open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Oraziy ziyoratgohi

**Oraziy ziyoratgohi** — Andijon viloyati Shahrixon tumani Namozgoh maxallasida joylashgan ziyoratgohdir.
## Tarixi
Alixon Mullaoxun o‘gli Oraziy 1869-yilda sobiq Marg‘ilon uezdi Shahrixon tumanining Qashqar mahallasida kulol oilasida tavallud topgan. Alixon Oraziy yozish va o‘qishni dastlab o‘z onasi qoʻlida tahsil olgan. Shoir faoliyatini 1900-yildan boshlagan. Oraziy 1884—1890-yillarda Shahrixondagi Dasturxonchi madrasasida tahsil olgan.2009-yilda Alixon Oraziy tavalludining 140 yilligi keng nishonlangan va Alixon Oraziyning Andijon viloyati Shahrixon tumanida uy muzeyi tashkil etilgan va shu yili daxma-maqbarasi qayta tamirlangan. Andijon viloyati oʻlkashunoslik muzeyi Shahrixon tumani boʻliminida shoirning ijodqalamiga mansub eng nodir manbalar saqlanmoqda. 

Andijon viloyati Shahrixon tumanida XVIII-asrga oid Ponsod nomi bilan ataluvchi madrasa — masjid oʻlkashunoslik muzeyi, madaniyat va istirohat bogʻi, pichoqchilik va hunarmandlik rastalari hamda XX-asrlarda yashab ijod qilgan shoir Oraziy maqbarasi bor.Alixon Oraziy 1942-yil 1-sentyabrda Andijon viloyati Shahrixon tumani Qashqar mahallasida oʻgʻir kasallikdan 73 yoshida vafot etadi va shu mahallaga Oraziy nomi beriladi. Oraziy ziyoratgohi — Andijon viloyatiShahrixon tumani Namozgoh maxallasida joylashgan. Oraziy qalamiga mansub muxammas:
Ey Pari!

Ey pari, boshing haqi, holimga bir nazzora qil,
Surati holim ko‘rib, insofa kel, bir chora qil,
Lutf qil, xohi g‘azab, men zor xizmatkora qil,
Har qachon husning zakotin mustahiq bechora qil,
Iltifoting tashnai didor o‘lan xummora qil.

Chorasizlikdan degayman, zulm qilsang mayliga,
Tig‘i mujgoning bilan bag‘rimni tilsang mayliga,
Bo‘lmadi dardim yashirmoq, endi bilsang mayliga,
Xo‘pmidir, debsan: „Raqiblardan siqilsang mayliga“,
Mendagi maqsad yo‘lida, xohlasang, ming pora qil.
## Manbalar
Qilich Burxoniddin ota ziyoratgohi

**Qilich Burxoniddin ota ziyoratgohi** — Andijon shahrida, Namangan va Farg‘ona viloyatlarida joylashgan ziyoratgohdir.
## Tarixi
Ofoqxojaning XVIII-asrda yashab ijod qilgan avlodlaridan birining nomi Qilich Burxoniddinxoja boʻlgan. XII-asrda yashab ijod qilgan Burxoniddin Qilichning O‘zgandagi mozoridan tashqari Burxoniddin Qilich nomi bilan bog‘liq Andijon, Namangan, Farg‘ona viloyatlarida o‘ndan ortiq ziyoratgoh mavjud. Qilich Burhon ziyoratgohi ham shundan ziyoratgohlar jumlasidan.Farg‘ona vodiysidagi ko‘plab sayyidlar xonadoni nasabnomalari aynan Burxoniddin Qilich nomi bilan atalib keladi.Qilich Burhoniddin ota 1010—1080-yillarda yashab ijod qilgan.1946—1947-yillarda Oq goʻr nomli masjid qurilgan.
Oʻzbekiston davlat arxivida Qoʻqon xonlari tomonidan Xazrat Sayyid Burhoniddin qilich mozori shariflariga deb nomlanuvchi bir nechta yorliqlar saqlanib qolgan. Qilich Burhoniddinning Qilich hazratlari zulhijja oyining 7-hijriy 695, yangi milodiy 1296-yilning 16-oktyabrda vafot etgan. Qilich Burxoniddin nomi bilan ataluvchi Fargʻona hukmdorining ixtiyoriy taxtdan voz kechishi Buxoniddin nomi bilan ataluvchi Buyuk ipak yoʻli manzilgohidan biri va ikkita dafn etish joyi bor. Bu dafn etish joyi Qilich Burxoniddin va Sayyid Burxoniddin deb atalgan.Qilich Burxoniddin nomi bilan ataluvchi bir necha ziyoratgohlar qurila boshlagan Andijon viloyatining Paxtaobod tumani,Andijon shahar,Baliqchi tumanlarida va yana Fargʻona viloyatining Toshloq tumani, Oʻzbekiston tumanida Qilich Burxoniddin ziyoratgohlari mavjud boʻlgan.Qilich Burxoniddin ota ziyoratgohi Qoʻqonliq nomi bilan ataluvchi qarbistonda joylashgan.

## Adabiyotlar
*Abdurahim Hoshim Mashhadiy. Atush (1).Qashqar uyg‘ur nashriyoti,2005.35-b.
*Abdulahatov N., G‘oziyev T. Burhoniddin Marg‘inoniy: tarixiy haqiqat va asotirlar. – T.: Yangi asr avlodi, 2010. 273-b.
## Manbalar
Abdulhamid Nurmonov

**Abdulhamid Nurmonov** (1942—2014) – pedagog, filologiya fanlari doktori. „Shuhrat“ medali sohibi. „El-yurt hurmati“ ordeni bilan mukofotlangan.

## Tarjimayi holi
Abdulhamid Nurmonov 1942-yil 15-mayda Andijon viloyati Baliqchi tumanining Oʻrmonbek qishlogʻida tugʻilgan. Oʻrta maktabni tugatib, Fargʻona davlat pedagogika instituti (hozirgi Fargʻona davlat universiteti) tarix-filologiya fakultetida tahsil olgan.

1963-yilda institutni imtiyozli diplom bilan tugatgan. Andijon davlat pedagogika instituti (hozirgi Andijon davlat universiteti)ga ishga kiradi. Universitetdagi yarim asrlik faoliyati davomida A.Nurmonov oʻzbek tilshunosligi oʻqituvchiligidan professor darajasiga koʻtarilgan. Jamoatchi olim sifatida pedagogika fakultetida dekan, maxsus fanlarni oʻqitish va oʻzbek tilshunoslik kafedralarida mudir, universitetning ilmiy ishlar boʻyicha prorektori lavozimlarida ishlagan.

A.Nurmonov 1973-yilda „Oʻzbek tilidagi tovush oʻzgarishlarida ekonomika prinsipi“ mavzusida nomzodlik, 1983-yilda „Oʻzbek tili sintaksisini sistema sifatida oʻrganish muammolari“ mavzusida doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan.

A.Nurmonov 50 ga yaqin darslik, risola, oʻquv qoʻllanmalari, 500 ga yaqin ilmiy, maʼrifiy-maʼnaviy maqolalar muallifi.

## Asarlari
„Oʻzbek tilining mazmuniy sintaksisi“, „Gap haqidagi sintaktik nazariyalar“, „Oʻzbek tilining fonologiyasi va morfonologiyasi“, „Oʻzbek tilshunosligi tarixi“, „Oʻzbek tilining nazariy grammatikasi. Morfologiya.“, „Lingvistik tadqiqot metodologiyasi va metodlari“, „Tilshunoslik va tabiiy fanlar“. Oʻrta maktablarning 5-9 sinf oʻquvchilari uchun „Ona tili“, Qirgʻizistondagi oʻzbek maktablarining 5-7-9-10-11-sinf oʻquvchilari uchun „Oʻzbek tili“, akademik litseylar uchun 3 jildlik „Hozirgi oʻzbek adabiy tili“ darsliklari muallifi. Uning „Struktur tilshunoslik: ildizlari va yoʻnalishlari“ kitobi 2010-yilgi Oʻzbekiston respublikasi oʻquv adabiyotlari tanlovida birinchi oʻrinni egallagan.

Abdulhamid Nurmonov 1999-yilda „Shuhrat“ medali, 2002-yilda „Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan xalq taʼlimi xodimi“ unvoni, 2011-yilda „El-yurt hurmati“ ordeni bilan mukofotlangan.

