UEFA Chempionlar ligasi 2021/2022

**UEFA Chempionlar Ligasi 2021/2022** — UEFA tomonidan uyushtiriladigan Yevropaning asosiy klublar oʻrtasidagi futbol turnirining 67-mavsumi va Yevropa Chempionlar Kubogidan UEFA Chempionlar Ligasiga oʻzgartirilganidan beri 30-mavsum boʻldi.

Fransiyaning Saint-Denis shahridagi Stade de France stadionida boʻlib oʻtgan finalda Real Madrid Liverpoolni 1:0 hisobida magʻlub etib, 14-marta chempionlikni qoʻlga kiritdi va 9 yil ichida beshinchi marta chempion boʻldi. Dastlab Germaniyaning München shahridagi Allianz Arenada oʻynash rejalashtirilgan edi. Biroq, 2020-yilgi final oʻyinining boshqa joyga koʻchirilishi sababli, yakuniy mezbonlar bir yil orqaga koʻchirildi, Sankt-Peterburg 2022-yilgi finalni oʻtkazishi rejalashtirilgan edi. Rossiyaning Ukrainaga bostirib kirishi tufayli final oxir-oqibat Saint-Denisga koʻchirildi. Gʻolib sifatida Real Madrid avtomatik ravishda 2022-23-yilgi UEFA Chempionlar Ligasi guruh bosqichiga yoʻllanma oldi, shuningdek, 2021-22-yilgi UEFA Yevropa Ligasi gʻolibi Eintracht Frankfurtga qarshi 2022-yilgi UEFA Super kubogi uchun oʻynash huquqini qoʻlga kiritdi. Bundan tashqari, gʻoliblar odatda har yili FIFA klublar oʻrtasidagi Jahon chempionatiga yoʻllanma oladi. Biroq FIFAning formatni qayta koʻrib chiqish taklifidan keyin turnirning maqomi noaniqligicha qolmoqda. Chelsea amaldagi chempion boʻlgan edi, ammo chorak finalda Real Madrid tomonidan magʻlub boʻldi.

Bu mavsum 1999—2000-yillardan (UEFA Kubok egalari kubogi tarqatib yuborilganidan keyingi birinchi mavsum) birinchi mavsum boʻlib, unda uchta yirik Yevropa klub musobaqalari (UEFA Chempionlar Ligasi, UEFA Yevropa Ligasi va yangi tashkil etilgan UEFA Yevropa Konferensiya Ligasi) UEFA tomonidan tashkil etildi. Chempionlar ligasi formatiga hech qanday oʻzgartirish kiritilmadi, ammo Chempionlar ligasining dastlabki bosqichi va birinchi saralash bosqichidan chetlashtirilgan jamoalar endi Yevropa ligasi oʻrniga Yevropa konferensiya ligasiga oʻtkaziladi.

2021-yilning 24-iyunida UEFA 1965-yildan beri qoʻllanilayotgan barcha UEFA klub musobaqalarida mehmonda gol urish qoidasini bekor qilish taklifini maʼqulladi. Shunga koʻra, agar ikki oʻyindagi durang oʻyinda ikkita jamoa bir xil umumiy gol urgan boʻlsa, gʻolib hisoblanadi. Durang esa har bir jamoaning mehmonda urgan gollari soniga qarab emas, balki har doimgi 30 daqiqa qoʻshimcha vaqtga koʻra hal boʻladi va agar qoʻshimcha vaqtda ikkala jamoa bir xil miqdordagi gol ursa, gʻolib penaltilar seriyasi orqali aniqlanaladi.

