open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Benin davlat madhiyasi

**L'Aube nouvelle** — Benin davlat madhiyasi. Madhiya soʻzlari Father Gilbert Jean Dagnon tomonidan yozilgan va madhiyaning bastakori ham Father Gilbert Jean Dagnon hisoblanadi. Madhiya 1960-yilda Dagomeya Respublikasi Fransiyadan mustaqillikka erishgandan soʻng qabul qilingan.

1975-yilda Dagomeya Respublikasi Benin Xalq Respublikasiga aylanganidan keyin madhiya saqlanib qoldi, biroq madhiyada mavjud Dahomey va Dahoméen kabi soʻzlari Benin va Beninois soʻzlariga oʻzgartirildi.

## Qoidalar
Benin milliy madhiyasi odatda milliy bayramlarda, xususan, Beninda mustaqillik kunini nishonlashda yangraydi yoki kuylanadi. Maktablarda Benin davlat madhiyasi doimo ijro etiladi.

## Matn

### Fransuz tilida
Enfants du Bénin, debout !
La liberté d’un cri sonore
Chante aux premiers feux de l’aurore;
Enfants du Bénin, debout !

I
Jadis à son appel, nos aïeux sans faiblesse
Ont su avec courage, ardeur, pleins d’allégresse
Livrer au prix du sang des combats éclatants.
Accourez-vous aussi, bâtisseurs du présent,
Plus forts dans l’unité, chaque jour à la tâche,
Pour la postérité, construisez sans relâche !

II
Quand partout souffle un vent de colère et de haine,
Béninois, sois fier, et d’une âme sereine,
Confiant dans l’avenir, regarde ton drapeau !
Dans le vert tu liras l’espoir du renouveau,
De tes aïeux le rouge évoque le courage;
Des plus riches trésors le jaune est le présage.

III
Tes monts ensoleillés, tes palmiers, ta verdure,
Cher Bénin, partout font ta vive parure.
Ton sol offre à chacun la richesse des fruits.
Bénin, désormais que tes fils tous unis
D’un fraternel élan partagent l’espérance
De te voir à jamais heureux dans l’abondance.

## Manbalar

## Havolalar
* Belize: ''Land of the Free'' — Audio of the national anthem of Belize, with information and lyrics (archive link)
* National anthem of Belize MIDI Instrumental
Reinildo Mandava

**Reinildo Isnard Mandava** (1994-yil 21-yanvarda tugʻilgan) — mozambiklik professional futbolchi, Ispaniyaning “ Atlético Madrid” klubi va Mozambik milliy jamoasida chap qanot himoyachisi sifatida oʻynaydi.

## Klubdagi faoliyati
Beira shahrida tug'ilgan Mandava futbolchilik faoliyatini Ferroviário da Beira va GD Maputo bilan boshlagan. 2015-yil dekabr oyida u Portugaliyaning " Benfica" klubi bilan shartnoma imzoladi va ularning zaxira jamoasiga tayinlandi. 2017-yilning iyun oyida u LigaProdagi "Sporting da Covilhã "ga bir mavsumga ijaraga berildi.

2018-yilda u Belenenses SAD ga o'tdi va 2019-yil yanvar oyida futbolchini mavsum oxirida sotib olish uchun 3 million yevro opsiyasi bilan ijara asosida Fransiyaning " Lille " klubiga o'tdi. 2019-yilning 31-mayida “Lille” Mandavani doimiy xarid qilishni yakunlagani tasdiqlandi.

2022-yil 31-yanvarda Ispaniyaning “Atlético Madrid” klubi Mandavaning uch yarim yillik shartnomaga ko‘ra transferini e’lon qildi.

## Xalqaro faoliyati
Mandava 2014-yilda Mozambik terma jamoasi safida debyut qilgan.

### Xalqaro gollari

: *Ballar va natijalar ro'yxati birinchi bo'lib Mozambikning gollari soni, ballar ustuni esa har bir Mandava golidan keyin ochkoni ko'rsatadi*.

## Yutuqlar
**Lille**

* 1 -liga: 2020–21
* Chempionlar kubogi : 2021 

**Mozambik**

* COSAFA kubogi sohibi: 2015 

**Individual**

* UNFP Liga 1 -yilning eng yaxshi jamoasi: 2020–21 

## Manbalar
Hamiduddin Toshkandiy

**Hamiduddin Toshkandiy** — Toshkent shahrida ijod qilgan olim va shoir. Toshkandiy arab va fors tillarida qilgan ijodi davomida baʼzi kitoblarga sharhlar ham bitgan. Saʼduddin Taftazoniyning „at-Talvih“ asariga arab grammatikasi ustida bahs qiladigan „Hoshiyat al-hoshiyat“ sharhini yozgan. Ijodiy faoliyati davomida „Sharh ar-risolat fi odob al-bahs“ asarini yozib qoldirgan. Hasanxoja Nisoriy oʻzining „Muzakkir al-ahbob“ asarida Toshkandiy haqida ushbu fikr va qisqa maʼlumotlar yozib qoldirgan, „Mavlono Hamiduddin shirinsuxan, suhbati latiya, ulfati odam edi, shakarrez sheʼrlar yozar edi. U kishi Toshkentda vafot etdi“ deb Toshkandiy qalamiga mansub ikki baytini keltirib oʻtgan. 

## Manbalar
Oq shovqin

**Oq shovqin** - stasionar shovqin bo'lib, uning spektral komponentlari barcha chastotalar diapazonida teng taqsimlanadi. Oq shovqinga misol sifatida yaqin atrofdagi sharshara shovqini  (uzoqdagi sharshara shovqini pushti rangga ega, chunki tovushning yuqori chastotali komponentlari havoda past chastotalilarga qaraganda ancha zaiflashadi) misol qilish mumkin.  U o'z nomini elektromagnit nurlanishning barcha ko'rinadigan diapazonidagi chastotalarning elektromagnit to'lqinlarini o'z ichiga olgan oq yorug'likdan olgan. Oq rangga qo'shimcha ravishda, turli rangdagi shovqinlar ham mavjud.

Tabiatda va texnologiyada "sof" oq shovqin (ya'ni barcha chastotalarda bir xil spektral quvvatga ega boʻlgan oq shovqin) paydo bo'lmaydi (bunday signal cheksiz kuchga ega), ammo spektral zichligi bir xil (yoki biroz farq qiladi)har qanday shovqin oq shovqin bo'lioshi mumkin degan ehtimolga yaqin.

## Statistik xususiyatlar

"Oq shovqin" atamasi odatda avtokorrelyasiya funksiyasiga ega boʻlgan signalga nisbatan qoʻllanadi, bu signal ko'riladigan ko'p o'lchovli makonning barcha o'lchamlari bo'yicha Dirac delta funktsiyasi tomonidan matematik tarzda tavsiflanadi. Ushbu xususiyatga ega signallarni oq shovqin deb hisoblash mumkin. Ushbu statistik xususiyat ushbu turdagi signallar uchun asosiy hisoblanadi.

## Adabiyot

* Белый шум // Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.
* Белый шум в теории вероятностей / Ю. В. Прохоров // Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.
Аbdurashid Аbdulkasimov

