Liz Truss

**Meri Elizabet Truss** (1975-yil 26-iyulda tugʻilgan) — britaniyalik siyosatchi, 2022-yil 6-sentyabrdan beri Birlashgan Qirollik Bosh vaziri va Konservatorlar partiyasi yetakchisi lavozimlarida ishlab kelmoqda. **Truss** 2010-yildan beri Janubi-Gʻarbiy Norfolk parlamenti aʼzosi (deputat). Truss bosh vazirlar Devid Kemeron, Theresa May va Boris Johnson davrida Vazirlar Mahkamasining turli idoralarida ishlagan.

Truss Oksforddagi Merton kollejida tahsil olgan va Oksford universiteti Liberal-demokratlar partiyasining prezidenti boʻlgan. 1996-yilda  oʻqishni tamomlagan va Konservator partiyaga aʼzo boʻldi. U Shell and Cable &amp;amp; Wireless kompaniyasida ishlagan va Reform tahlil markazi direktorining oʻrinbosari boʻlgan. Jamoalar palatasiga saylanishdagi ikki marta muvaffaqiyatsiz urinishlardan soʻng,  2010-yilgi umumiy saylovda janubi-gʻarbiy Norfolkdan deputat etib saylandi. Liz bir qator siyosat sohalarida, jumladan, bolalarga gʻamxoʻrlik, matematika taʼlimi va iqtisodiyotda islohotlar oʻtkazishga chaqirdi. Truss Konservator deputatlarning Free Enterprise guruhiga asos solgan va bir qator maqolalar va kitoblarni, jumladan, *After the Coalition* (2011) va *Britannia Unchained* (2012) yozgan.

Truss 2012-yildan 2014-yilgacha boʻlgan davrda parlamentning bolalar va taʼlim masalalari boʻyicha oʻrinbosari lavozimida ishlagan. 2014-yildan Vazirlar Mahkamasida Atrof-muhit, oziq-ovqat va qishloq xoʻjaligi masalalari boʻyicha Davlat kotibi lavozimiga tayinlangan. U 2016-yilgi referendumda Buyuk Britaniyaning Yevropa Ittifoqida qolishi tarafdori boʻlgan boʻlsa-da, natijadan keyin u Brexitni astoydil qoʻllab-quvvatladi. Kemeron 2016-yil iyul oyida isteʼfoga chiqqanidan soʻng, Truss may oyiga kelib Adliya boʻyicha Davlat kotibi va lord kansler lavozimiga tayinlandi va idoraning ming yillik tarixidagi birinchi ayol lord-kanslerga aylandi. 2017-yilgi Buyuk Britaniyadagi umumiy saylovlardan soʻng Truss Gʻaznachilikka bosh kotib etib tayinlandi.

Theresa May 2019-yilda isteʼfoga chiqqanidan soʻng, Truss Johnsonning konservatorlar lideri boʻlish istagini qoʻllab-quvvatladi. Johnson Bosh vazir etib tayinlanganidan soʻng, u Trussni Xalqaro savdo boʻyicha Davlat kotibi va Savdo kengashi prezidenti etib tayinladi. Truss 2019-yil sentyabr oyida ayollar va tenglik masalalari boʻyicha vazir lavozimini egalladi. 2021-yilgi Vazirlar Mahkamasidagi oʻzgarishlarda Johnson tomonidan tashqi ishlar vaziri lavozimiga koʻtarildi. U 2021-yil dekabr oyida Yevropa Ittifoqi bilan hukumatning bosh muzokarachisi va Buyuk Britaniyaning Yevropa Ittifoqi — Buyuk Britaniya hamkorlik kengashi raisi etib tayinlangan. 2022-yil Buyuk Britaniya hukumati inqirozi sharoitida Johnson isteʼfoga chiqqanidan soʻng, 2022-yilgi Konservator partiya rahbariyatiga saylovda gʻalaba qozondi va Truss vazirligini tuzdi.

Mamlakatdagi ogʻir iqtisodiy inqiroz fonida Liz Truss 2022-yil 20-oktyabr kuni isteʼfoga chiqishini eʼlon qildi. Uning bosh vazirligi yangi bosh vazir saylangunga qadar saqlanib turadi.

## Yoshligi
Mary Elizabeth Truss 1975-yil 26-iyulda Oksfordda (Angliya) professor Jon Kennet Truss va Priskilla Truss oilasida tugʻilgan. Lizning Kris, Patrik va Frensis ismli ukalari bor. U yoshligidanoq otasining familyasi bilan tanilgan. Otasi Lids universitetida matematika boʻyicha faxriy professor, onasi esa hamshira, oʻqituvchi va Yadroviy qurolsizlanish kampaniyasining aʼzosi boʻlgan. Truss ota-onasini „Leyboristlarning chap tomonida“ deb taʼriflardi. Keyinchalik Truss konservator sifatida parlamentga saylanganida, onasi qizi uchun saylovoldi tashviqotini olib borishga rozi boʻldi, otasi esa buni rad etdi. Trussning ota-onasi 2003-yilda ajrashgan. 2004-yildagi Lids shahar kengashi saylovida onasi liberal demokrat sifatida saylovda muvaffaqiyatsizlikka uchradi.

Oila Shotlandiyaning Renfrewshire shahridagi Peysli ga koʻchib oʻtdi, Liz toʻrt yoshga toʻlganida, yaʼni 1979-yildan 1985-yilgacha u yerda yashab, boshlangʻich maktabda oʻqiydi. Keyin u Lidsning Roundhay maktabida oʻqidi. Oʻn ikki yoshida u bir yilni Britaniya Kolumbiyasining Burnabi shahrida oʻtkazdi va u yerda Parkcrest boshlangʻich maktabida taʼlim oldi, otasi esa Saymon Freyzer universitetida dars berdi. Truss izchil oʻquv dasturini va Kanadaning „sinfda birinchi boʻlish juda yaxshi“ degan taʼlimga munosabatini yuqori baholadi, bu u oʻqigan Roundhay maktabidagi taʼlimdan farq qilardi. Truss oʻsmir sinfdoshlari tomonidan „geeky“ doʻstlari boʻlgan qiz sifatida eslab qolindi. Maʼlumotlarga koʻra, Liz uysizlik kabi ijtimoiy masalalarga qiziqqan. U Oksforddagi Merton kollejida falsafa, siyosat va iqtisod boʻyicha oʻqigan va 1996-yilda uni tamomlagan.

Truss Liberal demokratlar orasida faol boʻlgan. U Oksford universitetining Liberal demokratlari prezidenti va Liberal demokrat yoshlar va talabalar milliy ijroiya qoʻmitasi (LDYS) aʼzosi edi. Liberal demokrat boʻlgan davrida Truss nashaning qonuniylashtirilishi va monarxiyaning bekor qilinishini qoʻllab-quvvatladi va 1994-yildagi Jinoiy sudlov va jamoat tartibi toʻgʻrisidagi qonunga qarshi kampaniya olib bordi.

