Singapurda taʼlim

**Singapurda** taʼlim taʼlim siyosatini boshqaradigan Taʼlim vazirligi tomonidan boshqariladi. Vazirlik *davlat maktablarining* rivojlanishi va boshqaruvini nazorat qiladi va xususiy maktablarda maslahatchi va nazoratchi rolga ega. Xususiy va davlat maktablari uchun oʻquv dasturlarini tanlashda ularning avtonomiya, davlat yordami va moliyalashtirish koʻlami, oʻquvchilar zimmasiga yuklangan yuk va oʻquvchilarni roʻyxatga olish qoidalarida farqlar mavjud.

Jismoniy nuqsonlari boʻlgan bolalar Singapur Taʼlim vazirligiga boʻysunadigan maxsus maktablarda oʻqiydilar. Taʼlim xarajatlari odatda davlat va hukumat tomonidan qoʻllab-quvvatlanadigan xususiy taʼlim muassasalarini subsidiyalash uchun davlat byudjetining taxminan 20 foizini tashkil qiladi. Shu bilan birga, Singapur fuqarosi boʻlmaganlar uchun taʼlim narxi fuqarolarnikiga qaraganda ancha yuqori.

2000-yilda *Singapur parlamenti* maktab yoshidagi bolalarning taʼlim olishini majburiy va agar ota-onalar farzandlarining maktabda toʻgʻri qatnashishini taʼminlamasa, javobgarlikka tortuvchi qonunni qabul qildi. Agar bola uyda yoki ixtisoslashtirilgan diniy maktabda oʻqiyotgan boʻlsa, istisno hisoblanadi.

Singapurdagi taʼlim muassasalarida koʻpchilik fanlar ingliz tilida, ayniqsa, matematika va tabiiy fanlar boʻyicha oʻqitiladi. Singapurning sobiq bosh vaziri *Li Kuan Yu* ingliz tilidan kundalik muloqot tili sifatida foydalanishni taklif qildi, bu turli etnik va madaniy kelib chiqishi boshqa boʻlgan fuqarolarning muloqotini osonlashtiradi, shuningdek, Singapurning jahon iqtisodiyotiga *integratsiyalashuv* jarayonini soddalashtiradi.

## Oʻqishni tugatish
Oʻquv yili ikki semestrga boʻlingan. Birinchisi yanvar oyining boshida boshlanadi va iyun oyida tugaydi, ikkinchisi iyulda boshlanadi va dekabrda tugaydi.

## Boshlangʻich taʼlim
Boshlangʻich taʼlim toʻrt yillik fundamental oʻquv bosqichi va ikki yillik ixtisoslashtirilgan taʼlim bosqichidan iborat. Boshlangʻich taʼlim majburiy va bepul, garchi har xil maktab xarajatlarini qoplash uchun oyiga 13 singapur dollari miqdorida kichik toʻlov mavjud.

### Asosiy tayyorgarlik
Tayanch bosqichida talabalar ingliz tilini, ona tilini (xitoy, malay yoki tamil) hamda matematikani oʻrganadilar. Bundan tashqari, maktab oʻquv dasturi axloq, badiiy ish [ term nomaʼlum ], musiqa va jismoniy tarbiyani oʻz ichiga oladi.

### Ixtisoslashtirilgan trening
Dastlabki toʻrt yillik oʻqishni tugatgandan soʻng amalga oshiriladigan ixtisoslashtirilgan tayyorgarlik bosqichida talabalar oʻquvchilarning qobiliyatiga mos ravishda ingliz tili, ona tili va matematika fanlarini oʻrganadigan guruhlarga boʻlinadi. Maktablarga har bir oʻquvchining qobiliyat darajasini eng yaxshi ochib beradigan oʻz imtihon tizimini ishlab chiqish erkinligi beriladi. Ingliz va ona tillari uchun ilgʻor, standart va boshlangʻich darajalari; tabiiy fanlar va matematika uchun — standart va elementar turlari mavjud.

### Yakuniy imtihon
Boshlangʻich maktabni tugatgandan soʻng, tegishli yakuniy imtihon (Premary *School Leaving Examination*, PSLE) oʻtkaziladi. Ushbu imtihonning asosiy maqsadi oʻquvchining kelajakdagi oʻrta maktabdagi oʻrnini aniqlashdir.

