open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kahband madrasasi

**Kahband madrasasi** Pochaquli hoji guzarida joylashgan bo‘lib, 10 hujradan iborat bo‘lgan.

## Tarixi
U O.Suxareva so‘rab-surishtirib ushbu madrasa qurilishi XIX asr o‘rtalariga tegishli ekanini aniqlaganini yozgan. U mazkur madrasani „oltin-kumushga ishlov beruvchi shaxs qurdirgan bo‘lsa kerak“, deb taxmin qilgan. Ushbu o‘quv maskani faoliyatiga doir bir qancha hujjatlar saqlanib qolgan. Sadr rais Mir Badriddin arznomasida Aloqabandon guzari masjidi imomi va mudarrisi mulla Muhammad Zokir Fathulloh qushbegi madrasasiga o‘tayotgani va uning bo‘sh qolgan o‘rniga Kahbandda 100 tanga maosh bilan dars berib yurgan mudarris mulla Abdug‘afur Buxoriy tayinlanishini maʼlum qilgan. Ushbu maʼlumotni qozikalon mulla Abdushukur ham tasdiqlagan. Kahband madrasasida bir nafar mudarris dars o‘tgan. XX asr boshlarida unda mulla Maʼin mudarris edi. Hijriy 1329-yil rabi ul-avval oyida (1911-yil mart) bu dargohda qori Zakariyo ismli mudarris talabalarni o‘qitgan. Unda talabalarga dars bergan mudarrislardan yana biri Mir Abdullaxoja ibn Muxtorxojadir. U shoir bo‘lgan, „Abdiy“ taxallusi bilan ijod qilgan. „Tazkirat ash-shuaro“ asarini yozgan. Kahband madrasasida ikki yil dars bergan. Manbalardan maʼlum bo‘lishicha, moddiy ahvoli uncha yaxshi bo‘lmagan. Demak, Kahband madrasasida mudarrisga beriladigan maosh kam bo‘lgan. U Buxoro qozikaloni nomiga shikoyat tarzida bir qasida yozgan ekan. Shundan keyin qozikalon uni Muhammad Aminxoja madrasasiga mudarrislikka tayinlagan. Mir Abdullaxoja Abdiy hijriy 1340-yili (1921 — 1922) Buxoroda vafot etadi. Bemor talabalar ro‘yxati keltirilgan hujjatda ham mazkur madrasa nomi uchraydi. Unda ko‘rsatilishicha, Abduzohid, Mullatosh Buxoriy va Mir Xalil ismli talabalar rishta kasalligi bilan xastalangan bo‘lgan.

## Manbalar
Demerchents

**Demerchents** — Gagra tumani Abxaziyaga qarashli qishloq. Aholisi 326 kishi (1989), aholi tarkibi armanlar
.
## Manbalar
Madeli

**Madeli (Moʻynoq tumani)** — Qoraqalpogʻiston Respublikasiga qarashli qishloq. Moʻynoq tumani tarkibiga kiradi.
 
## Manbalar
Pritykinskaya

**Pritikinskaya** (    ) — Rossiyaning Arxangelsk viloyati, Velskiy tumanidagi Pejemskoye aholi punktiga qarashli qishloq. 2014-yilda jami 4 ta ko'cha mavjud bo'lib, aholi soni 146 kishidan iborat edi. 

## Geografiya
Pritikinskaya Velskdan (tuman maʼmuriy markazi) 27 km janubi-gʻarbdagi avtomobil yoʻlida joylashgan. Fedkovo - eng yaqin qishloq posyolkasi.

## Manbalar
Karaman (Kovancılar)

**Karaman** – Turkiyaning Elazığ viloyati Kovancılar tumanidagi qishloq. Uning aholisi 2021-yil 157 kishini tashkil qilgan.

## Manbalar
Pugachevskaya

**Pugachevskaya** (    ) — Rossiyaning Arxangelsk viloyati, Velskiy tumanidagi Rakulo-Kokshengskoye aholi punktiga qarashli qishloq. 2014-yilda aholi soni 7 kishidan iborat edi.

## Geografiya
Pugachevskaya Velskdan (tuman maʼmuriy markazi) 59 km shimoli-sharqdagi avtomobil yoʻlida joylashgan. Rystseva Gorka - eng yaqin qishloq posyolkasi.

## Manbalar
Kiisa

**Kiisa** — kichik shaharcha. (    ) Saku Parish, Harju okrugi, Estoniyada joylashgan. 2011-yilgi aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra, aholi punkti 713 kishidan tashkil etadi.

Tallin - Viljandi temir yo'lida Elron (temir yo'l tranziti) tomonidan boshqariladigan temir yo'l stantsiyasiga ega.

Kiisa hozirda qurilayotgan Kiisa favqulodda zahira elektr stantsiyasining joylashgan joyidir.

## Manbalar

## Havolalar

* Saku cherkovi
Kılıçtaşı (Kelkit)

**Kılıçtaşı**— Gumushhane viloyatining Kelkit tumaniga qarashli qishloq.

## Tarixi
Qishloqning eski nomi „Tirekes“deb atalgan. XVI asr manbalarida Tiregis sifatida koʻrilgan turar-joy 1530-yilgi aholini roʻyxatga olishda 41 nafar musulmon va 15 nafar nasroniy, 140 nafar musulmon va 15 nafar nasroniy, 1591-yilgi aholi roʻyxatida 164 nafar musulmon va 72 nafar nasroniy askari qayd etilgan. Jalalilar qoʻzgʻolonlari vaqtida aholi punktiga salbiy taʼsir koʻrsatgan va Kelkit tumanida boʻlgani kabi aholisi ham sezilarli darajada kamaygan. 1642-yilgi avariz roʻyxatida qishloqda jami 12 ta avariz xonadonlari qayd etilgan boʻlib, ulardan 11 tasi musulmon va 1 tasi xristian edi. 1835-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra (faqat erkaklar soni hisobga olingan), faqat musulmonlar yashaydigan qishloqda 12 xonadonda 35 nafar erkak aholi yashagan. Bundan tashqari, qishloq chegaralarida 8 nafar erkak aholi, shu jumladan koʻchmanchi aholi ham qayd etilgan.

Turkiya Respublikasining tashkil etilishi bilan Kelkit tumanining Tireges va Tirekes nomlari bilan qishloqlari orasida joylashgan aholi punkti nomi 1950-yillarning oxiriga kelib oʻzgartirildi va oʻz tarixi bilan qaydlarga kiritila boshlandi va 1960-yilgi aholini roʻyxatga olishdan buyon hozirgi nomi bilan, manbalarga kiritilgan.

## Joylashuvi
Gumushane shahar markazigacha 88&nbsp;km, Kelkit tumanigacha 11&nbsp;km uzoqlikda.

## Aholisi

## Manba
Masʼud Shirvoniy

**Masʼud Shirvoniy** ( asr) – fors-tojik tilida ijod qilgan shirvonlik shoir. Hirotga kelib, ilmi kalom, mantiq va falsafa bilan mashgʻul boʻlgan. Abdurahmon Jomiy huzurida koʻp ilmlardan saboq olgan. “Gʻiyosiya” va “Gavharshodbegim” madrasalarida mudarrislik qilgan, Alisher Navoiy ham uning baʼzi darslarini eshitgan. Navoiy “Majolis un-nafois”ning toʻrtinchi majlisida uning yaxshi xulq sohibi, darvesh va foniysifat kishi ekani, undan saboq olish uchun toliblar uzoq mamlakatlardan Hirotga kelishi haqida maʼlumot beradi. Navoiyning keltirishicha, Mas'ud Shirvoniy bir kuni u bilan peshin namozini birga oʻqiydi. Namoz tugaganidan soʻng u yana ikki rakaat qoʻshimcha oʻqiydi. Shunda Navoiy “tahvildor hisobin ado qilurda fazl kelturmak xiyonat dalilidur” (xazinachining hisobini ado qilishda ortiqchalikka yoʻl qoʻyish xiyonatni bildiradi) degan jumlani aytadi va bu jumla el orasida mashhur boʻlib ketadi. Shundan soʻng Mas'ud Shirvoniy “ikki rakaat ortiqcha namoz oʻqidim, koʻp yillar uning malomatidan qutula olmadim”, degan ekan. Xondamirning “Habib us-siyar” asarida yozilishicha, Mas'ud Shirvoniyning “Hoshiyai sharhi hikmat ul-gʻayn” degan asari ham boʻlgan. Faxriy Hirotiy “Mullo shudan oson ast, odamiy shudan dushvor” (Mullo boʻlish oson, odam boʻlish qiyin) degan jumlani unga nisbat beradi. “Majolis un-nafois”da uning quyi­dagi bayti keltirilgan:Bisoʻz sinai maston ba riqqati mai nob

Ki, nest soʻzi maro sozkor gʻayri sharob.

