open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ismoiliya kanali

**Ismoiliya kanali** yoki **Al-Ismāʿīliyyah kanali**, ilgari **Shirin suv kanali** yoki **Chuchuk suv kanali** nomi bilan tanilgan, minglab misrlik fallohlar tomonidan Suvaysh kanali qurilishini osonlashtirish uchun qazilgan kanal. Kanal Ismoiliya muhofazasi boʻylab sharqdan gʻarbga qarab oqadi.

U Timsoh koʻlidan Suvaysh va Port-Saidgacha boʻlgan qurgʻoqchil hududni chuchuk suv bilan taʼminlash maqsadida qazilgan. Kanal Suvaysh kanali boʻylab qishloq aholi punktlarining oʻsishiga yordam bergan va Port-Said shahrining suv taʼminoti uchun muhimdir. Suvaysh kanali kabi fransuz muhandislari tomonidan loyihalashtirilgan, qurilish 1861-yildan 1863-yilgacha davom etgan. U Tumilot vodiysining qurib qolgan distribyutori orqali oʻtadi, u Eski Qohira va Qizil dengiz oʻrtasida mavjud boʻlgan qadimgi Suvaysh kanalining qismlarini oʻz ichiga oladi.

Ismoiliya kanali Ismoiliyada tugaydi. Qoʻshimcha irmoqlar kanalni Ismoiliyadan Suvaysh va Port-Saidga bogʻlaydi. Ismoiliya kanali va uning janubiy irmogʻini Suvaysh bogʻlaydigan qismi Shirin suv kanali deb ataladi.

## Qurilishi

1862-yil fevralda minglab ishchilar 1,1 million metr kub qazganlaridan keyin kanal Timsoh koʻliga yetib bordi. Hududga chuchuk suv kelishi bilan Suvaysh kanali qurilishi loyihasiga koʻproq ishchilar yollandi. Kanal shuningdek, tor yoʻllar boʻylab harakatlanadigan paromlar bilan materiallar va oziq-ovqatlarni oson tashish imkonini berdi.

## Qasosin shlyuzi jangi
Qasosin shlyuzi jangi 1882-yil 28-avgustda Shirin suv kanali yaqinida boʻlib oʻtdi.

## Angliya-Misr jangi
100 yildan kamroq vaqt oʻtgach, kanal ortiq toza, chuchuk suv bilan taʼminlamay qoʻydi, balki zararli darajada ifloslandi. 1950-yillarda britan askarlari bu hududda joylashganida, baʼzilari kanalni ochiq kanalizatsiya deb atashgan. Qirollik havo kuchlari xodimlariga suv bilan aloqa qilmaslik tavsiya qilingan va kanal qochqinlar tugashi mumkinligi haqida ogohlantirilgan. Urush ayniqsa qonli boʻlganida, milliy, misrlik qarshilik harakati va ingliz askarlari oʻrtasida 1951-yil oktyabrdan 1952-yil yanvarigacha qiynoqlarga solingan va oʻldirilgan baʼzi ingliz askarlarining qoldiqlari kanalga tushib qolgan.

## Hozirgi kunda
Ismoiliya kanali 2-asrdagi koʻplab shaharlar uchun ichimlik va sugʻorish uchun asosiy manba boʻlib qolmoqda. 2014-yilgi tadqiqotga koʻra, uning suv sifati sugʻorish uchun juda yaxshi, ichish uchun esa yaxshidan yomon darajasigacha. Bugungi kunda ifloslanish asosan Nil daryosining yuqori oqimidagi oqindi, kanalga tozalangan drenaj va chiqindidan oqib tushishi bilan bogʻliq.

## Manbalar
Mavlay Abdulloh masjidi

**Mavlay Abdulloh masjidi** — Marokashning Fos shahri Mavlay Abdalloh tumani markazida joylashgan tarixiy saroy-shahar va qalʼada joylashgan yirik masjid va qirollik nekropol majmuasi. U sulolaning keyingi aʼzolari bilan birga qoʻshni nekropolda dafn etilgan alaviy sultoni Mavlay Abdulloh (1729–1757-yillar oraligʻida hukmronlik qilgan) tomonidan asos solingan.

## Umumiy koʻrinishi
Masjid Fos al-Jadid („Yangi Fos“)da joylashgan boʻlib, u dastlab qirol qalʼasi va 1276-yilda Marinidlar sulolasi tomonidan asos solingan maʼmuriy shahar boʻlgan. Fas al-Jadid dastlab sultonning koʻplab qoʻshinlarini joylashtirgan va u hozirgi kungacha qirol saroyini joylashtirishda davom etgan. 17-asrda alaviylar sultoni Mavlay Roshid oʻz qabila qoʻshinlarini joylashtirish maqsadida Fas al-Jadid shimolida katta Kasbah Cherarda qurdi. Bu Fas al-Jadidning shimoli-gʻarbiy hududini oʻz ichiga olgan, keyinchalik 18-asr boshidan Mavlay Abdallah mahallasiga aylangan. Bu yerda Sulton Mavlay Abdulloh (1729–1757-yillarda hukmronlik qilgan) masjid qurgan va vafotidan keyin oʻzi dafn etilgan.

Masjidda bir vaqtlar madrasa ham boʻlgan boʻlib, unda maʼlumoti past boʻlgan talabalar al-Qoroviyyin universitetida oʻqishni davom ettirishdan oldin (Qurʼon ilmi boʻyicha) boshlangʻich taʼlim beradilar. Qadimgi tarixiy hammom ham masjidning gʻarbiy qismida joylashgan (yoki boʻlgan).

## Qirollik nekropoli

Nekropol masjid majmuasining janubiy qismida va ikki hovli, namozxona va dafn xonasidan iborat. Anri Bressolettening soʻzlariga koʻra, nekropol 17-asrdayoq mavjud boʻlgan, biroq u 19-asr oʻrtalarida Muhammad ibn Abdurahmon tomonidan (1859-yilda taxtga oʻtirgunga qadar, u 1859-yilda taxtga oʻtirgunga qadar) hozirgi koʻrinishida qayta ishlangan. Sulton Abdulloh va uning onasi Xonata binti Bakkar bu yerda dafn etilgan. Biroq, uning bevosita vorislari boshqa joylarda dafn qilindi: Muhammad III (vafoti 1790-yil) va Hasan I (vafoti 1894-yil) Rabotda, Yazid (vafoti 1792-yil) Marokash shahridagi Saʼdiya qabrlarida, Abdurahmon (vafoti 1859-yil) Miknasdagi Mavlay Ismoil maqbarasida va Muhammad IV (vafoti 1873-yil) alaviylarning ota-bobolarining Tafilalt uyida.

1927-yilda Sulton Yusuf, 1937-yilda uning oʻtmishdoshlari Abdulhofiz va 1943-yilda Abdulaziz va 1953-yilda uning rafiqasi Lalla Yakout dafn etilganida, Mavlay Abdulloh masjididan Alaviylar sulolasi nekropol sifatida foydalanish qayta tiklandi. Keyingi hukmdorlar Muhammad V (1961-yilda vafot etgan) va Hasan II (1999-yilda vafot etgan) Rabotda, 1961–1971-yillarda Hasan minorasi yonida qurilgan Muhammad V maqbarasida dafn etilgani sababli, anʼana yana toʻxtatildi.

## Yana qarang
* Fos al-Jadiddagi katta masjid
* Rosif masjidi
* Marokashdagi masjidlar roʻyxati

## Manbalar
Joʻra (film, 1964)

**Joʻra** () — 1964-yilda „Qirgʻizfilm“ kinostudiyasida suratga olingan, rejissyor Adolf Bergunker tomonidan suratga olingan sovet badiiy filmi.

Georgiy Tushkanning shu nomli sarguzasht romanining ekranlashtirilishi (1940-yil).

Filmning premyerasi Qirgʻizistonda 1964-yil avgustda, Moskvada 1965-yil 1-fevralda boʻlib oʻtdi.

Ushbu film Tushkan romanining yagona ekranlashtirilishi emas. 1985-yilda Saydo Qurbonov va Viktor Mirzayants rejissyorlarning „Joʻra — Min-Arxardan kelgan ovchi“ mini-seriallari ham chiqdi.

## Syujeti
1920-yillarning oxiri — 1930-yillarning boshlarida Qirgʻizistonda. Qizil Armiya boʻlinmalari Oʻrta Osiyoda bosmachilarga qarshi murosasiz kurash olib bormoqda.

