open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Bratsk aeroporti

**Bratsk aeroporti** (ruscha: Aeroport Bratsk)  – Rossiyaning Irkutsk viloyatidagi Bratsk shahridan 8 km shimolda joylashgan aeroport. Aeroport harbiy va fuqarolik ehtiyojlarida foydalaniladigan qoʻshma aerodrom boʻlib, oʻrta sigʻimli yoʻlovchi samolyotlari uchun 32 ta toʻxtash joyiga ega. Aeroport xalqaro aeroport sifatida tavsiflangan boʻlsa-da, hozirda faqat Rossiya ichki reyslariga xizmat koʻrsatadi.

## Aviakompaniyalar va yoʻnalishlar

## Manbalar
Bryansk xalqaro aeroporti

**Bryansk xalqaro aeroporti** (ruscha: Mejdunarodniy aeroport „Bryansk“)  – Rossiyaning gʻarbiy qismidagi Bryansk viloyatida joylashgan aeroport. Aeroport Bryansk shahridan 14 km masofada, Moskva va Kiyevni bogʻlovchi xalqaro R-22 avtomobil yoʻli boʻyida joylashgan. Mazkur hududda dastlab 1927-yilda harbiy aerodrom qurilgan boʻlib, 1934-yilda yoqilgʻi quyish uchun moʻljallangan fuqarolik aeroportiga aylantirilgan va 1961-yilda rasmiy aeroport maqomini olgan. 1995-yil sentyabr oyida aeroportga xalqaro aeroport maqomi berilgan.

## Aviakompaniyalar va yoʻnalishlar

## Manbalar

## Havolalar
* Official site
Bikovo aeroporti

**Bykovo** (ruscha: Bikovo)  – Rossiyaning Moskva shahriga xizmat koʻrsatgan sobiq kichik mintaqaviy aeroport. Hozirgi kunda aeroportdan faqat uchish-qoʻnish yoʻlagi saqlanib qolgan. Aeroport hududi shahar markazidan taxminan 35 km janubi-sharqda, Ryazan shossesi (M5 avtomobil yoʻli) va temiryoʻl liniyasi boʻylab, Jukovskiy shahri yaqinida joylashgan.

Aeroportda uzunligi 2 210 metr boʻlgan bitta uchish-qoʻnish yoʻlagi mavjud boʻlgan. Yoʻlak qisqa boʻlgani sababli aeroport asosan ichki qisqa masofali reyslarga xizmat koʻrsatgan.

## Manbalar
Chara aeroporti

**Chara aeroporti**  – Rossiyaning Baykalorti oʻlkasi Chara qishlogʻidan 2 km shimoli-sharqda joylashgan fuqarolik aeroporti. Aeroport keng asfalt qoplamali uchish-qoʻnish yoʻlagi hamda samolyotlar uchun toʻxtash maydonchasiga ega.

## Aviakompaniyalar va yoʻnalishlar

## Manbalar
Chaybuxa aeroporti

**Chaybukha** (shuningdek, **Gizhiga** yoki **Chaibukha** nomlari bilan ham tanilgan)  – Rossiyaning Magadan viloyatida joylashgan aeroport. Aeroport Chaybuxa aholi punktidan 8 km shimoli-sharqda joylashgan. Asfalt qoplamali yirik uchish-qoʻnish yoʻlagiga ega boʻlib, soddalashtirilgan rul yoʻlaklari va kichik samolyotlar toʻxtash maydonchasiga ega. Aeroport oʻrta sigʻimli yoʻlovchi samolyotlariga xizmat koʻrsatadi.

## Manbalar
Agrilus obscurilineatus

**Agrilus obscurilineatus** — Buprestidae oilasiga mansub metall rangli yog‘och kemiruvchi qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur Markaziy Amerika va Shimoliy Amerika hududlarida uchraydi.
## Manbalar

## Adabiyotlar

* 
* 
*
Cheboksari xalqaro aeroporti

**Cheboksari xalqaro aeroporti** (chuvashcha: Shupashkar ҫirӑnӑsh pӗrle aeroport; ruscha: Mejdunarodniy aeroport Cheboksari)  – Rossiyaning Chuvashiya Respublikasidagi Cheboksari shahridan 7 km janubi-sharqda joylashgan kichik aeroport. Aeroport oʻrta sigʻimli yoʻlovchi samolyotlariga xizmat koʻrsatadi. 2018-yilda aeroport orqali 270 ming nafar yoʻlovchi oʻtgan.

Aeroport terminal binosi 2021–2024-yillar davomida rekonstruksiya qilingan.

## Aviakompaniyalar va yoʻnalishlar

## Manbalar
Bugulma aeroporti

**Bugulma aeroporti** (; )  – Rossiyaning Tatariston Respublikasidagi aeroport. Bugulma shahridan 12 km shimolda joylashgan. Aeroport bir nechta angarlarga ega boʻlib, asosan vintli kichik transport samolyotlariga xizmat koʻrsatadi. Uzunligi 2 000 metr boʻlgan uchish-qoʻnish yoʻlagi 2000–2001-yillarda qurilgan.

Aeroportda parvozlar faqat rus tilida olib boriladi, shu sababli xorijiy uchuvchilar uchun maxsus ruxsatnoma va rus navigatori talab etiladi.

Faoliyati toʻxtatilishidan oldin Ak Bars Aero aviakompaniyasining bosh ofisi aeroport hududida joylashgan edi.

## Aviakompaniyalar va yoʻnalishlar
2023-yil noyabr holatiga koʻra aeroport quyidagi yoʻnalishlarga xizmat koʻrsatadi:

## Statistika

## Manbalar

## Havolalar
* Bugulma Airport Homepage
Cherepovets aeroporti

**Cherepovets xalqaro aeroporti**  – Rossiyaning Vologda viloyati tarkibidagi Cherepovets tumanining Botovo qishlogʻida joylashgan xalqaro aeroport. Aeroport Cherepovets shahridan 18 km shimolda joylashgan.

## Aviakompaniyalar va yoʻnalishlar

## Manbalar
Appearances (film)

**Appearances** – 1921-yilda rejissyor Donald Crisp tomonidan suratga olingan Buyuk Britaniya drama filmi bo‘lib, film titrlari dizayneri sifatida Alfred Hitchcock ko‘rsatilgan. Ushbu film yo‘qolgan film hisoblanadi.

## Manbalar

## Havolalar
*
The Auction Mart

**The Auction Mart** – 1920-yilda rejissyor Duncan McRae tomonidan suratga olingan Buyuk Britaniya ovozsiz drama filmi. Filmda Gertrude McCoy, Charles Quatermaine va Gerald Moore bosh rollarni ijro etgan.

## Manbalar

## Havolalar
*
Aunt Rachel

**Aunt Rachel** – 1920-yilda rejissyor Albert Ward tomonidan suratga olingan Buyuk Britaniya ovozsiz drama filmi. Bosh rollarni Isobel Elsom, Haidee Wright va James Lindsay ijro etgan. Filmning intertitrlari sifati tanqid qilingan.

## Manbalar

## Havolalar
*
Aylwin (film)

**Aylwin** – 1920-yilda rejissyor Henry Edwards tomonidan suratga olingan Buyuk Britaniya ovozsiz drama filmi. Bosh rollarni Henry Edwards, Chrissie White va Gerald Ames ijro etgan. Film Theodore Watts-Dunton tomonidan 1898-yilda yozilgan shu nomdagi roman asosida suratga olingan.

## Manbalar

## Havolalar
*
The Ball of Fortune

**The Ball of Fortune** – 1926-yilda rejissyor Hugh Croise tomonidan suratga olingan Buyuk Britaniya ovozsiz sport filmi. Bosh rollarni Billy Meredith, James Knight va Mabel Poulton ijro etgan. Film Sydney Horler tomonidan 1925-yilda yozilgan shu nomdagi roman asosida suratga olingan boʻlib, professional futbol muhiti tasvirlangan. Billy Meredith filmda oʻzini rolida namoyon boʻlgan.

## Manbalar

## Havolalar
*
Bars of Iron

**Bars of Iron** – 1920-yilda rejissyor F. Martin Thornton tomonidan suratga olingan Buyuk Britaniya ovozsiz drama filmi. Bosh rollarni Madge White, Rowland Myles va Joseph R. Tozer ijro etgan. Film Ethel M. Dell tomonidan 1916-yilda yozilgan *The Bars of Iron* romani asosida suratga olingan.

