open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Änis Ben-Hatira

**Anis Ben-Hatira** (; 1988-yil 18-iyulda tugʻilgan) — tunislik professional futbolchi, AQShning Monastir klubida hujumkor yarim himoyachi sifatida oʻynaydi. 2012—2016-yillar oraligʻida Tunis terma jamoasi safida 12 ta oʻyinda maydonga tushib, bitta golga mualliflik qilgan.

## Klublardagi faoliyati
Berlinda tugʻilgan Ben-Hatira futbolchilik faoliyatini mahalliy Füchse Berlin Reinickendorf klubida boshlagan va u yerda yoshligining koʻp qismini oʻtkazgan. Soʻng TeBe Berlinga koʻchib oʻtgan. Hertha BSC’dagi faoliyatidan keyin, Gamburger SV bilan shartnoma imzoladi.

Ben-Hatira Bundesligadagi debyutini 2007-yilning 24-fevralida Frankfurtning „Eintracht“iga qarshi oʻtkazdi, Mehdi Mahdavikia oʻrniga maydonga tushgandi. Bundesligadagi oʻyini 2007-yilning 1-aprelida „Wolfsburg“ga qarshi boʻlgan. Hamburg shartnomasini 2012-yilgacha uzaytirdi. 2009-yilning 1-fevralida MSV Duisburgga 2009-yil 30-iyungacha ijara asosida qoʻshildi va keyinchalik MSV Duisburgga yana bir mavsumga ijaraga berildi.

2010-yil iyul oyida Ben-Hatira „West Ham United“ga sinov tariqasida qoʻshildi, 28-iyul kuni „MK Dons“ga qarshi debyut oʻyinida 64 daqiqa oʻynadi. Biroq, „West Ham“ bilan shartnoma imzolamadi va keyingi mavsumda Hamburgda qoldi. 2011-yil yozgi transfer oynasining soʻnggi kunida Ben-Hatira „Hertha“ga qaytdi. 2016-yilning 1-fevralida Frankfurtning „Eintracht“ klubiga oʻtdi.

Ben-Hatira 2016-yilning 22-avgustida SV Darmshtadt 98 bilan shartnoma imzoladi.

2017-yilning 1-fevralida Ben-Hatira Super Liga vakili „Gaziantepspor“ bilan iyungacha shartnoma imzoladi.

2017-yil iyul oyida „Gaziantepspor“ bilan shartnomasini bekor qilgandan soʻng, 2017-yil sentyabr oyida Tunisning „Esperans Tunis“ klubiga oʻtdi.

2019-yil fevral oyida Vengriyaning Budapest Honved FC jamoasiga kelib qoʻshildi va debyut golini 2019-yilning 23-fevralida MTK Budapest FC darvozasiga kiritdi.

2020-yil 31-yanvarda Karlsruher SCga qoʻshildi.

2021-yilning mayigacha Gretsiyada AEL safida oʻynadi.

## Xalqaro faoliyati
Bir necha Germaniya yoshlar terma jamoasida oʻynagach, Ben-Hatira ilk bor 2012-yilning 21-fevralida Tunis terma jamoasiga chaqirilgan. Sakkiz kundan keyin Peruga qarshi oʻrtoqlik oʻyinida Tunis terma jamoasi safida debyut qildi.

Terma jamoadagi debyut golini 2016-yilning 9-oktabr kuni JCh-2018 saralash bosqichida Gvineya darvozasiga 79-daqiqada kiritdi.

## Faoliyat statistikasi

### Klub



### Xalqaro

: *Ballar va natijalar birinchi boʻlib Tunisning gollari roʻyxatini koʻrsatadi, ballar ustuni har bir Ben-Hatira golidan keyin ochkoni koʻrsatadi.*

## Yutuqlari
**Gerta BSC**

* 2. Bundesliga: 2012—2013

**Germaniya U21**

* 21 yoshgacha boʻlganlar oʻrtasidagi Yevropa chempionati: 2009-yil

## Eslatmalar

 
 

## Manbalar
Keanan Bennetts

**Keanan Chidozie Mbaeri Bennetts** (; 1999-yil 9-martda tugʻilgan) — ingliz professional futbolchisi, Germaniya 2.Bundesligasining Darmshtadt klubida hujumchi sifatida oʻynaydi.

## Klublardagi faoliyati

### Borussia Mönchengladbach
Bennetts 2018-yilda „Tottenham“ akademiyasidan Mönchengladbachning „Borussia“ siga kelib qoʻshilgan edi. 2020-yil 16-iyun kuni Bundesligada Mönchengladbachning „Borussia“ jamoasi safida professional debyutini oʻtkazdi. VfL "Wolfsburg " jamoasiga qarshi oʻyinning 90-daqiqasida Lars Shtindl oʻrniga zaxiradan maydonga tushdi. Uchrashuv 3:0 hisobida yakunlandi.

#### Ipswich Town (ijara)
2020-yil 2-oktyabrda Bennetts Ipswich Townga mavsumiy ijara shartnomasi asosida qoʻshildi. Ipswich Town 10-oktyabr kuni „Blackpool“ga qarshi safarda 4:1 hisobida gʻalaba qozongan uchrashuvda Bennets ikkinchi boʻlimda zaxiradan maydonga tushib „Ipswich“ safida debyut qildi. 15-dekabr kuni Bennetts Ipswich safidagi birinchi golini Burton Albionga qarshi urdi. Uchrashuv 2:1 hisobida yakunlandi. Bennetts „Ipswich“da ijarada oʻynab yurgan vaqtida 30 ta oʻyinda maydonga tushib, bitta gol urgan.

### Darmstadt
2022-yil 21-oktyabrda Bennetts Germaniya 2.Bundesliganing „Darmshtadt“ klubiga bilan bir yillik shartnoma asosida kelib qoʻshildi.

## Terma jamoadagi faoliyati
Bennetts 2014-yilda 15 yoshgacha boʻlgan Germaniya terma jamoasida ikkita oʻyin oʻtkazgan. Keyinchalik Angliya terma jamoasiga oʻtib, xalqaro miqyosda himoya qildi. Shuningdek, otasi orqali Nigeriya vakili boʻlish huquqiga ham ega edi. Lekin 2019-yilgi FIFA U-20 Jahon chempionatida Nigeriya safida ishtirok etishdan bosh tortdi.

## Shaxsiy hayoti
Bennetts Londonning Edgvar shahrida tugʻilgan. Onasi nemis, gamburglik, otasi esa nigeriyalik. Oʻzi nemis tilini yaxshi biladi. Akasi Jayden Bennetts ham futbolchi.

## Faoliyat statistikasi



### Terma jamoada

## Manbalar
Hamidiya

**Hamidiya** (, Hamidiyya sifatida ham **romanizatsiya qilingan**; **Shahri Hamīdīya**) — Yazd viloyatining Yazd okrugiga qarashli shahar. 2006-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, uning aholisi 27,611 nafar, 7,252 oiladan iborat boʻlgan.
## Manbalar
Xo‘ja Bahouddin tumani, Taxor

**Xoʻja Bahouddin tumani** — Afgʻonistonning Taxor viloyatidagi tuman. Tuman 2005-yilda Yangi Qalʻa tumanining bir qismidan tashkil topgan. Xoʻja Bahouddinda 25 ta qishloq joylashgan.

## Geografiyasi
Xoʻja Bahouddin 178,2 kvadrat kilometr maydonga ega, bu nisbatan Arubaga tengdir. Tumanni Yangi Qal’a tumani va Dashti Qal’a tumani bilan bogʻlaydigan yoʻl bor.

Tuman shimoldan Yangi Qalʻa, sharqdan Rustaq, janubdan Dashti Qalʼa, gʻarbdan esa Darqad tumanlari bilan chegaradosh.

