open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Mutlaq monarxiya

**Mutlaq monarxiya** (yoki taʼlimot sifatida absolutizm) – bu monarxiya shaklidir, unda monarx oliy avtokratik hokimiyatga ega boʻlib, asosan yozma qonunlar, qonun chiqaruvchi organlar yoki yozilmagan urf-odatlar bilan **cheklanmaydi**. Bu koʻpincha irsiy monarxiyalardir. Aksincha, **konstitutsiyaviy monarxiya**larda davlat rahbari hokimiyat konstitutsiya, qonun chiqaruvchi yoki yozilmagan urf-odatlardan kelib chiqadi yoki ular bilan qonuniy ravishda bogʻlanadi yoki **cheklanadi**.

Salmon bin Abdulaziz va Xaytam bin Tarik, mos ravishda Saudiya Arabistoni va Oʻmonning mutlaq monarxlari. Yevropada keng tarqalgan mutlaq monarxiya tushunchasi fransuz inqilobidan va *Birinchi [[suverenitet]]* tushunchasiga asoslangan boshqaruv nazariyalarini ilgari surgan Birinchi Jahon urushidan keyin ancha pasayib ketdi.

Baʼzi monarxiyalarda zaif yoki ramziy qonun chiqaruvchi va boshqa hukumat organlari mavjud boʻlib, ular monarx oʻz xohishiga koʻra oʻzgartirishi yoki tarqatishi mumkin. Monarxlar hanuzgacha mutlaq hokimiyatni saqlab kelayotgan mamlakatlar Bruney, Esvatini (Svazilend), Qatar, Ummon, Saudiya Arabistoni, Vatikan shahri va Birlashgan Arab Amirliklarini tarkib toptirgan alohida amirliklardir.
## Havolalar
Mein Kampf

***Mein Kampf*** (nemischa: [maɪn ˈkampf]; *Mening jangim*) natsistlar partiyasi yetakchisi Adolf Hitler qalamiga mansub avtobiografik manifestdir. Asar Hitler antisemitik boʻlgan jarayon hamda uning siyosiy mafkurasi va Germaniya uchun kelajakdagi rejalar haqida hikoya qiladi. *Mein Kampf*ning 1-jildi 1925-yilda, 2-jildi esa 1926-yilda chop etilgan. Kitob avval Emil Maurice, keyinchalik Hitlerning oʻrinbosari Rudolf Hess tomonidan tahrirlangan.
## Manbalar

## Havolalar
**''Mein Kampf''ning onlayn versiyalari**
:: **Olmoncha**
* 1936-yilgi nashr (s. 172.-173) (71.4 Mb)
* 1943-yilgi nashr (3.8 MB)
* Audiokitob (27s 17d, 741 Mb)

:: **Inglizcha **
* Mein Kampf (1940) — archive.org 
* Murphy tarjimasi — Gutenberg
* Murphy tarjimasi — greatwar.nl (pdf, txt) 
* Complete Dugdale abridgment — archive.org
* 1939 Reynal va Hitchcock tarjimasi — archive.org.
Adolf Erik Nordenskiöld

**Nils Adolf Erik Nordenskiöld** (18-noyabr 1832-yil, Helsinki, Finlandiya — 12-avgust 1901-yil, Dalbyö, Södermanland, Shvetsiya) fin-shved aristokrati, geologi, mineralogi va Arktika tadqiqotchisidir. U taniqli olimlardan iborat Nordenskiöldlar oilasining aʼzosi boʻlgan hamda unga friherre (baron) unvoni berilgan.
## Manbalar

## Havolalar

* A. E. Nordenskiöld kolleksiyasi — Finlandiya milliy kutubxonasi
SARS-CoV-2 gamma shtammi

**SARS-CoV-2 koronavirusining gamma shtammi**, boshqa nomlari P.1 liniyasi, 20J/501Y.V3, 202101/02– **Brazilcha shtamm** — COVID-19 shtammi.

B.1.1.248 liniyasi 2021-yil 6-yanvarda Tokioda Infeksion kasalliklar milliy instituti (NIID) tomonidan aniqlangan. U Braziliyaning Amazonas shtatidan Tokioga kelgan 4 kishida aniqlangan. Braziliyadagi Oswaldo Cruz Foundation tashkiloti xabar berishicha, bu shtamm Amazon tropik oʻrmonlarida tarqalgan. Bu shtamm boshoq oqsilning 12 mutatsiyasiga egadir, bular orasida N501Y va E484K ham bor.

## Manbalar
Alxanli fojiasi

**Alxanli fojiasi** () — Armaniston qurolli kuchlari tomonidan 2017-yil 4-iyul kuni Ozarbayjonning Fuzuliy tumanidagi Alxanli qishlog'idagi turar-joy binosining 82&nbsp;mm va 120&nbsp;mm artilleriya bilan bombardimon qilinganligi. Bombardimon natijasida 51 yoshli sobiq ozarbayjon fuqarosi Sahiba Guliyeva va uning 18 oylik nabirasi Zahra Guliyeva o'ldirildi. Bundan tashqari, yana bir ayol, 52 yoshli Sarvinaz Guliyeva jiddiy jarohat oldi, ammo omon qoldi.

## Reaksiyalar
Ikkala tomon ham bir-birini sulh bitimini buzishda aybladilar. Armaniston tashqi ishlar vaziri Shavarsh Kocharyan "Tog'li Qorabog'ga qarshi doimiy harbiy provokatsiyalar" tufayli barcha qurbonlar uchun Ozarbayjon javobgar ekanligini aytdi. Tan olinmagan bo'lginchi Tog'li Qorabog 'Respublikasidagi mahalliy hokimiyat Ozarbayjon Alxanlining turar-joy binolari yaqinidagi pozitsiyalardan o'q uzganini da'vo qildi. Ozarbayjon Mudofaa vazirligi matbuot kotibi Voqif Dargahli bu ayblovlarni rad etdi va bombardimon paytida Alxanlida harbiy kazarmalar yoki o't o'chirish joylari bo'lmaganligini aytdi. 2017-yil 6-iyulda Ozarbayjon davlati va mahalliy hokimiyati tomonidan akkreditatsiyadan o'tgan xorijiy harbiy attashelarning Ozarbayjonga va xorijiy ommaviy axborot vositalari vakillarining Alxanliga tashrifi uyushtirildi. Turkiya tashqi ishlar vazirligi, Eronning Ozarbayjondagi elchisi, Buyuk Britaniyaning senatorlari va parlament a'zolari, shuningdek Rossiya hukumati Armaniston tomonini tinch aholiga qarshi hujumlar uyushtirgani uchun qoraladi.

