open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Frances E. Allen

** Frances Elizabeth Allen ** yoki *Frances E. Allen* (1932-yil 4-avgustda tugʻilgan, Peru, New York, AQSH – 2020-yil 4-avgustda vafot etgan), amerikalik kompyuter olimi, A. M. Turing mukofoti (2006)ni yutgan *birinchi ayol* boʻlgan. Informatika sohasidagi eng yuqori mukofot, „Zamonaviy optimallash kompilyatorlari va avtomatik parallel bajarish uchun asos yaratgan, kompilyator texnikasini optimallashtirish nazariyasi va amaliyotiga qoʻshgan kashshof hissasi“ uchun taqdirlangan.

## Hayoti va ish faoliyati
Nyu-York shtatidagi fermada tugʻilib oʻsgan. U oilada olti farzandning eng kattasi edi. Uning otasi dehqon, onasi oʻqituvchi edi. Allen matematika boʻyicha bakalavr darajasini (1954) Albany shtat oʻqituvchilar kollejida (hozirgi Nyu-York shtat universiteti, Albany) va Michigan universitetida matematika boʻyicha magistr darajasini (1957) oldi. Oʻqishni tugatgandan soʻng koʻp oʻtmay Allen IBMning Tomas J. Uotson tadqiqot markaziga qoʻshildi va u yerda birinchi marta xodimlarga FORTRAN nomli yangi kompyuter dasturlash tilini oʻrgatish uchun ishga yoʻllandi. 1960-yillarda Allen IBM superkompyuterlari uchun kompilyatorlar ustida ishlagan, masalan, IBM 7030 (Stretch nomi bilan tanilgan) va IBM 7950 (Harvest nomi bilan tanilgan), ularni Los Alamos milliy laboratoriyasiga yetkazib berish uchun AQSh Milliy xavfsizlik agentligi buyurtma qilgan. Uning keyingi ishlarining aksariyati koʻp protsessorli tizimlar uchun samarali kompyuter dasturlashiga, ayniqsa 1980-yillarning boshida asos solgan Parallel TRANslation Group (PTRAN) bilan ishlashiga tegishli edi. U 1989-yilda IBM stipendiati unvoniga sazovor boʻlgan, birinchi ayol shunday mukofotlangan va IBM Texnologiya Akademiyasi prezidenti (1995). Allen 2002-yilda nafaqaga chiqdi. U Nyu-York universiteti kompyuter fanlari professori Jeykob T. Shvartsga turmushga chiqdi, ularning nikohi ajralish bilan yakunlandi.
2002-yildan beri nafaqada boʻlgan va Amerika sanʼat va fanlar akademiyasining aʼzosi edi.
U 2020-yil 4-avgustda 88 yoshga toʻlgan kuni vafot etdi.

## Mukofotlari
* IBM Fellow (1989, birinchi ayol mukofotlangan).
* Texnologiyadagi ayollar xalqaro shon-sharaf zaliga kiritilgan (1997).
* Ada Lavleys mukofoti , Kompyuter sohasidagi ayollar uyushmasi (2002).
* Turing mukofoti (2006) – „zamonaviy optimallashtirish kompilyatorlari va dasturlarni avtomatik parallellashtirish uchun asos boʻlgan kompyuter dasturlarini optimallashtirish nazariyasi va amaliyotiga qoʻshgan innovatsion hissasi uchun“.

Uning sharafiga IBM 2007-yilda IBM Ph. D. mukofotini taʼsis etdi.

## Manba
Hakodate

***Hakodate*** (函館市) (ilgari Hakodadi nomi bilan yozilgan) – Yaponiyaning Xokkaydo prefekturasidagi Oshima subprefekturasida joylashgan shahar va port. Oshima subprefekturasining poytaxti. 2011-yil 31-iyul holatiga koʻra, shaharning taxminiy aholisi 279,851 kishidan iborat. 143,221 xonadon mavjud. Aholi zichligi esa 1 km2 ga 412,83 kishi toʻgʻri keladi. Umumiy maydoni 677,77 kvadrat kilometr. Shahar Sapporo va Asahikavadan keyin Xokkaidodagi uchinchi oʻrinda turadi.

## Tarixi
Hakodate Yaponiyaning tashqi savdo uchun ochilgan ilk shaharlaridan biridir. Shaharning porti 1854-yilda Kanagava konvensiyasi natijasida tashqi savdo uchun ochildi va Yaponiya shimolidagi eng muhim portlardan biriga aylandi. Hakodate 1934-yilgi Buyuk Hakodate yongʻinidan oldin Xokkaydodagi eng katta shahar bo'lgan.
## Geografiyasi
Hakodate togʻi dastlab million yillar oldin vulqon otilishi natijasida hosil boʻlgan orol edi. Tomboloning (orolni materikka tutashtirib turuvchi tor qumloq yoʻlak) namunasi boʻlgan bu yer miloddan avvalgi 1000-yillikda shakllangan. Tombolo sobiq Hakodate orolini shimoldagi asosiy orol Xokkaydo bilan bogʻlaydi. Hakodate shahrining asosiy markaziy hududi tombolo qumlogʻi ustida joylashgan.

Hakodate Kameda yarim orolining markazida joylashgan. Shahar manzarasini Hakodate togʻi bezab turadi. Togʻ choʻqqisiga piyoda yoʻlakchasi, kanat yoki mashina orqali chiqish mumkin. Tashrif buyuruvchilar Hakodate togʻining choʻqqisiga sayohat avtobusi va/yoki toʻgʻridan-toʻgʻri JR Hakodate stantsiyasidan joʻnaydigan avtobusda borishlari mumkin. Hakodate togʻi dam olayotgan sigirga oʻxshagani sabab, mahalliy aholi tomonidan Gagyuzan (Sigir togʻi) deb ataladi.

Shaharda joylashgan sobiq Goryokaku qal’asi hozirda jamoat parki sifatida xizmat koʻrsatmoqda va Xokkaydoda hanami (sakura gulini tomosha qilish) uchun mashhur. 2006-yil aprel oyida parkda baland, oq Goryokaku minorasi qurilgan. Havo harakatini boshqarish minorasiga oʻxshab ketadigan inshootda parkni, ochiq kunlarda esa Tsugaru boʻgʻozi orqali Honshu orolini kuzatish imkonini taqdim etadi.

## Manbalar
Ruslan Ablayev

**Ruslan Zudiyevich Ablayev** (1972-yil 29-iyun Chkalovske Leninobod viloyati) – sovet va rossiyalik futbolchi. Darvozabon ampulasida oʻynagan. Oʻtkazilgan oʻyinlar soni boʻyicha „Lokomotiv“ klubi yetakchilaridan biri (320). 2010—2013-yillarda ushbu jamoaning murabbiylar shtabida ishlagan. Voronejning „Fakel“ yoshlar jamoasi darvozabonlar murabbiyi hisoblanadi.

## Faoliyati
Oʻzbekiston fubol maktabi tarbiyalanuvchisi. Ruslan 1988-yilda "Yangiyer" klubi tarkibida professional faoliyatini boshlagan.

1992-yilda Rossiya Premyer-ligasi ishtirok etgan Voronej Fakelning asosiy jamoasiga qoʻshilgan. 1992-yilgi mavsumda Ruslan jamoa tarkibida bitta oʻyin oʻtkazgan. 5-may kuni Vladikavkazning „Spartak“ jamoasi bilan uchrashuvda (1:2) 35 daqiqa oʻynagan. Uning jamoasi 8 va 19-daqiqalarda gol oʻtkazib yuborgan, shundan soʻng uning oʻrniga Aleksandr Filimonov maydonga tushgan.

1993-yilgi mavsumda jamoa birinchi ligaga tushib, Filimonov jamoadan ketganidan soʻng Ablayev „Fakel“ning asosiy tarkibida koʻproq maydonga tusha boshlagan. 1994-yilda u jamoa ikkinchi ligaga tushib ketganidan keyin ham klubda oʻynashni davom ettirgan. 1996-yilda Ablayev ikkinchi ligada oʻynagan „Lokomotiv Liski“ jamoasiga oʻtgan. 2002-yilda „Lokomotiv“ markaziy zonada soʻnggi 20-oʻrinni egallab , KFK oʻrtasida Rossiya chempionatiga tushib ketganidan soʻng, Ablayev klubni tark etgan.

