open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kino nazariyasi

**Kino nazariyasi** kino yaratilishi va tarqalishini, shuningdek, kino bilan bogʻliq ijtimoiy, iqtisodiy, siyosiy va madaniy mavzularni oʻrganuvchi tizimli bilimlar boʻlib, kinoning yartilishi va rivojlanishi bilan chambarchas bogʻliq boʻlgan nazariy xulosa va akademik hodisadir.

Yuz yil davomida kino paydo boʻlganidan beri kino nazariyasi va film yaratish harakati chambarchas bogʻliq. Sovet maktabining izlanishlari montaj nazariyasining oʻrnatilishiga yordam berdi. Fransiya va Germaniyadagi avangard ijodiy amaliyoti va avangard nazariyasi bir-birini aks ettirdi. Italiya neorealizm harakati haqiqiy estetikaning oʻrnatilishiga ilhom berdi. Fransiyaning yangi nazariya harakati va fransuz kino qoʻllanma maktabi bir-biri bilan chambarchas bogʻliq edi. Odamlarning kino haqidagi tushunchasi oʻzgardi. Eyzenshteynning montaj nazariyasi va Andre Bazinning uzoq tortishish nazariyasi bizning kino haqidagi tushunchamizni chuqurlashtirdi; film muallifi nazariyasi rejissyorning asosiy rolini taʼkidlab, film haqidagi tushunchani mustahkamladi. Gollivud studiyasi tizimi, janr kino modeli va keyinchalik Nyu-Gollivudning mustaqil ishlab chiqarilishi kino sanoatlashtirish modellari boʻlib, toʻliq rejissyor nazariyasini rejissyorning vazifalarini toʻliq koʻrib chiqadi va investorlar bilan munosabatlar, rejissyorlik funktsiyasi modelini va rejissyorni qoʻllash tamoyillarini oʻrnatdi. Yangi Gollivuddan, Yangi Nazariyadan yangi avlodga kapital tizimi oʻznatildi.
## Manbalar

## Havolalar
Panjobi khes

**Panjob Khes**

Hindistonning Panjob qishlog'ida yashovchi ayollar avlodlar davomida o'zlarining kelajakdagi uylariga olib boradigan matoning bir qismi sifatida xes to'qishgan. Qalin, uyg'un va xayoliy rang naqshlari bilan uxlash vaqtida ko'rpa-to'shak sifatida zarur bo'lgan.

Khes - an'anaviy ravishda paxtadan yasalgan polga yoyilgan va to'shak qoplamasi sifatida qoplangan. Yupqalari qishda to'shak uchun, qalinroqlari qishda ro'mol o'rniga ishlatiladi. Bu maishiy hunarmandchilik mahsuloti bo'lib, ko'pincha ayollar tomonidan o'z qizlari uchun, sep uchun buyum sifatida to'qiladi.

Tarixchilarning fikriga ko'ra, to'quv an'anaviy ravishda oddiy geometrik naqshlarga ega bo'lgan, ba'zan o'ralgan va ba'zan shunchaki o'ralgan bo'yra yasashdan kelib chiqqan deb hisoblanadi. Koʻrinib turibdiki, oʻxshash oʻralgan boʻyralarning taassurotlari Neolit   davridayoq Hind oʻlkasidagi sopol idishlar tagida topilgan. Ushbu takrorlanadigan dizaynlar Panjobda madaniy naqshlarning ajoyib saqlanib qolganligi haqida yangi dalillar beradi. Khes bir necha asrlar oldin Mug'allar davrida paxta ko'rpa talabini qondirish uchun ishlab chiqilgan.

O'n to'qqizinchi asrning o'rtalarida Buyuk Britaniya va Yevropadan mashinasozlik mahsulotlari import qilinishidan oldin, Pokistonning Gambat, Hala, Nasarpur, Thatta va Karachidagi kichik paxta sanoati qo'lda to'qish dastgohlari bilan mashhur edi. Qo'l yigirish bilan shug'ullangan va qalinroq phulkari matolar, kheslar bunga jonli misoldir. Eng mashhur ranglar - quyuq sariq, qizil, qora, ko'k va yashil (oq neytral hisoblanadi).

manbalar
Marinopolis

**Marinópolis** — Braziliyaning São Paulo shtatida joylashgan kommunadir. Aholisi 77,8 km² maydonda 2106 kishi istiqomat qilgan. Balandligi 408 m.

## Manbalar
Beli Breg (Bolgariya)

**Beli Breg** — Bolgariyaning Montana viloyatidagi Boychinovtsi munisipalitetiga qarashli qishloq.

## Manbalar
Baxtiyoriy taomlari

**Baxtiyoriy taomlari** — Baxtiyoriy qabilasining milliy taomlari. Ularning taomlari va nonlari Eron mintaqasida mashhurdir. Ushbu qabiladagilar deyarli barcha turdagi taomlarni tayyorlashadi. Ammo eng mashhur taomlaridan biri goʻshtdan tayyolanadigan kabob hisoblanadi. Va uning mashhur turi baxtiyori kabobi nomi bilan shuhrat topgan. Mazkur taom sayyoh ma mehmonlarga ham manzur keladi. Mazkur taom qoʻy goʻshti, tovuqning koʻkrak qismi goʻshti, murch, piyoz, zaytun yogʻi, sarimsoq kukuni, zaʼfarondan tayyorlanadi.

## Manbalar
Kamianka-Buzka tumani

**Kamianka-Buzka tumani** () Gʻarbiy Ukrainadagi Lvov viloyatidagi tumani boʻlgan. Uning ma'muriy markazi Kamianka-Buzka boʻlgan. 2020-yil 18-iyulda Ukrainaning maʼmuriy islohoti natijasida bu tuman tugatilib, Lvov viloyatidagi tumanlar soni yettitaga qisqargan. Kamianka-Buzka tumani hududi Chervonohrad va Lvov tumanlari o'rtasida bo'lingan.  2020-yildagi hoisobga koʻra, tuman aholi soni 57,389  tani tashkil qilgan.

U 1940-yilda tashkil etilgan.

Barqarorlik davrida tuman to'rtta homadadan iborat boʻlgan:

* Dobrotvir posyolkasi hromada ma'muriyati bilan shahar tipidagi Dobrotvir posyolkasida Chervonohrad tumaniga ko'chirildi;
* Kamianka-Buzka shahar hromadasi Kamianka-Buzka ma'muriyati bilan Lvov tumaniga ko'chirildi;
* Novyiy Yarychiv posyolkasi hromada maʼmuriyati bilan Noviy Yarychiv shahar tipidagi aholi punkti Lvov tumaniga koʻchirildi;
* Jovtantsi qishloq xo'jaligi Jovtantsi ma'muriyati bilan Lvov tumaniga ko'chirildi.

## Yana qarang

* Lvov viloyatining ma'muriy bo'linmalari

## Manbalar
Yaponiya temir yo'llari jurnali

**Japan Railway Journal** - bu NHK World telekanalining Yaponiyadagi temir yo'l transporti haqida hujjatlashtirgan teleko'rsatuvi bo'lib, 2015-yil 8-martdan efirga uzatila boshlandi.

## Umumiy koʻrinishi
Dastur Yaponiyadagi temir yo'l transportining jozibasi va ilg'or texnologiyasini ommaga namoyish etadi. Yangi qismlar har oyda 1-2 marta efirga uzatiladi.

Dastlab, ko'plab suhbatli bo'limlar Shinjukudagi "Bar Ginza Panorama" poezd dioramasi bo'lgan barda suratga olingan. Endi ushbu bo'limlarni taniqli temir yo'l inshootlarida suratga olish keng tarqalgan.

COVID-19 pandemiyasi tufayli NHK World yangi epizodlar oʻrniga *Japan Railway Journal* eski qismlarini takror koʻrsatmoqda. Studiya taqdimoti va saytdagi hisobotning kombinatsiyasi video ishlab chiqarishni qiyinlashtiradi.

## Efir vaqtlari

* Birinchi eshittirish: Juma kunlari 0:30 - 1:00 JST NHK World TV
* Qayta translyatsiyalar:
** NHK World TV (JST): Juma kunlari 6:30 - 7:00 ; 12:30 - 13:00; 18:30 - 19:00
** BS1 (JST): chorshanba kunlari 3:00 - 3:30 (2016 yildan - sport dasturlari tufayli translyatsiyalar bekor qilinishi mumkin)
*** Yaponiyadan tashqaridagi eshittirishlar Yaponiyadan 5 kun o'tgach, ertaroq efirga uzatiladi, lekin yangi dasturlarsiz haftalarda eskilari qayta eshittiriladi.

