Edge of Night"* serialidagi Jack Lane rolini ijro etgan. U 1960-yilning oktyabr oyidan boshlab 2010-yil 17-sentyabrdagacha shouning *"As the World Turns" serialida* Bob Hughes rolini oʻynaydi va serialni „Xayrli tun“ deya tugatadi.

Hastings, shuningdek, ssenariy muallifi boʻlib, J.J Matthews nomi ostida *"As the World Turns"* va „ *Guiding Light“* uchun dialoglar yozgan.

## Hayoti
Hastings va uning birinchi xotini Nanning Jennifer, Julie va Matthew ismli uchta farzandi bor. Hastings 1980-yilda turmushga chiqqan va Kate ismli qizi bor ikkinchi xotini, aktrisa Leslie Denniston bilan Nyu-York shtatining yuqori qismida yashaydi. Uning oʻgʻli Matthew 1999-yildan beri shou-biznesda yozuvchilik qiladi. Bundan tashqari u rejissyor va prodyuser sifatida ham faol.

Hastings 2014-yilning iyun oyida vafot etgan aktyor Bob Hastingsning ukasi hisoblanadi .

## Manbalar

*
Ivan Marshalkov

**Ivan Ivanovich Marshalkov** (1897-yil yanvar — 1958-yil 22-sentyabr) — sovet harbiy qoʻmondoni, general-mayor (06.04.1940).

## Hayoti
Ivan Ivanovich Marshalkov 1897-yil yanvarda Moskva shahrida tugʻilgan. 1916-yilda u oʻrta maktabni tugatib, Aleksandr harbiy maktabiga oʻqishga kirdi. 1917-yilda harbiy maktabni tugatgach praporshik darajasiga ega boʻldi.

1918-yildan Qizil Armiyada xizmat qila boshladi. U 1919-yilda Butunittifoq Kommunistik partiyasi (bolsheviklar) va KPSS saflariga qoʻshilgan. Rossiya fuqarolar urushi yillarida diviziya komissari, rota komandiri boʻldi. Keyinchalik polk va boʻlinma darajasidagi xodimlar lavozimlarida faoliyat yuritdi. 1926-yilda u harbiy polkning komissari, besh yildan keyin esa polk komandiri etib tayinlandi.

1935-yil 22-dekabrda unga polkovnik unvoni, 1937-yil 15-iyunda esa brigada komandiri unvoni berildi. Shuningdek, 1937-yil 15-iyundan Xarkov harbiy okrugining 30-piyoda diviziyasi qoʻmondoni boʻldi. U diviziyani 1938-yil fevralgacha boshqargan. Baʼzi maʼlumotlarga koʻra, uch oy oʻtgach, „Trotskiy muxolifatiga“ aloqadorlikda gumon qilinganligi sababli u Qizil Armiyaning transport va kiyim-kechak boʻlimi boshligʻligiga oʻtkazildi. 1938-yilda tergov ostida, KPSS safidan chiqarib yuborildi. Tergov davomida hech qanday ayblov qoʻyilmadi. 1938-yil dekabrdan Xarkovdagi Qizil Armiya Harbiy-iqtisodiyot akademiyasida oʻqituvchi boʻlib ishladi. 1940-yil iyun oyida unga general-mayor unvoni berildi. 1941-yildan esa oʻsha akademiyaning umumiy taktika kafedrasi katta oʻqituvchisi boʻldi.

### Ulugʻ Vatan Urushida ishtiroki
1941-yil sentyabr oyida oʻzining hamkasbi, 38-armiya qoʻmondoni, general-mayor V.V.Tsyganovning tavsiyasiga binoan u Xarkov harbiy okrugi qoʻmondoni oʻrinbosari, 20 mingga yaqin kishidan iborat Xarkov garnizonining boshligʻi etib tayinlandi. 1941-yil oktyabr oyining oxirida u shahar mudofaasiga rahbarlik qildi. 38-armiya shtab-kvartirasi va Janubi-gʻarbiy frontning shtab-kvartirasi maʼlumotlariga koʻra, u qoʻmondonlik vaqtida bir qator xatolarga yoʻl qoʻyib, topshiriqni bajara olmadi. 1941-yil noyabrdan Janubi-gʻarbiy front qoʻmondonining logistika boʻyicha yordamchisi etib tayinlandi.

1942-yil may oyidan boshlab amalga oshirilgan „Xarkov uchun ikkinchi jangda“ magʻlubiyatidan soʻng Marshalkov Oʻrta Osiyo harbiy okrugiga kichik leytenantlar boshligʻi lavozimiga oʻtkazildi.

### Urushdan keyingi davr
1945-yil iyul oyida Oʻrta Osiyo harbiy okrugi ikkiga boʻlindi. General-mayor I.Marshalkov ushbu harbiy taʼlim muassasasini boshqarishda davom etdi.

1958-yil 22-sentabrda vafot etdi.

## Manbalar

## Adabiyot
* 
* 
* *Соловьев Д. Ю.* Все генералы Сталина. Том 8. — М., 2019. — С.19-20.
Aleksey Yefremov

**Aleksey Nikolayevich Yefremov** (1882-yil 20-oktyabr, Samarqand viloyati, Rossiya imperiyasi – 1964-yil 16-mart, Buenos Ayres, Argentina) – Rossiya 50-artilleriyasi polkovnigi, Birinchi jahon urushi qahramoni.

## Biografiyasi
Aleksey Nikolayevich Yefremov 1882-yil 20-oktabrda Rossiya imperiyasiga qarashli boʻlgan Samarqand viloyatida harbiy oilasida tugʻilgan. Uning otasi isteʼfodagi general-mayor Nikolay Alekseyevich Yefremov edi.

Aleksey Yefremov 1900-yil 2-Orenburg kadet korpusini, 1902-yil Mixaylovskiy artilleriya maktabini tamomlagan. 1904-yil 2-aprelda 1-zaxira artilleriya brigadasiga qabul qilingan. U 1905-yil 21-avgustda leytenant, 1908-yil 29-avgustda kapitan harbiy unvonini olgan. 1910-yil 11-avgustda u 50-artilleriya brigadasiga oʻtkazildi. Arxiv maʼlumotlaridan olingan qaydnomaga koʻra, Aleksey Yefremovning shaxsiy qaydnomasida shunday yozuvlar mavjud: 
Aleksey Yefremov 1916-yil 8-aprelda 50-artilleriya brigasining 6-batalyoni komandiri etib tayinlanadi. Aleksey Yefremov 1916-yil Linevki qishlogʻi yaqinidagi jangda qatnashayotgan payt dushman qoʻshinining qoʻqqisdan bergan zarbasi sabab, Alekseyning safdoshlari chekinishga majbur boʻlishadi. Shu paytda Aleksey Yefremovning harbiy salohiyatini ishlatib, dushmanga ikki yondan zarba beradi. Shunday qilib, Aleksey va uning safdoshlari boʻlishi mumkin boʻlgan dushman zarbasidan omon qolishdi.

Aleksey Yefremov 1915-yil 23-aprelda kapitan, 1916-yil 15-fevralda podpolkovnik harbiy unvonini olgan. Podpolkovnik unvonida ostida Aleksiy bir nechta harbiy mashgʻulotlarda qatnashgan. 1917-yil 31-mayda Aleksiy Yefremovga polkovnik unvoni topshirilgan. Aleksiy Yefremov 1926-yilda Argentinaga koʻchib oʻtgan. U yerda Rossiya umumharbiy ittifoqi birlashmasining vakili sifatida faoliyat yuritgan. 1964-yil 16-mart kuni Argentinada vafot etadi. Buyuk Britaniyadagi qabristonlardan biriga dafn etiladi.

