open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sarg

## Sarg materiali
**Sarg** (Сарг) - bu metall o`ramasi hisoblanib, asosan mashinasozlik xom-ashyosi sifatida metall zavodlarida ishlab chiqariladigan mahsulot hisoblanadi.

## Qo`llanilish sohalari
Sarg materialidan sanoatning boshqa bir turli sohalarida ham foydalaniladi.

* mustahkamlovchi materiallar
* mahkamlash materiallari
* yuqori bosimli qurilmalarning  korpuslari
* avtomobil ishlab chiqarishda
* maishiy texnikalar qobiq-korpus qismlari

## Ehtiyot choralari

* transportatsiya - mahsulotni tashishda tezlikka ehtiyot bo'lish lozim, aks holda u muvozanatini yo'qotishi bilan hatto transport vositasini ham foydalanib bo`lmas holga keltirib qo`yadi.
* yuklash va tushirish - material o`rami juda og`ir hisoblanadi shuning uchun u kranlarda yoki og`irbardosh karalarda yuklab bo`shatilinadi.
* rulonni ochishda o`ta ehtiyotkorlik talab etiladi. Mustahkam va zich holatdagi o`ram ochilishi bilan kengayib yoyilishga harakat qiladi. Ushbu vaqtda atrofdagi odamlar yoki texnikalarga qattiq shikast yetkazishi mumkin. Rulonlar asosan gazpayvandlagich orqali gardishdan halos etilib bo`shatilinadi.
Dengiz hukmdori

**Dengiz hukmdori** () — 2004–2005-yillarda efirga uzatilgan Janubiy Koreyaning epik teleseriali. Ushbu tarixiy drama 2003-yilda Choe Inhoning tomonidan yozilgan „*Hae-sin“* romani asosida suratga olingan boʻlib, unda Silla sulolasi davrida qullikdan to Sharqiy Osiyo dengizlari va xalqaro savdoda hukmronlik qilib, qudratli dengiz sarkardasi darajasigacha koʻtarilgan Jang Bogo hayoti tasvirlanadi.

Serial tomoshabinlar tomonidan yaxshi kutib olingan va 8 mamlakatga eksport qilinib, taxminan 1,8 million AQSH dollari miqdorida foyda keltirgan.

## Rollarda

* Choi Soo-jong – Jang Bogo (yoki Gungbok);
** Baek Sung-hyun – Gungbokning yoshligi;

* Chae Shi-ra – Jami xonim;

* Song Il-kook – Yeom Jang (yoki Yeom Moon);
** Hong Hyun-ki – Yeom Moonning yoshligi;

* Soo Ae – Jung-hwa;
** Lee Yeon-hee – Jung-hwaning yoshligi.

## Manbalar


## Havolalar

*  
*
Sahro shahzodasi

**Sahro shahzodasi** () — 2010-yilda Mike Newell tomonidan suratga olingan AQSh jangari fantastik filmi.

## Rollarda

* Jake Gyllenhaal – Doston, shahzoda;
** Will Foster – Dostonning bolaligi;
* Gemma Arterton – Tamina, Alamut malikasi;
* Ben Kingsley – Nizom, qirol Sharamanning ukasi;
* Toby Kebbell – Garsiv, fors shahzodasi;
* Alfred Molina – Umar;
* Richard Coyle – Tus, fors shahzodasi;
* Ronald Pickup – qirol Sharaman, Doston, Tus va Garsivning otasi;
* Reece Ritchie – Bis, Dostonning doʻsti;
* Steve Toussaint – Seso;
* Darwin Shaw – Asoka;
* Gísli Örn Garðarsson – Hassansinlar rahbari

## Manbalar


## Havolalar

* 
* 
* 
*
Kelly Chiavaro

**Kelly Chiavaro** (1996-yil 3-iyulda tugʻilgan) futbolchi va plyaj futboli oʻyinchisi boʻlib, Brasilerio Feminino Série A1 ligasidagi Santos klubining darvozaboni sifatida faoliyat yuritadi. Kanadada dunyoga kelgan boʻlsa-da, u xalqaro plyaj futboli musobaqalarida Italiya milliy terma jamoasi safida toʻp surgan.
## Yoshlik yillari
Chiavaro yoshligida AS Blainville va Lakeshore SC jamoalarida futbol oʻynagan.
## Kollejdagi faoliyati
2016-yilda Chiavaro Amerika Qo‘shma Shtatlaridagi Colgate Raiders jamoasiga qoʻshilgan. Chiavaro Colgate universitetidagi toʻrt yillik talabalik faoliyati davomida 65 ta oʻyinda ishtirok etib, 270 ta seyv amalga oshirgan va 17 ta oʻyinda darvozasi daxlsizligini saqlab qolgan. 2018-yilda, uchinchi bosqich talabalik paytida, u Patriot ligasida yilning eng yaxshi darvozaboni deb tan olingan.
## Klubdagi faoliyati
2018 va 2019-yillarda Kelly Québec Futbol Premyer-ligasida AS Blainville jamoasi safida toʻp surgan.

2020-yilda Chiavaro Isroilning oliy ligasi hisoblanadigan Ligat Nashimda faoliyat yurituvchi Maccabi Emek Hefer WFC jamoasiga oʻtgan. 2021-yilda u Italiyaning oliy ligasi Serie Aʼda ishtirok etadigan Napoli klubiga qoʻshilgan.
2022-yilda Chiavaro Brasileiro Feminino Série A1 ligasida oʻynaydigan CR Flamengo klubi bilan shartnoma imzolagan. 2023-yil 13-aprelda Chiavaro Brasileiro Feminino Série A2 ligasida qatnashadigan Botafogo jamoasiga oʻtgani eʼlon qilingan.

2024-yil 11-yanvarda Chiavaro Braziliyaning eng yuqori divizionida oʻynaydigan Santos jamoasiga oʻtgani maʼlum boʻlgan.
## Xalqaro faoliyati
Chiavaro Kanada va Italiya fuqaroligiga ega. 2022-yilda „Napoli“ jamoasi safida oʻynayotgan paytda, u Italiya ayollar milliy plyaj futboli terma jamoasiga taklif etilgan. U Yevropa plyaj futboli kubogida ishtirok etgan. Musobaqa Portugaliyaning Nazare shahrida oʻtkazilgan.
## Shahsiy hayoti
Chiavaro argentinalik futbolchi Sole Jaimes bilan ishqiy munosabatlarda. Ular ikkalasi ham Italiyada „Napoli“ jamoasi safida futbol oʻynagan paytlarida tanishganlar.
## Manbalar

## Havolalar
*
Boris Mazixov

Boris Beslanovich Mazikov (1940-yil 7-aprel, Shalushka, Kabardino-Balkaria ASSR – 2020-yil 6-iyul, Nalchik) – rus sovet va kabardin yozuvchisi, nosir va jurnalist. Rossiya Yozuvchilar uyushmasi va Rossiya Jurnalistlar uyushmasi aʼzosi. Rossiya Federatsiyasida xizmat koʻrsatgan madaniyat xodimi „Adige psal’e“ gazetasi bosh muharriri (1982-1997).

## Biografiyasi
1940-yil 7-aprelda Kabardino-Balkaria ASSRning Chegmen tumani Shalushkaqishlogʻida tugʻilgan.

1958-yildan Shalushkin oʻrta maktabida oʻrta taʼlim olganidan soʻng, 1959-yilgacha mahalliy kolxozda ishlagan. 1959-yildan 1964-yilgachaKabardino-Balkaria davlat universitetining filologiya fakulteti. 1979-yilda KPSS Markaziy komiteti huzuridagi ijtimoiy fanlar akademiyasini tamomlagan. 1964-yildan 1967-yilgacha Kabardino-Balkaria ASSR matbuot boshqarmasida ishlagan. 1967-yildan 1979-yilgacha „Lenin gyuegu“gazetasining muxbir, boʻlim mudiri va mas’ul kotibi lavozimlarida ishlagan. 1979-yildan 1982-yilgacha KPSSning Kabardino-Balkaria viloyat qoʻmitasi televideniye va radioeshittirish boʻlimi mudiri lavozimida ishlagan. 1982-yildan 1997-yilgacha, oʻn besh yil davomida, B. B. Masixov „Adige Zabur“ gazetasining bosh muharriri boʻlgan.

