open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Memry Savanhu

**Memry Savanhu** (shuningdek, **Memory** **Savanhu**) Zimbabveda tugʻilgan Nollivud aktrisasi, rejissyor va tadbirkor Londondan (Buyuk Britaniya) koʻchib kelganidan keyin Nigeriyaning Lagos shahrida doimiy istiqomat qilib kelmoqda. U 2008-yilda " *Distance Between* " filmida debyut qi*gan* va oʻshandan beri *One Fine Day* *On Bended Knees* va " *76* " kabi Nollivudning bir qator filmlarida rol oʻynagan. U kino ishlab chiqaruvchi Memkay Productions kompaniyasining asoschisi.

## Hayot va taʼlim
Savanhu Zimbabveda tugʻilgan va Nigerian *Guardian gazetasiga* u Zezuru millatiga mansub ekanligini maʼlum qilgan. U Londonda dramaturgiya boʻyicha, Abu Dabidagi Nyu-York kino akademiyasida, BAAda kino sanʼati boʻyicha tahsil olgan.

## Faoliyati
Savanhu oʻzining birinchi rejissyori Izu Ojukvu bilan birga 2008-yilda Rita Dominic, Mercy Johnson, Kalu Ikeagwu va Yemi Blaq ishtirokidagi " *Distance Between* " filmini suratga olgan. Uning keyingi eʼtiborga molik ishlab chiqargan filmlari orasida *One Fine Day*, *Cougars Reloaded*, *Catwalq* va *On Bended Knees* bor. U Izu Ojukvuning 2016-yilgi tarixiy urush dramasida „Eunice“ rolini oʻynagan. Bundan tashqari, Rita Dominic, Ramsey Nouah, Chidi Mokeme, Ibinabo Fiberesima va Daniel K. Daniel bu filmda qatnashgan. Filmning premyerasi 2016-yil 3-noyabrda Nigeriyada boʻlib oʻtgan.

2014-yilda u „*Mariaʼs Vision“* filmidagi roli uchun Buyuk Britaniyaning London shahrida boʻlib oʻtgan global Zulu Afrika Akademiyasi mukofotlari (ZAFAA)ning „Buyuk Britaniyadagi eng yaxshi ayol aktyori“ nominatsiyasida nomzod boʻlgan.

*The Herald* of Zimbabwe xabariga koʻra, 2015-yilning oktyabr oyida Birmingemda (Buyuk Britaniya) boʻlib oʻtgan Zimbabve xalqaro ayollar mukofotiga (ZIWA) nomzod boʻlgan.

## Kinomatografiya

### Film

### Televizion seriallari

## Mukofotlar

## Shaxsiy hayot
Savanhu ajrashgan uning ikki farzandi bor.

## Manbalar
Yangiyer (stadion)

Yangiyer stadioni – Sirdaryo viloyatining Yangiyer shahridagi koʻp maqsadli stadiondir. Arenada asosan futbol oʻyinlarda oʻynaladi va mahalliy „Yangiyer“ klubi oʻz uy oʻyinlarini oʻtkazadi.

## Yana qarang

* Guliston stadioni

## Manbalar
Adam Blacklaw

**Adam Smith Blacklaw** (1937-yil 2-sentyabr — 2010-yil 28-fevral) — shotlandiyalik professional futbolchi, darvozabon sifatida oʻynagan. Shotlandiya terma jamoasida ham maydonga tushgan.

Blacklaw 1954-yilda toʻgʻridan-toʻgʻri Aberdindagi Frederik-strit maktabidan Bernli shtatidagi professional jamoaga qoʻshilgan va oʻsha yilning oktyabr oyida professional shartnomaga ega boʻlgan. U 1956-yilning 22-dekabrida jamoadagi debyutida maydonga tushgan va oʻn mavsumni C*laretsda* oʻtkazgan. 1959-yil mart oyida Colin MacDonald oyogʻi singanida u uning oʻrniga maydonga tushgan. Byornlidagi faoliyati davomida Blacklaw 1959—1960-yilgi mavsumda Liga chempionligi medalini va 1962-yilda Angliya kubogi sovrindori medalini qoʻlga kiritgan. U 1965-yilgacha „Byornli“da asosiy tarkibda maydonga tushgan.

Blacklaw 1967—1968-yilgi mavsum boshida 15 000 funt sterling evaziga Blackburn Roversga jamoasiga qoʻshilgan va 1970—1971-yilgi mavsumda Blekpoolda qisqa muddatli faoliyatini yuritgan.

Blacklaw Shotlandiyani 23 yoshgacha boʻlgan yosh toifasida xalqaro miqyosda himoya qilgan. U 1963-yil iyun oyida ikkita xalqaro oʻrtoqlik oʻyinida qatnashgan, Norvegiyadan 4:3 hisobida magʻlub boʻlgan va Madridda Ispaniyaga qarshi 6:2 hisobida gʻalaba qozongan. Uning Shotlandiya terma jamoasidagi soʻnggi uchrashuvi 1965-yil 7-dekabrda Neapolda boʻlib oʻtgan va u yerda 1966-yilgi FIFA Jahon chempionati saralash bosqichida Italiyaga 3:0 hisobida magʻlub boʻlgan.

Blacklaw 2010-yil 28-fevralda vafot etgan. 2010-yil 6-mart kuni „Arsenal“ ga qarshi oʻyinda „Byornli“ futbolchilari uning xotirasiga qora bogʻich taqib maydonga tushishgan.

## Yutuqlar

; Burnley

* Futbol ligasi chempionlari: 1959-60
* Futbol Ligasi ikkinchi oʻrinchisi: 1961-62
* Angliya kubogi finalchilari: 1962 -il

## Manbalar
Makka viloyati

**Makka viloyati** ( *Minṭaqat Makkah*), **Makka mintaqasi** sifatida ham tanilgan, Saudiya Arabistonining 13 viloyatidan biridir. Maydoni () boʻyicha uchinchi yirik viloyat. 2017-yil holatiga koʻra 8,557,766 aholi yashaydi, ulardan 4,041,189 nafari chet el fuqarolari va 4,516,577 nafari saudiyaliklardir. Tarixiy Hijoz mintaqasida joylashgan boʻlib, Qizil dengiz bilan tutash. Markazi – Makka islomdagi eng muqaddas shahar va eng katta shahri Jidda boʻlib, Saudiya Arabistonining asosiy port shahri hisoblanadi. Viloyat Saudiya Arabistoni aholisining 26,29 foizini tashkil qiladi va muqaddas Makka shahri bilan bogʻliq.

Tarixan ushbu hududda Quraysh, Banu Kinana, Saqif va boshqa qabilalar yashagan. Hijoz mintaqasining bir qismi boʻlgan viloyat qisqa vaqt ichida koʻplab islomiy olamlar oʻrtasida bir necha kuch almashinuvini koʻrgan. Viloyat kuchli ahamiyatga ega boʻlib, chunki unda Muhammad tugʻilgan Makka shahri va boshqa bir qancha tarixiy islom obyektlar, masalan, Hudaybiya shartnomasi kelishib olingan Hudaybiya qishlogʻi mavjud. Viloyat neft narxining keskin oshishi tufayli Usmonli imperiyasi va Saudiya Arabistoni podsholigi ostida modernizatsiya qilingan. Aholining aksariyati uchta: Jidda, Makka va Toif shaharlarida toʻplangan. Jidda viloyatdagi eng yirik shahar va Saudiya Arabistonidagi ikkinchi yirik shahar boʻlib, 2020-yil holatiga koʻra aholi soni 2 867 446 kishini tashkil qiladi. Makka 1 323 624 aholi soni boʻyicha viloyatdagi ikkinchi va qirollikning uchinchi yirik shahri.Toif shahridan keyin uchinchi oʻrinda Rabigʻ, Shafo, Turba va Jumum boshqa aholi gavjum shahar va qishloqlardir. Mintaqa yil davomida umra va haj ziyoratiga boradigan musulmonlarni qabul qiladi va Haj vaqtida aholisi 2 millionga koʻpayadi. Uzunligi taxminan  Qizil dengiz qirgʻogʻida joylashgan va Rabigʻda neftni qayta ishlash zavodlari, Jiddadagi port va neft eksporti obyektlari, Qirol Abdulloh fan va texnologiya universiteti va King Abdullah Economic City joylashgan. Haramayn tezyurar temir yoʻl liniyasining bir qismi viloyat hududidan oʻtgan.

