open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Volin isitmasi

*Transheya isitmasi*-  Volin yoki 5 kunlik isitma ,transheya isitmasi (febris wolhynica R. Guitana)-yengil ,qaytalovchi isitma , boldir suyaklari va bel og'rig'i bilan o'tadigan, har xil ko'rinishli yuqumli kasallik.

## TARIXI.

Qo'zg'atuvchisi R. Quintana urug'iga mansub rikketsiyalarning yagona turi , uni 1916-yili X. Tyopfer birinchi bo'lib aniqlagan ,keyinchalik Pshenichnov va G.S. Mosinglar uni tajribada aniqlaganlar

## Morfologiyasi.

Morfologik jihatdan Provachek rikketsiyalariga o'xshash lekin bir oz kattaroq 0,3 -0,8 mkm, bo'yoqlarni yaxshi qabul qiladi. Bitlarning me'da ichak yo'llarida ko'payganda ,epiteliy hujayrasining tashqi yuzasida joylashadi. Tovuq embrionida ko'paymaydi.

## O'sishi.

Labarotoriya sharoitda volin rikketsiyalari suyuq va zich ,hujayrasiz oziqli muhitlarda, anaerob sharoitlarda o'stiriladi. Rikketsiyalar hosilasi ekilganda 3 4 haftadan keyin ko'rinadi. Suyuq muhitda har xil kattalikda to'plamlar hosil qilib ,zich muhitda  gulkaram ko'rinishidagi mayda koloniyalar hosil qilib o'sadi. Volin rikketsiyalari tarkibida 5% karbonat angidrid bo'lgan atmosferada  37&nbsp;°C haroratda qonli agarda yaxshi o'sadi.

## Chidamliligi.

Tashqi muhit tasiriga chidamli. O'lgan bitlarda har xil haroratda juda uzoq ,quruq najasda 10 kundan 18 oygacha saqlanishi mumkin. Dezinfeksiyalovchi   eritmalar tasiriga chidamli.

## MANBAI.

Volin isitmasi kasallik manbai -bemor yoki kasallanib yurgan odam, tashuvchisi kiyim bitlari. Bit bemor qonini so'rgandan keyin bit ichagida 5-9 kundan 15-16 kungacha ko'payishi mumkin. Rikketsiyalar bitlar uchun patogen emas , shu tufayli ular hayoti davomida tashuvchi bo'lib yuradi.

## PATOGENEZI.

Kasallik haroratning ko'tarilishi,suyak va ichaklarda og'riq kabi belgilar bilan kechadi. Volin isitmasi ko'proq urush paytida aholi zich yashagan hududlarda,bitliqilik ko'paygan joylarda uchraydi. Kasallikdan keyin immunitet hosil bo'ladi.

## Labarotoriya diagnostikasi.

Bunda xususiy antigen bilan komplementni  bog'lash reaksiyasidan foydalaniladi. Rikketsiyalarni ajratish uchun A.V.Pshenichnov usuli orqali parazitlarni bemor qoni bilan ,epidermal membrana orqali oziqlantiriladi. Kasallik oldini olish uchun bitlarga qarshi kurash olib boriladi.

## Davolash.

Kasallikning belgilariga qarab tetrasiklin qatori antibiotiklari foydalaniladi. I.Muhamedov

####
Trava u doma

„**Trava u doma**“ (, yaʼni „Uy oldidagi maysa“) — rus bastakori Vladimir Migulya shoir Anatoliy Poperechniy sheʼriga bastalagan qoʻshiq. „Trava u doma“ qoʻshigʻi „Zemlyane“ guruhi ijrosida keng shuhrat qozongan. Qoʻshiqning ilk misrasi „Zemlya v illyuminatore“ („Illyuminatordagi Yer“) boʻlgani uchun tinglovchilar orasida shu nom bilan ham tanilgan.

Qoʻshiq matniga aylangan sheʼrning ilk versiyasi ham „Trava u doma“ deb nomlangan. Sheʼr qahramonning oʻsib-ulgʻaygan uyiga boʻlgan sogʻinchi haqida boʻlgan va unda fazogirlar haqida soʻz bormagan. 1982-yilda Migulya hamda sheʼr muallifi Poperechniy Kosmonavtika kuni uchun qoʻshiq yozishga qaror qilgan va Poperechniy sheʼrni olib, oʻzgartirgan.

Migulya qoʻshiqni ilk bor 1982-yilning 12-aprelda „Prityajenie Zemli“ (ruschadan tarjima qilganda „Yerning tortish kuchi“) dasturida ijro etgan. Ilk versiya keyinchalik „Zemlyane“ guruhi aytgan aranjirovkadan keskin farq qilgan. „Zemlyane“ ijrosidagi „Trava u doma“ qoʻshigʻi Butunittifoq „Pesnya-83“ telefestivalida taqdirlangan.

„Trava u doma“ qoʻshigʻi sovet va keyinchalik rus fazogirlarining madhiyasiga aylangan. 2009-yilda „Roskosmos“ qarori bilan qoʻshiqqa rasman „Rossiya kosmonavtikasi madhiyasi“ maqomi berilgan. Qoʻshiq Rossiyada har safar kosmik kema uchirilishidan oldin, ekipaj mehmonxonadan ularni kosmodromga olib ketadigan avtobusga yurib borayotganida yangraydi.

Koʻplab rossiyalik va xorijlik sanʼatkor „Trava u doma“ qoʻshigʻining har xil remiks va kaver-versiyalarini hozirlagan. Shuningdek, qoʻshiq bir necha film saundrekiga kiritilgan. Xususan, qoʻshiq taniqli „Senimi, shoshmay tur!“ () multfilmining 14-seriyasida ishlatilgan. 2020-yilning 31-mayida SpaceX shirkatining ilk fazo kemasi havoga uchirilishi ortidan Internetning rus segmentida „Zemlyane“ guruhi ijrosi tasvirlangan videoning oʻzgartirilib, guruh gitarachisi Igor Romanov chehrasi oʻrniga SpaceX asoschisi Elon Musk yuzi qoʻyilgan versiyasi tarqaldi. „Zemlyane“ guruhi solisti Sergey Skachkov bu holatga ijobiy munosabat bildirdi.

## Manbalar

## Havolalar
*
„Hurmat belgisi“ ordeni

**Hurmat belgisi ordeni** – SSSR davlat mukofoti.

## Tarixi
SSSR Markaziy Ijroiya Qoʻmitasining 1935-yil 25-noyabrdagi farmoni bilan tashkil etilgan.1988-yil 22-avgustda nomi **Hurmat ordeni** nomiga oʻzgartirildi.

1991-yilgacha 1 million 581 mingga yaqin kishilar bu mukofot bilan taqdirlangan.

## Manbalar

## Adabiyotlar

* *Grebennikova G. I., Katkova R. S. Orden* va medallar. – M., 1982;
* *Kolesnikov G. A., Rojkov A. M.* SSSR ordenlari va medallari. – M.: VI, 1983-yil;
* SSSR davlat mukofotlari toʻgʻrisidagi qonun hujjatlari toʻplami. – M., 1984, 1987;
* *Kutsenko A. N.* SSSR ordeni. – Donetsk, 1994-yil;
* *Mozheiko I. V.* mukofotlari. – M., 1998-yil;
* *Durov V. A.* Mahalliy mukofotlar. 1918-1991-yillar. – M., 2005;
* *Gorbachev A. N.* SSSRning koʻplab ordenlari egalari. – M., 2006;
* *Gorbachev A. N.* Mamlakatning 10 000 generali. – M., 2007;
* 

## Havolalar

* Buyurtmaning nizomi va tavsifi Arxivnaya kopiya
Faxriy legion ordeni

**Faxriy legion ordeni** () — Napoleon Bonapart tomonidan 1802-yil 19-mayda ta'sis etilgan mukofot. 

## Orden tarixi

### Yaratilishi
Faxriy legion ordenini yaratish gʻoyasi Napoleon Bonapartda Fransiya Respublikasining birinchi konsuli boʻlgan paytida paydo bo'lgan.

