open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Angie Kerr

**Angela Beth Woznuk Kerr** (; 1985-yil 29-martda tugʻilgan) — 2014-yil 21-oktyabrgacha professional darajada oʻynagan amerikalik sobiq yarim himoyachi. Uning faoliyati Milliy Ayollar Futbol Ligasining Portland Thorns FC jamoasi bilan yakunlandi va u 2005, 2008 va 2009-yillarda Amerika Qoʻshma Shtatlari ayollar futbol terma jamoasi aʼzosi sifatida oʻynadi.

## Faoliyati
Kerrning milliy ishtiroki Amerika Qoʻshma Shtatlari U-19 terma jamoasi bilan boshlandi, u bilan 2004-yilda FIFA U-19 ayollar oʻrtasidagi jahon chempionati uchun Tailandga borib, turnirning kumush toʻp va bronza tuflisini (uchta gol bilan) qoʻlga kiritdi. U 2005-yilda ayollar terma jamoasiga qoʻshildi va jamoaning 2009-yilda Algarve kubogi uchun Portugaliyaga safarida oʻninchi va oxirgi oʻyinini oldi.

Shu bilan birga, uning kollejdagi faoliyati yuqori natijaga erishdi, chunki u Portland Pilots uchun ajoyib oʻyinchi boʻlgan, chunki ular 2005-yilda NCAA unvonini qoʻlga kiritgan, unga gol va final chempionatdagi ikkita golli uzatma yordam bergan. „Pilots“ safida jami 88 ta oʻyinda Kerr jami 19 ta gol va 34 ta golli uzatmani amalga oshirgan.

Angie oʻzining Ayollar Professional Futboli (WPS)dagi faoliyatini 2008-yilda Sent-Luis Athletica tomonidan 15-oʻrinni egallaganidan soʻng boshlagan va oʻzining yangi mavsumida jamoa bilan 18 ta oʻyinda maydonga tushgan. 2010-yil 2-fevralda u Kia McNil bilan birgalikda uchinchi raund shashka tanlovi Amanda Poach, Los-Anjeles Sol dispers loyihasida 1-chi tanlov evaziga Atlanta Beatga almashildi. U „Beat“ uchun 20 dan ortiq oʻyinda maydonga tushdi va Atlantadagi bir mavsumida faoliyatidagi yagona liga golini kiritdi. U oʻzining uchinchi professional mavsumini Sky Blue FC bilan oʻynashni davom ettirdi, garchi cheklangan imkoniyatlarga ega.

WPSning yoʻq boʻlib ketishi bilan faqat Milliy ayollar futbol ligasi (NWSL) tashkil etilgunga qadar Kerr yana professional oʻynash imkoniyatiga ega boʻldi. Portland Thorns FC uni 2013-yilgi Ayollar futboli milliy ligasi qoʻshimcha loyihasining 16-jami tanlovi sifatida tanladi va unga Portlandga ona shahri qahramoni sifatida qaytish imkoniyatini berdi. 2014-yil sentyabrida „Portland Thorns“ uni tark etdi. „Thorns“ning dastlabki ikki mavsumining izchil qismi boʻlib, u oʻttizga yaqin oʻyinda toʻrtta golli uzatmani amalga oshirgan, u 2014-yil oktabr oyida professional oʻynashdan ketganini eʼlon qilgan.

## Xalqaro gollar

## Manbalar

## Havolalar
* US Soccer player profile
* Saint Louis Athletica player profile
* Portland player profile
AQShdagi qozoqlar

**AQSh [[Qozoqlar|qozoqlari]]-**Amerika qitʼasining qozoq aholisi, asosan Kanada va AQSh fuqarolari (qozoq amerikaliklar).Qozoqlar bu davlatlarning rasmiy xalqlaridan biri hisoblanadi.

## Tarixi
Qozoqlar Ikkinchi jahon urushidan keyin AQShga koʻchib keta boshladilar.Tadqiqotchilar bir nechta guruhlarni ajratib koʻrsatishadi:

* Ikkinchi jahon urushi yillarida asirga olingan, ittifoqchi kuchlar tomonidan Germaniyadagi konslagerlardan ozod qilingan, oʻz xohishi bilan Turkiyaga joʻnatilgan, keyin esa shtatlarga koʻchib kelgan sobiq SSSR fuqarolari;
* Turk mehnat immigratsiyasining ajralmas qismi boʻlgan Turkiyadan kelgan qozoqlar Qoʻshma Shtatlarda ishga joylashdi va mamlakatda besh yil doimiy yashashdan soʻng AQSh fuqarolari maqomi;
* Xitoydan Yaponiya, Tayvan orqali AQShga kelgan qozoqlar Tinch okeanini kesib oʻtib, Tinch okeani sohilida oʻqish yoki ishlash uchun qolib, keyin mamlakatda yashash imkoniyatini qoʻlga kiritadilar;
* SSSR mavjud boʻlgan davrda SSSRdan koʻchib ketgan qozoqlar;
* Qozog‘iston Respublikasidan o‘qish yoki ishlash uchun kelgan qozoqlar;
* AQSh fuqarolari bilan millatlararo nikohlar tufayli fuqarolik.

Qoʻshma Shtatlar 1960-yillarning oʻrtalarida immigratsiya qonunlari liberallashtirilgandan keyin qozoq emigrantlarining eʼtiborini oʻziga jalb qila boshladi.O‘sha yillarda mamlakatda 20 ga yaqin qozoq oilasi bo‘lgan.Bugungi kunda, rasmiy maʼlumotlarga koʻra, Amerikada uch minggacha qozoq istiqomat qiladi.

Amerika qozoqlarida ham monoetnik, ham millatlararo nikohlar mavjud. Bundan tashqari, ikkinchisi katta avlodga koʻproq xosdir.Yoshlar qozoq muhitidan o‘z etnik o‘zligini saqlab qolgan holda umr yo‘ldosh topishga harakat qilmoqda.

1996-yilda Indiana universitetida Qozoq talabalar uyushmasi tashkil etilgan bo‘lib, u har yili Navro‘z bayramini nishonlaydi, qozoq xalqining anʼana va urf-odatlari bilan tanishtiradi, anjumanlar o‘tkazadi.Qoʻshma Shtatlardagi qozoq diasporasi millatlararo nikohlar, shuningdek,Amerika hukumati tomonidan Qozogʻistonlik olimlar va mutaxassislarga yashash va ishlash imkoniyatini taqdim etish tufayli oʻz saflarini toʻldirmoqda.Hozirda Qoʻshma Shtatlarda qozoq talabalar uyushmalaridan tashqari qozoq milliy markazi allaqachon faoliyat koʻrsatmoqda

## Demografiyasi
1960-yillarda Qoʻshma Shtatlardagi qozoq millatiga mansub aholi soni 3000 kishi deb hisoblangan boʻlsa, 2000-yilgi aholi roʻyxatiga koʻra, 300 kishidan kam boʻlgan.American Community Survey maʼlumotlariga koʻra, 2010-2012-yillarda Qozogʻistonda 23 000 dan ortiq odam tugʻilgan, ammo ularning hammasi ham qozoq etnik guruhiga mansub emas.

## Shaxslar

* Omarova Saule Tarixovna - Qozog'istonda tug'ilgan advokat va valyuta nazoratchisi lavozimiga nomzod
* Ken Alibek - sobiq sovet shifokori, mikrobiolog va biologik urush bo'yicha mutaxassis
* Sanjar Sultonov - asli qozoq kinorejissyor, prodyuser va ssenariy muallifi

## Manbalar

## Havolalar

* Qozogʻiston AQShda )
* Chet eldagi qozoqlar (mavjud havola)  -->
Lois Irene Marshall

**Lois Irene Kimsey Marshall** (1873-yil 9-may — 1958-yil 6-yanvar) AQShning 28-vitse-prezidenti Thomas R. Marshallning rafiqasi edi. Erining davrida u 1913-yildan 1921-yilgacha Qoʻshma Shtatlarning ikkinchi xonimi sifatida norasmiy lavozimni egallagan. U erining gubernatorligi davrida (1909 — 1913) Indiana shtatining birinchi xonimi sifatida ham ishlagan.

## Biografiyasi
Lois Kimsey was the daughter of William Edward Kimsey and Elizabeth Dale. Lois married Thomas Marshall, 19 years her senior, on October 2, 1895.