Film Pomirni qamrab olgan inqilobiy voqealar girdobiga tushib qolgan yosh qirgʻiz ovchisi Joʻra xarakterining rivojlanishi haqida hikoya qiladi. Qadimgi xurofotlarga oʻralashib qolgan oddiy yosh ovchidan inqilobning buyuk gʻoyalariga ishongan basmachilar bilan koʻplab janglarda tajribali, ongli, yetuk kurashchigacha boʻlgan qiyin yoʻlni koʻrsatadi.

## Rollarda

* Mambet Asanboev — *Joʻra*
* Darkul Kuyukova — *Oysha, Joʻraning onasi*
* Muratbek Risqulov — *Qozubay*
* Nurkan Turnbow — *Muso*
* Yuriy Rodionov — *Ivashko*
* Roza Tabaldieva — *Zaynab*
* Joʻraxon Rahmonov — *Bosmachi*
* Qamasi Umurzoqov — *Kuchak*
* Shamshi Tyumenbaev — *oqsoqol*
* Nurmuxan Janturin — *Tagay*
* Sovetbek Jumadilov — *Sharaf*
* Nabi Rahimov — *Balbak*

## Havolalar

* Internet Movie Database
Sarkent tabiat bogʻi

**Sarkent davlat tabiat parki** () — Qirgʻizistonning Botken viloyatining Leylek tumanidagi milliy bogʻ 2009-yil iyun oyida tashkil etilgan. Bogʻning maqsadi noyob tabiiy majmualar va biologik xilma-xillikni saqlash, noyob va yoʻqolib ketish xavfi ostida turgan oʻsimlik va hayvonlarni muhofaza qilish, Qirgʻiziston Respublikasining alohida muhofaza etiladigan hududlari tarmogʻini kengaytirishdan iborat. Bogʻning maydoni 39 999 gektarni tashkil qiladi. Park Turkiston tizmasida, tuman markazi Isfana shahridan 42&nbsp;km va viloyat markazi Botkendan 177&nbsp;km uzoqlikda joylashgan.

Bu yerda „Qizil kitob“ga kiritilgan qoʻngʻir ayiq, qor qoplon, burgut, silovsin kabi noyob turlar yashaydi. Bogʻ Qirgʻizistonning eng chekka hududida joylashgan boʻlib, tashrif buyuruvchilarning soni oz. Mahalliy hokimiyat vakillari hududda turizmni yanada rivojlantirishga harakat qilmoqda. Chunki Xoʻjandga tashrif buyuruvchilarni jalb qilish imkoniyati mavjud.

## Geografiyasi
“Sarkent” Turkiston tizmalarining togʻ ekotizimida joylashgan. Botken viloyatining iqlim sharoiti koʻp jihatdan uning geografik joylashuvi va topografiyasining oʻziga xos xususiyatlari bilan belgilanadi.

Bogʻ hududida koʻplab alp qoyalari, kichik va katta gʻorlar bor.

## Gidrologiya
Sirdaryoga quyiladigan Oq-suv daryosi va uning irmoqlari oqib oʻtadigan park hududining gidrologiyasi juda boy. Tabiat bogʻida beshta koʻl mavjud, jumladan, Oykoʻl (taxminan 3000 metr balandlikda joylashgan), Jashilkoʻl, Sutkoʻl, Boyroqkoʻl va Jashkoʻl.

## Fauna
2009—2016-yillarda bogʻda yashovchi sutemizuvchilarni oʻrganish quyidagi turlarning mavjudligini aniqlagan:

## Oʻsimlik dunyosi
Sarkent tabiat bogʻining 9491 gektar maydonida archa oʻsadi. Bundan tashqari qayin, terak, tol, doʻlana, bodom singari daraxtlar, zirk va atirgul singari butalar ham uchraydi.

## Manbalar
Yenikent (Eskişehir)

**Yenikent** - Turkiyaning Eskişehir viloyatining Günyüzü tumaniga qarashli mahalla. Yenikent aholisi 2007-yildagi 472 kishidan 2022-yilda 357 kishiga  kamaygan.

## Manbalar
Shubat

**Shubat** (yoki **chal**) – (turkmancha: çal, oʻzbekcha: chal, qumron, qozoqcha: шұбат, қымыран) tuya sutidan tayyorlanadigan fermentlangan sutli ichimlik. Turkmanlar va qozoqlarning milliy ichimliklari qatoriga kiradi. Shubat ichimligi Qozogʻistonda, asosan, yoz faslida isteʼmol qilinadi. Qimiz bilan taqqoslaganda, shubatning yogʻ foizi koʻproq boʻladi (8% gacha).

## Manbalar
Chashushuli

**Chashushuli** (gruzincha:ჩაშუშული — „pishiriq“) — gruzin oshxonasining taomidir. Goʻsht (asl retsept boʻyicha Dana goʻshti) pomidor bilan qovuriladi. Mazkur yegulik Gruziya oshxonasining asosiy goʻshtli taomlaridan biri, masalan, Gruziyadan tashqarida Satsivi yoki chaxoxbili taomlari u qadar ommalashmagan.

## Tarkibi
Taomning asosiy tarkibiy qismlari goʻsht (klassik retsept boʻyicha Dana goʻshti, lekin zamonaviy retseptida mol goʻshti qoʻllanishi ommalashgan; qoʻzichoq goʻshtidan esa kamdan-kam holatlarda foydalaniladi) va pomidordan (yoki tomat pastasi) iborat. Shuningdek, bir qator retseptlarda shirin qalampir ishlatiladi, koʻpincha sariq va yashil qalampirning kombinatsiyasi keng ommalashgan. Kerakli komponentlar orasida piyoz va sarimsoq ham bor. Ziravorlar sifatida anʼanaviy ravishda qoʻllaniladigan tuz va qora qalampirdan tashqari ajika, suneli hops, maydanoz, arpabodiyon, shilantro, maydalangan koriander va maydalangan achchiq qizil qalampir ishlatilishi mumkin.

## Tayyorlanilishi
Goʻsht mayda boʻlaklarga boʻlinib, kuchli olovda qovurish uchun moʻljallangan chuqur idishda yoki klassik retsept boʻyicha qozonda qovuriladi. Goʻshtdagi suyuqlik bugʻlangandan soʻng, toʻgʻralgan piyoz qoʻshiladi. Piyoz yumshaganidan soʻng, idishga issiq qaynatilgan suv qoʻshiladi va past olovda qaynatiladi. Agarda zarur boʻlsa oz miqdorda qoʻshimcha suv qoʻshish mumkin.

Goʻsht deyarli tayyor boʻlgach, unga tozalangan pomidor (yangi yoki oʻz sharbatida) va tomat pastasi, ziravorlar qoʻshiladi. Taom dasturxonga tortilishidan oldin mayda toʻgʻralgan koʻkatlar bilan bezatiladi.

Taomni dasturxonga tortishda u ketsi nomli idishda garniturasiz; lavash va oq sharob bilantaqdim etiladi.
## Manbalar
Mister Pizza

**Mister Pizza** () — Braziliyadagi eng nufuzli restoranlardan biri. Mister Pizza restorani  1981-yilda Mayer Ambar, Luiz Ambar, Alvaro Feio, Charlz Saba va Karlos Galvao tomonidan asos solingan. Bosh qarorgohi Rio-de-Janeyroda joylashgan boʻlib, Braziliyaning bir qancha shtatlarida tarqalgan 50 dan ortiq filiallari  mavjud. Mister Pizza mamlakatdagi oziq-ovqat xizmati biznesidagi birinchi restoran boʻlgan, birinchi filiali 1983-yilda Braziliyada ochilgan.

## Manbalar
Benedetti's Pizza

**Benedetti’s Pizza** — Meksikadagi pitsa tarmogʻi. 1983-yilda tashkil etilgan boʻlib, hozirda Meksika Respublikasining 10 ta shahrida 79 dan ortiq filiallari faoliyat yuritadi va uning bosh qarorgohi Mexiko Sitida joylashgan. 2022-yilda kompaniya Mexiko shahrida 12 ta yangi filial va Monterreyda ular uchun yangi doʻkon ochishni rejalashtirmoqda.
## Manbalar
Yellow Cab Pizza

**Yellow Cab Pizza Co.** – Filippinlarda joylashgan pitsa restoranlar tarmog'i boʻlib, 2001 yilning aprel oyida Erik Puno, Genri Li va Albert Tan tomonidan asos solingan. Yellow Cab Pizza hozirda Max's Groupga tegishli boʻlib, u mahalliy qovurilgan tovuq tarmogʻiga Max's Restaurant ham egalik qiladi. Yellow Cab Pizza hozirda Filippinda 159 ta filiali va xorijdagi filiallari, jumladan Qatar, Birlashgan Arab Amirliklari, Saudiya Arabistoni, Singapur, Xitoydagi filiallariga ega. , Vetnam, Ummon va AQSh.
## Umumiy koʻrinish

dagi sariq taksi filiali

Yellow Cab Pizza Co.ning birinchi filiali 2001-yil aprel oyida Makatida Makati Avenue boʻylab ochilgan. Nomida „sariq taksi“ borligi sababli, koʻpchilik bu zanjirni taksi biznesi deb oʻylagan; ammo bu nom qora va sariq ranglarini tez-tez ishlatishiga ishora boʻlib, Nyu-York Siti taksilarida koʻrilgan naqshdir.
Kompaniyaning yetkazib berish xizmati Vespa skuterlar dan foydalanadi.