## Galereya

## Manbalar

## Adabiyotlar

* Pochetnogo legiona orden // Ensiklopedicheskiy slovar Brokgauza i Yefrona : v 86 t. (82 t. i 4 dop.). — SPb., 1890—1907.
Akademik palma ordeni

**Akademik palma ordeni** () – taʼlim va fan sohasidagi xizmatlari uchun beriladigan Fransiya mukofoti.

## Manbalar

## Havolalar

* AMOPA : Associacion des Membres de l’Ordre des Palmes Académiques Arxivnaya kopiya 
* Ordre des Palmes Academiques : Les bezaklari Francaises
* France-phaleristique Arxivnaya kopiya
Aleksandr Nevskiy ordeni (SSSR)

**[[Aleksandr Nevskiy]] ordeni** – Ulugʻ Vatan urushi davridagi Sovet mukofoti.

## Orden tarixi
Aleksandr Nevskiy ordeni Ikkinchi jahon urushida oʻz mamlakati uchun kurashda shaxsiy jasorat koʻrsatgan Qizil Armiya qoʻmondonlariga mohir yetakchiligi uchun berilgan.

## Manbalar

## Havolalar

* Aleksandr Nevskiy ordeni egalariga bagʻishlangan sayt Arxivnaya kopiya &#x5B; ** &#x5D;
* Rossiya rahbarlariga murojaat. 2010-yil
* Rossiya Federatsiyasi Prezidenti huzuridagi Geraldik Kengashning javobi (2010-yil 19-iyuldagi A72-7353-son). AUTO VECHE loyiha menejerining „Aleksandr Nevskiyning kumush uzugi“ iltimosiga binoan)
* Rus xalq chizigʻi Arxivnaya kopiya
Avstraliya ordeni

**Avstraliya ordeni** () – 1975-yil 14-fevralda Avstraliya qirolichasi Yelizaveta II tomonidan asos solingan kavaler orden. Avstraliya qiroli ordenning suveren rahbari hisoblanadi.

## Manbalar

## Havolalar

* Rasmiy sayt – Avstraliya ordeni  Arxivnaya kopiya
* Avstraliya Assotsiatsiyasining buyrugʻi Arxivnaya kopiya
* Avstraliya ODM – Rasmlar 2007 Arxivnaya kopiya
Marmaris

**Marmaris** () — Turkiyadagi port shahri va kurortidir. Xuddi shu nomdagi tumanning maʼmuriy markazi. Turkiyaning janubi-gʻarbida Egey dengizi sohilida, Mugʻla viloyatida joylashgan. Eng yaqin aeroport — Dalaman, Marmarisdan 95 km uzoqlikda joylashgan. 2014-yilgi sayyohlik mavsumida shahar butun dunyodan 2 millionga yaqin sayyohni qabul qildi.

## Geografiya
Marmaris koʻrfaz qirgʻogʻi boʻylab choʻzilgan, har tomondan togʻlar bilan oʻralgan. Koʻrfazga kirish orolni himoya qiladi, shuning uchun boʻronlar va kuchli toʻlqinlar hech qachon qirgʻoqqa yetib bormaydi. Yunonistonning Rodos oroliga muntazam feribot qatnovi mavjud. Shaharda bir qancha tumanlar bor — Siteler, Armutalon, Merkez. Merkez — shaharning markazida joylashgan hudud. Armutalon ( „nok“) — shahar chekkasida joylashgan. Ichmeler — kichik shaharcha, Marmarisning bir tumani, 15 daqiqalik yoʻlda joylashgan.

Marmaris Turkiyaning janubi-gʻarbiy qismida, Egey dengizining Oʻrta yer dengiziga quyilishida joylashgan.

## Tarix
Shahar tashkil etilganining aniq sanasi nomaʼlum, miloddan avvalgi XI asrda shahar Fiscos *nomi bilan* tanilgan va Karia bir qismi edi. Miloddan avvalgi X asrda qoʻshni Rodos taʼsiriga tushib qoldi, u ham Fiskos yaqinidagi Amos shahriga asos solgan. Miloddan avvalgi VI asrdan boshlab Fors hukmronligi ostida boʻldi. Miloddan avvalgi 334 yilda esa Iskandar Zulqarnayn kelganidan keyin shahar Rodosga berildi.

Miloddan avvalgi 164-yildan shahar rimliklarning nazorati ostida boʻlib, nihoyat miloddan avvalgi 1-asrda Rimga qoʻshilgan. 395-yildan beri Vizantiya imperiyasining bir qismi sifatida. 7-8-asrlarda shahar arablar tomonidan vayron qilingan. 13-asrning oxirida esa shahar Beylik Menteshe turklari tomonidan bosib olindi. Soʻngra 1391-yilda u Usmonli turklari tomonidan bosib olindi va 1424-yilda u Usmonli imperiyasiga qoʻshildi. 1522-yilda Buyuk Sulton Sulaymonning buyrugʻiga binoan qal’a qurildi va shahar Marmaris deb oʻzgartirildi (qadimgi yunoncha — *porlash)*. 1957-yilda shahar zilzila natijasida vayron boʻlgan, shundan soʻng u qayta tiklandi.

1912-yilda shahar va viloyatda: musulmonlar — 2128 kishi, yunonlar — 720 kishi istiqomat qilgan.

1980-yillarda shahar turizm sanoatining rivojlanishiga kuchli turtki boʻldi.

## Iqlim
Marmarisdagi iqlim Oʻrta yer dengiziga xosdir. Yanvarning oʻrtacha harorati 7,5 °C atrofida, yomgʻirli.

Yozda harorat +30° C atrofida oʻzgarib turadi. Maksimal qayd etilgan harorat +43,1 °C ni tashkil etadi.

## Transport
Shahar Dalaman aeroportidan 95 kilometr uzoqlikda joylashgan.

Turgʻun yoʻnalishli taksilar (dolmushi) shahar boʻylab harakatlanadi, ular ustidagi chiziq rangi bilan farqlanadi. Turkuaz dolmush shaharni aylanib chiqadi, apelsin dolmush Ichmeler tumaniga, koʻk rang esa Armutalan tumaniga boradi.

Shaharning shimoli-sharqida avtovokzal mavjud boʻlib, undan Datcha, Mugʻla, Kushadasi, Oydin, Akyaka, Dalaman, Dalyan, Antaliya va boshqa shaharlarga borishingiz mumkin.

Datcha, Ichmeler va Dalyan shaharlari bilan suv aloqasi mavjud.

## Manbalar
SpaceX DM-2

SpaceX **DM-2** (shuningdek, **Demo-2** nomi bilan ham tanilgan) NASAning xususiy uchuvchi yordamida boshqariladigan kosmik kemalarni rivojlantirish Commercial Crew Program dasturi doirasida Amerikaning SpaceX shirkatiga tegishli Crew Dragon xususiy qayta foydalanish mumkin boʻlgan kosmik kemasining Xalqaro kosmik stansiyaga ikkinchi namoishiy va birinchi uchuvchi yordamida boshqariladigan parvozidir.

2011-yil 8-iyulda Space Shuttleʼning soʻnggi parvozidan keyin Qoʻshma Shtatlar tomonidan birinchi marta uchirilgan uchuvchi yordamida boshqariladigan parvoz.

Kema 2020-yil 30-mayda uchirilgan. XKS bilan tutashuv 2020-yil 31-mayda boʻlib oʻtdi. 2-avgust kuni kema Pensakola yaqinidagi Meksika koʻrfaziga qoʻndi.

## Vazifalari
Ushbu parvoz Commercial Crew Program dasturi doirasidagi soʻnggi sinov boʻlib, u ning toʻlaqonli ekipajini almashtirish ekspluatatsion parvozlar uchun SpaceX uchuvchi yordamida boshqariladigan transport tizimini sertifikatlashni yakunlash uchun zarur maʼlumotlarni taqdim etdi. Parvozning asosiy maqsadlari Falcon 9 raketa tashuvchisining ishlashi, Crew Dragon kemasi, yer usti infratuzilmasi va Xalqaro kosmik stansiya bilan uchirish operatsiyari, yaqinlashish, tutashuv va suvga choʻktirish vazifalarinig yakuniy ishlash sinovi edi.

Ushbu parvozda ekipaj dastlab SpaceX tomonidan ishlab chiqilgan yangi skafandrlardan foydalangan. Ularning ishlab chiqilishi 2015-yilda superqahramonlar va ilmiy-fantastik filmlar ustida ishlaganligi bilan tanilgan Gollivud liboslari dizayneri Xose Fernandes bilan boshlangan, u tashqi koʻrinshga javobgar boʻlgan. Kostyum vakuumda ishlashga mos keladi, kabinani razgermetizatsiyasidan himoya qiladi. Astronavtning sonida havo bilan taʼminlaydigan va elektron ulanishlarni oʻz ichiga olgan yagona ulanish shlangi mavjud. 3D printerda bosib chiqarilgan shlemlarda mikrofon va dinamiklar mavjud. Kosmik kostyumlar kosmik nurlanishdan himoyalanmaganligi sababli ular kemadan tashqari faoliyat uchun ishlatilmaydi.

