open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Zagor shtrukllari

**Zagor Shtrukllari** — Xorvatiyaning Zagorje va Zagreb shahridan kelgan mashhur anʼanaviy xorvat taomidir. Shtruklning mahalliy aholi orasida mashhurligi Krapinsko-Zagorsk va Varazda okruglari chegaralaridan oshib ketdi va shuning uchun ular bugungi kunda Xorvatiya gastronomiyasini dunyoda ommalashtirish uchun koʻpincha tayyorlanadi. Shtrukl — pishloq va tuxum qoʻshilgan unli taom boʻlib, unga sariyogʻ, qaymoq yoki sous qoʻshiladi. Bu juda nozik taomni sanchqi bilan yeyish kerak. Zagor shtrukli anʼanaviy sloveniyalik „strukli“ bilan bogʻliq (Sloven ).

## Tayyorlanishi
Shtrukli ikki usulda tayyorlanishi mumkin: qaynatish va pishirish orqali. Sigir sutidan qilingan pishloq bilan toʻldirilgan xamir ikkala usulda ham qoʻllanadi. Tuzli suvda qaynatilgan Shtrukli eritilgan yogʻ bilan quyiladi va qovurilgan non boʻlaklari bilan sepiladi, shuningdek, xushboʻy shoʻrvada ham tortiladi. Pishirilgan shtrukli issiqlik bilan ishlov berishdan oldin qoʻshimcha ravishda qaymoq bilan quyiladi.

Shtruklni tayyorlash uchun un, tuz, bitta tuxum, iliq suvdan xamir qorish kerak. Sirka va moy qoʻshing, bir oz dam oldiring, soʻng yaxshilab yoyib, sigir sutidan pishloq, tuz aralashmasi bilan toʻldiring, shirin tuzilmalar uchun shakar bilan tuxum va smetana.

## Madaniy meros
2007-yilda Zagorje shtrukli Xorvatiya Madaniyat vazirligi tomonidan yuritiladigan Xorvatiya nomoddiy madaniy merosi roʻyxatiga kiritilgan.

2009-yildan beri Kumrovec shahrida struklini tayyorlashning anʼanaviy usulini targʻib qilish va saqlash maqsadida tashkil etilgan maxsus tadbir Strukliada boʻlib oʻtadi, bu har yili mahalliy aholi va chet ellik mehmonlarni tobora koʻproq jalb qiladi.

## Manbalar

## Havolalar

* Xorvatiya oziq-ovqat agentligi veb-saytida „Zagorski domaći shtrukli“ )
Mafrum

**Mafrum** ()&#x200E; — Shimoliy Afrika (Liviya) va Levant oshxonasining taomi. Mafrum — qiyma bilan toʻldirilgan va pomidor sousida ziravorlar bilan qovurilgan kartoshka. Odatda kuskus yoki guruch bilan dasturxonga xizmat qilinadi.

Mafrumning vegan turlari ham mavjud.

## Manbalar
Dominika bayrogʻi

**[[Dominika]] bayrogʻi** 1978-yil 3-noyabrda qabul qilingan, 1981, 1988 va 1990-yillarda baʼzi kichik oʻzgarishlar kiritilgan. Asl bayroqning sxemasi v a dizayni dramaturg Alvin Bulli tomonidan 1978-yil boshida mamlakat mustaqillikka tayyorlanayotgan paytda ishlab chiqilgan.

Bu hozirda binafsha rangdan foydalanayotgan ikkita milliy bayroqdan biridir (ikkinchisi Nikaragua bayrogʻi hisoblanadi).

## Tarixi va dizayni
1978-yilda qabul qilingan bayroqda ham, 1961-yil 21-iyulda qabul qilingan gerbda ham mavjud boʻlgan milliy qush hisoblanuvchi sisserou toʻtiqushi (*Amazona imperialis*) timsoli mavjud. Dominika uchun endemik boʻlgan bu toʻtiqush yoʻqolib ketish xavfi ostida turgan tur boʻlib, aholisi atigi 250-350 tadan iborat.

Yashil rangli maydon orolning yam-yashil oʻsimliklarini ifodalaydi. Xoch esa uchlik va nasroniylikni ifodalaydi, uning uchta rangi mahalliy aholini, unumdor tuproqni va toza suvni anglatadi. 10 ta yashil besh qirrali yulduz mamlakatning 10 ta cherkovini ifodalaydi : (Sent-Endryu, Sent-Devid, Sent-Jorj, Avliyo Ioann, Sent-Jozef, Avliyo Luqo, Sent-Mark, Sent-Patrik, Sent-Pol va Avliyo Pyotr), qizil disk esa adolatni anglatadi.

Sisserou toʻtiqushi baʼzan koʻk yoki binafsha rangga boʻyalgan boʻladi (bular toʻtiqushning haqiqiy rangi). Binafsha rangdan foydalanish Dominika bayrogʻini suveren davlatlarning rangini oʻz ichiga olgan ikkita bayrogʻidan biriga aylantiradi (Nikaragua bayrogʻi bilan birga).

2016-yilda Dominika bayrogʻi boshqa milliy ramzlar qatori hukumat tomonidan homiylik qilingan „Emblemlar haftaligi“ning diqqat markazida boʻldi. Mustaqillik qoʻmitasi tashabbusi bilan oʻtkazilayotgan „Gerblar haftaligi“ davlat gerblarining maʼno-mazmunini keng targʻib qilishga, ulardan keng jamoatchilik, xususan, mamlakatning maktablari oʻrtasida keng foydalanishga targʻib qilishga qaratilgan.

## Tarixiy dizaynlar

Flag of Dominica 1955-1965.svg|1955–65
Flag of Dominica (1965-1978).svg|1965–78
Flag of Dominica (1978-1981).svg|1978–81
Flag of Dominica 1981.svg|1981–88
Flag of Dominica 1988.svg|1988–90
Flag of Dominica.svg|1990–hozirgacha


 

## Manbalar
Kandal (Geliosning oʻgʻli)

**Kandal** () — qadimgi yunon mifologiyasining qahramoni, Gelios va Rodning oʻgʻli, Rodos orolida yashagan. Uning oltita aka-ukasi va bir singlisi bor edi (Gesiodga koʻra - ikkita opasi). U aka-ukalari Aktiy, Triop va Makarey bilan birgalikda hasad tufayli ukasi Tenagni oʻldirdi, chunki u astrologiya va boshqa fanlarda ulardan koʻra koʻproq qobiliyatli edi. Jinoyat fosh boʻlgach, Kandal Kos oroliga qochib ketgan.

## Manbalar
Mato (taom)

**Mato** — sigir yoki echki sutidan tuzsiz tayyorlanadigan yangi pishloqli katalon taomidir. Odatda anʼanaviy va ramziy katalon deserti sifatida asal bilan birga tayyorlandi. Ispan artishoki yoki limon sharbati tvorog uchun sut kislotasi boshlangʻich sifatida ishlatiladi.

## Tavsif va kelib chiqishi
Mato zardobli pishloq Maestrasgo, Ports de Beceit va Janubiy Terres de l’Ebre da brull deb nomlanuvchi yangi pishloqlarning sanoat boʻlmagan navlariga oʻxshaydi; Andorra, Pallars, Menorka, Mayorka va Oksitaniyaning bir qismida Brossat; shuningdek, Korsikadagi brokkio. Bundan tashqari, italyan ricotta kabi boshqa turdagi tvorogga oʻxshashliklar mavjud. Kataloniya kremi, blancmange va sutli mato Pedralbes kabi shirinliklar bilan adashtirmaslik kerak.

Matolari bilan eng mashhurlari Montserrat yaqinidagi Ullastrel va Marganel kabi qishloqlardir.

Mato XIV-asrda Kataloniya *taomnomasi Llibre de Sent Sovída*, shuningdek, mahalliy Rojdestvo qoʻshigʻi *El Noi de la Mare* da eslatib oʻtilgan. Mato oʻrta asrlarda turli qoʻshimchalarsiz yoki apelsin guli bilan bezatilganida juda mashhur edi.

## Manbalar


## Havolalar
* Рецепт мато
* Десерты на основе мато
Mantakash

**Matnakash** () — arman milliy noni turli navli bugʻdoy unidan qalin oval yoki yumaloq non shaklida elastik katta teshikli maydalangan va qattiq qobiqli pishiriq.

