UEFA Chempionlar ligasi finallari roʻyxati

UEFA Chempionlar Ligasi — 1955-yilda tashkil etilgan yillik futbol turniri. Oʻz chempionatiga ega boʻlmagan Lixtenshteyn bundan mustasno, UEFA (Yevropa futbol assotsiatsiyalari ittifoqi) aʼzosi boʻlgan mamlakatlarning futbol chempionatlari gʻoliblari, shuningdek kuchlilar qatorida ikkinchidan toʻrtinchi oʻringacah egallagan klublar Oʻtgan mavsum natijalariga koʻra Yevropa chempionatlari UEFA Chempionlar Ligasida ishtirok etadi. Turnirning amaldagi gʻolibi *Real Madrid* boʻlib, u 2022-yilgi finalda Angliyaning *Liverpul* jamoasini asosiy vaqtda 1:0 hisobida magʻlub etib,  umumiy hisobda 14-chi va soʻnggi 9 yil ichida  5-chi chempionlikni qoʻlga kiritdi.

1955/56-yilgi birinchi quraʼdan 1990/91-yilgi mavsumgacha turnir Yevropa kubogi deb nomlangan. Dastlab kubokda faqat milliy chempionat gʻoliblari, shuningdek, avvalgi turnirda gʻolib chiqqan klub ishtirok etishi mumkin edi. Bu tamoyil 1997-yilda Yevropaning eng kuchli chempionatlarida ikkinchi oʻrinni egallagan jamoalarga turnirda qatnashishga ruxsat etila boshlagandan soʻng oʻzgartirildi va turnir gʻolibi avtomatik ravishda keyingi qur’ada qatnashish huquqidan mahrum boʻldi. 2005-yilda amaldagi chempion *Liverpul* turnirda ishtirok etish uchun ruxsat olgach, ishtirok qoidalari yana oʻzgartirildi. Yevropa kubogining birinchi finali 1956-yilda Fransiyada, *Park de Prens* stadionida boʻlib oʻtgan. Madridning *Real* klubi *Reyms*ni 4:3 hisobida magʻlub etgan.

1991/92-yilgi mavsumda turnir *mstel Chempionlar Ligasi* deb nomlandi va formati oʻzgartirildi, guruh turniri koʻrinishidagi Olimpiya tizimidan chetga chiqdi. Bu birinchi Chempionlar ligasi edi, bir vaqtning oʻzida turnirning madhiyasi va gerbi paydo boʻldi, ular bugungi kunda ham qoʻllanadi. 1992/93-yilgi mavsumdan boshlab turnir UEFA Chempionlar Ligasi deb atala boshlandi.

Chempionlar ligasida ketma-ket besh yoki uch marta gʻolib chiqqan klub gʻoliblarga beriladigan kubokni *Abadiy saqlash* huquqi beriladi. Hozircha bu imtiyozni faqat oltita jamoa qoʻlga kiritgan: [Real Madrid, [Ayaks, Bavariya, Milan, Liverpul, Barselona.

Real Madrid turnirda gʻalaba qozonish boʻyicha rekordchi boʻlib, unda 14 marta gʻalaba qozongan. Klub finaldagi eng uzun gʻalabalar seriyasiga ham egalik qiladi - u dastlabki beshta turnirda (1956-yildan 1960-yilgacha) gʻalaba qozongan. “Real Madrid” yangi turnir formatida (2016, 2017 va 2018-yillarda) ketma-ket uch marta Chempionlar ligasida gʻolib chiqqan birinchi klub boʻldi. Final oʻyinlarida Yuventus boshqa jamoalarga qaraganda koʻproq (7 marta), Bavariya va Benfika 5 martadan magʻlub boʻlgan. Turnirda eng koʻp gʻalaba qozonish boʻyicha rekord 19 marta Ispaniyada boʻlsa, 13 ta gʻalaba bilan Angliya uchinchi oʻrinda turadi. Bundan tashqari, Angliya yana bir qiziq yutugʻiga ega: turnirda ushbu mamlakatning 5 ta turli jamoasi gʻalaba qozondi, yaʼni boshqa jamoalardan koʻra koʻproq.

