open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Xoldor Yoqubov

**Xoldor Egamberdieyevich Yoqubov** (1931-yil 15-sentybar, Turkiston tumani, Chimkent viloyati, Qozogʻiston SSR — 2008-yil 29-dekabr, Toshkent, Oʻzbekiston) — oʻzbekistonlik olim, O‘zbekistonga xizmat ko‘rsatgan irrigator, texnika fanlari nomzodi. 
## Biografiyasi
Xoldor Yoqubov 1931-yil 15-sentyabrda Turkiston tumanidagi Qarnoq qishlogʻida tugʻilgan. Oʻzbekiston xalq yozuvchisi Odil Yoqubovning ukasi. 1953-yilda Toshkent irrigatsiya va qishloq xoʻjaligini mexanizatsiyalashtirish muhandislari institutini tugatgan. 1955—1958-yillarda Oʻzbekiston Fanlar akademiyasining suv muammolari va gidrotexnika instituti aspiranturasida tahsil oladi, soʻngra suv muammolari va gidrotexnika institutida kichik ilmiy xodim (1958—1960), katta ilmiy xodim (1960—1966) sifatida faoliyat olib bordi. 1964-yilda professor N. M. Reshetkina rahbarligida „Методы строительства и расчет конструктивных элементов водоприемной части скважин вертикального дренажа“ mavzusida nomzodlik dissertatsiyasini himoya qiladi. 1969—1974-yillarda O‘rta Osiyo irrigatsiya ilmiy-tadqiqot instituti muhandislik melioratsiyasi boʻlimi, melioratsiya jarayonlarini matematik modellashtirish va filtratsiya boʻlimi mudiri boʻlib ishlagan. 1974—1990-yillarda institut direktorining ilmiy ishlar boʻyicha oʻrinbosari, 1990—1995-yillarda O‘rta Osiyo irrigatsiya ilmiy-tadqiqot institutining ilmiy ishlab-chiqarish birlashmasi bosh direktorining oʻrinbosari boʻlgan. 1995—2008-yillarda Markaziy Osiyo davlatlararo suv xoʻjaligi muvofiqlashtirish komissiyasining ilmiy-axborot markazida yetakchi ilmiy xodim boʻlib ishlagan. 2008-yildan umrining oxirigacha Toshkent irrigatsiya va qishloq xoʻjaligini mexanizatsiyalashtirish muhandislari instituti qoshidagi irrigatsiya va suv muammolari ilmiy-tadqiqot institutida „Yerlarni meliorativ holatini yaxshilash va samaradorligini baholash texnologiyalari“ laboratoriyasida yetakchi ilmiy xodim boʻlib ishlagan. 2008-yil 29-dekabrda vafot etgan. Abu Rayhon Beruniy nomidagi Davlat mukofoti bilan taqdirlangan.
## Ilmiy faoliyati
Olim tik quduq va ochiq zovur tizimlarining ekspluatatsion ishonchliligi boʻyicha chuqur tadqiqotlar olib bordilar, turli tabiiy va iqtisodiy sharoitlarda ularning elementlarini ishdan chiqish qonuniyatlarini oʻrgangan. Zovur-zahkash tizimi samaradorligi pasayishining meliorativ holat va hosildorlikka taʼsiri oʻrganilgan. Ushbu tizimlarning ishonchliligini oʻrganish asosida taʼmirlash-tiklash ishlarining vaqti va hajmini hisoblash usullari, yangicha tiklash texnologiyalari va sugʻoriladigan yerlarning meliorativ holatini yaxshilash choralari ishlab chiqildi. Olim tomonidan olib borilgan tadqiqotlar yangi yerlarni keng oʻzlashtirish, yirik irrigatsiya massivlarida ilgʻor turdagi sugʻorish-zovur tizimlari va ekspluatatsiya texnologiyalarini yaratish davrida Oʻrta Osiyo hududi jahon irrigatsiya va drenaj mutaxassislari hamjamiyati uchun oʻziga xos tajriba bazasi boʻlib xizmat qildi. Olim har xil turdagi zovurlarni (yotiq va tik quduq) va ularning parametrlarini (chuqur va sayoz) drenajlash paytida faol suv va tuz almashinuvi zonasidan tuz miqdorini olib chiqish haqidagi tortishuvlarning asossizligini isbotlagan. 
## Manbalar
Izlam

**Izlam** — shoir Faxriyor tomonidan yozilgan sheʼr hamda tarjimalardan iborat toʻplam. Toʻplam 2017-yili Akademnashr nashriyoti tomonidan chop etilgan. Yozuvchi Nazar Eshonqul toʻplam borasida quyidagi fikrlarni bildirgan:

## Izlam turkumi
Izlam toʻplami ortidan 2022-yil noyabr oyiga kelib yosh ijodkorlarning kitoblari „Izlam“ turkumi oʻlaroq chop etilgan. Xususan, Azizbek Norovning „Azal va abad yoʻli“, Muhammad Siddiqning „Dugoh“, Xurshid Abdurashidning „Faqat u qoldi“, Rafiq Oʻzturkning „Ichingda bahor“, Jontemirning „Jazba“, Mirzohid Muzaffarning „Mahv“, Tillanisoning „Qon“, Madina Norchoyevaning „Qumaru“, Feruza Xayrullayevaning „Tutqun“ kabi toʻplamlari Akademnashr tomonidan nashr etilgan. Turkum nashr etilgandan keyin oʻzbek internet segmenti ayrim sheʼriy kitoblarni „yalangʻoch“ sheʼriyat sifatida qabul qilgan va bu keng muhokamalarga sabab boʻlgan.

## Manbalar
Sirojiddin Zaynobiddinov

**Sirojiddin Zaynobiddinov** (1945-yil 22-dekabr, Buloqboshi tumani, Andijon viloyati, Oʻzbekiston SSR) — oʻzbekistonlik olim, fizika-matematika fanlari doktori, professor. Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi akademigi.
## Biografiyasi
Sirojiddin Zaynobiddinov 1945-yil 22-dekabr Buloqboshi tumani Andijon shaharchasida tugʻilgan. 1963—1968-yillarda Toshkent davlat universiteti fizika fakultetini yarimoʻtkazgichlar va dielektriklar fizikasi mutaxassisligi boʻyicha tugatgan. 1996—2006-yillarda Andijon davlat universitetining rektori, 1992—2011-yillarda Oʻzbekiston fizika jamiyati raisi, Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Andijon-Namangan ilmiy markazining rahbari lavozimida faoliyat yuritgan.
## Ilmiy faoliyati
Sirojiddin Zaynobiddinov ilmiy rahbarlari professorlar A.Teshaboyev, M. K. Baxodirxonov, B. I. Boltaks, V. I. Fistullarning yordam va hamkorliklari bilan kompensirlangan kremniy olish texnologiyasini yaratish, kremniydagi kirishma atomlari va nuqsonlarning xossalarini oʻrganish, ularni tashqi taʼsirlar yordamida boshqarish, legirlangan kremniy va undan yasalgan elektron asboblarning funksional xususiyatlarini oʻrganish va amalga tatbiq etish boʻyicha yirik tadqiqotlar olib bordi hamda salmoqli yutuqlarga erishdi. „Kremniyda chuqur sathlar hosil boʻlishi fizikasi“, „Kremniyda nuqsonlar hosil boʻlishi“, „Kremniyni neytron transmutatsiyasi yoʻli bilan legirlash“ kabi risolalar, „Qattiq jismlar fizikasi“, „Yarimoʻtkazgichlarda fotoelektrik hodisalar“, „Yarimoʻtkazgichlar fizikasi“, „Yarimoʻtkazgichli asboblar fizikasi“, „Yarimoʻtkazgichlar va yarimoʻtkazgichli asboblar texnologiyasi“, „Nanozarralar fizikasi, kamyosi va texnologiyalari“, „Elektron texnikasi moddalari“, „Nanotexnologiyalar va mikroelektronikadan inglizcha — ruscha — oʻzbekcha lugʻat“, „Yarimoʻtkazgichli nanotuzilmalar“, „Yarimoʻtkazgichli materiallar va asboblar fizikasidan laboratoriya mashgʻulotlari“, „Obyomniye skopleniya atomov metallicheskix primesey v poluprovodnikax“ kabi darslik va qoʻllanmalar muallifi. 1977-yilda fizika-matematika fanlari nomzodi, 1987-yilda fizika-matematika fanlari doktori ilmiy darajasini olgan. Beruniy nomidagi Davlat mukofoti laureti. Xalqaro Oliy ta’lim fanlar akademiyasi (Rossiya) hamda Xalqaro ta’lim, fan, texnika va san’at akademiyasi (AQSh) aʼzosi. 2017-yildan Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi akademigi.
## Manbalar
Gulnora Shadiyeva