## Assotsiatsiya jamoasini taqsimlash
2021-22-yilgi UEFA Chempionlar Ligasida 55ta UEFA aʼzo assotsiatsiyasidan 54tasidan jami 80ta jamoa ishtirok etdi (mahalliy ligani tashkil qilmagan Lixtenshteyn bundan mustasno. UEFA assotsiatsiyalari koeffitsientlari asosidagi assotsiatsiyalar reytingi har bir assotsiatsiya uchun ishtirok etuvchi jamoalar sonini aniqlash uchun ishlatilgan:

* 1-4 assotsiatsiyalarning har birida toʻrtta jamoa saralash huquqiga ega boʻldi.
* 5-6 assotsiatsiyalarning har birida uchta jamoa saralash huquqiga ega boʻldi.
* 7-15 assotsiatsiyalarning har birida ikkitadan jamoa saralash huquqiga ega boʻldi.
* 16-55 assotsiatsiyalar (Lixtenshteyn bundan mustasno) har birida bittadan jamoa saralashi mumkin boʻldi.
* 2020-21 UEFA Chempionlar Ligasi va 2020-21 UEFA Yevropa Ligasi gʻoliblari oʻzlarining ichki ligalari orqali 2021-22 UEFA Chempionlar Ligasiga yoʻllanma olsalar, har biriga qoʻshimcha kirish huquqi beriladigan boʻldi. (Chelsea, Chempionlar Ligasi gʻolibi, bu mavsumda oʻz ichki ligasi orqali saralanganligi sababli, Chempionlar Ligasi unvonlari egalari uchun qoʻshimcha kirish huquqi qayta taqsimlandi.)

### Assotsiatsiya reytingi
2021-22 UEFA Chempionlar Ligasi uchun assotsiatsiyalarga 2020-yilgi UEFA assotsiatsiya koeffitsientlari boʻyicha oʻrinlar ajratildi, bunda ularning 2015-16 va 2019-20-yillardagi Yevropa musobaqalaridagi koʻrsatkichlari hisobga olindi.

Assotsiatsiyalar koeffitsientlari asosida taqsimlashdan tashqari, quyida qayd etilganidek, assotsiatsiyalar Chempionlar ligasida ishtirok etadigan qoʻshimcha jamoalarga ega boʻlishi mumkin boʻldi:

*  — UEFA Yevropa Ligasi chempionlari uchun qoʻshimcha yoʻllanma

### Boʻlinishi
Quyida ushbu mavsum uchun kirish roʻyxati keltirilgan. Chempionlar ligasi gʻolibi, Chempionlar ligasi guruh bosqichida yoʻllanmani kafolatlangan Chelsea allaqachon oʻz ichki ligasi orqali (2020-21 Premer-ligada toʻrtinchi oʻrin sifatida) saralanganligi sababli, kirish roʻyxatiga quyidagi oʻzgartirishlar kiritildi:

* 11-assotsiatsiya chempioni (Turkiya) play-off bosqichi oʻrniga guruh bosqichiga chiqdi.
* 13-assotsiatsiya chempioni (Daniya) uchinchi saralash bosqichi oʻrniga play-off bosqichiga yoʻl oldi.
* 15-assotsiatsiya chempioni (Chexiya) ikkinchi saralash bosqichi oʻrniga uchinchi saralash bosqichiga kvalifikatsiyalandi.
* 18 (Gretsiya) va 19 (Serbiya) assotsiatsiyalari chempionlari birinchi saralash bosqichi oʻrniga ikkinchi saralash bosqichiga kirishdi.

### Jamoalar
Qavslar ichidagi belgilar har bir jamoa oʻzining boshlangʻich bosqichiga qanday saralanganligini koʻrsatadi:
* TH: Chempionlar Ligasi sovrindorlari
* EL: Yevropa Ligasi chempionlari
* 1chi, 2chi, 3chi, 4chi va h.k.: Oʻtgan mavsumdagi Liga oʻrinlari
* Abd-: Milliy assotsiatsiya tomonidan aniqlangan Yevropada COVID-19 pandemiyasi sababli tark etilgan mavsumdagi liga pozitsiyalari; barcha jamoalar UEFA tomonidan COVID-19 pandemiyasiga javoban Yevropa musobaqalariga kirish qoidalariga muvofiq tasdiqlanishi kerak boʻlgan.

