open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Gareth McAuley

**Garet Makoli** () 1979-yil 5-dekabrda Shimoliy Irlandiyada tugʻilgan. Shimoliy Irlandiyalik futbolchi, mayddonda himoyachi sifatida oʻynagan. Shimoliy Irlandiya bilan 2016-yilgi Yevropa chempionati ishtirokchisi hisoblanadi.

## Faoliyati
Garet Makauli „Linfild“ klubi tarbiyalanuvchisi hisoblanadi. U 1999/2000-yilgi mavsumning ikkinchi yarmini Shimoliy Irlandiyaning uchinchi divizionidagi klub boʻlgan „Ballikler Komrads“ klubida ijara asosida oʻtkazdi va u uchun 7 ta oʻyin oʻtkazdi. 2000-yilda himoyachi „Linfild“da oʻyin tajribasi yetarliboʻlmagani uchun „Crusaders“ jamoasiga oʻtdi. 2002-yildan 2004-yilgacha futbolchi „Kolerayn“ jamoasida oʻynagan. Ushbu klub tarkibida u Irlandiya kubogi sohibi va finalchisiga aylangan.

2004-yilda Makoli Angliyaga Ikkinchi liga vakili „Linkoln City“ klubiga koʻchib oʻtdi. U jamoadagi debyutini 2004-yilning 7-avgustida „Shrusberi Town“ga qarshi oʻyinda oʻtkazdi. 2004-yil 2-oktabrda „Mansfild Taun“ga qarshi o‘yinda Gari Teylor-Fletcherning uzatmasidan urgan gol himoyachining Angliya chempionatidagi birinchi goli bo‘ldi. 2004/05-yilgi mavsumda Linkoln Birinchi ligaga kirish huquqi uchun pley-offda oʻynadi va Garet Makoli bu uchrashuvlarda oʻzini koʻrsata oldi. Uning „Makklesfild Town“lik futbolchisi Alan Fettis darvozasiga urgan ikkita goli „Linkoln City“ning pley-off finaliga chiqishiga yordam berdi.

2006-yilning yozida Makoli „Lester City“ga qoʻshildi, keyin chempionatda oʻynadi. U jamoa uchun birinchi oʻyinni 2006-yil 23-sentabrda „Kolchester“ bilan oʻtkazdi. 2007-yilning 10-fevralida „Lester“da o‘zining golli hisobini ochdi va Levi Porter va Mark Yeytsning uzatmalari orqali „Ipsvich“ga ikki marta gol urdi. „Lester“ safida atigi 2 mavsum davomida himoyachi turli turnirlarda 84 ta o‘yin o‘tkazib, 7 ta gol urgan. 2007/08-yilgi mavsumda Garet Makoli va uning jamoasi Liga kubogining 1/8 finaliga chiqdi, ammo uning „Chelsea“ darvozasiga Metti Friattning qanotdan uzatgan golidan keyin urgan goli jamoaga London klubidan oʻzib ketishga yordam bermadi.

### Terma jamoada
2005-yildan beri Garet Makoli Shimoliy Irlandiya terma jamoasida oʻynamoqda. U jamoa uchun birinchi marta 2005-yil 4-iyunda Germaniyaga qarshi oʻrtoqlik oʻyinida maydonga tushib, uchrashuvning ikkinchi yarmida Keyt Gillespi oʻrnini egalladi  . 2005-yil oktyabr oyida himoyachi 2006-yilgi Jahon chempionati saralash bosqichida Uels va Avstriyaga qarshi oʻyin uchun terma jamoaga chaqirildi, ammo ikkala oʻyinni ham zaxirada oʻtkazdi. Makoli oʻz faoliyatida ikkinchi marta terma jamoada 2005-yilning 16-noyabrida portugaliyaliklar bilan oʻrtoqlik oʻyini chogʻida Stiv Jonsning oʻrniga tushgan.

### International

## Manbalar
Ahmed Khalil

**Ahmad Xalil Sebayt Muborak al** **Junaybiy** () — amirlik futbolchisi, „Shabab Al-Ahli“ klubi va BAA terma jamoasi hujumchisi hisoblanadi.

## Biografiyasi

### Jamoalardagi faoliyati
U sakkiz yoshida „Al-Ahli“ klubi (Dubay) maktabida futbol o‘ynay boshlagan. 2006-2007-yilgi mavsum oʻrtalarida u birinchi tarkibga kiritilgan. 2007-yil 13-may kuni „Al-Vahda“ ga (4:1) qarshi o‘yinning 89-daqiqasida u klubdagi ilk golini kiritgan

„Al Ahli“ tarkibida u 2008-2009, 2013-2014 va 2015-16 yilgi mavsumlarda uch karra BAA chempioniga aylangan- Osiyo klub turnirlarida va Fors koʻrfazi mamlakatlari mintaqaviy turnirlarida qatnashgan. 2015-yilda u OChL finalchisiga aylangan.

## Jamoadagi faoliyati

#### Yoshlar jamoasi tarkibida
15 yoshidan BAA yoshlar terma jamoalariga, 17 yoshida esa ilk bor asosiy jamoaga chaqirilgan . Bir necha yil davomida u bir vaqtning oʻzida uchta terma jamoada oʻynagan.

17 yoshlilar oʻrtasidagi Fors koʻrfazi kubogida (2006) 5 ta gol bilan chempion va toʻpurar boʻldi. 19 yoshlilar oʻrtasidagi Osiyo chempionatida (2008) 4 ta gol bilan gʻolib va toʻpurar boʻldi, shu jumladan Oʻzbekistonga qarshi final oʻyinida (2:1) ikkala gol urgan va turnirning eng yaxshi futbolchisi deb topilgan. . 2009-yilgi yoshlar oʻrtasidagi jahon chempionatida u chorak final ishtirokchisi va ikkita gol muallifiga aylangan.

2010-yilda 23 yoshlilar oʻrtasidagi Fors koʻrfazi kubogining chempioni va toʻpurari (4 oʻyinda 5 ta gol) boʻlgan. Shuningdek, 2010-yilda u Olimpiya terma jamoasi tarkibida Osiyo oʻyinlarining kumush medali sovrindori boʻlgan. 2010-yilda 19 yoshlilar o‘rtasidagi Osiyo chempionatida u chorak final ishtirokchisiga aylandi va jamoasining yettita golidan oltitasini kiritgan

Umuman olganda, u BAA oʻsmirlar terma jamoalarida 70 dan ortiq oʻyin oʻtkazgan.

## Milliy terma jamoada
U 2008-yilning 10-yanvarida Xitoyga qarshi oʻyinda BAA kattalar jamoasida debyut qilgan. 2009-yil 21-yanvarda Malayziya terma jamoasi darvozasiga birinchi golini urgan.

2011-yilgi Osiyo Kubogida u uchta oʻyinda ham qatnashgan, jamoasi birorta ham gol ura olmagan va guruhdan chiqa olmagan. Keyingi Osiyo Kubogida, 2015-yilda u 4 ta gol urib, bronza medali sohibi va turnirning ikkinchi toʻpurari boʻldi — u guruh bosqichida Qatarga (4:1) ikkita gol urgan.

2019-yilda u Osiyo kubogi uchun milliy terma jamoaga kiritilgan. Oʻz jamoasining birinchi golini Bahrayn terma jamoasiga qarshi oʻyinda penaltidan kiritgan. 1/8 final doirasidagi Qirgʻiziston terma jamoasiga qarshi oʻyinda Ahmad yana oʻyinning 103-daqiqasida penaltidan gol urgan. Bu to‘p BAAga qo‘shimcha bo‘limlardan so‘ng 3:2 hisobida g‘alaba qozonib, chorak finalga oʻtish imkoniyatini bergan.
## Yutuqlari
2015-yilda u Osiyoda „Yilning eng yaxshi futbolchisi“ deb topilgan.

## Shaxsiy hayoti
Ahmadning otasi Xalil Sebayt ham professional futbolchi boʻlib, Quvaytda oʻynagan. Ahmadning toʻrt akasi ham futbol oʻynagan, ulardan biri Faysal Xalil terma jamoa safida oʻynagan.

