open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sovotobod

**Sovotobod** () – Oʻzbekiston Respublikasi Sirdaryo viloyati Boyovut tumani tarkibiga kiruvchi qishloq.

Sovotobod qishlogʻida 1 ta maktab bor (38-maktab). Shuningdek, qishloqda 2 ta xususiy bogʻcha bor. Qishloqda 1 ta Qishloq oilaviy poliklinikasi aholiga xizmat qiladi.
## Xoʻjaligi
Asosan paxta va gʻalla ekiladi. Qishloq aholisi tomonidan oʻz tomorqalarida kartoshka, piyoz, makkajoʻxori, kungaboqar pistasi, mosh, loviya va beda kabi madaniy oʻsimlik turlari koʻp ekiladi. Issiqxonalarda yetishtirilgan pomidor va bodring ekinlari bozor rastalariga chiqariladi.
Qoramolchilik, qoʻychilik va parrandachilik ham yaxshi rivojlangan. Pillachilik ham ancha yaxshi rivojlangan.
## Tabiati
Qishloqdan Janubiy Mirzacho'l kanali oqib oʻtgan. Hududda chiyaboʻri, tipratikan, tulki va dala sichqoni kabi yovvoyi hayvonlar uchraydi.

## Manbalar
Hachiman

**Hachiman** — (八 ⁇ 神, Yaponiya Buddizm tilida) Kamondan oʻq uzish va urush xudosi hisoblangan. Hachiman haqidagi mif shinto va buddizmning elementlarini oʻz ichiga oladi.

Hachiman haqida birinchi bor Shoku Nihongi kitobida maʼlumot keltirilgan, unga koʻra Yaponiya Koreyaning Silla qirolligi bilan jang olib borayotganida urushda gʻalaba qozonish uchun Hachiman ibodatxonasiga qurbonliklar qilingan.

Shinto dini manbalarida Imperator Ōjin (応神天皇, *Ōjin Tennō*) oddiy inson va imperator Jingūning oʻgʻli boʻlgani haqida maʼlumotlar bor. U III – IV asrlarda hukmronlik qilgan. Keyinchalik ilohiylashtirilgan va „*Yahata-no-kami*“ (Sakkiz bayroqli kami), ilohiy imperatorning tugʻilishini anglatuvchi sakkiz samoviy bayroqqa ishora qiladigan ism berilgan. Samuraylar qoldirgan qoʻlyozmalarda imperatorning xabarchisi boʻlgan kabutar, kamon va oʻqni anglatgani imperatorni boʻlsa Yumiya Hachiman deb atashgani haqida maʼlumotlar bor.

Qadim zamonlar mifologiyasiga koʻra Hachiman baraka xudosi deb keltirilgan va koʻproq baliqchilar, dehqonlar Hachimanga duo qilib ishlarida baraka soʻrashgan.

Samuraylar davrida, Seiwa Genji qabilalar avlodlari (清和源氏 *Seiwa Gen-ji*, Minamoto qabilasi toʻplamida boʻlgan Seiwa imperatori) va Kanmu Taira (⁇ 武平氏 Kanmu Tair’u-ji / Hei-shi / Hei-ji, Taira qabilasi toʻplamidan boʻlgan Kanmu imperatori) Hachimanni sharaflashgan. Hachimanni samuraylar taqdirini aniqlashi, yaʼni samuraylar oʻzlariga topshirilgan vazifalarini muvafaqiyatli amalga oshira oladimi yoki yoʻq, shuni bilishiga ishonishgan. Bundan tashqari jang strategiyalari, harbiy yurishlar taqdiri qanday boʻlishi haqida ham Hachimanga suyanishgan.

Garchi Hachiman urush xudosi deb tanilgan boʻlsada, uni samuraylarning himoyachisi sifatida ham tanishgan. Hachiman Yaponiya xalqi va Imperator oilasi uchun juda katta ahamiyatga ega boʻlgan.

## Hachiman haqida qisqacha maʼlumotlar
Hachiman haqidagi ohirgi qaydlarda uni Imperator Ōjinning ruhi ekaniga ishonishgani yozilgan. Imperator Kinmei (⁇ 明天皇, Kinmei-tennō) oʻzining hukmronligining 32-yilida (571-yilda), imperator Ōjin ruhi birinchi marta Usa (宇佐地) – hozirgi Usa shahri, Oita prefekturasida – yer yuziga tushgan degan. Aynan Oita prefekturasida Hachimanga va boshqa ayol ruhi Ximegamiga ilohiylik darajasini berishgan. Bu ikki ilohiyatga aholi Hachiman Mikami deb nom berishgan.
Su-27

**Su-27** – „Suxoy“ konstruktorlik byurosi tomonidan ishlab chiqilgan va havo ustunligiga erishish uchun moʻljallangan toʻrtinchi avlod rus qiruvchi samolyoti. Samolyot yerdagi nishonlarga raketa va bomba zarbalari berish uchun ishlatiladi.
Prototipning birinchi parvozi 1977-yilda amalga oshirilgan. 1982-yilda samolyotlar aviatsiya boʻlinmalariga kela boshladi, ularning ekspluatatsiyasi 1985-yilda boshlandi, ular 1990-yil 23-avgustda foydalanishga topshirilgan. Su-27 Rossiya Harbiy-havo kuchlarining asosiy samolyotlaridan biri boʻlib, uning modifikatsiyalari MDH mamlakatlari, Hindiston, Xitoy va boshqa mamlakatlarda xizmat qiladi.

## Yaratilish tarixi
1960-yillarning oxirida bir qator mamlakatlarda istiqbolli 4-avlod qiruvchilarini ishlab chiqish boshlandi. 1972-yilda Suxoy, Yakovlev va Mikoyan „firmalari“ vakillari bilan ikkita ilmiy-texnik kengash oʻtkazildi. Natijada Yak-45 va Yak-47 loyihalari tanlovdan chiqib ketdi. MIG konstruktorlik byurosi rahbariyati PFI dasturini boʻlish va ikkita parallel qiruvchini yaratish taklifi bilan chiqdi – ogʻir va yengil, jihozlarni maksimal darajada birlashtirish bilan, bu ishlab chiqarish tannarxini kamaytiradi. Mamlakatning har biri oʻz vazifalariga yoʻnaltirilgan ikki turdagi samolyotlar parkiga ega boʻlishi kerak degan hulosaga kelinadi.
## Armiya safiga qoʻshilishi
Su-27 1990-yil 23-avgustdagi hukumat qarori bilan rasman qurolli qoʻshinlar safiga kiritilgan, oʻshanda sinovlarda aniqlangan barcha asosiy kamchiliklar bartaraf etilgan. Bu davrgacha 1985-yildan beri Su-27 ekspluatatsiya davrini boshdan kechirgan. Havo kuchlari tomonidan qabul qilinganida, samolyot Su-27S, havo mudofaasi aviatsiyasida Su-27P nomini oladi. Ikkinchisi bortda jihozlarning biroz soddalashtirilgan tarkibiga ega edi va uni zarba beruvchi vosita sifatida ishlatish mumkin emas edi.

## Manbalar
Mi-24

**Mi-24** (ruscha: ; NATO kod nomi: Hind) – katta oʻtochar vertolyot, sakkiz kishilik oʻringa ega kichik hajmli qoʻshin tashuvchi transport vositasidir. Ilk marotaba 1972-yilda Sovet harbiy-havo kuchlari tomonidan foydalanilgan. Bugungi kunda bu vertolyot 58 mamlakatda foydalanilmoqda.

## Manbalar
An-26

**Antonov An-26** – 1969-yildan 1986-yilgacha Sovet Ittifoqida ishlab chiqarilgan ikki dvigatelli fuqarolik va harbiy transport samolyoti.

