open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Tursuntay Salimov

**Tursuntay Salimov** – *(Chuy viloyati 28-iyun 1956)* Qirgʻiziston Respublikasi Jogorku Keneshining 5-chaqiriq sobiq deputati, „Madina“ MChJ bosh direktorining taʼsischisi, „Ittipak“ uygʻurlar jamoat birlashmasining raisi.

## Umrbayoni
Tursuntay Salimov 1972 yil - Frunze shahridagi 53-sonli o'rta maktabni tamomladi.

1993-2010 yillarda “Madina” MChJ bosh direktori. 2010-yilda QSDP fraksiyasidan Jogorku Keneshning 5-chaqiriq deputati bo‘lgan. Jogorku Keneshning Byudjet va moliya qoʻmitasi aʼzosi boʻlgan.

## Yashirin fohishaxona mojarosi
2015-yilda Qirgʻiziston militsiyasi Salimovga tegishli deyilgan ko‘ngilochar markazda yashirin fohishaxona faoliyat yuritayotganini aniqladi. Biroq Salimov ushbu ma'lumotlarini rad etgan.
90-yillarda Prado ko'ngilochar markazi oddiy bolalar bog'chasi bo'lgan. Keyinchalik tadbirkor Tursuntay Salimov ushbu binoni sotib olib, ko‘ngilochar markaziga aylantirgan. Bog‘chani davlat hisobiga qaytarish bo‘yicha ilgari ko‘rilgan da’volar deputat foydasiga hal etilgan. 
Salimov “Prado” dam olish maskanida fohishaxona bo‘lmagani, internetda tarqalgan intim xizmatlar haqidagi video uning dushmanlari tomonidan uyushtirilgan siyosiy o‘yin ekanini aytgan.
## Hibsga olinishi va unga qo'yilgan ayblov
Salimov Qamchi Ko‘lboyev o'limidan so'ng Qirgʻiziston MXDQsi tomonidan hibsga olindi. Unga  Qirg'ziston jinoyat kodeksining 261-moddasi 2-qismi, 267-moddasi 2-qismi va 37-moddasi – 122-moddasi 2-qismi 4 va 18-bandlarida nazarda tutilgan jinoyatlar yuzasidan jinoyat ishi qo‘zg‘atilgan.

Salimov Qamchi Ko‘lboyevning jinoiy guruhi faoliyatiga muntazam homiylik qilgan, aniqrog‘i, u guruhni (obshchak) moliyalashtirib, huquqni muhofaza qilish, sud va boshqa idoralarning korruptsioner mansabdor shaxslariga pora berish yo‘li bilan tirikchilik qilib, jinoiy jazodan qutulishga uringan.

Shuningdek, Salimov tomonidan Jazoni ijro etish davlat xizmatiga qarashli axloq tuzatish muassasalaridagi uyushgan guruh aʼzolarining moddiy ahvolini mustahkamlash, ularni qamoqxona sharoitlarini yaxshilash maqsadida turli xil narsalarlar berib kelayotgani aniqlan.

**Biroq Salimov bu ayblovlarni ra'd etgan.** 
* *Biz Qamchi Koʻlboyev bilan do‘st emas edik, men undan 18 yosh kattaman. Men Koʻlboyevning cho‘qintirgan otasi ham emasman. Nafaqadaman, Madina bozorini qurganman. Deputat bo‘lganimdan keyin bosh direktorlik lavozimidan voz kechganman. Lekin men bosh direktorning rasmiy maslahatchisi hisoblanaman.*– degan u sudda.

## Oilasi
Turmush qurgan besh farzandi:o'g'illari - Erken, Ilzat, Ilyas, Ilshat va qizi Madina bor.
## Manbalar
Namuna qishlogʻi

**Namuna**– Xorazm viloayti Xonqa tumanidagi 10 ta fuqarolar yigʻinidan biri hisoblanadi. Qishloqning umumiy yer maydoni 3.325 gekarni tashkil qiladi. Qishloqda yashovchi aholi 7500 kishidan ortiq. Qishloq bir qancha elatlarni birlashtirgan. Bulardan; Turkiston, Dosh, Nonli, Zargar, Ollashboy, Killavush, Tuproq, Javza kabi qadimiy elatlar yashaydi.
## Etimologiyasi
Qariyalarning aytishicha bu yerni dastlab Turkiston deb nomlangan boʻlib keyinchalik namuna qishlogʻi nomiga oʻzgartirilgan. Turkiston deb nomlanganligini qariyalar shunday deb aytishadi. Janubiy Qozog'istonning Turkiston sharhidan 3 ta oila kelib oʻrnashgan va ular shu yerda yashab qolgangan. Vaqtlar oʻtishi bilan bu yerda insonlar koʻpayib, koʻchib kelgan aholi bu yerlarni oʻz ona yurtlari nomi bilan atashgan. 1931-yilda Tomadurvadik qishlogʻi bilan qoʻshildi. Namuna qishlogʻi 1969-yilda Tomadurvadik qishlogʻiajratildi va uning bir qismi „Namuna“ deb aytila boshlangan boʻlsa qolgan qismi Tomadurvadik deb nomlangan.
## Joylashuvi
Qishloqni bir tomondan Amudadaryo qishlogʻi oʻrab tursa boʻlsa boshqa tomonida Xorazm fermerlik xoʻjaligi bor. Janub tomondan Madir qishlogʻi bilan chegaradosh boʻlsa boshqa taraflardan Xonqa shaharchasi va Tomadurvadik qishloʻgʻi bilan Chegaradosh hisoblanadi. Qishloq hududidan Shovot, Xonqa arna, Kichikyop kanallaridan oqib oʻtadi. Aholi bu kanallardan ichimlik va sugʻorish maqsadida foydalanadilar.
## Infratuzilma obyektlari
Qishloqda 3 ta maktab va shuncha bolalar bogʻchasi va bitta kollej faoliyat yuritadi. Shu bilan birga Xiva gilam fabrikasining boʻlimi ham faoliyat yuritadi.
## Qishloqning mashxur kishilari
Qishloqda bir qancha fan va sanat arboblari yashaydi. Bulardan; Doʻstjon Matjanov, tarix fanlari doktorlari Nuriddin Qalandarov, Solay Oʻrinov, fan nomzodilari otaboy Sobirov, rahim Sobirov, beymamat Madrahimov va shoirlardan Shukur shoir Shoira qizi , Shoira Olmaxon Otajonovalar istiqomat qiladi.
## Manbalar
Rahimjon Davronov

**Rahimjon Qalandar oʻgʻli Davronov** (; 1996-yil 3-oktyabrda tugʻilgan) – oʻzbekistonlik professional futbolchi, darvozabon pozitsiyasida oʻynadi. Andijonning „Andijon“ klubi futbolchisi.

## Futbolchilik faoliyati
Futbolchilik faoliyatini Muborakning „Mashʼal“ klubida boshlagan. 2019-yilgi mavsumda „Buxoro“ klubi bilan shartnoma imzolagan. 2021-yilgi mavsumda Navbahor jamoasi bilan ikki yillik shartnoma imzolagan. Ikki mavsum davomida klubning asosiy darvozaboni Oʻtkir Yusupovning zahira darvozaboni sifatida faoliyat olib borgan va jamoa tarkibida 1 ta oʻyin oʻtkazgan.

2023-yilgi mavsumda Navbahor jamoasidan „Turon“ jamoasiga taklif qilingan va bir yillik shartnoma imzolagan. 2023-yilgi mavsum davomida Turon klubi tarkibida 24 ta oʻyinda ishtirok etdi va klubning asosiy darvozaboni boʻlgan. 2023-yil dekabr oyida Turon jamoasi bilan shartnomasi yakunlangacha Bekobodning „Metallurg“ klubi bilan shartnoma imzolagan. 2024-yil 16-dekabrda „Lokomotiv“ jamoasi bilan shartnoma imzolagan.

