open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Maxabbat, qiziq mol jildar

**Maxabbat, qiziq mol jildar** () — Azilxon Nurshayiqovning 1970-yilda nashr etilgan romani. Asar ikki yoshning muhabbati haqida hikoya qiladi. Muallif urushdan o‘n ikki aʼzosidan ayrilgan yosh askarning hayoti va o‘y-fikrlarini yashirmay, omma eʼtiboriga havola etadi. Shuningdek, 33-auditoriyadagi gullarga to‘la bog‘da o‘tirgandek his etayotgani, qizlarning o‘rilgan sochlariga qarab, do‘stlarini, mehrini topib, kelajagiga yo‘l ochib, yo‘lini topishi ham aytiladi.

Muallifning maqsadi Yerbol va Mengtayning yaxshi yigitlar, bilimli qizlar ekanligini ko‘rsatishdan tashqari, qozoq xalqining kelajak avlodga va uzoq kelajakka ibrat bo‘ladigan urf-odat, fazilatlarini targ‘ib etishdir. Mengtay va Yerbol o‘sha fazilatlarni o‘lchab, xalqqa ibrat ko‘rsatishdi. „Onamning aytganlari“ (), „Oʻz o‘ylarim“ (), „Oltin mast“ () maqol boblari va boshqalari bu fikrni mustahkamlash uchun qoʻshilgan. Muallif Yerbolni muxbir sifatida tanqid qilib, uni urushda jasur qahramon, mehnatda odam sifatida ko‘rsatdi.

## Asar qahramonlari

* Yerbol — asarning bosh qahramoni, mehribon, do‘stiga sodiq, sodda, asar boshida biroz tortinchoq sifatida tasvirlangan xarakter.
* Mentay asarning bosh qahramoni, halol, aqlli, chiroyli, sabrli, odobli va Yerbolning xotini.
* Mayra Abayeva Yerbol va Metayning talaba doʻsti, prototipi — Mayra Ibirayeva.
* Jomartbek ozgʻindan kelgan, Yerbolning talaba doʻsti.
* Zaykul juda ayyor, yengiltak qiz, maqsadi yo‘lida hech narsadan to‘xtamaydigan, shunga qaramay, yaxshi qiz, Yerbol va Mentayning kursdoshi.
* Taken — Yerbolning frontdagi do‘sti.
* Qanipa Yerbol va Mentayning kursdoshi.
* Muxit Auenov — prototip — Muxtor Avezov, qozoq adabiyoti oʻqituvchisi.
* Salima — Yerbolning vaʼdalashgan qizi.
* Burkitbay kolxoz boshlig‘i, Yerbol vaʼdalashgan qizning eri.
* Zaman Yerbolning eng yaqin do‘sti, Tananing mehribon sherigi.
* Tana — Zamonning xotini, Yerbolning dugonasi.
* Shalduar Shalg‘inboyev yoqimsiz xarakterga ega, takabbur, mag‘rur, xudbin, sanashni yaxshi ko‘radi.
* Tumazjan Oshaqbayev yomon xarakterga ega, faqat o‘zini o‘ylaydi, yolg‘on gapiradi, uyatsiz, Mentay akaning old tomoni bo‘lib, Mengtayni aldab, zo‘rlagan.

## Kitobdagi Qizil koʻrpe sheʼri
Azilxon Nurshaiyqovning „Maxabbat, qiziq mol jildar“ kitobi ko‘pchilik yoshlar tomonidan o‘qiladigan shaffof siri. Kitobda Yerbol va Mentay o‘rtasidagi muhabbat haqida hikoya qilinadi. Ular orasida mashhur „Qizil ko‘rpe“ sheʼri ham bor. Bu sheʼrni Yerbol Mengtayga yozgan. Keling, kitobdan parcha oʻqib chiqamiz:

"Ko‘chada shunday nola qilib yurarkanman, Mengtayga birinchi marta tilim, uyqum bilan sheʼr yozganimni angladim. Har joyda toʻxtab turib, daftarimdagi singan chiziqlarga „Qizil ko‘rpe“ nomi bilan to‘rt-beshta sheʼr yozdim.

## Yana qarang

* Azilxon Nurshayiqov

## Manbalar
Shurino

**Shurino** (    ) — Rossiyaning Amur viloyati, Mixaylov tumanidagi Dubovskiy tumanidagi qishloq . 2018-yilda aholi soni 53 kishni tashkil qilar edi.ushbu aholi punktida 6 ta ko'cha bor.

## Geografiya
Shurino Poyarkovodan (tuman maʼmuriy markazi) 27 km shimoli-sharqda avtomobil yoʻlida joylashgan. Voskresenovka  ushbu hududga eng yaqin qishloq.

## Manbalar
Vinnikovo

**Vinnikovo** (    ) — Rossiyaning Amur viloyati Mixaylov tumanidagi Kalinin selsovetiga qarashli qishloq hisoblanadi. 2018-yildagi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra qishloqda 177 nafar aholi istiqomat qilgan. Ushbu aholi punktida 8 ta koʻcha bor.

## Geografiyasi
Vinnikovo Raychixa daryosining oʻng chap qirgʻogʻida, Poyarkovodan (tuman maʼmuriy markazi) yoʻl orqali 91 km sharqda joylashgan. Uspenovka - eng yaqin qishloq.

## Manbalar
Voskresenovka (stansiya)

**Voskresenovka** (    ) — Rossiyaning Amur viloyati Mixaylovskiy tumanidagi qishloq posyolkasi (bekat). 2018-yilda aholi soni 98 kishi edi. Ushbu hududda 4 ta ko'cha bor.

## Geografiya
Qishloq Poyarkovodan 30 km uzoqlikda joylashgan.

## Manbalar
Tom Chatto

**Tom Chatto** (1920-yil 1-sentyabr – 1982-yil 8-avgustda tugʻilgan **Tomas Chatto Sent-Jorj Sproule**) – 1957-yildan vafot etgangacha televideniye, kino va sahnada koʻplab chiqishlar qilgan ingliz aktyor hisoblanadi.

## Erta hayot va martabasi
Chatto – Chatto va Windus noshirlarining asoschisi Endryu Chattoning (1840–1913) nevarasi edi.

*[[Aladdin|Aladdinning]]* 1970-yilda ishlab chiqarilgan London Palladium esdalik risolasiga koʻra, u Qirollik Dramatik sanʼat akademiyasida taʼlim olgan. Urush paytida u Hindiston armiyasida xizmatga qabul qilingan. Urushdan keyin u oilaviy kitoblarga boʻlgan qiziqishni saqlab qoldi. Va Pickering va Chatto kitob sotuvchilari firmasining direktori boʻlip saylandi.

Chatto asosan filmlarda, jumladan, *Oskar Uayld* (1960) filmlarida paydo boʻlgan, unda u Arraigns xodimi rolini oʻynagan. U 1969-yilda Gay Hamiltonning *"Britaniya jangi"* filmidagi roli bilan mashhur boʻldi.

Uning teatrdagi ishi *: Fings Ainʼt Wot They Used TʼBe*, *My Fair Lady*, *Number 10*, *The Young Visiters* va *Hushabye*.1969-yilda u Tommi Stil va Meri Xopkin bilan " London Palladiumi "da *Dik Uittington* filmida, 1970-yilda esa Cilla Blek, Alfred Marks va Lesli Krouter bilan „Xitoy imperatori“ *[[Aladdin]]* filmida va Alek Ginnes bilan *[[Time Out of Mind (play)|"Aqldan chiqib ketgan vaqt"]]* spektaklida ishtirok etdi.

U *"Honey Lane"*,*"Sidr daraxti"*, *"Mutaxassis* „ va *“Hamdan keyin baxtli" filmlarida* televizorda paydo boʻldilar. U 1969-yilda *Rendall va Xopkirkning (Marhum)* uchuvchi epizodida " Mening kechikkan doʻstim va sherigim „ epizodida kichik rol oʻynaganlar.

## Nikohi
Chatto *Ros Chatto* nomi ostida muvaffaqiyatli isteʼdod agentiga aylangan Rozalind Joan Tompsonga uylandi (2012-yil 5-iyunda vafot etgan).Er-xotinning ikkita oʻgʻli bor edi:

* Jeyms Chatto,uning farzandi komediyachi Mey Martin.
* Daniel Chattomalika Margaretning qizi, Snoudon grafinyasi va Snoudonning 1-grafi Entoni Armstrong-Jonsning qizi va qirolicha Yelizaveta II ning jiyani Sara Armstrong-Jons xonimga uylangan.