Truss 1996-yilda Konservatorlar partiyasiga qoʻshilgan.  

## Professional faoliyati
1996-yildan 2000-yilgacha Truss Shell kompaniyasida ishlagan va shu vaqt ichida 1999-yilda Chartered Management Accountant (ACMA) sifatida malakaga ham ega boʻlgan. 2000-yilda Truss Cable &amp;amp; Wireless kompaniyasida ishladi va 2005-yilda iqtisodiy direktor lavozimiga koʻtarildi.

Dastlabki ikki saylovda magʻlub boʻlganidan soʻng, Truss 2008-yil yanvar oyida islohotlar boʻyicha direktorning vaqtli oʻrinbosari boʻldi, u maktablarda yanada qatʼiy akademik standartlarni, jiddiy va uyushgan jinoyatchilikka qarshi kurashga koʻproq eʼtibor qaratishni, ularga qarshi kurashish uchun shoshilinch choralar koʻrishni yoqladi. Uning hisobotlarida Britaniyaning raqobatbardoshligi pasayishi va boshqa masalalar yoritilgan. *"The Value of Mathematics"*, *Fit for Purpose*, *A New Level* va *Back To Black: Budget 2009 Paper* asarlarining hammuallifi.

## Siyosiy faoliyati
Truss 1998-yildan 2000-yilgacha Lyuishem Deptford konservator assotsiatsiyasining raisi boʻlib ishlagan. 1998-yilda (Vanbryu okrugi uchun) va 2002-yilda (Blekxit-Vestkombda) Grinvichdagi London boro kengashi saylovlarida muvaffaqiyatsiz ishtirok etdi. 2006-yil 4-mayda Londonning Grinvich tumani kengashi saylovida Janubiy Eltham maslahatchisi etib saylandi. Truss 2010-yil 6-mayda kengashga qayta saylanishni talab qilmadi.

### Deputatlikka nomzodlik
2001-yilgi umumiy saylovda Truss Leyboristlar partiyasi uchun Gʻarbiy Yorkshirdagi Xemsvort saylov okrugidan nomzod boʻldi. Saylovda u ikkinchi oʻrinni egalladi, ammo Konservatorlar ovozini 3,2 foizga oshirdi. 2005-yilgi umumiy saylovlarda Truss Gʻarbiy Yorkshirda joylashgan boʻsh oʻringa kurashish uchun tanlangan. Truss saylovda Leyboristlar partiyasining amaldagi prezidentiga yutqazib qoʻydi.

Devid Kemeronning konservator yetakchisi sifatida Truss partiyaning „A roʻyxati“ga qoʻshildi. 2009-yil oktabr oyida u Konservatorlar uyushmasi aʼzolari tomonidan janubi-gʻarbiy Norfolk hududi uchun saylandi. Liz boshqa besh nomzodga qarshi finalning birinchi bosqichida 50 % dan ortiq ovozni qoʻlga kiritdi. Uning tanlanganidan koʻp oʻtmay, okrug assotsiatsiyasining baʼzi aʼzolari Trussning oilali boʻlgan konservator deputat Mark Fild bilan ishqiy munosabatlarini oldindan eʼlon qilmagani uchun uning tanlanishiga eʼtiroz bildirishdi. Trussning nomzodini bekor qilish toʻgʻrisida taklif taklif qilindi, ammo uch hafta oʻtgach, assotsiatsiya aʼzolarining umumiy yigʻilishida 132 ovozga qarshi 37 ovoz bilan magʻlubiyatga uchradi.

### Parlamentlik faoliyati
2010-yil 6-mayda Jamoatlar palatasiga saylanganidan soʻng, Truss oʻz saylov okrugida RAF Marhamdagi RAF Tornado bazasini saqlab qolish kabi masalalar boʻyicha kampaniya olib bordi. Yetti oy davomida u RAF Marham haqida Commonsda 13 savol tayyorladi, mavzu boʻyicha maxsus munozaraga sabab boʻldi, vazirlarga oʻnlab maktublar yozdi va Downing-streetga topshirilgan petitsiyaga imzo toʻpladi. Parlamentdagi faoliyatining boshidanoq u Tetfordning gʻarbiy qismidagi A11 ni duallash uchun lobbichilik qilgan; ish 2014-yilda yakunlangan. „ Tetford Forest misolida, oʻz saylov okrugida oʻrmonlarni sotish taklifiga qarshi chiqdi“ va „Kingʻs Lynn“ da chiqindini yoqish pechining qurilishining oldini olishda „yetakchi rol“ oʻynadi. Uning oʻz saylov okrugidagi yoʻl kesishmalari dizaynini yaxshilash boʻyicha kampaniyasi, xususan, A47, 2013-yil yanvar oyida Brake yoʻl harakati xavfsizligi xayriya tashkiloti tomonidan Yoʻl harakati xavfsizligi boʻyicha oyning eng yaxshi parlamentariysi unvoniga sazovor boʻlishiga olib keldi.

2011-yil mart oyida Truss CentreForum liberal tahlil markazi uchun maqola yozdi, unda u ijtimoiy harakatchanlikni yaxshilash uchun taʼlim tizimidagi akademik fanlarga nisbatan tarafkashlikni toʻxtatishni talab qildi. Truss 2012-yilning may oyida xuddi shu tahlil markazi uchun navbatdagi maqola yozdi, unda u Britaniyadagi bolalar parvarishi tizimini oʻzgartirish haqida bahslashdi.

2011-yil oktyabr oyida Truss Free Enterprise Groupga asos soldi, uni 40 dan ortiq Konservator deputatlar qoʻllab-quvvatladi. 2011-yil sentyabrida „Erkin tadbirkorlik“ guruhining toʻrt aʼzosi bilan birgalikda „*After the Coalition*“ kitobini yozib, koʻproq tadbirkorlik va meritokratik madaniyatni qaytarish uchun Britaniyaning iqtisodiy tanazzulga uchrashi muqarrar degan konsensusga qarshi chiqishga harakat qildi.

*Britannia Unchained* 2012-yil 13-sentyabrda yuqoridagi mualliflar tomonidan „Work Ethic“ (61-bet) kitobi nashr etilgan. Kitobning 4-bobida shunday deyilgan: „Odamlar ishlasalar ham inglizlar dunyodagi eng yomon bekorchilar qatoriga kiradi. Biz eng kam soatlarda ishlaymiz, erta nafaqaga chiqamiz va unumdorligimiz past“. 2022-yil iyul oyida BBC rahbariyati bilan boʻlib oʻtgan munozarada Truss mualliflarning har biri kitobning har xil bobini yozganini va Dominik Raab ushbu daʼvolarni oʻz ichiga olgan 4-bobni yozganligini aytdi. Keyinchalik Raab mualliflar kitob uchun „jamoaviy javobgarlikni“ oʻz zimmalariga olishganini taʼkidlagan*. [[Deyli telegraf|The Daily Telegraph jurnalidagi]]* serializatsiyaning bir qismi sifatida Truss *Britannia Unchained previewing haqida* maqola yozdi. Kitob nashriyotlar tomonidan „Konservator partiyaning koʻtarilgan yulduzlari“ asari sifatida targʻib qilingan.

