Zuhriddin Isomiddinov

**Zuhriddin Isomiddinov** (1953-yil 1-yanvarda, Andijon, Oʻzbekiston SSRda tugʻilgan) – adabiyotshunos, tarjimashunos olim, publitsist, filologiya fanlari nomzodi (1991), Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan madaniyat xodimi (2021), Oʻzbekiston Yozuvchilar uyushmasi va Qirgʻiziston Milliy Yozuvchilar uyushmasi aʼzosi (2019-yildan beri), Chingiz Aytmatov akademiyasi faxriy akademigi (2023).

## Hayoti
### Yoshligi
Zuhriddin Isomiddinov 1953-yil 1-yanvarda Andijon viloyati Qoʻrgʻontepa tumani Maʼmurobod qishlogʻida tugʻilgan. 1959—1969-yillarda Oʻsh viloyati Qorasuv tumanidagi maktabda oʻqigan.

### Oliy taʼlimi
1971—1976-yillarda Toshkent davlat universitetining jurnalistika fakultetida tahsil olgan. Universitetni tamomlaganidan soʻng 1976—1998-yillarda Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Til va adabiyot instituti tarjima nazariyasi va adabiy aloqalar boʻlimida laborant, kichik ilmiy xodim, katta ilmiy xodim vazifalarida ishlagan. 1991-yilda Gʻaybulla Salomov rahbarligida, "Yaqin turkiy tillardan sheʼriy tarjimaning oʻziga xosligi („Manas“ eposi tarjimasi misolida)" mavzusidagi nomzodlik dissertatsiyasini himoya qilgan. Uning ilmiy rahbarligida 3 tadqiqotchi nomzodlik dissertatsiyasini himoya qilgan, 6 nomzodlik ishiga rasmiy opponentlik qilgan.

## Mehnat faoliyati
* 1969—1970-yillarda Oʻsh paxta tozalash zavodida ishchi;
* 1970—1971-yillarda Oʻsh viloyat gazetasida musahhih;
* 1998—2001-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligining 1-kotibi;
* 2001—2002-yillarda Oʻzbekiston milliy kutubxonasi direktori;
* 2010-yildan to hozirgacha Respublika patent idorasi nashri – „Intellektual mulkni boshqarish“ jurnali tahrir hayʼati aʼzosi;
* 2003—2011-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi milliy kitob palatasi direktori;
* 2011—2014-yillarda Alisher Navoiy nomidagi Oʻzbekiston Milliy kutubxonasi Qoʻlyozmalar va nodir nashrlar xizmati rahbari;
* 2013-yildan „Jahon adabiyoti“ jurnali tahrir hayʼati aʼzosi;
* 2021-yildan hozirgacha Oʻzbekiston Yozuvchilar uyushmasi Badiiy tarjima kengashi raisi;
* "Oʻzbekiston-Qirgʻiziston“ doʻstlik jamiyatini taʼsis etish tashabbuskori va ijrochi direktori (1997-yildan).
*
*