2003-yilda u Severstal Cherepovets jamoasi bilan shartnoma imzolagan. Ikkinchi divizionda 7 ta va Rossiya kubogida 2 ta oʻyin oʻtkazgandan soʻng, Ruslan „Lokomotiv Liskin“ jamosiga qaytgan va u yerda 2007-yilda futbolchilik faoliyatini yakunlagan. Umuman olganda, Liski klubi tarkibida u professional chempionatlarda 320 ta oʻyin oʻtkazgan (bu koʻrsatkich boʻyicha Igor Pivin bilan birinchi oʻrinni egallagan), havaskorlar chempionatlarini hisobga olgan holda Ruslan jamoa tarkibida umumiy – 340 ta oʻyin oʻtkazgan.

2013-yil yanvar oyida u Fakel Voronej darvozabonlari murabbiyi boʻlgan.

## Manbalar

## Havolalar
*
Alireza Firouzja

**Alireza Firouzja** ( talaffuzi [æliːɾeˈzɑː fiːɾuːzˈdʒɑː]; 2003-yil 18-iyunda Eronda tugʻilgan) – fransuz shaxmat grossmeysteri. Firouzja FIDE reytingida 2800 dan oshgan eng yosh oʻyinchi boʻlib, Magnus Karlsen oʻrnatgan avvalgi yangildi.

Shaxmat vunderkindi boʻlgan Firouzja 12 yoshida shaxmat boʻyicha Eron chempionatida gʻolib chiqdi. 14 yoshida grossmeyster unvonini qoʻlga kiritdi. 16 yoshida Firouzja ikkinchi eng yosh 2700 reytingli oʻyinchi boʻldi. 2019-yilda boʻlib oʻtgan tezkor shaxmat boʻyicha jahon chempionatida kumush medalni qoʻlga kiritdi. 2021-yil noyabr oyida 18 yoshida u FIDE Grand turnirida gʻolib chiqdi va shaxmat boʻyicha Yevropa jamoaviy chempionatida shaxsiy natijalariga koʻra oltin medalni qoʻlga kiritdi. 2021-yilda blits shaxmat boʻyicha jahon chempionatida bronza medalini qoʻlga kiritdi. 2022-yilda Firouzja Grand Chess Tour gʻolibi boʻldi.

Firouzja 2019-yilda Eron shaxmat federatsiyasini mamlakatning isroillik shaxmatchilar bilan raqobatlashmaslik siyosati tufayli tark etgan edi. U 2021-yilning oʻrtalariga qadar FIDE bayrogʻi ostida oʻynadi. Keyinchalik Fransiya fuqaroligini oldi va oʻzi yashab kelgan Fransiyasharafini himoya qila boshladi.

## Bolaligi
Alireza 2003-yil 18-iyunda Eronning Babol shahrida tugʻilgan. Sakkiz yoshida shaxmat oʻynashni boshlagan. Uning 1998-yilda tugʻilgan Muhammadriza ismli akasi ham shaxmat bilan shugʻullanadi.

## Shaxmatdagi faoiliyati

### 2015  2017-yillar
Alireza 2015-yili Suwon shahrida oʻtkazilgan shaxmat boʻyicha yoshlar oʻrtasidagi Osiyo chempionatida 12 yoshgacha boʻlgan shaxmatchilar orasida oltin medalni qoʻlga kiritdi. Kattalar oʻrtasidagi turnirlarda Firouzjaning eng dastlabki muvaffaqiyatlaridan biri 2015-yilda Gruziyada boʻlib oʻtgan 10-Nana Aleksandriya kubogida boʻldi. 15 nafar grossmeyster ishtirok etgan kuchli turnirda Firouzja grossmeyster Vugar Rasulov ustidan gʻalaba qozondi. Bundan tashqari toʻrtta grossmeyster bilan toʻrtta durang qayd etgan holda 9 tur natijasiga koʻra 5 ochko yigʻdi. Oʻsha yili boʻlib oʻtgan eng kuchli ochiq turnir – **Qatar Masters 2015** musobaqasida qatnashdi. Turnirda grossmeysterlar Pavel Tregubov va Neelotpal Dasga qarshi gʻalabaga erishgan holda 4½/9 ball toʻpladi.

Oʻn ikki yoshida Firouzja 2016-yilgi Eron shaxmat chempionatida gʻolib boʻldi. 8/11 ball (+5−0=6) toʻplab, eng yaqin raqiblaridan anchagina farq bilan chempionlikni qoʻlga kiritdi.

Eron chempionatining yarim finaligacha boʻlgan ishtiroki, Qatar Masters va Eron chempionatlaridagi yuqori natijalar Firuzjaning 12 yosh 7 oyligida reytingini 2475 ga yetkazdi.

2016-yilning oxirida u Eron terma jamoasi safida Osiyo Millatlar Kubogida oʻynadi. 4-doskada oʻynagan Firouzja 5½/7 natijani qayd etdi. Oʻsha paytda dunyodagi eng yosh grossmeysteri Wei Yiga qarshi durang oʻynadi. Keyinchalik Firouzja baʼzi salbiy natijalarni boshdan kechirdi.

Firuzja 2019-yilda Fransiyaning Chartres shahriga koʻchib oʻtdi. 2021-yil iyul oyida Fransiya fuqaroligini oldi. U hozirda (2023-yil may oyi holatiga koʻra) Parijda moda dizayni boʻyicha tahsil oladi.

## Manbalar

## Havolalar

* 
* Alireza Firouzja player profile at Chess.com
* 
* Alireza Firouzja member profile at Lichess
* 
*
Yuriy Xriyenko

**Yuriy Volodimirovich Xriyenko** (1976-yil 8-noyabr, Ukraina) – ukrainalik nafaqadagi futbolchi, darvozabon pozitsiyasida oʻynagan.

## Biografiya
2008-yilda Oʻzbekistonning „AGMK“ jamoasi bilan shartnoma imzolagan. Yuriy 2010-yilgacha oʻzbek klubidaoʻynagan. Shu vaqt ichida Yuriy Xrienko Oʻzbekiston oliy ligasida 74 ta oʻyin oʻtkazgan. 2010-yilda aynan Oʻzbekiston jamoasida Yuriy professional futbolchi sifatidagi faoliyatini yakunlagan.

## Yutuqlar

*  **Cherkasy viloyati chempionat**
**  Chempion (1): 2012

*  **Cherkas viloyati kubogi**
**  Sohibi (1): 2012

## Havolalar

* 
* Yuriy Xriyenko ukr-football.org.ua saytida
* Yuriy Xriyenko Transfermarkt saytida
Muqaddas ruh

**Muqaddas ruh** — yahudiylik diniga koʻra Xudoning ilohiy kuchi, sifati hamda koinot yoki uning mavjudotlari ustidan taʼsiri nazarda tutiladigan diniy bir qarash. Bu qarash Nikeya xristianligida Muqaddas ruh Muqaddas uchlikning uchinchi shaxsi sifatida qabul qilingan. Islomda Muqaddas ruh ilohiy harakat yoki aloqa vositasi sifatida taʼriflanadi. Bahoiylik eʼtiqodiga koʻra Muqaddas ruhga Xudo va inson oʻrtasidagi vositachi, „Xudoning inoyati va uning zohiridan chiqadigan yorqin nurlar“i sifatida qaraladi.
## Dinlar bilan qiyosi
Ibroniy tilida yozilgan Injilda „Xudoning ruhi“ (*ruach elochim*) atamasi mavjud boʻlib, uni yahudiylar yagona Xudoning qudrati maʼnosida talqin qilishadi. Bu talqin Nikeya xristianlari tomonidan Muqaddas ruhni Muqaddas uchlikning bir shaxsi sifatida qabul qilish borasidagi qarashlaridan tubdan farq qiladi.

Xristianlik gʻoyasida yahudiylikka qaraganda koʻproq Muqaddas ruhning axloqiy jihati taʼkidlanadi, bu yahudiy diniy yozuvlarida nisbatan kechroq paydo boʻlgan Muqaddas ruh epitetida yaqqol namoyon boʻlgan.

Dinshunos Rudolf Bultmanning soʻzlariga koʻra, Muqaddas ruh gʻoyasini anglab olishning ikki xil usuli mavjud: „animistik“ va „dinamik“. Animistik tafakkurda u „mustaqil kuch, shaxsning kuchi boʻlib, u (…) odamning ichiga kirishi, uni egallab olishi, unga oʻz kuchini namoyon etishiga imkon berishi yoki uni kuchini namoyon etishiga majbur qilishi mumkin“. Dinamik tafakkurda esa u „insonni suyuqlik kabi toʻldiradigan shaxssiz kuch sifatida namoyon boʻladi“. Har ikkala fikr ham yahudiy va nasroniy kitoblarida uchraydi, lekin animistik fikr Eski Ahdga xos boʻlib, dinamik fikr esa Yangi Ahdda koʻproq uchraydi. Bu farq vaqtinchalik yoki doimiy bir tuhfa shaklida inʼom etiluvchi Muqaddas ruhga nisbat beriladi. Eski Ahd va yahudiy tafakkurida bu asosan muayyan vaziyat yoki vazifani nazarda tutgan holda vaqtinchalik berilsa, nasroniy tushunchada esa bu inʼom insonlarda doimiy ravishda mavjud boʻladi.

