open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Stanislava Staša Zajović

**Stanislava Staša Zajovich** (kirillcha: ; 1953-yil 25-yanvarda tugʻilgan) – tinchlik faoli va feminist yozuvchi. U Serbiyaning Belgrad shahridagi „Qora kiyimdagi ayollar“ tashkilotining asoschisi va muvofiqlashtiruvchisidir.

## Hayoti
Stanislava Staša Zajović Belgrad universitetida ispan va italyan tillari yoʻnalishini tamomlagan va 1980-yillarda Belgradda feministik harakatiga qoʻshilgan.

Stanislava Staša Zajović koʻcha aksiyalarini tashkil etishdan tortib qochqinlar, ayollar va boshqalar bilan ishlashgacha boʻlgan koʻplab feministik faoliyatlar bilan shugʻullangan. U *Ayollar Tinchlik tarmogʻi*, *Urushga qarshi ayollar birdamligi xalqaro tarmogʻi/Qora kiyimdagi xalqaro ayollar* *tarmogʻi,* *Dunyoviy davlat uchun koalitsiya* kabi bir qancha ayollar tarmoqlarini yaratgan.

Stanislava Staša Zajović ayollarning inson huquqlari, ayollarning tinchlik siyosati, millatlararo va madaniyatlararo birdamlik, ayollar va hokimiyat, ayollar va antimilitarizmga qaratilgan koʻplab maʼrifiy tadbirlarni tashkil etgan. U dunyoda Qora kiyimdagi ayollar tarmogʻini kengaytirishda muhim rol oʻynagan. Misol uchun, Carmen Magallon oʻzining *Mujeres en pie de paz* kitobida Staša Zajovićning 1993-yilda Ispaniyaga tashrifi, uning gʻoyalari va majburiyatlari oʻsha mamlakatda „Qora kiyimdagi ayollar“ guruhining tashkil etilishiga taʼsir qilganini aytadi.

Staša Zajović mahalliy, mintaqaviy va xalqaro ommaviy axborot vositalarida, jumladan turli jurnallar va nashrlarda chop etilgan, ayollar va siyosat, reproduktiv huquqlar, urush, millatchilik va militarizm, ayollarning urushga qarshilik koʻrsatishi va militarizmga qarshi koʻplab esselar muallifidir (1992-yildan hozirgi kunga qadar).

2017-yilda Staša Zajović xorvatlar, serblar, bosniyaliklar va chernogoriyaliklarning umumiy tili toʻgʻrisidagi deklaratsiyani imzolagan.

U Vukovardagi (Xorvatiya) urush qurbonlarini xotirlash tadbirlarida ayollar vakili sifatida va Bosniyada urush boshlanganining bir yilligiga bagʻishlangan norozilik namoyishida spiker sifatida ishtirok etgan.

Staša Zajović koʻplab tanlovlarda nomzod boʻlgan va bir qator sovrinlar va mukofotlarni qoʻlga kiritgan. Ular orasida quyidagilar bor: *Ayollar uchun Ming yillik tinchlik mukofoti*, *Tutinning faxriy fuqaroligi*, *Granadaning faxriy fuqaroligi* va boshqalar. U 2005-yilda Tinchlik uchun Nobel nomzodlarining 1000 nafar ayol vakili loyihasi doirasida, Tinchlik uchun Nobel mukofotiga asosiy nomzodlardan biri boʻlgan. 2005 va 2007-yillarda u Danas kundalik gazetasi tomonidan *Yilning eng yaxshi odami* nominatsiyasiga loyiq deb topilgan.
## Manbalar

## Havolalar

* Žene u crnom – Qora libosdagi ayollar
* Deutsche Welle uchun intervyu (xorvat tilida)
* Al-Jazira uchun intervyu (serb-xorvat tilida)
Nikšić

**Nikšić** () – Chernogoriyaning ikkinchi yirik shahri boʻlib, umumiy aholisi 56 970 kishi (2011-yilgi aholi roʻyxati). Mamlakat gʻarbida, Trebyesa tepaligi etagidagi keng Nikšić darasining markazida joylashgan. Shahar Nikšić munitsipalitetining markazi boʻlib, aholisi 2023-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra 66,725 kishini tashkil etadi, u hududi boʻyicha eng katta shahar Podgoritsadan keyin ikkinchi eng koʻp aholi yashaydigan munitsipalitetdir. Shuningdek, sobiq Yugoslaviyadagi hududi boʻyicha eng katta munitsipalitet hisoblanadi. Hudud muhim sanoat, madaniy va taʼlim markazidir.

## Etimologiyasi

Klassik antik davrda Nikšić hududi Endirudinining Illiriya qabilasining yashash joyi boʻlgan va oʻsha davr manbalarida Anderba yoki Enderon nomi bilan tanilgan. Hududda Rim imperiyasi eramizning 4-asrida harbiy lager (*castrum Anderba*) qurdi, u Ostrogotlar qal’asi *Anagastum* nomi bilan tanilgan (eramizning 459-yildan keyin).

## Tarixi
Viloyat poytaxti Rizonda joylashgan Illiriya qirolligining asosiy hududlaridan birini tashkil etadi. Unda miloddan avvalgi 33-yilda Oktavianga taslim boʻlgan qabilalar roʻyxatidan joy olgan Endirudinlar yashagan. Endirudinlar ilk Rim imperiyasida qabila birliklarining maʼmuriy qayta tashkil etilishiga kiritilgan qabilalardan biri boʻlib, ularning maʼmuriy markazi Doklea boʻlgan Dokleatalar tarkibiga kirgan.

Ilk oʻrta asrlarda u janubiy slavyan (Sklavenoy) qabilaviy Travuniya yoki Duklya provinsiyalari (ular Vlastimirovich sulolasining Serb knyazligi tasarrufida boʻlgan) hududida joylashgan. X asrning ikkinchi yarmida Vlastimirovich va ichki hududlarning qulashi bilan Doklea Stefan Vojislav va uning Vojislavljevich sulolasiga qoʻshib yubroiladi.

## Mahalliy boshqaruvi
### Munitsipal parlament
Munitsipal parlament toʻrt yillik muddatga toʻgʻridan-toʻgʻri saylanadigan 41 deputatdan iborat.

### Shahar rahbari
*Nikšić meri* – *Nikšić* shaharchasi va munitsipaliteti rahbari. U shahar nomidan ishlaydi va Nikshich munitsipalitetida ijrochi funksiyani bajaradi. Hozirgi mer – oʻng qanot Demokratik front aʼzosi Marko Kovachevich.

*Koʻppartiyaviylik tizimi joriy etilgandan beri hokimlar roʻyxati (1990-yildan hozirgi kungacha):*

* Milorad Drljevich (DPS) (1990–2002)
* Vera Milyanich (LSCG) (2002–2003)
* Labud Šljukić (LSCG) (2003–2005)
* Nebojsha Radojičich (DPS) (2005–2014)
* Veselin Grbovich (DPS) (2014–2020)
* Milutin Simovich (DPS) (2020–2021)
* Marko Kovachevich (DF) (2020-yildan hozirgacha)

## Sporti
Nikšić Chernogoriya sport markazlaridan biri hisoblanadi. Jangovar sport turlari Nikšićda ayniqsa mashhur boʻlib, dzyudo, karate va boksda kuchli rivojlangan.

## Manbalar
Simona Peycheva

**Simona Peycheva** (, 1985-yil 14-may, Sofiyada tugʻilgan) 2004 va 2008-yilgi Olimpiya oʻyinlarida Bolgariya sharafini himoya qilgan badiiy gimnastikachi. 2001-yil Madriddan koʻpkurash boʻyicha vitse-jahon chempioni va halqa, toʻp va tayoqchalar boʻyicha jahon chempioni, shuningdek, arqon bilan vitse-chempion.

## Faoliyati
Peycheva 1991-yilda murabbiy Marietta Dukova qoʻl ostida badiiy gimnastika bilan shugʻullana boshlagan.

2001-yilgi Jahon chempionatida uchta oltin medalni (halqa, toʻp va tayoqcha), ikkita kumush medalni (koʻpkurash va arqonda) va bitta bronza medalini (jamoa) qoʻlga kiritgan. 2004-yilda Afinada boʻlib oʻtgan Olimpiadada 101.050 (halqa 25.375, toʻp 25.675, tayoqcha 25.600, lenta 24.400) ball bilan finalda 6-oʻrinni, 2008-yilda Pekinda oʻtkazilgan Olimpiadada 10-oʻrinni egallagan.