## Ijodiy faoliyati

### Ilmiy-adabiy asarlari

# „Qirgʻiz adabiyotini oʻzbek tiliga, oʻzbek adabiyotini qirgʻiz tiliga tarjima qilish masalalari“ (1976-yil, diplom ishi);
# „Qirgʻiz prozasini oʻzbek tiliga tarjima qilishga doir“ (1977-yil, maqola);
# „Toʻqtagʻul asarlari tarjimasi“ (1977-yil, maqola);
# „Tarjima tahlili“ (1977-yil, maqola, Sultonmurod Olimov bilan hammualliflikda);
# „Originaldan oshirib tarjima qilish mumkinmi?“ (1979-yil, maqola);
# „Aldoqchi soʻzlar bilan bahs“ (1980-yil, maqola);
# „Manas tipologiyasiga doir“ (1981 yil, maqola);
# "Sibirning koʻlamli tasviri. Georgiy Markovning „Sibir“ romani oʻzbek tilida" (1982-yil, maqola, Gʻaybulla Salomov bilan hammualliflikda);
# „Badiiy tarjima va… adabiy savod“ (1982-yil, maqola);
# „Soʻzdan soʻzning farqi bor…“ (1985-yil, maqola);
# „Alliteratsiya va tarjima“ (1986-yil, maqola);
# „Mirzakalon Ismoiliy“ (1986-yil, ilmiy ocherk);
# „Ilmiy anjumanlar“ (1988-yil, maqola);
# „Ulugʻ Vatan urushi davri oʻzbek tarjimachiligi“ (1988-yil, maqola);
# „Zumrad“ (1988-yil, ilmiy ocherk);
# „Xolida Ahrorova“ (1988-yil, ilmiy ocherk);
# „Manas“ oʻzbekcha soʻylaganda…" (1988-yil, maqola);
# „Tarjima ravnaqini oʻylasak…“ (1988-yil, maqola);
# „Qayta yaratish va aksiltarjimachilik“ (1989-yil, Gʻaybulla Salomov bilan suhbat);
# „Boqimonda nashrlar va boqibegʻam noshirlar“ (1989-yil, maqola, Gʻaybulla Salomov bilan hammualliflikda);
# „Aldoqchi soʻzlar“ bilan bahs" (1990-yil, maqola);
# „Ulugʻ Vatan urushi yillarida xorijiy tillardan tarjimalar“ (1990-yil, maqola);
# „Muharrir muqaddimasi“ (1991-yil, maqola);
# „Ikki olam yuki – tarjima“ (1991-yil, maqola);
# „Yaqin turkiy tillardan sheʼriy tarjima qonuniyatiga doir“ (1991-yil, maqola);
# „Til va nutq taʼlimi“ (1991-yil, maqola);
# "Yaqin turkiy tillardan sheʼriy tarjimaning oʻziga xosligi („Manas“ eposi tarjimasi misolida)" (1991-yil, fil.fan.nom.diss.);
# „Badiiy tarjimaning qonuniyatlariga doir“ (1992-yil, maqola);
# "Turkiy epos va tarjima masalalari („Manas“ Mirtemir talqinida)" (1995-yil, monografiya);
# „Manas“ning oʻzbekcha tarjimalari toʻgʻrisida" (1995-yil, maqola);
# „Turkiy xalqlar soʻz sanʼatining mushtarak jihatlariga oid“ (1997-yil, maqola);
# „Alpomish“ning sheʼriy tuzilishi haqida" (1998-yil, maqola);
# „Dil koʻprigi“ (1998-yil, maqola);
# „Pushkin va Choʻlpon“ (1999-yil, maqola);
# „Alpomish“ dostonining vaznlari xususida" (1999-yil, maqola);
# „Ollohga salom beriladimi?“ (1999-yil, maqola);
# „Oʻzbekning birinchi kalomi“ (1999-yil, maqola);
# „Olatovlik shoir“ (2000-yil, maqola);
# „Til gavhari“ (2000-yil, maqola);
# „Ikki soʻzning ishkali“ (2000-yil, maqola);
# „Soʻz dehqoni“ (2001-yil, maqola);
# „Tasavvuf – mistika deganimi?“ (2001-yil, maqola);
# „Tupik emas, tublik“ (2001-yil, maqola);
# „Gullarni tonnalab oʻlchab boʻlmaydi“ (2001-yil, maqola);
# „Chumchuq soʻysa ham…“ (2003-yil, maqola);
# „Har qatrasi durdona“ (2003-yil, maqola);
# „Navoiyning benavo nashri“ (2003-yil, maqola);
# „Bir stansiyaning toʻrt tarjimasi“ (2003-yil, maqola);
# „Millatning onasi“ (2004-yil, maqola);
# „Axborot ganjinasi“ (2004-yil, maqola, M.Hakimov bilan hammualliflikda);
# „Bizda notiqlar nega kam?“ (2004-yil, maqola);
# „Oʻzligimiz koʻzgusi“ (2004-yil, maqola);
# „Davrimizning Manas adibi“ (2004-yil, maqola);
# „Ona tilidagi joziba va grammatik sxolastika“ (2004-yil, maqola);
# „Ilmning boshi – eʼtibor“ (2005-yil, maqola);
# „Oʻzbek tilida tovushlar intensivligi“ (2005-yil, maqola);
# „Imloni bilmagan mullo boʻlmaydi“ (2005-yil, maqola);
# „Mohir tarjimon“ (2005-yil, maqola);
# „Manas“ (2005-yil, maqola);
# „Jumaniyoz Sharipov“ (2005-yil, maqola);
# „Suyunboy Eraliyev“ (2005-yil, maqola);
# „Toʻlagan Qosimbekov“ (2005-yil, maqola);
# „Rabita emas, robita“ (2006-yil, maqola);
# „Chini turganida afsona nechun?