open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Rustem Memetov

**Rustem Yakubovich Memetov** (1937-yil 20-aprel, Simferopol, Qrim Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasi – 2021-yil 21-may, Minsk) – belaruslik meʼmor.

## Hayoti
Rustem Yakubovich Memetov 1937-yil 20-aprelda Simferopol shahrida tugʻilgan. Oʻrta maktabni tugatgach Toshkent politexnika institutiga oʻqishga kiradi. Rustem Yakubovich Memetov 1961-yilda Toshkent politexnika institutini tamomlagan. Oʻqishni tamomlagach 1961—1970-yillarda Toshkent shahridagi „Toshproyekt“ loyiha institutida dastlab meʼmor, soʻngra meʼmorlar guruhi rahbari boʻlib ishlagan. „Toshproyekt“ loyiha institutida ishlagan vaqtda „Zarafshon“ umumiy ovqatlanish majmuasi loyihasini amalga oshirgan. Rustem Memetov 1965-yildan boshlab SSSR meʼmorlar uyushmasi aʼzoligiga qabul qilinadi. 1970—1977-yillarda u „Minskproyekt“ loyiha instituti arxitektorlar jamoasining rahbari boʻlgan. Keyinchalik 1977-yildan 1997-yilgacha u „Belderjproyekt“ instituti loyihasining bosh meʼmori boʻlgan. Rustem Memetov „Belderjproyekt“ institutidagi faoliyatida davomida Karla Liebknecht koʻchasidagi politsiya maktabi, Kazintsiya koʻchasidagi BRSR MDB maʼmuriy binosi loyihalarini amalga oshirgan. 

## Oilasi
U Roza Taghirivna Memetova bilan turmush qurgan.

## Loyihalari
Asosiy ishlari (muallif jamoasida): Chilonzor tumanidagi G-12 mikrorayon (1964—1966), Toshkentdagi „Zarafshon“ umumiy ovqatlanish majmuasi (1968—1972), Kalvariyska koʻchasidagi Davlat banki Belarus respublika idorasining hisoblash markazi (1975—1978), Birlashgan Energetika va Yadro tadqiqotlari instituti, Fanlar akademiyasining Atom energiyasi institutining Sosniy qishlogʻidagi laboratoriya-texnik binosi (1979—1982), Karla Liebknecht koʻchasidagi politsiya maktabi, Kazintsiya koʻchasidagi BRSR MDB maʼmuriy binosi.

## Vafoti
2021-yil 21-may kuni Rustem Yakubovich Memetov Minskda vafot etdi.

## Mukofotlari
Toshkent shahri markazining eskiz loyihasi uchun Butunittifoq tanlovining birinchi mukofotini (mualliflik jamoasida) qoʻlga kiritgan.

## Galereya

File:Zarafshon majmuasi.jpg
File:Zarafshon majmuasi yon tomondan tasviri.jpg
File:Zarafshon majmuasi yon tomondan koʻrinishi.jpg
File:Zarafshon majmuasi ichki tomondan koʻrinishi.jpg


## Adabiyotlar
* Меметов Рустем Якубович // Кто есть Кто в Республике Беларусь. Архитекторы Беларуси. / Редакционный совет: И. В. Чекалов (пред.) и др. Минск: Энциклопедикс, 2014. −140 с. ISBN 978-985-7090-29-7.
* Меметов Рустем Якубович // Архитекторы Советской Белоруссии: Биогр. справочник / Союз архитекторов БССР; Сост. В. И. Аникин и др.. — Мн.: Беларусь, 1991. — 262 с. — ISBN 5-338-00611-1

## Manbalar
Yuriy Gandelsman

**Yuriy Borisovich Gandelsman** (1951-yil, Toshkent) – isroillik va amerikalik skripkachi, pedagog.

## Biografiyasi
Yuriy Gandelsman 1951-yilda Toshkentda muhandis Boris Markovich Gandelsman (1920–1989) va Ada Aleksandrovna Jurbina (1920–2013) oilasida tavallud topgan. Otasi Snovskda tugʻilgan, Ulugʻ Vatan urushi qatnashchisi va katta muhandis-leytenant boʻlgan. 1966-yilda ota-onasi bilan Sumiga koʻchib oʻtdi. Gnesinix nomidagi GMPI (Davlat musiqa va pedagogika instituti) da Genrix Talalyan va Valentin Berlinskiydan tahsil olgan. Gandelsman 1974-yildan beri Kirill Kondrashin boshchiligida Moskva filarmonik orkestri bilan birga faoliyat olib bormoqda. 1980-yildan Vladimir Spivakov rahbarligidagi „Virtuozi Moskvi“ ansamblining solisti boʻlgan.

1990-yildan Isroilda, Zubin Meta dirijyorligidagi Isroil filarmonik orkestrida ijodini davom ettirdi. 2001-yilgacha Tel Avivdagi Rubin musiqa va raqs akademiyasining viola professori boʻlgan.

2001-yildan 2008-yilgacha Tasviriy sanʻat kvartetida (Miluoki, Viskonsin) ishladi. 2008–2020-yillar oraligʻida Michigan universiteti musiqa kollejida viola professori boʻlib faoliyatini davom ettirdi.

Yuriy va Janna Gandelsman (viola va pianino) duetining „Russian Giants“ (2017) albomi Sergey Prokofyev, Dmitriy Shostakovich, Moisey Vaynberg va Igor Stravinskiyning asarlarini oʻz ichiga oladi.

## Oilasi
Gandelsmanning rafiqasi Janna Handelsman pianinochi boʻlgan. Oʻgʻli amerikalik skripkachi Jonatan (Jonni) Gandelsman (1978-yilda tugʻilgan), „Ipak yoʻli“ loyihasining solisti, qizi Natasha Sher esa, isroillik skripkachi, Camerata Jerusalem orkestrining konsertmeysteri boʻlgan.

Akasi bastakor Aleksandr Borisovich Jurbin (uning oʻgʻli Nyu Yorklik aranjirovkachi va skripkachi Lev (Ljova) Aleksandrovich Jurbin, 1978-yilda tugʻilgan).

Yuriyning amakivachchasi Vladimir Arkadyevich Handelsman shoir va tarjimon boʻlgan.

## Manbalar
Azizjon Komilov

**Azizjon Komilov** (1984-yil 19-iyun, Toshkent) – Oʻzbekiston sport funksioneri, 2018-yilda Oʻzbekiston dzyudo federatsiyasi prezidenti etib saylangan, 2019-yildan Oʻzbekiston Milliy olimpiya qoʻmitasi vitse-prezidenti lavozimida ishlab kelmoqda.

## Hayoti
Azizjon Komilov 1984-yil 19-iyun kuni Toshkent shahrida tavallud topgan. 2004-yilda 103-maktabni, soʻngra Toshkent davlat yuridik institutini tamomlagan. Kasbi huquqshunos. 

2001–2007-yillarda Toshkent davlat yuridik universitetida tahsil olgan. 2006–2007-yillarda ALM-Feldmans yuridik byurosida huquqshunos lavozimida ishlagan. 2008–2009-yillar AJ „KPMG“ audit kompaniyasi, Moskvadagi vakolatxonasi yetakchi mutaxassisi boʻlgan. 

2009–2013-yillarda „Shanghai Epay Info Tech Co., Ltd“ shirkati tijorat direktori, boshqaruv kengashi aʼzosi boʻlgan va 2014–2017-yillarda „New Field Inc“ shirkati bosh direktori lavozimida faoliyat olib borgan.

2018-yilda „Baykal“ shirkatiga asos solgan.

2019-yildan hozirgi kungacha Oʻzbekiston Milliy olimpiya qoʻmitasi vitse-prezidenti (rais oʻrinbosari) lavozimida faoliyat yuritmoqda. Uning rahbarligida Toshkentda ilk bor „Katta dubulgʻa“ turkumiga kiruvchi dzyudo musobaqasi oʻtkazilgan. Turnirda Oʻzbekiston terma jamoasi Olimpiada oʻyinlariga qoʻlga kiritilgan litsenziyalar soni boʻyicha rekordni yangilashga muvaffaq boʻlgan.

## Manbalar
Mixail Kalganov

**Mixail Kalganov** (1974-yil 24-oktyabr, Toshkent, Oʻzbekiston SSR) – baydarkada eshkak eshish sportiga ixtisoslashgan isroillik sportchi. Koʻp karra jahon va Yevropa chempioni, 2001-yilgi Jahon kubogi gʻolibi, 2000-yilgi Olimpiya oʻyinlarining bronza medali sovrindori. 2008-yilgi Pekin Olimpiadasida Isroil delegatsiyasining bayroq koʻtaruvchisi boʻlgan.