## Mukofotlari
* „3-darajali Avliyo Anna ordeni“, 6-dekabr 1911-yil
* „Avliyo Jorj ordeni“, 28-iyul 1915-yil
* „Jasorat“ ordeni, 27-yanvar 1916-yil
* „2-darajali Muqaddas Stanialus ordeni“, 14-fevral 1917-yil

## Manbalar
Christopher Masterson

**Christopher Kennedy Masterson** (1980-yil 22-yanvarda tugʻilgan) – amerikalik aktyor va disk-jokey, Fox filmidagi Malkolm *[[Malcolm in the Middle|in the Middle]]* sitcomidagi Malkolmning eng katta akasi Francis roli bilan tanilgan. U aktyor Danny Mastersonning ukasi va Alanna Masterson va Jordan Mastersonning katta akasi, ular ham aktyorlar.

## Karyerasi
Masterson toʻgʻridan-toʻgʻri video filmida Geoff rolini oʻynadi *Dragonheart: A New Beginning*, *Dragonheart* filmining davomi. Masterson oʻzining „*[[Malcolm in the Middle]]* Fox“ sitcomidagi Frankie Munizning bosh qahramonining muammoli eng keksa akasi Francis roli bilan mashhur. U bu rolni etti yil davomida, 2000-yildan 2006-yilgacha egalladi. 2003-yilda u MTVning *"Wuthering Heights"* filmida Edward Linton rolini oʻynadi. Masterson *"Scary Movie 2"*, *"Waterborne*", *"Made for Each Other"* va *"Intellectual Property"* filmlarida bosh qahramonni tasvirlagan. U mehmon sifatida akasi Danny bilan birga *"That '70s Show"* ning uchta epizodida suratga tushdi. USA Network teleserialida *[[Oqsuyak izquvar|"Oqsuyak izquvar]]*" serialida u „Iroda bor joyda“ epizodida Josh Roland rolini oʻynadi. U *"My Best Friend’s Wedding"* filmida Scotty OʻNeal rolini oʻynagan. 2012-yilda Masterson TBS serialida *"Men at Work"* da Archie ismli konsyerj sifatida mehmon rolini oʻynadi. Uning akasi Danny Masterson shouda Milo rolini oʻynaydi, lekin ikkalasi birgalikda biron bir sahnani baham koʻrishmadi.

## Shaxsiy hayoti
Masterson Nyu-Yorkning Long-Aylend shahrida menejer Carol Masterson va sugʻurta agenti Peter Mastersonning oʻgʻlida tugʻilgan. Masterson, akasi Danny Masterson singari, Scientology izdoshi. Ikkalasi birgalikda restoranlarga sarmoya kiritgan Uning oʻgay singlisi, aktrisa Alanna Masterson va oʻgay ukasi, aktyor Jordan Masterson ham bor. Masterson 1999-yildan 2007-yilgacha akasining *"70-yillar shousi" serialidagi* hamkasbi Laura Prepon bilan munosabatda boʻlgan.

2019-yil 25-iyunda Masterson aktrisa Yolanda Pecoraroga uylandi. 2021-yil aprel oyida u ularning qizi Chiarani dunyoga keltirdi.

## Manbalar

## Havolalar

* 
* „Chris Masterson on Life after 'Malcolm in the Middleʼ“. Interview at adrinkwith.com. Retrieved June 6, 2016.
Serdaraly Ataýew

**Serdaraly Ataýew** (, 1984-yil 14 dekabr,Turkmaniston SSR) – Nebitchi FT jamoasida oʻynagan professional turkman futbolchisi. Turkmaniston milliy terma jamoasining sobiq aʼzosi.

## Futbolchilik faoliyati
Faoliyatini futzalda, „Hereket“ jamoasi tarkibida boshlagan. 2010-yilda Turkmanistonnin eng yaxshi futzalchisi boʻldi. Professional futboldagi debyut faoliyatini 2010-yilgi mavsumda „Ahal“ jamoasi tarkibida oʻtkazdi

2013-yilgi mavsumda Samarqandning „Dinamo“ jamoasi safida Oʻzbekiston Superligasida ishtirok etgan.

Serdaraly 2013-yilda Turkmaniston kubogi finalida „Ahal“ jamoasi takibida gʻalaba toʻpini kiritgan. 2014-yilda Turkmaniston Superkubogini qoʻlga kiritgan.

Serdaraly 2018-yilgi mavsumni „Alga Bishkek“ jamoasi safida Qirgʻiziston chempionatida oʻtkazdi. Bishkek jamoasi tarkibida 12 ta gol urgan.

2019-yilda u Turkmanistonga qaytib, yana „Shagadam FK“ jamoasi bilan shartnoma imzoladi.

Serdarali Atayev 2020-yilning yanvarida „Energetik“ jamoasi safiga oʻtgan. Energetik FK klubidagi muvaffaqiyatsiz oʻyinlaridan soʻng, 2020-yilning yozgi transfer oynasida Nebitchi FT bilan shartnoma imzoladi.

## Terma jamoadagi faoliyati
Futzal boʻyicha Turkmaniston terma jamoasida 2010-yilgi Osiyo chempionatida ishtirok etgan.

Atayev Turkmaniston milliy terma jamoasidagi debyutini 2015-yilning 11-iyunida Guamga qarshi oʻtkazgan.

### Xalqaro gollar

: *Gollar va natijalar birinchi boʻlib Turkmanistonning gollar sonini sanab oʻtadi.* 

## Yutuqlar

* Turkmaniston kubogi :: Gʻolib: 2013

* Turkmaniston Superkubogi :: Gʻolib: 2014

## Manbalar


## Havolalar

* Serdarali ATAYEV – FIFA competition record (archived)
*
Qorabek Qorabekov

**Qorabek Ismoil oʻgʻli Qorabekov** (; 1874, Shishtepe qishlogʻi, Yelizavetpol viloyati – 1953, Samarqand, Oʻzbekiston SSR) – ozarbayjon turkologi, shifokor, jurnalist, jamoat arbobi, Ozarbayjon Demokratik Respublikasi siyosiy arbobi.

## Hayoti
Qorabek Ismoil oʻgʻli Qorabekov Rossiya imperiyasining Yelizavetpol guberniyasining Dzegam boʻlimidagi Yuxari Ayipli qishlogʻida (hozirgi Ozarbayjonning Shamkir viloyati, Shishtepe qishlogʻi) Ismoilbek Qorabekov va Sheydaxonim Zulqadarovalar oilasida tugʻilgan. Tiflis gimnaziyasini tugatgandan keyin Moskva va Tartu (Dorpt) universitetlarida tahsil olgan. Tibbiy taʼlimni Moskvada olgan. Doktorlik diplomini olib, 1900-yildan Boku shahar rus-musulmon maktabida ishladi.

1905-yilgi inqilobidan soʻng Ozarbayjon hududida maʼrifiy faoliyat bilan shugʻullanib, „Iqbol“, „Kaspiy“, „Taraqqiyot“ va hokazo gazetalarda ilmiy-ommabop, adabiy-tanqidiy va publitsistik maqolalar chop ettirdi. Qorabekov 1905-yilda noqonuniy „Difai“ („Mudofaa“) partiyasi tashkilotchilaridan biri boʻlgan. U rus va ozarbayjon tillarida davriy nashrlarda publitsistik, adabiy va tanqidiy maqolalar bilan chiqish qilib turgan. 1911—1912-yillarda haftalik „Hakk yoʻlu“ („Haqiqat yoʻli“) gazetasiga muharrirlik qilgan .

1911—1914-yillarda Turkiyada, Istanbulda yashagan. Qorabekov nashr etilishi tugallanmagan uch jildlik „Toʻliq turkiy-ruscha lugʻat“ muallifi.