## Filmografiya

## Manbalar


## Havolalar

*
Visokoye (Amur viloyati)

**Vysokoye** (    ) — Rossiyaning Amur viloyati, Mixaylov tumanidagi Novochesnokovskiy tumanidagi qishloq.  2018-yildagi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra qishloqda 4 nafar aholi istiqomat qilgan. Ushbu aholi punktida 1 ta koʻcha bor.

## Geografiya
Vysokoye Kupriyanixa va Raychixa daryolari oraligʻida, Poyarkovodan (tuman maʼmuriy markazi) 39 km sharqda avtomobil yoʻlida joylashgan. Novochesnokovo - eng yaqin qishloq.

## Manbalar
Kiskutas

**Kiskutas** — Vengriyaning Zala tumanidagi qishloq. 199 nafar aholi istiqomat qiladi (2001).

## Manbalar

## Havolalar

* Ko'cha xaritasi
Shervoni Mabatshoyev

**Shervoni Uvaydoyevich Mabatshoev** (; 2000-yil 4-dekabrda tugʻilgan) – tojikistonlik professional futbolchi, hozirda „Regar-TadAZ“ jamoasida oʻynaydi.

## Futbolchilik faoliyati

### Klub
2021-yil 19-iyul kuni „Istiqlol“ klubi „SSKA Pomir“ jamoasidan Mabatshoevning transferini amalga oshirgan va futbolchi bilan ikki yillik shartnoma imzolagan.

### Xalqaro
Mabatshoev Tojikiston terma jamoasid safidagi debyutini 2018-yilning 13-dekabr kuni Ummonga qarshi oʻtkazdi.

## Faoliyat statistikasi
### Klub



### Xalqaro

*2024-yil 19-noyabrda oʻtkazilgan oʻyindagi aniq statistika*.

: *Hisob va natijalar birinchi navbatda Tojikistonning gollari roʻyxatini koʻrsatadi.*

## Yutuqlar

; Istiqlol

* Tojikiston Oliy ligasi (4): 2021, 2022, 2023, 2024
* Tojikiston kubogi (2): 2022, 2023
* Tojikiston Superkubogi (2): 2022, 2024

; Tojikiston

* Qirol kubogi: 2022

## Manbalar

## Havolalar

* 
*
Stéphane Javelle

Stefan Javelle (1864-yil 16-noyabrda Lion, † 1917-yil 3-avgustda Nizza ) — fransuz astronomi.

## Hayot
Javelle 1888-yildan Nice Observatoriyasida (Nizza rasadxonasi)  Henri Joseph Perrotinning yordamchisi sifatida ishlagan. U indeks katalogida 1364 ta elementni topdi.

## Havolalar

* Stefan Javelle Wolfgang Steinicke
* Veröffentlichungen von S. Javelle Astrofizika ma'lumotlar tizimida

## Manbalar
Boks boʻyicha oʻta yengil vazn toifasida 2023-yilgi jahon chempionati

2023-yilgi IBA boks bo‘yicha jahon chempionatidagi **qo‘shma** musobaqa 2023-yilning 4-14-may kunlari bo‘lib o‘tdi.

## Natijalar
### Final

### Yuqori yarmi

#### 1-qism

#### 2-qism

### Quyi yarmi
#### 3-qism

#### 4-qism

## Manbalar
Hospis

**Hospis** parvarishi — bu terminal holatdagi bemorlarga palliativ yordam koʻrsatish va umrining soʻnggi kunlarida ularning ruhiy va maʼnaviy ehtiyojlarini qondirishga qaratilgan sogʻliqni saqlashning bir turi. Hospis parvarishi ogʻriq va azob-uqubatlarni kamaytirish orqali qulaylik va hayot sifatini birinchi oʻringa qoʻyadi.

Ingliz tilidagi „hospis“ soʻzi fransuz tilidan olingan. Biroq, Fransiyada „“ soʻzi odatda kasal va qashshoq odamlarga gʻamxoʻrlik qilinadigan muassasani anglatadi va palliativ maʼnoga ega emas.

Hospisning maqsadi qulaylik, hayot sifati va individual istaklarni birinchi oʻringa qoʻyishdir. Qulaylik qanday belgilanishi har bir shaxsga yoki agar bemor qobiliyatsiz boʻlsa, bemorning oilasiga bogʻliq. Bu jismoniy, ruhiy, maʼnaviy yoki ijtimoiy ehtiyojlarni qondirishni oʻz ichiga olishi mumkin. Hospis parvarishida bemorga qaratilgan maqsadlar ajralmas boʻlib, parvarish davomida bir-biri bilan uzviy bogʻliq holda amalga oshadi. Hospislar odatda kasallikni tashxislash yoki davolash uchun moʻljallangan muolajalarni amalga oshirmaydi, shu bilan birga, oʻlimni tezlashtiradigan muolajalarni ham oʻz ichiga olmaydi. Buning oʻrniga, hospislar ogʻriq va simptomlarni yengillashtirish uchun palliativ yordamga eʼtibor qaratishadi.

## Tarixiy nuqtai nazar
"Hospis" soʻzi lotincha *hospitum* soʻzidan kelib chiqqan boʻlib, mehmondoʻstlik yoki dam olish joyi va kasal va charchaganlarni himoya qilish degan maʼnoni anglatadi. Tarixchilarning fikriga koʻra, birinchi hospislar 1065-yilda Maltada paydo boʻlgan boʻlgan. 1090-yillarda Yevropada salib yurishlari harakatining kuchayishi natijasida davolab boʻlmaydigan kasallar davolanish uchun ajratilgan maxsus joylarga joylashtirildi. 14-asrning boshlarida Quddusdagi Avliyo Ioannning Knights Hospitaller buyrugʻi bilan Rodosda birinchi hospis ochildi. Hospislar Oʻrta asrlarda gullab-yashnagan, ammo diniy buyruqlar tarqalib ketganligi sababli susaygan. Ular 17-asrda Fransiyada Sent-Vinsent de Pol xayriyasi qizlari tomonidan qayta tiklangan.

### Ommaviy axborot vositalari
Hospis Netflixning 2018 Akademiyasi mukofotiga nomzod boʻlgan  qisqa hujjatli „ *End Game“*  filmining bosh mavzusi San-Fransisko kasalxonadagi terminal holatdagi bemorlar va palliativ yordam shifokori BJ Miller va boshqa palliativ yordamni aks ettiruvchi Zen Hospis loyihasi haqida. Film hospis va palliativ yordam faoli Shoshana R. Ungerleider tomonidan ishlangan.

#### Butunjahon hospis va palliativ yordam kuni
2006-yilda birinchi Jahon hospis va palliativ yordam kuni butun dunyo boʻylab hospis va palliativ yordamni rivojlantirishni qoʻllab-quvvatlovchi hospis va palliativ yordam milliy va mintaqaviy tashkilotlar tarmogʻi boʻlgan Butunjahon palliativ yordam alyansi tomonidan tashkil etildi. Tadbir har yili oktyabr oyining ikkinchi shanbasida boʻlib oʻtadi.

## Manbalar
Matsieng

**Matsieng** 2005-yilda Botsvananing Gaborone shahrida tashkil etilgan Setsvana anʼanaviy musiqa triosidir. Ular 2005-yilgi bayram mavsumi „Semakaleng“ albomi bilan sahnaga chiqishdi. Oʻzining aniq soʻzlari bilan tanilgan trio Botsvana, Malayziya va Janubiy Afrikada gastrollarda boʻlgan.

Ularning soʻnggi albomi Setswana Sa Borre mahalliy miqyosda birinchi oʻrinni egalladi va qoʻshni Janubiy Afrikada oʻzlarining eng aniq qoʻshigʻi Tinto qoʻshigʻi bilan efirga chiqishdan zavqlanadi. Oʻgʻillarning ikkitasi Gabane va biri Kanye shahridan hisoblanadi.

## Diskografiya

### Rasm

* Setswana Sa Bo Rre (2007 yilda chiqarilgan) 
* Semakaleng (2009 yilda chiqarilgan) 
* #Matsieng2020 (2020-yilda chiqarilgan) 

## Manbalar
Botsvana jamiyati

**Botsvana jamiyati** Botsvanadagi bilimdon jamiyatdir.  1969-yilda tashkil etilgan Botsvana Jamiyati "barcha fanlar va millatning madaniy, ilmiy va ekologik merosining barcha jihatlari bo'yicha Botsvana haqidagi bilimlarni" rivojlantirishga qaratilgan. 