## Ekipaj

## Fotogalereya

Fayl:CCP SpaceX Demo-2 Dragon (3).jpg
Fayl:Crew Dragon Demo-2 Bob and Doug.jpg
Fayl:DM-2 Falcon Rollout.jpg
Fayl:Kennedy Space Center (49944982243).jpg

Fayl:SpaceX Demo-2 Launch (NHQ202005300041).jpg
Fayl:Crew Dragon separating from rocket.png
Fayl:Douglas Hurley, Robert Behnken and Tremor.png
Fayl:The SpaceX Crew Dragon as it approached the International Space Station (iss063e021563).jpg
Fayl:The SpaceX Crew Dragon Endeavour departs the International Space Station 06.jpg
Fayl:The SpaceX Crew Dragon Endeavour departs the International Space Station 02.jpg
Fayl:SpaceX Demo-2 Landing (NHQ202008020015).jpg
Fayl:SpaceX Demo-2 Landing (NHQ202008020025).jpg

## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Ulitov viloyati

**Ulitov viloyati** — Qozogʻiston Respublikasining markaziy qismida joylashgan hudud. «Qozogʻiston Respublikasini maʼmuriy-hududiy qurilishi haqida» Qozogʻiston Respublikasi qonunining 9-bobiga asosan 2022-yilning 8-iyun oyidan boshlab rasmiy turda tashkil qilingan viloyat. Viloyat markazi – Jezqozgʻon shahri.

## Aholisi
2022-yilgi statistikaga koʻra viloyat aholisi 226 978 kishini tashkil qildi, oʻrtacha zichligi 1,20 kishi./km². Viloyat aholisining 4/3 qismining qozoq millati tashkil qiladi, viloyatning milliy tarkibi quyidagicha:

* Qozoqlar – 169 931
* Ruslar – 40 257
* Ukrainlar – 4 528
* Tatarlar – 2 638
* Boshqalar – 9 624
* Umumiy – 226 978 kishi

## Hududiy boʻlinishi

Viloyat 2 ta tuman va 3 ta viloyat ahamiyatiga ega shahardan tarkib topgan:

## Manbalar
Ampitsillin

**Ampitsillin** (Ampicillinum) — yarim sintetik antibiotik, nafas yoʻllarining turli yuqumli kasalliklarini (pnevmoniya, bronxopnevmoniya, tonzillit), siydik yoʻllari, jigar va oshqozon-ichak traktini davolash uchun ishlatiladi. U birinchi marta 1961-yilda Britaniyaning Beecham kompaniyasi tomonidan ishlab chiqarilgan va foydalanishga topshirilgan.

Oq rangli mayda kristalli kukun, achchiq taʼmga ega; kislotali muhitda barqaror. Suvda ozgina eriydi, spirtda amalda erimaydi.

6-aminopenitsillan kislotasining aminofenilatsetik kislota qoldigʻi bilan atsillanishi natijasida olingan.

Taʼsir mexanizmi penitsillinga oʻxshaydi — hujayra devorining peptidoglikan sintezida ishtirok etadigan transpeptidazaning qaytarilmas inhibitori.

Preparat oshqozonning kislotali muhitida parchalanib ketmaydi, ogʻiz orqali qabul qilinganda yaxshi soʻriladi. Benzilpenitsillin taʼsir qiladigan gram-musbat mikroorganizmlarga qarshi faollikka ega. Bundan tashqari, u bir qator gramm-manfiy mikroorganizmlarga ham taʼsir qiladi (Salmonella, Shigella, Proteus, Escherichia coli, Klebsiella pneumoniae (Fridlender tayoqchasi), Pfaiffer tayoqchasi (gripp tayoqchasi)) va shuning uchun keng spektrli antibiotik hisoblanadi va aralash infektsiyadan kelib chiqqan kasalliklarni davolash uchun ishlatiladi. Benzilpenitsillinga chidamli boʻlgan va penitsillinaza hosil qiluvchi stafilokokklarga ampitsillin taʼsir qilmaydi, chunki preparat penitsillinaza tomonidan oson yoʻq qilinadi.

Ampitsillin peroral antikoagulyantlarining taʼsirini kuchaytiradi.

Penitsillinga yuqori sezuvchanlik boʻlganda foydalanish taʼqiqlanadi.

## Tarixi
Ampitsillin 1961-yildan beri bakterial infeksiyalarni davolashda keng qoʻllanadi. Britaniyaning Beecham kompaniyasi tomonidan ampitsillin kiritilishidan oldin penitsillin terapiyasi faqat stafilokokklar va streptokokklar kabi gram-musbat organizmlarga qarshi samarali boʻlgan. Ampitsillin (dastlab Penbritin brendi ostida) Haemophilus influenzae, E. coli va Proteus kabi gram-manfiy organizmlarga qarshi faollik koʻrsatadi.

## Havolalar

* Ampitsillin (Ampitsillin) — ''Dori vositalari va dorixona mahsulotlari entsiklopediyasi''. Radar patenti. [Yoʻriqnoma, qoʻllash va formula.](https://www.rlsnet.ru/tn_index_id_218.htm —)
* Ampitsillin (Ampitsillin) — ''Dori vositalari va dorixona mahsulotlari entsiklopediyasi''. Radar patenti. [Faol modda.](https://www.rlsnet.ru/mnn_index_id_357.htm —)
*

## Manbalar
Forbant (Argos shohi)

**Forbant** () — qadimgi yunon mifologiyasida Argos qiroli. U bir nasabnomaga koʻra, Argosning oʻgʻli va Triopning otasi. Boshqa bir nasabnomaga koʻra esa, Krias (Argosning oʻgʻli) va Melantomikning oʻgʻli hamda Argosning oltinchi podshohi.

## Manbalar
Forbant (Lapifning oʻgʻli)

**Forbant** () — qadimgi yunon mifologiyasidagi personaj. Lapit va Orsinomaning oʻgʻli. Yoki Triopning avlodlaridan. U Olenga koʻchib oʻtdi va qirol Alektor unga Elisda qirollik qilishni topshirdi. Xotini Girmindan Egey va Aktyor oʻgʻillari tugʻilgan. Shuningdek, u Avgiyning ham otasi (boshqa versiyaga koʻra).

## Manbalar
Dilatant suyuqliklar

**Dilatant suyuqliklar** — soxta plastik suyuqliklarga oʻxshash boʻlib, ulardan tezlik gradiyenti ortganida oʻsib borishi bilan farqlanadi. Dilatant suyuqliklarning soxta plas­tik suyuqliklardan farqi shundaki, ularda m doimo 1 dan katta boʻladi. Dilatant suyuqliklar bingam va soxta plastik suyuqliklarga nisbatan kam ushraydi. Bundan tashqari, \tau  va {du \over dy} oʻrtasidagi bogʻlanish vaqtga bogʻliq boʻlgan suyuqliklar ham tabiatda uchrab turadi. Ularning yopishqoqlik koeffisiyenti zoʻri­qish­ning qancha vaqt taʼsir qilganiga qarab oʻzgarib boradi. Bunday suyuqliklarga koʻpgina boʻyoqlar, sut mahsulotlarining koʻp turlari, turli smolalar misol boʻladi. Ular tiksotrop suyuqliklar, reopektant suyuqliklar va maksvell suyuqliklari deb ataluvchi gruppalarga boʻlinadi. Bu suyuqliklarning yana bir xususiyatlari shun­dan iboratki, ularning baʼzi turlari (maksvell suyuqliklari) qoʻyilgan zoʻriqish kuchi olinishi bilan avvalgi holatiga qisman qaytadi (yaʼni hozirgi zamon fanining tili bilan aytganda xotirlash xususiyatiga ega boʻladi).