## Manbalar
S&P 500

**S&P 500**, AQSHdagi Standard and Poor's 500 ning qisqartmasi boʻlib, 500ta mahalliy kompaniyalarning aksiyalaridan iborat fond bozori indeksidir. Koʻplab investorlar buni amerika fond bozorining eng yaxshi koʻrsatkichi deb hisoblaydilar. Indeks oʻz ichiga 500 yetakchi kompaniyani oladi va bozorda kaptalizatsiya qilish mumkin boʻlgan mablagʻning 80%ga yaqinini qoplaydi. Amalda 500 listing kompaniyalarining koʻplari indeks sur’atiga faqat cheklanan ta’siriga egalar. S&P 500dagi oʻnta yirik fond aksiyalarining 2021-yil iyuni oxirida indeksdagi umumiy salmogʻi 26,6%ga yaqinni tashkil qiladi.

S&P 500 indeksi 1957-yilda yaratilgan va asos aksiyalarning oʻrtacha solishtirma narxidan foydalanaib hisoblanadi, shu sababli bozor reytingi yuqori boʻlgan aksiyalar indeksining umumiy narxiga katta ta’sirga ega. 2005-yildan indeks erkin muomaladagi aksiyalar sonini hisobga oladi.

Kompaniyalarni tanlashning asosiy mezoni bozor kapitalizatsiyasi hisoblanadi, lekin kompaniyaning aksiyalari likvidligi, oʻsish sur’ati, faoliyat turi hisobga olinadi. Moliyaviy sektor, axborot texnologiylari va energetika sektorlari aksiyalari indeks narxining deyarli yarmini tashkil qiladi. Agar kompaniya yuqorida koʻrsatilgan talablarga toʻgʻri kelmasa, bu kechiktirmay chiqarib tashlanishiga olib kelmaydi. Indeksdan chiqarishning asosiy sababi sotib yuborish yoki qoʻshilib ketishdir.
2003-yildan S&P 500 EWI indeksi mavjud boʻlib, unda barcha 500 qatnashchi teng 2% salmoqqa ega. Indeksga har chorakda tuzatishlar kiritiladi.

## Manbalar
American Horror Story

***American Horror Story*** („Amerikacha dahshatli hikoya“) Ryan Murphy va Brad Falchuk tomonidan yaratilgan dahshatli janrdagi Amerika teleserialidir. Serial ilk bor 2011-yil 5-oktabrda FX telekanalida efirga uzatilgan.

## Manbalar

## Havolalar
* 
*
Xalil Rza Uluturk

**Xalil Rza Uluturk** (; 21 oktyabr 1932, Salyan – 22 iyun 1994, Boku) — Ozarbayjon shoiri.

## Ta'lim va martaba
1954 yilda u [Ozarbayjon davlat universiteti (hozirgi [Boku davlat universiteti) ning jurnalistika fakultetini tugatgan. Uluturk ikki yil davomida Maksim Gorkiy nomidagi Adabiyot institutida Yozuvchilar va shoirlar uchun adabiyotni o'rganish kurslarida qatnashdi. Bitirgandan so'ng, u Ozarbayjon ayol jurnalida ishlagan. Uluturk 1985 yilda filologiya fanlari doktorini oldi. 1969 yildan vafotigacha Bokudagi Adabiyot institutida ishladi.

1990 yil yanvar oyida Uluturk Sovet Ittifoqiga qarshi Ozarbayjon Milliy Harakati rahbari sifatida hibsga olingan. U 22 oy davomida Moskvadagi Lefortovo qamoqxonasida saqlangan. Birinchi Tog'li Qorabog 'urushi paytida uning o'g'li Tabriz frontda janglarda halok bo'lgan.

## Asarlari
Xalil Rza 35 ga yaqin kitobni nashr etdi (uning hayoti davomida 20 ga yaqin, qolgani esa uning xotini uning yozuvlarini yig'ib nashr qilganida). Uning eng taniqli kitoblariga quyidagilar kiradi.

* Məhəbbət dastanı (Sevgi hikoyasi, 1961)
* Ucalıq (Balandligi, 1973)
* Hara gedir bu dünya? (Hara ketadi bu dunyo?, 1983)
* Davam edir '37 (Davam etmoqda '37, 1991)
* Ayla günəş arasında (Oy va Quyosh o'rtasida, 1992)
* Mən şərqəm (Men sharqman, 1994)

## Mukofotlar
1992 yilda Xalil Rza Ozarbayjon xalq shoiri unvoniga sazovor bo'ldi va 1995 yilda vafotidan keyin "Mustaqillik" ordeni bilan taqdirlandi (Istiglal Ordeni). Xalil Rza Bokuda vafot etdi va faxriylar qabristoniga dafn qilindi (Faxri Xiyaban).

## Manbalar
Shemaxa astrofizika rasadxonasi

**Shemaxa astrofizika rasadxonasi** (ozarbayjoncha: *Nəsirəddin Tusi Adina Şamaxı Astrofizika Rəsədxanası*) — Ozarbayjon qarashli astrofizika rasadxona va Ozarbayjon fanlar akademiyasining i. t. muassasasi. 1958-yilda Shemaxa shahrida tashkil topgan (rasmiy ochilish marosimi 1960-yilda oʻtkazilgan); Shemaxa shahridan 22&nbsp;km shim.gʻarbda 1435 m balandlikda joylashgan. Shemaxa astrofizika rasadxonasi  r.da qator optik va radio teleskoplar mavjud. Astrofizik kuzatuvlar asosan 1960-yildan boshlangan.

Yulduz assotsiatsiyalari kashf etilishi (1961) Shemaxa astrofizika rasadxonasi  r. ilmiy yoʻnalishini belgilab berdi. Rasadxonaning hozirgi asosiy ilmiy mavzui — Galaktika tarkibini oʻrganish va u bilan bogʻliq muammolarni (yulduzlarning kelib chikishi va rivojlanishi kabi) hal etishdan iborat. Shemaxa astrofizika rasadxonasi  r.da 1962-yil "Turli tipdagi tarqoq yulduz toʻdalarining atlasi" nashr etildi. Rasadxonada yulduzlar va tumanliklar spektrlarini kuzatib oʻrganish, diffuz va planetar tumanliklarni tekshirish va boshqa ishlar, radioastrofizika sohasidagi ilmiy tadqiqot ishlari (radioteleskoplarni loyihalash va qurish, kuzatuv usullarini ishlab chiqish va takomillashtirish) keng koʻlamda olib boriladi.