(Mazmuni: Mastlar koʻksini tiniq mayning oʻtkirligi bilan kuydir, mening kuyishimga sharobdan boshqa hech narsa davo boʻla olmaydi).

## Manbalar
Zegani

**Zegani** — Gagra tumani Abxaziyaga qarashli qishloq. Aholisi 90 kishi (1989), aholi tarkibi armanlar
.
## Manbalar
Kulartegin madrasasi

**Kulartegin madrasasi** Jo‘bayi baqqolon (Baqqollar bozori) guzarida joylashgan. Bugungi kunda mazkur joy shaharning qaysi hududiga to‘g‘ri kelishini hozircha aniqlab bo‘lmadi

## Tarixi
O.Suxareva tadqiqotida ham Jo‘bayi baqqolon nomi uchragan. Biroq u muarrix Narshaxiy maʼlumotlarini eslash bilan kifoyalangan. Buxoroda ikki joyda Chorbaqqoli Darvozai Samarqand va Chorbaqqoli Darvozai O‘g‘lon nomi bilan ataladigan guzarlar bo‘lgan. Balki, ulardan biri qadimda Jo‘bayi baqqolon deyilgandir. Narshaxiy kitobida ushbu madrasaning bunyod bo‘lishi to‘g‘risida qiziqarli maʼlumot keltiriladi. „Bu qishloqda Malik Shamsulmulk Nasr ibn Ibrohim Tamg‘ochxonning podshohlik davrigacha hech qachon jome masjidi bo‘lmagan. Shu qishloq aholisidan bir ulug‘ kishi bor bo‘lib, uni Xonsolor der edilar, u hurmatli, xizmatkorlari ko‘p bir kishi bo‘lib, sultonning omillaridan edi, shu kishi xolis o‘z molidan juda yaxshi bir jome masjidi bino qildi, bunga ko‘p pul sarf bo‘ldi va bu masjidda juma namozini o‘qidi“.
Ahmad ibn Muhammad Nasr shunday deydi: "Sharg‘ (qishlog‘i) xatibining menga bergan xabaricha, u jome masjidida bir martadan boshqa juma nomozi o‘qigan emaslar, ana shu bir marta o‘qishdan keyin Buxoro imomlari ruxsat bermay qo‘yishgan va u masjidda juma namozini o‘qishni to‘g‘ri topmaganlar. Bu juma masjidi Qadrxon Jabrail ibn Umar ibn To‘g‘rulxon Buxoroga amir bo‘lgan vaqtgacha bo‘sh qoldi. Bu amirning nomi To‘g‘rulbek bo‘lib, laqabi Kulartegin edi. U masjidning yog‘ochlarini xonsolorning merosxo‘rlaridan sotib olib, masjidni buzdi va yog‘ochlarini Buxoro shahriga keltirib, „Jo‘bayi baqqolon“ (Baqqollik bozori) yaqinida madrasa bino qildi, u yog‘ochlarni shu madrasaga ishlatdi va behisob pul sarfladi. U madrasani Kulartegin madrasasi deb ataydilar. Bu amir shu madrasaga dafn etilgan edi". Qadrxon Jabrail yoki Kulartegin qoraxoniy ar sulolasi hukmdorlaridan bo‘lgan. U 1099 — 1102-yillarda Arslonxon Muhammad ibn Sulaymondan oldin hukmronlik qilgan.

## Manbalar
GAZ (kompaniya)

**GAZ Group** - Rossiya avtomobil kompaniyasi.Bosh qarorgohi Nijniy Novgorodda joylashgan.GAZ guruhi Rossiyaning sakkiz mintaqasidagi 13 ta ishlab chiqarish korxonalarini, shuningdek, savdo va xizmat ko'rsatish tashkilotlarini birlashtiradi.GAZ guruhi yengil va o'rta yuk ko'taruvchi tijorat avtomobillari, og'ir yuk mashinalari, avtobuslar, quvvat bloklari va avtomobil komponentlarini ishlab chiqaradi.

GAZ guruhining asosiy yuridik shaxsi "GAZ Group *MChJ boshqaruv kompaniyasi* boshqaruviga o'tgan "GAZ" YoAJ (butun xoldingning moliyaviy natijalarini UFRS bo'yicha birlashtiradi, avtomobil butlovchi qismlarini ishlab chiqarish bilan shug'ullanadi) hisoblanadi.

GAZ guruhi GAZ PJSC atrofida birlashtirilgan xolding kompaniyasi bo'lib, mashinasozlik sohasidagi bir qator sanoat korxonalarini birlashtiradi, ular asosan GAZ YoAJning sho'ba korxonalari hisoblanadi.

GAZ Group Management Company MChJ 2006-yil 28-sentyabrda tashkil etilgan  va 100% GAZ PJSCga tegishli .

## Hikoya
2000-yilda Sibir alyuminiy guruhi (keyinchalik asosiy elementga aylanadi) avtomobil zavodlarini sotib olishni boshladi. Birinchisi Pavlovsk avtobusi, keyin esa Gorkiy avtomobil zavodi va boshqalar . Ruspromavto kompaniyasi avtomobil aktivlarini boshqarish uchun tashkil etilgan. 2001-yilda kompaniya GAZ, PAZ, LiAZ, GolAZ, KavZ, YaMZ va boshqa zavodlarni nazorat qildi.

## Havolalar

* Rasmiy sayt
* Amerika uslubidagi raqobat: yangi sanksiyalar tahdidi tufayli Oleg Deripaska o'zi nazorat qiladigan GAZ guruhining aktivlarini sotishni boshladi // RIA Novosti, 3.03.2020

## Eslatmalar
Mechroha

**Mechroha** -shaharcha va kommuna boʻlib, Jazoirni shimoli-sharqida joylashganSouk Ahras viloyatidagi hudud.

## Manbalar
Qazaqdarya

**Qazaqdarya (Moʻynoq tumani)** — Qoraqalpogʻiston Respublikasiga qarashli qishloq. Moʻynoq tumani tarkibiga kiradi.
 
## Manbalar
Souk El Thenine

**Souk El Thenene** — Jazoirning shimolidagi Tizi Ouzou viloyatidagi shaharcha va kommuna . 

## Manbalar
Zemo Xevi

**Zemo Xevi** — Gagra tumani Abxaziyaga qarashli qishloq. Aholisi 262 kishi (1989), aholi tarkibi armanlar
.
## Manbalar
Battojutsu

**Battojutsu** ( yaponcha  ), shuningdek **, [[Iaydo|Iaijutsu]]** (  ) yoki qisqacha **Iai** (  ) - yapon katanasi bilan  jang qilish san'ati. Asosiy fokus to'g'ridan-to'g'ri qisqa texnikalarga yoki katanani qin yoki "saya" dan chiqarish paytiga qaratiladi.

## Tarix
Iai-jutsu atamasi tarixan deyarli Battojutsu bilan almashtirilishi mumkin. Ikkala jang san'atining kelib chiqishi XV asrga Yaponiyaga borib taqaladi. O'sha paytda ba'zi maktablarda qilichning hujum va himoya usullari o'rgatilgan va qo'llanilgan. 

Afsonaga ko'ra, Iai-jutsu 17-asrda Xayashizaki Jinsuke tomonidan maxsus rivojlantirilgan. chunki u otasidan qasos olish yo'lini qidirgandi. Hali chizilmagan qilich bilan ochiq to'qnashuvda ham raqibni hayratda qoldirishning samarali usullarini izlab, u bir qator usullarni tuzdi. Afsonaga ko'ra, u bu texnikalar orqali haqiqatan ham otasidan qasos olishga erishgan. 

## Boshqa jang san'atlaridan farqi
Battōjutsu *[[Iaydo]]* Battododan -jutsu so'zi bilan farq qiladi. Ikkalasidan farqli o'laroq, *-jutsu* aqliy va ruhiy elementlardan ko'ra amaliy texnikalarni ta'kidlaydi. Biroq, bu alohida maktablarda farq qilishi mumkin. Battojutsu va Kendo o'rtasidagi farqlar Iaydoga qaraganda ancha katta: Battojutsu tuzilishi sport qoidalariga bog'liq emas; Turnirlar yoki sport musobaqalari, agar umuman bo'lmasa, faqat individual jihatlarda o'tkaziladi. Kenjutsu battojutsudan farq qiladi, ya'ni, kenjutsu texnikasi odatda qindan chiqarilgan qurol bilan, battojutsuda esa qurolni qindan chiqarish bilan boshlanadi.

