open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ilhan Berk

**Ilhan Berk** (1918 yil 18 noyabr - 2008 yil 28 avgust  ), turk shoiri.

Balikesir Nejatibey oʻqituvchilar maktabini tamomlagan, Espiyedagi boshlangʻich maktabda ikki yil dars berganidan soʻng Anqara Gazi taʼlim institutiga oʻqishga kirdi. Berk 1944 yili institutning fransuz bo’limini tamomlagan va 1945-1955 yillar oralig’ida Zonguldak, Samsun va Kirshehirdagi o’rta va litseylarda fransuz tili o’qituvchisi bo’lib ishlagan. 1956 yildan boshlab 13 yil Anqaradagi Ziraat banki nashriyot idorasida tarjimon boʻlib ishladi.

## Mukofotlar

* Kul, 1979 Turk Tili Jamiyati She'riyat mukofoti
* Istanbul, 1980 Behchet Nejatigil she'riyat mukofoti
* Deniz Eskisi, 1983 Yeditepe she'r sovg'asi
* Güzel Irmak, 1988 Sedat Simavi Adabiyot mukofoti

## uning asarlari

### She'r

* Quyosh yondiruvchilarning salomi (1935)

Men bunday sevgilarni ham, bunday ayriliqlarni ham ko'rmadim

* Istanbul (1947)
* Xayrli tong Yer (1952)
* Turkiya qo'shig'i (1953)
* Go‘ro‘g‘li (1955)
* Jalila dengizi (1958)
* mixxat yozuvi (1960)
* 
* 
* 
* 
* Senlikname (1972)
* Atlas (1976)
* Ash (1978)
* Istanbul kitobi (1980)
* Kitoblar kitobi (1981) (Tanlangan she'rlar)
* “Dengiz keksasi” (1982) (She’riyatning maxfiy tarixini o‘z ichiga oladi. )
* Delta va bola (1984)
* Galata (1985)
* Go'zal daryo (1988)
* Pera (1990)
* Kecha men uyda bo'lmagan tog'larda sayr qildim (1993)
* Hovlidagi soya (1996)
* Narsalar kitobi (1997)
* Uzoq umr raqamlari (1999)
* Chegara, 1947 - 1975 She'rlar to'plami I (1999, Yapı Kredi nashrlari ) ISBN 978-975-08-0152-0
* Sevgi taxti, 1976 - 1982 She'rlar to'plami II (1999, Yapı Kredi nashrlari ) ISBN 978-975-08-0153-9
* Kechqurun, 1984 - 2005 She'rlar to'plami III (1999, Yapı Kredi nashriyoti ) ISBN 978-975-08-0154-7
* Men kelaman Iboralar (2008)

### Intervyu

* Qanotli ot (1994)

## Sinov/Kundalik

* Inferno (1994)
* Logotiplar (1996)

### Tarjima

* Artur Rimbaudning tanlangan she'rlari (1962)
* Jahon adabiyotidan sevgi she’rlari (1968)
* Jahon she'riyati va Ezra Pound: tanlangan kantolar (1969)
* Osilgan Eros (1996)

*
* 960)
* 

### Boshqa

* O'tlar kitobi (1982)
* Quyosh qo'l yozuviga tegadi (kundalik) (1983)
* E. Funt : Tanlangan kantolar (1983)
* Shoirlar yurti (1992)

## Manba
Koʻhakdagi Mulla Sadro uyi

**Koʻhakdagi Mulla Sadro uyi** — Qum ustonidagi Koʻhak qishlogʻida Mulla Sadro istiqomat qilgan uy. Xalq orasida „hakimboshi“ nomi bilan mashhurdir. Uy aslida hujra shaklida qurilgan boʻlib, atrofini uylar oʻrab turadi. Uyning gʻarbiy qismida sersuv kariz joylashgan.

## Manbalar
Skott Adkins

**Skott Adkins —**1976-yil 17-iyunda tug'ilgan ingliz aktyori va jang san'atchisi. U 1976-yil 17-iyunda Angliyaning Koldfild shahridagi Sutton shahrida tug‘ilgan.  Qassob nasilli bir oilada katta akasi Kreyg bilan katta bo'lgan. U dzyudo bilan 10 yoshida shug‘ullana boshlagan. Bryus Li va Jan-Klod Van Damm kabi yulduzlar uning kumirlaridir. U taekvondo bilan 14 yoshida shug‘ullana boshlagan. U bir necha yil o‘tib kikboksingni boshlagan. U taekvondo o'qituvchisi sifatida dars bergan. Uning kinoga bo'lgan qiziqishi boshlandi va u maktabdagi drama to'garagiga a'zo bo'ldi. 21 yoshida Uebber Duglas drama akademiyasidan taklif oldi, lekin uni tugatmay turib, majburan haydab yuborildi. U Gonkongdan film taklifi oldi va Sammo Hung va Jeki Chan bilan birga ishladi. U, shuningdek, juda estetik zarba uslublariga ega dunyoning eng yaxshi 5 kishisidan biridir.

## Havolalar
* 
* IMDb'de  Scott Adkins
Anubis uyi

***Anubis uyi*** ( asl nomi : *Anubis uyi* ) — AQSh, Buyuk Britaniya va Belgiyaning hamkorlikdagi teleseriali. *Het Huis Anubis* teleserialidan moslashtirilgan. Bu Hans Burlon va Gert Verhulstning qo'shma mahsulotidir. 2011-yil 1-yanvarda AQShda va 2011-yil 25-fevralda Buyuk Britaniyada Nickelodeon’da premyerasi bo‘lib o‘tdi. Turkiyada u Nickelodeon kanalida 2012- yil 1 -martda namoyish etilgan. Shuningdek, u 2012-yil 5-martdan boshlab CNBC-e telekanalida efirga uzatilmoqda. Mavzu sifatida, sarguzashtlarga to'la 9 yoshning hikoyasi 1890-yillardagi yotoqxonada hikoya qilinadi.

## O'yinchilar

### Asosiy tarkib

### Yordamchi aktyorlar

## Epizodlar va fasllar

## Mukofotlar va nominatsiyalar

## Manba

## Havolalar

*
Halim bademjon

## Kirish
**Halim bademjon** (هلیم بادمجان) — Kirmon, Sheroz va Isfahonning milliy taomlaridan biri boʻlib, u baqlajon va goʻsht (yoki tovuq)dan pishiriladi, tvorog va non bilan isteʼmol qilinadi.

## Tayyorlanishi
Avvalo, goʻshtni piyoz bilan qovuramiz va pishiramiz. Keyin pishgan guruch bilan toʻliq eriguncha aralashtiramiz. Ozgina tuz qoʻshamiz va uni ikki stakan suv bilan toʻliq suvsiz boʻlgunga qadar pishiramiz. Baqlajonlarni elastik boʻlguncha maydalaymiz; Oxirida tvorog qoʻshamiz. Nihoyat, ovqatni olovdan olamiz. Ovqat yalpiz, piyoz va yongʻoq bilan bezatilgan holda daxturxonga tortiladi.

## Manbalar
qazahayesonnati — yemazandarani
Tarixiy haqiqat

## Tarixiy haqiqat
Tarixiy haqiqat muammosi tarixiy bilish nazariyasining asosiy muammolaridan biridir. A.Ya. Gurevich ushbu toʻplamda nashr etilgan 2-maqolasida., quyidagicha yozadi: Tarixshunoslik va tarixshunoslikning rivojlanishida tarixiy faktlarni belgilash, ushbu voqeaning taassurot emas, balki haqiqat ekanligini isbotlash, tarixiy haqiqatni tarixiy jarayonning murakkab kontekstiga kiritish — bularning barchasi tarixchining faol, samarali, ijodiy mehnatini talab qiladi. Haqiqatni aniqlash uchun yaxshi bilimga ega boʻlish va haqiqiy hujjatni soxta hujjatdan, haqiqiy dalillardan — buzuqliklardan va undan keyingi qatlamlardan ajratib olish etarli emas. , soddalashtirish, , „ixtiro“ tizimi kerak. Tafakkurning konstruktiv faoliyati zarur. Tarixiy dalil nafaqat oʻrganish boshida, balki uning oxirida ham mavjud, chunki u faqat nazariy inshootlarning butun majmuasi natijasida haqiqiy tarixiy jarayonning bir lahzasi sifatida tarixiy haqiqatni qayta tiklash vazifasi nihal qilindi.
Tokugava Ienobe

