Lina Cheryazova

**Cheryazova Lina Anatolyevna** (1968-yil 1-noyabr, Toshkent, OʻzSSR – 2019-yil 23-mart, Novosibirsk, Rossiya) – fristaylchi, „Oʻzbekiston iftixori“ (1998), Oʻzbekiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan sportchi (1994). Oʻzbekiston jismoniy tarbiya institutini tugatgan (1994). Cheryazova fristaylning akrobatika turi boʻyicha jahon chempioni (1993, Altenmark), 2 karra jahon kubogi gʻolibi (1993, 1994), qishki olimpiada oʻyinlari chempioni (1994, Lillexammer). Osiyo oʻyinlari (1996, Xarbin) va Nagano olimpiadasi (1998)da qatnashgan.
## Hayoti
Linaning ota-onasi novosibirsklik boʻlib, 1966-yilda zilziladan keyin shaharni tiklash uchun Toshkentga kelishgan.
1976-yildan boshlab Tamara Mixaylovna Yerofeyeva boshchiligida badiiy gimnastika bilan shugʻullanadi. Erkin uslub boʻyicha murabbiy – Dmitriy Yefimovich Kavunov.

Lina Cheryazova ilk bor 1989-yil dekabr oyida Fransiyaning Tignes shahrida SSSR terma jamoasi tarkibida jahon chempionatida qatnashgan va toʻqqizinchi oʻrinni egallagan. 1991-yil 3-fevralda Kanadaning Mont-Gabriel shahrida Cheryazova ikkinchi oʻrinni egalladi va 1992-yil 2-fevralda Germaniyaning Ob’yorheda u birinchi marta Jahon kubogini qoʻlga kiritdi. Atigi 2 yil ichida – 1992-yil fevralidan 1994-yil fevraligacha – Lina oʻzi ishtirok etgan 18 ta Jahon kubogining 13 bosqichida gʻalaba qozondi, faqat 1 marta u kuchli uchlikka kira olmadi va 4-oʻrinni egalladi. 1993-yil fevral oyida Shveysariyaning Meiringen shahrida mogul boʻyicha jahon kubogi bosqichida qatnashib, 23-oʻrinni egalladi.

1991-yilda Leyk-Plasidda boʻlib oʻtgan jahon chempionatida u oʻninchi, 1992-yilda Albertvilda boʻlib oʻtgan Qishki Olimpiada oʻyinlarida fristaylchilarning koʻrgazmali musobaqalarida u beshinchi oʻrinni egalladi.
1993-yilda Avstriyada boʻlib oʻtgan jahon chempionatida gʻolib chiqdi. Keyin 1994-yilda u Lillexammerdagi oʻyinlarda gʻolib chiqdi va shu tariqa akrobatika boʻyicha birinchi Olimpiada chempioni boʻldi (1992-yilda Albervilda faqat mogul rasmiy dastur turi edi). Saralash bosqichida Cheryazova 12-oʻrinni egalladi, shuning uchun u finalda birinchi boʻlib oʻynashga majbur boʻldi. Natijada Cheryazova shvetsiyalik Marie Lindgrendan 1 ochkoga oʻzib ketdi.

## Jarohati
1994-yil iyul oyida Leyk-Plasiddagi mashgʻulotda 25 yoshli Cheryazova hayoti uchun xavfli jarohat oldi. Tramplindan tushish paytida u boshini uning chetiga urdi va hushini yoʻqotib, hovuzga quladi. Sportchi ikki haftani komada oʻtkazdi.

Shunga qaramay, Lina nafaqat tuzalib, balki sportga qaytishga muvaffaq boʻldi. Jarohatdan keyin Cheryazova boshqa hech qachon natija koʻrsatmagan boʻlsa-da, 1992—1994-yillardagidek (Jahon chempionati bosqichidagi eng yaxshi oʻrin 14-oʻrin edi), u 1998-yilda Naganoda boʻlib oʻtgan Qishki Olimpiada oʻyinlariga yoʻllanma oldi va u yerda 13-oʻrinni egalladi. Jarohatidan keyingi faoliyatidagi eng yaxshi koʻrsatkichi edi. 1998-yilgi oʻyinlardan soʻng u sportni tark etdi.

## Sport faoliyatini tugatgandan keyin
1999-yilda Lina Cheryazova Rossiyaga, onasining vatani Novosibirskka qaytdi.

Jarohatning oqibatlari tufayli u toʻliq ishlay olmadi (bolalar bogʻchasida jismoniy tarbiyadan dars berdi) va deyarli qashshoqlik yoqasida qoldi. „Rossiyada xizmat koʻrsatgan sport ustasi“ unvoni Aleksandr Karelinning iltimosiga binoan berildi. Unvon Cheryazovaga 15 ming rubl miqdorida Rossiya Prezidentining oylik stipendiyasini olish huquqini berdi, buning uchun nafaqat Olimpiya chempioni boʻlish, balki xalqaro toifadagi sport ustasi va SSSR yoki Rossiyada xizmat koʻrsatgan sport ustasi unvoniga ega boʻlish kerak edi (u allaqachon SSSR xalqaro sport ustasi edi) .

2008-yilda u 3 oylik qizni asrab oldi.

Lina Cheryazova 2019-yil 23-martda uzoq davom etgan ogʻir kasallikdan soʻng vafot etdi. Kleshchixinskiy qabristoniga dafn qilindi.

## Unvon va mukofotlari
* „Oʻzbekiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan sportchi“ unvoni (1994-yil)
* „Oʻzbekiston iftixori“ ordeni (1998-yil)
* „Mehnat shuhrati“ ordeni (1998-yil)
* Rossiya Federatsiyasida xizmat koʻrsatgan sport ustasi (2006-yil)

## Manbalar