## Oʻrta maʼlumot
PSLE imtihonining natijalariga koʻra, talabalar turli oʻrta maktab yoʻnalishlariga joylashtiriladi: Maxsus, Ekspress, Standart (Akademik) yoki Standart (Texnik).

Maxsus va ekspress kurslar O-darajali imtihondan oʻtish bilan yakunlanadigan toʻrt yillik oʻqish kursini oʻz ichiga oladi (*Umumiy taʼlim sertifikati Oddiy darajadagi imtihon* (oddiy — muntazam)). Bu ikki kursning farqi shundaki, maxsus kurs talabalari ona tilini yanada chuqurroq oʻrganadilar. Boshqa mamlakatlardan kelgan talabalar orasida ayniqsa mashhur boʻlgan ona tilingizni oʻrganishdan tashqari yoki oʻrniga chet tilini (fransuz, nemis yoki yapon) oʻrganishni tanlashingiz mumkin. Standart oʻrta maktab kursi toʻrt yil davom etadi va yana bir yil oʻqishni davom ettirish va O-darajali imtihondan oʻtish imkoniyati bilan N-darajali imtihon (Normal-level) bilan yakunlanadi. Standart muhandislik talabalari texnik fanlarni chuqurroq oʻrganadilar, akademik talabalar esa chuqurroq oʻquv fanlarini oʻrganadilar (masalan, asosiy buxgalteriya hisobi). 2004-yilda Singapur Taʼlim vazirligi standart kurslarda oʻqigan tanlangan talabalar N-darajali imtihonga muhtoj boʻlmasdan O-daraja imtihonini topshirishlari mumkinligini eʼlon qildi.

Aksariyat talabalar oltidan oʻntagacha fanlarni tanlaydilar, maxsus Integratsiyalashgan Dasturni (IP) taklif qiladigan muassasalar bundan mustasno, bu sizga A-darajali sertifikat (Advanced-level (ilgari — rivojlangan)) olish imkonini beradi. Oʻqishning ikkinchi yilining oxirida O-darajali imtihonni topshirish mumkin. Lekin bu roʻyxatda ingliz tili, ona tili, matematika, bitta tabiiy fan va bitta gumanitar fanlar majburiy fan hisoblanadi. Umuman olganda, O-darajali fanlarga quyidagi fanlarni kiritish mumkin.

**Til fanlari:**

* ingliz tili
* ona tili (xitoy, malay va tamil)
* Tamil boʻlmagan hind tillari (hind, urdu va boshqalar))
* ona tilini chuqur oʻrganish (xitoy, malay, tamil)
* chet tili (fransuz, nemis, yapon)

**Gumanitar fanlar:**

* tarix
* geografiya
* Ingliz adabiyoti
* Xitoy adabiyoti
* Malay adabiyoti
* tamil adabiyoti
* sanʼat va musiqa

**Matematik va tabiiy fanlar:**

* matematika
* fizika va kimyo
* kimyo va biologiya
* biologiya va fizika
* fizika
* kimyo
* biologiya

### Baholash tizimi
Aksariyat taʼlim muassasalarida oʻquvchilarning muvaffaqiyati toʻqqiz balli baholash shkalasi boʻyicha oʻlchanadi (A1 — eng yuqori, F9 — eng past):

* A1/A2 (aʼlo)
* B3/B4 (yaxshi)
* C5/C6 (qoniqarli)
* D7 (mavzuni joylashtirish uchun minimal ball)
* E8/F9 (yomon)

Talabalarning umumiy akademik samaradorligi talabaning oʻrta taʼlimni tugatgandan soʻng qaysi muassasaga borish niyatida ekanligiga qarab turli ball tizimlari (masalan, L1R5, L1B5 yoki L1R4) bilan oʻlchanadi. Talabaning umumiy balli qanchalik past boʻlsa, uning yakuniy reytingi shunchalik yuqori hisoblanadi. Masalan, L1R5 ball tizimi yakuniy reyting ingliz tilida (L1 — til 1) va mos ravishda yana beshta tanlangan fanlar (R5 — tegishli 5) boʻyicha olingan ballar yigʻindisi sifatida hisoblanishini nazarda tutadi, ular orasida quyidagilar boʻlishi kerak. kamida bitta matematik/tabiiy va bitta gumanitar fan. Integratsiyalashgan taʼlim dasturini taklif etuvchi taʼlim muassasalari GPA (*Grade Point Assessment*) baholash tizimidan foydalanishi mumkin.