## Manbalar

## Havolalar
*
Becket (1924-yilgi film)

**Becket** – 1924-yilda rejissyor George Ridgwell tomonidan suratga olingan Buyuk Britaniya ovozsiz drama filmi. Bosh rollarni Frank R. Benson, A.V. Bramble va Bertram Burleigh ijro etgan. Filmda qirol Henry II va Kenterberi arxiyepiskopi Thomas Becket o‘rtasidagi halokatli to‘qnashuv tasvirlanadi.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* Goble, Alan. *The Complete Index to Literary Sources in Film*. Walter de Gruyter, 1999.
* Low, Rachael. *The History of British Film (Volume 3): The History of the British Film 1914 – 1918*. Routledge, 2013.

## Havolalar
*
A Bachelor Husband

**A Bachelor Husband** – 1920-yilda rejissyor Kenelm Foss tomonidan suratga olingan Buyuk Britaniya ovozsiz romantik filmi. Bosh rollarni Lyn Harding, Renee Mayer va Hayford Hobbs ijro etgan. Film Ruby M. Ayres tomonidan yozilgan va dastlab *Daily Mirror* gazetasida chop etilgan hikoya asosida suratga olingan.

## Manbalar

## Havolalar
*
Ahmet Hamdi Tanpınar adabiyot muzey kutubxonasi

**Ahmet Hamdi Tanpınar adabiyot muzey kutubxonasi** (turkcha: *Ahmet Hamdi Tanpınar Edebiyat Müze Kütüphanesi*) — turk adabiyotiga bag‘ishlangan adabiy muzey va arxiv bo‘lib, turk yozuvchisi va essechisi Ahmat Hamdi Tanpinar (1901–1962) nomi bilan atalgan. Muzey Turkiyaning Istanbul shahrida joylashgan bo‘lib, Turkiya Respublikasi Madaniyat va turizm vazirligi tomonidan tashkil etilgan va 2011-yil 12 noyabrda ochilgan.

Muzey ikki qavatli marosim pavilyoni (turkcha:*Alay Köşkü*)da joylashgan. Bu bino XIX asrga oid tarixiy inshoot bo‘lib, Gülhane bog'ining tashqi devorlarida, Topkapı saroyi majmuasiga tegishlidir. Bu bino Usmoniylar sultonlari tomonidan yanichar askarlarining tantanali yurish paytidagi salomini qabul qilish uchun, shuningdek hordiq va dam olish joyi sifatida foydalanilgan. Bino Bāb-ı Âli (Oliy darvoza) qarshisida joylashgan. 1910-yillardan boshlab u Tasviriy san’at jamiyati markazi sifatida foydalanilgan .1928 yildan 1930-yillarning oxirigacha esa turk tili va adabiyotiga bag‘ishlangan bir uyushmaning yig‘ilish joyi bo‘lib xizmat qilgan.

Binoning birinchi (pastki) qavatida ikki xona va kirish zali mavjud. Yuqori qavatda esa avvalgi taxt zali, shuningdek ikki zal va uchta xona joylashgan. Pastki qavat “Yozuvchilar kafesi” deb ataladigan kafe tarzida jihozlangan bo‘lib, unda mukofotga sazovor bo‘lgan adabiy asarlar namoyish etiladi. Yuqori qavatda Istanbulda tug‘ilgan yoki faoliyat yuritgan 50 ga yaqin mashhur adiblarning hayoti va ijodiga bag‘ishlangan maxsus burchaklar mavjud. Ular orasida Tanpınar bilan birga Nedim (1681–1730), Yahya Kemal Beyatlı (1884–1958), Nozim Hikmat (1902–1963), Najip Fozil Kisakoʻrak (1904–1983), Aziz Nesin (1915–1995), Orhan Pamuk (1952-yilda tug‘ilgan), Ayşe Kulin (1941-yilda tug‘ilgan), Zülfü Livaneli (1946-yilda tug‘ilgan) va Doğan Hızlan (1937-yilda tug‘ilgan) kabi adiblarning byustlari ham o‘rnatilgan. Muzeyda turli yozuvchilarga bag‘ishlangan munozaralar, she’riyat kechalari, adabiy mukofotlarni topshirish marosimlari va yozuvchilik ustaxonalari o‘tkaziladi. Muzey kutubxonasida 8 000 dan ortiq kitob, jumladan Istanbulga oid qariyb 1 000 ta asar, shuningdek adabiyot va san’atning boshqa sohalariga oid 100 dan ortiq davriy nashrlar to‘plami mavjud. Muzeyda vaqtinchalik san’at ko‘rgazmalari ham tashkil etiladi. U Anqara, Adana va Diyorbakir shaharlaridagi adabiyot muzeylaridan keyin Turkiyadagi to‘rtinchi adabiyot muzeyi hisoblanadi.

Muzey kutubxonasiga T1 tramvay liniyasi (Kabataş–Bağcılar) orqali jamoat transportida yetib borish mumkin. U ish kunlari mahalliy vaqt bilan soat 10:00 dan 19:00 gacha ochiq. Muzeyga Gülhane bog'i devorlari ichidagi pandus (qiya yo‘lak) orqali ko‘tarilib kiriladi.

## Galereya

File:Alay Kiosk 5806.jpg|Sayr kioskining tashqi ko‘rinishi
File:Alay Kiosk 2569.jpg|Sayr kioski Parkdan kirish rampasi
File:Alay Kiosk 2219.jpg|Sayr kioski interyeri
File:Alay Kiosk 2231.jpg|Sayr kioskining tashqi ko‘rinishi
File:Alay Kiosk 3781.jpg|Sayr kioski interyeri
File:Alay Kiosk 3782.jpg|Namoyish kioski Devorga rasm chizish
File:Alay Kiosk 3786.jpg|Procession kiosk Downstairs hududi


## Manbalar
İstanbul Başakşehir F.K.

**Istanbul Başakşehir futbol klubi** (Odatda Başakşehir yoki homiylik sabablariga koʻra Rams Başakşehir deb ataladi) - Turkiyaning Istanbul shahridagi Başakşehir tumanida joylashgan professional futbol klubi. Yorqin toʻq sariq va toʻq koʻk ranglari bilan mashhur boʻlgan klub 1990-yilda tashkil etilgan va Turkiya futbolining yuqori ligasi – Superligada ishtirok etadi.

Jamoa oʻz uy uchrashuvlarini 2014-yildan beri „Bashakshehir Fotih Terim“ stadionida oʻtkazadi. 2025-26-yilgi mavsumda Superligada Istanbulning oltita klubidan biri sifatida „Bashaqshehir“ oʻzini ichki va Yevropa maydonida raqobatbardosh kuch sifatida koʻrsatdi. Klub 2019-20-yilgi mavsumda Superliga chempionligini qoʻlga kiritgan va bu uning nisbatan yosh tarixida muhim bosqich hisoblanadi.

Başakşehir Turkiya kubogi, UEFA Chempionlar ligasi, UEFA Yevropa ligasi va UEFA Konferensiyalar ligasi kabi turli ichki va xalqaro turnirlarda ishtirok etib, Turkiya va Yevropa futboliga doimiy daʼvogar boʻlish istagini namoyish etmoqda.

Boshakshehir siyosiy jihatdan Adolat va taraqqiyot partiyasi (AKP) va prezident Recep Tayyip Erdoğan bilan bogʻlangan.

## Yutuqlar

### Ichki musobaqalar

#### Liga

;Superliga
* Chempion: 2019-20
* Ikkinchi oʻrin: 2016-17, 2018-19

;1. Lig
* Gʻolib: 2013-14

;2. Lig
* Gʻolib: 1992-93, 1996-97

### Kubok

;Turkiya kubogi
* Ikkinchi oʻrin: 2010-11, 2016-17, 2022-23

## Futbolchilar

### Joriy tarkib

### Ijaraga berilgan futbolchilar

## O‘yin tarkibiga kirmaydigan xodimlar

### Boshqaruv xodimlari

**Manba:**

### Texnik xodimlar

**Manba:**

### Tibbiy va yordamchi xodimlar

**Manba:**

## Manbalar

## Havolalar

* 
* İstanbul Başakşehir on TFF.org
The Beloved Vagabond (1923-yilgi film)

**The Beloved Vagabond** – 1923-yilda rejissyor Fred LeRoy Granville tomonidan suratga olingan Buyuk Britaniya romantik drama filmi. Bosh rollarni Carlyle Blackwell, Madge Stuart, Jessie Matthews va Phyllis Titmuss ijro etgan. Film William John Locke tomonidan 1906-yilda yozilgan *The Beloved Vagabond* romani asosida suratga olingan.