## Foydalanilgan Adabiyotlar

* Volfgang Ettig: *qilichbozlik mashg'ulotlari.* SENSEI Verlag, Kernen 1991, ISBN 3-932576-37-3 .
* Nora Wolff: Cursed Verlag, 2012, ISBN 3-958235085 .
* Jon Maki Evans: *Kurikara - Qilich va ilon.* Blue Snake Book, Berkley 2010, ISBN 978-1-58394-244-4 .

## Veb havolalar

* Germaniyadagi Shobukan Inyo-Ryu Battojutsu veb-sayti
Rystseva Gorka

**Rystseva Gorka** (    ) — Rossiyaning Arxangelsk viloyati, Velskiy tumanidagi Rakulo-Kokshengskoye aholi puktiga qarashli qishloq. 2014-yilda aholi soni 2 kishidan iborat edi.

## Geografiya
Rystseva Gorka Kokshenga daryosida, Velskdan (tuman maʼmuriy markazi) 62 km shimoli-sharqdagi avtomobil yoʻlida joylashgan. Pugachyovskaya - eng yaqin qishloq posyolkasi.

## Manbalar
Asrol Boyqarayev

**Asrol Boyqarayev** (1967-yil 29-dekabr; Kitob tumani, Qashqadaryo viloyati, OʻzSSR, SSSR) — Koson tumani hokimi (2018).

### Biografiyasi
* 1967-yil 29-dekabrda Qashqadaryo viloyati Kitob tumanida tugʻilgan. Millati — oʻzbek. Maʼlumoti—oliy.
* 1993-yilda Samarqand qishloq xoʻjaligi institutini tamomlagan.
* 2009-yilda Oʻzbekiston Respublikasi prezidenti huzuridagi Davlat va jamiyat qurilishi akademiyasi qoshidagi Oliy biznes maktabini tamomlagan.
* 2000-yildan boshlab viloyat va Respublikadagi tashkilotlarda rahbarlik lavozimlarida ishlagan.
* 2018-yildan hozirga qadar Koson tumani hokimi lavozimida faoliyat koʻrsatmoqda.
* 2020-yil mustaqillik bayrami arafasida Sodiq xizmatlari uchun medali bilan taqdirlandi.

## Manbalar

## Havolalar
* 
*
Imerxevi (Abxaziya)

**Imerxevi** — Gagra tumani Abxaziyaga qarashli qishloq. Aholisi 24 kishi (1989), aholi tarkibi armanlar
.
## Manbalar
Timizart

**Timizart** — Jazoirning shimoli tomonidan Tizi Ouzou viloyatidagi shaharcha va kommunadir . 

## Manbalar
Sergey Abramov

**Sergey Borisovich Abramov** (1972-yil 29-fevralda tugʻilgan, Moskva, SSSR)- rus davlat arbobi va boshqaruvchisi. 2015-yil oktyabrdan 2019-yil 31-dekabrgacha u Rostec davlat korporatsiyasining oddiy qurollar, o'q-dorilar va maxsus kimyoviy moddalar klasterining sanoat direktori lavozimida ishlagan . 2020-yil yanvar oyidan Traktor zavodlari konsernida ishlab kelmoqda .

Ilgari - temir yo'l stantsiyalari direksiyasi boshlig'i, Rossiya temir yo'llari prezidentining maslahatchisi .U o'qituvchilik faoliyati bilan shug'ullangan, MGUPS - MIIT temir yo'l universitetida mualliflik sinfini boshqargan.U Checheniston Respublikasi prezidenti (2004) va hukumat raisi (2005) vazifasini bajargan. Shuningdek, u Rossiya Federatsiyasi Hisob palatasining auditori va Rossiya temir yo'llari temir yo'l stantsiyalari direksiyasi boshlig'i (2007-2015) sifatida tajribaga ega .

## Taʼlim va erta martaba
1972-yil 29-fevralda Moskvada tug'ilgan. Sakkiz yoshida otasiz qolgan, kam taʼminlangan oilada o'sgan .

1989-yil sentyabrdan 1991-yil sentyabrgacha “Elektroprovod” ilmiy-ishlab chiqarish birlashmasida muhandis-konstruktor bo‘lib ishlagan.

1992-1995-yillarda Synektika Bank valyuta operatsiyalari bo'limida ishlagan 1995- yilning yozida bank litsenziyasi bekor qilindi, 1998-yil iyul oyida esa tugatildi .

1995-1999-yillarda Abramov “G‘allabank” Respublika ixtisoslashtirilgan aksiyadorlik tijorat banki (Toshkent, O‘zbekiston) qoshidagi valyuta bo‘limi homiysi hisoblanadi.

## Eslatmalar

## Manbalar


* Anna Vasilyeva (2010). *[http://www.kommersant.ru/doc.aspx?DocsID=1529382 O'zlari uchun stantsiya]* . Kommersant-Money, N. 44 (801), 2010 yil 8 noyabr.
* Абрамов, Сергей - Lentapediadagi
Mavlono Mahdiy

**Mavono Mahdiy** (XV–XVIasr) – fors-tojik tilida ijod qilgan astarobodlik shoir. Nomi “Majolis un-nafois”ning uchinchi majlisida tilga olinadi. Alisher Navoiy uning Astarobod shahridan ekanligini aytib, quyidagi baytini keltiradi:Soqiy, nabuvad beadabiho ajab az mo,

Mo mardumi mastem, nayoyad adab az mo.

(Mazmuni: Ey soqiy, biz adabsizlik qilsak ajablanma. Biz mast kishilarmiz, bizlarda adab boʻlmaydi)

## Manbalar
Shilovskaya

**Shilovskaya** () – Rossiyaning Arxangelsk viloyati, Velskiy tumanidagi Ust-Velskoye aholi punktiga qarashli qishloq. 2014-yilda jami 1 ta koʻcha mavjud boʻlib, aholi soni 405 kishidan iborat edi.

## Geografiya
Shilovskaya Pejma daryosida, Velskdan (tuman maʼmuriy markazi) 7 km janubi-gʻarbdagi avtomobil yoʻlida joylashgan. Pogorelovskaya – eng yaqin qishloq posyolkasi.

## Manbalar
Mechroha tumani

**Mechroha** — Jazoirni Souk Ahras viloyatida joylashgan tuman. Poytaxti Mechroha sharafiga nomlangan.

## Munitsipalitetlar
Tuman yana 2 munitsipalitetga boʻlingan:

* **[[Mechroha]]**
* Xannencha
Mavlono Mahviy

**Mavlono Mahviy** (XV–XVI asr) – xurosonlik forsiynavis shoir. Nomi “Majolis un-nafois”ning uchinchi majlisida tilga olinadi. Alisher Navoiy uning yaxshi sheʼriy tabʼi borligini, sheʼr yozish asnosida baʼzan tahsil olish bilan ham mashgʻul boʻlishini aytar ekan, “yigitlik havo va havasi ani parishon tutar”, deb yozadi. “Majolis un-nafois”da uning quyidagi bayti keltirilgan:Dudeki, az dili man dar shomi gʻam baroyad.

Bar yodi turrai oʻ purpechuxam baroyad.

(Mazmuni: Gʻam tunida dilimdan chiqqan tutun ul goʻzalning kokili yodi bilan buralib, jingalak boʻlib koʻtariladi)

## Manbalar
Erenköy (Çanakkale)

**Erenköy** — Turkiyaning Canakkale viloyati Chanoqqalʼa tumaniga qarashli qishloq. Aholisi 1480 nafar (2021).
Särevere

**Sarevere** — Estoniyaning markaziy qismidagi Yarva okrugi, Turi shaharidagi kichik tuman hisoblanadi.

O'rta masofaga yuguruvchi Leyn Erik (1942-yilda tug'ilgan) Sareverda tug'ilgan.

## Manbalar
Lemi

**Lemi** Finlandiyadagi munisipalitetdir. Janubiy Kareliya mintaqasida joylashgan. Munitsipalitet 2,878 aholiga ega (28-fevral 2023-yil), bu aholi soni boʻyicha Janubiy Kareliyadagi eng kichik munitsipalitet hisoblanadi. Maydoni 262,48 kvadrat kilometr (101,34 kvadrat milya). Shundan 44,71 km2 (17,26 kv miya) suvdir. Aholi zichligi – kvadrat kilometrga 13,22 aholi (34,2/kv milya).

Munitsipalitet bir tilda fin tilidir. Finlandiyaning Stam1na thrash metal guruhi Lemi shahridan. 2018-yilda Lemi jon boshiga to'g'ridan-to'g'ri guruhlar soni bo'yicha aniqlangan dunyoning og'ir metallar poytaxti unvonini qo'lga kiritdi. Lemining 13 ta tan olingan guruhlari bor edi, ammo Lemi bor-yo'g'i 3076 nafar aholiga ega bo'lganligi sababli 100 000 aholiga 422,6 band nisbati bilan g'olib chiqdi.