Bundan tashqari, Yellow Cab ilgari Army Navy Burger Burrito deb nomlangan opa-singil restoranini boshqargan. Ikkinchisi Yellow Cab’ni Max’s Groupga sotishga kiritilmagan va alohida kompaniya sifatida ajralib chiqdi.
## Kengaytirish
2016-yil noyabr oyida Yellow Cab Pizza brendi egasi Max’s Group Inc. (MGI) Qatarda joylashgan Silver Group franchayzing operatori bilan Quvayt, Bahraynda 22 ta doʻkon ochish boʻyicha shartnoma imzoladi va Ummon kelgusi besh yil davomida, 2017-yil yanvar oyidan boshlab. Kelishuv MGI tomonidan 2016-yilda imzolangan ettinchi xorijdagi franchayzing shartnomasidir. 2017 yil yanvar oyida AQShda birinchi Yellow Cab Pizza restorani ochildi. Gavayi, Gonolulu, Alakava koʻchasidagi Dillingham bulvari 801 manzili boʻlgan restoran Costco Iwilei majmuasining bir qismi boʻlgan kichik chiziq markazida joylashgan va Maks restorani yonida joylashgan. 2017-yil fevral oyida MGI Vyetnamdagi Blue Star oziq-ovqat korporatsiyasi bilan mamlakat boʻylab kamida 12 ta Yellow Cab doʻkonlarini tashkil etish uchun rivojlanish shartnomasini imzoladi.
## Sport bilan shugʻullanish
### Motorsport
Yellow Cab Pizza, shuningdek, avtopoygada ishtirok etuvchi jamoaga homiylik qiladi. Jamoa aʼzolari orasida aktyor Ryan Agoncillo va uchta poyga titulini qoʻlga kiritgan Aleks Peres bor. Tarmoq asoschilaridan biri Erik Puno poyga ishqibozi. Ular mototsikl poygalarida ishtirokchilarni qoʻllab-quvvatlaydilar. Ular orasida 11 karra mamlakat chempioni Glenn Agilar ham bor.
### Futbolga jalb qilish
Yellow Cab Pizza shuningdek, Birlashgan Futbol Ligasi 1-divizioni klubi Kaya F.C. homiylaridan biri hisoblanadi. Klub aʼzolari Azkals futbolchilari Aleksander Borromeo, [Kris] Greatwich](https://uz.wikipedia.org/wiki/Kris%5D_Greatwich), OJ Porteria va Kenshiro Daniels.
## Davo
2008-yilda Yellow Cab Pizza Green Cab Pizza Haus (keyinchalik Green Avenue Pizza) logotipiga juda oʻxshash logotipdan foydalangani uchun daʼvo arizasi bilan chiqdi. Ish Yellow Cab foydasiga hal boʻldi va natijada ularning raqibi jami  toʻlashga majbur boʻldi.
## Manbalar
Vladimir Bukovskiy

**Vladimir Konstantinovich Bukovskiy** ( ; 1942-yil 30-dekabr &ndash; 2019-yil 27-oktyabr) — asli rossiyalik britaniyalik huquq faoli va yozuvchi.

1950-yillarning oxiridan 1970-yillarning oʻrtalarigacha u Sovet dissidentlari harakatining taniqli shaxsi edi. U jami oʻn ikki yilni Sovet Ittifoqining psixiatriya qamoqxonalari - kasalxonalari, mehnat lagerlari va qamoqxonalarida oʻtkazdi.

U “Kommunizm qurbonlari xotirasi” jamgʻarmasi xalqaro maslahat kengashi aʼzosi, Minnatdorchilik jamgʻarmasi direktori (sobiq dissidentlarni xotirlash va qoʻllab-quvvatlash uchun 1998 yilda tashkil etilgan),  va Nyu-York shahrida joylashgan Inson huquqlari jamgʻarmasi Xalqaro kengash aʼzosi edi.

2001 yilda Bukovskiy Truman-Reygan erkinlik medalini oldi.

2007 yil may oyida Bukovskiy 2008 yil may oyida boʻlib oʻtadigan Rossiya prezidentligi saylovlarida prezidentlikka nomzod sifatida ishtirok etish rejasini eʼlon qildi. 2007 yil 16 dekabrda Bukovskiy Dmitriy Medvedev va boshqa nomzodlarga qarshi kurashga rasman koʻrsatilgan.

Bukovskiy 2019 -yil 27-oktyabrda Kembrijdagi kasalxonada 76 yoshida yurak yetishmovchiligidan vafot etdi 

## Eslatmalar

## Manbalar
Sherzodbek Abduraimov

**Sherzod Abduraimov** (; 1995-yil 9-may, Quva tumani) – oʻzbekistonlik futbolchi, Gʻuzorning „Shoʻrtan“ klubida darvozabon pozitsiyasida oʻynaydi.

## Futbolchilik faoliyati
Sherzod futboldagi dastlabki bilimlarini Muborakdagi Mashʼal akademiyasida olgan. 2014-yildan Mashʼal klubi asosiy jamoasiga jalb etilgan. 2015-yilda klubdagi raqobat sababli dastlab Quvasoyning „Sementchi“, Zomining „Zomin“ keyinchlik Haqqulobodning „Norin“ jamoalarida ijarada oʻynagan. 2018-yilgi avvalida „Mashʼal“ klubi tarkibiga qaytgan.

2019-yilgi mavsum avvalida Fargʻonaning „Neftchi“ jamoasi tarkibiga oʻtgan. Ikki mavsum davomida „Neftchi“ jamoasi tarkibida oʻynagan. 2021-yilgi mavsum oldidan „Neftchi“ jamoasini tark etgan va Qirgʻizistonning „Kaganat“ klubi tarkibiga oʻtgan. 2022-yilgi mavsum Oʻshning „Alay“ klubi bilan shartnoma imzolagan. 2023-yilgi mavsum odldian Oʻzbekistonga qaytdi va Gʻuzorning „Shoʻrtan“ klubi bilan shartnoma imzolagan. 2024-yil 8-aprelda Shoʻrtan jamoasi Sherzod bilan shartnomani bekor qilgan.

Shoʻrtan jamoasidan ketganidan soʻng 2,5 oy davomida jamoasiz qoldi. Yozgi transfer oynasi ochilganidan soʻng 17-iyulda Qoʻchqorotaning „Neftchi“ jamoasi bilan shartnoma imzolagan.

### Baxsli vaziyatlar
2020-yilgi mavsum Oʻzbekiston Pro ligasi soʻngi turida, Fargʻonadagi Istiqlol stadionida „Neftchi“ va „Turon“ jamoalari oʻynagan. Oʻyin yaklunida Yaypan jamoasi oʻyindagi yagona golni kiritib Oʻzbekiston Superligasi yoʻllanmasini qoʻlga kiritgan. Oʻyin yakunlaganidan soʻng bir qancha „Neftchi“ futbolchilari va Sherzod oʻzining oʻyindagi xolatlar boʻyicha eʼtirozlarini tajavuzkor harkatlar bilan bildirib, Bosh hakam Shavkat Nasibullayevga jismoniy hujum qilishgan. Natijada OʻFA oʻyinda tartib buzilishida qatnashgan Sherzod Abduraimov bir yil muddatga futbolning har qanday faoliyatidan chetlatilgan. Keyinchalik jazo chorasi yumshatilib Oʻzbekistondan tashqarida, xorij mamlakatlarida faoliyat yuritishga ruhsat berilgan.

2024-yil 3-aprelda Muborakda Mashʼal va Shoʻrtan jamoalari oʻyinida, oʻz darvozasidan ikkinchi gol oʻtkazib yuborgach raqib futbolchisi Ibrohim Gʻanixonov gol nishonlayotgan vaqtida unga bosh bilan zarba berib maydondan chetlatilgan.