Dilatant suyuqliklar siljish tezligi oshishi bilan tuyiluvchan qovushoqligi oʻsuvchan (siljishi siyraklashuvchan (masalan, yuqori-molekulyar polimerlar qorishmasi, bosmaxonaning 246 koʻpgina boʻyoqlari, qogʻoz quyqasi) va quyiltiriluvchan (masalan, kraxmal, kaliy silikati, yoyiluvchan qum, qirgʻoqning nam qumi, makkajoʻxori kraxmali va shakar qorishmasi, ikki oksidli titanning suvli suspenziyasi)) suyuqliklar;

To'liq suv bilan namlangan qum ham kengaytiruvchi material sifatida ishlaydi. Shu sababli, yomg'irdan keyin plyaj bo'ylab yurganingizda, oyoq bosgan joylarda quruq qumni kuzatishingiz mumkin (ho'llangan qum qatlami ostida quruq qum maydoni mavjud, chunki yomg'ir tomchilari, ho'l qumga urilib, ho'l qumning dilatant xususiyati tufayli chuqurlikka kira olmaydi) 

## Manbalar

## Havolalar
*
Shell sort

**Shell sort** – (Qisqartirib boruvchi qadamlar orqali saralash)1959-yilda D.Shell tomonidan taklif qilingan boʻlib, qoʻshish orqali saralashning modifikatsiyasi hisoblanadi.
Garchi taqqoslashlar soni bir muncha ortib borsada, elementlarni oʻrinlashtirishlar ancha kam boʻladi.
Bu usul natijasida har bir oʻtishdan keyin saralashlar kamayib boradi. Eng yomon holatda oxirgi ishni yakkalik saralash amalga oshiradi.
Shell saralash usulining yagona tavsifi har bir oʻtishdan keyin qadamlarni toʻgʻri tanlashdan iborat.

## Algoritmi

```
Faraz qilaylik a[0], a[1], a[2],…, a[n] boshlangʻich elementlar ketma-ketligi boʻlsin.
1-qadam.Boshlangʻich ketma-ketlikning har r1 oʻrnida joylashgan elementlari guruxlanib, har bir gurux alohida qoʻshish usuli orqali saralanadi({a[0], a[r<sub>1</sub>], a[2*r<sub>1</sub>],…,}, {a[1], a[1+r<sub>1</sub>], a[1+2*r<sub>1</sub>],…,} va hokazo).
2-qadam. Xosil qilingan ketma-ketlikda har r2 oʻrinda joylashgan elementlar guruhlanib, har bir guruh alohida saralanadi.
…………………………….
k-qadam. k-1 qadamda hosil boʻlgan ketma-ketlik oddiy qoʻshish usuli orqali saralanadi.

r<sub>1</sub>>r<sub>2</sub>>…>r<sub>k-1</sub>>r<sub>k</sub>=1.
```


## Usul samaradorligi

;Oʻrtacha holat – O(n7/6),
;Eng yomon holat- O(n4/3).
Sedjvik usuli orqali qadamlar tanlayotganda, agar 3*inc[s]>n boʻlsa, u holda eng katta qadam inc[s-1] boʻladi.

## Dasturi

```
#include <iostream> 
        /* funktsiya shellSort yordamida arrni tartiblash uchun */
void shellSort(int arr[], int n) 
{       // Katta bo'shliqdan boshlang, keyin bo'shliqni kamaytiring
  for (int gap = n / 2; gap > 0; gap /= 2) { 
       // Ushbu bo'shliqning kattaligi uchun bo'sh joyni qo'shing.
        // birinchi bo'shliqlar elementlari arr [0..gap-1] allaqachon tartibda
        // butun massiv bo'lguncha yana bitta element qo'shishni davom ettiring
        // bo'sh joy saralangan
        for (int i = gap; i < n; i += 1) { 
           // bo'sh joyni ajratilgan elementlarga arr [i] qo'shish
            // arr [i] ni tempda saqlang va i holatida teshik qiling
            int temp = arr[i]; 
           // oldingi bo'shliqlarni tartiblangan elementlarni to'g'ri qadar o'zgartiring
            // arr [i] uchun joy topildi
            int j; 
            for (j = i; j >= gap && arr[j - gap] > temp; j -= gap) 
                arr[j] = arr[j - gap]; 
              // temp (original arr [i]) ni to'g'ri joyda joylashtiring 
            arr[j] = temp; 
        } } } 
void printArray(int arr[], int n) 
{ 
    for (int i = 0; i < n; i++) 
        std::cout << arr[i] << " "; 
    std::cout << "\n"; 
} 
  
int main() 
{ 
    int arr[] = { 12, 34, 54, 2, 3 }; 
    int n = sizeof(arr) / sizeof(arr[0]); 
  
    std::cout << "Array before sorting: \n"; 
    printArray(arr, n); 
  
    shellSort(arr, n); 
  
    std::cout << "Array after sorting: \n"; 
    printArray(arr, n); 
}
```


## Manbalar
Özcan Deniz

**Oʻzjan Deniz** (tur. *Özcan Deniz*) 1972- yil, 19-mayda Anqarada tugʻilgan boʻlib u — turkiyalik aktyor, qoʻshiqchi, rejissor va koʻplab ssenariylar muallifi, koʻplab yurtlarda mashxurlikka erishgan aktyor. Yorqin martaba va oʻziga ishonch uni qatʼiyatli boʻlishga undaydi.

{{Aktyor bilgiqutisi
ismi=Özcan Deniz
tasvir=
Tavallud sanasi=1972-yil, 19-may
Tavalludi joyi=Turkia, Anqara
kasbi=Aktyor, qo`shiqchi, kompozitor, ssenarist
faoliyat_yillari=1992-yildan boshlangan va hozirgacha
sayt=https://www.ozcandeniz.com/ 
|asl_ismi=O`zjan Deniz
|fuqaroligi=  

## Bolalik yillari
Oʻzjan Deniz 1972 — yil Anqarada tugʻilgan. Aktyor millati kurd. Boʻlajak aktyorning bolalik va yoshlik yillari poytaxtda oʻtadi. U har tomonlama iqtidorli va kelishgan edi. Uning bolaligida ajoyib ovozi bor edi. Bolaligida u qoʻshiq aytishni boshlaydi va tez orada bu faoliyat Denizga singib ketadi.

Maktabning oʻrta sinflarida Oʻzjan qatʼiy qaror qabul qildi, yaqinlari tomonidan har xil noroziliklarga duch kelgan boʻlajak aktyor: maktabni tashlab, Sanʼat bilan jiddiy shugʻullanishini eʼlon qildi. Oʻz onasining uning sanʼat yoʻlida ketishiga qarshilik qilishlariga ham qarab oʻtirmadi.

Oʻzjan oʻz ijodini 13 yoshida boshlagan. Bu vaqtga kelib, oʻsmir professional tarzda qoʻshiq ayta boshlaydi. 16 yoshida Deniz Oʻzjan allaqachon Antaliya boʻylab gastrollarda boʻlib, oʻzi va oilasi uchun yaxshi sharoitni taʼminlagan va 17 yoshida u Turkiyani tark etib, Germaniyaga ketgan. Uch yil davomida u Myunxenda yashadi va vokal ustida ishladi, ijro uslubini takomillashtirdi va sanʼat ustida ishladi.

Uyga qaytgan Deniz darhol armiyaga joʻnadi. Faqat 3 yil oʻtgach, demobilizatsiya qilingan aktyor oʻz ijodiy hayotida yangi davrni boshlaydi.

## Filmografiya va seriallar

* 2003 — „O Simdi Asker“
* 2004 — "Mevlana Celaleddin-i Rumi: Askin dansi "
* 2004 — „Neredesin Firuze.?“
* 2007 — „ Ikinci Sans“
* 2009-2010 — „Ya sonra“
* 2011 — „Sevimli tehlikeli“
* 2012 — „Evim sensin“
* 2013 — „Asmali konak“
* 2014 — „Kolay para“
* 2016 — „Yer çekimli asklar“
* 2017 — „Her Sey Asktan“
* 2017 — „Oteki Taraf“
* 2019-"Istanbullu galin"
* 2023-"Kizil gonçalar"

## Manbalar
Aztek burguti ordeni

**Aztek burguti ordeni** () – chet el fuqarolarini mukofotlash uchun taʼsis etilgan Meksika davlat mukofoti.

## Manbalar

## Adabiyotlar

* 
* 
* Ley de premios, estímulos y recompensas civiles 

## Havolalar

* Jahon mukofotlari  Arxivnaya kopiya -da arxivlangan
* Xizmat uchun
* Aztek burguti ordeni Arxivnaya kopiya
Zambiya bayrogʻi

