Market Square (San Francisco)

**Market Square** (ilgari **Gʻarbiy mebel bozori va tovar savdos markazi** yoki **San-Fransisko savdo markazi** va **Twitter binosi**) – San-Fransisko, Kaliforniya, AQShning Mid-Market kvartalidagi Art Deco uslubidagi binosi. Market Street koʻchasi 1355-uyda joylashgan boʻlib, 1937 yilda qurilgan. Dastlab mebel sanoatida chakana va ulgurji sotuvchilar uchun koʻrgazma zali sifatida xizmat qilgan. 21-asrning boshlarida bino ofis va chakana savdo maydoniga keng koʻlamli transformatsiya qilindi va bugungi kunda Twitter ijtimoiy tarmoq xizmati egasi X Corp kompaniyasining bosh qarorgohi sifatida tanilgan.

## Joylashuvi
Bino 1355-uy, Market Street koʻchasida joylashgan  , Toʻqqizinchi va Oʻninchi koʻchalar orasidagi kvartalning uzunligini egallagan, boshqa tomondan Stevenson koʻchasi bilan chegaralangan , Bino San-Fransiskoning Mid-Market mahallasidan oʻrin egallagan holda , Beshinchi koʻcha, Market Street, Mission Street va Van Ness Avenue bilan  va shaharning markaziy ishbilarmonlik tumani bilan chegaralangan . Tarixiy jihatdan, Market Streetatrofidagi bu hudud 20-asrning boshlarida koʻplab teatrlar va kino saroylari egallagan teatr tumani boʻlgan, masalan, binoning qarshisida joylashgan Foks teatri bunga misol  .

## Arxitektura

Bino birinchi navbatda Art Deco uslubida     Maya Revival meʼmorchiligining qoʻshimcha elementlari bilan yaratilgan  . Penhaus xalqaro uslubi keyinchalik taʼmirlash jarayonida berilgan . Bino „Capital Co. Architects“ arxitektura firmasi tomonidan ishlab chiqilgan, ammo saqlovchilar loyihada ishtirok etgan aniq meʼmorlardan birontasini aniq bilishmaydi . Oʻzining hozirgi konfiguratsiyasida, bir nechta keng qamrovli taʼmirlash va kengaytirishdan soʻng, u Market, toʻqqizinchi va oʻninchi koʻchalar boʻylab jabhalar bilan „L“ shaklidagi koʻrinishga ega . Har bir jabhada bir nechta qum rangli terakota ustunlari mavjud boʻlib, ular frizlar bilan ajratilgan va har bir kirish joyida panjara bilan ishlanadi . Barcha 11 qavatlar orasida   uning maydoni taxminan  ni tashkil qiladi  . Xuddi shu blokdagi yaqin atrofdagi bino bilan osmon yoʻli bilan bogʻlangan .

## Tarix

### Ochilish

**San-Fransisko Savdo majmuasi** nomi bilan ham tanilgan **Gʻarbiy Mebel bozori**  1937-yilning oʻrtalarida, taxminan bir yillik qurilishdan soʻng, taxminan 3 million dollarga (2022-yilda 61,000,000 dollarga teng) qurib bitkazildi . U mebel sanoatida chakana va ulgurji sotuvchilar uchun savdo markazi sifatida xizmat qilish uchun moʻljallangan boʻlib, uning dastlabki dizaynida u  dan ortiq toʻqqiz qavatni qamrab olgan koʻrgazma zallariga mavjud boʻlgan  . U Amerika Qoʻshma Shtatlarining koʻplab yirik shaharlarida, masalan, Chikagodagi Merchandise Mart kabi savdo markazlari qurilayotgan paytda qurilgan.  Bundan tashqari, yuqori qavat mahalliy KSAN radiostansiyasining shtab-kvartirasi boʻlib xizmat qilgan, bino tepasida katta eshittirish antennasi oʻrnatilgan . 31-iyul kuni binoda San-Fransisko meri Anjelo Jozef Rossi ishtirok etgan tushlikdan iborat boʻlgan bagʻishlash marosimi boʻlib oʻtdi, u oʻz nutqida shunday dedi: „Bu bino bir yildan kamroq vaqt ichida dunyoga keldi va bu San-Fransiskoning Buyuk Depressiyaga javobi. Yangi savdo majmuasi Gʻarbning eski ruhini oʻzida mujassam etadi va paydo boʻlishi mumkin boʻlgan toʻsiqlarga qaramay, odamlar orzu qilish uchun jasoratga ega ekanligini koʻrsatadi“ . Bir necha kundan soʻng, 3-avgust kuni majmua rasman ochildi, tadbirning asosiy maʼruzachisi Milliy Chakana Mebel Assotsiatsiyasining Ijrochi vitse-prezidenti Rosko R. Rau edi .

