open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Mamat Abdumurodov

**Mamat (Shamar) Abdumurodov (Abdumuratov)** (1928 —?) — Oʻzbekiston SSRning Qashqadaryo viloyati Dehqonobod tumani 1-May kolxozining katta choʻponi. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1973).

## Biografiya
Mamat (Shamar) Abdumurodov (Abdumuratov) 1928-yil Oʻzbekiston SSR Surxondaryo viloyati (hozirgi Oʻzbekiston Respublikasi Surxondaryo viloyati Uzun tumanidagi Oqmachit qishlogʻi) da tugʻilgan. Bolaligida oilasi Tojikiston SSRning Stalinobod (1944-yildan Qoʻrgʻontepa) viloyatining (hozirgi Tojikistonning Xatlon viloyati) qoʻshni Shahrtuz (Shaxritus) tumaniga koʻchib oʻtgan.

Mehnat faoliyatini 1945-yili mahalliy chorvachilik fermasida choʻponlikdan boshlagan, keyinchalik „Qoʻbodiyon“ davlat naslchilik zavodiga aylantirilgan. U butun mehnat hayotini shu iqtisodiyot bilan bogʻladi. 1954 yilda katta choʻpon etib tayinlandi. Abdumurodov jun qirqishda ham, nasl xavfsizligini taʼminlashda ham yildan-yilga yuqori natijalarga erishmoqda. Uning ishlab chiqarishdagi yutuqlari ham tuman, ham viloyat miqyosida boshqalardan ajralib turardi. 1963 yilda u KPSS aʼzoligiga qabul qilindi.

Sakkizinchi besh yillik (1966-1970) yillarida davlatga chorvachilik mahsulotlarini sotish rejasini bajarishdagi katta mehnati uchun 1971 yil 8 aprelda u Lenin ordeni bilan taqdirlangan.

Toʻqqizinchi besh yillikda u yanada salmoqli mehnat koʻrsatkichlariga erishdi.

SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1973 yil 6 sentyabrdagi Farmoni bilan Butunittifoq sotsialistik musobaqasida erishilgan katta muvaffaqiyatlar, chorva mollari yetishtirish va tayyorlashni koʻpaytirish boʻyicha oʻz zimmalariga olingan majburiyatlarni bajarishda koʻrsatilgan jasorati uchun. 1972—1973-yillar qish davrida Lenin ordeni hamda „Oʻroq va Bolgʻa“ oltin medali bilan Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoniga sazovor boʻlgan.

„Qoʻbodiyon“ davlat naslchilik zavodida va undan tashqarida faoliyatini davom ettirgan. 1990-yilda nafaqaga chiqqan.
## Adabiyotlar
*Tojik sovet ensiklopediyasi. 1-jild. Dushanbe, 1978.
*Tojik milliy ensiklopediyasi. 1-jild. Dushanbe, 2011.
Kisht berish (shaxmat)

Shaxmat va shunga oʻxshash oʻyinlarda kisht berish — bu raqib shohini nazoratga olish holati hisoblanadi. Kisht berish vaqti shoh nazorat ostida boʻladi. Oʻyinchi iloji boʻlsa, shohni hujum qilinmagan kvadratga koʻchirishi, xavf tugʻdiruvchi sipoh va shoh oʻrtasiga biror sipohni qoʻyish yoki hujum qiluvchi donani qoʻlga kiritish orqali nazoratdan chiqishi kerak. Agar oʻyinchi ushbu variantlardan birortasi bilan kisht berishni bartaraf qilmasa, oʻyin mot bilan tugaydi va oʻyinchi yutqazadi.

## Kisht berishdan chiqish

# Kisht berayotgan sipohni yutib olish. Bu shoh yoki boshqa sipoh bilan amalga oshiriladi. Kisht beruvchi sipoh shohga qoʻshni boʻlsa, shoh yangi kisht berish kvadratiga oʻtmasa (yaʼni, sipoh boshqa raqibi sipohi bilan himoyalanmagan boʻlsa) shoh sipohni qoʻlga kiritishi mumkin. Xuddi shunday, shohga bogʻlangan dona kisht berishni ushlay olmaydi, chunki bunday harakat shohiga kisht berish holatini ochib beradi (ochmas holati bunga misol boʻladi).
# Shohni koʻchirish. Shoh nazoratda boʻlmagan qoʻshni maydonga koʻchiriladi. Shoh nazoratda boʻlganida rokirovkaga ruxsat berilmaydi.
# Shohning oldini boshqa bir sipoh bilan toʻsish. Kisht beruvchi dona bilan shoh yoʻlagi oʻrtasiga biror sipohni qoʻyish yoʻli orqali amalga oshiriladi.

## Manbalar
Zara Zarib

**Zara Zarib** Bangladeshlik aktyor.  U rejissyor Shahriar Nozim Joy tomonidan suratga olingan "Parthona" (2015) toʻliq metrajli Bangla filmidagi Zara Zarib roli tufayli bola aktyor sifatida tanildi. U bir nechta mukofotlarga sazovor bo'lgan, jumladan, eng yaxshi bolalar aktyori sifatida Milliy kino mukofoti .      

 

## Manbalar
Lev Petrovich

**Lev Petrovich Olekhnovich** (1940-yil 14-avgust, Termiz — 2004-yil 25-sentyabr, Bataysk) — sovet va rus kimyogari.

## Tarjimai holi
Lev Petrovich 14-avgust 1940-yilda Termiz shahrida tavallud topgan.Rostov universitetining kimyo fakultetini tamomlagan (1963). U yerda oʻz faoliyatini yuritgan; fan nomzodi (1969), kimyo fanlari doktori (1982), professor (1984). 1994—2004-yillarda Rossiya davlat universiteti kimyo fakulteti tabiiy va makromolekulyar birikmalar kimyosi kafedrasi mudiri boʻllgan.

Asosiy ishlar organik kimyo, fizik organik kimyo, organik birikmalarning tuzilishi va molekulyar dinamikasini oʻrganishga bagʻishlangan. 1974-yilda (V. I. Minkin  bilan birga Yu. A. Jdanov) asilotropiya hodisasi — organik molekulalardagi nukleofil markazlar oʻrtasida asil guruhlarning tez qaytariladigan migratsiyas yaratgan.

## Bibliografiyasi

* 
*  https://www.springer.com/gp/book/9789027724786 Архивная копия от 28 января 2021 на Wayback Machine

## Manbalar
Batu Mulyukov

**Mulyukov Batu Gataullovich (Ataullovich)** () (1928-yil 17-aprel, Oʻzbekiston SSR, Boysun qishlogʻi — 1999-yil 23-oktyabr, Qozon) — bastakor, oʻqituvchi. Tatar ASSRda xizmat koʻrsatgan sanʼat arbobi (1977). RSFSRda xizmat koʻrsatgan sanʼat arbobi (1981). Abdulla Toʻqay nomidagi Tatar ASSR Davlat mukofoti laureati (1984).

## Biografiyasi
Mulyukov Batu Gataullovich 1928-yil 17-aprelda Oʻzbekiston SSRning Boysun qishlogʻida tugʻilgan. Tez orada uning oilasi Orenburgga koʻchib keladi. Mulyukov 1948-yilda Orenburgda joylashgan musiqa maktabiga borgan.

1957-yilda Qozon konservatoriyasini tamomlagan (A.Leman sinfi).

1970-1996 yillarda Qozon madaniyat va sanʼat institutida dars bergan.

1991-yildan professorlik darajasini olgan.

Mulyukov Batu Gataullovich 1999-yil 25-oktyabrda Qozon shahrida vafot etdi.

## Ijodi
Tatar opera va balet teatri sohasiga oʻz hissasini qoʻshgan. Majit Gʻofuriyning „Qora yozlar“ romani asosida Gʻaray Rahim librettosiga yozilgan „Kara sevgi uchun“ operasini yaratgan. N.Xanzafarov librettosiga yozilgan „Sembike“ („Suyumbike“) operasini yozgan. X.Gardanov sheʼrlariga bagʻishlab „Toʻqay“ oratoriyasini yaratgan. Abdulla Toʻqayning „Taftilau“, „Tugan tel“, „Par at“ sheʼrlari ijro etilgan tatar xalq kuylarida „Toʻqay“ oratoriyasidan foydalanilgan.

Operalar

* „Qora yuzlar“ („Sevgi uchun jazo“) (1981)
* „Soembika“ („Suyumbike“) (1999)

Simfoniya (1969)

„Chelnidagi bayram“ simfonik uverturasi (1977)

Oratoriyalar

* R. Xaris sheʼrlarida „Qozon“ (1977)
* X. Gardanov misralaridagi „Toʻqay“ (1985).
* „Asrlar va daqiqalar“ (1987)

M.Husayn misralaridagi „Fasllar“ kantatasi (1967).