## Xalqaro oʻyinlarda urgan gollari

## Manbalar

## Havolalar
Eileen Gu

**Eileen Feng Gu** (, ; tugʻ. 2003-yil 3-sentyabr, Kaliforniya,AQSh) — halfpip, slopestayl va katta havoda chiqish qiladigan amerikalik-xitoylik erkin changʻichi. 2022-yilda ikki karra Olimpiya chempioni va 2021-yilda ikki karra jahon chempioni. 2019-yilning iyunidan beri Xitoy Olimpiyadalarda ishtrok etib keladi.

## Biografiya
Eileen 2003-yil 3-sentyabrda San-Fransiskoda (Kaliforniya, AQSh) tugʻilgan. Uning onasi xitoylik, otasi esa amerikalik.

## Martaba
Gu 2021-yilgi FIS fristayl va snoubord boʻyicha jahon chempionatida qatnashib, halfpip va slopestayl boʻyicha ikkita oltin medalni qoʻlga kiritdi. Eileen jahon chempionatida ikkita oltin medalni qoʻlga kiritgan. U Big Air musobaqasida ham bronza medalini qoʻlga kiritgan.

### Pekin 2022 Olimpiya oʻyinlari
2022-yilda Pekinda boʻlib oʻtgan Qishki Olimpiada oʻyinlarida Eileen Gu changʻi sporti boʻyicha eng yosh oltin medal sohibi boʻlib, Big Air musobaqasida gʻolib chiqdi. Gu birinchi marta 1620 qoʻsh vilkasini amalga oshirdi, u hech qachon raqobatda sinab koʻrmagan. 15-fevral kuni Eileen slopestaylda kumush medalni qoʻlga kiritdi.

18-fevral kuni Eileen Gu olimpiadadagi ikkinchi oltin medalini halfpayp yoʻnalishida qoʻlga kiritdi; u bitta Olimpiadada uchta medalni qoʻlga kiritib, fristaylchilar orasida rekordchiga aylandi.

## Shaxsiy hayot
Eileen Gu xitoylik onasi va buvisi qoʻlida tarbiyalangan va xitoy va ingliz tillarini yaxshi biladi. Xobbi sifatida pianino chaladi.

2021-yilning mart oyida Gu 15 yoshidan beri Xitoyni himoya qilish qarori, jumladan oʻlim tahdidlari va ijtimoiy tarmoqlardagi „cheksiz nafrat“ tufayli adovatga duch kelganini aytdi.

Eileen Gu shuningdek, model sifatida ishlaydi va IMG Models agentligi bilan hamkorlik qiladi.

## Manbalar
Qoraboshtepa

**Qorabashtepa**, **Qorabashtepa**() — Toshkent yaqinidagi qadimiy manzilgoh, Toshkent vohasi rivojlanishining ikkinchi bosqichidagi arxeologik yodgorlik.

## Tavsifi
Qoraboshtepa Toshkent arxeologik yodgorliklari qatoriga kiradi, ammo u shahardan tashqarida (sharqda), Chirchiq daryosining oʻng sohilidagi Tuzel hududi yaqinida joylashgan. U hozirgi poytaxtdan shimoli-sharqiy yoʻnalishda daryo boʻyigacha choʻzilgan qadimiy manzilgohlar (*tepa*) guruhiga kiradi va Buzgantepadan 4 km janubi-gʻarbda joylashgan. Qoraboshtepaning joylashuvi uni Toshkent hududi rivojlanishining qadimiy bosqichidagi (ikkinchi, V — XIII asrlar) sugʻorish kanallari tizimi boʻylab toʻplangan manzilgohlar bilan bogʻlash imkonini beradi.

Qoraboshtepa xarobalari mustahkam qal’aga ega boʻlgan aholi punktlari qatoriga kiradi. Qal’aning markaziy tepaligi unga tutash pastroq platformada joylashgan. Hozirgi vaqtda tarixiy qishloq deyarli butunlay zamonaviy binolar bilan qoplangan, bu uning umumiy hajmini baholashni qiyinlashtiradi.

Arxeologik yodgorlik 1929-yilda *A. A. Potapov* tomonidan ilk bora tilga olingan. 1949-yilda *I.Baishev* va *V.Masson* tarixiy izlanishlar oʻtkazishgan. Tepalikda 11-12-asrlarga oid sopol buyumlar topilgan. 1973-yil holatiga koʻra, aholi punktida hech qanday qazish ishlari oʻtkazilmagan.

Qoraboshtepa-Chirchiq daryosi qishlogʻi fuqarolar yigʻini (V — VII asrlar)-Toshkent shahri va viloyatida joylashgan arxeologik yodgorliklar roʻyxatiga kiritilgan.

Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 05.12.2014-yildagi 335-son qaroriga koʻra Tarixiy, badiiy yoki oʻzga madaniy qimmatliligi tufayli-garov va ipoteka qoʻllanishi mumkin boʻlmagan obyektlar roʻyxatiga kiritilgan.
## Manbalar

## Adabiyotlar

* 
*
Irving Chernev

**Irving Chernev** (1900-yil 29-yanvarda tugʻilgan — 1981-yil 29-sentyabrda vafot etgan) rus shaxmatchisi va shaxmat kitoblari muallifi. U Rossiya imperiyasining (hozirgi Ukrainada) Prilukiy shahrida tugʻilgan va 1905-yilda AQShga hijrat qilgan. Chernev shaxmat sport ustasi boʻlgan. U haqida „ehtimol, shaxmat haqida koʻproq oʻqigan va tarixdagi har qanday odamdan koʻra koʻproq oʻyin oʻynagan“ deb yozgan.

Chernevning oʻyinga boʻlgan chuqur muhabbati uning kitoblarini oʻqigan har qanday oʻquvchiga ayon. Shaxmat tarixchisi Edvard Vinter shunday fikr bildirdi:

: Shaxmat eslatmalari uning baʼzan burchaklarini kesib tashlaganini koʻrsatgan boʻlsa-da, u yozish va stipendiya tabiiy juftlik sifatida qaralmagan va latifalar va boshqa kashtanlar ayniqsa keng tarqalgan bir paytda faol edi. Manbalar bilan qiziquvchilar kam edi. Eng muhimi, raqamli davrdan oldingi davrda uning sohasidagi yozuvchilarning ishi ancha qiyin edi; ular oʻz bilimlaridagi boʻshliqlarni tugmani bosish „tadqiqot“ bilan toʻldira olmadilar…
: Chernevning chiqishi — aniq, kulgili va oson — qiyinchiliksiz taassurot qoldirdi, ammo buning ortida koʻplab ishlar yotardi.

Uning kitoblari koʻpincha yaxshi suhbatdosh boʻlsa-da, u savodli va puxta tuzilgan boʻlib, Chernevning butun umri davomida yozuvlarida matbaa xatolarining kamligi ham bizni hayratda qoldirdi.

U 20 ta shaxmat kitobini yozgan, shular orasida: *Shaxmat taxtasi sehri!*, *Shaxmatning yorqin tomoni, Shaxmatning* *olovli kitobi* (Fred Reynfeld bilan), *Shaxmatdagi eng ibratli oʻyinlar, Shaxmatning* *1000 ta eng yaxshi qisqa oʻyinlar,* *Amaliy shaxmat* yakunlari, *Kombinatsiyalar: Shaxmatning yuragi* va *Capablancaning eng yaxshi* oʻyinlari va ularning oxirgisi Edvard Vinter tomonidan yuqori baholangan.

1978-yilda Oksford universiteti nashriyoti tomonidan nashr etilgan va 1982-yilda Dover tomonidan qayta nashr etilgan, Irving Chernev tomonidan yozilgan „C*apablancaning eng yaxshi shaxmat* yakunlari“ oltmishta toʻliq oʻyinni oʻz ichiga olgan nashrini (toʻliq algebraik yozuvda) taqdim etadi, bunda yakuniy bosqichga urgʻu berilgan. Golombek jildida yarmidan koʻpi yoʻq, bu nafaqat Golombekning tanlovi yetarli emasligini, balki Chernevning yangi topilgan materialni oʻzlashtirishga tayyorligini ham taʼkidlaydi. Aldamchi tasodifiylik bilan yozilgan „Capablancaning eng yaxshi shaxmat yakunlari“, ehtimol, Chernevning eng yaxshi kitobi boʻlib, unda mashaqqatli tahliliy ish va uning odatiy nayrangbozligi uygʻunlashgan.

