Die Veltvoche

***Die Veltvoche***(nemischa "Jahon haftaligi") - Zürichda joylashgan Shveysariyaning haftalik jurnali. 1933-yilda tashkil etilgan, 2006-yildan beri Rojer Köppelga tegishli.

Jurnalning doimiy tahrirlovchilari orasida Shveysariya Sotsial-demokratik partiyasining sobiq prezidenti Piter Bodenmann, shuningdek, Shveysariya Xalq partiyasining o‘ng qanoti yetakchisi deputat Kristof Mörgeli hamda madaniy va ijtimoiy tahrirlovchi Aleksandr graf von Shönburg-Glauchau bor.

Jurnalning Köppel boshchiligidagi tahririyat pozitsiyasi iqtisodiy liberalizm va konservatizmo'rtasida - tanqidchilarning ta'kidlashicha, muntazam ravishda Shveysariya Xalq partiyasi qatorida.

## Tarixi
1933  fransuz haftaliklarida haftalik gazeta sifatida tashkil etilgan, u Germaniyaning natsist hukumatiga biroz do'stlik munosabati bilan boshladi, lekin tez orada boshqa Shveysariya ommaviy axborot vositalariga qo'shilib, unga keskin qarshilik ko'rsatdi.

1980-yillarda gazetani Rudolf Baxtold va Yurg Ramspek boshqargan va Jan Frey Verlagga tegishli edi. VeltVoche Shveysariyadagi intellektual muhitning asosi bo'lib qoldi, siyosat, iqtisod, madaniyat va fanni o'z ichiga olgan keng mavzularda maqolalar, ruknlar va intervyular nashr etdi. 1987 yilda Jan Frey Verlag taniqli tadbirkor va firibgar [Verner Rey] tomonidan sotib olindi. 1991 yilda Reyning poydevori qulagandan so'ng, nashriyot Curti Medien Holding AG kompaniyasiga sotildi, u 1996 yilda [Basler Zeitungga o'tdi. Köppel hokimiyatni egallashidan oldin oxirgi bosh muharrir Fredi Gshtayger edi (1997-2001), uning davrida gazeta markaziy chap liberalizmning umumiy siyosiy pozitsiyasini egallagan.

Köppel 2001 yilda bosh muharrir bo'lib, to'liq qayta dizaynni boshladi va keng varaqni jurnal formatiga almashtirdi. Jean Frey AG endi konservativ-o'ng investor Tito Tettamanti tomonidan sotib olindi. Köppel ko'pgina muharrirlarni almashtirdi va jurnalni neoliberal va o'ng-qanot konservativ sifatida qayta joylashtirdi. 2003 yilda yangi Veltvoche Kristof Blocher va uning Shveysariya Xalq partiyasini ochiq qo'llab-quvvatlay boshladi. Bu savdoning pasayishiga olib keldi va Köppel o'rniga 2005 yilda Simon Xeysser, keyin esa Yurg Vildberger keldi.

2006 yilda *Veltvoche* Jean Frey AG kompaniyasidan ajralib chiqdi  , hozirda *Veltvoche Verlag AG* yorlig'i ostida nashr etiladi. Jurnalni Köppel sotib oldi, u endi bosh muharrir bo'lib qaytdi, natijada muharrirlarning ko'pchiligi qaytadan ishdan chiqib ketdi. 2006 yildan buyon gazeta Köppel tomonidan boshqariladi va o'ng-qanot konservativ e'tiborga ega bo'ldi.

2015 yilda bosh muharrir va egasi Rojer Köppel kuchli o'ng-qanot Shveysariya Xalq partiyasiga qo'shildi. Ko'p o'tmay, u Shveysariya parlamenti maslahatchisi etib saylandi va hozirda Shveysariya Xalq partiyasining parlamentdagi manfaatlarini himoya qilmoqda.

