open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
La Liga (2024/25-yilgi mavsum)

**[[La Liga]] 2024/25-yilgi mavsumi** (homiylik sabablari tufayli **LALIGA EA SPORTS** deb ham ataladi) — Ispaniyaning eng yirik futbol musobaqasi — La Liganing 94-mavsumidir. Mavsum 2024-yil 15-avgustda boshlanib, 2025-yil 25-mayda yakunlanadi. "Real Madrid" oldingi mavsumda 36-chempionligini qo'lga kiritib, ushbu mavsumda g'oliblikni himoya qiladi. Qur'a 2024-yil 18-iyun kuni bo'lib o'tdi.

## Jamoalar

### Koʻtarilish va tushish
Ligada 20 ta jamoa ishtirok etadi, shu jumladan, 2023/24-yilgi mavsumdan 17 ta jamoa, Segundaning 2023/24-yilgi mavsumidan yuqori ligaga koʻtarilgan 3 ta jamoa. Bu Segundaning eng yaxshi ikkita jamoasi va yuqori ligaga koʻtarilish uchun oʻtish oʻyini gʻolibini oʻz ichiga oladi.

; Segundaga tushirilgan jamoalar

La Ligani tark etgan birinchi jamoa "Almería" boʻldi, bu jamoa „Getafe“ga qarshi 2024-yil 27-aprel kuni 1:3 hisobi bilan magʻlubiyatga uchraganidan soʻng, yuqori ligadagi ikki yillik „sayohati“ni yakunladi. „Granada“ jamoasi „Mallorca“ning „Las Palmas“ ustidan 1:0 hisobidagi gʻalabasidan soʻng, "Cádiz" esa „Las Palmas“ bilan nursiz durangli oʻyinidan soʻng La Ligani tark etdi

; Segundadan koʻtarilgan jamoalar

2024-yil 26-may kuni „Valladolid“ matematik jihatdan avtomatik ravishda La Ligaga koʻtarilgan birinchi jamoa boʻldi, jamoa „Villarreal B“ ga qarshi 3:2 hisobida gʻalaba qozondi va yuqori ligaga bir mavsumdan keyin qaytdi. Koʻtarilgan ikkinchi jamoa „Leganés“ boʻldi, chunki u 2024-yil 2-iyun kuni „Elche“ga qarshi 2:0 hisobida gʻalaba qozondi. Ushbu natija va „Valladolid“ning "Tenerife"ga qarshi 2:1 hisobidagi magʻlubiyati, „Leganés“ni Segundada chempionga aylantirdi. Uchinchi jamoa „Espanyol“ boʻldi, u „Real Oviedo“ni magʻlub qilib, bir mavsumdan keyin yana La Ligaga qaytdi.

### Stadionlar va ularning joylashuvi

### Yetakchilar va homiylar
}
|-
|
|
|
|
|
|
|-
|
|
|
|
|
|
|-
|
|
|
|
|
|
|-
|
|
|
|
|
|
|-
|
| 
|
|
|
|
|-
|
|
|
|
|
|
|-
|
|
|
|
|
|
|-
|
|
|
|
|
|
|-
|
|
|
|
|
|
|-
|
|
|
|
|
|
|-
|
|
|
|
|
|
|-
|
|
|
|
|
|
|-
|
|
|
|
|
|
|-
|
|HABI ALONSO
| 
|
|
|
|-
|
|
|
|
|
|
|-
|
|
| 
|
|
|
|-
|
|
|
|
|
|
|-
|
|
|
|
|
|
|-
|
|{{nobreak| Marcelino
|
|
|
| 
|}
:1. Futbolkaning ortida.
:2. Yenglarda.
:3. Shortiklarda.

### Murabbiylar oʻzgarishi

## Turnir jadvali

## Natijalar

## Manbalar

## Havolalar
*
Gʻaybulla Rahmonov

**Gʻaybulla Rahmonov** (1940-yil 11-sentyabr Kasbi tumani, Qashqadaryo viloyati, Oʻzbekiston SSR) – oʻzbekistonlik fermer va oʻz kasbining fidoiy insonlaridan biri boʻlgan. 1999-yili Oʻzbekiston Qahramoni faxriy unvoni bilan mukofotlangan.

## Tarjimai holi
Gʻaybulla Rahmonov 1940-yil Qashqadaryo viloyatining Kasbi tumanida tugʻilgan. Gʻaybulla Rahmonov turmush oʻrtogʻi Pardaxol aya bilan 7 ta farzand va 30 nafarga yaqin nabiralik boʻlishgan.
## Hayotiy faoliyati
1971-yildan boshlab paxtachilik brigadasi boshligʻi vazifasida faoliyat olib borgan boʻlib, 1980-yillarda jamoaviy tanila boshlashgan.

1994-yilda Gʻaybulla Rahmonov boshchiligidagi brigadadan yuqori hosil ilingach, uning nomi ham tanila boshlagan. 1999-yil yuqori xizmatlari uchun Oʻzbekiston Qahramoni unvoni bilan mukofotlangan. Mashhur fermer 2004-yilda vafot etgan.
## Mukofotlari
*Oʻzbekiston qahramoni (1999-yil)
## Manbalar
Parvoz (futbol klubi)

**Parvoz Bobojon Gʻofurov** – Tojikistonning Gʻofurov shahrida joylashgan futbol klubi. Hozirda mamlakat oliy divizionida oʻynaydi.

## Tarix
Parvoz Bobojon Gʻofurov 2001-yilda „Aviator Chkalovsk“ nomi bilan tashkil etilgan va Tojikiston shimolidagi Chkalovsk shahrida joylashgan. 2003-yilda „Aviator Chkalovsk“ birinchi marta Tojikiston futbolining oliy ligasida ishtirok etdi va Chempionlar "Regar-TadAZ" va "Xujand" klubidan keyin uchinchi oʻrinni egalladi. Keyingi mavsumda Aviator finalda Istaravshan FKni 5:0 hisobida magʻlub etib, birinchi marta Tojikiston kubogini qoʻlga kiritib, ligadagi uchinchi oʻrnini takrorladi. 2005-yilgi mavsum oldidan „Aviator“ Gʻafurovga koʻchib oʻtdi va „Parvoz Bobojon Gʻofurov“ deb oʻzgartirildi va ketma-ket uchinchi mavsumda uchinchi oʻrinni egalladi. „Parvoz“ 2007-yilda "Regar-TadAZ" da ikkinchi oʻrinni egallagan va Tojikiston kubogini ikkinchi marta qoʻlga kiritgan, bu safar finalda „Hima Dushanbe“ni 1:0 hisobida magʻlub etganida „Parvoz“ ligadagi eng yuqori natijani qayd etgan. 2008-yilda Parvoz yana Regar-TadAZdan keyin ikkinchi oʻrinni egalladi.

### Nomlar tarixi

* 2001-2004: Aviator Chkalovsk
* 2004: Aviator Bobojon Gʻafurov
* 2005-hozirgacha: Parvoz Bobojon Gʻafurov

### Ichki tarix

## Yutuqlar

* **Tojikiston kubogi**
** Gʻoliblar (2): 2004, 2007

## Manbalar

## Havolalar

*  Parvoz Fan Club
Xosilot (futbol klubi)

**Hosilot Farxor** () – Xatlon viloyatining Farxor shahridagi futbol klubi.

Tojikiston Superkubogi-2017 sohibi, Tojikiston kubogi-2016 finalchisi, Tojikiston birinchi ligasining ikki karra kumush medali sohibi (2010 va 2011), Tojikiston birinchi ligasi chempioni (2015).

## Tarix

### Klub nomlar tarixi

* 1991—1994: Hosilot Farxor
* 1995—1997: FK Farxor
* 2003: SKA-Xatlon Farxor
* 2004—2005: FK Farxor
* 2010-yildan hozirgacha: Hosilot Farxor

### Ichki tarix

Xosilot siyosiy sabablarga ishtirok etmagan

### Kontinental tarix

## Yutuqlar

### Jamoa

; Tojikiston Superkubogi (1)
: 2017

## Hozirgi tarkib

## Murabbiylari
*Toʻliq boʻlmagan maʼlumotlar taqdim etilgan.*

## Manbalar

## Havolalar

* Xosilot (futbol klubi) Tojikiston chempionatida
Diyor Qahramonov

**Diyor Qahramonov** () – oʻzbekistonlik futbolchi. Oʻzbekiston Pro ligasining „Unired“ klubi yarim himoyachisi.
## Manbalar
Abbos Qarshiyev

**Abbos Qarshiyev** (, 1994-yil 15-fevralda tugʻilgan) – oʻzbekistonlik futbolchi. „Ishtixon“ klubi yarim himoyachisi.

## Manbalar
Oybek Joʻrayev

**Oybek Joʻrayev** (, 2000-yil 21-dekabrda tugʻilgan) – oʻzbekistonlik futbolchi. Oʻzbekiston Pro ligasining „Unired“ klubi hujumchisi.
## Manbalar
Bilolbek Eshpoʻlatov

**Bilolbek Eshpoʻlatov** () – oʻzbekistonlik futbolchi. „Ishtixon“ klubi himoyachisi.
## Manbalar
Murodjon Shamsiddinov

**Murodjon Shamsiddinov** (, 2001-yil 26-sentyabrda tugʻilgan) – oʻzbekistonlik futbolchi. „Ishtixon“ klubi himoyachisi.
## Manbalar
Arxlebov

**Archlebov** () – Chexiyaning Janubiy Moraviya viloyati Hodonin tumanidagi munisipalitet. Unda 900 ga yaqin aholi istiqomat qiladi.

