Saudi Binladin Group

**Saudi Binladin Group** (**SBG**,), 2019-yildan beri Binladin Group Global Holding kompaniyasi sifatida tanilgan, shtab qarorgohi Saudiya Arabistonining Jidda shahrida joylashgan transmilliy qurilish korxonasidir. 2011-yilda Saudiya Arabistoni Binladin Group dunyodagi eng baland bino – Jidda Tower qurilishi boʻyicha 1,23 milliard dollarlik kelishuv shartnomasini imzolagan. Ular, shuningdek, Doʻhada joylashgan Doʻha metrosini qurish boʻyicha 3,4 milliard AQSH dollari miqdoridagi kelishuvda ishtirok etgan. Korxona taxminan 537 kompaniyani oʻz ichiga oladi. Kompaniyaga milliarder Muhammad bin Ladin asos solgan.

## Umumiy koʻrinishi
SBG 1931-yilda Shayx Muhammad bin Ladin tomonidan tashkil etilgan boʻlib, uning mamlakat asoschisi Abdulaziz as-Saud bilan munosabatlari Makka va Madinadagi masjidlarni taʼmirlash kabi muhim hukumat shartnomalariga olib keldi. 1964-yilda Muhammad bin Ladinga Quddusdagi Qoya gumbazini qayta tiklash topshirilgan. 1967-yilda Shayx Muhammad vafotidan keyin kompaniyaga Muhammadning birinchi xotinining ukasi va eng katta farzandlarining amakisi Muhammad Baharet boshchilik qildi. 1972-yilda Muhammad bin Ladinning toʻngʻich oʻgʻli Salem bir nechta aka-ukalarning yordami bilan otasining vorisi boʻldi. 1988-yilda Salim aviahalokatda vafot etgach, kompaniya rahbariyati Salemning ukalaridan biri Bakr va Binladin boshqaruvini tashkil etuvchi oʻn uch aka-uka bilan birga oʻtdi. Ulardan eng muhimlari Hasan bin Ladin, Yeslam bin Ladin va Yahyo bin Ladin edilar.

Kompaniya 2011-yilda dastlabki takliflarni koʻrib chiqdi, ammo neft narxlari pastligi, zaif fond bozori va ortiqcha qogʻozbozlik toʻsiqlari tufayli buni rad etdi.

2018-yil aprel oyida Bakr bin Ladin, shuningdek, uning akalari Solih va Saad Saudi Binladin kompaniyasidagi 36,2 foiz ulushini Moliya vazirligiga qarashli Istidama xolding kompaniyasiga oʻtkazdi. Saudiya Arabistoni hukumati keyinchalik Abdul Rahmon Al Harkan, Xolid Nahas va Xolid Al Xovayterni oʻz ichiga olgan Binladin kompaniyasini boshqarish uchun besh kishilik qoʻmita tuzdi. Reuters mulk oʻtkazilishini noqonuniy davlat nomiga oʻtkazish deb taʼrifladi, qoʻmita raisi al-Harkan Moliya vaziri Muhammad Al-Jadaanga hisobot berib, Moliya vazirligidan 11 milliard rial kredit olish boʻyicha muzokaralar olib bordi.

## Joriy faoliyat
Binladin Group Saudiyaning aksariyat shaharlarida – Ar-Riyod, Dammom va mintaqaning bir qator yirik shaharlarida (Bayrut, Qohira, Amman, Dubay) mavjud. PBS yangiliklar dasturining Frontline qisqacha mazmuniga koʻra:
* Misrda SBGga Umar bin Ladin rais, Xolid bin Ladin rais oʻrinbosari, Tarek Xelmi bosh direktor lavozimida rahbarlik qilgan va 40 000 dan ortiq xodimga ega boʻlgan. Bu mamlakatning chet elga tegishli eng yirik xususiy sarmoya kompaniyasini ifodalaydi.
* Livanda Yahyo bin Ladin vakili boʻlgan Davlat xavfsizlik qoʻmitasi Solidere Project doirasida hamda Baraka Group va bin Mahfuz Group bilan hamkorlikda Bayrut markaziy tumanini qayta qurish loyihasida 50 million dollarlik ulush uchun mahalliy hokimiyat organlari bilan muzokaralar olib borgan.
* Londonda SBG 1990-yil noyabr oyida Binexport nomli vakillik firmasini tuzgan.

Binladin kompaniyasi Makkada Abraj al Bayt minolarini va Jiddada Jidda Towerni qurish uchun Kingdom Holding kompaniyasi bilan shartnoma tuzdi.

2015-yil 11-sentyabr kuni Saudiya Arabistonining Makka shahridagi Buyuk masjidda qurilish ishlarini amalga oshirayotganda kuchli shamol tufayli kompaniyaning kranlaridan biri qulab tushgan, natijada 118 kishi halok boʻldi va deyarli 400 kishi jarohat olgan. Natijada Saudiya qiroli firmaga joriy loyihalarini koʻrib chiqish paytida yangi loyihalarni qabul qilishni taqiqlagan. Saudiya Arabistoni hukumati 2016-yil may oyida Binladin Groupga qoʻyilgan taqiqni olib tashlagan va ularga yangi loyihalarga taklif kiritish imkonini bergan.

## Saudiya Arabistonidagi loyihalar
# Jiddadagi Royal Terminal
# Jiddadagi Qirol Abdulaziz xalqaro aeroporti
# Al Faysalyoh markazi
# Madina-Qosim tezkor yoʻli
# Makkadagi Um Alqura universiteti
# Jiddadagi Lotus birikmalari
# Nura bint Abdul Rahmon universiteti
# Makkadagi Abraj Al Bayt minorasi
# Jiddadagi Jidda Tower
# Qirol Abdulla iqtisodiy shahri
# Jamaraat koʻprigi
# Saudiya Arabistoni Milliy gvardiyasi uy-joy loyihasi
# Ar-Riyoddagi Qirol Abdulla moliya okrugi
# Saudiya Arabistoni temir yoʻllari loyihalari CTW-100 va CTW 100
# Al Masjid Al-Haromni kengaytirish
## Xalqaro loyihalar
# Senegaldagi Blaise Diagne xalqaro aeroporti
# BAAdagi Sharja xalqaro aeroportini kengaytirish va rivojlantirish
# BAAdagi Sharja universiteti
# Maldiv orollarida Velana xalqaro aeroportini kengaytirish
# Malayziyadagi Kuala-Lumpur xalqaro aeroporti
## Website
SBGning internet tarmogʻi saudi-binladin-group.com 2000-yil 11-sentyabrda bir yil davomida roʻyxatdan oʻtgan, ammo 11-sentyabr hujumlari bilan bir kunda tugatilgan. Keyinchalik tarmoq domen spekulyatori tomonidan sotib olingan.
## Manbalar

## Havolalar
* Saudi Binladin Group website
* Saudi Binladin Group website in United Arab Emirates (.ae) – full version
* Bin Laden Group at Sourcewatch