Viloyat 11 ta amirlikka boʻlingan, ulardan 5 tasi A toifasiga, qolganlari esa B toifasiga kiritilgan boʻlib, Makka viloyatning maʼmuriy shtab-kvartirasi va markazi vazifasini oʻtaydi. Bu viloyat amir tomonidan boshqariladi, arabchadan amir deb tarjima qilinadi va unga Saudiya Arabistoni qiroli tomonidan tayinlangan amir oʻrinbosari yordam beradi. Hozirgi amir Xolid bin Faysal Al-Saud boʻlib, 2015-yildan buyon ikkinchi muddatga ushbu lavozimni egallab kelmoqda.

## Manbalar

## Havolalar

* Makka viloyati muhofazasi  rasmiy sayti
* Makka viloyati boʻylab sayohat, Ajoyib Arabiston: Fotosuratlar va marshrutlar bilan sayohat sayti
* Makkadagi Umm Al Qura universiteti
* Statistika boʻyicha bosh organ – Saudiya Arabistoni Qirolligi
Wayne shtat universiteti

**Wayne shtat universiteti** (**WSU**, **Wayne State**) — Michigan shtatining Detroit shahridagi davlat tadqiqot universiteti. 1868-yilda Detroit tibbiyot kolleji sifatida tashkil etilgan boʻlib, u 1934-yilda Detroit shahridagi boshqa kollejlar bilan birlashgan holda Wayne universitetiga aylandi. 1956-yilda universitet hozirgi Wayne shtat universiteti nomini oldi.

Wayne Michigan shtatidagi sakkiz tadqiqot universitetlaridan biri boʻlib, „R1: Doktorantura universitetlari — Juda yuqori tadqiqot faoliyati“ qatoriga kiradi. Asosiy kampus 100 dan ortiq taʼlim va tadqiqot binolarini bogʻlaydigan 203 gektar maydonni oʻz ichiga oladi. Shuningdek, u Macomb, Oakland, Wayne and Jackson okruglarida oltita sunʼiy yoʻldosh kampusiga ega.

## Tarix
Wayne shtat universiteti 1868 yilda Detroit tibbiyot kolleji sifatida besh nafar fuqarolik urushi faxriylari tomonidan tashkil etilgan. 1868-yildagi kollej nizomi asoschisi Theodore Andrews McGraw, M.D., Michigan universiteti bitiruvchisi (BA 1859) tomonidan imzolangan. 1885-yilda Detroit tibbiyot kolleji oʻzining raqobatchisi Michigan tibbiyot kolleji bilan birlashdi va ular binolarni birlashtirdi. Qayta tashkil etilgandan soʻng McGraw 1915-yilda nafaqaga chiqqunga qadar ushbu lavozimlarni egallagan birinchi prezident va dekan boʻldi. Bu muassasalar bugungi kunda Wayne shtat universiteti tibbiyot fakulteti sifatida mujassamlangan.

## Manbalar

## Havolalar
*
Lara Arruabarrena

**Lara Arruabarrena Vecino** ( ;  1992-yil 20-martda tugʻilgan) ispaniyalik professional tennischi. 2017-yilning 3-iyulida u WTA yakkalik bahslarida 52-oʻrinni egalladi va uning eng yaxshi juftlik reytingi 2016-yil 22-fevralda oʻrnatilgan boʻlib, 28-oʻrinni egalladi.

## Shaxsiy hayot
Arruabarrenaga Andoni Vivanko murabbiylik qiladi. Uning otasi Xuan toshbosmachi, onasi Blanka esa hamshira. Uning yana bitta singlisi bor. Arruabarrena sakkiz yoshida xobbi sifatida doʻsti bilan  tennis oʻynashni boshlagan. Uning soʻzlariga koʻra, uning eng sevimli yeri loyli yerlardir. 15 yoshida u Ispaniya federatsiyasida mashgʻulot oʻtkazish uchun Barselonaga koʻchib oʻtdi. Uning oʻsayotgan tennis kumiri Justine Henin edi.

## Karyeradagi yorqinlik

### 2007: ITF Circuit debyuti
Arruabarrena Fransiyaning Les-Frankes del Valles shahrida boʻlib oʻtgan ITF ayollar turnirida debyut uchrashuvini oʻtkazdi va u birinchi davrada hamyurti Lusiya Servera-Vazkesga qarshi oʻyinda magʻlub boʻldi.

### 2008: Birinchi ITF chempioni
Iyul oyida u Ovyedodagi 10 ming dollarlik musobaqada birinchi ITF chempionligini qoʻlga kiritdi. Finalda u Xermon Braynni toʻg'ridan-toʻg'ri magʻlub etdi.

### 2012: Birinchi WTA turniri unvoni, Grand Slam asosiy to'r bahsi debyuti
Arruabarrena Bogotadagi Copa Colsanitas musobaqasida finalda Aleksandra Panovani magʻlub etib, ilk WTA chempionligini qoʻlga kiritdi. Keyin u 2012-yilgi Fransiya Ochiq chempionatining asosiy oʻyinlariga yoʻllanma oldi, biroq birinchi raundda sobiq chempion Ana Ivanovichga  yutqazdi. 

### Yakkalik bahslari
*2022 Avstraliya ochiq chempionati.*

### Juftliklar

## WTA karyera finallari

### Yakkalik: 4 (2ta unvon, 2ta ikkinchi o'rin)

### Juftliklar: 14 (8 ta unvon, 6 ta ikkinchi o'rin)

## Izohlar

## Manbalar

## Havolalar

* 
*
Sarah Snook

**Sarah Snook** (1987-yil 1-dekabrda tugʻilgan) — avstraliyalik aktrisa. U „ *Succession* „ (2018-yildan hozirgi kungacha) teleserialidagi Shiv Roy roli bilan tanilgan, bu roli uchun “Oltin globus“ mukofoti, „ Tanqidchilar tanlovi“ televideniyesi mukofotiga sazovor boʻlgan va ikkita Primetime Emmy mukofotiga va ikkita Screen Actors Guild mukofotlariga nomzod boʻlgan.

Snook boshqa filmlar qatorida *"Not Suitable for children"* (2012), „ *These Final Hours“* (2013), „ *Predestination* „ (2014), *“The Dressmaker „* (2015), *Stiv Jobs* (2015), *“Shisha qasr“* (2017) va „Bolalar uchun“ filmlarida suratga tushgan *. Ayol* (2020). U *"Urush opa-singillari"* (2010) va " *Predestination* " (2014) filmidagi bosh rollari uchun ikkita AACTA mukofotiga sazovor boʻldi.

## Yoshligi
Snook Janubiy Avstraliyaning Adelaida shahrida tugʻilgan va Eden Hills chekkasida oʻsgan. Uning ikkita katta opasi bor. Uning ota-onasi yoshligida ajrashishgan. U Belairdagi Sent-Jon Grammatika maktabida oʻqigan va Torrens Parkdagi Shotlandiya kollejiga drama stipendiyasini qoʻlga kiritgan.

## Faoliyati
NIDAda Snook *Makbet* va *Gallipolining* sahna spektakllarida ishtirok etdi. Keyinchalik u Janubiy Avstraliya davlat teatr kompaniyasi bilan *King Lirda* va 2018-yilda Sidney teatr spektaklida *Sent-Joan rolini* oʻynadi.

U " *Not Suitable for Children "* (2012), „ *These Final Hours“* (2013), " (2014) va " *Jessabelle* " (2014) filmlarida suratga tushgan. Hozirda Snook HBO seriali *Successionda* „Shiv“ Roy rolini oʻynamoqda.

2021-yil dekabr oyida u Daina Rid tomonidan suratga olingan " *Run Rabbit Run* „ dahshatli triller filmida bosh rolga ega boʻldi. 2022-yil yanvar oyida Snook Kristin Gor va Damian Kulash rejissyorlik qilgan koʻp yulduzli *“Beanie Bubble* " filmida bosh rol oʻynadi.

