open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Eckville

**Eckville** — Kanadaning Alberta markazidagi shaharcha. Bu 766-magistraldagi Red Deerning gʻarbiy qismida, 11-magistraldan shimolda joylashgan.

## Tarix
Ekvill nomi ixtirochi fuqaro **A. E. T. Eckford**dan olingan. Ekvill 1912-yilda Kanada Shimoliy temir yoʻli oʻzining mahalliy liniyasini tugatgandan soʻng hozirgi joyiga koʻchib oʻtdi. Kanadaning Shimoliy temir yoʻlidagi hozirgi joylashuvi qisqacha Kootuk nomi bilan tanilgan, ammo Ekvill nomi ustunlik qilgan. Ekvill 1921-yilda qishloq sifatida tashkil etilgan va 1966-yilda shaharga aylangan.

## Geografiya

### Iqlim
Ekvill subarktik iqlim bilan chegaradosh nam kontinental iqlimni boshdan kechiradi.

## Demografiya
Kanada Statistikasi tomonidan oʻtkazilgan 2021-yildagi aholini roʻyxatga olishda Ekvill shahrida 1014 kishi istiqomat qilgan, jami 472 xususiy uyning 425 tasida istiqomat qilgan ().  yer maydoni bilan, 629,8/km aholi zichligiga ega.

## Madaniyat
Ekvill yil davomida bir nechta festival va tadbirlarga mezbonlik qiladi:

* Eckville Indoor Rodeo
* Buqa arenasi
* Eckville 50s & 60s Dance Jamboree
* Kanada kunini nishonlash
* Ekvill qishki karnavali
* Daraxtlarni yoritish marosimi

## Taʼlim
Ekvillda ikkita davlat maktabi bor, *Eckville Junior/Senior High School* va *Eckville Elementary*. Shahar Silvan koʻliga nisbatan yaqin joylashgan va Ekvilldan koʻplab talabalar u yerdagi maktablarda oʻqishadi. Eckville, shuningdek, Red Deer kollejidan uncha uzoq boʻlmagan masofada joylashgan.

1984-yilda tarix oʻqituvchisi va direktor oʻrinbosari Jeyms Keegstra oʻz oʻquvchilariga antisemitistik materiallarni, shu jumladan Holokostni inkor etishni oʻrgatgani uchun Kanada Jinoyat Kodeksiga binoan ayblanganida Ekvill Junior/Senior High School milliy eʼtiborni tortdi. Keegstra oʻqituvchilik guvohnomasidan mahrum qilindi va hukm qilindi. Oxir-oqibat, uning apellyatsiyalari 1990-yilda Kanada Oliy sudiga yetib bordi va u yerda *R v Keegstra* sudida uning hukmi tasdiqlandi. Keegstra oʻsha paytda Ekvill meri boʻlgan, ammo keyingi saylovlarda magʻlub boʻlgan.

## Taniqli odamlar

* Mellisa Hollingsvort, skeleton boʻyicha Olimpiya oʻyinlari sovrindori.
* James Keegstra, sobiq mer, Kanadadagi muhim sud ishida nafratli nutqda ayblangan.

## Manbalar
Lu Keng

**Lu Keng** ( 1919-yilda Xitoyning Yunnan provinsiyasidagi Baoshan shahrida tug‘ilgan, 2008-yil 22-iyunda vafot etgan) Xitoy tarixidagi eng notinch davrlarda 60 yildan ortiq muxbirlik qilgan. Jurnalist sifatida u materik Xitoyda ham, Tayvanda ham taqiqlangan edi. Uning maqolalari oʻtmishdagi hokimiyat va davlat rahbarlarini tanqid qilgani uchun unga Kommunistik partiya va Gomindan davridagi 22 yillik qamoqqa olib kelgan boʻlsada, uni „haqiqiy jurnalist“ sifatida tanilishiga olib keldi.

## Biografiya
Lu „*Chen Ji-sun*“ taxallusini ishlatgan. Unga „Katta shovqin“ laqabini qoʻyishgan. U Markaziy Siyosat maktabida jurnalistika boʻyicha oʻquv dasturini tamomlagan va Xitoyda birinchi radio muxbir boʻlgan. U 1940-yilda shu sohaga qoʻshilgan.

Ikkinchi jahon urushi paytida Yevropada boʻlib,amerikalik generallar Eyzenxauer, MakArtur va Marshallar bilan qilgan suhbatlari orqali kattai obroʻ qozongan. 

Lu 1978-yil aprel oyida Gonkongga borib, 1981-yilda muharrir Xu Juren bilan birgalikda haftada bir marta xitoy tilida chiqadigan „Pai Shing“ jurnaliga asos soladi. U, shuningdek, Gonkong Shue Yan universitetida dars bergan va Gongkong iqtisodiy jurnalida maqolalar yozgan. 

## Bahslar

### Xitoy Respublikasi bilan
Lu urushdan soʻng Nankindagi China Times gazetasi muharriri lavozimiga koʻtarildi va keyin yuqori martabali amaldorlar Kong Sianxi va Song Tsivenning korruptsiyasini oshkor qilgani uchun qamaldi. 

### Xitoy Xalq Respublikasi bilan
1957-yilda uning soʻz erkinligiga chaqiruvi uni yana qamoqqa tashladi. Bu Kommunistik partiyaning oʻngchilarga qarshi kampaniyasi doirasida amalga oshirilgan edi. U 1975 yilgacha ozodlikka chiqmadi 

Lu 1985-yil 10-mayda Pekinda Kommunistik partiya bosh kotibi Xu Yaobang bilan intervyu oʻtgazdi va koʻplab nozik masalalarga toʻxtalib, Xuni muxolifatga toqat qiladigan maʼrifatli liberal sifatida tavsiflangan maqolani chop etdi. Maqola 1987-yilda Deng Syaoping Xuni ishdan boʻshatishiga olib keldi 

## Oʻlimi
Lu 2008-yil 22-iyun kuni 89 yoshida San-Fransiskodagi kasalxonada 10 kun davomida oʻpkasida qon ivishi bilan kurashib, tinchgina vafot etdi. U ona shahri Yunnan shahrida dafn qilishadi. 

## Lu haqida iqtiboslar
"U jurnalist ekanligidan juda faxrlanardi va koʻp yillik tajriba toʻplaganidan keyin katta muharrir boʻlishga moyil boʻlgan koʻpchilikdan farqli oʻlaroq, u qariganda ham ishlaydigan jurnalist boʻlishni sharmandalik deb oʻylamagan", deydi Sinxua axborot agentligi rahbarining sobiq oʻrinbosari Li Pu. 

Katta jurnalist Yang Jishengning aytishicha, Lu „hech qachon hokimiyatga taʼzim qilmagan, hech kimga taʼzim qilmagan, u faqat faktlar uchun javobgar boʻlgan“. 

Lu 1990-yilda islohotchilar yetakchisi Chjao Ziyang tarafdori bo‘lgani uchun AQShga surgun qilingan Sinxua Gonkongning sobiq direktori Syu Tszyatunga yordam bergani uchun materikga kirish taqiqlangan va persona non grata sifatida qora ro‘yxatga kiritilgan edi.

## Manbalar:
Panjwayi tumani

**Panjvayi** (    ; **Panjwaye**, **Panjwaii**, **Panjway**, **Panjawyi**, **Panjwa'i** yoki **Panjwai** ) Afg'onistonning Qandahor viloyatidagi tumandir . U taxminan  Qandahordan g'arbiy. Tuman janubi-g'arbda Hilmand viloyati, g'arbda Mayvand, shimolda Jari tumani , sharqda Arg'andab, Qandahor va Daman tumanlari va janubda Reg tumani bilan chegaradosh. Panjvayi 2004-yilda uning shimoliy qismidan, Argʻandab daryosining shimoliy tomonida, hozir shimoliy chegarani tashkil etuvchi Jari tumani tashkil etilganda hajmi qisqardi.

Tuman markazi — Bozori-Panjvayi tumanning shimoliy qismida, Argʻandab daryosi boʻyida joylashgan. 2006 yilda tuman aholisi 77,2 ming kishini tashkil etdi, ularning aksariyati dehqonlar va maktablar mavjud emasligi sababli o'qimishlari past. Hudud Hilmand va Arg'andab vodiysi ma'muriyati tomonidan sug'oriladi.