## Tarixi
An-26 samolyotini ishlab chiqish ishlari 1964-yilda Viktor Aleksandrovich Garvard boshchiligida boshlangan. 1969-yil 21-mayda ekipaj komandiri Yuriy Nikolaevich Ketov boshchiligida An-26 samolyotining birinchi parvozi muvaffaqiyatli amalga oshirilgan.
## Elektr jihozlari
Samolyot isteʼmolchilarni quvvatlantirish uchun 27 voltli oqim bilan quvvatlanadi. Toʻgʻridan-toʻgʻri oqim elektr energiyasining asosiy manbalari sifatida ikkita STG-18TMO starter-generatori, zaxira sifatida esa GS-24B generatori ishlatiladi. Toʻgʻridan-toʻgʻri oqimning favqulodda manbayi 28 Ah sigʻimli uchta 12CAM28 akkumulyatoridir. 115 V, 400 Gts chastotali bir fazali oʻzgaruvchan tokning asosiy manbayi chap generator GO16PCh8, zaxira manbai oʻng generator GO16PCh8 hisoblanadi. Samolyotda uch fazali oʻzgaruvchan tok 36 V, 400 Gts bilan quvvatlantirish uchun asosiy quvvat manbayi sifatida PT-1000TSS konvertori oʻrnatilgan. Zaxira manba TS-310SO4A transformatori boʻlib, u oʻng alternatordan quvvatlanadi.
## Davlatlar tarkibida
;
* beshta An-24 va An-26 2015-yil dekabr oyida ilk marotaba ishlatilgan..
;
* ikkita samolyot 2017-yil avgust oyida Rossiya tomonidan hadya qilingan.
;
* 2016-yil dekabr holatiga koʻra, mamlakatda bir dona An-26 samolyoti mavjud.
;
* Oʻzbekiston havo kuchlari – 2016-yil dekabr holatiga koʻra, davlatda 4 dona An-26 mavjud.
;
* 2016-yil dekabr holatiga koʻra davlatda 2 dona An-26 mavjud
## Harbiy sohada qoʻllanishi
### Iroq
Iroq harbiy-havo kuchlari tomonidan AWACS samolyotining modifikatsiyasida An-26B ishlatilgani qayd etilgan. Ushbu taktika Eron-Iroq urushi paytida Eron havo kuchlarining bir nechta qiruvchi samolyotlarini urib tushirish uchun ishlatilgan.
### Suriya
An-26 Suriya va Rossiya kontingenti tomonidan ishlatilgan. 2018-yil 6-mart kuni Xmeymdagi An-26 halokatida 39 nafar rossiyalik harbiy, jumladan general-mayor Vladimir Eremeev halok boʻlgan edi.
### Ukraina
2014-yil 4-iyul kuni Ukrainaning Izvarino qishlogʻi yaqinida Ukraina harbiy-havo kuchlarining An-26 samolyoti urib tushirildi, 8 ekipaj aʼzosidan 2 nafari halok boʻldi.
## Favqulodda vaziyatlar
2020-yil 31-oktabr holatiga koʻra, tabiiy ofatlar va jiddiy avariyalar natijasida jami 169 ta An-26 samolyoti yoʻqotilingan.
An-26 samolyotini ikki marta olib qochmoqchi boʻlishgan, biroq hech kim halok boʻlmagan. Bu hodisalarda jami 1464 kishi halok boʻlgan.
## Kinomotografiya
An-26 transportining asosiy samolyoti sifatida „The Expendables 3“ filmining bir nechta sahnalarida namoyish etilgan. 

## Manbalar
Gigi de Lana

**Meri Gidget Orfano dela Llana** (1995-yil 24-sentyabr; Filippin) — **Gigi de Lana** nomi bilan tanilgan filippinlik qoʻshiqchi va aktrisa. Hozirda Rise Artists Studio va Star Magic leybli ostida ijod qilmoqda. De Lana „Four Sisters Before the Wedding“ (2020) filmida Love Mey rolida debyut qilgan.

## Hayoti
De Lana 1995-yil 24-sentyabrda Olongapoda tugʻilgan. Yoshligida onasi bilan Lagunaga koʻchib oʻtgan. U Kalamba shifokorlar kollejida va Kolegio de San-Xuan de Letran muassasasida tahsil olgan.

## Karyerasi
### ''Popstar Kids'', ''SOP'' va ''Eat Bulaga''
De Lana *Popstar Kids* isteʼdodlar tanlovida ishtirok etdi va tanlovning 2-mavsumini grand finalchi sifatida yakunlandi. U keyinchalik bir nechta shoularda, jumladan SOP shousida paydo boʻldi. De Lana u yerda 2009-yilda tarqalib ketgunga qadar mashhur Popstar Kids ishtirokchilaridan tashkil topgan Sugarpop guruhi aʼzosi sifatida muntazam ravishda chiqish qildi.

Bir necha yil oʻtgach, *Eat Bulaga!* nomli qoʻshiqchlar tanlovida qatnashdi. De Lana ushbu tanlovni ham grand finalchi sifatida yakunladi.
### Rise Artists Studio
De Lana 2013-yilda premyera qilinadigan „Four Sisters Before the Wedding“ filmida rol ijro etishini eʼlon qilganidan bir necha hafta oʻtgach, „Star Magic“ bilan hamkorlik qilishni boshladi. 2020-yil 2-dekabrda „We Rise Together“ loyihasida De Lana Risening boshqa aʼzolari tomonidan iliq kutib olindi.

Matbuot anjumanida De Lanadan Rise uni qanday kashf etgani haqida soʻrashdi. U quyidagicha javob berdi:

De Lanadan nega haqiqiy ismi oʻrniga tahallus ishlatishi haqida soʻrashganda, u shunaqa javob qildi:

Risega qoʻshilganidan beri De Lana WRT koʻrsatuvining baʼzi epizodlarida boshlovchi sifatida ishtirok etib kelmoqda.

## Diskografiyasi

### Studio albomi

### Singli

### Saundtreklari

## Filmografiyasi
### Film

### Televizion

## Manbalar
An-72

**An-72** – koʻp maqsadli sovet transport-samolyoti. O.K. Antonov konstruktorlik byurosida ishlab chiqilgan. Fuqaro aviatsiyasidagi yagona ikki dvigatelli UVP reaktiv samolyot hisoblanadi.

Samolyot deyarli 40 yildan buyon Rossiya Federatsiyasi Qurolli Kuchlari va dunyoning boshqa bir qator mamlakatlaridagi tizimlarda xizmat qilmoqda. „An-72“ning turli xil modifikatsiyadagi ekspluatatsiyasi bugungi kungacha davom etmoqda. Koʻp maqsadli An-72, parvoz balandligi boʻyicha transport samolyotlari orasida rekord natijani oʻrnatgan. An-72 asosida koʻp maqsadli An-74 transport-samolyoti yaratilgan.

## Tarixi
An-72 ilk parvozini 1977-yil 31-avgustda amalga oshirgan. 1983-yil noyabr oyida sinov uchuvchilari Marina Popovich va Sergey Maksimov An-72 samolyotida maksimal parvoz balandligi boʻyicha jahon rekordini oʻrnatdilar – 13410 metr. 1985-yilda sinov uchuvchisi S. A. Gorbik An-72 samolyotida umumiy 2000 km yoʻlda 681,8 km/soat tezlikka erishgan.

## Manbalar
Ali Ahn

**Alison An** — amerikalik aktrisa. U „Billions“, „Orange Is the New Black“, „Raising Dion“ va „The Diplomat“ kabi mashhur seriallarda suratga tushgan.

## Hayoti
Ahn Kaliforniyaning Pasadena shahrida katta boʻlgan. U koreys millatiga mansub. Yele universitetidada raqs va teatr bilan shugʻullangan. 2003-yilda unshbu universitetni tamomlagan. U 2006-yilda Kaliforniya Sanʼat institutida aktrisalik boʻyicha TIV darajasini olgan.

## Karyerasi
An 2015-yilning fevral-may oylarida Nyu-York teatrida „The Heidi Chronicles“ pyesasida debyut qildi. Rajiv Josephning „Letters of Suresh“ filmida rol oʻynadi. Times nashrida yozilishicha Anning tartibsiz xarizmasi spektaklning muvaffaqqiyatiga hissa qoʻshgan.

Televizionda An „Billions“ (2016-2018) va „Orange Is the New Black“ (2018) kabi seriallarda rollar ijro etgan. U Netflixning „Raising Dion“ shousida (2019-2022) biotexnologiya kompaniyasining bosh direktori Suzanna Vu rolini ijro etdi. U „The Diplomat“ (2023 yildan hozirgi kungacha) dramatik serialida markaziy razvedka boshqarmasi stansiya boshligʻi Eidra Park rolini oʻynadi. U „Disney+“ superqahramonlar shousida ham ishtirok etdi.

## Shaxsiy hayoti
An aktyor William Jackson Harper bilan ishqiy munosabatda boʻlib, u bilan 2012-yilda Nyu-Yorkda „Romeo va Juliet“ pyesasda rol ijro etgan.

## Filmografiyasi

## Manbalar

## Havolalar
*
Joséphine Jobert

**Joséphine Jobert** (1985-yil 24-aprelda tugʻilgan) – fransuz aktrisasi va qoʻshiqchisi. U inglizzabon tomoshabinlarga BBC One telekanalining „Death in Paradise“ (2015—2024) serialidagi detektiv serjant Florence Cassell rolini oʻynagani bilan mashhur.

