open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Papaver nudicaule

***Papaver nudicaule***, **Islandiya koʻknorisi** — gulli oʻsimlik. *Papaver croceum* bilan juda oʻxshash. Vatani Osiyo va Shimoliy Amerikaning subpolyar mintaqalari, Markaziy Osiyo togʻlari hamda moʻtadil Xitoy (lekin Islandiyada emas). Islandiya koʻknorisi chidamli, ammo qisqa umr koʻradigan koʻp yillik oʻsimlik boʻlib, koʻpincha ikki yillik oʻsimlik sifatida oʻstiriladi. Ular birinchi marta 1759-yilda botaniklar tomonidan tasvirlangan. Yovvoyi turlar oq yoki sariq rangda gullaydi.

Lotincha binar nomi *nudicaule* „yalangʻoch poyalari bilan“ degan maʼnoni anglatadi.

## Turlari
Turlar sariq, toʻq sariq, qizil ikra, atirgul, pushti, krem va oq ranglarda, shuningdek, ikki rangli navlari ham mavjud. Urugʻli shtammlarga quyidagilar kiradi: „Shampan pufakchalari“ (toʻq sariq, pushti, qizil, oʻrik, sariq va qaymoqli oq rangdagi 15 dyuymli oʻsimliklar), „Mo'jizalar mamlakati“ (4 gacha gulli 10 dyuymli mitti shtammi), „Flamenko“ (pushti soyalar, oq chegaralangan, balandligi 1½ dan 2 futgacha), „Party Fun“ (1 futgacha, kuzda birinchi yil va ikkinchi bahorda ishonchli tarzda gullaydi); „Illumination“ va „Meadow Pastels“ (2 futgacha, ehtimol eng baland shtammlar), „Matador“.

Mitti Gartenzverg guruhi va „Solar Fire Orange“ va „Yozgi shabada apelsin“ navlari Qirollik bogʻdorchilik jamiyatining Bogʻdagi xizmatlari uchun mukofotiga sazovor boʻldi. 

Oʻsimliklar yengil, yaxshi quritilgan tuproqni va toʻliq quyoshda yaxshi oʻsadi. Oʻsimliklar issiq havoga chidamli emas, issiq yoz iqlimida tezda nobud boʻladi.

Islandiya koʻknorisi, barcha koʻknorilar singari, juda mayda urugʻlar va uzun ildizlarga ega. Yaxshi qurigan tuproqlarda yozning salqin iqlimida Islandiya koʻknorisi 2-3 fasl yashashi mumkin, erta bahordan kuzgacha gullaydi.

## Genetika
*P. nudicaule* ning bogʻda oʻstiriladigan shakllari genetikasi, gul rangiga nisbatan oʻrganilgan. Oq gul rangi sariq rangga nisbatan ustunlik qiladi. Apelsin va  boshqa ranglar retsessivdir.

## Toksiklik
Bu oʻsimlikning barcha qismlari zaharli, tarkibida (barcha koʻknori kabi) zaharli alkaloidlar mavjud. Xususan, *P. nudicaule* tarkibida benzofenanthidin alkaloidi, chelidonin borligi koʻrsatilgan. Shuningdek, tarkibida (+) — amurin, (-) — amurensinin, (-) — O- metiltalizopavin, (-) — flavinantin va (-) — amurensin bor.

## Manbalar
Edgar Degas suratlari roʻyxati

Quyida fransuz rassomi Edgar Degasning xronologik tartibda suratlari keltirilgan. 
}||||1883||qogʻoz, pastel va monotipiya||31 x 28||MS 964||Himeji sanʼat muzeyi (Himeji, Yaponiya)||
|-
|||||ок. 1900||pastel, qogʻoz||78,1 x 50,1||MS 2552||xususiy kolleksiya||
|-
|||||||koʻmir, pastel||75 x 62||MS 2686||nomaʼlum||
|-
|||||1895—1900||qogʻoz, pastel, koʻmir||121 x 101||MS 1040||Staatsgalerie Stuttgart (Shtutgart, Germaniya)||
|-
|||||ок. 1880||qogʻoz, pastel, rangli qalam||49,7 x 58,8||MS 2685||xususiy kolleksiya||
|}

## Manbalar
Xiyobon madrasasi

**Xiyobon madrasasi** — Buxoro madrasasi. Madrasa hozirgi kunda saqlanib qolmagan.
Xiyobon madrasasi 1581—1782-yillarda Hoji Habibulloh guzarida, Buxoro xonligida hukmronlik qilgan Abdullaxon II davrida uning onasi Modarixon tomonidan bunyod etilgan. Ushbu malika toʻgʻrisida biror maʼlumot saqlanib qolmagan. Madrasa Modarixon va Volidayi xon kabi nomlar bilan ham atalib kelingan. Tadqiqotchi olim Abdusattor Jumanazarov ushbu madrasaga oid bir qator vaqf hujjatlarini oʻrgangan boʻlib, madrasa bilan bogʻliq maʼlumotlar keltirgan. Madrasa toʻgʻrisida Buxoro amiri Amir Shohmurod davrida 1794—1795-yillarga oid vaqf hujjati saqlanib qolgan. Hujjatda madrasa ajoyib toqlar va hujralar, ravoqlar, ichki va tashqi sahnlardan iborat boʻlgan. Madrsa gʻarbida Hoji Habibulloh hovuzi va xonaqohi, shimolida esa Fata hammomi va vaqf doʻkonlari, sharqida Qosim qorovulbegi valadi Abdulloh qorovulbegi uyi, janubida Mirza Badal ibn Muhammad Rustam toʻpchiboshi mavjud boʻlgan. Madrasa vaqfi uchun bir qator yer va doʻkonlar vaqf qilingan. Jumladan Abdulaxon timinining janubiy doʻkonlari, Choy bozori, Iroq timi va boshqa hududlardagi yerlar vaqf qilingan. Madrasada olti, baʼzan yetti nafar mudarris dars oʻtgan. Xiyobon madrasasi Buxoro shahrida XVII asrining ikkinchi yarmida barcha ilm oluvchi toliblar uchun muhim ahamiyat kasb etgan. Ushbu madrasada Hindistondan kelgan, mujaddiya-naqshbandiya tariqati vakili Hoji Muhammad Habibulloh kelib istiqomat qiladi va murshidlik faoliyatini olib boradi. U madrasada toliblarga mudarrislik ham qilgan. Ushbu madrasada zamonasining mashhur kishilari Soʻfi Navro’z Keshiy, Soʻfi Olloyor, Xalifa Ashur Boqi, Oxund mulla Muhammad Zohid kabi kishilar tahsil olishgan. Sadri Ziyo ushbu madrasada 80 ta hujralar boʻlganligini yozib qoldirgan.
Xiyobon madrasasi 80 ta hujradan iborat boʻlgan. Ushbu madrasa Oʻrta Osiyo meʼmorchiligi uslubida bunyod etilgan. Madrasa pishiq gʻisht, yogʻoch, tosh va ganchdan qurilgan. 

## Manbalar
Kardiojarrohlik

**Kardiojarrohlik** (Kardioxirurgiya) – yurakda mavjud boʻlgan tugʻma va orttirilgan kasalliklar va jarohatlarni jarrohlik amaliyoti bilan davolashga qaratilgan chora – tadbirlar majmuasi hamda tibbiyotning muhim va dolzarb muammolarini oʻz ichiga olgan tarmoqlaridan biri hisoblanadigan jarrohlik va kardiologiyaning kompleks sohasi sanaladi. Baʼzi mamlakatlarda mazkur soha yurak-qon tomir jarrohligi deb ataladi. Amerika Qo'shma Shtatlarida yurak-torakal jarrohligi deb nomlanadi.

## Manbalar
Roko Šimić

**Roko Šimić** (talaffuzi**:** *Roko Shimich*) (2003-yil 10-sentyabrda tugʻilgan) — xorvatiyalik professional futbolchi, Avstriya Bundesligasining „Red Bull Zalsburg“ klubida hujumchi sifatida oʻynaydi.

## Professional faoliyati
Šimić 2020-yil 16-avgust kuni Zagrebning „Dinamo“ klubiga qarshi ligada 6:0 hisobida magʻlub boʻlib, 66-daqiqada Indrit Tuchi oʻrniga maydonga tushdi. Unga murabbiy Goran Tomich jamoada tarkib yoʻqligi sababli imkoniyat berdi.. „Lokomotiv“ning birinchi liga maqomini saqlab qolish uchun kurashi bilan kechgan mavsum davomida Šimić 26 oʻyinda maydonga tushib, 4 ta gol urdi. U 2020-yil 7-oktabrda Xorvatiya kubogida Gaj Mache ustidan qozonilgan gʻalabada „Lokomotiv“dagi debyut golini kiritdi. Uning ligadagi debyut gollari 2021-yilning 21-aprelida u Varazdin ustidan 4:0 hisobida gʻalaba qozongan dublga erishgandi.

