Gretsiya — Norvegiya munosabatlari

**Gretsiya — Norvegiya munosabatlari** Gretsiya va Norvegiya oʻrtasidagi tashqi aloqalardir. Osloda Gretsiya elchixonasi 1980-yilda, Norvegiyaning Afinadagi elchixonasi 1974-yilda ochilgan.

1967-yilda Norvegiya va yana uchta davlat Gretsiya xuntasi rejimiga inson huquqlarini buzganlik uchun daʼvo qoʻzgʻatdi.

Gretsiyaning Oslodagi elchixonasi (1980-yildan) va Bergendagi faxriy konsulligi Norvegiyada Gretsiyani diplomatik jihatdan ifodalaydi. Norvegiyaning Afinada elchixonasi, Korfu, Krit (Chaniya va Iraklion), Kos, Patras, Pirey, Rodos va Salonikida sakkizta faxriy konsulliklari bor. Har ikki davlat NATO aʼzosi.

## Shartnomalar
Ikki davlat oʻrtasida Ijtimoiy taʼminot toʻgʻrisidagi Shartnoma (1980), Madaniy bitimlar toʻgʻrisida (1976), Ikki tomonlama soliqqa tortishning oldini olish toʻgʻrisidagi shartnoma (1988) imzolangan.

## Turizm
Norvegiyaning sayyohlik imtiyozlari roʻyxatida juda yuqori oʻrinni egallagan Gretsiya eng yaxshi daʼvogarlar qatorida boʻlib, yil davomida taxminan 250 000 kishini tashkil etadigan Norvegiya sayyohlarining taxminan 22 foizini qabul qiladi. Soʻnggi yillarda Norvegiyadan Gretsiyaga sayyohlik oqimi ortib bormoqda va Gretsiya norvegiyaliklar uchun sevimli joy. Gretsiya statistika xizmati maʼlumotlariga koʻra, 2002-yilda Gretsiyaga tashrif buyurgan norvegiyaliklar soni 181 383 kishiga, 2003-yilda esa 230 232 ga yetgan. Antiparos oroli koʻpincha *Norvegiya oroli* sifatida tasvirlangan, chunki bu yerda yunonlarsiz boshqa sayyohlarga qaraganda norvegiyalik sayyohlar koʻproq.

## Iqtisodiy munosabatlar
Yevropa iqtisodiy hududi toʻgʻrisidagi bitim orqali Norvegiya Yevropa Ittifoqining ichki bozorining bir qismidir va qoʻshimcha ravishda Yevropa Ittifoqi ichki bozorini tartibga soluvchi „Toʻrtta erkinlik“ (yaʼni, tovarlar, shaxslar, odamlar va boshqalarning erkin harakatlanishi) taʼminlash uchun Yevropa Ittifoqi qonunchiligini oʻz ichiga oladi.

2001-yildan beri Gretsiyaning Norvegiyaga eksporti farmatsevtika, paxta, kiyim-kechak, rangli metallar, plastmassa, poʻlat mahsulotlari va yangi mevalar joʻnatish sohasida oʻsdi va 2003-yilda taxminan 430 million Norvegiya kronasi (NOK) ni (taxminan 52 800 000 yevro) tashkil etdi.  Norvegiya baliqchilik mahsulotlari, dengiz uskunalari, alyuminiy qotishmalari va granit eksport qiladi, bu 2003-yilda taxminan 970 million NOKni tashkil etgan. Norvegiyaning Gretsiyaga eksporti yiliga taxminan 1,2 milliard NOKni tashkil qiladi. Norvegiya savdo aylanmasining katta profitsitiga ega, chunki Gretsiyadan import yiliga 400 million NOKdan sal koʻproqni tashkil qiladi. Gretsiya va Norvegiya oʻrtasidagi savdo soʻnggi uch yil ichida biroz pasaygan boʻlsa-da, savdo va sarmoyani oshirishga harakat qilinmoqda.