## Rasmlar

Fayl:Shamakhi observatory.jpg
Fayl:Resedxana.jpg
Fayl:Şamaxı Astrofizik Rəsədxana.jpg
Fayl:Shemakhy Astrophysical Observatory.JPG
Fayl:Shamakhi Astrophysical Observatory 20.jpg
Fayl:Shamakhi Astrophysical Observatory 3.jpg


## Adabiyotlar
* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

## Havolalar
Murod Xontoʻrayev

**Murod Xontoʻrayev** (1987-yil 4-iyul, Toshkent — 2021-yil 19-iyul, Boʻstonliq tumani) — Oʻzbekistonlik sportchi, MMA yarim ogʻir vazn jangchisi, MMA boʻyicha jahon chempioni, Oʻzbekiston MMA assotsiatsiyasi vitse-prezidenti. U oʻzining professional karyerasini 2013-yilda boshlagan. Laqabi „Osiyo ayigʻi“.

## Shaxsiy hayoti
2018-yil 21-iyun kuni Toshkent shahrining yunusobod tumanidagi tungi klublardan birida tartibsizlik keltirib chiqargani uchun hibsga olingan. Dastavval unga nisbatan 3 yillik qamoq jazosi berilishi kutilgan. Jinoyat ishlari boʻyicha Yakkasaroy tumani sudida Murod Xontoʻrayevga jarima tarzidagi jazo qoʻllandi. U eng kam ish haqining 94 baravari miqdorida — 16 190 560 soʻm jarima toʻlab, ozodlikka chiqdi.
2018-yil 26-noyabr kuni Xontoʻrayevga „Toshkent savdo markazi“ yaqinida joylashgan ofisida 10 dan ortiq kishi hujum uyushtirib, uning son va koʻkrak qafasi atrofiga pichoq bilan jarohat yetkazgan. Olingan jarohatlar oqibatida Murod Xontoʻrayev kasalxonada davolangan.

## Oʻlimi
Murod Xontoʻrayev oʻzining mashinasida 2021-yil 19-iyul kuni Toshkent viloyati Boʻstonliq tumanida avtohalokatga uchrab, halok boʻldi. Gentra haydovchisining soʻzlariga koʻra, sportchi boʻlgan mashina juda yuqori tezlikda harakatlangan. Yon tomonga urilib, oqibatda mashina va haydovchi turli tomonlarga uchib ketgan. Murod Xontoʻrayev Toshkent shahridagi Yalangʻoch-2 qabristonida dafn etilgan.

## Manbalar
Scarlett Johansson olgan mukofotlar va nomzodliklar roʻyxati

Scarlett Johansson &mdash; amerikalik aktrisa boʻlib, turli mukofotlar va nomzodliklarga, jumladan bitta BAFTA va bitta Tony kabilarga loyiq topilgan. Bundan tashqari, u ikki karra Oscar va uch karra qoʻshimcha BAFTAga nomzod boʻlgan. 2012-yilda Johansson kinofilm sanoatiga qoʻshgan hissasi uchun Hollywoodning Shuhrat xiyobonida oʻziga atalgan yulduz olgandir.

## Mukofotlari
### [[Oscar|Akademiya (Oscar) mukofoti]]

### [[BAFTA]]

### [[Oltin globus]]

### [[Screen Actors Guild Awards]]

### [[Tony]]

## Manbalar

## Havolalar
*
Magnit maydonining manbasizligi

Magnit maydon manbaini aniqlash uchun elektromagnit induksiya qonunini ifodalovchi differensial tenglamaga murojaat qilamiz:
: 
\textrm{rot}\textbf{E}=-\frac{1}{c}\frac{\partial\textbf{H}}{\partial t}

Vektor uyurmasining divergensiyasi nolga teng ekanligini hisobga olsak, yuqoridagi formulaga asosan,
: 
\frac{\partial}{\partial t}\textrm{div}\textbf{H}=0

ga ega boʻlamiz. Koʻrinib turibdiki, \textrm{div}\textbf{H} vaqtga bogʻliq emas. U faqat tekshirilayotgan nuqtaning vaziyatiga bogʻliq. Demak,
: 
\textrm{div}\textbf{H}=\psi(\textbf{r})

bu yerda \psi(\textbf{r}) nuqta radius-vektorining ixtiyoriy funksiyasi. Magnit maydon oʻzgarsa ham tekshirilayotgan nuqtada \psi(\textbf{r}) oʻzgarmasdan saqlanadi.

Agar zaryadlar harakatsiz va elektr maydon oʻzgarmas boʻlgan paytni boshlangʻich vaqt momenti desak, hech qanday magnit maydon mavjud emas, yaʼni \textbf{H}=0, demak, \textrm{div}\textbf{H}=0, bu yerdan \psi(\textbf{r})=0 boʻladi. Koʻrinib turibdiki, fazoning ixtiyoriy nuqtasidagi har qanday magnit maydon kuchlanganligi uchun quyidagini yozish mumkin:
: 
\textrm{div}\textbf{H}=0

Bu ifoda elektrodinamikaning asosiy differensial tenglamalaridan biridir. Mazkur differensial tenglama magnit maydonining manbasiz ekanligini ifodalaydi. Elektr maydonning haqiqiy manbai elektr zaryaddan iboratdir. Lekin magnit maydonning maxsus haqiqiy manbai boʻlgan magnit zaryadlari mavjud emas.

