H&M

**H&M** (**Hennes & Mauritz**) — Shvetsiya kompaniyasi boʻlib, Yevropadagi eng yirik kiyim-kechak chakana savdo tarmogʻi boʻlib, bosh qarorgohi Stokgolm va Nyu-Yorkda joylashgan. *H&M* va uning shoʻba korxonalari 2018-yil noyabr holatiga koʻra 4968 ta doʻkonga ega boʻlgan va dunyoning 71 ta davlatida ishlaydi.Bu Ispaniyaning *Inditex* korporatsiyasidan (*[[Zara]]*, ''Oysho'', *Massimo Dutti*, *Bershka*, Pull va Bear brendlari egasi) keyin ikkinchi yirik jahon kiyim-kechak sotuvchisi. Kompaniya 1947-yilda Erling Persson tomonidan tashkil etilgan.

## Tarix
1947-yilda Erling Persson Shvetsiyaning Västerås shahrida *Hennes* ayollar kiyimlari doʻkonini ochdi. Soʻngra 1968-yilda u *Mauritz Widforss* va baliq ovlash doʻkonini sotib oldi. Assortimentga erkaklar va bolalar uchun kiyim-kechak liniyalari qoʻshildi, kompaniya nomi *Hennes & Mauritz* ga oʻzgartirildi.

1974-yildan kompaniya aksiyalari Stokgolm fond birjasida sotila boshlandi. 1976-yilda Skandinaviyadan tashqarida birinchi doʻkon Londonda ochildi. 2000-yilda esa kompaniya Yevropadan tashqariga chiqib, 2000-yil 31-martda Nyu-Yorkdagi Beshinchi avenyuda oʻzining birinchi AQSh doʻkonini ochdi.

2008-yilda kompaniya uy-roʻzgʻor buyumlari savdosi boshlanishini eʼlon qildi.

2011-yil oxirida *H&M* 2325 ta, 2012-yil avgust oyi oxirida esa 2629 ta doʻkonga ega boʻlgan. Shuningdek,2013-yil sentabr oyida Xitoyning Chengdu shahrida 3000- *H&M* doʻkoni ochildi.

2021-yil boshida Rossiyada kompaniyaning 155 doʻkoni ochildi, 2021-yil oxirida esa Rossiyadagi yillik daromad 745 million dollarni tashkil etdi.

Rossiyaning Ukrainaga bosqinidan soʻng, 2022-yil mart oyida kompaniya Rossiyadagi doʻkonlarining faoliyatini toʻxtatdi, ammo OAV xabarlariga koʻra, *H&M* kompaniya Rossiyadagi xodimlariga maosh toʻlashda davom etgan.

## Egalari va boshqaruvi
Kompaniyaning eng yirik aktsiyadori *H&M* raisi Stefan Perssonning oilasi boʻlib, u 37 foizga yaqin aksiyalarga egalik qiladi. Prezident va bosh direktor — Karl-Yohan Persson.

## Faoliyat
Kompaniya kiyim-kechak ishlab chiqaradi va sotadi. *H&M* kiyim-kechakdan tashqari, mijozlarga turli xil interyer mahsulotlarini (yostiqlar, toʻqimachilik va boshqalar) taklif qiladi. 2009-yil holatiga koʻra, ushbu mahsulot liniyasi faqat kompaniyaning onlayn katalogi orqali tarqatilgan, shuning uchun u faqat Daniya, Finlandiya, Germaniya, Niderlandiya, Norvegiya, Shvetsiya va Angliya kabi onlayn-doʻkon orqali sotiladigan mamlakatlarda mavjud). Kompaniya 71 mamlakatda 4000 dan ortiq doʻkonlar orqali ishlaydi. Kompaniyada taxminan 104 000 kishi ishlaydi va 2009-yilda AQSni hisobga olgan holda 118 700 million SEK sotuvga erishdi.

