open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Afanasiy Barabash

**Afanasiy Semyonovich Barabash** (; 1908-yil 1-may — 1996-yil 8-sentyabr) — sovet ofitseri, Ikkinchi jahon urushi qatnashchisi, Sovet Ittifoqi Qahramoni (16.05.1944).

## Hayoti
1908-yil 1-may kuni hozirgi Sumi viloyati (Ukraina SSR) Romni tarkibidagi Protsovka qishlogʻida ishchilar oilasida tugʻilgan. Otasidan erta ayrilgach, oʻspirinlik yoshidan ishlay boshladi va bir vaqtning oʻzida oʻqishni davom ettirdi. Ishlab chiqarish amaliyoti maktabini tugatgan. 1929-yilda romensk korxonalaridan birining eng yaxshi xodimi sifatida u Moskvaga oʻqishga yuborildi. 1932-yilda sanoat texnikumini bitirdi.

1932-yilda Qoʻqon harbiy komissarligi tomonidan Qizil Armiya safiga chaqirildi. 1934-yilda zirhlitank maktabini tugatdi. Dastlab u vzvod, keyin tank rotasi komandiri shuningdek, polk maktabining boshligʻi boʻlib xizmat qildi. 1939-yilda Afanasiy Barabash Xarkovdagi harbiy iqtisodiyot akademiyasining muhandislik fakulteti tinglovchisi sifatida qabul qilindi.

1941-yil 22-iyundan Ikkinchi jahon urushi qatnashchisi. Gʻarbiy, Bryansk, Stalingrad, Janubiy, 4-Ukraina, 3-Boltiqboʻyi, 1-Belarus frontlarida jang qilgan. Kontuziya olgan.

22-gvardiya alohida tanklar polki (51-armiya, 4-Ukraina fronti) gvardiya podpolkovnigi Afanasiy Barabash boshchiligida 1944-yil 9-aprelda sivash platsdarmidan fashistlarning balandlikdagi pozitsiyasiga hujum qildi va oʻqchi boʻlinmalar bilan birgalikda uni qoʻlga kiritdi. 3 kunlik jang mobaynida u dushman mudofaasini 80&nbsp;km ichkarisigacha bostirib kiradi. 1944-yil may oyida Sevastopolni ozod qilish uchun boʻlgan janglarda qoʻmondonning tanki birinchilardan boʻlib shaharga bostirib kirdi.

SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1944-yil 16-maydagi farmoni bilan „Qrim uchun janglarda tank polkini mohirlik bilan boshqarganligi, koʻrsatgan jasorati va mardligi uchun“, gvardiya podpolkovnigi Afanasiy Semyonovich Barabash Sovet Ittifoqi Qahramoni (№ 2290) unvoni bilan taqdirlangan.

Urushdan keyin u Qurolli Kuchlar safida xizmatni davom ettirdi. 1955-yilda zirhlitank qoʻshinlari harbiy akademiyasi qoshidagi Oliy akademik kurslarni tugatgan. 1957-yildan polkovnik Afanasiy Barabash zaxirada. Kiyevda yashagan. U Kiyevdagi ilmiy-tadqiqot institutlaridan birida katta muhandis boʻlib ishlagan. 1996-yil 8-sentyabrda vafot etdi.

## Xotirasi

* Afanasiy Barabash Kiyevdagi Berkovetskiy qabristoniga dafn etilgan.
* Sumi viloyatining Romni shahrida (Ukraina) Qahramonlar xiyoboniga Afanasiy Barabashning yodgorlik stendi oʻrnatildi.

## Manbalar
Mamlakatlarning eng baland choʻqqilari roʻyxati

**Togʻ choʻqqisi** — Togʻ tizmalari, massivlari va alohida togʻlarning eng baland joyi yoki nuqtasi. Har xil (platosimon, nayzasimon va boshqalar) shakllari mavjud. Yon bagʻirlari tik yoki bir oz nishab, doimiy qor va muzliklar bilan qoplangan boʻladi.

## Roʻyxat
Ushbu roʻyxatda **mamlakatlarning eng baland choʻqqilari roʻyxati** keltirilgan.

## Manbalar
Toshkent havosining ifloslanishi

**Toshkent havosining ifloslanishi** — 2024-yil 21-fevral kuni Toshkent shahri dunyoning eng yirik shaharlari orasida havoning ifloslanish darajasi boʻyicha 1-oʻrinni qayd etdi. IQAir portali maʼlumotlariga koʻra, ertalabki soat 08:30 atrofida Toshkent havosida PM2,5 dispers mayda zarralarining konsentratsiyasi darajasi keskin oshgan va bu 196 mkg/m3 ni tashkil etgan. Bu daraja JSST tavsiya qilgan standartdan 39,3 baravar yuqori daraja hisoblanadi. Shahar havosining ifloslanishining asosiy sabablari 2024-yil fevral oyidagi ob-havo sharoiti, tashkilotlar tomonidan mazutdan foydalanishning koʻpayishi va qor yogʻishi paytida koʻchalarga tuproqli aralashmalar sepilganligi taxmin qilingan.

Shu kuni IQAir reytingning 2-oʻrinni Pokistonning Lahor shahri egallagan (PM2,5 dispers zarralarining konsentratsiyasi 175 mkg/m3). Hindistonning Dehli shahri 3-pogʻonani qayd etgan (165 mkg/m3). Reytingda top oʻntalikni Dakka (Bangladesh), Yangon (Myanma), Katmandu (Nepal), Xanoy (Vyetnam), Jakarta (Indoneziya), Milan (Italiya) va Kalkutta (Hindiston) egallagan. Jahon sogʻliqni saqlash tashkilotining xulosalariga koʻra, havo ifloslanishi darajalari orasida inson salomatligi uchun eng katta xavf tugʻdiradigani aynan PM2,5 dispers mayda zarralari hisoblanadi.
## Sabablari
Toshkent havoning ifloslanishi reyting boʻyicha top 1-oʻringa chiqishdan 3 kun oldin, yani, 19-fevral kuni Energetika vazirligi matbuot xizmati maʼlum qilishicha, mamlakatda elektr energiyasi ishlab chiqarish uchun 12,1 ming tonnadan ziyod mazut yoqilganini va bu avvalgi kunga nisbatan 1400 tonnaga koʻp ekanligi taʼkidlangan. Natijada, atmosferaga katta miqdorda zaxarli gazlar chiqarilagan. Iqlimshunos olim Erkin Abdulahatov 20-fevral kuni kechqurun O‘zbekiston hududiga kirib kelgan 3 kunlik antitsiklon havo massalari keng masshtabda shahar atmosferasiga taʼsir etib, havoni ifloslantiruvchi moddalarning havoda muallaq turib qoladigan sharoitni yaratishi mumkinligi ehtimoli borligi taʼkidlagan. Shuningdek, qor yogʻgan kunlarda Toshkent shahrining koʻchalari va aholi uylarning kirish yoʻllariga qor va muzlarni eritish uchun koʻp miqdorda qum va tuz aralashmasi, baʼzi joylarda esa shunchaki oddiy tuproq muzlagan yerga sochilgan. Yer qurigach, sochilgan qum va tuz aralashmalar havoda qoʻshimcha chang hosil boʻlishiga olib kelgan.

O‘zbekiston Respublikasi Ekologiya vazirligi, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligining expertlarining xulosasiga koʻra, Toshkent shahrida atmosfera havosi ifloslanishiga quyidagi omillar taʼsir etmoqda:

* Toshkentda yashil hududlarning kamaygani;
* qurilish ishlarining betartib amalga oshirilayotgani;
* avtotransport vositalari sonining ortib borayotgani;
* tirbandliklarning koʻpayishi;
* uglevodorodlardan, jumladan, koʻmir yoqilgʻisidan foydalanish hajmining ortgani;
* issiqlik markazlari tomonidan qoʻshimcha yoqilgʻi sifatida mazut yoqilgʻisidan foydalanish;
* tabiiy omillar.

## Manbalar
Maria de Lourdes Pintasilgo

**Maria de Lourdes Pintasilgo** ( (1930-yil 18-yanvar, Abrantes — 2004-yil 10-iyul, Lissabon) — portugaliyalik siyosat arbobi. Chinnigullar inqilobidan keyin 1979-yil 1-avgustdan 1980-yil 3-yanvargacha Portugaliyaning sakkizinchi Bosh vaziri lavozimida oʻz faoliyatini olib borgan.