## Hayoti va taʼlimi
Joséphine Jobert 1985-yil 24-aprelda Fransiyaning Parij shahrida fotograf, musiqachi, yozuvchi, aktrisa va rejissyor Véronique Mucret Rouveyrollis hamda kamera operatori va fotograf Charles Jobertlar oilasida tugʻilgan. Uning otasi Jazoirdan kelgan Sefarad yahudiylaridan boʻlgan, onasining ajdodlari esa Martiniquaise, Ispaniya va Xitoy hududlarida yashab kelishgan. Jobert sanʼatkorlar oilasidan boʻlib, jumladan, uning ammasi Marlène Jobert aktrisa va yozuvchi, amakivachchalari Eva Green va Elsa Lunghinilar esa aktrisa va qoʻshiqchi hisoblanishadi.

1997-yilda, 12 yoshida, Jobert ota-onasi bilan Kanadaning Monreal shahriga koʻchib oʻtib, u yerda 8 yil davomida yashadi. Jobert Monrealda qoʻshiq aytish va aktyorlik mahoratini oʻrgangan hamda televideniyega birinchi qadamlarini qoʻygan. U doʻstlari va ota-onasi bilan birga internet tarmoqlarida chiqarilgan qoʻshiqlar, videolar, veb-seriallar va teleseriallar yaratilishida ishtirok etgan. U, shuningdek, Stéphane Belugouning Coda musiqa maktabida boʻlib oʻtgan drama darslarida qatnashgan.

## Karyerasi
2008-yildan 2014-yilgacha Jobert turli fransuz teleseriallarida rollar ijro etib kelgan. U 2015-yilda BBC One telekanlining „Death in Paradise“ nomli serialining toʻrtinchi mavsumi boshida detektiv serjant Florence Cassell rolini ijro etdi. Bu uning ingliz tilidagi birinchi roli edi. U 2019-yilda sakkizinchi mavsumning oltinchi epizodidan soʻng „shaxsiy va boshqa sabablarga koʻra“ serialni tark etdgan, lekin 2021-yilda oʻninchi mavsumga qaytgan. U oʻn birinchi mavsumda va oʻsha mavsumning toʻrtinchi epizodida oʻzining soʻnggi asosiy rolini oʻynagan. U ikki yildan soʻng oʻn uchunchi mavsumda ikkinchi darajali obraz sifatida oʻz rolini takroran ijro etgan. Bu uning serialdagidagi soʻnggi uijrosi boʻlgan.

## Filmografiyasi

### Teleseriallari
* 2007–2009-yillar – Our pension years (Amel Habib)
* 2007–2011-yillar – Lightning (Alice Watson)
* 2010-yil – My friends, my loves, my shit … (Lou)
* 2012-yil – I was your age from Bruno Garcia (Yasmine)
* 2013-yil – Alice Nevers: The judge is a woman (Djamila)
* 2013–2014-yillar – Under the sun of Saint-Tropez (Roxanne)
* 2013–2014-yillar – Cut! (Victory Vila)
* 2014–davom etmoqda – Villa Karayib (Kannelle Benneteau Meadow)
* 2015–2019-yillar, 2021–2022-yillar, 2024-yil – Death in Paradise (Detektiv serjant Florence Cassell)
* TBA: *[[Saint-Pierre (TV series)|Saint-Pierre]]*

### Filmlari
* 2012-yil – Love Survey of Véronique Mucret Rouveyrollis Jo
* 2013-yil – Words of Véronique Mucret Rouveyrollis (Esmeralda)

### Kliplari
* 2003-yil – Big Star Patrick Marty
* 2007-yil – For the life

### Albomlari
* 2007-yil – Our pension years
* 2008-yil – Our board 2 years
* 2009-yil – Our pension 3 years

## Manbalar

## Havolalar
* 
* official twitter page
Art Chapman

**Artur Sent Kler Chapman** (1912-yil 28-oktabr – 1986-yil 3-fevral) – kanadalik basketbolchi, 1936-yilgi Yozgi Olimpiya oʻyinlari ishtirokchisi.

Britaniya Kolumbiyasining Viktoriya shahrida tugʻilgan Chapman 1936-yilgi Yozgi Olimpiya oʻyinlarida Kanada basketbol terma jamoasi tarkibida harakat qilgan.U **Kanada terma jamoasi** tarkibida **1936-yilgi Berlin Olimpiadasida** ishtirok etgan — bu Olimpiada basketbol tarixida *birinchi marta o‘tkazilgan* musobaqa edi. Bunda Kanada jamoasi **kumush medal**ni qo‘lga kiritgan. U final bilan qoʻshib hisoblaganda oltita uchrashuvning barchasida ishtirok etgan. Uning akasi Chak Chapman Berlin Olimpiadasida ishtirok etgan. Chapman Britaniya Kolumbiyasining Nanaimo shahrida vafot etgan. Qo`shimcha ma`lumotlar sifatida shuni qoshish mumkunki, Art Chapman o‘sha musobaqada **barcha 6 ta o‘yinda**, jumladan **finalda ham** o‘ynagan. Bo‘yi taxminan **191 sm (6 fut 3 dyuym)** bo‘lgan — o‘sha davr uchun juda baland hisoblangan. O‘yinchi sifatida faoliyatini tugatgach, u **Vancouver Hornets** jamoasida **murabbiy** va **boshqaruvchi** sifatida ishlagan (1947–48-yillar atrofida). 

## Manbalar
Kristen Dalton

**Kristen Jeannine Dalton-Wolfe** (1986-yil 13-dekabrda tugʻilgan) – amerikalik aktrisa va model. „Miss USA 2009“ tanlovida gʻolib chiqqanidan soʻng, „Miss Universe 2009“ tanlovida Amerika Qo‘shma Shtatlari sharafini himoya qilgan.

## Goʻzallik tanlovlari
### Miss North Carolina USA 2009
2008-yil noyabr oyida Dalton Shimoliy Karolina shtatining High Point shahrida boʻlib oʻtgan shtat tanlovida ishtirok etib, „Miss North Carolina USA 2009“ unvonini qoʻlga kiritgan.

### Miss USA 2009
Dalton Nevada shtatining Las-Vegas shahrida boʻlib oʻtgan hamda *Planet Hollywood* telekanalida toʻgʻridan-toʻgʻri efirga uzatilgan „Miss USA 2009“ tanlovida Shimoliy Karolina shtati sharafini himoya qilgan va u yerda „Miss USA 2009“ unvonini qoʻlga kiritgan. U „Miss USA“ tanlovida gʻolib boʻlgan ikkinchi Shimoliy Karolina vakili boʻlgan. Daltongacha shtatning yagona gʻolibi Chelsea Cooley boʻlib, u „Miss USA 2005“ tanlovida tengsiz deb topilgan edi.

### Miss Universe 2009
Dalton Bagama orollaridagi Atlantis Paradise oroli kurortida bo‘lib o‘tgan "Miss Universe 2009" tanlovida AQSh sharafini himoya qilib, umumiy hisobda 10-o‘rinni egallagan.

## Manbalar

## Havolalar
*Miss North Carolina USA official website
*Miss USA official website
Nazima

**Nazima Janibekova** (1990-yil 21-oktyabrda Chimkentda tugʻilgan; **Nazima** taxallusi bilan mashhur, koʻpincha **НАZИМА** yoki **Наzима** sifatida stillashtiriladi) – rossiyalik qoʻshiqchi. *TNT* telekanalining „Pesni“ telekoʻrsatuvining birinchi mavsumi finalchisi. Black Star leyblining sobiq ijrochisi, hozirda Lotus Music leybli bilan hamkorlikda faoliyat olib bormoqda.

## Biografiyasi
Nazima Janibekova 1990-yil 21-oktabrda Qozogʻiston SSRning Chimkent shahrida O‘rta juzning Konirat qabilasidan boʻlgan musulmon qozoqlar oilasida tugʻilgan. Oilasida toʻrt farzand boʻlib, u eng kattasi boʻlgan. Undan keyin ukasi Beksulton, singillari Madina va Daniya tugʻilgan. Nazima Ostona shahridagi Qozog‘iston davlat yuridik universitetida tahsil olgan.

