Edo qal’asidagi tosh konlari

**Edo qal’asidagi tosh konlari** – Edo-qal’asining ostidagi keng xandaklar va mudofaa istehkomlarini qurish uchun zarur boʻlgan katta miqdordagi toshni taʼminlash uchun ishlatilgan tosh konlarining qoldiqlaridir. Ushbu tosh konlari hozirgi Kanagava prefekturasidagi Odavara,Kanagava va Shizuoka prefekturasining Atami va Ito shaharlarida joylashgan. Ushbu tosh konlari 170 ta hududdan aniqlangan boʻlib, 2016-yilda Yaponiyaning Milliy tarixiy obidasi sifatida qayd etilgan.

## Tarixi
Edo qal’asi va Edo shahrining oʻzi Edo koʻrfazining shimoliy qismidagi past tekislikda, asosan qayta tiklangan yerlarda joylashgan. Hudud geologiyasi Kanto qum qatlamidan iborat boʻlib, qurilishda foydalanishga yaroqli tabiiy toshlar mavjud emas. Boshqa tomondan, Izu yarim oroli va Sagami provinsiyasining gʻarbiy qirgʻogʻida vulqon kelib chiqishi mavjud boʻlib, tosh devorlar uchun mos keladigan andezit va granitning sezilarli darajada koʻtarilishini oʻz ichiga oladi. Bundan tashqari, ushbu choʻqqilarning koʻpchiligi dengizga yaqin joylashgan boʻlib, bu ogʻir toshlarni Edoga tashish uchun qulaylik yaratdi. Tokugava Ieyasu turli Daimyoga 1603-yilda Tokugava syogunatining shtab-kvartirasi sifatida Edo qal’asini qayta qurish vazifasini topshirdi va bu ish uning vorislari tomonidan davom etdi. Qal’aning markazidagi binolar 1604-yildan 1607-yilgacha, tashqi toʻsiqlar 1610-yildan 1627-yilgacha va tashqi xandaklar 1629-yildan 1636-yilgacha qurilgan. Xandaklar va boshqa tosh inshootlarni turli Daimyo urugʻlariga qisman bu moliyaviy resurslarini qurish chorasi sifatida belgilandi va bu esa har qanday qoʻzgʻolon ehtimolini kamaytiradi. Ulkan qurilish loyihasi uchun zarur boʻlgan tosh konlarining aksariyati Sagami koʻrfazining qirgʻoqlari boʻylab joylashgan boʻlib, ular Sakava va Karikava daryolarining gʻarbiy qirgʻogʻidagi tepaliklarning shimoli-sharqida joylashgan Odavara, Kanagavaning janubiy oxiridagi Shimoliy hududigacha choʻzilgan. Izu yarim oroli, shuningdek, Suruga koʻrfazi qirgʻoqlarining bir qismida, Shimizu shahridan Numazudagi Xedagacha. Konlarda nafaqat materiallarni qazib olish, balki kerakli shakl va oʻlchamdagi toshlarni qayta ishlash ustaxonalari, saqlash joyi va portni oʻz ichiga olgan.

Odawara,Kanagavadagi joylar
Sagami va Izu oʻrtasidagi togʻli chegara, yaʼni Xayakava daryosi vodiysida qadimgi Hakone vulqonining tashqi bir qismini tashkil etuvchi koʻplab toshlar mavjud edi. Arxeologlar Xayakava daryosi boʻyida jami 254 127,39 kvadrat metr maydonni egallagan umumiy hisobda 101 ta kon maydoni boʻlgan 19 ta joyni aniqladilar. Eng soʻnggi va eng yaxshi saqlanib qolgan joy Hayakava koni boʻlib, u Odavara shahar taʼlim boshqarmasi tomonidan 2003-yilda qazilgan. Koʻp sonli toshlar va tosh teshiklari topilgan.2007-yilda olib borilgan yana bir qazish ishlari portga olib boradigan tosh yoʻlini topdi.

## Atami,Shizuokadagi joylar
Odavaraning Hayakava daryosi hududi bilan bir xil geologiyaga ega boʻlgan Atami chegaralarida 30 ga yaqin kon joylari aniqlangan. Qolgan koʻplab ishlov berilgan toshlarda masson belgilari yoki yozuvlari bor. Arima va Mōri Daimyo urugʻlarining nomlari topilgan.

## Ito,Shizuokadagi joylar
Ito shahridagi sobiq Usami qishlogʻi syogunatning bevosita nazorati ostidagi Tenryo hududi boʻlib,
 Sagami ko'rfaziga cho'zilgan yarim orolni egallaydi. Hududning katta qismini balandligi 350 metr bo'lgan Nako tog'i o'rab turadi, uning janubiy yonbag'irlari Usami ko'rfazining shimoliy tomoniga qaragan.Ushbu tog'da 21 dan ortiq kon joylari aniqlangan va ular Milliy tarixiy joy belgisi bilan qoplangan Bu eng yiriklaridan biri bo'lgan Usami tosh konini o'z ichiga oladi. Bu joydan olingan toshlar dumaloq toshlar yordamida 1,5 kilometr uzoqlikdagi portga olib kelingan. Turli joylarda qoldirilgan nuqsonli yoki foydalanilmagan toshlarning ko'pchiligida massonlar tomonidan yozilgan yozuvlar, shuningdek, loyihada ishtirok etgan Daimyo nomi bor.Nako tog'idagi joylarda Xosokava,Inaba va Mori urug'lari mashhur bo'lganligini ko'rsatadigan ko'plab yozuvlar mavjud, ammo tarixiy ma'lumotlar shuni ko'rsatadiki, bu joylardan yana ko'p Daimyo ham foydalangan.

## Manbalar

 „江戸城石垣石丁場跡“ [Edojō Ishigaki ishichōba ato] (Japanese). Agency for Cultural Affairs. Qaraldi: 20-avgust 2020-yil.