Dafne Schippers

**Dafne Schippers** (1992-yil 15-iyunda tugʻilgan) — nafaqaga chiqqan niderlandlik yengil atletikachi. U sprint va koʻpkurash turlarida musobaqalashgan. U 200 metrga yugurishda 21.63 soniya natija bilan Yevropa rekordi sohibi boʻlib, bu koʻrsatkich unga ushbu masofada tarixdagi eng tez yugurgan ayollar ichida oltinchi oʻrinni beradi. Shuningdek, u 100 metr va uzunlikka sakrash boʻyicha Niderlandiya rekordlariga, 60 metr (indoor) va 4 × 100 metr estafeta boʻyicha esa umumiy rekordga egalik qiladi.

Schippers 200 metrda 2015-yil va 2017-yil jahon chempionati gʻolibasi boʻlgan. Shuningdek, u 2016-yilgi Rio Olimpiadasida 200 metrda kumush medalni qoʻlga kiritgan va oʻsha yili Diamond League turnirining 200 metr gʻolibasi boʻlgan. U, bundan tashqari, jahon chempionatlarida ikkita kumush va ikkita bronza medalini qoʻlga kiritgan: 2013-yilda yetti kurash boʻyicha bronza, 2015-yilda 100 metrda kumush, 2016-yilda 60 metr (indoor)da kumush va 2017-yilda 100 metrda bronza. U ochiq va yopiq zalda boʻlib oʻtgan Yevropa chempionatlarida jami beshta chempionlikni qoʻlga kiritgan. Schippers Niderlandiya chempionatlarida (ochiq va indoor) jami yigirma ikki marta gʻolib boʻlgan.

U 2014-yil va 2015-yilda Yilning eng yaxshi yevropalik atletikachisi deb eʼtirof etilgan.

2023-yilda Schippers professional sportchilik faoliyatini yakunlaganini eʼlon qildi.

## Erta hayoti
Dafne Schippers 1992-yil 15-iyunda Utrextda, Niderlandiyada tugʻilgan.

U yengil atletika bilan toʻqqiz yoshida, Utrextdagi Hellas nomli yengil atletika klubida shugʻullanishni boshlagan.

## Faoliyati
### Yettikurash
Schippers dastlab yettikurash bilan shugʻullangan va 2010-yilgi Jahon yoshlar chempionatida hamda 2011-yilgi Yevropa yoshlar chempionatida oltin medalni qoʻlga kiritgan. 2010-yilgi Jahon yoshlar chempionatida u Loreanne Kuhurima, Eva Lubbers va Jamile Samuel bilan birga 4×100 metr estafeta bahsida bronza medal ham yutgan.

2011-yilda Janubiy Koreyaning Daegu shahrida boʻlib oʻtgan Jahon chempionatida Schippers 200 metr bahsining saralash bosqichida 22.69 soniya natija bilan Gollandiyaning milliy rekordini yangilagan. biroq yarim finalda 9-oʻrinni egallab, atigi 0.04 soniya bilan finalga chiqa olmadi. Schippers ishtirok etgan 4×100 metr estafeta jamoasi (Kadene Vassell, Schippers, Anouk Hagen va Samuel) esa saralash bosqichida 43.44 soniya natija bilan yangi milliy rekord oʻrnatgan boʻlsa-da, finalga chiqa olmadi.

2012-yilda Schippers Avstriyaning Götzis shahrida oʻtkaziladigan nufuzli Hypo Meeting musobaqasida ishtirok etib, beshinchi oʻrinni egalladi. Shuningdek, u Finlyandiyaning Helsinki shahrida boʻlib oʻtgan Yevropa chempionatida 200 metrda beshinchi oʻrinni oldi. Bu natija kutilganidek boʻlmadi, chunki u saralash bosqichida 23.01 soniya bilan gʻolib chiqqan, yarim finalda esa 22.70 soniya bilan eng yaxshi vaqtni qayd etgandi. 4×100 metr estafeta jamoasi (Kadene Vassell, Schippers, Eva Lubbers va Samuel) 42.80 soniya natija bilan Gollandiya milliy rekordini oʻrnatdi va Germaniya jamoasidan keyin ikkinchi boʻldi.

Oradan bir yil oʻtib, u Hypo Meeting musobaqasida 6287 ochko bilan uchinchi oʻrinni egalladi. Soʻngra, 2013-yilgi Yevropa 23 yoshgacha boʻlganlar oʻrtasidagi chempionatida 100 metrda oltin va uzunlikka sakrashda bronza medalini qoʻlga kiritdi. Moskva shahrida boʻlib oʻtgan 2013-yilgi Jahon chempionatida Schippers yettikurashda bronza medalni qoʻlga kiritdi; u 800 metr yugurishda shaxsiy rekordini yetti soniyaga yaxshilab, britaniyalik Katarina Johnson-Thompson va nemis Claudia Rathni ortda qoldirdi. U Jahon chempionatlari tarixida yettikurash boʻyicha medal olgan birinchi gollandiyalik ayol sportchiga aylandi.