## Biografiyasi
Mixail Kalganov 1974-yilda Toshkent shahrida tavallud topgan. U 13 yoshida eshkak eshishni oʻrgana boshlagan. Uning akasi Andrey esa bu yoshigachaga yoshlar oʻrtasida SSSR chempioni va Sovet Ittifoqining eshkak eshish jamoasi aʼzosi edi. Keyinchalik Mixail Toshkent universitetining jismoniy tarbiya fakultetini tamomlagan.

Mixail 1995-yilda Isroilga qaytdi. Bir muncha vaqt Hayfada yashaganidan soʻng, 1996-yilda Kalganov Kinneret koʻli yaqinidagi Dgania-Betga koʻchib oʻtdi. 1995-yildan Daniil Miroshenskiy bilan mashgʻulot oʻtkazdi.

1990-yillarning oxirida Kalganov faoliyatida bir qator muvaffaqiyatlar boshlandi. 1998-yil jahon chempionatida 200 metr masofada eshkak eshish boʻyicha gʻolib chiqdi va 500 metr masofa boʻyicha ikkinchi oʻrinni egalladi. 500 va 1000 metrga eshkak eshish boʻyicha Yevropa chempionatida bronza medalini qoʻlga kiritdi.

Kalganov keyingi yili Yevropa chempionatida ikkita olimpiyada qatnashib, oltin va kumush medallar bilan uyga qaytdi. Sidney Olimpiadasida dastlab ming metr masofaga boʻlgan musobaqada toʻrtinchi oʻrinni egalladi.

Kalganov 2008-yilgi Olimpiya oʻyinlaridan soʻng baydarkada eshkak eshish boʻyicha sport faoliyatini yakunladi. U Xapoel (Tiberiya) klubida murabbiy sifatida ishlashda davom etmoqda, shuningdek, Isroilda rivojlanayotgan yangi sport turi – dengiz qayigʻi yoki syorfingda uchish bilan shugʻullanadi.

## Manbalar
Igor Belkov

Igor Vladimirovich Belkov (1917-yil 31-iyul (Grigoriy taqvimi boʻyicha 13-avgust), Toshkent – 1989-yil 18-noyabr, Apatiti) – sovet geologi, prekembriyning geologiyasi, mineralogiyasi va metallogeniyasi boʻyicha mutaxassis.

## Biografiyasi
Igor Vladimirovich 1917-yil 31-iyulda Toshkentda tavallud topgan. 1923-yilda ota-onasi bilan Petrogradga koʻchib oʻtgan va 1934-yilda maktabni tugatgan. 1941-yilda Leningrad davlat universitetini imtiyozli diplom bilan tugatib, geolog-geokimyogar mutaxassisligini olgan.

Belkov Ulugʻ Vatan urushi boshidan to oxirigacha Leningrad frontida askar boʻlib xizmat qilgan. 1945-yilda demobilizatsiyadan soʻng SSSR Fanlar akademiyasining Kolskiy bazasida (hozirgi KSC RAS) aspiranturaga oʻqishga kirgan va uning butun keyingi hayoti ushbu akademik muassasa bilan bogʻliq boʻlgan. 1948-yilda aspiranturani tamomlagan. Igor 1948–1951-yillarda katta ilmiy xodim va 1951-yildan 1988-yilgacha mineralogiya sektori mudiri lavozimida faoliyat olib borgan. 1961-yildan 1986-yilgacha Geologiya instituti direktori boʻlib ishlagan. Belkov 1965-yil 27-noyabrda Moskvada doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan, himoya uchun IGEM Ilmiy kengashiga „Kianitoviye slansi sviti keyv“ monografiyasi taqdim etgan. Uning raqiblari fan doktorlari V. P. Petrov va O. A. Vorobyova hamda SSSR Fanlar akademiyasi muxbir aʼzosi K. O. Krats boʻlgan. Gʻorlarda olib borilgan tadqiqotlar natijalariga koʻra siyanit zahiralarini oʻrganish, barcha sanoat talablariga javob beradigan konsentratlar olish uchun siyanit rudalarini boyitishning tejamkor usullarini ishlab chiqish boʻyicha qator davlat nizomlari tayyorlangan. 1970-yilga kelib, Konchilik instituti xodimlari bilan birgalikda silumin va boshqa bir qator mahsulotlar ishlab chiqarishgacha boʻlgan sanoat sinovlarining butun majmuasi amalga oshirilgan.

Belkov prekembriyning geologiyasi, mineralogiyasi va metallogeniyasi sohasida taniqli mutaxassis, ikki yuzdan ortiq ishlarning, shu jumladan oʻn bir monografiyaning muallifi, institutning koʻplab nashrlari muharriri hisoblanadi. U RSFSRda xizmat koʻrsatgan fan arbobidir. Lenin va boshqa orden va medallar bilan taqdirlangan. Belkov isteʼdodli rassom boʻlgan. U Kolskiy yarim orolining tabiatini katta muhabbat bilan tasvirlagan. Uning rasmlari koʻrgazmalarda namoyish etilgan va Apatity, Kirovsk va Kovdor shaharlaridagi muzeylarda saqlanadi.

Igor 1989-yil 18-noyabrda 72 yoshida vafot etgan.

## Manbalar
Mariya Glazkova

**Mariya Vladimirovna Glazkova** (23-dekabr 1974-yil, Toshkent) rus teatr va kino aktrisasi.

## Biografiya
Mariya Glazkova 23-dekabr 1974-yil Toshkent shahrida tavallud topgan. 15 yoshida maktabni tugatib, teatr institutiga kirishga harakat qildi, biroq pasporti yoʻqligi sababli oʻqishga kirmadi. Keyin Tarix va arxiv institutining talabasi boʻldi va keyingi yili M. S. Shepkin nomidagi Oliy teatr maktabiga qabul qilindi. Oradan ikki yil oʻtgach, L. K. Durov kursi boʻyicha Moskva badiiy teatr maktabiga oʻtdi.

Malaya Bronnaya teatrining aktrisasi boʻldi.

Aktrisa Moskva badiiy teatr maktabida tanishgan aktyor Nikita Salopinga turmushga chiqdi.

## Mukofotlari
Glazkova „Pyat vecherov“ spektaklidagi Katya roli uchun I. Smoktunovskiy nomidagi mukofotga sazovor boʻlgan.

## Ijodi

### Teatrdagi rollari
Aleksandr Volodinning „Pyat vecherov“. Rejissyor: *Sergey Jenovach.*

N. V. Gogolning „Noch pered Rojdestvom“. Rejissyor: *Sergey Jenovach.*

„Nijinskiy, sumasshedshiy bojiy kloun“ spektaklida *balerina*, *fohisha*

„Lisa i vinograd“ – *Kleya*

„Pianino v trave“ – *Izabel*

A. P. Chexovning „Uch opa-singil“ – *Irina* rollarini ijro etgan.

2001-yilda Oscar Wildening „Dorian Grayning portreti“. Rejissyor: *Andrey Jitinkin*

2003-yil S. Naydenovning „Deti Vanyushina“ pyesasi asosida „Bolalar?!“ spektaklida Yelena rolini ijro etgan.

## Manbalar
Yuriy Voylov

**Yuriy Grigoryevich Voylov** (1945-yil 6-iyun, Toshkent, OʻzSSR, SSSR – 2006-yil 13-may) sovet va ukrainalik olim, muhandis, texnika fanlari doktori (2000), professor (2003), SSSR Vazirlar Kengashi mukofoti laureati, Ukrainada xizmat koʻrsatgan fan va texnika arbobi (2003), Ukraina Texnologiyalar akademiyasining akademigi, Taʼlim vazirligi ilmiy ekspertlar kengashi raisining oʻrinbosari hamda maxfiylik va axborotni himoya qilish masalalari boʻyicha davlat eksperti.

## Tarjimai holi
Yuriy Voylov 1945-yil 6-iyunda Oʻzbekistonning Toshkent shahrida harbiy xizmatchi oilasida tavallud topgan.

