open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Abu al-Fadl at-Tamimiy

**Abu al-Fadl at-Tamimiy** (milodiy 952–1020/hijriy 341–410) Abdul Vohid ibn Abdulaziz ibn al-Horis ibn Asad at-Tamimiy yoki Abu al-Fadl at-Tamimiy (arabcha: أبو الفضل التميمي) 10-asr musulmon avliyosi boʻlib, Junaydiya tariqatiga mansub edi. U Abu al-Hasan at-Tamimiyning oʻgʻli va shogirdi boʻlgan. U fidokor ibodat qiluvchi va zohid edi. Uning hayoti haqida koʻp tafsilotlar maʼlum emas, faqat oilasi Yamandan ekani zikr qilingan. Uning oilasi arab at-Tamimiy qabilasiga mansub edi. U fiqhda Hanbaliy mazhabiga ergashgan.

## Asarlari
Uning eng mashhur asarlaridan biri *Iʼtiqod al-imom al-mubajjal [[Ahmad ibn Hanbal]]* (*Iʼtiqod al-imom al-munabbal Abu Abdulloh Ahmad ibn Hanbal* nomi bilan ham maʼlum).

## Maʼnaviy faoliyati
Abu al-Fadl Abdul Vohid Yamaniy at-Tamimiy koʻpincha fors naslidan boʻlgan soʻfiy Abu Bakr Shibliy bilan bogʻlanadi, ehtimol, u yoʻl-yoʻriq uchun Abu Bakr Shibliyning taʼlimotlariga murojaat qilgani bunga sabba boʻlgan boʻlishi mumkin. Biroq u bayʼatni (sadoqat qasamini) otasi Abdulaziz ibn Horis ibn Asad at-Tamimiyga bergan va undan tasavvufiy xirqayi (ruhoniy silsila boshlangich libosi) olgan. Muhaddis Shoh Valilulloh Dehlaviydan quyidagicha rivoyat qilinadi: „Abdul Vohid at-Tamimiy xirqani ham Abdulaziz at-Tamimiydan, ham Abu Bakr Shibliydan kiygan. Bu holat koʻplab ishonchli maʼnaviy silsilalarda aks etgan.“ Abu al-Fadl Abdul Vohid Yamaniy at-Tamimiy umrining koʻp qismini safarda boʻlgan holda odamlarni irshod qilish bilan oʻtkazgan. Uning koʻplab shogirdlari orasida eng mashhur xalifasi (vorisi) Muhammad Yusuf Abu al-Farrah Turtusiy edi.

### Maʼnaviy silsila
Abu al-Fadl Abdul Vohid at-Tamimiyning faqrlik avliyo silsilasi unga otasi va murshidi Abdulaziz ibn Hars ibn Asad at-Tamimiy orqali quyidagi tartibda yetib kelgan:
# Muhammad
# Ali ibn Abu Tolib
# Hasan al-Basriy
# Habib al-Ajami
# Dovud Toiy
# Maʼruf Karxiy
# Sirri Saqatiy
# Junayd Bagʻdodiy, Junaydiya silsilasi asoschisi
# Abu Bakr Shibliy
# Abdulazīz b. al-Ḥāris b. Asad al-Tamimiy
# Abū al-Faḍl al-Tamīmī

Abdul Vohid at-Tamimiy oʻz xilofatini (Muhammadga vorislik maqomini) bu tariqatni davom ettirgan Muhammad Yusuf Abu al-Faraj Tarasusiyga topshirdi.

## Unvonlari
* Xodim ush-sharīʼa (Muqaddas Shariat qoʻriqchisi)
* solik ut-tarīqa (Maʼnaviy yoʻl yoʻlovchisi)
* Voqif ul-haqīqa (Ilohiy sirlarni ochib beruvchi)

## Vafoti
Abu al-Fadl Abdul Vohid Yamaniy at-Tamimiy milodiy 1020-yilda vafot etgan. U Bagʻdoddagi imom Ahmad ibn Hanbal maqbarasiga dafn etilgan.

## Yana qarang

* at-Tamimiy
* Abu al-Hasan at-Tamimiy
* Abu Bakr Shibliy
* Abu Said Muborak Maxzumiy
* Yamanliklar roʻyxati
* Mashhur soʻfiylar roʻyxati
* Soʻfiy avliyolar roʻyxati

## Manbalar
2022-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlari medallar jadvali

**[[2022-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlari]]**, rasmiy nomi bilan XXIV Qishki Olimpiada oʻyinlari, 31-yanvardan 20-fevralgacha Xitoyning Pekin shahrida boʻlib oʻtgan koʻp tarmoqli qishki sport musobaqasi edi. Unda 91 mamlakatdan jami 2 871 nafar sportchi 7 sport turi va 15 yoʻnalish boʻyicha 109 ta medal jamlanmasi uchun bahslashdi.

Umumiy hisobda 29 ta mamlakat kamida bitta medal qoʻlga kiritdi, shulardan 23 tasi kamida bitta oltin medalga sazovor boʻldi. Norvegiya sportchilari eng koʻp medalni – 37 ta, shuningdek, eng koʻp oltin medalni – 16 tani qoʻlga kiritdi. Bu koʻrsatkich Qishki Olimpiada oʻyinlari tarixidagi bitta musobaqada qoʻlga kiritilgan oltin medallar soni boʻyicha rekordga ham aylandi. Mezbon Xitoy 9 ta oltin medal bilan 2010-yilgi qishki oʻyinlardagi oʻzining eng yaxshi natijasini (5ta oltin) yangiladi. Xitoy sportchilari jami 15 ta medalni qoʻlga kiritib, 2006 va 2010-yillardagi (11ta medal) natijalaridan ham oʻzib ketdi.

Biatlonchilar Johannes Thingnes Bø,Quentin Fillon Maillet va Marte Olsbu Røiseland hamda changʻi poygachisi Alexander Bolshunov oʻyinlarda eng koʻp – har biri 5 tadan medal qoʻlga kiritdi. Bø 4 ta oltin medal bilan eng koʻp oltin sohibi boʻlgan sportchiga aylandi. Yangi Zelandiyalik snoubordchi Zoi Sadowski-Synnott oʻz mamlakati uchun tarixdagi ilk Qishki Olimpiya oltin medalini qoʻlga kiritdi. Germaniya erkaklar oʻrtasidagi ikki kishilik bobsley bahsida toʻliq podiumni egalladi: Francesco Friedrich va Thorsten Margis oltin, Johannes Lochner va Florian Bauer kumush, Christoph Hafer va Matthias Sommer esa bronza medalini qoʻlga kiritdi.

## Medallar roʻyxati
;Key
 Medal jadvalidagi oʻzgarishlar (see below)


## Manbalar
Masked Singer Sverige

**Masked Singer Sverige** – *Masked Singer* realiti-shousining Shvetsiyada oʻtkazilgan versiyasi. Koʻrsatuvning birinchi mavsumi 2021-yil 26-mart kuni TV4 telekanalida namoyish etilgan. Koʻrsatuv boshlovchisi David Hellenius hisoblanadi. Ekspertlar hay’ati Nour El Refai, Felix Herngren, Pernilla Wahlgren va Måns Zelmerlöwdan iborat. Ular har hafta koʻrsatuvda maska ortidagi mashhur qoʻshiqchining kimligini topishga harakat qiladi.

Koʻrsatuvning ikkinchi mavsumi 2022-yil 25-mart kuni boshlangan va 2022-yil 20-may kuni yakunlangan.

Koʻrsatuvning uchinchi mavsumi 2023-yil 31-mart kuni namoyish etilgan.

Koʻrsatuvning toʻrtinchi mavsumi 2024-yil 22-mart kuni namoyish etilgan.

Koʻrsatuvning beshinchi mavsumi 2025-yil 28-mart kuni namoyish etilgan.

## Manbalar

## Havolalar
*
Masked Singer Sverige 1-mavsum

**Masked Singer Sverige** – *Masked Singer Sverige* realiti-shousining birinchi mavsumi boʻlib, 2021-yil 26-mart kuni TV4 telekanalida namoyish etila boshlangan va 2021-yil 21-may kuni yakunlangan. Koʻrsatuv boshlovchisi David Hellenius hisoblanadi. Ekspertlar hay’ati Nour El Refai, Felix Herngren, Pernilla Wahlgren va Måns Zelmerlöwdan iborat. Ular koʻrsatuv davomida har hafta maska ortidagi mashhur qoʻshiqchining kimligini topishga harakat qiladi.