U Vashingtondagi xayriya ishlarida qatnashdi va vaqtini *Diet Kitchen Welfare Center*da kambagʻal bolalarni bepul ovqat bilan taʼminlashda oʻtkazdi. 1917-yilda u yangi tugʻilgan egizaklarning onasi bilan tanishdi, ulardan biri surunkali kasal edi. Bolaning ota-onasi oʻgʻlining ahvolini yetarli darajada davolay olmadi. Lois Marshall Clarence Ignatius Morrison ismli chaqaloq bilan yaqin aloqa oʻrnatdi va uni olib ketishni va davolanishga yordam berishni taklif qildi.

Marshalllar farzand koʻrishga qodir boʻlmagan, ammo ular Morrisonni hech qachon rasman asrab olishmagan, chunki ular ota-onasi tirikligida protseduradan oʻtish jamoatchilikka gʻayrioddiy boʻlib tuyulishiga ishonishgan. Buning oʻrniga ular ota-onasi bilan maxsus kelishuvga erishdilar. Morrison umrining oxirigacha Marshalllar bilan birga yashadi. Muloqotda ular uni Morrison Marshall deb atashgan, lekin shaxsan uni Izzy deb atashgan. Lois uni koʻplab shifokorlarni koʻrishga olib bordi va bor vaqtini uni sogʻligʻiga emizish uchun sarfladi, lekin uning ahvoli yomonlashdi va u 1920-yil fevral oyida, toʻrtinchi tugʻilgan kunidan oldin vafot etdi.

1925-yilda eri vafot etgandan soʻng, Lois Arizona shtatining Phoenix shahriga koʻchib oʻtdi va erining nafaqasi va uning xotiralari savdosi bilan yashadi. U 1958-yil 6-yanvarda Phoenixdagi uyida 84 yoshida vafot etdi. U Indianapolis, Indiana shtatidagi Crown Hill qabristonida erining yoniga dafn qilindi.

## Manbalar
Debbie Keller

**Deborah Kim Keller** (1975-yil 24-martda tugʻilgan) — amerikalik nafaqadagi futbolchi va AQSh ayollar milliy futbol jamoasining sobiq aʼzosi.

## Yoshligi
Illinoys shtatining Uinfild shahrida tugʻilgan Keller Neypervilda oʻsgan, u yerda Ubonsi vodiysi oʻrta maktabida oʻqigan va onasi bosh murabbiy boʻlgan ayollar futbol jamoasida oʻynagan. Oʻrta maktabdagi faoliyati davomida Keller 144 ta gol urdi va 92 ta golli uzatmani amalga oshirdi. U ikki marta butun amerikalik parad nomini oldi va Chicago Tribune Top 20 olim-sportchi jamoasiga kiritildi.

### Shimoliy Karolina Tar Heels
Keller 1993-yildan 1996-yilgacha Shimoliy Karolina universitetida oʻqigan va u yerda terma jamoa murabbiyi Anson Dorrans boshchiligidagi Tar Heels jamoasida oʻynagan. Oʻzining yosh mavsumida u oʻynagan 26 oʻyinda 23 gol urdi va 14 golga assistentlik qildi. Uning beshta goliga Tar Heels Shimoliy Karolina shtat universitetini 8:0 hisobida magʻlub etganida kiritildi. Keyingi yili u 22 oʻyinda 18 ta gol urdi va 16 ta golli uzatmani amalga oshirdi.

1998-yilda Keller va uning Tar Heel jamoadoshi Melissa Jennings Dorransga qarshi jinsiy zoʻravonlik boʻyicha sudga murojaat qilishdi, bu oʻn yil oʻtgach, kelishuvda tugadi.

## Faoliyati
### Klub
1999-yil mart oyida Keller Daniyaning Elitedivisionen jamoasi Fortuna Hjørring bilan shartnoma imzoladi va 1999-yil 1-aprelda oʻzining debyutida gol urdi. U Ayollar Birlashgan Futbol Assotsiatsiyasidan niyat maktubi oldi, ammo Dorransning ishtiroki tufayli yangi ligaga qoʻshilmadi.

### Xalqaro
Keller 1995-yildan 1999-yilgacha AQSh ayollar terma jamoasida oʻynagan. 1998-yilda uning 14 ta goli Mia Hamm va Tiffeny Milbrettdan keyin uchinchi oʻrinni egalladi. U 1999-yilgi FIFA ayollar oʻrtasidagi Jahon chempionatidan oldin jamoadan olib tashlangan va murabbiy Tony DiCicco tomonidan uning chetlatilishi Dorrans daʼvosi uchun qasos boʻlganini koʻrsatib, qayta tiklanish uchun qonuniy choralar koʻrdi.

## Shaxsiy hayoti
Futboldan ketganidan soʻng, Keller sartarosh boʻlish uchun goʻzallik maktabiga bordi. U 2001-yilda Chris Hill bilan oila qurdi.

## Manbalar

## Qoʻshimcha oʻqish uchun
* Crothers, Kim (2010), *The Man Watching: Anson Dorrance and the University of North Carolina Womenʼs Soccer Dynasty*, Macmillan, 
* Lisi, Clemente A. (2010), *The U.S. Womenʼs Soccer Team: An American Success Story*, Scarecrow Press, 
* Longman, Jere (2009), *The Girls of Summer: The U.S. Womenʼs Soccer Team and How it Changed the World*, HarperCollins, 

## Havolalar

* Soccer Times player profile
Erondagi qozoqlar

**Eron [[Qozoqlar|qozoqlari]]-Eronning** qozoq aholisi boʻlib, asosan mamlakatning shimoliy qismida yashaydi. Qozoqlar bu davlatning rasmiy xalqlaridan biri hisoblanadi. Umumiy soni taxminan 5000 kishi. 1990-yillarda eronlik qozoqlarning qariyb uchdan bir qismi oralman dasturi doirasida Qozogʻistonga koʻchgan, biroq chiqib ketish qisman Afgʻonistondan qozoqlar tomonidan qoplangan.

## Tarixi va kelib chiqishi
Qozoqlar Erondagi nisbatan yosh diaspora. Eron qozoqlarining aksariyati Oktabr inqilobidan keyin Eronga koʻchib kelib, Guliston ostoni hududida joylashdilar. Kollektivlashtirishdan qochqinlarning birinchi toʻlqini Eronga 1929-1931-yillarda Turkmaniston hududidan oʻtib Mangʻishloqdan kelgan. Zamonaviy qozoqlar koʻpincha bir xil hududda yashaydilar.

1968-yilda Eronda 400 ga yaqin qozoq oilasi yashagan. Qozoqlar odatda koʻproq turkmanlar bilan yonma-yon, lekin oʻzlarining alohida qozoq mahallalarida joylashdilar. 1979-yilgi islom inqilobi davrida Turkman-sahra mintaqasi turkmanlari va qozoqlari turkiy muxtoriyatni talab qildilar. Gorgan, Gombede-Kavus, Turkpen kabi shaharlarda qozoq mahallalari bor. Vaqt oʻtishi bilan Tehron, Mashhad va Eronning boshqa yirik shaharlarida bir necha oʻnlab qozoq oilalari paydo boʻldi.

Eronlik qozoqlarning hammasi fors tilida taʼlim olgan. Zamonaviy Eron qozoqlari asta-sekin qozoq tilini yoʻqotmoqda va amalda rus tilini bilmaydi, bu ularning zamonaviy Qozogʻistonga integratsiyalashuvini qiyinlashtiradi. Ular fors tilini yaxshi bilishadi, koʻpchilik turkman tilini tushunadi va ingliz tilini chet tili sifatida oʻrganadi. Eronda hech qachon qozoq maktablari, qozoq tilida gazeta va jurnallar boʻlmagan. Biroq 1994-yilda Eronda qozoq tilida har kuni bir soatlik radiodastur efirga uzatila boshlandi.

## Aholi
Yuqorida taʼkidlanganidek, Eron qozoqlarining asosiy qismi Gulistonda istiqomat qiladi, bu yerda besh mingga yaqin qozoqlar yashaydi. Biroq Qozogʻistondagi repatriatsiya dasturi tufayli ularning soni kamayib bormoqda. Eron oralmanlari asosan Aqtauga koʻchib keladi. 1993-yilda Erondan Qozogʻistonga 722 oila, jami 3661 kishi koʻchib bordi. Erondan kelgan qozoqlarning birinchi guruhi Mangʻistov viloyatiga joylashtirildi. 1995-yil kuz Olmaota viloyatining Ili tumaniga joylashtirilgan navbatdagi guruh yetib keldi.