Red Bull Salzburg Shimichni kuzatib borayotgani haqidagi mish-mishlar 2021-yilning aprelida *Kleine Zeitung* nashrida paydo boʻlgan edi. Šimić 2021-yil 18-iyulda Avstriya klubi bilan uch yillik shartnoma imzoladi. 4 million yevro daromad bilan bu „Lokomotiv“ning eng qimmat transferi boʻlib, Ivo Grbichning "Atletiko Madrid"ga oʻtgan transferidan oshib ketdi. Dastlab oʻyinchini „Lokomotiv“da yarim mavsumga ijaraga qoldirish rejasiga qaramay, u darhol Avstriyaga koʻchib oʻtdi va Zalsburgning „Liefering“ klubiga qoʻshildi. U 2021-yilning 30-iyulida „Liefering“ safida debyut qildi, 46-daqiqada Dijon Kameri oʻrniga maydonga tushdi va „Sent-Polten“ga qarshi oʻyinda (2:1) bir daqiqa ichida debyut golini kiritdi. 10-oktabr kuni u klub rahbarlarini 9 ta liga oʻyinida 6 ta gol va Yoshlar ligasining ikkita oʻyinida 2 ta gol urishi bilan hayratga solganidan soʻng Zalsburg bilan shartnomasini 2025-yilgacha uzaytirdi. 2021-yil 20-oktabrda u oʻzining katta jamoasi va Chempionlar Ligasidagi debyutini oʻtkazdi va „ Volfsburg“ ustidan qozonilgan 3:1 hisobidagi gʻalabaning 87-daqiqasida Noa Okaforni almashtirdi. Toʻrt kundan soʻng, u „Shturm Graz“ ustidan qozonilgan 4:1 hisobidagi gʻalabaning 87-daqiqasida Karim Adeyemi oʻrniga kattalar jamoasi uchun ligadagi debyutini oʻtkazdi. „Zalsburg“ning Yoshlar ligasi finaligacha boʻlgan yoʻlida Shimich yettita gol va uchta golli uzatmani amalga oshirib, Mads Xansen va Aral Shimshir bilan birgalikda musobaqaning eng yaxshi toʻpurariga aylandi.

## Shaxsiy hayoti
U sobiq futbolchi Dario Shimich va uning rafiqasi Yelena Medichning oʻgʻli va otasining „Milan“dagi faoliyati paytida Milanda tugʻilgan. Uning uchta akasi bor — Viktor, Nikolas va Devid — ikkinchisi Daun sindromi bilan kasallangan. U, shuningdek, gersegoviniyalik hajduk Andrijica Šimićning uzoq qarindoshi va Lukas Kachavendaning tasdiqlovchi homiysi Yosip Shimichning jiyani.

## Faoliyat statistikasi

### Klubdagi natijalari
 Klub, mavsum va musobaqalar boʻyicha ishtiroki va gollari

## Manbalar

## Havolalar
Ceylon choyi

**Ceylon choyi** – bu Shri Lankada ishlab chiqariladigan choy brendi va ushbu mamlakat choyini tavsiflovchi tarixiy atama. Ceylon choyi nafaqat geografik tavsiflovchi atama sifatida, balki Shri Lanka madaniyati, merosi va oʻziga xosligining ustuni sifatida ham tasvirlanadi. Shri Lanka choy kengashi Ceylon choyining sher tasvirli logotipining qonuniy egasi hisoblanadi. 2019-yilda Shri Lanka dunyodagi toʻrtinchi eng yirik choy yetishtiruvchi va uchinchi eng yirik choy eksportchisi boʻlgan. Sher tasvirli logotipi 2016-yil holatiga koʻra 98 ta davlatda roʻyxatga olingan. Ceylon choyi, asosan, ish haqi, yoqilgʻi narxlari va kommunal xizmatlarning oʻsishi tufayli ishlab chiqarish xarajatlarining ham oʻsishiga duch kelmoqda.

## Qadoqlash

Choy paketida Ceylonning sher tasvirli logotipi tushirilishi uchun u toʻrtta mezonga javob berishi kerak: 1) Sher tasvirli logotip faqat Ceylon choyining isteʼmol paketlarida ishlatilishi mumkin. 2) Paketda 100 foiz sof Ceylon choyi boʻlishi kerak. 3) U Shri Lankada qadoqlangan boʻlishi kerak. 4) Brend Shri Lanka choy kengashi tomonidan belgilangan sifat standartlariga mos kelishi kerak. Ceylon choyi nazorat ostida ishlab chiqarilishi tufayli tanilgan choy hisoblanadi va undan yuqori foyda olish uchun uni qayta ishlangan shaklda sotish kerak. Logotipdan foydalanishni faqat litsenziyaga ega kompaniyalarga cheklash orqali choyning sifatini kafolatlash va sertifikatlangan yuqori sifatli mahsulotni qadrlaydigan koʻproq mijozlarning eʼtiborini jalb qilish mumkinligi taʼkidlangan.

## Bozor va raqobat
„Sof Ceylon choyi“ kabi sof choylar bozori jahon bozorining atigi 10 foizini egallagan ixtisoslashgan bozorlardan biri hisoblanadi. Maʼlumotlar tahlili shuni koʻrsatadiki, Shri Lanka choyining bozordagi ulushi doimiy ravishda pasayib bormoqda, Keniya choyining ulushi esa yuqori sur’atlarda oʻsib, Shri Lankaning bozor ulushini egallab bormoqda.

Shri Lankaning choy eksportining 50 foizdan ortigʻi hali ham anʼanaviy choy (butun choy barglaridan tayyorlanadigan quruq choy) hissasiga toʻgʻri keladi, qolgan qoʻshilgan qiymatli boshqa choy turlari esa umumiy choy eksportining 40-45 foiziga (yashil choy, xushboʻy choy, organik choy, tez eriydigan choy, muzli choy va ichishga tayyor choy) toʻgʻri keladi. Biroq, qoʻshilgan qiymatga ega choy mahsulotlarining barcha turlari anʼanaviy choy eksportiga qaraganda yuqori narxga ega boʻladi. Jahonda isteʼmolchilarning choyga boʻlgan xohish-istaklari oʻzgarib bormoqda, shuning uchun jahon bozorida oʻsib borayotgan talabni yanada takomillashtirilgan choy mahsulotlari bilan qondirish mumkin. Shri-Lanka choy sanoati raqobatbardosh ustunlikka ega boʻlsa-da, xalqaro marketing faoliyati bilan shugʻullana olmasligi tufayli ustunlikdan foydalanishda qiyinchiliklarga duch kelmoqda.

## Homiylik
Shri Lanka choy kengashi 2013-yil iyun oyidan boshlab Shri Lanka milliy kriket jamoasi va Shri Lanka ayollar milliy kriket jamoasiga homiylik qilish toʻgʻrisida Shri Lanka kriket tashkiloti bilan kelishuv imzolagan. Ceylon choyi hozirgi kunda ham milliy jamoalarga homiylik qilishni davom ettirmoqda.

## Manbalar

## Havolalar

* Brendning rasmiy veb-sayti
Taşkın Aksoy

**Taşkın Aksoy** (; 1967-yil 13-iyun) — nemis futbol murabbiyi va sobiq futbolchisi. Hozirda Turkiyaning Gençlerbirligi klubini boshqaradi.

