open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kadena (Okinava)

Yaponiyaning Okinava Prefekturasidagi Nakagami tumanida joylashgan shaharcha.

2016-yil, oktabr holatiga koʻra, shaharning taxminiy aholisi 13,671 kishini va zichligi 1 km² ga 910 kishini tashkil qiladi. Umumiy maydoni 15.04 kv/km (5.81 sq mi). Shaharning taxminan 85 foizi AQSh hukumati tomonidan nazorat qilinadi, shu jumladan Amerika Qoʻshma Shtatlari Harbiy-havo kuchlaridagi ikkinchi yirik baza boʻlgan Kadena aviabazasi ham.

## Geografiyasi
Kadena gʻarbda Sharqiy Xitoy dengiziga qaragan.

### Qoʻshni munitsipalitetlar
Kadena Okinava prefekturasining yana uchta munitsipaliteti bilan chegaradosh.

* Shimolda Yomitan
* Sharqda Okinava
* Janubda Chatan

## Tarixi

Kadena hududida, Okinava orolida qobiqli tepaliklar koʻrinishidagi eng qadimgi turar-joy qoldiqlari mavjud. Hozirda Yomitan va Kadena oʻrtasidagi chegara hisoblangan Hija daryosi atrofi ilk aholi punktlari boʻlgan deb hisoblanadi. Mintaqada bir qancha kichik gusuku xarobalari (qasrlar va qal’alar) topilgan. Amavari, mashhur sarkarda, Kadena Chatanning bir qismi boʻlgan vaqtda Kadena hududida tugʻilgan. 1879-yilda Yaponiya Okinava orolini anneksiya qildi va 1908-yilda Chatan qishloqqa aylandi. Tinch okeani urushi vaqtida Yaponiya Kadena hududida uchish yoʻlagi qurgan. 1945-yilda Okinava jangi paytida Amerika Qoʻshma Shtatlari Hija daryosi qirgʻogʻiga qoʻngan va oʻsha uchish-qoʻnish yoʻlagini egallagan va u Kadena havo kuchlari bazasiga aylangan. 1948-yil 4-dekabrda Amerika harbiy hukumati Kadenani Chatandan ajratib, Kadena qishlogʻini tashkil etgan. Qoʻshma Shtatlar bazadan tashqarida Kadena doirasini qurgan. 1976-yil 1-yanvarda, Okinava Yaponiya nazoratiga qaytganidan toʻrt yil oʻtgach, Kadena shaharcha maqomiga koʻtarilgan.

## Iqtisodiyoti
Asosan Kadena iqtisodiyoti Kadena havo kuchlari bazasi mavjudligiga bogʻliq. Shuningdek, shaharchada oz miqdorda ananas va shakarqamish yetishtiriladi.

## Taʼlimi
Munitsipal maktablarga quyidagilar kiradi:

* Kadena oʻrta maktabi (嘉手納中学校)
* Kadena boshlangʻich maktabi (嘉手納小学校)
* Yara boshlangʻich maktabi (屋良小学校)

Okinava prefekturasi taʼlim kengashi  boshqaradi.

DoDEA amerikalik xodimlarning qaramogʻidagilar uchun boʻlgan Kadena AFB maktablarini boshqaradi. Bir nechta maktablar Kadena shahrida boʻlmasa ham.

## Manbalar

## Tashqi havolalar

* Kadena rasmiy veb-sayti
Zulmi

***Zulmi*** - hind jangari dramasi boʻlib, rejissyor Kuku Kohli tomonidan 1999-yil 16-aprelda chiqarilgan. Unda Akshay Kumar va Twinkle Khanna rol oʻynagan.

## Syujeti
Balraj Dutt Baba Thakurning qoʻriqchisi boʻladi, Thakur vafot etayotgan paytda Balrajga nabirasi Niholga gʻamxoʻrlik qilishi va himoya qilishi haqida vaʼda beradi.

Yillar oʻtib, Raj Malxotra va uning singlisi restoranda ovqatlanishadi, biroz vaqt oʻtib ularga nomaʼlum odam hujum qiladi. Bu shaxs Rajning singlisiga zoʻravonlik qilmoqchi boʻladi ammo qiz oʻz joniga qasd qiladi.

Bu voqeadan azob chekayotgan Raj shunga oʻxshash voqeaning guvohi boʻladi va bu qizni zoʻravonlardan qutqaradi. Bu voqeaning tasodifan guvohi boʻlib qolgan Balraj Rajni qizi Komalga tansoqchi qilib yollaydi. Komal dastlab Rajni yoqtirmaydi va uni ishdan boʻshatishga qayta-qayta urinib koʻradi, lekin Raj uning hayotini hujumdan qutqarib qolgach, asta-sekin uni yoqtira boshlaydi. Raj maʼlum vaqt oʻtib Niholni singlisini haqorat qilgan shaxsligini bilib qoladi va vaziyat murakkablashadi. Endi Raj Niholni oʻldirish harakatiga tushadi.

## Film qahramonlari

* Akshay Kumar Raj Malxotra rolida
* Twinkle Khanna Komal Dutt rolida
* Amrish Puri Balraj Dutt rolida
* Aruna Irani Sumitra Dutt rolida
* Zoravar Dalip Tahil rolida
* Deep Dhillon Baxtavar rolida
* Arun Bakshi inspektor Vikram rolida
* Dara Singx Baba Thakur rolida
* Milind Gunaji Nihal Thakur rolida
* Rakxi Malxotra Pooja Malxotra rolida
* Ghanshyam Rohera uchuvchi rolida

## Soundtrack

Musiqani Dilip Sen-Sameer Sen va RD Burman bastalagan, soʻzlarini esa Gulshan Bawra yozgan.

* 01 – „Teri Badmashiyan Aur Meri“ – Asha Bhosle va Udit Narayan
* 02 – „Bhool Se Humne Bhool Ki“ (Baxtli) – Kumar Sanu va Asha Bhosle
* 03 – „Shalu Ya Sheela“ – Amit Kumar
* 04 – „Mere Liye to Fit Hai Tu“ – Amit Kumar va Asha Bhosle
* 05 – „Sapne Mein Aake Loot Gaya“ – Asha Bhosle * Musiqa: RD Burman
* 06 – „Zulmi Toone Zulm Kiya“ – Asha Bhosle
* 07 – „Bhool Se Humne Bhool Ki“ (Gʻamgin) – Asha Bhosle
* 08 – „Bhool Se Humne Bhool Ki“ – Instrumental

## Tanqidlar
*Deccan Herald* tanqidchisi shunday deb yozgan edi: „Shov-shuv odatda sifatga teskari proportsionaldir. Bu film ushbu gapning yaqqol isboti. Hech qanday daʼvo belgilari yoʻq. Hech qanday makr, hiyla yoʻq. Film oddiy va toʻgʻridan-toʻgʻri syujetga ega“ .

## Manbalar

## Tashqi havolalar

*
Vladimir Rengarten

**Vladimir Pavlovich Rengarten** ([12[24]-iyul](https://uz.wikipedia.org/wiki/12-iyul) 1882-yil, Toshkent, Turkiston general-gubernatorligi – 10-iyul 1964-yil, Leningrad) – sovet geologi va paleontologi, SSSR Fanlar akademiyasining muxbiri (1946). Ikkinchi darajali Stalin mukofoti laureati (1948).

## Biografiyasi
Mintaqaviy geologiya, asosan, Kavkaz tektonigi, stratigrafiyasi va paleontologiyasiga oid asarlar muallifi hamdir. Kavkazni Pomir bilan qiyoslab tektonik rayonlashtirish ishlarini olib bordi, hamda Kavkazning boʻr yotqiziqlarining stratigrafik diagrammalarini ishlab chiqdi.

Toshkent shahrida kon muhandisi oilasida tugʻilgan.

Talabalik yillaridan Geologiya qoʻmitasida ishlagan. Geologiya qoʻmitasi (1918–1929), Geologiya xaritasi instituti (1932–1934), Markaziy ilmiy tadqiqot geologiya-qidiruv instituti (TSNIGRI) (1934–1948; 1963–1964) katta geologi boʻlib ishlagan. Butunittifoq geologiya instituti (VSEGEI) katta ilmiy xodimi boʻlib ham faoliyat yuritgan (1939-1942).

1942–1947-yillarda SSSR Fanlar akademiyasining Geologiya fanlari institutida ishlagan.