2018-yilda u *TNT* telekanalidagi „Pesni“ telekoʻrsatuvida qatnashib, u yerda 4-oʻrinni egallagan. *HOMMES* nashriga bergan intervyusida sanʼatkor loyiha natijalaridan qatʼi nazar, Rossiyaga koʻchib oʻtmoqchi ekanini aytgan. Shouning yakuniy chiqishida Nazima „Begi“ qoʻshigʻini ijro etgan. Loyiha tugagach esa Black Star leybli bilan shartnoma imzolagan.

2018-yil iyun oyida u „Vecherniy Urgant“ dasturida ishtirok etgan.

Nazima 2023-yilning kuzida Pavel Volya va Laysan Utyashevaning 2024-yil yanvar oyida *TNT* telekanalida efirga uzatilgan „Vijit v Samarkande“ realiti-shousida qatnashgan.

2024-yilning yozidan boshlab qoʻshiqchi Baxtiyar Aliyevning Lotus Music leybli bilan hamkorlikda ishlay boshlagan.

## Diskografiyasi
### Singllari

### Kollobratsiyalari

## Chartlar
### Yillik chartlar

## Videografiyasi

## Manbalar

## Havolalar
* Все песни Наzимы для ознакомительного прослушивания .
* Профиль Наzимы  на сайте лейбла Black Star Inc.
Laura Bailey

**Laura Emily Bailey** (1972-yil 6-avgustda tugʻilgan) – ingliz modeli va fotografi. Guess, L'Oréal, Jaguar, Jaeger, Marks & Spencer kabi brendlar uchun modellik qilgan.

## Hayoti
Laura Bailey 1972-yil 6-avgustda Angliyaning Oxford shahrida tugʻilgan.

U Wheatley Park maktabini tamomlaganidan soʻng, Sautgempton universitetiga oʻqishga kirgan.

## Faoliyati

Baileyning eng koʻzga koʻringan hamkorlari orasida Guess, L'Oréal, Jaguar, Jaeger, Marks & Spenser, Bella Freud, Rey-Ban, Oetker Collection, Bodas, Temperley London va Solange Azagury-Partrid brendlari bor. Bailey Hause of Chanelning brend vakili hisoblanadi.

Uning fotograf sifatidagi ishlari shaxsiy portret va hujjatli loyihalar bilan bir qatorda Vogue, Violet Book, FT How To Spend It va boshqa nashrlarda chop etilgan.

Bailey, shuningdek, Bella Freud, Solange Azagury-Partridge, Trager Delaney va Shrimps kabi bir nechta moda leybllari uchun suratga olingan bir qator qisqa metrajli filmlarga prodyuserlik qilgan hamda rol ijro etgan.

U Britaniya moda kengashining madaniyat elchisi va *Save The Children* tashkilotining elchisi hisoblanadi.

## Manbalar

## Havolalar
*
Stol tennisi 2024-yilgi Yozgi Paralimpiada oʻyinlarida – erkaklar oʻrtasida juftlik – MD4

**[[2024-yilgi Yozgi Paralimpiada oʻyinlari|Yozgi Paralimpiada oʻyinlari]] erkaklar oʻrtasidagi juftlik C4** bahslari 2024-yilning 29-31-avgust kunlari Fransiyaning Parij shahrida joylashgan South Paris arenasida boʻlib oʻtdi.

## Jadval
Musobaqa jadvali quyidagicha:

## Natijalar

### Final

### Yuqori yarmi

### Pastki yarmi

## Manbalar
Irodaxon Rustamova

**Irodaxon Rustamova** – oʻzbekistonlik para kanoe sportchisi.

## Faoliyati
Vengriyaning Seged shahrida boʻlib oʻtgan para kanoe boʻyicha Jahon chempionatida VL2 klassida muvaffaqiyatli ishtirok etib, 5-oʻrinni egalladi va 2024-yilgi Yozgi Paralimpiya oʻyinlariga litsenziyani qoʻlga kiritdi.
## Manbalar

## Havolalar
Asil Rashidov

**Asil (Asliddin) Rashidov** (1930-yil 1-yanvar, Jizzax tumani, Sirdaryo viloyati, Oʻzbekiston SSR — 2020-yil 15-sentyabr, Toshkent, Oʻzbekiston) — oʻzbek tarjimoni va adabiyotshunosi. U badiiy tarjima sohasida oʻziga xos ijodiy maktab yaratuvchisi sifatida eʼtirof etiladi.

## Tarjimayi holi
Asil Rashidov 1930-yil 1-yanvarda Jizzax tumanidagi Sovungarlik qishlogʻida (baʼzi manbalarda Sovungarlik mahallasi) tavallud topgan. Haqiqiy ismi ***Asliddin***, shuningdek, bolaligida ***Nishon*** (bir tutam oq soch bilan tugʻilgani sababli), ***Xolmat*** (tanasida xoli boʻlgani tufayli) ismi bilan ham chaqirishgan. Otasi Rashid Xalilov (1890—1954), onasi Qoʻysinoy Xalilova (1892—1955). Ularning olti farzandi Kamoliddin, Sharofiddin, Sahobiddin, Isomiddin, Asliddin, Nasriddin boʻlgan. 1954-yilda O‘rta Osiyo davlat universitetini jurnalist mutaxassisligi bo‘yicha tugatgan.

## Oilasi
Otasi Rashid Xalilov dehqon, soʻngra jamoa xoʻjaligi ishchisi, onasi Qoʻysinoy Xalilova ham jamoa xoʻjaligi ishchisi boʻlib ishlagan. Katta akasi Kamoliddin yoshligida kasallikdan vafot etgan, akasi Sahobiddin huquqshunos, akasi Isomiddin esa jamoa xo‘jaligi radiouzelida ishlagan.

## Faoliyati
1954—1958-yillarda „Qizil Oʻzbekiston“ gazetasida adabiy xodim, bo‘lim mudiri lavozimida faoliyat yuritgan. 1958—1961-yillarda Toshkent davlat pedagogika instituti aspiranturasida oʻqigan. Keyinchalik 56 yil davomida shu institutda o‘zbek adabiyoti kafedrasi o‘qituvchisi, dotsenti, professori lavozimlarida ishlagan. 1981-yilda filologiya fanlari nomzodi ilmiy darajasini olgan.

## Mukofotlari
O‘zbekiston Respublikasi san’at arbobi, O‘zbekiston Respublikasida xizmat ko‘rsatgan o‘qituvchi faxriy unvonlari, O‘zbekiston Respublikasi davlat mukofoti, Shuhrat medali bilan taqdirlangan.

## Manbalar
Kuralbek Ordabayev

**Kuralbek Dosjanovich Ordabayev** (; 1949-yil 6-avgust, Chimkent, Qozogʻiston SSR, SSSR) – sovet futbolchisi, darvozabon pozitsiyasida oʻynagan. Qozoq futboli funksioneri va futbol murabbiyi, SSSR sport ustasi.

## Biografiya
Kuralbek Shimir urugʻidan. Futbolchilik faoliyatini vatani, Chimkentda boshlagan. 1971-yilda u Qozogʻistonning asosiy klubi, Olmaotaning „Qayrat“ klubiga taklif qilindi va SSSR chempionatining mavsum kashfiyoti deb topilgan. 12 yil davomida „Qayrat“ jamoasining asosiy darvozaboni boʻlgan.

KPSS aʼzosi edi. Futbolchilik faoliyatini yakunlaganidan soʻng Kuralbek oʻzining sobiqjamoasi, Jiger futbol klubi rahbari, Qozogʻiston futbol assotsiatsiyasi vitse-prezidenti, prezidenti, Qozogʻiston Respublikasi Sport va turizm agentligining maslahatchisi boʻlgan.

## Naradalar va unvonlar

* 1971-yil: – Temir yoʻllar boʻyicha Yevropa kubogi sohibi

* 1972-yi: – SSSR chempionatida „Mavsum kashfiyoti“ nominatsiyasida gʻolib boʻlgan.

* 2011-yil: – „Qozogʻiston Respublikasi mustaqilligiga 20 yiligil“ medali.
* 2016-yil: – Qozogʻiston Respublikasi Prezidentining farmoni bilan u „Hurmat ordeni“ bilan taqdirlangan.
* 2023-yil: – „Olmaota shahrining faxriy fuqarosi“ unvoni.

