RedHack

**RedHack** — 1997-yilda tashkil etilgan turk marksist-leninchi xakerlari guruhi. Guruh Oliy Taʼlim Kengashi, Turkiya politsiya kuchlari, Turkiya armiyasi, T.K. Telekom va Milliy razvedka tashkiloti kabi muassasalarning veb-saytlarini buzish uchun javobgarlikni oʻz zimmasiga olgan. Guruhning asosiy aʼzoligi oʻn ikki kishidan iborat deya takidlanadi. RedHack terroristik tashkilot sifatida ayblangan ilk xakerlar guruhidir va hozirda dunyodagi qiriduvdagi xakerlar guruhlaridan biridir.

## 2012-yilgacha

* **2010-yil**: Hindiston Politsiya Departamentining Yoʻl Xizmatlari xalqaro tizimini buzish va barcha jarimalarni oʻchirish.
* **2000-yil**: CCTV tizimini buzish va dekodlash.
* **2010-yil, 2-iyul**: Sivas qirg'ini xotirasi uchun guruh 256ta hukumat va yuzlab dissident veb-saytlarini buzib kiradi. Ichki ishlar vazirligi ham zarar koʻrgan veb-saytlar orasida boʻlgan.
* **2011-yil, 2-iyul**: 1000 dan ortiq veb-saytlarni buzish, jumladan, Adnan Oktarning veb-saytlari va Sivas qirgʻini xotirasiga qaratilgan dissident veb-saytlarini buzib kirish.

## 2012-yil

* **2012-yil 22-fevral:** 350ga yaqin politsiya veb-saytini buzib kiradi hamda ichki maʼlumotlarni oshkor qilib yuboradi.
* **2012-yil 6-mart:** Turkiya Milliy politsiyasi xodimlariga tegishli 900 yozma raqamlar, ismlar, elektron pochta manzillari va parollar guruh tomonidan internetda chop etiladi. Guruh ushbu holatga quyidagicha izoh beradi: „*Biz Anqara politsiyasidan Tekel ishchilariga nisbatan shafqatsizligi va fuqarolarni oʻzboshimchalik bilan qora roʻyxatga kiritganliklari uchun xafa boʻldik.* *Hamma unutishi mumkin, lekin kommunistlar unutmaydilar.*“.
* **2012-yil 22-aprel:** Turkiya Ichki ishlar vazirligining sahifasi buzib kirilgan.
* **2012-yil 27-aprel:** DDoS hujumi natijasida turk provayderi boʻlmish *[[TTNet]]* interneti sekinlashadi. Telekommunikatsiya va aloqa vazirligi matbuot kotibi bu hujumni tasdiqlaydi, biroq infratuzilmaga zarar yetganini rad etadi.
* **2012-yil 2-may:** Quruqlik kuchlari qoʻmondonligi tizimiga buzib kirish orqali guruh Turkiya Qurolli kuchlari shaxsiy maʼlumotlarini sizdiriib chiqarishadi.
* **2012-yil 3-may:** Taʼlim vazirligi loyihasi bilan boshlangan oʻquvchining zaharlanishiga javoban guruh sut yetkazib beruvchi mas’ul kompaniyalarning veb-saytlarini buzib kirishadi.
* **2012-yil 14-may**: Onalar kunida guruh Oila ishlari vazirligi veb-saytini buzib, Turkiyadagi ayollar huquqlari darajasi tanqid qilingan xabar qoldirishadi.
* **2012-yil 29-may:** Ish tashlashni qoʻllab-quvvatlagan guruh Turk Havo Yoʻllari veb-saytini oʻchirib tashlashadi. Hozirgi transport, dengizchilik va kommunikatsiya vazirligi vaziri Binali Yildirim hujumni tasdiqlaydi, ammo zararni inkor etadi.
* **2012-yil 3-iyul**: Guruh Tashqi ishlar vazirligining maqsadli fayl almashish tizimi, xorijiy diplomatlarning shaxsiy guvohnomalarini oshkor qilib yuboradi. Aytish joizki, guruh hozirgacha oshkor etilmagan 65 gigabaytlik ichki fayllarni ham oʻgʻirlashga muvaffaq boʻlgan.
* **2012-yil 16-iyul:** *RedHack*ni qoʻllab-quvvatlagan jurnalistlar va akademiklarga qarshi tahdidlarga munosabat sifatida guruh 2012-yil 22-fevralda Anqara Xavfsizlik boshqarmasining ichki tizimidan oʻgʻirlangan 77 megabayt hajmli matn faylini sizdiradi va turk politsiyasi axborot beruvchilar shaxsini oshkor qiladi.
* **2012-yil 29-oktabr**: Din ishlari boʻyicha raislik veb-saytini buzib tashlagan guruh hukumatni va Fathulloh Gulenni tanqid qilish uchun xabar qoldiradi.
* **2012-yil 2-oktabr**: Davlat xaridlari agentligi veb-saytini buzib kirishadi, Adolat va Taraqqiyot partiyasini 1 sentga sotish boʻyicha taklif eʼlon qilishadi.
* **2012-yil 7-dekabr:** Moliya vazirligi tizimini buzib kirgan ushbu guruh zobitlar uchun maoshni oshirishni eʼlon qiladi.
* **2012-yil 25-dekabr:** Guruhning „yordami“ bilan hukumat pedofiliya bilan shugʻullanuvchi shaxslarni hibsga olishga muvaffaq boʻladi. Bunga qoʻshimcha ravishda ularning Twitter akkauntlari ham toʻxtatiladi.