Rossiya Yozuvchilar uyushmasi va Rossiya Jurnalistlar uyushmasi aʼzosi, 1981-yildan 1992-yilgacha Kabardino-Balkaria Jurnalistlar uyushmasi raisi etib saylangan, Federal kengash aʼzosi va Rossiya Jurnalistlar uyushmasi kotibi boʻlgan. 1960-yillardan boshlab B. B. Mazixovning birinchi adabiy toʻplamlari paydo boʻla boshladi, keyinchalik u rus va kabardin tillarida yigirmadan ortiq novella va hikoyalar toʻplamini nashr etdi, ular orasida "Kuz xazonrezgi pallasi, " „Katta ayiq yulduz turkumi“ va „Oq qaldirgʻoch“ kabi mashhur asarlar.

Asosiy faoliyatidan tashqari, u ijtimoiy-siyosiy ishlar bilan ham shugʻullangan, B. B. Mazixov ikki marta Kabardino-Balkara ASSR Oliy Kengashi deputati etib saylangan.

## Manbalar
Dmitriy Mayzels

Dmitriy Lvovich Mayzels (haqiqiy ismi – Samuel Leontevich Mayzels; 1888-yil 4-aprel, Minsk – 1941-yil noyabr, Leningrad) – rus shoiri va tarjimoni.

## Biografiyasi
Shoir 1888-yilda Minskda tugʻilgan. 1910-yil 27-mayda Liverpuldan „Mavritaniya“ transatlantik kemasida Nyu-Yorkka joʻnab ketgan. Nyu-Yorkda bosmaxonada ishlagan. 1914-yillarda Vilnoda istiqomat qilgan. 1914-1915-yillarda harbiy xizmatni oʻtayotganda yaralangan va komissiya qaroriga koʻra xizmatdan boʻshatilgan. Davolanishdan soʻng Petrogradga koʻchib oʻtib, u yerdagi universitetga oʻqishga kirgan. „Arion“ adabiy toʻgaragiga aʼzo boʻlgan va „Arion“ homiyligida chop etiladigan „Rudin“ jurnalining hissadorlari safida boʻlgan. Uning she’rlari 1915-1916-yillarda mazkur jurnalda chop etilgan. Shu jurnalda Georgiy Maslov, Nikolay Otsup, Anna Regatt, Vsevolod Rojdestvenskiy, Viktor Trivus va Larisa Reysner kabi ijodkorlarning asarlari ham nashr qilingan. Oʻsha yillarda Mayzels dastlab Kanoner koʻchasidagi 12-uyda, keyinchalik esa Angliya shoh koʻchasining 46-uyida (Savdo koʻchasi bilan kesishgan joyda, 27-uy) istiqomat qilgan.

Dmitriy Lvovich 1918-yil 18-mayda „Arzamas“ jamiyati tomonidan tashkil etilgan „Peterburg shoirlari kechasi“da ishtirok etdi. 1919-yilgacha „Arion“ jamiyati ishida ishtirok etishni davom ettirdi va Ryazan sanʼat uyining ochilishida ishtirok etdi. Bu uy raisining yordamchisi lavozimini egalladi. Ryazan sanʼat uyi qoshidagi Shoirlar uyushmasining sheʼriy almanaxlari ishtirokchisi boʻlgan. 1920-yil may oyida Shoirlar uyushmasi Butunrossiya shoirlar uyushmasining Ryazan boʻlimiga aylantirildi va Dmitriy Mayzels uning raisi etib saylandi.

1918-yilda Petrograddagi „Siring“ nashriyotida uning sevgilisi Dora Levinaga bagʻishlangan yagona sheʼriy toʻplami „Trium“ nashr etildi. Mayzeltsning Dora Levina bilan 1914-1927-yillardagi yozishmalari Levina arxivida saqlanib qolgan.

## Manbalar
Natalya Bardo

**Natalya Sergeyevna Bardo** (Krivozub; 1988-yil 5-aprel, Moskva) – rus teatr va kino aktrisasi, model, qoʻshiqchi va teleboshlovchi.

## Tarjimai hol
Natalya Krivozub (2010-yildan – Bardo) 1988-yil 5-aprelda Moskvada tugʻilgan. Otasi Sergey Ivanovich Krivozub – sovet yengil atletikachisi, 1973-yilda Duysburgda (GFR) oʻtkazilgan oʻsmirlar oʻrtasidagi Yevropa chempionatida langar bilan sakrash boʻyicha gʻolib boʻlgan. Onasi xususiy tadbirkorlik bilan shugʻullangan. Ota-onasi Natalya hali kichkina paytida ajrashishgan. U onasi tarbiyasida oʻsgan. 2010-yilda Natalya Krivozub familiyasini onasining familiyasi – Bardoga oʻzgartirgan. Aktrisaning aytishicha, uning ona tomonidan buvisining buvisi Fransiyada yashagan va parfyumer Fransisko Bardoga turmushga chiqqan.

Maktab davrida u sanʼat maktabiga qatnagan, basketbol, balet va badiiy gimnastika bilan shugʻullangan. Bolalar musiqa maktabida fortepiano sinfida tahsil olgan. U vokal bilan ham shugʻullanadi.

„Moskva bank instituti“ xususiy oliy oʻquv yurti qoshidagi Moskva bank iqtisodiyot kollejini (MBEK) „Bank ishi“ mutaxassisligi boʻyicha tamomlagan. Bundan tashqari, u modellik biznesi va aktyorlik maktabini ham bitirgan. 2012-yilda Boris Shukin nomidagi Teatr institutining qoʻshimcha taʼlim boʻlimini „Aktyorlik mahorati“ yoʻnalishi boʻyicha tugatgan (badiiy rahbari – dotsent Mixail Malinovskiy).

Oʻn sakkiz yoshida birinchi marta kinoda suratga tushdi. U rejissyor Natalya Bondarchukning „Pushkin. Oxirgi duel“ (2006) nomli dramatik badiiy filmida Liza rolini ijro etdi.

2015-yilning yozida Marat Basharov bilan hamkorlikda „Birinchi kanal“da „Janob va Xonim OAV“ nomli koʻngilochar telekoʻrsatuvni olib borgan.

## Manbalar
Olga Bell

**Olga Bell** (**Balashova**, 1983-yil 3-oktyabr Moskva, SSSR) – amerikalik musiqachi (pianinochi), bastakor va qoʻshiq muallifi. Dirty Projectors guruhining sobiq aʼzosi.

## Tarjimai hol
Moskvada tugʻilgan. Yetti yoshida onasi bilan birga Alyaskaning Ankorij shahriga koʻchib ketgan.

Alyaskada rus pianinochisi Svetlana Velichkodan pianino chalishni oʻrgangan. 2005-yilda Nyu-Angliya Konservatoriyasini (Boston) tugatgach, Nyu-Yorkka koʻchib borib, ommabop (shu jumladan elektron) musiqada oʻzini sinay boshlagan. Shu bilan birga, besh yil davomida pianino darslari berish va teatrda joʻrnavozlik qilish orqali kun koʻrgan.

2007-yilda u tuzgan guruh Bell nomli mini-albomni chiqargan. 2011-yilda Gunnar Olsen va Jeyson Neyzeri bilan birgalikda Diamonite nomli elektron-pop albomini yaratgan. Qisqa muddat Chairlift pop-rok guruhida ishtirok etgan, soʻngra Dirty Projectors guruhiga klavishchi va vokalchi sifatida qoʻshilgan. Shuningdek, koʻp cholgʻuli musiqachi Tom Vek bilan hamkorlik qilgan (Nothankyou dueti).

2014-yilda Olga „Kray“ nomli etno-albomini chiqardi. Uning soʻzlariga koʻra, bu „aslida 12 kishilik ansambl uchun yaratilgan akademik asar (garchi ular orasida barabanchi, baschi va gitarachi ham bor)“ edi. Albomning har bir asari oʻsha paytda mavjud boʻlgan Rossiya Federatsiyasining hududlaridan biriga bagʻishlangan edi. Bir nechta kompozitsiyaning matni xalq ogʻzaki ijodi namunalari boʻlsa, boshqalari mualliflik asarlaridir (Olga ularni yaratishda unga onasi Marina koʻmaklashgani haqida aytadi).