**Gulnora Mardiyevna Shadiyeva** (1960-yil, Kattaqoʻrgʻon, Samarqand viloyati, Oʻzbekiston SSR) — oʻzbekistonlik olima, iqtisod fanlari doktori, professor.
## Biografiyasi
Gulnora Shadiyeva 1960-yil Kattaqoʻrgʻon shahrida tugʻilgan. 1983-yil Toshkent Xalq xoʻjaligi institutini „Iqtisodiy axborotni mexanizatsiya asosida tashkil etish“ ixtisosligi boʻyicha tugatib, ish faoliyatini Kattaqoʻrgon tijorat texnikumida oʻqituvchilikdan boshlagan. Soʻngra shu texnikumda boʻlim boshligʻi, direktor oʻrinbosari, direktor lavozimida ishlagan. 2007—2009-yillarda Samarqand viloyat hokimi oʻrinbosari, Xotin-qizlar qoʻmitasi raisi lavozimida faoliyat koʻrsatgan. 2006—2009-yillarda Samarqand iqtisodiyot va servis instituti iqtisodiyot kafedrasi dotsenti, 2013—2014-yillarda Toshkent shahridagi kasb-hunarga oʻqitish markazi oʻqituvchisi, 2015—2016-yillardaToshkent mehmonxona xoʻjaligi va servis kasb-hunar kollejida oʻqituvchi, 2017—2018-yillarda Geologiya tarmogʻi xodimlari malakasini oshirish va qayta tayyorlash institutida oʻquv jarayonini tashkil etish boʻyicha maslahatchi, 2019—2020-yillarda Transport vazirligi huzuridagi Avtomobil transporti kadrlari malakasini oshirish va qayta tayyorlash instituti oʻquv uslubiy boʻlimi boshligʻi, 2019—2020-yillarda Toshkent avtomobil yoʻllarini loyihalash, qurish va ekspluatatsiyasi instituti, „Yoʻl xoʻjaligi iqtisodiyoti va uni tashkil etish“ kafedrasi professori, 2020—2021-yillarda Toshkent davlat transport universiteti Iqtisodiyot kafedrasi professori lavozimida ishlab kelgan. Hozirda Samarqand iqtisodiyot va servis instituti professori.
### Oilasi
Oilali, 3 nafar farzandi bor.
## Ilmiy faoliyati
2001-yilda „Mikroiqtisodiyot“ ixtisosligi boʻyicha „Oila xoʻjaligi mulki va daromadini koʻpaytirish yoʻllari“ mavzusidagi nomzodlik dissertatsiyasini , 2008-yilda „Xizmat koʻrsatish tarmoqlari iqtisodiyoti“ ixtisosligi boʻyicha „Oila xoʻjaligi farovonligini oshirishda tashkiliy-iqtisodiy omillarni va servisni rivojlantirish muammolari“ nomli mavzuda doktorlik dissertatsiyasini himoya qilib, fan doktori ilmiy darajasini olgan. 2009-yilda dotsent ilmiy unvoni berilgan. 250 dan ortiq maqolalar, 4 ta monografiya, 2 ta darslik, 4 ta oʻquv qoʻllanma, 4 ta ilmiy risola muallifi.  „Mustaqillikning 15 yilligi“ koʻkrak nishoni bilan taqdirlangan.
## Manbalar

## Havolalar
* Gulnora Shadiyeva Google Scholar
Paxmoqtukli astragal

**Paxmoqtukli astragal** () — burchoqdoshlar oilasi, astragal turkumiga kiruvchi koʻp yillik oʻt oʻsimlik. Oʻzbekiston Respublikasi Qizil kitobiga kamyob, endemik tur sifatida kiritilgan. Surxondaryo viloyati gʻarbiy Hisor tizmasida, tosh, shagʻalli tuproqlarda tarqalgan.
## Tavsifi
Balandligi 15-25 sm gacha yetadigan, koʻp yillik, ikki urugʻpallali, oʻsimlik. Oʻq ildiz tizimiga ega. Barglari, oddiy, qirqilmagan, poyada navbatma-navbat joylashgan, uzunligi 6—12 sm, barg bandi yaxshi taraqqiy etmagan. Bargchalari 10—16 juft, ellipssimon, teskari tuxumsimon shaklda, uchi oʻtkir, qattiq, ustki tomoni tomirlar bilan qoplangan, kulrang tukda, ostki qismi ipaksimon uzunligi 4-12 mm boʻlgan oq tuklar bilan qoplangan. Gulpoyalarining uzunligi bargining uzunligiga teng yoki ulardan biroz uzunroq, tashqi tomondan qisqa oqish momiq tuklar bilan qoplangan. Gullari, ikki jinsli, shingil toʻpgulda yigʻilgan. Shingilda gullar zich joylashmagan, toʻpgul uzunligi 10-17 sm, 18—25 ta guldan tashkil topgan. Gultojibarglari oq yoki och pushti rangda boʻladi. Gul chidagi tuguncha qalin oq yopiq tuklar bilan qoplangan. Hasharotlar yordamida changlanadi. May oyida gullab, mevasi iyulda yetiladi. Mevasi — dukkak meva.

## Tarqalishi va oʻsish sharoiti
Yovvoyi holatda kam uchrovchi endemik tur. 1984—yildan 2001—yilgacha faqatgina 30 tup oʻsimlik topilgan. Surxondaryo viloyati gʻarbi Hisor tizmalarida tarqalgan. Togʻlarning oʻrta va pastki qismlardagi tosh shagʻalli yonbagʻirlarda oʻsadi. Kamayib ketish sabablari aniqlanmagan.

## Manbalar
Tugunakli kovrak

**Tugunakli kovrak** () — ziradoshlar oilasi, kovrak turkumiga kiruvchi koʻp yillik, gulli oʻsimlik turi. Oʻzbekiston Respublikasi Qizil kitobiga kamyob, endemik tur sifatida kiritilgan. Surxondaryo viloyati Hisor tizmasining janubi-gʻarbiy qismida tarqalgan.
## Tavsifi
Boʻyi 50—60 sm ga yetadigan koʻp yillik, tuganakli, monokarp oʻsimlik. Ildizi qisqa, ichi tuganak bilan tugaydi. Poyasining sirtqi qismi och yashil rangda, boʻgʻim oraliqlari pufaksimon shishgan, oʻrta qismidan bir nechta boʻlakka boʻlinib shoxlanib ketadi. Poyasining pastki qismidagi barglari ketma-ket, yuqoridagilari halqa hosil qilib joylashgan. Barglari romb shaklida, qisqa bandli. Gullari soyabonsimon toʻpgulda joylashgan. Soyabonlari turlicha shaklda, oʻrta qismida joylashgan gullari deyarli bandsiz, 7-13 nurli, diametri 8 sm, toʻpgul chetidagi gullar 2-3 tadan boʻlib birlashgan. Soyabonchalari 10-15 gulli. Gultojibarglari sariq rangda, shakli choʻziq ovalsimon. May oyida gullab mevasi iyunda pishadi. Mevasining shakli ovalsimon, oqish sariq rangda. Urug‘i va tuganaklari orqali koʻpayadi.

## Tarqalishi va oʻsish sharoiti
Tabiatda yakka holatda, baʼzan, toʻp-toʻp boʻlib uchraydi. Surxondaryo viloyati, Hisor tizmasining janubi-gʻarbiy tarmoqlarida, Koʻhitang togʻida tarqalgan. Togʻlarning oʻrta qismidagi toshli va tosh shagʻalli yerlarda va archazorlarda oʻsadi. Oʻsimlikning urug‘i yetilmasdan oldin chorva mollari tomonidan isteʼmol qilinishi va yem xashak sifatida oʻrib olinishi turning kamayib ketishiga sabab boʻlgan. Surxon davlat qo‘riqxonasi hududida muhofaza ostiga olingan.

