Real Madrid CF

**Real Madrid Club de Fútbol** (Real Madrid FC) – odatda **Real Madrid** deb ataladi. Madridda joylashgan Ispaniya professional futbol klubi. Klub tashkil etilgan davridan boshlab Ispaniya futbolining eng yuqori pogʻonasi La Ligada ishtirok etgan.

1902-yilda Madrid futbol klubi sifatida tashkil etilgan klub tashkil etilganidan buyon anʼanaviy ravishda oq uy libosini kiyib keladi. *Real* faxriy unvoniIspancha „qirollik“ maʼnosini anglatadi va gerbdagi qirollik toji bilan birga 1920-yilda qirol Alfonso XIII tomonidan klubga berilgan. „Real Madrid“ oʻz uy uchrashuvlarini 1947-yildan beri Madridning markazidagi 85 000 tomoshabinga moʻljallangan „Santyago Bernabeu“ stadionida oʻtkazib keladi. Koʻpgina Yevropa sport tashkilotlaridan farqli oʻlaroq, „Real Madrid“ mulislar jamoasi (*socios*) oʻz tarixi davomida klubga egalik qilgan va boshqargan. Rasmiy Madrid madhiyasi RedOne va Manuel Jabois tomonidan yozilgan „Hala Madrid y nada más“dir. Klub dunyodagi eng koʻp qoʻllab-quvvatlanadigan klub hisoblanadi, CIES Football Observatory maʼlumotlariga koʻra, 2023-yil maʼlumotlariga koʻra, ijtimoiy tarmoqlarda eng koʻp kuzatuvchisi boʻlgan futbol klubidir va uning qiymati 6,07 milliard dollarga baholangan va bunday natija 2023-yil dunyodagi eng qimmat futbol klubiga aylantiradi. 2024-yilda u 831,4 million yevro yillik daromad bilan dunyodagi eng koʻp daromad oladigan futbol klubi boʻldi.

Mahalliy futbolda klub 71 ta sovrin yutgan; rekord 36 La Liga chempionligi, 20 Qirollik Kubogi, 13 Ispaniya Superkubogi, Copa Eva Duarte va Copa de La Liga sovrinlari sohibi boʻlgan. Xalqaro futbolda „Real Madrid“ rekord darajadagi 32 ta kubokni qoʻlga kiritgan: rekord – 15 marta Yevropa kubogi UEFA Chempionlar Ligasi, qoʻshma rekord – beshta UEFA Superkubogi, ikkita UEFA kubogi, qoʻshma rekord – ikki Lotin kubogi, rekord – bitta Iberoamerikalik Kubogi va rekord – sakkizta FIFA klublar oʻrtasidagi jahon chempioni. Madrid jamoasi 2000, 2002, 2014, 2017-yillardagi Xalqaro futbol tarixi va statistikasi boʻyicha Klublar reytingida birinchi oʻrinni egallagan. UEFAda Madrid barcha vaqtlardagi klublar reytingida birinchi oʻrinni egallagan.

1929-yilda tashkil etilganidan beri (Bilbaoning „Atletik“ va „Barselona“ bilan bir qatorda) hech qachon yuqori diviziondan tushib ketmagan La Liganing uchta asoschi aʼzolaridan biri. „Real Madrid“ koʻplab jamoalar bilan uzoq muddatli raqobatlarga ega, ayniqsa „Barselona“ qarshi oʻtadigan oʻyinlar *[[El Clásico|El Klasiko]]*, *„<nowiki/>[[Atlético Madrid|Atletiko Madrid]]<nowiki/>“ bilan oʻyinlar [[Madrid derbisi|Derbi Madrilenyo]]* nomini olgan. Klub 1950—1960-yillarda Ispaniya va Yevropa futbolida oʻzini katta kuch sifatida koʻrsatdi. Ketma-ket beshta va oltita umumiy yevrokuboklarda gʻalaba qozondi va yana ikkita finalga chiqdi. Bu muvaffaqiyat ichki jabhada ham takrorlandi. Madrid klubi 16 yil ichida 12 marta chempionlikni qoʻlga kiritdi. Alfredo Di Stéfano, Ferenc Puskás, Pako Gento va Raymond Kopani oʻz ichiga olgan bu jamoa, baʼzi sportchilar tomonidan barcha davrlarning eng zoʻr jamoasi deb hisoblanadi. Real Madrid „*Galaktikos*“ siyosati bilan mashhur boʻlib, u super yulduzlar jamoasini yaratish uchun Ronaldo, Zinedine Zidane va David Beckham kabi dunyoning eng yaxshi oʻyinchilari bilan shartnoma imzolashni oʻz ichiga oladi. „Galaktikos siyosati“ atamasi odatda Florentino Pérezning klub prezidentligining ikki davriga (2000—2006 va 2009—2018-yillar) ishora qiladi, biroq uning amal qilish muddatidan avval olib kelingan futbolchilar baʼzan klubning bir qismi sifatida qabul qilingan. Eʼtiborli misollardan biri Steve McManeman, u boshqa koʻplab oʻyinchilar kabi ushbu siyosat ostida muvaffaqiyatga erisha olgan. 2009-yilning 26-iyunida Madrid klubi Cristiano Ronaldoni rekord darajadagi 80 million funt sterling (94 million yevro) evaziga sotib oldi va u klub tarixidagi eng yaxshi toʻpurarga aylandi. Madrid yaqin yillarda Galaktikos siyosatini yumshatib, uning oʻrniga Vinîcius Jünior, Rodrygo va Judi Bellingham kabi yosh isteʼdodlarni qoʻlga kiritishga eʼtibor qaratdi.

„Real Madrid“ FIFA tomonidan XX asrning eng buyuk futbol klubi va ayni vaqtda IFFHS tomonidan Yevropaning eng yaxshi klubi deb tan olingan, ayni paytda 2004-yilda FIFAning 100 yillik xizmatlari uchun ordenini olgan. Yevropa kubogi/Chempionlar ligasidagi eng koʻp ishtirok etgan (42), turnirda ular eng koʻp gʻalaba qozongan, eng koʻp durang va eng koʻp gol urish boʻyicha umumiy rekordlarga ega. „Real Madrid“ Yevropa kubogi/Chempionlar ligasida ikki marta ketma*-*ket uchta chempionlikni qoʻlga kiritgan yagona klubdir, birinchisi 1955/1956, 1956/1957 va 1957/1958da, ikkinchisi esa 2015/2016, 2016/2017 va 2017/2018-yilgi mavsumlarda qoʻlga kiritgan va ''Ginnesning rekordlar kitobi'' tomonidan eʼtirof etilgan. 2022-yilning may oyida ular 14-chempionlar ligasi chempionligini (toʻqqiz mavsumda beshinchi) qoʻlga kiritishgan. „Real Madrid“ Yevropaning barcha top-besh ligalari ishida barcha musobaqalarda 100 ta sovrin yutgan birinchi klubdir. 2023-yil mart oyi holatiga koʻra, „Real Madrid“ UEFA klublar reytingida beshinchi va soʻnggi 10 yil ichida esa (2013—2023) birinchi oʻrinni egallab turibdi.

## Tarix

### Dastlabki yillar (1902-1943)

„Real Madrid“ ning kelib chiqishi bir necha Kembrij va Oksford universitetlari bitiruvchilarini oʻz ichiga olgan Libre de Enseñanza Instituti akademiklari va talabalari tomonidan futbolni Madridga kiritgan paytga borib taqaladi. Ular 1897-yilda (Sosedad) Sky Footballga asos solgan, odatda La Sosedad (Jamiyat) nomi bilan tanilgan, chunki u Madridda joylashgan yagona boʻlib, yakshanba kuni ertalab Monkloada oʻynagan. 1900 yilda aʼzolar oʻrtasidagi ziddiyat ularning baʼzilarini tark etishiga va oʻzlarini Sky Footballdan farqlash uchun Nueva Sociedad de Football (Yangi futbol jamiyati) klubini yaratishga sabab boʻldi. Oʻzgacha fikr bildirganlar orasida „Real Madrid“ning birinchi prezidenti sifatida tan olingan Xulian Palasios, Xuan Padros va Karlos Padros ham bor edi, ikkinchisi esa „Real Madrid“ning aka-uka va boʻlajak prezidentlari edi. 1901-yilda bu yangi klub Madrid futbol klubi deb oʻzgartirildi. Keyinchalik, 1902-yilda qayta qurishdan soʻng, Sky „Yangi futbol klubi“ deb oʻzgartirildi. 1902-yil 6-martda Xuan Padros boshchiligidagi yangi Kengash saylangandan soʻng, Madrid futbol klubi rasman tashkil topdi. Aka-uka Padros boshqa futbol ishqibozlarini oilaviy biznes Al Kaprichoning orqa xonasida uchrashuvga chaqirishdi. Ular futbolga barcha ijtimoiy tabaqalar vakillari kirishi mumkin boʻlgan ommaviy sport turi sifatida qarashdi va yangi klubda bu gʻoyani oʻzida mujassamlashtirish kerak, deb oʻylashdi. Aka-uka Madrid futbol klubi nomini taklif qilishdi va bu bir ovozdan qabul qilindi. Shuningdek, aʼzolik toʻlovi ham belgilandi, oyiga ikki peset va koʻylakning rangi Xuan Padros sayohatlaridan birida tanishgan mashhur ingliz jamoasi „Korintian“ sharafiga oq rangga tanlandi.

Tashkil etilganidan uch yil oʻtib, 1905-yilda Madrid FK Ispaniya kubogi finalida „Athletic Bilbao“ni magʻlub etib, birinchi chempionlikni qoʻlga kiritdi. 1909-yil 4-yanvarda klub prezidenti Adolfo Melendez Ispaniya futbol federatsiyasining taʼsis shartnomasini imzolaganidan soʻng, klub Ispaniya Qirollik futbol federatsiyasining taʼsischilaridan biriga aylandi. Bir nechta maydonlar oʻrtasida harakat qilgandan soʻng, jamoa 1912-yilda Campo de OʻDonnellga koʻchib oʻtdi. 1920-yilda qirol Alfonso XIII klubga Real (Qirollik) unvonini berganidan keyin klub nomi Real Madridga oʻzgartirildi.

1929-yilda birinchi Ispaniya futbol ligasiga asos solingan. „Real Madrid“ birinchi liga mavsumini soʻnggi oʻyingacha boshqardi, „Athletic Bilbao“ga magʻlub boʻldi, bu esa „Barselona“ga ikkinchi oʻrinni egallashini anglatadi. „Real Madrid“ 1931/1932-yilgi mavsumda oʻzining birinchi liga chempionligini qoʻlga kiritdi va keyingi yili ham uni saqlab qoldi.

1931-yil 14-aprelda Ikkinchi Ispaniya Respublikasining kelishi klubning „Real“ unvonini va uning emblemasidagi qirollik tojini yoʻqotishiga olib keldi va Ispaniya fuqarolar urushi oxirigacha Madrid futbol klubi nomini oldi. Futbol Ikkinchi jahon urushi davrida ham davom etdi va 1943-yil 13-iyun kuni Ispaniya kubogi General Franko sharafiga oʻzgartirilgan Ispaniya kubogi yarim finalining javob uchrashuvida 1943-yil 13-iyunda „FC Barcelona“ni 11:1 hisobida magʻlub etdi. Kataloniyadagi „Les Korts“ stadionida boʻlib oʻtgan birinchi oʻyin „Barselona“ning 3:0 hisobidagi gʻalabasi bilan yakunlangan edi. Madridliklar hakam Fombona Fernandesning „Barselona“ga kiritgan uchta golidan shikoyat qildi, Uy tarafdorlari ham Madridni qoʻpol taktika qoʻllashda ayblashdi va Fombona ularga ruxsat berganlikda hushtakbozlik qilishdi. Ya gazetasi hushtakbozlikni „Ispaniya vakillariga hujum qilishning aniq niyati“ deb taʼkidladi. „Barselona“ muxlislariga Madridga borish taqiqlandi. Javob uchrashuvi oʻtkaziladigan kuni „Barselona“ jamoasi mehmonxonadan chiqishi bilanoq ularning avtobusini haqorat qilishdi va toshlar otishdi. „Barselona“ hujumchisi Mariano Gonsalvo voqea haqida shunday dedi: „Oʻyin boshlanishiga besh daqiqa qolganda jarima maydonchamiz allaqachon tangalarga toʻlib ketgan edi“. „Barselona“ darvozaboni Luis Miro oʻz chizigʻiga kamdan-kam yaqinlashardi – u yaqinlashganda, u toshlar bilan qurollangan edi. Fransisko Kalvet hikoya qilganidek, „Ular baqirishdi: Qizillar! Separatorlar!… shisha Sospedrani oʻtkazib yubordi, agar u unga tegsa, uni oʻldirishi mumkin edi. Hammasi sozlangan.“

„Real Madrid“ yarim soat ichida 2:0 hisobida oldinga chiqib oldi. Uchinchi gol „Barselona“ futbolchisi Benito Garsiyani Kalvetning taʼkidlashicha, „mutlaqo oddiy toʻqnashuv“ deb ataganidan soʻng maydondan chetlatildi. Madridlik Xose Llopis Korona shunday deb esladi: „Oʻsha paytda ular biroz ruhiy tushkunlikka tushishdi“, deb javob berdi Anxel Mur esa, "oʻshanda biz: „Davom eting, qancha xohlasangiz, shuncha gol uring“ deb oʻylagandik." Tanaffusda madridliklar hisobni 8:0 ga yetkazdi; Ikkita gol ham ofsayd uchun oʻtkazib yuborildi va ikkinchi boʻlimda yana uchta gol urishni davom ettirdi, bunga „Barselona“ kechroq tasalli beruvchi gol bilan javob berdi.. Futbol yozuvchisi Sid Louning soʻzlariga koʻra, „Oʻyin haqida [bu vaqtdan beri] nisbatan kam eslatib oʻtilgan va bu Madridda ayniqsa nishonlanadigan natija emas. Darhaqiqat, 11-1 Barselona tarixida ancha muhim oʻrinni egallaydi. Bu oʻyin birinchi marta Madridni diktatura jamoasi va Barselonani uning qurboni sifatida aniqlashga yordam berdi..“Fernando Argila, „Barselona“ning 1943 yilgi oʻyindagi zaxira darvozaboni: „Hech qanday raqobat yoʻq edi. Hech boʻlmaganda, oʻsha oʻyingacha.

