open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
"Qovun sayli" haqida

**Qovun sayli** – Oʻzbekistonning milliy gastronomik va madaniy festivali boʻlib, qovun navlarini namoyish qilish, polizchilik mahsulotlarini targʻib qilish hamda milliy madaniyat va hunarmandchilikni rivojlantirishga qaratilgan. Tadbir odatda **avgust oyida**, Xorazm viloyatining **Xiva shahrida** oʻtkaziladi va Oʻzbekistonning turli viloyatlaridan fermerlar, tadbirkorlar va madaniyat xodimlari ishtirok etadi.

## Tarixi
Festival tarixan Oʻzbekistonning polizchilik madaniyati bilan bogʻliq boʻlib, ilk tadbirlar Xorazm viloyatida tashkil etilgan. Tadbirning asosiy maqsadi mintaqaviy qovun navlarini saqlash, hosildorlikni ragʻbatlantirish va yangi agronomik texnologiyalarni targʻib qilish boʻlgan. Vaqt oʻtishi bilan festival qovun koʻrgazmasi bilan bir qatorda milliy gastronomiya, folklor va hunarmandchilikni namoyish etuvchi madaniy tadbirga aylangan.

## Mazmuni
Festival dasturi quyidagi yoʻnalishlarni oʻz ichiga oladi:
* **Qovun koʻrgazmalari va tanlovlari**: viloyatlar va fermerlar tomonidan yetishtirilgan qovun navlari namoyishi va eng sifatli navlar tanlovi.
* **Madaniy dasturlar**: milliy liboslar, folklor jamoalari chiqishlari, teatr va qoʻgʻirchoq spektakllari.
* **Gastronomiya va hunarmandchilik**: milliy taomlar, hunarmandlik mahsulotlari, qovundan tayyorlangan innovatsion retseptlar.
* **Agronomik seminarlar va innovatsiyalar**: qovun yetishtirish texnologiyalari boʻyicha amaliy mashgʻulotlar.

## Ahamiyati
Festival bir necha yoʻnalishda muhim ahamiyatga ega:
* Turizm va agriturizmni rivojlantirish – hududiy va xalqaro sayyohlarni jalb qilish.
* Qovun sanoatini ragʻbatlantirish – fermerlar va polizchilar oʻz mahsulotlarini keng auditoriyaga taqdim etish imkoniga ega boʻladi.
* Madaniy merosni saqlash – milliy anʼanalar, folklor va hunarmandchilikni targʻib qiladi.
* Iqtisodiy samaradorlik – hududiy mahsulotlarni eksport qilish va qishloq xoʻjaligi innovatsiyalarini joriy etishga xizmat qiladi.

## Joylashuvi va vaqti
Festival odatda avgust oyining birinchi oʻn kunligida, Xiva shahrida, ayniqsa Ichan-Qala hududida oʻtkaziladi. Shu bilan birga, Oʻzbekistonning boshqa viloyatlarida ham hududiy qovun festivallari tashkil etiladi.

## Manbalar
* Advantour: Melon Festival, Khiva
* Uzbekistan Travel: Qovun sayli gʻoliblari
Eresiomera ouesso

**Eresiomera ouesso** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. U Kamerun va Kongo Respublikasi hududlarida uchraydi.
## Manbalar
Eresiomera osheba

**Eresiomera osheba** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. U Kamerun, Gabon, Kongo Respublikasi va Angolaning shimoliy hududlarida uchraydi.
## Manbalar
Eresiomera nigeriana

**Eresiomera nigeriana** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. U Nigeriya hududida uchraydi.
## Manbalar
Eresiomera bicolor

**Eresiomera bicolor** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. U Syerra-Leone, Liberiya, Kot-dʼIvuar, Gana, Togo va Nigeriya hududlarida uchraydi.
## Manbalar

## Havolalar

*
Eresiomera isca

**Eresiomera isca** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. U Gvineya, Syerra-Leone, Liberiya, Kot-dʼIvuar, Gana, Nigeriya, Kamerun, Bioko oroli, Gabon, Kongo Respublikasi, Markaziy Afrika Respublikasi va Kongo Demokratik Respublikasi hududlarida uchraydi.

## Kenja turlari
**Eresiomera isca isca* 
**Eresiomera isca occidentalis* Collins & Larsen, 1998 
## Manbalar
Anjir sayli haqida

Anjir sayli haqida

**Anjir sayli** – anjir mevasi pishib yetiladigan davrda oʻtkaziladigan anʼanaviy xalq saylidir.

## Kelib chiqishi
Anjir qadimdan shifobaxsh va oziq-ovqat mevasi sifatida qadrlangan.

## Oʻtkazilish vaqti
**Avgust–sentabr** oylarida.

## Manbalar
Qishloq xo‘jaligi xodimlari kuni

**O‘zbekiston Qishloq xo‘jaligi xodimlari kuni** — har yili dekabr oyining ikkinchi yakshanbasida nishonlanadigan, qishloq va suv xo‘jaligi sohasi xodimlari, fermerlar va dehqonlarning kasbiy bayrami hisoblanadi. (LEX.UZ)

## Tarix
Sovet davrida va mustaqillikning dastlabki yillarida qishloq xo‘jaligi sohasi xodimlari umumiy kasbiy bayramlar doirasida yoki mavsumiy tadbirlar (hosil bayramlari, yil yakuni marosimlari), shuningdek, Dehqonlar kuni, Hosil kuni kabi an’anaviy tadbirlar sifatida o‘tkazilgan. Biroq ular qonun bilan belgilangan rasmiy kasbiy bayram maqomiga ega bo‘lmagan, shuningdek, aniq sana va davlat darajasidagi yagona tartib mavjud emas edi.

Sovet davridagi holat SSSR davrida qishloq xo‘jaligi sohasi xodimlari uchun ayrim respublikalarda yoki hududlarda “Hosil bayrami”, umumittifoq darajasida esa qishloq mehnatiga bag‘ishlangan tadbirlar o‘tkazilgan.

Mustaqillik yillarida qishloq xo‘jaligi iqtisodiyotning alohida strategik tarmog‘i sifatida shakllandi, fermerlik, klaster va bozor munosabatlari rivojlandi, sohada mehnat qilayotganlar soni va mas’uliyati ortdi.

Shu sababli mavsumiy yoki umumiy tadbirlar o‘rnini davlat tomonidan tan olingan, rasmiy kasbiy bayram egallashi zarur bo‘ldi. 2017-yilda Qishloq xo‘jaligi xodimlari kunini belgilash tashabbusi ilgari surildi. Tashabbus asosida qonun loyihasi ishlab chiqildi. Qonun O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasida 1-avgustda qabul qilingan va 24-avgustda Senat tasdiqladi. 2017-yilning 25-avgust kuni O‘zbekiston prezidenti tomonidan “O‘zbekiston Respublikasi qishloq xo‘jaligi xodimlari kunini belgilash to‘g‘risida”gi qonuni imzolandi. Shundan buyon dekabrning ikkinchi yakshanbasi Qishloq xo‘jaligi xodimlari kuni sifatida nishonlanish boshlandi. 

## Mazmun va maqsad
Qishloq xo‘jaligi xodimlari kuni: 

- agrar sohada faoliyat yuritayotgan ishchi, mutaxassis va fermerlarning mehnatini e’tirof etish;

- qishloq va suv xo‘jaligi sohasidagi yutuqlar va samarali ishlarga diqqat qaratish;

- agrar kompleksni rivojlantirish bo‘yicha istiqbolli vazifalar muhokamasini rag‘batlantirish maqsadida nishonlanadi. (Buzb.uz)

## Nishonlanishi
Bayram munosabati bilan respublika va hududlarda:

- qishloq va suv xo‘jaligi sohasidagi yutuqlarni muhokama qilish,

- ko‘rsatgan xizmatlari uchun ilg‘or xodim va fermerlarni mukofotlash,

- Prezident va rasmiy idoralar nomidan tabriklar e’lon qilish kabi tadbirlar o‘tkaziladi.