**Zambiya bayrogʻi -** mamlakat mustaqillikka erishgani munosabati bilan *birinchi respublikachi* prezident Kenneth Kaunda David tomonidan 1964-yil 24-oktabrda koʻtarilgan. Bundan oldin *Zambiya Shimoliy Rodeziya* protektorati bo'lganligi uchun shu bayroq ko'rinishi asos qilib olingan. 1996-yilda bayroq fonining rangi biroz oʻzgargan holda hozirgi koʻrinishini olgan. 
Bayroq yashil fonda shakllangan bo'lib, tebranish tomonida bayroqning uchdan ikki qismini qoplaydigan vertikal ravishda cho'zilgan uchta yupqa chiziq mavjud. Ushbu chiziqlar tepasida yashil maydonning qolgan uchdan bir qismini qoplagan engil qanotli oltin burgut joylashgan. Bayroq fonini tashkil etuvchi yashil rang mamlakat yerlarining katta qismini tashkil etuvchi oʻrmonlar va dalalarni ifodalasa, vertikal uchta chiziqni boʻyagan qizil, qora va toʻq sariq ranglar ozodlik uchun kurashni, qora rang esa mamlakatning teri rangini ifodalaydi. mamlakat aholisi va to'q sariq rang boy yer osti boyliklarini, ayniqsa misni ifodalaydi. Mamlakat nomi berilgan Zambezi daryosida yashovchi, bayroqda qanotlari ochiq boʻlgan burgut mamlakatning yuksak marralarga erishish istagini, mamlakat xalqining muammolarni hal etishdagi yuksak qobiliyatini ifodalaydi. Mustaqillikka erishgan 1964-yildan 1996-yilgacha bayroqning foni quyuqroq yashil rangdan iborat edi. O'sha paytdagi o'zgarish bilan yashil rangning ohangi yengillashdi.
## Manbalar
Edgar Lungu

Edgar Chagva Lungu (1956-yil 11-noyabrda tugʻilgan) — zambiyalik siyosatchi, 2015-yil 25-yanvardan 2021-yil 24-avgustgacha Zambiyaning oltinchi prezidenti boʻlgan. Prezident Maykl Sata davrida Lungu ilgari Adliya vaziri va Mudofaa vaziri lavozimlarida ishlagan. 2014-yil oktabr oyida Sata o'limidan so'ng, Sata partiyasi Vatanparvarlik fronti nomzodi sifatida qabul qilindi. Saylovda u muxolifat nomzodi Xakainde Xichlemani magʻlub etdi va 2015-yilning 25-yanvarida lavozimga kirishdi.

## Manbalar
Lee Byung-hun

**Lee Byung-hun** (;  ; 1970-yil 12-iyul, Seul, Janubiy Koreya) — janubiy koreyalik aktyor.

## Hayoti
Lee Byung-hunning otasi biznesmen, singlisi Lee Eun-hee esa 1997-yilgi Koreya goʻzali (Miss Koreya) unvoni sohibasi. Hanyang universitetining fransuz adabiyoti fakultetini va Chung-Ang universitetining teatr va kino fakultetini tamomlagan. Lee Byung-hun ingliz, koreys, fransuz va xitoy tillarini biladi.

Faoliyati 1991-yilda boshlangan. KBS telekanali tomonidan tashkil etilgan isteʼdodlar koʻrigidagi ishtirokidan soʻng, u  teleserialida debyut qildi, 1995 -yilda esa  va  filmlarida ilk bor qatnashdi. Uning katta kinodagi muvaffaqiyati Joint Security Area filmi chiqqandan keyin sodir boʻldi. Film tijoriy muvaffaqiyatga erishdi va 2000-yilda mamlakatdagi eng yuqori daromad keltirgan filmga aylandi. Lee Byung-hun Busan Film Critics Awards marosimida eng yaxshi erkak aktyor nominatsiyasida gʻolib chiqdi.

Aktyor „Taqdir oʻyini“ (2003) va „Iris“ (2009) teleseriallarida bosh rollarni oʻynaganidan keyin keng shuhrat qozondi. Shuningdek, u „Everybody Has Secrets“ (2004), „A Bittersweet Life“ (2005), „The Good, the Bad, the Weird“ (2008), „G. I. Joe: The Rise of Cobra“ (2009) „I Saw the Devil“ (2010), „Joint Security Area“ (2000), „G. I. Joe: Retaliation“ (2013), "RED 2" (2013), „“ (2015), „Kalmar oʻyini“ (2021) filmlarida rol oʻynagan.

## Shaxsiy hayoti
2013-yil 10-avgustda aktrisa Lee Min-jung bilan turmush qurgan.

Ularning Lee Joon-hoo ismli oʻgʻli bor (2015-yil 31-martda tugʻilgan).

## Filmografiya

## Manbalar

## Havolalar
*
Yomgʻir (qoʻshiq)

„**Yomgʻir**“ — „Sahar“ oʻzbek rok guruhi ijro etgan qoʻshiq. 2000-yil eʼlon qilingan. Guruhning 2001-yil eʼlon qilingan „Oʻsha sizmi?“ nomli albomiga birinchi trek oʻlaroq kiritilgan. „Yomgʻir“ pop-rok janrida boʻlib, sol minor tonalligida yozib olingan.

Tarona 2000-yillarning birinchi yarmida Oʻzbekistonda hamda qoʻshni respubliklalarda eng keng ommalashgan xitlar safiga kiradi. 1999-yil tuzilgan „Sahar“ guruhi aynan „Yomgʻir“ qoʻshigʻi ortidan Oʻzbekistonda hamda qoʻshni respublikalarda shuhrat qozongan. „Yomgʻir“ boshqa xonandalar va musiqiy guruhlar tomonidan eng koʻp kaver qilingan oʻzbek tilidagi qoʻshiqlarning biridir.

Qoʻshiq soʻzini ham, musiqasini ham guruh solisti Anvar Joʻrayev yozgan. Qoʻshiq yozilganidan keyin Joʻrayev yana bir guruh aʼzosi bilan uni „Grand“ radiokanaliga olib borgan. U yerda qoʻshiqni Aziz Aliyev eshitib koʻrgan va yuqori baholagan. Aliyev guruhga radioda qoʻshiqni bepul efirga uzatishni taklif qilgan. Buning ortidan qoʻshiqni koʻplab radiokanal eshittira boshlagan.

„Yomgʻir“ qoʻshigʻi rejissyor Ayub Shahobiddinov suratga olgan „Sevinch“ (2004) filmi saundrekiga kiritilgan. Qoʻshiqni bugunga qadar bir necha qoʻshiqchi va musiqiy guruh kaver qilgan. 2016-yil „Koʻk choy“ guruhi Mr. Slan bilan hamkorlikda qoʻshiq kaverini yozgan. Oʻsha yili „Sahar“ guruhi qoʻshiqni „Jangbir“ () nomi bilan qozoq tilida kuylagan.

## Yana qarang
* „Yomgʻirlar“

## Manbalar

## Havolalar

*  (jonli ijro)
*  (qozoqcha versiya)
* „Yomgʻir“ qoʻshigʻinining toʻliq tabulaturasi Songsterr saytida
* „Yomgʻir“ qoʻshigʻinining toʻliq tabulaturasi UltimateGuitar saytida
Fransuz inqilobiy urushlari

**Fransuz inqilobiy urushlari** () 1792-yildan 1802-yilgacha davom etgan va Fransiya inqilobidan kelib chiqqan bir qator keng qamrovli harbiy to'qnashuvlar edi. Bu urushlar Fransiyani Angliya, Avstriya, Prussiya, Rossiya va boshqa bir qancha monarxiyalarga qarshi qo'ydi. Ular ikki davrga bo'lingan: Birinchi Koalitsiya urushi (1792-97) va Ikkinchi Koalitsiya urushi (1798-1802). Dastlab Yevropa bilan chegaralangan janglar asta-sekin global miqyosni egalladi. O'n yillik doimiy urush va tajovuzkor diplomatiyadan so'ng, Fransiya Italiya yarim orolidagi, Yevropadagi Quyi mamlakatlar va Reynlanddagi hududlarni bosib oldi va Shimoliy Amerikadagi Luizianani tark etdi. Fransiyaning bu to'qnashuvlardagi muvaffaqiyati Yevropaning katta qismida inqilobiy tamoyillarning tarqalishini ta'minlab berdi.