## Manbalar
Dilora Sharipova

**Dilora Jumaniyazovna Sharipova** (1938-yil 9-iyul, Toshkent, Oʻzbekiston SSR) — oʻzbekistonlik olima, pedagogika fanlari doktori, biologiya fanlari nomzodi, professor.
## Biografiyasi
Dilora Sharipova 1938-yilning 9-iyulida Toshkent shahrida ziyoli oilasida tugʻilgan. 1955-yilda Toshkent tibbiyot institutining pediatriya fakultetiga oʻqishga kiradi. 1961-yilda institutni bitirib, 1962-yilgacha Chirchiq tugʻruqxonasida mikropediatr boʻlib ishlagan. 1962—1963-yillarda „Sanitariya, gigiyena va kasb kasalliklari“ ilmiy tekshirish institutida ilmiy xodim boʻlib faoliyat koʻrsatgan. 1963-yilda Toshkent davlat pedagogika institutining „Anatomiya, fiziologiya va gigiena“ kafedrasining aspiranturasiga kirib, 1966-yilda „Turli haroratda ovqat hazm qilish aʼzolarini boshqarishda tuz va suv almashinuvining ahamiyati“ mavzusida dissertatsiyasini yoqlab, biologiya fanlari nomzodi ilmiy darajasini oaldi. 1966—1990-yillarda Oʻzbekiston pedagogika fanlari ilmiy tadqiqot institutida laboratoriya mudiri, boʻlim mudiri, direktorning ilmiy ishlari boʻyicha oʻrinbosari lavozimida faoliyat yuritdi. 1967—1973-yillarda Oʻzbekiston jismoniy tarbiya institutining pedagogika fakultetida sirtdan oʻqiydi. 1990-yilda Nizomiy nomidagi Toshkent davlat pedagogika institutining „Yosh fiziologiyasi va maktab gigiyenasi“ kafedrasining dotsenti, keyin shu kafedraning mudiri lavozimida faoliyat yuritdi. 1990-yilda „Oʻquvchilar gigiyenik tarbiyasining ilmiy-pedagogik asoslari“ mavzusida dissertatsiya himoya qilib, pedagogika fanlari doktori ilmiy darajasini olgan. 1993-yilda  professor ilmiy unvoni beriladi. 1997-yildan Nizomiy nomidagi Toshkent davlat pedagogika universitetining „Tibbiy bilim asoslari“ kafedrasi mudiri, 1998-yildan hozirgi vaqtgacha Nizomiy nomidagi Toshkent davlat pedagogika universiteti „Zoologiya va anatomiya“ kafedrasining professori lavozimida ishlab kelmoqda.

## Ilmiy faoliyati
500 dan ortiq ilmiy maqolalar, 20 dan ziyod monografiya, 100 dan ziyod uslubiy qoʻllanmalari muallifidir. Ilmiy izlanishlari natijasiga koʻra Ushinskiy nomli mukofotga sazovor boʻlgan. Oʻzbekiston Respublikasi Xalq taʼlim aʼlochisi, I darajali „Sogʻlom avlod uchun“ ordeni sohibasi (1998). „Xalqaro pedagogik taʼlim fanlar akademiyasi“ning muxbir aʼzosi (1999), 2000-yildan shu akademiyaning akademigidir. 2019-yildan Turon akademiyasi, 2022-yildan „Antik dunyo“ akademiyasi akademigi.
## Manbalar

## Havolalar
* Dilora Sharipova Google Scholar
Gʻayrat Shukurov

**Gʻayrat Shukurovich Shukurov** (1950-yil 2-dekabr, Payariq tumani, Samarqand viloyati, Oʻzbekiston SSR) — oʻzbekistonlik olim, texnika fanlari nomzodi, professor.
## Biografiyasi
Gʻayrat Shukurov 1950-yil 2-dekabr Payariq tumanida tavallud topgan. 1973-yil Samarqand davlat arxitektura qurilish institutini tugatgan. 1973-yildan bu institutda faoliyat koʻrsatib kelmoqda. Hozirda „Bino va inshootlarni loyihalash“ kafedrasi professori.
## Ilmiy faoliyati
Gʻayrat Shukurov „Qurilish fizikasi“, „Arxitekturaviy fizika“, „Bino va inshootlar arxitekturasi“ va binolar energiya samaradorligin oshirish masalalari bilan shugʻullanadi. 4 ta darslik, 6 ta oʻquv qoʻllanma, 1 ta monografiya va 150 dan ortiq ilmiy ishlar muallifi. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy attestasiya komissiyasi tomonidan 2022-yil 31-mayda „Qurilish konstruktsiyalari, bino va inshootlar“ ixtisosligi bo‘yicha professor ilmiy unvoni berilgan.
## Manbalar
Yungli lola

**Yungli lola** () — loladoshlar oilasi, lola turkumiga mansub, koʻp yillik piyozchali oʻsimlik. Birinchi marta 1884—yilda nemis-rus botanigi Eduard Lyudvigovich Regel tomonidan tasvirlangan. Oʻzbekiston Respublikasi Qizil kitobiga kamyob, endemik tur sifatida kiritilgan. Surxondaryo va Qashqadaryo viloyatlarida tarqalgan.
## Tavsifi
Balandligi 15-40 sm ga yetadigan koʻp yillik, piyozchali oʻsimlik. Quyosh nuri yetarli bo‘lganda yaxshi o‘sadi. Piyozboshisi tuxumsimon shaklda, diametri 4 sm, tashqi qobigʻi yupqa charmsimon qoʻngʻir rangli, ichki tomoni qalin uzun tuklar bilan qoplangan. Bargining soni 4-5 ta, chetlari egri-bugri, uzunchoq lansetsimon shaklda. Guli ikki jinsli, yakka joylashgan diametri 5—6 sm, gultojibarglari qizil, asosi qoʻngʻir yoki qora, oq—sariq hoshiyali. Changchi iplari qisqa, tubi qora, uchburchak shaklda, changdonlari qizgʻish qora, tub qismi oq rangda. Aprel may oylarida gullab, iyun oyida meva beradi. Mevasi — yashil yoki jigarrang tusdagi koʻsak meva. Urug‘i va piyozchasidan koʻpayadi.
## Tarqalishi va oʻsish sharoiti
Tabiatda yakka yoki kichik guruhlar hosil qilib oʻsadi. Hisor tizmasidagi Surxondaryo havzalarida, Koʻhitang, Boysuntogʻ va Bobotog‘da tarqalgan. Togʻlarning pastki qismidagi unumdor tuproqlarda, toshli yonbagʻirlarda hamda ochiq ola jinsli tuproqlarda oʻsadi. Gul va piyozchalarning koʻplab yigʻib olinishi va oʻsimlik oʻsadigan hududlarda chorva mollarining koʻplab boqilishi populyatsiyaning kamayishiga sabab boʻlgan. 1954—yildan boshlab Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi bogʻida oʻstirib kelinmoqda.

## Manbalar
Pavel Mogilevets

**Pavel Sergeyevich Mogilevets** (; 1993-yil 25-yanvarda tugʻilgan) – rossiyalik professional futbolchi, Armaniston Premer-ligasining „Urartu“ klubida markaziy yarim himoyachi sifatida oʻynaydi.

## Klub karyerasi
Rossiya Premyer-ligasida 2013-yilning 19-mayida Sankt-Peterburgning „Zenit“ jamoasi tarkibida Nijniy Novgorodning „Volga“ klubiga qarshi oʻyinda debyut qilgan.

2020-yil 16-oktabrda uning Qozonning „Rubin“ klubi bilan shartnomasi oʻzaro kelishuvga koʻra bekor qilingan. Shu kuni „Ximki“ bilan shartnoma imzoladi.

2021-yil 18-iyulda Rossiya Premer-ligasining yangi futbolchisi "Nijniy Novgorod" bilan ikki yillik shartnoma imzoladi.

2023-yil 8-iyulda Urartu Mogilevetsni imzolaganini eʼlon qildi.

## Xalqaro
2014-yilning 26-may kuni Slovakiyaga qarshi oʻrtoqlik oʻyinida Rossiya terma jamoasi safida debyut qilgan. 2014-yil 6-iyun kuni 2014-yilgi FIFA Jahon chempionatida Rossiya terma jamoasida jarohat olgan Roman Shirokovni almashtirdi.