## Aktyorlar

* Taqdimotchi: Keti mushuk (2021-yil)
* Sharhlovchilar: Takagi Ryo, PhD. ( Kogakuin universiteti professori)  va temir yo'llarni yaxshi ko'radigan turli xil ayol tarentolar (qismlar ro'yxatining "Mehmon" ustuniga qarang)

## Asosiy mavzular

; Maxsus temir yo'l hisoboti
: O'sha haftaning asosiy mavzusini aks ettiruvchi bo'lim.
; Temir yo'l mavzulari
: Temir yo'llardagi so'nggi mavzularni aks ettiruvchi qisqa segment.
; Amaliy temir yo'l tarixi
: Russell Totten Yaponiyadagi temir yo'l muzeylariga tashrif buyuradi va temir yo'l tarixini taqdim etadi.
; Avid Rail Jamiyatlari
: Rassell Totten va ayol mehmon Yaponiyadagi temir yo'llar bilan bog'liq jamiyatni namoyish qilmoqda.

## Epizodlar ro'yxati

## Manbalar
Stikman

**Stikman** (stikman kichik harf) taxallusli amerikalik ko'cha rassomi bo'lib, Amerika Qo'shma Shtatlari bo'ylab shaharlar yo'laklarida odamsimon, robotga o'xshash tayoq ko'rinishlarini chizish bilan mashhur.

## Fon
Uni Filadelfiyada tug'ilganligi aytiladi. U 1960-yillardan boshlab ko'cha san'ati bilan faol shug'ullanadi, o'z faoliyatini 14 yoshida urushga qarshi graffiti bilan boshlagan.

## Ko'cha san'ati
U 1990-yillardan beri mashhur bo'lgan stikman ko'rinishlarini yaratadi. Ular, odatda, sariq rangli linolyumga o'xshash yo'lakni chizish uchun foydalaniladigan lentadan yasalgan bo'lib, vaqt o'tishi bilan asfaltga singib ketadi, Rassom ko'rinishlarni ko'pincha piyodalar o'tish joylariga mualliflik huquqini to'g'ridan-to'g'ri ko'rsatmasdan joylashtiradi. Bu esa ommaviy axborot vositalarida raqamlarning kelib chiqishi va muallifligini o‘rganuvchi maqolalarning paydo bo‘lishiga olib keldi. Ular ko'pincha robot figuralari sifatida talqin qilinsa-da, rassom ularni shunchaki "tayoqlardan yasalgan kichkina odamlar" ekanligini aytdi.

Vashington Post maqolasida 2008 yilda Vashington, Kolumbiya okrugining piyodalar yo'laklarida 150 dan ortiq stikman tasvirlari o'rnatilgani aytilgan Raqamlar Nyu-York, Boston, Los-Anjeles, Filadelfiya, Uiling, G'arbiy Virjiniya, Enn Arbor, Michigan, Minneapolis, Minnesota, San-Fransisko va Chikagoda ham joylashtirilgan.

stikman boshqa uslublar va ommaviy axborot vositalarida ham figuralarni yaratgan.

Rassom asosan ko'chada joylashtirilgan asarlar bilan tanilgan bo'lsa-da, galereya ko'rgazmalarida ham namoyish etilgan. Stikman asarlari Amazonning yetti nafar xalqaro ko'cha rassomlari tomonidan cheklangan nashrlardagi birinchi to'plami uchun tanlab olindi.

## Manbalar



## Havolalar

* STIKMAN Flickr foto hovuzi
Aude

**Aude** (; Occitan:) Fransiyaning janubidagi departament boʻlib, Oksitaniya mintaqasida joylashgan. Aude daryosi nomi bilan atalgan.

Markazi Carcasonne hisoblanadi. Katta shaharlari Limoux va Narbonne. 2019-yil holatiga koʻra, uning aholisi 374,070 kishi. Aude Chansone de gestedagi Rolandning kelinining ismi edi.

## Geografiyasi

### Joylashuvi
Aude Oʻrta yer dengizi va Pireney togʻlari oʻrtasida joylashgan.

Hozirgi Oksitaniya mintaqasining bir qismidir. U Sharqiy Pireney, Ariej, Haute-Garonne, Tarn va Herault departamentlari bilan oʻralgan, sharqda Golfe du Lion joylashgan.

### Tabiiy hududlari

Ushbu boʻlimning qishloqlari bir nechta tabiiy hududlarga kiradi:

* 1 – Lauragais
* 2 – Montagne Noire
* 3 – Cabardes
* 4 – Carcasonanais
* 5 – Razès
* 6 – Quercorb
* 7 – Pays de Sault
* 8 – Minervois
* 9 – Corbieres
* 10 – Narbonnais

### Landshaftlari

### Geologiyasi
Aude landshaftlarin uning geologiyasi bilan izohlash mumkin. Janubda Pireney togʻlarining hosil boʻlishi jarayonida burmalangan choʻkindi jinslar bor. Aude shimolida va markazida choʻkindi jinslar kamroq burmalangan. Ekstremal sharqda, Oʻrta yer dengizi yaqinida qoyalar bor.

### Iqlimi
Audega Oʻrta yer dengizi iqlimi taʼsiri qiladi.

## Asosiy shaharlari
Aholi eng koʻp boʻlgan kommuna Narbonna va Carcasonne shaharlari hisoblanadi. Aholi soni boʻyicha ikkinchi oʻrinda turadi. 2019-yil holatiga koʻra, aholisi 10 000 dan ortiq boʻlgan 5 ta kommuna mavjud.

### Qishloq xoʻjaligi va baliqchilik
Aude katta qismida uzum ekiladi. Sharqda Corbieres va La Clape vinolari, markazda Minervois va Cotes de Malepère, janubda Limoux sharoblari mavjud. Soʻnggi paytlarda yogʻi uchun zaytun daraxtlarini yetishtirish koʻpaydi.

## Demografiyasi
Aude aholisi „Audois“ nomi bilan tanilgan. 1990-yilgi aholini roʻyxatga olish hisobotiga koʻra 1960-yillardan buyon aholi sonining oʻsishi kuzatilmoqda.

## Manbalar
Xalqa (qissa)

**Xalqa (qissa)** – Akrom Malik qalamiga mansub boʻlgan asar. Kitob „Akademnashr“ tomonidan 1000 adadda 2021-yil bosmadan chiqqan.

## Kitob xaqida qisqacha

„Xalqa“ qissasidagi voqealar oxirgi yuz yillikda boʻlib oʻtadi. Qahramonlar qismati sizni goh Malayziya, goh Hind okeani, goh Hind oʻlkasi, Afgʻon sahrolari, qadim Turkiston zamini, Bolqon yarim oroli va Uygʻur diyorlariga yetaklaydi. Unda iymon va kufr, moʻmin va shayton orasidagi kurash, zolimning halokati, mazlumning saodati haqida hikoya qilinadi.

## Manbalar
Olesko qalʼasi

**Olesko qal'asi** (  , ) Ukrainaning hozirgi Zolochiv tumani chegaralarida joylashgan. Qal'aning birinchi tarixiy yozuvlari 1390-yildagi hujjatda, Papa Boniface IX Olesko va Tustanni katolik yepiskopiga Xalichga topshirganida. U Ukraina g'arbidagi eng yirik shahar boʻlgan Lvovdan 75 km uzoqlikda joylashgan.

## Manzil

Oval shaklidagi Olesko qal'asi, balandligi taxminan 50 metr boʻlgan kichik tepalikning tepasida joylashgan. Uning atrofida xandaq va devor o'ralgan bo'lib, u qal'a uchun himoya vazifasini bajargan. Qal'a ham zich botqoq bilan o'ralgan. Qal'a joylashgan yer ko'p marta egalik huquqini o'zgartirgan. U dastlab Voliniya va Lvov yerlari chegarasida boʻlgan.

Qal'a turli davrlarda Polsha, Litva va Vengriyaga tegishli boʻlgan. U XIV asrda yuqorida tilga olingan uchta davlat oʻrtasidagi harakatlanuvchi chegaralari hududi orqali oʻtadigan siyosiy ahamiyatga ega boʻlgan. Qal'aga egalik qilish uchun doimiy  janglar bo'lib turgan. Qal'aning yerto'lasidagi chuqur quduq qamaldagi mahbuslar uchun qochish yo'li sifatida ishlatilgan.

