Moliyaviy direktor

**Bosh **Moliya direktori**** (CFO), shuningdek, **gʻaznachi** deb ham tanilgan, kompaniya yoki tashkilotning boshligʻidir, unga kompaniya uchun loyihalar va uning moliyasi (moliyaviy rejalashtirish, moliyaviy xavf-xatarlarni boshqarish, yozuvlarni yuritish va moliyaviy hisobot berish va koʻpincha maʼlumotlarni tahlil qilish) boʻyicha qarorlar qabul qilish uchun asosiy mas’uliyat yuklanadi. Shunday qilib, moliya boʻyicha direktor moliya boʻlimi ustidan eng yuqori hokimiyatga ega va tashkilotning bosh moliyaviy vakili hisoblanadi.

Bosh moliya direktori odatda bosh ijrochi direktori (CEO) va direktorlar kengashi ga hisobot beradi va shuningdek, kengashda oʻrin oladi. Moliya direktori bosh operatsion xodim budjetni boshqarish, xarajat-foydani tahlil qilish, prognoz ehtiyojlari va yangi mablagʻlarni taʼminlash bilan bogʻliq barcha biznes masalalarida bevosita yordam beradi. Baʼzi moliya rahbarlari **Bosh moliya va operatsion xodim** uchun CFOO unvoniga ega. Aksariyat mamlakatlarda **moliya direktorlari** (**FD**) odatda bosh moliya direktoriga hisobot beradilar va FD bosh moliya direktoriga yetishdan oldingi darajadir.

## Rolning oʻzgarishi
Moliya-iqtisodiy rahbarning roli sezilarli darajada oʻzgardi. Anʼanaviy ravishda moliyaviy darvozabon sifatida koʻrib chiqilgan boʻlib, CFO rolini CEO maslahatchisi va strategik sherikga aylantirgan va rivojlantirgan. Aslida, Makkinsey tomonidan eʼlon qilingan hisobotda, soʻrovda qatnashgan 164 bosh moliya direktorining 88 foizi bosh direktorlar oʻz tashkilotlari strategiyasini shakllantirishda faolroq ishtirok etishlarini kutishgan. Ularning yarmi shuningdek, bosh direktorlar kompaniyaning strategiyasini tanqid qilishda ularga ishonishlarini koʻrsatdilar. Natijada, 1990-yillarda strategik moliya direktorining koʻtarilishi kuzatildi va yaqinda koʻplab kompaniyalar bosh strategiya boʻyicha xodim (CSO) lavozimini yaratdilar. Natijada, 2016 yilgi CFOlarning soʻrovida ularning yangi roli moliyaviy hisobotlarga qaratilganligi koʻrsatilgan, CFOlarning 52 foizi hali ham oʻzlarini tranzaksiyalarning hisobotlari kabi anʼanaviy buxgalteriya amaliyotlarining asoslariga oʻtirib qolgan va biznes sheriklik uchun vaqt topa olmaganligi aniqlandi.  Raqamli texnologiyalar oʻsishi va har bir sanoat va tashkilotga taʼsir koʻrsatadigan qaror qabul qilishni qoʻllab-quvvatlash uchun maʼlumotlar analitikasiga eʼtibor qaratish, C-Suit hamkasblarining kutilmalariga javob beradigan vaqt topishga nisbatan ushbu gʻazabni bartaraf etish uchun CFOlarga yanada bosim oʻtkazadi. Koʻpgina tashkilotlar toʻrtta alohida ustunga asoslangan moliyaviy funktsiyani yaratish orqali bunga erishish uchun safarga otlandilar – umumiy xizmat sifatida tuzilgan buxgalteriya tashkiloti, moliyaviy rejalashtirish jarayonlarini boshqarish uchun mas’ul boʻlgan FP va A tashkiloti, shuningdek, moliyaviy va moliyaviy boʻlmagan biznes haqida koʻproq tushunchaga ega boʻlgan, biznes samaradorligini boshqaradigan moliyaviy KPI boʻlinmalar, mintaqalar rahbariyatini qoʻllab-quvvatlaydigan Moliyaviy Biznes Hamkorligi tashkiloti, samaradorlikni oshirishga qaratilgan funktsiyalar va eng muhimi – Soliq, Gʻaznachilik, Ichki audit, Investorlar bilan aloqalar va hokazolar boʻyicha ekspertiza markazlari. .

Bir manbaga koʻra, „Ertangi bosh moliya direktori tafsilotlarga yoʻnaltirilganidan koʻra katta tasavvurga ega boʻlishi kerak, oʻzini tutishdan koʻra ochiqchasiga gapiradi, qoʻlda boʻlishdan koʻra vakolat berishni afzal koʻradi, ishlar qanday amalga oshirilganidan koʻra nima qilinishini taʼkidlaydi va bir tomonlama emas, balki hamkorlikda qarorlar qabul qilishi kerak. CFO tashkilotdagi moliyaviy hokimiyat sifatida xizmat qilishi kerak,  moliyaviy maʼlumotlarning yaxlitligini taʼminlash va shaffoflik va hisobdorlikni modellashtirishi kerak. CFO Bosh ijrochi direktori (CEO) kabi boshqaruv va nazoratning bir qismi boʻlib, strategik tanlovlarni rivojlantirish va tanqid qilishda muhim rol oʻynaydi. CFO hozirda aktsiya taʼlimi va aloqalarida muhim oʻyinchi boʻlishi kutilmoqda va tashkilotning moliyaviy kun tartibini oʻrganadigan, CEOga yordam beradigan va direktorlar bilan toʻgʻridan-toʻgʻri maslahatlashishda aniq rahbar va jamoa quruvchisi sifatida koʻriladi.“

Dunyo boʻylab oʻzgarishlarning tengsiz sur’ati koʻplab kompaniyalar uchun qiyinchiliklarni kuchaytirmoqda. CFOlar bugungi kunda oʻz kompaniyalarining strategiyalarini shakllantirishda juda muhim rol oʻynaydilar, ayniqsa, yuqori darajada noaniq makroiqtisodiy muhitlar sababli, moliyaviy oʻzgaruvchanliklarni boshqarish koʻplab kompaniyalarning strategiyalarining markazida turadi. Bosh moliya direktorlari tashkilotlarning biznes maʼlumotlari, hisobot va moliyaviy maʼlumotlarining egalari sifatida va kompaniya faoliyatini yanada samarali va samarali amalga oshirish uchun qarorlarni qoʻllab-quvvatlashda yordam berish uchun tobora koʻproq ishonch hosil qilishmoqda.
## Manbalar