open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Abdusattor Sharipov

**Abdusattor Sharipov** (1936-yilda tavallud topgan — vafot sanasi nomaʼlum) — Oʻzbekiston SSR, Andijon viloyati Chust tumani Kommuna sovxozi brigadiri, „Do‘stlik“ sovxozi mexanizatsiyalashgan brigada brigadiri (1973-yildan), XXVI qurultoyiga delegati, KPSS aʼzosi. SSSR Oliy Kengashining X va XI chaqiriqlari deputati. Lenin ordeni va "O‘roq va bolg’a" oltin medali sohibi. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1966-yil).

## Hayoti va faoliyati
1936-yilda hozirgi Chust tumani (hozirgi Namangan viloyati) qishloq aholi punktlaridan birida tugʻilgan. Millati tojik. O‘rta maktabni tamomlab, mehnat faoliyatini 1952-yildan Chust tumanidagi „Kommuna“ sovxozida vaqt hisobchisi bo‘lib ishladi. Keyingi yillarda qishloq mexanizatsiyalash bilim yurtida tahsil olib uni tamomlagach, traktorchi bo‘lib ishladi. Keyinchalik faoliyatini Chust tumanidagi „Kommuna“ sovxozida traktorchi, mexanizatsiyalashgan paxtachilik brigadasi brigadiri lavozimlarida davom etdirdi.

Abdusattor Sharipov brigadasi har yili paxtachilikda yuqori mehnat natijalarini ko‘rsatdi. U jamoaning sotsialistik majburiyatini va paxta yetishtirish bo‘yicha yetti yillik (1959—1965-yillar) ishlab chiqarish rejalarini muddatidan oldin bajardi. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1966-yil 30-apreldagi farmoni bilan *"Paxta xomashyosi va ipak qurti pillasi yetishtirishni koʻpaytirishda erishgan muvaffaqiyatlari uchun"* Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni, Lenin ordeni va „Oʻroq va bolgʻa“ oltin medali (№ 12419) bilan taqdirlandi.

1973-yildan Namangan viloyati Kosonsoy tumanidagi „Do‘stlik“ sovxozida mexanizatsiyalashgan brigada brigadiri. KPSS aʼzosi.

SSSR Oliy Kengashi Millatlar Kengashining X (1979—1984-yillar) va XI (1984—1989-yillar) chaqiriqlaridan deputati va XXVI qurultoyiga delegat etib saylangan. Nafaqaga chiqqanidan keyin Namangan viloyatida yashagan.

## Mukofotlari

* Lenin ordeni;
* "O‘roq va bolg’a" oltin medali;
* Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni.

## Adabiyotlar

* 
* 

## Manbalar
Hoshimxon Ishanov

**Hoshimxon Ishanov** ( 1924-yil tavallud topgan, Oʻzbekiston SSR ) — Oʻzbekiston SSR Namangan viloyati Uchqoʻrgʻon tumani, Uchqoʻrgʻon sovxozining paxtachilik brigadasi brigadiri, O‘zbekiston Kompartiyasi Namangan viloyat qo‘mitasi a’zosi, Mehnatkash deputatlar Uchqo‘rg‘on tuman Kengashi deputati. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1972-yil).

## Hayoti va faoliyati
1924-yilda Namangan viloyati qishloq aholi punktlaridan birida tug‘ilgan. Mahalliy qishloq maktabini tamomlab, 1941-yildan Uchqo‘rg‘on tumanidagi “Uchqo‘rg‘on” mahalliy kolxozida paxta plantatsiyalarida oddiy kolxozchi bo‘lib ishladi. Urushdan keyingi yillarda shu sovxozda paxtachilik brigadasini boshqargan. U rahbarlik qilgan brigada har yili paxta terimida qabul qilingan sotsialistik majburiyat va ishlab chiqarish rejalarini bajarib, yuqori mehnat natijalarini ko‘rsatgan. Yetti yillik reja natijalariga ko‘ra (1959—1965) ajoyib mehnat natijalari uchun u Lenin ordeni bilan taqdirlangan.

1970-yilda u rahbarlik qilgan brigada 75 gektar maydondan gektariga 25,7 sentnerdan (rejada gektariga 19,5 sentner). 1971-yilda esa 32,4 sentnerdan paxta xomashyosi oldi (reja 22,7 sentner). 1971-yilda 40,6 sentnerdan paxta xomashyosi oldi (reja 24,4 sentner).

SSSR Oliy Soveti Prezidiumining 1972-yil 14-dekabrdagi Farmoni bilan paxta, g‘alla va boshqa qishloq xo‘jaligi mahsulotlarini yetishtirish va davlatga sotishni ko‘paytirishda qo‘lga kiritilgan ulkan muvaffaqiyatlar, ko‘rsatilgan mehnat jasorati uchun oʻrim-yigʻim davrida Ishanov Hoshimxon Lenin ordeni va Oʻroq va bolgʻa oltin medali hamda Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan.

O‘zbekiston Kompartiyasi Namangan viloyat qo‘mitasi a’zosi, Mehnatkash deputatlar Uchqo‘rg‘on tuman Kengashi deputati etib saylangan. Hayotining so‘ngigacha Namangan viloyati Uchqoʻrgʻon tumanida yashagan.

## Mukofotlari
* Sotsialistik Mehnat Qahramoni
* Lenin ordeni (1966-yil, 1972-yil)

## Adabiyot

* Ведомости Верховного Совета Союза Советских Социалистических Республик. — М.: Верховный Совет СССР, 1972. — Т. Выпуски 27 – 52. — С. 790.
* Народное хозяйство Средней Азии. — Ташкент: Госплан УзССР, 1973. — С. 2.

## Manbalar
Mamajon Dadajonov

**Mamajon Dadajonov** (1931-yil Oʻzbekiston SSR Andijon viloyati Marhamat tumanida tavallud topgan — 1973-yil 16-oktyabrda vafot etgan) — Oʻzbekiston partiya va sovet davlat arbobi, Oʻzbekiston SSR Andijon viloyati Lenin tumani Ilyich nomidagi kolxoz brigadiri. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1966-yil). Oʻzbekiston SSR Oliy Kengashi deputati. KPSS aʼzosi.

## Hayoti va faoliyati
1931-yilda O‘zbekiston SSR, hozirgi Andijon viloyati, Marhamat tumanida tug‘ilgan. Millati oʻzbek. 1947-yilda qishloq xo‘jaligini mexanizatsiyalash maktabini tamomlab, mahalliy mashina-traktor stansiyasida (MTS) traktorchi bo‘lib ishlay boshladi. 1957-yilda MTS qayta tashkil etilgach, Andijon viloyati Ilyich Marxamatskiy nomidagi (1965—1970-yillarda — Lenin) paxtachilik kolxoziga brigadir etib tayinlanadi. Integratsiyalashgan mexanizatsiyalashgan brigadada yildan-yilga mo‘l paxta hosili yetishtirildi. Mamajon Dadajonov mexanizatsiyani keng joriy etish uchun faol kurash olib bordi, buning sharofati bilan yettinchi kengaytirilgan besh yillik (1959—1965) yillarida paxtani mashina bilan terishda yuqori natijalarga erishdi.

SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1966-yil 30-apreldagi farmoni bilan paxta va pilla xom ashyosi yetishtirish va tayyorlashni ko‘paytirishda erishgan muvaffaqiyatlari uchun Dadajonov Mamajon Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni, Lenin ordeni va "O'roq va bolg'a" oltin medali bilan taqdirlandi.

Mamajon Dadajonov raisligidagi kolxoz 1966-yildan beri lalmi yerlarni o‘zlashtirmoqda. Dastlab „Andijon“ sovxozining tajriba uchastkasi mudiri, keyin kolxoz raisi bo‘lib ishladi. Sakkizinchi besh yillik (1966 — 1970) yakunlari bo‘yicha qishloq xo‘jaligi ishlab chiqarishini rivojlantirish va davlatga qishloq xo‘jaligi mahsulotlarini sotish rejasini bajarishdagi muvaffaqiyatlari uchun Oktyabr inqilobi ordeni bilan taqdirlangan. 1971-yildan Sirdaryo viloyati Doʻstlik tumanidagi Lenin nomidagi sovxoz direktori. U umrining oxirigacha o‘z bilim va kuch-g‘ayratini respublikada paxtachilikni rivojlantirishga sarfladi. U rahbarlik qilayotgan sovxoz qisqa vaqt ichida O‘zbekistonning ilg‘or mexanizatsiyalashgan ilg‘or va yuqori rentabelli xo‘jaliklaridan biriga aylandi. KPSS aʼzosi, Oʻzbekiston Kompartiyasi Markaziy Komiteti aʼzosi, Oʻzbekiston SSR Oliy Soveti deputati etib saylangan.