1945-yilda u Kennet Harkness bilan birgalikda „Shaxmatga taklifnoma“ni yozdilar, bu shaxmat haqidagi eng muvaffaqiyatli kitoblardan biriga aylandi. Ehtimol, uning eng mashhur kitobi bu *Mantiqiy shaxmat: Harakat boʻyicha harakat*, birinchi marta 1957-yilda nashr etilgan. Bu Capablanca kabi ustalar tomonidan 1889-yildan 1952-yilgacha boʻlgan 33 ta klassik oʻyinni oʻz ichiga oladi. Algebraik yozuv versiyasi 1998-yilda Batsford tomonidan asl matnga kichik oʻzgartirishlar bilan nashr etilgan. Chernev 1981-yilda San-Fransiskoda vafot etdi. Uning rafiqasi Selma Kulik va ularning oʻgʻli Melvin Chernev esa yolgʻiz qolgan.

## Manbalar
Bobby Moore

**Robert Frederick Chelsea Moore** (1941-yil 12-aprel  24-fevral 1993-yil) - ingliz professional futbolchisi. U futbol tarixidagi eng buyuk himoyachilardan biri sifatida e'tirof etilgan va Pele tomonidan eng buyuk himoyachi sifatida tilga olingan.

## Manbalar

## Havolalar

* Burial site of Bobby Moore
* Hall of Fame Profile at the National Football Museum
* Bobby Moore Online 
* The Bobby Moore Fund for Cancer Research UK Official Site
* Bobby Moore: Captain, Leader, Legend.
Shaxmat boʻyicha ayollar oʻrtasidagi jahon chempionati-2011

**2011-yilgi shaxmat boʻyicha ayollar oʻrtasidagi jahon chempionati** 2011-yil 13-30-noyabr kunlari boʻlib oʻtadi. U FIDE Gran-pri seriyasi orqali aniqlangan amaldagi chempion va chempionlikka yangi nomzod oʻrtasidagi oʻyin formati koʻrinishida oʻtkaziladi.

2011-yilning 8-avgustida Albaniyaning Tirana jamoasiga oʻyinni oʻtkazish vazifasi topshiriladi. Sovrin jamgʻarmasi 200 000 dollarni tashkil etar edi. Oʻyin 2011-yilning 13-30-noyabr kunlari boʻlib oʻtadi. Hou Yifan 5 ta gʻalaba, 1 ta durang va 2 ta magʻlubiyat bilan raqibi Koneru Humpini 5½ - 2½ hisobida magʻlub etadi va unvonini saqlab qoladi.

## Chempionat oʻrkazilish shakli

Uchrashuv klassik vaqt nazorati bilan 10 ta oʻyin va kerak boʻlsa tay-breklar bilan oʻtkazilishi rejalashtirilgan edi. Klassik oʻyinlarda birinchi 40 ta harakat uchun 90 daqiqa, oʻyinning qolgan qismiga 30 daqiqa va birinchi harakatdan boshlab har bir harakatga 30 soniya vaqt ajratilar edi.

Koneru Xumpi birinchi oʻyinda oq donalar bilan oʻynaydi. 4-oʻyindan keyingina oʻyinchilar donalar rangini oʻzgartiradi. Ikki shaxmatchi ham oʻsha paytda dunyoda faqat Judit Polgardan ortda qolib, ikkinchi va uchinchi oʻrinlarni egallagan edi.

Agar oʻnta oʻyindan keyin ham durang qayd etilgan boʻlsa, tay-brek quyidagi ketma-ketlikda boʻlishi kerak edi:

* Toʻrttagacha tezkor oʻyinlar (umumiy oʻyinga 25 daqiqa va har bir yurish orasidagi interval 10 soniya)
* ikkita tezkor oʻyin (har bir oʻyinchiga 5 daqiqa, birinchi harakatdan 3 soniya interval bilan)
* Bitta armageddon oʻyini. Bu oʻyinda qora gʻalaba qozonishi uchun durang oʻynashi, oq gʻalaba qozonishi uchun qorani yutishi kerak (Oq uchun 5 daqiqa va Qora uchun 4 daqiqa, 61-harakatdan boshlab 3 soniya interval bilan).

### Oʻyin statistikasi

Chempionni aniqlash uchun 10 ta oʻyinga moʻljallangan musobaqaning dastlabki 8 ta oʻyinining oʻzi yetarli boʻldi. 8 ta oʻyindan soʻng Hou Yifan Koneru Humpyni 5½:2½ hisobida yengib, chempionlikni qoʻlga kiritdi.

## Oʻzaro rekord
Uchrashuvdan oldin Xou Yifan va Koneru Xumpi bir-biriga qarshi 16 ta oʻyinda quyidagi statistikani qayd etishgan:

## Manbalar
Stan Mortensen

**Stanley Harding Mortensen** (1921-yil 26-may – 1991-yil 22-may) — ingliz professional futbolchisi, Uemblida Angliya kubogi finalida xet-trik qayd etgan.

## Manbalar
Alan Mullery

**Alan Patrick Mullery** (1941-yil 23-noyabrda tugʻilgan) — ingliz sobiq futbolchisi va murabbiyi.

Mullery 1976-yilgi Yangi yil bayramida Britaniya Imperiyasi ordeni (MBE) aʼzosi etib tayinlangan.

## Manbalar
Azor orollari madhiyasi

**Azor orollari madhiyasi** (portugalcha: Hino dos Açores) – Portugaliyaning Azor orollari avtonom viloyatidagi baʼzi marosimlarda qoʻllaniladigan rasmiy, mintaqaviy madhiya. Asosiy hisoblangan rasmiy tadbirlarda va boshqa fuqarolik marosimlarida esa Portugaliya milliy madhiyasidan foydalaniladi.

## Tarix

Madhiya musiqasi 1890-yillarda, arxipelagda avtonomiya uchun harakat kuchaygan paytda, musiqachi Rabo de Peixe va Filarmonika Progresso do Norte filarmonik guruhi direktori Joaquim Lima tomonidan yaratilgan. Madhiya musiqasi birinchi marta 1894-yil 3-fevralda guruh tomonidan ijro etilgan va dastlab „Hino Popular da Autonomia dos Açores“ („Azor orollari avtonomiyasining mashhur madhiyasi“) deb nomlangan.

Xuddi shu kuni Ribeira Grande munitsipaliteti ijroiya prezidenti Antonio Tavares Torres Filarmonika Progresso do Norte filarmonik guruhidan madhiyani Ponta Delgada omma oldida ijro etishni iltimos qildi. Guruh tomonidan madhiya ijro etildi. Ushbu voqealardan keyin Azor orollari avtonom hududida bir qancha mitinglar boʻlib oʻtdi.

1894-yil 14-aprelda Gil MontʼAlverne de Sequeira, Pereira Ataíde va Duarte de Andrade Albuquerquelar avtonomistlar bayrogʻi ostida deputatlar etib saylandilar va oʻzlarining muvaffaqiyatlarini Ponta Delgada koʻchalari boʻylab „Hino da Autonomia“ ni ijro etgan filarmoniya guruhlari hamrohligida nishonladilar.

1895-yil 9-martda filarmoniya guruhlari Ponta Delgada munitsipal maydonida 1895-yil 2-martdagi Azor orollari uchun cheklangan muxtoriyatni oʻrnatish toʻgʻrisidagi qarorning eʼlon qilinishi munosabati bilan oʻtkazilgan festivalda madhiyani ijro etishdi. Dastlab madhiyada matn yoʻq edi, lekin siyosiy vaziyatlar, shuningdek, mahalliy avtonomiya mustaqilligini qoʻllab-quvvatlash uchun koʻplab norasmiy, mintaqaviy matnlar yozilgan.

## Qabul qilinishi

Madhiya 1979-yil 19-mayda viloyat Assambleyasi tomonidan qabul qilingan. 1980-yil 21-oktabrda viloyat hukumatining tantanali madhiyasi sifatida eʼlon qilingan.

## Matn

## Manbalar
Bill Nicholson

**William Edward Nicholson** (1919-yil 26-yanvar - 2004-yil 23-oktyabr) ingliz futbolchisi, murabbiyi va menejeri.

## Manbalar

## Havolalar
Shaxmat boʻyicha ayollar oʻrtasidagi jahon chempionati-2004

**Shaxmat boʻyicha ayollar oʻrtasidagi jahon chempionati-2004** 21-maydan 4-iyunga qadar Rossiyaning Elista shahrida boʻlib oʻtadi. Unda Antoaneta Stefanova gʻalaba qozonadi. U finalda Yekaterina Kovalevskayani 2½: ½ hisobida magʻlubiyatga uchratadi.