## Manbalar

## Havolalar

* Eron qozoq madaniyat markazini qayta ochishga harakat qilmoqda
Eliza McCardle Johnson

**Eliza Johnson** (1810-yil 4-oktyabr — 1876-yil 15-yanvar) — 1865-yildan 1869-yilgacha Qoʻshma Shtatlarning birinchi xonimi edi. U 1865-yilda Qoʻshma Shtatlarning ikkinchi xonimi boʻlib xizmat qilgan. U AQShning 17-prezidenti Andrew Johnsonning rafiqasi edi.
## Erta hayot va nikoh
Eliza Tennessi shtatining Telford shahrida John McCardle va Sarah Phillipsning yagona farzandi boʻlib dunyoga kelgan. Uning otasi Eliza hali oʻsmirlik chogʻida 1825-yilda vafot etgan. U Tennessi shtatining Grinvil shahrida beva qolgan onasi tomonidan katta boʻlgan. 1826-yil sentabrda bir kuni Eliza Rhea akademiyasidagi sinfdoshlari bilan suhbatlashayotganida Andrew Johnson va uning oilasi barcha buyumlari bilan shaharga kelayotganini koʻrdi. Ular bir zumda bir-birlarini yoqtirib qolishdi. 18 yoshli Andrew Johnson 1827-yil 17-mayda 16 yoshli Eliza McCardlega kelinning onasining Grinvildagi uyida turmushga chiqdi. Abraham Lincolnning amakisi Mordecai Lincoln nikoh marosimiga raislik qildi.

16 yoshida Eliza Johnson boshqa birinchi xonimlarga qaraganda yoshroq turmushga chiqdi. U ancha uzun boʻyli, jigarrang koʻzlari, jigarrang sochlari va yaxshi qomatli edi.  U Johnsondan koʻra yaxshiroq maʼlumotga ega edi, u bu vaqtga qadar oʻzini ozgina oʻqish va imlo yozishni oʻrgatgan edi. Johnson xotinini unga arifmetika va yozishni oʻrgatgani uchun ishongan, chunki u hech qachon maktabga bormagan. U oʻzining tikuvchilik ustaxonasida mehnat qilayotganda, unga sabr-toqat bilan oʻrgatdi.

## Amerika Qoʻshma Shtatlarining birinchi xonimi
U erini siyosiy karerasida qoʻllab-quvvatlagan, ammo omma oldida chiqishlardan qochishga harakat qilgan. Amerika fuqarolar urushi paytida Konfederatsiya maʼmurlari unga Grinvildagi uyini evakuatsiya qilishni buyurdilar, u Tennessi shtatining Nashvill shahridan panoh topdi.

Eri prezident boʻlganidan bir necha oy oʻtgach, u Oq uyga joylashdi, ammo sil kasalligidan sogʻligʻi yomon boʻlgani uchun u birinchi xonim sifatida xizmat qila olmadi. U yotoqxonada qolib, ijtimoiy ishlarni qizi Martha Johnson Pattersonga qoldirdi. Johnson birinchi xonim sifatida faqat ikki marta — 1866-yil 14-avgustda Gavayi Qirolligi qirolichasi Emma qabulida va 1867-yil 29-dekabrda Prezidentning 59 yoshga toʻlishi munosabati bilan oʻtkazilgan ziyofatda paydo boʻlgan.

## Vafoti
Elizada sil kasali bor edi. Sogʻligi yomon boʻlgani uchun u uzoq vaqt birinchi xonim sifatida xizmat qila olmadi. U koʻpincha 1865-yildan 1869-yilgacha boʻlgan Oq uyda yotoqxonada qoldi. Kasallik tufayli u oradan 7 yil oʻtib, 1876-yil 15-yanvarda 65 yoshida vafot etdi. Uning oʻlimi 1875-yil 31-iyulda vafot etgan eri vafotidan olti oy oʻtmay sodir boʻldi.

## Manbalar
Kukushka

„**Kukushka**“ (, yaʼni „Kakku“) — „Kino“ sovet rok musiqa guruhi ijro etgan qoʻshiq. Guruhning 1991-yil eʼlon qilingan „Chyorniy albom“ nomli studiyaviy albomiga beshinchi trek oʻlaroq kiritilgan. „Kukushka“ guruh repertuaridagi eng taniqli taronalarning biridir. Qoʻshiq matnini ham, kuyini ham guruh xonandasi Viktor Soy yozgan.

Qoʻshiqning ilk versiyasi 1990-yilning yozida Latviyaning Yurmala shahri yaqinidagi Plieņciems qishlogʻida joylashgan „Yamaha“ studiyasida yozib olingan. „Kukushka“ 1990-yilning avgustida Soy vafot etishidan oldin yozilgan soʻnggi qoʻshiqlarning biridir. Soy vafotidan keyin „Kino“ guruhi aʼzolari qoʻshiqni qaytadan yozib, aranjirovka qilgan. Qoʻshiqning yozib olish tarixi haqida „Kino“ gitarachisi Yuriy Kasparyan shunday degan:

 

Qoʻshiqning Plieņciemsda yozib olingan demosi 2002-yil „Moroz Records“ leyblida eʼlon qilingan „Poslendiye zapisi“ albomiga kiritilgan. Shuningdek, qoʻshiqning ilk aranjirovkasi ham mavjud boʻlib, mazkur versiyasi 1990-yil eʼlon qilingan „Chelovek v chyornom“ filmida qoʻllangan.

„Kukushka“ qoʻshigʻi „Dom pod zvyozdnim nebom“ (1991), „Syostri“ (2001), „Bitva za Sevastopol“ (2015) filmlari saundtrekiga kiritilgan. „Bitva za Sevastopol“ filmi uchun qoʻshiqni Polina Gagarina kuylagan. Mazkur versiya eʼlon qilinishi ortidan „Kukushka“ qoʻshigʻi yanada ommalashgan. Gagarina ijrosi 2015-yilning martida YouTubeda yuklanganidan 2022-yilning avgustiga qadar 245 million martadan koʻp koʻrilgan. Shuningdek, qoʻshiqni Zemfira ham kaver qilgan.

## Manbalar

## Havolalar
* 
* 
*
Eliza Hendricks

**Eliza Kerol Morgan Xendriks** (1823-yil 23-noyabr — 1903-yil 3-noyabr) vitse-prezident Tomas A. Xendriksning rafiqasi edi. U 1885-yil martdan noyabrgacha Qoʻshma Shtatlarning ikkinchi xonimi edi. U Indiana shtatining birinchi xonimi (1873-77) boʻlib ishlagan.

## Biografiyasi
Uning otasi ismi Hon boʻlgan. U birinchi marta yorugʻlikni koʻrgan katta va jozibali inson, yaʼni onasi Gen edi. William Henry Harrison va ikkala ota-onasi ham oʻzlarining goʻzal dunyoqarashlari bilan ajralib turishgan. Hendricks Cincinnatining baʼzi yetakchi oilalari bilan bogʻlangan va aynan shu shaharda u ijtimoiy dunyoda debyut qilgan.

U 1845-yil 26-sentabrda ikki yillik tanishuvdan soʻng Thomas A. Hendricksga turmushga chiqdi va Morgan ismli bir oʻgʻli bor edi, u uch yoshida vafot etdi. Er-xotin Eliza turmushga chiqqan singlisinikiga tashrif buyurganida uchrashishgan edi.

Hendricks Ogayo shtatining North Bend shahrida 1823-yilda tugʻilgan boʻlib, u yerda va oʻsha paytdan beri Indianada istiqomat qilgan. Uning birinchi Husier uyi Shelbivilda boʻlib, u yerda uning eri huquqshunoslik bilan shugʻullangan. Ular 1860-yilda Indianapolisga koʻchib oʻtishdi va u yerda bir necha yil Hendricks, Hord & Hendricks yuridik firmasi aʼzosi sifatida ishladi.