Sirdaryo (hozirgi Jizzax) viloyatining Doʻstlik tumanida yashagan. U 1973-yil 16-oktyabrda baxtsiz hodisada tufayli vafot etgan.

## Mukofotlari
Lenin ordeni (1966);

Oktyabr inqilobi (1971);

O‘zbekiston SSRda xizmat ko‘rsatgan mexanizator

## Manbalar
Mannop Jalolov

**Mannop Jalolov** (1934-yil 10-aprelda tavallud topgan — 1982-yil 2-avgustda) — Sovet iqtisodiy, davlat va siyosiy arbobi, Sotsialistik Mehnat Qahramoni.

## Hayoti va faoliyati
1934-yil 13-aprelda O‘zbekiston SSR Lenin tumani, hozirgi O‘zbekistonning Andijon viloyati Asaka tumanidagi Argan qishlog‘ida tug‘ilgan. Millati oʻzbek. Tugallanmagan oliy maʼlumot (Andijon paxtachilik institutida uch kurs oʻqigan). Mehnat faoliyatini 1946-yilda O‘zbekiston SSR Andijon viloyati Lenin tumanidagi „Qahramon“ kolxozi kolxozchisi sifatida boshlagan, 1947—1962-yillarda shu tumandagi Karl Marks nomidagi kolxozda brigadir bo‘lib ishlagan. Yuqori paxta hosili uchun u „Mehnat faxriysi“ medali, ikki yildan keyin esa Lenin ordeni bilan taqdirlangan. 1962-yilda Markaziy Farg‘onaning yerlarini o‘zlashtirishga kelib, Andijon viloyati Marhamat tumani XX partiya s’ezdi nomidagi kolxozga ishga kiradi va keyinchalik ushbu brigadaning brigadiri bo‘lib ishlaydi.

SSSR Oliy Soveti Prezidiumining 1965-yil 1-martdagi farmoni bilan O‘zbekiston SSR xalq xo‘jaligini rivojlantirishdagi alohida xizmatlari uchun Jalolov Mannop Lenin ordeni bilan Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan hamda O‘roq va bolg’a oltin medali bilan taqdirlangan.1968-yilda Mannop Jalolov „XX Parts’ezd“ nomidagi kolxozga rais etib saylandi va uni 10 yil boshqardi. U Lenin ordenlari, Oktyabr inqilobi ordenlari bilan taqdirlangan. 1978-yilda xuddi shu nomdagi kolxoz negizida tashkil etilgan XX Partiya qurultoyi nomidagi sovxoz direktori etib tayinlandi. VI-VIII chaqiriq SSSR Oliy Kengashi Ittifoq Kengashi deputati (1966—1974; 1966—1970-yillarda — SSSR Oliy Soveti Prezidiumi aʼzosi), Oliy Kengash deputati etib saylangan. O‘zbekiston SSR Soveti, O‘zbekiston Kompartiyasi Markaziy Komiteti, O‘zbekiston Kompartiyasi Andijon viloyat va Bo‘z tuman qo‘mitasi aʼzosi. KPSS XXII (1961), XXIII (1966) qurultoylari, Oʻzbekiston Kompartiyasi XVI, XVII, XIX, XX qurultoylari delegati.

Andijon viloyatining Marhamat (keyinroq Bo‘z) tumanidagi Argin qishlog‘ida yashagan. 1982-yil 1-avgustda vafot etgan.

## Mukofotlari
Lenin ordeni (1959, 1972, 1972);

Oktyabr inqilobi ordeni (1978);

„Mehnat faxriysi“ (1957);

O‘zbekiston SSRda xizmat ko‘rsatgan mexanizator.

## Manbalar
Qodirali Egamberdiev

**Qodirali Egamberdiev** (1894-yil tavallud topgan — vafot etgan sanasi noʻmalum) — O‘zbekiston SSR Andijon viloyati Oltinko‘l tumanidagi Kalinin nomidagi kolxoz rahbari.

## Hayoti va faoliyati
1894-yilda Turkiston oʻlkasi Fargʻona viloyatining Andijon tumanida, hozirgi Oʻzbekistonning Andijon viloyati Oltinkoʻl tumanida tugʻilgan. Millati oʻzbek. Qishloq xoʻjaligini kollektivlashtirish boshlanishi bilan u yerni birgalikda yetishtirish uchun mahalliy qishloq xoʻjaligi arteliga qoʻshildi, keyinchalik u Oltinkoʻl tumanining Kalinin kolxoziga aylandi. 1940-yillarning boshlarida boʻlajak Sotsialistik Mehnat Qahramoni Sayfutdin Ashurov (1957.01.11) rahbarlik qilgan kolxoz paxta yetishtirish bilan shugʻullangan.

1940-yillarning oxirida Qodirali Egamberdiyev Kalinin nomidagi kolxozda uzumchilar guruhiga rahbarlik qilgan, kolxoz mehnatkashlari Andijon viloyatida eng yuqori uzum hosilini olgan. 1948-yilda 3 gektar sugʻoriladigan uzumzorlarning gektaridan 200,3 sentnerdan hosil olgan.

SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1949-yil 12-iyuldagi Farmoni bilan Egamberdiyev Qodirali 1948-yilda uzumdan yuqori hosil olgani uchun Lenin ordeni bilan Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni va “O‘roq va “Bolg‘a” oltin medali bilan taqdirlangan. Oltinkoʻl tumanida yashagan. Vafot sanasi belgilanmagan.

## Mukofotlari

* Lenin ordeni (1949-yil)
* Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1949-yil)
* “O‘roq va “Bolg‘a” oltin medali (1949-yil)

## Manbalar
Olim Qurbonov

*Sportchi [[Olim Qurbonov (sportchi)]] bilan adashtirib yuborilmasin.*

**Olim Qurbonov** (1900-yil tavallud topgan) – Sovet iqtisodiy, davlat va siyosiy arbobi, Sotsialistik Mehnat Qahramoni.

## Hayoti va faoliyati
1900-yilda Oʻzbekistonning Andijon viloyati, hozirgi Paxtaobod tumani Uygʻur qishlogʻida kambagʻal dehqon oilasida tugʻilgan. Millati uygʻur. Bolaligidan u mahalliy kolxozlarda ishchi boʻlib ishlagan. Sovet hokimiyatining oʻrnatilishi va undan keyin qishloq xoʻjaligining kollektivlashtirilishi bilan u qishloq hududida tuzilgan uygʻur kolxozida oddiy kolxozchi boʻlib ishlagan, keyinchalik Telman nomi bilan atalgan kolxozda faoliyat yuritgan. 1935—1939-yillarda paxtachilik brigadasi brigadiri boʻlib ishlagan.

1939—1942-yillarda Paxtaobod tuman suv xoʻjaligi boʻlimi boshligʻi boʻlgan. 1940-yilda KPSS aʼzosi. 1942-yilda Oʻzbekiston SSR Andijon viloyati Paxtaobod tumanidagi Stalin nomidagi kolxoz raisligiga saylangan. 1949—1951-yillarda Oxunboboyev nomidagi kolxoz raisi boʻlib ishlagan, soʻng yana Stalin nomidagi kolxozga rahbarlik qilgan.

Kolxozda raislik qilgan uzoq yillar davomida paxta yetishtirish va yigʻishtirib olish rejalarini muntazam ortigʻi bilan bajarib kelayotgan ilgʻor, iqtisodiy rentabelli xoʻjalikka aylandi. Olim Qurbonov Paxtaobod tumani qishloq xoʻjaligi ishlab chiqarishini rivojlantirish, kolxoz iqtisodiyotini mustahkamlash, qishloq mehnatkashlarining turmush farovonligini oshirishga katta hissa qoʻshdi.

SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1957-yil 11-yanvardagi Farmoni bilan sovet paxtachiligini rivojlantirishda erishilgan ulkan muvaffaqiyatlar, paxta yetishtirishda fan yutuqlari va ilgʻor tajribalardan keng foydalanilgani, yuqori hosildorlikka erishgani uchun Qurbonov Olim Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni, Lenin ordeni va Oʻroq va Bolgʻa oltin medali bilan taqdirlangan.

U nafaqaga chiqqunga qadar qishloq xoʻjaligi mahsulotlari yetishtirishning yuqori sur’atlarini koʻrsatib, Stalin nomidagi kolxozga (keyinchalik „Moskva“ kolxozi deb oʻzgartirildi) rahbarlik qilishda davom etdi. Oʻzbekiston SSR Oliy Soveti deputati etib saylangan. 1964-yildan nafaqaga chiqqan. U 1986-yil dekabrda vafot etgan.

## Mukofotlari
* Lenin ordeni (1957);
* Mehnat Qizil Bayroq ordeni;
* Faxriy nishon ordeni;
* Sotsialistik Mehnat Qahramoni.

## Manbalar
Nikolay Pavlovich

**Nikolay Pavlovich Vostrov** (1934-yil 10-dekabrda tavallud topgan — 2018-yil 24-noyabrda vafot etgan) — Sovet iqtisodiy, davlat va siyosiy arbobi.

## Hayoti va faoliyati
1934-yil 10-dekabrda O‘zbekiston SSR Farg‘ona viloyati (hozirgi O‘zbekistonning Andijon viloyati) Andijon shahrida tug‘ilgan. Millati rus. Yoshligidan Andijon viloyati paxta dalalarida mehnat qilgan. Keyin u mahalliy korxonaga frezer shogirdi sifatida ishga joylashdi.

1953-yilda Sovet Armiyasi safiga chaqirilgan. U Ulugʻ Vatan urushida Harbiy havo kuchlarida oʻqotar sifatida xizmat qilgan. Zaxiraga o‘tkazilgandan so‘ng, u o‘zi tug‘ilgan Andijonga qaytib, mamlakatimiz paxtani qayta ishlash sanoati uchun eng yaxshi uskunalar ishlab chiqaradigan „Andijon Kommunar“ mexanika zavodida frezer bo‘lib ishlay boshladi. Ko‘p yillik mehnat faoliyati davomida u yuqori malakali ishchi, ishlab chiqarish rejalarini muntazam ortig‘i bilan bajaruvchi 5-toifali ilg‘or frezer bo‘ldi.

SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1975-yil 24-apreldagi Farmoni bilan N. P. Vostrov mehnatdagi yuqori yutuqlari va bitta korxonada koʻp yillik benuqson mehnati uchun 3-darajali „Mehnat shuhrati“ ordeni bilan taqdirlangan. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1981-yil 10-martdagi farmoni bilan o‘ninchi besh yillikning topshiriqlari va sotsialistik majburiyatlarini muvaffaqiyatli bajargani uchun 2-darajali „Mehnat shuhrati“ ordeni bilan taqdirlangan. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1986-yil 10-iyundagi farmoni bilan Vostrov Nikolay Pavlovich oʻn birinchi besh yillikning vazifalari va sotsialistik majburiyatlarini bajarishda erishgan muvaffaqiyatlari uchun 1-darajali „Mehnat shuhrati“ ordeni bilan taqdirlangan. U „Mehnat shuhrati“ ordenining toʻliq sohibi hisoblanadi.

KPSS aʼzosi, partiyaning XXVII qurultoyiga delegat etib saylangan (1986-yil). 1990-yillarda nafaqaga chiqib, Rossiyaga ko‘chib o‘tdi va Volgograd viloyati, Jirnovskiy tumani, Verxnyaya Dobrinka qishlog‘iga joylashdi. 2018-yil 24-noyabrda vafot etgan.

## Mukofotlari
1-darajali „Mehnat shuhrati“ ordeni (1986);

2-darajali „Mehnat shuhrati“ ordeni (1981);

3-darajali „Mehnat shuhrati“ ordeni(1975);

Janob yashagan uyga yodgorlik lavhasi ochildi (2015).

## Manbalar
Gerasim Panayotovich

**Gerasim Panayetovich Andreadi** (1912-yil Turkiston o‘lkasi Fargʻona viloyatida tavallud topgan — 1993-yil 2-oktabrda Oʻrta Makedoniyaning Aloniya qishlogʻida vafot etgan) — Voroshilovskiy nomidagi kolxoz agronomi. Gruziya SSR, Adjara ASSR Kobuletskiy tumani qishloq kengashi raisi. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1949-yil). Gruziya SSR Oliy Kengashi deputati.

## Hayoti va faoliyati
1912-yilda Turkiston o‘lkasining Fargʻona viloyatida (hozirgi Oʻzbekistonning Andijon viloyati) hududida tugʻilgan. Millati bo‘yicha yunon. 1932-yilda Zeleniy Mys qishlog‘idagi (Batumi yaqinidagi Mtsvane-Kontsxi) agronomiya maktabini tamomlab, Voroshilov kolxozida (viloyat markazi — shahardan 10 kilometr uzoqlikdagi Dagva qishlog‘i) agronom bo‘lib ishlay boshladi. Ferma choy, sitrus, tung va boshqa issiqliksevar ekinlarni etishtirish uchun qulay iqlim sharoitiga ega subtropik zonada joylashgan edi. Kolxozning yetakchi raisi H. E. Lavasas boshchiligida, choy yetishtirilardi. Kolxozga 1415,6 gektar yer ajratilib, shundan 190 gektar choy, 157 gektar sitrus, 67 ta tung, 19 gektar turli meva plantatsiyalari, shuningdek, 21 gektar yem-xashak ekinlari, 4,5 gektar tokzorlar edi.

Gerasim Panayotovich Choy va subtropik ekinlar institutining Chakva filiali agronomlari bilan faol hamkorlik qildi. Voroshilov kolxozi har yili 163,64 gektar maydondan 3600 kilogrammgacha koʻk choy yigʻishtirib olish boʻyicha Gruziyada yetakchi oʻrinni egalladi. 1948-yilda olib borilgan ishlar natijasida xo‘jalik 33,4 gektar maydonning gektaridan 5235 kilogrammdan sitrus mevalari va navli yashil choy barglaridan yuqori hosil oldi.

SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1949-yil 29-avgustdagi farmoni bilan 1948-yilda navli yashil choy barglari va sitrus mevalaridan yuqori hosil olgani uchun Andreadi Gerasim Panayotovich Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni, Lenin ordeni va "O'roq va bolg'a" oltin medali bilan taqdirlandi. Xuddi shu farmon bilan Voroshilov nomidagi kolxozning raisi X. E. Lavasas boshchiligidagi yana 12 nafar ilg‘or ishchilariga yuqori unvon berildi. Keyingi yillarda kolxoz choy yetishtiruvchilari choy bargi yigʻimini ko‘paytirishni davom ettirdilar va 1951-yilda 2085 kilogramm, 1954-yilda esa 6462 kilogramm ko‘p hosil oldilar.

1957-yilda G. P. Andreadi nafaqaga chiqqan sobiq raisdan keyin Voroshilov kolxozini boshqargan. Uning rahbarligida iqtisodiyot, jumladan, sut va cho‘chqachilik, ipakchilik va asalarichilik rivojlanishi davom etdi. Kolxozda 12 ta doimiy ishlab chiqarish brigadasi va 40 ta zveno (487 ta xoʻjalik, 1029 ta kolxozchi) ishlagan. Kolxoz Gruziya SSR subtropik xoʻjaliklari orasida choy bargi hosili boʻyicha yetakchilikni davom ettirdi.

Gruziya SSR Oliy Sovetining deputati etib saylangan. 1974-yilda u nafaqaga chiqdi, keyinchalik Gretsiyaga doimiy yashash uchun koʻchib oʻtdi.1993-yil 2-oktyabrda vafot etdi. U Katerini jamoasining Aloniya qishlogʻida (Markaziy Makedoniyaning chekkasi) dafn etilgan.