Abdulhamid Nurmonovning ilmu-fandagi hayot yoʻli, erishgan buyuk ilmiy ijodi 2012-yili Toshkentdagi „Akademnashr“ nashriyotida bosilgan 72 bosma toboqdan iborat uch jildlik „Tanlangan asarlar“ toʻplamida oʻz aksini topgan.

## Manbalar
Qarobosh ota ziyoratgohi

**Qarobosh ota ziyoratgohi** — Andijon viloyatining Bo‘taqora qishlog‘ida joylashgan ziyoratgohdir.
## Tarixi
Qarobosh ota ziyoratgohi Andijon viloyatining Bo‘taqora qishlog‘ida joylashgan va Ofoq hoji xazratlarining mudiralaridan biri Qarobosh ota ziyoratgohi bilan atalgan. Bo‘taqora qishlog‘ ariqlaridan oqib kelayotgan suvlar Qarobosh ota nomi bilan ataladi. Qarobosh ota ziyoratgohida 2 juft shifobaxsh bulq mavjud. Buloq nomlari Katta buloq va Qizilbuloq deb nomlangan. Qarobosh ota buloq janubidagi qarbiston qayta tiklanib uyning yonida kavlangan yertoʻla bilan va 60-yillarda bu ziyoratgoh Qarobosh ota tomonidan Sayyid Hasan ibn Mahmud ibn Mahmud al-Buxoriyga tegishli XIV-asrga tegishli bir qancha tarixiy qabr toshlari topilib Qabr gʻorida saqlanib kelgan. Hozirda ushu qabr toshi Andijon oʻlkashunoslik muzeyida saqlanib keladi.
Qabrtosh yuzasiga xattotlik sanʼati, sulh xati yuzuvi bitilgan:
* Ushbu qabr sohibi.
* Yorugʻ va mashhur sayyidlar ulugʻi, imomlar aʼlosi.
* Barcha fanlardan habardor, maqtovga loyiq, daxo xizmatlar va yaxshiliklar sohibi.
* Faxrli insonlar jamoasida peshqadam va oʻzini bosiqligi bi­lan tanilgan sadoqatli.
* Mustafo (alayxissalom) va xazrati Murtazo avlodi soʻzi va ish­lari bilan kishlarni gʻaflatidan uygʻotuvchi.
* Mazmunli so‘zi va jismi, ishlari bilan mashoyixlar shayxi.
* Pokiza musulmon Sayyid Xasan ibn Maxmud ibn Muxammad al-Buxoriy. Allox u kishini yaxshilar qatorida yodlasin, oʻz raxmatiga olsin.
* Yoʻli va qudrati oxirlab, 19 safar oyida kechasi.
* 712-yili ul maktovli zot Allox bergan umrining 57-yilida belgilangan muddatdan oʻtib,
boʻldi.
* Safar 712 xijriy 6-aprel 1312-yil.(M.Abduraxmonov tarjimasi)


Qoʻqon xonligi arxiviga doir xujjatlarda Boʻtaqora tumani qishlogʻidagi maydonlari Mavlono Mir Abdurahimga (1813-yilda vafot etgan) berilgan.
Andijon tumanining Eram tepa,Yalpok tepa,Katta guzar,Devatepa,Munchowtepa singari arxeologik yodgorliklar va Xalpa xoji,Qodirbek xoji,Matqosim xalpa nomi bilan ataluvchi meʼmoriy obidalar shuningdek oʻndan ortiq mukaddas ziyoratgoh va qadamjolari mavjud. Xususan, Boʻtaqora qishlogʻida Qarobosh ota qabristoniga oʻrta asrlarda yashab oʻtgan allomalar dafn etilgan.
## Manbalar
Fininvest

**Fininvest Sp.A.** (*Finanziaria Investimenti*) — Italiyaning yirik xolding kompaniyasi. Kompaniyaga Silvio Berluskoni tomonidan asos solingan. Kompaniyaning egasi uning oilasi hisoblanadi (2001 yil holatiga ko'ra, ular kompaniyaning 96% ga egalik qilgan). Jahondagi axborot va kommunikatsiyalar sohasidagi eng yirik guruhlardan biriga egalik qiluvchi yirik mediaxoldinglardan biri hisoblanadi. Kompaniya prezidenti Berluskonining qizi Marina Berluskoni hisoblanadi.

## Yana qarang

* Silvio Berluskoni
* Mediaset

## Manbalar

## Adabiyotlar

* 
* 
* 

## Havolalar

*
IoT

**IoT** - bu Internet jihozlari deb ataladigan maxsus qurilmalar tarmog‘i bo‘lib, Internet yoki boshqa tarmoqlarda real ma’lumotlarni to‘plash va almashish uchun ishlatiladi. Amaldagi ushbu texnologiyaga misollar quyidagilarni o‘z ichiga oladi.

## IoT qurilmalari
IoT qurilmalari tarmoqqa simsiz ulanadigan va ma'lumotlarni uzatish qobiliyatiga ega bo‘lgan nostandart hisoblash qurilmalari, masalan, internet jihozlaridagi (IoT) ko‘plab qurilmalardir.
IoT Internetga ulanishni ish stoli kompyuterlar, noutbuklar, smartfonlar va planshetlar kabi standart qurilmalardan tashqari, an’anaviy  yoki internetga ulanmagan jismoniy qurilmalar va kundalik obyektlarning istalgan diapazoniga kengaytirishni o‘z ichiga oladi. Texnologiya bilan o‘rnatilgan ushbu qurilmalar internet orqali muloqot qilishi va o‘zaro ta’sir qilishi mumkin. Ularni masofadan turib kuzatish va boshqarish ham mumkin.

## IoT qurilmasiga qanday misol bo‘laoladi.
Ulangan qurilmalar ekotizimning bir qismidir, unda har bir qurilma uy va sanoat vazifalarini avtomatlashtirish uchun muhitdagi boshqa tegishli qurilmalar bilan gaplashadi. Ular foydalanish mumkin bo‘lgan sensor ma’lumotlarini foydalanuvchilar, korxonalar va boshqa mo‘ljallangan tomonlarga etkazishlari mumkin. Qurilmalarni uchta asosiy guruhga bo‘lish mumkin: iste’molchi, korxona va sanoat.
Iste’molchiga ulangan qurilmalarga aqlli televizorlar, aqlli dinamiklar, o‘yinchoqlar, taqiladigan qurilmalar va aqlli jihozlar kiradi.
Masalan, aqlli uyda qurilmalar odamning mavjudligini sezish va unga javob berish uchun mo‘ljallangan. Biror kishi uyga kelganida, uning mashinasi eshikni ochish uchun garaj bilan bog‘lanadi. Ichkariga kirgandan so‘ng, termostat allaqachon o‘zlari xohlagan haroratga sozlangan va yorug‘lik pastroq intensivlik va rangga o‘rnatiladi, chunki ularning aqlli soatlari ma’lumotlari stressli kun bo‘lganini ko‘rsatadi. Boshqa aqlli uy qurilmalariga ob-havo prognozi asosida maysazorga beriladigan suv miqdorini sozlaydigan purkagichlar va uyning qaysi joylarini tez-tez tozalash kerakligini bilib oladigan robot changyutgichlar kiradi.

Ruzimov Omon Narimanovich (munozara)
Alitepa ziyoratgohi

**Alitepa ziyoratgohi** — Andijon viloyati Marhamat tumani Qorabog‘ish qishlog‘i Alitepa mahallasida joylashgan ziyoratgohdir.
## Tarixi
Alitepa ziyoratgohi Andijon viloyati Marhamat tumani Qoʻrabogʻish qishlogʻida joylashgan ziyoratgohlardan biri.Alitepa ziyoratgohi miloddan avvalgi I—II-asrlarga oid Ershi shahri (hozirgi Mingtepa) joylashgan.Tarixiy yillar tasiri qulash oqibatida ziyoratgohga aylangan.Ziyoratgohning balandligi 30 metrdan tashkil topgan. Alitepa Ziyoratgohning tepalik poyida ko‘xna va qadimiy chashma buloq tashkil etilgan va buloq nomi „Muborak chashma“ deb nomlangan.Hozirda Ishoqjon ota  Xoʻjaevning harakatlari bilan obodonlashtirilib ziyoratgohga aylantirilgan.Ziyoratgoh nomini olishni Ali nomi bilan bogʻlandi. Ali dorboz boʻlgan.