### Integratsiyalashgan taʼlim dasturi

* Integratsiyalashgan taʼlim dasturi (IP) Singapurning elita maktablari oʻquvchilariga 18 yoshida olti yillik oʻrta taʼlimdan soʻng darhol O-darajali imtihondan oʻtmasdan A-daraja imtihonini topshirish imkoniyatini beradi.

IP dasturi O-darajali imtihonni oʻtkazib yuborishga imkon berganligi sababli, talabalar keyinchalik A-daraja imtihonini topshirish uchun kengroq bilim olishga koʻproq vaqt ajratadilar. Bundan tashqari, talabalar IP dasturida ishtirok etmagan tengdoshlariga qaraganda, fanlarni tanlashda koʻproq erkinlikka ega. Qoidaga koʻra, faqat eng yaxshi talabalar (odatda maxsus va ekspress oʻrta maktablar) IP dasturiga qoʻshilish imkoniyatiga ega.

### Oʻrta taʼlimdan keyin taʼlimni davom ettirish
Toʻrt yoki besh yillik oʻqish kursini tugatgandan soʻng, oʻquvchilar (IP dasturiga jalb qilinganlar bundan mustasno) Singapurning GCE 'Oʻ Level imtihonini topshiradilar, bu ularning hozirgi bilim darajasini va oldingi bilimlar, oliy oʻquv yurtlari va oʻqish mumkin boʻlgan kasbiy taʼlim muassasalari doirasini aniqlaydi.  Universitetgacha boʻlgan muassasalar ikki yoki uch yillik oʻqishga ega boʻlgan kichik kollejlarni oʻz ichiga oladi, ular A-darajadagi sertifikat imtihonlari bilan yakunlanadi.  Kasbiy taʼlim olishni istagan talabalar oʻqishni politexnikum yoki texnik taʼlim institutida (TEI) davom ettirishlari mumkin.

Oʻrta taʼlimdan keyingi taʼlim kichik kollejlarni oʻz ichiga kiradi. Kasb-hunar taʼlimiga ega boʻlishni xohlovchi talabalar oʻqishni politexnikumlar yoki *Texnika taʼlim institutida* (ITE) davom ettirishlari mumkin.

Ikki yillik kichik kollej kursiga qabul qilish L1R5 ball tizimidan foydalangan holda olingan natijalarga asoslanadi, unga koʻra O-daraja uchun tanlangan oltita fanning har biri uchun talaba A1 (eng yaxshi) dan F9 (eng yomoni) gacha baho oladi. Umumiy reyting oltita turli fanlar boʻyicha ballardan iborat: til (ingliz tili yoki ixtiyoriy ravishda boshqa tanlangan fan), gumanitar fanlar, matematika/tabiiy fanlar, gumanitar fanlar/tabiiy fanlar/matematika va boshqa ikkita tanlangan fanlar. Shunday qilib, L1R5 tizimi boʻyicha mumkin boʻlgan eng yaxshi reyting 6 ball (barcha oltita fan boʻyicha A1 bahosi).

Umuman olganda, kichik kollejga kirish uchun siz 20 balldan koʻp boʻlmagan ball toʻplashingiz kerak, bundan tashqari, ingliz tili va matematika fanlaridan kamida C6 ball olishingiz kerak.

Uch yillik oʻqish kursiga kirish uchun L1R4 ball tizimi qoʻllanadi va oʻquvchi umumiy balli 20 balldan oshmasligi kerak.

Politexnikumlarga kirish uchun L1R2B2 tizimi qoʻllanadi (ikkita majburiy fan va talaba eng yaxshi ball olgan ikkita fan). Biroq, turli politexnika talabalarga ushbu aniq taʼlim muassasasiga kirish uchun javob berishi kerak boʻlgan qoʻshimcha talablarni qoʻyish huquqiga ega.