## Faoliyati
Aksoy faoliyatini Herta BSCda boshlagan. 1986-yilda debyutini oʻtkazgan. Olimpiya stadionida jamoasi bilan umumiy 36 ta oʻyinda maydonga tushdi. Bolusporga koʻchib oʻtgandan soʻng vatani Berlinga qaytib, Türkiyemspor bilan shartnoma imzoladi. Aksoy 1993—1997-yillar oraligʻida Berlinning „Borussia“ klubida oʻynagan va 115 oʻyinda 11 ta gol urgan. Murabbiy Hermann Gerland bilan kelishmovchilikdan soʻng Aksoy Tennis Borussiani tark etishga qaror qildi. Oradan bir qancha vaqt oʻtganidan soʻng Turkiya oliy ligasi jamoasi Kojaelispordan taklif olgach, Turkiyaga koʻchib oʻtdi va Izmit libosida 15 oʻyinda maydonga tushdi. Harbiy xizmatga chaqirilgunga qadar Kayserisporda bir mavsum oʻynadi. Buni kechiktirish maqsadida Aksoy yana Berlinga koʻchib oʻtdi va TeBe bilan shartnoma imzoladi. Asosiy jamoa tarkibida yaxshi oʻynay olmaydigan Aksoy oʻrinbosarlar jamoasida bir muddat mashgʻulot oʻtkazdi va keyinroq 43 ta oʻyinda maydonga tushdi, „Borussia“ ketma-ket mavsumlarda ikki marta quyi ligaga tushib ketdi. Aksoy futbolchilik faoliyatining qolgan qismini Berlinliklarning SV Yeşilyurt klubida oʻtkazgan. 2004-yilda nafaqaga chiqdi.

## Murabbiylik faoliyati
2007-yilda Aksoy UEFA Pro litsenziyasini qoʻlga kiritdi va NOFV-Oberligada Berliner AK 07 jamoasiga murabbiylik qila boshladi. 2009-yilning yozidan 2010-yilning 11-oktabriga qadar Berlinning „Türkiyemspor“ klubini boshqargan. 2012—2013-yilgi mavsum boshidan beri West Regionalligadagi Fortuna Düsseldorfning oʻrinbosarlar jamoasini boshqarib kelmoqda.

Aksoy 2015-yilning 13-aprelida asosiy jamoaning vaqtinchalik murabbiyi etib tayinlangan.

## Manbalar

## Havolalar
* 
*
Kim Min-kyu

**Kim Min-kyu** (koreyscha 김민규; 1994-yil 25-dekabrda tugʻilgan), shuningdek, **Kim Min-gue** sifatida ham maʼlum, Janubiy Koreyalik aktyor. U „*Jinoyat sahnasi 3-mavsumi“* estrada dasturidagi chiqishi bilan tanilgan va „*Qirolicha: Sevgi va urush“* (2019-20), „Kechayu kunduz ishlaydigan doʻkon*“* (2020), Qor parcha (2021-22) va „*Biznes taklifi“* (2022) teleseriallaridagi rollari bilan tanilgan.

## Faoliyati
Kim aktyorlik faoliyatini 2013-yilda, Mnet dramasi *Monstarda* kichik rol oʻynagan, *Signal* (2016), *Chunki bu mening birinchi hayotim* (2017), *Boy oʻgʻil* (2018) va *Parfyumeriya* (2019) teleseriallarida muhim rollarni oʻynagan. „*Jinoyat joyi“ estrada dasturida 3-mavsumda* detektiv yordamchisi sifatida paydo boʻldi.

Kim oʻzining karyerasidagi birinchi bosh roli uchun „*Qirolicha: Sevgi va urush“* (2019—2020) tarixiy dramasi orqali tanildi, unda u Joseon qiroli Li Kyung rolini oʻynadi. Kang Eun-gi (Jin Se-Yon) Joseon qirolichasiga aylanadi. Toʻy kuni paradi paytida Yun Gi va Li Kyung qotillar tomonidan pistirmaga tushib, otib oʻldiriladi. Ikkala qirollik oilasi ham oʻldirilgan deb taxmin qilinadi, ammo oʻq qirolning boshidan olib tashlangan va u ruhoniylar qoʻriqchisi ostida dafn etilganidan keyingi kechada oʻlgan qirol tiriladi. 

2020-yilda Kim SBS telekanalining „Kechayu kunduz ishlaydigan doʻkon“ dramasida Kang Ji Vuk rolini oʻynadi. 2021-yilda Kim aprel oyida Naver telekanalida premyerasi boʻlib *oʻtgan „Men anti muxlisga* uylandim“ filmida paydo boʻldi. Oʻsha yilning oʻzida u JTBC serialidagi „*[[Snowdrop|Qor parcha]]*“da Shimoliy Koreyaning sovuqqon agenti Jo Gyeok-chan rolini oʻynadi. 2022-yilda Kim SBS telekanalining *„Biznes taklifi“* romantik komediya dramasida bosh kotib Cha Sung-Xun rolini oʻynadi. Kim 2022-yil 10-iyundan 26-iyungacha boʻlib oʻtgan graffitichi M.Chat bilan *“Mening sanʼatim, sizning sanʼatingiz* " koʻrgazmasini oʻtkazadi.

## Filmografiyasi

### Film

### Televizion serial

### Veb-seriya

### Musiqa video

## Diskografiyasi

### Boʻydoqlar

## Mukofotlar va nominatsiyalar

## Manbalar
Ioannis Amanatidis

**Ioannis** **Amanatidis** (; 1981-yil 3-dekabrda tugʻilgan) — futbol murabbiyi va sobiq futbolchi. Hujumchi va qanot hujumchisi sifatida oʻynagan. Gretsiyani yuqori darajadagi xalqaro miqyosda himoya qilgan.

## Klublardagi faoliyati
Amanatidis Gretsiyaning Kozani shahrida tugʻilgan. Oilasi toʻqqiz yoshida Stuttgartga koʻchib oʻtdi va SC Stuttgartga qoʻshildi. Ikki yildan soʻng VfB Stuttgart akademiyasiga kirdi. 2002-yilda Bundesligadagi faoliyatini boshladi, SpVgg Greuther Fürthda ijara asosida oʻynagan. VfB Stuttgartning oʻsha paytdagi bosh murabbiyi Felix Magath bilan kelishmovchiliklar boʻlganidan soʻng, Bundesliganing „Eintracht Frankfurt“ jamoasiga ijaraga berildi, keyinroq jamoa ikkinchi divizionga tushib ketdi

Yozda 1. FC Kaiserslauternga erkin agent sifatida oʻtdi. Bir mavsumdan soʻng Frankfurtning „Eintracht“ jamoasi bilan shartnoma imzoladi.

2008-yilning aprel oyida „Eintracht“ sardori Amanatidis klub bilan shartnomasini 2012-yilgacha uzaytirishga rozi boʻlgani xabar qilingandi.

2011-yilning 18-iyulida professional futboldagi faoliyatini yakunlaganini rasman eʼlon qildi. Barcha musobaqalarda 325 oʻyinda 98 gol, 24 golli uzatma qayd etgan.

## Xalqaro faoliyati
Amanatidis Gretsiya terma jamoasi safida ilk bor 2002-yilning noyabrida Irlandiyaga qarshi oʻyinda maydonga tushgan. 2005-yilgi FIFA Konfederatsiyalar kubogi uchun yakuniy tarkibda tanlangan. Braziliya va Meksikaga qarshi oʻyinlarda maydonga tushgan.

2010-yil 9-avgustda Amanatatidis xalqaro futboldagi faoliyatini yakunlashga qaror qildi. Yevro-2008 final bosqichi uchun yakuniy tarkibga kiritilgan va Shvetsiya, Ispaniya va Rossiyaga qarshi barcha oʻyinlarda maydonga tushgan.

## Murabbiylik faoliyati
Futbolchilik faoliyatini yakunlaganidan soʻng, 2014-yilda Iraklis U20 jamoasiga zaxira jamoasi bosh murabbiyi sifatida qoʻshildi. 2016-yilning oktyabr oyida asosiy jamoaning vaqtinchalik murabbiyi sifatida ishlagan. 2019-yilning 15-yanvarida Shveysariya Superligasining „St.Gallen“ klubi bosh murabbiy boʻldi. 2020-yil 3-avgustda Abel Ferreiraning PAOKda yangi bosh murabbiy yordamchisi boʻldi.

## Xalqaro gollari

## Yutuqlari
**VfB Stuttgart**

* UEFA Intertoto kubogi : 2002

**Eintracht Frankfurt**

* DFB-Pokal ikkinchi sovrindori: 2005—2006

## Manbalar

## Havolalar

*  
* Ioannis Amanatidis eintracht-archiv.de da
Miodrag Anđelković

**Miodrag Anđelković** (; 1977-yil 7-fevralda tugʻilgan) — serbiyalik sobiq professional futbolchi. Hozirda futbol murabbiyi. Sayohatchi Anđelković faol futbolchilik faoliyatining 15 yilida 14 ta mamlakatning 21 klubini himoya qilgan.