## Manbalar
Xususiy harbiy kompaniya

**Xususiy harbiy kompaniya** (; ***PMC***; ; ***ЧВК***) — bu shaxslarni yoki biror narsani qoʻriqlash, himoya qilish (mudofaa) bilan bogʻliq, koʻpincha harbiy mojarolarda ishtirok etish, shuningdek, razvedka maʼlumotlarini yigʻish, strategik rejalashtirish, logistika va konsalting bilan bogʻliq ixtisoslashtirilgan maxsus xizmatlarni taklif qiluvchi tijorat korxonasidir.

Dunyoning koʻpgina mamlakatlarida, oʻz qonunchiligiga muvofiq, XHKlarning oʻzlari maʼlum davlatlarning jinoiy qonunchiligini buzuvchi yollanma ishchilar va noqonuniy tashkilotlar sifatida tan olinadi va buning uchun ular ushbu davlatlarning sud qarori bilan jinoiy jazoga tortilishi mumkin. 2019-yil holatiga koʻra, dunyoda umumiy aylanmasi yiliga 400 milliard dollargacha boʻlgan 3000 ta XHK mavjud boʻlib, ularning xizmatlarining asosiy mijozlari davlatlardir. Bitta harbiy kampaniyaning byudjeti taxminan 20 million dollarni tashkil qilishi mumkin..

## Yana qarang
* Vagner guruhi

## Manbalar
(11964) Prigojin

**(11964) Prigojin** () — 1994-yil 10-avgustda belgiyalik astronom Erik Elst tomonidan Chilidagi La Silya rasadxonasida kashf etilgan asteroid. 1977-yilda kimyo boʻyicha Nobel mukofoti sovrindori, belgiyalik vikont, kimyogar Ilya Prigojin (asli kelib chiqishi rossiyalik) nomi bilan atalgan.

## Yana qarang
* Asteroidlar roʻyxati

## Manbalar
Obidjon Bakirov

**Obidjon Bakirov** (1941-yil, Andijon — 2019) — rassom, pedagog. Aktyor va rejissor Abbos Bakirovning jiyani. "Oʻzbekiston xalq rassomi" unvoni sohibi.

## Tarjimayi holi
Obidjon Bakirov 1941-yilda Andijon shahrida tugʻilgan. Oilasidagi muhit sanʼat bilan aloqador boʻlgan. Amakisi Oʻzbekiston xalq artisti, oʻzbek teatri va kinosining yulduzlaridan Abbos Bakirovdir. Abbos Bakirov Oʻzbekiston xalq artisti. U klassikaga aylanib qolgan oʻzbek filmlarida suratga tushgan boʻlsa ham, butun umri davomida Andijon teatrida ijod qilgan. Obidjon Bakirovning sanʼatga kirib kelishida ham amakisi sababchi boʻlgan.

O.Bakirov 1958-yilda Andijon viloyati musiqali drama va komediya teatriga ijrochi rassom boʻlib ishga kiradi. Maʼlum muddat Andijon tibbiyot institutida bezakchi rassom boʻlib ishlagan. Keyinchalik Benkov nomidagi rassomlik bilim yurtida oʻqiydi. Uni tamomlagach Toshkent teatr va rassomlik sanʼati institutida oʻqishini davom ettiradi. Institutda Rahim Ahmedov, Neʼmat Azizboyev singari bir qator taniqli rassomlardan rang-tasvir sirlarini oʻrgangan. Rassomlik sohasida maʼlum bilim va malakaga ega boʻlgach, Andijonga qaytib, ijod bilan shugʻullangan.

## Asarlari
„Abu Ali ibn Sino“, „Abbos Bakirov“ singari portretlarida rassom bu siymolarning maʼnaviy dunyosini, ichki kechinmalarini tasvirlagan. Ushbu janrga oid boshqa portretlardan Olim Qurbonov, Nayni Mamatqodirov, Turdixon Sattorov singari mashhur insonlarning ishlagan.

„Shohimardonda bahor“, „Tumanlikda“, „Choʻlda oqshom“, „Jala“, „Bogʻishamolda bahor“, „Oʻrik gullaganda“ suratlarida Fargʻona vodiysining goʻzal tabiatini tasvirlagan. Rassomning „Oʻrik guli“, „Qulupnaylar“, „Nastarin“ kabi asarlari natyurmort janrida.
Musavvir tomonidan Abu Ali ibn Sino tavalludining 1000 yilligi munosabati bilan yaratilgan buyuk allomaning siymosi tasviriy sanʼatda etalon sifatida qabul qilingan.

Obidjon Bakirov 1997-yili „Shuhrat“ medali, 2001-yilda "Oʻzbekiston Badiiy akademiyasining „Yuksak sanʼat asarlari uchun“ kumush medali bilan mukofotlangan. Obidjon Bakirov 2008-yilda „Oʻzbekiston xalq rassomi“ degan yuksak nomga sazovor boʻlgan..

## Manbalar
Simtepa

**Simtepa** — Oʻzbekistondagi arxeologiya yodgorligi. Fargʻona viloyati hududida joylashgan.

Simtepa Ahmad al-Fargʻoniy nomidagi oromgohning katta favvora va charxpalak atraksioni oʻrnida joylashgan bolib, 1958-yilda buzib yuborilgan. N. P. Arxangelskiyning keltirishicha, 1920—1925-yillarda Simtepa yodgorligidan gʻisht uchun tuproq olayotgan mahalliy millatga mansub ishchilar topilgan sopol idishlarni qadim zamonlarda yashagan majusiylarga tegishli boʻlsa kerak deb tushunishib sindirib yuborganlar.
Yodgorlikni Simtepa deb nomlanishi undagi topilmalardan kelib chiqqan degan qarashlar saqlanib qolgan.

1952—1960-yillarda Fargʻona shahridan turli yer osti quvurlarni oʻtkazish va yangi binolar uchun poydevorlar qazish vaqtida duch kelingan tasodifiy ashyo ham shaharni mil. avv. I asrga oidligi tasdiqlangan.

Mazkur osori-atiqalarning aksariyati Margʻilonsoy qirgʻogʻiga yaqin joylardan topilgan. Bu esa Margʻilonsoy atroflarida qadimdan koʻplab manzilgohlar mavjud boʻlganini koʻrsatadi. XX asrning 50-yillariga qadar mazkur qadimgi manzilgohdan faqat Simtepa yodgorligi saqlanib qolgan.

1957—1958-yillarda umumiy maydoni 400 m kv, balandligi 11 m dan iborat Simtepa yodgorligida viloyat muzeyi xodimlari arxeologlar N. G. Gorbunova, B. Z. Gamburg tomonidan arxeologik qazishma ishlari olib borilgan. Qazishmalar yodgorlikni Fargʻona I/II (Dovon davri miloddan avvalgi II asrdan milodning I asri) davri yodgorliklariga oidligini koʻrsatadi.

Arxeologik qazishmalar paytida 1500 dan ziyod sopol buyum parchalari, shisha buyumlar, yorgʻuchoq va tosh tegirmonlar topilgan. N. G. Gorbunovaning taʼkidlashicha, Simtepa yodgorligidagi xom gʻishtlar tushirilgan tamgʻalar koʻpligi jihatidan Fargʻona viloyatida yagona boʻlgan yodgorlikdir.

Simtepa yodgorligidagi sopol buyumlarning eng soʻnggi sihlanish davri oʻrta asrlarga toʻgʻri keladi. Shu sababdan arxeolog olimlar Simtepani Buyuk Ipak yoʻli yoʻnalishidagi arxeologik yodgorliklar roʻyxatiga kiritishgan. Bu yoʻl Qoshgʻar—Oʻsh—Mingtepa—Quva—Simtepa va undan Turkiston togʻ tizmalari boʻylab Xoʻjand, undan Soʻgʻd va Baqtriya tomonlarga ketgan.
## Manbalar
Kommunarka

**«Kommunarka» maxsus obyekti** () — Moskvaning Novomoskovsk maʼmuriy okrugining Sosenskoye posyolkasida, Kaluga shossesining yigirma toʻrtinchi kilometrida joylashgan xuddi shu nomdagi oʻq otish poligoni oʻrnida joylashgan yodgorlik qabristoni. Shu nomdagi qishloqdan bir kilometr shimoli-gʻarbda joylashgan.

