open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Omonnazarova Kebegul

**Kebegul (Kabegul) Amannazarova** (1919-yil, Kotton qishlog‘i, Xiva xonligi) – sovet kolxozchisi. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1950-yil).

## Hayoti
Kebegul Amannazarova 1919-yilda Xiva xonligining Kotton qish'log'ida tugʻilgan. Millati boʻyicha turkman.

1937-yilda Turkmaniston SSR Telman viloyatidagi „Sovet“ (keyinchalik Turkmaniston kolxozi nomini olgan) kolxozida ish boshlagan. U paxta terimida yuqori natijalar koʻrsatib, doimiy kolxozning yetakchi staxanovchilari qatorida boʻlgan. Bu natijalari orqasidan tez orada u Komsomol va yoshlar boʻlinmasi kengashining rahbari boʻlgan. Uning rahbarligi oʻn yil davom etgan boʻlib bu paytda davomida boʻlim paxtakorlar oʻrtasidagi kolxoz sotsialistik musobaqada doimiy ravishda yetakchilik qilgan. Xususan, 1949-yilda Amannazarova brigadasi olti gektar paxta maydonining har bir gektaridan 60,7 sentnerdan hosil olgan.

1950-yil 30-iyunda SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining Farmoni bilan 1949-yilda sugʻoriladigan yerlarda paxtadan yuqori hosil olgani uchun unga Lenin ordeni va Oʻroq va bolgʻa oltin medali bilan bir qatorda Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni berilgan.

1950-yilda esa shu kolxozga paxtakorlar brigadiri etib tayinlangan.

1951-yilda Butunittifoq Kommunistik partiyasiga (bolsheviklar) aʼzo boʻlgan. 1951-1954 yillarda Turkmaniston SSR Oliy Kengashining 3-chaqirigʻida deputat sifatida ham ishtirok etgan.

1957-yil 14-fevralda u Shon-sharaf belgisi ordeni bilan taqdirlangan. Bundan tashqari, u boshqa koʻpgina medallar bilan ham taqdirlangan. Omonnazarova Kebegul 1969-yilda nafaqaga chiqgan va kasaba uyushmasining eʼtiborga molik shaxsiy nafaqaxoʻrlaridan biri boʻlgan.Umrining oxirgi davrlari o‘zi tug‘ilib o‘sgan Kotton qishlog‘ida yashagan. Oʻlim sanasi maʼlum emas.

## Manbalar
Qiyat-qal’a

**Qiyat-qal’a** (Qiyot, Shovot qiyoti) – Oʻzbekistondagi aholi punkti.

Aholi punkti Urganchdan 24&nbsp;km uzoqlikda Xorazm viloyati Shovot tumani hududida joylashgan. Bugungi kungacha yetib kelgan yozma manbalarda shovot qiyoti haqida soʻnggi oʻrta asr yilnomalarida, xususan, XVII—XIX asr manbalarida qayd etilganini uchratamiz. Munis taxallusi bilan mashhur boʻlgan xivalik tarixchi Shermuhammad Mirab XVII asr voqealari tasviri bilan bogʻliq holda Qiyatni tilga oladi. Uning hikoyasiga koʻra, Anushiy davrida (1663-1683) oʻng qirgʻoqdagi QIyat shahri suvsiz qolgan. Shuning uchun Xon Amudaryoning chap qirgʻogʻida Yarmish (hozirgi Turkman-Yarmish) nomini olgan kanal qazishni buyurib, bu yerda qalʼa qurdirdi. Eski shahar aholisi yangi Qiyatga koʻchib oʻtdi. V XVIII v. gorod Kyat bil odnim iz pyati (Beshkala) silno ukreplennix krepostey Xivinskogo xanstva.

Qiyat haqida XVII—XIX asrlarda Xiva xonligiga borgan rus savdogarlari, olimlari va harbiy xizmatchilari ham tilga oladilar. 1715-yilda A. B. Cherkasskiy uni birinchi marta rasmga olgan. Qiyat shahri Stralenberg xaritasida Hazorasp va Urganch (1720) shaharlari orasida belgilangan. Ushbu xaritani tuzishda ekspeditsiya ishtirokchilarining Bekovich-Cherkasskiy maʼlumotlaridan foydalanilgan.

Qiyat aholi punkti I.Muravin (1740-1741) xaritasida ham koʻrsatilgan boʻlib, uning joylashuvi Gurlandan janubda 10 ta dastgoh koʻrsatilgan.

Qiyat Xorazmning chap qirgʻogʻidagi shahri sifatida 1753-yilda Xiva xonligiga borgan samaralik savdogar D.Rukavkin tomonidan tilga olinadi.

1842-yilda G. I. Danilevskiy boshchiligidagi elchixona Xiva xonligiga tashrif buyurdi. G. I. Danilevskiyning yozishicha, Qiyat Xiva shahridan shimolda 36½ dastgohda joylashgan; kichik tepalikda qurilgan va atrofi 500 metrgacha boʻlgan toʻrtburchak devor bilan oʻralgan. Sharqiy tomonda darvoza va qoʻriq minorasi bor: ichkarida 50 ga yaqin turli xil loy uylar mavjud.

I.Baziner tuzgan xaritadagi Qiyat aholi punkti Yarmish kanali sohilida joylashgan.

V. V. Grigoryev Qiyat haqida ham maʼlumot beradi: „Shovatdan kelgan Qiyat, xuddi shu kanaldan 15 verst pastda qurilgan. Bu shahar loy devor va bitta darvozali ariq bilan oʻralgan; uning ikkita masjidi, 30 tagacha hovlisi va 1500 aholisi bor“.

Kavkaz otryadi aʼzosi Maqsud Alixonov-Avarskiy rus qoʻshinlarining Xiva xonligiga qarshi yurishida qatnashib, Qiyatning chap qirgʻogʻi tavsifini qoldirgan: 

1873-yilda Aleksandr Kaulbars Amudaryoning quyi oqimi gidrografiyasini oʻrganib chiqib, Qiyat shahri xaritasini tuzdi.

XX asrning 30-yillari boshlarida V.Sokolov Amudaryoning quyi oqimidagi qadimgi daryo oʻzanlarini oʻrgandi. Keyinchalik u Qiyatning chap qirgʻogʻini va boshqa qadimiy yodgorliklarni yozib oldi va tasvirlab berdi.

1958–1960-yillar SSSR FA Xei nomidagi Iqtisodiyot institutining P. P. Snesarev boshchiligidagi oʻzbek etnografik otryadi Qiyat shahriga oid folklor materiallarini toʻpladi. Shu bilan birga, u yodgorlik hududida koʻtarilgan sopol materiallarni yigʻdi. Biroq, saytdagi bu maʼlumotlar eʼlon qilinmadi.

## Manbalar
Dilyorbek Irmatov

**Dilyorbek Yunusbekovich Irmatov** (; 30-aprel, 1989-yil) – Oʻzbekistonlik sobiq futbolchi, himoyachi pozitsiyasida oʻynagan. 2009-yilgi FIFA U-20 Jahon chempionatida ishtirok etgan.

## Futbolchilik faoliyati
Dilyorbek professional faoliyatini Fargʻonaning „Neftchi“ klubida boshlagan. „Neftchi“ jamoasi tarkibida uzluksiz 9 mavsum davomida oʻynagan Dilyorbek 2018-yilgi mavsumda „Metallurg Bekobod“ jamoasi safiga oʻtgan. Bekobod jamoasida yarim mavsum davomida oʻynaganidan soʻng yana „Neftchi“ jamoasi safiga qaytgan. Faoliyatini soʻnggida 2021-yilgi mavsumda „Istiqlol“ jamoasida oʻynagan.