2016-yilda elektron musiqaga qaytib, uchinchi Tempo studiyaviy albomini chiqardi.

## Manbalar
Sasha Belyayeva

**Sasha Belyayeva** (**Aleksandra Belyayeva**, 1998-yil 28-noyabr, Kaluga viloyati, Sosenskiy shahri) – rossiyalik qoʻshiqchi, qoʻshiq muallifi va jamoat arbobi. 2019-yilda oʻzining mustaqil debyut mini-albomi Greatest Illusion (inglizcha – „Eng buyuk illyuziya“) ni chiqardi. Vice jurnali bu chiqishni „oʻta ilgʻor“ deb taʼrifladi va L’Officiel Belyayevani „yilning eng kutilgan musiqiy ijrochisi“ deb atadi. Sasha oʻzining maxfiy chiqishlari bilan mashhur boʻlib, ular hozirda ikkita: Osakadagi Cherkov Sveta va Nyu-Yorkdagi Roksi-Sity teatr-konsert zalida joylashgan maxfiy xonada. Ikkala tomoshaga ham faqat shaxsiy taklif orqali kirish mumkin edi.

Belyayeva karyerasini model sifatida boshlagan va Fransiyaning Chanel moda uyi bilan shartnoma tuzgan. Hozirgi vaqtda AQShdagi yirik ovoz yozish studiyasi bilan shartnoma imzolagan yagona rossiyalik musiqachidir. Uning asarlari „atmosferali innovatsion pop-musiqa“ sifatida tavsiflanadi.

## Tarjimai holi
Sasha Belyayeva 1998-yil 28-noyabrda Kaluga viloyatining kichik kon shaharchasi Sosenskiyda tugʻilgan. U muqaddas avliyo Nikolay Podlesskiy (Kondaurov)ning nabirasi. 14 yoshida Belyayeva oʻqishni davom ettirgan holda moda sanoatidagi faoliyatini boshladi. Uning debyuti Parijda Karl Lagerfeldning Chanel moda uyi kolleksiyasi koʻrgazmasida boʻlib oʻtdi va keyinchalik u bilan shartnoma imzoladi. Tez orada Belyayeva musiqa karyerasiga eʼtibor qaratish uchun bir yillik tanaffus oldi.

## Biznes
Belyayeva „Fourth Turning“ („Toʻrtinchi oʻzgarish“) nomli media platformasini yaratdi, loyiha nomini Shtraus-Xau avlodlar nazariyasining soʻnggi bosqichidan olgan. Yangiliklar xabarnomasiga obuna boʻlgach, veb-sayt foydalanuvchilari OAV faoliyati, intervyular, soʻnggi siyosiy voqealar va sanʼat sohasidagi yangiliklar haqidagi tahliliy maʼlumotlarga kirish imkoniyatiga ega boʻladilar.

## Manbalar
Nikolay Mayorov

**Nikolay Petrovich Mayorov** (1919-yil 20-may – 1942-yil 8-fevral) rus shoiri, urush davri ijodkorlaridan biri.

## Biografiyasi
Simbirsk viloyatining Sizran uyezdi Kanadey volostidagi Durovka qishlogʻida (hozirda mavjud emas) ishchilar oilasida dunyoga kelgan. Shoirning oʻsmirlik va ilk yoshlik davri Birinchi Sovet Vatani taqdirini boshidan kechirgan Ivanovo shahri bilan chambarchas bogʻliq. U oʻn yoshidan boshlab shu yerda yashab, shaharning eng nufuzli taʼlim dargohlaridan biri – 9-sonli umumtaʼlim maktabini (hozirda Ivanovo shahridagi 26-maktab) tamomlagan. 1937-yilda Moskva davlat universitetining tarix fakultetiga oʻqishga kirgan. 1939-yildan boshlab bir vaqtning oʻzida M. Gorkiy nomidagi Adabiyot institutida tahsil olgan va Pavel Grigoryevich Antokolskiyning sheʼriyat seminarida ishtirok etgan.

1941-yil oktyabrida Nikolay Mayorov Moskva shahridagi Krasnopresnenskiy harbiy komissarligi tomonidan Ishchi-Dehqon Qizil Armiyasi safiga chaqirildi. U 331-oʻqchi diviziyasining 1106-oʻqchi polkidagi pulemyot rotasining oʻqchisi sifatida xizmat qilgan.

Sovet qoʻshinlarining birinchi yirik hujumi paytida – 1942-yil 8-fevralda Smolensk viloyatining Karmanov tumanidagi Barantsevo qishlogʻi yonidagi jangda halok boʻlgan. Uning halok boʻlgan joyi va qabri uzoq vaqt davomida aniqlanmagan edi. Smolensk viloyatining Gagarin tumanidagi Karmanovo qishlogʻidagi birodarlik qabriga dafn etilgan.

## Faoliyati
Uning bir nechta she’ri oʻqish paytida „Moskva universiteti“ gazetasida chop etilgan. 1939 va 1940-yillarda yozilgan ikki dostoni saqlanib qolmagan. Qo‘lyozmalarning koʻp qismi, chamasi, urush boshlanishida saqlash uchun topshirilgan chamadon bilan birga yoʻqolgan. Saqlanib qolgan sheʼriy asarlari uning vafotidan soʻng nashr etilgan.

2013-yilda Nikolay Mayorovning nomaʼlum maktab she’rlari bitilgan uchta daftar topildi (RGALI, f. 1346, op. 4, yed. xr. 101). Bu daftarlarni 1960-yilda Mixail Kulchitskiyning singlisi topshirgan edi. Kulchitskiy Mayorov bilan birga Adabiyot institutida P. Antokolskiy rahbarligidagi seminarda tahsil olgan edi.

## Xotirasi
Ivanovo shahrining koʻchalaridan biri shoir Mayorov nomi bilan atalgan.

Mayorovning bronzadan yasalgan byust-haykali Ivanovodagi Adabiyot xiyobonida oʻrnatilgan.

## Manbalar
Fábio Lima (futbolchi, 1993)

**Fábio Virjinio de Lima** ()(1993-yil 30-iyun Araçagida tugʻilgan) – professional futbolchi, BAA Pro-ligasining „ Al Vasl“ klubida yarim himoyachi ampulasida oʻynaydi. Braziliyada tugʻilgan, Birlashgan Arab Amirliklari futbol terma jamoasi tarkibida oʻynaydi.

## Klub karyerasi
Lima Braziliyaning 2-darajali ligasi ishtirokchisi „Atletiko Goianiense“ klubi bilan 2012-yilda shartnoma imzolagan. 2013-yilgi mavsumda Braziliya A Seriyasining „Vasko da Gama“ klubiga ijaraga berilgan va 1 ta oʻyinda ishtirok etgan.

2014-yilning 21-iyulida Lima bosh murabbiy Jorginyo tavsiyasiga koʻra BAA ligasi ishtirokchisi „Al Vasl“ jamoasi bilan ikki yillik shartnoma imzolagan.

Bu jamoada Fábio dastlabki mavsumidayoq asosiy oʻyinchilardan biriga boʻlgan va ketma-ket uch mavsum mavsum yakunida chempionat toʻpurarlari uchligidan joy olgan.

2018-yilning may oyida u klub bilan toʻrt yillik muddatga yangi shartnoma imzolagan.

## Xalqaro martaba
De Lima Braziliya terma jamoasida oʻynamagan va BAA terma jamoasida oʻynashi mumkin edi, chunki u 2020 yilning fevralida BAA fuqaroligini olgan. 2020-yil 12-oktabr kuni Birlashgan Arab Amirliklari terma jamoasi safida Oʻzbekistonga qarshi oʻrtoqlik oʻyinida debyut qilgan. Fábioning debyut oʻyinida BAA terma jamoasi 1-2 hisobida Oʻzbekistonga magʻlub boʻlgan. De Lima futbol boʻyicha 2022-yilgi jahon chempionati saralash oʻyinlarida qatnashib, Malayziya (4:0) va Indoneziya (5:0) terma jamoalari bilan oʻyinlarda dubl qayd etgan.

2024-yil yanvar oyida Fabio BAA terma jamoasi tarkibida 2023-yilgi Osiyo Kubogida ishtirok etgan. Turnirda BAA terma jamoasi 1/8 finalga qadar yetib borgan va Tojikiston terma jamoasiga penaltilar seriyasida magʻlub boʻlgan.