## Faoliyati
Mitrovitsa shahrida tugʻilgan Anđelković oʻzining tugʻilgan shahri Trepcha klubida futbol oʻynay boshlagan. Yoshligida OFK Beograd jamoasiga qoʻshilgan va 1995—1996-yilgi mavsumda debyut qildi. 1997-yil qishki transfer oynasida Anđelković Ispaniyaga joʻnab ketdi va „Espanyol“ bilan shartnoma imzoladi. Keyin SpVgg Greuther Furth va Hapoel Petah Tikva jamoalarida oʻynadi. 1999-yilda OFK Beogradga qaytdi. 1999—2000-yilgi mavsumda jamoa safida toʻqqizta gol urdi. 2000-yil mart oyida Sartid Smederevoga oʻtdi. 2000-yil iyun oyida yana chet elga koʻchib oʻtdi va Nikola Damjanac bilan birga Turkiyaning „Antalyaspor“ jamoasi bilan shartnoma imzoladi.

Keyingi oʻn yil ichida Anđelković Braziliya (Fluminense va Koritiba), Polsha (Widzew Łódź), Janubiy Koreya (Incheon United), Yaponiya (Cerezo Osaka), Qozogʻiston (Irtysh Pavlodar), Xitoy (Dalian Shide va Yantay)da oʻynashni davom ettirdi.

2010-yilda Anđelković Kanada futbol ligasi vakili Brantford Galaxy bilan shartnoma imzoladi. 2010-yil 21-iyulda Anđelković Toronto FK jamoasi tarkibida BMO Fieldda Bolton Wanderersga qarshi oʻrtoqlik oʻyinida ishtirok etdi. Oxirgi marta 2011—2012-yilgi mavsumda oʻz vatanida „Mladenovac“ jamoasida oʻynagan.

## Futbolchilikdan keyingi faoliyati
2013-yil sentyabrida Anđelković OFK Beogradda Zlatko Krmpotićning yordamchisi etib tayinlandi. Keyinchalik Petar Divić va Žarko Todorovichning yordamchisi sifatida ham ishlagan. 2020-yilda OFK Beogradning bosh murabbiyi etib tayinlandi. 2021-yil 7-dekabrda Beograd OFKni tark etishini eʼlon qildi.

## Statistika

## Yutuqlari

; Brantford Galaxy

* Kanada futbol ligasi: 2010-yil

## Manbalar
Joʻyborcha madrasasi

**Joʻyborcha madrasasi** — Buxoro madrasasi. Madrasa hozirgi kunda saqlanib qolmagan.
Joʻyborcha madrasasi XVIII asrda Joʻybori xonaqohi guzarida, Buxoro amirligida hukmronlik qilgan Amir Shohmurod davrida Muhammad Elbarsxon qizi tomonidan bunyod etilgan. Tadqiqotchi olim Abdusattor Jumanazarov ushbu madrasaga oid bir qator vaqf hujjatlarini oʻrgangan boʻlib, madrasa bilan bogʻliq maʼlumotlar keltirgan. Vaqf hujjatida madrasa pishiq gʻishtli, gumbazli va ravoqli, baland ayvonli yigirmata hujradan iborat oliy madrasa boʻlib, yonida tosh hovuz mavjud boʻlgan. Madrasa gʻarbi va shimolida hovlilar, sharqida chorbogʻ va yana bir tomonida madrasa sohibi xonadoning goʻrxonasi mavjud boʻlgan. Ushbu madrasa vaqfi uchun Harqanrudda Asfijandiq qishlogʻi va Nasaf viloyati Mudin qishlogʻidagi hamma xolis mulkini vaqf qilingan. Vaqf mulkiga voqifaning oʻzi mutavvali boʻlgan. Keyinchalik uning oʻgʻli Muhammad Qalandarxo’ja, soʻngra uning avlodlari bu vazifani bajarishgan. Joʻyborcha madrasasiga oid bir qator yana vaqf hujjatlari saqlangan boʻlib, unda mudarrislar mulla Abduqayum va mulla Bobojon nomlari keltirilgan. Ularning maoshi 67 tillani tashkil etgan. Sadri Ziyo ushbu madrasada 23 ta hujralar boʻlganligini yozib qoldirgan. Samoviddin Husenov va Iroda Rajabova ushbu madrasani Oyposhsho bibi madrasasi deb atagan va 21 hujradan iborat deb yozgan.
Joʻyborcha madrasasi 23 ta hujradan iborat boʻlgan. Ushbu madrasa Oʻrta Osiyo meʼmorchiligi uslubida bunyod etilgan. Madrasa pishiq gʻisht, yogʻoch, tosh va ganchdan qurilgan. 

## Manbalar
Mike Amiri

**Mike Amiri**  amerikalik moda dizayneri. AMIRI asoschisi, bosh direktori va kreativ direktoridir.

## Faoliyati
Mike Amiri Hollywood, Los-Angelesda oʻsgan. Amiri oʻz faoliyatini xalqaro musiqachilar uchun sahna asarlarini qoʻlda yasash bilan boshlagan. Uning rok estetikasi 2014-yilda oʻzining AMIRI moda liniyasining ishga tushirilishi munosabati bilan kontseptual doʻkoni Maksfild uchun eksklyuziv kapsulalar toʻplamini loyihalashtirishga undadi.

Ushbu debyut kolleksiyasi bilan Amiri oʻzining qoʻlda bezatilgan jensi shimlari, charm kurtkalari, eskirgan flannel koʻylagi va grafik fudbolkalari bilan oʻziga xos uslub yaratdi. Dizaynerning dastlabki DIY sezgirligi rivojlandi va bugungi kunda uning erkaklar va ayollar kiyimlari LAning haqiqiy koʻcha kiyimi madaniyatini namoyon qildi.

## AMIRI
Ayni paytda Amiri yiliga ikki marta Parij moda haftaligida kolleksiyasini taqdim etadi. Tayyor poyabzal va aksessuarlari New-Yorkdagi Bergdorf Gudman, Parijdagi Lafayette Galerisi kabi dunyoning eng mashhur chakana savdo doʻkonlarida oʻz oʻrnini topdi. Londondagi Selfridjlar va Gonkongdagi Joys.

2018-yildan beri Mike Amiri CFDA aʼzosi boʻlib, CFDA Fashion Awards marosimida rivojlanayotgan isteʼdodlar uchun Swarovski mukofotiga nomzod boʻlgan. Oʻsha yili u Footwear News Achievement Awards mukofotiga muvofiq deb topildi. Emerging Talent mukofotiga sazovor boʻldi. 2019—2021-yillarda Mike Amiri CFDA Fashion Awards tanlovida „Yilning eng yaxshi erkaklar kiyimi dizayneri“ nominatsiyasiga erishdi.

2019-yilda Renzo Rosso ning OTB Group kompaniyasi AMIRIning ozchilik ulushini oladi.

2020-yilda Amiri Beverli-Xillzdagi Rodeo Driveda oʻzining flagman doʻkonini ochdi.

2021-yilda Amiri Las-Vegas, New-York va Miami doʻkonlarini ochdi hamda kapsula kollektsiyalarida Los-Angesdagi mustaqil brendlar boʻlgan Chemist va A Love Movement bilan hamkorlik qilgan. 2022-yilda Amiri Ues Lang bilan AMIRIning 2022-yil kuzi kolleksiyasida hamkorlik qildi, u Langning sanʼat asarlarini Amiri liboslariga birlashtirdi.

2022-yil oktyabr oyida Amiri Atlantada oʻzining birinchi doʻkonini ochdi.2023-yilga kelib Dubaida uchinchi xalqaro doʻkonini ochishni intiqlik bilan kutmoqda.

## Mukofotlar va nominatsiyalar
2018-yil, Amerika Moda Dizaynerlari Kengashi (CFDA), Mike Amiri CFDA Fashion Awards marosimida rivojlanayotgan isteʼdodlar uchun Swarovski mukofotiga nomzod boʻldi.

2019—2021-yillarda Amerika Moda Dizaynerlari Kengashi (CFDA) Mike Amiri CFDA Fashion Awards marosimida „Yilning eng yaxshi erkaklar kiyimi dizayneri“ nominatsiyasiga nomzod boʻldi.

## Manbalar
Septik shok

**Septik shok** — ogʻir yuqumli kasalliklarning hayot uchun xavfli asorati boʻlib, bu kislorod va boshqa moddalarni toʻqimalarga etkazib berishni buzadigan va poliorgan yetishmovchiligi sindromining rivojlanishiga olib keladigan toʻqimalarning perfuziyasining pasayishi bilan tavsiflanadi, Septik shok koʻpincha bolalarda, immuniteti sust odamlarda, keksalarda va abortlardan keyin uchraydi. Oʻlim ehtimoli 25 % ni tashkil qiladi.