1791-yildayoq Yevropaning boshqa monarxiyalari inqilob va uning qo'zg'olonlariga g'azab bilan qarashdi. Ular qirol Louis XVIni qo'llab-quvvatlash va inqilob tarqalishining oldini olish yoki Fransiyadagi tartibsizliklardan foydalanish uchun aralashish kerak yoki yo'qligi haqida bosh qotirishardi. Avstriya, Fransiya chegarasida o'zining ko'p sonli qo'shinlarini joylashtirdi va Prussiya bilan birgalikda Pillnitz deklaratsiyasini e'lon qildi. Unda qirol Louis XVI va qirolicha Mari-Antuanetta bilan bog'liq biror hodisa ro'y bersa, bu og'ir oqibatlarga olib kelishi belgilandi. Avstriya Fransiya chegarasidan o'z qo'shinlarini chaqirib olishdan va kuch ishlatish tahdididan voz kechishdan bosh tortganidan so'ng, Fransiya 1792-yilning bahorida Avstriya va Prussiyaga urush e'lon qildi. Har ikkala davlat ham muvofiqlashtirilgan bosqinchilik bilan javob berishdi va oxir-oqibat sentabr oyida Valmi jangida orqaga qaytarildi. Fransiyaning ushbu g'alabasi monarxiyani bekor qilish to'g'risidagi Milliy konventsiyani qabul qilishga dalda berdi va sababchi bo'ldi. Yangi fransuz qo'shinlarining bir qator g'alabalari 1793-yil bahorida Neervindenda to'satdan uchralgan mag'lubiyat bilan yakunlandi. Yilning qolgan qismida fransuzlar qo'shimcha bir qator mag'lubiyatlarga uchradilar va bu og'ir davr Yakobinlarga hokimiyat tepasiga ko'tarilib, xalqni birlashtirish uchun Terror hukmronligini o'rnatishga imkon berdi.

## Yana qarang

* Napoleon Bonapartning harbiy faoliyati
* Napoleon urushlari
* Fransiyaning harbiy tarixi
## Manbalar
Irina Kindzerskaya

**Irina Nikolayevna Kindzerskaya** (uylangan — **Alieva**; , ; tugʻ. 1991-yil 13-iyun, Kamenets-podolskiy, Xmelnitskiy viloyati, Ukraina Sovet Sotsialistik Respublikasi) — ozarbayjonlik va ukrainalik dzudochi, 78&nbsp;kg dan ortiq vazn toifasida, Ozarbayjon terma jamoasi aʼzosi. Olimpiya oʻyinlari (2020), Jahon chempionati (2017) va Yevropa oʻyinlari (2019) bronza medali sovrindori. Yevropa chempionatining kumush va bronza medali sovrindori.

## Faoliyati
2012-yilda Londonda (Birlashgan Qirollik) Yozgi Olimpiada oʻyinlarida u ishtirok etdi va 5-oʻrinni egalladi, bronza medali uchun kurashda u rossiyalik dzudochi Elena Ivashenkoni magʻlub etdi, ammo britaniyalik Karina Brayantga yutqazdi va natijada bronza medalini qoʻlga kiritdi.

2017-yil may oyida fuqaroligini oʻzgartirib, Ozarbayjon terma jamoasiga oʻtdi. Yangi jamoa tarkibida Kindzerskaya may oyida Bokuda oʻtkazilgan Islom birdamlik oʻyinlarida ishtirok etdi. Bu yerda 78&nbsp;kg dan ortiq vazn toifasida u finalga chiqdi va Turkiyalik Kayra Sayitga imkoniyatni boy berib, oʻyinlarning kumush medalini qoʻlga kiritdi. Oʻsha yili Kindzerskaya Jahon chempionatining bronza medali sovrindori boʻldi.

2019-yilda Minskda (Belarus) Yevropa oʻyinlarida Kindzerskaya hal qiluvchi bahsda ukrainalik Galina Tarasovani magʻlub etib, bronza medalini qoʻlga kiritdi. Bundan tashqari, Kindzerskaya Yevropa chempionatining bronza medali bilan taqdirlandi, chunki bu Minskdagi Yevropa oʻyinlarida dzudo boʻyicha musobaqalarning holati edi.

2020-yil noyabr oyida Pragada (Chexiya) boʻlib oʻtgan Yevropa chempionatida Irina 78&nbsp;kg dan ortiq vazn toifasida turnirning kumush medalini qoʻlga kiritdi. Finalda u fransiyalik sportchi Romane Dickoga yutqazdi.

2021-yilda Tokioda (Yaponiya) boʻlib oʻtgan Yozgi Olimpiada oʻyinlarida ikkinchi kunida 57&nbsp;kg gacha vazn toifasida u ikkinchi raundda bosniya va gersegovinalik dzudochi Larisa Cerićni ippon bilan magʻlub etdi. Uning koreyalik Han Mi-jin ustidan qozongan gʻalabasi ham muddatidan avval yakunlandi. Kindzerskaya yarim finalda yaponiyalik sportchi Akira Sonega yutqazib qoʻygan boʻlsa, bronza medali uchun kurashda xitoylik Xu Shiyanni ippon bilan magʻlub etdi. Shunday qilib, Kindzerskaya ushbu oʻyinlarda Ozarbayjonga birinchi medalni keltirdi. Kindzerskaya medali, shuningdek, Ozarbayjonning dzudo boʻyicha beshinchi, ayollar oʻrtasidagi dzudo boʻyicha Olimpiya oʻyinlari tarixidagi birinchi medali boʻldi.

## Manbalar
Mayra Aguiar

**Mayra Aguiar** (; tugʻ. 1991-yil 3-avgust, Portu-Alegri, Braziliya) — braziliyalik dzudochi, 78&nbsp;kg gacha vazn toifasida, Braziliya terma jamoasi aʼzosi. Uch karra Yozgi Olimpiada oʻyinlari bronza medali sovrindori (2012, 2016, 2020), Jahon chempioni (2014), Panamerika oʻyinlari chempioni (2019), etti karra Panamerika chempioni (2008, 2010, 2012, 2015, 2019, 2022).

## Faoliyati
2012-yilda Londonda (Birlashgan Qirollik) boʻlib oʻtgan Yozgi Olimpiada oʻyinlarida u chorak finalda mashhur polshalik dzudochi Daria Pogorzelecni magʻlub etdi, ammo yarim finalda u amerikalik Kayla Harrisonga yutqazdi (yakunida oltin medalni qoʻlga kiritdi), uchinchi oʻrin uchun kurashda u tajribali niderlandiyalik dzudochi Marhinde Verkerkni magʻlub etdi va 78&nbsp;kg gacha vazn toifasida bronza medalini qoʻlga kiritdi.

2014-yilda Chelyabinskda (Rossiya) boʻlib oʻtgan Jahon chempionatida u finalda fransiyalik sportchi Audrey Tcheuméoni magʻlub etib, oltin medalni qoʻlga kiritdi.

2016-yilda Rio-de-Janeyroda (Braziliya) boʻlib oʻtgan Yozgi Olimpiada oʻyinlarida Mayra Aguiar 78&nbsp;kg gacha vazn toifasida u bronza uchun kurashda kubalik dzudochi Yalennis Castilloni magʻlub etib, bronza medalni qoʻlga kiritdi.

2019-yilda Tokioda (Yaponiya) boʻlib oʻtgan Olimpiada oldidan Jahon chempionatida u uchinchi oʻrin uchun kechgan jangda portugaliyaklik sportchi Patrícia Sampaioni magʻlub etib, bronza medalini qoʻlga kiritdi. Oʻsha yili Limada (Peru) boʻlib oʻtgan Panamerika oʻyinlarida u finalda Kubalik sportchi Kaliema Antomarchiga magʻlub etib, oltin medalni qoʻlga kiritdi.

2021-yilda Tokioda (Yaponiya) boʻlib oʻtgan Yozgi Olimpiada oʻyinlarida Mayra Aguiar 78&nbsp;kg gacha vazn toifasida u bronza uchun kurashda koreyalik dzudochi Yoon Hyun-jini magʻlub etib, bronza medalni qoʻlga kiritdi.

## Manbalar
Osiyo togʻ agamasi

**Osiyo togʻ agamasi** () — agamasimonlar oilasiga mansub kaltakesaklar turkumi.
Ilgari Afrikaning Acanthocerus jinsi bilan birlashib, Stellio jinsini hosil qilgan. Undan oldin esa *[[Agamalar|Agama]]* jinsiga tegishli edi.