Skripka va pianino ansambli uchun konsert (1972)

Ovozli va simfonik orkestr uchun konsert (1978)

Kamera-instrumental va kamera-vokal kompozitsiyalari, qoʻshiqlar, dramatik tomoshalar uchun musiqa va boshqalar.

## Unvonlari

* Tatar ASSRda xizmat koʻrsatgan artist (1977)
* RSFSRda xizmat koʻrsatgan artist (1981)
* Abdulla Toʻqay nomidagi Tatar ASSR Davlat mukofoti (1984)

## Manbalar

## Havolalar
tatarstan.ru//Mulyukov Batu Gataullovich
Abdurahmon ibn Avf ziyoratgohi

**Abdurahmon ibn Avf ziyoratgohi** — Surxondaryo viloyati Angor tumani Tallimaron qishlog'i Hayrabodtepa maskanida joylashgan ziyoratgoh.

## Tarixi
Abdurahmon ibn Avf ziyoratgohi sahoba Abdurahmon ibn Avf nomi bilan bogʻliq. Manbalarda, Abdurahmon ibn Avf Fil voqeasidan oʻn yil keyin, taxminan 581-yilda Makkada tavallud topgani keltiriladi. Markaziy Osiyo hududida ham Abdurahmon ibn Avf nomi bilan bogʻliq bir nechta ziyoratgohlar mavjud. Masalan, Tojikistonning Asht tumanidagi Boboyi-ob ziyoratgohidan tashqari Shahriston va Hisor tumanlarida ham unga atab qadamjolar barpo etilgan. Abdurahmon ibn Avf nomi bilan bogʻliq ziyoratgohlarning paydo boʻlishining sababi uning musulmon dunyosida saxiyligi bilan mashhur boʻlganligidir.

## Meʼmorchiligi
Maqbara kvadrat shaklda qurilib, usti oʻqsimon gumbaz bilan yopilgan. Hozirgi memorial uslubda qurilgan maqbara Said ibn Abu Vaqqos nomi bilan ataladi va uning meʼmorchilik uslubi Oq Ostona bobo maqbarasiga oʻxshaydi.

Maqbara ikki xonali, oldi ayvondan iborat boʻlib, asosiy xona usti katta gumbaz bilan yopilgan. Maqbara oldidagi ayvonning ikkita kirish eshigi ustiga ikkita kichkinaroq gumbaz oʻrnatilgan. Maqbaraning ikkinchi xonasi ziyoratchilar uchun tilovat qilish va namoz oʻqiydigan joy vazifasini bajaradi. Maqbara ichida qabr boʻlib, bu sahoba sharafiga qoʻyilgan ramziy qabrdir. Ziyoratgoh atrofi katta mahalliy qabriston hisoblanadi.
Robbie Kay

**Robbie Kay** (1995-yil 13-sentyabrda tug'ilgan) — britaniyalik aktyor.

## Shaxsiy hayot
1995 yil 13 sentyabrda Angliyaning Xempshir shahrida Ivan va Stefani Kay oilasida tug'ilgan. U erta yoshida Belgiyaning Brussel shahriga ko'chib o'tgan. Uning ikkita katta opasi bor.

2006 yilda uning oilasi Chexiyaning Praga shahriga ko'chib o'tdi va u yerda Praga xalqaro maktabida o'qidi. U 2011 yildan beri Texasning Hyuston shahrida istiqomat qiladi.

## Filmografiya
### Film

### Televizion

## Manbalar

## Havolalar
*
Lazizbek Mirzayev

**Lazizbek Mirzayev** (; 2006-yil 5-oktyabrda tugʻilgan) — oʻzbek futbolchisi, Oʻzbekistonning „Lokomotiv“ (Toshkent) klubi safida yarim himoyachisi pozitsoyasida toʻp suradi.

## Klub faoliyati
„Lokomotiv“ (Toshkent) klubi futbol akademiyasi tarbiyalanuvchisi. 2022-yilning 12-noyabr kuni „Lokomotiv“ning asosiy tarkibidagi debyutini Oʻzbekiston Superligasining „Metallurg“ klubiga qarshi oʻyinida oʻtkazdi. 2023 yilning yanvarida u klub bilan birinchi professional shartnomasini imzoladi.

## Terma jamoadagi faoliyati
2022-yildan 17 yoshgacha boʻlgan Oʻzbekiston terma jamoasida oʻynab kelmoqda. 2023-yilning yozida u oʻz jamoasiga yoshlar oʻrtasidagi Osiyo chempionati yarim finaliga chiqishga yordam berdi.

## Manbalar

## Havolalar

* Futbolchining Oʻzbekiston Pro-ligasi saytidagi profili  )
* Lazizbek Mirzaev Transfermarkt saytida
* Lazizbek Mirayev Soccerway saytida
Boysun poʻfanagi

**Boysun poʻfanagi** — Ayiqtovondoshlar oilasi, qargʻatuyoq turkumiga mansub koʻp yillik gulli oʻsimlik turi. Oʻzbekiston Respublikasi Qizil kitobiga kamyob endemik tur sifatida kiritilgan. Surxondaryo viloyatida uchraydi.
## Tavsifi
Hayotiy shakli koʻp yillik. Tugunakli oʻsimlik. Ildizoldi barglari uzun bandli, uch karra boʻlingan, boʻlaklari yumaloq yoki oʻtkir uchli. Yon barglari bandsiz yoki qisqa bandli, poya oʻrtasida joylashgan barglar bandining uzunligi 1,5 sm. Oʻrama barglari 2—3 ta yuqori qismi uch karra boʻlingan. Gulbandi tuklar bilan qoplangan. Gullari sariq rangli, diametri 1—2, 3—4 sm. Changdoni va changchi izlari sariq rangli, urugʻchisi esa qora rangda. Urug‘ining uzunligi 0,3—0,35 sm. Urugʻchi tumshuqchasining uzunligi 0,2 sm, koʻplab tuklar bilan qoplangan. Oʻsimlik mart—aprel oylarida gullab, mevasi may oyida pishadi. Koʻpincha urugʻidan ayrim hollarda vegetativ yoʻl bilan koʻpayadi.

## Tarqalishi
Surxondaryo viloyati, Koʻhitang tizmasi, Shalqonsoy atrofi, Hisor tizmasi, Boysun, Shoʻrchi, Denov tumsnlar atroflarida uchrovchi kamyob endemik oʻsimlik. Tabiatda yovvoyi holatda kam uchraydi, kichik toʻpchalar hosil qilib oʻsadi. Tugunaklarining kovlab va gullarining yigʻib olinishi, oʻsish maydonlarida chorva mollarining boqilishi natijasida soni kamayib ketgan.

## Oʻsish joylari
Tog‘ yonbagʻirlarida sariq va mayda tuproqlarda hamda togʻ etaklaridagi ola tuproqlarda oʻsadi. Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi bogʻida 1965—yildan buyon ekib oʻstirilmoqda. Surxondaryo davlat qoʻriqxonasida muhofaza ostiga olingan.

## Manbalar
Nojiya bint Valid

**Nojiya bint Valid ibn Mug‘ira** (arab. ناجية بنت الوليد بن المغيرة)  — Muhammad alayhissalomning sahobiyalaridan biri. Valid ibn al-Mug‘iyraning qizi.

Nojiya erlaridan oldin musulmon bo‘lgan ayollardan edi. Bu ayollarning ba’zilari erlari hali musulmon bo‘lmagan paytda hijrat qilishdan to‘silgan edi.
## Manbalar
Abu Bakra Saqafiy

**Abu Bakra Saqafiyning** () asl ismi Nufay’ ibn Horis (arab. نُـفَـيْـع ابْـن الْـحَـارِث) boʻlib, u Nofeʼ ibn Horisning ukasi edi. Toif qamali vaqtida qal’adan gʻaltakda osilib tushgani uchun „Abu Bakra“ deb nom olgan.
U harbiy safari chogʻida boshqa bir islom lashkarboshisi Mugʻiyra ibn Shu’ba bilan tortishuvi bilan mashhur. Basrada iqtiqomat qilgan. Rasululloh (s.a.v.)dan 132 ta hadis rivoyat qilgan.