## Manbalar
"Mayiz sayli" haqida

**Mayiz sayli** — uzum hosilidan tayyorlangan mayiz mahsulotiga bag‘ishlangan anʼanaviy xalq bayramidir.

## Kelib chiqishi
Mayiz tayyorlash uzumchilik rivoji bilan bog‘liq bo‘lib, qadimdan xalq xo‘jaligida muhim o‘rin tutgan.

## O‘tkazilish vaqti
**Sentabr–oktabr** oylarida.

## Manbalar
Anor sayli haqida

**Anor sayli** — anor mevasi pishib yetiladigan davrda o‘tkaziladigan anʼanaviy xalq saylidir.

## Kelib chiqishi
Anor Sharq madaniyatida baraka va farovonlik ramzi hisoblanadi.

## O‘tkazilish vaqti
**Oktabr–noyabr** oylarida.

## Manbalar
Gopeng Baru Jamek masjidi

**Gopeng Baru Jamek masjidi** () – Malayziyaning Perak shtati Kampar tumani Gopeng shaharchasi Jalan Gopeng *(Gopeng yoʻli)*dan biroz ichkarida joylashgan jamoat masjidi.

## Tavsifi
Jamek Gopeng masjidida joy yetishmasligi sababli mahalliy musulmonlarning juma namozini ado etishlari uchun kengroq joy taʼminlash maqsadida Gopeng Baru Jamek masjidi bunyod etilgan. Shuningdek, masjidning qulay joylashuvi va yanada toʻgʻri rejaga koʻra qurilgan ichki tuzilishi koʻpchilik uchun diniy tadbirlarni eski masjid oʻrniga aynan shu masjidda oʻtkazish toʻgʻri qaror ekanini anglatadi.

Dastlab masjid minorasiz qurilgan. Biroq juda uzoq tanaffusdan soʻng masjid majmuasini toʻldirish uchun minora barpo etilgan. Loyihaning yagona kamchiligi shundaki, hovlidan chiqish nuqtasi haddan tashqari tor boʻlib, juma namozlari paytida nihoyatda tirband boʻladi, yoʻlni kesib oʻtish uchun chizilgan piyodalar oʻtish joylari yoʻq. Bu, ayniqsa, Gopengning keksa aholisi uchun piyodalar nuqtai nazaridan xavflidir.

## Manbalar

## Havolalar
* Gopeng Baru Jamek masjidi rasmiy veb-sayti
Eresiomera kiellandi

**Eresiomera kiellandi** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. U Tanzaniyaning shimoli-g‘arbiy hududlarida uchraydi.
## Manbalar
Eresiomera magnimacula

**Eresiomera magnimacula** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. U Kamerun, Kongo Respublikasi, Kongo Demokratik Respublikasi (Lualaba, Ituri, Shimoliy Kivu va Uele viloyatlari) hamda Uganda (Budongo o‘rmoni) hududlarida uchraydi.
## Manbalar
Eresiomera

**Eresiomera** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalaklar jinsi. Ayrim manbalarda ushbu jins Pseuderesia jinsining sinonimi sifatida qaraladi.

## Turlari
**[[Eresiomera bicolor]]* (Grose-Smith & Kirby, 1890)
**[[Eresiomera campbelli]]* Collins & Larsen, 1998
**[[Eresiomera clenchi]]* (Stempffer, 1961)
**[[Eresiomera cornesi]]* (Stempffer, 1969)
**[[Eresiomera cornucopiae]]* (Holland, 1892)
**[[Eresiomera isca]]* (Hewitson, 1873)
**[[Eresiomera jacksoni]]* (Stempffer, 1969)
**[[Eresiomera kiellandi]]* Larsen, 1998
**[[Eresiomera magnimacula]]* (Rebel, 1914)
**[[Eresiomera mapongwa]]* (Holland, 1893)
**[[Eresiomera nancy]]* Collins & Larsen, 1998
**[[Eresiomera nigeriana]]* (Stempffer, 1962)
**[[Eresiomera osheba]]* (Holland, 1890)
**[[Eresiomera ouesso]]* (Stempffer, 1962)
**[[Eresiomera paradoxa]]* (Schultze, 1917)
**[[Eresiomera petersi]]* (Stempffer & Bennett, 1956)
**[[Eresiomera phaeochiton]]* (Grünberg, 1910)
**[[Eresiomera phillipi]]* Collins & Larsen, 1998
**[[Eresiomera rougeoti]]* (Stempffer, 1961)
**[[Eresiomera rutilo]]* (Druce, 1910)

## Manbalar

## Havolalar
* Seitz, A. ''Die Gross-Schmetterlinge der Erde'' 13: Die Afrikanischen Tagfalter. Plate XIII 62
Eresiomera paradoxa

**Eresiomera paradoxa** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. U Kamerun, Kongo Respublikasi va Uganda hududlarida uchraydi

## Kenja turlari
**Eresiomera paradoxa paradoxa*
**Eresiomera paradoxa orientalis* (Stempffer, 1962) 

## Manbalar
Eresiomera petersi

**Eresiomera petersi** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. U Liberiyaning markaziy va sharqiy hududlari, Kot-dʼIvuar hamda Ganada uchraydi.
## Manbalar
Eresiomera rougeoti

**Eresiomera rougeoti** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. U Kamerun, Bioko oroli, Gabon, Kongo Respublikasi, Uganda va Tanzaniyaning shimoli-g‘arbiy hududlarida uchraydi.
## Manbalar
Eresiomera rutilo

**Eresiomera rutilo** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. U Kamerun, Gabon, Kongo Respublikasi va Ugandaning g‘arbiy hududlarida uchraydi.
## Manbalar
Euthecta

**Euthecta** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalaklar jinsidir. Ushbu jinsga mansub ikki tur Afrotropik mintaqaga endemik hisoblanadi.

## Turlari
**[[Euthecta cooksoni]]* Bennett, 1954
**[[Euthecta cordeiroi]]* Henning & Henning, 2004

## Manbalar
Euthecta cooksoni

**Euthecta cooksoni** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. U Tanzaniya va Mozambik hududlarida uchraydi.

## Kenja turlari
**Euthecta cooksoni cooksoni* 
**Euthecta cooksoni marginata* Henning & Henning, 2004 
**Euthecta cooksoni subgrisea* Henning & Henning, 2004

## Manbalar
Eresiomera phillipi

**Eresiomera phillipi** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. U Markaziy Afrika Respublikasida, shuningdek ehtimol Kongo Respublikasi hududida uchraydi.
## Manbalar
Eresiomera phaeochiton

**Eresiomera phaeochiton** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. U Ekvatorial Gvineyada, shuningdek ehtimol Kongo Demokratik Respublikasi (Maniema viloyati) va Kongo Respublikasi hududlarida uchraydi.
## Manbalar
Euthecta cordeiroi

**Euthecta cordeiroi** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. U Tanzaniyaning shimoli-sharqiy hududlarida uchraydi. Ushbu turning yashash muhiti dengiz sathidan 1 000 metrdan yuqori balandliklardagi galereya o‘rmonlaridan iborat.
## Manbalar
Falcuna campimus

**Falcuna campimus** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. U Liberiya, Kot-dʼIvuar, Gana, Nigeriya, Kamerun va Gabon hududlarida, shuningdek ehtimol Syerra-Leoneda uchraydi.

## Kenja turlari
**Falcuna campimus campimus* 
**Falcuna campimus dilatata* 

## Manbalar
Falcuna

**Falcuna** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalaklar jinsi. Ushbu jins Afrotropik mintaqaga endemik hisoblanadi.