## Aholisi
XV asrda qal'a mudofaa nuqtasi bo'lib, shunchaki aristokratiya uchun qochish joyiga aylantiriLgan

1605-yilda qal'ani zodagon Yan Danilovich sotib oldi. Sas, badavlat mahalliy yer egasi va Ruthenian Voivodeship Voivode . Keyin u Koniecpolski oilasiga sotildi. Asosiy qarorgohi Jovkvada boʻlgan yangi egalar qal'aga yomon munosabatda bo'lishgan va faqat 1682-yilda qal'a Yan III Sobieski tomonidan ta'mirlangan, u kompleksni Stanislav Koniecpolskidan 400 000 zlotiyga sotib olgan. XVIII asrning boshlarida Olesko Rzevuskilar oilasi tomonidan sotib olindi va uning antiqa buyumlar to'plami Rzevuskiyga tegishli boʻlgan boshqa qal'aga, Pidhirtsi qal'asiga ko'chirilGAN

## Qayta tiklash ishlari
Qal'a 1XVI asr oxiriXVII asr boshlarida qayta tiklangan. Qal'aning turli xonalarini bezash uchun rasmlar va mozaikalar qo'yilgan. Qal'a o'sha paytda mashhur boʻlgan Italiya Uyg'onish davri uslubida qayta qurilgan.

1961-yildan boshlab 1985-yilgacha  qal'a qayta qurilishi davom etdi. Bugungi kunda bu muzey bo'lib,XVI-XVII asrlarga oid antiqa buyumlar va san'at to'plamlari,haykaltaroshlik, rasm, natyurmort, amaliy sanʼat, gobelenlar, davr qurollari, oʻsha davrda kundalik hayotda qoʻllangan buyumlar oʻrin olgan. Uning kolleksiyasi Polshadan tashqarida Polsha san'atining eng boy xazinalaridan biri hisoblanadi.

Qal'a "Oltin taqa" ning bir qismi bo'lib, bir-biriga yaqin joylashgan uchta qal'a Olesko, Pidhirtsi va Zolochiv ni o'z ichiga olgan.
Fayl:Boguszowicz Taniec Salome.jpg|*Salome raqsi*, Shimon Boguszovich
Fayl:Siemiginowski Bachus i Ariadna.jpg|*Baxus va Ariadna*, Yerji Siemiginovski-Eleuter
Fayl:Czechowicz Dzieciątko Jezus wśród aniołów.jpg|*Farishtalar orasida uxlayotgan Masih bolasi*, Shimon Chexovich
Fayl:Michał Józef Rzewuski.jpg|*Mixal Jozef Rjevuski portreti*, Marcello Bacciarelli
Fayl:Chojnicki Portret damy.jpg|*Xonimning portreti*, Jozef Chojnicki


## Manbalar

* Castles.org  - Olesko qal'asi
* lvivecotour.com  - Olesko qal'asiga sayohat ingliz tilida]
* Mening Ukraina

## Havolalar

* Wilanow saroy muzeyidagi Olesko qal'asi 
* Olesko qal'a ichida o'rta asrlar restoran Hrydnytsya
Podolia gubernatorligi

**Podolia gubernatorligi** yoki **Podillia gubernatorligi** (),  Polshaning ikkinchi boʻlinishidan keyin tashkil etilgan 1793-1917 yillarda Rossiya imperiyasining, 1917-1921 yillarda Ukraina Xalq Respublikasi va Ukraina SSRning gubernatorligi 1921-1925 yillarda bo'lgan.

Podoliya hukumati 1793-yilda Polshaning ikkinchi bo'linishidan so'ng sobiq Podolia va Braslav vodiylari o'rniga tashkil etilgan.

## Manzil
Podolia gubernatorligi sobiq Rossiya imperiyasining Avstriya-Vengriya bilan chegaradosh janubi-g'arbiy chegarasini egallagan va 42 ming km 2 ga yaqin hududga ega  bo'lgan. Ma'muriy markazi 1914-yilgacha Vinnitsaga ko'chirilgunga qadar Kamenets-Podolskiy bo'lgan.

Podoliya gubernatorligi janubi-g'arbiy o'lka ma'muriyatining uchta gubernatoridan biri bo'lgan. 1917-yilda Rossiya Muvaqqat hukumati tomonidan Ukraina Bosh kotibiyati tomonidan Rossiya Muvaqqat hukumatining mintaqadagi vakili sifatida tan olingan.

## Ma'muriy bo'linishi

### Uyezd bo'limi
1918-yilgacha gubernatorlik 12 uyezddan (okrugdan) iborat edi:

# Baltskiy uyezd
# Bratslavskiy uyezdi
# Vinnitskiy uyezd
# Gaysinskiy uyezdi
# Kamenets-Podolskiy uyezd
# Letichevskiy uyezdi
# Litinskiy uyezdi
# Mogilyovskiy uyezdi
# Olgopolskiy uyezdi
# Proskurovskiy uyezdi
# Ushitskiy uyezd
# Yampolskiy uyezdi

### Okrug bo'limi
1923-yil 12-aprelda barcha uyezdlar okruglarga, volostlar esa rayonlarga aylantirilgan. Okruglar 1925-yil 1-avgustda tugatilguncha qadar hukumatning bo'linmasi bo'lib xizmat qilgan. Podilia hukumati bilan birgalikda Xaysin okrugi ham tarqatib yuborilgan. Tulchin okrugining bir qismi yangi tashkil etilgan Moldaviya Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasi tarkibiga kirgan.

* Vinnitsa
* Xaysin
* Kamianets
* Mohyliv
* Proskuriv
* Tulchin

## Asosiy shaharlar
1897-yilgi Rossiya aholini ro'yxatga olish:

* Kamenets/Podolskiy – 35 934 (yahudiy – 16 112, ukrain – 9 755, rus – 7 420)
* Vinnitsa - 30 563 (yahudiy - 11 456, ukrain - 10 862, rus - 5 206)
* Balta - 23 363 (yahudiy - 13 164, rus - 5 385, ukrain - 4 124)
* Proskurov – 22 855 (yahudiy – 11 369, ukrain – 4 425, rus – 3 483)
* Mogilev/Dnestr – 22 315 (yahudiy – 12 188, ukrain – 6 512, rus – 2 668)
* Jmerinka - 12 908
* Xmelnik - 11 657 (yahudiy - 5 979, ukrain - 5 375, polyak - 150)

## Tili

1897-yilgi imperator  quyidagi ro'yxatda statistik maʼlumotlarni keltirgan. **Qalin shrift** davlat tilidan ko'ra ko'proq odamlar gapiradigan tillarni belgilaydi. 1897-yilda Podolia gubernatorligida 3 018 299 kishi yashagan.

Shaharlarda 221 870 kishi istiqomat qilgan bo'lib umumiy aholining 7,35% ni tashkil qiladi. Shahar aholisining taxminan 46,06% yahudiylar, 32,54% ukrainlar, 15,03% ruslar va 4,90% polyaklardir.

## Dini

; Diniy tuzilmalar

* Cherkovlar
** Sharqiy pravoslav 1645-yil
** Rim-katolik ( kosciol ) 202
** Lyuteran 4
* Monastirlar
** Sharqiy pravoslav 7 (erkak), 4 (ayol)
* Sinagoglar 89
** boshqa Shul(lar) 438
* Masjid(lar) 1

## Manbalar
Fotima alayh xonim

**Fotima alayh xonim** — Turkiyalik mashhur Javdat poshoning qizi. Hijjriy 1279, milodiy 1862-yili Istanbul da tugʻilgan.

Fotima yetuk ilmi va odobi bilan mashhur boʻlgani sabab Turkiya ga sayohatga kelgan fransuz ayollari uni ziyorat qilishga kelar ekanlar.

Mashhur faylasuf , muharrir Adham Midhat bu ayol haqida ikki yuz betlik kitob yozib, nashr ettirgan.