Boshqa manbalarda u Ziyod ibn Abihning oʻgay ukasi sifatida tasvirlangan.
## Manbalar
Muavvaz ibn Amr

**Muavvaz ibn Amr Muhammad** – sahoba. U va ukasi Muoz ibn Amr Badr jangida Abu Jahlni yarador qilgan.
## Hayoti
Muavvaz ibn Amr Muhammad Amr ibn Jamuhning oʻgʻli edi, lekin avvaliga yashirincha Islomni qabul qilgan. Hijratdan oldin Muhammad alayhissalom Mus’ab ibn Umayrni daʼvatga tayinlagan edi, u buni aʼlo darajada bajardi. Oʻzgarishlar Amr ibn Jamuh ning xonadonini ham chetlab oʻtmadi. Uning uch oʻgʻli: Muavvaz ibn Amr, Muoz ibn Amr va Xallod ibn Amrning hammasi Islom diniga kirdilar. Ularning tashabbusi bilan hatto onalari Hind bint Amr ham shahodat keltirdi.
## Manbalar
Xolid ibn Said

**Abu Said** nomi bilan ham tanilganXolid ibn Saʼid ibn Os (arab. خالد بن سعيد بن العاص) Muhammad alayhissalomning sahobasi va roshid xalifalar davri qo‘mondonligidagi sarkarda edi.

U Quraysh qabilasining]] Banu Umayya ]]urug‘idan bo‘lgan. Xolid akasi Amr bilan birga milodiy 613-yildan oldinislomn i qabul qilgan. U xotini Hamoniya bilan birga Habashiston gahijrat qilgan va u yerda Ummu Habiba Muhammad alayhissalomga nikohlanganida unga valiylik  qilgan.

633-yilda Abu Bakr tomonidan Suriya yurishiga qo‘mondon etib tayinlangan. 634-yildaMarjus safar jangidan oldingi oqshom Ummu Hakim bint Horis ibn Hishomga uylangan va jangda halok bo‘lgan.
## Manbalar
Takiya ota ziyoratgohi

**Takiya ota ziyoratgohi**— Surxondaryo viloyati Qiziriq tumanida joylashgan. XII asrga oid meʼmoriy yodgorlik. Qiziriq tuman matkazidan 13 km uzoqlikda Qorasuv daryosidan shimoliy sharq yoʻnalishi boʻylab 12 km uzoqlikdagi masofada joylashgan. Maqbara besh gumbazdan iborat. Pishiq gʻishtdan foydalangan holda 1998-yilda yangidan barpo etildi. Meʼmoriy majmuaning masjid ham mavjud boʻlib, u Hazrati Shayx Qutbiddin ibn Is‘hoq masjidi deb yuritiladi. Chunki Takiya otaning asl ismi Hazrati Shayx Qutbiddin ibn Is‘hoq inb Amir Abbosdir.

## Manbalar
1-kalit

**1-kalit**, shuningdek, **Radical 1** nomi bilan ataluvchi ushbu  „**[[1|bir]]**“ degan maʼnoni anglatadi. Yakka (1) chiziqdan iborat 6 kalitdan biri. *[[Kangsyi lugʻati]]da* ushbu kalit ishtirok etgan 60 ta iyeroglif (47,043 tadan) topilgan.  kaliti XXRda chop etiluvchi soddalashtirilgan xitoy tili lugʻatlari tomonidan qabul qilingan *[[Xitoy tili iyerogliflarining indekslangan jadvali]]da* 1-tartib raqamda indekslangan.

## Evolyutsiyasi

File:一-bigseal.svg|Dajuanda yozilishi
File:一-seal.svg|Juanshuda yozilishi 


## Tanlangan iyerogliflar

## [[Kalligrafiya]]si

Ushbu 1 chiziqdan iborat kalit ( *héng*, „gorizontal tayoq“ nomi bilan mashhur) Xitoy tili kalligrafiyasi asosi hisoblangan 永 iyeroglifi yozilishing sakkiz xil usulida ( *Yǒngzì Bāfǎ*)  *cè* deb nomlanadi.

## Sinogrammasi
Alohida belgi sifatida Yaponiya boshlangʻich maktablarida oʻqitiladigan Kanji yoki Kyōiku kanjilardan biri..

## Yana qarang

*Xitoy raqamlari

## Izohlar

## Manbalar

## Adabiyotlar
*
*
## Havolalar
*
Xonaqoh masjidi majmuasi

**Xonaqoh masjidi majmuasi** — Qashqadaryo viloyati Qarshi shahri Qoʻrgʻoncha mahallasida joylashgan meʼmoriy yodgorlik. Xalq orasida Xonaqoh nomi bilan mashhur. Bu masjid XIX-XX asrlardagi oʻzbek meʼmorchiligining qadimiy inshootlari jumlasiga kiradi. Hozirgi kunda Xonaqoh masjidi imom xatibi Ahmad Boyqobilov.

## Tarixi
Xonaqoh masjidi qurilishi Abdurahmon Xalifa tashabbusi bilan qoʻrgʻoncha aholisi tomonidan hashar tariqasida nihoyasiga yetkazilgan. Ayrim maʼlumotlarga koʻra, Xonaqoh masjidi 1677-yilda bitkazilgan. Shoʻro davrida masjid xaroba holga kelib qolgan. 1962-yilda Qoʻrgʻoncha va Qizil Masjid mahallalari aholisi saʼy-harakati bilan masjid butkul vayron boʻlishdan saqlab qolinadi. 1974-yilda majmuadagi minora ogʻishib qolgan va taʼmirlash oʻrniga buzib tashlangan. Ushbu majmuadagi masjid 1991-yilda toʻla qayta taʼmirdan chiqarilib, unga jome masjid maqomi berildi. 1996-yilda minora qaytadan tiklandi.

## Meʼmorchiligi

Majmua masjid, darvozaxona, sagʻana (qabr), toshqudugʻi va minoradan iborat boʻlgan. Majmuaning asosiy binosi — masjid XVII asrning oxirgi choragida anʼanaviy meʼmoriy uslubda, uymakor ustunlar, bezakli toʻsinyog'ochlar va g'ishtlardan bunyod qililgan. Hozirgi kungacha saqlanib qolinmagan majmuaning darvozaxonasi masjidning shimol qismida joylashgan. Darvozaxona chorgʻishtlardan tiklangan, uning kirish joyi gumbazli qilib yopilgan. Gʻarbdan sharqqa qaratib qurilgan darvozaxonaning kun chiqish (sharqiy) tomonida sal boʻrttirib, chorgʻishtlardan terilgan peshtoqi boʻlgan. Masjidning gʻarbida uch tarafidan gʻishtli devor bilan oʻrab olingan qadimiy sagʻana saqlangan. Sagʻanadagi qabrning boshiga qoʻyilgan marmar lavhadagi arabiy yozuvda koʻrsatilishicha, bu yerga shayx Abduraxmon Naqshbandiy dafn qilingan.

Masjiddan shimolroqda 5-6 metr (qadam) narida kvadrat shakldagi 14 metrlik toshqudugʻi mavjud. Hovuzning yetti qator toshdan terilgan zinalari boʻlib, u doimo yonidan oqib oʻtgan ariq suvi bilan toʻla turgan.

Majmuaning oxirgi inshooti masjidning sharqiy tomonidan 5-6 metr uzoqlikdagi, balandligi 10-11 metrdan (ayrim manbalarda 14 metr) iborat minoradir. Minoradan azon aytib turilgan.

## Manbalar
Ilya Fomichev

**Ilya Vladimirovich Fomichev** (1982-yil 14-avgust, Olma-Ota) — qozogʻistonlik futbolchi, himoyachi va yarim himoyachi.

## Faoliyati
Futbol murabbiyi Vladimir Fomichevning oʻgʻli, uning rahbarligida 2005-yilda „Oqjetpes“ da oʻynagan (28 ta golga uzatmasin ishtirokchisi boʻldi). 2002—2003-yillarda Ekibastuz jamoasida oʻynab 12 ta gol uzatmasi muallifiga aylangan. 2003—2004-yillarda Jenis jamoasida 7 ta gol uzatmasin amalga oshirgan. 2004-yilda TP-47 jamoasida 46 marta maydonga tushgan. 2006—2007-yillarda Oulu jamoasida 1 ta gol urdi va 44 ta gol uzatmasin amalga oshiridi. 2006-yilda Oulu bilan Finlandiya chempionatining oliy ligasiga chiqdi, ammo birinchi mavsumda eng yuqori saviyada u klub bilan oxirgi, oʻn ikkinchi oʻrinni egalladi. Qozogʻiston yoshlar terma jamoasiga chaqirilgan. 2008—2009-yillarda TP-47 jamoasi bilan yana oʻyinda 23 ta gol uzatmasi muallifi boʻldi. 2009—2010-yillarda mavsumda otasi boshqargan Tarazga koʻchib oʻtdi va 24 ta gol uzatmasi muallifi boʻlgan.