## Mukofotlari

* Lenin ordeni (1949-yil),
* "O‘roq va bolg’a" oltin medali;
* Sotsialistik Mehnat Qahramoni

## Manbalar
Masadiq Madiyarov

**Masadiq Madiyarov** (1914-yil tavallud topgan — vafot etgan sanasi nomaʼlum) — Sovet iqtisodiy, davlat va siyosiy arbobi, Sotsialistik Mehnat Qahramoni.

## Hayoti va faoliyati
1914-yilda Turkiston oʻlkasi Fargʻona viloyatining Andijon tumani qishlogʻida (sovet davrida — Xoʻjaobod viloyati Sovetobodi) hozir — Oʻzbekistonning Andijon viloyatida tugʻilgan. Millati oʻzbek.

1931-yildan ota-onasining tomorqasida (fermer) dehqonchilik bilan shug‘ullangan, keyin Farg‘ona viloyati Isfara shahridagi „Energoqurilish“ boshqarmasida, so‘ngra „Muyan“ sovxozida ishchi, agrotexnik bo‘lib ishlagan. Qizil Armiya safiga chaqirilgunga qadar shu viloyatning Quvasoy shahrida yashagan. Ulugʻ Vatan urushi qatnashchisi. 1944-yilda KPSS safiga qoʻshildi. Masadiq Madiyarov demobilizatsiyadan so‘ng O‘zbekistonga qaytib, „Muyan“ sovxozida agrotexnik, so‘ngra bo‘lim boshlig‘i, katta agronom lavozimlarida ishlashni davom ettirdi.

1950-yilda Andijon viloyati Xoʻjaobod tumani Kirov nomidagi bogʻdorchilik sovxoziga (keyinchalik agrosanoat majmuasi) direktor etib tayinlanadi. Uning rahbarligida sovxoz respublikaning ilg‘or xo‘jaliklaridan biriga aylandi, uning mehnatkash ishchilari yuzlab gektar maydonlarda uzum, tarvuz, poliz, behi va O‘zbekiston SSRda ham xaridorgir bo‘lgan janubiy meva-sabzavotlarning turli navlarini yetishtirdi. Qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini ishlab chiqarish rejasini muvaffaqiyatli bajarganligi uchun sovxoz direktori uch marta orden, shu jumladan besh yillikdagi (1966—1970) ish natijalariga koʻra Lenin ordeni bilan taqdirlangan. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1981-yil 26-fevraldagi Farmoni bilan Madiyarov Masadiq Lenin ordeni hamda O‘roq va Bolg’a oltin medali hamda Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan taqdirlandi.

Oʻzbekiston SSR Oliy Kengashining IX va X chaqiriqlari (1975—1985) deputati etib saylangan. Andijon viloyatida yashagan. Uning vafoti sanasi nomaʼlum.

## Mukofotlari

* Lenin ordeni (1971,1981);
* Oktyabr inqilobi (1973);
* 1-darajali Vatan urushi (1985);
* Mehnat Qizil Bayroq ordeni (1965);

## Manbalar
Nayni Mamatqodirov

**Nayni Mamatqodirov** (1925-yil tavallud topgan — 1984-yil 7-aprel vafot etgan) — Oʻzbekiston SSR Andijon viloyati Qoʻrgʻontepa tumani, “Savay” sovxozi brigadiri. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1976-yil). O‘zbekiston SSR Oliy Kengashining IX va X chaqiriqlari deputati.

## Hayoti va faoliyati
1925-yilda Oʻzbekiston SSR Fargʻona viloyati, hozirgi Oʻzbekistonning Andijon viloyati hududida tugʻilgan. Millati qirg'iz.

Mehnat faoliyatini 1941-yilda Andijon viloyati Qo‘rg‘ontepa tumanidagi “Savay” sovxozida ishchi sifatida boshlagan. Keyinchalik o‘sha sovxozda gidrotexnik, keyin paxtachilik brigadasi brigadiri, kompleks-mexanizatsiyalashgan makkajo‘xori yetishtirish brigadasi brigadiri bo‘lib ishladi.

Brigadir Mamatqodirov katta ekin maydonlarida g‘o‘za va makkajo‘xori yetishtirish texnologiyasini mukammal o‘zlashtirdi, agrotexnika yangiliklarini, brigadaviy mehnat usulining ichki zaxiralarini samarali qo‘lladi. O‘tgan o‘n yillikda uning brigadasi har yili rejali topshiriqlarni ortig‘i bilan bajarib, Andijon viloyatida eng yuqori makkajo‘xori hosilini ko‘rsatdi.

Mehnat natijalariga ko'ra 1972-yilda Lenin ordeni bilan taqdirlangan.

SSSR Oliy Soveti Prezidiumining 1976-yil 25-dekabrdagi Farmoni bilan Butunittifoq sotsialistik musobaqasida erishilgan yuksak muvaffaqiyatlar, ishlab chiqarish va sotishni ko‘paytirish bo‘yicha rejalar va sotsialistik majburiyatlarni bajarishda ko‘rsatgan mehnat jasorati uchun 1976-yil, Nayni Mamatqodirov Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni, Lenin ordeni va O'roq va Bolg'a oltin medali bilan taqdirlangan.

Oʻzbekiston SSR Oliy Kengashining IX va X chaqiriqlari (1975–1985-yillar) deputati etib saylangan. Andijon viloyati Qo‘rg‘ontepa tumanida yashagan. 1984-yil 7-aprelda vafot etgan.

## Mukofotlar
Lenin ordeni (1972; 1976), 

"Mehnatdagi faxri uchun" (1965) 

Sotsialistik Mehnat Qahramoni

O'roq va Bolg'a oltin medali

## Manbalar
Qobiljon Moʻminov

**Qobiljon Moʻminov** (1925-yil tavallud topgan – 1986-yil vafot etgan) – Sovet iqtisodiyoti, davlat va siyosiy arbobi, Sotsialistik Mehnat Qahramoni.

## Hayoti va faoliyati
1925-yilda Oʻzbekiston SSR Fargʻona viloyatining Andijon tumanida tugʻilgan (hozirgi Oʻzbekistonning Andijon viloyati). Millati oʻzbek.

Mehnat faoliyatini 1942-yilda Andijon mashinasozlik zavodida dastlab usta shogird, soʻngra inspektor, modelerlikdan boshlagan. 1954-yilda u KPSS aʼzoligiga qabul qilindi. U ishlagan zavod dizel va nasos uskunalari ishlab chiqarishga ixtisoslashgan. Koʻp yillik tajriba, mehnatga vijdonan munosabat, yangilikka intilish Q.Moʻminovga ishlab chiqarilayotgan, nafaqat respublikamizga yetkazib berilayotgan texnikaning yuqori sifatiga katta hissa qoʻshgan yuqori malakali yetuk mutaxassis boʻlib yetishish imkonini berdi. Zavodda ishlab chiqarilayotgan jihozlar nafaqat SSSR shuningdek, Osiyo va Afrikaning 44 mamlakatiga eksport qilindi.

SSSR Oliy Soveti Prezidiumining 1965-yil 1-martdagi Farmoni bilan Oʻzbekiston SSR xalq xoʻjaligini rivojlantirishdagi alohida xizmatlari uchun Moʻminov Qobiljon Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni, Lenin ordeni va Oʻroq va Bolgʻa oltin medali bilan taqdirlangan. Chiziqli uchastka boshligʻining oʻrinbosari, 1969-yildan umrining oxirigacha Andijon mashinasozlik zavodi yigʻish sexi yogʻochga ishlov berish seksiyasining katta ustasi (1965-yildan – Vazirlik tizimida) lavozimlarida ishlagan. SSSR qurilish, yoʻl va kommunal muhandislik zavodida(hozirgi Andijonmash davlat mashinasozlik zavodi) ishlagan. Yosh ishchi-xodimlarning ustozi boʻlib, oʻnlab shogirdlarni yetishtirgan.