Yuriy 1963-yilda Lugansk viloyati Shastya shahridagi oʻrta maktabni tugatdi. Soʻngra Lugansk mashinasozlik institutiga yarimoʻtkazgich va elektr vakum muhandisligi mutaxassisligi boʻyicha oʻqishga kirdi. Birinchi kursni imtiyozli diplom bilan tugatgandan soʻng, Yuriy Voylov Kiyev politexnika institutining „Avtomatlashtirish va masofadan boshqarish“ mutaxassisligiga oʻtkazdi.

1968-yilda Kiyevda oʻqishni imtiyozli diplom bilan tugatib, Lugansk muhandislik institutiga qaytib keldi va u yerda aspiranturaga oʻqishga kirdi.

Yuriy Voylov 1969-yildan beri akademik Vladimir Barmin boshchiligida maqsadli davlat kosmik dasturini ishlab chiqish boʻyicha ilmiy faoliyat bilan shugʻullanadi.

Grigoryevich 1974-yilda nomzodlik dissertatsiyasini himoya qildi va ishlab chiqarish jarayonlarini avtomatlashtirish fakulteti dekanining oʻrinbosari etib tayinlandi. Shu bilan birga, u yangi oʻquv kurslarini tashkil qiladi hamda dasturlarni boshqarish boʻyicha oʻquv laboratoriyasini yaratadi. Sanoat laboratoriyasi tomonidan olingan natijalar va muhandislik yechimlari Luna-20, Lunoxod-1 va Lunoxod-2 tizimlarida qoʻllangan.

1980-yilda Yuriy Voylov ishlab chiqarish jarayonlarini avtomatlashtirish boʻlimiga rahbarlik qildi. Uning laboratoriyasi sanoat yoʻnalishi boʻyicha mashhurlik va obroʻga erishdi.

## Manbalar
Valeriy Kapsov

**Valeriy Aleksandrovich Kapsov** (1939-yil 13-noyabr, Toshkent, Oʻzbekiston, SSSR) – sovet va rus olimi, mehnatni muhofaza qilish boʻyicha mutaxassis, Rossiya Tibbiyot fanlari akademiyasining muxbir aʼzosi (2004).

## Biografiyasi
Valeriy Kapsov 1939-yil 13-noyabrda Toshkent shahrida tavallud topgan.

1968-yilda I. M. Sechenov nomidagi 1-Moskva tibbiyot instituti sanitariya-gigiyena fakultetini tamomlagan.

Valeriy 1971-yilda nomzodlik dissertatsiyasini himoya qildi va Moskva tibbiyot stomatologiya institutiga umumiy gigiyena kafedrasiga assistent sifatida ishga yuborildi.

1975-yildan 1980-yilgacha SSSR Sogʻliqni saqlash vazirligi Tibbiyot va biologik muammolar institutining katta ilmiy xodimi boʻlib faoliyat yuritgan.

Olim 1986-yilda doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan.

Kapsov 1993-yildan 2005-yilgacha Butunrossiya temir yoʻl gigienasi ilmiy-tadqiqot instituti direktori lavozimida ishlagan.

2004-yilda Rossiya Tibbiyot fanlari akademiyasining muxbir aʼzosi etib saylangan.

Valeriy 2014-yilda Rossiya Fanlar akademiyasining muxbir aʼzosi boʻldi

Kapsov hozirda Butunrossiya temir yoʻl gigiyenasi ilmiy-tadqiqot instituti mehnat gigienasi kafedrasi mudiri, Sechenov universiteti davolash-profilaktika fakulteti gigiyena kafedrasi professori boʻlib faoliyat yuritib kelmoqda.

## Ilmiy ishlari
Kapsov mamlakatning kasbiy tibbiyot sohasidagi mutaxassisi.

Ilmiy tadqiqotlarining asosiy yoʻnalishi – ishlab chiqarishning zararli sohalarida ishlaydigan odamlarning mehnat sharoitlari va sogʻligʻini oʻrganishdir.

Uning ishtirokida va muharrirligida tayyorlangan 500 ga yaqin asarlar mavjud. Jumladan, 50 dan ortiq kitoblar, qoʻllanmalar, ilmiy ishlar muallifi.

Uning rahbarligida 16 ta nomzodlik va 9 ta doktorlik dissertatsiyalari himoya qilindi.

## Mukofotlari
Valeriy Kapsov Doʻstlik ordeni, VDNKhning bronza medali, „Mehnat faxriysi“ medali, „Sogʻliqni saqlash aʼlochisi“ koʻkrak nishoni, „I. M. Sechenov nomidagi Birinchi Moskva davlat tibbiyot universitetining xizmat koʻrsatgan professori“ faxriy unvoni bilan taqdirlangan.

## Manbalar
Igor Mezensev

**Igor Volodimirovich Mezensev** (1915-yil 9-sentyabr, Jitomir – 1984-yil 9-mart, Kiyev) – ukrainalik sovet davri meʼmori, rassomi, grafik dizayneri va oʻqituvchisi. 1969-yildan beri Ukraina arxitektorlar uyushmasi aʼzosi. Arxeolog Xalinaning eri, tarixchi Vladimir va rassom Oleksiy Mezensevlarning otasi.

## Hayoti
Igor Volodimirovich Mezensev 1915-yil 9-sentyabrda Jitomir shahrida (hozirgi Ukraina) tugʻilgan. Ikkinchi jahon urushida qatnashgan. U muhandislik qoʻshinlarida xizmat qilgan. 1946-yilda Kiyev rassomlik institutining arxitektura fakultetini tamomlagan. U 1951-yilda Ukraina SSR Qurilish va arxitektura akademiyasining aspiranturasida (Yevgeniy Katonin, Vladimir Zabolotniy va Boris Priymak qoʻl ostida) tahsil olgan.

Igor Volodimirovich Mezensev 1967-yildan boshlab Kiyev rassomlik institutida dars bera boshladi. „Dipromisto“ Ukraina shaharsozlik institutida ishlagan. 1968—1976 yillarda bosh arxitektor, 1972—1976-yillarda direktor oʻrinbosari, 1976—1977-yillarda texnik boʻlimning bosh mutaxassisi boʻlib ishlagan. U 1984-yil 9-martda Kiyevda vafot etdi.

## Loyihalari
Igor Volodimirovich Mezensev quyidagi loyihalarni amalga oshirgan:

Kiev geofizika rasadxonasi (1947—1950);

Ukraina SSR xalq xoʻjaligi yutuqlari koʻrgazmasidagi bosh reja, asosiy kirish, ayvon va favvora (1951—1957);

Odessa, Truskavetsdagi kurort pansionatlarining loyihalari va qurilishi (1964—1969);

Poltavadagi Askarlar shon-sharafi yodgorlik majmuasi (1968—1971);

Kievdagi „Ulugʻ Vatan urushi tarixi milliy muzeyi“ memorial majmuasi (1973—1981);

Kiyevdagi Komsomolskiy turar-joy massividagi mikrorayon (1964—1968, hammuallif);

Toshkent shahridagi „Ukraina“ mikrorayoni (1967—1969, hammuallif);

Arxitektura va shaharsozlik boʻyicha bir qator maqolalar muallifi hisoblanadi.

U rangtasvir va grafika sohasida ishlagan (landshaftlar, natyurmortlar, portretlar chizgan).

## Mukofotlari
* 1-darajali (1945-yil 7-iyul) va 2-darajali (1945- yil 21-mart) Vatan urushi ordenlari, Qizil yulduz ordeni (1944-yil 16-mart);
* „Jangovar xizmatlari uchun“ (1943-yil 25 avgust), „Pragani ozod qilgani uchun“ (1945-yil 9-iyun), „Germaniya ustidan qozonilgan gʻalaba uchun“, „Varshavani ozod qilgani uchun“ medallari;

## Adabiyotlar
* Словник художників України / за ред. М. П. Бажана (відп. ред.) та ін. — К. : Головна редакція Української радянської енциклопедії, 1973. — С. 148.
* Українська радянська енциклопедія : у 12 т. / гол. ред. М. П. Бажан ; редкол.: О. К. Антонов та ін. — 2-ге вид. — К. : Головна редакція УРЕ, 1974–1985.;
* Митці України : Енциклопедичний довідник / упоряд. : М. Г. Лабінський, В. С. Мурза ; за ред. А. В. Кудрицького. — К. : «Українська енциклопедія» ім. М. П. Бажана, 1992. — С. 395. — ISBN 5-88500-042-5. [Архівовано з першоджерела 12 вересня 2022.];
* Головань О. В. Мезенцев Ігор Володимирович // Енциклопедія сучасної України / ред. кол.: І. М. Дзюба [та ін.] ; НАН України, НТШ. — К. : Інститут енциклопедичних досліджень НАН України, 2001­–2023. — ISBN 966-02-2074-X.