### Santyago Bernabeu va misli koʻrilmagan muvaffaqiyat (1943—1978)

Santyago Bernabeu 1943 yilda „Real Madrid“ prezidenti boʻldi. Uning prezidentligi davrida klub fuqarolar urushidan keyin qayta qurildi va u klubning hozirgi stadioni Estadio Real Madrid Club de Fútbol (hozirgi Santyago Bernabeu nomi bilan tanilgan) va uning mashgʻulot binolari Ciudad Deportiva qurilishini nazorat qildi. Bundan tashqari, 1950-yillarda „Real Madrid havaskorlari“ning sobiq oʻyinchisi Migel Malbo „Real Madrid“ yoshlar akademiyasini yoki bugungi kunda La Fabrica nomi bilan tanilgan „kantera“ ga asos solgan. 1953 yildan boshlab u chet eldan jahon miqyosidagi oʻyinchilarni sotib olish strategiyasini boshladi, eng mashhuri Alfredo Di Stefano edi.

1955 yilda frantsuz sport jurnalisti va L'Équipe, Bernabeu, Bedrignan va Gusztav Sebes gazetalari muharriri Gabriel Hanot tomonidan taklif qilingan gʻoyadan kelib chiqib, bugungi kunda Yevropa boʻylab liga chempionlari uchun qitʼa turniri boʻlgan Yevropa kubogini yaratdilar. UEFA Chempionlar Ligasi. Aynan Bernabeu rahbarligida „Real Madrid“ oʻzini Ispaniya va Yevropa futbolida asosiy kuch sifatida koʻrsatdi. Klub 1956-1960 yillar oraligʻida ketma-ket besh marta Yevropa kubogini qoʻlga kiritdi, bu 1960-yilda „Ayntraxt“ga qarshi „Xempden Park“ finalida 7:3 hisobida gʻalaba qozondi. Ushbu ketma-ket besh muvaffaqiyatdan soʻng „Real“ doimiy ravishda original kubok bilan taqdirlandi va UEFA faxriy nishonini taqish huquqini qoʻlga kiritdi. „Real Madrid“ning Yevropadagi yutuqlari uning misli koʻrilmagan ichki hukmronligi asosida qurilgan, klub 1953/1954-dan 1968/1969 gacha boʻlgan oʻn oltita chempionlikdan oʻn ikkita chempionlikni qoʻlga kiritgan, shu jumladan 1961/1965-yillarda ketma-ket beshta chempionlikni qoʻlga kiritgan. yana uch marta ikkinchi oʻrinni egalladi.

Klub 1966 yilda butunlay bir xil millat futbolchilaridan tashkil topgan jamoa bilan Partizan Belgradni 2:1 hisobida magʻlub etib, musobaqada birinchi boʻlib 1966 yilda oltinchi marta Yevropa kubogini qoʻlga kiritdi.. Bu jamoa Yé-ye nomi bilan tanildi. „Yé-yé“ nomi The Beatles guruhining „She Loves You“ qoʻshigʻidagi „Yeah, yeah, yeah“ xoridan kelib chiqqan boʻlib, jamoaning toʻrt aʼzosi Marca uchun suratga tushib, „Bitl“ning oʻzini namoyon qilganidan keyin paydo boʻlgan. Ye-ye avlodi 1962 va 1964-yillarda Yevropa kubogi sovrindori ham boʻlgan. 1970-yillarda „Real Madrid“ oltita liga chempionligini va uchta Ispaniya kubogini qoʻlga kiritd. Klub 1970-71 yillarda oʻzining ilk evrokubok gʻoliblari kubogida qatnashgan va finalga qadar davom etgan va u yerda Angliyaning „Chelsea F.C.“ jamoasiga 2:1 hisobida magʻlub boʻlgan. 1978-yil 2-iyulda Argentinada jahon chempionati oʻtkazilayotgan vaqtda klub prezidenti Santyago Bernabeu vafot etdi. FIFA turnir davomida uni sharaflash uchun uch kunlik motam eʼlon qildi. Keyingi yili klub oʻzining sobiq prezidenti xotirasiga Trofeo Santyago Bernabeuning birinchi nashrini tashkil qildi.

Bernabeu deyarli 35 yil davomida „Real Madrid“ prezidenti boʻlib ishlagan, bu vaqt davomida uning klubi bir marta Qitʼalararo kubok, oltita evrokubok, 16 marta chempionlik, oltita Ispaniya kubogi, ikki marta Lotin kubogi va bir marta Eva Duarte kubogini qoʻlga kiritgan.

### Quinta del Buitre va barqaror muvaffaqiyat (1980—2000)
1980-yillarning boshlarida „Real Madrid“ La Liga chempionligini yoʻqotdi, toki oʻz yulduzlarining yangi guruhi klubga ichki muvaffaqiyatni qaytarmaguncha. Ispaniyalik sport jurnalisti Xulio Sezar Iglesias bu avlodga La Quinta del Buitre („Vultureʼs Cohort“) ismini berdi, bu uning aʼzolaridan biri Emilio Butragenyoga berilgan taxallusdan kelib chiqqan. Qolgan toʻrt aʼzo Manolo Sanchis, Martin Vaskes, Mishel va Migel Pardeza edi. Besh nafar futbolchining barchasi „Real Madrid“ yoshlar akademiyasi bitiruvchilari edi. La Quinta del Buitre (1986-yilda Pardeza Saragosaga ketganida toʻrt aʼzoga qisqartirilgan) va darvozabon Fransisko Buyo, oʻng qanot himoyachisi Migel Porlan Chendo va meksikalik hujumchi Ugo Sanches kabi taniqli futbolchilar bilan „Real Madrid“ Ispaniya va Yevropaning eng yaxshi jamoalaridan biriga ega edi. 1980-yillarning ikkinchi yarmida ikkita UEFA kubogi, ketma-ket beshta Ispaniya chempionligi, bir marta Ispaniya kubogi va uchta Ispaniya Superkubogini qoʻlga kiritdi. 1990-yillar boshida Martin Vaskes, Emilio Butragenyo va Mishel klubni tark etgandan soʻng, La Quinta del Vuitre ajralib chiqdi.

1995-yil 8-yanvarda Valdano jamoasi „Barselona“dan asosiy raqiblarini magʻlub etib, chempionlik oʻyinida 5:0 hisobida gʻalaba qozondi va keyinchalik chempionlik unvonini qoʻlga kiritdi. Biroq keyingi mavsumda „Real“ muvaffaqiyatsizlikka uchradi va 1996 yilning iyulida uning oʻrnini mashhur italiyalik Fabio Kapello murabbiylik koʻprigida egalladi.

1996-yilda prezident Lorenso Sanz Fabio Kapelloni murabbiy etib tayinladi. Uning faoliyati bor-yoʻgʻi bir mavsum davom etgan boʻlsa-da, „Real Madrid“ liga chempioni deb eʼlon qilindi va Predrag Miyatovich, Davor Shuker, Klarens Zeedorf, Roberto Karlos va posbon Bodo Illgner kabi futbolchilar klubga Raul kabi maqtangan tarkibni kuchaytirish uchun kelishdi. Fernando Yerro va Fernando Redondo. Natijada, „Real Madrid“ (1997-yilda Fernando Morientes qoʻshilishi bilan) nihoyat oʻzining ettinchi evrokubogi uchun 32 yillik intizomini tugatdi: 1998-yilda Yupp Xaynkes bosh murabbiyligida finalda „Yuventus“ni 1:0 hisobida magʻlub etdi. Miyatovich.

1999-yilning noyabrida Visente del Boske murabbiylik lavozimini egalladi. Asrning soʻnggi mavsumi 1999/2000 da ham jamoani Fernando Yerro, Fernando Redondo, Roberto Karlos va Raul kabi yoshi katta faxriylar boshqargan. „Real“ mahalliy isteʼdodlar Mishel Salgado va Ivan Xelguera bilan birga Angliya Premer-ligasidan Stiv MakManaman va Nikolas Anelkaning kelishi bilan qoʻllab-quvvatlangan Guti va Iker Kasilyasning yosh iqtidorlarini qoʻshib oldi. Del Boske boshqaruvidagi birinchi mavsumda „Real“ finalda „Valensiya“ ustidan Morientes, MakManaman va Raúl Gonzálezning gollari evaziga 3:0 hisobida gʻalaba qozonib, sakkizinchi marta Chempionlar ligasida gʻolib chiqdi. Real madrid eng zoʻri deb ham ataladi.. Bu gʻalaba Real Madrid tarixidagi muvaffaqiyatli davrni boshlab berdi.

### Florentino Pérez erasi (2000—2006)

2000-yil iyul oyida Florentino Peres klub prezidenti etib saylandi. U oʻz kampaniyasida klubning 270 million yevrolik qarzini oʻchirishga va klub binolarini modernizatsiya qilishga vaʼda berdi. Biroq, Peresni gʻalabaga undagan asosiy saylov vaʼdasi azaliy raqibi „Barselona“dan Luish Figu bilan shartnoma imzolash edi. Keyingi yili klub mashgʻulotlar maydonini oʻzgartirdi va har yili yozda jahon yulduzi, jumladan Zinedin Zidan, Ronaldo, Luish Figu, Devid Bekxem va Fabio Kannavaro bilan shartnoma imzolash orqali Galaktikos jamoasini yigʻishni boshlash uchun pul sarfladi. Qimor oʻyinlari oʻz samarasini berdimi yoki yoʻqmi bahsli, chunki 2002-yilda UEFA Chempionlar Ligasi va Qitʼalararo Kubok, 2003-yilda La Ligada gʻalaba qozonganiga qaramay, klub keyingi uch mavsumda katta sovrinni qoʻlga kirita olmadi. Maydon tashqarisida Zidan va Pavones siyosati klubning butun dunyo boʻylab, xususan, Osiyoda yuqori marketing salohiyatidan foydalanishga asoslangan moliyaviy muvaffaqiyatlarning oshishiga olib keldi.

2003-yilgi La Liga chempionligi qoʻlga kiritilganidan bir necha kun oʻtib, bahs-munozaralar bilan oʻralgan edi. Birinchi munozarali qaror Peres gʻalaba qozongan murabbiy Visente del Boskeni isteʼfoga chiqargach keldi. Madridliklar sardori Fernando Yerro kabi oʻndan ortiq oʻyinchilar klubni tark etishdi, himoyachi Klod Makele esa klubdagi eng kam maosh oluvchi futbolchilardan biri boʻlganiga norozilik sifatida mashgʻulotlarda qatnashishdan bosh tortdi va keyinchalik „Chelsi“ga oʻtdi. „Oddiy qoida: hech qachon gʻalaba qozongan jamoani oʻzgartirmasa, koʻp [futbolchilar ketadi]“, dedi Zidan. „Real Madrid“ yangi tayinlangan murabbiy Karlush Keyrush bilan „Real Betis“ ustidan qozonilgan qiyin gʻalabadan soʻng, ichki chempionatni sekin boshladi.

2005-06 yilgi mavsum bir nechta yangi transferlar vaʼdasi bilan boshlandi: Baptista (24 million yevro), Robinyo (30 million yevro) va Serxio Ramos (27 million yevro). Biroq, „Real Madrid“ yomon natijalarga erishdi, jumladan, 2005-yilning noyabrida „Santyago Bernabeu“da „Barselona“ga 0:3 hisobida magʻlub boʻldi. „Madrid“ bosh murabbiyi Vanderli Lyuksemburg keyingi oy isteʼfoga chiqarildi va uning oʻrniga Xuan Ramon Lopes Karo keldi. Madridliklar Ispaniya kubogi yarim finalining birinchi oʻyinida „Real Saragosa“ga 6:1 hisobida magʻlub boʻlganidan soʻng, formaga qisqa vaqt qaytish keskin toʻxtab qoldi. oʻz maydonida 4:0 hisobidagi gʻalaba bilan deyarli qaytgan magʻlubiyat. Oradan koʻp oʻtmay, „Real Madrid“ ketma-ket toʻrtinchi yil Chempionlar ligasidan chiqib ketdi, bu safar „Arsenal“ qoʻlida. 2006-yil 27-fevralda Florentino Peres isteʼfoga chiqdi.

### Ramón Calderón erasi (2006—2009)
Ramon Kalderon 2006 yil 2 iyulda klub prezidenti etib saylandi va keyinchalik Fabio Kapelloni yangi murabbiy, Predrag Miyatovichni esa yangi sport direktori etib tayinladi. „Real Madrid“ soʻnggi toʻrt yil ichida birinchi marta 2007-yilda Liga chempionligini qoʻlga kiritdi, ammo kampaniya oxirida Kapello isteʼfoga chiqarildi. Chempionlik 17 iyun kuni qoʻlga kiritildi, unda „Real“ Bernabeuda „Malyorka“ bilan toʻqnash keldi, boshqa chempionlik daʼvogarlari „Barselona“ va „Sevilya“ mos ravishda „Ximnastik de Tarragona“ va „Vilyarreal“ bilan toʻqnash keldi. Tanaffusda „Real“ 0:1 hisobida magʻlub boʻlgan boʻlsa, „Barselona“ Tarragonada 0:3 hisobida oldinga chiqib oldi. Biroq, soʻnggi yarim soat ichida uchta gol madridliklarning 3:1 hisobida gʻalaba qozonishini va 2003-yildan beri birinchi liga chempionligini taʼminladi. „Real Madrid“ 2007/2008-yillarda liga gʻolibi sifatida takrorlandi, ammo keyingi mavsum klub tarixidagi eng halokatli mavsumlardan biri boʻldi: „Real“ ketma-ket beshinchi marta Chempionlar ligasining 1/8 final bosqichidan chiqib ketdi. „Liverpool F.C.“ga umumiy hisobda 0:5 hisobida magʻlub boʻldi va „Santyago Bernabeu“da „Barselona“ tomonidan sharmandali 2:6 hisobida magʻlubiyatga uchradi, bu esa Barsaning liga chempionligini tasdiqladi va treblga erishdi.

