Pyotr Shevsov

**Pyotr Fedorovich Shevsov** (25-iyul, 1912-yil, Buxoro, Buxoro amirligi — 17-yanvar, 1944-yil) — sovet harbiy uchuvchisi, Sovet Ittifoqi Qahramoni (1937), polkovnik.

## Biografiyasi
Shevsov Buxoro shahrida temiryo‘lchilar oilasida tug‘ilgan. 1920-yildan Turkiston ASSR Sirdaryo viloyati Chimkent tumani Tyulkubas stansiyasida yashagan. Shu yerda 4-sinfni tamomlagan. 1928-yilda Butunittifoq leninchi kommunistik yoshlar soyuziga oʻtgan. 1929-yilda Orenburgga koʻchdi. Lokomotiv taʼmirlash zavodida qozonchi boʻlib ishladi.

1930-yilda Qizil Armiya safiga kirdi. 1932-yil fevral oyida Orenburgdagi 3-harbiy uchuvchilar maktabiga oʻqishga yuborildi. 1933-yilda tamomladi. Bryanskda joylashgan 107-alohida qiruvchi aviatsiya eskadronida xizmat qilish uchun yuborildi.

1936-yil noyabrdan 1937-yil avgustigacha internatsionalist koʻngillilar safida Ispaniya fuqarolar urushida qatnashgan. I-16 eskadroniga qoʻmondonlik qilgan. Uchuvchilik uslubi ortidan unga Kamarado Pedro taxallusi berildi.

1937-yil 16-mart holatiga koʻra, havo janglarida 1 ta dushmanni oʻzi, 1 tasini esa guruh boʻlib oʻldirgan. Ispaniya osmonidagi gʻalabalarning umumiy soni turli manbalarda turlicha koʻrsatilgan: 4 ta (shaxsan 3 ta va guruh bilan 1 ta) yoki 5 ta (shaxsiy 2 ta va guruh bilan 3 ta).

Avgust oyi boshida Shevsovning xorijdagi xizmat safari yakunlandi va vataniga chaqirildi. Ispaniyada koʻrsatgan jasorati uchun 1937-yil 22-oktyabrda unga Sovet Ittifoqi Qahramoni unvoni berildi.

1938-yilda 1-maxsus maqsadli armiya qoʻshma polkining qoʻmondoni boʻldi, keyin oʻsha yilning avgust oyida Belorussiya maxsus harbiy okrugining 66-havo brigadasi komandiri etib tayinlandi. 1938-yilda Sovet Ittifoqi Kommunistik Partiyasi aʼzosi boʻlgan. 1939-yilda Shevsov Bosh shtab Harbiy akademiyada Qoʻmondonlik tarkibini takomillashtirish kursini tamomlagan.

Ikkinchi jahon urushi yillarida Shimoliy-Gʻarbiy va Gʻarbiy frontlarning Harbiy havo kuchlarida jang qilgan. 1942-yil 19-yanvarda 510-qiruvchi aviatsiya polkining eskadron komandiri lavozimini egalladi. 1942-yil 20-iyuldan 1942-yil 4-dekabrgacha 627-qiruvchi aviatsiya polkining uchuvchisi, keyin esa navigator boʻlgan. 1943-yil 6-iyulda 272-qiruvchi aviatsiya polkining eskadronlaridan birini, 26-dekabrdan esa polkning oʻzini boshqargan.

1939-yil 23-noyabrda Qizil Armiya Harbiy-havo kuchlarining inspektori-uchuvchisi lavozimiga oʻtkazildi.

1939—1940-yillarda Sovet-fin urushida qatnashgan.

1943-yil 17-oktyabr holatiga koʻra, Shevsov jami 168 marta parvoz qilgan, 23 ta havo jangida qatnashgan, 7 ta dushman samolyotini shaxsan yoʻq qilgan.

1944-yil 17-yanvarda Dubrovka aerodromida La-5 samolyoti halokatida vafot etdi va Smolensk viloyatining Rudnyanskiy tumaniga qarashli Dubrovka qishlogʻida dafn qilindi. Keyinchalik Rudnya shahridagi ommaviy qabrga dafn qilindi.

## Xotirasi
Rudnya shahridagi koʻchaga, Tyulkubas shahar tipidagi posyolkadagi maktab va koʻchaga uning nomi berilgan.

## Mukofotlari

* „Oltin Yulduz“ medali № 58 (22.10.1937);
* Lenin ordeni (22.10.1937);
* Qizil Bayroqning uchta ordeni (01.02.1937; 07.04.1937; 10.02.1943);
* 1-darajali Vatan urushi ordeni (21.09.1943).

## Adabiyotlar

* Geroi Sovetskogo Soyuza: Kratkiy biograficheskiy slovar / Pred. red. kollegii I. N. Shkadov. — M.: Voenizdat, 1987. — T. 1 /Abaev — Lyubichev/. — 911 s. — 100 000 ekz. — ISBN ots., Reg. № v RKP 87-95382.
* Orenburjsi — Geroi Sovetskogo Soyuza: bibliograficheskiy ukazatel / Bibliogr. otd.; sost. N. A. Kuznesova. — 1. — Orenburg: Oblastnaya nauchnaya biblioteka imeni N. K. Krupskoy, 1987. — S. 135. — 155 s.
* Zolotie zvyozdi Orenburjya: biograficheskiy spravochnik / V. P. Rossovskiy; red. Ye. A. Urbanovich; res. U. A. Batirov, N. M. Rumyansev. — izd. 2-e, pererab. i dop. — Orenburg: IPK „Yujniy Ural“, 2005. — S. 96—97. — 595 s. — .
* Geroi Sovetskogo Soyuza — kazaxstansi / pod red. N. Zvereva. — Alma-Ata: Kazaxstan, 1968. — T. 2. — S. 399—400. — 25 600 ekz.

## Manbalar


## Havolalar

* 
* 
*