## Karyera statistikasi

### Klub



## Yutuqlar

; Zenit Sankt-Peterburg

* Rossiya futbol premer-ligasi: 2014-15

## Manbalar
Zumrat Gaibnazarova

**Zumrat Talatovna Gaibnazarova** (1981-yil, Toshkent, Oʻzbekiston SSR) – oʻzbekistonlik olima, iqtisodiyot fanlari doktori, professor.
## Biografiyasi
Zumrat Gaibnazarova 1981-yil Toshkent shahrida ziyolilar oilasida tavallud topgan. 2002-yilda Toshkent davlat texnika universiteti Iqtisodiyot va menejment fakultetining Menejment yoʻnalishini (bakalavr) tugatgan. 2004-yilda Toshkent davlat texnika universiteti Iqtisodiyot va menejment fakultetining Innovatsion menejment yoʻnalishini (magistr) tamomlagan. Nomzodlik dissertatsiyasini 2012-yilda Toshkent moliya institutida „Innovatsion investitsiyalashtirish samaradorligini oshirishning nazariy asoslari“ mavzusida „Iqtisodiyot nazariyasi“ ixtisosligi boʻyicha himoya qilgan. 2015-yilda Muhandislik taʼlimi dasturining sifati va akkreditatsiyasi boʻyicha xalqaro ekspert etib tayinlangan. 2017—2021-yillarda MANEB Xalqaro akademiyasining muxbir aʼzosi. 2017-yilda „Iqtisodiyot nazariyasi“ ixtisosligi boʻyicha dotsent ilmiy unvoni berildi. 2021-yildan MANEB Xalqaro akademiyasining akademigi. Doktorlik dissertatsiyasini 2021-yilda Toshkent davlat texnika universitetida „Ishlab chiqarish samaradorligini oshirishda intellektual kapital nazariyasi va uslubiyatining modernizatsiyalashga taʼsiri“ mavzusida „Sanoat iqtisodiyoti“ ixtisosligi boʻyicha himoya qilgan. 2022-yilda „Sanoat iqtisodiyoti“ ixtisosligi boʻyicha professor ilmiy unvoni berildi. 2021-yildan hozirga kungacha Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti „Sanoat iqtisodiyoti va menejmenti“ kafedrasi professori lavozimida faoliyat olib bormoqda.
## Manbalar

## Havolalar
* Zumrat Gaibnazarova Google Scholar
Nosir Maxmudov

**Nosir Maxmudovich Maxmudov** (1950-yil, Oʻzbekiston SSR) — oʻzbekistonlik olim, iqtisod fanlari doktori, professor.
## Biografiyasi
Nosir Maxmudov 1950-yilda tugʻilgan. 1968—1973-yillarda Toshkent toʻqimachilik va yengil sanoat instituti talabasi, 1973—1974-yillarda Margʻilon toʻqimachilik texnikumi oʻqituvchisi, 1974—1975-yillarda Buxoro paxta kombinati katta iqtisodchisi, 1975—1977-yillarda Toshkent toʻqimachilik va yengil sanoat instituti izlanuvchi-tadqiqotchisi, 1977—1980-yillarda Kiyev xalq xoʻjaligi instituti aspiranti, 1980—1984-yillarda Toshkent xalq xoʻjaligi instituti iqtisodiy kibernetika kafedrasi assistenti, 1984—1986-yillarda Toshkent xalq xoʻjaligi instituti iqtisodiy kibernetika kafedrasi katta oʻkituvchisi, 1986-1991-yillarda Toshkent xalq xoʻjaligi instituti iqtisodiy kibernetika kafedrasi dotsenti, 1991—1993-yillarda Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti doktoranti, 1993—1995-yillarda Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti ilmiy kengash kotibi, 1995—1996-yillarda Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti ilmiy iqtisodiy axborotlar markazi boshligʻi, 1996—1998-yillarda Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti bojxona ishi kafedrasi mudiri, 1998—2001-yillarda Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti magistratura dekani, 2001—2003-yillarda Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti ilmiy ishlar va axborot texnologiyalari boʻyicha prorektori, 2003—2005-yillarda Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti magistratura dekani, 2005—2006-yillarda Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti iqtisodiy informatika kafedrasi mudiri, 2006—2010-yillarda Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti ilmiy ishlar boʻyicha prorektori, 2010-yilda Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti rektor vazifasini vaqtincha bajaruvchisi, 2010—2011-yillarda Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti ilmiy ishlar boʻyicha prorektori, 2011—2012-yillarda Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti Makroiqtisodiyot kafedrasi mudiri, 2012—2012-yillarda Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti Makroiqtisodiyot kafedrasi mudiri vazifasini vaqtincha bajaruvchisi, 2012—2020-yillarda Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti Makroiqtisodiyot kafedrasi professori, 2020—2021-yillarda Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti makroiqtisodiy tahlil va prognozlashtirish kafedrasi professori sifatida ishlagan. 2021-yildan Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti makroiqtisodiy tahlil va prognozlashtirish kafedrasi professori.
## Ilmiy faoliyati
80 dan ortiq ilmiy ishlar, shundan 7 tasi oʻquv qoʻllanma va ilmiy monografiya hamda risolalar muallifi boʻlib, ular asosan Oʻzbekistonda ijtimoiy-iqtisodiy jarayonlarni modellashtirish, makroiqtisodiy koʻrsatkichlarni prognozlashtirish, sanoat sohalarini boshqaruv tizimining iqtisodiy tadqiqoti, paxta va yengil sanoat korxonalarini barqaror rivojlantirish strategiyalari tadqiqoti, ijtimoiy-iqtisodiy jarayonlarni davlat tomonidan tartibga solish va boshqa ijtimoiy dolzarb muammolarga bagʻishlangan.
## Manbalar

## Havolalar
* Nosir Maxmudov Google Scholar
Termiziylar tarixiy merosi muzeyi

**Termiziylar tarixiy merosi muzeyi** — Hakim at-Termiziy majmuasiga kiraverishda chap tomonda 2001-yili Termiz shahrining 2500 yilligi arafasida bunyod etilgan „Termiziylar tarixi merosi muzeyi“ mavjud.

Tashqi koʻrinishidan muzey XVII- XIX asrlarda barpo etilgan keyingi oʻrta asrlarga mansub madrasa qiyofasini takrorlaydi. Bino kiraverishdagi peshtoqi ziynatlangan. Toʻrt tarafdagi fasadlarning ikkala qanotida gumbazsimon qubbasi boʻlgan „guldasta“ minorachalar qad rostlagan. Bosh peshtoqning kitobasida suls xatida oq rangda hadis bitilgan.
## Manbalar
Aziz Mansurov

**Aziz Valixanovich Mansurov** — rossiyalik futbolchi. Saxalin futbol klubi yarim himoyachisi. Oʻzbekiston Superligasida toʻp surgan.

## Manbalar
Milan Nikolić

**Milan Nikolić** (serb kirill: Milan Nikolić; 1983-yil 30-martda tugʻilgan) — serbiyalik isteʼfodagi professional futbolchi, yarim himoyachi sifatida oʻynagan.

Nikolich Serbiya va Chernogoriya 21 yoshgacha bo'lganlar terma jamoasida to'p surdi. 

## Manbalar
Langar (qishloq, Qashqadaryo)

**Langar** — Qashqadaryo viloyati Chiroqchi tumanida joylashgan qishloq. Qishloq Eski Langar va Langar Ota nomlari bilan ham mashhur.
## Oʻxshash nomlar
Oʻrta Osiyo, Qozogʻiston va ularga yaqin hududlarda shu nomli hududlar koʻplab topiladi. Qashqadaryo viloyatining oʻzida Yakkabogʻ, Shahrisabz va Qamashi tumanlarida shu nomli qishloqlar boʻlib, ular Katta Langar, Kichik Langar, Eski Langar, Past Langar singari nomlar bilan bir-biridan farqlanadi. Navoiy viloyati Xatirchi tumanida ham ayni shu nomdagi qishloq mavjud.
## Etimologiyasi
Langar soʻzi koʻpgina ziyoratgoh, geografik obyekt nomlarida uchraydi. Masalan, Langarsoy, Langarota, Hazrati Langar singari. Turkiy va eroniy tillarda langar darbozlarning muvozanat choʻpi (xodasi) va kemaning changaksimon metall detali maʼnosida ishlatiladi. Lekin qishloq nomi bu soʻzlarga bogʻliq emas.

Langar soʻzi nafaqat turk va eron balki, grek, lotin, roman-german, boltiq, slavyan, fin, arab va ayrim hind tillarida ham uchraydi.