Maria Portugaliyada birinchi va yagona bosh vazir ayol sifatida tarixga kirgan.
## Manbalar
Ust-Luga

**Ust-Luga** — (MTP) Rossiyaning shimoli-gʻarbiy qismida, Leningrad viloyatining Kingisepp tumanida, Boltiq dengizining Finlyandiya koʻrfazining Luga koʻrfazida, Ust-Luga qishlogʻi yaqinidagi dengiz savdo porti. Port oʻz foaliyatini 2001-yil dekabr oyida boshlagan. 2020-yillarning boshlariga kelib Boltiqboʻyidagi eng yirik portga aylandi (Rossiyadagi ikkinchi yirik port).

Ust-Luga nomi 2000-yil 12-dekabrda berilgan.

## Joylashuvi
Luga koʻrfazi Finlyandiya koʻrfazining janubi-sharqiy qismida Sankt-Peterburg chegarasidan 70&nbsp;km uzoqlikda joylashgan boʻlib, janubiy-gʻarbda Kurgalskiy burni va sharqda Kolganpya burnidan 20&nbsp;km uzunlikda joylashgan.

## Manbalar
Yettisuvdagi zilzila (2024)

**Yettisuv zilzilasi** 2024-yil 23-yanvar kuni mahalliy vaqt bilan 00:09 da (UTC+6) sodir boʻlgan. Qozogʻiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligi maʼlumotlariga koʻra, 7,1 magnitudali zilzila Qozogʻistonning ayrim viloyatlarida boʻlib oʻtgan (Olmaota, Sharqiy Qozogʻiston viloyati, Jambil, Jetisu va Qaragʻanda viloyatlarida). Zilzila Qirgʻizistonning ba'zi hududlarida (xususan:Issiqkoʻl, Norin va Chuy viloyatlari) ham kuzatilgan.
## Manbalar
Boshqirdistondagi noroziliklar (2024)

**Boshqirdistondagi norozilik namoyishlari** () 2024-yil yanvar oyida boshqird faoli Fail Alsinov jinoiy ishi boʻyicha hukm chiqarilishi munosabati bilan boʻlib oʻtgan.

## Yana qarang
* Kushtaudagi norozilik namoyishlari
* Rossiyadagi separatizm
* Rossiyada Vladimir Putinga muxolifat
* Bashkir xalqining milliy ozodlik kurashi

## Manbalar
Uraldagi suv toshqini (2024)

**Ural daryosi va uning irmoqlarida **2024-yil aprel oyining boshida toshqin boshlangan. Suv sathi 10 metrgacha koʻtarilgan. Orenburg viloyatining Orenburg va Orsk shaharlari toshqindan eng koʻp zarar koʻrgan .

## Manbalar
Albaniya hukumat rahbarlari roʻyxati

**Albaniya hukumati rahbarlari roʻyxatiga** 1912-yilda mamlakat mustaqilligi eʼlon qilinganidan boshlab Albaniyada hukumatni boshqargan shaxslar kiritilgan.

## Havolalar
* Albaniya rahbarlari roʻyxati (<small>arxivlangan nusxasi 30.01.2021</small>)

## Manbalar
Mini World (albom)

***Mini World*** – fransuz qoʻshiqchisi Indilaning debyut albomi boʻlib 2014-yil 24-fevralda Capitol Music France leybli tomonidan chiqarilgan.

## Treklist

## Chartlar

### Haftalik chartlar

### Yillik chartlar

## Chiqarish tarixi

## Manbalar
Avdiivka jangi (2022-2024)

**2022-2024-yillardagi Avdiivka jangi**  — Rossiyaning Ukrainaga bostirib kirishi doirasidagi Donbass uchun jangning bir qismi.

Avdiivka uchun janglar 2022-yil fevral oyida boshlangan. 2023-yil may oyiga kelib Rossiyaning oʻqqa tutilishi natijasida shahardagi barcha binolar shikastlangan. Avdiivkaning urushgacha boʻlgan 35 ming aholisidan, 2 mingi aholisi shaharda qolgan. 2023-yil 10-oktabrda rus armiyasi shaharga katta hujum uyushtirgan.  Avdiivka Donetskdan Konstantinovka, Kramatorsk va Slavyanskgacha boʻlgan yoʻlda joylashgan.

Rossiyaning shaharga hujumi muvaffaqiyatli oʻtgan. 2024-yil 17-fevralda Ukraina Qurolli Kuchlari boʻlinmalari qamal ostida shaharni tark etishga majbur boʻlgan.

## Ishtirokchilar

### Ukraina

* "Tavriya" qoʻshinlarining tezkor-strategik guruhi
** 1-alohida tank brigadasi
** 3-alohida hujum brigadasi (2024-yil fevraldan)
** 47-alohida „Magura“ mexanizatsiyalashgan brigadasi (2023-yil oktyabrdan)
** 53-alohida mexanizatsiyalashgan brigada (2023-yil kuzidan)
** 57-alohida motorli piyodalar brigadasi
** 110-alohida mexanizatsiyalashgan brigada
** 116-alohida mexanizatsiyalashgan brigada (2023-yil noyabrdan)
** Hetman Taras Tryasilo nomidagi 43-alohida artilleriya brigadasi
** 55-alohida artilleriya brigadasi

### Rossiya

* Qoʻshinlar (kuchlar) guruhi „Markaz“ (general-polkovnik A. N. Mordvichev)
** 1-armiya korpusi
*** 1-gvardiya alohida motorli miltiq brigadasi
*** 9-gvardiya alohida motorli miltiq brigadasi
*** 110-gvardiya alohida motorli miltiq brigadasi
*** 114-gvardiya alohida motorli miltiq brigadasi
*** 132-gvardiya alohida motorli miltiq brigadasi
*** 10-tank polki
*** 87-alohida miltiq polki
*** 1454-motorli miltiq polki
*** 1487-motorli miltiq polki
*** „Sparta“80-gvardiya alohida razvedka bataloni
*** „Somali“alohida gvardiya hujum bataloni
** 2-gvardiya umumqoʻshin armiyasi
*** 15-gvardiya alohida motorli miltiq brigadasi
*** 21-gvardiya alohida motorli miltiq brigadasi
*** 30-alohida motorli miltiq brigadasi
** 41-gvardiya umumqoʻshin armiyasi
*** 35-gvardiya alohida motorli miltiq brigadasi
*** 55-gvardiya alohida motorli miltiq brigadasi
*** 74-gvardiya alohida motorli miltiq brigadasi
*** 6-gvardiya tank polki
*** 80-gvardiya tank polki
*** 239-gvardiya tank polki
** „Faxriylar“koʻngillilar brigadasi
** "Arbat" alohida maxsus bataloni
** Boʻron-Z
** Boʻron-V

## Yana qarang
* Chasiv Yar jangi
* Baxmut jangi
* Marinka jangi (2022–2023)
* Rossiyaning Ukrainaga bostirib kirishi paytidagi harbiy harakatlar ro'yxati
## Manbalar
Bessarabiya-Tavrida yer banki

**Bessarabiya-Tavrida yer banki** () — Rossiya imperiyasining yirik aksiyadorlik ipoteka banki. Bosh ofisi Odessa shahrida joylashgan.

## Tarixi
Bessarabiya-Tavrida yer banki 1872-yilda, Rossiyada krepostnoylik huquqi bekor qilinganidan 11 yil oʻtib faoliyatini boshlagan. 1861-yil 19-fevralda imperator Aleksandr IIning Oliy manifestni imzolashi (krepostnoylik huquqini bekor qilish toʻgʻrisida) natijasida majburiy dehqonlar ozod qilindi, koʻplab yer egalari tekin mehnatidan mahrum boʻldilar. Ularning koʻpchiligi uchun qolgan kapital kredit olish uchun garovga qoʻyilishi mumkin boʻlgan katta yer uchastkalari edi. Koʻpincha shu sababli, XIX asrning 70-yillarning boshlarida shu kabi xizmatlarni koʻrsatuvchi bank muassasalarining paydo boʻlishiga ehtiyoj bor edi.