## Manbalar
Bilal Bilalov

**Bilal Shevket oʻgʻli Bilalov** (krimskotat. *Bilâl Şevket oğlu Bilâlov, Bilyal Shevket ogʻlu Bilyalov*, ukr. *Bіlyal Shevketovich Bіlyalov,* 1962-yil 30-dekabr, Toshkent) – sovet va ukrainalik aktyor, rejissyor va ssenariynavis. Qrim-tatar akademik musiqa va drama teatri direktori (1998–2018). Ukrainada xizmat koʻrsatgan artist (2006).

## Biografiyasi
Bilal Sheveket oʻgʻli 1962-yil 30-dekabrda Toshken shahrida qrim-tatarlar oilasida tavallud topgan. 1984-yil Toshkent sanʼat institutini va 1992-yil Moskvadagi Rossiya sanʼat tarixi institutini tugatgan.

1982–1984-yillarda drama toʻgaragi rahbari boʻlib ishlagan. 1986–1987-yillarda Maksim Gorkiy nomidagi Fargʻona drama teatri hamda 1987–1989-yillarda "Oʻzbekfilm" kinostudiyasi qoshidagi kinostudiya teatri aktyori boʻlgan.

Bilalov 1989-yildan Qrim-tatar musiqali drama teatrida ishlay boshlagan. Dastlab aktyor va rejissyor boʻlgan. 1991-yildan bosh rejissyor, 1994-yildan badiiy rahbar, 1998-yildan rejissyor boʻlib faoliyat olib borgan. Bilalov ishtirokida Nikolay Gogol, Lesya Ukrainka, Anton Chexov, Aleksandr Pushkinning pyesalari birinchi marta qrim-tatar tilida sahnalashtirilgan. „Zamonaviy Ukraina ensiklopediyasi“da Bilalovning quyidagi tavsifi berilgan: „Bilalovning rejissyorlik ishlari keskin ijtimoiy mavqe, siyosiy intilish, joʻshqin badiiy shakl, ichki dinamizm, yuksak, romantik uslubga intilish bilan ajralib turadi. Aktyor Bilalov oʻtkir dinamizmni portlovchi temperament bilan uygʻunlashtiradi“.

Bilal 2018-yilning yozida Qrim-tatar akademik musiqa va drama teatri direktori lavozimidan ozod etilgan. Bilalovning soʻzlariga koʻra, uning isteʼfosi noqonuniy boʻlgan, uzoq oʻylangan sabablarga koʻra amalga oshirilgan va buning ortida Rossiya Davlat Dumasi deputati Ruslan Balbek turgan. Bilal isteʼfoga chiqqanidan soʻng teatr aktyorlarining bir qismi norozi boʻlib KAMDTni tark etishgan va „Oltin beshik“ teatriga asos solishgan.

Aktyor bir qator konsert dasturlarini, jumladan, 1995-yilda Qrim-tatar xalqi deportatsiyasining 50 yilligiga bagʻishlangan „Qrim tatarlarining Yaltadagi madaniyat kunlari“ rekviyem kechasini tashkil etishda ishtirok etgan. „Qrimskiy kovcheg“ festivali tashkilotchilaridan biri. „Guzel Qrim“ spektakli muallifidir (2001-yil).

## Mukofotlari
Bilalov 2001-yilda Ukrainada xizmat koʻrsatgan madaniyat xodimi, 2006-yilda Ukrainada xizmat koʻrsatgan artist, 2001 va 2005-yillarda Ukraina Prezidentining minnatdorchiligi va 2014-yilda Panas Saksaganskiy mukofoti sohibi boʻlgan.

## Shaxsiy hayoti
Bilalning oʻgʻli Shevket Bilalov bastakor va I. P. Kotlyarevskiy mukofoti laureati boʻlgan.

## Manbalar
Isaak Bribrager

Isaak Shulimovich Birbrager (14.6.1935, Toshkent – 1993, oʻsha yerda) – sovet shaxmatchisi va bastakori; Shaxmat (1965) va shaxmat kompozitsiyasi (1955[1]) boʻyicha SSSR sport ustasi. Jurnalist.
Nikolay Blagov

**Nikolay Nikolaevich Blagov** (rus. *Николай Николаевич Бла́гов* 1931-yil 2-yanvar, Toshkent, O'zbekiston SSR — 1992-yil 27-may, Ulyanovsk, Rossiya) - sovet sovet shoiri va jurnalisti.

## Hayoti
Nikolay Blagov 1931-yil 2-yanvarda Toshkent shahrida tug‘ilgan. Nikolay besh yoshida onasidan o'qish va yozishni o'rgangan va onasi tufayli ilm o'rganishga qiziqa boshlagan.

Uning otasi Nikolay Gavrilovich Blagov Ulyanovsk viloyati, Cherdaklinskiy tumani, Andreevka qishlog'ida dehqon bo'lgan. Toshkentda harbiy xizmatni o‘tayotib, sevgisini uchratadi. Onasi Evdokiya Ivanovna Vershinina Penza viloyatining Russkiy Kachim qishlog'ida amakisining oilasida o'sgan. Hayot och edi, Toshkent non bilan ishora qildi. 1928 yilda Evdokiya Toshkentga jo'nadi va u yerda Nikolay bilan uchrashdi. Ammo oilaviy hayot qisqa umr ko'rdi. 1930 yilning kuzida uning eri tif bilan kasallanib vafot etdi. Kolya Blagov otasi vafotidan keyin tug'ilgan. Shoirning onasi Andreevkadagi marhum eri Sekletinya Ivanovnaning onasiga xat yozdi. Qaynona ularni o'zi bilan yashashga taklif qildi.

Bo'lajak shoirning bolalik va yoshlik yillari Ulyanovsk viloyati Cherdaklinskiy tumanidagi Andreevka qishlog'ida o'tgan. Bu yerda u boshlang'ich maktabni tugatgan, so'ngra Krestovo-Gorodishchenskaya o'rta maktabida o'qishni davom ettirgan. Keyin - Ulyanovsk pedagogika institutining rus tili va adabiyoti fakulteti.

Kolyaning birinchi ustozi buvisi Sekletinya Ivanovna edi. U o'qish va yozishni bilmasdi, lekin nabirasi juda yaxshi ko'radigan ko'plab ertaklarni esladi. Buvisi tufayli Nikolay bolaligidan xalq tiliga "to'yingan" edi. 1943 yilda Nikolay Blagov va uning buvisi tonzillit bilan kasal bo'lib qolishdi. Nikolay tez orada tuzalib ketdi, lekin buvisi tez orada vafot etdi. U nabirasiga kulba, sigir va boshqa mol-mulkni vasiyat qildi. Uning xotirasi shoirning ko‘plab she’rlarida (“Men unutmayman...”, “Eshitaman: rus tabiatida qanchalar yaxshilik oqadi...”, “Yodgorlik” she’rlarida bevalar va yetim onalar obrazlarida gavdalanardi. va boshqalar) va eng yorqin buvisi Ivanovaning "Volga" she'rida: "Uning ko'zlari butunlay g'oyib bo'ldi, ikkita katta ko'z yoshlari tez-tez miltillaydi."

Talabalik yillarida N. N. Blagov she'r yozishni boshladi. Institutni tugatgach, u 1956 yil may oyida "Volga" she'rini nashr etadigan "Ulyanovsk komsomolets" gazetasida ishladi. Ushbu she'ri uchun Blagov 1957 yilda Moskvada bo'lib o'tgan Butunjahon yoshlar va talabalar festivali laureati unvoniga sazovor bo'ldi.

1983 yil bahoridan N. N. Blagov RSFSR Yozuvchilar uyushmasi va Saratov Yozuvchilar tashkiloti organi bo'lgan "Volga" jurnalining bosh muharriri.

Hammasi bo'lib 18 ta she'riy to'plami nashr etilgan.

Men rassom Arkadiy Plastovni bilardim.

N. N. Blagov 1992 yil 27 mayda Ulyanovskda vafot etdi. Qishloqda dafn etilgan. Krestovo-Gorodishche, Ulyanovsk viloyati, Cherdaklinskiy tumani.
Lev Popov

**Lev Nikolayevich Popov** (1932-yil 18-mart – 2008-yil 8-oktyabr, Moskva, Rossiya) – sovet va rus arxitektori. Moskva, Novosibirsk, Praga, Boku va Toshkent metropolitenlarining yerosti va yerusti inshootlari loyihachisi.

