open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Vadym Adamyan

**Vadim Movsesovich Adamyan** (  , , 1938-yil 2-dekabrda tug'ilgan) - Sovet va ukrainalik matematik va nazariy fizik, professor va Odessa universitetining nazariy fizika kafedrasi mudiri. U operator nazariyasi va funktsional tahlilga qo'shgan hissasi bilan mashhur.

## Biografiya
Adamyan 1938-yil 2-dekabrda Odessada tug'ilgan. 1956-1961-yillarda Adamyan I.I.Mechnikov nomidagi Odessa davlat universitetida tahsil oldi. Nazariy fizika yoʻnalishi boʻyicha tamomlagan, unga rahbarlik qilgan Yu. A. Tsvirko. 1961-1964-yillarda Mark Grigoryevich Kerin rahbarligida Odessa qurilish institutida doktorant bo'lgan. 1964-1966-yillarda Lomonosov nomidagi Odessa texnologik institutida katta ilmiy xodim bo‘lib ishlagan.

1966-yil 20-iyunda Adamyan Yerevan universiteti matematika va mexanika institutida funksional tahlil va funksiyalar nazariyasi ixtisosligi boʻyicha nomzodlik dissertatsiyasini himoya qildi. Dissertatsiya himoyasidan keyin bir yil davomida Odessa qurilish institutining matematika kafedrasida dars bergan. Keyin 1975-yilgacha Odessa davlat universitetining Fizika institutida laboratoriyaga rahbarlik qildi.

1974-yil 17-oktyabrda Vadim Adamyan Kievdagi Matematika instituti Fanlar akademiyasida funktsional tahlil va funktsiyalar nazariyasi bo'yicha doktorlik dissertatsiyasini himoya qildi. Doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgandan so'ng, u Odessa davlat universitetining dotsenti, keyin esa 1977-yilda to'liq professor bo'ldi. 1978-yilda nazariy fizika kafedrasi mudiri bo‘ldi. Kafedrada u plazma fizikasi, qattiq jismlar fizikasi va nanostrukturalar fizikasi kabi yangi sohalarning rivojlanishini rag'batlantirdi ( nanotexnologiya ).

## Tadqiqot
Adamyanning asosiy tadqiqot sohalari funksional tahlil va operatorlar nazariyasidir . Bundan tashqari, 1966-yildan plazma nazariyasi va nanostrukturalar nazariyasi kabi nazariy fizikaning turli muammolari ustida ishlamoqda.

Professor Adamyan o'zining uzoq yillik ilmiy faoliyati davomida Avstraliya, Yangi Zelandiya, Germaniya va Ispaniya universitetlarida ishlagan va bir qancha faxriy unvon va mukofotlarga sazovor bo'lgan. 1994–1995-yillarda Soros professori etib tayinlangan. Vadim Adamyan Amerika matematika jamiyati (AMS), Gesellschaft für Angewandte Mathematik und Mechanik (Amaliy matematika va mexanika jamiyati) va Ukraina fizika jamiyati aʼzosi.

## Manbalar
Aleksandr Volkov

**Aleksandr Nikolayevich Volkov** (1886.19.8, Fargʻona −1957.17.12, Toshkent) — Oʻzbekiston xalq rassomi (1946). Toshkent rassomlik bilim yurtida oʻqituvchi (1919—46). Ijodini rangtasvir asarlar chizish bilan boshlagan („Anorli choyxona“, 1924, Tretyakov galereyasida), „Tuyalar sahroda“, „Sozandalar“, „Ona“, „Qozoq qizi“ (hammasi —1926, Moskvada, rassomning oilasida), „Terimchi qizlar“ (1932, Tretyakov galereyasida), „Temirchining ustaxonasi“ (1929), „Shohimardonda tush payti“ (1933, ikkalasi Arxangelsk Tasviriy sanʼat muzeyida) asarlarida Oʻzbekiston manzaralari va kishilarini gavdalantirgan. Asarlarida milliy xarakter, mehnatsevarlik, hayot shavqi aks ettirilgan („Brigadaning dalaga chiqishi“, 1932—33; „Yoʻlsizlikka hujum“, 1932—34, ikkalasi Qoraqalpogʻiston sanʼat muzeyida; „Ekskavatorlarni yigʻish“, 1935, Oʻzbekiston sanʼat muzeyida). Manzaralar (Fargʻona koʻrinishlari aks ettirilgan „Togʻ qishlogʻi“ turkumi, 1926—27), portretlar (Hamza, 1946—56, Qoraqalpogʻiston sanʼat muzeyida; avtoportretlar, 1934, 1944, Oʻzbekiston sanʼat muzeyida), natyurmortlar („Dala gullari“, 1955, Oʻzbekiston sanʼat muzeyida) ham yaratgan.

**A. Volkov. „Avtoportret“ (1939).**

**A. Volkov. „Ispaniya“ (1937).**

**«Ispaniya» Volkov Aleksandr Nikolaevich**

«Ispaniya» rasmi Aleksandr Nikolaevich Volkovning eng murakkab asarlaridan biri bo‘lib, ular alohida turib, usta tomonidan bir qator tematik ishlardan chiqarilmoqda. 1937 y. Mamlakat ichki harakatlar siyosiy va ijtimoiy oqibatlar natijasiga aylandi, ularning asosiy tomonlari respublikachilar va millatchilar bo‘ldi. Harbiy va an’anaviy kuchlar tomonidan qo‘llab-quvvatlanadigan millatchilar monarxiyani saqlash va markazlashtirilgan avtoritar tuzilishni istagida bo‘lgan respublikachilar radikal islohotlarni amalga oshirishga intilishdi. Urush oʻta shafqatsiz va vayron qiluvchi xususiyatni qabul qildi. Bombalash, urush va repressiyalar faoliyatida yuz minglab fuqarolar vafot etgan. Oxir oqibat general Franko boshchiligidagi millatchilar gʻalaba qozonishdi, bu esa 1970-yillarning oʻrtalarigacha amal qilgan Ispaniyada diktator rejimining oʻrnatilishiga olib keldi.

Rasmda biz qizil bayroqni respublikamizning erkinligi va mustahkamligi yo‘lidagi g‘oyat kurashuvchilarni qo‘llab-quvvatlashini ko‘rib turibmiz. Yosh go‘zal ayollar uni o‘z qo‘llarida, yong‘in qo‘ygichi sifatida qo‘llab-quvvatlaydi, sarbazlarni qo‘llab-quvvatlashga ilhomlay Qizil bayroq shamolga cho‘zilib, kurashuvchilarning qalbini hurmat, qahramon va mamlakatimiz uchun faxr bilan boyitadi. Harakatdagi qizil bayroq nafaqat tayaqdagi mato emas, balki ahamiyatga ega bo‘lmaydigan ramzda amalga oshirilgan jon va ehtiyojdir. Har bir qadam uning himoyasidagi ma’naviy va ahamiyatga ega bo‘lib, chunki qizil rang Vatan erkinligi va mustaqilligi uchun to‘ldirilgan qanni rivojlantiradi.

## Adabiyotlar
* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
Bolta Ortiqov

**Bolta Ortiqov** (1924-yil 5-may, Samarqand viloyati, Oʻzbekiston SSR, SSSR – 2001-yil 19-noyabr, Dushanbe, Tojikiston) – yozuvchi, Tojikiston yozuvchilar uyushmasi aʼzosi. „Samarqand qissasi“ muallifi. 
## Hayoti
Bolta Ortiqov 1924-yil 5-may kuni Oʻzbekiston SSR tarkibidagi Samarqand viloyatida tugʻilgan. Oʻrta maktabni tamomlagach, 1948-yili Samarqand davlat pedagogika institutining filologiya fakultetiga oʻqishga qabul qilingan. 1952-yilda „Pioneri“ nomli tojik gazetasida boʻlim mudiri sifatida faoliyatini boshlaygan. Shundan soʻng, „Maorif va madaniyat“ gazetasida muxbirlik qilgan. 1953-yilda Samarqandga qaytib, ijodini davom ettirgan. U 1960-yilda Tojikiston SSR yozuvchilar uyushmasiga aʼzo boʻlgan. Bolta Ortiqov 2001-yil 19-noyabr kuni Tojikiston Respublikasining Dushanbe shahrida vafot etgan.