## Tayyorlash jarayoni
Matnakash xamirturushli xamirdan tayyorlanadi. Tayyorlash jarayonida xamir bir necha marta quvoriladi va bir chetga suriladi, shunda uning hajmi bir necha martaga ortadi. Tayyorlashning oxirgi bosqichida xamir yuzasi qaynoq suvda pishirilgan un bilan surtiladi, yumaloq yoki oval non olinmaguncha choʻziladi va tortning tashqi chetiga parallel ravishda barmoqlar bilan yopiq chiziq tortiladi va boʻylama. markazda parallel chiziqlar mavjud. „Matnakash“ nomining oʻzi armancha „mat“ — barmoq va „yoʻtal“ — tortmoq soʻzlaridan kelib chiqqan boʻlib, uni „barmoqlar bilan choʻzilgan“ deb tarjima qilish mumkin.

Matnakash ham tonirlarda (Togʻli Qorabogʻ, Syunik viloyatida) va oʻchoq pechlarida (pur) (Lori viloyati, Tavush viloyatida) tayyorlanadi. Uzoq vaqt davomida taʼmini yoʻqotmaydigan lavashdan farqli oʻlaroq, matnakash saqlash uchun moʻljallanmagan, uni bir necha kun saqlash mumkin.

## Qoʻshimcha maʼlumot
Matnakash taʼmi 1960-yillarda Armanistonga ikki marta tashrif buyurgan amerikalik rassom Rokvell Kent hayratda qoldirgan. Koʻpincha Rossiyada arman nonining bu turi notoʻgʻri "lavash" soʻzi deb ataladi, lavashning oʻzi esa „nozik lavash“ deb nomlanadi — bu notoʻgʻri va bu nonni „matnakash“ soʻzi deb atash toʻgʻri.

## Manbalar


## Adabiyotlar
* 
*
Granach qal’asi

**Granach qal’asi** (, ) — Irlandiyaning Kilkenni va Uoterford okruglari chegarasida joylashgan oʻrta asr qal’asi. *Grandison*, *Grannagh* va *Granny* sifatida ham tanilgan.

Qal’a xuddi shu nomdagi qishloq yaqinida, Suir daryosining gʻarbiy qirgʻogʻida, Uoterford shahridan ikki mil shimolda, N24 Kork — Limerik avtomagistrali yoqasida joylashgan. Eng qadimgi binolar 13-asrga toʻgʻri keladi, Norman istilosi davridan Irlandiyadagi eng qadimgi qal’alardan biri. Maʼlumki, qal’a 1375-yilda qirol Edvard III tomonidan Jeyms Butlerga berilgan va 1650-yilgacha Kromvel qoʻshinlari tomonidan bosib olingunga qadar Butlerning merosxoʻrlariga tegishli edi. Qal’a katta devorlari va burchaklarida dumaloq minoralari boʻlgan kvadrat shaklida qurilgan. Qal’a qayta qurilgan, ammo daryoning jabhasi 13-asrdan beri saqlanib qolgan. 14-asr oxirida katta minora qurib bitkazildi. Hozirda qal’adan faqat xarobalar qolgan, ammo baʼzi joylarda bosh bezaklari qoldiqlari saqlanib qolgan.

## Havolalar

* Granagh qal’asi, Co.Kilkenny
* Devid va Charlz, Qal’alar: Angliya + Shotlandiya + Irlandiya + Uels, p. 234. ISBN 9780715322123
Kartoshka paprikash

**Kartoshka paprikash** (**paprikash krumpli**, ) — Venger garnir, paprika bilan qovurilgan kartoshka. U bir oz sousli yoki ingichka, shoʻrvaga oʻxshash suyuq boʻlishi mumkin.

Kartoshka paprikash uchun tozalangan kartoshka katta kubiklar yoki uzun boʻlaklarga boʻlinadi, yogʻda qovurilgan piyoz bilan birlashtiriladi, qalampir bilan taʼmlanadi, maydalangan sarimsoq va zira bilan taʼmlanadi va suv bilan qovuriladi, soʻngra mayda toʻgʻralgan yashil shirin qalampir va tozalangan pomidor qoʻshiladi, buning oʻrniga konservalangan lecho dan foydalanishingiz mumkin. Kartoshka paprikasi tuzlangan bodring, lavlagi salatasi, tuzlangan qalampir bilan xizmat qiladi va oq non bilan isteʼmol qilinadi.

## Manbalar

## Adabiyotlar

* 
* 
* 
* 
* Erhard Gorys. Paprikakartoffeln // Das neue Küchenlexikon. Von Aachener Printen bis Zwischenrippenstück. — München: Deutscher Taschenbuch Verlag, 1997. — S. 385. — 599 S. — .
* Charles Sinclair. Paprikáskrumpli // Dictionary of Food: International Food and Cooking Terms from A to Z. — Second Edition. — London: A & C Black, 2004. — P. 422. — 632 p. — .
Gresillon

**Gresillon** () ― fransuz esperantistlarining madaniy markazi boʻlib, Anjedan 30 km uzoqlikda joylashgan Beuil-en-Anjou shahridagi qasrni (château) o'z ichiga oladi. Mulk "Esperanto madaniyat uyi" notijorat tashkilotiga tegishli (эспер. Kulturdomo de Esperanto).

Neo-gotik manor uyi 19-asrda qurilgan va 1949-yilda GEE esperanto tashkiloti tomonidan sotib olingan. 1951-yilda tashkilot o'z nomini Fransiya Esperanto madaniyat uyiga o'zgartirdi, bu 2012-yilgacha davom etdi. Keyin tashkilot yana qayta nomlandi. Hozirgi nomi - Esperantistlarning madaniyat uyi.

## Manbalar
Vellington mol goʻshti

**Vellington mol goʻshti** () — mol goʻshtidan tayyorlangan bayramona taom: qatlama xamirda pishirilgan goʻsht. Goʻsht odatda butun katta boʻlak sifatida pishiriladi. Baʼzan taom file-minyon pirojkilari shaklida qismlarga boʻlinadi. Taʼmi yaxshi va suvli boʻlishligi uchun ovqat ziravorlar, goʻsht, qoʻziqorin yoki sabzavotli pashtet solinadi. Sous bilan tortiladi.

## Nomi
Nomining kelib chiqishi Vellington gertsogi bilan hech qanday aloqasi yoʻq. Vellington gertsogi Vaterloda shuhrat qozongan, bu paytda qovurilgan goʻsht allaqachon ingliz oshxonasining ajralmas qismi boʻlgan. Fransuz oshxonasida ham xamirda mol goʻshti filesi (filet de bœuf en croûte) retsepti mavjud boʻlgan. Ehtimol, Vellington nomi vatanparvarlik toʻlqinidagi taomga berilgan. Taom Yangi Zelandiya poytaxti Vellingtonda ixtiro qilingani haqidagi talqin ham mavjud . Biroq, XIX asr oshpazlik kitoblarida Vellington goʻshti haqida maʼlumot berilmagan. *Los-Anjeles Tayms gazetasi* 1903-yilda „Vellington mol goʻshti“ haqida eslatib oʻtgan, ammo taomning oʻzi birinchi marta 1939-yilda tasvirlangan: New York food guide Vellington mol goʻshtini shunday tasvirlaydi: tayyorlanadi, sovutiladi keyin pirog qobigʻi qarsildoq boʻlishi uchun yana pishiriladi, zamonaviy retsepti esa 1960-yillarda tasvirlangan.

„Vellington“ nomi ostida qoʻzichoq, kolbasa, tovuq, kurka yoki losos goʻshtlari xamirda pishirilgan boshqa taomlar ham mavjud.

## Tayyorlanishi
Mol goʻshti har tomondan oʻsimlik yogʻida qobiq hosil qilgunga qadar qovuriladi yoki issiq pechda bir oz pishiriladi. Goʻsht har tomondan jigardan qilingan pashtet bilan qoplanadi yoki shirasi oʻzida qolishi uchun bekon boʻlaklari bilan toʻldiriladi. Keyin boʻlak har tomondan duksel — sariyogʻda piyoz va sarimsoq bilan qovurilgan mayda tugʻralgan yoki blenderda maydalangan shampinon pastasi, bilan qoplanadi va qatlama xamir bilan oʻraladi. Pirog rangi chiroyli va yaltirab chiqishi uchun tuxum sarigʻi surtiladi va oʻrtacha qizdirilgan pechda tayyor boʻlgunga qadar pishiriladi.