### Florentino Pérez ikkinchi erasi (2009—hozirgacha)

2009-yilning 1-iyunida Florentino Peres klubning tanazzulga uchraganidan norozi boʻlib, „Real Madrid“ prezidentligini qaytadan qoʻlga kiritdi. Peres oʻzining birinchi muddatida olib borgan Galaktikos siyosatini davom ettirdi va Kakani „AC Milan“dan rekord darajadagi (funt sterlingda) 56 million funt sterlingga sotib oldi va keyin Cristiano Ronaldoni „Manchester United F.C.“dan 80 million funt sterlingga sotib olib, yana rekord oʻrnatdi. 2009-yilning yozida „Real Madrid“ 261 million yevrodan ortiq mablagʻ sarfladi va yigʻilgan jamoa tez orada „Ikkinchi Galactico“ nomini oldi. 2009/2010-yilgi mavsum esa oʻtish davri boʻldi, chunki Madrid yana ligada ikkinchi oʻrinni egalladi, garchi bu safar 96 ochko jamgʻargan boʻlsa-da, oʻsha paytdagi klub rekordi va Chempionlar ligasidan Lion qoʻlida chiqib ketdi. Mavsum Krishtianu Ronalduning jarohati bilan kechdi va u etti haftaga safdan chiqdi, Garchi u hali ham 33 ta gol bilan toʻpurarlar roʻyxatida birinchi oʻrinni egallab turibdi, Madrid esa 102 ta gol bilan La Ligada eng koʻp gol urgan jamoaga aylandi. 2018-19-yilgi mavsumda „Real Madrid“ Yevropaning top-5 ligalari tarixidagi eng koʻp ochko toʻplagan holda ikkinchi oʻrinni egallagan holda „Liverpul“ni 97 ochko bilan ortda qoldirmadi.

José Mourinho 2010-yil may oyida bosh murabbiy lavozimini egallagan. 2010/2011-yilgi mavsumda qayta tiklangan Madrid barcha jabhalarda muvaffaqiyatli kurashdi va baʼzilar futbol tarixidagi eng buyuk jamoa deb hisoblaydigan yorqin Barselona jamoasi bilan oyoqqa turib oldi. Yakunda madridliklar 92 ochko va koʻp yillik raqiblarini 4 ochko ortda qoldirib, ligada ikkinchi oʻrinni egalladi, ularni Qirol kubogi finalida magʻlub etdi va Chempionlar ligasi yarim finalida „Real“ 2002-yildan beri birinchi marta „Barsa“ga yutqazdi. −03. Bundan tashqari, 16-apreldan 3-mayga qadar, tarixda birinchi marta atigi 18 kun ichida toʻrtta Klasiko oʻtkazilishi kamdan-kam uchraydigan hodisa yuz berdi. Birinchi uchrashuv 16 aprel kuni liga kampaniyasida boʻlib oʻtdi (har ikki tomonning penaltilari bilan 1:1 hisobida yakunlangan), ikkinchisi Ispaniya kubogi finalida boʻlib oʻtdi (bu oʻyinda Madridliklar 1:0 hisobida gʻalaba qozonishdi va bu ularga oʻzining birinchi oʻyinini keltirdi. ikkinchi Galaktiko davridagi kubok) 20-aprelda va uchinchi va toʻrtinchi bahslarda. 27-aprel va 3-may kunlari Chempionlar ligasining ikki oʻyinli yarim finali („Barselona“ safarda 2:0 hisobidagi gʻalaba va 1:1 hisobidagi durang bilan umumiy hisobda gʻalaba qozongan). Madrid yana 102 gol bilan La Ligada eng koʻp gol urgan jamoaga aylandi va oʻtgan mavsumdagi natijalarini takrorladi, Ronaldu esa 40 gol urib, Yevropaning „Oltin butsasi“ni qoʻlga kiritdi.

2011/2012-yilgi mavsumda „Real Madrid“ oʻz tarixida rekord darajadagi 32-marta La Liga gʻolibi boʻldi, shuningdek, mavsumni koʻplab liga rekordlari bilan yakunladi, shu jumladan bir mavsumda toʻplangan 100 ochko, jami 121 gol, toʻplar farqi. ning +89, 16 safar oʻyinida gʻalaba qozongan va umumiy 32 gʻalaba. Shuningdek, ular ketma-ket 15-mavsum UEFA Chempionlar Ligasida ishtirok etishdi, yarim finalda „Bavariya“ga penaltilar seriyasida 3:3 hisobida magʻlub boʻldi. Madrid klubi Ispaniya kubogiga amaldagi chempion sifatida kirdi, ammo chorak finalda „Barselona“ga umumiy hisobda 3:4 hisobida magʻlub boʻldi. Oʻsha mavsumda Krishtianu Ronaldu Ispaniya chempionati tarixidagi eng tez 100 ta gol urgan futbolchiga aylandi. 92 oʻyinda 101 ta gol urgan Ronaldu 105 oʻyinda 100 ta gol urgan „Real Madrid“ afsonasi Ferens Pushkashni ortda qoldirdi. Ronaldu bir yil ichida urilgan individual gollar boʻyicha yangi klub belgisini oʻrnatdi (60) va bir mavsumda barcha 19 raqib jamoalari darvozasiga gol urgan birinchi futbolchiga aylandi.

„Real Madrid“ 2012/2013-yilgi mavsumni Ispaniya Superkubogida „Barselona“ni mehmonda magʻlub etish bilan boshladi. Biroq superkubok ularning barchasida gʻalaba qozonishga yaqin boʻlishiga qaramay, mavsumdagi yagona sovrini boʻlib chiqdi. „Real“ 85 ochko jamgʻarib, La Ligada „Barsa“ga ikkinchi oʻrinni egalladi va ketma-ket uchinchi yil UEFA Chempionlar Ligasining yarim finaliga chiqdi va u yerda „Borussiya Dortmund“ umumiy hisobda 3:4 hisobida magʻlub boʻldi. Madrid ham Ispaniya Kubogining 32-turidan oʻrin oldi va finalgacha unutilmas yoʻlni bosib oʻtdi, bunda ular yarim finalda „Barselona“ni magʻlub etib, „Atletiko Madrid“ga 1:2 hisobida magʻlub boʻlishdi. „Real Madrid“ mavsum davomida „Blaugrana“ bilan olti marta toʻqnash keldi va uchta gʻalaba, ikkita durang va bir magʻlubiyat bilan qaytdi. Mavsumning eng muhim transferi Luka Modrićning „Tottenham Hotspur FC“dan 33 million funt sterlingga qoʻshilishi boʻldi. Qirol kubogi finalida „Atletiko“ga magʻlub boʻlganidan soʻng, Peres mavsum oxirida Joze Mourinoni „oʻzaro kelishuv“ asosida tark etishini eʼlon qildi.

#### La Decima va Chempionlar Ligasi ustunligi

2013-yilning 25-iyunida Carlo Ancelotti Mourinoning oʻrniga „Real Madrid“ bosh murabbiyi boʻldi va uning yordamchilaridan biri Zinedine Zidane bilan 3 yillik shartnoma imzoladi. 2013-yilning 1-sentyabrida „Tottenxem“dan uzoq kutilgan Gareth Bale transferi eʼlon qilindi. Xabar qilinishicha, uelslik futbolchining transferi yangi jahon rekordi boʻlib, uning transfer narxi 100 million yevroga baholangan. Anchelotti klubdagi birinchi mavsumida „Real Madrid“ qitʼa trebllari uchun uchta frontda ham kurashdi. Liga kampaniyasida bir necha bor peshqadam boʻlishiga qaramay, Madrid yakunda uchinchi oʻrinni egalladi („Barselona“ bilan ochkolar darajasi va shahar boʻylab raqiblari „Atletiko Madrid“dan 3 ta ortda), jami 87 ochko toʻpladi va 104 gol urdi. Bu vaqtga kelib, Los Blankos aprel oyida „Barselona“ga qarshi Ispaniya kubogini qoʻlga kiritgan edi, Beyl gʻoliblikni qoʻlga kiritdi. Yirik yutuq UEFA Chempionlar Ligasida boʻldi, oʻn ikki yildan soʻng „Real“ yarim finalda amaldagi chempion „Bavariya“ni umumiy hisobda 5:0 hisobida magʻlub etib, finalga qaytdi. Finalda ular oʻsha paytdagi liga gʻolibi „Atletiko Madrid“ni 4:1 hisobida magʻlub etishdi. Oʻzining oʻninchi Yevropa kubogini (2002-yildan beri birinchi marta) qoʻlga kiritish va oʻnta Yevropa kubogi/Chempionlar ligasida gʻolib chiqqan birinchi jamoa boʻlish, bu yutuq „La Décima“ (ispancha: "Oʻninchi, " [la ˈðethima]). „Real“ning Beyl, Benzema va Krishtianudan iborat hujum triosi BBC nomini oldi, mavsumni 97 gol bilan yakunladi.

2014-yilgi Chempionlar ligasida gʻalaba qozongandan soʻng, „Real Madrid“ darvozabon Keylor Navas, yarim himoyachi Toni Kroos va hujumkor yarim himoyachi James Rodríguez bilan shartnoma imzoladi. Avgust oyida madridliklar 2014-yilgi UEFA Superkubogida „Sevilya“ga qarshi oʻyinda gʻalaba qozondi, bu klubning 79-rasmiy kubogi boʻldi 2014-yil yozgi transfer oynasining soʻnggi haftasida „Real Madrid“ oʻtgan mavsumdagi muvaffaqiyatlari uchun kalit boʻlgan ikki futbolchini sotdi: Xabi Alonsoni „Bavariya“ga va Angel Di Mariani „Manchester Yunayted“ga. Klubning bu qarori bahs-munozaralarga sabab boʻldi, Cristiano Ronaldo: „Agar men rahbar boʻlganimda, balki boshqacha qilgan boʻlardim“ degan edi, Carlo Ancelotti esa „Biz yana noldan boshlashimiz kerak“ deb tan oldi.

2014/2015-yilgi mavsumni sekin boshlagandan soʻng, „Real Madrid“ rekord darajadagi 22 oʻyinlik gʻalabali seriyani davom ettirdi, bu „Barselona“ va „Liverpul“ga qarshi gʻalabalarni oʻz ichiga oldi va 2005/2006-yilda Frank Raykard boshchiligidagi „Barsa“ tomonidan oʻrnatilgan ketma-ket 18 ta gʻalabadan iborat oldingi Ispaniya rekordini ortda qoldirdi. Dekabr oxirida Madridning „Real“ klubi finalda San-Lorensoni 2:0 hisobida magʻlub etib, ilk klublar oʻrtasidagi jahon chempionatini qoʻlga kiritdi. Gʻalabali seriya 2015-yilning dastlabki oʻyinida „Valensiya“ga magʻlub boʻlish bilan yakunlandi va klub ketma-ket 24 gʻalabadan iborat jahon rekordini yangilash uchun ikkita kamlik qildi. Madrid klubi La Liga va UEFA Chempionlar Ligasi uchun ham oxirigacha kurashgan edi, ammo yakunda ligani 92 ochko bilan yakunladi, uch marta gʻalaba qozongan „Barselona“dan ikki ochko ortda qoldi va „Juventus FC“ga umumiy hisobda 2:3 hisobida magʻlub boʻldi. Chempionlar ligasi yarim finali. Ronaldu mavsumni 48 ta gol urib, toʻrtinchi marta Yevropaning „Oltin butsasini“ qoʻlga kiritdi va barcha musobaqalarda 61 ta gol urib, 2011-yildan 2012-yilgacha boʻlgan rekordini yangiladi. Umuman olganda, jozibali hujumkor futbol oʻynashiga va ligada 118 ta gol bilan Yevropaning eng koʻp gol urgan jamoasi boʻlishiga qaramay, Bir nechta kichik magʻlubiyatlar „Real“ning mavsumni mumkin boʻlgan oltita sovrindan ikkitasi bilan yakunladi degani edi, bu esa 2015-yilning 25-mayida Karlo Anchelottining ishdan boʻshatilishiga sabab boʻldi.

2015-yil 3-iyunda Rafael Benites 2015/2016-yilgi mavsum uchun „Real Madrid“ning yangi bosh murabbiyi etib tasdiqlandi va uch yillik shartnoma imzoladi. „Real Madrid“ 11-turda „Sevilya“ga 3:2 hisobida magʻlub boʻlgunga qadar ligada magʻlub boʻlmadi. „Barselona“ga qarshi mavsumning ilk „klasikosida“ 0:4 hisobida magʻlub boʻldi. Balki uning hukmronligi La Ligada ham, Chempionlar Ligasida ham qoʻlga kiritilgan koʻplab gʻalabalar (6:0 – „Espanyol“, 8:0 – „Malmyo“, 10:2 va „Rayo Valyekano“ va boshqalar) bilan esga olinadi. Ispaniya kubogi 32-turida „Real“ „Kadis“ga qarshi oʻyinda 3:1 hisobida gʻalaba qozongan oʻyinda tasodifan nomaqbul oʻyinchini maydonga tushirdi va prezident Peresning noroziligiga qaramay, ikki kundan keyin musobaqa hakami tomonidan turnirdan Diskvalifikatsiya qilindi. Ayni paytda madridliklar 16 ochko va +16 toʻp farqi bilan UCL guruhida bemalol peshqadamlik qildi. Benites 2016-yilning 4-yanvarida tarafdorlar orasida mashhur emasligi, futbolchilardan noroziligi va top-jamoalarga qarshi oʻyinda yaxshi natijalarga erisha olmagani kabi ayblovlar tufayli oʻz vazifasidan ozod etilgan edi. Benitesning ketishi Zinedin Zidanning birinchi bosh murabbiylik lavozimiga koʻtarilishi bilan birga eʼlon qilindi. Zidan qoʻl ostida madridliklar vaziyatni oʻz foydasiga oʻzgartirishga muvaffaq boʻldi va yakunda Chempionlar ligasida gʻalaba qozondi, buni hech kim kutmagandi. Eʼtiborga molik natijalar orasida rekord darajadagi gʻalabalar seriyasini davom ettirayotgan amaldagi trebl gʻolibi „Barselona“ ustidan 2:1 hisobida gʻalaba qozonish, Chempionlar Ligasi chorak finalida „Volfsburg“ga qarshi ajoyib qaytish (mehmonda 0:2 hisobida magʻlub boʻlgan „Madrid“ magʻlub boʻldi. Krishtianu Ronalduning xet-triki evaziga oʻz maydonida 3:0 hisobida gʻalaba qozondi), shuningdek, liga kampaniyasini yakunlash uchun 12 oʻyinlik gʻalabali seriya, yaʼni „Real“ 90 ochko bilan ikkinchi oʻrinni egalladi va chempion „Barselona“dan atigi bir ochko ortda qoldi. , chempionlikni qoʻlga kiritish va jarayondagi 12 ochkolik kamomadni yengib oʻtishga juda yaqin turibdi. Nihoyat, 28-may kuni „Real Madrid“ oʻn birinchi Chempionlar Ligasi gʻolibligi finalda 1:1 hisobida durang oʻynagan „Atletiko Madrid“ ustidan penaltilar seriyasida 5:3 hisobidagi gʻalaba evaziga qoʻlga kiritildi va bu yutuq „La Undécima“ deb nomlandi.