## Ijodi
Bolta Ortiqovning ijodiy ishlari 1953-yildan boshlab nashr qilina boshlagan. Uning ilk kitobining nomi „Yoshlik ovozi“ boʻlib, 1954-yil nashr qilingan. 1958-yilda „Qishloq bolalari“ kitobi chop etilgan. Soʻng, 1962-yilda „Shirinliklar“ asari, 1965-yilda „Yaxshi qiz“ qissasi, 1966-yilda „Pishmagan olma“ toʻplami nashrdan chiqqan. 1971-yilda „Uch burchakli maktub“, 1973-yilda „Handalak“, 1959-yilda esa „Yozgi taʼtil“ nomli toʻplamlar kitobxonlar eʼtiboriga havola etilgan. Shundan soʻng, 1964-yili „Polvon“, 1965-yil „Atirgul“, 1975-yilda „Lolazor bolalari“ nomli kitoblari chop etilgan. Uning 1985-yilda „Samarqand qissasi“ kitobi nashrdan chiqqan. Ushbu kitob yana 3 marotaba (1987-yil, 1989-yil va 1991-yil) nashr etilgan.

#### Kitoblari
* „Qishloq bolalari“
* „Shirinliklar“
* „Yaxshi qiz“
* „Pishmagan olma“
* „Uch burchakli maktub“
* „Handalak“
* „Yozgi taʼtil“
* „Polvon“
* „Atirgul“
* „Lolazor bolalari“
* „Samarqand qissasi“
* „Qon izi“

## Manbalar
Vladimir Arnoldi

**Vladimir Mitrofanovich Arnoldi**, Rossiya (1871–1924) rus biologiya professori. U Rossiya Fanlar akademiyasining muxbir a'zosi boʻlgan va Malayziyadagi bir qator qimmatbaho o'simliklarni ilmiy ro'yxatga kiritgan.

U umrining ko‘p qismini Rossiyaning Tambov shahrida yashagan. Uning o'g'li Konstantin Arnoldi taniqli entomolog bo'ldi.

U Pithophoraceae oilasiga mansub yashil yosunlar turi boʻlgan *Arnoldiella* nomi bilan sharaflangan.

## Manbalar
Isfahon Shahid Beheshti xalqaro aeroporti

**Isfahon Shahid Beheshti xalqaro aeroporti**  () – Eronning Isfahon shahriga xizmat koʻrsatuvchi xalqaro aeroport.

## Umumiy koʻrinishi
Aeroport Shahid Beheshti sharafiga nomlangan. Eronning Isfahon ustoni Isfahon shahristoni Markaziy tumanidagi Qahabi Shomali qishloq okrugida joylashgan. Aeroportda ikkita terminal mavjud, biri ichki reyslar uchun, ikkinchisi xalqaro reyslar uchun. Aeroportga yaqin joyda 1970-yillarda Eronning F-14 Tomcats flotiga xizmat koʻrsatish uchun qurilgan **Xotamiy aviabazasi** joylashgan.

## Aviakompaniyalar va yoʻnalishlar

## Baxtsiz hodisalar va falokatlar

* 1965-yil 15-fevralda Iran Airning Vickers Viscount EP-AHC samolyoti ogʻir qoʻnish natijasida portning pastki qismi qulab tushdi va taʼmirlanib boʻlmaydigan darajada shikastlandi.
* 2009-yil 18-noyabrda Iran Air Fokker 100 EP-CFO samolyoti shassisida uchish chogʻida nosozlik yuz berdi. Samolyot Tehronning Mehrobod xalqaro aeroportiga uchayotgan edi, oʻshanda shassi orqaga qaytmagan. Samolyot Isfahonga qoʻndi, biroq qulab tushganida chap asosiy uzatmasi jiddiy shikastlandi.
* 2010-yil 15-yanvarda Iran Air 223-reysini amalga oshirayotganda Fokker 100 EP-IDA samolyoti qoʻngandan soʻng burun moslamasi qulashi natijasida jiddiy shikastlangan edi.
* 2010-yil 24-yanvarda Taban Air 6437-reysi Tupolev Tu-154M samolyoti tibbiy yordam tufayli Mashhad xalqaro aeroportiga favqulodda qoʻnayotganda halokatga uchradi. Barcha 157 nafar yoʻlovchi va 13 ekipaj aʼzosi falokatdan omon qoldi, 42 nafari yengil jarohatlar oldi. Parvoz bir kun oldin Obodondan boshlandi, biroq Mashhaddagi ob-havo tufayli bir kechada Isfahonda toʻxtab qoldi.

## Manbalar


## Havolalar
Butunjahon tozalik kuni

**Butunjahon tozalik kuni**–dengiz axlatlari muammosini oʻz ichiga olgan va barcha qattiq chiqindilar muammosiga qarshi kurashishga qaratilgan har yili oʻtkaziladigan global ijtimoiy harakat dasturidir. Ushbu ijtimoiy harakat Let's Do It! World xalqaro tashkiloti tomonidan tashkil qilinadi. Tashkilotning bosh ofisi Estoniya poytaxti Tallin shahrida joylashgan.

Butunjahon tozalik kuni sochilib yotgan chiqindilarni tozalash va yigʻish mashgʻulotlarini har bir vaqt mintaqalari boʻylab oʻz ichiga oladi. Atrof-muhitni tozalash tadbiri Gavayi va Amerika Samoasidagi kun yakunlanadigan vaqt qadar har bir davlatda davom etadi.

## Maqsadi

Butunjahon tozalik kuni har yili sentyabr oyining uchinchi shanbasida 24 soat davomida oʻtkaziladi. Butunjahon tozalik kuni jamiyatning barcha qatlamlarini, tozalash tadbirlarida faol ishtirok etishga safarbar qilish orqali chiqindilarni notoʻgʻri joyda qoldiris oqibatu haqida xabardorlikni oshirishga qaratilgan. Insonlar, hukumatlar, korporatsiyalar va tashkilotlarni tozalash ishlarida qatnashishga va notoʻgʻri joyga tashlangan chiqindilar bilan kurashish uchun yechim topishga chaqiriladi. Butun dunyoda Butunjahon tozalik kuni tadbirlarini tashkil etuvchi va oʻtkazuvchi koʻplab tashkilotlar mavjud. Xalqaro Yer kuni singari, Butunjahon tozalik kuni ham betaraf, siyosatga aloqasi yoʻq va hech qanday davlat yoki global siyosiy partiya yoki muayyan mafkura bilan bogʻliq emas.

## Tarixi
Birinchi marotaba Butunjahon tozalik kuni 2018-yil 15-sentabrda boʻlib oʻtgan, biroq u avvalgi global tozalash ishlari muvaffaqiyatiga asoslanadi. 2018-yilgi Butunjahon tozalik kunining maqsadi dunyo aholisining 5 foizini (yoki taxminan 380 million kishi) jalb qilish edi biroq saʼy-harakatlar kutilgan natijada bermagan boʻlsa-da, butun dunyo boʻylab 18 million odamni bevosita birlashtirdi.

2019-yilgi Butunjahon tozalik kuni 19-sentabrda, Xalqaro tinchlik kuni va 2019-yil sentabrdagi Global iqlim zarbasi kuniga toʻgʻri keldi.

Global tozalash ishlari insoniyat tarixi davomida turli xil koʻrnishlarda boʻlgan, ayniqsa zilzilalar, toshqinlar va kuchli tsunamilar kabi keng koʻlamli falokatlardan keyin tozalashlar birinchi koʻrinishidir.

Zamonaviy tarixda bu saʼy-harakatlar odatda turli xalqaro tashkilotlar va Nodavlat notijorat tashkilotlari, masalan,
Xalqaro Qizil Xoch va Qizil Yarim Oy Harakati, Oksfam va boshqa insonparvarlik yordami tashkilotlari koʻmagida, odatda urush yoki muammodan aziyat chekkan hududlarda jabr koʻrgan aholi tomonidan amalga oshiriladi. Bularga minalardan tozalash, plyajlarni tozalash va boshqa kiradi.

