Renzo Piano

**Renzo Piano** (; tugʻ. 1937 -yil 14-sentabr, Genuya, Italiya Qirolligi) — italiyalik arxitektor, postmodernist. Britaniyalik Richard Rojers va Norman Foster bilan birgalikda u arxitektura va shaharsozlikda yuqori texnologiyali uslubning asoschisi hisoblanadi. Hamma narsada innovatsiyalar, texnologiya va pragmatizm tarafdori. Uning eng mashhur va inqilobiy asarlari: Pompidu markazi (Parij, Fransiya), Kansai aeroporti terminali (Osaka, Yaponiya), Shard osmonoʻpar binosi, „vertikal shahar“ (London, Angliya). Genuya akvariumi (Italiya), New York Times gazetasining bosh qarorgohi (Nyu-York).

## Biografiyasi
Renzo Piano 1937-yilda Genuyada quruvchilar oilasida tugʻilgan. Uning otasi va akalari bobosining biznesini — kichik qurilish kompaniyasi Fratelli Pianoni rivojlantirishgan. 1964-yilda u jahon darajasidagi arxitektura va dizayn kadrlari boʻlgan Milan texnika universitetini tamomlagan. Aynan texnik taʼlim uning muhandislik konstruktiv fikrlashiga asos solgan.

1965-yildan 1970-yilgacha Filadelfiyada Lui Kan bilan, Londonda Makovskiy bilan birga mashgʻulotlar oʻtkazgan.

Koʻp yillar davomida u ingliz arxitektori Richard Rojers va muhandis Piter Rays bilan hamkorlik qilgan.

1981-yilda Parij va Genuyada ofislari boʻlgan xalqaro arxitektura kompaniyasi boʻlgan *Renzo Piano Building Workshopga* asos solgan .

## Martaba
Renzo Piano tomonidan loyihalashtirilgan eng mashhur bino Parijdagi Pompidu markazidir (1971-1977). Richard Rojers bilan Piano tomonidan ishlab chiqilgan loyiha 680 nafar talabgor orasidan tanlab olindi. Bu asl yuqori texnologiyali bino zamondoshlarining turli xil munosabatini uygʻotdi — koʻpchilik uchun bu juda ekstravagant va anti-estetik boʻlib tuyuldi, ammo vaqt oʻtishi bilan bino Parijning oʻziga xos belgilaridan biriga aylandi.

1980-yillarda Renzo Piano Parij, Milan va Turin sanoat maydonlari uchun keng koʻlamli taʼmirlash loyihalarini ishlab chiqdi.

1997-yilda Amsterdamdagi NEMO muzeyi uchun bino qurdi.

Renzo Piano Numeadagi (Yangi Kaledoniya) Jan-Mari Tjibau madaniyat markazini loyihalashtirdi.

U Osakadagi Kansai xalqaro aeroporti (1994) va Rimdagi yirik musiqa parki (2002) loyihasiga rahbarlik qilgan.

Shuningdek, Nyu-York Tims binosini loyihalashtirgan (2007).

2012-yilda Londondagi *The Shard* osmonoʻpar binosi Piano loyihasi boʻyicha qurilgan.

2013- yilda Vallettada yangilangan pianino teatri ochildi.

2017-yilda Afinada „yangi Akropol“ deb nomlangan pianino dizayni boʻyicha Stavros Niarxos madaniyat markazi ochildi.

2017-yildan beri Renzo Moskvada noyob taʼlim va sanʼat markazini yaratish ustida ishlamoqda. Buyurtmachi rossiyalik tadbirkor va filantrop Leonid Mixelsonga tegishli boʻlgan V-A-C zamonaviy sanʼatning rivojlanishi uchun asos boʻldi. 2021-yil avgust oyida GES-2 Madaniyat uyi obyekti foydalanishga topshirildi. Loyiha, Renzoning soʻzlariga koʻra, Rossiya uchun ham, dunyo uchun ham, oʻz tajribasi uchun ham noyob boʻldi, lekin ayni paytda juda mashaqqatli.

## Mukofotlar
1995-yilda arxitektor Imperator mukofotiga sazovor boʻldi ; 1998-yilda — nufuzli Pritsker mukofoti soʻvrindori.

Renzo Piano Italiya Respublikasining xizmatlari uchun ordeni, Faxriy legion ordeni, " Madaniyat va sanʼat rivojiga qoʻshgan hissasi uchun " medali bilan taqdirlangan.

2006-yilda Renzo Piano Time jurnali maʼlumotlariga koʻra dunyodagi eng nufuzli 100 kishi roʻyxatiga kiritilgan.

2008-yilda Sonning mukofotiga sazovor boʻldi.

2013-yildan beri u umrbod Italiya senatori.

## Galereya

Fayl:NEMO (Amsterdam).jpg|NEMO muzeyi, Amsterdam (1995-97).
Fayl:Aurora Place 3.jpg|Sidneydagi „Aurora“ osmonoʻpar binosi (2000).
Fayl:Ny-times-tower.jpg|New York Times bosh qarorgohi (2005).
Fayl:Berlin — debis-Haus 3.jpg|Berlin
Fayl:Sony Center Berlin.jpg|Berlin
Fayl:Debis-Haus.Berlin.view from Marlene-Dietrich-Platz.jpg|Berlin
Fayl:Bürohochhaus Renzo Piano.jpg|Berlin
Fayl:Debis-Haus.Berlin.jpg|Berlin
Fayl:P und C Weltstadthaus Koeln.jpg|Koln
Fayl:Paul-klee-zentrum-ansicht-zoom.jpg|Pol Klee markazi


## Manbalar