## Geografik hududi
Lemi shahar markazi - Juvola. Boshqa qishloqlar: Axtiala, Xakulila, Heikkilya, Xuttula, Hyvarilya, Iitia, Juuresaxo (avvalgi. Remunen), Juvola, Kaamanniemi, Kuukanniemi, Kapiala, Keskisenpää, Korpela, Kurkela, Kärmeniemi, Laakkola, Lavola, Merenlahti, Metsola, Mikkola, Mikonxarju, Nisola, Nuppola, Olkkonen, Parkkola, Pöllölya, Ruomala, Ruomala, Ruomala, Suoniala, Suontakainen, Sutela, Taipale, Tevaniemi, Torvenniemi, Tuomelanpelto (qisman Iitia ga tegishli), Uiminniemi, Urola, Vainikkala, Välikangas va Värtölä.

Maktablar Juvola va Kuukanniemida joylashgan. Kuukanniemi va u ta'sir qiladigan qishloqlarda 750 ga yaqin aholi istiqomat qiladi.

## Tarixi

### Mustaqillik
Lemi 1688-yilda mustaqil evangel-lyuteran cherkovi sifatida tashkil etilgan. 1865-yilgi dekretga asosan mahalliy hokimiyatlarning sekulyarizatsiyasi munosabati bilan dunyoviy mahalliy boshqaruv 1867-yilda ruhoniylikdan Lemi munitsipaliteti sifatida ajralib chiqdi.

### Urush vaqti

1918-yildagi fuqarolar urushi paytida Lemi qabristonida ba'zi janglar bo'lib o'tdi. Qishki urushdan so'ng harbiy texnika Moskva sulhiga asosan Sovet Ittifoqiga berilishi kerak bo'lgan hududlardan ko'chirilishi kerak bo'lganligi sababli, Salpa liniyasining bir qismini yaratish uchun Lemiga dengiz artilleriyasi keltirildi. Käkisalmi viloyatidan Vahtiniemi batareyasi ikkita Canet 152/45-C dengiz qurolidan iborat Kärmeniemiga o'tkazildi. Keyinchalik, 1941-yil 11-iyulda ular 22-iyulda sinovdan o'tish uchun Antamoinenga olib ketildi. To'rt kundan keyin ular 1941-yil 9-sentyabrda ishga tushish uchun yana Lappeenrantadan Kakisalmi yaqinidagi Vahtiniemiga poezdda olib ketildi. Davomli urushdan keyin 32-og'ir batareya ikkita Canet 152/45-C dan faqat bittasini olib keldi, ikkinchisi ta'mirlanishi kerak edi. 1944-yil noyabr oyining oxiriga kelib, 32-og'ir batareya tarqatib yuborildi va qurollar Parolaga yuborildi.

Urushdan keyin Lemida dengiz qurollari bo'lmagan, ammo qolgan pozitsiyalarni Kermeniemi va Juvolada ham ko'rish mumkin.

## Diqqatga sazovor joylar

## Mashhur shaxslar

* Elias Muukka, rassom
* Mirja Hietamies, chang'i sportchisi, Olimpiya chempioni
* Stam1na, thrash metal guruhi

## Manbalar
Mang‘it oyim madrasasi

**Mang‘it oyim madrasasi** Mavlona Sharif guzarida, 5 hujradan iborat bo‘lgan. Ushbu xonimning tarixiy shaxsiga aniqlik kiritilmagan.

## Tarixi
Mazkur guzarda Kampir madrasasi, Kattaxoja madrasasi va Mavlona Sharif sarmozori hujralari bo‘lgan va ularning barchasi ko‘p jihatdan bir-biriga juda o‘xshagan. Ammo bitta emasligi ham aniq. Afsuski, bu kichik madrasalar hozir buzilib ketgan. Mang‘it oyim va Kampir madrasasining oqibatda bitta bo‘lib chiqishi ham ehtimoldan xoli emas. Qozikalon Mir Badriddin arznomasida Mang‘it oyim madrasasi mudarrisi mulla G‘ulom Muhammadning bo‘sh qolgan o‘rniga Farmonqul masjidi hujralari mudarrisi mulla Javonmard o‘tkazilayotganini maʼlum qiladi. Maoshi 6 tilla. XX asr boshlarida Mang‘it oyim madrasasida mulla Pochchaxoja mudarrislik qilgan.

## Manbalar
Ipnari (Abxaziya)

**Ipnari** — Gagra tumani Abxaziyaga qarashli qishloq. Aholisi 24 kishi (1989), aholi tarkibi armanlar
.
## Manbalar
Yukarıözlüce (Kelkit)

**Yukarıözlüce**— Gumushhane viloyatining Kelkit tumaniga qarashli qishloq.

## Tarixi
Qishloqning eski nomi „Yukari Sipenazat“ deb atalgan. Qishloqning joylashuvi avvalgi davrlarga borib taqalsa-da, 1516-yil Usmonli manbasida „Sipanazad-ı Ulya“ (Yukari Sipanazad) nomi bilan kimsasiz (boʻsh) qishloq sifatida koʻrsatilgan. Koʻchirish siyosati natijasida qishloqda koʻchirish boshlandi va 1530 va 1591-yilgi aholi roʻyxatiga koʻra qishloqda faqat musulmonlar yashagan. 1642-yildagi avariz daftarida qishloqda 10 ta avariz xonadoni boʻlib, ularning hammasi musulmonlardan iborat boʻlgan. 1835-yilgi aholini roʻyxatga olishda (faqat erkak aholi hisoblangan) faqat musulmonlar yashaydigan 6 xonadonli qishloqda 21 nafar erkak aholi roʻyxatga olingan. Bundan tashqari, qishloq chegaralarida koʻchmanchilardan 6 nafar erkak boʻlib 1876-yilda qishloqda 10 ta xonadonda 44 kishi yashagan.

Turkiya Respublikasining tashkil topishi bilan Kelkit tumaniga qarashli Sipanazatıulya va Yukari Sipenazat nomlari bilan qishloqlari orasida joylashgan aholi punkti nomi 1950-yillarning oxiriga kelib oʻzgartirilib, 1960-yilgi aholini roʻyxatga olishdan buyon hozirgi nomi manbalarda qayd etila boshlangan.

## Joylashuvi
Gumushhane shahar markazigacha 85&nbsp;km, Kelkit tumanigacha 20&nbsp;km uzoqlikda.

## Aholisi

## Manba
Mathurxoja madrasasi

**Mathurxoja madrasasi** nomi ikkita rasmiy hujjatda uchraydi.

## Tarixi
Qozikalon Mir Badriddin arznomasida Mathurxoja madrasasi mudarrisi mulla Burhon Mir Do‘stimbiy madrasasiga mudarris bo‘lib o‘tayotgani maʼlum qilingan. Uning bo‘sh qolgani o‘rniga Ahmadjon madrasasidan mulla Bobonazar tayinlangan. Uning Maoshi 20 tilla bo‘lgan. XX asr boshlariga tegishli ikkinchi hujjatda unda mulla Salim mudarris ekani ko‘rsatilgan.

## Manbalar
Mavlono Mahramiy

**Mavlono Mahramiy** (XV–XVI asr) – fors-tojik tilida ijod qilgan astarobodlik shoir. Nomi “Majolis un-nafois”ning uchinchi majlisida tilga olinadi.Alisher Navoiy uning Astarobodda taniqli kishi boʻlgani, Xoja Mansurning akasi va ilm tolibi ekanligi haqida maʼlumot beradi. “Majolis un-nafois”da uning quyidagi bayti keltirilgan:Mudom voizi mo manʼi boda noʻsh kunad,

Chi xush buvadki, dame darkashad, xamoʻsh kunad.

(Mazmuni: Voizimiz har doim may ichishni manʼ qiladi: oʻzi shu

maydan bir sipqorsa-yu may uni vaysashdan bir dam toʻxtatsa, qanday yaxshi boʻlar edi!)

## Manbalar
Köprüdere

**Köprüdere** – Turkiyadagi Elazığ viloyatining Kovancılar tumaniga qarashli qishloq. Aholisi 251 nafar (2021).

## Manbalar
Küllüce (Tercan)

**Küllüce** — Turkiyaning Erzincan viloyati Terjan tumaniga qarashli qishloq. Qishloqda 2021-yil 50 kishi yashagan.

## Manbalar
Mavlono Mashrabiy

**Mavlono Mashrabiy** (XV–XVI asr) – fors-tojik tilida ijod qilgan mashhadlik shoir. Nomi “Majolis un-nafois”ning uchinchi majlisida tilga olinadi. Alisher Navoiy uning xush tabʼ yigit ekanligini aytib, quyidagi baytini keltiradi:Turki mann, har gah ki jo dar xonaizin kardai,

Xonai zinro chu suratxonai Chin kardai.