## Universitetdan oldingi taʼlim

Singapurdagi universitetgacha taʼlim yaxshi oʻqiydigan oʻquvchilar (taxminan 20-25 % oʻquvchilar) va ikki-uch yillik oliy oʻquv yurtidan oldingi taʼlimdan soʻng universitet diplomini olishni xohlovchilar va kasb-hunar taʼlimida davom etadiganlar uchun moʻljallangan. Hozirda 18 ta kichik kollej va „Markaziy institutlar“, Mingyillik instituti, Singapurdagi eng qadimgi kollej boʻlgan Milliy oʻsmirlar kolleji va 2005-yilda tashkil etilgan Innova Junior kolleji

(), 2005yilda tashkil etilgan.
mavjud. .a
r anʼanaviy uch yillik kollejlarga tezkor alternativ sifatida oʻylab topilgan edi, ammo ularning ikki yillik oʻquv rejasi allaqachon oliy maʼlumot olishni istagan talabalar uchun odatiy holga aylangan. Ular, shuningdek, nufuzli taʼlimning sinonimiga aylandi. Kichik kollejlar talabalarni GCE (General Certifics of Education) „O“ darajasi asosida qabul qiladi, qabul qilish uchun L1R5 natijasi 20 yoki undan kam boʻlishi kerak. Ikki yillik oʻqish Singapur-Kembrij GCE Advanced Level imtihoni bilan yakunlanadi, odatda A-darajasi deb ataladi. „Markaziy institutlar“ xuddi shu asosda talabalarni qabul qiladi, Mingyillik instituti A darajasidagi imtihon bilan yakunlanadigan uch yillik oʻquv dasturini taklif qiladi.

### Moliyalashtirish va stipendiyalar
Koʻpgina kichik kollejlar va „markaziy muassasalar“ talabalari talaba maqomi va kollej tomonidan taklif qilinadigan dasturlar turiga qarab asbob-uskunalar va oʻqish toʻlovlari uchun oyiga 6 dan 22 dollargacha toʻlaydi. Biroq, ayrim xususiy kollej talabalari oyiga 300 dollargacha toʻlashlari kerak. Oʻquv yutuqlari O-darajasining 95 foizini tashkil etgan talabalarga va moliyaviy yordam olish huquqiga ega boʻlgan talabalarga stipendiyalar kafolatlanadi. Ushbu sxema boʻyicha ular faqat davlat kollejlari talabalari tomonidan har oy toʻlanadigan miqdorga teng miqdorda toʻlashlari kerak. Oʻquv granti olgan talabalar har oy standart summaning bir qismini toʻlashlari shart, bu qism talabaning umumiy uy xoʻjaligi daromadiga asoslanadi.

### Kirish imtihonlari
Kollejga kirishning ikki yoʻli mavjud. Birinchi holda, talabalar O-darajali imtihon natijalaridan foydalangan holda kollejga kirish uchun ariza berishadi, ikkinchi holda, arizalar boʻlajak talabaning turli akademik, madaniy, badiiy yoki sport qobiliyatlari asosida olti oy oldin topshiriladi. Bunday talabalar minimal oʻtish ballidan qatʼi nazar, kollejga qabul qilinadi. Biroq, talabalar hali ham L1R5 boʻyicha 20 yoki undan kam ball olishlari kerak, garchi koʻpchilik kollejlar 15 yoki undan kam ball talab qiladi. Qabul qilishning birinchi variantida talabalar milliy miqyosda bir-biri bilan raqobatlasha oladilar.

### Oʻquv rejasi va A-Level imtihon
2006-yil yanvar oyida joriy qilingan yangi oʻquv rejasiga koʻra, fanlar uchta toifaga boʻlingan: H1, H2 va H3. Birinchi toifadagi (H1) moddalar bir akademik birlik qiymatiga ega, ikkinchi toifa (H2) — 2 akademik birlik va uchinchi toifa (H3) — 1 akademik birlik. Hammasi boʻlib talabalar kamida 10 ta akademik birlik (3H2 +1 H1) va 12 dan ortiq boʻlmagan akademik birliklarni, shu jumladan ona tilini oʻrganish va loyiha ishlarini jalb qilishlari kerak. O-bosqich imtihonida ona tili imtihonini topshirgan va kamida D7 baho olgan oʻquvchilar ona tili darslaridan va ona tili imtihonidan ozod qilinadi, biroq ular til oʻrganish bilan bogʻliq darslarga qatnashishi shart va boshqa fanni tanlay olmaydi.