**Tokugava Ienobu** — Yaponiya tarixidagi Edo davrida oltinchi shogun hisoblangan va u 1709-1712-yillarda hukmronlik qilgan. Tsunayoshining bolalari boʻlmagan va 1704-yilda asrab olgan jiyani lenobu shogun boʻldi. lenobuning otasi Tokugava Tsunashige toʻrtinchi va beshinchi shogunlarning ukasi edi. Tokugava lenobu 1712-yil 14-oktyabrda vafot etgan.
## Hukmronlik yillari
Shogun lenobu hukmronligi qisqa boʻlgan. Uning davrida Konfutsiy olimi Aray Xakuseki va shogunning shaxsiy kotibi Manabe Akifusa davlat ishlariga katta taʼsir koʻrsatdilar. Ikkinchisi oʻrinda Noh teatri aktyori boʻlgan va shogunning sevimli insoni boʻlgan. Ienobu davrida hukumatni boshqaruvdagi xatolari uchun bir nechta amaldorlar ishdan boʻshatildigan, Tsunayoshining hayvonlarga rahm-shafqat toʻgʻrisidagi farmonlari bekor qilingan va ularni buzgani uchun mahkumlar ozod qilindi. Tanganing zarari toʻxtatildi, shogun sudida hashamatni cheklash choralari koʻrildi va amaldorlar orasida tozalash amalga oshirildi.
Ushbu chora-tadbirlar bakufu moliyaviy ishlarini yaxshilashga qaratilgan edi. Tsunayoshi syogun davrida ham soliq tushumlari 28-29% ga kamaygan. Qabul qilingan chora-tadbirlar maʼlum bir ijobiy natija berdi, ammo bu faqat keyingi yettinchi shogun bilan namoyon boʻldi-1713-yilda soliqlar yigʻilishi koʻpaygan.
## Davlat inqirozi va uning sabablari
1641-yildan boshlab Yaponiyaning tashqi savdosi faqat Nagasaki porti bilan cheklanib qoldi, u yerda Gollandiyaning savdo punkti Xirado orolidan koʻchirildi, bu esa import va eksport oʻrtasidagi muvozanatni buzdi. Bundan tashqari, savdo cheklovlari joriy etildi. Oltin va kumush eksporti qisqartirildi, Nagasakiga kirishga ruxsat berilgan kemalar soni cheklandi, bu esa kontrabandaning koʻpayishiga va Nagasaki magistratida rasmiy intizomning buzilishiga va shahar aholisining qashshoqlashuviga olib keldi.
## Manbalar
Neden

***Neden*** turkiyalik qoʻshiqchi İbrahim Tatlısesning albomidir. 2008-yilda eʼlon qilingan.

## Treklist
# „Neden“ (İbrahim Tatlıses)
# „Kop Gel Günahlarından“ (Yıldız Tilbe)
# „Sözüm Yok Artık“ (Rıza Sarraf)
# „Bir Yıldız Kaydı“ (İbrahim Tatlıses)
# „Gelmezsen Gelme“ (İbrahim Tatlıses)
# „Hadi Hadi“ (Aslı Zen musiqasi)
# „Eşik Taşı“ (Rıza Sarraf)
# „Pusat“ (Cengiz Özkan)
# „Layık Değilsin“ (Zeki Tutsak matni, Bedirhan Kırmızızik musiqasi)
# „Tosuno“ (Bedirhan Kırmızı matni, Bedirhan Kırmızı va İbrahim Tatlıses musiqasi)
# „Senden İnsaf Diler Yarın“ (Tunar Rahmanoğlu matni, Vugar Ebdulov musiqasi)
# „Neler Gördüm“ (İbrahim Dizlek)
# „Arguvanlım“ (Mehmet Özcan) *Düet, Serpil Sarı ile birlikte*
# „Hadi Hadi (Remix)“ (Aslı Zen musiqasi)

## Manbalar
Sultonahmet masjidi

**[[Moviy masjid]]** yoki **Sultonahmet masjidi** (turkcha *Sultanahmet Camii*) Istanbuldagi birinchi masjiddir. Uning oltita minorasi bor: toʻrttasi odatdagidek yon tomonlarida va ikkitasi biroz pastroq - tashqi burchaklarida. U islom va jahon meʼmorchiligining ajoyib namunasi sanaladi. Masjid Marmara dengizi qirg'og'ida, Istanbulning tarixiy markazida, Sultonahmet tumanida, Ayasofya roʻparasida joylashgan. Masjid shaharning timsollaridan biridir.

Masjid me'morchiligi ikkita uslubni - klassik Usmonli va Vizantiyani birlashtiradi. Afsonaga koʻra, Sulton standart raqam 4 oltin minoralar qurishni buyurgan, ammo me'mor nimanidir buzib, oltita minora qurgan. Masjid qurilishi yetti yil davom etgan va sulton vafotidan bir yil avval 1616 yilda qurib bitkazilgan. Masjid qurilishida tosh va marmar ishlatilgan. Iznikdagi oq va koʻk rangli qoʻlda ishlangan keramik plitalarning koʻpligi (20 mingdan ortiq) tufayli "Koʻk masjid" nomini oldi, ular ichki bezaklarda ishlatilgan. Keramika oʻzining sifati bilan mashhur boʻlgan Iznik zavodlaridan keltirildi. Ahmad I zavodlarga eng chiroyli namunalarni Istanbulga yuborishni buyurdi va boshqa qurilish maydonchalariga mahsulotlarni olib chiqishni taqiqladi, natijada zavod faoliyati tanazzulga yuz tutdi. Oʻlchami 53x51 metr boʻlgan markaziy zal diametri 23,5 metr, balandligi 43 metr boʻlgan gumbaz bilan qoplangan. Gumbaz va yarim gumbazlar Diyarbakirlik Seyyid Qosim Gubariy tomonidan mohirlik bilan bajarilgan Qur'on suralari va Muhammad payg'ambarning soʻzlari bilan bezatilgan. Gumbaz diametri 5 metr boʻlgan toʻrtta ulkan ustunga tayanadi. Masjid naqshlarida gulli naqshlar – an’anaviy lolalar, zambaklar, chinnigullar va atirgullar, shuningdek, oq fonda turli rangdagi bezaklar ustunlik qiladi. Bundan tashqari, keramik plitkalar naqshlari uchun lolalar tasvirining 50 dan ortiq variantlari ishlatilganligi taxmin qilingan. Masjid pollari gilamlar bilan qoplangan. Masjid ichi yaxshi yoritilgan - yorug'lik 260 ta derazadan tushadi. Dastlab, derazalar uchun ishlatiladigan oynalar Venetsiyadan keltirildi, ammo keyinchalik almashtirildi. Masjidning diqqatga sazovor elementlaridan biri bu mehrob, yakka marmardan oʻyilgan ibodat uyasidir. Unda Makkadan olib kelingan qora tosh bor. Mehrab yonida minbar – imomning ma’ruza o‘qish joyi bor. Masjidning gʻarbiy qismidan maxsus kirish joyi boʻlib, uning ustida zanjir osilgan. Bu kirish joyidan sulton otda masjid hovlisiga kirganida foydalanishi mumkin edi. Zanjir maxsus pastga osilgan edi, shunda sulton har safar engashardi, bu esa sultonning Allohga nisbatan ahamiyatsizligini anglatadi. Masjid ulkan meʼmoriy majmuaning bir qismi sifatida qurilgan boʻlib, uning tarkibiga madrasa, shifoxona, xayriya muassasalari, oshxonalar, karvonsaroy kiradi. 19-asrda kasalxona va karvonsaroy vayron qilingan.
Bulent Ortachgil

**Ibrahim Bulent Ortachgil** (1950-yil 1-martda tugʻilgan, Anqara ) — turk qoʻshiqchisi, qoʻshiq muallifi va bastakor .

1974-yili " *Men bilan o'ynay*sanmi " nomli  albomi bilan musiqiy hayotiga kirgan sanʼatkorning bu albomi oʻsha paytda ovoza bólmagan boʻlsa-da, yillar davomida kult maqomiga erishdi. 1980-yillarning oxirigacha musiqa bozoridan chekingan Oʻrtachgil 1980-yillarning oʻrtalarida Fikret Qiziloq bilan birga ishlagan va oʻsha yillarda oʻzi yaratgan kompozitsiyalarni eʼlon qilgan.