## Faoliyat statistikasi
### Klub

### Terma jamoa

## Yutuqlar
**Al Vasl**

* BAA Prezidenti kubogi sohibi: 2023-24

## Bahsli holatlar
2015-yilgi mavsumning 7-aprel kuni BAAning OAVlari Fábioni BAA oliy dvizionida Oʻzbekiston fuqarosi sifatida roʻyxatdan oʻtganligi haqida maʼlumot berishgan. Maʼlumotga koʻra, Fábio de Lima nomiga berilgan berilgan Oʻzbekiston fuqarolik pasporti Toshkent shahar, Hamza tumani IIB tomonidan 2013-yilda berilgan koʻrsatilgan. Bu holat Oʻzbekiston OAVlarida ham keng yoritilgan. Taniqli futbol mutaxassislaridan biri, 2012—2017-yillarda Birlashgan Arab Amirliklari futbol tizimida faoliyat olib borgan Alisher Nikimbayevni taʼkidlashicha pasport soxta boʻlgan:

2020-yil fevral oyida Lima Amirlik fuqaroligini olgan. BAA terma jamoasida 4 yildan beri oʻynab kelayotgan futbolchi 2024-yil 15-oktyabrda, 2026-yilgi jahon chempionati saralash bosqichi doirasida Oʻzbekistonga qarshi uchrashuvga BAA terma jamoasi tarkibida kelmagan. Uning bu oʻyinga tashrif buyurmasligi soxta pasport ishi bilan bogʻliqligi taxmin qilinadi.

## Eslatmalar

 
 

## Manbalar

## Havolalar

* 
* 
* Fábio de Lima Transfermarkt saytida
Mahmut Makal

Maxmut Makal (1930-yil, Gyulagach – 2018-yil 10-avgustda, Anqara) – turk yozuvchisi, shoiri va pedagogi. Uning „Bizning qishlogʻimiz“ (turkcha: Bizim Köy) nomli asari turk adabiyotida „qishloq adabiyoti“ janriga asos soldi.

## Biografiyasi
Boʻlajak shoir 1930-yilda Gyulagach tumanidagi Demirji qishlogʻida tavallud topgan. 1943-yilda Ivriz qishloq institutiga oʻqishga kirib, u yerda adabiyot va she’riyat ilmini oʻzlashtirgan. Ilk she’rlarini 1945-yilda „Türk’e Dogʻru“ jurnalida, 1946-yilda esa „Köy Enstitüsü“ jurnalida eʼlon qilgan. Ayniqsa, Makalning „Varlık“ jurnalida chop etilgan „Qishloqdan maktublar“ asari keng jamoatchilik eʼtiborini qozongan.

Maxmut Makal 1947-yilda qishloq xoʻjaligi institutini tugatgach, olti yil davomida qishloqda o‘qituvchilik qildi. 1950-yilda o‘qituvchilik faoliyati davomida orttirgan tajribasiga asoslangan „Bizning qishlogʻimiz“ (turkcha: Bizim Köy) nomli kitobini nashr ettirdi. Bu asar Turkiyada „qishloq adabiyoti“ janrining asoschisi boʻlib qoldi. „Bizning qishlogʻimiz“ mamlakat boʻylab keskin munozaralarga sabab boʻldi, bu esa Makalning hibsga olinishi va maʼlum muddat qamoqda saqlanishiga olib keldi.

Shoir 1953-yilda Anqaradagi Gʻoziy universitetiga oʻqishga kirdi va Fransiyaga tashrif buyurdi. Safar davomida Yevropa sotsiologiya markazida tadqiqotlar olib bordi. 1965-yilda esa Ishchi partiyasidan parlament aʼzoligiga oʻz nomzodini qoʻydi. Soʻngra Adana, Anqara va Antalyadagi boshlangʻich maktablarda faoliyat yuritgan. 1971-yilda Istanbuldagi imkoniyati cheklangan bolalar maktabida turk tili o‘qituvchisi sifatida ishlagan. 1971-1972-yillarda „Bizim Köy Publshing“ nashriyotiga rahbarlik qilgan, 1972-yilda esa Ka-Foskari universitetida turk tili va adabiyoti fanlarini oʻqitgan.

Yozuvchi 2018-yil 10-avgustda Anqarada vafot etdi.

## Manbalar
Pianinochi haqida afsona

**Pianinochi haqida afsona** () — 1998-yilda Giuseppe Tornatore tomonidan suratga olingan ingliz tilidagi italyan dramatik filmi. Unda bosh rollarni Tim Roth, Pruitt Taylor Vince va Mélanie Thierry kabi aktyorlar ijro etgan. Ushbu film Giuseppe Tornatorening ingliz tilida suratga olingan ilk filmi hisoblanadi.

## Rollarda
* Tim Roth — 1900 (Danny Boodman T.D. Lemon 1900)
** Roman Kuznietcov — 1900 (2-yil oldingi)
** Easton Gage — 1900 (4-yil oldingi)
** Cory Buck — 1900 (8-yil oldingi)
* Pruitt Taylor Vince — Max Tooney
* Mélanie Thierry — The Girl
* Bill Nunn — Danny
* Heathcote Williams — Dr. Klauserman
* Clarence Williams III — Jelly Roll Morton
* Peter Vaughan — The Shopkeeper
* Niall O'Brien — Harbor Master
* Gabriele Lavia — Farmer
* Sidney Cole — musiqachi
* Harry Ditson — Captain Smith
* Adrian McCourt
* Kevin McNally
* Eamon Geoghegan
## Manbalar


## Havolalar

* 
* 
* 
*
Oʻrdak goʻshti

**Oʻrdak goʻshti** — oshpazlik va gastronomiya maʼlumotlariga koʻra chuchuk va sho‘r suvlarda yashaydigan Anatidae oilasiga mansub bir nechta qush turlarining go‘shti hisoblanadi. O‘rdak goʻshti dunyo bo‘ylab ko‘plab oshxonalarda iste’mol qilinadi. Bu goʻshti temirga boy, yuqori yog‘li va proteinli go‘shtdir. „O‘rdakcha“ atamasi aslida yosh hayvonni anglatsa-da, bu shunchaki menyu nomi bo‘lishi ham mumkin.

Chuchuk suv o‘rdaklarining bir turi mallard xonakilashtirilgan; xonakilashtirilgan o‘rdak turli xil mamlakatlarda keng tarqalgan parranda hisoblanadi. Pekin o‘rdaklari, ayniqsa, Shimoliy Amerikada muhim ahamiyatga ega bo‘lgan parranda turi hisoblanadi. **Magret** atamasi xususan foie gras tayyorlash uchun maxsus boqilgan mulard yoki moskva (yoxud Barbari) o‘rdaklarining ko‘krak go‘shtlari ishlatiladi.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* Rombauer, Irma S., et al. *Joy of Cooking*, Scribner, 1997. .
## Havolalar

* Domestic duck types
* Domestic duck nutrition values
Ozarbayjon 2006-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlarida

Ozarbayjonlik sportchilar 2006-yil 10-fevraldan 26-fevralga qadar Italiyaning Turin shahrida boʻlib oʻtgan 2006-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlarida ishtirok etdi. Bu mamlakatning Qishki Olimpiadadagi uchinchi ishtiroki hisoblanadi. Delegatsiya tarkibiga amerikalik Kristin Fraser va rossiyalik Igor Lukanindan iborat muz raqsi juftligi kirgan. Ular musobaqani 19-oʻrinda yakunlagan. Hozirgi kunga qadar Ozarbayjon Qishki Olimpiada oʻyinlarida medalga sazovor boʻlmagan

## Tarixi
Ozarbayjon Respublikasi Milliy Olimpiada qoʻmitasi 1992-yilda Sovet Ittifoqi parchalanganidan soʻng tashkil etilgan. 1993-yil 1-yanvarda Xalqaro Olimpiada qoʻmitasi tomonidan tan olingan. Ozarbayjon 1996-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlaridan boshlab barcha Olimpiadalarda qatnashib kelmoqda. Qishki Olimpia oʻyinlarida esa ilk bor 1998-yilda, Naganoda ishtirok etgan. Ozarbayjon yozgi Olimpiada oʻyinlarida koʻplab medallarni qoʻlga kiritgan boʻlsa-da, qishki Olimpiadaoʻyinlarida hech qachon medal qoʻlga kiritmagan.