Hendricks uy hayotini yaxshi koʻrar edi va uy boshqaruvchisi boʻlib, erini keraksiz bezovtalik va mas’uliyatdan qutqardi va boshqa koʻp jihatdan u uning haqiqiy yordamchisi edi. Eri uning hukmiga koʻp bogʻliq edi. Koʻpincha, gubernatorlik raisi jinoyatchilarni afv etish toʻgʻrisidagi arizadan hayron boʻlganida, u ishning mohiyatini intuitiv idrok etishidan foydalanish uchun uni konferensiyaga chaqirdi. Hendricks tabiatni yaxshi koʻrardi. U uy hayvonlariga juda moyil edi. Uning otlarga boʻlgan mehr-muhabbati ularni sinchiklab kuzatishiga olib keldi, bu esa uni ularning fazilatlarini yaxshi baholay oladigan boʻldi va har doim arava otlarini eri emas, balki oʻzi tanlagan.

Erining inauguratsiyasi bilan Hendricks Qoʻshma Shtatlarning 12-xonimi (21-vitse-prezidentning rafiqasi) boʻldi. Bir necha yil davomida sogʻligʻi yomon boʻlgan eri hayotining soʻnggi sakkiz oyi davomida, yaʼni 4-martda inauguratsiyadan to 1885-yil 25-noyabrda vafotigacha vitse-prezident boʻlib ishladi. Levi P. Morton 1889-yilda lavozimga kirishgunga qadar Hendricks vafotidan keyin vitse-prezidentlik lavozimi boʻsh qoldi. Uning Qoʻshma Shtatlarning ikkinchi xonimi boʻlgan davri haqida deyarli hech narsa yozilmagan.

## Manbalar
Tipper Gore

**Mary Elizabeth** „**Tipper**“ **Gore** (1948-yil 19-avgustda tugʻilgan) — amerikalik ijtimoiy muammolar himoyachisi, faol, fotograf va yozuvchi, 1993-yildan 2001-yilgacha Qoʻshma Shtatlarning ikkinchi xonimi boʻlgan. U Qoʻshma Shtatlarning 45-vitse-prezidenti Al Gore bilan turmush qurgan, garchi ular 2010-yilda ajrashgan boʻlsa ham.

1985-yilda Gore ota-onalarning musiqiy resurs markaziga (PMRC) asos solgan boʻlib, u nopok soʻzlarni, ayniqsa musiqaning ogʻir metal, pank va xip-xop janrlarida yozilgan relizlar muqovalarini yorliqlashni yoqladi. Oʻzining oʻnlab yillik jamoat hayoti davomida u musiqaga maslahat yorliqlarini qoʻyish (tanqidchilar uni senzura deb atashlari), ruhiy salomatlik, ayollarning sabablari, bolalar sabablari, LGBT huquqlari va uysizlikni kamaytirishni himoya qildi.

## Yoshligi va taʼlimi
Mary Elizabeth Aitcheson, Vashingtonda tugʻilgan, Tipper Gor John Kenneth „Jek“ Aitcheson Jr., santexnika bilan shugʻullanuvchi tadbirkor va J & H Aitcheson Plumbing Supply egasi va uning birinchi rafiqasi Margaret Annning qizi. Gore Virjiniya shtatining Arlington shahrida oʻsgan. Ota-onasi ajrashgandan keyin uni onasi va buvisi tarbiyalagan.

U Sent-Agnes (hozirgi Sent-Stiven va Sent-Agnes maktabi), Virjiniya shtatining Aleksandriya shahridagi xususiy Episkop maktabida oʻqigan, u yerda basketbol, voleybol va chim ustida xokkey oʻynagan va The Wildcats deb nomlangan barcha ayollar guruhida baraban chalgan.

## Shaxsiy hayoti
Gorening toʻrt nafar farzandi bor: Karenna Gore (1973-yil 6-avgustda tugʻilgan), Kristin Gore (1977-yil 5-iyunda tugʻilgan), Sarah LaFon Gore Maiani (1979-yil 7-yanvarda tugʻilgan) va Albert Arnold Gore III (1982-yil 19-oktabrda tugʻilgan) va bir nechta nevaralari bor.

2010-yil iyun oyida Gorelar oʻzlarining nikohlarini ajralishlarini eʼlon qilishdi, bu „uzoq va sinchkovlik bilan koʻrib chiqish jarayonida birgalikda qabul qilingan oʻzaro va bir-birimizni qoʻllab-quvvatlovchi qaror“ degan Gore. 2012-yil avgust oyida *[[The New York Times|The New York Times gazetasi]]* ikkala Gorening boshqa odamlar bilan uchrashgani va nikohni davom ettirishni rejalashtirmagani, ammo ularning „rishtalari mustahkam“ va munosabatlari doʻstona ekanligi haqida xabar berdi. „Er-xotin yiliga bir necha marta, oxirgi marta iyun oyida, yozgi oilaviy taʼtil va Rojdestvo bayramlari uchun Tennessi shtatining Karfagen shahridagi Gorelar oilasi oʻrindigʻida uchrashadilar“, deb yozadi gazeta. U *National Geographicning* sobiq muharriri Bill Allen bilan uchrashgan.

## Manbalar
Ann Gerry

**Ann Thompson Gerry** (1763-yil 12-avgust &#x2013; 1849-yil 17-mart) vitse-prezident Elbridge Gerryning rafiqasi, shu tariqa 1813-yildan 1814-yilgacha Qoʻshma Shtatlarning ikkinchi xonimi boʻlgan.

## Hayoti
Ann Thompson boy irlandiyalik James Thompsonning (1727 &#x2013; 1812) va savdogarlikdan boylik orttirgan va Nyu-Yorklik boy Catharine (Walton) Thompsonning qizi. 1750-yilga kelib, Thompsonning biznesi 1763-yilda Ann tugʻilgan Nyu-York shahrida joylashgan edi. U Irlandiyaning Dublin shahrida taʼlim olgan, katta akalari esa Shotlandiyada taʼlim olgan va oxir-oqibat Britaniya armiyasiga qoʻshilgan. 1780-yillarning oʻrtalarida oʻqishni tugatgandan soʻng, u Nyu-Yorkka qaytib keldi, u yerda baʼzilar uni „Qoʻshma Shtatlardagi eng goʻzal ayol“ deb atashdi. U yerda u Konfederatsiya Kongressida xizmat qilgan oʻzidan yigirma yosh katta boʻlgan Massachusets shtatidagi Marblehead siyosatchisi Elbridge Gerryning eʼtiborini tortdi. Ularning ishqiy munosabatlari 1785-yil oxirlarida yaxshi boshlangan va ular 1786-yil 12-yanvarda Nyu-Yorkdagi Trinity cherkovida turmush qurishgan.

Er-xotinning 1787—1801-yillar orasida dunyoga kelgan oʻnta farzandi bor edi (uch nafari yosh vafot etgan). Eri uning sogʻligʻi haqida qaygʻurardi, lekin tez-tez uzoq safarga ketar edi. Oilaning moliyaviy ahvoli erining hayotining keyingi yillarida muammoli edi, akasi qilgan va Gerri kafolatlagan qarzlar faqat 1812-yildan 1814-yilda vafotigacha Qoʻshma Shtatlar vitse-prezidenti sifatida olgan maoshidan toʻlangan va beva ayolga yerga boy va naqd pulda kambagʻal mulkka ega boʻlgan. Massachusets shtatidan senator Christopher Gore unga umrining oxirigacha vitse-prezidentlik maoshini toʻlashni taklif qildi, ammo Kongress bu gʻoyani rad etdi, chunki bu bunday toʻlovlar uchun pretsedent boʻlishi mumkin.

Shundan soʻng uni bolalari qoʻllab-quvvatladi, oʻgʻli James Thompson Gerry, USS *Albany* qoʻmondoni va kamida ikkita qizi bilan Nyu-Xeyvendagi 17 Temple Courtda yashadi. U 1849-yil 17-martda Konnektikut shtatining Nyu-Xeyven shahrida vafot etdi. U Nyu-Xeyvenning Grove Street qabristoniga dafn qilindi.

## Manbalar
Mariette Rheiner Garner

**Mariette Elizabeth „Ettie“ Rheiner Garner** (1869-yil 17-iyul &#x2013; 1948-yil 17-avgust) AQShning 32-vitse-prezidenti Jon Nens Garnerning rafiqasi va shu tariqa 1933—1941-yillarda Qoʻshma Shtatlarning ikkinchi xonimi boʻlgan.

