László Babai

László „Laci“ Babai (20-iyul 1950- yilda Budapeşt tugʻilgan)  — Chikago universitetidagi kompyuter va matematika professoridir. Uning tadqiqotlari hisoblash murakkabligi nazariyasi, algoritmlar, kombinatorlik va cheklangan guruhlar qaratilgan, bu sohalar oʻrtasidagi oʻzaro taʼsirga eʼtibor qaratilmoqda.

## Hayot
1968-yilda Babai Xalqaro matematik olimpiada oltin medal qozondi. Babai 1968-yildan 1973-yilgacha Eötvös Loránd universiteti fan fakultetida matematika oʻrgandi, 1975-yilda Vengriya fanlar akademiyasi doktorlik darajasini oldi va 1984-yilda Vengriya Fanlar akademiyasida DSc diplomini oldi. 1971-yildan boshlab Eötvös Loránd universiteti oʻqituvchisi lavozimini egalladi; 1987-yilda u Chikago universiteti algebra va kompyuter fanlari professorlari lavozimini qoʻshdi. 1995- yilda u Chikagoda matematika boʻlimida birgalikda tayinlanishni boshladi va Eötvös Lorándda lavozimidan voz kechdi. 

U 180 dan ortiq ilmiy maqolalarning muallifidir. Uning diqqatga sazovor yutuqlari orasida interaktiv dalil tizimlari, Las-Vegas algoritmi va grafika izomorfizm sinovlarida guruh nazariy usullarini joriy etish kiradi. 2015- yil noyabr oyida u graf isomorfizm muammosi uchun quasipolinom vaqt algoritmini eʼlon qildi. 

U „Theory of Computing“ jurnalining bosh muharriri.  Babai shuningdek, „Budapest semestrlari“ matematika dasturini yaratishda ishtirok etdi va birinchi marta bu nomni yaratdi.

### Quasipolinom vaqtida graf isomorfizm
Babai 2015 yilda natijalarni eʼlon qilganidan soʻng ACM Kompyuter nazariyasi simpoziumida grafika izomorfizmi muammosi 2016-yilda kvaz-polinomli vaqtda hal qilinishi mumkinligini isbotlovchi maqola taqdim etdi. Harald Helfgott tomonidan aniqlangan xatoga javoban u 2017- yilda yangilanishni joylashtirdi. 

## Mahrlar
1988-yilda Babai Vengriya davlat mukofotiga sazovor boʻldi, 1990-yilda Vengriya Fanlar akademiyasining muxbir aʼzosi etib saylandi va 1994-yilda toʻliq aʼzo boʻldi. 1999-yilda Budapeşt texnologiyasi va iqtisodiyot universiteti unga faxriy doktorlik darajasini berdi.

1993-yilda Babai interaktiv dalil tizimlari boʻyicha maʼruzalari uchun Shafi Goldwasser, Silvio Micali, Shlomo Moran va Charlz Rakoff bilan birgalikda Gödel mukofoti sazovor boʻldi.

2015-yilda u Amerika sanʼat va fanlar akademiyasi aʼzosi etib saylandi va Knuth mukofoti sazovor boʻldi.

Babai Kiotoda (1990), Zürich (1994, plenar nutq) va Rio-de-Janeyro (2018) boʻlib oʻtgan Xalqaro matematiklar kongresslari taklif etilgan nutqchi boʻlgan.

## Havolalar

* Professor László Babai’s algorithm is next big step in conquering isomorphism in graphs // Published on Nov 20, 2015 Division of the Physical Sciences / The University of Chicago
* Mathematician claims breakthrough in complexity theory, by Adrian Cho 10 November 2015 17:45 // Posted in Math, Science AAAS News
* A Quasipolynomial Time Algorithm for Graph Isomorphism: The Details + Background on Graph Isomorphism + The Main Result // Math ∩ Programming. Posted on November 12, 2015, by j2kun
* Landmark Algorithm Breaks 30-Year Impasse, Algorithm Solves Graph Isomorphism in Record Time // Quanta Magazine. By: Erica Klarreich, December 14, 2015 
* A Little More on the Graph Isomorphism Algorithm // November 21, 2015, by RJLipton+KWRegan (Ken Regan and Dick Lipton)

## Manbalar