„Real Madrid“ oʻzining 2016/2017-yilgi mavsumini Zidanning klub boshqaruvidagi ilk toʻliq mavsumi boʻlishi kerak edi, 2016-yilgi UEFA Superkubogida „Sevilya“ga qarshi oʻyindagi gʻalaba bilan boshladi. 2016-yil 10-dekabr kuni Madrid klubi ketma-ket 35-uchrashuvini magʻlubiyatsiz oʻtkazdi va bu klub rekordini oʻrnatdi. 2016-yil 18-dekabr kuni klub 2016-yilgi klublar oʻrtasidagi jahon chempionati finalida Yaponiyaning „Kashima Antlers“ jamoasini 4:2 hisobida magʻlub etdi. 2017-yil 12-yanvar kuni Ispaniya Kubogi 1/8 finalining javob oʻyinida „Sevilya“ga qarshi oʻyinda 3:3 hisobida durang oʻynagan Madrid jamoasi umumiy 6:3 hisobida gʻalaba qozonib, chorak finalga yoʻl oldi va magʻlubiyatsiz seriyasini 40 ta oʻyinga yetkazdi va „Barselona“ni yangiladi. Oʻtgan mavsumdagi barcha musobaqalarda magʻlub boʻlmagan 39 ta oʻyindan iborat Ispaniya rekordi. Ularning magʻlubiyatsiz seriyasi uch kundan soʻng La Ligada xuddi shu raqibga safarda 1:2 hisobida magʻlub boʻlganidan keyin yakunlandi. Oʻshanda jamoa „Celta Vigo“ga umumiy hisobda 3:4 hisobida Ispaniya kubogidan chiqib ketgan edi. Biroq, bu siljishlar mavsumning umumiy traektoriyasiga taʼsir qilmadi. May oyida madridliklar 33-marta rekord darajadagi chempionlikni qoʻlga kiritdi, bu jarayonda 93 ochko jamgʻarib, besh yil ichida birinchi chempionlikni qoʻlga kiritdi. 2017-yil 3-iyun kuni Chempionlar ligasi finalida klubning „Yuventus“ ustidan qozonilgan gʻalabasi natijasida „Real Madrid“ UEFA Chempionlar Ligasi davrida oʻz unvonini muvaffaqiyatli himoya qilgan birinchi jamoa boʻldi va 1989-yilda Milandan keyin musobaqada ketma-ket chempionlikni qoʻlga kiritgan birinchi jamoa boʻldi. 1990 yil, oʻshanda turnir Yevropa kubogi sifatida tanilgan. „Real Madrid“ chempionligi 12-chi boʻldi, bu rekordni uzaytirdi va toʻrt yil ichida uchinchi boʻldi. Yutuq „La Duodécima“ nomi bilan ham tanilgan. 2016/2017-yilgi mavsum „Real Madrid“ tarixida qoʻlga kiritilgan sovrinlar (mumkin beshtasidan toʻrttasi) boʻyicha eng katta kampaniya boʻldi, keyinchalik bu yutuq 2017/2018-yilgi mavsumda tenglashtiriladi.

„Real“ 2017/2018-yilgi mavsumni „Manchester Yunayted“ ustidan 2:1 hisobida gʻalaba qozonib, ketma-ket ikkinchi va toʻrtinchi umumiy UEFA Superkubogini qoʻlga kiritish bilan boshladi. Besh kundan soʻng, „Real Madrid“ Ispaniya Superkubogi-2017ning birinchi oʻyinida „Barselona“ni „Kamp Nou“da 3:1 hisobida magʻlub etdi va javob oʻyinida „Barsa“ni 2:0 hisobida magʻlub etdi va El Klassikodagi ketma-ket 24 oʻyinda gol urish rekordini tugatdi va gʻalaba qozondi. mavsumning ikkinchi kubogi. 2017-yilning 16-dekabr kuni „Real“ FIFA klublar oʻrtasidagi jahon chempionati finalida Braziliyaning „Gremio“ klubini 1:0 hisobida magʻlub etdi va kubokni oʻzida saqlab qolgan birinchi jamoaga aylandi. 2017-18 yilgi UEFA Chempionlar Ligasida Madrid yana bir bor finalga yoʻl oldi, u yerda „Liverpul“ni 3:1 hisobida magʻlub etib, Chempionlar Ligasi davrida ketma-ket uchta chempionlikni qoʻlga kiritgan birinchi klubga aylandi, shuningdek, ketma-ket uchta chempionlikni qoʻlga kiritgan birinchi jamoaga aylandi. 1976 yilda „Bavariya“dan beri Yevropa kubogi/Chempionlar ligasida. Bu kubok Madridning besh yil ichida toʻrtinchi gʻalabasi va ketma-ket sakkizinchi yarim finaldagi ishtiroki boʻldi. 31-may kuni, finalda gʻalaba qozonganidan atigi besh kun oʻtib, Zidan „Real Madrid“ bosh murabbiyligidan isteʼfoga chiqishini eʼlon qildi va klubni „oʻzgartirish zarurati“ bilan izohladi. Zidan va Ronalduning ketishi bilan toʻrtta Chempionlar Ligasi, ikki marta La Liga, ikki marta Ispaniya kubogi, ikki marta Ispaniya Superkubogi, uchta UEFA Superkubogi va uchta FIFA klublar oʻrtasidagi jahon chempionati gʻolibi boʻlgan Ikkinchi Galaktiko davri yakunlandi. Blaugrana tarixdagi eng katta isteʼdodlar toʻplami bilan maqtansa ham, jamoa „Barselona“ning ustunligini tugatishda muhim rol oʻynadi., va Yevropa sahnasida kataloniyaliklarga soya soldi. „Real Madrid“ ushbu toʻqqiz yil davomida oʻzining liga kampaniyalarida biroz omadsiz boʻlib, 96, 92 (ikki marta) va 90 ochko bilan ikkinchi oʻrinni egalladi, shuningdek, 87 ochko bilan uchinchi oʻrinni egalladi, liga gʻoliblaridan atigi uchtasi kam.

#### Ronaldu ketganidan keyin

2018-yil 12-iyun kuni „Real Madrid“ Ispaniya terma jamoasi bosh murabbiyi Xulen Lopetegini yangi bosh murabbiy etib tayinladi. U 2018-yilgi futbol boʻyicha jahon chempionatidan soʻng rasman oʻzining menejerlik faoliyatini boshlashi maʼlum qilingandi. Biroq, Ispaniya milliy futbol terma jamoasi musobaqadan bir kun oldin Lopetegini klub bilan hech qanday maʼlumot bermasdan turib, muzokara olib borganini aytib, isteʼfoga chiqardi. Keyin klub 2018-yilning yozida tarkibni qayta shakllantirishni boshladi, jumladan Krishtianu Ronalduni „Juventus“ga 117 million yevroga sotishdi.. Madridliklar 2018/2019-yilgi mavsumdagi faoliyatini Atletiko Madridga 2:4 hisobida magʻlub boʻlishdan boshladilar. 2018-yilgi UEFA Superkubogida. 28-oktyabr kuni „El Klassiko“da „Barselona“ga 1:5 hisobida magʻlub boʻlgan va oʻn oʻyindan soʻng bor-yoʻgʻi 14 ochko bilan „Real“ni toʻqqizinchi oʻrinda qoldirgan Lopetegi bir kundan keyin isteʼfoga chiqarilib, oʻsha paytdagi „Kastilya“ bosh murabbiyi Santyago Solari almashtirildi. 2018-yil 22-dekabr kuni Madridning „Real“ klubi klublar oʻrtasidagi jahon chempionatida „Al-Ayn FK“ni 4:1 hisobida magʻlub etdi va toʻrtta chempionlik unvoniga ega boʻldi. Biroq ular keyinroq Qirol kubogining yarim final bosqichida „Barselona“ga umumiy hisobda 1:4 hisobida magʻlub boʻlishdi. 2019-yilning 5-mart kuni „Real“ oʻz maydonida „Ayaks“dan 1:4 (umumiy hisobda 3:5) hisobida magʻlub boʻldi va ketma-ket sakkizta yarim final oʻyinidan soʻng Chempionlar ligasining 1/8 final bosqichidan chiqib ketdi. 2019-yilning 11-martida „Real Madrid“ Solarini isteʼfoga chiqardi va Zidanni klub bosh murabbiyligiga qayta tikladi. Madrid mavsumni 68 ochko va +17 toʻp farqi bilan yakunladi, bu mos ravishda 2001-02 va 1999-2000 yillardagi eng past natijadir.

2019-yilning yozida madridliklar Eden Azar, Luka Yovich, Eder Militao, Ferland Mendi, Rodrigo, Reyner va boshqa futbolchilarni jami 350 million yevroga sotib oldilar. 2020-yil 12-yanvar kuni Ispaniya Superkubogi finalida Madridliklar shaharlararo raqibi „Atletiko Madrid“ni penaltilar seriyasida magʻlub etib, oʻn birinchi chempionlikni qoʻlga kiritdi. 2020-yil mart oyida COVID-19 epidemiyasi sababli uch oylik tanaffusdan soʻng, La Liga iyun oyida qayta boshlandi va Madrid ketma-ket oʻnta oʻyinda gʻalaba qozonib, jami 87 ochko toʻplab, jamoaning 34-liga chempionligini qoʻlga kiritgan. Musobaqa iyun oyida qayta boshlanganidan va 2020/2021-yilgi mavsum oxirigacha „Real“ vaqtinchalik „Alfredo Di Stefano“ stadionida uy uchrashuvlarini oʻtkazdi, Santyago Bernabeuda esa keng koʻlamli taʼmirlash ishlari olib borildi. 2020-yil 12-yanvarda „Real Madrid“ „Atletiko“ni penaltilar seriyasida magʻlub etib, oʻn birinchi marta Ispaniya Superkubogi gʻolibligini qoʻlga kiritdi. 2020-yilning mart oyida boshlangan COVID-19 pandemiyasi tufayli uch oylik tanaffusdan soʻng, „Real Madrid“ iyun oyida 34-liga chempionligini qoʻlga kiritish uchun liga tiklanganidan beri ketma-ket 10 ta gʻalaba bilan qaytdi . 2021-yil 19-aprelda klub boshqa 11 klub bilan birgalikda Superliganing bir qismi ekanligini eʼlon qildi. Ammo oradan bir-ikki kun oʻtib, muxlislarning noroziligi tufayli klublar birin-ketin ligani rasman tark eta boshladi. Real Madrid va yana 3 ta klub muzokaralarni davom ettirdi . Klub chempionat mavsumini „Atletiko Madrid“dan bir ochko ortda qoldirib, ikkinchi oʻrinda yakunladi va 2020/21-yilgi Chempionlar ligasida jamoa kubok sohibi „Chelsi“ga yutqazib, yarim finalga chiqdi.

#### Keyingi ichki muvaffaqiyat va La Decimocuarta

Zidan 2021-yilning 27-mayida oʻsha mavsumda sovrinsiz qolganidan soʻng jamoani ikkinchi marta tark etdi. Carlo Ancelotti 2021/2022-yilgi mavsumda jamoani boshqargan. Jamoani kuchaytirishga Fransiyaning „Renn“ klubining yosh yarim himoyachisi Eduardo Kamavinga va „Bavariya“ning avstriyalik himoyachisi David Alaba kirdi. Ichki jabhada La Liga va Ispaniya Superkubogini qoʻlga kiritishi mumkin boʻlgan uchta sovrindan ikkitasini qoʻlga kiritgan. Shunday qilib, Anchelotti Madrid jamoaida mavjud boʻlgan oltita eng yaxshi sovrinni qoʻlga kiritdi. Chempionlar ligasida Madrid barcha davrlarning eng esda qolarli oʻyinlaridan birini oʻtkazgan, turnirdan oldingi favorit Paris Saint-Germain F. C.ni magʻlub etgan. Shuningdek musoboqa davomida amaldagi chempion va favorit jamoalardan „Chelsi“, Premyer-liga chempioni va asosiy favorit Manchester City jamoasini va finalda yana bir bor ingiliz jamoasi va favorit sifatida koʻrilgan Liverpulga qarshi oʻyinlarda muvaffaqiyatga erishgan 2018-yilgi finalda toʻqnash ikki jamoa oʻrtasidagi baxsni Vinícius Júniorning yagona goli hal qildi. Oʻyin yakunida „Los Blankos“ uchun 14-yevrokubokni nishonladi, bu toʻqqiz yil ichida beshinchi va Anchelotti uchun ikkinchisi boʻldi. Shuningdek, „Real“ oʻzining Yevropadagi toʻrtinchi dubliga erishdi (1956/1957, 1957/1958 va 2016/2017). „Real“ Chempionlar ligasi tarixidagi eng koʻp sovrindor jamoa sifatidagi maqomiga ega boʻlishiga qaramay, oʻsha yilgi mavsumida gʻalaba qozonish imkoniyati yuqori baxolanmagan va ularning gʻalaba qozonish ehtimoli koʻpchilik uchun kutilmagan voqea sifatida qabul qilingan. 2022-yil 10-avgust kuni „Real Madrid“ UEFA Superkubogi-2022 uchrashuvida Frankfurtning „Ayntraxt“ klubini 2:0 hisobida magʻlub etdi va shu tariqa „Barselona“ va „Milan“ni tenglashtirib, ushbu turnirdagi 5-chempionligini qoʻlga kiritdi. Va shuningdek uning ashaddiy muhlislari oʻzbek qizlaridir

## Ramz va ranglar
### Ramzlar

File:Real_emblem.png|1902
File:Escudo Real Madrid 1908.png|1908
File:Real emblem 5.png|1920
File:Escudo Real madrid 1931.png|1931
File:Real Madrid CF.svg|2001

Birinchi gerb oq koʻylakdagi toʻq koʻk rangdagi Madrid Club de Fútbol uchun „MCF“ klubning uchta bosh harflarining yozuvu dekorativ kesishmasidan iborat oddiy dizaynga ega edi. Tilning birinchi oʻzgarishi 1908-yilda harflar yanada soddalashtirilgan shaklni qabul qilib, doira ichida paydo boʻlganida sodir boʻldi. Gerb konfiguratsiyasidagi navbatdagi oʻzgarish 1920-yilda Pedro Parages prezident boʻlgunga qadar sodir boʻlmadi. Oʻsha paytda qirol Alfonso XIII klubga oʻzining qirollik homiyligini berdi, bu esa „Real Madrid“, yaʼni „Qirollik“ unvoni koʻrinishiga keldi. Shunday qilib, Alfonsoning toji tojga qoʻshildi va klub oʻzini Real Madrid Club de Fútbol deb nomladi.