## Olimpiada natijalari

## Shaxsiy hayoti
Peycheva Goran Petrovga turmushga chiqqan va Aleksey ismli oʻgʻli bor.

## Manbalar
Qizil cherkov

**Qizil cherkov** (, *Chervena tsarkva*) – markaziy Bolgariya janubidagi katta qismi saqlanib qolgan cherkov. V asr oxiri, VI asr boshlariga oid cherkov Plovdivning gʻarbiy qismidagi Perushtitsa shahri yaqinida, Plovdiv shahridan 15 km (9,3 milya) janubi-gʻarbda joylashgan.

## Tarixi va arxitekturasi
Ehtimol, imperator Anastasiya I (491–518) davrida qurilgan Qizil cherkov dastlab 32,70 metrga 25,90 metr (107,3 futga 85,0 fut) oʻlchamda boʻlgan. Eng yaxshi saqlanib qolgan shimoliy devor balandligi taxminan 14 metrga (46 fut) yetadi. Cherkovda toʻrtta yarim gumbaz, narteks va tashqi narteks (eksonarteks) mavjud. Choʻqintirish xonasidagi piskina pushti marmar bilan qoplangan edi. Cherkov dastlab gumbazli edi, ammo gumbazning deyarli hech biri saqlanib qolmagan.

Cherkovning devori mozaika bilan qoplangan va ichki qismi freskalar bilan bezatilgan. Qizil cherkovning dastlabki devoriy rasmlari oʻsha paytda sodir boʻlgan xristian cherkovlarining ichki bezaklarida murakkab mozaikadan freskalarga bosqichma-bosqich oʻtishini koʻrsatadi. Baʼzi bezaklar Sofiyadagi Milliy tarix muzeyida saqlanadi.

Qizil cherkov dastlab mashhur avliyoning jasadlari joylashgan shahidlar maqbarasi boʻlgan deb taxmin qilinadi. Cherkov oʻrta asrlarda rekonstruksiya qilingan. X—XI asrlarda cherkovning oʻzidan olingan gʻishtlar yordamida bir qancha yon yoʻlaklari berkitilgan, apsis oldidagi boʻshliq qoʻshaloq panjara yordamida izolyatsiya qilingan. Cherkov atrofidagi nekropol ham oʻrta asrlarga tegishli boʻlib, oʻsha davrda freskalarning ikkinchi qatlami qoʻshilgan.

## Galereya

File:RedChurchAerial2.jpg| Tepadan ko'rinishi
File:RedChurchAerialPlan.jpg| Tepadan ko'rinishi
File:Redchurchperushtitsa.jpg| Rekonstruksiyadan oldingi ko'rinishi
File:Red Church, Bulgaria, 2013 - Fresco.jpg| Shikastlangan freska
File:Red Church, Bulgaria, 2013 - Fresco of Aaron.jpg| Aaron tasvirlangan shimoli-g'arbiy konchdagi freska
File:Red Church, Bulgaria, 2013 - Angel's head.jpg| Shimoliy tomondagifreska


## Manbalar
Marko Car

**Marko Car** (serb tili: *Марко Цар*; 1859-yil 30-avgust – 1953-yil 1-dekabr) – Kotor koʻrfazida tug‘ilgan serb yozuvchisi, siyosatchisi va faoli. U koʻplab sheʼrlar, romanlar, rivoyatlar, insholar va sayohat hisobotlari yozgan poliglot va estetik esseistidir.

## Hayoti
Marko Kar 1859-yilda Avstriya imperiyasining Dalmatiya viloyati qirolligi tarkibiga kiruvchi Kotor koʻrfazida joylashgan Herceg-Novi shahrida tugʻilgan. U ta’limni mahalliy italyan mashhur maktabida oladi. Shundan soʻng Kotorga koʻchib oʻtgan va u yerda klassik gimnaziyani tamomlaydi.

Marko Car 1879-yilda Zadar shahriga koʻchib oʻtadi va Sava Bjelanovichning Serb Xalq partiyasiga (Dalmatiya) qoʻshiladi (uning tarjimai holi keyinchalik 1911-yilda Dubrovnikning Serb matbuotida nashr etilgan). U 1884-yildan 1918-yilgacha Dalmatiya soborida ishlagan. Uning doʻstlari va hamkasblari Luko Zore, Antun Fabris, Pero Budmani, Medo Puchich, Niko Puchich, Ivan Stoyanovich va serb-katolik doirasining boshqa aʼzolari edi. U 1884-yilda nashr etilgan eng nufuzli davriy nashrlardan biri boʻlgan Zadar jurnalining muharriri edi. Vuk qisqa umr koʻrgan boʻlsa-da, Dalmatiyadagi Xorvatiya, Italiya va Serbiya ziyolilari oʻrtasida koʻplab munozaralarni keltirib chiqardi va ragʻbatlantirdi.

Serblar, xorvatlar va slovenlar qirolligi tashkil etilganda, Car 1919-yilda yangi monarxiya poytaxti Belgradga koʻchib oʻtdi. Urush oʻrtalaridan to 1921-yilda nafaqaga chiqqunga qadar Yugoslaviya Taʼlim vazirligida rassomlar boʻlimining inspektori sifatida ishlagan. Car Belgraddagi Serb Yozuvchilar Jamiyatining asoschisi, uning birinchi prezidenti hisoblanadi. Keyinchalik u Serbiya Qirollik akademiyasiga, Serbiya Fanlar va sanʼat akademiyasiga qabul qilindi. U bir vaqtlar Serb adabiy uyushmasining prezidenti (1937—1941) boʻlgan.

Aprel urushi va 1941-yilda Yugoslaviya qirolligining fashistlar tomonidan bosib olinishidan keyin u Zadar orqali Italiyaga qochib ketdi. Urush tugagach 1945-yilda kommunistik partizanlar gʻalaba qozonganidan soʻng, u Belgradga qaytib, umrining qolgan qismini yolgʻiz oʻtkazdi.

U yozuvchi sifatida 1883-yilda yozgan „Za kišljive dnevi“ (Yomgʻirli kunlarda) asari bilan mashhur boʻldi.

U 1910-yilda Dubrovnikdagi Matica srpska uchun ishlagan, u Serbiyaning Dubrovnik bosmaxonasi tomonidan chop etilgan „Naše Primorije“ asari muallifi hisoblanadi.

U 1953-yil 1-dekabrda Yugoslaviyaning Belgrad shahrida vafot etgan.

## Ijodi
* *Venecija*
* *U Latinima*
* *Moje simpatije*
* *Od Jadrana do Balkana*
* *Niz rodno primorje*
* *S bojnog i ljubabnog polja*
* *Sava Bjelanović*
* *Estetička pisma*
* *Ogledala i predavanja*
* *Eseji*
* *Jedan zaboravljeni pesnik mora*
* *Dubrovnik i okolina*
* *Savremene Italijanske pripovetke*
* *Naše primorije*

## Manbalar
Špiro Mugoša aeroporti

**Špiro Mugoša aeroporti** (chernogoriya tili: Aerodrom Špiro Mugoša), **Ćemovsko Polje aeroporti** (chernogoriya tili: Aerodrom Ćemovsko Polje) (ICAO: LYPO) nomi bilan ham tanilgan, Chernogoriya poytaxti Podgoritsa yaqinidagi kichik aeroportdir.

## Tarixi
Aeroport bir vaqtlar Podgoritsaning yagona aeroporti sifatida yoʻlovchilarga xizmat koʻrsatgan va asosan XX asr davomida harbiy maqsadlar uchungina foydalanilgan. Shuningdek, aeroport Ikkinchi Jahon urushida Podgoritsani bombardimon qilish paytida kuchli bombardimon hujumlariga bardosh bergan. U Yugoslaviya Xalq Qahramoni  sharafiga shunday nomlangan.

Špiro Mugoša aeroporti 1994-yilda asfaltlangan uchish-qoʻnish yoʻlagi bilan rasman ochilgan. Mazkur aeroport asfaltlangan uchish-qoʻnish yoʻlagi bilan jihozlangan beshta Chernogoriya aeroportlaridan biridir.

1960-yillarda Podgoritsa aeroporti qurilganidan buyon Ćemovsko Polje aeroportining umumiy aviatsiya ehtiyojlari deyarli qondirilgan, chunki mazkur aeroportning  uchish-qoʻnish yoʻlagi kattaroq hajmdagi samolyotlarga xizmat koʻrsata olmaydi. Aero-klublardan boʻlgan Špiro Mugosa va Krila Podgorice hozirda aeroport hududida faoliyat yuritib, parashyutda uchish, suzish va boshqa havo sporti mashgʻulotlarini tashkil qilish bilan shugʻullanadi.

