International MaxxPro

**Xalqaro MaxxPro** — bu Navistar International tomonidan ishlab chiqarilgan zirhli transport vositasi boʻlib, 2007-yilda Amerika Qoʻshma Shtatlari tomonidan Iroqdagi qoʻshinlarni shoshilinch qayta qurollantirish uchun qabul qilingan, AQSh qurolli kuchlarining barcha ilgʻor boʻlinmalarida HMMWV oʻrnini bosuvchi istiqbolli qurol sifatida qoʻllangan.

## Tarixi
2003-2007-yillarda Iroqda halok boʻlganlarning 63 foizi va yaralanganlarning 69 foizi qoʻlbola portlovchi qurilmalardan qurbon boʻlishgan. 2006-yilda Pentagon minalardan va pistirmadan oʻq otishdan himoyalangan zirhli transport vositalarini yaratish boʻyicha shoshilinch dasturni boshladi ( Minaga chidamli pistirmadan himoyalangan, MRAP). MRAP dasturi tartibsizlik va mablagʻlarni tarqatish uchun qattiq tanqid qilingan: 2007-yil mart-iyun oylarida shoshilinch tanlov va sinovdan soʻng bir vaqtning oʻzida beshta kompaniyaga turli xil dizayndagi minglab transport vositalariga buyurtmalar berildi — Force Protection Inc, BAE Systems, Stewart &amp;amp; Stivenson, General Dynamics va Navistar. Aslini olganda, Pentagon shoshilinch buyurtmani bajarish uchun barcha mavjud yetkazib beruvchilarni safarbar qilgan. Shu bilan birga, AQShdan Iroqqa zirhli mashinani havo orqali yetkazib berish 750 000 dollarga rejalashtirilgan — bu esa MaxxProʻning o‘zidan (548 000 dollar) ko‘proq degani.

2007-yil dekabr oyining oxirida Navistar 2,7 milliard dollarlik yoki umuman dasturning 40 foizini tashkil etadigan 4471 ta avtomobil yetkazib berish boʻyicha shartnomaga kelishgan. MaxxPro ning asosiy mijozi va MRAP dasturining menejeri AQSh dengiz piyodalari korpusi hisoblanadi. Bagʻdoddagi manbalar shartnomaning 7000 ta avtomobilgacha kengaytirilishi haqida xabar berishgan.

## Dizayn
Navistar, oʻz raqobatchilari kabi, 330 ot kuchiga ega toʻliq gʻildirakli umumiy maqsadli yuk mashinalari shassisiga (International WorkStar 7000) asoslangan dizaynni taqdim etgan. Shassisga 6 kishilik jangovar boʻlinma oʻrnatilgan, murvatlar bilan yigʻilgan va portlashni ekipajdan uzoqlashtirish uchun moʻljallangan V shaklidagi plastinka bilan pastdan himoyalangan. Taʼkidlanishicha, MaxxPro 7 kg trotilgacha boʻlgan mina portlashi paytida ekipajni himoya qila oladi. Avtomobilning umumiy ogʻirligi 14 tonnani tashkil etadi, shassining oʻzi zirhli emas. Shunga oʻxshash dizayn Germaniyaning Dingo ATF -da qoʻllanadi, u 2001-yilda Bundesver bilan xizmatga kirgan.

## Modernizatsiya jarayoni

* 2008-yil iyun oyida MaxxPro Plus varianti yaratilgan
* 2008-yil oxirida MaxxPro Dash varianti ishlab chiqilgan. 2010-yil 16-fevralda umumiy qiymati 752 million dollar bo‘lgan shartnoma imzolangan bo‘lib, unda mamlakat bo‘ylab o‘tish qobiliyatini yaxshilash maqsadida ishlab chiqarilgan 1050 dona MaxxPro Dash zirhli avtomashinalariga yangi mustaqil suspenziya o‘rnatish ko‘zda tutilgan
* MaxxPro zirhli transport vositalarini tankga qarshi granatalarning kümülatif granatalaridan himoya qilishni yaxshilash uchun panjarali antikumulyativ ekranlar toʻplamlari ishlab chiqildi. 2011-yil fevral oyida AQSh armiyasi qoʻmondonligi *Shimoliy Amerika QinetiQ* tomonidan ishlab chiqarilgan umumiy qiymati 40 million dollarga teng 829 ta *RPG Net* toʻplamiga buyurtma bergan.
* 2018-yil 20-avgust Breaking Defence nashrining xabar berishicha, AQSh armiyasi bir nechta Crev Duck mobil elektron urush tizimlarini oladi. Yangi Krev Dak majmuasini Maxpro bronetransportyoriga oʻrnatish, keyinchalik Koreya Respublikasi va Yevropaga yetkazib berishni rejalashtirgan.

## Operatsion davlatlar

*  — 155 dona Maxxpro yetkazib berildi
*  — Taxminan 60 ta MaxxPro Dash yetkazib berilgan
* Iroq — 30 dona
*  AQSh — 2633 ta MaxxPro Dash va 301 ta MaxxPro LWB
*  — 2011-yil yanvar oyida Afgʻonistondagi Vengriya kontingenti uchun 10 ta mashina AQShga topshirildi; 2013-yil sentyabr oyi oxirida Amerika Qoʻshma Shtatlaridan yana 12 dona qabul qilingan
*  − 11 dona MaxxPro
*  − 100 ta MaxxPro 
* Koreya − 10 dona MaxxPro
* Polsha — Afgʻonistondagi Polsha kontingenti uchun 30 ta mashina AQShga topshirilgan;
* Ruminiya — 2010-yil may-iyul oylarida Afgʻonistondagi Ruminiya kontingenti uchun 60 ta mashina AQShga topshirildi
*  — 15 ta MaxxPro Dash 
*  — 50 dona
*  — 42 ta MaxxPro 
* Estoniya — 2011-yil iyun oyida Afgʻonistondagi Estoniya kontingenti uchun 6 ta mashina AQShga berilgan
* Ukraina — 2022-yil avgust oyida bir qator transport vositalari AQShga Qurolli kuchlar uchun topshirilgan.

## Havolalar