Yulduz Usmonova

**Yulduz Ibragimovna Usmonova** (1963-yil 12-dekabrda Margʻilonda tugʻilgan) – oʻzbek estradasi xonandasi (O'KDM), bastakor, Oʻzbekiston va Qoraqalpogʻiston xalq artisti, Tojikiston xalq artisti, Turkmaniston va Qozogʻistonda xizmat koʻrsatgan artist. Oʻzbekiston Davlat konservatoriyasini tugatgan (1988). Oʻzi tashkil etgan ansamblning yakkaxon xonandasi (1989-yildan), 1800 tadan ziyod ashulalar sohibasi, 70 ga yaqin albomlar egasi. Repertuaridan oʻrin olga koʻplab qoʻshiqlarning (soʻzi va musiqasi) muallifi.

## Biografiyasi
Yulduz Usmonova 1963-yil 12-dekabrda Margʻilon shahrida ishchilar Uraymaxun Usmonov va Rahima Akbarovalar (jami 4 aka-uka va 4 opa-singil) oilasida oltinchi farzand boʻlib dunyoga kelgan. Yulduz Usmanova oʻzining ota-onasi haqida shunday degan:

Korporativ tadbirlardan birida Gavhar Rahimova (Tamaraxonimning singlisi) yosh Yulduzdagi iqtidorni koʻrib, uni Toshkentga kasbiy tayyorgarlikka olib boradi. U yerda Yulduz bilan vokal darslarini olib bordi, keyinroq uni Saodat Qobulova bilan tanishtirdi. Yulduz dastlabki tayyorgarlikdan soʻng Toshkent davlat konservatoriyasiga oʻqishga kirdi va uni muvaffaqiyatli tamomladi.

## Ijodi
Xalq kuy-ohang andozalarini ijodiy qoʻllash orqali, vatanparvarlik ruhidagi, Muhammad Yusuf va boshqa koʻplab shoirlarning sheʼrlari asosida qoʻshiqlar yaratdi (Hech kimga bermaymiz seni Oʻzbekiston), (Oʻzingdan qoʻymasin, xalqim). Shuningdek, 20-asr oʻzbek qoʻshiqchiligi anʼanaviy lirik (Nastarin, Sanamgina, Qizil Olma), hajviy (Nozanin, Buxorodan kuyov Qiling), lirik-dramatik (Ona, Shoh va gado, Otajon, Allohim, Muhammad Yusufga) kabi qoʻshiqlarni mahorat bilan ijro etdi, bir qator xorij va qardosh xalqlar estrada „Allah Allah Ya-Baba“ (arabcha), „Dunyo“ (turkcha), „Parvardigori“ (forscha) kabi qoʻshiqlarini ijro etgan.

Yulduz Usmanova 1980-yillarning oxirida oʻzining „Maida“ debyut albomini chiqarish orqali oʻz vatanida tan olindi. 1990-yilda Olmaotada oʻtkazilgan „Osiyo ovozi“ birinchi xalqaro tanlovida 2-oʻrindan joy oldi. Shundan soʻng, „Olma-Olma“ albomini yozib, World Music Charts Europe reytingida kuchli oʻntalikka kirdi. Uning inglizcha-oʻzbekcha xiti boʻlgan „I wish you were here“ qoʻshigʻi Yevropa mamlakatlari pop-paradlarida bir necha bor yuqori reytingni egallagan. Keyin „Jannona“ (1995), „Men shu yerda boʻlsang“ (1995), „Binafsha“ (1996), „Tanlov albomi“ (1997), „Dunyo“ (1999) albomlarini chiqardi. Shuningdek, Yulduz Usmanova 1999-yilda qirolicha Beatrix ishtirok etgan Gollandiya festivalida chiqish qildi. 2002-yilda Yulduz Usmonova „Oʻrta Osiyo sanʼat malikasi“ unvoni bilan taqdirlangan.

## Erishgan yutuqlari
Bir necha xalqaro estrada tanlovlari laureati (Yurmala, 1989; Olmaota, 1991). „Sharq qoʻshiqlari qirolichasi“ unvoniga sazovor boʻlgan (2000, Turkiya). Yevropa, Osiyo, Amerika, Shimoliy Afrika mamlakatlarida gastrolda boʻlgan. 2-chaqiriq Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi deputati (1995—2000).

Oʻzbek Sanʼatiga qoʻshgan yuqori hissasi va koʻplab xizmatlari natijasida xalq orasida unga „Oʻzbek Primadonnasi“ nomi berilgan va undan tashqari quyidagi yutuqlarni qoʻlga kiritgan:

• Oʻzbekistonda Xizmat Koʻrgatgan Artist (1995)

• Oʻzbekiston xalq Artisti (1998);

• Qoraqalpogʻiston xalq Artisti (2000);

• Buyuk xizmatlari uchun Ordeni (2001);

• Fidokorona xizmatlari uchun Ordeni (2018);

• Shuhrat Medali (2021) sohibasi.

