Janubiy Koreya futbol bo‘yicha Jahon chempionatida

Janubiy Koreya milliy futbol terma jamoasi, futbol boʻyicha Jahon chempionatida hozirgacha o‘n bir marta ishtirok etgan bo‘lib, 1986-yildan 2022-yilgacha ketma-ket o‘nta marta qatnashdi. Jamoa o‘zining ilk Jahon chempionatidagi o‘yinlarini 1954-yilda o‘tkazgan, biroq guruh bosqichidagi ikkala bahsda ham mag‘lubiyatga uchrab, to‘rtinchi o‘rinni egallagan. Janubiy Koreaning Jahon chempionatlaridagi eng yaxshi natijasi — 2002-yilgi musobaqada qo‘lga kiritilgan to‘rtinchi o‘rin bo‘lib, mazkur turnirga Janubiy Koreya va Yaponiya birgalikda mezbonlik qilgan. O‘sha chempionatda Janubiy Koreya 1/8 finalda Italiyani, chorak finalda esa Ispaniyani mag‘lub etib, Yevropa va Amerika qit’alaridan tashqaridagi jamoalar orasida ilk bor yarim finalga chiqqan terma jamoa bo‘ldi.

## Musobaqalardagi natijalari

## Jamoa natijalari

### Umumiy maʼlumotlar

* Ilk bahs: Vengriyaga qarshi, 1954-yilgi Jahon chempionati, 1954-yil 17-iyun
* Eng yirik gʻalaba: 2:0, uch marotaba qayd etilgan:
** Polshaga qarshi, 2002-yilgi Jahon chempionati, 2002-yil 4-iyun
** Gretsiyaga qarshi, 2010-yilgi Jahon chempionati, 2010-yil 12-iyun
** Germaniyaga qarshi, 2018-yilgi Jahon chempionati, 2018-yil 27-iyun
* Eng yirik magʻlubiyat: 0:9, Vengriyaga qarshi, 1954-yilgi Jahon chempionati, 1954-yil 17-iyun

### Jahon rekordlari

; Eng tez oʻtkazilgan gol
: 11 sekund, Hakan Şükür (Turkiya), 
; Bir musobaqadagi eng koʻp oʻtkazilgan gollar
: 16, Hong Deok-young, 
; Bir musobaqadagi eng past gollar nisbati
: −16, 1954
; Eng katta farq bilan mag‘lubiyat
: 9, Vengriya, 9:0 Janubiy Koreya, 1954 (birgalikdagi rekord)
; Pley-off bosqichidagi eng katta sensatsiya (FIFA reytingiga koʻra)
: +34 ta oʻrin – Janubiy Koreya (40-oʻrin) 2:1 hisobida Italiya (6-oʻrin) ustidan, 2002
; Amaldagi chempion ustidan eng katta sensatsiya (FIFA reytingiga koʻra)
: +56 ta oʻrin – Janubiy Koreya (57-oʻrin) 2:0 hisobida Germaniya (1-oʻrin) ustidan, 
; Reyting yetakchisi ustidan eng katta sensatsiya (FIFA reytingiga koʻra)
: +56 ta oʻrin – Janubiy Koreya (57-oʻrin) 2:0 hisobida Germaniya (1-oʻrin) ustidan, 2018

## Jamoalararo natijalar

## Futbolchilar rekordlari

### Eng koʻp oʻyinlar

### Toʻpurarlar

## Mukofotlar
Janubiy Koreya Jahon chempionatida jamoaviy mukofotni qo‘lga kiritgan yagona Osiyo jamoasi hisoblanadi: 2002-yilda ular musobaqani to‘rtinchi o‘rin bilan yakunlaganidan so‘ng, „Eng tomoshabop jamoa“ (Most Entertaining Team) sifatida tanlangan. Shu yilning o‘zida, Hong Myung-bo va Yoo Sang-chul Yulduzlar jamoasiga kiritilgan. Janubiy Koreya, futbolchisi ushbu jamoaga kiritilgan yagona Osiyo jamoasi hisoblanadi. Shuningdek, Hong Myung-bo Bronza to‘p (Bronze Ball) mukofotiga sazovor bo‘lib, bu mukofotni olgan birinchi osiyolik futbolchi bo‘lgan.

