Toshkent farmatsevtika instituti

**Toshkent farmatsevtika instituti** – oliy maʼlumotli farmatsevtlar, sanoat farmatsiyasi uchun muxandis texnologlar, farmatsevt pedagoglar tayyorlaydigan oliy oʻquv yurti. 1937-yilda tashkil etilgan. Institutda 3 500 dan ortiq talabalar taʼlim oladilar.

## Institut tarixi
Toshkent farmatsevtika instituti Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash xalq komissariatining 155-son buyrugʻi bilan 1937-yil 16-iyulda tashkil qilingan. Bu voqea Farmatsevtika boʻyicha mutaxassislarni nafaqat Oʻzbekistonda, balki baʼzi Oʻrta Osiyo davlatlarida tayyorlash uchun ham asos boʻldi. Oliy Farmatsevtik taʼlim strukturasini va farmatsevtlarni tayyorash boʻyicha dastur tayyorlandi.

1937-yildan boshlab direktor vazifasini Ye. U.Shurpe, P. F. Arxangelskiy, A. S. Valinskiy bajarishgan. 1938-yilda R. A. Nedrit direktor boʻlgan. Soʻng 2001-yilgacha rektor vazifasini K. X. Tagirov, professor D. S. Soxibayev, akademik U. X. Toʻraqulov, professorlar N. R. Raximov, M. A. Azizov, X. X. Xolmatov, I. B. Zokirov, Ye. R.Toshmuxamedov, akademik S. I. Iskandarov, professorlar A. N. Yunusxoʻjayev, X. K. Djalilov, I. I. Alimdjanovlar bajarishgan va hozirgi kunga kelib tibbiyot fanlari doktori K. S. Rizayev bajarib kelmoqda.

Oʻzbekiston Respublikasining mustaqillikni qoʻlga kiritgani Toshkent farmatsevtika instituti uchun ham tarixiy voqea boʻldi. Institut respublikada bosqichma-bosqich oʻtkazilayotgan islohotlar bilan hamqadam boʻlib, Kadrlar tayyorlash Milliy dasturini hayotga tatbiq qilish ustida, moddiy-texnik bazani yangilash hamda oʻquv-uslubiy, maʼnaviy-maʼrifiy ishlarni olib borishda oʻquv rejalari, standartlari va dasturlarini ishlab chiqishda ham tinmay mehnat qilmoqda. Bugungi kunda institutda farmatsevtlarning malakasini oshirish fakultetlari, kasbiy taʼlim, farmatsiya, sanoat- farmatsiya va Sankt-Peterburg davlat kimyo-farmatsevtika instituti bilan ochilgan qoʻshma fakultetlar faoliyat yuritmoqda.

1992-yildan institutda Respublikamizda farmatsevtika fani va amaliyotining koʻzgusiga aylangan „Farmatsevtika jurnali“ muntazam ravishda nashr qilina boshladi. Jurnalning https://farjur.uz  nomli web-sayti yaratilgan.

## Institut haqida

### Fakultetlar
* FARMATSIYA FAKULTETI
* SANOAT FARMATSIYASI FAKULTETI
* FARMATSEVTLAR MALAKASINI OSHIRISH VA QAYTA TAYYORLASH FAKULTETI
* XALQARO VA QOʻSHMA TAʼLIM FAKULTETI

### Professor-oʻqituvchilar tarkibi
2024 yilga kelib institutning 18 ta kafedrasida jami 265 nafar professor-oʻqituvchilar faoliyat koʻrsatib, ularning 48 nafari professor va fan doktorlari, 67 nafar fan nomzodlari va dotsentlaridir.

### Institut tuzilishi
Farmatsevtika sanoati bugungi kunda mamlakatimizda jadal rivojlanib kelayotgan sohalardan biridir. Institut farmatsevtika sohasini rivojlantirish uchun har yili 300 dan ziyod kadrlarni xalq xoʻjaligiga etkazib bermoqda. Institutimizda 4 ta fakultet bakalavriatura va magistratura bosqichlarida kadrlar tayyorlamoqda. Institutda Farmatsiya, Qoʻshma fakultet, Sanoat farmatsiyasi va Farmasevtlar malakasini oshirish va qayta tayyorlash fakultetlarida 11 mutaxassislik boʻyicha kadrlar tayyorlanmoqda.
Institut Umumjahon sogʻliqni saqlash tashkilotining Yevroboʻlimi bilan Markaziy Osiyo davlatlari uchun farmatsevtika taʼlimini isloh qilish boʻyicha maxsus loyihada Rossiya, Qozogʻiston, Ukraina, Pokiston, Hindiston, Xitoy oliy oʻquv yurtlari va tashkilotlari bilan hamkorlik qilmoqda.