1931-yilda monarxiyaning tugatilishi bilan barcha qirollik ramzlari (tojdagi toj va Real unvoni) yoʻq qilindi. Toj oʻrnini Kastiliya mintaqasining qora tut bogʻi egalladi. 1941-yilda, fuqarolar urushidagi millatchilar gʻalabasidan ikki yil oʻtgach, frankoistik rejim gerbning „Real toji“ yoki „Qirollik toji“ni tikladi, shu bilan birga Kastiliyaning tut chizigʻi ham saqlanib qoldi. Bundan tashqari, butun gerb toʻliq rangda boʻlib, eng koʻzga koʻringani oltin edi va klub yana oʻzining „Real Madrid Club de Fútbol“ nomini oldi. Eng soʻnggi oʻzgartirish 2001-yilda klub XXI asrda oʻzini yaxshiroq joylashtirishni va oʻz gerbini yanada standartlashtirishni xohlaganida sodir boʻldi. Oʻzgartirishlardan biri tut chizigʻini yanada koʻkishroq soyaga oʻzgartirish edi.

### Ranglar
 

„Real Madrid“ klub tarixi davomida oʻzining uy libosi uchun oq futbolkani saqlab kelgan. Biroq, bir mavsum bor edi, u mavsumda koʻylak ham, shortik ham oq emas edi. Bu jamoa prezidenti Juan Padrós tomonidan oʻzining sayohatlaridan birida uchrashgan, oʻzining nafisligi va sport mahorati bilan mashhur boʻlgan oʻsha davrdagi eng mashhur jamoalardan biri boʻlgan „Korintian“ ingliz jamoasi sharafiga qilingan tashabbus edi. „Real Madrid“ Angliya jamoasini takrorlash maqsadida qora shortilar kiyishga qaror qilindi. Bu esa Madridning asl oq libosini ham ilhomlantirdi, ammo tashabbus bor-yoʻgʻi bir yil davom etdi. Madridda 1:5 va Kataloniyada 2:0 hisobida „Barselona“ jamoasidan magʻlubiyatga uchragan va kubokdan chiqarib yuborilganidan soʻng, prezident Parages oq libosga qaytishga qaror qildi va boshqa forma omadsizlik keltirdi deb daʼvo qildi. 1940-yillarning boshlariga kelib, menejer koʻylakning tugmachalarini va chap koʻkrakdagi klub gerbini qoʻshib, toʻplamni yana oʻzgartirdi, shu vaqtdan beri klub libosi shunday saqlanib qolgan. 1947-yil 23-noyabrda „Metropolitano“ stadionida „Atlético Madrid“ga qarshi oʻyinda „Real Madrid“ raqamlangan futbolkalarni kiygan birinchi ispan jamoasi boʻlgan. Angliyaning „Lids Yunayted“ klubi oʻtgan asrning 60-yillarida oʻzining koʻk rangli koʻylagini doimiy ravishda oq rangga almashtirgan va bu davrning „Real Madrid“ jamoasiga taqlid qilgan.

„Real“ning anʼanaviy mehmondagi ranglari hammasi koʻk yoki toʻliq binafsha. Replika toʻplami bozori paydo boʻlgandan beri klub qizil, yashil, toʻq sariq va qora kabi turli xil rangli dizaynlarni ham chiqardi. Klub formasini Adidas kompaniyasi ishlab chiqaradi, uning shartnomasi 1998-yildan beri davom etib kelmoqda. „Real Madrid“ning birinchi futbolka homiysi Zanussi 1982/1983, 1983/1984 va 1984/1985 mavsumlari uchun kelishib oldi. Shundan soʻng, 1992-yilda Teka bilan uzoq muddatli shartnoma imzolanishidan oldin, klub Parmalat va Otaysa tomonidan homiylik qilingan. 2001-yilda „Real Madrid“ Teka bilan shartnomasini yakunladi va klub yangi mavsumda veb-saytini reklama qilish uchun libosning old qismida **Realmadrid.com** logotipidan foydalangan. Keyinchalik, 2002-yilda Siemens bilan shartnoma imzolandi va 2006-yilda klub futbolkasida BenQ Siemens logotipi libosning old qismi paydo boʻlgan 2007-yildan 2013-yilgacha Real Madridning futbolka homiysi BenQ Siemens kompaniyasining iqtisodiy muammolaridan keyin bwin.com boʻlgan. Fly Emirates 2013-yilda ularning futbolka homiysiga aylandi va 2017-yilda klub avialayner bilan homiylikni yangiladi va 2022-yilgacha, yiliga 70 million yevrolik shartnoma imzolagan. 2022-yilda shartnoma yana 2026 yilgacha uzaytirilgan. 2015-yilda Madrid Adidas bilan yangi oʻn yillik shartnoma imzoladi, uning umumiy qiymati 850 million funt sterling (1 milliard yevro) boʻlib, klub bir mavsumda 59 million funt sterling (64 million yevro) ishlab topdi. Shartnomada, agar „Real Madrid“ yevrokuboklarga chiqa olmasa yoki La Ligadan tushib qolsa, istalgan vaqtda shartnomada koʻrsatilgan mukofotlarni kamaytirish yoki shartnomani bekor qilish bandi mavjud.

#### Toʻplam yetkazib beruvchilar va koʻylak homiylari

#### Toʻplam bitimi

*Eslatma: muddatidan oldin tugatish bandlari jamoaning ishiga qarab istalgan vaqtda faollashtirilishi mumkin.*

## Stadioni

Bir necha maydonlarni uy maydon sifatida foydalanganidan soʻng, jamoa 1912-yilda Campo de OʻDonnellga koʻchib oʻtdi, u 11 yil davomida oʻzining uy stadioni boʻlib qoldi. Bu davrdan soʻng klub bir yilga 8000 tomoshabinga moʻljallangan kichik maydon boʻlgan Campo de Ciudad Linealga koʻchib oʻtgan. Shundan soʻng, „Real Madrid“ oʻz uy uchrashuvlarini 1923-yil 17-mayda „Nyukasl Yunayted“ga qarshi oʻyin bilan ochilgan Estadio Chamartinda oʻtkazishni boshlagan. 22 500 tomoshabinga moʻljallangan ushbu stadionda „Real Madrid“ oʻzining birinchi Ispaniya chempionligini nishonladi. 1943-yilda prezident Santiago Bernabeu  Chamartinni klub ambitsiyalari uchun etarlicha katta emas deb qaror qildi va shu sababli yangi stadion qurildi va 1947-yil 14-dekabrda ochildi. Dastlab Nuevo Chamartin nomi bilan tanilgan stadion 1955-yilda Bernabeu sharafiga oʻzgartirilgan va hozirgi kungacha uning nomini saqlab kelmoqda. Bernabeudagi birinchi oʻyin Madrid va Portugaliyaning „Belenenses“ klubi oʻrtasida kechdi va „Los Blancos“ 3:1 hisobida gʻalaba qozondi va Sabino Barinaga birinchi golni urdi.

Stadion sigʻimi tez-tez oʻzgarib turdi va 1953-yildagi kengayishdan keyin 120 000 ga yetdi. Oʻshandan beri modernizatsiya tufayli bir qator qisqartirishlar boʻldi (oxirgi turish joylari 1998/1999-yillarda UEFA qoidalariga muvofiq Yevropa musobaqalarida oʻyinlarda tik turib tomosha qilinadigan joylar taqiqlagan edi). Hozirgi sigʻimi 81 044 tomoshabin. „Real Madrid“ Yevropada oʻrtacha tomoshabinlar soni boʻyicha „Borussia Dortmund“, „Barselona“ va „Manchester Yunayted“dan keyin toʻrtinchi oʻrinda turadi.

Bernabeuda 1964-yilgi UEFA Yevropa chempionati finali, 1982-yilgi FIFA Jahon kubogi finali, 1957, 1969, 1980 va 2010-yilgi Yevropa kubogi/Chempionlar ligasi finali oʻtkazilgan. Stadionning 10-qator boʻylab oʻz nomi bilan atalgan Madrid metro bekati bor. 2007-yil 14-noyabrda Bernabeu UEFA tomonidan Elit futbol stadioni maqomiga koʻtarilgan

2006-yil 9-may kuni „Real Madrid“ odatda mashgʻulotlar oʻtkazadigan „Real Madrid Siti“ da klub afsonasi Alfredo Di Stefano nomi bilan atalgan „Alfredo Di Stefano“ stadionining ochilish marosimi boʻlib oʻtdi. Dastlabki oʻyin „Real Madrid“ va „Reyms“ jamoalari oʻrtasida boʻlib oʻtdi, bu 1956-yilgi yevrokuboklar finalining revansh oʻyini edi. „Real Madrid“ oʻyinda 6-1 hisobida gʻalaba qozondi va gollarni Sergio Ramos, Antonio Kassano (2), Roberto Soldado (2) va José Manuel Juradolar kiritgan. Bu joy hozirda Madriddan tashqarida, Valdebebasda joylashgan klubning mashgʻulot majmuasi boʻlgan Ciudad Real Madridning bir qismidir. Stadion sigʻimi 5000 kishiga moʻljallangan va u „Real Madrid Castilla“ jamoasining uy maydoni hisoblanadi. 2019/2020-yilgi mavsumning oxirgi qismida va 2020/2021-yilgi mavsum davomida stadion COVID-19 pandemiyasi qoʻzgʻatgan cheklovlar va Santyago Bernabeuning keng koʻlamli taʼmirlanishi kombinatsiyasi tufayli birinchi jamoaning uy oʻyinlariga mezbonlik qildi.

Santyago Bernabeuning soʻnggi taʼmirlanishi qoʻshimcha qavat qoʻshilishi bilan sigʻimni taxminan 4000 ga oshirib, uni deyarli 85 000 ga yetkazadi. Bundan tashqari, balandlik ham oʻn metrga oshiriladi va yigʻiladigan tom, tortib olinadigan qadam va 360 daraja ekran oʻrnatiladi. Ishlar 2019-yilda boshlangan va yangilangan stadion dastlab 2022-yilda ochilishi rejalashtirilgan edi; ammo, COVID-19 pandemiyasi va Rossiyaning Ukrainaga bostirib kirishi taʼminot zanjirlarida jiddiy uzilishlarga olib keldi, bu esa klubni stadionning ochilishini 2023-yilga qoldirishga undadi.

## Rekordlar va statistikalar

Raul 1994-yildan 2010-yilgacha 741 ta oʻyin oʻtkazgan „Real Madrid“da eng koʻp oʻyin oʻtkazish boʻyicha rekordchi hisoblanadi. Iker Casillas 725 ta oʻyin bilan ikkinchi, 710 marta oʻynagan kichik  ikkinchi oʻrinda turadi. U darvozabonlar rekordi Iker Casillasga tegishli boʻlib, 725 ta maydonga tushgan.

Cristiano Ronaldo (2009-2018) „Real Madrid“ tarixidagi eng yaxshi toʻpurar boʻlib, 438 ta oʻyinda 450 ta gol urgan. Yana olti nafar futbolchi „Real“ safida 200 dan ortiq gol urgan: Alfredo Di Stefano (1953-1964), Santillana (1971-1988), Ferenc Puskás (1958-1966), Ugo Sanches (1985-1992), Karim Benzema (0203)) va avvalgi gollar rekordchisi Raul (1994-2010). Cristiano Ronaldo 311 ta gol bilan La Liga tarixidagi barcha vaqtlardagi eng yaxshi toʻpurar boʻlishi bilan bir qatorda bir mavsumda ligada eng koʻp gol urish boʻyicha ham rekordchi (2014-15 yillarda 48 ta gol). Di Stefanoning 58 ta oʻyinda 49 ta gol urgani oʻn yillar davomida yevrokuboklar tarixidagi eng yuqori koʻrsatkich boʻlib kelgan, to 2005 yilda Rauldan oʻzib ketgan va hozirda Madridliklar safida 105 ta gol va 140 ta gol bilan Krishtianu Ronalduga tegishli. Klub tarixidagi eng tezkor gol (13 soniya) chililik Iván Zamorano tomonidan 1994-yil 3-sentyabrda Sevilyaga qarshi oʻyinda kiritilgan..

Rasmiy ravishda, „Real Madrid“ oʻyini uchun uydagi eng koʻp tomoshabin koʻrsatkichi 83 329 kishini tashkil etadi, bu 2006-yilda Ispaniya kubogi oʻyinida edi. „Santyago Bernabeu“ning hozirgi rasmiy sigʻimi – 81 044 kishi. 2007/2008-yilgi mavsumda klubning oʻrtacha tashrifi 76 234 nafarni tashkil etdi, bu Yevropa ligalaridagi eng yuqori koʻrsatkich. „Real“ shuningdek, Ispaniya futbolida rekordlarni oʻrnatdi, xususan, eng koʻp ichki chempionlik (2021/2022-yil holatiga koʻra 35 ta) va ketma-ket eng koʻp gʻalaba qozongan (beshta, 1960/1965 va 1985/1990-yillarda). 121 oʻyin bilan (1957-yil 17-fevraldan 1965-yil 7-martgacha) klub La Ligada oʻz maydonida magʻlubiyatsiz oʻyinlar soni boʻyicha rekord oʻrnatdi.

Klub, shuningdek, oʻn toʻrt marta Yevropa kubogi/UEFA Chempionlar ligasida gʻalaba qozonish boʻyicha rekordga ega va eng koʻp yarim final oʻyinlari uchun (32). 2023-yil iyun holatiga koʻra, Krishtianu Ronaldu UEFA Chempionlar Ligasi tarixidagi eng yaxshi toʻpurar boʻlib, jami 140ta (141ta saralash oʻyinlari bilan birga) gollari, 105ta gollari „Real Madrid“da oʻynagan. Jamoa 1955/1956 dan 1969/1970 gacha boʻlgan 15 ta bilan Yevropa kuboklarida ketma-ket ishtirok etish boʻyicha rekord koʻrsatkichga ega (chempionlar ligasi boʻlgunga qadar). Klubning maydondagi rekordlari orasida 2014/1915-yilgi mavsumda barcha musobaqalarda 22 oʻyindan iborat gʻalabali seriya, Ispaniya rekordi va dunyo miqyosida toʻrtinchi oʻrinni egallagan. Oʻsha mavsumda jamoa Chempionlar ligasida oʻnta oʻyin oʻtkazib, rekord darajadagi gʻalabali seriyani qayd etdi. 2017-yil sentabr oyida klub oʻzining ketma-ket 73-oʻyinida gol urib, Pele oʻynagan Braziliyaning „Santos“ klubining rekordini takrorladi.