F. N. Chernisheva nomidagi Markaziy ilmiy tadqiqot geologiya muzeyi direktori boʻlgan (1947-1949).

1950–1955-yillarda SSSR Fanlar akademiyasining koʻmir geologiyasi laboratoriyasi, soʻngra SSSR Fanlar akademiyasining aerometodlar laboratoriyasi xodimi boʻlib faoliyat yuritgan (1955-1964).

U geologiya-mineralogiya fanlari doktori (1935), hamda professor (1938). SSSR Fanlar akademiyasining muxbir aʼzosi (1946).

## Ilmiy va amaliy faoliyati
1912-yilda Fortanga va Kambileyevskaya daryolari oraligʻida kenglik yoʻnalishi boʻyicha choʻzilgan Ushkor antiklinalini ochdi. 1915–1916-yillarda Geologiya qoʻmitasining topshirigʻiga binoan Boguchan tepaligida kam uchraydigan flor shpatini qidirish va qazib olishni tashkil qildi. 1926-yilda Kavkazni tektonik rayonlashtirishning birinchi diagrammasini taklif qildi.

1951-yilda u Kavkazning quyi boʻr davrining biostratigrafik diagrammasini nashr etgan va diagramma uzoq vaqt davomida maʼlumotnoma sifatida ishlatilgan.

## Manbalar


* *Luppov N. P.* Vladimir Pavlovich Rengarten xotirasiga, „Butunittifoq paleontologiya jamiyatining yilligi“ 1965.17.
* Ural entsiklopediyasi

## Havolalar

* Rengarten, Vladimir Pavlovich na ofitsialnom sayte RAN
* Biograficheskie svedeniya
* Bibliografiya v informatsionnoy sisteme „Istoriya geologii i gornogo dela“ RAN.
Kangwon milliy universiteti

Kangwon Milliy Universiteti (KNU) – Janubiy Koreyaning Gangwon shahridagi oʻnta yetakchi davlat universitetlaridan biri hisoblanadi. Dastlab 1947-yilda Chuncheon shahrida Chuncheon qishloq xoʻjaligi kolleji sifatida tashkil etilgan boʻlib, 1978-yilda keng qamrovli universitetga aylandi. Hozirda KNU tarkibiga 93 ta kafedra va 5 ta aspiranturaga ega 19 ta kollej kiradi

## Tarixi
Dastlab qishloq xoʻjaligi kolleji sifatida tashkil etilgan Kangwon milliy universiteti bugungi akademik sohalarning barcha spektrini qamrab oladi. KNU tarkibiga 1997-yilda tibbiyot dasturi va 2000-yilda universitet kasalxonasi qoʻshilib, kengaytirildi.2002-yilda universitet aspiranturalarida „Sud ishlari oliy maktabi“ deb nomlangan yuridik maktab tashkil etilgan boʻlib, „Koreya huquqtizimini isloh qilish“ning dastlabki bosqichi uchun namuna sifatida ochilgan Janubiy Koreyadagi yagona laboratoriya maktabidir. 2006-yilda KNU Samcheok universiteti bilan birlashdi va KNUning mavjud kollejlariga veterinariya tibbiyoti va axborot texnologiyalari kollejlari qoʻshildi.2009-yil 2-martdan boshlab KNU Koreya hukumati tomonidan rasman tasdiqlangan universitet sifatida professional yuridik maktabni boshqaradi.

## Qabul
Hozirgi vaqtda,KNU bakalavriat va magistratura bosqichida 20 000 dan ortiq talabalarni qabul qiladi. Janubiy Koreyaning koʻplab universitetlari singari, KNU oʻquv jadvali ham semestr tizimiga asoslanadi: bahorgi semestr har yili mart oyining birinchi haftasidan boshlanadi va kuzgi semestr, odatda, avgust oyining toʻrtinchi haftasida boshlanadi.
## Toʻlov miqdori
Bakalavr (bir semestr uchun):

## Universitet hayoti
Har yili may oyida Kangwon milliy universiteti talabalari uyushmasi tomonidan klublar, mashhur koʻngilochar tadbirlar va boshqa tomoshalardan iborat boʻlgan Dae Dongje shahrida universitetning asosiy tadbiridi oʻtkaziladi.

## Manbalar

## Havolalar
Grigoriy Postolnikov

**Grigoriy Nikolayevich Postolnikov** (1923, Toshkent, Turkiston Muxtor Sovet Sotsialistik Respublikasi, SSSR (hozirgi Oʻzbekiston) – 23-yanvar1944, Kalinin viloyati, Novosokolnicheskiy tumani, Melexovo qishlogʻi, RSFSR, SSSR (hozirgi Rossiyaning Gorojanskaya viloyati, Novosokolniche viloyati, Novosokolniche viloyati), Ulugʻ Vatan urushi qatnashchisi, 8-gvardiya miltiq diviziyasining 15-gvardiya alohida razvedka kompaniyasining razvedkachisi (22-armiya, 2-Boltiq fronti), oddiy askar vazifasida xizmat qilgan. U pulemyot ambrazurasini oʻz tanasi bilan berkitgan.
## Biografiyasi
U 1923-yilda Toshkent shahrida tugʻilgan va Guryevskiy bolalar uyida tarbiyalangan.

1942-yil mart oyida Guryevskiy RVK faol armiya safiga chaqirildi. 1942-yil 20-dekabrdan frontda 154-dengiz piyoda miltiq brigadasi tarkibida pulemyotchilarning alohida batalyonida pulemyotchi sifatida (1943-yil mart oyida harbiy 15-gvardiya dengiz piyoda miltiq brigadasiga aylantirildi) faoliyat yuritdi. Stalingradda bir oy jang qildi, 1943-yil 18-fevralda brigada Kalinin frontiga topshirildi.

U 1943-yil yozida Lovat daryosi boʻyida oʻzini koʻrsatdi. 1943-yil 20-iyuldan 21-iyulga oʻtar kechasi razvedkada qatnashayotganda, u oʻz tashabbusi bilan yarador otryad boshligʻini almashtirdi va dushman xandaqlariga yaqinlashdi, hamda ularga granatalar otdi, buning uchun "Jasurlik uchun" medali bilan taqdirlangan. Keyin u ikki marta ogʻir yaralangan, tuzalib ketganidan soʻng esa, 1943-yil 15-dekabrda 8-gvardiya miltiq diviziyasining 15-gvardiya razvedka kompaniyasida oʻqishni tugatgan.

1944-yil yanvar oyida 8-gvardiya miltiq diviziyasi Novosokolniki shimolida dushman mudofaasini yorib oʻtish uchun murakkab janglarda qatnashdi. 1944-yil 23-yanvarda kompaniyaga Melexovo qishlogʻini bosib olish va uni asosiy kuchlar kelguniga qadar ushlab turish vazifasi berildi. Jang paytida u yana isteʼfodagi otryad boshligʻini almashtirdi. Kompaniya dushmanni ikkita uydan yiqitishga muvaffaq boʻldi, ammo oldinga siljishni iloji boʻlmadi, chunki pulemyot orqali toʻsqinlik qilishdi. Keyin oddiy askar Postolnikov ikkita granata olib, yashirincha pulemyot nuqtasiga yaqinlasha boshladi. Biroq, granata portlashlaridan qaramay pulemyot ishlashda davom etdi va gvardiya oddiy askari Postolnikov ambrazurani tanasi bilan yopdi.

U Nasvadan yetti kilometr shimoli-sharqda joylashgan diviziya qabristoniga dafn qilindi va urushdan keyin Monakovo qishlogʻidagi memorial qabristonga dafn qilindi.

U Sovet Ittifoqi Qahramoni unvoniga nomzod boʻlgan, taklif 22-Armiya Harbiy Kengashigacha qoʻllab-quvvatlangan, ammo negadir u front qoʻmondoni, armiya generali Yeromenko tomonidan imzolanmagan edi. U vafotidan keyin 1-darajali Vatan urushi ordeni bilan taqdirlangan.

## Manbalar


## Havolalar

* Mukofot roʻyxati
* Tuzatib boʻlmaydigan yoʻqotishlar toʻgʻrisida hisobot
Sally Helgesen

**Sally Helgesen** (1948-yil 1-iyulda tugʻilgan) – amerikalik yozuvchi, notiq va yetakchi murabbiyi.

## Tarjimai holi
Helgesen Minnesota shtatida tugʻilib, Michigan shtatining Kalamazoo shahrida voyaga yetgan. U Michigan shtat universitetida 1973–1975-yillar ingliz tili va klassik Hunter kollejida bakalavr darajasini olgan va City University of New York (Nyu-York shahar universitet) ning magistratursida tahsil olgan.

