Konveyer

**Konveyer** (ing. conveyer — tashuvchi) — toʻkma, donali, boʻlak-boʻlak yuk yoki buyumlarni, asosan, qisqa, baʼzan uzoq, masofaga uzluksiz va bir xil maromda tashiydigan mexanizm. Vazifasiga koʻra, transport (yuk tashiydigan) va texnologik (texnologik operatsiyalarni oʻzaro bogʻlaydigan) xillarga boʻlinadi. Tortish organi boʻlgan va tortish organi boʻlmagan turlari bor. Elektrik yuritma bilan harakatlanadigan mexanik konveyer keng tarqalgan. Bunday Konveyerlarning tortish organlari lenta, zanjir va kanatdan iborat boʻlib, ular yordamida buyum yoki yuklar tashiladi. Yuk tashish organlarining turiga koʻra, dasturli boshqariladigan lentali, koʻraqli, plastinkali, osma, shuningdek, kovshli, aravachali va boshqa turlarga; tortish organi boʻlmagan vintli (shnekli), inersion (chayqaluvchi, tebranma), rolikli (rolgang), odimlovchi (quymachilik, yigʻuvchi) va boshqa turlarga boʻlinadi. Lentali konveyer bilan, asosan, donali yuklar tashiladi. Zanjirga biriktiriladigan moslamaning tuzilishiga qarab, zanjirli konveyerlar plastinkali, koʻrakchali va aravachali boʻladi. Plastinkali konveyerlar, asosan, boʻlak-boʻlak materiallarga moʻljallangan boʻlib, yukni qiya yunalishda tashishga imkon beradi, mayda koʻmir va rudalarni surish uchun ishlatiladi. Kovshli va aravachali konveyerlar ayrim korxonalarda (metallurgiya va kimyo kombinatlarida), asosan, toʻkma yuklarni tashish uchun ishlatiladi. Bugʻdoy, un, sement, shagʻal, qum, mayda koʻmir qabilarni yaqin masofaga tashish uchun vintli Konveyerlar qoʻllanadi. Toʻp qilib yigʻilgan yoki yashiklarga joylangan yuklarni pastga tushirish uchun rolikli (gravitatsion) konveyerdan foydalaniladi. Bunday konveyerlarda yuk oʻz ogʻirligi bilan pastga toʻshadi. Inersion Konveyer toʻkma kjni gorizontal va qiya yoʻnalishda qisqa masofaga tashish uchun moʻljallanadi. Bunday Konveyerda yuk inersiya kuchi hisobiga harakatlanadi. Boʻlardan tashqari, yuklar suyuqliklar bilan birga nasoslar yordamida quvur yoki novlarda harakatlanadigan gidravlik, yuklar yoki buyumlar ventilyatorlar yordamida hosil qilinadigan bosimlar farqi hisobiga quvurlarda harakatlanadigan pnevmatik konveyerlar bor. Maxsus ishlarga moʻljallangan konveyerlar elevator va eskalator deb ataladi.

## Tasmali konveyerning afzalliklari va kamchiliklari
Tasmali konveyerning asosiy xususiyati fuselage teleskopik juda oson bo'lishi mumkin, saqlash ombori bilan, dumi cho'zilish yoki qisqa eninni targ'ib qilish uchun ko'mir qazib olish yuzi bilan bo'lishi mumkin.Raf yengil va demontaj qilish oson.

Etkazish quvvati va masofa kattaroq bo'lsa, talablarni qondirish uchun oraliq haydovchi bilan jihozlangan.Tashish jarayonining talablariga muvofiq, u materialni tashish uchun mustaqil yoki ko'p birlikli sintetik darajadagi yoki moyil transport tizimi bilan tashilishi mumkin va er osti koni kabi turli sanoat korxonalarida foydalanish uchun juda qulay va keng qo'llaniladi. avtomobil yo'llari va konlarni yer usti transporti tizimlari, ochiq kon va boyitish fabrikasi.

Tasmali konveyer boshqa transport uskunalari (masalan, lokomotivlar) bilan solishtirganda ko'mir konlari uchun eng samarali uzluksiz transport uskunasi bo'lib, u uzoq masofa, katta transport hajmi va uzluksiz tashish afzalliklariga ega.Va u ishonchli, boshqaruvni avtomatlashtirish va markazlashtirish oson.Ayniqsa, yuqori mahsuldor va samarali kon uchun lentali konveyer ko'mir qazib olishning mexanik va elektr integratsiya texnologiyasi va uskunalari asosiy uskunasiga aylandi.Hozirgi vaqtda mahalliy tarmoqli konveyer katta talabga ega bo'lgan yuqori tezlikda rivojlanish bosqichiga o'tmoqda.Ba'zi hududlarda tasmali konveyerlar asta-sekin lokomotiv va avtotransport o'rnini bosa boshladi.Hozirgi vaqtda Xitoyda tarmoqli konveyer yuqori tezlikda rivojlanish bosqichiga o'tmoqda, bozor talabi katta.

Kelajakdagi tarmoqli konveyerning asosiy yo'nalishi: 1.Energiyani tejash uchun energiya sarfini kamaytirish."O'n ikkinchi besh yillik reja" talablarini amalga oshirish va atrof-muhit uchun yashil muhitga erishish uchun energiyani tejovchi emissiyani qisqartirish mashinasozlik sanoatining hozirgi maqsadining umumiy maqsadiga aylandi.Tashish texnologiyasi sohasida tadqiqot ish joylari, 1 km energiya bilan tashiladigan 1 tonna material konveyerni tanlashning muhim ko'rsatkichi sifatida iste'mol qilinadi.2. Keng ko'lamli rivojlanish yo'nalishiga, jumladan, katta transport quvvati va katta yagona uzunlik va shunga o'xshash bir necha jihatlar.Tasmali konveyerlar, garchi ajoyib bo'lsa-da, tog'-kon uskunalarida tez-tez ishlatiladi, ammo kamchiliklar ham mavjud.Konveyer kelajagi atrof-muhit yuqori harorat, past harorat sharoitlari, korroziy, radioaktiv, yonuvchan moddalar bilan ishlaydi, shuningdek, sanoat tomonidan ko'zda tutilgan maqsadlardan biridir.Shu bilan birga, agar konveyerning strukturasi bitta mashinaning talablari bo'yicha materiallarni qayta ishlash tizimini avtomatlashtirish nazoratini qondira olsa, balki konveyerning samaradorligini sezilarli darajada oshiradi.

Konveyer sanoati Xitoyning asosiy mashina va uskunalar sanoatining muhim qismi sifatida, dastlabki bosqichdan boshlab mamlakatning kuchli qo'llab-quvvatlanishi.Kondan tashqari, loyiha qurilishi, zavod quvurlari konveyer transport materiallaridan ajralmas bo'lib, ishlab chiqarish liniyasi rejimiga erishish uchun konveyer uskunalari Xitoyning milliy iqtisodiyotini rivojlantirish uchun katta darajada ishchi kuchini ozod qilish uchun o'zgarmas hissa qo'shdi.Ayniqsa, islohot va ochilishdan so'ng, transport samaradorligini oshirish, xususiy korxonalarning yuksalishi bilan bir qatorda, Xitoyning konveyer sanoatining sakrash va chegaralar bilan rivojlanishi texnik va sanoat miqyosida katta muvaffaqiyatga erishdi.Hozirgi vaqtda xususiy korxonalar Xitoyning konveyer sanoatining asosiy tayanchiga aylandi, bu esa konveyer sanoatini va butun mashina va uskunalar sanoatining asosiy kuchini rivojlantirishdan iborat.

## Manbalar