## Yutuqlar

* AFC U-23 Osiyo kubogi chempioni: 2018

* Oʻzbekiston Superligasi ikkinchi oʻrin: 2022
* Oʻzbekiston Kubogi ikkinchi oʻrin: 2022
* Oʻzbekiston Pro ligasi ikkinchi oʻrin: 2018

## Manbalar

## Havolalar

* 

* Rahimjon Davronov Transfermarkt saytida futbolchi prolifi
* Rahimjon Davronov  OʻzPFL saytida futbolchi prolifi
Abdul Latif Jassim Kanoo

**Abdul Latif bin Jassim Kanu** (l , ) – Bahraynlik muhandis, yozuvchi va tadqiqotchi. Manama shahrida tugʻilgan va London Imperial kollejida qurilish va qurilish muhandisligi boʻyicha tahsil olgan, keyin Pitsburg universitetida magistr va Texas universitetida doktorlik darajasini olgan. Kanoo oʻz mamlakatida Uy-joy vazirligida kotib oʻrinbosari, keyin esa Maslahat kengashi aʼzosi boʻlib ishlagan. Shuningdek, Bayt al Qur’on muzeyiga asos solgan va hozirda Vasiylik kengashi raisi sifatida ishlaydi.
## Manbalar
Polnalyubvi

**Marina Valeriyevna Demeschenko** (, 2000 yil 13 fevralda tugʻilgan, Anadir, Chukotka muxtor okrugi, Rossiya), **polnalyubvi** nomi bilan yaxshi tanilgan rossiyalik qoʻshiqchi. Indie pop janrida ijod qilib keladi.

## Diskografiya

### Studiya albomi

* 2017 – *V*
* 2018 – *OFELIA*
* 2019 – *Elegiya*
* 2020 – *Skazki lesnoy nimfi*
* 2023 – *O chyom poyot tvoyo serdse*

## Video kliplar

* „May osen seloval“ (2017)
* „Aliy zakat“ (2019)
* „Schitalochka“ (2019)
* „Kometi“ (2020)

## Manbalar

; Video

## Havolalar
Amudaryo qishlogʻi

**Amudaryo qishlogʻi** – Xorazm viloyati Xonqa tumanidagi 10 ta qishloq fuqarolar yigʻinidan biri hisoblanadi. Amudaryo qishlogʻining umumiy yer maydoni 6160&nbsp;km.kv tashkil etadi. Qishloqda yashovchi aholining umumiy soni 5200 dan ortiq. Amudaryo qishlogʻi bir qancha millatlarni birlashtiradi. Amudaryo qishlogʻida o'zbeklardan tashqari koreyslar va boshqa millat vakillari ham istiqomat qiladi. Koreyslarning foizi Amudaryo qishlogʻida yashovchi umumiy aholining 15 foizini tashkil etadi. Qishloqda yashovchi oʻzbeklar umumiy aholining 84 foizini boshqa millat vakillari 1 foizni tashkil etadi.
## Tarixi
Avvallari qishloq yerlari toʻkayzor va qamishzor boʻlgani uchun aholi uni Moshtoʻqay deb atagan. 1960-yillarda bu yerlar oʻzlashtirila boshlandi va 1964-yilda sholichilikka asoslangan Al-Xorazmiy nomidagi xoʻjalik tashkil etildi va qishloqqa Amudaryo nomi berildi. Qishloq Amudaryo daryosining yaqinida joylashganligi uchun Amudaryo qishlogʻi nomini oladi.
## Joylashuvi
Amudaryo qishlogʻining sharq tomonidagi ozgina yerlari Bog'ot tumani bilan kesishgan boʻlsa gʻarb tarafda Namuna qishlogʻi bilan shimolda Amudaryoga tutashgan va janubda Shovot kanali bilan chegaradosh hisoblanadi.
## Xoʻjaligi
Amudaryo qishlogʻida sholichilikni rivojlanishida koreyslarning hissasi katta. Bulardan Kim Nikolay Vasilevich yaqqol ajralib turadi. U fidokorona mehnatlari uchun „Sovet Mehnat Qahramoni“ unoviga sazavor boʻlgan va bu yerdagi sholichilik savxozini boshqargan.
## Infratuzilma obyektlari
Amudaryo qishlogʻida 10 da ortiq savdo majmualari, 1 ta shifoxona, 1 ta kollej, 2 ta maktab va yana shuncha maktabgacha taʼlim muassasasi faoliyat yuritadi. Qishloqda al-Xorazmiy haykali va alloma nomidagi muzey ham bor.
## Manbalar
Muhammad Oxund Xonqaiy

**Muhammad Oxund Xonqaiy** – XIX asr oxiri XX asr boshlarida Xonqada yashab tarjimonlik va kitob nusxalash bilan shugʻullangan. Taxminan 1840-yillarda Xonqada kosib oilasida tugʻilgan. Sayid ota masjidiga yaqin joyda yashagan. Muhammad Oxund Xonqaiy dastlabki savodini madrasada olga. Muhammad Oxund Xonqaiy arab va fors tillarini yaxshi bilagnaligi uchun Muhammad Rahimxon bilan yaxshi aloqada boʻlgan. Feruz barcha shoirlar va tarjimonlarni saroyga yigʻib arabcha, turkcha va forscha yozilgan kitoblarni tarjima qilishni buyurgan. Shunda Muhammad Oxund 3 ta yirik asarlarning tarjimasi bilan shugʻullanadi.
## Tarjima qilgan asarlari
### Qissasi Abu Ali inb Sino
Ziyovuddin Said Yahyoning qalamiga mansub „Qissasi Abu Ali inb Sino“ asarini oʻzbekchaga tarjima qilgan. Kitobda tabobat ilmi, Ibn Sinoning hayoti va faoliyati shuningdek, islom dini qonun-qoidalari bayon etilgan.
### Manafi ul inson
Abulgʻozi Bahodirxon tomonidan yozilgan Manafi ul inson asarini ham tarjima qilgan. Asar tabobatga oid boʻlib 1902-yilda Muhammad Oxund Xonqaiy tomonidan Xivada Koʻchirilgan. Asardan parchalarni Rajabboy Sobirov oʻzining „Dorivor giyohlar bilan davolash“ asarida keltirib oʻtgan. Manafi ul inson asari Xiva xoni Abulgʻozi Bahodirxon tomonidan 1657-yilda yozilgan. Asarda asosan insonlarning kasalliklarini turli xil giyihlar bilan davolash bayon etilgan
### Manofe un nos
Asarning muallifi Mavlono Hidoiy boʻlib hozirda bu asarning Muhammad Oxund Xonqaiy tomonidan qilingan nusxasi Germaniyaning Myunxen shahar kutubxonasida saqlanadi. Asar 60 bobdan iboratdir.
### Anis ul voizin
Voizlar doʻsti asari Quraysh Sindiy qalamiga mansub boʻlib Muhammad Oxun tomonidan oʻzbek tiliga tarjima qilingan. Asar Oʻzbekiston Fanlar Akademiyasida qoʻlyozma tarjima asarlar boʻlimida saqlanadi va 1297-yilda yozilganligi qayd etilgan.
## Manbalar
Chodra hovli

**Chodra hovli** – Xorazm viloyati, Yangiariq-Xiva yoʻlida joylashgan tarixiy obyekt. Xivadan 11 km sharqda joylashgan. Chodra hovli Xiva xonlarining qishloq saroylaridan biri hisoblanadi.
## Tarixi
Hovli Muhammad Rahimxon tomonidan 1871-yilda yozgi dam olish maskani sifatida qurdirgan. Hovli Sayot qishlogʻida joylashgan. Bino 4 qavatli boʻlib, balandligi 30 metrni tashkil etadi. Bino 16/8 oʻlchamda qurilgan boʻlib, hovlining pastida 2 ta omborxona va otxona bor. Shu bilan birga birinchi va ikkinchi qavatlarida yashash uchun moʻljalangan xonalar ham mavjud. Ikkinchi, uchinchi va toʻrtinchi qavatlarida yozda dam olish uchun xonalari ham mavjud. 150 yil oldin bunyod etilgan binoning atrofi bogʻ va gujumlar bilan oʻralgan boʻlgan.