Truss 2012-yil fevral oyida Free Enterprise Group siyosati haqida maqola chop etganidan beri Gʻaznachilik tomonidan oʻsishni ragʻbatlantirish siyosati sifatida koʻrib chiqildi.

Truss yanada qattiqroq maktab fanlarini, ayniqsa matematikani takomillashtirish uchun kampaniya olib bordi. U 2012-yilda britaniyalik talabalarning atigi 20 foizi 18 yoshgacha matematikani oʻrganishini taʼkidladi va kunduzgi taʼlimda oʻqiyotganlarning barchasi uchun matematika darslarini majburiy boʻlishiga chaqirdi. Trussning oʻzi matematikani A darajasida oʻrgangan. U 2011-yilda umumtaʼlim maktablari oʻquvchilari maktab natijalarini oshirish uchun oson, past baholi fanlar „notoʻgʻri oʻqitilmoqda“, deb taʼkidladi: umumtaʼlim maktablari oʻquvchilari xususiy taʼlim olgan oʻquvchilarga qaraganda A-darajasida media tadqiqotlarini olish ehtimoli olti baravar koʻp. Truss, shuningdek, oʻquvchilarni aqliy arifmetikaga zarar yetkazadigan hisoblagichlarga haddan tashqari ishonishini tanqid qildi.

2011-yil mart oyidan boshlab u Adliya tanlash qoʻmitasining aʼzosi edi, hukumat vaziri etib tayinlangunga qadar qoʻmitada qoldi.

## Vazirlik martaba

### Kichik vazirlik faoliyati (2012—2014)

2012-yil 4-sentyabrda Truss taʼlim departamentida parlament Davlat kotibi oʻrinbosari etib tayinlandi, u bolalarga gʻamxoʻrlik va erta taʼlim, baholash, malaka, oʻquv dasturini isloh qilish, xulq-atvor va davomat hamda maktab ovqatlarini koʻrib chiqish uchun masʼul boʻldi. Ushbu rolda u oʻzining baʼzi siyosat yoʻnalishlarini ishlab chiqdi.

2013-yil yanvar oyida u ikki yillik kurslar oxirida imtihonlarni jamlash orqali A-darajani isloh qilish boʻyicha takliflarini eʼlon qildi. U bolalar Osiyo mamlakatlaridaginikidan ortda qolishidan qoʻrqib matematika boʻyicha Britaniya standartlarini yaxshilashga intildi va 2014-yilning fevral oyida matematika boʻyicha dunyodagi eng yaxshi Shanxaydagi maktablar va oʻqituvchilar tayyorlash markazlariga u yerdagi bolalar qanday qilib oʻzgacha boʻlib qolganini koʻrish, faktlarni oʻrganish uchun tashrif buyurdi.

Truss, shuningdek, Angliyada bolalarga gʻamxoʻrlik qilishni isloh qilish rejalarini ham aytib oʻtdi, bu esa bolalarga gʻamxoʻrlik qilish malakasini qayta koʻrib chiqadi va parvarishlash muassasasida kattalarga nisbatan bolalarning maksimal sonini koʻpaytiradi, bunda xodimlarning ish haqi va malakasini oshirish bilan birga bolalarni parvarish qilish imkoniyatini kengaytirish koʻzda tutilgan. Taklif etilayotgan islohotlar 4Children xayriya tashkiloti, Britaniya sanoat konfederatsiyasi va Gʻarbiy Angliya kolleji kabi baʼzi tashkilotlar tomonidan keng maʼqullandi. Biroq, takliflar boshqalarning qarshiligiga duch keldi. TUC bosh kotibi Frensis OʻGreydi va oʻsha paytdagi taʼlim kotibi Stephen Twigg islohotlarni tanqid qilganlar qatorida edi.

Sharh muallifi Polly Toynbee vazirning rejalarini qattiq tanqid qildi va Trussdan toʻrtta chaqaloq bilan birga ikkita chaqaloqqa qanday gʻamxoʻrlik qilishni koʻrsatishga chaqirdi. Truss Toynbining chaqirigʻiga javoban, kichik oʻquvchilarga oʻqituvchi boʻlish juda talabchan ish boʻlib, katta va maxsus tajribani talab qiladi, buning uchun u tayyorlanmagan. Tadbirda, bolalarni parvarish qilish nisbatlarini yumshatish bilan bogʻliq islohotlarning aspektlari Bosh vazir oʻrinbosari Nik Klegg [3] tomonidan toʻsib qoʻyildi, u shunday dedi: "„Nafaqat bolalar taʼlim dargohlari, balki ota-onalarning koʻpchiligi ham buni yomon fikr deb oʻylashdi“.

### Atrof-muhit boʻyicha kotib (2014—2016)
2014-yil 15-iyulda vazirlar mahkamasidagi oʻzgarishlarda Truss Owen Paterson oʻrniga Atrof-muhit, oziq-ovqat va qishloq xoʻjaligi masalalari boʻyicha davlat kotibi etib tayinlandi. Oʻzidan oldingi rahbardan farqli oʻlaroq, Truss iqlim o'zgarishi sodir boʻlayotganiga toʻliq ishonganini va „insoniyat bunga hissa qoʻshganini“ eʼlon qildi. Ertasi kuni u Maxfiylik kengashi aʼzosi boʻldi.

2014-yil noyabr oyida Truss asalarilar populyatsiyasining qisqarish tendensiyasini qaytarishga harakat qilish uchun yangi 10 yillik asalarilar va changlatuvchilar strategiyasini ishga tushirdi, shu jumladan changlatuvchilar uchun eng unumdor yashash muhitini taʼminlaydigan anʼanaviy oʻtloqlarni jonlantirish strategiyasini ilgari surdi. 2015-yil iyul oyida u ikkita neonikotinoid pestitsidlaridan foydalanish boʻyicha Yevropa Ittifoqi taqiqining cheklangan vaqtincha bekor qilinishini maʼqulladi, bu ularni karam poyali burga qoʻngʻizini oldini olish uchun Angliya raps ekinlarining taxminan 5 foizida 120 kun davomida qoʻllash imkonini beradi, 2012-yilda targʻibotchilar pestitsidlar asalarilarning uyga qaytish qobiliyatiga zarar etkazishi mumkinligi haqida ogohlantirgan edi.

Truss qishloq xoʻjaligi yerlarida quyosh panellari uchun soliq toʻlovchilarga subsidiyalarni qisqartirdi, chunki uning fikricha, bu yerdan ekinlar, oziq-ovqat va sabzavotlar yetishtirish uchun yaxshiroq foydalanish mumkin. U dehqonchilik va oziq-ovqatni „innovatsiyalar oʻchoqlari“ deb taʼrifladi va Britaniya oziq-ovqat mahsulotlarini ishlab chiqarish va eksport qilishni ragʻbatlantirdi.

