Argentina — Italiya munosabatlari

**Argentina — Italiya munosabatlari** Argentina va Italiya oʻrtasidagi ikki tomonlama diplomatik munosabatlardir.

## Tarixi
1816-yilda Argentina Ispaniya imperiyasidan mustaqilligini eʼlon qildi. Oʻsha yillarda Italiya yagona birlashgan davlat emas, tarkibida bir qancha mustaqil Italiya davlatlari mavjud edi. 1836-yil may oyida Sardiniya qirolligi Argentina mustaqilligini tan olgan va u bilan diplomatik aloqalar oʻrnatgan birinchi Italiya davlati boʻldi. 1842-yilda italiyalik general (va Risorgimentoning kelajakdagi rahbari) Juzeppe Garibaldi Urugvaydagi fuqarolar urushi paytida Argentina Konfederatsiyasi va Urugvay Milliy partiyasiga qarshi kurashdi.

1850-yilda Sardiniya qiroli (va kelajakda birlashgan Italiya qiroli) Viktor Emmanuel II Argentinaga elchi etib tayinlangan. 1855-yilda mamlakatlar oʻrtasida doʻstlik, savdo va dengizchilik shartnomasi imzolandi. 1924-yilda Italiya Buenos-Ayresdagi diplomatik vakolatxonasini elchixona darajasiga koʻtardi. Oʻsha yili Italiyaning boʻlajak qiroli Umberto II fashizmning siyosiy mafkurasini targʻib qilish va italyan millatiga mansub odamlarning tarixiy vatani Italiyadagi voqealarga qiziqishini kuchaytirish maqsadida Argentinaga tashrif buyurdi.

Ikkinchi jahon urushi boshlanganidan keyin Argentina betaraflik pozitsiyasini egalladi, ammo Argentinaning nufuzli siyosatchisi Xuan Peron Italiya Bosh vaziri Benito Mussoliniga qoyil qolgan. 1944-yilda xalqaro bosim tufayli Argentina fashistlar Germaniyasi va Yaponiya imperiyasiga rasman urush eʼlon qildi. Italiya Qirolligi 1943-yil sentyabr oyida Gitlerga qarshi koalitsiya kuchlariga taslim boʻldi. Argentina hukumati urushdan vayron boʻlgan Italiya aholisi uchun bugʻdoy yetkazib berishni tashkil qildi. 1947-yil iyun oyida Argentinaning birinchi xonimi Eva Peron oʻzining „Yevropa boʻylab  safari“ doirasida Italiyaga rasmiy tashrif bilan keldi.

Terror urushi paytida (1976—1983) Argentinada sakkiz nafar Italiya fuqarosi bedarak yoʻqolgan. 2007-yil may oyida Italiya Argentina dengiz flotining besh sobiq zobitini urush paytida gʻoyib boʻlgan sakkiz italiyalikdan uchtasini oʻldirganlikda ayblab, sirtdan umrbod qamoq jazosiga hukm qildi. 1982-yilda Argentina va Buyuk Britaniya oʻrtasidagi Folklend urushi paytida Italiya hukumati Londonni diplomatik jihatdan qoʻllab-quvvatlagan, ammo harbiy harakatlarda qatnashmagan.

## Migratsiya
1870-yildan 1960-yilgacha Argentinaga 2 milliondan ortiq italyan fuqarolari koʻchib keldi. Italiyaliklarning aksariyati qashshoqlik va urushlar tufayli Italiyani tark etishgan. 2011-yilda Argentinaning 25 milliondan ortiq fuqarosi (aholining taxminan 62%) italyan millatiga mansub. Italiya  Argentina oshxonasiga mavjud va Rioplatz ispan tiliga italyan tili katta taʼsir koʻrsatdi. Argentinalik bir qator siyosatchilar, sport arboblari, aktyorlar, modellar, yozuvchilar, shuningdek, ruhoniylar italyan millati ildizlariga ega. Argentina italyanlarning dunyoda Braziliyadan keyin ikkinchi eng katta jamoasiga ega. 1973-yilda Argentina va Italiya ikki fuqarolik toʻgʻrisida shartnoma imzoladilar.

## Savdo aloqalari
2015-yilda mamlakatlar oʻrtasidagi tovar ayirboshlash hajmi 1,9 milliard AQSH dollarini tashkil etdi. Argentina Italiyaga  bugʻdoy, soya, muzlatilgan mollyuskalar, nok va mol goʻshti eksport qiladi. Italiyaning Argentinaga eksporti: bugʻ turbinalari, relslar, mashinalar va dori-darmonlar. Italiyaning Ferrari, Fiat va Lamborghini kabi avtomobil ishlab chiqaruvchilari,  kiyim-kechak va oziq-ovqat doʻkonlari  Argentinada ham bor. Argentina — Italiya qoʻshma poʻlat kompaniyasi Techint dunyoning bir qancha mamlakatlarida mavjud. 2000-yilda Mercosurga aʼzo mamlakatlar (shu jumladan Argentina) va Yevropa Ittifoqi (shu jumladan Italiya) erkin savdo shartnomasi boʻyicha muzokaralarni boshladilar.

## Diplomatik missiyalar

* Argentinaning Rimda elchixonasi va Milanda bosh konsulligi.
* Italiyaning Buenos-Ayresdagi elchixonasi, shuningdek, Baiya-Blanka, Kordova, La-Plata, Rosarioda bosh konsulliklari hamda Mar-del-Plata va Mendosadagi konsulliklari.

## Manbalar