## Hayoti
Lev Nikolayevich Popov 1932-yil 18-martda tugʻilgan. Oʻrta maktabni tamomlagandan soʻng, Moskva arxitektura institutiga oʻqishga kirgan va u yerni 1965-yilda tamomlagan. Mehnat faoliyatini Metrogiprotrans institutida boshlagan. U oʻtgan asrning 70—80-yillarida qurilgan bir necha metro stansiyalari loyihalarining muallifi hisoblanadi. Lev Popov butun dunyoga Moskva metrosining meʼmori nomi bilan mashhur. Biroq, uni bir qancha avangard loyihalari uchun tez-tez tanqid qilishgan. Lev Popov buyuk sovet meʼmori Aleksey Nikolayevich Dushkin tomonidan ishlab chiqilgan meʼmorchilik tamoyillarini qayta koʻrib chiqish orqali oʻzining yangi ijodiy uslubini yaratgan.

Lev Nikolayevich Popov oʻn uchta Moskva metro stansiyalari loyihalarining hammuallifi hisoblanadi. Shuningdek, Boku (Ganjlik bekati, 1967) va Toshkent (Mustaqillik maydoni bekati, 1977) shaharlaridagi metro bekatlarini loyihalashda ham faol tarzda ishtirok etgan. Lev Popovning soʻnggi loyihasi Dostoyevskaya metrosi boʻlib, 2010-yilda meʼmorning oʻlimidan keyin foydalanishga topshirilgangan.

## Loyihalari

### Moskva metro stansiyalari

### Boshqa metropolitanlarning bekatlari
Boku: „Ganjlik“ (hammuallif), 1967-yil.

Toshkent: „Mustaqillik maydoni bekati“, 1977-yil.

Novosibirsk: „Garin-Mixaylovskiy maydoni“, 1984-yil.

Praga: „Andel“, 1985-yil.

## Mukofotlari
Lev Nikolayevich Popov metro stansiyalarini loyihalash boʻyicha tanlovlarda ishtirok etgan. Ushbu tanlovlarda oʻz loyihalari uchun bir necha bor taqdirlangan:

* Leningrad – bitta mukofot.
* Moskva – ikkita mukofot.
* Minsk – beshta mukofot.
* Novosibirsk – bitta mukofot.
* Dnepropetrovsk – bitta mukofot.
* „Naximovskiy prospekt“ stansiyasi – Sovet arxitektorlari ittifoqining mukofoti.

## Galereya

File:Metro MSK Line7 Polezhaevskaya.jpg|Polejaevskaya
File:Belyaevo-mm.jpg|Belyaevo
File:Skhodnenskaya station.jpg|Sxodnenskaya
File:MosMetro Ploschad Ilyicha asv2018-01.jpg
File:MosMetro Borovitskaya asv2018-01.jpg|Borovitskaya
File:Otradnoe-mm.jpg|Otradnoe
File:Prague 07-2016 Metro img5 LineB Andel.jpg|Anděl
File:Rimskaya 03.jpg|Rimskaya


## Manbalar

## Havolalar
* *Лев Попов*. Станция «Московская» в Праге .
* Иван Николаев. Путь к «Достоевской»
* Кусочек Москвы на пражском Смихове 
* 18 марта 1932 года — родился выдающийся архитектор Лев Попов
Yakov Lixtenberg

**Yakov Grigoryevich Lixtenberg** (1899-yil 15-oktyabr, Brest-Litovsk, Grodno gubernatorligi, Rossiya imperiyasi – 1982-yil 4-sentyabr, Moskva, SSSR) – sovet meʼmori. Ikkinchi darajali Stalin mukofoti laureati (1941).

## Hayoti

Yakov Grigoryevich Lixtenberg 1899-yilda Brest-Litovskda tugʻilgan. U 1921—1929-yillarda Xarkov milliy qurilish va arxitektura universiteting arxitektura yoʻnalishida oʻqigan. U Xarkovda Ukrpromstroy tizimida ishlagan (1927—1929). Keyinchalik 1930—1933-yillarda Giprogradda faoliyat yuritgan. Talabalik yillarida Davlat sanoat binosi loyihasini ishlab chiqishda qatnashgan (meʼmorlar S.Serafimov, S.Kravets, M.Felger, Xarkov). 1933-yilda Metroproyektga taklif qilingan va u yerda 1933-yildan 1939-yilgacha S.Kravets rahbarligida ishlagan. Yakov Grigoryevich Lixtenberg 1939—1943-yillarda Toshkent maxsus loyiha byurosida, 1943—1945-yillarda Davlat qurilish loyihasida (Moskva), 1945—1959-yillarda Mosproyektda ishlagan.

## Oilasi
Qizi Eleanor ham meʼmor boʻlgan.

Nabirasi Irina Lixtenberg (1958—2013) Moskva arxitektura institutini tamomlagan hamda Moskva va Isroilda ishlagan. Yavne va Xod Hasharon shaharlaridagi yirik shaharsozlik loyihalari muallifi boʻlgan.

## Loyihalari

* Sement zavodini rekonstruksiya qilish (1927—1929, Kramatorsk, SSSR);
* Turbina zavodi laboratoriyasi (1927—1929, Xarkov, SSSR)
* 800 oʻrinli maktab (1927—1929, Xarkov, SSSR)
* Poliklinika (1927—1929, Xarkov, SSSR)
* Poliklinika (1927—1929, Kramatorsk, SSSR)
* Kinoteatr (1930, Xarkov, SSSR)
* Turar-joy binolari (1930—1932, Xarkov, Artemyevsk, Makeevka, Yenakievo, SSSR)
* Ikkita universal doʻkon (1930—1932, Xarkov, SSSR)
* 4000 oʻrinli teatr loyihasi amalga oshirilmagan (1930, Xarkov, SSSR)
* Butunrossiya qishloq xoʻjaligi koʻrgazmasidagi Volga viloyati paviloni (1930-yillar, Xarkov, SSSR);
* Butunrossiya qishloq xoʻjaligi koʻrgazmasidagi Ukraina paviloni (1930-yillar, Xarkov, SSSR)
* Harbiy dengiz floti madaniyat uyi (1940, Sevastopol, SSSR, S.Kuznetsov bilan birga)
* O‘zbekistondagi evakuatsiya qilingan korxonalar uchun aholi punktlari: Qaratau va Bekobod, (1940-yillar, Toshkent, SSSR)
* Kurskaya metro bekati amalga oshirilmagan (1940-yillar, Moskva, SSSR)
* Belorusskaya metro bekati amalga oshirilmagan (1940-yillar, Moskva, SSSR).

## Mukofot
Ikkinchi darajali Stalin mukofoti laureati (1941).

## Manbalar

## Havolalar
* Lixtenberg, Yakov Grigorevich
* Arxitektor Ya. G. Lixtenberg 
* Foto postroyki 
* Foto postroyki 
* Foto postroyki
Gennadiy Granatkin

**Gennadiy Ivanovich Granatkin** (1913-yil 1-may, Urey qishlogʻi, Mordoviya Respublikasi – 1990-yil 19-yanvar, Kiyev) – sovet meʼmori, 1938-yildan SSSR Arxitektorlar ittifoqi aʼzosi, Fan va texnika sohasida xizmatlari uchun Ukraina Davlat mukofoti laureati.

## Hayoti
Gennadiy Ivanovich Granatkin Rossiya imperiyasi, Penza viloyati, Krasnoslobodskiy tumani, Urey qishlogʻida (hozirgi Yelnikovskiy tumani, Mordoviya Respublikasi, Rossiya) oddiy dehqon oilasida tugʻilgan. 1996-yil 8-fevralda reabilitatsiya qilingan. Keyinchalik Gennadiy onasi Pelageya va aka-ukalari Nikolay, Andrey, Vasiliy, Stepan, Aleksey bilan Toshkentga koʻchib oʻtgan.

1932—1938-yillarda Toshkentdagi Oʻrta Osiyo sanoat institutining arxitektura fakultetida oʻqigan. 1938—1943-yillarda Toshkentdagi bir nechta qurilish tashkilotlarida ishlagan. Gennadiy Ivanovich Granatkin 1939—1940-yillarda qurilgan Toshkentdagi 50 xonadonli turar-joy binosi va yozgi kinoteatr loyihasi muallifi hisoblanadi.