Tarixshunos A. Z. Rozenfeld tarixiy lugʻatlar asnosida mazkur soʻzning ibodatxona, karvonsaroy, miskinlarga ovqat beriluvchi joy, xonaqoh, goʻrxona, yemxona, bekat, gʻaribxona singari qadimiy maʼnolarini aniqlagan. Langar — ibodatxona, sigʻinadigan joy, musofirlar tunab qoladigan joy maʼnolarida qoʻllangan. Ibodatxona maʼnosida faqat ziyoratgoh nomlaridagina saqlanib qolgan.

Mazkur hududdagi bu nomning saqlanishi esa Hazrati Langar ota ziyoratgohi bilan bogʻliq.
## Tarixi
langar qishlogʻida zardushtiylik dini keng yoyilgan boʻlib, arablar istilosi vaqtida qishloqda islom dini tarqala boshlangan. Qishloqdagi Hazrati Langar ota ziyoratgohi ham avvaliga madrasa sifatida bunyod etilgan. Qishloqda Mulla Abdurahmon ismli shaxs yashagan boʻlib, u koʻplab islomiy kitoblarni qabristonga koʻmgan. Ammo bu kitoblar keyinchalik topilmagan. Langar qishlogʻi yaqinida Munchoqtepa nomli zardushtiylar qabristoni mavjud.

Tarixshunos olim Rustam Sulaymonov izlanishlariga koʻra, bu qishloqda insonlar besh ming yildan buyon yashab kelmoqda. Gadalisoydan topilgan qadimiy artefaklar va hozirgi Langar ota tarix muzeyi eksponatlari miloddan avvalgi asrga tegishli.

## Tuzilishi
Qishloq hududida Sulton Vois ismli inson ekkan ming yillik chinor mavjud. Xalq orasida, mazkur chinor bir bor yonib soʻng yana qayta oʻsganligi haqida afsonalar mavjud.

Qishloq hududidan Langar daryosi (Yamoqli soy) oqib oʻtadi. U avvalari Chashmaob deb nomlangan. Qishloq atrofini Chaqirikalon tizmasi oʻrab turadi.

## Mashhur kishilari
* Gʻozi Rahmon — oʻzbek adabiyoti yozuvchisi. „El-yurt hurmati“ ordeni sovrindori

## Yana qarang
* Langar ota maqbarasi
* Langarota masjidi

## Manbalar
McCartney Naweseb

**McCartney Tevin Naweseb** (; 1997-yil 30-avgustda tugʻilgan) — Namibiyalik professional futbolchi, Namibiya terma jamoasida hujumchi sifatida oʻynaydi.

## Klub karyerasi
2020-yilning fevral oyida Naweseb Oʻzbekistonning „Qizilqum Zarafshon“ klubi bilan shartnoma imzoladi va shu yil avgustida jamoadan ketdi.

2021-yilning yanvarida „Sevan“ klubi Naweseb klubni tark etganini eʼlon qildi.

## Manbalar
Gleb Panfyorov

**Gleb Nikolaevich Panfyorov** (; 1970-yil 29-mayda tugʻilgan) — rossiyalik sobiq professional futbolchi.

## Klub karyerasi
1989-yilda Moskvaning „Chayka-SSKA“ jamoasida Sovet Ikkinchi ligasida professional debyut qilgan. SSSR Federatsiya kubogida Moskvaning SSKA PFK asosiy jamoasida oʻynagan.

Rossiya Premer-ligasidagi debyutini 1992-yil 1-aprelda „Asmaral Moskva“ jamoasida "Zenit"ga qarshi oʻyinda oʻtkazdi. Rossiya Premyer-ligasida „KAMAZ Naberejnye Chelni“, "Torpedo Moskva" va „Jemchujina Sochi“ klublarida ham oʻynagan.

## Yutuqlar
* Latviya Oliy ligasida 2-oʻrin: 2000-yil.

## Manbalar
Pushtagli lola

**Pushtagli lola** () — loladoshlar oilasi, lola turkumiga mansub bir urugʻpallali, koʻp yillik oʻt oʻsimlik. Oʻzbekiston Respublikasi Qizil kitobiga kamyob, endemik tur sifatida kiritilgan. Birinchi marta rus botanigi Aleksey Ivanovich Vvedenskiy tomonidan tasvirlangan. Qashqadaryo va Surxondaryo viloyatlari, Koʻhitang, Boysun togʻlari, Hisor tizmasi va Sangardak daryosining havzalarida uchraydi.
## Tavsifi
Balandligi 15-50 sm boʻlgan, koʻp yillik, piyozchali oʻsimlik. Piyozboshisi tuxumsimon shaklda, diametri 1,5-4 sm, tashqi qobigʻi qora-qoʻngʻir rangli, ichki tomoni qalin tuk bilan qoplangan. Barglari 3-4 ta, bandsiz, yuqoriga yoʻnalgan, pastki qismi poyani oʻrab turadi, lansetsimon, baʼzida ellipssimon shaklda. Guli ikki jinsli, choʻziq, yakka, gultojibarglari pushti yoki qizil rangda. Gulining tubi och yoki toʻq sariq tusda. Changchi iplari qora, changdonlari qizil, baʼzan, qora rangda. Hasharotlar yordamida changlanadi. Gullari xushboʻy hidga ega. May-iyun oylarida gullab mevasi iyul-avgust oylarida pishib yetiladi. Mevasi — yashil yoki qoʻngʻir rangli koʻsak meva. Urug‘i va piyozchasidan koʻpayadi.
## Tarqalishi va oʻsish sharoiti
Tabiatda yakka-yakka holatda uchraydi. Qashqadaryo, Surxondaryo viloyatlari Koʻhitang, Boysun togʻlari, Hisor tizmasi, Sangardak daryosi havzalarida tarqalgan. Togʻning oʻrta qismidagi toshli va mayda zarrali tuproqlarda oʻsadi. Gullarining terib olinishi va piyozchalarini kavlanishi natijasida areali qisqarib ketgan. 1996—yildan buyon Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar Akademiyasi Botanika bogʻida ekib oʻstirilmoqda.

## Manbalar
Boysun shirachi

**Boysun shirachi** () — shirachdoshlar oilasi, shirach turkumiga mansub, koʻp yillik oʻsimlik. Oʻzbekiston Respublikasi Qizil kitobiga kamyob, endemik tur sifatida kiritilgan. Birinchi marta Olga Fedchenko tomonidan tasvirlangan. Qashqadaryo va Surxondaryo viloyatlari Koʻhitang tizmasi, Boysun hamda Denov shaharlari oraligʻida tarqalgan.

## Tavsifi

Balandligi 60-80 sm ga yetadigan koʻp yillik, oʻt. Ildizpoyasi qisqa, urchuqsimon, yogʻonlashgan ildizlarining eni 4-6 mm. Barglari ingichka, qalami, eni 4-6 mm. Gullari ikki jinsli, shingil toʻpgulda joylashgan. Shingili siyrak, koʻp gulli, uzunligi 25-45 sm. Gulkosachabarglari yirik, uchburchak, nashtarsimon. Toʻpulining pastida joylashgan gullarining bandlari gulqoʻrgʻonidan 1,5 marta uzun. Gullari hidga ega. Gulqoʻrgʻon bargchalari oq. Changchilari notekis joylashgan va gulqoʻrgʻonidan qisqa. Mevasi koʻsak meva, shakli choʻziqroq, yuzasi silliq, eni 6-7 mm, uzunligi 15-20 mm. Urug‘lari ingichka qanotga ega, shamol orqali tarqaladi. Aprel-may oylarida gullab, mevasi may-iyunda yetiladi. Urug‘i va ildizpoyalari orqali koʻpayadi.
## Tarqalishi va oʻsish sharoiti
Yakka-yakka holatda oʻsadi. Qashqadaryo, Surxondaryo viloyatlari, Koʻhitang tizmasi, Boysun va Denov shaharlari hududida tarqalgan. Ola jinsli va gipsli tuproqlarda oʻsadi. Oʻsimlik oʻsishi uchun yetarlicha sharoitning yoʻqligi va oʻsimlik tarqalgan hududlarning odamlar hamda chorva mollari tomonidan payxon qilinishi, populyatsiyaning kamayishiga sabab boʻlgan. 1964—yilda Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar Akademiyasi Botanika bogʻida turni madaniylashtirish uchun olib borilgan ishlar ijobiy natija bermagan.

