Ramon Marrero Aristi

**Ramón Marrero Aristy Beltre** (1912-yil 14-iyun — 1959-yil 17-iyul) dominikanlik yozuvchi, jurnalist, siyosatchi va tarixchi edi. U realistik romanlar yozuvchisi sifatida tanilgan, ayniqsa shakarqamish atrofidagilar va shakar sanoati xodimlari qanday suiisteʼmol qilinganligini taʼkidlagan. 1959-yil 17-iyulda u generalissimus Rafael Truxilo buyrugʻi bilan oʻldirildi.

## Hayoti
Ramon Marrero Aristi Beltre 1912-yil 14-iyunda Dominikan Respublikasi, La Altagrasiya provinsiyasi, San-Rafael del Yuma shahrida Xuan Bautista Aristi Marrero va Oliviya Beltre oilasida tug‘ilgan. Uning oilasi ancha badavlat edi va shuning uchun u birinchi yillarini qishloqda farovon hayot kechirdi; ammo, 1916-1924-yillarda Dominikan Respublikasining Amerika tomonidan bosib olinishi tufayli u ota-onasi bilan surgunga ketgan. Uning surgundagi yillari: Kolumbiya, Venesuela va Gollandiya Antil orollarida . Nihoyat 1922-yilda u ota-onasi bilan Dominikan Respublikasiga qaytib keldi.

Qaytib kelgach, aristiylar oilasi mamlakat sharqidagi oʻz yerlarida yana mustahkam oʻrnatolmadi; oʻrniga ular mamlakatning janubi-gʻarbiy qismida joylashdilar. 1929-yilgacha Aristi oilasi oʻzlarining janubi-gʻarbiy xoʻjaliklarida yashab, vayron boʻlgan boyliklarini qayta tiklashga urinib, ogʻir kunlarni boshdan kechirdilar. Shunga qaramay, Ramon Marrero Aristi oʻz taʼlimiga vaqt topa oldi.

1928-yilda, 16 yoshida Marrero Aristi Dominikanning ikkita gazetasi: „El Diario“ (Santiago de los Caballeros va „El Nuevo Diario“ (Santo Domingo) kir yuvishxonada ishlashdan tashqari, muxbir boʻlgan.

U Markaziy Romana omborini tark etib, poytaxt Santo Domingoga koʻchib oʻtdi va u yerda oʻrta maktabni tugatdi va Santo Domingo universitetiga (hozirgi Santo Domingo avtonom universiteti) jurnalistika fakultetiga oʻqishga kirdi. U universitetni tugatmasdan tark etdi, lekin Listin Diario, El Caribe va La Nacion kabi milliy gazetalarda tez-tez yozuvchi boʻldi.

## Adabiy martabasi
Santo-Domingoga koʻchib oʻtganidan uch yil oʻtgach,1938-yilda Marrero Aristi oʻzining „Balsie“ nomli birinchi kitobini nashr etdi. Bir yil oʻtgach, u „ *Over“*romanini nashr etdi, unda u Markaziy Romana omborida ishlayotganida nimalarga guvoh boʻlgani, ayniqsa shakar ishchilari oziq-ovqat mahsulotlari uchun ortiqcha toʻlashga majbur boʻlgani haqida batafsil maʼlumot berdi.

## Siyosiy martabasi
Yoshligida u sotsializmga qiziqdi. U *Listín Diario*, *El Radical*, *El Novel*, *El Tiempo*, *La Actualidad*, *La Avispa*, *La Opinión* va *La Nacion* kabi koʻplab gazetalar uchun yozgan, ular direktori boʻlgan, shuningdek, *Babeque* jurnali uchun. Yashirin marksist dissident, kommunist va romantik marksist sifatida tasvirlangan u 1930-yillarning oxirigacha, 1940-yilda, Manuel Arturo Peña Batlledan keyin Truxillo rejimida xizmat qilishga qaror qilgangacha, qolgan bir nechta yashirin qarshilik guruhlarida ishtirok etgan. yana bir muhim dissident ziyoli hukumatdagi lavozimni qabul qildi. Marrero Aristi bundan keyin koʻplab muhim rasmiy lavozimlarda xizmat qildi.

1946-yilda u Truxillo va Kuba va Dominika kommunistlari oʻrtasida imzolangan, maʼlum fuqarolik erkinliklari va Xalq Sotsialistik partiyasini tuzishga imkon beruvchi shartnomada vositachi sifatida ishlaganida diktatorning ishonchini qozondi. Shundan kelib chiqib, Trujillo unga 1954-yilda rasmiy Dominikan tarixini yozishni topshirdi.

U 1948-1950-yillarda Azua, 1950-1952-yillarda El Seibo va 1954-1957-yillarda Santo Domingo uchun Milliy Kongress deputati boʻlgan. U 1957—1959-yillarda Mehnat boʻyicha Davlat kotibi boʻlgan va diplomatik missiyalarda Dominikan hukumati vakili boʻlgan. 1957-yilda Mehnat vaziri sifatida u Trujilloga kofe ishchilarining ekspluatatsiyasi haqida maxfiy hisobot yozdi.

Uning oʻldirilishi bilan bogʻliq boʻlgan soʻnggi liberal faoliyati, u Nyu-York Tayms gazetasi jurnalisti Tad Szulkka hukumatdagi mavjud korruptsiyani qoralab, zolimning gʻazabini qoʻzgʻatgan bayonotlari edi.

## Manbalar