open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Wim Jansen

**Wilhelmus Marinus Antonius Jansen** (; 1946-yil 28-oktyabr — 2022-yil 25-yanvar) — sobiq gollandiyalik professional futbolchi va murabbiy.

Yarim himoyachi yoki himoyachi sifatida faoliyatining asosiy qismini Feyenoordda oʻtkazdi va 1970-yilda klub bilan Yevropa kubogini qoʻlga kiritdi. Gollandiya terma jamoasi safida 65 ta o‘yin o‘tkazgan va 1974- va 1978-yillarda FIFA Jahon chempionati finaliga chiqqan

## Klublardagi faoliyati

1965—1980-yillar oraligʻida „Feyenoord“da Jansen toʻrtta Liga chempionligi, bir marta Gollandiya kubogi, 1974-yilda bir marta UEFA kubogi va 1970-yilda Yevropa kubogini qoʻlga kiritdi.

Washington Diplomats bilan Shimoliy Amerika futbol ligasida qisqa vaqt oʻtkazgandan soʻng, „Feyenoord“ning ligadoshi „Ajax“ga oʻtdi va shu klubda 1981—1982-yillarda liga chempionligini qoʻlga kiritdi. „Ajax“dagi debyuti 1980-yil dekabrida De Kuip jamoasiga qarshi bo‘lgan.

## Xalqaro faoliyati
Jansen Gollandiya termasi safida 65 oʻyin oʻtkazgan. Debyut oʻyini 1967-yil 4-oktyabrda UEFA Yevro-1968 saralashida Daniyaga qarshi oʻyinda boʻlgan. Oʻshanda klub 2:1 hisobida yutqazib qoʻygan. Oʻzining yagona terma jamoadagi golini 1968-yil 4-sentyabrda sakkizinchi oʻyinida, 1970-yilgi FIFA Jahon chempionati saralashida Lyuksemburgga qarshi oʻyinda (2:0) kiritgan.

Gollandiya 1974-yilgi FIFA Jahon chempionatida Jansen barcha yettita oʻyinda maydonga tushgan. Yugoslaviyada boʻlib oʻtgan UEFA Yevro-1976 musobaqasida ikkala oʻyinda qatnashgan va jamoa bilan bronza medalini qoʻlga kiritgan.

## Shaxsiy hayoti

Jansen va oilasi dindor emas edi. Yakshanba kunlari barcha qoʻshnilari cherkovda boʻlganida toʻp tepishni mashq qilardi. Bolaligida Feyenoorddagi jamoadoshi Coen Moulijn bilan bir koʻchada (*Bloklandstraat*) yashagan.

Jansen 1970-yillardan boshlab Hendrik-Ido-Ambachtda yashagan. 2021-yil oxirida Yoeri van den Busken bilan birga yozilgan *Meesterbrein* („Mastermind“) tarjimai holini chiqardi.

Jansen 2022-yil 25-yanvarda 75 yoshida vafot etdi.

## Faoliyat statistikasi

### Xalqaro

### Xalqaro

## Yutuqlari

### Oʻyinchi

**Feyenoord**

* Erediviziya: 1964—1965, 1968—1969, 1970—1971, 1973—1974
* KNVB kubogi: 1968—1969
* Yevropa kubogi: 1969—1970
* Qitʼalararo kubok: 1970
* UEFA kubogi: 1973—1974

**Ajax**

* Erediviziya: 1981—1982

**Niderlandiya**

* FIFA Jahon kubogi gʻolibi: 1974, 1978
* UEFA Yevropa chempionati uchinchi oʻrin: 1976-yil

## Manbalar
Denham Springs (Louisiana)

**Denham Springs** () — AQShning Louisiana shtatida joylashgan shahardir. 2010-yilgi AQSh aholini roʻyxatga olishda aholi soni 10 215 kishini tashkil etdi, 2020-yilgi Amerika Qoʻshma Shtatlari aholini roʻyxatga olishda shaharda 9 286 kishi yashagan. Shahar Livingston Parishdagi savdo va turar-joy qurilishining eng katta hududidir. Denham Springs va Walker shaharlar sifatida tasniflangan yagona Parish munitsipalitetlaridir.

## Tarixi

## Geografiyasi
Denham Springs AQShning Louisiana shtatidagi Florida Parisheda va Baton Rouge metropolitan statistik hududida joylashgan.

### Iqlimi
Denham Springs nam subtropik iqlimga ega, yozi issiq va qishi yumshoq. Shaharda oʻrtacha yoki kuchli yogʻingarchilik kuzatiladi va yil davomida kuchli momaqaldiroq va kuchli shamollar xavfi mavjud.

## Demografiyasi
2020-yilgi Amerika Qoʻshma Shtatlari aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, shaharda 9 286 kishi, 3 615 xonadon va 2 256 oila istiqomat qilgan. Amerika hamjamiyatining 2019-yilgi soʻroviga koʻra, irqiy va etnik tarkibi 81,6% ispan boʻlmagan oq tanlilar, 13,9% qora va afro-amerikaliklar, 0,2% amerikalik hindular va Alyaskada mahalliy aholi, 0,2% boshqa irqlar, 0,5% ikki yoki undan ortiq irqlar va 3,6% har qanday irqning ispan yoki lotin millatidan edi. Uy xoʻjaliklarining oʻrtacha daromadi 53 435 dollarni tashkil etdi va aholining 8,9 foizi qashshoqlik chegarasida yoki undan pastda yashagan.

## Hukumati
Denham Springs meri-kengash boshqaruv shakli ostida boshqariladi. Joriy mer Gerard Landry 2014-yildan beri o‘z lavozimini egallab kelmoqda, 2016-yildagi suv toshqinidan keyin tiklanish ishlarida shahar tomonidan qo‘llab-quvvatlanganidan so‘ng 2018-yilda qayta saylangan.

Denham Springs shahar kengashi Denham Springs shahrini boshqaradigan bir palatali kengashdir. Kengashning besh aʼzosi toʻgʻridan-toʻgʻri xalq ovozi bilan saylanadi. Kengashning har bir aʼzosi butun Denham Springs jamoasiga xizmat qiladi. Hech bir mahalla vakil saylamaydi. Aʼzolar toʻrt yil muddatga xizmat qiladilar. Har bir shahar kengashi aʼzosi bir nechta shahar guruhlaridan birining aʼzosi boʻlib xizmat qiladi. Bunga Denham Springs iqtisodiy rivojlanish okrugi, Denham Springs kanalizatsiya okrugi № 1, Riverside Landing iqtisodiy rivojlanish okrugidagi Springs va Moliya qoʻmitasi kiradi.

Shahar kengashi har oyda ikki marta, oyning ikkinchi seshanbasi va toʻrtinchi dushanba kuni soat 18:00 da Denham Springs tarixiy okrugidagi Munitsipal binoda yigʻiladi.

## Manbalar
Xan Sun-kyo

**Xan Sun Kyo** 1959 yilda Seulda Xan Vun Kyoning oilasida tug‘ilgan (2014 yilda vafot etgan).  1977 yilda Daeil o'rta maktabini tamomlagan ; u, shuningdek, Seulning sobiq meri O Se Xunning hamkasbi va Moviy uyning sobiq siyosiy ishlar bo'yicha davlat vaziri Pak Xyon Junning hamkasbi .  U Sungkyunkvan universitetida fizika bakalavri , shuningdek siyosatshunoslik magistri darajasini oldi. U 2006 yilda “Ayol davlat rahbarining yuksalishi shartlari: Buyuk Britaniya va Janubiy Koreyani taqqoslash” nomli tezis yozgan.

## Kasbiy faoliyati
Xan MBCga 1984 yilda kirdi va yangiliklar o'quvchisi sifatida tanlandi, u 1995 yilgacha kompaniyani tark etib, frilanser bo'ldi. U 1992 yilda MBC kasaba uyushmasi tomonidan kompaniyaning Demokratik Liberal partiya tarafdori pozitsiyasiga qarshi o'tkazilgan 50 kunlik ish tashlashga qo'shildi. MBCda u basketbol stadionida diktor sifatida ham ishlagan .

Xan, shuningdek, 1996 dan 2004 yilgacha (1999 yildan beri Chung Euna bilan hamkor sifatida ) " Xayrli tong " filmining birinchi ijrochisi edi, lekin siyosatga qo'shilish uchun 2004 yilda teleradiokompaniyasi sifatida nafaqaga chiqdi.