Ikkinchi saralash bosqichi, uchinchi saralash bosqichi va play-off bosqichi Chempionlar yoʻli (**CH**) va Liga yoʻli (**LP**)ga boʻlingan

*CC: 2021 [[:en:UEFA coefficient#Men's Club coefficient|UEFA klub koeffitsientlari]].*

**Eslatmalar**

## Oʻyinlar jadvali
Juma kuni oʻtkazilgan dastlabki bosqich finali va shanba kuni oʻtkazilgan finaldan tashqari barcha oʻyinlar seshanba va chorshanba kunlari oʻtkazildi. Uchinchi saralash bosqichi javob oʻyinlari 2021-yilgi UEFA Superkubogi uchun keyingi chorshanba kuni oʻtkazilishi sababli faqat seshanba kuni oʻtkazildi. Play-off bosqichidan boshlab rejalashtirilgan start vaqtlari 18:45 (avvalgi 18:55 oʻrniga) va 21:00 (CEST/CET) boʻldi.

Barcha saralash marosimlari UEFAning Nyon shahridagi (Shveysariya) qarorgohda boʻlib oʻtdi. Faqat 2021-yil 26-avgustda Turkiyaning Istanbul shahrida boʻlib oʻtgan guruh bosqichining saralash marosimidan tashqari.

## Saralash bosqichlari
### Dastlabki bosqich
Dastlabki bosqich saralash marosimi 2021-yil 8-iyun, CEST vaqti bilan 12:00 boʻlib oʻtdi. 2021-yil 22-iyun kuni ikkita yarim final va 2021-yil 25-iyundagi finaldan iborat boʻlgan dastlabki bosqich oʻyinlari dastlab Farer orollaridagi Tórshavnning Gundadalur shahrida boʻlib oʻtishi kerak edi, ammo cheklovlar tufayli boshqa joyga koʻchirildi. Farer orollarida COVID-19 pandemiyasi bunda sabab boʻlgan edi. Oʻyinlar Albaniyada oʻtkazildi, yarim final Elbasan Arena, Elbasan va Niko Dovana Stadium va Durrës stadionlarida, final esa Elbasan Arenada boʻlib oʻtdi.

Dastlabki bosqich final gʻolibi birinchi saralash bosqichiga yoʻl oldi. Yarim final va finalda magʻlub boʻlgan jamoalar Yevropa konferensiya ligasi Chempionlar yoʻlining ikkinchi saralash bosqichiga yoʻllanma oldi.

|+Yarim finallar

|}

|+Final

|}

### Birinchi saralash bosqichi
Birinchi saralash bosqichiga saralash marosimi 2021-yil 15-iyun, CEST vaqti bilan 12:00 da boʻlib oʻtdi. Dastlabki oʻyinlar 6 va 7-iyul kunlari, javob oʻyinlari esa 13 va 14-iyul kunlari boʻlib oʻtdi.

Musobaqa gʻoliblari Chempionlar yoʻlining ikkinchi saralash bosqichiga yoʻl oldi. Magʻlub boʻlganlar Yevropa Konferensiya Ligasi Chempionlar yoʻlining ikkinchi saralash bosqichiga oʻtishdi.

|}

**Eslatmalar**


### Ikkinchi saralash bosqichi

Ikkinchi saralash bosqichiga saralash marosimi 2021-yil 16-iyun, CEST vaqti bilan 12:00 da boʻlib oʻtdi. Dastlabki oʻyinlar 20 va 21-iyul kunlari, javob oʻyinlari esa 27 va 28-iyul kunlari boʻlib oʻtdi.