Bessarabiya-Tavrida yer banki 1871—1873-yillarda faoliyatini boshlagan Rossiya imperiyasining oʻnta bankidan biri (*Xarkov, Poltava, Sankt-Peterburg-Tula, Moskva, Nijegorod-Samara, Kiyev, Vilna, Yaroslav-Kostroma va Don* banklari bilan birga). Yer va shahar koʻchmas mulki garovi ostida qisqa muddatli va uzoq muddatli kreditlar bergan ushbu moliya institutlarining ustav kapitali 1898-yil 1-iyulga qadar 51 716 520 rublni tashkil qilgan.

Bessarabiya-Tavrida bankining asoschilari G. G. Marazli, N. M. Chixachev, A. Styuard, L. A. va F. A. Rafalovichlar, K. Stamerov, V. P. Sinadino va oʻsha paytdagi Odessaning boshqa taniqli aholisi edi. Bankning asosiy kapitali 1,5 million rublni tashkil etdi, har bir aksiya uchun 250 rubldan 6000 ta aksiyaga boʻlingan. Bank faoliyati Xerson, Tavrida, Podolsk va Bessarabiya guberniyalarini, shuningdek, Odessa va Kerch-Yenikalsk shahar hokimiyatlarini qamrab olgan. Bessarabiya-Tavrida yer banki, shuningdek, butun imperiya boʻylab vakolatxonalarning keng tarmogʻi bilan ajralib turardi: Yekaterinoslav, Baxmut, Pavlograd, Aleksandrovsk va Nikopol (Yekaterinoslav), Mitava va Libava (Kurlandiya) va Revel (Estlandiya) guberniyalarida vakolatxonalarga ega boʻlgan.

Muvozanatli kredit-moliya siyosati va uni mohirona boshqarish tufayli Bessarabiya-Tavrida yer banki 1920-yilda Odessada sovet hokimiyati yakunlangunga qadar muvaffaqiyatli faoliyat yurita oldi. Bank bosh ofisining mahobatli binosi odessalik mashhur meʼmor Semyon Andreyevich Landesmanning loyihasi asosida Xerson koʻchasi 25-uyda qurilgan va bu bino bugungi kungacha saqlanib qolgan.

## Manbalar
Sankt-Peterburg-Tula yer banki

**Sankt-Peterburg-Tula yer banki** () — Rossiya imperiyasining yirik aksiyadorlik ipoteka banki. Bosh ofisi Sankt-Peterburg shahrida joylashgan.

## Tarixi
Sankt-Peterburg-Tula yer banki 1872-yilda Tula, Ryazan, Kaluja, Sankt-Peterburg, Moskva, Smolensk, Tver, Novgorod, Pskov, Olenetsk, Vilna, Grodnensk, Kovensk guberniyalari, Riga va Yurva shaharlarida yer va koʻchmas mulk garovga qoʻyish evaziga ssudalar berish maqsadida yer egalari N. N. Kryukov, L. V. Yakovlev, N. F. Bunakov, D. D. Obolenskiy, P. A. Myasoedov va boshqalar tomonidan tashkil etilgan.
Dastlab nomi „*Faol*“ () boʻlgan bank Tula yer banki 1873-yil 27-maydagi aksiyadorlar umumiy yigʻilishi qaroriga binoan *Sankt-Peterburg-Tula yer banki* deb oʻzgartirildi.

Sankt-Peterburg-Tula yer banki Xarkov, Poltava, Sankt-Peterburg-Tula, Moskva, Nijegorod-Samara, Kiyev, Vilna, Yaroslav-Kostroma va Don banklari bilan bir qatorda
1861-yil 19-fevralda imperator Aleksandr IIning Oliy manifestni imzolashi (krepostnoylik huquqini bekor qilish toʻgʻrisida) natijasida 1871—1873-yillarda oʻz faoliyatini boshlagan oʻnta yer bankidan biri. Ushbu moliya institutlarining ustav kapitali 1898-yil 1-iyulga qadar 51 716 520 rublni tashkil qilgan.

1902-yilda shahar koʻchmas mulk operatsiyalari umumiy kreditlarning uchdan bir qismini chekladi. 1914-yilga kelib aksiyadorlik yer banklari yer uchun 897 000 000 rubl, shahar koʻchmas mulki uchun 388,8 million rubl miqdorida uzoq muddatli kreditlar berdi. Ularning asosiy kapitali 90,3 million rublga yetdi, banklar 1 249,2 million rubllik ipoteka qogʻozlarini chiqardilar.

Bank uzoq muddatli (66 yil 2 oygacha — yer bilan taʼminlangan va 38 yil 4 oygacha — shahar koʻchmas mulki bilan taʼminlangan) va qisqa muddatli (3 yilgacha) kreditlash faoliyati bilan dastlab Peterburg, Moskva, Smolensk, Tver, Pskov, Olensk guberniyalarida, 1886-yildan Vilna, Kovensk, Grodnensk guberniyalarida, 1900-yildan boshlab Kurlandiya, Liftlandiya, Estlandiya guberniyalarida ham shugʻullangan. Kompaniyaning asosiy kapitali 8 million rublgacha oʻsdi. 1914-yil 14-avgustda imperiya poytaxti nomi oʻzgartirilishi munosabati bilan bank Petrograd-Tula deb atala boshlandi.

1885-yildan oktyabr inqilobiga qadar bankning bosh ofisi I. F. Aleksandrovskiyning sobiq turar-joy binosida, Nevskiy prospekti, 63-bino manzilida joylashgan boʻlib, buning uchun muhandis A. A. Bertels binoning ichki qismiga oʻzgartirishlar kiritdi.

Sankt-Peterburg-Tula yer banki 1918-yil 24-dekabrdagi Xalq Komissarlari Kengashining xususiy yer banklarini tugatish toʻgʻrisidagi farmoni asosida oʻz faoliyatini toʻxtatdi.

## Manbalar
Baytur Rahman masjidi

**Baytur Rahman masjidi** (Tarjimasi: *Mehribonlar uyi*) — AQShning Merilend shtatidagi Silver Spring shahrida joylashgan. Masjid 1994-yil 14-oktabrda Ahmadiya jamoatining marhum rahbari Mirzo Tohir Ahmad tomonidan ochilgan. Masjidni Ahmadiya jamoati boshqaradi. Ochilish marosimida 5000 ga yaqin Ahmadiylar va AQShning turli burchaklaridan kelgan mehmonlar ishtirok etgan.

## Yana qarang

* Merilendda Islom
* Qoʻshma Shtatlardagi masjidlar roʻyxati
* Ahmadiya
* Ahmadiya AQShda
* Ahmadiya Musulmon Jamiyati bino va inshootlari roʻyxati
## Manbalar

## Havolalar

* Panoramiodagi masjid surati
Bukman Buxoro masjidi

**Bukman Buxoro masjidi** — Gaitining Nord-Est departamentidagi masjid.

## Tarixi
Masjid qurilishi 2014-yilda boshlanib, 2016-yilda qurib bitkazilgan.

## Arxitekturasi
Masjid mamlakatda minorali qurilgan birinchi masjiddir. Umumiy maydoni 160 m2 ni tashkil qiladi.

## Yana qarang

* Gaitida Islom
## Manbalar
Daʼvat masjidi

**Gvatemaladagi Islomiy daʼvat masjidi** () Gvatemalamimg Gvatemala shahrida joylashgan masjid. U Islomning daʼvat mazhabi tomonidan boshqariladi.

Masjid besh vaqt namoz oʻqish uchun moʻljallangan boʻlib, islom ilmidan darslar olib boradi.

## Yana qarang

* Amerikadagi masjidlar roʻyxati
* Masjidlar roʻyxati
## Manbalar

## Havolalar

* Islamicfinder.org
Ajvatovitsa

**Ajvatovitsa** Yevropadagi eng yirik islom anʼanaviy, diniy va madaniy tadbiridir. Bosniya va Gertsegovinaning Prusac shahri yaqinida joylashgan. Ajvaz-dedo (*Ajvaz bobosi*) sharafiga atalgan. U aholini maʼrifat qilish va hududda taraqqiyotga erishish uchun ishlagan taqvodor musulmon boʻlgan.

Ajvaz-dedo 1463-yilda fath qiluvchi Usmonli qoʻshinlari bilan Axisorga (bugungi kunda Prusak, Bosniya va Gersegovina nomi bilan mashhur) kelgan soʻfiy darvesh edi.