### Islom dinida
Islom dinida Muqaddas ruh (Arabic: روح القدس — *[[Ruh|Ruh]] al-Qudus*, „Muqaddas ruh“) tushunchasi Qurʼonda toʻrt marta tilga olingan boʻlib, unga nisbatan ilohiy harakat yoki aloqa vositasi sifatida qaraladi. Muqaddas ruhning musulmon dinidagi talqini odatda Eski va Yangi Ahdga asoslangan qarashlarga mos keladi. Ayrim hadislardagi rivoyatlarga asoslanib, baʼzi musulmonlar uni Jabroil farishtaga tenglashtiradilar. Ruh (ạlrwḥ al-Ruh, „muqaddas“ yoki „oliy“ sifatlarisiz) boshqa xususiyatlar qatorida, Xudo tomonidan yaratilgan ijodiy ruh sifatida tavsiflanadi. Bu ruh orqali Xudo Odam Atoga jon ato etgan va oʻz elchilari hamda paygʻambarlarini, jumladan, Iso va Ibrohimni turli yoʻllar bilan ilhomlantirgan. Qurʼonga koʻra, „Muqaddas uchlikka“ ishonish taʼqiqlangan va bu kufrga tenglashtiriladi. Xuddi shu taqiq Allohning ikkiligi haqidagi har qanday gʻoyaga ham taalluqlidir.

## Manbalar
Valeriy Dosenko

**Valeriy Anatolievich Dosenko** (; 1978-yil 23-dekabr, Ukraina SSR)&nbsp;— himoyachi va yarim himoyachi sifatida o'ynagan ukrainalik futbolchi. Avvalo, u Ukraina oliy ligasi Poltavaning “Vorskla” jamoasi va O‘zbekiston oliy divizioni “Mashal” klubi safidagi o‘yinlari bilan tanilgan.

## Klub faoliyati
Valeriy Dosenko futbol maydonlarida 1996-yilda Merefaning "Avangard" ikkinchi liga jamoasi tarkibida maydonga tusha boshladi. 1998-yilda futbolchi bir yil ichida ikkinchi ligada o'ynay boshlagan Xarkovning "Arsenal" havaskorlar klubiga qo'shildi, ammo Dosenko ikkinchi ligada o'ynamadi va Xarkovning farm klubida o'ynash bilan cheklandi. 2001—2002-yilgi mavsumda Valeriy Livanning "Al-Ahli" jamoasida o'ynagan. 2003-yilda Ukrainaga qaytgach, Dosenko ikkinchi liganing "Vuglyk" jamoasida o'ynadi. Futbolchi 2003—2004-yilgi mavsumni Ivano-Frankivskning "Spartak" birinchi liga jamoasi tarkibida o'tkazgan. Dotsenko 2004—2005-yilgi mavsumning boshida Ukraina oliy ligasi Poltavaning "Vorskla" jamoasi tarkibida o'tkazdi va 2005-yil boshida yana "Ug'lik" jamoasi tarkibida o'ynadi.

2005-yil o'rtalarida Valeriy yana Ivano-Frankivskning "Spartak" jamoasi o'yinchisiga aylandi, ammo 2006-yil boshida ukrainalik futbolchi O'zbekiston oliy divizioni "Mashal" klubiga o'tdi. Dosenko O‘zbekiston klubi 1 ta o‘yin o‘tkazib, Ukrainaga qaytib, Simferopolning “IgroServis” birinchi liga klubi futbolchisiga aylandi va 2007-yil boshida ikkinchi liganing “Gazovik-KHV” jamoasida o‘ynadi. 2007—2008-yilgi mavsumda futbolchi ikkinchi liganing Xmelnitskiyning "Podilliya" jamoasida, 2008—2009-yilgi mavsumda esa Vinnitsaning yana bir ikkinchi liga jamoasi "Niva" tarkibida o'ynagan. 2011-yilgacha Valeriy Xarkov viloyatining bir qator havaskor jamoalarida o'ynagan va futbol maydonlarida faoliyatini yakunlagach, Xarkovdagi futbol maktablarida murabbiy bo'lib ishlagan.

## Havolalar

* Valeriy Dosenko Footballfakts saytida
* Valeriy Dosenko UAF rasmiy saytida Ukrainadagi o'yinlar statistikasi
* Valeriy Dosenko allplayers.in.ua saytida
Barbara Liskov

**Barbara Jane Huberman** yoki **Barbara Liskov ** (1939-yil 7-noyabrda tugʻilgan, Los Angeles, Kaliforniya, AQSh), 2008-yilda A. M. Turing mukofoti, kompyuter fanlari boʻyicha eng yuqori mukofot hisoblanib, „kompyuter dasturlash tillarini loyihalashdagi kashshof ishi“ uchun taqdirlangan.

## Hayoti va ish faoliyati
U Kaliforniyada tugʻilgan, u yerda otasi va buvisi, Rossiya imperiyasidan muhojirlar Lev Guberman va Roza Margolis istiqomat qilishgan. 1961-yilda Berkli Kaliforniya universitetida matematika boʻyicha bakalavr darajasini olganidan soʻng, Liskov Massachusettsda dastlab Mitre korporatsiyasida, keyin Harvard universitetida kompyuter dasturchisi boʻlib ishladi. Liskov, 1963-yilda Kaliforniyaga qaytib keldi va u yerda Jon Makkartining assistenti boʻldi va Stenford universitetida uning sunʼiy intellekt loyihalari ustida ishladi. Liskov, Stenfordda magistr (1965) va doktorlik (1968) darajasini oldi.

Stenfordni tugatgandan soʻng, Liskov Massachusetts texnologiya instituti (MIT) fakultetiga qoʻshilishdan oldin Mitre korporatsiyasiga (1968-72) qaytib keldi va u yerda NEC dasturiy fanlar va muhandislik professori (1986-97) yaʼni Ford professori boʻldi. Hamda yana muhandislik (1997) va MIT instituti professori (2008) boʻldi.

Liskovning nashrlari MIT kompyuter fanlari boʻlimidan Jon V. Guttag bilan hamkorlikda dastur ishlab chiqishda abstraktsiya va spetsifikatsiya (1986) va Java'da dastur ishlab chiqish: Abstraktsiya, spetsifikatsiya va ob’ektga yoʻnaltirilgan dizayn (2001) ni oʻz ichiga oladi.

Liskov har doim talaba qizlarni qoʻllab-quvvatlagan va qoʻllab-quvvatlagan va kompyuter fanini, ayniqsa ayollar uchun doʻstona sohaga aylantirishga qaratilgan. Liskov koʻproq ayollar va kichik professor-oʻqituvchilarni jalb qilish orqali ularga oʻz martabalarini qurish va yanada yuksalishda yordam beradi. Bugungi MIT 1970-yillarning boshlarida oʻz faoliyatini boshlagan joydan tubdan farq qiladi. Oʻsha paytda fakultetda faqat kichik bir guruh ayol xodimlar ishlagan.

1970-yilda turmushga chiqqan uni eri Neytan Artur Liskov va 1975-yilda tugʻilgan oʻgʻli Musa Liskov ham kompyuter olimlaridan.