## Turlari
**[[Falcuna campimus]]* (Holland, 1890)
**[[Falcuna dorotheae]]* Stempffer & Bennett, 1963
**[[Falcuna gitte]]* Bennett, 1969
**[[Falcuna hollandi]]* (Aurivillius, 1895)
**[[Falcuna iturina]]* Stempffer & Bennett, 1963
**[[Falcuna kasai]]* Stempffer & Bennett, 1963
**[[Falcuna lacteata]]* Stempffer & Bennett, 1963
**[[Falcuna leonensis]]* Stempffer & Bennett, 1963
**[[Falcuna libyssa]]* (Hewitson, 1866)
**[[Falcuna lybia]]* (Staudinger, [1892])
**[[Falcuna margarita]]* (Suffert, 1904)
**[[Falcuna melandeta]]* (Holland, 1893)
**[[Falcuna orientalis]]* (Bethune-Baker, 1906)
**[[Falcuna overlaeti]]* Stempffer & Bennett, 1963
**[[Falcuna reducta]]* Stempffer & Bennett, 1963
**[[Falcuna semliki]]* Stempffer & Bennett, 1963
**[[Falcuna synesia]]* (Hulstaert, 1924)
## Manbalar
Cnodontes vansomereni

**Cnodontes vansomereni** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. U Keniyaning janubi-g‘arbiy hududlari, Tanzaniya, Malavi, Zambiya (Lusakadan shimolga tomon), Kongo Demokratik Respublikasi (Lualaba va Yuqori-Shaba hududlari) hamda Angolada uchraydi.
## Manbalar
Congdonia duplex

**Congdonia** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalaklar jinsidir. Ushbu jins faqat bitta tur — **Congdonia duplex**dan iborat bo‘lib, u Tanzaniyaning janubi-sharqiy hududlarida uchraydi. Jins Afrotropik mintaqaga endemik hisoblanadi.
## Manbalar
Cooksonia ginettae

**Cooksonia ginettae** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. U Kongo Demokratik Respublikasi hududida uchraydi.
## Manbalar
Cooksonia neavei

**Cooksonia neavei** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. Ushbu tur ilk bor 1912-yilda Hamilton Herbert Druce tomonidan tavsiflangan. U Tanzaniya, Zambiya va Zimbabve hududlarida uchraydi 

## Kenja turlari
**Cooksonia neavei neavei*
**Cooksonia neavei rhodesiae* Pinhey, 1962

## Manbalar

## Havolalar
*Seitz, A. ''Die Gross-Schmetterlinge der Erde'' 13: Die Afrikanischen Tagfalter. Plate XIII 63 *a*
Cooksonia trimeni

**Cooksonia trimeni** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. Ushbu tur ilk bor 1905-yilda Hamilton Herbert Druce tomonidan tavsiflangan. U Kongo Demokratik Respublikasi hududida uchraydi.

## Kenja turlari
**Cooksonia trimeni trimeni*
**Cooksonia trimeni terpsichore* Talbot, 1935 

## Manbalar
Cyaniriodes siraspiorum

**Cyaniriodes siraspiorum** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. U Filippinlar tarkibidagi Luzon va Samar orollarida uchraydi.
## Manbalar
Cyaniriodes libna

**Cyaniriodes libna** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. U Janubi-Sharqiy Osiyo hududida uchraydi.

## Kenja turlari
**C. l. libna* 
**C. l. andersonii* (Moore, 1884) 
**C. l. klossi* Riley [1945] 
**C. l. miotsukushi* Hayashi, 1976 
**C. l. samarana* Schröder & Treadaway, 1994 
**C. l. tawicolana* Schröder & Treadaway, 1994

## Galereya

Image:CyaniriodesLibnaAndersoniiRDK1.jpg|*C. l. andersonii*
Image:Cyaniriodes libna miotsukushi, female.JPG|*C. l. miotsukushi* female
Image:Cyaniriodes libna miotsukushi, male.JPG|*C. l. miotsukushi* male


## Manbalar
Cooksonia (kapalak)

**Cooksonia** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalaklar jinsi. Ushbu jins ilk bor 1905-yilda Hamilton Herbert Druce tomonidan tavsiflangan. Jins Afrotropik mintaqaga endemik hisoblanadi.

## Turlari
**[[Cooksonia abri]]* Collins & Larsen, 2008
**[[Cooksonia aliciae]]* Talbot, 1935
**[[Cooksonia ginettae]]* Collins & Larsen, 2008
**[[Cooksonia neavei]]* (H. H. Druce, 1912)
**[[Cooksonia trimeni]]* H. H. Druce, 1905

## Manbalar
Cyaniriodes

**Cyaniriodes** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalaklar jinsi. Ushbu jins 1890-yilda tomonidan tavsiflangan.

## Turlari
**[[Cyaniriodes libna]]* (Hewitson, 1869) 
**[[Cyaniriodes siraspiorum]]* Schröder & Treadaway, 1979 
## Manbalar
Usmoniylar imperiyasida islom

**Sunniy islom** Usmoniylar imperiyasining rasmiy dini boʼlgan. Mamluklar magʻlubiyatga uchratilganidan soʻng sulton islomdagi eng oliy maqom hisoblanmish xalifalikka daʼvo qilgan va imperiya Usmoniylar xalifaligi sifatida shakllangan. Sulton taqvodor musulmon boʻlishi va xalifaning soʻzma-soʻz huquqiy vakolatiga ega boʻlishi lozim edi. Bundan tashqari, sunniy ulamolar hukumat ustidan nihoyatda katta taʼsirga ega boʻlib, ularning vakolati iqtisodiyotning tartibga solinishi uchun markaziy ahamiyat kasb etardi. Bularning barchasiga qaramay, sulton ham farmon chiqarish huquqiga ega boʻlib, qonun deb atalgan majmuani kuchga kiritar edi. Bundan tashqari, shayx ul-islom deb atalgan lavozim ham mavjud edi. Ozchilik, xususan, nasroniylar va yahudiylar, shuningdek, ayrim boshqa guruhlar islom dinida belgilanganidek, bosh soliq boʻlgan jizya toʻlashga majbur edilar.

## Boshqaruv
Tanzimotdan avval, hukmron institut *Bob-i Mashihat* deb atalib, u shayx ul-islom devoni edi. Yana boshqa ishlatilgan nomlar *Bob-i Fatvo*, *Mashihat doirasi* yoki *Shayxulislom darvozasi* boʻlgan.

## Izohlar

* 

## Manbalar

## Adabiyotlar
* 
* Usmonli imperiyasida sunniy islomni tarixiylashtirish, taxminan 1450–taxminan 1750. Tahr. Tiyana Krstich va Derin Terziogʻlu. Islamic History and Civilization 177. Leyden: Brill, 2021. xvi + 530 bet.
Argyrocheila undifera

**Argyrocheila undifera** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. U Syerra-Leone, Kot-dʼIvuar, Gana, Nigeriya, Kamerun, Gabon, Kongo Respublikasi, Markaziy Afrika Respublikasi, Kongo Demokratik Respublikasi, Uganda va Tanzaniya hududlarida uchraydi.

## Kenja turlari
**Argyrocheila undifera undifera*
**Argyrocheila undifera ugandae* Hawker-Smith, 1933 

## Manbalar
Argyrocheila inundifera

**Argyrocheila inundifera** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. U Kongo Demokratik Respublikasi (Lualaba viloyati), Uganda, Keniyaning g‘arbiy hududlari va Tanzaniyaning shimoli-g‘arbiy hududlarida uchraydi.
## Manbalar
Durbania

**Durbania** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalaklar jinsi. Ushbu jinsga mansub turlar Afrotropik mintaqaga endemik hisoblanadi.

## Turlari
**[[Durbania amakosa]]* Trimen, 1862
**[[Durbania limbata]]* Trimen, 1887

## Havolalar
*''Durbania'' at Markku Savela's *Lepidoptera and some other life forms*
Falcuna dorotheae

**Falcuna dorotheae** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. U Kamerun va Kongo Demokratik Respublikasining Shimoliy Kivu viloyatida uchraydi.
## Manbalar
Falcuna gitte

**Falcuna gitte** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. U Nigeriyaning g‘arbiy hududlarida uchraydi.
## Manbalar
Falcuna hollandi

**Falcuna hollandi** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. U Kamerun, Ekvatorial Gvineya, Kongo Demokratik Respublikasi, Angola va Kongo Respublikasi hududlarida uchraydi.

## Kenja turlari
**Falcuna hollandi hollandi* 
**Falcuna hollandi nigricans* Stempffer & Bennett, 1963 
**Falcuna hollandi suffusa* Stempffer & Bennett, 1963 

## Manbalar
Argyrocheila bitje

**Argyrocheila bitje** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. U Kamerun va Zambiya hududlarida uchraydi.
## Manbalar
Argyrocheila

**Argyrocheila** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalaklar jinsi. Ushbu jinsga mansub turlar Afrotropika mintaqaga endemik hisoblanadi.