## Qo‘shimcha ma’lumotlar

### 1954
Janubiy Koreya Jahon chempionatida ilk bor 1954-yilda ishtirok etgan va Osiyodan turnirga kirgan ikkinchi jamoa bo‘lgan (birinchisi Indoneziya). Saralash o‘yini 1954-yil mart oyida, Koreya urushi tugaganidan deyarli bir yil o‘tib o‘tkazilgan. Osiyo zonasi uchun faqat Janubiy Koreya va Yaponiya kurashgan, ammo koreyslar raqib va sobiq kolonizatorlariga viza bermagani sababli, ikkala saralash o‘yini ham Tokioda o‘tkazilgan. Butun tarkibi harbiy xizmatchilardan iborat bo‘lgan Janubiy Koreya jamoasi Yaponiya ustidan birinchi o‘yinda 5:1 hisobida g‘alaba qozonib, ikkinchi o‘yinda 2:2 durang o‘ynagan.

Janubiy Koreya Vengriya va Turkiyaga qarshi o‘yinlar o‘tkazib, mos ravishda 0:9 va 0:7 hisobida yutqazgan. Hong Deok-young esa bitta Jahon chempionatida eng ko‘p gol o‘tkazgan darvozabonga aylangan.

### 1986
Janubiy Koreya Osiyo saralashining birinchi bosqichida Malayziya va Nepalga qarshi o‘yinlar o‘tkazdi. Birinchi bosqichdagi guruh g‘oliblariga aylangan Janubiy Koreya, ikkinchi bosqichda Indoneziya, yakuniy bosqichida esa Yaponiya ustidan g‘alaba qozondi. Shu orqali ular Osiyo uchun ajratilgan ikkita yoʻllanmalardan birini qo‘lga kiritdi.

Jahon chempionatida Janubiy Koreya A guruhiga Argentina, Bolgariya va Italiya bilan joylashtirildi. Ularning birinchi o‘yini Argentina bilan bo‘lib, 3:1 hisobida yutqazildi; o‘yinda Diego Maradona muhim rol o‘ynadi. Shu o‘yinda Park Chang-sun Janubiy Koreyaning Jahon chempionatidagi ilk golini kiritdi. Ikkinchi o‘yinda Janubiy Koreya yomg‘ir ostida Bolgariya bilan 1:1 hisobida durang o‘ynadi, so‘nggi guruh o‘yinida esa amaldagi chempion — Italiyadan 3:2 hisobidagi mag‘lubiyatni qabul qilib oldi.

### 1990
Janubiy Koreya Osiyo saralash bosqichidan to‘qqiz g‘alaba va ikki durang bilan oʻtdi. Biroq, ular guruh bosqichidagi barcha — Belgiya, Ispaniya va Urugvayga qarshi bahslarda yutqazdi. Hwangbo Kwan Ispaniyaga qarshi oʻyinda uzoq masofadan urgan zarbasi bilan Janubiy Koreya uchun turnirdagi yagona golni kiritdi.

### 1994
Osiyoning yakuniy saralash bosqichidagi eng yaxshi ikki jamoa 1994-yilgi Jahon chempionatiga yo‘l olishi mumkin edi, ammo Janubiy Koreya Shimoliy Koreyaga qarshi oxirgi saralash o‘yini o‘tkazilishidan oldin Yaponiya va Saudiya Arabistonidan bir ochko ortda edi. Boshqa jamoalarning natijalarisiz Janubiy Koreya Jahon chempionatiga chiqolmas edi. Iroq hujumchisi Jaffar Omran Yaponiya bilan Qatar poytaxtida oʻtkazilgan o‘yinning so‘nggi soniyalarida gol kiritdi va o‘yin 2:2 hisobidagi durang bilan tugadi. Janubiy Koreya esa Shimoliy Koreyaga qarshi o‘yinda 3:0 hisobida g‘alaba qozonib, yakunda Yaponiya bilan bir xil ochko jamladi. Ammo Janubiy Koreya Yaponiyaga nisbatan yaxshiroq gollar nisbatiga egaligi sabab, Jahon chempionatiga yo‘l oldi, va bu natija Janubiy Koreyada „Doha mo‘jizasi“ deb nomlandi.

1994-yilgi Jahon chempionatida Janubiy Koreya Ispaniya va Boliviyaga qarshi teng natijali o‘yinlar o‘tkazdi, ammo Germaniyaga 3:2 hisobida magʻlub boʻlib, guruh bosqichida turnirdan chiqib ketdi.

### 1998
Janubiy Koreya jamoasining sobiq yulduzi Cha Bum-kun 1998-yilgi Jahon chempionatida jamoani boshqargan. Meksikaga qarshi birinchi o‘yinning birinchi bo‘limida, Ha Seok-ju jarima zarbasidan gol kiritdi, ammo uch daqiqa o‘tib, noto‘g‘ri toʻqnashuv tufayli maydondan chetlatildi. Ikkinchi bo‘limda Janubiy Koreya 1:0 hisobidagi ustunligini saqlay olmadi va Meksika uch gol urdi. Keyingi o‘yinda Niderlandiyaga 5:0 hisobida yutqazilganidan so‘ng, Cha Bum-kun iste’foga chiqdi. Uning o‘rnini yordamchi murabbiy Kim Pyung-seok egalladi va jamoa Belgiya bilan 1:1 hisobida durang o‘ynadi.

