Chexiya Respublikasidagi moʻgʻullar

**Chexiyadagi moʻgʻullar** mamlakatdagi kichikroq etnik guruhlardan birini tashkil qiladi. 2008-yil holatiga koʻra, Moʻgʻulistondan kelgan ishchilar xorijiy ishchi kuchining 3,6 foizini tashkil qilgan boʻlsa ham, ular soʻnggi oʻn yil ichida oʻsib bordi va 2020-yil iyuniga qadar moʻgʻuliston fuqaroligiga ega boʻlgan 10 236 erkak va ayollarni tashkil qildi 2011-yilga kelib, ular ruslar va moldovanlardan oʻzib ketib, boshqa xorijiy aholiga nisbatan ham soni, ham nisbiy hajmi boʻyicha kamaydi. Biroq, guruh 2014-yildan keyin yana oʻsishni boshladi. Hozirgi vaqtda moʻgʻullarning katta guruhi Ceska Lipa shahrida va uning atrofida istiqomat qiladi.

## Migratsiya tarixi
13-asrda moʻgʻul harbiy otryadlari hozirgi Chexiya Respublikasining ayrim qismlarida talon-toroj va kuydirish operatsiyalarini oʻtkazdilar. Mahalliy politsiya maʼlumotlariga koʻra, 2005-yilda Chexiyada atigi 1900 nafar moʻgʻul yashagan. 2006-yil 31-mart holatiga koʻra, bu koʻrsatkich biroz oʻsib, 2607 kishiga yetdi, shu jumladan 2051 nafar ishchi va 213 nafar tadbirkor. Kelgusi yilda moʻgʻul aholisining sezilarli oʻsishi kuzatiladi, 2007-yil iyuniga kelib ularning soni 7515 kishini tashkil etdi. 2008-yil iyul holatiga koʻra, Chexiyaga har hafta ish uchun qoʻshimcha oʻttiz-qirq nafar moʻgʻul kelardi. Ularning aholisi tez surʼatlar bilan oʻsishda davom etishi kutilgan edi, chunki Moʻgʻuliston Vyetnam bilan birga 2008-yilda Chexiya Respublikasiga ishchi kuchi yetkazib beruvchi davlatlardan biri sifatida tanlangan.

Biroq, 2009-yil boshida Chexiya hukumati 380 ming chex fuqarosini ishsiz qoldirgan iqtisodiy tanazzulga javoban moʻgʻul yoki vyetnamlik ishchilarga endi ish vizalarini bermaslikka qaror qildi. Oʻsha yilning 1-aprelida vizani rasmiy ravishda berish toʻxtatildi. Shuningdek, ular Chexiyadagi ishsiz qolgan har qanday moʻgʻul ishchilariga 500 yevro va Ulan -Batorga bepul samolyot chiptasini taklif qilish rejasini eʼlon qildi. Ichki ishlar vazirligi matbuot kotibining aytishicha, reja ishsiz xorijlik ishchilarning mamlakatda noqonuniy qolib ketishining oldini olishga qaratilgan. Fevral-aprel oylarida moʻgʻullar Chexiya hukumatining bunday takliflaridan foydalangan jami 1345 nafar chet elliklarning 66 foizini tashkil etgan. 2011-yilning may oyida toʻqson nafar moʻgʻulistonlik bir guruh Chexiya hukumatini ish vizalariga kirish cheklangani, xususan, Visapoint tizimi orqali arizalarini onlayn koʻrib chiqishdan bosh tortgani uchun sudga berdi.

## Demografiya va taqsimot
Pragadagi jamoadan tashqari, Janubiy Moraviya viloyatining Blansko shahridagi rul qoplovchi firmada 500 ga yaqin moʻgʻulistonlik va Plzenda yana bir necha yuz kishi ishlaydi.

## Noqonuniy migratsiya
Moʻgʻullar Slovakiya bilan chegarada hibsga olingan noqonuniy muhojirlarning eng katta guruhlaridan birini tashkil qiladi. Ilgari Ukraina Chexiya uchun noqonuniy chet ellik ishchilarning asosiy manbalaridan biri boʻlgan, biroq koʻplari yuqori maosh tufayli gʻarbga Yevropa Ittifoqining boshqa mamlakatlariga koʻchib ketishgan. Ularning oʻrnini egallagan asosiy guruhlardan biri moʻgʻullar edi. Chexiya hukumati Moʻgʻuliston hukumati bilan noqonuniy migratsiyani nazorat qilish uchun Moldova, Armaniston va Ukraina hukumatlari bilan birgalikda ishlagan dasturga oʻxshash dasturda ishlamoqda.

Moʻgʻulistondan ishchilarni import qilish uchun Chexiya hukumatidan ruxsat olgan oʻn beshta chex ish agentligi mavjud. Biroq, faqat ikkita bunday agentlik Moʻgʻuliston hukumatidan oʻz hududida yollash uchun ruxsatnomaga ega, lekin koʻpchilik ruxsatsiz ishlaydi.

## Manbalar

## Havolalar

* Chexiya-Moʻgʻuliston Brno, Plzen va Praga
* Chexiyadagi moʻgʻullar: ixtiyoriy qaytish dasturi, Flickr foydalanuvchisi bjjs fotosurati