## Adabiyotlar
*R.X.Mallin*, Klassik elektrodinamika, Toshkent, 1974

## Yana qarang
* Elektromagnit maydon potensiallari
* Magnit zaryadlari
* Elektromagnit impuls oqimining zichlik tenzori
Bahrom Yoqubov

**Bahrom Yoqubov** (1961-yil 1-aprel — 2021-yil 11-mart, Toshkent) — oʻzbek kinorejissori, postanovkachi rejissor va senariy muallifi. „Oʻzbekfilm“ va „Oʻzbektelefilm“ kinostudiyalarida rejissor yordamchisi vazifasida ishlagan.
## Ijodi
Ijodiy faoliyatini 1989-yil „Yosh yozuvchining kundaligi“ nomli qisqa metrajli filmni suratga olishdan boshlagan. Faoliyati davomida „Romeo va Julyetta“, „Sarvinoz“ (2004), „Sarvinoz-2 — baxt uchun million“, „Fotima va Zuhra“ (2005), „Sugʻdiyona“ (2006),  „Super kelinchak“ (2008), „Tashlandiq“,  „Ichkuyov“ (2009), „Majruh“ (2010), „Yondiradi — kuydiradi“ (2011), „O Maryam, Maryam“ filmlarini suratga olgan.
### Filmografiyasi

## Nizoli vaziyat
2008-yil Bahrom Yoqubov va uning rejissorligidagi „Super kelinchak“ filmida bosh rollardan birini ijro etgan Diana Yagofarovaning jinsiy aloqa qilgan videosi internetda tarqaldi. Ushbu video jamoatchilikning keskin muhokamalariga sabab boʻldi, hatto rejissor aktrisaga videoni koʻrsatib „Super kelinchak“ filmida gonorarsiz suratga tushishga majburlagan, degan mish-mishlar tarqaldi. Bu voqeadan keyin Diana Yagofarova sanʼatdan ketdi va oʻn yilga yaqin hech kimga intervyu bermadi. Bahrom Yoqubov esa bu videoni uyushtirilgan montaj deb atadi.

## Manbalar
Feynman–Kac formulasi

**Feynman-Kac formulasi** — Richard Feynman va Mark Kac nomi bilan ataladigan formula boʻlib, xususiy hosilali parabolik differensial tenglamalar hamda tasodifiy jarayonlarni oʻzaro bogʻlashga xizmat qiladi.

Xususan, ushbu formula xususiy hosilali differensial tenglamalarni tasodifiy hodisalar trayektoriyasi (Monte-Karlo metodi deb ham ataladi) yordamida yechish imkonini beradi. Shuningdek, tasodifiy jarayonning matematik kutilmasi, xususiy hosilali differensial tenglamaning yechimi sifatida hisoblanishi mumkin.

## Bir oʻlchamli holat
Quyidagi differensial tenglamani koʻrib chiqamiz:
: \frac{\partial u}{\partial t} + \mu(x,t) \frac{\partial u}{\partial x} + \tfrac{1}{2} \sigma^2(x,t) \frac{\partial^2 u}{\partial x^2} - V(x,t) u + f(x,t) = 0 \qquad (*)
bu yerda u=u(x,t) nomaʼlum funksiya, x \in \mathbb{R} va t \in [0,T] esa — mustaqil oʻzgaruvchilar, \mu, \sigma, V, f — maʼlum funksiyalar.
Feynman-Kac formulasiga binoan, (*) tenglamaning boshlangʻich shartlarga nisbatan yechimi
: u(x,T)=\psi(x), 
shartli matematik kutilma koʻrinishida ifodalanishi mumkin:
:  u(x,t) = E^Q\left[ \int_t^T e^{-  \int_t^s V(X_\tau)\, d\tau}f(X_s,s)ds + e^{-\int_t^T V(X_\tau)\, d\tau}\psi(X_T) \ \bigg| \ X_t=x \right],
bu yerda Q — tasodifiy oʻlcham, X_t esa Ito protsessi deb ataladi. Ushbu protsess quyidagi tasodifiy tenglama bilan ifodalanadi:
: dX_t = \mu(X_t,t)\,dt + \sigma(X_t,t)\,dW_t^Q, 
\qquad (**)

bu yerda W_t^Q jarayon uchun boshlangʻich shart quyidagi koʻrinishda boʻladi:
: X_0=x.

## Koʻp oʻlchamli holat
Feynman-Kac formulasining koʻp oʻlchamli analogi ham mavjud boʻlib, oʻzgaruvchi quyidagi shartga boʻysunsagina uni qoʻllash mumkin:
x = (x_1, \ldots, x_n) \in \mathbb{R}^n.

Bu holda (*) differensial tenglama quyidagi koʻrinishga keladi:
: \frac{\partial u}{\partial t} + \sum_{i=1}^n \mu_i(x,t) \frac{\partial u}{\partial x_i} + \tfrac{1}{2} \sum_{i=1}^n\sum_{j=1}^n \gamma_{ij}(x,t) \frac{\partial^2 u}{\partial x_i\partial x_j} - V(x,t) u + f(x,t) = 0

va *n*-oʻchamli X_t tasodifiy jarayon quyidagi tenglama orqali ifodalanadi:
: dX_t = \mu(X_t,t)\,dt + \Sigma(X_t,t)\,dW_t^Q,
bu yerda \mu — (\mu_1,\ldots,\mu_n) elementlardan tuzilgan vektor-ustun,
W_t^Q — *n*-oʻlchamli tasodifiy protsess, \Sigma = (\sigma_{ij}) — n-tartibli kvadat matritsa boʻlib, \Gamma = (\gamma_{ij}) matritsa bilan quyidagi formula orqali bogʻlangan:
: \Gamma = \Sigma \cdot \Sigma^*,
yulduzcha (*) belgisi transponirlashni bildiradi.
LeBron James

**LeBron Raymone James Sr.** (; 30-dekabr 1984-yilda tugʻilgan) — amerikalik professional basketbolchi. U Milliy basketbol assossatsiyasi () ning Los Angeles Lakers jamoasida oʻynaydi.
## Manbalar

## Havolalar
* 
*
Space Jam

***Space Jam*** („Samoviy Jam“) 1996-yilda katta ekranlarga chiqarilgan komedik janrdagi jonli harakatli/animatsion filmi boʻlib, Warner Bros. studiyasi tomonidan ishlab chiqarilgan hamda tarqatilgandir. Joe Pytka tomonidan suratga olingan.

*Space Jam* filmi premyerasi AQShda 15-noyabr 1996-yildan boshlab kinoteatrlarda namoyish qilindi. Film budjeti $80 millionni tashkil etib, kartina umumjahon boʻylab $250 milliondan oshiq daromad koʻrishga muvaffaq boʻldi. 

Rotten Tomatoes kinotanqid saytida *Space Jam* haqida 79 ta maqola yigʻilib, ulardan 44 foizi filmni ijobiy baholaydi.