## Manbalar

## Havolalar
*
Lixtenshteyn 2014-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlarida

**[[Lixtenshteyn]]** 2014-yil 7–23-fevral kunlari Rossiyaning Sochi shahrida boʻlib oʻtgan **[[2014-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlari|Qishki Olimpiada oʻyinlari]]**da ishtirok etdi. Lixtenshteyn Milliy Olimpiya Qo‘mitasi oʻyinlar uchun 2 sport turi boʻyicha 4 nafar sportchini nomzod qilib koʻrsatdi.

2014-yilgi oʻyinlar Lixtenshteynning Rossiyada oʻtkazilgan olimpiadalardagi ilk bor ishtirok etishi boʻldi, chunki ushbu davlat ham 64 ta gʻarb davlatlari 1980-yilda Moskvada oʻtkazilgan Yozgi Olimpiada oʻyinlariga boykot eʼlon qilgan edi.

## Togʻ changʻisi

2014-yil 20-yanvarda eʼlon qilingan kvota taqsimotiga koʻra, Lixtenshteyn 7 nafar sportchi bilan saralash talablarini bajargan edi. Biroq Milliy Olimpiya Qoʻmitasi faqat 3 nafar sportchini yuborishga qaror qildi.

Sportchi Tina Weirather tizzasi va boldir suyagidagi lat yeyish sabab avval kombinatsiya bahslaridan, soʻngra downhill yoʻnalishidagi ishtirokini muddatidan avval yakunlashga majbur boʻldi.

## Changʻi poygasi
2014-yil 20-yanvarda eʼlon qilingan kvota taqsimotiga koʻra, Lixtenshteyn saralash mezonlariga javob beruvchi 1 nafar sportchiga ega edi.

## Manbalar
Stelvio (changʻi trassasi)

**Stelvio** – shimoliy Italiyaning Bormio shahrida joylashgan Jahon kubogi musobaqalari uchun moʻljallangan togʻ changʻi sporti trassasi, 1985-yilda qurilib, foydalanishga topshirilgan.

Stelvio trassasi dunyodagi eng qiyin va texnik jihatdan murakkab togʻ changʻisi trassalaridan biri, hattoki dunyodagi eng qiyin trassa sifatida ham keng eʼtirof etiladi. Oʻrtacha qiyaligi 30,9% boʻlib, Kitzbüheldagi Streif trassasidan ham tik. Ushbu trassa 2 marotaba jahon chempionatiga (1985, 2005), hamda 3 marta Jahon kubogi final bosqichlariga (1995, 2000, 2008) mezbonlik qilgan.

Ushbu trassa Milan–Kortina-dʼampetssoda oʻtadigan 2026-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlarida erkaklar oʻrtasidagi togʻ changʻi sporti boʻyicha barcha 5 ta yoʻnalishda (tezlikda tushish, super ulkan slalom, ulkan slalom, slalom va jamoaviy koʻpkurash bahslari) oʻtkaziladigan musobaqalariga mezbonlik qildi.

Stelvio dovoni nomi bilan atalgan bu trassa bormiolik marhum italyan meʼmori Oreste Peccedi tomonidan loyihalashtirilgan.

Togʻ changʻi sporti bilan shugʻullanuvchi Dominik Paris aynan shu trassada 7 ta Jahon kubogi gʻalabasini qoʻlga kiritgan boʻlib, bu bir yoʻnalishda bitta trassada qoʻlga kiritilgan rekord natija hisoblanadi.

## Trassa
### Boʻlimlar
* La Rocca Jump
* Rifugio La Rocca
* Canalino Sertorelli
* Fontana Lunga
* Pian Del’Orso
* Carcentina
* Ciuk
* San Pietro Jump
* Muro San Pietro
* Sali dell’Ermellino
* La Konta
* Bosco Basso
* Feleit

## Qishki Olimpiya oʻyinlari
### Erkaklar oʻrtasidagi musobaqalar

## Manbalar

## Havolalar
* Bormio changʻi xaritasi bormioski.eu
Stadio olimpico del ghiaccio

**Stadio Olimpico del Ghiaccio** () – Italiyaning Kortina-dʼampetsso shahrida joylashgan yopiq stadion. 1952 va 1954-yillar orasida, asosan, ochiq osmon ostida figurali uchish sport turi arenasi sifatida qurilgan. 7000–8000 nafar tomoshabinni, Olimpiada oʻyinlari paytida esa vaqtinchalik moslamalar orqali 12 000–15 000 gacha tomoshabinni qabul qilish imkonini beradigan qilib loyihalashtirilgan. Inshoot 1955-yil 26-oktyabrda ochilgan. 1956-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlari vaqtida arena ochilish va yopilish marosimlari, figurali uchish musobaqalari hamda ayrim xokkey oʻyinlariga mezbonlik qilgan. 1981-yildan keyin inshootga tom qismi qoʻshilgan. Stadion 2026-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlari davomida kyorling musobaqalariga, shuningdek, nogironlar aravachasida kyorling va oʻyinlarning yopilish marosimiga mezbonlik qildi.

## Ommaviy madaniyatda
1981-yilda suratga olingan „*[[For Your Eyes Only]]*“ () filmining ayrim sahnalarida ushbu stadionni koʻrish mumkin. Bu sahnada James Bond (rolni Roger Moore ijro etgan) yovuz Aris Kristatos (Julian Glover) bilan uchrashadi va Kristatos Bondni oʻz raqibi Milos Kolumboni (Topol) quvib borib oʻldirishga majbur qilish uchun aldashga urinadi.

## Manbalar

## Havolalar

* 1956-yilgi qishki Olimpiya oʻyinlarining rasmiy hisoboti.  (PDF) 121–130-betlar. 
* Kortinadagi sport inshootlari
Nilufar Nurmuhammedova

**Nilufar Nurmuhammadova** (2007-yil 12-aprelda tugʻilgan) – oʻzbekistonlik futbolchi, U20 terma jamoasi hamda ayollar chempionatining Lokomotiv klubi yarim himoyachisi

## Klubdagi faoliyati

### Lokomotiv
Nilufar Nurmuhammadova 2023-yildan Lokomotiv ayollar klubining asosiy jamoasida oʻynab kelmoqda. 2024-yilda mavsum davomida 1 ta gol kiritgan. 2025-yil esa futbolchi mavsumni 4 ta gol bilan yakunladi.

## Yutuqlar
CAFA U-15 chempionati: 2022

CAFA U-17 chempionati: 2023
Meloe impressus

**Meloe impressus** — Meloidae oilasiga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur Shimoliy Amerika hududida uchraydi.
## Manbalar

## Adabiyotlar

* Pinto, John D., and Richard B. Selander (1970). "The Bionomics of Blister Beetles of the Genus *Meloe* and a Classification of the New World Species". *Illinois Biological Monographs*, no. 42, Urbana: University of Illinois Press   

* Arnett, R.H. Jr., M. C. Thomas, P. E. Skelley and J. H. Frank. (eds.). (2002). *American Beetles, Volume II: Polyphaga: Scarabaeoidea through Curculionoidea*. CRC Press LLC, Boca Raton, FL.
* 
* Richard E. White. (1983). *Peterson Field Guides: Beetles*. Houghton Mifflin Company.
Eletica testacea

**Eletica testacea** — Meloidae oilasiga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur Hindiston, Shri-Lanka, Laos va Tailand hududlarida uchraydi.
## Manbalar
Tailand 2006-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlarida

**[[Tailand]]** 2006-yil 10–26-fevral kunlari Turin shahrida (Italiya) boʻlib oʻtgan 2006-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlarida ishtirok etgan. Bu Tailandning 2002-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlaridadan keyingi ikkinchi Qishki Olimpiya oʻyinlaridagi ishtiroki edi.

Tailand delegatsiyasi bitta sportchidan iborat boʻlib, changʻi poygachisi Prawat Nagvajara 15 kilometr klassik usul bahslarida 96-oʻrinni egalladi.

## Tarixi
Tailand ilk bor Helsinki shahrida boʻlib oʻtgan 1952-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida qatnashgan. 1980-yilgi boykot qilingan olimpiadadan tashqari barcha yozgi oʻyinlarda ishtirok etib kelmoqda.

