open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Hanna Rovina

Hanna Rovina (&lrm;;) – isroillik aktrisa. Uni koʻpincha „Ibroniy teatrining birinchi xonimi“ deb ham atashadi.

## Biografiyasi
Hanna Rovina 1888-yil 15-sentyabrda Rossiya imperiyasining Minsk gubernatorligining Igumenskiy uyezdining (hozirgi Belarusiya) Byerazino shahrida yogʻoch savdogar David Rubin va Sara-Rivka Rubinlarning oilasida tugʻilgan. Uning Rahel ismli bir singlisi va Zvi ismli bitta akasi bor edi. U Varshavadagi ibroniy tilida soʻzlashuvchi bolalar bogʻchasi oʻqituvchilari uchun moʻljallangan kursda bolalar bogʻchasi oʻqituvchisi sifatida taʼlim olgan (Birinchi jahon urushigacha).
Rovina ibroniy shoiri Alexander Penn bilan turmush quradi va 1934-yilda Ilana ismli qizi tugʻiladi.

## Karyerasi
Hanna Rovina aktyorlik faoliyatini Nahum Tzemaxning „Ibroniy sahna teatri“ da boshlagan. U 1917-yilda „Habima“ teatri ishga tushirilayotgan paytda qoʻshilib, uning birinchi spektakli boʻlgan Yevgeny Vakhtangovning spektaklida ishtirok etgan. S. Anskiyning „The Dybbuk“ filmida jin urgan yosh kelin Leahle roli bilan mashhur boʻladi.

Rovina oʻz aktyorligini juda jiddiy qabul qilib, Stanislavskiy maktabi tomonidan belgilab qoʻyilganidek, qahramonning hayotini yashashga harakat qiladi.

Nisim Alonining yozgan Liza xola pyesasida Rovina bosh rolni oʻynagan.

## Mukofatlari
Rovina 1956-yilda teatrda oʻynagan rollari uchun Isroil mukofoti bilan taqdirlangan. 1980-yili 3-fevralda 91 yoshida vafot etgan.

## Manbalar

[Turkum:1880-yilda tugʻilganlar]]
Qozon-2 aeroporti

**Qozon-2** — 1979-yildan 1980-yillarning oxirigacha faoliyat olib borgan Rossiyaning Tatariston Respublikasi Qozon shahridagi mintaqaviy aeroporti. Yoʻlovchilarga Antonov An-2 va Let L-410 samolyotlari va bir nechta vertolyotlar xizmat koʻrsatadi.

Aerodrom Qozon shahrining asosiy aeroporti uchun Ikkinchi jahon urushi davrida qurilgan. Aeroport shahar markazining shimoli-sharqidan  uzoqlikda joylashgan. Oʻsha paytdan beri fuqaro ehtiyojlari uchun qurilish ishlari olib borilmoqda, masalan, „Qozon – XXI asr“ turar-joy kompleksi, Azure Skies (Qozondagi eng baland bino) va Rossiyadagi eng yirik xalqaro ippodrom qurilgan. Aeroport mavjud boʻlmasa-da, uning atrofidagi mahalla hanuzgacha „Eski aeroport“ nomi bilan atalmoqda (tat. İske Aeroport, rus. Stariy Aeroport).

## Manbalar

* RussianAirFields.com
Roy G. Neville Mukofoti

**Roy G. Neville mukofoti** — fan tarixi instituti (sobiq Kimyoviy meros jamgʻarmasi) tomonidan kimyo yoki molekulyar fanlar sohasidagi biografik asarni eʼtirof etish uchun ikki yilda bir marta beriladigan mukofot. Roy G. Neville mukofoti 2006-yilda taʼsis etilgan boʻlib, olim va kitob kolleksioneri boʻlgan Roy G. Neville sharafiga nomlangan. Neville 1973-yilda Kaliforniyaning Redwood shahrida Muhandislik va Texnik Maslahatchilar (ETC) kengashiga asos solgan. Shuningdek, ilm-fan va texnika sohasidagi dunyodagi eng yirik nodir kitoblar toʻplamlarini yigʻgan. XV asr oxiridan XX asr boshlarigacha boʻlgan 6000 dan ortiq nomlarni oʻz ichiga olgan Neville kolleksiyasi 2004-yilda Kimyoviy meros jamgʻarmasi (hozirgi Fan tarixi instituti) tomonidan sotib olingan.

## Manbalar
Son Dong gʻori

**Son Doong gʻori**–(Vetnamcha hang Sơn Đoòng)–Vetnamdagi gʻor, dunyodagi eng katta gʻor. U Vetnamning markaziy qismida, Quang Bin provinsiyasida, Phong Nha-Ke Bang milliy bogʻida, Xanoydan 500 kilometr janubda va viloyat markazi – Dong Xoydan 40 km uzoqlikda joylashgan. Ushbu gʻor mahalliy aholiga 1991-yildan beri maʼlum, 2009-yil aprel oyida u bir guruh britaniyalik speleologlar tomonidan topilgan. Gʻorda yomgʻirli mavsumda gʻorning baʼzi qismlarini suv bosadigan er osti daryosi bor.

Gʻorning deyarli 6500 metrini oʻrganish shuni koʻrsatdiki, baʼzi joylarda uning balandligi 200 metrga va kengligi 150 metrga etadi.

Eng keng va eng baland oʻtish joylari boʻlgan gʻor deb hisoblanadi.

Gʻorning umumiy hajmi 38,5 million m³ deb baholanadi.

Gʻorlarnng boʻshliqlaridan yorugʻlik kiradigan baʼzi joylarida oʻtlar va daraxtlar oʻsadi.

Gʻorning koordinatalari, 2009-yil maʼlumotlariga koʻra: 48Q 0637213E 1929805N, 2012-yil maʼlumotlariga koʻra: 48Q 637258E 1929750N].

## Manbalar
RSM-56 Bulava

**RSM-56 Bulava** (, NATO hisobot nomi **SS-NX-30** yoki **SS-N-32**) – bu Rossiya dengiz floti uchun ishlab chiqilgan suv osti ballistik raketasi (SLBM). U Rossiya yadroviy triadasining kelajakdagi poydevori sifatida moʻljallangan va mamlakatdagi eng qimmat qurol loyihasidir.

Moskva issiqlik texnologiya instituti tomonidan ishlab chiqilgan RSM-56 Bulava, 1990-yillarning oxirida qattiq yoqilgʻili R-39 Rif SLBM oʻrniga ishga tushirilgan. Borei sinfidagi suv osti kemalari har biri kemada 16 ta raketani olib yura oladi. Bulava raketasini ishlab chiqish va joylashtirish Rossiyaning AQSh bilan tuzilgan yangi START shartnomasiga zid emas.

## Tavsifi
Bulava raketasi bosh konstruktor  boshchiligida Moskva issiqlik texnologiya instituti tomonidan ishlab chiqilgan. Bulava Topol-M ning suv osti versiyasi boʻlib, Volnaga qaraganda yengilroq va ingichkaroqdir.

Raketa uch bosqichdan iborat: birinchi va ikkinchi bosqichlarda qattiq yonilgʻi yoqilgʻisi ishlatiladi, uchinchi bosqichda esa jangovar kallaklarni ajratish paytida yuqori manevr qilish uchun suyuq yoqilgʻidan foydalaniladi. Raketa qiya holatdan uchirilishi mumkin, bu suv osti kemasiga harakatlanayotganda ularni otish imkonini beradi. Bulava past parvoz traektoriyasiga ega va shuning uchun kvazi ballistik raketa sifatida tasniflanishi mumkin. Mish-mishlarga koʻra, u raketaga qarshi mudofaa tizimlaridan qochishning ilgʻor qobiliyatiga ega.

Bulava raketalarini tashuvchi Borey sinfidagi suv osti kemalari 2040-yilgacha Rossiya yadroviy triadasining ajralmas qismi boʻlishi kutilmoqda. 
## Xizmatda
2010-yil oktyabr oyida 150-170 ta operativ raketalar (124 ta faol, qolganlari oʻquv va sinovlar uchun zaxira) qurilishi haqida xabar berilgan. 2011-yil 27-iyunda muvaffaqiyatli ishga tushirilgandan soʻng, Rossiya hukumati Bulava raketalarini seriyali ishlab chiqarish boshlanganini eʼlon qilgan. 2013-yil 10-yanvarda Bulava oʻzining yetakchi suv osti kemasi *Yuriy Dolgorukiy* bilan eksperimental xizmatga qabul qilindi. 2018-yil iyun oyida raketa 2018-yilda muvaffaqiyatli sinovdan oʻtkazilgan otishmalardan soʻng Rossiya dengiz floti tomonidan toʻliq xizmat uchun qabul qilingani haqida xabar berilgan.

