open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Norika Sefa

**Norika Sefa** — kosovalik kinorejissyor, yozuvchi va muharrir. U hozirda Chexiyaning poytaxti Praga shahrida yashaydi. Uning ilk debyut filmi 2021-yilda suratga olingan *„Në kërkim të venerës“* (Venera qidirilmoqda) filmi hisoblanadi. Mazkur ijod mahsuli Rotterdamdagi 50-xalqaro kinofestivalda hakamlar hay’atining maxsus mukofotiga sazovor boʻlgan.

## Hayoti va ish faoliyati
Norika Sefa Pragadagi Badiiy akademiyaning kino va televizion maktabida magistr darajasini qoʻlga kiritgan. U odatda badiiy va hujjatli filmlarni birlashtirishga urinadi. Norika Sefa Yevropa kino akademiyasiga taklif qilingan.

*Desde Arriba* — Peru oʻrmonida Verner Gertsog rahbarligida 2020-yilda suratga olingan gibrid shakldagi hujjatli film.

## Në kërkim të venerës
*Venera qidirilmoqda* (albancha: *Në kërkim të venerës*) (2021) — Norika Sefaning debyut badiiy filmi. Film Kosovoda, asosan, aktyor boʻlmagan havaskorlardan tashkil topgan jamoa bilan suratga olingan voyaga yetganlar dramasidir. U Kosovoning ekzotik stereotiplardan uzoqdagi holatini koʻrsatishga qaratilgan. Film chekka qishloqda ota-onasi, ikki ukasi va buvisi bilan tor uyda yashovchi Venera (iqtidorli Kosovare Krasniqi tomonidan ijo etilgan) ismli o‘smir qiz va uning dugonasi Dorina (Rozafa Cefaj tomonidan o‘ynalgan) haqida.

Venera qidirilmoqda filmi Prishtinadagi Circle Production tomonidan ishlab chiqarilgan.

Film Kosovo kinematografiya markazi va Makedoniya hamkorligida ishlab chiqarilgan. Film Kosovoning Makedoniya bilan chegara hududidagi kichik shaharchada suratga olingan. Filmning premyerasi Rotterdamdagi 50-xalqaro kinofestivalda boʻlib oʻtgan va „Tiger“ tanlovida hakamlar hay’atining maxsus mukofotiga sazovor boʻlgan. Norika Sefa hozirda Kosovoda oʻzining navbatdagi badiiy filmini suratga olish bilan shugʻullanmoqda.

## Filmografiyasi

* *Desde Arriba* (2020) — qisqa hujjatli film
* *Kiss Me, Now* (2020) — qisqacha hujjatli film
* *Në kërkim të Venerës/Venera qidirilmoqda* (2021) — badiiy film
## Manbalar

## Havolalar

*
Hamza Yerlikaya

**Hamza Yerlikaya** (1976-yil 6-iyun; Istanbul, Kadıköy) — turkiyalik sobiq sportchi. Yunon-rum kurashi boʻyicha musobaqalarda ishtirok etgan. Ikki karra (1996 va 2000-yillarda) olimpiya chempioni, uch karra jahon chempioni (1993, 1995 va 2005-yillarda) va sakkiz marta Yevropa chempioni boʻlgan birinchi turk sportchi. U Xalqaro kurash federatsiyasi () tomonidan tuzilgan barcha davrlarning eng yaxshi kurashchilari roʻyxatida uchinchi oʻrinda qayd etilgan.

Istanbulning Gaziosmanpaşa tumanidagi sport majmuasiga Hamza Yerlikaya nomi berilgan.

## Bolaligi
Oilasi asli Sivaslik boʻlgan. Hamza tugʻilishidan uch oy oldin Istanbul koʻchib oʻtishgan. Hamzaning otasi Mustafa Yerlikaya ham kurashchi. 11 yoshida otasining qoʻllab-quvvatlashi va katta akasi Muttalip Yerlikayaning (kurashga) qiziqtirishi sababli kurash bilan shugʻullana boshlagan. Muttalip Yerlikaya ham xalqaro miqyosda muvaffaqiyatlarga erishgan kurashchi boʻlgan.

## Faoliyati
Hamza Yerlikayaning birinchi xalqaro musobaqasi 1991-yilgi Kanada shtatining Kvebek shahrida oʻtkazilgan kurash boʻyicha kadetlar oʻrtasidagi jahon chempionati boʻlgan. Mazkur musobaqada Hamza toʻrtinchi oʻrinni egallagan. 1993-yil Istanbulda oʻtkazilgan kurash boʻyicha Yevropa chempionatida ikkinchi oʻrinni egallagan. Finalda Thomas Zanderga magʻlub boʻlgan. 1993-yilgi Shvetsiyaning Stokgolm shahrida boʻlib oʻtgan kurash boʻyicha jahon chempionatida oltin medalni qoʻlga kiritib, koʻpchilikni hayron qoldirgan va jahon championligini qoʻlga kiritgan eng yosh kurashchiga aylangan.

1995-yilda yana jahon chempionatida gʻolib boʻlgan.1996-yilda, 20 yoshida Atlanta shahrida oʻtkazilgan olimpiadada oltin medalni qoʻlga kiritgan. Yerlikaya yoshining kichikligi tufayli ham mahalliy, ham xalqaro chempionatlarida har bir toifa boʻyicha ishtirok etgan. Koʻplab medallarni (aksariyati oltin) qoʻlga kiritgan. Yerlikaya 1996-yilda burchini bajarish uchun armiyaga borgan. Shu paytgacha hech qaysi harbiy mamlakat chempionatida gʻoliblikni qoʻlga kirita olmaganligi Yerlikayani yana bir rekord sohibiga aylantirgan. 2000-yilda Sidneydagi olimpiadaning ochilish marosimida Turkiya bayroqdori boʻlgan. 2002-yildi olimpiya oʻyinlari chempionligini qoʻlga kiritgan. Shundan soʻng, yana uchta jahon chempionatida (2002, 2003 va 2005-yillarda) gʻalaba qozongan. Sakkiz marta (1996, 1997, 1998, 1999, 2001, 2002, 2005 va 2006-yillarda) Yevropa chempionligini qoʻlga kiritgan.

2004-yilgi yozgi olimpiya oʻyinlarida Yunon-rum kurashining 84 kg vazn toifasida Turkiya sharafini himoya qilgan va 4-oʻrinni egallagan.
## Manbalar
Yeghishe Charents uy muzeyi

**Yegishe Charents uy muzeyi** ( (*Yehishe Charents’i tun-tʼangaran*)), shuningdek, **Yegishe Charents memorial muzeyi** nomi bilan ham tanilgan, Armanistonning Yerevan shahridagi uy muzeyi boʻlib, u yerda shoir Yegishe Charents 1935-yildan 1937-yilgacha yashagan.

## Tarixi
1954-yil 11-martda Anastas Mikoyan Nikita Xrushchevning „Maxfiy nutqi“ dan ikki yil oldin Yerevanda Charentsni reabilitatsiya qilishga chaqirdi Charents Sovet hukumati tomonidan bir yil oʻtgach, 1955-yil 9-martda Xrushchevning erishi doirasida rasman reabilitatsiya qilindi. Qayta tiklash jarayoni doirasida 1935-yildan 1937-yilgacha Charents yashagan kvartira Sovet Armanistoni Vazirlar Kengashining 1964-yil 8-fevraldagi qarori bilan uy muzeyiga aylantirildi. Nvard Bagdasaryan muzey direktori etib tayinlandi. Shoirning qizlari Arpenik va Anaxit muzeyning tashkil etilishi va faoliyatiga koʻmaklashgan. Muzey 1975-yil 10-yanvarda omma uchun ochilgan.

1987-yilda Charentsning toʻqson yilligi munosabati bilan Armaniston birinchi kotibi Karen Demirchyan koʻmagida muzey maydoni kengaytirildi. Bugungi kunda muzey 626,3 m2 maydonni egallaydi. Asosiy koʻrgazma muzeyning uchta zalini egallaydi: A zal (1897—1918), B zal (1918—1927) va C zal (1928—1937).

## Toʻplamlari

Yeghishe Charents uy muzeyi shoir hayoti, adabiy, madaniy va ijtimoiy-siyosiy faoliyatini oʻrganuvchi tadqiqot markazidir. Muzeyda Charentsning shaxsiy buyumlari, qoʻlyozmalari, hujjatlari, kitoblari, fotosuratlari namoyish etiladi. Bularning barchasi shoirning nafaqat sheʼriyat, balki tarjima va nashriyotga ham yuksak isteʼdodi borligini tasdiqlaydi.

