Salem (Massachusetts)

**Salem** () — Massachusets shtatining Esseks okrugidagi tarixiy qirgʻoq shahri boʻlib, Buyuk Bostonning shimoliy qirgʻogʻida joylashgan.
## Geografiyasi
Salem shahri  (42,516845, −70,898503) koordinatalarda joylashgan. Amerika Qoʻshma Shtatlari aholini roʻyxatga olish byurosiga koʻra, shaharning umumiy maydoni  ni tashkil qiladi, shundan  quruqlik va  yoki 55,09% suvdan iborat.

## Demografiyasi

Mustamlaka davrida va undan keyin Salem Qoʻshma Shtatlardagi eng yirik munitsipalitetlardan biri edi. 1820-yilgi aholini roʻyxatga olishda Salem aholi soni boʻyicha mamlakatning eng yaxshi oʻnta shaharlari qatoriga kirdi va XX asrgacha eng yaxshi 100 talikdan tushmadi.

2010-yilgi aholini roʻyxatga olish holatiga koʻra, shaharda 41 340 kishi, 19 130 xonadon va 9 708 oila istiqomat qilgan. Aholi zichligi — har kvadrat milga 4986 nafar kishi (1926,1/km²). Shaharning irqiy tarkibi 81,5 % oq tanli, 4,9 % afro-amerikalik, 0,2 % tubjoy amerikaliklar, 2,6 % osiyoliklar, 0,1 % Tinch okeani orollari, 6,7 % boshqa irqlardan va 2,5 % ikki yoki undan ortiq irqlardan iborat edi. Har qanday irqga mansub ispan yoki lotinlar aholining 15,6 % ni tashkil qiladi. Ispan boʻlmagan oq tanlilar 2010-yilda aholining 75,9 % ni tashkil etgan.

Shaharda 17 492 ta uy xoʻjaliklari boʻlib, ulardan 24,2 foizi 18 yoshgacha boʻlgan bolalari, 38.8 foizi er-xotinlar, 13.3 foizida eri boʻlmagan ayollar, 44,5 foizi oilasizlardir. Barcha uy xoʻjaliklarining 34,9 foizi jismoniy shaxslardan, 11,5 foizida esa 65 yosh va undan katta boʻlgan yolgʻiz yashaydiganlar bor.

Shahar aholisi yosh taqsimotiga koʻra, 20,2 % 18 yoshgacha, 10,4 % 18 yoshdan 24 yoshgacha, 33,4 % 25 yoshdan 44 yoshgacha, 21,9 % 45 yoshdan 64 yoshgacha va 14,1 % 65 yosh yoki yoshi kattaroqdir. Aholining oʻrtacha yosh 36 yoshni tashkil qiladi. Har 100 ayolga 86,5 erkak toʻgʻri keladi. 18 va undan katta yoshdagi har 100 ayolga 83,5 erkak toʻgʻri keladi.

Shahardagi uy xoʻjaliklarining oʻrtacha daromadi 44 033 dollarni, oilaning oʻrtacha daromadi esa 55 635 dollarni tashkil etdi. Erkaklar oʻrtacha daromadi 38 563 dollarni, ayollarniki esa 31 374 dollarni tashkil qilgan. Shaharning aholi jon boshiga daromadi 23 857 dollarni tashkil etdi. Oilalarning qariyb 6,3 foizi va aholining 9,7 foizi qashshoqlik chegarasidan past edi, shu jumladan 12,2 foizi 18 yoshgacha boʻlganlar va 7,9 foizi 65 va undan katta yoshdagilar qashshoq hisoblanadi.

= Salemning diqqatga sazovor joylari =

Fayl:Salem Depot (Boston & Maine).jpg|Salem deposi, 1910-yil
Fayl:George Peabody House, Salem, MA.jpg|Peabodi uyi
Fayl:Harbor from Salem Willows.jpg|Salem bandargohi, 1907-yil
Fayl:Lafayette Street, Salem, MA.jpg|1910-yilda Lafayette koʻchasi
Fayl:Naumkeag Steam Cotton Company.jpg|Naumkeag Mills
Fayl:Roger Williams house in Salem MA USA.jpg|Rojer Williams uyi
Fayl:1791 sampler.jpg|1791-yilda Salemda tayyorlangan gilam
Fayl:Pickering House, Salem, MA.jpg|Pickering uyi
Fayl:Essex Street, Salem, MA.jpg|Essex koʻchasi
Fayl:1891 TownHouseSq Salem Massachusetts.png|Shaharning asosiy koʻchasi

Fayl:House of the Seven Gables (front angle) — Salem, Massachusetts.jpg|Etty Gables uyi
Fayl:GallowsHillPark Salem Massachusetts.jpg|Gallows Hill bogʻi
Fayl:PickmanHouse Salem Massachusetts.jpg|Pikmen uyi
Fayl:Gedney House (exterior) — Salem, Massachusetts. JPG|High Streetdagi Gedney uyi (1665).
Fayl:2005 Common SalemMA 5198644909.jpg|Salem Common bandshell, 2005-yilda
Fayl:Hamilton Hall (Salem).jpg|Hamilton Holl
Fayl:Peirce-Nichols House.jpg|Peirce-Nichols uyi
Fayl:Stephen Phillips House.jpg|Phillips House
Fayl:John Ward House.jpg|John Word uyi
Fayl:Kitchen, Governor’s Faire House, The Pioneers' Village, Salem, Mass (83010).jpg|Pionerlar qishlogʻi


## Manbalar