## Tur tarkibi
Ushbu urugʻ oʻz ichiga 20 ta turni oladi, ularning 6 turi (* bilan belgilangan) Shimoliy Yevroosiyo (sobiq SSSR va Moʻgʻuliston mamlakatlari) hududida tarqalgan:

* Laudakia agrorensis
* Laudakia badakhshana
* Laudakia bochariensis
* Laudakia caucasia — kavkaz agamasi*
* Laudakia chernovi — agama Shernova*
* Laudakia dayana
* Laudakia erythrogastra — xuroson agamasi*
* Laudakia fusca
* Laudakia himalayana — himolay agamasi*
* Laudakia lehmanni — turkiston agamasi*
* Laudakia melanura — qora agama
* Laudakia microlepis — kichik hajmdagi agama
* Laudakia nupta — katta hajmdagi agama
* Laudakia nuristanica — nuriston agamasi
* Laudakia pakistanica
* Laudakia papenfussi
* Laudakia sacra
* Laudakia stellio — agama-gardun yoki stelion
* Laudakia stoliczkana — agama Stolichka*
* Laudakia tuberculata — kashmir agamasi
* Laudakia wui
### Suratlar

Fayl:Laudakia caucasica (1).JPG|Kavkaz agamasi
Fayl:Agama stellio (lizard)3.jpg|Agama-gardun
Fayl:Laudakia himalayana.jpg|Himolay agamasi
Fayl:Laudakia tuberculata, Uttarakhand, India.jpg|kashmir agamasi


## Manbalar
Moskva viloyatining faxriy fuqarosi mukofoti

**"Moskva viloyatining faxriy fuqarosi" faxriy unvoni** – Moskva viloyatining oliy mukofoti. „Moskva viloyatining faxriy fuqarosi“ faxriy unvoni toʻgʻrisidagi nizom Moskva viloyatining „Moskva viloyati mukofotlari toʻgʻrisida“gi qonuniga 1-ilova sifatida tasdiqlangan (2006-yil 22-dekabrda qabul qilingan 243/2006-OZ sonli, keyinchalik 2014-yil 24-iyulda qabul qilingan 104/2014-OZ sonli qonunlar).

## Manbalar


## Havolalar

* Moskva viloyati hukumati veb-saytida
* 1999-yildan 2016-yilgacha Moskva viloyatining faxriy fuqarolari roʻyxati Moskva viloyati hukumatining Arxivnaya kopiya / veb-saytida arxivlangan
* *Elizabet Kretz* – Moskva viloyatining faxriy nishonlari yagona uslubga olib keldi (mavjud havola) // Moskva viloyati Bugun, 2014-yil 11-oktabr
* *Galina Tunik* Arxivnaya kopiya Moskva tizimi
„Kosmik kuchlardagi xizmatlari uchun“ medali

**"Kosmik kuchlardagi xizmatlari uchun"** medali – Rossiya Federatsiyasi Mudofaa vazirining 2007-yil 11-sentabrdagi 360-son qarori bilan 2008-yil 20-sonli buyrugʻi bilan taʼsis etilgan medal.

## Manbalar
Xiaomi Mi 8

**Xiaomi Mi8** — Xiaomi kompaniyasining smartfoni. Kompaniyaning sakkiz yillik yubileyiga bagʻishlab chiqarilgan Mi seriyasining flagmani.

## Ekran
Ushbu model 18,7:9 boʻlgan 6,21 dyuymli AMOLED ekran bilan jihozlangan. Ekran 402 pikseli boʻlib, 2248x1080 oʻlchamlarini qoʻllab-quvvatlaydi.

Modelda „kertik“ ekrani mavjud, ammo buni ichki sozlamar orqali oʻzgartirib qoʻyish mumkin, bu esa ekranning yon tomonidagi boʻshliqni qoraytiradi.

## Kamera
Mi 8 ning asosiy kamerasi DxoMark sayti oʻtkazgan testda 99 ball toʻpladi.

Asosiy kamera ikkita moduldan iborat. Birinchisi Sony IMX363 moduli 12 MP boʻlib, 6 elementli ob’ektiv, f/1.8 diafragma optik stabilizatsiyaga ega.

Ikkinchisi Samsung S5K3M3 moduli 12 MP boʻlib, bir piksel oʻlchami 1 mikron, telefoto linzalari, f/2.4 diafragma hamda ikkita LED chirogʻi mavjud. 2x optik zumga ega.

Asosiy kamera 3840x2160 piksellar soni bilan 60 yoki 30 kadr / sekundda 4K UHD formatda video yozishni qoʻllab-quvvatlaydi.

Old kamera Samsung S5K3T1, 20 MP boʻlib, f/2 diafragma ega. AI funksiyasini qoʻllab-quvvatlaydi.

## Texnik xususiyatlari

* Korpus materiallari: shisha, metall (alyuminiy)
* Operatsion tizim: MIUI 9.5 qobigʻi bilan Android 8.1 ; Xitoy uchun MIUI 12.5.2.0, Xalqaro uchun MIUI 12.0.3.0 hamda Rossiya uchun chiqarilganlarda MIUI 12.0.2.0 bilan ishlovchiAndroid 10.0 ga yangilangan.
* SIM karta: ikkita nano-SIM (kombo uyasi)
* Ekran: diagonali 6,21", oʻlchamlari 2248x1080 piksel (18,7: 9), ppi 402
* Protsessor: sakkiz yadroli Qualcomm Snapdragon 845, toʻrtta Kryo 385 Gold 2,8 gigagertsli va toʻrtta Kryo 385 Silver 1,8 gigagertsli. 3 milliard tranzistorni oʻz ichiga oladi.
* Grafika: Adreno 630
* Operativ xotira: 6/8 GB
* Xotira: 64/128/256 GB
* Ulagichlar: USB Type-C
* Asosiy kamera: ikkita modul 12 + 12 MP, chiroq
* Old kamera: 20 MP
* Uyali tarmoq: 2G, 3G, 4G, FDD Band 1, 2, 3, 4, 5, 7, 8, 12, 17, 20, TDD Band 34, 38, 39, 40, 41
* Boshqa aloqa uskunalari: Wi-Fi b/g/n/ac, Bluetooth 5.0, NFC, aptX-HD
* Navigatsiya: GPS, GLONASS, Galileo, BeiDou
* Qoʻshimchalar: barmoq izi skaneri, yuz orqali ochish, yaqinlik sensori, giroskop, akselerometr, elektron kompas, tebranish motori, barometr, Hall sensori, atrof-muhit yorugʻligi sensori, Type-C ulagichi
* Batareya: 3400 mA / soat, tez zaryadlovchi Qualcomm Quick Charge 4.0
* Oʻlchamlari: 154,9 x 74,8 x 7,6 mm
* Ogʻirligi: 175g

## Himoya
Ekran va orqa tomoni oleofobik qoplama bilan qoplanga. IP sertifikati mavjud emas (suv va changdan himoya qilish)

## Sotish
Xiaomi Mi 8 2018-yil 31-mayda eʼlon qilingan. Qurilmaning sotuvi 2018-yilning 5-iyunida Xitoyda boshlangan, telefonlarning birinchi partiyasi 37 soniyada sotib boʻlingan.

Rossiyada savdolar 8-avgustda boshlandi. Model uchta rangda yaʼni koʻk, qora va oq ranglarda chiqarilgan.

## Manbalar


## Havolalar
* 
* 
* 
* Xiaomi Mi 8 — Neofitsialnie proshivki
* Xiaomi Mi 8 • Ubuntu Touch • Linux Phone
Vaza ordeni

**Vaza ordeni** (baʼzan „Vasa ordeni“ deb nomlanadi; shved. Vasaorden) – fuqarolik xizmatlari uchun Shvetsiya qirollik ordeni.
## Manbalar

## Havolalar

* Vaza  Arxivnaya kopiya
* http://goodcoins.su/book/znamordena/Vasaorden.htm
Faxriy Qrimlik mukofoti

**Faxriy Qrimlik mukofoti** (1999-yilgacha – Qrim Avtonom Respublikasining faxriy fuqarosi) – Qrim Avtonom Respublikasining faxriy unvoni.

Unvon 2014-yil 17-iyulda Qrim Respublikasining „Qrim Respublikasining davlat mukofotlari toʻgʻrisida“ gi qonuniga muvofiq bekor qilindi.

## Manbalar

## Havolalar

* 1180 grivnani „Faxriy Qrim“ unvoni bilan taqdirlangan har bir kishi oladi / 2007 (mavjud havola)
* http://www.crimea.gov.ru/insignia-of-rc/gos-nagradi/zvanie_pochetnyj_krymchanin/spisok_lic
SSSRda xizmat ko‘rsatgan sinov uchuvchisi mukofoti

**SSSRda xizmat koʻrsatgan sinov uchuvchisi** – 1958-yil 14-avgustda Oliy Sovet Prezidiumining Farmoni bilan taʼsis etilgan Sovet Ittifoqining davlat mukofoti.

## Manbalar

## Adabiyotlar

* 

## Havolalar

* Hurmatli sinov uchuvchilari
* Spisok zaslujennix lyotchikov-ispitateley SSSR
Kosta Xetagurov mukofoti (Shimoliy Osetiya)

**Kosta Xetagurov nomidagi Davlat mukofoti** — Shimoliy Osetiya Respublikasining adabiyot va sanʼat sohasidagi oliy mukofoti.