1914—1916-yillarda Qorabek Birinchi jahon urushi frontlarida jang qilgan musulmonlar diviziyasida harbiy shifokor boʻlib xizmat qilgan. 1917-yil oktyabr oyida tashkil etilgan „Ittihod“ partiyasining asoschilaridan biri edi. 1918—1920-yillarda Ozarbayjon Demokratik Respublikasi parlamenti deputati, Ittihod fraksiyasi raisi boʻlgan. Boku shahar hukumati aʼzosi edi.

Qizil Armiyaning mamlakatga kirishi natijasida ODR qulagandan soʻng, Qorabekov hibsga olindi va Solovetskiy konslageriga joʻnatildi. 1921-yilda u amnistiya toʻgʻrisida Leninga murojaat qilib, ozod qilindi. Oktyabr inqilobidan keyin Qorabekov Moskva va Markaziy Osiyoning turli shaharlaridagi tibbiyot muassasalarida xizmat qilgan. Kreml kasalxonasida va OGPU tibbiyot muassasalarida shifokor boʻlib ishlagan. 1928—1931-yillarda SSSR Butunrossiya Markaziy Ijroiya Qoʻmitasi apparatida tarjimonlar guruhining rahbari boʻlgan. 1931-yilda Samarqandga koʻchib oʻtadi va u yerda sil kasalliklari sanatoriysi mudiri boʻlib ishlaydi. 1937-yil 20-yanvarda hibsga olingan. Oʻsha yilning 17-iyunida SSSR Oliy sudi Harbiy kollegiyasi uni oʻn yilga majburiy mehnat lagerida (Oʻzbekiston SSR Jinoyat kodeksining 66-moddasi 1 va 69-qismlari) ishlashga hukm qildi. Keyinroq u ozodlikka chiqdi. Keyingi yillarda Samarqanddagi ozarbayjonlarning madaniy hayotida ishtirok etgan. 1953-yilda Samarqandda vafot etgan.

## Oilasi
Qorabek Qorabekov Boku zodagon neft sanoatchilari Ashurbekovlar oilasidan Rizoquli bekning qizi Maʼsumaxonimga uylangan. Ularning uchta farzandi bor edi: qizlari Tamara va Reyhonat va oʻgʻli Muzaffar (1910—1917). Oʻgʻli kuydirgidan vafot etgan.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* 
* 
*
Gennadiy Antonov

**Gennadiy Georgiyevich Antonov** (1950—1998) – sovet futbolchisi, yarim himoyachi ampulasida oʻynagan.
## Biografiyasi
1968-yildan boshlab Gennadiy Rostov SKA jamoasida oʻynashni boshlagan va sakkiz mavsumni Rostovliklar jamoasida oʻtkazgan. U jamoadagi debyut uchrashuvini 1968-yil 27-aprelda Moskvaning „Lokomotiv“ klubiga qarshi oʻyinda oʻtkazgan va tanaffusda Givi Anfimiadini oʻrniga maydonga tushgan. Gennadiy oliy ligadagi ilk golini 1970-yil 3-avgustda Luganskning „Zorya“ klubiga qarshi baxsda kiritgan. 1971-yilda u SSSR kubogi finalchisiga aylangan va Moskvaning „Spartak“ jamoasiga qarshi ikkita final oʻyinidan birida maydonga tushgan.

1971—1972-yillarda SSSR yoshlar terma jamoasida bir necha oʻyin oʻtkazgan.

1976-yilda u SSKA jamoasiga oʻtgan, milliy chempionatda 12 oʻyin (1 gol), shuningdek SSSR kubogida 2 oʻyinda maydonga tushgan.

1977-yilda u yana Rostov SKA jamoasi safiga qaytgan. Umuman olganda, Rostov klubi tarkibida u milliy chempionatlarda 217 oʻyin oʻtkazgan va 25 ta gol urgan, shundan 146 ta oʻyin va 17 ta gol oliy liga baxslariga toʻgʻri keladi.

1978-yilda Leningradning „Dinamo“ jamoasida oʻynagan. 1979-yilda u „Paxtakor“ tarkibida oʻynagan boʻlsa-da, faqat oʻrinbosarlar tarkibida maydonga tushgan, keyingi mavsumda oliy ligada 9 ta oʻyinda maydonga tushib va bitta gol urishga muvaffaq boʻlgan. Shuningdek, shu mavsum davomida „Boʻston“ (Jizzax) jamoasida ham toʻp surgan. Faoliyatining soʻnggi yillarida Stavropolning „Dinamo“ va „Atommash“ klublarida oʻynagan.

1985—1987-yillarda „Atommash“ murabbiylar shtabida ishlagan, 1988—1989-yillarda esa klub bosh murabbiyi sifatida klubni boshqargan.

## Manbalar

## Havolalar

* Antonov Gennadiy footballfacts sayti
Belorus geografiyasi

**Belorus tabiati-** Sharqiy Yevropa tekislgining gʻarbiy qismini egallagan. U yer bir qancha tepaliklar va pasttekisliklardan iborat. Mamlakatning gʻarbiy qismida Polesye botqoqlangan pasttekisligi joylashgan. Belorussiya hududida 10 mingdan koʻproq koʻl mavjud boiib, ulardan 4 mingga yaqini muzliklardan hosil boʻlgan. Iqlimi: moʻtadil kontinental. Gʻarbdan, yaʼni Atlantikadan mamlakatga koʻpincha iliq va nam havo oqimi kelib turadi. Oʻrmonlar davlat hududining 36 foizini egallagan. Gʻarbiy qismda qadimiy oʻrmonlar saqlanib qolgan. Belorus, Naliboks, Grodnens va Rujans zich oʻrmonlari bunga misol bola oladi. Mamlakatning 12% hududini botqoqliklar qoplagan. Hayvonot dunyosi: Belorussiyada bugʻu, olmaxon, chipor yumronqoziqlar, letyaga, toʻrgʻay va boshqalar uchraydi. Belarusda keng bargli oʻrmonlar keng tarqalgan boʻlib, ular mamlakat hududining 1/3 qismini egallagan. Belarus oʻrmonlarida 8 turdagi daraxtlar (ulardan eng koʻp tarqalganlari – qaragʻay, archa, qayin, eman va shumtol), 70 turdan ortiq butalar va yarimbutalar uchraydi. Mamlakat hududida juda koʻp dorivor oʻsimliklar – archagul, itburun, zira, landishlar oʻsadi. Belarus hayvonot dunyosi 50 turdan ortiq hayvonlar (los, choʻchqa, boʻri va boshq.), 200 turdan ortiq qushlardan iborat.

## Xoʻjaligi
Davlat iqtisodiyoti Rossiyaniki bilan chambarchas bogʻliq. Mamlakatda kaliy tuzi, qurilish mollari va qazib olinadi. Tabiiy gaz va neft Rossiyadan Belorussiyaga import qilinadi. Qora metallami qayta ishlash, mashinasozlik va asbobsozlik, avtomobilsozlik, elektron, harbiy, kimyoviy va boshqa sanoatlar yaxshi rivojlangan. Mamlakatda chorvachilik majmualari va parranda yetishtirish fabrikalari mavjud. Arpa, bugʻdoy, suli, sholi, kartoshka, zigʻir, kanop, qand lavlagi yetishtiriladi. Belorussiya maʼdanli oʻgʻitlarni, mashinasozlik mahsulotlarini, sut mahsulotlarni eksport qiladi. Belarus Respublikasining tabiati turli xil oʻlchamdagi va chuqurlikdagi koʻplab yangi koʻllar bilan mashhur – bu yerda 10 mingdan ortiq koʻllar mavjud. Koʻpincha suv omborlari koʻllar guruhlarda shakllanadi. Ularning eng mashhurlari Ushach, Braslav va Narochanskaya.
## Umumiy maʼlumotlar
**Belarus Respublikasi – Sharqiy Yevropada joylashgan davlat. Davlatni prezident boshqaradi. MDH aʼzosi. Aholisining etnik tarkibi: beloruslar – 81,2%, ruslar- 11,4%, polyaklar- 3,9%, ukrainlar – 2,4%.**
* Poytaxti: Minsk
* Maydoni: 207,6 ming km2
* Aholisi: 9,7 mln. kishi (2007)
* Rasmiy tillari: belorus, rus tillari
* Aholisining diniy tarkibi: pravoslavlar – 80%, katoliklar, uniatlar, protestantlar – 20%
* Davlat tuzumi: respublika
* Pul birligi: beloms rubli
## Manbalar