## Shaxsiy hayoti
2020-yilda Snook avstraliyalik komik aktyor Deyv Louson bilan uchrashishni boshladi. Ular 2021-yilda, Snookning Bruklindagi uyida turmush qurishdi.

### Televideniye

## Manbalar
Joachim Meichssner

**Joachim Meichssner** (1906-yil 4-aprel — 1944-yil 29-sentyabr) — nemis armiyasi ofitseri va fashistlar rejimiga qarshilik koʻrsatish aʼzosi.

## Hayoti
Meichssner Germaniya imperiyasining Gʻarbiy Prussiyadagi Deutsch Eylau shahrida (zamonaviy Iłava, Polsha) tugʻilgan. 1912-yildan beri uning otasi Maximilian Schulpfortada oʻqituvchi va diniy nazoratchi boʻlib ishlagan, u yerda Meichssner ham maktabda oʻqigan. U 1924-yilda ofitser kursanti sifatida Reyxsverga koʻngilli boʻlgan. 1935-yildan boshlab u Berlin Harbiy Akademiyasida kadrlar boʻyicha oʻqitilgan. 1937-yil sentyabr oyida u Oliy Armiya qoʻmondonligiga oʻtkazildi. 1940-yilda u general Fridrix Olbricht boshchiligidagi Bosh armiya boshqarmasida (Allgemeines Heeresamt) birinchi bosh shtab ofitseri va guruh boshligʻi boʻldi. Bu yerda u Hitlerga qarshi harbiy fitnaga aralashdi.

1943-yilda sharqiy jabhada joylashtirilgandan soʻng, Meichssner Qurolli Kuchlar qoʻmondonligining tashkiliy boʻlimining boshligʻi boʻldi va shuning uchun Hitler oldiga toʻgʻridan-toʻgʻri, ammo vaqti-vaqti bilan kirish huquqiga ega edi. 1943-yil sentyabr oyida polkovnik Helmut Stieff Meichssnerga Hitlerni xudkushlik hujumida oʻldirish rejalari haqida maʼlumot berdi va uni bunday urinishni amalga oshirishga ishontirishga harakat qildi; ammo, otasi uni diniy sabablarga koʻra tushkunlikka solganidan keyin va „kutish stressiga dosh berolmagani“ uchun Meichssner nihoyat rad etdi.

Claus von Stauffenberg atrofidagi fitnachilar endi Hitlerni qishki yangi liboslar namoyishi paytida xudkushlik hujumida oʻldirish uchun Axel von dem Busscheni tanladilar, bu reja ittifoqchilar havo hujumida formalar yoʻq qilinganidan keyin barbod boʻldi.

Meichssner 20-iyul fitnasi paytida Potsdamda joylashtirilgan; dastlab uning davlat toʻntarishiga aloqadorligi aniqlanmadi, lekin uning otasi, Vittenbergdagi konfessional cherkov aʼzosi, 1944-yil 21-iyulda Gestapo tomonidan hibsga olindi. Bir hafta oʻtgach, Yoaxim Meyxsner ham hibsga olindi. U 1944-yil 29-sentyabrda Volksgerichtshof tomonidan oʻlimga hukm qilindi va darhol Plötzensee qamoqxonasida Yoaxim Sadrozinski, Fritz fon der Lanken, Vilgelm-Fridrix zu Linar va Otto Gerfurth bilan birga qatl etildi.

## Manbalar
Eamonn Brophy

**Eamonn Brophy** (1996-yil 10-martda tugʻilgan) — Shotlandiyalik professional futbolchi, Sent-Mirren jamoasida hujumchi sifatida oʻynaydi.

Brophy avvalroq Celtic, Hibernian, Hamilton Akademik, Queenʼs Park, Dumbarton va Kilmarnock klublarida oʻynagan va 2019-yilda Shotlandiya terma jamoasi safida debyut qilgan.

## Klubdagi faoliyati
Brophy Celtic va Hibernian yoshlar maktabida tahsil olgan, lekin ikkalasi ham oʻsha paytda uni juda kuchsiz deb hisoblashgan. U 2012-yil iyul oyida Hamilton Academical bilan professional shartnoma imzolagan. U 2013-yilning 9-aprelida asosiy tarkibdagi debyutini oʻtkazgan va bu oʻyinda gol muallifiga aylangan.

2014-yilning 6-martida Brophy Shotlandiyaning 2-liga klubi Queenʼs Park bilan 2013-14-yilgi mavsum oxirigacha ijara shartnomasi imzolagan. U klubdagi debyutini 2014-yilning 8-martida Clydega qarshi oʻyinda (3:1) amalga oshirgan.

U 2015-yil sentyabrida Shotlandiya chempionatining " Dumbarton " jamoasiga ijara asosida qoʻshilgan.

2017-yilning 18-avgustida Brophy Kilmarnock bilan uch yillik shartnoma imzolagan. 2018-19-yilgi mavsumning soʻnggi kunida Brophyning 89-daqiqada penaltidan tepishi natijasida Kilmarnock „ Rangers“ ni 2:1 hisobida magʻlub etib, 2019-20-yilgi UEFA Yevropa Ligasi yoʻllanmasini qoʻlga kiritgan. Bu klubning 2001-yildan beri ilk bor Yevropa musobaqalariga yoʻllanma olishi edi.

Brophy 2021-yilning yanvarida Sent- Mirren bilan yozda transfer qilish uchun shartnoma oldidan shartnoma imzolagan. Brophy 2020-21 &ndash; yilgi mavsumning qolgan qismida Sent-Mirrenga ijaraga berilgan.

## Xalqaro faoliyati
Brophy 19 yoshgacha boʻlganlar darajasida Shotlandiya terma jamoasida oʻynagan. U birinchi marta 2016-yil oktyabr oyida Slovakiyaga qarshi oʻrtoqlik oʻyini uchun 21 yoshgacha boʻlganlar terma jamoasiga tanlangan. 2016-yil 9-noyabrda Shotlandiya 4:0 hisobida magʻlub boʻlganida debyut qilgan.

U Shotlandiya kattalar terma jamoasiga ilk bor 2019-yilning may oyida UEFA Yevro-2020 saralash oʻyinlarida chaqiruv olgan. U kattalar safida debyutini 2019-yil 8-iyun kuni Hampden Parkda Kiprga qarshi oʻyinda (2:1) oʻtkazgan.

## Faoliyat statistikasi

## Manbalar
Margaret Colin

**Margaret Colin** (1958-yil 26-mayda tugʻilgan)— amerikalik aktrisa. U *As the World* filmidagi Margo Xyuz va „ *[[Gossip Girl|Gossip girl]]* „ serialidagi Eleanor Valdorf-Rouz rollari bilan tanilgan.

## Yoshligi
Margaret Colin Nyu-Yorkning Bruklin shahrida tugʻilgan va Long-Aylenddagi oʻsgan. U 1976-yilda Bolduin oʻrta maktabini tamomlagan va keyin Hofstra universitetida oʻqigan.

## Aktyorlik faoliyati
Colin oʻzining aktyorlik faoliyatini *“The Edge of Night“* serialida merosxoʻr va sobiq terrorchi rolida boshlagan. *"As the World turns* " filmida Margo Montgomerining rolini oʻynagan.

U *Foley square*, *Leg Work* va *Chicago Hopenimg* bir nechta qismlarida suratga tushgan. U Erik Kloz va Dennis Xeysbert bilan 1999-yilda „ *Now and* Aga“ serialida Liza Wiseman rolini oʻynadi. 2003-yilda u " *Qonun va tartib: Maxsus qurbonlar boʻlimi* " serialining „Qiynoqlar“ nomli qismida keyinchalik qotillikka aloqadorlikda ayblanib hibsga olingan ona rolini oʻynadi.