Chempionat 64 oʻyinchi ishtirokidagi turnir koʻrinishida oʻtkaziladi. Bu vaqtgacha shaxmat boʻyicha ayollar oʻrtasidagi 2 ta jahon chempionati huddi shunday formatda oʻtkazilgan edi. Bunday formatda shaxmatchilar chempionlikkacha yetib borishlari uchun ketma-ket 6 ta raqibini yengishlari kerak boʻlib, bu formatda chempionlikni himoya qilish degan tushuncha boʻlmas edi.

## Ishtirokchilar
Malakali oʻyinchilarning Elo reytingiga koʻra (2004-yil aprel holatiga koʻra) ketma-ketligi.

Judit Polgar (ayollar reytingida 1-oʻrin — va umumiy reytingda 9-oʻrin), Xie Jun (2-oʻrin), Chju Chen (8-oʻrin), Qin Kanin (14-oʻrin), Inna Gaponenko (18-oʻrin) va Sofiya Polgar (19-oʻrin) bu chempionatda qatnashmaydi.

Eʼtiborlisi, bu chempionat amaldagi chempion (Chju Chen) o‘z unvonini himoya qilishga urinmagan ayollar o‘rtasidagi ketma-ket ikkinchi jahon chempionati bo‘ldi.

### Kvalifikatsion darajalar

* WC: Ikkinchi oʻrin va yarim finalchilar Shaxmat boʻyicha ayollar oʻrtasidagi jahon chempionati-2001 (3)
* J: Oʻsmirlar oʻrtasidagi jahon chempioni 2002
* R: Reyting (2002-yil iyul oyining oʻrtacha reytingi va 2003-yil yanvar oyining reyting roʻyxatidan foydalanilgan) (6)
* E: Yevropa shaxsiy chempionati 2002 va 2003-yillar (29)
* AM: Shaxmat boʻyicha Amerika qitʼa chempionati 2003

* AS: Shaxmat boʻyicha Osiyo chempionati 2003 (3)
* AF: Shaxmat boʻyicha Afrika chempionati 2003 (3)
* Z2.1 (3), Z2.2, Z2.3, Z2.4, Z2.5, Z3.1, Z3.2, Z3.3 (2), Z3.5 (4), Z3.6: Mintaqaviy turnirlar
* PN: FIDE Prezident nomzodi (2)

## Chempionat shakli
Har bir juftlik bahslari ikki kun davomida oʻynaladigan ikkita oʻyindan iborat edi. Klassik oʻyinlarda 40 ta harakat uchun 90 daqiqa va 41-harakatdan boshlab 30 daqiqa qoʻshib hisoblanar edi. Agar durang qayd etilsa, ertasi kuni tay-brek oʻynaladi. Tay-breyklarning formati quyidagicha edi:

* Ikkita tezkor oʻyin (25 daqiqa va 10 soniya oraligʻi) oʻtkaziladi.
* Agar hisob yana teng boʻlsa, ikkita tezkor oʻyin (10 daqiqa va 10 soniya oraligʻi) oʻtkaziladi.
* Agar ushbu ikki oʻyindan keyin ham durang qayd etilsa, raqiblar ikkita blits oʻyinini oʻtkazishadi (5 daqiqa va 3 soniya oraligʻi).
* Agar juft blits oʻyinlaridan keyin ham hisob teng boʻlsa, bitta Armageddon oʻyini (oq gʻalaba qozonishi kerak, qora faqat durang oʻynashi kerak) oʻynaladi. Oqda 5 daqiqa, qorada 4 daqiqa va ikkala oʻyinchida ham 61-harakatdan boshlab uch soniyalik interval boʻladi.

## Natijalar

### Final oʻyini
Finalda Ekaterina Kovalevskaya va Antoaneta Stefanova oʻzaro behs olib borishadi. Klassik vaqt nazorati bilan oʻtkazilgan 3 ta oʻyindan soʻng gʻolib nomi aniq boʻldi. Finalda Antoaneta Stefanova 2½:½ hisobida gʻalaba qozonib, chempionlikni qoʻlga kiritadi.

### Turnir jadvali

## Manbalar
Michael Owen

**Michael James Owen** (1979-yil 14-dekabrda tug'ilgan) - Angliyalik sobiq professional futbolchi.

## Manbalar
Papercut

„**Papercut**“ () — AQShda tuzilgan „Linkin Park“ rok musiqa guruhining „Hybrid Theory“ nomli ilk studiyaviy albomiga kiritilgan qoʻshiq. 2001-yilning 18-iyunida albomning uchinchi singli oʻlaroq chiqarilgan. „Papercut“ albomga kiritilgan birinchi trek boʻlib, guruhga katta shuhrat olib kelgan ilk taronalarning biridir. Guruh solisti Chester Bennington „Papercut“ guruh ijrosidagi eng sevimli qoʻshiqlaridan biri ekanligini aytgan.

Qoʻshiq Britaniya singllar xit-paradida 14-pogʻonagacha koʻtarilgan. 2002-yilda Modern Rock Tracks xit-paradida 32-pogʻonagacha koʻtarilgan. 2017-yilgacha tarona Internetda 500 ming martadan oshiq nusxada sotilgani uchun Recording Industry Association of America tomonidan oltin sertifikat bilan taqdirlangan. Qoʻshiq 2001-yil suratga olingan „The One“ filmida yangraydi.

Taronaning DJ Cheapshot hozirlagan remiksi „Ppr:Kut“ nomi bilan guruhning 2002-yil eʼlon qilingan „Reanimation“ remikslar albomiga kiritilgan. Bundan tashqari, „Linkin Park Underground 4.0“ hamda „Songs from the Underground“ CDlariga kiritilgan „Sold My Soul to Yo Mama“ kompozitsiyasida „Papercut“ elementlaridan foydalanilgan. 2004-yil eʼlon qilingan „Collision Course“ mini-albomidan „Papercut“ hamda Jay-Z ijrosidagi „Big Pimpinʼ“ qoʻshiqlari qorishmasi oʻrin olgan. 2005-yil „Papercut“ qoʻshigʻining David Banner ijrosidagi „Like a Pimp (Remix)“ qoʻshigʻi bilan qorishmasi „David Banner vs. Linkin Park“ nomi bilan eʼlon qilingan.

„Papercut“ qoʻshigʻi uchun Nathan Cox hamda „Linkin Park“ tyornteyblchisi Joseph Hahn rejissorligida klip suratga olingan. Qoʻshiq elektrogitaralar bilan ijro etilgan boʻlishiga qaramay, klipda Brad Delson akustik gitara, Dave Farrell esa akustik bas-gatara ijro etayotgani tasvirlangan.

## Manbalar

## Havolalar
*
Sankt-Peterburg madhiyasi

**Sankt-Peterburg madhiyasi** — Rossiya Federatsiyasi tarkibiga kiruvchi Sankt-Peterburg shahrining rasmiy davlat ramzi hisoblanadi. 2003-yil 13-mayda Sankt-Peterburg dumasining 165-23-sonli „Sankt-Peterburgning rasmiy ramzlarining batafsil tavsifi va ulardan foydalanish tartibi toʻgʻrisida“gi qonuniniga koʻra yangi tahrirda qabul qilingan. 23-aprel kuni Sankt-Peterburg Qonunchilik Assambleyasi tomonidan tasdiqlangan va Sankt-Peterburg gubernatori tomonidan imzolangan.

## Matn

## Faktlar
**1.** Aleksandr Gorodnitskiy Leningradning 250 yilligiga bagʻishlab „Bronza chavandozi“ baletidagi Reyngold Glier musiqasiga madhiya yozgan.
**2.** Madhiya rasmiy jihatdan 2003-yilgacha soʻzsiz ijro etilgan.
**3.** 2002-yilda Sankt-Peterburg Qonunchilik Assambleyasi shahar madhiyasi yangi matni uchun tanlov eʼlon qildi. 2002-yil 24-oktyabrda tanlov hakamlar hay’ati qarori bilan Oleg Chuprov matnini gʻolib deb topdi.
**4.** 2002-yil 17-dekabrda V.A.Tyulpanov boshchiligidagi komissiya madhiyaning tanlangan variantini tasdiqladi. Tegishli qonun Qonunchilik Assambleyasi tomonidan 2003-yil 23-aprelda qabul qilingan.
**5.** 2003-yil 13-mayda qonun Sankt-Peterburg gubernatori tomonidan imzolandi.