## Yana qarang

* Chernogoriya aeroportlari
## Manbalar

## Havolalar
*  AERODROMI u PDF formatu
* 
* 
*
Gjakova madaniyati

Kosovaning Gjakova shahrida anchan beri aholi yashab keladi. Oʻrta asrlarda, 1485-yilda Gjakova qishloq, aniqrogʻi bozor sifatida tilga olinadi. Gjakova Shkoder va Istanbul oʻrtasidagi yoʻlda savdo markazi boʻlib xizmat qilgan.

Eski Gjakova shahri Bolqonda Usmonlilar imperiyasi hukmronligi davrida eng rivojlangan savdo markazlaridan biri edi. Eski shahar markazida joylashgan, koʻplab saqlanib qolgan va qayta tiklangan doʻkonlar va turar-joy binolarini oʻz ichiga olgan Grand savdo maydoni (charshia e madhe) bu davrning guvohidir. Xadim masjidi atrofida 1594-1595-yillarda qurilgan Hadum Sylejman Afandiya (Hadum ogʻa nomi bilan tanilgan), u bir vaqtning oʻzida shahardagi boshqa jamoat ob’ektlari, shu jumladan eski bozordagi birinchi doʻkonlar uchun mablagʻ ajratgan.

Gjakova birinchi marta shahar sifatida 1662-yilda Usmonli turk sayyohi Evliya Chalabiy tomonidan tilga olingan boʻlib, uni 2,000 uydan iborat gullab-yashnagan, hammasi toshdan qurilgan, tomlari va bogʻlari bor hamda jozibali shahar deb taʼriflagan. Jamoat binolari keng tekislikda joylashgan boʻlib, ular ikki bezatilgan jamoat masjidi, bir nechta namozxonalar, qoʻrgʻoshin tomli xonalar, ajoyib hammom va 300 ga yaqin doʻkonlardan iborat edi.

Shaharni nomlash shakllari asrlar davomida oʻzgarib borgan. *Jakovaning* eng qadimgi shakli sotuvchi albanlar orasida tarqalgan *Jak* antroponimining asosi va dala maʼnosini bildiruvchi *ovasi* qoʻshimchasidan kelib chiqqan. Demak, *Jak ovasi* *Jakning dalasi* maʼnosini bildiradi, chunki Jak Vula anʼanaga koʻra, Hadum ogʻaga masjid va yuqorida zikr etilgan ob’yektlarni qurishga ruxsat bergan, buning uchun quriladigan shahar uning nomini olib yurish sharti qoʻyilgan edi.

## Galereya

File:Islam_Begu_Bridge2.jpg| Gjakovaning eski surati
File:Xhamia e Hadumit.jpg| Hadum masjidi
File:Teqeja e Shejh Eminit në Gjakovë.jpg| Shayx Eminning tekkesi
File:12 Gjakovë - Teqja e Bektashive - The Bektashi Tekke.jpg| Bektashi tekkesi
File:The Big Tekke.jpg| Buyuk tekkesi
File:Terzijski Most.JPG| Trezive koʻprigi
File:Clock Tower of Gjakova.jpg| Soat minorasi
File:19 Gjakovë Muzeu Etnografik - Etnographic Museum.JPG| An'anaviy uy


## Adabiyotlar
* Ajete Beqiraj. (2007). The Bektashi Tekke opens its doors for believers all over the world. Available: http://www.dw.de. Last accessed 1 March 2013.
* CHwB. (2011). Integrated Conservation. Available: http://chwbkosovo.org/full.php?category=39&template=full. Last accessed 1 March 2014.
* Fejaz Drancolli (2007). *Hadum Mosque & Bazaar in Gjakova*. Prishtine: Ministry of Culture, Youth and Sport. 1-47.
* Institute for Conservation of Cultural Monuments, Ministry of Culture, Youth and Sport. Archives,
* Kujtim Rrahmani, Shkelzen Rexha (2009). Tourist guide *Gjakova City and Valbona Valley*. Gjakove: Artesa. 1-80.
* Masar Rizvanolli (2009). *Grand Bazaar of Gjakova*. Gjakove: Association of Intellectuals. 1-100.

## Manbalar
Antanas Gustaitis

**Antanas Gustaitis** (1898-yil 26-mart – 1941-yil 16-oktabr) – Litva Qurolli Kuchlarida brigada generali. U bir nechta harbiy trenerlar va razvedka samolyotlarini loyihalash va qurish vazifasini oʻz zimmasiga olgan meʼmor va aviatsiya muhandisi edi.

## Hayoti
Gustaitis Marijampole tumanidagi Javaravas okrugida joylashgan Obeline qishlogʻida tugʻilgan. U Yaroslavlda oʻrta maktabda oʻqigan, keyinchalik Petrograddagi muhandislik instituti va artilleriya maktabida tahsil olgan.

## Litva mustaqillik urushlari

Antanas Gustaitis 1919-yilda Litva armiyasiga qoʻshilgandan soʻng, 1920-yilda kichik leytenant unvoni bilan tugatadi. Oʻsha yilning oxirida u Polsha-Litva urushidagi harakatlarning guvohi boʻladi. 1922-yilga kelib u uchuvchilarni tayyorlay boshlaydi, keyinchalik oʻquv otryadining boshligʻi boʻladi. Shuningdek, u Italiya va Chexoslovakiyada Litva uchun samolyotlar qurilishini boshqargan. Gustaitis Litva Aero-klubining asoschilaridan biri, keyinchalik uning vitse-prezidenti boʻlgan. U Litvada yoshlar oʻrtasida aviatsiyani targʻib qilish, ayniqsa, planer sporti boʻyicha koʻp ishlarni amalga oshirgan. U 1922-yilda Litva shaxmat chempionatida ham gʻolib boʻlgan.

1925—1928-yillarda Gustaitis Parijda aviatsiya muhandisligi boʻyicha tahsil olgan. Oʻqishni tamomlagandan soʻng u Litvaga qaytib keladi va Harbiy aviatsiya bosh qoʻmondoni oʻrinbosari lavozimiga koʻtariladi. Kaunasdagi aviatsiya ustaxonasi (Karo Aviacijos Tiekimo Skyrius) boshligʻi boʻlgan. Bu vaqt ichida u ustaxonani qayta tashkil etgan va ustaxonaning samolyotlarni taʼmirlash imkoniyatlarini ham kengaytirdi. U ishlab chiqqan samolyot ANBO deb nomlangan. *ANBO* „Antanas Bronė“ning qisqartmasi boʻlib, uning rafiqasi ismi va oʻzining ismlarini qisqartmasidir. „Antanas Nori Būti Ore“, yaʼni Antanas Litvada havoda boʻlishni xohlaydi jumlasi keng tarqalgan notoʻgʻri tushunchalardan biridir.
## Ikkinchi jahon urushi va Sovet Ittifoqi bosqini
Litva Sovet Ittifoqi tomonidan bosib olinib, Litva armiyasi tarqatib yuborilgach, u Vitautas Magnus universitetida oʻqituvchi boʻlib ishlay boshlaydi. Ammo hibsga olinishidan qoʻrqib 1941-yilda Germaniyaga qochishga uringan. Shu sabab oʻsha yilning 16-oktyabrida Moskvaga olib ketilgan.

## Merosi
Litva mustaqilligi tiklanganidan soʻng Antanas Gustaitis aviatsiya institutiga uning nomi berilgan.

## Samalyotlar

## Manbalar
Zaur Taxushev

**Zaur Xazrailovich Taxushev** (1981-yil, 9-noyabrda tugʻilgan) — rossiyalik ogʻir atletikachi, 85 kg gacha vazn toifasida musobaqalarda ishtirok etadi. Rossiya chempioni, Yevropa chempionati sovrindori, olimpiya oʻyinlari ishtirokchisi.

## Tarjimayi holi
Zaur Taxushev 1981-yil 9-noyabrda Nartkalda (Kabardino-Bolqoriya) tugʻilgan.

Kursk davlat texnika universitetida tahsil olgan.

## Faoliyati
Dastlabki yillarida Urvan viloyati sport va oʻsmirlar sport maktabi aʼzosi boʻlgan. Mixail Shikemov va Yuriy Cherkesov qoʻl ostida mashgʻulotlarni oʻtkazgan.