2010-yilgi mavsumdan beri „Jetisu“ futbolchisi (21 ta uzatma oshiridi). 2011-yil aprel oyida Ouluga qaytdi (17 ta uzatma oshiridi). Noyabr oyi oxirida erkin agentga aylandi.

Yanvar oyida Qiziloʻrdaning „Qaysar“ ni namoyish qildim. 2012-yilning fevral oyida Oʻzbekistonning "Mash’al" klubi bilan shartnoma imzoladi, unga otasi ham rahbarlik qiladi (25 ta golga uzatma amalga oshirdi). Soʻnggi professional klub 2013-yilda Qozogʻistonning „Vostok“ klubi boʻlgan (7 ta golga uzatmasin amalga oshirgan hisoblanadi).

## Manbalar

## Havolalar
* Profil igroka (angl.) na sayte Transfermarkt
* 
* 
* Statya *[http://sports.kz/news.php?type=main&id=9780&st=0000000010 Ilya Fomichev: „V Finlyandii lyubyat trudogolikov“]*
Aleksey Dmitriev

**Aleksey Dmitrievich Dmitriev** (1985-yil 19-aprel, Leningrad, SSSR) — rossiyalik futbolchi, himoyachi. „Mashʼal“ klubida 2008-2009-yillda oʻyinlar oʻtkazgan.

1985-yilda futbolchi Dmitriy Barannik oilasida tugʻilgan, 1988-yilda Barannikning rafiqasi jamoadoshi Sergey Dmitrievnikiga ketgan. Shu munosabat bilan, Aleksey Dmitrievning oʻgʻli hisoblanadi va uning familiyasini oladi, garchi otasining ismini Barannikdan meros qilib olgan boʻlsada.

U Valeriy Zolin murabbiyligidagi „Zenit“ sport maktabida futbol bilan shugʻullangan. 2004-2006-yillarda Sankt-Peterburgning „Discovery“ va „Bee Line SPb“ havaskorlar futbol ligasi klublarida oʻynagan. 2006-yilgi mavsum oʻrtalarida otasi murabbiylik qiladigan ikkinchi diviziondagi Petrotrest klubiga havaskorlar futbol ligasi (8×8) oʻtdi (15 ta gol uzatmasini amalga oshirdi, biita ham gol ura olmadi). Oʻz nomini „Dinamo“ ga oʻzgartirgan klubda keyingi yilning birinchi davrasini oʻtkazdi (14 ta gol uzatmasini amalga oshirdi, bitta ham gol ura olmadi). U mavsumning ikkinchi yarmini Yegoryevsk Saturn shahrida oʻtkazdi (8 ta gol uzatmasini amalga oshirdi, gol urmadi). 2008-yilning boshida Petrozavodsk havaskor Kareliya tarkibida bitta oʻyin oʻtkazdi. Iyul oyida oliy ligadan Oʻzbekistonning „Mashʼal“ klubiga oʻtdi (13 ta golga uzatmani amalga oshirdi). U 2008-yilgi mavsumda ikkita, keyingi mavsumda esa 11 ta oʻyin oʻtkazdi. 2009-yilgi mavsum oxirida Tosno Rouenda havaskorlar futbol ligasi (8×8) oʻynadi. 2011-2013-yillarda — „Volxov“ FSC havaskorlar futbol ligasi (8×8) tarkibida.

## Manbalar

## Havolalar

*
Coco Jones

**Courtney Michaela Jones** (1998-yil 4-yanvarda tugʻilgan) — amerikalik aktrisa va qoʻshiqchi . Tennessi shtatining Lebanon shahrida oʻsib ulgʻaygan.
2022-yil mart oyidan boshlab Def Jam Recordings bilan shartnoma imzolangan.

## Filmografiyasi
* *[[So Random!]]* (2011-12)
* *[[Let It Shine (film)|Let It Shine]]* (2012)
* *[[Good Luck Charlie]]* (2012-13)
* *[[The Exes]]* (2014)
* *[[Grandma's House]]* (2016)
* *[[Flock of Four]]* (2017)
* *[[Five Points (serial)]]* (2018)
* *[[Vampires vs. the Bronx]]* (2020)
* *[[Bel-Air]]* (2022)

## Diskografiyasi
* *Coco Jones* (2010)
* *Made Of* (2013)
* *Let Me Check It* (2017)
* *H. D. W. Y.* (2019)
* *[[What I Didn't Tell You]]* (2022)

## Manbalar

## Havolalar
Aymoq (qishloq)

**Aymoq** — Qashqadaryo viloyati Chiroqchi tumanida joylashgan qishloq. Qishloq nomi turkiy hamda moʻgʻul tillarining aralashmasi asnosida paydo boʻlgan. Qishloq moʻgʻul istilosidan soʻng vujudga kelgan. Oʻz davrida bu hududda asosan aymoq urugʻining vakillari isteqomat qilgan. Qishloq nomi Zahiriddin Muhammad Bobur qoʻlyozmalarida ham tilga olinadi.
## Etimologiyasi
Mazkur qishloq nomiga asos boʻlgan soʻz turkiy va moʻgʻul tillariga mansub boʻlib, juda qadimiy kalima hisoblanadi. Moʻgʻul tilida *aymag/aymak* soʻzi maʼmuriy-hududiy birlik, qabila maʼnolarini anglatadi. Shu bilan birgalikda, Afgʻonistonda koʻchmanchi tarzda hayot kechiruvchi, eroniylar yerlik aholini aymoq, choraymoq deb ham atashgan.
Zahiriddin Muhammad Boburning „Boburnoma“ asarida bu hududda atrok, aymoq, aʼrob, sort, tojik va afgʻon xalqlari isteqomat qilganligi zikr etiladi. Shuningdek, Afgʻonistonda yashaydigan turkiy tilli aholini ham aymoq deb atashadi. Bugungi kunda, Fargʻona va Qashqadaryo hududida yashovchi aymoqlar oʻzlarining asl etnik mansubligini unutib, yerlik aholi bilan aralashib, ular tarkibiga singib ketishgan. Aymoq soʻzining oʻzi qishloq nomi sifatida saqlanib qolingan.
Aymoq soʻzi Movarounnahr, Xurosonda koʻplab maʼnolarni anglatgan. Etnolog olim Balkis Karmishevaning olib borgan tadqiqotlariga koʻra, Qashqadaryo-Surxondaryo hududida, Turkmanistonda sodir etilgan arab istilosiga qadar oʻtgan davrni aymoq zamoni yoki aymoqi deb nomlashgan. Qashqadaryo hududidagi eng qadimiy mahalliy xalqlardan biri ham ayni aymoqlar hisoblanadi. Aymoq qishlogʻiga nom qabila nomi asosida qoʻyilgan. Sababi mazkur urugʻ qadimiy oʻtroq aholining umumiy birlikdagi atalishi ham hisoblangan.

## Manbalar

## Havolalar
*  Qashqadaryo viloyati statistika boshqarmasi
Omonxona (buloq)

**Omonxona bulogʻi** — Surxondaryo viloyati, Boysun togʻlari orasida joylashgan. Omonxona bulogʻi suvi tarkibida kremniy kislotasi, temir, alyuminiy va boshqa koʻplab mineral moddalar mavjudligi aniqlangan.

## Joylashuvi
Omonxona bulogʻi Surxondaryo viloyatidagi Omonxona qishlogʻi Boysun tumani markazidan 16 kilometr uzoqlikda joylashgan. Uning atrofi quyuq archazor bilan oʻralgan boʻlib, yaqin orada Omonxona gʻori ham mavjud. Gʻorning balandligi 3.5 metr, umumiy maydoni esa 60 kvadrat metrdni tashkil etadi. Gʻor ichidagi harorat tashqaridagi haroratdan koʻra farqli boʻladi.
## Buloq suvi
Buloq suvi tarkibida kremniy kislotasi, temir, alyuminiy va boshqa koʻplab mikroelementlar mavjudligi aniqlangan. Mutaxassislarning fikricha, suv tarkibidagi foydali birikmalar jigar, oʻt pufagi yoʻllarini davolash xususiyatiga ega.

2018-yilda buloq suvi fabrika tomonidan qadoqlana boshlangan. Mazkur ish „Oʻzbekiston temir yoʻllari“ AJ tomonidan amalga oshirilgan. Soʻrovlarga koʻra, mahalliy aholi ham noqoqnuniy tarzda shu ish bilan shugʻullanganligi aniqlangan va ularning faoliyati toʻxtatilgan.