## Manbalar

## Havolalar

* Kuralbek Ordabayev Footballfactsru saytida
* Kuralbek Ordabayev Transfermarkt saytida
Ozarbayjon choy madaniyati

**Ozarbayjon choy madaniyati** () — ozarbayjonlarning choy ichish usullari, anʼanasi va isteʼmol qilish tarixi. Ozarbayjonda choy ichish odati keng tarqalgan, shuningdek, choy mehmondoʻstlik va mehmonlarga hurmat ramzi hisoblanadi. Asosiy taomdan oldin choy berish anʼanaga aylangan. Ozarbayjonlar choy suhbat va tasodifiy muloqotga undaydi, deb hisoblashadi. Ozarbayjon xalqi, asosan, uzun bargli qora choy isteʼmol qilishadi. Bugungi kunda Ozarbayjon Kavkazdagi choy mamlakati sanaladi. 2022-yilda Ozarbayjon va Turkiya choy madaniyati UNESCO Nomoddiy madaniy merosi reprezentativ roʼyxatiga kiritilgan.

## Ozarbayjonda choy tarqalish tarixi

Hozirgi Ozarbayjon hududida isteʼmol qilinadigan choy bir necha yillar oldin Xitoydan keltirilgan. XIX asrning oxirida tashabbuskor O. M. Novoselov Ozarbayjonning hozirgi Lenkeran tumani hududida tajriba uchun choy daraxti maydonlarini yaratgan. Shunday qilib, 1896-yilda u birinchi marta bu hududda choy koʻchatini ekkan va u yerda 1900-yilga kelib kichik tajriba maydonlari barpo etilgan. Ammo, ular sanoat ishlab chiqarish talablariga javob bermagan, qolaversa, 1920-yilda nobud boʻlgan. Sovet davrida choy ishlab chiqarishning rivojlanishi 1928—1929-yillarda Lenkeran, shuningdek, Zaqatala zonalarida qaytadan choy koʻchatlari ekilishiga olib keladi. 1932—1934-yillardan boshlab sanoat plantatsiya maydonlari barpo etilgan. 1937-yilda ozarbayjon choyining dastlabki qutilari ishlab chiqarilgan.

Keyingi yillarda SSSR mahalliy choy – gruzin, krasnodar va ozarbayjon choylarini ishlab chiqarishni koʻpaytirdi. Natijada, 1988-yilga kelib, Ozarbayjonda 38,5 ming tonna tayyor choy (asosan, qora choy) ishlab chiqarilgan. 1983-yil Ozarbayjonda 9,3 ming gektar maydonda choy yetishtirilgan.

Biroq, SSSR parchalanib ketishi bilan Ozarbayjonda choy ishlab chiqarish yomonlashib, tanazzulga uchragan. Bundan tashqari, 1990-yillarda Qorabogʻ mojarosi boʻlganligi sabab, 1995-yilga kelib choy ishlab chiqarish hajmi 1,2 ming tonnaga kamaygan.

Ozarbayjon bozor munosabatlari rivojlanishi bilan choy ishlab chiqarish sohasi jonlana boshlagan. Bu jarayonga, xususan, Turkiya va Birlashgan Arab Amirliklari bilan tuzilgan qoʻshma korxonalar ham oʻz hissasini qoʻshgan. Mamlakatda, asosan, koʻk choy ishlab chiqarilishiga qaramay, shuningdek, Lenkeran tumani hududida koʻproq qora choy (Xitoy tasnifida – „qizil“) ham keng tarqalgan. Misol uchun, Xaftonin navini keltirish mumkin. Ozarbayjon choyi, asosan, mamlakat ichida isteʼmol qiliniladi. Biroq, uni Turkiya, Rossiya (Dogʻiston), Gruziya kabi qoʻshni davlatlarning doʻkonlarida ham uchratishingiz mumkin.

Ozarbayjonnning Lenkeran, Astara, Lerik, Masallı, Zaqatala va Bakalen maʼmuriy tumanlari hozirda asosiy choy bazalari hisoblanadi.

Hozirgi kunda Ozarbayjonda choy yetishtirish boʻyicha, asosan, Lenkeran-Astara iqtisodiy hududi ajralib turadi. Shaki-Zaqatala iqtisodiy hududida bu oʻsish nisbatan sustdir.

## Manbalar
Akademik eshkak eshish 2024-yilgi Yozgi Paralimpiada oʻyinlarida

Fransiyaning Parij shahrida boʻlib oʻtgan **[[2024-yilgi Yozgi Paralimpiada oʻyinlari|2024-yilgi Yozgi Paralimpiada]]** oʻyinlarida **akademik** **eshkak eshish** bahslari 2024-yil 30-avgustdan 1-sentyabrgacha davom etgan. Unda erkaklar (PR1M1x) va ayollar (PR1W1x) yakka qayiq, ikkita aralash qoʻsh qayiq (PR2Mix2x va PR3Mix2x) va bitta aralash toʻrtlik qayiq (PR3Mix4+) bahslarida ishtirok etishgan.

## Saralash
Har bir MPQdan bu musobaqalarning har birida maksimal beshta erkak va ayol sportchilarni saralab olishiga ruhsat berilgan.

## Medallar jadvali

## Medal sovrindorlari

## Yana qarang

* Akademik eshkak eshish 2024-yilgi yozgi Olimpiada oʻyinlarida
## Manbalar
António de Oliveira Salazar

**António de Oliveira Salazar** (1889-yil 28-aprel, Portugaliya — 1970-yil 27-iyul, Portugaliya) — portugaliyalik siyosatchi va iqtisodchi.

1917—1928-yillarda universitetning iqtisod boʻyicha professori,  „Katolik markaz“ partiyasining asoschilaridan biri boʻlib faoliyat yuritgan. 1921-yilda shu partiya parlament deputatligiga saylangan va Antonio 1928—1940-yillarda Moliya vaziri lavozimiga tayinlangan. Adolf Hitler volframning asosiy zaxirasini 1941-yil 22-iyun arafasida Stalindan olgan, SSSR esa bunday snaryadlarni faqat 1941-yilning oxirida, nemis namunalarini qoʻlga tushirganidan keyin ishlab chiqara boshlagan.

## Manbalar
Muhiddin Tursunxoʻjayev

**Muhiddin Tursunxoʻjayev** (1900-yilda tugʻilgan) – oʻzbekistonlik davlat arbobi.

## Hayoti va mehnat faoliyati
Muhiddin Tursunxoʻjayev Toshkent shahrida qozi, tabib va dehqon sifatida nom qozongan Tursunmuhammad Abdurasulxoʻjayev (1856—1932) oilasida yettinchi farzand sifatida dunyoga kelgan. Muhiddin Tursunxoʻjayev dastlab eski va yangi usuldagi maktablarda, soʻng rus-tuzem maktabida tahsil olgan.

Davlat bankida, notarius D. M. Ustinov idorasida hamda 1914—1917-yillar mobaynida Abdumavlonboy doʻkonida xizmat qilgan. 1918—1919-yillarda Muhammad Sayyid Ahroriyning „Vatan“ maktabida, „Izchi“ toʻdasining aʼzosi sifatida ishtirok etgan. U tengdoshlari qatori siyosiy faollashuvi tufayli soʻl es-erlar firqasiga aʼzo boʻlgan hamda 1918-yildan „Toshkent eski shahar musulmon gumashtalar, idora xodimlari va mirzalar kasaba uyushmasi“da ishlagan. Osipov voqeasidan soʻng kompartiyaga aʼzo boʻlgan.

1920-yilning yanvar oyidan sentyabr oyigacha Y. M. Sverdlov nomidagi universitetning maxsus kursida tahsil olgan. 1920—1921-yillarda Buxoro Xalq Respublikasi tashkil topgach, ichki ishlar nozirligi hay’ati aʼzosi, nozir oʻrinbosari vazifalarida ishlagan. 1921—1922-yillarda Turkiston MIQ qarori bilan Fargʻona muzofoti militsiya boshligʻi oʻrinbosari etib tayinlangan.

1922-yilda Turkiston yoshlar tashkiloti kotibi, 1923-yilda Sirdaryo firqa qoʻmitasi mas’ul kotibi boʻlib ishlagan. Shuningdek, 1924-yilda Fargʻona xalqaro inqilobchilarga yordam qoʻmitasida faoliyat yuritgan. 1924—1926-yillarda „Turkipak“ aksionerlik jamiyati raisi, 1925-yildan Toshkent viloyat Niyozbek tuman yer islohoti komissiyasi raisi hamda 1926—1928-yillarda Toshkent shahar kengashi raisi vazifasida faoliyat yuritgan.

Toshkent okrug Ijroqoʻmi aʼzosi, 1928—1929-yillarda Yangiyoʻl tuman firqa kotibi va 1929-yil 6-noyabrdan Oʻzbekistonning Rossiyadagi doimiy vakili vazifasida boʻlgan. SSSR MIQsining Millatlar kengashiaʼzosi va 1935—1937-yillar oraligʻida Oʻzbekiston Savdo xalq komissari boʻlib ishlagan.