1943—1945-yillarda armiya safida Ulugʻ Vatan urushida qatnashgan. 2-darajali Vatan urushi ordeni bilan mukofotlangan (1945).

1945-yildan „Kiyevgiprotrans“ loyiha institutida arxitektor (1951-yilgacha – Kiyevtransuzelproyekt), 1960-yildan Ukraina SSR Qurilish va arxitektura akademiyasining eksperimental loyihalash institutida bosh loyiha arxitektori, 1963-yildan turar-joy va jamoat binolarini eksperimental loyihalash boʻyicha Kiyev ilmiy-tadqiqot institutida (KiyevZNIIEP) bosh loyiha arxitektori, boʻlim boshligʻi lavozimlarida ishlagan.

Gennadiy Ivanovich Granatkin 1990-yil 19-yanvarda Kiyevda vafot etgan. U Sovskiy qabristoniga dafn qilingan.

## Loyihalari
* Toshkentda 50 xonadonli turar-joy binosi va yozgi kinoteatr (1939—1940).
* Vinnitsadagi poliklinika (1946).
* Ukraina SSR Avtomobil transporti vazirligining asosiy axborot-hisoblash markazining 17 qavatli binosi (1975-yil, hozirgi „Davlat avtomobilsozlik ilmiy-tadqiqot loyiha instituti“ davlat korxonasi binosi, Beresteyskiy prospekti, 57).
* 1-438A turar-joy binolari

## Galereya

File:Залізничний вокзал, фронт.jpg|Chernigov temiryoʻl stansiyasi
File:Вокзал ст. ім. Т. Шевченка.jpg|Taras Shevchenko vokzali
File:Залізничний вокзал у Знам'янці.jpg|Znamyanka temiryoʻl stantsiyasi
Railway station, Brest, Belarus.jpg|Brest markaziy stansiyasi
Chop center 2006.JPG|Chop stantsiyasi


Khreschatyk metro station Kiev 2010 01.jpg|Xreshchatyk metro bekati
Arsenalna metro station Kiev 2010 01.jpg|Arsenalna metro bekati
Dnipro Metro Station Kiev 03.jpg|Dnіpro metro bekati




## Adabiyotlar
* Гранаткин Геннадий Иванович [Изоматериал] : лич. лист чл. СА УССР. — : [б. и.], 1956. — 5 л. // .
* Гранаткин Геннадий Иванович // Сайт «Память народа»

## Manbalar
Aleksandr Gegello

**Aleksandr Ivanovich Gegello** (1891-yil 23-iyul, Yekaterinoslav – 1965-yil 11-avgust, Moskva) – sovet meʼmori.

## Hayoti
1891-yil 23-iyulda Yekaterinoslavda tugʻilgan.

Otasi – maslahatchi Ivan Grigoryevich Gegello, Yekaterinoslav viloyatining Verxnedneprovskiy tumanida zemstvo shifokori boʻlib ishlagan, oʻgʻli tugʻilishidan oldin vafot etgan.

Onasi – Yelena Konstantinovna (Lashkova), oʻqituvchi boʻlgan.

1902-yildan boshlab u Yekaterinoslav klassik gimnaziyasida tahsil oldi, shundan soʻng onasi va akasi Mixail (keyinchalik shifokor boʻlgan) bilan birga Sankt-Peterburgga koʻchib oʻtdi.

1910-yilda u Sankt-Peterburg Politexnika institutiga oʻqishga kirdi (TsGIA SPb, 478-fond, 3-inventar, 1461-fayl), birinchi kursni tugatgandan soʻng u Sankt-Peterburg davlat arxitektura va qurilish universitetiga oʻtdi. Oʻqish davomida u meʼmor I.A.Fomin bilan birgalikda ishlagan.

1921-yilda u Badiiy akademiyaning arxitektura boʻlimiga oʻqishga kirdi va uni 1923-yilda muvaffaqiyatli tugatdi.

Keyingi oʻttiz yil ichida u va uning yordamchilari 300 dan ortiq loyihani amalga oshirdi.

## Mehnat faoliyati
1916—1924-yillarda I.A.Fomin ustaxonasida yordamchi.

1924-yildan „Stroykom“ konstruktorlik byurosida (1926-yildan „Stroykomxoz“) ishlagan.

1929—1933-yillarda Leningrad shahar qurilish muhandislari institutida (LIICS) dars bergan.

1930-yillarda Toshkentdagi teatr binosini loyihalashtirgan.

1936-yili Angliya, Fransiya va Shvetsiyaga sayohat.

1934—1948-yillarda Lenproektning 62-sonli ustaxonasi boshligʻi.

1948—1950 – SSSR Arxitektura akademiyasining Leningrad filialini boshqargan.

Ulugʻ Vatan urushi yillarida Novosibirskda yashab ijod qilgan.

1950-yil – Arxitektura akademiyasining vitse-prezidenti etib saylandi.

1950-yil Moskvaga koʻchib oʻtdi.

SSSR Qurilish va arxitektura akademiyasining faxriy aʼzosi boʻlgan.

## Loyihalari
* Vishniy Volochyokdagi kasalxona (1926, hammuallif G.A.Simonov);
* Toshkentdagi teatr;
* Polotskdagi teatr (1929-1931);
* Inya vokzalidagi ishchilar posyolkasi (1942);
* Sevastopoldagi Kommuna maydonida (zamonaviy Ushakov maydoni) dengizchilar klubi va turar-joy binolari (1948—1951, hammualliflar N.I.Bogdanov, L.I.Kireyev)
* Qozondagi V.I.Lenin haykali (1953, haykaltarosh P.P.Yatsyno);
* Kolpino shahrining markaziy maydonidagi binolar majmuasi (1955; hammualliflar: M.A.Shepilevskiy va M.Y.Klimentov).

## Manbalar
Em Gvan

Em Gvan

**Em Gvan Bon** (1922, Vladimiro-Aleksandrovskoye, Suchansk volosti, Olginskiy tumani, Primorsk viloyati – 1980, Toshkent viloyati, Oʻzbekiston SSR, SSSR) – Toshkent viloyati, Yuqori Chirchiq tumanidagi „Pravda“ kolxozining rahbari, Oʻzbekiston SSR Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1951).

## Hayoti
Em Gvan Bon 1922-yilda Olginskiy tumani Vladimiro-Aleksandrovskoye qishlogʻida dehqon oilasida tugʻilgan. 1937-yilda ota-onasi bilan birga Oʻzbekiston SSRning [Toshkent viloyati]dagi maxsus posyolkaga surgun qilinadi. [Ikkinchi jahon urushi yillarida Toshkent yaqinidagi Boʻzsuv kanali GESida, Yuqori Chirchiq tumanidagi „International“ kolxozida ishlagan.

Em Gvan Bon 1948—1952-yillarda Yuqori Chirchiq tumandagi „Pravda“ kolxozida dala mudiri boʻlib ishlagan. 1950-yilda Em Gvan Bon boshchiligidagi dala jamoasi 15,5 gektar maydonning har gektaridan oʻrtacha 107,1 sentnerdan yashil kenaf poyasi yigʻib oldi. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1951-yil 22-maydagi farmoni bilan unga "1950-yilda kolxozlar tomonidan qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini yetkazib berish va kontraktatsiya qilish, MTS ishiga naturada haq toʻlash va 1951-yil bahorgi ekish uchun barcha ekinlarni urugʻlik bilan taʼminlash, sugʻoriladigan yerlarda yashil kanop poyasidan yuqori hosil olgani uchun Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni, Lenin ordeni va O‘roq va Bolg‘a oltin medali topshirilgan.

Em Gvan 1951-yilda KPSS safiga qoʻshildi. 1956-yilda Toshkent qishloq xoʻjaligi texnikumini, 1961-yilda Moskvadagi Timiryazev nomidagi qishloq xoʻjaligi akademiyasini tamomlagan.

Moskva viloyati, Volokolamsk tumani, „Bolshevo“ sovxozining bosh agronomi (1961), Moskva viloyati, Podolsk tumani, „Zarya komunizm“ sovxozining katta agronomi (1961—1963) lavozimlarida ishlagan.

1963-yilda Oʻzbekiston SSRga qaytib, 1980-yilgacha Toshkent viloyati Kommunistik tumanidagi „Leninskiy put“ kolxozining bosh agronomi boʻlib ishladi.