## Turlari
**[[Argyrocheila bitje]]* Bethune-Baker, 1915
**[[Argyrocheila inundifera]]* Hawker-Smith, 1933
**[[Argyrocheila undifera]]* Staudinger, [1892]

## Manbalar

## Manbalar

*Seitz, A. ''Die Gross-Schmetterlinge der Erde'' 13: Die Afrikanischen Tagfalter. Plate XIII 72
Durbania amakosa

**Durbania amakosa** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. U Janubiy Afrika hududida uchraydi.

## Kenja turlari
**Durbania amakosa amakosa* 
**Durbania amakosa albescens* Quickelberge, 1981
**Durbania amakosa ayresi* van Son, 1941 
**Durbania amakosa flavida* Quickelberge, 1981 
**Durbania amakosa natalensis* van Son, 1959 
**Durbania amakosa penningtoni* van Son, 1959 
**Durbania amakosa sagittata* Henning & Henning, 1993 
## Manbalar
Durbania limbata

**Durbania limbata** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. U Janubiy Afrikadagi maysazor hududlarda, xususan KwaZulu-Natal viloyatining markaziy qismi, Free State viloyatining shimoli-sharqi va Mpumalanga viloyatining janubi-g‘arbiy hududlarida uchraydi.
## Manbalar
Falcuna iturina

**Falcuna  iturina** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. U Kongo Demokratik Respublikasi (Ituri va Shimoliy Kivu viloyatlari) hamda Uganda (Bwamba vodiysi) hududlarida uchraydi.
## Manbalar
Falcuna kasai

**Falcuna kasai** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. U Kongo Demokratik Respublikasi (Ituri, Shimoliy Kivu, Sankuru, Kasai va Lulua hududlari)da uchraydi.
## Manbalar
Falcuna libyssa

**Falcuna libyssa** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. U Nigeriya, Kamerun, Ekvatorial Gvineya va Angola hududlarida uchraydi.

## Kenja turlari
**Falcuna libyssa libyssa* 
**Falcuna libyssa angolensis* Stempffer & Bennett, 1963 
**Falcuna libyssa cameroonica* Stempffer & Bennett, 1963 
## Manbalar
Falcuna margarita

**Falcuna margarita** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. U Kamerun, Kongo Respublikasi, Gabon hamda Kongo Demokratik Respublikasi (Ituri va Shaba hududlari)da uchraydi.
## Manbalar
Yashil maqbara

**Yashil maqbara** () – Turkiyaning Bursa shahrida joylashgan beshinchi Usmoniylar sultoni Mehmed Ining maqbarasi. 1421-yilda sulton Mehmed I vafot etganidan soʻng uning oʻgʻli va vorisi Murod II tomonidan qurdirilgan. Meʼmor Hoji Ivaz posho maqbara va uning roʻparasidagi Yashil masjid loyihasini ishlab chiqqan.

Sultonning tobutidan tashqari u yerda yana 7 ta qabr bor. Ular sulton Mehmedning oʻgʻillari Mustafo, Mahmud va Yusuf, qizlari Selçuk, Oysha va Sitti hamda uning sut onasining qabrlaridir.

## Meʼmorchiligi
Bursaning Yeşil mahallasidagi tepalik choʻqqisida, sarv daraxtlari orasida joylashgan bu maqbara majmuaning boshqa qismlaridan balandroqda joylashgan. U olti burchakli reja asosida qurilgan va yarim sharsimon gumbaz bilan yopilgan. Maqbaraning tashqi tomoni yashil-moviy koshinlar bilan qoplangan. Shu sababli ham unga *Yashil maqbara* deb nom berilgan. 1855-yilda Bursada sodir boʼlgan zilziladagi shikastlanishdan soʻng koshinlarning aksariyati zamonaviy Kütahya koshinlariga almashtirilgan. Kirish eshigining ikki tomonidagi marmar oʻrindiqlar ustida muqarnasli kichik oʻyiqlar bor. Peshtoqni koʻk, oq va sariq rangdagi gul naqshli Iznik koshinlari bezab turadi.

Ichkarida oʻyma yogʻoch eshiklardan oʻtilgach, markazdagi balandlikda sultonning tobuti, uning atrofida esa yana 7 ta qabr joylashgan. Tobut yozuvlar va sariq, oq hamda koʻk rangdagi gul naqshlari bilan bezatilgan sirlangan koshinlar bilan boy tarzda bezalgan.


File:Yesil Turbe 7786.jpg|Kirish eshigi ustidagi bezak
File:Yesil Turbe 7782.jpg|Devorlardagi bezak
File:Yesil Turbe 7746.jpg|Mehrob va gumbazning bir qismi
File:Green Tomb 7487.jpg| Yashil daxmaning tashqaridan koʻrinishi
File:Green Tomb 7483.jpg|Daxmaga kirish peshtogʻi
File:Green Tomb 7475.jpg|Mehmed I ning qabri
File:Green Tomb 7471.jpg|Mehmed I qabrining yuqori qismi
File:Green Tomb 7462.jpg|Yashil daxmadagi Mehmed I qabri
File:Hafsa_hatun,daye_hatun,ayşe_hatun_türbesi_bursa_yeşil_türbesi_-_panoramio.jpg
File:Yeşil_Türbe_01.jpg
File:Yeşil_Türbe_06.jpg
File:Green_Tomb_-_Yeşil_Türbe_(13).jpg
File:Green_Tomb_-_Yeşil_Türbe_(19).jpg


## Manbalar

## Adabiyotlar
* 
* Baykal, Kazim. *Bursa va yodgorliklari*. Türkiye Anit Çevre Turizm Degerlerini Koruma Vakfi: 1982, Istanbul. (1950-yildagi asl nashrning tahrir qilingan qayta nashri).
* Gudvin, Godfri. *Usmonli meʼmorchiligi tarixi*. Temza va Xadson: London, 1997 (1971-yilgi nashrning qayta nashri).
* Gabriel, Albert. *Une Capitale Turque, Brousse, Bursa*. Paris, E. de Boccard, 1958.

## Havolalar

* Yashil daxma suratlari
* Daxmaning 70 ta surati
Sirojiddin as-Sajavandiy

**Sirojiddin Muhammad ibn Muhammad ibn Abdurashid Sajavandiy** (forscha: محمد ابن محمد ابن عبدالرشید سجاوندی), shuningdek **Abu Tohir Muhammad as-Sajavandiy al-Hanafiy** (arabcha: ابی طاهر محمد السجاوندي الحنفي) va faxriy taxallusi **Sirojiddin** (سراج الدین, „din chirogʻi“) nomlari bilan ham tanilgan (vafoti taxminan 1203-yil yoki 600-hijriy) – 12-asr hanafiy olimi, islom meros huquqi, matematika, astrologiya va geografiya sohalari boʻyicha mutaxassis edi. U asosan oʻzining *Kitob al-Faroiz as-Sirajiyya* (arabcha: کتاب الفرائض السراجیه) asari bilan mashhur boʻlib, u odatda shunchaki „*Sirajiyya*“ deb ataladi va hanafiy meros huquqi boʻyicha asosiy qoʻllanmalardan biridir. Asar 1792-yilda Ser William Jones tomonidan ingliz tiliga tarjima qilingan va keyinchalik Britaniya Hindistoni sudlarida qoʻllanilgan. U qori Muhammad ibn Tayfur Sajavandiyning nevarasi edi. Uning qabri Sajavanddagi *Ziyoratgohi Hazratu Oshiqon va Orifon*da joylashgan.

## Ismi
Toʻliq ismi – *Sirojiddin Abu Tohir Muhammad ibn Muhammad ibn Abdurashid ibn Tayfur Sajavandiy* (forscha: سراج الدین محمد سجاوندی). Uning nasabi *ibn Muhammad ibn Abdulrashid ibn Tayfur*. *Sajavandiy* esa uning nisbasi boʻlib, „Sajavandlik“ degan maʼnoni anglatadi. Shuningdek, u „Tohirning otasi“ maʼnosidagi kuniya *Abu Tohir* nomi bilan ham tanilgan.