## Septik shok diagnostikasi mezonlari
Septik shok distribyutor (distributiv) shokning kichik sinfi boʻlib, bu holatda mikrosirkulaytor qon tomirlarda qon oqimining patologik taqsimlanishi tana toʻqimalarining qon bilan noadekvat taʼminlanishi, ishemiya va poliorgan yetishmovchiligiga olib keladi.

Septik shokni infuzion terapiya oʻtkazilishiga qaramay bartaraf etilmaydigan doimiy septik kelib chiqishga ega gipotenziya sifatida aniqlash mumkin.

Septik shok — bu tizimli yalligʻlanishli reaksiya sindromi (SYRS) ning organizm mahalliy infeksiyani toʻxtata olmaganida rivojlanadigan bosqichidir. Yalligʻlanish jarayonida yalligʻlanish mediatorlarining koʻplab ajralishi yaqqol vazodilatatsiyaga, qon bosimining va natijada toʻqimalarning perfuzion bosimining pasayishiga olib keladi, bu toʻqimalarning gipoksiyasiga va poliorgan yetishmovchilikka olib keladi.

Amaldagi koʻrsatmalarga koʻra, sepsis tizimli namoyon boʻluvchi belgilar bilan bogʻliq yuqumli kasallik (shubhali yoki tasdiqlangan) sifatida aniqlanadi. Ushbu belgilarga quyidagilar kiradi:

* Taxipnoe nafas olishlar soni > 20 marta/daq yoki PaCO2 32 mmHg ust. dan past.
* Leykotsitlar soni 12×109/l dan oshgan yoki 4×109/l dan pastroq;
* Taxikardiya yurak urishi 1 daqiqada 90 dan ortiq;
* Tana harorati > 38,0°C yoki <36,0°C;

Tizimli shok yuqorida koʻrsatilgan simptomlar va sepsis keltirib chiqargan doimiy oʻtib ketmaydigan gipotenziya - sistolik bosim 90 mm Hg ust dan past boʻlganda, oʻrtacha arterial bosim 70 mm Hg ust dan past yoki sepsis tufayli qon bosimining 40 mm Hg ust gacha pasayishida va boshqalarda tashxis qilinadi.

; **[[Abort]]dan keyin kelib chiquvchi septik shok**

Septik shok abort tugagandan soʻng darhol organizmning bakterial infeksiyaga javobi sifatida paydo boʻladi. Odatda infeksiya lokalizatsiyalangan boʻladi, ammo agar u qon oqimiga kirsa, u holda sepsis paydo boʻladi. Sepsisda qon bosimi keskin pasayadi, bu septik shokga olib keladi.

Agar shok uy sharoitida mustaqil abort qilish natijasida yuzaga kelgan boʻlsa, manbani olib tashlash uchun toʻliq gisterektomiya talab qilinishi mumkin.

## Shuningdek qarang:

* Sepsis
Victor Andrade

**Victor Andrade Santos** (; 1995-yil 30-sentabrda tugʻilgan) — braziliyalik professional futbolchi, Vila Nova jamoasida qanot himoyachisi sifatida oʻynaydi.

## Klublardagi faoliyati

### Santos
Sergipening Karmopolis shahrida tugʻilgan Victor Andrade 2005-yilda, 10 yoshida Vitorianing yoshlar toifasidagi jamoasiga qoʻshilgan. Bir yil oʻtgach, „Benfica“ ga sinov tariqasida koʻchib oʻtdi, bir necha oy klubda qoldi va Lissabon klubi bilan yoshlar turnirlarida qatnashdi. Yosh boʻlganligi tufayli Braziliyaga qaytdi va 2007-yilda Santos bilan shartnoma imzoladi.

2011-yilning oktyabrida „Santos“ bilan uch yillik shartnoma imzoladi, uning tovon puli 50 million yevro qilib belgilandi. OAV tomonidan navbatdagi Neymar sifatida eʼtirof etilgan. Andreda oʻzining professional va A Seriyadagi debyutini 2012-yilning 6-iyunida oʻtkazdi. Birinchi mavsumida 19 ta oʻyinda 3 ta gol urishga muvaffaq boʻldi. „Kruzeyro“ga qarshi oʻyinda birinchi golni kiritdi va yana bir golga assistentlik qildi, Murici Ramalho va Neymarning olqishiga sazovor boʻldi.

### Benfica
2014-yilning 11-iyulida Benficaga qaytdi. 2014-yilning 17-sentabrida debyutini oʻtkazdi, 87-daqiqada Gonsalo Guedesning oʻrniga tushdi. Jamosi Atletiko CP bilan 2:2 hisobida durang oʻynadi. Birinchi golini 2014-yilning 5-oktabrida „Feirense“ga qarshi kiritdi. Mavsumni 32 ta oʻyin va 4 ta gol bilan yakunladi.

2015—2016-yillarda Andrade „Benfica B“ga qoʻshildi; 16-avgust kuni Estorilga qarshi oʻyinga Rui Vitoriya tomonidan chaqiruv oldi. Asosiy jamoada debyut qildi va Nelson Semedo tomonidan kiritilgan toʻrtinchi golga oʻz hissasini qoʻshdi. Aruka va Moreirensega qarshi oʻyinlarda oʻynadi 2016-yilning 1-fevralida Vitoria de Gimarayshda mavsum oxirigacha ijara asosida oʻynadi. Besh kundan soʻng debyut qildi. Aprel oyida qisqa muddatga Vitoria Guimarães B ga qoʻshildi.

### Estoril
2017-yil 29-avgustda Andrade Estorilga koʻchib oʻtdi va uch yillik shartnoma imzoladi. Bir yil oʻtgach, bir yillik ijara shartnomasi asosida „Shapekoense“da qoʻshildi.

## Statistika



## Yutuqlari

### Klub

; Santos

* Recopa Sudamericana: 2012-yil; Benfica

* Primera Liga: 2015—2016

### Mamlakat

; Braziliya U20

* 8 Nations xalqaro turniri: 2012-yil

## Manbalar
Coro (futbolchi)

**Ferran Sorominas Telechea** () (1983-yil 5-yanvarda tugʻilgan) Koro nomi bilan tanilgan, ispaniyalik futbolchi, hujumchi ampulasida oʻynaydi.

U professional faoliyatining asosiy qismini „Espanyol“da oʻtkazgan, jamoa tarkibida 200 ta oʻyinda maydonga tushgan va 24 ta gol urgan. Klub bilan u 2006-yilda Ispaniya kubogini qoʻlga kiritgan. 2017-yilda u Hindiston Superligasida Goa jamoasi bilan shartnoma imzolagan, bir nechta jamoaviy va individual sovrinlarni qoʻlga kiritgan va bir vaqtning oʻzida musobaqaning eng yaxshi toʻpurari boʻlgan.

Koro Ispaniya terma jamoasi bilan 2002-yilda 19 yoshgacha boʻlganlar oʻrtasidagi Yevropa chempionatida gʻoliblikni qoʻlga kiritgan.

## Klubdagi faoliyati

### Espanyol
Kataloniya, Girona, Vilobí d’Onyar shahrida tugʻilgan Koro RCD Espanyolning akademiyasida tahsil olgan. U asosiy jamoadagi debyutini 2003-yilning 2-noyabrida „Real Saragosa“ga 0:2 hisobida magʻlub boʻlgan.

2005/06-yilgi mavsumdagi soʻnggi oʻyinda Koro „Real Sosedad“ darvozasiga soʻnggi daqiqada gol urganva bu natija jamoasini La Ligada saqlab qolgan 3 ochkoni olib kelgan. U Ispaniya kubogi finalida Saragosani 4:1 hisobida magʻlubiyatga uchratgan jamoa tarkibida boʻlgan.

Koro 2006—2007-yilgi mavsumni 30 oʻyinda toʻrtta gol bilan yakunlagan va jamoaning UEFA kubogida ikkinchi oʻrinni egallagan. UEFA kubogi doirasida 11 oʻyinda beshta gol kiritgan. Keyingi uch yil ichida u chempionatda jami 75 ta oʻyin oʻtkazib, 6 ta gol urgan.

### Girona va Elche
2011-yil yanvar oyi oʻrtalarida „Espanyol“dagi murabbiy va sobiq jamoadoshi Maurisio Pochettino tomonidan klubdan butunlay chetlashtirilgan Koro La Liganing boshqa jamoasi CA Osasuna bilan mavsum oxirigacha ijara shartnomasi tuzgan. U keyingi mavsumlarni Girona FC tarkibida Segunda divizionida oʻtkazgan.