## Havolalar
* https://uz.atomiyme.com/belarus-tabiati-va-uning-qoriqlanadigan-hududlari/ Google sahifasi
Masashi Kishimoto

**Masashi Kishimoto** (岸本 斉史, 1974-yil 8-noyabr kuni tavallud topgan) yaponiyalik manga yozuvchisi. Uning 1999-yildan 2014-yilgacha chiqarilgan Naruto nomli mangasi 2019-yilning May oyi holatiga ko'ra dunyoning 46ta davlatida 250 million nusxadan ko'proq sotilgan.

## Manba
Belorussiya SSR MIQ

**Belorussiya SSR Markaziy ijroiya qoʻmitasi** (qisqartmasi: **BSSR MIQ**; ; ) — Belorussiya SSRning 1919-yildan 1938-yilgacha Umumbelorussiya Sovetlar syezdlari oraligʻida faoliyat yuritgan oliy davlat boshqaruv organi. Syezdlar Minskda oʻtkazilgan. BSSR MIQ 1938-yilda tugatilib, uning oʻrniga Belorussiya SSR Oliy Soveti tuzilgan.

## Umumbelorussiya Sovetlar syezdi
* I Ishchilar, askar va qizil armiyachi deputatlar Sovetlari syezdi (1919-yil 2–3-fevral)
* II Sovetlar syezdi (1920-yil 13–17-dekabr)
* III Sovetlar syezdi (1921-yil 10–16-dekabr)
* IV Sovetlar syezdi (1922-yil 14–18-dekabr)
* V Sovetlar syezdi (1924-yil 9–15-yanvar)
* Favqulodda VI Sovetlar syezdi (1924-yil 13–16-mart)
* VII Sovetlar syezdi (1925-yil 4–9-may)
* VIII Sovetlar syezdi (1926-yil 5–12-aprel)
* IX Sovetlar syezdi (1929-yil 8–15-may)
* X Sovetlar syezdi (1931-yil 20–28-fevral)
* XI Sovetlar syezdi (1935-yil 14–22-yanvar)
* Favqulodda XII Sovetlar syezdi (1936-yil noyabr — 1937-yil 13-fevral)
## Belorussiya SSR MIQ raislari
* Aleksandr Chervyakov (1920-yil 18-dekabr—1937-yil 16-iyun)
* Mixail Stakun (1937-yil 7-iyul—1937-yil 13-noyabr)
* MIQ raisi vazifasini bajaruvchi Nikifor Natalevich (1937-yil 14-noyabr—1938-yil 25-iyul)
Dmitriy Nazarov

**Dmitriy Yurievich Nazarov** (1957-yil 4-iyul, Moskva, SSSR) – sovet va rus teatri, kino va ovoz aktyori, teleboshlovchi, shoir hamda 2000-yilda Rossiya Federatsiyasi xalq artisti boʻlgan.

## Tarjimai holi

### Dastlabki yillar
1957-yil 4-iyulda Moskvada tugʻilgan. Otasi Yuriy Fedorovich elektrotexnika muhandisi boʻlgan. Onasi Margarita Ivanovna, Gnessin nomidagi musiqa kollejini (kechki boʻlim) tugatgan, mezzo-soprano ovozida kuylay olgan. Uning ota-bobolari ikkinchi gildiyaning Saratov savdogarlari edi.

Yoshligida u drama maktabiga kira olmay, „MosenerGormont“da elektrchiga shogird, Moskva badiiy teatri filialida mebel va rekvizitchi, yoshlar teatrida montajchi va dekorativ, novvoyxonada proyeksiyachi, toʻrtinchi toifali novvoy ustasi boʻlib bir qancha joylarda ishlagan. Nazarovning soʻzlariga koʻra, unga mayiz va shakar sepilgan kekslar juda yoqadi.

1980-yilda M. S. Shchepkina (Viktor Korshunov kursi) Oliy teatr institutida tamomlagan.

### Karyerasi
1980—1995-yillarda u Mali teatrida ishlagan va u yerda 60 ga yaqin rollarni ijro qilgan. U rahbariyat bilan ijodiy ziddiyat va bosh rollarning deyarli toʻliq yetishmaganligi uchun teatrni tark etishga majbur boʻlgan.

Keyin u „Sfera“ va Rossiya armiyasi teatrida, 2003-yilda esa Chexov nomidagi Moskva badiiy teatrlarida oʻz faoliyatini olib borgan.

Aktyor portfelida M.Gorkiyning „Burjuaziya“, K.Makfersonning „Yorqin shahar“, P.Sxefferning „Amadey“, J.Sibleyrasning „Albatros raqsi“, „Guvoh“, A. Kristining „Ayblov“, A. N. Ostrovskiyning „Oʻrmon“, I.Turgenevning „Olijanob uya“, A.Chexovning „Duel“, M.Bulgakovning „Usta va Margarita“kabi spektakllarda rollari bor. Oleg Tabakov boshchiligidagi teatrda Dmitriy Nazarov A. P. Chexovning (rejissyor M.Karbauskis) „Vanya amaki“ spektaklidagi Astrov rolini ijro qilgan.

U rus va sovet yozuvchilarining sheʼrlari va nasriy asarlari, romanlari yordamini konserlar oʻtqazgan. Bundan tashqari, oʻzi ham lirik sheʼrlar va epigrammalar yozgan. Shuningdek, u kompyuter oʻyinlar va multfilmlarga ovoz berish bilan ham shugʻullangan.

1993-yil may oyida unga Rossiya Federatsiyasida xizmat koʻrsatgan artist faxriy unvoni berilgan.

1997—1998-yillardagi teatr mavsumining eng yaxshi aktyori Kristal Turandot mukofoti sovrindoridir.

1990-yillardan beri shtab-kvartirasi Velikiy Ustyugda joylashgan Rossiya Ayoz otasining rasmiy lavozimini egallab kelmoqda. Moʻmin roʻli uchun, u Patriarx Aleksiy II dan ijozad soʻragan, chunki Ota Frost butparast belgi hisoblangan. Shu bilan birga u oʻzini „Qorboboning yordamchisi“ nomi bilan atagan.

2000-yil mart oyida u Rossiya Federatsiyasining xalq artisti faxriy unvoni bilan taqdirlangan.
## Manbalar
John Cocke

** John Cocke**(1925-yil 30-mayda tugʻilgan, Sharlotta,Shimoliy Karolina, AQSH – 2002-yil 16-iyulda vafot etgan, Valxalla, Nyu-York), amerikalik matematik va kompyuter olimi, 1984-yilda A. M. Turing mukofoti, informatika sohasidagi eng yuqori mukofot, "kompilyatorlar dizayni va nazariyasi, katta tizimlar arxitekturasi va qisqartirilgan koʻrsatmalar toʻplamini (RISC) rivojlantirishga qoʻshgan muhim hissasi" uchun taqdirlangan. Hozirda kompilyatorlarni optimallashtirishda foydalaniladigan koʻplab fundamental oʻzgarishlarni aniqlash va tizimlashtirish uchun, shu jumladan operator kuchini kamaytirish, umumiy pastki ifodalarni yoʻq qilish, registrlarni ajratish, doimiy tarqalish va oʻlik kodni yoʻq qilish.