Muzeyning eng qimmatli qismi bu Memorial uy boʻlib, u yerda hamma narsa Charents hayot boʻlganidagidek tartibga solingan. Uy gʻarb va sharq uygʻunligida jihozlangan: royal „Bekker“, yozuv mashinkasi, qizil yogʻochdan yasalgan mebellar, otasidan meros boʻlib qolgan gilamlar, Usmonli, Xitoy panellari, fil suyagi va bronza haykallar kolleksiyasi.

### Kutubxona
Charentsning shaxsiy kutubxonasi Memorial uyining bir qismini tashkil qiladi. Shoirning qizi Arpenikning aytishicha, uning kutubxonasi 1930-yillarda 6000 kitobdan iborat boʻlgan. Iosif Stalinning „Buyuk tozalash“ davrida hibsga olinganidan soʻng, koʻplab kitoblar yoʻq qilindi. Hozir kutubxonada 1452 ta kitob mavjud boʻlib, ular orasida turli tillarda, jumladan, sanʼat va dinga oid koʻplab qimmatli asarlar mavjud.

Charents kutubxonasida koʻplab arman yozuvchilari, jumladan Xorenatsi, Buzand, Narekatsi, Kuchak, Shnorxali, Sayat-Nova, Leo, Tumanyan, Terian, Isaxakyan va Metsarentsning noyob kitoblari toʻplami mavjud edi.

Kutubxonadagi koʻplab kitoblarga avtograf qoʻyilgan. Shuningdek, boshqa yozuvchilar Charentsga sovgʻa qilgan kitoblar mavjud, jumladan Avetik Isaxakyan, Hamlik Tumanyan, Garegin Bess, Xachik Dashtents va boshqalar. Koʻplab kitoblar Tbilisi (Tiflis), Moskva, Sankt-Peterburg va Volgograddan (Tsaritsin) olib kelingan.

Muzeyda koʻrgazmalar, adabiy yigʻinlar, maʼruzalar, konsertlar, uchrashuvlar, taqdimotlar, sheʼrxonlik kunlari oʻtkaziladi.

## Manbalar
Enzo Maresca

**Enzo Mareska** (1980-yil 10-fevral) – italiyalik professional futbol menejeri va sobiq futbolchi. Hozirda u Premyer-liganing „Lester Siti“ klubini boshqaradi.

Enzo futbolchilik faoliyatini 1998-yilda „Vest Bromvich“ klubida boshlagan. Keyinchalik oʻz mamlakatining bir qancha klublarida oʻynashni davom ettirgan. 2000-yilgi mavsumda „Yuventus“ jamoasi tarkibiga oʻtgan, shartnoma muddati davomida uni ikki marta ijaraga boshqa jamoalarga ijaraga bergan. 2002-yilda Yeventus bilan liga chempionligini qoʻlga kiritgan. 2004-yilda Yuventus bilan shartnomasi yakunlanganidan soʻng, u „Fiorentina“ klubi tarkibida bir mavsum oʻynagan. Keyinchalik u La Ligada klublarida foliyatini davom ettirgan. „Sevilya“ (u yerda toʻrt mavsum oʻynagan) va „Malaga“ bilan davom ettirdi, 134 oʻyinda ishtirok etib va musobaqada 17 gol urdi va Sevilla jamoasi bilan beshta sovrinni qoʻlga kiritgan. 2009/2010-yilgi mavsumda Olimpiakos jamoasi tarkibida Gretsiyada ham bir yil oʻtkazgan. Keyinchalik u 2012-yilda Italiyaga qaytib keldi va u yerda 2017-yilda faoliyatini yakunlaguncha oʻynadi. A Seriyada jami 140 oʻyin oʻtkazdi va 17 gol urgan.

Mareska Italiyani yoshlar terma jamoasida, shu jumladan Italiyaning 21 yoshgacha boʻlgan terma jamoasida himoya qilgan, ammo hech qachon asosiy kettalar tema jamoasida oʻynamagan.

## Yutuqlar

### Oʻyinchi
**Yuventus**

* A seriya : 2001/2002
* Italiya Superkubogi : 2003-yil

**Sevilla**

* Qirol kubogi : 2006/2007
* Ispaniya Superkubogi: 2007-yil
* UEFA kubogi: 2005/2006, 2006/2007
* UEFA Superkubogi: 2006-yil

**Palermo**

* B seriya: 2013-14

### Menejer
**Manchester Siti U-23**

* Premer-liga 2: 2020-21

**Lester Siti**

* EFL chempionati: 2023/2024

**Individual**

* Oyning EFL chempionati menejeri: 2023-yil avgust, oktyabr 2023-yil, dekabr 2023-yil, aprel 2024-yil

## Manbalar

## Havolalar

* 
* Enzo Maresca at TuttoCalciatori.net (in Italian)
* Enzo Maresca at BDFutbol
* National team data  
*
Göksu Üçtaş Şanlı

**Göksu Üçtaş Şanlı** (1990-yil 30-avgust; Şahinbey munisipaliteti, Gaziantep viloyati, Turkiya) — turkiyalik sobiq badiiy gimnastikachi.  2012-yildagi Londonda boʻlib oʻtgan olimpiya oʻyinlaridagi ishtiroki bilan Turkiya tarixidagi olimpiya oʻyinlarida ishtirok etgan birinchi badiiy gimnastikachiga aylangan.

## Shaxsiy hayoti
Üçtaş 1990-yilda Şahinbey munisipalitetida tugʻilgan. Besh yoshida gimnastika bilan shugʻullana boshlagan. 2008-yilda Bolu Abant İzzet Baysal universitetining jismoniy tarbiya va sport fakultetida tahsil ola boshlagan. Üçtaş 2013-yilda Özgür Şanlı bilan turmush qurgan. 2015-yilda qiz farzandli (ismi Lina) boʻlishgan.

## Faoliyati

### 2006—2008
2006-yildan kattalar oʻrtasidagi musobaqalarda ishtirok eta boshlagan. 2006-yilgi jahon chempionatida ishtirok etgan. Shu tariqa, badiiy gimnastika boʻyicha jahon chempionatida ishtirok etgan ilk turkiyalik sportchiga aylangan.

2008-yilgi yozgi olimpiya oʻyinlarida ishtirok etishi kerak edi. Ammo boʻynidan olgan ogʻir jarohati (bu jarohat sportchiik faoliyatini yakunlashga ham sabab boʻlishi mumkin edi) sababli olimpiadada ishtirok eta olmagan.

### 2009—2010
2009-yilda Italiyaning Pescara shahrida oʻtkazilgan Oʻrta yer dengiz oʻyinlarida ishtirok etgan. Tayanib sakrash bahslarida kumush medalni qoʻlga kiritgan. 2009-yilgi jahon chempionatida ishtirok etgan. Saralash bahslarida 38-oʻrinni egallab, finalga bosqichiga chiqa olmagan.

2010-yilda Doʻhadagi jahon chempionatida bronza medalni qoʻlga kiritgan. Ostravadagi jahon chempionatida esa pol (gilam)da bajariladigan mashqlarda oltin va tayanib sakrash yoʻnalishida kumush medalni qoʻlga kiritgan.

### 2011—2012
2011-yilda Bolu viloyatidagi Bolu Abant İzzet Baysal universitetining jismoniy tarbiya va sport fakultetini tamomlagan.

### 2013—2015
2013-yilning boshida Üçtaş uzoq vaqtdan beri tuzalmayotgan jarohati sababli badiiy gimnastikadagi faoliyatini yakunlashini eʼlon qilgan. 2013-yil 14-avgustda Izmirda Özgün Şanlı bilan turmush qurgan. 2015-yilda qiz farzand dunyoga keltirgan.

### 2016—2017
Uchtas Şanli farzand dunyoga keltirganidan 11 oy oʻtgach, sportga qaytib, Mersin Challenge Cup musobaqasida ishtirok etgan. Mazkur musobaqada oltin medalni qoʻlga kiritgan.

### 2023
2023-yil 25-aprel kuni Üçtaş Şanlı sportdagi faoliyatini yakunlaganligini maʼlum qilgan.
## Manbalar
„Hello Toshkent, salam Toshkent“ sud ishi

**Hello Toshkent, salam Toshkent sud ishi** – Telegramda „Hello Tashkent, salam Tashkent“ nomli kanal hamda guruhlarni tashkil etib, ularga fuqarolarning shaʼni va qadr-qimmatini kamsituvchi videotasvirlarni joylashtirib kelgan guruh ustidan ochilgan jinoiy ish.