## 2013-yil

* **2013-yil 8-yanvar:** Oliy taʼlim kengashi veb sahifasini ikkinchi marta buzgan guruh 60.000 dan ortiq faylni oʻgʻirlashadi. Borgan sari koʻproq fayllar oshkor etilishi bilan guruh turli taʼlim muassasalarida, jumladan Istanbul universiteti, Bursadagi Uludag' universiteti, Marmara universiteti, Cukurova universiteti va Turkiyadagi boshqa koʻplab universitetlardagi korrupsiya holatlarini isbotlaydi. Ushbu buzilishdan bir necha kun oldin Oliy Taʼlim Kengashi Telekommunikatsiya va Aloqa vazirligi tomonidan kiber hujum sinovining bir qismi boʻlganligini rad etadi.
* **2013-yil 26-fevral**: Guruh Anqara meri Melih Gökçek haqidagi fayllarni oshkor qiladi. Maʼlumotlar shaxsiy informatsiyalar, shuningdek, aktivlardan iborat edi.
* **2013-yil 22-mart:** *RedHack* **[[Anonymous]]**-ni qoʻllab-quvvatlash uchun Anqara shahar hokimiyatining veb-saytini oʻchirib tashlaydi.
* **2013-yil 23-mart:** Anonymous bilan hamkorlikda guruh Mossad veb-saytini oʻchirib tashlashga muvaffaq boʻladi.
* **2013-yil 5-may:** Turkiyada 1-may kuni namoyishchilarga qarshi Istanbul gubernatorligining shafqatsiz harakatlariga javoban guruh Istanbul gubernatorligi veb-saytini buzib, gubernator Vali Mutluga xabar qoldiradi.
* **2013-yil 11-may:** Hatay viloyatining Reyhanli shahridagi portlashlarga reaksiya sifatida guruh Hatay gubernatori motam eʼlon qiladi.
* **2013-yil 22-may:** Guruh hujum haqidagi hujjatlarni eʼlon qiladi va ular Jandarm razvedka boshqarmasiga tegishli ekanligini daʼvo qiladi. Hujjatlarga koʻra, portlash hukumatning daʼvolariga zid ravishda Suriyadagi Al-Qoidaga aloqador isyonchi guruhlar tomonidan rejalangan. JDP vitse-prezidenti Huseyin Chelik, hujjatlar xakerlik yoʻli bilan qoʻlga kiritilmaganini, balki sizdirilganligini va ularning mazmuni Reyhanli portlashlari bilan bogʻliq emas, balki boshqa bir aloqasi boʻlmagan portlash bilan bogʻliqligini va buning uchun ehtiyot choralari koʻrilganini bildiradi. 24-may kuni oddiy askar Utku Kali hujjatlarni oshkor qilganlikda ayblanib, hibsga olinadi. RedHack Kali bilan aloqadorligini rad etadi. Kali 11-noyabr kuni ozodlikka chiqadi.
* **2013-yil 26-may:** Yevropa Ittifoqi ishlari boʻyicha amaldagi vazir Egemen Bağış'ning pochta yozishmalari oshkor boʻladi.
* **2013-yil 1-iyun:** Turk deputatlariga nisbatan sukut saqlashga norozilik bildirish maqsadida guruh oʻz blogida deputatlar va ularning turmush oʻrtoqlarining telefon raqamlarini sizdirdi. Bu Anonymous va RedHack oʻrtasidagi hamkorlik boʻlgan #OpTurkey bayrogʻi ostidagi xakerliklarning uzoq tarixining boshlanishi edi.
* **2013-yil 8-iyun:** Politsiyaning namoyishchilarga nisbatan shafqatsizlik holati uchun norozilik bildirish uchun guruh Istanbuldagi barcha viloyat politsiya boshliqlarining telefon raqamlarini oshkor qildi. Oqish shuningdek, politsiya xodimlari har bir aralashuvni kamera yordamida raqamli saqlashga mas’ul ekanligi haqidagi ichki xabarni oʻz ichiga olgan.
