Islom bog'i

**Islom bogʻi** - odatda suv va soyani oʻz ichiga olgan yer mulkidir. Ularning eng taniqli meʼmoriy dizayni toʻrt qirrali chorbogʻ boʻlib, uni yoʻllar va oqava suv bilan ajratilgan toʻrtta kichik bogʻlar tashkil etadi. Koʻpincha yurish uchun moʻljallangan ingliz bogʻlaridan farqli oʻlaroq, islom bogʻlari dam olish, fikr yuritish va tafakkur uchun moʻljallangan. Islom bogʻlarining asosiy yoʻnalishi suv va aromatik oʻsimliklardan foydalanish orqali amalga oshirilgan hissiy tajribani taʼminlash edi.

Islom boshqa iqlimlarga tarqalmasdan oldin, bu bogʻlar tarixda issiq va qurgʻoqchil muhitdan dam olish uchun ishlatilgan. Qur’onda bogʻlar haqida juda koʻp ishora qilingan va bogʻlar moʻminlarga vaʼda qilingan jannatdagi hayotning yerdagi oʻxshashligi sifatida aytilgan:

## Arxitektura dizayni va taʼsiri

Miloddan avvalgi 7-asrdagi arab bosqinlaridan soʻng, koʻplab islom bogʻlarida Fors bogʻining anʼanaviy dizayni ishlatilgan. Fors bogʻlari anʼanaviy ravishda devorlar bilan oʻralgan va undagi jannat bogʻiga olib boradigan yopiq joy uchun forscha *"pairi-daeza"* soʻzi ishlatilgan. Ellinistik taʼsirlar ularning dizaynida ham yaqqol namoyon boʻlib, bu sosoniylarning bezak plantatsiyalari va favvoralari bilan birlashtirilgan bir nechta bogʻ rejalarida toʻgʻri chiziqlardan foydalanishda koʻrinadi.

*[[Chorbog']]* deb nomlanuvchi bogʻning eng taniqli dizaynlaridan biri koʻpincha suv kanallari yoki yurish yoʻlaklari bilan boʻlingan toʻrtta kvadrantdan iborat boʻlib, ular turli shakllarga ega edi. Bogʻ tomoshabinga qiziq boʻlib, toʻldirib ekilgan daraxtlar va choʻkib ketgan kvadrantlarni oʻz ichiga oladi. Yana bir variant markaz chorrahasidagi hovli boʻlib, hovlini oʻrab turish uchun hovuzlar qurilgan. *Chorbog*' bogʻlari eng yaxshi bogʻlardan deya aniqlangan boʻlsa-da, ularning qimmatligi tufayli yoki omon qolish ehtimoli kamligi tufayli juda kam sonli bogʻlar qurilgan. *Chorbogʻning* diqqatga sazovor namunalari qatoriga Iroqning Samarra shahridagi sobiq Bulkavara va Ispaniyaning Kordova yaqinidagi Madinat al-Zahra kiradi.

## Flora
Islom bogʻlarida uchraydigan keng tarqalgan oʻsimliklar quyidagilardir:

* Hollyhock (''Althea'' *)*
* Ananas (*[[Ananas|Ananas comosus]]*)
* Jekfruti (*Artocarpus integrifolia)*
* Behi (*[[Behi|Cydonia oblonga]])*
* Hibiskus (*Hibiscus rosa sinensis)*
* Sümbül (''Hyacinthus'' *)*
* Iris (*Iris*)
* Yasemin (*Jasminum auriculatum)*
* Olma (*Malus)*
* Oleander (*nerium*)
* Lotus (*[[Nilfiya|Nymphaea]])*
* Xurmo palmasi (*Phoenix dactilifera)*
* Oʻrik (*[[Oʻrik|Prunus armenaica]])*
* Anor (*[[Anor|Punica granatum]])*
* Atirgul (*Rosa glandifulera*)

## Yana qarang

* Mugʻal bogʻlari: Hindiston yarimorolidagi Mugʻallar hukmronligi davridagi islom bogʻi anʼanalarining kengayishi
* Fors bogʻlari: Islom bogʻi bilan chambarchas bogʻliq boʻlgan bogʻ anʼanasi
*  : Paygʻambar masjidining bogʻi

## Manbalar

## Qoʻshimcha oʻqish

* Ruggles, D. Fairchild (2008). *Islamic Gardens and Landscapes*. University of Pennsylvania Press.
* Lehrman, Jonas Benzion (1980). *[https://books.google.com/books?id=WwH5L6u6tu0C Earthly paradise: garden and courtyard in Islam]*. University of California Press. ISBN&nbsp;.

## Havolalar
* Erondagi Islom bogʻlari haqida ICOMOS maʼlumotlari
* Archnet.org Islom meʼmorchiligi hamjamiyati: qishloq xoʻjaligi va bog 'mavzulari boʻyicha raqamli kutubxona
* Islom sanʼati: Islom bogʻlari
*Dunbarton Oaksdan Mugʻal bogʻlari boʻlimi
* Qanday qilib oʻzingizning islom bogʻingizni yaratishingiz mumkin  -da Archived 
* Petrucciloli, Islom bogʻini qayta koʻrib chiqish