## Maqolasidan parcha

„Islom ayollari“ nomli asarda Fotima xonimning bir maqolasi ham chop etilgan, undan parcha: Fors va Jeneva da Sharq ayollari va Gʻarb ayollari nomli asar chop etildi. Asar muallifi Emil Julyer. Bu zot Turkiyada 7 yil yashab turk ayollari hayotini oʻrgangani, ular haqida haqiqatni yozganini taʼkidlaydi. U haqiqatni yozganida edi eʼtirof etardik. Ammo bu janob notoʻgʻri narsalarni yozgani sabab biz sukut saqlab turmaymiz. U yozadi: „Turk ayollari oʻqish yozishni bilmaydi. Skameykalarda saqich chaynab, umr oʻtkazadi. Erlaridan ochkoʻz boʻridek yeb-ichishga, kiyim-kechakka pul talab qiladi. Ular uchun maktab yoʻq“. Julyer agar Istanbulda 7 yil emas, 7 soat turganida edi, qizlarning guruh-guruh boʻlib boshlangʻich, rushdiy va oliy maktablarga ketishyotganini koʻrgan boʻlardi. Yana turk ayollarining gazeta chop etishdagi faoliyatlari bilan tanishgan boʻlar edi. Bu ham yetmagnidek, janob: „Turk ayollarining ilm-maʼrifatdan bebahra qolishlarining sababi,  Qur`on man etilgani boisdir“, deydi.
Ajabo, Julyer Qur`onning fransuzcha tarjimasini oʻqigan boʻlsa, qaysi oyatda bunday deyilganini aytsin! U janob savodsiz turk ayollari ichidan oʻzining fikrlarini rad etuvchi ayol borligini bilsa, qanday ahvolga tusharkin? "

## Oʻzlashtirgan sohalari
Fotima usuli qiroat, kitobat, qavoidi turkiya, qavoidi forsiya kabi ilmlarni oʻzlashtirgach, arab va fransuz tillarining yetuk mutaxassisi boʻlib yetishgan. U mantiq , handasa , hisob, kalom va tavhid fanlaridan habardor boʻlganidek, musiqada ham kamolotga yetgan ekan.

## Tarjima qilingan asarlari
Fotimaning gazeta, jurnallarda chop etilgan maqolallari, tarjimalari va baʼzi asarlari arab, ingliz va fransuz tillariga tarjjima qilinib, butun dunyoga mashhur boʻlgan. Oʻz zamonasining buyuk va birinchi musulmon ayoli shu boʻlsa kerak.

## Manbalar
Kirmonshoh

**Kirmonshoh** ( 1979-1990; ; yillarda: Baxtaron) — Eronning gʻarbidagi shahar, Kirmonshoh viloyatining maʼmuriy markazi. Shahar o'z nomini Gerodot tilga olgan janubiy Eron qabilasi germanii etnonimidan olgan. Savdo va transport markazi.  Neftni qayta ishlash zavodi (neft Neftshohdan neft quvuri orqali yetkazib beriladi), shakar va toʻqimachilik sanoati kuchli rivojlangan.

## Islom davri

Kirmonshoh eramizning 640-yilda arablar tomonidan bosib olingan.  1038-yilgacha bu yerda mahalliy Kuhidlar sulolasi hukmronlik qilgan, keyin uning oʻrniga boshqa kurd sulolasi Annazidlar kelgan, biroq 7 yildan soʻng shahar saljuqiy turklar tomonidan bosib olingan. 11-asrda Saljuqiylar hukmronligi davrida Kirmonshoh Eronning gʻarbiy qismida va umuman janubiy kurdlar yashovchi hududlarda yirik madaniy va savdo markaziga aylandi.

Fath Alishoh (1797-1834) davrida Safaviylar shaharni mustahkamladi. Qojarlar esa shaharga Usmonlilarni qaytardilar.  Kirmonshoh 1723-1729 va 1731-1732 yillarda Usmonlilar tomonidan bosib olingan. 

18-asrning 30-yillarida Kirmonshoh so‘fiylikka qarshi kurash markazi bo‘lgan. Shaharning diniy yetakchisi Ogʻa Muhammad Ali Behbehoniy bu yerda soʻfiylar yetakchisi Maʼsum Ali Shohni qatl qilgan. 

## Yangi tarix

1914-yilda Rossiya imperatorlik armiyasi, keyin esa 1915-yilda Birinchi jahon urushi paytida Usmonli armiyasi tomonidan bosib olingan. 1917-yilda ingliz qoʻshinlari Usmonlilarni quvib chiqarish uchun kelganida shahar evakuatsiya qilingan.  Kirmonshoh Qojarlar sulolasi davrida Eron konstitutsiyaviy inqilobida, Pahlaviylar sulolasi davridagi respublika harakatida muhim rol o‘ynagan.  Eron-Iroq urushi paytida shahar qattiq vayron bo'lgan va u qayta qurilgan bo'lsa-da, hali to'liq tiklanmagan.

Hozirda shahar aholisi 1.083.833 kishini tashkil etadi (2016-yil). 

## Birodar shaharlar

AQSH. Rouzberg shahri, Oregon shtati. 

Italiya. Sitsiliya shahri. 

Turkiya. G'oziantep shahri. 

Xorvatiya. Split shahri.
Farnous

**Farnous** — Fransiya Gvianasida joylashgan qishloq. U Makuriya va Kayenne o'rtasidagi Route National  joylashgan.

## Manbalar
Lviv arman sobori

**Armanlarning Maryamning taxminiy sobori** ( ,  , ) Ukrainaning Lviv shahrida shaharning Eski shaharchasida, bozor maydonining shimolida joylashgan. 1945-yilgacha u Lviv arman katolik arxeparxiyasining sobori boʻlgan, 2000 yildan beri Arman Apostol cherkovining Ukraina Yeparxiyasining sobori boʻlib xizmat qiladi.

## Tarixi

### 1363-1945 yillar
Kichik arman cherkovi 1363-1370 yillarda Kaffa shahridagi arman savdogar tomonidan asos solingan va yeparxiyaning ona cherkovi sifatida tashkil etilgan. U qadimgi Armaniston poytaxti Ani shahridagi Ani soboridan keyin modellashtirilgan degan fikrlar ham bor. 1437-yilda sobor arkada galereyasi bilan oʻralgan: bugungi kunda faqat janubiy qismi saqlanib qolgan va shimoliy qismi muqaddas joyga aylantirilgan. 1527-yilda shahar yongʻinida cherkov shikastlangandan soʻng1571-yilda yangi tosh qoʻngʻiroq oʻrnatilgan. 1630-yilda asosiy nave kengaytirildi va 1723-yilda qayta tiklandi. XVII asrdan 1945-yilgacha sobor Lvov arman katolik arxeparxiyasiga (Polsha, Lvov) tegishli boʻlgan, chunki Rim-katolik cherkovi bilan ittifoq yepiskop Mikolaj (Nikolas) Torosovich va uning vorisi arxiyepiskop Vartan Hunanyan tomonidan kiritilgan. Sobor oʻzining bugungi koʻrinishining koʻp qismini 1908-1927-yillarda arxiyepiskop Jozef (Jozef) Teodorovich tomonidan amalga oshirilgan qayta qurishga qarzdor.

2009-yildan beri soborni taʼmirlash jarayonida boʻlib, Polsha Madaniyat vazirligi tomonidan Varshavada joylashgan Polsha armanlarining madaniyati va merosi jamgʻarmasi bilan hamkorlikda toʻliq moliyalashtirilgan Ishlarni polshalik va ukrainalik mutaxassislar birgalikda olib borishgan.

## Ichki makon va atrof-muhit
Soborning shimolida Arman Benediktinlarining kichik monastiri, janubda esa qoʻngʻiroq minorasiga tutashgan XVII asr oxirida qurilgan arman arxiyepiskoplari saroyi joylashgan.

Zamonaviy interyer asosan Yan Henrik Rosen va Jozef Mehofferning ishi. Soborda XVII asrda Yazlovetsdan olib kelingan Muqaddas Grigoriy va Xudoning onasining ikkita moʻjizaviy piktogrammasi joylashgan.

## Havolalar

## Manbalar
Edmund Arnold

**Edmund C. Arnold** (1913-yil 25-iyun — 2007-yil 2-fevral) koʻpchilik tomonidan zamonaviy gazeta dizaynining otasi deb hisoblangan gazeta dizayneri edi. U gazeta maslahatchisi sifatida *The Boston Globe*, *National Observer*, *Today*, *Toronto Star*, *The Kansas City Star* va koʻplab kichik haftalik gazetalarni oʻz ichiga olgan mingdan ortiq gazetalarni yaratdi. U, shuningdek, *The Linotype News* muharriri va *Publisher’s Axiliary* gazetasi sharhlovchisi edi.

## Yoshligi
Arnold 1913-yil 25-iyunda Michigan shtatining Bay Siti shahrida Ferdinand M. va Anna I. (Begik) Arnold oilasida tugʻilgan. U bolaligida oilasi bilan Michigan shtatining Saginaw shahriga koʻchib oʻtdi. Edmundning yagona akasi Robert 1938-yilda 19 yoshida Saginaw koʻrfazida qayiq halokatida choʻkib halok boʻlgan.