2006-yil Turin shahrida boʻlib oʻtgan Qishki Olimpiada oʻyinlarida Ozarbayjon delegatsiyasi faqat bitta juftlikdan – Kristin Fraser va Igor Lukanindan iborat muz raqsi jamoasi bilan ishtirok etdi. Yopilish marosimida Ozarbayjon bayrogʻini Milliy Olimpiada qoʻmitasi yordamchisi Teymur Jafarov koʻtardi.

## Figurali uchish

Kristin Fraser AQShning Montclair (New Jersey) shahridan, Igor Lukanin esa Rossiyaning Yekaterinburg shahrida tavallud topgan. Ular juftlik sifatida oldin ham – 2002-yilgi Qishki Olimpiya oʻyinlarida Ozarbayjon sharafini himoya qilganlar. Turin Olimpiadasi vaqtida Freyzer 25 yoshda, Lukanin esa 30 yoshda boʻlgan.

Muz raqsi bahslari uch bosqichda, har biri alohida kunda boʻlib oʻtgan. Umumiy hisobda musobaqada 24 juftlik ishtirok etgan.

* 17-fevral kuni oʻtkazilgan majburiy raqs bosqichida Ozarbayjon juftligi 27,27 ball toʻplagan.
* Ikki kun oʻtib, original raqs () bosqichida ular 43,83 ball oldilar.
* Keyingi kuni, erkin raqs () bosqichida esa 77,14 ball toʻpladilar.

Ularning jami natijasi – 148,24 ball, bu bilan Fraser va Lukanin 19-oʻrinni egalladilar.

Kalit soʻz: MR = Majburiy raqs, ER = Erkin raqs, OR = Original raqs

## Manbalar
Gavriil Makarov

Gavriil Ivanovich Makarov (adabiy taxallusi Duon Dyangili; 1914-1956) – sovet Yokutiya shoiri, tarjimoni va pedagogi. SSSR Yozuvchilar uyushmasi aʼzosi (1945-yildan). Ulugʻ Vatan urushi ishtirokchisi.

## Biografiyasi
Gavriil Ivanovich Makarov 1914-yil 27-fevralda Yakutiyaning Churapchi ulusi Boltogin naslegining Kındal hududida tugʻilgan. Suntar ulusidagi Toybohoy maktabini tugatgan. 1937-yilda S. A. Novgorodov nomidagi Churapchi pedagogika bilim yurtiga oʻqishga kirgan.

Shoir 1943-yil kuzida Qizil Armiya saflariga chaqirildi. Uning guruhi Irkutsk viloyatining Jigalovo temir yo‘l stansiyasiga yetkazilgan 300 dan ortiq otni kuzatib borish vazifasini bajargan. Keyinchalik Sharqiy frontga pulemyotchi etib tayinlandi. 1945-yilda militaristik Yaponiya qismlariga qarshi Xaylar tumani yaqinida olib borilgan harbiy operatsiya paytida koʻkrak va yuzidan ogʻir jarohat olgan boʻlib, oqibatda uzoq vaqt davomida Katta Xingan harbiy shifoxonasida davolanishga majbur boʻlgan.

Gavriil 1946-yil noyabr oyida oʻz vatani Churapchaga qaytib keldi. 1949-yilda Yakutiya oʻqituvchilar institutini, 1955-yilda esa Maksim Gorkiy nomidagi Adabiyot institutini tamomladi. Qishloq maktablarida o‘qituvchi boʻlib ishladi.

## Ijodi
Makarov 1932-yildan boshlab asarlarini nashr etishni boshlagan. Birinchi she’riy to‘plami „Tөrөөbүt kүүleber“ (yakutchadan tarjimasi – „Ona qoʻynida“) 1936-yilda chop etilgan. Shoirning she’rlari Tiyeyelyaxep va Mashinist Xabiiriis taxalluslari bilan respublika gazetalari „Kiim“ va „Eder bassabiik“ sahifalarida bosilib chiqqan, shuningdek yosh yozuvchilar to‘plamlariga kiritilgan. Urush boshlanishidan oldin Duon Dyangili taxallusi ostida she’rlar yozishni boshlagan.

Duon Dyangili rus va sovet mumtoz adabiyotini yakut tiliga eng mohir tarjimonlaridan biri sanaladi. U tarjima qilgan asarlar orasida Pushkinning „Skazka o pope i o rabotnike ego Balde“, Mixail Lermontovning „Mtsiri“ va „Uznik“,
Nekrasovning „Knyaginya Trubetskaya“ asarlari bor. Yakutiya adabiyotidagi eng muhim va eʼtiborga loyiq voqealardan biri uning „Yevgeniy Onegin“ tarjimasining alohida kitob shaklida nashr etilishi boʻldi. Bu tarjima Yakutiya adabiyotida katta ahamiyatga ega hodisa sifatida baholandi.

## Manbalar
Sasha Makarov

Sasha (A. P.) Makarov (1930-yil 19-iyun kuni Parijda vafot etgan) – 1910-1920-yillarda tanilgan rus bastakori, musiqachi va shoiri****.

## Biografiyasi
Parij muhojirlar gazetasi „Vozrojdeniye“ning taʼkidlashicha, Makarov Tiflisda tugʻilgan millionerning oʻgʻli boʻlgan. U loʻli ansambllari bilan chiqish qiladigan pianinochi sifatida mashhur boʻlgan (uning oʻzi loʻli millatiga mansubligini aniqlab boʻlmaydi) va loʻli romanslarining taniqli ijrochisi, xonanda Yuriy Morfessining doimiy joʻrnavozi sifatida nom qozongan. U, shuningdek, Ivan de Lazari bilan gitara duetida ham ijro etgan. (Morfessi oʻz xotiralarida Makarovni „Sankt-Peterburgning toʻrtta eng yaxshi gitarachisi“ roʻyxatiga kiritadi).

Oktyabr inqilobidan soʻng Rossiyani tark etdi. Parijda oʻrnashib qolishidan avval Istanbul, Venetsiya, Vena va Pragada yashab, u yerda mohir gitarachi sifatida tanildi. 1927-yildan boshlab Parijdagi mashhur „Grand Ermitage Moscovite“ („Katta Moskva Ermitaji“) restoranining badiiy rahbari boʻldi. Rus muhojiri Nina Krivosheina oʻsha paytda taxminan 60 yoshlarda boʻlgan Sasha Makarovning ijrosini „past, xirildoq ovoz, gitarada yengil joʻrlik“ deya eslagan. U 1930-yil iyun oyida vafot etdi va Parij yaqinidagi Neuillyda dafn etildi.

Makarovning kompozitor va shoir sifatidagi oʻz ijodiy asarlari orasida mashhur „Vi prosite pesen, ix net u menya“ romansi, „Uvyali poslednie rozi“, „Kak svetok dushistiy“, „Priznanie kavkazsa v lyubvi“ qo‘shiqlari hamda Apollon Grigorevning „Dve gitari“ romansiga yaratgan musiqasi bor. Vladimir Mayakovskiy Makarovning uslubini masxara qilgan. U oʻzining „Klop“ nomli pyesasiga „Toska Makarova po Vere Xolodnoy“ degan toʻqima qoʻshiq nomini kiritgan (kino ssenariysi-moslashtirilmasida „Pozabud pro kamin“ asarida esa „Lyubov Makarova k Vere Xolodnoy“, valsi deb nomlangan).

## Manbalar
Al-Hakim I

**Al-Hakim I** (; taxminan 1247-yil – 1302-yil 19-yanvar) toʻliq ismi Abul-Abbos Ahmad al-Hakim bi-amrulloh ibn Abu Ali al-Hasan ibn Abu Bakr, Qohirada hukmronlik qilgan va Mamluklar davlatiga boʻysungan ikkinchi Abbosiy xalifa. 1262–1302-yillarda hukmronlik qilgan.

