Damashq xalqaro aeroporti

**Damashq xalqaro aeroporti** (, lotinchasiga: *Maṭār Dimašq ad-Duwaliyy*)  Suriya poytaxti Damashq shahriga xizmat koʻrsatuvchi xalqaro aeroport. 1970-yillarning oʻrtalarida ochilgan bu aeroport mamlakatning eng gavjum aeroporti ham boʻlgan. 2010-yilda aeroportdan taxminan 5,5 million yoʻlovchi foydalangan, bu 2004-yildan buyon 50% dan oshgan. Biroq, fuqarolar urushi Damashqqa koʻplab reyslarni toʻxtatib, shahar aholisini koʻplab xalqaro reyslardan uzib qolishiga olib keldi.

## Tarixi

Aeroport qurilishi 1965-yilda SCB boshchiligidagi fransuz kompaniyalari (SCB, CSF, Spie va Cegelec) guruhiga ishonib topshirilgan. 1980-yillarda aeroportga 30 dan ortiq aviakompaniyalar xizmat koʻrsatgan va Yevropa, Shimoliy Afrika, Yaqin Sharq va Janubiy Osiyoga toʻxtovsiz parvozlar amalga oshirgan. Bu aeroport Karachidan Nyu-York va Torontoga Pakistan International Airlines parvoz yoʻnalishidagi toʻxtash aeroporti boʻlgan. 2007-yil mart oyida Iran Air Damashq orqali Tehrondan Karakasga parvoz yoʻnalishini yoʻlga qoʻydi. Yetti oydan soʻng uning kodlar bilan ishlash boʻyicha hamkori Conviasa marshrutni egallab oldi.

Suriya fuqarolar urushi boshlanganidan beri aeroport va unga olib boradigan yoʻl vaqti-vaqti bilan yopilgan va Emirates va EgyptAir kabi koʻpgina xalqaro aviakompaniyalar parvozlarni toʻxtatgan. Conviasa 2012-yil avgust oyida Karakasga toʻgʻridan-toʻgʻri xizmatini tugatdi.

2022-yil iyun oyida Damashq xalqaro aeroporti Eronning taxminiy qurol uzatilishini nishonga olgan Isroil raketa hujumi ortidan uchish-qoʻnish yoʻlaklariga katta zarar yetdi. Infratuzilmaga katta zarar yetkazilishi sababli aeroportga parvozlar ikki haftaga toʻxtatildi. 2023-yilning 2-yanvarida Damashq xalqaro aeroporti Isroilning raketa zarbasidan keyin vaqtincha ishlamay qoldi. Aeroport 7 soatdan keyin qayta ochildi va xizmatni davom ettirdi.

2023-yil 12-oktyabr kuni Isroil–Hamas urushi bilan bir vaqtda chegaradan oʻtgan toʻqnashuvlar paytida Isroil Halab va Damashq aeroportlariga katta raketa hujumi uyushtirdi, bu ularning uchish-qoʻnish yoʻlaklariga zarar yetkazdi va vaqtincha yopib qoʻydi. Aeroport 18-oktyabrda qayta ishga tushirildi. 22-oktyabr kuni Halab va Damashq aeroportlari bir vaqtning oʻzida zarbaga uchradi va ular ikki hafta ichida ikkinchi marta ishdan chiqdi, reyd paytida ikki ishchi halok boʻldi.

## Infratuzilmasi
### Terminallari

Aeroport islom meʼmorchiligida qurilgan boʻlib, ikkita terminali bor, biri xalqaro reyslar, ikkinchisi esa mahalliy reyslar uchun. Aeroportda ikkita bojsiz savdo nuqtalari mavjud. Uchib ketish zali, shuningdek, ichki qahvaxona, bir nechta yodgorlik doʻkonlari, uchta restoran, birinchi va biznes toifadagi yoʻlovchilar uchun dam olish xonasini oʻz ichiga oladi. Aeroportning janubiy qismida samolyotlarning boshpanalari va artilleriya qoplamalari mustahkamlangan.

Uchinchi terminal qurilishi rejalashtirilgan, ammo uning qurilishi fuqarolar urushi voqealari tufayli qoldirildi, bu aeroportning oʻtkazish qobiliyatini yiliga 16 million yoʻlovchiga yetkazishi kerak edi.

### Uchish-qoʻnish yoʻlaklari

Hozirgi uchish-qoʻnish yoʻlaklari hozirda dunyoda qoʻllanilayotgan deyarli barcha turdagi samolyotlar (jumladan, Airbus A380, Boeing 787 Dreamliner va Boeing 747-8) qoʻnishiga imkon beradi. Aeroportda ikkita parallel uchish-qoʻnish yoʻlagi mavjud (05R/23L va 05L/23R), ular 2010-yillarda toʻliq taʼmirlangan.

## Aviakompaniyalar va yoʻnalishlar

## Yer usti transporti

Aeroport Damashq shahridan 30 kilometr janubi-sharqda, Rif Damashq muhofazasida joylashgan. Obyekt shahar bilan avtomagistral orqali bogʻlangan. Shahar markazi va aeroport oʻrtasida avtobus qatnaydi. Uni Hijoz vokzaliga ulash uchun temir yoʻl liniyasi va aeroportda savdo markazi joylashgan avtovokzal qurilishi rejalashtirilgan.

## Baxtsiz hodisalar va falokatlar
* 1975-yil 20-avgustda ČSA 540 reysi Damashq xalqaro aeroportiga yaqinlashayotganda halokatga uchradi. Bortdagi 128 yoʻlovchi va ekipaj aʼzolaridan faqat ikkitasi omon qolgan.

## Manbalar

## Havolalar

* 
* Airport at the flightradar24.com