Hodoninning shimoli-gʻarbiy qismi 25 kilometrga choʻzilgan.

## Demografiyasi
2021-yilgi statistik malumotlarga koʻra munitsipalitetda 842 kishini istiqomat qiladi.

## Manbalar

## Havolalar

*
George Samuel Clason

**George Samuel Clason** (1874-yil 7-noyabr – 1957-yil 5-aprel) – amerikalik yozuvchi. Clason 1926-yilda birinchi marta nashr etilgan „Vavilonlik eng boy odam“ kitobi bilan mashhur.

## Hayoti va taʼlimi
Clason Louisiana (Missouri) shtatida tugʻilgan. U Nebraska universitetida tahsil olgan. U Ispaniya-Amerika urushi paytida Amerika Qoʻshma Shtatlar armiyasi safida xizmat qilgan.

## Karyerasi
Clason Denverdagi Clason Map Company va Koloradodagi Clason Publishing Companyni tashkil etdi. Clason Map Company AQSh va Kanada yoʻl atlasini birinchi marta nashr etgan, ammo Buyuk depressiya davrida omon qolmagan.

Clason tejamkorlik va moliyaviy muvaffaqiyatga qanday erishish haqida bir qator maʼlumotli risolalar yozganligi bilan mashhur. U 1926-yilda qadimgi Bobilda oʻrnatilgan masallardan foydalangan holda risolalar yozishni boshlagan. Banklar va sugʻurta kompaniyalari masallarni tarqatishni boshladilar va eng mashhurlari „Vavilonlik eng boy odam – Qadimgi muvaffaqiyat sirlari“ kitobiga kiritildi. Clason"Avval oʻzingizga toʻlang" iborasini yaratgan.

## Shaxsiy hayoti
Classon 1900-yilda Denverga koʻchib oʻtadi. Uning ikki farzandi bor edi, ular  Clyde B. Clason va Robin Clason McKown . U ikki marta turmush qurgan, Ida Ann Venable va Anna Burt bilan.

U 1949-yilda Napaga (California) koʻchib oʻtdi va 1957-yil 5-aprel kuni shu joyda vafot etdi.

## Manbalar
Javohir Qudratov

**Javohir Qudratov** (, 2002-yil 23-mayda tugʻilgan) – oʻzbekistonlik futbolchi. „Sirdaryo FA“ klubi darvozaboni.
## Manbalar
Sarvar Husanov

**Sarvar Husanov** (, 2000-yil 25-iyulda tugʻilgan) — oʻzbekistonlik futbolchi. „Yangiyer“ klubi darvozaboni.
## Manbalar
James Webb kosmik teleskopining ishlab chiqilishi va ishga tushirilishi

James Webb kosmik teleskop (JWST) asosan infratuzilma astronomiyasi amalga oshirish uchun mo'ljallangan kosmik teleskop. Uning murakkab ishga tushirish va ishga tushirish jarayoni 2021 yil oxiridan 2022 yil o'rtalariga qadar davom etdi.

AQSh Milliy Aeronavtika va Kosmik agentligi (NASA) JWST-ning loyihasini 1990-yillarning oxirida boshladi. NASA ning Goddard Kosmik parvoz markazi (GSFC) teleskopni ishlab chiqishni boshqargan, Jon Hopkins universitetiningBaltimordagi Homewood Kosmik teleskop ilmiy instituti JWST-ni boshqargan va asosiy konstruktor Northrop Grumman edi. Teleskop 1961- yildan 1968- yilgacha Merkur, Gemini va Apollon dasturlariga boshchilik qilgan Jemes Webb sharafiga qo'yilgan.
Husayn Jovid maqbarasi

**Husayn Jovid maqbarasi** () – Naxchevandagi atoqli ozarbayjon shoiri va dramaturgi Husayn Jovid qabri ustiga oʻrnatilgan maqbara.

## Tarixi
Majmua Ozarbayjonning uchinchi prezidenti Haydar Aliyev tashabbusi bilan barpo etilgan. Mishkinozxonim – Husayn Jovidning xotini, Ertoʻgʻrul – Husayn Jovidning oʻgʻli va Turonxonim – Husayn Jovidning qizi qabrlari ham maqbara ichida joylashgan. Maqbara 1996-yil 29-oktyabrda Husayn Jovid tavalludining 114 yilligi munosabati bilan qurilgan.

## Arxitekturasi xususiyatlari
Naxchivan-Maragʻa meʼmoriy uslubida qurilgan maqbara ikki qismdan – yuqori va pastki qismdan iborat. Maqbaraning ichki qismida Husayn Jovid byusti oʻrnatilgan. Loyiha muallifi Ozarbayjonda xizmat koʻrsatgan meʼmor Rasim Aliyev, haykaltaroshi esa Ozarbayjon xalq rassomi Omar Eldarov.
## Manbalar
Sayid Yahyo Bakuviy maqbarasi

**Sayid Yahyo Bakuviy maqbarasi** taxminan 1457—1458-yillarda Ozarbayjonning Boku shahrida qurilgan. Maqbara Shirvonshohlar saroyining oʻrta hovlisi markazida joylashgan. Mahalliy aholi orasida „darveshlar“ maqbarasi sifatida tanilgan va unda dafn etilgan faylasuf va mutafakkir Sayid Yahyo Bakuviy sharafiga nomlangan.

Maqbara katta emas. Sakkiz burchakli prizmatik shaklga ega va konussimon tosh gumbazga ega. Bu shakl Boku va Absheron tumanidagi yodgorliklaridan farq qiladi. Bunday inshootlar Bokudan tashqarida va qisman Shamaxi tumanida ham uchraydi. Maqbara ikki qismga boʻlingan: yer usti va yer osti. Maqbaraning yuqori qavati diniy marosimlarni bajarish uchun ishlatilgan, pastki qavatga dafn qilingan. Maqbaraning janubiy, sharqiy va gʻarbiy tomonida tosh panjarali uchta kichik deraza mavjud. Qabrlar joylashgan xonada ham panjarali deraza bor. Maqbaraning devorlarini suvoqlashda mustahkam boʻlishi uchun jun gazlamalar qoʻshilgan.

Maqbara Key-Gubod masjidi deb nomlanuvchi qadimiy masjidga biriktirilgan. Sayid Yahyo Bakuviy aynan shu masjidda ishlagan, namoz oʻqigan va dars bergan. Masjid Shirvonsoh Key Gubad davrida, 14-asrda qurilgan va uning nomi bilan atalgan. Ammo 1918-yilgi yongʻin paytida masjid yonib ketgan va hozirda faqat poydevorining qoldiqlarigna saqlanib qolgan.

Sayid Yahyo Bakuviy maqbarasi Ozarbayjonning shimoliy hududlariga oid memorial meʼmorchilikning eng yaxshi namunalaridan biridir.

## Manbalar
Telelka masjidi

**Ibrohim posho** **masjidi** (; **Telelka masjidi** *(Xhamia e Telelkave)* nomi bilan ham tanilgan) — Albaniyaning Berat shahridagi tarixiy Usmoniy masjidi. Bu Albaniyaning milliy madaniy yodgorligidir.

Masjid 18-asr oxirida gubernator Ibrohim posho Vlora tomonidan qurilgan va 1852-yilda qayta qurilgan. Enver Xojaning kommunistik diktaturasi davrida 1967-yilda Ibrohim Posho Vlora masjidining minorasi vayron qilingan va bino yog'och zavodiga aylantirilgan. Masjid Qo'rg'oshin va Qirol masjidlari o'rtasida joylashgan.