Chodra hovli – toʻrtburchak shaklidagi taxta bino asosiga ega boʻlib, bino yuqoriga qarab koʻtarilgan va toʻrt qavatli turar-joy binosi sifatida bizgacha yetib kelgan. Birinchi qavatda ikkita xona, omborxona va taxta zinapoyali otxona joylashgan. Bir-biri bilan keishmaydigan yoʻl orqali ikkinchi qavatga koʻtarilish mumkin. Ikkinchi va uchinchi qavatlarda turar joy boʻlib, ayvonli bitta xonadan iborat. Ikkinchi qavatdagi ayvon, birinchi qavatdagi ayvon bilan bir xil joyda joylashgan. Uchinchi qavatdagi ayvon ikki tomonlama ochiq
holda, ikkinchi qavat ayvonning egallagan qismiga teng maydonda qurilgan. Xonalarning barcha devorlarida past oʻrnatilgan toʻrtburchaklar derazalar mavjud. Ikkinchi, uchinchi va toʻrtinchi qavatlar orasidagi aloqa
koʻchma narvonlarning yordami bilan, shiftlar burchagidagi lyuklar orqali amalga oshirilgan. Toʻrtinchi qavatda ikkita ayvon mavjud boʻlib janubiy va koʻndalang boʻlinma bilan ajratilgan. Ularni shimoldan umumiy devor birlashtirgan. Binoning tepa qismlari dinamik ravishda yengilroq qilib qurilgan, hovlida gʻayritabiiy mutanosiblik bilan Xorazm meʼmorchiligi uygʻunlashgan. Uy Xorazm uylarining noyob turi sifatida alohida eʼtiborga ega. Uy paxsa boʻlaklar yordamida qurilgan. Ularning kesilgan joylari naqsh qoplamalar bilan yashiringan, ichki va tashqi devorlarning sirti ham naqshinkor qoplamalar bilan qoplangan. Fasadlarning yagona dekorativ detali oʻyilgan yogʻochlardir. Katta, oddiy dizaynga ega ayvon ustunlari uchun ham oʻyilgan yogʻochlardan foydalanilgan. Devorlar yuzasidagi paxsaning vertikal chiziqlari kesishgan joylar ganch qoplamalar yordamida bilinmaydigan holga ketirilgan. Chodra hovli kolxozlararo dam olish uyi hududida joylashgan.

## Yangiliklar
Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat vazirining 2019-yil 28-iyundagi 413-sonli buyrugʻiga binoan moddiy madaniy meros obyektlari davlat kadastriga roʻyxatga olingan. 2019-yil 13-15 noyabr kunlari „Ipak yoʻlida turizm“ koʻrgazmasida Chodra hovli gavdalantirilgan.

## Manbalar
„Xiva yurishi uchun“ medali

**„Xiva yurishi uchun“ medali** – Rossiya imperiyasining 1873-yilgi Xiva yurishi xotirasiga taʼsis etilgan davlat mukofoti.

## Asosiy maʼlumotlar

„Xiva yurishi uchun“ medali – Rossiya imperiyasining 1873-yildagi Xiva xonligiga harbiy yurish qatnashchilari uchun beriladigan medali. 1873-yil 22-iyulda imperator Aleksandr II farmoni bilan tashkil etilgan.
## Berilish tartibi
1873-yilda Xiva xonligiga qilingan harbiy yurishning quyidagi ishtirokchilari mukofotlangan:

1. Orol flotiliyasi va Turkiston, Orenburg, Krasnovodsk va Mangʻishloq harbiy otryadlariga tegishli boʻlgan harbiy, jangovar va jangovar boʻlmagan;

2. Faol kuchlarda boʻlgan militsiya va koʻngillilar;

3. Urush paytida oʻz vazifalarini bajargan tibbiyot xodimlari va ruhoniylar;

4. Qoʻshinlarda boʻlgan fuqarolik va harbiy amaldorlar.

Medallarni topshirish uchta: Kavkaz, Orenburg va Turkiston harbiy okruglari rahbarlari zimmasiga yuklatilgan.

## Medalning tavsifi
Medal kumushdan qilingan. Diametri 28 mm. Medalning old tomonida Aleksandr II ning naqshinkor monogrammasi tasvirlangan. Monogramning tepasida katta imperator toji tasviri mavjud. Medalning orqa tomonida gorizontal ravishda markazda „1873“ sanasi joylashtirilgan. Aylana boʻylab „ЗА ХИВИНСКІИ ПОХОДЪ“ yozuvi mavjud. Yozuvning boshi va oxiri – ikkita kesishgan novda eman va dafna bilan chegaralangan. 1873—1874-yillar mobaynida Sankt-Peterburg zarbxonasida 14950 ta medal zarb qilingan.

## Taqilish tartibi
Medalda blok yoki lentaga yopishtirish uchun teshik mavjud. Medal koʻkrakka taqilgan boʻlishi kerak. Medal lentasi Georgiy – Avliyo Vladimir ordeni lentasining qoʻshilishidan hosil qilingan. 1911-yil 13-avgustdan boshlab Nikolay II ning farmoni bilan jangda yarador boʻlgan va snaryaddan zarba olganlarga ushbu medallarni kamon bilan lentaga taqish imkoniyati berilgan.
## Medal suratlari
 
File:RUS Medal za wyprawę do Chiwy Awers.JPG|Old tomoni 
File:RUS Medal za wyprawę do Chiwy Rewers.JPG|Orqa tomoni
fayl:Vladimir-Georgy ribbon bar.jpg|Medal lentasi


## Yana qarang

Oʻrta Osiyoning Rossiya imperiyasi tomonidan bosib olinishi

Katta oʻyin

Gandimiyon tinchlik shartnomasi

„1853—1895-yillardagi Oʻrta Osiyodagi yurishlari uchun“ medali

Xiva yurishlari
## Manbalar
Fahri Yardım

**Fahri Ogün Yardım** (1980-yil 4-iyul) – millati turk boʻlgan nemis aktyori.

## Hayoti
Yardım Gʻarbiy Germaniyaning Gamburg shahrida tugʻilgan boʻlib, ota-onasi Turkiyadan koʻchib kelishgan.

Uning *"Germaniyaga xush kelibsiz" filmidagi* Huseyin obrazi va Til Shvayger va *"Tatort"* teleseriallarida tergovchi Yalchin Gumer roli bilan mashhurlikka erishgan.

Germaniyada 2013-yilda koʻplab shov-shuvlarga sabab boʻlgan *"Tabib"* sarguzasht filmida ikkinchi darajali rolda oʻynagan.

## Filmografiyasi

## Maʼlumotnomalar

## Yana qarang

* Agentur Velvet kompaniyasida yordam
*
Doniyor Narzullayev

**Doniyor Baxtiyor oʻgʻli Narzullayev** (; 11-aprel 1995-yil, Qarshi) – Oʻzbekistonlik professional futbolchi. Qarshining „Nasaf“ klubida yarim himoyachi pozitsiyasida oʻynaydi. Oʻzbekiston Olimpiya terma jamoasi tarkibida 2018-yilgi U-23 Osiyo kubogida chempion boʻlgan.

## Futbolchilik faoliyati
Doniyor faoliyatini Qarshining „Nasaf-2“ klubida boshlagan. Oʻzbekiston Superligasidagi debyutini ilk bor 2014-yilda oʻtkazgan. 2015-yilgi mavsumda „Nasaf“ jamoasi tarkibida faoliyatida ilk sovrin, Oʻzbekiston kubogi sohibi boʻlgan. 2020-yilgi mavsumda olti yillik faoliyatdan soʻng „Nasaf“ jamoasini tark etdi va Bekobodning „Metallurg“ klubi bilan shartnoma imzoladi. 2022-yilgi mavsumda Qarshining „Nasaf“ jamoasidan Fargʻonaning „Neftchi“ klubiga oʻtgan.

## Yutuqlar

*  AFC U-23 Osiyo kubogi chempioni: 2018
*  AFC Kubogi finalchisi: 2021
*  Oʻzbekiston Superligasi gʻolibi: 2024
*  Oʻzbekiston Superligasi ikkinchi oʻrini: 2017, 2023
*  Oʻzbekiston Kubogi sohibi: 2015, 2021, 2023
*  Oʻzbekiston Kubogi finalchisi: 2016
*  Oʻzbekiston Superkubogi sohibi: 2016, 2023, 2024

## Manbalar

## Havolalar

* Doniyor Narzullaev  OʻzPFL rasmiy saytida futbolchi profili
* Doniyor Narzullayev  Transfermarkt saytida futbolchi profili
* Doniyor Narzullayev sports.ru saytida futbolchi profili
* Doniyor Narzullayev Soccerway saytida futbolchi profili
Vayangan bobo maqbarasi

**Vayangan bobo maqbarasi** — XVI hamda XIX asrlarga oid Xorazmdagi tarixiy obyekt. Obyekt Shovot tumani, Choʻqli qishlogʻi, Ogahiy mahallasida joylashgan boʻlib, maqbara Vayangan qalʼasi atrofidagi qabriston hududida bunyod etilgan.