## Mualliflar
Matn muallifi shoir Oleg Chuprov hisoblanadi. Musiqasi Reyngold Glierga tegishli.

## Shaharning norasmiy madhiyalari
Quyidagi madhiyalar shaharning norasmiy madhiyalari hisoblanadi.

**1.** „Vechernyaya pesnya“ — Aleksandr Churkin soʻzi va musiqasi Vasiliy Solovyov-Sedoy
**2.** „Atlanti“ — Aleksandr Gorodnitskiyning 1963-yilda yozilgan qoʻshigʻi.

Bugungi kunda shaharning bir qancha bayram tadbirlarida ijro qilinadi. Shuningdek, Rossiya Federatsiyasida uchta shahar oʻz madhiyasiga ega boʻlib, Sankt-Peterburg madhiyasi shular qatorida turadi.

## Manbalar
Jackie Milburn

**John Edward Thompson** (1924-yil 11-may – 1988-yil 9-oktyabr) asosan "Newcastle United" va Angliya bilan bogʻlangan futbolchi boʻlgan, ammo u toʻrt mavsumni „Linfield“da oʻtkazgan.

## Manbalar
Farida Abdurahimova

**Farida Yoʻldoshevna Abdurahimova** — (1950-yil, 11-avgust, Toshkent, Oʻzbekiston SSR, SSSR) — taniqli oʻzbekistonlik olima. Pedagogika fanlari nomzodi(?), dotsent(?).

## Tarjimayi holi
Farida Abdurahimova 1950-yil 11-avgustda Toshkent shahrida tavallud topgan. Oliy maʼlumotli. Pedagogika fanlari nomzodi, dotsent. 1974-yilda Toshkent davlat universitetining   Jurnalistika fakultetini tugatgan. U dastlabki mehnat faoliyatini 1968-yil respublika "Yoshlar" gazetasining tahririyat kengashida kichik muharrir, keyinchalik muxbir sifatida boshlagan. U 1973—1992-yillar O’zbekiston Jurnalistlar ittifoqida assistent, boʻlim boshligʻi, maslahatchi va Oʻzbekiston Jurnalistlari uyushmasi raisining birinchi oʻrinbosari sifatida faoliyat yuritgan.

## Ilmiy faoliyati
Abdurahimova Farida tomonidan nashr etilgan kitob va maqolalari asosan oila va farzandlar tarbiyasiga bag‘ishlangan. U „Oila — maʼnaviyat va qadriyat beshigi“, „Ayol o‘zi bir dunyo“, „Oila qo‘rg‘onini mustahkamlash — jamiyat farovonligi“, „Faxriya ayollar — yurt tayanchi“ nomli koʻplab kitoblar muallifi. Abdurahimova Farida mohir jurnalist va zukko ijodkor. Uning koʻplab asarlari Toshkent teatrlarida sahnalashtirilgan.

## Siyosiy faoliyati
Farida Abdurahimova 1992—1995-yillar Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi madaniyat, ommaviy axborot vositalari va ijtimoiy masalalar boʻlimi rahbari, 1995—1997-yillar Toshkent shahar Xotin-qizlar qo’mitasi raisi sifatida faoliyat yuritgan. Farida Abdurahimova 2004 va 2009-yillarda davomida Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senatining aʼzosi etib saylangan. U shuningdek, 2009-yil dekabrda Toshkent shahar xalq deputatlari shahar kengashi deputatligiga saylangan.

## Mukofotlari
Farida Abdurahimova koʻp yillik siyosiy faoliyati davomida koʻrsatgan xizmatlari uchun 1999-yil „Doʻstlik“, 2009-yil „Fidokorona xizmatlari uchun“, ordenlari, Oʻzbekiston mustaqilligiga bagʻishlangan estalik nishonlari, 2019-yil „Nuroniy“ jamgʻarmasining „Mehnat faxriysi“ koʻkrak nishonlari bilan mukofotlangan.

= Manbalar =
Abel Hernández

**Abel Matias Ernandes Platero** (; 1990-yil 8-avgust, Pando) — urugvaylik futbolchi, „Atletiko San Luis“ klubi va Urugvay terma jamoasi hujumchisi sifatida faoliyat olib boradi.

## Biografiyasi
Abel Ernandes oʻz faoliyatini Pandoning ona shahri Atalantadagi futbol maktabida boshlagan. 11 yoshida u Peñarol maktabiga koʻchib oʻtgan va u yerda 4 yil oʻtkazgan. U yerdan Ernandes oʻzining oʻta moʻrt fizikasi tufayli futboldan chetlatildi, bu futbolchi uchun mos emas. Shundan keyin Ernandes „Sentral Espanyol“ klubiga oʻtdi va u yerda 2007-yilda asosiy jamoada oʻynay boshlagan. 2008-yilning yozida Abel Italiyaning „Jenoa“ klubida koʻrikdan oʻtgan.

2008-yil 31-iyulda Ernandes „Penyarol“ga qaytdi va u yerda tezda asosiy jamoadan joy olgan. Oʻsha yilning oktabr oyida urugvayda yuqori yurak qorinchasining aritmiyasi aniqlangan. 32 kundan keyin, kompleks tekshiruvdan soʻng klub shifokorlari Ernandesga mashgʻulotlarni davom ettirishga ruxsat berishgan.

2014-yilning yozida urugvaylik futbolchi „Xall City“ga koʻchib oʻtgan. Futbolchining transfer summasi klub uchun rekord boʻlgan va urugvaylik ham haftasiga 35 ming funt daromad bilan jamoaning eng koʻp maosh oluvchi futbolchisiga aylangan. 2015-yilning may oyida Abel Fil Jonsga qoʻpollik qilgani uchun 3 ta oʻyinga diskvalifikatsiya qilingan edi.

2019-yilning iyul oyida Abel Ernandes faoliyatini Qatarda davom ettiradi, futbolchi Dohaning „Al Ahli“ klubi bilan shartnoma imzolagan.

## Xalqaro faoliyati
2010-yil 11-avgustda Urugvay asosiy jamoasi uchun Angolaga qarshi debyut oʻrtoqlik oʻyinida Abel Ernandes faxriy Sebastyan Abreu oʻrniga zaxiradan maydonga tushdi va penalti amalga oshirib, gol urdi.

2011-yilning yozida Ernandes Argentinada boʻlib oʻtadigan Amerika Kubogiga chaqirildi va bu urugvayliklar uchun gʻalaba qozondi. Abel ikkita oʻyinda, jumladan Peruga qarshi yarim final oʻyinida ishtirok etgan

2013-yilning 23-iyun kuni Braziliyada boʻlib oʻtgan Konfederatsiyalar kubogi guruh bosqichida Ernandes Taiti darvozasiga 4 ta gol urdi.

## Statistika

## Yutuqlari

; „Palermo“

* Italiya B seriyasi gʻolibi: 2013-2014
* Italiya kubogi finalchisi: 2010-2011

; Urugvay terma jamoasi

* Amerika Kubogi gʻolibi: 2011-yil

; Shaxsiy yutuqlari

* Janubiy Amerika yoshlar chempionatining eng yaxshi toʻpurari: 2009-yil (5 gol)
* Urugvay terma jamoasi Konfederatsiyalar kubogida eng koʻp gol urish boʻyicha rekord: 4 ta gol

## Manbalar
Mohammed Hameed

**Muhammad Hamid Farxon** () 1993-yil 24-yanvarda Fallujada tugʻilgan. Iroqlik futbolchi, „Al-Talaba“ klubi va Iroq terma jamoasi darvozaboni.

## Faoliyati

Muhammad Hamid „Ramadi“ va „Al-Kahraba“ jamoalarida futbol oʻynay boshladi. 2011-yilda u „Ash-Short“ga koʻchib oʻtdi va 2012/13-va 2013/14-mavsumlarida ikki marta liga chempionligini qoʻlga kiritdi. 2015-yilda Muhammad Hamid „Ash-Short“ni tark etdi va „Zaxo“ va „Al-Talaba“ jamoalarida oʻynadi, ikkinchisi tarkibida 2015/16-yilgi mavsumda milliy chempionatning bronza medalini qoʻlga kiritdi.