•El-yurt xurmati Ordeni (2023)

• Tojikiston Xalq artisti (2024)

## Filmografiyasi
### Aktrisa
{| class="wikitable sortable"
|+ Film
|-
! Yil
! Film
! Rol
! class = "unsortable" | Izoh
|-
|rowspan=1|1991
| Temir erkak
| Yulduz
|
|-
|rowspan=1|1992
| Olov qaʼridagi farishta
| Nargiza
| Vokal
|-
|rowspan=1|1995
| Bolajon
| Yulduz Usmonova
| Kameo
|-
|rowspan=1|2000
| Tohir va Zuhra yangi talqin
| Estrada yulduzi (Yulduz Usmonova)
| Kameo
|-
|rowspan=3|2004
| Muhabbat sinovlari 2
| Yulduz Usmonova
| Kameo
|-
| Qalblar toʻlqini
| Nodira
| Vokal
|-
| Sarvinoz
| Yulduz Usmonova
| Kameo
|-
|rowspan=1|2011
| Er bermoq jon bermoq
| Yulduz Usmonova
| Kameo
|-

## Diskografiyasi
**Albomlar va Konsertlar**

*Diqqat Buyerda faqat yangi qoʻshiqlarni oʻz ichiga olgan albomlar roʻyxati berilgan. Audio-CD toʻplamlar hammasi yozilmagan chunki u toʻplamlar yangi albom emas shunchaki eski ashulalar toʻplami boʻlgani uchun yozilmadi…*

### Kuylangan Duetlar

## Oilasi
Otasi Urayimohun Usmonov hunarmand, onasi Raxima Akbarova tikuvchi boʻlgan. Birinchi turmush oʻrtogʻi – xonanda Ibrohim Hakimov boʻlgan. 1996-yilda ajrashgan. Bu nikohdan qizi – Oisha Hakimova Nilufar Usmonova dunyoga kelgan. Ayrim manbalarda 2-yani oʻgʻil farzandi haqida mish mishlar bor, ammo tasdiq topmagan. 2001-yilda militsiya polkovnigi Ilhom Mamadaliyevga turmushga chiqqani haqida mish-mishlar tarqalgan, biroq tasdiqlanmagan. 2006-yildan beri tadbirkor Mansur Agaliyev bilan nikohda. Hozirda 5 nafar nabirasi bor (Saidazamhon, Ibrohimhon, Sulaymonhon, Safiyaxon va Sadiyaxonlar).

## Siyosatga doir
Yulduz Usmonova 2008-yilda 2005-yil 13-may, Andijonda (Fargʻona vodiysidagi qonli juma nomi bilan ham tanilgan) siyosiy zulm va tartibsizliklarni tilga olib, Turkiyaga koʻchib ketgan. Ozodlik radiosiga bergan intervyusida Andijon tartibsizliklari qoʻzgʻatuvchilarni qoralab, tinch aholi qurbonlari haqida gapirdi va ularning oʻzlarini aybladi. Biroq oʻz intervyusida Yulduz Usmonova Oʻzbekistondagi davlat nazorati bilan bogʻliq muammolarni tilga olib, Oʻzbekiston hukumati uning Turkmanistonda kontsert berishiga toʻsqinlik qilayotganini, Oʻzbekiston hukumati bilan chegara masalalari boʻyicha muammoli munosabatlarga ega ekanligini taʼkidlagan. Istanbulga koʻchib oʻtganidan soʻng Turkiyada „İnadim“ va „Dünya“ nomli ikkita albom yozib, muvaffaqiyatli faoliyatini boshladi. Ikkinchi albomida turk yulduzlari Fotih Erkoch, Levent Yuksel va Yashar bilan duet kuylagan qoʻshiqlar bor edi. 2010-yilda Qirgʻiz voqealari munosabati bilan u qirgʻizlarni mamlakat janubida yashovchi oʻzbeklarga nisbatan zoʻravonlik uchun qoralovchi qoʻshiq yozgan va ijro etgan. Xonanda ijodiga qoʻyilgan soʻzsiz taqiq Oʻzbekistonning birinchi prezidenti Islom Karimov vafotidan soʻng Shavkat Mirziyaev respublikaning yangi rahbari etib saylanishi arafasida bekor qilindi. Qoʻshiqchi davlat televideniyesida koʻrinishni boshladi vaIstiqlol saroyida „Ey Aziz inson“ dasturi bilan katta yakkaxon konsert dasturini eʼlon qildi.

## Manbalar

## Havolalar

* Rasmiy veb-sayti
* Ijtimoiy tarmoqlardagi rasmiy sahifalari