## Yutuqlar

* Oʻzbekiston Pro ligasi goʻlibi: 2017
* Oʻzbekiston Pro ligasi ikkinchi oʻrin: 2020

## Manbalar

## Havolalar

* Sherzod Abduraimov Transfermarkt saytida
* 
* Sherzodbek Abduraimov  OʻzPFL saytida
Boston Pizza

**Boston Pizza** (**BP**), Kanadadan tashqarida, Bostonda *The Gourmet Pizza Restaurant* va *Sports Bar* nomi bilan ham tanilgan. Kanada, AQSh va Meksikadagi joylarga filiallariga ega Kanadaning restoranlar tarmogʻi.

## Manbalar
Anastasiya Golovina

**Anastasiya Angelovna Golovina**, qizlik familiyasi **Nikolaou** (ilk turmushida *Berlatskaya*; 1850-yil 17-oktyabr, Kishinyov — 1933-yil 5-mart, Varna) — kelib chiqishi rus bolgariyalik ayol shifokor, psixiatr; Bolgariyaning oliy maʼlumotli birinchi ayol shifokori va Varnadagi birinchi bolalar markazining asoschisi. Rus va bolgar chinovnigi  rafiqasi.

## Biografiyasi
1850-yil 17-oktyabrda Kishinyovda, bolgar oilasida tugʻilgan. Otasi — Angel Petrovich Nikolaou, Kishinyov meri. Ona tomondan bobosi — Kirill Minkov, Kaloferda tugʻilgan, kishinyovlik savdogar. Oʻz shahridagi fransuz maktabini tamomlagan va keyinchalik stenograf boʻlib ishlagan. Otasining oʻlimidan soʻng Syurixga boradi, u yerda universitetining tibbiyot fakultetiga oʻqishga kiradi. Rus talabalari inqilobiy harakati aʼzosi boʻlgan, buning uchun universitetdan haydalgan va Parijda oʻqishni davom ettirgan. 1878-yilda Parij universitetini tamomlagan, Sorbonnada „Arteriya devorlarining gistologik tadqiqoti“ mavzusida doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan, bu psixiatr Jannes Martin Charkotni hayratda qoldirgan. Sorbonna universitetini bitirgan ilk bolgar ayoli.

Keyin Anastasiya Bolgariyaga koʻchib oʻtadi va u yerda turli tashkilotlarda: Tarnovo sogʻliqni saqlash xizmati xodimi, qizlar uchun 1-Sofiya gimnaziyasida shifokor va  rezident shifokor sifatida ishlagan. 1888-yildaPlovdivda, keyin Varnaga qaytib kelgan va bu yerda 1889―1893-yillarda ishlagan. Bolqon urushlari va Birinchi jahon urushi qatnashchisi. Varna arxeologik jamiyati va „Mercy“ ayollar xayriya jamiyati aʼzosi. 1922-yilda  faxriy nishoni bilan taqdirlangan.

## Tadqiqot faoliyati
Golovina ahmoqlik, megalomaniya, demans, Xantington kasalligi va boshqalar kabi kasalliklarni tavsiflab, turli xil ruhiy kasalliklarning dastlabki koʻrinish va belgilari bilan qiziqqan. Uning yangiliklari Bolgariyadagi sud-tibbiyot ekspertlari tomonidan otopsiya va oʻlim sabablarini aniqlashda foydalanilgan. Golovina bolgar va xorijiy nashrlarda chop etilgan tibbiyot sohasidagi koʻplab ilmiy va ilmiy-ommabop asarlar muallifi.

## Manbalar

## Adabiyotlar

* 

* 

## Havolalar

*
Boztepe (Ordu)

**Boztepe** — Qora dengiz mintaqasidagi Turkiya davlatining Ordu viloyatining Altınordu tumanidagi xuddi shu nomdagi togʻda joylashgan qishloq sanaladi. 2014 – yildagi mintaqaviy islohotdan buyon u endi Koʻy emas, balki Oltinordu munitsipalitetining tumani hisoblanadi.

## Geografiyasi
Boztepe dengiz sathidan taxminan 200 m balandlikda Boztepe togʻining shimoliy yonbagʻrida joylashgan.

## Manbalar
Dikmen Vadisi

**Dikmen Vadisi** — Turkiyaning Anqara shahrida joylashgan mashhur dam olish va koʻngilochar maskan.

U koʻp yillar mobaynida qarovsiz holdagi xaroba joy boʻlgan, shahar qurilishi loyihasi orqali taʼmirlash va qayta tiklash ishlari boshlangan. Yonidagi inshootlar bosqichma-bosqich buzilib, hudud qayta tartibga solingan. Bugungi kunda u Anqara shahar hokimiyatiga qarashli park hisoblanadi va koʻplab sport, yugurish maydonlari, hovuzlar, kafelarni oʻz ichiga oladi.

## Manzili
Vodiy Anqaraning Çankaya ilçe tumanida, Dikmen mahallasidagi qurib qolgan ariq oʻrnida joylashgan boʻlib, Dikmen va Ayrancı mahallalari boʻylab shimoldan sharqqa yoʻnaladi. Gʻarbdan Dikmen koʻchasi, sharqdan Hoşdere koʻchasi bilan bogʻlanadi. Uni ikkita yirik yoʻl oʻtkazgich koʻprik kesib oʻtadi.

## Tarixi
Vodiy bir necha yil avval shahar markazidan uzoqda joylashgan qishloq boʻlgan. Anqara aholisi oʻsib borgan sari 1970-yilga kelib vodiy atroflari ham egallana boshlandi. Atrofida zamonaviy mahallalar paydo boʻldi. 1990-yilda Anqara hukumati tomonidan dam olish maskani tashkil qilish loyihasi ishlab chiqildi. Qishloq aholisi va hukumat kelishib, qishloq oʻrni evakuatsiya qilinadigan boʻldi va dam olish maskani uch bosqichda tashkil etila boshladi. 1996-yil 13-sentyabrda birinchi bosqich, 2002-yilda ikkinchi, 2009-yilda uchinchi bosqich tugatildi.

## Dam olish zonasi

Umumiy maydoni 70,7 ga boʻlib, 68 ta doʻkon va qahvaxonalar, ikkita basseyn, ikkita sport markazi hamda 3 kmlik trekking yoʻli mavjud. Bundan tashqari, kuzatuv maydoni, toqqa chiqish yoʻli, masjid va bolalar oʻyingohi faoliyat yuritadi. Vodiy hududi 378 000 m2 maydonni egallaydi. Uning 31 000 m2 maydonida hovuz, 87 500 m2 maydonda yer maydoni, qolgan 260 000 m2 maydonda esa 120 000 dan ortiq manzarali bargli va ignabargli daraxtlar tashkillashtirilgan. Oʻsimliklardan 50 ga yaqin tur uchraydi. Vodiy manzarasida tabiiy muhit yaratilgan boʻlib, ikkita katta va bitta kichik sharsharalar mavjud. Atrofida bir qancha zamonaviy binolar va koʻp qavatli turar-joylar bor.

## Manbalar
Davron G‘afurov

**Gʻafurov Davron Dilmuradovich** (1981-yil 4-avgust, Toshkent viloyati, Oʻzbekiston SSR) — oʻzbek boks murabbiyi, oliy toifali murabbiy. IBA ning (Xalqaro boks asotsatsiyasi) 2 yulduzlik murabbiyi. Boks boʻyicha xalqaro sport ustasi.

## Biografiyasi
Davron Gʻafurov 1981-yili Toshkent viloyatining Zangiota tumanida tavallud topgan. 15 yoshdan kikboks va boks sport turlari bilan shugʻullangan. Yoshlar oʻrtasida Oʻzbekiston chempionI (2010). 2011-yil Qozogʻistonning Atirau shahrida boʻlib oʻtgan turnirda 1-oʻrinni qoʻlga kiritgan. Xalqaro toifadagi sport ustasi.

#### Murabbiylik faoliyati
2015-yildan boks sport turi boʻyicha murabbiylik faoliyatini Oʻzbekiston boks federatsiyasi zalida boshlagan. Kattalar va yoshlar oʻrtasida jahon chempioni, yoshlar oʻrtasida olimpiada oltin medali sohibi Abdumalik Xaloqovning shaxsiy murabbiyi. 2018-yildan Oʻzbekiston boks Terma jamoasi murabbiylaridan biri boʻlib ishlab kelmoqda.

## Yutuqlari
2023-yilda Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan sport ustozi unvoni sohibi boʻlgan.

2024-yilda 2-darajali Sogʻlom avlod uchun ordeni faxriy unvoni berilgan. 