## Yutuqlar

* Oʻzbekiston Superligasi uchinchi oʻrin: 2008

## Manbalar

## Havolalar

* Dilyorbek Irmatov  OʻzPFL saytida futbolchi profili
* Dilyorbek Irmatov Transfermarkt saytida futbolchi profili
* Dilyorbek Irmatov Soccerway saytida futbolchi profili
* Dilyorbek Irmatov Footballfacts saytida futbolchi profili
Jacob

**Jacob** – ingliz tillarida topilgan familiya va erkakberilgan ism:

* François Jacob – fransuz mikrobiologi, genetigi
* Jacob Batalon – amerikalik aktyor
* Jacob Maris – gollandiyalik rassom
* Jean Jacob – fransuz
* Jacob Micflikier – kanadalik professional xokkeychi
* Jacob Larsson – shvetsiyalik professional xokkeychi
* Jacob Shaffelburg – Kanadalik professional futbolchi
* Jacob Zuma – Janubiy Afrika Respublikasi Prezidenti (9-may 2009-yil – 2018-yil)
* Jacob Appelbaum – amerikalik mustaqil jurnalist, kompyuter xavfsizligi tadqiqotchisi, rassom va xaker
* Jacob Bruun Larsen – daniyalik professional futbolchi
* Jacob Brown – ingliz professional futbolchi
* Jacob Evans – amerikalik professional basketbolchi
* Jacob Rinne – Shvetsiyalik professional futbolchi
* Jacob Ramsey – ingliz professional futbolchisi
* Jacob Mellis – ingliz professional futbolchisi
* Jöns Jacob Berzelius – shved kimyogari va mineralogi
* Jacob Levi Moreno – amerikalik psixiatr, psixosotsiolog va pedagog
* Jacob Christiansen – Kanadalik professional xokkey himoyachisi
Mrs Dalloway (roman)

***Missis Dallovey*** – Virjinia Vulfning 1925-yil 14-mayda nashr etilgan romani. Asar Birinchi jahon urushidan keyingi Angliyadagi yuqori sinf ayoli – Klarissa Dallovey hayotidagi bir kun haqida hikoya qiladi. Bu Vulfning eng mashhur romanlaridan biridir. 

„Mrs. Dalloway“ romanining dastlabki nomi „The Hours“ edi. Keyinchalik Vulf romanni 1925-yilda nashr etilishidan oldin „Mrs. Dalloway“ deb oʻzgartirdi. „The Hours“ nomi esa oxir-oqibat Maykl Kanningem tomonidan 1998-yilda nashr etilgan romani uchun ishlatilgan. Roman „Bond-stritdagi Dallovey xonim“ va tugallanmagan „Bosh vazir“ nomli ikkita qissa bilan boshlanadi. Kitobda Klarissaning kechqurun oʻtkazadigan bazm va undan keyingi ziyofatga tayyorgarligi tasvirlangan. Zohiriy nuqtai nazardan hikoya Klarissa hayoti va urushlararo ijtimoiy tuzilmaning tasvirini yaratish uchun vaqt aro oldinga va orqaga harakat qiladi. Roman bir nechta oʻzaro bogʻlangan hikoyalar orqali shaxsiy tajribadagi vaqtning tabiatiga murojaat qiladi.

2005-yilning oktabr oyida „Mrs. Dalloway“ romani „TIME“ jurnalining „1923-yilning birinchi sonidan beri ingliz tilidagi eng yaxshi 100 ta roman“ roʻyxatiga kiritildi.

## Asar syujeti

Asar Klarissa oqshom oʻtkazadigan ziyofatga tayyorgarlik koʻrishi bilan boshlanadi. U oʻzining kundalik ishlari bilan shugʻullanar ekan, hayoliga turli gʻoyalar kelib, oʻzgarib turadi va oʻtmishi, tanlovlari va tanishlari haqida oʻylaydi. Klarissa yoshligida ilk bor turmush oʻrtogʻi Richard Dalloway bilan uchrashgan hayajonini eslaydi.

Kun davomida Klarissa hikoyada muhim rol oʻynaydigan turli xil qahramonlarga duch keladi. Ushbu qahramonlardan biri Septimus Uorren Smit, qattiq qobiq zarbasidan azob chekayotgan urush faxriysi hisoblanadi. Urush paytida Septimusning boshidan kechirgan hissiyotlari uni ruhiy jarohatlar bilan qoldirdi va u ruhiy salomatligi uchun kurashadi. Uning hikoyasi Klarissaning hikoyasiga parallel boʻlib, travma va ruhiy kasalliklar mavzularini taʼkidlaydi.

Kun oʻtgan sayin Klarissa ham, Septimus ham oʻz-oʻzidan oʻylash va mulohaza yuritish lahzalarini boshdan kechirishadi. Ular oʻzlarining jamiyatdagi oʻrni, munosabatlari va oʻlimi haqida fikr yuritadilar. Hikoya shaxsiyat, ijtimoiy sinf, gender rollari, sevgi va urushning odamlarga taʼsiri kabi mavzularni oʻrganadi.

Roman kechki payt Klarissaning ziyofati bilan yakunlanadi, unda turli qahramonlar birlashadi. Yigʻilish jamiyatning umidlari va shaxsiy istaklarini yanada oʻrganish uchun zamin boʻlib xizmat qiladi.

„Mrs. Dalloway“ oʻzining ong oqimiga asoslangan yozuv uslubi bilan mashhur boʻlib, oʻquvchilarga qahramonlarning ichki fikrlari va his-tuygʻularini oʻrganish imkonini beradi. U inson tajribasining nozik tasvirini taklif qiladi va inson mavjudligining murakkabligini qamrab oladi.

## Manbalar
Ravil Agishev

**Ravil Rustamovich Agishev** (; 14-mart 1959-yil, Buxoro – 11-avgust, 1979-yil, Kamianske) – Oʻzbekiston SSR sobiq futbolchisi, himoyachi pozitsiyasida oʻynagan.

## Biografiya
Futbolchilik faoliyatini Buxorodagi „Spartak“ sport makatabida, murabbiy A. M. Chernishev qoʻl ostida boshlagan. 1973-yildan Toshkentda yangi murabbylari G.Daraseliy va V.Babichlardan tahsil oldi. 1975-yildan „Paxtakor“ jamoasi oʻrimbbosalar jamoasiga jalb etilgan. 1976—1977-yillarda Oʻzbekiston SSR kubogi sohibi boʻlgan (1977) Yangiariqning „Xonqa“ jamoasi tarkibida SSSR ikkinchi futbol ligasida oʻynagan. 1978-yilda „Paxtakor“ga qaydi va oliy ligada yigirma sakkista oʻyin oʻtkazgan.

## Manbalar

## Havolalar

* Ravil Agishev  Transfermarkt saytida futbolchi profili
* Ravil Agishev Footballfacts saytida futbolchi profili
Xayit Otajonov

**Otajonov Xayit** (1899-yil, Keneges qishlogʻi, Xiva xonligi— nomaʼlum, Toshoʻgʻuz viloyati Turkmaniston SSR) – Turkmaniston SSR Telman nomidagi kolxoz aʼzosi. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1950-yil).

## Hayoti
1899-yilda Xiva xonligining Keneges qishlogʻida dehqon oilasida tugʻilgan. U mahalliy boshlangʻich maktabni tugatgan. U xususiy qishloq xoʻjaligida ishlagan. Kollektivlashtirish boshlanganidan keyin u Telman nomidagi kolxozda oddiy kolxozchi boʻlib ishlagan, bu kolxozga 1944-yildan boshlab Jappar Suxanov raislik qilgan. 1940-yildan shu kolxozda paxtachilik mudiri boʻlib ishlagan.

1949-yilda u rahbarlik qilgan boʻlinma 7 gektar maydonning har bir gektaridan oʻrtacha 71,1 sentnerdan paxta xomashyosi olgan. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1950-yil 30-iyundagi farmoni bilan „Sugʻoriladigan yerlarda paxtadan yuqori hosil olgani uchun“ Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni berilgan va Lenin ordeni bilan birgalikda Oʻroq va Bolgʻa oltin medalibilan taqdirlangan.

Xuddi shu Farmon bilan kolxoz raisi Jappar Suxanov, Telman nomidagi kolxoz ishchilari, Hosildorlar kengashi raisi Allabergen Jumanazarov, brigadirlar Qoʻzibay Jumaniyozov, Sapa Qlichevga Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni berilgan. va jamoa rahbari Oguldjan Matchanova ham bu unvon bilan taqdirlangan.

1950-yilda Xayit Otajonov boʻlinmasi 36 gektar maydonning har gektaridan oʻrtacha 58,7 sentnerdan paxta xomashyosi olgan. Ushbu ajoyib mehnat natijalari uchun u ikkinchi marotaba Lenin ordeni bilan taqdirlangan.