## Ishtirokchilar
Butunjahon tozalik kuni ishtirokchilari odatda volontyorlar boʻlib, Nodavlat notijorat tashkilotlari bilan hamjihatlikda xabardorlikni oshirish, tashkil qilish va xayriya uchun pul mablagʻlarni yigʻishda koʻmak berishadi.

## Manbalar
Svetlana Gubenko

**Svetlana Ivanovna Gubenko** (1950-yil 20-mart)&nbsp;– metallurgiya sohasidagi ukrainalik olim. Texnika fanlari doktori, professor. 1998-yildan Ukraina Oliy maktabi Fanlar akademiyasining akademik aʼzosi.

## Biografiyasi
Samarqand (Oʻzbekiston) shahrida tugʻilgan. Dnepropetrovsk metallurgiya institutini imtiyozli diplom bilan tugatgan (1972), shu institutning aspiranturasini (1975) muvaffaqiyatl tugatgan. 1975-yildan Ukraina Milliy metallurgiya akademiyasi Metallurgiya kafedrasi ilmiy sektorida kichik, katta, yetakchi ilmiy xodim boʻlib ishlagan. 1996-yildan boshlab metallurgiya kafedrasi professori.

Ukraina Milliy metallurgiya akademiyasida „Metallurgiya“, „Metallurgiya va metallarga issiqlik bilan ishlov berish“, „Materiya tuzilishi nazariyasi“, „Yangi materiallar“, „Plastik deformatsiyaning fizik asoslari“ kabi kurslardan dars bergan. 2002-yilda Oksford universitetida amaliyot oʻtagan. Texnika fanlari doktori (1993), professor (1996) unvonlarini qoʻlga kiritgan.

## Tadqiqotchilik faoliyati
Ilmiy izlanishlari— metallurgiya sohasida. Uglerodli muhitlarda olmosning qattiq fazali avtoepitaksiyasining fundamental kashfiyoti hammuallifi hisoblanadi. Soʻnggi yillardagi ilmiy ishlanmalari: yuqori energiyali maydonlarning taʼsiri sharoitida ketma-ket yoki kompleks qayta ishlash jarayonida metall boʻlmagan qoʻshimchalar va inklyuziya-matritsalararo faza chegaralarining temir qotishmalarining strukturasini shakllantirishga taʼsirining nazariy asoslari; olmos shakllanishi va paydo qilish usullari; transport metallining eskirish nazariyasi; lazer va portlovchi ishlov berish, portlovchi qotishma jarayonida metallar va qotishmalarni mustahkamlash ishlari.

530 ta ilmiy ishlar muallifi, shu jumladan 10 ta monografiya, 50 ta kitob va risolalar muallifi (hammuallif). 12 ta ixtiro patentiga ega. Ukraina Oliy maktabi Fanlar akademiyasi metallurgiya boʻlimi ilmiy kotibi (1996—2005) boʻlib faoliyat yuritgan.

## Mukofotlari
Ukraina Oliy Fanlar akademiyasining Yaroslav Mudriy mukofoti laureati boʻlgan(1998). Starodubova Xalqaro muhandislik akademiyasi mukofoti sovrindori(1998). Xalqaro ilmiy jamiyatlarning faol aʼzosi. Jumladan: Rossiya metallurglari uyushmasi (Moskva, Rossiya), ASM International (Bryussel, Belgiya). U Ukraina Taʼlim va madaniyat vazirligining „Taʼlim aʼlochisi“ koʻkrak nishoni bilan taqdirlangan (2010).
## Manbalar
Qozoqboy Yoʻldoshev

**Qozoqboy Yoʻldoshev** – (1949-yil, Sirdaryo) — adabiyotshunos olim, pedagogika fanlari doktori, Oʻzbekiston Yozuvchilar uyushmasi aʼzosi, Alisher Navoiy nomidagi Toshkent davlat oʻzbek tili va adabiyoti universiteti professori.

## Taʼlim
Qozoqboy Yoʻldoshev 1949-yil 9-mayda Sirdaryo viloyatida tugʻilgan. 1956–1966-yillarda Boyovut tumanidagi 8-oʻrta maktabda tahsil olgan.1966–1970-yillarda Gʻafur Gʻulom nomidagi Sirdaryo davlat pedagogika institutining oʻzbek filologiyasi fakultetini imtiyozli bitirgan.

## Faoliyati
1970–1977-yillarda Guliston tumanidagi 1–15-maktablarda til va adabiyot oʻqituvchisi. 1977–1979-yillarda 9-hunar texnika bilim yurtida oʻquv boʻlimi mudiri, direktor oʻrinbosari lavozimida faoliyat yuritgan. 1980–1985-yillarda Oʻzkompartiya Guliston raykomida instruktor, qishloq xoʻjalik xodimlari kasaba uyushmasi Guliston raykomi raisi, „Qizil tong“ kolxozi parkomi kotibi lavozimlarida ishladi. 1986–1994-yillarda Guliston davat universtiteti oʻqituvchisi, katta oʻqituvchisi, dotsent, „Pedogogika va boshlangʻich taʼlim metodikasi“ kafedrasi mudiri, „Oʻzbek filologiyasi“ fakulteti dekani lavozimlarida mehnat qildi.

1994-yildan 1998-yilgacha Qori Niyoziy nomidagi Oʻzbek pedagogika fanlari ilmiy-tadqiqot institutida boʻlim mudiri, ilmiy ishlar boʻyicha direktor oʻrinbosarlari boʻlib ishlagan.1998-yilning aprelidan 2000-yilning avgustigacha Oʻzbekiston Milliy universtiteti „Oʻzbek filologiyasi“ fakulteti dekani boʻldi. Shundan soʻng Qozoqboy Yoʻldoshev hozirga qadar „Matnshunoslik, milliy uygʻonish davri va hozirgi oʻzbek adabiyoti“ kafedrasi professori boʻlib ishlaydi.

## Ilmiy faoliyati
1985-yilda „Oʻzbek sovet satirik hikoyalarida xarakter tasviri evolutsiyasi“ mavzusida filologiya fanlari nomzodi, 1997-yilda esa „Yangicha pedagogik tafakkur va umumtaʼlim maktablarida adabiyot oʻqitishning ilmiy-metodik asoslari“ mavzusida pedagogika fanlari doktori ilmiy darajalari uchun dissertatsiya yoqladi. 2000-yilda professor ilmiy unvoniga sazovor boʻldi. Qozoqboy Yoʻldoshev ilmiy rahbarligida 3 nafar fan doktori, 8 nafar fan nomzodi va filologiya fanlari boʻyicha falsafa doktori tayyorlangan. U hozirgi kungacha 35 ta kitob va 393 nomda ilmiy maqolalar muallifidir,

## Kitoblari

* Kiyik soʻqmoqdagi yoʻlovchi (2014);
* Soʻz yolqini (2018);
* Jilovlanmagan tafakkur mahsuli (2024).

## Adabiyotlar
* Oʻzbek adabiyoti antologiyasi.-Toshkent: Adabiyoti sanʼati.-2022.-276 b.
## Manbalar

## Havolalar
*Qozoqboy Yoʻldoshev bilan intervyu
*Rost24OFFICAL yutub kanaliga bergan intervyusi
Rustam Dehoti

**Rustam Abdusalomovich Dehoti** (1944-yil 25-may, Samarqand) – tilshunos, filologiya fanlari nomzodi (1986), dotsent (1987).

## Hayoti
Rustam Dehoti 1944-yil 25-mayda Oʻzbekiston Sovet Sotsialistik Respublikasining Samarqand shahrida, tojik yozuvchisi Abdusalom Pirmuhammadzoda Dehotiy oilasida tugʻilgan. Otasi asosan Oʻzbekiston SSRda yashab ijod qilgan va oʻz asarlarida „Pirmuhammadzoda“, „Navqalam“, „Hardamxayol“, „Dehotiy“ taxalluslarini qoʻllagan. U Oʻzbekiston pedagogika akademiyasida tahsil koʻrgan. Rustam Dehoti oʻrta maktabni tugatgach Dushanbe Davlat pedagogika universitetiga oʻqishga kiradi. 1971-yilda T. G. Shevchenko nomidagi Dushanbe Davlat pedagogika universitetini nemis tili fakultetini tamomlagan.