Schippers 2014-yil Götzisdagi Hypo Meeting musobaqasida yettikurash doirasida 200 metrni 22.35 soniyada yugurib oʻtdi va bu natija ushbu musobaqadagi eng yaxshi yugurishlardan biri boʻldi. U musobaqani 6545 ochko bilan yakunlab, milliy rekord oʻrnatgan holda uchinchi oʻrinni egalladi. 2014-yilgi Yevropa chempionatida Schippers 100 metr va 200 metr bahslarida oltin medalni qoʻlga kiritdi. Estafeta jamoasi esa finalda birinchi baton topshirishda xatoga yoʻl qoʻyib, musobaqani yakunlay olmadi.

### Murabbiy almashinuvi

Riodagi omadsizlikdan soʻng, Schippers oʻz faoliyatida oʻzgarish qilishga qaror qildi. U 2013-yil Moskva jahon chempionatida yettikurashda bronza medalini qoʻlga kiritganidan keyin, uni 100 va 200 metrda yuqori darajaga olib chiqqan murabbiyi Bart Bennema bilan yoʻllarini ajratdi. Ikkala tomon ham rivojlanish uchun yangi yondashuv zarur deb hisoblab, Schippers AQShlik murabbiy va sprint mutaxassisi Rana Reyder bilan ishlashga qaror qildi va Londonda boʻlib oʻtadigan 2017-yilgi jahon chempionatida 200 metr bo‘yicha chempionlik unvonini himoya qilishni maqsad qildi.

U 100 metrda bronza medalini qo‘lga kiritgach, 200 metrda ham g‘alaba qozondi va Yamaykalik Merlene Ottey hamda amerikalik Allyson Felix bilan birga bu masofada jahon chempionligini muvaffaqiyatli himoya qilgan yagona sportchilar qatoriga qo‘shildi. “Ikkinchi bor jahon chempioni boʻlish ajoyib tuygʻu,” dedi u. “Yarim finaldan oldin bir oz hayajonlangan edim, lekin men final yuguruvchisiman, eng yaxshisini finalda koʻrsataman. Bugungi tajribam uchun minnatdorman. Stadionda juda koʻp gollandiyalik muxlislar bor edi, ularning barchasi toʻq sariq kiyimda. Ikki marta ketma-ket gʻalaba qozonish ajoyib”.

Gollandiya 4×100 metr estafeta jamoasi (Madiea Ghafoor, Schippers, Naomi Sedney va Jamile Samuel) 8-oʻrinni egalladi.

“Sprint boʻyicha uchuvchi gollandiyalik ayol” deb atalgan Schippers uchun 2018-yilgi mavsumda asosiy eʼtibor Berlin shahridagi Olympiastadionda oʻtkaziladigan Yevropa chempionatiga qaratildi. Biroq ushbu musobaqada britaniyalik yuguruvchi Dina Asher-Smith yulduzga aylandi — u 100, 200 va 4×100 metr estafeta bahslarida oltin medal yutdi. Schippers esa 100 metrda bronza va 200 metrda kumush medal bilan kifoyalandi. 4×100 metr estafeta jamoasi (Schippers, Marije van Hunenstijn, Samuel va Sedney) ham ikkinchi oʻrinni oldi.

Bu natijalardan so‘ng, Schippers va Reider o‘rtasidagi hamkorlik jiddiy tanqid ostiga olindi. Reider uni 2017-yilda 200 metrda ikkinchi jahon chempionligi va 100 metrda bronzaga tayyorlagan boʻlsa-da, boshqa koʻplab yugurishlarda u oʻziga xos tezlikka erisha olmadi. Kuch mashqlari tufayli u tanasini yanada baquvvat qildi, biroq bu yugurishlarda sezilarli yaxshilanishga olib kelmadi va u 2015-yildagi eng yaxshi natijalarini yangilay olmadi. 2018-yil noyabr oyida Reider kutilmaganda Gollandiyadagi Milliy sport markazi Papendaldan ketdi, Schippers esa yana birinchi murabbiyi Bart Bennemaga qaytdi.

2019-yilgi Yevropa yopiq inshootlardagi chempionatida Schippers 60 metr bahsida kumush medalni qo‘lga kiritdi. 2019-yilgi Doha jahon chempionatida u 100 metr finali oldidan son mushaklaridagi muammo tufayli musobaqani tark etdi. U 200 metr va 4×100 metr estafeta bahslarida ham ishtirok eta olmadi.