## Yana qarang

* R-29 Vysota
* R-29RM Shtil
* R-29RMU Sineva
* R-29RMU2 Layer
* Kanyon
* UGM-133 Trident II
* M45 (raketa)
* M51 (raketa)
* JL-1
* JL-2
* JL-3
* Pukkuksong-1
* R-39 Rif
* R-39M

## Manbalar
Yevgeniy Borisov

**Yevgeniy Germanovich Borisov** ( Cheboksari, SSSR) Rossiya jamoat, siyosiy va davlat arbobi. Zaxiradagi serjant. Rossiya Federatsiyasi Qahramoni.

Chuvash Respublikasi Davlat kengashining 16-Markaziy okrugi boʻyicha deputati. „Yagona Rossiya“ partiyasining aʼzosi.

## Tarjimai holi
Chuvash Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasining Cheboksari shahrida tavallud topgan. Chuvash Respublikasining Morgaush tumanidagi Tiush oʻrta maktabini tamomlagan (1997).

## Jinoiy ish va sud hukmi
2014-yil iyun oyida Borisov hibsga olingan. 2016-yil aprelida Cheboksar sudi Borisov va jinoiy guruhning yana uch nafar aʼzosini umumiy rejimdagi koloniya oʻtash uchun 6,5 yillik qamoq va 10 million rubl miqdorida jarimaga tortgan edi. Sud qarori bilan Borisov Rossiya Federatsiyasi Qahramoni unvonidan mahrum qilindi. Ayblanuvchilar ushbu moddaning 2-qismining „b“ bandida nazarda tutilgan jinoyatlarni sodir etishda aybdor deb topilgan.

## Oilasi
Yevgeniy oilali. U oʻgʻli Maksim (toʻngʻich farzand) va qizi Milenani (2003) tarbiyalaydi.

## Manbalar
Vyacheslav Anximyuk

**Vyacheslav Levontiyevich Anximyuk** (1915-yil 9-mart, Samarqand) – avtomatik boshqaruv sohasidagi olim, texnika fanlari doktori (1975), professor (1977)
## Biografiyasi
Vyacheslav Lecontiyevich Anximyuk Samarqandda tavallud topgan. 1939-yilda Oʻrta Osiyo universitetini tamomlagan, 1946-yildan boshlab oʻzi tahsil olgan Oʻrta Osiyo universitetida dars bera boshlagan. 1960-yildan Belarus politexnika institutida talabalarga dars berish bilan shugʻullangan.
## Ilmiy faoliyati
Elektromexanikaning avtomatlashtirilgan tizimlarining ishlash mexanizmi, mikroprotsessorlar asosidagi robotlarning elektr dvigitellari boʻyicha ishlarning muallifi V. L. Anximyuk hisoblanadi. Diskret elektromexanik tizimlar – boshqaruv funksiyalari uchun matematik apparatni ishlab chiqgan.
### Ilmiy ishlari
– Qayta tiklanuvchi toʻgʻridan-toʻgʻri elektr yuritmasining tezligini avtomatik barqarorlashtirish tizimlari nazariyasi va ularning tuzulishi: Dissertatsiya avtoreferati. texnika fanlari doktori ilmiy darajasini olish uchun dissertatsiya. (05.09.03) / Belarus politexnika intituti – Minsk: [b. i.], 1973. – 48 b.

– Avtomatik tartibga solish nazariyasi: darslik./ V. L. Anximyuk. – Minsk: Oliy maktab, 1968. – 322 b.
– Elektr drayverlarini avtomatik boshqarish tizimlarini loyihalash: darslik / V. L. Anximyuk, O. P. Il’in. – Minsk: Oliy maktab, 1971. – 336 b.

– Elektr mashinalarni avtomatik boshqarish tizimlarini loyihalash: Darslik./ V. L. Anximyuk, O. F. Opeyko. – Minsk: Oliy maktab, 1986. – 142 b.

– Avtomatik boshqaruv nazariyasi: darslik. elektrotexnika talabalari uchun qoʻllanma/ V. L. Anximyuk, O. F. Opeyko, N. N. Mixeyev. – 2-nashr – Minsk: Dizayn PRO, 2002. – 351 b. – ISBN 985-452-054-4
## Manbalar
Xolidjon Komilov

**Xolidjon Komilov** (1945-yil, 5-yanvar; Toshkent shahri) — Oʻzbekiston qahramoni, „Mehnat shuhrati“ ordeni sohibi.

## Tarjimai holi
Xolidjon Komilov 1945-yilning 5-yanvar kuni Toshkent shahrida tugʻilgan. 1968-yilda Toshkent davlat meditsina institutini bitirgan. 1988-yilda Toshkent vrachlar malakasini oshirish institutining oftalmologiya kafedrasi mudiri boʻlgan. 2015—2019-yillar oraligʻida Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senati aʼzosi boʻlgan. 1972-yilda Xolidjon Komilov Tibbiyot fanlari nomzodi ilmiy darajasini olgan. 800 dan ortiq ilmiy ishlar muallifi: 2 ta monografiya, 8 ta uslubiy qoʻllanma muallifi. Bundan tashqari Komilov 8 ta fan doktori va 39 ta fan nomzodining ustozi hisoblanadi.

## Mukofotlari
*Mehnat shuhrati ordeni (2006-yil)
*Oʻzbekiston qahramoni (2012-yil)

## Manbalar

## Adabiyotlar
MixBit

**MixBit** – YouTube asoschilari Steve Chen va Chad Hurley tomonidan yaratilgan video ulashuv xizmati. U 2013-yil 8-avgustda ommaga taqdim etildi. MixBit oʻz foydalanuvchilariga video yaratish imkonini berdi va oʻz davrida Vine va Instagram bilan raqobatlasha oldi. Uning iPhone uchun yaratgan ilovasi 2013-yilning avgust oyida, Android ilovasi esa 2 oydan keyin chiqarildi. MixBit oʻz faoliyatini 2018-yil 21-avgustda toʻxtatgan.

## AVOS sistemasi
AVOS Chad Hurley, Steve Chen va Vijay Karunamurti tomonidan asos solingan internet kompaniya edi. 2011-yil iyun oyida AVOS Delicious kompaniyasini, shu yilning may oyida esa Tap 11 ijtimoiy tahlil kompaniyasini sotib oldi. Ammo, 2014-yil may oyida AVOS kompaniyasi Deliciousni Science Inc.ga sotdi.

2012-yilda AVOS foydalanuvchilariga videojurnallar yaratish imkonini beruvchi Zeenni ishga tushirdi. Lekin, Zeenning faoliyati 2013-yilda toʻxtatiladi. 2014-yilda AVOS MixBitda ishlaydigan yagona kompaniyaga aylandi.

MixBit keyinchalik InvoiceOwl tarkibiga kirdi.

## Manbalar
Jake Roberts

**Jake Robert** — amerikalik kurashchi va aktyor 1995-yil 30-may sanasida Amerika Qoʻshma Shtatida dunyoga kelgan. Uning asl ismi Aurelian Smith. Jake Jahon kurash federatsiyasi bilan shartnoma imzolab, 1986-1992-yillar va 1996-1997-yillar oraligʻida ishlagan. Jake 1993-yilda Milliy kurash ittifoqida, 1992-yilda jahon kurash musobaqasida va 1993-1994-yillar va 1997-yil oraligʻida Meksikada boʻlib oʻtgan Asistensiya Asesoría y Administración musobaqasida ishtirok etgan.  Robert oʻzining faoliyati davomida eng yaxshi sportchi, va musobaqa jarayonida mustahkam irodaga ega ekanligi bilan nom qozongan.  U tez-tez ringga ilonlardan eng mashxuri pitonni olib chiqardi. U 1999-yilda suratga olingan *Beyond the Matt* hujjatli filmining asosiy personajlaridan biri boʻlgan.

## Yoshlik davri
Aurlian Smith 1995-yilda Texasning Houston shaxrida dunyoga kelgan. Otasi Aurelian „Grizzy“ Smth ham kurashchi boʻlgan. Uning onasi ikkinchi farzandini dunyoga keltirish jarayonida vafot etgan. Robert 1966-yilgacha buvisi bilan yashagan. Buvisi vafotidan soʻng Robert dadasi va oʻgay onasi bilan yashadi. Robertning otasi bilan munosabati yaxshi emas edi, bundan tashqari uning oʻgay onasi Robertga nisbatan ham jismoniy ham ruhiy ziyon yetkazar edi.
Robertning oʻgay ukasi Michael Smith va oʻgay singlisi Robin Smith bor edi. Ular ham 1980-yillar oxirida WWE(World Wrestler Federation) ga aʼzo boʻlgan.