Musobaqa gʻoliblari oʻz yoʻlida uchinchi saralash bosqichiga yoʻl oldi. Chempionlar yoʻlida magʻlub boʻlganlar Yevropa ligasi Chempionlar yoʻlining uchinchi saralash bosqichiga, Liga yoʻlida magʻlub boʻlganlar esa Yevropa ligasining asosiy yoʻli uchinchi saralash bosqichiga oʻtishdi.

|+Chempionlar yoʻli

|}

|+Liga yoʻli

|}

### Uchinchi saralash bosqichi

Uchinchi saralash bosqichiga saralash marosimi 2021-yil 19-iyul, CEST vaqti bilan 12:00 da boʻlib oʻtdi.Dastlabki oʻyinlar 3 va 4-avgust kunlari, javob oʻyinlari esa 2021-yilning 10-avgustida boʻlib oʻtdi.

Musobaqa gʻoliblari oʻz yoʻlida play off bosqichiga yoʻl oldi. Chempionlar yoʻlida magʻlub boʻlganlar Yevropa ligasi play off bosqichiga, Liga yoʻlida magʻlub boʻlganlar esa Yevropa ligasi guruh bosqichiga yoʻllanma oldi.

|+Chempionlar yoʻli

|}

|+Liga yoʻli

|}

## Play off bosqichi

Play off bosqichi saralash marosimi 2021-yil 2-avgust, CEST vaqti boʻyiha soat 12:00da boʻlib oʻtdi. Dastlabki oʻyinlar 2021-yilning 17 va 18-avgust kunlari, javob oʻyinlari esa 24 va 25-avgust kunlari boʻlib oʻtdi.

Musobaqa gʻoliblari guruh bosqichiga yoʻl oldi. Magʻlub boʻlganlar Yevropa ligasi guruh bosqichiga yoʻl oldi.

|+Chempionlar yoʻli

|}

|+Liga yoʻli

|}

## Guruh bosqichi

Guruh bosqichiga saralash marosimi 2021-yil 26-avgust kuni Turkiyaning Istanbul shahrida boʻlib oʻtdi. 32 jamoa toʻrttadan sakkizta guruhga boʻlindi. Saralash uchun jamoalar quyidagi tamoyillar asosida sakkizta jamoadan iborat toʻrtta qozonga ajratildi:
* 1-savatda Chempionlar ligasi va Yevropa ligasi chempionlari hamda 2020-yilgi UEFA mamlakatlari koeffitsienti boʻyicha eng yaxshi oltita assotsiatsiya chempionlari joylashildi.
* 2, 3 va 4-savatda 2021-yilgi UEFA klublari koeffitsienti asosida joylashtirilgan qolgan jamoalar joy oldi.
Bitta assotsiatsiya jamoalari, siyosiy sabablarga koʻra Ukraina va Rossiya jamoalari bir guruhga tusha olmadi. Qura tashlash marosimidan oldin UEFA televizion tomoshabinlar asosida bir assotsiatsiya jamoalarining juftliklarini (ikki yoki uchta jamoadan iborat assotsiatsiyalar uchun bir juftlik, toʻrt yoki beshta jamoadan iborat assotsiatsiyalar uchun ikkita juftlik boʻldi) tuzdi, bunda bitta jamoa A-D guruhlariga va ikki jamoa turli kunlarda oʻynashi uchun boshqa jamoa E-H guruhlariga saralandilar.

Oʻyinlar 2021-yilning 14-15-sentyabr, 28-29-sentyabr, 19-20-oktyabr, 2-3-noyabr, 23-24-noyabr va 7-9-dekabr kunlari boʻlib oʻtdi. Har bir guruhning eng yaxshi ikki jamoasi 1/8 finalga yoʻl oldi. Uchinchi oʻrinni egallagan jamoalar Yevropa Ligasi play off bosqichiga yoʻllanma oldi, toʻrtinchi oʻrinni egallagan jamoalar esa mavsum uchun yevrokuboklardan chetlashtirildi.

Sheriff Tiraspol guruh bosqichida debyut uchrashuvini oʻtkazdi. Ular Moldovadan Chempionlar ligasi guruh bosqichida ishtirok etgan birinchi jamoa boʻldi.