2011 yilda u amaldagi Chun Yookni mag'lub etib, Koreya Basketbol Ligasi raisi etib saylandi .  Darhaqiqat, u o'z taklifini 2008 yilda e'lon qildi, ammo Chunga yutqazdi.

## Shaxsiy Hayoti
Xan MBC telekanalining teleboshlovchisi bo'lgan Ha Ji Xyunga turmushga chiqdi.  Ikkalasining ikkita qizi bor - Xan Xui-seung va Xan Xui-min.
Hamdan ibn Muhammad Al Maktum

**Hamdan ibn Muhammad ibn Rashid Al Maktum**, **Fazza** ( jins. 1982-yil 14 noyabr, Dubay, Birlashgan Arab
Amirliklari) — 2008-yil 1 fevraldan Dubay valiahd shahzodasi va 2006-yildan 2008-yilgacha Dubay Ijro kengashi vaziri. Dubay vitse-prezidenti va amiri Muhammad bin Rashid Al Maktumning ikkinchi oʻgʻli.

## Biografiyasi
1982-yil 14-noyabr Dubayda tugʻilgan. Muhammad ibn Rashid Al Maktumning va uning birinchi ayoli Hind bint Al Marktumning ikkinchi oʻgʻli.

### Taʼlim
Hamdan Dubay hukumat maktabining boshqaruv fakultetiga o‘qishga kirganidan so‘ng Shayx Rashid nomidagi xususiy maktabida o‘qidi. Keyin u Buyuk Britaniyadagi Sandhurstdagi Qirollik Harbiy Akademiyasida oʻqishni davom ettirdi, u yerda Britaniya taxtining merosxoʻrlari Harry va William ham taʼlim oldi. Song London iqtisodiyot maktabini tamomlagan. *Vision* jurnaliga bergan intervyusida u Sandhurstda oʻqish unda oʻz-oʻzini tarbiyalash, mas’uliyat, maqsadlilik va jamoada ishlash qobiliyatini rivojlantirganini taʼkidladi.

### Kasbiy va siyosiy faoliyati
2006-yil sentyabr oyida Dubay amirligi Ijroiya kengashi raisi etib tayinlandi.

2008-yil 1-fevralda 25 yoshida ukasi Rashid taxtdan voz kechgach, valiahd sifatida qasamyod qildi. Yangi valiahd shahzoda boʻlgach, u *HN Capital LLP* toʻsiq fondi rahbari va uning nomi bilan atalgan yangi universitet prezidenti kabi bir qator muhim lavozimlarga tayinlandi. Shuningdek, u Yosh tadbirkorlarni qo‘llab-quvvatlash ligasi, Dubay amirligi sport qo‘mitasi va Dubay autizm tadqiqot markazi rahbari bo‘lib ishladi. Uning homiyligida Dubay marafoni oʻtkaziladi. U Expo 2020 taqdimotida Dubay delegatsiyasi tarkibida bo‘lgan, natijada uning tug‘ilgan shahri ushbu tadbirni o‘tkazish huquqini olgan.

Forbes jurnali 2011-yilda uning boyligini 18 milliard dollarga baholagan .

## Qiziqishlari
U faol hayot tarzi bilan shugʻullanadi, parashyutdan sakrash, shoʻngʻish, baliq ovlash, lochin ovlash, snoubord, velosipedda uchish va boshqa koʻp narsalarni yaxshi koʻradi. Boʻsh vaqtlarida *Fazza* taxallusi bilan sheʼrlar yozadi ( , uni boshqa narsalar qatori vatan va oilasiga bagʻishlaydi. Uning uy hayvonlari orasida oq yoʻlbars va sher kabi ekzotik hayvonlar bor . Zotli ayg‘irlar va ot sporti shahzoda uchun alohida ishtiyoqni ifodalaydi. Oliy hazratlari nufuzli musobaqalarning bir qancha mukofotlariga, jumladan, 2014-yilda Fransiyada o‘tkazilgan Jahon ot sporti o‘yinlarining oltin medaliga ega. Uning oʻzi ham otlar seviladigan oilada tugʻilganini, minish unga erkinlik hissi berishini taʼkidladi. Boshqa narsalar qatorida, uning bir nechta tuyalari bor, ulardan biriga deyarli uch million dollar sarflagan, qimmatbaho mashinalari va shaxsiy yaxtasi .

U koʻp vaqtini xayriya ishlariga, nogiron va kasal bolalarga yordam berishga, tibbiy asbob-uskunalar sotib olishga bagʻishlaydi. .

## Unvonlari

* Shayx (tugʻilgandan to hozirgi kungacha);
* Janobi Oliylari (2006-yil 4 yanvardan 2008-yil 1-fevralgacha);
* Oliy hazratlari (2008-yil hozirgacha).

## Manbalar

## Havolalar

* Valiahd shahzoda Hamdan bin Muhammad Al Maktum. Biografiya
Jazoir-Liviya munosabatlari

**Jazoir-Liviya munosabatlari-** Jazoir va Liviya oʻrtasidagi ikki tomonlama diplomatik munosabatlardir. Mamlakatlar oʻrtasidagi davlat chegarasining uzunligi- 989&nbsp;km.

## Tarix
Mamlakatlar oʻrtasida yaxshi munosabatlar mavjud. Liviya Gʻarbiy Saharadagi Polisario jangchilariga yordam koʻrsatgan, bu esa Jazoir bilan doʻstona munosabatlarni rivojlantirishga katta hissa qoʻshgan. Biroq, Liviya hukumati Jazoirni keng koʻlamli siyosiy ittifoqqa koʻndirmoqchi boʻlganida, bu rad etilgan, chunki Jazoir rasmiylari oldindan aytib boʻlmaydigan qoʻshnisi bilan ittifoq tuzishdan qoʻrqishgan. 1983 yilda Jazoir va Tunis birodarlik va kelishuv shartnomasini imzoladilar va Liviya hukumati bunga javoban Marokash bilan Oujda shartnomasini imzoladi.  Bu voqealar Jazoir-Liviya munosabatlarini vaqtincha keskinlashtirdi, chunki Liviya va Marokash Jazoir, Tunis va Mavritaniya blokiga siyosiy qarshilik koʻrsatishni boshladi .

1987-yil 30-iyunda Liviya va Jazoir oʻrtasida ittifoq tuzishga yana bir urinish boʻldi, biroq Jazoir Milliy Ozodlik Jabhasi Markaziy Qoʻmitasi bu gʻoyaga davlat rahbarlari kelisha olmagach, qarshi chiqdi.  1988 yilda Liviya Shimoliy Afrika Ittifoqini tuzish boʻyicha Magʻrib davlatlarining komissiyasida ishtirok etish taklifini qabul qildi.  1989 yil fevral oyida Arab Magrib ittifoqi tuzildi, bu qoʻshni Shimoliy Afrika davlatlari oʻrtasidagi siyosiy va iqtisodiy hamkorlikning boshlanishi edi.

2011 yilda Liviyada fuqarolar urushi boshlandi.  Liviya Milliy ozodlik armiyasi va Liviya oʻtish davri milliy kengashi Jazoir hukumatini Muammar Qaddafiy rejimini qoʻllab-quvvatlashda, yaʼni qurol-yarogʻ yetkazib berishda va Afrikaning boshqa davlatlaridan kelgan yollanma askarlarni oʻz hududi orqali tranzit qilishda aybladi. 2011-yil may oyida Jazoir Milliy ozodlik fronti hukmron partiyasi Markaziy qoʻmitasi aʼzosi Sadek Bugutaya Liviyaga tashrif buyurdi va Muammar Qaddafiyni soʻzsiz qoʻllab-quvvatlashini bildirdi. Keyinchalik Sadek Bugutaya Liviyaga uning tashrifi ushbu mamlakatga insonparvarlik yordamini yetkazib berishni tashkil etish maqsadida amalga oshirilganini aytdi. Liviya milliy ozodlik armiyasining fuqarolar urushidagi gʻalabasidan soʻng Jazoir ushbu mamlakatning oʻtish davri milliy kengashi bilan siyosiy aloqalar oʻrnatdi. Biroq, Liviya yangi rasmiylarining iltimoslariga qaramay, Jazoir Muammar Qaddafiy oilasi aʼzolarini ekstraditsiya qilmadi, ular avvalroq bu mamlakatdan boshpana olgan edi.

## Manbalar
Hans Hateboer

**Hans Hateboer** (; 1994-yil 9-yanvarda tugʻilgan) — gollandiyalik professional futbolchi, Serie A vakili „Atalanta“da va Gollandiya terma jamoasida oʻng qanot himoyachisi sifatida oʻynaydi.