## Faoliyati
Roberts oʻz xarakterini rivojlantirishda qiyinchiliklarga duch keldi, shuning uchun 1970-yillarning oxirida u kurash uchun Kanadaga bordi. Stampede Wrestling musobaqasida Roberts Junkyard Dog bilan kurash olib bordi.
1983-yil Jorjiya chempionati kurashida Roberts Paul Elleringning „ Legion of Doom“ jamoa aʼzosi boʻlgan va 1984-yilda davom etgan NWA World Television Championship musobaqasida Ron Garvin bilan kurash olib bordi. 1984-yilda Roberts World Class Championship Wrestling (WCCW)ga „Gentleman“ nomi bilan shuxrat qozongan Chris Adams va Gino Hernandez bilan qoʻshildi. 1985-yilda Robert Mid-South Wrestling jamoasiga qaytdi va uning ohirgi jangi Dick Slater bilan boʻlib oʻtdi. Uning Mid-South Wrestling jamoasidagi ohirgi jangi jamiyat uni istedodli deb baholashsa ham hukumat uni yetarli istedodga ega emas deb baholagan vaqtida oʻz nihoyasiga yetdi.

## Manbalar

## Havolalar
*
Bibi Javindi maqbarasi

Bibi Javindi maqbarasi (urdu. مقبرہ بی بی جیوندی) – Panjobning Uch Sharif shahridagi yodgorlikdan biri. 15-asrga oid bu maqbara Suhravardiya tariqatidan boʻlgan soʻfiylar yetakchisi Bibi Javindiy uchun qurilgan. Javindi mashhur soʻfiy avliyo Jahonniyon Jahongashtning nevarasi boʻlgan.

## Joylashuv
Bu maqbara Aleksandr Makedonskiy tomonidan asos solingan Uch sharifning janubi-gʻarbiy chekkasida joylashgan. Mahalliy aholi Uch Sharif nomi bilan mashhur boʻlgan shaharning asli nomi Uchdir.

## Arxitektura
Asosi sakkiz burchakli, uning har bir burchagida minora mavjud. Bino uch qavatdan iborat, eng tepasida gumbaz mavjud. Binoning ichki va tashqi taraflarida islomiy bitiklar va oq mozaik koshinlar bilan boy bezatilgan.
## Jahon madaniy meros roʻyxatida
Ushbu maqbara Pokistonning Arxeologiya va muzeylar departamenti tomonidan 2004-yil yanvar oyida ushbu hududdagi boshqa toʻrtta yodgorlik bilan birga Jahon merosi ob’ektlariga kiritilishi uchun taqdim etilgan. Bu yodgorliklar: Bahoal-Halim ziyoratgohi, Ustead maqbarasi, Jaloliddin Buxoriy ziyoratgohi, Jaloliddin Buxoriy masjididir.

## Yodgorlikni saqlash

Asrlar davomida maqbara tabiat sharoitlari natijasida yemirilgan. 1817-yildagi kuchli toshqinlar paytida inshootning yarmi yuvilib ketgan. Hozirgi kunda ushbu maqbaraning faqatgina yarmi qolgan. 1999-yilda Pokistonning Tabiatni muhofaza qilish va reabilitatsiya markazi xalqaro tashkilotlar va shahar rasmiylarini maqbarani saqlash uchun birga ishlashga taklif qildi. Biroq, namlik, tuz miqdorining koʻpayib borishi va eroziya tufayli yodgorliklar hali ham qulab tushmoqda. Taʼmirlashga urinish boʻlganda notoʻgʻri amallar tufayli maqbara yana koʻproq shikastladi.

## Galareya

File:Tomb of Bibi Jawindi 3.jpg
File:Tomb of Bibi Jawindi 01.jpg
File:Tomb of Bibi Jawindi 1.jpg
File:Tomb of Bibi Jawindi, Uch Sharif.jpg
File:Front Wall of Bibi Jawindi's Tomb.jpg 

## Manbalar
Ostend

**Ostend** — Belgiyaning Flemish viloyotidagi West Flanders provinsiyasida joylashgan qirgʻoq boʻyidagi shahar va munitsipalitet. U Mariakerke, Raversijde, Stene va Zandvoorde tumanlarini va Belgiya qirgʻogʻida joylashgan eng katta Ostend shahrini oʻz ichiga oladi.

## Tarixi
Erta oʻrta asrlarda Ostend shahri Shimoliy dengiz va sohil koʻli oʻrtasidagi Testerep deb ataladigan orolning sharqiy chekkasida (oost-einde) qurilgan kichik qishloq boʻlgan. Qishloqning kichikligiga qaramasdan, taxminan 1265-yilda unga „shahar“ maqomi berilgan va aholiga bozor qurishga ruxsat berilgan.

Aholining asosiy daromad manbayi baliqchilik hisoblangan. Shimoliy dengiz qirgʻogʻi doimo beqaror boʻlib kelgan. 1395-yilda aholi har doim xavf tugʻdiradigan dengizdan uzoqroqda, katta dambalar orqasida yangi Ostend shahrini qurishga qaror qilishgan.

### '''15-18 asrlar'''
Shimoliy dengiz sohilidagi strategik joylashuv Ostend uchun bandargoh sifatida katta afzalliklarga ega boʻlishi bilan bir qatorda muammolarga ham sababchi boʻlgan. Shahar tez-tez bosib olingan, talon-taroj qilingan va bosqinchi qoʻshinlar tomonidan vayron qilingan. Gollandiyalik isyonchilar boʻlgan Gueuzen, shaharni nazorat qilishgan.
## Transport
Ostenddan 5 km uzoqlikda joylashgan Ostend–Bruges xalqaro aeroporti asosan yuk tashish aeroporti hisoblanadi, lekin Janubiy Yevropa va Turkiyadagi dam olish joylariga yoʻlovchi reyslari mavjud. *TUI fly Belgiya havo yoʻllari* bosh qarorgohi Ostend shahrida joylashgan.

## Iqlimi
Ostend shahri shimoliy dengiz shamollarining taʼsirida moʻtadil dengiz iqlimiga ega boʻlib, yoz fasli Yevropaning ichki qismiga qaraganda salqinroq boʻladi. Oʻrtacha 24 soatta harorat muzlash haroratidan tushishi kamdan-kam uchraydigan hodisa hisoblanadi. *Köppen Climate Classification* tizimiga koʻra, Ostend shahri dengiz gʻarbiy sohil iqlimga ega.
## Manbalar
Rem Viakhirev

**Rem Ivánovich Viakhirev** — 1934-yil 23-avgustda tugʻilgan rus tadbirkori. Rem Viakhirev 1992—2001-yilgacha „Gazprom“ rahbari boʻlgan. 2001-yil may oyida Putinning iqtisodiy qudratini mustahkamlash davrida Viaxirev raislikdan ketishi kerak edi. Uning vorisi Aleksey Miller boʻlgan.

## Biografiyasi
Rem Viakhirev 1934-yil 23-avgustda Kuybishev viloyati, Buyuk Chernigovka qishlogʻida tugʻilgan.

Rem Viakhirev 1976-1978-yillarda Orenburg gazdobicha kompaniyasi direktori boʻlgan. 1978-1982-yillarda "Orenburg Gazprom" kompaniyasining bosh muhandisi boʻlgan.

1983-1985-yillarda Rem Viakhirev SSSR gaz sanoati vazirining oʻrinbosari hamda Tyumen Gazprom kompaniyasi raisi boʻlgan. 1986-yilda Sovet Ittifoqi gaz sanoati vazirining birinchi oʻrinbosari boʻlgan.

1989-yilda Rem Viakhirev „Gazprom“ konserni raisi etib tayinlandi. 1992-yildan 2001-yilgacha Rem Viakhirev Gazprom bosh direktori boʻlgan.

Rem Viakhirev 1996-yil may oyidan Sibir neft kompaniyasi raisi boʻlgan. Rem Viakhirev 1994-yildan Sanoat siyosati va biznes boʻyicha hukumat kengashi aʼzosi ham boʻlgan. 1994-yildan 1995-yilgacha Rem Viakhirev Imperia Bank raisi boʻlgan. 1995-yildan Rossiya jamoat televideniyesi direktorlar kengashi aʼzosi boʻlgan.