Vayangan bobo maqbarasi davlat mulkiga tegishli. U Xorazm viloyati madaniyat boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida „Vaqf“ xayriya jamoat fondiga tekin foydalanish shartnomasi bilan berilgan.

## Qurilish tarixi
Maqbara hududi miloddan oldingi II—IV asrlarga mansub boʻlgan Vayangan qal’asi (shahri) oʻrnida joylashgan. Vayangan ancha qadimiy shahar boʻlib, „Goʻroʻgʻli“ dostonida shu qal’a nomi tilga olingan. Vayangan ismli kishi shaharni mudofaa qilgan avliyo ekanligi haqidagi rivoyatlar ham mavjud. Keksa avlod vakillarining soʻzlariga koʻra, bu qalʼani Gʻavsul Aʼzam Javloniyning oʻgʻli Voyangan qurdirganligi sababli maqbara uning nomi bilan atalib kelinadi. Voyangan bobo vafot etgandan soʻng uni shu qalʼa atrofiga dafn etishgan. Xotirasini abadiylashtirish maqsadida uning qabri ustiga Xiva xoni Olloqulixon davrida maqbara qurilgan. Maqbara devorlarining tabiiy nurashi va  asrning 40—60-yillaridagi sovet hokimiyati tomonidan yuritilgan ateistik targʻibot tufayli maqbara qarovsiz qolib vayrona holatga kelib qolgan.

OʻzSSR Ministrlar Sovetining 1973-yil 21-dekabr № 539 qarori bilan obida davlat muhofazasiga olingan. 1988-yili Vayangan bobo maqbarasi tubdan rekonstruksiya qilingan va asl holiga keltirilgan.

Oʻzbekiston Respublikasi mustaqillikka erishgandan keyin turli homiylarning tashabbusi va amaliy yordami nartijasida maqbara binosida keng koʻlamli taʼmirlash va obodonlashtirish ishlari olib borilgan. Maqbara yaqinida tuzli kichik koʻl mavjud boʻlib, odamlar uni turli kasalliklarga shifo ekanligiga ishonib kelishadi va har yili shifo izlab tashrif buyirishadi. 

## Yana qarang
*Matrasulboy Mirzaboshi madrasasi
*Poyanda maqbarasi
*Shayx Mavlon bobo majmuasi

## Manbalar
Sayid Mohiro‘yijahon majmuasi

**Sayid Mohiroʻyijahon majmuasi** – 1884-yil Xiva xoni Muhammad Rahimxon soniy buyrugʻiga asosan Chodirli eshon qabristoni hududida qurilgan. Majmuada 2 ta madrasa, masjid, qorixona va maqbaralar saqlanib qolgan. Majmuaning oʻng tomonida Islomxoʻja madrasasi bor. Muhammad Rahimxon soniy bu majmuani ona tarafdan qarindoshi boʻlgan Sayid Muhammad Mohiroʻyi Jahon uchun qurdirgan. Hozirgi kunda majmuaning bir tarafida Muhammad Mohiroʻyi Jahonning qabri boshqa tarafda esa Sayyid Muhammad, Muhammad Rahimxon soniy va Temurgʻoziyning qabrlari mavjud. Majmua gʻarbdan qorixona va Sayid Mahyurjon madrasasi bilan tutashgan. Sayid Mohiroʻyi Jahon majmuasi 3 guruh yodgorliklaridan iboratdir. Majmuaning memoriy qurilishi Pahlavon Mahmud majmuasiga oʻxshashdir. Hozirda majmua turistlar uchun ochiq. Majmuada Xiva xoni Eltuzarxon va uning qarindoshlari, Rahimqulixon ibn Olloqulixon, Muso toʻra, Muhammad Aminxon, Muhammad Rahimxon va xonlar oilasiga yaqin boʻlgan Ibrohomxoʻja va shoir va tarixchi Muhammad Yusufbek Bayoniylarning qabrlari mavjud. Sayid Mohiroʻyijahon majmuasi toʻgʻrisida Muhammad Rizo Erniyozbek oʻgʻli Ogahiyning Muhammad Aminxonga bagʻishlangan Jome al-voqeoti sultoniy asarida shunday deyilgan. „Muarrix Muhammad Aminxon 1855 yilda urushda oʻlgandan keyingi voqealar toʻgʻrisida toʻxtalib. Ul voqeai hayratangiz va hodisai kulfatomuz vuqu’idin besh-olti kun soʻng Oxal takasidin bir jamoakim, xizmatkorligʻ va hovoxohlik jodasin masluk tutar erdilar, peshbinlik yuzidin ixlosmandlik ayon qilib, izhori xizmat qilmoq uchun podshohi saʼid shahidning va shahzodai magʻfuri marhum Muso toʻraning humoyun jasadlarini qatlgohlarida muzallat tufrogʻidin olib, izzat mahfasigʻa soldilar. Abdulla mahram va Erniyoz mahramning dogʻi oʻliklarin tevalarga yuklab, sur’ati tamom bila Saraxsdan Xorazm jonibigʻa tavajjuh koʻrgizdilar. Xivaning Gandimiyon qishlogʻidagi Muso toʻraning hovlisida xon va shahzodani mayitlarini yuvib, kafanlab ota urugʻlarini soʻngi oshyoni boʻlmish, qudvatulatqiyo hazrati sayyidi Aʼloaddin xoʻja alayhirahmaning javori fayzosorida Imorat mavzeʼidakim, aboangʻan jada xoni, magʻfiratpanohning marqadu qabrgohidur, eltib dafn qildilar“. Muhammad Yusufbek Bayoniy oʻzining „Shajarai Xorazmshohiy“ asarida Sayid Muhammadxon vafoti toʻgʻrisida toʻxtalib oʻtadi „Sayyid Muhammadxon hazrati qutb avliyo shamsil atqiyo Olavuddin xoʻja eshon alayhi rahmaning javori fayz osorlarida Imorat mavzeʼida, oʻzlarining qubbai oliylarida madfun boʻldilar“,- deb yozadi. Muhammad Rahimxon soniy 1884-yilda ona tomondan qarindoshchiligi boʻlgan Shabbozlik avliyo Sayyid Muhammad Mohiroʻyi jahon nomiga va oʻzi uchun otasi Sayid Muhammadxon qabriga yaqin joyda hashamatli bir maqbara qurdirgan. Hozir bu joyda bir xonada Sayyid Muhammad Mohiroʻyi jahon, ikkinchi katta gumbazli xonada Sayid Muhammadxon, Muhammad Rahimxon soniy, Temurgʻoziy toʻralarni qabrlari bor.
## Rekontruksiya ishlari
2008-2009 yillarda majmua qaytadan tamirlangan. Xonlik davridagi tugallanmagan qurilish ishlari ham yakuniga yetkazilgan.
## Manbalar
Orientalism

„**Orientalism**“ () – Edward W. Said qalamiga mansub kitob. 1978-yil bosilib chiqqan. Unda Said „oriyentalizm“ atamasini kritik tushuncha oʻlaroq koʻrib chiqib, uning yordamida Gʻarb Oriyent, yaʼni Sharqni kamsitib tasvirlab kelayotganini koʻrsatib bergan. Oriyent xalqlari oʻlaroq odatda Osiyo, Shimoliy Afrika hamda Yaqin Sharq xalqlari tushuniladi. Saidga koʻra, oriyentalizm Sharqiy Dunyo haqidagi ilm oʻlaroq uni ishlab chiqqan imperialist jamiyatlar bilan chambarchas bogʻliqdir. Shuning uchun oriyentalizm ilmidagi asarlarning aksari siyosiy tusga ega boʻlib, ijtimoiy va siyosiy qudratga boʻysunadi.

„Orientalism“ kitobida post-strukturalizm tanqidiy tatbiq qilingan boʻlib, asar adabiy nazariya, madaniy tanqid hamda Yaqin Sharni oʻrganish ilmlariga katta taʼsir koʻrsatgan. Xususan, Yaqin Sharqni tahlil qilish, taʼriflash va izohlash jarayonida olimlar qay yoʻsinda oʻz ishlanishlarini olib borishlariga Said asarining taʼsiri katta boʻlgan. Shuningdek, oriyentalizmning turli xislatlari hamda muayyan mamlakatlarning post-kolonial tarixi tahlil qilingan „Orientalism“ kitobi post-kolonializm sohasining eng muhim asarlaridan biriga aylangan.

