Sandra Magnus

**Sandra Magnus** (talaffuzi: *Sandra Mangnis* 1964-yil 30-oktyabrda tug'ilgan) - amerikalik muhandis va sobiq NASA astronavti. Magnus STS-119 ekipaji bilan orbitada 134 kun davomida parvoz qilgan. U kosmik kemaning yakuniy missiyasi boʻlgan STS-135 ekipajiga tayinlangan. Magnus shuningdek, **KE5FYE** qo'ng'iroq belgisi bilan litsenziyalangan havaskor radio operatoridir. 2012-yildan 2018-yilgacha Magnus Amerika Aeronavtika va Astronavtika Institutining ijrochi direktori boʻlgan.

## Biografiya

### Erta hayot va ta'lim
Magnus Illinoys shtatining Bellevil shahrida tug'ilib o'sgan. U 1996-yilda Missuri-Rolla Universitetida (hozirgi Missuri Fan va Texnologiya Universiteti) fizika va elektrotexnika bo'yicha ilmiy darajalarni qo'lga kiritdi. Uning *"BaO-ScO-WO uchlik tizimiga asoslangan termion katodlarning termokimyosi va [[Termoelektron emissiya|emissiya]] harakati o'rtasidagi munosabatni o'rganish"* mavzusidagi dissertatsiyasi Lyuis tadqiqot markazi tomonidan qo'llab-quvvatlangan.

### Muhandislik faoliyati
1980-yillarda Magnus muhandis sifatida Makdonnel Duglas uchun  yashirin samolyotlar dizayni ustida ishlagan. U 1991-yilda  A-12 Avenger II uchun harakatlantiruvchi tizim ustida ishlagan.

### NASA faoliyati

Magnus 1996-yilda astronavt nomzod sifatida tanlangan. 1997-yil yanvaridan 1998-yil mayigacha ikki yillik mashg‘ulotlardan so‘ng Magnus Astronavtlar idorasining foydali yuklar bo‘limiga ishga kirdi. Uning ishi Yevropa kosmik agentligi, Yaponiya taraqqiyot agentligi (NASDA) hamda Braziliya bilan muvofiqlashtirishni o'z ichiga olgan. 1998-yil may oyida u Rossiyada foydali yuklarni ishlab chiqish va sinovdan o'tkazish bo'yicha ishlashga jo'natildi. 2000-yilda u Xalqaro kosmik stansiya uchun CAPCOM vazifasini bajargan.

#### STS-112
U o'zining birinchi kosmik missiyasi STS-112 ni 2002-yil oktyabr oyida amalga oshirdi. Space Shuttle missiyasining asosiy maqsadi Xalqaro kosmik stansiyada (XKS) S1 truss qismini o'rnatish va sarf materiallarini yetkazib berish edi. Magnus S1 trussini o'rnatish va faollashtirish uchun zarur boʻlgan uchta kosmik yurish paytida, kosmik stansiyaning robot qo'lini boshqargan. Parvoz davomiyligi 10 kun 19 soat 58 daqiqa 44 soniya davom etgan.

#### NEEMO 11
2006-yil 16-22-sentyabr kunlari Magnus Florida qirg'oqlarida joylashgan Milliy okean va atmosfera ma'muriyatining Aquarius laboratoriyasida NASAning NEEMO 11 missiyasida, dengiz osti ekspeditsiyasi qo'mondoni bo'lib xizmat qildi.

#### Ekspeditsiya 18
Magnus 18-ekspeditsiyaning bir qismi sifatida Xalqaro kosmik stantsiya bortida parvoz muhandisi bo'lib ishlagan.

#### STS-135

2010-yil 14-sentyabrda NASA Magnusni STS -135 “*kerak bo‘lganda uchirish*” ekipajiga tayinlangan to‘rtta astronavtdan biri ekanligini e’lon qildi. Bu ekipajga tayinlangan boshqa a'zolar: qo'mondon Kristofer Fergyuson, uchuvchi Duglas G. Xerli va missiya mutaxassisi Reks J. Uolxaym. 2011-yil yanvarida NASA STS-135- ni 2011-yil iyul oyida ishga tushirilishi rejalashtirilgan soʻnggi kosmik kema missiyasi sifatida elon qildi; STS-134 2011-yil may oyida muvaffaqiyatli amalga oshirildi. Missiya 2011-yil 8-iyulda muvaffaqiyatli ishga tushirildi va 21-iyulda tugatildi.

2012-yil sentyabr oyida Magnus Astronavtlar idorasi boshlig'ining o'rinbosari bo'ldi.

### NASAdan keyin
2012-yil oktyabr oyida Magnus NASA astronavtlar korpusini tark etib, Amerika Aeronavtika va Astronavtika Instituti (**AIAA**) ijrochi direktori lavozimini egalladi. U 2018-yil yanvarigacha ushbu lavozimda ishladi

2018-yildan 2019-yilgacha Magnus AstroPlanetView direktori boʻlgan. 2019-yilda u mudofaa vazirining tadqiqot va muhandislik masalalari boʻyicha oʻrinbosari boʻldi, U NASA sobiq maʼmuriyati Maykl Griffin qoʻl ostida ishlagan.

## Havolalar

* 
* 
* Spacefacts biography
* "Spacebook," Dr. Magnus's blog during her 2008-9 mission aboard the ISS
* NASA biography October 2012

## Manbalar