Elizabeth II davridagi bosh vazirlar

Qirolicha Elizabeth II 1952-yil 6-fevralda Buyuk Britaniya qirolichasi boʻldi. Elizabeth II Buyuk Britaniya qirolichasi boʻlish bilan birga 32 ta mustaqil davlatning davlat rahbariga ham aylandi. Bu davlatlarning har bir sohasini nazorat qiluvchi „Westminster tizimi“da qirolicha hukumatini bosh vazir boshqargan. Bosh vazirlarni tayinlash va ishdan boʻshatish qirolicha yoki u tayinlagan general-gubernatorlari tomonidan amalga oshirilishi mumkin boʻlgan.

### Bosh vazirlar

### [[Antigua va Barbuda]]
Antigua va Barbuda davlati 1981-yil 1-noyabrda birinchi bosh vazir Vere Bird bilan mustaqillikka erishdi. Bird ilgari Antigua bosh vaziri boʻlgan.

### [[Avstraliya]]

Elizabeth II Buyuk Britaniya qirolichasi boʻlgan sanada Robert Menzies Avstraliyaning amaldagi bosh vazir edi.

Malumot

### [[Bagama orollari]]
Bagama orollari 1973-yil 10-iyulda birinchi bosh vazir bilan Lynden Pindling bilan mustaqillikka erishdi. Pindling avvalroq Hamdo‘stlik bosh vaziri bo‘lgan.

Malumot 

### [[Barbados]]
Barbados 1966-yil 30-noyabrda birinchi bosh vazir Errol Barrow bilan mustaqillikka erishdi. Barrow avval Barbados bosh vaziri boʻlgan.

Malumot

Barbados davlatida 2021-yil 30-noyabrda monarxiya tuzumi bekor qilindi. Mottley respublikaning birinchi bosh vaziri etib tayinlandi.

### [[Beliz]]
Beliz 1981-yil 21-sentyabrda birinchi bosh vazir George Cadle Price bilan mustaqillikka erishdi.

Malumot

### [[Kanada]]
Elizabeth II Buyuk Britaniya qirolichasi boʻlganida Kanadada Louis St. Laurent amaldagi bosh vazir edi.

Malumot 

### [[Seylon]]
Elizabeth II Buyuk Britaniya qirolichasi boʻlganida DS Senanayake Seylon mustamlakasining amaldagi bosh vaziri edi.

Malumot

Seylon mustamlakasida 1972-yil 22-mayda monarxiya tuzumi bekor qilindi va *Shri-Lanka Demokratik Sotsialistik Respublikasiga* aylandi. Bandaranaike 1977-yil 23-iyulgacha respublikaning birinchi bosh vaziri sifatida faoliyatini davom ettirgan.

### [[Fiji]]
Fiji dominioni 1970-yil 10-oktyabrda birinchi bosh vazir Kamisese Mara bilan mustaqillikni qoʻlga kiritdi. Mara ilgari Fiji dominioni bosh vaziri bo‘lgan.

Malumot

1987-yilgi Fiji davlat toʻntarishlaridan soʻng 1987-yil 7-oktyabrda yangi hukmron rejim mamlakat Fiji Respublikasiga aylanganligini eʼlon qildi. Yangi tuzumdan keyin Fiji davlatining Buyuk Britaniya bilan munosabatlarida keskinliklar yuzaga keldi.

### [[Gambiya]]
Gambiya dominioni 1965-yil 18-fevralda birinchi bosh vazir Dawda Jawara bilan mustaqillikka erishdi. Jawara avval Gambiya dominioni bosh vaziri bo‘lgan.

Malumot

Gambiya davlatida 1970-yil 24-aprelda referendum orqali monarxiya tuzumi bekor qilindi. Jawara bosh vazirlik lavozimi bekor qilingan kunning o‘zidayoq Gambiya prezidenti bo‘ldi.

