Belarus — Venesuela munosabatlari

**Belarus Venesuela aloqalari** – Belarus va Venesuela oʻrtasidagi xalqaro munosabatlar. Ikki tomonlama munosabatlarni oʻrnatish toʻgʻrisidagi bitim 1997-yilda imzolangan, ammo ular aslida ancha keyinroq – 2007-yilda, Venesuelada Belarus elchixonasi ochilganda soʻng boshlangan. Bugungi kungacha ikki tomonlama munosabatlar deyarli rivojlanmagan edi – 1992-2006 yillarda Belarusning Venesuelaga eksporti deyarli yoʻq edi. 2006-yilda Venesuela Prezidenti birinchi marta Belarusga tashrif buyurdi, shundan soʻng oʻzaro savdo hajmi oshdi va Venesuelada Belarus-Venesuela qoʻshma korxonalari tashkil etildi.

## Tarixi
Belarus mustaqilligining dastlabki yillarida Venesuela Minskning tashqi siyosatida deyarli hech qanday rol oʻynamadi. Belarus va Venesuela oʻrtasida savdo deyarli yoʻq edi – 1992-yilda ikki mamlakat oʻrtasidagi tovar ayirboshlash atigi 5,5 million dollarni tashkil etdi (bu faqat Belarusning Venesuelaga eksporti qilgan mahsulotlari edi) . Shu bilan birga, Belarus eksportining atigi 0,52 % 1992-yilda Venesuelaga toʻgʻri keldi. Faqat 1997-yil 4-fevralda Belarus va Venesuela oʻrtasida diplomatik munosabatlar oʻrnatish toʻgʻrisida shartnoma imzolandi va bu BMT shtab-kvartirasida amalga oshirildi .

N. Maduro 2013-yilning iyulida , Venesuela prezidenti boʻlganidan bir necha oy oʻtib Belarusga davlat tashrifini amalga oshirdi.

## Belarus Venesuela savdo aloqalari
Oʻzaro tovar ayirboshlashning keskin oʻsishi 2006-2008 yillarda sodir boʻldi, oʻshanda Belarusning Venesuelaga yetkazib berish hajmi yiliga 6,0 million dollardan yiliga 173,1 million dollargacha oshgan va Venesuelaning Belarus eksportidagi ulushi 0,03 foizdan 0,53 foizgacha koʻtarilgan . 2012-yilda ikki davlat oʻrtasidagi tovar ayirboshlash hajmi 580,7 million dollarni, jumladan, Belarus eksport hajmi 254,4 million dollarni tashkil etdi . 2009-2012 yillarda Venesueladan Belarusga birinchi marta eksport qilish boshlandi. Masalan, 2012-yilda Venesuelaning Belarusga eksporti 326,4 million dollarni tashkil etdi .

2012-yilda Venesuelaga Belarus eksporti kaliyli oʻgʻitlar, transport vositalari (yuk mashinalari, yoʻl va qurilish uskunalari) va ular uchun ehtiyot qismlar yetkazib berdi. 2015-yilda Belarusning Venesuelaga eksporti boʻyicha eng yirik eksport mahsulotlari kaliyli oʻgʻitlar (17,4 million dollarga, 38,4 ming tonna), avtomobil va traktorlar uchun ehtiyot qismlar va aksessuarlar (3,7 million dollarga, 473 tonna), koʻtarish, yuklash va tushirish uchun mashinalar va qurilmalar (34 dona, 1078,2 ming dollarga), ichki yonuv dvigatellari (910,7 ming dollarga, 71 dona), yoʻl va qurilish texnikasi (860,3 ming dollarga, 6 dona), metall konstruksiyalar (270,4 ming dollarga 223 tonna) yetkazib berdi .

Venesuela 2012-yilda Belarusga – xom neft, qahva  eksport qila boshladi.

## Iqtisodiy hamkorlik
2010-yillarda Venesuelada qoʻshma korxonalar qurila boshlandi. Ular orasida Barinas shtatida traktorlar ishlab chiqaradigan „VeneMinsk Tractores“ (*Veneminsk Tractores CA*) zavodi  2012-yil may oyida ishga tushirildi. 2015-yilda u yerda Amkodor zavodi ishga tushirildi.

Venesuelada belaruslar tomonidan uy-joy qurilishi (Mission Habitat dasturi doirasida) – 110 ta uyni qurish boʻyicha shartnomalar imzolandi.

## Venesuelaning Belarusga qarzi
2008-yilda Venesuela Belarusga 500 million dollar mablagʻ ajratdi .

## Belarusning Venesueladagi diplomatik vakolatxonasi rahbarlari
2007-2016 yillar davomida Belarusning Venesueladagi diplomatik vakolatxonasiga quyidagilar rahbarlik qilgan .

* Grushevich Vladimir Antonovich – 2007-yildan 2008-yilgacha (muvaqqat ishlar vakili)
* Gurinovich Valentin Arkadievich – 2008-yildan 2012-yilgacha (Favqulodda va Muxtor Elchi)
* Paferov Oleg Sergeevich – 2012-yildan (Favqulodda va Muxtor Elchi)
* Molchan Andrey Leonidovich – 2020-yildan (Favqulodda va Muxtor Elchi)

## Shuningdek

* Venesuela tashqi siyosati
* Belarus tashqi siyosati
* Venesuela iqtisodiyoti
* Belarus iqtisodiyoti

## Manbalar

## Havolalar

* Belarus Respublikasining Lotin Amerikasi mamlakatlari bilan savdo aloqalari (1992-2008)  http://elib.bsu.by/bitstream/123456789/17439/1/2010_2_JILIR_andrievsky.pdf)
* Belarus Respublikasining Venesuela Bolivar Respublikasidagi elchixonasi 
* Venesuela Bolivar Respublikasining Belarus Respublikasidagi elchixonasi