### Taʼmirlash va sotish
Ochilganidan keyingi bir necha oʻn yilliklar davomida bino bir necha muhim taʼmirlash ishlarini boshdan kechirdi . Ikkinchi jahon urushi paytida ochiq ayvon omborga aylantirildi, urush davridagi materiallar miqdori tufayli poʻlat va beton oʻrniga Duglas archa yogʻochidan foydalanildi . 1947-yilda binoning egalari Toʻqqizinchi koʻcha boʻylab bir nechta qoʻshni uchastkalarni sotib olishdi va binoga „L“ shaklidagi tartibni berib,  maydonga yaqin koʻrgazma zali qurishdi . 1958-yilda binoning oʻninchi qavati koʻrgazma zallari uchun koʻproq joy qoʻshish uchun kengaytirildi, binoning penthaus qismi kengaytirildi va yangi fasad berildi .1963-yilda penthausga oʻn birinchi qavat qoʻshildi . Taxminan shu vaqt ichida bino Nyu-York shahridagi ADCO guruhi tomonidan sotib olindi . 1974 va 1975-yillar orasida mahalliy arxitektor Xorxe de Kesada tomonidan ishlab chiqilgan Stivenson va Oʻninchi koʻchalar boʻylab joylashgan 2-majmua binosi qurilgan va bir nechta osmon yoʻllari orqali asosiy bino bilan bogʻlangan . 1989-yilda kirish zali va birinchi qavat taʼmirlandi. 

### Rad etish va qayta ishlatish
1980-yillardan boshlab , majmua mashhurligi pasaya boshladi , shaharning tanazzulga yuz tutishini boshdan kechirayotgan mahalladagi pasayish bilan bir vaqtga toʻgʻri keldi  . 1985-yilda oʻrta bozorning yomon ahvolini hisobga olgan holda, *San Francisco Chronicle* sharhlovchisi Xerb Kaen bu hududni "Le Grand Pissoir " deb atagan boʻlsa , *The San Francisco Standard* gazetasida 2022-yilgi maqolada uni „yarmidan iborat koʻngilsiz shahar manzarasi – boʻm-boʻsh binolar, kurashayotgan doʻkonlar va koʻchalarda yashovchi notinch odamlar“ deb atagan . 2005-yildan 2008-yilgacha bu joydan faol foydalangan chakana sotuvchilar soni 300 tadan 30 taga kamaydi . Ushbu pasayish, birinchi navbatda, ulgurji xarid qilish tartibidagi oʻzgarishlar va boshqa ulgurji savdo maydonchalari bilan raqobatning kuchayishi bilan bogʻliq . Shu vaqt ichida martda oʻtkaziladigan yarim yillik savdo koʻrgazmasi Las-Vegasdagi Jahon Savdo markaziga koʻchirildi, koʻplab yuqori darajadagi chakana sotuvchilar San-Fransiskodagi boshqa butik joylariga koʻchib oʻtdilar . Taxminan 2006-yilda ADCO Group binoning yuqori qavatlarining bir qismini kondominiumga aylantirishni koʻrib chiqdi, ammo ular oxir-oqibat bu rejalarga qarshi qaror qildilar  . Buning oʻrniga kompaniya chakana savdo va ofis uchun binoni taʼmirlashga qaror qildi . 2008-yil yanvar oyida kompaniya qolgan sotuvchilarga yil oxirigacha binoni boʻshatishlari kerakligi haqida xabar berdi, shundan soʻng u taxminan 18 oy davom etishi taxmin qilingan konvertatsiyadan oʻtadi . Bu konvertatsiya jarayoni qisman Buyuk turgʻunlik davriga toʻgʻri keldi , bu Oʻrta Bozor ofislarining yarmini va mahallaning chakana savdo markazlarining 30 foizini boʻsh qoldirdi .