## Manbalar
Ghenadie Pușca

**Ghenadie Pušca** (1975-yil 22-aprelda tugʻilgan) — moldovalik nafaqadagi futbolchi. 2013-2015-yillarda Moldova 19 yoshgacha boʻlgan futbol terma jamoasi bosh murabbiyi boʻlgan.

## Manbalar

## Havolalar
* 
*
Tirik qolish rejimi

**Tirik qolish rejimi** — videooʻyinlardagi oʻyin rejimi boʻlib, unda oʻyinchi oʻyinda imkon qadar uzoq tirik qolishi kerak, oʻyin esa oʻyinchiga borgan sari qiyinlashib boruvchi topshiriqlar yoki vazifalar yuboradi. Shunindek, rejimning bir turida oʻyinchi maʼlum bir vaqt davomida yoki maʼlum bir toʻlqingacha chidab berishi kerak, shundan soʻng gʻalabaga erishiladi. Ushbu rejim minora mudofaasi oʻyinlari orasida keng tarqalgan boʻlib, unda oʻyinchi maʼlum bir yerning mudofaasini kuchaytirgan holda dushman kuchlaridan iloji boricha uzoq vaqt himoyalanishi kerak. Tirik qolish rejimini klassik arkada oʻyinlariga oʻxshatishadi, bunga sabab, u yerda ham oʻyinchilar borgan sari kuchayib boradigan dushmanlar toʻlqiniga qarshi kurashishadi. Ushbu rejim oʻyinga aniq, baʼzan esa kutilmagan yakun yasashga moʻljallangan boʻlib, bundan koʻzlangan maqsad boshqa oʻyinchilar ham oʻynay olishi uchundir.

1993-yilning noyabrida *„Power Instinct“* oʻyini oʻzining Super Nintendo portiga „Life Attack“ deb ataluvchi tirik qolish rejimini qoʻshdi. Game Boyʼdagi *„Street Fighter II: The World Warrior“* ushbu rejimni 1995-yilda taqdim etadi, shundan keyin, 1996-yilda *„Tekken 2“* va 1997-yilda *„Street Fighter EX“lar* ham tirik qolish rejimini o‘z ichiga oldi. Tirik qolish rejimiga ega mashhur zombi oʻyinlarga *[[Left 4 Dead]]* seriyasi, *„Call of Duty: World at War“dan* keyingi *[[Call of Duty (oʻyinlar seriyasi)|Call of Duty]]* seriyasidagi oʻyinlar va minora mudofaasi oʻyini boʻlmish *„Plants vs. Zombies“lar* kiradi. *„Gears of War 2“da* tirik qolish rejimining oʻrindosh nomi oʻlaroq „oʻrda rejimi“ atamasini kiritiladi, keyinchalik bu atama *„World War Z“* kabi boshqa oʻyinlar tomonidan ham oʻzlashtirib olinadi. Bundan tashqari, *[[Minecraft|„Minecraft“]]* kabi koʻplab qumloq oʻyinlar ushbu rejimdan oʻyinchilarni tungi vaqtda skelet va zombi kabi turli xil maxluqlarga qarshi tirik qolishida ishlatishadi. Boshqa bir qumloq oʻyin *„Rust“*, oʻyinchimas personajlarni ham, boshqa oʻyinchilarni ham oʻyin muhitida tirik qolish uchun bir-biriga qarshi qoʻyib dushman oʻlaroq ishlatadi.

## Manbalar
Xushvaqtov Nabi

**Xushvaqtov Nabi Olimovich** — Shaxrisabz davlat muzey - qo'riqxonasi bosh direktori, muzey asoschisi.
Nabi Olimovich 1964-yilda Shahrisabz tumanining Yangi qishlogʻida tavallud topgan. Nabi olimovich oilali, 3 farzandning otasi. 1991-yilda Oʻzbekiston Milliy Universitetining tarix fakultetini tamomlagan. 1992—1995-yillarda Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi aspiranturasining arxeologiya boʻlimini tamomlagan. „Toshkent vohasining ilk paleolit ​​davri madaniyati“ mavzusida nomzodlik dissertatsiyasi ustida ishlagan. 1996-yilda Amir Temur nomidagi moddiy madaniyat tarixi muzeyini tashkil etishni boshlagan, bugungi kunda ushbu muzey direktori lavozimida faoliyat yuritib kelmoqda. Qashqadaryo viloyati Shahrisabz va oʻlkashunoslik muzeylarining ilmiy konsepsiyalarini ishlab chiqish hammuallifi hisoblanadi. Nabi Xushvaktov „Shahrisabz Avesto bilan tengdosh“, „Amir Temur oʻrta asr Shahrisabzning bosh meʼmori“, „Shahrisabz badiiy meʼmorlik muzeyi qoʻriqxonasi“, „Muzeylarda axborot texnologiyalari“ nomli konsepsiyalar muallifi. „Oʻrta Osiyoda qadimgi odamlarning paydo boʻlishi va ularning muzeylarda koʻrgazmasini tashkil etish“ konsepsiyasining muallifi. Uning 15 dan ortiq ilmiy maqolalari Oʻzbekistonda va xorijda, 1 ta maqolasi Sankt-Peterburgda (hammualliflik ishi), 1 ta ilmiy-ommabop kitob (hammualliflik ishi) nashr etilgan. Xushvaqtov Nabi Olimovich bir qator xalqaro simpozium va anjumanlar ishtirokchisi. Fransiyaning Bordo universiteti bilan birgalikda ikkita grant loyihasida ishtirok etgan.
Xushvaqtov Nabi Olimovich Oʻzbekiston Respublikasi mustaqilligining oʻttiz ikki yilligi munosabati bilan fan, taʼlim, sogʻliqni saqlash, adabiyot, madaniyat, sanʼat sohalari va ommaviy axborot vositalari xodimlaridan bir guruhini mukofotlash toʻgʻrisidagi prezidentning qaroriga muvofiq „Doʼstlik ordeni“ bilan taqdirlangan.
## Manbalar
Fyodor Akimov

**Fyodor Filippovich Akimov** (; 8 (21)-may 1915-yil – 1965-yil 27-aprel) – Ulugʻ Vatan urushi qatnashchisi, Markaziy frontning 60-armiyasida 121-miltiq Rylskaya diviziyasining 705-oʻqotar polkining ogʻir pulemyotlar qoʻmondoni, Sovet Ittifoqi Qahramoni (1943-yil 17-oktyabr).

## Biografiya
1915-yilda Qozogʻiston Respublikasi Aqtoʻbe viloyatining hozirgi maʼmuriy markazi Oqtoʻba shahrida hizmatchi, rus oilasida tugʻilgan. Toʻliq boʻlmagan oʻrta taʼlim olgan. Oʻzbekiston SSR (hozirgi Oʻzbekiston Respublikasi) Toshkent viloyatining Orjonikidze tumanida yashab, mexnat faoliyatini olib borgan.

1941-yil yanvaridan Qizil Armiya tarkibida Ulugʻ vatan urishi uchun safarbar etilgan. Xuddi shu yilni oʻzida frontga joʻnatilgan. 1943-yildan Sovet Ittifoqi Kommunistik partiyasi aʼzosi hisoblanadi.

1943-yil sentyabr oyida 705-oʻqotar polkining pulemyotlar boʻlimi komandiri (121-oʻqchilar diviziyasi, 60-armiya, Markaziy front), katta serjant Fyodor Akimov pulemyot ekipaji bilan jang maydonlarida oldinlab Ukraina poytaxti Kiyevdan shimolda birinchilardan boʻlib urushning chegara qismini kesib oʻtgan, ammo dushman hujumi ostida Dnepr daryosining chap qirgʻogʻiga chekinishga majbur boʻlgan.

Keyinchalik katta serjant Akimov yana Dnepr daryosini kesib oʻtgan va Glebovka iskalasi yaqinida daryoni kesib oʻtgan bir guruh askarlarni pulemyotdan oʻqqa tutgan. Bu oʻzining boʻlinmalariga daryoni kesib oʻtishga va Ukrainaning Kiyev viloyati Vishgorodskiy tumani, Kozarovichi qishlogʻiga bostirib kirishga imkon bergan.

SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining -oktyabrdagi farmoni bilan fashist bosqinchilariga qarshi kurash frontida qoʻmondonlikning jangovar topshiriqlarini namunali bajarganligi hamda bir vaqtning oʻzida koʻrsatgan jasorati va qahramonligi uchun katta serjant Fyodor Filippovich Akimov Sovet Qahramoni unvoni va shuningdek Lenin ordeni va „Oltin yulduz“ medallari bilan bilan taqdirlangan (№ 1880).