Botsvana jamiyati tashkil etilganda, u Botsvana tadqiqot dasturini shakllantirishda hal qiluvchi rol o'ynadi. Uning yillik jurnali, *Botswana Notes and Records*.  mamlakatning birinchi tadqiqot jurnali bo'lib, 1970-yillar davomida ko'plab muhim maqolalarni nashr etgan. Jamiyat, shuningdek, botanikadan zoologiyagacha bo'lgan mamlakat merosiga oid bir qator kitoblarni nashr etdi. Botsvana jamiyati 1970-1980-yillarda oʻzining gullab-yashnashi davrida milliy ahamiyatga ega boʻlgan bir qancha muhim milliy konferentsiyalarga homiylik qildi va turizm, hayvonot dunyosi va yer siyosati kabi masalalar boʻyicha hukumat siyosatining kun tartibini shakllantirishga yordam berdi. Bu vaqt mobaynida Botsvana jamiyatiga Alek Kempbell rahbarlik qildi, u Botsvana Milliy muzeyi va san'at galereyasi direktori sifatida o'zining boshqa lavozimlarida o'zining yuqori obro'sini saqlab qoldi.

Botsvana iqtisodiyoti o'sishi va mamlakat o'rta daromadli maqomga erishganligi sababli, Botsvana Jamiyatining ko'plab asl vazifalari yangi universitet va hukumat organlari tomonidan o'z zimmasiga oldi. Botsvana jamiyati o'zi uchun yangi joy yaratish uchun mamlakatda madaniy turizmni rivojlantirishga e'tibor qaratdi. U poytaxt Gaborone bo'ylab mashhur avtobus sayohatini amalga oshiradi va tegishli turistik joylarni rivojlantirish uchun mahalliy hamjamiyat bilan hamkorlik qiladi. Undan tashqari bir nechta davlatlar hamkorligida katta kanfirensiyalar o'tgtazildi. Bundan asosiy maqsad mamlakat iqtisodiyotini o'sishini yanada rivojlantirish va keskin o'sishlar natijasida xalqaro reytingda ko'zga ko'rinishdir.

## Manbalar


## Havolalar

* Botsvana jamiyati veb-sayti
W3Schools

**W3Schools** – dasturlashni onlayn oʻrganishga ixtisoslashitirilgan bepul taʼlim veb-sayti. Dastlab 1998-yilda chiqarilgan, oʻz nomini World Wide Webdan olgan, lekin W3 Konsorsiumiga aloqador emas. W3Schools veb dasturlashning barcha jihatlarini qamrab oluvchi kurslarni taklif etadi. W3Schools bepul HTML shablonlarini ham nashr etadi. Norvegiyadagi Refsnes Data tomonidan boshqariladi. Unda TryIt Editor nomli onlayn matn muharriri mavjud boʻlib, oʻquvchilar misollarni tahrirlashlari va kodni sinov muhitida ishga tushirishlari mumkin.

## Funksiyalari
Saytda tushuntirishlar bilan manba kodlari misollari ingliz tilida bepul koʻrsatiladi. Ularning aksariyati jonli muharrirda interaktiv tarzda amalga oshirilishi mumkin. Foydalanuvchi koʻrsatilayotgan kodga eʼtiborini qaratishi uchun boshqa muhim kod elementlari yashiriladi. Qoʻllanmalar dasturlash tillari boʻyicha alohida boblarga boʻlingan. Asoslardan tashqari, amaliy dasturlash variantlari va misollar, shuningdek, dasturlash tilining alohida elementlariga eʼtibor qaratilgan. Bundan tashqari, veb-dasturlashdagi maʼlum mavzularni yoritadigan va tushuntiradigan YouTube kanali hamda Internet forumi mavjud. HTML, CSS, JavaScript, JSON, PHP, AngularJS, SQL, Bootstrap, Node.js, jQuery, XQuery, Ajax va XML tillari qoʻllab-quvvatlanadi..

## Yana qarang

* MDN Web Docs – shunga oʻxshash veb-sayt

## Manbalar


## Havolalar

*
Muhammad as-Samarqandiy (Najibuddin Abu Homid)

**Muhammad ibn Ali ibn Umar as-Samarqandiy** — tabib bo‘lgan. (Mo‘g‘ul) Tatarlar Hirot shahriga bostirib kirganda, o‘sha yerda o‘ldirilgan.

## Asarlari
* „*Ag‘ziyatu-l-marziy*“ („*Bemorlar uchunovqatlar*“);
* „*al-Asbob va-l-alomot*“ („*Sabablar va alomatlar*“, muallif ushbu asarni 827-hijriy yil safar oyining oxirida Samarqandda yozib tugatgan va uni sulton Ulug‘bekka hadya qilgan. Ushbu asar „*al-Hamdu lillohi alaniʼamaihi-s-sobig‘a…*“ („*Neʼmatlari mukammal Zot — Alloh taologa hamd-u sanolar bo‘lsin!…*“ deb boshlanadi.
* „*Kitobu-l-aqrobozini-l-kabiyr*“ („*Dorishunoslikdagi katta kitob*“);
* „*Kitobu-l-aqrobozini-s-sag‘iyr*“ („*Dorishunoslikdagi kichkina kitob*“);
* „*al-Abdol mina-l-maʼojinva-l-aqros va-l-adviya-l-mufrada al-mustaʼmala va xavosuho va afʼoluho*“ („*Qorishmalar, tabletkalar va qo‘llaniladigan yagona davolar o‘rniga ishlatiladigan narsalar va ularning xususiyatlari va taʼsiri*“);
* „*Asbobu-l-ilal va ilojuho va alomatuho*“ („*Kasalliklarning sabablari, muolajasi va alomatlari*“);
* „*Usul at-tarkib al-adviya*“ („*Dorilarni tayyorlash usullari*“);
* „*al-Ag‘ziya va-lashriba li-l-marzo*“ („*Kasallar uchun taomlar va ichimliklar*“);
* „*Risola fiabdoli-l-adviya*“ („*Dorilar o‘rniga ishlatiladigan narsalar haqidagi risola*“);
* „*Risola fi-l-atʼima*“ („*Taomlar risolasi*“);
* „*Risola fi-l-atʼima li-l-asʼho*“ („*Sog‘lom odamlaruchun taomlar risolasi*“);
* „*Risola fimadovot vajʼi-l-mafosil*“ („*Revmatizm og‘rig‘ini davolash risolasi*“);
* „*Sharhu-l-asbob va-l-alomat li Nafis ibn Avz al-Karomoniy*“ („*Nafis ibn Avz al-Karomoniyning sabablarva alomatlar asariga sharh*“);
* „*Kitobu adviyati-l-qalb va ma yataʼallaq bihi*“ („*Yurak va unga aloqador aʼzolar uchun dorilar kitobi*“);
* „*Navodiru-l-hikma*“ („*Nodir hikmatlar*“);
* „*al-Majmuʼ fi-t-tibb*“ („*Tibbiyotga oid to‘plam*“);
* „*an-Najibiyot fi-ttibb va yuʼrafu bi-l-asbob va-l-alomat*“ („*Sabablar va alomatlar*“ *nomi bilan tanilgan tabobatga oidsaylanma kitob*");
* „*al-Irshod fi attibbi-n-nofiʼ lijamiʼi-l-amroz*“ („*Tibbiyotda barcha kasalliklarga doir foydali ko‘rsatmalar*“).

## Manbalar
Muhammad al-Amidiy

**(Ruknuddin, Abu Homid) Muhammad ibn Muhammad ibn Muhammad al-Amidiy, al-Hanafiy, as-Samarqandiy** (Buxoroda hijriy 615-yil jumaduloxir oyi (milodiy 1218-yil)da vafot etgan) — usulchi faqih va matematik bo‘lgan.

## Asarlari

* „*Al-Irshod fi-l-xilof va-l-jadal*“ („*Bahs va munozaralar haqida ko‘rsatma*“);
* „*at-Tariqatu-l-amidiya*“ („*Amidiyga xos uslublar*“);
* „*an-Nafois fi-l-jadal*“ („*Bahs-munozalardagi nozik jihatlar*“) Buxoroda615 h.y. jumaduloxir oyida vafotetgan

.