**Abdurashid Abdulkasimov** — (1948-yil 11-dekabr) Iqtisod fanlari nomzodi, dotsent.
## Tarjimai holi
Abdulkasimov Abdurashid 1948-yil 11-dekabrda Samarqand viloyati Payariq tumanining Chelak shahrida tugʻilgan. O‘rta maktabni bitirib 1966-yili Samarqand davlat universitetiga hujjat topshiradi.
1966-1971-yillarda Alisher Navoiy nomidagi Samarqand davlat universitetining Geografiya fakultetida tahsil olgan. Bu davra mobaynida u oʻzing bilimga chanqoqligi va o‘z ustida tinimsiz ishlashi bilan ustozlaring nazariga tushadi. Talabalik yillarida o‘qish bilan bir qatorda jamoat ishlarida ham faol bo‘lgan. Oʻqishni tamomlagacha, 1971-1972-yillarda harbiy xizmatni o‘tagan.
## Faoliyati
* 1972-1974-yillarda maktabda geografiya fani oʻqituvchisi;
* 1974-1978-yillarda Chelak shahridagi Kasb-hunar bilim yurtida direktor o‘rinbosari;
* 1978-1983-yillarda Buxoro davlat universitetining „Geografiya“ kafedrasida katta o‘qituvchi lavozimida faoliyat yuritgan.
* 1983-yildan Toshkent xalq xo‘jaligi instituti (hozirgi Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti)ning „Iqtisodiy geografiya“ kafedrasida katta o‘qituvchi sifatida ishga qabul qilingan.
* 1991-yilda O‘zbekiston Fanlar akademiyasi qoshidagi ishlab chiqarish kuchlarini o‘rganish Kengashida (SOPS) „Tabiiy resurslardan samarali foydalanib ishlab chiqarish kuchlarini joylashtirish masalalari“ mavzusida nomzodlik dissertatsiyasini himoya qilgan.
* Hozirgi kunga qadar Toshkent Davlat iqtisodiyot universitetining „Sanoat iqtisodiyoti“ kafedrasida dotsent lavozimida faoliyat ko‘rsatib kelmoqda.
## Ilmiy ishlari
A.Abdulkasimovning „Ijtimoiy ekologiya“ o‘quv qo‘llanmasi va 70 dan ziyod ilmiy va o‘quv metodik ishlari chop etilgan va oʻquv jarayonida keng qoʻllanilmoqda.
**Ulardan ayrimlari**:
# 2004-yilda Bozor munosabatlari sharoitida yer resurslaridan foydalanishni boshqarish va uning huquqiy asoslari.
# 2005-yilda O‘zbekiston qishloq xo‘jaligida suv zahiralaridan foydalanishni iqtisodiy jihatlari.
# 2014-yilda Muqobil energiya- iqtisodiy rivojlanish omili.
# 2014-yilda Tabiat muhofazasi tadbirlarini moliyalashtirishda ekologik jamg‘armalarning roli.
# 2014-yilda Sanoat	tarmoqlarida	chiqindilarning	hosil	bo‘lishi	va ularni zararsizlantirish, qayta ishlash.
# Zemelnie resursi Djizak-Sirdarinskogo ekonomicheskogo rayona i ix oxrana, Yekaterinburg.UrGAU, 2014.
# 2015-yilda Farg‘ona vohasi antropogen landshaftlarni muhofaza qilish.

## Manbalar
Alamdar-e Olya (Erondagi qishloq)

**Alamdar-e Olya** ( , shuningdek lotinchalashtirilgan nomi: **<nowiki/>'Alamdār-e 'Olyā' nomi** bilan romanlashtirilgan; **Alamdār**, **Alamdār-e Bālā** va **<nowiki/>'Alamdār ' Ūlīya**) — Eron,Hamadon viloyati, Malayer okrugi markaziy tumanidagi Muzaran qishloq tumanidagi qishloq . 2006-yil aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, aholi soni 179 nafar kishi va 71 ta oiladan iborat.
## Manbalar
Muratovka

**Muratovka** — Moskva temir yoʻlining Kaluga viloyati, Kaluga shahar tumanidagi temiryoʻl stansiyasi .

## Tavsif

Bu Moskva Yoʻl harakati nazorati boshqarmasining DCS-3 temiryoʻl stantsiyalari ishini tashkil etish boʻyicha Moskva-Smolensk markazi tarkibiga kiradi.

Janubda, xuddi shu nomdagi Muratovka qishlogʻiga chiqish, shimolda Ryabinki qishlogʻi, ikkalasi ham Kaluga shahar tumanining bir qismidir.

Stansiya Moskva temir yoʻlining Kiyev yoʻnalishining asosiy yoʻnalishining har ikki tomonida birlashtiruvchi shoxchalar bilan jihozlangan markaz boʻlib, u stantsiya markazidan bir kilometrdan bir oz koʻproq gʻarbda joylashgan. Muratovka stantsiyasining oʻzi, shaharlararo qatnov nuqtai nazaridan, baʼzan Kiyev yoʻnalishi deb ham ataladi, chunki u Moskvadagi Kiyevskiy temiryoʻl stantsiyasidan toʻgʻridan-toʻgʻri elektr poyezd yoʻnalishlari bilan jihozlangan.

Stansiya oʻzining akkord chizigʻida zigʻir zavodining elektrlashtirilgan uchastkasida — Kaluga I elektrlashtirilmagan liniyaning oʻrtasida, Muratovka — Kaluga I qoʻshaloq yoʻlida bir yoʻl liniyasining oʻrtasida joylashgan. Moskva tomon Tixonova Pustin stantsiyasi ham ikki yoʻlli.

## Stansiya yoʻllari va platformalari
Stansiyada toʻrtta yoʻl va toʻrtta yoʻlovchi platformasi mavjud. Treklar oʻrtasida oldingi yoʻldan sezilarli boʻsh joy mavjud.

* Shimoliy yoʻlda ikki yoʻnalishda Moskvadan / Moskvaga elektropoyezdlar uchun № 1 yon baland platforma mavjud (elektr poyezdlari Tixonova Pustin stantsiyasiga boradigan yoʻllardan faqat bittasidan foydalanadi, bu yoʻl gʻarbga oʻtadi).
* Janubda quyidagi ikkita yoʻl oʻtadi, ular Tixonova Ermitajidan olib oʻtishning ikkinchi yoʻli va Vyazmadan asosiy bir yoʻlli oʻtish yoʻlining davomi hisoblanadi. Janubida 3-sonli past yon platforma mavjud. Treklar orasida yana bir juda tor va qisqa platforma bor. Platformalar Vyazmadan / tomon shahar atrofidagi poyezdlar (temiryoʻl avtobuslari va vagonlar) uchun ishlatiladi.
* Vokzal binosining narigi tomonida Suxinichi-Glavnye stansiyasidan elektr poyezdlari uchun № 4 past platformali janubiy yoʻl bor. Gʻarbda yoʻl Gorenskaya stantsiyasiga boradigan bosqichga oʻtadi.
* Platformalarning sharqidagi yana bir oʻlik yoʻl.
## Manbalar
Muhammad Gʻazzoliy koʻchasi

**Muhammad Gʻazzoliy koʻchasi** — Buxoro shahrida joylashgan koʻcha. Koʻcha  Abu Homid Muhammad Gʻazzoliy nomi bilan bogʻliq. Abu Homid Muhammad Gʻazzoliy (1058—1111) mashhur ilohiyotchi olim. U islom falsafasiga bagʻishlangan „Kimyoyi saodat“ asarining muallifi hisoblanadi. Buxoro shahardagi Muhammad Gʻazzoliy koʻchasida ramziy qabr bor. Baʼzi maʼlumotlarga qaraganda, bu qabr XVI asrda yashab oʻtgan boshqa bir Gʻazzoliyga tegishli hisoblanadi.

## Manbalar
Ksenodon rabdosefali

***Xenodon rabdocephalus***, odatda **yolgʻon fer-de-lance** sifatida tanilgan, Colubridae oilasiga mansub zaharli orqa tishli ilon turidir . Turning vatani Markaziy Amerika va Shimoliy Janubiy Amerika . Ikki tan olingan kichik tur mavjud.

## Geografik diapazon
X. rabdocephalus Meksika janubida Gerrero, Verakrus, Yukatan va Kampeche shtatlarida, Gvatemala, Beliz, Gonduras, Salvador, Kosta-Rika va Panama orqali uchraydi. Janubiy Amerikaning shimolida u Kolumbiya, Venesuela, Gayana, Surinam, Fransiya Gvianasi, Ekvador, Peru, Boliviya va Braziliyada joylashgan boʻlib, u Amapa, Rondônia, Para, Espirito Santo va Bahia shtatlarida uchraydi.

## Yashash joyi
*X. rabdocephalusning* afzal koʻrgan tabiiy yashash joyi nam pasttekisliklar va togʻdan oldingi hududlardagi oʻrmonlar, dengiz sathidan  gacha balandlikda. .

## Tavsif
*X. rabdocephalus* oʻrta boʻyli ilon boʻlib, umumiy uzunligi (dumi bilan birga)  ga etadi. . U asosan jigarrang rangga ega, tanasida jigarrang va kulrang qum soati shaklidagi dorsal dogʻlar bor.