## Omonxona sanatoriyasi
Omonxona buloq suvining shifobaxshligi sababli bu hududga Oʻzbekistonning turli hududlaridan insonlar davolanish uchun kelishadi. Shu sababli ham mazkur hududda „Omonxona“ sihatgohi tashkil etilgan boʻlib, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2014-yil oktyabr oyidagi qaroriga binoan „Oʻzbekiston temir yoʻllari“ AJ ixtiyoriga berilgan.

Sanatoriyada asosan buloqning maʼdanli suvli muolajalari amalga oshiriladi. Shuningdek, sihatgohda qoʻshimcha ravishda massaj, diagnostika, UZI, elektroterapiya, fitoterapiya singari oʻnlab davolash xizmatlari ham yoʻlga qoʻyilgan.
Shuningdek, mazkur hududda Oʻzbekiston temir yoʻllari aksiyadorlik kompaniyasiga qarashli
zamonaviy „Omonxona“ davolash maskanidan tashqari, yana bitta zamonaviy mehmonxona, hamda 9 ta oilaviy mehmon uyi, shuningdek, shifobaxsh suvni qadoqlash korxonasi faoliyat yuritmoqda.

## Manbalar
Marj as-safar jangi (634)

**Marj as-safar** jangi 634-yilda boʻlib oʻtgan. Damashq armiyasiga Vizantiya imperatori Hiraqlning kuyovi Tomas boshchilik qilgan. U Xolid ning Damashq tomon yurishi haqidagi maʼlumotni olgach, Damashq himoyasiga tayyorlandi. U oʻsha paytda Emesa shahrida boʻlgan imperator Hiraqlga yordam soʻrab xat yozdi. Bundan tashqari, Tomas qamalga tayyorgarlik koʻrishda vaqtdan yutish uchun qoʻshinlarini Xolidning Damashqqa yurishini kechiktirish yoki toʻxtatishga yubordi. Shunday qoʻshinlardan biri 634-yil avgust oyi oʻrtalarida Damashqdan 150 km uzoqlikdagiTiberiya koʻli yaqinidagi Yaquso jangida, musulmonlarning Damashqqa yurishini toʻxtatishga uringan yana bir qoʻshin esa 634-yil 19-avgustda Marj as-safar jangida magʻlubiyatga uchragan.Ummu Hakim bint Horis ibn Hishom ismli musulmon ayol bu jangda qatnashib, yettita Vizantiya askarini oʻldirgan.
## Manbalar
Hira jangi

**Hira jangi** (arab. معركة الحيرة) 633-yilda Sosoniylar imperiyasi bilan Arab xalifaligi oʻrtasida boʻlib oʻtgan. Bu musulmonlar Eron ni egallashidagi dastlabki janglaridan biri boʻlgan. Furot daryosidagi chegara shahrining yoʻqolishi Dajla daryosidagi Ktesifon — Sosoniylar poytaxtiga yoʻl ochdi.

### Jang tavsifi
Oʻzining kattaligi va boyligi bilan mashhur boʻlgan Hira shahri asrlar davomida Laxmiylar saltanatining poytaxti boʻlgan. 602-yildaSosoniylar davlatiga chegara viloyati sifatida qoʻshib olingan. 633-yilda xalifalikning kengayishi paytida xalifaAbu BakrXolid ibn Valid ni Furotning janubidagi yerlarni egallash uchun yuborgan.

Xolid may oyida Ullaysni egallab, uning qoʻshini oʻsha oyning oxirgi haftasida Hira shahriga hujum qildi. Himoyachilar tezda shahar qal’alarida berkinib olishdi, ammo qisqa janglardan soʻng shahar tezda taslim boʻldi. Shahar ahli shaharni saqlab qolish uchun katta soliq toʻladi va xuddi Ullays aholisi kabi sosoniylarga qarshi josuslik qilishga rozi boʻldi
## Manbalar
Trevor Noah

**Trevor Noah** (; 1984-yil 20-fevralda tugʻilgan) — janubiy afrikalik komik, yozuvchi, prodyuser, siyosiy sharhlovchi, aktyor va sobiq teleboshlovchi. 2015—2022-yillar orasida Comedy Central telekanalida efirga uzatiluvchi tungi tok-shou, satirik yangiliklar dasturi — *[[The Daily Show]]da* boshlovchi. Noah turli mukofotlarga, jumladan, 11 ta nominatsiya boʻyicha Primetime Emmy mukofotiga sazovor boʻlgan. 2017- va 2018-yillarda *[[The Hollywood Reporter]]* tomonidan „Nyu-York media olamining 35 nafar eng kuchli shaxsiyati“ roʻyxatiga kiritilgan. 2018-yilda *[[Time (jurnal)|Time]]* jurnali tomonidan dunyodagi eng nufuzli yuz kishidan biri deb eʼtirof etilgan. 2023-yilda Erasmus mukofotini qoʻlga kiritgan.

Yoxannesburgda tugʻilganligi sabab oʻz faoliyatini 2002-yilda vatani Janubiy Afrikada boshlagan. Janubiy Afrika radioeshittirish korporatsiyasi (JARK) koʻrsatuvlarida bir necha bora boshlovchilik qilgan. 2008-yilda Janubiy Afrikaning *[[Strictly Come Dancing]]* musobaqasi toʻrtinchi mavsumida ikkinchi oʻrinni egallagan. 2010-yildan 2011-yilgacha M-Net va DStvda efirga uzatilgan *Tonight with Trevor Noah* tok-shousi mezboni va muallifi.

2014-yilda *The Daily Showning* katta xalqaro muxbiri maqomiga ega chiqdi. 2015-yilda ushbu shouda uzoq vaqtdan beri boshlovchilik qilib kelayotgan Jon Stewardning oʻrnini egalladi.

*Born a Crime* nomli avtobiografik komik kitobi 2016-yilda chop etilgan. 63-, 64- va 65-Grammy yillik mukofoti hamda 2022-yilda Oq uy muxbirlarining kechki ovqatida boshlovchi boʻlgan.

## Shaxsiy hayoti
Nuh ingliz, janubiy soto, zulu, xosa, tsvana, tsonga va boshqa mahalliy afrika tillarida gapira oladi. Noah diqqat yetishmasligi va giperaktivlik sindromidan aziyat chekadi. Hozirda Nyu-York shahrida istiqomat qiladi.

## Filmografiyasi

### Televizion rollari

## Kitoblari
* 

### Audiokitoblari
* 2016: *Born a Crime: Stories from a South African Childhood* (muallif oʻqigan), Audible Studios on Brilliance Audio, 

## Yana qarang

* Nyu-Yorkliklar (jurnalistika)

## Manbalar

## Havolalar
* 
*
Xo'ja Ilg'or ota qabristoni

**Xoʻja Ilgʻor ota qabristoni** — Qashqadaryo viloyati Yakkabog' tumanida joylashgan qabriston va ziyoratgoh. 2004-yilda taʼmirlangan.

## Qabriston haqida

Xoʻja Ilgʻor qishlogʻidan gʻarb tarafda qishloq bilan bir nomda Xoʻja Ilgʻor tepaligi qabriston hududi tarkibidadir. Tepalik doirasimon shaklga ega. Uning yon atrofi xuddi tepalikning oʻzi singari qabrtoshlarga toʻla. Butun qabriston toʻgʻri burchakli koʻrinishni hosil qilgan. Uning maydoni taxminan 2-2,5 ga dan iborat.

Hozirda Yakkabogʻ tumani hududiga qarashli Xoʻja Ilgʻor ota qabristoni paydo boʻlishi 717-yilda Xoʻja ilgʻor otaning vafot etishi va shu yerda dafn etilishi bilan bogʻlanadi. Asl ismi Xoʻja Muhammad al-Qosim boʻlgan bu inson Xoʻja Ilgʻor ota nomi bilan tanilgan. Qabristonga kunlik tashriflar soni oʻrtacha 80—100 kishini tashkil etadi. Bu koʻrsatgich diniy bayramlar kunlarida yanada oshib ketadi. Qurbon hayiti va Ramazon hayiti bayramlarida oʻrtacha 800-1000 ta atrofida ziyoratchilar tashrif buyurishadi. Shuningdek bu kunlarda, qabriston atrofida koʻchma bozorlar faoliyat koʻrsatadi.
## Chillabuloq
Maqbara poyida Chillabuloq nomi bilan mashhur chashmaga koʻzingiz tushishi mumkin. Aytishlaricha, Xoʻja Ilgʻor jangda ogʻir yaralangach, „meni tuyamga ortinglar va u qayerda toʻxtasa, oʻsha yerda dafn qilinglar“, deb vasiyat qiladi. U kishining tuyasi shu qishloqqa kelib toʻxtagach, uni yuvish uchun suv zarur boʻladi. Shunda uni qilichini yerga sanchishadi va ushbu buloq hosil boʻladi, deyilar ekan rivoyatlarda. Chillabuloq suvi isteʼmol uchun yaroqsiz, biroq undan teridagi turli kasalliklar va yaralarni davolashda foydalanashar ekan.