## Manbalar
Mavlono Noyibiy

**Mavlono Noyibiy** (15–16-asr) – fors-tojik tilida ijod qilgan xurosonlik shoir. Uning nomi “Majolis un-nafois”ning uchinchi majlisida tilga olinadi. Alisher Navoiy uning Toyboddan ekanligini aytib, quyidagi baytini keltiradi:Gahe, ki lola biroʻyad zi xoki ahli nazar,

Zi dogʻi dil buvad on lolavu zi xuni jigar.

(**Mazmuni:** Nazar ahli mozoridan agar lola unib chiqsa,

u lola dil dogʻi va jigar qonidan yaralgan boʻladi).

## Manbalar
Mavlono Nosihiy

**Mavlono Nosihiy** (15–16-asr) – fors-tojik tilida ijod qilgan xurosonlik shoir. Nomi “Majolis un-nafois”ning uchinchi majlisida tilga olinadi. Alisher Navoiy uning xushtabʼ yigit ekanligini aytib, quyidagi matlaʼsini keltiradi:Kase, ki safhayi roʻyi tu dar nazar dorad,

Kay az mutolaa xohad, ki chashm bardorad.

(**Mazmuni**: Kim agar qarshisida sening jamoling kitobini koʻrarkan,

u qanday qilib (u) mutolaadan koʻz uza oladi?)

## Manbalar
Mavlono Nur

**Mavlono Nur** (15-asr) – fors-tojik tilida ijod qilgan xurosonlik shoir. Nomi “Majolis un-nafois”ning toʻrtinchi majlisida tilga olinadi. Alisher Navoiy Mavlono Nurning sodda va ishonuvchanligiga ishora qilish maʼnosida uning bir majlisdagi “hakimlar insondagi hid bilish hissi ikki qosh orasida joylashganligini eʼtirof etadilar”, degan gapga ishonib, xushboʻy narsalarni ikki qoshi orasiga qoʻyib, nafasini yuqoriga tortgani haqidagi voqeani hazil-mutoyiba tariqasida aytib oʻtadi. “Majolis un-nafois”da uning quyidagi matlaʼsi keltirilgan:Turo nilufari pirohanu man monda hayronash

Ki, sar bar mezanad xurshed har roʻz az girebonash.

(**Mazmuni**: Nilufar rang koʻylagingga men hayratlanaman,

chunki har kuni uning yoqasidan quyosh chiqib kelganday boʻlaveradi).

## Manbalar
Mavlono Nuriy

**Mavlono Nuriy I** (15–16-asr) – fors-tojik tilida ijod qilgan mashhadlik shoir. Nomi “Majolis un-nafois”ning uchinchi majlisida tilga olinadi. Alisher Navoiy uning koʻp vaqtini Mashhadda oʻtkazishini, tanbal va devonasifat kishi ekanligini aytadi. “Majolis un-nafois”da uning quyi­dagi bayti keltirilgan:Dilam benavo shud, az in roʻ hazin ast,

Hamesha, bale, benavoi chunin ast.

(**Mazmuni**: Dilim benavo boʻldi, shuning uchun u gʻamgin, 

vale benavoning holi hamisha shunday boʻladi).

## Manbalar
Mavlono Nuriy II

**Mavlono Nuriy II** (15–16-asr) – fors-tojik tilida ijod qilgan nishopurlik shoir. Nomi “Majolis un-nafois”ning uchinchi majlisida tilga olinadi. Alisher Navoiy uni mashhadlik Mavlono Nuriy bilan adash­tirmaslik zarurligini aytadi. “Majolis un-nafois”da uning quyidagi bayti keltirilgan:Xadangat, ki shud naxli gulzori dil,

Nayovar ad bore magar bori dil.

(Mazmuni: Sen otgan oʻq dilim gulzorining daraxti boʻldi; (chunki) u dil yukidan oʻzga meva bermaydi).

## Manbalar
Mavlono Nomiy

**Mavlono Nomiy** (15-asr) – fors-tojik tilida ijod qilgan sabzavorlik shoir va kotib. Nomi “Majolis un-nafois”ning toʻrtinchi majlisida tilga olinadi. Alisher Navoiy uning sochma asarlar va maktublarni koʻchirishda mohir ekanligi, oʻz davrining kotib va xattotlari, xususan, Mavlono Abdulvoseʼ, Shayx Abdullo Devona va Xoja Dehdor uni xushlamasliklarini aytadi. Xoja Dehdor podshoh majlislarida koʻplarni tashbih va taqlid qilar ekan, jumladan, uning “Mavlono Nomiy sovun chaynagani uchun ogʻzida koʻpik paydo boʻladi”, degan tashbehi idrok ahli orasida koʻp maqtovga sazovor boʻlgan. “Majolis un-nafois”da Mavlono Nomiyning quyidagi matlaʼsi keltirilgan:Lofad ba xatat nofa, zihi besaru poyi,

Gʻammozi siyah botini modarbaxatoyi.

(**Mazmuni**: Bu qanday beboshlik, mushk sening miyigʻing xatlari bilan tenglashaman, deb lof uradi.

Aslida bu mushk ichiqora, chaqimchi va betayin bir narsadir) Alisher Navoiy Mavlono Nomiy bu baytni Xoja Dehdorga javob tariqasida aytgan boʻlsa kerak, deydi.

## Manbalar
Mavlono Nosiruddin

**Mavlono Nosiruddin** (15 asr) – samar­qandlik shoir, Ahmad Hojibek mulozimlaridan. Uning nomi “Majolis un-nafois”­ning oltinchi majlisida tilga olinadi. Alisher Navoiy uning donishmand va taqvodor otasidan farqli ravishda sipohiylikka havas­mand ekanligini, beliga ovchilik ashyo­larini bogʻlab, rangin otlarni minishga mayli borligini aytadi. “Majolis un-nafois”­da unga nisbat berilgan quyidagi bayt keltirilgan:Tubuchoq abrashe agaram zeri zin buvad,

Mulki jahon maro hama zeri nigin buvad.

(**Mazmuni:** Agar ostimda egarlangan ot boʻlganda edi,

jahon mulklari qoʻl ostimda boʻlardi). 

= Manbalar =
Mavlono Olim

**Mavlono Olim** – fors-tojik tilida ijod qilgan shoir. Nomi “Majolis un-nafois”ning birinchi majlisida tilga olinadi. Alisher Navoiy uning donishmand kishi, muloyim tabʼli shoir ekanligini aytib, quyidagi voqeani keltiradi. Bir kuni Mavlono Olim koʻpchilik boʻlib devonboshiga shikoyat ariza bilan chiqadi. Devonboshi shikoyatni koʻrib chiqishni muboshir (ish boshqaruvchi) Majdiddin Muhammadga topshiradi. Majdiddin Muhammad esa ikkinchi tarafning yonini olib, arizani koʻrib chiqmay, buklab qaytarib beradi. Shunda Mavlono Olim ushbu holat bilan bogʻliq quyidagi baytni bitadi va u mashhur boʻlib ketadi:Kori moro Xoja Majdiddin Muhammad hech kard,

Kogʻazi moro naxond on roʻzu darham pech kard.

(**Mazmuni**: Oʻsha kuni Xoja Majdiddin ishimizni butkul yoʻqqa chiqardi: qogʻozimizni oʻqimay buklab qaytarib berdi).

## Manbalar
Mavlono Raziyuddin Nabiy

**Mavlono Raziyuddin Nabiy** – “Nasoyim ul-muhabbat”da tilga olingan hindistonlik tasavvuf shayxi. Vafotidan keyin bir shogirdi qabri yoniga borib, bir kecha yotsa, ilm va tasavvuf bobida yuzaga kelgan mushkullar tushida ayon boʻlarkan. Ushbu shayx haqidagi faslni “Nasoyim ul-muhabbat”ga Alisher Navoiyning oʻzi yozib, kiritgan.

## Manbalar
Mavlono Riyoziy (Samarqandiy)

**Mavlono Riyoziy I, Imomiddin Riyoziy Samarqandiy** (1479-yilda vafot etgan) – shoir, olim, xattot. Alisher Navoiyning “Majolis un-nafois”ida maʼlumot berilishicha, Mavlono Riyoziy yetti xil arab yozuvi (suls, muhaqqiq, taqviʼ, rayhon, riqoʼ, nasx, taʼliq)da mohir, Qurʼonni yetti xil qiroat bilan oʻqiydigan hofiz sifatida shuhrat topgan. Musiqa va nujum ilmida tengsiz, obroʻ-eʼtiborli kishi boʻlgan va bundan maʼlum maʼnoda kibr-u havo, gʻurur paydo qilgan. Mavlono Riyoziyning shunday bayti bor edi:Sitorayest duri goʻshi on hilol obroʻ,

Zi roʻyi husn ba xurshed mezanad pahloʻ.

