FN Five-seven

**FN Five-seven** — Belgiyada FN Herstal kompaniyasi tomonidan ishlab chiqilgan yarim avtomatik toʻpponcha. Toʻpponcha 5,7 × 28 mm oʻq diametriga ega va tovar belgisi ishlab chiqaruvchining bosh harflarini taʼkidlash uchun moʻljallangan(*FN)*.

Five-seven toʻpponchasi FN P90 shaxsiy mudofaa quroli va FN 5,7×28 mm patron bilan birgalikda ishlab chiqilgan. P90 1990-yilda, Five-seven esa 1998-yilda xuddi shu 5,7 × 28 mm oʻqlardan foydalangan holda toʻpponcha sifatida taqdim etilgan. P90 toʻpponchasi sifatida ishlab chiqilgan Five-seven oʻzining koʻplab dizayn xususiyatlariga ega: nisbatan katta oʻq sigʻimi, ikki tomonlama boshqaruv va foydalanish paytida tana zirhlarini oʻtkazib yuborish qobiliyatiga ega yengil polimer asosidagi qurol.

Five-seven toʻpponchasining sotuvi dastlab FN tomonidan harbiy va huquq-tartibot idoralari uchun cheklangan edi, ammo 2004-yildan boshlab toʻpponcha shaxsiy himoya, nishonga otish va shunga oʻxshash maqsadlarda foydalanish uchun sotila boshlagan.

Five-seven toʻpponchasi hozirda Kanada, Fransiya, Gretsiya, Hindiston, Polsha, Ispaniya va Qoʻshma Shtatlar kabi 40 dan ortiq mamlakatlarda harbiy va politsiya kuchlari tomonidan foydalanilmoqda. Qoʻshma Shtatlarda „ Five-seven“ koʻplab huquq-tartibot idoralari, shu jumladan AQSh Maxfiy xizmati xodimlari tomonidan qoʻllanadi. Qoʻshma Shtatlarda toʻpponcha fuqarolik bozoriga kiritilganidan soʻng, u fuqarolik otishmalarida ham keng foydalanilmoqda.

## Variantlari

; Five-seven
: Original *Five-seven* 1998-yilda taqdim etilgan va hozirda uni ishlab chiqarish toʻxtatilgan. Unda qoʻldagi xavfsizlik moslamasi yoʻq edi. Original *Five-seven* faqat ikki tomonlama harakatga ega boʻlib, 4,5 dan 6,5 gacha ogʻir tortishish kuchiga ega edi. Original Five-seven shagʻalli tutqichli naqshga, silliq konturlangan qoʻshimcha relsga, qoʻlqopda foydalanishni osonlashtirish uchun moʻljallangan katta dumaloq shakldagi qoʻriqchiga ega edi. Uning slaydni boʻshatish joyi yoʻq edi va slayd yangi modellardagidek tishli emas edi.Yangi toʻpponchada ham biroz boshqacha belgilar bor edi, *FN* logotipi ramkaning chap tomonida joylashgan.

; Five-seven tactical
: *Five-seven tactical* faqat ikki harakatli original modeldan koʻp oʻtmay, bir harakatga alternativ sifatida taqdim etildi. *Five-seven tactical* 2 dan 3 gacha qisqa va yengil tortish kuchiga ega edi. Shuningdek, u ikki tomonlama qoʻlda xavfsizlik moslamasi (hozirgi modellarda boʻlgani kabi ramkaning har bir tomonida joylashgan) va slaydni boʻshatish qoʻshimchasiga ega edi.

; Five-seven IOM
: *Five-seven IOM* (Individual Officer Model)  2004-yilda debyut qilingan, fuqarolik otishmachilarga taklif qilingan Five-seven toʻpponchasining birinchi modeli edi. *Five-seven IOM* oʻzining asosiy dizayni boʻyicha Tactic versiyaga oʻxshardi, biroq uning MIL-STD-1913 (*Pikatinni*) aksessuar relsi, tishli slayd va qoʻriqchi himoyasi va toʻliq sozlanishi borligi bilan ajralib turardi. Bundan tashqari, toʻpponchadan jurnalsiz oʻq otilishining oldini olish uchun dizaynga jurnal xavfsizligi mexanizmi kiritilgan.

; Five-seven USG
: *Five-seven USG* (United States Government) modeli 2004-yilda ATF tomonidan sport oʻqotar quroli sifatida tasdiqlangan.*Five-seven USG* IOM modeli oʻrnini bosgan. USG XMTga kiritilgan oʻzgarishlarni saqlab qoldi, biroq u qoʻshimcha modifikatsiyalarga ega edi, jumladan, anʼanaviy shakldagi kvadrat tetik himoyasi, mahkam kataklangan tutqich namunasi va kattaroq, qaytariladigan jurnal nashri. USG modeli standart sifatida boshqaruvli qora ramkaga ega edi, ammo u qora boshqaruv elementlari bilan cheklangan miqdorda taklif qilindi. 2013-yildan boshlab USG modeli FNH USA roʻyxatiga kiritilmagan.

