John Terry

**Jon Jorj Terri** ( ; 1980-yil 7-dekabrda tugʻilgan, London, Angliya) — ingliz futbolchisi va murabbiyi .Angliya milliy futbol terma jamoasisi, shuningdek, "Chelsea F. C." va "Aston Villa F. C." klublarining sobiq sardori.

„Vest Xem“ bitiruvchisi, 15 yoshida "Chelsea F. C." akademiyasiga qoʻshildi. 1998-yildan buyon ushbu klubning oʻrinbosar jamoasida oʻynagan, 2000-yilda esa „Nottingem Forest“ ga ijaraga berilgan. 2001-yildan beri u „Chelsi“ning asosiy oʻyinchisi hisoblanadi. U besh marta Angliya Premyer-ligasi chempionligini qoʻlga kiritgan va bir xil miqdordagi Angliya kubogi, uchta Liga kubogi, shuningdek, bir marta UEFA Yevropa Ligasi va bir marta UEFA Chempionlar Ligasida gʻalaba qozongan. „Chelsi“ safida 700 dan ortiq oʻyin oʻtkazib, klub tarixidagi eng koʻp oʻyin oʻtkazgan himoyachiga aylandi. U uch marta UEFA talqiniga koʻra yilning eng yaxshi himoyachisi, shuningdek, Professional futbol assotsiatsiyasi oʻyinchilari talqiniga koʻra 2005-yilning eng yaxshi futbolchisi deb tan olingan. U toʻrt marta FIFA jahon terma jamoasiga kiritilgan: 2005, 2007, 2008 va 2009-yillarda va besh marta FIFPRO jahon terma jamoasiga. 2017-yilda u „Aston Villa“ga oʻtib, klubda bir mavsum oʻtkazdi va faoliyatini yakunladi. Bir necha oydan soʻng u bu klubga yordamchi murabbiy sifatida qaytdi.

10 yil davomida u Angliya terma jamoasining asosiy oʻyinchisi boʻlgan, 2012-yilda irqchilikda ayblangani uchun uni tark etgan. Uning jamoasi aʼzosi sifatida u ikkita UEFA Yevropa chempionati (2004 va 2012) va FIFA Jahon chempionatilarida (2006 va 2010) qatnashgan. FIFA Jahon chempionati 2006ning ramziy terma jamoasiga kiritilgan yagona ingliz futbolchisiga aylandi. 2007-yilda u yangi "Wembley" stadionida milliy terma jamoa uchun gol urgan birinchi futbolchiga aylandi.

## Dastlabki yillar
Jon Terri sharqiy Londondagi Barking shahrida tugʻilgan va Eastbury shahridagi umumtaʼlim maktabida oʻqigan. Terri futbolchilik faoliyatini yakshanba kuni futbol ligasida qatnashadigan havaskorlar klubi boʻlgan Cenrabda boshladi. Bolaligida Jon yarim himoyachi sifatida oʻynadi, keyinchalik himoyachi sifatida qayta tayyorlandi.

## Klub karyerasi

### Chelsi
Terri 1998-yilning 28-oktabrida "Chelsea F. C."ning asosiy tarkibida "Aston Villa F. C." bilan oʻyinda oʻyinda maydonga tushdi. U oʻsha mavsumda asosiy tarkibda ilk bor maydonga tushdi, bu Angliya kubogining uchinchi bosqichida, „Chelsi“ „Oldxem Atletik“ni 2:0 hisobida magʻlub etganida sodir boʻldi. Keyinchalik u „Nottingem Forest“ ga ijaraga berildi va u yerda birinchi jamoada tajriba orttirdi.

Terri 2000/01-yilgi mavsumda „koʻklar“ning asosiy tarkibida muntazam oʻynay boshladi. U barcha musobaqalarda 26 oʻyinda maydonga tushdi va „Chelsi“ futbolchilari tomonidan yilning eng yaxshi futbolchisi deb topildi. Jon keyingi mavsumda rivojlanishda davom etdi va klubning asosiy himoyachisiga aylandi. Uning markaziy himoyadagi sherigi klub va Fransiya milliy futbol terma jamoasi sardori Marsel Desayli edi. 2001-yil 5-dekabrda „Charlton Atletik“ ga qarshi chempionat oʻyinida Jon birinchi marta sardorlik bogʻichini olib maydonga chiqdi. „Chelsi“ Angliya kubogi finaliga chiqdi va London derbisida raqiblari „Vest Xem“ va "Tottenham Hotspur FC"ni mos ravishda toʻrtinchi va oltinchi turlarda magʻlub etdi va yarim „Fulxem“ni magʻlub etdi. Oʻsha uchrashuvdagi yagona gol Jon Terri hisobiga yozildi. Sogʻligʻi tufayli u final uchrashuvida maydonga tusha olmadi, ammo ikkinchi boʻlimda maydonga tushdi. Biroq bu „Chelsi“ga yordam bermadi — "Arsenal F. C." ga 2:0 hisobida yutqazdi. 2003-04-yilgi mavsumda bosh murabbiy Klaudio Ranyeri Desailining tez-tez ishtirok etmasligi sababli Terrini jamoaga vitse-sardor etib tayinladi. Jon Uilyam Gallas bilan juftlikda himoya markazida oʻynadi.