## Klublardagi faoliyati

### Groningen
Groningen akademiyasi tarbiyalanuvchisi boʻlgan Hateboer professional debyutini 2014-yilning 18-yanvarida RKC Waalwijkga qarshi oʻyinda oʻtkazdi. 1:1 hisobidagi durang bilan yakunlangan uchrashuvda golli uzatmani amalga oshirdi, ammo keyinroq chetlatildi. 2014-yil 19-fevralda Hateboer shartnomani uch yilga uzaytirdi. Yevropa pley-off finalida AZ darvozasiga hal qiluvchi gol urdi. 2014—2015-yilgi mavsumda Hateboer jamoa bilan oʻzining birinchi yirik kubogi — KNVB kubogini qoʻlga kiritdi va UEFA Yevropa ligasiga yoʻl oldi.

### Atalanta
2017-yilda Hateboer Atalanta klubida qoʻshildi. 2017-yilning 19-martida klub safida debyutini o‘tkazdi, Pescara qarshi oʻyinda (3:0) golli uzatmani amalga oshirdi. 2018—2019-yilgi mavsum Hateboer uchun yanada muvaffaqiyatli mavsum boʻldi, chunki A Seriyadagi barcha oʻyinlarda maydonga tushdi va beshta gol urdi. Mavsum „Atalanta“ uchun ham ancha yaxshi mavsum bo‘ldi Klub ligada uchinchi o‘rinni egalladi va klub tarixida birinchi marta UEFA Chempionlar ligasiga yo‘llanma oldi.

## Xalqaro faoliyati
2018-yilning mart oyida Heteboer Gollandiya terma jamoasiga Angliya va Portugaliyaga qarshi oʻrtoqlik oʻyinlari uchun birinchi chaqiruvini oldi.

Hateboerning xalqaro maydondagi debyuti 2018-yil 23-mart kuni Amsterdam arenasida Angliyaga qarshi xalqaro o‘rtoqlik o‘yinida boʻlgan. 2020-yil 4-sentyabr kuni UEFA Millatlar ligasida Polshaga qarshi o‘yinda Gollandiya terma jamoasi safida deyarli uch yildan keyin ilk bor maydonga tushdi, uchrashuvda Bergwijnning gʻalabali goliga assistentlik qildi.

## Faoliyat statistikasi

### Klubda

### Xalqaro

## Yutuqlari

* KNVB kubogi: 2014—2015

## Manbalar

## Havolalar

* Profile Gollandiya Qirollik futbol assotsiatsiyasi veb-sayti (niderland tilida)
*
Doris Anderson

Doris Hilda Anderson  (1921 yil 10 noyabr - 2007 yil 2 mart) kanadalik yozuvchi, jurnalist va ayollar huquqlari faoli edi.  U "Chatelaine" ayollar jurnalining muharriri sifatida tanilgan, u an'anaviy kontentni (retseptlar, dekoratsiya) kunning og'ir ijtimoiy muammolari (ayollarga nisbatan zo'ravonlik, ish haqi tengligi, abort, irq, qashshoqlik) bilan aralashtirib, jurnalni birinchi qatorga qo'ygan. Uning jurnaldan tashqaridagi faolligi ijtimoiy va siyosiy o'zgarishlarga yordam berdi, Kanada Konstitutsiyasida ayollar tengligini mustahkamladi va uni Kanadadagi ayollar harakatining eng taniqli ismlaridan biriga aylantirdi.

## Shaxsiy hayoti
Doris Anderson Alberta shtatining Medicine Hat shahrida Rebekka Leykok Bak va Tomas Makkabin oilasida Hilda Doris Bak sifatida tug‘ilgan. Birinchi eri uni va ikki yosh o'g'lini qoldirib tashlab ketgan. Bak xonim Makkabinni Kalgaridagi onasining pansionatida mehmon bo'lganida uchratgan.  Anderson tug'ilganda u opa-singillari bilan Medicine Hatda turardi va qisqa muddatga o'zining "noqonuniy" bolasini Kalgaridagi  chaqaloqlar uyiga joylashtirdi va bir necha oydan keyin uni qaytarib oldi. Bak va Makkabin turmushga chiqdi.
Charlie White

**Charles Allen White Jr.** (*talaffuzi: Charlz Allen Uayt;* 1987-yil 24-oktyabrda tugʻilgan) — muz ustida raqs boʻyicha musobaqalarda ishtirok etgan amarelikalik sobiq muz raqqosi. Sherigi Meryl Davis bilan birga 2014-yilgi Olimpiya chempioni, 2010-yilgi Olimpiada kumush medali sovrindori, ikki karra (2011, 2013) Jahon chempioni, besh karra Gran-pri finali chempioni (2009-2013), uch karra Toʻrt qitʼa chempioni (2009, 2011, 2013) va olti karra AQShning milliy chempioni (2009-2014) boʻlgan. Juftlik 2014-yilgi qishki Olimpiya oʻyinlarida ham umumjamoa hisobida bronza medalini qoʻlga kiritgan.

## Shaxsiy hayoti
White Michigan shtatining Royal Oak shahrining Detroyt chekkasida tugʻilgan. UMichigan universitetiga siyosatshunoslik boʻyicha oʻqishga kirgan. White ilgari xokkeychi sifatida musobaqalarda qatnashgan va jamoasiga chempionlikni qoʻlga kiritishda yordam bergan.
White hozirda Michigan shtatining Enn Arbor shahrida istiqomat qiladi.

## Faoliyati
Charlie White 1997-yilda murabbiyi Set Chafetz taklifiga binoan Meryl Davis bilan juftlik hosil qilgan.

Davis / White juftligi oʻzlarining birinchimavsumida oʻsmirlar oʻrtasidagi Olimpiya oʻyinlarida ishtirok etib, kumush medalni qoʻlga kiritgan. 1999 — 2000-yilgi mavsumda juftlik oʻsmirlar oʻrtasidagi Olimpiya oʻyinlarida oltin medalni qoʻlga kiritgan. 2000 — 2001-yilgi mavsumda ular 2001-yilgi AQSh chempionatida yangi konkida uchuvchilar qatorida 6-oʻrinni egallagan. 2001 — 2002-yillarda juftlik huddi shu toifada kumush medalni qoʻlga kiritgan, soʻng oʻsmirlar darajasiga koʻtarilgan. 2002 −2003-yilgi mavsumda juftlik ikki marta oʻsmirlar oʻrtasidagi Gran-pri musobaqasida qatnashib ikkalasida ham medal yuta olmagan va 2003-yilgi AQSh chempionatida 7-oʻrinni egallagan.

### Oʻsmirlar darajasi
2003 — 2004-yilgi mavsumda Davis / White juftligi oʻzining hudud chempionligini qoʻlga kiritgan va oʻsmirlar oʻrtasidagi Milliy chempionatda kumush medal sohibiga aylanishgan. Bu natija ularga 2004-yilgi Oʻsmirlar oʻrtasidagi Jahon chempionatiga yoʻllanmani taqdim etgan va u yerda juftlik 13-oʻrindan joy olgan.

2004 — 2005-yilgi mavsumda Davis / White juftligi Oʻsmirlar oʻrtasidagi Gran-pri seriyasida ikkita bronza medalini qoʻlga kiritgan. Biroq, White toʻpigʻini sindirib olgani tufayli juftlik 2005-yilgi AQSh chempionatida qatnasha olmagan. Ularning mavsumi shu yerda tugagan.

Davis / White juftligi 2005 — 2006-yilgi mavsumda Oʻsmirlar oʻrtasidagi Gran-pri musobaqalarida ishtirok etib, medallar qoʻlga kiritgan va Oʻsmirlar oʻrtasidagi Gran-pri finalida ikkinchi oʻrinni egallagan. Juftlik 2006-yilgi AQSh chempionatida oʻsmirlar oʻrtasidagi milliy chempionlikni qoʻlga kiritgan, keyin esa 2006-yilgi Oʻsmirlar oʻrtasidagi Jahon chempionatida bronza medali sohibiga aylanishgan. Oʻsha mavsumdan soʻng Davis „Oʻsmirlar“ safidan chiqib ketgan.

## Dasturlari
(2018 — 2019)

## Natijalari
(Davis bilan 2006 — 2014)

## Manbalar
Gulshan ul-muluk

**Gulshan ul-muluk**  (Hukmdorlarning gulzori) — nomli tarixiy asar, muallifi XVIII asr 70-yillari — XIX asr 30-yillari tarixchisi Muhammad Yaʼqub Buxoriydir.