## Institut ilmiy faoliyati
Institutning yuqori ilmiy salohiyatini eʼtiborga olib, ilmiy izlanishlarni taʼlim yoʻnalishlariga toʻliq mos kelgan holda farmatsiyaning quyidagi asosiy yoʻnalishlariga qaratilmoqda:

* Mahalliy dorivor oʻsimliklar va koordinatsion birikmalar asosida mukammal dori vositalari yaratish va tibbiyot amaliyotiga tadbiq etish.
* Amaliyotga joriy etilgan generik dori vositalarini yangi takomillashgan texnologiyalarini ishlab chiqish.
* Farmatsevtik va toksikologik tahlil usullarini takomillashtirish.
* Oʻzbekistonda qayd etilgan dori voitalari va tibbiy buyumlarning marketing va farmakoiqtisodiy tahlili.
* Fiziologik faol moddalar va biologik faol qoʻshimchalarning farmako-toksikologiyasini oʻrganish.

Institut olimlari olib borgan izlanishlar natijalari asosida 2017-yilda eʼlon qilingan ishlar soni 709 boʻlib, shulardan 222 ta maqola va 487 ta tezis, 4 ta monografiya, 7 ta uslubiy qoʻllanma chop etildi, 10 ta ixtironi qayd qilish uchun intellektual mulk agentligiga talabnoma topshirildi. Institut xodimlari tomonidan 2 ta patent olindi, 8 ta patentning amal qilish muddati davom etmoqda.

Instituda bajarilayotgan tadqiqot ishlarining innovatsion ishlanmalar bilan yakunlanishiga alohida ahamiyat beriladi. Fan va texnologiyalarni rivojlantirishni muvofiqlashtirish qoʻmitasi tomonidan eʼlon qilinadigan innovatsion va amaliy loyihalar tanlovlarida institut xodimlari oʻz ilmiy loyihalari bilan muntazam ishtirok etib, bugungi kunda 6 ta amaliy va 3 ta innovatsion loyihalar ustida ishlar davom ettirilmoqda.

Institutda bajarilgan ilmiy ishlar natijasi 2008—2017-yillarda oʻtkazilgan „Innovatsion gʻoyalar, texnologiyalar va loyihalar Respublika yarmarkasi“da namoyish etildi va 78 nomdagi preparatlar Davlat maʼlumotlar bankiga kiritildi. Institutda yaratilgan ilmiy ishlanmalarning amaliyotga tadbiqini yanada faollashtirish hamda Respublikamizga kirib kelayotgan dori preparatlarni standartlash maqsadida 2002-yilda „Dori vositalarini standartlash ilmiy markazi“ tashkil etildi. Tashkil etilgan vaqtdan boshlab 15 yil davomida ilmiy markaz xodimlari tomonidan institut ilmiy ishlanmalarini amaliyotga tadbiq boʻyicha katta amaliy va uslubiy yordam berib kelinmoqda. Ilmiy markazda xom ashyo va substansiyani standartlash ishlari amalga oshirildi hamda xom ashyo va substansiyaga VFM loyihalari ishlab chiqilishi keng yoʻlga qoʻyilgan.

## Institutda bugun
Taʼlim bosqichlari: oʻrta taʼlim (1 ta litsey), bakalavriat (6 ta yoʻnalish), magistratura (5 mutaxassislik) va doktoranturadan iborat.
Institutda har yili „Farmatsiyada taʼlim, fan va ishlab chiqarishning dolzarb muammolari“ xalqaro ekspertlar ishtirokda respublika ilmiy-amaliy konferensiyasi oʻtkazilib kelinadi. Undan tashqari „Farmatsevtika sohasining bugungi holati: muammo va istiqbollar“ xalqaro ilmiy-amaliy konfirensiyasi, „Talabalar ilmiy anjumani“, „ Ibn Sino izdoshlari“ respublika konfirensiyalari ham har yili tashkillashtiriladi.
Undan tashqari institut oʻzining „Farmasevt“ nomli ilmiy jurnalini davriy ravishda chop etib boradi.

## Faxrli ustozlar
* Tulyaganov Rustam Tursunovich
* Urmanova Flyura Faridovna

## Mashhur bitiruvchilari
* Qahramon Davronov – Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi akademigi, OʻzFA Mikrobiologiya instituti direktori.

## Manbalar

## Havolalar
* Institut sahifasi
* Institut elektron kutubxonasi 
* Farmasevt ilmiy jurnali