### A Guruhi

### B Guruhi

### C Guruhi

### D Guruhi

### E Guruhi

### F Guruhi

### G Guruhi

### H Guruhi

## Play off bosqichi
Play off bosqichida jamoalar bir oʻyindan iborat finaldan tashqari, mezbon-safar usulida bir-birlari bilan ikki oʻyin davomida oʻynashdilar. Har bir tur uchun saralash mexanizmi quyidagicha edi:

* 1/8 final bosqichiga saralashida sakkizta guruh gʻoliblari, sakkiz guruh ikkinchi oʻrinlari esa ketma-ket aniqlandi. Oʻrinni egallagan jamoalar oʻz oʻrniga ega boʻlmagan jamoalarga qarshi saralandi, ikkinchi oʻyinni esa oʻrin olgan jamoalar oʻtkazishdi. Bitta guruh yoki bir assotsiatsiyaning jamoalari bir-biriga qarshi saralanmadi.
* Chorak final va yarim final uchun saralashda hech qanday turtki boʻlmadi, bir guruh yoki bir assotsiatsiyadagi jamoalar bir-biriga qarshi saralanishi mumkin edi. Chorak final va yarim final oʻyinlariga saralash chorak final oʻyinlaridan avval birga oʻtkazilganligi sababli, chorak final gʻoliblarining kimligi yarim finalga saralsah vaqtida maʼlum boʻlmagan edi. Shuningdek, qaysi yarim final gʻolibi final oʻyinida „mehmon“ jamoasi sifatida belgilanganligini aniqlash uchun saralash boʻlib oʻtdi (neytral maydonda oʻtkazilishi va maʼmuriy maqsadlar uchun).

## Oʻyin rivojlanishi


### 16 jamoa bosqichi
1/8 finalga saralanishi 2021-yil 13-dekabrda, dastlab 12:00da (CET) boʻlib oʻtdi. Saralash bir nechta qoidabuzarliklarni koʻrsatdi: Manchester United yanglishib Villarrealning raqibi uchun saralashiga kiritildi (ikkalasi ham F guruhida edi) va keyinchalik tanlab olindi; keyin yana bir toʻp chizildi, uning oʻrniga Manchester City tanlandi. Keyingi oʻyinda Liverpool yanglishib Atlético Madridning raqibi uchun saralashiga kiritildi (ikkalasi ham „B“ guruhida edi), Manchester United esa notoʻgʻri hisobdan chiqarildi. Oʻsha kunning oxirida UEFA saralash kompyuteridagi „texnik muammo“ tufayli dastlabki saralash oʻyinini bekor qildi va u CET vaqti bilan 15:00da butunlay oʻzgartirildi. Dastlabki oʻyinlar 2022-yilning 15, 16, 22 va 23-fevral kunlari, javob oʻyinlari esa 8, 9, 15 va 16-mart kunlari boʻlib oʻtdi.

|}

### Chorak final
Chorak finalga saralanish 2022-yil 18-mart, CET vaqti bilan 12:00da boʻlib oʻtdi. Dastlabki oʻyinlar 2022-yilning 5 va 6-aprel kunlari, javob oʻyinlari esa 12 va 13-aprel kunlari boʻlib oʻtdi.

|}

### Yarim final
Yarim finalga saralanish 2022-yil 18-mart, CET vaqti bilan 12:00da, chorak final saralashidan soʻng boʻlib oʻtdi. Dastlabki oʻyinlar 26 va 27-aprel kunlari, javob oʻyinlari esa 3 va 4-may kunlari boʻlib oʻtdi.

|}

### Final
Final 2022-yil 28-may kuni Saint-Denis Stade de France stadionida boʻlib oʻtdi. 2022-yil 18-mart kuni chorak final va yarim final qur’a tashlash marosimidan soʻng maʼmuriy maqsadlarda „meydan“ jamoasini aniqlash uchun qur’a tashlash marosimi boʻlib oʻtdi
.