Qoyaning boʻlinishi haqidagi hikoya 1510-yilda Usmonlilar hukmronligi davrida Prusakning kichik togʻ qishlogʻiga tahdid soladigan uzoq vaqt qurgʻoqchilik paytida suv uchun ibodat qilgan keksa Ajvaz-dedo haqidagi afsonaga borib taqaladi. Biroq, Ajvaz Dede qishloq yaqinida Suljaga togʻida buloq topdi. Buloqni uzunligi 74 metr, eni 30 metr boʻlgan qoya toʻsib qoʻygan, bu esa oqar suv tizimini qurishga toʻsqinlik qilgan edi. Ajvaz-dedo 40 kun davomida Allohdan toshni yorishini yolvordi. Qirqinchi kuni ertalab Ajvaz-dedo duosidan keyin tushida ikkita oq qoʻchqor toʻqnashib, toshni yorganini koʻrdi. Uygʻonganida toshning ikkiga boʻlinganini koʻrdi. Prusakga suv olish uchun yangi tashkil etilgan kanyon boʻylab yogʻoch quvurlar oʻrnatildi. Buni Xudoning moʻjizasi va marhamatining belgisi sifatida koʻrib, odamlar tosh yorilib ketgan joyga ziyorat qila boshladilar.

1947-yilda, kommunistik Yugoslaviyaning dastlabki yillarida Travnik tuman sudi tomonidan oʻn uch kishi „Ajvatovitsa diniy bayrami munosabati bilan ruxsat etilmagan kortejda qatnashganlik, davlat amaldorlariga qarshilik koʻrsatganliklari va diniy bayroqlarni koʻtarish taqiqini buzganliklari“ uchun hukm qilingan. Oʻn uch shaxs, shuningdek, otda ketayotganda kortejni tarqatib yubormoqchi boʻlgan ikki politsiyachiga hujum qilgan va ularni pichoq bilan qoʻrqitganlikda ayblangan. Ushbu voqeadan soʻng, diniy joyni saqlash kommunistik Yugoslaviya hukumati tomonidan 1990-yil iyun oyida anʼana yangilanmaguncha taqiqlangan edi. Ushbu voqeani xotirlash uchun Prusakda har yili bayramlar oʻtkaziladi. „Ajvatovitsa kunlari“ deb nomlangan yirik turistik va diniy diqqatga sazovor joyga aylandi. Hodisaning 500 yilligi 2010-yil iyun oyida nishonlandi.

## Manbalar
Fazl masjidi

**Fazl masjidi** — 1950-yilda Ahmadiya musulmonlar jamoati tomonidan tashkil etilgan va AQSh poytaxti Vashingtondagi birinchi masjiddir. Uning toʻliq nomi **Amerika Fazl masjidi** boʻlib, uni qardosh Londondagi Fazl masjididan ajratishga yordam beradi. Har ikkala masjid ham mos ravishda AQSh va Buyuk Britaniya poytaxtlaridagi birinchi masjidlar hisoblanadi. Oq uy va bir qancha elchixonalarga yaqin hududda joylashgan Fazl masjidi Vashingtondagi Islom markazidan yetti yil avval ochilgan va mamlakat poytaxtidagi eng uzoq vaqtdan buyon xizmat qilgan masjiddir.

Birlashgan Millatlar Tashkiloti Bosh Assambleyasi prezidenti va Gaagadagi Xalqaro Sud raisi sifatida faoliyat yuritgan ser Zafrullaxon va Mirzo Gʻulom Ahmad (1835-1908) taniqli islom olimlari boʻlishgan. Masjid 1950-yildan 1994-yilgacha Merilend shtatining Silver Spring shahridagi Baytur Rahmon masjidiga koʻchirilganidan keyin AQShdagi Ahmadiya harakatining bosh qarorgohi boʻlib xizmat qilgan.

Amerika Fazl masjidi 1912-yilda shaxsiy qarorgoh sifatida qurilgan. Colonial Revival uslubidagi bino tarixiy joylar milliy reestriga kiritilgan Sheridan-Kalorama tarixiy okrugiga hissa qoʻshadigan mulk sifatida belgilangan.

## Yana qarang

* Ahmadiya
* Ahmadiya AQShda
* Ahmadiyaning bino va inshootlari roʻyxati
* Amerikadagi masjidlar roʻyxati
* Amerika Qoʻshma Shtatlaridagi masjidlar roʻyxati
* Masjidlar roʻyxati
## Manbalar
Hazrati Abu Bakr Siddiq masjidi

**Hazrati Abu Bakr Siddiq masjidi** — AQShning Nyu-York shahri Queens hududi Flushing mahallasidagi masjid. U 141-47-uy, 33-avenyuda joylashgan.

Masjid Hazrati Abu Bakr Siddiq 501(c) notijorat tashkiloti boʻlib, Islom, Qurʼon va Muhammadning hayotiy anʼanalariga sodiq dindorlar jamoasidir. Hazrati Abu Bakr Siddiq masjidi 1986-yilda Afgʻonistondan kelgan afgʻon, turkistonlik va oʻzbek muhojirlari tomonidan diniy tadbirlar va dasturlarni oʻtkazish uchun jamoat markazi sifatida tashkil etilgan. Masjid, arabcha Al-Masjid — musulmonlar namoz oʻqish uchun yigʻiladigan joy maʼnosini anglatadi.

Masjidga Najibulloh Zoziy, Muhammad Vali Zoziy va imom Ahmad Vois Afzaliy muntazam ravishda tashrif buyurgani maʼlum boʻlgach, mamlakatda eʼtiborga tushgan.

## Yana qarang

* Amerikadagi masjidlar roʻyxati
* Masjidlar roʻyxati
* Amerika Qoʻshma Shtatlaridagi masjidlar roʻyxati
## Manbalar

## Havolalar

*
Nasihat

**Nasihat** ( — samimiy maslahat, oʻgit; xayrixoxlik, samimiylik) — Muhammad paygʻambar „din nasihatdir“ deb aytgan. Nasihat izlash (ayniqsa, hayotiy tajribasi koʻproq boʻlgan keksalardan) ilmning yetishmasligi emas, balki fidoyilik harakati sifatida ijobiy baholanadi.

## Manbalar

## Havolalar

* Sunnatga muvofiq nasihat berish
* Musulmonlar uyi: 40 ta tavsiyalar
Gudzon vodiysi Islom jamoatchilik markazi

**Gudzon vodiysi islom jamoatchilik markazi** (**HVIC**) Nyu-Yorkning Westchester okrugidagi Mohegan koʻli hududida mahalliy musulmon jamoasi tomonidan tashkil etilgan. Hozirgi mulk 2006-yil 15-mayda sotib olingan. Unda 7 gektar yer va 50 000 kvadrat metrlik Islom markazi mavjud.
## Manbalar
Iere qishloq masjidi

**Iere qishloq masjidi** — Trinidad va Tobagoning Prins Town viloyati Iere qishlogʻidagi masjidlardan biri.

## Tarixi
Masjid dastlab 1868-yil Britaniya Rajidan kelgan muhojirlar tomonidan qurilgan. 1968-yilda u hozirgi holatiga keltirilgan. Keyinchalik masjid hukumat tomonidan tarixiy bino deb eʼlon qilingan.

## Yana qarang

* Trinidad va Tobagoda Islom
## Manbalar
Islom sammitining uchinchi navbatdan tashqari sessiyasi

**Islom sammitining uchinchi navbatdan tashqari sessiyasi** 2005-yil 7- va 8-dekabr kunlari Saudiya Arabistonining Makka shahrida Islom konferensiyasi tashkiloti tomonidan tashkil etilgan konferensiya edi.

Bu Muhammad karikatura bahsiga javoban tashkil etilgan.

Anjumanda islomdagi „inqiroz“ bilan bogʻliq masalalar koʻrib chiqildi va 10 yillik modernizatsiya dasturi belgilandi.