Rustam Dehoti 1971—1976-yillarda chet tillari kafedrasi assistenti, 1976—1978-yillarda chet tillar fakulteti dekanining oʻquv ishlari boʻyicha oʻrinbosari lavozimlarida faoliyat yuritgan. 1978—1986-yillarda T. G. Shevchenko nomidagi Dushanbe Davlat pedagogika universitetida chet tillar fakulteti dekani boʻldi. U 1981—1984-yillarda T. G. Shevchenko nomidagi Dushanbe Davlat pedagogika universiteti aspiranti sifatida faoliyat yuritgan. 1987-yildan T. G. Shevchenko nomidagi Dushanbe Davlat pedagogika universiteti nemis tili kafedrasi dotsenti boʻlgan. 1982—1990-yillarda SSSR va Germaniya Demokratik Respublikasi doʻstlik jamiyati Dushanbe boʻlimi mas’ul kotibi boʻlgan. 1986—1995-yillarda Tojikiston Davlat universiteti chet tillar fakulteti dekani lavozimida ishlagan. Shuningdek, Sadriddin Ayniy nomidagi pedagogika universitetida dekan boʻlgan. 1993—1994-yillarda Sadriddin Ayniy nomidagi Tojikiston davlat pedagogika universitetida oʻqituvchi boʻlib ishlagan. 1995—1998-yillarda Sadriddin Ayniy nomidagi Tojikiston davlat pedagogika universiteti nemis tili kafedrasi mudiri boʻlgan.

Rustam Dehoti 13 dan ortiq ilmiy, ilmiy-metodik maqolalar va oʻquv qoʻllanmalar muallifi hisoblanadi. Germaniya va Tojikiston oʻrtasidagi adabiy aloqalar masalalari boʻyicha ilmiy ishlar yozgan. Rustam Dehoti 2006-yilda „Tojikiston taʼlim aʼlochisi“ medali bilan mukofotlangan.

## Manbalar
Date (Xokkaydo)

— Yaponiyaning Xokkaydo orolidagi Iburi subprefekturasida joylashgan shahar. 1869-yilda Date klani tomonidan asos solingan. 1972-yil 1-aprelda unga shahar maqomi berildi.

## Tarixi
Date hududidan Jomon davriga oid turar-joy qoldiqlari topilgan. Xokkaydoning tub aholisi boʻlgan Aynular ham 20-asr boshlariga qadar Date yaqin atrofidagi boshqa manzilgohlarda istiqomat qilib, Yaponiya jamiyatiga assimilyatsiya qila boshlagan.

Hududning nomi Xonsyu orolidagi Fukusima shahrida 12-asrda hokimiyat tepasiga koʻtarilgan Date klanidan olingan. Edo davridan oldin ularning markaziy qal’asi Fukusimaning Date tumanidagi Yanagava qal’asi edi. Qal’a keyinchalik Senday nomi bilan ataladi. Date klani butun Miyagi prefekturasini hamda Ivate prefekturasining janubiy qismini boshqargan va eng nufuzli *[[Daymyo|daimyolardan]]* biri boʻlgan.

Meiji davrida koʻplab samuray klanlari, shu jumladan Date klani ham Meiji islohotining siyosiy oʻzgarishlari tufayli oʻz hududlarini boy beradi. Shu sababli, 1869-yilda Watari shahridan Date klanining boʻgʻinlaridan biri boʻlgan urugʻ oʻsha paytda hali rivojlana boshlamagan Xokkaydoning janubiy qirgʻoqlariga koʻchib boradi. Date shahriga shu tariqa asos solindi.

2006-yil 1-martda Usu tumanining Otaki qishlogʻi Date shahri bilan birlashtirildi.

## Geografiyasi

Date shahri Usu togʻining (choʻqqi balandligi 702 metr) yonbagʻrida joylashgan. Shahardan Osaru daryosi oqib oʻtadi.

Shahar va qishloqlarning birlashishlari natijasida Date shahrini ikki qismga ajratish mumkin mumkin: Otaki oʻrmoni hududi va eski shahar hududi. Otaki oʻrmoni hududida Sankaydaki sharsharasi va Shirakinu daryosi oʻzani joylashgan. Eski shaharda esa samuraylar tomonidan qurilgan tarixiy binolar mavjud. Ulardan eng mashhuri Usu-Zenkou ibodatxonasidir.

## Taʼlim
Date shahrida 7 ta boshlangʻich, 4 ta oʻrta va 3 ta yuqori maktablar mavjud.

Shu jumladan:

* Date Kairai yuqori maktabi
* Midorigaoka yuqori maktabi
* Datekotoyogo maxsus yuqori maktabi

## Transport
Date shahrida 37-sonli va 453-sonli Yaponiya milliy avtomagistrallari tutashadi. Shaharga avtomagistraldan Date almashinuv yoʻli yoki JR Xokkaydo tomonidan boshqariladigan Date-Mombetsu stantsiyasi orqali kirish mumkin.

## Manbalar

## Tashqi havolalar

* Rasmiy sahifa
Narzulla Haydariy

**Narzulla Haydariy** (1900-yil 10-sentyabr, Samarqand, Rossiya imperiyasi – 1938-yil, Dushanbe, Tojikiston SSR, SSSR) – tojik adabiyotshunosi, tarjimon. Tojik filologiyasi asoschilaridan biri.

## Hayoti
Narzulla Haydariy 1900-yil 10-sentyabr kuni Rossiya imperiyasiga qarashli boʻlgan Samarqand viloyatida tugʻilgan. U oʻrta maktabni tugatgach, 1918-yilda Boku davlat pedagogika institutiga oʻqishga kirgan. Ushbu oliygohni 1922-yilda muvaffaqiyatli tamomlagan. 1923-yilda Oʻrta Osiyo davlat universitetining sharqshunoslik fakultetida oʻqituvchilik qilgan. Ushbu oliygohda 1927-yilgacha faoliyat yuritgan. 1928-yilda Tojikiston maorif komissariati huzuridagi ilmiy kengashga aʼzo boʻlgan. Narzulla Haydariy 1930-yil Stalinobodga (hozirgi Dushanbe shahri) koʻchib oʻtgan. U yerda Tojikiston maorif komissariati huzuridagi ilmiy-tadqiqot institutining tojik tili boʻlimiga rahbarlik qilgan. Haydariy 1932-yil Rossiya fanlar akademiyasining Tojikistondagi filialining adabiyot kafedrasi mudiri etib tayinlangan. U 1933-yildan 1938-yilgacha Dushanbe davlat pedagogika institutida tarix fanidan dars bergan. Narzulla Haydariy 1938-yilda Tojikiston SSR tarkibidagi Dushanbe shahrida vafot etgan.

## Ijodi
Narzulla Haydariy 20-asrning 20-yillarida ijodga kirib kelib, tojik tili va adabiyoti, uning imloviy qoidalari hamda uning terminologiyasi haqida izlanishlar olib borgan. U 1932-yilda chop etilgan „Ruscha-tojikcha lugʻat“ kitobini tuzishda bevosita ishtirok etgan. Narzulla Haydariy ikki fors shoirlari Abulqosim Firdavsiy va Sadriddin Ayniyning toʻliq hayoti va ijodini oʻrganib chiqqan. Izlanishlari natijasida yaratgan maqolalarini 1933-yilda tojik ommaviy axborot vositalarida eʼlon qilgan. Narzulla Haydariyning 1930-yilda „Mehnat bilimi“ nomli kitobi nashrdan chiqqan.

## Manbalar
KWord

**KWord** – eskirgan matn protsessori, nashriyot ilovasi hisoblanib,
KOffice toʻplamining bir qismidir. Uning oʻrnini yangilangan Calligra Suite ofis toʻplamining Calligra Words ilovasi egalladi.