### Goa FK
2017-yilning 18-iyulida 34 yoshli Koro Kipr birinchi divizionida Doxa Katokopias FC bilan qisqa muddat oʻynaganidan soʻng Hindiston Superligasi jamoasi FC Goa bilan shartnoma imzolagan. U 19-noyabr kuni „Chennaiyin“ klubiga qarshi oʻyinda klub uchun oʻzining birinchi golini kiritgan.

2018-yilning 30-aprelida Koro shartnomasini bir yilga uzaytirgan.

### Keyingi faoliyati
Koro 2020-yil 29-sentyabrda „Atletiko Baleares“ jamoasiga oʻtgan.

## Faoliyat statistikasi

## Yutuqlari

### Klub
**Espanyol**

* Qirol kubogi : 2005—2006
* UEFA kubogi sohibi: 2006—2007

**Elche**

* Segunda divizioni : 2012—2013

**Goa**

* ISL League Winners Shield : 2019—2020
* Superkubok : 2019

### Xalqaro
**Ispaniya U19**

* 19 yoshgacha boʻlganlar oʻrtasidagi Yevropa chempionati : 2002

**Ispaniya U20**

* FIFA U-20 Jahon kubogi gʻolibi: 2003-yil

## Manbalar
Shahzoda Edward oroli madhiyasi

„**The Island Hymn**“ Kanadaning Shahzoda Edward oroli provinsiyasining vatanparvarlik qoʻshigʻi hisoblanadi.

## Tarixi
Madhiyaning ilk koʻrinishi 1908-yil boshida Charlottetown musiqa maktabining professori Harry Watts tomonidan yaratilgan. 

Toʻliq asar keyingi 29-iyun kuni maktab yopilish tadbirlarida ijro etila boshlandi.

## Matn

## Manbalar

## Havolalar
* Anthems and nationalistic songs of Canada
Yoʻldoshboy Shahrisabziy madrasasi

**Yoʻldoshboy Shahrisabziy madrasasi** — Buxoro madrasasi. Madrasa hozirgi kunda saqlanib qolmagan.
Yoʻldoshboy Shahrisabziy madrasasi XIX asrda Buxoro amirligida hukmronlik qilgan Amir Abdulahadxon davrida Yoʻldoshboy Shahrisabziy tomonidan bunyod etilgan. Tadqiqotchi olim Abdusattor Jumanazarov ushbu madrasaga oid bir qator vaqf hujjatlarini oʻrgangan boʻlib, madrasa bilan bogʻliq maʼlumotlar keltirgan. Jumladan dastlabki vaqf hujjatida madrasa qurilishi uchun 1885-yil 16-martda Yoʻdoshboy Shahrisabziy Soʻzangaron guzaridagi beshta doʻkonini vaqf qiladi. Yoʻdoshboy Shahrisabziy madrasa qurilishini oxiriga yetkazish maqsadida yana toʻqqiz ming tanga vaqf qilgan. Madrasa toʻqqizta hujradan va bitta dars xonadan iborat boʻlishi lozim boʻlgan. Agar undan ham ortib qolsa bitta doʻkon va bitta saroycha sotib olinishi zarur boʻlgan. Madrasaning shimolida Mir Shamsiddin valadi Mirzo Solih hovlisi, janubi va sharqida koʻcha mavjud boʻlgan. Madrasaning vaqf mutavvaliysi voqifning oʻzi boʻlgan. Undan keyin bu vazifani Buxoroyi sharif raisi bajargan. Yoʻldoshboy Shahrisabziy madrasasi Buxorodagi faol oʻquv dargohlaridan biri hisoblangan. Madrasaga oid bir qator vaqf hujjatlari saqlanib qolgan. Asosan ularda Yoʻldoshboy Shahrisabziy madrasasi mudarris va toliblarining moddiy taʼminoti aks ettirilgan. Madrasa hujralarida ikki nafardan talabalar yashagan. Sadri Ziyo ushbu Yoʻldoshboy Shahrisabziy madrasada 9 ta hujralar boʻlganligini yozib qoldirgan.
Yoʻldoshboy Shahrisabziy madrasasi 9 ta hujradan iborat boʻlgan. Ushbu madrasa Oʻrta Osiyo meʼmorchiligi uslubida bunyod etilgan. Madrasa pishiq gʻisht, yogʻoch, tosh va ganchdan qurilgan. 

## Manbalar
Muhammad Sharif savdogar madrasasi

**Muhammad Sharif savdogar madrasasi**— Buxoro madrasasi. Madrasa hozirgi kunda saqlanib qolmagan.
Muhammad Sharif savdogar madrasasi 1777-yilda Gʻoziyon guzarida, Buxoro amirligida hukmronlik qilgan Amir Doniyolbiy davrida, Muhammad Sharif savdogar tomonidan bunyod etilgan. Ushbu madrasa toʻrtinchi darajadagi oliy toifaga mansub boʻlib, Buxorodagi eng mashhur madrasalardan biri hisoblangan. Abdurauf Fitrat maʼlumotlariga koʻra ushbu madrasaning yillik mablagʻi 60 ming tangani tashkil etgan. Tadqiqotchi olim Abdusattor Jumanazarov ushbu madrasaga oid bir qator vaqf hujjatlarini oʻrgangan boʻlib, madrasa bilan bogʻliq maʼlumotlar keltirgan. Ushbu madrasada sovet davriga qadar dars oʻtilgan. Vaqf hujjati maʼlumotiga koʻra Muhammad Sharif savdogar pishiq gʻishtdan koʻp hujrali va xom gʻishtdan sinchli alohida kichik madrasa bunyod ettirgan. Muhammad Sharif savdogar ushbu madrasa uchun Koʻli Malik mavzelari, Xayrabod, Komi Abu Muslim, Qorakoʻl, xazrati Ubbon uchun 5 ming tanobdan ortiq yerni vaqf qilgan. Manbalarga koʻra Muhammad Sharif savdogar ashtarxoniy Abulfayzxon davrida va keyingi davrlarda katta savdogar boʻlib, u Shayx Hazrati Imloning muridi boʻlgan. Madrasa qurilishi bilan bogʻliq bir qator rivoyatlar ham mavjud. Rovoyatlarga koʻra, Muhammad Sharif bir koʻzacha oltin topib olgan va uni ustoziga olib borgan. Ustozi u oltinni olmaydi va muridiga bu boylikni biror ishga sarflashni maslahat beradi. Sadri Ziyo ushbu madrasada 92 ta hujralar boʻlganligini yozib qoldirgan.
Muhammad Sharif savdogar madrasasi 92 ta hujradan iborat boʻlgan. Ushbu madrasa Oʻrta Osiyo meʼmorchiligi uslubida bunyod etilgan. Madrasa pishiq gʻisht, yogʻoch, tosh va ganchdan qurilgan. 

## Manbalar
Kyurasao milliy madhiyasi

**Kyurasao madhiyasi** (Papiamento : Himno di Kòrsou) rasmiy ravishda 1978-yil 26-iyulda qabul qilingan, u toʻrt banddan iborat boʻlsa-da, faqat birinchi va oxirgisi odatda kuylanadi. 

## Tarixi
Qoʻshiq soʻzlarini 1898-yilda rohib Friar Radulphus tomonidan yozilgan. Bayramlar chogʻida mahalliy boshlangʻich maktab oʻquvchilari, asosan Sankt-Jozef maktabi, „Andreas-Xofer-lied“ maktabi madhiyani tirol ohangi ostida kuylashdi.

## Foydalanish
2003-yil 18-iyunda Kyurasao orol hukumati madhiyadan rasmiy foydalanish qoidalarini belgiladi. Odatda, faqat birinchi va oxirgi misralar kuylanadi. Toʻrttasi rasman kuylangan yagona holatlar:

* Hukumatning maʼmuri, deputati yoki aʼzosi oʻz faoliyatini boshlaganda.
* Rasmiy bayramni yoki biron bir voqeani nishonlash uchun orol hukumati tomonidan tashkil etilgan yigʻilishlarda.
* Hukumati uchun tashkil etilgan rasmiy tadbirlarda, bayroqni koʻtarishda.