Qishki Olimpiya oʻyinlarida esa bundan oldingi yagona ishtiroki toʻrt yil avval Salt Lake City shahrida boʻlib oʻtgan 2002-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlarida boʻlgan.

Turindagi delegatsiya faqat bir sportchi – Prawat Nagvajaradan iborat edi. U avvalgi Olimpiadada ham mamlakatning yagona vakili boʻlgan. Nagvajara ochilish marosimida bayroqdor boʻlgan.

## Changʻi poygasi
Turindagi yagona tailandlik ishtirokchi Prawat Nagvajara oʻsha paytda 47 yoshda edi. 17-fevral kuni u erkaklar oʻrtasidagi 15 km klassik usul bahsini 1 soat 7 daqiqa 15 soniya natija bilan yakunladi. U marraga yetib kelgan 96 nafar sportchi orasida oxirgi boʻldi va oltin medal sohibi – estoniyalik Andrus Veerpaludan 29 daqiqa ortda qoldi.

## Manbalar
Tailand 2002-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlarida

**[[Tailand]]** Qishki Olimpiada oʻyinlarida ilk bor 2002-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlarida ishtirok etgan. Ushbu qishki oʻyinlari 8–24-fevral kunlari AQShning Salt Lake City shahrida boʻlib oʻtgan.

Delegatsiya faqat bitta vakil – changʻi poygachisi Prawat Nagvajaradan iborat edi. U 30 kilometr erkin usul bahsini yakunlay olmadi hamda sprint yoʻnalishida 67-oʻrinni egalladi.

## Tarixi
Tailand ilk bor Helsinki shahrida boʻlib oʻtgan 1952-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida qatnashgan. 1980-yilgi boykot qilingan olimpiadadan tashqari barcha Yozgi Olimpiada Oʻyinlarda ishtirok etib kelmoqda.

Prawat Nagvajara 2002-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlariga yoʻllanma olib, Tailandning bu musobaqada ilk bor ishtirok etishini taʼminladi. U mamlakatning yagona ishtirokchisi boʻlgani sababli ochilish marosimida bayroqdor etib tayinlangan edi.
## Changʻi poygasi

## Manbalar
Salt Lake 2002 (Videooʻyin)

***Salt Lake 2002*** 2002-yilda Amerika Qo‘shma Shtatlarining Salt Lake City shahrida oʻtkazilgan 2002-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlarining rasmiy video oʻyinidir. Oʻyin Attention to Detail tomonidan ishlab chiqilgan va Eidos Interactive tomonidan nashr etilgan (Game Boy Advance versiyasi uchun DC Studios/Ubi Soft). U Windows, PlayStation 2 va Game Boy Advance platformalari uchun chiqarilgan. Xbox versiyasi ham rejalashtirilgan edi, lekin bekor qilingan.

## Musobaqa
Oʻyinda toʻrtta rejim mavjud: Olympic, Tournament, Classic va Time Trial. Olympic Mode Sydney 2000-dagidan farqli oʻlaroq, oʻyinchilarni Olimpiadaga saralamay, bevosita musobaqaga kirish imkonini beradi. Har bir oʻyinchining gʻalabalari qayd etiladi va kuboklar/medallar kuboklar xonasida koʻrinadi. Oʻyin jarayoni jihatidan musobaqalar bir xil ishlanmagan. Downhill va slalom musobaqalari nisbatan yaxshi simulyatsiya qilingan (downhillni birinchi shaxs nuqtai nazaridan oʻynash mumkin).

## Oʻynda mavjud millatlar

Oʻyinda jami 16 ta oʻynash mumkin boʻlgan mamlakat mavjud. Ular:

## Taqrizlar

Metacritic sharhlar yigʻish saytiga koʻra, *Salt Lake 2002ning* Game Boy Advance versiyasi „aralash“ baholarga ega boʻlgan, PC va PlayStation 2 versiyalari esa „maʼqullanmagan“ baholarga ega boʻlgan. Yaponiyada, PS2 versiyasi 2002-yil 28-fevralda chiqarilganida, Famitsu oʻyinga 40 balldan 25 ball bergan.

## Manbalar
Torino 2006 (Videooʻyin)

***Torino 2006***  Italiyaning, Turin shahrida oʻtkazilgan 2006-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlarining rasmiy videooʻyinidir. Oʻyin Germaniyaning 49Games studiyasi tomonidan ishlab chiqilgan va 2K (hamda I-play) tomonidan nashr etilgan. U Microsoft Windows, PlayStation 2 va Xbox platformalari uchun chiqarilgan. Mazkur oʻyin Microsoft uy konsolida chiqarilgan ilk litsenziyalangan Olimpiada videooʻyini hisoblanadi, chunki avval rejalashtirilgan Xbox versiyasi Salt Lake 2002 bekor qilingan.

## Musobaqa inshootlari
Videooʻyinda musobaqa inshootlari haqiqiy hayotdagi obyektlarga asoslangan. Ular quyidagilar:

* Sestriere Borgata – togʻ changʻi sporti (downhill, super-G)
* Sestriere Colle – togʻ changʻi sporti (giant slalom, slalom)
* Pragelato – tramplindan sakrash, kross-kantri, nordik kombinatsiya
* Cesana San Sicario – biatlon
* Cesana Pariol – chana sporti, bobsley
* Torino Oval Lingotto – konkida yugurish sporti

## Oʻynda mavjud millatlar

Oʻyinda jami 24 ta oʻynash mumkin boʻlgan mamlakat mavjud. Ular:

## Musobaqalar
Torino 2006 oʻyinida bitta bellashuvda, 9 ta yoki 15 ta  musobaqada ishtirok etish mumkin. Shuningdek, asosiy menyudan „Customise Competition“ boʻlimini tanlab, oʻz musobaqangizni yaratish imkoniyati ham mavjud.

## Taqrizlar

Metacritic sharhlar yigʻish saytiga koʻra, Torino 2006 barcha platformalarda „maʼqullanmagan“ baholarga sazovor boʻlgan.
Detroit Free Press Xbox versiyasiga toʻrt yulduzdan ikki yulduz baho bergan. Sharhda shunday deyiladi: „Tugmalarni tez-tez bosish mavjud emas. Bu men oʻynagan soʻnggi Olimpiada oʻyini – Athens 2004dan farq qiladi, chunki u yerda sportchini harakatlantirish uchun tugmalarni tez-tez bosish talab etilar edi.“ „The Times“ oʻyinga besh yulduzdan ikki yulduz baho bergan. Sharhda shunday deyiladi: "Bir oʻyinchilik rejimida natija tugmalarni jadal bosish va joystikni tez-tez aylantirishdan iborat tartibsiz, javobsiz massaga aylanadi. Bu bir soatdan kam vaqt ichida imkonsizdan qiyin va keyin takrorlanuvchi va zerikarli darajaga oʻtadi. „The Sydney Morning Herald“ oʻyinga besh yulduzdan bir yarim yulduz bergan va shunday yozadi: „Oʻyin, boʻsh vannada yotib, uni luge deb tasavvur qilish yoki boshni muzlatkichga solib Advance Australia Fair qoʻshigʻini kuylashdek hayajonsiz.“ A.V. Club esa oʻyinga F baho bergan va uni „muzdagi raqsning dastlabki raundlaridan ham azobliroq oʻyin“ deb atagan.

## Manbalar
Steep (Videooʻyin)

***Steep*** Ubisoft Annecy tomonidan ishlab chiqilgan va Ubisoft tomonidan nashr etilgan sport videooʻyindir. U 2016-yil 2-dekabrda PlayStation 4, Windows va Xbox One platformalari uchun butun dunyo boʻylab chiqarilgan.

Ubisoft Annecy 2013-yildan boshlab oʻyinni ishlab chiqarishni boshlagan va bu ularning birinchi original oʻyini hisoblanadi. Shuningdek, oʻyinning kengaytmasi oʻyinchiga Winter X Games va 2018-yilgi Qishki Olimpiada o‘yinlarida qatnashish imkonini beradi. Oʻyin Alp togʻlarida joylashgan boʻlib, oʻyinchilar turli qishki va ekstremal sport turlarida ishtirok etishlari mumkin, masalan: changʻi sporti, snoubord, paragliding va wingsuit flying. Keyinchalik chiqarilgan versiyalarda Alaska, Yaponiya va Koreya togʻlari ham qoʻshilgan, shuningdek, rocket-powered wingsuit flying, sledding, BASE jumping va speed riding kabi qoʻshimcha sport turlari kiritilgan. Oʻyinda onlayn koʻp oʻyinchilik rejimiga katta eʼtibor qaratilgan boʻlib, oʻyinchilar turli qishki sport musobaqalarida onlayn tarzda raqobatlashishlari mumkin.