## Asarlari

* *Kitob al-Faroiz as-Sirajiyya* (*Sirajiy meros qonunlari kitobi*, کتاب الفرائض السراجیه), boshqa nomi *as-Sirajiyya* („Sirajiy“)
* *at-Tajnis fi-l-hisob* (*Hisoblashlar uchun qiyos*, کتاب التجنیس فی الحساب)
* *Risolat fi-l-jabr va-l-muqobala* (*Algebra haqidagi risola*, رسالة فی الجبر و المقابله)

## Manbalar

## Havolalar
* Al Sirajiyyah: Or the Mahommedan Law of Inheritance. Jones, William (Calcutta, 1792)
Ali ibn Hamdun al-Andalusiy

**Ali ibn Hamdun al-Andalusiy** dastlabki ismoiylik va Fotimiy xalifaligi tarafdorlaridan edi. U Msila shahrining asoschisi va hokimi, shuningdek Fotimiy va Umaviy hukmdorlari xizmatida boʻlgan bir qator hokimlar va sarkardalarning ajdodi boʻlgan.

## Hayoti
Ali aslida Saʼlaba ismi bilan tugʻilgan boʻlib, nasabi Abdulhamid al-Judhamiydan kelib chiqardi. U Umaviy xalifaligining shomlik lashkarlaridan biri boʻlib, Alcala-la-Real mintaqasidagi al-Andalusga kelib oʻrnashgan edi. Alining otasi Hamdun oilani hozirgi shimoli-sharqiy Jazoir hududida joylashgan Bijoyaga koʻchiradi va u yerda oila  sifatida ni qabul qiladi.

900-yilda Ali haj safariga borishga qaror qiladi, ammo yoʻlda, Kutama berberlari yerlari orqali oʻtayotib, Abu Abdulloh ash-Shiʼiy targʻib qilayotgan ismoiylik daʼvatidan taʼsirlanadi. U shu yerda qolib, Maymuna binti Alaham al-Jiliy ismli kutama ayoliga uylanadi va ismini Saʼlabadan Ali ga oʻzgartiradi. 909-yilda Fotimiy xalifaligi tashkil etilgach, u yangi xalifa Abdulloh al-Mahdiy Billohning eng yaqin maslahatchilaridan biriga aylanadi. 924-yilda al-Mahdiyning valiahd oʻgʻli al-Qoimning Zenata berberlariga qarshi yurishi chogʻida Aliga Hodna togʻlari bilan Shott al-Hodna koʻli oraligʻidagi tekislikda yangi shahar barpo etish vazifasi topshiriladi. Al-Qoim sharafiga al-Muhammadiya (hozirgi Msila) deb nomlangan bu shahar fotimiylarning nazoratini mustahkamlash va bir paytlar serhosil boʻlgan Hodna tekisligini qayta obod etish uchun tayanch maskan sifatida bunyod etiladi.

Ali va uning oilasi yangi shaharga koʻchib borib, uning hokimiga aylanadi va tarixchi Heinz Halmning soʻzlari bilan aytganda, Zenatalarga qarshi Fotimiylar hududining janubi-gʻarbiy chekkasida „chegara grafi“ rolini bajarishni oʻz zimmalariga oladilar. Ali ibn Hamdun 944–947-yillardagi Abu Yazidning katta qoʻzgʻoloni davomida Fotimiylar ishiga sodiq qoladi. 945-yil oxirida Hamdun lashkarini Beja tomon boshlab boradi, biroq Abu Yazidning oʻgʻli Ayyub bilan boʻlgan jangda magʻlub etilib, qattiq jarohat oladi.

Hamdundan soʻng uning oʻgʻli Jaʼfar hokimlikni meros qilib oladi. U va uning ukasi Yahyo keyingi oʻn yilliklarda Fotimiylar bilan Umaviy Qurtuba xalifaligi oʻrtasidagi nizolarda muhim rol oʻynab, nihoyat 971-yilda Umaviylar tomoniga oʻtib ketadilar.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* 

*
Yaʼish

**Yaʼish** 969–970-yillarda Sitsiliya hokimi boʻlib, Fotimiy xalifaligi tarkibida xizmat qilgan.

Yaʼish al-Hasan ibn Ali al-Kalbiyning ozod etilgan quli () boʻlgan. Al-Hasan 948–953-yillarda Sitsiliya hokimi boʻlgan Kalbiylar sulolasining birinchi vakili edi. Hasan oʻrniga uning oʻgʻli Ahmad tayinlanib, 969-yilda Shimoliy Afrikaga chaqirib olinguniga qadar Sitsiliyani boshqardi, undan keyin uning oʻrnini Yaʼish egalladi. Biroq Yaʼish oʻz viloyatidagi turli berber qabilalari oʻrtasidagi guruhlararo nizolarni bostirishga qodir emasligi maʼlum boʻldi. Natijada, uning lavozimini 970-yil iyun oyida Ahmadning ukasi Ali egalladi.

## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Falcuna lybia

**Falcuna lybia** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. U Kamerun, Gabon va Kongo Respublikasi hududlarida uchraydi.
## Manbalar
Zigana dovoni

**Zigana dovoni** () — Turkiyaning shimoli-sharqida, Gümüşhane viloyatida, Trabzon viloyati bilan chegaraga yaqin hududda joylashgan Pontiya tog‘laridagi tog‘ dovoni. Dengiz sathidan  balandlikda joylashgan dovon D.885 / E97 avtomobil yo‘li ustida bo‘lib, Gümüşhane shahridan 60 km, Qora dengiz sohilidagi Trabzondan esa 120 km uzoqlikda joylashgan. Dovon yilda taxminan besh oy davomida qor bilan qoplangan bo‘ladi.

Zigana dovoni ostidan o‘tgan Zigana tunneli dengiz sathidan  balandlikda joylashgan. Tunnelning uzunligi , eni  bo‘lib, maksimal balandligi  ni tashkil etadi. Mamlakatdagi eng uzun tunnellardan biri hisoblanadi.

Tunnelning janubi-g‘arbida  masofada joylashgan Zigana qishlog‘i mashhur chang‘i kurorti hisoblanadi.
 
Yaqin atrofdagi Limni ko‘liga  lik piyoda yo‘lak orqali yurib borish mumkin. Shuningdek, Kalkanlı qishlog‘i orqali o‘tadigan  lik yo‘l bilan avtomobilda ham borish mumkin, bu yo‘lning bir qismi asfaltlanmagan.

2009-yil 25-yanvarda Zigana tog‘ida sodir bo‘lgan qor ko‘chkisi oqibatida 11 nafar sayyoh (piyoda yuruvchilar) halok bo‘lgan.

Zigana dovoni — Ksenofont boshchiligidagi “O‘n minglik qo‘shin” Forsdan qaytayotganda o‘tgan dovondir (yunoncha: Ξενοφών – «Κάθοδος τῶν Μυρίων»). Aynan shu yerda ular Qora dengiz bo‘yidagi Trabzon (Τραπεζούντα) sohilini ko‘rib, quvonch bilan: “Thalatta! Thalatta!” — ya’ni “Dengiz! Dengiz!” deb hayqirganlar.

## Galereya
Zigana dovonidagi nilufarlar (liliyalar)

File:Lil monadelphum var armenum 02Infl Tuerkei Ziganapass 30 06 93.jpg
File:Lil monadelphum var armenum 01Hab Tuerkei Ziganapass 30 06 93.jpg
File:Lil monadelphum var armenum 01Infl Tuerkei Ziganapass 30 06 93.jpg
File:Lil ciliatum 02Hab Tuerkei Ziganapass 30 06 93bs3.jpg


## Manbalar
Howse daryosi

**Howse daryosi** — Kanadaning g‘arbiy Alberta provinsiyasidagi daryo. U North Saskatchewan daryosining irmog‘i hisoblanadi.

## Yana qarang
* Alberta daryolari roʻyxati

## Manbalar
Inverness daryosi

**Inverness River daryosi** — Kanadaning Alberta provinsiyasidagi soy.

## Yana qarang
* Alberta daryolari roʻyxati

## Manbalar
Jackpine daryosi

**Jackpine daryosi** — Smoky daryosining yuqori oqimidagi irmoq.

## Yana qarang
* Alberta daryolari roʻyxati

## Manbalar
Kichik Bow daryosi

**Kichik Bow daryosi** — Kanadaning Alberta provinsiyasining janubiy qismidagi Oldman daryosining irmog‘i. Uzunligi taxminan 190 kilometr.

