Bekasi

**Bekasi** (: [ˈbəkasi], Sundanese) Indoneziyaning Gʻarbiy Java shtatidagi dengizga chiqish yoʻli mavjud boʻlmagan va Jakartaning sharqiy chegarasida joylashgan shahar. U Jakarta metropolitan hududiga olib boruvchi qatnov shaharchasi boʻlib xizmat qiladi. Indoneziya Statistikasi (BPS) tomonidan 2020-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Bekasida 2,543,676 aholi istiqomat qiladi. 2021-yil oʻrtalari uchun berilgan rasmiy hisob-kitobda 2 564 940 kishini tashkil etdi. Ushbu shahar Indoneziyadagi eng yirik metropolitan hududida joylashgan (*Jabodetabek*). Shahar shimolda va sharqda Bekasi Regency, janubda Bogor Regency va Depok, gʻarbda Sharqiy Jakarta bilan chegaradosh.

Bekasi Indoneziyaning eng qadimgi shaharlaridan biri boʻlib, Tarumanagara Qirolligining poytaxti vazifasini bajargani haqida ham aytib oʻtilgan. Oʻsha paytda Bekasining ismi **Dayeuh Sundasembawa** yoki **Jayagiri** edi. Uning mavjudligining eng qadimgi dalillari Tugu yozuviga koʻra V asrga toʻgʻri keladi, unda shahardan oʻtadigan ikkita daryo nomi tasvirlangan boʻlib ular Candrabhaga va Gomatilardir. Oʻsha daryolardan biri, yaʼni **Kandrabhaga** Bekasi ismining kelib chiqishi bilan bogʻliq boʻlib, bu yerda Kandrabhaga nomi sanskritcha kandra soʻzi tufayli Bxagasasi ga aylangan, yaʼni oy qadimgi Yavacha „sasi“ soʻziga aylanib, oy degan maʼnoni anglatadi va keyin Bhagasasi nomi Bhagasi, keyin esa Gollandiya mustamlaka hukumati Bhagasi ismini Bacassie deb notoʻgʻri yozgan va nihoyat Bekasi boʻlgan. Gollandiyaning Sharqiy Hindistoni davrida Bekasi Batavia rezidentsiyasining bir qismi edi. Yashash shahri sifatida koʻplab oʻrta sinf vakillari uchun Bekasi rivojlanish yoʻlidagi yoʻldosh shahar hisoblanadi, Ular oʻzlarining savdo markazlari, maktablari, kasalxonalari, klub uylari, akvaparki va Jakarta markaziga avtobus xizmatlariga ega hisoblanadi. Koʻp sonli transmilliy kompaniyalar Bekasiga joylashish uchun koʻplab chet elliklarni (asosan yapon va koreys) jalb qilgan.

## Iqtisodiyot
Bekasi allaqachon Jabodetabekdagi rivojlanish markazlaridan biriga aylangan. Shahar umumiy milliy YaIMning 2,11% ni tashkil qiladi. Soʻnggi vaqtlarda koʻplab xorijliklar (asosan koreys, yapon va xitoyliklar) uning dinamikasidan foydalanish va iqtisodiyotini yuksaltirish uchun shaharda oʻz bizneslarini yoʻlga qoʻyishgan. Bekasi iqtisodiyoti asosan xizmat koʻrsatish va ishlab chiqarishga asoslangan hisoblanadi.

### Savdo
Bekasi Janubiy Tangerangdan tashqari Jabodetabekdagi eng istiqbolli koʻchmas mulk bozorlaridan biri boʻlib, bir qancha qimmatli ishlanmalar uning mulk bozorini tashkil etadi. Mamlakatning koʻplab yirik mulk ishlab chiqaruvchilari shaharda kvartiralar, mehmonxonalar va savdo markazlarini qurishmoqda. Soʻnggi yillarda Jatiwarna/Jatibening boʻylab baʼzi turar-joylar rivojlandi&nbsp;– ular: Sharqiy Bekasi pullik avtomagistrali, Bekasi Regency shahridagi Cibatugacha. Bularga Harapan Indah, Summarecon Bekasi, Kemang Pratama va Grand Galaxy City kiradi.

Asosiy biznes va savdo markazlari shaharning gʻarbiy qismida joylashgan. Jalan Ahmad Yani, Jalan Sudirman, Jalan KH Noer Alie va Harapan Inda bulvari boʻylab bir qancha moliyaviy markazlar, restoranlar va savdo markazlari mavjud. Eng yirik savdo markazi Grand Metropolitan boʻlib,  dan ortiq qavatli maydonni tashkil etadi. Boshqa savdo markazlariga Metropolitan Mall, Summarecon Mal Bekasi, Mal Ciputra Cibubur, Mega Bekasi Hypermall, Grand Galaxy Park, Grand Mall, Blu Plaza, BTC Mall, GP Mall, Bekasi Cyber Park, Plaza Pondok Gede va Lagoon Avenue kiradi. Bekasida koʻplab mehmonxonalar rivojlanagan Ular: Santika, Horison, Xarris, Aston Imperial, Amaris, Amaroossa va Tune Hotel.