## Manbalar

## Havolalar

* Rasmiy veb-sayt
Dar Al-Faruq Islom markazi

**Dar Al-Faruq Islom markazi** — AQShning Minnesota shtatidagi Bloomington shahrida joylashgan masjid.

2017-yil 5-avgust kuni Illinoys shtatidagi Clarence shahridan Emily Claire Hari (oʻsha paytda Michael Hari nomi bilan tanilgan), Michael McWhorter va Joe Morris masjid yaqinida qoʻlbola portlovchi moddani portlatib yuboradi, natijada inshootga zarar yetadi, ammo hech kim jabrlanmaydi. Bundan koʻzlangan maqsad musulmonlarni qoʻrqitib, Amerika Qoʻshma Shtatlarini tark etishga undash boʻlgan. McWhorter va Morris hujum bilan bogʻliq jinoyatlarda aybdor deb topilgan, Hari esa 2020-yilgi federal sud jarayonida bir nechta jinoyatlarda aybi borligi aniqlangan.

## Tarixi
Masjid birinchi marta 2011-yilda, Dar Al-Faruq markazi ilgari Northgate boshlangʻich maktabi va Konkordiya oʻrta maktabi joylashgan binoni sotib olganidan soʻng ochilgan. Hozir masjid joylashgan binodan avvallari lyuteran cherkovi ham foydalangan.
## Manbalar
Dar-Ibrohim masjidi

**Dar-Ibrohim masjidi** () — El Salvador poytaxti San Salvador shahridagi masjid.

## Tarixi
Masjid 2007-yilda qurilgan.

## Arxitekturasi
Masjid gumbazsiz va minorasiz boʻlib, uy shakliga oʻxshaydi.

## Yana qarang

* Salvadorda Islom
## Manbalar
Hayitlik

**Hayitlik** () — Oʻrta Sharqda yashovchi arab va musulmon anʼanasi sifatida musulmonlarning asosiy ikki bayrami Roʻza hayiti va Qurbon hayitlarini nishonlash chogʻida kishilarning oila aʼzolari, yaqin qarindoshlari yoki qoʻni-qoʻshnilariga atab beradigan sovgʻa. Hayitlik sifatida, asosan, pul beriladi, bundan tashqari turli xildagi boshqa sovgʻa-salomlar ham ulashish mumkin.

Hayit chogʻida kichkina bolalar oilaning eng keksa aʼzolari oldida yoshiga qarab navbatga turishadi va ulardan oʻz sovgʻalarini yaʼni hayitliklarini olishadi.

Odatda, musulmonlar hayitlik sifatida quyidagilarni sovgʻalarni tuhfa qilishadi:

* Oilaning katta yoshli aʼzolari tomonidan bolalarga pul;
* Turmush oʻrtoqlariga koʻpincha zargarlik buyumlari, kiyim-kechak, soat, parfyumeriya yoki pardoz buyumlari;
* Ota-onalar farzandlariga kiyim-kechak, poyabzal, oʻyinchoqlar, kitoblar yoki elektron jihozlar;
* Ota-onalar va qaynona-qaynotalar katta yoshli bolalarga kiyim-kechaklar yoki kosmetika vositalarini berishlari mumkin.

Musulmon anʼanalariga koʻra, 17 yoshga toʻlgan kishilar kichiklarga hayitlik berishi kerak.

## Manbalar
Yashil konvert

**Yashil konvert** () — Xitoydagi *qizil konvert* odatining malaycha versiyasi. Roʻza hayitida Malayziya, Bruney, Singapur va Indoneziyadagi musulmonlar oʻzlarining uylariga tashrif buyurgan mehmonlarga pul solib tarqatadigan kovert. Yashil rang Islom dinida muqaddas ranglardan biri hisoblanib, paygʻambar Muhammadning eng sevgan rangi aynan yashil hisoblangan. Shuningdek, yashil rang Islomda jannat tushunchasi bilan ham bogʻliq. Roʻza hayiti chogʻida mehmonlarga yashil konvertlarni tarqatish gʻoyasi islomiy *[[zakot]]* tushunchasiga asoslangan boʻlib, bunda har bir musulmon oʻz boyligining kamida 2,5 foizini muhtojlarga berishi shart. Biroq malayliklar bugungi kunga kelib, bunday yashil konvertlarni nafaqat muhtojlarga, balki oʻrta va yuqori sinfga mansub mehmonlarga ham tarqatadilar. Yashil konvertdagi pul uy egasining qurbidan kelib chiqib beriladi.

## Yana qarang

* Hayitlik

## Manbalar
Ikki bank

## Syujeti
Maktabda bir-birlarini sevib qolishgan Stepan va Natalya turmush qurishdi va endi ularning Vaska ismli oʻgʻli bor. Bir kuni Stepan qimmatbaho tarixiy yodgorlikni – „tosh ayol“ ni oʻgʻirlashga urinishning guvohi boʻladi. Oʻgʻirlaganlar orasida ularni toʻxtatmoqchi boʻlgan qiz ham bor. Yigitlarni qamal qilib,Stepan uni ozod qiladi. Va oʻshandan beri kutilmagan sevgi uning uchun ham, xotini Natalya uchun ham, onasini baxtsizlikdan himoya qilishga urinayotgan oʻgʻli Vaska uchun ham qiynoqlarga aylanadi.

Film parom oʻtish joyidagi sahnalar bilan boshlanadi va tugaydi. Film boshida Stepan yangi tugʻilgan oʻgʻlini tezda koʻrish uchun tugʻruqxonaga shoshiladi. Ammo parom daryoning qarama-qarshi sohilida turibdi. Keyin Stepan boʻronli tog 'daryosiga yuguradi va uni suzib oʻtadi. Film oxirida Stepan xotini va oʻgʻlini tashlab ketadi. U oʻsha paromda daryoni kesib oʻtadi. Endi esa oʻn ikki yoshli oʻgʻli otasini toʻxtatmoqchi boʻlib, oʻzini daryoga tashlab, daryodan suzib oʻtmoqchi boʻldi.

## Ishlab chiqarish
Film Oltoy Respublikasining Mayminskiy va Chemal(oʻsha paytda – Shebalinskiy)viloyatlari (oʻsha paytda – Togʻli Oltoy avtonom viloyati) hududida suratga olingan.
## Manbalar

## Havolalar
Birovning qarindoshlari

## Syujeti
Syujet komsomolchi, etakchi kolxozchi Fedor va uning yosh xotinining ota-onasi, kolxoz hayotining ashaddiy muxoliflari oʻrtasidagi mojaroga asoslangan. Yosh ayol oʻzini ikki olov orasida topadi:ehtirosli sevgan va uning oilasi. Ota-onasining irodasiga qarshi chiqishga jur’at etmay, uyidan eriga ergashish uchun dastlab oʻzida kuch topa olmaydi.

## Rollarda

* Nikolay Rybnikov – *Fyodor Gavrilovich Soloveykov*
* Nonna Mordyukova – *Stesha Ryashkina*
* Nikolay Sergeev – *Silanty Petrovich Ryashkin*
* Aleksandra Denisova – *Alevtina Ryashkina*
* Elena Maksimova – *Varvara Stepanovna*
* Stepan Krilov – *Miron*
* Lyubov Malinovskaya – *Pelageya, Mironning rafiqasi*
* Maya Zabulis – *Tosya*
* Leonid Kmit – *Fedot*
* Vladimir Gulyaev – *Subbotin*
* Yuriy Solovyov – *Pyotr Chijov*
* Gennadiy Yuxtin – *Vasya, akkordeonchi*
* Elena Volskaya – *Glazycheva*
* Leonid Bikov – *Lev Zaxarovich, oʻqituvchi*
* Alevtina Rumyantseva – *Katya, Tosyaning doʻsti*
* Georgiy Jjenov – *toʻy mehmoni* (kreditsiz)

## Film guruhi

* Ssenariy muallifi: Vladimir Tendryakov
* Rejissyor: Mixail Shveytser
* Rejissyor: Lev Maxtin
* Bastakor: Andrey Pashchenko

## Havolalar

* 
* „Chujaya rodnya“ Annotirovanniy katalog filmov kinostudii „Lenfilm“1918—2003
Rojdestvodan oldingi tun (multfilm, 1997)

**"Rojdestvodan oldingi tun"-**bu 1997- yilda Goskino Rossiya ko'magida Moskva bolalar jamg'armasining " Animafilm"studiyasida rejissyor Yekaterina Mixaylova tomonidan yaratilgan rus qo'g'irchoq multfilmi.

