Yevgeniy Toropov

**Yevgeniy Vasilyevich Toropov** (1937-yil 31-avgust, Andijon, Oʻzbekiston SSR, SSSR (hozirgi Oʻzbekiston)) – sovet–rus olimi, texnika fanlari doktori (1980), professor (1982, MTMI). Rossiya Federatsiyasida xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1994), SSSR ixtirochisi.

## Tarjimai holi
1937-yil 31-avgustda Oʻzbekiston SSR Andijon shahrida tugʻilgan. 1960-yilda Ural politexnika institutini tamomlagan, shundan soʻng Magnitogorsk temir-poʻlat zavodida (MTZ) muhandis boʻlib ishlagan va ZLMT issiqlik muhandislik laboratoriyasi boshligʻi lavozimiga qadar yetib kelgan. 1967-yilda nomzodlik dissertatsiyasini himoya qilgan.

1970-yilda MTZni tark etib, oʻqituvchilik faoliyati bilan shugʻullanadi. Dastlab Magnitogorsk kon-metallurgiya institutida (issiqlik energetikasi va metallurgiya pechlari kafedrasi): 1972-yilda – dotsent, 1982-yilda – professor unvoniga ega boʻlgan.

1979-yilda „Domna ishlab chiqarishda yuqori haroratli portlashni olish va qoʻllash jarayonlarida issiqlik va massa almashish dinamikasi“ mavzusida doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan.

1985-yilda tanlov boʻyicha saylov munosabati bilan Chelyabinsk politexnika institutining (CHPI) sanoat issiqlik energetikasi kafedrasi mudiri lavozimiga ishga oʻtkazilgan (1985—2013). 1986—1999-yillarda ChPI-ChDTU-JUDU energetika fakulteti dekani.

## Ilmiy faoliyati
Ilmiy qiziqish doirasi – issiqlik energetikasi va metallurgiyaning issiqlik bloklarida yonish va issiqlik uzatish jarayonlarining dinamikasi va barqarorligi, murakkab shakldagi kanallarda gaz dinamikasi va issiqlik uzatish jarayonlarini optimallashtirish, issiqlik fizikasi va sanoat jarayonlarining ekologiyasi. Doktorlik dissertatsiyasida yuqori haroratli issiqlik almashtirgichlarda issiqlik va massa almashish jarayonlarining dinamikasi va barqarorligi masalalarini hal qilgan.

22 nafar fan nomzodi, 4 nafar fan doktoriga ilmiy rahbarlik qilgan. 450 dan ortiq ilmiy ishlar, shu jumladan 6 ta monografiya, 1 ta darslik muallifi; 40 dan ortiq mualliflik guvohnomalari va ixtirolarga patent olgan.

Chelyabinskdagi Janubiy Ural davlat universitetida doktorlik va nomzodlik dissertatsiyalarini himoya qilish boʻyicha D 212.298.01 dissertatsiya kengashi aʼzosi. Mutaxassisliklari: muhandislik fanlari: 05.16.01 – Metallurgiya va metallarni issiqlik bilan ishlov berish (texnika fanlari), 05.16.02 – Qora metallurgiya, rangli va nodir metallar (texnika fanlari), 05.16.05 – Metalllarni bosim bilan qayta ishlash.

### Lavozimlari

* Magnitogorsk kon-metallurgiya instituti energetika kafedrasi „Issiqlik energetikasi va metallurgiya pechlari“ kafedrasi professori (1982—1985).
* Janubiy Ural davlat universiteti (Politexnika instituti) energetika fakulteti sanoat issiqlik energetikasi kafedrasi mudiri, professori (1985—2013).
* Janubiy Ural davlat universiteti energetika fakulteti sanoat issiqlik energetikasi kafedrasi professori (2013—2018).
* „SUSU Bulletin“ jurnali tahririyat hay’ati aʼzosi.
* „MDH davlatlari oliy oʻquv yurtlari va energetika assotsiatsiyalari maʼruzalari“ xalqaro ilmiy-texnik jurnali tahririyat hay’ati aʼzosi.
* ChPI-JUDU energetika fakulteti dekani (1986—1999).
* Janubiy Ural AES davlat ekspertizasidagi texnologik masalalar va favqulodda vaziyatlarni baholash guruhi rahbari (1989, Moskva).
* Ikki marta Chelyabinsk Termoekologiya zavodi davlat ekologik ekspertizasi boshligʻi (1997—2000).
* „TACIS“ xalqaro dasturi doirasida Chelyabinskdagi „Energiyani boshqarish“ dasturi boshligʻi (1993).
* Rossiya Fanlar akademiyasining Ural filiali Chelyabinsk ilmiy markazining „Energiya, diagnostika va energiya tejovini boshqarish“ ilmiy kengashi raisi,
* Muhandislik fanlari akademiyasining faol aʼzosi.
* Muhandislik fanlari akademiyasining Chelyabinsk hududiy ilmiy markazi raisi (1993—2010).
* Energetika va elektrotexnika sohasida taʼlim boʻyicha Rossiya Federatsiyasi Universitetlarining Oʻquv-uslubiy birlashmasi Kengashi aʼzosi (Moskva, 1987—2014).

## Mukofotlari

* „Shon-sharaf belgisi“ ordeni (1984);
* Rossiya Federatsiyasida xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1994);
* Rossiya Federatsiyasi Oliy kasb-hunar taʼlimining faxriy xodimi (2007);
* „Mehnat faxriysi“ medali;
* „SSSR ixtirochisi“ koʻkrak nishoni;
* Xalq xoʻjaligi yutuqlari koʻrgazmasi bronza medali.

## Manbalar


## Havolalar

* [Baʼzilari ofisda ishlaydi.](https://search.rsl.ru/ru/search#q=author:(toropov%20evgeniy%20vasilevich)) [RSL veb-sayti](https://search.rsl.ru/ru/search#q=author:(toropov%20evgeniy%20vasilevich))
* TOROPOV Evgeniy Vasilevich
* Toropov Evgeniy Vasilevich
* Toropov, Yevgeniy Vasilevich