(Mazmuni: U hilol qoshlining qulogʻidagi dur yulduzga oʻxshaydi, quyosh bilan husn talashadi).Alisher Navoiy bu yerda, ikki misrani oʻzaro bogʻlash uchun “ki” bogʻlovchisi zarurligini aytib, ushbu baytni quyidagicha tuzishni taklif etadi:Zi roʻyi husn duri goʻshi on hilolabroʻ

Sitorayest, ki bo moh mezanad pahloʻ.

(Mazmuni: U hilol qoshlining qulogʻidagi dur (shunday) bir yulduzdirki, oy bilan husn talashadi).Navoiy tahriridan soʻng qoʻshilgan “ki” bogʻlovchisi ham ikki misrani bir-biri bilan bogʻlash, ham tashbehni mantiqan toʻgʻri qoʻllash imkonini beradi. Lekin Mavlono Riyoziy bu maslahatni toʻgʻri qabul qilmay jahli chiqadi. Yaqinlari qancha insofga chaqirmasin qabul qilmaydi.

## Manbalar
Mavlono Riyoziy

**Mavlono Riyoziy II** (15–16-asr) – fors-tojik tilida ijod qilgan xurosonlik shoir. Nomi “Majolis un-nafois”ning uchinchi majlisida tilga olinadi. Alisher Navoiy uning Zova viloyati qozisi ekani, feʼl-atvori murakkabligi, qozilik mansabiga noloyiq ishlar qilgani uchun vazifasidan ozod qilingani, keyinchalik qancha harakat qilmasin mansabiga qayta tiklana olmaganligi haqida yozadi. “Navodir ush-shabob”ning 27-qitʼasida ushbu voqeaga yana munosabat bildirib, qozi boʻladigan kishi fiqh ilmini mukammal bilishi kerakligi, Mavlono Riyoziy riyozat ilmiga yaqin boʻlib, fiqhdan bexabarligi sababli qozilik lavozimiga noloyiq degan xulosaga keladi:Riyoziy boʻlsa qoziy, bas ajabdur,

Kerakkim fiqh ilmin bilsa qoziy.

Anga chun fiqhdin aslo xabar yoʻq,

Ne yangligʻ bas boʻlur qozi Riyoziy.Mavlono Riyoziy minbarda vaʼz aytganda oʻz sheʼrlarini oʻqib, yigʻlab behush boʻlar ekan. Navoiyning yozishicha, bir kuni shogirdlari bilan togʻ sayliga borishganida, tosh yumalatishgan va u toshning biri bir bechoraga tegib, vafot etgan. Shunda Mavlono Riyoziy qochib ketgan va uni topa olishmagan. “Majolis un-nafois”da Mavlono Riyoziyning quyidagi bayti keltirilgan:Malak shusta ba obi Xizr agar domoni man budi,

Hanoʻzam, dasti dur az domani jononi man budi.

(Mazmuni: Agar malak mening etagimni tiriklik (Xizr) suvi bilan yuvganda edi, mening jononim boʻlsang ham etagimni tutolmasding).

## Manbalar
Mavlono Osimiy

**Mavlono Osimiy** (15–16-asr) – fors-tojik tilida ijod qilgan hirotlik shoir. Nomi “Majolis un-nafois”ning uchinchi majlisida tilga olinadi. Alisher Navoiy uning otasi yetuk insonligi, savdo va tijorat bilan shugʻullanishi, tolibi ilm ekani, nazm bilan ham mashgʻul boʻlishini aytadi:Chun otasham zi hajri tu bar sar zanad alam,

Sozam ravon chu shamʼ zi girdobi dida nam.

(Mazmuni: Gʻam olovi hajringda boshimga alam solganida, koʻzlarim girdobidan sham kabi yoshlar toʻkaman).

## Manbalar
Mavlono Ofatiy

**Mavlono Ofatiy** (15–16-asr) – fors-tojik tilida ijod qilgan mashhadlik shoir. Nomi “Majolis un-nafois”ning uchinchi majlisida tilga olinadi. Alisher Navoiy uning holvachilik bilan shugʻullanishi, oʻzini koʻrmagan boʻlsa-da, sheʼrini eshitgani haqida maʼlumot berib, “Majolis un-nafois”da quyidagi baytini keltiradi:Xudo kunad ba xayoli tu har zamonam shod,

Gar az xayoli tu gardam judo, xudo nakunod.

(Mazmuni: Xudo meni hamisha sening xayoling bilan shod aylasin. Seni xayolingdan ayirmasin, Xudo saqlasin!)

## Manbalar
Burgunka

**Burgunka** () — Ukrainaning Xerson viloyati, Berislav tumanidagi qishloq.
2001-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra qishloqda aholi soni 1159 kishini tashkil qilgan. Pochta indeksi — 74334. Telefon kodi — 5546. KATO kodi — 6520680201.
## Mahalliy kengash
Xerson viloyati, Berislav tumani, Burgunka tumani, Oktyabr koʻchasi, 13. Pochta indeksi — 74334.
## Manbalar

## Havolalar
* Burgunka Ukraina Oliy Radasining veb-saytida
*  :Turkum:Qishloqlar
Mavlono Sadr Kotib

**Mavlono Sadr Kotib** (15-asr) – fors-tojik tilida ijod qilgan xurosonlik shoir. Nomi “Majolis un-nafois”ning ikkinchi majlisida tilga olinadi. Alisher Navoiy uning parishon xayolligi, koʻp vaqtini turklar xizmatida oʻtkazishi, tanballigi tutsa, baʼzan uzoq vaqtgacha sheʼr yozishni ham unutib qoʻyishi, may uni magʻlub qilgani, undan oʻzga hech ishni bajarishga ragʻbati yoʻqligi haqida maʼlumot beradi. “Majolis un-nafois”da uning quyidagi bayti keltirilgan:Hargiz dili moro ba gʻame shod nakardi,

Kushti digaronrovu maro yod nakardi.

(Mazmuni: Sen hech qachon bizning gʻamgin dilimizni shod qilmading, boshqalarni oʻldirdingu bizni esa yodga ham olmading). Mavlono Sadr Kotib Hirotda vafot etgan.

## Manbalar
Mavlono Said

**Mavlono Said** (15–16-asr) – fors-tojik tilida ijod qilgan xurosonlik shoir. Nomi “Majolis un-nafois”ning uchinchi majlisida tilga olinadi. Alisher Navoiy uning qora tanli qullardan ekanligini aytib, bu matlaʼsi oʻz holiga munosib tushganligini bayon qiladi:Gʻulomi xeshtanam xond lolaruxsore,

Siyohroʻyi man kard oqibat kore.

(Mazmuni: Ul lola yuzli meni oʻzining quli deb ataydi, oqibatda yuzimning qoraligi baribir taʼsir koʻrsatdi).

## Manbalar
Mavlono Saidiy

**Mavlono Saidiy** (15-asr) – fors-tojik tilida ijod qilgan mashhadlik shoir. Nomi “Majolis un-nafois”ning ikkinchi majlisida tilga olinadi. Alisher Navoiy uning kosagarlik (kulolchilik) bilan shugʻullanishi haqida maʼlumot berib, bir gʻazali matlaʼsida zulqofiyatayn qoʻllanilganligini, lekin soʻnggi bayti yaxshiroq chiqqanligini aytadi:Shabe binshinu chandone sharobi behisobam deh

Ki, natvonamki to roʻzi hisob az joy barxezam.

(Mazmuni: Kechasi oʻtirib shu qadar behisob sharob berki, hisob (qiyomat) kunigacha oʻrnimdan tura olmay qolay). Mavlono Saidiy Hirotda vafot etgan.

## Manbalar
Mavlono Salomiy

**Mavlono Salomiy** (15–16-asr) – fors-tojik tilida ijod qilgan hirotlik shoir. Nomi “Majolis un-nafois”ning uchinchi majlisida tilga olinadi. Alisher Navoiy uning Hirot shahri jomeʼ masjidining xodimi ekanligini aytib, quyidagi baytini keltiradi:In bas az ashki jigargun zi gʻamash hosili man

Ki, ba har qatra kushoyad girihe az dili man.