## Tarixi
2015-yilning noyabrida Tolibon tuman markaziga hujum uyushtirgan edi. Xavfsizlik kuchlari orqaga chekindi 6&nbsp;km tuman markazi tomon yoʻl oldi va 2 nafar politsiyachini yoʻqotdi, 6 nafari esa yaralandi. Keyinroq, 2017-yilning mart oyida Tolibon tuman markaziga hujum uyushtirib, qaytarilguniga qadar gubernatorlik binosiga oʻt qoʻygan edi. 2016-yilning 1-sentyabridan 2017-yilning 31-mayigacha 24 ta xavfsizlik hodisasi yuz berdi, 2017-yilning may oyida 100 dan ortiq oila Xoʻja Bahouddin va Darqaddan qochib ketdi. Oʻshandan beri yana bir necha xavfsizlik hodisalari sodir boʻldi.

2020-yilning 19-may kuni Tolibon isyonchilari Xoʻja Bahouddin tumanidagi nazorat-oʻtkazish punktlariga hujum uyushtirdi, natijada toʻqqiz nafar hukumatparast militsioner halok boʻldi, yana olti nafari yaralandi.

## Demografiyasi
Xoʻja Bahouddinda oʻzbeklar, tojiklar va pushtunlar yashaydi. Tumanda 25 852 nafar aholi istiqomat qiladi va har 50 ayolga jins nisbati 51 erkakdan toʻgʻri keladi. Aholining oʻrtacha yoshi 15,5 yoshni tashkil etadi va aholining 48,2 foizi banddir. Ishsizlarning 40 % ga yaqini ish izlamoqda. Xoʻja Bahouddindagi uy xoʻjaliklarining oʻrtacha kattaligi 6,9 kishini tashkil etadi, yaʼni tumanda 3750 ga yaqin xonadon bor.

## Iqtisodiyoti
Xoʻja Bahouddinda band aholining yarmiga yaqini qishloq xoʻjaligi, ovchilik, oʻrmon xoʻjaligi yoki baliqchilik bilan shugʻullanadi. Fermer xoʻjaliklarida yiliga ikki marta qariyib 40 ming jerib yerga hosil ekiladi. Biroq qishloq xoʻjaligi mahsulotlari yetishtirish anʼanaviy dehqonchilik texnikasiga tayanish, zamonaviy jihozlar va sovuq omborlarning yoʻqligi hamda qurolli guruhlar tomonidan tabiiy resurslardan noqonuniy foydalanish tufayli kamdir.

Tumanda oʻrmonlar, konlar ham bor, lekin muhandislar, texnika yetishmaydi.

## Taʼlim va sogʻliqni saqlash sohasi
Xoʻja Bahouddindagi boshlangʻich va oʻrta maktablar va bitta diniy maktabga kirish imkoniyati cheklangan. Biroq, oʻqituvchilar, binolar, byudjet va kadrlar yetishmaydi. Tumanda savodxonlik darajasi 44 foizni tashkil etadi.

Tumanda 2006-yildan boshlab baʼzi sogʻliqni saqlash klinikalari, jumladan Eron klinikasi, turk klinikasi va KAHF klinikasi mavjud. Biroq, mablagʻ yetishmasligi va oʻlim darajasi yuqori. 2020-yil 1-martdan tumandagi sogʻliqni saqlash markazi yopildi.

## Manbalar
Charlie Hunnam

**Charlie Hunnam** (; 1980-yil 10-aprelda tugʻilgan; Nyukasl apon Tayn, Angliya, Buyuk Britaniya) — ingliz aktyori.

## Hayoti
Charlie Hunnam 1980-yil 10-aprel sanasida Nyukasl-apon Tayn shahrida tavallud topgan. Charliening otasi Uilyam „Billi“ Hunnam (1952—2013) temir sotuvchisi boʻlib ishlagan, otasi Charlie 2 yoshligidayoq oilasini tashlab ketgan. Onasi Jeyn Bell esa balerina hamda oʻzining shaxsiy biznes faoliyatini olib borgan. Charliening soʻzlariga koʻra, onasi yolgʻiz ona sifatida farzandlariga juda yaxshi tarbiya bera olgan.. Charliening katta akasi Uilyam hamda ikkita kichik oʻgay ukasi Oliver va Kristianlar boʻlgan. Charlie 12 yoshligida, onasi turmushga chiqgach, Charlie Kambriyaning Melmerbi qishlogʻiga koʻchib oʻtdi. Buvilaridan biri portret chizgan.

Charlie mizofobiya, mikroblar va iflosliklardan qoʻrqardi. Yoshligida u regbi oʻynagan va sinfdoshlari bilan jang qilgan, shuning uchun u Kumbriyaning Penrit shahridagi *Qirolicha Yelizaveta Grammatika maktabidan* haydalgan, bu esa uni imtihonni uyda topshirishiga sabab boʻlgan. Shundan soʻng u Karlayldagi Kembrey sanʼat va dizayn kollejiga oʻqishga kirdi (hozirgi Kambriya universiteti tarkibiga kiradi), u yerda kino nazariyasi va tarixi boʻyicha ilmiy darajaga ega boʻlib, kelajakdagi oʻz filmlarini suratga olish rejasini tuzgan.

## Shaxsiy hayoti
1999-yili Hunnam aktrisa Katharine Towne bilan uchrashdi. Ular uch haftalik munosabatlardan keyin Las-Vegasda turmush qurishdi va 2002-yilda ajrashishdi. Hunnam, shuningdek, model Sophie Dahl, aktrisa Stella Parker va kinoprodyuser Georgina Townsley bilan munosabatlarga ega edi.

2016-yilda aktyor jiu-jitsu bilan shugʻullana boshladi va 2018-yil oktyabr oyida koʻk kamarga ega boʻldi.

## Filmografiyasi

## Manbalar
Jagapati Babu filmografiyasi

Jagapati Babu — hind aktyori, u asosan telugu tilidagi filmlarda suratga tushadi. U Telugu tilida debyutini otasi tomonidan ishlab chiqarilgan va V. Madhusudxan Rao tomonidan suratga olingan *[[Simha Swapnam]]* (1989) bilan qilgan. Uning birinchi tijoriy muvaffaqiyat filmi 1992-yilda chiqarilgan *[[Pedarikam|Peddarikam]]* filmi edi. U 1993-yilda rejissyor Ram Gopal Varma tomonidan suratga olingan *[[Gaayam]]* filmida katta muvaffaqiyatga erishdi. 1994-yilda *[[Subha Lagnam]] filmi* orqali u oʻzining yulduzligini qoʻlga kiritdi. U 1996-yilda SV Krishna Reddi tomonidan suratga olingan „*[[Maavichiguru]]*“ filmidagi roli uchun „Eng yaxshi aktyor“ nominatsiyasida Nandi mukofotini qoʻlga kiritdi. 
Uning birinchi tamil *tili Madrasi* edi va 2011-yilda u Tamil filmi *[[Thaandavam|Thaandavamda]]* antagonist sifatida rol ijro etdi. Keyinchalik, u beshta Nandi mukofotiga sazovor boʻlgan *[[Jai Bolo Telangana]]* filmida bosh rolni ham ijro etdi. 2012-yilda u kannada filmi *[[Bachchan (film 2013)|Bachchanda]]* politsiyachi sifatida debyut qildi. 2016-yilda u antagonist sifatida Malayalam tilidagi debyutini *[[Puli Murugan|Pulimurugan]]* qildi.
2015-yil avgust oyida *Samudram* avtobiografik teleseriali eʼlon qilindi, bu ham uning televideniedagi debyutini anglatadi.
2014-yildan beri Babu rollarni tanlashda toʻliq burilish yasadi, uni „ikkinchi inning“ deb ataydi. Oʻsha paytgacha bosh aktyor boʻlgan Babu oʻz faoliyatini saqlab qolish uchun antagonistik va yordamchi rollarni oʻynashga qaror qildi. Ulardan birinchisi Nandamuri Balakrishna — bosh rol ijrochisi *[[Afsona (film 2014)|Legend]]* (2014) filmi, unda birinchi marta antagonist rolini ham ijro etdi. Xuddi shu yili u *[[Lingaa|Lingaada]]* Rajinikanthga qarshi salbiy rolni ijro etdi. 2015-yilda u Srimanthududa Mahesh *Babuning* otasi rolini. 2016-yilda Babu Sukumarda londonlik milliarder rolini oʻynadi — rejissyor Nannaku Prematho bosh rolni Jr NTR ham qadrladi. U *[[Ism (film 2016)|Ism]]* va *[[Yaguar (film 2016)|Yaguarda]]* antagonist rolini ijro etdi. U shuningdek, Malayalamcha „*[[Pulimurgan|Pulimurugan]]*“ filmida Mohanlalga qarshi rol ijro etdi. 2017-yilda u *[[Rarandoi Veduka Chudham|Rarandoi Veduka Chudhamda]]* Naga Chaitanyaning otasini ijro etdi.
2018-yilda *[[Rangasthalam]] ,* shuningdek, Sukumar tomonidan boshqariladigan Babu shu nomli qishloqning zolim prezidenti rolini, 2 milliard  dan ortiq daromad olgan *Rangasthalam* oʻsha yilning eng yuqori daromad keltirgan telugu filmi edi. Shu bilan birga, u *[[Gudachari|Gudacxarida]]* bangladeshlik terrorchi rolini ijro etdi. Uning roli Trivikram Srinivas — rejissyor *[[Aravinda Sametha Veera Raghava]]* (2018) filmi uning faoliyatidagi eng yaxshi spektakllardan biri deb nomlanadi. 2019-yilda uning mashhur asarlari *[[Maxarshi (film 2019)|Maharshi]]* va *[[Sye Raa Narasimha Reddy|Sye Raa Narasimha Reddidagi]]* hal qiluvchi rol edi.