Marsel Desayli jamoani tark etgach, „Chelsi“ning yangi bosh murabbiyi José Mourinho Terrini jamoa sardori etib tayinladi. 2004-05 yilgi mavsumda „Chelsi“ oʻsha paytdagi Premer-liga tarixidagi eng kam gol oʻtkazib yubordi va liga chempionligini qoʻlga kiritdi. Terri oʻsha mavsumda PFA tomonidan yilning eng yaxshi oʻyinchisi sovriniga sazovor boʻldi va barcha musobaqalarda sakkizta gol urdi, shu jumladan Chempionlar Ligasi 1/8 finalida "FC Barcelona" ga qarshi oʻyinda gʻolib. U Chempionlar ligasining eng yaxshi himoyachisi sifatida ham tan olingan. Sentyabr oyida Terri FIFPRO boʻyicha ramziy dunyo jamoasiga kirdi. Keyingi mavsumda „Chelsi“ oʻz chempionligini himoya qildi.

2006-yil 14-oktabrda „Reading (futbol klubi)“ ga qarshi oʻyinda Terri oʻyinning soʻnggi daqiqalarida darvozaga kirishga majbur boʻldi, oʻshanda „Chelsi“ ning ikkala darvozaboni Petr Čech va Karlo Kudichini oʻyin davomida jarohat olgan va London jamoasining oʻrinbosarlari qolmagan. „Chelsi“ bitta toʻp ustunligini saqlab qoldi va oʻyinda gʻalaba qozondi. 5-noyabr kuni „Tottenham Hotspur FC“ ga qarshi oʻyinda Terri karyerasida birinchi marta „Chelsi“ da maydondan chetlashtirildi Oʻyindan soʻng Terri oʻziga oʻyin hakami Grem, buning uchun futbol assotsiatsiyasi tomonidan 10 ming funt jarimaga tortildi. 2006/07-yilgi mavsumda Terri bel ogʻrigʻi tufayli bir nechta oʻyinlarni oʻtkazib yubordi. Ularda „Chelsi“ oltita toʻpni oʻtkazib yubordi. 28-dekabr kuni „Chelsi“ tomonidan chiqarilgan rasmiy press-relizda lomber intervertebral diskni olib tashlash boʻyicha operatsiya muvaffaqiyatli oʻtgani aytilgan. 2007-yilning 3-fevralida „Charlton Atletik“ ga qarshi oʻyinda maydonga birinchi marta chiqdi, Terri oʻyin Keyingi oʻyinda „Middlesbro“ ga qarshi oʻyinda Terri bir necha oy ichida birinchi marta boshlangʻich tarkibda maydonga chiqdi. UEFA Chempionlar Ligasining 1/8 oʻyinida „Portu“ bilan oʻtgan mehmon oʻyinida u yana jarohat oldi, bu safar toʻpiqlari va shifokorlarning prognozlariga koʻra, u liga Kubogining final oʻyinini oʻtkazib yuborishi kerak edi, ammo bu oʻyinda oʻzini tiklab, maydonga chiqishga muvaffaq boʻldi. Ikkinchi boʻlimda, Burchak toʻpini kirityotganda, u yiqilishda boshi bilan oʻynashga urinib, „Arsenal“ himoyachisi Abu Diabidan zarba oldi, u toʻpni oyogʻi bilan olib chiqmoqchi boʻlganida, tasodifan jonning yuziga urdi. U maydondan zambilda olib ketildi, ammo jarohat olgan himoyachi oʻsha kuni oʻz jamoasining gʻolib boʻlgan kubokni nishonlashiga qoʻshilib tiklandi (oʻyin natijasi 2:1). 2007-yil may oyida Terri Angliya Kubogining „Manchester Yunayted“ ga qarshi final oʻyinida ishtirok etdi, unda „koʻklar“ 1:0.