## Faoliyati
Ikkinchi jahon urushi boshlanganda, Arnold 70-piyoda diviziyasi gazetasiga muharrir boʻldi. Urushdan keyin u Michigan shtatidagi *Frankenmuth News gazetasining* hammuallifiga aylandi, shu vaqt ichida uning tipografiyaga qiziqishi kuchaydi. Keyinchalik Arnold *The Saginaw News* gazetasida suratlar muharriri boʻldi. 1954-yilda u Nyu-York shahriga koʻchib oʻtdi va u yerda Mergenthaler Linotype kompaniyasining nashri boʻlgan mashhur *Linotype News* muharriri boʻldi. Keyinchalik u hayotining 44 yilini haftalik savdo jurnalida gazeta dizayni boʻyicha advokat sharhlovchisi sifatida oʻtkazdi. U *yana The Boston Globeni yetakchi gazetalardan qilish uchun oʻzgartirishlar kiritdi*.

1960-yilda Arnold Sirakuza universitetining SI Nyuxaus jamoat kommunikatsiyalari maktabida professor boʻldi va 1975-yilda Virjiniya Hamdoʻstlik universitetining grafik sanʼat boʻlimi boshligʻi etib tayinlandi. 1983-yilda tahririyatdan nafaqaga chiqqaniga qaramay, u maslahatlashishda va seminarlar oʻtkazishda davom etdi.

U Yangiliklar Dizayn Jamiyatining ustav aʼzosi va 27 ta kitob, jumladan *"Ink on Paper"* (1963), „*Ink on Paper 2“* (1972) va *"Modern Newspaper Design*" (1969) kitoblari muallifi edi.

## Vafoti
1983-yilda u Sirakuza universitetidan nafaqaga chiqdi, ammo baribir maslahat va seminarlar oʻtkazishda davom etdi. 2007-yil 2-fevralda Arnold Salemda vafot etdi. Oʻlim sababi Respirator Disease (nafas olish kasalligi) NYTimes.com deb xabar qilingan.

## Mukofotlari
1957-yilda Arnold tipografik dizayn orqali Amerika jurnalistikasiga qoʻshgan hissasi uchun Jorj Polk xotira mukofoti sovrindori boʻldi. Shuningdek, u 2000-yilda Amerika Matbuot Institutining SND mukofoti bilan taqdirlangan. Arnold oʻzi taqdirlangan paytdagi intervyusida yangiliklar dizayni holatini tasvirlab berar ekan, shunday deydi:

Gutenberg diagrammasi (Z naqsh layout) ustidagi muhim ish 1950-yillarda konsepsiyani ishlab chiqqanligi aytilgan tipograf Edmund Arnoldga tegishli.

## Manbalar

## Havolalar

* Edmund Arnoldning nekrologi, Yangiliklar Dizayn Jamiyati
Délices

**Délices —** Fransiya Gvianasida, Mana kommunasida joylashgan qishloq va oltin koni hisoblanadi. Oltin koni Auplata Mining Group tomonidan ekspluatatsiya qilingan. Délices-Fransiya Gvianasidagi eng yirik joy hisoblangan. Délices mahalliy darajada simob bilan ifloslangan Arouani daryosida joylashgan.

## Yana qarang

* Kulor
* Montagne d’Or meniki

## Manbalar
Nicki Minaj

**Onika Tanya Maraj** (; 1982-yil 8-dekabrda tugʻilgan), koʻpincha **Niki Minaj** nomi bilan tanilgan ( nomi bilan mashhur) rap ijrochisi. Aynan Lil Ueyn uni kashf etgan, uning *Playtime Is Over*, *Sucka Free* va *Beam Me Up Scotty* mixtaplarini eshitgan va Nikki Minajni 2009-yil avgust oyida Young Money Entertainment kompaniyasi bilan imzolagan.

Shartnoma imzolagandan soʻng,Tanya Maraj *Pushti Friday* albomi uchun qoʻshiq yozishni boshladi.Albom oʻzining birinchi haftasida Billboard 200 chartida 2-oʻrinni egalladi. Minaj tarixda *[[Billboard]]* Hot 100 chartida ketma-ket 7 ta qoʻshiqqa ega boʻlgan birinchi qoʻshiqchi boʻldi. Uning ikkinchi singli „Your Love“ *[[Billboard]]* Hot Rap Songs chartida birinchi oʻrinni egalladi. 2002-yilda hech bir rep ijrochisi bunday koʻrsatkichga erisha olmadi. Minaj MTV ning *Annual Hottest MC List roʻyxatiga kiritilgan* birinchi rep ijrochisi boʻldi. Chiqarilganidan bir oy oʻtgach, *Pink Friday* *Amerika Yozuv Industriyasi Assotsiatsiyasi* (*RIAA sertifikati*) tomonidan platina sertifikatiga ega boʻldi.

## Birinchi yillar
Minaj 1982-yil 8-dekabrda Sent-Jeymsda hind va afrikalik ota-onalarda tugʻilgan. U yerda 5 yoshgacha buvisi bilan yashagan, ota-onasi esa Nyu-Yorkning Kvins shahrida uy qidirayotgan edi. Onasi vaqti-vaqti bilan qizini tekshirib turdi va oxir-oqibat qizini oʻzi bilan Kvinsga olib ketdi. Minajning soʻzlariga koʻra, uning otasi ichkilikboz va giyohvand boʻlgan va u onasini uyini yoqib yubormoqchi boʻlganini xabar qiladi.

*Elizabeth Blackwell Middle School 210 oʻqiyotganda*, Minaj klarnet chalib, Fiorello H.LaGuardia oʻrta maktabini tamomlagan. U qoʻshiq aytishni rejalashtirgan, lekin tinglov kuni ovozini yoʻqotgan.

## Diskografiya
Studiya albomi

* *Pushti juma* (2010)
* *Pushti juma: Roman qayta yuklangan* (2012)
* *The Pinkprint* (2014)
* *Queen* (2018)
* *Pink Friday 2* (2023)

## Boʻydoqlar

## Mukofotlar/nominatsiyalar

* 2010 BET mukofotlari
** Eng yaxshi hip-hop ijrochisi (ayol) (gʻolib)
** Eng yaxshi yangi rassom (gʻolib)
** Eng yaxshi guruh (Young Money) (gʻolib)
** Eng yaxshi yangi rassom (Young Money) (Nominatsiya)
** Tomoshabin tanlovi: „BedRock“ (Young Money feat. Lloyd) (Tavsiya etiladi)
* 2010 Teen Choice mukofotlari
** Tanlangan ijrochi — ayol (tanlangan)
* 2010 MTV Video Music Awards mukofoti
** Eng yaxshi yangi ijrochi: „Massive Attack“ (feat. Shon Garrett) (Tavsiya etiladi)
* 2010 BET Hip Hop mukofotlari
** Yilning eng yaxshi futbolchisi (gʻolib)
** Eng yaxshi uslub mukofoti (gʻolib)
** Muxlislar mukofoti (gʻolib)
** Yilning eng yaxshi shov-shuvchisi (tavsiya etiladi)
** Yilning sirli shoiri (nomzod)
* 2010-yil MOBO mukofotlari
** Eng yaxshi xorijiy rassom (nomzod)
* 2011 MTV Video Music Awards mukofoti
** Eng yaxshi hip-hop video (gʻolib)
** Eng yaxshi aktrisa (nomzod)
** Eng yaxshi hamkorlik (feat. Drake) (Tavsiya etiladi)
* 2012 Grammy mukofotlari
** Eng yaxshi R&B albomi (nomzod)
** Eng yaxshi yangi ijrochi (nomzod)

## Manbalar
Aveyron

**Aveyron** (; Occitan) Fransiyaning janubidagi Oksitaniya mintaqasida joylashgan departamentdir. U Aveyron daryosi sharafiga nomlangan. Uning aholisi fransuzcha *Aveyronnais* (erkak) yoki *Aveyronnaises* (ayol) nomi bilan ataladi. Aholi zichligi har kvadrat kilometrga 32 kishini tashkil qiladi (83/kv milya).

## Tarixi

Aveyron 1790-yil 4-martdagi Fransiya inqilobi davrida yaratilgan 83 ta boʻlimdan biridir. Mintaqaning birinchi maʼlum boʻlgan tarixiy aholisi Rutenii qabilasi boʻlgan.

## Geografiyasi
Aveyron – Tuluza, Klermon-Ferran va Monpelye shaharlaridan tashkil topgan uchburchakning markazida joylashgan. Boʻlim taxminan sobiq Rouergue provinsiyasining konturiga amal qiladi. Maydoni boʻyicha Fransiyada 5-oʻrinda turadi (. Uning markazi – Rodez.