1980-yillarning oxiridan beri musiqa hayotini yolgʻiz davom ettirgan Oʻrtachgil albom va sahna asarlarida Erkan Oʻg'ur, Gurol Agʻirbash, Akin Eldes, Jem Aksel va Baki Duyarlar kabi muhim musiqachilar bilan hamkorlik qildi va faoliyati davomida 7 ta yakka albom chiqardi. Boshqa tomondan, u Zuhal Oljay, Birsen Tezer, Teoman va Leman Sam kabi vokalchilar bilan duet kuyladi. 2000 yilda koʻplab taniqli musiqachilar ishtirokida *"O'rtachgil qo'shiqlari" deb nomlangan "O'rtachgil qo'shiqlari"* deb nomlangan oʻlpon albomi chiqdi.

Bulent Ortachgil uzoq vaqtdan beri Marmarisning Bozburun shahrida istiqomat qiladi.

### studiya albomlari

* 1974 yil: *Men bilan o'ynaysizmi?*
* 1990: *2.* *Parda*
* 1991: *O'ynashda davom eting*
* 1994: *Bu qo'shiqlar odam emas*
* 1998 yil: *Nur*
* 2003: *Tungi yolg'on*
* 2010: *Siz*
* 2022: *[[Elli Buçuk|Ellik yarim]]*

### Boshqa albomlar

* 1976 yil: *3 ta ertak* (ertak albomi)
* 1984 yil: *Shamolga qo'shiqlar* (jonli yozilgan va chiqarilmagan albom)
* 1985 yil: *Biz qo'shiqlarimiz.* *.* (Fikret Qizilok bilan jonli ravishda yozib olinmagan albom)
* 1986 yil: *Deraza oldidagi gul* (Fikret Qiziloq bilan)
* 1999: *Eski daftarlar* (uning dastlabki asarlarining qayta ko'rib chiqilgan talqinlari)
* 2007 yil: *Konsert* ( Teoman bilan jonli yozuv)
* 2007: *Kattalar uchun bolalar qo'shiqlari* (1987 yilda Fikret Qizilok bilan yozilgan va 20 yildan keyin chiqarilgan albom)
* 2017: *Simfonik Ortachgil* (konsert DVD)

## Manba ==; Maxsus
Analitik bilim

Analitik bilim -tafsilotlarni, xususan, asosiy negizda mavjud mazmunning butun salohiyatini aniqlash imkonini beradi. Analitik yondashuvning mohiyati shundan iboratki, oʻrganilayotgan hodisaning asosiy muhim tomonlari va qonuniyatlari berilgan, asos qilib olingan materialda mavjud deb faraz qilinadi.

## Manbalar
Yin yang jia

**Yin yang jia** (yīn yáng jia, pinyin: yīn yáng jiā) — tabiiy-falsafiy-kosmologik va okkult-numerologik masalalarga ixtisoslashgan qadimgi Xitoy falsafiy maktabi. Qorong'u (Yin) va yorug'lik (Yang) maktabi boshlandi. Ushbu maktabning izdoshlari hodisalarni faqat tabiiy kuchlar nuqtai nazaridan izohlashga harakat qildilar, shuning uchun u odatda tabiat falsafasi sifatida talqin qilinadi.

In-yan maktabining g'oyalari qadimgi Xitoyning an'anaviy ma'naviy madaniyati va fanining asosini tashkil etdi. Astronomik hisob-kitoblar asosida taqvimlar tuzildi, ularning to'g'riligi nafaqat qishloq xo'jaligi uchun katta ahamiyatga ega, balki "Osmon O'g'li va uning maslahatchilarining tashvishi" ham hisoblangan. Osmon hodisalarini o'rganish kosmologiya, bioritmologiya va klimatologiya elementlarini o'zida mujassam etgan qadimgi Xitoy tibbiyoti uchun katta ahamiyatga ega edi. Keyinchalik yin-yan maktabi gʻoyalari neokonfutsiychilik va diniy daosizmda keng qoʻllandi.
Tokugava Iemitsu

**Tokugava lemitsu** — Yaponiya tarixining Edo davrida uchinchi shoguni boʻlgan lemitsu 1623-1651-yillarda hukmronlik qilgan, ammo aslida 1632-yildan otasi vafotidan keyin toʻliq kuchga ega boʻla olgan. Uning hukmronligi davri siyosiy barqarorligi bilan ajralib turardi. Iemitsu davrida shogunatning kuchi eng yuqori darajaga yetdi — mamlakatda nihoyatda kuchli markaziy hokimiyat oʻrnatildi. Iemitsu 1651-yil 12-aprelda vafot etdi.
## Hukmronlik yillari
Iemitsu bir qator maʼmuriy islohotlarni amalga oshirdi, bu unga shogun kuchini mustahkamlashga imkon berdi. U harbiy uylarda tartibni va daimyo ustidan nazoratni kuchaytirdi. U 1634-yilda garovga olish tizimini shakllantirdi, unda daimyo navbatma-navbat Edo shahridagi shogun qal’asida xizmat qilishlari lozim edi.
Iemitsu davrida xulq-atvor normalari, myeros qoidalari va boshqalarni tartibga soluvchi „Syosi Hatto“ nomli yangi qonun qabul qilindi. Daimyoning boshqa joyga koʻchishi uning siyosatining samarali vositasi edi — bu ularning markaziy hukumatni kuchaytirishlari uchun yordam berdi.
Bundan tashqari, Iemitsu tozama feodaligiga egalik qilishni iloji boricha kamaytirishga harakat qildi, ayniqsa, Yaponiyaning Tokugava syoguni zaif mavqega ega boʻlgan hududlarida (Xonsyu, Shikoku va Kyusu orollarining shimoliy va gʻarbiy qismlari). Oʻzlarining yerlari hisobiga u Tokugava va Fudai feodalligining mulklarini koʻpaytirdi. Iemitsudan soʻng, XVII asrning ikkinchi yarmida tozama feodal mollarini musodara qilish juda kam amalga oshirila boshlandi va XVIII asrga kelib deyarli bu holat kuzatilmadi.
## Shimabara qoʻzgʻoloni
Shimabara qoʻzgʻolonidan (1637-1638) keyin Yaponiyada nasroniylarni taʼqib qilish kuchaydi. Iemitsu doimiy ravishda Yaponiyaning tashqi dunyo bilan aloqasini keskin cheklaydigan bir qator farmonlarni chiqardi, bu tarixiy nuqtai nazardan ijobiy va salbiy oqibatlarga olib keldi. 1624-yilda ispanlarning Yaponiyaga kelishi taqiqlangan, 1630-yilda mamlakatga Yevropa kitoblarini olib kirish taqiqlangan, 1639 yilda portugallar Yaponiyadan quvib chiqarilgan. Yaponiyada faqat xitoylar va gollandlarga savdo qilishga ruxsat byerilgan edi.
## Manbalar
Xitoy taqvimi

**Xitoy taqvimi** ikki xil kalendar bilan ifodalanadi. Bular: **quyosh** (qishloq xoʻjaligi ) va **[[Oy-quyosh taqvimi|lunisolar]]** (阴阳历). Ulardan ikkinchisi tarixan ikki xil koʻrinishda maʼlum: yilni bahorda hisoblagan holda Sharqiy Osiyoda eng mashhur boʻlgan *Xia taqvimi* (夏历 Xia li, birinchi yarim afsonaviy sulola 夏 keyin); shu bilan bir qatorda, Qin sulolasining birinchi ajdodi Zhuan-syu nomi bilan atalgan boʻlib, yilni kuzda hisoblagan.

Zamonaviy Xitoyda Grigorian taqvimi ham qoʻllanila boshlandi, biroq oy taqvimi, avvalgidek, anʼanaviy bayramlar sanalarini aniqlash uchun keng qoʻllanadi: „Bahor bayrami“ (Xitoy Yangi yili), Oʻrta kuz festivali va ayrim bayramlarning boshlanish sanalarini belgilanadi. Oy taqvimiga koʻra „Bahor bayrami“ (Yangi yil) oʻzgaruvchan boʻlib, har yili „Birinchi yangi oy“ kuniga toʻgʻri keladi. Yangi yilning boshlanishi 1645-yildan 2644-yilgacha 21-yanvardan kechiktirmay va 21- fevraldan kechiktirmay sodir boʻladigan qishki kunning (21-22-dekabr) yangi oydan boshlab ikkinchisi deb tan olinadi. Misol uchun, qora yoʻlbarsning 4719-yili 2022-yil 1-fevraldan 2023-yil 21-yanvargacha). *Sya* taqvimiga koʻra, „Bahorning boshlanishi“ har yili 4, 5 yoki 6 fevralga toʻgʻri keladi. *Xia* taqvimi mantik maqsadlarda, misol uchun, toʻylar, muassasalarni ochish va boshqa *har qanday* tadbirlar uchun eng qulay kunlarni tanlashda ishlatiladi. Shaxsiy „taqdir xaritasi“ **ming** shujjjjn *Xia* mantika taqvimi yordamida ham hisoblanadi.