## Manbalar

## Havolalar
* 
*''The Beloved Vagabond'' (1923) at SilentEra
Beyond the Dreams of Avarice

**Beyond the Dreams of Avarice** – 1920-yilda rejissyor Thomas Bentley tomonidan suratga olingan Buyuk Britaniya ovozsiz drama filmi. Bosh rollarni Henry Victor, Joyce Dearsley va Alban Atwood ijro etgan. Film Walter Besant tomonidan 1895-yilda yozilgan roman asosida suratga olingan.

## Manbalar

## Havolalar
*
A Bill of Divorcement (1922-yilgi film)

**A Bill of Divorcement** – 1922-yilda rejissyor Denison Clift tomonidan suratga olingan Buyuk Britaniya ovozsiz drama filmi. Bosh rollarni Constance Binney, Fay Compton va Malcolm Keen ijro etgan. Film Clemence Dane tomonidan yozilgan *A Bill of Divorcement* pyesasi asosida suratga olingan.

## Manbalar

## Havolalar
*
The Black Sheep (1920-yilgi film)

**The Black Sheep** – 1920-yilda rejissyor Sidney Morgan tomonidan suratga olingan Buyuk Britaniya ovozsiz romantik filmi. Bosh rollarni Marguerite Blanche, George Keene, Eve Balfour va Arthur Lennard ijro etgan.

## Manbalar

## Havolalar
*
Bleak House (1920-yilgi film)

**Bleak House** – 1920-yilda rejissyor Maurice Elvey tomonidan suratga olingan Buyuk Britaniya ovozsiz drama filmi. Bosh rollarni Constance Collier, Berta Gellardi va Helen Haye ijro etgan.

## Rollarda
*Constance Collier - Lady Dedlock
*Berta Gellardi - Esther Summerson
*Helen Haye - Miss Barbay
*E. Vivian Reynolds - Tulkinghorne
*Norman Page - Guppy
*Clifford Heatherley - Bucket
*Ion Swinley - Captain Hawdon
*A. Harding Steerman - Sir Leicester Dedlock
*Anthony St. John - Jo
*Teddy Arundell - George
*Beatrix Templeton - Rachel

## Manbalar

## Havolalar
*
Bolibar

**Bolibar** – 1928-yilda rejissyor Walter Summers tomonidan suratga olingan Buyuk Britaniya ovozsiz drama filmi. Bosh rollarni Elissa Landi, Michael Hogan va Carl Harbord ijro etgan.

## Manbalar

* Low, Rachael. *History of the British Film, 1918-1929*. George Allen & Unwin, 1971.

## Havolalar
*
The Bonnie Brier Bush

**The Bonnie Brier Bush** – 1921-yilda rejissyor Donald Crisp tomonidan suratga olingan Buyuk Britaniya drama filmi boʻlib, film titrlari dizayneri sifatida Alfred Hitchcock koʻrsatilgan. Ushbu film yoʻqolgan hisoblanadi.

## Manbalar

## Havolalar

*
Belphegor the Mountebank

**Belphegor the Mountebank** – 1921-yilda rejissyor Bert Wynne tomonidan suratga olingan Buyuk Britaniya ovozsiz filmi. Bosh rollarni Milton Rosmer, Kathleen Vaughan va Warwick Ward ijro etgan. Film 1850-yillarda Charles Webb tomonidan yozilgan *Belphegor, the mountebank: or, Woman's constancy* pyesasi asosida suratga olingan. Ushbu pyesa esa Adolphe d'Ennery va Marc Fournier tomonidan yaratilgan *Paillasse* asarining tarjimasi va moslashtirilgan talqini hisoblanadi.

## Manbalar

## Havolalar
* 
* ''Belphegor the Mountebank'' at BFI Film & TV Database
* ''Belphegor the Mountebank'' at Silent Era
Branded (1920-yilgi film)

**Branded** – 1920-yilda rejissyor E. H. Calvert tomonidan suratga olingan Buyuk Britaniya ovozsiz drama filmi. Bosh rollarni Josephine Earle, Dallas Anderson va Nora Swinburne ijro etgan.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* Low, Rachael. *The History of the British Film 1918-1929*. George Allen & Unwin, 1971.

## Havolalar
*
The Broken Road (film)

**The Broken Road** – 1921-yilda rejissyor René Plaissetty tomonidan suratga olingan Buyuk Britaniya ovozsiz drama filmi. Bosh rollarni Harry Ham, Mary Massart va Tony Fraser ijro etgan.

## Rollarda
* Harry Ham — Dick Linforth 
* Mary Massart — Violet Oliver 
* Tony Fraser — Shere Ali 
* June Putnam — Phyllis Carson 
* Robert English — Luffe 
* Cyril Percival — Sir John 
* William Crundall — Major Dawes 
* Hugh Westlake — Doktor Bodley 
* Charles Wemyss — Kapitan Phillips

## Manbalar

## Havolalar
*
Calvary (1920-yilgi film)

**Calvary** – 1920-yilda rejissyor Edwin J. Collins tomonidan suratga olingan Buyuk Britaniya ovozsiz drama filmi. Bosh rollarni Malvina Longfellow, Henry Victor va Charles Vane ijro etgan.

## Rollarda
* Malvina Longfellow — Lady Pamela Stevenage  
* Henry Victor — David Penryn  
* Charles Vane — Lord Stevenage  
* Dorothy Moody — Ruth Penryn  
* Wallace Bosco — Reuben Leaffel  
* James F. Henry — Stephen Ormiston  
* Barbara Everest — Rachel Penryn  
* E.F. Wallace — Mr. Penryn  
* George Goodwin  — Squire Craddock

## Manbalar

## Adabiyotlar
* Palmer, Scott. *British Film Actors' Credits, 1895-1987*. McFarland, 1998.

## Havolalar
*
Carry On (film)

**Carry On** – 1927-yilda rejissyor Dinah Shurey tomonidan suratga olingan Buyuk Britaniya ovozsiz drama filmi. Bosh rollarni Moore Marriott, Trilby Clark va Alf Goddard ijro etgan.

## Rollarda
* Moore Marriott – Mick Trevorn
* Trilby Clark – Sylvia
* Alf Goddard – Lumley
* Johnny Butt – Barker
* Mickey Brantford – Mick – bolalik
* Aggie Brantford – Molly – bolalik
* Cynthia Murtagh – Molly
* C. M. Hallard – John Peters
* Patrick Aherne – Bob Halliday
* Lewis Shaw – Bob – bolalik
* Frank Atherley – Admiral Halliday
* Griffith Humphreys – Mr. Freeman
* Wyndham Guise – Oliver Trevorn
* Leal Douglas – Mrs. Trevorn
* Wally Patch – Andrews

## Manbalar

## Adabiyotlar
* Low, Rachael. *History of the British Film, 1918–1929*. George Allen & Unwin, 1971.
* Wood, Linda. *British Films 1927–1939*. British Film Institute, 1986.

## Havolalar
*
Alanya Oba stadioni

**Alanya Oba stadioni** – Alanyadagi koʻp maqsadli stadion. Stadion 9727 kishiga moʻljallangan. Majmua Alanyaspor tomonidan foydalaniladi. Stadiondagi birinchi oʻyin Galatasaroy va Hannover 96 jamolari oʻrtasida boʻlib oʻtgan.

Stadionda VIP, yechinish, matbuot, hakamlar va axborot xonalari mavjud. Stadion atrofida 40 gektar maydonda oʻrnatilgan ikkita mashgʻulot maydoni, ochiq tennis korti, voleybol va basketbol maydonlari, 100 oʻrinli oʻquv-mashgʻulot lageri mavjud. Stadion UEFA va TFF standartlariga javob beradi.

## Manbalar

## Havolalar
* Alanya Oba stadioni  Worldstadiums saytida
Nurefsun Kadın

**Oysha Safinaz Nurefsun Kadın** ( – „*ayollik*“, „*pokiza zot*“ va „*muloyim joziba*“;  1850-yilda tugʻilgan –  1915-yilda vafot etgan) – **Nurefzun Kadın** deb ham atalgan, Usmoniylar davlati sultoni Abdulhamid II ning ikkinchi xotini.