### [[Gana]]
Gana dominioni 1957-yil 15-avgustda mustaqillikka erishdi. Mustaqillikdan soʻng Kwame Nkrumah Gananing birinchi bosh vazir lavozimini egalladi. Nkrumah avvalroq o‘zini o‘zi boshqaradigan „Oltin qirg‘oq“ dominionining bosh vaziri bo‘lgan.

Malumot

Gana davlatida 1960-yil 1-iyulda referendum orqali monarxiya tuzumi bekor qilindi. Nkrumah bosh vazirlik lavozimi bekor qilingan kunning o‘zidayoq Gana prezidenti etib saylandi.

### [[Grenada]]
Grenada davlati 1974-yil 7-fevralda birinchi bosh vazir Eric Gairy bilan mustaqillikka erishdi. Gairy avval Grenada mustamlakasi bosh vaziri boʻlgan.

### [[Gayana]]
Gayana mustamlakasi 1966-yil 26-mayda mustaqillikka erishdi. Yangi hukumatda Forbes Burnham birinchi bosh vazir lavozimini egalladi. Burnham avval Britaniya Gvianasining bosh vaziri boʻlgan.

Malumot

Gayanada 1970-yil 23-fevralda monarxiya tuzumi bekor qilindi. Bernham 1980-yil 6-oktyabrgacha respublikaning birinchi bosh vaziri lavozimida faoliyat yuritdi.

### [[Yamayka]]
Yamayka 1962-yil 6-avgustda birinchi bosh vazir Alexander Bustamante bilan mustaqillikka erishdi. Bustamante avval Yamayka dominioni bosh vaziri boʻlgan.

### [[Keniya]]
1963-yil 12-dekabrda Keniya davlati mustaqillikka erishdi. Jomo Kenyatta mustaqil Keniya davlatining birinchi bosh vaziri boʻldi. Kenyatta avvalroq Keniyaning dominionining bosh vaziri boʻlgan.

Malumot

Keniya davlatida 1964-yil 12-dekabrda monarxiya tuzumi bekor qilindi. Kenyatta mustaqil Keniya davlatining birinchi prezidenti boʻldi.

### [[Malavi]]
1964-yil 6-iyulda Malavi davlati mustaqillikka erishdi. Hastings Banda mustaqil Malavi davlatida bosh vazir lavozimini egalladi. Banda ilgari Nyasalandning bosh vaziri boʻlgan.

Malumot

Malavi davlatida 1966-yil 6-iyulda monarxiya tuzumi bekor qilindi. Banda mustaqil Malavi davlatining birinchi prezidenti boʻldi.

### [[Malta]]
Malta mustamlakasi 1964-yil 21-sentyabrda mustaqil Malta davlatiga ayalandi. George Borg Olivier mustaqil Malta davlatining birinchi bosh vaziri lavozimini egalladi. Olivier ilgari Buyuk Britaniya mustamlakasi boʻlgan Maltaning bosh vaziri boʻlgan.

Malumot

Malta davlatida 1974-yil 13-dekabrda monarxiya tuzumi bekor qilindi va u hozirgi mustaqil Malta Respublikasiga aylantirildi. Mintoff 1984-yil 22-dekabrgacha respublikaning birinchi bosh vaziri lavozimida faoliyat yuritdi.

### Mavrikiy
Mavrikiy mustamlakasi 1968-yil 12-martda mustaqillikka erishdi. Seewoosagur Ramgulam mustaqil Mavrikiy davlatining birinchi bosh vaziri etib tayinlandi. Ramgulam avvalroq Mavrikiy mustamlakasi bosh vaziri bo‘lgan.

Malumot

Mavrikiy davlatida 1992-yil 12-martda monarxiya tuzumi bekor qilindi. Jugnauth 1995-yil 15-dekabrgacha respublika bosh vaziri lavozimida faoliyat yuritdi.