Film sikveli boʻlmish *[[Space Jam: A New Legacy]]* katta ekranlarga 2021-yilning 16-iyulida chiqarildi.

## Rollarda
### Aktyorlar
* Michael Jordan — oʻzi
* Brandon Hammond — 10 yoshli Michael Jordan
* Wayne Knight — Stan Podolak
* Theresa Randle — Juanita Jordan
* Bill Murray — oʻzi
* Larry Bird — oʻzi
* Manner Washington — Jeffrey Jordan
* Eric Gordon — Marcus Jordan
* Penny Bae Bridges — Jasmine Jordan
* Charles Barkley — oʻzi
* Shawn Bradley — oʻzi
* Patrick Ewing — oʻzi
* Larry Johnson — oʻzi
* Muggsy Bogues — oʻzi
* Thom Barry — James R. Jordan Sr., Michaelning otasi va Jeffrey, Marcus va Jasminening bobosi

### Ovoz berganlar
* Billy West — Bugs Bunny va Elmer Fudd
* Dee Bradley Baker — Daffy Duck, Tasmanian Devil va Bull
* Danny DeVito — Swackhammer
* Bob Bergen — Porky Pig, Tweety, Marvin the Martian, Speedy Gonzales, Herbie va Bert
* Bill Farmer — Sylvester, Yosemite Sam va Foghorn Leghorn
* June Foray — Granny
* Maurice LaMarche — Pepé Le Pew
* Kath Soucie — Lola Bunny
* Jocelyn Blue — Nerdluck Pound
* Charity James — Nerdluck Blanko
* June Melby — Nerdluck Bang
* Catherine Reitman — Nerdluck Bupkus
* Colleen Wainwright — Nerdluck Nawt va Sniffles
* Dorian Harewood — Monstar Bupkus
* Joey Camen — Monstar Bang
* T. K. Carter — Monstar Nawt
* Darnell Suttles — Monstar Pound
* Steve Kehela — Monstar Blanko va diktor

## Manbalar

## Havolalar
* Rasmiy Warner Bros. sayti 
* 
* 
*
Afrika choʻchqa oʻlati

**Afrika choʻchqa oʻlati** () — Afrika isitmasi, Sharqiy Afrika vabosi, Montgomeri kasalligi deb ham nomlanadi. Isitma, terining siyanozi va ichki aʼzolarda keng qon ketish bilan ajralib turadigan choʻchqalarning oʻta yuqumli virusli kasalligi. Yuqumli hayvonlar kasalliklarining xalqaro tasnifi boʻyicha A toifadagi roʻyxatiga kiradi. Odamlar uchun xavfli emas.

Kalsallikning ikki haftagacha yashirin davri mavjud. Uning tashuvchilari kasallikni yuqtirgan yoki sogʻaygan hayvonlardir. Odatda virus tanaga oziq-ovqat, teri yaralari, shilliq pardalar, hasharotlar chaqishi orqali kiradi. Ushbu infeksiyani odam tomonidan yuqtirish holatlari boʻlmagan, ammo olimlar kasallik xavfini istisno qilmaydi. Chunki virus oldindan aytib boʻlmaydigan darajada rivojlanib boradi va uning turlari sonining koʻpayishi mumkin. Shu paytgacha infeksiyani odam tomonidan yuqtirib olish holatlari qayd etilmagan, ammo olimlar kasallikning ushbu xavfini istisno qilmagan. Chunki virus oldindan aytib boʻlmaydigan darajada rivojlanishi mumkin.

2021-yil mart oyida Serbiyaning Krushevas shahri yaqinidagi Globoder qishlogʻida joylashgan choʻchqa fermasida qayd etilgan Afrika choʻchqa oʻlati aniqlandi. Qishloq, oʻrmon va suv xoʻjaligi vazirligi choʻchqa fermasidan 10 kilometr radiusda joylashgan Krushevas, Trstenik va Aleksandrovac shaharlarini xastalik tarqalish xavfi mavjud boʻlgan hudud, deb eʼlon qilgan.

Rossiyaning Magadan shahridada ham xuddi shu oyda Afrika choʻchqa oʻlati tarqaldi. Hududdan 10 kilometr radiusda joylashgan boshqa fermer xoʻjaliklariga ham kirish-chiqish taqiqlangan. Faqat xodimlar, veterinariya shifokorlariga ruxsat berilgan.
2021-yilning may oyida Yaponiyaning Gumma prefekturasida joylashgan fermer xoʻjaliklaridan birida Afrika choʻchqa oʻlati aniqlandi. Oʻlatga qarshi kurashish ishlari doirasida 10 mingga yaqin hayvon yoʻq qilindi.

## Tarixi
Kasallik Janubiy Afrikaning subekvatorial va mustamlaka mamlakatlariga XX asr boshlarida yetishtiriladigan zotdor choʻchqalarni tanitishning birinchi urinishlaridan buyon mavjud. Birinchi marta 1903-yilda Janubiy Afrikada aniqlangan.

## Manbalar
Central Asia’s Got Talent

***-{Central Asiaʼs Got Talent}-*** televideniye orqali namoyish etilgan Markaziy Osiyo isteʼdodlari shou-tanlovidir. Shouda toʻrt mamlakatdan nomzodlar qatnashdi: Oʻzbekiston, Qirgʻiziston, Qozogʻiston va Tojikistondan kelgan vakillar oʻz isteʼdodlarini namoyish etishdi.

Shou tashkilotchilari sirasiga *Central Asiaʼs Got Talent Show* bosh produseri Serik Akishev, Kertayev (Qozogʻiston), KTRK Broadcasting Corporation produseri Kanatbek Kultayev (Qirgʻiziston), TV Safina xalqaro departamenti rahbari Nargis Kassymova (Tojikiston) va ZO‘R TV telekanali produseri Timur Aliyev (Oʻzbekiston) kirishadi.