### Terma jamoadagi faoliyati
Yoshlar terma jamoasi tarkibida Muhammad Hamid 2012-yilgi Osiyo chempionatining (U19) kumush medali sovrindori boʻldi, shuningdek, oltita oʻyinda maydonga tushib, uchta gol oʻtkazib yubordi. Muhammad Hamid, shuningdek, 2013-yilgi yoshlar oʻrtasidagi jahon chempionatida ishtirok etdi, u yerda barcha yettita oʻyinda ishtirok etdi va Iroq terma jamoasi toʻrtinchi boʻldi. Olimpiya (U23) terma jamoasi tarkibida Muhammad Hamid 2014-yilgi Osiyo o‘yinlarida qatnashib, barcha yettita o‘yinda qatnashib, bronza medali sohibiga aylandi.

Muhammad Hamid 2012-yildan buyon Iroq terma jamoasiga zaxira darvozaboni sifatida chaqirilgan. 2013-yilning 8-oktabr kuni Livanga qarshi debyut uchrashuvini o‘tkazdi, Muhammad Hamid Nur Sabri o‘rniga 46-daqiqada (boshqa maʼlumotlarga ko‘ra, 76-daqiqada) zaxiradan maydonga tushdi. 2015-yilda Muhammad Hamid Osiyo Kubogida qatnashib, faqat bitta o‘yinda — Birlashgan Arab Amirliklariga qarshi uchinchi o‘rin uchun o‘yinda qatnashib, 2:3 hisobida mag‘lub bo‘lgandi.

## Manbalar
Bob Paisley

**Robert Paisley** (1919-yil 23-yanvar – 1996-yil 14-fevral) ingliz professional futbol menejeri va qanot yarim himoyachisi bo'lgan. U bir klubda ham futbolchi, ham murabbiy sifatida Angliya chempionligini qo'lga kiritgan besh nafar murabbiydan biridir.

## Manbalar
Lily Parr

**Lilian Parr** (1905-yil 26-aprel - 1978-yil 24-may) - ingliz professional ayollar assotsiatsiyasida vinger sifatida o'ynagan futbolchi.

## Manbalar
Stuart Pearce

**Stuart Pearce** (1962-yil 24-aprelda tug'ilgan) - ingliz professional futbol menejeri va sobiq futbolchisi.

## Manbalar
Inqilob Yusupova

**Inqilob Tursunovna Yusupova** — (1941-yil, 2-avgust, Toshkent, Oʻzbekiston SSR, SSSR) — Oʻzbekiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan madaniyat xodimi. Bolalar va oilalarni qoʻllab-quvvatlash assotsiatsiyasi raisi.

## Tarjimayi holi
Inqilob Yusupova 1941-yil 2-avgustda Toshkent shahrida tavallud topgan. Oliy maʼlumotli. U 1963-yil Toshkent politexnika instituti Mexanika fakultetini tamomlagan. Ilk mehnat faoliyatini 1961-yil Toshkent politexnika institutida Yoshlar tashkiloti boshligʻi sifatida boshlagan. U Yoshlar tashkilotlarida koʻp yillar davomida rahbar sifatida faoliyat yuritgan. Inqilob Yusupova 1983—1988-yillarda Oʻzbekiston SSR davlat teleradiokompaniyasi raisi, 1988-yildan Respublika Bolalar jamgʻarmasi raisi lavozimida ishlagan.

## Faoliyati
Inqilob Yusupova koʻp yillar davomida bolalar va ayollar huquqlarini himoya qilishga eʼtibor qaratdi. U BMT tomonidan qabul qilingan „Bolalar konversiyasi“ni oʻzbek tiliga tarjima qilishda faol ishtirok etgan. U konvensiya tizimida oilada bolalarni tinglash, ular bilan hayotda oʻz hayotiga mas’ul inson sifatida muomalada boʻlish, oilaparvarlik va ayollar mehnati masalalari yuzasidan qator treninglar oʻtkazib kelmoqda. Inqilob Yusupova oilaning rolini oshirish, oilaviy masalalarni oʻrganish maqsadida „Oila markazi“ni tuzishga oʻz hissasini qoʻshdi. Koʻp yillar davomida ruhiy aziyat chekkan, yetim qolgan va nogiron bolalar bilan ishlab kelmoqda. Shuningdek Inqilob Yusupova oilada ham farzand tarbiyasi, ham mehnat bilan shugʻullanishni istagan ayollar uchun „Bolalar 2000“ dasturini yoʻlga qoʻygan. Dastur doirasida koʻplab ayollar farzand tarbiyasi va mehnat faoliyatini birga olib borishmoqda. Inqilob Yusupova bolalar huquqlarni muhofaza qiluvchi „Yosh avlod kengashi“ bolalar parlamenti tashkilotchilaridan biridir.

## Mukofotlari
Inqilob Yusupovaning ayollar va bolalar huqularini muhofaza qilishdagi koʻp yillik faoliyati inobatga olinib, „Oʻzbekiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan madaniyat xodimi“ unvoni va „Shuhrat“ medali hamda 2021-yil „Inson huquqlari himoyasi uchun“ ko‘krak nishoni bilan mukofotlangan.

= Manbalar =
Rostov viloyati madhiyasi

**Don kazaklari madhiyasi** — Rossiya Federatsiyasi federal sub’ekti Rostov viloyatining madhiyasi hisoblanadi. Madhiya Dmitriy Donskoy armiyasi madhiyasi nomi bilan ham mashhur sanaladi. 1853-yilda F.I.Anisimov tomonidan madhiya matni yozilgan. Madhiya Don kazaklarining ramzi. Qoʻshiq matnining bir nechta versiyalari mavjud. Gilyarevskiy tomonidan 1918-yilda yozilgan versiyalardan biri — Dmitriy Donskoy armiyasining rasmiy madhiyasidan olingan va ushbu versiyasining dastlabki uchta bandi Rostov viloyati madhiyasi hisoblanadi.

## Tarix
Bu qoʻshiqning asl nusxasi 1853—1856 yillardagi Qrim urushi boshlanishi munosabati bilan F. I. Anisimov tomonidan 1853-yilda yaratilgan.

1996-yilda qoʻshiqning uchta bandi Rostov viloyatining rasmiy madhiyasi sifatida qabul qilindi.

## Matn

## Manbalar

## Havolalar
* Гимн Всевеликого Войска Донского 
* Закон Ростовской области о гимне Ростовской области
* Слова Ф. Анисимова. ГИМН ВСЕВЕЛИКОГО ВОЙСКА ДОНСКОГО (с 20-го сентября 1918)
Martin Peters

**Martin Stanford Peters** (1943-yil 8-noyabr - 2019-yil 21-dekabr) - ingliz futbolchisi va menejeri.

## Manbalar
Michel Platini

**Michel François Platini** (1955-yil 21-iyunda tugʻilgan) — fransuz futboli maʼmuri, sobiq futbolchi va murabbiy. Barcha davrlarning eng buyuk futbolchilaridan biri sifatida e'tirof etilgan. Platini 1983, 1984 va 1985-yillarda uch marta ketma-ket "Oltin to'p"ni qo'lga kiritdi.

## Manbalar

## Havolalar

*
*
*
*
*Michel Platini – Goals in International Matches – www.rsssf.com – by José Luis Pierrend, RSSSF.
*Platini Calls for Bigger World Cup
Hope Powell

**Hope Patricia Powell** (1966-yil 8-dekabrda tug'ilgan) - ingliz sobiq xalqaro futbolchisi va " Brighton & Hove Albion" klubining sobiq ayollar birinchi jamoasi menejeri.

## Manbalar
Apios priceana

***Apios Priceana*** — dukkaklilar oilasiga mansub gulli oʻsimliklarning noyob turi, **"Price kartoshka-loviyasi**", **"Price yer yongʻogʻi**" va **"sayohatchilarning zavqi**" singari nomlari bilan mashhur. Bu toʻq sariq-yashil tok novdasi boʻlib, kartoshkaga oʻxshash qalin tuganakdan oʻsadi. Oʻsimlikning vatani Amerika Qoʻshma Shtatlarining janubi-sharqiy qismi hisoblanadi.