## Manbalar
Oq masjid (Berat)

**Oq masjid** ( yoki *Ak Mesxhid*), **Sulton Boyazid II masjidi** nomi bilan ham tanilgan – Albaniyaning Berat shahri Berat qal’asidagi masjid. Vayron boʻlgan. Balandligi ikki metrdan sal uzunroq boʻlgan minora poydevori hali ham mavjud. 1417-yilda oq ohaktosh bilan qurilgan va 19-asrda Usmoniy imperiyasining Tanzimot islohotlariga qarshi mahalliy qoʻzgʻolondan keyin vayron qilingan.

Masjid 1961-yilda Albaniyaning madaniy yodgorligiga aylangan, lekin 1967-yildan keyin Enver Xojaning ateistik rejimi ostida qarovsiz qolgan.

## Manbalar
Qonli Maryam (folklor)

Qonli Maryam kelajakni ko'rish uchun chaqirilgan ruh, sharpa yoki arvoh haqidagi afsonadir. Qadimgi afsonaga ko'ra, uning ismi takror-takror aytilganda oynada paydo bo'ladi. Qonli Maryaming ko'rinishi afsonaning tarixiy manbalarga qarab yaxshi yoki yomon bo'lishi mumkin. Qonli Maryam ko'rinishlari asosan guruh bo'lib o'ynaladigan o'yinlarda kuzatiladi.

## Ritual
Tarixan, bu fol ochish marosimi yosh ayollarni qorong'i uyning zinapoyasidan orqaga qarab, qo'lida sham va qo'l oynasi ushlab chiqishga undagan. Ular oynaga qarab, kelajakdagi turmush o'rtog'ining yuzini ko'rishga harakat qilishgan. Biroq, ular turmush ortog'ini o'rniga  bosh suyagini(yoki Grim Reaperning yuzini) ko'rishlari mumkin edi, bu ularning turmush qurishdan oldin vafot etishlarini ko'rsatardi.

Bugungi kunda amalga oshiriladigan marosimda Bloody Mary ismli arvoh shaxslar yoki guruhlar tomonidan marosimiy ravishda uning ismini chaqirganida paydo bo'ladi, deb ishoniladi. Bu katoptromansiya (oyna orqali fol ochish) marosimi oyna oldida uning ismini dim yoki sham yorug'ligida joylashgan xonada takror-takror aytish orqali amalga oshiriladi. Ism 13 marta (yoki boshqa belgilangan son marta) aytilishi kerak. Bloody Mary arvohi jasad, jodugar va arvoh shaklida paydo bo'lib, do'stona, yovuz yoki jin shaklida bo'lishi mumkin va ba'zan qonga belangan holda ko'rinadi (shuning uchun bu nom berilgan). Marosim haqida rivoyatlar ishtirokchilarning arvoh ularga baqirishi, la'natlash, bo'g'ish, ruhlarini o'g'irlash, qonlarini ichish yoki ko'zlarini tirnab tashlashi mumkinligini ta'kidlaydi. Marosimning ba'zi versiyalarida Bloody Mary boshqacha nom bilan chaqiriladi - "Hell Mary" va "Mary Worth" mashhur misollar. Yaponiya zamonaviy afsonasi Hanako-san Bloody Mary mifologiyasiga juda o'xshaydi.

## Tashqi havolalar
Aleksandr Sergeyevich Pushkin (mason lojasi)

**Aleksandr Sergeyevich Pushkin** - ikkita mason lojasining nomi, birinchisi Parijda, Fransiyaning Buyuk Lojasida 1991-yilda paydo bo'lgan va ikkinchisi 1999-yilda tashkil etilgan. Rossiya Buyuk Lojasi yurisdiksiyasi ostida  .

## 1101-sonli VLF "Aleksandr Sergeevich Pushkin" lojasi
Turli itoatkorlik a'zolarining yagona masonlik ishini davom ettirishga urinish jamiyat asoschisi boʻlib hisoblangan A. S. Pushkin” Parijda yangi rus lojasi" ni yaratishga intilgan K.V. Bu loja, shuningdek, "A. S. Pushkin”, 1991-yil yanvar oyida Parijda Fransiya Buyuk Lojasi homiyligida ochilgan hamda uning reestrida 1101-soni bilan ro‘yxatga olingan.

Lojaning rahbarlari A. S. Pushkin radiosi "Ozodlik" orqali masonlik haqida bir qator dasturlarni olib borishga muvaffaq bo'ldi, keyin esa Rossiyadan javob oldi va 1991-yil iyun oyida bo'lib o'tgan bir nechta ruslarni Parijdagi masonlikka qabul qilishni taklif qildi   .

Loja o'z ishini rus tilida olib bordi, ammo 2000-yillarning o'rtalariga kelib fransuz tiliga o'tdi.

## 11-son VLR "Aleksandr Sergeevich Pushkin" lojasi
Loja 1999-yil 12-iyunda Moskvada Rossiya Buyuk Lojasi yurisdiksiyasi ostida tashkil etilgan. Lojali VLR registriga 11    raqami ostida kiritilgan.

## Shuningdek qarang

* Fransiyadagi masonlik
* Rossiyada masonlik

## Eslatmalar
Abdulmuttalib ibn Gʻolib

**Abdulmutalib ibn Gʻolib ibn Musaid** () (1790–1886-yil 29-yanvar) uch marotaba 1827, 1851–1856 va 1880–1881-yillarda Makka amiri va sharifi boʻlgan.

1851-yilda Makka sharifi lavozimiga Muhammad ibn Avnning oʻrniga Abdulmuttalib ibn Gʻolib tayinlangan. Uning hukmronligi boshqa Makka shariflaridan quldorlik tarafdori va Usmonlilarga qarshi gʻalayonlar bilan ajralib turgan. Abdulmuttalib quldorlik tarafdori boʻlgan, gʻalayonlarga boshchilik qilgan va Voliy Komil Poshoning qullikka qarshi qonunni qoʻllashiga qarshi chiqib, Avn tarafdorlari bilan kurashgan. 1855-yil 15 yoki 17-noyabrda Jiddada Avnning qayta tayinlanishi eʼlon qilingan, biroq Abdulmuttalib ushbu tayinlovni rad etgan holda oʻz tarafdorlari soni koʻpaytirib, badaviy boshliqlaridan unga yordam berishini soʻragan. 1856-yil 17-aprelda Muhammad ibn Avn lavozimga qayta tiklangan, biroq jang may oyida Abdulmuttalibning qoʻlga olinib, Istanbulga yuborilguniga qadar davom etgan. 1880-yilda Abdulmuttalib hokimiyatga qaytganida, William Ochsenwaldning taklifi bilan Vali Usmon Nuri Posho bilan oʻrtasidagi raqobati davomida markaziy hukumatga tayanganligi sababli ingliz va Usmonlilarning qullikka qarshi kurashiga qarshi chiqmagan.

## Manbalar

## Adabiyotlar

*
Abu Toyib Dovud ibn Abdulrahmon

**Abu Toyib Dovud ibn Abdulrahmon ibn Abu al-Fotiq** **Abdulloh ibn** **Dovud ibn Sulaymon** 1012-yilda Makka qoʻmondonligini oʻz qoʻliga olgan. U Quraysh qabilasining Banu Hoshim urugʻidan Makka hokimiyatini boshqargan birinchi kishi boʻlgan. 1039-yilga qadar shaharni boshqarishda davom etgan. Abu Toyib *Mixlaf as-Sulaymoniy* maʼmuriy boʻlinmasiga asos solgan va uning atrofidagi hududlarni boshqargan. Hijoz hukmronligini ukasi Sharif Muhammad ibn Abdulrahmon ibn Abu al-Fotiqqa topshirgan. Al-Faxer, Abu Umrin, al-Mahdiy va al-Hamzalar uning avlodlari hisoblanadi.

## Avlodlari

* Abu Toyib Dovud ibn Abdulrahmon ibn Abu al-Fotiq
* Abdulloh ibn Dovud ibn Sulaymon ibn Abdulloh
* Al-Rizo ibn Muso ibn Abdulloh al-Komil ibn al-Hasan
* Mutanna ibn Hasan al-Sabt ibn Ali ibn Abu Tolib

## Makka va Hijoz haqida hukm
Makka sharifi Abu Toyib Dovud ibn Abdulrahmon 1012-yilda Makka qoʻmondonligini oʻz qoʻliga olgan. Bu milodiy 1012-yilda Makka va Hijozda hukmronlik qilgan Quraysh qabilasi Banu Hoshim urugʻidan boʻlgan al-ashraf al-sulaymoniylar tarmogʻi vakilining ilk marotaba hokimiyat tepasiga kelishi edi. Abu Toyib 1039-yilga qadar rahbarlikni davom ettirgan, keyinchalik ukasi Sharif Muhammad ibn Abdulrahmon ibn Abu al-Fotiq uning oʻrnini egallagan.