Xitoyda Grigorian taqvimi „standart“ (), „Gʻarbiy“ () yoki „quyosh“ () deb nomlanadi. Shuningdek Grigorian taqvimi kiritilgandan soʻng, u ham yangi, mos ravishda oy taqvimi — eski deb ataldi.
Yapon falsafasi

## Yapon falsafasi

Yapon faylasuflari tarixan oʻz chegaralaridan tashqarida koʻplab falsafalar bilan intensiv aloqada boʻlganlar — asosan xitoy, hind, koreys va gʻarb. Shunday qilib, ular oʻzlarining oʻziga xos falsafiy istiqbollarini ishlab chiqishda foydalanishlari mumkin boʻlgan boy gʻoyalar va nazariyalardan foydalandilar. Natijada yapon faylasuflari madaniyat, tafakkur va dunyoqarashning falsafiy qarashlari oʻrtasidagi yaqin munosabatlarga doimo keskin munosabatda boʻlgan. Oʻzining qitʼadagi qoʻshnilaridan Britaniyadan ikki baravar uzoqroq boʻlgan orol zanjiri Yaponiya 1945 yilgacha muvaffaqiyatli xorijiy istilodan qutulib qoldi. Shunga koʻra, u oʻzining madaniy, shu jumladan falsafiy rivojlanishini arxipelagga oʻz diniy kuchini majburan taʼqib qilmasdan, asosan muzokaralar olib bordi. dunyoqarash yoki falsafiy nazariyalar.

Yapon mutafakkirlari ularga begona gʻoyalar majburlanmagan holda, oddiy chin yurakdan qabul qilish yoki butunlay rad etish ikkilikdan tashqari alternativa hashamatiga ega edilar. Chet eldan kelgan yangi nazariyalarni sinab koʻrish va agar kerak boʻlsa, tasdiqlash toʻgʻrisida yakuniy qaror qabul qilishdan oldin eksperimental ravishda oʻzgartirilishi mumkin. Baʼzan xorijiy falsafa davom etayotgan mahalliy falsafiy korxonalarga xizmat qilish uchun ishlab chiqariladigan xom ashyo sifatida qaralishi mumkin. Boshqa hollarda, yangi falsafa uy fikrlash tizimini toʻldirish yoki almashtirish uchun butun mato import qilinishi mumkin. Bunday sharoitlar tufayli yapon faylasuflari begona gʻoyalarni tahlil qilish qobiliyatiga ega boʻlishdi, agar ular oʻz madaniyatiga qabul qilinsa, ularning potentsial oqibatlarini aniqlash uchun ularning ortidagi madaniy taxminlarni oʻrganib chiqdilar.

Shu fonda ushbu maqola yapon falsafasini besh boʻlimda tushuntiradi. 1-boʻlimda yaponlar falsafani qanday qilib anʼanaviy tarzda haqiqatni oʻrganishning alohida usuli emas, balki uni jalb qilish usuli (michi) deb tushunishlari koʻrib chiqiladi . Keyingi boʻlimda yapon falsafasining oʻziga xos belgilari boʻlgan tahlilning baʼzi namunalari keltirilgan. 3-boʻlimda yapon falsafasiga katta taʼsir koʻrsatgan beshta ajralib turadigan anʼanalar aniqlanadi va ularning har biridan bir nechta markaziy gʻoyalar tushuntiriladi. 4-boʻlimda ushbu besh anʼananing qadimgi davrlardan hozirgi kungacha Yaponiya tarixining toʻrtta asosiy davrida qanday rivojlanganligi va oʻzaro taʼsiri oʻrganiladi. 5-boʻlim yapon falsafasiga alohida urgʻu berilgan bir nechta mavzular bilan yakunlanadi, ular umuman falsafa uchun provokatsion boʻlishi mumkin.

## Manbalar

Stenford falsafa ensiklopediyasi
Yangi masjid (Nikosiya)

**Yangi masjid** - Nikosiyaning shimoliy qismida joylashgan masjiddir . U o'z nomini o'zi joylashgan Yenijami tumaniga beradi. Hozirgi masjid 1898-1899 yillarda qurib bitkazildi , uning yonida joylashgan va uning xarobalari bugungi kungacha saqlanib qolgan eski masjid cherkovdan aylantirildi .

Bugungi kunda masjid joylashgan hududdagi birinchi ibodat joyi 14-asrda gotika meʼmoriy uslubida  qurilgan cherkov boʻlgan. Ushbu cherkov 1350 - 1360 yillarda qurilgan deb taxmin qilinadi.U Eleusaga (Mehribon ona ) bag'ishlanganligi haqida ma'lumotlar mavjud. Shahar 1570- yili Usmonlilar hukmronligi ostiga olgach, masjidga aylantirilgan bu cherkov Jami-i Jadid” yoki “Yangi masjid” deb atala boshlandi. 1740-1741- yillargacha saqlanib qolgan bu inshoot shu kunga qadar minorasi va janubi-g'arbiy burchagi saqlanib qoladigan tarzda buzib tashlangan va Menteshzade Xoji Ismoil og'a tomonidan 20 metr uzunlikdagu yangi masjid qurilgan. Mish-mishlarga ko'ra, Menteshzade Xoji Ismoil og'a xazina topish uchun masjidning tubini qazibgan va uning vayron bo'lishiga sababchi bo'lgan ,shu tufayli qatl etilgan. Bu masjid oʻrnida 1898-1899 -yillarda masjid qurilgan boʻlib, u hozirgi kungacha saqlanib qolgan. Eski masjidning minorasi 1974-yilda Kipr yurishi paytida minomyot zarbasi natijasida shikastlanganligi tufayli 1

i 1977-yilda buzib tashlangan va 1979-yilda yangi minora qurilgan.

14-asrda qurilgan gotika uslubidagi bino, avval qurilgan Ketrin cherkovi (hozirgi Haydarpasha masjidi ) bilan oʻxshash xususiyatlarga ega boʻlib, Kipr meʼmorchiligida ushbu cherkovning keyingi bosqichini ifodalovchi bino sifatida qaraladi. Bezaklar va arxitektura rejasi. Boshqa tarafdan, bugungi kunda foydalanilayotgan masjid binosi, 19-asrda orolda qurilgan boshqa Usmonli masjidlari, to'rtburchaklar harim atrofida qurilgan L shaklidagi narteks bilan o'xshash me'moriy rejani ochib beradi. Usmonlilar podsholigi davrida masjid atrofida barpo etilgan qabriston 1950-yillarda vayron qilingan. Xuddi shunday 1959-yilda vayron bo‘lgan masjid favvorasi ham 2003-yilda o‘zining asl qiyofasini qaytarish uchun qayta qurilgan. Masjid yonida Menteshzoda Xoji Ismoil og'a va shoir Hasan Hilmi afandi kabi to'rtta go'r bugungi kunga qadar saqlanib qolgan.
Taksim maydoni

**Taksim maydoni**, shubhasiz, Istanbulning dunyoda eng mashhur maydonidir. Uning yonida mashhur Istiqlol ko'chasi joylashgan. Bu yerda hayot juda qizg'in. Taksim maydoni va uning atrofi ham madaniy, ko'ngilochar va savdo markazidir. Maydonda ko'plab do'konlar, kino va teatr zallari, san'at ustaxonalari, ko'rgazma zallari, barlar, diskotekalar va kafelar mavjud. Taksimda, ayniqsa, dam olish kunlarida 24 soatlik harakat mavjud. Maydonga kiraverishdagi kiosklarning aksariyati (shu jumladan ish kunlarida ham) dam olish kunlarida kun bo'yi ishlaydi. Tungi klublar ertalabgacha yopilmaydi. Maydon yaqinidagi taksilar kechayu kunduz transportni ta'minlaydi va bu juda mashhur uchrashuv joyi.

