James Gosling

**Jeyms Gosling,** koʻpincha „Doktor Java“ deb tilga olinadi, U (1955-yil 19-mayda tugʻilgan) kanadalik kompyuter olimi boʻlib, Java dasturlash tilining asoschisi va yetakchi dizayneri sifatida tanilgan.

Gosling 2004-yilda Java dasturlash tili arxitekturasini ishlab chiqish va Windows tizimlariga qoʻshgan hissasi uchun Milliy muhandislik akademiyasining aʼzosi etib saylangan.

## Yoshlik davrlari
Gosling Alberta shtatining Kalgari shahridagi Uilyam Aberxart oʻrta maktabida oʻqidi. Oʻrta maktabda oʻqib yurganida, u Kalgari universitetining fizika boʻlimida ishlagan ISIS 2 sunʼiy yoʻldoshidan olingan maʼlumotlarni tahlil qilish uchun dasturiy taʼminotning bir qismini yozgan. U Kalgari universitetida bakalavr darajasini va Karnegi Mellon universitetida esa magistr va doktorlik darajalarini kompyuter ilmi yoʻnalishida egallagan. U doktorlik dissertatsiyasi ustida ishlayotganda Emacsning Gosling Emacs (Gosmacs) deb nomlangan versiyasini yozgan. U Sun Microsystems kompaniyasiga qoʻshilishdan oldin Karnegi Mellon universitetida boʻlganida 16 tomonlama kompyuter tizimi uchun Unix ning koʻp protsessorli versiyasini yaratdi. Shuningdek, u yerda bir nechta kompilyatorlar va pochta tizimlarini ishlab chiqdi.

## Karyerasi va kompyuter faniga hissalari
Gosling 1984-yildan 2010-yilgacha (26 yil) Sun Microsystems kompaniyasida ishlagan. Sun kompaniyasida u NeWS deb nomlangan erta Unix oynalar bilan ishlovchi tizimini ixtiro qildi, u hali ham foydalanilayotgan X oynasiga kamroq qoʻllaniladigan muqobil boʻldi, chunki Sun unga ochiq manba uchun litsenziyasini bermadi. 

U Java dasturlash tilining otasi sifatida tanilgan. U Java VM(Virtual mashina) gʻoyasini Perq Q-kodni VAX assembleriga tarjima qilish va apparatni taqlid qilish orqali PERQ dan dasturiy taʼminotni portga oʻtkazish uchun dastur yozish paytida oldi. U odatda 1994-yilda Java dasturlash tilini ixtiro qilgani uchun eʼtirof etiladi. U Javaning original dizaynini yaratdi va tilning original kompilyatori va virtual mashinasini amalga oshirdi. Gosling oʻzining professori UCSD Paskalda yozilgan dasturlarni ishga tushirishi uchun laboratoriyaning DEC VAX kompyuteri uchun p-kodli virtual mashinani yaratgan dastlabki aspirantlik davridagi yondashuvning kelib chiqishini kuzatadi. Sunda Javaga olib boradigan ishda u keng tarqalgan dasturlar uchun arxitektura-neytral bajarilishiga oʻxshash falsafani amalga oshirish orqali erishish mumkinligini koʻrdi: har doim bir xil virtual mashina uchun dastur. Goslingning yana bir hissasi Brayan Kernigan va Rob Pikning " *Unix dasturlash muhiti* " kitobida batafsil tavsiflangan „shar“ deb nomlanuvchi " bundle " dasturini birgalikda yozish edi.

U Sun Microsystems kompaniyasini 2010-yil 2-aprelda Oracle korporatsiyasi tomonidan sotib olinganidan soʻng ish haqi, maqom va qaror qabul qilish qobiliyatining kamayishi, shuningdek, rol oʻzgarishi va axloqiy muammolar sabab tark etdi. Oʻshandan beri u intervyularida Oraclega nisbatan juda tanqidiy pozitsiyani egalladi.