## Tarix
KWord ilovasi Reginald Stadlbauer tomonidan 1998-yilda KOffice loyihasining bir qismi sifatida FrameMakerdan freymlaridan foydalanish kabi bir nechta gʻoyalardan ilhomlangan holda yaratilgan. Muallif ilova va uning manba kodi birinchi tartibli emasligini tan oldi, chunki bu uning eng birinchi obyektga yoʻnaltirilgan dasturlash asosida ishlab chiqqan ilovasi edi.

2012-yilgacha KWord KOffice ofis dasturlari toʻplamining qolgan ilovalari bilan birga faol ravishda ishlab chiqildi. KOffice 2.4 dan boshlab ishlab chiquvchilar har olti oyda yangi KOffice versiyalarini chiqarishni maqsad qildilar. Ammo KOffice ilovasida 2012-yil mart oyining oʻrtalaridan beri hech qanday oʻzgarishlar sodir boʻlmadi.

2012-yil avgust oyida ikkita kichik xatolikdan soʻng koffice.org veb-sayti 2012-yil sentabr boshida almashtirildi. 2012-yil 22-oktabrda KDE KOfficeni veb-sayt vositalari roʻyxatidan olib tashladi.

## Imkoniyatlari
KWorddagi matn joylashuv sxemasi freymlarga asoslangan boʻlib, Adobe tomonidan yaratilgan FrameMakerga oʻxshash yaratilgan. Ular sahifaning istalgan joyiga joylashtirilishi mumkin va matnlar, grafika va obyektlarni oʻz ichiga olishi mumkin. Har bir yangi sahifa yangi freymdir, biroq matn KWord freymlarini bir-biriga bogʻlash imkoniyati bilan qoʻyilishi mumkin. Ushbu freymlardan foydalanish KWordda murakkab grafik sxemalarni osonlik bilan yaratish mumkinligini anglatadi.

Koʻpgina kompyuter nashriyot ilovalari xuddi KWord kabi freymlardan foydalanadi, ammo ushbu ilovalar foydalanuvchiga hujjat strukturasini loyihalash imkonini beruvchi *asosiy sahifalar* deb ataladigan konsepsiyadan foydalanadi. Biroq, KWord ishlab chiquvchilari freymlardan nusxa koʻchirish va yangi sahifa yaratilganda, masalan, sahifa uchun juda koʻp matn boʻlganda, ularning joylashuvi bilan asosiy sahifalarda foydalanish mumkin boʻlgan varianti sifatida freymlardan foydalanish imkoniyatini ishlab chiqdilar.

## Manbalar
Aleksey Panin

**Aleksey Vyacheslavovich Panin** (1977-yil 10-sentyabrda Moskva, SSSRda tavallud topgan) – rus teatr va kino aktyori. Rossiya Federatsiyasi Davlat mukofoti laureati (2003).
Aktyor sifatida  Nikolay Lebedevning „Zvezda“ filmlari, Aleksey Balabanovning „Jmurki“ filmlari va „Soldati“ teleseriallari bilan mashhur.

## Tarjimai holi
Aleksey Panin 1977-yil 10-sentyabr kuni Moskva shahrida tavallud topgan. Uning otasi Moskva issiqlik muhandislik institutida muhandis-mexanik boʻlib faoliyat olib borgan. Otasi Aleksey 20 yoshga toʻlganida vafot etgan. Onasi – Tatyana Borisovna Vlasova „Nauka“ nashriyotida muharrir boʻlib faoliyat yuritgan. 2021-yil 5-yanvarda koronavirusdan vafot etgan.
U RATI (GITIS) ga oʻqishga kirgan va birinchi yilidayoq Gleb Panfilovdan „Romanovli. Vnetsenosnaya semya“ filmida ishtirok etish uchun taklif oldi. Panin institutdan uch marta haydalgan, keyin esa oʻqishni tugatmay, oʻzi ketgan.
2020-yilda Ispaniyaga immigratsiya qilingan, Oʻrta Yer dengizi sohilidagi Torrevieja shahrida kvartira sotib olgan.
2023-yil may oyida Tergov qoʻmitasi Paninga qarshi Rossiya Federatsiyasi Jinoyat kodeksining 205.2-moddasi 2-qismi – „Terrorizmni ommaviy oqlash“ boʻyicha jinoiy ish qoʻzgʻatdi. Aktyor 5 yilga ozodlikdan mahrum etildi.

## Shaxsiy hayoti
U bir qancha aktrisalar bilan uchrashgan: Yekaterina Nikitina, Lyubov Zaitseva, Marina Aleksandrova, Katerina Shpitsa va hech qanday javobsiz Tatyana Arntgolts bilan uchrashdi. 2008-yil 12-oktyabrdan beri Paninning haqiqiy rafiqasi model va aktrisa Yuliya Yevgeniyevna Yudintseva (1976-yil 28-iyunda tavallud topgan), qizi Annani dunyoga keltirdi. 2009-yilda qizi sud qarori bilan onasi bilan qoldi. Uzoq vaqt davomida qizi, sud qaroriga zid ravishda, otasi va buvisi bilan yashadi. 2014-yil 10-sentyabrda Yudintseva qizini maktabdan olib, Sankt-Peterburgga olib bordi, u yerda maktabga bormadi va uyda taʼlim oldi.  2015-yil yanvar oyida Panin Yangi Peterhof stantsiyasida yashiringan joyni qamal qildi, 2015-yil 18-dekabrda nomaʼlum shaxslar bilan 185-sonli maktabdan chiqishida qizini oʻgʻirlab olib ketishdi. 2016-yil 12-yanvarda Panin Yudintsevaning qizini qaytarib berdi, lekin 2016-yil 14-yanvarda uni yana olib ketdi. 2017-yilda Vladimir Paninga viloyat sudi qizini rasman oʻzi bilan olib qolishga ruxsat berdi.

## Ijodi

### Filmografiyasi

### Teatr ishlari

* „Neapolitanskiye strasti“ (Mingyillik)
* „Shashni starogo kozla“ (Mingyillik)
* „Jenixi“ (Moskva mustaqil teatri)
* „Viy“ (Moskva mustaqil teatri)
* „Tsvetok kaktusa“ (Mingyillik)
* „Kriminalniy duet“ (Mingyillik).

### Videolardagi ishtiroki

* 2002-yil – Kasta – Pro Maksa
* 2004-yil – Yasemin – Samiy lyubimiy
* 2005-yil – Ivan Breusov  (Makpal Isabekova ishtirokida) – Serdtse, skaji
* 2009-yil – Tori Joy – Tolko ne vlyubis
* 2012-yil – Irina Bilik – Mi budem vmeste (yangi versiya)
* 2013-yil – Andrey Kovalyov – Put
* 2017-yil – Stas Kostyushkin – Opa! Anapa
* 2017-yil – Stas Kostyushkin – Fakti.

## Mukofotlari

* „Zvezda“ badiiy filmi uchun 2002-yil Rossiya Federatsiyasi Davlat mukofoti (2002) bilan taqdirlangan.

## Manbalar
Tianjin Binhai kutubxonasi

**Tianjin Binhai yangi hudud kutubxonasi** - (*xitoycha*: 天津滨海新区图书馆) taxallusi **Koʻz** boʻlgan, Xitoyning Tianjin shahridagi kutubxona. U Binhai madaniyat markazining bir qismi bo'lib, uning beshta markaziy diqqatga sazovor joylaridan biri hisoblanadi.

## Arxitekturasi va tavsifi
Besh qavatli kutubxonaning umumiy maydoni 33,700 m.kv ni tashkil etadi. Kutubxona ichida poldan shiftgacha 1,2 million kitob sig‘adigan terasli kitob javonlari hamda markazda 110 kishiga mo‘ljallangan auditoriya vazifasini bajaradigan katta, yorug‘ shar mavjud. Kutubxona "Yomon ko'z" laqabini olgan, chunki irisga o'xshab ko'rinadigan sharni parkning tashqarisidan ko'z shaklidagi teshik orqali ko'rish mumkin.

Ochilish kunidan keyingi birinchi haftada kuniga taxminan 10,000 kishi kelganligi sababli tashqarida navbatlar paydo bo'lgan.