Taksim maydoni Beyogʻlu tumanidagi yirik transport markazi boʻlib, koʻplab avtobus bekatlari, Istiqlol ko’chasidan tarixiy tramvayning oxiri va Taksim metro bekati joylashgan. 2006 yildan beri bu yerda maydonni Bosfor sohilidagi Kabatosh iskalasi bilan bog‘laydigan er osti funikulyor liniyasi qurildi.

Maydon markazida 12 metrli “Respublika” monumenti oʻrnatilgan. U 1928 yilda italiyalik arxitektor Pietro Kanonik loyihasi bo'yicha qurilgan. Yodgorlik ozodlik armiyasi va Turkiya Respublikasining barpo etilishi ramzi bo'lib, marshallar Mustafo Kamol Otaturk, Fevzi Chakmak va Mustafo Ismet Inönüning haykallarini o'z ichiga oladi. XX asrning 50-60-yillarida. Taqsim maydonida Madaniyat markazi qurilgan. Yaqin atrofda Mustafo Otaturk, keyinchalik mahalliy aholi orasida mashhur bo'lgan Gezi bog'i yotqizilgan.

Bu maydonda bir nechta nufuzli mehmonxonalar, ko'plab do'konlar, kafelar va restoranlar mavjud. Maydon harbiy paradlar, turli madaniy tadbirlar, mitinglar, namoyishlar, xalq sayillari o‘tkaziladigan joyga aylandi.
Arthur Aikin

Artur Aikin FLS FGS (1773-yil 19-may — 1854-yil 15-aprel) ingliz kimyogari, mineralogi va ilmiy yozuvchisi boʻlib, Kimyo jamiyatining (hozirgi Qirollik Kimyo Jamiyati) asoschisi boʻlgan. U birinchi marta 1841-yilda gʻaznachi va keyinchalik jamiyatning ikkinchi prezidenti boʻldi.
## Hayoti
U Lankashirning Warrington shahrida taniqli unitarchilarning taniqli adabiy oilasida tugʻilgan. Ulardan eng mashhuri uning xolasi Anna Laetitia Barbauld edi, sheʼr va insholar yozgan, shuningdek, erta bolalar adabiyoti. Uning otasi doktor Jon Aykin tibbiyot shifokori, tarixchi va yozuvchi edi. Uning Jon ismli bobosi (1713-1780), Warrington akademiyasi bilan chambarchas bogʻliq boʻlgan unitar olim va ilohiyot oʻqituvchisi edi. Uning singlisi Lyusi (1781-1864) tarixchi yozuvchi edi. Ularning akasi Charlz Rochemont Aikinni mashhur xolasi asrab olgan va ularning amakivachchasi sifatida tarbiyalangan. Artur Aikin Xakneydagi Yangi kollejda Jozef Pristli qoʻli ostida kimyo fanini oʻrgangan va fanning amaliy qoʻllanilishiga eʼtibor bergan. Ilk hayotida u qisqa vaqt davomida unitar vazir boʻlgan. Aykin oʻttiz ikki yil davomida Guy kasalxonasida kimyodan maʼruza qildi. U 1801 yilda Britaniya Mineralogiya Jamiyatining prezidenti boʻlib, 1806 yilgacha jamiyat Askesiya jamiyati bilan birlashgunga qadar besh yil davom etdi. 1803 yildan 1808 yilgacha u yillik sharhning muharriri boʻlgan. 1805 yilda Aiken, shuningdek, 1806 yilda rasman tashkil etilgan London Institutining egasi boʻldi. U 1807 yilda London Geologiya Jamiyatining asoschilaridan biri va 1812-1817 yillarda uning faxriy kotibi boʻlgan. U 1813 va 1814 yillarda ham maʼruzalar o‘qigan. U Wrekin va Shropshire koʻmir koni boʻyicha maqolalar bilan birga shu jamiyatning bitimlariga hissa qoʻshgan. Uning Mineralogiya boʻyicha qoʻllanmasi 1814 yilda nashr etilgan. Keyinchalik u Sanʼat Jamiyatining pullik kotibi boʻldi va keyinchalik stipendiya sifatida saylandi. U 1841 yilda London Kimyo Jamiyatining asoschisi boʻlib, uning birinchi gʻaznachisi va 1843-1845 yillarda ikkinchi prezidenti boʻlgan.
Oʻzini taʼminlash uchun Britaniya Mineralogiya Jamiyati, London Instituti va Geologiya Jamiyati bilan ishlagandan tashqari, Aiken yozuvchi, tarjimon va Guy kasalxonasida jamoatchilik va tibbiyot talabalari uchun oʻqituvchi boʻlib ishlagan. Uning yozishi va jurnalistikasi xorijiy ilmiy yangiliklarni Britaniya jamoatchiligiga etkazish uchun foydali boʻlgan. U, shuningdek, Linnean jamiyatining aʼzosi edi va 1820 yilda Qurilish muhandislari institutiga qoʻshildi.
U sogʻlom fikrli va keng bilim egasi sifatida juda hurmatga sazovor edi. Aikin hech qachon turmushga chiqmagan va 1854 yilda Londondagi Xokstonda vafot etgan.
## Nashrlar
* Mineralogiya va tabiiy tarixning boshqa sohalarida kuzatuvlar bilan Shimoliy Uels va Shropshirening bir qismi boʻylab sayohat jurnali (London, 1797)
* Mineralogiya boʻyicha qoʻllanma (1814; 2-nashr, 1815)
* Kimyo va mineralogiya lugʻati (ukasi C. R. Aykin bilan), 2 jild. (London, 1807, 1814).
Reesning Cyclopædia uchun u kimyo, geologiya va mineralogiya haqida maqolalar yozgan, ammo mavzular nomaʼlum.
## Manbasi
https://en.m.wikipedia.org/wiki/Arthur_Aikin
Tarixni o'rganish

**Tarixshunoslik** tarixni akademik fan sifatida rivojlantirishda tarixchilarning usullarini oʻrganadigan fan boʻlib, qoʻshimcha ravishda maʼlum bir mavzu boʻyicha har qanday tarixiy narsadir. Muayyan mavzuning tarixshunosligi tarixchilar ushbu mavzuni muayyan manbalar, texnikalar va nazariy yondashuvlardan foydalangan holda qanday oʻrganganliklarini qamrab oladi. Olimlar tarixshunoslikni Birlashgan Qirollik tarixshunosligi, Ikkinchi Jahon urushi, Britaniya imperiyasi, ilk islom va Xitoy kabi mavzular boʻyicha va siyosiy tarix va ijtimoiy tarix kabi turli yondashuvlar va janrlar boʻyicha oʻrganadilar. XIX asrdan boshlab, akademik tarixning rivojlanishi bilan tarixshunoslik adabiyotlari jamlanmasi rivojlandi. Tarixchilarga oʻz guruhlari va sodiqliklari, masalan, milliy davlatlariga qanchalik taʼsir qilishlari munozarali savol boʻlib qolmoqda.

Qadimgi dunyoda, qadimgi Misr va Mesopotamiya kabi tsivilizatsiyalarda xronologik yilnomalar ishlab chiqarilgan. Biroq tarixshunoslik faniga ilk bor miloddan avvalgi V asrda tarixshunoslik asoschisi Gerodotning „ *Tarixlari“ asari asos solgan.* Rim davlat arbobi Kato Elder *eramizdan* avvalgi 2-asrda lotin tilida birinchi tarixni yaratgan. Uning yaqin zamondoshlari Sima Tan va Sima Tsyan Xitoyning Xan imperiyasidagi *Shiji* (*Buyuk tarixchining yozuvlari*) ni tuzish bilan Xitoy tarixshunosligini yaratdilar. Oʻrta asrlarda oʻrta asr tarixshunosligi Oʻrta asrlar Yevropasi yilnomalari, musulmon tarixchilarining islom tarixi va mavjud Xitoy modeliga asoslangan koreys va yapon tarixiy yozuvlarini oʻz ichiga olgan. 18-asr Maʼrifat davrida Gʻarb dunyosidagi tarixshunoslik Volter, Devid Yum va Edvard Gibbon kabi shaxslar tomonidan shakllantirildi va rivojlandi.