## Tavsif
Uzumlar 3-5 metrgacha uzunlikda boʻlishi mumkin. U katta yer osti tuganagiga ega boʻlib, bu uni boshqa *Apios* turlaridan ajratib turadi. Barglari poyada navbatma-navbat joylashgan, uzunligi taxminan  va yetti yaproqdan iborat. Xushboʻy och pushti yoki yashil-sariq noʻxat guliga oʻxshash gullari yozda gullaydi. Meva uzunligi 10 dan 15 sm gacha boʻlgan uzun ingichka dukkakli ekinlar doni koʻrinishida boʻladi .

## Tarqalishi va uchrash maskanlari
Oʻsimlik AQShning Alabama, Missisipi, Kentukki va Tennessi shtatlarida uchraydi . Illinoysda koʻp yillar ilgari oʻsgan, ammo u yerdagi turlar yerlik aholi tomonidan yoʻq qilingan.

## Changlanish
Gullari asalarilar va uzun dumli skipper (*Urbanus proteus*) tomonidan changlanadi .

Turning tahdid ostidagi holati, birinchi navbatda, yashash muhitini yoʻq qilish bilan bogʻliq, ammo kasalliklar va terli boshqa taʼsirlar ham turning nobud boʻlishiga sabab boʻladi.

## Muhofazalanish darajasi
Taxminan 25 ta qolgan tur bilan oʻsimlik federal darajada xavf ostida qolgan turlar roʻyxatiga kiritilgan.

## Foydalanilishi
Oʻsimlik, Amerikaning mahalliy xalqlari va koʻchmanchilar tomonidan oziq-ovqat manbai sifatida ishlatilgan.

## Manbalar

## Havolalar

* USDA oʻrimliklar sahifasi
* Kartoshka tugunaklari narxlari
* USFWS. ''Apios priceana'' (tugunaklari). *Federal Register* January 5, 1990.
Liel Abada

**Liel Abada** (,  , *Liel Abada*; 2001-yil 3-oktyabrda tugʻilgan) — isroillik professional futbolchi, Shotlandiya Premier ligasining Celtic klubi va Isroil terma jamoasida qanot himoyachisi yoki hujumchi sifatida oʻynaydi.

## Yoshligi va shaxsiy hayoti
Abada Isroilning Petah Tikva shahrida Mizrahi yahudiylari oilasida tugʻilgan. 13 yoshida Petah Tikva Maccabidagi birinchi menejeri Abadaning otasi Ronenni va uni Barselonadagi Bar Mitzvahni nishonlash uchun olib ketdi. Uning ukasi Orel Abada ham Maccabi Petah Tikvada oʻynaydigan futbolchi. Abada kuzatuvchi boʻlib qolib, yahudiylarning Yom Kippur bayramida futbol oʻynamaydi.

U isroillik qiz doʻsti Bar Rashti bilan 2020-yildan beri munosabatda boʻlgan, uch oylik ajralishdan soʻng ular 2022-yil iyunidan yana munosabatlariga qaytishgan.

## Klubdagi faoliyati

### Maccabi Petah Tikva
Abada Maccabi Petah Tikva uchun professional debyutini 2019-yil 22-avgust kuni Isroil Davlat kubogida Rakoah Amidar Ramat Ganga qarshi oʻyinda oʻtkazdi va bu oʻyinda 4:1 uyinda gʻalaba qozondi.

### Celtic
2021-yilning 14-iyulida Shotlandiya Premier ligasining Celtic klubi Abada bilan 3,6 million funt sterling evaziga besh yillik shartnoma imzolaganini eʼlon qildi. 20-iyul kuni u Celticning Chempionlar ligasi 2-raund saralash bosqichining birinchi oʻyinida Daniyaning Midtjylland klubiga qarshi oʻyinida gol urdi. Shotlandiya Premier ligasidagi uchinchi uchrashuvida Abada klub uchun birinchi ikkita liga golini St. Mirrenga qarshi oʻyinda kiritdi. 2022-yil 28-avgustda u Dundee Unitedga qarshi safarda 9:0 hisobida g‘alaba qozongan holda xet-trik qayd etdi.

## Xalqaro faoliyati
Shuningdek, Abada 2020-yildan buyon Isroil 21 yoshgacha boʻlganlar darajasida terma jamoada o‘ynaydi.

Abada 2021-yil 5-iyun kuni Chernogoriyaga qarshi safarda o‘rtoqlik o‘yinida Isroil terma jamoasi safida debyut qildi va 61-daqiqada Yonas Maledega 0:0 hisobida almashtirildi; o‘yin Isroilning 3:1 hisobidagi g‘alabasi bilan yakunlandi. U birinchi katta golini Islandiya terma jamoasiga qarshi 2022–2023-yilgi UEFA millatlar ligasi uy uchrashuvida 2022-yilning 2-iyunida kiritgan va oʻyin 2:2 hisobidagi durang bilan yakunlangan.

## Faoliyat statistikasi

### Klub

### Xalqaro

### Xalqaro gollar

: *Ballar va natijalar birinchi boʻlib Isroilning gollari roʻyxatini koʻrsatadi, ballar ustuni Abadaning har bir golidan keyingi hisobni koʻrsatadi*.

## Yutuqlari
**Celtic**

* Shotlandiya Premier ligasi: 2021–2022
* Shotlandiya liga kubogi: 2021–2022

**Individual**

* PFA Shotlandiya yilning eng yaxshi yosh futbolchisi: 2021–2022

## Manbalar
Igor Volkov

**Igor Aleksandrovich Volkov** (; 1971-yil 23-avgustda tugʻilgan) – oʻzbekistonlik nafaqadagi futbolchi, yarim himoyachi ampulasida oʻynagan.

## Futbolchilik faoliyati
Faoliyatini 1990-yilda Qarshining „Geolog“ tarkibida boshlagan boʻlib, bu jamoada ikki mavsum toʻp surgan, 56 ta oʻyinda maydonga tushib, 11 ta gol urgan. 1992—1993-yillarda Toshkentning „Paxtakor“ klubida oʻynagan. Paxtakor jamoasi safida 46 ta oʻyinda maydonga tushib, 7 ta gol urgan. 1994-yilgi mavsumda Fargʻonaning „Neftchi“ va Margʻilonning „Atlaschi“ jamoalarida oʻynagan.

1994-yil oxirida Igor Moskvaning „Torpedo“ klubiga oʻtgan va 1996-yilgacha ushbu klubda oʻynagan. Asosiy jamoa safida 31 ta oʻyin oʻtkazib, 2 ta gol urgan. Keyinchalik u „Torpedo-D“ klubida oʻynagan. 1998—1999-yillarda Rossiyaning bir qator klublarida oʻynagan. 2000-yilda Oʻzbekistonga qaytib, Bekobodning „Metallurg“ klubi futbolchisiga aylangan. 2004-yilda Belarusning „Dnepr-Transmash“ jamoasida oʻynagan. 2007—2008-yillarda u Moskvaning „Rosich“ havaskor klubi tarkibida oʻynagan.

## Havolalar

* FootballFacts.ru saytidagi profil (rus tilida)
Lee Ji-seon

**Lee Ji-seon** (hangulcha:이지선, 1983-yil 6-aprelda tug‘ilgan), G‘arb ommaviy axborot vositalarida **Sun Lee** nomi bilan ham tanilgan. U „Parsons The New School for Design“da o‘qigan janubiy koreyalik model va dunyo goʻzali. U 2007-yilgi tanlovda Koreya go‘zali bo‘lib, Vyetnamning Nha Trang shahrida bo‘lib o‘tgan „Koinot go‘zali 2008“ tanlovida o‘z mamlakatini boshqa 79 ta delegat orasida himoya qilgan.

## Miss Koreya 2007
Lee birinchi bor 51-chi „Koreya goʻzali“ tanlovida ishtirok etdi va gʻoliblikni qolga kiritdi. Lee oʻzining „Miss Koreya“ yutugʻini barchasini qariyalar uchun xayriya fondiga oʻtkazdi, bu koʻpchilikning olqishiga sabab boʻldi. Lee shuningdek Shimoliy Koreyada „Jahon Savdo Markazlari Assotsiatsiyasining Tinchlik elchisi“ sifatida 3 kun ishtirok etdi.