Oʻzining tugʻilgan qishlogʻi Kegenesda yashagan. 1969 yildan – kasaba uyushmasini eʼtiborga molik shaxsiy nafaqaxoʻrlaridan biri boʻlgan. Oʻlim sanasi aniq emas.

## Mukofotlari
Lenin ordeni (1950-yil, 1951-yil)

Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1950-yil)

Oʻroq va Bolgʻa oltin medali (1950-yil)

## Manbalar
2007-yilgi Mustaqil davlatlar hamdoʻstligi kubogi

**2007-yilgi [[Mustaqil Davlatlar Hamdoʻstlik kubogi|Mustaqil Davlatlar Hamdoʻstligi kubogi]]** musobaqaning oʻn beshinchi turi boʻlib, 20-yanvardan boshlab Moskvada boʻlib oʻtdi. Final uchrashuvi 28-yanvar kuni „Olimpiyskiy“ sport majmuasida boʻlib oʻtdi.Toshkentning „Paxtakor“ jamoasi Latviyaning „Ventspils“ jamoasiga qarshi oʻyinda golsiz oʻyindan soʻng, penaltilar seriyasida 9:8 hisobida gʻalaba qozonishi bilan yakunlandi.

## Ishtirokchilar

* 1 CSKA Moskva va Shaxtyor Donetsk rezervlari bilan ishtirok etdi.
* 2 Banants Yerevan oʻtgan-yilgi yarim final voqeasidan keyin ishtirok etishiga ruxsat berilmagan. Pyunik Yerevan (2006-yilgi Armaniston chempioni) uning oʻrnini egalladi.
* 3 Aktobe ishtirok etishdan bosh tortgan Astana (2006-yil Qozogʻiston chempioni) oʻrniga keldi.
* Tashkiliy qoʻmita tomonidan Rossiya U21/U19 jamoalari oʻrniga 4 OFK Beograd taklif etildi.

## Guruh bosqichi
### A guruhi

#### Natijalar

### B guruhi

#### Natijalar

### C guruhi

#### Natijalar

### D guruhi

#### Natijalar

## Yakuniy turlar

### Chorak final

### Yarim final

### Final

## Eng yaxshi toʻpurarlar

## Manbalar
Sirojiddin Bozorov

**Sirojiddin Ahmedovich Bozorov** (; 20-avgust 1961-yil, Samarqand – 11-avgust, 1979-yil, Kamianske) – Oʻzbekiston SSR sobiq futbolchisi, hujumchi pozitsiyasida oʻynagan.

## Biografiya
Sirojiddin 1972-yilda Respublika sport maktabikaga (hozirgi Respublika olimpiya zahiralari kolleji) oʻqishga kirgan. Keyinchalik, ikki yildan soʻng Oʻzbekiston SSR yoshlar terma jamoasiga chaqirilgan. 1978-yilda Sovet ittifoqi yoshlar spartakiadasida Oʻzbekiston SSR yoshlar terma jamoasida ishtirok etgan. 1978-yilda ilk bor „Paxtakor“ jamoasiga jalb etilgan va oʻrinbosalar jamoasida doimiy maydonga tushgan. Paxtakor asosiy tarkibida oʻyin oʻtkazmagan. Sirojiddin Samarqand viloyatining Narpay tumanida, oʻzi tugʻilib oʻsgan Tortuvli qishlogʻi qabristoniga dafn etilgan.

## Manbalar

## Havolalar

* Sirojiddin Bozorov Footballfacts saytida futbolchi profili
Shuhrat Eshboʻtayеv

**Shuhrat Moʻsinovich Eshboʻtayev** (; 2-fevral, 1959-yil, Navoiy – 1979-yil 11-avgust, Kamians) – Sovet va oʻzbek sobiq futbolchisi, hujumchi pozitsiyalarida oʻynagan.

## Biografiya
Shuhrat Navoiy futbol maktabi tarbiyalanuvchisi hisoblanadi. Uning birinchi murabbiyi Aleksandr Zarbeyev boʻlgan. Keyinchalik Toshkentdagi G. R. Titov (hozirgi Respublika olimpiya zahiralari kolleji) maktab internatida, murabbiy Guram Daraseliy qoʻl ostida tahsil olgan. Futbol internatini bitirganidan soʻng „Paxtakor“ jamoasi oʻrinbosalar tarkibiga jalb etilgan. 1978-yilda Eshboʻtayev ilk bor „Paxtakor“ning asosiy tarkibida maydonga tusha boshlagan. 1979-yilda oʻrinbosarlar jamoasi tarkibida ham oʻynab, 5 ta gol urdi va 1979-yilgi mavsum oʻrtalaridan boshlab „Paxtakor“ klubining asosiy tarkibida maydonga tusha boshlagan va 8 ta oʻyin oʻtkazib, 3 ta gol urgan.

## Manbalar

## Havolalar

* Shuhrat Eshboʻtayev Footballfacts saytida futbolchi profili
Sergey Pokatilov

**Sergey Konstantinovich Pokatilov** (; 30-dekabr 1950-yil, Ashxobod – 11-avgust, 1979-yil, Kamianske) – sovet va oʻzbek sobiq futbolchisi, darvozabon pozitsida oʻynagan.

## Tarjimayi holi
Sergey Turkmaniston SSR futboli maktabi tarbiyalnuvchisi hsioblanadi. Sergeyning birinchi murabbiylari V. Kuznetsov va S. Zolotarev undagi iqtidorni payqab Ashxobodning „Quruvchi“ jamoasiga tavsiya qilshgan. Dastlabki faoliyatini 18 yoshida, 1968-yilda Ashxobodning „Stroitel“ jamoasi tarkibida boshlagan. „Stroitel“ jamoasi darvozasini 5 yil davomida himoya qilganidan soʻng, 1974-yilda Oʻzbekiston SSRning bayroqdor jamoasi, Toshkentning „Paxtakor“ klubi tarkibiga oʻtgan. 1975-yilgi mavsumda jiddiy jarohat oldi va uzoq vaqt davolanishiga toʻgʻri kelgan. Oʻz sport formasini tiklagan Sergey yana „Paxtakor“ klubida mashgʻulotlardagi mehnati evaziga birinchi darvozabon boʻlish huquqini qoʻlga kiritagan. 1977-yilda jamoa SSSR Oliy Ligasiga qaytganida, Sergey jamoaga katta yordam berdi, bir qancha oʻyinlarni, ayniqsa, ikkinchi davrada juda yaxshi saviyada oʻtkagan. Sergey toshkentliklar klubi tarkibida 6 yil davomida oʻynagan.

## Manbalar

## Havolalar

* Sergey Pokatilov Footballfacts saytida futbolchi profili
Mirzayusuf Rustamboyev

**Mirzayusuf Hakimovich Rustamboyev** (, 15-oktyabr, 1953-yil, Jambul, Qozogʻiston SSR) – oʻzbek huquqshunosi, yuridik fanlar doktori, professor. 2021-yildan Oʻzbekiston Respublikasi Milliy gvardiyasi Jamoat xavfsizligi universiteti boshligʻi. 2001-yildan 2012-yilgacha Toshkent yuridik instituti rektori.

## Biografiya
1975-yilda Toshkent universitetining yuridik fakultetini bitirgan.

1977—1983-yillarda Oʻzbekiston SSR prokuraturasida ishlagan.

1983—2001-yillarda Toshkent yuridik institutida metodistdan prorektor lavozimigacha boʻlgan yoʻlni bosib oʻtdi.

2001—2012-yillarda Toshkent davlat yuridik instituti rektori boʻlgan.

2001—2002-yillarda davlat boshqaruvini demokratlashtirish va referendum oʻtkazish boʻyicha respublika ishchi guruhi aʼzosi.

2005—2010-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senatining aʼzosi, Qonunchilik va sud-huquq masalalari qoʻmitasi raisining oʻrinbosari boʻlgan.

2021-yil 22-aprelda Oʻzbekiston Respublikasi Milliy gvardiyasi Jamoat xavfsizligi universiteti boshligʻi etib tayinlandi va unga polkovnik harbiy unvoni berildi.

„Shaxsga qarshi jinoyatlar“, „Oʻzbekiston Respublikasining jinoyat huquqi“ darsliklari muallifi. Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi Davlat ilmiy nashriyoti va yuridik ensiklopediyasi tahrir hay’ati aʼzosi boʻlgan.