## Polvon tosh

Amir Temur koʻtarib mashq qilgan, deb ishoniladigan ogʻirligi 100 kilogrammga yaqin boʻlgan polvon tosh ham topilgan. Polvon tosh qabristonga kiraverishda, oʻng tarafda, 700 yillik tut daraxti tagida joylashgan. Ziyoratga kelgan yigitlar ushbu toshni koʻtarib kuchlarini sinab koʻrishadi.

## Xoʻja Ilgʻor qishlogʻi
Bir necha yuz yillik tarixga ega, Amir Temur tavallud topgan qishloq. Qishloq tarixi VI—VII asrlarga borib taqaladi. Dastavval Kesh hududi boʻlgan qishloq, hozirda Yakkabogʻ tumani tarkibiga kiradi. Soʻnggi yillarda, qishloqqa katta eʼtibor berib kelinmoqda. 2018-yil qishloqda Amir Temur tavalludining 682 yilligi keng nishonlangan. Ayni paytda 6 gektarlik „Amir Temur“ bogʻi barpo etilmoqda. Kelgusida ushbu bogʻning bir qismida Amir Temur muzeyi tashkil etilishi ham rejalashtirilgan.

## Manbalar
Sotsial realizm

** Sotsial realizm** — siyosiy ishlar ortida turgan kuch tuzilmalarini tanqid qilish vositasi sifatida ishchi sinfning real ijtimoiy-siyosiy sharoitlariga eʼtiborni qaratishni maqsad qilgan rassomlar, bosmachilar, fotosuratchilar, yozuvchilar va kinoijodkorlar tomonidan yaratilgan asarlar uchun ishlatiladigan atama. 

## Manbalar
Nazar Eshonqul

**Nazar Eshonqul** (15-iyun 1962-yil Qashqadaryo viloyati Qamashi tumani) – Oʻzbekiston Yozuvchilar uyushmasi aʼzosi, yozuvchi, senarist, telejurnalist.

## Tarjimai holi
Nazar Eshonqul 1962-yil 15-iyun kuni Qashqadaryo viloyati Qamashi tumanidagi Tersota qishlogʻida dunyoga kelgan. 1979-yilda Oʻrta maktabni tamomlab Toshkent davlat universitetining jurnalistika fakultetida tahsil oldi (1981—1986) va oʻshu yerda aspiranturani ham (1986—1991) davom ettirdi.

## Faoliyati
* Oʻzbekiston yozuvchilar uyushmasida;
* „Yozuvchi“ gazetasida;
* „Jahon“ adabiyoti jurnalida oʻz faoliyatini olib bordi.

## Asarlari
Nasrimizning oʻtgan asr 80–90-yillardagi yanglanishi odatiy anʼanaviy yoʻldan birmuncha oʻzgacharoq kechdi, XIX asr oxiri – XXasr boshlarida Gʻarbda paydo boʻlgan adabiy oqimga oʻxshash sifatlar paydo boʻldi. Shu oʻrinda yozuvchi Nazar Eshonqul oʻzbek nasriga, ayniqsa, hikoyachiligiga oʻzgacha ovoz va ruh olib kirdi. U mana shu janrni Sharq va Gʻarb adabiyoti anʼanalari bilan uygʻunlashtirayotgan adiblar qatoridan joy olgan. Uning dastlabki asari – „Urush odamlari“ qissasi (1989). Shundan soʻng „Momoqoʻshiq“ (1991), „Yalpiz hidi“ (1996) „Ufq ortidagi quyosh“, „Maymun yetaklagan odam“ (2004), „Shamolni tutib boʻlmaydi“(2005), „Shaftoli guli“ (2011) nomli bir qator kitoblari nashr etildi.

## Nazar Eshonqul haqidagi fikrlar
Oʻzbekiston Qahramoni Ibrohim Gʻafurov yozuvchi haqida shunday deydi: „Nazar Eshonqul mening nazarimda bizning oʻzbek adabiyotida dunyo adabiyotlarining eng ilgʻor oqimlari va usullarini chuqur oʻrganagan va oʻz asarlarida targʻib qilgan“.

Alisher Navoiy nomidagi Toshkent davlat oʻzbek tili va adabiyoti universiteti professori Bahodir Xoliqov shunday fikrlarini bildirgan: „Nazar Eshonqul asarlari orqali Yevropa, shuningdek, Lotin Amerikasi yozuvchilarining asarlarini ham toʻgʻri tushunish, ularning asarlarini anglash, his etish imkoniyatiga ham ega boʻlamiz“.

## Mukofotlari va yutuqlari
Nazar Eshonqul 1999-yili „Shuhrat“ medali bilan taqdirlangan. 2024-yilda Texas universiteti qoshidagi Mundus Artium Press jahon adabiyoti nashriyoti tomonidan „Yil yozuvchisi“ deb topilgan.

## Manbalar
Russell Peters

**Russell Dominic Peters** (; 1970-yil 29-sentyabrda tugʻilgan)  — kanadalik stend-up komik, aktyor va prodyuser. 1989-yildan Torontoda komik chiqishlar qilishni boshlagan. 2008-yilda Gemini mukofotiga sazovor boʻlgan. 2013-yilda *[[Forbes]]* tomonidan dunyodagi eng koʻp maosh oluvchi komeklar roʻyxatida uchinchi oʻrinda qayd etilgan. Netflixning stend-up boʻyicha maxsus mukofotini olgan ilk komik. *[[Hip-Hop Evolution]]dagi* (2016) prodyuseligii uchun Peabody mukofoti hamda eng yaxshi sanʼat dasturlari nominatsiyasi boʻyicha Xalqaro Emmy mukofoti qoʻlga kiritgan. Hozirda Los-Anjelesda istiqomat qiladi.

## Yoshligi
Peters 1970-yil 29-sentyabrda Kanadaning Toronto (Ontario) shahrida Mumbay (Maxarashtra), Gʻarbiy Hindiston va Kalkutta (Gʻarbiy Bengaliya), Sharqiy Hindistondan Kanadaga koʻchib kelgan (1965-yilda), kelib chiqishi ingliz-hind millatiga mansub Eric va Maureen Peterslar oilasida tugʻilgan. Uning qarindoshlari — katta oilasi Madhya Pradesh shtatidagi Burhanpur shahrida yashaydi.

Peters katolik oilada katta boʻlgan. Menejeri — akasi Clayton.

## Shaxsiy hayoti
Peters Kaliforniyaning Los-Anjeles shahrida yashaydi. U yerda ikkita uyi bor. Nevada shtatining Las-Vegas vodiysi va Vaughan (Ontario) kabi joylarda ham uylari bor.

2010-yilda Russell Peters North Peel stipendiyasini taʼsis etgan. Mukofot summasi $21,000 Kanada dollari hisoblanib, qoʻshimchasiga uch yillik kollejda oʻqish harajatlarini qoplab beriladi. Stipendiya har yili Judith Nyman oʻrta maktabini (sobiq Shimoliy Peel) yuqori baholarga bitirgan va kollejda oʻqish niyati boʻlgan oʻquvchiga beriladi.

2022-yil 20-fevralda Kaliforniyaning Dana Point shahridagi Ritz Carlton mehmonxonasida Ali Peters bilan turmush qurdi. Ali Petersning ikki nafar farzandiga otalik qiladi.

### Diniy eʼtiqodi
Larriy King Peters bilan suhbat davomida undan soʻraydi: *Ortiqcha tabu holatlariga qanday qaraysiz?*. Peters javob beradi: *Men din haqida gapirmayman, chunki odamlar din haqida mendan boshqacha tushunchaga ega deb oʻylayman, ayniqsa hozirgi kunda. Men eʼtiqodchidan koʻra koʻproq fan odamiman. Men eʼtiqodlardan koʻra koʻproq faktlarga qiziqaman*. Peters — ateist.