2015-yil mart oyida u hukumatning sigaretalar uchun oddiy qadoqlashni joriy etish haqidagi muvaffaqiyatli taklifiga qarshi ovoz bergan ikki vazirlar mahkamasi vazirlaridan biri boʻldi, bu texnik jihatdan erkin ovoz berish edi.

### Adliya kotibi va lord kansler (2016—2017)
2016-yil 14-iyulda Truss Theresa Mayning birinchi vazirlik davrida Adliya boʻyicha davlat kotibi va lord kansler lavozimiga tayinlandi. Truss ushbu lavozimni egallagan birinchi ayol va ofisning ming yillik tarixidagi birinchi ayol lord-kansler boʻldi. Mayning uni tayinlash haqidagi qarorini oʻsha paytdagi adliya boʻyicha davlat vaziri lord Faulks tanqid qilgan: „Hukumatdan isteʼfoga chiqqan, Truss kerak boʻlganda, sudyalar nomidan Bosh vazirga qarshi turish uchun taʼsirga ega boʻladimi yoki yoʻqmi“ degan savol bilan bilan murojaat qilgan. Trussning oʻzi tanqidlari bilan ommaga chiqishdan oldin u bilan bogʻlanmaganini va Faulks bilan hech qachon uchrashmaganini va gaplashmaganini aytdi.

2016-yil noyabr oyida Truss, jumladan, sobiq Bosh prokuror Dominik Grieve va Jinoiy advokatlar assotsiatsiyasi tomonidan sud tizimini va sud mustaqilligi tamoyilini mustahkamroq qoʻllab-quvvatlamagani uchun yana tanqid qilindi, chunki Divizion sudining uchta sudyasi siyosatchilar tomonidan hujumga uchragan edi. Lord Falkoner, sobiq lord kansler, oʻzidan oldingilari Kris Greyling va Maykl Gov singari, Truss ham konstitutsiya talab qiladigan muhim yuridik tajribaga ega emasligini taʼkidlab, uni adliya kotibi lavozimidan boʻshatishga chaqirdi. Chunki Truss uning soʻrovlariga javob bera olmagan. Bu holat sudyalarga konstitutsiyaviy himoyachisini yoʻqotganliklarini bildiradi.

Truss sudyalarni himoya qila olmaganini rad etdi. „Mustaqil sud tizimi qonun ustuvorligining poydevori boʻlib, Konstitutsiyamiz va erkinliklarimiz uchun muhim ahamiyatga ega“, deb yozadi u. „Lord-kansler sifatida mustaqillikni himoya qilish mening burchimdir. Qasamyodim ostida shunday qilishga qasam ichdim. Men buni juda jiddiy qabul qilaman va har doim shunday qilaman“. U, shuningdek, mustaqil sud tizimi *[[Deyli telegraf|The Daily Telegraph]]* va *[[Deyli meyl|Daily Mail]]* hujumlariga dosh bera oladigan darajada mustahkam ekanligini aytgan. 2017-yil mart oyida Lord Bosh sudyasi Lord Tomas Kvmgiedd Lordlar palatasining konstitutsiyaviy tanlov qoʻmitasiga Truss ommaviy axborot vositalarini tanqid qila olmasligini aytgani „toʻliq va mutlaqo notoʻgʻri“ ekanligini aytdi va sudyalarni himoya qilish muhimligini yana bir bor taʼkidladi.

2015 va 2016-yillarda qamoqxonalardagi zoʻravonlik hodisalari sezilarli darajada oshganidan soʻng, 2016-yil noyabr oyida Truss qamoqxona xizmatiga 1,3 milliard funt sterlinglik investitsiya dasturini eʼlon qildi va 2500 qoʻshimcha qamoqxona zobitini yollash orqali avvalgi koalitsiya hukumati (Kameron-Klegg koalitsiyasi) davridagi qisqartirishni qisman bekor qildi.

### Gʻaznachilik bosh kotibi (2017—2019)

2017-yil 11-iyunda, umumiy saylovlardan soʻng, Truss Gʻaznachilik bosh kotibi lavozimiga koʻchirildi. Vazirlar mahkamasi muhokamasida qatnashsa-da, ammo uning toʻliq aʼzosi emas edi, bu baʼzilar tomonidan pasaytirish sifatida koʻrilgan.

Truss Twitter va Instagramda mavjud sahifalarini oʻzi yuritardi. *[[Tayms|The Times]]* buni oʻz muxlislarini qozongan noanʼanaviy yondashuv deb taʼriflagan. U, shuningdek, „Freer“ erkin bozor targʻibot guruhini ishga tushirishda yaqindan ishtirok etgan. Lizning baʼzi davlat xizmatchilari uning ish tartibini talabchanligi va mansabdor shaxslarga tasodifiy vaqt oraligʻida turli xil savollar berish odati tufayli Bosh kotib lavozimini „charchagan“ deb bilishgan.

2018-yil iyun oyida Truss oʻzining shaxsiy erkinlikka sodiqligini haqidagi nutqini eʼlon qildi. U odamlarning hayotiga xalaqit beradigan qoidalarni tanqid qildi va soliqlarni oshirish konservatorlarning saylovlarda „ezilishiga“ olib kelishi mumkinligidan ogohlantirdi. Xususan, Liz vazirlik hamkasblarini tanqid qildi, ular oʻz fikricha, „koʻproq pul talab qilish shunchaki yechim emasligini tushunishlari kerak. Yaxshiroq qiymat talab qilish va sizning boʻlimingizdagi manfaatlar toʻqnashuviga qarshi chiqish ancha qiyin“.

2019-yilda Truss Mayning oʻrnini egallash uchun Konservatorlar partiyasi yetakchiligiga nomzod boʻlishi mumkinligini eʼlon qildi. Biroq, u oxir-oqibat unga qarshi turish uchun Boris Johnson nomzodini maʼqulladi.

### Xalqaro savdo kotibi (2019—2021)

Boris Johnson Bosh vazir boʻlgandan soʻng, Truss oʻzining rahbarlik kampaniyasi davomida qoʻllab-quvvatlagani evaziga lavozimga koʻtarilish uchun taklif qilindi, bu davrda u Johnsonga iqtisodiy siyosat boʻyicha maslahat berdi va 50,000 funt sterlingdan ortiq daromad oladigan odamlar uchun soliqlarni kamaytirish rejalarining tashabbuskori boʻldi. Shunday qilib, Trussni Moliya vazirligi kansleri yoki biznes, energetika va sanoat boʻyicha davlat kotibi lavozimiga tayinlanadi, deb oʻylangan edi, lekin buning oʻrniga u Xalqaro savdo boʻyicha Davlat kotibi va Savdo kengashi prezidenti lavozimlariga tayinlandi. Amber Rudd isteʼfoga chiqqanidan soʻng, Truss qoʻshimcha ravishda Ayollar va tenglik vaziri etib tayinlandi.