Bugunga qadar kitob bir necha tilga, jumladan, arab, yapon, nemis, portugal, italyan, polyak, ispan, katalan, turk, serb-xorvat, shved, yunon, rus, norveg va xitoy tillariga oʻgirilgan. Asarning keyingi nashrlari uchun Said soʻngsoʻz (1995) hamda soʻzboshi (2003) yozib, unda asarning kutib olinishi va tanqidi, xususan, Bernard Lewis tomonidan qilingan tanqidiga toʻxtalib oʻtgan.

## Manbalar
Yoshlar harakati tarixi muzeyi

**Yoshlar harakati tarixi muzeyi** () – siyosiy va tarixiy xususiyatga ega Ryazan shahrining madaniy muassasasi.

## Hikoya

Muzey binosi 1876-yilda qurilgan va Ryazan gubernatori yashashi uchun moʻljallangan edi. Qurilish kichik arxitektor Nikitin, muhandis Vayss va savdogar Shchegolev tomonidan amalga oshirildi. 1885 yilda qarorgoh viloyat meʼmori Voinitskiy tomonidan qayta qurildi. Fevral inqilobidan keyin, 1917 yil bahorida binoni ishchi va soldat deputatlari Sovetlari, keyinroq dehqonlar deputatlari Sovetlari egallagan. Bino oʻsha davr ruhida yangi nom oldi – „Freedom House“ u joylashgan koʻchaning nomini oʻzgartirishga sabab boʻldi: Malshinskaya Svoboda koʻchasiga aylandi.

1988-yilda koʻchirilgan binolarda restavratsiya ishlari yakunlandi va Ryazan viloyat komsomol qoʻmitasi qoshidagi Ryazan viloyati komsomol tashkiloti tarixi muzeyi oʻz ishini boshladi.

## Manbalar
Odamlar nima deydi

**Odamlar nima deydi** — oʻzbek reperi Konstaning bloger va qo‘shiqchi Timur Alixonov bilan birga kuylagan dueti. Odamlar nima deydi klipi brand collaboratsiya sifatida xalqaro Epica Awards festivali sovrindori boʻlgan. 

## Tarixi
Duet dastlab 2022-yili kuylangan va 13-noyabr kuni YouTubedagi Konsta Uz kanaliga yuklangan. Qoʻshiq ommalashib ketishi munosabati bilan 2023-yil 6-avgust kuni suratga olingan ikkinchi klipi YouTube kanalida eʼlon qilingan. Ikkinchi klipning suratga olinishi borasida Konsta quyidagi fikrlarni bildirib oʻtgan:

## Yutuqlari
Qoʻshiq TAF!23 forumida 1 ta bronza va 1 bitta kumush bilan taqdirlangan. Qoʻshiq Yandex Music hamda Apple Music platformalarida tinglanishi boʻyicha TOP 1 ga chiqqan va 2023-yil mart holatiga koʻra, TOP 100 talikda oʻrin egallab turibdi.

## Yana qarang
Gulim

Oʻzbegim farzandiman

Beautiful Life

## Manbalar
Rolando sinishi

**Rolando sinishi** – bosh barmoqning asosida yuz beradigan boʻgʻim ichi suyak sinishi.
Birinchi marta 1910-yilda Silvio Rolando tomonidan taʼriflangan. Odatda bu sinish T yoki Y shaklida boʻladi.

## Davolash
Rolando sinishini davolashning bir nechta tavsiya etilgan usullari mavjud. Davolash samaradorligi kech simptomlar yoki osteoartrit rivojlanishiga bogʻliq emas. Shunga qaramay, boʻgʻim yuzasini iloji boricha anatomik holatiga yaqinroq tiklash kerak. Baʼzilar Kirschner simlari yoki plastinka va vint konstruksiyalari bilan mahkamlashni afzal koʻradi. Yana bir qabul qilingan davolash usuli – bu kuchlanish tarmoqli simlarini ulash texnikasi bilan birga tashqi fiksatorni qoʻllashdan iborat.

## Asoratlari
Rolando sinishi Bennet sinishiga qaraganda kamroq uchraydi va yomonroq asoratlarga olib kelishi mumkin.

## Manbalar

## Adabiyotlar

* 

## Adabiyotlar
*
Seyfulg‘abit Majitov

**Seyfulgʻabit Majitov Majit oʻgʻli** () (1867-yil, Qozon gubernatorligi, Urtam – 1938-yil, Qoraqalpogʻiston ASSR, Nukus) shoir, nosir, dramaturg, maslahatchi, jurnalist, qoraqalpoq sovet adabiyotining asoschilaridan biri, birinchi qoraqalpoq alifbosini yaratuvchisi, qoraqalpoq maktabi uchun ilk darsliklarni yozuvchi, birinchi qoraqalpoq sovet dramaturgi. SSSR Yozuvchilar uyushmasi aʼzosi („1934-yil“dan).

## Hayoti
1867-yili Qozon guberniyasi (hozirgi Archa tumani) Urtam qishlogʻida tugʻilgan. 1877-yildan boshlab oilasi bilan Oʻrta Osiyoda yashaydi: dastlab Aqtubada, keyin Qoʻngʻirotda. Qoʻngʻirotdagi Muhammad Sharif Soʻfizoda madrasasini tamomlagan. Seyfulgʻabit Majitov volost boshligʻining kotibi boʻlib ishlay boshlaydi. Berdaq bilan uchrashadi va sheʼriy suhbatlarda qatnashadi. 1905-yildan keyin koʻplab tatar gazeta va jurnallarini sotib oladi, ularga sheʼrlarini yuboradi. Maktab-madrasa ochishni orzu qiladi. Qoraqalpoq folklorini, shoirlar asarlarini yoza boshlaydi. 1928-yilda ularni kitob holida nashr ettirdi.

Oktyabr inqilobidan keyin sovet-partiya organlarida ishlaydi. „Birinchi qadam“ (1924-yil) gazetasi va „Xizmat adabiyoti“ (1931-yil) jurnalini taʼsis etishda qatnashadi. „Erkin Qoraqalpoq“  (keyinchalik „Qizil Qoraqalpogʻiston“, „Sovet Qoraqalpogʻistoni“) gazetalarida bosh muharrir boʻlib ishlaydi
1924-yildan arab grafikasida, 1929-yildan keyin lotin yozuviga asoslangan qoraqalpoq tilida darsliklar, oʻquv dasturlari, uslubiy qoʻllanmalar yaratishda qatnashadi.
1938-yilda u siyosiy zoʻravonlik qurboni boʻldi: kaltaklashdan keyin u sudgacha vafot etdi.

## Ijodi
Uning ilk sheʼrlari 1907-yilda nashr etilgan. I.A.Krilov, Toʻqay sheʼrlariga misollar tarjima qiladi. Koʻp sonli sheʼrlari („Qoraqalpoq“, „Ozodlik tongi“, „Qizlarga“, „Ket, ket“ va boshqalar), „Ernazar botir“, (*[[1926]]*), „Dars“, „Biz yosh boʻldik“, „Soʻnggi toʻsiq“ (*[[1928]]*), 'Bagʻdagul' (*[[1934]]*), „Qora yuraklar“, „Gʻulom-Tayman“ dramalari, „Hamd va Sara“, „Qulmurot“, „Oʻn toʻqqiz“, „Jumagu’l“ nomli hajmli nasriy asarlar muallifi. Sahna asarlari Chimboy, Qoʻngʻirot, Toʻrtkoʻl teatrlarida qayta-qayta qoʻyiladi.

## Mukofot va unvonlari
* 1924-yil Qizil Bayroq ordeni (*[[Xorazm Xalq Sovet Respublikasi|Xorazm Xalq Respublikasi]]*)

## Manbalar

## Adabiyotlar
# Orol toʻlqinlari. Qoraqalpogʻistonlik yozuvchilarning asarlari („ijodkor“ Liron Xamidullin). Qozon: TKN, 1981-yil.
# Aleuov U., Seitmuratov K. Seyfulgʻbid Majidov va Qoraqalpogʻistondagi modernizm harakati. Toshkent: Fan, 2010.
# Oʻrazboyeva R. J. 1925–1930-yillarda Qoraqalpoq avtonom respublikasi xalq taʼlimi tizimining rivojlanishi.// Milliy tarix. Olmaota. 2011-yil. № 1.