## Tergov
2023-yil may oyida IIV Tezkor-qidiruv departamenti Kiberxavfsizlik markazi tomonidan Telegramda „Hello Tashkent, salam Tashkent“ nomli kanal hamda guruhlarni tashkil etib, ularga fuqarolarning shaʼni va qadr-qimmatini kamsituvchi videotasvirlarni joylashtirib kelgan guruh aniqlangan. Jinoyat kodeksining 165-moddasi 2-qismi „v“ bandi bilan jinoyat ishi qoʻzgʻatilib, ehtiyot chorasi sifatida vaqtincha qamoqqa olindi. Guruh aʼzolari videodagi insonlarni materiallarini internet tarmoqlaridan olib tashlash va videoni oʻchirib yuborish uchun pul undirganligi ham maʼlum qilingan.

Mazkur guruh tashkilotchilari, qiziqqon foydalanuvchilarni ayol-qizlarning intim surat va videolari joylangan telegramdagi VIP chatga 100—500 ming soʻm evaziga qoʻshishgan.

## Sud ishi
Jinoyat ishi 2024-yilning 11-yanvar kuni jinoyat ishlari boʻyicha Mirzo Ulugʻbek tuman sudining sudyasi J.Saidov raisligida Jinoyat-protsessual kodeksining 19-moddasi (sudda jinoyat ishlarining oshkora koʻrilishi) talablariga muvofiq yopiq sud majlisida koʻrib chiqilgan. Bu haqida Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi jamoatchilik bilan aloqalar markazi rahbari Aziz Abidovxabar bergan.

Oliy sud ularga nisbatan chiqarilgan sud hukmini eʼlon qilgan. Jinoyat ishlari boʻyicha Mirzo Ulugʻbek tuman sudida Jinoyat kodeksining 130-moddasi (pornografik mahsulot tayyorlash, Oʻzbekiston hududiga olib kirish, tarqatish, reklama qilish, namoyish etish) 2-qismi „b“ bandi, 139-moddasi (tuhmat) 3-qismi „a“, „g“ bandlari, 140-moddasi (haqorat qilish) 2-qismi, 141-moddasi (shaxsning shaʼnini va qadr-qimmatini kamsituvchi hamda inson hayotining sir tutiladigan tomonlarini aks ettiruvchi maʼlumotlarni oshkor qilish) 2-qismi „b“, „v“ bandlari va 165-moddasi (tovlamachilik) 2-qismi „a“, „v“ bandlarida nazarda tutilgan jinoyatlarni sodir etgan guruh aʼzolariga oid jinoyat ishini koʻrib chiqish boʻyicha sud hukmi eʼlon qilingan.

Eʼlon qilingan sud hukmiga muvofiq guruh aʼzolariga 3 yildan 7 yilgacha muddatga ozodlikdan mahrum qilish jazosi tayinlangan.

Oliy sud saytidagi maʼlumotlarga koʻra, jabrlanuvchilar 62 nafarni tashkil etgan, ulardan 55 nafari ayol-qizlardir.

Ish boʻyicha, dastlab 6-7 kishi hibsga olingan boʻlsa-da, 3 nafar shaxs – Sh. I, B. S. va V. X.ga nisbatan sud ishi olib borilgan.

Guruh tomonidan rasm va videolar yuklangan telegramdagi kanal va guruhlar Oʻzbekiston Respublikasi Raqamli texnologiyalar vazirligi orqali bloklangan.

## Manbalar
Miina Härma

**Miina Härma** (; 1935-yilgacha **Miina Hermann**; 1864-yil 9-fevral, Kõrveküla, Tartu, Estoniya — 1941-yil 16-noyabr, Tartu, Estoniya) — estoniyalik kompozitor, organchi, xor dirijyori.

## Hayoti va ijodi
Miina Härma oʻqituvchi va musiqachi oilasida tugʻilgan. Miina Härma Tartudagi maktabga borgan. 15 yoshidan boshlab estoniyalik kompozitor va yozuvchi Karl August Hermanndan fortepianino chalishni oʻrganadi. 1883-yildan 1890-yilgacha Miina Sankt-Peterburg konservatoriyasida organ (Lui Gomilius qoʻl ostida) va kompozitorlikni oʻrgangan. Oʻqishni tugatgach, Miina Sankt-Peterburgda qoladi. Bu yerda musiqa oʻqituvchisi va organchi boʻlib ishlagan. Xorijda konsertlarda qatnashgan. 1894-yilda Tartuga qaytib keladi. Bu shaharda organchi boʻlib ishlagan va aralash xorga asos solgan (1920 yildan „*Miina Hermanni Lauluseltsi segakoor*“). 1903-yildan 1915-yilgacha Miina Kronshtadtda yashab, asosan shu yerda musiqa oʻqituvchisi boʻlib ishlagan. Birinchi jahon urushi paytida Tartuga qaytib ketadi. 1917-yilda qizlar gimnaziyasida musiqa oʻqituvchisi boʻlib ishga kirib, u yerda 1929-yilgacha ishlaydi. Shu bilan birga, „Eesti Muusika Kuukirja“ oylik jurnalining bosh muharriri va „Tartu musiqa sanʼati uyushmasi“ () raisi ham boʻlgan. 1919-yilda boshqa musiqachilar bilan birgalikda Tartuda Oliy musiqa maktabiga asos solgan. 1939-yilda Tartu universitetining faxriy doktori etib saylanadi va Tallin konservatoriyasining faxriy professori boʻladi. Miina oʻlimigacha Tartuda yashaydi. Raadi qabristoniga dafn qilingan. 1965-yilda estoniyalik haykaltarosh Aleksandr Eller uning qabriga granitdan qabrtosh oʻrnatirgan.
1917-yildan beri Miina Härma dars bergan Tartudagi ayollar gimnaziyasi (Jaan Tõnissoni koʻchasi, 3-uy) 1964-yilda uning nomi bilan atala boshlandi. 1984-yilda uning haykali gimnaziya oldida oʻrnatiladi. 2014-yilda Miina Härma tavalludining 150 yilligiga bagʻishlangan eston yevro esdalik tangasi chiqariladi. Yozma va onlayn ovoz berish natijalariga koʻra 1999-yilda tuzilgan XX asrdagi Estoniyaning 100 ta buyuk arboblari roʻyxatiga kiritilgan.
## Musiqiy asarlari
Miina Härma nafaqat organchi va Estoniya musiqiy hayotining faol ishtirokchisi, balki birinchi navbatda Estoniya qoʻshiq festivallarida xor rahbari va kompozitor sifatida ham tanilgan. Miina Härma lirik ohangi bilan ajralib turadigan 200ga yaqin xor asarlarini yozgan. Bundan tashqari, Miina Härma xorlar uchun uchta qoʻshiq kitobni, oʻnta kavatinani, „Kalev va Linda“ kantatasini (1895), bir nechta mashhur xalq qoʻshiqlari aranjirovkalarini va „Murueide tütar“ musiqiy pyesasini (1902) yozgan.
## Xotira
Tallinning Lasnamäe tumanidagi koʻcha va piyodalar koʻprigi uning nomi bilan ataladi.
## Manbalar
Silva Kaputikyan uy muzeyi

**Silva Kaputikyan uy-muzeyi** (arman: Սիլվա Կապուտիկյանի տուն-թանգարան) 2009-yilda Armanistonning Yerevan shahrida tashkil etilgan. Muzey arman shoiri Silva Kaputikyanning shaxsiy buyumlari, esdalik sovgʻalari, mukofotlari, qoʻlyozmalari, kitoblari va adabiy asarlarini koʻrgazma qilish hamda saqlashga bagʻishlangan.

2009-yil 20-yanvarda Silva Kaputikyan tavalludining 90 yilligi munosabati sababli Armaniston hukumati qarori bilan muzey tashkil etilgan. Muzey ochilishida prezident Serj Sargsyan va Kaputikyanning oʻgʻli Ara Shiraz ishtirok etgan. 2007-yilda muzey joylashgan koʻchaga Kaputikyan koʻchasi nomi berilgan.