2011 yilda bino San-Fransiskoda joylashgan Shorenstein Properties kompaniyasi tomonidan ADCO Group kompaniyasidan 110 million dollarga (2022-yilda 140,000,000 dollar) sotib olingan.  Shorenshteyn matbuot kotibining soʻzlariga koʻra, binoning jozibadorligining bir qismi uning Shorenshteynning shtab-kvartirasi boʻlib xizmat qilgan xuddi shunday Art Deco-Maya Revival binosi boʻlgan Russ Buildingga oʻxshashligi edi . *[[The New York Times]]* muxbiri Kristina Shevorining soʻzlariga koʻra, „Moliyaviy okrugdagi koʻk chipli ofis minoralari bilan tanilgan“ kompaniyaning binoni sotib olishiga yana bir sabab shundaki, u bir vaqtning oʻzida katta miqdordagi ofis maydoni taklif qilgan. San-Frantsiskodagi mavjud miqdor juda kichik edi . Shoresnshteyn taʼmirlash ishlarini davom ettirdi va oxir-oqibat taxminan 300 million dollar sarfladi . „RMW Architecture“ and Interiors loyiha uchun arxitektura firmasi boʻlib xizmat qilgan, BCV Architects + Interiors esa binodagi koʻplab jamoat va savdo maydonchalarini loyihalashtirgan . Ular, shuningdek, 2 martda mukammal taʼmirlash ishlarini ham amalga oshirdilar 

### Twitter bosh qarorgohini boshqa joyga koʻchishi

Shorenshteyn mulkni sotib olayotgan paytda, Twitter ijtimoiy tarmoq xizmatiga egalik qiluvchi kompaniya Twitter , Inc., bosh qarorgohini binoga koʻchirish boʻyicha muzokaralar olib bordi . Oʻsha paytda, 2006-yilda San-Fransiskoda tashkil etilgan kompaniya  bozorning janubida joylashgan boʻlib,  bir qancha boshqa startap kompaniyalari joylashgan edi . Biroq, kompaniya shahar tashqarisida joylashgan Brisben, Kaliforniya,  yaqin Silikon vodiysida, Facebook va Google kabi boshqa texnologiya kompaniyalari joylashgan joyga koʻchirishni rejalashtirgan . Twitter rahbari Kolin Krouellning soʻzlariga koʻra, oʻz xodimlarini ikki barobarga oshirishni rejalashtirgan kompaniya shaharning ish haqi soligʻini hisobga olgan holda San-Frantsiskoda qolish maqbul boʻlishiga ishonmagan . Kompaniya, shuningdek, mumkin boʻlgan yangi shtab-kvartirasi sifatida savdo majmuasiga qiziqish bildirgan va shahar meri Ed Li kabi shahar rahbarlari bino atrofida joylashgan kompaniyalarga olti yillik muddatga yangi ish oʻrinlari uchun har qanday ish haqi soligʻini toʻlashdan ozod qiluvchi shartnoma tuzgan . Twitterni shahardan tashqariga koʻchirishdan saqlashdan tashqari , mahalliy rahbarlar soliq imtiyozlari kelishuvi koʻproq kompaniyalarni Mid-Marketga koʻchib oʻtishga undaydi, bu esa hali ham yomon obroʻga ega boʻlgan hududning shaharni yangilanishiga olib keladi, deb umid qilishgan, garchi jinoyat va uysizlik boʻyicha yetarli muammolar mavjud boʻlsa ham .

2011-yil aprel oyida Twitter oʻz shtab-kvartirasini hozirda **Market Square** deb nomlanuvchi  binoga koʻchirishini eʼlon qildi  . Twitter 2012-yil iyun oyida    ettinchi, sakkizinchi va toʻqqizinchi qavatlarni egallab, oʻzlarining koʻchirilishini rasman yakunladi.  IA Architects va Lundberg Design shtab-kvartirasining ichki dizayni ustida hamkorlik qildi . 2021-yilgacha davom etadigan ijara kompaniyaga  dan ortiq mablagʻni berdi zamin maydoni, agar kerak boʻlsa, kengaytirish imkoniyati bilan . Koʻchib oʻtgandan soʻng, bino mahalliy „Twitter binosi“ nomi bilan mashhur boʻldi , uning atrofidagi hudud esa „Twitterloin“ laqabini oldi, bu Twitter portmantosi va yaqin atrofdagi Tenderloin mahallasi. 