## Filmografiyasi

### Telugu tilidagi

### Boshqa tillardagi

## Hikoyachi sifatida

## Dublyaj rassomi

## Manbalar
Darai So‘fi Bolo District

**Darai Soʻfi Bolo tumani** — Afgʻonistonning Samangan viloyatidagi tuman. 2005-yilda Dara Sof tumanidan yaratilgan.

## Joylashuvi
Tuman sakkizta tuman bilan chegaradosh. Darai Soʻfi Bolo shimolda Darai Soʻfi Pyin tumani, shimoli-sharqda Aybak tumani va Xuram va Sarbogʻ tumani, sharqda Ruyi Du Ab tumani, janubi-sharqda Qohmard tumani, janubda Yakovlang tumani, gʻarbda Balxob va shimoli-gʻarbda esa Kishindih tumanlari bilan chegaradosh tumandir. Qahmard tumani va Yavkavlang tumani Bomyon viloyatida, Balxob tumani Sare Pol viloyatida va Kishindih tumani Balx viloyatidagi tumanlardir. Boshqa barcha Darai Sofi Bolo tumanlari bilan chegaradosh tumanlar Samangan viloyatida joylashgan.

## Manbalar
Toshkent harbiy gospitali

**Toshkent harbiy gospitali P. F. Borovskiy nomidagi** (Toshkent sh., Volodarskiy koʻchasi, 4-uy) — Oʻzbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligi huzuridagi harbiy xizmatchilarni statsionar sharoitda davolovchi  markaziy harbiy gospital sanaladi.

## Tarixi

1868-yilda Toshkent oʻlkasida general-gubernator P.M.Kaufman tashrifi bilan (temir yoʻl vokzali yonidagi Gospital koʻchasida) Toshkentda birinchi davolash muassasasi - Toshkent davolash lazareti ochiladi, 1870-yilda u 2-darajali Toshkent harbiy gospitaliga aylantiriladi. Toshkent garnizoni rus ekspedision qoʻshinlari uchun 415 oʻrinli beshta davolash boʻlimiga ega:
* jarrohlik;
* terapevtik;
* yuqumli kasalliklar;
* teri va tanosil;
* “mahbuslar uchun” .
1874-yilgacha Toshkentda faqat bitta dorixona — gospital qoshida[3] boʻlgan. 1892-yildan buyon gospitalda oʻz kasbining ustasi mashhur jarroh Pyotr Fokich Borovskiy faoliyat yuritgan (1981-yildan shifoxona uning nomi bilan yuritila boshlangan) .

Ushbu davolash maskanida 1896—1910-yillarda yangi boʻlimlari ochiladi:
* psixiatriya (1896-yilda 50 nafar kishiga moʻljallangan);* koʻz;
* quloq;
* ayollar kasalligi;
* ofiserlik;
* sanator.
1879-yil 31-yanvarda general-gubernator P. M. Kaufman tomonidan 3000 rublga qurilgan va boshqa xayr-ehsonlarga harbiy gospital qoshida avliyo Pantileimon sharafiga gospital cherkovi ochildi. Qoʻngʻiroq minorasi 1890-yilda barpo etiladi. Uzoq yillar mobaynida shahar kengaytirilmaguncha gospital  Toshkentning butun rus aholisiga xizmat qilgan. 1894-yilda gospitalda bemor fuqarolar soni yiliga 600-700 nafar kishiga yetadi, shundan 30% Toshkent fuqarolari edi. 1910-yilda gospitalda 9 nafar shifokor ishlagan: bosh vrach, psixiatriya boʻlimiga mudiri, 2 nafar katta  va 5 nafar kichik ordinatorlardan tashkil topgan. 1883-yil 19-yanvarda harbiy gospitalda sud-tibbiyot tadqiqotlari uchun kichik laboratoriya ochildi, yillar mobaynida u shahar va uning aholisi ehtiyojlari uchun kimyoviy tahlillar oʻtkaziladigan laboratoriyaga aylantirildi .

1920—1921-yillarda gospital Oʻrta Osiyo Davlat Universiteti (OʻODU) davolash fakultetining klinik bazasiga aylandi.

Ulugʻ Vatan urushi yillarida 35 mingga yaqin front askarlari gospitalda davolanadilar.

1981-yilda shifoxonada TurkHO (Turkiston harbiy okrugi) tibbiyot xizmatining asosiy ilmiy-uslubiy markazi va shifokorlar tayyorlash bazasi sifatida allaqachon 20 ta boʻlim mavjud edi, ular orasida :
* terapevt; 
* jarrohlik; 
* neyroxirurgiya; 
* travmatologiya; 
* urologiya; 
* kardiologiya; 
* pulmonologiya; 
* anestezo-reanimasion; 
* koʻz; 
* teri-tanosil va boshqalar. 
Ushbu gospitalda D. A.Vvedenskiy, A.D.Grekov, A.V.Georgiyevskiy, S.F.Kaplan, V.P.Matveyev, V.P.Petrov, A.V.Trapeznikov, P.I.Emdinlar kabi oʻz kasbining yetakchi shifokorlari ishlagan.

## Adabiyotlar

* 
* 
* Попов, С. А. Четыре типа русских галунных погон. Часть 2 // Старый Цейхгауз. — 2011. — № 4 (42). — С. 34—40. — ISSN 2223-5175. — OTRS №  (автор и издатель). —  CC BY-SA 3.0, CC BY-SA 4.0.

## Manbalar
Temir yo‘lchilar madaniyat saroyi (Toshkent)

**Temir yoʻlchilar madaniyat saroyi** (TYMS, Temir yoʻlchilar madaniyat uyi) — Toshkent madaniyat uyi. XX asrning 30-yillari meʼmoriy yodgorligi hisoblanadi.

## Tarixi
1938-yilda sovet meʼmori A. I. Pavlov loyihasi boʻyicha bunyod etilgan. Mazkur binoda kinoteatr, konsert zali, Oʻzbekiston temir yoʻlchilar va transport quruvchilari kasaba uyushmasi markaziy kengashi markaziy kasaba uyushmasi kutubxonasi, „Oʻzbekiston temir yoʻllari“ va Oʻzbekiston temir yoʻllari tarixi DAK, Yoʻl ilmiy-texnika kutubxonasi va muzey binolari joylashgan.

1979—1980-yillarda madaniyat uyida sovet va rus meʼmori V. I. Piskarev boshchiligida keng koʻlamli taʼmirlash ishlari olib boriladi.

Temir yoʻlchilar bogʻi va Toshkent temir yoʻl muhandisligi muzeyi ham Temir yoʻlchilar madaniyat saroyiga qarashli boʻlgan.