## Hayoti va ish faoliyati
John Cocke Duke universitetida mashinasozlik boʻyicha bakalavr (1946) va matematika boʻyicha doktorlik (1953) darajasini oldi. Uning butun professional faoliyati IBM kompaniyasida sanoat tadqiqotchisi (1956–92) boʻlgan. Cocke IBM aʼzosi (1974) deb topildi. Johning otasi Duke Energy kompaniyasining prezidenti boʻlgan va universitetning vasiylar kengashida ishlagan. 1956-yildan 1992-yilgacha Cocke oʻz faoliyatini IBM da sanoat mashinalari tadqiqotchisi sifatida boshlagan. 

Uning innovatsiyalari eng yaxshi eʼtirof etilgan loyiha IBM 801 mini-kompyuteri boʻlib, uning amalga oshirilishi arxitektura koʻrsatmalari toʻplamiga, aslida kompilyatorlar tomonidan ishlab chiqarilgan nisbatan oddiy koʻrsatmalarga zid boʻlib, arzon narxlarda ishlashni oshirish imkonini beradi.

Cocke CYK algoritmining asoschilaridan biri boʻlgan (Cocke-Younger-Kasami algoritmi). Shuningdek, u 1970-1980-yillarda IBMda nutqni aniqlash va mashina tarjimasi algoritmlarini dastlabki ishlab chiqishda ishtirok etdi va nutqni aniqlash uchun tilning trigramma modelidan foydalanish gʻoyasini taklif qildi. Gʻoya Frederik Jelinek tomonidan maʼqullandi.

## Mukofotlari
* 1985 yil – Ekkert mukofoti – Mauchli
* 1987 yil – Turing mukofoti 
* 1989 yil – " Kompyuter texnologiyalari kashshofi " medali
* 1991 yil – Texnologiya va innovatsiyalar uchun AQSh milliy medali
* 1994 yil – AQSh milliy fan medali 
* 1994 yil – Jon fon Neyman medali
* 1994 yil – C&C mukofoti
* 2000 yil – Benjamin Franklin medali

## Manba
Ey, Güzel Qırım

**Ey, Güzel Qırım** (tatarcha: **) – Qrim tatarlariga oid mashhur xalq qoʻshigʻi. Qoʻshiq turli davrlarda buyon farqli versiyalarda kuylangan. Xususan, u Qrim tatarlaridan boʻlgan xonandalarning konsertarida doimiy oʻrin egallab keladi.

## Tarixi
Qoʻshiq soʻzlari vatanidan ayrilgan Qrim tatarlarining taqdiri haqida hikoya qiladi. Qoʻshiqning Qrim tatarlarining surgunidan soʻng anonim tarzida yozib kuylangani aytiladi. Baʼzi manbalar koʻra, qoʻshiq ilk bor 1968-yilda Alushtadan Oʻzbekiston SSRga surgun qilingan Fatma Halilova va Şurki Osmanov tomonidan Andijonda kuylangani aytilgan.

## Eurovisionda
''Eurovision qoʻshiq tanlovi 2016'' tanlovi davomida Ukraina nomidan qatnashgan Jamalaning „1944“ qoʻshigʻi uchun „Ey, Güzel Qırım“ soʻzlaridan foydalanilgan. Shuningdek, qoʻshiqchi bu qoʻshiq orqali tanlov gʻolibi deb topilgan.
### Qoʻshiq matni
: *Aluştadan esken yeller*
: *Yüzüme urdı.*
: *Balalıqtan ösken yerler*
: *Közüme tüşti.*

: *Men bu yerde yaşalmadım,*
: *Yaşlığıma toyalmadım,*
: *Vatanıma asret oldım,*
: *Ey, güzel Qırım.*

: *Bağçalarnıñ meyvaları,*
: *Bal ile şerbet.*
: *Suvlarıñnı içe-içe,*
: *Toyalmadım men.*

: *Bala-çağa Vatanım dep,*
: *Közyaşın töke,*
: *Qartlarımız elin cayıp,*
: *Dualar ete*
## Manbalar
Vadim Radun

**Vadim Iosifovich Radun** (1940-yil  1-iyul, Stalingrad, SSSR – 2014-yil 11-may, Pskov, Rossiya) – sovet va rus teatri rejissyori va oʻqituvchisi. Rossiya Federatsiyasi xalq artisti (1997).

## Tarjimai holi
Professor va teatr arbobi Vadim Radun 1940-yil 1-iyul kuni Stalingradda tavallud topgan. 1942-yilda oila Ulyanovskka koʻchib oʻtdi, u yerda otasi Ulyanovsk teatrida oʻz faoliyatini olib borgan. 1945-yilda oila Toshkentga koʻchib kelgan. Uning otasi Toshkent teatr va rassomchilik instituti (hozirgi O‘zbekiston davlat san’at instituti ) asoschilaridan biri bo‘lib, Toshkent yoshlar teatrining rus bo‘limiga rahbarlik qilgan. Vadim Radun Politexnika kollejini Santexnika mutaxasisligi boʻyicha tamomlagan, lekin otasi bunga qatʼiyan qarshi boʻlsa ham, u doimo rejissyorlikka qiziqqan. 1966-yilda Toshkent teatr institutini tamomlagan. Chelyabinsk va Voronejdagi teatrlarda faoliyat yuritgan. 1972–1973-yillarda Novokuznetsk drama teatrining, 1973—1975-yillarda esa Krasnoyarsk teatrining bosh rejissyori boʻlgan. U 1975-yilda A. S. Pushkin nomidagi Pskov akademik drama teatriga koʻchib oʻtdi, u yerda oʻn yil davomida rejissyor, 1985–2005-yillarda esa bosh rejissyor boʻlib faoliyat olib bordi. 2005-yildan esa teatr direktori lavozimida faoliyat yuritdi. Teatrda faoliyati davomida 150 dan ortiq spektakllarni sahnalashtirgan, shundan 105 tasi Pskov drama teatrida qo'yilgan. Pskov viloyat sanʼat kollejida dars bergan. N. A. Rimskiy-Korsakov drama teatri va kino aktyori diplomini olgan. Vadim Radun 2014-yil 11-mayda yurak xurujidan toʻsatdan vafot etdi „Orletsi-3“ nomli qabristonga dafn qilindi.

### Oilasi

* Otasi – Iosif Veniaminovich Radun (1911–1988), rejissyor va teatr oʻqituvchisi, Oʻzbekiston SSRda xizmat koʻrsatgan artist, professor.
* Akasi – Gennadiy Iosifovich Radun.
* Uning rafiqasi aktrisa Galina Shukshanova.
** Farzandlari – Igor va Rudolf.

## Mukofotlari

* „Shon-sharaf“ ordeni (2001-yil 23-dekabr) – *madaniyat va sanʼat sohasidagi koʻp yillik samarali faoliyati, xalqlar oʻrtasidagi doʻstlik va hamkorlikni mustahkamlashga qoʻshgan ulkan hissasi uchun*.
* Pushkin medali (2011-yil 28-aprel ) – *milliy madaniyat va sanʼatni rivojlantirishdagi xizmatlari, koʻp yillik samarali faoliyati uchun*.
* Rossiya Federatsiyasi xalq artisti (1997-yil 19-noyabr ) – *sanʼat sohasidagi ulkan xizmatlari uchun*.
* RSFSRda xizmat koʻrsatgan artist (1990-yil 1-mart ) – *Sovet sanʼati sohasidagi xizmatlari uchun*.
* Pskov viloyati maʼmuriyati mukofoti laureati (1996, 1998, 2000).
* Rus adabiyoti akademiyasining „Maʼrifat gʻayratiga" medali (1999).
* SSSR Madaniyat vazirligining „Aʼlo mehnati uchun“ koʻkrak nishoni.