## Tarixi
Muhammad Yaʼqub Buxoriy Amir Doniyolbiyning o‘n ikkinchi o‘g‘li boʻlib, boshqa bir ismi Kenja Alibek tug‘ilgan yili va vafoti maʼlum emas. N. D. Mikluxo-Maklayning fikricha XVIII asrning 70-yillari XIX asrning 30-yillarida yashagan. Asar fors tilida yozilgan bo‘lib, Sharq tarixining islomning dastlabki yillaridan to Amir Nasrullogacha (1827—1860) bo‘lgan davrini o‘zida aks ettiradi. „Gulshan ul-muluk“ asari oʻzining sodda bayoni, aniq sana va faktlarga boyligi bilan ajralib turadi. Ayniqsa manbada mangʻitlar va ular bilan qardosh boʻlgan beklarga oid shajaraviy maʼlumotlar boshqa manbalarda bunday toʻliq uchramaydi. Asar anʼanaga koʻra, Muhammad paygʻambar davridan boshlab, birinchi mangʻitlar davri hukmronligi davrigacha boʻlgan umumiy tarix haqida qisqacha maʼlumot berilgan. Asarning soʻnggi qismida Shayboniylar davridan to 1830-yilgacha boʻlgan davr tarixi, Amir Nasrulloxoning Buxoro tarixi uchun olib borgan kurashlari toʻgʻrisida maʼlumotlar mavjud. Asarda Shayboniylar, Ashtarxoniylar va Mang‘itlar davriga mos ravishda boblar qo‘shilgan. Asosiy eʼtibor Mang‘itlar davrini yoritishga bag‘ishlangan. „Gulshan ul-muluk“ asarining ikki tahriri maʼlum bo‘lib, birida Amir Haydar hukmdor ekanligi muqaddimada keltirilgan. Ikkinchi tahrirda esa, Buxoro hukmdori sifatida — Amir Nasrulloxon tilga olinadi. Oʻzbekiston Respublikasi FA Sharqshunoslik institutida „Gulshan ul-muluk“ning 4 ta qo‘lyozma nusxasi mavjud. Asarda Buxoro amirlaridan Doniyolbiy otaliq, Amir Shohmurod, Amir Haydar va Amir Nasrullo davridagi siyosiy voqealar muallif ko‘rganlari asosida yozilgan.

## Manbalar
Taniylar sulolalasi

## Shayx Muhammad bin Tani
Milodiy 1848-yilda Al-Tani oilasi Fuvayritda tugʻilgan Shayx Muhammad bin Soniy boshchiligida Dohaga keldi. Otasi Tani bin Muhammad vafotidan soʻng Fuvayritda oʻz urugʻining rahbari boʻldi. Oxir-oqibat Shayx Muhammad bin Soniy Qatarning turli hududlarida oʻz taʼsirini kengaytirdi va Faysal bin Turkiy bilan ittifoqchilikda tashqi mavqeini mustahkamladi. Milodiy 1851-yil boshida Qatarga tashrif buyurgan Ikkinchi Saudiya davlati amiri. XIX asrning oltmishinchi yillarining boshlarida Shayx Muhammad bin Tani nafaqat Qatarda, balki butun Arabiston yarim orolida eng muhim shaxs sifatida namoyon boʻldi.

## Shayx Jassim bin Muhammad bin Tani, Qatar davlatining asoschisi
Shayx Jassim bin Muhammad bin Tani taxminan milodiy 1825-yilda tugʻilgan va 1876-yilda Qatarda toʻliq javobgarlikni oʻz zimmasiga olgan. U Qatar davlatining haqiqiy asoschisi hisoblanadi. U katta siyosatchi boʻlgan, otasi Qatar hukmdori Shayx Muhammadning oʻrinbosari boʻlib ishlagan, bu unga katta siyosiy tajriba va bilim bergan, Qatarning yagona va mustaqil davlat boʻlishi uchun mehnat qilgan. U Qatar boshchiligida yagona yaxlit organik tuzilma sifatida paydo boʻlgan birinchi odam boʻlib, u oʻz siyosati orqali Qatar mustaqilligini Fors koʻrfazi mintaqasida taʼsir oʻtkazish uchun kurashayotgan ikki yirik davlat, yaʼni Anglya va Turkiya tomonidan tan olish uchun muvozanat ustida ishlashga muvaffaq boʻldi. U qoʻshni davlatlarga murojaat qilib, oʻzining sodiq odamlaridan biri Ali al-Haririyni oʻsha paytdagi Xayl hukmdori Ibn Rashidga va Quvayt hukmdori Shayx Muborak as-Sabahga maktublar joʻnatadi. Uning yulduzi porladi va mashhurligi oshdi, Alloh unga aql, donolik, nafosat va yaxshi siyosat bergan. Qatar qabilalarini oʻz bayrogʻi ostida birlashtirib, ularning diasporasini toʻplashga muvaffaq boʻlgan joyida, uning hukmronligi davrida mamlakat biznesi kengayib, unda shoʻngʻinchilik faollashib, tovarlarni eksport qilish va tarqatish uchun dengiz savdo portiga aylandi, shuning uchun aholi koʻpaydi, korxonalar koʻpaydi, mamlakat kengaydi, urbanizatsiya kengaydi. Tashqi tajovuz, shuning uchun Mutasarrif Midhat Posho Ibn Soniyni kutib oldi.
## Manbalar

## Havolalar
Manga tarixi

**Manga tarixi** 12-asrga oid varaqlardan boshlanadi. Biroq, bu oʻramlar manga boʻlganmi yoki yoʻqmi, hali ham bahs mavzusi — ekspertlarning fikricha, aynan ular oʻngdan chapga oʻqish uchun asos solganlar. Boshqa mualliflar manganing kelib chiqishini 18-asrga yaqinroq deb hisoblashadi. Manga yaponcha atama boʻlib, odatda „komiks“ yoki „animatsiya“, soʻzma-soʻz *"xushbichim eskizlar"* degan maʼnoni anglatadi. Manga tarixi bilan shugʻullanadigan tarixchilar va yozuvchilar zamonaviy manga taʼsir qilgan ikkita asosiy jarayonni tasvirlab berishadi. Ularning qarashlari vaqt bo‘yicha turlicha bo‘lgan — ayrim olimlar Ikkinchi jahon urushidan keyingi madaniy-tarixiy voqealarga alohida eʼtibor qaratgan bo‘lsa, boshqalari urushdan oldingi davr — Meydzi davri va restavratsiyadan oldingi davrning yapon madaniyati va sanʼatida tutgan o‘rnini taʼriflagan.

Birinchi nuqtai nazar Yaponiyani bosib olish paytida va undan keyin (1945-1952) sodir boʻlgan voqealarni taʼkidlaydi va mangaga Amerika Qoʻshma Shtatlarining madaniy qadriyatlari — Yaponiyaga olib kelingan Amerika komikslari katta taʼsir koʻrsatganligini koʻrsatadi. Harbiy xizmatchilar tomonidan, shuningdek tasvirlar va mavzular Amerika televideniyasi, filmlar va multfilmlar (ayniqsa, Uolt Disney kompaniyasi tomonidan yaratilgan). Sharon Kinsellaning fikricha, urushdan keyingi Yaponiyada rivojlanayotgan nashriyot sanoati isteʼmolchiga yoʻnaltirilgan jamiyatni yaratishga yordam berdi va Kodansha kabi nashriyot gigantlari muvaffaqiyat qozondi.

## Ikkinchi jahon urushidan oldin

Yaponiyada rasmlarda hikoyalar yaratilishi haqida birinchi eslatma 12-asrga to'g'ri keladi, o'shanda buddist rohib *Toba Sojo* (boshqa ismi - *Kakuyu*) yuqori jamiyatdagi odamlarga parodiya qiluvchi hayvonlar va buddist rohiblar haqida to'rtta kulgili hikoyalar chizgan.  Ushbu hikoyalar siyohda chizilgan va sarlavhali to'rtta qog'oz o'ramidan iborat edi.

