Gulai

**Gulai** – achchiq taom hisoblanib, odatda Indoneziya , Malayziya va Singapur da uchraydi. Ushbu taomning asosiy tarkibiy qismlari odatda parranda go'shti, echki go'shti, mol go'shti, qo'y go'shti, har xil turdagi sakatatlar, baliq va dengiz mahsulotlari, shuningdek, manok barglari, pishmagan jakfruit va banan poyasi kabi sabzavotlardir.

Gulay ko'pincha Indoneziya kori sifatida tasvirlangan, garchi u Malayziya va Singapur da ham mahalliy taom hisoblanadi. Gulai - bu mamlakatdagi kori taomlariga nisbatan keng tarqalgan, garchi Indoneziya, Malayziya va Singapur oshxonalari ham kari (kori)ni taniydilar.

## Ingredientlar
Gulai souslari, odatda, maydalangan zerdeçal qo'shilganligi sababli, sarg'ish rangga ega qalin mustahkamlikka ega . Gulay sousining tarkibiy qismlari zerdeçal, koriander , qora qalampir , galangal , zanjabil , chilli qalampir , piyoz , sarimsoq, arpabodiyon , limon o'ti , dolchin va zira kabi boy ziravorlardan iborat bo'lib , xamirga solinadi va asosiy ingredientlar bilan hindiston yong'og'i sutida pishiriladi. Malayziyada sousni quyuqlashtirish uchun Kerisik ham qoʻshiladi.

Gulai retseptlari va ingredientlari arxipelag bo'ylab bir oz farq qiladi. Masalan, Javadagi gulayning rangi asosan och sariq, Sumatrada esa qizg'ishroq rangga ega. Palembangda gulay sarimsoq, piyoz, zerdeçal, zerdeçal bargi va ananas kabi ingredientlardan iborat. G'arbiy Sumatraning Minangkabau erlarida ruku-ruku barglari ( Ocimum tenuiflorum ) foydalanish kerak bo'lgan tarkibiy qism bo'lib, yavadagi hamkasbida esa korriander afzal ko'riladi. Yana bir farq shundaki, tamarind ko'pincha gule deb ataladigan yava gulaiga qo'shiladi , bu gulayning boshqa versiyalariga qaraganda bir oz nordonroq ta'm beradi .

## Tarix
Gulai Sumatra oroli da paydo bo'lgan. Indoneziya va Hindiston ning janubi-sharqiy Osiyodagi ta'siridan kelib chiqqan holda hind karrisining mahalliy moslashuvi deb hisoblanadi . Bu taom Malay arxipelagida , ayniqsa Sumatra , Malay yarim oroli , Java va Borneoda keng tarqalgan . Qalin va sarg'ish gulay sousi Minangkabau oshxonasida eng keng tarqalgan soslardan biri bo'lib , go'sht, baliq va sabzavotlarga boy va achchiq ta'm berish uchun ishlatiladi. Gulayko'pincha shirali va achchiq deb ta'riflanadi, lekin har xil ziravorlarning ta'mini bir xil yumshoq va silliq ta'mga nozik tarzda birlashtiradi, bu esa ishlatiladigan ziravorlarning individualligini aniqlashni qiyinlashtiradi.

Ingredientlar qaynatiladi va asta-sekin hindiston yong'og'i suti , ziravorlar va chili qalampir aralashmasi pishiriladi . Qalin oltin, sarg'ish, suvli va achchiq gulay sousi Indoneziyaning Padang shahridagi restoran muassasalarining derazalarida ko'rish mumkin bo'lgan o'ziga xos xususiyatga aylandi . Padangda aqlli ovqat pishirish gulay tayyorlash qobiliyatini anglatadi . Rendang (kokos suti va ziravorlar bilan pishirilgan mol go'shti), asam padeh (nordon va achchiq güveç) va kalio (suvli va och rangli sos) ko'pincha Padang gulayining o'zgarishi sifatida qabul qilinadi .

Malayziyada asam pedas , mashhur malay nordon baliq sho'rva ba'zan gulay tumis deb ataladi . Perak va Paxang shtatlarida , gulay tempoyak , mahalliy taom odatda kundalik taom va Hari Raya va to'y marosimlari kabi bayramona bayramlar uchun taom sifatida xizmat qiladi. Negeri Sembilan butun mamlakat bo'ylab o'zining achchiq taomlari bilan mashhur. Masak lemak cili api , zerdeçal va qush chili bilan ziravorlangan hindiston yong'og'i sutidan tayyorlangan gulay turi , Negeri Sembilan oshxonasining o'ziga xos belgisi sifatida tasvirlangan. Ba'zi restoranlarda roti canai(odatda kori bilan beriladi) gulay bilan ham xizmat qilishi mumkin .

Minangkabau, Acehnese va Malayya oshxonalarida topilgan gulay sousi odatda Javada topilgan gulay sousiga qaraganda qalinroq mustahkamlikka ega bo'lib , u qo'y, mol go'shti yoki sakatat bo'laklari bo'lgan sho'rvaga o'xshash idishlarda beriladi. Gulayga odatda bugʻda pishirilgan guruch qoʻshiladi .

## Manbalar

## Adabiyotlar
1.^ "Biz yashay olmaydigan 40 ta Indoneziya taomlari". CNN. 2016 yil 25 fevral. 2018-yil 23-iyulda olindi.
2.^ Hunt, Kristin (2014 yil 16 mart). "Dunyo kurrilari uchun yangi boshlanuvchilar uchun qo'llanma". Trillist. 2018-yil 23-iyulda olindi.
3.^ "Gulay"(indonez tilida). Tribunnewswiki. 2019 yil 9 iyul. 2020-yil 7-oktabrda olindi.
4.^ "Sejarah Asal Mula Masakan Bersantan"(indonez tilida). respublika. 2015 yil 16 iyul. 2020-yil 7-oktabrda olindi.
5.^ "Sejarah dan Jenis-jenis Gulai yang Khas di Indoneziya"(indonez tilida). Kumparan. 2019 yil 15 yanvar. 2020-yil 16-oktabrda olindi.
6.^ Raji, Mohd Nazri Abdul; Ab Karim, Shahrim; Ishoq, Farah Adiba Che; Arshad, Mohd Mursyid (2017). "Malayziyadagi Malay oziq-ovqat merosi va madaniyatining o'tmishdagi va hozirgi amaliyotlari" . Etnik ovqatlar jurnali . 4 (4): 221–231. doi : 10.1016/j.jef.2017.11.001 .
7.^ https://core.ac.uk/download/pdf/82136975.pdf[ yalang'och URL PDF ]
8.^"Gulay, Sumatradan an'anaviy güveç" . Atlas ta'mi . 2020-yil 12-oktabrda olindi .
9.^ Lilli T. Ervin. "Aroma Rasa Kuliner Indoneziya: Sajian Gulai (Indoneziya pazandaligi: Gulai (kori))" . Gramedia xalqaro. 2012 yil 25 aprelda asl nusxadan arxivlangan . 2014-yil 31-mayda olingan .
10.^ "Padang uslubidagi tovuqli karri (Gulay Ayam)". SAVEUR. 2018-yil 23-iyulda olindi.