## Syujeti
Aksiya Ukrainaning Dikanka qishlog'ida bo'lib o'tadi. Rojdestvo arafasida shayton mahalliy jodugar Soloxani ziyorat qilish uchun keladi. Keyin Chub,Golova va xizmatchi birin-ketin Soloxaning oldiga kelishadi,u o'g'li kabi bir-birlarining ko'ziga tushmasliklari uchun ularni birma-bir qoplarga yashiradi.Bu vaqtda Soloxaning o'g'li,temirchi Vakula Chubning qizi Oksanani sud qilishga urinmoqda, ammo u uning avanslarini qabul qilmaydi.Temirchi Soloxaga qaytib keladi,sumkalarni ko'radi va ularni olib ketishga qaror qiladi.

Yo'lda u qo'shiqchi qizlar va o'g'il bolalarni,shuningdek, Oksana bilan uchrashadi.Oksana temirchiga,agar temirchi unga malika kiygan shippakni olib kelsa,ehtimol u unga turmushga chiqishini aytadi.Vakula shayton o'tirgan eng kichigidan tashqari barcha sumkalarni qoldiradi va xafa bo'lib,o'zini muz teshigiga cho'ktirishga qaror qiladi.

Vakula tegirmonga Patsyukning oldiga keladi,u temirchiga do'zaxga borishni aytadi.Uni qayerdan qidirishni so'rashganida,agar orqasida shayton bo'lsa,izlashga hech narsa yo'q,deb javob beradi.Muz teshigi yonida shayton sumkadan sakrab chiqib,agar Vakula shartnomani imzolasa, Oksana uniki bo'lishini aytadi.Temirchi shaytonning dumidan ushlab,uni kesib o'tish bilan tahdid qilgan holda,vaziyatning ustasiga aylanadi va shaytonga uni Sankt-Peterburgga olib borishni buyuradi.

Sankt-Peterburgda temirchi saroyda tugaydi,u yerda saroyning hashamati va qirolichaning go'zalligiga, shuningdek,uning shippaklariga qoyil qoladi.Temirchining hayratiga tushgan malika unga tuflisini esdalik sovg‘asi sifatida beradi.

Qishloqda Oksana muz teshigi yonida yig'layapti.Iblis Vakulani muz teshigiga qaytaradi,u yerda temirchi Oksanaga shippak sovg'a qiladi.Oksana Vakula bilan shippaksiz bo'lishga roziligini aytadi.Vakula va Oksana birga cherkovga boradilar.

## Ko'rgazmalar

* 2009-yil -"Nikolay Gogol" festivali.Rus adabiyoti klassikasi tavalludining 200 yilligiga bag'ishlangan "Kinematik nodirliklar"N.V. Gogolning asarlari kino rassomlari asarlarida" ko'rgazmasi qo'yildi.1997-yilda Nina Vinogradovaning "Rojdestvodan oldingi tun" filmi uchun eskizlari va qo'g'irchoqlari boshqalar qatorida.
Qaldirg'och (film)

## Syujeti
Sevastopoldagi fuqarolar urushi davrida bolsheviklar Alekseev va podsho maxfiy politsiyasi tergovchisi Yarnovskiyning 1912-yil voqealaridan tanish boʻlgan yoʻllari shaharda bolsheviklarning „Qaldirgʻoch“ yer osti guruhi harakat qilganda kesib oʻtdi. Film syujeti ularning oʻtmishdagi uchrashuvlari hikoyasidir.
Yelena Serova

**Serova Yelena Olegovna**;  . Yelena Serova 1976-yil 22-aprel sanasida tugʻilgan u rus siyosatchisi va sobiq fazogir hisoblanadi. Yelena Serova2016-yildan 2021-yilgacha Rossiya Federatsiyasi Davlat Dumasida deputat boʻlib ishlagan.

Siyosiy faoliyatidan oldin u 2006-yildan boshlab Roskosmos fazogiri edi . U 2016-yilda kosmonavtlar kengashidan nafaqaga chiqishdan avval 2014-yildan 2015-yilgacha Xalqaro kosmik stansiyaga uzoq muddatli missiyada qatnashgan.

## Biografiyasi
**Serova Yelena Olegovna** Rossiyaning uzoq sharqidagi Ussuriysk shahriga qarashli Vozdvijenka qishlogʻida tugʻilgan . U 1988-yilgacha Vozdvijenkada yashaydi. Otasi harbiy xizmatga ketganida ular germaniyaga koʻchib oʻtishadi, vaqt oʻtib u Moskvaga qaytadi va aviatsiya institutiga oʻqishga kiradi shu yerda boʻlajak turmush oʻrtogʻi Mark bilan tanishib qoladi .

2001-yil mart oyida Serova Moskva aviatsiya institutining aerokosmik fakultetini aerakosmik muhandis sifatida tamomlaydi. 2003-yilda u Moskva davlat texnika muhandisligi va axborot akademiyasini bitiradi va iqtisodchi muhandislik sohasi boʻyicha malaka oshiradi.

Kosmonavt sifatidaishlashdan oldin Serova RSC Energia uchun 2-darajali muhandis va missiyani boshqarish markazida faoliyat yuritgan.

2006-yil oktyabr oyida Serova RKKE-14 guruhida bort muhandisi boʻlib ishlaydi va shu vaqdan sinov kosmonavti sifatida tanlab olinadi. U 2009-yilda Star City-da asosiy mashgʻulotlarni tugatgan.

### 41/42 ekspeditsiyasi

2011-yil oxirida Rossiya kosmik agentligi boshligʻi Vladimir Popovkin Serovaning Xalqaro kosmik stansiyaga uchishini eʼlon qiladi. **Serova Yelena** 2014-yil 25-sentabr kuni 41/42-ekspeditsiyada bort muhandisi sifatida Soyuz TMA-14M kosmik kemasida sayohat qildi.
## Manbalar
We Will Rock You

„**We Will Rock You**“ — „Queen“ rok-guruhining „News of the World“ albomidagi qoʻshiq. Brian May tomonidan yozilgan. Baʼzi davlatlardagina chiqarilgan singl (yakkalik qoʻshiq) boʻlishiga qaramay, dunyoning koʻpgina mamlakatlarida mashhurlikka erishgan va qoʻshiqqa videoklip ham suratga olingan. Amerikada „We Will Rock You“ va „We Are the Champions“ qoʻshiqlari plastinkaning bir tomonida chiqarilgan, chunki ular doim radioda ham, sport musobaqalarida ham birga kuylangan va albomda ham birga yozilgan.

Qoʻshiq Amerika qoʻshiq yozish kompaniyalari assotsiatsiyalarining „Asr qoʻshiqlari“ reytingida 146-oʻrinni egallashga muvaffaq boʻlgan. „We Will Rock You“ qoʻshigʻining ritmi real vaqt rejimida tush koʻrish davomida yozib olingan birinchi musiqaga aylandi. Tadqiqot Amerikaning ilmiy jurnali boʻlgan va American Psychological Association tomonidan retsenziya qilingan Dreaming jurnalida eʼlon qilingan.

## Qoʻshiq haqida
Qoʻshiq oʻzining esda qolarli ritmi orqali mashhur — ikki marotaba oyoq bilan yer tepish va bir marta qarsak chalish. Ushbu harakatlar joʻrligi qoʻshiqni ochib beradi va uning oxiriga qadar davom etadi. Ushbu qoʻshiq yana shunisi bilan noyobki, unda faqat bitta musiqa asbobi — elektrogitara ishtirok etadi. Freddie Mercury koʻp hollarda sahnaga chiqishda oʻziga xos shlyapa yokida konsert chet elda oʻtkazilayotgan boʻlsa, bir tomonida Buyuk Britaniya, boshqa tomonida esa konsert boʻlayotgan davlat bayrogʻi aks etgan kostyumda  koʻrinish bergan.

## Manbalar

## Havolalar
*  
*
Nikolay Baranov

**Nikolay Andreyevich Baranov** (; 1893-yil 12-noyabr - 1945-yil 18-iyun) — Birinchi jahon urushi, Rossiyada fuqarolar urushi, Sovet-Polsha urushi va Ikkinchi jahon urushi qatnashchisi, Sovet Ittifoqi Qahramoni (26.10.1943).

## Hayoti
1893-yil 12-noyabrda Moskvada xizmatchilar oilasida tugʻilgan. 1913-yilda 1-Moskva gʻaznachilik real maktabini bitirgan.