Norvegiya eksportchilari uchun alohida qiziqish uygʻotadigan sohalar dengiz mahsulotlari, atrof-muhit texnologiyasi va muqobil energiya, shuningdek, yuk tashish va kemasozlikdir. Gretsiya va Norvegiya oʻrtasida uzoq vaqtdan beri yuk tashish anʼanasi mavjud va kemalar ikki mamlakat oʻrtasida tez-tez sotiladi va sotib olinadi. Norvegiya kompaniyalari yunon hamkasblariga katamaranlar va boshqa kemalar hamda texnologik jihozlarni sotadilar. Norvegiya dengiz eksportchilari Gretsiyada boʻlib oʻtgan POSEIDONIA koʻrgazmasida ishtirok etadilar. Norvegiya yuk tashish eksportini koʻpaytirish maqsadida Gretsiya kemasozlik sanoati bilan aloqalarni yanada rivojlantirish maqsadga muvofiqdir.

2002-yil oxirida Gretsiyaga toʻgʻridan-toʻgʻri Norvegiya investitsiyalarining qiymati 1006 million NOKni tashkil etdi — bu oʻtgan yillarga nisbatan muhim oʻsish (2001: 605, 2000: 864, 1998: 352 million NOK). Umuman olganda, Norvegiya qurilish, isteʼmol tovarlari, axborot texnologiyalari, dengiz sanoati, neft va gaz, texnologik sanoat, atrof-muhit texnologiyalari, dengiz mahsulotlari va xizmatlar sohasida oʻz tajribasi va kuchini targʻib qiladi.

## Elchilar
Norvegiyaning Gretsiyadagi elchilari:

* Kåre Dahlen (1974-1975)
* Inge Reidarsson Rindal (1975-1981)
* Kjell Rasmussen (1981-1985)
* Tancred Ibsen, Jr. (1986-1989)
* Nils Oskar Dits (1990-1994)
* Byorn Bart (1994-1996)
* Rolf Trolle Andersen (1996-1998)
* Yan Vessel Xegg (1998-2001)
* Finn Kristen Fostervoll (2001-2006)
* Sverre Stub (2006-2011)
* Sjur Larsen (2011-2015)
* Jørn E. Gjelstad (2015-2019)
* Frode Overland Andersen (2019-)

## Immigratsiya
Norvegiyadagi yunon jamiyati 2009-yilda 1671 kishidan iborat bo‘lsa, 2008-yilda bu ko‘rsatkich 1572 kishidan iborat edi. Koʻpchilik Norvegiya fuqarolariga uylanish orqali oilaviy rishtalarni yaratdi. Hordaland mamlakatdagi eng koʻp yunon kishisiga ega, yaʼni 11 tadan 8 tasi yunon.

## Madaniyat
Afinadagi Norvegiya instituti 1989-yilda ochilgan va Afinadagi 17 ta xorijiy arxeologik institutlardan biridir.

### Norvegiyadagi yunon pravoslav cherkovi
Jamoat 1965-yilda Norvegiyadagi yunon tilida soʻzlashuvchi yunon pravoslavlariga xizmat qilish maqsadida tashkil etilgan. Cherkov Stokgolmda joylashgan. Norvegiyada (Osloda) bitta yunon pravoslav cherkovi bor. Bundan tashqari, Bergenda 98 aʼzodan iborat kichik bir jamoat, Avliyo Maykl pravoslav cherkovi mavjud.

## Diplomatiya

Gretsiya Respublikasi
* Oslo (Elchixona)Norvegiya Qirolligi
* Afina (Elchixona)

## Manbalar

## Havolalar

* Gretsiya Tashqi ishlar vazirligi Norvegiya bilan munosabatlar haqida
* Norvegiyaning Afinadagi elchixonasi
* Global Gretsiya: Norvegiya
* Norvegiyadagi yunon pravoslav cherkovi