2015-yilda Shorenshteyn mulk boʻyicha takliflar izlay boshladi  va oʻsha yilning avgust oyida ular binoning 98 foiz ulushini JPMorgan Chase aktivlarini boshqarish boʻlimiga 920 million dollarga sotishdi  . Oʻsha paytda, hali ham asosiy ijarachi boʻlgan Twitter’dan tashqari, binoning boshqa ijarachilari Microsoftga tegishli Yammer ijtimoiy tarmoq xizmati va binoning pastki qavatidagi bir nechta yaxshi ovqatlanish restoranlarini oʻz ichiga olgan .  2017-yilda bozor maydonini 2-majmua bilan bogʻlash uchun yangi osmon yoʻli qoʻshildi, chunki avvalgi koʻprik 2011-yilda 1990-yilgi nogironligi boʻlgan amerikaliklar toʻgʻrisidagi qonunga mos kelmasligi sababli olib tashlangan edi .

### Twitterni Elon Mask tomonidan sotib olinishi
2022-yilda Twitter biznes magnati Ilon Mask tomonidan 44 milliard dollarga sotib olingan edi  . Oʻsha yilning aprel oyida, sotib olishdan oldin, Mask Twitter shtab-kvartirasini uysizlar boshpanasiga aylantirish haqida tvit yozgan edi, bu esa hamkasbi biznes magnati Jeff Bezos tomonidan qoʻllab-quvvatlangan edi . Oʻsha yilning dekabr oyida sotib olingandan soʻng, *New York Post gazetasi* Mask Twitterning bosh qarorgohini San-Frantsiskodan koʻchirishi mumkinligi haqida xabar bergan edi, unda shahar kompaniya tomonidan sodir etilgan hududiy buzilishlar boʻyicha tekshiruv boshlagan . Oʻsha paytda kompaniya  maydonni egallagan Market Squareda ijara muddati 2028 yilda tugashi rejalashtirilgan . 2022-yil noyabr oyida Mask kompaniyaning 7500 kishilik ishchi kuchining qariyb yarmini ishdan boʻshatdi , shundan soʻng Mask rahbariyatiga javoban bir necha yuz Twitter xodimlari ommaviy isteʼfoga chiqdi . Taxminan shu vaqtda, 17-noyabr kuni faollar binoning yon tomoniga Maskni tanqid qilgan belgilarni loyihalashtirdi  . 2023-yil yanvariga kelib, Twitter’ning binodagi jismoniy mavjudligi olti qavatdan atigi ikki qavatga kamaydi  . Oʻsha oyda Kaliforniya oliy sudiga kompaniya 2022-yil dekabri va 2023-yil yanvari uchun Market Square mulkida ijara haqini toʻlamaganligi haqida daʼvo arizasi berildi .

2023-yil iyul oyida Mask veb-saytni Twitter’dan X’ga rebrendlashni boshladi va 24-iyul kuni ertalab binoning yon tomoniga katta X logotipi tushirildi.  Oʻsha oyda Mask kompaniyaning bosh qarorgohi San-Frantsiskoda qolishini eʼlon qilib, veb-saytdagi postida shunday dedi: 

2023-yil iyul oyi oxirida bino tepasiga katta metall X belgisi oʻrnatildi   . Ushbu belgi keyinchalik demontaj qilingan va shahar buzilganligi haqida xabar berganidan keyin olib tashlangan . Bundan oldin, San-Fransisko politsiya departamenti ishchilar demontajni boshlashdan oldin ish joyini toʻgʻri himoya qilmagani uchun binodan Twitter belgisini olib tashlashni toʻxtatgan edi .

## Maʼlumotnomalar

## Qoʻshimcha oʻqish

* 
* 
* 
*