### [[Yangi Zelandiya]]
Elizabeth II Buyuk Britaniya qirolichasi etib tayinlangan vaqtda Yangi Zelandiyada Sidney Holland amaldagi bosh vazir edi.

### [[Nigeriya]]
Nigeriya Federatsiyasi 1960-yil 1-oktyabrda mustaqillikka erishdi. Mustaqil Nigeriya davlatining birinchi bosh vaziri Abubakar Tafawa Baleva boʻldi. Baleva ilgari Nigeriya mustamlakasi va protektoratining bosh vaziri boʻlgan .

Malumot

Nigeriya 1963-yil 1-oktyabrda Nigeriya Federativ Respublikasiga aylandi. Baleva 1966-yil 15-yanvardagi davlat toʻntarishigacha bosh vazir lavozimida faoliyat yuritdi.Toʻntarish natijasida Balaeva oʻldirilgan.

### [[Pokiston]]
Elizabet qirolicha etib tayinlanganida Pokistonda Khawaja Nazimuddin amldagi bosh vazir edi.

Malumot

Pokistonda 1956-yil 23-martda monarxiya tuzumi bekor qilindi. Ali 1956-yil 12-sentyabrgacha respublikaning bosh vaziri lavozimida faoliyat yuritdi

### [[Solomon orollari]]
Solomon orollari 1978-yil 7-iyulda birinchi bosh vazir Peter Kenilorea bilan mustaqillikni qoʻlga kiritdi.

Malumot 

### [[Janubiy Afrika]]
Daniel Francois Malan Elizabeth qirolicha boʻlgan davrda Janubiy Afrika Ittifoqining amaldagi bosh vaziri edi.

Malumot

Janubiy Afrikada 1961-yil 31-mayda monarxiya tuzumi bekor qilindi va mamlakatning rasmiy nomi Janubiy Afrika Respublikasiga aylandi. Verwoerd 1966-yil 6-sentyabrgacha respublikaning birinchi bosh vaziri lavozimida faoliyat yuritdi.

### Uganda
Uganda mustamlakasi 1962-yil 9-oktyabrda mustaqillikka erishdi.

Malumot

Uganda davlatida 1963-yil 9-oktyabrda monarxiya tuzumi bekor qilindi. Obote 1966-yil 15-aprelgacha respublikaning birinchi bosh vaziri lavozimida faoliyat yuritdi.

### [[Birlashgan Qirollik]]

Birlashgan Qirollikda Elizabeth II qirolicha boʻlganida Winston Churchill amaldagi bosh vazir edi.

## Anormal holatlar
### Grenada (1979-1984)
Maurice Bishop „Xalq inqilobiy hukumati“ boshqaruvining koʻp qismida (1979-yil 13-martdan 1983-yil 14-oktyabrgacha) *amalda* hukumat nazoratini qoʻlga olgandi. Grenadada 1983-yil 14-oktyabrda amaldagi hukmron shaxs yepiskop Bernard Coard tomonidan taxtdan olindi. 19-oktyabr sanasida yepiskop oʻldirildi. Harbiy hukumat eʼlon qilinishidan oldin Coard hokimiyatni qisqa muddat oʻz qoʻlida ushlab turdi. 1984-yil 4-dekabrda harbiy hukumat davlat tepasiga kelganidan soʻng Grenadaning inqilobdan oldingi boshqaruv tizimi va Bosh vazir lavozimi tiklandi.

## Yana qarang

* Konstitutsiyaviy monarxiya
* Hamdo'stlik hukumatlari rahbarlari ro'yxati

## Manbalar

## Havolalar

* Markaziy razvedka boshqarmasi jahon yetakchilarining roʻyxati *(hozirgi va oylik tarixiy arxiv: 2001 yildan hozirgi kungacha)*
* World Statesmen.org *(rahbarlar katalogi)*
* Rulers.org *(rahbarlar katalogi)*
* Qirolicha va uning 15 bosh vazirlari