Urushdan keyin Fyodor Akimov demobilizatsiya qilindi. Oʻzbekiston SSR (hozirgi Oʻzbekiston Respublikasi) Toshkent viloyati, Orjonikidze tumani, Qibray shaharida yashab, oʻz mehnat faoliyatini olib bordi. 1965-yilda vafot etgan. Toshkentda dafn etilgan (Mirzo Ulugʻbek tumani, Qorasuv massivining sharqida Shoʻrtepa qabristoniga dafn etilgan).

## Mukofotlar
* Sovet Ittifoqi Qahramoni „Oltin yulduz“ medali
* Lenin ordeni
* Qizil yulduz ordeni

## Manbalar

## Havolalar
 (Manba sanasi: 2010-yil 2-fevral)
Paxtakor Toshkent klubi futbolchilari roʻyxati

**[[Paxtakor (futbol klubi)|Paxtakor Toshkent PFK]]** — Oʻzbekistonning Toshkent shahrida joylashgan professional futbol klubi. Klub 1956-yil 8-aprelda Toshkent shahrida tashkil topgan. Klub ilk oʻyinlarini Molotov shahri, hozirgi Perm jamoasiga qarshi oʻtkazdi. 1956-yildan 1991-yilgacha „Paxtakor“ SSSRning turli ligalarida oʻynagan. 1992-yildan buyon klub Oʻzbekiston futbol boʻyicha oliy divizioni — Oʻzbekiston Superligasida oʻynadi. Klub oʻz oʻyinlarini „Paxtakor“ stadionida oʻtkazadi.

Gennadiy Denisov 1978—1991-yillarda 371 ta oʻyin oʻtkazgan. Gennadiy „Paxtakor“ jamoasi safida 13 mavsum oʻynagan.

Gennadiy Krasnitskiy 200 dan ortiq gol bilan klub tarixidagi eng yaxshi toʻpurar futbolchi hisoblanadi. 2-oʻrinni 131 ta gol bilan Birodar Abduraimov egallab turibdi. Klub tarixidagi uchinchi toʻpurar — 123 gol bilan Igor Shkvirin hisoblanadi.

## Oʻyinchilar roʻyxati

## Chet ellik futbolchilar roʻyxati

## Manbalar
Ibn Kammod

**Abu Ja’far Ahmad ibn Yusuf ibn Kammod** (arab. أحمد بن يوسف ابن الكماد, vaf. 1195) – Andalusning Sevilya shahrida tug‘ilgan musulmon arab astronomi. U Kordovada Zarqoliyning shogirdlaridan ta’lim olgani ma’lum. Uning “al-Kavr ala ad-davr”, “al-Amad ala al-abad” va “al-Muqtabas” kabi asarlari uni nafaqat Pireney yarim orolida, balki butun Shimoliy Afrikada, xususan, astronom Ibn Ishoq Tunisiy uning asarlariga sharh yozgan Tunisda mashhur qildi.

“Kitob mafotih al-asror”  astrologik asari ham unga tegishli boʻlib, u Ibn Hoim Ishbiliyning “al-Zij al-komil” asarida qattiq tanqid qilingan.
## Manbalar
Ibn Is’hoq Tunisiy

**Abul Abbos ibn Is’hoq Tamimiy Tunisiy** (arab. ابن اسحاق التونسي) **XIII** asrda yashagan tunislik astronom va yangi astronomiya an’analarini ochgan muhim zij muallifi edi.

**''Ibn Is’hoq**ning hayoti haqida deyarli hech narsa ma’lum emas. Uning tugallanmagan zijlaridan tashqari, u haqidagi yagona ma’lumotni Shimoliy Afrika olimlari Ibn Xaldun va Ibn Bannolar keltirganlar. Ularning ta’kidlashicha, u tug‘ilgan yurti Tunisdan tashqari Marokashda ham faol bo‘lgan. Nisbasiga ko‘ra uning Banu Tamim qabilasidan ekanligini anglash mumkin.''

Ibn Is’hoqning astronomik jadvallari faqat keyingi muallif tomonidan tahrir qilingan, yangi topilgan qo‘lyozmada saqlanib qolgan. Noma'lum muallif ishni jadvallar uchun kanonlarni qo‘shish orqali yakunlagan ko‘rinadi. Asar qisman Ibn Is’hoqning oʻzi va Sitsiliyadan boʻlgan zamonaviy yahudiy astronomi tomonidan oʻtkazilgan asl kuzatishlarga, boshqa tomondan esa Andalusiyamanbalariga, jumladan Zarqoliy, Jayyoniy va boshqalarning kitoblariga asoslangan edi.
## Manbalar
Musoning aso'si

***Zarb-i-Kalim*** (***Musoning aso'si-tayog‘i*** ;    ) — Hindiston yarimorolidagi shoiri,faylasufi Alloma Iqbolning urdu tilidagi falsafiy sheʼriy kitobi bo'lib uning o'limidan ikki yil oldin 1936-yilda nashr etilgan.

## Kirish:
Allomo Ser Muhammad Iqbol sheʼriyatining uchinchi toʻplami boʻlib, uning siyosiy manifesti sifatida taʼriflanadi. U **“Hozirgi zamonga qarshi urush deklaratsiyasi**” sarlavhasi bilan chop etilgan. “Sharq shoiri” sifatida ham tanilgan Muhammad Iqbolning ta’kidlashicha, zamonaviy muammolar zaif xalqlarni, ayniqsa hindiy musulmonlarini bo‘ysundirish va ekspluatatsiya qilishdan oziqlanadigan zamonaviy sivilizatsiyaning xudosizligi, materializmi va adolatsizligi bilan uzviy bog‘liq .

## Nashrlar
Uning 1-nashri 1935-yilda, Alloma Muhammad Iqbol vafotidan atigi uch yil oldin, keyin turli nashrlarda, Pokiston va Hindiston kabi davlatlarda nashr etilgan, ammo eng ishonchli nashri Pokiston Iqbol Akademiyasi tomonidan 2002-yilda  Lahordan nashr etilgan .

## Manbalar:
Sunan ul-Vusto

***Al-Sunan ul-Vusto***, (   ), boshqa nomi **Ma’rifat al-Sunan va-al-Asar** (  ) Imom Ul-Bayhaqiy (384-hijriy 458-hijriy) tomonidan tuzilgan hadis kitobidir  . Bu 20jild bo'lib, Shofe'iy fiqhining matniy dalillari jamlangan .

## Tavsifi:
Bu kitobda mazhabning hadisga ko'ra dalillari, undan chiqish yoʻli “Sahih” va "sunnan"da toʻplangani,uning usullarini koʻrsatganligi, toʻxtab qolgan narsalarning sababini koʻrsatganligi sababli Shofeʼiyning eng muhim kitoblaridan biri hisoblanadi. Bayhaqiy Abu Savr, Al-Hasan al-Basriy va Ahmad ibn Hanbal, tobeinlar va ulardan keyingilarning -salaflar aqidalarini ham tushuntirib, uni Al-Muzaniy tartibiga ko‘ra tartibga solgan.Shofe'iyning eski so'zlari ba'zan keltiriladi va kitobda hadis transkripsiyasidan, bir olimning tarjimasidan va"kitab-ul-UM"kabi havoladan ba'zi sharhlar mavjud  .

## Qabul
Ibn Subkiy : “Hech bir shofe’iy faqihi bu asarisiz kifoyalana olmaydii”, degan bo‘lsa, otasi Taqiiddin al-Subkiy : “U “Shofe’iyning sunnatlar va rivoyatlar haqidagi bilimi” sarlavhasi nazarda tutgan. " 

## Manbalar:
Kitob ul-osor

***Kitob al-Atar*** ( ), Imom Abu Hanifaning katta shogirdi Imom Muhammad ash-Shayboniy (132-189-hij,sana) tomonidan tuzilgan ilk hadis kitoblaridan biridir  . Bu kitob ba'zan Imom Abu Hanifaga ham tegishlidir .

## Tavsif:
Kitob "Maktaba Shomila"ga ko'ra 1000ga yaqin hadisni o'z ichiga oladi. U yozilgan eng qadimgi hadis kitoblaridan biridir  . Kitobda to'g'ridan-to'g'ri Islom payg'ambari Muhammad alayhissalomga bog'liq bo'lgan ko'plab hadislar, boshqalari esa sahobalarning rivoyatlaridir. Ba'zi hadislari uning sahobalarning shogirdlariga ham tegishlidir.