## Hakamlar
Tanlov hakamlari ishtirokchi mamlakatlarning taniqli odamlari tomonidan namoyish etiladi.

* Nurlan Abdullin (Qozogʻiston) — taniqli estrada xonandasi, teleboshlovchi va biznesmen. 2007-yilda u Qozogʻistonda xizmat koʻrsatgan ishchi unvoniga sazovor boʻldi. U koʻplab musiqiy hitlarning muallifi, shuningdek, Asylbek Ensepov, Rinat Gaysin, JCS guruhi va boshqa xonandalarning ustozidir.
* Gulnur Satilganova (Qirgʻiziston) — taniqli qoʻshiqchi, Qirgʻiziston Respublikasi xalq artisti. U tez-tez „Qirgʻiz sahnasining Prima Donnasi“ va „Qirgʻiz sahnasi malikasi“ deb ataladi. U koʻplab milliy va xalqaro tanlovlar, davlat mukofotlari laureati.
* Sitora Farmonova (Oʻzbekiston) — aktrisa, qoʻshiqchi va hajvchi. U komedik filmlaridagi rollari bilan shuhrat qozondi. Yevropa rejissorlari tomonidan suratga olingan filmlarida suratga tushgan ilk oʻzbek aktrisasi. Shuningdek, u Oliy Liga-2016 chempioni boʻlgan Asia Mix KVN jamoasining aʼzosi.
* Alovuddin Abdulloyev (Tojikiston) — taniqli teatr va kino rassomi, Tojikistonda xizmat koʻrsatgan madaniyat xodimi. U hujjatli filmlarning rejissori sifatida ham tanilgan, ammo u oʻzining satirasi tufayli katta shuhrat qozongan. „Alovuddinning hazillari“ Tojikistonning barcha aholisiga maʼlum.

## Xulosa
12 ishtirokchi finalga yoʻllanma oldi. Ularning ikki nafari Tojikistondan, uch nafari Qirgʻizistondan va uch nafari Oʻzbekistondan. Tojikiston vakili boʻlmish 22 yoshli Chorshanbe Alovatov ushbu shou gʻolibi boʻldi.

## Manbalar
Mirzo-Ulugʻbek Abdusalomov

**Mirzo-Ulugʻbek Abdusalomov** (1952-yil, Sirdaryo viloyati) — huquqshunos, Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan yurist, Oʻzbekiston Respublikasining Konstitutsiyaviy sudi raisi (2021).
## Mehnat faoliyati
*1969-1971 - Sirdaryo viloyati Yangiyer shahar oʻt oʻchirish qismining katta yoʻriqchisi.
*1971-1975 - Toshkent universiteti talabasi.
* 1975-1978 - Sirdaryo viloyati prokuraturasining ish oʻrganuvchisi, tergov boʻlimining prokurori. 
*1978-1981 - Sirdaryo viloyati prokurorining voyaga yetmaganlar ishlari boʻyicha katta yordamchisi, kadrlar boʻyicha katta yordamchisi.
* 1981-1982 - Sirdaryo viloyati Mehnatobod tumani sudining raisi.
* 1982-1989 - partiya tashkilotining Sirdaryo viloyati qoʻmitasi maʼmuriy, savdo va moliya organlari boʻlimi yoʻriqchisi, boʻlim mudiri, partiya Markaziy qoʻmitasi maʼmuriy organlar boʻlimi mudirining oʻrinbosari.
* 1989—1995-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirining oʻrinbosari vazir vazifasini bajaruvchi vazirning birinchi oʻrinbosari.
* 1995-2004 — Oʻzbekiston Respublikasining Oliy xoʻjalik sudi raisi
* 2004-2005 — Oʻzbekiston Respublikasining Konstitutsiyaviy sudi raisi
* 2005-2021 — Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy saylov komissiyasi raisi
* 2021-yildan hozirgi vaqtgacha — Oʻzbekiston Respublikasining Konstitutsiyaviy sudi raisi
## Manbalar
Mirzohid Ubaydullayev

**Mirzohid Ubaydullayev** (1976-yil, Fargʻona tumani) — Fargʻona shahar hokimi (2021). 1999-yil Fargʻona politexnika institutini, 2013-yil Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Oliy biznes maktabini tamomlagan. 2014-2015 yillarda viloyat moliya bosh boshqarmasi boshligʻi, 2015-2016 yillarda Oliy Majlis Qonunchilik palatasining Budjet va iqtisodiy islohotlar qoʻmitasi raisining oʻrinbosari, 2016-2020 yillarda Margʻilon shahar hokimi kabi lavozimlarda ishlagan. U 2020-yil aprelidan Fargʻona viloyati hokimining moliya-iqtisodiyot va kambagʻallikni qisqartirish masalalari boʻyicha birinchi oʻrinbosari – viloyat iqtisodiy taraqqiyot va kambagʻallikni qisqartirish bosh boshqarmasi boshligʻi vazifasida ishlagan. 2021-yilning dekabrida Mahallabay ishlash va tadbirkorlikni rivojlantirish agentligi direktori lavozimiga oʻtkazilgan. 
## Manbalar
Yetti qorilar

**Yetti qorilar**( القراء السبعة ) Qiroat ilmini mukammal darajada o'zlashtirgan va Qur'on qiroatini tasdiqlangan va ma'qullangan tartibda uzatib kelgan qorilar bo'lishgan.

## Taqdimot
Yetti qori Qur'onni keyingi avlodga uzatgan eng mashhur qorilar bo'lib, ularda ba'zi Qur'on oyatlardagi manbalarda so'zlarning o'qilishi turlicha bo'lgan.

Ularning nomlari Qur'on fanlari bo'yicha kitoblariga muhrlanib qolgan bo'lib, ularning qiroati uchinchi sinfga tegishli qiroat hisoblanadi (طَبَقَاتُ الْقُرَّاءِ ).

## Tarix
Turli qiroat maktablariga asoslangan o'nta qiroat mavjud bo'lib, ularning har biri taniqli qorining nomi ila atalgan.

Bu *o'n qiroat* tasdiqlangan asl yetti (mutavotir) qiroatdan kelib chiqqan bo'lib ularning hofizlari ikkinchi va uchinchi asrlarida yashagan.

Islom dinining to'rtinchi asrida yashagan olim Abu Bakr Ibn Mujohid birinchi bo'lib ushbu *yetti qiroatni* ma'qullagan. Shunday qilib Qur'on o'qishlarining asl usullari bizga qiroatlar tizimi sinflanishi ko'rinishida *qorilardan roviylarga, roviylardan toriqlarga, toriqlardan vojihlarga* uzatilgan

*Qiroatning yettita o'qilishininf* dastlabki cheklanishi milodning VIII asrida Abu Bakr Ibn Mujohid tomonidan amalga oshirilgani uning *"Kitob as-Sab 'fil-qiroat"* nomli kitobida qayd etilgan*.*

*Ibn Mujohiddan* oldin Abu Ubayd al-Qosim bin Salom bo'lib, u birinchi bo'lib yetti mutavotir qorilarning qiroatlarini yig'gan olim hisoblanadi.