Chiqishi bilan oʻyin aralash baholarga sazovor boʻlgan. Tanqidchilar umumiy grafikani, keng ochiq dunyoni va qiziqarli musobaqalarni maqtashgan, biroq yoʻnalish yetishmasligi va oʻyindagi musobaqalarning cheklanganligi kabi kamchiliklarga ham eʼtibor qaratishgan. Shuningdek, oʻyinning katta qismini oʻynash uchun onlayn boʻlish majburiyligi ham tanqid ostiga olingan.

## Taqrizlar

Metacritic maʼlumotlariga koʻra, Steep oʻyiniga „aralash yoki oʻrtacha“ baho berilgan. Tanqidchilar asosan oʻyinning keng ochiq dunyosi va qiziqarli musobaqalarini maqtashgan, biroq yoʻnalish yetishmasligi va oʻyindagi musobaqalarning cheklanganligi hamda doimiy onlayn boʻlish talabiga tanqidlar bildirilgan. 2019-yil fevral oyida Ubisoft Steep oʻyini 10 million individual oʻyinchilar tomonidan oʻynalganini eʼlon qilgan.

Game Informer nashri Matthew Kato oʻyinga ijobiy sharh bergan. Dastlab u faqat ekstremal sport va keng ochiq dunyoga asoslangan oʻyin oʻyinchilarni qamrab oladimi, deb qiziqgan boʻlsa-da, Steep oʻzining ochiq dunyosi, oʻyin jarayoni va atmosferasi bilan juda qiziqarli ekanligini aniqlagan. U „Qiyinchiliklar maqtovga loyiq, shuningdek, ochiq dunyoning kattaligi ham“ deb yozgan, ammo eng koʻp yoqqani, oʻyin dunyosining har bir sport turiga moslashganligi boʻlib, dunyo bilan oʻzaro aloqada boʻlish jarayoni „hayratomuz va talabchan“ ekanligini taʼkidlagan. Uning ta’kidlashicha, tryuk tizimi qulaylikka qaratilgan va shuning uchun Toni Xokning video o‘yinlar seriyasiga o‘xshash hissiyotni ta’minlamagam.

## Manbalar
Albaniya 2014-yilgi Qishki Olimpiada o‘yinlarida

**[[Albaniya]]** 2014-yil 7–23-fevral kunlari Rossiyaning Sochi shahrida boʻlib oʻtgan **[[2014-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlari]]** musobaqalarida ishtirok etdi. Jamoa togʻ changʻi sporti boʻyicha qatnashgan ikki nafar sportchidan iborat boʻlib, ular orasida ilk bor bir nafar ayol sportchi ham bor edi.

## Togʻ changʻi sporti

2014-yil 20-yanvarda eʼlon qilingan yakuniy kvota taqsimotiga koʻra, Albaniya saralash bosqichida ikki nafar sportchi bilan qatnashish huquqini qoʻlga kiritgan edi. Erjon Tola ketma-ket uchinchi marta Olimpiada oʻyinlarida ishtirok etishi rejalashtirilgan edi, biroq mashgʻulot vaqtida qoʻlini sindirib olgani sababli musobaqadan chekinishga majbur boʻldi.

18-fevral kuni Suela Mëhilli giant slalom bahsida marraga yetib kelgan 74 nafar ishtirokchi orasida 60-oʻrinni egalladi. Biroq u slalom musobaqasida birinchi urinishni boshlaganidan soʻng masofani yakunlay olmadi.

## Manbalar

## Havola
*
Albaniya Milliy Olimpiya qo‘mitasi

**Albaniya Milliy Olimpiya qoʻmitasi** (albancha: Komiteti Olimpik Kombëtar Shqiptar, KOKSH) (XOQ kodi: **ALB**) – notijorat tashkilot boʻlib, Albaniyaning Olimpiya oʻyinlaridagi ishtiroki boʻyicha huquqiy vakolatga ega organ hisoblanadi.
U Xalqaro Olimpiya qoʻmitasi aʼzosi sifatida mamlakatda Olimpiya oʻyinlari bilan bogʻliq barcha faoliyatni rivojlantirish va boshqarish uchun mas’uldir.

Qoʻmita aʼzolari 46 ta sport federatsiyasidan iborat boʻlib, ular prezident va oʻn nafar aʼzodan tashkil topgan Ijroiya kengashini saylaydi.

Qoʻmita mamlakat poytaxti – Tirana shahrida joylashgan.

## Tarixi
Albaniya Milliy Olimpiya qoʻmitasi (KOKSH) 1958-yilda tashkil etilgan va bir yil oʻtib Xalqaro Olimpiya qoʻmitasi tomonidan tan olingan.

Tashkil etilgan yildan 1989-yilgacha qoʻmita *"Albaniya sportchilari umumiy kengashi qoʻmitasi"* nomi bilan faoliyat yuritgan va mamlakatdagi barcha sport federatsiyalarini oʻz tarkibiga birlashtirgan.

Albaniyada siyosiy tizim oʻzgargach, 1990-yilda qoʻmita yangi tashkil etilgan Madaniyat, Yoshlar va sport vazirligidan alohida, mustaqil tuzilma sifatida qayta tashkil etilgan. Toʻrt yil oʻtib, 1994-yilda, hukumatning 20-son va 401-son qarorlari bilan u Olimpiya xartiyasiga asoslangan vazifalarga ega boʻlgan nodavlat notijorat tashkilot sifatida rasman tasdiqlangan.

## Ijroiya qoʻmitasi
KOKSH qoʻmitasi quyidagilardan iborat:
* Prezident: Fidel Ylli
* Vitse-prezident: Erlind Pëllumbi
* Aʼzolar: Luiza Gega, Florend Kalivopulli, Enkelejda Caushi, Labo Capo, Endrit Hoxha, Izmir Smajlaj.

## Aʼzo federatsiyalar
Albaniya milliy federatsiyalari oʻz sport turlarining barcha jihatlarini muvofiqlashtiruvchi tashkilotlardir. Ular tayyorgarlik, musobaqalar oʻtkazish va sport turlarini rivojlantirish uchun mas’uldirlar.

Hozirda Albaniyada 24 ta yozgi Olimpiya sport federatsiyasi, 2 ta qishki Olimpiya sport federatsiyasi hamda 20 ta Olimpiya dasturiga kirmaydigan sport federatsiyasi mavjud.

### Olimpiya sport federatsiyalari

### Olimpiya dasturiga kirmaydigan sport federatsiyalari

## Yana qarang
* Albaniyaning Olimpiya o‘yinlaridagi ishtiroki
* Milliy Olimpiya qoʻmitasi
## Havolalar
* Rasmiy veb-sayti
## Manbalar
Albaniya 2006-yilgi Qishki Olimpiada o‘yinlarida

**[[Albaniya]]** 2006-yil 10–26-fevral kunlari Italiyaning Turin shahrida boʻlib oʻtgan **[[2006-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlari]]** musobaqalarida qatnashish uchun delegatsiya yubordi. Bu mamlakatning **[[Qishki Olimpiada oʻyinlari | Qishki Olimpiada oʻyinlaridagi]]** ilk ishtiroki boʻlib, u ilgari bir necha bor **[[Yozgi Olimpiada oʻyinlari | Yozgi Olimpiada oʻyinlarida]]** qatnashgan edi. Delegatsiya togʻ changʻi sporti boʻyicha bir nafar sportchi – Erjon Toladan iborat boʻlib, u uchta yoʻnalishda ishtirok etdi. Uning eng yaxshi natijasi giant slalom bahsida 35-oʻrin boʻldi.