## Faoliyati
1990-yilda Helgesen *"The Female Advantage: Womenʼs Ways of Leadership"* kitobini nashr etgan. Bu ilk kitobida ayollar qanday oʻzgarishi va moslashishi kerakligidan koʻra, yetakchi sifatida qanday hissa qoʻshishi kerakligiga eʼtibor qaratilgan. Kitob eng koʻp sotilgan va doimiy ravishda chop etilgan. 1995-yilda Helgesen *"The Web of Inclusion: A New Architecture for Building Great Organizations" kitobini* nashr etgan, ish muhitida inklyuzivlik tilini ochib berganligi haqida xabar qilingan. Kitob *[[The Wall Street Journal]]* tomonidan yetakchilik haqidagi eng yaxshi kitoblardan biri sifatida baholangan.

2018-yilda hammuallifi Marshall Golsmith bilan birgalikda *"How Women Rise" kitobini* nashr etgan. Kitobda ayollar muvaffaqiyatiga toʻsqinlik qiladigan 12 ta odat va ularni bartaraf etish yoʻllari oʻrgatilgan. Bu kitob xalqaro bestsellerga aylangan. Helgesen muntazam ravishda butun dunyo boʻylab korporatsiyalar, hamkorlik firmalari va uyushmalari uchun maxsus maʼruzalar, seminarlar oʻtkazgan. Shuningdek, BMT bilan yanada inklyuziv mamlakat ofislarini qurish boʻyicha maslahatlashib, AQSh va xorijdagi bir qator maktab va universitetlarda olim sifatida tashrif buyurgan. Helgesen Global Gurus tomonidan 2019-yil uchun dunyodagi eng yaxshi yetakchi mutaxassislaridan biri deb topilgan. U MEECO murabbiylik konsorsiumining 2018-yilgi Madaniy transformatsiya mukofoti laureati, Nyu-York aʼzosi va Xalqaro Ayollar Forumi aʼzosi boʻlgan.

## Yozgan asarlari

### Kitoblari

* *How Women Rise: Break the 12 Habits Holding You Back from Your Next Raise, Promotion or Job* (with Marshall Goldsmith)
* *The Female Vision: Womenʼs Real Power at Work* (with Julie Johnson)
* *The Web of Inclusion: A New Architecture for Building Great Organizations*
* *Thriving in 24/7: Six Strategies for Taming the New World of Work*
* *Everyday Revolutionaries: Working Women and the Transformation of American Life*
* *The Female Advantage: Womenʼs Ways of Leadership*
* *Wildcatters: A Story of Texas, Oil and Money*

## Shaxsiy hayoti
Helgesen Nyu Yorkning Chatham shahrida yashagan.

## Manbalar



## Havolalar

*
Sovuq qurol

**Sovuq qurol**— hujumda va himoyada jarohat etkazish uchun maxsus tayyorlangan yoki moslashtirilgan (qayta ishlangan) hamda porox va portlash moddalari bilan bog'liq bo'lmagan predmetlar. E.I.Tixonov bergan ta'rif bo'yicha bevosita badanga shikast yetkazish maqsadidida maxsus tayyorlangan, bevosita ishlab chiqarish yoki xo'jalik turmushiga va hujum yoki faol himoyaga mo'ljallangan, konstruksiyasi, o'lchami va materiali bo'yicha ushbu maqsadlarga mos tushadigan, harakatdagi prinsipiga ko'ra esa,*chopuvchi, sanchuvchi, kesuvchi, sanchuvchi-chopuvchi, uruvchi-bo'laklovchi* yoki shularning barchasini o'zida jamlagan qurollardir.

**Sovuq qurollar** tuzilishi, o'lchovlari, ishlatilgan metriali bo'yicha xo'jalikda ro'zg'orda ishlatiladigan asbob-uskunalardan farq qiladi. Sovuq qurollar ishlatilishi ko'zlangan maqsadiga ko'ra **jangovor**(harbiy va fuqarolik) va **ov qurollari**ga bo'linadi. Harbiy sovuq qurol asosan insonga tana jarohatini yetkazish uchun ko'zlangan, bularga *qilich*ning barcha turlari, shtiklar, desatchilar va harbiylarning pichoqlari(xanjar, fikka) kiradi.

Ishlanish, tayyorlanish nuqtai nazaridan suvuq qurollar sovuq qurollar **uch guruhni** tashkil qiladi: *Zavodda, hunarmandlar tomonidan va qo'lda yasaladigan* qurollar.

Sovuq qurollarni yasash, olib yurish va sotish uchun amaldagi jinoyat qonunida ma'muriy javobgarlik (O‘zbekiston Respublikasi Maʼmuriy javobgarlik to‘g‘risidagi kodeksining 185-2-moddasiga asosan, sovuq qurol sifatida foydalanilishi mumkin bo‘lgan ashyolarni jamoat joylarida ochiq(g‘ilofsiz) holda olib yurish qatʼiyan taqiqlanadi va BHMning **ikkidan bir qismidan bir** baravarigacha miqdorda jarima solishga sabab bo‘ladi.
Shuningdek, sovuq qurolni va sovuq qurol sifatida foydalanilishi mumkin bo‘lgan ashyolarni jamoat joylarida **olib yurish** huquqbuzarlik ashyolarini musodara qilib yoki musodara qilmay, BHMning **1** baravaridan - **5** baravarigacha miqdorda jarima solishga sabab bo‘ladi. Bu tartibga, xuddi shuningdek o‘zini o‘zi himoya qilish maqsadida olib yurish ham kiradi va u ham taqiqlanadi) ko'rsatilgan. Shuningdek ular yordamida jinoyat sodir etilsa, uni tasniflashda ahamiyatli bo'lib tegishli ekspertiza tayinlashga zarurat tug'iladi.

Sovuq qurollarning eksprtiza tekshiruvi asosan ularni qaysi tur va guruhga mansubligini aniqlashdan iborardir. Hal qilinadigan masalalar doirasi tekshiriluvchi qurolning texnik holati, guruh-turdosh mansubligi, qanday materialdan tayyorlanganligi va boshqalardan iboratdir.
2022-yil aprel oyidagi Kobul masjidi portlashi

**Kobul sunniylar masjidi portlashi** 2022-yilning 29-aprel kuni erta tongda sodir etilgan, voqea natijasida kamida 10 kishi halok boʻlgan.

## Tafsilotlar
Portlash 2022-yilning aprel oyida, musulmonlar uchun muqaddas Ramazon oyida sodir boʻlgan hujumlarning soʻnggisi hisoblanadi. Hujumlarning aksariyatini Iroq va Shom Islom Davlati va uning boʻlinmalari tomonidan amalga oshirilgan, shuningdek, ularning hujumdan koʻzlagan asosiy maqsadi shia va tasavvuf fuqarolarini nishonga olish boʻlgan. Portlash natijasida kamida 70 kishi halok boʻlgan. Ushbu hujum AQSh qoʻshinlarining Afgʻonistondan olib chiqib ketilishidan keyingi mamlakatdagi eng qonli hujumlardan biriga aylangan. Bundan oldin sodir etilgan eng daxshatli hujum esa Qunduzdagi portlash boʻlgan.

Namozxonlar baʼzi radikal sunniy guruhlar tomonidan *[[Bidʼat|bid’at]]* deb hisoblangan zikr namozlari uchun masjidga toʻplanishgan.

## Hujum
Masjid portlatilishi soat 14:00 atrofida Kobuldagi Xalifa Ogʻa Gul Jan masjidida yuz bergan, u yerda namoz oʻqish uchun yuzlab jamoatchilar yigʻilgan. Ichki ishlar vazirligi matbuot kotibi Muhammad Nafi Takor hujum natijasida masjidda oʻn nafar namozxon halok boʻlganini tasdiqlasa, masjid rahbari Sayid Fozil ogʻaning aytishicha, 50 dan ortiq kishi halok boʻlgan. Politsiya rahbari matbuot kotibi Xolid Zadran bergan maʼlumotlarga koʻra 30 ga yaqin odam turli darajada jarohat olgan.