2017-yilda Colin HBO telekanalining Veep komediya seriyasining oltinchi mavsumida CBS News telekanalining boshlovchisi Jeyn *Makkeybni* rolini oʻynagan. Colin hamkasblari bilan birgalikda Komediya serialidagi ansamblning ajoyib ijrosi uchun Ekran aktyorlari gildiyasi mukofotiga sazovor boʻldi. 2019-yilda u Veep-ning ettinchi mavsumi premerasi boʻlib oʻtdi.

## Shaxsiy hayoti
Colin aktyor Jastin Dis Tom Xyuz rolini oʻynaganida tanishdi. Ular 1988-yil yanvar oyida turmush qurishdi. Er-xotinning Sem va Jo ismli ikki oʻgʻli bor, Colin esa erining birinchi turmushidan boʻlgan qizining oʻgay onasi. Oila 1990-yillarning oxirida Nyu-Jersi shtatining Upper Montclair shahriga koʻchib oʻtdi.

U abortga qarshi ilgari abortga qarshi boʻlgan Feminists for Life tashkilotining faxriy hamraisi boʻlgan. Kolin feministlar kengashining faxriy aʼzosi.

## Filmografiyasi

## Manbalar
Irkutsk davlat universiteti

**Irkutsk davlat universiteti** () 1918-yil oktyabr oyida Sibirning Irkutsk shahrida tashkil etilgan. Hozirgi kunda Irkutsk davlat universiteti gumanitar, tabiiy, texnik va amaliy fanlar boʻyicha talabalar tayyorlaydigan yirik ilmiy va taʼlim muassasasidir. IDU binolariga 8 ta oʻquv muassasasi, 11 fakultet, Rossiyadagi eng yirik universitet kutubxonalaridan biri boʻlgan ilmiy kutubxona kiradi. IDU 18 000 dan ortiq talabalar uchun bakalavriat, magistratura, aspirantura dasturlarini taklif etadi, ular jahonga mashhur olimlar rahbarligida ixtisoslashish imkoniyatiga ega.

Boshqa muassasalar orasida Irkutsk davlat universitetida malaka oshirish va qayta tayyorlash markazi, 3 ta ilmiy-tadqiqot instituti, mintaqalararo ijtimoiy fanlar instituti, yangi axborot texnologiyalari markazi, Baykal tadqiqot va taʼlim markazi, aspirantura va doktorantura boʻlimi, ilmiy kutubxonalar, astronomik fanlar boʻlimi, rasadxona va botanika bogʻi mavjud..

## Tarixi
Rossiya olimlari, davlat arboblari, sanʼat va fan homiylari, N.M.Yadrintsev, A.P.Shchapov, P.A.Slovtsov, S.S.Shchukin, G.N.Potanin va boshqalar Irkutsk davlat universitetining asoschilari edi. Universitet 1918-yil 27-oktyabrda ochilgan. U Sharqiy Sibir va Uzoq Sharq mintaqasidagi yirik taʼlim, ilmiy va madaniy markazga aylandi. 1930-yillarda universitet oʻsishda va rivojlanishda davom etdi va tez orada Irkutskda birinchi oliy oʻquv yurtlari paydo boʻldi.

## Fakultetlar va institutlar
Hozirgi kunda universitet tarkibida 11 fakultet va 8 ta oʻquv muassasasi mavjud. 14500 mingdan ortiq talabalar, shu jumladan 23 davlatdan 880 nafar chet ellik talabalar va 1155 dan ortiq oʻqituvchilar (142 fan doktori va 625 ta fan nomzodi). Sc. professorlar bu yerda ishlaydi. Boshqa muassasalar orasida Irkutsk davlat universitetida malaka oshirish va qayta tayyorlash markazi, 3 ta ilmiy-tadqiqot instituti, mintaqalararo ijtimoiy fanlar instituti, yangi axborot texnologiyalari markazi, Baykal tadqiqot va taʼlim markazi, aspirantura va doktorantura boʻlimi, ilmiy kutubxonalar, astronomik fanlar boʻlimi mavjud.

## Fakultetning taniqli professor-oʻqituvchilari

* Semyon Novgorodov, yakut alifbosini yaratuvchisi

## Taniqli bitiruvchilar

* Valentin Rasputin, yozuvchi
* Aleksandr Vampilov, yozuvchi
* Mark Sergeev, shoir
* Evgeniy Chernikin, zoolog va ekolog

## Manbalar

## Havolalar

* Irkutsk davlat universiteti  rasmiysi
* Institutlar va fakultetlar
* Ilmiy-tadqiqot institutlari
* Angarsk va Bratskdagi filiallar
* Irkutsk davlat universitetining botanika bogʻi yoki Irkutsk davlat universitetining  botanika bogʻi
Milliy talabalar media mukofotlari

**Milliy Student Media mukofotlari** yoki **Smedias** Oxygen.ie veb-sayti tomonidan oʻtkaziladigan yillik Butun Irlandiya talabalari uchun jurnalistika sohasining tanlovidir. Mukofotlar „Irlandiyaning eng yaxshi talabalar mukofotlari“ deb nomlandi.

## Tarixi va formati
2000-yildan beri uchinchi bosqich talabalariga moʻljallangan Oxygen.ie vebsayti talabalar jurnalistika tanlovini oʻtkazib keladi.

2020-holatiga koʻra mukofotlarini, bir qator toifalar boʻyicha taqdimotlar taklif etiladi Yilning eng yaxshi muharriri (ilgari UCD universiteti kuzatuvchisi tomonidan gʻolib boʻlgan), „Yilning eng yaxshi jurnali“ (ilgari DCU’s Flux tomonidan gʻolib boʻlgan), „Yil gazetasi“ (shu jumladan, oldingi gʻoliblar The University Times, Trinity News va University Observer), sport yozuvchisi. Yil (ilgari The College View gʻolibi boʻlgan) va Yil veb-sayti (ilgari Sin.ie tomonidan gʻolib boʻlgan)

## Hakamlar
Hakamlar tarkibiga quyidagilar kiradi:

* Jeraldin Kennedi, The Irish Times muharriri
* Rut Skott, 2 fm DJ
* Cathal Ó Searcaigh, Aosdána aʼzosi &#x5B; **' &#x5D;</sup>
* Jeyson Sherlok, GAA GPA All Stars mukofotlari sovrindori <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">&#x5B; **' &#x5D;
* Benjamin Kliri, Oskar mukofoti sohibi
* Pol Xovard, jurnalist va yozuvchi

## Manbalar

## Havolalar

*
Chorraha

**Chorraha** - yo‘llarning o‘zaro bir sathda kesishadigan, tutashadigan va ayriladigan joyi.

## Turlari
Harakatlanish navbati svetofor yoki tartibga soluvchining ishoralari orqali aniqlanib boshqarilayotgan chorraha — **tartibga solingan chorraha** hisoblanadi.

Miltillovchi sariq ishora yonib-o‘chayotgan, svetoforlar ishlamayotgan yoki tartibga soluvchi bo‘lmagan chorraha — **tartibga solinmagan chorraha** hisoblanadi. Haydovchilar tartibga solinmagan chorrahalardan o‘tish qoidalariga hamda chorrahada o‘rnatilgan imtiyoz belgilariga amal qilishlari shart.https://lex.uz/docs/-2850459


## Manbalar
# https://lex.uz/docs/-2850459
Desoʻxta

**Desoʻxta** — Buxoro viloyati,Buxoro tumanidagi qishloq. Desoʻxta — „dehi+soʻxta“, yaʼni „kuygan qishloq“ shaklidagi koʻchma maʼnoga ega toponim. „Kuygan“ atamasi „jabr koʻrgan“ degan mazmun kasb etib, uning negizida qishloqning tabiiy ofatlar, jumladan, sel, yomgʻir, suv toshqinlari, hosilsizlik natijasida mashaqqat tortganiga ishora mavjud.

## Manbalar
Charmgar

**Charmgar** — Buxoro viloyati,Buxoro tumanidagi qishloq. Charmgar — „charm tayyorlovchilar“ maʼnosini beradi.Oʻtmishda shu kasb bilan shugʻullangan aholining yashash manzili.