## Manbalar
Valentina Alekseevna

**Valentina Alekseevna Litvinova** (1932-yil 19-dekabr) — sovet va rus teatr va kino aktrisasi, RSFSR xalq artisti.

## Biografiya
Valentina Alekseevna Litvinova 1932-yil 19-dekabrda tugʻilgan. U havaskor spektakllarda qatnashgan. L. N. Tolstoy nomidagi Lipetsk drama teatrida, keyin Tyumen drama teatrida ishlagan.

1969-1987-yillarda Kemerovo drama teatrida oʻynagan. A. V. Lunacharskiy. 1980—1987-yillarda u JSTning Kemerovo filiali raisi boʻlgan.

1987-yildan beri u Moskvada yashab, korxona spektakllarida ishlagan.

## Mukofotlar va mukofotlar

* RSFSRda xizmat koʻrsatgan artist (18.02.1973).
* RSFSR xalq artisti (05.06.1980).

## Teatrda ishlaydi

* Eduardo de Filippening „Mening oilam“ — *xizmatkor Mariya*
* „Qor malikasiga“ — *Gerda*
* „Rossiya oʻrmoni“ L. Leonovning romani asosida — *Polya Vixrov*
* „Hammongizdan rohatlaning“ E. Braginskiy — *Nadya*
* „Varshava ohangi“ — *Elena*
* K. Simonovning „Sevgi hikoyasi“ — *Katya*
* „Mehmonxona egasi“ („Mehmonxona egasi“) K. Goldoni — *Mirandolina*
* Lope de Veganing „Valensiyalik beva ayol“ — *Leonarda*
* I. Druta — *Vasilutaning* „Kase mare“ spektakli asosida „Men osmon va yerni beraman“
* L. N. Tolstoyning romani asosida M. Roshchinning „Anna Karenina“ — *Anna Karenina*

### Filmografiya
# 1989 — Sledstvie vedut ZnaToKi. Mafiya — *tugʻruqxonada shifokor*
# 1991 — Delo — *Anna Antonovna, xola Lidii Petrovni*
# 1991 — Delo Suxovo-Kobilina — *Anna Antonovna*
# 1991 — Teni — *Olga Dmitrievna*
# 2002—2003 — Uboynaya sila (sezon 4) (film № 7 „Podzemka“) — *epizod*
# 2004 — Syostri — *epizod*
# 2014 — Poiski ulik — *epizod*

## Manbalar

## Havolalar
* 
* 
*
Puğkaracadağ

**Puğkaracadağ** - Turkiya  davlatidagi Mersin viloyati Akdeniz shahridagi tuman. Uning aholisi 601 kishi (2022). Ushbu qishloqning shimolida  Çukurova avtomobil yoʻli joylashgan. Deliçay daryosi qishlogʻining gʻarbida joylashgan. Qishlogʻning Mersinga boʻlgan masofasi taxminan  mil) boʻladi.

## Manbalar
Abu Hammad

**Abu Hammad** () Misrning Sharqiya muhofazasidagi Abu Hammad markazining maʼmuriy markazi. U muhofaza markazi Az-Zaqoziqdan 17 kilometr janubi-sharqda va oʻrtacha dengiz sathidan 228 metr balandda joylashgan. 2021-yil holtiga koʻra, aholisi 43 001 kishi.

## Iqlimi
Abu Hammad issiq choʻl iqlimiga (BWh) ega. Fevralda eng koʻp yogʻingarchilik boʻladi, oʻrtacha 7 mm yogʻingarchilik va maydan sentyabrgacha yogʻingarchilik deyarli yoʻq.

## Manbalar
Asya

**Asya** (asl ismi turkcha: *Tülay Keçialan;* 1965-yil 24-fevral, Eskişehir, Turkiya) — turk estrada qoʻshiqchisi va qoʻshiq muallifi. Asya 1990-1994-yillar oraligʻida Nilüfer jamoasi uchun qoʻshiqchi boʻlib chiqgan. Uning birinchi albomi 1994-yilda chop qilingan va u „Asya“ deb nomlangan. Asya Onno Tunch, Garo Mafyan, Mustafa Sandal, Gokhan Kirdar, Deneb Pinjo, Iskender Paydaş va Özgür Buldum bilan birga bir nechta musiqalar ijro qilgan.

## Diskografiyasi
* *[[Asya (1994 album)|Asya (1994)]]*, (Yaşar Plak/1994)
* *[[Asya (1996 album)|Asya (1996)]]*, (Yaşar Plak/1996)
* *[[Masum (album)|Masum]]*, (Yaşar Plak/1999)
* *[[Dönmem Yolumdan]]*, (Sony Müzik Türkiye/2002)
* *[[Aşktır Beni Güzel Yapan]]* (This is Love That Makes Me Beautiful), (Seyhan Müzik/2007)
* *[[Aşk İz Bırakır]]*, (2014)
* *[[Asya (Remixes)]]*, (2021)

## Musiqiy videolari
* ''Vurulmuşum Sana'' (Senga Oshiq boʻldim)
* *[[Romantik Aşk]]* (Romantik sevgi)
* *[[Uçtum Seninle]]* (Men sen bilan uchdim)
* *[[Yoksun Sen]]* (Siz halok boʻldingiz)
* ''Beni Aldattın'' (Menga xiyonat qilding)
* *[[İsyankar (song)|İsyankar]]* (Qoʻzgʻolonchi)
* ''Ayrılmak Zor'' (Ayrilish qiyin)
* *[[Masum (song)|Masum]]* (aybsiz)
* *[[Pişmanım]]* (Tavba qildim)
* ''Olmadı Yar'' (Sevganim boʻlmadi)
* ''Nazara Geldik'' (Yovuz koʻz urdi)
* ''Gittin Gideli'' (Siz ketganingizdan beri)
* ''Git Güle Güle *(Ket, xayr xayr)*
## Manbalar

## Adabiyotlar
* Asya biyografi, diskografi ve şarkı sözleri
* Sabah Gazetesi (1999)
* Michael Show (2002) 
* Sabah Gazetesi Ropörtaj (2007)
* Hürriyet Gazetesi (2007) 
* Zaman Gazetesi Cumaertesi ekinde yer alan ropörtaj (2007)
Birgi

**Birgi** — Turkiya Izmir viloyati Oʻdemiş shahridagi tuman. Uning aholisi 1832 kishi (2022). 2013-yilda qayta tashkil etilgunga qadar u shahar „*belde“* edi. Uning hozirgi nomi yunoncha **Pirgion** (yunoncha Πυργίον, „Kichik minora“ maʼnosini anglatadi) soʻzidan olingan.

= Tarixi =
Qadimda shahar Dios Hieron (, 'Zevs makoniʼ deb nomlangan) deb tanilgan, shu tarzda nomlangan ikkita shaharning biri. Shahar Pergamon shohligi qoʻshilganida Rim Respublikasi va Rim viloyati bir qismiga aylandi.

7-asrda Christoupolis (Yunoncha: Χριστούπολις) deb nomlangan va 12-asrdan boshlab *Pirgion* (Yunoncha Πυργίον) deb nomlanadi. Pirgion 1307-yilda turklar nazoratiga oʻtdi va Aydin beyligining poytaxti boʻldi.

Ibn Battuta shaharga tashrif buyurdi va taniqli professor Muhyi al-Dinning maʼruzasida ishtirok etdi.

Keyinchalik 1390-yilda Usmonli imperiyasiga kiritilgan. Birgi oʻzining klassik Seljuk va osmoniya arxitekturalari bilan tanilgan va 1994-yildan beri ÇEKÜL (muhitni muhofaza qilish va rivojlantirish va madaniy meros) tomonidan Jahon madaniy merosi sifatida roʻyxatga olingan.

= Manbalar =
Bani Ubayd

**Bani Ubayd** () Misrning shimolidagi, Daqahliya muhofazasidagi shahar. 2020-yil holatiga koʻra, aholisi 45 157 kishi.

Shaharning avvalgi nomi **Disa** () boʻlgan.

## Geografik joylashuvi
Shahar muhofazaning sharqida, Nil deltasining sharqiy qismida, Bahr Hadus kanalining gʻarbida, muhofaza markazi Mansuradan taxminan 22 kilometr sharqda joylashgan. Dengiz sathidan mutlaq balandligi 7 metr.