## Koʻrgazma
Muzey Kaputikyan 30 yil yashagan kvartirada joylashgan. Uning yotoqxonasi, ish xonasi va yashash xonasi uning xohishiga koʻra, xuddi uning hayoti davomida qanday boʻlgan boʻlsa, xuddi shunday saqlangan. Uy-muzey beshta vitrinadan iborat. Birinchisiga shoir tugʻilgan va 1954-yilgacha yashagan Amiryan koʻchasi, 20-uyidan olingan buyumlar kiradi. Ikkinchi vitrinda uning shaxsiy buyumlari, jumladan soatlar, sumkalar, aksessuarlari va fir’avnning marjonlari boʻlagi (yoshi 3000 yildan ortiq) saqlanadi. Uchinchi vitrinada Kaputikyan Avetik Isaxakyan, Sergey Parajanov, Vazgen I, Paruyr Sevak va Siamantodan olgan sovgʻalar. Toʻrtinchi vitrinda Kaputikyanning „Shon-sharaf belgisi“, „Xalqlar doʻstligi“ va „Oktyabr inqilobi“ ordenlari. Beshinchi koʻrgazmada aʼzolik chiptalari joylashgan. Yoʻlakda Kaputikyanning oʻgʻli, mashhur haykaltarosh Ara Shiraz tomonidan yaratilgan gipsdan ishlangan byust oʻrnatilgan.

Uy-muzey Silva Kaputikyan koʻchasi, 1-bino, 4-qavatda joylashgan.

Kaputikyan asarlarini namoyish qilishdan tashqari, uy-muzeyning vazifasi asarlarni qayta nashr etish va odamlarga Kaputikyan adabiy merosi haqida maʼlumot berishdir. Muzey tomonidan olib borilgan izlanishlar natijasida 18 ming varaqdan ortiq qoʻlyozmadan nusxa koʻchirildi. Muzeyga tashrif buyuruvchilar orasida maktab oʻquvchilari, ziyolilar, Armaniston va diaspora fuqarolari, turli mamlakatlardan kelgan sayyohlar bor. Muzey va Silva Kaputikyan fondining birgalikdagi faoliyati natijasida turli albomlar, filmlar, kassetalar yaratildi. Har yili sentabr oyining soʻnggi shanbasida muzey ichida sheʼriyat bayramlari oʻtkaziladi.

## Galereya

Fayl:Kaputikyan_Street.jpg
Fayl:Silva_Kaputikyan_House_Museum_(4).jpg
Fayl:Silva_Kaputikyan_House_Museum_(5).jpg
Fayl:Silva_Kaputikyan_House_Museum_(14).jpg
Fayl:Silva_Kaputikyan_House_Museum_(3).jpg
Fayl:Silva_Kaputikyan_House_Museum_(13).jpg
Fayl:Silva_Kaputikyan_House_Museum_(12).jpg
Fayl:Silva_Kaputikyan_House_Museum_(15).jpg
Fayl:Silva_Kaputikyan_House_Museum_(8).jpg


## Manbalar
Zeliha Ağrıs

**Zeliha Ağrıs** (1998-yil 20-yanvarda tugʻilgan) — turkiyalik taekvondochi. 2017-yilda super yengil vazn toifasida jahon chempionligini qoʻlga kiritgan.

## Shaxsiy hayoti
Zeliha Ağrıs 1998-yil 20 yanvarda Konya viloyatining Beyşehir shahrida tugʻilgan. Konya shahrida ulgʻaygan. Otasi restoran boshqaruvchisi boʻlgan.

Bolaligida juda qiziqqon qiz boʻlgan. Yaqin-atrofdagi sport zallaridan birida taekvondo mashgʻulotlarini tomosha qilib, mazkur sport turiga qiziqib qolgan. Dastlab otasi qizini taekvondoga bilan shugʻullanishiga rozi boʻlmagan. Murabbiy Zelihaning otasini koʻndirgan. Zeliha oʻn yoshida taekvondo bilan shugʻullana boshlagan. Keyinchalik ota-onasi uning faoliyatini qoʻllab-quvvatlagan.

U Konya shahridagi Selçuk universitetining jismoniy fanlar yoʻnalishida tahsil olgan.

## Faoliyati
2011-yilgi Gruziyaning Tbilisi shahrida oʻtkazilgan tekvondo boʻyicha kadetlar oʻrtasidagi Yevropa chempionatida xalqaro maydondagi debyutini amalga oshirgan.

Portugaliyaning Portu shahrida boʻlib oʻtgan 2013-yilgi yoshlar oʻrtasidagi Yevropa chempionatida xalqaro musobaqalardagi ilk medalini qoʻlga kiritgan. −55 kg vazn toifasida bronza medali sohibasiga aylangan. 2014-yilda Shvetsiyada boʻlib oʻtgan Telleborg open turnirining −55 kg vazn toifasida ishtirok etib, kumush medalni qoʻlga kiritgan. Ağrıs Latviyaning Daugavpils shahrida oʻtgan 2015-yilgi yoshlar oʻrtasidagi Yevropa chempionatida oltin medal sohibasiga aylangan. Shveytsariyaning Montreux shahrida boʻlib oʻtgan 2016-yilgi Yevropa chempionatida bronza medalni qoʻlga kiritgan. Bolgariyaning Sofiya shahrida oʻtkazilgan 21 yoshgacha boʻlgan Yevropalik taekvondochilar oʻrtasidagi chempionatda bronza medalini va 2017-yilgi Islom birdamigi oʻyinlarida (Ozarbayjon, Boku) kumush medalini qoʻlga kiritgan. Janubiy Koreyaning Muju shahrida oʻtgan 2017-yilgi jahon chempionatlarida oʻz vazn toifasida oltin medal sohibasiga aylangan. Yarim finalda Dinorahon Mamadibragimova va finalda Tatiana Kudashovani magʻlub etgan.
## Manbalar
Ruhi Sarıalp

**Ruhi Sarıalp** (15-dekabr 1924-yil — 3-mart 2001-yil) — Turkiyalik sportchi. Asosan yengil atletikaning uch hatlab sakrash yoʻnalishidagi musobaqalarda qatnashgan. Manisada tugʻilgan.

## Shaxsiy hayoti
Ruhi taniqli turk davlat arbobi Ali Fuat Cebesoyning singlisi Ayşe Cebesoy bilan turmush qurgan.

## Faoliyati
1948-yilda Buyuk Britaniyaning London shahrida oʻtkazilgan yozgi olimpiya oʻyinlarida (yengil atletikaning uch hatlab sakrash yoʻnalishida) Turkiya sharafini himoya qilgan. Mazkur olimpidada 15 m 2 sm uzoqlikka sakrab, bronza medalini qoʻlga kiritishga muvaffaq boʻlgan.

Konya shahridagi harbiy maktabda oʻqiyotgan paytida yengil atletika bilan shugʻullana boshlagan. 1945-yilda uch hatlab sakrash boʻyicha Turkiya rekordini oʻrnatgan. Ikkinchi marta olimpiya oʻyinlarida bronza medalini qoʻlga kiritganidan soʻng, 1950-yilda Belgiyaning Brssel shahrida oʻtkazilgan ogʻir atletika boʻyicha Yevropa chempionatida bronza medali sohibiga aylangan. Shu tariqa Sarıalp olimpiada va Yevropa chempionatlarida medal qoʻlga kiritgan ilk Turkiyalik yengil atletikachiga aylangan. Ruhi Sarıalp 1951-yilda Italiya Rim shahrida harbiylar oʻrtasida oʻtkazilgan yengil atletika boʻyicha jahon chempionatida gʻolib boʻlgan va jahon rekordini oʻrnatgan. 1952-yilgi chempionatda ham gʻoliblikni qoʻlga kiritgan.

Ruhi Sarıalp sportdagi faoliyatini yakunlagandan soʻng, Istanbul Texnika Universiteti (İTÜ) jismoniy tarbiya oʻqituvchisi lavozimida faoliyat olib borgan. Istanbulning Tuzla tumanida joylashgan İTÜning yopiq sport zali Ruhi Sarıalp sharafiga nomlangan. Sarıalp Fenerbahçe sport klubining yengil atletika boʻlimi oliy kengashi raisi boʻlgan.

Ruhi Sarıalp 2001-yil 3-mart kuni Izmirda vafot etgan. Istanbuldagi Edirnekapı shahidlar qabristonida dafn etilgan.

2024-yil fevralda Istanbuldagi Ataköy Arenada Yengil atletika bpʻyicha Ruhi Sarıalp kubogi oʻtkazilgan.

## Manbalar
Latviya universiteti botanika bogʻi

**Latviya universiteti botanika bogʻi** () – Latviya, Rigadagi botanika bogʻi. Bu Latviyadagi eng qadimgi botanika bogʻi.

