CLAAS KGaA GmbH

**CLAAS KGaA GmbH** (ruscha *Klaas* ) — nemis muhandislik kompaniyasi, yirik qishloq xoʻjaligi texnikasi ishlab chiqaruvchisi. Bosh qarorgohi Xarsevinkel shahrida ( Shimoliy Reyn-Vestfaliya) joylashgan.

1913-yilda tashkil etilgan.

## Tarixi

### Tashkil topishi
Kompaniyaning tarixi 1887-yilda, Frants Klaas Klarholzda sut sentrifugalarini ishlab chiqaruvchi kompaniyaga asos solganida boshlangan. Taxminan 1900-yildan boshlab u bu yerda boshqa qishloq xoʻjaligi texnikasini, masalan, somon bogʻlash moslamalari va oʻroq kesgichlarni ishlab chiqardi.

Kompaniyaning rasmiy tashkil etilishi 1913-yilda, Frans Klaasning oʻgʻli Avgust Klaas Gerzebrokdagi masʼul idoraga ikki chilangar va bir malakasiz ishchi bilan somon bogʻlovchi ishlab chiqarayotgani haqida xabar berganida boʻlib oʻtdi. 1914-yilda uning ukalari Frans Jun va Bernhard Klaas ham kompaniyaga qoʻshildi. Keyinchalik kompaniya “Gebr Claas” nomi ostida davom ettirildi. Toʻrtinchi akasi Teo 1940-yilda kompaniyaga rasman sherik sifatida qoʻshildi.

## Faoliyat
CLAASning Yevropa, Osiyo va Amerikada 13 ta zavodi bor, ularda 11 000 dan ortiq kishi ishlaydi. CLAAS mahsulotlari assortimentiga gʻalla va yem-xashak yigʻish mashinalari, traktorlar, preslash mashinalari, yem-xashak mashinalari, teletransport mashinalari kiradi. 2021-yilda aylanma 4,797 milliard yevro, sof foyda 272,6 million yevro.

### Rossiyada Claas
CLAAS oʻzining marketing faoliyatini Rossiyada 1992-yilda boshlagan. 2003-yil may oyida CLAAS kompaniyasi Krasnodarda roʻyxatga olindi va Rossiya Federatsiyasi hududida kombaynlarni ishlab chiqarish boshlandi. 2006-yildan beri uskunalarni sotish OOO CLAAS Vostok (Moskva) savdo kompaniyasi orqali Rossiya boʻylab faoliyat yurituvchi 19 ta savdo sheriklari ishtirokida tashkil etilgan.  2016-yilda Klimovskda yangi ombor ochildi.
#### Krasnodardagi zavod

MChJ “CLAAS” (Krasnodar) Rossiyadagi CLAAS markali qishloq xoʻjaligi texnikasini ishlab chiqaradigan yagona zavoddir. Bu butun dunyo boʻylab konsernning 13 ta ishlab chiqarish korxonasi orasida toʻrtta eng yiriklaridan biridir. Zavodda TUCANO kombaynlari va AXION, XERION traktorlari ishlab chiqariladi.

Korxonada g‘alla o‘rish kombaynlarini ishlab chiqarishning to‘liq sikli tashkil etildi. Korxonaning maydoni: 48 gektar, ishchilar soni 550 kishi. 2003-yildan 2020-yilgacha investitsiyalar 160 million yevroni tashkil etdi. 2004-yildan hozirgi kungacha bosh direktor Ralf Bendish hisoblanadi.

##### Tarixi
*2003-yil 27-mayda* CLAAS MChJ Krasnodarda roʻyxatga olingan. Ikki yildan soʻng Krasnodarning gʻarbiy qismida CLAAS zavodining birinchi navbati ishga tushirildi. Zavod qurilishi bilan bir qatorda, 2003-yilda ijaraga olingan binolarda MEGA 350/360/370 kombaynlarini yigʻish tashkil etildi. CLAAS Rossiya Federatsiyasi hududida oʻz ishlab chiqarishini tashkil etgan xorijiy kapital ishtirokida qishloq xoʻjaligi texnikasini ishlab chiqaruvchi kompaniyalar orasida birinchi boʻldi. Korxonaning quvvati yiliga 1000 ta kombaynga moʻljallangan, ishchilar soni esa 100 kishidan oshmagan. Kompaniya maʼlumotlariga koʻra*, 2006-*yilda zavodda 240 Mega-350/360/370 kombayn yigʻilgan boʻlsa, 2007-yilning birinchi yarmida - 170. 2006-yilda daromad 1,213 milliard rublni, sof foyda - 63,6 million rublni tashkil etdi. *2007-*yilda zavod Atles traktorlarini yigʻishni boshladi. *2008-*yilda Krasnodarda TUCANO tipidagi kombaynlar ishlab chiqarila boshlandi, *2011-*yilda XERION rusumli rusumli traktorlar ishlab chiqarila boshlandi. Bir yil oʻtgach, ishlab chiqarish liniyasi AXION rusumli traktorlar bilan qoʻshildi.