## Yoshligi
Safinaz Nurefsun Kadın 1850-yilda tugʻilgan. Uning asl ismi Oysha xonim edi. Otasi Şermet Salim Bey ruslarga qarshi jang vaqtida vafot etgan. Katta opasi Yıldız xonim Usmoniylar sultoni Abdulmajid I ning soʻnggi xotini edi. Oysha Misr xadivi Ismoil poshoning xonadonida xizmatkor boʻlgan, Ismoil posho esa uni sulton Abdulazizga taqdim etgan. U sariq sochli, terisi oppoq, koʻk koʻzli ayol boʻlib, goʻzal inson sifatida tasvirlangan. Oysha, shuningdek, skripka chalishni yaxshi koʻrgan.

## Nikohi
Nurefsun boʻlajak sulton Abdulhamid bilan hali u shahzoda boʻlgan paytda turmush qurgan, u sultonning 2-xotini edi.

Opasi Yıldız xonim Abdulmajid I ga turmushga chiqqach, Oysha xonim boʻlajak sulton Abdulazizning xonadoniga yuborilgan va u yerda unga Safinaz ismi berilgan. Horun Açbaning yozishicha, sulton Abdulaziz Nurefsunning goʻzalligiga maftun boʻlib, u bilan turmush qurmoqchi boʻlgan, lekin Nurefsun buni rad etgan. Bunga sabab uning boʻlajak sulton Abdulhamid II ni sevishi edi. Shuningdek, oʻsha paytda hali shahzoda boʻlgan Abdulhamid II ham unga koʻngil qoʻygan va shu sababli yosh shahzoda uni farzandlikka olgan onasi Rahime Perestu Kadından yordam soʻragan. Shundan keyin sulton Abdulazizga Safinazning kasal ekanligi va havo alishtirishi kerakligi, keyinroq esa uning vafot etganligi haqida yolgʻon xabar berilgan. Soʻngra Abdulhamid 1868-yil oktyabrda Safinazga yashirincha uylangan.

Nurefsunning farzandi boʻlmagan. Abdulhamid 1876-yilda taxtga chiqqach, unga „Ikkinchi Kadın“ unvoni berilgan. 1877-yil 7-aprelda sulton Abdulhamid Yıldız saroyiga koʻchib oʻtgach, 1877-yilda Nurefsun va boshqa saltanat aʼzolari ham oʻsha yerga koʻchib oʻtgan.

Biroq Nurefsun haramdagi hayotga koʻnikolmagan va Abdulhamidning yagona xotini boʻlishni xohlagan. Shuning sababli undan ajrashishni soʻragan. Abdulhamid uning bu iltimosini bajargan va ular 1879-yilda ajrashgan. Shundan keyin Nurefsun Ikkinchi Esvapçı Saffet Beyga turmushga chiqqan va undan bir oʻgʻil farzand koʻrgan. Ularning oʻgʻli Abdulhamid hukmronligining oxiriga kelib saroyda kotib (*mabeyn katibi*) boʻlib ishlagan.

## Vafoti
Oysha Safinaz Nurefsun Kadın 1915-yilda vafot etgan.

## Yana qarang
* Usmoniylar sultonlarining xotinlari roʻyxati
* Kadın (unvon)
* Usmoniylar imperiyasi harami

## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Agrilus gibbicollis

**Agrilus gibbicollis** — Buprestidae oilasiga mansub metall rangli yog‘och kemiruvchi qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur Markaziy Amerika va Shimoliy Amerika hududlarida uchraydi.
## Manbalar

## Adabiyotlar

* 
* 
*
Build Thy House

**Build Thy House** – 1920-yilda rejissyor Fred Goodwins tomonidan suratga olingan Buyuk Britaniya ovozsiz filmi. Bosh rollarni Henry Ainley, Ann Trevor, Reginald Bach va Claude Rains ijro etgan. Film ssenariysi Eliot Stannard tomonidan S. Trevor Jones hikoyasi asosida yozilgan. Film Claude Rainsning kino sohasidagi ilk ishi hisoblanadi.

## Rollarda
* Henry Ainley - Arthur Burnaby 
* Ann Trevor - Helen Dawson 
* Reginald Bach - Jim Medway 
* Warwick Ward - Burnaby 
* Jerrold Robertshaw - John Dawson 
* Adelaide Grace - Mrs. Medway 
* Howard Cochran - Marshall 
* Claude Rains - Clarkis 
* R. Van Cortlandt - Mr. Cramer 
* Mrs. Ainley - Miss Brown 
* V. Vivian-Vivian - Florence Burnaby

## Manbalar

## Havolalar
*
The Burgomaster of Stilemonde

**The Burgomaster of Stilemonde** – 1929-yilda suratga olingan Buyuk Britaniya ovozli drama filmi. Filmda eshitiladigan dialoglar boʻlmasa-da, u sinxron musiqiy joʻrlik va ovoz effektlari bilan, plastinkaga yozilgan ovoz hamda plyonkaga yozilgan ovoz texnologiyalaridan foydalangan holda namoyish etilgan.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* 

## Havolalar
*
Faxr ud-Davla Shoh Gʻoziy

**Faxr ud-Davla Shoh Gʻoziy** 1360—1379-yillarda Baduspaniylar sulolasiga mansub Rustamdar hokimi (*[[ustandar]]*) boʻlgan. Avliyo Alloh Amuli qalamiga mansub *Tarixi Ruyan* asarining yaratilishiga homiylik qilgani bilan mashhur. Faxr ud-Davla Shoh Gʻoziy 1379-yilda vafot etgan. Oʻrniga oʻgʻli Adud ul-Davla Qubad taxtga chiqqan.
## Manbalar

## Adabiyotlar
* 
* 
*
Tajuddin Chishtiy

**Tajuddin Chishtiy** (), **Taj Sarvar Chishtiy** deb ham ataluvchi, 14-asrda Panjobning Chishtian shahrida yashab oʻtgan Chishti tariqatining soʻfiy avliyosidir.

Tajuddin Chishtiy Pokpattanlik Fariduddin Ganjshakarning (1179–1266) nevarasi boʻlgan va uning avlodlari taxminan 1265-yil (hijriy, islomiy taqvim 574-yil) atrofida Chishtian qishlogʻiga asos solganlar.

Tajuddin Chishtiyning dargohi Roza Toj Sarvar deb ataladi.

Panjob viloyatidagi koʻplab mahalliy qabilalar uning diniy daʼvatga qaratilgan daʼvat faoliyati sababli islomni qabul qilgan. Xoja Tajuddin Chishtiy oʻzining musulmon missionerlik daʼvatiga qarshi chiqqan qabilalarning dushmanligiga duch keldi va jangda shahid boʻlib, Chishtianda dafn etilgan.

## Chishtiy tariqati
Chishtiy tariqati – bu islomdagi mistik anʼana boʻlmish soʻfiylik doirasidagi bir tariqatdir. U taxminan 930-yillarda Afgʻonistonning Hirot shahri yaqinidagi kichik shahar Chishtda boshlangan. Chishtiy tariqati muhabbat, bagʻrikenglik va ochiqlikka urgʻu berishi bilan tanilgan.

Chishtiy tariqati asosan Afgʻoniston va Janubiy Osiyoda keng tarqalgan. U bu mintaqada shakllangan toʻrtta asosiy soʻfi tariqatidan (Chishtiy, Qodiriya, Suhravardiya va Naqshbandiya) birinchisi edi. Muinuddin Chishtiy (1142–1236) 12-asr oʻrtalarida Chishtiy tariqatini Lahor (Panjob) va Ajmer (Rajaston) shaharlarida joriy qilgan. U Chishtiy tariqatining asoschisi Abu Ishoq Shomiyning silsilasida sakkizinchi xalifa boʻlgan. Hozirda bu tariqatning bir necha shoxlari mavjud boʻlib, u 12-asrdan beri Janubiy Osiyodagi eng nufuzli soʻfiy birodarliklaridan biri hisoblanadi.

## Manbalar
Chernoye aerodromi

**Chernoye** — Rossiyaning Moskva viloyati hududida, Balashixa shahri yaqinidagi Fedurnovo aholi punkti atrofida joylashgan fuqarolik aerodromi.