## Parhez
*X. rabdocephalus*, asosan, qurbaqa va qurbaqalar, shu jumladan, kurtaklar bilan oziqlanadi .

## Koʻpaytirish
*X. rabdosefali tuxumdondir* .

## Kichik turlar
Ikki kichik tur, shu jumladan nominotipik kenja turlar haqiqiy deb tan olingan.

* *X. r. rabdosefali* (Wid, 1824)
* *X. r. Mexicanus* HM Smit, 1940 yil

*[[Diqqat qiling|Nota bene]]* : Qavslar ichidagi binomial avtoritet bu turning dastlab *Ksenodondan* boshqa bir jinsda tasvirlanganligini koʻrsatadi.

## Manbalar

## Qoʻshimcha oʻqish

* Boulenger GA (1894). *Britaniya muzeyidagi ilonlar katalogi (tabiiy tarix).* *II jild, Colubridæ Aglifæ xulosasini oʻz ichiga olgan.* London: Britaniya muzeyi vasiylari (tabiiy tarix). (Teylor va Frensis, printerlar). xi + 382 bet. + Plitalar I-XX. (*Xenodon colubrinus*, pp.&nbsp;146-147).
* Freiberg M (1982). *Janubiy Amerika ilonlari* . Gonkong: TFH nashrlari. 189 bet.ISBN&nbsp; . (*Xenodon rabdocephalus*, p.&nbsp;113 + betdagi rasm.&nbsp;163).
* Heimes P (2016). *Meksika ilonlari: Herpetofauna Mexicana jild.* *I* . Frankfurt-Mayn, Germaniya: Chimaira nashri. 572 bet.ISBN&nbsp; .
* Jan G, Sordelli F (1866). *Ophidiensning umumiy ikonografiyasi: Dix-neuvième livraison.* Parij: J.-B. Baillière va Fils. Indeks + Plitalar I-VI. (*Xenodon rhabdocephalus* [sic] va *X. bertholdi*, IV plastinka). (fransuz tilida).
* Smit HM (1940). „Meksika va Gvatemaladan yangi kaltakesaklar va ilonlarning tavsiflari“. *Vashington Biologik Jamiyatining materiallari* **53** : 55-64. (*Xenodon mexicanus*, bet.&nbsp;57-59).
* Wied M (1824). " *Verzeichniss der Amphibien, welche im zweyten Bande der Naturgeschichte Brasiliens vom Prinz Max von Neuwied werden beschreiben werden* ". *Isis fon Oken* **14** : 661-673. (*Coluber rabdocephalus*, yangi turlar, p.&nbsp;668). (nemis tilida).
Ibrohim Bilal

**Ibrohim Bilal** ( 1965-yil 21-iyul) — yengil vazn toifasidagi keniyalik bokschi. U 1980-yillarning birinchi yarmida Keniya boks jamoasida oʻynagan, Los-Anjelesdagi yozgi Olimpiya oʻyinlarining bronza medali sovrindori, Afrika chempioni, xalqaro turnirlar gʻolibi va sovrindori.

## Biografiya
U 1982-yilgi mavsumda Zimbabvedagi Sharqiy va Markaziy Afrika chempionatida gʻalaba qozongan va bu gʻalabasi orqali Bangkokda Qirol kubogini ham qoʻlga kiritgan. U bu orqali oʻzining birinchi marta yuqori darajadagi xalqaro turnirda ishtirok etdi. Keniya terma jamoasining asosiy tarkibida oʻzini namoyon qilib, u Myunxendagi jahon chempionatiga yoʻl oldi va u yerda birinchi vazn toifasida chorak final bosqichida toʻxtatildi.

1983-yilda u yengil vazn toifasiga koʻtarildi. Kampalada Afrika chempionatida gʻolib chiqdi va Rimda boʻlib oʻtgan Jahon kubogida qatnashdi.

1984-yildagi Qirol kubogida kumush medal sohibiga aylandi. Bir qator muvaffaqiyatli chiqishlari tufayli u Los-Anjelesdagi Yozgi Olimpiya oʻyinlarida mamlakat sharafini himoya qilish huquqini qoʻlga kiritdi. 51 kg vazn toifasida u turnir kubogidagi dastlabki uchta raqibdan ustun kelib muvaffaqiyat qozondi. Biroq, toʻrtinchi yarim final duelida u Yugoslaviya vakili Rejep Rejepovskiydan 0:5 hisobida yengiladi. Shu tariqa Olimpiya oʻyinlarining bronza medalini qoʻlga kiritdi.

Uning ukasi Sulaymon Bilali ham juda taniqli bokschilar qatoriga kiradi. U ikkita Olimpiya oʻyinlarida qatnashdi.

## Manbalar

## Havolalar

* Ibragim Bilali — olimpiyskaya statistika na sayte Sports-Reference.com (angl.)
* Ibragim Bilali  — stranitsa na sayte Mejdunarodnogo olimpiyskogo komiteta
Khaki Safed tumani

**Xaki Safed** ( , „oq chang“) Afgʻonistonning Farah viloyatidagi tuman . Aholisi, asosan, pushtunlar va tojiklar boʻlib, 2004-yil oktabrida 43000 kishini tashkil etgan  Asosiy qishloq, Xaki Safed (shuningdek, Alagadari deb ataladi) tumanning markaziy qismidan 676 m balandlikda joylashgan.

## Xavfsizlik va siyosat tizimi
2009-yil 17-noyabr kuni qurollangan Tolibon jangarilari 5 nafar tinch aholini o‘g‘irlab ketgani haqida xabar berilgan edi. 2 nafarining boshi kesilgan va josuslikda ayblangan, qolgan 3 nafari esa ozod qilingan. Viloyat politsiyasi boshlig‘i Faqir Muhammad Asqarga ko‘ra, qurbonlar begunoh davlat xizmatchilari bo‘lgan.

## Manbalar

## Havolalar

* Aholi punktlari xaritasi  AIMS, 2002-yil may
Katenluy-e Olya (Erondagi qishloq)

**Katenluy-e Olya** (, shuningdek, **Katenlūy-e 'Olyā**lotinchalashtirilgan nomi:**Katenlūy-e Bālā**) — Eron, Gʻarbiy Ozarbayjon viloyati,Xoy tumani markaziy tumanidagi Dizaj qishloq tumanidagi qishloq 2006-yil aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, uning aholisi 42 nafar kishi va 10 ta oiladan iborat.

## Manbalar
Slevinning kaltakesaklari

**Slevin kaltakesaklari** (*Sceloporus slevini)* — kaltakesaklar oilasiga mansub kaltakesaklar turi . Tur Amerika Qoʻshma Shtatlarining janubi-gʻarbiy qismida va Meksikaning qoʻshni shimolida mahalliy hisoblanadi.

## Taksonomiya va etimologiya
1937-yilda Xobart M. Smit tomonidan tasvirlangan tur holotip namunasining kollektori Jozef R. Slevin nomi bilan atalgan.

## Geografik diapazon
Qoʻshma Shtatlarda *S. slevini* Arizonaning janubi-sharqida joylashgan. Meksikada u Chihuahua, shimoliy Durango, shimoli-sharqiy Sinaloa va sharqiy Sonorada joylashgan.

## Yashash joyi
*S. slevinining* afzal koʻrgan tabiiy yashash joylari oʻtloq va oʻrmondir .

## Tavsif
Katta yoshli S. slevinii tumshugʻi uzunligi (SVL) 4-7 sm (1,6-2,8 dyuym) ni tashkil qiladi. Tananing yon tomonlaridagi lateral tarozilar qatorlari dorsal tarozilar qatoriga parallel. Femur teshiklari qatorlari oʻrta chiziqda ikkitadan koʻp boʻlmagan tarozi bilan ajratiladi.

## Koʻpaytirish
*S. slevini tuxum qoʻyuvchi* hisoblanadi.

## Manbalar

## Qoʻshimcha oʻqish

* Jones MChJ, Lovich RE (muharrirlar) (2009). *Amerikaning janubi-gʻarbiy kaltakesaklari: fotosuratlar boʻyicha qoʻllanma* . Tucson, Arizona: Rio Nuevo nashriyoti. 568 bet.ISBN&nbsp; . (*Sceloporus* slevini, 513-514-betlar).
* Tanner WW (1987). „Gʻarbiy Chihuahuaning kaltakesaklari va toshbaqalari“. *Buyuk havza tabiatshunosi* **47** : 383-421. (*Sceloporus slevini*, yangi holat, 400-401-betlar).
Oq shovqin(roman)

**"Oq shovqin"** () — amerikalik yozuvchi Don DeLilloning sakkizinchi romani boʻlib , Nyu-Yorkdagi Viking Press nashriyotida 1985 yilda nashr etilgan. Bu kitob AQShning *badiiy adabiyot bo'yicha Milliy kitob mukofotiga sazovor boʻlgan*.