## Tarixi
1965-yilda mukofotning birinchi laureatlari Nikolay Tixonov va Vladimir Thapsayev bo‘lgan.

## Manbalar
Serbiya Respublikasi ordeni

**Serbiya Respublikasi ordeni** – Serbiyaning eng oliy davlat mukofoti.

## Orden kavalerlari

* Putin, Vladimir Vladimirovich – Rossiya prezidenti (2013, 2014-yilda topshirilgan)
* Nazarboyev, Nursulton Abishevich – Qozogʻiston prezidenti (2018)

## Manbalar
Shuhrat ordeni (SSSR)

**„Shuhrat“ ordeni** — Sovet Ittifoqining harbiy mukofoti bo‘lib, Oliy Sovet Prezidiumining 1943-yil 8-noyabrdagi farmoni bilan ta’sis etilgan.

## Manbalar


## Adabiyotlar

* 
* 
* 
* Gorbachev A. N. Mnogokratnie kavaleri ordenov SSSR. M., 2006
* 
* 
* Slavi orden // Sovetskaya ensiklopediya istorii Ukraini: v 4-x tomax = Radyanska ensiklopedіya іstorії Ukraїni (ukr.) / Vіdp. red. A. D. Skaba. — K.: Gol. redaksіya URYe, 1972. — T. 4. — S. 112.
* 
* 
* 

## Havolalar

* Buyurtma tarixi  Arxivnaya kopiya
* Shuhrat ordeni
Astrophysics and Space Science

**Astrophysics and Space Science** ("Astronomiya va kosmik fan") — astronomiya, astrofizika hamda kosmik fanlar jurnali. Hamda ushbu jurnal astrobiologiyaning astrofizik jihatlarini, shuningdek astronomiya, astrofizika, kosmik fanlardagi yangi kashfiyotlar, ilmiy maqolalarni yoritib berish maqsadida nashr qilinadigan xalqaro ilmiy jurnal hisoblanadi. Jurnal ikki oyda bir marta ingliz tilida chop etiladi. Astronomiya va kosmik fan jurnali 1968-yilda tashkil etilgan va Springer Science + Business Media tomonidan umumiy hamkorlik asosida nashr etilgan. 2016-yildan 2020-yilgacha professor Elias Brinks va professor Jeremi Mold ushbu ilmiy jurnalda bosh muharrirlar edi. 2020-yildan boshlab yagona bosh muharrir sifatida professor Elias Brinks faoliyat yurita boshladi. Jurnal bosh muharriri sifatida Zdenek Kopal (Manchester universiteti) (1968-1993) va Maykl A. Dopita (Avstraliya Milliy Universiteti) (1994-2015) kabi bir qancha ilm-fan hodimlari faoliyat yuritganlar. Astronomiya va kosmik fan junali nahr qilinishi modeliga ko'ra gibrid (Transformtiv) jurnal hisoblanadi.
2021-yilgi ma'lumotlarga ko'ra jurnal saytida yuklab olishlar soni 124,024 ga teng. Rasmiy saytga tashrif buyuruvchilar soni ham salmoqli qiymatni tashkil etadi.
## Abstraktlashtirish va indekslash
2020-yilgi ma'lumotlarga ko'ra jurnalning ta'sir omili 1,833 ga teng.Besh yillik ta'sir omili 2020-yilgi ma'lumotlarga ko'ra 1,661 ga teng.

Jurnal quyidagi ma'lumotlar bazalarida abstraktlanadi. Hamda ushbu ro'yxatdagilar asosida indekslanadi:

*Akademik OneFile
*Akademik qidiruv
*Astrofizika ma'lumotlar tizimi
*Kimyoviy referatlar xizmati
*CSA/ ProQuest
*Joriy tarkib / Fizika, kimyo va Yer fanlari
*Statistikaga joriy indeks
*EBSCO ma'lumotlar bazalari
*EI/Compendex
*GeoRef
*INIS atom indeksi
*Tekshirish
*ISIS fan tarixining joriy bibliografiyasi
*Ilmiy iqtiboslar indeksi
*Scopus
*SIMBAD
*Zentralblatt matematika
*Google Scholar
*Japanese Science and Technology Agency (JST)
*Journal Citation Reports/Science Edition
*ProQuest Advanced Technologies & Aerospace
*Database
*Norwegian Register for Scientific Journals and Series
*ProQuest-ExLibris Primo
*ProQuest-ExLibris Summon
*SCImago
*TD Net Discovery Service
*UGC-CARE List (India)
*Wanfang
*OCLC WorldCat Discovery Service
Jurnalning elektron ISSN — 1572-946X, chop etishdagi ISSN — 0004-640X.
LCCN raqami — 	sn79018902, OCLC  raqami — 	37915714.

## Manbalar

## Havolalar
Jurnalning mualliflik huquqi va ruxsatlari
Springer siyosati
Eric J. Christensen

Erik J. Kristensen (1977-yilda tug'ilgan) - amerikalik astronom olim va kometalarning kashfiyotchisi. U Catalina Sky Survey kompaniyasida tatqiqotchi olim bo'lib ishlaydi va tatqiqotning Yerga yaqin obyektini o'rganish uchun mas'ul hisoblanadi.

## Ish faoliyati

Erik J. Kristensen NASA tomonidan moliyalashtirilgan va Tuksondagi Arizona universitetining Oy va sayyoralar laboratoriyasida joylashgan Catalina Sky Survey (CSS) direktori hisoblanadi. Erik J. Kristensen Yerga yaqin obyekt (NEO) bo'yicha tadqiqotlar direktori, jumladan kuzatish, dasturiy ta'minotni ishlab chiqish, kadansni optimallashtirish bilan shug'ullanadi. Shuningdek, teleskop va asboblarga texnik xizmat ko'rsatish va kollimatsiya, tadqiqotni modellashtirish va optimallashtirish va loyihalarni boshqarish kabi vazifalarni bajaradi. Ushbu olim, shuningdek, meteoritlarni o'rganish bilan ham muvvafaqiyatli shug'ullangan. Erik J. Kristensen Chilidagi Gemini janubiy observatoriyasida ilmiy operatsiyalar guruhining bir qismi sifatida, jumladan, Atakama cho'lidagi meteoritlarni topish va o'rganish faoliyati bilan 5 yil shug'ullangan.

## Kashfiyotlari
Kristensen o'zining ilmiy faoliyati davomida bir qancha kosmik jismlar, meteorlar hamda davriy kometalarni kashf etdi. An'anaga muvfiq ushbu kometalar Kristensen nomiga bog'liq holda atalgan.   
; Raqamli kometalar

* 164P/Christensen
* 170P/Christensen
* 210P/Christensen
* 266P/Christensen
* 286P/Christensen
* 287P/Christensen
* 298P/Christensen
* 316P/LONEOS-Christensen
* [383P/Christensen


; Raqamsiz kometalar

* C/2005 B1 (Christensen)
* C/2005 O2 (Christensen)
* P/2005 T2 (Christensen)
* C/2005 W2 (Christensen)
* C/2006 F2 (Christensen)
* P/2006 S4 (Christensen)
* C/2006 W3 (Christensen)
* P/2006 WY182 (Christensen)
* C/2006 YC (Catalina–Christensen)
* P/2007 B1 (Christensen)
* C/2013 K1 (Christensen)
* C/2014 H1 (Christensen)
* C/2014 M2 (Christensen)
* C/2014 W7 (Christensen)
* P/2016 A2 (Christensen)
* P/2022 E1 (Christensen)


==Ayrim kashfiyotlari haqida qisqacha==
# 170P/Christensen - Quyosh tizimidagi davriy kometa. U 2014-yil sentabr oyida taxminan 18 magnitudada perigeliyaga keldi.
# 266P/Christensen - Quyosh tizimidagi davriy kometa. U keyingi perigeliyaga 2026-yil dekabrda keladi.

==Mukofot va unvonlar==
Kristensen bir qancha mukofotlar sovrindori hisoblanadi.1999-yilda Catalina Sky Survey tomonidan kashf etilgan 13858 Erikchristensen asteroidi uning sharafiga nomlangan. Rasmiy nomlash maqolasi Minor Planet Center 9(Kichik sayyoralar markazi) tomonidan 2013-yil 22-iyulda chop etilgan (MPC 84377).

==Yana qarang==
[Davriy kometalar roʻyxati

## Manbalar

## Havolalar
* A Little Comet Named Christensen,  *[[David H. Levy]]*, 8 June 2009
* Eric Christensen , University of Arizona
* Four Comets in Two Days – Comet Christensen (210P/Christensen  P/2003 K2), Solar and Heliospheric Observatory, 26 January 2018
* Comets discovered in 2007, BAA Comet Section