Xalifa Ogʻa Gul Jan va bir qator guvohlar hujumni xudkush terrorchilar amalga oshirganini aytishgan. Hujum uchun javobgarlikni Iroq va Shom Islom Davlati terrorchilik guruhi oʻz zimmasiga olgan.

## Voqeaga nisbatan munosobatlar
Tolibon matbuot kotibi Zabihulloh Mujohid uyushtirilgan ushbu hujumni qoralab, mamlakatda bundan keyin adolat oʻrnatishga vaʼda bergan.

Birlashgan Millatlar Tashkiloti ushbu masjidga uyushtirilgan hujumni qattiq qoralagan, shuningdek, hujumni „dahshatli“ va „toʻxtovsiz xavfsizlik va zoʻravonliklarga duchor boʻlayotgan Afgʻoniston xalqiga yana bir ogʻriqli zarba“ deya taʼriflaydi. BMT Bosh kotibining Afgʻoniston boʻyicha maxsus vakili oʻrinbosari Mette Knudsen voqeani „razillik“ deya baholaydi.

## Manbalar
Aksu daryosi

**Aksu** (xet tilida bronza davridagi nomi: **𒁉𒋻𒀀𒅀**, *Kaštaraya*, yunoncha qadimgi **nomi** *Kestros*) – Antaliya viloyati (Turkiya janubi-gʻarbiy qismi)dagi daryo, Toros togʻlaridan oqib chiqadi. Aksu yoʻnalishi gʻarbda Düden va sharqda Köprüçay oʻrtasida joylashgan. Antaliya shahri yaqinida Oʻrta yer dengiziga quyiladi. Daryoning uzunligi 145 km ga yetadi va umumiy suv havzasi 3652 km² ni tashkil etadi. Uning suv havzasida bir nechta koʻllar, jumladan Kovada koʻli hamda Karacaören-1 va Karacaören-2 toʻgʻonlari orqali barpo etilgan suv ombori mavjud.

Aksu, birinchi navbatda, Toros togʻlaridagi karstik buloqlari suvlaridan toʻyinadi . Mintaqadagi koʻplab mavsumiy oqimlardan farqli oʻlaroq, Aksu butun yil davomida toʻlib oqadi, ammo uning hajmi yil boʻyi keskin oʻzgarishi ham mumkin . Masalan, uning oqimi 1942-yilda yanvarda 250 m³/s va yozda esa 7,5 m³/s ga teng boʻlgan . Boshqa karst oqimlari singari, Aksu ham oʻzi bilan juda koʻp choʻkindi jinslarni olib yurmaydi .

Quyi oqimida Aksu yumshoq, unumdor allyuvial tekislikni hosil qiladi, bu gʻarbda Antaliya atrofidagi qattiq travertin majmuasi va sharqdagi qoyali pleystosen terrasalaridan keskin farq qiladi . Daryoning past choʻkindi yuki va kuchli qirgʻoq oqimlari tufayli Aksu deltasida toʻlqinlar kuchli koʻtariladi . Bu jarayonlar baʼzi sobiq daryo ozanlarini yopiq *[[Liman|limanlarga]]* aylantiradi va qirgʻoqqa parallel boʻlgan toʻrtta alohida balandligi 12 metrga teng boʻlgan qumtepalar tizimini yaratdi . Deltaning baʼzi qismlari, xususan, daryo boʻylari atrofida, tarixda bezgak manbalari boʻlgan botqoqliklar mavjud .

Bugungi kunda daryoga inson faoliyati taʼsir oʻtkazmoqda. Karacaören-1 toʻgʻoni sugʻorish uchun suv bilan taʼminlash, elektr energiyasi ishlab chiqarish va quyi oqimdagi suv toshqinini bartaraf etish uchun qurilgan. Karacaören-2 toʻgʻoni Antaliya aholisini ichimlik suvi bilan taʼminlash uchun bunyod etilgan. Toʻgʻonlar Aksu daryosi suvining koʻp qismini elektr energiyasi ishlab chiqarish uchun oʻtkazib yuboradi va quyi oqimdagi intensiv qishloq xoʻjaligiga ham katta miqdorda suv yetkazib beradi. Natijada, quyi Aksuda suv kamroq boʻladi va baʼzi vaqtlarda qurib qolishi ham mumkin. Daryoning ifloslanishi bir qancha hududlarda ham taʼsir koʻrsatadi: toʻgʻon bilan toʻsilgan suv omborlaridagi suvga maishiy va sanoat oqava suvlari oqiziladi, shuningdek, Aksuga suv tozalash inshooti chiqargan suvlar ham kelib quyiladi.

## Tarixi

Buyuk Xet qiroli Tudaliya IV va uning vassali Tarhuntassa shohi oʻrtasida tuzilgan shartnomaga koʻra, hozirgi Aksu daryosining gʻarbiy chegarasini „Parxa“ qolgan qismini esa „Qastaraya daryosi“da nomlanishi belgilandi.

Doimiy suv taʼminoti va buning natijasida atrofdagi tekislikning unumdorligi qadimgi Perga shahrining gullab-yashnashiga sabab boʻlgan .

Kestros sifatida, daryo Pomponius Mela tomonidan Perga daryosining yuqori qismida, 60 stadia (taxminan  kema qatnovi sifatida qayd etilgan. Strabon yozgan manbalarga koʻra, bu daryoning asosiy qismidan hisoblangan. U Vizantiya davrida loyqalangan va buning natijasida Perga shahrining mavqei pasaygan.

## Manbalar
Yirikbargli andiz

**Yirikbargli andiz** () – qoqioʻtdoshlar oilasi, andiz turkumiga mansub gulli oʻsimlik turi. Hayotiy shakli ikki yillik. Oʻzbekiston Respublikasi Qizil kitobiga kamyob, endemik tur sifatida kiritilgan. Birinchi marta rus botanigi Aleksandr von Bunge tomonidan tasvirlangan. Samarqand viloyati hududida uchraydi.
## Tavsifi
Balandligi 50 sm gacha yetadigan ikki yillik oʻt oʻsimlik. Poyasi tik oʻsadi, yarmidan shoxlangan, pastki qismi uzun ipaksimon tuklar bor. Yuqorigi shoxlarining sirti qalin kulrang tuklar bilan qoplangan. Ildizoldi barglari choʻziq, bandi bilan qoʻshib hisoblaganda uzunligi 10 sm gacha yetadi, yuzasi dagʻal tukli, chetlari tishchalarga boʻlingan. Poyadagi barglari nashtarsimon, asosi yuraksimon, uzunligi 6 sm. Barglari poyaning yuqorisiga qarab kichrayib boradi. Gullari sariq, uchli tilsimon, uzunligi 1 sm, bir jinsli, savatcha to‘pgulda joylashgan. Savatchalarining diametri 2-3 sm, tashqi oʻrama barglari nashtarsimon tishli, chetlari dagʻal tuk bilan qoplangan, ichki oʻrama barglari yupqa pardasimon, chetlari och qirmizi tusda. Hasharotlar yordamida changlanadi. Iyul oyida gullab, mevasi iyulda pishib yetiladi. Urug‘i tuklar bilan oʻralgan, shamol orqali atrofga tarqaladi. Urug‘i va ildizpoyalari orqali koʻpayadi.
## Tarqalishi va oʻsish sharoiti
Tabiatda kam uchraydi, birinchi marta 1940—yilda gerbariy uchun yigʻib olingan. Samarqand viloyati hududida tarqalgan. Toʻqaylarda, sernam yerlarda va unumdor tuproqlarda oʻsadi. Oʻsimlik oʻsuvchi yerlarda shagʻal olinishi natijasida populyatsiya soni kamayib ketgan.

## Manbalar
Georgiy Lazuryevskiy

**Georgiy Vasilyevich Lazuryevskiy** (1906-yil 6-may, Toshkent, Turkiston oʻlkasi, Rossiya imperiyasi – 1987-yil 20-sentyabr) – sovet olimi, tabiiy birikmalar kimyosi boʻyicha mutaxassis, Moldaviya SSR Fanlar akademiyasining birinchi aʼzolaridan biri.

## Biografiya va martabasi
Georgiy Lazuryevskiy 1906-yilda Turkistonda tugʻilgan. Toshkentdagi Oʻrta Osiyo universitetida (hozirgi Mirzo Ulugʻbek nomidagi Oʻzbekiston Milliy universiteti) tahsil olgan va uni 1930-yilda tugatgan. Soʻngra 1953-yilgacha shu yerda ishlashda davom etgan.