1997-yilda Taxushev yoshlar oʻrtasidagi Yevropa chempionatida ikkinchi oʻrinni egallagan. 4 yil oʻtib, oʻsmirlar oʻrtasida ham jahon chempionatida kumush medalni qoʻlga kiritgan.

2001-yilda oʻsmirlar oʻrtasidagi jahon chempionatida 77 kg gacha boʻlgan vazn toifasida 327,5 kg natija bilan toʻrtinchi oʻrinni egallagan.

2002-yilda Zaur Taxushev 22 yoshgacha boʻlgan sportchilar oʻrtasidagi Rossiya chempionati gʻolibi boʻlgan.

2003-yildan beri kattalar oʻrtasidagi musobaqalarda ishtirok etib kelmoqda. Taxushev dast koʻtarishda 167,5 kg, siltab koʻtarishda 190 kg tosh koʻtarib, Nevinnomisskdagi musobaqada Rossiya chempioni unvonini qoʻlga kiritgan. 2003-yilda Rossiya kubogini qoʻlga kiritgan va Moskvaning SSKA klubi sharafini himoya qila boshlagan.

Saralash bahslarida yaxshi natija qayd etmaganligiga qaramasdan Afinada boʻlib oʻtgan olimpiya oʻyinlarida Rossiya terma jamoasi sharafini himoya qilish uchun terma jamoaga chaqirilgan. Taxushev Kievdagi Yevropa chempionatida ikkinchi oʻrinni egallagan. Gretsiyadagi Olimpiya oʻyinlarida 85 kilogramgacha boʻlgan vazn toifasida siltab koʻtarishda 175 kg toshni koʻtarishda uchta urinishda ham muvaffaqiyatsizlikka uchragan va musobaqani muddatidan oldin yakunlagan.

2005-yilda Kurskdagi Rossiya chempionatida beshinchi oʻrinni egallagan.

2006-yilda Vladislavovdagi Yevropa chempionatida 370 kg natija bilan bronza medalini qoʻlga kiritgan. Belaruslik Andrey Ribakov va rossiyalik Yuriy Mishkovets mos ravishda birinchi va ikkinchi oʻrinni egallagan.

## Mukofotlari
Xalqaro toifadagi sport ustasi.
## Manbalar
Çimenli (Yavuzeli)

**Çimenli** – Turkiya Gaziantep viloyati Yavuzeli shaharchasi va tumanida joylashgan qishloq. 2022-yilda qishloqda 97 kishi yashardi.

## Manbalar
Pristina madaniyati

Kosovo poytaxti Prishtina shahri Kosovoda yashovchi barcha albanlarning madaniy va badiiy rivojlanishining yuragi hisoblanadi.

Taxtdagi maʼbuda (albancha: Mbretëresha e Dardanisë yoki Hyjnesha ne Fron) Prishtina ramzi sifatida qabul qilingan. Bu Kosovoning eng qimmatli arxeologik topilmasi boʻlib, 1955-yilda Prishtina chekkasida joylashgan Ulpiana hududida olib borilgan qazishmalarida topilgan . Loydan yasalgan Ashyo miloddan avvalgi 3500-yillar(neolit ​​davri)ga toʻgʻri keladi. Prishtina shuningdek, Shahar, munitsipalitet va mintaqaning barcha yozuvlarini saqlaydigan shahar arxiviga 1950-yillarda asos solingan.

## Madaniyat boshqarmasi
Madaniyat, yoshlar va sport departamenti Prishtina munitsipalitetining 11 departamentidan biridir. U madaniyat, yoshlar va sport ishlari bilan shugʻullanadi. Yll Rugova 2017-yilgi mahalliy saylovlardan keyin boʻlim boshligʻiga aylangan.

Departamentning ayrim vazifalari quyidagilardan iborat:
* Mahalliy madaniy resurslarni, shu jumladan mahalliy muzeylar va madaniy meros resurslarini boshqarish;
* Munitsipal arxivlar, „Dodona“ teatri, shahar kutubxonasi, shahar stadioni, sport zali va boshqa tegishli obyektlarni boshqarish;
* Madaniyat, yoshlar va sportni rivojlantirish va yuksaltirishga oid munozaralar tashkil etish;
* Oʻz hududida madaniy, yoshlar va sport tadbirlarini qoʻllab-quvvatlash, shuningdek, ularni rivojlantirish.

## Galereya

File:Veshje Tradicionale (5).JPG|Alban milliy kiyimi
File:Veshje Tradicionale (2).JPG|Alban milliy kiyimi
File:Music everywhere.jpg|*Prishtinadagi Yoshlar va sport saroyi oldida kontrabas ushlab turgan bolakay*
File:NEWBORN Monument.jpg|Newborn monumenti (2008)
File:NewBorn 2013.JPG|Newborn monumenti (2013)
File:Newborn monument in 2014.jpg|Newborn monumenti (2014)


## Manbalar
Jonas Basanavičius

**Jonas Basanavičius** (polyakcha: Yan Basanowicz; 1851-yil 23-noyabr – 1927-yil 16-fevral) – Litva Milliy Tiklanishi faoli va tarafdori. U Litvani mustaqil davlatga aylantirishga qaratilgan har bir yirik tadbirda qatnashgan va koʻpincha qoʻshgan hissasi uchun „Xalq Patriarxi“ (litvacha: tautos patriarchas) norasmiy faxriy unvoniga ega.

## Hayoti
Jonas Basanavičius 1851-yil 23-noyabrda Augustów gubernatorligidagi Ožkabalyai qishlogʻida (polyakcha: *Oszkobole*) litvalik fermerlar oilasida tugʻilgan.

## Bolgariyadagi shifokorlik faoliyati
U 1879-yil bahorida oʻqishni tugatgandan soʻng, Litvaga qaytib keldi va Ožkabaliai, Vilkaviškis va Aleksotas shaharlarida ishlagan. 1879-yil oktyabr oyida u oʻzining shaxsiy faoliyatini yoʻlga qoʻyish umidida Moskvaga qaytib keladi. Bolgariya Knyazligining 8000 ga yaqin aholisi boʻlgan Lom Palanka shahridagi shifoxona boshligʻi boʻlish taklifini qabul qiladi.

1881-yil mart oyida Rossiya podshosi Aleksandr II oʻldirilgach, Bolgariya knyazi Aleksandr Battenberg liberal siyosatchilarga qarshi qatʼiy choralar koʻradi. Basanavičius quvgʻinlardan qoʻrqib 1882-yil may oyida Bolgariyani tark etadi. 1882-yil dekabrda Pragaga joylashadi. U yerda birinchi litva tilidagi „Ausra“ gazetasini nashr qilishni yoʻlga qoʻyadi. Birinchi soni 1883-yil mart oyida chop etilgan. Bu hodisa koʻpincha Litva milliy tiklanishining boshlanishi sifatida tilga olinadi. Basanavičius tahririyat siyosatini boshqargan. Yurgis Mikshas esa Sharqiy Prussiyadagi Ragnitda chop etish bilan shugʻullangan. Rossiya imperiyasida litva tilida nashr etish noqonuniy edi. Tez orada Basanavichus Aushra tahririyatini Jonas Šliupasga topshiradi. Uning noqonuniy nashrga aloqadorligi Basanavičiusning 1905-yilgacha Litvaga qaytishiga toʻsqinlik qilgan.

Basanavičius 1927-yil 5-fevralda oʻz uyida hushidan ketgan. U kasalxonaga borishdan bosh tortgan. Litva Sanitariya Yordam Jamiyati kasalxonasida unga qovuq va oʻpka infektsiyalari tashxisi qoʻyilgan. 1927-yil 16-fevralda Litva mustaqilligining 9-yilligi munosabati bilan u Litva ilmiy jamiyati masalalarini muhokama qiladi va mustaqillik bayramida qatnashish istagini bildiradi. U oʻsha kuni soat 18:50 da vafot etdi. Litva hukumati besh kunlik motam eʼlon qiladi va uning dafn marosimiga 12 kishilik delegatsiya yuboradi. U 21-fevral kuni Rasos qabristoniga dafn etilgan.

## Manbalar
Berdoq bobo masjidi

**Berdoq bobo masjidi** – Oʻzbekiston Respublikasi Musulmonlar idorasi tasarrufidagi jome masjid boʻlib, Qoraqalpog'iston Respublikasi, Qong'irot tumani Qoraqalpogʻiston posyolkasida joylashgan.