2019-yil sentyabrida ikki marta Truss Xalqaro savdo departamenti Apellyatsiya sudi qaroriga zid ravishda Saudiya Arabistoniga radio ehtiyot qismlari va havo sovutgichlarini joʻnatishga „beixtiyor“ ruxsat berganini aytdi. Saudiya bundan Yamandagi urushda noqonuniy foydalanishi mumkin edi. Truss qurol eksportini nazorat qilish boʻyicha Commons qoʻmitasidan kechirim soʻragan boʻlsa-da, muxolifat deputatlari uning kechirim soʻrashi yetarli emasligini aytdi va qonunni buzgani uchun isteʼfoga chiqishga chaqirdi.

2020-yil 19-mart kuni Truss parlamentga 2021-yilgi Savdo toʻgʻrisidagi qonunni taqdim etdi, bu Buyuk Britaniya uchun butun dunyo davlatlari bilan savdo bitimlarini amalga oshirish uchun qonuniy asosni yaratdi.

2020-yil 7-iyulda Truss Saudiya Arabistoniga qurol-yarogʻ va harbiy texnika eksportiga bir yillik taqiq bekor qilinganini eʼlon qildi. Uning soʻzlariga koʻra, „Saudiya Arabistoniga qurol-yarogʻ va harbiy texnika eksporti xalqaro gumanitar huquqni jiddiy buzishda qoʻllanishi mumkinligi aniq xavfi yoʻq“.

2020-yil avgust oyida Trussning Iqtisodiyot instituti bilan oʻtkazgan uchrashuvlari „shaxsiy munozaralar“ toifasiga kiritilganligi sababli davlat roʻyxatidan olib tashlandi, chunki ular Mehnat partiyasi davlat idoralarida halollik, shaffoflik haqida xavotir uygʻotdi.

Truss Buyuk Britaniya va Yaponiya oʻrtasida Brexitdan keyingi erkin savdo shartnomasi boʻyicha muzokaralar olib bordi. Ikki davlat oʻrtasida 2020-yil sentyabrida kelishuv imzolangan boʻlib, Trussning taʼkidlashicha, bu „Yaponiyaga qilingan eksportning 99 foizi“ „bojsiz“ boʻlishiga olib keladi. Bu Buyuk Britaniyaning Yevropa Ittifoqidan chiqqanidan keyin imzolagan birinchi yirik savdo bitimi edi va Truss tomonidan „tarixiy yutuq“ sifatida olqishlandi. Buning ortidan Avstraliya, Yangi Zelandiya, Norvegiya, Islandiya va Lixtenshteyn bilan yangi muzokaralar olib borilgan savdo bitimlari amalga oshirildi.

2020-yil dekabr oyida Truss tenglik siyosati boʻyicha nutq soʻzladi, unda u Buyuk Britaniya qashshoqlik va tengsizlik hisobiga „moda“, irq, jins va gender masalalariga juda katta eʼtibor qaratganini aytdi. Oʻz nutqida u hukumat va davlat xizmati endi yashirin tarafkashlik mashgʻulotlari olmasligini eʼlon qildi.

### Tashqi ishlar vaziri (2021—2022)

2021-yil 15-sentyabrda Vazirlar Mahkamasidagi oʻzgarishlar paytida Johnson Trussni Xalqaro savdo kotibidan Tashqi ishlar, Hamdoʻstlik va taraqqiyot masalalari boʻyicha Davlat kotibi lavozimiga koʻtardi va shu tariqa Margaret Bekketdan keyin bu lavozimni egallagan ikkinchi ayol boʻldi.

2021-yilda Glazgoda boʻlib oʻtgan Birlashgan Millatlar Tashkilotining Iqlim oʻzgarishi boʻyicha konferensiyasida u Fransiya Jersi bahsida nomaqbul harakat qilganini aytdi.

2021-yil oktyabr oyida u Rossiyani Belarus-Yevropa Ittifoqi chegara inqiroziga aralashishga chaqirdi va Saudiya Arabistoni va Qatarni oʻz ichiga olgan Fors koʻrfazi hamkorlik kengashi bilan „yaqinroq savdo va sarmoyaviy aloqalar“ oʻrnatilishini xohlayotganini aytdi. 2021-yil noyabr oyida Truss va uning isroillik hamkasbi Yair Lapid Eronni yadroviy qurol ishlab chiqarishni toʻxtatishga qaratilgan yangi oʻn yillik kelishuvni eʼlon qilishdi. 2021-yil dekabr oyida u Stokgolmda rossiyalik hamkasbi Sergey Lavrov bilan uchrashib, Rossiyani Ukrainadagi tinchlikka xavf solmaslikka chaqirgan.

2021-yil 5-noyabrda u Efiopiya isyonchi guruhlari va Abiy Ahmad boshchiligidagi Efiopiya hukumati oʻrtasidagi Tigray urushida oʻt ochishni toʻxtatishga chaqirib, „hech qanday harbiy yechim yoʻq va qon toʻkilishini oldini olish va mustahkam tinchlik oʻrnatish uchun muzokaralar olib borish zarurligini“ aytdi.

2022-yil yanvar oyida Xitoy taraqqiyot bankining xalqaro boshqaruv kengashida ishlovchi Avstraliyaning sobiq bosh vaziri Pol Kiting Trussni Xitoyning Tinch okeanidagi harbiy tajovuzkorligi haqida „aqldan ozgan“ mulohazalar aytishda ayblab, „Buyuk Britaniya bunday xayollardan aziyat chekmoqda“, dedi.

Truss 2021-yil dekabr oyida Lord Frost isteʼfoga chiqqanidan keyin Britaniya hukumatining YeI bilan bosh muzokarachisi etib tayinlangan. 2022-yil 30-yanvarda u BBCning *Yakshanba tong* dasturida „biz Qora dengiz orqali Boltiq boʻyidagi ittifoqchilarimizga qoʻshimcha yordam beramiz va buni taklif qilamiz, shuningdek, ukrainaliklarni mudofaa qurollari bilan taʼminlaymiz“, dedi. Buni rossiyalik diplomat Mariya Zaxarova Facebook’dagi postida masxara qildi, chunki Boltiqboʻyi davlatlari Qora dengizda emas, balki Boltiq dengizida yoki yaqinida joylashgan aytgan. Lizning Ukrainaga rejalashtirilgan safari 2022-yil 31-yanvarda COVID-19 testi ijobiy chiqqanidan keyin bekor qilindi.

2022-yil 6-fevralda Truss „Xitoy Folklendlar suverenitetini hurmat qilishi“ haqida ogohlantirdi va Xitoy Argentinaning orollar ustidan daʼvosini qoʻllab-quvvatlaganidan keyin Folklend orollarini „Britaniya oilasining bir qismi“ sifatida himoya qildi.