## Havolalar
* Yaqin aka-uka va opa-singillar uzoqda. „Bizning merosimiz“
* Mәҗitov Sәyfelgabit 
* Sәyfelgabit Mәҗitov
Nikolay Vasilev

**Nikolay Fyodorovich Vasilev** (5-dekabr 1916-yil, Kinzelka qishlogʻi – 6-iyun 2011-yil) – sovet davlat arbobi, SSSR melioratsiya va suv xoʻjaligi vaziri (1979—1989), Dnepropetrovsk viloyat ijroiya qoʻmitasi raisi (1961-1963), KPSS Belgorod viloyat qoʻmitasining birinchi kotibi (1964—1971), 1942-yildan KKP aʼzosi, KPSS MK aʼzosi (1966—1989). SSSR Oliy Kengashi deputati: Ittifoq Kengashi Belgoroddan (7-8-chaqiriq, 1966—1974) va Penza viloyati (9-10-chaqiriq, 1974—1984), Millatlar Kengashi 11-chaqiriq (1984—1989), Qoraqalpoq Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasidan (11-chaqiriq).

## Hayoti
1934-yilda oʻqishga kirdi va 1940-yilda Tojikiston qishloq xoʻjaligi institutini agronom-soha mutaxassisi ixtisosligi boʻyicha tamomladi va Qizil armiya safiga chaqirildi. Harbiy xizmatda boʻlganida u Qizil Armiya askaridan gvardiya mayori, shtab boshligʻi 189-alohida aloqa diviziyasi darajasiga koʻtarilgan.

Zaxiraga oʻtkazilgandan soʻng u Dnepropetrovsk viloyatida qator xoʻjalik lavozimlarida ishlagan, Pyatixatskiy okrugi okrug ijroiya qoʻmitasi raisi, KPSS Pavlograd okrug qoʻmitasining birinchi kotibi boʻlgan. 1961-yildan 1964-yilgacha Dnepropetrovsk viloyati ijroiya qoʻmitasi raisi boʻlgan.

May oyida 1964-yili KPSS Belgorod viloyat qoʻmitasining birinchi kotibi etib saylandi. Uning rahbarlik qilgan yillari mintaqa uchun faol rivojlanish davriga aylandi. Qishloq xoʻjaligida tub oʻzgarishlar boshlandi, qishloq xoʻjaligini ixtisoslashtirish va intensifikasiyalashga yoʻl qoʻyildi: viloyatda qoramol, choʻchqa boqish, jun va tuxum yetishtirish boʻyicha komplekslar jadal surʼatlar bilan qurildi. Viloyat kon-metallurgiya majmuasiga poydevor qoʻyildi, faol yoʻl qurilishi olib borildi, ijtimoiy infratuzilma mustahkamlandi.

1971-yilda N. F. Vasilev RSFSR Vazirlar Kengashi raisining birinchi oʻrinbosari etib tayinlandi. 1979-yildan 1989-yillargacha SSSR Melioratsiya va suv xoʻjaligi vazirligini boshqargan, keyin nafaqaga chiqqan.

2011-yil iyun oyida vafot etgan. Moskvada Kuntsevskoye qabristoniga dafn etilgan.

## Mukofotlari
Beshta Lenin ordeni, Qizil Bayroq va Vatan urushi I va II darajali ordenlar, ikkita Qizil Yulduz ordenlari, Mehnat Qizil Bayroq va Xalqlar Doʻstligi ordenlari, 20 ta medallar bilan mukofotlangan.

## Manbalar

## Havolalar
* Biografiya v Spravochnike po istorii Kommunisticheskoy partii i Sovetskogo Soyuza
* Umer Nikolay Fyodorovich Vasilev
* Pamyat naroda&#93;
Chimbayev Yernar

**Chimbayev Yernar Saditovich** (1988-yil 13-aprelda tugʻilgan, Nukus, Qoraqalpogʻiston) – qozogʻistonlik professional rus bilyard oʻyinchisi, Qozogʻiston Respublikasi xalqaro sport ustasi. U zamonaviy rus bilyardining mashhur va katta muvaffaqiyatlarga erishgan oʻyinchilaridan biri hisoblanadi.

2010—2022- yillarda bilyard boʻyicha ikki karra jahon chempioni unvoniga erishgan. Bundan tashqari, u bilyard boʻyicha Kreml kubogini ham qoʻlga kiritgan va boshqa bir qator yirik turnirlarda gʻolib chiqgan. Uning yutuqlari uni dunyodagi eng mashhur va iqtidorli oʻyinchilardan biriga aylantirgan.

## Faoliyati
2007-yildan boshlab Chimbayev muntazam ravishda Osiyo chempionatida qatnashgan, biroq dastlabki saralashda chiqib ketgan. 2008-yil fevral oyida u oʻzining birinchi jahon chempionatida, Olmaotada boʻlib oʻtgan Jahon chempionatida qatnashgan va u yerda ham dastlabki saralash bosqichida gʻalaba qozona olmagan. U 2009-yilgi Jahon chempionatining saralash bosqichida gʻalaba qozonishga muvaffaq boʻlgan, ammo ikkita magʻlubiyatdan soʻng yana turnirdan chiqib ketgan. 2009-yilgi Osiyo chempionati va Kreml kubogilari uning faoliyati davomidagi ilk turnirlardan hisoblanadi.

2017-yilgi Jahon chempionatida 64-oʻrindan joy olgan Chimbayev 2017-yil may oyida u Rossiya chempionati finaliga chiqqan va Sergey Goryslavetsga 2:6 hisobida magʻlub boʻlgan. 2017-yil sentabr oyida Turkmanistonning Ashxobod shahrida boʻlib oʻtgan Osiyo chempionatida Chimboyev qozogʻistonning ikki vakilidan biri sifatida musobaqada ishtirok etgan va finalga yoʻl olgan.

Finalda turkmanistonlik Ybabekir Bekdurdiyevga 1:5 hisobida magʻlub boʻlgan.

### Finallardagi ishtiroki

2021-yilgi Qozogʻiston chempionatida Chimboyev finalda Almas Absejitga 2:5 hisobida imkoniyatni boy berib muvaffaqiyatsizlikka uchragan. 2021-yil avgust oyida Chimboyev Jahon chempionatida Seymur Mammadov, Iossif Abramov va Uladsislau Radzivonauni magʻlub etib, finalga yoʻl olgan va Nikita Livadaga qarshi 7:4 hisobida gʻalaba qozonib yana bir-bor jahon chempioni boʻlgan. U shu yili 33 yosh, 4 oy va 15 kunligida hozirgi kunga qadar eng keksa ikkinchi jahon chempionlaridan biri hisoblanadi. Shuningdek Aelichan Qaraneyevdan keyin Chimbayev Rossiya davlati nomidan qatnashgan oʻyinchi sifatida bilyardning ikki yoʻnalishi boʻyicha jahon chempioni boʻlgan ikkinchi qozogʻistonlik boʻldi.

## Manbalar
Shohimardon minorasi

**Shohimardon minorasi** – XVIII asrning oʻrtalariga kelib qayta tiklangan minora Xiva xoni Elbarsxon uchun 1512-1535 yillar davomida qurilgan. Bino toʻrtburchak shaklida qurilgan Shohimardon majmuasi yonida qurilgan. Minora qabriston ichida joylashgan. Xiva 1740-yilda Eron shohi Nodirshoh tomonidan bosib olinganidan keyin qayta taʼmirlanadi va Xiva-Eron jangidagi halok boʻlgan eronliklar dafn qilingan. Minora Xivadagi past minoralar sirasiga kiradi uning boʻyi 5 metr va diametri 1.5 metrni tashkil etadi.