“ (2006-yil, maqola);
# „Oʻzbekiston Respublikasi milliy kitob palatasi“ (2006-yil, maqola);
# „Axborot ganjinasi“ (2006-yil, maqola);
# „Tarjima millatni jahonga tanitadi“ (2007-yil, davra suhbati);
# „Sim qoqdi“ nima degani?" (2007-yil, maqola);
# „Zirapchani igna bilan…“ (2007-yil, maqola);
# „Shamolga sovurilayotgan… shamol“ (2007-yil, maqola);
# „Ikki ayol“ (2007-yil, maqola);
# „Zalolatga dalolat (qiluvchi kitoblar)“ (2007-yil, maqola);
# „Suv“ (2008-yil, maqola);
# „Kitoblar bilan bahs“ (2008-yil, maqola);
# „Boburning bir jumlasi“ (2008-yil, maqola);
# „Ilmiy-texnikaviy istilohlarni oʻzbek tilida berish prinsiplari va tamoyillari“ (2008-yil, maqola);
# „Sarkash savollar“ (2008-yil, maqola);
# „ISBN va ISSN. Nashrlarni identifikatsiyalashning yangi tizimlari haqida“ (2008-yil, maqola);
# „Oʻzbek tili qanday til?“ (2009-yil, maqola);
# „Bir qatraning favvorasi“ (2009-yil, maqola);
# „Oʻzbek tilining bir xossasi haqida“ (2009-yil, maqola);
# „Adabiy oʻxshashliklar“ (2009-yil, maqola);
# „Soʻzimiz va oʻzimiz“ (2009-yil, maqola);
# „Tiriklik ustuni“ (2009-yil, Sayyora Zoirovaning „Yaxshilari koʻp dunyo“ kitobiga soʻzboshi);
# „Muharrir muqaddimasi“ (2010-yil, Villi Kollinzning „Oq kiyingan ayol“ romaniga soʻzboshi);
# „Oʻzbek tilining ayrim xususiyatlari haqida“ (2010-yil, maqola);
# „Shevaning shikvasi“ (2010-yil, maqola);
# „Avlodlarga meros xazina“ (2010-yil, maqola);
# „Kim koʻribtur, ey koʻngul, ahli jahondin yaxshiligʻ…“ (2011-yil, maqola);
# „Tarix unutmaydi“ (2011-yil, maqola);
# „Klon tarjima“ (2011-yil, maqola);
# „Bolalar uchun kitob nashr etish masalasi“ (2011-yil, maqola);
# „Ximiya… kimyomi?“ (2011-yil, maqola);
# „Yopigʻliq qozon“ning ochilishi" (2011-yil, maqola);
# „Majburiy nusxa – majburiydir“ (2011-yil, maqola);
# „Tildagi har qatra tillodan qimmat…“ (2011-yil, maqola);
# „Til ham – bir vatan!“ (2011-yil, maqola);
# „Odamiyligʻ shevasi“ (2011-yil, maqola);
# „Til oʻrganish uchun tugʻma qobiliyat kerak“ (2011-yil, maqola);
# „Bilmaganlar ne bilar qadriyatlar qadrini…“ (2012-yil, maqola);
# „Davomli kulgi“ (2012-yil, Mixail Zoshchenkoning „Xira pashsha“ hikoyalar toʻplamiga soʻzboshi);
# „Inson taqdiri“ (2012-yil, Etel Lilian Voynichning „Soʻna“ romaniga soʻngsoʻz);
# „Bir taqdimot bahona…“ (2012-yil, maqola);
# „Kaminaning nomlari“ (2012-yil, maqola);
# „Milliy kutubxonani nodir va noyob manbalar bilan boyitish haqida“ (2012-yil, maqola);
# „Til oʻrganish uchun qobiliyat kerak“ (2013-yil, maqola);
# „Gʻafur Gʻulom tarjimalari“ (2013-yil, maqola);
# "Abdulla Qahhorning „Kartina“ hikoyasi, „Maftuningman“ kinokartinasi va konfliktsizlik „nazariya“si" (2013-yil, maqola);
# „Soqoqush fojiasi“ (2013-yil, maqola);
# „Luzumiy“ (2013-yil, maqola);
# „Hurlik fikrdan boshlanadi“ (2013-yil, suhbat);
# „Parilar va qaroqchilar“ (2014-yil, maqola);
# „Tarjimada milliylikni saqlash“ (2014-yil, maqola);
# „Sheʼriyat va maʼnaviyat oyi (Adabiyotimizning mavlud oyi)“ (2014-yil, maqola);
# „Kitob va turkum nashrlarning xalqaro raqamlarini qoʻllashning oʻziga xosliklari“ (2014-yil, maqola);
# „Kitob uchun qoʻllanadigan xalqaro standartlar“ (2014-yil, maqola);
# „Sogʻinish“ (2014-yil, maqola);
# „Tarjimada milliylik masalasi“ (2014-yil, maqola);
# „Zarrin koʻzgu“ (2014-yil, maqola);
# „Koʻcha yozuvlari. Ularda millat saviyasi aks etadi“ (2014-yil, maqola);
# „Terminlar tarjimasida meʼyor“ (2014-yil, maqola);
# „Olatogʻ“ bulbulining navolari" (2014-yil, maqola);
# „Milliy kutubxona“ fondlarini noyob manbalar bilan boyitish haqida" (2014-yil, maqola);
# „Bir