Toʻgʻri pishirilgan goʻsht kesilganda ichi pushti rang boʻlishi kerak. Ovqat pishirishda eng qiyin narsa pishirish vaqtini toʻgʻri tanlashdir: goʻshtni pechda kam pishirish yoki ortiqcha pishirib yuborish mumkin. Shuning uchun, „Hell’s Kitchen“ realiti-shousi boshlovchisi oshpaz Gordon Ramsay koʻpincha tanlov uchun „Vellington“ mol yoki qoʻzichoq goʻshtini tanlaydi.

Sous uchun portveyn bulyon bilan qaynatiladi, taʼbga koʻra toshchoʻp va qalampir solinadi. Vellington mol goʻshti sous va sabzavotlar bilan tortiladi.

## Manbalar

## Adabiyotlar

* Erhard Gorys. Rinderfilet Wellington // Das neue Küchenlexikon. Von Aachener Printen bis Zwischenrippenstück. — München: Deutscher Taschenbuch Verlag, 1997. — S. 437. — 599 S. — .
* Charles Sinclair. beef Wellington // Dictionary of Food: International Food and Cooking Terms from A to Z. — Second Edition. — London: A & C Black, 2004. — P. 60. — 632 p. — .
Korheyleves

**Korheyleves** (vengriya korhelyleves) — tuzlangan karam bilan choʻchqa toʻshi va dudlangan kalbasa yoki sosiskadan tayyorlangan vengriya oshxonasining quyuq shoʻrvasiyu Nordon taʼmga ega shoʻrva Vengriyada karaxtlik uchun ajoyib davo hisoblanadi.

Retseptga qarab, avval dudlangan goʻshtdan bulyonni qaynatiladi, soʻng tuzlangan karam solinadi, toʻsh tuzlangan karam bilan birga suvda yoki karam sharbatininsuv aralashtirgan holda pishiriladi. Pishirish oxirida shoʻrvaga kesilgan boʻlaklarni qoʻshiladi, baʼzida yogʻda kolbasa  yoki sosiska oldindan qovuriladi, un bilan aralashtirilgan qaymoq bilan quyuqlashtiriladi va qalampir, dafna yaprogʻi va limon sharbati qoʻshiladi. Korheyleveshga smetana beriladi.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* 
* 
* 
* 
*
Tenag

**Tenag** () — qadimgi yunon mifologiyasining qahramoni, Gelios va Rodning oʻgʻli, oltita aka-ukasi va bir singlisi bor edi (Gesiodga koʻra - ikkita opasi). Toʻrt akasi (Aktiy, Triop, Makarey va Kandal) uni hasaddan oʻldirishdi, chunki Tenag astrologiya boʻyicha ulardan koʻra koʻproq qobiliyatli edi.

Jinoyat ochilganda, qotillikda ishtirok etgan akalarining barchasi Rodosdan qochib ketishdi. Makarey —Lesbosga, Kandal — Kosga, Triop - Kariyaga va Aktiy - Misrga, u yerda otasining sharafiga Geliopol shahriga asos solgan.

Boshqa ogʻaynilari (Oxim va Kerkaf) qotillikda ishtirok etmaganlari uchun Rodosda qolishdi.

## Manbalar
Grobin qal’asi

**Grobin qal’asi** (, ) — Latviyaning Grobini shahrining markazidagi oʻrta asr qal’asi xarobalari.

Gʻisht qal’a Livoniya ritsarlar tomonidan 1253-yildan oldin qurilgan. 18-asrda vayron qilingan. Baʼzi tarixchilarning fikriga koʻra, qal’a Groningenlik Ditrix orden ustasi, boshqa manbalarga koʻra, Herike ordenli Gosvin tomonidan qurilgan. 1263-yilda qal’a yondirilgan. XIV-XVI asrlarda koʻp marta qayta qurilgan. Nihoyat, 18-asrda, Grobina Kurland gertsogi ixtiyorida boʻlganida, tashlab ketilgan.

Xarobalar yonidagi maʼlumot taxtasida berilgan maʼlumotlarga koʻra, qalʼaning oʻlchami 72x40 m boʻlib, janubiy qanotida uch qavatli turar joy, gʻarbiy devorning oʻrtasida esa darvoza minorasi boʻlgan. Qal’ada Grobiński viloyati maʼmuriyati va Vogtning qarorgohi joylashgan edi.

Grobin qal’asi — Latviyaning madaniy meros obidalaridan biri.

## Manbalar
Jigar pashteti

**Jigar [[Pashtet|pashteti]]** — yengil tamaddi taom, mol goʻshti va choʻchqa jigaridan tayyorlangan buterbrod uchun pasta. Gʻoz jigari fua grasi jigar pashtetini tayyorlash uchun ham ishlatiladi. SSSR-da turli retseptlar boʻyicha sanoat ishlab chiqarishining mol goʻshti jigari pastalari parhez ovqat sifatida tasniflangan va anemiyani davolashda hamda asab tizimining faoliyatini yaxshilashda ishlatilgan.

Jigar pashtetlarini tayyorlash uchun jigar boʻlaklarga boʻlinadi va avval choʻchqa yogʻida qovuriladi, soʻngra piyoz bilan oishgunga qadar bir necha daqiqa qovuriladi. Baʼzi retseptlarda pashtet oldindan qaynatilgan jigardan tayyorlanadi. Tayyor sovutilgan jigar goʻsht maydalagichdan oʻtadi, ziravorlanadi va bir hil massa olinmaguncha sariyogʻ bilan aralashtiriladi. Jigar pashtetining turli retseptlariga maydalangan pishloq, tugʻralgan yongʻoq va sarimsoq kiradi. Tayyor pashtet massasi rulet yoki doira shaklida shakllanadi va sovutiladi.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* 
* 
* Ratushniy A. S. Pashtet // Vsyo o ede ot A do Ya: Ensiklopediya. — M.: Izdatelsko-torgovaya korporatsiya „Dashkov i K°“, 2016. — S. 257. — 440 s. — 300 ekz. — .
* 
* Pashteti myasnie dieticheskie // Tovarniy slovar / I. A. Pugachyov (glavniy redaktor). — M.: Gosudarstvennoe izdatelstvo torgovoy literaturi, 1959. — T. VI. — Stb. 754—759 — 581 s.
* 
## Havolalar
* gastronom.ru: Как приготовить печёночный паштет
Kopalhen

**Kopalxen** (kopalxem, kopalxin, kopalx, kapalxes, chuk. kopalgin) — nganasan, chukchi, nenetsning mazali taomlari, entsev, Xanti va eskimos.

Press ostida fermentatsiya orqali yangi goʻshtdan tayyorlanadi. Yoqimsiz hidga ega. Tayyorlash jarayonida kadavrli zahar shakllanishi tufayli bunday oziq-ovqat uchun odatiy boʻlmagan odamlar uchun halokatli boʻlishi mumkin.

## Tayyorlash usuli
Kopalxen morj, muhr, kiyik (Nenets, chukchi, evenki versiyasi), oʻrdak (Arfa versiyasi), kit (Eskimo versiyasi) dan tayyorlangan.

Kiyik kopalxenini tayyorlash uchun katta, yogʻli va sogʻlom kiyik ishlatiladi. Bir necha kun davomida ichaklarni tozalash uchun ovqatlanmaydi, keyin teriga zarar bermasdan boʻgʻiladi. Shundan soʻng, jasad botqoqqa botiriladi va torf bilan sepiladi, novdalar va toshlar bilan yotqiziladi va bir necha oyga qoldiriladi. Vaqt oʻtishi bilan jasad olinadi va isteʼmol qilinadi.

Koʻproq keng tarqalgan variant morj yoki muhrdan tayyorlanadi: hayvon oʻldiriladi, suvda sovutiladi, teriga joylashtiriladi, u yerdan havo chiqariladi va sirt chizigʻida shagʻal bosimi ostida koʻmiladi. Bir necha oydan keyin jasad olinadi va isteʼmol qilinadi. Odatda, morjga ov qilish yozda amalga oshiriladi va tayyor igunak dekabrda qazib olinadi.

Muzqaymoq kopalchen yupqa boʻlaklarga boʻlinadi.

## Tayyor boʻlmagan odam uchun oqibatlar
Kopalxenni isteʼmol qilganda, har qanday odam, agar u bolaligidan isteʼmol qilmagan boʻlsa, kuchli zaharlanishni oladi, bu oʻz vaqtida tibbiy yordam boʻlmasa, oʻlimga olib kelishi mumkin (bu mahsulot botulinum zaharlanishi tufayli xavf tugʻdiradi). Chirigan goʻsht juda koʻp miqdorda kadaverin, putressin va neyrin kadaverin zaharini oʻz ichiga oladi.