(Mazmuni: Gʻamingda toʻkkan qonli koʻz yoshlarimdan menga tekkani – uning har bir qatrasi dilimning tugunlarini yechgani boʻldi).

## Manbalar
Mavlono Safoiy

**Mavlono Safoiy** (15-asr) – fors-tojik tilida ijod qilgan andijonlik shoir. Nomi “Majolis un-nafois”ning ikkinchi majlisida tilga olinadi. Alisher Navoiy uning “sodda yigit”ligi, oʻzi kabi koʻp yigitlar uning suhbatiga maftun ekanligi haqida yozib, tabʼi rangin, aytgan sheʼrlari sodda tabiatining aksi edi, deb taʼkidlaydi. “Majolis un-nafois”da uning quyidagi bayti keltirilgan:Menamoyad gohi javlon naʼli shabrangat ba chashm,

Chun mahi nav k-az nazar sozand mardum gʻoyibash.

(Mazmuni: Kishilar yangi oyga tikilib turganlarida u birdan gʻoyib boʻlganidek, qora oting javlon urgan paytida faqat taqasigina koʻzga chalinadi). Mavlono Safoiy Samarqandda vafot etgan.
Mavlono Rukniy

**Mavlono Rukniy** (15–16-asr) – fors-tojik tilida ijod qilgan sherozlik shoir. Nomi “Majolis un-nafois”ning uchinchi majlisida tilga olinadi. Alisher Navoiy uning sheʼriy tabʼi yomon emasligini aytib, quyidagi baytini keltiradi:Gar majoli yak suxan yobam bari dildori xesh,

Arza doram peshi oʻ sharhi dili afgori xesh.

(Mazmuni: Agar dildorimga bir ogʻiz soʻz aytish imkonini topsam, afgor dilimning ahvolini arz qilardim).

## Manbalar
Mavlono Savsaniy

**Mavlono Savsaniy** (15–16-asr) – fors-tojik tilida ijod qilgan samarqandlik shoir. Nomi “Majolis un-nafois”ning uchinchi majlisida tilga olinadi. Alisher Navoiy uning koʻrkamligina koʻrinishi, avvallari koʻp vaqtini “Gavharshodbegim” madrasasi atrofida oʻtkazishini, endi shaharda sokin holda hayot kechirishi, behuda ishlar va kishilarga vaqt sarflamasligini yozadi. “Majolis un-nafois”da uning quyidagi bayti keltirilgan:Mujarradonki, zi qaydi zamona ozodand,

Na sayd gashta ba domi kase, na sayyodand.

(Mazmuni: Yolgʻizlar zamona bandlaridan ozoddirlar; ular birovning tuzogʻiga tushgan na sayddirlar va na sayyod).

## Manbalar
Mavlono Saʼd

**Mavlono Saʼd** (15–16-asr) – fors-tojik tilida ijod qilgan xurosonlik shoir. Nomi “Majolis un-nafois”ning uchinchi majlisida tilga olinadi. Alisher Navoiy uning qobiliyatli shoir ekanligini aytib, tabʼida bir oz parishonlik borligini taʼkidlaydi. “Majolis un-nafois”da uning quyidagi bayti keltirilgan:Bargi gul nest, ki uftoda ba tarfi chaman ast,

Punbayi dogʻi dili bulbuli xunin kafan ast.

(Mazmuni: Gulzorga toʻkilgan ul gul bargi emas, bulbul yuragi yarasiga paxtadan qilingan qonli kafandir).

## Manbalar
Mavlono Saʼdiddin

**Mavlono Saʼdiddin** (803–900 h.q./1401–1495 m.) – “Nasoyim ul-muhabbat”da tilga olingan tasavvuf namoyandasi, Alisher Navoiyning zamondoshi.

Bahrobodning Ravniz qishlogʻida tugʻilgan. Abdurahmon Jomiyning saboqdoshi va musohibi. Mavlono Izziddin Tohir Nishopuriyning shogirdi. Faroyiz, tafsir va hadis ilmi bilan jiddiy shugʻullangan. Qirq yilga yaqin Mashhadda yashagan. Taassub va ayirmachilikdan xoli, dunyoviy mashgʻulotdan forigʻ kishi boʻlgan. Navoiy bu zot bilan koʻrishib, duoyi xayrlar olishga erishganligini mamnuniyat bilan qayd qilgan. Ushbu shayx haqidagi faslni “Nasoyim ul-muhabbat”ga Navoiyning oʻzi yozib, kiritgan.

## Manbalar
Virivka (Xerson viloyati)

**Virivka** () — Ukrainaning Xerson viloyati, Berislav tumanidagi qishloq.
2001-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra qishloqda aholi soni 495 kishini tashkil qilgan. Pochta indeksi — 74333. Telefon indeksi — 5546. KATO kodi — 6520685502.
## Mahalliy kengash
Xerson viloyati, Berislav tumani, Olgovka, Mir koʻcasi. 10A

## Manbalar

## Havolalar
* Verovka Ukraina Oliy Radasining veb-saytida
Mavlono Sirriy

**Mavlono Sirriy** (15–16-asr) – fors-tojik tilida ijod qilgan turshizlik shoir, Mavlono Ali Shihobning oʻgʻli. Nomi “Majolis un-nafois”ning uchinchi majlisida tilga olinadi. Alisher Navoiy uning qalandartabiat yigit ekanligini aytib, Marvda qurgan mehmonxonasi odamlarga xizmat qilishi haqida maʼlumot beradi. “Majolis un-nafois”da uning quyidagi bayti keltirilgan:Bud dar daʼvi ba abroʻyat mahi nav tez-u tund,

Did chun xurshed roʻyat soxt xudro gird-u gʻund.

(Mazmuni: Qoshing bilan bahsda yangi oy tezlik qilar va chimirilar edi. Quyosh yuzingni koʻrgach, oʻzini yumaloq va yassi qilib oldi).

## Manbalar
Mavlono Sifotiy

**Mavlono Sifotiy** (15–16-asr) – fors-tojik tilida ijod qilgan xurosonlik shoir. Nomi “Majolis un-nafois”ning uchinchi majlisida tilga olinadi. Alisher Navoiy uni endi tanila boshlagan shoir sifatida eʼtirof etib, oʻzini koʻrmaganligini, lekin sheʼrini eshitganligini aytib, quyidagi baytini keltiradi:Baski, dar sar havasi roʻyi tu dorad dida,

Pusht soʻyi man-u roʻ soʻyi tu dorad dida.

(Mazmuni: Koʻzlarim sening yuzingni koʻrish havasida boʻlgani uchun menga doimo orqa oʻgirib, senga qarab turadi).

## Manbalar
Mavlono Sogʻariy

**Mavlono Sogʻariy** (15-asr) – fors-tojik tilida ijod qilgan sogʻarlik shoir. Nomi “Majolis un-nafois”ning ikkinchi majlisida tilga olinadi. Alisher Navoiy uning mol-u davlati yetarli, lekin nihoyatda xasis ekanligini aytib, Abdurahmon Jomiyning Makkaga safari bilan bogʻliq bir voqeani keltiradi: Jomiy Makka safariga yoʻl olganida, Mavlono Vaysiy bilan Mavlono Sogʻariy ham unga hamrohlik qilish istagini bildiradilar, lekin keyinroq Vaysiy eshagi yoʻqligini, Mavlono Sogʻariy esa yana bir boshqa bahona bilan safardan qoladilar.

Amir Shayxim Suhayliy ushbu munosabat bilan quyidagi qitʼani aytadi va u xalq orasida mashhur boʻlib ketadi:Vaysi-yu Sogʻariy ba azmi haram,

Gashta budand har dushon safari,

Lek az on roh har du vo mondand,

On yak az be xari-yu in zi xari.

(Mazmuni: Vaysiy bilan Sogʻariy Haram (Makka)ga safar qil­moq­­chi boʻldilar. Lekin ularning biri eshagi yoʻqligidan, ikkinchisi eshakligidan yoʻldan qoldilar).Alisher Navoiy “Xamsatul mutahayyirin” asarida ham Jomiyning Mavlono Sogʻariy bilan qilgan hazil-mutoyibalaridan baʼzilarini keltirib oʻtadi. “Majolis un-nafois”da uning quyi­dagi bayti keltirilgan:Chashmi durbori man-u abri bahor ast yake,

Nolayi zori man-u savti hazor ast yake.