(Mazmuni: Ey turk goʻzalim, sen har gal ziynatxonaga kirganingda, uni Xitoy suvratxonasiga aylantirib yuborasan).

## Manbalar
Yolçatı (Kelkit)

**Yolçatı** — Gumushhane viloyatining Kelkit tumaniga qarashli qishloq.

## Tarixi
Qishloqning eski nomi „Sarıseyhmezra“ deb atalgan. 1950-yillarning oxiriga kelib oʻzgartirilib, 1960-yil aholini roʻyxatga olishdan boshlab hozirgi nomi bilan manbalarga kiritila boshlandi.

## Joylashuvi
Gumushhane shahar markazigacha 100&nbsp;km, Kelkit tumanigacha 36&nbsp;km uzoqlikda.

## Aholisi

## Manba
Gevenlik (Tercan)

**** — Turkiyaning Erzincan viloyati, Tercan tumaniga qarashli qishloq. Aholisi 82 nafar (2022).

## Manbalar
Mehtar Idrok madrasasi

**Mehtar Idrok madrasasi** Mehtar Idrok guzarida joylashgan bo‘lib, to‘rtta hujradan iborat bo‘lgan.  Ayrim manbalarda keltirilishicha ushbu joy Asbgardon guzari ham deyilgan.

## Tarixi
Mudarrislarni ishga tayinlash haqidagi hujjatlarning birida shunday ma'lumotlar uchraydi: “Mehtar Idrok guzari masjidi imomi va hujralari mudarrisi qori mulla Husayn Sarrojon guzari masjidi imomi va mudarrisi mazkur mulla Umar o‘rniga o‘tish-
dan umidvor bo‘lib janobi oliyni duo qiladi. Maoshi yigirma besh tilla. Ahmad darug‘a guzari masjidi hujralari mudarrisi mulla Baqoxoja mehtar Idrok guzari masjidi imomi va hujralari mudarrisi mulla Husayn o‘rniga o‘tishdan umidvor bo‘lib janobi oliyni duo qiladi. Maoshi o‘n olti tilla”. Bemor talabalar ro‘yxatida bu madrasadan Abdusattor Buxoriy nomi keltirilgan.

## Manbalar
Güzelyalı (Çanakkale)

**Güzelyalı** — Turkiyaning gʻarbiy qismidagi Çanakkale viloyatining Chanoqqalʼa tumanidagi dengiz boʻyidagi qishloq. Aholisi 1641 nafar (2021). Chanoqqal’a shahar markazidan 15 km uzoqlikda joylashgan. Güzelyali sharqda qaragʻay oʻrmonlari va gʻarbda Chanoqqal’a boʻgʻozi (Dardanel) bilan oʻralgan.

Güzelyalidan masofalar: Bozcaada (orol) 40 km, Assos/Behramkale 50 km, Gelibolu (Galibolu) 30 km, Truva (Troya) 10 km, Istanbul Otaturk aeroporti 300 km uzoqlikda joylashgan.

Shahar aholisi qishda 500 ga yaqin, bahor va yoz fasllarida esa 5000 ga yaqin aholi istiqomat qiladi. Unda pochta bo‘limi, masjid, avtoturargoh, restoranlar, ikkita katta bozor va bir nechta kichik do‘konlar bor.

## Manbalar
Halileli (Çanakkale)

**Halileli** — Turkiyaning Çanakkale viloyati Chanoqqalʼa tumaniga qarashli qishloq. Aholisi 401 nafar (2021).

## Manbalar
Kiiu

**Kiiu** —(    ) Estoniya shimolidagi Harju okrugi, Kuusalu shahridagi kichik tuman. 859 nafar aholi istiqomat qiladi (2012 yil 1 yanvar holatiga).

## Kiiu minorasi
Kiiu () minora - o'rta asrlardagi mudofaa minorasi bo'lib, Boltiqbo'yi mintaqasining boshqa joylarida ham topilgan va ba'zan "vassal qal'a" deb ataladi. Bu turdagi istehkomlar hech qanday yirik harbiy operatsiyalarda qo'llanilishi uchun mo'ljallanmagan. Estoniyadagi boshqa misollar orasida Vao minorasi va Purtse qal'asi mavjud.

Kiiu minorasi, ehtimol, 1520-yilda minoraning mahalliy xo'jayini Fabian fon Tiesenhausen tomonidan qurilgan. Dastlab minora ohaktosh devor va yordamchi binolar bilan o'ralgan. Minoraning o'zi konussimon va to'rt qavatga ega. Faqat ikkinchi qavat urush yoki tartibsizliklar paytida turar joy sifatida foydalanish uchun mo'ljallangan. Bu qavatda devorda karavot bo'shlig'i, shuningdek, boshqa qavatlarda mavjud bo'lgan kamin va hojatxona mavjud. Boshqa barcha qavatlar faqat mudofaa maqsadlari uchun mo\ljallangan, jumladan 11 xil shakldagi quchoqlar va qalin devor orqali o'tadigan spiral zinapoyalar bilan bog'langan. Uchinchi qavatni o'rab turgan rekonstruksiya qilingan ombor Estoniyada noyobdir.

Minora Livoniya urushi paytida vayron bo'lgan va keyinchalik mahalliy manora uyi uchun yordamchi bino sifatida ishlatilgan. 1973-yilda minora taniqli san'atshunos Villem Raam rahbarligida qayta tiklandi.

### Yana qarang

* List of castles in Estonia

## Manbalar


* 

## Havolalar

* Kiiu Arendus notijorat uyushmasi
Yeşilyurt (Kelkit)

**Yeşilyurt** — Gumushhane viloyatining Kelkit tumaniga qarashli qishloq.

## Tarixi
Qishloq 1950-yilgi aholini roʻyxatga olishdan beri „Balahorçorağı“ nomi bilan Kelkit qishloqlaridan biri sifatida tilga olingan. Qishloq oʻsha davrdagi Balahor (Chimenli) qishlogʻidan ajralib, 1960-yilgi aholi roʻyxatidan beri Chimenlichoʻragi deb nomlangan Keyingi yillarda qishloq hozirgi nomini olgan.

## Joylashuvi
Gumushhane shahar markazigacha 100&nbsp;km, Kelkit tumanigacha 42&nbsp;km uzoqlikda.

## Aholisi

## Manba
Mavlono Mashriqiy

**Mavlono Mashriqiy** (XV asr) – fors-tojik tilida ijod qilgan mashhadlik shoir. Nomi “Majolis un-nafois”ning ikkinchi majlisida tilga olinadi. Alisher Navoiy uning kosagarlik (kulolchilik) bilan shugʻullangani, darvesh boʻlgani, Abdurahmon Jomiy va bilan ulugʻ zotlar xizmatiga yetishganligini taʼkidlab, “Majolis un-nafois”da uning hayotdan shikoyat tarzida yozilgan sheʼridan bir bayt keltiradi:Az chist surx panjai marjonu poi bat,

Gar xun bajoi ob ravon nest dar bihor.

(Mazmuni: Marjon (suv hayvoni) panjasi va oʻrdak oyogʻining qizilligi daryolarda suv oʻrniga qon oqqanidan boʻlmay, nimadan boʻlsin?!) Mavono Mashriqiy Hirotda vafot etgan.

## Manbalar
Zsujta

**Zsujta** Vengriyaning Borsod-Abaúj-Zemplén okrugida joylashgan qishloqdir. Qishloqda 19-asr oxirida bronza davriga oid katta qurol-yarogʻ va arava jihozlari ( oʻrdak shaklida) topilgan. Hozirda xazina Londondagi Britaniya muzeyi kollektsiyalarida. 

## Yana qarang

* Forro Vengriya shimolidan yana bir bronza davri xazinasi uchun
* Paks - Bronza davridagi Dunaföldvar oltin jamg'armasi

## Havolalar

* Ko'cha xaritasi 
* Britaniya muzeyi veb-saytidagi xazinadan o'rdak shaklidagi arava
* Britaniya muzeyi veb-saytida butun xazina
Kavlak (Keskin)

**Kavlak** —Kırıkkaleviloyatining Keskin tumaniga qarashli qishloq.

## Tarixi
Bu qishloq 1928-yildan beri shu nom bilan atalib kelinmoqda.

## Joylashuvi
Bu qishloq Kırıkkale viloyati markazidan 53 km,&nbsp;Keskin tuman markazidan 26 km uzoqlikda joylashgan.

## Aholisi

## Manbalar

## Havolalar
Kuzören (Tercan)

**Kuzören** (    ) — Turkiyaning Erzincan viloyati Tercan tumanidagi qishloq. Qishloqda 73 nafar kurdlar istiqomat qiladi.