## Tarjimai holi

Mariette Elizabeth „Ettie“ Rheiner Garner Texasning Sabinal shahrida Texas chorvadori boʻlgan shveysariyalik muhojir John Peter Rheiner va uning birinchi xotini, sobiq Meri Elizabet Uotson oilasida dunyoga kelgan.

1893-yilda Texasdagi ayollar oʻsha paytda ovoz bera olmasalar ham, Mariette Rheiner Uvalde okrugi sudyasi lavozimiga nomzodini qoʻydi. U amaldagi prezident John Nancy Garner tomonidan magʻlub boʻldi. Ikki yil oʻtgach, 1895-yil 25-noyabrda u Texasning Sabinal shahrida Garnerga turmushga chiqdi. Ularning Tully Charles Garner (1896 &#x2013; 1968) ismli bir farzandi bor edi. 1940-yilda bergan intervyusida u Garnerga qarshi kurashni rad etdi.

Turmush oʻrtigʻining AQSh Vakillar palatasida ishlagan davrida, 1903-yildan 1933-yilgacha Ette Garner uning shaxsiy kotibi boʻlib ishlagan.

U 1942-yildan 1948-yilgacha Parkinson kasalligi bilan ogʻrigan, ikki kunlik komaga tushib qolgan va 1948-yil 17-avgustda Texasning Uvalde shahrida, 79 yoshga toʻlganidan bir oy oʻtib vafot etgan.

## Manbalar
Georgia Kokloni

**Georgia (yoki Yeoryia) Koklóni** () (1981-yil 7-mayda Afinada tug'ilgan) - 60 va 100 metrga yugurish bo'yicha ixtisoslashgan yunon sprinteri.

## Hayoti
Georgia Koklonining birinchi yirik musobaqasi 2001-yilgi IAAF yopiq inshootlardagi jahon chempionati edi, ammo u 60 m masofaga yugurish boʻyicha yarim finalda oʻtkazib yuborildi. U 2002-yilgi Yevropa yengil atletika chempionatida 60 metrga bronza medalini qoʻlga kiritdi va 2003-yilda 23 yoshgacha boʻlgan atletika boʻyicha Yevropa chempionatida 100 metr masofani 11,33 sekundda bosib oʻtib, oltin medalni qoʻlga kiritdi.

Georgia Koklonining birinchi jahon chempionati 2003-yilda yengil atletika bo'yicha jahon chempionati bo'lib, u yerda Gretsiyaning 4 x 100 metrga estafeta jamoasi tarkibida bo'lgan. Ular o'zlarining jaziramalarida uchinchi o'rinni egalladilar, ammo finalga chiqish uchun etarlicha tez bo'lishmadi. U 2004-yilgi Afina Olimpiadasida 4x100 metrga estafeta yugurish boʻyicha ayollar jamoasi tarkibida Gretsiyani oʻz shahrida himoya qilish sharafiga muyassar boʻlgan. Jamoa o'z mavsumida oxirgi o'rinni egalladi.

Georgia Kokloni 60 metrga yugurishda ko'proq muvaffaqiyatga erishdi, uning shaxsiy eng yaxshi ko'rsatkichi 7,14 soniyani tashkil etdi, 2005-yilda Madridda bo'lib o'tgan yopiq inshootlardagi Yevropa chempionatida. Ushbu finalda u Kim Gevaert tomonidan oltin medalni atigi 0,02 soniyaga o'tkazib yubordi.

Georgia Kokloni Gretsiyani 2006-yilgi IAAF Jahon Kubogida mezbon sportchi sifatida himoya qilgan va ayollar o'rtasida 100-da oltinchi o'rinni egallagan.&nbsp;m.

Georgia Kokloni 2009-yilgi O'rta yer dengizi o'yinlarida ayollar o'rtasidagi 100 o'yinda Myriam Sumareyni mag'lub etib, birinchi yirik oltin medalini qo'lga kiritdi.&nbsp;oltin medalni qo'lga kiritish uchun final.

Georgia Koklonining 100 metrga yugurish bo'yicha shaxsiy eng yaxshi ko'rsatkichi 2010-yilda Patrasda erishilgan 11,24 soniya.

## Mukofotlar

## Manbalar
Kadir Doğulu

Kadir Doğulu (; tugʻ. 1982-yil 19-aprel, Mersin) — turk aktyori va modeli.

## Biografiya
Kadir 1982-yilda Mersin shahrida koʻp bolali oilada tugʻilgan; besh akasi bor edi. Oila kambagʻal edi, shuning uchun Kadir bolaligidanoq ishlay boshlagan (suv tashigan, velosiped taʼmirlagan), shu bilan birga har doim bufetchi boʻlishni orzu qilgan. Kadir 17 yoshida Istanbulga akasi Kamolning yoniga koʻchib oʻtadi va u yerda bufetchi va oshpaz sifatida oʻzini sinab koʻradi. Yaxshi ish topish umidi Kadirni tark etgach, u Mersinga qaytishga qaror qiladi, lekin oxirgi daqiqada fikrini oʻzgartirdi.

## Martaba
Chiroyli qiyofasi va baland boʻyi tufayli Kadir eʼtiborga olindi va model sifatida ishlashga taklif qilindi. 2010-yilda Kadir aktyorlik faoliyatini Merve Bolugʻur, Burak Ozchivit va Sinem Kobal ishtirokidagi „Kichik sirlar“ serialida Ali rolini oʻynashdan boshlagan. Shundan soʻng „Yomon yettilik“ serialidagi Guney rolida paydo boʻldi.

Kadir „Istanbulning ikki yuzi“ serialidagi Majid roli bilan keng tanildi. 2015-yilda esa Kadir „Muhabbatdan magʻlub boʻlgan“ serialida Goʻkhan rolini oʻynadi, taniqli aktrisa Elchin Sangu unga sherik boʻldi.

2015-yildan beri Kadir „Muhtasham asr: Koʻsem Sulton“ serialida Qrim xoni Mehmed Girey rolini oʻynadi.

## Shaxsiy hayot
2006-yildan beri u taniqli turk qoʻshiqchisi Hande Yener bilan uchrashdi, 2010-yil esa boshida er-xotin ajralishdi. 2013-yil oʻrtalaridan boshlab Kadir aktrisa Neslihan Atagül bilan uchrashishni boshladi; 2015-yil 26-noyabrda er-xotin unashtirishdi. 2016-yilning 8- iyulida Kadir va Neslixon turmush qurishdi.

## Manbalar
Alexei Fedorov

**Alexei Fedorov** (, *Aleksey Dimitriyevich Fyodorov*, , *Aliaksey Fyodarau*; 1972-yil 27-sentyabrda tugʻilgan) — belaruslik shaxmatchi. FIDE tomonidan 1992-yilda xalqaro shaxmat ustasi va 1995-yilda grossmeyster unvonlari bilan taqdirlangan.

Alexei Fedorov Mogilyov shahrida tugʻilgan, Sovet Ittifoqi parchalanganidan keyin qisqa muddat Rossiya terma jamoasida, 1993-yildan esa Belarus shaxmat federatsiyasida oʻynagan.

Fedorov 1993, 1995, 2005 va 2008-yillarda shaxmat boʻyicha Belarus chempionatida gʻolib chiqdi va yettita shaxmat olimpiadasida qatnashdi (1994, 1998, 2000, 2002, 2004, 2006 va 2008-yillar) (+25=32 % koʻrsatkich). Fedorov 1999, 2000 va 2002-yillarda FIDE jahon shaxmat chempionatida ishtirok etgan. 1999-yilda u toʻrtinchi raundda qaqshatqich magʻlubiyatga uchragan boʻlsa, 2000 va 2002-yillarda u birinchi raunddayoq magʻlub boʻlgan.

## Turnirlardagi natijalari

2001-yilda Korus shaxmat turnirida qatnashgan. Ammo turnirda Garri Kasparov gʻalaba qozondi, Fedorov esa 10-oʻrinni oldi.

2003-yilda Aeroflot Openda birinchi boʻlib (tay-brek boʻyicha uchinchi oʻrin) Viktor Bologan bilan uchinchi oʻrini boʻlishdi.

Birinchi marta 2006-yilda Parsvnath xalqaro ochiq shaxmat turnirida (10 balldan 9 ball bilan) yuqori oʻrinni egaladi.

