Vitaliy Fen

**Vitaliy Vasilyevich Fen** (1947-yil, Margʻilon, Fargʻona viloyati, OʻzSSR, SSSR – 2024-yil) – bokschi, sovet oʻzbek sporti funksioneri, davlat va jamoat arbobi, diplomat.

## Tarjimai hol
Vitaliy Fen 1947-yilda Fargʻona vodiysining eng koʻhna madaniyat shaharlaridan biri – Margʻilonda tugʻilgan. Uning ajdodlari Sovet Ittifoqiga Koreyadan kelib, Vladivostokda qoʻnim topgan, keyin 1937-yilda Oʻzbekiston SSR Fargʻona viloyatiga koʻchib kelgan. U oʻzbek tilini, mahalliy aholining urf-odat va anʼanalarini mukammal biladi va vaqt oʻtishi bilan yirik sport arbobi va atoqli diplomat sifatida oʻzbek xalqining timsoliga aylandi.

Toshkent jismoniy tarbiya va sport institutini tamomlab, Fargʻona viloyati Jismoniy tarbiya va sport qoʻmitasi raisi, Fargʻona viloyat ijroiya qoʻmitasi raisining oʻrinbosari, Oʻzbekiston SSR jismoniy tarbiya va sport masalalari boʻyicha qoʻmita raisi oʻrinbosari lavozimlarida „unib-oʻsdi“.

Vitaliy Vasilevich viloyatda ommaviy sportni rivojlantirishga ulkan hissa qoʻshdi va Fargʻona sport inshootlari negizida SSSR olimpiya terma jamoalarini tayyorlashda ulkan ishlarni amalga oshirdi. Sobiq sovet terma jamoasining Seuldagi (1988-yil) Olimpiada oʻyinlaridagi rahbariyati V. Fenni delegasiya tarkibiga kiritdi va u SSSR sport qoʻmitasi raisi Marat Gramovning Janubiy Koreyaga moslashishida katta yordam berdi. Koreya bu samarali hamkorlik uchun minnatdorchilik bildirdi va Janubiy Koreyaning oʻsha paytdagi prezidenti Ro De Vuning shaxsiy topshirigʻi boʻyicha Fenga avtomobil sovgʻa qilindi.

#### Diplomatik xizmati
1995-yilda mustaqillikka erishgach, Oʻzbekiston Respublikasining 1-Prezidenti Islom Abdugʻaniyevich Karimov tashabbusi bilan Oʻzbekistonning Janubiy Koreyadagi diplomatik missiyasi rahbari etib tayinlandi. Shundan soʻng, 1995-yil dekabr oyida Seulda Oʻzbekiston elchixonasini ochish missiyasi bilan Janubiy Koreyaga keldi.

1995-yildan diplomatik missiya rahbari, 1999-yil 12-noyabrdan 2013-yilgacha Oʻzbekiston Respublikasining Janubiy Koreyadagi favqulodda va muxtor elchisi lavozimida, 2002-2013-yillarda Duayen boʻlgan – diplomatik katta sinf boʻyicha diplomatik korpus rahbari va Janubiy Koreyada akkreditasiya davrida bu noyob hodisa, ehtimol, Ginnes kitobiga kiritilishi mumkin.

Fen faoliyati davomida u Oʻzbekiston rahbari Islom Abdugʻaniyevich Karimovning Janubiy Koreya prezidentlari bilan 8 marotaba oʻzaro tashrifi va 9 marotaba uchrashuvini tashkil etgan. Mashinasozlik, yengil sanoat, neft-gaz va yuqori texnologiyalarning eng istiqbolli tarmoqlarida Oʻzbekistonni rivojlantirish uchun Janubiy Koreya tomonidan real moliyaviy va texnik yordam koʻrsatilayotgani ham samaralidir. Taʼkidlash joizki, Oʻzbekiston rasmiylari, tadbirkorlari va jamoat arboblari uchun Janubiy Koreyadagi muammolarni hal qilish doim oson kechgan, chunki bunga Oʻzbekiston elchisining vakolati yordam bergan.

Vitaliy Vasilevich Fen 2013-yilda 17 yildan ortiq faoliyatidan soʻng Janubiy Koreyadagi diplomatik missiyasini tugatadi, ona diyori Fargʻonaga otasinikiga keladi, oilasi va doʻstlari davrasida hordiq chiqardi.

Janubiy Koreya hukumati Oʻzbekiston Respublikasining Janubiy Koreyadagi sobiq elchisining xizmatlarini yuqori baholab, hamkorlik aloqa xizmatlari uchun Vitaliy Vasilevich Fenni „Gvanxva“ ordeni bilan taqdirladi. Taqdirlash marosimi 2014-yil 16-yanvar kuni Janubiy Koreyaning Toshkentdagi elchixonasida boʻlib oʻtadi. Taqdimot marosimida Janubiy Koreyaning Oʻzbekiston Respublikasidagi Favqulodda va Muxtor elchisi Li Uk Xyon faol diplomatik faoliyati uchun Vitaliy Vasilevich Fenga minnatdorchilik bildirdi.

Janubiy Koreya elchixonasi xabarida qayd etilganidek:

„1996-yildan 2013-yil iyuligacha boʻlgan oʻn yetti yillik diplomatik faoliyati davomida Oʻzbekiston Respublikasining Janubiy Koreyadagi elchixonasi rahbari timsolida mamlakatlarimiz oʻrtasidagi munosabatlarni strategik sheriklar darajasiga koʻtarishga katta hissa qoʻshdi. 8 ta oʻzaro tashrif va ikki davlat rahbarlarining 9 ta oʻzaro hamkorlik uchrashuvi va boshqalari muvaffaqiyatli yakun topgan“

## Diplomatik xizmatga qaytish
2017-yilda Oʻzbekiston Respublikasining yangi saylan gan Prezidenti Shavkat Miromonovich Mirziyoyev Vitaliy Vasilevich Fenni Oʻzbekiston Respublikasining Janubiy Koreyadagi diplomatik vakolatxonasiga yana rahbarlik qilishga taklif qilgan va u bunga javoban „Vatanga xizmat qilishga tayyorman!“ deb javob bergan edi. 2017-yil 27-may kuni Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senati Oʻzbekistonning faxriy elchisi Vitaliy Vasilevich Fenni Oʻzbekiston Respublikasining Janubiy Koreyadagi diplomatik korpusi rahbari etib tasdiqladi.

## Mukofotlar

* Fidokorona xizmatlari uchun ordeni (2018)
* „Mehnat shuhrati“ ordeni (2006)
* Janubiy Koreyaning „Gvanxva“ ordeni
* „Oʻzbekiston Belgisi“ koʻkrak nishoni
* „Oʻzbekiston mustaqilligiga 20 yil“ koʻkrak nishoni

## Manbalar

## Havolar

* Oʻzbekiston va Koreya Respublikasi oʻrtasidagi hamkorlik tarixi haqida