Syurix universiteti

**Syurix universiteti** (*UZH-University of Zürich*, nemischa: *Universität Zürich*) — Shveysariyadagi yirik universitet. Shveysariyalik cherkov islohotchisi va siyosiy arbob, u Svingli asos solgan (1523) maktab negizida 1833-yil tashkil etilgan. Teologiya, huquq, iqtisodiyot, tibbiyot, sanʼat, tarix, arxeologiya, falsafa, adabiyot, lingvistika, pedagogika va psixologiya, astronomiya, biologiya, genetika, geologiya, fizika, geografiya, kimyo, matematika va boshqa ixtisosliklar boʻyicha mutaxassislar tayyorlaydi. Botanika bogʻi muzeyi (1836), zoologiya (1837) va paleontologiya (1956) muzeylari, ilmiy kutubxonasi (1,5 mln.dan or-tiq asar) bor. 19 mingga yaqin talaba taʼlim oladi.

Bu Shveysariyadagi eng yirik universitet bo'lib, 28 000 talaba hujjat topshirgan[6]. U 1833-yilda. *1525-yilga borib taqaladigan ilohiyot, huquq, tibbiyot kollejlari va yangi falsafa fakultetidan* tashkil topgan.

Hozirda universitetda yetti fakultet mavjud: falsafa, insoniy tibbiyot, iqtisod fanlari, huquq, matematika va tabiiy fanlar, ilohiyot va veterinariya. Universitet har qanday Shveysariya oliy ta'lim muassasasidagi eng keng fanlar va kurslarni taklif etadi.

## Tarixi
Tsyurix universiteti 1833-yil 29-aprelda tashkil etilgan, mavjud ilohiyot kollejlari, 1525-yilda Huldrych Zwingli tomonidan asos solingan Carolinum, huquq va tibbiyot yangi falsafa fakulteti bilan birlashtirilganda. Bu monarx yoki cherkov emas, balki davlat tomonidan tashkil etilgan Yevropadagi birinchi universitet edi.

Universitetning dastlabki yillarida 1839 yilda nemis ilohiyotchisi David Friedrich Straussning ilohiyot kafedrasiga tayinlanishi katta bahs-munozaralarga sabab bo'ldi, chunki Strauss Xristian Yangi Ahdidagi mo'jizalar oddiy hodisalarning g'ayritabiiy hodisalar sifatida afsonaviy qayta hikoya qilinishini ta'kidlagan. Oxir-oqibat, rasmiylar Straussga o'z vazifalarini boshlash imkoniga ega bo'lmasdan oldin pensiya taklif qilishdi.

Universitet 1847 yildan boshlab ayollarga falsafa ma'ruzalarida qatnashishga ruxsat berdi va 1866 yilda birinchi ayol doktorantni qabul qildi. Veterinariya fakulteti 1901 yilda qo'shildi, bu dunyodagi ikkinchi eng qadimgi fakultetdir. 1914 yilda universitet arxitektor Karl Moser tomonidan Rämistrasse 71 da loyihalashtirilgan yangi binolarga ko'chib o'tdi.

## Kampus

Universitet butun Zurich shahri bo'ylab tarqalgan. Asosiy kampuslar shahar markazida, Irchelpark va Oerlikonda joylashgan. Universitet a'zolari bir nechta kutubxonalardan, jumladan ETH-kutubxonasi va Zurich markaziy kutubxonasidan 5 million jilddan foydalanishlari mumkin. 1962 yilda fan fakulteti Strikxofarealda Irchelpark kampusini tashkil etishni taklif qildi. Birinchi bosqich universitet binolarining qurilishi 1973 yilda boshlangan va kampus 1979 yilda ochilgan. Ikkinchi bosqich qurilishi 1978 yildan 1983 yilgacha davom etgan. Kampusda antropologiya muzeyi Antropologisches Museum Staatsarchiv Zürich joylashgan.

### Muzeyi
Tibbiyot tarixi instituti va muzeyi universitet tarkibiga kiradi. Universitet tarkibiga 13 ta muzey kiradi: Anatomik kollektsiya, Arxeologik kollektsiya, Botanika muzeyi, Mum moulajlari muzeyi, Ilmiy eksploratorium, Veterinariya tarixi muzeyi, Zurich Gerbariyasi, Antropologiya muzeyi, Botanika bog'i, Etnografik muzey. , Paleontologiya muzeyi, veterinariya anatomiyasi kollektsiyasi va zoologiya muzeyi.

## Manbalar