## Manbalar
Amy James-Kelly

**Amy James-Kelly** (1995-yil 15-noyabrda tugʻilgan)— britaniyalik aktrisa. U ITV *[[Coronation Street]]* (2013-2015) serialidagi Maddi Xit roli orqali mashhurlikka erishdi. O‘shandan beri u Netflix seriali *Safe* (2018) va BBC One dramasi " *Three families* " (2021) filmlarida suratga tushgan.

## Yoshlik
James-Kelly Shimoliy Irlandiyaning Antrim shahrida tugʻilgan. Oilasi u chaqaloqligida Angliyaga koʻchib oʻtgan. U hayotining bir yoshga toʻlguncha Buyuk Manchesterdagi Shimoliy Yorkshirning Ketterik shahrida yashagan. U Oldhamdagi Blue Coat maktabida tahsil olgan. Manchester aktyorlik maktabida darsdan tashqari mashgʻulatlarda qatnashgan.

## Karyera
James-Kelly oʻz karerasini „ Beauty Manifesto“, „ *Trojan Women*“, „My Fair Lady*“*, " *Frank va Ferdinand* " nomli teatr spektakllarida boshlagan.

2013-yil dekabr oyida James-Kellu oʻzining televizion faoliyatoni ITV loyihasi *[[Coronation Street]]* serialida boshladi. 2015-yil fevral oyida u *Coronation Street serialini* tark etishini eʼlon qildi va oʻzining qahramoni oʻldirilgan iyun oyida soʻnggi bor serialda suratga tushdi.

U oʻzining ikkinchi televizion rolini 2016 yilgi *Jericho* drama mini-serialida Marta Quaintain rolida oldi.

James-Kelly 2018-yilda Netflix -ning " *Safe* " serialida Jenni Delani rolini ijro etgan. U, shuningdek, BBC One -ning *Moving On* serialida yordamchi rol oʻynagan. 

James-Kelly 2019-yilgi " *Military Wives* " komediya-dramasida Sara rolini oʻynadi. Oʻsha yili u BBC One va HBO seriallarida " *Jentlmen Jek* " filmida Suzanna Vashington rolini oʻynadi.

2021-yilda James-Kelly ITV kriminal dramasi *The Bayning* 2-seriyasida Greys Marshbruk rolini o‘ynadi. Oʻsha yili BBC Onening ikki qismli " *Three Families* " dramasida Xanna Kennedi rolini o‘ynadi.

## Filmografiya

### Televizion

## Manbalar
Kanagawa University

, Yaponiyadagi xususiy universitet hisoblanadi. Aosiy kampusi Rokkakubashi shahrida joylashgan.

## Tarixi
Universitet 1928-yilda   tomonidan   nomi bilan tashkil etilgan. 1929-yilda maktab   deb oʻzgartirildi, unda kunduzgi va kechki maktablar mavjud edi. 1930-yil 15- mayda kollej hozirgi Rokkakubashi kampusiga koʻchib oʻtdi. 1939-yilda unga texnik boʻlimlar (mashinasozlik, elektrotexnika va sanoat boshqaruvi) qoʻshildi. 1949-yilda kollej Yaponiyaning yangi taʼlim tizimi ostida **Kanagawa University** aylantirildi.

## Oliy maktablari

* Oliy huquq fakulteti
* Oliy iqtisodiyot maktabi
* Biznes boshqaruvi oliy maktabi (Shonan Xiratsuka kampusida)
* Chet tillar oliy maktabi
* Oliy fan maktabi (Shonan Xiratsuka kampusida)
* Oliy muhandislik maktabi
* Tarix va folklorshunoslik oliy maktabi
* Huquq fakulteti

## Bakalavr maktablari

* Huquq fakulteti
* Iqtisodiyot fakulteti
* Biznes boshqaruvi fakulteti (Shonan Xiratsuka kampusida)
* Chet tillar fakulteti
* Inson fanlari fakulteti
* Fanlar fakulteti (Shonan Xiratsuka kampusida)
* Muhandislik fakulteti

## Institutlari

* Kutubxona
* Huquqiy tadqiqotlar instituti
* Iqtisodiyot va tashqi savdo instituti
* Xalqaro biznes va menejment instituti
* Gumanitar tadqiqotlar instituti
* Til tadqiqotlari markazi
* Integratsiyalashgan fanlar tadqiqot instituti
* Texnologik tadqiqotlar instituti
* Yapon xalq madaniyatini o'rganish instituti

## Yengil atletika

### Amerika futboli
Kanagava universitetining Amerika futbol jamoasi ATOMS hisoblanadi.

### Cherliding
Kanagava universiteti Cheerliding klubi Kanagava universitetining WILDCATS yoki WINGS hisoblanadi.

## Bitiruvchilari
Kanagava universiteti talabalari biznesmenlar, yetakchi siyosatchilar, yozuvchilar, arxitektorlar, sportchilar, aktyorlar, musiqachilar, olimlar, muhandislar va videooʻyinlar ishlab chiquvchilariga aylanishdi. Taniqli bitiruvchilar orasida:

* Hideo Kamio, Toyota vitse-prezidenti
* Takeo Masuda, ITOCHU vitse-prezidenti
* Lin Okamoto, Mangaka *Gokukoku no Brynhildr*, *Elfen Lied*
* Yuxey Sato, Fukusima prefekturasi gubernatori
* Nobuo Uematsu, Square Enix tomonidan Final Fantasy seriyasining video o'yinlari bastakori

## Manbalar

## Havolalar

*
Linda Manzer

**Linda Manzer** (1952-yil 2-iyulda tugʻilgan) – kanadalik sanʼat ustasi, oʻzining archtop gitara va arfa gitaralari bilan mashhur.

## Ijodiy faoliyati
Manzer o‘rta maktab davrida xalq qo‘shiqlarini ijro etgan va gitara chalgan. Uning professional faoliyati dulcimer cholg‘usiga qiziqishi bilan boshlandi: uni xarid qilish imkoni bo‘lmagach, u cholg‘uni maxsus to‘plamdan o‘zi yasagan. U tasviriy san’at bo‘yicha ikki san’at o‘quv yurtida ta’lim olib, rassomlik asoslarini o‘rgandi. 1974–1978-yillar davomida yassi korpusli gitara yasash bo‘yicha Jan Larrivyening ustaxonasida hunar egalladi. Keyinchalik, 1983–1984-yillarda Nyu-Yorkda archtop gitaralar yasash sirlarini Jimmi D’Akistodan o‘rgandi.

Standart modellaridan tashqari, Manzer qo‘lda yasagan 50 dan ortiq tajribaviy gidrozlarning muallifi sanaladi. Ularga soprano gitara, akustik bariton gitara,[citation needed] birinchi akustik sitar-gitara hamda bir nechta ko‘p bo‘yinli arfa-gitaralar kiradi.

U jazz musiqachisi Pet Meteni uchun 25 dan ziyod maxsus cholg‘ular yaratgan. Eng mashhur namunalardan biri — 42 torli va to‘rt bo‘yinli “Pikasso” gitarasi bo‘lib, Meteni uni Imaginary Day, What’s It All About va Beyond the Missouri Sky (Short Stories) kabi albomlarda ijro etgan. Meteni Manzer yasagan bariton gitaradan foydalanib One Quiet Night albomini yozgan. Manzer va Meteni o‘zaro 30 yillik ijodiy hamkorlikni nishonlash maqsadida 30 dona qo‘lda ishlangan “Meteni–Manzer” imzo seriyasini yaratganlar.

Manzer tomonidan yaratilgan gitaralarga ega bo‘lgan taniqli musiqachilar qatoriga Julian Lej, Karlos Santana, Henrik Andersen, Stiven Fering, Ted Lyudvig, Tim Lerk, Milton Nasimentu, Liona Boyd, Xizer Bishop, Brus Kokbern, Pol Saymon, Roy Patterson, Mari-Linn Hammond, Syuzen Krou va Gordon Laytfut kiradi.

Uning noyob cholg‘ularidan yana biri — daniyalik musiqachi Henrik Andersenga tegishli 52 torli “Meduza” asari.