2013-yilda Cappelle-la-Grande Open turnirida birinchi marta ishtirok etib, Sanan Sjugirov, Parimarjan Negi, Maksim Rodshteyn, Sergey Fedorchuk, Erik Xansen, Vlad-Kristian Jianudan keyin yettinchi oʻrini Yuriy Vovk bilan boʻlishdi.

Birinchi marta Toshkentdagi Georgiy Agzamov memorialida 2019-yil.

## Manbalar
Wei Qiuyue

**Wei Qiuyue** (; 1988-yil 2-sentyabrda tugʻilgan) – isteʼfodagi xitoylik voleybolchi. U 2008-2012-yillarda *Xitoy ayollar milliy voleybol terma jamoasi* sardori boʻlgan.

## Sportdagi faoliyati
Wei Qiuyue 2008-yilgi Pekin Olimpiada oʻyinlarida bronza medali va 2007-yilgi Jahon Gran-prisida kumush medalni qoʻlga kiritgan jamoalar tarkibida oʻynagan.

U oʻz terma jamoasi bilan 2010-yilda Montreux voleybol ustalari musobaqasida gʻoliblikni qoʻlga kiritgan va „Eng yaxshi toʻpurar“ mukofotiga sazovor boʻlgan.

Wei Qiuyue 2010-yilgi jahon chempionatida eng yaxshi toʻpurar deb topilgan.

2012-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida magʻlubiyatga uchraganidan soʻng, jamoasi beshinchi oʻringa loyiq koʻrilgan. 2013-yilda u tizzasini daʼvolatish uchun terma jamoadan bir yilga chetlashtirilgan. Wei Qiuyue 2013-2014-yilgi mavsumda sobiq jamoadoshlari Ma Yunven va Zhang Lei bilar birga Igtisadchi Baku jamoasi safida oʻynash shartnomasini imzolagan. U birinchi marta Tianjindan boshqa klubda ham oʻynagan.

2014-yilda Wei Qiuyue Jenni Lang Ping tomonidan milliy terma jamoaga chaqirilgan va 2014-yilgi Jahon chempionatida kumush medalni qoʻlga kiritishida oʻz hissasini qoʻshgan. U milliy terma jamoa tarkibida boshlangʻich pozitsiyasida oʻynagan. Terma jamoadagi muvaffaqiyatli mavsumdan soʻng, u ichki ligadan biroz ishtirok etmagan va Jenni Lang Pingning yordami bilan uzoq vaqtdan beri daʼvolanilayotgan tizzalarini shifokorga koʻrsatish va toʻliq tuzalish uchun AQShga ketgan. U 2015-yilda yana terma jamoaga qaytadi. Wei Qiuyue 2015-yilgi Jahon chempionatida oltin medalni qoʻlga kiritgan Xitoy terma jamoasining tarkibidan joy olgan.

2016-yilda Wei Qiuyue Yozgi Olimpiada oʻyinlarida ishtirok etgan, u yerda uning jamoasi finalda Serbiyani 3:1 hisobida magʻlub etib, oltin medalni qoʻlga kiritishgan. Ammo taqdirlash marosimidan soʻng Wei Qiuyue CCTV5 telekanalida terma jamoadagi faoliyatini yakunlaganini eʼlon qilgan.

2017-yilgi 13-Xitoy milliy oʻyinlaridan soʻng Wei Qiuyue professional voleybolchi sifatida faoliyatini yakunlaganini eʼlon qilgan.

## Klublar

*  Tianjin Bridgestone (2003-2013)
*  Igtisadchi Baku (2013-2014)
*  Tianjin Bridgestone (2014-2017)

## Shaxsiy mukofotlar

* *2007-yil Montreux voleybol ustalari „Eng yaxshi oʻyinchi“*
* *2007-yil FIVB Jahon Gran-prisi „Eng yaxshi oʻyinchi“*
* *2008-yilgi Osiyo kubogi „Eng qimmat voleybolchi“*
* *2010-yil Montreux voleybol ustalari „Eng yaxshi oʻyinchi“*
* *2010-yil FIVB ayollar oʻrtasidagi jahon chempionati „Eng yaxshi 2007-yil Montreux voleybol ustalari“
* *2011-yil ayollar voleybol boʻyicha Osiyo chempionati „Eng yaxshi toʻp uzatuvchi“''

## Manbalar

## Havolalar

* FIVB profili
* Olimpiya oʻyinlari profili (2008teamchina.olympic.cn)
Sergey Shipov

**Sergey Shipov** (1966-yil 17-aprelda tugʻilgan) — rus shaxmatchisi, murabbiy, jurnalist va yozuvchi. U 1996-yilda FIDE tomonidan grossmeyster unvoniga sazovor boʻlgan.

## Faoliyati
Shipov Crestbook shaxmat veb-saytiga asos solgan, u yerda boshqa xizmatlar qatorida joriy shaxmat voqealariga rus tilida onlayn sharhlar taqdim etadi. Saytning eng mashhur joylaridan biri — „Shipovdan soʻrang“ boʻlib, u yerda Shipov shaxmatga oid mavzular boʻyicha savollarga javob beradi.

Shipov, shuningdek, shaxmat boʻyicha murabbiy va shaxmat yozuvchisi. U boshqa oʻyinchilar qatorida Aleksandra Kostenyuk, Yan Nepomniaxtchi, Daniil Dubov, Grigoriy Oparin va Andrey Esipenkolar bilan ishlagan. Shipov Sitsiliya mudofaasida qora tanlilar tizimi haqida „Toʻliq kirpi“ kitobini yozgan. U shuningdek, chess.com veb-saytida 2700 atrofida reytingga ega kuchli blits shaxmatchi. Shipovning YouTube kanali bor, u shaxmat tahlili bilan videolarni nashr etadi.

2006-yilda Shipov Norvegiyaning Tromso shahrida boʻlib oʻtgan Midnight Sun Chess Challenge musobaqasida Magnus Karlsendan yarim ochko oldinda 7½/9 ball bilan gʻolib chiqdi.

2022-yil fevral oyida FIDE Shipovni Rossiyaning 2022-yilda Ukrainaga bostirib kirishini qoʻllab-quvvatlaganlik uchun ichki tartib-intizom komissiyasiga topshirdi, ammo komissiya uni mart oyida oqladi.

## Kitoblari

Damskiy Ya., Shipov S. *Poslednyaya intriga veka. Kasparov-Kramnik. London 2000*, Moskva 2000, 

Shipov S., *Yej. Xishchniki na shaxmatnoy dostke*, Moskva 2004, 

## Manbalar

## Havolalar
* Sergei Shipov’s chess related articles, interviews, commentary, and analysis translations in English
* Interview with GM Sergey Shipov
Aisha Jefferson

**Aisha Jefferson** (1986-yil 27-oktyabrda tugʻilgan) — amerikalik sobiq professional basketbolchi. U Michigan shtat universitetida kollej basketbol jamoasi tarkibidai oʻynagan.

## Kollej jamoasidagi faoliyati
2005-2006-yilgi mavsumda Katta oʻnlik ning birinchi kurs talabalari eʼtirofiga sazovor boʻlganidan va ikkinchi kurs talabasi sifatida har bir oʻyinda 10,4 ball toʻplaganidan soʻng, Jefferson 2007-2008-yilgi mavsumni oʻtkazib yuborishga majbur boʻldi. U 2006-2007 va 2008-2009-yillarda Katta Oʻnlik faxriysi boʻlgan va kollejdagi karerasini 1194 ball bilan MSU barcha vaqtlar roʻyxatida 11-oʻrinda yakunlagan.

### Statistika
Manba

## Manbalar

## Havolalar

* Aisha Jeffersonning tarjimai holi 
* EuroBasket.com saytidagi profil
Steve Guerdat

**Steve Guerdat** (; 1982-yil 10-iyun, Bassekurt, Shveysariya) — shveytsariyalik ot sportchisi, yakka sakrash boʻyicha 2012-yilgi yozgi Olimpiya oʻyinlari chempioni, jamoaviy sakrash boʻyicha 2008-yilgi yozgi Olimpiya oʻyinlarining bronza medali sovrindori. Yevropa chempioni.

## Shahsiy hayot
2019-yilning yozida u fransuz shousi Fanni Skalli bilan unashtirildi. 2021-yil yanvar oyida er-xotin turmush qurishdi. 2021-yil 4-aprelda er-xotinning Ella ismli qizi bor edi.