qishloqning ming hangomasi“ (2014-yil, Tursunboy Adashboyevning „Gʻaroyib qishloqning ajoyib odamlari“ kitobiga soʻngsoʻz);
# „Eng madaniyatli shaxs – avvalo oʻz ona tilini chin qalbdan sevgan odamdir“ (2015-yil, suhbat);
# „Mutarjim ham ijodkor“ (2015-yil, maqola);
# „Ikki soʻzning ildizi“ (2015-yil, maqola);
# „Soqov xotin“ saboqlari" (2015-yil, S.Inomovning „Soqov xotin“ romaniga taqriz);
# „Pigmalion“ asari tarjimalari haqida" (2016-yil, maqola);
# „Oʻqub oʻtmak – uqub oʻtmak shiori“ (2017-yil, maqola);
# „Ne qilayin sening bila, ey til…“ (2017-yil, maqola);
# „Kel, noningni tuya qilib beraman!“ (2017-yil, maqola);
# „Tili yoʻq xalq bamisoli dili yoʻq odam“ (2017-yil, suhbat);
# „Tili yoʻq xalq – dili yoʻq xalq“ (2017-yil, maqola);
# „Noningizni tuya qilib beraymi?“ (2017-yil, maqola);
# „Manas“ maʼnosini inkishof etib…" (2017-yil, maqola);
# „Manas“ eposi va uning yangi tarjimasi haqida" (2017-yil, maqola);
# „Millatning nishoni“ (2017-yil, suhbat);
# „Yulduzimiz“ (2018-yil, maqola);
# „Islom Karimovning jasorati“ (2018-yil, maqola);
# „Koʻplar donishmand deb bildilar oʻzni…“(2018-yil, maqola);
# „Pochcha“ nima degani?" (2018-yil, maqola);
# „Hassa va hassakashlar“ (2018-yil, maqola);
# „Sen ham daryo, men ham daryo!..“ (2018-yil, maqola);
# „Oʻzbek va qirgʻiz doʻstlik munosabatlarining mustahkamlanishida Chingiz Aytmatovning tutgan oʻrni“ (2018-yil, maqola);
# „Pochcha“ soʻzining tarixiga oid" (2018-yil, maqola);
# „Qur’oni karimdan nurlangan umr“ (2018-yil, maqola);
# „Tarjima – ijodiy ish“ (2018-yil, maqola);
# „Mirzakalon Ismoiliy va til madaniyati“ (2018-yil, maqola);
# „Chingiz Aytmatov asarlarining oʻzbekcha tarjimalari haqida“ (2018-yil, maqola);
# „Adabiy aloqa – abadiy aloqa“ (2018-yil, maqola);
# „Oʻzbek alifbosini yana isloh qilish shartmikan?“ (2018-yil, maqola);
# „Nazarkarda (Baxtiyor Nazarov haqida)“ (2018-yil, maqola);
# „Islom Karimovning jasorati: u xalqaro ahamiyatga loyiq tadbirda Asqar Aqayevni tanqid qilgandi“ (2018-yil, maqola);
# „Aytishuvdan Aytmatovgacha“ (2018-yil, maqola);
# „Oʻrxoʻn boboning oʻgiti“ (2018-yil, maqola);
# „Mahatma Gandi ardoqlagan ulamo“ (2019-yil, maqola);
# „Gul tergani ketgan shoir“ (2019-yil, maqola);
# „Haqqoniy soʻz baxsh etgan ilhom“ (2019-yil, maqola);
# „Ona yurtim – Qirgʻiziston, Oʻsh…“ (2019-yil, risola);
# „Oʻzingdan chiqqan baloga…“ (2019-yil, maqola);
# „Dunyoda kim koʻp – manqurt koʻp“ (2019-yil, maqola);
# „Vijdonning isyoni“ (2019-yil, maqola);
# „Qamishdan bel bogʻlab…“ (2019-yil, maqola);
# „Imloni bilmagan mullo boʻladimi?“ (2019-yil, maqola);
# „Sayyoh“ sarguzashtlarning sabogʻi" (2019-yil, taqriz);
# „Tilloga teng tilimizning taqdiri“ (2020-yil, maqola);
# „Soʻz qismati (Etnografik etyudlar)“ (2020-yil, risola);
# „Asl muddao – boshqa“ (2020-yil, maqola);
# „Ona tilimiz jozibasi“ (2020-yil, maqola);
# „Moʻkki – mahsi – mokasin“ (2020-yil, maqola);
# „Prinsip – tamoyilmi?..“ (2020-yil, maqola);
# „Sakkiz elning sakson sakkiz ertagi“ kitobiga soʻzboshi (2020-yil);
# „Yomgʻirtus xayol“ (2020-yil, Xurshid Abdurashidning „Oʻsha men edim“ sheʼriy toʻplamiga soʻzboshi);
# „Shap-shap deyavermay…“ (2020-yil, maqola);
# „Oliymaqom sanʼatning oliyjanob mardumlari“ (2020-yil, maqola);
# „Oʻzbek tilida“ emas, oʻzbekcha!" (2020-yil, maqola);
# „Mushuk murillaydimi yo xurillaydi?“ (2020-yil, maqola);
# „Yangi kitobxonlar mamlakati quramiz!“ (2020-yil, maqola);
# „Suvyulduz nima degani?“ (2020-yil, maqola);
# „Xalq maqollari“ (2020-yil, „Sakkiz elning son-sanoqsiz oʻgiti“ga soʻzboshi);
# „Navoiyning ideali“ (2020-yil, maqola);
# „Qoʻshma soʻzlarni qoʻshmaymizmi?“ (2021-yil, maqola);
# „Mas’ul muharrir nimaga mas’ul?