## Manbalar
Xurshid Asqaraliyev

**Xurshid Asqaraliyev** (, 1997-yil 23-iyunda tugʻilgan) – oʻzbekistonlik futbolchi. „Yangiyer“ klubi hujumchisi.
## Manbalar
Saidjon Abdujabborov

**Saidjon Abdujabborov** (, 1992-yil 8-iyulda tugʻilgan) – oʻzbekistonlik futbolchi. „Yangiyer“ klubi yarim himoyachisi.
## Manbalar
Sanad ibn Rumaysa

**Sanad ibn Rumaysa ibn Muhammad Abu Numay al-Hasaniy** () 1359–1360-yillarda amakivachchasi Muhammad ibn Utayfa bilan hamkorlikda Makka amiri boʻlgan.

## Manbalar

## Adabiyotlar

*
Utayfa ibn Abu Numay

**Sayfiddin Utayfa ibn Muhammad Abu Numay al-Hasaniy** () Makka amiri boʻlgan. Hijriy 743-yilda (milodiy 1342–1343) Misrda vafot etgan.

## Manbalar

## Adabiyotlar

*
Olcha daraxti bilan oramizdagi masofa

**Olcha daraxti bilan oramizdagi masofa** () — italiyalik yozuvchi Paola Peretti tomonidan yozilgan asar. Kitob 20 dan ortiq tillarga tarjima qilingan.
## Syujeti
Toʻqqiz yoshli Mafalda ismli qizaloq ota-onasi bilan baxtli hayot kechirayotgan bir paytda, kutilmaganda, „Stargardt“ kasalligi bilan xastalanadi. Bu kasallik koʻz nurining pasayishi bilan bogʻliq. Mafaldaga butun atrofini xuddi, qora bulut qoplagadek tuyiladi. Shifokor huzuriga borgach, 6 oydan soʻng koʻrish qobliyatini tamoman yoʻqotishi haqida baxtsiz xabarni eshitadi. U qolgan hayotini butunlay qorongʻulikda oʻtkazishini oʻylab, qoʻrquvga tushadi. Mafalda maktabdagi eng yaqin doʻsti, Estellaning taklifi bilan „Amalga oshirishni xohlagan maqsadlarim“ nomli kundalik daftariga „Eng yoqtirgan narsalarim roʻyxati“ degan yangi toʻplam ham qoʻshishga qaror qiladi. Mafaldaning eng sevgan ishi maktabidagi olcha daraxtiga tirmashib chiqish edi. 6 oydan soʻng, butunlay koʻrolmasligini va boshqa olcha daraxtiga xuddi, hozirgidek tirmashib chiqa olmasligini oʻylab, olcha daraxtining ostida yashashni rejalashtiradi. Chunki, Mafalda yaqinda vafot etgan buvisining ruhi shu daraxtda yashashiga ishonardi. Daraxtda yashash uchun barcha kerakli narsalarini hozirlaydi. Borgan sari uning koʻrish qobliyati pasayadi. Mafaldaning oilasi shifokor bilan suhbatlashib, qizlari uchun sokin muhitli bir yer topishga qaror qilishadi va koʻchish uchun tayyorgarlik koʻrishadi. Mafalda bundan xabar topgach, uydan qochishni istaydi. Olcha daraxtining yoniga boradi va dadasi uni topib, uyiga olib boradi.

## Mavzu
Asar kichik yoshda boʻlishiga qaramay, kuchli boʻlgan qiz hayoti haqida hikoya qiladi. Kitobning bizga beradigan asosiy xulosasi shundan iboratki, biz har qanday vaziyatda oilamiz beradigan koʻmakka muhtojmiz. Ularning bizga koʻrsatadigan yordami orqali biz oʻzimizni yanada baxtli va erkin his qilamiz. Shuning uchun ham asar soʻngida Mafalda yana oilasining yoniga qaytadi. Muallif asarni mashhur bir iqtibos bilan yakunlagan: „Barcha bolalar qorongʻulikdan qoʻrqadi“. Darhaqiqat, ota-onalar farzandlarini qorongʻulikdan yorugʻlikka olib chiqa oladigan insonlardir.

## Qahramonlar
**Mafalda** — koʻrish qobliyatini yoʻqotgan qiz (bosh qahramon)

**Filippo** — Mafaldaning sevgilisi

**Estella** — Mafaldaning eng yaqin doʻsti

**Shifokor Olga** — Mafaldaning shifokori

**Ottimo Turcaret** — Mafaldaning mushugi

## Manbalar
Hamza ibn Vahos

**Hamza ibn Vahos ibn Abu Toyib** hijriy 451-yildan (milodiy 1058) yildan 454-yilga qadar (milodiy 1062) Fotimiylar xalifaligi davrida Makkani boshqargan. Abu Toyib Dovud ibn Abdulrahmonning nabirasi. 486-yilda (milodiy 1093) al-Sulaymoniya Mixlafida vafot etgan.

Toʻliq ismi Hamza ibn Vahos ibn Abu Toyib Dovud ibn Abdulrahmon ibn Abu al-Fotiq Abdulloh ibn Dovud ibn Sulaymon ibn Abdulloh al-Rizo ibn Muso ibn Abdulloh al-Komil ibn al-Hasan Mutanna ibn Hasan as-Sabt ibn Ali ibn Abu Tolibdir.

## Hukmronligi
Sharif Hamza ibn Vahos hijriy 451-yilda (milodiy 1058) Makkani boshqargan. U Banu Hoshim urugʻining Sulaymoniylar tarmogʻidan boʻlgan oxirgi Makka hukmdori boʻlgan. Hijriy 454-yilda (milodiy 1062) Yamandagi Sulayhiylar sulolasining sultoni Ali ibn Muhammad as-Sulayhiy tomonidan taxtdan agʻdarilgan.

## Manbalar
Dostonbek Berdiqulov

**Dostonbek Berdiqulov** (, 1998-yil 19-avgustda tugʻilgan) – oʻzbekistonlik futbolchi. „Sirdaryo FA“ klubi himoyachisi.

## Manbalar
Tonye Cole

**Tonye Patrick Cole** (1967-yil 11-yanvarda tugʻilgan) nigeriyalik milliarder biznesmen, u Nigeriya va qoʻshni Gʻarbiy Afrika mamlakatlaridagi butun energiya zanjirini qamrab oluvchi energetika konglomerati boʻlgan Sahara Group asoschilaridan biri va sobiq ijrochi direktori. Kompaniya dunyoning 38 mamlakatida 4000 dan ortiq xodimga ega va yillik aylanmasi 11 milliard dollarni tashkil etadi.

Nigeriyaning eng yirik energetika konglomeratlaridan birini tashkil etish va boshqarishdan tashqari, u butun dunyo boʻylab Sahara Group xayriya jamgʻarmasi uchun olib borilgan ishlarni boshqargan va tashkil etgan. U oʻzining Nehemiah Youth Empowerment kabi xayriya tashkilotlari orqali Afrika yoshlarini qoʻllab quvvatlashda davom etmoqda. Bundan tashqari, u Nigeriyadagi bir qator fondlar, jumladan Daun sindromi jamgʻarmasi, Slum-2-School Foundation, The Compassionate Center va turli mehribonlik uylari bilan yaqindan hamkorlik qiladi. U Atlas Mara, Bloomberg TV Africa, Enactus Nigeria va Digital Jewels kompaniyalarida boshqaruv kengashi aʼzosi boʻlib ishlagan.. Shuningdek u Birlashgan Millatlar Tashkilotining Barqaror Taraqqiyot Jamgʻarmasining Xususiy sektor boʻyicha maslahatchi guruh aʼzosi va Jahon bankining Fuqarolarni jalb qilish boʻyicha ekspert maslahat kengashining konsuli etib tayinlangan.