## Nashrlar
Kitob dunyo bo'ylab ko'plab nashriyotlar tomonidan nashr etilgan:

* *Imom Abu Hanifaning al-Asar* :Nashr bo'lgan: "Turat "nashriyoti (25- noyabr 2006 -yil) 
## Manbalar
Musnadi Abu Hanifa

**Musnad Abu Hanifa** (  ) islom olimi Imom Abu Hanifa (80-150 hijriy sana) so'zlaridan biri  .

## Tavsif
Unda deyarli 500 hadis mavjud. Bu maʼlum boʻlgan eng qadimgi hadis toʻplamlaridan biri boʻlib, faqat Hammom Ibn Munabbihning “Sahifasi"  tomonidan yaratilgan   ".

## Nashrlar

* *Musnad Imom Abu Hanifa : Nashr qilingan:Talab bo‘yicha kitob (1901-yil 1-yanvar*)
* *Musnad Imom ul -Azam Abu Hanifah: Nashr qilingan:Talab bo'yicha *

## Manbalar:
David Carney

**David Raymond Carney** (1983 yil 30-noyabrda tugʻilgan) — avstraliyalik sobiq futbol yarim himoyachisi. 2012-2013-yillarda Bunyodkor futbol klubi yarim himoyachisi. 2023-yilgi mavsumda NPL NSW ligasining „Wollongong Wolves“ jamoasi murabbiyi.

## Manbalar

## Havolalar

* 
* FFA&nbsp;– Socceroo profile
* Oz Football profile
*
Shiribetsu daryosi

— Yaponiyaning Xokkaydo hududidagi daryo.

## Daryo nomining kelib chiqishi
Daryo nomi ainu tilidan (シリ・ペッ) olingan boʻlib, bu oddiygina „togʻ daryosi“ degan maʼnoni anglatadi va uning shovqiniga ishora qiladi.
Vasiliy Rybalko

**Vasiliy Ivanovich Rybalko** (1921—2005) — Sovet Armiyasi mayori, Ulugʻ Vatan urushi qatnashchisi, 1944-yilda Sovet Ittifoqi Qahramoni sifatida taqdirlangan.

## Biografiya
Vasiliy Rybalko 1921-yil 29-avgustda Dibrovka fermasida (hozirgi Ukrainaning Cherkas viloyati Zolotonoshskiy tumanidagi qishloq) tugʻilgan. Oʻrta maktabni tugatgach, temir yoʻl stansiyasi qurilishida ishladi. 1943-yilda Rybalko Ishchilar va Dehqonlar Qizil Armiyasiga xizmat qilish uchun chaqirildi. Oʻsha yilning oktyabr oyidan boshlab Ulugʻ Vatan urushi frontlarida u 2-Ukraina fronti 52-armiyasining 294-piyoda diviziyasining 861-piyoda polkining minomyot ekipajiga qoʻmondonlik qildi. Cherkas va Vinnitsa viloyatlarini ozod qilish paytida u ajralib turdi.

Zvenigorod tumanidagi Rijanovka qishlogʻi yaqinidagi janglarda Rybalko dushmanning oʻq otish qurollarini oʻrganib chiqdi va minomyotdan oʻqqa tutdi, bu miltiq bataloniga hujumga oʻtishga va dushman mudofaasini yorib oʻtishga imkon berdi. Bershad viloyatining Taranovka qishlogʻi uchun boʻlgan janglarda u shaxsan 14 nafar dushman askar va zobitini yoʻq qildi, yarador komandirni oʻqlar yomgʻiridan olib chiqdi.

SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1944-yil 13-sentyabrdagi farmoni bilan „qoʻmondonlikning jangovar topshiriqlarini namunali bajarganligi hamda bir vaqtning oʻzida koʻrsatgan jasorati va qahramonligi uchun“ serjant Vasiliy Rybalkoga Sovet Ittifoqining Lenin ordeni, „Oltin yulduz“ medali bilan Sovet Ittifoqi Qahramoni unvoni berilgan, № 4677 qaror bilan.

1946-yilda Rybalko Xarkov tank maktabini tamomlagan. Oʻsha yili leytenant unvoni bilan u harbiylar zahira tarkibiga oʻtkazildi va keyinchalik esa zaxiradagi mayor unvonini oldi. Oʻzbekiston SSR Toshkent viloyati Yangiyoʻl shahrida yashagan. Oʻzbekiston SSR Kompartiyasi Markaziy Qoʻmitasi huzuridagi Oliy partiya maktabini va Pedagogika institutini tamomlagan. Partiya lavozimlarida ishlagan, KPSS Yangiyoʻl shahar qoʻmitasining birinchi kotibi boʻlgan, Oʻzbekiston SSR Oliy Soveti Prezidiumi deputati va aʼzosi etib saylangan. Keyinroq u Cherkassi shahriga joʻnab ketdi. Ijtimoiy faoliyatlarda faol ishtirok etdi. U 2005-yil 20-mayda vafot etdi, Cherkassy shahar qabristonining faxriy xiyoboniga dafn qilindi.

Shuningdek, u Oktyabr Inqilobi ordeni, 1-darajali Vatan urushi ordeni, Mehnat Qizil Bayroq ordeni, ikkita „Shon-sharaf belgisi“ ordeni, bir qator orden va medallar bilan taqdirlangan.

1998-yilda III darajali „Buyuk xizmatlari uchun“ ordeni bilan taqdirlandi.

## Manbalar

## Adabiyot

* Geroi Sovetskogo Soyuza: Kratkiy biograficheskiy slovar / Pred. red. kollegii I. N. Shkadov. — M.: Voenizdat, 1988. — T. 2 /Lyubov — Yaщuk/. — 863 s. — 100 000 ekz. — .
* Za mujestvo i otvagu. Xarkov, 1984.
Shokotsu daryosi

— Yaponiyaning Xokkaydo hududidagi daryo. Ushbu daryo Yer, infratuzilma, transport va turizm vazirligi tomonidan A darajali daryo sifatida belgilangan.

## Oqimi
Daryo Kitami togʻlaridagi Teshio togʻining etaklaridan boshlanadi. Takinoue orqali oqib oʻtgandan soʻng, daryoga Sakuru va Tatsuushi daryolari qoʻshiladi. Monbetsudagi Kamishokotsuga yetganda daryo togʻlardan chiqib tekislikka qaran oqa boshlaydi. U yerda Utsutsu daryosi bilan qoʻshiladi va Monbetsudagi Shokotsuda Oxot dengiziga quyiladi. 

## Roʻyxatlar

### Koʻpriklar va toʻgʻonlarning (nomlangan) roʻyxati
Daryo boshlanishidan quyilishigacha:

#  — 238-yoʻnalish(Yaponiya)
# 
#  — Xokkaydo magistrali 766, Wakunbe-Shokotsu temiryoʻli
#  — Xokkaydo magistrali 804, Wakunbe Kamishokotsu liniyasi
#  — 273-yoʻnalish(Yaponiya)
#  — Xokkaydo magistrali 932, Kamishokotsugenya-Kamishokotsu liniyasi
#  — 273-yoʻnalish (Yaponiya)
# 
# 
# 
#  — 273-yoʻnalish (Yaponiya)
#  — 273-yoʻnalish (Yaponiya)
#  — 273-yoʻnalish (Yaponiya)

### Irmoqlar roʻyxati
Daryo boshlanishidan quyilishigacha:

# Chapda — 
# Oʻngda — 
# Oʻngda — 
# Chapda — 
# Chapda — 
# Oʻngda — 
# Oʻngda — 
# Oʻngda — 
# Chapda — 
# Chapda — 
# Oʻngda — 
# Chapda — 
# Chapda — 
# Oʻngda — 
# Chapda — 
# Oʻngda — 
# Chapda — 
# Oʻngda — 
# Oʻngda — 
# Chapda — 
# Oʻngda — 
# Oʻngda — 
# Oʻngda — 
# Oʻngda — 
# Oʻngda — 
# Chapda — 
# Oʻngda — 
# Oʻngda — 
# Oʻngda — 
# Oʻngda — 
# Oʻngda — 
# Oʻngda — 
# Oʻngda — 
# Chapda — 
# Chapda — 
# Chapda — 
# Chapda — 
# Chapda — 
# Chapda — 

## Manbalar