2001-yildan 2002-yilgacha Rem Viakhirev Rossiya neft kompaniyasi (RGO) raisi boʻlgan. Rem Viakhirev 2013-yil 11-fevralda 78 yoshida Moskvada vafot etgan.

## Shaxsiy hayoti
Rem Viakhirev oilali. Uning bir oʻgʻli, bir qizi hamda ikki nabirasi bor.

## Manbalar

## Havolalar

* Biografiya bei flb.ru 
* Biografie bei prazdniki.ru
Petra Cortright

**Petra Cortright** (1986-yilda tugʻilgan) – video, rasm va raqamli media sohasida ishlovchi amerikalik rassom.

## Biografiyasi
Petra Cortright 1986-yilda Kaliforniyaning Santa-Barbara shahrida tugʻilgan. Cortright ota onasi ham rassom boʻlgan. Otasi Steven Cortright Santa Barbara universitetida haykaltarosh/bosmachi va sanʼat professori boʻlgan va 4 yoshligida vafot etgan. U San-Fransiskodagi Kaliforniya Sanʼat kollejida (2004-yil) va Nyu-Yorkdagi *Parsons The New Design School*da (2008-yil) tahsil olgan. U Kaliforniyaning Los-Anjeles shahrida yashaydi va ishlaydi. U birinchi boʻlib YouTube'ga yuklagan avtoportret videolari orqali tanilgan.

## Video ishlari
Cortright YouTube va galereya muhitida taqdim etilgan video ishlari bilan mashhur. Cortright 2013-yilda Londonda boʻlib oʻtgan Friz sanʼati yarmarkasida ishtirok etish uchun tanlab olindi va u yerda u oʻzining „Bridal Shower“ (2013) nomli avtoportretini suratga oldi.

## Mukofotlari
2015-yilda u Paul Chan & Badlands bilan Rhizomes Future-Proof mukofotiga sazovor boʻldi.

## Shaxsiy hayoti
Cotright Mark Horowitzga turmushga chiqdi va ularning bitta farzandi bor.

## Manbalari
Lao daryosi (Tailand)

**Lao daryosi (Tailand)** yoki Mae Lao daryosi () - Tailand shimolidagi Chiang Rai provinsiyasida joylashgan daryo. Bu Kok daryosi irmog'i hisoblanib, boshlaish nuqtasi Mueang Chiang Rai tumanidagi Sum Pratu yaqinidan boshlanadi. Bu daryo nomi Mae Lao tumaniga ham berilgan.

Lao daryosi Phi Pan Nam tizmasidan boshlanib, birinchi Wiang Pa Pao tumani boʻylab shimolga, soʻngra Chiang Ray shahrining janubidan oʻtuvchi Mae Suay, Mae Lao va Mueang Chiang Ray tumanlari bo'ylab shimoli-sharqqa oqib oʻtadi.

Lao daryosining asosiy irmoqlaridan biri Suay daryosidir. U daryo ham Mae Suay tumaniga o'z nomini bergan.

## Manbalar

## Tashqi havolalar
*Kok and Northern Mekong RBC
*Thailand: flooding hit several northern and northeastern provinces
*Some Selected Wetlands in the Mekong River Basin of Thailand
*Kok River Basin in Thailand
4-G7 sammiti

**4-G7 sammiti** 1978-yil 16—17-iyul kunlari Gʻarbiy Germaniyaning Bonn shahrida boʻlib oʻtdi. Sammit Germaniya Federativ Respublikasi kanslerining Bonndagi sobiq rasmiy qarorgohi, *Palais Schaumburg*da oʻtkazildi*.

*Katta yettilik* sanoati rivojlangan eng boy mamlakatlar: [[Fransiya]], [[Gʻarbiy Germaniya]], [[Italiya]], [[Yaponiya]], [[Buyuk Britaniya]], [[Qoʻshma Shtatlar]], [[Kanada]] (1976-yildan beri), [[Yevropa Komissiyasi]] (rasman 1981-yildan beri) rahbarlarining norasmiy forumidir.

==Sammitda ishtirok etgan rahbarlar==

G7 [[Kanada]], [[Yevrokomissiya]], [[Fransiya]], [[Gʻarbiy Germaniya]], [[Italiya]], [[Yaponiya]], [[Buyuk Britaniya]] va [[AQSh]] rahbarlarining norasmiy yillik forumidir.

4-G7 sammiti [[Buyuk Britaniya bosh vaziri]] [[James Callaghan]] va [[Yaponiya bosh vaziri]] [[Takeo Fukuda]] uchun soʻnggi sammit boʻldi.

===Ishtirokchilar===


==Galereya==
<gallery widths="145px">
File:Pierre Trudeau (1975).jpg| *'Kanada**<br />[[Pierre Trudeau]], <br />[[Kanada bsoh vaziri|Bosh vazir]]
File:Valéry Giscard d'Estaing (1975).jpg| **Fransiya**<br />[[Valéry Giscard d'Estaing]], [[Fransiya prezidenti|Prezident]]
File:Bundeskanzler Helmut Schmidt.jpg| **Germaniya**<br />[[Helmut Schmidt]],<br /> [[Germaniya kansleri|Kansler]]
File:Giulio Andreotti.jpg| **Italiya**<br />[[Giulio Andreotti]], <br />[[Italiya bosh vaziri|Bosh vazir]]
File:Takeo Fukuda 19761224.jpg| **Yaponiya**<br />[[Takeo Fukuda]], <br />[[Yaponiya bosh vaziri|Bosh vazir]]
File:James Callaghan (1975).jpg| **Birlashgan Qirollik**<br />[[James Callaghan]], <br />[[Birlashgan Qirollik bosh vaziri|Bosh vazir]]
File:JimmyCarterPortrait2.jpg| **United States**<br />[[Jimmy Carter]], <br />[[Qoʻshma Shtatlar prezidenti|Prezident]]
File:Roy Jenkins 1977 (cropped).jpg| **Yevropa Ittifoqi'''Roy Jenkins, Komissiya raisi


## Yana qarang
*G8

## Manbalar
Gala ko‘li

**Gala koʻli** () — 2005-yil 5-mart kuni tashkil etilgan Koʻl Turkiyaning Marmara viloyatiga qarashli Edirne tumani hududida joylashgan. Koʻl ayni paytda milliy bogʻ hududiga kiradi.

Milliy bogʻ, Edirne viloyatining Ipsala va Enez tumanlari chegaralaridagi Pamuklu koʻli va Küçük Gala koʻlidan iborat hududni oʻz ichiga oladi. Milliy bogʻ Enezdan 8 km (5,0 milya) va Ipsaladan 23 km (14 milya) uzoqlikda joylashgan.

1991-yilda 2369 gektar (5850 akr) yer qoʻriqxona deb eʼlon qilingan. 2002-yilda Edirnedagi Trakya universiteti biologlari qishloq xoʻjaligida ishlatiladigan chiqindilar va oʻgʻitlar bilan koʻllarning ifloslanishi, shuningdek, nazoratsiz baliq ovlash faoliyati va kamyob qushlarni ovlash tufayli qoʻriqlanadigan hududni milliy park maqomiga aylantirishni talab qiladi. 2005-yilda ushbu hudud 6090 gektar (15 000 akr)ga kengaytiriladi va u milliy bogʻ sifatida tashkil etiladi. Milliy bogʻ 3090 gektar (7600 akr) suv-botqoq, koʻl va 3000 gektar (7400 akr) oʻrmondan iborat ekotizimdir. Bogʻ turli oʻsimlik va hayvon turlarining yashash joyidir.

Milliy bogʻ hududi Atrof-muhit va oʻrmon vazirligining tabiatni muhofaza qilish va milliy bogʻlar bosh boshqarmasi () tomonidan boshqariladi.

Milliy bogʻ Maritsa suv-botqoq hududida joylashgan boʻlib.
## Fauna
*'Qushlar*.
Milliy bogʻ qushlarga juda boy. Ushbu hududda 45 000 ga yaqin turli xil qushlar yashaydi. Bogʻ hududida 163 ga yaqin qush turlari mavjud boʻlib, ulardan 46 turi doimiy, 27 uri qishki, 90 turii yozgi koʻchmanchi qushlardir. Qushlarning koʻp turlarini birgalikda kuzatish uchun eng yaxshi vaqt bahorning aprel va may oylari va kuzning sentyabr va oktyabr oylaridir.