## Aholisi
2006-yilgi aholini umumiy roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Bani Ubaydda 30 048 kishi istiqomat qiladi. Yillar davomida aholi sonining oʻsish surʼati quyidagicha:

## Transporti
Shaharga eng yaqin aeroport Port-Said shahrida joylashgan.

## Manbalar
Gʻarbiy Pomeran Voivodligi

**Gʻarbiy Pomeraniya voevodligi** (pol. województwo zachodniopomorskie) — Polsha Respublikasi tarkibidagi 16 ta voevodliklardan biri. U mamlakatning shimoli-gʻarbiy qismida joylashgan boʻlib, tarixiy Gʻarbiy Pomeraniyaning butun gʻarbiy qismini, shuningdek (oʻta gʻarbda) tarixiy Gʻarbiy Pomeraniyaning kichik bir qismini va (janubiy-gʻarbiy qismida) sobiq Neumarkning teng darajada kichik qismini oʻz ichiga oladi.  Voevodalikning poytaxti - Shetsin (Stettin).

Gʻarbiy Pomeraniya vodiysi 1999 yilda Polshaning maʼmuriy islohoti doirasida Shetsin va Kozalin voevodaliklari, shuningdek, Gorzov-Velkopolskiy, Pila va Slyupsk (Stolp) voevodliklarining bir qismi birlashishi natijasida tashkil etilgan.&nbsp;

## Geografiya va turizm

Gʻarbiy Pomeran Voivodligi polsha hududida beshinchi eng yirik voivodlik hisoblanadi. Hududdagi eng yirik shaharlar orasida poytaxti Szczecin, shuningdek Koszalin, Stargard va Svinoujście mavjud.

Bu — Balt dengiz sohilidagi koʻpgina plyajlar, koʻllar va oʻrmonlar bilan mashhur boʻlgan ramziy hudud. Szczecin, Svinoujście va Politsiya muhim portlar. Boshqa yirik dengiz sohili shaharlari Międzyzdroje, Dziwnów, Kołobrzeg va Mielno.

Gʻarbiy Pomerania Polsha eng yashil hududlaridan biri va sayyohlar uchun eng jozibali hududlardan biri hisoblanadi. Bu manzara ajoyib xilma-xilligi bilan tanilgan: plyajlar, yuzlab koʻllar va yovvoyi hayvonlarga toʻla oʻrmonlar (masalan, Wkrzanska oʻrmoni), asosan muzli koʻllarning tepaliklariga tarqalgan. Gʻarbiy Pomerania ham oʻrta asrlarda, shuningdek gotik, barok va renessans davrlarida qurilgan turli xil shakllar va arxitektura uslublariga boy. Teatrlar, festivallar, muzeylar va galereyalarning turli xil repertuarlari mavjud. Shetsin shahrida bir necha kun davom etayotgan har yili boʻlib oʻtadigan dengiz festivali davomida bir qator bepul ochiq havo konsertlari oʻtkaziladi. Shvinujstende yozda FAMA Akademik yoshlar sanʼat festivali oʻtkaziladi — bu koʻp yillik anʼanaga ega boʻlgan tadbir, nafaqat yoshlarni, balki kattalar ham jalb qiladi. Międzyzdroje shahrida koʻplab mashhur aktyorlarni jalb qiladigan Yulduzlar festivali boʻlib oʻtadi. Volin shahrida butun Yevropa boʻylab „vikinglar“ni jalb qiladigan vikinglar festivali oʻtkaziladi.

## Shaharlar ve shaharchalar

Voevodalik tarkibiga 5 ta shahar va 61 ta shaharcha kiradi. Bular 2019 yil uchun rasmiy raqamlarga koʻra (shahar aholisi) pasayib borayotgan tartibda quyidagicha roʻyxatga olingan:

Gʻarbiy Pomerania tarixiy mintaqasidagi Polsha tumanlari (Gʻarbiy Pomeraniya Voivodligi eng gʻarbiy uchta tumanlari) 2012 yilda taxminan 520,000 kishini tashkil etdi (Szczecin, Svinoujście va Politsiya okruglari birgalikda) — Germaniya tumanlari esa 2012 yilda taxminiy 470,000 kishini tashkil qildi (Vorpommern-Rügen va Vorpommern-Greifswald birgalikda). Umuman olganda, bugungi kunda Gʻarbiy Pomeranyaning tarixiy hududida taxminan 1 million kishi yashaydi, Shtsetsin aglomeraatsiyasi esa bundan ham uzoqroq.

## Manbalar
Dongfeng eπ 008

**Dongfeng eπ 008** — Xitoyning yirik avtomobil ishlab chiqaruvchilaridan biri boʻlmish Dongfeng kompaniyasi tomonidan ishlab chiqariluvchi krossover. Avtomobil ham elektromobil, ham gibrid versiyasida ishlab chiqariladi.

## Tarixi

Ushbu model Dongfeng kompaniyasiga qarashli eπ subbrendi tomonidan ishlab chiqilgan yangi dizayndagi olti oʻrindiqli krossoverdir. Avtomobil 2024-yil 25-aprel kuni Pekin avtosalonida rasman namoyish etilishi kutilmoqda.

Dongfeng konserni 2023-yilning kuzida elektromobillar ishlab chiqarishga moʻljallangan eπ subbrendi faoliyatini boshlaydi. Ilk model sifatida eπ 007 liftbeki taqdim etildi. Keyinchalik katta oʻlchamli krossover haqida eʼlon qilinadi va eπ 008 deb nomlanadi.

### eπ subbrendi

Brenddagi harflar *"e"* elektr (), energiya (), kashfiyot () va hissiyotni () anglatadi. *"π"* belgisi esa nomaʼlum narsalarni oʻrganuvchi odamlarning ilmiy ruhini aks ettiradi.

## Texnik koʻrsatkichlari

Avtomobil uzunligi 5002 mm, kengligi 1972 mm, balandligi 1732 mm, gʻildirak bazasi esa 3025 mm ga teng. Ushbu avtomobil toʻliq elektrlashgan va gibrid versiyada taqdim etiladi.

Dongfeng eπ 008 orqa oʻqqa oʻrnatilgan 200 kVt quvvatga ega elektr motor bilan jihozlanadi. Elektr versiyasini quvvati 82,28 kVt/soat boʻlgan litiy-temir-fosfat batareyasi bilan jihozlanadi hamda 636 km masofani bosib oʻta oladi. Maksimal tezligi 180 km/soat ni tashkil qiladi. Gibrid versiyada toʻrt silindrli 1,5T dvigatel mavjud boʻlib, uning maksimal quvvati 108 kVt generator sifatida ishlaydi. Gibrid versiyasida elektr quvvati yordamida avtomobil 154 km masofani bosib oʻta oladi. Barcha versiyalarning yurish masofasini xisoblashda Xitoyning CLTC siklidan foydalanadi.

## Eksteryer

Dongfeng eπ 008 yorugʻlik qismi bilan birlashtirilgan tor faralar, matritsa koʻrinishidagi orqa chiroqlar va kirib turuvchi eshik tutqichlari tashqi dizaynning oʻziga xos xususiyatlari hisoblanadi. Modelda 20 yoki 21 dyuymli gʻildiraklar oʻrnatilishi mumkin.

## Interyer

Avtomobil salonida markaziy qismida katta ekran va raqamli asboblar paneli, shuningdek, smartfonlar uchun simsiz quvvatlanish tizimi mavjud.

## Yana qarang

* Dongfeng eπ 007
* Xitoy avtomobil ishlab chiqaruvchilari
* Shanxay Avtomobillar muzeyi
* Xitoy avtomobil sanoati

## Manbalar
Ivan Edeshko

**Ivan Ivanovich Edeshko** (; 1945-yil 25-mart; Steski, Grodno viloyati) — sovet basketbolchisi. SSSRda xizmat koʻrsatgan sport ustasi (1972); „Hurmat Belgisi ordeni“ sohibi (1972).

## Tarjimai holi
Grodno viloyatidagi basketbol maktabi bitiruvchisi. Birinchi murabbiyi — Yakov Iosifovich Fruman.

Belarus davlat jismoniy tarbiya universitetini tamomlagan (1970).

„Spartak“ (Minsk), RTI (Minsk), SSKA (Moskva) va SKA (Kiyev) basketbol klublarida faoliyat yuritgan.

Ivan Edeshko AQSh terma jamoasiga qarshi oʻtgan Myunxen olimpiadasining (1972) finali tugashiga uch soniya qolganida Aleksandr Belovga „oltin pas“ berib, basketbol tarixiga kirdi. Oʻyin yakunida SSSR terma jamoasi basketbolchilari amerikaliklardan minimal farq bilan gʻalabani tortib olishdi (51:50).