## Infratuzilma

Bekasida yirik turar-joy massivlari va sanoat parklarining rivojlanishi infratuzilmani, xususan, magistral yoʻllar, avtomobil yoʻllari va temir yoʻllarni rivojlantirish bilan bogʻliq.

### Yoʻl va magistral
Bekasi Trans-Java pullik yoʻli bilan bogʻlangan Java orqali oʻtuvchi asosiy yoʻl hisoblanadi. Jabodetabek shahri hududidan oʻtuvchi umumiy uchta tezyurar yoʻl mavjud: Bekasidan uchta chiqish yoʻliga ega Jakarta-Cikampek pullik yoʻli ; Tangerang, Jakarta va Bogorga kirish imkonini beruvchi Jakarta tashqi halqa yoʻli; va yangi Bekasi-Cawang-Kampung Melayu pullik yoʻli. Cikunir va Gʻarbiy Karavang oʻrtasidagi umumiy uzunligi 36,4 kilometr boʻlgan va hozirgi pullik boʻlgan harakatni yengillashtirish uchun qurilgan ushbu yoʻl 2019-yildan beri ishlaydi. Jakarta yoʻldosh shahri sifatida joylashganligi sababli, Sharqiy Jakarta va Bekasi oʻrtasidagi yoʻllarda ogʻir tirbandlik odatiy holga aylangan.

### Temir yoʻl
Hukumat hozirgi kunda Manggarayni Cikarang bilan bogʻlaydigan ikki yoʻlli temir yoʻl qurmoqda, u 2020-yilda qurib bitkaziladi. Hukumat ikki izli temir yoʻl bilan bir qatorda 17.9&nbsp;km yengil temir yoʻl tranzit liniyasi ham qurayotgan boʻlib u Sharqiy Bekasi-Cawang-Dukuh Atasni Katta Jakarta orqali bogʻlaydi.

## Transport

Hozirgi vaqtda Bekasida Katta Jakarta boʻylab tezkor tranzit shaharlararo temir yoʻl KRL Commuterline va avtobus tezkor tranziti TransJakartadan iborat.

TransJakarta va Transjabodetabek premiumlari Harapan Indah, Summarecon Bekasi, Bulak Kapal va Jatiwarna shaharlaridan qatnovchilarga, shuningdek, Kemang Pratama va Grand Galaxy City-dan Jakarta shahar markaziga harakatlanuvchi avtobuslarga xizmat koʻrsatadi. Trans Patriot esa shahar ichida marshrut tizimini boshqaradi. Shuningdek shaharda taksi xizmati keng tarqalgan. Jamoat transportining asosiy vositasi *angkot* deb ataladigan mikroavtobusdir. Ular shahar boʻylab maʼlum marshrutlarga xizmat koʻrsatadilar.

Asosiy avtobus terminali – Bekasi terminali, Sharqiy Bekasida joylashgan. Boshqa terminallar – Pondok Gede, Harapan Indah va Kayuringin.

## Demografiya
2020-yilgi aholini roʻyxatga olish Bekasi aholisi 2,543,676 kishini tashkil etdi. Bekasida koʻplab turli etnik guruhlar yashaydi, ular asosan sundanlar, betavilar va yavaliklardan iborat hisoblanadi. Sundanliklar eng katta ozchilik guruhidir, shuningdek, boshqa ozchilik guruhlariga Minangkabauliklar, Batakslar va Xitoyliklar kiradi.

Bekasidagi fuqarolarning aksariyati Islom diniga amal qiladi. Boshqa dinlarga Xristianlik (Rim katolikligi va protestantizm), Hinduizm, Buddizm va Konfutsiylik kiradi.

## Sport

Klubning uy stadioni sifatida Patriot Chandrabhaga stadioni belgilangan, ushbu stadion Bekasi PCB Persipasi futbol jamoasining uy maydoni ham hisoblanadi.

## Maʼmuriy tumanlar

Bekasi shahri umumiy oʻn ikkita tumanga („kecamatan“) boʻlingan boʻlib, quyidagi jadvalda ularning hududlari va aholi sonining 2010-yilgi , 2020-yilgi hamda 2021-yil oʻrtalari uchun rasmiy hisob-kitoblar bilan koʻrsatilgan. Ushbu jadvalda tumandagi shahar qishloqlari (*keluraxon*) soni va ularning pochta indekslari ham mavjud.

## Iqlim
Bekasi tropik musson iqlimiga ega shahar hisoblanib(Am) maydan oktyabrgacha moʻtadil yogʻingarchilik boʻladi va noyabrdan aprelgacha kuchli yogʻingarchilikka kuzatiladi.

## Ommaviy madaniyatd

* Chairil Anwar's poem *Karawang-Bekasi* (1948).
* Pramoedya Ananta Toer's novel *[[:en:Di_Tepi_Kali_Bekasi|Di Tepi Kali Bekasi]]* (1951) is set mainly in Bekasi.

## Manbalar: