Nargis Datt

**Nargis Dutt — aktrisa**(**Fotima Rashid,** 1929-yil 1-iyun — 1981-yil 3-may) — hind kinosida ishlagan hind aktrisasi va siyosatchisi. Hind kinosi tarixidagi eng buyuk aktrisalardan biri sifatida eʼtirof etilgan u besh yoshida „*Talash-E-Haq*“ (1935-yil) filmida kichik rolda ekrandagi debyutini qilgan, lekin uning aktyorlik faoliyati aslida *Tamanna* nomli (1942-yil) filmi bilan boshlagan edi.

Oʻttiz yillik faoliyati davomida Nargis koʻplab tijoriy jihatdan muvaffaqiyatli va tanqidiy eʼtirofga sazovor boʻlgan filmlarda suratga tushgan, ularning koʻpchiligida u aktyor Raj Kapur bilan birga suratga tushgan. Uning eng mashhur roli — „Oscar“ mukofotiga nomzod boʻlgan „*Ona Hindiston*“ (1957-yil) filmidagi Radha roli boʻlib, u „Eng yaxshi aktrisa“ uchun Filmfare mukofotiga sazovor boʻlgan. U 1960-yillarda filmlarda kamdan-kam hollarda suratga tushardi. Uning ushbu davrdagi baʼzi filmlariga „*Raat Aur Din*“ (1967-yil) dramasi kiradi, u uchun u „Eng yaxshi aktrisa“ nominatsiyasi uchun birinchi Milliy kino mukofotini oldi.

Nargis 1958-yilda *Hindistonning onasi* hamkasbi Sunil Duttga turmushga chiqdi. Birgalikda ularning uch nafar farzandi bor edi, ular orasida aktyor Sanjay Dutt ham bor. Nargis turmush oʻrtogʻi bilan birgalikda oʻsha davrning bir qancha yetakchi aktyorlari va qoʻshiqchilarini yollagan va chegara hududlarida sahna koʻrinishlarini oʻtkazgan Ajanta sanʼat madaniyati truppasini tuzgan. 1970-yillarning boshida Nargis Hindistonning Spastik Jamiyatining birinchi homiysi boʻldi va uning tashkilot bilan keyingi faoliyati uning ijtimoiy ishchi sifatida tan olinishiga olib keldi, keyinroq esa 1980-yilda Rajya Sabha nominatsiyasiga sazovor boʻladi.

## Yoshligi
Nargis 1929-yil 1-iyunda tugʻilgan, Fotima Rashid sifatida Bengaliya prezidentligi, Britaniya Hindistoni (hozirgi Kalkutta , Gʻarbiy Bengaliya, Hindiston) panjoblik musulmon oilasida tugʻilgan. Uning otasi Abdul Rashid, ilgari Moxanchand Uttamchand Tyagi („Mohan Babu“), aslida islomni qabul qilgan Ravalpindilik Mohyal Brahmin kastasining badavlat panjoblik hindu vorisi boʻlgan edi. Uning onasi Benares shtatining Benares shahridan boʻlgan Jaddanbai Husayn boʻlib, u islomni qabul qilgan hindu brahmin musulmon oilasida tugʻilgan va hind klassik musiqa qoʻshiqchisi va hind kinosining dastlabki kashshoflaridan biri boʻlgan. Keyin Nargisning oilasi Panjobdan Ollohobodga, Agra va Oud birlashgan provinsiyalariga koʻchib oʻtishdi va Kalkutta, Bengaliya prezidentiga joylashishdi.  U Nargisni oʻsha paytda Hindistonda rivojlanayotgan kino madaniyatiga kiritgan. Nargisning oʻgay ukasi Anvar Husayn ham kino aktyori boʻlgan.

## Faoliyati
Fotima 1935-yilda olti yoshida „*Talashe Haq*“ filmida ilk bor suratga tushdi, u *chaqaloq Nargis* deb nomlanadi. Nargis ( [ˈnərɡɪs]) forscha soʻz boʻlib, nargis gul degan maʼnoni anglatadi. Keyinchalik u barcha filmlarida *Nargis* sifatida eʼtirof etilib kelingan.

## Shaxsiy hayoti
Nargis „*Awaara*“ va „*Shri 420*“ filmlarida uning hamkasbi boʻlgan aktyor Raj Kapur bilan uzoq vaqt munosabatda boʻlgan. Bu paytda esa Raj Kapur uylangan va farzandli edi. Nargisga oʻz rafiqasi bilan ajrashishdan bosh tortgach, ularning yaʼni Raj Kapur va Nargisning toʻqqiz yillik munosabatlariga nuqta qoʻyildi.

## Merosi

2011-yilda Rediff.com uni barcha davrlarning eng buyuk aktrisasi sifatida qayd etib, shunday deb taʼkidladi: „Uzoq koʻrinishga, uslubga, nafislikka va nihoyatda iliq ekranga ega aktrisa, Nargis haqiqatan ham nishonlanadigan yetakchi xonimdir“deya taʼriflangan edi. *The Tribuneʼdan* ML Dhavan shunday dedi: „Deyarli barcha filmlarida Nargis orzu qilingan va ilohiylashtirilgan ayolni yaratgan. Nargisning ekran tasvirining xarizmasi shundaki, u oddiy va nafis oʻrtasida teng qulaylik bilan tebranadi“ deya iliq fikr bildiradi Dvahan.

## Manbalar