## Demografiyasi
2017-yilda boʻlimda 279 206 nafar aholi istiqomat qilgan. Aholi sonining evolyutsiyasi departamentda 1793-yildan beri oʻtkazilgan aholini roʻyxatga olish orqali maʼlum.

### Asosiy shaharlari
Eng koʻp aholi yashaydigan kommuna Rodez hisoblanadi. Departament aholisining 25 foizi toʻrtta eng yirik kommunada istiqomat qiladi: Rodez, Millau, Onet-le-Chateau va Villefranche-de-Rouergue. 2019-yil holatiga koʻra, 5000 dan ortiq aholisi boʻlgan 7 ta kommuna mavjud.

## Turizmi
Aveyron Cévennes milliy bogʻining bir qismini oʻz ichiga oladi. Sayyohlik diqqatga sazovor joylari orasida tepalikda joylashgan Najak qal’asi, koʻplab dolmenlari bor.
Fayl:Rodez cathedrale.JPG|Rodez sobori
Fayl:Estaing - Ville -JPG1.jpg|Estaing
Fayl:Chateau de severac le chateau.jpg|Séverac-le-Chateau
Fayl:Château de Peyrelade-2.JPG|Chateau de Peyrelade
Fayl:Château Najac.jpg|Chateau de Najac
Fayl:Montpellier-le-Vieux Porte-de-Mycene.jpg|Chaos de Montpellier-le-Vieux


## Manbalar
Maurício Nascimento

**Maurício dos Santos Nascimento** (; 1988-yil 20-sentyabrda Braziliyada tugʻilgan) — braziliyalik futbolchi, Malayziyaning „Johor“ futbol klubida himoyachi sifatida oʻynaydi.

## Biografiyasi
Maurício Nascimento San-Pauluda tugʻilgan. 10 yoshida „Palmeiras“ futbol klubi murabbiylari unga qiziqish bildirishgan va Maurício Nascimentoni klub akademiyasida oʻqishga taklif qilishgan. Nascimento akademiyada oʻqishni boshlagan va 19 yoshida asosiy jamoaga tushgan. Soʻng u „KRB“ futbol klubiga ijara oʻtgan. Ijaraga olingandan soʻng u oʻz Vataniga qaytgan, 2 ta mavsumda 34 ta oʻyin oʻtkazgan. 2009-yilning 1-noyabrida „Corinthians“ futbol klubiga qarshi o‘yinda Maurício Nascimento Braziliya A Seriyasida „Palmeiras“ futbol klubi safidagi ilk golini urgan. 2009-yilning noyabr oyida „Grêmio“ futbol klubi bilan oʻyindagi tanaffus paytida u jamoadoshi Manuel Obina bilan mushtlashgan. Bu voqea Braziliyada keng tarqalgan va klub ushbu ikkala futbolchi bilan ham xayrlashishga qaror qilgan.

Natijada Maurício Nascimento „Grêmio“, „Portuguesa Desportos“, „Vitória Salvador“ va „Joinville“ futbol klublarida ijara asosida toʻp surgan. 2013-yil „Sport Recife“ futbol klubiga oʻtgan.

Oʻsha yilning yozida Maurício Nascimento 450 ming yevro evaziga Lissabonning „Sporting“ futbol klubiga oʻtgan. 18-avgust kuni „Arouca“ futbol klubiga qarshi oʻyinda u Sangrish ligasida debyut qilgan. Oʻsha oʻyinda Maurício Nascimento burchakdan uzatilgan toʻpni yopib, yangi jamoasidagi ilk golini urgan. Keyinchalik futbolchi bir necha bor katta klublarga borishga ruxsat berilmagani va boshqa futbolchilar kabi qadrlanmaganidan biroz noroziligini bildirgan. U mast holda mashina haydagani uchun klub tomonidan jarimaga tortilgan.

2015-yil boshida u asosiy tarkibga kiritilmagan va ijara asosida oʻyin amaliyotiga ega boʻlish uchun Italiyaning „Latsio“ futbol klubiga oʻtgan. Milan futbol klubiga qarshi oʻyinda Maurício Nascimento Italiya A seriyasida debyut qilgan. Oʻsha yilning yozida, ijara muddati tugagach, Rim klubi rahbariyati Maurício Nascimentoning transferini 4,5 million yevroga sotib olgan.

2016-yilning yozida Maurício Nascimento Moskvaning „Spartak“ futbol klubiga ijara asosida oʻtgan. 11-sentyabr kuni „Lokomotiv“ futbol klubiga qarshi oʻyinda u RFPLda debyut qilgan . 26-noyabr kuni „Terek“ futbol klubiga qarshi oʻyinda Maurício Nascimento „Spartak“ futbol klubi safida birinchi golni kiritib, jamoasiga 1:0 hisobida gʻalaba keltirgan. Oʻzining debyut mavsumida u klubga 16 yil ichida birinchi marta chempion boʻlishiga yordam bergan. 2018-yil boshida himoyachi Polshaning „Legia“ futbol klubiga ijara asosida qoʻshilgan.

## Statistika

## Manbalar
Luis de la Fuente

**Luis de la Fuente Castillo** (1961-yil 21-iyunda tugʻilgan) – ispaniyalik futbol murabbiy va sobiq professional futbolchi, chap qanot himoyachisi pozitsiyasida oʻynagan. Luis Ispaniya terma jamoasini boshqaradi.

Luis „Atletik Bilbao“ va „Sevilya“ jamoalari tarkibida 13 mavsum davomida La Ligada jami 254 oʻyin oʻtkazgan va 6 ta gol urgan.

## Futbolchilik faoliyati
La-Rioxaning Xaro shahrida tugʻilgan de la Fuente Bilbaoning „Atletik“ yoshlar tizimida taʼlim olgan va 1978-yilda, Segunda B divizionida zaxiradagi debyutini oʻtkazgan. 1981-yilning 8-martida oʻzining asosiy va La Ligadagi debyutini „Valensiya“ jamoasiga qarshi oʻyinda oʻtkazgan.

De la Fuente 1982-yilning yozida asosiy jamoa tarkibiga qabul qilingan.

1987-yil iyul oyida de la Fuente Sevilla FC jamoasi tarkibiga koʻchib oʻtgan. 1991-yilda u 20 million peset evaziga „Atletik“ jamoasiga qaytgan, ammo, kam asosan zahira oʻyinchisi sifatida faoliyat olibh borgan.

De la Fuente 1993-yilgi mavsumda „Deportivo Alaves“ jamoasi bilan shartnoma imzolagan va bir mavsumdan soʻng 33 yoshida faoliyatini yakunlagan.

## Murabbiylik faoliyati
De la Fuentening birinchi murabbiylik faoliyatini Portugalete klubida boshlagan. 2000-yilning yozida Segunda División B klubi CD Aurrera de Vitoria jamoasiga bosh murabbiy sifatida tayinlangan. Mavsum davomida liga jadvaldia yettinchi oʻrinni egallashiga qaramay, keyingi yilning mart oyida ishdan boʻshatilgan.

## Yutuqlar

### Oʻyinchi
**Atletik Bilbao**

* La Liga : 1982-83, 1983-84 
* Qirol kubogi : 1983-84 

### Murabbiy
**Ispaniya U19**

* 19 yoshgacha boʻlganlar oʻrtasidagi Yevropa chempionati : 2015 

**Ispaniya U21**

* 21 yoshgacha boʻlganlar oʻrtasidagi Yevropa chempionati : 2019 

**Ispaniya U23**

* Yozgi Olimpiada kumush medali: 2020 

## Manbalar

## Havolalar
*
Bouches-du-Rhône

**Bouches-du-Rhône** (, Occitan) — Fransiyaning janubidagi departament. Shimolda Vaucluse, gʻarbda Gard va sharqda Var bilan chegaradosh. Janubda Oʻrta yer dengizi joylashgan. Markazi va eng yirik shahri — Marsel. Boshqa muhim shaharlar orasida Aix-en-Provence, Arles, Martigues va Aubagne mavjud.

Fransiyaning ikkinchi yirik shahri Marsel mamlakatdagi eng yirik portlaridan biriga ega. U miloddan avvalgi 600-yillarda Phoceadan kelgan yunon koʻchmanchilari tomonidan asos solingan Fransiyaning eng qadimgi shahri sifatida qadrlanadi. Bouches-dyu-Rhone Provans-Alpes-Kot-d’Azur mintaqasining eng gavjum departamenti boʻlib, 2019-yil holatiga koʻra 2.043.110 aholiga ega. Uning maydoni  ni tashkil qiladi. Uning INSEE va pochta indeksi 13.