## Tarix
1922-yilda tashkil etilgan dastlab Dreiliņi shahrida joylashgan hamda, Latviya universitetining Oʻsimliklar morfologiyasi va sistematikasi instituti tomonidan nazorat qilingan.

File:University of Latvia Botanical garden - panoramio.jpg
File:Botāniskais dārzs - panoramio.jpg
File:Botāniskais dārzs - panoramio (1).jpg


## Tuzilishi
Latviya universitetining botanika bogʻida bir nechta boʻlimlar mavjud boʻlib, ular keyinchalik sektorlarga, laboratoriyalarga boʻlingan. Bogʻda xodimlar asosan manzarali bogʻdorchilik va koʻkalamzorlashtirish boʻyicha bilimlar bazasini rivojlantirish, oʻsimliklar introduksiyasi hamda eksperimental tadqiqotlar bilan shugʻullanadilar. Botanika bogʻi hududida Latviya trigonometrik tarmogʻining geodezik boshlangʻich nuqtasi mavjud.

File:Solenostemon scutellarioides 'Wizard Jade' 01.JPG|
File:Dahlia 'Bumble Rumble' 01.JPG|
File:Dahlia 'Vancouver' 01.JPG|

Botanika bogʻidagi oʻsimliklar kolleksiyasi 8300 ga yaqin turlardan iborat boʻlib, ulardan 2000 ga yaqini tropik va subtropik oʻsimliklardir. Dendrazorda 750 ga yaqin turlarni, shuningdek manzarali va dorivor oʻsimliklarni, palma apelsinlarini uchratish mumkin.

2012-yilda botanika bogʻi hududida tropik kapalaklar uyi qurilgan. U yerda Janubiy Amerika, Osiyo va Afrikaning tropik oʻrmonlaridan kelgan kapalaklar yashaydi.

## Taʼlim
Latviya universitetining botanika bogʻi kolleksiyasidagi oʻsimliklarning kelib chiqishini, eng muhim xususiyatlarini va ular haqidagi qiziqarli faktlarini bilish imkonini beradigan ekskursiyalar tashkil qilingan.

Latviya universitetining Botanika bogʻida turli madaniy tadbirlar, konsertlar, maʼruzalar, raqs tomoshalari, ochiq osmon ostidagi kino tomoshalari, yillik bayramlar va boshqa tadbirlar oʻtkaziladi.

## Rivojlanish
2013-yilda homiylar Boris va Inara Teterev fondi hamda Latviya universiteti rektori Mārcis Auziņš botanika bogʻini rivojlantirish boʻyicha hamkorlik loyihalarini qoʻllab-quvvatlash boʻyicha memorandumni imzoladilar. Loyiha 2017-yil oxirigacha amalga oshirildi. Toʻrt yil ichida bogʻning markaziy qismi, shuningdek, rhododendron, koʻp yillik fern plantatsiyalarining bir qismi qayta tiklandi. Eski yogʻoch taxta panjarasi oʻrniga zamonaviy va mustahkam metall panjara oʻrnatildi. Latviya yovvoyi oʻsimliklari kolleksiyasi va tosh bogʻi tashkil etildi. 2017-yilda olma bogʻi taʼmirlandi.

## Manbalar
Kim Se-Jong

| kasblari                 = Qo'shiqchi, aktrisa
| janr                     = K-pop, Ballada
}}

**Kim Se-Jong-**(1996-yil 28-avgustda tug'ilgan) - Jellyfish Entertainment bilan shartnoma imzolagan Janubiy Koreyalik qo'shiqchi va aktrisa. U *"Produce 101"da*  dasturida ikkinchi o'rinni egalladi va I.O.I va Gugudan a'zosi bo'ldi. Shuningdek, u *[[Talents for Sale|"Talents for Sale"]]* dasturida MC sifatida ishlaydi.

## Hayoti
Kim Se-Chjon  Shimoliy Jeolla provinsiyasining Chonju shahrida tavallud topgan.  

Aktrisa Xanyang ayollar universitetining musiqa bo'limida o'qiydi.

## Faoliyati

### Mashhurlikdan oldin
Kim 2012-yilda 17 yoshda   *[[K-pop Star 2]]* tanlovining ikkinchi mavsumida ishtirok etadi.  Ikkinchi bo'limda Yang Hyun-suk (YG) ga uning ijrosi juda yoqadi va ular "I Need A Girl" qo'shig'ida Taeyang bilan birga duet kuylashadi.  U Nicole Curry va Li Su Kyung bilan finalga chiqadi. Ushbu turdagi mag'ubiyati sababli u YG Entertainment, JYP Entertainment yoki SM Entertainmentga kira olmadi. 

### 2016-yildan hozirgi kungacha: 101, I.O.I va yakkaxon faoliyati
2016-yil fevral oyida Kim, Kim Na-young va Kang Mi-na bilan birga Jellyfish Entertainment vakili bo'lgan *"Produce 101"* dasturida ishtirok etadi va ular bilan birgalikda  yangi qizlar guruhida debyut qilish imkoniyatiga ega bo'ldi.   

2016-yil 1-aprelda guruh nomi I.O.I deb e'lon qilinadi. Kim 525 352 ovoz bilan tanlovni ikkinchi o‘rinda yakunlaydi. 

U, shuningdek , Kim Chen-Kuk, Li Seo-jin va No Xong-Chul bilan birga "KBS"-ning *[[Talents for Sale|"Sotiladigan iste'dodlar"]]*  tele dasturini olib boradi. 

2016-yil 10-iyun kuni YMC Entertainment Kim I.O.Idan tashqari Gugudan guruhi bilan debyut qilishini va reklamalarda qatnashishini eʼlon qildi. 

Kim 2016-yil 23-noyabrda "Meduza" loyihasi doirasida&nbsp;"Gul yo'li" ( hangul :&nbsp;gangeg;deb nomlangan o'zining RR : *Kkotgil* nomli yakkaxon qo'shig'ini chiqardi). Sejongning yakkaxon ijrochi sifatidagi birinchi chiqishi  2016-yil 30-noyabr kuni bo‘lib o‘tdi.&nbsp;*U yakkaxon qo'shig'ini [[Show Champion|Show Championda]] ijro etdi.*

Aktrisa 2017-yil 12-yanvarda *" [[Legend of the Blue Sea|Moviy dengiz afsonasi"]] teleseriali uchun "If only"  sountrekini  kuyladi.*

## Diskografiyasi

## Filmografiyasi

### Estrada shoulari

## Manbalar


## Tashqi havolalar
Yusufjon Husayinov

**Yusufjon Husayinov** (1983-yil; Toshloq tumani, Fargʻona viloyati, OʻzSSR) – iqtisodchi, 2022–2024-yillarda Bagʻdod tumani hokimi boʻlgan.

## Hayoti
Yusufjon Husayinov Akbaraliyevich 1983-yilda Toshloq tumanida tavallud topgan. 2000–2004-yilllarda Toshkent davlat iqtisodiyot universitetida tahsil olib, 2005-yildan iqtisod tizimida oʻz faoliyati boshlagan.

2020–2022-yillarda Fargʻona viloyati Iqtisodiy taraqqiyot va kambagʻallikni qisqartirish bosh boshqarmasi boshligʻining birinchi oʻrinbosari lavozimida faoliyat yuritgan.

2022-yil 24-yanvarda Bagʻdod tumani hokimi lavozimiga taʼyinlangan. 2024-yil 19-fevralda esa egallab turgan lavozimidan ozod etilgan.

## Manbalar

__INDEKS__
Oʻktam Sadin

**Oʻktam Sadin** (1965-yil; Qashqadaryo viloyati, Chiroqchi tumani, Suvliq qishlogʻi - 2025-yil 3-iyun) — oʻzbekistonlik shoir.
## Ijodi
Shoirning „Koʻngil kulbasi“, „Bardosh tonggi“, „Oʻzimni uygʻotdim“ singari sheʼriy toʻplamlari nashr etilgan. Asarlari „Qashqadaryo bayozi 2“, „Soʻz tashrifi“ sheʼriy turkumlaridan ham joy olgan. 