Manzer 2023-yilda Kanada Ordenining Ofitseri unvoni bilan taqdirlangan. U hozirda Toronto va Ontario provinsiyasidagi Almonte shahrida yashab ijod qiladi.[4]
## Havolalar

* 
* „The Larrivee Tradition of Handmade Canadian Guitars“
* ''The Canadian Encyclopedia'' 
## Manbalar
Mahalla qishlogʻi

**Mahalla** — Buxoro viloyati,Buxoro tumanidagi qishloq. Mahalla — joy, makon, maskan kabi maʼnolarni bildiradi.Muayyyan ijtimoiy — maʼmuriy, geografik hudud. 1926-yilgi tumanlashtirish roʻyxatida Mahalla Shayxon, Mahalla Denav nomlari ostida qayd etiladi.

## Manbalar
John Brownlie

**Jon Brownlie** (1952-yil 11-martda tugʻilgan) — shotlandiyalik sobiq futbolchi va murabbiy, hozirda Sharqiy Stirlingshir jamoasining yordamchi murabbiyi.

Brownlie Pumpherston Juniors, Hibernian, Nyukasl United, Midlsbro, Xartlpul United, Bervik Reynjers, Blyth Spartans va Shotlandiya terma jamoasida oʻng qanot himoyachisi sifatida oʻynagan. Brownlie keyinchalik Cowdenbeath, Meadowbank Thistle, East Stirlingshire, Arbroath va Berwick Rangersni boshqargan.

## Futbolchilik faoliyati
Brownlie 1969-yilda Pumpherston Juniorsdan Hibernianga qoʻshilgan va toʻqqiz yil Easter Roadda oʻynagan. U 1972-yilgi Liga kubogida gʻolib jamoaning bir qismi boʻlgan, shuningdek, 1972 (Shotlandiya kubogi) va 1974-yilda (Liga kubogi) kumush medallarni qoʻlga kiritgan.

Keyinchalik u „Nyukasl United“, „Midlsbro“, „Hartlepool United“, „Bervik Rangers“ va „Blyth Spartans“ klublarida oʻynagan. 1986-yilda nafaqaga chiqqanidan soʻng u ingliz shimoli-sharqidagi mehmonxonani boshqargan.

## Murabbiylik faoliyati
1988-yilda Brownlie Cowdenbeath jamoasida birinchi murabbiylik lavozimiga tayinlangan va 1992-yilda ketishidan oldin Shotlandiya ikkinchi divizioniga koʻtarilishga boshchilik qilgan.

Keyinchalik u Clydega jamoasga qoʻshilgan, u yerda 1997-yildan 1998-yilgacha Sharqiy Stirlingshirga murabbiylik qilishidan oldin Aleks Smit qoʻl ostida murabbiy yordamchisi boʻlib ishlagan.

„ Reyt Rovers“da yoshlar jamoalarini boshqargan mavsumidan soʻng, Brownlie 2000 va 2003-yillar oraligʻida Arbroathni boshqargan va u yerda klubni Shotlandiya Ikkinchi Divizionidan ikki mavsum davomida Shotlandiya Birinchi Divizionida saqlab qolgan.

Keyinchalik u Sharqiy Stirlingshirga murabbiy sifatida qaytgan va 2008-yilda Gordon Wylde isteʼfoga chiqqanidan keyin vaqtinchalik asosiy jamoani boshqargan.

Brownlie 2019-yilning may oyida „Kov Rangers“ga magʻlub boʻlgan pley-off oʻyinlari oldidan Bervik Rangersga bosh murabbiyi etib tayinlangan. Ular Lowland ligasiga tushib ketganidan soʻng, uning oʻrnini Ian Little Berwick menejeri sifatida egallagan.

Brownlie 2020-yil iyul oyida yana Sharqiy Stirlingshirga murabbiy sifatida qoʻshilgan va keyinchalik Endi Rodgers 2021-yilning 4-yanvarida ketganidan soʻng klubning yordamchi murabiyiga aylangan.

## Shaxsiy hayoti
Uning oʻgʻli Pol ham professional futbolchi boʻlgan.

## Yutuqlar

### Oʻyinchi ===; Hibernian

* Shotlandiya liga kubogi gʻolibi (1): 1972-73

### Murabbiy ===; Cowdenbeath

* Shotlandiya ikkinchi divizioni : Gʻolib 1991-92; Arbroath
* Shotlandiya ikkinchi divizioni : Gʻolib 2000-01

## Karyera statistikasi

### Xalqaro

## Manbalar
Swedish Publicists' Assotsatsiyasi

**Shvetsiya publitsistlari assotsiatsiyasi** (shvedcha : *Publicistklubben*) — jurnalistikada matbuot va soʻz erkinligini targʻib qilishga bagʻishlangan Shvetsiya tashkiloti hisoblanadi

Assotsiatsiya 1874-yilda Stokgolmda tashkil etilgan va bugungi kunda Shvetsiyaning turli mintaqalarida taxminan 5200 aʼzo va etti boʻlimga ega. U dolzarb mavzular boʻyicha bahslarni tashkil qiladi va Lars Yoxan Hiertaning xayriya hisobidan moliyalashtiriladigan sovrinlar hamda stipendiyalarni topshiradi.

## Sovrinlar

### Soʻz erkinligi mukofoti
Ushbu mukofot oʻldirilgan rossiyalik jurnalist, yozuvchi va huquq faoli Anna Politkovskaya xotirasiga beriladi.

* 2015-yil: Xadicha Ismoilova
* 2013-yil: Mixail Afanasiev
* 2012-yil: Yoxan Persson, Jonas Fahlman va Martin Schibbye
* 2011-yil: Fredrik Gertten
* 2010-yil: Amun Abdullahi Muhammad
* 2009-yil: Elin Yonsson
* 2008-yil: Ulf Yoxansson, Nerikes Allehanda gazetasi bosh muharriri.
* 2007-yil: Davit Isaak

## Manbalar

* 

This article contains content from the Owl Edition of Nordisk familjebok, a Swedish encyclopedia published between 1904 and 1926, now in the public domain.

## Havolalar

* Rasmiy sayt (in Swedish)
Oliver Smithies

**<span lang="en">Oliver Smithies</span>** (; 1925-yil 23-iyul, G'arbiy Yorkshir, Angliya —  2017-yil 10-yanvar, Chapel Xill, AQSh) — ingliz-amerikalik genetik. Fiziologiya yoki tibbiyot bo'yicha Nobel mukofoti sovrindori (2007) - embrion ildiz hujayralaridan foydalangan holda sichqonlarda o'ziga xos gen modifikatsiyalarini joriy etish tamoyillarini kashf etgani uchun.

AQSH Milliy Fanlar Akademiyasi aʼzosi (1971), London Qirollik jamiyatining chet ellik aʼzosi (1998).

## Biografiyasi
Oliverning so'zlariga ko'ra, uning fanga boʻlgan qiziqishi radio va teleskoplarning erta ta'siridan kelib chiqqan. 1951-yilda u Oksfordda *magistr darajasiga*, keyinroq Oksforddan fiziologiya bo'yicha *DPhilga* sazovor bo'ldi. 1953—1960-yillarda Toronto universitetining tibbiy tadqiqot laboratoriyasida, songra, 1960—1988-yillarda Viskonsin-Madison universiteti laboratoriyasida ishlagan. Oliver 1988-yildan Shimoliy Karolina universitetining Patologiya va laboratoriya tibbiyoti laboratoriyasining professori boʻlgan. Shuningdek, u ishlab chiqqan texnikalardan foydalanib, sichqonlarning genetik tadqiqotlarini o'tkazdi.

Oliver va Mario Kapekki mustaqil ravishda embrion ildiz hujayralari yordamida sichqonlarda o'ziga xos genlarni o'zgartirish sohasida muhim kashfiyotlar ixtiro qilishdi.

2016-yilga kelib  Smitilar Greenpeace, Birlashgan Millatlar Tashkiloti va butun dunyo hukumatlarini genetik jihatdan o'zgartirilgan organizmlarga (GMO) qarshi kurashni to'xtatishga chaqiruvchi xat imzoladi.

Oksforddagi Balliol kollejining faxriy a'zosi. Shuni etib otish kerakki, 1975-yilda Amerika Genetika Jamiyati prezidenti lavozimiga ko'tarildi.