## Filmografiyasi

## Manbalar

## Havolalar

* 
* Russell Petersning YouTubedagi rasmiy kanali
* Russell Torontoning dastlabki elchisi
*
Hassoumi Massaoudou

**Hassoumi Massaoudou** (; 1957-yil 22-oktyabrda tugʻilgan) — Niger siyosiy arbobi. 2013–2016-yillarda va 2021-yildan hozirgacha Niger tashqi ishlar vaziri. 2023-yilgi Nigerdagi davlat toʻntarishidan keyin oʻzini Niger prezidenti vazifasini bajaruvchi deb eʼlon qilgan. 
## Siyosiy faoliyati
Massaoudou 1990-yilda Mahamadou Issoufou boshchiligida tuzilgan Niger demokratiyasi va sotsializmi uchun partiyasi asoschilaridan biri. 1990-yilning 23–24-dekabr kunlari partiyaning taʼsis kengashida Hassoumi Massaoudou partiyaning matbuot va tashviqot kotibi etib tayinlangan. Nigerda 1993-yil boʻlib oʻtgan ilk koʻppartiyaviy saylovdan keyin Mahamadou Issoufou boshchiligida koalitsion hukumat tuzilgan. Massaoudou aloqa, madaniyat, yoshlar va sport vaziri sifatida ushbu hukumat aʼzosiga aylandi. U 1994-yilning sentyabrida Mahamadou Issoufou bosh vazirlikni tark etguniga va partiya koalitsiyadan chiqquniga qadar mazkur lavozimda ishlab turdi. 1994-yilning 5-oktyaprida Nigerda yangi hukumat tuzildi.

1996-yilda Ibrahim Baré Maïnassara tomonidan harbiy toʻntarish amalga oshirilgach, oʻsha yilning 13-iyul kuni Hassoumi Massaoudou hibsga olingan, hibsda u jismoniy va ruhiy qiynoqlarga solingan. 

Massaoudou 1999-yil noyabrdagi parlament saylovida Milliy kengashga saylangan va keyingi saylovgacha parlament guruhining prezidenti vazifasini bajargan. 2004-yilda u Niger demokratiyasi va sotsializmi uchun partiyasi bosh kotibining birinchi oʻrinbosari lavozimida ishlagan.

Massaoudou 2011-yilgi prezidentlik saylovida Mahamadou Issoufouning saylov kampaniyasini boshqargan. Issoufou saylovda yutib, 2011-yilning 7-aprelida oʻz lavozimiga kirishgan kundan Hassoumi Massaoudouni prezident kabineti direktori lavozimiga tayinlagan.

Hassoumi Massaoudou prezident kabineti direktori vazifasida ikki yildan ortiq ishlagach, 2013-yilning 13-avgustida ichki ishlar vaziri lavozimiga tayinlandi. Issoufou ikkinchi muddatga saylangach, 2016-yil 19-oktyabrda siyosatchi milliy mudofaa vaziri lavozimiga tayinlandi. Olti oy oʻtib, 19-oktyabrda u moliya vaziri lavozimini egalladi.

2023-yilgi Nigerdagi davlat toʻntarishidan soʻng Massaoudu prezident Muhammad Bazoum tarafida qoldi va prezidentni toʻntargan harbiy xuntani tanqid qildi. Toʻntarishdan keyin, 2023-yilning 27-iyulida Hassoumi Massaoudou oʻzini davlat rahbari vazifasini bajaruvchi sifatida eʼlon qildi.
## Manbalar

## Manbalar
Rustam Murodov

**Rustam Murodovich Murodov** (1956-yil 2-yanvar, Gʻallaorol tumani, Jizzax viloyati, Oʻzbekiston SSR) — oʻzbekistonlik olim, texnika fanlari doktori (2004), professor (2008).
## Biografiyasi
Rustam Murodov 1956-yil 2-yanvar Gʻallaorol tumanida tugʻilgan. 1976-yilda oshkent toʻqimachilik va yengil sanoat institutini muhandis-mexanik mutaxassisligi boʻyicha tugatgan. 1976—1977-yillarda Toshkent toʻqimachilik va yengil sanoat instituti kichik ilmiy xodimi, 1977—1980-yillarda Toshkent toʻqimachilik va yengil sanoat instituti aspiranti, 1980—1984-yillarda Toshkent toʻqimachilik va yengil sanoat instituti „Paxtani dastlabki ishlash“ kafedrasi assistenti, 1984—1985-yillarda Toshkent toʻqimachilik va yengil sanoat instituti Namangan filiali „Texnikaviy mexanika“ kafedrasi katta oʻqituvchisi, 1985—1992-yillarda Toshkent toʻqimachilik va yengil sanoat instituti Namangan filiali „Texnikaviy mexanika“ kafedrasi mudiri, 1992—1995-yillarda Namangan muhandislik-iqtisodiyot instituti „Texnikaviy mexanika“ kafedrasi mudiri, 1995—2000-yillarda Namangan muhandislik-iqtisodiyot instituti Ilmiy boʻlim boshligʻi, 2000—2017-yillarda Namangan muhandislik-iqtisodiyot instituti ilmiy ishlar boʻyicha prorektori lavozimda ishlagan. 2017-yildan Namangan muhandislik-texnologiya institutining  „Tabiiy tolalarni dastlabki ishlash texnologiyasi“ kafedrasi professori. 2023-yildan Namangan to'qimachilik sanoati instituti "To'qimachilik tolalari muhandisligi" kafedrasi professori.2 

### Ilmiy faoliyati
Rustam Murodov 400 dan ortiq ilmiy ishlar muallifi. 2004-yilda Toshkent toʻqimachilik va yengil sanoat institutida „Paxtani dastlabki texnologiyasida tashish jarayonining samaradorligini oshirish asoslari“ mavzusida doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan. 2008-yilda professor ilmiy unvoni berildi.
## Mukofoti
* Shuhrat medali (2002).
* Xalq xo’jaligi yutuqlari ko’rgazmasining kumush medali sovrindori
* Ixtirochilar va ratsionalizatorlar harakati a’lochisi
## Manbalar
Muhammad ibn Umar al-Kashshiy

**Abu ʿAmr Muhammad ibn ʿUmar ibn ʿAbd al-Aziz al-Kashshiy** () (tugʻilgan sanasi nomaʼlum — milodiy 941 yoki 951 yoki 978-yillarda vafot etgan) **al-Kashshiy** yoki (forscha) **Kashshi** nomi bilan tanilgan. Uning biografik baholanilishi () ahamiyatli va hadis ilmiga ixtisoslashgan oʻn ikki shia olimidan biri boʻlgan. U shia  adabiyotidagi toʻrtta asosiy manbadan biri boʻlgan yirik biografik asar boʻlgan  asarining muallifi hamdir. Al-Kashshiyning asl qoʻlyozma asarlari hozirga qadar saqlanib qolinmagan, biroq u yozgan kitoblarning bir qismi Shayx Tusiy (995—1067) tomonidan *Ikhtiyār maʿrifat al-rijāl* deb nomlangan qisqartmaga kiritilgan.

## Hayot yoʻli
Al-Kashshiyning aniq tugʻilgan yili aniq emas. Biroq u Muhammad ibn Yaʼqub al-Kulayniy (864-941) ning zamondoshi boʻlgan. Mazkur shaxs *Kitāb al-Kāfī* asari muallifi boʻlganligi bilan maʼlum va mashhur. Al-Kashshiy va al-Kulayniy Muhammad ibn Ismoil an-Naysaburiy kabi bir qancha ustozlar hamda Ibn Qulavayh kabi hadis ilmining namoyondalarining koʻzga koʻringan shogirdlari bilan birga faoliyat olib borishgan. Bu al-Kashshiyni taxminan al-Kulayniy bilan bir vaqtda, yaʼni 9-asr oʻrtalari va 10-asr oʻrtalari oraligʻida yashaganligidan dalolat beradi.

U Movarounnahrning (hozirgi Oʻzbekiston) Kesh yoki Kish (hozirgi Shahrisabz nomi bilan mashhur) nomi bilan tanilgan shahrida tugʻilgan.

## Yozgan qoʻlyozmalari
Al-Kashshiyning barcha asarlari bugunga kunga qadar saqlanib qolmay, yoʻq boʻlib ketgan. Biroq,  nomi bilan mashhur boʻlgan bir asari, Shayx Tusiy (995—1067) tomonidan yozilgan *Ikhtiyār maʿrifat al-rijāl* nomli qisqartma kitobda saqlanib qolingan. Bu asar hadis roviylarining biografik baholanishiga bagʻishlangan boʻlib, undan koʻzlangan maqsad alohida rivoyat qiluvchilarni ishonchli deb hisoblash va islom taʼlimotining asosiy manbalaridan biri boʻlgan rivoyatlarini qabul qilish yoki rad etish kerakligini aniqlashdan iborat edi.

*Ikhtiyār maʿrifat al-rijāl* shia biografik () adabiyotidagi eng muhim toʻrtta asardan biri hisoblanadi.

## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Olimjon Sarimsoqov

**Olimjon Sharipjanovich Sarimsakov** (1963-yil 16-oktyabr, Uchqoʻrgʻon tumani, Namangan viloyati, Oʻzbekiston SSR) — oʻzbekistonlik olim, texnika fanlari doktori, professor.
## Biografiyasi
Olimjon Sarimsakov 1963-yil 16-oktyabr Uchqoʻrgʻon tumanida tugʻilgan. 1981—1986-yillarda Toshkent toʻqimachilik va yengil sanoat institutida tahsil olgan. 1986—1988-yillarda Toshkent toʻqimachilik va yengil sanoat instituti Namangan filiali kichik ilmiy xodimi, 1988—1991-yillarda Toshkent toʻqimachilik va yengil sanoat instituti aspiranti, 1992—1993-yillarda Namangan muhandislik iqtisodiyot instituti assistenti, 1993—1995-yillarda Namangan muhandislik iqtisodiyot instituti ilmiy kengash kotibi, 1995—1996-yillarda Namangan muhandislik iqtisodiyot instituti Marketing va buxgalteriya hisobi kafedrasi dotsenti, 1996—1999-yillarda Namangan muhandislik iqtisodiyot instituti iqtisod fakulteti dekani oʻrinbosari, 1999—2000-yillarda Namangan muhandislik iqtisodiyot instituti xalqaro aloqalar boʻlimi boshligʻi, 2000—2006-yillarda Uchqoʻrgʻon iqtisodiyot kolleji direktori, 2006—2009-yillarda Namangan viloyati oʻrta maxsus kasb-hunar taʼlimi boshqarmasi oʻquv tarbiya jarayonlariga ilmiy-metodik rahbarlik qilish boʻlimi boshligʻi, kadrlar tayyorlash va ularning mehnatidan foydalanish monitoringini olib borish boʻlimi guruh rahbari, boshqarma boshligʻining oʻrinbosari, 2009—2012-yillarda Namangan viloyati oʻrta maxsus, kasb-hunar taʼlimi boshqarmasi boshligʻi, 2012—2017-yillarda Namangan muhandislik-texnologiya instituti dotsenti, katta ilmiy xodim-izlanuvchisi vazifasida faoliyat koʻrsatgan. 2018-yildan Namangan muhandislik-texnologiya instituti Tabiiy tolalarni dastlabki ishlash texnologiyasi kafedrasi mudiri, professori. 2023-yildan Namangan toʻqimachilik sanoati instituti Toʻqimachilik mashinalari fakulteti dekani. Oʻzbekiston Liberal demokratik partiyasi aʼzosi..

### Ilmiy faoliyati
2017-yilda doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan. 150 dan ortiq ilmiy va 12 ta oʻquv-uslubiy ishlar, 3 ta monografiya muallifi.
## Manbalar
Aleksandr Grebinyuk

**Aleksandr Viktorovich Grebinyuk** (1981-yil 23-iyun) — ukrainalik futbolchi, hujumchi.

## Oʻyin karyerasi
U Ukraina chempionatining ikkinchi ligasida Komsomol FK „Gornyak-Sport“ va Poltavaning „Vorskla“ dublida oʻynay boshladi. 2000-yilda Krivbasga koʻchib oʻtdi va yerda oʻsha yilning 12 iyunida Prikarpattyaga qarshi oʻyinda oliy ligada debyut qildi. Oʻyinning 60-daqiqasida Aleksandr Palyanitsa oʻrniga maydonga tushgan Grebinyuk 81-daqiqadayoq Ivano-Frankivsk jamoasi darvozasiga gol urdi. Bu debyut gol futbolchining oliy diviziondagi faoliyatidagi yagona gol boʻldi.

Toʻrt mavsumda Krivoy Rixliklar jamoasining asosiy hujumchisi boʻla olmagan Grebinyuk 2003-yilda Prikarpatyaga koʻchib oʻtdi va oxir-oqibat oʻz nomini Spartak (Sumi) ga oʻzgartirdi. Keyin u quyi diviziondagi „Nikolayev“, „Aleksandriya“, „Desna“, „Lvov“, „Niva“ (Ternopol) va „Poltava-2-Karlovka“ jamoalarida oʻynadi. Eng muvaffaqiyatlisi „Aleksandriya“dagi oʻyinlar davri boʻldi, unda Grebinyuk 103 ta oʻyin oʻtkazib, 28 ta gol urdi. 2005-yil sentyabr-oktyabr oylarida Aleksandr ketma-ket ettita oʻyinda iskandariyaliklarning raqiblariga gol urdi. Seriyaning soʻnggi oʻyinida hujumchi „Zvezda Kirovohrad“dan kelgan qoʻshnilar darvozasiga xet-trik qayd etdi.

## Desna Chernihiv
Shundan soʻng, 2008-yilda u Chernigov shahridagi „Desna Chernigov“ klubiga bir mavsum davomida qoʻshildi va u yerda 29 oʻyin oʻtkazdi va 4 gol urdi.

## Mashʼal
2009-yilning yozida Oʻzbekistonning „Mashʼal Muborak“ jamoasini himoya qilib, xorijga yoʻl oldi va u yerda 27 ta oʻyin oʻtkazib, 3ta gol urdi. 2010-yilning yozida Ukrainaga qaytib, Lvov bilan shartnoma imzoladi.

## Desna Chernihiv
2011-2012-*yilgi mavsum Desna Chernihivda boshlangan, ammo sentyabr oyidan beri Nyva Ternopil ranglarini himoya qilmoqda. Oleksandrning soʻnggi professional klubi „Karlivka“ boʻlib, 2012/13-yilgi mavsumning yoz-kuz qismida himoya qilgan.

Shundan soʻng 2013-2014-yillarda „Globyne“ (Globyne) va 2015-yilda „Rokyta“ (Rokita qishlogʻi) havaskor jamoalarida oʻynagan.

## Manbalar
Fetssan-Gadames harbiy hududi

**Fetssan hududi** (), Shuningdek **[[Fetssan]]-[[Gadames]] hududi** () — Zamonaviy Liviya Respublikasining bir qismida joylashgan va 1943-yil 11-apreldan 1951-yil 24-dekabrgacha Fransiya tomonidan boshqariladigan Fransiyaning sobiq koloniyasi. Angliya va Fransiya mustamlakachi maʼmuriyatlari oʻrtasida imzolangan kelishuv Italiya Liviyasining mavjudligiga chek qoʻydi. Fetssan Fransiyaning soʻnggi koloniyasi boʻldi va Buyuk Britaniya Kirenaika va Tripolitaniya dengiz provinsiyalari ustidan harbiy boshqaruv oʻrnatdi.

## Maʼmuriyati
Fransiya Fetssanda Jazoir Sahroi Kabirida mavjud bo‘lgan xuddi shunday hukumat modelini qurishga harakat qildi va natijada mintaqani maʼmuriy va moliyaviy jihatdan ushbu janubiy hududlar bilan birlashtirish uchun ko‘p harakat qildi. 1943-yil avgust oyida Fransiya Milliy ozodlik qo‘mitasi general De Golldan strategik ahamiyati tufayli Fetssanni rasman qo‘shib olishni so‘radi.

Fransiya mintaqada maʼmuriy-hududiy manipulyatsiyalarni amalga oshira boshladi: 1948-yilda Gadames shahri maʼmuriy jihatdan Fransuz Tunisiga biriktirildi va Gat Jazoir Saharasiga ketdi.

Biroq liviyaliklarning hammasi ham fransuz rejimiga qarshi emas edi. Shunday qilib, italiyaliklar davrida Chadga qochgan Uled Sulaymon qabilasi yana fransuzlar qo‘l ostida qaytib keldi. Ularning rahbari Ahmad Bey Seyf Fransiyadan harbiy gubernator nazorati ostidagi hududning mutassarifi (gubernatori) unvonini oldi. Fransiyaning mintaqani anneksiya qilishga urinishlari AQSh va Buyuk Britaniyaning, keyin esa SSSRning qarshiliklariga uchradi. Fransiya mandatni 10 yilga uzaytirishga ruxsat olmadi. Buyuk davlatlarning bosimi ostida Fetssan muxtoriyatga erishdi. Ahmed Bey Seyf 1950-yil fevral oyida mahalliy oqsoqollar qurultoyida viloyat rahbari etib tayinlandi va gubernator rezident unvonini oldi, fransuz zobitlari esa “maslahatchi” boʻldi.

1951-yil 24-dekabrda Liviya mustaqillikka erishdi. Fransiya mintaqadagi uchta yirik shahar o‘rtasida uchta guruhga bo‘lingan 400 askardan iborat harbiy mavjudligini saqlab qolishga urinib ko‘rdi. 1952-yil 1-yanvarda Fransiya ma’muriyati Fetssanni tark etdi. Oxirgi fransuz qo‘shinlari 1956-yil oxirida chiqib ketdi.