## Matn

## Manbalar
Askarbiy madrasasi

**Askarbiy madrasasi** — Buxoro madrasasi. Madrasa hozirgi kunda saqlanib qolmagan.
Askarbiy madrasasi Qambariy otaliq guzarida, Muhammad Askarbiy tomonidan bunyod etilgan. Qambariy otaliq guzari Askarbiy deb keyinchalik nomlangan. Manbalarda ushbu guzar Askarbiy guzari sifatida tilga olinadi. Tadqiqotchi olim Abdusattor Jumanazarov ushbu madrasaga oid bir qator vaqf hujjatlarini oʻrgangan boʻlib, madrasa bilan bogʻliq maʼlumotlar keltirgan. Vaqf hujjatida keltirilishicha Muhammad Askarbiy Qambariy otaliq guzarida masjid va madrasa qurishga kirishgan. Madrasa pishiq gʻishtdan 12 hujrali qilib, bunyod etilgan, masjid esa yogʻochdan barpo qilingan. Madrasaning shimoli-sharqiy tomoni ayvonli boʻlgan. Madrasaning gʻarbida Ismatulloh ibn Hasan, shimolida Olimjon ibn Badaljon va ustod Nazirjon ibn Badaljon hovlisi, janubi va sharqida omma yoʻli mavjud boʻlgan. Muhammad Askarbiy ushbu madrasa uchun Koʻhkashdagi Armitan mavzesi, Poyirud, Dabusiya qal’asi yaqinidagi Shanba koʻtarma mavzesida uch qismda iborat mulki xolis yerini, Buxoro registonidagi bitta non doʻkonini vaqf qilgan. Madrasaga voqifning oʻzi mutavvali boʻlgan. Vafot etganidan keyin, uning avlodlari bu vazifani bajarishgan. Ushbu vaqfning birinchi hujjati 1791-yilda rasmiylashtirilgan. Ushbu hujjatni qozi ul-quzzot Mir Muhammad Fuzayl ibn Mir Muhammad Amin Abdulboriy Aziz tasdiqlagan. Madrasada banoraspoʻsh mudarris tomonidan dars oʻtilgan. Askarbiy madrasasiga doir yana koʻplab vaqf hujjatlari saqlangan boʻlib, unda talabalar toʻgʻrisida maʼlumotlar ham mavjud. Sadri Ziyo ushbu madrasada 12 ta hujralar boʻlganligini yozib qoldirgan. 
Askarbiy madrasasi 12 ta hujradan iborat boʻlgan. Ushbu madrasa Oʻrta Osiyo meʼmorchiligi uslubida bunyod etilgan. Madrasa pishiq gʻisht, yogʻoch, tosh va ganchdan qurilgan. 

## Manbalar
Abarkuh okrugi

**Abarkuh okrugi** () Eronning Yazd viloyatida joylashgan. Okrug markazi — Abarkuh. 2006-yil aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, okrug aholisi 42,610 nafar, 11,660 oiladan iborat boʻlgan. Okrug ikki tumanga boʻlingan: Markaziy tuman va Baxman tumani. Okrugda ikkita shahar bor: Mehrdasht va Abarkuh.

## Manbalar
Ekskretor urografiya

**Ekskretor urografiya** — siydik ayiruv yoʻllarini tekshirishning rentgenologik usuli boʻlib, buyrakning tanaga kiritilgan maʼlum rentgen kontrast moddalarni ajratish (ekskretsiya qilish) qobiliyatiga asoslanadi, natijada rentgenogrammada buyraklar va siydik yoʻllarining tasviri paydo boʻladi. Kontrast modda sifatida yodni oʻz ichiga olgan konsentrlangan (60-80 %) eritmalar sergosin, urografin, urotrast va boshqalar ishlatiladi. Preparat tomir ichiga asta-sekin (2-3 minut ichida) oqim bilan kiritiladi. Kontrast miqdori vaznga qarab hisoblanadi.

Bir qator rentgenografiyalar ketma-ketlikda olinadi: birinchisi — 5-7 daqiqada, ikkinchisi — 12-15 daqiqada, uchinchisi — 20-25-daqiqada, kontrast moddaning chiqarilishi kechiksa, 45- va 60-daqiqalarda kechiktirilgan suratlar olinadi. Tadqiqot sizga buyraklar tomonidan kontrast moddaning ekskretsiyasi va uning siydik yoʻllari orqali oʻtishi haqida deyarli toʻliq tasavvurga ega boʻlishga imkon beradi. Tasvirlar soni patologiya turiga qarab belgilanadi.

Ekskretor urogrammalarni tahlil qilishda quyidagilar baholanadi: buyraklarning holati, shakli, oʻlchami, chegaralari, buyraklarning funksional holati, siydik yoʻllari va siydik pufagining shakli va chegaralari.

Jarayonni amalga oshirayotganda, albatta birinchi yordam uchun kerak boʻlgan hamma narsaga ega ekanligingizga ishonch hosil qilishingiz kerak.

## Koʻrsatmalar

* gematuriya (siydikda qon boʻlishi);
* ogʻriq, uning manbayi siydik yoʻllarida boʻlganda;
* siydik yoʻllarining takroriy infeksiyalari;
* urolitiozning mavjudligiga shubha boʻlganda;
* ureteral obstruktsiyaga shubha boʻlganda;
* jarrohlik aralashuvidan keyingi asoratlarni aniqlash;
* tugʻma anomaliyalarni aniqlash;
* travmalar.

## Qarshi koʻrsatmalar

* yodlangan kontrast moddalarga yuqori sezuvchanlik;
* oʻtkir glomerulonefrit;
* buyrak etishmovchiligi (oʻtkir va surunkali);
* tireotoksikoz;
* qandli diabet bilan ogʻrigan bemorlarda glyukofagni qabul qilishda;
* feoxromotsitoma.

## Asoratlar
Allergik reaksiyalar va nefrotoksik taʼsirlar. Koʻpgina zamonaviy rentgenkontrast moddalar molekulasida yod atomlarini oʻz ichiga oladi, yodga allergiya boʻlganda, tomir ichiga urografiya qarshi koʻrsatmadir. Xavf guruhiga kontrastli vositani qoʻllaganda paydo boʻlgan oʻtmishdagi allergik reaksiyalar, boshqa ogʻir allergik reaksiyalar va bronxial astma bilan kasallangan bemorlar kiradi.
Yazd viloyati

ʼ{{Bilgiquti aholi punkti|nomi=Yazd ustoni|asl nomi=استان یزد|bayroq=|mavqe=uston|tasvir=Yazd Province montage.png|asos solingan=|aholi=1,236,000|sanalgan yil=2020|sayt=ostanyazd.ir |mamlakat=Eron}}


**Yazd ustoni** (, *Ostan-e Yazd*) — Eronning 31 ustonidan biri. U mamlakat markazida joylashgan boʻlib, uning maʼmuriy markazi Yazd shahridir. U 5-hududga joylashtirilgan.

Viloyatning maydoni 76,469 km2 ni tashkil etadi. Mamlakatning eng soʻnggi boʻlinmalariga koʻra, Yazdda oʻnta okrug mavjud: Abarkuh, Ardakan, Bafq, Behobod, Xotam, Mehriz, Meybod, Ashkezar, Taft va Yazd. 1996-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Yazd viloyatida taxminan 750,769 kishi istiqomat qilgan. Bulardan 75,1 % shahar aholisi, 24,9 % esa qishloq aholisi. 2011-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, uning aholisi (Janubiy Xuroson viloyatiga oʻtkazilgan Tabas tumani bilan birga) 1.074.428 nafar. Tabas tumanini hisobga olmaganda, aholisi (2006-yil holatiga koʻra) 895 276 kishi, 241.846 oiladan iborat.

Yazd shahri viloyatning iqtisodiy va maʼmuriy markazi. Shuning uchun ham aholi eng zich joylashgan hudud hisoblanadi.

## Geografiyasi
Yazd viloyatining maydoni 129,285 km2. Viloyat Dashti Kavir choʻli va Dashti Lut choʻllari tutashadigan vohada joylashgan. Shaharning oʻzi ham mintaqadagi eng baland togʻ boʻlgan vodiyda joylashganligi sababli baʼzan „Kavir kelini“ deb ataladi. Shahar dengiz sadhidan  balandda joylashgan.

Maʼmuriy boʻlinish qoidalariga koʻra, Yazd viloyati 9 okrugga boʻlingan, ularning har biri kamida bitta shahar va bir qancha tumanlar, qishloq okruglari (dehistonlar) va qishloqlarni oʻz ichiga oladi.

## Togʻlari

* Janubi va janubi-gʻarbiy togʻlar — bu guruh boshqa tizmalarga qaraganda kengroq boʻlib, Shirkuh togʻini oʻz ichiga oladi.