Oq shovqin postmodern adabiyot namunasidir. Bu kitob DeLilloning yutug‘i bo‘lgan va uni kengroq o‘quvchilar ommasiga yetkazgan deb hisoblanadi. Ushbu kitob Time jurnali tomonidan 1923 yildan 2005 yilgacha boʻlgan 100 ta eng yaxshi ingliz romanlari ro'yxatiga kiritilgan.  DeLillo dastlab kitobini "Panasonic" deb nomlamoqchi edi, ammo Panasonic bunga qarshi boʻlgan edi.
Aspidelaps

Aspidelaps — Afrikaga endemik boʻlgan zaharli elapid ilonlar turkumi. Aspidelaps jinsidagi turlar odatda qalqon burunli kobralar yoki kobra qalpoqlari va kattalashgan rostral (burun) tarozilari nomi bilan marjon kobralari deb ataladi. Biroq, kaput Aspidelapsda Naja jinsining haqiqiy kobralarida boʻlgani kabi deyarli yaxshi rivojlangan emas.

## Turlar

*[[Diqqat qiling|Nota bene]]* : Qavslar ichidagi binomial vakolat, turning dastlab *Aspidelaps’dan* boshqa bir jinsda tasvirlanganligini koʻrsatadi.

## Zahar
*Aspidelaps* zahari neyrotoksikdir va *Aspidelaps* chaqishi bir necha hollarda odamlarning oʻlimiga sabab boʻlgan.

## Maʼlumotnomalar

## Havolalar

* Genus Aspidelaps at The Reptile Database

## Qoʻshimcha oʻqish

* Boulenger GA (1896). *Britaniya muzeyidagi ilonlar katalogi (tabiiy tarix).* *III jild, Kolubridni oʻz ichiga olgan (opistogliflar va proterogliflar).* *.* *.* London: Britaniya muzeyi vasiylari (tabiiy tarix). (Teylor va Frensis, printerlar). xiv + 727 bet. + Plitalar I-XXV. (*Aspidelaps jinsi*, p.&nbsp;390).
* Filial, Bill (2004). *Janubiy Afrikaning ilonlar va boshqa sudraluvchilar uchun dala qoʻllanmasi* . Uchinchi qayta koʻrib chiqilgan nashr, Ikkinchi taassurot. Sanibel oroli, Florida: Ralf Kertis kitoblari. 399 bet. (*Aspidelaps jinsi*, p.&nbsp;103).
* Fitzinger L (1843). *Systema Reptilium, Fasciculus Primus, Amblyglossae* . Vena: Braumüller va Zaydel. 106 pp. + indekslar. (*Aspidelaps*, yangi jins, p.&nbsp;28). (lotin tilida).
Beltepa koʻchasi (Toshkent)

**Beltepa koʻchasi** — Toshkentning Shayxontohur tumanida, Forobiy va Jarariq koʻchalari oʻrtasida. Uzunligi 1 km oraligʻida. 2005-yilning 28-aprelida nomi yoʻq yangi koʻchaga qoʻyilgan. Koʻchada tramvay yoʻli bor. Beltepa koʻchasining 8 ta tor hamda 3 ta berk koʻchasi mavjud. Koʻcha atrofida koʻp qavatli binolar, yakka tartibdagi uy-joylar, maishiy xizmatlar markazi, savdo va transport vositalariga yonilgʻi quyish shahobchalari bor. Koʻchadan uzoq boʻlmagan joyda Toshkent tibbiyot akademiyasi, Beltepa, Ibn Sino va Jarariq daxalari oʻrin olgan.

## Yana qarang
* Toshkent koʻchalari roʻyxati

## Manbalar
Darreh Ziarat-e Olya (Erondagi qishloq)

**Darreh Ziarat-e Olya** (, shuningdek lotinchalashtirilgan nomi:, Darreh**Zīārat-e 'Olyā** va **Darreh-ye Zīārat-e 'Olyā** sifatida romanlashtirilgan; **Darreh-ye Zīārat-e Bālā**, **Darreh Zeyārat-e Bālā**, **Darreh Ziārat** va **Darre Ziarat** nomi bilan ham tanilgan) — Eron, Kurdiston viloyati, Saqqez tumani,Sarshiv tumani,Zu ol Faqr qishloq tumanidagi qishloq.2006-yil aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, aholi 259 nafar fuqaro va 51 ta oiladan iborat Qishloqda kurdlar istiqomat qiladi 

## Manbalar
Ablepharus kitaibelii

***Ablepharus kitaibelii***, odatda **Yevropa mis terisi**, **Yevropa ilon ko‘zli terisi**, **archa po‘stlog‘i** yoki **ilon ko‘zli terisi** sifatida tanilgan, Scincidae oilasiga mansub kaltakesaklar turi . Tur Sharqiy Yevropa va Janubi- Gʻarbiy Osiyoga endemikdir .

## Geografik diapazon
A. kitaibelii vatani Gretsiya (jumladan, Egey orollari), Ruminiya, Bolgariya, sobiq Yugoslaviya, Vengriya, Albaniya, Slovakiya, Kavkaz, Turkiya, Suriya, Isroil, Iordaniya, Livan, Misrning Sinay yarim oroli va ehtimol Iroqda. Kichik turlari A. k. fitzingeri Slovakiya, Vengriya, Gretsiya va Korfu orolidan maʼlum. Kichik turlari A. k. stepaneki Bolgariya va Ruminiyadan maʼlum. Shuningdek, Makedoniya

## Tavsif
Kichkina, ingichka kaltakesak, *A. kitaibelii*  gacha oʻsadi umumiy uzunligi (shu jumladan quyruq). Teri bronza rangda, qorongʻu tomonlari bor. Koʻz qovoqlari boshqa koʻplab terilardan farqli oʻlaroq, harakatsizdir.

## Yashash joyi va xatti-harakati
*A. kitaibelii* uyatchan tur boʻlib, janubiy yon bagʻirlari, dalalar, oʻtloqlar kabi quruq joylarda tosh va barglar ostida yashaydi. U alacakaranlık paytida faol boʻlib, hasharotlar va mayda salyangozlarni ovlaydi. Bu oddiy er yuzida yashovchi va toqqa chiqishni yoqtirmaydi.

## Koʻpaytirish
*A. kitobelii tuxumdon* . 

## Taksonomiya
*Ablepharus kitaibelii* ning koʻplab sobiq kenja turlari Ablepharus *rueppellii* va *Ablepharus budaki* kabi turlar sifatida toifalarga ajratilgan.

## Etimologiya
Maxsus nom, *kitaibelii*, vengriyalik botanik Pol Kitaibel sharafiga berilgan. 

## Manbalar

## Havolalar
* 

## Qoʻshimcha oʻqish

* Arnold EN, Burton JA (1978). *Britaniya va Evropaning sudraluvchilari va amfibiyalari uchun dala qoʻllanmasi* . (DW Ovenden tomonidan tasvirlangan). London: Kollinz. 271 bet. + Plitalar 1-40.ISBN&nbsp; . (*Ablepharus kitaibelii*, 178-179-betlar + Plitalar 32 + Xarita 95).
* Bibron [G], Bori de Sent-Vinsent [JB] (1833). " *Vertébrés a froid kuyladi.* Sudralib yuruvchilar ". *57-76* -betlar. **''In'' :** Geoffroy Saint-Hilaire I, Geoffroy Saint-Hilaire É (1833). *Moree ilmiy ekspeditsiyasi.* *Tome III.—1.re Partiya.* *Zoologiya.* Parij va Strasburg: FG Levrault. ("*Ablepharis* [sic] *Kitaibelii* ", yangi turlar, 69-70-betlar). (fransuz tilida).
* Dumeril AMC, Bibron (1839). *Erpétologie générale or Histoire naturelle complète des Reptiles.* *Tome cinquième* [5-jild]. Parij: Roret. viii + 854 bet. (*Ablepharus kitaibelii*, 809-811-betlar). (fransuz tilida).
Maldiv pasporti

**[[Maldiv Respublikasi|Maldiv]] pasporti** Maldiv orollari immigratsiya xizmati tomonidan Maldiv orollarining barcha fuqarolariga xalqaro sayohatlar uchun berilgan fuqarolikni tasdiqlovchi hujjatdir. 