## Hayoti
Tonye Cole 1967-yil 11-yanvarda Rivers shtatining Port-Harcourt shahrida tugʻilgan. U Buyuk Britaniyaning Cambridgeshire shtatidagi Corona schoolda va keyinchalik Lagosdagi Kingʻs kollejida oʻqigan. U shuningdek Lagos universiteti bitiruvchisi boʻlib, u yerda arxitektura va muhandislik boʻyicha bakalavr darajasini olgan. Shuningdek, 2014-yilda Harvard maktabining menejment yoʻnalishini tamomlagan. Braziliyaning Goiania shahridagi Grupo Quartro SA arxitektura firmasida u oʻzining birinchi ish faoliyatini boshlagan va u yerda 1990-yildan 1992-yilgacha arxitektor sifatidagi ish olib borgan. Braziliyadagi faoliyati davomida Janubiy Amerikadan bir necha kilometr uzoqlikdagi Tokantins shtatining markazi Palmas shahrining shaharsozlik loyihasini amalga oshirishda ishtirok etgan. Bu loyihada u Adliya vazirligi binosi, Palmas, Tokantins va Goianiadagi turli turar-joy uylarining dizayni uchun mas’ul boʻlgan arxitektor sifatida faoliyat yuritgan. Tonye 1993-yilda Nigeriyaga qaytib kelgan va 1993-1996-yillarda Empressa Sul Americana de Montagensning Nigeriyadagi ofisida operatsiyalar boʻyicha direktor sifatida ishga kirgan, bu kompaniya Braziliyadagi yettinchi yirik muhandislik firmasi hisoblanadi. 2013-yilda nashr etilgan *Morning Reflections* kitobining muallifi ham hisoblanadi. Cole *Daily Times* gazetasining sobiq direktori va Nigeriyaning Braziliyadagi sobiq elchisi Patrick Dele Colening oʻgʻli hisoblanadi. Uning oʻzi doktor Silviya Colega uylangan va uchta farzandi bor.

## Kitoblari
*Morning Reflections* (2013-yil).

*My God Thinks* (2016-yil)

*Watchers of Times*

## Manbalar
Abdulxayr Qosimov

**Abdulxayr Qosimov** (; 1907-yil 2-avgust, Buxoro – 1999-yil 15-fevral, Dushanbe) — tojik teatr va kino aktyori.

## Hayoti
Abdulxayr Qosimov Bahromovich 1907-yil 2-avgustda tavallud topgan. U 1929–1932-yillarda musiqali drama teatrida, 1932–1937-yillarda Buxoro yoshlar teatrida, 1937–1942-yillarda Tojikiston musiqali teatrida aktyor sifatida, 1942–1944-yillarda Xorugʻ musiqali komediya teatrining badiiy rahbari, 1944–1946-yillarda Gʻarm viloyati xalq teatrining badiiy rahbari sifatida, 1946–1962-yillarda „A. Lahutiy“ nomidagi Tojikiston davlat akademik drama teatrida aktyor sifatida faoliyat yuritgan.

1957-yildan esa kinofilmlarda rol ijro etishni boshlagan. U nafaqat „Tojikfilm“da, balki „Oʻzbekfilm“, „Mosfilm“, A.Dovjenko nomidagi kinostudiyalar bilan ishlagan.

„Tojikfilm“da quyidagi filmlarda rol ijro qilgan:

* „Man bo duxtare voxoʻrdam“;
* „Qismati shoir“;
* Amaliyoti „Kubro“, „Xiyonat“ va digar filmho.

## Filmografiyasi

## Mukofotlari
* 1967 — Tojikiston SSR xalq artisti ()

## Manbalar

## Havolalar
*
Imo shtati

**Imo shtati** – Nigeriyaning Janubi-sharqiy geosiyosiy zonasida joylashgan shtat boʻlib, shimolda Anambra shtati, gʻarb va janubda Rivers shtati, sharqdan esa Abia shtati bilan chegaradosh. Shtat nomi uning sharqiy chegarasidan oqib oʻtuvchi Imo daryosidan olingan. Shtatning asosiy shahari – Ovveri va shtat shiori – Davlat poytaxti Owerri va davlat shiori „Sharqiy yurak yurti“dir.

Nigeriyaning 36 shtatlaridan biri boʻlgan Imo maydoni jihatidan 3-eng kichik, ammo aholisi soni boʻyicha oʻn toʻrtinchi oʻrinda turadi va 2022-yil holatiga koʻra 5,4 milliondan ortiq aholiga ega. Geografik jihatdan, shtat sharqda Niger deltasi botqoqlik oʻrmonlari va quruqroq Cross-Niger oʻtish oʻrmonlari oʻrtasida boʻlingan. Shtatning boshqa muhim geografik xususiyatlariga Awbana, Imo, Orashi va Otamiri daryolari bilan birga, gʻarbiy Imo shtatidagi Oguta koʻli kiradi.

## Geografiya

### Joylashuvi
Imo shtati Anambra shtatiga shimoldan 84 km (52 mil) uzoqlikda, Anambra viloyati bilan chegaralanadi, sharqda Imo daryosi boʻyicha yakka 104 km (yorugʻlikda), va janubiy-gʻarbiyda Rivers viloyati bilan chegaralanadi, qrib 122 km masofada joylashgan. Davlat 4°45’N va 7°15’N eni va 6°50’E va 7°25’E uzunliklarda joylashgan.&nbsp;&nbsp;

## Tabiiy boyliklar
Imo shtatida tabiiy gaz, neft, qoʻrgʻoshin, kaltsiy karbonat, quyosh va shamol energiyasi, sink kabi tabiiy boyliklar mavjud. Bundan tashqari shtatda oq loy, mayda qum va ohaktosh ham uchraydi.

Iroko, mahogany, obeche, bambuk, kauchuk daraxti va yogʻli palma floralarini ham bu shtatning hududlarida uchratish mumkin.
## Manbalar
Aleksandr Ivanenko

**Aleksandr Vasilyevich Ivanenko** (; 1961-yil 9-noyabr, SSSR) – sovet va rus sobiq nafaqadagi futbolchisi, darvozabon pozitsiyasida oʻynagan.

## Futbolchilik faoliyati
U 1981-yilda Maykopning „Drujba“ jamoasida professional debyutini oʻtkazgan. SSSR chempionatida ikkinchi ligasida „Sement“ Novorossiysk (1982—1984, 1987—1991) va Oʻzbekistonning „Narimanovets“ (1984) va „Sohibkor“ (1986) klublarida ham toʻp surgan. Sement jamoasi tarkibida bir nechta oʻyinlarda u erkin oʻyinchi pozitsiyasida oʻynab, ikkita gol urgan. Rossiya chempionatida u birinchi va ikkinchi ligalarda Spartak / Gekris Anapa (1992, 1994—1995), Gekris Novorossiysk (1993), Okean Naxodka (1996), Torpedo Armavir (1997), „Balakovo“ (1998—1999), „Islohot“ Abakan (1999) jamoalarida oʻynagan. U milliy chempionatda jami 541 ta oʻyin oʻtkazgan.

Novorossiysk jamoasi tarkibida 1988-yilda RSFSR kubogi chempioni va gʻolibi, 1988 va 1989-yillarda ikkinchi liga final turnirlari ishtirokchisi, 1993-yilda oliy va birinchi liga jamoalari oʻrtasidagi oʻtish turniri ishtirokchisi.

## Murabbiylik faoliyati
2002—2003-yillarda „Chornomorets“ tizimida murabbiy boʻlib ishlagan. Uning shogirdlari orasida Sergey Sukasyan, Aleksandr Rudenko, Stanislav Manev bor.

## Manbalar


## Havolalar

* Profil na sayte FootballFacts.ru
Andrija Filipović

**Andrija Filipovich** (1997-yil 18-aprel, Riyekada tugʻilgan) – xorvatiyalik professional futbolchi, Vengriyaning Kisvarda klubida hujumchi pozitsiyasida oʻynaydi.

## Klub karerasi
Riyeka shahrida tugʻilgan Filipovich 2015-yilda HNK Rijeka yoshlar jamoasidan „Yuventus“ klubining yoshlar tizimiga qabul qilingan. 2015-yilning ikki davrasida Spezia Calcio yoshlar jamoasi tarkibida oʻtkazgan. 2016-yilgi mavsumda ilk professional faoliyatini Siena jamoasi tarkibida boshlagan, 2017-yil fevral oyida Sloveniyaning ND Gorica klubi bilan shartnoma imzolagan. 2019/2020 mavsumi oxirigacha Gorica jamoasi safida 62 ta oʻyinida maydonga tushib, 11 ta gol urgan.

Filipovich 2019-yilning yozida Eerste Divisie ligasi ishtirokchisi NAC Breda klubiga qoʻshilgan. Breda jamoasi tarkibida 15 oʻyin oʻtkazib, bir gol muallifiga aylangan. 2020-yil 31-yanvarda Sloveniyaning „NŠ Mura“ jamoasi bilan 2022-yil oxirigacha tuzilgan shartnomasi asosida yangi klubga oʻtgan. Biroq uning shartnomasi 2021-yilning avgustida oʻzaro bekor qilingan.

2021-yilning sentabrida Filipovich Albaniyaning „Partizani“ klubi bilan 3 yillik shartnoma imzoladi. U kalendar yili oxirida klubni tark etdi, Albaniya jamoasi safida barcha musobaqalarda 10 ta oʻyinda ikkita gol urdi.

2022-yil fevral oyida Filipovich Qozogʻiston Premyer-ligasi klubi „Atirau“ kluib bilan shartnoma imzolagan.