## Manbalar
Hindiston tibbiy tadqiqotlar jurnali

*Hind tibbiy tadqiqotlar jurnali*  nafaqat Hindistondagi, balki Osiyodagi eng qadimgi tibbiy jurnallardan biri boʻlib, 1913-yilda boshlangan. Jurnal har chorakda bir marta nashr etilgan. 1913- yilda (yiliga 4 ta son) va 1958- yilda ikki oyda bir marta (yiliga 6 ta son) chiqarildi. 1964- yilda u har oyda (yiliga 12 ta son) chiqdi. Jurnal barcha asosiy global joriy xabardorlik va ogohlantirish xizmatlari tomonidan indekslanadi va abstraktlashtiriladi**.**IJMR har oy, ikki jild va yiliga 12 sonda nashr etiladi. IJMR original tadqiqot maqolalari, sharh maqolalari, qisqa maqolalar, qisqa eslatmalar ko'rinishida ko'rib chiqilgan sifatli biotibbiyot tadqiqotlarini nashr etadi. *Tadqiqot maktublari* ham o'zaro ko'rib chiqishdan keyin tegishli bo'limda nashr etiladi. Maxsus sonlar va qoʻshimchalar  odatiy sonlarga qoʻshimcha ravishda chop etiladi.Hujjatlarni ko'rib chiqish mezonlari: Maqolalar quyidagi mezonlarga javob berishi kerak - material original bo'lishi kerak, qo'llanilgan metodologiya standart va mos bo'lishi kerak, natijalar ma'lumotlar, fotosuratlar bilan bir ma'noda tasdiqlangan bo'lishi kerak, xulosalar asosli bo'lishi va xulosalarga asoslangan bo'lishi kerak. Mavzu biotibbiyot uchun qiziqarli bo'lishi va topilmalar klinik ahamiyatga ega bo'lishi kerak. Odamlar va hayvonlarga tegishli hujjatlar mahalliy axloqiy qo'mitalar tomonidan axloqiy jihatdan tozalanishi kerak.Qoʻlyozmani tayyorlash – *Qoʻlyozma Tibbiyot jurnallari* muharrirlari xalqaro qoʻmitasi **(**ICMJE**)** tomonidan biotibbiyot jurnallariga yuboriladigan qoʻlyozmalar uchun yagona talab sifatida oʻrnatilgan yoʻriqnomaga muvofiq tayyorlanadi. 

## Manbalar
Ruston (Louisiana)

**Ruston** () — AQShning Louisiana shitatida joylashgan shahardir. 2010-yilgi Amerika Qoʻshma Shtatlari aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, aholi soni 21 859 kishini tashkil etgan.

## Geografiyasi
Amerika Qoʻshma Shtatlari aholini roʻyxatga olish byurosiga koʻra, shaharning umumiy maydoni  ni tashkil qiladi, shundan  quruqlik va  yoki 0,44% suvdan iborat.

### Iqlimi

## Demografiyasi

2000-yilgi aholini roʻyxatga olish holatiga koʻra, shaharda 20 546 kishi, 7 621 xonadon va 4 244 oila istiqomat qilgan. Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 1136,4 nafar kishi toʻgʻri keladi. Shaharning irqiy tarkibi 56,94% oq tanli, 38,92% afro-amerikalik, 0,17% tubjoy amerikalik, 2,41% osiyolik, 0,02% Tinch okeani orollari, 0,63% boshqa irqlardan va 0,90% ikki yoki undan ortiq irqdan. Har qanday irqga mansub ispan yoki lotinlar aholining 1,29% ni tashkil etadi.

Shaharda 7 621 ta uy xoʻjaligi boʻlib, ulardan 26,7% 18 yoshgacha boʻlgan bolalari bor, 36% er-xotinlar birga yashagan, 16.3% eri boʻlmagan ayollar, 44,3% esa oilasizlar edi. Barcha uy xoʻjaliklarining 30,8 foizi jismoniy shaxslardan iborat boʻlib, 9,9 foizida esa 65 yosh va undan katta boʻlgan yolgʻiz yashaydiganlar bor.

Shahar aholisining 20,8 foizini 18 yoshgacha, 31,6 foizini 18 yoshdan 24 yoshgacha, 21,3 foizini 25 yoshdan 44 yoshgacha, 14,9 foizini 45 yoshdan 64 yoshgacha, 11,3 foizini esa 65 yoshdan kattalar tashkil etadi. Aholining oʻrtacha yoshi 24 yoshni tashkil etadi. Har 100 ayolga 92,9 erkak toʻgʻri keladi. 18 va undan katta yoshdagi har 100 ayolga 89,7 erkak toʻgʻri keladi.

Shahardagi uy xoʻjaliklarining oʻrtacha daromadi 23 001 dollarni, oilaning oʻrtacha daromadi esa 37 394 dollarni tashkil etdi. Erkaklar oʻrtacha daromadi 33 408 dollarni, ayollarniki esa 20 413 dollarni tashkil qilgan. Shaharning jon boshiga toʻgʻri keladigan daromadi 14 573 dollarni tashkil etdi. Oilalarning qariyb 22,1 foizi va aholining 32,1 foizi qashshoqlik chegarasidan past boʻlgan, shu jumladan 18 yoshgacha boʻlganlarning 34,1 foizi va 65 va undan katta yoshdagilarning 17,6 foizi qashshoq hisoblanadi.

## OAV
**Radio**

## Manbalar
Choe Sang-xun

**Choe Sang-Xun** ( koreyscha : jeonghae , 1962-yilda tugʻilgan) — Pulitser mukofoti sovrindori janubiy koreyalik jurnalist  va The New York Times gazetasining Seul byurosi rahbari .

Choe Janubiy Koreyaning Ulsan shahridagi Ulju okrugida tug'ilgan . U Yeungnam universitetida iqtisod bo‘yicha bakalavr darajasini va Seuldagi Xankuk xorijiy tillar universitetida tarjima va tarjimonlik bo‘yicha magistrlik darajasini olgan .

## Faoliyati:
Choe o'zining jurnalistik faoliyatini ingliz tilidagi The Korea Herald gazetasida siyosiy muxbir sifatida boshlagan. U 1994-yilda Associated Press agentligining Seuldagi byurosiga qoʻshilgan va tabiiy ofatlar, Shimoliy Koreya va 1997-yildagi Osiyo moliyaviy inqirozini yoritgan .

2000 yilda u Charlz J. Xanli va Marta Mendoza bilan birgalikda Koreya urushi paytida No Gun Ri ko'prigida AQSh askarlari tomonidan koreys fuqarolarini qirg'in qilgani uchun tergov reportaji bo'yicha Pulitser mukofotini qo'lga kiritdi . No Gun Ri qirgʻini va Koreya urushi davridagi shunga oʻxshash voqealar boʻyicha ular tayyorlagan, 1999-yil sentabr va dekabr oylarida chop etilgan bir qator tergov hisobotlari urush davridagi vahshiyliklarni kengroq xususiy va hukumat homiylik qilgan tergovlarni boshlashga yordam berdi. U Pulitser mukofotini olgan birinchi koreys edi.

U 2005 yilda The New York Times (o'sha paytda International Herald Tribune ) gazetasiga Koreyadagi muxbir sifatida qo'shildi. U 2008-yilda Myanmadagi Nargis siklonini International Herald Tribune’ning yana to‘rt nafar muxbiri bilan yoritib, mukofotlarga sazovor bo‘ldi, jumladan Osiyo jamiyati tomonidan Osiyo jurnalistikasi bo‘yicha Osborn Elliott mukofotiga sazovor bo‘ldi.  2018 yilda Choe Shimoliy Koreyaning yadroviy arsenalini yoritgani uchun eng yaxshi gazeta, yangiliklar xizmati yoki xalqaro voqealarni raqamli talqin qilish uchun Overseas Press Clubning Bob Considine mukofotini qo‘lga kiritgan New York Times muxbirlari jamoasi a’zosi edi .

U 2010–2011 yillarda Stenford universitetining Friman Spogli xalqaro tadqiqotlar instituti tarkibiga kiruvchi Valter X. Shorenshteyn nomidagi Osiyo-Tinch okeani tadqiqot markazining Koreya tadqiqotlari dasturining Koret stipendiati bo‘lgan.

## Mukofotlari:
1999 yil Bingham mukofoti

1999 yil Xorijdagi matbuot klubining Madeline Deyn Ross mukofoti.