## Yana qarang
* Alberta daryolari roʻyxati
Lobstick daryosi

**Lobstick daryosi** — Kanadaning Alberta provinsiyasining g‘arbiy-markaziy qismida boshlanuvchi kichik daryo.

## Irmoqlari
*Brule soyi
*Kichik Brule soyi
*Chip koʻli
**Poison soyi

## Yana qarang
* Alberta daryolari roʻyxati

## Manbalar
Lovett daryosi

**Lovett daryosi** — Kanadaning Alberta hududidagi qisqa daryo.

## Yana qarang
* Alberta daryolari roʻyxati

## Manbalar
Lundbreck sharsharasi

**Lundbreck sharsharasi** — Kanadaning Alberta provinsiyasining janubi-g‘arbiy qismida, Lundbreck qishlog‘i yaqinidagi Crowsnest daryosi sharsharasi.

## Yana qarang
* Alberta daryolari roʻyxati

## Manbalar
Marten daryosi (Alberta)

**Marten daryosi** — Kanadaning Alberta provinsiyasining markaziy qismidagi qisqa daryo.

## Yana qarang
* Alberta daryolari roʻyxati

## Manbalar
James daryosi (Alberta)

**James daryosi** — Kanadaning Alberta provinsiyasining markaziy qismidagi o‘rtacha kattalikdagi daryo. U Red Deer daryosining irmog‘i hisoblanadi.

## Irmoqlari

*Bridgeland soyi
*Windfall soyi
*Willson soyi
**Sawtooth soyi
*South James daryosi
**Parker soyi
*Teepee Pole soyi
*Stony soyi
**Burnstick koʻli
*Pekse soyi

## Yana qarang
* Alberta daryolari roʻyxati

## Manbalar
Medicine daryosi (Alberta)

**Medicine daryosi** — Kanadaning Alberta provinsiyasining markaziy qismidagi o‘rtacha kattalikdagi daryo.

## Irmoqlari

* Open soyi
* Wilson soyi
* Welch soyi
** Block soyi
* Wood koʻli
* Blueberry soyi
** Lobstick soyi
* Lasthill soyi
* Tindastoll soyi
* Dickson soyi

## Yana qarang
* Alberta daryolari roʻyxati

## Manbalar
Miette daryosi

**Miette daryosi** – Kanadaning Alberta provinsiyasidagi Jasper milliy bogʻida joylashgan qisqa daryo. U Rockie togʻlari orqali janubi-gʻarbiy yoʻnalishda oqib, Jasperda Athabasca daryosiga quyiladi.

## Irmoqlari
* Rink bulogʻi
* Clairvaux soyi
* Minaga soyi
* Muhigan soyi

## Yana qarang
* Alberta daryolari roʻyxati

## Manbalar
Sulton Boyazid II sogʻliqni saqlash muzeyi majmuasi

**Sulton Boyazid II sogʻliqni saqlash muzeyi majmuasi** () – Turkiyaning Edirne shahrida joylashgan Sulton Boyazid II majmuasi tarkibidagi Trakiya universitetining kasalxona muzeyi.

Majmuaning tarixiy dorushifosi 1993-yilda Edirneda joylashgan Trakiya universiteti tarkibiga kiritildi va 1997-yilda kasalxona muzeyiga aylantirildi. Ushbu muzey tibbiyot tarixi va sogʻliq masalalariga bagʻishlangan muzey hisoblanadi. Shundan beri muzey doimiy ravishda rivojlanib kelmoqda. Oʻz sohasida Turkiyadagi yagona muzey boʻlib qolmoqda va tashrif buyuruvchilarga, xususan, Usmoniylar tarixi doirasida tibbiyot va tibbiy xizmatlarning rivojlanishi haqida turfa va qimmatli maʼlumotlar beradi. Muzey Edirneda eng koʻp ziyorat qilinadigan tarixiy obidalardan biri boʻlgan Salimiya masjididan keyin 2-oʻrinda turadi. Muzeyga 2004-yilda Yevropa Kengashining „Yevropa Kengashi Muzeyi mukofoti“ topshirilgan.

## Gallereya

File:Medical museum 3080.jpg|Umurtqa pogʻonasini tortish
File:Medical museum 3101.jpg|Orkestr bemorlarning xotirjam boʻlishi uchun musiqa chalgan
File:Medical museum 3115.jpg|Majnun
File:Medical museum 6205.jpg|Zardobni sinash
File:Medical museum 6217.jpg|Muzey hududidagi hovli


## Manbalar

## Havolalar

* Muzey veb-sayti  
* Yaxshi tushuntiruvchi matn 
* Tibbiyot muzeyining suratlari
Muddywater daryosi

**Muddywater daryosi** — Smoky daryosining yuqori oqimidagi irmoq.

## Yana qarang
* Alberta daryolari roʻyxati

## Manbalar
Petitot daryosi

**Petitot daryosi** — Kanadaning Alberta va Britaniya Klomubiyasi provinsiyalari hamda Northwest Territoriesning janubiy Dehcho hududida joylashgan daryo. U Liard daryosining irmog‘i hisoblanadi.

## Yana qarang
* Alberta daryolari roʻyxati

## Manbalar
Piper soyi (Alberta)

**Piper soyi** — Kanadaning Alberta provinsiyasidagi Red Deer tumanidagi soy. U Waskasoo soyiga quyiladi.

## Yana qarang
* Alberta daryolari roʻyxati

## Manbalar
Pipestone soyi

**Pipestone soyi** – Kanadaning Alberta provinsiyasining markaziy qismidan oqib oʻtuvchi suv yoʻli.

## Yana qarang
* Alberta daryolari roʻyxati

## Manbalar
Sertavul dovoni

**Sertavul dovoni** (turkcha: Sertavul Geçidi) — Turkiyaning Markaziy Tavr togʻlarida, Mersin viloyati bilan Karaman (viloyat) chegarasida joylashgan tog‘ dovonidir. U Konya shahridan Karaman orqali Oʻrta yer dengizi sohilidagi Anamur yoki Silifke tomon boradigan avtomobil yo‘li ustida joylashgan.

Dovon atrofidagi landshaft boshqa Tavr tog‘lari dovonlaridan farq qiladi, chunki u nisbatan tekis shaklga ega. Dovon janubga Mersin viloyatining shimolidagi Mut atrofidagi chuqur vodiyga cho‘zilganda landshaftning xarakteri o‘zgaradi. Tog‘lik hududning katta qismi o‘rmonsiz va ko‘pincha cho‘l kabi bo‘lib, tekisliklar yostiq shaklidagi o‘simliklar (cushion plants) bilan qoplangan. Karst landshaftida esa oq ohaktoshlari tarqalgan va cheksiz sonli yutqiziqlar (sinkhole) mavjud.

Sertavul dovoni — Muqaddas Rim imperiyasi FFridrix I Barbarossa uchinchi salib yurishi vaqtida Tavr tog‘larini kesib o‘tgan joy bo‘lib, u 1190-yilda Kalykadnus daryosida (hozirgi Turkiyada Göksu daryosi) cho‘kib halok bo‘lgan.

## Manbalar
Ram daryosi

**Ram daryosi** — Kanadaning Alberta provinsiyasidagi Rockie tog‘laridan boshlanuvchi daryo.

## Irmoqlari
*Hummingbird soyi
**Canary soyi, Onion soyi, Onion koʻli
*Lynx soyi
*Shimoliy Ram daryosi
**Farley koʻli, Kiska soyi, Joyce daryosi, Lynch soyi, Phillip soyi, Pinto soyi
*Fall soyi
*Tawdina soyi

## Yana qarang
* Alberta daryolari roʻyxati

## Manbalar
Redwater daryosi (Alberta)

**Redwater daryosi** — Kanadaning Alberta provinsiyasidagi Redwater shahri shimoli-sharqida joylashgan daryo. Shahar nomi aynan ushbu daryodan olingan.

## Yana qarang
* Alberta daryolari roʻyxati

## Manbalar
Panther daryosi

**Panther daryosi** — Kanadaning Alberta provinsiyasining g‘arbiy qismida joylashgan Red Deer daryosining katta irmog‘i.

## Yana qarang
* Alberta daryolari roʻyxati

## Manbalar
Nigel soyi

**Nigel soyi** – Kanadaning Alberta provinsiyasidagi Rockie togʻlaridan oquvchi qisqa soy.

## Yana qarang
* Alberta daryolari roʻyxati

## Manbalar
Rivière des Rochers

**Rivière des Rochers** — Kanadaning Alberta provinsiyasidagi daryo bo‘lib, Peace–Athabasca Delta va Wood Buffalo milliy bog‘i hududida joylashgan.