2009-yil iyun oyida klub „Manchester Yunayted“ yulduzi Krishtianu Ronalduni 94 million yevroga € (80 million funt £) sotib olib, futbol tarixidagi eng yuqori transfer narxi boʻyicha oʻzining rekordini yangiladi. 2001-yilda Zinedin Zidanning „Juventus“dan „Real“ga oʻtgani uchun 77,5 million yevro € (100 milliard lira) toʻlangani avvalgi eng yuqori transfer narxi edi. Bu rekord (**£** Funt sterlingda) avvalroq 2009-yilning iyun oyida, bir necha kun davomida, „Real“ Kakani „Milan“ dan 67 million Yevro (65 million funt) evaziga sotib olishga rozi boʻlganida yangilangan edi. 2013-yilda „Tottenxem“ futbolchisi Gareth Balening transferi yangi jahon rekordi boʻldi, uning transfer narxi taxminan 100 million yevroni tashkil qilgan. 2016-yil yanvarida Balening transferiga oid hujjatlar oshkor boʻlgan edi, bu esa transfer narxi 100 759 418 yevroni tashkil etgani haqidagi jahon rekordini tasdiqladi. „Real Madrid“ 2019-yilda oʻzining rekordini takrorladi, oʻshanda klub „Chelsea“ jamoasidan Eden Hazardni 115 million evro evaziga sotib olgan edi. Klubning rekord sotuvi esa 2018-yilning 10-iyulida, oʻshanda „Juventus FC“ klubi Cristiano Ronaldoni 117 million yevroga sotib olgan edi.

## Qoʻllab-quvvatlash

Koʻpgina uy uchrashuvlarida stadiondagi oʻrindiqlarning koʻp qismini mavsumiy Chipta egalari egallaydi, ulardan bu koʻrsatkich 65 000 tani tashkil qiladi. Mavsumiy chipta egasi boʻlish uchun avvalo ijtimoiy yoki klub aʼzosi boʻlishi kerak. Aʼzolardan tashqari klub Ispaniya va butun dunyoda 1800 dan ortiq *penyaga* (rasmiy, klubga tegishli tarafdorlar guruhlari) ega. „Real Madrid“ Ispaniya futbolida oʻrtacha tomoshabinlar soni boʻyicha ikkinchi oʻrinda turadi va Bernabeuga muntazam ravishda 74 000 dan ortiq muxlislarni jalb qiladi. Dunyo miqyosida eng yaxshi qoʻllab-quvvatlanadigan jamoalardan biri boʻlgan Real Madrid 2017-yil aprel oyida Facebook’da 100 million muxlisni qamrab olgan birinchi sport jamoasi (va birinchi brend) boʻldi.

Real Madridning qattiq tarafdorlari **Ultras Sur** tarafdorlari yoki oddiygina Ultras tarafdorlari. Ular Barselonaning qattiq tarafdorlari Boixos Nois guruhiga oʻxshab, oʻzlarining haddan tashqari oʻng qanot siyosati bilan tanilgan. Ultras Surs boshqa oʻng qanot guruhlari, xususan, Latsio **Irriducibili** muxlislari bilan ittifoq tuzdi, shuningdek, chap qanot guruhlari bilan ham ittifoq tuzgan. Bir necha marta ular raqib futbolchilarini irqiy haqorat qilishgan va buning uchun UEFA tomonidan tergov qilingan. Florentino Peres ultrasni Bernabeuda taqiqlashni va ularning oʻrinlarini keng jamoatchilikka berishni oʻz zimmasiga oldi. Bu qaror Bernabeuning baʼzi sodiqlari uchun bahsli boʻldi, ammo buning natijasida oʻyinlarning jonli muhiti buziladi. Ultras bundan buyon Bernabeu tashqarisida norozilik namoyishlari oʻtkazdi va ularni qayta tiklashni va maydonga kirishga ruxsat berishni talab qilgan.

Rim papasi Fransiskning FIFA Klublar oʻrtasidagi Jahon chempionati finali 2014 dagi raqibi San-Lorenso jamoasiga qarshi Marid jamoasini qoʻllab quvvatlash uchun tashrif buyurganidan soʻng, Madrid jamoasi sardori Sergio Ramos shunday dedi: „Yarim finalda biz Marrokashdagi muxlislarning mehrini sezdik va biz oʻz uyimizda oʻynagandek tuyuldi. Bu xulosa. Bu jamoaning buyukligi – bu Xudoning jamoasi va butun dunyoning“. Klubning mashhur tarafdorlari orasida golfchi Sergio Garsiya ham bor.

## Raqobat

### El Clásico

Milliy ligada ikki eng kuchli jamoalar oʻrtasida tez-tez shiddatli raqobat boʻlib turadi va bu, ayniqsa, „Real Madrid“ va „Barselona“ oʻrtasidagi oʻyin „Klassik“ (*El Klassiko*) nomi bilan mashhur boʻlgan La Ligada koʻrinadi. Milliy musobaqalar boshlangandan beri klublar Ispaniyaning ikkita raqib mintaqasi: Kastiliya va Kataloniya, shuningdek, ikki shaharning vakillari sifatida koʻrildi. Raqobat koʻpchilik kastiliyaliklar va kataloniyaliklar oʻrtasidagi siyosiy va madaniy ziddiyatlarni aks ettiradi, bu bir muallif tomonidan Ispaniya fuqarolar urushining qayta timsoli sifatida koʻriladi. Yillar davomida „Real Madrid“ va „Barselona“ning rekordi Madridning 105 ta gʻalabasi, „Barselona“ning 102 ta gʻalabasi va 52 ta durang.

1930-yillardayoq Barselona „Madridning markazlashtirish tendentsiyalariga qarshi turib, kataloniyaliklarning oʻziga xosligi ramzi sifatida obroʻ qozongan edi“. Migel Primo de Rivera va ayniqsa Francisco Franconing diktaturasi davrida Ispaniyadagi barcha mintaqaviy tillar va oʻziga xosliklarga nisbatan norozilik bildirilgan va jilovlangan. Shunday qilib, Barselona fuqarolarining aksariyati Franko rejimiga qattiq qarshilik koʻrsatdilar. Oʻsha davrda „Barselona“ oʻzining „*Més que un club*“ (*inglizcha: More than a club*) shioriga ega boʻldi, chunki uning kataloniyalik millatchi va ilgʻor eʼtiqodlari bilan aloqasi bor edi.

Franko boshqaruvi davrida (1939—1975) „Barselona“ va „Real Madrid“ning faoliyati va maydondagi natijalariga qay darajada taʼsir qilgani haqida munozaralar hozirgi davrgacha davom etmoqda. Ikkala klubning muxlislari oʻzlarining hikoyalarini afzal koʻrgan afsonalarni boʻrttirib yuborishadi. Koʻpgina tarixchilar Frankoning afzal koʻrgan futbol jamoasiga ega emasligiga rozi boʻlishadi, ammo uning ispan millatchiligiga boʻlgan eʼtiqodi uni „Atletiko Aviasion“ va „Madrid“ FC (Respublika qulagandan keyin oʻzining „qirollik“ nomini qayta tiklagan vayan Real Madrid nomini olgan) kabi tashkiliy jamoalar bilan bogʻlashiga olib kelgan. Boshqa tomondan, u oʻzgartirilgan „Barselona“ jamoasining kataloniyaliklar emas, balki „Ispaniya jamoasi“ sifatida muvaffaqiyat qozonishini ham xohladi. Franko hukmronligining dastlabki yillarida „Real Madrid“ unchalik muvaffaqiyat qozona olmadi, ikki marta Generalimo kubogi va kubogi Eva Duarteni qoʻlga kiritgan. „Barselona“ uchta liga chempionligini qoʻlga kiritdi, bir marta Generalimo kubogi va bir marta Eva Duarte kubogi sohibi boʻlgan. Oʻsha davrda „Atletiko Aviación“ „Real Madrid“ klubidan ustun kelgan jamoa deb hisoblangan. Bu davrdagi eng bahsli voqealar qatoriga „Real Madrid“ning „Barselona“ ustidan 11:1 hisobida gʻalaba qozonishi kiradi. Franko qoʻshinlari uchun kurashgan fuqarolar urushi faxriysi boʻlgan Bernabeu „Real Madrid“ni nafaqat ispan, balki Yevropa futbolida ham yuqori pogʻonaga olib chiqdi va Yevropaning eng yaxshi klublari uchun birinchi haqiqiy raqobat boʻlgan Yevropa kubogini yaratishda yordam bergan. Uning orzusi „Real Madrid“ nafaqat ketma-ket liga chempionligini qoʻlga kirita boshlaganida, balki 1950-yillarda Yevropa kubogining dastlabki beshta mavsumida ham gʻolib chiqqanida amalga oshdi. Bu voqealar ispan futboliga katta taʼsir koʻrsatdi va Frankoning munosabatiga taʼsir qildi. Tarixchilarga koʻra, bu vaqt ichida u oʻz rejimining xalqaro obroʻsi uchun „Real Madrid“ning muhimligini tushunib yetgan va oʻlimigacha klub uning afzal koʻrgan jamoasiga aylangan. 1957-yildan 1969-yilgacha Franko qoʻl ostida tashqi ishlar vaziri boʻlib ishlagan Fernando Mariya Kastiella „Real Madrid bizda mavjud boʻlgan eng yaxshi elchixona“ deb taʼkidlagan. Franko 1975-yilda vafot etdi va tez orada Ispaniya demokratiyaga oʻtgan. Uning hukumronligi davrida „Real Madrid“ 14 marta liga, olti marta Generalimo kubogi, bir marta Eva Duarte kubogi, oltita yevrokubok, ikki marta Lotin kubogi va bir marta Qitʼalararo kubokni qoʻlga kiritgan. Xuddi shu davrda, „Barselona“ sakkizta liga chempionligi, toʻqqizta Generalisimo kubogi, uchta Eva Duarte kubogi, uchta shaharlararo yarmarkalar kubogi va ikkita Lotin kubogida gʻalaba qozongan.

Raqobat 1950-yillarda, klublar Alfredo Di Stéfano bilan shartnoma imzolash borasida bahslashganda raqobat kuchaygan. Di Stefano Kolumbiyaning Bogota shahridagi „Los Millionarios“ jamoasida oʻynab, oʻz vatani Argentinada oʻyinchilarning ish tashlashi vaqtida „Barselona“ va „Real Madrid“ jamoalarini hayratda qoldirgan. Millonarios Kolumbiyaga qaytganidan koʻp oʻtmay, „Barselona“ direktorlari Buenos Ayresga tashrif buyurishdi va Di Stefanoni 1954-yilda 150 million italyan lirasi ekvivalentiga (boshqa manbalarga koʻra 200 000 dollar) transfer qilish uchun FIFAga tegishli soʻnggi jamoa boʻlgan River Pleyt bilan kelishib oldilar. Bu uning huquqlari uchun ikki ispaniyalik raqib oʻrtasida kurashni boshlanishiga asos boʻlgan. FIFA Ispaniya futbol federatsiyasining sobiq prezidenti Armando Munos Kaleroni vositachi etib tayinladi. Kalero Di Stefanoni Madridda 1953/1954 va 1955/1956, Barselonada esa 1954/1955 va 1956/1957 mavsumlarida oʻynashga ruxsat berishga qaror qildi. Shartnoma futbol assotsiatsiyasi va ularning tegishli klublari tomonidan tasdiqlangan. Kataloniyaliklar rozi boʻlishsada, bu qaror „blaugrana“ aʼzolari oʻrtasida turli noroziliklarni keltirib chiqardi va prezident 1953-yilning sentyabrida isteʼfoga chiqishga majbur boʻlgan. „Barselona“ Madridga oʻzining yarim ulushini sotib yubordi va Di Stefano *Los Blankosga* koʻchib oʻtib, toʻrt yillik shartnoma imzolagan. „Real“ Transfert uchun 5,5 million ispan pesosi, qoʻshimcha ravishda xarid uchun 1,3 million bonus, „Milonarios“ga toʻlanishi kerak boʻlgan yillik toʻlov, Di Stefano uchun esa 16 000 maosh, jamoadoshlarinikidan ikki baravar koʻp bonus toʻlagan.

Di Stefano „Real Madrid“ning keyingi muvaffaqiyatida ajralmas boʻldi va „Barselona“ga qarshi birinchi oʻyinida ikkita gol urdi. U bilan madridliklar yevrokuboklarning dastlabki beshta gʻalabasini qoʻlga kiritgan. 1960-yillarda „Real Madrid“ va „Barselona“ Yevropa kubogida ikki marta toʻqnash kelishdi, Madridliklar 1959/1960-yillarda ketma-ket beshinchi chempionlik yoʻlida gʻalaba qozonishgan. 1973/1974-yilgi mavsum oldidan Johan Cruyff „Ayaks“ jamoasidan 920 000 funt sterling evaziga „Barselona“ jamoasiga kelgan. Allaqachon „Ayaks“ jamoasi tarkibida oʻz nomini qoldirgan Cruyff Yevropa matbuotiga Fransisko Franko bilan bogʻlanganligi sabab „Real Madrid“ni emas, balki „Barselona“ni tanlaganini aytganida tezda „Barselona“ muxlislarini koʻngildan joy olgan. U oʻgʻliga mahalliy kataloniyalik Avliyo Jorjning sharafiga „Jordi“ deb ism qoʻyganida, muhlislar tarifidan yanada eʼtibor oshgan. 2002-yilda klublar oʻrtasidagi Yevropa uchrashuvi ispan matbuoti tomonidan „Asr oʻyini“ deb nomlandi va Madridning gʻalabasini butun dunyo boʻylab 500 milliondan ortiq odam tomosha qildi. Oʻzining shiddatli va intizomsizligi bilan mashhur boʻlgan oʻyinda ikkala jamoaning ham unutilmas gol nishonlashlari, koʻpincha raqibni masxara qilishlari ham bor. 1999-yil oktabr oyida „Real Madrid“ hujumchisi Raul „Camp Nou“ stadionida gol urishdan oldin „Barselona“ning 100 000 muxlislarini jim boʻling degandek barmogʻini labiga qoʻyib ovozini oʻchirgan. 2009-yilda „Barselona“ sardori Carles Puyol „Bernabeu“da Madrid muxlislari oldida kataloniyaliklar bogʻichini oʻpdi. Cristiano Ronaldo 2012 va 2016-yillarda „Camp Nou“da „Barselona“ jamoasiga gol urganidan soʻng ikki marta „tinchlanish“ uchun ishora qilgan holda golni nishonlagan. 2017-yilning aprelida Messi „Barselona“ safida „Real“ga qarshi oʻyinda gʻalaba golini urganidan soʻng Bernabeu „Barselona“ libosini yechib muhlislarga uning ismi va raqamini ularga qaratilgan nishonlagan. Bu xolat „Real Madrid“ muxlislarini gʻazablantirgan. Oʻsha yilning oxirida, avgust oyida Ronaldu Ispaniya Superkubogining birinchi oʻyinida maydonga tushdi, 80-daqiqada gol urdi va futbolkasini yechib, ismi va raqami koʻrsatilgan futbolkasini Barselona muxlislariga qarata nishonlagan.