Em Gvan Bon 1980-yil iyul oyida vafot etdi. Kommunistik tumani (hozirgi Yuqorichirchiq tumani) Rodina qishlogʻida dafn etilgan.

## Mukofotlari
* Sotsialistik Mehnat Qahramoni
* Lenin ordeni – ikki marta (1951, 1953)
* Mehnat Qizil Bayroq ordeni (1954)
* „Shavkatli mehnat uchun“ medali (1971)

## Adabiyotlar
* Шин Д.В., Советские корейцы Герои Социалистического труда, Алматы: Service Press, 2019
* Ким П.Г., Корейцы Республики Узбекистан, Ташкент: Узбекистон. 1993
* Ким Б.И., Корейцы Узбекистана. Кто есть кто, Ташкент, 1999

## Manbalar

## Havolalar
* Герман Ким, Герой Социалистического труда Эм Гван Бон
Darya Belyakina

**Darya Vasilyevna Belyakina** (1986-yil 16-noyabrda tugʻilgan, Toshkent, Oʻzbekiston SSR) – rossiyalik suzuvchi, xalqaro toifadagi sport ustasi. „Olimpiyachi“ sport maktabi oʻquvchisi (Ryazan). Murabbiyi – Vasiliy Belyakin. 2000-yildan beri terma jamoa aʼzosi. Pekin va London Olimpiadalarida suzish boʻyicha Rossiya olimpiya terma jamoasi aʼzosi.
Viktor Sarianidi

**Viktor Sarianidi** (; ; 1929-yil 23-sentyabrda tugʻilgan, 2013-yil 22-dekabrda vafot etgan) — Sovet arxeologi. U 1976-yilda Qoraqum choʻlida bronza davri madaniyati qoldiqlarini topgan. Madaniyat Baqtriya-Margʻiyona arxeologik majmuasi nomi bilan mashhur boʻlgan. Sovet va Rossiyalik arxeolog, tarix fanlari doktori.

## Hayoti
U 1929-yil 23-sentabrda Toshkentda Pontika yunonlari oilasida tugʻilgan. Uning ota-onasi Ioannis va Afina Sarianidi 1920-yillarda Ukrainaning Yalta shahridan Toshkent shahriga koʻchib kelishgan. Sarianidi 1952-yilda Oʻzbekiston Milliy universitetini tamomlagan. Keyinchalik 1961-yilda Moskvadagi Sovet Fanlar Akademiyasi Arxeologiya institutida magistrlik darajasiga erishgan. U 1975-yilda „Afgʻoniston bronza va temir davrida“ nomli doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan. Keyin Arxeologiya instituti xodimlariga qatoriga qoʻshilgan va institutda butun faoliyatini shu yerda davom ettiradi. 1996-yilda Viktor Gretsiyaga koʻchib oʻtadi. Viktor Sarianidi 2013-yil 22-dekabrga oʻtar kechasi Moskvada vafot etgan.

## Faoliyati
Viktor Sarianidi talabalik davridayoq, 1949-yilda Mikhail Masson rahbarligida Turkmaniston arxeologik yodgorliklarida izlanishlar olib borishadi. 1952-yilda Oʻrta Osiyo Davlat universitetini tamomlagach, Samarqanddagi Tarix muzeyiga ishga kiradi va ikki yil shu yerda ishlaydi. Sarianidi Tohirbey, Yaz Depe (1955-1956), Togolok (1970-yillar) yodgorliklarini qazishda ishtirok etgan. U 1974-yildan Margʻiyona (yoki Margʻush) madaniyatini aniqlashga olib kelgan qazishma ishlariga rahbarlik qilgan. 1990-yilda esa bronza va ilk temir davriga oid 200 dan ortiq manzilgohlar topilgan. Manzilgohlarning eng asosiysi miloddan avvalgi III ming yillikning oxirida barpo etilib, miloddan avvalgi 1600-yillargacha davom etgan poytaxt Gonurtepa edi.

## Manbalar
Ozarbayjondagi masjidlar roʻyxati

Bu sahifada **[[Ozarbayjon|Ozarbayjondagi]] [[Masjid|masjidlar]] roʻyxati** berilgan.

## Yana qarang

* Togʻli Qorabogʻdagi masjidlar roʻyxati
* Osiyodagi masjidlar roʻyxati

## Havolalar
Choʻponota

**Choʻponota**, **Choponota** – Toshkent shahrining Chilonzor va Uchtepa tumanlaridan oqib oʻtuvchi kichik sugʻorish kanali (ariq). Anhor kanalining oʻng tarmogʻi hisoblanadi. Ariq 1936-yilda qazib ishga tushirilgan. Quyilish joyi Quyi Bo‘zsuv kanali.

## Tavsif
Choʻponotaning uzunligi 5 km 218 m. Kanal tubi butun uzunligi boʻylab betonlangan. Maksimal suv sarfi 400 l/s. Toshkent ensiklopediyasiga koʻra 300 gektar , Q. Xolmatov va P. Baratovlar maʼlumotlariga koʻra kanal suvidan 500 gektar yer maydoni sugʻoriladi.

Choʻponota kanalining boshlanishi *Chilonzor* restorani orqasida (Anhorning chap sohilida) joylashgan. Ariq Anhordan oʻng tomonga oqib *Gʻafur Gʻulom nomidagi madaniyat va istirohat bogʻini kesib oʻtadi*. Dastlab, kanal shimoli-gʻarbiy tomonga oqadi va Chilonzor massivining *6*, *8*, *9*, *13* va *12-* kvartallari hududidan oʻtadi, Chilonzor tumanidan Uchtepa tumaniga oʻtadi. *Bunyodkor shoh koʻchasi*, *Qatartol*  koʻchalarini (chorrahada kichik qabriston ), *Chapanota*, *Lutfiy*, *Farhod*, *Katta Xirmontepa* va *Foziltepani* kesib oʻtadi. Quyi oqimida gʻarbiy yoʻnalishda oqadi, qolgan suv Toshkent halqa yoʻli yaqinida, *Oʻrikzor* bozori janubida joylashgan Boʻzsuv kanaliga quyiladi. Ariqning butun yo‘nalishi butunlay betonlangan, kanal boʻylab 10 ta dyuker va 10 ta quvurli koʻprik bor.

1983—yilga kelib Choʻponota kanali 13 ta sugʻorish ariqlarini suv bilan taʼminlagan.

K.Xolmatov va P. Baratovning yozishicha, kanal qazish ishlari 1939—yilda olib borilgan.

## Manbalar


## Adabiyot

* Xolmatov Q., Baratov P. Toshkent shahrining irrigatsiya shoxobchalari. – Toshkent: „Fan“ UzSSR, 1983. – S. 31.
* Toshkent: ensiklopediya. / bosh tahrir hayʼati A. Akromov, B. Sh. Alimov, M. N. Aminov va boshq. – Toshkent: „Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi“ Davlat ilmiy nashriyoti, 2008. – S. 495. – 784 s. – . (st. „Suv xoʻjaligi“)
* Atlas „Tashkent“ maliy. / Chernyavskaya T. B. – Tashkent: Goskomgeodezkadastr, 2007. – 122 s. – .
Damashi

**Damashi**, **Damachchi** – Toshkent va Toshkent viloyatidagi kanal, Kaykovus kanalining oʻng tarmogʻi. Kaykovus kanalining katta miqdordagi suvi va Damashiga oqib o'tgani sababli, ba'zan kanallarning yuqori oqimi bir ariq deb hisoblanadi.

Damashi kanalining uzunligi 15,4 km bo‘lib, shundan 8,5 kmi shahar ichidan oqib o‘tadi. Yana 1 km yoʻl Qoraqamish oqava kanali boʻylab oʻtadi.

## Damariq suvlari bilan sugʻoriladigan kanallar

### Qichqiriq

Qichqiriq Gʻafur Gʻulom koʻchasi oldidagi Taxtapul hududida joylashgan suv ajratgichdan boshlanadi. Kaykovusning oʻng tarmogʻi boʻlib, u oʻzining ustki qismining yoʻnalishini va oqimning asosiy hajmini (taxminan 99-99,5%) saqlab qoladi, Kaykovusning oʻzi esa suvning ozroq qismi bilan bir oz yon tomonga, janubga ketadi.