Aerodromda **Moscow Aviation-Repair Plant DOSAAF** faoliyat yuritadi.

## Manbalar
Bhagat Kanvar Ram

**Bhagat Kanvar Ram** (1885 – 1939) sindi soʻfiylik qoʻshiqchisi va shoiri edi. U avliyo Satram Das Sohibning shogirdi boʻlib, Raxarkida yashagan.

## Hayoti
Kanvar Ram 1885-yil 13-aprelda Jarvar qishlogʻida Tarachand Morira va Tirath Bai oilasida, Britaniya Hindistoni tarkibidagi Sind hududi Sakkar tumani (Sukkur)da tugʻilgan. U 1939-yil noyabr oyida Sakkar tumanidagi Ruk temir yoʻl bekatida diniy ekstremistlar tomonidan oʻldirilgan. Kanvar Ram Sinddagi hind va musulmon sindi jamoalari orasida mashhur edi.

Shoir hayotiga bagʻishlangan, Dharam Kumar tomonidan suratga olingan hind sindi tilidagi *Bhagat Kanvarram* filmi 1952-yilda ekranlarga chiqqan. Hindiston prezidenti Pratibha Patil tomonidan 2010-yil 26-aprelda yodgorlik pochta markasi chiqarilgan.

## Manbalar

## Havolalar
* Kanvar Ram biografiyasi
* Veb-sayt
* Bhagat Kanvarram kim boʻlgan
* Bhagat Kanvar Ram – Loli Devvon Pritam Sohib Non – SoundCloud
Al-Mutavakkil Ali al-Mutahhar

**Imom al-Mutavakkil Ali al-Mutahhar** () sanolik **Yaman** hukmdori boʻlib, 1436-yildan 1474-yilgacha hukmronlik qilgan. U ajdodlari paygʻambar Muhammaddan boʻlgan Qosimiylar sulolasiga mansub edi. Oʻz hukmronligini Qur’on va Sunnat asosida olib borgan va hadis ilmi boʻyicha bir qancha asarlar, shu jumladan Muhammadni madh etuvchi sheʼrlar qoldirgan.

## Imomlik uchun raqobat

Al-Mutahhar ibn Muhammad soʻnggi uch avlod davomida imom bergan oilaning yaqin qarindoshi emas edi. U 14-avlodda Zaydiya firqasi tashkilotchisi al-Qosim ar-Rassi (vafoti 860) ning avlodi edi. 1436-yilda Yaman vabo tarqalgan va keksa imom al-Mansur Ali vafot etgan. Shunda al-Muttahar u imomatga daʼvat – oʻzining daʼvatiini ilgari surgan uch nafar nomzoddan biri edi. U al-Mutavakkil al-Mutahhar faxriy unvonini oldi. Qolgan ikki daʼvogar al-Mahdiy Solih ad-Din (vafoti 1445) va al-Mansur an-Nosir (vafoti 1462) edi. Shulardan al-Mansur dastlab hukmronlikni oʻz qoʻliga olib, ikki raqibini hibsga oldi. Al-Mahdiy asirlikda vafot etgan boʻlsa, al-Mutavakkil maʼlum vaqtdan soʻng oʻzini asir olgan kishi tomonidan ozod qilindi. Bir paytlar qudratli boʻlgan Rasuliylar sulolasi tez sur’atlar bilan tanazzulga yuz tutib, 1442–1454-yillarda butunlay qulab tushdi. 1454-yilda yangi tekisliklar davlati – Tohiriylar sulolasi hokimiyatni qoʻlga oldi. Ular Zaydiya davlatining ahvolini ilk kundan boshlab imkon qadar ogʻirlashtirishga harakat qildilar.

## Hududiy yoʻqotishlar

Bir qancha toʻqnashuvlardan soʻng, Tohiriy sulton Ali 1460-yilda vaqtincha Zamarmni egalladi. Keyingi yili Ali bir zaydiya qoʻzgʻolonchisining yordami bilan Sanoni qoʻlga kiritib, al-Mutavakkilni shahardan quvib chiqishga muvaffaq boʻldi. Imomning oʻgʻillaridan biri mulk egasi sifatida tayinlanib, Tohiriylar noibi al-Baʼdaniy bilan birgalikda hokimiyatni yuritdi. Biroq allaqachon 1464-yilda raqib imom al-Mu’ayyad Muhammad Sano shahrini harbiy hiyla yoʻli bilan egallab, 1503-yilda vafotiga qadar uni oʻz qoʻlida ushlab turdi. Al-Mutavakkil al-Mutahhar 1474-yilda Zamarmda vafot etdi va uning oʻrni yana uch nafar imomlik daʼvogarlari tomonidan talab qilinib, Zaydiya yurtlaridagi murakkab siyosiy manzarani yanada chigallashtirdi. Al-Mutavakkil bir qator asarlar, paygʻambar Muhammadni madh etuvchi sheʼrlar va fiqhiy savollarga javoblar qoldirdi. Uning nabirasi Yahyo ibn al-Muxtor ibn al-Mutahhar Tohiriy sulton Amir davrida Taizning amiri boʻlgan.

## Yana qarang

* Yaman imomlari
* Qosimiylar (Rassidlar)

## Adabiyotlar
Chistopol aeroporti

**Chistopol aeroporti** ()  – Rossiyaning Tatariston Respublikasi Chistopol shahridan 7 km janubi-gʻarbda joylashgan (faoliyati toʻxtatilgan) kichik aeroport. Aeroport infratuzilmasi bitta bino va asfalt qoplamali yagona uchish-qoʻnish yoʻlagidan iborat boʻlgan.

Google Earthning aerofotosuratlarida 2014-yil 1-maygacha uchish-qoʻnish yoʻlagida inshoot, jihozlar va materiallar boʻlgani koʻrinadi. 2018-yil 10-avgustgacha boʻlgan boshqa tasvirlar inshootning oʻz oʻrnida qolganligini koʻrsatadi. Bundan tashqari, xavfsizlik toʻsiqlari oʻrnatilgan va toʻsiq ichida va tashqarisidagi turli xil jihozlar vaqti-vaqti bilan koʻchirilgan. Aftidan, bu aeroport uskunalar va materiallarni saqlash ombori sifatida qayta yoʻnaltirilgan.

## Tarixi
Qozonga oxirgi muntazam reyslar qishda, parom oʻtish joyi ishlamayotgan paytda, Kama daryosi (Qozon – Chistopol avtomagistrali) ustidagi koʻprik qurilishi tugallanishidan oldin amalga oshirilgan. Kama orqali koʻprik foydalanishga topshirilgandan soʻng, Qozon bilan aviaqatnovga ehtiyoj yoʻqoldi. Hozirda mahalliy uchish klubi tomonidan boshqariladi.

2009—2015-yillarda Tataristondagi oʻnta kichik aviatsiya aerodromlarining, jumladan, Chistopol aeroportining ekspluatatsiyaga yaroqliligini tiklash rejalari mavjud edi.

## Manbalar

## Havolalar
* Official website of Chistopol municipal district 
* The article about local airlines on the website of the republican newspaper
Agrilus lecontei

**Agrilus lecontei** — Buprestidae oilasiga mansub metall rangli yog‘och kemiruvchi qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur Shimoliy Amerika hududida uchraydi.

## Kenja turlari
* *Agrilus lecontei celticola* Fisher, 1928
* *Agrilus lecontei lecontei* Saunders, 1871

## Manbalar

## Adabiyotlar

* 
* 
* 

## Havolalar

*
Agrilus limpiae

**Agrilus limpiae** — Buprestidae oilasiga mansub metall rangli yog‘och kemiruvchi qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur Shimoliy Amerika hududida uchraydi.
## Manbalar

## Adabiyotlar
* "A catalog and bibliography of the Buprestoidea of America north of Mexico", Nelson et al. 2008. *The Coleopterists Society, Special Publication No. 4*. 274 pp.
* Arnett, R. H. Jr., M. C. Thomas, P. E. Skelley and J. H. Frank. (eds.). (21 June 2002). *American Beetles, Volume II: Polyphaga: Scarabaeoidea through Curculionoidea*. CRC Press LLC, Boca Raton, Florida .
* Arnett, Ross H. (2000). *American Insects: A Handbook of the Insects of America North of Mexico*. CRC Press.
* Bellamy, C.L. (2008-2009). *A World Catalogue and Bibliography of the Jewel Beetles (Coleoptera: Buprestoidea), Volumes 1-5*. Pensoft Series Faunistica No. 76-80.
* Nelson, Gayle H., George C. Walters Jr., R. Dennis Haines, and Charles L. Bellamy (2008). "A Catalog and Bibliography of the Buprestoidea of America North of Mexico". *The Coleopterists' Society, Special Publication, no. 4*, iv + 274.
* Richard E. White. (1983). *Peterson Field Guides: Beetles*. Houghton Mifflin Company.
Chkalovskiy (aviabaza)

**Chkalovskiy** (**Chkalovskoye** nomi bilan ham tilga olinadi)  – Rossiyaning Moskva viloyati hududida, Shyolkovo shahri yaqinida joylashgan harbiy aerodrom. U Moskva shahridan 31 km shimoli-sharqda joylashgan.