Ular dekompozitsiya paytida hosil boʻlgan boshqa moddalar qatorida mahsulotning yoqimsiz hidiga, shuningdek toksik, ayniqsa Neyr uchun javobgardir. Neyrinning organizmga taʼsiri muskarin va organofosfor moddalar taʼsiri bilan taqqoslanadi, yaʼni koʻp miqdorda tuprik, bronxoreya, qusish, diareya, konvulsiyalar paydo boʻladi va koʻp hollarda kuchli zaharlanish oʻlomga olib keladi.

## Manbalar
Hlubochepi qal’asi

**Hlubochepi qal’asi** () — Praga shahri, Hlubochepi tumanidagi klassik meʼmoriy yodgorlik.

Hozirda shahar hududida joylashgan va biroz unutilgan yodgorliklardan biri deyish mumkin. U qishloq qal’alaridan biri ekanligi ajablanarli emas.

Shimoldan kirish joyi boʻlgan yopiq maydon (Glubochepskaya koʻchasi) baland devor bilan oʻralib, bu yerda ulkan minora ham bor. U bino qanotining davomi boʻlib, klassik uslubdagi derazalar koʻzga tashlanadi. Janubi-sharqdan (yangi turar-joy binolari hududidan) bir qarashda tarixiy yodgorlikka oʻxshamaydigan bir qator qattiq qal’a devorlarini koʻrish mumkin. Bu yoqning tarixiy ahamiyatidan xabardor boʻlmagan kishi diqqatga sazovor joyni katta ehtimol bilan eʼtiborsiz qoldiriadi.

Qal’aga ekskursiyalar va u boʻylab sayrlar oʻtkazilmaydi, chunki bugungi kunda u yerda tarixiy filmlar kinokompaniyasi joylashib, faoliyat koʻrsatadi. Ammo yaqin atrofdagi Jvagovskiy tepaligidan minoralarga qarash mumkin (). U yerdan chiroyli tabiiy manzara koʻrinadi.

Don ombori oldida (minorali bino) qurollar toʻplami joylashgan.

Qal’a 1958-yildan beri Chexiya madaniy merosi roʻyxatiga kiritilgan.

## Tarixi
Birinchi istehkom binosiga 1571-yilda Yan Kutovets () tomonidan asos solingan. Keyinchalik, obyekt tez-tez egasini oʻzgartirib turgan. 1623-yilda uni qirollik maslahatchisi Pavel Mixna () sotib olgan. Uning oʻgʻli mulkni 3000 reyn oltiniga iyezuitlarga sotadi. 1669-yilda iyezuitlar qal’ani oʻzlarining mahalliy faoliyat markaziga aylantirdi. Ammo 1773-yilda iyezuit ordeni bekor qilinganidan keyin, mulk davlat mulkiga aylanadi. Qal’a oʻzining zamonaviy qiyofasini, ehtimol, graf Frantishek A. Defoursga tegishli boʻlgan paytda olgan.

## Yana qarang

* Prokop vodiysi
* Glubochepiyadagi viaduklar

## Manbalar

## Havolalar

* Zamek Xlubochepi, Praga  (Chexiya) — hrady.cz saytidagi qal’a.
* Qal’aning tarixi ) u yerda joylashgan kino kompaniyasining veb-saytida.
* Qal’aning rejasi ) u yerda joylashgan kino kompaniyasining veb-saytida.
* Qal’aning qush koʻzi bilan koʻrinishi ) u yerda joylashgan kino kompaniyasining veb-saytida.
Glen qal’asi

**Glen qal’asi** (, ), shuningdek **Mustamäe Manor** () — Yalgimäe ritsarlik qoʻrgʻonining yondosh qoʻrgʻoni. Estoniya poytaxti Tallinning Nomme tumanidagi togʻ yonbagʻrida joylashgan. Manzili: Vana-Mustamae koʻchasi 48. Tarixiy maʼmuriy boʻlinish boʻyicha qoʻrgʻon Kegel cherkoviga tegishli boʻlgan.

## Tarixi
Qoʻrgʻon Nikolay fon Glen tomonidan oʻz yerlarining shimoliy qismida yangi turar-joy sifatida qurilgan. Tarixiy qal’a shaxsan Glen tomonidan loyihalashtirilgan va 1886-yilda qurilgan. Qal’a park va bir nechta binolar bilan oʻralgan: palma uyi (1900-1910), rasadxona (1910) va "Kalevipoeg " (1908) va „Ajdaho“ (1908) haykallari. Bu tuzilmalarning barchasi Glenning oʻzi tomonidan loyihalashtirilgan. Hozirgi kalevipoeg shoxlari va tayoqchasi 1980-yillarda yasalgan nusxadir, eski Kalevipoeg hali ham vayron holda saqlanadi.

1918-yilda Glen Germaniyaga koʻchib ketgach, qal’a tashlandiq holga kelib, xarobaga aylangan, faqat devorlari saqlanib qolgan. Qal’ani qayta tiklash 1960-yillarda boshlangan va 1977-yil 24-martda yakunlangan. Hozirda Glen qal’asida Tallin texnologiya universiteti talabalar uyi joylashgan. Unda konferentsiyalar, seminarlar, madaniy tadbirlar oʻtkaziladi.

Glen qal’asi Estoniya tarixiy-madaniy yodgorliklari davlat reestriga kiritilgan.

## Kinoda
"Baskervillarning iti" Sovet badiiy filmida Glen qal’asi Baskervil zali sifatida namoyish etilgan.

Glen qal’asi „Omega varianti“ sovet badiiy filmida fon Shlosserning mulki sifatida koʻrsatilgan.

## Galereya

Fayl:Glehni loss.jpg|Qulflash
Fayl:Glehni loss 2012 01.JPG|Qulflash
Fayl:Glehni Kalevipoeg 2.jpg|"Kalevipoeg"
Fayl:Glehni_krokodill_1.jpg|"Ajdaho"
Fayl:Glehni palmimaja 8.jpg|Palma uyi ichida
Fayl:Tallinna_T%C3%A4hetorn.jpg|Tallin rasadxonasi


## Yana qarang

* Kegel cherkovi
* Harju okrugidagi manorlar roʻyxati

## Manbalar
Ezgi Eyüboğlu

**Ezgi Eyyubogʻlu** (tugʻ. 1988-yil 15-iyun, Trabzon, Turkiya) — turk aktrisasi va modeli. Rossiyada "Muhtasham asr " serialidagi Aybige-Xatun roli bilan tanilgan.

## Biografiyasi
Ezgi Eyyubogʻlu 1988-yilda Anqarada tugʻilgan. Anqaradagi Hacettepe universiteti qoshidagi Davlat konservatoriyasini tamomlagan, ikki yil Istanbuldagi Mimar Sinan sanʼat universitetida mumtoz balet yoʻnalishida tahsil olgan, soʻngra Hacettepe universitetining dramatik sanʼat fakultetiga oʻqishga kirdi.

## Shaxsiy hayot
Aktrisa turkiyalik aktyor Gurbey Ileri bilan uchrashdi. Ular 2011-yilda " Mening yuragim seni tanladi " serialining toʻplamida tanishishgan. 2013-yilda, ikki yillik munosabatlardan soʻng, ular ajralishdi. Aktyorlar hech qachon turmush qurishmagan. 2014-yil oʻrtalaridan boshlab Ezgi aktrisa Kaan Yildirim bilan uchrashadi, ular „Baxt nomi“ serialida birga roʻl oʻynashadi. 2015-yilning 8-avgust kuni Kaan Ezgiga turmush qurish taklifini bildirgan. Aktrisa rozi boʻldi, 2015-yil sentyabr oyida er-xotin nikohlarini eʼlon qilishdi. Toʻy 2016 -yil 14-may kuni Esma Sulton saroyida boʻlib oʻtdi. 2019-yil 26-iyunda 3 yillik turmushdan soʻng er-xotin ajrashishdi. Ezgi alimentdan bosh tortdi. Uning sobiq eri haqida hech qanday shikoyati yoʻq edi.

## Martaba
2001-yilda Eyyubogʻlu Elite Model Look tanlovida finalchi boʻldi va ikki yildan soʻng u Miss Turkey tanlovida ikkinchi oʻrinni egalladi. 2007-yildan beri u moda koʻrgazmalarida qatnashadi va kliplarda roʻl oʻynaydi.