## Statistika
Statistika saralash va play off bosqichini istisno qiladi.

### Eng yaxshi toʻpurarlar

### Eng yaxshi golli uzatmalar

### Mavsumning eng yaxshi jamoalari
UEFA texnik tadqiqot guruhi quyidagi futbolchilarni turnir jamoasi sifatida tanladi.

### Mavsumning eng yaxshi oʻyinchisi
*  Karim Benzema ( Real Madrid)

### Mavsumning eng yaxshi yosh futbolchisi
*  Vinícius Júnior ( Real Madrid)

## Yevropa Superligasi bahslari
2021-yil 18-aprelda UEFA, Futbol Assotsiatsiyasi, Premier League, Italiya Futbol Federatsiyasi, A Seriya, Ispaniya Qirollik futbol federatsiyasi va La Liga bir qancha ingliz, italyan va ispan klublarining Yevropa Superligasini yaratish rejalari haqida bilib oldi. UEFA va milliy assotsiatsiyalar, agar bunday liga tashkil etilsa, uning ishtirokchilari xalqaro va mahalliy musobaqalarda oʻynashlari taqiqlanishini eʼlon qildi. Oʻsha kuni ingliz klublari (AArsenal, Chelsea, Liverpool, Manchester City, Manchester United va Tottenham Hotspur), Italiya klublari (Inter Milan, Juventus va AC Milan) va Ispaniya klublari (Atlético Madrid, Barcelona va Real Madrid) tashkil etilishini eʼlon qilishdilar. Superliganing oʻyinlarini taqiqlash xavfi ostida qoldi.

2021-yilning 20-aprelida Arsenal, Liverpool, Manchester City, Manchester United va Tottenham Hotspur klublari futbol assotsiatsiyasi ishtirokchi klublarni mahalliy futboldan taqiqlash bilan tahdid qilganidan soʻng, jamoani tark etishdi. Chelsea bir necha soatdan soʻng jamoani tark etdi. Bu loyihaning barbod boʻlishiga olib keldi, chunki Atlético Madrid, Inter Milan va AC Milan ingliz klublari orqasidan chiqib ketishdi. Super Liga oʻz faoliyatini toʻxtatdi. UEFA va FIFAning musobaqalarni tashkil etishda mutlaq huquqlarga ega ekanligini aniqlash uchun ishni Yevropa Ittifoqi Adliya Sudi (YTIA) koʻrib chiqadi.

2021-yil 7-iyun kuni Shveysariya Federal Adliya va Politsiya departamenti UEFA va FIFAni Ispaniya ehtiyot chorasi toʻgʻrisida xabardor qildi — ular avvalroq UEFA va FIFAga qarshi koʻrsatma chiqargan va UEFAning ishtirok etishi yoki yoʻqligi toʻgʻrisida cuestión preliminar (oʻzbekcha: dastlabki savol) YIIAga yuborilgan edi. FIFA 101 va 102-moddalarini buzdi — hech bir boshqaruv organi Superliga klublariga qarshi sanksiyalarni qoʻllay olmadi. 2021-yil 15-iyun kuni sanksiyaga uchragan boshqa toʻqqizta klubning majburiyat deklaratsiyasini imzolamagan, qolgan uchta klub (Barcelona, Juventus va Real Madrid) rasman tasdiqlandi va UEFA imzolagan kelishuvni bekor qilish uchun yangi taklif kiritildi. Oʻsha toʻqqizta klub bilan — 2021-22 UEFA Chempionlar Ligasiga qabul qilindi, UEFA ularga nisbatan ochilgan intizomiy ishini kutgan edi, lekin Shveysariya xabarnomasidan keyin toʻxtatildi.

## Yana qarang
* La Liga (2021-22)
* Premier League (2021–22)

## Manbalar

## Havolalar
*