## Tarixi
Albaniya Olimpiada musobaqalarida ilk bor Germaniyaning München shahrida boʻlib oʻtgan 1972-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida ishtirok etdi. Ular keyingi ishtirokini 20-yildan keyin 1992-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida amalga oshirdi va shundan buyon har bir Yozgi Olimpiada oʻyinlarida qatnashib kelmoqda. Mamlakat hozirga qadar Olimpiada oʻyinlarida hech qachon medal qoʻlga kiritmagan. 2006-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlari esa ularning Qishki Olimpiada oʻyinlaridagi debyuti boʻldi. Delegatsiya yagona ishtirokchi – tog‘ chang‘i sporti boʻyicha sportchi Erjon Toladan iborat edi. U ochilish va yopilish marosimlarida bayroqdor vazifasini bajargan. Shuningdek, Tola 2010-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlarida ham Albaniyaning yagona ishtirokchisi boʻlgan.

## Togʻ changʻi sporti

Erjon Tola 1986-yil 15-dekabrda tugʻilgan boʻlib, Turin Olimpiadasi boʻlayotgan paytda 19 yoshda edi. 18-fevral kuni u super-G musobaqasida ishtirok etdi. U bir urinishdan iborat bahsni 1 daqiqa 44 soniyada yakunlab, 56-oʻrinni egalladi. Bu natija marraga yetib kelgan sportchilar orasida eng soʻnggi oʻrin boʻldi. Oltin medal uchun qayd etilgan vaqt esa 1 daqiqa 30 soniyani tashkil etdi. Ikki kun oʻtib, u giant slalom bahsida qatnashib, mos ravishda 1 daqiqa 30 soniya va 1 daqiqa 32 soniyalik natijalarni qayd etdi. Uning umumiy 3 daqiqa 2 soniyalik vaqti ikkala urinishni ham yakunlagan 41 nafar ishtirokchi orasida 35-oʻrinni taʼminladi; oltin medal vaqti esa 2 daqiqa 35 soniyani tashkil etdi. 25-fevral kuni u slalom musobaqasida ham ishtirok etdi, biroq masofani yakunlay olmadi.

## Manbalar
Senegal 2006-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlarida

**[[Senegal]]** 2006-yil 10–26-fevral kunlari Turin shahrida (Italiya) boʻlib oʻtgan 2006-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlarida ishtirok etgan. Bu mamlakatning Qishki Olimpiada oʻyinlaridagi toʻrtinchi ishtiroki boʻldi. Ushbu musobaqada mamlakat sharafini faqatgina togʻ changʻichisi Leyti Seck himoya qilgan.

## Tarixi
Senegal Qishki Olimpiada oʻyinlarida ilk bor 1984-yilda Sarayevoda (Yugoslaviya) debyut qilgan va 2006-yilgacha jami toʻrt marta qatnashgan. Shu vaqtgacha birorta senegallik sportchi Qishki Olimpiya oʻyinlarida medal yutmagan. Dastlabki uch ishtirokning ikkitasida mamlakatni yagona sportchi – Lamine Guèye himoya qilgan. Faqat 1992-yilda unga Alphonse Gomis ham qoʻshilgan.

Ikki oʻyinlik tanaffusdan soʻng, Senegal 2006-yilda yana Qishki Olimpiada oʻyinlariga sportchi yuborish imkonini qoʻlga kiritdi. Bu safar tarkibda Guèye yoʻq edi. Uning oʻrniga 2002-yildan buyon professional faoliyatini olib borayotgan Leyti Seck tanlandi. Seck Senegal changʻi federatsiyasi rahbari boʻlgan Guèye eʼtiboriga tushgan edi.

Ochilish marosimidagi Millatlar paradi vaqtida Senegal bayrogʻini Leyti Seck koʻtardi, yopilish marosimida esa bayroqdor vazifasini yana Lamine Guèye bajardi.

## Togʻ changʻisi

## Manbalar
Albaniya 2010-yilgi Qishki Olimpiada o‘yinlarida

**[[Albaniya]]** 2010-yil 12-28-fevral kunlari Kanadaning Britaniya Kolumbiyasi, Vancouver shahrida boʻlib oʻtgan **[[2010-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlari|2010-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlarida]]** ishtirok etish uchun delegatsiya yubordi. Bu Albaniyaning **[[Qishki Olimpiada oʻyinlari|Qishki Olimpiada oʻyinlaridagi]]** ikkinchi ishtiroki edi. Albanian delegatsiyasi tog‘ chang‘i sporti boʻyicha yagona sportchi – Erjon Toladan iborat boʻlib, uning barcha yoʻnalishlar boʻyicha eng yaxshi natijasi 48-oʻrin boʻldi.

## Tarixi
Albaniya Olimpiada musobaqalarida ilk bor Germaniyaning München shahrida boʻlib oʻtgan 1972-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida ishtirok etdi. Ular keyingi ishtirokini 20-yildan keyin 1992-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida amalga oshirdi va shundan buyon har bir Yozgi Olimpiada oʻyinlarida qatnashib kelmoqda. Ular Qishki Olimpiada oʻyinlaridagi debyutini toʻrt yil avval, Albaniya 2006-yilgi Qishki Olimpiada o‘yinlarida amalga oshirgan edi. 2010-yilda Vancouverga yuborilgan delegatsiya yagona sportchi – Erjon Toladan iborat boʻldi. Tola ochilish va yopilish marosimlarida bayroqdor sifatida tanlandi.

## Togʻ changʻi sporti

Erjon Tola 1986-yil 15-dekabrda tugʻilgan boʻlib, Vancouver Olimpiadasi boʻlayotgan paytida 23 yoshda edi. U ilgari 2006-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlarida Albaniya sharafini himoya qilgan edi. 23-fevral kuni u giant slalom musobaqasida ishtirok etdi. U urinishlari natijasida 1 daqiqa 27 soniya va 1 daqiqa 31 soniya vaqt qayd etdi va ikkala urinishni ham yakunlagan 81 nafar ishtirokchi orasida 63-oʻrinni egalladi. 27-fevral kuni slalom musobaqasining birinchi urinishida u 1 daqiqa 33 soniya vaqt bilan finishga yetdi; bu paytda u darvozani oʻtkazib yuborganligi sababli yana orqaga qaytib uni kesib oʻtishga majbur boʻlgan edi. Ikkinchi urinishida esa u 1 daqiqa 9 soniya bilan tezroq natija qayd etdi, biroq birinchi urinishdagi xato umumiy vaqtga taʼsir qilganligi sababli yakuniy natija hisobida zarar keltirdi. Natijada u ikkala urinishni ham yakunlagan 48 nafar ishtirokchi orasida eng soʻnggi oʻrinni egalladi.

## Manbalar
Meloe occultus

**Meloe occultus** — Meloidae oilasiga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur Shimoliy Amerika hududida uchraydi.
## Manbalar

## Adabiyotlar

* 
*
Mylabris ceylonica

**Mylabris ceylonica** — Meloidae oilasiga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur faqat Shri-Lanka hududida uchraydi.
## Manbalar
Mylabris variabilis

**Mylabris variabilis** — Meloidae oilasiga mansub qo‘ng‘iz turi.

## Kenja turlari
* *Mylabris variabilis* var. *disrupta* Baudi, 1878 
* *Mylabris variabilis* var. *lacera* Fischer von Waldheim, 1827 
* *Mylabris variabilis* var. *mutabilis* Mars 
* *Mylabris variabilis* var. *sturmi* Baudi

## Manbalar

## Havolalar
* Insecta.pro
Mylabris flavoguttata

**Mylabris flavoguttata** – Meloidae oilasiga mansub qoʻngʻiz turi. Ushbu tur Habashiston (hozirgi Efiopiya) hududida olib borilgan ekspeditsiya davomida Pierre Victor Adolphe Ferret va Joseph Germain Galinier (1814–1888) tomonidan aniqlangan.
## Manbalar

## Adabiyotlar
* Ferret P. V. A. and Galinier. J.G *Voyage en Abyssinie dans les provinces du Tigre, du Samen et de l’Amhara* (1839-1843) Tome I-III (1847-1848)[1850] Entomologie.
## Havolalar
* „Synopsis of the described Coleoptera of the World“
Mylabris oleae

**Mylabris oleae** — Meloidae oilasiga mansub qo‘ng‘iz turi.
## Manbalar

## Havolalar
* Biolib
* Fauna Europaea
Megetra

**Megetra** — Meloidae oilasiga mansub qo‘ng‘izlar urug‘i. Ushbu urug‘ tarkibiga kamida uchta tavsiflangan tur kiradi.

## Turlari
* *[[Megetra cancellata]]* (Brandt & Erichson, 1832)
* *[[Megetra punctata]]* Selander, 1965
* *[[Megetra vittata]]* (LeConte, 1853)

## Manbalar

## Adabiyotlar

* 
* 
*
Meloe pantherinus

**Meloe pantherinus** — Meloidae oilasiga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur Atlas togʻlari va unga tutash hududlarda, Shimoliy-Gʻarbiy Afrikada uchraydi.
## Manbalar
Psalydolytta vestita

**Psalydolytta vestita** — Meloidae oilasiga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur Afrikada tariq ekinlariga zarar yetkazuvchi zararkunanda hisoblanadi.
## Manbalar
Maʼdaniylar sulolasi

**Maʼdaniylar sulolasi** oʻrta asrlardagi islomiy sulola boʻlib, **Makron sultonligini** boshqargan. Sulola Makron hududini IX asr oxiri yoki X asr boshlaridan taxminan XI asrgacha boshqargan.