## Manbalar

## Havolalar

* Maldiv orollari immigratsiyasi
Nosir Buxoriy koʻchasi

**Nosir Buxoriy koʻchasi** — Buxoro shahrida joylashgan koʻcha. Koʻcha Nosir Buxoriy nomi bilan bogʻliq. XIV asrda yashagan buxorolik shoir nomidagi koʻcha. Nosir Buxoriy tarji’band, qasida, masnaviy, qitʼa, gʻazal va muxammas janrlarida ijod qilgan.

## Manbalar
Dunyoviy davlat

**Dunyoviy davlat** — davlatning konstitutsiyaviy huquqiy tavsifi boʻlib, Dunyoviy davlat deganda, davlat bilan din oʻrtasidagi nisbat, yaʼni davlatning dinga munosabati, dindan holi mavjud boʻlishi va rivojlanishini tushunish mumkin. Aniqroq aytganda, Dunyoviy davlat hech bir dinga davlat dini, rasmiy din maqomini bermaydi, dinning siyosiylashuviga yoʻl quymaydi, taʼlim tizimi va davlat boshqaruvini din taʼsiridan holi qilib, oʻz yurisdiksiyasida tutuvchi davlat nazarda tutiladi. Shu maʼnoda Dunyoviy davlat uchun istiqbolli munosabat shakli-davlatni dindan ajratilganligi hisoblanadi. Bunday davlatlar sirasiga AQSh, Fransiya, RF, Bolgariya, OʻzR va boshqa davlatlar misol boʻla oladi. Shunday qilib, OʻzR — demokratik taraqqiyot yoʻlidan borayotgan dunyoviy-maʼrifiy davlat boʻlib, OʻzR Konstitutsiyasining 35-moddasi fuqarolarning vijdon va eʼtiqod erkinligi huquqini kafolatlaydi. Vijdon va eʼtiqod erkinligini oʻrnatuvchi konstitutsiyaviy norma qoidalarining amal qilishini taʼminlash maqsadida Oʻzbekistonda 1998-yil 1-mayda „Vijdon erkinligi va diniy tashkilotlar toʻgʻrisida“gi (yangi tahrirdagi) Qonun qabul qilinib, qonun vijdon erkinligini fuqarolarning har qanday dinga eʼtiqod qilish yoki hech qanday dinga eʼtiqod qilmaslikdan iborat kafolatlangan konstitutsiyaviy huquqi sifatida belgilangan. Dunyoviy davlatning aksi teokratik davlat boʻlib, unda hokimiyatni cherkov ierarxiyasi boshqaradi. Bunday davlatga Vatikan misol boʻla oladi. Qayd etish lozimki, bu davlatni Rim Papasi boshqaradi.

## Manbalar
Kahmard tumani

**Qahmard tumani** () — Afgʻonistonning markaziy qismidagi Bomyon viloyatidagi tuman. Tuman markazi — Qahmard . U 1475 metr balandlikda joylashgan boʻlib, 2003-yilda 31042 kishi istiqomat qiladi Qahmard Bomiyon shahridan 140&nbsp;km uzoqlikda joylashgan va besh vodiyga bo'lingan (Hajar, Madr, Tangipushta, Ashpusht va DoAb-e-Mekh-I-Zarin).

Ilgari Bag'lon viloyati tarkibiga kirgan, ammo 2005-yilda tumanning bir qismi bo'linib Sayg'on tumanini tashkil qilgan.

Asosiy daryo -  Ajar tuman uchun muhim suv manbai hisoblanadi. Qahmard nisbatan boy hisoblanadi. Ilgari bu tuman sobiq qirol Muhammad Zohirshohning ov joyi boʻlgan. 2001-yilda Amerika Qo'shma Shtatlarining Afg'onistonga bostirib kirishi paytida uylar, do'konlar, ta'lim yoki sog'liqni saqlash markazlari jiddiy zarar ko'rmagan.

Qahmard etnik tojik va Xaliliyning sobiq gubernatori Toofan va Samangan viloyati gubernatori Mollaviy Islomuddinga ittifoqchi boʻlgan qo'mondon Rahmatulloh o'rtasidagi raqobat va qurolli to'qnashuvlardan larzaga keldi.

2002-yil iyun oyi oʻrtalarida qarama-qarshi guruhlar oʻrtasidagi janglardan soʻng, tuman jamiyatga aloqador va urush paytida Tolibon bilan yaqindan aloqador boʻlgan qoʻmondon Rahmatulla qoʻliga oʻtdi. Tumanning turli hududlarida inson huquqlari buzilishi holatlari qayd etilgan. 2002-yil 13-sentabrda Tufan tumanini nazorat qilish maqsadida Qahmardga hujum boshladi.

## Yana qarang

* Ajar vodiysi qo'riqxonasi
* Habiba Sarabi
* NATO
* Viloyatni qayta qurish guruhi
* Xalqaro xavfsizlik kuchlari

## Manbalar

## Havolalar

* Bamyan.info saytidagi tuman profili 
* AIMS tuman xaritasi
* Aholi punktlari xaritasi IMMAP, 2011-yil
Darreh-ye Arabha (Erondagi qishloq)

**Darreh-ye Arabha** (, lotinchalashtirilgan nomi: **-ye 'Arabhā**) — Eron, Xuziston viloyati, Andika tumani, Abejdan tumani, Kushk qishloq okrugiga qarashli qishloq. 2006-yil aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, aholi soni 39 nafar, 7 oiladan iborat.

## Manbalar
Almardamah

**Almardama** ( Almardmah; Mardamah) Saudiya Arabistonining Ar-Riyod viloyatining shimoli-gʻarbiy tumanida joylashgan, Ar-Riyod munitsipaliteti tomonidan boshqariladigan va Almardama meri shayx Nosir bin Varak Alxers boshchiligidagi shaharchadir.

## Manzili
U Najed shimoli-gʻarbiy qismida taxminan 20 milya (37 km) Afifdan janubda joylashgan.

## Aholisi
2010-yilgi aholini roʻyxatga olishda Almardama aholisi 7000 kishi edi. Bu Saudiya Arabistonining Ar- Riyod viloyatidagi eng tez oʻsayotgan oʻrta aholiga ega boʻlgan shaharlaridan biri hisoblanadi.

## Taʼlim tizimi
Almardamada bitta kollej va bir nechta maktablar joylashgan.

## Yana qarang

* Saudiya Arabistonidagi shaharlar va qishloqlar roʻyxati
* Saudiya Arabistoni hududlari

## Manbalar

* Almardamah shaharchasi veb-sayti  Archived -da arxivlangan
Darreh Ban (Erondagi qishloq)

**Darre Ban** ( , shuningdek lotinchalashtirilgan nomi:, **Darreh Bān** sifatida romanlashtirilgan; *Darbon* va **Darvon** nomi bilan ham mashhur) — Eron,Busher viloyati,Jom tumani,Riz tumani,**Toshan** qishloq okrugiga qarashli qishloq. 2006-yil aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, aholi soni 783 nafar va 167 ta oiladan iborat.

## Manbalar
Piridastgir koʻchasi

**Piridastgir koʻchasi** — Buxoro shahrida joylashgan koʻcha. Koʻcha Abdulqodir Giloniy nomi bilan bogʻliq. Qodiriya tariqati asoschisi Abdulqodir Giloniyning Buxoroda keng tarqalgan taxallusi. Shayxning ramziy qabri, masjid, minora, hovuz va quduq shu mavzeda joylashgan.

## Manbalar
Shin Eun-chul

**Shin Eun-chul** ( ; jins. 1973 -yil 26-dekabr) - Koreyalik bokschi, yengil vazn toifasi vakili. U 1990-yillar davomida boks bo‘yicha Janubiy Koreya terma jamoasida o‘ynagan. Jahon chempionatining bronza medali sovrindori hisoblanadi. Osiyo o‘yinlarining bronza medali sohibi, Atlantadagi yozgi Olimpiya o‘yinlari ishtirokchisi.

## Biografiya
Shin Eun Chul 1973-yil 26-dekabrda tug'ilgan.

1993-yilda u Janubiy Koreya terma jamoasiga kelib, Manila merining kubogida muvaffaqqiyatli ishtirok etgan.