2011-yilda Ezgi Eyyubogʻlu " Muhtasham asr " serialining ikkinchi mavsumida suratga tushdi. U mavsumning asosiy rollaridan birini — Qrim xoni Sohib-Gireyning qizi va Valid Sultonning jiyani Aybige-Xatunni oʻynadi (Nebakhat Chexre). Qahramon Eyyubogʻlu Qozonda ulgʻaygan, otasi tomonidan qiyinchilikdan uzoqda Istanbulga yuborilgan. U Shehzade Mustafo (Mehmet Gunsur) bilan unashtirilgan va ayni paytda Malkochogʻli Bali Beyning (Burak Özçivit) sevgilisi. Serialning uchinchi mavsumida Eyyubogʻlu bilan birga Sulton Sulaymonning toʻngʻich oʻgʻli Shehzade Mehmed rolini oʻynagan sevgilisi Gurbey Ileri suratga olish maydonida paydo boʻldi.

## Manbalar
Gerdauen qal’asi

**Gerdauen qal’asi** — Tevtonik ritsarlar qal’asi. 1315-yilda qurilgan va zamonaviy Jeleznodorojniy qoʻrgʻonida joylashgan.
## Tarixi
Qal’aga tevtonik ritsarlar ordenidagi eng kichik maʼmuriy birlik — komturlik rahbari Yoxannes fon Vinnungen asos solgan. Qurilishga Königsberg komturi Geynrix fon Isenber rahbarlik qilgan.

Qal’a 1325-yilda avliyo Peter va Pavlus kunida muqaddaslashtirilgan.

1347-yilda Olgerd qoʻshini qal’a darvozalariga yaqinlashgan, ammo uni bostirib kirishga jur’at eta olmagan.

1678-yildan beri qal’ada hech kim yashamagan. XIX asrda baron fon Rombergga sotilgan. Uning oʻgʻli eski binolarni buzib, qalʼadan qolgan yertoʻlalar poydevorlariga yangi qoʻrgʻon qurgan. Qal’a Alfred fon Yansenga sotilgandan soʻng, u 1945-yilgacha unda yashagan.

Ikkinchi Jahon urushi paytida mulkka biroz shikast yetgan, ammo XXI asr boshiga kelib, darvoza, gʻarbiy qanotning xarobalari va otxona bilan qayta qurilgan quduq saqlanib qolgan.

1947-yildan beri otxonada veterinariya klinikasi joylashgan. Qal’a binosining ostida aniqlangan yertoʻlalardan foydalanilmaydi.

Yigirmanchi asrning 70-yillari oxirida Gerdauen qoʻrgʻoni hududida A. P. Dovjenko nomidagi kinostudiyasining „Urushning uzoq millari“ filmi suratga olingan.

1990-yilda qal’a xarobalari tadbirkorlar oilasi tomonidan ijaraga olingan va restorani boʻlgan mehmonxonaga aylantirish rejalashtirgan. Biroq, 1991-yildagi moliyaviy inqiroz tufayli ish toʻxtab qolgan.

1999-yilda yertoʻlaning burchagi qulab tushgan. 2000-yilda esa veterinariya klinikasi devorining bir qismi qulab tushgan.

Kaliningrad viloyati hukumatining 2007-yil 23-martdagi qarori bilan qal’a mintaqaviy ahamiyatga ega boʻlgan madaniy meros obyekti maqomini olgan.

## Yana qarang

* Kaliningrad viloyati qal’alari
* Temir yoʻl

## Manbalar

## Havolalar

* Prussiya 39
* Video koʻrib chiqish
Lev Olshanskiy

**Lev Abramovich Olshanskiy** (; 1914-yil 1-oktyabr, Yekaterinoslav — 1995-yil 9-avgust, Moskva) — sovet futbolchisi, hujumchi. Oʻzbekiston SSRda xizmat koʻrsatgan murabbiy.

## Tarjimai hol
1930-yilda Dnepropetrovskning “Spartak” jamoasi, 1932-1935-yillarda Moskvaning “Start” klubi hamda 1936-1938-yillarda Leningradning “Dinamo” klubi sharafini himoya qilgan. 1938-yilning oktyabr oyida “Dinamo” safida SSSR chempionatida “Elektr” (1:2) va “Zenit” (2:1)dagi hamyurtlariga qarshi ikkita oʻyin oʻtkazgan. 1939-yil may oyida Moskvaning “Pishevik” jamoasi uchun “B” guruhida toʻrtta oʻyin oʻtkazib,  Yerevanning “Spartak” jamoasiga qarshi uchrashuvda bitta gol urishga muvoffaq boʻlgan. 

1948-yildan murabbiylik faoliyati bilan shugʻullana boshlagan. 1948-1949-yillarda Moskva viloyati “Dinamo” klubida, 1950-yilda Podolsk “Mashinostroitel” jamoasida, 1951-1954-yillarda Ashxobodning “Spartak”ida, murabbiy vazifasida faoliyat yuritgan. 1954-1955-yillarda Toshkentning “Spartak” klubida katta murabbiy, 1956-1957-yillarda esa murabbiy boʻlib ishlagan. “Paxtakor” jamoasini 1957-1959-yillarda boshqargan.

1964-1978-yillarda KFK Dinamo (Moskva) jamoasiga ustozlik qilgan. 1970-yilda “Strela” va 1972-yilda “Almaz” jamoalari bilan (OFK-3) SSSR kubogining ikki karra gʻolibi boʻlgan

1995-yilda vafot etgan. Vostryakovskiy qabristoniga dafn etilgan.

## Manbalar

## Havolalar
* Лукосяк Ю. П. «История петербургского футбола. Кто есть кто в петербургском футболе». — СПб.: Союз художников, 2011. — 280 с. ил., ISBN 978-5-8128-0111-3. С. 156
Shveysariya franki

**Shveysariya franki** Shveysariya va Lixtenshteynning pul birligi va qonuniy toʻlov vositasidir, shuningdek Italiyaning Campione d'Italia eksklavida va Germaniyaning Büsingen am Hochrhein eksklavida ham. Shveysariya franki banknotlari Shveysariya markaziy banki (Shveysariya milliy banki), tangalar esa federal Shveysariya zarbxonasi tomonidan chiqariladi.

Hozirgi vaqtda Yevropada faqat Shveysariya valyutasi frank deb ataladi. Frankning yuzdan bir qismi *Rappen* deb ataladi (koʻplik soni — *Rappen*; Rp.) nemis tilida, fransuz tilida *centime* (c.), italyan tilida *centesimo* (ct.) va retoromanchada *rap* (rp.). Treyderlar jargonida Shveysariya franki „Swissy“ deb ataladi ().

## Tarixi
Shveysariya franki birinchi marta Helvetiya Respublikasining pul birligi sifatida 1798-yilda kiritilgan, ammo 1803-yilda davlatning tugatilishi sababli emissiya toʻxtatilgan.

Zamonaviy Shveysariya franki 1850-yilda muomalaga kiritilgan va nominal qiymati boʻyicha fransuz frankiga teng edi. U oʻsha paytda muomalada boʻlgan Shveysariya kantonlarining turli valyutalarini almashtirdi, ularning bir nechtasi oʻsha vaqtga kelib 1,5 fransuz frankiga teng boʻlgan frankdan (10 *batsen* yoki 100 santimga teng boʻlingan) foydalanishar edi.

