Muhammad Said al-Qaddal

**Muhammad Said al-Qaddal** (arabcha: محمد سعيد القدال) sudanlik ziyoli va tarixchi edi, uning tadqiqotlari va qarashlari, ayniqsa ayrim sudanlik diniy jamoalar va mafkuraviy partiyalar tarixi hamda taʼlim dasturlari sohasidagi tadqiqotlari chuqurligi va ravshanligi bilan ajralib turadi.

## Hayoti
Muhammad Said al-Qaddal 1935-yilda sharqiy Sudandagi Sinkatda tugʻilgan, u yerda u Qur’onni oʻrgangan. Uning otasi, Shayx al-Qaddal, Yamanning Hadramavt viloyatida ishlash uchun yuborilgan edi, shuning uchun al-Qaddal va uning oilasi u yerga koʻchib oʻtgan va u oʻrta maktabni ham oʻsha yerda oʻqigan.

## Taʼlimi
Al-Qaddal quyidagi joylarda tahsil olgan:

* Xartum shtati boshlangʻich maktablari.
* 1958-yil, Xartum universiteti Sanʼat fakulteti.
* Kaliforniya universitetida magistrlik darajasi.
* Xartum universitetida Sudan zamonaviy tarixi boʻyicha PhD darajasi.

## Kasbiy faoliyati

* 1966–1969-yillar: Taʼlim vazirligi, tarix boʻyicha yordamchi inspektor.
* 1970–1972-yillar: Oliy oʻqituvchilar instituti, Tarix boʻlimi mudiri.
* 1982–1986-yillar: Xartum universiteti Tarix boʻlimi, lektor.
* 1987–1992-yillar: Xartum universiteti dotsenti
* 1993–2000-yillar: Adan universiteti dotsenti
* 2000–2003-yillar: Xartum universiteti dotsenti
* 2004-yil: Xartum universiteti professori

## Ilmiy maqolalari

* *Mahdiylar urushi tarixi boʻyicha jahon konferensiyasi*, Xartum universiteti: 1981
* *Arab universitetlarida aspirantura tadqiqotlari*, Xartum universiteti: 1982
* *1884-yilgi Berlin konferensiyasidan yuz yil oʻtgach*, Ugandadagi Makerere universiteti: 1984
* *Arab tarixini qayta yozish*, Arab tarixchilari ittifoqi, Bagʻdod: 1984
* *Afrikadagi ijtimoiy oʻzgarish*, Harare, Zimbabve: 1986
* *Islom merosini tiklash jamiyati*, Adan universiteti: 1992
* *Misr–Sudan munosabatlari*, Qohira: 1997
* *Gʻarb–Arab munosabatlari*, Iordaniyadagi Filadelfiya universiteti: 2003
* *Sanʼat fakulteti oʻquv dasturining rivojlanishi*, Yamandagi Hudayda universiteti: 2004
* *Hadramiylarning Janubi-Sharqiy Osiyoga migratsiyasi*, Kuala-Lumpur: 2005

## Asarlari

* *Milliy demokratik inqilob bosqichida taʼlim*: 1970.
* *Mahdiylar davlati va Habashiston* (asl nomi: *al-Mahdiyah wa-al-Habashah*): 1973.
* *Sudan Kommunistik partiyasi va 1969-yilgi Sudan harbiy toʻntarishi*: 1985.
* *Imom al-Mahdiy: sudanlik qoʻzgʻolonnining bir manzarasi* (asl nomi: *al-Imam al-Mahdi: Lawha li-thaʼir sudani*): 1986.
* *Mahdiylar davlati iqtisodiy siyosati*: 1987.
* *Sudanda islom va siyosat* (asl nomi: *Al-Islam wa-al-siyasiyyah fi al-Sudan*) (kitob): 1992.
* *mansublik va begonalashuv: Sudan tarixidan tadqiqotlar*: 1992.
* *Zamonaviy Sudan tarixi* (asl nomi: *Taʼrikh al-Sudan al-hadith*): 1993.
* *Shayx al-Qaddal Posho: Hadramavtdagi sudanlik oʻqituvchi* (asl nomi: *Al-Shaykh al-Qaddal Basha*): 1997.
* *Sulton Ali bin Solih al-Ku’ayti: Hadramavtda yarim asrlik siyosiy kurash*: 1998.
* *Kuper: Sudan qamoxonalaridagi siyosiy mahbus xotiralari*: 1997.
* *Sudan Kommunistik partiyasi tarixidagi bosqichlar*: 1999.
* *Yevropaning zamonaviy tarixi boʻyicha qoʻllanma: Uygʻonish davridan Ikkinchi jahon urushigacha*: 2000.
* *Universitet ilmiy ishlari yozish boʻyicha qoʻllanma*: 2000.
* *Shayx Mustafo al-Amin: Habashistondan Gamburgagacha umr yoʻli*: 2003.

## Vafoti
2008-yil 6-yanvarda, 73 yoshida, al-Qaddal Sudanning Xartum shahrida toʻsatdan yuzaga kelgan sogʻliq muammosi oqibatida vafot etdi va oʻsha yerda dafn qilindi.

## Manbalar