### 2002
Janubiy Koreya 2002-yilgi Jahon chempionatiga Yaponiya bilan birga mezbonlik qilgan. Gollandiyalik murabbiy Guus Hiddink va uning vatandoshi Pim Verbeek boshchiligidagi Janubiy Koreya jamoasi guruhdagi birinchi o‘yinda Polsha ustidan g‘alaba qozonib, Jahon chempionatidagi ilk g‘alabasini qo‘lga kiritdi. Keyingi o‘yinda ular Qo‘shma Shtatlar bilan 1:1 hisobida durang o‘ynadi, so‘nggi guruh o‘yinda esa Portugaliyani 1:0 hisobida mag‘lub etib, guruh g‘olibi sifatida pley-offga yo‘l oldi.

Nimchorak finalda Janubiy Koreya Italiyani qo‘shimcha vaqt yakunida 2:1 hisobida mag‘lub etdi, ammo o‘yinda Francesco Tottining ikkinchi sariq kartochkasi va Damiano Tommasiga nisbatan ofsayd kabi bahsli hakamlik qarorlari bo‘lgan. Janubiy Koreya chorak finalda Ispaniyani penaltilar seriyasida mag‘lub etdi. Biroq, ular yarim finalda Germaniyaga 1:0 hisobida mag‘lub bo‘lib, oldinga yurishi yakunlandi. Ular uchinchi o‘rin uchun o‘yinda Turkiyaga 3:2 hisobida yutqazib, turnirni to‘rtinchi o‘rin bilan yakunladi. Jamoa sardori Hong Myung-bo esa Bronza to‘p (Bronze Ball) mukofotiga sazovor bo‘ldi.

### 2006
Sobiq murabbiy Jo Bonfrère jamoani 2006-yilgi Jahon chempionatiga olib chiqdi, ammo Koreya futbol assotsiatsiyasi kutgan natijalarini ta’minlay olmadi. Bonfrèrening o‘rnini Dick Advocaat egallab, Jahon chempionatida ishtirok etdi, biroq Advocaat turnir boshlanishidan oldin sirli ravishda Rossiyaning Zenit klubi bilan shartnoma tuzganligi uchun tanqid qilindi.

Murabbiylar bilan bog‘liq bahslarga qaramay, Janubiy Koreya Togo ustidan 2:1 hisobida g‘alaba qozondi va yakunda finalga chiqqan Fransiya bilan 1:1 hisobida durang o‘ynadi. Biroq, oxirgi guruh o‘yinida Shveysariyadan 2:0 hisobidagi mag‘lubiyatni qabul qilib, guruh bosqichidayoq turnirni tark etdi.



### 2010

Koreya futbol assotsiatsiyasi 2007-yilgi AFC Osiyo Kubogi vaqtida Pim Verbeek ruhiy zo‘riqish tufayli iste’fo berganidan so‘ng, Huh Jung-mooni qayta murabbiy etib tayinladi. Huh boshchiligida Janubiy Koreya Osiyo saralashining yakuniy bosqichi guruhida to‘rtta g‘alaba va to‘rtta durang bilan mag‘lubiyatsiz holda g‘olibi bo‘lib, 2010-yilgi turnirga osonlik bilan yo‘l oldi. Saralash o‘yinlarida jamoaning hujumida Park Ji-sung, Park Chu-young, Lee Chung-yong va Ki Sung-yuenglar oʻynadi va ular jamoaning eng muhim to‘rtta futbolchisi sifatida baholangan.

Janubiy Koreya B guruhida to‘rt ochko bilan ikkinchi o‘rinni egallab, pley-off bosqichiga yo‘l oldi. Biroq, nimchorak finalda Urugvayga mag‘lub bo‘lib, turnirdan chiqarildi.



### 2014
Hong Myung-bo 2014-yilgi Jahon chempionatidan bir yil oldin terma jamoa murabbiy sifatida tayinlandi va qisqa vaqt ichida turnirga tayyorlanishi kerak edi. Uning boshchiligida 2012-yilgi yozgi Olimpiya o‘yinlarida bronza medalini qo‘lga kiritgan futbolchilar chaqirildi, ammo Jahon chempionatida ular kutilgan natijani ko‘rsata olmadi. Turnirdan qaytgach, Janubiy Koreyada ularga qarata yeot (an’anaviy koreys shirinligi bo‘lib, ba’zan haqorat ma’nosida ishlatiladi) otildi.