## Afg'onistondagi urush

Panjvayi Afg'onistondagi urush paytida uzluksiz janglar va qo'lbola portlovchi qurilmalarni joylashtirish joyi boʻlgan, Kanada kuchlarining asosiy qismi ushbu tumandan olingan. Bu Kanada kuchlari va Tolibon jangchilari ishtirokidagi Panjvayi jangi va ISAF Meduza operatsiyasi teatri, 2006 yil sentyabr. NATO 500 dan ortiq Tolibon isyonchilarini yo'q qilganini da'vo qilmoqda.

2009-yilda AQShning kuchayishi natijasida ISAF kuchlarining koʻpayishi Panjvayida qoʻshinlar zichligini oshirdi, natijada Afgʻoniston hukumati va xalqaro kuchlar nomidan operatsiya oʻtkazish va Tolibonning sobiq isteʼdodlari, xususan, Shoxdagi qishloqlarga kirib borish qobiliyatini oshirdi. Mushan, Nejat, Talokan, Spervan Ghar va Zangobod kabi Panjvayi". Bu qishloqlar “Tolibonning tug‘ilgan joyi” hisoblanib, NATO kuchlari uchun Afg‘onistonning eng xavfli hududlaridan biri sifatida ko‘rilgan. 2009-yil 16-noyabrda Kanada qo‘shinlari Qandahor shahrining janubi-g‘arbidagi Tolibon nazoratidagi Hoji Baba qishlog‘ini egallab oldi.

Qandahor qirg‘ini 2012-yil 11-mart, yakshanba kuni ertalab soat 3:00 atrofida, Lyuis-Makkord qo‘shma bazasidan ( Vashingtonda ) 38 yoshli AQSh armiyasi shtab-kvartirasi serjanti Robert Beylz ikki alohida qishloqda uyma-uy yurganida sodir bo‘lgan. tumanda ( Balandi va Alokzay ) 16 nafar tinch aholini, jumladan 9 nafar bolani o'ldirgan.

Tolibon tumanda sezilarli psixologik va jismoniy mavjudligini saqlab qoldi va 2021 yil 10 iyulda Tolibonning 2021 yilgi hujumi paytida uni qaytarib oldi.

## Aholi punktlari

* Alkozai
* Balandi
* Bozori Panjvayi
* Najiban
* Zangobod

## Yana qarang

* Xosrov Sofla
* Tarok Kolache

## Manbalar

## Havolalar

* AIMS tuman xaritasi, 2004 yil yanvar, Jari tumani yaratilishidan oldin
* Jari tumani bo'linganidan keyin xarita, Urushni o'rganish instituti
Kumquat

**Kumquats** ( ;   avstraliyalik inglizcha **cumquats.** Rutaceae gulli oʻsimliklar oilasiga kiruvchi kichik mevali daraxtlar guruhi hisoblanadi. Avvalari ular hozirgi *Fortunella* jinsini tashkil qiluvchi sifatida tasniflangan yoki *Citrus*,  tarkibiga kiritilgan edi. Har xil tasniflar muqobil ravishda ularni bitta turdandir. Soʻnggi genomik tahlil uchta sof turni aniqlay oladi, ***Citrus hindsii***, ***C. margarita*** va ***C. crassifolia***, ***C. x japonica*** soʻnggi ikkitasining gibridi.

Ovqatlanish mumkin meva rangi va shakli apelsinga (*Citrus sinensis*) oʻxshab ketadi, lekin undan kichikroq, taxminan katta zaytunning oʻlchamii bilan teng. Qumquat juda sovuqqa chidamli sitrus.
## Manbalar
Loy yigit

**Loy yigit**  - rus xalq ertagi. Zaonezhie (rus. Заонежье) ning eng keng tarqalgan ertaklaridan biri. Bu “Puf” ertagiga o‘xshaydi. "Loy Ivanushka" rus repertuarida sakkizta yozuv bilan ifodalangan, bu syujet Ukraina, Belarusiya va G'arbiy Yevropa an'analarida yo'q. Aleksey Tolstoyning adabiy moslashuvida ertakning "Loy yigit" varianti mavjud. 1923-yilda Lev Zilov xalq ertagi syujeti asosida "Xum kalla" she'riyt variantini yozdi.

## Syujeti
Kulol va uning farzandi yo'q xotini loydan bir yigitni yasadilar. U ovqat so'radi va ularning hamma nonlarini yedi, barcha sutlarini ichdi va keyin ularni o'zlarini ham yeb qo'yadi. Keyin u ko'chaga chiqdi va yo'lda uni uchratganlarning hammasini yuta boshladi: o'tinchilar, o'roqchilar, ayollar (qaroqchilar). Oxir-oqibat, yigit echkini uchratadi, u o'zi uning og'ziga sakrab tushishga va'da beradi, lekin buning o'rniga uning oshqozoniga shoxlari bilan uradi. Loy yigit  sinadi va u yegan barcha odamlar tirik va sog'-salomat chiqib ketishdi.

## Analoglari
Xuddi shunday syujetda Sh.Perro tomonidan yozilgan fransuz ertagi bor.  Ertak "Qizil qalpoqcha" nomi ostida mashhur, unda yog'och kesuvchilar yovuz bo'rini o'ldirishdi va u yutib yuborgan buvisi va nabirasi uning ochiq qornidan sog'-salomat chiqib ketishgan voqealar tasvirlangan.

Vengriyaning "Kichik to'p" ertagi ( ).

Fransuz ( *Log* ) va Chexiya ( *Churbashka* ) versiyalarida asosiy xarakter - eri tomonidan topilgan va ozgina chaqaloq shakli berilgan to'nkacha haqida hikoya qilinadi. Churbashka o'z bog'ida karam terayotgan kampir tomonidan o'ldiriladi.

## Manbalar

## Adabiyotlari

* *Gubanova G. N.* Ertaklarning oltin kitobi. - Tula: OOO Rodnichok. 2001. - S. 313. - ISBN 5-89624-013-9 .
* *Erben K. Ya.* Baladalar, she'rlar, ertaklar / M. Zenkevich va M. Golodniy. - M .: OGIZ, Davlat badiiy adabiyot nashriyoti, 1948. - S. 202-206. - 304 b.
* *Zilov L. N.* Clay blokhead - Ivanovo-Voznesensk: Osnova, 1923. [12] p.
* A. N. Tolstoyni qayta ishlashda rus xalq ertaklari - M .: Det. lit., 1946. - 325 b.
* Hikoya № 2028. "Gil Ivanushka (Puffer)" // Qiyosiy syujet indeksi. Sharqiy slavyan ertak

## Havolalar

* "Loy bola" rus xalq ertaki matni
* "Loy yigit" rus ertakini qayta ishlashda A. N. Tolstoy
Ruben Aguilar

**Ruben Aguilar** (1993-yil 26-aprelda tugʻilgan) — fransuz professional futbolchi, Liga 1 klubi Monako va Fransiya terma jamoasida oʻng qanot himoyachi sifatida oʻynadi.

## Yoshlik
Ruben Agilar. 1993-yil 26-aprelda Grenoblda (Isere) tug‘ilgan.

## Jamoalardagi faoliyati
Agilar Oserga 2014-yilda Grenobldan kelib qoʻshillgan. U Liga 2da debyutini 2014-yilning 1-avgustida "Gavre"ga qarshi oʻyinda 2:0 hisobida gʻalaba qozongan. 2016/17-yilgi mavsumda u „Oser“ safida 30 ta oʻyin oʻtkagan.

2017-yilning may oyida Agilar Monpelye bilan shartnoma imzolagan. 2019-yilning 6-avgustida u 5 yillik shartnoma asosida " Monako "ga oʻtgan.

## Xalqaro karyerasi
2020-yil 9-noyabrda Agilar birinchi marta Fransiya terma jamoasiga chaqirilgan u avval Fransiya terma jamoasida hech qanday saviyada o‘ynamagan.

## Shaxsiy hayot
Agilar Grenoblda (Isere) Fransiyada tugʻilgan uning onasi fransuz va otasi ispan boʻlgan.

## Karyera statistikasi
 

### Klub

### Xalqaro

## Manbalar

## Havolalar

* Profile AS Monaco FC saytida
Bak tumani

**Bak tumani** (    ,    ) Afgʻonistonning Xust viloyatining shimoliy qismida joylashgan. Janubda Tere Zayi tumani, g'arbda Sabari tumani, shimolda Zazi Maidan tumani va sharqda Pokistonning Shimoliy-gʻarbiy chegara viloyatii  bilan chegaradosh. Afgʻoniston Milliy Statistika va Axborot Boshqarmasi (NSIA) maʼlumotlariga koʻra, 2020-yilda tumanning taxminiy aholisi 24 977 kishini tashkil qilgan.  Tuman markazi - Bak qishlog'i janubiy qismida Tere Zayi tumani bilan chegarada joylashgan.