## Manbalar
Mayda moviygul

**Mayda moviygul** () — govzabondoshlar oilasi yopishqoq o‘t turkumiga mansub bir yillik o‘t o‘simlik. O‘zbekiston Respublikasi Qizil kitobiga kamyob endemik tur sifatida kiritilgan. Qoraqalpog'istondagi Sulton Uvays tog‘i hududida tarqalgan. Ko‘proq tog‘ etaklaridagi yumshoq tuproqli hududlarda o‘sadi. 
## Tasnifi
Balandligi 10-15 sm gacha yetadigan bir yillik o‘t o‘simlik. O‘q ildiz sistemasiga ega. Poyasi oddiy, tuklar bilan qoplangan, yuqorisi biroz shoxlangan. Barglari oddiy, yashil, shakli nashtarsimon yoki cho‘ziq nishsimon, sirti dag‘al tuklar bilan qoplangan, poyada navbatma-navbat joylashgan. Barglarining katta qismi poyaning pastki ildizga yaqin bo‘lgan qismida paydo bo‘ladi. Gullari ikki jinsli. Gultojibarglari ko‘k rangda, 2-3 mm uzunlikda, egilgan qismi nozik, qo‘ng‘iroqsimon. Gulkosachabarglari yashil, uzunligi 1-2 mm. Gullari poya uchidagi to‘pgulda yig‘ilgan. To‘pguli siyrak gulli, uzunligi 2-3 sm, pastga qayrilib turadi. Hasharotlar yordamida changlanadi. Mevasi quruq, uzunligi  2,5-3 mm bo‘lgan yong‘oq meva. Meva bandining uzunligi 1,5 sm gacha yetadi. Yong‘oqchalari sirtdan uzunligi 1 mm bo‘lgan tuklar bilan qoplangan. Aprel oyida gullab mevasi mayda yetilib pishadi. Urug‘i orqali ko'payadi.

## Tarqalishi va o‘sish sharoiti
Tabiatda juda kam tarqalgan, ko‘proq kichik to‘plar hosil qilib o‘sadi. Qoraqalpog'istondagi Sulton Uvays tog‘i hududida tarqalgan. Ko‘proq tog‘ yonbag‘irlaridagi mayda zarrali unumdor tuproqlarda o‘sadi. Chorva mollarining doimiy boqilishi populyatsiya qisqarishiga sabab bo‘lgan.

## Manbalar
Qoraqalpogʻiston Sotsialistik Mehnat Qahramonlari

Ushbu roʻyxatga quyidagilar kiradi:
* **[[Sotsialistik Mehnat Qahramoni|Sotsialistik Mehnat Qahramonlari]]**, unvonni berish chogʻida Qoraqalpogʻiston Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasi hududida yashovchi (Oʻzbekiston Respublikasi tarkibidagi hozirgi Qoraqalpogʻiston Respublikasi chegaralariga toʻgʻri keladi) – **36** kishi;
* SSSRning boshqa viloyatlarida Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan qoraqalpogʻistonlik fuqarolar – **5** kishi;
* Qoraqalpogʻistonga doimiy yashash uchun kelgan Sotsialistik Mehnat Qahramonlari – **1** nafar;
* Shaxslar, Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvonidan mahrum etilganlar – **1** shaxs.

Roʻyxatning ikkinchi va uchinchi qismlari bir qator Qahramonlarning tugʻilgan joyi va vafot etgan joyi toʻgʻrisida maʼlumotlar yoʻqligi sababli toʻliq boʻlmasligi mumkin.

Jadvallarda Qahramonlarning familiyasi, ismi va otasining ismi, unvon berilgan paytdagi lavozimi va ish joyi, farmon qabul qilingan sanasi, SSSR Oliy Kengashi Prezidiumi, milliy iqtisodiyot sektori, shuningdek, „Davlat qahramonlari“ veb-saytidagi biografik maqolaga havola jadval formati kerakli ustundagi oʻqni bosish orqali belgilangan parametrlar boʻyicha saralash imkoniyatini beradi.

## Tarixi
Qoraqalpogʻiston Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasida Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni birinchi marta 13-iyun 1950-yilda berildi, oʻshanda SSSR Oliy Soveti Prezidiumining Farmoni bilan kolxozning jamoa aʼzosi Shamurat Musayev yuqori paxta hosili olgani uchun mukofotlangan.

## Qoraqalpogʻistonda Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni berilgan shaxslar

## SSSRning boshqa viloyatlarida Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoniga sazovor boʻlgan qoraqalpogʻistonliklar

## Izohlar
 

## Manbalar
Grace Adams

**Grace Adams** (1995-yil 2-noyabrda tugʻilgan) – ganalik professional ayol futbolchi, Oʻzbekiston ayollar professional ligasida ishtirok etuvchi „Sevinch“ klubi va Gana ayollar terma jamoasida yarim himoyachi va markaziy himoyachi sifatida oʻynaydi. Grace Janubiy Florida universitetida toʻliq stipendiyada oʻqigan va Amerika Qoʻshma Shtatlarining talaba sportchisi (2015—2019) boʻlishi bilan bir qatorda hozirda ilmiy daraja sohibi boʻlgan. Grace 2014-yilda Kanadada boʻlib oʻtgan FIFA U20 jahon chempionatida Gana ayollar terma jamoasi (U20) sardori boʻlgan.

## Yutuqlar
**Janubiy Florida Bulls**

* Amerika ligasi gʻolibi: 2017

**SAS**

* Livan ayollar futbol ligasi gʻolibi: 2019–20

**BIIK Chimkent**

* Qozogʻiston chempionati gʻolibi: 2021, 2022

## Yana qarang

* Gana ayollar terma jamoasining xalqaro futbolchilar roʻyxati

## Manbalar

## Havolalar

*
Hello world python

Pythonda hello world sozini chiqarish uchum print("Hello world") codini yozish kerak

**Python** ([ˈpʌɪθ (ə)n] — *payton*, *piton*) — turli sohalar uchun yuqori darajadagi umumiy maqsadli dasturlash tili. Uning dizayn falsafasi muhim chekinishdan foydalangan holda kodning oʻqilishiga urgʻu beradi. Uning til konstruksiyalari va obyektga yoʻnaltirilgan yondashuvi dasturchilarga kichik va yirik loyihalar uchun aniq, mantiqiy kod yozishda yordam berishga qaratilgan. Shuningdek Python sunʼiy intellekt hamda maʼlumotlar muhandisiligi sohalarining tili hisoblanadi.

Python deyarli barcha platformalarda ishlay oladi, xususan Windows, Linux, Mac OS X, Palm OS, Mac OS va boshqalar shular jumlasidandir. Python Microsoft.NET platformasi uchun yozilgan realizatsiyasi ham mavjud boʻlib, uning nomi — IronPython dasturlash muhitidir.

Guido van Rossum 1980-yillarning oxirida ABC dasturlash tilining davomchisi sifatida Python ustida ishlay boshladi va birinchi marta 1991-yilda Python 0.9.0 versiyasini ommaga eʼlon qildi.

Python dasturlash tiliga boʻlgan talab yildan yilga oshib bormoqda. CodingDojo portalining tadqiqotlariga koʻra, 2020—2021-yillarda aynan Python tilida dasturlovchi mutaxassislarga eng koʻp talab boʻlgan.

## Sintaksisi[tahrir | manbasini tahrirlash]
Unda Lua tiliga oʻxshab, bir vaqtning oʻzida bir nechta oʻzgaruvchiga qiymat berish mumkin. Shuningdek, yangi oʻzgaruvchi kiritmasdan turib, ikkita oʻzgaruvchining qiymatlarini almashtirish mumkin:
  x, y = y, x
Va uni funksiyalaridan ham shunday turda qaytarishingiz mumkin:
 **def** function():
     x = "Jimbo"
     y = "Wales"
     **return** x, y

### Salom, dunyo seni men sevaman![tahrir | manbasini tahrirlash]
 *# -*- coding: utf-8 -*-*
 print("Salom, dunyo seni men sevaman!")

## Ishlatilishi[tahrir | manbasini tahrirlash]

### Web dasturlash[tahrir | manbasini tahrirlash]

* Zope — CMS yaratish uchun server va veb dasturlar qilish uchun dastur.
* Django — web dasturlash muhiti.
* Turbogears — web yaratish qilish uchun dastur.
* CherryPy — web yaratish qilish uchun dastur.
* Plone — saytni muhofaza qilish uchun dastur.
* Mailman — „Rassilka“ yaratish uchun dastur
* MoinMoin — viki — dvijok internet va intranet uchun
* PlanetPlanet — RSS oqimini sindikatsiyalash

### Grafika[tahrir | manbasini tahrirlash]

* Skencil — Vektor grafikasi uchun dastur

### Pythonni ishlatadigan dasturlar[tahrir | manbasini tahrirlash]

* Wikipedia — botlarni yozish uchun ishlatadi.
* Civilization IV — Yaxshi strategiya oʻyin.