(Mazmuni: Mening koʻzim inju­lari­ ­(yosh­lari) bilan bahor buluti oʻxshash. Mening nola-yu zorim bilan bulbul navosi oʻxshash).

## Manbalar
Mavlono Soyiliy (shoir)

**Mavlono Soyiliy** (15–16-asr) – fors-tojik tilida ijod qilgan hisorlik shoir. Nomi “Majolis un-nafois”ning uchinchi majlisida tilga olinadi. Alisher Navoiy uning darveshtabiat va kamgapligini, baʼzi sheʼrlari yomon emasligini aytib, quyi­dagi baytini keltiradi:Maro dar dida tang omad fazoi koʻhu homun ham,

Gʻami Farhod man doram, baloi ishqi Majnun ham.

(Mazmuni: Mening koʻzimga togʻ bilan dasht fazosi ham torlik qilib qoldi. Chunki menda Farhodning gʻami va Majnun ishqining balosi bor).

## Manbalar
Mavlono Solimiy

**Mavlono Solimiy** (15–16-asr) – fors-tojik tilida ijod qilgan iroqlik shoir va musiqashunos. Nomi “Majolis un-nafois”ning uchinchi majlisida tilga olinadi. Alisher Navoiy uning avval ilm olish bilan mashgʻul boʻlgani, keyinroq sheʼriyat, muammo ilmi va xattotlikka ragʻbat bogʻlagani, musiqa asboblaridan ud va tanbur chalishni oʻrgangani, musiqa ilmiga doir risolalar ham bitganligi haqida maʼlumot beradi. “Majolis un-nafois”da uning “Amon” ismiga bitgan bir muammosi va quyidagi bayti keltirilgan:Chunon ba suvrati on oftob hayronam

Ki, tigʻ agar zanadam, chashmi xud napoʻshonam.

(Mazmuni: Ul quyoshning suratiga shu qadar oshuftamanki, agar menga tigʻ ursalar ham koʻzimni yummay turaveraman).

## Manbalar
Vesele (Berislav tumani)

**Vesele** () — Ukrainaning Xerson viloyati Berislav tumanidagi qishloq.
## Geografiyasi
Kaxovka suv ombori boʻyida joylashgan.
## Iqtisodiyoti
Vesele qishlogʻida shahzoda Pyotr Trubetskoy tomonidan asos solingan vino qabrlari asosida qurilgan vino zavodi binosi (1898) mavjud. Hozirgi nomi — Knyaz Trubetskoy nomidagi zavod.
## Taʼlim va madaniyati
Qishloqda musiqa maktabi (direktor: Balybina I. R., oʻqituvchilar: Kravchuk L. V., Balibin V. A.), kutubxona (15 ming nusxadan ortiq kitoblar), Madaniyat uyi, maktab (direktor: Gomenyuk I. V., bosh oʻqituvchi: Lukashova O. A., talabalar soni: 230) bor.
Qishloq hududida Vitovtov minorasi joylashgan boʻlib, u Ukraina janubidagi Litva Buyuk Knyazligi davridan qolgan yagona mudofaa inshootidir .
## Manbalar

## Havolalar
* Vesele ob-havo
 :Turkum:Qishloqlar
Mavlono Solihiy

**Mavlono Solihiy** (15 asr) – xurosonlik forsiynavis shoir va olim. Nomi “Majolis un-nafois”ning oltinchi majlisida tilga olinadi. Alisher Navoiy uning asli xurosonlik boʻlsa-da, lekin koʻp yillardan beri Hisorda yashashligini aytadi. Mavlono Solihiy dastavval toshyoʻnuvchilik kasbi bilan mashgʻul boʻlgan, keyinchalik, aruz ilmi va badiiy sanʼatlarni oʻrgangan, sheʼriyat bilan shugʻullangan. Navoiyning aytishicha, u Hisorda podshohning kitobdori ham boʻlgan. “Majolis un-nafois”da unga nisbat beriluvchi quyidagi bayt keltirilgan: Agar, ey shamʼ, shabe hamnafasi man boshi,

Chi duo behtar az in astki, ravshan boshi.

(Mazmuni: Ey sham, agar kechasi men bilan hamnafas boʻlsang, ravshan boʻl, deyishdan boʻlak yaxshiroq duo bormi?!)

## Manbalar
Vitrove

**Vitrove** (, 2016-yilgacha Kuybishevo) — Ukrainaning Xerson viloyati Berislav tumanidagi qishloq.

2001-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloq aholisi 170 kishini tashkil qilgan. Pochta indeksi — 74321. Telefon indeksi — 5546. KATO kodi — 6520682405.

## Tarixi
1946-yilda Ukraina SSR PVS farmoni bilan *Oʻn toʻrtinchi uchastka aholi punkti* *Kuybyshevo* qishlogʻi deb oʻzgartirilgan.
## Mahalliy kengash
Xerson viloyati, Berislav tumani, Kirovo qishlogʻi., Oktyabr koʻchasi, 19.
## Havolalar
* 
## Manbalar
Shanxay Grand teatri

**Shanxay Grand teatri** (simplified Chinese) — Shanxayning Huangpu tumanidagi Xalq maydonining shimoliy qismida joylashgan majmua. Binoda Shanxay opera teatri va boshqa ijrochi kompaniyalar joylashgan.

Fransuz arxitektori Jan-Mari Sharpentier tomonidan Sharqiy Xitoyning Arxitektura loyihalash instituti  bilan birgalikda loyihalashtirilgan. 1998-yil 27-avgustda ochilganidan buyon binoda opera, musiqa, balet, simfoniya, xitoy operalarini tadbirlari oʻtkazib kelinmoqda.

## Tarixi
1970-yillarning oxiridagi isloxotlar davrida Shanxayga xalqaro ijrochi guruhlar kelishi tobora koʻpaydi, ammo 1990-yillarga qadar spektakllar uchun katta teatr yoʻq edi. 1994-yilda 3000 million yuanlik davlat sarmoyasi bilan SGT qurilishi boshlandi.

## Teatr binolari va arxitektura uslubi
Teatr binosi 8 qavat boʻlib, yer ostida ham 2 qavat mavjud.Bino umumiy maydoni 62803 m 2 ni tashkil qiladi. Jami investitsiya byudjeti 1,3 milliard yuanni tashkil etadi.

Butun bino uchta asosiy qismga boʻlingan: ular Auditoriya, Buik teatri va Studiya teatri. Binoda yana chiptalarni sotish markazi, balet mashgʻulotlari zali, guruh mashgʻulotlari zali, VIP zali, koʻrgazma zali, yodgorliklar doʻkoni, kofe bar, banket zali va garaj bor.

## Muhim tadbirlar

* 1999-yil Shaoxing opera versiyasining „Qizil palataning orzusi“ birinchi marta Shanxay Katta Teatrida namoyish etildi.
* 1999-yil Shanxay katta teatri Rossiyaning Shanxay va Sankt-Peterburg shaharlari oʻrtasidagi doʻstlikning 11 yilligini nishonlash maqsadida „Malinskiy musiqa festivali“ni oʻtkazdi.
* 2000-yil Shanxay Katta teatri va Sidney opera teatri ikki tomonlama sunʼiy yoʻldosh uzatish kontsertini oʻtkazdi.
* 2001-yil Ispaniya va italiyalik tenor Domingo va Pavarotti tomonidan yakkaxon konsertlar boʻlib oʻtdi.
* 2002-yil Teatr Osiyoda birinchi marta 21 ta ketma-ket spektakl bilan „Les miserable“ original klassik musiqiy asarini sahnalashtirdi.
* 2012-yil Teatr „Pekin xalq sanʼati“ tashkil etilganining 60 yilligiga bagʻishlangan bir qator spektakllarni oʻtkazdi.
* 2016-yil Teatrda „Yorqin Rossiya“ Malinskiy sanʼat festivali boʻlib oʻtdi, unda rus Malinskiy operasi, simfonik, xor va balet truppasi tomonidan 7 ta spektakl taqdim etildi.
* 2017-yil Teatrda Malinskiy sanʼat festivali boʻlib oʻtdi, unda rus Malinskiy teatrining „Zolushka“ baleti va „Stravinskiy kechasi“ kontserti namoyish etildi.
* 2018-yil Teatrda „2018 yilgi Jahon teatr faoliyati va rivojlanishi forumi“ boʻlib oʻtdi.
* 2019-yil „Parij Operasining 350 yilligini nishonlash — Parij Opera Akademiyasi gala-konserti“ boʻlib oʻtadi.