## Hayoti
Al-Hakim I 1262–1302-yillarda Qohira xalifasi boʻlgan. Uning nasli 1118–1135-yillarda hukmronlik qilgan Abbosiylar xalifasi al-Mustarshidga borib taqaladi. 1258-yilda Bagʻdod moʻgʻullar qoʻliga oʻtgach, al-Hakim I Damashqqa qochib ketdi va u yerda arab qabilalari boshligʻi Iso ibn al-Muhanna bilan doʻstlashdi. Iso al-Hakimni xalifalikka tayinlanishiga harakat qilgan. Biroq 1259–1260-yillarda moʻgʻullarning Suriyaga bosqini bilan bogʻliq tartibsizliklar vaqtida al-Hakim Halabga ketishga majbur boʻlgan va oʻsha yerda hukmronlik qila boshlagan. 1261-yilda Qohirada Abulqosim Ahmad al-Mustansir xalifa deb eʼlon qilingan. Al-Hakim Ahmad al-Mustansirga Iroqqa yurishlarida hamrohlik qilgan, shuningdek, unga xalifa sifatida boʻysungan. Biroq Abulqosim Ahmad Iroqning Hit shahri yaqinida moʻgʻullar tomonidan koʻpchilik bosqinchilar bilan birga oʻldirib yuborilgan. Shundan keyin Qohiraga qaytgan al-Hakim 1262-yilda al-Mustansirning oʻrniga xalifalikka tayinlangan. Al-Hakimning Abbosiylar bilan qarindoshlik aloqalari juda uzoq va zaif boʻlgani bois uning haqiqatan ham oʻzi daʼvo qilganidek Abbosiylar sulolasidan boʻlgan yoki yoʻqligini aniqlash mumkin emas. Shunday boʻlsa-da, Mamluk sultonlari hukmronligi ostida Qohirada 39 yil davomida hukmronlik qilgan va Qohiraning barcha keyingi xalifalari uning avlodiga boʻlgan. 1262-yildan keyin Qohira xalifasi lavozimida saqlanib qolgan boʻlsa-da, Mamluk sultonlari uni uy qamogʻida saqlagan. 1296-yilning dekabr oyiga kelib, Sulton Lajin al-Hakimni ozod qilgan va unga kattaroq maosh berib, shahardagi uylardan birida yashashiga ruxsat bergan.

## Oilasi
Al-Hakimning nasli Al-Mustarshidga borib taqaladi.

## Manbalar

* 

## Adabiyotlar
* Amitai-Preiss, Reuven. *Mongols and Mamluks: The Mamluk-Ilkhanid War 1260-1281*. Cambridge: Cambridge University Press, 1995. Pp. 58–59, 61–63.
* 
* Glubb, John Bagot. *Soldiers of Fortune: The Story of the Mamlukes*. New York: Dorset Press, 1988. Pp. 77, 80, 171.
*
Natalya Kornelyevna

**Natalya Kornelyevna Abramseva** (1954-yil 17-avgust, Moskva – 1995-yil 6-fevral, Moskva) – rus bolalar yozuvchisi.
## Biografiyasi
Natalya Abramseva harbiy xizmatchi Korneliy Kornelyevich Abramsev (keyinchalik taniqli yozuvchi-dramaturg) va rus tili hamda adabiyoti oʻqituvchisi Lyudmila Nikolayevna oilasida dunyoga kelgan. Koʻp oʻtmay, otasi Ukrainaning kichik Belokorovich shaharchasiga xizmat safariga yuborilgan, boʻlajak yozuvchi ota-onasi bilan u yerda ikki yil yashagan. Bolalik paytida orqa miya kasalligiga chalingani tufayli, Natalya toʻshakka mixlanib qolgan. Jismoniy xastaligiga qaramay, Natalya toʻlaqonli hayot kechirishga harakat qilgan: koʻp kitob oʻqigan, nafaqat rus tilida, balki ingliz va ispan tillarida ham kitoblar oʻqir, hikoyalar va ocherklar yozardi. Biroq yozuvchining asosiy mashgʻuloti ertaklar yozish boʻlib qolgan. Adibaning 40 yil umr koʻrgani tibbiyotda noyob va tushuntirib boʻlmas holat hisoblanadi.
Natalya Abramseva bolalar va kattalar uchun jami 120 ga yaqin ertak va hikoya, 12 ta teatr pyesasi yozgan. Uning asarlari koʻplab xorijiy tillarga tarjima qilingan; Rossiya, yaqin va uzoq xorij mamlakatlar teatrlarida pyesa sifatida sahnalashtirilgan; asarlari multfilmlar ssenariylariga asos boʻlgan. „Skazki dlya dobrix serdes“, „Raduga v sochelnik“, „Rojdestvenskiye gryozi“, „Chudesa da i tolko“, „Chto takoye zima“, „S kem razgovarivayut sobaki“ toʻplamlari alohida kitob boʻlib nashr etilgan. Natalya Abramsevaga „Spokoynoy nochi, malishi!“ telekoʻrsatuvining bir nechta ssenariylari tegishli.
1978-yilda „Lastochka“ ertagi eʼlon qilingan va shu bilan uning ertaklarining zafarli yurishi boshlangan. 1984-yilda u bir vaqtning oʻzida „Ogonyok“ va „Sovetskaya jenshina“ jurnallarining yillik mukofoti sovrindori boʻlgan. 90-yillarda adibaning asarlari xalqaro miqyosda keng shuhrat qozongan.
1985-yilda uning „Skazka o vesyoloy pchele“ nomli birinchi kitobi, 1988-yilda „Chto takoye zima“ toʻplami, 1990-yilda „Den rojdeniya“ toʻplami chop etilgan, 1992-yilda esa yozuvchi ertaklari bilan bezatilgan taqvim nashrdan chiqqan.
1978-yildan boshlab uning asarlari „Vechernyaya Moskva“, „Sudarushka“ gazetalarida, „Rabotnitsa“, „Poznayka“, „Liza“, „Foma“ va boshqa koʻplab jurnallarda muntazam ravishda nashr etib borilgan.
1990-yilda u SSSR Yozuvchilar uyushmasiga aʼzo boʻlgan. 1995-yil 6-fevralda vafot etgan va Vagankovskiy qabristoniga dafn etilgan.
## Manbalar
Az-Zohir

**Abu Nasr Muhammad ibn an-Nosir** () (1175 yil – 1226-yil 11-iyul), **al-Zohir bi-amrulloh** (; ) shoh nomi bilan mashhur. 1225–1226-yillarda Bagʻdodda hukmronlik qilgan Abbosiylar xalifasi. 1225-yilda otasi an-Nosirning oʻrniga Abbosiylarning 35-xalifasi etib tayinlangan.

## Hayoti
Az-Zohir bi-amrulloh xalifa an-Nosir va Asmo Ummu Muhammadning oʻgʻli boʻlgan. Toʻliq ismi Muhammad ibn Ahmad an-Nosir, kunyasi *Abu Nasr*. 1189-yilda an-Nosirning vorisi etib tayinlangan. Qisqa muddat davom etgan hukmronligi davrida soliqlarni kamaytirgan va bosqinlarga qarshi turish uchun kuchli qoʻshin tuzgan. Az-Zohir 1226-yil 10-iyulda, taxtga oʻtirganidan 9 oy oʻtib vafot etgan.

## Oilasi
Az-Zohirning Hayot xotun ismli kanizagi boʻlib, asli turk millatiga mansub boʻlgan. Hayot xotun xalifaning sevimli va ishonchli kanizagi, shuningdek, uning oʻgʻillaridan birining onasi boʻlgan. Az-Zohirning oʻlimidan soʻng ozod qilib yuborilgan. Hayot xotun 1241-yil 16-avgustda vafot etgan va xalifa al-Mustadiy maqbarasiga dafn qilingan. Xalifaning Bob Javhar ismli yana bir kanizagi bor edi. U ham turk boʻlib, az-Zohirning sevimlisi ayollaridan edi. Bob Javhar 1241-yil 1-avgustda vafot etgan va Rusofa qabristonidagi xalifa qabrlari yoniga dafn qilingan. Az-Zohirning yana boshqa bir turk kanizagi boʻlib, u boʻlajak xalifa al-Mustansir I ning onasi edi.

## Yana qarang

* As-Saray masjidi – az-Zohirning otasi an-Nosir tomonidan qurilgan.
* Zumurrud Xotun masjidi va maqbarasi – az-Zohirning buvisi tomonidan qurilgan.
* Umar Suhravardiy maqbarasi.