## Tarixi
644-yilda musulmonlar Makronni zabt etgach, xalifalikning eng sharqiy viloyatlaridan biriga aylangan edi. IX asrda, ayniqsa, Abbosiylar sulolasining chegara viloyatlar ustidan nazorati zaiflashganidan soʻng, Makron xorijiylar taʼsiriga tushib qoldi. Tarixchi Masʼudiyning yozishicha, Maʼdaniylar Makronda hokimiyatni qoʻlga olgan paytda ham xorijiylar Makronda muhim siyosiy kuch boʻlib qolayotgan edi.

X asr boshlarida Banu Maʼdan Makronda hokimiyatni qoʻlga oldi. Ibn Havqal sulolaning kelib chiqishi haqida maʼlumot bermagan. Maʼdaniylar sanskritcha maharoja unvonidan foydalanganlar. Ular poytaxtni Kiz yoki Kij shahrida barpo etdilar va mintaqaviy siyosatda kamdan-kam yetakchi rol oʻynagan boʻlsalar-da, kamida bir yarim asr davomida Makron ustidan oʻz hokimiyatlarini saqlab qoldilar. Maʼdaniylar maʼlum bir davrda Safforiylarning Seyistondagi sulolasiga xiroj toʻlovchi boʻlib qolgan. 907/908-yilda Safforiy shahzodasi Al-Lays Makronga bostirib kirdi, chunki Iso belgilangan toʻlovlarni toʻlashni toʻxtatgan edi. Al-Lays Maʼdaniy hukmdorini 3 yillik xirojni bir yoʻla toʻlashga majbur qildi.

Safforiylarga xiroj toʻlovlari eng kechi bilan X asr oʻrtalarigacha davom etdi. 971-yilda Buvayhiylar amiri Adud ud-Davla qoʻshni Kirmon viloyatini Banu Ilyosdan tortib olgandan soʻng, Maʼdaniylarni Buvayhiylar syuzerenitetini tan olishga majbur qildi. Biroq koʻp oʻtmay Maʼdaniylar turkiy hukmdor boʻlgan Gʻazna amiri Sabukteginga bayʼat keltirdilar va shu tariqa qariyb bir asr davom etgan Gʻaznaviylar sulolasiga qaramlik davri boshlandi.

XI asr boshlarida Makron hukmdori Maʼdan edi. Ushbu hukmdor 1025/1026-yilda vafot etgach, uning ikki oʻgʻli Iso va Abulaskar Husayn oʻrtasida vorislik mojarosi boshlandi. Mahmud Gʻaznaviy () aka-ukalarni oʻzaro kelishuvga erishtirdi. Biroq 1029-yilda Iso Gʻaznaviylarga qarshi isyon koʻtargach, bu kelishuv barbod boʻldi. 2 yil oʻtib, Mahmudning oʻgʻli Masʼud Gʻaznaviy qoʻshin yuborib, Isoga qarshi harakat qildi. Iso jangda halok boʻlgach, uning oʻrniga Abulaskar Husayn taxtga chiqarildi. Abulaskar Husayn 1058-yildan keyingacha Makronni boshqarib, ilm-maʼrifatli shaxs sifatida tanilgan. Uning vafotidan soʻng Maʼdaniylar hokimiyati tugadi. Bu, ehtimol, XI asr oxiri yoki XII asrda sodir boʻlgan deb taxmin qilinadi.

## Manbalar

## Adabiyotlar

* 
* 
*
Pyrota akhurstiana

**Pyrota akhurstiana** — Meloidae oilasiga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur Shimoliy Amerika hududida uchraydi.
## Manbalar

## Adabiyotlar

* 
* 
*
Pseudozonitis longicornis

**Pseudozonitis longicornis** — Meloidae oilasiga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur Shimoliy Amerika hududida uchraydi.
## Manbalar

## Adabiyotlar

*
Qosim Bobo

**Qosim Bobo**, shuningdek **Qazim Bobo**, (; , ) oʻn beshinchi asr Bektoshiy diniy arbobi va missioner boʻlgan. Albaniyada u musulmon avliyo sifatida eʼzozlanadi.

## Hayoti
Qosim Bobo Usmonli sultoni Mehmed II (1451–1481) hukmronligi davrida yashagan. Bolqonga kelib, u yerda Kastoriya mintaqasida yashagan. Bektoshiy nuqtai nazaridan yozilgan, yigirmanchi asr boshlariga oid tarixiy asarda Qosim Boboning Bolqonga kelgan sanasi 1378-yil deb koʻrsatiladi. U hayotligida moʻjiza koʻrsatuvchi sifatida shuhrat qozongan. Qosim Bobo Kastoriyada, tepadan pastdagi ibodat qilayotgan sherkovdagilar tomonga katta tosh uloqtirish kabi gʻayrioddiy usullar orqali koʻplab nasroniylarni islomga kiritgan. Qosim Bobo bilan bogʻliq afsonalarga koʻra, u Kuçga tashrif buyurib, sarv daraxtlari yonidagi joyda darvishlarga taom bergan va keyin Kastoriyaga qaytgan, shuningdek, oʻz qoʻlini Elbasan shahrida qoldirganligi aytiladi.

## Merosi
Qosim Boboga bagʻishlangan turbe (maqbara) va Bektoshiy tekke Kastoriyada joylashgan. Usmonli daftari tekkega oid maʼlumotni (oʻn oltinchi asr oxiri) qayd etgan. Usmonli sayyohi Avliyo Chalabiy 1661-yilda Kastoriyaga tashrif buyurib, „bir necha butalar“ orasida, Kastoriya koʻli boʻyida joylashgan turbe va tekkeni koʻrgan. Keyinchalik, yigirmanchi asr boshlarida olim Frederick William Hasluck Kastoriyaga tashrif buyurib, tekkeni „kichik, ahamiyatsiz“ ekanligini aytgan. 1915-yilda u yerda bitta bosh ruhoniy (abbot) bor edi, 1921-yilga kelib esa u ham ketgan edi. Qosim Boboning turbesi Kastoriya ustidagi tepalikda joylashgan boʻlib, keyinchalik vayron qilingan. Kastoriyadagi Bektoshi tekke ham vayron qilingan.

Albaniyada qurilgan eng dastlabki (Bektoshiy) tekkelardan biri – Kuçdagi, Devolldagi Bobo Kasëm tekkesi – uning nomi bilan bogʻlanib, uning haqiqiy qabri aynan shu qishloqda joylashgan, deb hisoblaniladi. Kuç tekkesi Usmonlilar tomonidan vayron qilingan (1826), qayta tiklangan (1878), kengaytirilgan (1906–1907), Albaniya kommunistik davridagi dinlarga qarshi kampaniya chogʻida qishloq aholisi tomonidan yana vayron qilingan (1967) va kommunizm qulaganidan soʻng 1990-yillarda qayta qurilgan. Yaqin atrofdagi Kapshticë, Devollda Qazim Bobo maqbarasi ziyoratgoh boʻlib, u yerga borish, ayniqsa, dushanba va juma kunlari alohida ahamiyatga ega edi.