SSSR Oliy Sovetining V-VI chaqiriqlari (1958- 1966-yillar) deputati etib saylangan, Oʻzbekiston Kompartiyasi Andijon viloyat komiteti va shahar qoʻmitasi aʼzosi, zavod partiya qoʻmitasi aʼzosi, sex partiya tashkiloti kotibi. KPSS XXIII qurultoyi delegati (1966-yil). „Vatan“ jamiyati aʼzosi, „Bilim“ jamiyati viloyat tashkiloti boshqaruvi aʼzosi. Andijonda yashagan va 1986-yil 1-iyunda vafot etgan.

## Mukofotlari
* Lenin ordeni (1965-yil);
* Lenin ordeni;
* O'roq va Bolg'a oltin medali

## Manbalar
Saxodatxon Muydinova

**Saxodatxon Muydinova** (1952-yil tavallud topgan — vafot sanasi nomaʼlum) — Sovet iqtisodiyoti, davlat va siyosiy arbobi, Kuybishev nomidagi kolxoz brigadiri, O‘zbekiston SSR Oliy Kengashining IX va X chaqiriq deputati, Xalq deputatlari Marhamat tuman Kengashi deputati, KPSS aʼzosi (1986-yildan). Lenin ordeni va „Oʻroq va Bolgʻa“ oltin medali sohibi. Sotsialistik Mehnat Qahramoni.

## Hayoti va faoliyati
1952-yilda O‘zbekiston SSRda (hozirgi O‘zbekistonning Andijon viloyati Marhamat tumanida) o‘rta oilada tug‘ilgan. Millati oʻzbek, ijtimoiy ahvoli — ishchi.

Mehnat faoliyatini 1968-yilda Marhamat tumanidagi Kuybishev nomidagi kolxozda tabelchi bo‘lib boshlagan. Buxgalteriya texnikumini tamomlab, qisqa muddatda paxtachilik brigadasiga brigadiri bo‘lib ishga kirdi. O‘tgan asrning 70-yillarida Muydinovaning brigadasi Marhamat tumani paxtakorlari orasida yetakchilikni mustahkam ushlab turgan. Brigada rahbari ikki marta davlat mukofotlari bilan taqdirlangan jumladan, 1976-yildagi mehnat natijalariga ko‘ra Lenin ordeni bilan taqdirlangan.

SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1981-yil 26- fevraldagi Farmoni bilan 1980-yilda rekord miqdorda natija ko‘rsatib — unga ko‘ra 6 million 237 ming tonna paxta, g‘alla va boshqa mahsulotlar ishlab chiqarish va davlatga sotishda erishilgan yuksak muvaffaqiyatlar uchun Muydinova Saxodatxon Lenin ordeni va „Oʻroq va Bolgʻa“ oltin medali hamda Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan.

O‘zbekiston SSR Oliy Kengashining IX va X chaqiriqlari (1975—1985-yillar) va Xalq deputatlari Marhamat tuman Kengashi deputati, KPSS XXVII s’ezdi delegati (1986-yildan), deputati etib saylangan. Andijon viloyat komsomol qo‘mitasi raisi vazifasida faoliyat yuritgan.

## Mukofotlari

* Lenin ordeni (1976-yil, 1981-yil);
* Mehnat Qizil Bayroq ordeni (1973-yil);
* „Oʻroq va Bolgʻa“ oltin medali;
* Sotsialistik Mehnat Qahramoni

## Adabiyotlar

* Депутаты Верховного Совета Узбекской ССР, 10-го созыв. Ташкент, 1981.
* Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi

## Manbalar
Madamin Marahimov

**Madamin Marahimov** (1928-yil tavallud topgan — vafot sanasi nomaʼlum) — Oʻzbekiston SSR Toshkent viloyati Yangiyoʻl tumani „Kommunizm“ kolxozining mexanizatori, „Kommunizm“ kolxozi paxtachilik brigadasi brigadiri. Mehnat Qizil Bayroq ordeni, Lenin ordeni, “Oʻroq va bolgʻa” oltin medali sohibi Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1950-yil).

## Hayoti va faoliyati
1928-yilda Oʻzbekiston SSR Andijon tumani, hozirgi Oʻzbekistonning Andijon viloyati hududida o‘rta oilada tugʻilgan. Millati oʻzbek, ijtimoiy ahvoli — ishchi.

Qishloq maktabini tamomlagach, paxtachilik brigadasida qo‘lda paxta terish bo‘yicha ishladi. Madamin Marahimov qishloq xoʻjaligini mexanizatsiyalash maktabini tamomlagach, Oʻzbekiston SSR Toshkent viloyati Yangiyoʻl tumanidagi M. I. Ismatov rahbarligidagi „Kommunizm“ kolxoziga paxta terish mashinasi haydovchisi boʻlib o‘z faoliyatini boshlaydi.

Madamin Marahimov paxta terish mashinasini mukammal oʻrgandi va tez orada viloyat va Toshkent viloyatining yetakchi mexanizatorlaridan biriga aylandi va bir necha bor SSSR Xalq xo‘jaligi yutuqlari ko‘rgazmasida (VDNKh) qatnashdi.

SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1972-yil 14-dekabrdagi Farmoni bilan paxta, g‘alla va boshqa qishloq xo‘jaligi mahsulotlarini yetishtirish va davlatga sotishni ko‘paytirishda erishilgan ulkan muvaffaqiyatlar, mehnat jasorati uchun Marahimov Madamin Lenin ordeni va “Oʻroq va bolgʻa” oltin medali hamda Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan.

1974-yilda ish joyida Toshkent qishloq xo‘jaligi institutining agronomiya fakultetining sirtqi bo‘limini tamomlab, tug‘ilib o‘sgan „Kommunizm“ kolxozida paxtachilik brigadasi brigadiri bo‘lib ishladi.

## Mukofotlari

* Lenin ordeni (1972-yil);
* Mehnat Qizil Bayroq ordeni
* SSSR VDNKh medallari
* Sotsialistik Mehnat Qahramoni

## Adabiyotlar

* *Музалевский М. В.* — Герои Социалистического Труда. Биобиблиографический словарь. — М.: РИЦ «Кавалер», 2008. — Т. 2. — 200
* "Труд", 1979, 17-мая
* 
* 

## Manbalar
Ergash Mirzayev

**Ergash Mirzayev** (1924-yil tavallud topgan  — 2011-yil vafot etgan ) — Oʻzbekiston SSR Andijon viloyati Izboskent tumanidagi Stalin nomidagi kolxoz dalachilik brigadasi brigadiri, xalq deputatlari Andijon shahar Kengashi ijroiya qo‘mitasi raisi. Lenin ordeni va “O‘roq va bolg‘a” oltin medali sohibi. Sotsialistik Mehnat Qahramoni.

## Hayoti va faoliyati
1924-yil 5-mayda Oʻzbekiston SSRning Andijon shahrida, hozirgi Oʻzbekistonning Andijon viloyatining maʼmuriy markazida tugʻilgan. Millati o'zbek. 

Ulug' Vatan urushi qatnashchisi. Ergash Mirzayev demobilizatsiyadan so‘ng vataniga qaytib, Andijon viloyati Izboskan tumanidagi Stalin nomidagi kolxozda, 1950-yillarda paxtachilik brigadasi brigadiri bo‘lib ishladi. E.Mirzayev brigadasi bir necha yillar davomida paxta xomashyosini yetishtirish va yig‘ishtirib olish rejasini muntazam ortig‘i bilan bajarib, 1956-yilda misli ko‘rilmagan yuqori paxta hosilini olishga salmoqli hissa qo‘shdi. 

SSSR Oliy Soveti Prezidiumining 1957-yil 11-yanvardagi Farmoni bilan Mirzayev Ergash Lenin ordeni va “O‘roq va bolg‘a” oltin medali bilan hamda Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan. Xuddi shu farmon bilan yuqori unvon Salim Azimovga, uning ilg‘or zveno brigadasiga hamda Stalin nomidagi Baskent kolxozining ikki raislariga: A.Tillaboyev va Sh.Yusupovga ham berilgan. 