## Tarixi

Hududning tarixi Provans tarixi bilan chambarchas bogʻliq. Marsel Julius Caesarning Galliyani zabt etishidan oldin muhim bandargoh boʻlgan. Rimning hukmronligi departament boʻylab koʻplab yodgorliklar yaratilishiga sabab boʻlgan. Bu hududda tugʻilgan taniqli odamlar orasida romantik rassom Camille Roqueplan va uning ukasi, jurnalist, teatr rejissyori Nestor bor.

## Geografiyasi

### Tabiiy hududlari

Departament hozirgi Provans-Alpes-Kot-d’Azur mintaqasining bir qismidir. Gʻarbda Gard, shimolda Vaucluse, sharqda Var, janubda Oʻrta yer dengizi bilan oʻralgan. Ron daryosi deltasi departamentning janubi-gʻarbiy qismida Camargue deb nomlangan keng botqoqli hududni tashkil qiladi.

## Iqlimi
Departament Oʻrta yer dengizi iqlimiga ega, harorat 15 daraja oraligʻida kontrastli. Yogʻingarchilik tartibsiz. Sohil hududlari quruq issiq hisoblanadi.

## Demografiyasi

### Asosiy shaharlari
Aholisi eng koʻp boʻlgan kommuna — Marsel. 2019-yil holatiga koʻra, aholisi 20 000 dan ortiq boʻlgan 14 ta kommuna mavjud.

10 000 dan ortiq aholiga ega yana 15 ta kommunalar mavjud: Châteauneuf-les-Martigues, Port-de-Bouc, Châteaurenard, Tarascon, Fos-sur-Mer, Bouc-Bel-Air, Berre-l’Etang, Saint-Martinde- Krau, Auriol, Rognak, Plan-de-Kukes, Septèmes-les-Vallons, Pelissanna, Trets va Fuveau.


Fayl:Martigues-4.JPG|Martigues
Fayl:Tois Istres.jpg|Istres
Fayl:Salon-de-Provence 20111112 32.jpg|Salon-de-Provence


## Manbalar
Lui van Gal

**Aloysius Paulus Mariya** „**Luis**“ **van Gaal** (1951-yil 8-avgustda tugʻilgan) – gollandiyalik futbol murabbiy va sobiq futbolchi. Klub darajasida „Ayaks“, „Barselona“, „AZ Alkmaar“, „Bavariya“ va „Manchester Yunayted“ klublarida ishlagan. Niderlandiya terma jamoasini uch marta boshqargan. Van Gal jahon futbolidagi eng koʻp mukofotlangan murabbiylardan biri boʻlib, oʻzining boshqaruv faoliyatida 20 ta yirik mukofotni qoʻlga kiritgan.

## Faoliyat statistikasi

### Klub

## Yutuqlar

### Murabbiy
**Ajax**

* Eredivizion : 1993-94, 1994-95, 1995-96
* KNVB kubogi : 1992-93
* Yoxan Kroyff qalqoni : 1993, 1994, 1995
* UEFA Chempionlar Ligasi: 1994-95
* ikkinchi oʻrin: 1995-96
* UEFA kubogi : 1991-92
* UEFA Superkubogi : 1995-yil
* Qitʼalararo kubok : 1995-yil

**Barselona**

* La Liga : 1997-98, 1998-99
* Qirol kubogi : 1997-98
* UEFA Superkubogi : 1997-yil

**AZ**

* Eredivizion: 2008-09

**Bavariya**

* Bundesliga: 2009-10
* DFB-Pokal: 2009-10
* DFL-Superkubogi: 2010 yil
* UEFA Chempionlar Ligasi 2-oʻrinchisi: 2009-10

**Manchester Yunayted**

* Angliya kubogi: 2015-16

**Niderlandiya**

* FIFA Jahon chempionati uchinchi oʻrin: 2014

### Mukofotlar va yutuqlar

* Yilning jahon futbol murabbiyi: 1995
* Yilning eng yaxshi murabbiyi: 1995
* Yilning Yevropa murabbiyi – Sepp Gerberger mukofoti: 1995-yil
* Yevropaning eng yaxshi mavsum murabbiyi: 1994-95
* Rinus Mishels mukofoti : 2007, 2009
* Gollandiyaning eng yaxshi sport murabbiyi: 2009, 2014
* Die Sprachwahrer des Jahres (3-oʻrin): 2009
* Yilning eng yaxshi futbol menejeri (Germaniya): 2010
* Anton Geesink mukofoti: 2015
* Gollandiyaning umr boʻyi muvaffaqiyat mukofoti: 2017
* France Football barcha davrlarning 18-eng buyuk murabbiyi: 2019

## Manbalar


## Havolalar

* Rasmiy veb-sayt 
* Voetbal International profili va statistikasi  
* Lui van Galning CV 
* Van Gal: Mening futbol falsafam, FIFA.com saytidan
* RAFC tarixi boʻyicha profil va statistika
Calvados (departament)

**Calvados** () Fransiya shimoli-gʻarbidagi Normandiya mintaqasida joylashgan departamentdir. U oʻz nomini La-Mansh sohilidagi toshlar toʻplamidan olgan. 2019-yilda uning aholisi 694,905 kishini tashkil etdi.

## Geografiyasi
Calvados Normandiya mintaqasiga tegishli va Seine-Maritime (dengiz chegarasi), Evre, Orne va Mansh departamentlari bilan chegaradosh. Shimolda La-Mansh kanalining bir qismi boʻlgan Bay de la Sen daryosi joylashgan. Sharqda Sena daryosi Seine-Maritime bilan chegarani tashkil qiladi. Calvadosga Bessin hududi, Pays d’Auge va „Suisse normande“ („Norman Shveytsariyasi“) deb nomlanuvchi hudud kiradi.

Calvadosdagi eng diqqatga sazovor joylarIga Deauville va qirgʻoq boʻyidagi 19-asrdagi kurortlar kiradi.

## Iqtisodiyoti
Qishloq xoʻjaligi Calvados iqtisodiyotida ustunlik qiladi. Bu hudud sariyogʻ, pishloq, sidr ishlab chiqarish bilan mashhur.

## Siyosati
Departament Kengashining prezidenti Jan-Léonce Dyupon, departamentdagi oʻngchilarning sobiq dominant arbobi.

### Asosiy shaharlari
Eng koʻp aholi yashaydigan kommuna Kan shahridir. 2019-yil holatiga koʻra, 10 000 dan ortiq aholisi boʻlgan 6 ta kommuna mavjud.

## Turizmi
Calvados Fransiyadagi eng nufuzli dengiz boʻyidagi kurortlari tufayli eng koʻp tashrif buyuriladigan joylaridan biri hisoblanadi.
Fayl:Caen France (28).JPG|Kan
Fayl:Chateau de Falaise 2008.jpg|Chateau de Falaise
Fayl:Harold dead bayeux tapestry.png|Bayeux Tapestry
Fayl:Omaha-beach-cemetery.jpg|Normandiya yodgorligi
Fayl:Beuvron-en-Auge plein.JPG|Beuvron-en-Auge shahridagi yarim yog'och uylar


## Manbalar
Yakisoba-pan

**Yakisoba-pan** (yapon tilida yakisoba pan ) — yakisoba *koppe-pan* deb nomlanuvchi amerika usulidagi  hotdog bulochkasiga oʻxshash choʻzinchoq oq nonning o'rtasiga qoʻyilgan mashhur yapon taomidir. Bu taom  yuqori uglevodli oziq-ovqat mahsuloti asosan qovurilgan bu taom asosan bug'doy unidan tayyorlangan lag'mon bilan to'ldirilgan sendvichdir. Omura xalqi  buni qisqacha "Yapon lag'monili bulochka" deya ta'riflaydi. Behymer esa bu taomni "spagetti sendvichi" deb nomlaydi va u yaponcha qovurilgan lag'mon sendvichi sifatida ham tasvirlangan. Uning ko'plab animelarda ko'rinishi yakisoba-panning "Yapon taomlari ruhi" madaniyatining ajralmas qismiga aylanganidan dalolat beradi. Qolaversa, “ *Xanataba mitaina koi o shita* ” [Men guldastadek sevib qoldim] yoki “ *Shitsuren meshi* ” [Sevgisizlik] kabi yapon filmlaridagi yoshlarning ushbu yuqori uglevodli taomni iste'mol qilish sahnalari uning Yaponiya madaniy hayotida keng tarqalganini yana bir bor tasdiqlaydi.