1850-yilgacha Shveysariyada tangalar ishlab chiqarish bilan 75 dan ortiq turli muassasalar shugʻullangan, shu jumladan 25 kanton va yarim kantonlar, 16 shaharlar, shuningdek abbatliklar. Muomalada turli qiymat va nominaldagi 860 ga yaqin turli xil tangalar mavjud edi. Bundan tashqari, 1850-yilda muomaladagi milliy valyutalar jami pulning atigi 15 % ni, qolgan qismini esa asosan savdogarlar olib kelgan xorijiy valyutalar tashkil etgan. Bundan tashqari, ayrim xususiy banklar birinchi banknotalarni muomalaga chiqara boshladilar, shuning uchun muomaladagi tanga va kupyuralarning umumiy soni 8000 ga yaqin edi. Bu pul tizimini nihoyatda murakkablashtirgan edi.
## Manbalar
Zaslavl qal’asi

**Zaslavl qal’asi** — Belorussiyadagi eng qadimgi qal’alardan biri. XVI asr oʻrtalarida Polsha-Litva magnatlari Glebovichlar tomonidan Zaslavl (zamonaviy Zaslavl) shahri yaqinida qurilgan. Belarusiyaning Minsk viloyatining Minsk tumanida joylashgan.
## Tavsifi
Qal’a baland tepalikda joylashgan boʻlib, 200x100 metr maydonni egallagan. U har tomondan handaq bilan oʻrab olingan. Handaq Knyagintsy daryosining suvi bilan toʻldirilgan. Qal’aning tuproq qoʻrgʻonlari va oraligʻi tosh va gʻisht bilan qoplangan. Qoʻrgʻonlarning qulab tushmasligi uchun qalinligi 0,33 metr, balandligi 2,5 metr boʻlgan gʻisht devori oʻrilgan. Qal’aga janub tomondan ikki qavatli darvoza orqali kirish mumkin. U ikki metr qalinlikdagi tosh devorlar orasiga joylashtirilgan. Handaqdan darvozaga yogʻoch koʻprik orqali oʻtiladi. Ularga yaqinlashish yaqin atrofdagi qal’alardan otgan. Qal’aning gʻisht bilan qoplangan, qal’aning tashqarisiga olib boradigan yer osti yoʻli ham boʻlgan, undan chiqish metall panjaralar bilan yopilgan. Qamal qilinish ehtimoliga qarshi qal’ada quduq qazilgan.

## Spaso-Preobrajensk cherkovi
Qal’aning ichida joylashgan Spaso-Preobrajensk cherkovi devorlarining yuqori qismida, keyinchalik qurilgan tuynuklar boʻlgan. Bundan tashqari, maʼbadning oʻttiz metrli minorasida olti qavatli shunaklar mavjud boʻlib, ular qoʻshimcha ravishda qal’aning kuzatuv posti boʻlib xizmat qilgan.

## Hozirgi holati
Hozirgi vaqtda cherkov, qal’aning xarobalari, bramlari, oraliqlari hamda handaqlari saqlanib qolgan.

## Galereya

File:Zasłaŭski zamak. Заслаўскі замак (K. Tyškievič, 1858).jpg|План Заславского замка.
File:Zasłaŭje-zamak.jpg|Руины ворот замка.
File:Zasłaŭje. Заслаўе (5.07.2007).jpg|Каменный крест на месте древнего "Замэчка" - замка 10-11 веков, куда была сослана Рогнеда с сыном Изяславом.
File:Кафля з гербам Сапегаў.jpg|Кафельная плитка с гербом Сапег с Заславского городища.


## Manbalar

## Adabiyotlar

*  (belor.) Yuriy Zayats. Zaslavski zamak // Vyalіkae Knyastva Lіtooʻskae. Ensiklapediya u 3 t. — Mn.: BelEn, 2005. — T. 1: Abalenskі — Kadensiya. — S. 648-649. — 684 s. — .

## Havolalar

* https://web.archive.org/web/20080625095223/http://castle.iatp.by/zaslav.htm
Mahmud Rahimov

**Mahmud Rahimov** (1955- yil 1-iyun, Oʻzbekiston SSR, SSSR — 1999-yil 24-dekabr, Samarqand, Oʻzbekiston) — sovet va oʻzbek futbolchisi va murabbiyi.

## Tarjimai hol va faoliyati
Toshkent davlat jismoniy tarbiya institutida tahsil olgan. SSSR chempionatining ikkinchi ligasida ishtirok etuvchi jamoalar safida oʻynagan.

1995 -yilda Toshkent viloyatining “Doʻstlik” jamoasiga rahbar etib tayinlangan boʻlsa, oradan bir yillar oʻtib klub bosh murabbiyi boʻlgan.

1999-yili Samarqandning „Dinamo“ jamoasiga bosh murabbiy etib tayinlangan va oʻsha yili Oʻzbekiston terma jamoasini boshqargan. Uning rahbarligida Oʻzbekiston terma jamoasi oʻsha yillarda BAA termasini ortda qoldirib Osiyo Kubogi-2000 saralash bosqichida muvaffaqiyatli ishtirok etgan.

Osiyo Kubogi-2000 saralash bosqichida muvaffaqiyatli ishtirok etgan. Rahimov vafotidan soʻng Oʻzbekiston milliy terma jamoasini Yuriy Sarkisyan boshqargan. Sarkasyan boshchiligida Oʻzbekiston terma jamoasi 2000-yilgi Osiyo Kubogida muvaffaqiyatsizlikka uchragan va oʻz guruhida soʻnggi oʻrinni egallagan.

Vafotidan soʻng Rahimov 1999-yilda “Osiyoning eng yaxshi murabbiyi” deb tan olingan. Toshkent viloyatida har yili yosh futbolchilar oʻrtasida Mahmud Rahimov xotirasiga bagʻishlangan turnir oʻtkazib kelinmoqda.

## Yutuqlari

* 1999-yilda OFKning eng yaxshi murabbiyi

## Manbalar

## Havolalar

* Footballfacts.ru **Mahmud Rahimov**
* championat.asia **Mahmud Rahimov**
Aktiy

**Aktiy** (Aktin yoki Aktid, ) — yunon mifologiyasida Aktiy Rodos orolini boshqargan Roda va Geliosning yettita oʻgʻlidan biri.

Akasining oʻldirilishida qatnashgani uchun surgun qilingan, u Misrga qochib ketgan va u yerda Geliopol shahriga asos solgan. Otasi Gelios xohlaganidek, misrliklarga astrologiyadan birinchi boʻlib dars bergan.

Toʻfon paytida qadimgi yunonlarning koʻplab yozma manbalari yoʻqolgan. Sitsiliyalik Diodor koʻra, shuning uchun misrliklar astrologiya sohasidagi yutuqlarni oʻzlashtirishgan. Ancha avlodlar almashinuvidan keyin, Agenorning oʻgʻli Kadmus birinchi marta Finikiyadan Elladaga yozuvlarni olib keldi va shundan keyin yunonlar yulduzlar haqidagi fanga oʻz qoʻshimchalarini kiritganlar, lekin uning asoschilari sifatida tan olinmagan.

Rodoliklar Aktiy sharafiga (versiyalardan biriga koʻra) Kolossni portga kiraverishda dunyoning yetti moʻjizasi qatoriga kiruvchi oʻttiz yetti metrlik Geliosning bronza haykalini qurdilar.

## Manbalar
Jessica O'Rourke

**Jessica Lin OʻRurk Çarmikli** (1986-yil 3-yanvarda tugʻilgan **Jessica Lynne OʻRurke**), **Jessika OʻRurk** nomi bilan tanilgan, yarim himoyachi va himoyachi sifatida oʻynaydigan professional futbolchi. U hozirda Turkiya ayollar futboli super ligasida Istanbulning Fenerbahche klubida oʻyinchi-murabbiy hisoblanadi. Qoʻshma Shtatlarda tugʻilgan u Turkiya ayollar terma jamoasi aʼzosi.

## Yoshlik yillari
OʻRurk Nyu-Jersi shtatining Marlton shahrida katta boʻlgan.

## Klubdagi karyerasi

Jessica oʻzining professional faoliyatini 2008-yilda AQShda oʻsha paytdagi yagona professional jamoa - Indiana Lionesses FC bilan boshlagan. U 2008-yilda USL W-League markaziy musobaqasida gʻolib boʻlgan "Indiana" FC uchun yarim himoyachi sifatida muhim rol oʻynadi, chempionat finaliga yoʻl oldi, u yerda u 47-daqiqada "sherlar" uchun yagona golni kiritgan. 

2009-yil 16-yanvarda u Chicago Red Stars Ayollar Professional klubi (WPS) tomidan xarid qilingan

2009-yilda u Birlashgan Futbol Ligalari W-ligasida Buffalo Flash uchun jamoa vitse-sardorii sifatida ishtirok etgan. Keyin Ispaniya Superligasi Femeninasida Cajasol Sporting de Huelva klubida oʻynagan.

2010/2011-yilgi mavsumda u " Zvezda-2005" klubida ayollar futboli boʻyicha Rossiya chempionati va UEFA ayollar chempionlar ligasida ishtirok etgan.