Stalin nomidagi kolxoz boʻlinib, nomi oʻzgartirilgach, Ergash Mirzayev ulardan biri – Izboskan (1964-yildan) tumanidagi “Sharq yulduzi” fermer xoʻjaligiga rahbarlik qilib, paxtachilikdan tashqari chorvachilikni ham yoʻlga qoʻygan. Keyin nafaqaga chiqqunga qadar xalq deputatlari Andijon shahar Kengashi ijroiya qo‘mitasi raisi lavozimida ishladi. Andijon shahrida (hozirgi – Zarduz koʻchasi 3-uy) yashagan. 2011-yil 11-aprelda vafot etgan. 

## Mukofotlari
Lenin ordeni (1957-yil); 

1-darajali Vatan urushi (1985-yil)

## Manbalar
Uzaqboy Sarimsoqov

**Uzoqboy Sarimsoqov** (1930-yil tavallud topgan — 2004-yil 25-yanvar vafot etgan) — sovet xoʻjalik, davlat va siyosiy arbobi, Sotsialistik Mehnat Qahramoni.

## Hayoti va faoliyati
1930-yilda Oʻzbekiston SSR Andijon viloyati Qoʻrgʻontepa tumanida (hozirgi Oʻzbekiston Respublikasi Andijon viloyati Qoʻrgʻontepa tumanida) tugʻilgan. Millati oʻzbek. Toshkent qishloq xo‘jaligi institutini tamomlagan Uzoqbay Sarimsoqovich 1950-yildan Andijon viloyati Qo‘rg‘ontepa tumanidagi „Savay“ paxtachilik sovxozida agronom, so‘ngra partiya qo‘mitasi kotibining o‘rinbosari, 1959-yildan shu sovxoz direktori lavozimlarida ishlagan.

1957-yilda u KPSS aʼzoligiga qabul qilindi. U rahbarlik qilgan davrda „Savai“ sovxozi yildan-yilga paxta xomashyosi yig‘im-terimini oshirib, uni yetishtirish bo‘yicha davlat rejasini izchil bajarib bordi. Sovxoz direktori Uzoqboy Sarimsoqov ikki marta Lenin ordeni, besh yillik yakunlari boʻyicha (1966-1970) Mehnat Qizil Bayroq ordeni bilan taqdirlangan. Keyinchalik Andijon viloyat ijroiya qo‘mitasi raisi, so‘ng O‘zbekiston Kompartiyasi Andijon viloyat qo‘mitasi kotibi, O‘zbekiston Kompartiyasi Izboskan tuman qo‘mitasining birinchi kotibi bo‘lib ishlagan. U tuman rahbari sifatida O‘zbekiston SSRning asosiy mahsuloti — paxta yetishtirish va davlatga topshirish siyosatini davom ettirdi.

SSSR Oliy Soveti Prezidiumining 1976-yil 25-dekabrdagi Farmoni bilan Butunittifoq sotsialistik musobaqasida erishilgan yuksak muvaffaqiyatlar, ishlab chiqarish va sotishni koʻpaytirish boʻyicha rejalar va sotsialistik majburiyatlarni bajarishda koʻrsatilgan mehnat jasorati uchun 1976-yilda davlatga paxta, g‘alla va boshqa qishloq xo‘jaligi mahsulotlari yetishtirgan Sarimsoqov Uzoqboy Lenin ordeni va “O‘roq va bolg‘a” oltin medali hamda Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan. Keyinchalik O‘zbekiston Kompartiyasi Qo‘rg‘ontepa tuman qo‘mitasining birinchi kotibi bo‘lib ishlagan.

VI va VII chaqiriq SSSR Oliy Kengashi (1962-1970) va IX va X chaqiriqlar Oʻzbekiston SSR Oliy Soveti (1975-1985) deputati, SSSR Markaziy Qoʻmitasi aʼzosi etib saylangan. Oʻzbekiston Kommunistik partiyasi aʼzosi. 2004-yil 25-yanvarda ona shahri Qo‘rg‘ontepada vafot etdi.

## Mukofotlari
Lenin ordeni (1965, 1973, 1976);

Mehnat Qizil Bayroq ordeni (1971)

## Manbalar
Abdusamad Tillaboyev

**Abdusamad Tillaboyev** (1911-yil tavallud topgan – 1986-yil 23-sentyabr vafot etgan) – sovet iqtisodiyoti, davlat va siyosiy arbobi, Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1957-yil).

## Hayoti va faoliyati
1911-yilda Andijon tumani Izboskan qishlogʻida dehqon oilasida tugʻilgan. Millati oʻzbek.

1931—1942-yillarda oʻqituvchilar tayyorlash kurslarini tamomlab, Fargʻona (1941-yildan – Andijon) viloyati Izboskan tumanidagi Oxunboboyev nomidagi kolxozda maktab oʻqituvchisi, tuman komsomol komiteti instruktori, rais oʻrinbosari, raisi boʻlib ishlagan. 1942—1947-yillarda Izboskan tuman yer boʻlimi boshligʻi, tuman ijroiya qoʻmitasi raisi lavozimlarida ishlagan.

1947-yilda Izboskan tumanidagi Stalin nomidagi paxtachilik kolxoziga rais etib saylandi. U rahbarligining dastlabki oʻn yilida paxta yetishtirish va paxta xomashyosini yigʻishtirib olish rejalarini muntazam ortigʻi bilan bajarib, kolxozni ilgʻor iqtisodiyotga olib chiqdi.

SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1957-yil 11-yanvardagi Farmoni bilan sovet paxtachiligini rivojlantirishda erishilgan ulkan muvaffaqiyatlar, paxta yetishtirishda fan yutuqlari va ilgʻor tajribalardan keng foydalanilgani, yuqori hosil olish uchun paxta xomashyosidan barqaror hosil olgani uchun Tillyaboyev Abdusamad Lenin ordeni, „Oʻroq va Bolgʻa“ medali hamda Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan.

Umrining oxirigacha Izboskan tumanidagi Stalin nomidagi (keyinchalik KPSS XX s’ezdi nomidagi kolxoz deb oʻzgartirildi) kolxoziga rahbarlik qildi. U kolxoz ishlab chiqarishining tajribali tashkilotchisi boʻlib, tuman va viloyat qishloq xoʻjaligini rivojlantirishga katta hissa qoʻshgan. Sakkizinchi (1966—1970), toʻqqizinchi (1971—1975) va oʻninchi besh yillikning birinchi yili (1976-yil) yakunlari boʻyicha yana uch marta ordenlar bilan taqdirlangan.

V—XI chaqiriqlar Oʻzbekiston SSR Oliy Kengashi deputati (1959-yildan vafotigacha), VII chaqiriq Oʻzbekiston SSR Oliy Soveti Prezidiumi aʼzosi (1967—1971), Oʻzbekiston Kompartiyasi Andijon viloyat qoʻmitasi va Izboskan tuman qoʻmitasi aʼzosi. KPSS XXIV (1971-yil) va XXV (1976-yil) qurultoylari delegati. Andijon viloyatida yashagan. 1986-yil 23-sentyabrda vafot etgan.

## Mukofotlari
* Lenin ordeni (1957-yil, 1973-yil, 1976-yil);
* Oktyabr inqilobi ordeni (1971-yil);
* Mehnat Qizil Bayroq ordeni (1944-yil, 1946-yil);
* „Mehnat jasorati uchun“ (1965-yil).

## Manbalar
Abdu Jalol

**Abdu Jalol** taxalluslari – Usto Jalil (XVII asr oxiri, Rishton, Qoʻqon xonligi – XIXasr oxiri, Rishton, Qoʻqon xonligi) – XIX asr rishtonlik mashhur kulolchi. Ukasi Abdu Jamil (Usto Kuri) bilan birgalikda Qashgʻar shahrida fayans – chinni yasash texnikasi oʻrganganlar va Rishtonda bu qadimiy yoʻqolgan ishlab chiqarish texnikasini tiklaganlar. Ular chinni tayyorlash retseptini Abdulla Kulol (Kali Abdullo)ning shogirdiga berishgan. Ulugʻ usta Fargʻona vodiysidagi barcha kulollar uchun Usto oqsoqoldir.

## Biografiyasi
Abdu Jalol XVIII asr oxirida Rishtonda (Roshidon) Qoʻqon xonlari davrida kulol oilasida tugʻilgan. Ukasi Abdu Jamil bilan birga Rishtonning koʻplab ustalariga kulolchilikni oʻrgatishgan.