## Ayblov
Muhiddin Tursunxoʻjayev 1937-yil 4-avgustda NKVD tomonidan qamoqqa olingan. 1938-yil 4-oktyabrda „Uchlik“ tomonidan oliy jazoga hukm qilingan.

## Manbalar
Abdulhay Tojiyev

**Abdulhay Tojiyev** (1899-yilda tugʻilgan) – oʻzbekistonlik jamoat arbobi va jurnalist.

## Hayoti va mehnat faoliyati
Abdulhay Tojiyev 1899-yil dekabr oyida oʻqituvchi oilasida tavallud topgan. 1907-yil otasi Toji Xoʻjayev vafotidan soʻng mahalla masjidi qoshidagi 3 yillik rus-tuzem maktabida, soʻngra Munavvarqori Abdurashidxonovning jadid maktabida tahsil olgan.

1914—1917-yillar mobaynida turli korxonalar va qurilishlarda oddiy ishchi vazifasida ishlagan. 1919-yilda Vatan maktabi qoshidagi „Izchilar“ teatr truppasi aʼzosi boʻlgan. 1923—1925-yillar davomida Moskvadagi Sverdlov nomidagi komuniversitetni oʻqib tamomlagan. 1920—1921-yillarda Toshkent Eski shahar firqa boʻlimi tashviqot va targʻibot boʻlimi mudiri, 1921—1922-yillardav Sirdaryo muzofot firqa kotibi boʻlib faoliyat yuritgan.

1923-yilning iyun-iyul oylarida „Darxon“ gazetasining mas’ul muxarriri, 1923—1924-yillarda esa „Turkiston“ gazetasi mas’ul muharriri boʻlib ishlagan. 1925—1926-yillarda Toshkent muzofot firqa qoʻmitasi mas’ul kotibi, 1927—1928-yillar oraligʻida esa Oʻzbekiston K(b)P Markazqoʻm instruktori, tashviqot va targʻibot boʻlimi mudiri sifatida faoliyat yuritgan. 1929-yilda Oʻzbekiston davlat nashriyoti pravleniyasi aʼzosi va „Qizil Oʻzbekiston“ gazetasi muharriri, 1929-yildan 1935-yilgacha Butunittifoq Sovetlari MIQ Millatlar Soveti kotibi hamda 1937-yilgacha Toshkent shahar Soveti raisi va Oʻzbekiston MIQ raisi oʻrinbosari vazifasida faoliyat yuritgan.

## Ayblov
Abdulhay Tojiyev 1937-yil 3-avgustda "Milliy ittihod* tashkilotiga faol aʼzolikda ayblanib qamoqqa olingan va 1938-yil 27-aprelda oliy jazo, otuvga hukm qilingan va jazo shu kunning oʻzidayoq ijro etilgan.

## Ilmiy-adabiy meʼrosi
Abdulhay Tojiyev firqa va davlat arbobi sifatida Turkiston va Oʻzbekistonning iqtisodiy-madaniy rivojlanishiga, siyosiy mustaqilligiga eʼtibor qaratgan. Matbuotda publisistika sohasida qalam yuritib, oʻtkir va dolzarb mavzularda ijod qilgan. Mamlakat va dunyo miqyosidagi sodir boʻlayotgan voqealarga xushyor munosabat bildirib kelgan.
Ayniqsa, shoʻrolar hukumatining Turkiston va Oʻzbekistonda olib borilayotgan ikki yuzlama siyosatidan norozi boʻlgan.

Oʻzining amaliy va jurnalistik faoliyatida Oʻzbekiston va oʻzbek xalqi ijtimoiy-iqtisodiy-siyosiy manfaatini yuksak qoʻygan. 1918—1919-yillarda Fargʻona vodiysida „hunar koʻrsatgan“ jazo ekspeditsiyasi faoliyatini salbiy baholagan. Maskov yosh respeblika oldiga qatorlashtirgan muammolarni, bu muammolarning oʻzbek xalqi taraqqiyoti uchun xizmat qilmasligini dadil koʻrsatgan. Abdulhay Tojiyev „Ishtirokiyun“, „Qizil bayroq“, „Darxon“, „Turkiston“, „Qizil Oʻzbekiston“ gazetalarida 40 ga yaqin maqolalarni chop ettirgan.

## Manbalar
Davlat Rizayev

**Davlat Rizayev** (1903-yilda tugʻilgan) – oʻzbekistonlik jamoat xodimi.

## Hayoti va mehnat faoliyati
Davlat Rizayev 1903-yilda yangi Urganchda bogʻbon oilasida dunyoga kelgan. 13 yoshiga qadar otasi Riza buva va onasi Salomat ayalar bagʻrida ulgʻaygan, soʻngra eski usuldagi maktabda tahsil olgan. Shundan soʻng Yangi Urganchning davlatmand savdogarlaridan Matyoqub Qultaga shogird boʻlib tushgan. Ish bilan bir vaqtda yangi usulda dars beruvchi oʻqituvchiga qatnab rus tilini ham oʻrgangan.

Davlat Rizayev 1918—1920-yillar mobaynida Junaidxon yordamida Yangi Urganchga hokim boʻlgan, oʻzining rus tilini bilishi, intiluvchanligi sababidan ham tezda tanilgan. Xivada xonlik agʻdarilgach, 1920-yil mart oyidan boshlab 5 oy davomida Xivadagi internatda tarbiyachi vazifasida faoliyat yuritgan. Soʻngra boshqa tengdoshlari singari 1920—1921-yillarda Orenburg maorif institutida tahsil olgan. Ammo iqtisodiy yetishmovchiliklar sababidan oʻqishni yakunlay olmaydi. Toshkent shahriga qaytgach, 6 oylik sovet partiya maktabini tamomlagan. Bu vaqtga kelib Davlat Rizayev yosh taraqqiyparvar yoshlardan biri sifatida turli gazetalarga maqolalar ham yozib turgan.

1922-yilda firqaga nomzod boʻlgan. Qizil qoʻshinda siyosiy rahbar boʻlib ishlagan. 1924-yilda firqa aʼzoligiga oʻtgan va Xorazm MIQ raisi S.Jumaniyozov bilan Moskvada Chicherin qabulida boʻlib, Xorazm Respublikasining taqdiri toʻgʻrisidagi muzokaralarda ishtirok etgan. Toshovuz shahrida boʻlib oʻtgan okrug partiya syezdida Xorazm Respublikasini saqlab qolish masalasini himoya qilgan. Shu yili Xorazm Markazkomi tomonidan MK vakili sifatida Urganch va Xonqa tumanlarini va Toshovuz shahrini bosmachilardan muhofaza qilish uchun yuborilgan.

Xorazm Respublikasi „Qizil bayroq“ va Xorazm „Mehnat qizil bayroq“ ordenlari bilan taqdirlangan. 1924-yil 1-dekabrda VKP(b) Oʻrta Osiyo byurosi aʼzosi, 1925-yilda Oʻzbekiston xalq maorif komissari oʻrinbosari, oʻquv yurtlari boshqarmasi boshligʻi lavozimida ishlagan va oʻsha yili 22-noyabrdan maorif komissari etib tayinlangan. Shu bilan birga Oʻzbekiston K(b)P MK Ijroiya byurosi aʼzosi va Oʻzbekiston MIQ aʼzosi, SSSR MIQ va Millatlar soveti aʼzosi boʻlgan. 1928—1929, 1930—1932-yillarda Moskvada Sverdlov nomidagi universitetida tahsil olgan.

1929—1930-yillarda Xorazm okrujkom MK kotibi boʻlib ishlagan. 1932-yilgacha Moskvada boʻlgan. 1933-yilda Norin tumani firqa kotibi lavozimida ishlagan. 1933-yil 1-avgustdan 1934-yilgacha Samarqand shahar firqa kotibi, 1934-yilda VKP(b) MK firqa nazoratining Oʻzbekistondagi vakili, 1937-yilda Qoraqalpoq obkomi kotibi lavozimida ishlagan.

## Ayblov
1937-yil 3-avgustda qamoqqa olingan. 1937-yil 1-oktyabrda qiynoq va tuhmatlarga chiday olmay, oʻzini oʻzi mahv etgan.