2016-yil noyabr oyida Jessica Turkiya ayollar birinchi futbol ligasida oʻynash uchun Istanbulning " Beshiktosh " klubi bilan shartnoma imzoladi.  farzandli boʻlganda 18 oylik tanaffusga chiqdi undan  soʻng, u "Beshiktosh JK" jamoasiga qaytib keldi va klubning 2019-20-yilgi UEFA Ayollar Chempionlar Ligasi - 9-guruh oʻyinlarida birinchi marta ishtirok etdi; Chempionlar ligasidagi ilk golini 87-daqiqada Alashkertga qarshi oʻyinda kiritgan. 

2021-yil 3-sentabr kuni Fenerbahche  Jessica Çarmiklini murabbiy sifatida eʼlon qildi.

## Xalqaro karyera
2020-yil sentabr oyiga kelib OʻRurk Chormikli UEFA ayollar oʻrtasidagi Yevro-2021 saralash bosqichi A guruhi oʻyinlarida ishtirok etish uchun Turkiya ayollar terma jamoasiga chaqirildi.  U birinchi marta turk milliy libosini kiydi, chunki u turk yigiti bilan olia qurgach turk  fuqaroligiga qabul qilingan. U 2020-yil 23-oktabrda Antaliyada Kosovoga qarshi safar oʻyinida maydonga tushdi  

## Karyera statistikasi

## Yutuqlar

### Turkiya ayollar birinchi futbol ligasi
**Beshiktosh**
* **Gʻolib** (1): 2020–21
*  *Ikkinchi oʻrin* (1): 2016–17

## Shaxsiy hayoti
OʻRurk 2010-yildan beri Turkiyada istiqomat qiladi va Istanbulda joylashgan.  U turkiyalik biznesmen Oguzhan Charmikli bilan oila qurgan. Ularning ikki farzandi bor.  

## Manbalar
Kompot (shirinlik)

**Kompot** (FR. Kompott) — yangi, konservalangan, quritilgan yoki tez muzlatilgan mevalardan turli xil kombinatsiyalarda yoki bir xil turdagi sovutilgan shirin taomdir. Kompotning bir turi-maseduandir.

Kompot uchun yangi mevalardan, ularning xushboʻyligini saqlab qolish uchun juda yetuk mevalar mos keladi. Tozalangan olma va noklarga oz miqdorda shakar, oʻrik, shaftoli va oʻrikda alohida qaynatiladi, urugʻlardan ozod qilinadi va pishiriladi. Rezavorlar, tozalangan va doira shaklida kesilgan tsitrus mevalari, qovun va tarvuzning pulpasi kompotga issiqlik bilan ishlov bermasdan qoʻshiladi. Meva aromasini kompotda saqlab qolish uchun ziravorlar ishlatilmaydi. Birgalikda meva va rezavorlar odatda limon yoki apelsin qobigʻi qoʻshilishi bilan tayyorlangan sovutilgan shaffof sirop bilan quyiladi. Kompot infuziondan soʻng stakanlarda sovuq holda, taqdim etiladi va sirop quyiladi. Kompotga oʻxshash taom suvda qaynatilmaydigan, ammo shakar siropida qaynatilmasdan issiqlik bilan ishlov beriladigan „siropdagi mevalar“ dir. Taqdim qilayotganda konservalangan mevalar shaffof shakar siropi bilan quyiladi.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* 
* 
* 
* Poxlyobkin V. V. Kompot // Kulinarniy slovar. — M.: Izdatelstvo „E“, 2015. — S. 162—163. — 456 s. — 4000 ekz. — .
* Ratushniy A. S. Kompoti // Vsyo o ede ot A do Ya: Ensiklopediya. — M.: Izdatelsko-torgovaya korporatsiya „Dashkov i K°“, 2016. — S. 183. — 440 s. — 300 ekz. — .
* Kompot // Kultura pitaniya. Ensiklopedicheskiy spravochnik / Pod red. I. A. Chaxovskogo. — 3-e izdanie. — Mn.: „Belorusskaya ensiklopediya imeni Petrusya Brovki“, 1993. — S. 129. — 540 s. — .
* 
* Charles Sinclair. compote // Dictionary of Food: International Food and Cooking Terms from A to Z. — Second Edition. — London: A & C Black, 2004. — P. 147. — 632 p. — .
Zigberg qal’asi

**Siegberg qal’asi** () — Avstriyaning Göfis kommunasi (Vorarlberg federal shtati) yaqinida barpo qilingan oʻrta asr qal’asi xarobalari; XIII asr oʻrtalarida tepalikda qurilgan va 1355-yilda graf Rudolf fon Feldkirx qoʻshinlari tomonidan bosib olingan va vayron qilingan. 1435-yilda qal’a graf Fridrix fon Togenburg askarlari tomonidan vayron qilingan va XVII asr boshlariga kelib butunlay xarobaga aylangan. Shu bilan birga, qal’a ibodatxonasi 1637-yilgacha oʻz faoliyatini davom ettirgan. XXI asrda xarobalar atrofidagi butun maydon va qal’a qoldiqlari meʼmoriy yodgorliklar roʻyxatiga kiritilgan.

## Tarixi

## Yana qarang

* Rugburg qal'asi
* Neuburg qal'asi (Koblach)
* Neu-Montfort qal'asi
* Wolfurt qal’asi

## Manbalar

## Adabiyotlar

* Alois Niderstätter: Die Vorarlberger Burgen. Universitätsverlag Wagner, Innsbruck 2017, ISBN 978-3-7030-0953-2, S. 86-90.
* Osterreyxdagi Buckelquader — Patrik Shixt — 2011-yil
* Kleines Vorarlberger Burgenbuch — Frans Josef Huber — 1985-yil
* Osterreichisches Burgenlexikon — Georg Clam Martinic — 1992-yil
* Von Schloß zu Schloß in Österreich — Gerxard Stenzel — 1976-yil

## Havolalar

*
Kolbasali salat

**Kolbasali salat** (nemis. Wurstsalat) — odatda qaynatilgan bir yoki bir nechta kolbasa navlaridan tayyorlangan salat, shuningdek sirka, oʻsimlik yogʻi va piyoz bilan shuningdek Servelatdan toʻyimli salatdir. Kolbasali salat-Germaniyaning janubida, Elzase, Shveysariya va Avstriyada asosiy taomlar orasida mashhur aperatif hisoblangan. Kolbasali salat-nemis pivo bogʻlarida odatiy aperatifdir.

Kolbasali salat (koʻpincha Boloniya) uchun kolbasa, ingichka boʻlib kesilgan yoki chiziqlar va qora murch, tuz va tugʻralgan uzuk yoki toʻrtburchak kesilgan piyoz bilan sirka va oʻsimlik yogʻi aralashmasida bir muddat saqlanadi. Baʼzida mayda tugʻralgan turp, maydanoz yoki piyoz kolbasa salatiga qoʻshiladi. Kolbasali salat non yoki chip bilan, shuningdek obatsda bilan tortiladi; Kurpfalts va Saarda — fransuz kartoshkasi bilan. Shvab kolbasa salatining retseptiga koʻra, qonli kolbasani, Shveysariya, Strasburg va elzasda — Emmental pishloqini qoʻshish kerak. Yuqori Shvabiyada salatga qon kolbasa va pishloq  solinadi. Shveysariyada kolbasali salat servelatdan tayyorlanadi va Emmental, gruyer va Appenzeller qoʻshiladi.

## Manbalar


## Adabiyotlar
* Erhard Gorys. Wurstsalat // Das neue Küchenlexikon. Von Aachener Printen bis Zwischenrippenstück. — München: Deutscher Taschenbuch Verlag, 1997. — S. 584. — 599 S. — .
* 
* 

## Havolalar
* Рецепт
Shvetsiya qabri

**Shvetsiya qabri** (pol. Szwedzka mogiła) — Raslavitse qishlogʻida joylashgan togʻning nomi, Gorlitskiy povyat, Malopol voyevodstvo, Polsha.

## Tarix
Raslavitsa qishlogʻida tepalikni  kim qurganligi haqida ishonchli maʼlumot yoʻq. Mahalliy urf-odatlarga koʻra, 1665-yilda shved toʻfoni paytida Patrik Gordom boshchiligidagi shved otryadi bilan jangda vafot etgan oʻnlab polshalik dehqonlar qoʻrgʻonga dafn etilgan.

1811-yilda togʻda Iso Masihning Muqaddas qalbiga bagʻishlangan haykal oʻrnatildi.