## Joylashuvi va faoliyati
Berdoq bobo masjidi Qoraqalpog'iston Respublikasi, Qong'irot tumani Qoraqalpogʻiston posyolkasida joylashgan. 29-dekabr 2022-yil ushbu masjidning oshilish marosimi boʻlib oʻtgan. Jome masjidda 250 kishiga yaqin boʻlgan namozxonlarga moʻljallangan bino, tahoratxona, ziyoratchilar uchun maxsus alohida xonalar barpo etilgan. Mazkur masjidga Qoraqalpogʻiston posyolkasida yashovchilar tashrif buyirishadi. Ushbu jome masjidning bosh imom-xatibi Edilbek Kosutov hisoblanadi.

## Manbalar
Fallop naychalari

**Fallop naychalari** (shuningdek, **bachadon naychalari**) sutemizuvchilarning tuxum yoʻli boʻlib, bachadon boʻshligʻini qorin boʻshligʻi bilan bogʻlaydigan juft kanalli organdir. 16-asrda yashagan italiyalik anatomist Gabriele Fallopiya nomi bilan atalgan. U ularni birinchi marta tasvirlab bergan.

Bachadon naychalari ovulyatsiya paytida tuxumdondan chiqarilgan tuxumning bachadonga qarab harakatlanishini va spermatozoidlarning teskari yoʻnalishda harakatlanishini taʼminlaydi. Ular tuxumni urugʻlantirish uchun joy vazifasini oʻtaydi. Uning urugʻlantirilishi va embrion rivojlanishining keyingi bosqichi uchun qulay muhit yaratadi. U bachadonga keyingi rivojlanishini taʼminlaydi.

## Tuzilishi
Bachadon naychasining tuxumdon uchi (*extremitas ovarica*) voronkasimon kengaygan qismi (*infundibulum tubae uterinae*). Bachadon naychasining bu voronkaisining chekkalari koʻplab tartibsiz shaklga ega boʻlib, ular *fimbria tubae* deb ataladi. Tuxumdonning oldingi chetiga tutashgan chekka qismiga (*fimbria* *ovarica)* deyiladi. Naychaning bachadon uchi (*extremitas uterina*) bachadon teshigi (*ostium uterinum tubae*) bilan bachadon shoxi bilan tutashgan. Naychaning ikki uchi oʻrtasida qisqa, tor va nisbatan toʻgʻri boʻlgan istmus (*istmus tuba uterina*) va bachadon naychasining juda burmalangan, kengaygan ampulasi mavjud boʻlib, trubaning uzunligining yarmini (baʼzan uchdan ikki qismini) tashkil qiladi.

## Vazifalari
Qoidaga koʻra, bachadon naychasining voronkasi tuxumdondan ovulyatsiya qilingan tuxumni qorin boʻshligʻiga „tuhumhujayra“ bilan ushlaydi va uni oʻz ichiga yoʻnaltiradi. Ovulyatsiyadan soʻng tuxumhujayra naychada taxminan 24 soat ichidada (baʼzi manbalarga koʻra, 8 soatdan 12 soatgacha) hayotiy boʻlib qoladi. U yerda sperma bilan urugʻlantiriladi. Urugʻlantirish toʻgʻridan-toʻgʻri bachadon naychasining ampulyar qismida (tuxumdonga yaqinroq joylashgan kolbaning kengayuvchi qismi) sodir boʻladi. Olingan zigota naychaning „kipriklari“ orqali bachadonga yoʻnaltiriladi. Naychalarning kiprikli epiteliyasining harakati odatda bachadon tomon yoʻnaltiriladi. Urugʻlanmagan tuxumhujayra ham oʻlib, yoʻq qilinmaguncha bachadonga oʻtadi.

## Jarrohlik amaliyotlari.
Bachadon naychalarini olib tashlash – salpingektomiya – zarali va zarasiz oʻsmalar, yalligʻlanish kasalliklari, shuningdek sterilizatsiya qilish uchun amalga oshiriladi. Jarrohlik operatsiyalari ektopik homiladorlik tufayli bepushtlik va bachadon naychasining yorilishini davolash uchun ishlatiladi.

## Manbalar
Aleksandr Sklyar

**Aleksandr Sklyar** (; 1988-yil 18-mayda tugʻilgan) — qozogʻistonlik suzuvchi. Suzish sportining fristayl yoʻnalishi boʻyicha oʻz faoliyatini olib borgan. Aleksandr 2008-yilgi yozgi olimpiya oʻyinlarida Qozogʻiston Respulikasi sharafini himoya qilgan va yopiq inshootlarda oʻtkazilgan 2007 va 2009-yilgi osiyo oʻyinlarida jami oltita medalni (ikkita oltin, ikkita kumush va ikkita bronza) qoʻlga kiritgan. Sklyar, shuningdek, Qozogʻiston suzish terma jamoasi aʼzosi sifatida, 2008-yilgi Good Luck Beijing China Open musobaqasida 4×100 metr fristayl usulida suzish estafetasida kumush medalni qoʻlga kiritgan.

Sklyar 2008-yili Pekinda boʻlib oʻtgan yozgi olimpiya oʻyinlarida erkaklar oʻrtasida 100 metr masofaga fristayl usulida suzish boʻyicha Qozogʻiston vakili sifatida ishtirok etgan. Sankt-Peterburgda boʻlib oʻtgan suzish boʻyicha Rossiya ochiq chempionati finalida u 50.89 ball bilan faoliyati davomidagi eng yaxshi natijani qayd etish bilan bir qatorda B toifa talablaridan (50.95) sekundning olti yuzdan bir qismiga (0.06) oʻtib ketgan. Uchinchi oʻrin uchun bellashib beshinchi pogʻonadan harakat qilayotgan Sklyar kech qarshilik koʻrsatib, Oʻzbekistonlik Petr Romashkinni ortda qoldirgan va 51,24 ball natija bilan toʻrtinchi oʻrinni egallagan. Sklyar yarim finalga chiqa olmagan, chunki u dastlabki bosqichlarda oltmish toʻrt nafar suzuvchi orasidan ellik ikkinchi oʻrinni egallagan.

COVID-19 pandemiyasi davridagi karantin paytidagi mashgʻulotlardan birida bergan intervyusi davomida Sklyar 9 yil Birlashgan Arab Amirliklarida yashagani va mazkur davlat sportini rivojlantirishga hissa qoʻshganini taʼkidlab oʻtgan. 
## Manbalar
Al-Arroub

**Al-Arroub** () – Falastin Davlatining Hebron gubernatorligidagi Hebron-Quddus yoʻli boʻylab Gʻarbiy Sohilning janubidagi Shuyux al-Arrub shahriga tutash falastin qochoqlar lageri. Al-Arroub Baytullahmdan 15 kilometr janubda joylashgan boʻlib, umumiy yer maydoni 240 dunumni tashkil qiladi.

1967-yilgi Olti kunlik urushdan beri lager Isroil ishgʻoli ostida boʻlgan. 1967-yilda Isroil hukumati tomonidan oʻtkazilgan aholini roʻyxatga olish ishlariga koʻra, aholi soni 3647 nafarni tashkil etgan.

UNRWA maʼlumotlariga koʻra, 2005-yilda bu hududda 9859 nafar qochqin roʻyxatga olingan. Falastin Markaziy Statistika Byurosi (PCBS) maʼlumotlariga koʻra, lager aholisi 2011-yilda 8941 kishini tashkil qilgan.

2002-yilda oromgohda ikkita maktab qurilgan: oʻgʻil bolalar uchun Arroup oʻrta maktabi va qizlar uchun yana bir maktab.

## Voqealar
2019-yilning 11-noyabr kuni Umar Badaviy yoshlar tomonidan uloqtirilgan molotov kokteyli tufayli uyidan sochiq bilan qochib chiqqan vaqtida, yaqin atrofdagi xiyobondagi lagerga kirgan isroillik harbiylar tomonidan otib oʻldirilgan. Voqea videotasvirga olingan. IDning 2021-yil noyabr oyidagi tekshiruvi hali yakuniga yetmagan.
## Manbalar

## Havolalar

* Al-Arrub qochqinlar lageriga xush kelibsiz 
* Al 'Arrub qochqinlar lageri (Faktlar varaqasi), Amaliy tadqiqot instituti – Quddus (ARIJ)
* Al 'Arrub qochqinlar lageri profili, ARIJ
* Al 'Arrub qochqinlar lageri aerofotosurati, ARIJ
* Al 'Arrub lagerini rivojlantirishning ustuvor yoʻnalishlari va ehtiyojlari hamjamiyat va mahalliy hokimiyatlarning baholashi asosida, ARIJ
* Arroub qochqinlar lageri, UNWRA
Pulaung

**Pulaung** — Myanma shimoli-sharqidagi Kachin shtatiga qarashli Bhamo tumanidagi Bhamo shaharchasida joylashgan qishloq.