### El Derbi madrileño

„Atletiko“ jamoasiga 1903-yilda uchta bask oʻlkasidan boʻlgan talaba asos solgan boʻlsa-da, unga 1904-yilda „Madrid FC“ jamoasining dissident aʼzolari qoʻshilgan. Ikki jamoa birinchi marta 1906-yil 2-dekabrda mintaqaviy chempionatda toʻqnash kelishgan va „Real Madrid“ 2:1 hisobida gʻalaba qozongan. Ularning birinchi liga uchrashuvi 1929-yil 21-fevralda sobiq Chamartinda birinchi liga chempionatining uchinchi oʻyinida boʻlib oʻtdi. Bu yangi turnirning ilk rasmiy derbisi boʻldi va „Real“ 2:1 hisobida gʻalaba qozongan. Fuqarolar urushidan soʻng, frankoizm davrida, Atletiko harbiy havo kuchlari bilan bogʻlandi (va shu tariqa Atletiko Aviación nomini oʻzgartirdi), garchi rejimning klubni afzal koʻrishi muhokama qilinmoqda. Qanday boʻlmasin, bu davrda „Atletiko“ Ispaniyaning eng muvaffaqiyatli klubi boʻlib, ikki klub oʻrtasidagi tarixiy tafovutni qisqartirdi, to 1950-yillarda rejim afzalligi „Real Madrid“ tomoniga oʻtmaguncha. Franko „Real Madrid“ning Yevropadagi siyosiy kapitalini yaratishga intildi. Ispaniya xalqaro miqyosda yakkalanib qolgan bir paytda xalaqaro kubok unvonlari orqalik aloqalari yaxshilanishga intilgan. Ispaniyaning oʻsh davrdagi vaziri: „Real Madrid bizda mavjud boʻlgan eng yaxshi elchilar“ degan Shunday qilib, „Atletiko“ muxlislari muntazam ravishda *"Real" „El equipo del gobierno, la vergüenza del país“* – „Hukumat jamoasi, mamlakatning uyati“ deb hayqirishgan va goʻyo koʻproq chap qanotga moyillikni qabul qilganlar. Ultras madaniyatining yuksalishi va Rayo Valyekanoning Madriddagi „haqiqiy“ soʻl klub vujudag kelishiga olib kelgan.

Raqobat birinchi marta xalqaro eʼtiborni 1959-yilda yevrokuboklar paytida, ikki klub yarim finalda toʻqnash kelganida oldi. Santyago Bernabeuda boʻlib oʻtgan birinchi oʻyinda „Real“ 2:1 hisobida gʻalaba qozongan boʻlsa, „Atletiko“ „ Metropolitano“ stadionida 1:0 hisobida zafar quchgan. Uchrashuv takroriy oʻyinga oʻtdi va unda „Real“ 2:1 hisobida gʻalaba qozongan. Ammo „Atletiko“ „Real Madrid“ning sobiq bosh murabbiyi Xose Villalonga boshchiligida 1960 va 1961-yillarda Ispaniya Kubogining ketma-ket ikki finalida shahardagi raqiblarini magʻlubiyatga uchratganidan keyin bir oz qasos olgan edi. 1970-yillarda „Atletiko“ yana oʻn yillikning eng muvaffaqiyatli ispan klubi sifatida yetakchilikni qoʻlga kiritdi, bu esa „Real Madrid“ muxlislarini „Atletiko“ni va ularning tarafdorlarini „Indios“ deb ataganiga nisbatan past nazar bilan qarashga undadi (hindular, Lotin Amerikasiga havola). Shuni taʼkidlash kerakki, oʻsha paytga qadar „Real Madrid“ kavkazlik boʻlmagan futbolchilarni sotib olishni unchalik istamagan edi (Prezident Santyago Bernabeu hatto 1960-yillarning oxirida portugaliyalik yulduz Eysebioni sotib olmaslikka qaror qilganida, *"Mientras yo viva" degan edi, aquí no jugará ningún negro ni un blanco con bigote"* („Men tirik ekanman, bu yerda moʻylovli qora yoki oq oʻynamaydi“ degan). „Atletiko“ tarafdorlari yangi „hind“ laqabini xursandchilik bilan qabul qilishdi va undan foydalanishmoqda. u bugungi kungacha „Real Madrid“ stadioni boʻlgan „Santiago Bernabeu“ banklar va korxonalarning yonida joylashgan boʻlib, Paseo de la Castellana koʻchasida joylashgan. Visente Kalderon esa („Atletiko Madrid“ 2016/2017-yilgi mavsumgacha foydalanilgan stadion) yaqinida joylashgan. Pivo zavodi, Manzanares daryosi va avtomagistrali boʻylab, „Real“ tarixiy jihatdan kattaroq resurslari va muvaffaqiyati tufayli butun mintaqa boʻylab koʻproq qoʻllab-quvvatlanadi. „Atletiko“ esa asosan shaharning janubidagi nisbatan ishchilar sinfiga ega, baʼzi muxlislar ham shahar boʻylab tarqalib ketishgan. Aslida, „Atletiko“ gerbi Madrid gerbini oʻz ichiga oladi, „Real“ gerbida esa shaharga bunday havola yoʻq (buning oʻrniga gerbda kengroq Kastiliya mintaqasiga havolani oʻz ichiga oladi).

1961 va 1989-yillar oraligʻida, „Real“ La Ligada ustunlik qilganda, faqat „Atletiko“ unga jiddiy qiyinchilik tugʻdirdi, 1966, 1970, 1973 va 1977-yillarda chempionlikni qoʻlga kiritgan. 1965-yilda „Atletiko“ Bernabeuda „Real“ni magʻlub etgan birinchi jamoa boʻlgan. „Real Madrid“ning soʻnggi vaqtlarda „Atletiko“ga qarshi oʻyindagi natijalari juda yaxshi. 2002/2003-yilgi mavsumda „Real“ „Visente Kalderon“ stadionida 4:0 hisobida gʻalaba qozonib, La Liga chempionligini qoʻlga kiritganida yuqori nuqtaga erishilgan. „Atletiko“ning 1999-yildan beri shahardagi raqiblari ustidan birinchi gʻalabasi 2013-yilning may oyida Ispaniya Kubogi finalida boʻlgan. 2013/2014-yillarda „Real“ va „Atletiko“ UEFA Chempionlar Ligasining finalchisi boʻlgan. „Real Madrid“ qoʻshimcha boʻlimlarda 4:1 hisobida gʻalaba qozongan. 2015-yil 7-fevralda „Real“ 14 yil ichida „Visente Kalderon“da birinchi marta magʻlubiyatga uchradi (Oʻyin 4-0 hisoboda yakunlangan). 2016-yil 28-may kuni „Real“ va „Atletiko“ yana Chempionlar Ligasi finalida toʻqnash kelishdi, natijada „San-Siro“ stadionidagi oʻyin asosiy va qoʻshimcha boʻlimlari 1-1 hisobida yakunlandi va penaltilar seriyasida „Real“ gʻalaba qozongan.

### El Viejo Clásico

Yana bir kichik raqobat Real Madrid va Athletic Bilbao jamoalari oʻrtasida mavjud. Bu El Viejo Klassiko (*eski klassika*) nomi bilan tanilgan, chunki bu ikki klub 20-asrning birinchi yarmida milliy musoboqalarda dominant boʻlib, toʻqqizta Ispaniya kubogi finalida, shu jumladan 1903-yilda birinchi boʻlib toʻqnash kelishgan. 2011-yilning 10-dekabriga qadar bu oʻyin Ispaniya futboli tarixidagi eng koʻp oʻynalgan oʻyin boʻlib, *"El-Klassiko"* dan oʻzib ketgan edi.

Faqat mahalliy oʻyinchilardan foydalanish siyosatini olib boradigan Bilbaoning Atletik klubi uzoq vaqtdan beri dunyo boʻylab eng yaxshi iqtidorlar sohibi boʻlgan Real Madrid kabi klublarga raqobatbardosh boʻlishni toʻxtatgan. *"Sherlar"* 1984-yildan beri hech qanday yirik sovrin yutmagan va 2005/2006, 2016/2017-yillar oraligʻida jamoalar oʻrtasidagi 26 uchrashuvdan faqat ikkitasida gʻalaba qozongan. Biroq, oʻyinlar tarixiy va madaniy ahamiyati tufayli qizgʻin kurash olib borilmoqda. Barselona / Kataloniya raqobatining siyosiy jihati bilan bir qatorda „Atletik“ Basklar mintaqasidagi eng yirik klub hisoblanadi.

### Yeropadagi raqobatldagi jamoalar

#### Bayern Munich

„Real Madrid“ va „Bavariya“ UEFA Chempionlar Ligasi/Yevropa kubogi musobaqalarida eng muvaffaqiyatli klublardan ikkitasi boʻlib, „Real“ oʻn toʻrt marta, „Bavariya“ olti marta gʻalaba qozongan. Garchi ular hech qachon finalda toʻqnash kelishmagan boʻlsa-da, „Real Madrid“ va „Bavariya“ oʻyini tarixan Chempionlar Ligasi/Yevropa Kubogida eng koʻp oʻynalgan oʻyin boʻlib, 26 ta oʻyin (Madrid jamoasida oʻn ikki gʻalaba, „Bavariya“ esa 11 gʻalaba qozongan, uchta oʻyin durang bilan yakunlangan), koʻpchilik uchrashuvlarining katta ahamiyati tufayli bir nechta bahsli voqealar sodir boʻgan. „Real Madrid“ tarafdorlari koʻpincha „Bavariya“ jamoasini „Bestia negra“ („Qora hayvon“) deb atashadi.

2010-yillarda bu ikki jamoa 2011/2012-yilgi Chempionlar Ligasi yarim finalida toʻqnash kelishgan va umumiy hisobda 3:3 hisobida yakunlangan (qoʻshimcha boʻlimlardan keyin „Bavariya“ penaltilar seriyasida 3:1 hisobida gʻalaba qozongan), keyin 2013/2014-yilgi mavsumning yarim final bosqichida bu safar „Real Madrid“ klubi umumiy hisobda 5-0 hisobida gʻalaba qozongan va yana 2017/2018-yilda ispan klubi 4-3 hisobida gʻalaba qozongan. Har ikki safarda Qirollik klubi yakunda musobaqada gʻolib chiqgan.

#### Juventus
Yevropa kubogi/Chempionlar ligasida tez-tez oʻynaladigan yana bir oʻyin – „Real Madrid“ vs „Juventus“. Juventus jamoasi Italiyaning eng sovrindor klubi. Ikki jamoasi 21 ta oʻyinda oʻzaro oʻynagan va deyarli bir hil natijalarga ega („Juventus“ jamoasi toʻqqizta gʻalaba, „Real“ esa oʻnta gʻalabaga erishgan va ikkita oʻyin durang bilan yakunlangan), shuningdek, toʻplar farqi ham deyarli bir xil (Madrid klubi 26:25 hisobida oldinda).

Ularning birinchi uchrashuvi 1961/1962-yilgi Yevropa kubogining chorak finalida boʻlib, Parijda boʻlib oʻtgan takroriy oʻyinda „Real Madrid“ 3:1 hisobida gʻalaba qozongan. 1995/96-yilgi chorak final bosqichida „Juventus“ ikki oʻyinda 2:1 hisobida ustun keldi va yakunda kubokni koʻtarishga muvaffaq boʻldi. 1998-yilda Amsterdamda boʻlib oʻtgan UEFA Chempionlar Ligasi finalida „Real Madrid“ 1:0 hisobida gʻalaba qozongan. Ular 2002/2003-yilgi UEFA Chempionlar Ligasi yarim finalida yana uchrashishdi. Oʻshanda ikkala klub ham oʻzlarining „oltin davri“da edilar. „Juventus“ umumiy hisobda 4:3 hisobida gʻalaba qozongan. Oʻsha vaqtga kelib, 1998-yil finalida *"byankoneri"* da oʻynagan yulduz yarim himoyachi Zinedine Zidane Turindan Madridga dunyo rekordi boʻyicha 77 million yevroga koʻchib oʻtgan edi.

Jamoalar 2013/2014-yilgi mavsumda UEFA Chempionlar Ligasi guruh bosqichida yana toʻqnash kelishdi, Madridliklar oʻz maydonida 2:1 hisobida gʻalaba qozonishgan boʻlsa va oʻninchi chempionlik yoʻlida safardagi oʻyinda 2:2 hisobida durang oʻynagan. 2014/2015-yilgi UEFA Chempionlar Ligasi yarim finalida „Real Madrid“ning sobiq futbolchisi Alvaro Morata har bir oʻyinda bittadan gol urib, „Juventus“ jamoasini finalga olib chiqdi va umumiy hisobda 3:2 hisobida gʻalaba qozongan. Cristiano Ronaldo esa Madridliklar safida ikkala golga mualliflik qilgan. Ikki jamoa Cardiffda boʻlib oʻtgan 2017-yilgi UEFA Chempionlar Ligasi finalida yana toʻqnash kelishdi, Ronaldu oʻyin davomida ikkita gol urdi va yakunda „Real Madrid“ 4:1 hisobida gʻalaba qozongan.