## Manbalar
Grace Aguilar

**Grace Aguilar** (talafuzzi: Greys Agilar; 1816-yil 2-iyun, Xakni – 1847-yil 16-sentyabr, Mayn ,Frankfurt) – ingliz yozuvchisi, sentimental romanlar muallifi.
## Biografiyasi
Grace (Miriam) Aguilar 1816-yil 2-iyunda Haknida (hozirgi Londonning bir qismi) diniy taʼqiblardan qochib Ispaniyadan Angliyaga koʻchib kelgan yahudiy savdogar oilasida tugʻilgan. Tugʻilganda unga Miriam ismi berilgan. U uyda taʼlim olgan. Onasi qatʼiy diniy qarashlarni tutgan va qizini har kuni Muqaddas Kitobni oʻqishga majbur qilargan.
Grace Aguilar bolaligidan to umrining oxirigacha juda zaif sogʻliqqa ega boʻlgan. Unga optimizm va Xudoga boʻlgan ishonch kuch bagʻishlagan. Rivoyatga koʻra, vafotidan sal oldin u shunday degan: „U meni oʻldirsa ham, men Unga ishonishda davom etaman“.

Gracening ilk adabiy tajribasi yetti yoshidan boshlab yuritar boshlagan kundaliklari hisoblanadi (bu odat yozuvchining umrining oxirigacha saqlanib qolgan). Oʻn ikki yoshida u „Gustavus Vas“ nomli drama yozgan. Uning adabiy asarlarining ilk nashri 1835-yilda muallifi koʻrsatilmagan holda chop etilgan „The magic wreath“ sheʼriy toʻplami boʻlgan. Shundan soʻng, uydagi tarbiya va ona mehrini mavzu qilgan, oʻzaro bogʻliq ikkita hikoya – „Home influence“ (24 marta nashr etilgan, London, 1869) va „The mother’s recompense“ (21 marta nashr etilgan, London, 1869) paydo boʻlgan. Bu asarlar barcha oʻquv yurtlarida va eng yaxshi ingliz oilalarida keng tarqalgan. Garchi u har doim va hamma joyda xristianlik axloqi qoidalariga amal qilgan boʻlsa-da, ayni paytda ota-bobolarining diniga sodiq qolgan
. Bu uning „Women of Israel“ (2 jild, London, 1845; 6-nashr 1870), „The Jewish faith“ (London, 1847), „The martyrs, or the vale of cedars“ va „Womanʼs friendship“ (11-nashr, London, 1870, nemischa tarjimasi Leypsig, 1867) asarlarida yaqqol koʻzga tashlangan.

Uning asarlarining toʻliq nashri (8 jild) 1861-yilda Londonda chop etilgan, bundan tashqari ularning koʻpchiligi „Tauchnitz Collection of British authors“ toʻplamida ham oʻrin olgan.
## Manbalar
Oʻtib ketadi (albom)

**Oʻtib ketadi** – Jonim guruhining dastlabki va yagona musiqiy albomi. 2000-yilda Tarona records leybli orqali chiqarilgan.

## Treklist
1. „Oʻtib ketadi“
2. „Yulduz va oy“
3. „Yomgʻir“
4. „Armonda“
5. „Ayirdilar“
6. „Ilk oydin oqshomda“
7. „Uyalmagin“
8. „Sen“
9. „Tomchi yoshlar“
10. „Xayol“
11. „Koʻz yoshlar“
12. „Lambada“
13. „Qarama koʻzlarimga“

## Manbalar
Isidor Aguirre

**Isidora Aguirre Tupper** (ispancha: Isidora Aguirre Tupper; 1919-yil 22-mart, Santyago, Chili – 2011-yil 25-fevral, Santyago) chililik yozuvchi, dramaturg va pedagog.

## Biografiyasi
Fernando Agirre Errasuris va rassom Mariya Tupper Xuneusning qizi (1893—1965). U Santyagodagi Janna d’Ark maktabida taʼlim olgan, keyinchalik 1937-yildan 1939-yilgacha ijtimoiy fanlar, adabiyot, musiqa, zamonaviy balet va tasviriy sanʼatni oʻrgangan. 1940-yilda Mariya ispaniyalik erkakka turmushga chiqqan. Bir necha yil u bilan qishloq joylarida yashagan.
1949-yilda u Parijga yoʻl olgan va teatr hamda kino bilan shugʻullanishni davom ettirib, rassom-illyustratorlik yoʻli bilan tirikchilik qilgan. U Oliy kinematografiya maktabida, kyinchalik aniqrogʻi 1951-yildan boshlab Santyagoda tahsil olgan. 1952-yilda Taʼlim vazirligining Teatr akademiyasi qoshidagi dramaturgiya kurslariga oʻqishga kirgan.

## Ijodi
Isidor asosan Amerika va Yevropaning koʻplab mamlakatlarida sahnalashtirilgan ijtimoiy mavzulardagi dramatik asarlar yozgan. Uning eng mashhur asari „Pergola de las flores“ boʻlib, u „XX asrning ikkinchi yarmida Chili teatri rivojlanish tarixidagi muhim voqealardan biri“ga aylangan.
1954-yilda „Taliya“ teatri I.Agirrening birinchi pyesasi – „Polnochniy dogovor“ni sahnalashtirgan. Muallifning boshqa pyesalari: „Karolina“ (1955, Chili universiteti „Eksperimental teatri“), „2x2=5“ (1957, Konsepsiondagi universitet teatri). I. Agirrening (M. Roxas bilan hamkorlikda) „Población Esperanza“ nomli dramasi mashhur boʻlib, unda shahar qashshoqlari hayotining ogʻirligi tasvirlangan. 1959-yilda bu pyesani taniqli chililik rejissyor P.de la Barra Konsepson universiteti teatrida sahnalashtirgan.
Teatr tanqidchilari Chili xalq afsonasi asosida yozilgan „ Las tres Pascualas“ (Las tres Pascualas, 1957) romantik dramasini yuqori baholashgan.
I. Agirre „Eksperimental teatr“ qoshidagi teatr maktabida va Chili universitetida Chili teatri tarixidan dars bergan.
I. Agirre romanlar ham yozgan. 1987-yilda chop etilgan birinchi romani onasining tarjimayi holiga asoslangan, ikkinchisi („Carta a Roque Dalton“, 1990) salvadorlik shoir Roke Daltonga bagʻishlangan, uchinchisi („Santiago de diciembre a diciembre“, 1998) esa Salvador Alende prezidentligi va uning Augusto Pinochet tomonidan agʻdarilishi fonidagi sevgi qissasi hisoblanadi. 1973-yil 11-sentyabrdagi harbiy toʻntarishdan soʻng Agirre universitetdagi ishini yoʻqotgan, shundan keyin u muhojirlikda: Kito, Kali, Bogota va Mexikoda teatr toʻgaraklarini boshqargan.
U 2011-yil 25-fevral kechasi o‘pka yetishmovchiligi tufayli vafot etgan.
## Manbalar
Mariya Makarova

**Mariya Vladimirovna Makarova** (1977-yil 6-sentyabr, Krasnodar) – Rossiyalik qo‘shiqchi, shoira va bastakor boʻlib, „Masha va ayiqlar“ rok guruhining tashkilotchisi hamda vokalchisi hisoblanadi.

## Biografiyasi
Kubon davlat universitetining jurnalistika fakultetini bitirgan.

Makarova oʻzining musiqiy faoliyatini Krasnodarda radiostansiyada didjey sifatida ishlashdan boshlagan. 1990-yillarning oʻrtalarida Krasnodarning „Makar Dubay“ va „Drink“ guruhlarida chiqishlar qila boshlagan. 1996-yilda qo‘shiqchi oʻz qo‘shiqlarini Krasnodarda gastrolda boʻlgan „Megapolis“ guruhi solisti Oleg Nesterovga topshirgan. 1997-yildayoq Oleg Nesterov bilan shartnoma imzolagan va Nesterov Makarovaning prodyuseriga aylangan. Xuddi shu yili Makarova musiqachilarni toʻplab, „Masha va ayiqlar“ guruhini tuzgan hamda Moskvaga koʻchib oʻtgan.

1997-yildan 2000-yilgacha Masha Makarova bir guruh tarkibida faoliyat yuritgan. Mazkur guruh 2000-yilda, „Maksidrom“ festivalidan 10 kun oldin tarqalib ketgan.Oleg Nesterovning fikricha, qoʻshiqchi yoshligida rok yulduziga xos hayot kechirishga yetarli kuch-quvvati yetishmagan.