“ (2021-yil, maqola);
# „Tanqid madaniyati haqida“ (2021-yil, maqola);
# „Bilmaganlarimiz toʻgʻrisida bilganlarimiz“ (2021-yil, falsafiy esse);
# „Sakkiz elning sakson ulugʻ siymosi“ kitobiga soʻzboshi (2021-yil);
# „Bahoriy badiiyatdan bahramandlik“ (2021-yil, maqola);
# „Tasavvufning asl tarixi“ (2021-yil, maqola);
# „Shavqi navo (Alisher Navoiy gʻazallarini oʻqib)“ (2021-yil, risola);
# „Mustaqillikka oʻttiz yil toʻlibdi hamki, rus tili ot ustida“ (2021-yil, maqola);
# „Til – millatning joni va qoni“ (2021-yil, maqola);
# "Ona tilimiz shunchaki „qadriyat“ emas" (2021-yil, maqola);
# „Qutbuddin Baxtiyor Kokiy“ (2021-yil, maqola);
# „Shrinvasa Ramanujon“ (2021-yil, maqola);
# „Qurbonjon dodhoh“ (2021-yil, maqola);
# „Toʻqtagʻul“ (2021-yil, maqola);
# „Sogʻimboy Oʻrozbaqov“ (2021-yil, maqola);
# „Alixontoʻra Sogʻuniy“ (2021-yil, maqola);
# „Aali Toʻqamboyev“ (2021-yil, maqola);
# „Aliqul Oʻsmonov“ (2021-yil, maqola);
# „Vasiliy Radlov“ (2021-yil, maqola);
# „Viktor Jirmunskiy“ (2021-yil, maqola);
# „Mirzo Fozilbek Qosimbekov“ (2021-yil, maqola);
# „Alisher Navoiy“ (2021-yil, maqola);
# „Berdaq“ (2021-yil, maqola);
# „Habib Abdullayev“ (2021-yil, maqola);
# „Rivoyatning hidoyati“ (2021-yil, maqola);
# „Navoiyning soʻzlari“ (2021-yil, maqola);
# „Turkiy taraqqiyot taraddudida“ (2021-yil, maqola);
# „Devkor“ (2021-yil, maqola);
# „Tarjima va til“ (2021-yil, maqola);
# „Nuri oʻchgan ikki ziyo maskani“ (2021-yil, maqola);
# „Tarjima siyosati haqida“ (2021-yil, maqola);
# „Davr va tarjima“ (2022-yil, maqola);
# „Muhabbat insholari“ (2022-yil, maqola);
# „Bayroq, ot… va gʻazal haqida“ (2022-yil, maqola);
# „Xotira-yu xayollardan xulosa“ (2022-yil, Oʻ.Domlajonovaning „Saksonning sokinligida“ kitobiga soʻzboshi);
# „Biri qosh-u biri koʻz“ (2022-yil, maqola);
# „Bobur izidan yurgan olimlar“ (2022-yil, maqola);
# "Tarjimadagi „kemtik“lar" (2022-yil, maqola);
# „Qoyatosh rasmlari: ular nima maqsadda chizilgan?“ (2022-yil, maqola);
# „Til va atama“ (2022-yil, maqola);
# „Uzbek emas, Oʻzbekmiz!“ (2022-yil, maqola);
# „Ostadon, ostona, Ostonaqul…“ (2022-yil, maqola);
# „Atamalar atala boʻlmasin!“ (2022-yil, maqola);
# „Tarjima sanʼati tarjima sanoatiga aylanib ketmasligi kerak“ (2022-yil, maqola);
# „Turkiy adabiyot durdonalari“ turkumida chop etilgan 82-jild – „Sarchashma“ kitobiga soʻzboshi (2022-yil);
# „Togʻ odam“ning togʻday asari" (2022-yil, „Turkiy adabiyot durdonalari“ turkumida chop etilgan 83-jild – ,,Tugalboy Sidiqbekov" kitobiga soʻzboshi);
# „Oltin avlod vakillari ijodi toʻgʻrisida“ (2022-yil, „Turkiy adabiyot durdonalari“ turkumida chop etilgan 84-jild – ,,Oltin avlod vakillari"ga soʻzboshi);
# „Toʻlagan Qosimbekov ijodi haqida“ (2022-yil, „Turkiy adabiyot durdonalari“ turkumida chop etilgan 86-jild – ,,Toʻlagan Qosimbekov" kitobiga soʻzboshi);
# „Ikki roman – ikki olam“ (2022-yil, „Turkiy adabiyot durdonalari“ turkumida chop etilgan 88-jild – ,,Qosim Sulaymonov. Toʻlan Joʻldoʻshev" kitobiga soʻzboshi);
# „Zamonaviy qirgʻiz sheʼriyati va uning vakillari ijodi haqida“ (2022-yil, „Turkiy adabiyot durdonalari“ turkumida chop etilgan 89-jild – ,,Zamonaviy qirgʻiz sheʼriyati antologiyasi"ga soʻzboshi);
# „Bugungi qirgʻiz nasri haqida“ (2022-yil, „Turkiy adabiyot durdonalari“ turkumida chop etilgan 90-jild – „Qirgʻiz zamonaviy nasri antologiyasi“ga soʻzboshi);
# „Salomov saboqlari“ (2022-yil, maqola);
# „Navoiyga bagʻishlangan oltin kitob“ (2023-yil, maqola);
# „Roman emas, dardli bir qoʻshiq“ (2023-yil, maqola);
# „Zamonaviy qirgʻiz sheʼriyati“ (2023-yil, maqola);
# „Sheʼr oʻqishni bilasizmi?“ (2023-yil, maqola);
# „Odamiylik qissalari“ (2023-yil, Nabi Jaloliddinning „Onasiz tushlar“ kitobiga soʻngsoʻz).