2018-yil fevral oyida qishki ob-havo iliqroq boʻlgani sababli koʻlga birinchi marta qishlash uchun oʻn mingga yaqin flamingolar kelgan. Bundan tashqari, har yili oʻrdak, gʻoz va karnaychi oqqushlarni uchratish mumkin.

*Baliq*
Milliy bogʻ hududidagi koʻlda 16 turdagi baliq avlodi yashaydi, jumladan, yevropa ilon baligʻi (*Anguilla anguilla, L.*), oddiy sazan (*Cyprinus carpio L.*) va shimoliy pike (Esox lucius) baliqlari ahamiyatga ega.
## Manbalar
Daniel Chaves Kastilyo

**Daniel Makkenzi Chaves Kastilyo** (. 1988-yil 8-yanvar, Kallao, Peru) – kelib chiqishi Perulik boʻlgan professional futbolchi, hozirda Universitario futbol klubi va Peru terma jamoasi hujumchisi sifatida toʻp suradi.

## Klubdagi faoliyati
Chaves dastlab Peruning mashhur Deportiva Kantolao futbol akademiyasida tajribali futbol murabbiylaridan tahsil oladi. 2006-yilda Chaves Belgiyaning „Bryugge“ klubi bilan faoliyatidagi ilk professional futbolchilik shartnomasini imzolaydi. 2008-yil 29-avgustda Tubizga qarshi oʻyinda u Jupile ligasida debyut qiladi. Oʻsha oʻyinda Chaves „Bryugge“ klubi safidagi ilk golini uradi. 2010-yilning yozida oʻyin amaliyotini rivojlantirish maqsadida Chaves Vesterloga koʻchib oʻtadi. 31-iyul kuni „Gent“ klubiga qarshi bahsda u oʻzining yangi klubi safida debyut qiladi. Lokerenga qarshi oʻyinda Chaves Vesterlo uchun oʻzining birinchi golini uradi.

2011-yilning yozida Chaves Ruminiyaning Oceluli klubiga koʻchib oʻtdi. Ruminiya kubogi doirasidagi Ramnikuga qarshi bahsda u asosiy tarkibda maydonga tushish orqali debyut qiladi.

2012-yil boshida Chaves vataniga qaytib, Union Comercio bilan shartnoma imzolaydi. Xuan Aurich klubiga qarshi oʻyinda u Peru Primerasida dastlabki debyutini qiladi. Xuddi shu oʻyinda Chaves „Union Komersio“ safidagi ilk golini urdi. 2013-yil boshida Chaves Universidad Sezar Valyexoga kelib qoʻshildi. 18-fevral kuni boʻlib oʻtgan oʻzining avvalgi klubi „Union Comercio“ ga qarshi oʻyinda u yangi jamoasida debyut qiladi. Xuddi shu oʻyinda Chaves „Universidad Cesar Vallejo“ safidagi ilk golini uradi. 2014-yilda Sudamerikana kubogi doirasidagi Universitarioga qarshi oʻyinda Chaves ikkita gol uradi. 2015-yilda u Universidad Sezar Valyexo klubiga Peru kubogini yutishda katta yordam beradi.

2017-yil boshida Chaves Melgar klubiga transfer qilinadi. 11-fevral kuni boʻlib oʻtgan Ayacuchoga qarshi oʻyinda u yangi jamoasida debyut qiladi. 3-mart kuni „Sporting Kristal“ ga qarshi oʻyinda Daniel Melgar uchun oʻzining dastlabki golini uradi. Oʻsha-yilning yozida Chaves Universitarioga koʻchib oʻtadi. 20-avgust kuni oʻzining sobiq klubi „Union Comercio“ga qarshi oʻyinda u yangi jamoasida debyut qiladi. 5-noyabr kuni „Comerciantes Unidos“ ga qarshi oʻyinda Chaves „Universitario“ safidagi ilk golini urdi. 2018-yil 27-yanvar kuni Libertadores kubogi doirasida Boliviyaning Oriente Petrolero jamoasiga qarshi oʻyinda u gol urdi.

## Terma jamoadagi faoliyati
2008-yil 31-mayda Ispaniya terma jamoasiga qarshi oʻrtoqlik uchrashuvida Chaves Peru terma jamoasi safida debyut qildi. 2015-yil 5-sentyabrda AQSH terma jamoasiga qarshi oʻyinda Peru terma jamoasi safidagi ilk golini urdi.

### Peru safidagi gollari

## Erishgan yutuqlari
**Terma jamoada**

**Universidad Cesar Vallejo**

* Peru kubogi gʻolibi – 2015-yil

## Manbalar
Ibrohimjon Musayev

**Ibroximjon Musayev** – malakali shifokor. Faoliyati davomida Axsi uchastkasi shifoxonasida bosh hakim boʻlgan.
## Hayoti va faoliyati
Ibroximjon Musayev 1941-yilda Oʻzbekiston Respublikasi Namangan viloyati Uychi tumani Axsi qishloq Kengashida tugʻilgan. Maktabni tugallab, Toshkent tibbiyot oliygohining Davolash kulliyotida oʻqigan. Shifokorlik diplomini olgach, Axsi uchastkasiga ishga kirgan. Keyinchalik shu shifoxonaga bosh hakimlikka tayinlangan. 1964—1968-yillarda nohiya markaziy shifoxonasining quloq, tomoq, burun kasalliklari boʻlimida faoliyat olib boradi.

Ibrohimjon Musayev 1968-yili Toshkent tibbiyot oliygohining Lor klinikasida ishlaydi. Soʻng, Tojikiston Davlat tibbiyot oliygohida „Tomoq, burunda uchraydigan oʻsmirlar angiofibromasini aniqlash va davolashga oid materiallar“ mavzusida nomzodlik dissertatsiyasini himoya qildi.

## Manbalar
Ueyn Au

**Ueyn Va Kvay Au** (1972 yilda tugʻilgan) - amerikalik tadqiqotchi va Vashington Botel universitetining Ta‘lim tadqiqotlari maktabi professori. 2022-yil 1-avgustdan 2024-yil 20-iyungacha Ta‘lim fanlari maktabining vaqtinchalik dekani bo‘lib  ishlaydi. Uning tadqiqotlari tanqidiy nazariya va ta'limda ijtimoiy adolatni qo‘llashga qaratilgan.  

## Ish faoliyati
Uning onasi oq tanli, otasi esa xitoylik bo'lgan.Vashingtonning Sietl shahridagi Garfild o'rta maktabini tamomlagan. Undan keyin Olimpiyadagi Evergreen Davlat kollejida o‘qidi, u erdan 1994-yilda bakalavr darajasini, 1996-yilda magistr darajasini oldi. Ikkalasida ham o'qituvchilik sohasida o‘qigan. 2007-yilda  Viskonsin-Madison universitetidan fan nomzodi ilmiy darajasini oldi. U 2010-yilda Fullerton shtatidagi Kaliforniya shtat universitetida uch yil dars berganidan keyin Vashington Bothell universiteti (UWB) fakultetiga qo‘shildi. 2018-yildan 2020-yilgacha u UWBda xilma-xillik va tenglik bo'yicha muvaqqat dekani bo‘lgan.

## Manbalar

## Tashqi havolalar

* Fakultet sahifasi
* Wayne Au nashrlari
Shox parda perforatsiyasi

**Shox parda perforatsiyasi (teshilishi)** – shox parda yuzasining shikastlanishi natijasida yuzaga keladigan anomaliya. Shox pardaning teshilishi dastavval shox pardaning ingichkalashganligini va shu hisobiga shox pardaning shikastlanganligini bildiradi. Shox parda koʻzning shaffof, nur oʻtkazib beruvchi qismi boʻlib, yorugʻlikning koʻzga tushishini nazorat qiladi va markazlashtiradi. Shox pardaning perforatsiyasi shox pardaning shikastlanishi, koʻrish oʻtkirligining pasayishiga olib kelishi mumkin.

## Belgilari
Shox parda teshilishi koʻrishda qiyinchilik va doimiy koʻz ogʻrigʻiga olib keladi. Bunda tibbiy tekshiruvlarda shox pardaning rangi oʻzgarishini aniqlash mumkin.

## Sabablari
Shox pardaning teshilishi shox parda kasalliklari, koʻz jarrohligi paytidagi jarohatlar, jarrohlik yoki baʼzi muolajalardan keyin rivojlanishi mumkin boʻlgan ikklamchi koʻz infeksiyalari tufayli yuzaga keladi. Pellyusidal marginal degeneratsiya (PMD) holati shox pardaning ingichkalashishiga sabab boʻlishi mumkin, bu esa perforatsiyaga olib keladi.

