Otaboy Eshonov

**Otaboy Eshonov** (1916-yil 15-mart, Toshkent, Turkiston general-gubernatorligi, Rossiya imperiyasi – 1990-yil 2-oktyabr) – huquqshunos olim, Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi muxbir aʼzosi (1960), Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1966), yuridik fanlari doktori (1950), professor (1951). OʻzSSR MIK huzuridagi Sovet qurilishi va huquqi institutini tugatgan (1936). Toshkent yuridik institutida aspirant (1936—1939), assistent, katta oʻqituvchi (1939—1943), dotsent (1943—1945), davlat va huquq kafedrasi mudiri (1954—1955). Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Tarix va arxeologiya (1945—1951), Iqtisodiyot institutlarida (1951—1952) boʻlim mudiri, OʻzSSR Ministrlar Soveti fan, madaniyat va maorif boʻlimi mudiri (1953—1954), Oʻrta Osiyo universitetida kafedra mudiri (1955—1958). Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Falsafa va huquq institutida direktor oʻrinbosari (1958—1959), direktor (1959—1961), sektor mudiri (1961-yildan). Ilmiy va pedagogik faoliyati huquqshunoslik va davlatshunoslikni oʻrganishga bagʻishlangan. Eshonov bir necha darslik va oʻquv qoʻllanmalarining muallifi. Shuningdek, uning bevosita rahbarligida Fayzulla Xoʻjayevning 3 jildli Tanlangan asarlari nashr etilgan (1976—1980). Eshonov Buxoro xonligining 19-asr oxiri – 20-asr boshlaridagi ijtimoiy-siyosiy tuzilishi, BXSR davlat va huquq tarixini tadqiq qilgan. Buxoro shahridagi koʻchalarning biriga Eshonov nomi berilgan.

## Tarjimai holi
1916-yilda Toshkent shahrida kambagʻal dehqon oilasida tugʻilgan.

1936-yilda OʻzSSR Markaziy Ijroiya Qoʻmitasi huzuridagi Sovet qurilishi va huquqi institutining sovet huquqi fakultetini tamomlagan. Ikki yildan soʻng u davlat va huquq tarixi kafedrasi dotsenti boʻldi. 1941-yilda „XIX asrning ikkinchi yarmida Buxoro amirligining ijtimoiy tuzumi“ mavzusida nomzodlik dissertatsiyasini himoya qildi. 1946—1950-yillarda Otaboy Eshonovich Oʻzbekiston SSR Fanlar akademiyasi Tarix va arxeologiya institutida davlat va huquq tarixi boʻlimi mudiri, 1950—1953-yillarda esa Iqtisodiyot institutida huquqshunoslik boʻlimi mudiri boʻlib ishlagan. 1953—1954-yillarda OʻzSSR Ministrlar Soveti fan va madaniyat boʻlimi mudiri ham boʻlgan. Keyin Filologiya va huquq institutining davlat va huquq nazariyasi va tarixi sektori mudiri boʻldi. 1951-yilda Moskvada SSSR Fanlar akademiyasi Yuridik instituti aspiranturasida „Buxoro Xalq Sovet Respublikasining davlat tuzumi“ mavzusida doktorlik dissertatsiyasini himoya qildi.

Keyingi oʻn yilda Otaboy Eshonovich SAGU yuridik fakultetida davlat va huquq tarixi kafedrasi mudiri boʻlib ishlagan. Shu bilan birga, 1958—1961-yillarda OʻzSSR Fanlar akademiyasi Fizika va muammolar instituti direktori boʻlgan. 1960-yilda Oʻzbekiston SSR Fanlar akademiyasining muxbir aʼzosi boʻldi. 1964—1969-yillarda SSSR IIV Toshkent Oliy maktabida, 1969-yildan esa yuridik fakultetida sirtqi professor boʻlgan.