## Manbalar
Mihrengiz Kadın

**Fatma Mihrengiz Kadın** ( – „*quyoshning/yorning qizi*“; 1869-yil 15-oktyabrda tugʼilgan – 1938-yil 12-dekabrda vafot etgan) – Usmoniylar imperiyasi sultoni Mehmed V ning uchinchi xotini.

## Yoshligi
Mihrengiz Kadın 1869-yil 15-oktyabrda tugʻilgan. Rasmiy manbalarda uning tugʻilgan joyi Adapazari deb koʻrsatiladi, biroq Harun Açba uni aslida Sochida tugʻilgan deb hisoblaydi. Harun Açba, shuningdek, uning oʻz oilasi bilan 1877–1878-yillardagi rus-turk urushi vaqtida Usmoniylar imperiyasiga qochib kelganini taʼkidlaydi. Uning asl ismi Fotma boʻlgan. U saroyda yaxshi taʼlim olgan, pianino chalishni oʻrgangan. Mihrengizning Ibrohim bey ismli ukasi boʻlgan va u sultonning uchinchi saroy xizmatkori boʻlib xizmat qilgan.

## Nikohi
Mihrengiz 1887-yil 4-aprelda Mehmed hali shahzoda boʻlgan paytda unga uchinchi xotin boʼlib turmushga chiqqan. Abdulhamid II 1876-yilda taxtga chiqqanidan soʻng Mehmed valiahd shahzoda boʻldi. Shundan keyin ular Dolmabahçe saroyida joylashgan valiahd xonadoniga joylashdilar. 1886-yil 2-martda Mihrengiz yagona farzandi, oʻgʻli Shahzoda Umar Hilmiyni dunyoga keltirdi. 1909-yil 27-aprelda Mehmed taxtga chiqqanidan soʻng unga „Uchinchi Kadın“ unvoni berildi. 1909-yil oxirida Dürriaden Kadınning vafotidan keyin u „Ikkinchi Kadın“ga aylandi.

1915-yilda Mihrengiz bilan tanishgan saroy maktabi oʻqituvchisi Safiye Ünüvar xotiralarida boshqa xotinlardan farqli oʻlaroq, Mihrengiz nozik boʼlganini, boshqalari esa ancha semiz boʻlganini qayd etadi. Buning sababi soʻnggi yillarda uning kasallikka chalingani edi.

1918-yil 30-mayda Avstriya imperatori Karl I hamda imperatrisa Zita Bourbon-Parma Istanbulga tashrif buyurganida Mihrengiz Kadın ular bilan Yıldız saroyi haramida uchrashgan.

## Xayriya faoliyati
1912-yilda Istanbul va atrof hududlarda tibbiy yordam koʻrsatish uchun 1877-yilda tashkil etilgan „Usmoniylar Hilol-i Ahmer jamiyati“ tarkibida „Hilol-i Ahmer ayollar markazi“ tashkil etildi. Mihrengiz ushbu tashkilot aʼzosi edi.

1915-yil may oyida Mihrengiz imperiya haramining boshqa baʼzi ayollari bilan birga Haydarposha shifoxonasidagi askarlarning oldiga tashrif buyurdi. Tashrifi chogʻida u askarlarga shunday murojaat qildi:

## Soʻnggi yillari va vafoti
Mehmedning vafotidan keyin Mihrengiz oʻgʻli bilan birga yashay boshladi. 1924-yil martida Usmoniylar imperiyasi sulolasi aʼzolari surgun qilinishi paytida Mihrengiz ham oʻgʻli Umar Hilmiy, uning ikki farzandi Mukbile Sulton va Shahzoda Mahmud Namık bilan dastlab Livanning Bayrut shahriga, soʻngra Fransiyaning Nice shahriga, undan keyin esa Misrning Iskandariya shahriga joylashdilar. Shahzoda Umar Hilmiy 1938-yil 12-dekabrda Iskandariyada 69 yoshida, oʻgʻlidan 3 yil keyin vafot etdi. U Qohiradagi Xediv Tavfiq posho maqbarasiga dafn qilingan.

## Farzandlari

## Yana qarang
* Usmoniylar sultonlarining xotinlari roʻyxati
* Kadın (unvon)
* Usmoniylar imperiyasi harami

## Manbalar

## Adabiyotlar
* 
* 
*
Qorabogʻ general-gubernatorligi

**Qorabogʻ general-gubernatorligi** () — Ozarbayjon Demokratik Respublikasi davrida armanlarning Ozarbayjonga nisbatan yangi hududiy daʼvolari tufayli Qorabogʻda oʻrnatilgan vaqtinchalik maʼmuriy rejim.

## Tashkil etilishi va faoliyati
Qorabogʻdagi voqealar munosabati bilan Ozarbayjon Xalq Respublikasi Ichki ishlar vazirligi 1919-yil yanvar oyi boshida Shusha, Javanshir, Jabrayil va Zangezur uezdlari asosida vaqtinchalik general-gubernatorlik tashkil etishni taklif qildi. Hukumat ushbu taklifni qabul qildi va 1919-yil 13-yanvarda ushbu viloyatlarda vaqtinchalik general-gubernatorlik tashkil etish toʻgʻrisida qaror chiqardi. 29-yanvarda ushbu lavozimga Xosrov bey Sultonov tayinlandi. Ozarbayjon hukumatining ushbu qadamlaridan xavotirga tushgan Armaniston, shunday sharoitda Togʻli Qorabogʻga ochiqchasiga daʼvo qilib chiqdi. Ozarbayjon hukumati 31-yanvardagi javob notasida Qorabogʻ tarixan Ozarbayjonning ajralmas qismi ekanligini taʼkidlab, Armanistonning Qorabogʻ gubernatorligi tashkil etilishiga eʼtirozini Ozarbayjon suverenitetiga tajovuz va ichki ishlariga aralashishga urinish deb baholadi.

1919-yil 1-fevralda rotmistr Guda Gudiyev Qorabogʻ general-gubernatori Xosrov bey Sultonovning oʻrinbosari etib tayinlandi.

## Tugatilishi
1919-yil oxirida Armaniston hukumati Togʻli Qorabogʻni "ozod qilish" uchun 19 million manat mablagʻ ajratdi. Buning natijasida 1920-yil mart oyida arman ayirmachilari yanada faollashdi. 22–23-mart kunlari Togʻli Qorabogʻda Armanistonning bevosita ishtiroki va Moskva buyrugʻi bilan Ozarbayjonga qarshi namoyishlar boʻlib oʻtdi. Ozarbayjon hukumatining harbiy va diplomatik choralari natijasida mart oyining oxiri va aprel oylarida armanlarning Qorabogʻdagi dushmanlik harakatlarining oldi olindi. Qorabogʻdagi voqealarning bunday rivojlanishida Ozarbayjon Demokratik Respublikasiga qarshi agressiya rejalarini tayyorlayotgan Sovet Rossiyasi va mamlakat ichidagi bolsheviklar tomonidan amalga oshirilgan qoʻporuvchilik va sabotaj harakatlari muhim rol oʻynadi. Aprel bosqini (1920) va Ozarbayjon Xalq Respublikasi qulaganidan keyin Qorabogʻ general-gubernatorligi faoliyati toʻxtatildi.

## Shuningdek qarang
* Ozarbayjon Demokratik Respublikasi
* Xosrov bey Sultonov
* Qorabogʻ

## Manbalar
* 

* 

## Havolalar
* Qorabogʻ general-gubernatorligining tashkil etilishi — „Azərbaycan“ gazetasi.
* Qorabogʻ Ozarbayjon mustaqilligi tarixida (1918–1921) — Visions of Azerbaijan jurnali.
* Ozarbayjon Respublikasi Davlat Arxivi rasmiy sayti
Nasibiy Tohir Babaiy

**Nasibiy Tohir Babai** (1835-yilda vafot etgan), tugʻilgan vaqtidagi ismi **Tohir Skënderasi**, alban Bektoshiy valiyi va bejtexhi edi.

## Hayoti
Tohir Babaiy Nasibiy (baxtli kishi) taxallusini olish bilan bogʻliq rivoyat mavjud. Unda aytilishicha, u kirishi uchun Kichik Osiyodagi Hoji Bektosh Valiy xonaqohining eshigi oʻz-oʻzidan moʻjizaviy tarzda ochilib, unga yoʻl bergan. U keksalik chogʻida, hozirgi Albaniya hududidagi, oʻsha paytda Usmonli imperiyasiga qarashli Përmetning kazzasi boʻlgan Frashërga joylashdi va u yerda Frashër xonaqohini tashkil etadi, bu Bektoshiy xonaqohi nafaqat diniy nuqtayi nazardan muhim boʻlgan asosiy soʻfiy markaz sifatida, balki alban milliy uygʻonishi jarayonida ham muhim rol oʻynagan.