2006/07-yilgi mavsum boshlanishidan oldin Terri klub bilan yangi besh yillik shartnoma imzoladi. Ushbu shartnoma boʻyicha ish haqi haftasiga qariyb 135 ming funtni tashkil etdi, Shuning uchun Terri oʻsha paytda Premer-ligadagi eng koʻp maosh oladigan futbolchiga aylandi. 2007-yil 16-dekabrda „Arsenal“ bilan oʻynaganida, „Arsenal“ oʻyinchisi Emmanuel Eboué toʻpni olib chiqishga uringan Terrining oyogʻiga hujum qilib, jonning metatarsal suyagini. Jon uch oyga yaqin vaqtni oʻtkazib yuborishi kerak edi, ammo u fevral oyiga kelib oʻzini tiklashga muvaffaq boʻldi va „Chelsea“ magʻlubiyatga uchragan futbol ligasi Kubogining final oʻyinida maydonga chiqdi. 1:2. 11-may kuni Angliya chempionatining Bolton Uonderers bilan soʻnggi oʻyinida Terri oʻz jamoasining darvozaboni Petr Chex bilan toʻqnashib, tirsagini burishtirdi. Bu zarar uning UEFA Chempionlar Ligasi finalida „Manchester Yunayted“ ga qarshi oʻynashiga toʻsqinlik. Uchrashuvning taqdiri O‘yindan keyingi penaltilar seriyasida hal qilindi va Terri soʻnggi hal qiluvchi zarbani amalga oshirmadi. Taʼsir paytida uning qoʻllab-quvvatlovchi oyogʻi nam maysazorda „ketdi“. „Chelsi“ penaltilar seriyasida 6:5 hisobida magʻlubiyatga uchradi va Terri oʻyindan keyin koʻz yoshlarini ushlab turolmadi. 2008-yil avgust oyida UEFA Ligasining eng yaxshi himoyachisi deb topildi. 2008-yil sentyabr oyida Terri birinchi marta „Manchester City F.C.“ hujumchisi Jôustidan qoʻpollik qilganligi uchun toʻgʻridan-toʻgʻri qizil kartochka bilan maydondan chetlatilgan. Biroq, klub hakamning ushbu qarori ustidan shikoyat qildi va karta bekor qilindi.

2009-yilning yozida „Manchester Siti“ Terriga qiziqish bildirayotgani haqida maʼlumot paydo boʻldi, ammo „Chelsi“ bosh murabbiyi Carlo Ancelotti angliyalik himoyachi jamoada qolishiga ishontirdi. Avgust oyi oxirida Terri „Chelsi“ bilan shartnomasini 2014 yilgacha uzaytirdi . 2009/10-yilgi mavsum Terri uchun „Xall Siti“ ga qarshi chempionlik oʻyini bilan boshlandi, unda „koʻklar“ 2:1 hisobida gʻalaba qozonishdi. 2009-yil 8-noyabrda Terri „ Stamford Bridge“ „Manchester Yunayted“ga qarshi oʻyinda gol urdi va buning evaziga London jamoasi gʻalaba qozondi. 2010-yil 9-may kuni „Chelsi“ tarkibida „Uigan Atletik“ni 8:0 hisobida magʻlub etib, yana bir Premer-liga chempionligini qoʻlga kiritdi. Bir hafta oʻtgach, Terri Angliya kubogidagi toʻrtinchi medalini qoʻlga kiritdi va shu tariqa „Chelsi“ bilan " oltin dubl „ni yakunladi.