2000 -yilda tergov hisoboti uchun Pulitser mukofoti

2000 Jorj Polk mukofotlari

2000 yil Xalqaro tadqiqotchi jurnalistlar konsorsiumi mukofoti

2000 Jons Xopkins universiteti SAIS-Novartis xalqaro jurnalistika mukofoti

2007 yil Inson huquqlari matbuot mukofotlari

2009 yilgi Osiyo jamiyatining Osborn Elliott nomidagi Jurnalistikadagi mukammallik mukofoti

2018 Xorijdagi press -klubning Bob Considine mukofoti
Bao Chjao

**Bao Chjao** (xitoycha 鮑照, 407 yoki 414—466) — janubiy Song imperiyasida yashagan xitoy shoiri.
## Tarjimai hol
Dongxayda tugʻilgan. U kichik amaldorning kambagʻal oilasidan chiqqan. U klassik taʼlim oldi, yoshligidayoq sheʼr yozishni boshladi. Dastlab u knyaz Lyu Tsin xizmatida, 444 yilda vafotidan keyin knyaz Lyu Tzyun xizmatida boʻlgan. 445 yilda u imperator Syao-uning mulozimligiga oʻtgan. U 466 yilda shtatdagi qonli tartibsizliklar paytida vafot etgan.
Adabiy shon-sharaf unga oʻlimidan ikki asr oʻtgach keldi — allaqachon Tang davrida. U oʻz davri uchun tushunarsiz boʻlib chiqdi, „tozalangan“ misralar koʻproq qadrlanadi. Bao, Yuefu xalq qoʻshiqlariga ergashib, dunyoda adolatsizlik hukm surayotganidan shikoyat qildi, oddiy va kambagʻal odamlarga hamdard boʻldi. U fu va shi janrlarida ham sheʼrlar yaratgan. 21-asrga kelib, Bao Chjao merosi 44 yuefu va 86 shi, shuningdek, 9 fu va 30 (ven) isholarni tashkil etadi. Bao Chjaoning yetti soʻzdan iborat versifikatsiyaga asoslangan qoʻshiq kompozitsiyalari, masalan, yuefu „Tikanli yoʻlning oʻn sakkiz sheʼri“ (boshqa nomi „Yoʻlning mashaqqatlari“, (xitoycha 拟行路难) yangi janrning asosini tashkil etdi, yaʼni Li Bai Du Fu bilan ijodiga katta taʼsir koʻrsatdi. Uning eng mashhur fu asarlaridan biri „Begona oʻtlar oʻsib chiqqan shahardagi ode“ (xitoycha 芜城赋), uni Bao Chjao 450 yillarning oxirida Guangling (xitoycha 广陵) shahri devori xarobalari ustiga yozgan. Unda shaharning qoʻrqinchli oʻlim jarayoni tasvirlangan, insoniyat borligi fojiasi va odamlar ijodiga zamonning shafqatsizligi koʻrsatilgan. Bu odada Bao Chjao qurol olib yurgan dushmanlarga qarshi turish uchun Guangling darvozalariga oʻrnatilgan magnitlarni eslatib oʻtadi.
## Manbalar

## Adabiyotlar
*  / Kravtsova M. E. // Xitoyning maʼnaviy madaniyati: 5 jildlik ensiklopediya / Bosh muharrir M. L. Titarenko; Uzoq Sharq ins-ti. — M.: Sharq adab., 2008. — 3-jild. Adabiyot. Til va yozuv. — 212-216 bet. — 855 b.
* Sur les Berges du Fleuve, choix de poèmes traduits du chinois et présentés par Michel Kuttler, éd. bilingue, Éditions de la Différence, coll. " Orphée ", Paris, 1992.
Ibn al-Mukaffa

**Abu Amr (Abu Muhammad) Abdulloh ibn Al-Muqaff** ibn Al-Muqaffa (Arab taxminan 721, 723 yoki 724, Ardashir-Xvarrah — 757, 759 yoki 760, Basra) — Arab-fors yozuvchisi.

## Biografiyasi

Fors zodagon oilasiga mansub; Tug'ilganda u qadimgi eroncha Ruzbih ismini oldi, u Islomni qabul qilganida, balog'at yoshida u Abdullohga o'zgartirildi. Uning otasi Dadoe Umaviylarga soliq yig'uvchi sifatida xizmat qilgan; qiynoqlar bilan birga sinovdan o'tkazilib, u chap qo'lini ishlatish qobiliyatini yo'qotdi va al-Muqaffa ("qo'li qurigan yoki burishgan odam") laqabini oldi. Dadoe o'g'lini davlat xizmatiga tayyorladi, buning uchun arab tilini bilish shart edi. Oila ko‘chib kelgan Basrada Ibn al-Mukaffa taniqli ustozlar rahbarligida til va grammatikani puxta egallagan. Xalifa al-Mansurning amakisi Iso ibn Alining kotibi lavozimini egallagan Ibn al-Muqaffa Abbosiylar fitnalariga aralashib, qatl etilgan. Aristotelning “Kategoriyalari”, “Xvaday-namak” (Firdavsiyning “Shoh-noma”si manbasi) va “Kalila va Dimna” (boshqacha aytganda – Bidpay ertaklari)ni arab tiliga tarjima qilgan; uning versiyasidan so'nggi asar bir necha bor barcha Sharq va Yevropa tillariga tarjima qilingan va xalq adabiyotiga juda katta ta'sir ko'rsatgan.

## Adabiyot

# Ibn el-Mokaffa / / Brokhaus va Efronning entsiklopedik lug'ati: 86 jildda (82 jild va 4 qo'shimcha). - Sankt-Peterburg., 1890—1907.
# Ibn Al-Muqaffa. Kalila va Dimna / Per. bilan Arab. I. yu. Krachkovskiy va I. P. Kuzmin, Ed. -M.: Sharq adabiyoti nashriyoti, 1957. — 284 p. - 50 000 nusxa.
# Ibn Al-Muqaffa. Kalila va Dimna / Per. bilan Arab., muqaddima. va sharh. B. Ya. Shidfar. - M.: badiiy adabiyot, 1986 yil. — 304 p. - 75000 nusxa.
## Manbalar
{{ Encyclopædia Iranica (англ.) / N. Sims-Williams, A. Ashraf, H. Borjian, M. Ashtiany — USA: Columbia University, 1982. — ISSN 2330-4804
 ↑ https://www.persee.fr/doc/lefab_0996-6560_2015_num_26_1_1262 — С. 179.
 ↑ https://archive.org/details/lelivredekalilae0000unse/page/156/mode/2up — С. 1.
 ↑ http://www.oxfordreference.com/view/10.1093/oi/authority.20110803095955486
Taketoyo

Yaponiyadagi Aichi prefekturasining Chita okrugida joylashgan shaharchadir. 2019-yil 1-oktyabr holatiga ko‘ra, shahardagi 18392 ta xonadonda 43147 nafar aholi istiqomat qiladi, aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 1636 nafarni tashkil etadi. Shaharning umumiy maydoni 26,38 kvadrat kilometr (10,19 mi²) ga teng.

## Geografiyasi
Taketoyo janubiy Aichi prefekturasidagi Chita yarim orolining shimoli-sharqiy qismida joylashgan boʻlib, sharqda Mikava koʻrfazi bilan chegaradosh. Shahar hududining bir qismi Mikava Van kvazi-milliy bogʻi chegaralarida joylashgan.

### Qoʻshni munitsipalitetlar

* Aichi prefekturasi
** Hekinan
** Handa
** Tokoname
** Minamichita

## Demografiyasi
Yaponiya aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Taketoyo aholisi soni soʻnggi 70 yil ichida oʻsib bormoqda.

### Iqlimi
Shahar iqlimi issiq va nam yoz hamda nisbatan yumshoq qish bilan tavsiflanadi (Köppen iqlim tasnifi *Cfa*). Taketoyoda oʻrtacha yillik harorat 15,5 °C ni tashkil etadi. Yillik oʻrtacha yogʻin miqdori 1672 mm, sentyabr esa eng seryogʻin oy hisoblanadi. Avgustda eng yuqori harorat 27,5 °C atrofida, eng pasti esa yanvarda, taxminan 4,6 °C boʻladi.

## Tarixi
Taketoyo qishlogʻi Aichining Chita tumanida 1889-yil 1-oktyabrda, zamonaviy munitsipalitetlar tizimi Meiji davrining dastlabki bosqichlarida tashkil etilgan. Taketoyo 1891-yil 15-fevralda shaharcha maqomiga koʻtarildi.

1899-yil iyul oyida imperator farmoni bilan Taketoyo AQSh va Buyuk Britaniya bilan savdo qilish uchun ochiq port sifatida belgilandi.

1954-yil 5-oktyabrda Taketoyo qoʻshni Fuki qishlogʻini oʻziga qoʻshib oldi.