## Yana qarang

* Afg'oniston tumanlari

## Manbalar


## Havolalar

* AIMS tuman xaritasi   Archived 
* [Bak tumanidagi uchrashuv 6 tadan 1-rasm ] (Mudofaa vizual axborotni tarqatish xizmati, 2013 yil 8 yanvar)
*
Xakrez tumani

**Xakrez tumani** 20 000 dan ortiq aholiga ega qishloq agrar jamoasi boʻlib, Qandahor viloyatining shimoliy markazida joylashgandir Tumanning gʻarbiy qismidagi togʻlar etagida Xakrez yoki Darvishon nomi bilan mashhur boʻlgan qishloq tuman markazi binosi va Afgʻonistondagi eng qadimiy tarixiy islomiy obidalardan biri boʻlgan Shoh Ogʻa ziyoratgohi yoki Shoh Maqsud ziyoratgohi joylashgan.

Tuman gʻarbda Gʻoʻrak tumani, janubda Mayvand va Jari tumanlari, sharqda Argʻandab va Shoh Vali Kot tumanlari va shimolda Naish tumani bilan chegaradoshdir. 2004-yilda Jari tumani tashkil etilishidan oldin u Panjvay tumani bilan chegaradosh bo`lgan.

## Manbalar

## Havolalar
* AIMS tuman xaritasi
Hydrocharitaceae

**Hydrocharitaceae** - gulli oʻsimliklar oilasi, shu jumladan 16 ta maʼlum avlod, jami 135 ta maʼlum tur (Christenhusz & Byng 2016), ular orasida suv oʻsimliklarining bir qator turlari, masalan, lenta oʻtlari, taniqli Kanada suv oʻtlari mavjud. va qurbaqa.

Oilaga chuchuk suv va dengiz suvlari kiradi. Ular butun dunyoda turli xil yashash joylarida uchraydi, lekin birinchi navbatda tropikdir.

## Tavsif
Turlari bir yillik yoki koʻp yillik boʻlib, barglari ikki vertikal qatorda joylashgan sudralib yuruvchi monopodial ildizpoyasi yoki poydevorida ildizlari va spiral tarzda joylashtirilgan yoki aylanasimon barglari boʻlgan tik asosiy kurtakli. Barglari oddiy va odatda suv ostida joylashgan, ammo ular suzuvchi yoki qisman paydo boʻlishi mumkin. Koʻpgina suv hayvonlarida boʻlgani kabi, ular shakli juda oʻzgaruvchan boʻlishi mumkin - chiziqlidan orbikulyargacha, petiole bilan yoki boʻlmasdan, qoplamali asosli yoki asossiz.

Gullari vilkasimon, novdasimon novda yoki ikkita qarama-qarshi oʻrtada joylashgan. Ular odatda tartibsizdir, lekin baʼzi hollarda ular biroz tartibsiz va biseksual yoki bir jinsli boʻlishi mumkin. Perianth segmentlari 2-3 ta erkin segmentlarning 1 yoki 2 seriyasida; mavjud boʻlganda ichki qatorlar odatda koʻzga tashlanadigan va gulbargga oʻxshaydi. Stamens 1–koʻp, 1 yoki undan ortiq qatorda; ichki qismi baʼzan steril boʻladi. Polen sharsimon va erkin, ammo dengiz avlodida (*Talassia* va *Halophila*) - gulchanglar munchoq iplari kabi zanjirlarda tashiladi. Tuxumdon pastroq boʻlib, 2-15 ta birlashgan karpellardan iborat boʻlib, ular parietal platsentalarda koʻplab tuxumdonlar bilan bitta boʻlakchadan iborat boʻlib, ular tuxumdonning deyarli markaziga chiqadigan yoki toʻliq rivojlanmagan. Mevalar sharsimon yoki chiziqsimon, quruq yoki pulpasimon, ajraladigan yoki koʻpincha chirimaydigan va perikarpning parchalanishi bilan ochiladi. Urugʻlar odatda koʻp boʻlib, toʻgʻridan-toʻgʻri embrionlar va endospermsiz .

Changlanish juda ixtisoslashgan boʻlishi mumkin.

Oilaning eng soʻnggi filogenetik muolajasi toʻrtta kichik oilani tan oladi - Hydrocharitoideae (*Hydrocharis*, *Limnobium*), Stratiotoideae (*Stratiotes*), Anacharioideae (*Apalanthe*, *Appertiella*, *Blyxa*, *Egeria*, *Elodea*, *Lagarosiphon*, *Othallaidea*, *Hydriophiea*) va Hydriophiiae (*Hydrocharitiae* *)* *[[Vallisneriya|,]]*, *Najas*, *Nechamandra*, *Talassia* va *[[Vallisneriya]]*).

## Foydalanadi
Baʼzi turlar oʻrnatildi bezak oʻsimliklari va keyinchalik yovvoyi tabiatda jiddiy begona oʻtlar (ayniqsa, *Egeria*, *Elodea* va *Hydrilla*).

## Genera
 
**[[Apalanthe]]*
**[[Appertiella]]*
**[[Blyxa]]*
**[[Egeria (plant)|Egeria]]*
**[[Elodea]]*
**[[Enhalus]]*
**[[Halophila]]*
**[[Hydrilla]]*
**[[Hydrocharis]]*
**[[Lagarosiphon]]*
**[[Limnobium]]*
**[[Maidenia]]*
**[[Najas]]*
**[[Nechamandra]]*
**[[Ottelia]]*
**[[Stratiotes]]*
**[[Thalassia (plant)|Thalassia]]*
**[[Vallisneria]]*

## Manbalar

## Havolalar

* Media related to Hydrocharitaceae at Wikimedia Commons
* Data related to Hydrocharitaceae at Wikispecies
*
Dara-I-Pech tumani

**Dara-I-Pech tumani** ( **Manogay tumani** yoki **Pech tumani**  nomi bilan ham tanilgan) Afgʻonistonning gʻarbiy-markaziy Kunar viloyatidajoylashgan. Aholisi 2006-yilda 48,4 ming kishi edi. Tuman Mano Gaydan boshqariladi.  Gubernator — Muhammad Rahkmon.

Aholining asosiy qismi Pech daryosi bo'yida joylashgan Safi Pushtunlar bo'lsa-da, tumanga Korengal vodiysining janubiy qismidagi pashay tilida so'zlashuvchi korengalilar ham kiradi.

Korengal va Shuryak kabi bir qancha yirik vodiylar mavjud. 13 ta yirik qishloq boʻlib, ularning aksariyati togʻli hudud va vodiylarida joylashgan. Odamlar odatda kambag'al. Dehqonchilik va chorvachilik asosiy daromad manbai hisoblanadi. Sog'liqni saqlash va ta'limini isloh qilish kerak.

Pech va Vaygal daryolarining tutashgan joyida joylashgan Nangalam tumandagi eng yirik shahardir. Ilgari Nangalami deb nomlangan Pech vodiysi dard (hind) tilida so'zlashuvchilar yashagan qishloq 1978-yilda afg'on qo'shinlari tomonidan vayron qilingan. Qayta qurilganida, aholisi asosan Safi Pushtunlar edi. Blessingning asosiy koalitsiya bazasi g'arbdagi Nangalam yaqinida joylashgan.

1999-yilda bu hudud Dara Pech vodiysidagi minglab gektar o'rmonlarni yoqib yuborgan va 300 ga yaqin odamni ko'chirishga to'g'ri kelgan katta yong'inlardan zarar ko'rgan. O'sha paytda hokimiyatda bo'lgan Tolibon yordam so'rab BMTga murojaat qilgan. 

2003-yilning 13-noyabrida ushbu hududda avtobusda portlovchi qurilma joylashtirildi, natijada to‘rt kishi halok bo‘ldi, ulardan ikkitasi bolalar edi. 

Korengal vodiysi AQSh kuchlari va isyonchilar o‘rtasida doimiy to‘qnashuvlarga hudud vazifasini o'tagan. *New York Times jurnali* 2008-yil 24-fevralda yozuvchi Elizabet Rubinning “Jangchi kompaniya bor” nomli hikoyasini chop etdi.