Madaniyat saroyi qoshida bolalar toʻgaraklari, havaskorlik uyushmasi va klublari, musiqa va raqs jamoalari faoliyat koʻrsatmoqda. Ular orasida „Origami qanotlari“ rok guruhi, „SILUET“ xalq bal-raqs ansambli, „Orzular“ rus xalq cholgʻu asboblari orkestri, „Assalom quyosh“ xoreografik ansambllari oʻrin olgan.

## Adabiyotlar
* „Toshkent“ ensiklopediyasi Ch. Ed. Oʻzbek Sovet Ensiklopediyasi: Toshkent, 1984-yil
Shayx Ali tumani, Parvon

**Shayx Ali** () — Afgʻonistonning Parvon viloyatidagi tuman boʻlib, tumanda etnik hazoralar yashaydi. Shayx Ali tumanidagi Shayx Ali Hazoralar qabilasi - Daikalon, Nayman, Qarlugʻ, Karam Ali va Bobur hazoralaridir. Shuningdek, Shibar dovonining Bomiyon chegarasida  ozchilik ismoiliy hazoralari ham istiqomat qiladi.

Shayx Alining asosiy qishloqlari:

* **Jarf**, Kajak, Jaukool, Bed: Daikakalon xalqi: Jarf - taniqli nogironlar huquqlari himoyachisi va qurolsizlanishga qarshi kurashuvchi Firoz Alizadaning tugʻilgan shahri, 1997-yilgi Nobel Tinchlik mukofoti sovrindori, Jenevada minalarni taʼqiqlash boʻyicha xalqaro kampaniyaning saylovoldi boʻlimiga rahbarlik qilgan.
* Nerx nayman xalqi
* Navi: sobiq qishloq xoʻjaligi vaziri va Hirot viloyatining sobiq gubernatori Sayid Husayn Anvariyning ona shahri. Naviy — Sayyid Shi'alarning qishlogʻi.
* Sheikh Ali (Hazara tribe)QarluQ
* Karam Ali

## Yana qarang

* Sheikh Ali (Hazara tribe)
* Afgʻoniston tumanlari

## Manbalar
Buda az sharm foru rikht

***Buda az sharm foru rikht*** (; ) — 2007-yilda Afgʻoniston, Eron va Fransiya tomonidan birgalikda ishlab chiqarilgan dramatik film. Ushbu filmni tasvirga olish jarayonlarini Hana Maxmalbaf boshqargan. Rejissyorning birinchi badiiy filmi boʻlgan ushbu film Afgʻonistondagi Tolibon davridagi afgʻon bolalarining hayotini koʻrsatib beriladi.

## Hikoya
Ushbu filmning syujeti toliblar Budda haykallarini vayron qilgandan keyin bu haykallar joylashgan qoya ostidagi gʻorda oilasi bilan yashovchi Baxti (Nikbaxt Farahmand) ismli 6 yoshli afgʻon qizining hayoti haqida hikoya qiladi. Baxti alifboni oʻrganishga qaror qiladi. Ammo bu yoʻlda u koʻp muammolarga duch keladi.

## Yaratish va namoyish qilish
Ushbu film Afgʻonistonning Bamyan shahrida 2001-yilda vayron qilingan Budda haykallari ostida suratga olingan. Filmning aktyorlari ham Bamyan maktablari va uning atrofidagi qishloqlar oʻquvchilari orasidan tanlangan. "*Budda uyatdan yiqildi* " filmi Fransiya (*Notebook* nomi bilan), Yaponiya (*Bolalar dunyosi* nomi bilan) va Ispaniya kabi bir qancha mamlakatlar kinoteatrlarida namoyish etilgan. Bu film Eronda hali ham katta ekranlarga chiqarilmagan.

## Mukofotlar
Ushbu film 18 ta xalqaro mukofotga sazovor boʻlgan, ulardan eng muhimlari:

* 2007-yil: San-Sebastyan kinofestivalida hakamlar hay’atining maxsus mukofoti
* 2008-yil: Berlin kinofestivalining eng yaxshi bolalar filmi, bolalar va oʻsmirlar filmlari boʻlimi uchun „Blur ayiq“ mukofoti
* 2008-yil: Maxsus tinchlik mukofoti, Berlin kinofestivali (Germaniya Geynrix Bell fondidan 5 ming evroga)

## Manbalar

## Havolalar
* 
*
Saidxil tumani

**Saidxil tumani** () — Afgʻonistonning Parvon viloyatidagi tuman.

## Yana qarang

* Afgʻoniston tumanlari

Saidxil Afgʻonistonning qudratli shaharlaridan biridir. Saidxil xalqi juda mustaqil xalqdir. 

## Manbalar
Litera

**Litera** quyidagilarga murojaat qilishi mumkin: shunngdek qarang

* Litera (kompaniya), Amerika dasturiy taʼminot kompaniyasi.
* La Litera, komarka (maʼmuriy boʻlinma) Ueska, Aragon, Ispaniya
* Ivan Litera (1976-yilda tugʻilgan), serb futbolchisi,

## Shuningdek qarang qoshimcha

* All pages with titles containing litera
Bazarak tumani (Panjshir)

**Bazarak tumani** — Afgʻonistonning Panjshir viloyatidagi tuman. 2019-yilda aholi soni 20 892 kishini tashkil qilgan.

Xabar qilinishicha, bu tuman 6-sentyabr kuni Respublikachilarning Afgʻonistondagi qoʻzgʻolonlari paytida Tolibon tomonidan Afgʻoniston Milliy Qarshilik Jabhasidan qoʻlga olingan viloyatlarning oxirgisi boʻlgan. Qolgan qarshilik jangchilari togʻlarga surilgan. Biroq 9-sentyabr kuni Qarshilik harakati matbuot kotibi va tashqi aloqalar rahbari Ali Maisam Nazari Panjshir viloyatida Tolibon nazorati ostida qolgan hudud miqdorini kamaytirib, 60 % hali ham Milliy qarshilik fronti nazoratida ekanini aytdi.

## Yana qarang

* Afgʻoniston tumanlari

## Manbalar
DK (maʼnolari)

**DK** (yoki variantlar) quyidagilarga murojaat qilishi mumkin:Albatta koring

## San'at va o'yin-kulgida

### Kino va televidenie

* *DK* (film), 2015-yil hind filmi
* Derek Kelli o'ynagan " *Uchinchi tomosha* " teleserialidagi Derek "DK" Kitson
* Dark Kingdom (professional kurash), professional kurash barqarorligini taminlaydi

### Musiqasi

* DK (guruh), sovet rok guruhi
* Deekay, musiqa ishlab chiqarish jamoasi
* Danity Kane, amerikalik ayol musiqa guruhi
* Darren Knott, britaniyalik disk-jokey va prodyuser
* Dead Kennedys, amerikalik pank guruhi
* DK (Janubiy koreyalik qo'shiqchi)

### Boshqa ommaviy axborot vositalari

* Diels-Kranz raqamlash, Sokratgacha bo'lgan faylasuflarning asarlariga havola qilish uchun standart tizim
* Donkey Kong (personaj), video o'yin qahramoni
* Diddi Kong, video o'yin qahramoni
* Dixie Kong, video o'yin qahramoni

## Korxonalar va tashkilotlar

* Demokratik koalitsiya (Vengriya), Vengriyadagi siyosiy partiya
* Dizayn maktabi Kolding (daniya: *Designskolen Kolding* )
* Digital Keystone, Kaliforniyaning Mountain View shahridagi texnologiya kompaniyasi
* Digital Kitchen, Sietl, Chikago va Los-Anjelesda ofislari bo'lgan ijodiy raqamli agentlik
* DK (Dorling Kindersley), xalqaro kitob nashriyoti
* Dravidar Kazhagam, Hindistondagi siyosiy partiya
* Eastland Air (IATA aviakompaniyasi DK)
* Germaniya bank sanoati qo'mitasi (German *Die Deutsche Kreditwirtschaft* )
* Thomas Cook Airlines Scandinavia (IATA aviakompaniya kodi DK)
* DK Entertainment, Danila Kozlovskiyning Productions Studios
* Delek US, NYSE Ticker Symbol DK, quyi oqimdagi energiya kompaniyasi

## Odamlar

* DK (1997-yilda tug'ilgan), janubiy koreyalik qo'shiqchi, Seventeen guruhi a'zosi (Janubiy Koreya guruhi)
* DK Metkalf (1997-yilda tug'ilgan), Amerika futbolining keng qamrovli qabulchisi
* Darryl Kile (1968-2002-yil), amerikalik professional beysbol ko'zasi
* Donna Karan (1948-yilda tug'ilgan), modelyer va DKNY yorlig'i yaratuvchisi
* Dinesh Kartik (1985-yilda tug'ilgan), hindistonlik kriketchi
* Danila Vladimirovich Kashin (1996-yilda tug'ilgan), rossiyalik video blogger, rap rassomi va EDM prodyuseri
* Keiichi Tsuchiya, drift qiroli nomi bilan tanilgan, driftsiz poyga musobaqalarida driftdan noan'anaviy foydalangani va driftni avtosport sifatida ommalashtirishdagi roli uchun.