## Tarixi va turlari
Yakisoba-panning paydo bo'lishi haqida turli xil nazariyalar mavjud. Ko'pchilik uning 1950 - yillarda paydo bo'lgan deb hisoblaydi. O'sha davrda Qo'shma Shtatlar Yaponiya bozorlarini arzon un mahsulotlari bilan to'ldirgan  va 1955- yilga kelib, u Tokiodagi va tez orada butun mamlakatdagi do'konlarda paydo bo'la boshlaydi. Hozirgi kunda yakisoba-pan nafaqat Yaponiyada, balki horijdagi ba'zi jmintaqalarda,, shuningdek, maktab oshxonalarida do'konlar va novvoyxonalarda keng miqyosdan sotiladi.

Ziravorlarda hamda lag'monning qalinligi va  uzunligi bo'yicha ushbu mahsulotning ko'plab turlari mavjud. Yakisoba-panning ba'zi turlari qizil tuzlangan zanjabil va mayonez bilan tanovul qilinadi. Boshqa toifalari esa bir oz mayonez yoki marul bilan ajralib turadi. Taomning tarkibiy qismlari arzon bo'lganligi sababli, ushbu mahsulotning narxi  odatda arzon bo'ladi.

## Yana qarang

* Yapon taomlari ro'yxati
* Sandviçlar ro'yxati

## Manbalar
Charente

**Charente** (; Saintongese) — Fransiyaning janubi-gʻarbiy qismidagi Nouvelle-Akvitaniya maʼmuriy mintaqasidagi boʻlim. U departamentdagi eng muhim va eng uzun daryo boʻlgan Sharanta daryosi, shuningdek, boʻlimning ikkita eng yirik shaharlari Angulem va Konyak joylashgan daryo sharafiga nomlangan. 2019-yilda uning aholisi 352 015 kishi edi.

## Tarixi
Departament1790-yil 4-martda fransuz inqilobi paytida yaratilgan 83 ta boʻlimdan biridir. U sobiq Angoumois provinsiyasi va Saintongening gʻarbiy va janubiy qismlaridan yaratilgan.

Departament yagona boʻlinma sifatida yaratilishidan oldin, uning katta qismi tuz va konyak ishlab chiqarish kabi anʼanaviy tarmoqlar tufayli tijorat jihatdan gullab-yashnagan. Garchi Charente daryosi XX asrning koʻp qismida loyga aylangan va harakatlana olmaydigan darajada boʻlgan. XVIII asrda u anʼanaviy biznes uchun ham, qogʻoz buyumlari va temir eritish kabi yangi rivojlanayotgan sohalar uchun ham qirgʻoq boʻylab tashish yoʻllari bilan muhim aloqalarni oʻrnatdi.

Oʻn toʻqqizinchi asrning birinchi yarmida sanoat va savdo rivojlanishining jadal sur’atlari farovonlik davriga olib keldi va departament iqtisodi 1851-yilda eng yuqori choʻqqiga chiqdi. Charente oʻn toʻqqizinchi asrning ikkinchi yarmida Fransiyaning koʻplab qishloq boʻlimlari singari, aholi sonining qisqarishini boshdan kechirdi. Chunki shaharlar va Fransiya imperiyasida mavjud iqtisodiy hududlar mehnatga layoqatli odamlarni jalb qildi.

Yigirmanchi asrda anʼanaviy sanoatlari ikki yirik jahon urushi taʼsirida nisbatan past oʻsishni boshdan kechirdi. Yigirmanchi asrning ikkinchi yarmida umumiy aholi soni 340 000 atrofida boʻlib, sezilarli darajada barqaror edi. Garchi Angulem atrofidagi sanoat va tijorat oʻzgarishlari yigirma birinchi asrning birinchi oʻn yilligida umumiy aholi soniga taxminan 10 000 kishini qoʻshdi.

## Geografiyasi
U asosan Akvitaniya havzasining bir qismi boʻlib, shimoli-sharqiy qismi Markaziy massivda joylashgan. Sharanta daryosi departament boʻylab oqib oʻtadi. U tarixiy Angoumois mintaqasidan iborat boʻlib, Saintonge, Limuzin, Perigord va Poitou viloyatlarining bir qismini oʻz ichiga oladi.

Departament hozirgi Nouvelle-Aquitaine mintaqasining bir qismidir. U Charente-Maritime, Dordogne, Haute-Venna, Vena va Deux-Sevr departamentlari bilan oʻralgan. Charentadagi eng janubiy, yirik shahar (1000 dan ortiq aholiga ega shahar) — Chalais .

### Asosiy shaharlari

Aholisi eng koʻp boʻlgan kommuna — Angulem shahridir. 2019-yil holatiga koʻra, 5000 dan ortiq aholisi boʻlgan 9 ta kommuna mavjud.

## Demografiyasi
Boʻlim aholisi *Charentais* yoki *Charentaise* deb ataladi.

## Galereya

Fayl:Vigny Maine-Giraud 2011a.jpg|Champagne-Vigny
Fayl:Verteuil 16 Charente aux Cordeliers.jpg|Verteuil-sur-Charente
Fayl:La Couronne Abbaye2010.jpg|La Couronne
Fayl:Plassac-Rouffiac église 2012.jpg|Plassac-Rouffiac
Fayl:Aubeterre 16 Église façade 2013.jpg|Aubeterre-sur-Dronne
Fayl: DeviatLaFaye2.JPG|Chateau de la Faye


## Manbalar
Erik Gustafsson

**Erik Gustafsson ()** (1992-yil 14-martda tugʻilgan) — shvetsiyalik professional xokkey himoyachisi. Erik Gustafsson faoliyati davomida „Chicago Blackhawks“, „Calgary Flames“, „Philadelphia Flyers“ va „Montreal Canadiens“ xokkey klublarida oʻynagan edi.

## Oʻyin faoliyati
Erik Gustafsson 2012-yilgi NHL kirish loyihasida „Edmonton Oilers“ xokkey klubi safiga 93-oʻrindagi tanlov asosida qabul qilindi.

Shundan soʻng, Erik Gustafsson 2013-yil 4-aprelda SHL vakili „Frölunda HC“ klubi bilan shartnoma imzolash uchun jamoani tark etdi.

„Frölunda HC“ klubi bilan ikki muvaffaqiyatli mavsumdan soʻng, 2015-yil 30-aprelda Erik Gustafsson „Chicago Blackhawks“ xokkey klubi bilan ikki yillik shartnoma imzoladi.

Erik Gustafsson 2017—2018-yilgi mavsumni „Chicago Blackhawks“ klubining Amerika xokkey ligasi (AHL) filiali „Rockford IceHogs“ xokkey klubi bilan boshladi. Biroq, u 2018-yil 9-yanvarda NHLga chaqirildi. Erik Gustafsson NHLdagi birinchi golini 2018-yil 20 yanvar kuni „New York Islanders“ xokkey klubiga qarshi uchrashuvda (7:3 hisobida magʻlubiyat) kiritdi. 2018-yil 6-mart kuni Gustafsson „Chicago Blackhawks“ klubi bilan ikki yillik yangi shartnoma imzolashga muvaffaq boʻldi.

Keyinchalik, 2020-yil 12-oktyabrda Erik Gustafsson „Philadelphia Flyers“ xokkey klubi bilan bir yillik 3 million dollarlik shartnomaga rozi boʻldi. COVID-19 pandemiyasi tufayli 2020—2021-yilgi mavsum bekor qilingunga qadar Erik Gustafsson klub safida 24 ta oʻyinda maydonga tushib, 10 ochko jamgʻardi. Shundan soʻng, Erik Gustafsson 2021-yil 12-aprelda „Montreal Canadiens“ xokkey klubi bilan shartnoma imzoladi.

2021-yil 21-sentyabrda Erik Gustafsson „New York Islanders“ xokkey klubi bilan professional sinov shartnomasini (PTO) imzoladi. 10-oktyabr kuni Gustafsson PTO shartnomasidan ozod qilindi va „Chicago Blackhawks“ xokkey klubi bilan bir yillik 800 000 dollarlik shartnoma imzoladi.

„Chicago Blackhawks“ xokkey klubi bilan shartnomasi yakunlanganidan soʻng, Erik Gustafsson erkin agent sifatida 2022-yil 13-iyulda „Washington Capitals“ xokkey klubi bilan bir yillik 800 000 dollarlik shartnoma imzoladi.

## Faoliyat statistikasi

### Muntazam mavsum va pley-off oʻyinlari

## Manbalar