; 2015-yil, zavodning ikkinchi bosqichining ochilishi

2013-yilda CLAAS ishlab chiqarishni kengaytirish va qishloq xoʻjaligi texnikasini ishlab chiqarishning toʻliq tsikliga ega zavodning ikkinchi bosqichini qurishni boshlash haqida eʼlon qildi. Qurilish rekord muddatda davom etdi va *2015-*yilda zavodning ikkinchi bosqichi ishga tushirildi. ***2015-yil 1-oktabrda*** zavodning ikkinchi navbatining tantanali ochilishi bo‘lib o‘tdi.

Mavjud ishlab chiqarishni kengaytirishga yoʻnaltirilgan investitsiyalar hajmi 120 million yevroni tashkil etdi. Yangi metallga ishlov berish, boʻyash va yigʻish sexlari qurildi. Korxonaning ishlab chiqarish maydoni toʻqqiz baravar koʻpaydi va qariyb 45 ming m² ni tashkil etdi. Zavodning ikkinchi bosqichida hozirda kombaynlar ishlab chiqarish bo‘yicha to‘liq texnologik sikl tashkil etilmoqda, jumladan, metallni lazer bilan kesish, metallni bukish, yarim avtomatik payvandlash, sirt tayyorlash va avtomatlashtirilgan liniyada kataforetik astarlash, chang qoplamasi kabi operatsiyalar. Loyihaning amalga oshirilishi xodimlar sonini 500 kishigacha oshirish imkonini berdi.

; 2016-yil, SPIC imzolanishi

2016-yilda Sankt-Peterburg xalqaro iqtisodiy forumida (SPIEF) CLAAS zavodi Rossiya Federatsiyasi Sanoat va savdo vazirligi bilan birinchi maxsus investitsiya shartnomasini (SPIC) imzoladi. SPIC kombaynlar ishlab chiqarishni modernizatsiya qilish, mahalliylashtirishning maksimal darajasiga erishishga qaratilgan.

**SPIC** davlat subsidiyalarini olishni, ishlab chiqaruvchi uchun soliq rejimining oʻzgarmasligini va bir qator boshqa shartlarni kafolatlaydi. Buning uchun Claas bir qator majburiyatlarni oʻz zimmasiga oldi, jumladan 750 million rubl miqdoridagi investitsiyalar, xodimlarni kengaytirish, tayyor mahsulotning kamida 5 foizini eksport qilish, Germaniyadan Rossiyaga texnologiya transferini oʻz ichiga oladi. Shartnoma shartlari 10 yilga, 2026-yilgacha moʻljallangan va kombayn ishlab chiqarishni mahalliylashtirish darajasini doimiy oshirishni nazarda tutadi.

; 2020-yil, korxonani modernizatsiya qilish

2020-yilda CLAAS zavodi ishlab chiqarishni modernizatsiya qilish va metallga ishlov berish, boʻyash va logistika ustaxonalarini kengaytirishni eʼlon qildi. 2021-yil oxiriga qadar qurilish, uskunalar sotib olish va texnologik modernizatsiya qilish uchun taxminan 680 million rubl sarmoya kiritiladi. Zavodning ishlab chiqarish quvvatlarini kengaytirish va ijtimoiy infratuzilmasini rivojlantirishga yoʻnaltirilgan investitsiyalarning umumiy miqdori 950 million rublni tashkil etdi. Modernizatsiya loyihasi: metallga ishlov berish sexi maydonini qariyb 1,5 barobarga, 16 ming kvadrat metrgacha kengaytirishni nazarda tutadi; boʻyoq sexida konveyer tizimini 30% dan ortiq (3000 m gacha) oshirish; chang qoplamasi uchun qoʻshimcha kabinani oʻrnatish; 1100 saqlash joyi uchun logistika ustaxonasi qurilishi.

#### Taʼlim muassasalari bilan hamkorlik
CLAAS 2003-yildan beri universitetlar bilan yaqin hamkorlik qilib keladi. Rossiyada hamkorlik Kuban universitetlari bilan boshlandi va keyinchalik Rossiyaning boshqa mintaqalari va MDH mamlakatlariga tarqaldi. Hozirda kompaniya oʻndan ortiq taʼlim muassasalari bilan hamkorlik qilmoqda. Kompaniya vakillarining so‘zlariga ko‘ra, talabalarni qo‘llab-quvvatlash CLAAS konserni faoliyatining ustuvor yo‘nalishlaridan biridir. Hamkorlik bir necha yo‘nalishda rivojlanmoqda. Bitiruvchilar uchun “Stajirovka va amaliyot” doirasida “Stajyor” xalqaro dasturi ochiq. Yosh mutaxassislar butun dunyo boʻylab, jumladan Krasnodardagi CLAAS zavodlarida ishlaydi. Shuningdek, stipendiya dasturlari ham mavjud. Har yili CLAAS qishloq xoʻjaligi va mashinasozlik sohasida talabalarning tadqiqot tanlovini tashkil qiladi. Uning gʻoliblari  Helmut Kleys stipendiya olishadi. Shunday qilib, 2020-yil oktabr oyida g‘oliblardan biri KubGAU talabasi bo‘ldi, u “Xalqaro stipendiya – 2020” nominatsiyasida g‘olib chiqdi va 2000 yevro miqdoridagi pul mukofotini qo‘lga kiritdi. CLAAS zavodi oʻquv jarayonini qoʻllab-quvvatlaydi - moddiy-texnik bazani toʻldiradi, talabalarni didaktik materiallar bilan taʼminlaydi. Kompaniya mutaxassislari talabalar bilan muntazam uchrashuvlar o‘tkazib turadi.