### 2018

2018-yilgi Jahon chempionati va 2019-yilgi AFC Osiyo Kubogi saralashi uchun birlashtirilgan o‘yinlarda Janubiy Koreya ikkinchi bosqichdagi barcha yetti o‘yinda gol o‘tkazmay g‘alaba qozondi. Biroq, saralashning uchinchi bosqichida Xitoy va Qatarga qarshi magʻlubiyatlarni ham o‘z ichiga olgan bir qator yomon natijalar ortidan murabbiy Uli Stielike iste’fo berishga majbur bo‘ldi va uning o‘rnini 23 yoshgacha bo‘lganlar jamoasi murabbiyi Shin Tae-yong egalladi. Shin Tae-yong boshchiligida jamoa Eron va O‘zbekiston bilan golsiz duranglar ortidan guruhda ikkinchi o‘rinni egallab, Jahon chempionatiga ketma-ket to‘qqizinchi marta yo‘l oldi. Saralashdan so‘ng Shin turli taktikalarning samaradorligini tezlik bilan sinab ko‘rishga kirishdi, ammo ko‘plab futbolchilarning jarohatlari tufayli rejasini amalga oshirishda qiyinchiliklarga duch keldi. Natijada, ularning ba’zilari jamoadan chiqarildi.

2018-yilgi Jahon chempionatida Janubiy Koreya birinchi o‘yinda Shvetsiyaga penalti sabab 1:0 hisobida mag‘lub bo‘ldi. Keyingi o‘yinda ular Meksikaga qarshi maydonga tushib, yana bir penalti evaziga 2:1 hisobida yutqazdi. Biroq, ketma-ket ikkita mag‘lubiyatga qaramay, Janubiy Koreya hali turnirdan chiqarilmadi. Oldinga o‘tish imkoniga ega bo‘lish uchun Janubiy Koreya so‘nggi guruh o‘yinida amaldagi chempion Germaniyani kamida ikki gol farqi bilan yutishi, Meksika esa o‘z so‘nggi guruh o‘yinida Shvetsiyani mag‘lub etishi kerak edi. Janubiy Koreya esa o‘z vazifasini bajardi va Germaniyani 2:0 hisobida mag‘lub etdi; gollarni Kim Young-gwon va Son Heung-min kiritdi. Shu tariqa Germaniya 80 yil ichida birinchi marta guruh bosqichda turnirdan chiqdi. Germaniya jamoasi 28 zarba (6 ta aniq zarba) amalga oshirgan bo‘lsa-da, darvozabon Jo Hyeon-woo boshchiligidagi Janubiy Koreya himoyasi gol o‘tkazmadi. Biroq, Meksika shu kuni Shvetsiyaga yutqazdi va shu sababli Janubiy Koreya guruh bosqichini uchinchi o‘rin bilan yakunladi. Janubiy Koreya Germaniyani magʻlub qilgani sabab Meksikani turnirni tark etishdan saqlab qoldi va meksikalik muxlislari koreyslarga minnatdorchiliklar bildirib, Janubiy Koreya elchixonasi oldida g‘alabani nishonlashdi. Ushbu o‘yin Janubiy Koreyada „Qozon mo‘jizasi“ deb ham ataladi, garchi jamoa turnirdan chiqib ketgan bo‘lsa ham.

### 2022
Janubiy Koreya jamoasi, murabbiy Paulo Bento va Angliya Premyer-ligasi oltin to‘pi sohibi Son Heung-min boshchiligida, Osiyo saralash bosqichining A guruhida ikkinchi o‘rin bilan Jahon chempionatiga yo‘l oldi. Guruh bosqichidagi birinchi o‘yinda Urugvay bilan golsiz durang qayd etildi, ikkinchi o‘yinda esa Gana koreyslarni tor-mor keltirdi. So‘nggi guruh o‘yinida Portugaliya Hwang Hee-channing so‘nggi daqiqalardagi goli bilan 2:1 hisobida mag‘lub etildi. Urugvay Gana ustidan 2:0 hisobida g‘alaba qozondi, Janubiy Koreyada gollar nisbati Urugvaynikidan koʻproq boʻlgani sababli, Koreya jamoasi 2010-yildan beri birinchi marta pley-offga yo‘l oldi. Nimchorak finalda jamoa Braziliyaga 4:1 hisobida yutqazib, turnirdan chiqib ketdi.

## Manbalar

## Havolalar
* Koreya futbol assotsiatsiyasining rasmiy vebsayti 
* Janubiy Koreya FIFA rasmiy vebsaytida