#### Rossiya va Ukraina
2022-yil 10-fevralda Truss yana Lavrov bilan uchrashdi. Rossiya va Gʻarb oʻrtasidagi Rossiya-Ukraina chegarasi yaqinida rus qoʻshinlarini toʻplash boʻyicha ziddiyatlar fonida ikki tashqi ishlar vazirlari oʻrtasidagi muzokaralar „qiyin“ deb baholandi. Lavrov muhokamani „soqov va karning suhbatiga oʻxshab ketdi“, deb taʼrifladi. U „Rossiya qoʻshinlarini Rossiya hududidan olib chiqish talablarini“ „afsuslanarli“ deb baholadi va Trussdan Rossiyaning Voronej va Rostov viloyatlari, Rossiya qoʻshinlari joylashtirilgan ikki viloyatdagi suverenitetini tan oladimi yoki yoʻqligini soʻradi. Truss Lavrovni Ukraina hududlarini nazarda tutayotganini yanglishib oʻylab, „Buyuk Britaniya hech qachon Rossiyaning bu hududlardagi suverenitetini tan olmaydi“, deb javob berdi. Oʻsha kunning oxirida Tashqi ishlar, Hamdoʻstlik va taraqqiyot idorasi Rossiya tashkilotlari va shaxslariga nisbatan koʻproq sanksiyalar qoʻllash imkonini beruvchi qonunchilikni tayyorladi. 2022-yil 21-fevralda Truss Rossiyaning Ukrainadagi Donbasda oʻzini-oʻzi separatistik deb eʼlon qilgan ikki respublikani diplomatik tan olishini qoraladi. Shuningdek, u Britaniya hukumati Rossiyaga qarshi yangi sanksiyalar eʼlon qilishini aytdi.

24-fevral kuni Rossiyaning Ukrainaga bostirib kirishi ortidan Truss 27-fevral kuni BBCga bergan intervyusida Ukraina prezidenti Vladimir Zelenskiyning xorijliklarni Ukraina hududiy mudofaasi boʻyicha yangi tashkil etilgan xalqaro legioniga qoʻshilishga chaqirgani va britaniyalik koʻngillilarning qoʻshilishini qoʻllab-quvvatlaganligi haqida soʻraldi. Bunga u javob berdi: „Agar ular buni qilishni xohlasalar, albatta“ deb javob berdi. Sharhlar ayrim konservator hamkasblar, jumladan, sobiq Bosh prokuror Dominik Griv tomonidan tanqid qilindi, ular tashqi ishlar vazirining izohlari butunlay sharafli va tushunarli boʻlishi mumkin, ammo Buyuk Britaniya hukumatining rasmiy litsenziyalarisiz urush qilish uchun Ukrainaga boradigan odamlarni tanqid qilishdi. Buyuk Britaniya hukumatining rasmiy litsenziyalarisiz jang qilish uchun Ukrainaga boradigan odamlar 1870-sonli Chet ellik roʻyxatga olish toʻgʻrisidagi qonunni buzgan va jinoiy jinoyat sodir etgan boʻladi. 27-fevral kuni Rossiya harbiylari yuqori darajadagi yadroviy ogohlantirish holatiga oʻtkazilganidan soʻng, Rossiya rasmiylari buni Trussning izohlariga javob deb aytishdi. Keyinchalik Boris Johnsonning matbuot kotibi Britaniya fuqarolari ruslarga qarshi urush qilish uchun Ukrainaga bormasliklari kerakligini aytdi va Kremlning Trussning izohlari yadroviy ogohlantirishga turtki boʻlgan degan daʼvosini rad etdi.

Fevral oyi oxirida Truss G7 davlatlarini Rossiyadan neft va tabiiy gaz importini cheklashga chaqirdi. Uning soʻzlariga koʻra, Rossiya-Ukraina urushi „yillarcha davom etishi“ va bu Putin uchun „oxiriyatning boshlanishi“ boʻlishi mumkin. Mart oyida Truss Buyuk Britaniya neft va tabiiy gaz boʻyicha Rossiyaga „qaram“ qolmasligi uchun „dunyodagi barcha ittifoqchilarimiz, jumladan Saudiya Arabistoni bilan hamkorlik qilish zarurligini“ aytdi. U Rossiya iqtisodiyotini „sovet davriga“ qaytarishni xohladi. 2022-yil 27-aprelda Truss, Gʻarb ittifoqchilari, jumladan, Buyuk Britaniya, "Rossiyani butun Ukrainadan, jumladan Qrimdan siqib chiqarish uchun „ikki barobar kuchayishi“ va „yaqinda va tezroq davom etishi“ kerakligini aytdi. 2022-yil iyul oyida u Putinni global energiya va oziq-ovqat inqirozlarida aybladi.

### 2022-yil Konservator partiya rahbariyatiga saylov
 

2022-yil 10-iyulda Truss Boris Johnson oʻrniga Konservator partiya rahbariyati saylovida qatnashish niyatini eʼlon qildi. U saylansa, birinchi kunida soliqlarni kamaytirishga vaʼda berdi va „saylovda konservator sifatida kurashishi va konservator sifatida boshqarishini“, shuningdek, „odamlarga yashash narxini yengishga yordam berish uchun zudlik bilan choralar koʻrishini“ aytdi. Uning soʻzlariga koʻra, u korporativ soliqning rejalashtirilgan oʻsishini bekor qiladi va „miqyosni pasaytirish boʻyicha uzoq muddatli reja“ doirasida davlat qarzining pasayishi rejalashtirilgan sanani kechiktirish orqali moliyalashtiriladigan milliy sugʻurta stavkalarining oʻsishini bekor qiladi. Saylov kampaniyasi chogʻida Truss Fransiya prezidenti Emmanuel Makronni „soʻz bilan emas, amali“ bilan hukm qilishga vaʼda berdi va va Britaniyaning „doʻsti yoki dushmani“ ekanligi haqida „hakamlar hay’ati tugagani“ haqida ogohlantirdi. Buyuk Britaniyaning Fransiyadagi sobiq elchisi Piter Riketts bu izohlarni „mas’uliyatsizlik“ deb taʼrifladi.

20-iyul kuni Truss va sobiq moliya kansleri Rishi Sunak Konservator partiya deputatlari tomonidan yakuniy rahbarlik ovoziga qoʻyilishi uchun aʼzolikka saylandi. U Sunakning 137 ovoziga qarshi 113 ta ovoz toʻplagan holda deputatlarning soʻnggi saylovlarida ikkinchi oʻrinni egalladi. 5-sentyabr kuni aʼzolik uchun ovoz berishda Truss uchun 57,4 % byulletenlar berilgani eʼlon qilindi va bu uni yangi yetakchiga aylantirdi.

## Buyuk Britaniya Bosh vaziri

 

### Uchrashuv
Parlamentdagi eng yirik siyosiy partiya boʻlgan Konservatorlarning tegishli tarzda saylangan rahbari sifatida Truss qirolicha Yelizaveta II tomonidan qabul qilindi va uni Buyuk Britaniyaning yangi Bosh vaziri etib tayinladi. Qirolichaning kichik muammolar tufayli u Shotlandiyadagi Balmoral qasrida Trussni qabul qildi, birinchi marta u hukmronligi davrida Bukingem saroyida yangi bosh vazirni qabul qilmasligi edi.