## Iqtisodiyoti
Katta Nagoya metropolisi va Kinuura portidagi port obyektlari yaqinida joylashganligi sababli Taketoyo koʻplab zavodlarga, jumladan, shisha ishlab chiqarish va farmatsevtikaga korxonalari markazi hisoblanadi. Chubu Electric Power shuningdek, katta ish oʻrinlari va soliq tushumlarini taʼminlaydigan yirik elektr ishlab chiqaruvchi Taketoyo issiqlik elektr stantsiyasiga ega. Shahar markazidagi anʼanaviy sanoat soya sousi, *[[miso]]* va paxta mahsulotlarini ishlab chiqarishga asoslanadi.

## Taʼlim tizimi

* Taketoyoda shahar hukumati tomonidan boshqariladigan toʻrtta davlat boshlangʻich maktabi va ikkita davlat oʻrta maktabi hamda Aichi prefekturasi taʼlim kengashi tomonidan boshqariladigan bitta davlat yuqori maktabi faoliyat yuritadi.
** Shuningdek, shaharda Escola Expressão — Braziliya boshlangʻich maktabi ham joylashgan.

## Transport

### Temir yoʻl
 Markaziy Yaponiya temir yoʻl kompaniyasi — Taketoyo liniyasi

* Taketoyo

 Meitetsu — Kova liniyasi

* Age — Chita-Taketoyo — Fuki

 Meitetsu — Chita yangi liniyasi

* Fuki

### Magistral yoʻl

* Milliy yoʻnalish 247

## Taketoyoning taniqli odamlari

* Shōko Ieda, muallif
## Galereya

## Manbalar


## Havolalar

*
Malayziya milliy matolari

Malayziya o'zining boy tarixi va nafis hunarmandchiligi bilan mashhur. Malayziyaga joylashib olgan bir qator qabilalar aralashganligi sababli, Malayziya hunarmandchiligi bir xil aralashmani namoyish etadi. Bu yerdagi har bir hunarmandchilikning o'z hikoyasi va nima uchun bunday bo'lishining sababi bor. Tashrif paytida siz bir nechta qo'l san'atlarini ko'rishingiz mumkin, ulardan bir nechtasi juda chiroyli va uyga esdalik sifatida olib kelishingiz mumkin. 
## Malayziya batik matosi
Malay madaniyatiga singib ketgan batik dunyodagi eng qadimiy hunarmandchilik turlaridan biridir. Batik - oddiy oq matoni mumga chidamli bo'yash usullaridan foydalangan holda jonli ranglarga aylantiradigan san'at turi. Motiflarning eng mashhur turi barglar va gullardir. Malay batikasida odamlar va hayvonlar tasvirlanmaydi, chunki bu islom e'tiqodiga ziddir, garchi kapalaklar bundan mustasno. U o'zining geometrik dizaynlari, asosan spirallari bilan mashhur. Endi u mahalliy dizaynerlar yordamida Malayziya g'oyasini aks ettiruvchi milliy libos sifatida keng omma orasida ma'qullanadi. San'atning bu turi yillar davomida o'zining individualligini rivojlantirdi.
## Songket

Rangli va oltin naqshli Songket mato Ipak yoki paxtadan qo'lda to'qilgan mato Songket - Malayziyaning an'anaviy hunarmandchiligi. Yaltiroq effekt yaratadigan oltin yoki kumush iplar bilan qoplangan, uni tug'ilish, nikoh va o'lim kabi muhim holatlarda kiyadigan Palembang an'anasi odamlari hayotidan ajralmas.
## Tekat

Tekat yoki Tekatan - an'anaviy Malay  kashta tikishdan hosil bo`lgan mato. U baxmalda, odatda, to'q qizil rangli oltin ipdan foydalanadi. Uning kelib chiqishi Perakda joylashgan va Perak hali ham tekat ishlab chiqarish bo'yicha g'alaba qozonishda davom etmoqda. Tekat kiyim-kechak, ko'rpa-to'shak, yostiq va ko'rpa qutilari, tovoqlar, qo'l ventilyatorlari va poyabzal kabi malay to'ylarida ishlatiladigan narsalarni bezash uchun keng qoʻllanadi. Bu oltin iplarning minimal miqdori isrof qilinishini ta'minlash uchun ichki ishlarni o'z ichiga oladi. Uning naqshlari yasemin va gibiskus gullari, shoxli poyalari va bambuk kurtaklari kabi mahalliy o'simliklardan ilhom oladi.
## Manbalar

*https://www.arts.com.my/arts-guide/culture-history/history-of-malaysian-art
## Havolalar
*Malayziya hunarmandchiligi
Sahud saroyi

**Qasr Sahud** qal'asi Mubarraz shahrining g'arbiy devorlari tashqarisida joylashgan bo'lib, uning kirish joyi Al-Hazm chekkasiga qaragan, yaxshi qayta qurilgan va Saudiya Arabistoni armiyasi uchun kazarma sifatida foydalanilgan.

## Bino
Saroyning devorlari va minoralari undagi eng muhim mudofaa elementlari hisoblanadi, chunki ular tashqi va ichki o'rtasidagi darajada qurilgan bo'lib, mudofaa jarayonini oshirish uchun palma tanasi yog'ochlari bilan bir-biriga bog'langan va orasida bo'shliq bor, devorlari tosh va loy bilan to'ldirilgan va bu devorlar teshiklari bilan ta'minlangan edi. To'plarning bochkalari ulardan o'q otishni o'z ichiga oladi va minoralar devorlar bilan bevosita bog'langan va mudofaa va nazorat qilish uchun ishlatiladi.Har bir minora yuqoriga ko'tariladigan ikki qavatdan iborat. ichkaridan yuqoriga.Mudofaa jarayonini kuchaytirish uchun saroy tashqaridan chuqur xandaq bilan taʼminlangan boʻlib, u orqali saroyga buzib kirish qiyin.Saroyning asosiy kirish eshigi gʻarbiy tomonda joylashgan va  u kirishlar tizimida joylashgan Al-Mansara toʻrtburchak shaklidagi kuzatuv xonasi, askarlar joylashadigan xonalarga kirish eshigi va janubi-sharqida omborxona bilan oʻralgan.Saroy yonida quduq ham bor.Saroyni zarur suv bilan ta'minlash uchun saroy.Saroyning kirish eshigining shimolida joylashgan kvadrat shaklidagi xona.Shuningdek, minbarli to'rtburchaklar masjid va to'rtta ustunli besh ustundan iborat mehrob ham bor. Quduqning yonidagi janubi-sharqiy burchakda kengash, shimoli-g'arbiy burchakdagi otxonalardan tashqari va hammomlar devor yonida joylashgan. Shamoliy va asl saroy binosining egasi kim ekanligi ma’lum emas, biroq ba’zi tarixiy manbalarda saroy qurilishi hijriy VII asr oxirlariga to‘g‘ri kelishi va unda birinchi bo‘lib yashagan kishilar bo‘lganligi qayd etilgan. Banu Xolidlar Al-Mubarrazda yashab, oʻzlarining amiri Barak hukmronligi davrida uni Axso poytaxtiga aylantirgan, 1082-hijriy yilda turklarni Axsadan quvib chiqarishga muvaffaq boʻlgan, boshqalari esa bu shaharga Imom asos solgan deb hisoblashadi. Saud bin Abdulaziz bin Muhammad, hijriy XIII asrning ikkinchi o'n yilligida.
Tuhfayi shohiy