## Manbalar
Vizsoly

**Vizsoly** Vengriyaning Borsod-Abaúj-Zemplén okrugida joylashgan qishloqdir.

## Diqqatga sazovor joylari
Karoli Injilining nusxasi, Injilning birinchi to'liq vengercha tarjimasi qishloqning isloh qilingan cherkovida namoyish etilgan.

Cherkov XIII asrda qurilgan. XIV asrda u kengaytirilgan va devor rasmlari bilan bezatilgan bo'lib, ulardan birida qirol Avliyo Ladislaus qizni o'g'irlab ketgan kubanlik jangchidan qutqarishi haqidagi mashhur afsona tasvirlangan. Vengriyada 50 ga yaqin cherkov bor.

## Manbalar

* Gerő, L. (1984): Magyar műemléki ABC. (Vengriya arxitektura merosi ABC. ) Budapesht
* Henszlmann, I. (1876): *Magyarország ó-keresztyén, román és átmeneti stylü mű-emlékeinek rövid ismertetése*, (Vengriyadagi eski nasroniy, romanesk va o‘tish davri uslubidagi arxitektura). Királyi Magyar Egyetemi Nyomda, Budapesht
* Gerevich T. (1938): Magyarország románkori emlékei. (Die romanische Denkmäler Ungarns. ) Egyetemi nyomda. Budapesht
* Dercsényi D. (1972): Romankori építészet Magyarországon. Korvina, Budapesht
* László Gyula (1993): A Szent László-legenda középkori falképei. Tájak-Korok-Múzeumok Könyvtára 4. szám, Budapesht

## Havolalar

* Ko'cha xaritasi
Mehtar Orif madrasasi

**Mehtar Orif madrasasi**Mehtar Orif guzarida joylashgan bo‘lib, 2 hujradan iborat bo‘lgan.

## Tarixi
U ashtarxoniy hukmdor Imomqulixon davrida qurilgan masjid-madrasadir. Bu to‘g‘rida uning saqlanib qolgan vaqf hujjatida maʼlumotlar mavjud: „Sohibi ehson mehtar Orif ibn mag‘firatpanoh mirzo Abdol Xiyobonning sharqiy tarafida pishiq g‘ishtdan masjid qurdirdi. Uning shimoliy, sharqiy va janubiy tomonida ayvoni va tahoratxonasi bilan birga maktabxonasi ham bor edi“. Ushbu imoratning uch tarafi ko‘cha bilan o‘ralgan. Voqif Samjan tumanidagi bir qancha yerlarini o‘zi qurdirgan masjid uchun vaqf qilgan. Mazkur vaqf hujjati hijriy 1051-yil rabi ul-avval oyida (1641-yil iyunʼ) rasmiylashtirilgan. Hujjatda masjid yonida maktabxona ham qurildi deyilmoqda. Sharifjon maxdum uni madrasalar qatorida ko‘rsatgan. Qozikalon Mir Badriddin arznomasida Mehtar Orif guzari masjidi farroshligiga qori Shodmon tay- inlanayotganini maʼlum qilgan. Maoshi 6 man g‘alla bo‘lgan. Bemor talabalar ro‘yxatida qori Abduzohid Buxoriy va yana bir talaba kasal bo‘lgani qayd qilingan. Abdullaxoja Abdiy Mehtar Orif masjidida ramazonning oxirgi o‘n kunida „Sulton“ taxallusi bilan sheʼrlar bitgan Sultonxon eshon bir guruh yaqinlari bilan eʼtikof o‘tirganini yozgan.

## Manbalar
Işıklar (Çanakkale)

**Işıklar** — Turkiyaning Çanakkale viloyati Chanoqqalʼa tumaniga qarashli qishloq. Aholisi 1522 nafar (2021).

## Manbalar
İkizler (Tercan)

**** — Turkiyaning Erzincan viloyati, Tercan tumaniga qarashli qishloq. Aholisi 17 nafar (2022).

## Manbalar
Mavlono Mehnatiy

**Mavlono Mehnatiy** (XV–XVI asr) – fors-tojik tilida ijod qilgan xurosonlik shoir. Nomi "Majolis un-nafois"ning uchinchi majlisida tilga olinadi.Alisher Navoiy uning endi tanilayotgan shoir ekanligini, lekin hali oʻzini koʻrmaganligini aytib, quyidagi matlaʼsini keltiradi:Sahar chu boʻi xud on moh dar niqob girift,
Figʻon zi xalq baromad, ki „oftob girift“.
(Mazmuni:Sahar chogʻi ul oy yuziga niqob tortganida, xalq orasida quyosh tutildi, deya figʻon koʻtariladi).

## Manbalar

## Havolalar
Okçular (Kovancılar)

Okçular — Turkiyaning Elazığ viloyati, Kovanchilar tumanidagi qishloq. 2021-yilda qishloq  aholisi 655 kishini tashkil etgan.

## Manbalar
Kavurgalı (Keskin)

**Kavurgalı** — Kırıkkale viloyatining Keskin tumaniga qarashli qishloq .

## Tarixi
Bu qishloq nomi 1928-yil yozuvlarida **Kavırgalı** deb qayd etilgan.

## Joylashuvi
Bu qishloq Kırıkkale viloyat markazidan 47 km,&nbsp;Keskin tuman markazidan 20 km uzoqlikda joylashgan uzoqlikda.

## Aholisi

## Manbalar

## Havolalar
Mavlono Moyiliy

**Mavlono Moyiliy** (XV–XVI asr) – fors-tojik tilida ijod qilgan isfaroyinlik shoir. Nomi “Majolis un-nafois”ning uchinchi majlisida tilga olinadi.Alisher Navoiy uning yaxshi sheʼriy tabʼga ega ekani, lekin tabiatida savdoylik borligini aytib, quyidagi baytini keltiradi:Hast dar sina zi paykoni sitamkorai man,

Jon zi dil tangu zi jon in dili ovorai man.

(Mazmuni: Siynamda sitamkorning oʻqidan yara bor. Jonim dildan, ovora dilim esa jondan batang keldi).

## Manbalar
Köprübaşı (Tercan)

**Köprübaşı** — Turkiyaning Erzincan viloyati Tercan tumaniga qarashli qishloq. Qishloqda 15 nafar kurdlar istiqomat qiladi.

## Manbalar
Abu Saʼid Iso Shoshiy

**Abu Saʼid Iso Shoshiy**(arabcha:أبو سعيد عيسى شوشي — Abu Saʼid Iso Shoshiy — Toʻliq ismi:Abu Saʼid Iso ibn Solim Abu Saʼid Shoshiy (vafoti 847-yil)) — roviy.

## Tarixi
Abu Saʼid Iso Shoshiy Shosh ahlidan boʻlib, Aris (kuyov) deb tanilgan. Ishonchli roviy boʻlib, el-yurt kezgan. Abu Saʼid Iso Shoshiy Abu Hudba Ibrohim ibn Hudba, Ubaydulloh ibn Amr, Baqiya ibn Valid va boshqalardan hadislar rivoyat qilgan. U oʻrta asr arab mualliflari asrida hadis rivoyat qiluvchi ishonchli muhaddis sifatida eʼtirof etilgan. Shuningdek, Abu Saʼid Iso Shoshiydan hadislar bilan bir qatorda hikmatli iboralar va xabarlar rivoyat qilingan. Abu Saʼid Iso Shoshiy 232/847-yilda Halvonda vafot etgan.

## Manbalar
Soğanlı (Kovancılar)

**Soğanlı** — Turkiyaning Elazigʻ viloyati, Kovanсhilar tumanidagi qishloq. Qishloq aholisi 2021-yil 64 kishini tashkil etgan.

## Manbalar
Mavlono Muzhir

**Mavlono Muzhir** (XV asr) – fors-tojik tilida ijod qilgan xurosonlik shoir. Nomi “Majolis un-nafois”ning uchinchi majlisida tilga olinadi.Alisher Navoiy uning xushchaqchaq va hazilkash kishi ekanligini aytib, koʻproq hajviy mazmundagi sheʼrlari va qitʼalari bilan shuhrat qozonganligini aytadi. “Majolis un-nafois”da uning Mutahhari Udiy nomiga bagʻishlab yozilgan quyidagi qitʼasi keltirilgan:Mutahhar hast ismi bemusammo,

Naja.o kay mutahhar metavon guft?

Xarash bar xar jahad u zar sitonad,

Bas oʻro kaydii xar metavon guft.

(Mazmuni: Mutahhar – oti bor, oʻzi yoʻq narsadir. Najosatni mutahhar (tozalovchi) deb boʻladimi? Eshagi eshakka chopadiyu, u pul topadi. Demak, uni eshakni aldovchi desa boʻladi).

