Nadar

**Nadar** taxallusi bilan tanilgan **Gaspard-Félix Tournachon** 1820-yil 5-aprel da Fransiyada tugʻilgan. Nadarni fotografi, karikaturachi, jurnalist, yozuvchi va havo sharining muallifi sifatida bilishadi. 1858-yilda u aerofotosuratlarni olgan birinchi fotograf hisoblanadi.

Nadarning fotoportretlari koʻplab milliy fotosuratlar toʻplamlarida saqlanadi. Uning oʻgʻli Pol Nadar (1856—1939) otasining vafotidan keyin studiyasini davom ettirgan.

## Hayoti
Gaspard-Félix Tournachon (Nadar) 1820-yil aprel oyi boshida Parijda matbaachi va kitob sotuvchisi oilasida tugʻilgan. Nadar tibbiyotni oʻrganishni boshlaydi, lekin otasining vafotidan keyin iqtisodiy inqirozlarga uchraganligi sababli oʻqishni tashlaydi.

Nadar turli gazetalarda karikaturachi va yozuvchi sifatida ishlay boshlaydi. U Jerar de Nerval, Charlz Bodler va Teodor de Banvilning Parijdagi bohem guruhiga qoʻshiladi va she guruhda uning doʻstlari unga taxallus sifatida Nadarni tanlaydilar. Uning asarlari birinchi marta 1848-yilda *Le Charivari* jurnalida nashr etilgan. 1849-yilda u *La Revue Comique à l’Usage des Gens Sérieux*ga asos solgan.

Nadar 1853-yilda karikaturachilikdan fotografiyaga oʻtgan va shu yili ilk fotosuratlaerini olgan. 1854yilda Sent-Lazar koʻchasi 113 da oʻzining shaxsiy fotostudiyasini ochgan. Nadar keng doiradagi shaxslarni suratga oldi: siyosatchilar (Gizot, Prudon), sahna aktyorlari (Sara Bernhardt, Paulus), yozuvchilar (Gyugo, Bodler, Sand, Nerval, Gotier, Dyuma), rassomlar (Korot, Delakrua, Millet) va musiqachilar. (Liszt, Rossini, Offenbax, Verdi, Berlioz). Nadar anʼanaviy dabdabali dekorativ chiroqlardan foydalanishni xohlamagan. U tabiiy kunduzgi yorugʻlikni afzal koʻrgan. 1886-yilda oʻgʻli Pol bilan u birinchi fotoreportajni amalga oshirgan. Bu fotoreportaj *Le Journal Illustré* nashrida chop etilgan.
Fayl:Brooklyn Museum — Nadar Élevant la Photographie à la Hauteur de l’Art — Honoré Daumier.jpg|*Nadar élevant la Photographie à la hauteur de l’Art* („Fotografiyani sanʼatga koʻtaruvchi Nadar“). *Le Bulvarda* paydo boʻlgan Honoré Daumier tomonidan litografiya, 1863 yil 25-may
Fayl:Henry de Montaut, Petit, Catastrophe du ballons Le Géant. — La nacelle rasant le sol à Nieubourg (Hanovre). — D`après les renseignements fournis par M. Nadar. Gravure 1863.jpg|1863 yil: Gannoverdagi Neustadt am Rübenbergda *Le Géant* bilan falokat. Gazetadagi rasm
Fayl:Felix Nadar in a balloon, late 1860s photographer Felix Nadar (4559203377).jpg|Nadar (Gaspard-Féliks Tournachon) c. 1863 yil, studiya portreti, kart-vizit
Fayl:Nadar, Félix — Self-portrait.jpg|Balon savatidagi Nadarning studiya portreti, c. 1863 yil


1858-yilda u aerofotosuratlarni olgan birinchi fotograf boʻldi. Shunday qilib, u oʻzining sharlari bilan havoda suratga tushgan, shuningdek, Parij katakombalarida birinchi boʻlib yer ostida suratga tushgan odam boʻlib, tarixda qoldi. 1867-yilda u havo sayohatiga bagʻishlangan *L’Aéronaute nomli* birinchi jurnalni nashr etdi.

## Asarlari
Umrining oxirlarida Nadar anekdotlar, ham uning fotosuratlari namunalari, shu jumladan taniqli ismlarning koʻplab portretlari bilan toʻldirilgan " *Quand j'étais photographe* " nomli asarini yaratdi va uni ingliz tiliga tarjima qilgan.

### Fotogaleriyasi

Fayl:JapaneseMissionAndNadarSon.JPG|Nadarning oʻgʻli (oʻrtada) Yatsu Kanshiro (chapda) va nomaʼlum samuray (oʻngda), Nadar tomonidan suratga olingan. Ular 1863 yilda Yaponiyaning Evropadagi ikkinchi elchixonasi aʼzolari edi
Fayl:Dessin de Nadar 1850.jpg|Balzak karikaturasi, 1850 yil
Fayl:Charles Baudelaire.jpg|Charlz Bodler
Fayl:Sarah Bernhardt, par Nadar, 1864, sepia.jpg|Sara Bernhardt
Fayl:Georges Ernest Boulanger by Atelier Nadar.jpg|Georges Boulanger
Fayl:BRÉSIL, Marguerite Neurdein. Photo Nadar.jpg|Marguerite Bresil
Fayl:LeBris1868.jpg|Le Bris va uning uchuvchi apparati Albatros II (notoʻgʻri berilgan boʻlishi mumkin, baʼzi manbalar fotosuratchi *Pepin fils* boʻlganini aytishadi)
Fayl:Maréchal Canrobert by Nadar.jpg|Fransua Sertain de Kanrober
Fayl:Georges Clemenceau Nadar.jpg|Jorj Klemenso
Fayl:Atelier Nadar - Pierre Kropotkine.jpg|Piter Kropotkin
Fayl:Prince Czartoryski by Nadar.jpg|Shahzoda Adam Jerji Czartoryski
Fayl:Claude Debussy ca 1908, foto av Félix Nadar.jpg|Klod Debussi
Fayl:Félix Nadar 1820-1910 portraits Eugène Delacroix.jpg|Ejen Delakrua
Fayl:Paul Gustave Dore by Felix Nadar 1855-1859.jpg|Gustav Dore (1859)
Fayl:Alexandre Dumas Nadar.jpg|Aleksandr Dyuma, hozir
Fayl:N Gabrielli par Nadar.jpg|Nikolo Gabrielli di Quercita
Fayl:Galliffet, Gaston de.jpg|Marquis de Galliffet, *fusilleur de la [[Paris Commune|Commune]]*
Fayl:Charles Gounod (1890) by Nadar.jpg|Charlz Guno 1890 yil
Fayl:Elisabeth de Gramont - Nadar - 1889.jpg|Elizabeth de Gramont, 1889 yil
Fayl:Franz Liszt by Nadar, March 1886.png|Frants Liszt
Fayl:Ilja Iljitsch Metschnikow Nadar.jpg|Ilya Mechnikov
Fayl:Jean-François Millet by Nadar, Metropolitan Museum copy.jpg|Jan-Fransua Millet
Fayl:Naser al-Din Shah Qajar, close up, with slight smile by Nadar.jpg|Nosiriddin Shoh Qojar, Fors qiroli 1848-1896
Fayl:George Sand by Nadar, 1864.jpg|Jorj Sand (1864)
Fayl:Séverine, debout, un poing sur la hanche - Nadar.jpg|Séverine (taxminan 1895)
Fayl:Émile Zola Nadar.jpg|Emile Zola (1895)
Fayl:Pedro II of Brazil by Nadar.jpg|Braziliyalik Pedro II


## Manbalar