Rishton kulollari ijodining mavjud namunasi sifatida Qoʻqon hukmdori Xudoyorxonning boshpanasi – Oʻrda saroyi meʼmoriy yodgorligi hisoblanadi. Saroyning qurilishi 1863-yildan 1870-yilgacha amalga oshirilgan, unda 16 mingdan ortiq kishi ishlagan.

Fasadning koshinli qoplamali dizayni aka-uka Abdu Jalol (Usto Jalil) va Abdu Jamil (Usto Kuri) va Abdulla Kulol (Kali Abdullo)larga topshirilgan boʻlib, ular oʻz shogirdlari bilan saroyga yuz tutishda asosiy usta boʻlgan va bu ishnini 1873 yilda yakunlashgan.

Sopol bezakning umumiy badiiy effektini yaratishda rishtonlik hunarmandlar saroy qurilishiga nafaqat oʻzlarining sevimli texnikalarini, balki yuqori texnologik sifatdagi loyni ham olib kelishgan. Bezaklar asosan turli xil shakldagi – choʻzinchoq, kvadrat, romboid, yulduzlar koʻrinishidagi rangli sirlangan gʻishtlarning mozaikasidan iborat boʻlgan. Oʻnlab kalligrafik yozuvlar dizaynga ajoyib goʻzallik bagʻishlasa, uning kufiy yozuvi suvli ultramarin fonida oq gʻishtlarda yotqizilgan. Bundan tashqari, gulli naqshli sirlangan mayolika plitalari ham muhim oʻrinni egallaydi.

Xudoyorxon Abdu Jalol (Usto Jalil), Abdu Jamil (Usto Kuri) va Abdulla Kulol (Kali Abdullo) ijodini yuksak baholagan, moddiy mukofotlardan tashqari uning topshirigʻiga koʻra janubiy qanotda kufiy yozuvi soʻzlari aks ettirilgan. Saroy fasadining: „Sanʼati Behzod sanʼatidek sanʼatkor, ziynatlangan tosh plitalar“ asari Rishton ustalariga bagʻishlangan boʻlib, ular Xudoyorxon va Oʻrda saroyi bilan birga Oʻrta Osiyo tarixiga kirgan.

Abdu Jalol (Usto Jalil) asarlari Oʻzbekiston Davlat sanʼat muzeyi fondidan joy olgan.
G’anisher Yunusov

**Gʻanisher Yunusov** (1905-yil tavallud topgan — 1964-yil 1-aprel vafot etgan) — paxtakor, Oʻzbekiston SSR Toshkent viloyati Guliston tumani Molotov nomidagi kolxoz dala brigadasi brigadiri. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1957-yil).

## Hayoti va faoliyati
1905-yilda Turkiston o‘lkasi Fargʻona viloyatining Andijon tumanida (hozirgi Oʻzbekiston Andijon viloyati Andijon viloyatida) kambagʻal dehqon oilasida tugʻilgan. Millati oʻzbek.

1930-yilda O‘zbekiston SSR Farg‘ona viloyati (hozirgi Andijon) Andijon tumanidagi Karl Marks nomli qishloq xo‘jaligi arteliga ishga kirib, tez orada paxtachilik brigadasini boshqaradi. 1940-yilda partiya chaqirig‘i bilan Toshkent (1963-yildan — Sirdaryo) viloyatidagi Och dashtni o‘zlashtirishga boradi. Mirzacho‘l (1952-yildan — Guliston) tumanidagi Molotov nomidagi paxtachilik kolxozida zveno, so‘ngra paxtachilik brigadasi brigadiri lavozimlarida ish boshlagan.

1947-yilda KPSS safiga qoʻshildi. U respublikadagi birinchi brigada sardorlaridan hisoblangan. U muntazam ravishda mo‘l paxta hosiliga erishdi, buning uchun 1944-1951-yillarda besh xil orden bilan taqdirlandi.

SSSR Oliy Soveti Prezidiumining 1957-yil 11-yanvardagi Farmoni bilan sovet paxtachiligini rivojlantirishda erishilgan ulkan muvaffaqiyatlar, paxta yetishtirishda fan yutuqlari va ilgʻor tajribalardan keng foydalanilgani, yuqori hosil olish uchun paxta xomashyosidan barqaror hosil olgani uchun Yunusov G‘anisher Lenin ordeni va “O‘roq va Bolg’a” oltin medali hamda Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan.

U umrining oxirigacha Molotov (1957-yildan — Lenin nomidagi) kolxozida ishlashni davom ettirdi. U o‘zining boy tajribasini yosh paxtakorlarga o‘rtoqlashdi. Oʻzbekiston Kompartiyasi MK aʼzoligiga saylangan (Partiyaning XVI qurultoyida). Sirdaryo viloyatining Guliston tumanida yashagan. 1964-yil 1-aprelda vafot etgan.

## Mukofotlari
Lenin ordeni (1948, 1957);

Mehnat Qizil Bayroq ordeni (1944, 1951);

"Shon-sharaf belgisi" ordeni (1946, 1950);

„Mehnat jasorati uchun“ (1959).

## Manbalar
Abdu Jamil

**Abdu Jamil** laqablari - Usto Kuri ( 18- asr oxiri, Rishton, Qoʻqon xonligi, 19- asr oxiri, Rishton, Qoʻqon xonligi ) - XIX asr Rishtonning mashhur kulolchisi. Ular ukasi Abdu Jalol (Usto Jalil) bilan birgalikda Eronning Qashg‘ar shahrida fayans – chinni yasash texnikasi o‘rganganlar va bu qadimiy yo‘qolgan ishlab chiqarish texnikasini Rishtonda tiklaganlar. Ular chinni taomlar tayyorlash retseptini Abdulla Kulol (Kali Abdullo)ning shogirdiga berishgan. Ulug‘ usta Farg‘ona vodiysidagi barcha kulollar uchun Usto oqsoqoldir.

## Biografiya
Abdu Jamil - Usto Kuri XVIII asr oxirida Rishton (Roshidon)da Qoʻqon xonlari hukmronligi davrida irsiy kulol oilasida tugʻilgan. Ular akasi Abdu Jalol (Usto Jalil) bilan birga Rishtonning ko‘plab ustalariga kulolchilikdan saboq berganlar, ularga Usto (Ustoz) boʻlganlar.

Rishton kulollari ijodining jonli namunasi sifatida XIX asrda Qoʻqon hukmdori Xudoyorxonning boshpanasi boʻlgan Oʻrda saroyining meʼmoriy yodgorligi hisoblanadi. Saroyning qurilishi 1863-yildan 1870-yilgacha amalga oshirilgan, unda 16 mingdan ortiq kishi ishlagan.

Fasadning koshinli qoplamali dizayni aka-uka Abdu Jamil (Usto Kuri) va Abdu Jalol (Usto Jalil) va Abdulla Kulol (Kali Abdullo)larga topshirilgan, ular o'z shogirdlari bilan saroyni yuzlashda asosiy usta bo'lgan va bu ishni 1873-yilda yakunlashgan.

Sopol bezakning umumiy badiiy effektini yaratishda rishtonlik hunarmandlar saroy qurilishiga nafaqat o‘zlarining sevimli texnikalarini, balki yuqori texnologik sifatdagi loy ham ishlatishgan. Rishton ustalari qo'llagan kulolchilik texnikasining boyligi ana shunday qismlardan iborat boʻlgan. Bu bezaklar turli xil shakldagi - cho'zinchoq, kvadrat, romboid, yulduzlar ko'rinishidagi rangli sirlangan g'ishtlarning mozaikasidan iborat boʻlgan. O'nlab kalligrafik yozuvlar dizaynga ajoyib go'zallik bag'ishlagan boʻlsa, uning kufiy yozuvi suvli ultramarin fonida oq g'ishtlarda yotqizilgan. Bundan tashqari, gulli naqshli sirlangan mayolika plitalari ham muhim o'rinni egallaydi.