## Teatrdagi ishlari

* Ignatiy Dvoretskiyning „Tashqaridan kelgan odam“
* Mixail Roshchinning „Valentin va Valentina“ nomli asarlariga rejissyorlik qilgan.

## Manbalar
Oq harakat

**Oq harakat** (shuningdek, **„Oq ish“**, **„Oq gʻoya“, „Oq gvardiya“**) – 1917–1922-yillardagi fuqarolar urushi davrida Rossiyada „Rossiyani bolsheviklardan ozod qilish“ maqsadida tuzilgan siyosiy munosabatlardagi turli kuchlarning harbiy-siyosiy harakati.

## Manbalar
Aleksandr Yarotskiy

**Aleksandr Ivanovich Yarotskiy** (1866-yil, Sankt-Peterburg, Rossiya imperiyasi – 1944-yil, Samarqand viloyati, Oʻzbekiston SSR, SSSR) – sovet olimi, terapevt, tibbiyot fanlari doktori, professor. Ariteterapiya psixoterapevtik metodi muallifi.

## Biografiyasi
Aleksandr Ivanovich Yarotskiy 1866-yil Rossiya imperiyasiga qarashli boʻlgan Sankt-Peterburg shahrida xizmatchi oilasida tugʻilgan. 1884-yil Larinskiy nomidagi gimnaziyani tamomladi. 1885-yildan 1889-yilgacha Sankt-Peterburg harbiy tibbiyot akademiyasida tahsil oldi. 1890-yildan 1893-yilgacha Rossiya imperiyasining Novgorod va Tver viloyatlarida zemstvo shifokori boʻlib ishladi. Aleksandr Yarotskiyning ilk ilmiy ishi „Shifokor“ ilmiy jurnalida chop etilgan. U Tver viloyati shifokorlarining 11-Kongressida „Zemstvo shifokorlarining vazifalari“ mavzusida taqdimot qilgan. Yarotskiy 1894-yil Sankt-Peterburgga qaytib, Obuxov nomidagi shifoxonada bir muddat shifokorlik qilgan.

Aleksandr Yarotskiy 1898-yil nomzodlik dissertatsiyasini yoqlab, tibbiyot fanlari doktori unvoniga erishgan. 1904-yil professor ilmiy darajasini olgan. U 1919-yildan 1924-yilgacha Qrim davlat universitetida terapiya fakulteti professori, 1924-yildan 1931-yilgacha Sechenov nomidagi tibbiyot universitetida professor hamda 1931-yildan 1944-yilgacha Moskva davlat tibbiyot universitetida professor boʻlib faoliyat yuritgan.

Aleksandr Yarotskiy 100 dan ortiq ilmiy ishlar muallifi. U 1944-yili Samarqand terapevtlar jamiyatida tibbiyotning dolzarb mavzusi haqida maʼruza qiladi.

Aleksandr Yarotskiy 1944-yil Samarqand shahrida vafot etgan.
## Ilmiy faoliyati
Professor Aleksandr Yarotskiyning ilmiy faoliyati, asosan ichki kasalliklarni oʻrganish bilan bogʻliq boʻlgan. U oshqozon va oʻn ikki barmoqli ichakdagi yarani davolash uchun oʻz parhezi (Yarotskiy parhezi)ni taklif qilgan. Yarotskiy hayoti davomi 70 dan ortiq ilmiy maqolalar yozdi. Ilmiy maqolalari asosan „Klinik tibbiyot“ jurnalida chop etilardi.
## Manbalar
Gersh-Leyb Kajber

**Ersh-Leyb Kajber** (, haqiqiy ismi *Vaynshteyn*; 1906, Kajba, Bessarabiya viloyati, Bălţi tumani – 1942, Samarqand) – bessarabiyalik yahudiy yozuvchi, adabiyotshunos, oʻqituvchi. U oʻz asarlarini idish tilida yozgan.

## Hayoti
Ersh-Leyb Kajber (Vaynshteyn) 1906-yilda (boshqa manbalarga koʻra, 1910-yilda) Bessarabiyaning Kajba qishlogʻida (hozirgi Moldovaning Glodyanskiy tumani) kambagʻal dehqon oilasida tugʻilgan. Baxtsiz hodisa natijasida u bolaligidan oqsoqlanib qolgan. U Baltidagi Ruminiya gimnaziyasini tamomlagan va keyinchalik Bund homiyligidagi „Morgn-reut“ („Tong shafaq“) uyushmasi maktabida oʻqituvchi boʻlib ishlagan. 1930-yillarda Kishinyovda yashagan.

U oʻzining ilk qoralamalarini „Chernovitser Blater“ (*Chernovtsi varaqalari*) gazetasida *Kajber* adabiy taxallusi bilan (yaʼni „asli Kajba qishlogʻidan“ boʻlganligi sababli) chiqara boshlagan. „Literarish Blater“ (*Adabiy varaqalar*) gazetasida esa hikoyalar va tanqidiy maqolalarni chop etdi. Noshir Yankl Yakir bilan birgalikda u 1931-yili Kishinyovda „Onzog“ (*Eʼlon*) jurnaliga asos soldi. Ushbu jurnal tez orada Buxarestdagi „Jung-Rumenye“ (*yosh ruminlar*) uyushmasiga qoʻshilgan bir guruh yosh Bessarabiyalik yozuvchilarning asosiy markazi boʻldi. „Onzog“ jurnalida birinchi boʻlib Yankev Sternberg va Shloime Bikl oʻz ishlarini nashr ettirgan. Yakir va Kajberdan tashqari shoir Gerzl Geysiner (keyinchalik *Rivkin*) „Onzog“ jurnali rivojlanishiga oʻz xissasini qoʻshgan. Keyinchalik jurnal faoliyati rivojlanmaganligi sababli tugatilgan.

Kajberning yagona kitobi „Davlat gimnaziyasi“ 1937-yilda Chernivtsi shahrida nashr etilgan. Sighet jurnalida „Ufgang“ hikoyasi nashr etilgan. 1942—1943-yil qishda Samarqandda, evakuatsiya paytida Kajber ochlikdan vafot etdi.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* אָנזאָג: צײַטשריפֿט פֿאַר ליטעראַטור, קונסט און צײַטפֿראַגן (*онзог: цайтшрифт фар литэратур, кунст ун цайтфрагн* — анонс: периодическое издание по литературе, искусству и насущным проблемам), под редакцией Г. Гайсинера, Г. Вайнштейна и Я. Якира, издательство «Техник» — Кишинёв: М. Дектор, 1931.
* קאַזיאָנע גימנאַזיִע (*казёнэ гимназие* — казённая гимназия). Черновицы: Библиотэк Э. Штейнбарг, 1937.
Sattor Jabborov

**Sattor Jabborov** () – sovet iqtisod, davlat va siyosiy arbobi, Sotsialistik Mehnat Qahramoni.

## Hayoti va faoliyati
1924-yilda Oʻzbekiston SSR hozirgi Oʻzbekistonning Buxoro viloyati Gʻijduvon tumanidagi Kommuna kolxozi qishlogʻida tugʻilgan. Millati oʻzbek.