Antonio Salinasning " *Siren qo'shig'i: Urushning jozibasi"* kitobi 2012-yilda nashr etilgan. Kitob Dara-I-Pech tumanidagi COP Honaker Mo'jizasida Amerika vzvodining boshidan kechirganlarini tasvirlaydi.

## Yana qarang

* Afg'oniston tumanlari
* Wanat jangi
* Mano Gai havo hujumi

## Manbalar

## Havolalar

* AIMS tuman xaritasi
* UNHCR tuman profili
Oltinsoch Jagʻanova

**Oltinsoch Kairjanovyna Jagʻanova** (1943-yil 23-dekabrda tugʻilgan, Oqmola viloyati, Astraxan tumani, Astraxanka qishlogʻi) — yozuvchi, dramaturg, jamoat arbobi. SSSR Yozuvchilar uyushmasi aʼzosi (1972).

* M. Gorkiy nomidagi Moskva adabiyot institutini tugatgan (1974).
* Oʻrta maktabda oʻqituvchi, Astraxan tumani komsomol qoʻmitasida instruktor (1961-1964).
* 1965-yildan „Qozogʻiston“, „ Jalin“ nashriyotida muharrir.
* 1976-1987-yillarda Qozogʻiston SSR davlat kinosi, „Yangi film“ jurnali bosh muharriri, Qozogʻiston Respublikasi Markaziy Qoʻmitasining masʼul xodimi.
* 1988-yildan „Qozoq“ jurnali bosh muharriri.
* 1990-yillar boshida Qozogʻiston Migratsiya va demografiya agentligini boshqargan.
* Qozog‘iston xalq deputati etib saylangan

## Ijodkorlik
Ijodiy faoliyatini 1961-yilda boshlagan.

* „Amina, boʻri va dunyoning oxiri“ (1967)
* „Aqqoyan — Oq it“ (1970)
* „Chalunya“ (1972)
* „Pereschagnuvshie porog“ (1982)
* „Neugomonnaya zhenschina“ (1985) kitoblari nashr etilgan.
* „Muslima“ filmiga ssenariy yozgan.

Uning hikoyalari qozoq va nemis tillariga tarjima qilingan.Pyesalari Qozogʻiston va Oʻzbekiston teatrlarida qoʻyilgan.

## Manbalar
Fabinho

**Fabio Henrique Tavares** (1993-yil 23-oktyabrda tug'ilgan), **Fabinyo** nomi bilan tanilgan, Braziliyalik professional futbolchi. Premier League klubi Liverpul va Braziliya terma jamoasida yarim himoyachi sifatida o'ynaydi. Asosan himoyaviy yarim himoyachi sifatida o'ynaydigan ko'p qirrali o'yinchi. Fabio o'ng qanot himoyachisi  yoki markaziy himoyachi sifatida ham qo'llanilishi mumkin. 

Fluminenseda ish boshlaganidan so'ng, u 2012-yilda Rio Avega o'tdi. U butun vaqtini uyerda ijarada o'tkazdi, avvaliga "Real Madrid Kastilya"da va asosiy jamoada bitta o'rinbosar o'ynadi. U "Monako"da besh yil o'tkazdi, jami 233 o'yin o'tkazib, 31 gol urdi va 2016-17-yilgi mavsumda Liga 1da g'olib chiqdi. "Liverpul" dagi debyut mavsumida u UEFA Chempionlar ligasida g'olib chiqdi. U 2019-yilda UEFA Superkubogini qo'lga kiritdi va shuningdek, "Liverpul"ni 2020-yilda Premer-liga chempionligiga olib borishda muhim rol o'ynadi, bu klubning 30 yildagi birinchi liga chempioni.

Fabio 2015-yilda Braziliya terma jamoasi safida debyut qilgan va 2015, 2016 va 2021-yillarda Amerika Kubogida ularning tarkibiga kirgan.

## Jamoalardagi faoliyati

### Fluminense
San-Pauluning Kampinas shahrida tug'ilgan Fabinyo o'z faoliyatini "Fluminense "da boshlagan. U 2012-yil 20-mayda yagona marta asosiy jamoaning o‘yin kuni tarkibiga chaqirildi, chunki u mavsum A Seriyasida “Korintians” ustidan 1:0 hisobida g‘alaba qozongan o‘yinda foydalanilmagan zaxira o‘yinchisi edi. 

### Rio Ave va Real Madrid
2012-yil 8-iyun kuni Fabio 6 yillik shartnoma asosida Portugaliya Primeira Ligasining Rio Ave jamoasiga qo'shildi.  Rio Aveda bir oy o'tgach, Fabinyo 19-iyulda bir mavsumlik ijara shartnomasi asosida " Real Madrid Castilla" ga qo'shildi.  U professional debyutini 17-avgust kuni Ispaniya Segunda divizioni mavsumi boshlanganida, "Vilyarreal"dan 2:1 hisobida mag'lubiyatga uchragan uchrashuvda 90 daqiqa o'ynadi.  2013-yilning 28-aprelida u o‘zining birinchi golini urdi va “Numansiya”da 3:3 hisobidagi durang natijani qo‘shib hisobni tenglashtirdi. 

U 2013-yil 8-may kuni "Real Madrid" safida debyut qildi, Fabio Koentrao o'rniga 14 daqiqa o'ynadi va La Liganing "Malaga" ustidan "Santyago Bernabeu" stadionida 6:2 hisobida g'alaba qozongan uchrashuvida Anxel Di Mariyaning oltinchi goliga assistentlik qildi. 

## Karyera statistikasi

### Klub

## Manbalar
Paragvay pasporti

**Paragvay pasportlari** Paragvay fuqarolariga Paragvaydan tashqarida sayohat qilishlari uchun beriladi. Merkosur mamlakatlarida sayohat qilish uchun Paragvay fuqarolari faqat shaxsiy guvohnomalaridan foydalanishlari mumkin (*Cédula de Identidad*).

## Manbalar
Ewerton Ribeiro Páscoa

**Éwerton Ribeiro Páscoa** yoki oddiygina **Éwerton Páscoa** (1989-yil 14-martda tugʻilgan) — braziliyalik futbolchi, hozirda Braziliyaning Esporte Clube Vitoria klubida oʻynaydi.

## Jamoalardagi faoliyati

### Audax
Everton o'zining futbolchilik faoliyatini Audaxda boshlagan, 2009-yil oxirida asosiy jamoaga kiritilgan. Keyin u 2010 va 2011-yillarda A2 seriyasida Audax uchun o'ynagan.

### Guarani
2011-yilda Everton Guaraniga ijaraga berildi. U *Bugre* uchun B Seriyada o'ynagan, bir marta gol urgan va 20 marta maydonga tushgan (18ta asosiy tarkibda).

### Santos
2012-yilgi yaxshi Campeonato Paulistadan so'ng, ko'plab klublar Ewerton Pascoa bilan shartnoma tuzishga qiziqish bildirishdi.  2012-yil 18-mayda Everton Santos bilan bir yillik shartnomasini imzoladi. 

### Criciúma
2012-yilning 19-dekabrida Murisi Ramalyuning 2013-yilgi mavsumdagi rejalarida qolib ketganidan so‘ng, Paskoa “Santos”ni tark etdi va Krisiuma bilan 2013-yilgi mavsum oxirigacha bir yillik ijara shartnomasini imzoladi. 

### Karyera statistikasi

## Yutuqlar

; Santos

* Recopa Sudamericana: 2012-yil

; Sport Recife

* Nordeste kubogi: 2014-yil

## Manbalar
Botsvana pasporti

**Botsvana pasportlari** Botsvana fuqarolariga  xalqaro sayohat uchun Millat, Immigratsiya va Gender masalalari vazirligining Pasport bo'limi tomonidan beriladi.

2010-yil 8-martdan boshlab Immigratsiya va fuqarolikni rasmiylashtirish boshqarmasi keng aholiga elektron pasportlar berishni boshladi. Botsvanadagi barcha elektron bo'lmagan pasportlarning amal qilish muddati 2011-yil 31-dekabrda tugagan.

48 sahifadan iborat Botsvana pasporti ingliz va fransuz tillarida yozilgan. Birinchi sahifada yovvoyi tabiat bilan qoplangan Botsvana xaritasi mavjud.