## Yana qarang
* Alberta daryolari roʻyxati

## Manbalar
Rivière Qui Barre (daryo)

**Rivière Qui Barre** – Kanadaning Alberta provinsiyasining markaziy qismidagi daryo.

## Yana qarang
* Alberta daryolari roʻyxati

## Manbalar
Sand daryosi (Alberta)

**Sand daryosi** — Kanadaning Alberta provinsiyasidagi Beaver daryosining katta irmog‘i.

## Yana qarang
* Alberta daryolari roʻyxati
Siffleur daryosi

**Siffleur daryosi** – Kanadaning Alberta provinsiyasining gʻarbiy qismidagi Rockie togʻlaridan boshlanuvchi qisqa daryo.

## Yana qarang
* Alberta daryolari roʻyxati

## Manbalar
Snake Indian daryosi

**Snake Indian daryosi** — Kanadaning Alberta provinsiyasi, Jasper milliy bog‘i hududida oqib o‘tuvchi Athabasca daryosining katta irmog‘i.

## Irmoqlari
*Blue Creek
*Deer Creek
*Willow Creek

## Yana qarang
* Alberta daryolari roʻyxati

## Manbalar
Spirit daryosi (Alberta)

**Spirit daryosi** – Kanadaning Alberta provinsiyasining shimoliy qismidagi daryo. Nomini Cree tilidagi Chepe Sepi soʻzlaridan olingan boʻlib, maʼnosi „ruh“ yoki „arvoh“.

## Yana qarang
* Alberta daryolari roʻyxati

## Manbalar
Sheep daryosi (Alberta)

**Sheep daryosi** — Kanadaning Alberta provinsiyasining janubi-g‘arbiy qismida joylashgan daryo. U Bow daryosi havzasida joylashgan.

## Irmoqlari
*Rae soyi 
*Burns soyi 
*Cliff soyi 
*Junction soyi
*Bluerock soyi
*Gorge soyi 
*Dyson soyi 
*March soyi 
*Coal soyi 
*Wolf soyi 
*Long Prairie soyi 
*Macabee soyi 
*Waite Valley soyi 
*Lineham soyi 
*Turner vodiysi
*Threepoint soyi 
*Spring soyi 
*Wilson Coulee

## Yana qarang
* Alberta daryolari roʻyxati

## Manbalar
Ida togʻi (Turkiya)

Ida tog‘i

Ida tog‘i (turkcha: Kaz Dağları, inglizcha: Mount Ida) — Turkiyaning g‘arbiy qismida joylashgan tog‘ tizmasi bo‘lib, Balıkesir va Çanakkale viloyatlari hududini qamrab oladi. Tog‘ Egey dengizi sohiliga yaqin joylashgan bo‘lib, o‘zining boy tabiati, tarixiy ahamiyati va qadimgi mifologiyadagi o‘rni bilan mashhur.

---

Geografik joylashuvi

Ida tog‘i Anadolu yarimorolining shimoli-g‘arbiy qismida joylashgan. Tog‘ tizmasi Egey dengizi va Marmara dengizi oralig‘ida joylashib, mintaqaning iqlimiga sezilarli ta’sir ko‘rsatadi. Hudud O‘rta yer dengizi iqlimi bilan ajralib turadi: yozlari issiq va quruq, qishlari esa nisbatan salqin va yog‘ingarchilikli.

Tog‘dan ko‘plab kichik daryolar va buloqlar boshlanadi. Ida tog‘i suv resurslari jihatidan mintaqa uchun muhim hisoblanadi.

---

Geologiyasi

Ida tog‘i asosan metamorfik va magmatik jinslardan tashkil topgan. Tog‘ tizmasi geologik jihatdan qadimgi bo‘lib, millionlab yillar davomida tektonik jarayonlar natijasida shakllangan. Hududda foydali qazilmalar mavjudligi sababli ayrim davrlarda konchilik faoliyati ham olib borilgan.

---

O‘simlik va hayvonot dunyosi

Ida tog‘i Turkiyaning eng boy biologik hududlaridan biri hisoblanadi. Bu yerda:

qarag‘ay,

eman,

archa,

endemik o‘simlik turlari uchraydi.

Hayvonot dunyosi ham xilma-xil bo‘lib, tog‘ hududida tulki, yovvoyi cho‘chqa, kiyik, turli qush turlari yashaydi. Shu sababli Ida tog‘ining katta qismi milliy bog‘ sifatida muhofaza qilinadi.

---

Tarixi

Ida tog‘i qadim zamonlardan beri insonlar yashab kelgan hudud hisoblanadi. Antik davrda bu tog‘ Troya shahri yaqinida joylashgani sababli muhim strategik va madaniy ahamiyatga ega bo‘lgan. Qadimgi yunon va rim manbalarida Ida tog‘i tez-tez tilga olinadi.

---

Mifologiyadagi o‘rni

Qadimgi yunon mifologiyasiga ko‘ra, Ida tog‘i ko‘plab afsonalar bilan bog‘liq. Rivoyatlarga ko‘ra, aynan shu tog‘da xudolar Troya urushini kuzatgan. Shuningdek, Ida tog‘i Zevs bilan bog‘liq afsonalarda ham tilga olinadi. Shu sababli tog‘ qadimiy madaniyatda muqaddas joy sifatida qaralgan.

---

Hozirgi ahamiyati

Bugungi kunda Ida tog‘i:

ekoturizm,

ilmiy tadqiqotlar,

tabiatni muhofaza qilish

uchun muhim hudud hisoblanadi. Tog‘ga mahalliy va xorijiy sayyohlar tashrif buyuradi.

---

Manbalar

Turkiya milliy bog‘lari haqidagi rasmiy manbalar
Whirlpool daryosi

**Whirlpool daryosi** — Kanadaning Alberta provinsiyasi, Jasper milliy bog‘ida joylashgan qisqa daryo. U Athabasca daryosining yuqori oqimi irmog‘i hisoblanadi.

## Irmoqlari
*Scott soyi
*Ross Cox soyi
*Middle Whirlpool daryosi
*Divergence soyi
*Simon soyi

## Yana qarang
* Alberta daryolari roʻyxati

## Manbalar
Falcuna synesia

**Falcuna synesia** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. Ushbu tur Kamerun, Angola, Kongo Demokratik Respublikasi, Markaziy Afrika Respublikasi, Gabon, Kongo Respublikasi va Ekvatorial Gvineyada uchraydi.

## Kenja turlari
**Falcuna synesia synesia* 
**Falcuna synesia fusca* Stempffer & Bennett, 1963 
**Falcuna synesia gabonensis* Stempffer & Bennett, 1963 

## Manbalar
Whitemud soyi

**Whitemud soyi** — Kanadaning Alberta provinsiyasining markaziy qismida joylashgan North Saskatchewan daryosining irmog‘i.

## Yana qarang
* Alberta daryolari roʻyxati

## Manbalar
Epitola

**Epitola** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalaklar jinsi. Ushbu jinsga mansub turlar Afrotropika mintaqasiga endemik hisoblanadi. Jins 1851-yilda John O. Westwood tomonidan tavsiflangan.