2023-yilning 13-fevralida Filipovich Qozogʻiston Premyer-ligasining boshqa klubi „Aktobe“ bilan shartnoma imzolagan. 2024-yilning 24-yanvarida „Aktobe“ klubini tark etganini eʼlon qilgan. 2024-yil 23-yanvarda Kisvarda Filipovich bilan shartnoma imzolaganini eʼlon qildi. 2024-yil 25-iyulda Toshkentning „Bunyodkor“ jamoasi bilan yarim yillik shartnoma imzolagani eʼlon qilingan.

## Terma jamoadagi faoliyat
Filipovich Xorvatiyaning 19 yoshgacha boʻlgan terma jamoasi safida 2015-yilda Chernogoriyaga qarshi m UEFA U-19 Yevropa chempionati saralashida maydonga tushgan va jamoasi bilan 3:1 hisobida gʻalaba qozongan.

## Yutuqlar
**Mura**

* Sloveniya PrvaLiga : 2020/2021
* Sloveniya kubogi : 2019/2020

## Manbalar

## Havolalar

*
Igor Burov

**Igor Burov** (; 1973-yil 10-noyabrda tugʻilgan) – oʻzbekistonlik sobiq futbolchi, hujumchi va himoyachi pozitsiyalarida oʻynagan.

## Futbolchilik faoliyati
Igor professional futboldagi faoliyatini 1991-yilda Andijonning „Shahrixon“ klubi tarkibida, SSSR ikkinchi ligasida boshlagan. Shaxrixon jamoasi tarkibida ikki mavsum davomida oʻynagan va 58 ta oʻyinda 4 ta gol muallifi boʻlgan. 1993-yilda Margʻilonning „Atlaschi“ jamoasi tarkibiga oʻtgan. Jamoadagi dastlabki mavsumidayoq klubning asosiy futbolchilaridan biriga aylandi va mavsum yakunida 28 ta oʻyinda 28 ta gol kiritib mavsumning eng yaxshi toʻpurariga aylangan.

1997-yilgi mavsumda Toshkentning „MHSK“ jamoasi tarkibiga oʻtgan. Armiyachilar jamoasi tarkibida mavsum davomida 19 ta oʻyinda ishtirok etib 7 ta gol muallifi boʻlgan. MHSK klubi tarkibida faoliyatida ilk bor Oʻzbekiston chempioni boʻlgan. Keyinchalik Bekobodning „Metallurg“, Qoʻqon 1912, Toshkent viloyatining „Doʻstlik“, Quvasoyning „Sementchi“ jamoalarida oʻynagan.

Igor faoliyatining maʼlum bir davrida hujumchi pozitsiyada oʻynagan va faoliyatining soʻngida asosan himoyachi pozitsiyasida harakat qilgan.

## Yutuqlari
**Jamoaviy**
* Oʻzbekiston Superligasi chempioni: 1997
* Oʻzbekiston Pro ligasi gʻolibi: 1993
**Individual**

* Oʻzbekiston Pro ligasi toʻpurari (28 ta gol): 1993

## Manbalar

## Havolalar

*
Lovely

**Lovely** – amerikalik qoʻshiqchi Billie Eilish va Khalid tomonidan kuylangan pop janridagi qoʻshiq boʻlib Darkroom va Interscope Records leybllari bilan hamkorlikda Netflix tomonidan suratga olingan „13 Reasons Why“ serialing ikkinchi mavsumi uchun asosiy saundtrek sifatida chiqargan. Qoʻshiqning soʻzlarini Billie Eilish, uning akasi va prodyuseri hisoblanadigan Finneas O‘Konnell va Khalid birgalikda yozishgan. Qoʻshiq, shuningdek, Eilishning „Donʼt smile on me“ nomli mini-albomining kengaytirilgan versiyasiga ham kiritilgan.

Chiqarilganidan soʻng, „Lovely“ koʻplab musiqa tanqidchilaridan ijobiy sharhlar olgan. Qoʻshiq AQShning Billboard Hot 100 chartida 64-oʻrinni egallagan. Boshqa bir qancha mamlakatlarda ham eng yaxshi 40 talikka kirgan. Trek 2018-yil 26-aprelda klipi bilan birgalikda premyera qilingan. Eilish trekni oʻzining 2019-yilgi „When We All Fall Asleep Tour“ va 2020-yilgi „Where Do We Go? World Tour“ nomli gastrol safarlarida ijro etgan.

## Treklist

## Xodimlar
* Billie Eilish – vokal, matn muallifi
* Khalid – vokal, matn muallifi
* Finneas OʼConnell – prodyuser, matn muallifi

## Chartlar

### Haftalik chartlar

### Yillik chartlar

## Manbalar

## Havolalar
*
Riffa

**Riffa** (, ) – Bahrayn qirolligining maydoni boʻyicha ikkinchi yirik shahri. Riffa uch qismga boʻlinadi: **Sharqiy Riffa**, **Gʻarbiy Riffa** va **Shimoliy Riffa**. Shahar toʻliq janubiy gubernatorlikda joylashgan.

Shahar ahoisi tez oʻsib bormoqda, 2001-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlarida aholisi soni 79,550 kishi boʻlgan, 2008-yilga kelib esa shahar aholisi 111,000 kishini tashkil etgan. Shahar aholisi 2018-yilda 195,606 kishiga yetgan.

## Tarixi
Riffa XIX asr davomida Manama porti bu nomni olgunga qadar Bahrayndagi asosiy aholi punkti boʻlgan.

## Sharqiy Riffa
Sharqiy Riffa koʻplab diqqatga sazovor joylarga ega, shunday diqqatga sazovor boʻlgan joylardan biri Riffa qal’asi boʻlib, u Sheikh Salman Bin Ahmad Al Fateh Forti nomi bilan tanilgan. Shaharda bir nechta savdo markazlari va ikkita asosiy savdo koʻchalari mavjud: Riffa bozori (سوق الرفاع, *Souk ar-Rifa*) va Bukuwara koʻchasidagi bozor. Birinchi qismi kattaroq, ikkinchisi esa koʻproq tashkillashtirilgan va zamonaviylashtirilgan. Royal Golf Clubda golf oʻynash bu hududdagi eng yaxshi mashgʻulotlardan biri hisoblanadi. Arcapita tomonidan yaratilgan Riffa Views deb nomlanuvchi yangi loyiha katta turar-joy va tijorat markazi. Loyiha sunʼiy koʻllar, xalqaro maktab, tijorat markazlari, supermarketlarni oʻz ichiga oladi. Shu bilan birga, bu yerda yaqinda ochilgan Royal Womenʼs University ham joylashgan. Enma mall va Lulu Hypermarket Mall Sharqiy Riffadagi tez rivojlanib borayotgan savdo markazlari hisoblanadi.

## Gʻarbiy Riffa
Gʻarbiy Riffa asosan turar-joy hududi sanaladi. Hukumat oilasi, vazirlar va biznes investorlarining aksariyati Gʻarbiy Riffada yashaydi. U yerda Bahrayn qiroli Hamad ibn Iso al Xalifa va Bosh vaziri Sheikh Xalifa ibn Salmon al Xalifa ham yashaydi. Riffaning mashhur soat minorasi Gʻarbiy Riffaning markazida joylashgan.

Gʻarbiy Riffada Bahraynning sobiq hukumat vakillari, Sheikh Salman bin Hamad va Sheikh Isa bin Salman Al Khalifa yashagan Riffa Palace kabi turli diqqatga sazovor joylar mavjud. Shuningdek, Gʻarbiy Riffa bir vaqtlar Bahraynning eng toza va eng yaxshi suviga ega boʻlgan, Al Hunaynya va Umm Ghwayfa kabi buloqlarga ega.

## Adabiyotlar
* .

## Manbalar

## Havolalar
* Maplandia.com saytidagi sunʼiy yoʻldosh xaritasi
Doston Toshmatov

**Doston Toshmatov** (, 1994-yil 29-oktyabrda tugʻilgan) – oʻzbekistonlik futbolchi. Oʻzbekiston Pro ligasining „Zomin“ klubi himoyachisi.

## Manbalar

## Havolalar

* Doston Toshmatov  Transfermarkt saytida
Amagase toʻgʻoni (Saga, Yaponiya)

**Amagase toʻgʻoni —** Yaponiyaning Saga prefekturasida joylashgan tuproqdan qurilgan toʻgʻon. Toʻgʻon qishloq xoʻjaligi maqsadlarida qoʻllanadi. Toʻgʻonning suv havzasi 1,6 km² ni tashkil etadi. TToʻgʻon toʻliq boʻlganda taxminan 6 gektar yerni qamrab oladi va 532 ming kub metr suv sigʻdira oladi. Toʻgʻon qurilishi 1972-yili boshlanib, 1982-yilda yakuniga yetkazilgan.