Birinchi va ikkinchi toifadagi fanlar bir-birini toʻldiradi. Odatda, agar biror fan birinchi toifa predmeti sifatida oʻrganilsa, unda ikkinchi toifadagi oʻsha oʻquv predmetiga qaraganda ikki baravar koʻp material oʻz ichiga oladi, lekin chuqurlashuv va murakkablik darajasi ular uchun bir xil boʻladi. Masalan, matematikani birinchi toifadagi fan sifatida oʻrganayotgan talabalar ikkinchi toifadagi fan sifatida oʻqiyotgan talabalarga qaraganda sof matematik mavzularni kamroq oʻrganadilar, lekin ular bir xil boʻlgan mavzularni teng darajada chuqur oʻrganadilar. Shuningdek, tarixni H1 fani sifatida oʻrganayotgan talabalar 1945-2000-yillarda Jahon tarixidan imtihon topshirishadi va tarix H2 fanidan 1945-2000 Jahon tarixidan tashqari, 1900-1997-yillarda Janubiy Osiyo tarixidan imtihon topshirishadi.

Yangi oʻquv dasturi talabalarga fanlarni koʻproq birlashtirish imkonini beradi, endi talabalar boshqa sevimli fanlardan farq qiladigan kamida bitta fanni tanlashlari kerak. Masalan: Aniq fanlarni oʻrganayotgan talabalar gumanitar fanlardan kamida bitta fanni, gumanitar fanlar boʻyicha talabalar esa aniq fanlardan kamida bitta fanni tanlashlari kerak.

Uchinchi toifadagi mavzular (H3) koʻproq pragmatik hisoblanadi va tanqidiy fikrlashni rivojlantiradi. Yangilangan oʻquv rejasida uchinchi toifadagi fanlar tadqiqot ishi, ilmiy maqola yoki oliy oʻquv yurtlarining modullarini tuzish shaklidan iborat. Shu sababli, tadqiqot ishlarini tugatgan talabalar qoʻshimcha ball olishlari va universitetda bir nechta modullarni oʻtkazib yuborishlari mumkin. Uchinchi bosqich fanini oʻrganish uchun talaba ikkinchi bosqichda ham ushbu fanni oʻrganishi kerak. Yangi oʻquv rejasida talabalarga taklif qilinadigan baʼzi fanlar roʻyxati:

**Aniq fanlar:**

* *H1 va H2* : matematika, biologiya, kimyo, fizika
* *H2* : Kompyuter fanlari

**Til fanlari:**

* *H1* : Xitoy, Malay, Tamil
* *H1 va H2* : fransuz, nemis, yapon

*Eslatma* : Faqat H1 darajasida taqdim etilgan tillar aniq fanlarga zid emas. Ikkinchi bosqichda tilni faqat maxsus tanlovdan oʻtgan talabalar oʻrganishiga ruxsat etiladi.

**Gumanitar fanlar:**

* *H1* : Xitoy tilidagi umumiy bilim
* *H1 va H2* : iqtisod, geografiya, tarix, ingliz tilida adabiyot, xitoy tilida tarix, ingliz va xitoy tillarida Xitoy madaniyatini oʻrganish
* *H2* : Xitoy tili va adabiyoti, Malay tili va adabiyoti, Tamil tili va adabiyoti, Teatr sanʼati, Tasviriy sanʼat, Musiqa (Musiqa va tasviriy sanʼat boʻyicha ilgʻor tadqiqotlar faqat maxsus tanlovdan oʻtgan talabalarga taqdim etiladi)

**Moliya (faqat „Markaziy muassasalar“ uchun):**

* *H2* : Buxgalteriya hisobi asoslari, biznesni boshqarish
* *H1 va H2: iqtisodiyot*

**Boshqa fanlar:** *H3 darajasidagi elementlar:*

* *Tadqiqot maqolalari:* Maqolalar Kembrij tomonidan proteomika, farmatsevtik kimyo, zamonaviy fizikaning asoslari kabi barcha asosiy fanlar uchun taklif etiladi;
* *Tadqiqot dasturlari:* Gumanitar va ijtimoiy fanlar boʻyicha tadqiqot dasturi va Singapur Milliy universiteti tomonidan taklif etiladigan ilmiy tadqiqot dasturi;
* Singapur Milliy universiteti tomonidan tarix va geografiya talabalari uchun *Geosiyosat: urush va tinchlik* geografiyasi va iqtisod talabalari uchun *menejment iqtisodiyoti* kabi *universitet modullari* taklif etiladi.