1913-yildan Rossiya imperatorlik armiyasida. 1915-yilda Moskvadagi Aleksandr harbiy bilim yurtini tugatgan. 25-Turkiston piyoda polkining tarkibida (Gʻarbiy fronti (Birinchi jahon urushi)) Birinchi jahon urushi qatnashchisi, shtabs-kapitan. 1917-yil yozidan u xizmatdan Moskvaga qaytdi. 1917-yil kuzidan boshlab, u Petrovskiy qishloq xoʻjaligi akademiyasida (hozirgi Moskvadagi Timiryazev qishloq xoʻjaligi akademiyasi) tahsil oldi.

1919-yil martdan Qizil Armiyada, Rossiyada fuqarolar urushi ishtirokchisi. Nikolay Baranov Janubiy frontda general Anton Denikin qoʻshinlariga qarshi janglarda qatnashgan. 1920-yil may oyidan — 12-piyoda diviziyasida brigada shtab boshligʻi. U Sovet-Polsha urushida va Ukrainadagi Petlyura qoʻshinlariga qarshi janglarda qatnashgan. 1922-1924 yillarda 1-alohida Turkiston otliq brigadasi shtab boshligʻi. 1924-yil avgustdan zaxirada.

Nikolay Baranov Namangan, Buxoro, Samarqand va Toshkent shaharlarida yashagan. Qorakoʻl tayyorlash artelida buxgalter-hisobchi va Oʻzbekiston sanoat kengashining qurilish materiallari boʻyicha muhandis-maslahatchisi boʻlgan. 1941-yil iyul oyida Toshkent shahri Kuybishev tumani harbiy komissarligi tomonidan armiyaga chaqirilgan.

1941-yil avgust — oktyabr oylarida — 9-zaxira oʻqchilar polkining batalyon qoʻmondoni oʻrinbosari (Oʻrta Osiyo harbiy okrugi). 1941-yil oktyabrda Oʻrta Osiyoda tashkil etilgan 793-oʻqchilar polkining shtab boshligʻi etib tayinlandi. 1943-yil mart oyidan 793-oʻqchilar polkining shtab boshligʻi (Voronej fronti) sifatida Ikkinchi jahon urushi qatnashchisi. 1943-yil avgust oyidan 213-oʻqchilar diviziyasi (Stepnoy va 2-Ukraina frontlari) shtab tezkor boʻlinmasi boshligʻi. Dneprni kechib oʻtishda jonbozlik koʻrsatdi. 1943-yil 27-sentyabrga oʻtar kechasi, diviziya shtabi tezkor guruhi boshligʻi sifatida Dneprdan oʻtdi va polklarning Dneprovokamenka qishlogʻi (Verxedneprovskiy tumani, Dnepropetrovsk viloyati) yaqinidagi oʻng qirgʻoqda platsdarm yaratishi, kengaytirishi va ushlab turishi boʻyicha harakatlariga boshchilik qildi.

SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1943-yil 26-oktyabrdagi farmoni bilan „Qism va birlashmalarni mohirlik bilan boshqarganligi hamda koʻrsatgan jasorati va qahramonligi uchun“, mayor Nikolay Baranov Sovet Ittifoqi Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan.

1945-yil 18-iyunda vafot etdi. Nikolay Baranov Lvovdagi (Ukraina SSR) Lichakovskiy qabristoniga dafn etilgan.

## Manbalar
Koronal massadan chiqarib tashlash

Koronal mass ejection(**CME**) - bu magnit maydon va quyosh koronasidan heliosfera kuzatuvchi plazmasi massasining sezilarli e'tirofidir.CMEs ko'pincha quyoshning portlashlari va quyosh faoliyatining boshqa shakllari bilan bog'liq, ammo ushbu munosabatlarning keng qabul qilingan nazariy tushunchasi barpo etilmagan.

Agar CME sayyoralararo kosmos kirsa,uni sayyoralarning o'rtasidagi koronal massasi e'jection (**ITMN**) deb ataladi. ICMElar Yerning magnit atmosferasiga yetib borishi va to'qnashishi mumkin, bu yerda ular geomagnetik bo'ronlar, yorug'lik va kam hollarda elektr tarmoqlariga zarar yetkazishi mumkin. Eng katta geomagnetik buzilish 1859-yilgi quyosh bo'ronidan kelib chiqqan.Karrington hodisasi deb ham tanilgan bu yangi yaratilgan AQSh telegraf tarmog'ining qismlarini o'chirib, yong'inlarni boshladi va ba'zi telegraf operatorlarini elektr bilan hayratga soldi.

Quyosh maksimallari yaqinida Quyosh har kuni taxminan uchta CME hosil qiladi,quyosh minimallari yaqinida esa har besh kunda taxminan bir CME hosil bo'ladi.

## Jismoniy tavsif
CMEs quyosh atmosferasidan quyosh shamollari va sayyoralararo ko'chmalikka katta miqdorda modda va magnit oqimlarini chiqaradi. Matsiya asosan elektronlar va protonlar iborat bo'lgan plazmasi bo'lib,u ejected magnit maydonida o'rnatiladi.Ushbu magnit maydon odatda o'zgaruvchan bo'lgan,o'zgarib boradigan magnit maydon, o'tish qo'llari o'zgartirilgan o'zgartishli o'zgaravchi o'zgaroqli o'zishli maydon shaklida bo'ladi.

CMEslar koronadagi kuchli burilgan yoki kesilgan, katta miqyosdagi magnit maydonlari tuzilishlaridan paydo bo'lib, ular o'zaro joylashgan magnit maydonlar tomonidan muvozanatda saqlanadi.
Tomas Prins (ilmiy olim)

## Tadqiqot va ish faoliyati
Prins eksperimental gama nurlari astronomiyasi sohasida ishlash uchun Caltech universitetining kampusiga kelishdan oldin eksperimental kosmik nurlar astrofizikasida tadqiqot faoliyatini boshladi. Prins 1980-yilda Millikan Fellow boʻlib, 1983-yilda Caltech professorial fakultetida oʻqishga kirdi. Neutrondan yulduzlarni va qora toshlarni aniqlash va oʻrganish Prinsning tadqiqotlarida davom ettirilgan mavzu boʻlib, uning Galaktik markaz hududidagi kompakt ob’ektlarning gamma nurlari kuzatishlaridan boshlandi. U 1980-yillarning oxirida Supernova 1987a-ning radioaktiv buzilish energiyasiga ballon kuzatish uchun Avstraliya togʻiga bir nechta ekspeditsiyada ishtirok etdi.

1980-yillarning oxirida va 1990-yillarda Prins parallel hisoblash rivojlanayotgan sohasi bilan qiziqdi. U astronomiyaning bir nechta sohalariga, shu jumladan radio, rentgen va gama nurlari pulsarini aniqlash, infratuzilma sur’etlarini suratga olish, optik interferometrik tasvirlash va virtual observatoriya imkoniyatlarini rivojlantirishga qoʻl keldi. Prins Intel Touchstone Delta-ni ishlab chiqaradigan konsorsiumga raislik qildi, bu dastlabki keng koʻlamli umumiy maqsadli parallel kompyuterlardan biri edi. U AQSh Milliy Virtual Observatoriyasining tashabbuskorlaridan biri ham edi.

1990-yillarning oxiridan boshlab Prins neytron yulduzi va qora toshlar tizimlaridan gravitatsiya toʻlqinlarini aniqlash texnikasini ishlab chiqish boʻyicha ish boshladi. U NASA missiyasi olim va AQShning Laser Interferometer Kosmos antennasining (LISA) ilmiy guruhining raisi edi va ilgari yer ustida joylashgan Laser Interferometr Gravitatsiya toʻlqinlari observatoriyasining (LIGO) aʼzosi edi. Laser interferometri Gravitatsiya toʻlqinlari observatoriyasi (LIGO).

Yaqinda Prens Palomar Transient Fabrikasidan astronomik manbalar, shu jumladan ultratompakt ikkilamchilarni vaqt domenlari boʻyicha tadqiqotlar uchun foydalanadi.

Prins egallagan lavozimlar orasida:Kaltekning Advanced Computing Research Center (CACR) ga oʻrinli direktor; Fizika, matematika va dasturlar boʻyicha Milliy tadqiqot kengashi komissiyasi aʼzosi; Astronomiya va astrofizika boʻyicha milliy tadqiqot kengati qoʻmitasining hamraisi;va NASA Gamma Ray Observatoriyasi foydalanuvchilar qoʻmitasi raisi.