## Mukofotlari
* 2004-yil – Jon fon Neyman medali
* 2005-yil – ETH Zurichning faxriy doktori
* 2008-yil – Tyuring mukofoti " dasturlash tillari va tizimlarini loyihalashning amaliy va nazariy asoslariga qoʻshgan hissasi uchun, xususan, xatolarga chidamlilik, maʼlumotlarni abstraktsiya qilish va taqsimlangan hisoblash sohasidagi tadqiqotlar. "
* 2013-yil – Garold Pender mukofoti
* 2018-yil – Kompyuter texnologiyalari kashshofi

## Manba
Uğur Şahin

**Uğur Şahin** (1965-yil 19-sentyabrda Turkiyaning Hatay viloyatida tugʻilgan) – Asl kelib chiqishi turk boʻlgan germaniyalik immunolog, onkolog, akademik, olim va tadbirkor. Maynsda joylashgan BioNTech biotexnologiya kompaniyasi asoschisi va bosh direktori boʻlgan Shahin, shuningdek, Maynsdagi Yoxannes Gutenberg universiteti tibbiyot markazida oʻqituvchi boʻlib ishlaydi.
Shahin va uning rafiqasi Oʻzlem Tureji 2019-yilda Xitoyning Vuxan shahrida paydo boʻlgan koronavirus epidemiyasining sababi boʻlgan SARS-CoV-2 ga qarshi Pfizer-BioNTech COVID-19 vaktsinasining ishlab chiqilishi haqidagi xabardan soʻng xalqaro ommaviy axborot vositalarining diqqat markazida boʻldi. Bozor qiymati 87 milliard dollar boʻlgan BioNTech kompaniyasi egasi Ugʻur Shahin, Özlem Tureji bilan birga Germaniyaning eng boy 10 kishisi orasida 8-oʻrinni egalladi. U Pandemiya davrida Bloomberg Business'ning „Dunyoning eng boy 500 kishisi“ roʻyxatida 15,3 milliard dollarlik shaxsiy boyligi bilan 137-oʻringa koʻtarilgan.

## Ilk yillar va taʼlim

**Ugʻur Shahin** 1965- yil 19-sentabrda Hatayning İskenderun tumanida tugʻilgan. Toʻrt yoshida u onasi bilan Germaniyaning Kyoln shahriga koʻchib keldi. Oʻsha paytlarda uning otasi Ford Motor Company zavodida ishlar edi. Oʻrta maktabda taʼlim olgandan soʻng, u 1984 yilda Kyoln universitetining tibbiyot fakultetida tibbiyot yoʻnalishida oʻqishni boshladi va 1992 yilda tugatdi. 1993-yilda u oʻsha universitetda Maykl Pfreundschux rahbarligida oʻsimta hujayralarida immunoterapiya boʻyicha ishi uchun doktorlik darajasini oldi. U 2006-yilda Mayns universiteti professori unvonini oldi.
## Karyera
Shahin 20 yoshida talabalik davrida laboratoriyada ishlay boshlagan. 1990-yillarning boshida u Kyoln universitetining leykemiya boʻlimida ichki kasalliklar va gematologiya – onkologiya shifokori, keyin esa Saarland universitetida sakkiz yil ishlagan. U oʻz ishida immunolog rafiqasi Oʻzlem Tureji bilan tez-tez hamkorlik qildi va 2001 yilda saratonga qarshi monoklonal antikorlarni ishlab chiqish uchun Ganymed kompaniyasiga asos soldi. Shahin TRON biofarmatsevtika tadqiqot tashkilotining asoschisi va aktsiyadori hamdir. Bu tashkilotning vazifasi saraton va boshqa jiddiy kasalliklarni davolash uchun yangi tashxislar va dori-darmonlarni topish va doktorantlarga tadqiqot va ishlanmalar uchun ilmiy maslahat berishdir.
## Mukofotlari
* 2006 va 2010 yillarda Germaniya Federal Taʼlim va Tadqiqot Vazirligi tomonidan „GO-Bio Award“ mukofoti berildi.

* Shahin va uning rafiqasi Aydin Dog'an jamg'armasi tomonidan 2021 Aydin Dogʻan mukofotiga loyiq deb topildi.
## Shaxsiy hayoti
Universitetda oʻqiyotganda Istanbuldan Germaniyaga koʻchib kelgan shifokorning qizi Oʻzlem Tureji bilan tanishdi. 2002-yilda ular turmush qurishdi. Uni 2023 yilda Time jurnali Oʻzlem Tureji bilan birgalikda dunyoning eng nufuzli 100 kishisi roʻyxatiga kiritilgan.Toʻrt yil oʻtgach, ularning qizi tugʻildi. Shahin nemis, turk va ingliz tillarida ham bemalol gapira oladi.
## Havolalar

## Manbalar
Levon Melkumov

**Levon Nikolayevich Melkumov** – sovet iqtisodchisi, davlat va siyosiy arbobi.

## Hayoti
Levon Melkumov 1924-yilda Samarqandda tugʻilgan. 1944-yildan KPSS aʼzosi.

Levon Ulugʻ Vatan urushi yillarida Janubiy Ural harbiy okrugida xizmatda boʻlgan. 1945-yil mart-noyabr oylarida Volga harbiy okrugi Saratov harbiy-siyosiy kolleji oʻquv vzvod komandirining yordamchisi boʻlgan.

1945-yil noyabr oyida harbiy xizmatdan ozod etildi, Samarqand qishloq xoʻjaligi institutining rejalashtirish-iqtisod fakultetiga oʻqishga kirdi. 1946-yildan Samarqanddagi Oʻzbekiston xalq xoʻjaligi instituti komsomol qoʻmitasining doimiy kotibi etib saylandi.

1949-yil iyuldan 1950-yil aprelgacha Oʻzbekiston LKSM Samarqand viloyat qoʻmitasi kadrlar boʻlimi kotibi.

1950-yil apreldan 1952-yil iyulgacha SSSR MGB Oliy maktabida tahsil oldi. 1946-yilda iqtisodiy, ijtimoiy va siyosiy ishlarda faol boʻlgan. 1946—1991-yillarda Samarqand komsomol qoʻmitasi kotibi, Oʻzbekiston komsomolining Samarqand viloyat qoʻmitasining kadrlar boʻyicha kotibi, Oʻzbekiston SSR Vazirlar Soveti huzuridagi MGB–KGB 2-boʻlimining turli boʻlimlari boshligʻi, boshliq oʻrinbosari, Oʻzbekiston SSR Vazirlar Kengashi huzuridagi Oʻzbekiston SSR Vazirlar Kengashi huzuridagi KGBning Samarqand viloyati boʻyicha boshqarmasi boshliq oʻrinbosari lavozimlarida ishlagan. Shuningdek, Oʻzbekiston SSR Vazirlar Soveti huzuridagi KGB 2-boshqarmasi boshligʻi, Oʻzbekiston SSR Vazirlar Soveti huzuridagi KGB 2-boshqarmasi boshligʻi, Oʻzbekiston SSR Vazirlar Soveti huzuridagi KGB raisining oʻrinbosari, 1-oʻrinbosari, Oʻzbekiston SSR Vazirlar Soveti huzuridagi KGB raisi, SSSR Gidrometeorologiya va atrof-muhitni nazorat qilish davlat qoʻmitasi raisining maslahatchisi.

SSSR Oliy Kengashining 10-chaqiriq deputati etib saylangan.

Levon Melkumov umrining oxirida Moskvada yashagan. 2006-yil 17-dekabrda vafot etgan.

## Manbalar

## Tashqi havolalar
* Melkumov
Eyler Venn diagrammasi

Eyler Venn diagrammasi (Venn diagrammasi  ) – (, ) toʻplamlar va ularning munosabatlarini tasvirlashning diagrammatik vositasidir. Odatda Eyler diagrammasi doiralar bilan tasvirlanadi. Eyler tomonidan ixtiro qilingan. Matematika, mantiq, menejment va boshqa amaliy sohalarda qoʻllanadi.
„Euler diagrammasi“ dan birinchi marta foydalanish odatda shveytsariyalik matematik Leonhard Eyler (1707-1783) bilan bogʻliq. Qoʻshma Shtatlarda Venn va Eyler diagrammalari 1960-yillarning yangi matematik harakatining bir qismi sifatida toʻplamlar nazariyasi boʻyicha koʻrsatmalarning bir qismi sifatida kiritilgan . Oʻshandan beri ular oʻqish kabi boshqa oʻquv dasturlari, shuningdek, tashkilotlar va korxonalar tomonidan ham qabul qilingan.

## Koʻrinishi

Eyler diagrammasi ikki oʻlchovli tekislikdagi oddiy yopiq shakllardan iborat boʻlib, ularning har biri toʻplam yoki toifani tasvirlaydi. Bu shakllarning bir-biriga mos kelishi toʻplamlar orasidagi munosabatlarni koʻrsatadi. Har bir egri chiziq tekislikni ikkita mintaqaga yoki „zonalar“ ga ajratadi.

## Toʻplamlarning kesishishi

 Bir-birining ustiga chiqadigan ikkita egri chiziq kesishgan, umumiy elementlarga ega boʻlgan toʻplamlarni ifodalaydi(C, B); ikkala egri chiziq ichidagi zona (A) ikkala toʻplam uchun umumiy elementlar toʻplamini ifodalaydi (toʻplamlarning kesishishi).