## Manbalar
Norodom Sihanouk

**Norodom Sihanouk** (1922-yil 31-oktyabr, Kambodja — 2012-yil 15-oktyabr, Xitoy) — Kambodja prezidenti va Bosh vaziri. Fransiyada taʼlim olgan. Oʻsha paytlar Kambodja Fransiyaning mustamlakasi edi. 1941-yilda Kambodja Nordom Sihanouk prezidentligi davrida yaponlar tomonidan bosib olingan. 1945—1955-yillarda Kambodja prezidenti, 1955—1969-yillarda turli hukumatlarning bosh vaziri, 1991-yilning iyunidan Oliy Milliy Kengashni boshqaruvchi shaxs kabi lavozimlarda faoliyat yuritgan.

1956-yilda u Kambodjaning BMTdagi doimiy vakili etib tayinlangan. 1982-yilda Sihanouk yana quvgʻindagi koalision hukumatni tuzgan va uning tarkibiga „qizil kxmerlar“ning vakillarini ham kiritgan. 1984-yilda koalisiya Koreya Respublikasi bilan muzokaralar olib borgan. 1990-yilning fevralida Vyetnam qoʻshinlari chiqarilgach va 1991-yilning oktyabrda tinchlik shartnomasi imzolanganidan soʻng vataniga qaytib kelgan.

1991-yilning noyabrida Sihanouk „qizil kxmerlar“ bilan munosabatlarini uzgan. Keyinchalik, Oliy kengash raisi lavozimini egallagan va bu lavozimda, 1993-yilning sentyabrida, mamlakatda demokratik monarxiya oʻrnatuvchi yangi konustitutsiya tasdiqlanguniga qadar faoliyat yuritgan.
## Manbalar
Carlos Valderrama

**Carlos Alberto Valderrama Palasio** (; 1961-yil 2-sentyabrda tugʻilgan, ***"El Pibe"*** („Bola“) nomi bilan ham tanilgan) – kolumbiyalik sobiq professional futbolchi. Hujumkor yarim himoyachi sifatida oʻynagan Valderrama, koʻpchilik tomonidan Janubiy Amerika tarixidagi eng buyuk futbolchilardan biri va oʻz davrining eng yaxshi oʻyinchilaridan biri deb hisoblanadi. 2004-yilda Carlos Pele tomonidan tuzilgan 100 nafar FIFA tasnifidagi dunyoning eng zoʻr futbolchilari roʻyxatiga kiritilgan.

Ijodiy pleymeyker boʻlgan Valderrama, barcha davrlarning eng yaxshi kolumbiyalik futbolchilaridan biri va baʼzilar tomonidan Kolumbiyaning eng zoʻr futbolchisi sifatida eʼtirof etilgan. Uning oʻziga xos soch turmagi, shuningdek, aniq pas va texnik mahorati 1980-yillarning oxiri va 1990-yillarning boshlarida Janubiy Amerikaning eng taniqli futbolchilaridan biriga aylantirgan. Carlos 1987 va 1993-yillarda Janubiy Amerikada yilning eng yaxshi futbolchisi sovrinini qoʻlga kiritgan.

Valderrama 1985-yildan 1998-yilgacha Kolumbiya milliy futbol terma jamoasi aʼzosi boʻlgan. Carlos Kolumbiya terma jamoasida 111 ta oʻyin oʻtkazgan va 11 ta gol muallifi boʻlgan. Kolumbiya terma jamoasida eng koʻp oʻyin oʻtkazish boʻyicha mamlakat tarixida David Ospinadan ikkinchi futbolchi hsioblanadi. Valderrama 1990-yillarda Kolumbiya futbolining oltin davrida katta rol oʻynagan va oʻz milliy terma jamoasi bilan birgalikda uchta FIFA Jahon kubogi va beshta Amerika Kubogi turnirida ishtirok etgan.

Futbolchilik faoliyatining koʻp qismini Janubiy Amerika va Yevropada klubkarida oʻtkazgandan soʻng, faoliyatining oxiriga kelib Valderrama Shimoliy Amerikada, Major League Soccer turnirida oʻynagan. Liga tashkil etilgan vaqtlardagi eng taniqli oʻyinchilardan biri boʻlgan va 1990-yillarning ikkinchi yarmida ligani ommalashtirishga yordam bergan. Bugungi kunga qadar Valderrama Major League Soccerni ramzi (ikona) va MLSda oʻynagan eng koʻp mukofotlangan futbolchilardan biri hisoblanadi. 2005-yilda MLS tarixidagi barcha vaqtlarning eng yaxshi oʻn bir oʻyinchisi tarkibiga kiritilgan.

## Faoliyat statistikasi
### Klub

### International
: *Hisob va natijalar birinchi boʻlib Kolumbiyaning gollari roʻyxatini koʻrsatadi, hisob ustuni Valderramaning har bir golidan keyin oʻzgarishni koʻrsatadi.*

## Manbalar

## Havolalar

* 
* International statistics at Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation
* Profile at Colombia.com 
* Power 5 Unbreakable Records – Valderramaʼs 26 assists in 2000 at mlssoccer.com
Nogironlar aravachasida tennis 2024-yilgi Yozgi Paralimpiada oʻyinlarida

Fransiyaning Parij shahrida boʻlib oʻtgan **[[2024-yilgi Yozgi Paralimpiada oʻyinlari|2024-yilgi yozgi Paralimpiada oʻyinlarida]]** **nogironlar aravachasida tennis bahslari** 2024-yilning 30-avgustidan 7-sentyabriga qadar boʻlib oʻtgan. Unda erkaklar, ayollar va toʻrtlik bahslarida yakkalik va juftlik musobaqalari boʻlib oʻtadi va Rolan Garros stadionida boʻlib oʻtgan.

## Saralash
Har bir MPQ jami maksimal saralangan oʻn bitta spotchi bilan ishtirok etish huquqiga ega:

**§** : juftliklar oʻrtasida saralash

## Manbalar
Ross Barkley

**Ross Barkley** (1993-yil 5-dekabrda tugʻilgan) — ingliz professional futbolchisi, 1-liganing “Nitstsa” klubida hujumkor yarim himoyachi sifatida oʻynaydi.

## Manbalar
Gʻolibbek Mirzayorov

**Gʻolibbek Mirzayorov** – oʻzbekistonlik para velosportchi.
## Faoliyati
Xitoyning Xanchjou shahrida boʻlib oʻtgan 2022-yilgi Para-Osiyo oʻyinlarida para-velosportning trek poygalarida ishtirok etgan. Marraga ikkinchi boʻlib yetib kelgan va kumush medalga sazovor boʻlgan.

2024-yilgi Yozgi Paralimpiada oʻyinlarida Oʻzbekiston nomidan qatnashdi. Para velosport boʻyicha erkaklar oʻrtasida C2 klassida ishtirok etgan Gʻolibbek Mirzayorov 7-oʻrinni band etgan.

## Manbalar

## Havolalar
Temurbek Giyazov

**Temurbek Giyazov** (15-mart 1996-yil, Oʻzbekiston) – oʻzbekistonlik parasportchi. T44 klassidagi balandlikka sakrash musobaqalarida ishtirok etdi.

## Faoliyati
Temurbek Giyazov 2016-yildan buyon para yengil atletika boʻyicha Oʻzbekiston terma jamoasi aʼzosi. Murabbiyi – Galina Kazakova.

### Yutuqlari
2019-yilda BAAning Dubay shahrida oʻtgan Balandlikka sakrash (T64) boʻyicha jahon chempionatida kumush medal sohibi boʻlgan.

2023-yilda Parijda boʻlgan Balandlikka sakrash (T64) boʻyicha jahon chempionatida 4-oʻrin sohibi boʻlgan.

2024-yilda Kobe shahrida oʻtgan Balandlikka sakrash (T64) boʻyicha jahon chempionatida kumush medal sohibi boʻlgan.

2022-yilgi Paraosiyo oʻyinlarida kumush medalni qoʻlga kiritgan.

2024-yilgi Yozgi Paralimpiya oʻyinlarida Timur Giyazov balandlikka sakrash boʻyicha bronza medaliga ega boʻldi.
## Mukofotlari
2021-yilda Shuhrat medali bilan mukofotlangan.

2024-yilda Jasorat medali bilan mukofotlangan.

## Manbalar

## Havolalar
* 
*
Shaxina Yigitaliyeva

**Shaxina Yigitaliyeva** (16-oktyabr 2008-yil, Oʻzbekiston) – oʻzbekistonlik para yengil atletikachi. Yengil atletikaning nayza uloqtirish yoʻnalishidagi musobaqalarda ishtirok etadi. Oʻzbekiston terma jamoasi aʼzosi. 2024-yilgi Yozgi Paralimpiada oʻyinlarining kumush medal sohibi.