## Manbalar
Kızılcaören (Çanakkale)

**Kızılcaören** — Turkiyaning Çanakkale viloyati Chanoqqalʼa tumaniga qarashli qishloq. Aholisi 147 nafar (2021).

## Manbalar
Mavlono Moniy

**Mavlono Moniy** (XV–XVI asr) – fors-tojik tilida ijod qilgan mashhadlik shoir. Nomi “Majolis un-nafois”ning uchinchi majlisida tilga olinadi. Alisher Navoiyning maʼlumot berishicha, Mavlono Moniy nihoyatda sohibjamol, chiroyli husnixat va goʻzal nutqqa ega yigit boʻlgan. “Majolis un-nafois”da uning quyidagi bayti keltirilgan:Chu dar sahroi gʻam devonason bo xud fitad changam,

Gahe dar changam aftad sangu gah sang aftad az changam.

(Mazmuni: Gʻam sahrosida devonavor oʻzim bilan oʻzim jang qilaman. Goh toshni changallayman, goh tosh changalimdan tushib ketadi).

## Manbalar
Kõpu

**Kopu** — kichik tuman. (    ) Viljandi okrugi, Estoniyada joylashgan. Bu Kopu viloyatining ma'muriy markazi edi.

## Suure-Kopu

Suure-Kopu manor (    ), qishloqda joylashgan, 1487 yilga borib taqaladigan tarixga ega. O'z tarixining katta qismida u turli Boltiqbo'yi aristokratik oilalariga tegishli edi. 1919 yilda Estoniya mustaqillikka erishgandan so'ng, manor maktab uyi sifatida ishlatila boshlandi. Hozirgi bino 1847 yilda qurilgan va Estoniyada qurilgan eng so'nggi klassik manor uylaridan biridir. Juda katta manor uyi xuddi o'sha me'mor Emil Yuliy Shtraus tomonidan qurilgan Kuremaa uyi bilan juda o'xshashligini ko'rsatadi. Manor uyi boshidanoq klassik uslubdagi freskalar va devor rasmlari bilan ajoyib tarzda bezatilgan bo'lib, keyinchalik Papier-mache. Biroq, Sovet Ittifoqi Estoniyani bosib olganida, bu bezaklar yaroqsiz deb topilgan va bo'yalgan. Ular 1970-yillarda qayta topilgan va so'nggi yillarda mashaqqatli tarzda qayta tiklangan.

## Taniqli odamlar

* Allain Tikko, armiya zobiti (1979-2009) Afg'onistonda o'ldirilgan.

## Galereya

## Yana qarang

* Estoniyadagi saroylar va uylar ro'yxati

## Manbalar


## Havolalar

* Estoniya Manors Portalidagi Suure-Kõpu manor
Mavlono Muin

**Mavlono Muin** (XV asr) – sherozlik forsiynavis shoir. Nomi “Majolis un-nafois”­ning oltinchi majlisida tilga olinadi. Alisher Navoiy uning Xurosonga kelganidan beri faqirlar orasida ekanini sirtdan sodda koʻrinsa-da, lekin tabiatan hazilga moyiligini taʼkidlaydi. “Majolis un-nafois”da uning quyidagi bayti keltirilgan:Shud dalqi muraqqaʼ garavi bodavu shodem,

K-oxir ba sari koʻi mugʻon joma nihodem.

(Mazmuni: Shayxlik kiyimlari mayga garov boʻldi, shodmiz, chunki oxirda mayxona koʻchasi boshida toʻn yechdik).

## Manbalar
Kavaklık (Tercan)

**** — Turkiyaning Erzincan viloyati, Tercan tumaniga qarashli qishloq. Aholisi 12 nafar (2022).

## Manbalar
Abu Rajoʼ Muʼmil Shoshiy

**Abu Rajoʻ Muʼmil Shoshiy**(arabcha:أبو راجو مميل شوشي — Abu Rajoʻ Muʼmil ibn Masrur ibn Abu Sahl ibn Maʼmun Shoshiy (Xumrakiy) (1049—1123)) — muhaddis va Faqih.

## Hayoti
Abu Rajoʻ Muʼmil Shoshiy 1049-yilda Shosh vohasidagi „Xumrak“ degan shaharchada tavallud topgan.
Abu Rajoʻ Muʼmil Shoshiy Rais Abu Abdulloh Muhammad ibn Ahmad ibn Muhammad Raqqiy, Abu Yaʼqub Yusuf ibn Mansur Sayyor Hofiz, kabi ustozlardan taʼlim olgan.
Abu Rajoʻ Muʼmil Shoshiy Marvda 517/1123-yilda Zulhijja oyining uchinchi oʻn kunligida chorshanba kuni vafot etgan va Roziq daryosi boʻyidagi oʻz xonaqohining darvozasi yoniga dafn qilingan.

## Manbalar
Vadna

**Vadna** Vengriyaning Borsod-Abaúj-Zemplén okrugida joylashgan qishloqdir.

## Kelib chiqish tarixi
Nomi *voda* (suv) dan olingan ya'ni slavyan/slovakcha *vodná*. *Vodna* (1237—1242, falsum 1237-yilga tegishli).

## Manbalar

## Havolalar

* Ko'cha xaritasi
Kayalaksolaklısı

**Kayalaksolaklısi** — Kırıkkale viloyatining Keskin tumaniga qarashli qishloq.

## Tarixi
Bu qishloq 1925-yildan beri shu nom bilan ataladi. Ilgari Kırşehir viloyatining markaziy tumani bilan bogʻlangan boʻlsa, 1933-yil 1-noyabrda Keskin tumaniga kiritilgan.

## Joylashuvi
Bu qishloq Kırıkkale viloyat markazidan 52&nbsp;km,&nbsp;Keskin tuman markazidan 25&nbsp;km uzoqlikda joylashgan.

## Aholisi

## Manbalar

## Havolalar
Kevenli (Keskin)

**Kevenli** —Kırıkkaleviloyatining Keskin tumaniga qarashli qishloq.

## Tarixi
Bu qishloq 1928-yildan beri shu nomda atalib kelinadi.

## Joylashuvi
Qishloq Kirikkale viloyati markazidan 42&nbsp;km,&nbsp;Keskin tuman markazidan 15&nbsp;km uzoqlikda joylashgan.

## Aholisi

## Manbalar

## Havolalar
Abu Muhammad Shoshiy

**Abu Muhammad Shoshiy**(arabcha:ابو محمد شوشي — Abu Muhammad Shoshiy — Toʻliq ismi:Abu Muhammad Jaʼfar ibn Shuayb Shoshiy (vafoti 907-yil)) — roviy.

## Hayoti
Abu Muhammad Jaʼfar ibn Shuayb Shoshiy Shoshda tavallud topgan. Mashhur tarixchi Samʼoniyning taʼkidlashicha, Abu Muhammad Jaʼfar ibn Shuayb Shoshiy 287/900-yilda Nishopurga kelib, Abu Ahmad Muhammad ibn Yusuf Tamomiy, Abu Rabiʼ Xolid ibn Yusuf Samtiylardan hadis ilmidan taʼlim olgan.
Abu Muhammad Jaʼfar ibn Shuayb Shoshiy 294/907-yilda Shoshda vafot etgan.

## Manbalar
Tatar (Kovancılar)

**Tatar** yoki **Tatarköy** – Turkiyadagi Elazığ viloyatining Kovancılar tumaniga qarashli qishloq. Qishloqda Izol qabilasining kurdlari istiqomat qiladi va 2021-yilda 17 kishidan iborat edi.

## Manbalar
Aral (Moʻynoq tumani)

**Aral (Moʻynoq tumani)** — Qoraqalpogʻiston Respublikasiga qarashli qishloq. Moʻynoq tumani tarkibiga kiradi.
 
## Manbalar
Yeşilpınar (Kelkit)

**Yeşilpinar** — Gumushhane viloyatining Kelkit tumaniga qarashli qishloq.

## Tarixi
Qishloqning eski nomi „Hinziri“ deb atalgan. 1516, 1530 va 1591- yillardagi Usmonlilar roʻyxatida Xinzori nomi bilan faqat musulmonlar yashaydigan qishloq sifatida koʻrilgan. Bu qaydlarga ko‘ra, qishloqda Ishoq Shayx Zaviyya bor. 1642-yilgi avariz daftariga koʻra, qishloqda 23 ta avariz xoʻjaligi boʻlib, ularning barchasi musulmonlardan iborat edi. 1835-yilgi aholini roʻyxatga olishda (faqat erkaklar soni hisoblangan) qishloq Xinziruk deb atalgan.16 xonadonda 34 nafar erkakdan tashqari, koʻchmanchi 5 nafar erkak aholi qayd etilgan. 1876-yilgi manbalarda Xinziri nomi bilan atalgan qishloqda 61 xonadonda 221 kishi yashagan. XVI asr manbalarida tilga olingan zaviyaning bu sanalarda ham borligi maʼlum. Bu posyolka 1881-yilda Kelkit tumanidagi 11 ta qishloqdan iborat shaharcha markazi boʻlgan.