### Publitsistik asarlari

# „Oʻrim qizgʻin“ (1970-yil, maqola);
# „Himmat“ (1970-yil, maqola);
# „Ilgʻor sut sogʻuvchi“ (1970-yil, maqola);
# „Meditsina xodimlari seminari“ (1970-yil, maqola);
# „Surʼat ortmoqda“ (1970-yil, maqola);
# „Yoshlar yetakchisi“ (1970-yil, maqola);
# „Avtolavkachilar“ (1970-yil, maqola);
# „Yangi sex“ (1970-yil, maqola);
# „Serfayz dalalar“ (1970-yil, maqola);
# „Serzavq dalalar“ (1970-yil, maqola);
# „Bogʻbonlar himmati“ (1970-yil, maqola);
# „Boyaroq aytmaysizmi“ (1970-yil, maqola);
# „Mehnatda topilgan baxt“ (1971-yil, maqola);
# „Taxt qilib qoʻyildi“ (1971-yil, maqola);
# „Binokorlar vaxtada“ (1971-yil, maqola);
# „Suvchi“ (1971-yil, maqola);
# „Remontchilar huzurida“ (1971-yil, maqola);
# „Yuqori koʻrsatkich“ (1971-yil, maqola);
# „Samolyotlar yordamida“ (1971-yil, maqola);
# „Kuniga 7-8 gektardan“ (1971-yil, maqola);
# „Yordamchilar koʻmagi“ (1971-yil, maqola);
# „Pilla punktidan gap“ (1971-yil, maqola);
# „Mehnatsevar choʻpon“ (1971-yil, maqola);
# „Mexanizator student“ (1971-yil, maqola);
# „Paxta zavodi mavsumga tayyor“ (1973-yil, maqola);
# „Bogʻbon yodgorligi“ (1973-yil, ocherk);
# „Yangi davlat standarti“ (1975-yil, maqola);
# „Umidim plenumdan. Ungacha…“ (1989-yil, maqola);
# "Shamolni „jilovlash“ kerak" (1991-yil, maqola);
# „Til bamisoli bir tirik tan kabidir, uning hamma muchasi oʻzaro uygʻun boʻlishi kerak“ (1995-yil, maqola);
# „Avval eʼtiqodingizni oʻzgartirishadi…“ (1998-yil, maqola);
# „Dehlimi yoki Delhi?“ (1998-yil, maqola);
# „Aravani uch yoqqa tortganda…“ (1999-yil, maqola);
# „Test sinovlari: uch tanqidiy mulohaza“ (1999-yil, maqola);
# „Soʻzki, haq boʻlsa…“ (1999-yil, maqola);
# „Suqrot qoʻlidagi kosa“ (1999-yil, maqola);
# „Xalq ruhining jilolari“ (1999-yil, maqola);
# „Qogʻozning ham uvoli bor emish…“ (1999-yil, maqola);
# „Xurofotning doyasi“ (1999-yil, maqola);
# „Yoqlashni yoqlab“ (2000-yil, maqola);
# „Suv – gavhar zilol…“ (2000-yil, maqola);
# „Boshqacha gaplar“ (2000-yil, maqola);
# „Radlovning taassufi“ (2000-yil, maqola);
# „Garchi Kalon edi…“ (2000-yil, maqola);
# „Gʻoʻza qoʻchqorning dumba yogʻi“ (2000-yil, maqola);
# "Qaro tunda qichqirgan „xoʻrozlar“ (2000-yil, maqola);
# „Paygʻomlar – tarixning sarvaragʻidir“ (2001-yil, maqola);
# „Uchib yurganimni bilmasdim…“ (2002-yil, xotiranoma);
# „Tafakkur gulshanining turfa chechaklari“ (2002-yil, maqola);
# „Shavq sharorati“ (2003-yil, maqola);
# „Gap nimada?“ (2003-yil, maqola);
# „Avval pulini toʻla…“ (2003-yil, maqola);
# „Tahsil taqozosi“ (2003-yil, maqola);
# „Koʻp oʻqisang, yutasan…“ (2004-yil, maqola);
# „Zirapchani igna bilan…“ (2004-yil, maqola);
# „Sizmi yoki sen?..“ (2005-yil, maqola);
# „Sen“ emas, „Siz“…" (2005-yil, maqola);
# „Uch uchrashuv“ (2005-yil, maqola);
# „Shashmaqom“ni sogʻinib…" (2006-yil, maqola);
# „Mezbonlar inoq boʻlsa, qoʻnoqlar quvnoq boʻlar…“ (2006-yil, maqola);
# „Shavkat Rahmon“ (2006-yil, maqola);
# „Vodiyga avtobus qoʻyish vaqti keldi“ (2006-yil, maqola);
# „Sakson sakkiz yillik xotira“ (2007-yil, maqola);
# „Dorilmuallimin talabasi (yoki Abdulla Qahhor… Jamila rolida)“ (2007-yil, maqola);
# „Kitob… oʻqib qadrlanadi“ (2008-yil, maqola);
# „Adibning taqdiri“ (2008-yil, maqola);
# „Bu yoʻlda xato qilma“ (2008-yil, maqola);
# „Shashmaqom“ sogʻinchi" (2009-yil, maqola);
# „Ahmad Ishayevning kutubxonasi“ (2009-yil, maqola);
# „Eshitmadim demanglar: – Fargʻonada yangi Nostradamus paydo boʻlgan emish“ (2010-yil, maqola);
# „Bolalarga beraylik… kitobni“ (2010-yil, maqola);
# „Topganingiz chinmikin?“ (2010-yil, maqola);
# „Kimsiz oʻzi, Hayotxon?“ (2010-yil, maqola);
# „Dabdabali toʻy“ (2011-yil, maqola);
# „Ochilayotgan buloq“ (2011-yil, maqola);
# „Axborot“da axborot" (2011-yil, maqola);
# „Oqibat yodnomasi“ (2012-yil, maqola);
# „Munavvar hayot yoʻllari“ (2012-yil, maqola);
# „Yozuvchi va hayot“ (2012-yil, maqola);
# „Donishmandlardan biri…“ (2012-yil, maqola);
# „Begona qarindoshga aylansin, qarindosh begona boʻlmasin“ (2013-yil, maqola);
# „Oilada hayo boʻlsin avvalo“ (2013-yil, maqola);
# „Koʻrdingki osh, koʻtarma bosh“ (2013-yil, maqola);
# „Somon yoqish yerga ofat“ (2013-yil, maqola);
# „Odamiylik olami“ (2015-yil, maqola);
# „Jonfidolik nadir?..“ (2015-yil, maqola);
# „Oʻzbek talaffuzi“ (2015-yil, maqola);
# „Davlat tilini mensimaganlar jarimaga tortilsa, xazinalar toʻlib ketar edi…“ (2015-yil, suhbat);
# „Poʻsht, mashinali talaba!..“ (2016-yil, maqola)
# „Tafakkur ozuqasi – mutolaa“ (2017-yil, suhbat);
# „Hojilik martabami?“ (2017-yil, maqola);
# „Mashrab ota hikoyasi“ (2018-yil, maqola);
# „Yigit omon boʻlsa“ (2018-yil, maqola);
# „Aqtoʻbe fojiasi oʻz-oʻzidan boʻlgani yoʻq…“ (2018-yil, maqola);
# „Dabdaba roʻzgʻorni dabdala qiladi“ (2018-yil, maqola);
# „Kibr va riyo uchun hajga boriladimi?“ (2018-yil, maqola);
# „Dengiz kasaliga yoʻliqtirgan poyezd“ (2018-yil, maqola);
# „Hajga borishdan murod“ (2018-yil, maqola);
# „Ijodkorga dalda boʻlsa bas…“ (2018-yil, maqola);
# „Nosir akaning oʻrindigʻi“ (2019-yil, ,,Nosir Fozilov zamondoshlari xotirasida" kitobidan xotiralar);
# „Gohida sudralgan… – chopgandan yaxshi“ (2020-yil, maqola);
# „Oʻttiz yillab kutilgan bayram“ (2020-yil, maqola);
# „Hujjattalab toʻralardan qutulamiz…mi?“ (2020-yil, maqola);
# „Avariya va ovoralar“ (2020-yil, maqola);
# „Madaniyat arboblari, yoʻl boshlang!“ (2020-yil, maqola);
# „Sodiqlik falsafasi“ qimmatga tushyapti (2020-yil, maqola);
# "Men nima uchun „Hurriyat“ni oʻqiyman?" (2020-yil, maqola);
# „Chekkagirlar“ (2020-yil, maqola);
# „Qaydasiz, Ergash aka?“ (2021-yil, maqola);
# „Oyday ayon haqiqatga munkir Qamar“ (2021-yil, maqola);
# „Uyqudagi Qonunbek (yoki biz koʻz tikkan pahlavon“ (2021-yil, maqola);
# „Dori-darmon, kimga armon“ (2022-yil, maqola);
# „Nahanglar oviga monand“ (2022-yil, maqola).