1930—1940-yillarda bu joyda SSSR NKVDning maxsus obyekti boʻlgan oʻq otish poligoni faoliyat yuritib, unda „birinchi toifadagi qatagʻonga hukm qilinganlar“ yashirincha oʻlimga hukm qilinib, oʻta maxfiy tartibda qatl qilingan va shu yerga dafn qilingan.

## Manbalar
Olga Doronina

**Olga Oleksandrivna Doronina** (qizlik familyasi Petrashko; 1981-yil 1-iyul Fargʻona Oʻzbekiston SSR da tavallud topgan) — Ukraina va rossiyalik voleybolchi, markazda bloker pozitsiyasida oʻynaydi. Ukraina voleybol terma jamoasi safida oʻynagan.

## Biografiyasi
Terma jamoa tarkibida u 2003-yilgi Yevropa chempionati saralash turnirida ishtirok etgan.

 singlisi &nbsp;— Ozarbayjon terma jamoasi futbolchisi. 2016-yilgi Yevropa ligasi va 2011-yilgi Chaqiruv kubogi gʻolibi.

## Klublar

## Manbalar

## Havolalar

* 
* 
* 
* 
*
Behzod Hoshimov

**Behzod Alisherovich Hoshimov** — oʻzbekistonlik iqtisodchi, bloger, kolumnist, „Mikrokreditbank“ kuzatuv kengashi aʼzosi. Oʻzbekiston davlat soliq qoʻmitasi huzuridagi jamoatchilik kengashi aʼzosi. Telegram ijtimoiy tarmogʻidagi „Iqtisodchi kundaligi“ blogi, YouTubedagi „ (Hoshimov Iqtisodiyoti)“ videoblogi, Kun.uz, Gazeta.uz va shu kabi Oʻzbekiston hududida ommalashgan axborot portallaridagi tahliliy maqolalari bilan tanilgan. U, shuningdek, Mamlakatlar tanazzuli sabablari: qudrat, farovonlik va kambagʻallik manbalari kitobining muharriri ham hisoblanadi. „Yuksalish harakati“ soʻrovnomasiga koʻra, Oʻzbekistondagi TOP 30 jamoatchilik faollari roʻyxatida qayd etilgan. O‘zbekistondagi oʻzgarishlarni qo‘llab-quvvatlash bilan shug‘ullanuvchi „Buyuk kelajak“ XNNTning sobiq aʼzosi.

## Oilasi
**Bobosi**: Komil Hoshimov — Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan energetik

**Otasi**: Alisher Hoshimov — Korzinka supermarketlar tarmogʻi hammuallifi

**Amakisi**: Zafar Hoshimov — Oʻzbekistondagi Korzinka supermarketlar tarmogʻi asoschisi va rahbari

## Manbalar

## Havolalar
* Rasmiy vebsayti
Ida Mayrin

**Ida Mayrin** ( 1997-yil 30-oktyabrda Qoʻqonda tugʻilgan) – isroillik badiiy gimnastikachi ayol.

## Biografiya
Mayrin Yevropa chempionatida (2014 va 2016) Isroil milliy terma jamoa aʼzosi sifatida ikkita bronza medalini qoʻlga kiritdi va yakunda oʻzining jamoadoshlari Yuval Filo, Alona Koshevatskiy, Yekaterina Levina va Karina Lixvar bilan birga musobaqalarda sovrindorlar roʻyxatidan oʻrin oldi. Bu bilan ular Isroilni Rio-de-Janeyro Olimpiadasida (2016) himoya qilishdi. Rio-de-Janeyroda boʻlib oʻtgan 2016-Yozgi Olimpiada oʻyinlarida guruhlar aro koʻpkurashida 34,549 ball bilan oltinchi oʻrinni qoʻlga kiritib, musoboqani medallarsiz yakunlandi.

Turkiyaning Izmir shahrida boʻlib oʻtgan 2014-yilgi jahon chempionatida tasmada oʻynashda 16,983 ball bilan kumush medal, yaqin jang mashqida 33,766 ball bilan beshinchi, toʻp va kaltak bilan mashq qilishda 16,850 ball bilan oltinchi oʻrinni egalladi. Oʻsha yili Yevropa chempionatida jangovar mashqda 34,383 ball toʻplagan holda kumush medalni qoʻlga kiritgan boʻlsa, toʻp va lenta bilan mashq bajarishda 17,500 ball bilan toʻrtinchi, toʻqmoqlar mashqida 16,383 ball bilan yettinchi oʻrinni egalladi. Oradan bir yil oʻtib boʻlib oʻtgan Yevropa oʻyinlarida 3 ta medal, jumladan, ikkita kumush (jangda 35,050 ball, halqa va tayoq bilan mashq qilishda 17,500 ball) va bronza medali (tasmada 17,100 ball) qoʻlga kiritildi. Oʻsha yili Shtutgartda boʻlib oʻtgan jahon chempionatida, Germaniya ular koʻpkurashda 34,283 ball bilan oltinchi, lenta bilan mashq qilishda 17,233 ball bilan beshinchi, halqa va tayoq bilan mashq qilishda 17,350 ball bilan oltinchi oʻrinni egalladi.

## Manbalar

## Havolalar
* Ida Mayrin Xalqaro gimnastika federatsiyasi sayti
* Ida Mayrin Xalqaro gimnastika federatsiyasi sayti
* Ida Mayrin Xalqaro olimpiada qoʻmitasi sayti
Aleksandr Timchishin

**Aleksandr Dmitrovich Timchishin** (Ukrain tili: Oleksandr Dmitrovich Timchishin, 1987-yil 29-sentyabrda tugʻilgan) — ukrainalik futbolchi, hujumchi pozitsiyasida toʻp surgan.

## Futbolchilik faoliyati

### Klub faoliyati
Ukraina oʻsmirlar chempionatida (DJuFL) himoya qilgan SDJuSzOR-4 Lvov tarbiyalanuvchisi. Futbolchilik faoliyatini 2005-yil 30-sentyabrda Karpat Lvovning ikkinchi jamoasi tarkibida boshlagan. 2006-yilning yozidan boshlab u Kniaża Dobromil havaskor guruhida chiqish qildi. 2005-yil boshida u „Enerhetyka Bursztyn“ futbolchisiga aylandi, 2011-yilning yozida esa Oʻzbekistonga joʻnab ketdi va u yerda Namanganning Navbahor jamoasini himoya qildi. 2011/12-yilgi mavsumdagi qishki tanaffus vaqtida u Ukrainaga qaytdi va u yerda FK Lvovga qoʻshildi, ammo 2012-yilning avgustida u Gruziyaning Batumi Dinamosiga koʻchib oʻtdi va u yerda yarim yil oʻynadi. 2013-yilning yozida u Qozogʻistonning „Okjetpes Kokchetaw“ klubi bilan shartnoma imzoladi.

## Manbalar


## Havolalar

* ''O. Tymchyshyn'' Soccerway ma'lumotlar bazasi
* Oleksandr Tymchiszyn  Ukraina Futbol Federatsiyasi saytida
* Oleksandr Timchyshyn Allplayers.in.ua ma'lumotlar bazasida
* ''Oleksandr Tymchishyn'' Transfermarkt ma'lumotlar bazasi
Sergey Bauer

**Sergey Yuriyevich Bauer** (, 1960-yil 29-aprel, Kirovobod, Tojikiston)&nbsp;— hujumchi pozitsiyasida toʻp surgan, asli millati nemis sovet futbolchisi. U SSSRning turli futbol ligalardagi klublarida, xususan, SSSR oliy ligasida Dushanbening „Pomir“ jamoasidagi oʻyinlari bilan tanilgan.

## Futbolchilik faoliyati
Sergey Bauer Tojikistonning Kirovobod shahrida tug‘ilgan va futbol o‘ynashni Toshkentning bolalar va oʻsmirlar sport jamoasida boshlagan. 20-asrning 70-yillari oxirida u Chelyabinsk viloyatining „Torpedo“ havaskorlar jamoasida oʻynay boshladi. 1980-yildan SSSR ikkinchi ligasi Toshkentning „Start“ jamoasi bilan shartnoma imzoladi va professional futbol klubida o‘ynay boshladi. 1983-yilda ikkinchi liganing boshqa jamoasi „Sohibkor“ klubi bilan shartnoma imzoladi va u yerda 1985-yilgacha toʻp surdi. 1986-yilda Toshkentning SSSR Birinchi Ligasida toʻp suruvchi, Toshkentning „Paxtakor“ klubi futbolchisiga aylandi va bir mavsum davomida poytaxtliklar klubi safida toʻp surdi. 1987-yilgi mavsumda sobiq jamoasi „Sohibkor“ klubi safiga qaytdi.