## Diagnostikasi
Shox parda perforatsiyasini Seidel testi yordamida aniqlash mumkin. Seidel testi davomida har qanday suyuqlik oqishi aniqlansa, bu hol shox parda teshilganligini tasdiqlaydi. Testni oʻtkazishda yaraning ustiga flyuoressent tasma qoʻyiladi. Agar koʻzdan chiqqan tiniq suyuqlik sariq boʻyoqdan oʻtib ketsa, bemor shox parda teshilishi testi natijasi ijobiy boʻladi.

## Davolash
Shox parda teshilishini davolash perforatsiyaning joyi, oʻtkirligi va shikastlanishning sababiga bogʻliq:

* Kichkina teshiklarni yopish uchun toʻqimalarni birlashtiruvchi vositadan foydalanish mumkin, ammo bu usul 1mm dan katta oʻlchamdagi teshiklarni davolash uchun ishlatilmaydi.
* Infeksiyalanmagan shox parda teshilishi odatda bogʻlamlardan foydalanib davolanadi.
* Shox parda perforatsiyalarining ayrim turlarini davolash uchun lamellyar keratoplastika qoʻllanadi.
## Manbalar

## Havolalar
* http://www.haematologica.org/cgi/reprint/90/3/ECR15.pdf 
* http://www.lasermyeye.org/patients/learning/cornealperf.html 
* http://www.ijo.in/article.asp?issn=0301-4738;year=1983;volume=31;issue=5;spage=667;epage=668;aulast=Raju
Talgat Ergaliyev

**Talgat Fayzullayevich Ergaliyev** – (1966-yil 15-iyul Qozogʻiston SSSRning Selinograd viloyati Qoʻrgʻaljin tumani Janteke qishlogʻida tavallud topgan) – qozoq tadbirkori, davlat, jamoat va siyosat arbobi, Qozogʻiston parlamenti Majilisi deputati 5-chaqiriqda (2012—2016) va Qozogʻiston quruvchilar uyushmasi raisi.

## Biografiyasi
1983—1984-yillarda „Lenin yoʻli“ sovxozida mexanizator boʻlgan.

1991—1992-yillarda – Qozogʻiston agrotexnika universiteti KSiPO fakulteti oʻqituvchisi, dekan oʻrinbosari.

1993-yildan — 1999-yilgacha u savdo kompaniyasi direktori boʻlgan.
1999-2001-yillarda Qorachagʻanoq konida qurilishda turli lavozimlarda ishlagan.

2002—2003-yillarda – „Bir martalik kuponlar berish markazi“ davlat korxonasi direktori.

2003—2004-yillarda – „Metalstroyservis“ MChJ direktori.

2004-yilda – qurilish boʻyicha loyiha menejeri.

2007—2010-yillarda qurilish kompaniyasi rahbari boʻlgan.

2012-yil sentabrdan — 2016-yil martigacha – Qozogʻiston Respublikasi Parlamenti Majilisining 5-chaqiriq deputati, Qozogʻiston Respublikasi Parlamenti Majilisining Iqtisodiy islohotlar va mintaqaviy rivojlanish qoʻmitasi aʼzosi.

2010-yildan hozirgi kungacha – „Qozogʻiston quruvchilar uyushmasi“ ROL raisi.

## Siyosiy va ijtimoiy faoliyat
2012-yildan 2016-yilgacha – 5-chaqiriq Qozogʻiston parlamenti Majilisi deputati.

2012—2016-yillarda – Qozogʻiston Respublikasi parlamenti Majilisining Iqtisodiy islohotlar va mintaqaviy rivojlanish qoʻmitasi aʼzosi.

2010-yildan – Qozogʻiston quruvchilar uyushmasi raisi.
## Mukofotlar
2011-yil 10-noyabrdagi „Qozogʻiston Respublikasining  20 yilligi“ yubiley medali;

2015-yil 5-avgustdagi „Qozogʻiston Konstitutsiyasining 20 yilligi“ medali;

„Atameken“ AESning medali – „Ishga sadoqat uchun“;

Qozogʻiston Respublikasi Prezidentining 2011-yildagi guvohnomasi;

2019-yilda „Atameken“ RK MXXning minnatdorchilik maktubi.

## Sport
Qozogʻiston Respublikasi Parlamenti Majilisining birinchi oʻrinbosari (Parlamentning butun tarixida) 2015-yilda „Ostona-Marafon“ birinchi xalqaro marafonida 42,195 m marafonda yugurish uchun.

Ostona-Olmaota 1350 km ultramarafon tashkilotchisi va ishtirokchisi.

Nursulton – Turkiston 1450 km ultramarafon tashkilotchisi va ishtirokchisi.

## Oila
Uylangan. Uchta farzandi bor.

## Qobiliyatlari
Harbiy unvon – kapitan. Qozoq va rus tillarida soʻzlashadi.
## Manbalar
Novosokolniki

**Novosokolniki** – Rossiyadagi shahar (1925-yildan), Rossiyaning Pskov viloyati Novosokolniki tumanining maʼmuriy markazi. U „Novosokolniki“ munitsipal tuzilmasini ("shahar posyolkasi") tashkil etadi.

Bejanitskaya togʻining janubida, Mali Udrai daryosida, Pskovdan 287 km janubi-sharqda joylashgan. Shaharda Moskva – Riga va Sankt-Peterburg – Kiyev liniyalaridagi temir yoʻl kesishmasi o'tgan Novosokolniki stantsiyasi bor.

## Aholisi
Aholisi – 1989-yil; 10,4 ming kishi, 2005-yilda 9,5 ming aholi; 2010-yil boshida 8,9 ming; 2010-yil oxiriga kelib 8,1 ming kishini tashkil etgan.

## Tarixi
Shaharga 1901-yilda Moskva-Vindavo-Ribinsk temir yoʻli qurilishi munosabati bilan (Novosokolniki stantsiyasi 1901-yilda ochilgan) asos solingan. Qishloq va stansiya nomi hozirgi shahardan 10 km uzoqlikda, Vitebsk viloyati hududida joylashgan Sokolniki shahri nomidan olingan. Stantsiya Velikie Lukidan Sokolnikigacha boʻlgan ot yoʻlida joylashgan.

Butunrossiya Markaziy Ijroiya Qoʻmitasining 1925-yil 6-iyundagi farmoni bilan Novosokolniki shahar maqomini oldi. 1941-yil 25-iyulda u fashistlar qoʻshinlari tomonidan bosib olindi. 1942-yil noyabr – 1943-yil yanvar oylarida Velikiye Luki hujum operatsiyasi paytida ozod qilindi. 1944-yil 29-yanvarda Leningrad-Novgorod strategik hujum operatsiyasi paytida 2-Boltiq fronti 22-armiyasi tarkibida harakat qilgan 178-piyoda Kulagin Qizil Bayroq diviziyasining boʻlinmalari (qoʻmondoni – general-mayor A.L.Kronik) tomonidan ozod qilingan (11000 yaqin askar jangda halok boʻlgan). Shu kuni Oliy qoʻmondonlik buyrugʻi bilan Novosokolnikini ozod qilishda qatnashgan qoʻshinlarga minnatdorchilik bildirildi va Moskvada 124 ta quroldan 12 ta artilleriya oʻqlari uzildi.

## Iqtisodiyoti
Hududda maydalangan tosh zavodi, novvoyxona bor. Oktyabr temir yoʻlining vagon (VChD-24) va lokomotiv depolari mavjud. Hududda torf, shagʻal, qum va oʻtga chidamli gil konlari mavjud.

## Diqqatga sazovor joylar
* Sovet Ittifoqi Qahramoni Aliya Moldagulova haykali (1979, haykaltarosh M.Ainekov). Mahalliy ahamiyatga ega boʻlgan sanʼat yodgorligi .
* Memorial „Shon-sharaf xiyoboni“ (abadiy olov, yodgorlik devori, qoʻngʻiroq).
* Lenin haykali.
* Lokomotiv yodgorligi 9P −21582.
* Vorovskiy nomidagi temiryoʻlchilar klubi.
* Novosokolniki viloyat oʻlkashunoslik muzeyi.
* Aziz Nikolay Wonderworker cherkovi.

## Novosokolniki cherkovi
Shahar yaqinida, Novoe qishlogʻida Kiyev-Pechersk yogʻoch cherkovi (XIX asr oxiri) mavjud.  Vyazovskaya volostida aholi punkti va „Ostriy“ sopol qal’asi (XII-XIII asrlar) mavjud.

