Tsalenjixa munitsipaliteti

**Tsalenjixa** (   , *Ċalenjixis municiṗaliṫeṫi* ) — Gruziyaning Samegrelo-Zemo Svaneti viloyatidagi tuman. Uning asosiy shahri-Tsalenjixa. Tsalenjixa munitsipaliteti Enguri va Chanistskali daryolari vodiylarida joylashgan,  umumiy maydoni 646,7 km2, aholisi 26158 kishini tashkil etadi (2014). Munitsipalitet tarkibiga 14 ta maʼmuriy birlik kiradi, jumladan,2 ta Tsalenjixa va Jvari shaharlari ham

## Tarixi
Tsalenjixa va uning atrofi g'arbiy gruzin qabilalarining asl manzilgohi bo'lgan.

Tarixiy manbalarda ko'rsatilishicha, shaharcha hududida odamlar tosh va bronzadan yasalgan mehnat qurollaridan  foydalanilgangan davrlarda ham  yashashgan.  Aynan o'sha paytlardan beri Tsalenjixa hududida g'arbiy gruzin qabilalari yashab kelmoqda.Ushbu hudud va daryo "Chelenjixa", "Tsendixa" Tsalenjixa nomlari bilan ko'rsatilgan.

X—XI asrlarda Tsalenjixa muhim aholi punkti boʻlib hisoblangan, buni  esaTransfiguratsiya cherkovi kabi katta va muhim cherkovning aynan shu hududda joylashgani ham tasdiqlaydi. Shu vaqtdan boshlab Tsalenjixaning ahamiyati asta-sekin o'sib boshladi,shuningdek,XIII-XIV asrlarga kelib Tsalenjixa Dadianiyaning bosh qarorgohiga aylandi. Bu yerda ularning hashamatli saroylari, xazinalari va taxminlarga ko'ra, ajdodlar qabri ham bo'lgan. XIV asrda Odishaning eng muhim yeparxiyalaridan birini Tsalenjixaga ko'chirishi  uning ahamiyatini yanada oshishiga sabab bo'lgan. Yepiskop markazining Tsalenjixaga ko'chirilishi shahardagi keng ko'lamli qurilish ishlarining boshlanishiga , shuningdek, Tsalenjixa cherkovining XIV asrda Vamek Dadiani (1384-1396) davrida qayta ta'mirlanishiga olib keldi.

2001-yilda Lia qishlog'i Lia radiologik avariya joyi hisoblangan.

## Tarixiy joylari

* Tsalenjixa sobori
* Gamajissixe xarobalari
* Katsxara qal'asi
* Samikao g'ori
* Episkop cherkovi
* Jagiri qal'asi
* Muqaddas Barbara cherkovi
* Uluriya qal'asi
* "Mamukia minorasi"
* "Dilakirse" qal'asi
* Skuri qal'asi xarobalari
* Lesale qal'asi xarobalari
* Jgali konussimon minorasi
* Jgali shahridagi Aziz Nikolay cherkovi
* Xochdagi Muqaddas Xudoning Onasi cherkovi
* Omune qal'asi-minorasi

## Siyosati
**Tsalenjixa shahar assambleyasi** ( gruz. წალენჯიხის საკრებულო) — Tsalenjixa munitsipalitetidagi vakillik organi hisoblanadi. Kengash muntazam ravishda sessiyalarda yig'ilib, turli kodekslarga o'zgartirishlar kiritish, kommunal xizmatlar, soliqlar, shahar byudjeti, shahar hokimiyati nazorati va boshqa shu  kabi masalalarni ko'rib chiqadi. Tsalenjixa Sakrebulo har to'rt yilda saylanadi. Oxirgi saylov 2021-yil oktyabr oyida bo'lib o'tdi.

Tsalenjixa shahri hukmron “Gruziya orzusi” partiyasi  qo‘lga kirita olmagan yettita munitsipalitetdan biri edi. Bir necha urinishlardan so'ng, muxolifat partiyalari UNM, For Georgia va Lelo Sakrebulo raislari kelishib oldilar, to'rt hafta o'tgach, qo'shni Chxorotsqu munitsipaliteti ham xuddi shunday muzokara yo'lini tanladi.

### Mahalliy saylov natijalari

; Munitsipal Assambleya

; Mayor

### Munitsipal Assambleya 2017-2021

## Taniqli shaxslar

* Meliton Kantariya (1920-1993) - Sovet Armiyasining gruzin serjanti, 1945-yil 30-aprelda Reyxstag tepasida Sovet bayrog'ini ko'targan.
* Terenti Graneli (1897-1934) - taniqli gruzin shoiri.
* Aneta Dadeshkeliani (1872-1922)-gruzin shoiri, pedagog va ijtimoiy islohotchi.
* Nikoloz Shengelaia (1903-1943) - sovet gruzin rejissyori.
* Leo Kiacheli (1884-1963) - gruzin yozuvchisi, qissa yozuvchisi va jurnalisti.
* Badri Kvaratsxeliya (1965-yilda tug'ilgan) – sobiq gruziyalik futbolchi.
* Givi Kvaratsxeliya (1979-yilda tug'ilgan) – gruziyalik nafaqadagi futbolchi.
* Georgi Tsurtsumiya (1980-yilda tug'ilgan)–yunon-rum  kurashi boʻyicha erkaklar oʻrtasida 2004-yilgi Yozgi Olimpiya o'yinlarida  120&nbsp;kg vazn toifasida qatnashgan va kumush medalni qo'lga kiritgan.
* Xvicha Kvaratsxeliya (2001-yilda tug'ilgan) - gruziyalik professional futbolchi, Italiya A Seriyasining SSC Napoli va Gruziya terma jamoasida  yarim himoyachisi sifatida faoliyat yuritadi.

## Yana qarang

* Gruziyadagi munitsipalitetlar ro'yxati (mamlakat)

## Manbalar

## Havolalar

* Jorjiya tumanlari, Statoids.com