Xudoyorxon Abdu Jamil (Usto Quriy) va Abdu Jalol (Usto Jalil) va Abdulla Kulol (Kali Abdullo) ijodini yuksak baholagan, moddiy mukofotlardan tashqari, uning ko‘rsatmasi bilan janubiy qanotda kufiy yozuvi so‘zlari aks ettirilgan. saroy fasadining: “San’ati Behzod san’atidek san’atkor, ziynatlangan tosh plitalar” asari Rishton ustalariga bag‘ishlangan bo‘lib, ular Xudoyorxon va O‘rda saroyi bilan birga O‘rta Osiyo tarixiga kirgan.

Abdu Jamil (Usto Kuri) asarlari O‘zbekiston Davlat san’at muzeyi fondidan joy olgan.
Lukirskiy-Prilijayev tajribalalari

**Lukirskiy tajribasi**- (h=6,658*10^{-34})sferik kondensator usilidir. Tajribaning maqsadi fototok kuchini oʻrganish. Tajribada Stoletovning sxemasiga oʻxshash sxema qoʻllanadi. Bu sxemada **P** – yoritiladigan metall plastinka, **N** – G Galvanometr orqali B batareyaning mos qutbiga ulangan ikkinchi plastinka. Yorugʻlik tasirida P plastinkadan chiqayotgan elektronlar B batareyaning tasirida N plastinka tomonga harakat qiladi va simlar orqali galvanometrga borib, B batareyaning tokini ulaydi, yani zaryadlar oqimini tutashtiradi.

Birinchi tekshiruvchilar bu hodisaning yoritilayotgan sirtning ***tozaligiga*** juda koʻp bogʻliq ekanligini aniqlashdi. Shuning uchun aniq bajariladigan tajribalarda mexanik usulda yaxshilab tozalangan sirtlar bilan yoki, yaxshisi, metallni vakuumda bugʻlantirib yalatish orqali yasalgan sirtlar bilan ish koʻriladi. Ulash vaqtida P va N elektrodlar oʻrtasida yuqori vakuum saqlanib turiladi, chunki elektrodlar oʻrtasida gaz boʻlishi sirtning xususiyatlarini koʻp oʻzgartiradi hamda zaryadlarning chiqish va koʻchish sharoitlarini qiyinlashtiradi. Yorugʻlikni oʻzgartirmay B batareyaning kuchlanishini oʻzgartirsak, galvanometr koʻrsatayotgan tok kuchining qiymatini maʼlum chegaralarda oʻzgartirishimiz mumkin. Biroq tajribani yuqori vakuumda oʻtkazib, elektrodlarning shaklini oʻzgartirib yoritilgan sirtdan chiqayotgan *barcha zaryadlar* tezlashtiruvchi maydon yordamisiz ham ikkinchi elektrodga tu’shadigan qilsak, u holda fototokning kuchi maydonni kuchaytirganda ortmaydi. Aksincha elektronlarning yoritilgan sirtdan ikkinchi elektrod tomonga qilayotgan harakatiga xalaqit beradigan qilib yonaltirilgan sekinlashtiruvchi maydon fototokni *kamaytirishi* va hatto nolga teng qilib qoʻyishi mumkin .

Haqiyqatdan ham, tajriba bu mulohazalarga mos ravishda **I** fototok kuchining elektrodga berilgan **V** potensiallar farqiga bogʻlanishi quyidagi rasmdagi koʻrinishiga ega ekanligi haqida dalolat beradi. Agar elektrodlarning shakli va oʻzaro joylashishi yuqorida aytib oʻtilgan talablarga javob bermasa. fototokning xarakteristikasi birmuncha oʻzgaradi(rasmdagi funktir egri chiziq). Biroq bu xarakteristikaning bazi muhim xususiyatlari oʻzgarmay qoladi; uncha katta boʻlmagan tezlashtiruvchi potensiallar farqi berilganda tok oʻzgarmas qiymatga ega boʻladi(toʻyinish toki); maʼlum sekinlashtiruvchi(tormozlovchi) potensiallar farqi berilganda tokning qiymati nolga teng boʻlib qoladi. Fototokning toyinishiga intilishini A. G. Stoletov ham koʻrsatib oʻtgan. Toʻyinish toki yorugʻkik tasirida ajralib chiqqan barcha elektronlarning galvanometr zanjiri orqali oʻtadigan sharoitga mos kelgani uchun toʻyinish tokining kuchini yorugʻlikning fotoelektr tasiri birligi sifatida qabul qilish mumkin.

**Adabiyotlar**

Optika ; G. S. Lansberg Toshkent-"Oʻqituvchi"-1981, 642-b.

Kurs obщey fiziki. V 5 t. Tom 4. Volni. Optika ; Savelev I. V.
Yuriy Moxov

**Yuriy Fyodorovich Moxov** (1932-yil 7-iyulda tug'ilgan) — sovet sobiq futbolchisi va gandbolchisi, darvozabon ampulasida o'ynagan. Futbolchilik faoliyatini yakunlaganidan so'ng futbol jamoalarida murabbiylik qilgan. Qoʻl toʻpi boʻyicha SSSR sport ustasi.

## Biografiya
Oʻzbek sporti tarbiyalanuvchisi. Bolaligida va yoshligida u futboldan tashqari balandlikka sakrash bilan ham shugʻullangan, Oʻzbekiston SSR va Oʻrta Osiyo chempioni boʻlgan. U basketbol va voleybol ham oʻynagan. 1952-yilda Minsk jismoniy tarbiya institutiga oʻqishga kirdi va institutning „Iskra“ (IFK) jamoasida oʻynay boshladi. U „Chigirtka“ laqabini oldi.

1954- yilda u Minskning „Dinamo“ klubiga taklif oldi (tez orada jamoa „Spartak“ deb nomlandi), dastlabki ikki mavsumda u Aleksey Xomichning yordamchisi boʻlgan va rasmiy oʻyinlarda oʻynamagan. U Minsk klubida 1956-yilda "B" toifasida debyut qilgan va oʻz klubi bilan zona turniri gʻolibiga aylangan. 1956-yilda Belarus SSR terma jamoasi tarkibida SSSR xalqlari Spartakiadasi ishtirokchisi (3 oʻyin). 1957-yilda u "A" toifasida 11 ta oʻyin oʻtkazdi, keyin yana „B“ toifasidagi ligada oʻynadi. Umuman olganda, u Minsk klubi safida SSSR chempionatlarida 75 ta oʻyin oʻtkazgan. 1959-yilgi mavsumda u oʻz jamoasi oʻyinchisi Eduard Zarembo bilan toʻqnashuvda buyragidan jarohat oldi, shundan soʻng u 8 oy kasalxonada yotdi va futbolchilik faoliyatini tugatishga majbur boʻldi.

1961-yildan 1969-yilgacha u oliy ligada (1976-yildan — SKA) oʻynagan Minsk Politexnika jamoasida gandbol oʻynagan. Sport ustasi standartini bajardi.

Qoʻl toʻpi bilan bir vaqtda u futboldagi murabbiylik faoliyatini boshladi. Minsk oʻsmirlar futbol maktabida, Minsk Dinamosining mashgʻulotlar guruhida, Jismoniy tarbiya institutining futbol va xokkey boʻlimida ishlagan. 1964-yilgi mavsumda u yangi tashkil etilgan Neman klubini (Grodno) boshqargan. 1980-yillarda u Jazoir klublaridan birida toʻrt mavsum ishlagan, Nigerda ham ishlagan. 1992-1993-yillarda u Belarus birinchi ligasi „Neman“ (Ustunlar) klubini boshqargan. 1990-yillarning oʻrtalarida u qisqa vaqt ichida Sergey Borovskiyga Belorussiya terma jamoasida, 1999-yilda esa Sherif Tiraspolda yordam berdi. 80 yoshida ham Belarus davlat jismoniy tarbiya universitetida dars berishni davom ettirgan. 20 dan ortiq uslubiy ishlar muallifi.

## Manbalar

## Havolalar

* FootballFacts.ru saytidagi profil
* BSUPC veb-saytidagi profil 
* sport-strana.ru saytidagi profil
* Yuriy Moxov: Grasshopper laqabli darvozabon 
* „Men himoyachiga baqirdim:“ Pal Savelich, chapga! „Faqat sen. O‘shanda faxriylarni hurmat qilishardi“. Yuriy Moxovning hayotiy hikoyasi
* „ramka“ dan — ayollarga