## Toʻplamlarning kesishmasligi

 Bir-biriga mos kelmaydigan egri chiziqlar umumiy elementlarga ega boʻlmagan toʻplamlar.

## Toʻplamlarning ichidagi toʻplam

 Toʻliq boshqasining ichki qismidagi egri chiziq uning pastki toʻplamidir.

## Eyler va Venn diagrammalari farqi

Eyler va Venn diagrammalari o'rtasidagi farqni quyidagi misolda ko'rish mumkin.

Uchta to'plamni olingan:
* A = \{1,\, 2,\, 5\}
* B = \{1,\, 6\}
* C = \{4,\, 7\}

Diagramasi

File:3-set Euler diagram.svg|Eyler diagramma
File:3-set Venn diagram.svg|Venn diagramma


Venn diagrammasi uning n ta egri chizig'i orasidagi barcha 2n mantiqiy mumkin bo'lgan o'zaro bog'lanish zonalarini o'z ichiga olishi kerak, bu uning tarkibiy to'plamlarini kiritish/tashqariga chiqarishning barcha kombinatsiyalarini ifodalaydi. To'plamga kirmaydigan hududlar Eyler diagrammalaridan farqli o'laroq qora rangda ko'rsatilgan.

## Yana qarang

* Venn diagramasi
* Diagramma
* To'plam
* Eyler diagrammasi(eng)
* Venn diagrammasi(eng)

## Manbalar
Varshava texnologiya universiteti

**Varshava texnologiya universiteti -** Polsha va Markaziy Yevropadagi eng yirik va yetakchi oliygohlardan biri hisoblanadi. U yerda koʻplab oʻqitish boʻlimlari mavjud boʻlib, jami 357 nafar professor-oʻqituvchilar ishlaydi.  2011-yil holatiga koʻra umumiy talabalar soni 36,156 nafarni tashkil etadi.  Fan va texnikaning deyarli barcha sohalarini qamrab oluvchi 19 fakultet (boʻlim) mavjud. Ularning deyarli barchasi Varshava shahrida joylashgan.

Har yili 5000 ga yaqin bitiruvchi talabalar ushbu universitetni tamomlaydi.

Varshava Texnologiya Universitetining kelib chiqishi 1826-yilda Varshava Texnologiya Institutida muhandislik taʼlimi qoʻshilgan paytdan boshlanadi.

## Taniqli bitiruvchilar

* Tomas Baginski (1976-yilda tugʻilgan) – rassom, animator va rejisyor
* Ryszard Bartel (1897–1982) – muhandis
* Mieczysław G. Bekker (1905–1989) – muhandis va olim
* Antoni Bohdzievich (1906-1970) – ssenariy muallifi va rejissyor
* Joanna Chmielewska (1932-2013) – yozuvchi va ssenariy muallifi
* Zofiya Garlińska-Hansen (1924–2013) – arxitektor
* Patrisiya Kazadi (1988-yilda tugʻilgan) – aktrisa, qoʻshiqchi va raqqosa
* Vadim Komkov (1919–2008) – matematik
* Alfred Korzybski (1879-1950) – muhandis, matematik va faylasuf
* Bohdan Kulakowski (1942-2006) – muhandis-mexanik, Pensilvaniya universiteti professori
* Stefan Kurilovich (1949–2011) – meʼmor va arxitektura professori 
* Yan Lenica (1928-2001) – grafik dizayner va karikaturachi
* Genrik Magnuski (1909–1978) – telekommunikatsiya muhandisi
* Myron Mathisson (1897-1940) – nazariy fizik
* Zbignev Mixalevich – kompyuter olimi, tadbirkor
* Vitold Nazarevich (1954-yilda tugʻilgan) – yadro fizigi
* Genrik Orfinger (1951-yilda tugʻilgan) – tadbirkor
* Valdemar Pavlak (1959-yilda tugʻilgan) – siyosatchi, Polshaning sobiq bosh vaziri
* Przemyslav Prusinkevich – kompyuter olimi
* Anjey Piotr Ruschiński (1951-yilda tugʻilgan) – amaliy matematik
* Maciej Metyu Shimanski (1926-2015) – Kanadadagi meʼmor
* Anjey Tomashevski (1934-2010) – sanʼat va madaniyat tarixchisi
* Anjey Trautman (1933-yilda tugʻilgan) – matematik va fizik
* Marian Valentinovich (1896-1967) – meʼmor va grafik dizayner
* Stanislav Vigura (1903-1933) – samolyot konstruktori va uchuvchisi
* Tomaş Viktorovski (1981-yilda tugʻilgan) – tennis murabbiyi 
* Zbignev Zapasevich (1934-2009) – aktyor, teatr rejissyori va pedagog
* Jozef Zavadzki (1886–1951) – fizik kimyogar
Davron Iskandarov

**Davron Iskandarov** (1905-yil, Samarqand – 1938-yil, Toshkent) – 1905-yilda Samarqand okrugining Dargʻom tumanidagi Madorif qishlogʻida tugʻilgan. Otasi ishchi boʻlib, Samarqanddagi gʻisht zavodida ishlagan. 1924-yilda vafot qilgan. Davron Iskandarov 1915-yilgacha otasi qoʻlida boʻlgan boʻlsa, 1915—1918-yillarda oʻz qishlogʻidagi boylarning qoʻlida choʻponlik qilgan. 1918-yildan 1921-yilgacha Samarqand shahridagi gʻisht zavodida ishlagan. 1921—1924-yillarda ustaga shogird tushib, ustaxonada faoliyat yuritadi. 1924-yilda kommunistik partiyaga nomzod sifatida qabul qilinadi. 1925-yilda partiya safiga toʻliq aʼzo boʻlib kiradi. 1924—1925-yillarda Samarqand shahridagi okrug sovet partiya maktabida oʻqigan. 1925-yil mayidan 1926-yilgacha Dargʻom tumanida partiya tashkilotchisi boʻlib ishlagan.

1928-yilga kelib Oʻz VKP (b) ning Oqdaryo partiya komiteti kotibi etib tayinlanadi. Oqdaryoda 1929-yilga qadar ishlaydi. 1929—1930-yillarda Oʻz VKP (b) Ikromov raykomi kotibi vazifasida faoliyat yuritadi. 1930-yilga kelib okruglar tugatiladi. Natijada Oʻz VKP (b) Samarqand okrugining partiya qo'mitasi kotibi Byurosi a'zosi va Tashkiliy bo'limda mudir sifatida faoliyat ko'rsatadi. 

1931-yilning avgustida Oʻrta Osiyo marksizm-leninizm institutida tahsil olish uchun Toshkentga yuboriladi. 1933-yildan boshlab shu institutning partiya tashkilotida kotib boʻlib ishlaydi. Partiyaning 6-qurultoyida Oʻz VKP (b) Markaziy Komitetiga va 5-sovetlar syezdida OʻzSSR Markaziy Ijroiya qoʻmitasi aʼzoligiga saylanadi.

Oʻzbek, rus, tojik tillarini mukammal bilgan. Paxta chopigʻini kechiktirgani va ziyofatda qatnashgani uchun hayfsan olgan.

1938-yil 5-oktyabrda SSSR Oliy sudi Harbiy kollegiyasi sayyor sessiyasining sud majlisida oʻlimga hukm qilinadi va oʻsha kuni otib tashlanadi. Keyinchalik aybsizligi isbotlangan.

## Manbalar
Mambeyev Saduakas

**Mambeyev Saduakas** (1898-yil, Sirdaryo viloyati, Rossiya imperiyasi – 1958-yil Krasnoyarsk oʻlkasi, SSSR) – 1-darajali harbiy huquqshunos, 1925-1927-yillarda Qozogʻiston SSR adliya komissari va prokurori.