## Faoliyati
2024-yilgi Parij Paralipiadasida yengil atletika musobaqasi nayza uloqtirish bahslarining F46 klassida (bir yoki ikkala qoʻl harakati oʻrtacha darajada nuqsonlangan yoki oyoq-qoʻllari yoʻq sportchilar qatnashadi) 43.12 metr natija bilan kumush medalni qoʻlga kiritdi.
## Mukofotlari
* Yilning eng yaxshi yosh paralimpiyachisi
* „Oʻzbekiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan sportchi“ faxriy unvoni (2024-yil)

## Manbalar

## Havolalar
Phi

*Phi* (katta/kichik Φ φ), yunon alifbosining 21-harfi bo‘lib, qadimgi yunon tilida "ph" tovushini ifodalash uchun ishlatilgan. Bu tovush milodiy I asrda "f" ga o‘zgargan va zamonaviy yunon tilida harf "f" tovushini bildiradi. Yunon raqamlari tizimida u 500 qiymatiga ega. Kirill alifbosidagi F harfi Phi so‘zidan olingan. Ingliz tilida φ "f" shaklida talaffuz qilinadi, ammo qadimgi yunon tilida paydo bo‘lgan so‘zlarda "ph" sifatida transliteratsiya qilinadi (qayta yoziladi). Zamonaviy yunon tilida paydo bo‘lgan so‘zlarda, masalan, feta pishlog‘i, φ "f" sifatida transliteratsiya qilinadi. Phi harfi oltin nisbatni ifodalash uchun ishlatiladi (bu taxminan 1,618 ni tashkil qiladi). Boshqa ko‘plab tillarda ham qoʻllanadi (rus, belarus va boshqalar).

## Manbalar
Mirzakarim Norbekov

**Mirzakarim Norbekov** (1957-yil 17-noyabr, Oʻsmat, Baxmal tumani, Jizzax viloyati, OʻzSSR) — oʻzbekistonlik tabib, pedagogika va psixologiya fan doktori, tibbiyot falsafasi boʻyicha doktorlik unvoni sohibi, professor.

## Hayoti
Mirzakarim Norbekov Sanaqulovich 1957-yil 17-noyabrda Jizzax viloyati Baxmal tumani Oʻsmat shaharchasida tugʻilgan. Otasi Sanakul Norboyevich Norbekov, Michurin sovxozining bosh buxgalteri, onasi Jumagul Norbekova esa uy bekasi boʻlgan. Ularning 7 farzandi bor boʻlgan.

1975-yilda armiyaga borgan. Mirzakarim u yerdagi janjal tufayli nogiron boʻlib qoladi. Bundan keyin u Sayyid Muhammad Hasan bilan uchrashib qoladi va uni daʼvolaydi. Shu sababdan Mirzakarim unga shogirt tushib, sharq tabobatini oʻrganishni boshlaydi.

1982–1990-yilllarda Andijon paxtachilik institutida (hozirgi Andijon qishloq xoʻjaligi va agrotexnologiyalar instituti) „Agronomiya“ mutaxassisligi boʻyicha tahsil oladi. Talabalik paytida mustaqil ravishda karate bilan shugʻullanib, qora belbogʻ sohibiga aylanadi va shu sport turi boʻyicha murabbiy sifatida faoliyat yuritadi. U faqat jismonan emas, balki maʼnan kamol topishiga ham ahamiyat beradi va tabobatni oʻrganishda davom etadi. Institutni bitirgandan keyin u oʻzining davolash tizimini yaratib, Oʻzbekistonda qoʻllashni boshlaydi va u tez ommalashadi. Soʻng u Rossiyada ham qoʻllash uchun 1990-yillarning boshlarida Moskvaga boradi.

## Kitoblari

## Manbalar

## Havolalar
2024-yilgi Yozgi Paralimpiada oʻyinlari medallar jadvali

**[[2024-yilgi Yozgi Paralimpiada oʻyinlari]]ning medallar jadvalida** ishtirok etuvchi Milliy paralimpiya qoʻmitalari (MPQ) musobaqa davomida oʻz sportchilari tomonidan qoʻlga kiritilgan oltin medallar soni boʻyicha tartiblanadi. 2024-yilgi Paralimpiada oʻyinlari jismoniy va aqliy imkoniyati cheklangan sportchilar uchun har toʻrt yilda bir marta oʻtkaziladigan oʻn yettinchi oʻyin boʻladi. Oʻyinlar 2024-yil 28-avgustdan 8-sentyabrgacha Fransiyaning Parij shahrida boʻlib oʻtadi. Unda 549 ta medal musobaqasi oʻtkaziladi.

Mavrikiy, Nepal va Qochoqlar Paralimpiya terma jamoalari oʻzlarining birinchi Paralimpiya medallarini qoʻlga kiritdilar. Nepal Olimpiya medalini qoʻlga kiritmagan.

Dzyudo, stol tennisi va taekvondo har bir yoʻnalish boʻyicha ikkita bronza medalini qoʻlga kiritadi – stol tennisi yarim finalchilarga yutqazadi va ikki jangovar sport turi takrorlash tizimi orqali yarim final bosqichigacha magʻlub boʻlgan sportchilarni bronza medali uchun qayta musobaqalashadi.

## Medallar jadvali

## Manbalar

## Havolalar
*
Clotilde González de Fernández

**Clotilde González de Fernández** (qizlik familyasi **Clotilde Mercedes González**, turmushga chiqqan ismi **Clotilde Mercedes González de Fernández Ramos**, 1880-yil 24-sentyabr – 1935-yil 28-fevral) – argentinalik o‘qituvchi, pianino o‘qituvchisi va yozuvchi edi. U Misiones provinsiyasidagi taʼlimning birinchi kashshofi boʻlib, oʻsha paytdagi „Territorio Nacional de Misiones“ ning birinchi oʻrta maktablarini tashkil etish tashabbusini ilgari surgan.

## Manbalar
Apóstoles Department

**Apostolos** – Argentinaning Misiones provinsiyasining janubi-sharqidagi departament. Uning markazi aynan shu nom bilan ataluvchi shahardir.

U Poytaxt, Leandro N. Alem Konsepsiyon departamentlari, Korrientes viloyati hamda Braziliya Federativ Respublikasi bilan chegaradosh. Departamentning maydoni 1,035 km² boʻlib, bu viloyatning umumiy maydonining 3,48 foizini tashkil etadi. 2022-yilgi aholi roʻyxati maʼlumotlariga koʻra (INDEC), uning aholisi 51,169 kishidan iborat.

## Manbalar
Cainguás Department

**Cainguás** – Argentina davlatining Misiones provinsiyasi tarkibiga kiruvchi 17 departamentdan biridir. U provinsiya markazida joylashgan. Departamentning maʼmuriy markazi Campo Grande shaharchasidir.

## Manbalar
Kichik Polsha (voivodeship) bayrogʻi

Polshaning Kichik Polsha voevodeligi bayrog‘i uch rangli to‘g‘ri to‘rtburchak shaklida bo‘lib, uchta gorizontal yo‘ldan iborat: oq, sariq va qizil. Bunda yuqoridagi va pastdagi yo‘llar o‘rtadagi yo‘lga nisbatan ikki barobar keng.

## Design
Kichik Polsha voevodeligi bayrog‘i uch rangli to‘g‘ri to‘rtburchak shaklida bo‘lib, uning balandligi va kengligi nisbati 5:8 ni tashkil etadi. Bayroq uchta gorizontal yo‘ldan iborat: oq, sariq va qizil rangda. Bunda yuqori va pastki yo‘llar o‘rta yo‘lga nisbatan ikki barobar keng. Yo‘llarning o‘zaro nisbati quyidagicha: oq va qizil ranglar uchun 2⁄5, sariq yoki oltin rang uchun esa 1⁄5 qismni tashkil qiladi.Bayroqning rangi Kichik Polsha voevodeligi gerbidan olingan bo‘lib, unda qizil qalqon ichida joylashgan oq burgut tasvirlangan. Burgutning toji, oyoqlari va qanotlari orqali o‘tkazilgan tasma oltin (sariq) rangda aks ettirilgan.
## Manbalar
Capital Department

**Capital Department** — Argentinaning Misiones provinsiyasining janubi-g‘arbiy qismida joylashgan departament.

## Manbalar
General Manuel Belgrano Department

**General Manuel Belgrano Department** – Argentinaning Misiones provinsiyasida joylashgan departament.

## Manbalar