2014-yil holatiga ko'ra Botsvana pasporti Afrika qit'asidagi eng kuchli to'rtinchi o'rinni egallagan bo'lib, Batsvana fuqarolariga kamida 70 ta davlatga vizasiz,  28 ta davlatga kelishda vizasiz va 121 ta vizani talab qilish imkonini beradi.  Pasport dunyoda 58-o‘rinda turadi.

## yana qarang

* Botsvana fuqarolari uchun viza talablari
* Pasportlar ro'yxati

## Manbalar


## Havolalar

* Mehnat va ichki ishlar vazirligining rasmiy veb-saytidan Botsvana pasportlari uchun arizalar haqida ma'lumot
Imom Qozixon koʻchasi

**Imom Qozixon koʻchasi** – Buxoro shahrida joylashgan koʻcha. Mazkur nom moʻgʻul xoni Hulaguxonning savollariga toʻgʻri javob bergan bola toʻgʻrisidagi afsona asosida paydo boʻlgan ekan. Koʻchada poʻstindoʻzlar, toʻquvchilar, meshkoblar yashagan. Imom Qozixon mozori shu guzarda joylashgan boʻlgan. U haqidagi maʼlumot  XV asr boshlarida yozilgan „Tarixi Mullozoda“ asarida uchraydi.

## Manbalar
Michael Gandolfini

**Maykl Gandolfini** (1999-yil 10-mayda tugʻilgan) — amerikalik aktyor. U " *[[Ocean's 8|Okean 8"]]* (2018) filmida debyut qildi va *"Nyuarkning ko'plab avliyolari"* (2021) filmidagi *[[The Sopranos|"Sopranolar]]* " teleserialida uning marhum otasi Jeyms Gandolfini tomonidan o'ynagan Toni Soprano rolida o'ynab berdi.

## Yoshlik
Gandolfini 1999-yil 10-mayda Amerika Qo'shma Shtatlarining Nyu-York shahrida aktyor Jeyms Gandolfini va Marsi Vudarski oilasida dunyoga kelgan. U italyan, polsha va slovak millatiga mansub, shuningdek, otasining ikkinchi nikohidan kichik o'gay singlisi bor. Gandolfini ulg'aygach spektaklda ro'l o'ynashga qiziqishi ortib bordi, lekin otasi uning sport bilan shug'ullanishiniaytadi. "...Rejissor bo'lishini xohlashdan ko'ra, aktyorlik karerasidan voz kechishni maslahat berdi. Ularda kuch bor”.

Gandolfinining otasi 2013-yil 19-iyun kuni Rimda yurak xurujidan 51 yoshida kutilmaganda vafot etib qoladi.

## Karyera
Otasining o'limidan so'ng, Gandolfini aktyorlik bilan shug'ullanishga qaror qildi. U o'rta maktabni tugatgach, Nyu-York universitetiga o'qishga kirdi va talaba bo'ldi. Dastlabki tinglash harakatlarida u HBO serialidagi *The Deuce* dramasida Joi Dvayer rolida ishtirok etdi. 2019 yilda u *"Nyuarkning ko'p avliyolari"* filmida otasi *[[The Sopranos|"Sopranos]]* " teleserialida Toni Sopranoning yosh versiyasini o'ynash uchun tayinlangan. Gandolfini shouni hech qachon ko'rmagan, rolga tayyorgarlik ko'rish uchun uni tomosha qilgan va uni shiddatli jarayon deb ta'riflagan. Keyinchalik u aka- uka Russolarning " *[[Cherry|Gilos]]* " jinoiy dramasida rol o'ynadi.

## Filmografiya

### Film

### Televizion

## Manbalar

## Havolalar

*
Ab Kamari tumani

**Ab Kamari** — Afgʻonistonning Bodgʻis viloyati gʻarbidagi tuman. Aholisi 2002-yilda 36,300 kishini tashkil etgan, ularning etnik tarkibi taxminan 80 % tojik va pushtun ozchilikni tashkil qilgan. Tuman markazi — Sang Atesh. Boshqa joylarga Ab Xudai, Alxan, Anjir, Duzdanak, Gana Gul, Xalifa va Papa misol bo‘la oladi..Ab Kamari pista oʻrmonlari bilan mashhur.

## Manbalar

## Havolalar

* Ab Kamari xaritasi (PDF)
Diplomatik huquq

**Diplomatik huquq** — tashqi aloqalar davlat organlari maqomi va vazifalariga tegishli xalqaro huquqiy normalar tizimi (boshqacha qilib aytsak, davlatlararo munosabatlarni oʻrnatish va amalga oshirishni muvofiqlashtiruvchi tartib hisoblanadi). Diplomatik huquqqa diplomatik vakolatxonalar almashuvi va ularning faoliyatlari natijasida paydo boʻladigan davlatlararo aloqalarni tartibga soluvchi normalar, bir davlatdan boshqa davlatga maxsus missiyalar yuborilishi, davlatlar vakolatxonalarining xalqaro tashkilotlar va xalqaro tashkilotlarning u yoki bu davlatlar hududlarida faoliyat koʻrsatishi hamda xalqaro tashkilotlar, ularning mansabdor xodimlari va xizmatchilarining immunitetlari va imtiyozlariga tegishli normalarni hisobga olishni nazarda tutadi. Ayrim manbalarda elchilik huquqi jumlasi ham ishlatiladi. Elchilik huquqi-chet davlatlardagi doimiy diplomatik vakolatxonalar va ularning xodimlari faoliyati va haq-huquqlarini muvofiqlashtiruvchi xalqaro huquq prinsiplari va normalari birligi sanaladi. Diplomatik aloqalar uchun zarur muayyan yuridik qonunlar yigʻindisi sifatida elchilik huquqi davlatlar oʻzlarining xalqaro munosabatlar qatnashchisi ekanliklari va ular oʻrtasida aloqalar oʻrnatish zarurligini bilganlaridan soʻng paydo boʻlgan boʻlishi mumkin. Ungacha elchixonalar mavjud boʻlsa hamki, ular toʻgʻrisida normal huquqiy institut sifatida gapirish mumkin emasligi belgilangan.

## Manbalar
Ishtarlay tumani

**Ishtarlay** yoki **Ashtarlay** — Afgʻonistonning Daykundi viloyatidagi tuman, mamlakatning markaziy qismida joylashgan. U 2005 yilda Daykundi tumanidan yaratilgan. Ashtarlay aholisi Afg'onistondagi etnik hazoralardan iborat. 

## Havolalar

* Afg'oniston tumanlari
* Hazorajat

## Manbalar

## Havolalar

* Video: B-Roll, Daykundi viloyati  mudofaa video va tasvirlarni tarqatish tizimi tomonidan GIRoA-ga topshirildi
Michael Cimino

**Maykl Chimino** ( 1939 – yil 3-fevral – 2016 – yil 2-iyul) amerikalik kinorejissyor, ssenariy muallifi va prodyuser boʻlgan. Oskar mukofoti sovrindori, asosan " Kiyik ovchisi " filmining rejissyori sifatida tanilgan.

## Biografiyasi
U 1939-yil 3-fevralda (boshqa maʼlumotlarga koʻra, 1943-yil 16-noyabr) Nyu-York shahrida italyan amerikalik oilasida tugʻilgan. U Yale universitetini tamomlagan, soʻngra televizion reklama sohasida ishlagan. U kinematografiyadagi faoliyatini ssenariylar yozishdan boshlagan (Duglas Trumbullning " Jim yugurish " fantastik filmi). Uning birinchi eʼtiborga molik ishi Klint Istvud oʻynagan „Momaqaldiroq va tezkorlik“ (1974) edi.

Toʻrt yil oʻtgach, Chimino Vyetnam urushi filmi boʻlgan „ Kiyik ovchisi“ filmini suratga olgan, bu uning eng katta muvaffaqiyatiga aylandi. Filmda bosh rollarni Robert De Niro va Kristofer Uoken ijro etgan. Kiyik ovchisi beshta Oskar mukofotini qoʻlga kiritdi (shu jumladan, eng yaxshi film va eng yaxshi rejissyor nominatsiyalari) va Chiminoning oʻziga „United Artists“ kompaniyasi tomonidan oʻzining navbatdagi filmi, yaʼni „Jannat darvozasi“ ustida ish boshlash uchun moliyaviy imkoniyat berildi.