Oʻktam Sadinning sheʼrlari bir nechta gazeta va jurnallarda chop etilgan. Jumladan, „Sharq yulduzi“, „Yoshlik“, „Mushtum“ jurnallari va „Oʻzbekiston adabiyoti va sanʼati“ gazetasi bunga misol boʻla oladi. Shoir „Bardosh tonggi“ toʻplami orqali mashhurlikka erishgan. Oʻktam Sadinning ayollar haqidagi „Ayolimga“, „Sogʻinchlar sargʻayar“, „Qizimning sheʼrlari“, „Sogʻindim“, „Taqdir“, „Ayolni kamsitmang“, „Onamga“ kabi sheʼriy toʻplamlari chop etigan. 

Oʻktam Sadin „Inson manfaati“ gazetasi direktori sifatida faoliyat yuritgan.

## Manbalar
Berk Atan

**Berk Atan** Turkiyalik aktyor va model 1991-yil 26-sentyabrda tugʻilgan.

## Hayoti va faoliyati
Atan 1991-yil 26-sentyabrda Izmirda tugʻilgan. Uning otalik oilasining kelib chiqishi Bosnianlik edi. Uning otasi va uning oilasi futbolchilar edi. Shuningdek, Berk Atan bolaligidan darvozabonlik karerasini tark etgan edi. U Beykent Universitetini aktyorlik fakultetini tamomlagan.
Atan 2011-yilgi Best Model of Turkey tanlovida „*Eng yaxshi vaʼdalar*“dan biri sifatida tanlandi. Keyin u 2012-yilgi *Best Model of Turkey* tanlovining gʻolibi boʻldi.
Aktyorlik debyutini „Her Şey Yolunda“ serialida oʻtkazgan va Selçuk Demircioğlu rolini oʻynagan. U asosan toʻrt fasl davomida mashhur boʻlgan oilaviy komediya seriali Gönül Dağı, yoshlik serialidagi „Güneşin Qizilari“dagi Burju Özberk bilan birga Savaş roli va Almila Ada bilan birga „Cennetʼin Gözyashlari“ filmidagi Selim roli bilan tanilgan.
## Manbalar
Burcu Özberk

**Burcu Özberk**— Turk aktrisa (1989-yil 11-dekabrda tugʻilgan). U „Afili Aşk“ filmidagi roli uchun 2020-yilda romantik komediyadagi eng yaxshi ayol roli uchun Oltin kapalak mukofotini oldi. U 2021-2022-yillarda Aşk Mantık İntikam (Sevgi, Sabab, Hattoki) serialida Esra Erten Korfalı rolini oʻynagan.
Uning televideniyedagi debyuti 2013 yilda Muhtasham yuz yil tarixiy serialida *Hurijan Sulton* obrazini oʻynadi. Uning muvaffaqiyati „Güneşin qizlari“ yoshlik serialidagi Nazli Yilmaz roli bilan muvaffaqiyatga erishdi. U kinodagi debyutini tarixiy filmi *Direniş Karatay* bilan amalga oshirdi va u *Türkiye Gençlik Best Actress* mukofotiga sazovor boʻldi. Bundan tashqari, u Erdal Beşikçioğlu Tatbikat Sahnasida bir nechta pyesalarda rollar gavdalantirgan, jumladan *[[Quills (film)|Quills]]'.
*Şahane Damat'' romantik komediya serialida bosh rolni ijro etgan. 2017-2018 yillar orasida u bir vaqtning oʻzida „Aslan Ailem“ komediya serialida va „Badem Şekeri“ telefilmida oʻynagan. Keyinchalik u Kanal D ning „Afili Aşk“ romantik komediya serialida bosh rol oʻynadi va bu roli uchun „Eng yaxshi romantik komediya aktrisasi“ sifatida „Oltin kapalak“ mukofotini qoʻlga kiritdi. Keyin Erdal Beşikçioğlu bilan „Çocukluk“ serialida oʻynadi. U Fox Turkiyaning "Aşk Mantık İntikam" romantik komediyasida İlhan Şen bilan birga rol oʻynagan.

## Teatr
* Aşk Aptalı
* Woyzeck Masalı
* Marquis de Sade
* The Philistines
* Ayyar Hamza
* Kuş Bakışı Kabare
* Macbeth Abla
* Little Red Riding Hood and Her Friends

## Manbalar

## Havolalar
*
Hare Sürel

**Hare Sürel** (1983–yil 5–mart kuni tugʻilgan) Turkiyalik aktrisa.
U 1983–yil Istanbulda tugʻilgan. Uning oilasi asli Samsungdan.
U oʻrta maktabda oʻqiyotganda aktyorlikka qiziqib qoldi va Istanbul universiteti Davlat Konservatoriyasini teatrshunoslikni mutaxassisligi boʻyicha tamomlagan. U Marmara Universitetidan magistr darajasini oldi.
U oʻz faoliyatini 2000–yilda boshlagan. 2013 va 2014–yillar oraligʻida u "Medcezir" oʻsmirlar dramasi serialida Leyla rolini ijro etgan. 2015–yilda u Mert Fırat va Melisa Sözen bilan birga *Bir Varmış Bir Yokmuş* filmida suratga tushgan. Xuddi shu yili u Meltem Karayel obrazini yaratgan Kanal D teleseriali Poyraz Karayelning aktyorlar safiga qoʻshildi. 2019–yilda u Show TV Chukur serialida rol ijro etdi.
## Manbalar

## Havolalar
*
Vosiljon Nazarov

**Nazarov Vosiljon Shuhratovich** (1984-yil 17-sentyabr; Buvayda tumani, Fargʻona viloyati, OʻzSSR) – moliyachi, 2021–2022-yillar Bagʻdod tumani hokimi, 2022-yildan Fargʻona shahri hokimi.

## Hayoti
Nazarov Vosiljon 1984-yil 17-sentyabrda Fargʻona viloyatining Buvayda tumanida tavallud topgan. 2002–2006-yillarda Toshkent davlat iqtisodiyot universitetida moliya sohasi boʻyicha tahsil olgan.

## Faoliyati
Dastlab, 2006–2007-yillarda Fargʻona viloyati monopoliyadan chiqarish, raqobat va tadbirkorlikni qoʻllab-quvvatlash hududiy boshqarmasi, Monopolist korxonalarning tarkibiy jihatdan oʻzgartirish boʻlimi bosh mutaxassisi; 2007–2008-yillarda Fargʻona viloyati moliya boshqarmasining Ijtimoiy soha va aholini ijtimoiy jihatdan himoya qilish boʻyicha moliyalashtirish boʻlimi yetakchi iqtisodchisi va Fargʻona viloyati moliya boshqarmasining Byudjetni jamlama boʻlimi bosh iqtisodchi; 2008–2009-yillarda Fargʻona viloyati moliya boshqarmasining Byudjetni jamlama boʻlimi boshligʻi oʻrinbosari va Fargʻona viloyati moliya boshqarmasi Sogʻliqni saqlash muassasalarini moliyalashtirish sektori mudiri; 2009–2011-yillarda Fargʻona viloyati Buvayda tumani moliya boʻlimi Sogʻliqni saqlash muassasalarini moliyalashtirish sektori mudiri; 2011–2012-yilllarda Fargʻona viloyati Buvayda tumani Moliya boʻlimi Sogʻliqni saqlash muassasalarini moliyalashtirish sektori bosh iqtisodchisi; 2012–2014-yillarda Byudjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasi Buvayda tumani boʻlimi rahbari; 2014–2016-yillarda Fargʻona viloyati xususiylashtirish, monopoliyadan chiqarish va raqobatni rivojlantirish hududiy boshqarmasi boshligʻi oʻrinbosari; 2016–2018-yillarda Fargʻona viloyati Buvayda tumani hokimligi Moliya boʻlimi mudiri va Buvayda tumani hokimining iqtisodiyot va tadbirkorlik masalalari boʻyicha birinchi oʻrinbosari; 2018–2019-yillarda Xususiylashtirilgan korxonalarga koʻmaklashish va raqobatni rivojlantirish Fargʻona viloyati hududiy boshqarmasi boshligʻi va Davlat aktivlarini boshqarish agentligi Fargʻona viloyati hududiy boshqarmasi boshligʻi; 2019–2021-yillarda Fargʻona viloyati hokimligi moliya bosh boshqarmasi boshligʻi kabi lavozimlarda faoliyat olib borgan.

Vosiljon Nazarov 2021-yil 6-fevralda Bagʻdod tumani hokimi lavozimida tayinlangan. 2022-yil 24-yanvardan esa Fargʻona shahri hokimi lavozimiga oʻtib, oʻz faoliyati yuritmoqda.