1995 -yilda Toshkentda bo'lib o'tgan Osiyo chempionatida yengil vazn toifasida chorak finalga qadar yetib borgan bokschi hisoblanadi.

Bir qator muvaffaqiyatli chiqishlari tufayli u 1996-yilda Atlantada bo'lib o'tgan Yozgi Olimpiada o'yinlarida mamlakat sharafini himoya qilish huquqini qo'lga kiritdi. 60 kg vazn toifasida u turnir jadvalidagi ikkita raqibini muvaffaqiyatli mag'lub etdi. Biroq uchinchi chorak final jangida Jazoirlik Xosin Soltani 10:16 hisobida mag'lub bo'ldi. Natijada u ushbu Olimpiya turniri g'olibiga aylandi.

Olimpiadadan keyin, Sin Janubiy Koreya boks terma jamoasining asosiy tarkibida qoldi va yirik xalqaro turnirlarda qatnashishda davom etdi. Shunday qilib, 1997-yilda u Budapeshtda bo'lib o'tgan Jahon chempionatiga tashrif buyurdi va u yerdan bronza medalini olib keldi. yengil vazn toifasida yarim finalda rossiyalik Aleksandr Maletinga 2:15 hisobida mag'lub bo'ldi.

1998-yilda u Bangkokda bo'lib o'tgan Osiyo o'yinlarida qatnashib, yengil vazn toifasida bronza medali sohibiga aylandi .

## Manbalar

## Havolalar

* Син Ын Чхоль — олимпийская статистика на сайте Sports-Reference.com (англ.)
Pseudalsofis

***Pseudalsophis*** — Colubridae oilasiga mansub ilonlar turkumi . Jins Janubiy Amerika uchun endemik hisoblanadi .

## Geografik diapazon
*Pseudalsophis* jinsidagi turlar Ekvador (ayniqsa Galapagos) va Peruda uchraydi.

## Turlar
Etti tur haqiqiy deb tan olingan.

* *Pseudalsophis biserialis*  — Galapagos poygachisi, Floreana iloni, Española iloni, San-Kristobal iloni
* *Pseudalsophis darwini* 
* *Pseudalsophis dorsalis*  — Galapagos iloni, Fernandina iloni, Izabela iloni
* *Pseudalsophis elegans* 
* *Pseudalsophis hephaestus* 
* *Pseudalsophis hoodensis*  — Gud oroli iloni
* *Pseudalsophis occidentalis* 
* *Pseudalsophis slevini*  — tasmali Galapagos iloni, Slevin iloni,
* *Pseudalsophis steindachneri*  — chiziqli Galapagos iloni, Shtayndaxner iloni
* *Pseudalsophis thomasi* 

*[[Diqqat qiling|Nota bene]]* : Qavslar ichidagi binomial vakolat, turning dastlab *Pseudalsophis’dan* boshqa bir jinsda tasvirlanganligini koʻrsatadi.

## Etimologiya
Maxsus nomlar, slevini va steidachneri, mos ravishda amerikalik herpetolog Jozef Richard Slevin va avstriyalik herpetolog Frants Shtayndachner sharafiga berilgan.

## Manbalar

## Qoʻshimcha oʻqish

* Zaher, Hussam; Gratsiotin, Felipe Gobbi; Kadl, Jon E.; Merfi, Robert V.; de Moura-Leite, Julio Sezar; Bonatto, Sandro (2009). „Janubiy Amerika ksenodontinlariga urgʻu berilgan ilgʻor ilonlarning molekulyar filogeniyasi (Serpentes, Caenophidia): yangi taksonlarning qayta koʻrib chiqilgan tasnifi va tavsifi“. *Papéis Avulsos de Zoologia (San-Paulu)* **49** (11): 115-153. (*Pseudalsophis*, yangi jins). (ingliz tilida, ingliz va portugal tillarida tezislar bilan).
Vengriya ID kartalari

**Vengriya ID kartalari** (, soʻzlashuv tilida „személyi“) Vengriya fuqarolari uchun majburiy emas, garchi ularni tugʻilgandan keyin har kim olishi mumkin. Shu bilan birga, 14 yoshga toʻlgan har bir fuqaro uchta shaxsni tasdiqlovchi hujjatdan kamida bittasiga ega boʻlishi kerak. ID karta pasport, 17 yoshgacha yoki 17 yoshdan oshgan har bir kishi uchun foto-karta haydovchilik guvohnomasi). Fuqarolar Yevropaning istalgan joyiga (Belarus, Rossiya, Ukraina va Buyuk Britaniyadan tashqari), shuningdek, Gruziya, Fransiyaning chet el hududlari va Montserratga faqat ushbu ID kartadan foydalangan holda sayohat qilishlari mumkin (Kosovoga sayohat qilish uchun faqat yangi biometrik karta qabul qilinadi).

Hozirgi vaqtda shaxsni tasdiqlovchi hujjatlarning uch turi mavjud (*Személyi igazolvány*, abbr. Sz.ig.). Eng qadimgi amaldagi tur hisoblanadi — Vengriya Xalq Respublikasi tomonidan 1989-yilgacha chiqarilgan qattiq muqovali, koʻp sahifali kitobsimon (Ichki pasport); ikkinchi turi — 1989-yilda demokratiya tiklanganidan keyin chop etilgan yumshoq muqovali, koʻp sahifali. Ushbu hujjatlarning har birida egasining asl fotosurati, egasi va mahalliy politsiya vakilining asl imzolari mavjud. 2000-yildan beri qabul qilingan uchinchi tur plastik karta boʻlib, odatda „Shaxsiy identifikatsiya kartasi“ deb ataladi, uning egasining fotosurati va imzosi raqamli koʻpaytiriladi.

ID kartada egasining to‘liq ismi, agar mavjud bo‘lsa, qizining ismi, tug‘ilgan sanasi va joyi, onasining ismi, jinsi, kartaning amal qilish muddati, shuningdek, kartani bergan mahalliy davlat organi ko‘rsatiladi. Karta oltita raqam va ikkita harfdan iborat noyob identifikatsiya qatoriga ega. Unda egasining yashash manzili va shaxsiy identifikatori haqida hech qanday maʼlumot yoʻq &#x2014; bu maxfiy maʼlumotlar Authority ID (odatda *lakcímkártya*, „turar joy manzili kartasi“ deb ataladi) deb ataladigan alohida kartada mavjud.

Boshqa haqiqiy hujjatlar — pasport (koʻk yoki qizil, RFID chipi mavjud) va haydovchilik guvohnomasi; shaxsning har doim qoʻlida kamida bittasi boʻlishi talab qilinadi. Shaxsiy guvohnoma shtat saylovlarida ovoz berish yoki mamlakatda bank hisob raqamini ochish uchun talab qilinadi.

## Manbalar
Pochchoqul Hoji koʻchasi

**Pochchoqul Hoji koʻchasi** — shaxs nomi bilan ataluvchi koʻcha. Koʻcha Pochchoqul Hoji nomi bilan bogʻliq. Mahalla aholisi turli kasb bilan shugʻullangan. Soʻnggi oʻrta asrlarda koʻchada masjid, maktab va Gahband madrasasi, shuningdek, noma’lum qabr mavjud boʻlgan. Madrasa nomi binoni gahbandlik, ya’ni kumush va tillani aralashmalardan tozalovchi usta qurdirganligidan dalolat beradi. Toponim 1699-yil va 1797-yilda tuzilgan vaqfnomalarda uchraydi.