Chempionlar ligasining soʻnggi uchrashuvi 2017/2018-yilgi chorak finalda boʻlib oʻtdi, unda „Real Madrid“ umumiy hisobda 4:3 hisobida gʻalaba qozondi; „Juventus“ „Alyans“ stadionida 0-3 hisobida Real Madridga magʻlub boʻlganidan soʻng „Bernabeu“ stadionida ushbu hisobni 90 daqiqa ichida yoʻqqa chiqarishga erishgan. Oʻyinning soʻnggi daqiqasida „Real Madrid“ jamoasi baxsli belgilangan penaltini golga aylantirib umumiy hisobda (4-3) keyingi bosqichga yoʻl oldi. Cristiano Ronaldo ikkita oʻyin davomida uchta gol urdi, shu jumladan ikkinchi oʻyindagi hal qiluvchi penaltini ajoyib zarba bilan golga aylantirdi va Madrid jamoasi bilan yakunda toʻrtinchi marta Chempionlar ligasida gʻalaba qozondi. Mavsum yakunida Cristiano Ronaldo „Juventus“ jamoasiga 117 million evro toʻlov evaziga transfer qilingan.

## Moliya va mulk
Florentino Pérezning birinchi prezidentligi davrida (2000—2006) „Real Madrid“ dunyoning eng boy professional futbol klubiga aylanish niyatini boshlagan. Klub 2001-yilda mashgʻulotlar maydonlarining bir qismini Madrid shahriga berdi va qolgan qismini toʻrtta korporatsiyaga sotdi: Repsol YPF, Mutua Automovilística de Madrid, Sacyr Vallehermoso va OHL. Savdo klubning qarzlarini yoʻqotdi va unga Zinedine Zidane, Luís Figo, Ronaldo va David Beckham kabi dunyoning eng qimmat futbolchilarini sotib olishga yoʻl ochdi. Shahar avvalroq rivojlanish uchun oʻquv maydonchalarini qayta taqsimlagan, bu esa oʻz navbatida ularning qiymatini oshirgan va keyin saytni sotib olgan. Yevropa Komissiyasi davlat subsidiyasining bir shakli sifatida koʻrib chiqilishi uchun shahar mulk uchun ortiqcha toʻlangan yoki yoʻqligini tekshirishni boshladi.

Ofis binolari uchun mashgʻulot maydonchasining sotilishi „Real Madrid“ning 270 million yevrolik qarzidan xalos boʻldi va klubga misli koʻrilmagan xarajatlarni boshlashga imkon berdi, bu esa klubga mashhur futbolchilarni olib keldi. Bundan tashqari, savdodan tushgan foyda shahar chekkasida qurilgan zamonaviy oʻquv majmuasiga sarflangan. Peresning siyosati klubning butun dunyo boʻylab, ayniqsa Osiyoda yuqori marketing salohiyatidan foydalanish natijasida moliyaviy muvaffaqiyatlarning oshishiga olib kelgan boʻlsa-da, u Real Madrid brendini sotishga haddan tashqari eʼtibor qaratgani va oʻyinchilarning oʻyinlariga yetarlicha eʼtibor qaratmagani uchun tobora koʻproq tanqid ostiga olindi. jamoa.

2007-yilning sentyabriga kelib, Real Madrid BBDO tomonidan Yevropadagi eng qimmat futbol brendi deb topildi. 2008-yilda u 951 million evro (640 million funt sterling / 1.285 milliard dollar) bilan jahon futbolidagi ikkinchi eng qimmat klub boʻldi, faqat 1.333 milliard evro (900 million funt) ga baholangan Manchester Yunayted tomonidan magʻlub boʻldi. 2010-yilda „Real Madrid“ butun dunyo boʻylab futbolda eng koʻp oʻz aylanmalarini amalga oshirdi. 2009-yil sentabr oyida „Real Madrid“ rahbariyati 2013-yilgacha klubning oʻziga xos tematik parkini ochish rejasini eʼlon qildi.

Harvard universitetida oʻtkazilgan tadqiqot shuni koʻrsatdiki, „Real Madrid“ 20 ta eng muhim brend nomidan biri va uning rahbarlari, oʻyinchilari taniqli boʻlgan yagona brenddir. Bizda klubni butun dunyo boʻylab qoʻllab-quvvatlash borasida ajoyib raqamlar mavjud. „Real Madrid“ni butun dunyo boʻylab 287 millionga yaqin odam kuzatib boradi". 2010-yilda *[[Forbes]]* 2008/2009-yilgi mavsumdagi maʼlumotlarga asoslanib, „Real Madrid“ning boyligini 992 million yevro (1,323 milliard AQSh dollari) deb baholadi va uni faqat „Manchester Yunayted“dan keyin ikkinchi oʻringa qoʻydi. Deloitte maʼlumotlariga koʻra, „Real Madrid“ oʻsha davrda rekord darajadagi 401 million yevro daromadga ega boʻlib, birinchi oʻrinni egalladi.

„Barselona“, „Atletik Bilbao“ va „Osasuna“ bilan bir qatorda, „Real Madrid“ ham roʻyxatdan oʻtgan assotsiatsiya sifatida tashkil etilgan. Bu klubga uning tarafdorlari egalik qiladi, ular prezidentni saylaydi. Prezident oʻz pulini sarmoya qila olmaydi va klub faqat oʻzi topganini sarflashi mumkin, bu asosan homiylik, tijorat hamkorliklari, tovarlar savdosi, televidenie huquqlari, mukofot pullari va chiptalar savdosi orqali olinadi. Cheklangan kompaniyadan farqli oʻlaroq, klub aktsiyalarini sotib olish mumkin emas, faqat aʼzolik. Real Madridning „socios“ deb nomlangan aʼzolari klubning eng yuqori boshqaruv organi boʻlgan delegatlar assambleyasini tashkil qiladi. 2010-yil holatiga koʻra, klubda 60 000 *sotsial* mavjud edi. 2009/2010-yilgi mavsum oxirida klub direktorlar kengashi „Real Madrid“ning sof qarzi 244,6 million yevroni tashkil etganini maʼlum qildi, bu avvalgi moliyaviy yilga nisbatan 82,1 million yevroga kam. „Real Madrid“ 2010/11-yilgi mavsumdan keyin 170 million yevro sof qarzi borligini eʼlon qildi. 2007-yildan 2011-yilgacha klub 190 million yevro sof foyda koʻrgan.

2009/2010-yilgi mavsumda „Real Madrid“ chiptalar sotish orqali 150 million yevro ishlab topdi, bu eng yuqori darajadagi futbol klublari orasida. „Real Madrid“ mavsumda eng koʻp futbolka sotgan – 1,5 million atrofida. 2010/2011-yilgi mavsumda Madridning ish haqi fondi 169 million yevroni tashkil etdi, bu Yevropada „Barselona“dan keyin ikkinchi oʻrinda turadi; bundan tashqari, uning ish haqi fondining aylanmaga nisbati 43 foiz bilan Yevropadagi eng yaxshi koʻrsatkich boʻlib, mos ravishda 46 foiz va 50 foiz bilan Manchester Yunayted va Arsenalni ortda qoldirdi. 2013 yilda *Forbes* klubni 3,3 milliard dollarlik dunyoning eng qimmat sport jamoasi sifatida qayd etdi. „Real Madrid“ 2018 yilda 3,47 milliard yevroga (4,1 milliard dollar) baholangan, 2016/2017-yilgi mavsumda esa yillik daromadi 674,6 million yevro bilan dunyoning ikkinchi eng koʻp daromad keltiruvchi futbol klubi boʻlgan. 2018-yil noyabr oyida Madridda asosiy jamoaning oʻrtacha maoshi yiliga 8,1 million funt sterlingni (10,6 million dollar) tashkil etdi va bu u dunyodagi eng koʻp maosh oladigan sport jamoasi boʻlib, „Barselona“dan keyin ikkinchi oʻrinni egalladi. 2022-yilda *Forbes* 5,1 milliard dollar bilan Real Madridni dunyodagi eng qimmat futbol klubi sifatida qayd etdi.

## Ommaviy madaniyat
"Real Madrid" Goal filmining ikkinchi qismida klub hayoti koʻrsatilgan edi. *Gol! 2: Orzu bilan yashash…* (2007). Film „Nyukasl Yunayted“ning sobiq yulduzi Santyago Munezning 2005/2006-yilgi mavsum uchun avval kuzatilgani, keyin esa „Real Madrid“ bilan shartnoma imzolagani haqida. Film ijodkorlari Munezning Madridga koʻchib oʻtganidan soʻng hayotidagi oʻzgarishlarga alohida urgʻu bermoqchi edi. Ishlab chiqarish UEFAning toʻliq koʻmagida amalga oshirildi, bu esa suratga olish guruhiga komeo rollarida koʻplab haqiqiy oʻyinchilardan foydalanish imkonini berdi. Filmda „Real Madrid“ jamoasi aʼzolari orasida Iker Casillas, Zinedine Zidane, David Beckham, Ronaldo, Roberto Carlos, Raul, Sergio Ramos, Robinho, Michael Owen, Mishel Salgado, Júlio Baptista, Steve McManaman va Iván Helguera bor edi. „Real Madrid“ning oʻyinlarida ishtirok etgan futbolchilar orasida Ronaldinho, Tyerri Anri, Lionel Messi, Samuel EtoʻO, Andres Iniesta, Pablo Aimar, Freddi Lyungberg, Sesk Fabregas va Santiago Cañizares bor edi. Filmda Florentino Pérez ham, Alfredo Di Stéfano ham xayoliy oʻyinchi Munezni shartnoma imzolaganidan keyin klubga taqdim etishdi.

*Real, The Movie* – 2005-yilda suratga olingan qisman hujjatli film boʻlib, unda butun dunyo boʻylab Real Madridga boʻlgan ishtiyoq namoyish etiladi. Klub tomonidan ishlab chiqarilgan va Borja Manso rejissyori boʻlib, butun dunyo boʻylab muxlislar va ularning klubga boʻlgan muhabbatlari haqida beshta kichik hikoyalarni kuzatib boradi. Filmning xayoliy qismi bilan bir qatorda, Real Madriddagi mashgʻulotlar, oʻyinlar va intervyular paytidagi jamoaning haqiqiy kadrlarini ham oʻz ichiga oladi. Garchi filmda barcha tarkib qayd etilgan boʻlsa-da, u asosan David Beckham, Zinedine Zidane, Raúl González, Luís Figo, Cristiano Ronaldo, Iker Casillas va Roberto Carlos kabi *[[Galácticos]]<nowiki/>larga* qaratilgan. Film dastlab Ispan tilida ishlab chiqarilgan, ammo butun dunyo boʻylab muxlislari uchun dublyaj qilingan.

Fil Ballning „Oq *boʻron: Real Madridning 100 yilligi“* kitobi „Real Madrid“ning ingliz tilidagi birinchi tarixi edi. 2002-yilda nashr etilgan u turli tillarga tarjima qilingan klubning birinchi yuz yilligidagi eng muvaffaqiyatli daqiqalari haqida gapiradi. 2011-yil oxirida Real Madrid *"Afsonalar"* nomli raqamli musiqa albomini chiqardi va klub madhiyasi „Himno del Real Madrid“ remiksi albomdan birinchi singl sifatida chiqdi.

### Real Madrid TV
Real Madrid TV shifrlangan raqamli telekanal boʻlib, Real Madrid tomonidan boshqariladi va klubga ixtisoslashgan. Kanal ispan va ingliz tillarida mavjud. U Real Madridning mashgʻulotlar markazi Valdebebasdagi (Madrid) Ciudad Real Madridda joylashgan.

### ''Hala Madrid''

*Hala Madrid* jurnali har chorakda Real Madrid klubi aʼzolari va *Madridistas Fan Club* kartalari egalari uchun nashr etiladi. „Oldinga Madrid“ yoki „Madridga boring“ degan maʼnoni anglatuvchi Hala Madrid iborasi, shuningdek, Madridistlar (klub muxlislari) tomonidan tez-tez kuylanadigan klub rasmiy madhiyasining nomidir. Jurnal klubning oʻtgan oydagi oʻyinlari haqidagi hisobotlarni, shuningdek, oʻrinbosar va yoshlar jamoalari haqidagi maʼlumotlarni oʻz ichiga oladi. Xususiyatlar koʻpincha oʻtmishdagi va hozirgi futbolchilar bilan intervyu va klubning tarixiy uchrashuvlarini oʻz ichiga oladi.

### Video oʻyinlar
Real Madrid koʻplab futbolga asoslangan video oʻyinlarda, xususan FIFA va Pro Evolution Soccer seriyalarida paydo boʻlgan. „Real Madrid“ futbolchisi ikkala chempionatning muqovasida yetti marta paydo boʻlgan.

2007-yilda ispan oʻyin nashriyoti Virgin Play klub bilan rasmiy litsenziyaga ega Real Madrid video oʻyinlarini ishlab chiqarish boʻyicha shartnoma imzoladi. Bitimga koʻra (2009 yil sentyabr oyida Virgin Play tugatilishi munosabati bilan) chiqarilgan yagona narsa „ *Real Madrid: The Game“* boʻlib qoladi, u Atomic Planet Entertainment tomonidan ishlab chiqilgan va Virgin Play nashriyot boʻlimi V.2 Play ostida 2009 yil may oyida nashr etilgan. PlayStation 2, PlayStation Portable, Windows, Wii va Nintendo DS Virgin Play oʻz mahsulotlarini faqat Yevropa hududlarida chiqardi. Oʻyinda rol oʻynash va simulyatsiya aralashmasi, shuningdek, arkada uslubidagi Futbol oʻyini bilan birga martaba rejimi mavjud edi.

## Yutuqlar

* 
*  umumiy rekord

## Futbolchilar

Ispaniya jamoalari Yevropa Ittifoqi fuqaroligi boʻlmagan uchta futbolchi bilan cheklangan. Jamoalar roʻyxati faqat har bir oʻyinchining asosiy millatini oʻz ichiga oladi; jamoadagi bir qancha yevropalik boʻlmagan futbolchilar Yevropa Ittifoqi mamlakati bilan ikki fuqarolikka ega. Shuningdek, Kotonu kelishuvini imzolagan Afrika, Karib havzasi va Tinch okeanii mintaqasidagi ACP davlatlarining oʻyinchilari Kolpak qarori tufayli Yevropa Ittifoqidan tashqari kvotalardan hisoblanmaydi.

### Joriy tarkibi






### Zahira jamoasi

### Ijaraga berilgan futbolchilar

## Klub hodimlari

### Hozirgi texnik xodimlar

* Last updated: 21 August 2021
* Source:

### Boshqaruv

* Last updated: 17 July 2023
* Source:

## Yana qarang

* Yevropa klublari assotsiatsiyasi
* Muxlislarga tegishli sport jamoalari roʻyxati

## Eslatmalar

## Manbalar

## Havolalar

*  
* Real Madrid CF at La Liga 
* Real Madrid CF at UEFA 
* Real Madrid Facebookda
* Real Madrid Twitterda