Birinchi va ikkinchi qavatlarda, asosan, dam olish joylari va o'qish zallari mavjud. Yuqori qavatlarda kompyuter xonalari, majlislar o'tkaziladigan zallar va ofislar mavjud. Kutubxonaning tomida, shuningdek, ikkita sayvon ham mavjud. Kutubxonani tezda tugatish to'g'risidagi  rasman tasdiqlangan qaror va hujjatlar bilan ziddiyat tufayli, asosiy atriumdan kitob saqlash maqsadida foydalanish mumkin emas edi, lekin tokchalarning yuqori qavatlariga kirishni ta'minlaydigan xonalar qurilmagan va ochilish kuni fotosuratlari uchun javonning orqa tomoniga kitob tikanlari bosib yopishtirilgan.

## Qurilishi
Kutubxona Rotterdamda joylashgan MVRDV arxitektura firmasi hamda Tyanjin shaharsozlik va loyihalash instituti (TUPDI), mahalliy meʼmorlar guruhi bilan birgalikda loyihalashtirilgan. Mahalliy hukumat tomonidan qurilish jadvali qat'iy bo'lganligi sababli, loyiha dastlabki chizmalaridan boshlab uch yil ichida eshiklari ochilishigacha o'tadi. Ushbu kutubxona 2017-yil oktyabr oyida ochilgan.

## Manbalar

## Tashqi havolalar

* 
* Official page  of the library at Binhai Cultural Center  
* Image gallery at CNN
Something in the Water

**"Something in the Water"** – amerikalik kantri-qoʻshiqchi Kerri Andervudning qoʻshigʻi boʻlib, u oʻzining *[[Greatest Hits: Decade Number 1|"Greatest Hits: Decade Number 1"]]* (2014-yil) eng yaxshi xitlar toʻplamida chiqqan birinchi singlga aynaldi.*[[Greatest Hits: Decade Number 1|"Greatest Hits: Decade Number 1"]]* Andervudning birinchi xit to'plami hisoblangan.Qoʻshiqni Andervudning oʻzi, Kris DeStefano, Brett Jeyms yozgan va prodyusser M ark Bright tomonidan ishlab chiqarilgan Singl Hot Country Songs grafikida birinchi oʻrinni egalladi (Kerri Andervudning o'n to'rtinchi „reytingdagi birinchi“siga aylandi) va Hot Xristian Qoʻshiq -da 1-oʻrinni egalladi. 2015-yilning 8-fevralida qoʻshiq "Eng yaxshi mamlakat yakkaxon ijrosi" nominatsiyasida „Grammy“ mukofotiga sazovor boʻldi .

## Tarixi
"Something in the Water" tanqidchilar tomonidan ijobiy sharhlar oldi, jumladan, *[[Rolling Stone]]*, *[[Billboard]]* , *[[Music Times]]* , *[[:en:All Access|All Access Music]]* , AXS   va *[[Taste of Country]]* , *Popdust*  kabi nashriyotlar buni tasdiqladi.

Qoʻshiq *Billboard* Hot Christian Songs reytingida birinchi oʻrinni qo'lga kiritdi va bu uni qoʻshiqlari orasida reytingda oʻrin egallagan birinchi ijodiga aynaldi. Bundan tashqari, asosiy ''Billboard'' Hot 100 da yigirma to'rtinchioʻrinni qo'lga kiritdi . Qoʻshiq 7 hafta davomida Hot Country Songs reytingida birinchi oʻrinda (ayol xonandalar orasida uchinchi oʻrinda)  va Hot Christian Songs reytingida (ayollar oʻrtasida rekord) 20 hafta davomida birinchi oʻrinni egalladi   . 2015-yil 19-fevralga kelib, singl AQShda 860 000  nusxada sotilgan  .

## Grafiklar
### Yakuniy yillik jadvallar

## Manbalar

## Havolalar

*
Haska Meyna masjidi portlashi

**Haska Meyna masjidi portlashi** (Afgʻoniston Islom Amirligi (2021-yilgacha Afgʻoniston islom respublikasi) Nangarhor viloyati, Haska Meyna tumani) 2019-yilning 18-oktyabr kuni sodir etilib, portlash natijasida masjidda kamida 73 nafar namozxon halok boʻlgan. Hujum oqibatida yana oʻnlab kishilar turli darajada jarohatlangan. Biroq hech qaysi guruh ushbu voqeaga nisbatan javobgarlikni oʻz zimmasiga olmagan.

## Hujum
Haska Meyna tumanidagi Javdara qishlogʻida joylashgan Haska Meyna masjidida oʻqiladigan juma namozi vaqtida bomba portlashi sodir boʻlgan. Oʻsha paytda masjidga juma namozida ishtirok etish uchun yuzlab odamlar tashrif buyurgan. Bomba portlashi natijasida 72 kishi halok boʻlgan, kamida 36 kishi turli darajada jarohat olgan. Portlash masjid tomining qulab tushishiga sabab boʻlgan, shu sababli koʻplab jasadlar vayronalar ostida qolib ketgan. The New York Times gazetasining xabar berishicha, portlash erkaklar namozi vaqtida masjidga kirib, portlovchi moddalarni portlatgan xudkush terrorchi tomonidan sodir etilgan.

Portlash qurbonlari orasida qishloqdagi yagona shifokor Muhammad Aref va uning bir necha oila aʼzolari, shuningdek, 23 nafar oʻsmir va bolalar ham boʻlgan. Bundan tashqari hujum oqibatida ikki oʻqituvchi halok boʻlgan.

## Mas’uliyat
Uyushtirilgan ushbu hujum uchun javobgarlikni hech qaysi guruh oʻz zimmasiga olmaydi. Tolibon masjidning portlashi va qulashiga hukumatning minomyot hujumi sabab boʻlganini daʼvo qilgan holda ushbu ayblovni rad etgan.

## Manbalar
Ivan Zaytsev

**Ivan Vyacheslavovich Zaytsev**(1988-yil 2-oktabr, Spoleto, Italiyada tavallud topgan) – asl millati rus boʻlgan Italiya milliy erkaklar volleybol komandasidagi professional oʻyinchi, London 2012 Olimpiya oʻyinlarida bronza medali sohibi, Yevropa chempionatida kumush medal sohibi(2011 va 2013), Jahon ligasida bronza medali sohibi (2013, 2014), Italiya chempioni (2014) va Rio 2016 Olimpiadasida kumush medal sohibi.

## Biografiyasi

**Ivan Vyacheslavovich Zaytsev** jahon volleybol sportida mashhur sportchilardan biri boʻlib, kelib chiqishi rus va italyan millatiga mansub. U 1988-yil 2-oktabrda Italiyaning *Spoleto* shaharida tugílgan. Zaytsevning ajdodlari ham kuchli volleybol oʻyinchilari bo 'lishgan. Uning otasi, **Vyacheslav Zaytsev,** Sovet va Rossiya volleybol komandasida oýnab ularga bir necha Olimpiada medallarini keltirgan. Uning onasi, **Irina Pozdnyakova** esa *Olimpiada gimnastika* sportchisi. Zaytsevning sport muhitida katta boʻlishi uning yoshligidan hozirgi holatiga kelishiga omil boʻlgan. Zaytsev oʻzining karyerasini 2004-yildan boshladi va u davrda Italiyaning *Umbria Volley* deb atalgan volleybol guruhiga aʼzo boʻlgan. 2005-yil 16 yoshligida esa Italiya milliy jamoasida ilk bor kortga tushdi va komandadagi eng yosh oýinchiga aylandi. Karyerasi davomida u bir necha Rossiya va Italiyaning mashhur guruhlarida oʻynadi, masalan *M.Roma Valley, Dinamo Moscow va Modena Valley*. U davomiy ravishda mahalliy va xalqaro musoboqalarda shuhrat yigíb bordi va jamoasining gʻalabalariga yirik hissa qoʻshdi. Zaytsevning oʻyin oʻyin oʻynash uslubi uning kuchli va aniq uzatmalariga bogʻliq boʻlib, u maydondagi moslashuvchanlik va toʻpni aniq qilib uzatib berish qobiliyatiga ega. Uning boʻyi **2.04 metr** boʻlib, uning chiniqqan tanasi turli pozitsiyalarda yaxshi toʻp ilishiga koʻmak beradi. Zaytsevning eng mashhur yutuqlaridan biri bu Rio 2016 oʻyinlarida uning Italiya terma jamoasiga kumush medalni olib legani boʻldi. Bundan tashqari u boshqa bir necha xalqaro musoboqalarda gʻalaba qozondi, masalan Jahon ligalarida va Yevropa chempionatida oltin medallarni qoʻlga kiritgan.

