T-guruh(trening guruhi)

**T-guruh** yoki **trening guruhi** (ba'zan **sezgirlik bo'yicha trening guruhi, inson munosabatlari bo'yicha trening guruhi** yoki **uchrashuv guruhi** deb ham ataladi) bu guruhiy treningi shakli bo'lib, unda ishtirokchilar (odatda sakkizdan o'n besh kishigacha) o'zlari va kichik guruh a'zolari haqida bir-biri bilan o'zaro ta'siri orqali o'rganadilar. 

T-guruhda ishtirok etish ishtirokchilarga qanday ta'sir qilishini aniqlash maqsadida eksperimental tadqiqotlar o'tkazildi. Misol uchun, Nensi E. Adler va Daniel Goleman tomonidan 1975-yilda chop etilgan maqolada "T-guruhda qatnashgan talabalar, qatnashmaganlarga qaraganda, tanlangan maqsadlarga nisbatan sezilarli o'zgarishlarni ko'rsatdilar" degan xulosaga keldi. Karl Rojers sensitiv guruhlarini "...asrning eng muhim ijtimoiy ixtirosi" deb ta'riflagan.

## Konsepsiya

Uchrashuv tushunchasi "ikki kishining uchrashuvi, ko'zma-ko'z, yuzma-yuz" sifatida 1914-15-yillarda Venada J. L. Moreno tomonidan "Einladung zu einer Begegnung" ("Uchrashuvga taklif") asarida ifodalangan. U 1940-yillarning o'rtalarida Morenoning himoyachisi Kurt Levin va uning hamkasblari tomonidan Milliy o'quv laboratoriyalarida (NTL instituti nomi bilan ham tanilgan) inson xulq-atvorini o'rganish usuli sifatida ko'ngilli bo'lgan. Dastlab odamlarning  munosabatlari va xatti-harakatlarini o'zgartirish maqsadida tadqiqot usuli sifatida ishlab chiqilgan T-guruhi psixiatrik muammosi bo'lmagan bemorlar uchun ta'lim va davolash sxemalariga aylandi.

T-guruh yig'ilishida aniq kun tartibi, tuzilma yoki aniq maqsad yo'q. Mashg'ulotchi rahbarligida ishtirokchilar o'zlarining hamkasblarining xatti-harakatlari va bayonotlariga javoban paydo bo'ladigan hissiy reaksiyalarni (masalan, g'azab, qo'rquv, iliqlik yoki hasad) baham ko'rishlari tavsiya etiladi. Hukmlar yoki xulosalardan farqli o'laroq, his-tuyg'ularni baham ko'rishga urg'u beriladi. Shunday qilib, T-guruh ishtirokchilari o'zlarining so'zlari va xatti-harakatlari ular bilan muloqotda bo'lgan odamlarda qanday qilib hissiy reaksiyalarni keltirib chiqarishini bilib olishadi.

### Guruh turlari
Bir nechta guruh turlari mavjud.

**Vazifa guruhlari** shu yerda va hozirga e'tibor qaratadilar, ular bajarish, faoliyat va qayta ishlash orqali o'rganishni shuningdek, kundalik hayot ko'nikmalari va mehnat ko'nikmalarini o'z ichiga oladi.

**Baholovchi guruhlar guruhning** malakalari, xulq-atvori, ehtiyojlari va funksiyalarini baholashga qaratilgan va bu guruh jarayonidagi birinchi qadamdir.

**Mavzuli muhokama guruhlari** ishtirokni rag'batlantirish uchun barcha a'zolar tomonidan baham ko'rilishi mumkin bo'lgan umumiy mavzuga e'tibor qaratadi.

**Rivojlantiruvchi guruhlar** a'zolarni boshqa a'zolar bilan ketma-ket tashkil etilgan ijtimoiy o'zaro munosabatlar ko'nikmalarini rivojlantirishga undaydi.

#

**O'z-o'ziga yordam guruhlari** qo'llab-quvvatlovchi va ta'lim beruvchi bo'lib, asosiy e'tibor hayotni to'xtatuvchi yagona muammo atrofida shaxsiy o'sishga qaratilgan (masalan, Anonim alkogolizm).

**Yordam guruhlari** inqirozda boshqalarga yordam berishga qaratilgan va inqiroz yo'qolguncha va odatda o'z-o'ziga yordam guruhiga yetgunga qadar buni davom ettiradilar.

**Targ'ibot guruhlari** o'z-o'zini o'zgartirishga emas, balki boshqalarni o'zgartirishga yoki tizimni o'zgartirishga qaratilgan: "A nuqtadan B nuqtaga olish".

**Psixoterapiya guruhlari** o'zlarining xatti-harakatlariga ta'sir qiladigan o'tmishdagi muammolarga duch kelgan odamlarga yordam berishga qaratilgan.

## Manbalar