Sergey Bauer 1988-yilgi mavsumni ikkinchi liganing boshqa bir jamoasi Namanganning „Navbahor“ jamoasi tarkibida boshlagan, biroq mavsum davomida Aleksandr Tixonov va Ruslan Ajiyev bilan birgalikda Simferopolning „Tavriya“ jamoasi safiga o‘tgan edi. Keyingi yili, mavsum boshida Sergey Bauer SSSR oliy ligasida Dushanbening „Pomir“ jamoasi tarkibida o‘ynadi, lekin chempionatda atigi 1 ta o‘yin o‘tkazdi va mavsumni yana „Tavriya“ jamoasida yakunladi. 1990-yilda Bauer Germaniyaga doimiy yashash uchun joʻnab ketdi va u yerda bir necha yil mahalliy quyi liga jamoalarida toʻp surdi.

## Manbalar


## Havolalar

* Futbolchi Profili FootballFacts.ru
* Futbolchi profili
* Profіl na saytі іstorії „Tavrії“ (Sіmferopol)
Xosiyat Miralimova

**Xosiyat Miralimova**(1914-yil, Turkiston viloyati,Xoʻjent tumani, Yava qishlogʻi Fargʻona viloyati,) — sovet kolxozchisi, tojik xoʻjalik va davlat arbobi. SSSRning Stalin nomidagi boʻgʻin kolxozi boʻlgan. Leninobod viloyatining Leninobod tumani, Tojikiston SSR etib faoliyat koʻrsatgan. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1948-yil). Tojikiston Kommunistik partiyasi Markaziy Komiteti aʼzosi.

## Biografiyasi
Xosiyat Miralimova 1914-yilda Xo‘jent tumanining Yava qishlog‘ida tavallud topgan. Xosiyat Miralimova mahalliy qishloq maktabini tamomlagan.1930-yildan oddiy kolxozchi, 1934-yildan Leninobod viloyatining Stalin nomidagi (keyinchalik — „Kommunizm“, „40-yil Oktyabr“) kolxozida paxtakor boʻlib ishlagan.1940-yilda paxtachilik brigadasiga brigadir etib tayinlangan.1944-yilda Xosiyat Miralimova KPSS (b) safiga qoʻshilgan.
1947-yilda Xosiyat Miralimova rahbarlik qilayotgan brigada 5 gektar maydonning har gektaridan o‘rtacha 61,5 sentnerdan Misr paxtasi olgan. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1948-yil 1-martdagi farmoni bilan unga Kolxo‘ja tomonidan majburiy topshiriqlar va mehnat uchun natura to‘lovi bajarilganda yuqori paxta hosili olgani uchun Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni berilgan. MTSning 1947-yilgi va 1948-yil bahorgi ekish uchun don ekinlari urugʻlari bilan taʼminlanganligi toʻgʻrisida Lenin ordeni va Oʻroq va oʻroq oltin medali bilan taqdirlangan.
Xuddi shu Farmon bilan rahbarlar Jo‘raboy Ataev, Mullorozik Bobodjonov, Rahmatboy Sultonov, Gadoyboy Yo‘ldoshev, kolxoz raisi Po‘lat Bobokalonovga Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni berilgan.
1947-yildan — Leninobod tumani Oʻrinxoʻjaev nomidagi kolxoz raisi boʻlib ishlagan. Xosiyat Miralimovaning faoliyati tufayli kolxoz 1948-yilda paxtachilikda yaxshi natijalarga erishgan. Katta mehnat yutuqlari uchun Xosiyat Miralimova Lenin ordeni bilan taqdirlangan.1950-yildan Leninobod viloyatining Frunze nomidagi kolxozda brigadir, rais(1956—1958), kolxoz raisining o‘rinbosari(1958—1963), brigadir(1963—1966) bo‘lib ishlagan. 1966-yildan — kolxoz ayollar kengashi raisi boʻlgan.

Xosiyat Miralimova Tojikiston Kommunistik partiyasi Markaziy Komiteti aʼzosi etib saylangan (1948—1954).

## Manbalar
Andrey Petrov (futbolchi)

**Andrey Volodimirovich Petrov** (1975-yil 22-dekabr) – ukrainalik futbolchi, yarim himoyachi. 2003-yil Navbahor jamoasida toʻp surgan.

## Manbalar


## Havolalar

* Profіl futbolіsta na saytі ''ukr-football.org.ua''
Shoh (shaxmat)

**Shoh** (♔, ♚) shaxmat oʻyinidagi eng muhim donadir. U har qanday qoʻshni kvadratga oʻtishi mumkin; *rokirovka* deb nomlanuvchi harakatni ham amalga oshirishi mumkin. Agar o‘yinchining shohi tahdid ostida bo‘lsa, bu holat “shoh” deb ataladi va o‘yinchi darhol bu tahdidni bartaraf qilishi kerak. Agar buni amalga oshirishning iloji boʻlmasa, shox motda deb aytiladi.

## Adabiyotlar
*
Sajjod H. Rizviy

**Sajjod Hayder Rizviy** — tarixchi va da islom intellektual tarixi va islomshunoslik professori.

## Biografiyasi
Rizviy zamonaviy tarix boʻyicha bakalavr va magistr darajasini, shuningdek, Oksford universitetida zamonaviy Yaqin Sharq tadqiqotlari boʻyicha MPhilni tamomlagan. Cambridge  universitetida sharqshunoslik fanlari nomzodi ilmiy darajasini oldi. Rizviy Exeter universitetida islom intellektual tarixi professori sifatida koʻchib oʻtgunga qadar da oʻqituvchi boʻlib ishlagan.

## Ishlari
* *Mulla Sadra and Metaphysics: Modulation of Being*
* *Mullā Ṣadrā Shīrāzī: His Life and Works and the Sources for Safavid Philosophy*

## Manbalar
Komiljon Tojiboyev

**Komiljon Tojiboyev** (1974-yil, Namangan viloyati, Toʻraqoʻrgʻon tumani) – Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasining haqiqiy aʼzosi (2017), Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi botanika instituti rektori.
## Biografiyasi
Komiljon Tojiboyev 1974-yil Namangan viloyati Toʻraqoʻrgʻon tumanida tavallud topgan. Namangan Davlat universitetida tahsil olgan. Keyinchalik 1999-yilda Fanlar akademiyasining Botanika institutiga aspiranturaga qabul qilinganidan soʻng, uning ilmiy ishlariga professor Hasanov Oʻrinboy Hasanovich, professor Toshxonim Raximova, professor Allanazarova Oʻgʻilshod, professor Xasanov Furqat Oʻrinboyevich kabi ustozlar rahbarlik qilishgan. Fanlar Akademiyasi Botanika instituti direktori sifatida ishlagan va Oʻzbekiston Ekologik partiyasi Markaziy Kengashi Ijroiya qoʻmitasi raisi etib saylandi. Oʻzbekiston Respublikasi Qizil kitobining asosiy mualliflaridan biri, uning tadqiqotlari natijasida 20 ga yaqin yangi oʻsimlik turlari fanga kiritilgan. Markaziy Osiyo xududida asason Fargʻona vodiysida 40 dan ortiq yangi oʻsimliklarni kashf etdi. Akademik Tojiboyev oʻzbek botaniklar jamoyatini tashkil etdi, unga viloyatlardagi olimlarni jalb qildi. 2017-yilda Oʻzbek biologari delegatsiyasi Xitoy Xalq Respublikasining Shenchjen shahrida oʻtgan ana shu yirik anjumanda qatnashdi.

## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Mercy Corps

**Mercy Corps** — iqtisodiy, ekologik, ijtimoiy va siyosiy beqarorlikning turli shakllarini boshdan kechirgan yoki boshdan kechirayotgan o‘tish davri sharoitlarida faoliyat olib yboruvchi global nodavlat, gumanitar yordam tashkiloti. Ushbu tashkilot 220 milliondan ortiq kishiga gumanitar mojarolardan omon qolishlari, turmush sharoitlarini yaxshilashlari va jamoalarining barqaror rivojlanishga erishlari uchun koʻmaklashganini daʼvo qilib keladi.