## Joylari

* Daniya (ISO 3166-2 davlat kodi DK, davlat raqami kodi DK)
** .dk, Daniya uchun mamlakat kodi yuqori darajadagi Internet domeni
* Dakshina Kannada, Hindistonning Karnataka shtatidagi tuman
* Demokratik Kampuchiya, hozirgi Kambodja nomi 1975-yildan 1979-yilgacha
* DK, Kanzas shtatidagi Dikinson okrugining okrug kodi.

## Fan va texnologiya sohasida

* Desikelvin (dK), termodinamik haroratning SI birligi
* DK (avtomobil), 1950-yillarning boshlaridan Daniya avtomobili
* Dielektrikning nisbiy o'tkazuvchanligi

## Boshqa foydalanish

* Team DK, tugatilgan kisport jamoasi
Yusufxil tumani, Paktika

**Yusufxil** (, ) yoki **Yusuf xil** — Afgʻonistonning Paktika viloyatidagi tumani. 2019-yilda taxminiy aholi soni 28 691 kishini tashkil etgan.

## Manbalar
Latte macchiato

**Latte macchiato** ( ) — espresso qahvasini sutga 3: 1 nisbatda quyish orqali tayyorlangan issiq kofe ichimligi. Italiyalik *makchia* sut koʻpikining yuzasida qoladigan kichik bir parcha qahvani nazarda tutadi.

## Tavsif
Macchiato Cappuccino lattesidan quyidagilar bilan farq qiladi:

* espresso sutga qoʻshiladi va aksincha emas;
* kamroq sut;
* faqat sutga nisbatan koʻproq koʻpik;
* qahva va sut odatda aralashmasdan qatlamlarda yotishi;

Ichimlik uzun boʻyli shisha idishda uzun muzqaymoq va somon bilan xizmat qiladi va bir-biriga aralashmaydigan uchta qatlamdan iborat. Birinchi qatlam issiq sut, ikkinchisi espresso qahva, oxirgi, yuqori qatlam yuqori koʻpikli, sutdan koʻpirtirilgan. Espresso toʻliq yogʻli sutga qaraganda yuqori harorat va past zichlik tufayli birinchi sut qatlami bilan aralashmaydi.

Barqaror havodor koʻpikni faqat maxsus koʻpikli mashinalar yordamida olish mumkin. Shu bilan birga, toʻliq sutdan olingan koʻpik, oqsillar va yogʻlarning muvozanatli tuzilishi tufayli yogʻsiz sutga qaraganda uzoqroq davom etadi. Latte koʻpiki Cappuccino koʻpikidan koʻra yumshoqroq va havodor boʻlishi kerak. Ushbu mavzu Kieldagi (Germaniya) Sut kimyosi va texnologiyasi institutida oʻrganiladi. Amalga oshirilgan ishlar natijasida sutning harorati, shuningdek, tarkibidagi oqsillar va yogʻlar qanchalik yuqori boʻlsa, latte macchiato va Cappuccino uchun koʻpik shunchalik barqaror ekanligi isbotlandi.

Latte macchiato dastlab bolalar uchun, bir tomondan, bolalarga kattalar bilan teng ravishda qahva ichish imkonini berish, boshqa tomondan, bolalar tanasini ortiqcha kofeindan tozalash uchun tayyorlangan. Ichimlik Markaziy va Gʻarbiy Yevropada aholining barcha qatlamlari orasida juda mashhur boʻlib, kult yappi ichimligi hisoblanadi. Koʻpikli qatlam odatda shokolad chiplari yoki kakao kukuni bilan sepiladi.

Koʻp qatlamli latte asosidagi qahva kokteyllari mavjud: dolchinli latte, yongʻoqli latte, muzli latte, muzqaymoqli latte, shokolad va koʻpirtirilgan qaymoqli latte. Ushbu kokteyllarning eng mashhuri Irlandiya lattesidir. Ichimlikni tayyorlash texnologiyasi latte macchiatodagi kabi, yagona farq shundaki, sutni stakanga quygandan soʻng, Irlandiya kremi (alkogolsiz sirop) sutga ehtiyotkorlik bilan quyiladi, u kattaroq zichligi tufayli choʻkadi. pastga tushadi va ichimlikning boshqa — toʻrtinchi qatlamini hosil qiladi.

Qahva yuzasida bezak yaratish sanʼati mavjud — „latte art“.

## Manbalar
Mata Xon tumani

**Mata Xon tumani** (, ) — Afgʻonistonning Paktika viloyatidagi tuman. Mata Xon tumani Gʻilji pashtunlarining Andar qabilasi yashaydigan hududning markazida joylashgan. 2019-yilda aholi soni tahminan 26 720 kishini tashkil qilgan.

Mata Xon tumani Paktika viloyatining shimoliy qismida joylashgan boʻlib, Paktiyaning Zurmat tumani va Gʻaznining Andar tumanlari bilan chegaradosh.

## Manbalar
Giovanni Riccioli

**Giovanni Battista Riccioli** (; 1598-yil 17-aprel, Ferrara — 1671-yil 25-iyun, Boloniya) — italiyalik astronom va ilohiyot olimi, „Yangi Almagest“ (*Almagestum Novum*) asari muallifi — oʻz davrining astronomik bilimlari toʻplami. Franchesko Grimaldi bilan birgalikda u Oyning xaritasini tuzgan va olimlar ismlari bilan oy kraterlarini belgilashni amalda qoʻllagan.

## Hayoti
1614-yilda Riccioli iezuitlar ordeni tarkibiga kirgan, Parma va Boloniyada ritorika, falsafa va ilohiyotni oʻrgangan. Bu vaqtda u astronomiya bilan shugʻullangan va 1651-yilda „Yangi Almagest“ nomli keng qamrovli asarini nashr etgan, unda yulduzlar katalogini tuzgan, Quyoshdagi dogʻlar va qoʻsh yulduzlarning harakatini tasvirlagan, Yer radiusi va nisbatlarini hisoblagan. Nicolaus Copernicus nazariyasining muxolifi boʻlsa-da, Rikccioli uning mavjudligini ilmiy mashq sifatida tan oldi va geliotsentrizmga qarshi va unga qarshi dalillarni batafsil muhokama qildi.

## Martaba
Riccioli Grimaldi bilan birgalikda Riccioli Oyni oʻrgandi va birinchi oy xaritalarini tuzdi; bu xaritalardagi oy dengizlari va kraterlarining nomlari (shu jumladan Kopernik krateri) hozirgi kungacha qoʻllanadi.

Klavdiy Ptolemeyning astronomiyaga oid klassik asari „Al-Majistiy“ — „Yangi Almagest“ nomi bilan atalgan risolasida Rikccioli Galileoning ishini muhokama qildi va uning baʼzi xulosalarini eksperimental ravishda sinab koʻrdi. Shu maqsadda astronom mayatnikdan vaqtni oʻlchash asbobi sifatida foydalanish texnikasini ishlab chiqdi, shu jumladan faqat kichik tebranishlar izoxron ekanligini koʻrsatdi. Ushbu asbob-uskunalar toʻplamidan foydalanib, Riccioli turli balandliklardan chiqarilgan jismlar bilan tajriba oʻtkazdi; bu tajribalar joyi Boloniyadagi Asinelli minorasi edi. Bundan tashqari, Riccioli oʻz ishida havo qarshiligining taʼsirini aniqlash uchun turli ogʻirlik va oʻlchamdagi jismlarning tushishi bilan boshqa tajribalarni tasvirlab berdi.