Qichqiriq katta Gʻafur Gʻulom koʻchasi (yer osti), Kichik halqa yoʻli va Qorasaroy koʻchalarini kesib oʻtadi. Kanal boʻyida *Sebzor madaniyat va istirohat bogʻi*, *Shimoliy Olmazor* va *Qoraqamish turar-joy massivining* 1/1, 1/2 va 1/3 massivlari, 233-umumtaʼlim maktabi, 1-sonli bolalar bogʻchasi joylashgan.

Xasanova koʻchasi hududida Qichqiriq Qoraqamish kanali bilan birlashadi. Shunday qilib, Qichqiriq Boʻzsuv suv tizimini ana shu kanal bilan bogʻlaydi.

Qichqiriqdagi „Sebzor“ dam olish maskani orqasida kuchli qiyalikli () *sharshara* bor. „Sharshara“ Toshkentning goʻzal goʻshalari qatoridan munosib oʻrin olgan.

### Damariq

Damariq sohillarida *Qoraqamish 2/2*, *Qoraqamish 2/5*, *Olimpiya* (chapda) va *Tansiqboev* (oʻngda) turar-joy massivlari joylashgan. Toshkentda *Oʻrazboyev* va *Tansiqboyev* koʻchalari hamda Toshkent halqa yoʻlini kesib oʻtadi. Tansiqboyev koʻchasi va Halqa yoʻli oraligʻida oqim shimolga qarab sezilarli qiyalik hosil qiladi.

Toshkent viloyatining Zangiota tumanlarida Damariq janubi-sharqqa burilib ketadigan *Ilgʻor* posyolkasi va *Koʻksaroy* hududlariga oqib kiradi. Kanal shuningdek *, Keles-Oʻzbekiston* temir yoʻli va *R-3* avtomobil yoʻlini kesib oʻtadi.

Koʻksaroyda P-3 avtomagistrali orqasida Damariq *Ramazon* va I*yun* kanallariga boʻlingan.

### Ramazon
**Ramazon** – Damariqni ikkiga boʻlingandan keyin oʻng tomonga oquvchi kanal. Janubi-gʻarbdan, soʻngra gʻarbdan *Akmal-Ikromov* qishlogʻidan oʻtadi. U Ashchisay kanaliga quyiladi.

## Ekologik holat
Soʻnggi yillarda Damariq boʻyida qariyb 10 gektar maydonni egallagan qurilish va maishiy chiqindilar poligoni barpo etildi. Chiqindilarning ommaviy yonishi natijasida paydo boʻlgan tutun bir qator qoʻshni hududlarga tarqaladi. Atrof-muhit faollari kanalning suv muhofazasi zonasida noqonuniy qurilgan binolar mavjudligini ham qayd etgan.

**Qorasuv** – Damariqning chap qirgʻogʻidagi kanal, shahar ichida joylashgan. 65-sonli bolalar bogʻchasi yonida yer yuzasiga chiqadi, *Muxbir* koʻchasidagi 32-uy orqasida yana yer ostiga tushadi va 278-maktab yonida yana paydo boʻladi.

**Iyun** – Damariqning ikki kanalga boʻlinganidan keyin chap shoxobchasi. Janubi-gʻarbdan, soʻngra janubdan oqib oʻtib, Nazarbek, *Yangiturmush* va *Botir* aholi punktlari oralab oqadi.

## Manbalar
Darbazakent

**Darbazakent**, **Darvazakent** () Toshkent viloyati, Yunusobod tumanidagi sugʻorish kanali (ariq), kanalning oʻng tomonida Boʻzsuv kanali oqadi. Darbazakentning yuqori oqimi aylanma kanal sifatida Boʻzsuv GESda foydalaniladi.
## Etimologiyasi
Geograf N. G. Mallitskiy Toshkentning „Darvazakent“ gidronimi „darvazakam“ „darvoza ariq“ yoki „ariq darvozalari“ning buzilishi deb taxmin qilgan. Bu nom Iskityatartar kanalining (Zarafshon va Sangzor daryolarini bogʻlaydigan) qismi bilan mashhur boʻlib, u yerda tepaliklardan oʻtadi. Ayniqsa chuqur jarlik hosil qiladi, bu esa eng muhim qazish ishlarini talab qiladi. Olimlarning taʼkidlashicha, ilgari Toshkent kanali xuddi shunday tarzda Boʻzsuvning oʻng qirgʻogʻidagi tepaliklar orasidan oqib oʻtishi mumkin edi. Uning gipotezasiga koʻra, nomining ikkinchi qismi vaqt oʻtishi bilan *kent*ga aylangan. Chunki, soʻgʻdiycha „kam“ soʻzi unutilib, mahalliy aholi uchun tushunarsiz boʻlib qoladi. Buning isboti sifatida N. G. Mallitskiy tarixiy manbalarda qayd etilgan qadimiy Buxoro gidronimi *Shapurkam* (soʻgʻd tilida – „arik Shapura“)ning zamonaviy, qayta ishlangan „Shafrikent“ nomiga oʻtishini aytib oʻtadi.

## Geografik joylashuvi
Darbazakentning uzunligi 2,22 km ni tashkil qilib, ulardan 0,62 kmi beton kanalga, 1,6 kmi esa tuproq kanaliga toʻgʻri keladi. „Toshkent“ ensiklopediyasiga koʻra, maksimal oʻtkazish quvvati 600 l/s boʻlib, kanal bilan sugʻoriladigan yerlar 245 gektar maydonni egallaydi. K. Xolmatov va P. Baratovning maʼlumotlariga koʻra, kanalda suv sarfi 700 l/s ni tashkil qilib, Yunusobod tumanida 100 gektar maydonni sugʻoradi. Darbazakent Botanika bogʻi hududidagi Boʻzsuv kanalining oʻng tomoniga oʻtadi. Umumiy gʻarbiy yoʻnalishda, taxminan Chinobod koʻchasiga parallel boʻlib, kichik egri chiziqlar hosil qiladi. Oqimning dastlabki qismida u keng kanalga ega boʻlib, keyinchalik keskin torayadi. Torayish joyida Darbazakent aslida yer usti (kichik) va yer osti (katta) qismlariga boʻlinadi.

Toraygandan soʻng Toshkent – Moskva temir yoʻl liniyasini va keyinchalik Amir Temur koʻchasini ikki marta kesib oʻtadi. Amir Temur koʻchasining orqasida shimoli-gʻarbiga burilib, *Shahriston koʻchasi*ga yaqinlashadi. Shahriston koʻchasi bilan kesishgan joyda kichik burchaklarga boʻlinadi. Darbazakent 11 ta koʻprik quvuridan oʻtib, uning yuqori oqimida 3 ta koʻprik oʻtkazilgan.

## Tarixi
Darbazakent qadimiy sugʻorish kanalidir. Kanal Arab istilosidan oldingi davrda qurilgan va Boʻzsuv va Oqtepa kanali orasidagi yerlarni sugʻorish foydalanilgan. Boʻzsuv yuqori oqimidan ajratilgan ariqlar qatoriga kiradi. Bu ariqlar oʻrta asrlarda va keyingi tarixiy davrlarda Toshkent viloyatining muhim hududlarini suv bilan taʼminlagan. Biroq keyinchalik Darbozakent ariqlar orqali Boʻzsuvning chap qirgʻogʻiga oʻtkazilgan.
## Adabiyotlar
* 
* 
* 
*  (st. „Suv xoʻjaligi“)
* 

## Manbalar
Hoji Rufay Bey masjidi

**Hoji Rufai Bey masjidi** – Ozarbayjonning Naxichevan shahrida joylashgan masjid. U 18-asrda qurilgan.
## Yana qarang
* Ozarbayjonda islom
* Ozarbayjondagi masjidlar roʻyxati
## Manbalar
Saroy masjidi

**Saroy masjidi** – Ozarbayjonning Boku shahrida joylashgan masjid boʻlib, u Shirvonshohlar majmuasi saroyi ichida joylashgan. Masjid 1441—1442-yillarda barpo etilgan.
## Yana qarang
* Ozarbayjonda islom
* Ozarbayjondagi masjidlar roʻyxati
## Manbalar
Mustafo Qazdal masjidi

**Mustafo Qazdal masjidi** Ozarbayjonning Qusar shahrida joylashgan sunniy musulmon masjididir.

Masjid Turkiya Din ishlari vazirligi tomonidan 1998-yilda qurilgan. Balandligi 40 metr bolgan minoraga ega masjid ikki qavatli boʻlib, 13 ta gumbazga ega.
## Yana qarang

* Ozarbayjonda islom
* Ozarbayjondagi masjidlar roʻyxati

## Manbalar