## Manbalar
Diplolaemus

***Diplolaemus*** — kaltakesaklar oilasiga mansub kaltakesaklar turkumi . Jins Janubiy Amerikaning janubiy endemikidir .

## Turlar
*Diplolaemus* quyidagi toʻrt turni oʻz ichiga oladi:

* *Diplolaemus bibronii* Bell, 1843 — Bibron iguanasi

:: Diapazon: Argentina (Patagoniya Santa-Kruzdan Aysen va Magallanesgacha), Chili

* *Diplolaemus Darwinii* Bell, 1843 yil — Darvinning iguanasi

:: Diapazon: Argentina (Patagoniya, Santa-Kruz), Chili

* *Diplolaemus leopardinus* (F. Verner, 1898) — leopard iguana

:: Diapazon: Argentina (Patagoniya, Neuken)

* *Diplolaemus sexcinctus* Cei, Scolaro & Videla, 2003 yil

:: Diapazon: Argentina, Chili

## Manbalar

## Qoʻshimcha oʻqish

* Bell T (1843). In: Darvin C (1843). H.M.S.ning sayohati zoologiyasi. Beagle, Kapitan Fitsroy qoʻmondonligi ostida, R.N., 1832-1836 yillar davomida. V qism. Sudralib yuruvchilar. London: Smith, Elder and Co. vi + 50 p. + Plitalar 1-20. (Diplolæmus, yangi jins, 19-bet).
* Boulenger GA (1885). Britaniya muzeyidagi kaltakesaklar katalogi (tabiiy tarix). Ikkinchi nashr. II jild. Iguanidæ … London: Britaniya muzeyi vasiylari (tabiiy tarix). (Teylor va Frensis, printerlar). xiii + 497 bet + I-XXIV plitalar. (Diploæmus jinsi, 125-bet).
Jurnalistik tarjima

**Jurnalistik tarjima,** asosan, gazetalarda qoʻllaniladigan tarjima turidir. Yangiliklar tarjimasi sifatida ham tanilgan jurnalistik tarjima tadqiqoti () tarjimashunoslikdagi eng yangi sohalardan biridir. Sohaga doir birinchi tadqiqotlar 2000-yillarning oʻrtalarida oʻtkazilgan, ammo gazetalarda tarjimalar XVII asrda paydo boʻla boshlagan.

## Kontekst
Birinchi xabar matnlari qoʻlyozma shaklda tarqalgan boʻlib, bu dastlabki matnlarning oz qismi bugungi kunda ham mavjud. Dastlabki gazetalar avvisi (italyancha) deb nomlangan.  Kishilar dunyoda ro‘y berayotgan taʼsirli voqealardan xabardor boʻlishlari uchun tarjima jurnalistikaning ajralmas qismi bo‘lib kelgan va hozir ham shunday bo‘lib qoladi. Misol uchun, Birinchi va Ikkinchi Jahon urushlari davrida Yevropa va Yaqin Sharqda boʻlayotgan janglar haqida odamlarni xabardor qilishning usullaridan biri jurnalistik tarjima edi.

## XVII asrda Angliyada jurnalistik tarjima
Angliyada paydo boʻlgan dastlabki gazetalar lotin, nemis va fransuz tillaridan tarjima qilingan materiallardan tashkil topgan edi. Yevropaning turli qismlarida nashr etilgan matnlarning tarjimasidan tashkil topgan *Corante gazetasi asosan [[Amsterdam]], Alkmaar va [[Gaaga|Gaagada]] nashr etilgan* Gollandiya modeliga taqlidan chop etilgan. Bu Angliyada chop etilgan birinchi gazeta ekanligi aytiladi.

### London Gazetasi
XVII asr oxirida *London gazetasi* Ispaniyadagi urushlar, shuningdek, Ispaniya qirolichasining nikohi haqidagi yangiliklarni nashr etdi Shuningdek, 1693-yilda gazeta Flandriyadagi Landen jangi toʻgʻrisida urushda halok boʻlgan inson hayotining fojiali natijalarini ifoda etilgan maqola chop etdi.

1698 va 1699 yillarda *The London Gazette* papistlar haqida xabar nashr etdi (1698-yilda imperator va papa oʻrtasidagi kelishmovchilik va 1699-yilda Ispaniyada Buyuk inkvizitorning tayinlanishi).

### Shved razvedkasi
Jurnalistik tarjimaning yana bir namunasi William Watts tomonidan asos solingan *Swedish Intelligencer (Shved razvedkasi)* gazetasi edi. 1632-1633-yillarda Londonda nashr etilgan gazetada tarjimalar manba sifatida havola qilingan. Misol uchun, muallif nashr etgan yangiliklari golland manbalaridan olinganini ochiq bayon etgan. Ishlab chiqarish xarajatlarini tejash uchun matnlar kamdan kam hollarda muharrirlarga ega boʻlgan.

### Boshqa misollar
Qitʼa risolalarining baʼzi tarjimonlari, asosan, Fransiyadan diniy masalalar sabab quvgʻinga uchragan qochqinlar edi. Quvgʻinlardan qochgan fransuz gugenotlari tarjimon sifatida faoliyat yuritishgan.

1702-yil 11-martda chop etilgan*The Daily Courant gazetasining* birinchi soni bitta fransuz va ikkita golland gazetalarining sof tarjimalaridan iborat edi. Matnlar ortidagi maʼno katoliklarga qarshi ekanligi aniq tasvirlangan.

## Manbalar
Rudakiy koʻchasi

**Rudakiy koʻchasi** — Buxoro shahrida joylashgan koʻcha. Koʻcha  Abu Abdullo Rudakiy nomi bilan bogʻliq. Abu Abdullo Rudakiy (855—940) fors-tojik adabiyotining atoqli namoyandalaridan biri boʻlib, „Odam ush-shuaro“, yaʼni „Shoirlarning Odam Atosi“ deya taʼriflangan. Xalq orasida Rudakiy haqida rivoyatlar mavjud.

## Manbalar
Darreh Asb (Eron)

**Darreh Asb** (, lotinchalashtirilgan nomi: **Darasb**) — Eron, Kurdiston viloyati, Divandar okrugi markaziy tumaniga qarashli Qoratureh qishloq okrugiga tarkibiga kiruvchi qishloq.2006-yil aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, uning aholisi 542 nafar va 104 ta oiladan iborat. Qishloqda kurdlar istiqomat qiladi.

## Manba
Doʻpposlash

**Doʻpposlash** — uch yoki undan ortiq shaxsga zarba berishi tushuniladi. Badanga shikast yetkazmagan holda muttasil ravishda doʻpposlsh orqali qiynash shaklidagi jinoyat hisoblanib, doʻpposlash orqali badanga turli darajada shikast ham yetkazilishi uchraydi. Yetkazilgan shikast darajasiga qarab Oʻzbekiston Respublikasi JKning tegishli moddasida nazarda tutilgangan jinoyatlar sodir etilgan deb hisoblash mumkin. (OʻzR JKning 110 — m.si) 

## Manbalar
Darreh Dom (Erondagi qishloq)

**Darreh Dom** () —Eronning Mozandaron viloyati Ramsar tumaniga qarashli Jennat Rudbar qishloq okrugi.2006-yil aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, aholi soni 20 nafar, 6 ta oiladan iborat.
## Manbalar
Siddiqiyon koʻchasi

**Siddiqiyon koʻchasi** – Buxoro shahrida joylashgan koʻcha. Minorai Kalonning janubiy tomonidagi shahriston hududida joylashgan tarixiy koʻcha boʻlib, koʻchada Siddiqiyon nomli tarixiy masjid mavjud. 1805-yilda tuzilgan vaqf hujjatida koʻcha nomi qayd etilgan.

## Manbalar
Ketrin Eva Ekuta

**Ketrin Eva Ekuta** ( - Nigeriyalik dzyudochi, yengil va yarim oʻrta vazn toifalari vakili hisoblanadi. U 1999-2007-yillarda Nigeriya dzyudo terma jamoasida oʻynagan. Butun Afrika oʻyinlari chempioni, Afrika chempionatining bronza medali sovrindori, xalqaro va milliy turnirlar gʻolibi, Afinadagi yozgi Olimpiya oʻyinlari ishtirokchisi.

## Biografiyasi
Ketrin Ekuta 1979-yil 25-noyabrda Nigeriyaning Lagos shahrida tug‘ilgan.

U kattalar oʻrtasidagi xalqaro miqyosdagi birinchi eng katta muvaffaqiyatiga 1999-yil mavsumida, Nigeriya terma jamoasining asosiy jamoasiga kirganida erishdi. Ushbu voqea Yoxannesburgda boʻlib oʻtgan Butun Afrika oʻyinlariga sodir boldi. U ushbu musobaqada yengil vazn toifasida bronza medalini qoʻlga kiritdi.

2000-yilda yengil vazn toifasi boʻyicha Jazoirdagi Afrika chempionatining bronza medalini qoʻlga kiritdi.

U 2003-yilda Abujada boʻlib oʻtgan Butun Afrika oʻyinlarida yengil vazn toifasida muvaffaqqiyat qozondi.