2011-yil 31-dekabrda “Aston Villa F. C." ga qarshi oʻyinda Terri „Chelsi“ sardori sifatida 400-marta sardorlik bogʻichini taqib maydonga tushdi. Shuningdek, bu mavsumda Terri mingdan ortiq uzatmani amalga oshirganlar orasida toʻp uzatishlar boʻyicha dunyoning kuchli uch oʻyinchisidan biriga aylandi. Uning aniqligi 91,6% ni tashkil etdi, bu koʻrsatkich boʻyicha ingliz himoyachisini faqat Xavi (93,0%) va Leon Britton (93,3%) ortda qoldirdi. 2012-yilning 24-aprelida Terri UEFA Chempionlar Ligasi 2011—2012 yarim finalida "FC Barcelona" futbolchisi Alexis Sánchezni turtib yuborgani uchun maydondan chetlatilgan edi. Shu sabab himoyachi „Bavariya“ ga qarshi kechgan UEFA Chempionlar Ligasi 2011-2012 Finalida ishtirok eta olmadi. Terri keyinchalik jamoadoshlari va muxlislarini tushkunlikka tushirgani uchun uzr soʻradi. Mavsumning soʻnggi oʻyinida „Blekbern Rovers“ ga qarshi oʻyinda Jon Angliya chempionatidagi oltinchi golini urdi va bu 2011/12-yilgi mavsumni himoyachining ushbu turnirdagi faoliyatidagi eng samaralisiga aylantirdi. Chempionlar ligasi finalidan chetlashtirilganiga qaramay, hujumchi Didier Drogba penaltilar seriyasida hal qiluvchi zarbani urganidan soʻng kubokni qoʻlga kiritish bayramida qatnashdi.

11-noyabr, birinchi oʻyinda Anton Ferdinand bilan boʻlgan voqea tufayli diskvalifikasiya qilingan "Liverpool F. C." ga qarshi oʻyinda Terri „Chelsi“ safidagi 50-golini urdi. Xuddi shu oʻyinning birinchi boʻlimi oxirida u jarohat oldi, ammo dastlabki tajribalarga qaramay, jiddiy emasligi maʼlum boʻldi. 2012-yil 7-dekabr kuni „Chelsi“ning yangi bosh murabbiyi Rafael Benites Terri jarohati tufayli 2012-yilgi klublar oʻrtasidagi jahon chempionatida ishtirok etmasligini tasdiqladi. 2013-yil 10-yanvarda Jon koʻk-anorranglilarning U21 yoshlar jamoasida bir yarim oʻynadi, yanvar oyining oxirida asosiy jamoaga qaytdi. 17-aprel kuni Terri 3:0 hisobida yakunlangan „Fulxem“ ga qarshi oʻyinda dubl qayd etdi. 2014-yilning 13-mayida u „Chelsi“ bilan shartnomasini bir yilga uzaytirdi .

2014-yil 18-oktyabrda „Kristal Pelas“ bilan oʻyinda Terri oʻz faoliyatida 500-marta „koʻklar“ sardori sifatida maydonga tushdi. 25-noyabr kuni Chempionlar ligasi doirasida "FC Schalke 04" ga qarshi oʻyinda u „Chelsi“ tarixidagi ushbu turnirdagi eng tezkor golni kiritib, oʻyin boshlanganidan 86 soniya oʻtib hisobni ochdi. 2015-yil 1-mart kuni „Tottenxem“ga qarshi boʻlib oʻtgan Liga kubogi finalida Terri yana gol urib, klubiga kubokni qoʻlga kiritishiga yordam berdi. Bu Terrining koʻk-anorranglilar libosidagi 17-mavsumi boʻldi. 26-mart kuni u yana bir bor „Chelsi“ bilan shartnomasini bir yilga uzaytirdi. Aprel oyida Jon Terri PFA ga koʻra „yil jamoasi“ ga kiritildi. 10-may kuni Terri „Liverpul“ga qarshi oʻyinda (1:1) oʻzining 39-golini urib, Devid unsvortni ortda qoldirib, Premer-liga tarixidagi eng koʻp maydonga tushgan himoyachiga .

2015-yilning 23-avgustida Terri besh yildan ortiq vaqt ichida birinchi marta qizil kartochka oldi. 2016-yilning 15-yanvarida Terri 3:3 hisobida yakunlangan "Everton F. C." bilan oʻyinda oʻzining ham, birovning ham gollarini urdi. Keyinchalik Terri klubdan shartnomasini uzaytirish boʻyicha taklif olmaganini va shu sababli uning amaldagi shartnomasi mavsum oxirida tugagach, klubni tark etishini eʼlon qildi. Biroq 2016-yilning 18-may kuni Jon klub bilan yangi bir yillik shartnoma imzoladi. Bundan 10 kun oldin Terri „Sanderlend“ ga qarshi oʻyin oʻtkazdi, bu uning koʻk-anorranglilar safidagi soʻnggi oʻyini hisoblangan.

