Malika Maria Elisabeth

**Maria Elisabeth Franziska Josepha Therese von Bayern** — Vittelsbax sulolasidan chiqqan Bavariya malikasi, Bavariya shahzodasi Fransning qizi va malika Izabella Antoniya fon Krua, Bavariya qiroli Lyudvig III ning nabirasi; Orlean-Bragansa shahzodasi Pedro Anrikaning turmush oʻrtogʻi, Braziliya taxtiga daʼvogar.

## Biografiyasi
Maria Elisabeth 1914-yil 9-sentyabrda Myunxenning Nimfenburg saroyida, Bavariya Qirolligida tugʻilgan. Malika Bavariya shahzodasi Frans va malika Izabella Antoniya fon Krua oilasida birinchi qiz va ikkinchi farzand boʻldi. Otasi tomonidan u oxirgi Bavariya qiroli Lyudvig III va Avstriya archgersoginyasi Maria Terezaning nevarasi, onasi tomondan esa Karl Alfred, Dyuk fon Krua va Arenberg malikasi Lyudmila edi. Uning katta akasi Lyudvig, ukasi Rosso va uchta singlisi bor edi:  Aldegunda Maria, Eleonora Maria va Doroteya.

Qiz Birinchi Jahon urushi boshida tugʻilgan. Uning barcha qarindoshlari, shu jumladan otasi ham frontda jang qilgan. Malikaning bolaligi va yoshligi Germaniyadagi urush va beqarorlik-yillariga, shuningdek, Germaniya shtatlarida monarxiya tuzumini agʻdargan 1918-yilgi inqilobga toʻgʻri keldi. Voyaga yetgunga qadar Maria Elisabeth Vengriyaning Sarvar shahridagi buvisi Maria Terezaning mulkida oʻsgan. 1930-yilda Bavariya qirollik uyi Bavariyaga qaytdi. Ularga inqilobdan keyin musodara qilingan katta miqdordagi mulk va turar-joylar qaytarildi.

Adolf Hitler hokimiyat tepasiga kelgach, malika amakisi valiahd shahzoda Ruprext fyurerning dushmaniga aylandi. Butun oila Italiyaga ketishga majbur boʻldi. Ruprextning ikkinchi xotini, valiahd malika Antoniya va ularning bolalari natsistlar tomonidan asirga olingan, qolgan oila aʼzolari chet elga sayohat qilishga muvaffaq boʻlishgan. Tez orada oila ozod qilindi, ammo Antoniyaning sogʻligʻi keskin yomonlashdi va u toʻqqiz-yildan soʻng Shveysariyada vafot etdi. Meri Elisabeth ota-onasi bergan taʼlimni oldi; unga rasm chizish ham oʻrgatilgan. Malika anʼanaviy Bavariya sanʼati — chinni boʻyash boʻyicha mutaxassisga aylandi.

### Nikohi
1937-yil 19- avgustda Maria Elisabeth Orlean-Bragansa imperatorlik uyining ikki boʻlimidan birining boshligʻi va taxtga daʼvogar boʻlgan Braziliya shahzodasi Pedro Anrikaga turmushga chiqdi. U shahzoda Luis d’Orlean-Braganza va Burbon-Sitsiliya malikasi Maria di Gratsiyaning oʻgʻli, Braziliyaning oxirgi imperatori Pedro II ning nevarasi edi. Toʻy Nimfenburg saroyining ibodatxonasida boʻlib oʻtdi.

Dastlab, er-xotin Fransiyada yashagan. Pedro Anrike Braziliyaga koʻchib oʻtishga bir necha bor urinib koʻrdi, biroq unga kirishga ruxsat berilmadi. 1945-yilda ular Braziliyaga qaytishga muvaffaq boʻlishdi va u yerda Rio-de-Janeyrodagi Grao Para saroyida yashashni boshladilar. 1951-yilda ular Paranadagi Jakarezino shahriga koʻchib oʻtishdi va 1964-yilgacha yashashdi. 1965-yilda oila Vasorasga koʻchib oʻtdi.