## Biografiyasi
Mambeyev Saduakas 1898-yil Rossiya imperiyasiga qarashli boʻlgan Sirdaryo viloyatida tugʻilgan. 1914-yil rus-qozoq oʻrta taʼlim maktabini bitirib, 1918-yilda Toshkentda bir yil malakasini oshirgan. 1920-yil Sovet Ittifoqi kommunistik partiyasiga aʼzo boʻlgan. Bundan soʻng, Turkiston xalq komissarligi siyosiy komissari etib tayinlangan. Xuddi shu yili, Ishchi-dehqonlar Qizil Armiyasi safiga chaqirilgan hamda Turkiston harbiy komissari sifatida ish boshlagan. Mambeev Saduakas 1922-yilda Toshkent okrugi prokurori yordamchisi lavozimiga tayinlangan. 1923-yili u Moskva shahrida prokurorlik boʻyicha malakasini oshirgan. Moskvadan qaytganidan soʻng, Saduakas Mambeev Jetisuv viloyati prokurori etib tayinlandi. 1925-yil Qozogʻiston Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasi qayta tashkil qilingach, Saduakas Mambeev Qozogʻiston SSR adliya komissari etib tayinlandi. 1931-yil Qozogʻiston SSR chegara qoʻshinlari harbiy komissari sifatida ishladi. 1935-yildan 1938-yil 4-fevralgacha Oʻrta Osiyo prokurorlar birlashmasining Qozogʻistondagi rahbari sifatida faoliyat yuritdi. Mambeev Saduakas 1938-yil fevral oyida Qozogʻiston SSR ichki ishlar komiteti tomonidan hibsga olingan. SSSR Oliy sudining hukmi bilan 10 yilga ozodlikdan mahrum etiladi. 1949-yilda jazo muddatini oʻtab chiqqan Mambeev Saduakas, Sibirga surgun qilingan. SSSR Oliy harbiy sudining 1955-yil 29-oktyabrdagi qarori bilan Saduakas Mambeev oqlangan. Unga berilgan jazo bekor qilindi.

Mambeyev Saduakas 1958-yilda SSSRdagi Krosnoyarsk oʻlkasida vafot etgan.

## Manbalar
Timimoun

**Timimoun** (, ) – Jazoirning janubi-markazida joylashgan Adrar viloyatiga qarashli shahar va kommunalardan biri. Timimoun tumanining poytaxti hisoblanadi. 2008-yildagi statistik maʼlumotlarga koʻra, uning aholisi jami 33,060 kishini tashkil qiladi. 1998-yili aholining yillik oʻsish darajasi 28,595 kishidan  oʻrtasha 1,5%ni oʻz ichiga olgan.

Timimoun qizil oxra rangli binolari bilan mashhur.

## Geografiyasi
Timimoun shahri shimoliy Adrar viloyatining Gourara mintaqasida taxminan  uzoqlikda joylashgan. Shimoli-gʻarbida sebxa (shoʻr koʻl), janubi-sharqida esa Tademaït platosi koʻtariladi.

## Iqlimi
Timimoun issiq choʻl iqlimiga ega (Köppen iqlim tasnifi *BWh*) boʻlib, yoz va qish oylarida issiq haroratga ega boʻladi. Yil davomida minimal yogʻingarchilik boʻlib turadi. Yillik oʻrtacha harorati esa deyarli 25 °C darajaga yetadi (77&nbsp;°F).

## Taʼlim tizimi
Timimoun aholisining 7,0%i oliy maʼlumotga, 19.3%i oʻrta maʼlumotga ega.
Umumiy savodxonlik darajasi 79,6% boʻlib, shundan erkaklar orasida 87,5%ni, ayollar orasida esa 71,8%ni tashkil etadi.

## Gilamlari

Tisserande de Tapis 1.jpg
Tisserande de Tapis 3.jpg
Tisserande de Tapis 4.jpg
Tisserande de Tapis.jpg
Tisserande de Tapis 5.jpg


## Aholi punktlari

1984-yildagi statistik maʼlumotlarga koʻra, kommuna jami 32 ta aholi punktlaridan iborat boʻlgan:

* Timimoun
* Tala
* Tinoumeur
* Bouyahia
* Ouled Nouh
* Zaouiet Sidi Hadj Belkacem
* Beni Melhal
* Beni Mellouk
* Ouadjda
* Taoursit
* Massahel
* Tsmana
* Azekkour
* Tarouaïa
* Alamellal
* Aghiat
* Massine
* El Barka
* Ouamemi
* Amakbour
* Amezgar
* Kef Elkasbah
* Kef Elksar
* Béni Guentour Lahmer
* Samjane
* Taounza
* Hiha
* Yakou
* El Kort
* Tilaghmine
* Timazlane
* Béni Aïssi Sidi Mansour Tganet

## Manbalar
Orkestr zali (Minneapolis)

**Orkestr zali** – Minnesota shtatining Minneapolis markazidagi Peavey Plazaning 11-koʻchasida joylashgan konsert zalidir. Minnesota orkestrining uyi va bu Nikollet savdo markazining janubiy qismidagi asosiy diqqatga sazovor joy boʻlib, yil davomida koʻplab tadbirlarga mezbonlik qiladi.

Auditoriya 2089 ta oʻringa moʻljallangan, shundan 1200 ga yaqini asosiy qavatda joylashgan. Qolgan oʻrindiqlar asosiy qavatning tepasida va yon tomonlarida uchta balkonga joylashtirilgan. Sahna gʻayrioddiy xususiyatni oʻz ichiga oladi: orqa sahna devoridagi katta kubik naqsh, u shift boʻylab auditoriyaning orqa tomoniga qarab davom etadi. Kublar akustik sabablarga koʻra muvaffaqiyatli qurildi va vizual jihatdan ham hayratlanarli boʻldi.

## Tarixi
Zal Hardy Holzman Pfaiffer hamkorligi(Nyu-York shahri) tomonidan Hammel Green & Abrahamson (Minneapolis) va akustik muhandis Kiril Xarris (Nyu-York Siti) bilan ishlab chiqilgan va 1974-yilgi kontsert mavsumi uchun ochilgan.

Dastlab oʻzining zamonaviy dizayni bilan esga olingan, u oʻtmishning rasmiy „elitar“ dizaynlari deb hisoblangan sanʼat emas, balki hamma uchun orkestrni namoyish qilish uchun tanlangan. Binoning tashqi koʻrinishi katta, koʻk ventilyatsiya kanallari bilan ajralib turardi. Ularning gʻayrioddiy oʻlchamlari havo tezligini va shuningdek, shovqinni kamaytirish uchun tanlangan.

1975-yilda qurilgan Peavey Plaza landshaft arxitektori M. Pol Fridberg tomonidan ishlab chiqilgan, u ham *Loring Greenway*ni loyihalashtirgan. Plazada amfiteatr va suv favvorasi mavjud boʻlib, Minnesotadagi yoʻqolib ketish xavfi ostidagi tarixiy ob’ektlardan biri hisoblanadi .

## Taʼmirlash
2007-yil aprel oyida zalda koʻp million dollarlik taʼmirlash ishlari olib borilishi eʼlon qilindi.

2010-yil 9-aprelda 40 million dollarlik taʼmirlash va kengaytirish rejalari maʼlum boʻldi. Qabulxona va jamoat joylari ikki baravar kattalashtirildi va tashqi koʻrinish tosh va shisha bilan almashtirildi. Katta yangi kirish eshigi ham qoʻshildi. Torontoning KPMB arxitektorlari va Minneapolisdagi MBJ konstruktiv muhandislar edi. Qurilish 2012-yil iyun oyida boshlangan va 2013-yilda yakunlangan. Qabulxona ikki baravar kattalashtirildi, auditoriyaga koʻndalang yoʻlak qoʻshildi, yangi va kattaroq oʻrindiqlar oʻrnatildi, ularning soni 365 taga qisqardi.

## Akustika
Auditoriyadagi ichki dizayn tomonlari aralash usulda qilingan boʻlsa-da, akustika yuqori baholandi   va „haqiqiy boʻlish uchun deyarli juda yaxshi“ deb nomlandi .

## Shuningdek qarang

* Konsert zallari roʻyxati

## Havolalar

## Tashqi havolalar

* http://www.minnesotaorchestra.org/about/plan-your-visit/about-orchestra-hall  Orkestr zali haqida
* http://www.minnesotaorchestra.org/images/pr/pdf/KPMB_architects_vision.pdf KPMB Architectural Vision
Moliyaviy buxgalterlar instituti

**Moliyaviy Buxgalterlar Instituti (IFA)** professional sertifikatlashni taklif qiluvchi moliyaviy tahlilchilarning professional tashkilotidir. Institut dasturi bosh buxgalterlar, auditorlar, moliyaviy hisobot bo'limlari mutaxassislari, qimmatli qog'ozlar birjasi xodimlari, bank xodimlari, moliya direktorlari va kompaniya rahbarlari uchun mo'ljallangan. Har bir darajani muvaffaqiyatli yakunlash talabaning IFA professional hamjamiyatiga qo'shilishi va unga IFAda o'tgan darajaga mos keladigan malakani berishni o'z ichiga oladi. Moliyaviy buxgalterlar instituti 1916-yilda tashkil etilgan. Uning a`zolari kichik va o`rta korxonalar uchun ishlaydi. 