* Stivning otasi Filipp Gerda sakrash boʻyicha 1984 va 1988-yillardagi yozgi Olimpiya oʻyinlari ishtirokchisi.
* Uch tilni yaxshi biladi: fransuz, nemis, ingliz.

## Sport biografiyasi

Guerdat birinchi marta uch yoshida otga oʻtirdi va 7 yoshidan boshlab har kuni ot sporti bilan shugʻullana boshladi. 1994-yilda Shveysariya yoshlar terma jamoasida debyut qilgan.

2004-yilda Guerdat Yozgi Olimpiya oʻyinlarida debyut qildi. Individual sakrash saralashida Steve ikkinchi saralash bosqichida 20 ta penalti toʻplagan va 39-oʻrinni egallaganida muvaffaqiyatsizlikka uchradi. Jamoaviy bahslarda Shveysariya terma jamoasi Germaniya terma jamoasi bronza medali sohiblaridan 5 ochkoga ortda qolib, beshinchi oʻrinni egalladi.

2006-yilda ukrainalik tadbirkor Aleksandr Onishenko Guerdatga fuqaroligini ukrainalikka oʻzgartirishni taklif qilgan, biroq Steve bu taklifni rad etgan.

2008-yilda Guerdat ikkinchi marta Yozgi Olimpiya oʻyinlarida ishtirok etdi. Yakkama-yakka sakrash bahslarida shveysariyalik chavandoz turnir finaliga chiqdi va natija koʻrsatib, 10-oʻrinni egalladi. Jamoaviy musobaqada Shveysariya terma jamoasi dastlab toʻrtinchi oʻrinni egalladi, biroq dekabr oyida norvegiyalik chavandoz Toni Andre Xansenning otining qonida taqiqlangan dori topilgani eʼlon qilindi va norvegiyalik chavandozning barcha natijalari bekor qilindi. Shu tariqa, Xansen ochkolarini yoʻqotgan Norvegiya termasi yana 8-oʻringa tushib ketdi, shveytsariyaliklar esa bronza medallari sohibiga aylanishdi.

2012-yilda London Yozgi Olimpiya oʻyinlarida Gerdat *Nino de Buissonnets* otida qatnashdi. Gerdat sakrash boʻyicha yakkalik bahslarida 8 penaltidan ochko jamgʻarib, 11-oʻrinda yakunlandi. Steve finalni bexato oʻynadi va 2 raundda birorta ham penaltidan gol ura olmay, Olimpiada chempioniga aylandi. Jamoaviy bahslarda shveysariyaliklar uchinchi oʻrindan atigi ikki ochko ortda qolgan holda toʻrtinchi oʻrinda qoldi. Stevening oltini Shveysariya uchun London oʻyinlarida barcha sport turlari boʻyicha ikkita oltindan biri boʻldi.

## Mukofotlar

* Yilning shveytsariyalik chavandozi (2): 2009, 2011.

## Manbalar

## Havolalar

* Stiv Gerda — olimpiyskaya statistika na sayte Sports-Reference.com (angl.)
* Profil na ofitsialnom sayte letnix Olimpiyskix igr 2012 goda
Chju Tin

**Chhu Tin** (1985-yil 15-iyulda Liaoning, Dalian shahrida tugʻilgan) — xitoylik futbolchi.

## Klubdagi faoliyati
Futbolchilik faoliyatini 2002-yilda Dalian Shide bilan boshlagan Zhu Ting hech qanday liga oʻyinlarida ishtirok eta olmagan va unga professional faoliyatini ikkinchi divizion jamoasi Dalian Changboda 2004-yilda ijara asosida boshlash imkoniyati berilgan. Zhi oʻn yetti oʻyinda maydonga tushib bitta gol urgan. Keyingi mavsumda Dalianga qaytgan, oʻsha vaqtdagi bosh murabbiy Vladimir Petrovich Zhuga oʻzini koʻrsatish imkoniyatini bergan va bir nechta oʻyinlarda maydonga tushgan. Keyingi mavsumda u oʻzini jamoaning doimiy hujumchisi sifatida koʻrsatgan. 2009-yil iyul oyida ham Zhuni kelajagi borasida aniq takliflar yoʻq edi, Daliandan Prva HNL jamoasi Hajduk Split Zhuni 120 000 evro evaziga ijaraga olish bo‘yicha shartnomani qabul qilib, kelajakda doimiy shartnoma imzolagani haqida mish-mishlar tarqalgan. Kelishuv hech qachon amalga oshmagan.

Klubda oʻzini hujumchi sifatida koʻrsata olmaganidan soʻng, Zhu 2011-yilgi liga mavsumida murabbiy Nelo Vingada tomonidan oʻng yarim himoyachi ampulasiga oʻtkazilgan. U yangi ampulada ajoyib oʻyin koʻrsatgan va 2012-yilning avgustida Xitoy terma jamoasiga himoyachi sifatida chaqirilgan. 2012-yilgi mavsum oxirida Dalian tarqatib yuborilganidan soʻng, Zhu Xitoy Superligasi jamoasi „Wuhan Zall“ jamosiga oʻtgan.

2015-yil fevral oyida Zhu Xitoyning birinchi ligasi vakili Dalyan Aerbinga oʻtgan.

2020-yilda Zhu „Dalian Professional“ning asosiy tarkibidan chetlashtirilgan. U 2021-yilda jamoani tark etib, Qingdao FCga qoʻshilgan.

2022-yilda Qingdao tugatilgandan soʻng, Zhu Ting Dalian Pro-ga qaytgan.

## Xalqaro faoliyati
Zhu xalqaro debyutini 2006-yil 11-oktyabrda 2007-yilgi Osiyo kubogi saralash bosqichida Falastinga qarshi oʻyinda Xitoy terma jamoasi tarkibida debyut qilgan. 2007-yilgi Osiyo Kubogi uchun Xitoy terma jamoasiga chaqirilgan. U 2008-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida ishtirok etish huquqiga ega boʻlgan. U 2008-yilda terma jamoaga qaytgan va 2010-yilgi Jahon chempionati saralash bosqichida bir nechta oʻyinlarda qatnashgan.

## Faoliyat statistikasi

## Yutuqlar

### Klub
**Dalian Shide**

* Xitoy Superligasi : 2005-yil
* Xitoy FA kubogi : 2005-yil

**Dalian Professional**

* Xitoy Birinchi ligasi : 2017

## Manbalar
Vladimir Potkin

**Vladimir Potkin** (; 1982-yil 28-iyunda tug'ilgan) - rossiyalik shaxmat grossmeysteri (2001) va sobiq Yevropa chempioni. U, shuningdek, Ian Nepomniachtchining murabbiyi va Rossiya terma jamoasi murabbiylaridan biri.

## Shaxmatdagi faoliyati
Potkin 2000-yilgi 18 yoshgacha bo'lganlar o'rtasidagi Yevropa chempionatida Dimitrios Mastrovasilis bilan ikkinchi o'rinni egallab, tay-brekda bronza medalini qo'lga kiritdi. 2007-yilda Saratovdagi Aratovskiy yodgorligida Aleksey Fedorov, Andrey Deviatkin, Aleksey Aleksandrov, Vyacheslav Zaxartsov, Aleksandr Evdokimov, Denis Xismatullin, Evgeniy Tomashevskiy va Sergey Azarov bilan 1-9 o'rinlarni egalladi. 2009-yilda Poktin Gavanadagi 44-Kapablanka yodgorligining 14-toifali Premer guruhida ikkinchi o'rinni egalladi.

2011-yilda Eks-le-Beyn shahrida u shaxmat boʻyicha yakka tartibdagi Yevropa chempionatida Radoslav Voytaşek, Yudit Polgar va Aleksandr Moiseenkoni tay-breykda ortda qoldirib, 8½/11 ball bilan gʻolib chiqdi. O'sha yili u shaxmat bo'yicha 2011-yilgi Jahon kubogida qatnashdi va u yerda to'rtinchi bosqichga chiqdi va yakunda ikkinchi o'rinni egallagan Aleksandr Grischuk tomonidan mag'lubiyatga uchradi.

Potkin 2012-yilda Moskvada bo'lib o'tgan Rossiya chempionati superfinalida Sergey Karyakin, Pyotr Svidler, Dmitriy Andreikin, Dmitriy Jakovenko va Evgeniy Alekseev bilan birinchi o'rinni egalladi, barcha o'yinchilar 5/9 ochko bilan yakunladilar. Olti o'yinchidan iborat tezkor pley-offda u beshinchi o'rinni egalladi.