Birinchi matbuot anjumanida „Chelsi“ning yangi bosh murabbiyi Antonio Conte Terrining klub sardori boʻlib qolishini tasdiqladi. 2017-yilning 8-yanvarida Angliya kubogi doirasida „Piterboro Yunayted“ ga qarshi oʻyinda u raqibga nisbatan qoʻpollik ishlatgani uchun toʻgʻridan-toʻgʻri qizil kartochka oldi. Aprel oyida Terri 2016-17-yilgi mavsum oxirida „Chelsi“ni tark etishini eʼlon qildi. 21-may kuni Terri „Chelsi“ safidagi 717-va soʻnggi oʻyinida „Sanderlend“ ustidan 5:1 hisobida gʻalaba qozondi va natijada „Chelsi“ Angliya chempioniga aylandi. Uchrashuvning oʻzida Jon 26-daqiqada maydonni tark etdi (bu u jamoada ishlatgan raqam edi), barcha jamoadoshlari bilan xayrlashib, sardorlik bogʻichini uning oʻrnini egallagan Gary Cahillga topshirdi. 2019-yil dekabr oyida Terri muxlislar fikricha „Chelsi“ning oʻn yillikning eng yaxshi futbolchilari ramziy terma jamoasiga kiritildi.

### Aston Villa

2017-yilning 3-iyulida Terri Chempionship klubi Aston Villa F.C.bilan bir yillik shartnoma imzoladi. Oʻtishdan soʻng u jamoa sardori etib tayinlandi. U 2017-yilning 5-avgust kuni Angliya chempionati doirasidagi „Xall Siti“ga qarshi oʻyinda yangi klubi safida debyut qilgan, oʻyin 1:1 hisobidagi durang bilan tugagan. Terri „Aston Villa“dagi birinchi va yagona golini 21-oktyabr kuni „Fulxem“ga qarshi oʻyinda kiritdi. 2018-yilning may oyida klub Premer-ligaga chiqa olmaganidan keyin Jon Aston Villani tark etdi. 2018-yilning sentabrida Terri Moskvaning "Spartak Moskva (futbol klubi)" klubida tibbiy koʻrikdan oʻtdi, ammo yakunda Rossiya klubi bilan shartnoma imzolashdan bosh tortdi. 2018-yilning 7-oktyabrida u futbolchilik faoliyatini yakunlaganini eʼlon qildi. 10-oktabrda u Aston Villa bosh murabbiyi Din Smitning yordamchisi etib tayinlandi.

## Milliy jamoadagi faoliyati
Terri Sven-Göran Eriksson qoʻl ostida Angliya milliy futbol terma jamoasidagi debyutini 2003-yilning iyun oyida Serbiya va Chernogoriyaga qarshi oʻyinda oʻtkazdi va oʻyin davomida zaxiradan maydonga tushdi. U birinchi marta asosiy tarkibda ikki oydan soʻng Xorvatiya milliy futbol terma jamoasiga qarshi oʻyinda maydonga tushdi. Keyinchalik u 2004-yilgi Yevropa chempionatida ishtirok etdi. Angliya terma jamoasi Xorvatiya va Shveysariya milliy futbol terma jamoasiga qarshi oʻyinlarda gʻalaba qozonib, guruhdan ikkinchi oʻrindan chiqishga muvaffaq boʻldi. Chorak finalda Angliya terma jamoasi Portugaliya milliy futbol terma jamoasini O‘yindan keyingi penaltilar seriyasida magʻlub eta olmadi. Jon uning zarbasini golga aylantirdi. 2005-yilda Polsha milliy futbol terma jamoasiga qarshi oʻyinda Terri birinchi marta Maykl OMichael Owenuenni almashtirgandan soʻng olgan Angliya terma jamoasi sardori bogʻichini oldi.

2006-yilgi jahon chempionati jamoasiga kiritilgan. 2006-yil 30 may kuni Vengriyaga qarshi Oʻrtoqlik uchrashuvida u Angliya terma jamoasi safida ilk golini urdi. Yamaykaga qarshi oʻrtoqlik oʻyinida olgan jarohatiga qaramay, terma jamoaning Paragvay bilan Jahon chempionatidagi birinchi oʻyinida, Angliya 1:0 hisobida gʻalaba qozongan. Navbatdagi Trinidad va Tobagoga qarshi oʻyinda Terri akrobatik zarba bilan toʻpni darvoza chizigʻidan olib tashladi. Portugaliyaga qarshi chorak final uchrashuvida Terri butun oʻyinni oʻtkazdi, biroq ingliz jamoasi O‘yindan keyingi penaltilar seriyasida magʻlub boʻldi. Turnir natijasida Terri oʻzining eng yaxshi futbolchilaridan iborat ramziy terma jamoaga kiritilgan yagona ingliz futbolchisiga aylandi.