1979-yildan KPSS aʼzosi. 1982-yilgi jahon chempionati (1-oʻrin) va 1987-yilgi Yevropa chempionatida (2-oʻrin) SSSR terma jamoasiga murabbiylik qilgan.

Rossiyada xizmat koʻrsatgan murabbiy, SSSRda xizmat koʻrsatgan murabbiy.

1992-yil SSKA erkaklar jamoasi Ivan Edeshko murabbiyligida Rossiya chempioni boʻlgan. 1993-yilda Edeshko Livanning „Sporting“ klubini boshqargan va mamlakat chempioniga aylantirgan. Viktor Kulagin va Sergey Shchepotkinlar klubning yetakchi basketbolchilari boʻlishgan.

1998—1999-yillarda Rossiya oʻsmirlar terma jamoasiga murabbiylik qilgan.

1999—2001-yillarda Rossiya yoshlar terma jamoasi bosh murabbiyi boʻlgan.

## Oilasi
Otasi — Ivan Aleksandrovich Edeshko (1907—1997). Onasi — Anna Vikentevna Edeshko (1912—1988). Akasi — Evstafiy Edeshko — Grodno davlat universitetining jismoniy tarbiya kafedrasida ishlaydi.

Xotini — Larisa Andreevna Edeshko (1946-yilda tugʻilgan), Moskva davlat universitetini tamomlagan, oʻqituvchi boʻlib ishlagan. Qizi — Natalya Ivanovna Edeshko (1970-yilda tugʻilgan) — tennischi, sport ustasi, SSKA klubida faoliyat yuritgan. Kuyovi — Andrey Artemevich Nechaev, (1963-yilda tugʻilgan), „Ximki“ basketbol klubining sobiq prezidenti (2012-yil avgust—2013-yil yanvar). Nevaralari: Artem va Ivan.

## Manbalar
Al-Habibiya al-Kubro madrasasi

**Al-Habibiya al-Kubro madrasasi** (arabcha: المدرسة الحبيبية الكبرى) — Tunisdagi madrasalaridan biri.

## Joylashuvi
Madrasa Abdel Vahob koʻchasi, 49-uyda, Maorifkal Az-Zaorixm maydoni yaqinida bunyod etilgan.

## Tarixi
Ushbu madrasa 1926-yilda Muhammad VI al-Habib tomonidan qurilgan. Bu Tunisdagi eng katta madrasa hisoblanadi, chunki u oʻzida 98 talabani sigʻdira oladi va 30 xonaga ega&#x5B;**].
## Manbalar
Al-Habibiya al-Sughra madrasasi

**Al-Habibiya al-Sughra madrasasi** () Tunis madinasining madrasalaridan biridir. U 1927-yilda Muhammad VI al-Habib tomonidan qurilgan boʻlib, madrasaning nomi muassasa bunyodkori ismidan olingan. Ushbu madrasa Tunis madinasining eng yangi maktablaridan biridir.

Madrasa oʻzining tarbiyaviy rolidan tashqari, ez-Zitouna universiteti talabalarini ham oʻqishga qabul qiladi.
## Manbalar
Al-Manzala

**Al-Manzala** () Misrning Daqahliya muhofazasidagi shahar (markaz). U mamlakatning shimoli-sharqiy qismidagi Manzala koʻli qirgʻogʻida joylashgan.

## Etimologiyasi
Shahar nomi Manzala koʻli nomidan kelib chiqqan boʻlib, u oʻz navbatida  (, ) dan kelib chiqqan. Oʻrta asrlarda pi-Manjōili (qibtiycha: ⲡⲓⲙⲁⲛϫⲱⲓⲗⲓ, ) nomi bilan taʼnilgan, yunonchaga Xenedokhu () deb tarjima qilingan, shundan zamonaviy arabcha nomi qibtiychadan tarjima qilingan, bu yerda fonetik oʻxshashlik tasodifiydir.

## Loyihalar
2018-yilda Misr hukumati Al-Manzaladagi infratuzilma loyihalari uchun pul ajratdi.

## Maʼmuriy boʻlinishi
Al-Manzala quyidagi qishloqlardan tashkil topgan:

* Al-Ahmadiya
* Al-Amarna
* Al-Aziza
* Al-Basayla
* Al-Busrat
* Al-Dakanva
* Al-Dakanva al-Jadida
* Al-Farosat
* Al-Jidida
* Al-Havata
* Al-Nasayma
* Al-Urbon
* Al-Qozoqiza
* Al-Satayta
* Al-Tavabra
* Al-Sharifiya
* Al-Shibul
* Arab Zidan
* Avlod Olam
* Avlod Bana
* Avlod Hana
* Avlod Nasr
* Avlod Nur
* Avlod Siroj
* Avlod Sobur
* Bani Hilol
* Izbat al-Belasi

## Yana qarang
* Misr shaharlari va shaharchalari roʻyxati

## Manbalar

## Havolalar
* Ask Aladdin Manzala Travel Guide
Mit Abu Gʻolib

**Mit Abu Gʻolib** () Misrning Dumyot muhofazasidagi Kafr Saad markazidagi shahar. Dastlab qishloq boʻlgan, 1998-yilda shahar maqomi berilgan. Fir’avnlar davridan beri maʼlum boʻlgan bu manzilgoh oʻzining qayiqchilik sanoati hamda Nil orqali yuklarni tashiydigan eski porti bilan mashhur.

Hozirgi vaqtda Mit Abu Gʻolib Dumyot muhofazasidagi eng yirik yer usti transporti avtoparklaridan biriga ega. Shaharning koʻplab aholisi meʼmorlik va pudratchilik bilan mashgʻul, bir qismi esa eksport va import bilan shugʻullanadi.

Shaharda toʻlaqonli markaziy, yuqori maktab, hunarmandchilik bilim yurti, 2 ta oʻrta maktab hamda Azhariy instituti bor. Bu yerda zamonaviy uskunalar bilan jihozlangan shifoxona hamda ikkita tez yordam mashinasiga ega tez yordam boʻlimi mavjud.

## Yana qarang
* Misr shaharlari va shaharchalari roʻyxati

## Manbalar
Al-Hussayniya al-Kubro madrasasi

**Al-Husayniya al-Kubro** () Turbet El Bey madrasasi sifatida ham tanilgan, Tunis madinasining madrasalaridan biridir.

## Joylashuvi

Madrasa Turbet El Bey koʻchasida, Turbet El Bey maqbarasi yonida joylashgan.

## Tarixi
U 1777-yilda Ali II ibn Husayn davrida qurilgan. Bu Madinaning 40 dan ortiq xonaga ega eng yirik madrasalaridan biri hisoblanadi.

## Arxitekturasi
Madrasa ikki qavatli boʻlib, katta zali ham bor. 43 ta xonadan al-Zaytuna universiteti talabalarini qabul qilish uchun foydalaniladi.

Shuningdek, madrasa ibodat qilish va oʻqitish uchun foydalaniladigan ibodat xonasiga ham ega.
## Manbalar
Al-Hussayniya al-Sughra madrasasi

**Al-Husayniya al-Sughra** () yoki *Kichik Husayniylar [[Madrasa|madrasasi]]* Tunis Madinasida joylashgan madrasadir.

## Joylashuvi

Madrasa Turbet El-Bey koʻchasi, 60-uyda, Husayniylar sulolasining kichik maqbarasi yonida joylashgan. Shu sababli madrasa Turbet El Fellari nomi bilan ham tanilgan.

## Tarixi
Bu Al-Husayn I ibn Ali taxtga oʻtirganidan bir necha yil oʻtib, Husaynlar davrida Tunis Madinasida qurilgan birinchi madrasa hisoblanadi. Qurilish ishlari 1708-yilda boshlangan va 2 yil oʻtib tugallangan.

## Talabalari
Madrasa mamlakatning ichki viloyatlaridan kelgan 10 nafar molikiy talabalarni qabul qilgan. Ularning har birining oʻz xonasi boʻlgan. Ammo 20-asrga kelib talabalar soni ortib, 21 taga yetgan. Uning oʻz imomi va talabalarga dars beradigan shayxlari ham boʻlgan.
## Manbalar
Al-Jasusiya madrasasi

**Al-Jasusiya madrasasi** () Tunis medinasidagi madrasalardan biri.

## Etimologiyasi
Madrasaning nomi avliyo Abi Abdulloh al-Jassus () nomidan olingan.

## Joylashuvi
Madrasa Sidi Abu al-Gayt Al-Kachech maqbarasi () yaqinida joylashgan. U Tunisning Souk el-Blat hududida Andalusiya millatiga mansub shayx hisoblanadi.