Tarixchilarning tadqiqot qiziqishlari vaqt oʻtishi bilan oʻzgarib boradi va anʼanaviy diplomatik, iqtisodiy va siyosiy tarixdan yangi yondashuvlarga, ayniqsa ijtimoiy va madaniy tadqiqotlarga oʻtish sodir boʻldi. 1975-yildan 1995-yilgacha Amerika universitetlarida ijtimoiy tarix bilan identifikatsiya qiluvchi tarix professorlarining ulushi 31 foizdan 41 foizga oshdi, siyosiy tarixchilar ulushi esa 40 foizdan 30 foizga kamaydi. 2007-yilda Britaniya universitetlarining tarix kafedralaridagi 5723 nafar professor-oʻqituvchilardan 1644 nafari (29 foiz) oʻzini ijtimoiy tarix bilan, 1425 nafari (25 foiz) esa oʻzini siyosiy tarix bilan tanishtirgan. 1980-yillardan boshlab oʻtmish voqealari xotiralari va esdaliklari – esda qolgan va mashhur bayram uchun taqdim etilgan tarixlarga alohida qiziqish uygʻotdi.
Chesma

***Chesma*** (   ) - jangovar kema bo'lib, 1880-yillarda Imperator Rossiya dengiz floti uchun qurilgan *Yekaterina II* toifasidagu ikkinchi kema. U o'z nomini 1770- yilda Chesme jangidagi ruslarning g'alabasidan oldi va u rejalashtirilganidan og'irroq qurilganligi sababli, zirh kamarining ko'p qismi suv chizig'i ostida edi. Ushbu qismlar Buyuk Britaniya va Belgiyadan olib kelingandi, chunki rus kompaniyalari dengiz floti bosh qo'mondonligi talab qiladigan ilg'or zirh va mashinalarni ishlab chiqara olmadilar. *Chesma* o'z faoliyatini Rossiya Qora dengiz floti tarkibida o'tkazdi.

1905- yilning iyun oyida *Potemkin* jangovar kemasi ekipaji qo'zg'olon ko'targanida,  *Chesma*  ishonchsiz deb topildi, shuning uchun kema *Potemkinni*  qilishda qatnashmadi. Biroq, *Sinop* boshpana  *Potemkinni* Konstantadan Sevastopolga olib ketayotganda, Che*sma* bu ikki kemaga hamrohlik qildi. *Chesma* 1907- yil 14 -avgustda inventarizatsiyadan chiqarilguniga qadar Sevastopol port ma'muriyatiga topshirildi. Uning korpusi dengiz floti departamenti qarori bilan to'liq demontaj qilinishidan oldin to'liq miqyosdagi zirh sinovlari uchun ishlatilgan. Kema korpusi 1912-yil 22-aprelda *4-sonli inventarizatsiyadan tashqari avtomobil* deb belgilangan va artilleriya nishoni sifatida ishlatilgan.

## Izohlar
 

## Manbalar
Zeki Alasya

**Zeki Alasya** (1943-yil 18-aprel, Istanbul  2015-yil 8-may, Istanbul) — kiprlik turk teatr va kino aktyor va rejissyori. Usmonli sadr vaziri Komil poshoning jiyani.

Zeki Alasya Shehzadebaşı shahrida tug'ilgan. Robert kollejini tamomlagan rassom o'zining badiiy hayotini 1959-yilda MTTB teatrida havaskor sifatida boshlagan. Arena, Genar va Ulvi Uraz teatrlarida ishlagandan so'ng, u Haldun Taner, Metin Akpinar va Ahmet Gulhan bilan Devekuşu Kabare Teatrining asoschilaridan biriga aylandi.

2015-yilning 22-aprelida jigar kasalligitufayli kasalxonaga yotqizilgan rassom 2015-yilning 8-may kuni 72 yoshida vafot etdi. Uning jasadi 2015-yil 10-may kuni Levent masjididan olib ketilib, Zincirlikuyu qabristoniga dafn qilindi

## Manba

## Havolalar

* Zeki Alasya 4 Mayıs 2020 tarihinde      , Oq parda
* Zeki Alasya 28 Kasım 2020 tarihinde      , imdb
* Zeki Alasya 28 Kasım 2020 tarihinde      , CinemaTurk
* "Men birinchi toifali tikuvchi kabi tikishim ham mumkin", Zeki Alasya bilan suhbat, Posta
* "U mening ko'zlarimga qaradi va jilmayib ketdi"  11 Şubat 2016 tarihinde     , Julide Alasya bilan suhbat, Sabah
* Mithat Alam kino markazida Zeki Alasya bilan suhbat (2011) 5 Aralık 2020 tarihinde     
* TSA da Smart Alasya
Duygu Asena

**Duygu Asena** (1946 yil 19 aprel - 2006 yil 30 iyul) turk jurnalisti va yozuvchisi edi.

U Istanbulda Nihal va Muhtor Asenaning qizi bo'lib tug'ilgan. Uning otasi kunjut biznesi bilan shug'ullangan. Uning bobosi CHP Gumushhane deputati Ali Shevket O'ndersev . Shoir Inji Asena ham uning singlisi.  O'rta ta'limni Kadiko'y xususiy qizlar kollejida tamomlagandan so'ng Istanbul universitetining pedagogika bo'limida tahsil oldi. Faoliyatini pedagog sifatida boshlagan Asena Haseki kasalxonasi bolalar klinikasi va Istanbul universiteti bolalar uyida ishlagan. Uning gazetadagi birinchi maqolasi 1972 yilda *[[Hürriyet|“Hurriyat”]]* gazetasining “Kapalak” ilovasida chop etilgan. O‘shandan buyon turli jurnal va gazetalarda jurnalist, menejer bo‘lib ishlagan. 

## Uning kitoblari

* Parchalangan 
* 2004 yil
* *Sevgi men ketaman Demaydi*, 2003 yil
* *Siz aslida erkinsiz*, 2001 yil
* *Ko'zguda sevgi bor edi*, 1997 yil
* *Hech narsa o'zgarmaydi*, 1994 yil
* *Qahramonlar hamma erkaklar*, 1992 yil
* *Aslida sevgi yo'q*, 1989 yil
* *Ayolning ismi yo'q*, 1987 yil

## Manba
M8 (Istanbul metrosi)

**M8 (Bostanji-Parseller) metro liniyasi** Istanbulning Anadolu tomonida joylashgan bo'lib, birinchi stantsiya Bostanji va oxirgi stantsiya 14.27 Parseller .&nbsp;Bu uzunligi 13 km bo'lgan haydovchisiz metro loyihasidir. 2015 yilda ishga tushirilgan loyihaning "150 kun ichida 150 loyiha" maqsadi doirasida 2023 yil 6 yanvarda foydalanishga topshirilishi ko'zda tutilganligi ma'lum qilindi. 

## Tarixi
2015-yil sentabrida liniya uchun tender ishlari yakunlandi. Sayt Kolin - Kalyon - Şenbay konsorsiumiga Istanbul shahar hokimiyati tomonidan topshirildi va qurilish ishlari 2016 yil fevral oyidan boshlandi. 2018 yilning o‘rtalarida liniyaning krediti tugatilib, liniya qurilishi to‘xtatildi. 2019 yil boshida ish butunlay to'xtadi.

Qurilish ishlari 2020-yilning iyul oyida, o‘z mablag‘larini yaratish orqali, kreditsiz, qayta tiklandi. Xuddi shu davrda liniyada ishlatilishi kerak bo'lgan 10 ta Hyundai Rotem metro poyezdining to'qqizinchisi ham relslarga qo'yildi. 2021-yil mart oyida o‘ninchi poyezdni ishlab chiqarish yakunlandi va sinovlar boshlandi.

2021 yil noyabr oyida Mavlono - Kayishdag'i stansiyalari o'rtasida birinchi test-drayv o'tkazildi va sinovlar davom etmoqda.

IMM tomonidan ochilish uchun e'lon qilingan 2022 yil oxiri maqsadi e'lon qilindi va "150 kun ichida 150 loyiha" maqsadi doirasida 2023 yil 1 yanvarda foydalanishga topshirilishi e'lon qilindi. . 
## Stansiya xususiyatlari

## Yana qarang

* Istanbuldagi jamoat transporti
* Istanbul metrosi
* Istanbul metrosi
* IMM

## Havolalar

* Metro Istanbul  14 Mart 2022 tarihinde     
* Istanbul shahar hokimiyati  14 Mart 2022 tarihinde     

## Manbalar

* IBB: Ikkita yangi metro liniyasi keladi. 20 Temmuz 2016 tarihinde
Mujde Uzman

**Mujde Uzman** (1984-yil 26-sentyabrda tugʻilgan, Istanbul) — turk aktrisasi .

## Kayerasi
2001-yilda u Elite Model Look tanlovida birinchi oʻrinni egalladi. Keyin u musiqa kanallarida boshlovchi sifatida ishlagan.

Aktyorlik faoliyatini 2008-yilda *"Paramparça Aşklar"* seriali bilan boshlagan aktrisa 2010-yilda *"Kapalı Çarşı*" va *"Aşk Bir Hayal"* seriallarida mehmon aktrisa sifatida ishtirok etgan. Keyin u „Eşkıya Dünyaya Hükümdar Olmaz (dizi)“, *Muhteşem Yüzyıl"* va *"Kiralık Aşk"* kabi teleseriallarda ishtirok etdi. Va nihoyat, u „*Savaşçı“* teleserialida birinchi leytenant Funda Turaç rolini oʻynadi.

*Rejep İvedik 2*, *Hadi Inshallah* va *8* nomli filmlarda ham ishtirok etgan.

## Manbalar

## Havolalar

* Cinema Turk’te Müjde Uzman 13 Nisan 2016 tarihinde
* Xushxabar mutaxassisi 11 Haziran 2016 tarihinde
* IMDB da Gospel Expert 28 Kasım 2015 tarihinde
Janubiy Koreya muzqaymoqli deserti "Pingsu"

**Pingsu** (koreyscha :**빙수, madaniy tili:shirin muz**) koreys muzqaymoq va taomidir. Qizil loviya solingan qizil loviyali pingsuning bir nechta turlari mavjud. Pingsu muzni maydalash yoki muzlatilgan sutni maydalash orqali tayyorlanadi. U muzlatilgan sut bilan isteʼmol qilinadi yoki mevalar, guruch kukuni, jele va donli donalar kabi turli xil ingredientlar bilan toʻldiriladi.

## Tarix
Pingsu oʻzining dastlabki shaklida ikki-uch ingredientdan iborat edi, masalan, maydalangan muz, qizil loviya, guruch kukuni va yeryongʻoq kukuni. Pingsuning (maydalangan muz) birinchi shakli Choson sulolasida (1392-1910) mavjud edi. Hukumat maʼlumotlariga koʻra, amaldorlar muzni maydalab, ustiga turli xil mevalar qoʻshib, uni baham koʻrishgan.

Patpingsu oʻzining zamonaviy koʻrinishida yapon mustamlakachilik davrida (1910-1945) asosan qizil loviyadan tayyorlangan sovuq idishlarni kiritish bilan paydo boʻlgan. Maydalangan muz va qizil loviya aralashmasi Koreyada ixtiro qilingan. Koreya urushi (1950-1953) davrida xorijiy madaniyatlar taʼsirida u mevali kokteyllar, muzqaymoq, mevalar, yongʻoqlar, yormalar, siroplar va koʻpirtirilgan qaymoqlarni oʻz ichiga olgan. 1970-1980-yillarda mevali kokteyllar, koʻpirtirilgan qaymoq va maraschino gilosi kabi ingredientlar mashhur edi.

## Surat

Fayl:파일:Korean shaved ice-Patbingsu-Nokcha bingsu-Cherry tomatoes.jpg|Qizil loviya pingsu va yashil choy ta'mli pinsu.
Fayl:파일:Korean shaved ice-Coffee bingsu-01.jpg|Qahva ta'mi bilan tozalangan muz.
Fayl:파일:Korean shaved ice-Patbingsu-06.jpg|Meva bilan Pingsu.
Fayl:파일:Korean shaved ice-Yogurt bingsu-01.jpg|Yogurt ta'mi bilan tozalangan muz.
Fayl:파일:Melonbingsu.jpg|Qovun ta'mi bilan tozalangan muz.
Fayl:파일:베리빙수.JPG|Berry xushbo'y soqollangan muz.
Fayl:파일:인절미 빙수.JPG|Injolmi lazzatli Pingsu.
Fayl:파일:흑임자빙수.jpg|Qora kunjut aromali Pingsu
Fayl:파일:Greentea-bingsu.jpg|Yashil choy ta'mli Pingsu
Fayl:파일:베리요거트빙수.JPG|Yogurt ta'mi bilan rezavorlar bilan soqollangan muz


## Oʻxshash

* Namkeng oʻrtasida
* Baobing
* Muzni tarash
* Qor konusi
* Muz kachang
* Es Champur
* Kakikori
* Halo halo
* Muzqaymoq
* Maydalangan muz
* Katta muzqaymoq

## Izoh

# Koo Xi-ryung (2008 yil 23 avgust). „Haqiqiy patpingsu — kamdan-kam topilma“ . 11/12/2008 olindi .
# Min, Ines (2010 yil 3-iyun). „Muzqaymoq izlanishlari va oʻtmishga nazar“ . 01/05/2014 olindi .
Yamato davlati

## Yamato davlati

Yamato davlati (ヤマトyínmī, Yamato-Ōken) Asuka davrida yanada rivojlandi, bu davr hozirgi Nara janubidagi Asuka mintaqasi nomi bilan atalgan, bu davrda koʻplab vaqtinchalik imperator poytaxtlari joylashgan joy. Asuka davri oʻzining muhim badiiy, ijtimoiy va siyosiy oʻzgarishlari bilan mashhur boʻlib, ular kech Kofun davridan kelib chiqqan.

Asuka mintaqasida toʻplangan Yamato sudi Kyushyu va Xonsyudagi urugʻlar ustidan hokimiyatni amalga oshirib, urugʻ boshliqlariga baʼzi merosxoʻr unvonlarni berdi. Yamato nomi butun Yaponiya bilan sinonimga aylandi, chunki Yamato hukmdorlari urugʻlarni bostirib, qishloq xoʻjaligi erlarini qoʻlga kiritdilar. Xitoy modellariga asoslanib (shu jumladan xitoy yozuvi kanjining qabul qilinishi) ular markaziy maʼmuriyat va imperator sudini ishlab chiqdilar, unga boʻysunuvchi qabila boshliqlari ishtirok etdi, ammo doimiy poytaxti yoʻq. VII asrning oʻrtalariga kelib, qishloq xoʻjaligi erlari markaziy siyosatga boʻysunuvchi muhim davlat mulkiga aylandi. Gokishichidoning asosiy maʼmuriy birligi (yángíníní, Gokishichidō,besh viloyat va etti tuman) maʼmuriy tizim okrug boʻlib, jamiyat ishgʻol guruhlariga boʻlingan. Aksariyat odamlar dehqon edi; boshqalari baliqchilar, toʻquvchi, kulol, hunarmandlar, qurol-yarogʻchilar va marosim mutaxassislari edi.

## Voqealar

538: Koreyaning Baekje qirolligi Yaponiya imperatoriga buddizmni tanishtirish uchun delegatsiya yubordi.

593: Soga urugʻidan boʻlgan shahzoda Shotoku Yaponiyani boshqaradi va buddizmni targʻib qiladi.

600: Shahzoda Shotoku birinchi rasmiy yapon missiyasini Xitoyga yubordi.

604: Shahzoda Shotoku Konfutsiy tamoyillariga asoslangan Xitoy uslubidagi konstitutsiyani (Kenpo Jushichijo) chiqardi, bu esa Yaponiya imperiyasini de-fakto ochadi.

605: Shahzoda Shotoku buddizm va konfutsiylikni Yaponiyaning davlat dinlari deb eʼlon qildi.

607: Shahzoda Shotoku Asuka vodiysida Horyuji buddistlar ibodatxonasini quradi.

645: Shahzoda Shotoku oʻrniga Kotoku Tenno keladi, u aristokratik klanlar ustidan imperator hokimiyatini mustahkamlaydi (Taika islohoti), ularning shtatlarini viloyatlarga aylantiradi.