### Mahkama
Truss 6-sentyabrda oʻz vazirlar mahkamasi va boshqa hukumat lavozimlarini tayinlashni boshladi.

## Isteʼfo
Bir nechta vazirlik inqirozlaridan soʻng va ayniqsa, energetika kompaniyasi tomonidan boshlangan jiddiy iqtisodiy inqiroz tufayli Truss 2022-yil 20-oktyabrda atigi 44 kundan keyin Bosh vazir lavozimidan isteʼfoga chiqishini eʼlon qildi. Bu Birlashgan Qirollikning Charlz III hukmronligi davrida Britaniya Bosh vazirining birinchi isteʼfosidir.

## Siyosiy pozitsiyalar

### Iqtisodiyot va tashqi siyosat

Truss iqtisodiy libertarian qarashlari va erkin savdoni qoʻllab-quvvatlashi bilan mashhur. U Konservator deputatlarning erkin tadbirkorlik guruhiga asos solgan, bu koʻproq tadbirkorlik iqtisodiyoti va bandlik qonunlari uchun kurashayotgan parlament aʼzolarining erkin bozor toʻplami. 2022-yilda u Saudiya Arabistonini „ittifoqchi“ deb atagan, biroq u mamlakat siyosatini „maʼqullamasligini“ aytgan. Truss Britaniyaning Isroildagi elchixonasini Tel-Avivdan Quddusga koʻchirishni „koʻrib chiqishga“ vaʼda berdi.

Truss shafqatsiz tashqi ishlar vaziri sifatida tasvirlangan. U Buyuk Britaniyani Xitoy va Rossiyaga iqtisodiy qaramlikni kamaytirishga chaqirdi va Britaniya hukumati tomonidan Xitoyga qarshi joriy qilingan ayrim diplomatik va iqtisodiy sanksiyalarni qoʻllab-quvvatladi. Jumladan, Xitoy hukumatining uygʻur xalqiga notoʻgʻri munosabatiga javoban Xitoyning Buyuk Britaniyadagi elchisi Chjen Zeguangning parlamentga kirishini taqiqladi. U raqibi Rishi Sunakni Xitoy bilan „yaqinroq iqtisodiy munosabatlarga intilayotganlikda“ aybladi. Truss boʻgʻozlar oʻrtasidagi munosabatlarning yomonlashuvi sharoitida Tayvanni kuchli qoʻllab-quvvatlagan, biroq pretsedentga asoslanib, agar u bosh vazir etib saylansa, orol davlatiga tashrif buyurmasligini aytgan.

Trussning taʼkidlashicha, Buyuk Britaniya va Turkiya „Yevropadagi NATO boʻyicha asosiy ittifoqchilar“ va „energetika, mudofaa va xavfsizlik“ boʻyicha Buyuk Britaniya va Turkiya hamkorligini chuqurlashtirishga chaqirdi. Truss, Kiprni „xalqaro huquq doirasida birlashishga qaratilgan saʼy-harakatlari va Kipr yunonlari va turklar tomonidan qoʻllab-quvvatlangan kiprlik turk separatistlari oʻrtasidagi Kipr mojarosiga tinch va doimiy yechim topishga yordam berishda“ qoʻllab-quvvatlashni davom ettirishini aytdi.

### Brexit
Truss 2016-yilgi referendumda Birlashgan Qirollikning Yevropa Ittifoqida qolishini qoʻllab-quvvatlab, shunday dedi: „Men qizlarim Yevropada tovlamachilik qoʻngʻiroq xarajatlari va savdo toʻsiqlari tufayli biznes tufayli ishlash uchun viza yoki ruxsat olish kerak boʻlgan yoki oʻsishiga toʻsqinlik qiladigan dunyoda ulgʻayishini xohlamayman. Har bir ota-ona farzandining musaffo suv, musaffo havo, gullab-yashnagan tabiat moʻjizalari boʻlgan sogʻlom muhitda ulgʻayishini istaydi. Yevropa Ittifoqining bir qismi boʻlish bu qimmatbaho resurslar va makonlarni himoya qilishga yordam beradi“. Biroq, referendumdan beri u „Brexitni qoʻllab-quvvatlovchi Konservator oʻng qanotning himoyachisiga“ ga aylandi va Brexitni konvertatsiya qiluvchining gʻayrati bilan qoʻllab-quvvatlayotgani sifatida tasvirlangan. 2017-yilda u yana referendum oʻtkazilsa, u „Men katta iqtisodiy muammolar boʻlishiga ishongandim, lekin ular amalga oshmadi va imkoniyatlarni ham koʻrdim“ deb Brexit uchun ovoz berishini aytdi.

2022-yilgi Konservator partiya rahbariyati saylovida Truss Remainni qoʻllab-quvvatlagani haqida „men notoʻgʻri tomonda boʻlganman va notoʻgʻri qilganimni tan olishga tayyorman“ dedi. Uning qoʻshimcha qilishicha, Brexitdan keyin „baʼzi halokat alomatlari roʻy bermagan va buning oʻrniga biz haqiqatan ham yangi imkoniyatlarni ochdik“ degan edi. Bu munozaralar paytida uning Brexitni qoʻllab-quvvatlagani uni ushbu rahbarlik saylovlarida bosh vazir etib saylagan Konservator partiya aʼzolari orasida mashhur qildi.

### Ijtimoiy va madaniy muammolar
Madaniyat haqida Truss, Konservator partiya „oʻziga xoslik siyosatining nol yigʻindisi oʻyinini rad etamiz, biz madaniyatni bekor qilishning liberalizmini rad etamiz va koʻp odamlarni orqaga tortadigan umidsizlikning yumshoq mutaassibligini rad etamiz“ dedi. U, shuningdek, Britaniya Britaniya imperiyasining tarixini eʼtiborsiz qoldirmaslikni, balki dushman davlatlar bilan raqobatlashmoqchi boʻlsa, mamlakat tarixini qamrab olishi kerakligini taklif qildi.

LGBTQ+ huquqlari boʻyicha Truss, Reuters maʼlumotlariga koʻra, gey nikohi uchun ovoz bergan va hech qachon LGBTQ+ huquqlariga qarshi ovoz bermagan, trans huquqlarini cheklashga ham harakat qilgan U genderning Oʻzini-oʻzi aniqlashiga qarshi gapirdi va „tibbiy tekshiruvlar muhimligini“ aytdi. Liz „bachadon boʻyni faqat ayollarda boʻladi“ degan fikrga qoʻshilishini aytdi. Truss shuningdek, hukumat idoralari Stonewallning xilma-xillik boʻyicha chempionlar sxemasidan voz kechishi kerakligini aytdi. Dastlab bir jinsli xizmatlarning biologik jins asosida cheklanishini qoʻllab-quvvatlagan boʻlsa-da, keyinchalik u 2022-yil fevral oyida hukumat bunday chorani qoʻllashdan manfaatdor emasligini aytdi.