* **2013-yil 12-iyun:** Politsiya xodimi tomonidan otib tashlangan Ethem Sarisülükning oʻlimiga munosabat sifatida RedHack Anqara politsiya boshqarmasi veb-saytini oʻchirib tashlaydi.
* **2013-yil 17-iyun:** Guruh Qishloq xoʻjaligi vaziri va tadbirkorlar oʻrtasidagi uchrashuvni oʻz ichiga olgan audioni sizdirib chiqaradi.
* **2013-yil 28-iyun:** RedHack Istanbul viloyati maxsus maʼmuriyati veb saytini buzib, foydalanuvchi maʼlumotlarini oshkor qiladi va oʻz izdoshlarini oʻzlarini erkin his qilishga chaqiradi.
* **2013-yil 2-iyul:** Guruh Sivasdagi qirgʻinni xotirlash uchun Sivas viloyat maxsus boshqarmasi veb-saytini buzib, muvaffaqiyatli oʻchirib tashladi.
* **2013-yil 3-iyul:** Guruh Din ishlari boʻyicha raislikni buzib, foydalanuvchi maʼlumotlarini oshkor qildi va Twitterdagi oʻz izdoshlarini narsalarni oʻzgartirish uchun erkin boʻlishga chaqirdi.
* 2013-yil 14-avgust: Guruh Adana shahar hokimligi suv va kanalizatsiya boshqarmasini buzib, foydalanuvchi maʼlumotlarini sizdirib yubordi va oʻz izdoshlarini narsalarni oʻzgartirishga chaqirdi.
* 2013-yil 23-avgust: Turkiya Munitsipalitetlari Ittifoqi veb-saytini buzib, foydalanuvchi nomlari va parollarini oshkor qilish. Hujum Gezi namoyishi qurbonlaridan biri boʻlgan Ali Ismoil Korkmaz va Utku Kaliga bagʻishlanadi, ular fikricha, Reyhanli portlashlari bilan bogʻliq hujjatlarni oshkor qilmagan va guruhga aʼzo boʻlmagan.
* 2013-yil 5-sentabr: Guruh huquq-tartibot organlariga Gezi namoyishi qurbonlari va 1-may kuni Istanbulda politsiya tomonidan ogʻir yaralangan Dilan Alpni eslatish uchun Turkiya Milliy politsiyasining veb-saytini oʻchirib tashladi.
* 2013-yil 11-sentabr: Gezi namoyishi chogʻida politsiya zoʻravonligi qurbonlaridan biri boʻlgan turkiyalik namoyishchi Abdulla Komertni oʻldirgan politsiya xodimlarining ismlari yozilgan hujjatlar eʼlon qilindi. Oqibatda politsiya xodimlarining ism-shariflari, ularning joylashuvi, sanasi va vaqti koʻrsatilgan.
* **2013-yil 14-oktabr:** Guruh Turkiya davlat korxonalari ittifoqining veb-saytini buzib tashlaydi.
* **2013-yil 22-oktabr**: Guruh Tor tarmogʻida Turkiyaning Yevropa Ittifoqi ishlari boʻyicha sobiq vaziri Egemen Bagish bilan bogʻliq 18 ta hujjatni eʼlon qildi. Hujjatlarda Bagishning daromadlari, xorijlik mulozimlar bilan muloqotlari, kundalik faoliyati, rasmiy uchrashuvlari bilan bir qatorda uning vakolatidan suiisteʼmol qilingani ham fosh qilinadi
* **2013-yil 25-noyabr:** Guruh aʼzoligida ayblangan 14 kishi panjara ortida oʻtirgan paytda RedHack buzib kirgan va Turkiya Buyuk Millat Majlisi veb-saytida xabar qoldiradi.
* **2013-yil 2-dekabr:** Taylanning qayta-qayta hibsga olinishiga javoban RedHack Ordu Adolat va Taraqqiyot partiyasining veb-saytini buzib tashlaydi.