Mercy Corps „odamlarga xavfsiz, ishonchli va adolatli jamiyat qurishda yordam berish orqali qashshoqlik va zulmni yengillashtirish“ni oʻzining missiyasi deb biladi. 2021-yilning avgust holatiga ko‘ra, tashkilot 38 mamlakatda, shu jumladan, Afg‘oniston, Markaziy Afrika Respublikasi, Myanma va Yamanda faoliyat yuritib keladi. Uning dasturlari mojarolarni boshqarish, voyaga yetmaganlardan tortib qishloq xo‘jaligi va oziq-ovqat xavfsizligigacha bo‘lgan bir qator gumanitar sektorlarga qaratilgan.

## Manbalar

## Havolalar
Safiltoʻda kompleksi

**Safiltoʻda kompleksi** — ziyoratgoh va masjiddan iborat kompleks. Fargʻona viloyati Margʻilon shahri Go‘riavval MFY hududidagi, Tinchlik ko‘chasi 282-uy joylashgan.

Rus topografi Lebedevning 1875-yilda Marg‘ilon inshoatlari ro‘yxatini tuzganda  Safilto‘da masjidi va qabristonini ham kiritgan.

Sankt-Peterburgda joylashgan Saltikov-Shedrin kutubxonasining Sharq qo‘lyozmalari bo‘limida bir qancha hujjatlar saqlanib qolgan. Ulardan biri Marg‘ilon uyezdidagi vaqf yerlarlariga solingan mulk solig‘i hujjatlarining uch joyida: Auovvol volostini Mo‘yan qishlog‘ida va Chimyon volostining Yoyilma qishlog‘ida va Yozyovon volosti Arabmozor qishlog‘ida „Safilto‘da“ masjid va qorixonasining 64 desyatina vaqf yerlari borligi haqida maʼlumot berilgan.

1938-yili A. K. Pisarchik „Safilto‘da“ qabri haqida usta Xo‘jali Soliyevdan ayrim maʼlumotlarni yozib olgan. Ustaning so‘zlariga ko‘ra, Safilto‘da aslida, dastlab „Sonto‘da“ deb atalgan. Buning sababi avvalgi vaqtlarda mozor o‘rnida shahar devori o‘tgan bo‘lib, aynan shu yerlarda Maʼdalixon va Mallaxon davrida marg‘ilonliklar bilan qipchoqlar o‘rtasida janglar bo‘lib o‘tgan. Mazkur janglar davomida har ikki tomondan ham juda ko‘p jangchilar halok bo‘lganlar. Shuning uchun bu yer ko‘p sonli jangchilar to‘dasi halok bo‘lganligi uchun „Sonto‘da“ deb atalgan.

Keyinchalik tinchlik oʻrnatilgandan soʻng, janchilarning jasadini shu yerning o‘ziga dafn etganlar. „Safilto‘da“ mozori esa o‘sha urushlarda jasorat ko‘rsatgan mashhur lashkarboshilardan birining qabri bo‘lib, aholi tomonidan ziyoratgohga aylantirilgan.

Mozorga tutash qilib hijriy 1320, milodiy 1900-yilda masjid qurilgan. Qishki nomozxona va ayvoni yaxshi saqlangan. Qurilganidan buyon kompleks restavratsiya	qilinmagan.	Shiftlarga	solingan	baʼzi	naqshlar	„Sirli masjid“dagi naqshlarga o‘xshash. Shiftlardagi to‘sinlar orasiga masjidning qurilgan yili yozilgan. Lekin quruvchi va naqqoshning ismi yozilmagan. Kompleks kimning pul mablag‘lari evaziga qurilganligi ham nomaʼlum.
## Manbalar
Enadjon Boymatova

**Enadjon Boymatova**( 1923-yilda Fargʻona viloyati Qoʻqon tumanida tavallud topgan — 2011-yil vafot etgan) — Tojikiston SSR Konibodom viloyati „Moskva“ kolxozi raisi boʻlgan. Enadjon Boymatova Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1960-yil).

## Biografiyasi
Enadjon Boymatova 1923-yilda Farg‘ona viloyati Qo‘qon tumanida tavallud topgan.1945-yildan KPSS (b) aʼzosi.1935—1942-yillarda kolxozchi, 1943—1956-yillarda brigadir, 1957-yildan Tojikiston SSR Konibodom tumanidagi „Moskva“ kolxozining raisi boʻlib ishlagan. Enadjon Boymatova bu lavozimlarda 1988-yilgacha ishlagan. 1988—2002-yillarda iqtisod raisi Tojikiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan xodim Nabijon Inomov boʻlgan.
4—9-chaqiriqlar Tojikiston SSR Oliy Soveti deputati etib saylangan. Keyinchalik „Moskva“ kolxozi E.Boymatova nomi bilan atalgan.2007-yil iyun oyida Respublika Prezidenti Imomali Rahmon Tojikistonning ushbu ilgʻor iqtisodiyotiga tashrif buyurgan.Enadjon Boymatova 2011-yil 14-yanvarda 87 yoshida Qonibodamda vafot etgan va Tojikistondagi so‘nggi Sotsialistik Mehnat Qahramoni bo‘lgan.SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1960-yil 7-martdagi farmoni bilan Xalqaro xotin-qizlar kunining 50 yilligi munosabati bilan mehnatdagi ulkan yutuqlari va ayniqsa samarali ijtimoiy faoliyati uchun Inadjon Baymatovaga Oʻzbekiston Respublikasi Qahramoni unvoni berilgan. Sotsialistik mehnat Lenin ordeni va Oʻroq va bolgʻa oltin medali bilan mukofotlangan.
Enadjon Boymatova beshta Lenin ordeni, Oktyabr inqilobi ordeni, Mehnat Qizil Bayroq, Xalqlar doʻstligi ordenlari, beshta Mehnatdagi xizmatlari uchun medali (shuningdek, SSSR VDNKhning beshta medali) bilan taqdirlangan.
## Mukofotlari
*Oktyabr inqilobi ordeni.
*Lenin ordeni.
*Mehnat Qizil Bayroq ordeni.
## Manbalar
Germaniya Yangi Gvineyasi tarixi boʻyicha xronologik jadval

Ushbu sahifada **[[Germaniya Yangi Gvineyasi]] tarixi boʻyicha xronologik jadval** mavjud. Qoʻshimcha maʼlumot olish uchun Germaniya Yangi Gvineyasi maqolasiga qarang.

*Ushbu xronologik jadval* ***toʻliq emas***; *baʼzi muhim voqealarni eslatib oʻtilmaslik mumkin*. *Agar shunga oʻxshash voqealarni bilsangiz, ular haqida maʼlumot yuboring*.
## XIX asr

## XX asr

## Yana qarang
*Papua — Yangi Gvineya tarixi
*Nauru tarixi
*Palau tarixi
Namat Qoraboev

**Namat Qoraboev**(1916-yil Fargʻona viloyati, Qoʻqon tumani, Konibodom, Rossiya imperiyasi — 1943-yil) — SSSRning Oʻrta Osiyo respublikalaridan boʻlgan birinchi Sovet Ittifoqi Qahramoni.
## Biografiyasi
Negmat Qoraboev Sovet Ittifoqi Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan birinchi tojikistonlik boʻldi. Sovet-Fin urushi boshlanganda, Negmat Qoraboev Qizil Armiya saflarida boʻlib, aʼzosi boʻlgan. Janglarda koʻrsatgan jasorati uchun Negmat Qoraboevga 1940-yil mart oyida 140-sonli Sovet Ittifoqi Qahramoni unvoni berilgan.
Sovet-Fin urushi tugagach, 1941-yilda Negmat Qoraboev Suxum miltiq va pulemyot maktabining tezlashtirilgan kursini tamomlagan.1939-yildan armiyada — piyoda askarida (Kiyev maxsus harbiy okrugida) xizmat qilgan.Negmat Qoraboev Sovet-Fin urushi qatnashchisi: 1940-yil yanvar—mart oylarida — 300-piyoda polkining otuvchisi. Polk va bo‘linma o‘rtasida aloqa o‘rnatgan granatalar uni asirga olmoqchi bo‘lgan 5 nafar dushman askarini yo‘q qilgan. Negmat Qoraboev Viipuri shahriga (hozirgi Vyborg, Leningrad viloyati) hujum paytida ham ajralib turgan.Fin qoʻshinlari bilan boʻlgan janglarda koʻrsatgan jasorati va qahramonligi uchun SSSR Oliy Soveti Prezidiumining 1940-yil 21-martdagi Farmoni bilan Qizil Armiya askari ordeni shuningdek, Sovet Ittifoqi Qahramoni unvoni, Lenin va "Oltin yulduz" medali bilan taqdirlangan.
1941-yilda Suxum miltiq va pulemyot maktabining avariya kursini tamomlagan.Ulugʻ Vatan urushi qatnashchisi: 1941-yil noyabrdan — 56-otliq polkining pulemyot vzvod komandiri. Gʻarbiy (1941-yil noyabr-dekabr) va Kalinin (1941-yil dekabrdan) frontlarida jang qilgan. Moskva jangida, Rjev-Vyazemskaya va Rjev-Sychevskaya operatsiyalarida qatnashgan.