## Oilasi
Oʻgʻli Sardor Rustamboyev – diplomat, siyosiy fanlar nomzodi. 2018-yildan 2024-yilgacha Oʻzbekiston Respublikasining Fransiya va Portugaliyadagi, 2024-yildan Hindistondagi elchisi.

## Mukofotlari
2002-yilda Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan yurist faxriy unvoni berilgan

2021-yilda Toshkent davlat yuridik universitetining faxriy professori unvoni bilan taqdirlandi.

2022-yilda 2-darajali „Shon-sharaf“ ordeni bilan taqdirlangan.

## Manbalar
Rajabquli Otayev

**Otayev Rajabquli** (1920-yil 18-aprel, Xiva xonligi – 1972-yil 11-dekabr Turkmaniston SSR) – Sovet davlatining iqtisodiy va siyosiy arbobi, Sotsialistik Mehnat Qahramoni.

## Hayoti
1920-yilda Xiva xonligining Kurt qishlogʻida tugʻilgan. 1948-yildan KPSS(Kommunisticheskaya partiya Sovetskogo Soyúza) yaʼni Sovet Ittifoqi Kommunistik partiyasi aʼzosi.

1940-yildan – SSSR davlatining iqtisodiy, ijtimoiy va siyosiy faoliyatidagi muhim shaxslardan bir hisoblanadi. 1940—1972-yillarda Ilyalin tumanidagi Stalin nomidagi kolxoz ombor mudiri, hisobchi, Tashauz kolxozi ijroiya qoʻmitasi raisi (1959—1961-yillarda), Turkmaniston Kommunistik partiyasi Ilyalinskiy tuman qoʻmitasining birinchi kotibi, Bolshevik kolxozi raisi, Kalinin kolxozi raisi lavozimlarida ishlagan.

SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1950-yil 30-iyundagi farmoni bilan unga Lenin ordeni va O‘roq va Bolg‘a oltin medali bilan birgalikda Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni berilgan.

Vaqtinchalik sugʻorish kanallaridan foydalangan holda qishloq xoʻjaligi ishlab chiqarishiga yangi sugʻorish usullarini joriy qilganiligi uchun 1951-yilda jamoa tarkibida qishloq xoʻjaligi boʻyicha 3-darajali Stalin mukofoti bilan taqdirlangan.

Turkmaniston SSR Oliy Kengashining 3, 4, 5, 7-chaqiriqlarida deputat sifatida ishtirok etgan. KPSS 19-syezdida esa delegat sifatida ishtirok etgan. Toshoʻgʻuz viloyatining Oqtepa rayonida Otayev Rajabquli nomidagi shaharcha bor.

1972-yil 11-dekabrda Kurt qishlogʻida vafot etgan. Oilali, 2 oʻgʻil va 4 qizi boʻlgan.

## Mukofotlari
Lenin ordeni (1950-yil 30-iyun; 1957-yil 14-fevral)

Oktyabr Inqilobi ordeni (1971-yil 8-aprel)

Mehnat Qizil Bayroq ordeni (1965-yil 16-mart)

O‘roq va Bolg‘a oltin medali (1950-yil 30-iyun)

Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1950-yil 30-iyun)

3-darajali Stalin mukofoti (1951-yil)

## Manbalar
Pirjan Yegenturdiyev

**Yegenturdiyev Pirjan** (1916-yil, Xiva xonligining Xomay qishlogʻi – vafot etgan yili nomaʼlum, Toshoʻgʻuz viloyati, Turkmaniston SSR) – Sovet Ittifoqi Kommunistik partiyasi aʼzosi va davlat arbobi, Turkmaniston Kompartiyasi Ilyalin tuman qoʻmitasi birinchi kotibi, Turkmaniston SSR. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1957-yil). Turkmaniston SSR Oliy Kengashining 3-5 chaqiriqlarida deputat sifatida ishtirok etgan.

## Hayoti
1916-yilda Xiva xonligining Xomay qishlogʻida dehqon oilasida tugʻilgan.

U mahalliy qishloq maktabini, keyinroq Tashoʻgʻuz oʻqituvchilar institutini tamomlagan.

1939-yildan – komsomol tashkilotida maʼmuriy ishda, Tashoʻgʻuz tumani komiteti kotibi, Turkmaniston komsomoli viloyat qoʻmitasining tashviqot va targʻibot boʻyicha kotibi, Turkmaniston komsomoli Tashoʻgʻuz viloyat komitetining birinchi kotibi. 1940-yilda KPSS Sovet Ittifoqi Kommunistik partiyasi aʼzo boʻlgan.

Urushdan keyingi yillarda – Turkmaniston Kommunistik partiyasi Kalinin tuman qoʻmitasining birinchi kotibi. Ashxoboddagi Turkmaniston Kompartiyasi Markaziy Qoʻmitasi qoshidagi partiya maktabini tamomlagach, Turkmaniston Kompartiyasi Tashoʻgʻuz tumani qoʻmitasining birinchi kotibi, Tashoʻgʻuz viloyati ijroiya qoʻmitasining raisi boʻlgan. Keyingi yillarda u Moskvadagi Butunittifoq Bolsheviklar Kommunistik partiyasi Markaziy Komiteti qoshidagi partiya maktabida tahsil olgan, shundan soʻng Turkmaniston Kompartiyasi Ilyalinskiy tuman qoʻmitasining birinchi kotibi etib tayinlangan.

Partiya xodimi sifatida Ilyalin tumanida qishloq xoʻjaligini rivojlantirish bilan shugʻullangan. U rahbarlik qilgan Lenin (rais – Betchi Boboyev), Telman nomidagi (raisi – Jappar Suxanov), Stalin (raisi – Geldi Kovliev) nomidagi kolxozlar paxta yetishtirish va boshqa turdagi qishloq xoʻjaligi mahsulotlari yetishtirish rejasini har yili ortigʻi bilan bajargan. SSSR Oliy Soveti Prezidiumining 1957-yil 14-fevraldagi farmoni bilan Sovet paxtachiligini rivojlantirishdagi ulkan muvaffaqiyatlari, ilm-fan yutuqlari va ilgʻor tajribalarni keng tatbiq etgani uchun Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni berilgan. paxta yetishtirish va paxta xomashyosidan yuqori va barqaror hosil olishda Lenin ordeni va O‘roq va Bolg‘a oltin medali bilan taqdirlangan.

1965-yildan – Turkmaniston Kompartiyasi Telman tuman qoʻmitasining birinchi kotibi, Kalinin viloyati xalq taʼlimi boʻlimi mudiri. Keyingi yillarda 1974-yildan nafaqaga chiqqunga qadar Kalinin qishlogʻidagi oʻrta maktab direktori boʻlgan.

Turkmaniston SSR Oliy Kengashining 3, 4 va 5-chaqiriqlari deputat sifatida ishtirok etgan.

1982-yildan keyin Toshoʻgʻuz viloyatida vafot etgan degan taxminlar mavjud.

## Manbalar
Kenes Birquloqov

**Kenes Birquloqov** (qoz. *Keңes Bіrqұlaqov*; 1901, Xiva xonligi – 1976-yil Turkmaniston SSR) – SSSR Tashqi savdo vazirligiga qarashli *Ravnina* qorakoʻlchilik sovxozining katta choʻponi, Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1948-yil).

## Hayoti
1901-yilda Xiva xonligi Xomay qishlog'ida koʻchmanchi qabilalarning oilasida tugʻilgan. Kollektivlashtirish davrida u birinchilardan boʻlib Bayram-Ali tumanidagi mahalliy kolxozga keyinchalik Ravnina sovxoziga ishga qabul qilingan, uning direktori Pavel Ivanovich Jdanovich boʻlgan. Qorakoʻl qoʻylarini boqish bilan shugʻullangan. Keyinchalik u katta choʻpon etib tayinlangan.

1947-yilda Kenes Birquloqov brigadasi 915 bosh qoʻyni katta qilishga maʼsul boʻlgan. Bu degani har yili yuz bosh qoʻydan oʻrtacha 103 tadan qoʻzi olingan. Qorakoʻlning zotdor qoʻylari oʻsha paytda uning brigadasida 98,7% ni tashkil qilgan. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1948-yil 15-sentyabrdagi farmoni bilan 1947-yilda kolxoz qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini yetkazib berishni va chorvachilikning barcha turlari boʻyicha chorvachilikni rivojlantirish rejasini bajargani, chorvachilikning yuqori mahsuldorligini qoʻlga kiritgani uchun Kenes Birquloqov Lenin ordeni va Oʻroq va Bolgʻa oltin medali bilan birgalikda Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan.