## Manbalar
Petrulin Yakov

**Yakov Vasilyevich Petrulin** (1782 – 1818) – polkovnik, Napoleon harbiy yurushlari ishtirokchisi, Olviopol Gussar polkining qoʻmondoni.

## Biografiya

1782-yilda Voronej viloyati zodagonlar oilasida tugʻilgan. Sud maslahatchisi Vasiliy Vasilyevich Petrulinning oʻgʻli. 1797-yil 1-yanvardan boshlab otliq gvardiya eskadronida otliq qoʻriqchi sifatida xizmat qilgan. 1797-yil 11-noyabrda u Standard Junkerga koʻtarildi. 1802-yil 17-iyulda Yakov kornet sifatida Oliy hazratlarining Kuirassier polkiga oʻtkazildi, 1807-yilda leytenant unvoniga sazovar boʻldi. 1809-yilda u divizion ad’yutanti etib tayinlanadi, va Gussar polkiga oʻtkaziladi.

Ishtirok etgan:

* uchinchi koalitsiya urushi (1805 -yilda graf P.ning desant korpusida boʻlgan)
* Toʻrtinchi koalitsiya urushi (Charnovo jangi, Pułtusk jangi)
* Rus-shved urushi (qishloqdagi harakatlar. Kakaionax va boshqalar)
* 1812-yilgi Vatan urushi (Klyastitsy jangi, Polotskdagi birinchi jang, Polotskdagi ikkinchi jang, Chashniki jangi, Smolyan jangi)
* Oltinchi koalitsiya urushi (Lyutsen jangi, Bautsen jangi, Drezden jangi, Leyptsig jangi) 1812-yil 6-avgustda Polotskdagi birinchi jangdagi jasorati uchun, 4-darajali Georgiy ordeni bilan taqdirlangan.
1812-yil iyul oyida janglarda koʻrsatgan xizmatlari uchun shtab kapitani, oʻsha yilning oktyabr oyida esa kapitan unvoniga sazovor boʻldi. 1813-yilda esa unga polkovnik unvoni berilgan. 1815-yilda Olviopol Gussar polkining qoʻmondoni etib tayinlandi. P. I. Pestelning guvohligiga koʻra, Ya. V. Petrulin 1817-yil oxiridan Najot ittifoqining (Mitaudagi filiali) aʼzosi hisoblanadi. 1818-yil mart oyida polkovnik Merlini bilan duelda vafot etgan.

## Mukofotlari
* Muqaddas Anna ordeni, 3-darajali (1815-yildagi tartib islohotidan keyin 4-darajaga toʻgʻri keladi) (1806-yil Charnovo jangi)
* "Jasorat uchun" oltin qilich (1806-yil Pułtusk jangi)
* 4-darajali Muqaddas Vladimir ordeni (1809-yil rus-shved urushi)
* 4-darajali Avliyo Georgiy ordeni (1812-yil avgust, Polotsk jangi)
* Muqaddas Anna ordeni 2-darajali (1812-yil noyabr, Chashniki va Smolyan jangi)
* 3-darajali Muqaddas Vladimir ordeni (1913-yil Leyptsig jangi)
* „Pour le Merite“ ordeni (1813-yil 11iyun – 1814-yil 13 – 18 oktyabr)
* Avstriya imperatorlik Leopold Knight xochi ordeni (Avstriya imperiyasi)
* Harbiy xizmatlari uchun Karl Fridrix Knight xochi ordeni (Baden Buyuk Gertsogligi)

## Manbalar

## Adabiyotlar
* Dekabristi. Biograficheskiy spravochnik / Pod redaksiey M. V. Nechkinoy. – M.: Nauka, 1988. – S. 213. – 50 000 ekz. – ISBN 5-02-009485-4.
* Ilin P. V. Novoe o dekabristax. Proщyonnie, opravdannie i neobnarujennie sledstviem uchastniki taynix obщestv i voennix vistupleniy 1825—1826 gg. / pod red. A. V. Gogolevskogo. – SPb.: Nestor-Istoriya, 2004. – 664 s. – ISBN 5-98187-034-6.
* Yakov Vasilevich Petrulin // Sbornik biografiy kavalergardov: v 4 tomax / Pod red. S. A. Panchulidzeva. – SPb.: EZGB, 1904. – T. 2 (1762—1801). – S. 313.
Pierre Laval

**Pierre Jean Marie Laval** (talaffuzda: Pyer Laval)(1883-yil 28-iyun – 1945-yil 15-oktyabr) fransuz siyosatchisi. Uchinchi Respublika davrida 1931—1932 va 1935—1936-yillarda Fransiya Bosh vaziri boʻlgan. U Bosh vazir lavozimni 1942—1944-yillarda qayta egallagan.

## Biografiyasi
Pierre Jean Marie Laval 1883-yil 28-iyunda Auvergne shimolidagi Vichy yaqinidagi Châteldon shahrida Gilbert Laval va Claudine Tournaire oilasida dunyoga kelgan. Uning otasi kafe egasi va pochtachi boʻlib, uzumzor va otlarga egalik qilgan.

Laval Châteldondagi qishloq maktabida tahsil olgan. U 15 yoshida Parijdagi Saint-Louis litseyiga oʻqishga ketdi va 1901-yil iyul oyida „bakalavr“ diplomini oldi. Keyinchalik u oʻqishni Fransiyaning janubi-gʻarbiy qismida, Bordo va Bayonneda davom ettirdi va u yerda ispan tilini oʻrgandi. Lyonga qaytib, u keyingi yillarini zoologiyani oʻrganish bilan oʻtkazdi va Lyon, Saint-Étienne va Autun shaharlarining turli *kollej* va *litseylari*da ishlagan.

1903-yilda u harbiy xizmatga chaqiriladi, biroq varikoz kengayishi tufayli harbiy xizmatdan chetlatildi.

## Huquqshunoslik faoliyati

Tabiatshunoslik sohasidagi taʼlimini toʻxtatib,  Laval huquq boʻyicha oʻqishni davom etdi va 1909-yilda advokat boʻldi.

Laval 1909-yilda sotsialistik siyosatchi doktor Joseph Claussatning qizi Jan Klaussat bilan oila qurdi va 1911-yilda ularning Josée ismli qizi dunyoga keldi.

## Birinchi jahon urushi
### Sotsialistik deputat
1914-yil aprelida xalqni urush qoʻrquvi qamrab olgan bir paytda Sotsialistlar va Radikallar tinchlik uchun saylov kompaniyasiga tayyorgarlik koʻrishdi. Ularning rahbarlari Jean Jaurès va Joseph Caillaux edi. Bloc des Gauches 1913-yil iyul oyida qabul qilingan majburiy harbiy xizmat muddatini ikki yildan uch yilgacha uzaytirgan qonunni qoralab chiqishdi.

Sotsialistlar yordamida radikallar Fransiya deputatlar palatasida saflarini kengaytirishdi. Ular birgalikda urushning oldini olishga umid qilishgandi, lekin 1914-yil 28-iyunda Archgertsog Frans Ferdinandning va 1914-yil 31-iyulda Jaurèsning oʻldirilishi bu umidlarni puchga chiqardi. Lavalning ukasi Jean urushning dastlabki oylarida halok boʻldi.
## Manbalar

## Havolalar
* 
* .
* .
* .
TechCrunch

**TechCrunch** – yuqori texnologiyali va startap kompaniyalarga eʼtibor qaratuvchi Amerika global onlayn gazetasi. U 2005-yil iyun oyida **Arximed Ventures** tomonidan asos solingan boʻlib, uning hamkorlari Michael Arrington va Keith Teare.

2010-yilda AOL kompaniyani taxminan 25 million dollarga sotib oldi. 2015-yilda esa Verizon tomonidan AOL va Yahoo-ni sotib olgandan soʻng, sayt 2015-2021-yillarda Verizon Media kompaniyasiga tegishli edi. 2021-yilda Verizon oʻzining media aktivlarini, jumladan, AOL, Yahoo va TechCrunchni Apollo Global Management va Apollo xususiy sarmoya firmasiga sotdi. Ularni Yahoo! Inc. deb nomlangan yangi ob’ektga birlashtirdi.

TechCrunch oʻzining yangiliklaridan tashqari, Amerika Qoʻshma Shtatlari, Yevropa va Xitoyning bir qancha shaharlarida oʻtkaziladigan yillik texnologik tadbir boʻlgan Disrupt konferentsiyasi bilan ham tanilgan.