## Lavozimlar
O'zining umumiy o'ng-qanot yo'nalishi bilan o'zining umumiy liberal, o'ng-konservativ yoki markaz-so'l Shveysariya ommaviy axborot vositalaridan biroz ajratib turadigan jurnal hozirda bahsli jamoat arboblari bilan intervyulari va sahifalarida aks ettirilgan fikrlar xilma-xilligi bilan alohida ajralib turadi. Biroq, hukmron o'ng-qanot nuqtai nazari bilan. Misol uchun, Shveysariya nashrlari orasida deyarli yolg'iz bo'lgan Die Veltvoche 2003 va 2004 yillarda asosan 2003 yilda Iroqqa bostirib kirish yoki Jorj Bushning AQSh prezidentligiga qayta saylanishi haqida bahs yurituvchi uzun maqolalar chop etgan. Shveysariyaning Yevropa Ittifoqiga qo'shilishi, Shveysariyaning Shengen kelishuvini qabul qilgani kabi maqolalar tahririyat tomonidan rad etilgan . VeltVoche, shuningdek, farovonlik va davlat tomonidan boshqariladigan boshqa yordam dasturlari  nuqsonli degan fikrni ifodalaydi.

2006 yildan beri Die Veltvoche bir necha bor faol ravishda bahs-munozaralar va janjallarni keltirib chiqardi. Jurnal ma'lum darajada davlatchilikka qarshi va ijtimoiy davlatning kengayishiga qarshi deb topildi, shuningdek, u davlat tomonidan subsidiyalangan bolalar bog'chalari va bolalar parvarishini rad etadi.

O'zining neo-konservativ va asosiy oqimga qarshi pozitsiyalari bo'yicha, VeltVoche global isish haqidagi ilmiy dalillarni qabul qilmaydi va atrof-muhit muammolari atrofidagi so'nggi "tashvishlarni" qoralaydi. Xalqaro miqyosda - Evropadan tashqarida - Veltvoche ko'pincha amerikaparast va Isroilga moyil pozitsiyalarni ifodalaydi.

2006-yil 12-yanvarda Die Veltvoche dastlab Daniyaning Jyllands-Posten gazetasida chop etilgan Muhammadning munozarali karikaturalarini qayta nashr etgan birinchi nemis tilida so‘zlashuvchi nashr bo‘ldi.

2010 yil 12 mayda Veltvoche haftalik nashrining asosiy sarlavhasi: "Islomni taqiqlash kerakmi?" (*“Muss der Islam verboten werden?”*), musulmon dini Shveysariya konstitutsiyasiga to‘g‘ri kelmaydi, degan maqola bo'lgan. Veltvoche jurnalining 2012-yil 5-apreldagi old muqovasida “Ro'maliklar kelmoqda” sarlavhasi ostida kameraga qurol ko‘rsatayotgan lo‘li bola surati chop etilgan. Ushbu illyustratsiya tanlovi tufayli yuzaga kelgan bahs-munozaralar xalqaro miqyosda xabar qilingan.

2012-yil 26-iyun kuni *Die Veltvoche* nashrida Irlandiya genofondining tarqalishidan afsusda boʻlgan maqola chop etilgan va Irlandiya hukumati irlandlar oʻrtasida keng tarqalgan insestni toʻxtatish uchun nikohdan oldin DNK testini oʻtkazishni talab qilishini yolgʻon daʼvo qilgan.  Maqola ingliz tiliga tarjima qilingan va Irlandiya ommaviy axborot vositalarida bahs-munozaralarga sabab bo'lgan
.

## Nashrlari
1997 yilda Die Veltvoche 91142 nusxada chop etilgan. 2004 yilning iyulidan 2005 yilning iyunigacha jurnal 80 436 nusxani tashkil etdi . 2005 yil iyulidan 2006 yil iyungacha 82 849 nusxani, 2006 yil iyulidan 2007 yil iyungacha esa 85 772 nusxani tashkil etdi.Uning umumiy nusxasi 2006 yilda ham 82 849 nusxani tashkil qilgan. 2007 yil iyulidan 2008 yil iyungacha  85 096 nusxaga chiqdi, 2019 yilda esa 45 519 nusxaga tushdi.

## Manbalar

## Qo'shimcha havolalar
*Official website