## Nashrlari
### Mualliflik ishlari
* Buxoro Xalq Sovet Respublikasining siyosiy tizimi. Avtoreferat dissertatsiya. … Yuridik fanlar doktori / Eshonov O. E.- Moskva, 1950. – 32 b.
* Buxoro Xalq Sovet Respublikasining tashkil topishi: (1920—1924) / O. E. Eshonov ; Oʻzbekiston SSR Fanlar akademiyasi, Tarix va arxeologiya instituti / Toshkent: OʻzSSR Fanlar akademiyasi, 1955-yil.
* Buxoro Xalq Sovet Respublikasi / O. E. Eshonov; mas’ul muharrir I. K. Dodonov / Toshkent: Oʻzbekiston, 1969-yil.
* Fayzulla Xoʻjaev hayoti va ijodi haqidagi ocherk (1972).
* Eshonov O., Fayziev M. Oʻzbekiston SSR konstitutsiyaviy rivojlanishi. – „Fan“, 1986-yil
* Eshonov O., Fayziev M. Federatsiya sharoitida sovet qiyosiy huquqi. – Oʻzbekiston SSR „Fan“ nashriyoti, 1986-yil
* Eshonov O. Kommunistik partiya va Sovet hukumatining oʻzbek xalqi milliy davlatchiligini barpo etishdagi roli. – Oʻzbekiston, 1978-yil.
* Otaboy Eshonovich Eshonov // Sovet davlati va huquqi. – Moskva: Nauka, 1991, No 7. – 149 bet
* Rahmonqulov, X.A; Eshonov, Otaboy Eshonovich. Majburiyatlarni buzganlik uchun javobgarlik (ayrim turlari). – I. M. Moʻminova nomidagi OʻzSSR Fanlar akademiyasi Falsafa va huquq instituti. – Toshkent: Fan, 1980-yil.

### Muharrirlik ishlari
* „Oʻzbekiston SSRda davlat qurilishi va huquqi“ kitobining mas’ul muharriri (1974).
* Federatsiya sharoitida sovet qiyosiy huquqi / Fayziev M. M.; Mas’ul muharrir: Eshonov O. E.- Toshkent: Fan, 1986. – 122 bet
* Oʻzbekiston Sovet davlati va huquqi tarixi: 1937—1958-yillar. 3-tom / Mas’ul muharrir: Eshonov O. E., Sulaymonova X. S. – Toshkent: Fan, 1968. – 676 ​​bet
* Oʻzbekiston SSR qonunchiligini takomillashtirish masalalari / Tahririyat: Axmedov G. A., Eshonov O. E., Raxmanqulov X. A., Oʻrazaev Sh. Z. – Toshkent: Fan, 1970. – 380 b.
* Oʻzbekiston sovet davlati va huquqi tarixi: 1917—1924. 1-jild / Mas’ul muharrir: Eshonov O. E., Sulaymonova X. S.- Toshkent: OʻzSSR Fanlar akademiyasi nashriyoti, 1960. – 511 b.
* Oʻzbekiston Sovet davlati va huquqi tarixi: 1924—1937. 2-jild / Mas’ul muharrir: Eshonov O. E., Sulaymonova X. S.- Toshkent: OʻzSSR Fanlar akademiyasi nashriyoti, 1963. – 825 b.
* Suverenitet muammosi va uning zamonaviy sharoitdagi ahamiyati / Manelis B. L.; Mas’ul muharrir: Eshonov O. E.- Toshkent: OʻzSSR Fan, 1964. – 305 b.
* Oʻzbekiston SSR Konstitutsiyasining ishlab chiqilishi / O. Eshonov, 40 s. 20 sm, Toshkent Oʻzbekiston 1983.

## Shogirdlari
30 dan ortiq fan nomzodi va 3 nafar fan doktoriga saboq bergan.

## Adabiyotlar
* *Lunin B.* Biobibliograficheskie ocherki, 1976.
* *Kadirov Sh*. Rossiysko-turkestanskiy istoricheskiy slovar. Tom 2. Oslo, 2004.
* Atabay Ishanovich Ishanov Redaktor : F. M. Desyatkin; Sostavitel : R. G. Gulyamova; Akademiya Nauk Uzbekskoy SSR; Fundamentalnaya biblioteka. – Tashkent: Fan, 1976

## Manbalar

## Havolalar