## Tarixi
TechCrunch 2005-yil iyun oyida Arximed Ventures tomonidan asos solingan, uning hamkorlari Michael Arrington va Keith Teare boshchiligida.

2010-yilda AOL kompaniyani taxminan 25 million dollarga sotib oldi.

2013-yildan boshlab TechCrunch ingliz, xitoy *(Xitoy texnologik yangiliklar kompaniyasi TechNode tomonidan boshqariladi)* va yapon tillarida mavjud edi. TechCrunch France 2012-yil oktyabr oyida asosiy TechCrunch.com saytiga kiritilgan. Boudless (sobiq Verizon Media Japan), TechCrunch bosh kompaniyasining Yaponiyadagi shoʻba korxonasi TechCrunch Yaponiyani oʻzining „global strategiyasiga“ muvofiq 2022-yil may oyida yopdi.

## Ommaviy madaniyatda
2014-yilda TechCrunch Disrupt HBO serialining Silikon vodiysi yoyida namoyish etildi. Qahramonlarning „Pied Piper“ startapi TechCrunch Disrupt da startap jangida qatnashadi.

## Manbalar
Sergelidagi portlash

**Sergelidagi portlash** — Toshkent shahri, Sergeli tumani, „Quruvchilar“ dahasi hududida joylashgan Inter Logistics MCHJga qarashli omborxonada kelib chiqqan kuchli yongʻinga sabab boʻlgan portlash. Portlash 2023-yilning 28-sentyabr kuni soat 02:43 da kelib chiqqan. Soat 02:48 da FVBga qarashli 16 ta yongʻin-qutqaruv ekipaji va 3 avtonarvon yongʻin yeriga yetib kelgan. Yongʻin 18,4 gektar yer maydonida joylashgan omborxonaning taxminan 10 000 kv. metr qismini qamrab olgan. Sergeli tuman hokimligi aholidan oʻzlarini ehtiyot qilishini soʻragan.

## Hodisa tafsilotlari
Sergeli tumani hududida joylashgan Inter Logistics MCHJga tegishli omborxona binosida 2023-yil 28-sentyabr kuni soat 02:43 da kuchli portlash yuz bergan. Yongʻinni oldini olish maqsadida milliy gvardiya otryadlari ham jalb etilgan. Yongʻinni soʻndirish ishlariga, shuningdek, mudofaa vazirligiga tegishli vertolyot ham jalb etilgan. Yongʻin tonggi soat 05:02 da toʻliq qurshab olingan. Yuz bergan portlash aeroport faoliyatiga taʼsir qilmagan.

## Jabrlanganlar

Portlash natijasida 163 kishi turli darajada jarohat olgan. Shuningdek, omborxonaga yaqin boʻlgan koʻp qavatli uylarning birida istiqomat qiluvchi 15 yoshli maktab oʻquvchisining boshiga rom tushib ketishi oqibatida halok boʻlgani xabar qilindi.

## Jinoiy ish qoʻzgʻatilishi
Sergeli tumanida yuz bergan portlash yuzasidan IIV Tergov departamenti tomonidan jinoiy ish ochilgan. Jinoiy ishga Jinoyat kodeksining 259-moddasi 2-qismi „a“ hamda „b“ bandlari (Yong‘in xavfsizligi qoidalarini buzish) asos qilib olingan. Portlash omborda saqlanayotgan kimyoviy moddalarning xavfsizlik qoidalariga amal qilinmasdan saqlanganligi tufayli kelib chiqqani xabar qilingan.  

## Galereya

## Manbalar
Buyuk ko'llardagi kemalar qabristoni

***Buyuk koʻllardagi kemalar qabristoni*** Grand Marais, Michigan koʻllari va *Whitefish Piont* (Whitefish nuqtasi) oʻrtasidagi Yuqori koʻlning janubiy qirgʻogʻini oʻz ichiga olagan, ammo Grand Island qabristonga kirish uchun gʻarbiy nuqtasi sifatida tilga olingan. Aynan shu nuqtada Yuqori koʻlning boshqa joylariga nisbatan koʻproq kemalar choʻkib ketgan.

Yuqori koʻl hududagi jami 550 ta choʻkkan kemalarning 200 tadan ortigʻi aynan *Whitefish Point* ga toʻgʻri kelgan. Whitefish koʻrfazidan gʻarbiy yoʻnalishda kemalar boʻrondan qochishi mumkin boʻlgan hech qanday tabiiy toʻsiq mavjud emas. Bundan tashqari, 20-asr oxirlarida ob-havoni bashorat qilish juda ishonchsiz, tasodifiy va noaniq boʻlgan. Koʻpincha, suzib ketayotgan kemalar ularni qanday ob-havo kutayotganini bilishmagan.

Koʻlda choʻkkan kemalarning barchasi hozirda *Whitefish Point Underwater Preserve tomonidan himoya qilinadi*.

## Tarixi
*St. Lawrence Suv yoʻli* qurilganidan soʻng Yuqori koʻldagi barcha koʻllararo transport harakati hech boʻlmaganda Whitefish Point yaqinidan oʻta boshlagan.

Bir vaqtning oʻzida bir nechta kemalarni choʻkishiga sabab boʻlgan boʻronlar qatoriga 1905-yil noyabr oyidagi *Mataafa boʻroni* va 1913-yildagi *Great Lakes Storm* boʻronlari kiradi.

Oradan asrlar oʻtgan boʻlsa ham suvning chuchukligi va sovuqligi tufayli choʻkkan kemalarning holati suv ostida anchagina yaxshi saqlangan. Buyuk koʻllardagi kemalar qabristoni haqida hujjatli film ham ishlangan boʻlib, uning bir qismi Apple TV ga joylangan.

## Choʻkkan kemalar roʻyxati

* *129 kemasi*
* *Independence kemasi*
* *Lambton kemasi*
* *Miztec kemasi*
* *John M. Osborn* *kemasi*
* *SS Comet kemasi*
* SS *Cyprus kemasi*
* SS *D. M. Clemson kemasi*
* SS *Edmund Fitzgerald kemasi*

Huddi shunga oʻxshash joy *Huron koʻli* sohili atrofidagi 1,160&nbsp;km.kv lik „Choʻkkan kemalar Vodiysi“ boʻlib, u yerdagi choʻkkan kemalar soni 200 taga yaqin hisoblangan.

## Manbalar
Dora Biro

**Dora Biro** — inson xulq-atvorini oʻrganuvchi biolog hamda Rochester universitetida inson miyasini tadqiq qilish boʻyicha professor.
Avval Oksford universitetida hayvonlarning xulq-atvorini oʻrganuvchi professor boʻlib ishlagan
va Yaponiyaning Kioto universitetiga sut emizuvchilarni oʻrganuvchi professor sifati tashrif buyurgan. Biro ijtimoiy xulq-atvor, muammolarni hal qilish hamda qushlar va sut emizuvchilarni oʻrganish boʻyicha oʻqigan.
## Taʼlimi
Biro 1997-yil biologiya sohasi boʻyicha bakalavr diplomini olgach, hayvonlar xulq-atvorini oʻrganish boʻyicha doktorlik ishini Oksford universitetida yoqlaydi.
## Faoliyati
Biro 2002—2003-yillarda Yaponiya ilm-fanni targʻib qilish jamiyatining doktorlikkacha boʻlgan izlanishlar guruhi aʼzosi boʻlgan.
2003—2006-yillarda Oksford universitetida muhandislik va fizika fanlari tadqiqot kengashiga aʼzo boʻlgan. 2007-yilda Yaponiyaning Kioto universitetiga sut emizuvchilarni oʻrganish boʻyicha professor sifatida tashrif buyurgan. 2013-yilda Biro hayvonlar xulq-atvori boʻyicha Hug kollejida zoologiya fanidan professor sifatida dars oʻtib beradi.
## Tadqiqotlari
Biro ijtimoiy xulq-atvor, muammolarni hal qilish hamda qushlar va sut emizuvchilarni oʻrganish boʻyicha alohida guruhlarda taʼlim olgan. Keyinchalik zamon bilan hamnafas boʻlib shimpanzelarning yuz harakatlarini aniqlash boʻyicha sunʼiy intellektga aloqador izlanishlar olib borgan. Matematik modellashtirish, GPS kuzatuv akselerometrlarini ham hayvonlarga aloqador qismlari boʻyicha koʻplab izlanishlar olib borgan.

## Manbalar