### Tarjima asarlari

# „Yuka bilan Oymomo“ Aulikki Oksanen (1985-yil, ertak);
# „Ayoz ota“ Vladimir Odoyevskiy (1988-yil, ertak);
# „Toʻrt karning mashmashasi haqida hind ertagi“ (1988-yil, ertak);
# „Qorqiz“ Vladimir Dal (1988-yil, ertak);
# „Eng zoʻr qoʻshiqchi“ (1988-yil, ertak);
# „Har kim oʻz boshiga oʻzi xoʻjayin“ (1988-yil, ertak);
# „Gʻirrom sichqon bilan saxiy chumchuq“ (1988-yil, ertak);
# „Yevseykaning hangomasi“ Maksim Gorkiy (1988-yil, ertak);
# „Ivanushka tentak toʻgʻrisida ertak“ Maksim Gorkiy (1988-yil, ertak);
# „Dovdir ayiq“ Konstantin Paustovskiy (1988-yil, ertak);
# „Lahza“ Vladimir Korolenko (1988-yil, badia);
# „Farzandlaringizning oliyjanob niyati…“ Lev Tolstoy (2000-yil, maqola);
# „Chordoq“ OʻHenri (2007-yil, hikoya);
# „Xotin“ Anton Chexov (2008-yil, hikoya);
# „Turkiy xalqlarning soʻz sanʼati“ P.Falyov (2008-yil, ilmiy maqola);
# „Mexanik oʻqituvchi“ Ayzek Azimov (2009-yil, hikoya);
# „Jonivorlar xaritasi“ I.Jigaryov (2009-yil, qoʻllanma);
# „Qrimtatar ziyolilari mafkurasiga doir“ P.Falyov (2008-yil, ilmiy maqola);
# „Hayvonot va nabotot“ I.Jigaryov (2010-yil, bolalar uchun geografiya va zoologiyadan maʼrifiy kitob);
# „Adabiy tanqid qanday boʻlishi kerak“ Lev Tolstoy (2011-yil, maqola);
# „Olisroqdan“ Y.Prokushev (2011-yil, xotira);
# „Sehrgar bilan bola“ Qirgʻiz xalq ertaklari (2014-yil, ertaklar);
# „Toʻqtagʻul. Qoʻshiqqa evrilgan, kuylarga toʻkilgan umr“ Gulzura Jumaqunova (2014-yil, ilmiy risola);
# „Ona qasidasi“ Maksim Gorkiy (2016-yil, hikoya);
# „Turkiy xalqlarning soʻz san’ati va lahjalari“ P.Falyov (2017-yil, ilmiy risola);
# „Manas“ Qirgʻiz xalq qahramonlik eposi (2017-yil, xalq dostoni);
# „Xotin“ Anton Chexov (2018-yil, hikoya);
# „Yaxshi yangilik“ Anton Chexov (2018-yil, hikoya);
# „Manasning dunyodan oʻtishi“ dostondan parcha (2018-yil, epos);
# „Tugʻilgan yer“ T.Qosimbekov (2018-yil, hikoya);
# „Kunning siri. Kelin bilan tosh“ S.Jusuyev (2018-yil, sheʼrlar);
# „Sen haqingda. Soʻnggi oqshom“ S.Jigitov (2018-yil, sheʼrlar);
# „Oltin chinor“ S.Jusuyev (2018-yil, lirik sheʼr);
# „Katyusha“ M.Isakovskiy (2019-yil, sheʼr);
# „Toʻqtagʻul qoʻshiqlari“ (2020-yil, sheʼriy toʻplam);
# „Sakkiz elning sakson sakkiz ertagi“ (2020-yil, ertaklar);
# „Sakkiz elning son-sanoqsiz oʻgiti“ (2020-yil, maqollar);
# „Egam bilan hisobin“ Moʻlda Niyoz Ernazar oʻgʻli (2022-yil, sheʼr);
# „Terma“ Toʻqaloq Moʻlda (2022-yil, sheʼr);
# „Eshak bilan bulbul“ Toʻqaloq Moʻlda (2022-yil, masal);
# „Sheʼrlar“ Toʻqtagʻul (2022-yil, sheʼrlar);
# „Sheʼrlar“ Barpi Aliqulov (2022-yil, sheʼrlar);
# „Sheʼrlar“ Aali Toʻqambayev (2022-yil, sheʼrlar);
# „Qirgʻiz zamonaviy sheʼriyati antologiyasi“ kitobida sheʼrlar (2022-yil);
# „Shoxli qoʻzichoq“ Sh. Beyshenaliyev (2022-yil, hikoya);
# „Bir quti gugurt“ A.Saspayev (2022-yil, hikoya);
# „Birinchi muhabbat“ T.Miyashev (2022-yil, hikoya).

