Valentina Golubenko

**Valentina Golubenko** (; 1990-yil 29-iyulda tugʻilgan) — estoniyalik va xorvatiyalik shaxmatchi, FIDE ayol grossmeyster (WGM) unvoniga ega. 2008-yilda 18 yoshgacha boʻlgan qizlar toifasida jahon chempioni boʻlgan Golubenko Estoniyadan shaxmat boʻyicha birinchi va yagona jahon chempioni hisoblanadi. Golubenko Estoniyada yashasada, Xorvatiya bayrogʻi ostida oʻynaydi, chunki u Rossiya fuqaroligi tufayli Estoniya vakili boʻlish huquqiga ega emas.

## Shaxsiy hayoti

Valentina Golubenko Rossiyaning Volgograd shahrida shaxmatchi oilasida tugʻilgan. Uning otasi Valeriy Golubenko matematik va shaxmatchi boʻlib, 1993-yildan 1995-yilgacha tezkor shaxmat boʻyicha Estoniya chempioni boʻlgan va Estoniya jamoalar chempionatida uch karra gʻolib boʻlgan. Valentinaning onasi Anastasiya Golubenko koʻp yillik tajribaga ega boʻlgan malakali shaxmat murabbiyi boʻlib, 1986-yilda Moskva ayollar chempionatining final bosqichiga chiqdi.

## Karyera
Valentinaga ota-onasi murabbiylik qilgan va bir nechta yoshlar unvonini qoʻlga kiritgan. U turli yosh toifalarida Estoniya chempionatida gʻolib chiqdi: 10 yoshgacha boʻlgan qizlar oʻrtasida uch marta (1998-2000), 10 yoshgacha oʻgʻil bolalar oʻrtasida bir marta (1999), 12 yoshgacha boʻlgan qizlar oʻrtasida besh marta (1998-2002), 14 yoshgacha boʻlgan qizlar oʻrtasida toʻrt marta (2001-2001) 2004), 16 yoshgacha boʻlgan qizlar uchun ikki marta (2003-2004) va 18 yoshgacha boʻlgan qizlar uchun bir marta (2004). Shuningdek, u olti marta tezkor shaxmat boʻyicha Estoniya chempioni (2001—2005-yillarda 18 yoshgacha boʻlgan qizlar va 2007-yilda U-18) va oʻsmirlar oʻrtasida oʻgʻil bolalar (2003) va qizlar (2003 va 2004) chempioni boʻlgan. Ushbu turnirlarning oltitasida u barcha oʻyinlarda gʻalaba qozonib, 100 % ball oldi. U 2006-yilda Riyekada boʻlib oʻtgan Oʻrta yer dengizi gullari WGM turnirida va 2007-yilda Drezdenda oʻtkazilgan ayollar oʻrtasidagi Yevropa chempionatidagi natijalari tufayli 2007-yil noyabr oyida Antaliyada ayol grossmeyster unvoniga sazovor boʻldi va bu unvonni qoʻlga kiritgan birinchi rezident estoniyalik boʻldi.

U 2008-yilda ayollar oʻrtasidagi shaxmat boʻyicha jahon chempionatida qatnashib, birinchi davrada litvalik Viktoriya Chmilitega magʻlub boʻldi. 2008-yil oktyabr oyida Valentina Golubenko 18 yoshgacha boʻlgan qizlar toifasida shaxmat boʻyicha oʻsmirlar oʻrtasidagi jahon chempionatida 11 balldan 9 ochko toʻplab, ikkinchi oʻrindan bir ochko oldinda oltin medalni qoʻlga kiritdi. 2014-yilda u ayollar oʻrtasidagi Xorvatiya chempionatida gʻolib chiqdi.

U Xorvatiya terma jamoasi safida 2008—2016-yillar davomida ayollar oʻrtasidagi beshta shaxmat Olimpiadasida ishtirok etgan. Shuningdek, u 2007—2011-yillar oraligʻida Xorvatiya terma jamoasi safida uchta Yevropa jamoaviy shaxmat chempionatida ishtirok etgan.

## Estoniya shaxmat federatsiyasi bilan ziddiyat
Butun umri Estoniyada oʻtganiga qaramay, Valentina Golubenko va uning ota-onasi Rossiya fuqaroligini olishga qaror qilishdi. Shunday qilib, 2003-yildan beri u xalqaro shaxmat chempionatlarida Estoniya vakili boʻlishi mumkin emas, chunki Estoniya sport toʻgʻrisidagi qonunning 8-moddasiga koʻra, faqat Estoniya fuqarolari va Estoniyada yashovchi 18 yoshgacha boʻlgan va boshqa davlat fuqaroligi boʻlmagan bolalar, (jismoniy shaxslar yoki jamoa aʼzolari sifatida) Jahon va Yevropa chempionatlari va Olimpiya oʻyinlari kabi xalqaro chempionatlarda Estoniya vakili boʻlishi mumkin. Golubenkoning oilasi Federatsiya qarori FIDE musobaqalarida qatnashish boʻyicha FIDE umumiy qoidalariga zid ekanligini taʼkidlamoqda. Estoniyaning yetakchi grossmeysteri Yaan Elvest bu fikrga qoʻshiladi. Estoniya shaxmat federatsiyasi Golubenkoning ikkala ota-onasi tomonidan FIDEga yozgan ochiq xatlariga qaramay Sport qonunida belgilangan fuqarolik talabi tufayli Golubenkoga Estoniya bayrogʻi ostida oʻynashga ruxsat bermadi. Yechim sifatida Estoniya shaxmat federatsiyasi Golubenkoga Estoniya fuqaroligini olish uchun ariza berishni taklif qildi; bu taklif Golubenkoning oilasi tomonidan rad etildi. Golubenko Estoniya terma jamoasida oʻynashdan bosh tortgani va uning kuchi Rossiyaga yetarli boʻlmagani uchun u FIDE tomonidan ruxsat etilgan Xorvatiya bayrogʻi ostida oʻynashga qaror qildi.

## Manbalar