Biroq, oʻsha vaqtlar uchun juda katta byudjeti 40 million dollar boʻlgan " Jannat darvozalari " (1981) kartinasi kutilmagan muvaffaqiyatsizlikka uchradi. Bu „United Artists“ kompaniyasining bankrot boʻlishiga olib keldi va Chimino obroʻsiga jiddiy putur yetkazdi.

1980-yillarda rejissyor Cristofer Lambert oʻynagan Mario Puzoning romani asosida Mikki Rurk ishtirokidagi " Ajdarho yili " (1985) va " Sitsiliyalik " (1987) jangovar filmlarini boshqargan. 1990-yilda William Uayler tomonidan Mikki Rurk va Anthony Hopkins ishtirok etgan " Umidsiz soatlar "ning qayta ishlangani chiqdi. 1996-yilda rejissyor " Quyosh tutuvchisi " dramasini suratga oldi.

2007-yilda Chiminoning „Tarjima shart emas“ suratga olingan qisqa metrajli filmi " Har kimning oʻz kinosi bor " kinoalmanaxiga kiritilgan.

U 2016-yil 2-iyul kuni 78 yoshida uyida oila aʼzolari qurshovida vafot etdi.

## Filmografiyasi

### Rejissyorlik

* 1974-yil „Momaqaldiroq va tezkorlik“ */ Thunderbolt and Lightfoot*
* 1978-yil – „ Kiyik ovchisi“ / The Deer Hunter
* 1980-yil – " Jannat darvozasi " / Heaenʼs Gate
* 1985-yil – „ Ajdaho yili“ / Year of the Dragon
* 1987-yil – " Sitsiliyalik " (Mario Puzoning shu nomdagi romani asosida) / The Sicilian
* 1990-yil – Umidsiz *soatlar / Desperate Hours*
* 1996-yil – " Quyosh tutuvchisi " / *Sunchaser*
* 2007-yil – „Tarjima shart emas“ (" Har kimning oʻz kinosi bor " dan epizod) / *Chacun son cinema*

### Ssenariy muallifi

* 1972-yil – " Jim yugurish " / Jim yugurish

* 1973-yil – " Yuqori kuch " / *Magnum Force*
* 1980-yil – " Urush itlari " / The Dogs of War
Maxdumi A’zam koʻchasi

**Maxdumi Aʼzam koʻchasi** – Buxoro shahrida joylashgan koʻcha. Koʻcha Maxdumi Aʼzam nomi bilan bogʻliq. U  Naqshbandiya tariqatining  namoyandalaridan biri.Tasavvuf masalalariga doir oʻttizdan ziyod asar yozgan. Shayboniy Ubaydullaxonning maʼnaviy rahnamolaridan biri.

## Manbalar
Shimoliy Makedoniya ID kartasi

**Shimoliy Makedoniyaning** ID kartasi(makedon . Lichna karta) Shimoliy Makedoniyada beriladigan shaxsni tasdiqlovchi majburiy hujjatdir . Hujjat Ichki ishlar vazirligi nomidan politsiya tomonidan beriladi.

## Tarixi
1912-yilgacha, zamonaviy Shimoliy Makedoniya hududi hali ham Usmonli imperiyasining bir qismi boʻlganida, mintaqa aholisi, boshqa Usmonli fuqarolari kabi, Usmonli guvohnomalariga ega boʻlishlari kerak edi. Kartochkalar usmonli turk tilida (*nüfus tezkeresi)* yoki makedon *[[Turkiya ID kartasi|tilida nofuz]]* () nomi bilan tanilgan. 1912-yildan keyin Shimoliy Makedoniya boʻlishi kerak boʻlgan hudud Serbiya tomonidan anneksiya qilindi va Yugoslaviya Qirolligi tarkibiga kirdi va shaxsni tasdiqlovchi hujjatlar yana oʻzgartirildi. 1945-yildan 1991-yilgacha, hozirgi Shimoliy Makedoniya Respublikasi Yugoslaviyaning taʼsis respublikasi boʻlganida, fuqarolar Yugoslaviyaning shaxsini tasdiqlovchi hujjatlarga ega edilar. Yugoslaviya federal tizimida har bir respublikada shaxsni tasdiqlovchi turli xil hujjatlar mavjud edi xususan, SR Makedoniyada 1974- yildan beri berilgan Yugoslaviyaning shaxsini tasdiqlovchi hujjatlar serb-xorvat tilida emas, balki makedon tilida chop etilgan.

## Koʻrinishi
Shimoliy Makedoniyaning ID kartasi ID-1 — (bank kartasi) formatidadir. Chap tomonda ID karta egasining yuzi koʻrsatilgan. Old tomonning yuqori chap burchagida Republika Severna Makedoniјa (Makedoniya), Republic of North Macedonia (Inglizcha) nomi bosh harflar bilan yozilgan. Uning ostida esa Lichnata karta/Identity card soʻzi koʻrsatilgan. Bayroq va gerb ham shaxsiy guvohnomada aks ettirilgan. 18 yoshdan oshgan har bir shaxs ID karta olishi shart.

### Chop etilishi

Maydonlarning tavsiflari makedon va ingliz tillarida chop etilgan.

* Old tomoni:
** Familiya
** Ism
** Millati
** Jins aloqa
** Tugʻilgan kuni
** Shaxsiy raqam
** Berilgan sana
** Quyidagi sanagacha foydalanilsin
** Egasining imzosi
* Orqa tomon:
** Tugʻilgan joy
** Doimiy yashash joyi
** Manzil
** Hokimiyat
** ID raqami
** IDMKD bilan boshlanadigan mashinada oʻqiladigan zona

## Sayohatlar
Shimoliy Makedoniyaning shaxsiy guvohnomasidan ikki tomonlama kelishuvlar asosida pasportsiz ayrim mamlakatlarga borish va qolish uchun foydalanish mumkin: Bular:

* 
* 
* 
* 

## Manbalar

## Havolalar

* Ichki ishlar vazirligi — Shimoliy Makedoniya Respublikasi (makedon tilida)
Jamila Oʻtegenova

**Jamila Qanishovna Oʻtegenova** (1948-yil 22-avgustda Olmaotada, Qozogʻiston SSR) — Kamila Dosovna Oʻtegenovadan Qanish Imantayuli Satboevning qizi. Argʻin qabilasi Qarjas boʻlimining Suyindiqk urugʻidan kelib chiqqan. Moskva xorijiy diplomatiya institutini (MGIMO) tugatgan (1971). Moskva radiosi bosh tahririyatida xitoy tilida siyosiy sharhlovchi boʻlib ishlagan. SSSR Fanlar akademiyasining Davlat va huquq instituti aspiranturasida tahsil olgan. 1989—1990-yillarda Pekindagi Xalqaro munosabatlar institutida doktorlik dissertatsiyasini tayyorlagan.

## Manbalar
Nilo

***Nilo*** **Murtinyo Braga** (1903-yil 3-aprel &#x2013; 1975-yil 7-fevral) nomi bilan tanilgan  assotsiatsiya futbolchisi, hujumchi rolida. U Braziliyaning Rio-de-Janeyro shahrida tug'ilgan.

Faoliyati davomida (1918 &#x2013; 1937) América-RN, Fluminense va Botafogo klublarida o'ynagan. U olti marta Rio-de-Janeyro shtat turnirida g'olib chiqdi, to'rt marta ketma-ket (1924, 1930, 1932, 1933, 1934, 1935) va 1924, 1927 va 1933 yillarda uch marta eng yaxshi to'purar bo'ldi. Braziliya terma jamoasi uchun u 1930-yilgi FIFA Jahon chempionatida ishtirok etgan, Yugoslaviya bilan bitta o'yin o'tkazgan. 

U 71 yoshida vafot etdi.

## Yutuqlar

### Klub

* Campeonato Carioca (6):

: Fluminense: 1924-yil
: Botafogo: 1930, 1932, 1933, 1934, 1935

* Kampeonato Potiguar (1):

: Amerika de Natal: 1919-yil

### Milliy

* Copa Rio Branco (1):

: Braziliya: 1931-yil

### Individual

* Kampeonato Kariokaning eng yaxshi to'purari (3):

: 1924, 1927, 1933-yillar

## Manbalar
Xentog‘ to‘garakboshi

**Xentog‘ to‘garakboshi**  ( ) — Oʻzbekiston va Turkmaniston xududida yashovchi toshkaltakesaklar oilasiga mansub kaltakesaklar turi sanaladi. Ular o‘simliklari siyrak cho‘l biotoplarida yashaydi. Ular asosan kunduzgi faol bo‘ladilar. Bahorda urg‘ochi 3 tadan 5 tagacha tuxum qo‘yadi. Xentog‘ to‘garakboshi umurtqasizlar : asosan chumolilar va o‘rgimchaklar bilan oziqlanadi. Xavf bo‘lsa, ular butalar yoki uyalarga yashirinadilar.