Xuddi shu Farmon bilan Ravnina sovxozi direktori Pavel Ivanovich Jdanovich, chorvachilik mutaxassisi Semyon Borisovich Braslavskiy, ikkinchi ferma mudiri Beki Mamedtachev, uchinchi ferma mudiri Nurbergen Karabashev va yordamchi choʻponlar Oraz Babaev, Chori Babaev, Mamed Valiev, Begja Jenaliyev, Userbay Qulbatyrovga ham Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni berilgan. 1960-yillar boshida Sagiz sovxozida katta choʻpon boʻlib ishlagan.

1976-yilda Turkmaniston SSRda vafot etgan.

## Manbalar
Xosiyat Bobomurodova

**Xosiyat Bobomurodova** (2-may 1950-yil, Xatirchi tumani, Samarqand viloyati, Oʻzbekiston SSR) – shoir, pedagog-muallima, Oʻzbekiston Yozuvchilari uyushmasi aʼzosi (1979-yil). Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan madaniyat xodimi. Oʻzbekiston xalq shoiri (2026-yil). Xalq taʼlim aʼlochisi. Shuhrat medali sohibasi.

## Tarjimayi holi
Xosiyat Bobomurodova 1950-yil Samarqand viloyatining Xatirchi tumanidagi „Ibn Sino“ jamoa xoʻjaligida tavallud topgan. Uning otasi mulla Bobomurod maʼrifatli kishi boʻlgan. Nizomiy nomidagi Toshkent davlat pedagogika institutida tahsil olgan.

## Faoliyati
1967-yildan boshlangʻich sinf oʻqituvchisi, 1975-yilda maktabda direktor boʻlib ishgan. 1983—1989-yillarda Navoiy viloyati va 1990—2003-yillarda Samarqand viloyati Yozuvchilar uyushmasida mas’ul kotib lavozimida faoliyat yuritgan. 2003—2005-yillarda Zarafshon nashriyoti direktori boʻlib xizmat qilgan.

## Mukofotlari
* Shuhrat medali
* Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan madaniyat xodimi.
* Xalq taʼlim alochisi.
* Oʻzbekiston Respublikasi xalq shoiri (3-mart 2026-yil).

## Manbalar
Qurbon Boboyev

**Boboyev Qurbon** (turkmancha: *Gurban Babaýew* 1908-yil, Baydak (Qizil baydak), Xiva xonligi – 1968-yil, Turkmaniston SSR) – paxtakor, Turkmaniston SSR Tashoʻgʻuz viloyati Koʻhna-Urganch tumanidagi *Bolshevik* kolxozining brigadiri. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1951-yil).

## Hayoti
1908-yilda Xiva xonligining Qizil-Baydak qishlogʻida tugʻilgan. 1931—1949-yillarda Koʻhna-Urganch tumanidagi *Bolshevik* kolxozida oddiy kolxozchi boʻlib ishlagan. 1945-yilda „Mehnatda oʻrnak koʻrsatganlik uchun“ medali bilan taqdirlangan. 1949—1957-yillarda – *Bolshevik* kolxozining paxtachilik brigadasi brigadiri. 1949-yildagi mehnat natijalariga koʻra 1950-yilda Lenin ordeni bilan taqdirlangan.

1950-yilda Qurbon Boboyev brigadasi har bir gektardan oʻrtacha 60,6 sentnerdan paxta xom ashyosi olgan. SSSR Oliy Soveti Prezidiumining 1951-yil 30-iyuldagi „1950-yilda sugʻoriladigan yerlarda yuqori paxta hosili olgani uchun“ farmoni bilan unga Lenin ordeni va Oʻroq va Bolgʻa oltin medali bilan birgalikda Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni berilgan. Xuddi shu Farmon bilan Bolshevik kolxozi direktori Sapar Muratov, kolxozchi Semyon Borisovich Braslavskiy, ikkinchi ferma mudiri Beki Mamedtachev, uchinchi ferma mudiri Nurbergen Karabashev ham Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni berilgan.

1951-yilda Qurbon Boboyev boʻlinmasi 56 gektar maydonning har gektaridan oʻrtacha 60,7 sentnerdan paxta xomashyosi olgan. Ushbu ajoyib mehnat natijalari uchun u ikkinchi marotaba Lenin ordeni bilan taqdirlangan.

1951-yilda jamoa tarkibida qishloq xoʻjaligi boʻyicha 3-darajali Stalin mukofoti bilan taqdirlangan.

1957—1962-yillarda – Koʻhna-Urganch viloyatidagi *Oq oltin* kolxozining oddiy kolxozchisi.

1962—1967-yillarda shu kolxozda paxtachilik brigadasi brigadiri.

1968 yilda Turkmaniston SSRda vafot etgan.

## Mukofotlari
Lenin ordeni (1950-yil 30-iyul; 1951-yil)

Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1950-yil 30-iyul)

„Mehnatda oʻrnak koʻrsatganlik uchun“ medali (1945-yil)

3-darajali Stalin mukofoti (1951-yil)

## Manbalar
Isroil–Falastin mojarosi

**Isroil–Falastin mojarosi** – Levantda hozirgi kungacha davom etib kelayotgan mojaro. XX asrning oʻrtasida boshlangan boʻlib, dunyodagi eng uzoq davom etib kelayotgan mojarolardan biridir. Isroil–Falastin tinchlik jarayoni doirasida mojaroga hamda keng koʻlamli Arab-Isroil mojarosiga yechim topish uchun koʻplab chora koʻrilgan. Falastinda yahudiylar uchun vatan barpo etishga ommaviy chaqiriqlar, jumladan, 1897-yilda sodir boʻlgan Birinchi sionizm kongressi hamda 1917-yilda eʼlon qilingan Balfour deklaratsiyasi hududga yahudiylar immigratsiyasi fonida ilk ziddiyatlarni keltirib chiqargan. Ikkinchi jahon urushidan keyin Falastinda Britaniya mandati yuridik hujjatida „Falastinda yahudiy xalqi uchun milliy vatan yaratish“ majburiyati belgilangan. Tangliklar ortidan yahudiylar va arablar oʻrtasida ochiq mojaro boshlangan. 1947-yilgi Falastinni boʻlish boʻyicha BMT rejasi amalga oshmagan va 1947–1949-yilgi Falastin urushiga turtki boʻlgan. Hozirgi kundagi status quo Isroil 1967-yilda sodir boʻlgan Olti kunlik urushda Falastin hududlari oʻlaroq maʼlum boʻlgan Iordan daryosining gʻarbiy sohili (Gʻarbiy Sohil) hamda Gʻazo sektori hududlarini harbiy okkupatsiya qilganidan keyin yuzaga kelgan.

## Manbalar
Kamol Eshonov

**Kamol Eshonov** (1911-yil, Xiva xonligi – 1948-yil, Ashxobod, Turkmaniston SSR) – turkman-sovet yozuvchisi va shoiri. SSSR xizmat koʻrsatgan shoir (1939-yil). SSSR Yozuvchilar uyushmasi aʼzosi (1934-yil). SSSR Yozuvchilarning birinchi qurultoyida Turkmaniston SSRdan delegat.

1937—1941-yillarda Turkmaniston Yozuvchilar uyushmasi raisi.

## Hayoti
1911-yilda Xiva xonligida Kurt qishlog'ida, kambagʻal dehqon oilasida tugʻilgan, yoshligida yetim qolib, 1925-yildan boshlab Koʻhna-Urganchdagi maktab-internatda oʻqib yashagan.

1927—1930-yillarda Chardjou pedagogika kollejida oʻqigan, keyin oʻqituvchi boʻlib ishlagan.

1933-yilda Qizil Armiya safiga harbiy xizmatga chaqirilgan.

Demobilizatsiyadan keyin Ashxobodga kelib, *Kizil-Koshun* va *Sovet Turkmenistani* gazetalari tahririyatlarida ishlagan.