## Manbalar
Dekolonizatsiya

**Dekolonizatsiya** – bu mustamlakachilikni yoʻq qilish jarayoni. Asosan ikkinchi jahon urushidan keyin Yevropa mustamlakalarining (dominionlar, protektoratlar va mandat hududlar), asosan Osiyo va Afrikadagi, siyosiy mustaqillikka erishish jarayoni. Ushbu atamaning maʼnosi va qoʻllanishi bahsli. Baʼzi dekolonizatsiyani oʻrganuvchi olimlar, ayniqsa, mustamlakalarning mustaqillik harakatlariga va global mustamlaka imperiyalarining qulashiga eʼtibor berishadi  Boshqa olimlar bu atamaning maʼnosini mustamlakachilik tajribasining iqtisodiy, madaniy va psixologik jihatlarini qamrab olgan holda kengaytiradilar. Dekolonizatsiyani oʻrganuvchi olimlar dekolonializm deb nomlanuvchi tafakkur maktabini tashkil etadilar va muvaffaqiyatli mustaqilliq uchun harakatlardan keyin ham mustamlaka davlatlarda hokimiyat mustamlakasi va bilimlar mustamlakasiga qarshi kurashda dekolonial asosni qoʻllaydilar. Dekolonizatsiya olimlari dekolonializm deb nomlanuvchi tafakkur maktabini shakllantiradilar va muvaffaqiyatli harakatlardan keyin ham koʻchmanchilar mustamlakachi davlatlarda hokimiyat mustamlakasi va bilimlarning mustamlakaligiga qarshi kurashda dekolonial asosni qoʻllaydilar. Mustamlakadan keyingi davr olimlari gʻarb dunyoqarashlarini tanqid qilib, bilimlarni mustamlakachilikdan chiqarish va anʼanaviy ekologik bilimlarni markazlashtirish tarafdori . Dekolonizatsiya maʼnosini siyosiy mustaqillikga erishish jarayonidan, tashqari kengaytiradigan bu keng yondashuv munozaralar va tanqidlarni keltirib chiqardi.

## Manbalar
Rahim Majidov

**Rahim Majidov** (1930-yil 5-mart, Yusuf Xarrotiy, Samarqand – 2010-yil 20-dekabr, Dushanbe) – falsafa fanlari doktori (1982), professor (1987). Tojikistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1991).

## Hayoti
Rahim Majidov 1930-yil 5-martda Samarqand shahrida tugʻilgan. Alisher Navoiy nomidagi Samarqand davlat universitetining tarix fakultetini tamomlagan (1951-yil). Samarqand shahridagi 14-sonli umumtaʼlim maktabi, Samarqand viloyati Qoraqishloq (1951—1953) maktabi tarix fani oʻqituvchisi va oʻquv boʻlimi mudiri lavozimida faoliyat yuritgan. U 1953—1956-yillarda Samarqand davlat pedagogika instituti marksizm-leninizm kafedrasi oʻqituvchisi, laboratoriya assistenti lavozimida faoliyat yuritgan. U 1957—1960-yillarda falsafa kafedrasi oʻqituvchisi boʻlgan. Rahim Majidov 1960-yilda Dushanbe shahriga kelgan. Keyingi yillarda Tojikiston Fanlar akademiyasi falsafa boʻlimi kichik xodimi (1960—1962), SSSR Fanlar akademiyasining Falsafa instituti aspiranti (1962—1965) boʻlgan. Nomzodlik dissertatsiyasini himoya qilgandan soʻng esa (1965), Tojikiston Fanlar akademiyasi falsafa boʻlimida avval kichik, soʻngra katta ilmiy xodim (1966—1970), kafedra dotsenti, V. I. Lenin nomidagi Tojikiston davlat universitetida kafedra dotsenti (1970—1973), Tojikiston fanlar akademiyasi katta ilmiy-tadqiqot boʻlimi rahbari (1973—1983) oʻrnida faoliyat yuritgan. SSSR Fanlar akademiyasi (Moskva) qoshidagi AIJ Ilmiy ateizm institutida doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan (1982). Tojikiston Fanlar akademiyasi din tarixi va ilmiy ateizm boʻlimi mudiri (1983-1991), xodim sifatida ishlagan. Tojikiston Fanlar akademiyasining akademik A.Bahovaddinov nomidagi Falsafa instituti falsafa tarixi va din boʻlimi mudiri (1992—2006) lavozimlarida faoliyat yuritgan.

## Ijodi

* Oyo dinhoi haqiqӣ hastand. – D., 1970;
* Vazifahoi muhimi propagandai ilmӣ-ateistӣ. – D., 1971;
* Preodoleniereligioznosti v usloviyax perexoda k sotsializmu, minuya kapitalizm. – D., 1973;
* Rivoҷi ateizm dar Toҷikiston. – D., 1975; Taʼsirnokii targʻiboti ilmӣ-ateistӣ. – D., 1977;
* Osobennosti formirovaniya ateisticheskogo mirovozzreniya jenщin (na materialax Tadj. SSR). – 1977;Islam. – D., 1980;
* Nazariya va amaliyai tarbiyai ateistӣ. – D., 1978;
* Islam i ateizm v voprosax i otvetax. – Tashkent, 1980 (soavtor);
* Utverjdenie sotsialisticheskogo obraza jizni v respublikax Sovetskogo vostoka i ego vliyanie na protsess sekulyarizatsii (Na materialax Tadjikistana): Diss…doktora filos. nauk. – M., 1982; * Islam v SSSR. – M., 1983 (soavtor);
* Tarzi hayoti sotsialistӣ va ateizm. – D., 1984.

## Manbalar
Tahiti tili

**Tahiti tili** (tahiti tilida – *te reo tahiti* yoki *te reo mā'ohi* ) — avstronez tillari oilasining polinez tillari guruhiga kiruvchi til. Taiti orolida va Jamiyat orollari guruhiga kiruvchi boshqa qo'shni orollarda tarqalgan tub aholi, taitiliklarning tili. Tuamotu orollarida millatlararo aloqa vositasi sifatida ishlatiladi.

Soʻzlashuvchilarning umumiy soni 130 ming kishi..London Missionerlik Jamiyatining missioneri tomonidan ilk marotaba tasniflangan. 

Taiti tiliga eng yaqin tillar - Tuaumotu, Markiz, Mangareva tillari, hamda Fransuz Polineziyasida tarqalgan boshqa kichik tillari va shevalar.

## Yozuvi
Tahiti alifbosi lotin alifbosiga asoslangan va 13 ta harfdan iborat.

* 
* Charles Vernier, Introduction a la langue tahitien, Paris — 1959.
* Бугенвиль. Кругосветное путешествие на фрегате «Будёз» и транспорте «Этуаль», М. — 1961.
2019-yilgi Kobul masjidi portlashi

**Kobul masjidi portlashi** 2019-yilning 24-may kuni soat 13:20 (GMT 08:50) atrofida masjid imomi va namozxonlar juma namozini oʻqish uchun masjidda boʻlgan vaqtida sodir etilgan. Portlovchi moddalar masjidning imom nutq soʻzlaydigan mikrofoniga joylashtirilgan. Ushbu portlash natijasida kamida uch kishi, jumladan, imom Samiulloh Rayhon halok boʻladi, 20 ga yaqin kishi jarohatlanadi. Hozirgi kunga qadar hech bir guruh yoki shaxs uyushtirilgan ushbu hujum uchun javobgarlikni oʻz zimmasiga olmagan.