## Tavsif
Tana uzunligi 4-6 sm.Erkaklari urg‘ochilariga qaraganda yirikroqdir . Tananing yuqori qismi qora dog‘lar bilan qizil-kulrang, pastki qismi esa oq rangda. Dumida cho‘zinchoq chiziqlari mavjud.

## Soni
Insoniyatning dastlabki yashash joylarining rivojlanishi va pestisidlardan foydalanish natijasida bu tur qirilib ketgan. Xentog‘ to‘garakboshi Oʻzbekiston va Turkmaniston Qizil kitoblariga kiritilgan  . 1970-yillarda lokal populyasiyalarda kuniga 30 tagacha hisobga olinar edi. Hozirda aksariyat yashash joylarida yo‘q bo‘lib ketgan. So‘nggi marta 1978-yili Amudaryoning o‘ng sohilida Nukus shahri va Sultonuvays qoldiq tog‘ida topilganini qayd qilish mumkin.

## Kichik turlar
Ikkita kichik turga ega:

* *Phrynocephalus rossikovi rossikawi*
* *Phrynocephalus rossikovi shammakowi*

## Hayot tarzi
Fevral oyidan noyabr oyigacha faol hayot kechiradi, o‘z inida jon saqlaydi va qishlaydi. Juftlashishi mart-aprel oylariga to‘g‘ri keladi. Yiliga 2-3 marta 2 tadan 5 tagacha tuxum qo‘yadi. Bolalari iyun-iyul oyida tuxumdan chiqadi. Keyingi yil bahorda jinsiy voyaga yetadi. Mayda hasharotlar (asosan chumolilar) va o‘rgimchaksimonlar bilan oziqlanadi.

## Cheklovchi omillar
Cho‘l zonalarida qo‘riqlarning o‘zlashtirilishi, xususan, yerlarni sug‘orish, pestisidlarni qo‘llash.

## Himoya choralari
Omon qolgan barcha mahalliy populyasiyalarni aniqlash, turlarning tarqalishi va qisqarishi sabablarini aniqlash kerak; ularni muhofaza qilish va tutqunlikda ko‘paytirishni tashkil etish.

## Tarqalishi
Janubiy Orolbo‘yi (Qoraqalpog‘iston, Xorazm viloyati). O‘zbekistondan tashqarida: Shimoliy Turkmanistonning chegaradosh hududlari. Markaziy Turkmanistonda – boshqa kenja turi.

## Yashash joyi
Balandligi dengiz sathidan 300 metrgacha bo‘lgan mayda toshli cho‘llarning o‘simligi siyrak dag‘al tuproqli, ba’zan qumli hamda qumoq tuproqli qismlari.

## Manbalar

## Adabiyot

* Банников А. Г., Даревский И. С., Рустамов А. К. Земноводные и пресмыкающиеся СССР / под ред. проф. А. Г. Банникова. — М.: Мысль, 1971. — 303 с.
Bolton Muzeyi

**Bolton muzeyi** Bolton shaharchasidagi jamoat muzeyi va sanʼat galereyasi boʻlib, Buyuk Manchester, Shimoliy Angliya, Bolton Borough Kengashiga tegishli. Muzey Bolton Town Hall yaqinidagi 2-darajali Le Mans Crescent roʻyxatida joylashgan va asosiy kirish joyini markaziy kutubxona bilan birgalikda qurilgan fuqarolik markazi tashkil etadi.

## Muzey tarixi

Hozirgi muzeyning kelib chiqishi 1852-yilda shahar kutubxonalar va muzeylarini rivojlantirish toʻgʻrisidagi qonun qabul qilinishi bilan bogʻliq boʻlib, qonun doirasida Viktoriya maydonida shaharning birinchi kutubxonasi ochilishida boʻlib oʻtgan. Bu hududda hozirda Umummilliy qurilish jamiyati joylashgan. Oʻsha paytda shaharda muzey yaratish uchun jamoat kolleksiyasi yoʻq edi. Birinchi sovgʻa toʻplami 1853-yilda berilgan. Muzey kolleksiyalari asta-sekin oʻsib borgan va 1876-yilga kelib ilmiy namunalar va etnografik obyektlarning bir nechta toʻplamiga ega boʻldi, kolleksiyalar oʻsib borishi bilan alohida muzey tashkil etilishi jamoatchilik tomonidan qoʻllab-quvvatlandi, ammo mahalliy hokimiyat oʻz mablagʻlarini bu maqsadda ishlatishga hali tayyor emas edi.

### Toʻplamlar
Toʻplamlarga tarix, Misrshunoslik, arxeologiya, sanʼat, mahalliy tarix va Britaniyaning eng qadimgi jamoat akvariumlaridan biri kiradi. Asosiy toʻplam mahalliy meʼmorlar Bradshaw Gass & Hope tomonidan ishlab chiqilgan va 1939-yilda muzey fondiga kiritilgan. Muzeyning ikkita chekka joyi bor, bular: Smithills Hall va Hall i' th' Wood. Toʻplamlar koʻplab xususiy kollektorlarning materiallarini, jumladan Caroline Birley mulkidan olingan geologik namunalarni oʻz ichiga oladi. Bolton muzeyidagi muhim kolleksiyalardan biri Humphrey Spender materiallari toʻplamidir. Muzey har kuni soat 9:00 dan 17:00 gacha ochiq.

#### Botanika
Botanika kolleksiyasi taxminan 60 000 namunadan iborat boʻlib, asosan gerbariy koʻrinishidagi namunalardan iborat.

#### Umurtqali hayvonlar zoologiyasi

Umurtqali hayvonlar zoologiyasi kolleksiyasi (qushlar, sutemizuvchilar, amfibiyalar, sudraluvchilar va baliqlar) 15 000 dan 20 000 gacha namunalardan iborat.
#### Umurtqasizlar zoologiyasi
Umurtqasizlar zoologiyasi toʻplamida taxminan 200 000 namuna mavjud.

#### Geologiya
Geologiya kolleksiyasi 20 000 ga yaqin namunalardan iborat.

##### Paleontologiya — fotoalbomlar
Toʻplam taxminan 15 000 ga yaqin namunalardan iborat boʻlib,, kolleksiyaning eng katta qismi Rooke Penningtonning Castleton muzeyi kolleksiyasidan keltirilgan.

##### Mineralogiya
Toʻplam taxminan 4000 ta namunadan iborat.

##### Petrologiya
Ushbu toʻplamda 2000 ta namuna mavjud.

##### Modellar
Modellar toʻplamiga 1970-yillarda Londondagi Tabiiy tarix muzeyi tomonidan yaratilgan hayvonlar toʻplami kiradi.

## Manbalar
Pur Chaman tumani

**Pur Chaman** (shuningdek, Purchaman yoki Porchaman deb ham  tarjima qilinadi) — Afgʻonistonning Farah viloyatidagi togʻli tumandir. Aholisi taxminan 95% tojiklar va pushtunlar . Asosiy qishloq, uni Purchaman deb ham atashadi 1431 m balandlikda joylashgandir. 

## Dindagi oʻrni
Pur Chaman 1970-yillarning oxirigacha, soʻnggi *pir* Bahouddin Jan Tarakiy hukumati davrida oʻldirilgunga qadar aymoq etnik guruhining naqshbandiy soʻfiy yetakchisi (*[[pir]]*) uchun operatsiyalar markazilaridan biri boʻlgan.