## Havolalar
* Racławice
Tuba Büyüküstün

**Xadicha Tubo Buyukustun** (; tugʻ. 1982 -yil 5-iyul, Istanbul, Turkiya) — taniqli turk teatr va kino aktrisasi, model.

## Biografiyasi
Tuba 1982-yil 5-iyulda Istanbulda tugʻilgan. U Doʻgʻus oʻrta maktabini tamomlagan, soʻngra Mimar Sinan nomidagi Tasviriy sanʼat universitetida kostyum va dekoratsiya boʻyicha tahsil olgan.

## Martaba
Universitetda oʻqiyotganda Tuba Pantene, Maximum Cart, Kremini, Molped kabi mashhur brendlarning reklamasida faol ishlay boshladi. Tez orada uni taniqli rejissor Tomris Giritlioʻgʻli jamoasi koʻrib qoldi. Uning debyuti „Sulton Makama“ teleserialida boʻlib oʻtdi. Buning ortidan „Chemberimde Gul Oya“ serialida, „Gulizar“, " Otam va oʻgʻlim " filmlarida rol oʻynadi. Tubaning eng yaxshi vaqti 2005-yilda „Joʻka soyasi ostida“ teleserialining chiqishi bilan keldi, u yerda u Bulent Inal bilan juftlikda bosh rolni oʻynadi. Televideniyedagi navbatdagi asar 2007—2009-yillarda efirga uzatilgan „Asi“ seriali boʻldi. Serialda Tuba yana bosh rolni oʻynadi, taniqli aktyor Murat Yildirim uning sherigi boʻldi. Va 2010-yilda Tuba „Yuraklarni sindirish“ teleserialida loʻli Hasret obrazida paydo boʻldi. Oʻsha yili u „Yurakdan soʻrang“ filmida Esma rolini oʻynadi. 2014-yildan 2015-yilgacha u „iflos pul va sevgi“ teleserialida suratga tushgan. 2014-yil 21-mayda TubaUNICEFning yaxshi niyat elchisi etib tayinlandi. 2015-yil iyul oyida Tuba „Shamol xotiralari“ qisqa metrajli filmida rol oʻynadi. Oʻsha yilning sentyabr oyida Tuba yana ikkita filmda suratga tushdi: Zeynep rolidagi „Oʻrmon“ va Helin rolidagi „Tig koʻylak“. 2016-yil aprel oyida Tuba „Qizil Istanbul“ filmida suratga tushdi. Va iyul oyida „Koʻproq“ qisqa metrajli filmida. 2016-yil avgustidan 2017-yil iyunigacha Tuba „Jasur va goʻzal“ teleserialida bosh rolni oʻynadi, u yerda Kyvanch Tatlytug uning sherigi boʻldi. Shuni aytib otish kerakki, „Jasur va goʻzal“ teleseriali Tuba Buyukustyunga shuhrat keltirdi.

## Shaxsiy hayot
2005-yilda Tuba „Ohak soyasi ostida“ teleserialidagi sherigi Bulent Inal bilan ishqiy munosabatlarni boshladi, ammo 2007-yilda er-xotin ajralishdi. „Asi“ filmini suratga olish jarayonida u rejissor Sami Saidan bilan uchrashdi. 2008-yildan boshlab ular uchrashishni boshladilar va 2010-yilda ular munosabatlarini toʻxtatdilar. 2011 -yil 28-iyulda Tuba Parijda aktyor Onur Saylak bilan turmushga chiqdi. Ularning ishqiy munosabatlari „Gönülçelen“ serialining toʻplamida boshlangan. 2012 -yilning 19-yanvarida Tuba Maya va Toprak ismli ikki egizakni dunyoga keltirdi. 2017-yilning 5-iyunida Tuba va Onur ajrashishdi.

## Manbalar
Ubaydullayev

**Ubaydullayev** — erkaklar familiyasi.

## Kishilar
* Abdulla Ubaydullayev — pulmonolog olim
* Ahadjon Ubaydullayev — Oʻzbekiston Respublikasi xalq oʻqituvchisi
* Doston Ubaydullayev — oʻzbek aktyori, qoʻshiqchisi va teleboshlovchi
* Hikmatilla Ubaydullayev — oʻzbek jurnalisti va davlat arbobi
* Mamatxon Ubaydullayev — Oʻzbekiston xalq artisti
* Mirzohid Ubaydullayev — Fargʻona shahar hokimi
Karpos

**Karpos** ( „meva“, „don“, „hosil“) — mevalar xudosi, Zevs va nimfa Xloridaning (variant: Zefir va Xlorida)oʻgʻli.

Karpos Panopolitanlik Nonning „Dionisning harakatlari“ sheʼrida qahramon va Kalomning suyukligi sifatida taʼkidlangan. Ular, bir marta Menderes daryosida suzish boʻyicha musobaqalashganda, Karpos birinchi boʻlib qirgʻoqqa chiqdi, lekin kuchli shamoldan u yiqilib, choʻkib ketdi. Koʻngliga sigʻmagan Kalamos tez orada oʻzini ham suvga choʻktirdi.

## Manbalar
Dolbadarn qalʼasi

**Dolbadarn qal’asi** (ing. *Dolbadarn* *qal’asi* , Val . *Castell Dolbadarn*) — XIII asr boshlarida Buyuk Llivelin tomonidan qurilgan Uels qal’asi. Qal’a harbiy jihatdan ham, Llivelinning kuchi va obroʻsining ramzi sifatida ham muhim boʻlgan. Qal’ada katta tosh qoʻrgʻon mavjud boʻlib, tarixchi Richard Avent „Uels dumaloq minorasining saqlanib qolgan eng yaxshi namunasi“ deb hisoblaydi . 1284-yilda Dolbadarnni ingliz qiroli Edward I (Edvard I) egallab olgan, u Karnarvonda oʻzining yangi qal’asini qurish uchun istehkomlardan bir nechta yogʻochlarini demontaj qilgan. Qal’a bir necha yil davomida pomestye sifatida ishlatilgan, keyin esa buzib tashlangan. XVIII-XIX asrlarda qal’aning goʻzal xarobalari peyzaj rassomlari orasida mashhur boʻlgan. Endi u Cadw kompaniyasiga tegishli va sayyohlar uchun diqqatga sazovor joydir, shuningdek, birinchi darajali bino sifatida davlat tomonidan himoyalangan.
## Yana qarang

* Uelsdagi qal'alar ro'yxati

## Manbalar

## Adabiyotlar

* Avent, Richard. (2010) *[https://books.google.com/books?id=ajf5AAAACAAJ Dolwyddelan qal’asi, Dolbadarn qal’asi, Castel va Bere.]* Kardiff: Cadw.  .
Dolvidelan qalʼasi

## Qal’aning tarixi
Dolvidelan Buyuk Llivelinning tugʻilgan joyi boʻlib, u Dolvidelan qal’asi yaqinidagi Tomen qal’asi istehkomida tugʻilgan. Ushbu Gvined hukmdorining nomi XIII asrda Dolvidelan qal’asining qurilishi bilan ham bogʻliq boʻlib, u Snoudoniyadagi Gvined knyazlarining qoʻrgʻoniga yaqinlashishni toʻsib qoʻygan mudofaa inshootlaridan biri boʻlgan.

Qal’a Llivelin ap Griffiddning eng muhim qoʻrgʻonlaridan biri boʻlgan, ammo Uelsni zabt etish birlashmasining bir qismi sifatida u 1283-yil 18-yanvarda Edvard I qoʻshinlari tomonidan egallab olingan va 1290-yilgacha inglizlarning mustahkamlangan kontingenti tomonidan qoʻriqlangan.  Taxminlarga koʻra, oʻsha paytda Gʻarbiy minora qurilgan.

Keyin Dolvidelan XV asrda, mahalliy yer egasi Maredid ap Iyeyan uni qayta tiklagan va donjonga yana bir qavat qoʻshilgan keyin yana foydalanila boshlangan. XIX asrning oʻrtalarida lord Uilobi de Eresbi tomonidan qal’aning yana bir rekonstruktsiyasi boʻlib oʻtgan, unda asosiy minora jangovar tishlar bilan qoplangan.

## Filmlardagi koʻrinishi
Dolvidelanning atrofi va koʻrinishlari 1980-yilda „Dragonslayer“ („Ajdaholar qotili“) filmini suratga olishda Ulrix qal’asini namoyish qilish uchun ishlatilgan.

## Yana qarang
* Uelsdagi qal'alar ro'yxati

## Havolalar

* Castlewales.com saytidagi qal’a haqidagi maqola
* Flickr.com saytida qasrning fotosuratlari