Negmat Qoraboev Ulug‘ Vatan urushining dastlabki kunlaridanoq frontga borib, mardonavor jang qilgan. 1941-yil noyabrdan — 56-otliq polkining pulemyot vzvodining komandiri boʻlgan. Gʻarbiy (1941-yil noyabr — dekabr) va Kalinin (1941-yil dekabrdan) frontlarida jang qilgan. Moskva uchun jangda, Rjev-Vyazemskaya va Rjev-Sychevskaya operatsiyalarida qatnashgan. Negmat Qoraboev 1943-yil yanvar oyida Don daryosidan oʻtayotganda vafot etdi.

## Manbalar
Ghenadie Moșneaga

**Ghenadie Moșneaga** (1985-yil 25-aprelda tugʻilgan, Kishinyov, Moldaviya SSR) — moldaviyalik darvozabon. Hozirda u Tiraspolning „Dinamo-Auto“ jamoasida oʻynamoqda.

## Futbolchilik faoliyati
U oʻz faoliyatini 2009-yilda Dacia Kishinyovda boshlagan. Dacia jamoasi safida ikki mavsum davomida, 2010/11-yilgi mavsumda chempionlik va 2009/10-yilgi mavsumda esa mamlakat kubogi sohib boʻldi. 2011-yilgi mavsum oldidan Dacia jamoasidan „Sfintul Georghe“ klubi bilan shartnoma imzoladi. Sfintul Georghe klubi safida bir mavum davomida toʻp surgach, 2012-yilgi mavsum oldidan „Speranța Crihana Veche“ jamoasi bilan shartnoma imzolaydi. Crihana Veche shahri jamoasida uzoq vaqt toʻp surmadi va mavsum oxoirda klubni tark etdi. 2013-yilgi mavsum olddan sobiq jamoasi Dacia klubi safiga qaytdi. Bu safargi jamoaga qaytish avvalgisi kabi muvaffaqiyatli boʻlmadi. Kishinyiv jamoasida ham bir mavsum toʻp surganidan soʻng, 2014-yilgi mavsumida Moldovaning shimoliy Bălţi shahrining FC Bălți jamoasi bilan shartnoma imzoladi. 2015-yilda Oʻzbekiston Superligasi jamoasi „Andijon“ klubi bilan shartnoma imzolagan Moșneaga „Andijon“ jamoasi safida bir mavsumda 28 ta uchrashuvda harakat qilib, 6 ta oʻyinda oʻz darvozasin daxlsizligi saqlab qoldi. Ammo mavsum yakunida musoboqaning eng yazxshi darvozabonlaridan birga aylanganiga qaramay klubni tark etdi..

## Faoliyat statistikasi
U faoliyati davomida Moldova Oʻzbekiston milliy ligalarida toʻp surdi. Yuqori ligalarda 150 dan oshiq oʻyida qatnashib 40 ga yaqin oʻyinda oʻz darvozasi daxlsizlgini saqlab qolgan.

## Yutuqlar

### Klub

; Dacia

* Moldova milliy divizioni (1): 2010/11
* Moldova kubogi sohibi (1): 2009/10

## Manbalar

## Havolalar

* Ghenadie Moșneaga at  Soccerway
* Profile at FC Dacia Chișinău FC Dacia Kishinyovdagi profil
Germaniya Yangi Gvineyasi

**Germaniya Yangi Gvineyasi** () — Germaniya imperiyasining 1885-yildan 1915-yilgacha mavjud boʻlgan koloniya mulkining nomi. Quruqlik maydoni — 242,476&nbsp;km². U Tinch okeanidagi quyidagi hududlarni oʻz ichiga olgan:
*Kayzer Vilgelm Yeri Yangi Gvineya orolining shimoli-sharqida (1885-yildan)
*Bismark arxipelagi (1895-yildan)
*Karolina orollari (1899-yildan)
*Mariana orollari (Guamdan tashqari) (1899-yildan)
*Nauru (1888-yildan)
*Marshall orollari (1885-yildan)
*Shimoliy Solomon orollari (1885-yildan)

## Tarixi

1880-yillarning boshlarida Yangi Gvineya orolida faqat Niderlandiyaning oʻz mustamlakasi boʻlgan (u gʻarbiy qismida joylashgan edi). Orolning sharqiy qismi hech qanday Yevropa kuchiga boʻysunmagan. O‘sha davrda jahon miqyosida o‘z mavqeini mustahkamlagan va mintaqada savdo manfaatlariga ega bo‘lgan Germaniya imperiyasi mavjud vaziyatdan unumli foydalanishga qaror qildi. Ammo 1883-yilda Britaniyaning Kvinslend komissari Buyuk Britaniyaning Yangi Gvineya orolining butun janubi-sharqiy qismiga homiylik qilishini eʼlon qildi. Biroq, bu hududni egallab olishdan manfaatdor boʻlmagan Britaniya hukumati Kvinslend komissarining harakatlarini qonuniy deb tan olmadi.

Germaniya, 1884-yilda Yangi Gvineya kompaniyasiga asos soldi, u darhol oʻz agenti Fridrix Finshni orolga yubordi, u Germaniya bayrogʻini Yangi Gvineya orolining shimoliy-sharqiy qismi va Yangi Britaniya oroli ustidan koʻtardi. Bu Kvinslendda keng tarqalgan norozilikka sabab boʻldi, unda Germaniya imperiyasining harakatlari dushmanlik deb qaraldi. Natijada, 1885-yil boshida Germaniya yaqinda bosib olgan Yangi Gvineya shimoli-sharqiy qismiga Britaniya homiyligi eʼlon qilindi. Faqat Germaniya bosimidan soʻng (u Buyuk Britaniyani Misr masalasini koʻtarish imkoniyati bilan tahdid qildi) 1885-yil aprelda shartnoma imzolandi. Germaniya Yangi Gvineyaning Kayzer Vilgelm yerlari va Bismark arxipelagi deb ataladigan shimoli-sharqiy qismini va Buyuk Britaniyaning janubi-sharqiy qismini tark etdi.

19-asrning oʻrtalaridayoq Marshall orollarida birinchi nemis savdogarlari paydo boʻldi va 1878-yilda Jaluit orolining rahbari bilan savdo shartnomasi imzolandi. Biroz vaqt oʻtgach, Marshall orollari Germaniya Yangi Gvineya protektorati tarkibiga kirdi. 1888-yilda Nauru oroli koloniya tarkibiga kirdi. Rim papasi Leo XIII marhamatidan keyin Germaniya Mariana va Karolina orollarini egallab oldi.

1914-yil sentyabrda Birinchi jahon urushi boshlanganidan keyin Kayzer Vilgelm yeri, Bismark arxipelagi va Nauru Avstraliya qoʻshinlari tomonidan bosib olindi. 1914-yil oktyabr oyida Mariana, Karolina va Marshall orollari deyarli jangsiz Yaponiya armiyasiga topshirildi.
## Yana qarang
*Yangi Gvineya markasi
*German Detsner — mustamlaka qoʻshini ofitser, Yangi Gvineya tadqiqotchisi. 1919-yilda avstraliyaliklarga taslim boʻldi.
Momaqaldiroq energetikasi

**Momaqaldiroq energetikasi** - chaqmoq energiyasini tutib olib, elektr tarmog‘iga yo‘naltirish orqali energiya hosil qilish usuli. Energetikaning bu turi qayta tiklanadigan energiya manbalaridan foydalanishni ko‘zda tutadi va muqobil energiya manbalari qatoriga kiradi.