Mazkur aerodromni Kaliningrad yoki Omsk hududlarida joylashgan xuddi shu nomdagi boshqa aerodromlar bilan adashtirmaslik lozim.

## Manbalar
Agrilus integerrimus

**Agrilus integerrimus** — Buprestidae oilasiga mansub metall rangli yog‘och kemiruvchi qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur Yevropaning aksariyat hududlarida tarqalgan.
## Manbalar

* Biolib
* Fauna Europaea
Agrilus hypoleucus

**Agrilus australasiae** — Buprestidae oilasiga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur Avstraliyaga xos bo‘lib, asosan shu hududda uchraydi.
## Manbalar
Chudovo (harbiy aerodromi)

**Chudovo** (**Chudovo Northwest** nomi bilan ham uchraydi) — Rossiyaning Leningrad viloyati hududida, Lyuban shahridan 12 km janubda joylashgan sobiq harbiy aerodrom. 

## Manbalar
Deputatskiy aeroporti

**Deputatskiy aeroporti** ()  — Rossiyaning Saxa Respublikasida joylashgan bo‘lib, Ust-Yanskiy tumani tarkibidagi Deputatskiy shaharchasiga xizmat ko‘rsatadigan aeroport.

## Aviakompaniyalar va yoʻnalishlar

## Manbalar

## Havolalar
* Deputatsky Airport webpage on the Airports of the North Official Website
Dikson aeroporti

**Dikson aeroporti** ()  — Rossiyadagi kichik tijorat aeroporti bo‘lib, Krasnoyarsk o‘lkasi Dikson shaharchasidan 5 km g‘arbda, kichik orolda joylashgan. Aeroport KrasAvia kompaniyasiga tegishli. Asosan kichik transport samolyotlariga xizmat ko‘rsatadi. Markaziy Razvedka Boshqarmasining 1952-yilga oid, Axborot erkinligi to‘g‘risidagi qonun (FOIA) asosida oshkor qilingan hisobotlarida SSSR Dikson aerodromidan Tupolev Tu-4 samolyotlari uchun oraliq maydon sifatida foydalangani qayd etilgan.

## Aviakompaniyalar va yoʻnalishlar

## Manbalar

## Havolalar
Dikson Airport Official Website
Dudinka aeroporti

**Dudinka aeroporti** ()  — Rossiyaning Krasnoyarsk oʻlkasi hududida, Dudinka shahridan 3 km janubda joylashgan kichik aeroport. Aeroport asosan kichik transport samolyotlariga xizmat ko‘rsatadi.

## Manbalar
Agrilus horni

**Agrilus horni** — Buprestidae oilasiga mansub metall rangli yog‘och kemiruvchi qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur Shimoliy Amerikada, jumladan AQShning Arizona, Janubiy Dakota, Viskonsin va Michigan shtatlarida uchraydi.
## Manbalar

## Adabiyotlar

* 
* 
* 

## Havolalar

*
Elista aeroporti

**Elista xalqaro aeroporti** (qalmoqcha: )  — Rossiyaning Qalmogʻiston Respublikasida, Elista shahri yaqinida joylashgan xalqaro aeroport.

Aeroportda fuqarolik reyslari 2022-yil 24-fevraldan 2024-yil may oyigacha Rossiyaning Ukrainaga bosqini fonida joriy etilgan parvoz cheklovlari sababli to‘xtatilgan. Aeroport 2024-yil 3-may kuni fuqarolik aviatsiyasi reyslari uchun qayta ochilgan. 2024-yil 28-may kuni uzoq tanaffusdan keyin birinchi yo‘lovchi reysi amalga oshirilgan. Aeroport ma’lumotiga ko‘ra, 2024-yilning yoz oylarida aeroportga borib-kelish bo‘yicha 214 ta reys bajarilgan va 13 836 nafar yo‘lovchi tashilgan.

## Aviakompaniyalar va yoʻnalishlar

## Manbalar

## Havolalar
*Elista Airport website
Agrilus viridis

**Agrilus viridis**— yog‘och kemiruvchi qo‘ng‘iz turi bo‘lib, Buprestidae oilasiga mansub.
## Manbalar

## Havolalar
*
Engozero (aerodromi)

**Engozero** — Rossiyaning Kareliya hududida joylashgan sobiq harbiy aerodrom. U Engozero va Ambarnyy aholi punktlari yaqinida, Kareliyaning shimoliy qismida Louxi posyolkasidan 47 km janubi-sharqda joylashgan. 

## Manbalar
Gelenjik aeroporti

**Gelenjik aeroporti** ()  – Rossiyaning Krasnodar oʻlkasi hududida joylashgan aeroport. Aeroport kurort shahri boʻlgan Gelenjikka hamda yaqin atrofdagi yirik shahar – Novorossiyskka xizmat koʻrsatadi. Aeroport 2010-yil 5-iyun kuni yoʻlovchi reyslari uchun ochilgan.

## Tarixi
Gelendjik aeroportining yangi terminali qurilishi 2021-yil dekabr oyida yakunlandi.

2022-yil 24-fevralda, Rossiyaning Ukrainaga bostirib kirishi boshlanganidan soʻng, aeroportga va aeroportdan barcha fuqarolik reyslari nomaʼlum muddatga toʻxtatildi.

Federal havo transporti agentligi aeroportning 2025-yil 10-iyulda baʼzi cheklovlar bilan muntazam yoʻlovchi reyslari uchun qayta ochilishini eʼlon qildi. Tijorat reyslari 18-iyul kuni Moskvadagi Sheremetyevo aeroportidan Aeroflot yoʻlovchi reysining kelishi bilan rasman qayta tiklandi.

## Aviakompaniyalar va yoʻnalishlar
2025-yil iyul holatiga koʻra Gelendjik aeroporti quyidagi yoʻnalishlarga xizmat koʻrsatishi rejalashtirilgan:

## Manbalar

## Havolalar
* Gelendzhik Airport Official website
Az-Zubayr ibn Abdulmuttalib

**Az-Zubayr ibn Abdulmuttalib** () Abdulmuttalib va Fotima bint Amrning oʻgʻli boʻlib, shu tariqa Islom paygʻambari Muhammadning amakisi edi. U Abu Tolib va Muhammadning otasi Abdullohning oʻz ona bir ukasi edi.

## Hayoti
U Maxzum qabilasidan boʻlgan Atika bint Abi Vahbga uylangan va ular toʻrt qiz va bir oʻgʻil koʻrishgan.
# Duboa, u Miqdod ibn Asvadga turmushga chiqqan va Abdulloh ibn Miqdod hamda Karima bint Miqdodni dunyoga keltirgan.
# Umm al-Hakam (yoki Umm Hakim), u Rabia ibn al-Horisga turmushga chiqqan va toʻqqiz farzand koʻrgan.
# Safiyya
# Umm az-Zubayr.
# Abdulloh.

Oʻgay akasi Al-Horis vafotidan keyin navbat Az-Zubayrga keldi. U ukasi Abu Tolib bilan birga ziyoratchilarni ovqat va ichimlik bilan taʼminlash boʻyicha oilaviy majburiyatni oʻz zimmasiga oldi. Shuningdek, u yosh Muhammadning vasiylaridan biri edi. Rivoyat qilinishicha, u milodiy 584-yilda Muhammadni Yaman safariga olib borgan.

Ibn Kasir „zaif“ deb baholagan bir rivoyatda, Az-Zubayrning 585-yilda vafot etgani aytiladi. Buni esa uning yana bir qancha yillar keyin ham tirik boʻlganini koʻrsatuvchi bir necha rivoyatlar rad etadi.