1934-yilda SSSR Yozuvchilarning birinchi qurultoyida Turkmaniston SSRdan delegat sifatida qatnashgan, SSSR Yozuvchilar uyushmasining aʼzolaridan biri boʻlgan.

1937—1941-yillarda Turkmaniston Sovet Yozuvchilar uyushmasi raisi. SSSRda xizmat koʻrsatgan shoir (1939-yil).

1941-yildan Ulugʻ Vatan urushi qatnashchisi. U Shimoliy-Gʻarbiy, Gʻarbiy va 2-Ukraina frontlarida jang qilgan. Gvardiya katta leytenanti, 6-gvardiya havo-desant diviziyasining 14-gvardiya havo-desant otishma polkining trek kompaniyasi komandiri.

Vatan urushi ordeni (1944-yil) va Qizil Yulduz ordeni(1944-yil) va medallar bilan taqdirlangan.

1946-yil yanvardagi demobilizatsiyadan soʻng, Ashxobodga qaytgan.

1948-yilda Ashxobod zilzilasida fojiali ravishda vafot etgan.

## Ijodi
Harbiy xizmatda bo'lganida, u Qizil Armiya hayoti haqida qisqacha qoralamalar yozishni boshlagan.

*Krasnoarmeyets* (1940-yil) spektakli, *Krasnaya zvezda* (1939-yil), *Pisma s fronta* (1947-yil) she’riy to‘plamlari, *Molodoy patriot* (1947-yil) bolalar hikoyasi muallifi.

Shuningdek, *Schastlivaya starost* qissasi, *Gul-Edje*, *Papanintsy*, *Shota* va boshqalar she'rlari muallifi.

Turkman tilidagi ayrim nashrlar:

Za Rodinu! Stixi i rasskazi — Ashxabad, Turkmengosizdat, 1954-yil.

Yuniy patriot — Ashxabad, Turkmengosizdat, 1960-yil.

## Manbalar
Qilich Qorayev

**Qilich Qoraev** (1907-yil, Atayab qishlogʻi, Xiva xonligi — nomaʼlum, Turkmaniston SSR Toshoʻgʻuz viloyati, Lenin tumani, Atayab qishlogʻi) — Turkmaniston SSR, Tashoʻgʻuz viloyati, Lenin tumani, Telman nomidagi kolxoz brigadiri. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1950-yil).

## Hayoti
1907-yilda Xiva xonligining Atayab qishlogʻida dehqon oilasida tugʻilgan (sovet davrida – Lenin tumani, hozirgi – Toshoʻgʻuz viloyati hududi).

U xususiy qishloq xoʻjaligida ishlagan. Urushdan keyingi davrda Lenin tumanida Lenin nomidagi kolxoz paxtachilik brigadasi brigadiri boʻlgan.

1948-yilda Ashxobod zilzilasi oqibatlarini bartaraf etishda qatnashgan, buning uchun u „Shon-sharaf belgisi“ ordeni bilan taqdirlangan.

U rahbarlik qilgan brigada 1949-yilda 35 gektar maydonning har bir gektaridan oʻrtacha 58,6 sentnerdan paxta xomashyosi yigʻib olgan. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1950-yil 21-iyuldagi № 5294 sonli farmoni bilan „1949-yilda sugʻoriladigan yerlarda yuqori paxta hosili olgani uchun“ Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni va Lenin ordeni bilan birgalikda O‘roq va Bolg‘a oltin medali bilan taqdirlangan.

Xuddi shu farmon bilan Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni Telman nomidagi kolxozning oʻn nafar ishchisiga (jumladan, Jumagul Saparqlicheva, Guljan Sarayeva, Fotima Tagiboyeva) berilgan.

Oʻzining tugʻilgan qishlogʻi Atayabda yashagan. 1968 yildan – kasaba uyushmasinig eʼtiborga molik nafaqaxoʻr sifati nafaqa olgan. Ilyalin tumanida yashagan. Oʻlim sanasi aniq emas.

## Mukofotlari
Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1950-yil 21-iyul)

Lenin ordeni (1950-yil 21-iyul)

Mehnat Qizil Bayroq ordeni (1947-yil 14-fevral)

"Shavkatli mehnat uchun" medali (1949-yil 11-iyul)

"Hurmat belgisi" oredeni (1950-yil 28-yanvar)

## Manbalar
Suxanov Jabbor

**Jabbor Suxanov** (1908-yil, Keneges qishlogʻi, Xiva xonligi – vafot etgan yili nomaʼlum, Kegenes qishlogʻi) – Telman (Turkmaniston SSR) Gurbansolton nomidagi Ilya tumanida kolxoz raisi. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1950). 1962-yilda Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvonidan mahrum qilingan.
## Hayoti
1908-yilda Xiva xonligining Keneges qishlogʻida (hozirgi Koʻhna Urganch hududida) dehqon oilasida tugʻilgan.

Yoshligidan dehqonchilik bilan shugʻullangan. 1944-yildan – Ilyalin tumanidagi Telman kolxozi raisi.
1949-yilda kolxoz davlatga 131 gektar maydonning har gektaridan oʻrtacha 37,8 sentnerdan paxta xom ashyosi topshirdi. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1950-yil 30-iyundagi farmoni bilan "Oʻzbekistonda sugʻoriladigan yerlardan yuqori paxta hosili olgani uchun Lenin ordeni va „O‘roq va Bolg‘a oltin medali“ (№ 5363) taqdimoti bilan Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni berilgan.

Xuddi shu Farmon bilan Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni Telman nomidagi kolxoz mehnatkashlari, Hosildorlik kengashi raisi Allabergen Jumanazarov, brigadirlar Qo‘zibay Jumaniyazov, Safo Qilichev, Xayit Otajonov va Oguljon Matchanovaga berildi.

Keyinchalik u qoʻshimcha ishlar va sotsialistik mulkni oʻgʻirlash uchun jinoiy javobgarlikka tortildi. U kolxoz hisobchilari va kassir bilan til biriktirganlikda ayblangan. Soxta hujjatlardan foydalanib, kolxozga qariyb 93 ming rubl miqdorida zarar yetkazgan. 1956-yil 26-mayda Turkmaniston SSR Oliy sudi tomonidan kolxoz mablagʻlarini oʻgʻirlashda ayblanib, 13 yilga ozodlikdan mahrum etildi. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1962-yil 29-yanvardagi farmoni bilan u Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni va barcha mukofotlardan mahrum etildi.

Muddatidan oldin ozodlikka chiqqanidan keyin u kolxozga qaytib, u yerda kolxoz boshqaruvi aʼzosi boʻlib ishlagan.

Oʻzining tugʻilgan qishlogʻi Kegenesda yashagan. Oʻlim sanasi aniqlanmagan.

Mukofotlar (barcha mukofot va unvonlardan mahrum etilgan)
* Sotsialistik Mehnat Qahramoni
* Lenin ordeni
* Mehnat Qizil Bayroq ordeni (28.01.1950)
* „Shavkatli mehnat uchun“ medali (11.04.1947)

## Manbalar

## Adabiyotlar
* 

## Havolalar
*
Safo Qilichev

**Safo Qilichev** (1900-yil, Keneges qishlogʻi, Xiva xonligi – vafot etgan yili nomaʼlum, Toshoʻgʻuz viloyati, Turkmaniston SSR) – Turkmaniston SSR Ilyalin tumani Telman nomidagi kolxoz brigadiri. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1950-yil).

## Hayoti
1900-yilda Xiva xonligining Keneges qishlogʻida (hozirgi Toshoʻgʻuz viloyati) dehqon oilasida tugʻilgan.

U mahalliy boshlangʻich maktabni tugatib, xususiy qishloq xoʻjaligida ishlagan. Kollektivlashtirish boshlanganidan keyin u Ilyalin tumanidagi Telman nomidagi kolxozda oddiy kolxozchi boʻlib ishlagan, 1944-yildan boshlab bu kolxozga Japar Suxanov raislik qilgan. Urushdan keyingi yillarda shu kolxozda paxtachilik brigadasi brigadiri boʻlgan.

1949-yilda u rahbarlik qilgan brigada 28 gektar maydonning har bir gektaridan oʻrtacha 44,7 sentnerdan paxta xomashyosi yigʻib olgan. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1950-yil 30-iyundagi № 5338 sonli farmoni bilan „Sugʻoriladigan yerlarda paxtadan yuqori hosil olgani uchun“ Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni va Lenin ordeni bilan birgalikda Oʻroq va Bolgʻa oltin medali bilan taqdirlangan.