2006-yil 10-avgustda Angliya terma jamoasini boshqargan Stiv Maklaren Terrini David Beckhamdan afzal koʻrgan holda sardor etib tayinladi. Terri terma jamoa sardori sifatidagi debyut oʻyinida -Gretsiya milliy futbol terma jamoasiga qarshi oʻyinda gol urdi. Bu Maklaren boshchiligidagi terma jamoaning uchrashuvdagi birinchi goli boʻldi. Biroq, Angliya terma jamoasi 2008-yilgi Yevropa chempionatiga chiqa olmadi — bu uning 1994-yildan beri Jahon va Yevropa chempionatlarining final turnirida ishtirok eta olmasligi edi. 2007-yil 1-iyunda Terri yangi Uembli stadionida gol urgan birinchi Angliya terma jamoasiga aylandi. Bu Braziliya milliy futbol terma jamoasi bilan 1:1 hisobida durang bilan yakunlangan oʻrtoqlik uchrashuvida yuz berdi.

U 2010-yilgi jahon chempionati saralash turnirida Angliya terma jamoasi sardori sifatida ham ishlagan. Terri sakkizta oʻyin oʻtkazib, bitta gol urishga muvaffaq boʻldi. 2009-yil sentyabr oyida Angliya Xorvatiyani 5:1 hisobida magʻlub etib, turnirga yoʻllanma oldi. 2010-yil 5-fevralda Terri shaxsiy hayoti bilan bogʻliq janjal tufayli terma jamoa sardorlik bogʻichidan mahrum qilingani maʼlum boʻldi. Uning oʻrnini bu rolda hamkasbi himoyachi Rio Ferdinand egalladi.

Angliya FIFA Jahon chempionati 2010ni AQSH va Jazoir milliy futbol terma jamoasiga qarshi ikkita durang bilan boshlagan, buning uchun ular ingliz Ommaviy axborot vositalarilari tomonidan tanqid qilingan. Jazoir bilan oʻyindan ikki kun oʻtib, Terri bergan intervyusida terma jamoa futbolchilari bosh murabbiy Fabio Kapelloning taktikasidan norozi ekanini aytdi. Biroz vaqt oʻtgach, italiyalik murabbiy Terrining OAVda oʻziga boʻlgan ishonchini shubha ostiga qoʻyib, „juda katta xato“ qilganini aytdi. Biroq bahsli startga qaramay, inglizlar Sloveniya termasiga qarshi uchinchi oʻyinda gʻalaba qozonib, guruhdan ikkinchi oʻrinda chiqib ketishga muvaffaq boʻldi. Germaniya milliy futbol terma jamoasiga qarshi 1/8 final oʻyinida inglizlar 1:4 hisobida magʻlub boʻlishdi va shu sababli turnirdagi ishtirokini yakunladi.

2011-yilning 12-martida Kapello jamoa sardori Rio Ferdinand va vitse-sardor Steven Gerrard yoʻqligi sababli sardorlik bogʻichini Terriga qaytarishga qaror qildi. 2012-yilning boshida Angliya futbol assotsiatsiyasi qarori bilan Terri „Kuinz Park Reynjers“ futbolchisi Anton Ferdinandga qarshi irqchilikka asoslangan gaplar aytgani uchun yana sardorlik bogʻichidan mahrum qilindi. Milliy terma jamoaning yangi bosh murabbiyi Roy Xojson Terrini UEFA Yevro 2012 tarkibiga kiritdi. Angliya terma jamoasi oʻz guruhida birinchi oʻrinni egallab, Shvetsiya va Ukrainaga qarshi oʻyinlarda gʻalaba qozondi, Fransiya milliy futbol terma jamoasi bilan oʻyinda ham durang oʻynadi. Ukrainaga qarshi oʻyinda Terri toʻp darvoza chizigʻini kesib oʻtganidan soʻng tepdi, ammo gol inobatga olinmadi. Bu voqea ushbu oʻyin hakamlari ishidan norozilikka sabab boʻldi. Chorak finalda Angliya terma jamoasi Italiya milliy futbol terma jamoasiga penaltilar seriyasida magʻlub boʻldi. Angliyalik himoyachi ushbu turnirdagi barcha toʻrtta oʻyinni almashtirmasdan oʻtkazdi. 2012-yilning sentabrida Jon Terri terma jamoadagi faoliyatini yakunlash haqidagi qarorini eʼlon qildi.