* Sharqiy togʻlar — ular Yazd viloyatining sharqida joylashgan boʻlib, eng baland choʻqqilari Bon Lokht (3002)

## Diqqatga sazovor joylari
Yazd katta jomʼe masjidi, Amir Chaxmoq masjidi, Noji bogʻi, Xurmiz qalʼasi, Norinj qalʼasi, Imorati shash bodgir, Ogʻozoda uyining ikki qavatli bodgiri, Tabasdagi Muso al-Kozim nabirasi Imomzoda Husayn ziyoratgohi, Abarkuh gʻishtli muzxonasi, Gulshan bogʻi, Sarv daraxti, Pirsabzi chak-chak, Zardushtiylar otashkadasi Yazd ustonining diqqatga sazovor joylaridir .

## Manbalar
Muhammad Nazar parvonachi madrasasi

**Muhammad Nazar parvonachi madrasasi** — Buxoro madrasasi. Madrasa hozirgi kunda saqlanib qolmagan.
Muhammad Nazar parvonachi madrasasi Xoja Xizr guzarida, Muhammad Nazar parvonachi ibn Gʻoyib Nazarbiy tomonidan bunyod etilgan. Tadqiqotchi olim Abdusattor Jumanazarov ushbu madrasaga oid bir qator vaqf hujjatlarini oʻrgangan boʻlib, madrasa bilan bogʻliq maʼlumotlar keltirgan. Vaqf hujjatida ushbu madrasa uchun Hazrat Qalmoqjon oyim binti Amir ul-mahrum 1793-yil Koʻshki safed, Sulakiyon, Arus qishlogʻidagi 12 boʻlakdan iborat yerni vaqf qiladi. Muhammad Nazar parvonachi madrasasi gʻarbida Havzi lisak yeri, shimoli va sharqida Muhammad Nazarbiy hovlisi va koʻcha, janubda guzar masjidi va koʻcha mavjud boʻlgan. Madrasa faoliyati bilan bogʻliq yana beshta vaqf hujjati saqlanib qolgan. Vaqf hujjatlarining birida madrasa mudarrisi Aʼloxoʻja Samjan tumaniga qozi boʻlgani va uni oʻrniga boshqa mudarris tayinlash toʻgʻrisida gap boradi. Oʻsha paytda Muhammad Nazar parvonachi madrasasi mudarrisi Mir Rahmatulloh va mulla Aʼloxoʻjaning maoshi 55 tillani tashkil etgan. Yana bir qator vaqf hujjatlarida mudarrislar va ularning maoshlari toʻgʻrisida maʼlumotlar keltirilgan. Jumladan Mulla Ibrohim maoshi 50 tilla, mulla Abdurahim maoshi 40 tilla, mulla Abdujalil maoshi 45 tillani tashkil etgan. Ushbu madrasa inqilob davrida buzib yuborilgan. Sadri Ziyo ushbu madrasada 13 ta hujralar boʻlganligini yozib qoldirgan.
Muhammad Nazar parvonachi madrasasi 13 ta hujradan iborat boʻlgan. Ushbu madrasa Oʻrta Osiyo meʼmorchiligi uslubida bunyod etilgan. Madrasa pishiq gʻisht, yogʻoch, tosh va ganchdan qurilgan. 

## Manbalar
Doʻst chuhra ogʻasi madrasasi

**Doʻst chuhra ogʻasi madrasasi**  — Buxoro madrasasi. Madrasa hozirgi kunda saqlanib qolmagan.
Doʻst chuhra ogʻasi madrasasi Doʻst chuhra ogʻasi guzarida 1585-yilda Buxoro xonligi hukmronlik qilgan Abdullaxon ibn Iskandarxon davrida Doʻstmirzo (Doʻstim) tomonidan bunyod etilgan. Abdurauf Fitrat maʼlumotlariga koʻra yillik vaqf miqdori 40000 tangani tashkil etgan. Tadqiqotchi olim Abdusattor Jumanazarov ushbu madrasaga oid bir qator vaqf hujjatlarini oʻrgangan boʻlib, madrasa bilan bogʻliq maʼlumotlar keltirgan. Ushbu madrasaga oid vaqf hujjati ikki nusxada saqlanib qolgan. Ikkala vaqf hujjati ham koʻchirma nusxa boʻlib, Buxoro amiri Amir Shohmurod davrida koʻchirilgan. Madrasa pishiq gʻisht, ganch, yogʻoch va toshdan qirib bitkazilgan. Madrasa gʻarbida koʻcha, shimolida Mirzo Shirin ibn Mirzo Bahodir va Toʻqlibek va boshqalarning hovlilari va koʻcha, sharqida hovlilar va janubida koʻcha mavjud boʻlgan. Madrasa voqifi madrasa uchun Doʻst chuhra ogʻasi guzarida ikkita va Registonda bitta attorlik doʻkonini, Sariosiyo mavzesida 60, Dashtivon qishlogʻida 350, Jiyan Ali robotida 282, Rivdiy qishlogʻida 350 va yana boshqa hududlardagi 220 tanob yerni vaqf qilgan. Madrasa bunyodkori Doʻstim boʻlib, u Abdullaxonning eng yaqin kishilaridan biri boʻlgan. Abdullaxon II uni shuning uchun chuhra ogʻasi lavozimiga tayinlagan. Chuhralar maxsus navkarlar boʻlib, xon xavfsizligini taminlagan. U hatto elchilik vazifasini ham bajargan. Abdullaxon II uni 1587-yilda Qoshgʻarga elchi qilib joʻnatgan. Doʻstim chuhra ogʻasi shu guzarda istiqomat qilganligi sababli, vaqt oʻtishi bilan shunday nomlangan. Sadri Ziyo ushbu madrasada 10 ta hujralar boʻlganligini yozib qoldirgan.
Do’st chuhra og’asi madrasasi 10 ta hujradan iborat bo’lgan. Ushbu madrasa O’rta Osiyo me’morchiligi uslubida bunyod etilgan. Madrasa pishiq g’isht, yog’och, tosh va ganchdan qurilgan. 

## Manbalar
Xoja Nihol madrasasi

**Xoja Nihol madrasasi** — Buxoro madrasasi. Madrasa hozirgi kunda saqlanib qolmagan.
Xoja Nihol madrasasi XVIII asrda Tirgaron guzarida, ashtarxoniy hukmdor Ubaydullaxon davrida Xoja Muhammad Nihol ibn Xoja Abdulloh tomonidan bunyod etilgan. Madrasa Registon janubida, Iskandarxon masjidi koʻchasida va Chorsuqi va Qozixona yaqinida pishiq gʻisht va yogʻochdan qurib bitkazilgan. Madrasa sharqiy tomonida keng darsxona, ichki-tashqi maydoni, qishki va yozgi masjidi boʻlib, tepa qismi bir nechta gumbaz va ravoqlardan iborat. Madrasa gʻarbida esa Chorsuqi sangin madrasasi, shimolida koʻcha, sharqida Iskandarxon masjidi, janubida esa Bobojon ibn Abdulloh va Boqijon ibn Abdurahim hovlisi mavjud boʻlgan. Xoja Nihol madrasasi toʻrtinchi darajadagi oliy toifaga mansub boʻlgan va unda muftiy dars bergan. Abdurauf Firat maʼlumotlariga koʻra, madrasa yillik vaqf mablagʻi 50 ming tangani tashkil etgan. Tadqiqotchi olim Abdusattor Jumanazarov ushbu madrasaga oid bir qator vaqf hujjatlarini oʻrgangan boʻlib, madrasa bilan bogʻliq maʼlumotlar keltirgan. Abdusattor Jumanazarov madrasa yillik vaqf mablagʻini undan ham koʻp deb yozgan. Madrasa vaqfi uchun koʻplab mulklar vaqf qilingan. Madrasa oldida katta kutubxona ham mavjud boʻlgan. Ushbu kutubxonada yuzlab jildli kitoblar yigʻilgan va ularning bir qanchasi roʻyxati vaqf hujjatlaridan oʻrin olgan. Xoja Muhammad Nihol ashtarxoniy hukmdorlar Subhonqulixon va Ubaydullaxon davrida saroydagi taniqli kishilardan boʻlgan. U ashtarxoniylar davrida Ubaydullaxon tomonidan saroybonlikka tayinlangan. Sadri Ziyo ushbu madrasada 25 ta hujralar boʻlganligini yozib qoldirgan.
Xoja Nihol madrasasi 25 ta hujradan iborat boʻlgan. Ushbu madrasa Oʻrta Osiyo meʼmorchiligi uslubida bunyod etilgan. Madrasa pishiq gʻisht, yogʻoch, tosh va ganchdan qurilgan. 
## Manbalar