1942-yil oktyabr oyida Sattor Jabborov Tinch okean flotida (Tinch okean floti) xizmat qilgan. 1945-yil avgustda yapon militaristlariga qarshi kurashda qatnashgan. 355-gvardiya alohida dengiz bataloni (Tinch okean flotining 13-gvardiya dengiz brigadasi) tarkibida xizmat qilgan. Seysin (hozirgi Chongjin, Shimoliy Koreya) shahrini ozod qilishda qoʻmondonlikning jangovar topshirigʻini namunali bajargani uchun mergan Sattor Jabborov „Qizil yulduz“ ordeni bilan taqdirlangan. 1945-yilda KPSS(b)/KPSS safiga qoʻshildi.

1947-yil may oyida demobilizatsiyadan soʻng Oʻzbekistonga qaytib, Buxoro viloyatida „Kommuna“ kolxozi hisobchisi, soʻng Lenin nomidagi kolxoz boshqaruvi raisi oʻrinbosari, tuman moliya boʻlimining uchastka inspektori, oʻrinbosari lavozimlarida ishladi. 1962-yildan Gʻijduvon tumanidagi Engels kolxozi rais. Yigirma yil davomida Sattor Jabborov rahbarlik qilgan Engels paxtachilik kolxozi „oq oltin“ hosilini yildan-yilga oshirib bordi, kolxoz raisi uch marta ordenlar, jumladan, Lenin ordeni bilan taqdirlandi.

SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1981-yil 26-fevraldagi Farmoni bilan 1980-yilda rekord darajadagi 6 million 237 ming tonna paxta, gʻalla va boshqa mahsulotlar yetishtirish va davlatga sotishda erishilgan ulkan muvaffaqiyatlar uchun Jabborov Sattor Lenin ordeni va „Oʻroq va bolgʻa“ oltin medali hamda Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan.

1985-yilda nafaqaga chiqadi. Oʻzbekiston SSR Oliy Kengashining VIII, IX va X chaqiriqlari (1971–1985) deputati etib saylangan. 1987-yilda vafot etgan.

## Mukofotlari
Lenin ordeni (26.12.1976; 26.02.1981),

2-darajali Vatan urushi ordeni (03.11.1985),

Mehnat Qizil Bayroq ordeni (03.01.1965; 04/08/1971),

Qizil yulduz (09/1945).

## Manbalar
Vladimir Sichyov

**Vladimir Alekseyevich Sichyov** (1962-yil 2-yanvar, Karachyev, Bryansk viloyati, RSFSR, SSSR) – sovet va rus futbolchisi (darvozabon), rossiyalik futbol murabbiyi.

## Futbolchilik faoliyati
Karachyevdagi Sputnik yoshlar sport maktabi tarbiyalanuvchisi.

Professional faoliyatini 1979-yilda SSSR chempionati ikkinchi ligasida oʻynagan Bryanskning Dinamo jamoasida boshlagan. U 1991-yilgacha Bryanskda oʻynagan, 1983-yilda tanaffus bilan Jizzaxning „Zvezda“da jamoasida oʻynagan.

SSSR parchalanganidan keyin u Bolgariyaga yoʻl olgan va u yerda „Velbajd“ (Kyustendil), „Chavdar“ (Byala-Slatina) klublarida oʻynagan. 1993-yildan beri Vladimir Bolgariyaning Montana (Mixaylovgrad/Montana) klubida oʻynagan va jamoa bilan birinchi ligadan oliy ligaga koʻtarilgan.

1995-yilda u Bryanskning „Dinamo“ jamoasiga qaytib, Rossiyaning uchinchi va ikkinchi ligalarida oʻynagan. 2001-yilda u jamoada darvozabonlar murabbiyi boʻlgan, oʻyinchi-murabbiy sifatida 2007-yilgacha oʻyinlar uchun futbolchilar roʻyxatiga kiritilgan. 2004-yilda, 42 yoshida, u birinchi divizionda „Dinamo“ tarkibida 1 ta oʻyin oʻtkazgan. 17-oktyabr kuni Tomskda mahalliy „Tom“ jamoasiga qarshi oʻyinning 83-daqiqasida yarim himoyachi Uiler oʻrniga zaxira oʻyinchisi sifatida maydonga tushgan. hisob 2-0 hisobida maydon egalari foydasiga hal boʻlgan. U milliy chempionatlarda Bryanskning „Dinamo“ jamoasi safida jami 473 ta oʻyin oʻtkazgan.

2007-yilda, iyundan dekabrgacha Vladimir oʻsha paytda birinchi divizionda oʻynagan „Dinamo Bryansk“ bosh murabbiyi boʻlgan. U bu lavozimga klub „Kuban Krasnodar“ ga koʻtarilish uchun ketgan Soferbiy Yeshugov oʻrniga nomzod topa olmaganidan soʻng tayinlangan. Bosh murabbiy sifatida Vladimir Sichyov uzoq yillik „Dinamo“ murabbiyi Viktor Zimnim bilan tandem boʻlib ishlagan.

2008-yilning dekabridan 2018-yilning iyunigacha u Rossiya Premyer-ligasi Perm shahrining „Amkar“ klubi murabbiylar shtabida ishlagan. U klubga bolgariyalik mutaxassis Dimitar Dimitrov va uning yordamchilari Aleksi Jelyazkov va Detelin Maslovlar bilan birga murabbiylar shtabiga qoʻshilgan. Keyinchalik u 2018-yilning yozida klub tarqatib yuborilgunga qadar boshqa murabbiylar bilan ishlagan.

2018-yil iyun oyida u Bryanskning „Dinamo“ jamoasi tarkibiga qaytgan va jamoada darvozabonlar murabbiyi boʻlib faoliyat yuritgan. Ikki oy oʻtgach, avgust oyida u SKA-Xabarovsk klubining murabbiylar shtabiga oʻtgan. Vladimirni jamoaga Vadim Yevseyev taklif qilgan. 2021-yil iyun oyida Yevseyev boshchiligidagi Yaroslavl Shinnikda darvozabonlar murabbiyi boʻlgan. Yevseyevning Fakel jamosiga oʻtishi bilan 2023-yil 1-mayda u Voronej klubiga oʻtgan va darvozabonlar murabbiyi boʻlib ishlagan.

## Manbalar
Axad Achilov

**Axad Achilov** – Sovet iqtisodiyoti, davlat va siyosiy arbobi, Sotsialistik Mehnat Qahramoni. Tojikiston SSR Stalinobod viloyati ijroiya qoʻmitasi raisi.

## Hayoti va faoliyati
1912-yilda Turkiston viloyati, Samarqand viloyat markazi, (hozirgi Oʻzbekiston)da tugʻilgan. Millati tojik.

1931-yilda Oʻzbekiston pedagogika akademiyasi (hozirgi Samarqand davlat universiteti)ni tamomlagan. 1931—1932-yillarda Oʻzbekiston SSR (hozirgi Oʻzbekiston) Samarqand shahridagi boshlangʻich maktab direktori boʻlib ishlagan.

1932-yildan – Tojikiston SSR (hozirgi Tojikiston) davlat muassasalarida ishlagan. Hisor tuman sudi kotibi, keyin raisi (1932—1933), ishchi-dehqonlar deputatlari Dushanbe Soveti ijroiya qoʻmitasi instruktori (1933—1935), Regar tumani Neʼmatbachin qishloq Soveti raisining oʻrinbosari (1935—1936).

1936—1937-yillarda Qizil Armiya safida xizmat qilgan. Zaxiraga oʻtkazilgandan soʻng – harbiy inspektor (1938), ishchilar deputatlari Regarskiy tuman kengashi ijroiya qoʻmitasining mas’ul kotibi (1938—1939). 1939-yilda MTS kolxozi raisi oʻrinbosari, 1939—1941-yillarda Stalinobod viloyati Regar tumani (hozirgi Tojikistonning Tursunzoda tumani) moliya boʻlimi boshligʻi. 1940-yilda KPSS(b)/KPSS aʼzosi.