## Manbalar
Fotih Sulton Mehmet masjidi

**Fotih Sulton Mehmet masjidi** (; **Rozafadagi Shkodër Stephen sobori** (; ) nomi bilan ham tanilgan) – 13-asrga oid bino. Albaniyaning Shkodër yaqinidagi Rozafa qal’asida joylashgan.

## Tarixi
Masjid 13-asrda Rozafa qasrida qurilgan va 14-15-asrlarda Venetsiya tasarrufida boʻlgan paytii kengaytirilgan. 1319-yilda Shkodërlik Don Andrea cherkovning ayrim joylarini taʼmirlashda yordam berish uchun Dubrovnik respublikasi duradgorlarni olib kelgan. 1403-yilda yana bir taʼmirlash eslatib oʻtilgan.

Cherkov yaqinida 1251-yildan beri hujjatlashtirilgan episkopning uyi boʻlishi kerak edi, ammo 1478—1479-yillardagi Shkodra qamalidan soʻng, episkopga qal’ada yashashga ruxsat berilmadi. Usmoniylar 1685-yilda cherkovni masjidga aylantirdilar. 1685-yilda sobor masjidga aylantirilganda, u Fotih Mehmet masjidi () nomini oldi. Sobiq soborning janubiy tomoniga bir minora qurilgan.

1951-yilgacha cherkov yaqinida **Nokaning mehmonxonasi** () deb atalulvchi mehmonxona mavjud boʻlgan.

1939-yilda italyan ruhoniy va albanolog Zef Valentini cherkovni tiklash boʻyicha usullarni taklif qildi. Masjidni cherkovga qaytarish uchun AQShning qisman homiyligi ostida amalga oshirilishi rejalashtirilgan harakat Shkodër musulmon jamoasi tomonidan xush koʻrilmadi, va AQShning elchisi Marcy Ries loyihaning moliyalashtirilishini qayta baholashni vaʼda qildi.

Ushbu cherkov-masjid xarobalari orasida dikka, mehrob va katta minora qoldiqlari mavjud. Fotih Sulton Mehmet masjidi Shkodërdagi Oʻrta asrlarning kam sonli binolaridan biridir va Enver Xoja diktaturasi davrida Shkodërda qisman saqlanib qolgan yagona masjid boʻlib, shu davrda Shkodërdagi barcha 36 ta masjidni vayron qigan edi.

## Yana qarang

* Albaniyada islom

## Manbalar


## Adabiyotlar

* 
* 
* 
*
Baxtiyor Davlatov

**Baxtiyor Boyjonovich Davlatov** (; 1969-yil 2-may, Yangiyer – 2013-yil 20-avgust) – Oʻzbekistonlik sobiq futbolchi, Muborakning Mash’al, Qarshining Nasaf va „Yangiyer“ jamoalarida oʻynagan. Maydonda hujumchi pozitsiyasida harakat qilgan.

## Futbolchilik faoliyati
Baxtiyor professional futbolchilik faoliyatini 1986-yil Qoraqalpogʻistonda, Toʻrtkoʻlning „Selnik“ jamoasi tarkibida boshlagan. 1989-yilda Toshkent viloyatining „Sverdlovets“ jamoasi tarkibiga oʻtgan. Sverdlovets jamoasi tarkibida oʻtkazgan mavsumidan soʻng Qoraqalpogʻistonga qaytgan va Orol va Selnik jamoalarida oʻynagan.

Sovet ittifoqi qulagach mustaqil Oʻzbekistonning birinchi chempionatini Yangiyer jamoasi tarkibida oʻtkazgan. Baxtiyor „Yangiyer“ klubi tarkibida 1992-yildan 1996-yilga qadar toʻp surgan. 1993-yilda yarim mavsum Orol Nukus jamoasi tarkibida ijara asosida oʻynagan. Keyinchalik faoliyati davomida Namanganning „Kosonsoy“, Qarshining „Nasaf“, Bekobodning „Metallurg“ va Muborakning „Mash’al“ jamoalarida oʻynagan. Bir muddat „Yangiyer“ jamoasi tarkibiga qaytgan.

Baxtiyor Oʻzbekiston Superligasiga nisbatan Oʻzbekiston Pro ligasida ancha muvaffaqiyatli ishtirok etgan va ikki liganing (Yangiyer va Mash’al) eng yaxshi toʻpurari boʻlgan. 2004-yilda „Mash’al“ jamoasidagi faoliyatidan soʻng professional faoliyatini yakunlagan.

## Futboldan keyingi faoliyati
Futbolchilik faoliyati yakunlaganida soʻng Yangiyerda va Muborakda bolalar murabbiyi sifatida faoliyat olib borgan. 2013-yilda 44 yoshida vafot etgan. Vafotidan soʻng uning xotirasiga „**Baxtiyor Davlatov xotira turniri**“ tashkil etilgan. Har yili 24-aprel va 5-may oraligʻida oʻsmir yosh futbolchilar oʻrtasida turnir oʻtkaziladi.

## Yutuqlar

* Oʻzbekiston Pro ligasi toʻpurari: 1998 (39 ta gol), 2000 (35 ta gol)

## Manbalar

## Havolalar

* Baxtiyor Davlatov Footballfactsru saytida
Nazrul Islom maqbarasi

**Nazrul Islom maqbarasi** Bangladeshning Dakka shahridagi maqbara. U yerda 20-asr yozuvchi, shoir va musiqachisi, Bangladesh milliy shoiri Nazrul Islomning qabri joylashgan. Nazrul Islom 1976-yil 29-avgustda vafot etgan.

## Tavsifi

Bangladesh 1971-yil 16-dekabrda mustaqillikka erishgan. Keyin 1972-yil 24-mayda Hindiston hukumatidan ruxsat olib, oʻsha paytdagi Bosh vazir Shayx Mujibur Rahmon Qozi Nazrul Islom va uning oilasini Kalkuttadan Dakkaga olib kelingan. Shundan soʻng, shoir oilasi bilan Bangladeshda yashay boshlagan. U „Mosjideri Pashe Amay Kobor Diyo Bhai, Jeno Gore Thekeo Moazziner Azan Shunte Pai“ soʻzlari bilan qoʻshiq yozgan (). U 1975-yil 23-iyulda Dakkadagi PG kasalxonasiga (hozirgi Bangabandhu Shayx Mujib tibbiyot universiteti) yotqizilgan. 1976-yil 18-fevralda fuqarolikni olgach, uning jismoniy holati yomonlasha boshlagan. 1976-yil 29-avgustda vafot etganidan soʻng, u yozgan qoʻshiqdagi shoirning xohishiga koʻra, 1966-yilda tashkil etilgan, Dakka universitetining markaziy masjidi boʻlgan masjid yoniga dafn qilingan.

Nazrul Islom qabri hududini maqbaraga aylantirish loyihasining tamal toshi 1999-yil 25-mayda qoʻyilgan. Maqbara 2009-yil 27-avgustda oʻn yildan soʻng Bosh vazir Shayx Hasina tomonidan ochib berilgan. 2011-yil 16-fevralda Gʻarbiy Bengaliyalik Jaynath Nandi va Debashish Bhattacharya ismli ikki kishi Churuliyada joylashgan Nazrul Islomning rafiqasi Pramila Kazining qabridan tuproq olib velosipedda Bangladeshga sayohat qilishgan. 28-fevral kuni ular oʻsha tuproqni Qozi Nazrul Islom qabri ustiga sochishgan. Muzharul Islom tomonidan loyihalashtirilgan maqbara majmuasiga Qozi Nazrul Islom, Zaynul Abedin, Quamrul Hassan, Muzaffar Ahmad Chowdhuri va Abdul Matin Choudhuri qabrlari joylashtirilgan.


## Manbalar
Lalon shoh maqbarasi

**Lalon Shoh** yoki **Lalon Axara** maqbarasi Baul imperatori Lalon dafn etilgan joy boʻlib, keyinchalik qabr atrofida ziyoratgoh qurilgan. Ziyoratgoh Kushtiya tumanining Kumarxali Upazila shahridagi Cheuriya qishlogʻida joylashgan. 1890-yilda Lalon vafotidan soʻng bu yerga uning ixlosmandlari oqib kela boshlagan, ziyoratchilarning koʻpligidan ziyoratgoh paydo boʻlgan. Uning hozirgi ziyoratgohi 1963-yilda u qurilgan va Sharqiy Pokistonning oʻsha paytdagi gubernatori Abdul Monem Xon tomonidan ochib berilgan. Bugungi kunda ziyoratgohga turli mamlakatlardan koʻplab ziyoratchilar tashrif buyurishadi.