## Mukofotlar
 

* 1990-yil - Xalqaro Gayrdner mukofoti, *"Ma'lum oqsillar va nuklein kislotalarni ajratish va identifikatsiyalash imkonini beruvchi gel elektroforez usullarini kashf qilish, ishlab chiqish va qo'llash uchun»*.
* 1993-yil - Xalqaro Gayrdner mukofoti, *"Sichqonchada maqsadli mutatsiyalarni yaratish uchun gomologik rekombinatsiyadan foydalanish bo'yicha kashshof ishlar uchun»*.
* 1994-yil - Alfred Sloan mukofoti.
* 2001-yil - Asosiy tibbiy tadqiqotlar uchun Albert Lasker mukofoti (Mario Kapekki va Martin Evans bilan birga), *"Odam kasalliklarining hayvonlar modellarini yaratishga imkon beruvchi sichqoncha genomini ajoyib aniqlik bilan manipulyatsiya qilishning kuchli texnologiyasini ishlab chiqish uchun»*
* 2002-yil - Massry mukofoti (Mario Kapekki bilan birga)
* 2005-yil - Rivojlanish biologiyasi bo'yicha Dimes jamg'armasi mukofoti (Mario Kapekki bilan), *"Genlar qanday ishlashini aniqlash vositasi sifatida sichqonlarda genlarni nishonlashni rivojlantirish uchun»*.
* 2007-yil - Fiziologiya yoki tibbiyot bo'yicha Nobel mukofoti (Mario Kapekki *va* Martin Evans bilan birga) *»*
* 2007-yil - Tomas Xant Morgan medali
* 2009-yil - Amerika kimyogarlar institutining oltin medali.  

## Manbalar
Gambiya davlat madhiyasi

**For The Gambia Our Homeland** — Gambiya davlat madhiyasi. U asl Mandinka soʻzlari Jali Nyama Suso tomonidan yozilgan va anʼanaviy Mandinka qoʻshigʻining musiqasiga asoslangan. Er va xotin Jeremy va Virginia Howe tomonidan inglizcha aranjirovka va tarjima qilingan va 1965-yilda milliy madhiya sifatida qabul qilingan.

## Tarix
1965-yil 18-fevralda Gambiya Buyuk Britaniyadan mustaqil boʻlishi arafasida, davlat madhiyasi uchun arizalarni qabul qilish uchun Milliy madhiyani tanlash qoʻmitasi tuzildi. Qoʻmita oxir-oqibat uchta taqdimnomani qabul qiladi. 

Mandinka musiqachisi Jali Nyama Susoga hukumat qoʻshiq yozish uchun murojaat qildi. Jali Nyama oʻzining taqdimotini Mandinka qoʻshiqlari ohangida yozgan.

## Matn

## Manbalar

## Havolalar
Yamayka davlat madhiyasi

**Jamaica, Land We Love** — Yamaykaning milliy madhiyasi boʻlib, ushbu madhiya 1962-yilning iyul oyida rasman qabul qilingan. Madhiya 1961-yil sentabrdan 1962-yil 31-martgacha boʻlgan tanlovdan soʻng tanlangan, unda milliy madhiyaning soʻzlari Yamayka parlamenti tomonidan tanlangan. 1962-yil 6-avgustda Yamayka mustaqillikka erishgach, „Jamaica, Land We Love“ rasman davlat madhiyasi sifatida ishlatila boshlandi.

## Tarix
Yamayka mustaqilligi eʼlon qilinishidan oldin, Yamayka Buyuk Britaniyaning Vest-Indiya federatsiyasiga tegishli boʻlib, u hali ham Birlashgan Qirollik hukmronligi ostida edi. 1962-yil iyul oyida tanlangan milliy madhiya oʻsha kundan boshlab rasman foydalanilgan.

## Matn

## Manbalar

## Havolalar
* Jamaican National Anthem on Jamaican government site
* Richie Stephens performs Jamaica's National Anthem on SoundCloud
Anvar Joʻraboyev

**Anvar Joʻraboyev** ( , , 1948-yil 22-may — 2010-yil 16-sentyabr) — oʻzbek jurnalisti, tarixchisi va siyosatchisi. Mustaqil Oʻzbekistonning yangi Konstitutsiyasini yaratishda ishtirok etgan. Oʻzbekiston „Adolat“ siyosiy partiyasi tashkilotchilaridan biri va rahbari boʻlib ishlagan, koʻplab gazetalarda bosh muharrir boʻlgan.

## Shaxsiy hayoti
Anvar Joʻraboyev 1948-yil 22-mayda Oʻzbekiston SSR Samarqand viloyati Bulungʻur tumanida tugʻilgan. Bolaligidan jurnalistikaga qiziqqan. 1971-yilda Moskva davlat pedagogika universitetining filologiya fakultetini tamomlagan. 1973-yilda universitetdagi kursdoshi Umida Tursunova bilan oila qurgan va uch nafar farzandli boʻlishgan.

## Jurnalistikadagi karyerasi
Joʻraboyev 1971-yilda Samarqand viloyati „Zarafshon“ gazetasida muharrir, keyin muxbir, 1974-yilgacha axborot boʻlimi mudiri boʻlgan. 1974 va 1975-yillarda Leningrad viloyati (hozirgi Sankt-Peterburg) „Na straje rodiny“ gazetasining muxbiri boʻlgan. 1981-yildan 1990-yilgacha Toshkentdagi „Sovet Oʻzbekiston sanʼati“ (hozirgi „Guliston“) milliy jurnalida masʼul kotib boʻlib faoliyat yuritgan. 1991-yilda Sovet Ittifoqi parchalanganidan keyin Joʻraboyev Toshkentda yangi tashkil etilgan „Xalq soʻzi“ milliy gazetasida bosh muharrir yordamchisi boʻlib ishlagan. Joʻraboyev 1992-yildan 1997-yilgacha „Xalq soʻzi“ va „Narodnoye slovo“ gazetalari bosh muharriri boʻlgan. 1998-yildan 2008-yilgacha Toshkentda yangi tashkil etilgan „Markaziy Osiyo madaniyati“ xalqaro gazetasining bosh muharriri boʻlgan. Gazeta Markaziy Osiyoning beshta respublikasida qozoq, tojik, qirgʻiz, oʻzbek, turkman va rus tillarida nashr etilgan.

## Siyosatdagi karyerasi
Joʻraboyev 1991 va 1992-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Kengashi (Parlament) apparatida maslahatchi boʻlgan. Anvar Joʻraboyev 1992-yilda Oʻzbekiston Respublikasining yangi Konstitutsiyasini ishlab chiqish boʻyicha komissiya aʼzosi edi. U Oʻzbekiston „Adolat“ sotsial-demokratik partiyasi (Adolat — Oʻzbekiston sotsial demokratik partiyasi) asoschilaridan biri boʻlib, 1995-yil fevralidan 1996-yil noyabrigacha uning birinchi rahbari boʻlib ishlagan. Shuningdek, Joʻraboyev 1995-yilda Samarqand viloyati Bulungʻur tumanidan Oliy Majlisga deputat etib saylangan va 2000-yilgacha bu lavozimda ishlagan. 2000-yilda Joʻraboev siyosatdan butunlay voz kechgan va oʻz eʼtiborini yangi tashkil etilgan „Markaziy Osiyo madaniyati“ gazetasiga qaratgan.

## Maʼnbalar
Olga Aleksandrova

**Olga Aleksandrova** (1978-yil 28-yanvarda tug'ilgan) - asli ukrainalik ispaniyalik shaxmatchi, FIDE xalqaro ustasi va ayol grossmeyster unvoniga ega.

U ispaniyalik grossmeyster Migel Illeskas bilan turmush qurgan. Bu 2011-yilgi Ispaniya chempionatining so'nggi bosqichida noqulay vaziyatga olib keldi, o'shanda er-xotin bir-biriga qarshi milliy chempionlik unvoni xavf ostida qolgandi. Ular tezda durangga rozi bo'lishdi, bu Alvar Alonso Roselga Illeskasni ushlash va tay-brekda chempionlikni qo'lga kiritish imkonini berdi.