Rikchioli geografiyaga ham yer sxaridagi koʻplab nuqtalar uchun kenglik va uzunlik jadvallarini tuzib, oʻz hissasini qoʻshgan.

## Xotira
Riccioli nomi oyning koʻrinadigan tomonida kraterga ega.

## Manbalar

## Yana qarang

* Benedikt Pereyra
* Kristofer Scheiner
* Kristofer Klavius
* Pavel Valliy
Xayrkot tumani, Paktika

**Xayrkot tumani** (), shuningdek, **Katavaz** yoki **Zargʻun Shar tumani** nomi bilan ham tanilgan (, ), Afgʻonistonning Paktika viloyatidagi tuman. Tuman Gʻilji pashtunlarining Sulaymonxel qabilasi markazida joylashgan. Tuman markazi — Xayrkot shahridir.

1998-yilda tumanda 75 000 dan ortiq aholi istiqomat qilgan. Biroq, 2004-yilning iyuniga kelib, Tolibondan keyingi hukumat yirik Xayrkot tumanidan uchta yangi tumanni ajratib oldi. Yangi tumanlar Janixil tumani, Yahyoxel tumani va Yusufxel tumanlari edi. 2004-yilda qisqargan tumanning tuman aholisi 38 024 kishini tashkil etgan.

## Tarixi
2020-yilning 3-may kuni toliblar Xayrkot tumanidagi masjidga qoʻl granatasini uloqtirib, Ramazon oyi roʻzasini ochganidan soʻng xufton namozini oʻqiyotgan 20 nafar namozxonni jarohatladi.

## Manbalar

## Havolalar

* „Zargʻun Shahr tumani: Zargʻun Shahr tumani: Afgʻoniston“ xaritasi, 2004-yil yanvar, Afgʻoniston axborotni boshqarish xizmati (AIMS); 2004-yilning iyunidan oldin mavjud boʻlgan kattaroq tumanni koʻrsatadi.
Janixel tumani, Paktika

**Janikxel** ( , ) — Afgʻoniston sharqidagi Paktika viloyatidagi tuman. U 2004-yilda Xayrkot tumanining bir qismidan tashkil topgan.

Afgʻonistonning qolgan qismida boʻlgani kabi, aholi sonining aniq raqamlari mavjud emas. Afgʻoniston Qishloq joylarini tiklash va rivojlantirish vazirligi (MRRD) BMT Qochqinlar boʻyicha Oliy komissarligi va Afgʻoniston Markaziy statistika boshqarmasi (CSO) bilan birga tuman aholisini taxminan 36 237 kishi deb hisoblagan (CSO 2019). Xuddi shu manbalarga koʻra, pushtunlar umumiy aholining 100 % ni tashkil qiladi.

## Manbalar
Ahmet Arvasi

**Ahmet Arvasi** ()  — 1932-yil 15-fevralda tugʻilgan. Avval **Seyyid Ahmet Arvasi** nomi bilan tanilgan, asli kurdlashgan arab yozuvchisi va faylasufi boʻlgan. U „Turk-Islom sintezi doktrinasi“ mafkurasi va uning Turkiyaga taʼsirini yoritganicuchun mashhur boʻlgan. U Turkiyaning Agʻri viloyati Doʻgʻbeyazit tumanida tugʻilgan. Uning oilasi Van viloyatidan. Uning otasi Seyyid Abdulhakim Arvasiy (1865 &#x2013; 1943-yillarda yashab oʻtgan) soʻnggi Usmonli va Turkiyaning ilk jumhuriyati davrida sunniy islom olimi boʻlgan.

## Hayoti
Ahmet Arvasi Erzurum oʻqituvchilar kollejini tamomlagan va bir muddat boshlangʻich sinf oʻqituvchisi boʻlib ishlagan. 1958-yilda Gʻozi nomidagi taʼlim muassasasining pedagogika boʻlimini tamomlagan. Baliqesir, Bursa va Istanbuldagi taʼlim muassasalarida oʻqituvchi boʻlib ishlagan, soʻngra 1979-yilda nafaqaga chiqqan. Xuddi shu yili Millatchi Harakat partiyasi () Bosh boshqaruv kengashi aʼzosi etib saylangan.1980-yil 12-sentyabr Turkiyadagi davlat toʻntarishiga qadar oʻz vakolatlarini bajargan. Davlat toʻntarishidan soʻng Millatchi Harakat Partiyasiga qarshi til biriktirganlikda ayblanib hibsga olingan va sudlangan.

Ahmet Arvasi bir necha kunlik ruknlar, maqolalar va kitoblar nashr etgan. Shuningdek, u bir necha konferensiya va seminarlarda koʻplab maʼruza soʻzlagan. Oʻlimidan oldin u „*Turkiya*“ gazetasining sharhlovchisi sifatida ishlagan. U 1988-yil 31-dekabrda *Turkiya* uchun kundalik ruknini yozayotganda yozuv mashinkasi oldida vafot etgan.

## Adabiy meroslari

* *Turk-Islom Ülküsü* (Turk-Islom idealizmi) (3 jild)
* *Kendini Arayan İnsan* (Oʻzini izlayotgan inson)
* *Inson ve İnsan Ötesi* (Inson va insondan tashqari)
* *Diyalektiğimiz va Estetiğimiz* (Bizning Dialektikamiz va Estetikamiz)
* *Shiirlerim* (Mening sheʼrlarim)
* *Eğitim Sosyolojisi* (Taʼlim sotsiologiyasi)
* *Doğu Anadolu Gerçeği* (Janubiy Sharqiy haqiqat)
* *Ileri Turk Milliyetçiliğinin* İlkeleri (ilgʻor turk millatchiligi tamoyillari)
* *Hasbihal* (Causeries) (6 jild)
* *Insonning yolgʻizligi*

## Manbalar
Laja Mangol tumani, Paktiya

**Laja Mangol** yoki **Lija proch Mangol** — Afgʻonistonning Paktiya viloyatidagi tuman . 2019-yilda taxminiy aholi soni 20 891 kishini tashkil qilgan. Tuman pushtunlarning mangal qabilasining yuragi ichida joylashgan.

## Manbalar
Samkoni tumani, Paktiya

**Tsamkani** (, ), shuningdek, **Chamkoniy** yoki **Samkoni** — Afgʻonistonning Paktiya viloyatidagi tuman. Asosiy shahar - Samkoni. Tumanda pushtunlarning chamkoniy qabilasi yashaydi.

## Tarixi
2020-yilning 16-may kuni Tolibon Samkoni tumanida 12 nafar tinch aholini “hukumat bilan hamkorlik qilganlikda” ayblab, oʻgʻirlab ketdi.

## Demografiyasi va aholisi
Afgʻonistonning qolgan qismida boʻlgani kabi, aholi sonining aniq raqamlari mavjud emas. Afgʻoniston Qishloq joylarini tiklash va rivojlantirish vazirligi (MRRD) BMT Qochqinlar boʻyicha Oliy komissarligi va Afgʻoniston Markaziy Statistika boshqarmasi (CSO) bilan birga tuman aholisini taxminan 58,560 kishi deb hisoblagan (CSO 2004).  Xuddi shu manbalarga koʻra, pushtunlar umumiy aholining 100% ni tashkil qiladi.

## Manbalar
Zadran tumani, Paktiya

**Zadran tumani** () — Afgʻonistonning Paktiya viloyatidagi tumani. Tuman pashtunlarning Zadran qabilasining markazida joylashgan. Futbolchi Jaloludin Sharityar Zadran shahrida tugʻilgan. Aholining taxminiy soni 27 007 kishi (2019).