## Joylashuvi
Lalon ziyoratgohi Bangladeshning Khulna boʻlimida joylashgan Kushtia tumanidagi Kumarxali Upazila shahrida joylashgan. Ziyoratgoh dastlab Upazilaning Cheuriya qishlogʻida boʻlgan.

## Tarixi
Avliyo Lalonning turar joyi Cheuriya qishlogʻida boʻlgan. U 1890-yil 17-oktyabr juma kuni vafot etgan. Lalon har yili qish faslida bu yerda bayramlar uyushtirgan. Minglab ixlosmandlar ushbu festivalga tashrif buyurishgan. Uning oʻlimidan keyin ham har yili fidoyilar ushbu kunda toʻplanishgan. Maqbarada uning shogirt davomchilari ham dafn etilgan. Hududning mashhurligi kun sayin ortib borgan. Maqbaraning hozirgi binosi 1963-yilda qurilgan. 2004-yilda u yerda zamonaviy auditoriyaga ega akademiya binosi barpo etilgan. Maqbara majmuasida Lalonga bagʻishlangan muzey bor.

## Tuzatish
Bu yerda har yili ikki marta Lalon yarmarkasi oʻtkaziladi. Bu yerda bir marta Dol Purnima festivalida va birinchi Kartik festivalida (16 oktyabr) koʻplab Lalon muhlislari tashrif buyurgan. Ushbu yarmarka Lalon Akharada tashkil etilgan. Bu yerga mamlakatdan va chet eldan koʻplab mehmonlar tashrif buyurgan. Bu yerda tun boʻyi Baul qoʻshiq festivali ham oʻtkazilgan. Shu munosabat bilan ziyoratgoh turli ranglar bilan bezatilgan.
## Manbalar

## Havolalar

* Baul imperatori Lalon Shoh maqbarasi: Kushtiya tumani 
* Lalon Fakir ziyoratgohi: Bangladesh turizm kengashi
Aka-makasi

**Aka-makasi** – oʻzbek xonandasi Munisa Rizayeva tomonidan kuylangan qoʻshiq. YouTube platformasida 2024-yil 17-iyul kuni „Riza Nova“ studiyasi tomonidan eʼlon qilingan. Videoklip davomiyligi 6 daqiqa-yu 17 soniyani tashkil etadi. Xonanda 2024-yil 26-iyun kuni videoklip treylerini oʻzining shaxsiy instagram sahifasiga joylagan. Postda videoklipni suratga olish jarayonlari uchun 3 kun vaqt ketganligini, obrazlar soni koʻpligini yozib qoldirgan. Videoklipda oʻzbek vayneri Moʻmin Ibrohimov va xonandaning oʻzi bosh rollarni ijro etishgan. „Aka-makasi“ jumlasi 2011-yil ommaga taqdim etilgan „Zamonaviy sovchilar“ nomli oʻzbek kinofilmida aktyor Muhammadiso Abdulxairovga aktrisa tomonidan „Unda biznikiga borgan amakisimidi yoki sizmidingiz?“ savolga, „Man, man ak-mak-aka-makasi“ deb javob berilganidan soʻng keng ommalashib ketgani videklipni suratga olishga sabab boʻlgan. YouTube tarmogʻida 2024-yil noyabr oyi holatiga koʻra, videoklipning umumiy koʻrishlar soni 35 milliondan oshgan.

## Klipi
Qoʻshiqqa ishlangan videoklipdagi yigit Nyu York shahrida yashovchi onasiga telefon qilib, pul berib turishini, kartasi bloklanib qolganini aytadi. Onasi unga qachongacha undan pul soʻrashligini, tezroq uylanishi kerakligini tushuntiradi. Keyin, farzandiga bir joylashuvni tashlashini, pulni ham oʻsha yerdan olib ketishini aytadi. Voqealar Oʻzbekiston va Afgʻoniston chegarasiga yaqin hudud – Aryan qishlogʻida kechadi. Yigit qishloqqa borib, bozordagi aholidan Ramez ismli kishini kimligini soʻrab chiqadi. Yigit soʻragan hech kim savoliga javob topa olmagach, bozorda sotuvchilik qiluvchi bir qiz Ramez ismli kishini tanishini aytib, yigitni bir manzil tomon olib ketadi. Yoʻlga chiqqach, ZIL-130 rusumidagi yuk mashinasi bilan oʻzining uyiga olib boradi. Qiz yigitni otasi turgan xonaga olib kiradi. Qizning otasi yigitdan uni kim yuborganligini soʻraganda, onasini aytadi. U rasmlar orasidan bir rasmni topib oladi. Rasmda bir kichik yoshdagi bola qizni qulogʻini tishlayotgan holda tasvirlanganini koʻrib, haqiqatda qizining boʻlajak turmush oʻrtogʻi shu yigit ekanligiga ishonch hosil qiladi. Qishloq ahliga ikki yoshning toʻyi haqida aytib, ularning toʻyi oʻtkaziladi. Yigit toʻydan soʻng, onasiga qoʻngʻiroq qilib ular baxtli ekanini, tez orada Nyu Yorkka uchib borishini maʼlum qiladi.

## Manbalar
Parrucë masjidi

**Parrucë masjidi** () — Albaniyaning Shkodër okrugi Shkodër shahridagi masjid.

## Tarix
Asl Parruka masjidi 1937-yilda qurilgan va 1967-yil 23-martda kommunistik rejim payti buzib tashlangan. Qayta tiklash ishlari 2006-yilda Haxhi Sait Jakup Fishta tomonidan moliyalashtirilgan. Eski masjid buzilganidan 40 yil oʻtib, Parrucë masjidi 2007-yil 23-martda qayta ochildi. Ichki qismi yorqin rangdagi rasmlar bilan bezatilgan.

## Yana qarang

* Albaniyada islom

## Manbalar
Aberdin shahar Yoshlar kengashi

**Aberdin shahar Yoshlar Kengashi**—Shotlandiyaning Aberdin shahrida yoshlarga shahar miqyosiga aloqador qaror qabul qilishda ovoz berish jarayoniga koʻmaklashishni maqsad qilgan tashkilot. Bu kengashga 12 yoshdan 25 yoshgacha boʻlgan yoshlar qatnashishi mumkin. Yoshlar Kengashini Aberdin shahar kengashi moliyaviy va xodimlarni qoʻllab-quvvatlash orqali, shahar Kengashining yoshlar ishtiroki boʻyicha xodimi orqali qoʻllab-quvvatlaydi.

## Tarixi
Yoshlar Kengashi 1998-yilda tashkil etilganidan beri Aberdinda xuddi shunday vazifani bajargan Yoshlar Harakati Qoʻmitasi (YAC) va Yoshlarni Tinglang (LYPS) kabi tashkilot sifatida tanilgan.

Mahaliy aholi turli masalalar boʻyicha mahalliy munosabatlarni aniqlash uchun 2010-yil oktyabr oyida soʻrovnoma oʻtkazishni boshladilar va 2011-yil may oyiga kelib ular 165 ta javobni jamladilar. Yoshlar Kengash maktab menyusiga 2014-yil noyabr oyida qadoqlangan oziq-ovqat mahsulotlariga oʻzgartirishlar kiritilgandan soʻng maktab jamoasu kengashga xat yozdi. 2015-yilda ular mahalliy maktablarda jinsiy taʼlim LGBT (lesbiyan, gey, biseksual va transgender) masalalarini yoritish va rozilik nuqtai nazaridan etishmayotgan degan xulosaga kelganlaridan keyin 22 oʻquvchi uchun jinsiy tarbiya mashgʻulotlarini oʻtkazdilar.

Bu tashkilot 1992-yil 1-yanvardan 2016-yil 12-aprelgacha xayriya tashkiloti sifatida roʻyxatdan oʻtgan.

## Tuzilishi
Yoshlar Kengashi aʼzolik huquqiga ega boʻlgan taqdirda, Yoshlar Kengashi aʼzoligi bilan hamkorlikda Yoshlar maslahatchilari saylanadi. Yoshlar kengashiga Aberdinda yashovchi, ishlaydigan yoki oʻqiydigan 12 yoshdan 25 yoshgacha boʻlgan shaxslar aʼzo boʻlishi mumkin.

Aberdin shahar Yoshlar kengashi Aberdin boʻylab turli tashkilotlar bilan yaqindan hamkorlik qiladi, jumladan; jamoat markazlari, jamoat kengashlari, madaniy tashkilotlar, mahalliy forumlar va mahalliy biznes lekin, bu tashkilotlar tomonidan cheklanmagan.

## Manbalar