U 2004-yilda shaxmat bo'yicha ayollar o'rtasida Ukraina chempionatida, 2013-yilda esa ayollar o'rtasida shaxmat bo'yicha Ispaniya chempionatida g'olib chiqqan.

U shaxmat boʻyicha ayollar oʻrtasidagi jahon chempionatida ikki marta ishtirok etgan.

## Manbalar
Olga Badelka

**Olga Badelka** (, ; 2002-yil 8-iyulda tugʻilgan) — belaruslik shaxmatchi, hozirda Rossiya shaxmat federatsiyasida oʻynamoqda, FIDE xalqaro shaxmat ustasi unvoniga ega. 2021-yildan boshlab u AQShdagi Missuri universitetining tilshunoslik fakulteti talabasi hisoblanadi.

## Shaxmat faoliyati
Olga Badelka turli yosh toifalarida qizlar oʻrtasidagi Belarussiya yoshlar chempionatining koʻp karra gʻolibi: U16 (2017), U18 (2017), U20 (2016).

U turli yosh toifalarida shaxmat bo‘yicha o‘smirlar o‘rtasidagi Yevropa chempionati va shaxmat bo‘yicha jahon chempionatida Belarussiya nomidan bir necha bor qatnashib, beshta medalni qo‘lga kiritdi: oltin (2017-yilda, yoshlar o‘rtasidagi shaxmat bo‘yicha Yevropa chempionatida U16 da gʻolib boʻlgan), uchta kumush (2012-yilda 10 yoshgacha boʻlgan qizlar oʻrtasida shaxmat boʻyicha jahon chempionatida va 2018-yilda 16 yoshgacha qizlar oʻrtasida shaxmat boʻyicha yoshlar oʻrtasidagi Yevropa chempionatida va 2019-yilda 18 yoshgacha boʻlgan yoshlar oʻrtasida shaxmat boʻyicha Yevropa chempionatida) va bronza (2014-yilda shaxmat bo‘yicha yoshlar o‘rtasidagi jahon chempionatida) qoʻlga kiritgan. 2013-yilda Badelka 11 yoshgacha boʻlgan qizlar oʻrtasida shaxmat boʻyicha jahon chempionatida gʻolib chiqdi. U 16 yoshgacha boʻlgan oʻsmirlar oʻrtasidagi Jahon shaxmat olimpiadalarida (2014—2017), Belarussiya terma jamoasi safida toʻrt marta ishtirok etgan.

2017-yilda Riga shahrida Badelka shaxmat boʻyicha ayollar oʻrtasidagi yakka tartibdagi Yevropa chempionatida ishtirok etdi.

Badelka Belarussiya uchun ayollar shaxmat olimpiadalarida ishtirok etdi:

* 2016-yilda Boku shahrida boʻlib oʻtgan 42-shaxmat olimpiadasida (ayollar) uchinchi oʻrinda (+5, =3, −2),
* 2018-yilda Batumidagi 43-shaxmat Olimpiadasida (ayollar) birinchi oʻrinni egalladi (+3, =5, −1).

2017-yilda u FIDE ayol xalqaro ustasi (WIM) unvonini oldi. 2019-yilda u xalqaro usta (IM) va ayol grossmeyster (WGM) unvonlarini oldi.

2021-yilda Badelka blits tadbirida Magnus Karlsenga qarshi Bongcloud oʻynadi. Karlsen bu harakatni „…juda ahmoqona va biroz afsonaviy“ deb atadi.

2021-yilda u AQSHning Missuri universitetiga oʻqishga kirdi va universitetning shaxmat boʻyicha jamoasiga qoʻshildi va tilshunoslik ixtisosligi boʻyicha tahsil oldi.

## Manbalar
Silvia Collas

**Silvia Collas** (née **Aleksieva** ; 1974-yil 4-mayda tugʻilgan) — bolgar-fransuz shaxmatchisi, xalqaro usta (IM) va ayol grossmeyster (WGM) unvonlariga ega.

U 1994-yilda 20 yoshgacha boʻlgan qizlar oʻrtasidagi Yevropa chempionatida gʻolib chiqdi. Collas Bolgariya terma jamoasi safida 1994, 1996, 1998, 2000 va 2002-yillardagi ayollar shaxmat olimpiadalarida ishtirok etgan. 2002-yil dekabr oyida u Fransiya shaxmat federatsiyasiga oʻtdi va shundan beri Fransiyani himoya qiladi.. 2003-yilda Bayrutda boʻlib oʻtgan Oʻrta yer dengizi ayollar chempionatida gʻolib chiqdi. 2007-yilda Collas Sofi Milliet bilan tezkor pley-offda gʻalaba qozonib, ayollar oʻrtasida Fransiya chempioni boʻldi. U 2004-yildan beri ayollar shaxmat olimpiadasida Fransiya terma jamoasi safida o‘ynamoqda. 2012-yilgi tadbirda Collas 4 bortda 2469 ball bilan reyting ko‘rsatkichi tufayli individual kumush medalni qo‘lga kiritdi.

## Manbalar
Karina Ambartsumova

**Karina Ambartsumova** (; 1989-yil 17-avgustda tugʻilgan) — rossiyalik shaxmatchi, ayol grossmeyster unvoniga ega (WGM, 2011) boʻlgan.

## Shaxmat faoliyati
Ambartsumova toʻrt yoshida shaxmat oʻynashni boshlagan va oʻsmirlar oʻrtasidagi shaxmat turnirlarida muvaffaqiyatli ishtirok etgan. 2002-yilda Ispaniyada oʻtkazilgan shaxmat boʻyicha yoshlar oʻrtasidagi Yevropa chempionatida 14 yoshgacha boʻlganlar guruhida bronza medalini qoʻlga kiritdi. 2003-yilda Chernogoriyada u 16 yoshgacha boʻlgan oʻsmirlar oʻrtasidagi shaxmat boʻyicha Yevropa chempionatida 3-5 oʻrinlarni boʻlishib oldi. 2005-yilda Sochida u 18 yoshgacha boʻlgan oʻsmirlar oʻrtasidagi shaxmat boʻyicha Rossiya chempionatida 2-oʻrin va 5-oʻrinlarni egalladi. 2010-yilda Moskvada u shaxmat boʻyicha Rossiya talabalar chempionatida gʻolib chiqdi. 2011-yilda Shenjen Ambartsumova XXVI yozgi Universiadada shaxmat boʻyicha Rossiya terma jamoasi safida ishtirok etdi.

2008-yilda u tezkor shaxmat boʻyicha Moskva ayollar chempionatida gʻolib chiqdi. 2012-yilda Ambartsumova shaxmat boʻyicha ayollar oʻrtasidagi blits boʻyicha Moskva chempionatida gʻolib chiqdi. 2014-yilda shaxmat boʻyicha Moskva ayollar chempionatida uchinchi oʻrinni egalladi. 2014-yilda Daniyada boʻlib oʻtgan „*Lady Chess“* xalqaro ayollar turnirida gʻolib chiqdi. U Germaniya shaxmat Bundesligasida *SK Schwäbisch Hall* jamoasi uchun ikki marta kumush medalni qoʻlga kiritdi. 2015 yilda Ambartsumova Sankt-Peterburgda shaxmat boʻyicha ayollar oʻrtasidagi Rossiya chempionatida gʻolib chiqdi. 2017-yilda Sochida shaxmat boʻyicha ayollar oʻrtasidagi Rossiya chempionatida bronza medalini qoʻlga kiritdi. 2016-yilda u shaxmat boʻyicha ayollar klublari kubogida ishtirok etdi.

2011-yilda Ambartsumova Rossiya Davlat ijtimoiy universitetini ijtimoiy pedagogika ixtisosligi boʻyicha tamomlagan. U shaxmat boʻyicha murabbiy boʻlib ishlaydi va Skypeda turli malakaga ega bolalar va kattalar bilan masofaviy darslar oʻtkazadi.

## Manbalar

## Havolalar
* Karina Ambartsumova haqida maʼlumot „Chess games“ 365Chess.com sayti.