### Ekologik siyosat

Atrof-muhit boʻyicha kotib sifatida Truss hayvonlar farovonligini, xususan, asalarilar populyatsiyasini himoya qilishni targʻib qildi.

2022-yilning 25-iyulida, BBC dagi birinchi bosh munozarada Truss shunday dedi: „Men yetuk ayol boʻlishidan oldin ekolog boʻlganman. Men ozon qatlamining shikastlanishiga qarshi kurashayotgan oʻspirin eko-jangchi edim“. Shuningdek, u atrof-muhitga yordam beradigan resurslarimizni kamroq ishlatish va isrof qilmaslikdan tejashimiz kerakligini aytdi. Buyuk Britaniyada oziq-ovqat chiqindilarini asosiy muammo deb taʼkidladi.

Conservative Environment Network (CEN) veb-saytida Truss Konservator Atrof-muhit vaʼdasini imzoladi. CEN 127 Konservator deputat tomonidan qoʻllab-quvvatlanadi. U quyidagi majburiyatlarni oldi: (i) barqaror dehqonchilik va atrof-muhitni qoʻllab-quvvatlash uchun Brexit erkinliklaridan foydalanish. (ii) Britaniyaning toza energiyasini ishga tushirish orqali energiya xavfsizligini mustahkamlash. (iii) Buyuk Britaniya boʻylab uy izolyatsiyasi va elektr transport vositalarini zaryadlash punktlarini yoyish orqali yashash xarajatlarini kamaytirish. (iv) Atrof- muhit toʻgʻrisidagi qonunni amalga oshirish orqali tabiatni tiklash. (v) Kelajak texnologiyalarini qoʻllab-quvvatlash orqali toza oʻsishni turbo zaryadlash. CEN vaʼdasini imzolash orqali Truss Buyuk Britaniyaning 2050-yilga va 2022-yilga qadar aniq nol maqsadiga erishishga vaʼda berdi, u buni ichki va biznes hisob-kitoblariga yashil yigʻimlarni toʻxtatib turish orqali „biznes va isteʼmolchilarga zarar keltirmaydigan tarzda“ qilishni xohlashini aytdi.

*[[Deyli telegraf|The Daily Telegraph]]* xabariga koʻra, Truss „oziq moddalarning neytralligi“ talabi deb nomlangan ekologik qoidani bekor qilishni rejalashtirmoqda. Ushbu qoida „ishlab chiquvchilardan oʻz takliflarining daryolar va botqoq yerlarda ifloslanishi nuqtai nazaridan taʼsirini batafsil bayon qilishni talab qiladi“ va idoraviy boʻlmagan davlat organi Natural England tomonidan amalga oshiriladi. Buyuk Britaniya hukumatining ozuqaviy moddalarning neytralligini qoʻllab-quvvatlashi 2022-yil mart oyidagi „Oziqlantiruvchi moddalarning ifloslanishi: himoyalangan joylarga taʼsirni kamaytirish“ siyosatida koʻrsatilgan.

Truss Shimoliy dengizda bir qator neft va gaz burgʻulash litsenziyalarini tasdiqlash majburiyatini oldi, uning maslahatchilari Shimoliy dengizda ishlab chiqarish boʻyicha energiya firmalari bilan suhbatlashdi, buni Offshore Energies UK tasdiqladi. 130 tagacha yangi burgʻulash litsenziyalari berilishi mumkin, bu Britaniyaning energiya xavfsizligini sugʻurtalash boʻyicha uzoq muddatli rejaning bir qismidir. Greenpeacedan doktor Dag Parrning tanqidiga koʻra, burgʻulashni kuchaytirish energiya toʻlovlariga unchalik taʼsir qilmaydi.

2022-yilda Truss Buyuk Britaniya hukumatining 2019-yildan beri amalda boʻlgan frakingga moratoriyini „mamlakatning mahalliy qoʻllab-quvvatlanadigan qismlarida“ ruxsat berish uchun bekor qilishni taklif qildi. Truss frakingni Buyuk Britaniyaning Rossiya energiya manbalariga qaramligini kamaytirish usuli deb biladi. 2015-yilda Atrof-muhit boʻyicha kotib boʻlganida, Trussni Yashillar partiyasi deputati Karolin Lukas qishloq joylari uchun xavflarning dalillarini „tutib qoʻygani“ uchun frackingga duch kelgan jamoalardan kechirim soʻrashga chaqirdi.

Quyosh panellaridan foydalanishga qarshi boʻlmasa-da, 2022-yilda Truss shunday degan edi: „Menimcha, siz Angliya boʻylab sayohatda koʻrgan tushkunlikdan biri bu ekinlar yoki chorva mollari, quyosh panellari bilan toʻla dalalarni koʻrishdir“. U quyosh panellaridan faqat tijorat uchun foydalanishni taklif qildi.

Avgust oyida Ekseterda Truss kichik modulli reaktorlar va yirik atom energetikasi inshootlarini qurishga yordam berishini aytdi. Tashqi ishlar vaziri boʻlsa-da, Truss Xitoyning Britaniya infratuzilmasi, jumladan, atom elektr stantsiyalaridagi ishtirokidan ogohlantirdi.

Glazgodagi COP26 sammitidan soʻng Truss va FCDOning press-relizi shunday xulosaga keldi: "Buyuk Britaniya butun dunyo mamlakatlariga yashil va barqaror oʻsish va iqtisodiy rivojlanishga intilishda yordam berish uchun hayotiy yashil korxonalarni qoʻllab-quvvatlashga sodiqdir … ". Trussning 2021-yil dekabr oyida boʻlib oʻtgan G7 Tashqi ishlar va taraqqiyot vazirlari yigʻilishi yakunidagi bayonotida ularning: „Kelgusi yil COP27 darajasida 1,5 darajani saqlab qolish uchun harakatni tezlashtirish va faollashtirish boʻyicha birgalikda ishlash majburiyati“ tasdiqlandi.

## Shaxsiy hayoti
2000-yilda Truss hisobchi hamkasbi Hugh OʻLearyga turmushga chiqqan. Er-xotinning ikki qizi bor. 2004-yildan 2005-yilning oʻrtalariga qadar u Konservator partiya oʻzining siyosiy ustozi boʻlgan, oilali deputat Mark Fild bilan nikohdan tashqari munosabatda boʻlgan. Biroq, uning OʻLeary bilan nikohi baribir saqlanib qoldi.

2022-yilda Truss shunday dedi: „Men xristian dini va Angliya cherkovining qadriyatlarini baham koʻraman, lekin men fanatik dindor emasman“.

## Nashrlar

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Manbalar

## Havolalar
* Elizabet Trass, ministr inostrannix del Velikobritanii//peredacha radiostansii „Exo Moskvi“
* 
* 
*