## Hibsga olishlar
**2012-yil 23-mart:** Anqara Bosh prokurorining *RedHack’*ga qarshi oʻtkazgan operatsiyasi natijasida 17 kishidan yetti nafari hibsga olinadi. Guruh oʻz bayonotida hibsga olinganlarning guruh bilan aloqasi yoʻqligini daʻvo qilgan.

**2012-yil 5-iyulda:** Respublika bosh prokurori RedHackni „qurolli separatistik terrorchi tashkilot“ sifatida baholash uchun ariza beradi.

**2012-yil 8-oktabrda:** 5-iyuldagi ariza qabul qilinadi va prokuror ayblanuvchilar uchun taxminan 8,5 yildan 24 yilgacha jazo qoʻllanishi soʻrab murojaat qiladi. Hibsga olingan yetti kishidan toʻrt nafari qoʻyib yuborilganidan keyin ham 3 nafar talaba hibsda qoladi. Ish 2012-yil 26-noyabriga qoldiriladi.

**2012-yil 26-noyabr:** Guruh aʼzoligi boʻyicha ayblangan uch talaba ozodlikka chiqariladi. Sud ishni 2013-yil 26-fevralga qoldiriladi.

**2013-yil 26-fevralda:** Sud ishni 2013-yil 3-iyunga qoldirishga qaror qiladi. Bunga bosh sudyaning *"ishning IT qismi uchun zarur boʻlgan mutaxassislarni"* qidirayotgani sabab boʻladi.

**2013-yil 9-mayda:** Anqara Bosh prokurorining oʻrinbosari Terrorizmga qarshi qonunga muvofiq RedHack harakatlari „zoʻravonlik bilan bogʻliq emas“ va yurisdiktsiyaning yoʻqligi sababli Bosh prokuror ishni Kiber jinoyatlar boʻyicha tergov boʻlimiga topshiradi.

**2013-yil 25-may:** Guruh tomonidan 11-may kuni Reyhanli portlashlariga Turkiya hukumatining beparvoligini isbotlovchi maxfiy hujjatlar oshkor qilinganidan soʻng, oʻsha paytda Amasiya qoʻmondonligida xizmat qilgan oddiy askar Utku Kali hibsga olindi. Kali xakerlar guruhining aʼzosi ekanligini va hujjatlarni oshkor qilganini rad etganidan soʻng, u qoʻyib yuboriladi.

## Yana qarang

* 2013-yilgi Turkiya namoyishlari
* Honker Union, Red Guest (xitoylik xakerlar)
* Lidersiz qarshilik
* LulzRaft
* LulzSec
* Xavfsizlikka Qarshi Operatsiya
* Pentagon hujjatlari
* Pirate Party
* Securax
* WikiLeaks

## Manbalar