1173 misrali she'rida, olim Al-Shatibiy, yetti qorining har biridan ikkita eng mashhur uzatuv yo'llarini ko'rsatib bergan. Bu asarning nomi Ash-Shatibiyyah bo'lib, unda u yetti qorining har birining qiroat usullari qoidalarini yozib qoldirgan.

Bundan tashqari, olim Ibn al-Jazariy, boshqa ikki she'r *Al-Durra Al-Maa'nia* va *Tayyibat Al-Nashrni*  yozgan bo'lib, ular ushbu yetti qiroatni batafsil bayon etadi.

## Qorilar
Qiroatlari tasdiqlangan yetti qorilar quyidagilar

# Ibn Amir ad-Damashqiy (milodiy 640 - 736).
# Ibn Kasir al-Makkiy (665 - 737 milodiy).
# Nafius al-Madaniy (689 - 785 milodiy).
# Basralik Abu Amr (milodiy 689 - 771).
# Hamza az-Zaiyat (milodiy 699 - 772).
# Osim ibn Abi an-Najud (milodiy 700 - 745).
# Al-Kisoiy (milodiy 737 - 805).

## Roviylar
*Yetti qorining* har biri *roviy* deb atalgan shogirdlari bo'lgan. Ular qorilarning ilmlarini *rivoyatlar* ko'rinishida keyingi avlodga uzatib borishgan

*Roviy* yoki uzatuvchi o'z navbatida "toriq" deb atalgan shogirdlari bo'lib ular qiroatning ikkilamchi uzatmalari yoki yo'llarini yozib borishgan

Dinshunoslar tasdiqlangan va ma'qullangan Quron qiroati *toriqlarining* soni 850 ga yetishini aytishadi*.*

## Manbalar
Bülent Ecevit

„“**Mustafo Bulent Ajavit** (; 1925-yil 28-may, Istanbul — 2006-yil 5-noyabr, Anqara) — shoir, jurnalist, publitsist, partiya raisi, bosh vazir va siyosatchi. 

## Haqida
Kastamonida tugʻilgan Ahmad Faxri Ajavit, otasi asli janubi-sharqdan koʻchib kelgan kurd oʻqituvchisining oʻgʻli, Anqara yuridik fakulteti professori boʻlgan. Uning onasi Fatma Nazli ('''millati bosniyalik''') rassom edi. 1944-yilda Robert kollejini tugatgan Bulent Ajavit oʻz ishini oʻsha-yili Matbuot Bosh boshqarmasida tarjimon sifatida boshladi. 1946-yilda u sinfdoshi Rahshan (Orol) Ecevitga uylandi.

U turli vaqtlarda Anqara, Zonguldag va Istanbuldan parlament aʼzosi boʻlgan. U Vakillar Majlisining aʼzosi, Respublikachilar Xalq partiyasi va Demokratik chap partiyaning raisi etib saylandi. U Turkiyaning Mehnat vaziri, Davlat vaziri, Bosh vazirning yordamchisi va Bosh vazir lavozimlarida ishlagan. Oliy maʼlumotga ega boʻlmaganligi sababli u Turkiya prezidentligiga nomzodini qoʻyolmadi.

1974-yildan 2002-yilgacha toʻrt marta Turkiyaning turli vaqtlarda bosh vaziri boʻlib ishlagan. 1972-1980-yillarda Respublikachilar Xalq partiyasining raisi, 1987-2004-yillarda Demokratik chap partiyaning raisi boʻlgan. 1961-1965-yillar orasida u Ismet Inyonu tomonidan tashkil etilgan hukumatlardagi mehnat vaziri sifatida qatnashdi. U turk siyosiy hayotining eng muhim shaxslaridan biriga aylandi. Ecevit, 1974-yilda „Ayse taʼtilga chiqsin“. parol bilan Kipr operatsiyasini amalga oshirdi. 1999-yilda u PKK etakchisi Abdulla Oʻcalanning Keniyada qoʻlga olinib, Turkiyaga olib kelinishini taʼminladi. U Madinada Harem Shayx Hoji Emin Poshodan meros boʻlib qolgan katta merosni 2005-yilda turk ziyoratchilaridan foyda olish sharti bilan diniy ishlar raisligiga davlatga topshirdi.

12-sentabr toʻntarishidan soʻng, Ecevit boshqa barcha partiyalarning taniqli shaxslari qatorida 10-yilga siyosatdan chetlashtirildi. Uning siyosiy taqiqlari davom etar ekan, Demokratik chap partiyasi uning rafiqasi Raxsan Ecevit raisligida tashkil etilgan. 1987-yilda boʻlib oʻtgan referendum bilan siyosiy taqiq bekor qilinganda, u DSP boshligʻi boʻldi. U 1987-yilgi Turkiyada boʻlib oʻtgan umumiy saylovlarda partiyasi deputatlik oʻrni ololmagach, faol siyosat va prezidentlik lavozimidan ketishini eʼlon qildi. Biroq, u 1989-yilda faol siyosatga qaytdi. 1999-yilda tashkil etilgan DSP-MHP-ANAP koalitsiyasida yana bosh vazir boʻldi. 2000-yilgi prezidentlik saylovlarida u oliy maʼlumotga ega boʻlmaganligi sababli prezidentlikka nomzodini qoʻyolmadi va koalitsiya partiyalarining ushbu qoidani oʻzgartirish toʻgʻrisidagi taklifini va prezidentlik taklifini rad etdi. U 2004-yilda boʻlib oʻtgan 6-oddiy Kongress bilan faol siyosatni tark etdi. 2006-yil 5-noyabr, yakshanba kuni qon aylanishi va nafas olish etishmovchiligi natijasida vafot etdi.

## Manbalar
Imom Ali masjidi (Sheki)

**Imom Ali masjidi** () — Ozarbayjonning Sheki shahrida joylashgan tarixiy va meʼmoriy masjid.

## Tarixi
Imom Ali masjidi Sheki shahrining Ganjali mahallasida qurilgan. Masjidning qurilishi aniq sanasi nomaʼlumdur. Masjidning umumiy maydoni 660 m²-dir. Masjid toʻrtburchaklar shaklida boʻlib, 2 qavatdan iboratdir. Birinchi qavatda yordamchi xonalar mavjuddur. Ikkinchi qavatda maydoni 26x13 metr boʻlgan ibodat zali joylashgan.