## Transport
Shanxay Grand teatriga quyidagi avtobus yoʻnalishlari bor: № 17, 20, 23, 37, 46, 48, 49, 71, 108, 109, 112, 123, 505, 506. Metro: „Xalq maydoni“ bekatidagi 1, 2, 8-qator

## Manbalar

## Havolalar

* Rasmiy veb-sayt
Visoke (Xerson viloyati)

**Visoke** () — Ukrainaning Xerson viloyati Berislav tumanidagi qishloq.

2001-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra qishloqda aholi soni 1030 kishini tashkil qilgan. Pochta indeksi — 74323. Telefon indeksi — 5546. KATO kodi— 6520680601.

## Mahalliy kengash
Xerson viloyati, Berislav tumani, Visoke qishlogʻi, Shirokaya koʻchasi, 2.

## Havolalar

* Ukraina Oliy Radasining veb-saytida Visoke

## Manbalar

 :Turkum:Qishloqlar
Mavlono Sofiy

**Mavlono Sofiy** (15–16-asr) – fors-tojik tilida ijod qilgan xurosonlik shoir. Koʻhi Sof shayxzodalaridan. Nomi “Majolis un-nafois”ning uchinchi majlisida tilga olingan. Alisher Navoiy uning Xoja Hofiz Sheroziy sheʼrlariga tatabbuʼ bogʻlashi haqida maʼlumot berib, quyidagi baytini keltiradi:Soqiyo, sarxushamu bodai sofam dori,

Gar kunam sarxushi, on behki, maofam dori.(Mazmuni: Ey soqiy, men mastmanu sof may tutasan; agar badmastlik qilsam, yaxshisi, kechirgaysan).

## Manbalar
Mavlono Soneiy

**Mavlono Soneiy** (15-asr) – fors-tojik tilida ijod qilgan boxarzlik shoir va vazir. Nomi “Majolis un-nafois”ning ikkinchi majlisida tilga olinadi. Alisher Navoiy uning koʻproq masnaviy janrida ijod qilgani, vazir lavozimida xizmat qilgan vaqtida badnafsligi va zulmi uchun podshohning qahriga uchragani va qatl qilingani haqida maʼlumot beradi. “Majolis un-nafois”da uning Abdurahmon Jomiy taʼrifida aytgan masnaviysidan quyidagi ikki bayt keltirilgan:Ba tu har ki oʻ daʼviye mekunad,

Chi daʼvist, bemaʼniyi mekunad,

Turo mevayi shirin-u oʻrost talx,

Chu sebi Samarqand-u oluyi Balx.

(Mazmuni: Kim senga gar doim daʼvo qilsa, daʼvo emas, bemaʼnilik qilgan boʻladi. Sening mevang Samarqand olmasi kabi shirin, uniki Balx olxoʻrisidek achchiqdir).

## Manbalar
Mavlono Sohibdoro Fasihiddin

**Mavlono Sohibdoro Fasihiddin** (15–16-asr) – fors-tojik tilida ijod qilgan shoir, Alisher Navoiyning yaqin suhbatdoshi.

Navoiy vafotidan soʻng Husayn Boyqaro kutubxonasiga dorugʻa (boshliq) etib tayinlangan. Xondamir “Habib us-siyar”da Sohibning asli Astaroboddan ekanligi, shatranj bobida xoh kabir, xoh sagʻir boʻlsin hozirona va gʻoyibona tarzda yuksak mahorat bilann oʻynar edi, deb taʼkidlaydi.

“Majolis”ning ikkinchi tarjimoni Muhammad Qazviniy Mavlono Sohibdoro Fasihiddinning insho fanida mohir boʻlganini qayd etadi va safar chogʻida Navoiy va Sohib oralarida oʻtgan bir hazil-mutoyibani keltiradi. Qazviniy Mavlono Sohibdoro Fasihiddinning Navoiy vafoti munosabati bilan yozgan mutavaffiyot taʼrixining (har bir bandi 8 baytli, 5 band) toʻla matnini ham beradi. Bu mutavaffiyotning birinchi misrasidan abjad hisobida Navoiy tugʻilgan yil (844h.q/1440–1441m.), ikkinchi misrasidan esa vafot etgan yili (906/1500–1501y) kelib chiqadi. Ushbu mutavaffiyot taʼrixida ham raqamlarga rioya qilingan, ham mazmun va gʻoyaga mos teran soʻz, badiiy taʼsirchanlikka eʼtibor qaratilgan. Taʼrix quyidagi matlaʼ bilan boshlanadi:Ey falak, bedod-u berahmi bad-in son kardayi,

V-ey ajal, mulki jahonro boz vayron kardayi.

(Mazmuni: Ey falak, shu yangligʻ bedodligʻ va berahmlik qilding. Vey ajal, jahon mulkini yana vayron qilding).“Badoeʼ ul-vaqoeʼ” muallifi Zayniddin Vosifiy Mavlono Sohibdoro Fasihiddinning ota tomonidan oʻziga qarindoshligi, Mavlono Sohibdoro Fasihiddin nomidan Navoiy hamda uning zamondoshlari haqida aytilgan bir turkum hikoyatlarni keltiradi. Mavlono Sohibdoro Fasihiddin Muhammad Shayboniyxon Naxshabdan chiqib, Hirotni bosib olgani munosabati bilan ham qasida-taʼrix yozgan. Navoiy uning nomini “Majolis un-nafois”ning uchinchi majlisida tilga olib, yaxshi sheʼriy tabʼga egaligi, gʻoyibona (koʻrmasdan turib) shatranjni yaxshi oʻynashi, muammoni yaxshi aytishi va yechishi, tabiatida bir oz savdoyilik borligi haqida maʼlumot beradi. “Majolis un-nafois”da uning “Poyanda” ismiga bitgan muammosi va quyidagi bayti keltirilgan:Doʻston, to kay ba koʻyash manʼam az raftan kuned,

Tarki raftan chun naxoham kard, tarki mani kuned.

(Mazmuni: Ey doʻstlar, tokaygacha menga yor koʻchasiga borishni manʼ qilasiz, borishni tark qilmayman, undan koʻra mendan kechib qoʻya qoling).

## Manbalar
Mavlono Subhiy

**Mavlono Subhiy** (15–16-asr) – fors-tojik tilida ijod qilgan oʻbalik shoir. Nomi “Majolis un-nafois”ning uchinchi majlisida tilga olinadi. Alisher Navoiy u bilan Mavlono Muhammad Badaxshiy orqali tanishganligini aytib, sheʼrlarida “choshnisi” (maza, taʼm) bor deydi va quyidagi baytini keltiradi:Mohi man, imshab ba nuri xesh in koshonaro

Soz ravshan, varna otash mezanam in xonaro.

(Mazmuni: Ey oy yuzligim, bu kecha oʻz nuring bilan bu koshonani ravshan qil, aks holda, bu uyga oʻt qoʻyib yuboraman).

## Manbalar
Mavlono Soʻfiy

**Mavlono Soʻfiy** (15–16-asr) – fors-tojik tilida ijod qilgan astarobodlik shoir. Nomi “Majolis un-nafois”ning uchinchi majlisida tilga olinadi. Alisher Navoiy uni yaxshi sheʼriy tabʼ va husnixatga ega shoir sifatida esga oladi va quyidagi baytini keltiradi:Nest dar hajri tuam zaʼf zi bemoriyi dil,

Tarsam ozurda shavad tabʼi tu az zoriyi dil.

(Mazmuni: Zaiflik dil xastaligidan emas, sening hajringdandir. Dil nolasidan tabʼing ranjimagay, deb qoʻrqaman).

## Manbalar
Mavlono Toyiriy

**Mavlono Toyiriy** (15–16-asr) – fors-tojik tilida ijod qilgan astarobodlik shoir. Nomi “Majolis un-nafois”ning uchinchi majlisida tilga olinadi. Alisher Navoiy uning Astarobod shahridan ekanligini aytib, quyidagi baytini keltiradi:Xusham ba ishq, garam roʻz-u roʻzgore nest,

Maro ba nek-u badi roʻzgor kore nest.

(Mazmuni: Garchi hayotim durust (farovon) oʻtmasa-da, ishq bilan shodman, boʻlak qismatim yoʻq. Turmushning yaxshiligi va yomonligi bilan ishim yoʻq).

## Manbalar