## Manbalar
Kohi Safi tumani

**Kohi Safi** **tumani** () hozirgi janubi-sharqiy Parwan viloyatida joylashgan tarixiy tumanlardan biri. Kohi Safi tumani butun mintaqa boʻyicha Safi qabilasi istiqomat qiladigan yagona tuman. 1930-yillarda Kohi Safi tumani Parvon viloyatining Chorakardan keyingi ikkinchi aholi punkti ekanligi aytilgan boʻlsa-da, 1930—1940-yillarda Safi qabilasining podshohga qarshi isyoni tufayli hukumat tomonidan ushbu hududni evakuatsiya qilish buyrugʻining amalga oshirilishi oqibatida mintaqa aholi punktini yoʻqotdi. Aholining aksariyati koʻchirilgan yoki shimolga, mamlakat poytaxti boʻlgan Kobul chegaralaridan uzoqroqqa qochib ketgan. Bir nechtasi Hirot shahrining gʻarbiga va boshqalari Hindistonga ketgan (1947-yildan keyin u yerlar Pokiston boʻlgan). Mojaroning ildizi qirol Amanualloh Xonning zamonaviylashtirish taklifi, bundan tashqari uning Safi va boshqa bir necha afgʻon qabilalari boshligʻi boʻlgan Durroniy oilasiga qarshi qurollanganligi sababli boshlangan degan taxminlar mavjud. Baʼzi tarixchilar esa Safi qabilasining toʻqnashuvi va uning jiddiy tus olishi ortida boshqa omil, asosan, Safi qabilasi ustidan hukmron Durroniy qabilasi emas, balki Shinvariy boʻlganligi bilan bogʻliq deb taxmin qiladilar.

## Tarixi va aholisi
Kohi Safi tumani asosan togʻli hudud boʻlib, katta Kohiston viloyatining kichik hududi hisoblanadi. Tuman nomi XV asrdan boshlab ushbu nom bilan atalgani maʼlum. Maʼlumotlarga koʻra, Sikandar Lodining shaxsiy shifokori Qulam Adam Muhammad Shahid Mirzo birovni Kobulga, Safiston oʻlkasiga joʻnatish kerakligini taʼkidlagan. Hind shifokorining islomiy nomi „Laooq Sapistan“ boʻlib, Kobuliston deb ataladigan katta Kobulning Saphystanidan olgan degan taxmin ham bor. Kohi Safi katta Kohiston viloyati tarkibiga kiruvchi Parvon viloyatining koʻpgina Sharqiy hududlari bilan bir qatorda Moʻgʻullar davrida ham Saphystan oʻlkasi Safi nomi bilan mashhur boʻlgan. Zamonaviy Kohi Safi tumani ham kattaligi, ham aholisi jihatidan kichikroq boʻlsa-da, lekin Safi urushidan oldin u yerda juda koʻp aholi yashagan.

## Qayta qurish
Muhammad Nodirshoh hukmronligiga qadar Safi qabilasi aʼzolarining koʻpchiligi, jumladan, yuqori tabaqa vakillari ham Kohi Safiga kelishgan. Sovetlar bosqinchiligi paytida Kohi Safi yana aholi punktiga aylangan, shu bilan birga koʻplab infratuzilmalar vayron qilingan. Tolibon davrida Kohi Safi va Xon Tota tumanlari Tolibon resurslari toʻplanadigan joy vazifasini bajargan. 2001-yilda AQSh havo hujumlari paytida ikkala tuman ham bombardimon qilingan. 2001-yildan 2003-yilgacha Kobuldan Koxi-Safigacha boʻlgan yoʻllar qaroqchilar, talonchilar va AQShga qarshi jangarilar tomonidan yopib qoʻyilgan. 2004-yildan beri hukumat va Safi urugʻi aʼzolari oʻrtasida Safi tumanini Kobulning navbatdagi markaziy tumanlaridan biriga aylantirish toʻgʻrisida koʻplab loyihalar va shartnomalar imzolandi. Hozirgacha Kohi Safi tumani aholisi zamonaviy sharoitlar bilan taʼminlanmagan boʻlsa ham, asosiy yoʻllar, toza suv va yarim kunlik elektr energiyasi bilan taʼminlangan.

## Yana qarang

## Manbalar
Mamlakatlarning boshqaruv shakli

**Mamlakatlarning boshqaruv shakli** — turlarga hamda boshqaruv metodlariga ega. Boshqarish jarayonida uning tarkibiy qismlari — maqsad va vazifalar, mazmun va shakl hamda metodlar oʻzaro bogʻliklikda boʻladi. Ammo ular ichida eng oʻzgaruvchan va murakkab pedagogik jamoaga taʼsir koʻrsatish metodlari boʻlib hisoblanadi. Ular boshqaruvchi va boshqariluvchilar faoliyatlarini oʻzaro birligini taʼminlaydi. Boshqarish metodlari boshqariladigan ob’ektga maqsadga qaratilgan taʼsir koʻrsatish uchun shakllaridan iborat boʻlib, ular yordamida boshqarish sub’ekti va ob’ektining oʻzaro uygʻunligi taʼminlanadi. Metodlar boshqarish tizimining xususiyatlari, vazifasi mazmuni va mohiyatidan kelib chiqib, boshqaruv faoliyatini taʼsir koʻrsatish mazmunini belgilaydi.

## Turlari
# Respublika
# Monarxiya

## Respublika
**Respublika** (lotincha: respublica, res — ish va publicus — umumxalq, ijtimoiy) — davlat boshqaruv shakli, unda barcha davlat hokimiyati organlari saylab qoʻyiladi yoki umummilliy vakolatli muassasalar (parlamentlar) tomonidan shakllantiriladi, fuqarolar esa shaxsiy va siyosiy huquqlarga ega boʻladilar. Respublika shakli Qadimgi Rim davridan maʼlum boʻlsa ham, uning keng tarqalishi XX asrning ikkinchi yarmiga toʻgʻri keladi. 2018-yil holatiga koʻra, jahonning siyosiy xaritasida 150 ta respublika davlatlari mavjud. Respublikalar asosan 3 ta turga boʻlinadi: 
# **Prezidentlik** — bu respublikalarda hokimiyatning asosiy vakolatlari prezidentga tegishli boʻlib, hukumat (vazirlar mahkamasi) tarkibi davlat rahbari tomonidan shakllantiriladi. *Prezidentlik respublikalar*iga AQSH, Meksika, Braziliya, Argentina, Afg'oniston, Qozog'iston, O'zbekiston kabi mamlakatlar misol boʻla oladi.
# **Parlamentar** — bu respublikalarda hukumat tarkibini parlament saylovlari natijalari asosida siyosiy partiyalar tomonidan shakllantiriladi va prezident funksiyalari chaklangan boʻladi. Germaniya, Hindiston, Italiya va boshqalar ana shunday davlatlar sirasiga kiradi.
# **Aralash** — bu respublikalarda esa prezident va parlament birgalikda hukumat tarkibini shakllantiradi va uning faoliyatini nazorat qiladi. Bunday respublikalar qatoriga Rossiya, Ukraina, Misr va boshqa mamlakatlar mansub.

## Monarxiya
**Monarxiya** (yunoncha: monarchia — yakka hokimlik) — davlat boshqaruvi shakli. Bunda davlat boshligi monarx hisoblanadi. Monarxiyaning 2 turi mavjud:
# **Mutlaq (absolyut) monarxiya**, bunda monarxning toʻla hokimiyatini cheklaydigan bironbir davlat organi boʻlmaydi;
# **Konstitutsiyaviy monarxiya**, bunda monarx hokimiyati konstitutsiya asosida amal qiladigan muayyan vakolatli organ bilan cheklangan boʻladi, yaʼni qonunchilikni parlament, ijro hokimiyatini hukumat olib boradi. Ayrim mamlakatlarda davlat boshligʻi ayni vaqtda liniy rahbar ham hisoblanadi.

## Havolalar
* Boshqaruv metodlari haqida maʼlumot
Zozi tumani, Paktiya

**Zozi tumani** (, ) — **Jaji**, **Dzadzi** yoki **Aryob** deb ham atalaluvchi, Afgʻonistonning Paktiya viloyatidagi tuman. Asosiy shahar — Aryob. Tuman pushtunlarning zozi qabilasi markazida joylashgan.