1953–1959-yillarda Kishinyov universitetida ishladi, mohiyatan organik va bioorganik kimyo Moldaviya maktabining asoschisi boʻldi. 1950-yillarning oxirida Moldaviya SSR Fanlar akademiyasining Kimyo institutini tashkil etishda qatnashgan. 1959-yilda u yerda tabiiy birikmalar kimyosi laboratoriyasini tashkil etdi va 1959-yildan 1975-yilgacha steroidlar va izoprenoidlar kimyosi laboratoriyalariga boʻlingunga qadar (keyinchalik efir moylari kimyosi laboratoriyalariga aylantirildi) rahbarlik qildi. 1991-yilda oʻsish regulyatorlari kimyosi laboratoriyasi yana terpenoidlar kimyosi laboratoriyasi bilan birlashdi, 1961–1965-yillarda esa institutga rahbarlik qildi.

1961-yil avgust oyi boshida Moldaviya SSR Fanlar akademiyasining haqiqiy aʼzosi etib saylangan. 1963–1969-yillarda akademiyaning bosh ilmiy kotibi, 1968–1972-yillarda uning vitse-prezidenti lavozimida faoliyat yurutgan.

Professor Lazuryevskiyning asosiy ishlari oʻsimlikning ikkilamchi metabolitlari, ayniqsa, terpenoidlar, steroidlar va alkaloidlarning tuzilishini oʻrganishga bagʻishlangan. Saraton kasalligini davolash uchun birikmalarni izlashda u steroid glikozidlarning tuzilishi va ularning antitumor faolligi oʻrtasidagi bogʻliqlikni koʻrsatdi.

2006-yil 11-mayda ASM Kimyo instituti binosida akademik Lazuryevskiyning 100 yilligiga bagʻishlangan yodgorlik lavhasi ochildi.

## Mukofotlari
Georgiy Lazuryevskiy Mehnat Qizil Bayroq ordeni va Hurmat Belgisi ordeni bilan taqdirlangan.

## Manbalar


* [G. V. Lazuryevskiy tomonidan nashr etilgan nashrlar.](http://search.rsl.ru/ru/search#q=author:(Lazurevskiy,%20Georgiy%20Vasilevich)) Rossiya davlat kutubxonasi katalogida.
Anqara daryosi

**Anqara daryosi** () – Turkiyaning Anqara shahri gʻarbida joylashgan kichik daryo (irmoq). U Sakarya daryosining irmogʻi hisoblanadi.

Anqara daryosining irmoqlaridan biri boʻlgan Çubuk irmogʻi Anqarani deyarli ikkiga boʻlib, koʻplab mahallalar hududini kesib oʻtadi. Butun shahar boʻylab Çubuk daryosi ustida koʻplab koʻpriklar qurilgan va baʼzi joylarda uning yuqori qismi butunlay yopib qoʻyilgan va tunnellar barpo etilgan.

## Tarixi
Anqara miloddan avvalgi davrlarda, ehtimolki, shu daryo tufayli tashkil etilgan boʻlishi mumkin. Xettlar miloddan avvalgi 2-ming yillikda Anqarada, daryo boʻyida yashashgan. Iskandar Zulqarnayn miloddan avvalgi 334-yilda mazkur shaharni egallab, daryo boʻyida muhim savdo markaziga asos solgan. Miloddan avvalgi 25-yilda Rim imperatori Avgust shaharni Rim imperiyasi tarkibiga kiritadi va uni Rimning Galatiya viloyati poytaxtiga aylantiradi. Shahar Vizantiya davrida ham oʻz ahamiyatini saqlab qoladi. 1073-yilda Anqara saljuqiy turklar tomonidan bosib olinadi. Amir Temur 1402-yilda Anqara jangida mazkur daryo boʻyida Usmonli sultoni Boyazid I bilan jang qilgan. Jangda Temur daryoning irmoqlaridan biri Çubuk arigʻidagi barcha suvni boshqa tomonga burib yuboradi, bu esa Boyazid I va uning qoʻshinlarini suvsiz qoldiradi hmada jangdagi gʻalabani tamin etadi. Çubuk ariqida Çubuk −1 (1930–1936) va Çubuk-2 (1961–1964) toʻgʻonlari bunyod etilgan.

## Ifloslanishi va tozalash harakatlari
Uzoq vaqt davomida kanalizatsiya va sanoat ifloslantiruvchi moddalarning daryoga muntazam oqizib kelinganligi sababli, daryo hali ham quyi oqimda sugʻorish uchun ishlatilgan boʻlsa-da, chuchuk suv manbaisi sifatida foydalanishga yaroqli emas. Issiq kunlarda yoqimsiz hid va daryoda yuzaga kelgan sanitariya muammolariga javoban Anqara shahar hokimiyati ASKİ (Ankara suv va kanalizatsiya boshqarmasi) ga 2006-yilda daryoda qurilishi kerak boʻlgan tozalash loyihasini rejalashtirish vazifasini topshirdi. Bunda barcha suv kanalizatsiya tizimiga yoʻnaltiriladi, maʼlum joylarda daryo toʻliq qoplanadi va daryodan oqib oʻtadigan yagona suv har qanday yogʻingarchilik vaqtida mavjud boʻladi. Reja quyi oqimdagi ifloslangan sugʻorish muammosini ham bartaraf etadi, chunki daryoning oʻzi bu hududga kelib qurib qoladi. Loyiha 2020-yilda yakunlanishi rejalashtirilgan edi.

## Manbalar
Arda (Maritsa irmogʻi)

**Arda** ( [ˈardɐ],  [ˈarðas],  [ˈaɾda]) uzunligi 290 km boʻlgan Bolgariya va Gretsiyadan oqib oʻtuvchi daryo. U Maritsa (yoki Evros) daryosining irmogʻidir. Uning manbai Smolyan munitsipaliteti tarkibiga kiruvchi Arda qishlogʻi yaqinidagi Rodop togʻlarida joylashgan. Rudozem, Kardjali va Ivaylovgraddan sharqqa qarab oqib oʻtadi va Evros mintaqaviy birligining shimoliy qismida Gretsiya hududiga kirib keladi. Yunoniston va Turkiya chegarasida, Gretsiyaning Kastanies qishlogʻi va Turkiyaning Edirne shahri oʻrtasida Maritsa daryosiga kelib quyiladi. Bolgariya qismida uchta gidroelektr va sugʻorish toʻgʻonlari mavjud, bular: Kardjali toʻgʻoni, Studen Kladenets va Ivaylovgrad toʻgʻoni. Bolgariya hududidagi qismining uzunligi  boʻlganligi sababli ham, Arda daryosini Rodopdagi eng uzun daryoga aylantiradi.

Arda daryosi qirgʻoqlari qadim davrlardan beri aholi yashashi uchun qula manzilgohlardan biri hisoblanadi

2005-yil 18-fevraldagi uchta suv toshqini (suv sathi  ga teng) 2005-yil 1-mart va 7-mart kunlari past-baland hududlarni suv bilan toʻldirdi, ayniqsa Kastanies hududida bu toshqin uni laguna (koʻlmak)ga aylantirdi. Maritsa (Evros yoki Meriç) suvlarining birlashishi koʻchalar va binolarni, shu jumladan uylarni suv bosishiga va odamlarning uylarida qolib ketishiga sabab boʻldi.

Janubiy Shetland orollari tarkibidagi Livingston orolida joylashgan Arda choʻqqisi, Antarktida va mineral ardait Arda daryosi nomi bilan bir xil tarzda nomlangan.

## Galereya

File:Devils-bridge-Ardino1.jpg|Dyavolski koʻprigi yaqinida joylashgan Ardino shahri
File:Arda Meanders.jpg|Ardaning Meandri Bolgariyada
File:Arda river.JPG|Madzharovo yaqini
File:Madzharovo.jpg|Madzharovo yaqini
File:Arda-river-after-dam-studen-kladenetz.JPG|Arda daryosi tabiati


## Manbalar
Radiatsiya halokati

**Radiatsiya halokati** (avariyasi) – uskunalarning notoʻgʻri ishlashi, xodimlarning (xodimlarning) notoʻgʻri harakatlari, tabiiy ofatlar yoki odamlarning belgilangan meʼyorlardan yuqori nurlanishiga yoki atrof-muhitning radioaktiv ifloslanishiga olib kelishi mumkin boʻlgan yoki olib kelishi mumkin boʻlgan boshqa sabablar tufayli ionlashtiruvchi nurlanish manbai ustidan nazoratni yoʻqotish.