2011-yil mart oyida Gosling Google kompaniyasiga qoʻshildi. Olti oy oʻtgach, u hamkasbi Bill Vassga ergashdi va Liquid Robotics deb nomlangan startapga qoʻshildi. 2016-yil oxirida Liquid Robotics kompaniyasi Boeing tomonidan sotib olindi. Sotib olingandan soʻng, Gosling 2017-yil may oyida Amazon Web Services’da muhandis sifatida ishlash uchun Liquid Robotics’ni tark etdi

U Lightbend Scala kompaniyasida maslahatchi, Jelastic kompaniyasining mustaqil direktori, va Evkalipt boʻyicha strategik maslahatchi va DIRTT Environmental Solutions boshqaruv kengashi aʼzosi.

Uning kabinetida √ 2 ning dastlabki 1000 raqamining ramkali surati bor.

Muvaffaqiyati uchun Amerika Qoʻshma Shtatlaridagi Milliy muhandislik akademiyasi uni xorijiy assotsiatsiya aʼzosi etib sayladi.

* 2002: *Iqtisodchi* innovatsiyalar mukofoti bilan taqdirlangan.
* 2002: *Flame mukofoti* USENIX umr boʻyi muvaffaqiyat mukofoti bilan taqdirlangan.
* 2007-yil: Kanada ordeni ofitseriga aylandi. Bu orden Kanadaning ikkinchi eng yuqori fuqarolik sharafidir. Ofitserlar ordendagi ikkinchi eng yuqori darajadir.
* 2013: Hisoblash mashinalari assotsiatsiyasining aʼzosi boʻldi.
* 2015: IEEE Jon von Neumann medali bilan taqdirlangan
* 2019: Java dasturlash tilining kontseptsiyasi, dizayni va joriy etilishi uchun Kompyuter tarixi muzeyi aʼzosi deb nomlandi.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* Ken Arnold, Jeyms Gosling, Devid Xolms, *Java dasturlash tili, Toʻrtinchi nashr*, Addison-Wesley Professional, 2005-yil,
* Jeyms Gosling, Bill Joy, Guy L. Stil kichik, Gilad Bracha, *Java tilining spetsifikatsiyasi, uchinchi nashr*, Addison-Uesli Professional, 2005,
* Ken Arnold, Jeyms Gosling, Devid Xolms, *Java dasturlash tili, Uchinchi nashr*, Addison-Wesley Professional, 2000,
* Jeyms Gosling, Bill Joy, Guy L. Stil kichik, Gilad Bracha, *Java tilining spetsifikatsiyasi, Ikkinchi nashr*, Addison-Uesli, 2000,
* Gregori Bollela (muharrir), Benjamin Brosgol, Jeyms Gosling, Piter Dibble, Stiv Furr, Devid Xardin, Mark Turnbull, *Java uchun real vaqtda spetsifikatsiya*, Addison Uesli Longman, 2000,
* Ken Arnold, Jeyms Gosling, *Java dasturlash tilining ikkinchi nashri*, Addison-Uesli, 1997-yil,
* Ken Arnold, Jeyms Gosling, *Java dasturlash tili*, Addison-Uesli, 1996-yil,
* Jeyms Gosling, Bill Joy, Guy L. Stil Jr., *Java tilining spetsifikatsiyasi*, Addison Wesley nashriyot kompaniyasi, 1996-yil,
* Jeyms Gosling, Frank Yellin, Java jamoasi, *Java amaliy dasturlash interfeysi, 2-jild: Oyna asboblar toʻplami va appletlar*, Addison-Uesli, 1996-yil,
* Jeyms Gosling, Frank Yellin, Java jamoasi, *Java amaliy dasturlash interfeysi, 1-jild: Asosiy paketlar*, Addison-Uesli, 1996-yil,
* Jeyms Gosling, Genri MakGilton, *[http://www.stroustrup.com/1995_Java_whitepaper.pdf Java tili muhiti: oq qogʻoz]*, Sun Microsystems, 1996-yil
* Jeyms Gosling, Devid SH Rosenthal, Mishel J. Arden, *The NewWS Book : Tarmoq/kengaytirilgan oyna tizimiga kirish (Sun Technical Reference Library)*, Springer, 1989,