**Tuhfayi shohiy** — nomli tarixiy asar, muallifi XIX asr tarixchisi Mirzo Abdulazim Somiy Boʻstoniydir.

## Tarixi
Mirzo Somiyning ilmiy adabiy merosida uning „Tuhfayi shohiy“ (Shohga atalgan tuhfa) tarixiy asari alohida o‘rin tutadi. Ayniqsa, „Tuhfayi shohiy“ o‘zining mufassalligi va faktik materiallarga boyligi bilan ajralib turadi. „Tuhfayi shohiy“ asari hijriy 1316 (1898—1899) — 1320-yillar (1902—1903)da yozilgan. Asar fors-tojik tilida yozilgan bo‘lib, ashtarxoniy Subhonqulixon (1680—1702) hukmronligining so‘nggi yillaridan to XIX asr oxirigacha bo‘lgan davrni qamrab olgan. Asarda, Buxoro amirligi bekliklaridagi ahvol va ularning markaziy hokimiyat bilan munosabatlari, Rossiya qo‘shinlarining Turkiston o‘lkasi, xususan, Buxoro amirligini istilo etishi va mahalliy aholining istilochilarga qarshi kurashlari nihoyatda keng yoritilganki, boshqa biror mahalliy manbada bu qadar batafsil maʼlumot uchramaydi. Abdulazim Somiy Amir Muzaffarning Shahrisabz, Kitob va Hisori Shodmon bekliklariga qilgan yurishlarida „yozuvchi“ (navisanda) Rus-Buxoro urushida „voqealarni kuzatuvchi“ (vaqoyenigor) sifatida bevosita ishtirok etib, bo‘lib o‘tgan voqealarni o‘z ko‘rgan-kechirganlari asosida bayon qilgan. 1866—1868-yillar davomida Buxoro amirligining Sirdaryodan to Samarqandgacha bo‘lgan hududlari ruslar tomonidan bosib olingach, otasi amir Muzaffarning istilochilar bilan murosa yo‘lini tutayotganidan norozi bo‘lgan valiahd Abdumalik to‘ra Shahrisabz bilan Kitob bekliklarining madadiga tayanib, ham otasiga, ham istilochilarga qarshi kurashga bel bog‘laydi. Asarda ushbu kurash tafsilotlari keng yoritilgan. Yana shuni qayd etish lozimki, „Tuhfayi shohiy“ maʼlum maʼnoda rasmiy tarix bo‘lganligi bois muallif Abdumalik to‘ra faoliyatini salbiy baholaydi. „Tuhfayi shohiy“ning Oʻzbekiston Respublikasi FA Sharqshunoslik instituti qo‘lyozmalar jamg‘armasida 2091 raqam ostida saqlanayotgan nusxasi ham mavjud.

## Manbalar
Grambling (Louisiana)

**Grambling** () — AQShning Louisiana shtatida joylashgan shahardir. Aholisi 2010-yilgi aholini roʻyxatga olishda 4 949 kishini tashkil qilgan. Shaharda Grambling Davlat universiteti joylashgan va Ruston Micropolitan statistik hududining bir qismidir.

## Geografiyasi
Grambling shahri  (32,527427, −92,713987) koordinatalarda joylashgan.

Amerika Qoʻshma Shtatlari aholini roʻyxatga olish byurosiga koʻra, shaharning umumiy maydoni  tashkil qiladi, shundan  quruqlik va  yoki 0,36% suvdan iborat.

## Demografiyasi

2000-yilgi aholini roʻyxatga olish holatiga koʻra, shaharda 4 693 kishi, 1 173 xonadon va 649 oila istiqomat qilgan. Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 855,4 nafar kishi toʻgʻri keladi. Shaharning irqiy tarkibi 97,1% afro-amerikaliklar, 1,07% oq tanli, 0,11% tubjoy amerikaliklar, 0,15% osiyoliklar, 0,53% boshqa irqlardan va 1,04% ikki yoki undan ortiq irqlardan iborat edi. Har qanday irqga mansub ispan yoki lotinlar aholining 0,98% ni tashkil etadi.

Shaharda 1 173 ta uy xoʻjaliklari boʻlib, ulardan 24,4% 18 yoshgacha boʻlgan bolalari bor, 28% er-xotinlar birga yashaydilar, 22.8% eri boʻlmagan ayollar, 44,6% esa oilasizlar edi. Barcha uy xoʻjaliklarining 31,8 foizi jismoniy shaxslardan iborat boʻlib, 9,5 foizida 65 yosh va undan katta boʻlgan yolgʻiz yashaydiganlar bor.

Aholining yosh taqsimoti: 13,4% 18 yoshgacha, 54,9% 18 yoshdan 24 yoshgacha, 12,8% 25 yoshdan 44 yoshgacha, 11,2% 45 yoshdan 64 yoshgacha, 7,8% 65 yosh va undan katta. Oʻrtacha yosh 22 yosh edi. Har 100 ayolga 84,1 erkak toʻgʻri keladi. 18 va undan katta yoshdagi har 100 ayolga 81,9 erkak toʻgʻri keladi.

Shahardagi bir xonadonning oʻrtacha daromadi 19 331 dollarni, oilaning oʻrtacha daromadi esa 27 857 dollarni tashkil etdi. Erkaklar oʻrtacha daromadi 22 417 dollarni, ayollarniki esa 20 842 dollarni tashkil etdi. Shaharning jon boshiga toʻgʻri keladigan daromadi 8 903 dollarni tashkil etdi. Oilalarning qariyb 30,1 foizi va aholining 40 foizi qashshoqlik chegarasidan past boʻlgan, shu jumladan 18 yoshgacha boʻlganlarning 48,4 foizi va 65 va undan katta yoshdagilarning 13,6 foizi qashshoq hisoblanadi.

## Manbalar
Xotirot

**Xotirot** — nomli tarixiy asar, muallifi XIX asr tarixchisi Mirsayid Muhiddin Fathobodiydir.

## Tarixi
XIX asr Buxoro amirligi tarixiy jarayonlarini yoritishda „Xotirot“ asarining alohida o‘rni bo‘lib, uning muallifi Mirsayid Muhiddin Fathobodiy ham mazkur davrda yashagan ziyoli va mansabdor kishilar toifasidan sanalgan. Muallif Buxoro amirligida kechgan tarixiy jarayonlarni o‘z ko‘rgan-kechirganlari asosida memuar janrida yozib qoldirgan. „Xotirot“ XIX asrda fors-tojik tilida yozilgan asar va uning yagona qo‘lyozmasi O‘zR FA Sharqshunoslik instituti fondida 328-raqamda saqlanadi. Qoʻlyozma hajmi 30 varaqdan iborat. Qo‘lyozma yaxshi saqlangan, sharq qog‘oziga Buxoro nastaliq xatida qora siyohda ko‘chirilgan. Xattot ismi va asarning ko‘chirilgan yili qayd etilmagan. Asar anʼanaga ko‘ra bismilloh, hamdu sano, durudlardan so‘ng quyidagicha boshlangan: *"Ammo hamdu sanodan so‘ng, bu faqir va haqir banda boshdan oyoq kamchilikka bulangan Mir Sayid Muhiddin ibn Mirsayid Habibulloh Fathobodiy „Odamlarga aqllari miqdoriga ko‘ra gapiring“ (mazmunidagi) hadisi sharif yuzasidan ushbu o‘ttiz fasl, o‘nta muqaddima va to‘qqizta xotimani o‘z ichiga olgan bir kitobni aslnasab, pokdomonlik va farosat sohibi bo‘lmish baʼzi toliblar uchun taʼlif qilishga kirishyapman". Keyingi satrlarda muallif ilm olish istagida yurgan talabalarga o‘zining tajribalariga suyanib, „Ey tolibi sodiq, bilgilki, dunyo va oxirat obodligi ilmdadur“*, deb nasihat qiladi. Mirsayid Muhiddin Fathobodiy o‘z asarida o‘zini raiszoda, maxdumzoda deb ataydi. Muallif otasi haqida maʼlumot berib, otasi Qozi Mulla Sirojiddin maxdumning qozilik mansabida ishlagani, uning Amir Muzaffar saltanatining komil, oliy, ishonchli kishilaridan ekanligi, martabasi baland bo‘lgani, amir bilan shaxsan tanish bo‘lishgani haqida yozgan. Mirsayid Muhiddin Fathobodiy Amir Muzaffarni maqtab, yaxshi sifatlar bilan eslaydi: *"Hazrat firdavs makon, amnu amon boisi, amirlar amiri, sohibi ixtiyor, ulamo va avom orasini ajratuvchi Nosiruddin — Muhammad sollallohu alayhi vasallam dinining yordamchisi Sayid Muzaffar Bahodir Sulton, ulamo va umaro, fuqaro va masokin va raiyya qoidasini shunday tutganki, qizil tillo kabi merosiy bir shoh edi"*. „Xotirot“da Amir Muzaffarning hukmronlik davri tavsiflangan alohida bo‘lim „Janobi oliyning qonun-qoidalari bayonida“ deb nomlangan.
Mirsayid Muhiddin Fathobodiy qalamiga mansub yagona nusxadagi „Xotirot“ asari Oʻzbekiston tarixining muhim davrlaridan biri XIX asrning ikkinchi yarmida Buxoroning ijtimoiy-siyosiy, iqtisodiy va madaniy hayotidagi jiddiy o‘zgarishlar, Amir Muzaffar hukmronlik qilgan davrda Buxoro amirligida turmush tarzi, Buxoro amirligida kechgan tarixiy jarayonlarni yoritishda hamda baʼzi masalalarning yechimini topishda ajralib turadi.

## Manbalar