1999-yilda Masha Makarova Oleg Nesterov bilan birgalikda „Gde sveti?“ deb nomlangan qo‘shiqni yozib oldi va shu nomli klipni ham suratga olishdi. Bu qoʻshiq „Where Have All the Flowers Gone“ qoʻshigʻining tarjimasi boʻlib, aslida „Tixiy Don“ romanidagi xalq qoʻshigʻiga asoslangan. Nemis tilida uni Marlen Ditrix, fransuz tilida esa Dalida kuylagan.

2008-yilda Masha Makarova Ya Maha loyihasi doirasida elektron musiqa bilan tajribalar oʻtkazdi. Loyiha „Masha va Ayiq“ guruhi qo‘shiqlariga remiks tayyorlaydigan Viktor Burko va Sergey Minko bilan hamkorlikda amalga oshirildi. Ammo bir qo‘shiqdan nariga oʻtmadi: Makarova „ayiqlar“siz chiqish qilish oʻzi uchun qiziqarli emasligini anglab yetdi.

## Manbalar
Xoʻja porso

**Xoʻja porso** — Fargʻona viloyatining Margʻilon shahrida joylashgan mahalla. Aholisi 6 607 nafar (2018).
## Aholisi

## Manbalar
Vasiliy Makeyev

Vasiliy Stepanovich Makeyev (1948-yil 29-mart kuni Stalingrad viloyatining Kleymenovskiy qishlogʻida tugʻilgan) – rus sovet yozuvchisi, nasrnavisi va shoiri. 1971-yildan boshlab SSSR Yozuvchilar uyushmasi aʼzosi boʻlgan. 2007-yilda Rossiya Federatsiyasining xizmat koʻrsatgan madaniyat xodimi unvoniga sazovor boʻlgan. Shuningdek, Volgograd viloyatining faxriy fuqarosi (2007) hamda Rossiyaning Katta adabiyot mukofoti sovrindori (2008) hisoblanadi. Volgograd viloyatining faxriy fuqarosi (2007). Rossiya Katta adabiy mukofoti laureati (2008).

## Biografiyasi
1948-yil 29-martda Stalingrad viloyatining Novoanninskiy tumanidagi Kleymenovskiy qishlogʻida dunyoga kelgan.

1966-1971-yillarda Maksim Gorkiy nomidagi Adabiyot institutida taʼlim olgan. 1971-yildan 1972-yilgacha „Yosh leninchi“ viloyat gazetasida faoliyat yuritgan. 1972-yildan 1980-yilgacha Quyi Volga kitob nashriyotida muharrir lavozimida ishlagan. 1980-yildan boshlab Mixail Lukonin nomidagi Volgograd Adabiyotchilar uyi direktori va RSFSR Yozuvchilar uyushmasi Volgograd viloyati yozuvchilar tashkilotining adabiy toʻgaragi rahbari sifatida faoliyat olib borgan.

1971-yildan SSSR Yozuvchilar uyushmasining aʼzosi boʻlgan. 1962-yildan boshlab sheʼriy asarlar yozish orqali adabiy ijod bilan shugʻullana boshlagan. 1966-yilda Makeyevning qalamidan chiqqan „Yelkadagi osmon“ nomli ilk kitobi nashr etildi. Kitobning soʻzboshisida yozuvchi M. K. Lukonin shunday deb yozgan edi: „…Makeyev sheʼriyatga tegishli, sheʼriyat esa unga tegishli. Soʻzni tabiiy his etish qobiliyati, hissiyotliligi, qalb saxovati, nozik tuygʻulari, tasvirlarining rangdorligi, oʻtkir sheʼriy nigoh – bular uning kuchi hisoblanadi“. 1971-yilda Makeyev „Okolitsa“ sheʼriy toʻplami uchun SSSR Yozuvchilar uyushmasiga qabul qilindi. Keyinchalik uning „Poklonenie“ (1974), „Pora medosbora“ (1978), „Senozornik“ (1979), „Pod kazachim solnishkom“ (1983), „Chistie chetvergi“ (1976), „V kakie nashi leta“ (1999), „Kazachya serga“ (2006) nomli toʻplamlari nashr etildi. 2007-yilda uning uch jildlik „Tanlanganlar“ toʻplami nashrdan chiqdi va bu asar uchun Rossiyaning Katta adabiyot mukofotiga sazovor boʻldi.

## Manbalar
Alpomish (stadion)

**Alpamish stadioni** (*baʼzi oʻrinlarda sport majmuasi,* ) – Oʻzbekistonning Termiz shahrida joylashgan, bir necha sport turlarini oʻtkazish imkoniyatiga ega boʻlgan futbol stadioni.

## Tarix
Ilgari bu stadion mahalliy „Surxon“ futbol klubining uy arenasi boʻlgan, biroq Oʻzbekiston Superligasining bir qator klublari (jumladan, „Surxon“) uy stadionidagi yorugʻlik tizimi va maydon chimining sifati oʻyin oʻtkazish talablariga javob bermaganligi sababli, oʻz maydonidagi oʻyinlarini boshqa klublarning stadionlarida oʻtkazishga majbur boʻlgan.

## Tavsif

„Alpamish“ futbol stadioni 6000 tomoshabinga moʻljallangan. Maydon chimi tabiiy qoplamaga ega.

## Manbalar

## Havolalar
Sergey Maksimov

Sergey Sergeyevich Maksimov (asl familiyasi: chet elda Pashin, SSSRda Pasxin; 1916-yil 1 (14)-iyun, Chernopen qishlogʻi, Kostroma guberniyasi – 1967-yil 12-mart, Los-Anjeles) – rus nasrnavisi, shoiri va dramaturgi. Maksimov rus muhojirligining ikkinchi toʻlqini vakili hisoblanadi.

## Biografiyasi
Sergey Sergeyevich Volgadagi Chernopen qishlogʻida, eski eʼtiqodli oilada, qishloq oʻqituvchisining farzandi boʻlib dunyoga kelgan. 1918-yilda Maksimovning otasi Yaroslavlda soʻl eserlarning qoʻzgʻolonida qatnashgani sababli, taʼqiblardan choʻchib, dastlab Kostromaga koʻchib oʻtdi, 1923-yilda esa Moskvaga joylashdi.

Maksimov bolaligidan boshlab ijod qilishga qiziqib kelgan; uning birinchi eʼlon qilingan hikoyasi „Baken“ (1931-yilda „Murzilka“ jurnalida nashr etilgan) edi. Shoir shuningdek „Ogonyok“, „Yoj“, „Smena“ jurnallarida ham oʻz asarlarini chop ettirgan. Maksimov 1934-yilda Toʻqimachilik institutiga oʻqishga kirgan.

1936-yilda „sovetlarga qarshi tashviqot“ ayblovi bilan 5 yilga hukm qilinib, jazoni Sevjeldorlagʻda oʻtagan. Ozodlikka chiqqandan soʻng (1941-yil) unga Moskvada yashash taqiqlangan va Kalugaga koʻchib ketgan.

Maksimov ikkinchi emigratsiya davrining eng isteʼdodli yozuvchilaridan biridir. U oʻz hikoyalarida sovet konslagerlarida zulm qurboni boʻlgan alohida shaxslar taqdirini juda qiziqarli va taʼsirchan tarzda tasvirlaydi. Bu hikoyalar keyinroq yaratilgan V. Shalamovning lager hikoyalari kabi eʼtiborga sazovordir. „Denis Bushuyev“ Stalin davri voqealarini aks ettiruvchi oilaviy roman boʻlib, unda insonlarning ichki dunyosi va oʻzaro munosabatlari tasvirlanadi, shuningdek, davlat hokimiyati va uning lagerlari tomonidan bu hayotga boʻlgan tahdid ham koʻrsatiladi. Bu tahdid oxir-oqibat oilani parchalab yuboradi. Romanning ikkinchi kitobi birinchisiga nisbatan ancha zaif. Maksimov gʻayrioddiy taqdirlarni ham alohida epizodlarda, ham katta syujet qatlamlarida yorqin tasvirlashga muvaffaq boʻladi.
## Manbalar