Ijtimoiy xavflilik

**Ijtimoiy xavflilik** - bu sud organlariga politsiya organlari tomonidan doimiy nazorat zarurligini asoslash imkonini beradigan xavflilik detektorlari asosidagi jamiyatga zid xatti-harakatlar toifasi.

Ushbu chora-tadbirlar barcha mamlakatlarda farq qiladi: Italiyada ular *profilaktika choralari* deb ataladi, ular jinoyat sodir etish tendentsiyasini ham, shaxsning axloqiy xulq-atvori sohasini ham o'z ichiga olgan keng qamrovli tahlildan kelib chiqadi. Birlashgan Qirollikda ular 2003-yildagi Anti-ijtimoiy xulq-atvor to'g'risidagi qonunda ko'rsatmalar sifatida ko'zda tutilgan; Amerika Qo'shma Shtatlarida ko'p shtatlarda ba'zi g'ayriijtimoiy xatti-harakatlar uchun fuqarolik qamoqqa olish qoʻllanadi. 

Qarama-qarshi tomondan, ba'zi hukumatlar bu tahlilni to'g'ridan to'g'ri qamoq muddati bilan bog'laydi. *nulla poena sine lege* printsipiga mos kelmaydi.

## Hajmi va uzunligi
Qonun ustuvorligi ijtimoiy xavflilikni “faktik elementlar asosida” baholashni talab qiladi  Shuningdek, *Addington v.* *Texas*,  Oliy sudi "fuqarolik majburiyatini ko'rib chiqishda o'n to'rtinchi tuzatishning tegishli protsessual bandi bemorning ruhiy kasalligi hamda uning o'zi yoki boshqalar uchun xavfliligi masalalari bo'yicha isbot standartini talab qiladi, deb qaror qildi. Yoki "aniq va ishonchli" dalillardan kattaroqdir". 

Sud qarori №. Italiya Konstitutsiyaviy sudining 1956 yil 2-sonli qarori "bir qator asosiy tamoyillarni belgilab berdi: 

a) shaxsiy erkinlikni cheklovchi profilaktik choralar Konstitutsiyaning 13-moddasida belgilangan chegaralar doirasida ruxsat etiladi; 

(b) harakat erkinligini cheklovchi profilaktika choralari. ma'muriy organ tomonidan jamoat xavfsizligini ta'minlash maqsadida qonunda nazarda tutilgan hollarda keyinchalik sud tomonidan ko'rib chiqilishi shart boʻlgan hollarda qo'llanilishi; 

(c) to'g'ri asoslantirilgan bunday choralar faktlarga (gumonlarga emas) asoslangan bo'lishi shu bilan birgalikda tegishli tartibda berilishi kerak". 

Jazo "xavflilik bashoratiga ko'ra, ushbu bashoratdan qat'i nazar, munosib jazo sifatida oqlanishi mumkin boʻlgan jazodan tashqari tayinlanmasligi yoki jazo muddati uzaytirilmasligi kerak". 

Yelizaveta davrida Angliyada "*vagrantlar aktlari* " paydo bo'lib, ularda qat'iy yolg'onchilar va sarsonlarga, qonuniy yoki ko'zga ko'rinadigan yordam vositalarisiz chet elda sarson-sargardon boʻlganlarga, qasddan bevaqt yurganlarga hamda haligacha tartibsizlikni asoslab beradigan shunga o'xshash yashirin iboralarga kiruvchilarga qarshi sanktsiyalar nazarda tutilgan. Qo'shma Shtatlardagi ko'plab shtatlar, shaharlar va okruglarning nizomlari, qoidalari va farmoyishlari. Bu sanktsiyalar bezovta qiluvchi, xalaqit beruvchi yoki xavfli bo'lishi mumkin boʻlganlarga qarshi ochiqdan-ochiq ogohlantiruvchi zarbalardir. Bu guruhga "shubhali shaxslar" farmoyishlari, "stop and frisk" va ommaviy mastlik qonunlari kiradi .

**Jamiyat uchun jinoyatdan oldingi xavf** Kuba qonunchiligiga ko'ra, rasmiylarga jinoyat sodir etishi mumkin boʻlgan odamlarni hibsga olish imkonini beradigan qonuniy ayblovdir. Ayblov to'rt yilgacha qamoq jazosini ko'zda tutadi.  Kuba hukumati Amnesty International tomonidan ayblovni deyarli faqat hukumat tanqidchilariga nisbatan qo'llaganlikda ayblangan. 

Ushbu ayblov bo'yicha qamoqqa olinganlar orasida:

* Raymundo Perdigon Brito 2006 yil 5 dekabrda to'rt yillik qamoq jazosiga hukm qilindi 
* Xose Oskar Sanches Madan, to'rt yillik qamoq jazosiga hukm qilindi 
* Gilermo Espinosa Rodriges, ikki yillik uy qamog'iga hukm qilindi 

2008 yilda pank-rok qo'shiqchisi va dissident Gorki Aguila politsiya tomonidan ijtimoiy xavflilikda ayblanib hibsga olingan. Oxir-oqibat, prokurorlar ijtimoiy xavflilik ayblovini olib tashlaganidan so'ng, unga jamoat tartibini buzganlik uchun 30 dollar jarima to'lash talab qilindi. 

2007 yilda siyosiy namoyishchi Ramon Velaskes ijtimoiy xavflilikda ayblanib hibsga olingan. Velaskes Kuba bo'ylab o'tkazilgan marshda ishtirok etdi, unda u inson huquqlarining buzilishi va "siyosiy mahbuslar" uchun erkinlik sifatida qaragan narsaga urg'u berdi. Keyin Velaskes yopiq sud majlisida sudlandi va uch yillik qamoq jazosiga hukm qilindi. Velaskes 2010 yil yanvar oyida ozodlikka chiqdi 

## Bibliografiya

* Jon Barker Ueyt, takroriy jinoyatlarning oldini olish (1943)
* DeLisi, Mett; Munoz, Ed A. *Kelajakdagi xavflilik qayta ko'rib chiqildi*, Jinoiy adolat siyosati sharhi, jild. 14, 3-son (2003 yil sentyabr), bet.&nbsp;287–305
* Slobogin Kristofer, Xavflilik *huquqshunosligi*, Shimoli-g'arbiy universitet qonunlari sharhi, jild. 98, 1-son (2003), bet.&nbsp;1–62
* Floud Jan, Xavflilik *va jinoiy adolat*, Britaniya kriminologiya jurnali, jild. 22, 3-son (1982 yil iyul), bet.&nbsp;213–228

## Yana qarang

* Kubada inson huquqlari
* Kubada tsenzura
* Qora bahor (Kuba)
* fuqarolik majburiyati

## Manbalar