## Manbalar

## Havolalar
* Maplandia.com saytida sunʼiy yoʻldoshdan olingan tasvir
Al-Hamra

**Al-Hamra** () Safad tumanidagi Falastin arab qishlogʻi. U 1947-1948-yillardagi Fuqarolar urushi paytida, 1948-yil 1-mayda Palmachning Yiftach operatsiyasi birinchi bataloni tomonidan aholini majburiy koʻchirib chiqarilgan. U Safaddan 24,5 km shimoli-sharqda va Vodi al-Dufayladan 1 km shimoli-gʻarbda joylashgan.

## Tarixi
Britaniyaning Falastin mandati davrida Al-Hamra Falastin indeksi Gazetteerda qishloq sifatida qayd etilgan.

1944-yilda Shamir qishloq hududidan taxminan 2 km shimoli-sharqda tashkil etilgan.
## Manbalar

## Adabiyotlar

* 
* 

## Havolalar

* Al-Hamraga xush kelibsiz
* al-Hamra (Safed), Zoxrot
* Al-Hamraʼ, Falastin qishloqlari
Al-Jaladiyya

**Al-Jaladiyya** Gʻazza tumanidagi Falastin arab qishlogʻi edi. U 1948-yilgi arab-isroil urushi paytida, 1948-yil 8-iyulda Giv’ati brigadasi tomonidan aholidan chiqarilgan. U Gʻazzadan 34 kilometr shimoli-sharqda joylashgan.

Salib yurishlari davomida qishloqda qasr qurilgan.

Al-Jaladiyya 16-asrdan keyin oʻz joyinibiroz oʻzgartirgan. 19-asrda Misrdan kelgan muhojirlar koʻchirilgan.

Qishloq masjidida (1890-yilda qurilgan) maktab joylashgan boʻlib, 1945-yilda muassada 43 nafar oʻquvchi tahsil olgan.

## Manbalar

## Adabiyotlar

* 
*  (p. 418, p.424, cited in Khalidi, 1992, p.&nbsp;113)
* 
*  (p. 85)
* 
*  (p.&nbsp;148)
* 
* 
* 
*  (p.&nbsp;270)
*  p.52
*  (Robinson and Smith, 1841, vol 3, Appendix 2, p. 118)
*  (In 1160: granted by Amalric, count of Ascalon to the Holy Sepulchre: p. 93, # 356)

## Havolalar

* Al-Jaladiyyaga xush kelibsiz 
* al-Jaladiyya, Zoxrot
* Gʻarbiy Falastin boʻyicha tadqiqot, 16-xarita: IAA , Wikimedia Commons
* Xalil Sakakini nomidagi madaniyat markazidan Jaladiyya
Al-Qobil

**Al-Qobil** () – Ummon Sultonligining shimoli-gʻarbiy qismida joylashgan Al-Buraymiy gubernatorligidagi (sobiq Az-Zaxira viloyati) qishloq. Vohiba choʻlining chekkasida joylashgan kichik qishloq xoʻjaligi Al-Qobil Birlashgan Arab Amirliklari chegarasi orqali Al-Ayn shahridan Maskat-Sur 21-avtomagistrali boʻylab  janubda, Mazyad va Al-Zahirning janubiy qismida, Hisn Mazyadning gʻarbida va Al-Mintiribdan  shimoli-gʻarbda, gʻarbdan Saʼda havzasiga tushishdan oldin yoʻlning egri chizigʻida joylashgan.

Qishloqda litzenziyalangan „Al Qabil Rest House“ mehmonxonasi mavjud. Qishloqning toʻgʻridan-toʻgʻri shimoliy qismida Gʻarbiy Hafit, sharqiy qismida esa Sharqiy Hafit qishlogʻi joylashgan.

## Manbalar
As-Saidiya koʻchasi

**Al-Saidiya** – Ummon Sultonligining Eski Maskat shahrida joylashgan koʻcha boʻlib, uzunligi 5,05 kilometrni tashkil qiladi.

## Koʻcha yaqinidagi joy va binolar
Al-Saidiya koʻchasida joylashgan mashhur joylar roʻyxati:

Saroylar:
* Al-Alam saroyi
Hukumat binolari:
* Majlis al-Shura binosi
Muzeylar:
* Bayt al-Zubayr

## Manbalar

## Havolalar

* Al Saidiya koʻchasidagi goʻzal park, Eski Maskat Ummon videosi YouTubeʼdan
Al-Manshiyya (Safad)

**Al-Manshiyya** () Safad tumanidagi Falastin arab qishlogʻi edi. U Safad shahridan 30km shimoli-sharqda joylashgan. 1948-yil 24-mayda 1948-yilgi urush paytida Palmachning Yiftach operatsiyasining birinchi bataloni tomonidan aholi punktlari yoʻq qilingan.

1948-yilda uning aholisi 140 kishi boʻlgan. Hozir u asosan tashlandiq binolardangin iborat.
## Manbalar

## Adabiyotlar

* 
* 
* 

## Havolalar

* Al-Manshiyyaga xush kelibsiz 
* Al-Manshiyya, Falastin qishloqlari
* al-Manshiyya (Safed), Zoxrot
* Gʻarbiy Falastin boʻyicha tadqiqot, 2-xarita: IAA , Wikimedia Commons
As-Salil milliy bogʻi

**Al-Salil milliy bogʻi** – Ummon Sultonligining Sharqiya mintaqasidagi yovvoyi tabiat qoʻriqxonasi.

Umumiy maydoni ni tashkil qiladi. Hudud, asosan, akatsiya daraxti oʻrmonlari bilan qoplangan. Bu yerda arab jayroni, Ummon yovvoyi mushugi va boshqa bir qancha turdagi hayvonlar, jumladan, qizil tulki, Misr burguti kabi noyob turlar ham yashaydi.

## Manbalar

## Havolalar

* Ummondagi qoʻriqxonalar
Al-Muftaxira

**Al-Muftaxira** Falastin arablarining Safad tumanidagi qishlogʻi edi. U 1948-yil 16-mayda Palmachning birinchi bataloni tomonidan 1948-yilgi urush davomida Yiftach operatsiyasi paytida yoʻq qilingan. U Safad shahridan 25,5 km shimoli-sharqda joylashgan edi.

1945-yilgi statistik maʼlumotlariga koʻra, uning aholisi 350 kishi boʻlgan.
## Manbalar

## Adabiyotlar

* 
* 
* 
* 
* 

## Havolalar

* Al-Muftaxiraga xush kelibsiz 
* al-Muftaxira, Falastin qishloqlari
* al-Muftaxira, Zoxrot
Alei Zahav

**Alei Zahav** (, Oltin barglar) – Isroildagi aholi punkti boʻlib, Gʻarbiy Sohilning shimoliy gʻarbiy chekkasida, Falastinning Deir Ballut va Kafr ad-Dik shaharlariga tutash joylashgan boʻlib, ularning yerlari Alei Zahavni qurish uchun musodara qilingan. Shomron mintaqaviy kengashining maʼmuriy munitsipal hukumatiga qarashli aholi punkti Peduel va Bayt Aryega tutash joylashgan. 2022-yilda uning aholisi 4,647 edi.

Isroil postlari Isroil qonunchiligida ruxsat etilmagan, Isroil aholi punktlari esa xalqaro huquqqa muvofiq noqonuniy hisoblanadi, ammo Isroil hukumati bu holatga qarshi.

## Tarixi
1983-yilda Isroil davlati yerlarida pravoslav boʻlmagan yahudiy isroilliklar tomonidan Beytar va Herut harakatidan tashkil topgan aholi punktida hozirda 120 ga yaqin oila istiqomat qiladi. Shahar Isroil sobiq bosh vaziri Menachem Beginning rafiqasi Aliza Begin sharafiga nomlangan. Shaharning asl nomi *Yoezer* boʻlgan.

Endilikda u Leshem nomli aholi punktiga aylanmoqda.