; Stajyor dasturi

CLAASda “Stajyor” nomli xalqaro yosh malaka oshirish dasturi mavjud. U amaliyotning turli yo‘nalishlarini o‘z ichiga oladi, ular davomida kollej, universitet va bakalavriat bitiruvchilari CLAAS faoliyati bilan tanishish, turli sohalardagi bilim va ko‘nikmalarini sinovdan o‘tkazish va amaliyotda qo‘llash imkoniyatiga ega bo‘ladilar.

2018-yildan boshlab CLAAS zavodi Dual Training loyihasini amalga oshirmoqda. Asosiy maqsad metallga ishlov berish boʻyicha ixtisoslashgan talabalarni yuqori ishlab chiqarish sifati standartlariga tayyorlashdir. Loyiha doirasida zavodda zamonaviy stanoklar va metalga ishlov berish uskunalari bilan jihozlangan maxsus o‘quv xonalari tashkil etilgan bo‘lib, ularda ikki kollej – Tixoretsk muhandislik kolleji va Krasnodar muhandislik kolleji talabalari bilim va amaliy ish ko‘nikmalariga ega bo‘ladilar, shuningdek, talabalikka moslashadilar. oʻrta kasb-hunar taʻlimi bosqichida ishlab chiqarish korporativ madaniyati. Tajribali ustozlar rahbarligida o‘quv jarayonida o‘quvchilar ishlab chiqarishga kirishadi. Sikl ravishda oʻzgarib, ular barcha ustaxonalarda, butun ishlab chiqarish zanjiri boʻylab metallga ishlov berishdan yigʻishgacha mashq qiladilar va shu bilan amaliy bilim darajasini oshiradilar. Xavfsizlik va mehnatni muhofaza qilish boʻyicha brifinglarga alohida eʼtibor beriladi. Har bir talabaga talaba uchun to‘liq javobgar bo‘lgan kurator tayinlanadi.

Oʻqish natijasida talabalar oʻz taʼlim muassasalarining diplomlari bilan bir qatorda CLAAS zavodida nemis namunasidagi malaka sertifikatlariga ega boʻlishadi. Talabalarning birinchi bitiruvi 2020-yil iyul oyida boʻlib oʻtdi. Loyiha Krasnodar oʻlkasi maʼmuriyati, Rossiya-Germaniya Savdo palatasi va ikkita muhandislik kolleji oʻrtasidagi hamkorlik natijasi edi. CLAAS MChJ investitsiyalari 60 million rubldan ortiqni tashkil etdi.

#### 2021-yil ishlab chiqarish mavsumi natijalari
*Maksimal ishlab chiqarish oʻsishi 63%.*

*TUCANO kombaynlarini joʻnatish hajmi 43%.*

*Modernizatsiyaga investitsiyalar 40%.*

Xodimlar *soni 33%, 723 kishi.*

*SPIC boʻyicha barcha majburiyatlar muddatidan oldin bajarildi.*

*Soliq toʻlovlarining 2,3 barobar oʻsishi.*

*Eksport yetkazib berish 40 taga oshdi %.*

*Uchinchi yil mahsulot sifati boʻyicha konsern eng yaxshi kompaniya*.

30-sentabrda yakunlangan 2021-moliya yilida Krasnodardagi CLAAS zavodi ishlab chiqarish va moliyaviy ko‘rsatkichlarini yaxshilashda davom etdi. Korxona tomonidan ishlab chiqarilgan mahsulotlarni jo‘natish oʻtgan yilga nisbatan (TUCANO don o‘rish kombaynlari, AXION va XERION traktorlari) 63% oshdi. Shu bilan birga, kompaniyaning asosiy mahsulotlari — TUCANO kombaynlari ishlab chiqarish hajmi 43% ga oshdi. Kelgusi ishlab chiqarish yilida g‘alla o‘rish kombaynlari ishlab chiqarishni yanada 34% ga oshirish rejalashtirilgan, bunga ichki va tashqi bozorlarda kuchli talab sabab boʻldi.

**Eksport**

Oʻtgan davr mobaynida Zavodda ishlab chiqarilgan tayyor mahsulotlarni tashqi bozorlarga yetkazib berish 40% oshdi. Natijada eksport hajmi qariyb 20% ga yetdi. 2022-yilda Yevropa davlatlaridan tashqari Turkiya va Yaponiya eksport qilinadigan davlatlar qatoriga kiradi va Xitoyga 15 dona TUCANO 570 kombaynining sinov yetkazib berilishi ham rejalashtirilgan. Oʻtgan yili boshlangan TUCANO 320 eksporti keyingi moliyaviy davrda, 2022–2023-yillarda rekord darajaga yetadi va kamida 10–12% ni tashkil qiladi.

## Manbalar