*H1-daraja fanlari:* loyiha ishi *H2 bandlari:* bilim va tadqiqot

Mahalliy universitetlarga kirish uchun talabalar umumiy imtihon yoki „bilim va tadqiqot“ (Knowledge & Inquiry) boʻyicha test yoki H1 imtihonini ona tilidan topshirishlari kerak. O-darajali imtihonda olingan baho H1 imtihonining bahosi sifatida ishlatilishi mumkin. 2008-yildan boshlab oʻquvchilarning uchta H2 fanidan va bitta H1 fanidan toʻplagan ballari, shu jumladan umumiy imtihon ballari umumlashtiriladi va bu natijadan universitetga kirishda foydalanish mumkin.

## Diplom taʼlimi

### Poli-texnikum
Singapurdagi Politexnikum uch yillik oʻqishni tashkil qiladi va O-level, A-level yoki Institut of Engineering Education imtihonidan oʻtgan oʻquvchilarni qabul qiladi.

Politexnikum turli sohalarda koʻplab fanlarni taklif qiladi, masalan: mashinasozlik, buxgalteriya hisobi, turizm menejmenti, ommaviy kommunikatsiyalar, raqamli media, biotexnologiya. Shuningdek, dengiz muhandisligi, hamshiralik ishi va optometriya boʻyicha maxsus kurslar mavjud. Ushbu muassasalar koʻproq sanoatga yoʻnaltirilgan taʼlim beradi va quyi darajadagi kollejlarga muqobildir; maktab bitiruvchilarining 40 % ga yaqini politexnika yoʻnalishiga oʻqishga kiradi. Singapurda jami beshta politexnikum mavjud.

Politexnika yoʻnalishini yaxshi oʻzlashtirgan bitiruvchilar, koʻplab universitetlarda, xususan Avstraliya, Yangi Zelandiya va Buyuk Britaniyadagi universitetlarda oʻqishni davom ettirishlari mumkin, talabalar Singapurda politexnika boʻyicha oʻqigan modullarni oʻqishdan ozod qiladilar.

### Texnik taʼlim instituti
Muhandislik taʼlimi instituti talabalarni O-darajali yoki N-darajali imtihon asosida qabul qiladi va faqat Singapurda tan olingan „Milliy muhandislik instituti sertifikati“ bilan yakunlangan ikki yillik oʻqishni taklif qiladi. Singapurda Texnik taʼlim institutining oʻnta kolleji mavjud. ITO bitiruvchilari mehnat bozorida taniqli boʻlib, ular turli sohalarda zarur koʻnikmalarga ega va koʻplab turdagi ishlarni professional tarzda bajarishlari mumkin. Baʼzi bitiruvchilar politexnika va universitetlarda oʻqishni davom ettiradilar, ammo ular koʻp emas. IT bitiruvchilarga nisbatan ular kamroq qobiliyatli va ehtimol unchalik muvaffaqiyatli emas degan ijtimoiy notoʻgʻri qarash mavjud. Yaqinda Singapur Bosh vaziri va Taʼlim vaziri bu masalani koʻtardi, lekin koʻpincha soʻzlar hech qanday taʼsir koʻrsatmadi va ITO obroʻsini oshirish va notoʻgʻri qarashlarni engish uchun juda kam aniq harakatlar amalga oshirildi.

## Universitetlar
Mamlakatda oliy taʼlim tizimi bakalavriat (3-4 yil), magistratura (1-3 yil) va doktorantura (2-5 yil) bosqichidan ­iborat. Oliy taʼlim muassasa­larida oʻqish ingliz va xitoy tillarida olib boriladi. Universitetlarga abituriyentlar imtihon asosida qabul qilinadi, soʻng ular­ga xalqaro standartlar asosi­da taʼlim beriladi. Talaba universitetda oʻqish bilan birga, taʼlim muassasasi qoshida tashkil etilgan tadqiqot markazla­rida ilmiy izlanish olib borishi va qator fanlar boʻyicha ilmiy daraja olishi mumkin. Singapur universi­tetlari tomonidan berilgan diplom butun dunyoda amal qiladi.