## Demografiyasi va aholisi
Afgʻonistonning qolgan qismida boʻlgani kabi, aholi sonining aniq raqamlari mavjud emas. Afgʻoniston Qishloq joylarini tiklash va rivojlantirish vazirligi (MRRD) BMT Qochqinlar boʻyicha Oliy komissarligi va Afgʻoniston Markaziy Statistika boshqarmasi (CSO) bilan birga Zozi tumani aholisini taxminan 45,923 kishi deb hisoblagan (CSO 2004). Xuddi shu manbalarga koʻra, lekin mahalliy qabila hisobi va hisobiga koʻra, 2016-yilda zozay ()larning umumiy aholisi Ahmad Xel va Aryubning ikkita tumanida 375,000 ta boʻlib (Larlivani qishlogʻidan Malak Aziz Xon), pushtunlar umumiy aholining 100 % ni tashkil qilgan.

## Yana qarang

* Aryob

## Manbalar
Nahri Shohi tumani

**Nahri Shohi** yoki **Nahre-Shohi** () — Afgʻonistonning Balx viloyatining poytaxt tumani Mozori Sharif atrofidagi yirik tumanş

## Manbalar
Stressga qarshi toshlar

**Stressga qarshi toshlar** (, , ) silliq sayqallangan yarim qimmatbaho toshlar va minerallar boʻlib, odatda oval shaklida, bosh barmogʻi uchun chuqurchaga ega boʻlib, odam dam olish yoki tashvishni yengillashtirish uchun toshni silashi mumkin.

Stressga qarshi tosh odatda koʻrsatgich va bosh barmogʻi oʻrtasida siqiladi, shundan soʻng u bosh barmogʻi bilan yuqoriga va pastga silanadi.

Stressga qarshi toshlar psixologlar tomonidan tashvish va stress bilan kurashish vositasi sifatida tavsiya etiladi. Stressga qarshi toshlardan foydalanish tirnoqlarni tishlash yomon odatlardan xalos boʻlishga yordam beradi.

Tinchlantiruvchi vosita sifatida toshlar qadimgi Yunonistonda, shuningdek, Tibet, Irlandiyada va Amerika hindularining bir qancha qabilalarida ishlatilgan.

AQSh da stressga qarshi toshlar keng tarqalgan.

Stressga qarshi toshlarning koʻp turlari mavjud. Ulardan baʼzilari toʻrtburchak, kvadrat, doira, uchburchak, yurak, yulduz yoki baliq shaklida. Stressga qarshi toshlar juda mashhur boʻlib, uning orqa tomonida chizmalar, burj belgilari, ismlar va boshqalar qoʻllanadi.

Shisha, plastmassa yoki akrildan tayyorlangan stressga qarshi toshlarni ham topishingiz mumkin.

## Ametist toshi

Ametist - bu kvartsning binafsha rang turi.  Ametist stressni bartaraf etish, endokrin va asab tizimini mustahkamlash, miyaning oʻng yarim sharining faolligini oshirish, epifiz va gipofiz bezining faoliyatini normallashtirish, qonni tozalash va energiyani oshirish uchun ishlatiladi. Gematopoezni tartibga soladi va qon aylanishini yaxshilaydi. Ruhiy kasalliklarni davolashda yordam beradi, ongning barcha darajalarini uygʻunlashtiradi, aql-zakovatni va shaxsiyatning koʻp tomonlama rivojlanishini oshiradi.

Eʼtiqodlarga koʻra, ametist nutq nuqsonlarini yoʻq qiladi va nuqsonlarning rivojlanishiga toʻsqinlik qiladi.

Ametist zaharlanish uchun antidot boʻlib xizmat qiladi, oʻz egasini teri kasalliklaridan, bosh ogʻrigʻidan himoya qiladi, jarohatlardan himoya qiladi va aqlni ravshan qiladi, deb ishoniladi. U uyqusizlikni, shuningdek, haddan tashqari asabiy taranglikdan kelib chiqadigan bosh ogʻrigʻini davolashda qoʻllanadi.

Ametist spirtli ichimliklarga qaramlikni engishga yordam beradi. Buning uchun ular ametist bilan toʻldirilgan suvni ichishadi yoki ametistni quyosh pleksus maydoniga qoʻyishadi.

Ametist peshona chakrasiga (ajna  Uchinchi koʻz) taʼsir qiladi. 

## Galeriya

Fayl:Worry stone 1.jpg|Stressga qarshi tosh (bosh barmog'i uchun chuqurchaga ega silliq sayqallangan lapis lazuli)
Fayl:Worry stone 2.jpg|Stressga qarshi toshdan foydalanishga misol
Fayl:Worry stones 5.jpg|Oval shaklidagi stressga qarshi toshlar
Fayl:Worry stones 2.jpg|Plectrum shaklidagi stressga qarshi toshlar
Fayl:Worry stones 3.jpg|Orqa tarafdagi naqshli stressga qarshi toshlar
Fayl:Worry stones 4.jpg|Orqa tomonda baxt tilagan stressga qarshi toshlar
Fayl:Worry stone 3.jpg|Ichida farishta bo'lgan, sun'iy materiallardan yasalgan stressga qarshi tosh


## Yana qarang

* Aromaterapiya
* Kayfiyat uzugi
* Spinner
* Fingerboard
* Tasbih
* Komboloy

## Manbalar
Dani Estrada

**Daniel 'Dani' Estrada Agirrezabalaga** (1987-yil 3-yanvarda tugʻilgan) — ispaniyalik futbolchi, asosan oʻng yarim himoyachisi boʻlib oʻynaydi.

U professional faoliyatining eng yaxshi qismini Real Sociedadda oʻtkazdi, 153 ta raqobatli oʻyinda maydonga tushdi va klub bilan La Ligada olti mavsumni oʻtkazdi.

## Klub faoliyati
Basklar mamlakatida yuqori oʻrin tutuvchi Real Sociedadning yoshlar tizimi mahsuli boʻlgan Estrada Gipuzkoadagi Zarautz shahrida tugʻilgan va u oʻzining dastlabki ikki mavsumini Segunda B divizionida zaxirada oʻtkazgan. 2006—2007-yillarda u gol urish boʻyicha II guruhda ikkinchi oʻrinni egalladi va faoliyatidagi eng yaxshi 13 ta golni kiritdi.

Estrada 2007-yilning 10-fevralida Real Madridga qarshi oʻz uyida 1:2 hisobida magʻlub boʻlgan uchrashuvda 5 daqiqa oʻynab, asosiy jamoa bilan debyut qildi. Uch oy oʻtgach, La Ligadagi uchinchi oʻyinida u Barcelonaga qarshi oʻyinda ham zaxira oʻrindigʻidan oʻrin oldi (0:2, uyidagi magʻlubiyat), birinchi yilni sakkizta oʻyin bilan yakunladi va yakunda jamoasi bilan quyi ligaga tushib ketdi.

Keyingi ikkita Segunda División kampaniyalarida Estrada tartibsiz ravishda Real Sociedad oʻyinlarida qoʻllandi, ammo ular ketma-ket oʻzlarining yuqori darajadagi maqomiga erisha olmadilar. 2009-10-yilda klub uch yillik tanaffusdan soʻng oxirgi musobaqaga qaytganida, u 18 ta oʻyinda 1538 daqiqa maydonga tushdi.

Oldingi yili menejer Martin Lasarte tomonidan oʻzgartirilgandan soʻng Estrada faqat 2010-11-yillarda toʻliq himoyachi sifatida ishlatilgan. U 2011-yilning 26-fevralida asosiy jamoadagi birinchi golini kiritdi, ammo RCD Espanyolda 4:1 hisobida magʻlub boʻlganida oʻz darvozasiga gol kiritdi.

2014-yil may oyi oxirida Estrada Real Sociedad bilan shartnomasini 2015-yilgacha uzaytirdi. Keyingi yilning 6-iyulida u Deportivo Alaves bilan bir yillik shartnoma imzoladi, shundan soʻng uning klubdagi shartnomasi tugadi.

## Yutuqlar
**Real Sociedad**

* Segunda divizioni: 2009-10

**Alaves**

* Segunda divizioni: 2015-16

## Manbalar