**Ketrin Eva Ekuta** erishgan natijalar: 2004-yilda u Mavrikiy va Germaniyadagi xalqaro turnirlarda g'olib chiqdi. Tunisdagi Afrika chempionatida bronza medalini qo'lga kiritdi. Bir qator muvaffaqiyatli chiqishlari tufayli u Afinadagi Yozgi Olimpiya o'yinlarida mamlakat sharafini himoya qilish huquqiga ega bo'ldi. Ammo 57 kg vazn toifasidagi ochilish o'yinida u shveytsariyalik Lena Göldi tomonidan mag'lub etildi. Shu tariqa medallar uchun kurashni darhol tark etdi.

Afina Olimpiadasidan keyin Ekuta Nigeriya dzyudo terma jamoasida qoldi va yirik xalqaro turnirlarda ishtirok etishda davom etdi. Shunday qilib, 2005-yilda u Port-Elizabetda boʻlib oʻtgan Afrika chempionatida ishtirok etdi. Yarim oʻrta vazn toifasida bronza medalini qoʻlga kiritdi.

**Ketrin Eva Ekuta** 2007-yilda Jazoirda boʻlib oʻtgan Butun Afrika oʻyinlarida bronza medalini qoʻlga kiritdi. Natijada Rio-de-Janeyroda boʻlib oʻtgan jahon chempionatida 1/32 finalda xitoylik Xu Liliga magʻlub boʻlganligi bilan eʼtibor va eʼtirofga sazovor boʻldi. Ushbu musobaqalar tugaganidan koʻp oʻtmay, u sport karerasini tugatishga qaror qildi.

## Manbalar

## Havolalar

* Эва Кэтрин Экута — профиль на сайте judoinside.com (англ.)
* Кэтрин Эва Экута — олимпийская статистика на сайте Sports-Reference.com (англ.)
* Кэтрин Эва Экута  — страница на сайте Международного олимпийского комитета
Stenodactylus doriae

***Stenodactylus doriae***, odatda **Yaqin Sharq qisqa barmoqli** gekkosi yoki Dorianing **taroq** barmoqli gekkosi sifatida tanilgan, Gekkonidae oilasiga mansub kaltakesaklar turi .

## Etimologiya
*Doriae* nomi italiyalik tabiatshunos Giakomo Doria sharafiga berilgan.

## Geografik diapazon
*S. doriae* Saudiya Arabistoni, Eron, Iroq, Isroil, Birlashgan Arab Amirliklari, Ummon, Iordaniya va Quvaytda uchraydi.

## Tavsif
Bu gekkonning tumshugʻidan shamolga (SVL) uzunligi taxminan 8,3 santimetrga (3,3 dyuym) etadi. Koʻzlari chuqurlik paytida qumdan himoya qilish uchun katta tarozilar bilan chegaralangan.

## Manbalar

## Qoʻshimcha oʻqish

* Blanford WT (1874). „Fors va Baluchistondan kelgan yangi kaltakesaklarning tavsiflari“. *Ann.* *Mag.* *Nat.* *Tarix, Toʻrtinchi seriya* **13** : 453-455. (*Ceramodactylus doriae*, yangi turlar, s.&nbsp;454-455). (ingliz va lotin tillarida).
* Boulenger GA (1885). *Britaniya muzeyidagi kaltakesaklar katalogi (tabiiy tarix).* *Ikkinchi nashr.* *I jild. Gekkonidæ.* *.* *.* London: Britaniya muzeyi vasiylari (tabiiy tarix). (Teylor va Frensis, printerlar). xii + 436 bet. + Plitalar I-XXXII. (
* *Ceramodactylus doriæ*, bet.&nbsp;13-14 + Plitalar II, 4-rasm).
Lipov Rog

**Lipov Rog** — Yabloneve qishlogʻida joylashgan *Chernigov-Nijin* yoʻnalishidagi Kiyev janubi-gʻarbiy temiryoʻl direksiyasining V sinfdagi oraliq temiryoʻl stantsiyasi. Stansiya stansiyadan 5&nbsp;km janubi-sharqda joylashgan Lipov Rog qishlogʻi nomi bilan atalgan.

## Tarixi
Stansiya 1930-yilda mavjud *Nijin-Chernigov* temiryoʻl liniyasida ochilgan. 1986-yildagi hududning holatiga koʻra: M-36-016 topografik xarita varagʻida stansiya belgilangan.

## Umumiy maʼlumotlar
Stansiya bir tomon va bitta orol platformasi bilan ifodalanadi. 3 ta yoʻli bor. Stansiya binosi bor.

## Yoʻlovchi tashish
Har kuni stansiya *Chernigovdan Nijingacha boʻlgan* shaharlararo poyezdlarni qabul qiladi.

## Yaqin atrofdagi stantsiyalar

## Manbalar
Jahorina

**Jahorina** (Serbian Cyrillic , ) — Bosniya va Gersegovinadagi togʻ, Bosniya va Gersegovina Federatsiyasining Pale, Trnovo, Serb Respublikasi va Trnovo munitsipalitetlarining uch nuqtasida joylashgan. Dinar Alp togʻlarining bir qismi, u Trebevich togʻi va uning eng baland choʻqqisi Ogorjelica bilan chegaradosh, choʻqqisi 1916 metr () ni tashkil qiladi, bu Sarayevo togʻlari orasida Bjelashnicadan keyin ikkinchi eng baland togʻga aylantiradi (). .

Togʻda joylashgan Jahorina togʻ-changʻi kurortida 1984- yilgi Qishki Olimpiya oʻyinlarining togʻ changʻisi boʻyicha ayollar musobaqalari boʻlib oʻtdi.

## Tarixi

### Bosniya urushi
Bosniyadagi fuqarolar urushi davrida Serpska Respublikasi 3 yil davom etgan Sarayevoni qamal qilish paytida Jahorinadan harbiy baza sifatida foydalangan.Maxsus politsiya brigadasi hududda „maxsus politsiya o‘quv markazi“ tashkil etdi. Jahorina markazining ko‘plab zobitlari keyinchalik Srebrenitsa qirg‘iniga,, ayniqsa qirg‘inning oxirgi bosqichlaridan biri, Kravitsa qirg‘iniga aloqadorliklari uchun hibsga olindi.

### XXI-asrda
2021-yilda Bosniya serblarining siyosiy yetakchisi Milorad Dodik bu hududda Serb Respublikasi nomidan „antiterror“ mashg‘ulotlarini o‘tkazgani xabar qilingan va bu bahs-munozaralarga sabab bo‘lgan. Tanqidchilar Dodikni Bosniya barqarorligiga tahdid solayotganlikda ayblashgan, uning tarafdorlari esa buni qonuniy deb hisoblagan. Operatsiya Bosniyada siyosiy inqiroz davrida sodir boʻlgan va Dodik mashgʻulotlar rejasi yillar oldin boshlangan, deb javob berib, Bosniyadagi siyosiy taranglikka hech qanday aloqasi yoʻqligini daʼvo qilgan.

## Changʻi kurorti
Jahorina togʻ-changʻi kurorti Jahorina etagida joylashgan. Bu Bosniya va Gertsegovinadagi eng katta va eng mashhur changʻi kurorti boʻlib, togʻ changʻisi, snoubord, piyoda yurish va chanada uchish uchun mashhur joy hisoblanadi. 

## Minalar xavfi
Jahorina Bosniya urushi davrida katta strategik ahamiyatga ega boʻlgan hudud edi. Togʻning baʼzi joylari, shu jumladan kurort yaqinidagi hududlarda hali ham minalar mavjud. Urushdan keyin keng qamrovli konlarni tozalash ishlari olib borildi.  Jahorina togʻ-changʻi kurorti chegaralarida changʻi uchish minalardan xavfsizdir  va chegaradan tashqari hududlar bosh suyagi va suyak belgilari bilan belgilangan. Baʼzi kursdan tashqari yon bagʻirlari urush paytida minalangan va koʻplari xavfli boʻlib qolmoqda. 2011-yil 30-oktabr kuni sloveniyalik paraplanchi Yahorina tog‘ida xatolik tufayli minalangan maydonga tushib, og‘ir jarohat oldi.

## Yana qarang

* Bosniya va Gertsegovinada turizm

## Manbalar

## Havolalar

* Media related to Jahorina at Wikimedia Commons