Xonaqoh 1815-yilda qurilgan va u yerda u 1835-yilda, vafotigacha xizmat qilgan. U Frashërdagi va Leskovikdagi xonaqohlarni madaniyat va adabiyot markazlariga aylantirdi. U Bektoshiy muhitida tarbiya koʻrgan ikki alban yozuvchisi – Shamsiddin Somiy va uning ukasi Naim Frasheriyni ilhomlantirgan, ular alban milliy ongining shakllanishiga hissa qoʻshganlar. Tohir Babaiy Ali Pasha Tepelenaning uchta ruhiy maslahatchilaridan biri sifatida tilga olinadi.

U qurdirgan xonaqoh yaqinidagi türbega dafn etilgan va uning qabri ziyorat maskani hisoblanadi.

## Asarlari
Nasibiy Tohir Eronda tahsil olgan, yoshlik chogʻida Yaqin Sharq boʻylab sayohat qilib, Iroq va boshqa arab mamlakatlarida boʻlgan va u yerda Sharq adabiyoti bilan tanishgan. Biroq, uning yaratgan asarlari yoʻqolib ketgan. Shamsiddin Somiyning usmonli ensiklopediyasi *Kamûs-ül Â'lâm*ga koʻra, u koʻp sheʼrlarni alban, turk va fors tillarida bitgan.

## Yana qarang
* Dalip Frasheriy

## Manbalar
Ahmad az-Zavaviy

**Ahmad az-Zavaviy** ( *Abu al-Abbos Ahmad ibn Abdulloh az-Zavaviy*) (milodiy 1398 /hijriy 800 – milodiy 1488 /hijriy 884) Jazoirda tugʻilgan. U ilohiyotchi va Jazoirning molikiy muftisi boʻlgan.

## Ustozlari
Ahmad az-Zavaviy oʻziga yoʻlboshchi va ustoz sifatida imom Abdurahmon Saolibiydan molikiylik va tasavvufni olgan.

U, shuningdek, as-Sahaviy va boshqa bir qancha ulamolarning shogirdi boʻlgan.

## Shogirdlari
U quyidagi bir qancha ulamolarga dars bergan:
* Ahmad Zarruq.
* Muhammad ibn Yusuf as-Sanusiy.

## Asarlari
Uninig asarlari islomiy fanlarning bir necha sohalarini qamrab oladi, jumladan:.
* Qasida – iymon aqidalari haqida () yoki ()
* Qasida – tavhid haqida ()

## Iqtiboslar
* Ahmad Zarruq oʻz shayxi *Ahmad az-Zavaviy* haqida shunday degan:

* as-Sahaviy oʻz shogirdi *Ahmad az-Zavaviy* haqida shunday degan:

## Qasidalar
Ahmad az-Zavaviy bir qancha sheʼriy satrlar bitgan, jumladan, tasavvuf haqidagi quyidagilarni yozgan.

## Yana qarang
* Jazoir muftilari
* Jazoirda islom

## Manbalar
Pseudozonitis

**Pseudozonitis** – Meloidae oilasiga mansub qoʻngʻizlar urugʻi. Ushbu urugʻ tarkibiga taxminan 17 ta tavsiflangan tur kiradi.

## Turlari

* *[[Pseudozonitis arizonica]]* (Van Dyke, 1929)
* *[[Pseudozonitis brevis]]* Enns, 1956
* *[[Pseudozonitis castaneis]]* Dillon, 1952
* *[[Pseudozonitis labialis]]* Enns, 1956
* *[[Pseudozonitis longicornis]]* (Horn, 1870)
* *[[Pseudozonitis maculicollis]]* (MacSwain, 1951)
* *[[Pseudozonitis marginata]]* (Fabricius, 1781)
* *[[Pseudozonitis martini]]* (Fall, 1907)
* *[[Pseudozonitis obscuricornis]]* (Chevrolat, 1877)
* *[[Pseudozonitis pallidus]]* Dillon, 1952
* *[[Pseudozonitis roseomaculatis]]* Dillon, 1952
* *[[Pseudozonitis schaefferi]]* (Blatchley, 1922)
* *[[Pseudozonitis stroudi]]* Enns, 1956
* *[[Pseudozonitis vaurieae]]* Enns, 1956
* *[[Pseudozonitis vigilans]]* (Fall, 1907)
* *[[Pseudozonitis vittipennis]]* (Horn, 1875)
* *[[Pseudozonitis vogti]]* Dillon, 1952

## Manbalar

## Adabiyotlar

* 
* 
*
Farfel

**Farfel** (idish: פֿאַרפֿל, *farfl*; oʻrta yuqori nemis tilidagi *varveln* soʻzidan) – kichik granulalar yoki yulka shaklidagi, ashkenaz yahudiy taomlarida ishlatiladigan pasta. U yahudiy tuxumli lagʻmon xamiridan tayyorlanadi va koʻpincha pishirishdan oldin qovurib olinadi. Shoʻrvalar tarkibida yoki garnir sifatida tortilishi mumkin. Amerika Qoʻshma Shtatlarida esa u doʻkonda oldindan qadoqlangan holda tuxumli arpa nomi bilan ham uchraydi.

Don mahsulotlariga oid oziq-ovqat qoidalari amal qilinadigan yahudiy bayrami – Pesax chogʻida tuxumli lagʻmon oʻrnini „matsa farfel“ egallaydi. Matsa farfel bu – oddiygina mayda boʻlaklarga boʻlingan matsadir.

Hasidchilik harakati asoschisi, Bal Shem Tov har juma kechasi farfel yegani aytiladi, chunki bu soʻz tugab, yakunlangan maʼnosidagi *farfaln* soʻziga oʻxshash. U bu lagʻmonni eski haftaning nihoyasini ifodalaydi, deb hisoblagan.

## Yana qarang
* Ptitim
* Lokshen
* Çorbalık kesme
* Tarhonya

## Manbalar

## Havolalar
* Oshpazlar tezaurusi: Uvoqlar (8-rasm)
Janubiy Tyrol Arenasi

**Janubiy Tyrol Arena** (; ) – Italiyaning Janubiy Tyrol provinsiyasi Rasen-Antholz kommunasida joylashgan biatlon stadioni.

Inshoot 2026-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlari doirasidagi biatlon musobaqalariga mezbonlik qildi.

## Tarixi

1969-yilda stadionning qurilish ishlari boshlangan. 1971-yilda ochilgan mazkur inshoot muntazam ravishda biatlon boʻyicha Jahon kubogi musobaqalariga mezbonlik qilib keladi. Shuningdek, ushbu stadion 6 marotaba biatlon boʻyicha jahon chempionatlariga (1975, 1976, 1983, 1995, 2007 va 2020) hamda 2 marotaba yoshlar oʻrtasida biatlon boʻyicha jahon chempionatiga (1975 va 1983) mezbonlik qilgan.

Stadion 2006-yildan boshlab modernizatsiya qilingan, tomoshabinlar uchun tribunalar kengaytirilgan va musobaqa hakamlari uchun bino qurilgan. Umumiy qiymati 6,9 million yevroni tashkil etgan.

2007-yilgi Jahon chempionatiga 117 000 tomoshabin tashrif buyurgan. Shuningdek, 10-fevral shanba kungi oʼyinga 23 000 kishi tashrif buyurib, eng yuqori koʼrsatkich qayd etilgan.

## Manzili
Arena Puster vodiysining yon vodiysi Antholz vodiysining oxirida, dengiz sathidan 1600 metr balandlikda, Antholz koʻli yaqinida joylashgan. Antholz, odatda, biatlon boʻyicha Jahon kubogi musobaqalari oʼtkaziladigan eng baland joydagi arena hisoblanadi, chunki undan ham balandroq joy boʻlgan Soldier Hollow, odatda, Jahon kubogi oʼyinlari roʻyxatiga kiritilmaydi.

## Manbalar

## Havolalar

* (DE, EN, IT) 
* (DE, EN, IT)