## Shaxsiy natijalari
Barcha maʼlumotlar World Athletics profilidan olingan.

:* 60 metr (yopiq inshoot) – 7.00 (Berlin 2016)
:* 60 metr to‘siqli yugurish (yopiq inshoot) – 8.18 (Apeldoorn 2012)
* 100 metr – 10.81 (-0.3) (Pekin 2015)
* 150 metr – 16.93 (+2.0) (Amsterdam 2013)
* 200 metr – 21.63 (+0.2) (Pekin 2015) **Yevropa rekordi**, tarixdagi oltinchi eng tezkor sportchi
* 100 metr to‘siqli yugurish – 13.13 (-1.2 m/s, Götzis 2014)
* Balandlikka sakrash – 1.80 m (London 2012)
** Balandlikka sakrash (yopiq inshoot) – 1.74 m (Dortmund 2009)
* Uzunlikka sakrash – 6.78 m (+0.0 m/s, Amsterdam 2014) avvalgi, 2025-yilda Pauline Hondema tomonidan yangilangan
** Uzunlikka sakrash (yopiq inshoot) – 6.48 m (Apeldoorn 2015)
* Yadro uloqtirish – 14.66 m (Götzis 2015)
** Yadro uloqtirish (yopiq inshoot) – 13.91 m (Apeldoorn 2012)
* Nayza uloqtirish – 42.82 m (Hoorn 2014)
* Yetti kurash – 6545 ochko (Götzis 2014) avvalgi, 2016-yilda Anouk Vetter tomonidan yangilangan
* 4×100 metr estafeta – 42.04 (Amsterdam 2016) avvalgi, 2025-yilda Visser/Klaver/Bisschops/Van Hunenstijn tomonidan yangilangan

2023-yil sentabr oyida Schippers professional sport faoliyatini yakunlaganini eʼlon qildi.

## Nafaqadan soʻng
Schippers 2024-yil Buyuk Britaniyaning Glazgo shahrida boʻlib oʻtgan Jahon yopiq inshootlar chempionatida World Athletics uchun sharhlovchi boʻlib ishladi.

2024-yil mart oyida u 2025-yilda Gollandiyaning Apeldoorn shahrida boʻlib oʻtadigan Yevropa yopiq inshootlar chempionatining turnir direktori etib tayinlandi.

## Musobaqa natijalari
Barcha maʼlumotlar World Athletics profilidan olingan.

### Xalqaro musobaqalar

### Turnir gʻalabalari va unvonlari

* Diamond League umumiy 200 metr bahslarida gʻolib:  2016
** 2014 (2): Lozanna Athletissima (4 × 100 m estafeta), Glazgoda Grand Prix (200 m)
** 2015 (2): London Anniversary Games (100 m, NR), Bryusselda Memorial Van Damme (200 m)
** 2016 (4): Oslo Bislett Games (200 m), Monakoda Herculis (100 m), London (200 m), Parij Meeting (200 m)
** 2017 (3): Rim Golden Gala (100 m), Oslo (200 m), Lozanna (200 m)
** 2019 (3): Oslo (200 m, SB), Lozanna (4 × 100 m estafeta)
** 2021 (1): Gateshead Grand Prix (4 × 100 m estafeta)

### Milliy chempionliklar

* Niderlandiya ochiq yengil atletika chempionati:
** 100 metr: 2011, 2012, 2014, 2015, 2019, 2021, 2022
** Uzunlikka sakrash: 2012, 2014

* Niderlandiya yopiq inshootlardagi yengil atletika chempionati:
** 60 metr: 2010, 2011, 2012, 2013, 2014, 2015, 2016, 2018, 2019
** Uzunlikka sakrash: 2011, 2013, 2014, 2015

## Eʼtiroflar

U 2011–2017-yillarda Niderlandiyaning "Yilning eng yaxshi ayol yengil atletikachisi" deb topilgan; 2014-yil iyul, 2015-yil may, 2015-yil avgust, 2016-yil fevral va 2016-yil may oylarida "Yevropaning oyning eng yaxshi ayol sportchisi" eʼtirofiga sazovor bo‘lgan; 2014 va 2015-yillarda "Yevropaning yilning eng yaxshi ayol yengil atletikachisi" deb topilgan; 2015 va 2017-yillarda esa Niderlandiyaning "Yilning eng yaxshi ayol sportchisi" eʼtirofini olgan.

U 2016-yilda Niderlandiya Yengil Atletika Federatsiyasining Faxriy aʼzoligi bilan taqdirlangan.

Dafne Schippers tug‘ilib o‘sgan Utrext shahrida, uning sharafiga nomlangan Dafne Schippers ko‘prigi 2017-yil aprel oyida ochilgan.

## Manbalar