2017-yilning 4-choragida *H&M* savdosi 4 foizga kamaydi. Bu soʻnggi 10 yildagi eng yomon koʻrsatkich boʻlib, shu munosabat bilan brend aksiyalari 13 foizga arzonlashgan — 2009-yil darajasiga. Samarasiz doʻkonlarni yopish va Xitoyning Alibaba kompaniyasiga tegishli Tmall internet-doʻkonida kiyim-kechak sotilishini yoʻlga qoʻyish rejalashtirilmoqda.

### Hamkorlik
2004-yildan beri kompaniya mashhur dizaynerlar bilan hamkorlikda kolleksiyalar ishlab chiqarish amaliyotini joriy qildi. Shunday qilib, 2004-yil noyabr oyida *H&M* doʻkonlarida Karl Lagerfeld kolleksiyasi taqdim etildi. Matbuot bu narsalar uchun katta shov-shuv haqida xabar berdi, yirik shaharlarda toʻplam bir soat ichida sotildi.

Bundan tashqari, 2005-yil noyabr oyida Stella Makkartni toʻplami, 2006-yil noyabr oyida Gollandiyaning avangard moda uyining toʻplami (<span title="Viktor & Rolf — версия статьи «Viktor & Rolf» на английском языке">Viktor va Rolf</span>) va 2006-yilning mart oyida kompaniya Madonna bilan ishlay boshladi.

2007-yil noyabr oyida italiyalik dizayner Roberto Kavalli kolleksiyasi taqdimoti boʻlib oʻtdi. Shuningdek, 2007-yilda Shanxayda Kylie Minoguedan suzish kiyimlari kolleksiyasi taqdim etildi. 2008-yil kuzida yapon brendi Comme des Garçons bilan hamkorlikda toʻplam chiqarildi.

2009-yil bahor-yoz kolleksiyasi britaniyalik dizayner Metyu Uilyamson tomonidan yaratilgan buyumlarni oʻz ichiga olgan. Birinchi toʻplam faqat ayollar kiyimlarini oʻz ichiga olgan va faqat baʼzi doʻkonlarda taqdim etilgan, ikkinchisi — ayollar va erkaklar (bu dizaynerning birinchi erkaklar kolleksiyasi edi) va barcha *H&M* doʻkonlarida sotilgan. 14-noyabr kuni 200 ta doʻkonda Jimmi Chuning poyabzal va sumkalar kolleksiyasi taqdimoti boʻlib oʻtdi.

2011-yil oxirida *H&M* va *Versace* hamkorligida yaratilgan liboslar kolleksiyasi chiqarildi.

2015-yilning kuz oyida *H&*M Balmain dizayneri Olivier Rousteing bilan „H&M x Balmain“ kolleksiyasini ishlab chiqdi.

Shu yil noyabr oyida esa *H&M* Katy Perri bilan yangi yil liboslari kolleksiyasini ishlab chiqardi.

2019-yilning yozida kompaniya Ariana Grande bilan hamkorlikda toʻplamni chiqardi. Shuningdek, 2020-yil yanvar oyida *H&M* Billi Eilish bilan birga *Divided* kolleksiyasini ishlab chiqardi.

## Tanqid
Kompaniya atrof-muhitga salbiy taʼsir koʻrsatishi va uchinchi dunyo mamlakatlarida ishchilar huquqlarining buzilishi tufayli bir necha bor tanqid qilindi. Bunga javoban kompaniya organik paxta va qayta ishlangan matolardan tayyorlangan *H&M Conscious* kiyim-kechak liniyasini yoʻlga qoʻyadi, doʻkon ularni 2013-yilda toʻplay boshlagan.

## Xayriya
2020-yil mart oyida *H&M* kompaniya Jahon sogʻliqni saqlash tashkilotining COVID-*19 birdamlik choralari jamgʻarmasiga* yarim million dollar xayriya qildi.

## Manbalar