## Turlari
**[[Epitola posthumus]]* (Fabricius, 1793)
**[[Epitola urania]]* Kirby, 1887
**[[Epitola uranoides]]* Libert, 1999
**[[Epitola concepcion]]* Suffert, 1904 .
## Manbalar

## Havolalar
*

*Royal Museum of Central Africa  Images
*''Die Gross-Schmetterlinge der Erde'' 13: Die Afrikanischen Tagfalter. Plate XIII 65 *a* *ernesti*, *concepcion*
Epitola posthumus

**Epitola posthumus** (oddiy gigant epitola) — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. Ushbu tur Gvineya, Syerra-Leone, Kot-dʼIvuar, Gana, Togo, Nigeriya. Kamerun, Gabon hamda Kongo Respublikasida uchraydi.
## Manbalar

## Havolalar
Seitz, A. ''Die Gross-Schmetterlinge der Erde'' 13: Die Afrikanischen Tagfalter. Plate XIII 64
Epitola urania

**Epitola urania** (binafsha gigant epitola) — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. Ushbu tur Syerra-Leone, Liberiya, Kot-dʼIvuar, Gana, Togo, Nigeriya, Kamerun, Gabon, Kongo Respublikasi, Markaziy Afrika Respublikasi, Angola, Kongo Demokratik Respublikasi va Ugandada uchraydi.
## Manbalar
Turkiya Respublikasi Tashqi ishlar vazirligi

**Turkiya Respublikasi Tashqi ishlar vazirligi** () — Turkiya Respublikasining tashqi siyosatini amalga oshiruvchi markaziy davlat organi hisoblanadi. Vazirlik xalqaro munosabatlarni yuritish, xorijiy davlatlar va xalqaro tashkilotlar bilan diplomatik aloqalarni rivojlantirish hamda Turkiya manfaatlarini xalqaro maydonda himoya qilish bilan shug‘ullanadi.

## Tarixi
Turkiya Respublikasining tashqi ishlar tizimi 1920-yillarda, davlat mustaqilligi e’lon qilingach shakllangan. Zamonaviy Tashqi ishlar vazirligi tuzilmasi 1923-yilda Turkiya Respublikasi tashkil topishi bilan rasmiylashgan. Dastlabki yillarda vazirlikning asosiy vazifasi yangi respublikaning xalqaro miqyosda tan olinishi va diplomatik aloqalarni yo‘lga qo‘yishdan iborat bo‘lgan.

XX asr davomida vazirlik Turkiyaning Yevropa, Osiyo va Yaqin Sharq mamlakatlari bilan munosabatlarini rivojlantirishda muhim rol o‘ynagan.

## Vazifalari
Tashqi ishlar vazirligining asosiy vazifalari quyidagilardan iborat:

* Turkiya Respublikasining tashqi siyosatini ishlab chiqish va amalga oshirish
* Xorijiy davlatlar bilan diplomatik munosabatlarni olib borish
* Xalqaro shartnomalar va bitimlarni tayyorlash hamda ijrosini nazorat qilish
* Turkiya fuqarolarining xorijdagi huquq va manfaatlarini himoya qilish
* Xalqaro tashkilotlar bilan hamkorlikni rivojlantirish

## Tuzilmasi
Vazirlik markaziy apparat va xorijdagi diplomatik vakolatxonalardan iborat. Markaziy apparat Anqara shahrida joylashgan bo‘lib, turli bosh boshqarmalar va departamentlarga bo‘lingan.

Turkiya Respublikasi dunyoning ko‘plab mamlakatlarida:

* elchixonalar
* konsulliklar
* doimiy vakolatxonalar

orqali diplomatik faoliyat yuritadi.

## Xalqaro faoliyati
Turkiya Respublikasi Tashqi ishlar vazirligi Birlashgan Millatlar Tashkiloti, NATO, Yevropa Kengashi, Islom Hamkorlik Tashkiloti kabi yirik xalqaro tuzilmalar bilan hamkorlik qiladi. Vazirlik mintaqaviy tinchlikni saqlash, xavfsizlikni mustahkamlash va diplomatik muzokaralarda faol ishtirok etadi.

## Hozirgi faoliyati
Hozirgi kunda vazirlik Turkiyaning global tashqi siyosiy manfaatlarini ilgari surish, iqtisodiy va madaniy diplomatiyani rivojlantirish, shuningdek, xalqaro inqirozlar bo‘yicha diplomatik yechimlar topish bilan shug‘ullanadi.

## Yana qarang
* Turkiyada siyosat
* Xorijiya nazorati

## Manbalar

## Havolalar
*  
*
Whitehorse soyi

**Whitehorse soyi** — Kanadaning Alberta provinsiyasining g‘arbiy-markaziy qismidagi soy.

## Yana qarang
* Alberta daryolari roʻyxati

## Manbalar
Falcuna semliki

**Falcuna semliki** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. Ushbu tur Kongo Demokratik Respublikasida uchraydi.
## Manbalar
Gulha

**Gulha** (; talaffuzi ) – odatiy va ommabop maldiv gazagi.

Gulha bu ichiga aralashtirilgan tovuq, mayda toʻgʻralgan piyoz, qirgʻichdan chiqarilgan kokos va chili qalampiri solingan kichik dumaloq qovurmalardir. Oshpaz mahoratiga qarab, aralashmaga zarchava, limon sharbati, zanjabil va mayda toʻgʻralgan karri barglari qoʻshiladi. Tayyor boʻlgach, *gulha*lar yogʻda yaxshilab qovuriladi.

*Gulha*ni bugʻdoy uni yoki guruch unidan tayyorlash mumkin. Guruch unidan tayyorlangan *gulha*lar odatda kichikroq, qattiqroq va yanada boʻrtib pishgan boʻladi. *Gulha*ning kattaligi ping-pong koptogidan biroz kattaroq boʻlishi, eng kichiklari esa shisha toshchalari oʻlchamida boʻlishi mumkin.
Bu gazak anʼanaviy ravishda shakar solingan issiq choy bilan va baʼzan boshqa mayda gazaklar bilan birga isteʼmol qilingan.

Anʼanaviy tarzda *gulha*ni toʻldirish uchun ishlatilgan baliq koʻpincha Maldiv baligʻi () boʻlgan, ammo hozirda koʻp maldivliklar konservalangan tovuq ishlatishadi. Muqobil tarzda, gulha yogʻda qovurish oʻrniga pishirish pechida ham tayyorlanishi mumkin.

## Yana qarang
* Maldiv oshxonasi

## Manbalar

## Havolalar
* Orollarda ovqatlanish – Zamon oʻtishi bilan Maldivlarning oʻziga xos oshxonasi va madaniyati ham oʻzgardi
Epitola uranoides

**Epitola uranoides** (Libertning gigant epitolasi) — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. Ushbu tur Gvineya, Syerra-Leone, Liberiya, Kot-dʼIvuar, Gana, Togo, Kamerun, Kongo Respublikasi, Markaziy Afrika Respublikasi, Kongo Demokratik Respublikasi va Ugandada uchraydi.

## Kenja turlari
**Epitola uranoides uranoides* 
**Epitola uranoides occidentalis* Libert, 1999 

## Manbalar
Epitolina

**Epitolina** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalaklar jinsi. Shu bilan birga, Epitolina nomi Poritiinae kenja oilasi tarkibidagi Liptenini qabilasiga mansub quyi qabila (subtriba) nomi sifatida ham qo‘llanadi.

## Turlari
**Epitolina dispar* 
***[[Epitolina collinsi]]* Libert, 2000
***[[Epitolina dispar]]* (Kirby, 1887)
***[[Epitolina melissa]]* (Druce, 1888)
**Epitolina catori* 
***[[Epitolina catori]]* Bethune-Baker, 1904
***[[Epitolina larseni]]* Libert, 2000

## Manbalar
Epitolina collinsi

**Epitolina collinsi** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. Ushbu tur Nigeriya, Kamerun, Kongo Respublikasi, Markaziy Afrika Respublikasi va ehtimol Syerra-Leoneda uchraydi.
## Manbalar
Epitolina dispar

**Epitolina dispar** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. Ushbu tur Gvineya, Syerra-Leone, Liberiya, Kot-dʼIvuar, Gana, Togo, Nigeriya (janubiy qismi va Cross River hududi), Kamerun, Ekvatorial Gvineya, Gabon, Kongo Respublikasi, Markaziy Afrika Respublikasi, Angola, Kongo Demokratik Respublikasi (Katako-Kombe va Sankuru hududlari), Uganda hamda Tanzaniyaning shimoli-g‘arbiy qismida uchraydi.
## Manbalar
Epitolina catori

**Epitolina catori** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. Ushbu tur Syerra-Leone, Kot-dʼIvuar, Gana, Togo, Nigeriya, Kamerun, Markaziy Afrika Respublikasi, Kongo Demokratik Respublikasi, Uganda va Tanzaniyada uchraydi.

## Kenja turlari
**Epitolina catori catori*
**Epitolina catori ugandae* Jackson, 1962.
## Manbalar