1942—1946-yillarda u yana Qizil Armiya safida xizmat qildi. Demobilizatsiyadan keyin u Tojikiston SSRga qaytib, 1946-yilda Stalinobod viloyati (hozirgi Tojikistonning Vaxdat viloyati) ishchilar deputatlari Orjonikidzeobod tuman Kengashi ijroiya qoʻmitasi raisi etib tayinlandi. Oʻsha yili tuman qishloq xoʻjaligi korxonalari paxtadan yuqori hosil olishdi, buning uchun ijroiya qoʻmitasi raisi „Mehnat Qizil Bayroq“ ordeni bilan taqdirlandi. Axad Ochilov 1947-yilda tuman ijro hokimiyati boshligʻi sifatidagi faoliyati orqali umuman Orjonikidzeobod viloyatida paxta yigʻim-terim rejasi 34,4 foiz ortigʻi bilan bajarilishini taʼminlab, yuksak mukofotga sazovor boʻldi.

SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1948-yil 1-martdagi Farmoni bilan kolxoz 1947-yilda MTS ishi uchun majburiy zaxiralar va natura koʻrinishidagi toʻlovlarni bajarganligi va gʻalla ekinlari urugʻi bilan taʼminlanganligi, yuqori paxta hosili olinganligi uchun 1948-yil bahorgi ekish uchun Achilov Axad Lenin ordeni va „Oʻroq va bolgʻa“ oltin medali hamda Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan. Xuddi shu farmon bilan Tojikiston Kompartiyasi Orjonikidzeobod tuman qoʻmitasi birinchi kotibi Z. M. Abdulin, viloyat qishloq xoʻjaligi boshqarmasi boshligʻi Q.Ismoilov, viloyat qishloq xoʻjaligi boshqarmasi bosh agronomi Q.Ismoilovga Qahramon unvoni berildi.

## Mukofotlari
* Lenin ordeni (03.01.1948; 17.01.1957),
* Mehnat Qizil Bayroq ordeni (29.12.1946; 17.12.1949),
* „Mehnat jasorati uchun“ (23.10.1954),
* „1941-1945 yillardagi Ulugʻ Vatan urushida Germaniya ustidan qozonilgan gʻalaba uchun“,
* SSSR xalq xoʻjaligi yutuqlari koʻrgazmasining yirik oltin va kumush medallari.

## Manbalar

## Havolalar
* Achilov
Matt Lambros

**Mett Lambros** (1985-yil 8-fevral sanasida tugʻilgan) – Kanada futbolining sobiq professional oʻyinchisi. 2009-yilgi CFL loyihasining ikkinchi bosqichida oʻrin olgan oʻyinda Toronto Argonauts tomonidan jamoaga safiga tanlab olingan. Kollejning Liberty Flames jamoasi safida futbol oʻynagan. 2011-yil iyun oyida Monreal Alouettes jamoasida mashgʻulot yigʻinida qatnashdi, ammo ichki nizolar sabab 2011-yilning 18-iyunida jamoani tark etadi.

## Hayot
Lambros 1985-yilining 8-fevralda Alberta shtatining Kalgari shahrida dunyoga kelgan. Uning otasi Mayk Lambros 1972-yildan 1975-yilgacha Edmonton Eskimoslari safida himoyachi boʻlgan oʻynagan. U Kalgari shahridagi Ser Uinston Cherchill oʻrta maktabida futbol oʻynashni boshlagan. Keyinchalik Lambros maktabdagi jamoasi safida oʻynab „Yilning eng yaxshi oʻyinchisi“ deb topilgan va maktab jamoalar ichida gʻolibga aylangan.

Lambros oʻrta maktabda futbol oʻynagan sobiq jamoasiga murabbiylik qildi. Keyinchalik esa Jim Barkerning maslahati bilan Virjiniya shtatining Linchburg shahridagi Ozodlik universitetiga oʻqishga topshiradi. Lambros 2005-yildan 2008-yilgacha Liberty Flames jamoasi safida oʻynagan. Shu jumladan 2007-2008-yillarda Flames jamoasi bilan birinchi marotaba Janubiy konferentsiya chempionatida ham oʻynagan. 2006-2007-yillarda Janubiy konferentsiya chempionati prezident tomonidan faxriy yorligʻiga bilan taqdirlanadi.

## Professional faoliyati
Lambros 2009-yil 27-may kuni Argonauts jamoasi bilan shartnomani imzoladi. 2009-yilgi Toronto Argonauts jamoasining mavsumi oʻquv-mashgʻulot yigʻiniga qoʻshildi va mavsumoldi oʻyinlarida ishtirok etdi. U sogʻligida momolarga paydo boʻla boshlaydi shunga qaramay mmashgʻulotlarga qatnashaveradi. Iyul oyida Hamilton Tiger-Catsga qarshi oʻzining birinchi oʻyini otkazadi va birinchi zarbasidayoq jamoasiga achko olib keladi. 2010-yili 4-iyunda Argonavtlar tomonidan Lambros jamoa safidan chetlashtiriladi.

Monreal Alouettes jamoasi bilan 2011-yil 17-fevralda shartnoma imzolaydi. Ammo oradan koʻp vaqt oʻtmay 2011-yili 18-iyunda jamoa safini tark eradi va faoliyatini yakunlaydi.

## Manbalar

## Havolalar

* Faqat sport statistikasi
* Liberty Flames bio
* Monreal Alouettes bio
Igor Zaxarin

**Igor Mixaylovich Zaxarin** (29-dekabr 1951-yil – 8-iyun 2020-yil) – sovet futbolchisi, yarim himoyachi ampulasida oʻynagan. Rostovning Rostselmash va SKA klublaridagi oʻyinlari bilan muhlislar eʼtiboriga tushgan.

1973-yilda u oʻz faoliyatini SKA Rostov-Don klubida oʻrinbosarlar tarkibida oʻynashdan boshlagan. 1974-yilgi mavsumda u asosiy tarkibda 12 ta oʻyin oʻtkazgan va klubning SSSR chempionatining elit divizioniga koʻtarilishiga yordam bergan. 1975-yilgi mavsumda u oliy ligada 5 ta oʻyin oʻtkazgan, lekin klubning oliy liga oʻyinlarida jon saqlab qolishga yordam bera olmagan va 1976-yilgi mavsumni birinchi ligada oʻtkazishgan, asosiy jamoa oʻyinchisiga aylangach maydonga doimiy ravishda tusha boshlagan. Igor umumiy hisobda 28 ta chempionat oʻyinlarida maydonga tushgan.

1977-yilda u „Rostselmash“ klubiga qoʻshilgan va darhol asosiy jamoa tarkibidan joy olgan. Oʻsha mavsumda klub ikkinchi ligada oʻynagan. Toʻrt mavsum davomida Igor 143 oʻyinda 43 gol urgan. Bu natija uni klubning barcha vaqtlardagi eng yaxshi oʻnta toʻpurarlari qatoriga olib kirgan. Igor 1979-yilgi SSSR chempionati ikkinchi ligasida eng yaxshi toʻpurar boʻlgan (44 oʻyinda 22 gol).

Saksoninchi yillarning boshlarida Igor SSSR birinchi ligasida Oʻzbekiston nomidan ishtirok etadigan Jizzaxning „Boʻston“, ikkinchi ligada Yangiariqning "Xorazm" va " Xiva " klublarida ham toʻp surgan.

Umumiy hisobda futbolchilik faoliyati davomida Igor Zaxarin 235 ta oʻyin oʻtkazib, 58 ta gol urishga muvaffaq boʻlgan.

Futbolchilik faoliyatini yakunlagach, „Metallurg“ klubi hamda „Krasniy Sulin“ jamoasida administrator lavozimida ishlagan.

## Manbalar