Xuddi shu Farmon bilan kolxoz raisi Jappar Suxanov, Telman nomidagi kolxoz ishchilari, kengash raisi Allabergen Jumanazarov, brigadir Qoʻzibay Jumaniyozov, Xayit Otajonov va Oguljon Matchanovalar ham taqdirlanishgan.

1950-yilda Safo Qilichev brigadasi 35 gektar maydonning har bir gektaridan oʻrtacha 46,8 sentnerdan paxta xom ashyosi olgan. Ushbu ajoyib mehnat natijalari uchun u ikkinchi Lenin ordeni bilan taqdirlangan.

Oʻzining tugʻilgan qishlogʻi Kenegesda yashagan va 1969 yildan – kasaba uyushmasining eʼtiborga molik nafaqaxoʻri sifatida roʻyxatga olingan. Oʻlim sanasi aniqlanmagan.

## Manbalar
Sotsialistik Mehnat Qahramoni
Keldi Kovliyev

**Keldi Kovliyev** (1913-yil, Taze-Chetir qishlogʻi, Xiva xonligi – 1981, Toshoʻgʻuz viloyati, Turkmaniston SSR) – Ilyanin tumani Taze-Chetir qishlogʻi kengashiga qarashli Stalin nomli kolxoz raisi. Turkmaniston SSR Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1950-yil).

## Hayoti
1913-yilda Xiva xonligining Taze-Chetir qishlogʻida (hozirgi Toshoʻgʻuz viloyati hududida) dehqon oilasida tugʻilgan.

Yoshligidan dehqonchilik bilan shugʻullangan. 1933-yildan – Ilyalin tumanidagi Stalin kolxozining brigadiri boʻlib ishlagan. 1935-yilda shu kolxozga rais etib saylangan. 1943-yildan – Butunittifoq Kommunistik partiyasi (bolsheviklar) aʼzosi.

1949-yilda kolxoz 136 gektar maydonning har bir gektaridan oʻrtacha 36,7 sentnerdan paxta xomashyosini davlatga topshirgan. SSSR Oliy Soveti Prezidiumining 1950-yil 30-iyundagi 6930-sonli farmoni *Sugʻoriladigan yerlarda paxtadan yuqori hosil olgani uchun* bilan unga Lenin ordeni va Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan birgalikda O‘roq va Bolg‘a oltin medali topshirilgan.

Xuddi shu farmon bilan Stalin nomidagi kolxoz mehnatkashlari, kengash raisi Sultonmurod Qaqaboyev va brigadir Muhammad Mamiyevga Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni berilgan.

Beshinchi besh yillik (1951-1955) yakunlari boʻyicha Stalin kolxozi tomonidan erishilgan ajoyib mehnat natijalari uchun u 1955-yilda Mehnat Qizil Bayroq ordeni bilan taqdirlangan.

1960-yildan 1964-yilda nafaqaga chiqqunga qadar Taze-Chetir qishloq kengashi raisi boʻlib ishlagan.

U umri davomida oʻzining tugʻilgan qishlogʻi Taze-Chetirda yashagan va kasaba uyushmasi ahamiyatiga ega boʻlgan nafaqaxoʻrlardan biri boʻlgan. 1981-yilda Toshoʻgʻuz viloyatida vafot etgan.

## Mukofotlari
Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1950-yil 30-iyun)

Mehnat Qizil Bayroq ordeni (1957-yil 14-fevral)

Lenin ordeni (1950-yil 30-iyun)

O‘roq va Bolg‘a oltin medali  (1950-yil 30-iyun) 

## Manbalar
Xanifa Qurbonova

**Xanifa Qurbonova** (1918-yil, Boy qishlogʻi, Xiva xonligi – vafot etgan yili nomaʼlum, Toshoʻgʻuz viloyati, Turkmaniston SSR) – Turkmaniston sovet xoʻjalik, davlat va siyosiy arbobi, Turkmaniston Kompartiyasi Toshoʻgʻuz tumani qoʻmitasi birinchi kotibi. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1965-yil).

## Hayoti
U 1918-yilda Xiva xonligining Boy qishlogʻida (Sovet davrida – Toshoʻgʻuz viloyati) tugʻilgan.

Mahalliy qishloq maktabini tugatgach, 1937-yilda Toshauz viloyatidagi *Komintern* kolxozida oddiy kolxozchi boʻlib ishlagan. 1939-yildan – Turkmaniston komsomolining Toshoʻgʻuz tuman komiteti kotibi. 1940-yildan KPSS yaʼni Sovet Ittifoqi Kommunistik partiyasi aʼzosi.

1942-yildan – Toshoʻgʻuz viloyat komiteti tashviqot boʻlimi mudiri. Keyingi yillarda – Andreevskiy okrug komiteti (1945—1946), Toshauz okrug komiteti (1945—1948), Turkmaniston Kommunistik partiyasi Toshoʻgʻuz viloyat komiteti kotibi (1948—1949).

1949—1952-yillarda Butunittifoq Bolsheviklar Kommunistik partiyasi Markaziy Komiteti qoshidagi Oliy partiya maktabida tahsil olgan. 1952-yildan – Turkmaniston Kompartiyasi Andreevskiy tuman qoʻmitasining birinchi kotibi, 1954-yildan – Toshoʻgʻuz viloyati qoʻmitasining tashviqot va targʻibot boʻlimi mudiri, 1955-yildan – Toshoʻgʻuz viloyati ijroiya qoʻmitasi doimiy komissiyasining raisi, 1960-yildan – Turkmaniston Kompartiyasi Toshoʻgʻuz tuman qoʻmitasining birinchi kotibi boʻlib ishlagan.

Toshoʻgʻuz raykomining birinchi kotibi boʻlib, Toshoʻgʻuz viloyatida qishloq xoʻjaligini rivojlantirish bilan shugʻullangan. Uning tashkiliy faoliyati tufayli qishloq xoʻjaligi korxonalari har yili paxtachilikda yaxshi natijalarga erishgan. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1965-yil 16-martdagi №. 8924 sonli farmoni bilan unga *Turkmaniston SSR qishloq xoʻjaligi, sanoati va fanini rivojlantirishdagi ajoyib xizmatlari uchun* Lenin ordeni va Oʻroq va Bolgʻa oltin medali bilan birga Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni berilgan.

Turkmaniston SSR Oliy Kengashining 6-9-chaqiriqlarida deputat sifatida ishtirok etgan, Toshoʻgʻuz viloyat Kengashi Mehnatkashlar deputati va KPSS XXIII qurultoyida delegat etib saylangan. 1976-yildan – kasaba uyushma ahamiyatidagi shaxsiy nafaqoʻr. Nafaqaga chiqqanidan keyin u Toshoʻgʻuz yashagan.

1980-yildan keyin vafot etgan degan tahminlar mavjud.

## Manbalar
Boyar Avezov

**Boyar Avezov** (1901-yil Xiva xonligi —1968-yil 28-iyun, Toshoʻgʻuz viloyati, Turkmaniston SSR) – Sovet qishloq xoʻjaligi xodimi, paxtakor, Turkmaniston SSR kolxoz raisi, ikki marta Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1948-yil, 1957-yil), 1964-yilda barcha unvon va mukofotlardan mahrum qilingan.

## Hayoti
1901-yilda Xiva xonligi hududida (sovet davrida – Toshoʻgʻuz viloyatining Koʻhna-Urganch tumani 9-qishlogʻi, hozirgi – Turkmanistonning Toshoʻgʻuz viloyati) dehqon oilasida tugʻilgan. Millati boʻyicha turkman.

Turkmaniston SSR Tashauz viloyatining Koʻhna-Urganch tumanidagi paxtachilikka ixtisoslashgan „8-mart“ kolxozida ishlagan va 1934-yildan unga raislik qilgan. 1944-yilda Avezov KPSSga yaʼni Sovet Ittifoqi Kommunistik partiyasi aʼzo boʻlgan.

1947-yilda Avezov kolxozi 10 gektar maydondan har bir gektariga 98,97 sentner yuqori darajada paxta hosili olgan.

SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1948-yil 5-apreldagi farmoni bilan *yuqori paxta hosili olgani uchun* Boyar Avezov Lenin ordeni va O‘roq va Bolg‘a oltin medali bilan birgalikda Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan.

U kolxozni muvaffaqiyatli boshqarishda davom etgan. SSSR Oliy Soveti Prezidiumining 1957-yil 14-fevraldagi farmoni bilan *paxta xomashyosidan yuqori va barqaror hosil olish, gʻoʻza yetishtirishda ilm-fan yutuqlari va ilgʻor tajribalarni keng qoʻllash va mohirona parvarishlashda erishgan ulkan muvaffaqiyatlari uchun kolxoz ishlab chiqarishi* uchun Boyar Avezov Oʻroq va Bolgʻa ikkinchi oltin medali bilan taqdirlangan. Ikki karra Sotsialistik Mehnat Qahramoni Boyar Avezovning mehnat jasoratlarini xotirlash maqsadida uning tugʻilgan joyida bronzadan byust oʻrnatilgan.

Boyar Avezov 30 yilga yaqin kolxozni boshqargan va Turkmaniston SSR Oliy Kengashining 2-4-chaqiriqlarida deputat sifatida ishtirok etgan. 1960-yilda u kolxozning bosh hisobchisi, kassiri va qurilish brigadasi ustasi bilan jinoiy til biriktirib, kolxoz ishchilariga avans berish toʻgʻrisida yolgʻon dalolatnoma tuzib, 165 438 rublni oʻgʻirlagan. Bundan tashqari, Avezov *qurilish materiallarini oʻgʻirlash, sugʻoriladigan yerlarni, jumladan, kolxozga aʼzo boʻlmaganlarga taqsimlash, nasldor otlarni tarqatish* bilan ham shugʻullangani maʼlum boʻlgan. 1964-yil oʻrtalarida Turkmaniston Kompartiyasi Markaziy Qoʻmitasi SSSR Oliy Kengashiga Avezovni yuksak mukofotlardan mahrum etish toʻgʻrisida taklif kiritgan.

SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1964-yil 15-iyundagi farmoni bilan Boyar Avezov *davlatni aldaganlik, sotsialistik qonuniylikni qoʻpol ravishda buzganlik va kolxoz mablagʻlarini oʻgʻirlaganlik* uchun barcha unvon va mukofotlardan mahrum qilingan. 1968-yil 28-iyunda Turkmaniston SSRning Toshoʻgʻuz viloyatida vafot etgan.

## Manbalar
Raxmet Seidov

**Raxmet Seidov** (turkm. *Rehmet Seýidow*; 1910-yil, Akder, Xiva xonligi, Akder qishlogʻi – 1955-yil 18-yanvar, Turkmaniston SSR) – turkman sovet shoiri, noshir, librettist, tarjimon, muharrir. Turkmaniston xalq yozuvchisi (turkm.*Türkmenistanyň halk ýazyjysy)**.*

## Hayoti
Xiva xonligi hududidagi Akder qishlogʻida (hozirgi Lebap viloyati) tugʻilgan.

1925-yildan u viloyat maktab-internatida yetim bolalar bilan birga tarbiyalangan. 1926-yilda Charjevskiy nomidagi oʻrta kasb-hunar bilim yurtiga oʻqishga qabul qilingan va 1930-yilda uni muvaffaqiyatli tugatgan. 1931-yilda Boynuzin qishlogʻidagi maktabning direktori boʻlib ishlagan. 1931—1935-yillarda Ashxobod pedagogika institutining til va adabiyot fakultetida tahsil olgan. 1935-yilda Ashxobod pedagogika institutini tamomlagan.

1935—1937-yillarda Kerkin pedagogika bilim yurti boʻlim mudiri, 1937—1939-yillarda Turkman davlat nashriyoti muharriri, 1939—1941-yillarda Ashxobod kinostudiyasida adabiyot boʻlimi mudiri, 1941—1942-yillarda Turkmaniston gazetasi noshiri. 1942—1950-yillarda Turkmaniston axborot agentligi muharriri, 1950-yildan umrining oxirigacha Turkmaniston Yozuvchilar uyushmasi kotibi lavozimlarida ishlagan.

## Ijodi
U 1932-yilda shoir sifatida ilk asarlarini chiqara boshlagan. Raxmet Seidovning 30-yillar – 40-yillarning boshlaridagi ijodi (*Doch Lebaba*, 1939-yil; Patrioti, 1942-yil va boshqa sheʼrlari) xalq ogʻzaki ijodi bilan chambarchas bogʻliq.

1941—1945-yillardagi Ulugʻ Vatan urushi davrida vatanparvarlik ruhidagi yetuk realistik asarlar (Turkmenam, *Podpolkovniku Belyavskiy* va boshqalar) yaratgan. Zamonaviy syujetdagi birinchi milliy opera *Schastlivaya molodost* (musiqi A. K. Korchmarev (1942-yil)) librettosining muallifi (A. N. Afinogenov bilan birga). 1946-yilda *Tri svadbi v dome* operettasini yaratgan.

U jahon adabiyotining koʻplab mashhur yozuvchi va shoirlarining asarlarini turkman tiliga tarjima qilish bilan shugʻullangan. M. Lermontov sheʼrlarini tarjima qilgan. Shoirning oʻz sheʼrlari ham rus, ukrain va boshqa tillarga tarjima qilingan.

1941-yilda uning oʻrta maktab oʻquvchilari uchun yozilgan *Uchebnik dlya yunix gramoteyev* darsligi nashr etilgan.

1995-yilda Raxmet Seidovga *mamlakat madaniyati va sanʼati rivojiga, turkman adabiyotini zamonaviy asarlar bilan boyitishga, yoshlarni cheksiz muhabbat ruhida tarbiyalashga qoʻshgan qimmatli hissasi uchun* vafotidan keyin Turkmaniston xalq yozuvchisi faxriy unvoni berilgan.

2013-yilda Turkman davlat nashriyoti tomonidan shoirning Raxmet Seidov sheʼriy toʻplami nashr etildi.

1949-yildan KPSSga aʼzo boʻlgan.

## Manbalar
Toyjon Tillayev

**Toyjon Tillayev** (1901-yil, Xiva xonligi – vafot etgan sanasi nomaʼlum, Ilyalin tumani, Turkmaniston SSR) – Turkmaniston SSR Ilyalin tumanidagi Kommunizm kolxozining brigadiri. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1950-yil).

## Hayoti
1901-yilda Xiva xonligining qishloq aholi punktlaridan birida dehqon oilasida tugʻilgan (sovet davrida – Ilyalin tumani hududida).

Toyjon Tillayev mahalliy boshlangʻich maktabni tugatgan va oʻsha joydagi xususiy qishloq xoʻjaligida ishlagan. 1930-yillarning oʻrtalaridan oddiy kolxozchi, Kommunizm kolxozining paxta dalalarida brigadir boʻlib ishlagan. Betchi Boboyev esa bu kolxozda rais boʻlib ishlagan.

U rahbarlik qilgan brigada 1949-yilda 28-gektar maydonning har bir gektaridan oʻrtacha 41,3 sentnerdan paxta xomashyosi yigʻib olgan. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1950-yil 30-iyundagi № 5364 sonli *1947-yilda yuqori paxta hosili olgani uchun* farmoni bilan unga Lenin ordeni va O‘roq va Bolg‘a oltin medali bilan birgalikda Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni berilgan.

Xuddi shu Farmon bilan kolxoz raisi Boboyev Betchi va Ilyalin tumanidagi *Kommunizm* kolxozining besh nafar paxtakoriga yuqori natijalarga erishganligi uchun(shu jumladan Meti Boboyev) Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni berilgan.

1950-yilda Toyjon Tillayev brigadasi 28 gektar maydonning har bir gektaridan oʻrtacha 61,3 sentnerdan paxta xomashyosi olgan. Ushbu ajoyib mehnat natijalari uchun u ikkinchi Lenin ordeni bilan taqdirlangan.

Toyjon Boboyev umri davomida oʻzi tugʻilib oʻsgan Ilyanin tumanida yashagan va shu yerda kasaba uyushmasi ahamiyatiga ega boʻlgan nafaqaxoʻrlardan biri boʻlgan. Vafot etgan sanasi aniq emas.

## Manbalar