Yadro stansiyasidagi yadroviy avariya-issiqlik hosil qiluvchi elementlarning shikastlanishi, xavfsiz ishlashning belgilangan chegaralaridan oshib ketishi va/yoki xodimlarning normal ishlashi uchun ruxsat etilganidan oshib ketishi bilan bogʻliq avariya:

reaktor yadrosida yadro zanjiri reaktsiyasini nazorat qilish va boshqarishning buzilishi;

reaktiv avariya (p<β, bu yerda p – reaktivlik, β – kechiktirilgan neytronlarning ulushi). Avariya reaktorning tezkor neytronlarda tezlashishi natijasida sodir boʻladi.

yadro yoqilgʻisini haddan tashqari yuklash, tashish va saqlashda mahalliy tanqidiylikni shakllantirish;

Tvellardan issiqlik uzatishning buzilishi.

Radiatsiyaviy baxtsiz hodisalar uch turga boʻlinadi: mahalliy, mahalliy va umumiy.

## Eng mashhur radiatsiya baxtsiz hodisalari
Qishtim fojiasi, 1957 yil 29 sentabrda „Mayak“ dasturiy taʼminotining radioaktiv chiqindilar omboridagi portlash.

1964 yil 21 aprelda bortida SNAP-9a atom energetikasi qurilmasi boʻlgan tranzit-5V sunʼiy yoʻldoshining qulashi.

Palomares qishlogʻida (Ispaniya) uchta yadro bombasini yoʻq qilish, 1966 yil 17 yanvar.

Grenlandiya ustidagi samolyot halokatida toʻrtta termoyadroviy bombani yoʻq qilish, 1968 yil. Umuman olganda, AQShda yadroviy qurollarni yoʻqotish va/yoki yoʻq qilish bilan bogʻliq 20 ga yaqin aviatsiya hodisalari maʼlum.

Kramatorskda radioaktiv ifloslanish, 1980-yillarning boshlari.

Chajma koʻrfazida radiatsiya halokati, 1985 yil 10-avgust.

Goyania radiologik hodisasi, 1987 yil.

Santa-Susanna poligonida koʻplab avariyalar (ingl.) rus tili.

Nenoks voqeasi, 2019 yil.

## Yadroviy avariyalar:
1957 yil 10 oktyabrda Buyuk Britaniyaning Vindskale shahridagi reaktor halokati.

AQShda sl-1 eksperimental reaktoridagi avariya, 1961 yil 3 yanvar.

K-19 suvosti kemasida avariya, 1961 yil 3 iyul.

Qizil Sormovo zavodida radiatsiyaviy avariya, 1970 yil.

1979 yilda AQShning Tri-Mile-Aylend atom elektr stantsiyasida sodir boʻlgan baxtsiz hodisa.

Chernobil AESdagi avariya, 1986 yil 26 aprel.

2011 yil 11 martda Yaponiyadagi Fukusima I atom elektr stantsiyasida avariya.
Les Brown (notiq)

**Leslie Calvin Brown** (1945-yil 17-fevralda dunyoga kelgan) – amerikalik siyosatchi va ruhlantiruvchi notiq. Brown 1977-yildan 1981-yilgacha Ogayo shtati Vakillar palatasining aʼzosi boʻlgan.

## Yoshligi
Brown egizak akasi Wesley bilan birgalikda Florida shtatining Mayami shahridagi Liberty City da kam taʼminlangan oilada tugʻilgan. Uni yoshligidan kafeterya xizmatchisi va uy yordamchisi boʻlib ishlagan 38 yoshli yolgʻiz Mamie Brown asrab oladi. Brownning taʼkidlashicha, maktabida uni taʼlim olish uchun aqliy zaif deb hisoblashgan. Bu esa keyinchalik uning oʻziga boʻlgan hurmati va ishonchiga putur yetkazgan.

## Faoliyati
Brown oʻzining koʻplab nutqlariga asoslangan holda, birinchi marta turmushini yoʻlga qoyishga qaror qilib radio stantsiyasiga borgan va nutqlari bilan bir necha marta qayta-qayta muvaffaqiyatsizlikka uchragan. Faqat avvalgi kunning ikkinchi yarmida DJ ning jonli efirdagi muvaffaqiyatsizliklaridan keyingina Brown toʻliq vaqtli ishga qabul qilinadi. Radiostantsiyadagi faoliyatini tugatgandan soʻng, u Ogayo shtati Vakillar palatasi (ing: Ohio State of Representatives) saylovida qatnashib gʻalaba qozongan. Ogayo shtati qonun chiqaruvchi organini (ing: Ohio State Legislature) tark etgach, u oʻz faoliyatini televideyida boshlagan va PBS telekanalida boshlovchilik faoliyatini boshlagan.

1993-yilning sentyabr oyidan noyabrgacha *"Les Brown Show"* nomli tok-shousini olib borgan.

Brown 2011-yildan 2012-yilgacha Kaliforniyadagi KFWBda kunlik sindikatlangan radio dasturida faoliyat olib borgan.

## Shaxsiy hayoti
Brown 1995-yilda Gladys Knight bilan oila qurib, 1997-yilda ajrashishganz

## Manbalar
Yashil anura

**Yashil anura** () — qoqio‘tdoshlar oilasi, anura turkumiga mansub ko‘p yillik gulli o‘simlik turi. O‘zbekiston Respublikasi Qizil kitobiga kamyob, endemik tur sifatida kiritilgan. Jizzax viloyati Nurota tog‘ tizmasi Qo‘ytosh tog‘i hududida uchraydi.
## Tavsifi
Balandligi 40—50 sm ga yetadigan ko‘p yillik o‘t o‘simlik. O‘q ildiz tizimiga ega. Poyasi tik o‘sadi, qalin tuklar bilan qoplangan, ildiz bo‘g‘zidan shoxlanib ketgan. Barglari poyada ketma ket joylashgan, charmsimon, ustki tomoni tuksiz, ostki tomoni qalin oq tuklar bilan qoplangan. Ildizoldi barglari bandli, tuxumsimon, chetlari tekis yoki mayda tishli. Poyadagi barglari yuqoriga qarab kichrayib boradi. Pastki barglari bandsiz, poyani o‘rab turadi, pastki qismining ikki tomoni tishchali. Gulqo‘rg‘on bo‘lakchalari qisman qo‘shilgan. Gultojibarglari oq rangda. Gullari bir jinsli, tilsimon, savatcha to‘pgulda joylashgan. Savatchasi kichkina va qisqa bandli. Hasharotlar yordamida changlanadi. Iyun iyul oylarida gullab, mevasi avgustda yetilib pishadi. Mevasi bir urug‘li pista meva. Urug‘i kichik, cho‘ziq oval shaklda. Urug‘i orqali ko'payadi.

## Tarqalishi va o‘sish sharoiti
Yakka yakka holatda ba'zida kichik to‘plar hosil qilib uchraydi. Samarqand viloyati Nurota tog‘ tizmasi va Qo‘ytosh tog‘ida tarqalgan. Tog'ning o‘rta va pastki qismlarida tosh shag‘alli tuproqlarda o‘sadi. Chorva mollari uchun to‘yimli ozuqa hisoblangani va urug‘idan ko‘payishining chegaralangani sababli kam tarqalgan. Nurota davlat qo‘riqxonasi hududida muhofaza ostiga olingan.
## Manbalar
Xalqaro arbitraj sudi

**Xalqaro arbitraj sudi** — xalqaro savdo palatasi organi bo'lib, 1923-yilda Parijda asos solingan, xalqaro nizolarni ko'rish va hal etish bo'yicha noyob tajribaga ega Xalqaro arbitraj sudi o'z navbatida **[[Xalqaro savdo palatasi Kengashi]]** tomonidan saynadigan *rais, rais o'rinbosaridan,* shuningdek *advokatlar*dan iborat bo'ladi. Sud a'zolari Milliy qo'mitaning tavsiyasiga ko'ra Kengash tomonidan tayinlanadi. Rais, uning o'rinbosarlari va sudyalar Xalqaro savdo palatasining a'zosi hisoblanadi. Ularning mehnatlari rag'batlantirilmaydi, faqatgina sud sessiyalari davrida ularga haq to'lanadi.