Alei Zahav Isroil Falastinning Deir Ballut va Kafr ad-Dik shaharlaridan tortib olgan yerga asosan qurilgan.
## Manbalar

## Havolalar
* Shomron viloyat Kengashidagi fotogalereya
Shalap

**Shalap** — Myanma shimoli-sharqidagi Kachin shtatiga qarashli Bhamo tumanidagi Bhamo shaharchasida joylashgan qishloq.

## Manbalar

## Havolalar
* Maplandia.com saytida sunʼiy yoʻldoshdan olingan tasvir
As-Sovara issiq bulogʻi

**Nahal bulogʻi** deb ham ataladigan **as-Sovara issiq bulogʻi** Ummon Sultonligidagi Nahal qal’asidan bir necha kilometr uzoqlikda joylashgan.

Buloq britaniyalik rassom Alan Reedning Ummon manzaralari seriasidagi tasvirlarida ham aks ettirilgan.

## Manbalar
As-Savadiy

**Al-Savadiy** (yoki oddiygina **Savadiy**) – Ummon Sultonligi poytaxti Maskat shahri yaqinidagi kurort shahar. Ummondagi Mamlakatning eng mashhur joylaridan biri. Hududa plyaj mavjudligi bois koʻpchilik mamlakatga tashrif buyuruvchilar ushbu Al-Savadiyda ham dam olishni afzal koʻradilar.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* 
*
As-Sammu'i

**As-Sammu’i** () Safad tumanidagi Falastin arab qishlogʻi edi. 1947-1948-yillardagi Fuqarolar urushi davrida 1948-yil 12-mayda Xiram operatsiyasi davomida qishloq yoʻq qilingan. U Safad shahridan 4 km gʻarbda joylashgan edi. Bugungi kunda Kfar Shamai eski qishloq oʻrnida, Amirim esa qishloq yerining janubiy qismida bunyod etilgan.

1945-yilda qishloqda 310 kishi istiqomat qilar edi. Al-Sammu’ida ash-Shayx Muhammad al-Ajamiy nomi bilan mashhur boʻlgan mahalliy donishmand xotirasi uchun qurilgan masjid va ziyoratgoh boʻlgan

## Manbalar

## Adabiyotlar

* 
*  (pp. 200, 256)
*  (p. 455)
* 
* (p.&nbsp;177)
*  (Karmon, 1960, p. [165](http://www.jchp.ucla.edu/Bibliography/Karmon,_Y_1960_Jacotin_Map_(IEJ_10).pdf) )
* 
* 
* 
*  (p. 93)
*  
*  (p. 336, and 2nd appendix, p. 134)
*  (p. 72)
*  (p. 190)

## Havolalar

* Al-Sammuiyga xush kelibsiz
* as-Sammuiy, Zoxrot
* as-Sammuiy, doktor Xalil Rizk
* Gʻarbiy Falastin boʻylab tadqiqot, 4-xarita: IAA , Wikimedia Commons
Arab Zahrat al-Dumayri

**Arab Zahrat al-Dumayri** Haifa tumanidagi Falastin arab qishlogʻi edi. U 1947-1948-yillardagi Fuqarolar urushi paytida majburiy Falastinda 1948-yil 10-aprelda aholi punkti qatoridan chiqarilgan. U Hayfa shahridan 40 km janubda joylashgan.

## Tarixi
Britaniya mandati organlari tomonidan oʻtkazilgan 1922-yilgi Falastin aholini roʻyxatga olishda *Al Damairehda* 227 nafar musulmon yashagan.

1945-yilgi statistik maʼlumotlarga koʻra, aholi soni 620 kishi boʻlib, ularning barchasi musulmonlar boʻlgan. Rasmiy yer va aholi soʻroviga koʻra jami 1387 dunam yerga mavjudligi aniqlangan. Shundan arablar 263 dunamni don ekinlari uchun foydalanishgan jami 512 dunami ekin ekishga yaroqsiz yerlar edi.

1948-yil 6-aprelda Xoqon qirgʻoq tekisliklarida yangi siyosatni amalga oshirgan, yaʼni butun hududni arab aholisidan tozalagan. 10-aprel kuni Arab Zahrat al-Dumayri qishlogʻi aholisi Arab al-Fuqara va Arab al-Nufay’at qishloqlari aholisi bilan birgalikda hududni tark etishga buyruq berilgan.
## Manbalar

## Adabiyotlar
* 
* 
* 
* 
* 

## Havolalar

* Arab Zahrat Dumayriyga xush kelibsiz
* Arab Zahrat ad-Dumayriy, Zoxrotdan
* Gʻarbiy Falastin boʻyicha tadqiqot, 7-xarita: IAA , Wikimedia Commons
* Xalil Sakakiniy madaniyat markazidan Arab Zahrat al-Dumayriy
Vusto muhofazasi

**Vusto muhofazasi** () Ummon Sultonligi muhofazalaridan biri. Poytaxti – Haymo shahri. Dastlab ushbu hudud mintaqa yaʼni tuman boʻlgan, keyinchalik 2011-yilning 28-oktyabr sanasida gubernatorlikka aylantirilgan.

## Viloyatlar
Vusto muhofazasi hududi toʻrtta viloyatdan iborat:

* Haymo
* Duqm
* Mahout
* Al-Jazer

## Demografiyasi

## Sogʻliqni saqlash muassasalari
Viloyatda quyidagi sogʻliqni saqlash muassasalari mavjud:

* Haymo kasalxonasi
* CDC Haymo
* Al-Ajaiz sogʻliqni saqlash markazi
* Duqm kasalxonasi
* Haysam sogʻliqni saqlash markazi
* Ras Madrika sogʻliqni saqlash markazi
* Mahout sogʻliqni saqlash markazi
* Hluf sogʻliqni saqlash markazi
* Nigda sogʻliqni saqlash markazi
* Sorab salomatlik markazi
* Al-Jazir kasalxonasi
* Liqbi sogʻliqni saqlash markazi
* Shimoliy Gʻubra sogʻliqni saqlash markazi
* Janubiy Gʻubra sogʻliqni saqlash markazi

## Manbalar
Anab

**Anab** (, *‘Ǎnāḇ,* *Anav*) – ibroniy Injilida tilga olingan shahar. Yoshua kitobida Yoshua Anakimlarni quvib chiqargan Yahudiya togʻlaridagi shaharlardan biri sifatida qayd etilgan.

## Ibroniy Bibliyada
Anav Yoshua 11:21 da aytilgan:

Keyinchalik, Yoshua 15:50 da Anav Yahudo qabilasining tepalik qismlariga kiritilgan bir qancha joylardan biri sifatida taqdim etilgan.

## Keyingi manbalarda
Anab ibroniy tilida yozilgan yahudiy hujjatida tilga olingan boʻlib, oʻz-oʻzidan „Isroil xonadoni vayron boʻlganidan keyin 4 yil“ deb atalgan, uni olimlar milodiy 140-yilda, Rim Bar Koxba qoʻzgʻoloni bostirilganidan keyin toʻrt yil oʻtgach, deb hisoblangan.

## Arxeologiya
Anav bugungi Xirbet Anab bilan birlashtirilgan. U Gʻarbiy sohilda, Xebrondan 10 milya (16 km) janubi-gʻarbda, Xevron tepaliklari orasida joylashgan.

Hütterot va Abdulfattoh taʼkidlaganidek, Anab al-Kabir 60 nafar soliq toʻlovchiga ega katta qishloq boʻlgan. Uning yoʻq qilinishi sabablari nomaʼlumligicha qolmoqda. Hozirda uni Ramad’in qabilasidan boʻlgan badaviylar egallab olishgan, ehtimol ular Gʻarbiy Sohilni Iordaniya nazorati paytidan buyon (1948-1967) u yerda yashagan boʻlishi mumkin.

Bu yerda yunon va nasroniy falastinliklarning oromiy yozuvlari boʻlgan bazilika shaklidagi cherkov topilgan. Butun majmua 38 x 20 metrni tashkil qiladi. Hudud boʻylab mozaik pollar yotqizilgan; ular ilk islom davrida (milodiy 8-asr) ikonoklastik halokatga uchragan. Majmua xonalari 13—14-asrlarda Mamluklar davrida yashash uchun foydalanilgan.
## Manbalar
Arab ar-Rashayida

**Arab ar-Rashayida** () – Gʻarbiy Sohilning markaziy qismidagi Baytlahm gubernatorligida joylashgan Falastin qishlogʻi. Falastin Markaziy Statistika Byurosi maʼlumotlariga koʻra, 2017-yilda shaharda 2060 kishi istiqomat qilgan.

## Tarixi
1948-yildagi Arab-Isroil urushi va 1949-yildagi sulh bitimlaridan soʻng Al-Rashayida Iordaniya hukmronligi ostiga oʻtgan.