Bitta mamlakat klublari finalda 8 marta toʻqnash kelishgan: “Real” ikki marta “Atletiko” (2014 va 2016) va bir marta “Valensiya” (2000), “Milan” “Yuventus” (2003), “Manchester Yunayted” “Chelsi” (2008), “Liverpul” “Tottenhem” bilan oʻynagan. (2019), «Bavariya» Dortmund «Borussiya» (2013) va «Chelsi» «Manchester Siti» (2021).

## Finallar roʻyhati

## Gʻalabalar soni

### Klubda



### Davlatlar hisobida
Chempionlar ligasi finaliga oʻn uch davlatdan kelgan jamoalar yetib keldi va ularning oʻntasidagi jamoalar musobaqada gʻolib chiqdi. 1995—1996-yilgi mavsumdan boshlab, 2003-04-yilgi mavsumgacha gʻoliblar toʻrtta davlatdan biri: Ispaniya (11), Angliya (6), Germaniya (4) va Italiya (4) „Portu“ning gʻalabasi bundan mustasno. 2003—2004-yillarda “Monako” va 2019–20-yillarda “Pari Sen-Jermen” bir xil toʻrtta davlatdan ikkinchi oʻrinni egallagan.



Chempionlar ligasida gʻolib chiqqan klub kubokni 10 oy davomida oʻzida saqlab qolish huquqiga ega. Gʻalaba xotirasi uchun klublar kubokning kichraytirilgan nusxasini olishadi (haqiqiy kubok hajmining 80% dan koʻp boʻlmagan). Turnirda jami 5 marta yoki ketma-ket 3 marta gʻalaba qozongan klub, avvalroq aytilganidek kubokni abadiy oʻzida olib qolish huquqiga ega boʻladi.

Birinchi yevrokubokni turnirga Fransiyaning L'Équipe gazetasi topshirdi.Ketma-ket besh marta gʻalaba qozongan „Real Madrid“ kubokni abadiy saqlab qolish huquqini oldi.

Keyingi kubok avvalgisidan biroz farq qildi. U bernlik zargar Yurg Stadelman tomonidan yaratilgan. Kubokning narxi 10 ming Shveysariya franki edi. Kubok kumushdan yasalgan  ichi oltin bilan qoplangan va balandligi 62 sm  ogʻirligi 7,5 kg boʻlgan amfora edi. Keyinchalik, stakanlarni yaratishda, bu variant namuna sifatida olingan.

Qadah tutqichlarining oʻziga xos dizayni tufayli dunyoning koʻpgina mamlakatlarida uni “katta quloqlar” deb atashadi. Bu taxallusning ispancha versiyasi (“la Orejona”) Lotin Amerikasida juda mashhur.

Amaldagi kubok „Liverpul“ 2005-yilda jami 5-gʻalabadan keyin abadiy kubokni qoʻlga kiritganidan beri  ketma-ket olti mavsum oʻzgarmagan kubokdir.

2009/10-yilgi mavsumdan kuchga kirgan yangi qoidalarga koʻra, kubok UEFA tomonidan abadiy saqlanadi, har bir gʻolibga kubokning toʻliq oʻlchamdagi nusxasi, Chempionlar Ligasi gʻoliblari kubogi, gʻolib jamoa nomi oʻyib yozilgan. ustida. Yangi reglamentga koʻra, ketma-ket uch mavsum turnir gʻolibiga aylangan yoki bor-yoʻgʻi beshta gʻalabaga erishgan klubning xizmatlari e’tirof etilgan holda, formaga maxsus logotip taqish huquqini olgan holda alohida maqtovga sazovor boʻladi, asl kubok esa, avvalgi qoidalardan farqli oʻlaroq, klub ixtiyorida qolmagan.

Abadiy saqlash uchun kubokni 6 ta klub oldi, shundan 2 ta klub ikki marta:

Real Madrid ketma-ket 5-gʻalabasidan keyin, 1960
* *Ayaks* ketma-ket 3 ta gʻalabadan keyin, 1973-yil
* *Bavariya* ketma-ket 3 ta gʻalabadan soʻng, 1976-yil
* *Milan* 5-gʻalabadan keyin, 1994-yil
* *Liverpul* 5-gʻalabasidan keyin, 2005-yil
* *Bavariya* 5-gʻalabadan keyin, 2013-yil
* *Barselona* 5-gʻalabadan keyin, 2015-yil
* *Real Madrid* ketma-ket 3 ta gʻalabadan soʻng, 2018-yil

## Manbalar

## Havolalar
*
*