## Tarixi
IFA 1916-yilda tashkil etilgan. 1973-yilda IFA Xalqaro buxgalterlar assotsatsiyasi asos soldi   , uning aʼzolari IFA xayriya fondiga   hissa qoʻshadilar.

## Malaka darajalari
IFA 3 darajada o'qitish va professional hamjamiyatga kirishni taklif qiladi. Ularning o`ziga xos metodikasi bor:

* 1-daraja. Buxgalteriya bo'yicha texnik/moliyaviy menejment bo'yicha mutaxassis (4 imtihon):
** xalqaro moliyaviy hisob;
** Boshqaruv hisobi;
** soliqqa tortish;
** iqtisodchilar uchun to'g'ri.
* 2-daraja. FA/moliyaviy menejer/moliyaviy tahlilchi assotsiatsiyasi (6 imtihon):
** Boshqaruv hisobi;
** moliyaviy hisob;
** moliyaviy boshqaruv;
** boshqaruvdagi axborot tizimlari;
** menejment va marketing;
** audit metodologiyasi.
* 3-daraja. FA/CFO xodimi (5 imtihon):
** buxgalteriya hisobi nazariyasi va amaliyoti;
** boshqaruv hisobini nazorat qilish tizimlari;
** korporativ strategiya;
** moliyaviy hisob;
** UFRS .

## Eslatmalar

## Havolalar

* Moliya sohasida professional sertifikatlar
* Rossiyadagi vakolatxonasi
* Sertifikatlash veb-sayti

## Adabiyot

* UFRS mutaxassislari uchun uslubiy jurnal “Korporativ moliyaviy hisobot. xalqaro standartlar"
Muxametqali Nurbayev

**Muxametqali Nurbayev** (1901-yil, Sirdaryo viloyati, Rossiya imperiyasi – 1967-yil) – Jambul viloyatidagi „Qizil yulduz“ kolxozi raisi, Sotsialistik Mehnat Qahramoni. Keyinchalik bu mukofotdan mahrum etilgan. Lavlagi yetishtirish boʻyicha Qozoqgʻiston SSRda eng yetakchi oʻrinni qayd etgan.

## Biografiyasi
Muxametqali Nurbayev 1901-yil Rossiya imperiyasiga qarashli boʻlgan Sirdaryo viloyatida tugʻilgan. Oʻrta taʼlim maktabni tamomlagach, 1929-yilda kolxozda ishlashni boshlaydi. 1938-yil Janubiy Qozogʻistondagi „Ilyich“ kolxozida raislik qiladi. U 1945-yil Jambul viloyati yer xoʻjaligi boʻlimiga rahbarlik qiladi. 1946-yilda esa, „Qizil yulduz“ kolxozini boshqarib, lavlagi yetishtirdi. Har bir gektaridan 333 sentnerdan hosil olib, Qozogʻiston SSR boʻyicha eng yuqori koʻrsatgichni qayd etdi. Muxametqali Nurbayev 1947-yil Qozogʻiston Kommunistik partiyasiga aʼzo boʻldi.

1947-yil uning „Qizil yulduz“ kolxozi har bir gektardan 563 sentner lavlagi yetishtirdi. SSSR Oliy Kengashi Sovetining 1948-yil 28-martdagi qaroriga binoan, Muxametqali Nurbayev kolxozdagi namunali ishlari va yuqori koʻrsatgichga erishganligi uchun „Sotsialistik Mehnat Qahramoni“ ordeni bilan mukofotlangan. Biroq, ekin maydonlari hisobini taqdim etish, hosil rejalarini bajarish hamda qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini davlatga taqdim etishda soxta hujjatlarni tayyorlagani uchun SSSR Oliy Kengashi Soveti 1954-yil 14-apreldagi farmoni bilan, 1948-yil 28-mart kuni qabul qilgan qarorini bekor qilinib, Muxametqali Nurbayev taqdim etilgan „Sotsialistik Mehnat Qahramoni“ ordenidan mahrum qilindi. Shundan soʻng, Muxametqali Nurbayev 25 yil muddatga surgun qilinadi.

U 1967-yil vafot etgan biroq qayerda vafot etganligi haqida hech qayerda maʼlumotlar uchramaydi.

## Mukofotlari
* „Oʻroq va bolgʻa“ medali, 1948-yil taqdirlangan, 1954-yil bekor qilingan.
* „Lenin ordeni“, 1948-yil-yil taqdirlangan, 1954-yil bekor qilingan.
* „Shon-sharaf belgisi“ ordeni, 1947-yil taqdirlangan.
* „1941-1945 yillardagi Ulugʻ Vatan urushidagi jasoratli mehnati uchun“ ordeni, 1946-yil-yil taqdirlangan.
* „Qozogʻiston SSR oziq–ovqat faxriysi“ ordeni, 1947-yil taqdirlangan.

## Manbalar
Missisipi universiteti matbuoti

**Mississippi universiteti nashriyoti** Missisipi shtatidagi sakkizta davlat universiteti tomonidan homiylik qilingan nashriyotdir  . U 1970 yilda tashkil etilgan  . Uning o`ziga yarasha o`rni bor.

## Universitetlar
Nashriyotga sakkizta Missisipi universiteti homiylik qiladi . Ular bilan ish yuritadi :

* nomidagi universitet Alkorna
* 
* Jekson  
* 
* 
* 
* Janubiy  
* Missisipi universiteti

## Imzolar
Nashr izlari :

* Banner kitoblari (badiiy va badiiy bo'lmagan adabiyotlarning klassik qayta nashrlari)
* Muscadine Books (Janubiy madaniyat haqidagi kitoblar)

## Mashhur seriya
Mashhur matbuot seriyalari quyidagilarni o'z ichiga oladi:

* Amerika musiqa seriyasi 
* “Xalq ijodi va san’atkorlari” turkumi 
* Rassomlarning katta seriyali komikslari 
* Gollivud afsonalari seriyasi 
* “Ommaviy madaniyat” turkumidagi tadqiqotlar 

## Eslatmalar

## Havolalar

*
Daan Shrijvers

**Daan Shijvers** (1941-yil 18-sentabr - 2018-yil 2-avgust) — gollandiyalik futbolchi, vatani Niderlandiyada himoyachi sifatida o‘ynagan. U Gollandiya terma jamoasi safida ham 22 marta maydonga tushgan.

## Klubdagi karyerasi
Breda shahrida tug'ilgan Shrijvers o'z faoliyatini tug'ilib o'sgan NAC klubida boshlagan va tugatgan, 1960 yilda debyut qilgan va klub uchun 169 o'yin o'tkazgan.  U, shuningdek, 1965 yilda PSVga qo'shilishdan oldin  ligada g'olib chiqqan DWS uchun o'ynagan. U 1970 yilda NACga qaytishdan oldin *Eyndxovenarenliklar* safida 134 ta o'yin o'tkazdi 

Shrijvers Gollandiya terma jamoasi safida 1962-yil sentabr oyida Gollandiya Antillariga qarshi o‘rtoqlik o‘yinida debyut qilgan va jami 22ta o‘yin o‘tkazib, bitta gol urgan. Uning so'nggi terma jamoasi 1966 yil sentyabr oyida Avstriyaga qarshi o'rtoqlik o'yini edi.  1964-yilda terma jamoa skipperi bo'ldi 

## Manbalar

## Tashqi havolalar

*
Chonnam Milliy Universiteti

**Chonnam Milliy Universiteti** — (qisqartmasi: *CNU*) Janubiy Koreyaning Gwanju va Janubiy Jeolla provinsiyalarida joylashgan oʻnta yetakchi Koreya milliy universitetlaridan biridir. 2006–yil mart oyida Yeosu Milliy universiteti Chonnam milliy universiteti bilan birlashdi va yagona kampusga aylandi. Universitet Jahon universitetlari markazi (CWUR) reytingida mahalliy universitetlar orasida 10-oʻrinni va dunyo boʻylab 420-oʻrinni egalladi. Shuningdek, 2017-yilda Reuters axborot agentligi tomonidan tuzilgan „Osiyoning eng yaxshi 75 ta innovatsion universiteti“ roʻyxatida Koreyaning toʻqqizta milliy universitetlarii orasida 1-oʻrinni egalladi. Shuningdek, 2019-yil holatiga koʻra 62 ta mamlakatdagi 499 ta universitet bilan hamkorlikni yoʻlga qoʻyish orqali oʻzining global qamrovini kengaytirdi.
Hozirda Chonnam Milliy Universiteti 16 ta kollej va 11 ta aspiranturadasturlari bilan akademik taʼlimning asosiy yoʻnalishlari boʻyicha kurslarni taklif etadi. Uning ikkita asosiy kampusi boʻlib, biri Gvanju Metropolitan shahrida, ikkinchisi Yeosu shahrida joylashgan. Universitet tarkibida, shuningdek, ikkita tibbiy kampus va toʻrtta universitet oʻquv kasalxonasi mavjud.
Bugungi kunda 1,700 dan ortiq professor-oʻqituvchilar boʻlib, jami 35,000 talaba, shu jumladan 75 turli mamlakatlardan kelgan 2,000 xalqaro talabalarga tahsil berib kelmoqda. Har yili 500 ga yaqin xalqaro almashinuv dasturlari orqali talabalar universitetga oʻqishga kelishadi va taxminan 600 Chonnam universiteti talabalari ham chet elda dunyoning turli universitetlarida tahsil olishadi.