Az-Zubayr riddorlik tartibi boʻlmish Hilf al-Fudulning asoschilaridan edi. Bu harakat Makka shahrida 591-yil may oyida (Harom urushlari tugaganidan koʻp oʻtmay) zoʻravonlik va adolatsizlikni bartaraf etish maqsadida tashkil etilgan. U bu ahd haqida shunday degani rivoyat qilinadi:

: „Kelinglar, ular(g)a qarshi bir ahd tuzaylik, garchi hammamiz bitta qabiladan boʻlsak ham. Uni *al-Fudul* deb ataymiz; agar shu nom bilan ahd tuzsak, musofir mahalliy homiylik ostida boʻlganlarga qarshi ham haqlarini ola oladi, va Kaʼba atrofida tavof qiluvchilar biz zulmni rad etishimizni va barcha uyatli ishlarning oldini olishimizni biladilar … *Al-Fudul* ahd va ittifoq tuzdi: hech bir zolim Makka qalbida yashab qolmaydi. Bu ular qatʼiyan kelishib olgan masala edi va homiylikdagi qoʻshni ham, homiyliksiz musofir ham ular orasida omon boʻladi“, deb qasam ichgan.

Az-Zubayr 605-yilda Kaʼbani qayta qurishda ishtirok etgan koʻplab qurayshlardan biri edi. Dastlab ular ishni boshlashdan qoʻrqishgan, chunki muqaddas joyda katta ilon paydo boʻlgan edi. Bir kuni bir burgut kelib ilonni olib ketdi va buning ortidan quruvchilar bemalol ishga kirishdilar. Bu voqeadan qattiq taʼsirlangan Az-Zubayr „*burgut pastga qarab oʻqdek uchdi, uni koʻtarib ketdi …*“ deb boshlanadigan sheʼr bitgan.

## Mashhur qarindoshlari va nasab daraxti

## Yana qarang
* Zubayr (ism)

## Manbalar

## Havolalar
* Zubair – http://www.alislam.org/library/books/muhammad_seal_of_the_prophets/chapter_01.html (http://www.al-sunnah.com/nektar/2.htm), https://web.archive.org/web/20051123062705/http://www.islamic-paths.org/Home/English/Muhammad/Book/Millennium_Biography/Chapter_005.htm
* Duboa – https://web.archive.org/web/20120717072603/http://www.sunnahonline.com/ilm/seerah/0023.htm, Asp?f=ftw00017.htm
Gorelovo (aerodromi)

**Gorelovo** () – eski harbiy aerodrom. Sankt-Peterburg shahar markazidan 23 km janubi-gʻarbda hamda Pulkovo aeroportidan 10 km gʻarbda joylashgan. 2020-yil aprel holatiga koʻra, hududdan umumiy aviatsiya uchun maydon sifatida foydalanilayotgani, shuningdek uchish-qoʻnish yoʻlagining sharqiy qismida joylashgan „419-vertolyot taʼmirlash zavodi“ uchun uchish maydoni vazifasini oʻtayotgani qayd etilgan. Ushbu aerodromning Rossiya ichki indeks kodi – **XLLE**.

## Tarixi
Gorelovo dastlab 1938-yilda Sovet Harbiy-havo kuchlarining 19-qiruvchi aviatsiya polkining qismlarini joylashtirish uchun qurilgan. Havo bazasi hozirda Sankt-Peterburgning Krasnoselskiy tumanida joylashgan qoʻshni Gorelovo qishlogʻi nomi bilan atalgan. 1939-yil noyabrdan 1940-yil martgacha boʻlgan Sovet-fin urushi paytida polk Sovet Ittifoqining shimoli-gʻarbiy chegaralaridagi Gorelovodan operatsiya paytida 3412 ta jangovar parvozni amalga oshirdi va Qizil Bayroq ordeni bilan taqdirlandi. 1951-yil mart oyida Gorelovo Koreys urushidan qaytgan 29-gvardiya qiruvchi aviatsiyasi Volxov polkining bazasiga aylandi va Leningrad havo mudofaasi tizimining bir qismi sifatida tashkil etildi. 1952-yilda 11-gvardiya qiruvchi aviatsiya polki ham Gorelovoda 1965-yil 21-iyungacha, polk tarqatib yuborilgunga qadar joylashgan edi.

1969-yil may oyida 29-gvardiya qiruvchi aviatsiyasi Volxov polki tarqatib yuborildi va aerodrom 419-aviatsiya taʼmirlash zavodiga oʻtkazildi va polk binosining bir qismi Sovet Havo mudofaasi kuchlarining Leningrad oliy harbiy-siyosiy maktabi tomonidan egallab olindi. 1991-yilda SSSRning qulashiga ketgunga qadar Gorelovo asosan Boltiqboʻyi harbiy okrugidagi aerodromlarga yoʻl olgan Antonov An-8 va An-12 kabi harbiy transport samolyotlari tomonidan foydalanilgan. Gorelovo Leningrad viloyatidagi yana bir qoʻshni qishloq nomi bilan Annino deb oʻzgartirildi va harbiy foydalanishdan chiqib ketgunga qadar Rossiya havo kuchlari tomonidan qisqa vaqt ichida foydalanildi. Bugungi kunda aerodrom samolyot ixlosmandlari tomonidan asosan yengil samolyotlar uchun ishlatiladi va unda faqat uchta uchishga yaroqli Ilyushin Il-14 samolyotlaridan biri joylashgan.

## Manbalar
Agrilus cyanescens

**Agrilus cyanescens** — Buprestidae oilasiga mansub metall rangli yog‘och kemiruvchi qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur Yevropa, Osiyo (Xitoydan tashqari) va Shimoliy Amerika hududlarida uchraydi.

## Kenja turlari
* *Agrilus cyanescens cyanescens* (Ratzeburg, 1837)
* *Agrilus cyanescens johanidesi* Niehuis, 1999

## Manbalar

## Adabiyotlar

* 
* 
* 

## Havolalar

*
Gorno-Altaysk aeroporti

**Gorno-Altaysk aeroporti** (oltoycha: ; ruscha: )  – Rossiyadagi Gorno-Altaysk shahridan 9 km gʻarbda joylashgan xalqaro aeroport. Aeroport asosan kichik yoʻlovchi samolyotlariga xizmat koʻrsatadi. 2019-yilda aeroport orqali 102 338 nafar yoʻlovchi oʻtgan.

## Aviakompaniyalar va yoʻnalishlar

## Manbalar

## Havolalar
* Official website  
* http://www.air-altai.ru/
Igarka aeroporti

**Igarka aeroporti** ()  – Rossiyaning Krasnoyarsk oʻlkasi hududida, Igarka shahridan 3 km janubda joylashgan aeroport. Aeroport oʻrta sigʻimli yoʻlovchi samolyotlarini qabul qila oladi. Aeroport infratuzilmasi toʻliq qattiq qoplamali boʻlib, yaxshi holatda saqlanadi, biroq orolda joylashgani sababli transport aloqasi asosan muz ustidan oʻtish yoʻli yoki parom qatnoviga bogʻliq. Yaqin hududda Salexard–Igarka temiryoʻlining oxirgi bekati joylashgan.

## Aviakompaniyalar va yoʻnalishlar

## Statistika

## Baxtsiz hodisalar va falokatlar
* 2010-yil 3-avgust kuni Katekavia aviakompaniyasining 9375-reysi Igarkaga yaqinlashayotganda halokatga uchradi. Bortdagi 15 kishidan 12 nafari halok bo'ldi.
## Manbalar
Istanbul moliya markazi

**Istanbul moliya markazi** () – banklar, avtonom davlat muassasalari, transmilliy kompaniyalar va ularga tegishli xizmat koʻrsatish korxonalariga xizmat koʻrsatadigan moliya tumani.

Istanbulning Osiyo qismida, Umraniye va Ataşehir tumanlari oraligʻidagi Finanskent kvartalida joylashgan ushbu markaz moliyaviy sohadagi hamkorlik, samaradorlik va oʻsishni ragʻbatlantirish maqsadida turli moliya institutlari va infratuzilmalarni birlashtirishga moʻljallangan. Markazda taxminan 100 mingga yaqin xodim mehnat qiladi.

