Goʻzal Bayramli

**Goʻzal Bayramli** (, 27-aprel 1962 – 7-oktyabr 2020) – Ozarbayjon siyosatchisi, Ozarbayjon Xalq fronti partiyasi (OXFP) aʼzosi va sobiq rais oʻrinbosari, sobiq siyosiy mahbus.

## Hayoti va faoliyati
Bayramli 1962-yil 27-aprelda Boku shahrida tugʻilgan.

U koʻp yillar davomida Ozarbayjon xalq fronti partiyasining aʼzosi va rais oʻrinbosari boʻlib ishlagan. Bu partiya 1992-yilda Sovet Ittifoqi parchalanishidan keyin Ozarbayjonning birinchi hukumatini tuzishga hissa qoʻshgan. 1993-yilda hozirgi Ozarbayjon prezidentining otasi Haydar Aliyev hokimiyatga kelgach, Go'zal Bayramli demokratiya va inson huquqlari faoli sifatida muxolifatning taniqli ayol arboblaridan biriga aylangan. U Ozarbayjondagi siyosiy mahbuslarning huquqlarini himoya qilgan. U siyosiy faoliyati tufayli bir necha marta qisqa muddatga hibsga olingan va keyin ozod qilingan.

## Siyosiy mahbus
Bayramli 2017-yil 25-mayda Gruziyadan Ozarbayjonga chegarani kesib oʻtayotganda Davlat chegarasini qoʻriqlash xizmati tomonidan hibsga olingan. U chet elda davolanganidan keyin uyiga qaytayotgan edi. Rasmiylar Bayramlini roʻyxatga olinmagan pul olib oʻtishda ayblashgan. Go'zal Bayramli barcha ayblovlarni rad etib, ularning siyosiy ahamiyatga ega ekanligini va banknotlarning sumkasiga yashirib qoʻyilganini taʼkidlagan.

Sudda bergan guvohligida Go'zal Bayramli 2016-yil oktyabrda xavfsizlik kuchlari uni Boshqariladigan jinoyatchilik boʻlimiga chaqirib, „davlatga qarshi faoliyatini“ toʻxtatmasa, hibsga olinishi bilan tahdid qilganini aytgan. U bu tahdidlarni „Nardaran ishi“dagi siyosiy mahbuslarni himoya qilishi bilan bogʻlagan va suhbatdan keyin tez orada telefon orqali tahdidlar ola boshlaganini, ammo qonunni muhofaza qilish organlari bunga obyektiv tergov oʻtkazmaganini aytgan.

2018-yil 23-yanvarda Gazax tuman sudining qarori bilan u 3 yil qamoq jazosiga hukm qilingan. Uning hibsga olinishi Ozarbayjon hokimiyatining yana bir muxolifat jurnalisti va inson huquqlari faoli Afgan Muxtarlini hibsga olishi bilan bir vaqtga toʻgʻri keldi. Bayramli va Muxtarli 2017-yil may oyida Gruziya bilan chegara oʻtish joylarida hibsga olingan va kontrabanda aybi bilan qamoq jazosiga hukm qilingan. Ikkala hibsga olish va keyingi qamoq jazolari keng xalqaro tanqidga sabab boʻlgan.

Human Rights Watch rejim tanqidchilariga qarshi choralarni qoralab, Ozarbayjon hokimiyatini hibsga olinganlarni ozod qilishga chaqirgan bayonot chiqargan. Ular shuningdek Amnesty International tomonidan vijdon mahbuslari deb tan olingan.

AQSh Davlat departamenti hukmni qoralovchi bayonot chiqargan. YI chiqargan bayonotda: „Ozarbayjon tomonidan asosiy huquqlar, jumladan soʻz erkinligi bilan bogʻliq barcha qamoq holatlarni koʻrib chiqish va tegishli shaxslarni darhol ozod qilish juda muhim“ deb taʼkidlangan. PACE inson huquqlari qoʻmitasi ham Ozarbayjondagi inson huquqlari holati va xususan Go'zal Bayramlining qamoqda turishi haqida tashvishda ekanligini bildirgan

Qamoqda ikki yil oʻtkazgach, u 2019-yil mart oyida Navroʻz bayrami arafasida prezident tomonidan kechirilgan 400 mahbus, shu jumladan 51 siyosiy mahbus qatorida ozod qilindi.

## Vafoti
Qamoqdan chiqqanidan keyin Bayramli Germaniyaning Geydelberg universiteti kasalxonasida davolanishga borgan va hayotiga xavf soladigan kasallik tashxisi qoʻyilgan. U qamoqda koʻplab jarohatlar va yetarli ovqatlanish va tibbiy yordam olmaslikdan aziyat chekkan edi. U 2020-yil 7-oktyabrda Bokudagi uyida vafot etgan

Uning dafn marosimi paytida Ozarbayjon hokimiyati karantin qoidalarini buzganlikda ayblanib, muxolifat jurnalistini hibsga olgan, keyinchalik u ozod qilingan. Jurnalist hibsga olingan paytda musodara qilingan telefonini ozod qilingan vaqtda qaytarilmaganini aytgan.

## Manbalar