1981-yilda shahzoda Pedro Anrike vafot etdi. Meri Elisabeth Rio-de-Janeyroda yashagan. U turmush qurganidan keyin qizlari istiqomat qilgan Bavariya va Belgiyaga tashrif buyurdi. 2004-yilda malika oʻzining 90 yoshini nishonladi, unda koʻplab qarindoshlari va bolalari ishtirok etdi. Bu voqea Braziliya matbuotida va katta ekranlarda yoritilgan. Meri Elisabeth 2011-yil 14-mayda 96 yoshida vafot etdi.

### Farzandlari
Orlean-Braganza shahzodasi Pedro Enrike bilan turmush qurgan Maria Elisabeth oʻn ikki farzand dunyoga keltirdi:

* **Shahzoda Luis** Gastan Maria Xose Piu (1938-yil 6-iyun — 2022-yil 15-iyul) — Braziliya taxti uchun hozirgi ikki daʼvogardan biri, turmush qurmagan, farzandi yoʻq.
* **Shahzoda Eudes** Maria Raneri Pedro Xose (1939-yil 8-iyun — 2020-yil 13-avgust), 1966-yilda imperator taxtidan voz kechdi. Ikki marta turmush qurgan. Birinchi xotini — Ana Maria Moraes va Barros 1967-1976-yillar, ajrashgan, ikki farzand. Ikkinchi xotini — Marsedes Neves da Roja, ularning toʻrt farzandi bor:
** Lui Orlean-Braganza (1969-yilda tugʻilgan) — birinchi nikohdan
** Anna Orlean-Bragansa (1971-yilda tugʻilgan) — birinchi nikohdan
** Eudes Orlean-Braganza (1977-yilda tugʻilgan) — ikkinchi turmushidan
** Antoinette Orleans-Bragansa (1979-yilda tugʻilgan) — ikkinchi turmushidan, Marianing egizak singlisi
** Maria Orlean-Braganza (1979-yilda tugʻilgan) — ikkinchi turmushidan, Antuanettaning egizak singlisi
** Gay Orlean-Braganza (1984-yilda tugʻilgan) — ikkinchi turmushidan
* **Shahzoda Bertran** Maria Xose Piu Yanuario (1941-yil 2-fevralda tugʻilgan) — Braziliya imperator shahzodasi (1981 -yildan), turmush qurmagan, farzandlari yoʻq.
* **Malika Izabella** Maria Xosepha Enrieta Fransiska (1944-yil 5-aprel — 2017-yil 5-noyabr), hech qachon turmushga chiqmagan, farzandi yoʻq
* **Shahzoda Pedro** de Alkantara Enrike Maria Migel Gabriel Rafael Gonzaga (1945-yil 1-dekabrda tugʻilgan) — 1972-yilda imperator taxti huquqidan voz kechdi. 1974-yilda Maria de Fotima de Laserda Roja bilan turmush qurgan, besh farzandi bor
** Maria Orlean-Braganza (1975-yilda tugʻilgan)
** Maria Karolina Orlena-Braganza (1978-yilda tugʻilgan)
** Gabriel Xose Orlean-Braganka (1980-yilda tugʻilgan)
** Maria de Fotima Orlean-Braganka (1988-yilda tugʻilgan)
** Maria Manuella Orlean-Braganza (1989-yilda tugʻilgan)
* **Shahzoda Fernando** Dinis Maria Xose Migel Gabriel Rafael Gonzaga (1948-yil 2-fevralda tugʻilgan), 1975-yilda imperator taxtidan voz kechgan. Shuningdek, 1975-yilda u Maria de Graça Baera de Araujoga uylandi, uch farzandi bor