Turkiya Respublikasining tashkil topishi bilan Kelkit tumaniga qarashli qishloqlar orasida boʻlgan, Hinziri/Hınziri nomi bilan atalgan aholi punkti nomi 1950-yillarning oxiriga kelib oʻzgartirildi va manbalarda Chambashi nomi bilan chiqa boshladi. 1960-yilgi aholini roʻyxatga olishdan buyon qishloqning Chambashi nomi 2014-yilda bugungi kunda qoʻllanilayotgan „Yeşilpinar“ deb oʻzgartirildi.

## Joylashuvi
Gumushhanegacha&nbsp;km, Kelkit tumanigachga 16&nbsp;km uzoqlikda.

## Aholisi

## Manba
Kurşunlu (Çanakkale)

**Kurşunlu** — Turkiyaning Çanakkale viloyati Chanoqqalʼa tumaniga qarashli qishloq. Aholisi 449 nafar (2021).

## Manbalar
Ilısu (Tercan)

**** — Turkiyaning Erzincan viloyati, Tercan tumaniga qarashli qishloq. Aholisi 101 nafar (2022).

## Manbalar
Sangaste

**Sangaste** — Estoniya janubidagi Valga okrugi, Otepää cherkovida joylashgan kichik tuman hisoblanadi. Sangaste 228 nafar aholi istiqomat qiladi (2010-yil 1-yanvar holatiga koʻra).

## Sangaste qal'asi
Sangaste qal'asi yoki mulkining(    ) tarixi 1522-yilga borib taqaladi. Mazkur bino 1879-1883-yillarda Otto Pius Hippius dizayni tomonidan ishlab chiqilgan. U Tudor me'morchiligi ta'sirida neo-gotik uslubda qurilgan va Boltiqbo'yi davlatlarida gotika uyg'onish me'morchiligining eng ta'sirchan namunalaridan biri hisoblanadi. Bugungi kunga qadar bir nechta original ichki detallar saqlanib qolgan. Mazkur bino o'z davri uchun zamonaviy binolardan hisoblangan bo'lib, markaziy isitish tizimi, 1896-yilda telefon va 1907-yilda elektr yorug'lik bilan jihozlangan.

Afsonalarga ko'ra, u o'zining mavjudligiga mahalliy graf Fridrix Georg Magnus fon Bergning yoshligida olgan haqorati sabab bo'lgan. Yosh ingliz ayolga turmushga chiqmoqchi bo'lganida, otasi qizini "bir rus vahshiyiga" berishga qarshi chiqdi. Hozirgi vaqtda qal'a ma'muriy jihatdan yaqin atrofdagi Lossikula qishlog'ida joylashgan.

## Gallery

## Mashhur shaxslar

* Fridrix Vilgelm Rembert fon Berg (1793–1874), Boltiqboʻyi nemis feldmarshali, Finlandiya general-gubernatori va Polshani ruslashtirishdagi roli bilan mashhur; Sangaste qal'asida tug'ilgan
* Avgust Gaylit (1891–1960), yozuvchi; Sangaste qal'asi yaqinidagi Kuiksilla shahrida tug'ilgan
* Aarne Viisimaa (1898-1989), opera tenori va opera rejissyori

## Manbalar


## Havolalar

* Sangaste cherkovi 
* Sangaste qal'asi
Kumkale (Çanakkale)

**Kumkale -** Turkiyaning Çanakkale viloyatidagi qishloq. Aholisi 1016 nafar (2021). 2013-yilda qayta tashkil etilishidan oldin u shaharcha (*belde*) edi.

## Geografiya
Kumkale Troya milliy bogʻida joylashgan. (Troya — Turkiyadagi Jahon merosi obyektlariga kiritilgan qadimiy shahar). Chanoqqal’agacha boʻlgan masofa  hisoblanadi.

## Tarix
Ayrim tarixchilarning fikricha, bu qishloq eramizdan avvalgi IV asrda Buyuk Iskandarning Kichik Osiyoga yurishi boshlangan joy bo‘lishi mumkin.

Kumkale birinchi jahon urushidan oldin obod qishloq edi. Ammo Gelibolu kampaniyasining dastlabki bosqichlarida fransuz qoʻshinlari qishloq sohiliga qoʻnganligi sababli qishloq evakuatsiya qilindi. Urushdan keyin qishloq aholisi qayta tiklanmadi. Biroq, 1928-yilda baʼzi odamlar sobiq qishloqdan biroz sharqda joylashgan joyga joylasha boshladilar. Bu yangi qishloqning avvalgi nomi **Misrlik edi,** keyin esa Qumkale nomi ishlatila boshlandi. Bolgariyadagi turk ozchilik Bolgariyadan chiqarib yuborilganda, bir qancha oilalar Kumkalega joylashtirildi va 1992-yilda shahar uning shaharchasi deb eʼlon qilindi. Biroq , 2013-yilda Turkiya mahalliy hukumati qayta tashkil etilishi paytida uning qiyofasi qishloqqa aylantirildi.

## Iqtisodiyot
Qishloqning asosiy iqtisodiy faoliyati qishloq xoʻjaligidir. Pomidor eng muhim mahsulot hisoblanadi. Asosan, paxta va kungaboqar yetishtiriladi.

## Manbalar
Abu Isʼhoq Ibrohim Shoshiy

**Abu Isʼhoq Ibrohim Shoshiy**(arabcha:عصمت بن مزاحم قطواني — Abu Isʼhoq Ibrohim Shoshiy — Toʻliq ismi:Abu Isʼhoq Ibrohim ibn Xuzaym ibn Qumayr ibn Hoqon Shoshiy Xarashkatiy (952-yilda vafot etgan)) — muhaddis.

## Hayoti
Abu Isʼhoq Ibrohim Shoshiy Shosh vohasining Xarashkat shaharchasida tavallud topgan. Maʼlumki, Saraxs xatibi Abdulloh ibn Ahmad ibn Hamavayhi Imom Buxoriy „Sahihi“ning roviylaridan boʻlgan. Abbos ibn Umar Samarqandiylardan koʻplab hadislar rivoyat qilgan.“*Siyaru aʼlami-n-nubala*” asarida taʼkidlanishicha, Abu Isʼhoq Ibrohim Shoshiy ning siyrati va faoliyati haqida yetarli maʼlumotlar yetib kelmagan. 
Abu Isʼhoq Ibrohim Shoshiy ishonchli muhaddislar sanalgan va uzoq yillar yashab 90 yoshdan koʻproq umr koʻrgan.

## Manbalar
Kõrveküla

**Kõrvekula** — ( ** ) Sharqiy Estoniyadagi Tartu okrugi, Tartu viloyatida joylashgan kichik tuman. 2011-yilgi aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra, aholi punkti 733 kishi edi. Kommuna boshqaruvi ham mavjud bo'lgan.

Bastakor, xor dirijyori va organist Miina Harma (1864–1941) Kõrvekula maktabida tug‘ilgan. Hozirgi vaqtda binoda uning hayoti va faoliyatiga bag'ishlangan muzey mavjud.

## Manbalar

## Havolalar

* Maplandia.com saytida sun'iy yo'ldosh xaritasi
Maraşal Fevzi Çakmak (Çanakkale)

**Maraşal Fevzi Çakmak** — Turkiyaning Çanakkale viloyati Chanoqqalʼa tumaniga qarashli qishloq. Aholisi 209 nafar (2021). Qishloq raisi va siyosatchi Fevzi Chakmak sharafiga nomlangan.

## Manbalar
Vali Fahribey

**Vali Fahribey** – Turkiyadagi Elazığ viloyatining Kovancılar tumaniga qarashli qishloq. Aholisi 230 nafar (2021).

## Manbalar
Konur (Keskin)

**Konur** — Kırıkkaleviloyatining Keskin tumaniga qarashli qishloq.

## Tarixi
Qishloq 1584-yildan beri shu nomda atalib kelinadi. 1990-yillarning boshlarida munitsipalitetga aylangan qishloqning munitsipalitet maqomi 2013-yilda aholi soni 2000 kishidan pastga tushgandagina tugatiladi.

## Joylashuvi
Bu qishloq Keskin shahar markazidan 19&nbsp;km uzoqlikda joylashgan.

## Aholisi

## Boshqaruv shakli

### hokimlik

## Manbalar

## Havolalar
Talli oʻzek

**Talli oʻzek (Moʻynoq tumani)** — Qoraqalpogʻiston Respublikasiga qarashli qishloq. Moʻynoq tumani tarkibiga kiradi.
 
## Manbalar