2015-yilda Potkin shahrida bo'lib o'tgan Tata Steel Challengers turnirida ishtirok etdi va u yerda 7/13 hisobida yettinchi o'rinni egalladi.

## Manbalar
Natalya Lipkovskaya

**Natalya Viktorovna Lipkovskaya** (, 1979-yil 26-aprelda tugʻilgan) — rossiyalik sportchi, jamoaviy chempionatda besh karra jahon chempioni va individual turdagi mashqlar (1995, 1997)), badiiy gimnastika boʻyicha jahon chempionatlari, Yevropa, Rossiya chempionatlarining koʻp karra gʻolibi.

## Sport karyerasi
Bolaligidan Natalya Irina Krivtsova, keyin Olga Bulert bilan shugʻullangan.80-yillarning oxirida Rossiyada xizmat koʻrsatgan murabbiy Olga Kukushkina qizni payqab qoldi.90-yillarning boshidan Natalya SSSR va Rossiyada xizmat koʻrsatgan murabbiy Olga Buyanova, 1996-yildan esa Rossiyada xizmat koʻrsatgan murabbiy Irina Viner bilan shugʻullanadi.

Natalya 1993-yildan beri Rossiya Federatsiyasining badiiy gimnastika jamoasi aʼzosi. Faoliyati davomida Natalya badiiy gimnastika boʻyicha turli chempionatlarda koʻplab unvonlar, mukofotlar va sovrinlarni qoʻlga kiritdi. Natalyaning eng ajoyib yutuqlari orasida 1997-yilda Berlinda boʻlib oʻtgan jahon chempionatini ajratib koʻrsatish mumkin, oʻshanda Natalya birdaniga 5 ta medalni qoʻlga kiritgan, ulardan ikkitasi kumush, shu jumladan bittasi koʻpkurashda, ikkinchisi esa lenta mashqlari uchun, arqon va tayoq bilan mashq bajarish uchun ikkita bronza medali va halqa bilan mashq bajarish uchun bitta oltin medal, u eng yaqin raqibi Yelena Vitrichenkoni magʻlub etib, bajarish va texnik elementlar uchun 10 ball oldi.Natalya birinchi marta xalqaro startda oʻzini 1995-yilda Vena shahrida boʻlib oʻtgan jahon chempionatida koʻrsatdi, keyin yosh gimnastikachi arqon va tayoq bilan mashqlarda 6 ta pozitsiyani egalladi.

Natalya Yevropa va Rossiya chempionatlarining koʻp karra sovrindori va gʻolibi, shuningdek, badiiy gimnastika boʻyicha individual kuboklar finali.

Natalya sport karyerasini 1999-yilda yakunlagan.

U Butunrossiya estetik gimnastika federatsiyasining birinchi prezidenti (2004-2008-yillar).

Hozir u „Novogorsk“ sport markazida ishlaydi.

## Shaxsiy hayoti
2003-yilda Natalya Moskva ochiq ijtimoiy universitetining tuzatish pedagogikasi va maxsus psixologiya fakultetini tamomlagan.Natalya oʻgʻli Ivan va qizi Sofiyani tarbiyalamoqda

## Manbalar
Janne Lundblad

**Janne Lundblad** (Shvedcha. Janne Lundblad ;1887-yil 11-aprel — 1940-yil 24-noyabr Stokgolm, Shvetsiya) — shved chavandozi. 1920-yilgi Olimpiya chempioni, 1928-yilgi yozgi Olimpiya oʻyinlarining kumush medali sovrindori.

## Biografiya
Janne Lundblad 1877-yil 11-aprelda Shvetsiyaning Linköping shahrida tavallud topgan.

## Martaba
Shvetsiya armiyasining aʼzosi edi. Faoliyatining boshida u Småland gussarlarida xizmat qilgan. 1902-yilda esa u Qirollik Gotaland logistika kuchlarida leytenant boʻldi. Keyinchalik Lundblad kapitan unvonini qolga kiritdi.

Soʻngra, Lundblad Stokgolm va Osloda chavandozlik boʻyicha oʻqituvchi boʻldi.

Ot sporti musobaqalarida Gyotenborgning A2 klublari va Skövdening T2 klublarini taqdim etdi.

1920-yilda Janne Antverpen yozgi Olimpiya oʻyinlarida Shvetsiya jamoasiga qoʻshildi. Uno otini minib, yakkalik turnirda 27,9375 ball bilan oltin medalni qoʻlga kiritdi.

1928-yilga kelib u Amsterdamdagi yozgi Olimpiya oʻyinlarida Shvetsiya terma jamoasiga qoʻshildi. 8 yil oʻtgach, u Shvetsiya terma jamoasi bilan kumush medalni qoʻlga kiritdi. Soʻngra, Blekmar otini minib, u 226,70 ball toʻplagan holda shaxsiy saralash bahslarida yana bir bor oltin medal sohibi germaniyalik Karl fon Langendan 10,72 ball ortda qolib, 4-oʻrinni egalladi. Umumjamoa hisobida Shvetsiya terma jamoasi tarkibida Rangar Olson va Karl Bonde bilan birgalikda 650,86 ochko jamgʻarib, Germaniya terma jamoasiga 18,86 ochko yoʻqotib, kumush medalni qoʻlga kiritdi.

1940-yil 24-noyabrda Janne Lundblad Stokgolmda vafot etgan.

## Manbalar
Marsden Hartley

**Marsden Hartley** (haqiqiy ismi: Edmund Hartley 1877-yil 4-yanvarda tavallud topgan) — amerikalik modernist rassom va shoir. Hartley oʻzining rasm chizish qobiliyatini Parij kubizm rassomlarni kuzatish orqali rivojlantirdi. Koʻplab mashhur tanlangan asarlari „Muz teshigi“, „Gvadalupe bokira qizi“, „Abstraktsiya“ va „Qishloq“ kabi sanʼat asarlari muzeylardan joy oldi.

## Tanlangan rasmlar

Fayl:The Ice Hole Marsden Hartley.jpeg|*Muz teshigi*, 1908 - yil, Yangi Orlean sanʼat muzeyi
Fayl:A Bermuda Window in a Semi-Tropic Character by Marsden Hartley.JPG|*Yarim tropik xarakterdagi Bermud oynasi*, 1917 - yil, De Young muzeyi
Fayl:Cemetery, New Mexico MET DP236118.jpg|Qabriston, Nyu-Meksiko*, [[1924]] - yil, Metropolitan [[sanʼat]] muzeyi*


## Eslatmalar


## Havolalar

* Quotations related to Marsden Hartley at Wikiquote
* Media related to Marsden Hartley at Wikimedia Commons
* Marsden Hartley discussed in ''Conversations from Penn State'' interview

### Yozuvlar

* Works by Marsden Hartley at Project Gutenberg
* Works by or about Marsden Hartley at Internet Archive
* Scans of Hartley’s ''Adventures in the arts: informal chapters on painters, vaudeville and poets''
*  from *Adventures in the arts*.

### Muzeylar

* , Beinecke noyob kitoblar va qoʻlyozmalar kutubxonasi, Yel universiteti.
* Marsden Xartli memorial toʻplami va arxivi, Bates kolleji sanʼat muzeyi.
* [Marsden Xartlidagi Metropolitan sanʼat muzeyi](http://www.metmuseum.org/Works_of_Art/viewOne.asp?dep=21&viewMode=1&item=49 %2E70%2E42)
* Marsden Xartli — Milliy sanʼat galereyasi
* Marsden Xartli: Amerika zamonaviy — Memfis Bruks sanʼat muzeyi
* Marsden Xartli — Nyu-Meksiko sanʼat muzeyi
* Marsden Xartli — San-Antonio sanʼat muzeyi .

### Biografiyalar va maqolalar

* Marsden Xartli tarjimai holi: Hollis Taggart galereyasi 
* Marsden Xartli va Yangi Shotlandiya
* Maykl Maglarasning „Kleofas ''va uning'' oʻzi“ filmi
* Marsden Xartli, ''Sanʼat va shaxsiy hayot,'' 1928, Xartli tomonidan 2007-yil 7-avgustda onlayn tarzda foydalanilgan.