** Izabel Maria Orlean-Braganza (1978-yilda tugʻilgan), 2009-yildan beri graf Aleksandr zu Stolberg-Stolbergga uylangan, ikki farzandi
** Maria da Gloriya Orlean-Braganka (1982-yilda tugʻilgan)
** Lui Orlean-Braganza (1984-yilda tugʻilgan)
* **Shahzoda Antonio** João Maria Xose Xorxe Migel Gabriel Rafael Gonzaga (1950-yil 24-iyunda tugʻilgan  — 2024-yil 8-noyabr), 1981-yilda malika Kristina de Lignega turmushga chiqdi (ishlab chiqarish 1955). Er-xotinning toʻrt farzandi bor edi:
** Pedro Luis (1983-2009), samolyot halokatida vafot etdi
** Amelia de Fotima Orlean-Braganka (1984-yilda tugʻilgan)
** Rafael Orlean-Braganza (1986-yilda tugʻilgan)
** Gabriella Orlean-Braganza (1989-yilda tugʻilgan)
* **[[:pt:Eleonora Maria Josefa de Orléans e Bragança|Malika Eleonora]]** Maria Josepha Rosa Filippa Migel Gabriela Rafaela Gonzaga (1953-yil 20-mayda tugʻilgan). 1981-yilda shahzoda Mishel de Ligne (1951-yilda tugʻilgan) turmushga chiqdi, ikki farzandi bor.
** Aliks de Ligne (1984-yilda tugʻilgan)
** Anri de Ligne (1989-yilda tugʻilgan)
* **Shahzoda Fransisko** Maria Xose Rasso Migel Gabriel Rafael Gonzaga (1955-yil 6-aprelda tugʻilgan), 1980-yilda taxtga oʻtirishdan voz kechdi. U 1980-yildan beri Klaudiya Regina Kodinyo bilan turmush qurgan va uch farzandi bor:
** Maria-Isabella Orlean-Braganza (1982-yilda tugʻilgan)
** Maria-Tereza Orlean-Braganza (1984-yilda tugʻilgan), Maria Eleonoraning egizak singlisi
** Mari-Eleonora Orleans-Braganza (1984-yilda tugʻilgan) — Mari-Terezning egizak singlisi
* **[[:pt:Alberto Maria José de Orléans e Bragança|Shahzoda Alberto]]** Maria Xose João Migel Garbriel Rafael Gonzaga (1957-yil 23-iyunda tugʻilgan), 1980-yilda taxtga oʻtirishdan voz kechdi. 1983-yildan beri Maritsa Ribas Bokel bilan turmush qurgan, toʻrt farzandi bor
** Pedro-Alberto Orlean-Braganka (1988-yilda tugʻilgan)
** Maria Beatris Orlean-Braganza (1990-yilda tugʻilgan)
** Anna Tereza Orlean-Braganza (1995-yilda tugʻilgan)
** Antonio Alberto Orlean-Braganza (1997-yilda tugʻilgan)
* **Malika Maria Tereza** Aldegunde Luiza Xosefa Mikaela Gabriela Rafaela Gonzaga (1959-yil 14-iyulda tugʻilgan), 1995-yilda turmushga chiqqan Jan Xessel de Yong, bir oʻgʻil
** Royaumi-Uni de Zhonga (1997-yil t.)
* **[[:pt:Maria Gabriela de Orléans e Bragança|Malika Maria Gabriela]]** Dorothea Isabella Josepha Micaela Gabriela Rafaela Gonzaga (1959-yil 14-iyulda tugʻilgan), u 2003-yilda Teodor Senna de Hangria Machadoga uylangan, 2005-yilda ajrashgan.

## Mukofotlar
* Avliyo Yelizaveta ordeni
* Tereza ordeni
* Yulduzli xochning eng olijanob ordeni
* Avliyo Jorjning Konstantin ordeni, buyuk xoch
* Malta ordeni

## Manbalar

## Havolalar
*