## Koinot goʻzali 2008
Lee „Koinot goʻzali“ tanlovdan oldin Hiroko Mima bilan birga Yaponiya goʻzali direktori Ines Ligron bilan mashgʻulot oʻtkazdi. Ligron sobiq „Koinot goʻzali 2007“ Riyo Mori va 2006-yilda birinchi oʻrinni egallagan Kurara Chibanani tayyorlash uchun ham mas’ul boʻlgan. Lee koʻplab goʻzalik tanlovini yoritib boruvchi saytlar tomonidan potentsial yarim finalchi sifatida maʼqullanganiga qaramay, Lee tojni qoʻlga kiritgani va tanlovda yaxshi ishtirok etishga boʻlgan qatʼiyati, oʻziga boʻlgan ishonchi bilan yakuniy kechada hammani hayratda qoldirdi va gʻolib boʻldi.

## Manbalar

## Havolalar

Lee Ji-seon profile in Miss Korea website
Caprice Bourret

**Caprice Bourret** (, tugʻilgan sanasi 1971-yil 24-oktyabr) — amerikalik model, aktrisa va ishbilarmon ayol. Hozirda u Londonda istiqomat qiladi va u yerda oʻzining By Caprice Lingerie kompaniyasini boshqaradi.

## Biografiyasi
Caprice yahudiy oilasida tugʻilgan va bolaligini Hasienda Hayts  (Kaliforniya) da oʻtkazgan. 1996-yilda u Londonga koʻchib oʻtdi va u yerda modellik faoliyatini boshladi.

## Modellik faoliyati
Faoliyati davomida Caprice *[[Vogue (jurnal)|Vogue]]*, *GQ*, *Cosmopolitan*, *Esquire*, *Maxim*, *FHM* va *Sports Illustrated* suzish kiyimlari kolleksiyasi kabi 250 dan ortiq jurnallarning muqovasida chiqdi. U News of World, GQs Woman of the Year and Maxim International Woman of the Year tomonidan dunyodagi eng jozibali ayol deb topildi. Shuningdek, u Diet Coke va Pizza Hut reklama roliklarida suratga tushgan.

### Ichki kiyim yoʻnalishi
2000-yilda Caprice Debenhams bilan shartnoma tuzib, ularga oʻz ismini ichki kiyimda ishlatish huquqini sotdi. Biroq 2006-yilda Caprice bu huquqdan voz kechdi va oʻz jamgʻarmalari bilan By Caprice Lingerie kompaniyasiga asos soldi. Keyinchalik u suzish kiyimlari, tungi kiyimlar va koʻrpa-toʻshaklarni ham ishlab chiqardi 2010-yilda Bourret Bedding By Caprice kompaniyasini ishga tushirdi.

## Boshqa loyihalar
1999-yilda Bourret Virgin Records bilan shartnoma tuzdi va Buyuk Britaniyada 24-oʻrinni egallagan birinchi “Oh Yeah” singlini chiqardi. 2001-yilda u yana bir “Once Around the Sun” singlini yozdi va u Buyuk Britaniyada 24-oʻrinni egalladi. 2012-yil avgust oyida Kapris Buyuk Britaniyaning eng yirik jurnallaridan biri *Business Matters* uchun maqola yozishni boshladi.

## Shaxsiy hayoti
2011-yilning yozidan beri Kapris Taey Comfort bilan turmush qurgan. Er-xotinning ikkita oʻgʻli bor – Jax Bure-Comfort (2013-yil 19-avgustda tugʻilgan, surrogat ona tomonidan tugʻilgan) va Jett Bure-Comfort (2013-yil sentyabrda tugʻilgan).

## Manbalar
Arctostaphylos luciana

***Arctostaphylos luciana*** — **Santa Lucia manzanita** umumiy nomi bilan maʼlum boʻlgan manzanita turi, Kaliforniya shatati uchun endemik boʻlgan turlardan biri hisoblanadi.

## Tarqalishi
Yogʻochli oʻsimlik Arctostaphylos luciana janubiy Santa Lucia togʻlarida, San Luis Obispo okrugidagina uchraydi.

Arctostaphylos luciana qirgʻoq boʻyidagi shalfeyli butazorlarda, slanetsga boy hududlar va togʻ yon bagʻirlarida 100-800 metr balandlikda oʻsadi. Dengiz qatlamining yuqori chegarasida, okeanga tutash boʻlgan qoyalarda ham uchraydi.

## Tavsifi

*Arctostaphylos luciana* —  balandlikkacha yetadigan buta yoki kichik koʻp novdali daraxt turi hisoblanadi.

Oʻsimlikning barglari kulrang, mumsimon va junli silliq koʻrinishda yoki tuksiz, qirralari va silliq shaklda boʻladi. Ular asosli boʻgʻimli, yumaloq va oval koʻrinishda boʻlib,  kenglikka va  uzunlikka ega.

Toʻpguli pushti va oq, tuksiz, urnasimon va pastga qaragan „manzanita“ gullaridan tashkil topgan. Gullash davri fevraldan martgacha davom etadi.

Mevasi qizildan to yashil-qizil ranggacha boʻlib, kattaligi  ga teng.

## Muhofazaga olinish holati
Bu tur Kaliforniya mahalliy oʻsimliklar jamiyati nodir va yoʻqolib ketish xavfi ostidagi oʻsimliklar inventarizatsiyasida juda xavfli va himoyasiz turlar qatoriga kiritilgan. Baʼzi populyatsiyalari Los Padres milliy oʻrmonining janubiy Kuesta tizmasi hududidagi botanika maxsus ilmiy-izlanish zonasida muhofazaga olingan va shu hududda koʻpaytiriladi.

## Yana qarang

* Arctostaphylos obispoensis — Kuesta *tizmasining tepasida joylashgan*
* Arctostaphylos pilosula — Kuesta *tizmasining sharqiy tomonida joylashgan*

## Manbalar

## Havolalar

* Calflora maʼlumotlar bazasi: ''Arctostaphylos luciana'' (Santa Lucia manzanita)
* Jepson Manual eFlora (TJM2) ''Arctostaphylos luciana'' davolash 
* ''Arctostaphylos luciana'' (Santa Lucia manzanita) uchun USDA oʻsimliklar profili
* UC fotosuratlar galereyasi — ''Arctostaphylos luciana''
Shahboz Umarov

**Shahboz coʻgʻli Umarov** (1999-yil 9-martda tugʻilgan) – oʻzbekistonlik professional futbolchi, „Turon Turkiston“ klubida yarim himoyachi pozitsiyasida oʻynaydi.

## Futbolchilik faoliyati
Futbolchilik faoliyatini 2018-yilda AGMK tarkibida boshlagan. 2018-yilning 4-noyabr kuni Oʻzbekiston Superligasi doirasidagi safarda „Soʻgʻdiyona“ jamoasiga qarshi oʻyinda professional debyut oʻyinini oʻtkazgan. Shahboz oʻyinning 76-daqiqada Zohir Pirimov oʻrniga maydonga tushgan.

2020-yilgi mavsum boshida Umarov Belarusga koʻchib oʻtgan va u yerda mavsum oxirigacha Energetik-BGU jamoasi bilan shartnoma imzolagan. Shahboz 2020-yilning 19-martida BATE Borisovga qarshi oʻyinda debyut qilgan. U Premyer-ligadagi debyut golini 2020-yilning 31-may kuni „Vitebsk“ jamoasiga qarshi oʻyinida urgan.

2020-yilning 15-iyulida Umarov BATE Borisov bilan shartnoma imzolagan. 2022-yilning iyul oyida Qozogʻistonning „Ordabasi“ klubiga ijara asosida oʻtgan.

## Xalqaro faoliyati
Shahboz 2021-yilning 9-oktyabr kuni Malayziya terma jamoasiga qarshi oʻrtoqlik uchrashuvida Oʻzbekiston milliy terma jamoasi safidagi debyut oʻyinini oʻtkazgan.

## Yutuqlari

* Oʻzbekiston Kubogi gʻolibi: 2018-yil

* Belarus kubogi gʻolibi: 2021-yil
* Belarus Superkubogi sohibi: 2022-yil
* Qozogʻiston Premyer-ligasi chempioni: 2023-yil
* Qozogʻiston Kubogi sohibi: 2022-yil

## Manbalar

## Havolalar

* Shahboz Umarov Soccerway saytida
* Shahboz Umarov Footballfacts saytida

* Shahboz Umarov NFT saytida
* Shahboz Umarov Transfermarkt saytida