## Manbalar

## Havolalar
* UNHCR tuman profili, 2004-yil sentyabr &#x2013; oktyabr, tuzilgan, 2006-06-06 (PDF) dan foydalanilgan.
* Farah provinsiyasi aholi punktlari xaritasi (Pur Chaman tumani) XMTning koʻchish kuzatuv matritsasi, 2018-yil mart
* http://www.afghanan.se/afghanan_2011/Afghanistan%20Mapper/Farah%20Map/pur_chaman.pdf Aholi punktlari xaritasi] AIMS, 2002-yil may &#x5B; ** &#x5D;
* Pur Chaman xaritasi  (PDF)  Archived
Puli Hisar tumani

**Puli Hisor tumani** – Afgʻonistonning Bagʻlon viloyatidagi tuman.

## Tarixi
2005-yilda Andarob tumanining bir qismidan tashkil etilgan.

Tuman 2021-yilgi hujumda Tolibon tomonidan bosib olingan va ular Afgʻoniston ustidan nazoratni qoʻlga kiritgan. Biroq, 2021-yil avgust oyida bu tuman Bagʻlon viloyatining Tolibonga qarshi jangarilar (Afgʻon milliy armiyasining qoldiqlari va fuqarolik qarshilik jangchilari) tomonidan bosib olingan uchta tumanidan biri boʻlib, Tolibonni egallab olganidan beri birinchi qurolli qarshilik toʻlqinini koʻrsatdi. mamlakat ustidan nazorat oʻrnatiladi. Tolibon quvilgan boshqa hududlar Dih Salah va Bano edi.

2021-yil 23-avgust kuni Tolibon yana bir hafta oldin qarshilik kuchlari qoʻliga oʻtgan barcha uchta tumanni, jumladan Puli Hisor tumanini ham egallab oldi. Biroq, CNN 2021-yil 31-avgustda qarshilik jangchilari yana Puli Hisorga kirishganini xabar qildi.

## Geografiyasi
Puli Hisor tumani shimolda Dih Saloh va Xost Va Fereng tumanlari, sharqda Panjshir viloyati, janubda Panjshir va Parvon viloyatlari, gʻarbda Andarab tumanlari bilan chegaradosh.

Tumanda yirik shaharlar ham, yirik qishloqlar ham yoʻq. Aholi punktlariga Darae Su (Darah-ye Shu), Ohangaron, va Sar Ab kichik qishloqlari kiradi.

Hudud togʻli boʻlib, Hindukush hududida joylashgan.

Tumandagi asosiy daryo Darvoza (Daroh-i Darvoza) boʻlib, qishloqlarning aksariyati uning qirgʻoqlari yoki irmoqlari boʻyida joylashgan.

## Iqtisodiyoti
Puli Hisor Bagʻlonning koʻknori yetishtiriladigan asosiy tumanlaridan biridir.

## Manbalar

## Havolalar
Imom Sohib tumani

**Imom Sohib tumani** ( Afgʻonistonning Qunduz viloyati shimoliy qismida joylashgan . Gʻarbdan Qalay-Zol tumani, shimoldan Tojikiston (Panj daryosi boʻyida), sharqdan Archi tumani va janubdan Qunduz tumani bilan chegaradosh. Aholisi 204300 (2006) - 25% pushtunlar, 25% tojiklar, 45% oʻzbeklar va 5% turkmanlar . Tuman markazi — Imom Sohib shaharchasi tumanning shimoliy qismida joylashgan. Tumanning yana bir asosiy shahri Sherxon Bandar boʻlib, Afgʻonistonning Tojikistonga asosiy kirish joyi boʻlib xizmat qiladi.

Tuman Afgʻonistondagi eng boy tumanlardan biri hisoblanadi.Yer juda unumdor va yaxshi sug'orilgan va qurg'oqchilikka duchor bo'lmagan. Tibbiyot va ta’lim muassasalari boshqa tumanlarga qaraganda yaxshi.

## Xavfsizlik va siyosat
Bu hududda koʻp sonli toliblar yashaydi, jumladan,Tolibonning mintaqaviy yetakchilaridan biri Mulla Salom . Ba'zi ma'lumotlarga ko'ra, Imom Sohib tumanini Salom nazorat qiladi, uning ta'siri Bag'lon, Taxor va Tojikiston bilan chegaradosh viloyatlarga taalluqlidir. Uning jangarilari Qunduzning bir qancha tumanlarini nazorat qilayotgani aytiladi.

2009-yilning 22-noyabrida Toj Goʻzar hududida bir guruh jangarilar politsiya nazorat punktiga hujum qilgani, u yerda 3 nafar jangari oʻldirilgani haqida xabar berilgan edi.

## Manbalar

## Havolalar

* Tuman profili
* AIMS tuman xaritasi
Mehtar Anbar koʻchasi

**Mehtar Anbar koʻchasi** — Buxoro shahrida joylashgan koʻcha. Koʻcha mehtar lavozimini egallab turgan amaldor nomidan olingan.  Ushbu atama „Ubaydullanoma“ asarida uchraydi. Guzarda shu nomdagi masjid mavjud. Mehtar Anbar koʻchasida istiqomat qilgan aholi  guruch, chopon va hind harir matolari savdosi, shuningdek, Orenburgdan mol keltirib sotish bilan shugʻullangan.

## Manbalar
Rashidan tumani

**Rashidan tumani** — Afgʻonistondagi yangi tuman; u kattaroq Jaghatu tumanidan yaratilgan.

## Maʼmuriyati
Poytaxt Hussain Khel va Qulgina yaqinidagi yangi shaharcha Rashidanga oʻxshaydi.

## Taʼlimi
2001-yildan keyin Tolibon mamlakatni tark etganidan keyin ko‘pchilik bolalarini maktab va universitetlarga o‘qishga yuborgan. Rashidan tumanida ikkita oʻrta maktab (Hussain Khil oʻrta maktabi) va (Shahid Muhammad Azim oʻrta maktabi) va toʻrtga yaqin oʻrta maktablar tumanning turli nuqtalarida joylashgan. Shahid Muhammad Azim o‘rta maktabi Husaynxel qishlog‘ida, Rashidon tumani binosiga yaqin joyda joylashgan. Hozirda (2019-yil) Afgʻoniston milliy universitetlarida dars beradigan koʻplab yosh oʻqituvchilar bor, ushbu tumandan boʻlgan professor Xoliq Rashid Hindistonning Dehli shahridagi Javohir Lal Neru universitetida dars beradi.

Rashidanning yana bir muhim shaxsi Xalilulloh Xotakdir, u Afgʻonistonning sobiq prezidenti, professor Burhaniddin Raboniyning maʼmuriyati rahbari va koʻplab viloyatlarda Milliy xavfsizlik boshqarmasi boshligʻi lavozimlarida ishlagan. Hotak hozirda Shvetsiyada istiqomat qiladi. Yana koʻplari turli sohalarda bakalavr darajasiga ega va hozirda Afgʻoniston hukumatida ishlamoqda.

## Demografiyasi
Tuman qishloqlarida 22280 kishi istiqomat qiladi ularning 96 % pushtunlar va 4 % hazoralardir .kirish sanasi=6 November 2015|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160303215834/http://www.aims.org.af/afg/dist_profiles/unhcr_district_profiles/centra/ghazni/rashidan.pdf|arxivsana=2016-03-03}}

## Suv tanqisligi
Qurg‘oqchilikning davom etishi tumanning asosiy muammosidir. 2002 yilda ekin maydonlarining atigi 6 foizi dehqonchilikka ega edi. (PDF).  Suv tanqisligi odamlarni qishloqlarini tashlab, boshqa tumanlarga yoki xorijga ketishga majbur qiladi. Oxirgi yillarda qishda qorning koʻpayishi bilan bu tumanda suv sathi koʻtarildi.

## Savdo-sotiq
Bu tuman aholisi asosan dehqonchilik, duradgorlik va qurilish bilan shugʻullanadi. Baʼzi odamlar yozda tumanni tark etib, qoʻshni shaharlarga va mamlakat tashqarisiga, asosan, Eron va Pokistonga ishchi va usta sifatida boradilar.
Vohon tumani

**Vohon tumani** – Afgʻoniston sharqidagi Badaxshon viloyatining 28 tumanidan biri. Tuman aholisining umumiy soni 13 000 ga yaqin. Tuman uchta xalqaro chegaraga ega: shimolda Tojikiston, janubda Pokiston (ayniqsa Gilgit-Baltiston va Chitral okrugi) va sharqda Xitoyning Shinjon avtonom viloyati bilan. Tuman markazi Xandud qishlogʻi boʻlib, 1244 nafar aholi istiqomat qiladi. Tumanda deyarli toʻliq pomirliklar va kamroq darajada qirgʻizlar istiqomat qiladi.

## Yana qarang
* Afgʻoniston va Xitoy chegarasi
* Vohon
* Vohon koridori

## Manbalar

### Izohlar

## Havolalar

*  (Radio Television Afghanistan (RTA Pashto))
*  (RTA Dari)
* 
*