Hozirda Singapurda oltita universitet, jumladan Singapur davlat milliy universiteti va Milliy texnologiya universiteti hamda ikkita xususiy universitet — Singapur Menejment Universiteti (SMU) va UniSIM mavjud. Shuni taʼkidlash kerakki, UniSIM faqat kattalarni qabul qiladi. Shu sababli, A-level imtihonini topshirgan oʻquvchilar davlat universitetlaridan biriga, yoki bir nechta xorijiy universitetlarga kirishlari mumkin.

Har birida 20 000 dan ortiq talaba boʻlgan Milliy Texnologiya Universiteti va Singapur Milliy universiteti bakalavriat va aspirantura dasturlari, jumladan, PhD darajasini taklif qiladi. Ikkala universitetda ham kuchli tadqiqot boʻlimlari mavjud.

## Taʼlim sohasidagi davlat siyosati

### Meritokratiya
Meritokratiya (insonning jamiyatdagi mavqei kelib chiqishi bilan emas, balki uning qobiliyatlari va xizmatlari bilan belgilanadigan tizim) Singapur taʼlim tizimining markaziy tamoyilidir. Talabalar va oʻquvchilarning akademik koʻrsatkichlariga katta eʼtibor qaratilib, ularga turli taʼlim dasturlari va oliy oʻquv yurtlariga kirishlari uchun imkoniyat yaratilmoqda. Oʻquv taraqqiyoti talabalarning jamiyatdagi mavqeidan qatʼi nazar, ularning kuchli va qobiliyatlarining ob’ektiv oʻlchovi sifatida qaraladi. Akademik samaradorlik kelajakdagi martaba istiqbollari va moliyaviy ahvolni belgilovchi eng muhim omil sifatida qaraladi. Shu munosabat bilan, oʻquv dasturlari maksimal darajada imtihonlar oʻtkaziladigan mavzularni oʻrganishga qaratilgan va oʻqishdagi yuqori raqobatbardoshlik „oʻn yillik seriyalar“, yaʼni muammolar toʻplamining tarqalishiga olib keldi. soʻnggi oʻn yil ichida qaysi imtihonlar oʻtkazilgan.

### Ikki tillilik
Ikki tillilik Singapur taʼlim tizimining asosi hisoblanadi. Ingliz tili maktablarda oʻqitiladigan birinchi til va boshqa fanlar boʻyicha oʻqitish tili boʻlsa-da, koʻpchilik oʻquvchilar va talabalar uchta rasmiy tildan biri boʻlishi mumkin boʻlgan „ona tilini“ oʻrganishlari kerak: xitoy, malay va tamil. Ona tili imtihoni boshlangʻich maktabni tugatish imtihonining (PSLE) hamda N-, O- va A-darajadagi sertifikatlashtirish imtihonlarining zarur komponentidir. Ona tilini etarlicha yuqori darajada bilish Singapurdagi universitetlarga kirish uchun zaruriy shartdir, garchi boshqa mamlakatlardan kelgan talabalar, qoida tariqasida, ushbu qoidadan istisno qiladilar.

Ikki tillilik siyosati birinchi marta 1966-yilda tasdiqlangan. Uning asosiy maqsadlaridan biri ingliz tilini Singapurning turli etnik va madaniy guruhlari uchun neytral muloqot tili sifatida rivojlantirishdir. Ingliz tilining „birinchi til“ sifatida tan olinishi ham Singapurning jahon iqtisodiyotiga integratsiyalashuvini kuchaytirishga qaratilgan.

Mamlakatda til va madaniy plyuralizmning eʼtirof etilishi oʻquvchilar va talabalarga oʻz ona tilini oʻrganish, oʻz etnik ildizlarini unutmaslik va ular bilan bogʻlanish, shuningdek oʻziga xos madaniy xususiyatlarini saqlab qolish imkoniyatini taʼminlashdan iborat.