## Manbalar

__INDEKS__
Ozodlik maydoni (Tallin)

**Ozodlik maydoni** () — Estoniyaning Tallin shahridagi Eski shaharning janubiy chekkasidagi maydon boʻlib, u yerda davlat tadbirlari va turli konsertlar oʻtkaziladi. Sharqda Avliyo John cherkovi (1862—1867-yillar qurilgan), janubda Kaarli bulvari va yer ostida joylashgan savdo markaz (2008—09-yillar), gʻarbda Estoniya urushi xotirasiga bagʻishlangan Gʻalaba ustuni (2009) bilan chegaralangan.

## Dizayni
Hozirgi dizayn meʼmorlar Tiit Trummal, Veljo Kaasik va Andres Alver tomonidan yaratilgan. 2010-yilgacha bu yer mashinalar toʻxtash joyi edi. U 7752 m² maydonga ega boʻlib, oʻlchamlari taxminan 110 metrga 75 metrmi tashkil etadi.

### Yaqin atrofdagi joylar
* Avliyo John cherkovi
* Palace mehmonxonasi
* Georg Ots Tallin musiqa kolleji
* Rus teatri
* Tallin shahri hukumati binosi
* Tallin sanʼat zali
* Estoniya rassomlari uyushmasi binosi
* Estoniya zamonaviy sanʼat markazi

## Tarixi
### Respublikadan oldingi
Maydon XIX asr oʻrtalarida buzib tashlangan Xarju darvozasi oldidagi shved qalʼasi oʻrnida barpo etilgan. 1867-yilda maydonda Avliyo John cherkovi qurilgan. 1910-yilda maydon toshlar bilan qoplangan. Shahar Rossiya imperiyasi tomonidan bosib olinganining 200 yilligi munosabati bilan maydonda Pyotr I haykali oʻrnatilgan, 1922-yil 1-mayda esa demontaj qilingan.

### Birinchi respublikada
1935-yilda maydonning umumiy maydoni kengaytirildi. Bulvarlar boshqa joyga koʻchirilib, deyarli 2,500 kvadrat metr yangi maydon qurildi.

### Sovet davrida
1941-yil 29-aprelda Ozodlik maydoni Estoniya [SSSR tomonidan bosib olingandan keyin Gʻalaba maydoni deb nomlandi. 1941-yilning kuzida, Germaniya Vermaxti kelganidan keyin Ozodlik maydoni nomi tiklandi. 1944-yil 22-sentyabrda Qizil Armiya Tallinga kirdi va 1948-yilga kelib uning nomi Gʻalaba maydoniga qaytarildi. Sovet davrida Ozodlik maydoni Gʻalaba maydoni () nomi bilan tanilgan. SSSRda maydonda Gʻalaba kuni, Oktyabr inqilobi va 1969-yilgacha Xalqaro mehnatkashlar kuni kabi bayramlar sharafiga paradlar boʻlib oʻtgan.

## Zamonaviy Ozodlik maydoni
Ozodlik xochi va Mustaqillik urushi yodgorligi 2009-yil 23-iyunda Estoniya mustaqillik urushi paytida halok boʻlganlar uchun yodgorlik sifatida ochildi.

## Galereya

File:Freedom_square_Tallinn.jpg|Ozodlik maydoni (1900)
File:Tallinn24Feb1919.jpg|Estoniya Mustaqillik kunini birinchi marta nishonlash (1919)
File:Bundesarchiv Bild 146-2004-231, Reval, Freiheitsplatz.jpg|1943-yildagi nemis istilosi paytida
File:Vabadusemyyrid.JPG|Arxeologik qazishmalar (2008)
File:Vabaduse väljak,sept2008.JPG|2008-yildagi qayta qurish jarayoni
File:Vabaduse väljaku väljakaevamine.jpg|Moat (2008)
File:Independence War Victory Column.JPG|Ozodlik xochi
File:Freedom Square (Tallinn 2014).JPG|Ozodlik maydoni (2014)
File:Tallinn asv2022-04 img13 StJohn Church.jpg|Maydonning sharqiy tomonida Avliyo John cherkovi
File:Tallinn City Office, roof.JPG|Maydonning janubiy tomonidagi Tallin shahar idorasi


## Manbalar
Dóra Maurer

**Dóra Maurer** (1937-yilda Budapeshtda tugʻilgan) — vengriyalik rassom. U kino va fotografiya, rassomlik sanʼati, spektakllar va haykaltaroshlik kabi koʻplab sohalarda faoliyat olib boradi. Maurer 1970-yillardagi avangard ijodi bilan eʼtirofga erishgan. U keyinchalik sanʼat karerasini butun dunyo boʻylab namoyish etilgan zamonaviy va modern sanʼat taʼsiridagi ijod naʼmunalari orqali rivojlantiradi. Maurerning sanʼati matematik va murakkab tizimli jarayonlarga asoslangan. Dóra Maurerning aksariyat ishlari tomoshabinga variantlarni koʻrsatish va tomoshabin bu variantlar bilan nimalar qila olishi mumkinligi mavzusiga asoslanadi. Dóra Maurer ijodiga qoʻshimcha ravishda Budapeshtdagi Tasviriy sanʼat fakultetida professor va kurator boʻlgan.

## Hayoti
Dóra Maurer 1950-yillarda grafik rassomlikka oʻqigan. 1970-yillarda u fotografiya va harakatlanuvchi tasvirlarda ishlay boshladi, koʻpincha musiqachilar bilan hamkorlik qiladi. U, shuningdek, ijodiy ijro mahorat darslarini tashkil etadi. U 1970-yillardan boshlab tobora koʻproq geometrik va mavhum chizmalar va rasmlar yarata boshlaydi.

2019-2020-yillarda Tate Modernda uning yirik retrospektiv koʻrgazmasi boʻlib oʻtgan. White Cube galereyasi 2019-yildan Maurernining asarlarini taqdim qila boshladi. U shuningdek, Carl Kostyál tomonidan taqdim etilgan.

## Ijodi
Dóra Maurer ishlarida geometrik, matematik va konseptual tizimlarning barchasi mavjud. Dóra Maurer tomoshabin uning sanʼatini harakat sifatida koʻrishi uchun oddiy jarayonlar singari narsalarni koʻrsatishda turli davrlarni oʻrganadi. U shunchaki tomoshabinga turli xil narsalar bilan nima qilishlari mumkinligi haqida misollar keltiradi, ularni nima qilishlari haqida oʻylashga majbur qiladi. Maurerning barcha ishlarida geometrik kompozitsiyalar va dizaynlar aks ettirilgan. U foydalanadigan kompozitsiya, tasvirlar, chiziqlar, chiziqlar kengligi, ranglar, burchaklar va boshqalar bilan juda uslubiydir. Uning eng mashhur asarlaridan baʼzilari uning kvazi-fotosuratlaridan, „Harakatning qaytariladigan va oʻzgaruvchan bosqichlari“ seriyasidan va „Oʻzaro bogʻlanishlar“ seriyasidan olingan.

## Koʻrgazmalari
### Shaxsiy koʻrgazmalari
* Dóra Maurer, Karl Kostyal, London, 2015-yil
* Ritter muzeyi — Suratlar, 2014-yil 18-oktabr—2015-yil 19-aprel
* 5tadan 6tasi, Kuratori Katharine Kostyal, White Cube Masons Yard, 2016-yil 24-may—2016-yil 9-iyul
* Dóra Maurer, Kurator: Ketrin Kostyal, White Cube Bermondsey, 2019-yil 12-sentyabr—2019-yil 3-noyabr
* Tate Modern — 2019-yil 5-avgust—2020-yil 5-iyul
* Dóra Maurer — SUMUS — Biz birgamiz, De Appel, Amsterdam, 2023-yil, 8-iyul—23-sentyabr

## Manbalar
Serhat Mustafo Qilich

**Serhat Mustafa Kılıç** (1975-yil 8-iyulda tugʻilgan) — turk aktyori va teleradio boshlovchisi sifatida faoliyat koʻrsatgan.