## Tarixi
Chonnam Milliy Universiteti 1952-yil 1-yanvarda Janubiy Jeolla provinsiyasidagi beshta universitetning birlashishi natijasida tashkil etilgan.
2006 yilda Yosu Milliy Universiteti bilan ikkinchi birlashuv CNUning alohida Yeosu kampusini yaratdi.
1980-yilda universitet jamoasi aʼzolari, talabalari Gwanju qoʻzgʻoloniboshlanishida muhim rol oʻynagan.

## Manbalar

## Havolalar
Andriy Maksimenko

**Andrey Yuriyevich Maksimenko** (; 1972-yil 5-iyun, Ukraina SSR)&nbsp;– Sovet, ukrain va qozoq nafaqadagi futbolchisi, himoyachi va yarim himoyachi sifatida oʻynagan. Futbolchilik faoliyatini yakunlaganidan soʻng murabbiy faoliyatini boshladi. Metallurg (Zaporijya) U-15 jamoasi katta murabbiyi.

## Klub faoliyati

2004-yilda tajribali futbolchi Oʻzbekiston Superligasi jamoasiga yoʻl oldi va u yerda „Samarqand-Dinamo“ klubi bilan shartnoma imzoladi. Samarqand jamoasi tarkibida Oliy ligada 12 ta oʻyin oʻtkazibdi. Keyinchalik Andriy Ukrainaga qaytdi va mavsumning qolgan qismini u „Nijin“ FK havaskorlar jamoasida oʻtkazdi. 2005-yilda u Zaporojyega qaytib keldi va u yerda havaskor jamoasi ZALK klubini himoya qildi va mavsum oxirida futbolchilik faoliyatini yakunladi.

## Murabbiylik faoliyati
Futbolchi faoliyati yakunlangach, murabbiylik faoliyatini boshlagan. 2005-yilning aprelidan 2015-yilning iyunigacha „Metalurg“ SDYUSHOR jamoasida murabbiy boʻlib ishlagan. 2015-yilning iyulidan dekabrigacha „Metallurg U-19“ jamoasini tayyorlashda yordam berdi. Ayni paytda u yana „Metalurg“ SDYUSHORda, U-15 jamoasi katta murabbiyi boʻlib ishlamoqda.

## Manbalar

## Havolalar

* Futbolchining oʻyinlari statistikasi FFU rasmiy saytida
* Futbolchining tashrif qogʻozi UPL rasmiy saytida
* Statistika vistupіv gravsya na saytі saytidagi futbolchining oʻyinlari statistikasi
* 
* Futbolchi profili footbook.ru saytida
I Heard You're Married

**„I Heard You’re Married“** – kanadalik qoʻshiqchi The Weekndning amerikalik reper Lil Wayne ishtirokidagi qoʻshigʻi. U 2022-yil 7-yanvarda Abelning beshinchi studiyaviy albomi *[[Dawn FM]]*ning oʻn toʻrtinchi treki sifatida chiqarildi. Sint- va elektro-fank trek yuqoridagi ikki sanʼatkor va prodyuserlar Calvin Harris hamda Oneohtrix Point Never tomonidan yozilgan; ishlab chiqarish huquqlari The Weeknd, Max Martin va Oscar Holterga beriladi. Bu The Weeknd va Lil Wayne oʻrtasidagi ikkinchi hamkorlik boʻlib, birinchisi Lilning „*Dedication 5*“ (2013) miksteypidagi „I’m Good“ qoʻshigʻidir. Qoʻshiq koʻproq ijobiy sharhlar bilan kutib olindi, uning ishlab chiqarilishi va The Weekndning vokali maqtovga sazovor boʻldi.

## Tarixi va targʻib
Qoʻshiq nomi birinchi marta 2022-yil 5-yanvarda, kanadalik qoʻshiqchi The Weeknd *[[Dawn FM]]* (2022) asosiy albomi uchun treklar roʻyxatini eʼlon qilganida maʼlum boʻlgan.

Dastlab u 2022-yil 11-yanvarda XO va Republic Records yordamida AQShning ritmik zamonaviy radiosiga albomning uchinchi singli sifatida yuborilishi kerak edi, ammo uning oʻrniga uchinchi singl sifatida *Dawn FM* ning ikkinchi singli „Sacrifice“ yuborilgan.

## Matni va kompozitsiya
"I Heard You're Married" sinti-pop trek sifatida taʼriflangan, unda The Weeknd va Lil Wayne allaqachon turmush qurgan ayolning ikkinchi sevgilisi boʻlish tajribasi haqida kuylaydi. Qoʻshiq toʻrt daqiqayu yigirma toʻrt soniya davom etadi.

## Tanqidiy qabul
"I Heard You're Married" koʻplab ijobiy sharhlarga ega. Baʼzi tanqidchilar bu qoʻshiqni plastinkadagi eng yorqin lahza deb taʼkidlashdi, shu bilan birga uning prodyuserlik ishi alohida maqtovlarga erishdi.

## Chartlar

## Manbalar

## Tashqi havolalar

* 
*
Hakim Karimov

**Hakim Karimov** (1900-yil, Samarqand – 1938-yil, Toshkent) – Samarqand uyezdining partiya komitetida mas‘ul kotib. Qatagʻon qurboni boʻlgan.

Hakim Karimov 1900-yilda Samarqand viloyatining Siyob volostida tugʻilgan. Oilasi toʻquvchilik bilan shugʻullangan. 1901-yilda otasi vafot etib, onasi qoʻlida qolgan. 8 yoshida yangi usuldagi jadid maktabiga bepul qabul qilingan. Biroq uchinchi sinfni tamomlagach, oilaviy sharoit tufayli oʻqishni tashlab etikdoʻzga shogird tushadi. 1918-yilda bolsheviklar hukumati ochgan oʻqituvchilar kursida oʻqiydi. 1919-yilda kursni tamomlashi bilan Samarqand shahrining Eski shahar qismida boshlangʻich bilim yurtida dars beradi. 1920-yilda qizil armiyaning Buxoro yurishi boshlangach, armiya saflarida ikki oy davomida Buxoro amirligiga qarshi kurash olib borgan.
1922-yilda Samarqand shahridagi ishchi-komsomol yoshlar tashkilotiga oʻqishga kiradi. 1923-yilga kelib Hayrad volostining ijroiya komiteti raisi etib tayinlanadi. 1924-yilning 1-yanvaridan uyezd-shahar partiya komiteti targʻibot boʻlimida mudir oʻrinbosari sifatida faoliyat yuritadi. 1924-yilning 5-fevralida Samarqand uyezdining partiya komitetida mas‘ul kotib vazifasida ishlaydi. 1925-yilning aprel oyida oblast partiya komiteti tomonidan Jizzax uyezdiga shahar partiya komiteti ixtiyoriga yuboriladi. Keyinchalik Zomin tumani partiya komitetida partiya tashkilotchisi etib tayinlanadi. 1925-yildan oʻshu yilning dekabr oyigacha ishlaydi.

1926-yildan boshlab Jizzax xalq maorif uyida inspektorlik qiladi. 1926-yilning iyun oyida Samarqand viloyat kasaba ittifoqining birinchi syezdida OSPS hay‘ati va madaniy boʻlim mudiri etib saylanadi.

1938-yilning 8-oktyabrda SSSR Oliy Sudi Harbiy kollegiyasining sud majlisida oʻlimga hukm qilinadi. Hukm ijrosi oʻsha kuni taʼminlanib, otib tashlanadi.

Kommunistik partiyaning XX syezdidan soʻng realibitatsiya qilingan.

## Manbalar