## Voqea
Kobuldagi Al-Taqva masjidida 13:20 (GMT 08:50) atrofida portlash sodir etiladi va juma namoziga kelgan oʻnlab namozxonlar ushbu voqea natijasida halok boʻladi, ayrimlari turli darajada jarohat oladi. Bomba portlashi oqibatida ikki kishi, jumladan, olim Samiulloh Rayhon ham halok boʻladi, shuningdek, kamida 16 kishi yaralanadi. Tolibon mintaqada muntazam hujumlar uyushtirib kelganligi bois, Afgʻoniston Ichki ishlar vazirligi matbuot kotibi Nasrat Rahimiy ushbu hujum sababchisi sifatida Tolibonni keltiradi. Biroq Tolibon guruhi vakili Rahimiyning daʼvosini rad etadi. Tolibonning yangi yetakchisi Mavlaviy Haybatulloh Oxundzoda tayinlanganidan keyin dindorlarga hujumlar soni yanada ortadi. Tuman politsiyasi rasmiysi Jan Aghaning aytishicha, bomba masjid imomi Mavlaviy Samiulloh Rayhon nutq soʻzlaydigan masjid mikrofoniga oʻrnatilgan boʻlgan.

36 yoshli Samiulloh Rayhon, toʻrt farzandning otasi, „At-Taqvo“ masjidi imomi boʻlgan. U, shuningdek, parlament maslahatchisi va kundalik diniy telekoʻrsatuvning boshlovchisi ham edi. Imomga nisbatan uyushtirilgan ushbu hujumning sababi uning halok boʻlgan afgʻon askarlari oilalarini qoʻllab-quvvatlashi, Tolibonning xudkush portlashlarini qoralashi, ayollar huquqlari va Gʻarb harbiy kuchlari va Afgʻoniston hukumati oʻrtasidagi hamkorlik ishlari boʻlgan. Politsiya zobiti Firdavs Faramarzning aytishicha, portlash masjid rahbari namozni boshlash uchun foydalaniladigan „Al-Taqva“ masjidi mehrobiga yaqin joyda sodir etilgan.

The New York Times gazetasi bergan maʼlumotlarga koʻra, Afgʻonistondagi vaziyat diniy ulamolar uchun juda ogʻir hisoblanadi, chunki ulamolarning hukumatni qoʻllab-quvvatlashi Tolibon tomonidan, yoki aksincha Tolibonni qoʻllab-quvvatlashi hukumat tomonidan zarar koʻrishiga sababchi boʻladi.

## Rasmiylar munosabati
Prezident Ashraf Gʻani masjiddagi hujumni terrorchilik harakati sifatida qoralagan.

## Manbalar
Anna Flanagan

**Anna Flanagan** (1992 yil 8 yanvarda tugʻilgan) - avstraliyalik xokkeychi, Avstraliya Xokkey Ligasida Kanberra Mehnat klubi hujumchilari himoyachi sifatida oʻynaydi. Uning laqabi Flanno.

2010 yildan beri Avstraliya terma jamoasi safida 100 dan ortiq oʻyinlarda qatnashgan xalqaro futbolchi.U bir marta Jahon kubogi va bitta Olimpiya oʻyinlari turnirlarida mamlakatni himoya qilgan. 

## Karyera
Flanagan burchak penaltilarini tepishga ixtisoslashgan himoyachi..  2000 yilda, koʻp sportchi boʻlganidan soʻng, u xokkey oʻynash samaradorligini oldi.

Anna Flanagan 17 yoshida professional sportda birinchi martta koʻrina boshladi va 18 yoshida terma jamoadagi debyutini amalga oshirdi. U 2010 yilning mart oyida Janubiy Koreyaga qarshi oʻrtoqlik oʻyinida muvaffaqiyatli ishtirok etdi. Uning jamoaga tanlanishi 2008-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlaridan soʻng jamoaga koʻplab yosh oʻyinchilarni jalb qilingan davrga toʻg'ri keldi. 2010-yilga kelib u Hamdoʻstlik oʻyinlarida oltin medalni qoʻlga kiritgan jamoa aʼzosi sifatida Avstraliyani himoya qiladi.    2012 yilgi Yozgi Olimpiya oʻyinlarida Avstraliya jamoasi aʼzosi sifatida beshinchi oʻrinni egalladi.  Oʻyinlarda u milliy terma jamoa uchun 50 dan ortiq oʻyinlarda qatnashdi. 

Flanagan Argentinaning Tucuman shahrida boʻlib oʻtgan 2012-2013 yilgi ayollar FIH xokkey boʻyicha Jahon ligasida ishtirokidan keyin xokkey boʻyicha jahonning eng yaxshi yosh oʻyinchisi deb topildi.  Uning jamoasi ikkinchi oʻrinni egalladi va final oʻyinida u jamoa boʻyicha yagona golni urdi.

## Shaxsiy hayot
Flanagan 1992 yil 8 yanvarda tugʻilgan  boʻlib, uning otasi Fred Flanagan, Kanberradagi jismoniy tarbiya oʻqituvchisi boʻlgan.  Flanagan Kanberrada voyaga yetgan. U bolaligidan tennis, yengil atletika va ot xokkeyi bilan shugʻullangan .  U Brindabella Christian kollejida keyin esa Radford kollejida oʻqigan. U Kanberra universitetida sport jurnalistikasi boʻyicha diplom olgan. U avstraliyalik xokkey jamoasiga qoʻshilgandan keyin jurnalistikadagi professional karerasi boshlangan.   Hamdoʻstlik oʻyinlaridan soʻng oʻzining hokkey karerasini davom ettirish uchun Kanberradan Pertga koʻchib oʻtdi. koʻchib oʻtganidan soʻng u Pertdagi Fox Sports uchun professional jurnalistika bilan shugʻullana boshladi.   2011 va 2012 yillarda esa u Curtin universitetiga oʻqishni boshladi. 

## Ommaviy madaniyatda
Flanaganga hozirgi kunda Avstraliya xokkey brendi Ritual Hockey tomonidan homiylik qilinadi.  Shuningdek unga Nike brendi tomonidan ham homiylik qilinadi va 2015 yil boshida Flanagan Red Bull global brendi bilan homiylik shartnomasini imzolagan birinchi avstraliyalik xokkeychi boʻldi. 

;

* Jahonning eng yaxshi yosh futbolchisi: 2013 yil

## Maʼlumotnomalar
Gari Sanches Productions

**Gary Sanchez Productions** – Uill Ferrell va Adam Makkay tomonidan asos solingan boʻlib, Amerika kino va seriallarini ishlab chiqarish kompaniyasi hisoblanadi.

## Tarixi
Gari Sanches Productions 2006-yilda komediyachilar va kinorejissyorlar Uill Ferrell va Adam Makkey tomonidan tashkil etilgan. Kompaniya xayoliy „paragvaylik tadbirkor va moliyachi“ Gari Sanches sharafiga nomlangan. Qiziqarli tomoni shundaki, 2007-yilda Makkey va Ferrell prodyuserlik kompaniyasining mulki asosida Funny or Die video saytiga ham asos solgan.

2018-yilning avgust oyida kompaniya Paramount Pictures bilan uch yillik birlamchi koʻrinishli shartnoma tuzdi.

2019-yil 8-aprelda Ferrell va Makkey oʻzaro hamkorlikni bekor qilishlari va oʻsha paytda ishlab chiqilgan barcha loyihalardan voz kechishda davom etishini eʼlon qilindi. Keyinchalik maʼlum boʻlishicha, boʻlinish sababi Makkeyning Jon C. Reylini Jerri Buss rolini *"Gʻalaba qozonish vaqti: Leykerlar sulolasining yuksalishi"* koʻrsatuvida, Ferrellga aytmasdan, Ferrell xohlagan rolni ijro etgani bilan bogʻliq boʻlib chiqqani edi.

2019-yilning kuz faslida *McKay Hyperobject Industries*ga asos soldi. 2020-yil yanvar oyida *Ferrell kompaniya*ning sobiq singlisi hamkori va hozirda *Gloria Sanches Productions* aoschisi boʻlib, Gloria Sanches sherigi Jessica Elbaum bilan qayta tashkil etilgan kompaniya bilan yangi loyihalarni amalga oshirganligi eʼlon qilindi.

Kompaniya boshqa ishlab chiqilayotgan filmlarni ommaga taqdim etish uchun oʻzining nomi bilan davom etadi.

## Film sanoati

### Film

### Televideniya

## Havolalar