Unter den Linden

**Unter den Linden** (nemischa- „ joʻka daraxtlari ostida“) — Germaniya poytaxti Berlinning markaziy Mitte tumanidagi bulvar. Shahar saroyidan Brandenburg darvozasigacha choʻzilgan markaz boʻylab piyodalar savdo markazini va ikkita keng yoʻlni oʻrab turgan joʻka (ohak) daraxtlari sharafiga nomlangan. Xiyobon Berlinning koʻplab diqqatga sazovor joylari va daryolarni bogʻlaydi.

## Umumiy koʻrinishi

Unter den Linden koʻchasida bir vaqtlar vayron qilingan Respublika saroyi joylashgan. Koʻcha Lustgarten bogʻidagi Stadtschloss qirollik saroyi (Ghenzollern uyining asosiy qarorgohi) joyidan sharqdan gʻarbga qarab, Pariser maydoni va Brandenburg darvozasigacha boradi. Sharqqa qarab bulvar Berlin soboridagi Shpri daryosini kesib oʻtadi va Karl-Liebknecht-Straße boʻylab davom etadi. Brandenburg darvozasi ortidagi gʻarbiy davomi Straße des 17. Juni joylashgan.. Unter den Lindenni kesib oʻtuvchi shimoliy-janubiy asosiy koʻchalar — Fridrixstrasse va Vilgelmshtrasse.

Berlindagi eski shaharning tarixiy qismi markazida joylashgan Unter den Linden XVI asrda Brandenburglik knyaz Jon Jorj tomonidan Tiergartendagi ovchilik makonlariga yetib borish uchun qurilgan.

XIX asrga kelib, Berlin aholisi koʻpayib, gʻarbga qarab kengayib borar ekan, Unter den Linden Berlindagi eng mashhur va eng katta koʻchaga aylandi. 1851-yilda markaziy hududda Kristian Daniel Rauch tomonidan yaratilgan Buyuk Frederikning mashhur otliq haykali oʻrnatildi. Iogann Shtraus III 1900-yilda „*Unter den Linden*“ valsini yozgan. 1934-35-yillarda Berlin S-Bahn uchun Nord-Süd-tunnelini qurish jarayonida joʻka daraxtlarining aksariyati kesilgan va Ikkinchi Jahon urushining soʻnggi kunlarida qolgan daraxtlar ham yoʻq qilingan yoki oʻtin sifatida ishlatish uchun kesilgan. Hozirgi joʻkalar 1950-yillarda qayta ekilgan.

## Manfaat nuqtalari

1937-yildan boshlab koʻchadagi mulklarni raqamlash Unter den Lindenni Lustgarten va Muzey oroli bilan bogʻlaydigan *Shlossbryucke* (saroy koʻprigi) da boshlandi. Qayta tiklangan Alte Kommandantur-№ 1 1695-1706-yillar oraligʻida qurilgan Unter den Linden koʻchasidagi eng qadimgi bino boʻlgan. U Zeughaus arsenalining roʻparasida joylashgan. Hozirda koʻcha boʻylab joylashgan binolar (sharqdan gʻarbga) *Germaniya tarixi muzeyi-№ 2*, valiahd saroyi (Ghenzollern toj knyazlarining sobiq saroyi)-№ 3, Neue Wache urush yodgorligi-№ 4, keyinchalik Bebelplatzda Berlin Davlat operasi-№ 7, xalq tilida *Lindenoper deb ataluvchi* Avliyo Xedvig sobori va *Altes saroyi,* imperator Vilgelm I ning sevimli neoklassik qarorgohi (Eski saroy, Berlin)-№ 9. Shimol tomonda Gumboldt universitetining asosiy binosi-№ 6 va Berlin davlat kutubxonasining I binosi-№ 8, joylashgan. Gʻarbiy tomonda Rossiya elchixonasi (sobiq Sovet elchixonasi, № 63-65, Vengriya elchixonasi, № 76, Vilgelmshtrasse bilan tutashgan joyda va nihoyat, Pariser maydoni burchagida joylashgan Adlon mehmonxonasi, № 77) joylashgan. Urushdan oldingi mehmonxona oʻrnida butunlay qayta yangi mehmonxona qurilgan. Universitet oldidagi taniqli Aleksandr va Vilgelm fon Gumboldt haykallari, shuningdek, Prussiya generallari Sharnxorst va Bülovning haykallari ham koʻchani bezatib turadi. 1930-yillardan oldin boʻlgan Unter den Linden nomi yozilgan koʻcha belgisi Britaniya qurolli kuchlari tomonidan olib ketilgan va hozirda Imperator urush muzeyida, Londonda koʻrish mumkin.

## Unter den Linden boʻylab

Fayl:View from the bridge, Berlin, Germany (6048949834).jpg|Spree daryosidan Berlin sobori
Fayl:Unter den Linden Berlin2007.jpg|Unter den Linden tunda
Fayl:Unter den Linden at dusk.jpg|Rojdestvo kuni
Fayl:Berlin Schlossbruecke.jpg|*Shlossbryuckning* sharqiy tomoni ( qal'a ko'prigi)
Fayl:Kommandantenhaus4.jpg|Alte Kommandantur
Fayl:Berlin Zeughaus.jpg|Zeughaus (hozirgi *[[Deutsches Historisches Museum]]* )
Fayl:Neue Wache memorial, Unter den Linden, Berlin.JPG|Neue Wache (Yangi qo'riqchilar uyi) yodgorligi
Fayl:Berlin Opera UdL asv2018-05.jpg|Berlin Davlat operasi, Bebelplatzdagi bir nechta neoklassik binolardan biri
Fayl:Frontansicht des Hauptgebäudes der Humboldt-Universität in Berlin.jpg|Gumboldt universitetining asosiy binosi
Fayl:Berlin Friedrich II Denkmal 09-2017 img1.jpg|Buyuk Fridrixning otliq haykali sharqqa qaragan
Fayl:Hotel Adlon (Berlin).jpg|Adlon mehmonxonasi
Fayl:2005-10-26 Brandenburger-Tor.JPG|Pariser Platzdagi Brandenburg darvozasi
Fayl:Berlin Bebelplatz asv2018-05 img3.jpg|Bebelplatz
Fayl:Humboldt Forum-9148.jpg|Qayta qurilgan Berlin saroyi


## Manbalar

## Havolalar

* Unter den Linden — Interaktiv 360° panorama
* Veb-kamera: Berlin, Germaniya, Brandenburg darvozasi bilan Unter den Linden koʻchasining jonli koʻrinishi