## Yoshligi va karyerasi
1994-yilda Kılıç toliq qoplab beriladigan stipendiya bilan Bilkent universiteti musiqa va sahna sanʼati fakultetining teatr boʻlimiga oʻqishga kirdi. 1998-yilda ushbu maktabni imtiyozli diplom bilan tugatgan. Uning sahnadagi ilk professional roli 1998-yilda Anqara sanʼat teatrida Ariel Dorfmanning „Bevalar“ pyesasi rejissyori Rutkay Aziz tomonidan ishlangan. 1999-2000-yillarda Diyarbakir davlat teatrida ishlagan. Xuddi shu yillarda Diyarbakir shahar teatrlarida aktyorlik saboqlari bergan va shu muassasada *"Barish Adasi"* spektaklini boshqargan. 2002-yilda majburiy xizmatini yakunlash uchun Erzurum davlat teatriga aktyor sifatida tayinlangan. 2005-yilda Hacettepe universiteti Anqara davlat konservatoriyasida magistraturani tamomlagan va Erzurum Otaturk universiteti Tasviriy sanʼat fakulteti teatr boʻlimida oʻqituvchi sifatida dars berishni boshlagan. 2008-yilda Davlat teatrlaridagi lavozimidan boʻshab, Istanbulda oʻqishni davom ettira boshladi. U Istanbulda ishlagan joylar orasida Tiyatro Dot va BKM bor. 2009-2010-yilgi mavsumda *"Generalna proba samoubstiva"* spektakli bilan Istanbul shahar teatrlariga qoʻshildi. Istanbul shahar teatrlarida 3 mavsum yopiq kassa sifatida sahnaga chiqdi. Kılıç 14-Afife Teatrida Yilning eng muvaffaqiyatli musiqali va komediyali erkak aktyori nominatsiyasida toʻrt xil personajni tasvirlagan ushbu spektakldagi ijrosi uchun mukofotlanadi. 2012-yilda esa u Cats & Dogs (Soho Istanbul) nomli prodyuserlik kompaniyasiga asos soladi. 2014-yil noyabr oyida aktyorlik, yozish, raqs va vokal taʼlimi boʻyicha darslar beruvchi Serhat Kılıç maktabiga asos soldi.

“Seksenler” davri komediyasida Ergun obrazini olti fasl davomida ijro etgan va keyinchalik Nuri Bilge Ceylan Jeylan rejissyorligida Kann kinofestivalida gʻolib boʻlgan *[[Qish uyqusi (film)]]* filmida Imom Hamdi obrazini tasvirlagan. Bu filmdagi ijrosi bilan u 47-SİYAD mukofotida eng yaxshi yordamchi erkak aktyor mukofotiga nomzod boʻldi. U Xalqaro Emmi mukofotlariga nomzod boʻlgan *"Söz"* harbiy serialida rol oʻynagan. va Serhat Turkiyaning birinchi prezidenti Mustafa Kemal Atatürkning hayotiga asoslangan “Veda” filmida Salih Bozok va Hukmdor Usmon Usmon I hayotidan" serialida Koʻse Mihal rolini oʻynagan.

U "Xatirla Sevgili" serialida rol oʻynagan va u yana "Benim Annem Bir Melek" mashhur komediyasida ozarbayjon qahramoni sifatida ishtirok etdi keyinchalik u „Janob Hiiragining uy xonasi“ filmining adaptatsiyasi boʻlgan „Öğretmen“ yoshlik jinoyati serialida rol ham oʻynagan. va „Ezel“, „Yol Arkadaşim“, „Maraşli“, „Bizim Evin Halleri“ kabi mashhur seriallarda suratga tushgan. Uning veb-seriyasi Şeref Bey va Avjida.

U „Chember“ detektiv filmida va Baskın Karabasan, Nokta, Robinson va Cuma, Mavzer, Topal Shukranʼın Maceralari, Cenazemize Hoş Geldiniz, Yol Arkadaşim kabi koʻplab filmlarda rol oʻynagan.

## Mukofotlari
20-Sadri Alishik teatr va kino mukofotlari — Tanlov komissiyasining maxsus mukofoti (Kish Uykusu)

## Manbalar
Friedrich Akel

**Friedrich Karl Akel** (; 5-sentyabr 1871-yil, Halliste, Pernau uyezdi — 3-iyul 1941-yil, Tallin) — estoniyalik davlat arbobi, diplomat, shifokor.
## Taʼlimi
Friedrich Akel Imperator Yuryev universitetida tibbiyot fakultetida tahsil olgan (1892—1897), Berlin, Praga va Leipzigda (1899—1901) malaka oshirgan, oftalmolog.
## Shifokorlik faoliyati
Friedrich Akel Yuryev universitetining klinikasida assistent, Rigadagi oftalmologiya klinikasida va Varshavadagi Ujazdowski kasalxonasida shifokor boʻlgan. 1902—1904-yillar va 1905—1912 yillarda Revalda oftalmolog, 1904—1905-yillarda rus-yapon urushi frontida shifokor boʻlgan. 1907-yilda xususiy klinikaga asos solgan estoniyalik shifokorlardan biri boʻlgan. Friedrich Akel Tallin shahar dumasi raisi, faxriy kelishtiruvchi sudyasi ham boʻlgan.
## Siyosatchi va diplomat
Friedrich Akel Shimoliy Boltiqboʻyi shifokorlar ittifoqi va Tallin xalq taʼlimi jamiyati kengashi aʼzosi, „Kalev“ sport jamiyati raisi, Tallin jamgʻarma va kredit uyushmasi aʼzosi va boshqaruvi raisi, keyinroq esa Tallinn Krediitpank (Kreditbank) boshqaruvi rais boʻlib ishlagan. 1920—1922-yillarda Estoniya Yevangelist Lyuteran cherkovi konsistoriyasining dunyoviy vitse-prezidenti boʻlgan.

1922—1923-yillarda Estoniyaning Finlyandiyadagi elchisi. 1923—1924, 1926—1927, 1936—1938 yillarda Estoniya tashqi ishlar vaziri. 1924-yil 26-martdan 16-dekabrgacha riigivanem (davlat boshligʻi) boʻlgan, bu lavozimda boʻlganida kommunistlar davlat toʻntarishini amalga oshirishga urinishadi (1924-yil 1- dekabr), ammo toʻntarish muvaffaqiyatsiz yakunlangan. Akel hukumati aʼzolaridan biri, transport vaziri Karl Kark oʻldirilgan, ammo oʻzi tirik qolgan. 1928—1934-yillarda Shvetsiya va Daniyada elchi, 1934—1936-yillarda Germaniya va Gollandiyada elchi boʻlgan. Rahvuskoguning (Estoniya milliy majlisi) uchinchi chaqiriq Riigikogu aʼzosi va oltinchi chaqiriq Riigikogu deputati boʻlgan. 1924—1931-yillarda Estoniya Olimpiya qoʻmitasi raisi, 1928—1932-yillarda Xalqaro olimpiya qoʻmitasi aʼzosi .
## Oʻlimi
1940-yil 17-oktyabrda NKVD tomonidan hibsga olinib, 1941-yil 3-iyulda otib oʻldirilgan.
## Manbalar
Niderlandiya milliy futzal terma jamoasi

**Niderlandiya [[futzal]] terma jamoasi** Niderlandiya terma jamoasi. U Niderlandiya Qirollik Futbol Assotsiatsiyasi (KNVB) tomonidan boshqariladi. Niderlandiyada 1989-yilda Rotterdamda futzal boʻyicha birinchi jahon chempionatini tashkil qilingan va u finalda Braziliyaga 2:1 hisobida magʻlub boʻlib, ikkinchi oʻrinni egallagan.

## Turnir rekordlari

### FIFA futzal boʻyicha jahon chempionati

### UEFA futzal boʻyicha Yevropa chempionati

### Futzal Gran-prisi

## Yutuqlar

* 1989-yil FIFA futzal boʻyicha jahon chempionati: 2 
* 2006-yil Edegem 4 Nations futzal turniri: 1-chi 

## Oʻyinchilar

### Hozirgi tarkib
Futzal boʻyicha FIFA-2024 Jahon chempionati saralash bosqichi doirasida Qozogʻiston va Ozarbayjonga qarshi 2023-yil 15 va 20-sentyabr kunlari boʻlib oʻtadigan oʻyinlar uchun quyidagi futbolchilar chaqirildi.

*Oʻyinlar va gollar 2023-yil 21-sentyabr holatiga koʻra toʻgʻri.*

Bosh murabbiy: Miguel Andrés Moreno

### Bir yil davomida tarkibga jalb etilganlar
Oxirgi 12 oy ichida quyidagi futbolchilar ham jamoaga chaqirilgan.

PRE

INJ Futbolchi jarohati sabab jamoani tark etgan.
PRE Dastlabki tarkibga kirgan edi.
RET Xalqaro futzaldagi faoliyatini yakunlagan.

## Manbalar

## Havolalar

* KNVB.nl – KNVBning rasmiy sayti