## Oʻyin uslubi
Jon Terrining oʻyin uslubi ESPN tomonidan „jamoaviy, bemaʼnilik“ deb taʼriflangan. U markaziy himoyachi sifatida oʻynagan, ammo yoshligida faoliyatini yarim himoyachi sifatida boshlagan. U baland boʻyliligi tufayli havoda muvaffaqiyatli oʻynadi va burchak zarbalari paytida raqib darvozasiga xavf tugʻdirdi. U faoliyati davomida 60 dan ortiq gol urgan. Jonning asosiy kamchiliklaridan biri past tezlik edi, u oʻyinni yaxshi oʻqish bilan qopladi. Maydonda u butun faoliyati davomida etakchilik fazilatlari bilan ajralib turdi. Faoliyatining eng yuqori choʻqqisida Terri oʻz avlodining eng yaxshilaridan biri, shuningdek, Angliya va Premer-liganing oʻz tarixidagi eng yaxshi himoyachilaridan biri sifatida tan olindi.

Faoliyati davomida u tez-tez sekin tezligini koʻrsatishga imkon bermagan himoyachi bilan birga boʻlgan 2011-yilda u mingdan ortiq uzatmani amalga oshirganlar orasidan toʻp uzatishlar boʻyicha dunyoning eng yaxshi uch oʻyinchisidan biriga aylandi. 91,6% ni tashkil etdi. Terri birinchi navbatda faqat oʻng oyogʻi bilan oʻynaganiga qaramay, u chap oyogʻi bilan oʻynashga qodirligi qayd etildi. U baʼzan uchta markaziy himoyachidan iborat tarkibda oʻynagan, asosan faoliyatining soʻnggi yillarida, „Chelsi“ni Antonio Conte boshqargan.

## Shahsiy hayot

2007-yilda Jon Toni Pulga turmushga chiqdi. Keyinchalik u ikki farzand tugʻdi, oʻgʻil Georgi va qizi Summer. Jonning akasi Pol shuningdek, Dagenham va Redbridge, Yeovil Town va Leyton Orient kabi klublarda oʻynagan professional futbolchi. Bolaligida Jon Manchester United F.C.ni qoʻllab-quvvatlagan. 2016-yilda u Leykozdan vafot etgan sakkiz yoshli "Chelsi muxlisining dafn marosimi uchun xarajatlarni toʻlagan. U suzish kostyumlari ishlab chiqaruvchi kompaniyaning hammuallifidir. Terri Pro Evolution Soccer oʻyinlar seriyasining bir nechta qismlarining yuzi.

## Janjallar

### Qonun bilan bogʻliq muammolar
2001-yil sentabr oyida Terri va uning baʼzi jamoadoshlari 11-sentabrdagi teraktlardan soʻng Xitrou aeroportidagi mehmonxonada amerikalik sayyohlarni mazax qilgani uchun jarimaga tortildi. 2002-yil yanvar oyida Jon Terri va uning bir qancha jamoadoshlari tungi klub qoʻriqchisi bilan mushtlashganlikda ayblandi. 2009-yilda ommaviy axborot vositalarida Jon goʻyoki pul evaziga „koʻk-anorranglilar“ning mashgʻulot maydonchasiga muxbir olib kirishini tashkil qilgani haqida maʼlumot paydo boʻldi. „Chelsi“ Terri bu voqeaga aloqador emasligiga ishonchi komil ekanligini taʼkidladi. .

### Nikohdan tashqari aloqalar haqidagi daʼvolar
2010-yilning qishida Terri oʻsha paytda jamoadoshi va milliy terma jamoa Ueyn Bridjning qiz doʻsti boʻlgan Vanessa Perronsel bilan munosabatda boʻlganligi haqida maʼlumot paydo boʻldi. Britaniya ommaviy axborot vositalari bu holatni batafsil yoritib berdi, *The Mail on Sunday* va *The News of World* gazetalari keyinchalik Vanessadan shaxsiy hayotining maxfiyligini buzgani uchun uzr soʻradi. Perronsel taqdim etilgan barcha maʼlumotlar haqiqatga toʻgʻri kelmaydi, deb daʼvo qildi. Bu holat Angliya terma jamoasining oʻsha paytdagi bosh murabbiyi Fabio Kapelloning 2010-yilning fevralida Terrini sardorlik bogʻichidan olib tashlashiga olib keldi. 2010-yilning 27-fevralida Terri voqea sodir boʻlganidan keyin birinchi marta „Manchester Siti“ oʻyinida Bridjga qarshi oʻynadi va oʻyindan oldin ikkinchisi Terrining qoʻlini siqishdan bosh tortdi. Bu voqeaga qaramay, u nikohini saqlab qoldi. 2018-yilda uning rafiqasi Jonni butunlay kechirganini aytdi.