1967-yilgi Olti kunlik urushda qishloq Isroil tomonidan bosib olingan.

1995-yilgi kelishuvlardan soʻng ar-Rashayida yerining 5,7 foizi A hududi, 1,1 foizi B hududi, 10,2 foizi C hududi, qolgan 83 foizi esa „qoʻriqxona“ deb tasniflangan.
## Manbalar

## Havolalar

* Arab al-Rashaydihga xush kelibsiz 
* Arab ar Rashayida qishlogʻi (fakt varaq), Amaliy tadqiqot instituti – Quddus, ARIJ
* 'Arab ar Rashaiyda qishlogʻi profili, ARIJ
* 'Arab ar Rashayida aerofotosurati, ARIJ
Al-Asakra

**Al-Asakra** () – Baytullahm gubernatorligidagi Falastin qishlogʻi, Gʻarbiy Sohilning janubi-markazidagi Baytlullahmdan 4,5 kilometr janubi-sharqda joylashgan. U Jannatah munitsipaliteti tarkibiga kiradi. Falastin Markaziy Statistika Byurosi maʼlumotlariga koʻra, 2006-yilning oʻrtalarida qishloqda 1001 dan ortiq aholi istiqomat qilgan.

Al-Asakra 2116 dunam yer maydoniga ega va yirikroq Arab at-Taamira qishloq klasterining bir qismi boʻlib, Tuqu va Zaatara shaharlari oʻrtasida joylashgan U 217.236 dunam (21 km 2) maydonni egallaydi. Qishloq xoʻjaligi mintaqaning asosiy iqtisodiy faoliyat turi boʻlib, u „C“ hududida joylashgan va Isroil fuqarolik maʼmuriyati nazorati ostida.

Nisbatan yaqinroqda at-Taʼmira badaviy qabilasi tomonidan joylashtirilgan, Zaatara, Bayt Taʼmir, Hindaza, Tuqu, Xirbet ad-Deyr (hozirgi kunda Tuqu’ning bir qismi) Nuaman va Ubeidiya bilan birga Arab at-Taʼmira qishlogʻi klasteri takibiga kiradi.
## Manbalar
Kyun-u

**Kyun-u** — Myanma shimoli-sharqidagi Kachin shtatiga qarashli Bhamo tumanidagi Bhamo shaharchasida joylashgan qishloq.

## Manbalar

## Havolalar
* Maplandia.com saytida sunʼiy yoʻldoshdan olingan tasvir
Asqar lageri

**Asqar** () falastinlik qochqinlar lageridir. U Gʻarbiy Sohildagi Nablus shahrining chekkasida joylashgan boʻlib, 1950-yilda 119 dunum yerda tashkil etilgan. Oromgoh aholisi buni „Yangi Asqar“ deb ataydi.

PCBC maʼlumotlariga koʻra, lager aholisi 11 304 kishini tashkil qiladi.
## Manbalar

## Havolalar

* „Askar RC“ga xush kelibsiz
* Asqar, UNWRA
* Nablus shahri profili, Amaliy tadqiqot instituti – Quddus, ARIJ
* Nablusdagi rivojlanish ustuvorliklari va ehtiyojlari, ARIJ
Al-Bustan (Ummon)

**Al-Bustan** () – Ummon Sultonligi poyaxti Maskat shahridagi qishloq, sultonlikning sharqiy qismida joylashgan.

## Galereya
Fayl:II_483_bustan_Kopie.jpg|Ummon Sultonligining al-Bustan shahrida soʻnggi temir davri qabrlari qazib olingan. Chapda qabrning qazib olingan holati, oʻngda qabrning qazishdan oldingi holati.
Fayl:Bustan16.jpg|thumb| Al-Bustandagi soʻnggi temir davri qabrlarining havodan koʻrinishi

## Havolalar

* http://heidicon.ub.uni-heidelberg.de/pool/oman

## Manbalar

## Adabiyotlar

* Paul Yule, *Die Gräberfelder in Samad al-Shan (Sultanat Ummon): Materialien zu einer Kulturgeschichte* (2001), Taf. 482-500 . https://web.archive.org/web/20070928191921/http://vml-verlag.de/e/detail.php?ISBN=3-89646-634-8
* Pol Yule, *Chorrahalar – erta va kech temir davri Janubi-Sharqiy Arabiston*, Abhandlungen Deutsche Orient-Gesellschaft, jild. 30, Visbaden, 2014 yil, 89
* Pol A. Yule, *Samadning kech temir davrini qadrlash*, Arab arxeologiyasi va epigrafiyasi 27/1, 2016, 31‒71.
Al-Gʻubra

**Al-Gʻubra** () – Ummon Sultonligi poytaxti Maskat shahri chekka hududlaridan biri. Al-Gʻabra koʻplab savdo markazlari, kasalxonalar, maktablar, mehmonxonalar va koʻplab mahalliy korxonalarga ega rivojlanayotgan shahar. Mahalliy aholi orasida chet elliklar koʻpchilikni tashkil qiladi. Hudud plyaj va qumtepalardan iborat uzun kenglik hisoblanadi. Al-Gʻubrada Muscat Grand Mall Oman Avenue Mall va Panorama Mall yirik savdo markzlari mavjud. Shuningdek, ushbu hududda koʻplab mehmonxonalar, restoranlar va qahvaxonalar ham faoliyat yuritadi. Al-Gʻubrada hind, xitoy, italyan, arab, kontinental va lotin oshxonalari ham mavjud.

## Manbalar
Azza

**Azza** (; * Azze*, * Azzah* yoki *Alazzeh* deb ham yoziladi; **Bayt Jibrin lageri** () nomi bilan ham tanilgan) Baytullahm shahri ichida joylashgan Baytullahm gubernatorligidagi falastinlik qochqinlar lageri. Bu Gʻarbiy Sohil va boshqa arab mamlakatlaridagi 59 ta qochqinlar lagerining eng kichigidir. U 1950-yilda  lik maydonda tashkil etilgan. Uning yaqinida Aida lagerida joylashgan UNRWA ishchilaridan xizmatlar oladi, lekin lager ichida tibbiy yoki taʼlim xizmatlari yoʻq, shuning uchun u xizmatlarni olish uchun Aida lageri bilan birlashtirilgan.

Lager hozirgi Isroildagi Hebron tepaliklari gʻarbida joylashgan Bayt Jibrin qishlogʻidagi taniqli falastinlik oila sharafiga nomlangan. UNRWA 2005-yilda 2,025 aholi yashashini qayd etgan, Falastin Markaziy Statistika Byurosi (PCBS) esa 2006-yilda 1,750 aholini istiqomat qilganligini maʼlum qilgan. UNRWA taxminan 1,337 qochqin va jami 2,916 aholini tashkil etganini xabar qilgan. PCBS 2017-yilda aholi 1523 kishini tashkil etgani haqida xabar bergan.

U 1995-yildan beri Falastin milliy maʼmuriyati nazorati ostida.
## Manbalar

## Havolalar

* Bayt Jibrin RC ga xush kelibsiz 
* Al 'Aza lageri (fakt varaq), Amaliy tadqiqot instituti – Quddus, ARIJ
* Al 'Aza Kamp profili, ARIJ
* Al’aza Kamp havodan surati, ARIJ
* Jamiyat va mahalliy hokimiyatlarning baholashi asosida Al 'Aza lagerini rivojlantirishning ustuvor yoʻnalishlari va ehtiyojlari, ARIJ
* Bayt Jibrin qochqinlar lageri, UNWRA maqolalari, 2013-08-29 da asl nusxadan arxivlangan
Barrat Qisarya

**Barrat Qisarya** () Hayfa tumanidagi Falastin arab badaviy qishlogʻi edi. 1948-yil 15-fevralda sionistik bosqin paytida u etnik jihatdan tozalangan. 1948 yil fevral oyida Morrisning soʻzlariga koʻra, Qisaryo va Pardes oʻrtasidagi qumtepalarda yashovchi Arab al-Sufsafiy va Saidun badaviylar bu hududni tark etishgan. Oldingi ishgʻoldan marmar, kulol va shisha parchalari, shuningdek, vayronaga aylangan devorlar qolgan. U Hayfadan 32 km janubi-gʻarbda joylashgan edi.
## Manbalar

## Adabiyotlar
* 
* 

## Havolalar
* Barrat Qisaryaga xush kelibsiz
* Barrat Qisarya, Zoxrot
* Gʻarbiy Falastin boʻyicha tadqiqot, 7-xarita: IAA , Wikimedia Commons