### Pythonni ishlatadigan kompaniyalar[tahrir | manbasini tahrirlash]

* Kosmik teleskop instituti
* NASA
* Google
* DreamWorks
* Industrial Light & Magic
* Firaxis Games
* Apple Computer
* CCP
Shayx Odina Muhammad Xorazmiy

**Shayx Odina Muhammad Xorazmiy maqbarasi** – Xorazm vilotari Bogʻot tuamnidagi arxetektura yodgorliklaridan biri hisoblanadi. Maqbara 1826-yilda Xiva xoni Olloqulixon tomonidan qurilgan boʻlib maqbara Shayx Odina Muhammad Xorazmiy qabri ustiga bunyod etilgan. Ammo Shayx Odina Muhammad Xorazmiyning qabri qachon paydo boʻlganlagi toʻgʻrisida maʼlumotlar yoʻq. Shayx Odina Muhammad Xorazmiy „Mirot ul obidiyn“ (Obid insonlar koʻzgusi) va „Tavbat ut toyibin“ (Tavba qilivchilarning tavbasi) nomli asarlar muallifi. Ayni kunlarda Shayx Odina Muhammad Xorazmiyning avlodlari Xorazm viloyati Bogʻot tumanida yashab kelmoqda.

## Asarlari

**Mirot-ul-obidiyn** – asarda shariat masalalari boʻyicha soʻz boradi. Asar tasavvufning ilk bosqichi hisoblanadi. Asarda namoz va tahorat inson qalbini kibr, hasad, tama, zulm, riyo kabi yomon odatlardan saqlaydi deb oʻtilgan. Asarning boshida Alloh taolaga va uning paygʻambariga zikr aytilgan.

**Tavbat-ut-toyibin** – asar Mirot ul obidiynning davomi sanaladi va asosan tavba toʻgʻrisida toʻxtaladi. Shuningdek badaning gunoh ishlardan saqlanishi, gunoh qilib qoʻyganda tavba qilish toʻgʻrisida bayon etilgan. Unda tavbaning shakllari, uning mohiyati va ahamiyati xususida soʻz borgan.

**Jaloliddin Rumiyning Masnaviysiga sharh**
Shayx Odina Muhammad Xorazmiy asarni sharhlashdan avval unga muqaddima yozadi va uni olti faslga boʻladi.

* Birinchi fasl – muallifning boshlangʻich holi;
* Ikkinchi fasl – ilm va jazba hamda tajalliyotning boshlanishi;
* Uchinchi fasl – ayn ul-yaqinning martabasi va soliqlarning tahqiqi;
* Toʻrtinchi fasl – haq martabasi va soliqlar darajasining nihoyati;
* Beshinchi fasl – tahqiq ahlining zikri va ular bilan boʻladigan suhbatlar;
* Oltinchi fasl – kamol ahlining sifati va Ilohiy xoslarning Allohu taolaga yetishish yoʻlining bayoni berilgan.

## Manbalar
Van Gog Sindromi

## Van Gog Sindromi
**[[Van Gog]] [[sindrom]]i** - (ingliz tilida. The Van Gogh Syndrome) bemor o'zining tana a'zolarini jarrohlik yo'li bilan kesib tashlashga harakat qilishi yoki jarrohlardan shuni talab qilishida kuzatiladi. Ba'zi mutaxassislar bu holatni sindrom emas, ruhiy kasallik deb hisoblashadi.

## Klinik kartina
Sindromning asosiy klinik xossasi o'z-o'zini kesish, jarohat yetkazish va tana a'zolarini kesib tashlash yoki tibbiyot xodimlaridan organini kesib tashlashni qat'iy talab etishda namoyon bo'ladi.

Van Gog sindromi ipoxondrik hayollar va impuldiv gallyutsinatsiyalar tufayli paydo bo'lishi mumkin. Sindrom asosan shizofreniyada (ruhiy kasallik bo'lib fikrlay olish va emotsiyalarni boshqarish qobiliyatlarining yo'qolishi bilan baholanadi), tana dismorfik kasallillarida va dismorfomania paytida eng ko'p uchraydi.

## Tarixi
Sindrom dunyoga mashhur niderland - fransuz rassom - postimpressionisti Vinsent Van Gog sharafiga nomlangan. Ma'lumotlarga ko'ra u shu sindromdan aziyat chekkan va sindrom kuchaygan paytida qulog'ini amputatsiya qilgan.

Bir versiyaga ko'ra, kasallik o'tkirlashgan paytda Van Gogning o'zi qulog'ini kesa boshlagan. Boshqa versiyaga ko'ra esa, bu ishni Van Gog bilan Reychel ismli yengiltabiat ayol ustida tortishib qolgan Pol Gogin duel paytida qilgan. Vinsent Van Gogga Arl shifoxonasida isterik idrokning yo'qolishi tashxisi qo'yilgan. Nima bo'lganda ham sindrom hozirgi nomini Van Gog haqidagi afsonalar tufayli olgan.

Polixirurgiyaga qaramlik tushunchasi birinchi marta amerikalik psixiatr Karl Menninger tomonidan 1934-yilda The Psychoanalytic Quarterly jurnalida ba'zi ruhiy kasallarning polixirurgik ya'ni ko'p martali jarrohlik amputatsiyalarga obsessiv munosabati sifatida bayon etilgan.

## Yana ko'ring

*Sotsiofobia
*Vinsent Van Gog
*Sindromlar
Maʼmun I

**Abul-Abbos Maʼmun I** (?— 997)&nbsp;– Maʼmuniylar sulolasidan boʻlgan Xorazmning birinchi hukmdori.

## Tarjimayi holi
Abul Abbos Maʼmunning oilasi Xorazmga Erondan kelgan. Uning ota-onasi haqida kam narsa maʼlum. Otasining ismi Muhammad boʻlgan. 992-yilda Maʼmun Gurganj amiri boʻlgan. Uni bu lavozimga Somoniylar davlati amirlari maʼqullagan, deb hisoblashadi. Maʼmun hukmdorlik vaqtida Xorazmdagi Amudaryoning chap sohilini asta-sekin bosib oladi. 994-yilda amir Nuh II ga qarshi qoʻzgʻolonlar chogʻida Somoniylar amirining raqibi Abu-Ali Simjuridni qoʻllab-quvvatladi.

995-yilda Movarounnahrdagi kurashdan foydalanib, Amudaryoning oʻng qirgʻogʻiga hujum qiladi va u yerda Afrigʻiylarning soʻnggi vakili Abu Abdulloh Muhammadni asir olinib oʻldiradi. Shundan soʻng Xorazmshoh unvonini qabul qiladi. Biroq, yangi hukmdorning taʼsiri kuchli emas edi, chunki taxtdan agʻdarilgan hukmdorning qarindoshlari koʻplab shaharlarda oʻz taʼsirini saqlab qolishgan. Shuning uchun Maʼmun I davlat poytaxtini Gurganjga koʻchirdi. Movarounnahrdagi qoʻzgʻolonchilarni qoʻllab-quvvatlab, Somoniylardan mustaqillikni saqlab qolishga harakat qildi. Biroq oxir-oqibat 996-yilda ularning ustunligini qayta tan olishga majbur boʻldi. 997-yilga kelib Xorazmni oʻz tasarrufiga toʻliq birlashtirish imkoniga ega boʻldi.

Shu bilan birga u madaniyat va ilm-fan rivojiga ham hissa qoʻshgan. Abul Abbos Maʼmun Xorazmshohning buyrugʻi bilan Xorazmda 996-yilda akademiya (Dor ul-hikma) ochilib, u Maʼmun akademiyasi deb nomlanadi. Oʻsha davrda saroyga shoir va faylasuflarni ham taklif etilib, Gurganjning sanʼat markazi sifatida rivojlanishiga sharoit hozirlanadi.

Abul Abbos Maʼmun 997-yilda nomaʼlum sharoitda vafot etgan. Toj-u taxt toʻngʻich oʻgʻli Abul-Hasan Aliga meros qolgan.

## Oilasi

* Abul-Hasan Ali, Xorazmshoh 997-1008/1009
* Maʼmun II, Xorazmshoh 1009-1017-y
## Manbalar

## Adabiyotlar

* Bosvort, CE „The Political and Dynastic History of the Iranian World (A. D. 1000—1217).“ Kembrij tarixi, jild. 4: The Saljuq and Mongol Periods. Ed. JA Boyl. Kembrij, Buyuk Britaniya: Kembrij universiteti nashriyoti, 1968 yil.
* Meisami, Juli Scott (1999). Persian Historiography to the End of the Twelfth Century. Edinburg universiteti nashriyoti 1–319. ISBN 9780748612765.