## Manbalar

Beasley, WG Yapon tajribasi Yasponiyaning qisqacha tarixi . Berkli Kaliforniya universiteti matbuoti .2000 ISBN 0520225600 Tsuboi Kiyotari 1992. Yaponiyaning arxeoloogik tadqiqotlari . Tokio : Toxo Gakkai
Suy sulolasi

**VI asrning 2-yarmida** Xitoyning shimoli va janubi oʻrtasida madaniy, iqtisodiy va siyosiy tafovutlar yumshay boshladi. Shimol koʻchmanchilari asta-sekin mahalliy aholiga qoʻshila boshladi. Aksariyat koʻchmanchi qabilalar oʻtroq turmush tarziga oʻtdi. Oʻrta Osiyo koʻchmanchi qabilalari Turk xoqonligining qudratli ittifoqini tuzdi. Yangi bosqinchilarga boʻysunish xavfi haqiqatga aylandi. Bunday sharoitda mamlakat birligini tiklash zarur edi. Hokimiyat tepasiga shimoliy viloyatlardan biri — **Chjou** zodagonlarining harbiy guruhi keldi. Shimoli-gʻarbiy Xitoy bosqinchilarga qarshi kurashish markaziga aylangan. **581 yilda** Shimoliy Yang Jian (Ven-di) qoʻmondoni **Suy** deb nomlangan yangi sulolaning imperatori deb eʼlon qilindi. Ulkan davlatning nisbatan tez birlashishiga quyidagilar sabab bo‘ldi. Madaniy, iqtisodiy va Xitoyning siyosiy manfaatlari ichki urushlarni tugatish va beqaror qirolliklarni yagona imperiyaga birlashtirishni talab etardi. Kichik va kuchsiz viloyatlar Xitoyning qishloq xo'jaligi tumanlarining ulkan quruqlik chegarasini koʻchmanchi bosqinlaridan himoya qila olmadi. Imperator **Yang Jian** Konfutsiy taʼlimotlariga mos ravishda ilgari surdi, mamlakatdagi munosabatlarni tartibga solish, barqarorlik va farovonlikni tiklash yoʻlida soliqlarni kamaytirdi yoki bekor qildi, yangi tanga chiqarildi. Imperator **Yang Jian** qatʼiyat bilan markaziy hokimiyat kuchini mustahkamlashga intildi va mahalliy zodagonlarga shafqatsiz munosabatda boʻlgan. Ammo **604- yilda** u oʻgʻli **Yang Guang** tomonidan oʻldirilgan. Yang Guang (Yang-di) siyosati asosan xazinani boyitish, iqtisodiy yuksalish va siyosiy hokimiyatni markazlashtirishga qaratilgan edi.
## Manbalar
Valyuta ittifoqi

**Valyuta ittifoqi** - ikki yoki undan ortiq mamlakatlar hududida yagona valyutaning joriy etilishi. Masalan, Yevropa Ittofoqi davlatlari tomonidan Kelishilgan bo‘lib, 2001 yildan Ittifoq hududida ―Yevro valyutasi joriy etilgan.
## Adabiyotlar
# B.T.Ataxanov, M.B.Isabayev FUQAROLIK JAMIYATI FANIDAN ATAMALAR LUG'ATI kitobidan.
Kesme

**Kesme** yoki **erişte** - turli turkiy mamlakatlarda, Eron va Afg'onistonda uchraydigan tuxumli noodlening bir turidir. U turk oshxonasida ham ko‘p uchraydi va zamonaviy standart turkchada *erişte* yoki "kesme" deb ataladi.  Bu so'zning o'zi *kesish* yoki *kesish* fe'lining nominalizatsiyasi bo'lib, noodle tayyorlashda ishtirok etadigan xamirni kesishga ishora qiladi. Bu atama noodlelarning o'ziga yoki ular bilan tayyorlanagan taomga tegishli bo'lishi mumkin. Kesme an'anaviy ravishda uy  taomidir va uni ko'pincha restoran yoki kafelardan topib bo'lmaydi. Turkiyada kesish "erishte" nomi bilan ham tanilgan va odatda qishda iste'mol qilinadi.  Un, tuxum, suv, tuz va sutdan tayyorlanadi. Ushbu mahsulotlardan xamir qoriladi keyib  kesib, bir kun  quyoshda yoki pechda quritiladi. 

## Rasmlar

Fayl:Bowl of kesme.jpg|Sho'rvasi
Fayl:Drying kesme noodles.jpg|Kesme noodle, quritish uchun qo'yilishi
Fayl:Faloodeh.jpg|An'anaviy Sheroz shirinligi - Faloodeh
Fayl:Kesme being cut.jpg|Kesme xamiri noodle shaklida kesilmoqda


## Manbalar
Alisadr gʻori

**Alisadr gʻori** — Eronning Kabudarohang shahri tarkibiga kiruvchi Alisadr qishlogʻida joylashgan. Ushbu gʻor dunyo miqyosida noyob gʻorlar sirasiga kiradi. Gʻor dengiz sathidan 1900 m. balandlikda joylashgan. Gʻorda koʻl mavjud boʻlib, suvi rangsiz hamda hidsizdir va eng qizigʻi zaif nur bilan suvning tubini koʻrsa boʻladi. Koʻl sohilidagi qayiqlar yordamida gʻor ichida sayr qilsa boʻladi. Olimlar gʻordagi toshlar yoshini 190 dan 136 million yil deb belgilaganlar

## Manbalar
Otaturk koʻprigi

**Otaturk koʻprigi** yoki ilgari **Unkapani koʻprigi** tarixiy yarim orolni Istanbulning Beyoğlu tomoniga bogʻlaydigan koʻprikdir. U Fotih tumanining Unkapani Küçükpazar tumani bilan Beyogʻlu tumanining Azapkapi tumanlarini bogʻlaydi. Aksaray tumanidan boshlanib, Unkapaniga kelgan Otaturk bulvarining davomi.

## Sana
Unkapani koʻprigi birinchi marta 1836-yilda, oʻttizinchi Usmonli sultoni Ikkinchi Mahmut hukmronligi davrida, keyingi monarxning onasi va Ikkinchi Mahmutning rafiqasi Bezmialem Valide Sulton tomonidan barcha yogʻoch materiallardan foydalangan holda qurilgan.

Bundandan farqli oʻlaroq, koʻprikdan oʻtish uchun pul talab qilinmaganligi sababli, xalq uni „Hayratiye koʻprigi“ deb atashgan. Tuman nuqtai nazaridan yana bir nom *yahudiy koʻprigi* edi

Oltin shoxda quriladigan va 2018-yilda yakunlanishi rejalashtirilgan quvur oʻtish loyihasidan soʻng koʻprik olib tashlanishi maʼlum qilindi Biroq, bu loyiha amalga oshirilmadi.

2021-yilda koʻprikning Unkapani etagidagi kesishma Cibali — Eminönü va T5 tramvay yoʻli oʻrtasidagi yoʻlga toʻsiq boʻlganligi sababli, koʻprikning iqtisodiy muddati tugashi bilan mumkin boʻlgan zilzila paytida vayron boʻlishi mumkin edi. IMM tomonidan Unkapani chorrahasini rekonstruksiya qilish toʻgʻrisida qaror qabul qilindi va 2021-yil 18-mayda boshlangan ishlar tutashuv koʻprigi va ikkita bogʻlovchi shoxobcha 31-iyulda foydalanishga topshirildi. T5 tramvayining tunnel infratuzilmasi, qolgan ikkita bogʻlovchi shoxlari bilan birgalikda muvofiqlashtirildi va 2022 yil 3-sentyabrda foydalanishga topshirildi.

## Manba

## Havolalar
Ferit Kaya

**Ferit Kaya** (1984-yil 24-fevralda tugʻilgan; Egil, Diyarbakir ) — zazalik turkiyalik tele va kino aktyori.

## Hayoti
U Mimar Sinon nomidagi Davlat konservatoriyasining teatr bo‘limi bitiruvchisi. "Kavak Yelleri " (2007) serialining ikkinchi, uchinchi va to'rtinchi fasllarida Ug'ur obrazini o'ynagan Ferit Kaya, Kanal D da namoyish etilgan "Öyle Bir Geçer Zaman ki" (2010) serialida Resul rolini o'ynadi. Seshanba oqshomlari. Shuningdek, u Payshanba oqshomlari Kanal D da namoyish etilgan "Kötü Yol" (2012) serialida Ehsan rolini o'ynagan.

Ferit Kaya eng so'nggida Ata Demirer rolini o'ynagan Niyozi Gul Dörtnala filmida suratga tushdi. Ferit Kaya "Arka sokaklar" da Azmi o'g'li Erdal rolini ijro etgan. Familyada Hamit rolini ijro etgan. Nihoyat, 2019-2021-yillar oralig'ida Chukur serialida "Murtazo" obrazini o'ynadi.

## Manbalar
SIYENTIZM

**Siyentizm** — ijtimoiy fanlarni uslublari, jamiyatdagi vazifalariga koʻra tabiiy fanlar bilan yaqinlashtirishni maqsad qilib qoʻygan yoʻnalish.

## Adabiyotlar
# B.T.Ataxanov, M. B. Isabayev FUQAROLIK JAMIYATI FANIDAN ATAMALAR LUGʻATI kitobidan.