### Irqchilik ayblovlari
2011-yil noyabr oyida Terri „Kuinz Park Reynjers“ ga qarshi oʻyinda Anton Ferdinandga nisbatan irqchi fikrlar bildirgani uchun politsiya tomonidan tergov qilindi. Buning isboti sifatida internetda tarqatilgan videorolik boʻldi. 2011-yil 25-noyabrda Terri politsiya tomonidan soʻroq qilindi. 2011-yil 21-dekabrda Crown Prokuratura xizmati futbolchiga qarshi ayblovlar qoʻydi. 2012-yilning 3-fevralida futbol assotsiatsiyasi Terrini ikkinchi marta Angliya terma jamoasi sardorligidan mahrum qildi.

2012-yil iyul oyida sud jarayoni boʻlib oʻtdi, unda Ferdinand ham, boshqa hech kim Terrining haqoratlarini eshitmagan, ammo futbolchining oʻzi irqchilikka asoslangan haqoratlarni qoʻllaganini tan olgan, bu ham lab oʻqish bilan tasdiqlangan. Jon ham bu soʻzlarni Sarkazmda ishlatganini daʼvo qildi. Sudya Terrining raqibini haqorat qilish niyatini tasdiqlovchi dalil topilmadi degan xulosaga keldi va shuning uchun u oqlandi. Xuddi shu iyul oyida Terriga futbol assotsiatsiyasi tomonidan xuddi shunday ayblovlar qoʻyilgan edi. Ingliz himoyachisi ular bilan rozi boʻlmadi va tinglov arafasida Angliya terma jamoasidan ketishini eʼlon qildi. 2012-yil 27-sentyabrda Terri aybdor deb topildi, buning uchun futbolchi toʻrtta oʻyinga diskvalifikatsiya va 220 ming funt jarimaga tortildi. 2012-yil oktyabr oyida Terri ushbu qaror va diskvalifikatsiya boʻyicha apellyatsiya bermadi. U oʻz soʻzlari uchun uzr soʻradi va irqchilik hayotning biron bir sohasida qabul qilinishi mumkin emasligini aytdi.

## Yutuqlar

### Jamoaviy
" **Chelsi** "

* Angliya chempioni (**5**): 2004/05, 2005/06, 2009/10, 2014/15, 2016/17
* Angliya kubogi gʻolibi (**5**): 2000, 2007, 2009, 2010, 2012
* Futbol Ligasi kubogi sohibi (**3**): 2005, 2007, 2015
* Angliya Superkubogi sohibi (**2**): 2005, 2009
* UEFA Chempionlar Ligasi gʻolibi: 2012
* UEFA Yevropa ligasi gʻolibi: 2013

### Shaxsiy

* „Chelsi“da yilning eng yaxshi yosh futbolchisi : 1998-yil
* „Chelsi“ning eng yaxshi futbolchisi (**2**): 2001, 2006
* Premer-ligada oyning eng yaxshi futbolchisi : 2005-yil yanvar
* PFA maʼlumotlariga koʻra „yil jamoasi“ aʼzosi (**4**): 2004, 2005, 2006, 2015
* UEFA yilning eng yaxshi jamoasi aʼzosi (**4**): 2005, 2007, 2008, 2009
* Alan Hardecker mukofoti (**2**): 2005, 2015
* Yevropa sport ommaviy axborot vositalariga koʻra yilning ramziy jamoasiga kiritilgan (**3**): 2004/05, 2008/09, 2009/10
* PFA tomonidan yilning eng yaxshi futbolchisi : 2005
* FIFPRO boʻyicha jahon jamoasiga kiritilgan (**5**): 2004/05, 2005/06, 2006/07, 2007/08, 2008/09
* UEFA yilning eng yaxshi himoyachisi (**3**): 2005, 2008, 2009
* Jahon chempionatining yulduzlar jamoasi aʼzosi : 2006
* Chelsi maxsus xizmatlari mukofoti (**2**): 2009, 2016
* Angliya Premer-ligasining Shon-sharaf zaliga kiritilgan: 2024

## Manbalar