Sud **Bosh kotib** va **Bosh maslahatch**idan iborat bo'lgan *doimiy faoliyat ko'rsatuvchi kotibiyatga* ega bo'ladi. O'z navbatida Bosh maslahatchi Bosh kotib o'rinbosari, advokatlik hay'ati a'zosi vazifasini ham bajaradi. U sudda ish yuritishga javob beradi, advokatlarga hamda boshqa huquqshunoslarga yordam beradi, shuningdek sud xodimlari ishini tashkil qilish va ta'minlash bo'yicha qo'shimcha ma'muriy ishlarni bajaradi.Sud kotibiyatining dunyoning **o'nta** davlatida *turli tillarda* so'zlashuvchi vakilari mavjud. Ularning kasbiy mahorati o'z zimmalariga yuklatilgan vazifalarni ma'suliyat bilan bajarishlariga imkon beradi. Xalqaro sud palatasi arbitraji Xalqaro arbitraj sudi Kotibiyatiga da'vo arizasi (murojaat) kelib tushgandan e'tiboran boshlanagn deb hisoblanadi.  Mazkur da'vo arizalarida arbitraj jarayoni boshlash  haqidagi talablar bo'lishi mumkin emas. Odatda, ariza arbitraj ishi yuritiladigan tilda yoziladi, agar taraflar ishni qaysi tilda yuritilishi yuzasidan kelishuvga erishmagan bo'lsalar, shatnoma **tuzilgan tilda** ish yuritilishi mumkin.

Arizada quyidagilar bo'lishi talab etiladi: **a)**taraflarning nomi va manzili, ular faoliyatining qisqacha mazmuni, shuningdek teleks, faks va telefon raqamlari; **b**) ish holatlari va faktlar haqidagi ma'lumotlar; **d)**nizolarning xarakteri(shatnoma bekor qilish, hisob-kitob bo'yicha norozilik sabablari va boshqalar) Kotibiyat arizaning qabul qilinganligini tasdiqlaydi, javobgarga arizaning nusxasini yuboradi. O'z navbatida javobgar arizaning nusxasini olgan kundan e'tiboran **30 kun** ichida ishni ko'radigan arbitrlar sonini ko'rsatib, javob xati yuborishlari kerak. Chunki, Xalqaro savdo palatasi qoshidagi Xalqaro arbitraj sudi sud tarkibini avvaldan aniqlashtirib olishlari lozim bo'ladi. **Xalqaro arbitraj sudi** nizo bo'yicha qaror qabul qilmaydi. Ushbu majburiyat taraflarning talab va e'tirozlarini eshitgan, ishni mazmunan ko'rgan **bir** yoki **uch** sudyadan iborat bo'lgan tarkibdagi sudyalar nomidan chiqariladi. Arbitrlar huquqshunos bo'lmasliklari ham mumkin, lekin albatta taraflardan mustaqil bo'lishlari talab etiladi. Taraflar, shuningdek arbitraj jarayonini qayerda o'tkazilishini, uning o'tkazilish tartib-prinsipini belgilash, uning qaysi tilda olib borilishini tanlash huquqiga ega bo'ladilar(arbitraj jarayoni o'tkaziladigan joydagi huquq normalariga rioya qilish sharti bilan). Agar tarflar kelishuviga erishadigan bo'lsalar, Xalqaro arbitraj jarayonining qayerda o'tkazilishini belgilash huquqiga ega bo'ladi.
Avstriya qurolli kuchlarining Avstriya-Prussiya-Italiya urushi boshida holati.

## Armiya

X. Moltke tomonidan 1865-1866- yillarda ishlab chiqilgan urush rejasi asosida Bismark Avstriyaning safarbarligini kengaytirishga majbur qildi. Italiya tomonidan Apennin yarim orolining janubiy qismidan va Sitsiliyadan qoʻshinlar toʻplanishi sababli, 1866-yil 21-aprelda Avstriya janubiy armiyaning uchta korpusini qisman safarbar qila boshladi bu esa front liniyasining uzayishi, Prussiya bilan urushda qatnashishi zarur boʻlgan askarlar sonining kamayishi vaikki frontdaurush olib borishni oʻz-oʻzidan taqazo qilar edi. Ammo, reja 1866 yilgi siyosiy sharoitga umuman toʻgʻri kelmasdi: Prussiyaning ichki ahvoli juda shubhali va nostabil edi, xalqaro huquqning barcha normalariga zid boʻlgan ayyorona va kutilmagan hujum mobilizatsiyaga emas, balki O. Bismarkning uncha kuchli boʻlmagan hukumatiga qarshi inqilobga olib kelishi mumkin edi. Shubilan birga, urushni asta-sekin tayyorlanib, qurol toʻplab urush boshlash tashabbusini Avstriyaga tomonidan chiqishi kerak edi. Bu oxirgi maqsad uchun, X.Moltke ishlab chiqqan reja namunasi juda qoʻl kelar edi. Prussiyaliklarning kutilmagan hujumi haqidagi mish-mishlar Vena shahriga yetib borishi bilan, mart oyining birinchi yarmida u yerda marshallar kengashi yigʻildi – markazda korpus komandirlari va taniqli generallar tomonidan taklif qilingan oliy harbiy hokimiyat vakillarining yigʻilishi boʻlib oʻtdi. Marshallar Kengashi kampaniya rejasini muhokama qila boshladi va birinchi navbatda Bogemiyada joylashgan I korpusni mustahkamlash uchun uning tarkibini yangi 6700 kishi bilan toʻldirishga qaror qildi. .Koʻrilgan ushbu harbiy oʻgarishlarni yashirish uchun Avstriya senzurasi gazetalarga qoʻshinlarning harakati yoki ularning tarkibini mustahkamlash toʻgʻrisida har qanday maʼlumotni chop etishni taqiqladi. O. Bismark bu holatdan foydalanib, Prussiya matbuotiga Prussiya qoʻshinlarini joylashtirish va tarkibidagi oʻzgarishlar toʻgʻrisida tasdiqlangan maʼlumotlarni eʼlon qilishni taklif qildi va Avstriyaga qarshi urushga yashirin tayyorgarlik koʻrishayotganligi toʻgʻrisidagi axborotni sizdirdi va shu orqali urush kelibchiqishiga zamin yaratdi. Bu esa 27 aprel kuni Avstriya umumiy safarbarlik eʼlon qilishiga olib keldi.

biz uchun sir.

## Flot

1866 yil

## Adabiyot
*Svechin A.* *A.* Harbiy sanʼatning rivojlanishi. II jild. – M. – L. .: Voengiz, 1928 yil.
Lapua

**Lapua** (Fincha: [ˈlɑpuɑ]; ) Finlyandiyadagi shahar va munisipalitetdir .

U Janubiy Ostrobotniya mintaqasida Lapua daryosi yonida joylashgan. Shahar aholisi 14,087 kishi (28-fevral 2023-yil) va 751,82 kvadrat kilometr (290,28 kv milya) maydonni egallaydi. Shundan 13,67 km2 (5,28 kv mi) suvdir. Aholi zichligi – 1 kvadrat kilometrga 19,11 aholi (49,5 / kv mi). Munitsipalitet aholisi tili fin tilidir .

## Tarix
14-asr boshlarida doimiy aholi Lapuanjoki vodiysiga tarqala boshladi. Aholisi, boshqa hududlar qatorida, shimolda quruqlik va suv aloqalari yaxshi boʻlgan Yuqori Satakuntadagi Suur-Sastamala aholi punkti markazidan kelgan. Ostrobotniyadagi asosiy turar joyi dastlab Kiryonjoki daryosining quyi oqimida joylashgan edi. Tabiiy resurslarga boy Kvarken hududining dengizga yaqinligi ayniqsa huduni jozibador qilib turar edi. Oʻsha paytlarda Lapuada mintaqani oʻzlarining choʻl hududi deb hisoblaydigan baʼzi Lapplar bor edi. Lapuan nomi, ehtimol, qirgʻoq boʻyidagi shvedlar tomonidan aynan shu hududda yashagan Lapplar sababli berilgan.

Lapua jangi Finlyandiya urushi doirasida 1808-yil 14-iyulda shahar chekkasida shved va rus qoʻshinlari oʻrtasida boʻlib oʻtdi.