### Moliyaviy yordam
Singapurning taʼlim siyosati hech bir bola, hatto buning uchun zarur moliyaviy mablagʻga ega boʻlmasa ham, taʼlim olish imkoniyatidan mahrum boʻlmasligini taʼminlaydi. Shu maqsadda davlat maktablari ham davlat, ham turli xayriya tashkilotlari tomonidan faol ravishda subsidiyalanadi. Kam taʼminlangan oilalarga yordam berish uchun maxsus davlat dasturlari mavjud: Moliyaviy yordam sxemasi (FAS) va Edusave dasturi.

Moddiy yordam sxemasi jami oylik daromadi 1500 yoki 1800 AQSH dollaridan oshmaydigan oilalarga yordam beradi (oilada bolalar soniga qarab). FAS dasturiga mos keladigan talabalar barcha talab qilinadigan oʻquv toʻlovlaridan ozod qilinadilar va milliy imtihonlarni tayyorlashda qisman subsidiyalanadilar. 2005-yilda 15 000 oʻquvchi va talabalar ushbu sxemadan foydalandilar.

### Oʻquvchi almashinuv dasturi
Singapurdagi 353 ta maktabdan 120 tasida oʻquvchilar almashinuvi dasturi mavjud. 2005-yilda Singapur Taʼlim vazirligi oʻquvchilar almashinuvi dasturlarini (birinchi navbatda, Xitoy va Hindiston kabi Osiyo mamlakatlari bilan) rivojlantirishni ragʻbatlantirish uchun 4,5 million S dollari miqdorida maxsus jamgʻarma tashkil etdi.

## Tanqid

Singapurning taʼlim tizimi koʻpincha haddan tashqari ixtisoslashgan, qattiq va elitistik deb tanqid qilinadi. Koʻpincha tanqid Gʻarb mamlakatlaridagi taʼlim tizimlaridan farqli oʻlaroq, ijodiy fikrlashni rivojlantirish amalda ragʻbatlantirilmasligiga asoslanadi. Mavjud taʼlim tizimi himoyachilari Singapurlik talabalar xalqaro matematika va boshqa ilmiy musobaqalarda muntazam yuqori oʻrinlarni egallashini taʼkidlamoqda. Tanqidchilarning taʼkidlashicha, bu holat fikrlash darajasi koʻrsatkichidan koʻra koʻproq talabalarni aniq tanlov va imtihonlarda qatnashishga maqsadli tayyorlash natijasidir.

Yaqinda Taʼlim departamenti oʻquvchilarni imtihondan oʻtish uchun zarur boʻlgan maʼlumotlarni eslab qolishdan koʻra, ijodiy va tanqidiy fikrlashni rivojlantirish va umrbod tajriba orttirishga undash uchun taʼlim tizimiga sezilarli oʻzgarishlar kiritdi.

Quyi sinflarda ham oʻquvchilarni parallel sinflarga taqsimlash, ularning imkoniyatlarini hisobga olgan holda suiisteʼmol qilish holatlari ham tez-tez tanqid qilinadi. Mashhur mahalliy film „ Men ahmoq emasman“ filmi talabalar Singapurda oʻqish paytida duch keladigan yuqori darajadagi raqobat va ijtimoiy stigmaga urgʻu beradi.

Oʻz navbatida, joriy tizim tarafdorlari oʻquvchilarning qobiliyatlariga mos ravishda tabaqalashtirilgan taʼlim dasturlarini yaratish turli qobiliyat va yangi materialni idrok etish xususiyatlariga ega boʻlgan oʻquvchilarga oʻrganishga qiziqishni saqlab qolish imkonini beradi, deb taʼkidlaydilar.

Soʻnggi yillarda talabalarni muvaffaqiyat darajasi boʻyicha taqsimlash hali ham mavjud boʻlishiga qaramay, hukumat tomonidan bir qator islohotlar amalga oshirildi. Misol uchun, hukumat talabalarni umumiy oʻquv natijalariga koʻra emas, balki turli oʻquv fanlari boʻyicha natijalarga qarab tasniflashni sinab koʻrmoqda.

## Manbalar


## Yana qarang

* Nur yoʻli (maktab)

## Havolalar

* Singapurda oliy taʼlim Singapurda oliy taʼlim: Davomi
* Singapur taʼlim tizimi