; Five-seven FDE
: *Five-seven FDE* (Flat Dark Earth) modeli Five-seven USG bilan bir xil xususiyatlarga ega boʻlgan, ammo u standart qora ramka qoplamasi va kulrang boshqaruv elementlaridan farqli oʻlaroq jigarrang ramka qoplamasi va qora boshqaruvga ega edi.

; Five-seven ODG
: *Five-seven ODG* (Olive Drab Green) modeli Five-seven USG modeli bilan bir xil texnik xususiyatlarga ega boʻlgan, ammo u standart qora ramka qoplamasi va kulrang boshqruvdan farqli oʻlaroq, zaytun rangli ramka qoplamasi va qora boshqaruvga ega edi.

; Five-seven MK2
: *Five-seven MK2* modeli 2013-yilda taqdim etilgan va hozirda FN Herstal tomonidan taqdim etilgan Five-sevenning standart versiyasidir. Ushbu yangi model slaydning old tomonida xoʻroz tishlari bor va bir boʻlakli metall slaydga ega (polimer qopqogʻi ostida), oldingi modellarda esa ikki qismli payvandlangan metall slayd mavjud edi.Uning sozlanishi mumkin boʻlgan koʻrish versiyasidagi orqa koʻrinish ham oʻzgartirildi.
**MK2**
: MK2 qora ramka va slaydga ega, IOM va USG modellarining kulrang boshqaruvlari oʻrnida tekis qora boshqaruv elementlari mavjud. Uning ramkasi oldingi modellarga qaraganda biroz kengroq va Five-sevenning oldingi versiyalari uchun tayyorlangan koʻpchilik maxsus gʻiloflarga mos kelmaydi. 

### Joriy model

; Five-seven MK3 MRD
: *Five-seven MK3 MRD* modeli 2022-yilda taqdim etilgan, asosiy farq FN patentlangan yangi interfeys boʻlib, u eng koʻp ishlatiladigan qizil nuqta manzaralari va koʻp sirtli teksturalarni qabul qiladi. Optik jihatdan u MK2 bilan solishtirganda yangi slayd va koʻproq teksturali tutqichga ega.

## Five-seven toʻpponchasidan foydalanadigan davlatlar
"Five-seven" toʻpponchasini qabul qilgan birinchi harbiy tashkilot Kipr Milliy Gvardiyasi hisoblanadi. Kipr Milliy Gvardiyasi 2000-yil may oyida maxsus kuchlar guruhi uchun 250 ta toʻpponcha sotib olgan. 2009-yilga kelib „Five-seven“ toʻpponchasi dunyoning 40 dan ortiq mamlakatlarida harbiy va politsiya kuchlari bilan xizmat qilgan. Qoʻshma Shtatlarda „Five-seven“ toʻpponchasi (2010-yil holatiga koʻra) 300 dan ortiq huquqni muhofaza qilish idoralari, shu jumladan AQSh Maxfiy xizmati tomonidan qoʻllanadi. „Five-seven“ toʻpponchasidan foydalanadigan harbiy va huquqni muhofaza qiluvchi tashkilotlarga quyidagilar kiradi:

## Yana qarang
* Ruger-57 — 5,7 × 28 mm patron uchun kamerali yarim avtomatik avtomat
* Heckler &amp;amp; Koch UCP — Germaniyada Heckler & Koch tomonidan qisqacha ishlab chiqilgan 4,6 × 30 mm PDW kalibrli toʻpponcha loyihasi.
* FK BRNO dala toʻpponchasi — Darbogʻli, yuqori tezlikda 7,5 FK oʻq-dorilar uchun kamerali zamonaviy chex toʻpponchasi.
* QSZ-92 — 5,8 × 21 mm zirhli teshuvchi oʻq-dorilardan foydalangan holda Norinco tomonidan ishlab chiqilgan Xitoy toʻpponchasi.
* Remington XP-100 — Remington XP-100 (100-sonli eksperimental toʻpponchadan) — bu Remington Arms tomonidan 1963 yildan 1998 yilgacha ishlab chiqarilgan murvatli toʻpponcha. XP-100 uzoq masofadan otish uchun moʻljallangan birinchi toʻpponchalardan biri boʻlib, .221 Fireball va 6×45 mm ni taqdim etdi.
* Tompson/Center Contender — Tompson/Center Contender 1967-yilda Thompson/Center Arms tomonidan taqdim etilgan bir martalik toʻpponcha yoki miltiqdir. U .22 Long Miltiqdan .45-70 Hukumatgacha boʻlgan patronlarda boʻlishi mumkin.

## Manbalar