### Muharrirlik va toʻplab nashrga tayyorlagan ishlari

# „Tasavvuf tarixi“ Usmon Turon (1999-yil, risola, muharrirlik);
# „Hajning fazilatlari va nozik jihatlari“ Mahmud Asad Joʻshan (2000-yil, diniy risola, muharrirlik);
# „Don Kixot“ M.Servantes (2005-yil, romandan parcha, nashrga tayyorlovchi);
# „Xalqaro standart kitob raqami – ISBN“ U.Karimov, M.Rahmatullayev, A.Umarov (2006-yil, qoʻllanma, mas’ul muharrirlik);
# „Oʻzbek xalqining etnogenezi va etnik tarixi“ Ahmadali Asqarov (2007-yil, monografiya, muharrirlik);
# „Oq kiyingan ayol“ Vilki Kollinz (2010-yil, roman, muharrirlik);
# „Istiqlolga intilgan qalb (Shavkat Rahmon haqida)“ Nilufar Mirzayeva (2010-yil, risola, muharrirlik);
# „Olimlik va odamiylik“ (2011-yil, toʻplab nashrga tayyorlovchi);
# „Rauf Parfi saboqlari“ (2014-yil, risola, muharrirlik);
# „Oʻzbek xalq ertaklari (ingliz va nemis tillarida)“ (2014-yil, ertaklar toʻplami, toʻplovchilik);
# „Sehrgar bilan bola (qirgʻiz xalq ertaklari)“ (2014-yil, ertaklar toʻplami, toʻplovchilik);
# „Tarjimashunoslik: tarjima, tahlil, tafsir, talqin, tabdil, tahrir“ Komiljon Joʻrayev (2015-yil, qoʻllanma, muharrirlik);
# „Erkin Vohidov saboqlari“ (2016-yil, risola, muharrirlik);
# „Bolaligim“ Chingiz Aytmatov (2018-yil, qissa, mas’ul muharrirlik);
# „Oʻsha men edim“ Xurshid Abdurashid (2020-yil, sheʼriy toʻplam, mas’ul muharrirlik);
# „Sakkiz elning sakson sakkiz ertagi“ (2020-yil, ertaklar toʻplami, toʻplovchilik);
# „Sakkiz elning son-sanoqsiz oʻgiti“ (2020-yil, ertaklar toʻplami, toʻplovchilik);
# „Bu yurak dogʻindadir“ Abdumannop Egamberdi (2020-yil, sheʼriy toʻplam, mas’ul muharrirlik);
# „Butirkada bitilgan baytlar“ Komil Avaz (2021-yil, sheʼrlar toʻplami, mas’ul muharrirlik);
# „Sarchashma“ (2022-yil, antologiya, toʻplovchilik);
# „Zamonaviy qirgʻiz sheʼriyati antologiyasi“ (2022-yil, antologiya, toʻplovchilik);
# „Oltin avlod vakillari“ (2022-yil, antologiya, toʻplovchilik);
# „Qosim Sulaymonov. Toʻlan Joʻldoʻshev“ (2022-yil, toʻplam, toʻplovchilik);
# „Qirgʻiz zamonaviy nasri antologiyasi“ (2022-yil, antologiya, toʻplovchilik);
# „Toʻlagan Qosimbekov“ (2022-yil, toʻplam, toʻplovchilik);
# „Tugalboy Sidiqbekov“ (2022-yil, toʻplovchilik);
# „Gʻaybulla as-Salom zamondoshlari xotirasida“ (2022-yil, xotiralar, mas’ul muharrirlik);
# „Tanlangan asarlar“ Gʻaybulloh as-Salom (2023-yil, toʻplovchilik);
# „Tarjima sanʼati. 7-kitob“ (2023-yil, mas’ul muharrirlik).

## Mukofotlari
Zuhriddin Isomiddinov 2021-yili Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Farmoniga binoan „Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan madaniyat xodimi“ faxriy unvoni bilan taqdirlangan. 2019-yildan beri Oʻzbekiston Yozuvchilar uyushmasi aʼzosi. 2015-yilda Gulzura Jumaqunovaning „Toʻqtagʻul. Qoʻshiqqa evrilgan, kuylarga toʻkilgan umr“ kitobi tarjimasi uchun TASAM (Turkiya) tashkilotining „Qizil olma“ mukofotiga sazovor boʻlgan. 2013-yil Abdulla Qahhorning „Kartina“ hikoyasi, „Maftuningman“ kinokartinasi va konfliktsizlik nazariyasi" maqolasi uchun „Sharq yulduzi“ jurnalida eʼlon qilingan „Eng yaxshi badiiy va ilmiy asarlar“ tanlovi gʻolibi boʻlgan. 2023-yilda Chingiz Aytmatov xalqaro akademiyasining faxriy akademigi etib saylandi.

## Manbalar