Lapua – Lapua Evangelist Lyuteran Yeparxiyasining qarorgohi hisoblanadi.1827-yilda qurilgan Lapua sobori Karl Lyudvig Engel tomonidan ishlab chiqilgan. 1930-yillarda radikal antikommunistik *[[Lapua harakati]]* tashkil etilgan va shahar nomi bilan atalgan.

## Lapua davlat kartrij zavodi
Lapua shuningdek, 1927-yilda *Davlat patron zavodi* sifatida oʻz faoliyatini boshlagan yirik o'q-dorilar zavodiga ega. Bu zavod qishki va Ikkinchi jahon urushi davrida Finlyandiya armiyasiga asosiy oʻq-dori yetkazib beruvchi boʻlgan. 1976-yil 13-aprelda ushbu zavodning omborida portlash sodir boʻldi va natijada 40 ta ishchi halok boʻldi. Portlashdan keyin zavod  shahar markazidan uzoqga koʻchirildi va bugungi kunda Nordic oʻq-dorilar guruhi (Nammo) tarkibiga kiruvchi Nammo Lapua sifatida ishlab chiqarishni davom ettirmoqda. Zavodning asl joyi va saqlanib qolgan binolar hozirda sanʼat markazi, kutubxona va teatrga aylantirilgan.

## Xalqaro munosabatlar

### Qardosh shaharlar – qardosh shaharlar
Lapuaning qardosh shaharlari:

*  Hagfors, Svetsiya
*  Hohenlockstedt, Germaniya
*  Lantana, Florida, Amerika Qoʻshma Shtatlari
*  Rakvere, Estoniya
*  Kiskőrös, Vengriya

## Taniqli odamlar

* Juho Annala
* Vilho Annala
* Anneli Jäätteenmäki
* Vihtori Kosola
* Teemu Maki
* Esko Nikkari
* Jutta Urpilainen

## Shuningdek qarang

* Lapua harakati
* Finlyandiya milliy yo'li 19
* Blue Highway, xalqaro sayyohlik yoʻnalishi

## Manbalar

## Tashqi havolalar

* Lapua shahri – Rasmiy veb-sayt
* Nammo Lapua Oy tarixi lapua.com saytida
* Media-Wolf tomonidan taqdim etilgan Lapua veb-kamera
* Vanha Paukku madaniyat markazidagi Vanhan Paukun Festivaali musiqa festivali.
Taketomi (Okinava)

Yaponiyaning Okinava Prefekturasidagi Yaeyama tumanida joylashgan shaharcha.

Taketomi shahriga Ishigaki, Yonaguni va Senkaku orollaridan tashqari Yaeyama orollaridagi barcha orollar kiradi. Iriomote, Yubu, Taketomi, Kohama, Kuroshima, Hateruma va Hatoma shular jumlasidan. Ishigaki aslida Taketomi shahrining bir qismi boʻlmasa-da, shahar hokimiyati oʻsha yerda joylashgan.

2016-yil oktabr holatiga koʻra, shaharning taxminiy aholisi 4050 kishini tashkil qiladi va aholi zichligi har kvadrat kilometrga 12 ta kishi toʻgʻri keladi (31 sq mi). Umumiy maydoni 334.02 kvadrat kilometr (128.97 sq mi).

## Transporti
Hateruma aeroporti Taketomidagi Hateruma orolida joylashgan.

## Taʼlimi

Birlashtirilgan boshlangʻich va oʻrta maktablariga quyidagilar kiradi:

* Funauki boshlangʻich va oʻrta maktabi (竹富町立船浮小中学校) – Iriomote oroli
* Hateruma boshlangʻich va oʻrta maktabi (竹富町立波照間小中学校) – Hateruma
* Hatoma boshlangʻich va oʻrta maktabi (竹富町立鳩間小中学校) – Hatoma
* Iriomote boshlangʻich va oʻrta maktabi (竹富町立西表小中学校) – Iriomote oroli
* Kohama boshlangʻich va oʻrta maktabi (竹富町立小浜小中学校) – Kohama oroli
* Kuroshima boshlangʻich va oʻrta maktabi (竹富町立黒島小中学校) – Kuroshima oroli
* Taketomi boshlangʻich va kichik oʻrta maktabi (竹富町立竹富小中学校) – Taketomi oroli

Kichik oʻrta maktablarga quyidagilar kiradi:

* Funaura kichik oʻrta maktabi (竹富町立船浦中学校) – , Iriomote oroli
* Ōhara oʻrta maktabi (竹富町立大原中学校) – , Iriomote oroli

Boshlangʻich maktablarga quyidagilar kiradi:

* Komi boshlangʻich maktabi (竹富町立古見小学校) – , Iriomote oroli
* Ohara boshlangʻich maktabi (竹富町立大原小学校) – Haemi
* Shirama boshlangʻich maktabi (竹富町立白浜小学校) – Shirahama (白浜), Iriomote oroli
* Uehara boshlangʻich maktabi (竹富町立上原小学校) – Uehara

Yuqori sinf oʻquvchilari Okinava prefekturasi taʼlim kengashining davlat maktablariga borishlari mumkin.

## Manbalar

## Tashqi havolalar

* Taketomi oroli – 2016-yil oktyabr arxivi
Brenda Song

**Brenda Song** (1988-yil 27-martda Kaliforniyada tugʻilgan) – amerikalik aktrisa.
## Ilk faoliyati
Song oʻz faoliyatini olti yoshida qizaloqlar kiyimlari uchun model sifatida boshlagan. Ekrandagi ilk chiqishini esa *"Thunder Alley"* (1995-yil) koʻrsatuvida mehmonlikdan boshladi va " *Faj* " (1995-yil) bolalar teleserialida bosh rollardan birini ijro etdi. „Young artist award“ mukofotiga sazovor boʻlgan *"The Ultimate Christmas Present"* (2000) original filmda ham oʻz roli bilan qatnashdi. Keyinchalik u Disney Channel bilan shartnoma imzoladi. *"Homecoming Warrior"* (2006) filmidagi bosh qahramon va *"The Suite Life* „ (2005–2011) komediya franshizasida London Tipton rollarini ijro etgani uchun keng eʼtirofga sazovor boʻldi. Sanʼatga kirib kelganiga koʻp boʻlmay u oʻz muxlislarini topa oldi.

## Taʼlimi

Brenda Song olti yoshga toʻlganida, aktyorlik karyerasini davom ettirish maqsadida onasi bilan Los-Anjelesga, Kaliforniyaga koʻchib oʻtdi. Yoshligida Song balet bilan shugʻullanishni, ukasi esa taekvondo sportini xohlardi. Onasi esa ikkisini ham taekvondoga joylashtirdi. Song birinchi sinfi davomida yigʻlagan boʻlsa-da, u hozir taekvondo boʻyicha qora kamar sohibasi. Yosh aktrisa ayrim sabablarga koʻra uyda taʼlim oldi va 16 yoshida oʻrta maktab diplomini qoʻlga kiritdi, keyin mahalliy kollejlarda kurslar oldi. U 2009- yilda Berkli Kaliforniya universitetini tamomlagan.

## Karyerasi
Song tanqidiy eʼtirofga sazovor boʻlgan *[[Ijtimoiy tarmoq (film)|“]][[:en:The Social Network|The Social Network]]"* (2010) biografik drama filmida asosiy rol ijro etuvchilar tarkibiga oʻtdi va ABC siyosiy trilleri „*Scandal“* (2012–2013), „Fox“, *"New girl* „ va*“Dads"* sitkomida (2013) bosh rollarni ijro etdi. 2014-yil oktyabrda esa 20th Century Fox Television bilan shartnomasini imzoladi va keyinchalik NBC va CBS uchun bir nechta televizion kinolarda, jumladan, *"Pure Genius"* (2016–2017) dramasi, *Station 19* (2018–2020) va shu kabi bir nechta drama qismlarida rol oʻynadi. Song Disney Channel tomonidan ishlangan *"Amfibiya"* (2019–2022) animatsion serialida Enn Boonchuy ovozini taqdim etib, dublyaj aktrisasi sifatida ham oʻzini munosib koʻrsata oldi. Aktrisaning shov-shuvli rollaridan biri *"Dollface" komedik-dramatik serialida* (2019–2022) ijro etgan Medison Maksvell roli boʻldi.

## Manbalar

## Havolalar

* 
*