## Tarixi
Madrasa asosan **Madrasa Al-Dasusiya** deb nomlanadi, chunki „josus“ degan maʼnoni anglatuvchi „*Al-Jassous*“ soʻzi Tunis lahjasida *dassous* deb ham talaffuz qilinishi mumkin. Bu nom 1876 (hijriy 1293) yilda paydo boʻlgan.

Taxminlarga koʻra, Husayniy shahzodasi Al-Azzaynda joylashgan sakkiz doʻkonni vaqf sifatida ushbu madrasaning moliyaviy ehtiyojlarini qoplash uchun ajratgan. Bu muassasa Molikiy islom maktabi talabalari uchun ochilgan.
## Manbalar

## Adabiyotlar

*
Xalduniya

**Al-Xalduniya madrasadi** yoki oddiygina **Xalduniya** () Tunisda 1896-yil 22-dekabrda tashkil etilgan birinchi zamonaviy maktabdir.

Madrasa oʻz yurtidagi demokratiyaning eng yaxshi namunasidir. Chunki uning barcha aʼzolari va rahbarlari saylov asosida tayinlangan. Bu erkin, ommaviy va dunyoviy muassasa hisoblanadi. Koʻp yillar davomida u Franko-Tunis almashinuvini osonlashtirish maqsadida muntazam ravishda turli sharhlarni nashr ettirgan.

Bu muassasa ikki tilli Tunis Milliy kutubxonasiga ega.

## Tarixi

Xalduniya arab madaniyatida ilmiy bilimlarni yoyishni maqsad qilgan Bechir Sfar boshchiligidagi yosh tunisliklar tomonidan tashkil etilgan. Uning faoliyati Tunisdagi fransuz generali Rene Millet tomonidan qoʻllab-quvvatlangan, u madrasaning siyosiy va diniy munozaralarni istisno qiladigan va tanqidiy fikrlash muhimligini taʼkidlagan madrasa maqomini yozishga masʼul shaxs boʻlgan.
Fayl:Khaldounia.jpg|alt=Entrance of the Khaldounia association|Xalduniya madrasasining kirish qismi
Fayl:Médersa_El_Khaldounia_photo_2_المدرسة_الخلدونية.JPG|alt=Dead end of the madrasa|Madrasaning boshi berk koʻchasi
Fayl:Tunisia578.jpg|alt=Marble plaque at the entrance of the Khaldounia Library|Xalduniya kutubxonasi kiraverishidagi marmar lavha
Fayl:Tunisia576.jpg|alt=Decoration at the entrance|Kirish joyidagi bezaklar

## Manbalar
Andalusiya madrasasi

**Andalusiya madrasasi** () Madrasa El-Yunsiya nomi bilan ham tanilgan, Tunis Madinasida joylashgan tunis madrasasi. Sidi al-Ajmi madrasasi deb ham atalgan, chunki u zaviya yaqinida joylashgan.

## Joylashuvi

U Errakah koʻchasida, Madinadagi Sidi Yunes nomi bilan ham tanilgan avliyo Abi Ahmad Muhammad Yunes maqbarasi yaqinidagi yahudiylar yashash hududidagi *El Xarada* joylashgan.

## Tarixi

Madrasa 1609-yilda ispaniyalik Filipp III hukmiga binoan Ispaniyadan chiqarib yuborilgandan keyin Tunisga kelgan bir guruh musulmonlar tomonidan bunyod etilgan.

Qirollikning ijtimoiy, iqtisodiy va madaniy miqyosda rivojlanishiga hissa qoʻshgan musulmonlar jamoasi Bob Souikada Subhan Alloh masjidini ham qurdirgan.

## Hozirgi holati

Hozirgi kunda madrasa nogironlar uyushmasining vakolatxonasi hisoblanadi.
## Manbalar
Qaid Murod madrasasi

**Qaid Murod madrasasi** () Tunis Madinasidagi madrasalardan biri boʻlib, Murodiylar sulolasi davrida qurilgan.

## Joylashuvi
Muassasa Svari madrasasi sifatida ham tanilgan, chunki u Svari xiyobonida, bugungi kunda Hafsiya deb ataladigan shahar kvartalida joylashgan.

## Tarixi
Madrasa 1682 (hijriy 1093) yili Murodiy shahzodasining mamluklaridan boʻlgan Qaid Murod Ben Abdulloh tomonidan qurilgan. U asosan hanafiy islom mazhabi talabalari uchun bunyod etilgan.

Hara shahar mavzesi oʻzgargandan soʻng 1936 (hijriy 1355) yilda madrasa butunlay vayron boʻlgan va uning oʻnlab toshlari qadimdan mavjudligining guvohi sifatida bugungi kunda Bardo milliy muzeyida saqlanmoqda.

## Olimlar
Madrasaning mashhur ustozlari orasida Shayx Umar Mahjub va muftiy Muhammad al-Kbayl kabilar boʻlgan.
## Manbalar

## Adabiyotlar

*
Ibn Tafargin madrasasi

**Ibn Tafargin madrasasi** () Tunis Madinasining madrasalaridan biridir.

## Joylashuvi

Madrasa al-Hafsiya tumanidagi Achour koʻchasida joylashgan edi.

## Tarixi
Ibn Tafargin madrasasi Hafsidlar davrida qurilgan.

## Etimologiyasi
Madrasa oʻz nomini uning asoschisi, madrasa hududida dafn etilgan Ibn Tafargin nomidan olgan.

## Tavsifi
Muassasada madrasaning asosiy elementlari (*skifa, gʻorfa, [[sahn]]* va boshqalar) va katta zal mavjud boʻlgan.

Binoning skifasi toʻgʻri shaklda boʻlib, koʻcha va zalga nisbatan balandroq boʻlgan.
## Manbalar
Mġarr (Gozo)

**Mġarr** — Maltaning janubi-sharqidagi Gozo hududi joylashgan port shahar.

## Etimologiyasi
Mġarr nomi arabcha „port“ degan maʼnoni anglatuvchi „mġar“ soʻzidan kelib chiqqan boʻlishi mumkin deb taxmin qilinadi.

## Tarixi

Mġarr shahri shu nom bilan ataluvchi sayoz port atrofida shakllangan. 1241-yilga kelib Maltaga parom qatnovi yoʻlga qoʻyilgan va baliq ovlash keng ommalashgan. Keyingi davrlarda bandargoh atrofidagi hudud koʻproq rivojlangan boʻlsa-da, port boshpana bilan toʻliq taʼminlanmagani uchun 1841-yilga qadar port hududi u qadar ommalashmagan. Suv toshqinlarini toʻsib turuvchi toʻsiq 1906-yilgacha bir necha marta mustahkamlangan va uzaytirib borilgan. 1929–1935-yillarda yuzaga kelgan katta suv toʻlqinidan keyin 1969-yilda yana ikkita toʻsiq qurilgan. Toʻsiqlarning ikkinchisi qurib bitkazilgandan soʻng port maydoni 121,4 ming kvadrat metrgacha kengaygan.

Parom bekati 21-asr boshlarida 9,3 million yevroga qayta qurilgan. Uning qurilishi 2001-yilda boshlangan va yetti yil davom etgan, bekat 2008-yil fevral oyida ochilgan. Hozir bandargohda 600 ga yaqin yoʻlovchi va 200 ta avtomobilga xizmat qilish imkoniyati mavjud. Qurilish jarayonida yangi portning dizayni uning atrofdagi landshaftga vizual taʼsirini kamaytirish uchun oʻzgartirilgan.

## Iqtisodiyoti va imkoniyatlari
Mġarr — Gozodagi eng katta baliqchilar qishlogʻi hisoblanadi. Shaharda parom bekatidan tashqari, yaxta marinasi ham joylashgan. Mġarr hududidagi Fort Chambray nomli mudofaa inshooti 1749-yilda Avliyo Ioann ritsarlar tomonidan qurilgan.

2010-yil may oyida bandargohni xususiylashtirilishi eʼlon qilingan. Mazkur vazifa bandargohni modernizatsiya qilmoqchi boʻlgan Harbour Management Company Limited kompaniyasiga topshirilgan.

Portdagi qirgʻoq yaqinida joylashgan Gleneagles Bar 1732-yilda parom yoʻlovchilari uchun kabina sifatida qurilgan. U oʻzining noyob qiyalik tomi bilan mashhur.

## Transport tizimi
Mġarr parom xizmatlari orqali Maltadagi Ċirkewwa, Valletta va Komino orollari bilan bogʻlangan. Avtobuslar Viktoriya va Marsalfornga qadar qatnaydi.
## Manbalar