## Rivojlanishi
Istanbul moliya markazi konsepsiyasi 2000-yillarning boshlarida Turkiyaning global moliya maydonidagi mavqeini oshirishga qaratilgan keng iqtisodiy qarashlarining bir qismi sifatida paydo boʻlgan. Loyiha 2009-yilda Turkiya hukumati tomonidan rasman eʼlon qilinganidan keyin jadallashdi. 2023-yilda markazning tantanali ochilish marosimi boʻlib oʻtdi.

## Joylashuvi
Markaz Istanbulning Anadolu (Osiyo) qismida, Ümraniye va Ataşehir tumanlari oʻrtasidagi Finanskent hududida joylashgan.

## Tarkibiy qismlari
Istanbul moliya markazi turli moliyaviy faoliyat va xizmatlarni koʻrsatishga moʻljallangan bir nechta komponentlardan iborat. Markazda Bank faoliyatini tartibga solish va nazorat qilish agentligi (BRSA) va Turkiya kapital bozori kengashi (CMB) kabi nazorat qiluvchi organlar joylashgan. Shuningdek, markaz milliy banklar, investitsiya shirkatlari va boshqa moliya institutlariga mezbonlik qiladi.

## Yana qarang
* CBRT Tower

## Manbalar

## Havolalar
*  – Istanbul moliya markazining rasmiy vebsayti 
* Istanbul moliya markazi Instagram sahifasi
* Istanbul moliya markazi X (Twitter) sahifasi
* Istanbul moliya markazi LinkedIn sahifasi
Igrim aeroporti

**Igrim aeroporti**  – Rossiyaning Xanti-Mansilar muxtor okrugi Igrim posyolkasiga xizmat koʻrsatuvchi mintaqaviy aeroport. Aeroport 1964-yilda qishloq atroflarida tabiiy gaz konlari aniqlangach qurilgan. Aeroportda An-2, An-24, An-26, Yak-40 va L-410 turidagi havo kemalariga xizmat koʻrsatiladi, shuningdek 4 ta vertolyot maydonchasi mavjud. Uchish-qoʻnish yoʻlagi tuproq qoplamali boʻlib, uzunligi 2 030 mni tashkil etadi.

## Aviakompaniyalar va yoʻnalishlar

## Manbalar
Mussa bin Biyq

**Mussa bin Biyq** (), boshqa nomlari *Musa Al Big*, *Mossa Al Biyq*, *Mussa Ben Mbiki* yoki *Mussa Ibn Molik*, Mozambik orolining hukmdori va ummonlik badavlat savdogar boʻlgan; 1544-yilda orolni portugallar egallab olgunga qadar.

## Tarixi
Mozambikda islomning tarixi kamida oʻninchi asrga borib taqaladi. Manbalarda bu mintaqa musulmon sayyohlari va savdogarlari uchun maʼlum va tez-tez tashrif buyuriladigan hudud boʻlgani qayd etiladi. Mussa bin Biyq shayx, yaʼni islomiy bilimlar borasida vakolatli shaxs sifatida eʼtirof etilgan. Orolning nomi, keyinchalik esa butun Afrika davlati Mozambikning nomi uning nomidan kelib chiqqan. Islom bilan birga bu yurtga sheʼriyat, tarix, tijorat bitimlari va boshqa adabiy janrlarda savodxonlik kirib kelgan. XV asr oʻrtalariga kelib, qirgʻoq boʻylab doimiy va gullab‑yashnagan savdo va diniy sultonliklar barpo etilgan va ularning ayrimlari Zambezi boʻylab ichkariga kirib borgan.

## Merosi
2000-yilda tashkil etilgan Mozambikning birinchi Islom universiteti uning nomi bilan ataladi.

## Manbalar
Xoja Gʻulom Farid

**Xoja Gʻulom Farid** (shuningdek lotin yozuvida **Farid** shaklida; /1845 – 1901-yil 24-iyul) 19-asr soʻfiy shoiri va mutaassavifi boʻlib, Panjobning Bahavulpur shahridan boʻlib, Chishtiya tariqatiga mansub edi. Uning asarlarining aksariyati ona tili boʻlmish „Multoniy“da yozilgan boʻlib, keyinchalik u saraiki tiliga aylangan. Biroq u turli tillarda, jumladan panjob, urdu, pushtu, sind, hind va fors tillarida ham yozgan, ammo ona tili Multoniyda yozgan asarlari bilan shuhrat qozongan. Uning yozish uslubiga oʻlim, dunyoviy va maʼnaviy joʻshqin muhabbat hamda muhabbat bilan bogʻliq gʻam kabi mavzularning qoʻshilishi xosdir.

## Hayoti
Gʻulom Farid oʻz nasabini dastlab Sindga koʻchib kelgan ajdod orqali ikkinchi Roshidun xalifasi Umarga () bogʻlovchi Koreja oilasining bir tarmogʻida tugʻilgan. Oila Suhravardiya soʻfiy tariqatiga mansub avliyolar sifatida tanilgan edi. Asli kelib chiqishi Sindning Tatta hududidan boʻlgan bu oilaning qarorgohi 18-asr boshlarida bir murid taklifi bilan Mitankotga koʻchirildi va keyinchalik ular oʻz eʼtiqodiy bogʻliqligini Chishtiya tariqatiga oʻtkazdilar. Xoja Farid /1845-yilda Chachranda tugʻilgan. Farid sakkiz yoshlarida otasidan ayrildi. Shundan soʻng uni akasi Xoja Faxriddin tarbiyaladi va u bilimdon olim va yozuvchi boʻlib ulgʻaydi. U Sodiq Muhammad IV, yaʼni Bahavulpur navobi qirollik saroyida puxta rasmiy taʼlim oldi. Ota-onalari vafotidan keyin uni tarbiyalagan akasi Faxriddin ham Farid 26 yoshida boʻlganida vafot etdi. Farid 1875-yilda Makkaga *[[Haj|haj]]* safarini ado etgan va soʻngra *[[Chilla oʻtirish|chilla]]* (uzlat) uchun *Rohi* nomi bilan ham tanilgan Choliston choʻliga chekingan, u yerda jami oʻn sakkiz yilni oʻtkazgan. U 1901-yil 24-iyulda Chachranda vafot etgan va Mitankotda dafn etilgan.

U 1902-yilda Edward Douglas MacLagan tomonidan tayyorlanib nashr etilgan Multon okrugi (1901–02) gazettarida tilga olingan.

## Asarlari
Eng muhim asarlariga quyidagilar kiradi:.
* *Masnaviy Madan-i Ishq* (1882); nashriyot: Gulzor-i Muhammad matbaasi, Lakxnau.
* *[[Devon]]-i Farid*
* *Manaqib-i mahbubiya* (fors tilida nasriy)
* *Favoyid-i Faridiya* (fors tilida nasriy)

## Merosi

* Farid nomi bilan atalgan adabiy mukofot – Xoja Gʻulom Farid mukofoti  har yili adabiyot sohasida Pokiston Adabiyot akademiyasi tomonidan topshiriladi, uning sovrindorlari orasida boshqalar qatorida Ismoil Ahmadoniy (2013-yilda) va Irshod Tavnsaviy (2007-yilda) ham bor.
* Farid darvozasi – qadimiy Bahavulpur shahrini oʻrab turgan tarixiy darvozalardan biri boʻlib, Farid sharafiga shunday atalgan.
* Xoja Farid muhandislik va axborot texnologiyalari universiteti (KFUEIT) Rohim Yorxon tumanida Farid nomi bilan atalgan.
* Panjobdagi Rajnpur shahrida joylashgan Xoja Gʻulom Farid ziyoratgohi Pokistondagi *eng koʻp ziyorat qilinadigan 10 ta ziyoratgoh* qatoriga kiradi.

## Yana qarang
* Farididdin Ganjshakar
* Saraiki adabiyoti
* Qori Muhammad Muslehuddin Siddiqiy
* Patxonayxon
* Kristofer Shekl

## Manbalar

## Havolalar

* Xoja Faridning panjob tilidagi toʻliq asarlar toʻplami Shimoliy Amerikadagi Panjob akademiyasi veb-saytida
Inta aeroporti

**Inta aeroporti** (komicha: ; ruscha: )  – Rossiyaning Komi Respublikasi hududida, Inta shahridan 2 km shimolda joylashgan aeroport. Aeroport asosan kichik transport samolyotlariga xizmat koʻrsatadi.

## Aviakompaniyalar va yoʻnalishlar

## Manbalar

* RussianAirFields.com