## Momaqaldiroq faolligini o‘rganish

2006-yilda NASA ning "Tropik bo‘ronlarni o‘lchash missiyasi" sun’iy yo‘ldoshi bilan ishlaydigan mutaxassislar sayyoraning turli hududlaridagi momaqaldiroqlar soni to‘g‘risidagi ma’lumotlarni e’lon qilgan. Tadqiqot natijalariga ko‘ra, ba’zi hududlarda yil davomida har bir kvadrat kilometr maydonda 70 tagacha chaqmoq urilishi kuzatilishi aniqlangan.
## Manbalar

## Havolalar

* Fiziklar chaqmoqni boshqarish usulini topdilar // Vesti – Nauka, 13-noyabr, 2020-yil
Igor Tabanyuk

**Igor Petrovich Tabanyuk** (1961-yil 13-iyul, Fargʻona, Oʻzbekiston — 2021-yil 28-iyul, Sheparivtsi, Ukraina) — Ukraina jamoat arbobi, harbiy uchuvchi, instruktor uchuvchi, harbiy xizmatchi (ofitser).

## Biografiya
Igor Tabanyuk 1961-yil 13-iyulda O‘zbekiston SSRning Farg‘ona shahrida harbiy uchuvchi oilasida tavallud topgan. Ukraina SSRning Chernigov shahrida joylashgan Lenin komsomol nomidagi „Chernigov oliy harbiy aviatsiya uchuvchilar maktabi“da harbiy uchuvchilikdan taʼlim olgan. 1981-yilda u birinchi marta samolyot ruliga oʻtirdi. 1980-yilda Chernigov aviatsiya maktabini tamomlagan. Ukrainaning bir necha shaharlari, Chortkov, Mukachevo, Kolomii shuningdek Vengriya va Ozarbayjonda uchuvchi sufatida hizmat faoliyatini olib bordi. 2002-yilgacha u Kolomiyadagi eskadron komandiri, parvozga tayyorlash polki komandirining oʻrinbosari boʻlgan. U L-39, MiG-21, Yak-28 va Su-24MR samolyotlarida uchgan.

Igor 2010-yilda oʻzining hamkasblari bilan birgalikda Kolomiyada kichik aerodrom yaratdi. Aerodrom uchuvchilar maktabida 30 nafar uchuvchiga murabbiylik qildi. Uning shogirdlari orasida Dmitriy Komarov, Oleksandr Shumskiy, Mariya Berlinska kabi mashhur insonlar ham bor edi. Igor 2019-yil aprel oyida Dmitriy Komarov va doʻstlari bilan uch kun ichida, toʻrt oʻrindiqli samolyotda Ukrainaning barcha hududlari boʻylab uchib oʻtdi va mamlakatdagi aerodromlarning barcha, 33 tasiga tashrif buyurdi. Bu xolat Ukraina tarixidagi rekord koʻrsatkich edi. Igor shuningdek „Prikarpat bolalar va oʻsmirlar kichik aviatsiya sport assotsiatsiyasi“ NNT asoschisi (2010) hisoblanadi.

2021-yil 28-iyulda Rossiyaning Ivano-Frankivsk viloyati Sheparivtsi qishlog‘ida parvoz vaqtida aviahalokatga uchrab vafot etdi.

### Oila
Igor oila qurgan, ayolining ismi Oksana. Oksana ikki nafar oʻgʻilni tarbiyaladi: Igor va Denis (Denis 2013-yilda parvoz paytida vafot etgan).

## Manbalar


## Havolalar

* *Klym, O.* 40 yil aviatsiyada. Prikarpatets Ihor Tabanyuk / Olga Klym // Jamiyat. Odamlar. — 2021-yil 29-yul.
* *Kvasnevska, D.* Men oʻgʻlimni osmonda yoʻqotdim: Ivano-Frankivsk viloyatida vafot etgan uchuvchi Igor Tabaniuk haqida nima maʼlum // 24-kanal. — 2021-yil 29-iyul.
* U butun hayotini aviatsiyaga bagʻishladi, Komarov Ivano-Frankivsk viloyatida vafot etgan doʻsti haqida gapirdi // 24-kanal. — 2021-yil 29-iyul.
* Igor Tabanyuk kim va u Kolomiya yaqinida qanday vafot etgan // Ukraina molodasi. — 2021-yil 28-iyul.
* *Strajnik, L.* Va osmon qoʻyib yubormaydi // Ukraina ovozi. — 2021-yil 24-mart.
* Aviatsiya dori sifatida // Ukraina.— 2019-yil 22-noyabr.
* *Gren, T.* Kolomiyan qanotlari bilan // Halitskiy muxbiri. — 2009-yil 24-dekabr.

*
Laylixon Moidova

**Laylixon Moidova**(1916-yil O‘sh,O‘sh tumani,Fargʻona viloyati — 1997-yil) — Bobur nomidagi Oʻsh davlat akademik oʻzbek musiqali drama teatri aktrisasi. Qirgʻiziston SSR xalq artisti (1953-yil),Qirgʻiziston madaniyati va sanʼati rivojiga katta hissa qoʻshgan.
## Biografiyasi
Laylixon Moidova 1916-yil 15-mayda O‘sh shahrida tavallud topgan.1929-yildan O‘sh o‘zbek drama teatrida rassom bo‘lib 35 yil davomida shu teatrda ishlagan. Ajoyib aktrisa Laylixon Moidova 60 dan ortiq bosh rollarni ijro etgan. Laylixon Moidovanga „Ona dalasi“ — Tolgʻonay, „Leyli va Majnun“ — ona, „Maysaraning nayranglari“ — Maysara, „Muhabbat Yarovaya“ — Lyubov Yarovaya spektakllaridagi obrazlar, shuningdek, bosh roldagi obrazlar alohida shuhrat keltirgan. Laylixon Moidova Raisa „Vatanga muhabbat“ spektaklida oʻynagan.1939-yilda Moskvada oʻtkazilgan qirgʻiz sanʼati va adabiyoti dekadasida qatnashgan.
Laylixon Moidovaning hayotidagi kulminatsion voqea 1953-yilda Frunze va Chimkent shaharlarida gastrol safari boʻlgan. Gastrol safaridan ketgach, Laylixon Moidovanga Qirgʻiziston SSR xalq artisti faxriy unvoni berilgan. Isteʼdodli aktrisa teatr sanʼati rivojiga, o‘zbek va qirg‘iz madaniyatini yaqinlashtirishga qo‘shgan ulkan hissasi uchun bir necha bor Qirg‘iziston SSR hukumatining diplomlari bilan taqdirlangan.Laylixon Moidova 1960-yil 7-martda Mehnat Qizil Bayroq ordeni,1953-yil Qirgʻiziston SSR xalq artisti medallari bilan taqdirlangan.

Laylixon Moidova 1997-yil 27-yanvarda O‘sh shahrida vafot etgan. O‘sh shahrida uyashagan ko‘chaga Laylixon Moidovaning nomi berilgan.

## Teatrdagi roʻllari
* „Onalar dalasi“ — Tolgʻonay.
* „Layli va Majnun“ — ona.
* „Maysaraning nayranglari“ — Maysara.
* „Sevgi Yarovaya“ — Lyubov Yarovaya.
* „Vatanga muhabbat“ spektaklida Raisaning bosh roli.
## Mukofotlari
* Mehnat Qizil Bayroq ordeni (1960-yil 7-mart).
* Qirgʻiziston SSR xalq artisti (1953-yil).
* Qirgʻiziston SSR Oliy Kengashi Prezidiumining Faxriy diplomi.
* Qirgʻiziston SSR Madaniyat vazirligining faxriy yorligʻi.
## Yana qarang
*Bobur nomidagi Oʻsh davlat akademik oʻzbek musiqali drama teatri
*Rahmonberdi Madazimov
*Boltihoji Sultonov
*Joʻraxon Rahmonov
*Oʻrinboy Rahmonov
## Havolalar
* Laylixan Maidova 
* „Yubileynie meropriyatiya na 2018 god“ Rasporyajenie PKR № 72-r ot 01.03.2018 goda
* <small>Yubileynie meropriyatiya v Kirgizstane</small>
## Manbalar