U Amerika fizika jamiyati aʼzosi va NASAning Distinguished Service Medalidan bahramand boʻldi.

Prins – bu havaskor fotograf, u infratuzilma mintaqasida ishlaydi.
DR 21

**DR 21** — bu katta molekulyar bulut Cygnus yulduz guruhi ichida joylashgan,1966-yilda Downes va Rinehart tomonidan radio kontinuum manbai sifatida kashf etilgan. DR 21 Yerdan taxminan 6000 yorugʻlik yili (1.800 pc) uzoqlikda joylashgan va 80 yorugʻli yil (25 pc)davom etadi. Ushbu mintaqa yulduzlarning hosil boʻlishi yuqori darajasini oʻz ichiga oladi va Xygnus X yulduz hosil boʻlgan mintaqa bilan bogʻliq. Uning massasining taxminiy soni  boʻlib hisoblanadi.

Hududda bir qator turli molekulalar radio emissiyalari bilan aniqlangan, shu jumladan formaldehida, ammoniak, suv va koʻrmon monoksid.

Bu hududda sut yoʻlidagi eng katta yulduzlar kuzatilgan.  tarkibida chang va gazning murakkab shakllari mavjud boʻlib, ular polisiklik aromatik uglevodorodlar deb nomlangan organik birikmalar mavjudligi tufayli infratuzilma yoritilgan. DR 21 ichida boʻlgan boʻlaklar yulduzlararo shamol, nurlanish bosimi, magnit maydonlari va gravitatsiya bilan oʻzaro aloqa natijasida paydo boʻladi.

Ushbu molekula bulutida taxminan 2900 yulduzning soni hosil boʻlgan, bu Orion bulutlari klasterining aholisiga oʻxshash, ular bulut toʻplamlari bilan bogʻliq guruhlarga tarqalgan. Massiv yulduzlar haqidagi fikrlar bulutni buzishi mumkin, ammo bu hududning juda yoshligi tufayli hali sodir boʻlmadi. Spitzer kosmik teleskopining ushbu yulduzlarni oʻrganishi protoplanet disklarining belgilarini koʻrsatdi.

## Manbalar
Adele Neuhauser

**Adele Neuhauser** (; 1959-yil 17-yanvar, Afina, Gretsiya) — avstriyalik teatr va kino aktrisasi, Avstriya kino akademiyasi () aʼzosi.

## Biografiyasi
Neuhauser 1959-yil 17-yanvarda Afinada tugʻilgan. Toʻrt yoshida oilasi bilan Gretsiyadan Avstriyaga koʻchib oʻtgan va Vena shahrida yashay boshlashgan. Ota-onasi ajrashganida, otasi Georg bilan birga yashashga qoladi. Oʻn yoshida oʻz joniga suiqasd qilib, bilak tomirlarini kesib tashlaydi, keyin oilasidan qochib ketib, yana bir necha bor oʻz joniga qasd qilishga uringan.

Neuhauser yoshligida aktrisa boʻlishni xohlagan. 1976-yildan 1978-yilgacha Krauss teatr bilim yurtida () tahsil olgan. Yigirma yoshida aktrisa Germaniyaga koʻchib oʻtadi va Myunster, Essen, Mayns va baʼzan Venadagi teatr sahnalarida chiqish qila boshlaydi. Shu bilan birga filmlarda va televideniyeda rol oʻynaydi. 2008-yilda aktrisa Reinke shishi () va uning keyingi asoratlari sababli ovoz paychalarining jarrohlik amaliyotini oʻtkazgan.

2011-yildan hozirgi kunga qadar aktrisa Avstriyaning ORF kanalida „Tatort“ teleserialida oʻynamoqda  2014-yildan oʻgʻli, gitarachi Julian Pajzs bilan birgalikda *"Die letzten ihrer Art"* adabiy-musiqiy postanovkada ishtirok etib kelmoqda.

Adele jamoat ishlari bilan ham shugʻullanadi, Plan International Deutschland tashkilotida bolalarga yordam berishda ishtirok etib kelmoqda hamda tashkilotning vasiylik kengashi aʼzosi hamdir. 2016-yilda Tatort teleseriali ishtirokchilari bilan birgalikda Weißer Ring assotsiatsiyasining xayriya yubiley kampaniyasida ishtirok etadi.

Bir necha marta Romy mukofotiga sazovor boʻlgan: 2012, 2013 va 2014-yillarda serialdagi eng mashhur ijrochi sifatida; 2016 va 2017-yillarda eng mashhur aktrisa sifatida.

### Shaxsiy hayoti
Eri, aktyor va rejissyor Zoltan Paul ajrashganidan soʻng, oʻgʻli Julian (jaz musiqachisi, gitarachi, Graz musiqa va teatr universitetini () tamomlagan) bilan Venada yashaydi.

Aktrisaning bobosi va buvisi rassomlar boʻlishgan boʻlib, bobosi Venadagi Rassomlar uyida sgraffito yaratgan, buvisi Vena ustaxonalarida ishlagan. Akasi Piter Markvant ham ularning izidan borib, rassom boʻlgan.

## Filmografiyasi
* 2016-yil: „Tator: Die Kunst des Krieges“
* 2009-yil: „Desert Flower“
* 2009-yil: „Polizeiruf 110“
* 2006-yil: „Wo ist Fred?“
* 2003-yil: „Schulmädchen“
* 2003-yil: „Die Rosenheim-Cops“
* 2008-2011: „Doctor’s Diary — Männer sind die beste Medizin“
## Manbalar
Alexander (film)

***Alexander*** (rus. Aleksadr.) 2008-yil Igor Kalyonov tomonidan ishlab chiqarilgan Aleksandr Nevsky hayoti haqidagi tarixiy-jangovor tarixiy film.

## Voqealar rivoji
Filmning boshlanishi Nevskyning toʻyida boʻladi va toʻyda doʻsti Ratmir Nevskyni zaharlashga urinishi bilan davom etadi. Toʻyda oʻtirgan Yashka ismli bir mazxaraboz Nevskyni ogohlantiradi, ammo uning soqchilari Yakshani davradan olib chiqib ketishadi . Yashka oʻz rahbarining qutqarish uchun emas , balki oʻz gʻururi yoʻlida zahar solingan kosani  ichadi.Qoʻrqqanidan Ratmir marosimdan qochib chiqadi va otni yugurtirib ketadi. Marosimdan keyin Alexander uni topishga buyruq berdi, chunki u Ratmirni Novgorod yaqinidagi Shvedlar bilan tuzgan kelishuviga ham shubhalana boshladi. Bu vaqt ichida, Boyarlar va Mongollar ham shaharni qamal qilgan edi. Keyin Alexader Boyarlarning rahbarini topib, uni oʻldiradi.

## Aktyorlar

* Anton Pampushnyy- *Alexander Nevsky* rolida
* Svetlana Bakulina - *Alexander Nevskaya rolida*
* Igor Botvin - *Ratmir* rolida
* Bohdan Stupka  -*Yaroslav* rolida
* Dmitriy Bykovskiy-Romashov - *Birger Jarl rolida*
* Andrey Fedortov - *Kornily rolida*
* Yuliya Galkina - *Dariya rolida*
* Valeriy Kukhareshin - *Eric XI rolida*
* Sergey Lisov - *Misha rolida*
* Aleksandr Orlovskiy
* Valentin Zakharov - *Savva* rolida
* Semyon Mendelson -*Yakov* rolida
* Denis Shvedov - *Sbylav Yakunovich rolida*
* Pavel Trubiner - *Dmitriy rolida*
* Artur Vaha -  *Boyarlar boshligʻi* rolida
* Artyom Leschik  - *Ulf Fasi* rolida
* Yuriy Tarasov -Erik XIning hujumchisi rolida
* Evgeniy Kapitonov - *Roman Kulik rolida*
* Roman Litvinov  - *Aleksey Batkov* rolida oʻynagan.

## Film haqida
Alexanderning Gʻarbga yurishi odatda salbiy boʻlgan, shu sababli, RusKino sayti bunaqa filmlar Rossiya xalqi uchun muhim ekanligini aytadi , chunki rus oʻqituvchilari oʻquvchilarga tarix haqida yetarli bilim bermaydi.

## Manbalar


## Tashqi havolalar

* 
* Kino Afish haqida Alexanderning sharxi