Masjid kuygan gʻishtdan qurilgan. Devorlarning qalinligi 75 sm-dir. Imom Ali masjidi asl qiyofasini saqlab qoldi. Biroq, Ozarbayjonda Sovet Ittifoqi ishgʻol qilganidan keyin Imom Ali masjidi minorasi vayron qilingan va masjid oʻz faoliyatini toʻxtatgan. Ozarbayjon mustaqillikni qoʻlga kiritgandan soʻng, 1997-yilda minora va qurbongoh qayta tiklandi. Hozirgi minora balandligi 22 metrni tashkil etadi.

## Galereya


Imam Ali masjidi, Sheki, darvaza.JPG
Imam Ali masjidi, Sheki, 4.JPG
Imam Ali masjidi, Sheki, 1.JPG


## Manbalar
Turkiston islomiy partiyasi

**Turkiston islomiy partiyasi** (; ; ; eski nomi **Sharqiy Turkiston Islomiy harakati**) — 1988-yilda Sharqiy Turkistonda tashkil etilgan bu harakat Xitoy bosimidan qochib, Afgʻonistonda kuchayish jarayoniga kirdi. Ushbu jarayonda Tolibon bilan yaqin ittifoq tuzgan TIP Afgʻoniston, Pokiston va butun mintaqada mavjud boʻlishni boshladi. ￼ Hasan Maxsum, Turkiston islomiy partiyasining sobiq rahbari AQSh tomonidan 2002-yilda terrorchilar roʻyxatiga kiritilgan TIPning koʻplab rahbarlari AQSh tomonidan Pokiston va Afgʻonistondagi havo hujumlari va reydlarida oʻldirilgan. Sharqiy Turkiston Islomiy harakati vaqt oʻtishi bilan Turkiston islomiy partiyasi sifatida tanila boshlandi. 2011-yilda boshlangan fuqarolar urushi paytida baʼzi aʼzolari Suriyaga ketgan jamoa bu yerda Bashar Assad rejimiga qarshi kurashayotgan muxolifat guruhlari orasida faol ish olib borgan. Taʼkidlanishicha, Turkiston islomiy partiyasi Suriyada hanuzgacha faol.
## Havolalar
Turkmaniston xalq itboqari

**Turkmaniston xalq itboqari** () — Turkmaniston davlat mukofoti. 2021-yil 13-mart kuni Turkmaniston parlamenti tomonidan taʼsis etilgan.
## Manbalar
Turkmanistonda xizmat koʻrsatgan itboqar

**„Turkmanistonda xizmat koʻrsatgan itboqar“** () — Turkmaniston davlat mukofoti. 2021-yil 13-mart kuni Turkmaniston parlamenti tomonidan taʼsis etilgan. Unvon Turkmaniston mustaqilligi yillarida xalqning milliy qadriyatlaridan biri deb hisoblangan turkman olabaylarining dunyo miqyosidagi mashhurligini oshirishga katta hissa qoʻshgan shaxslarga beriladi. Turkman xalqining eng boy madaniy merosining ajralmas qismi deb hisoblanuvchi turkman olabaylarini boqish va naslini koʻpaytirishda katta xizmat qilgan shaxslar „Turkmanistonda xizmat koʻrsatgan itboqar“ unvoni bilan taqdirlanadi.

Ma’lum qilinishicha, ushbu mukofotlar Turkmaniston fuqarolariga, shuningdek, chet elliklarga ham berilishi mumkin.

Turkmanistonda xalq itboqarlari hamda xizmat koʻrsatgan itboqarlarga bir martalik mukofot pullari va oylik pul mablagʻlari beriladi. Xalq itboqari unvoniga sazovor boʻlganlarga eng kam ish haqining besh baravari miqdorida bir martalik mukofot va oylik, pensiya, nafaqa hamda stipendiyalariga eng kam ish haqining 30 foizi miqdorida oylik ustama qoʻshiladi.
## Tavsifi
„Turkmanistonda xizmat koʻrsatgan itboqar“ koʻkrak nishoni bir-birining ustiga yotqizilgan ikkita sakkiz burchakli yulduz koʻrinishidadir. Sakkiz burchakli yulduzlardan birining ichki qismi yashil rangda sirlangan boʻlib, yulduz shakllarining qolgan qismi oltin rangidadir. Koʻkrak nishonining umumiy diametri 44 mm.
Yulduz shaklining markazida 23,2 mmli ichki aylana shaklda quyosh shuʼlasi va olabay zotli it tasviri mavjud. Ushbu aylananing tashqi tomonida umumiy diametri 31 mm, eni 2,9 mm boʻlgan oltin suvi yuritilgan halqa mavjud. Halqaning yuqori qismida balandligi 1,3 mmli oltin rangli harflar bilan „TÜRKMENISTANYŇ AT GAZANAN ITŞYNASY“ deb yozilgan. Uning pastki qismida esa oltin rangda beshta turkman gilami naqshlari joy olgandir.

Koʻkrak nishonining yuqori qismiga zanjir bilan balandligi 20 mm, eni 30 mm boʻlgan sirlangan Turkmaniston bayrogʻi ramzi tushirilgan. Uning orqa tarafida koʻkrak nishonini kiyimga taqish uchun ildirgich bor.

Koʻkrak nishoni 925 namunali kumushdan tayyorlangan boʻlib, tashqi tomondan tilla suvi bilan qoplangan.
## Taqdirlanganlar

## Manbalar
Şebnem Ferah

**Shabnam Farah** (Şebnem Ferah) - (1972 yil 12 aprelda tugʻilgan, Yalova), turk musiqachisi.

Shebnam Farah  1972'de, Üsküp'ten Yalova'ya kelgan uch qizli bir oilanin aʻzosi. Uning yoshligidan musiqa bilan tanishishida uning oilasi muhim rol oʻynagan. Maktabda u mandolin va solfejjio darslarida qatnashgan.

Maktab yillarida birinchi marta u maktab orkestrlari va kichik guruhlar oldida sahnaga chiqdi. Bir necha yil ishlaganidan soʻng, Pegasus deb nomlangan guruh 80-yillarning boshlarida Bursadagi studiya yordamida Volvox qizlar guruhini  tashkil etdi. 1988 yilda Volvox bilan koʻp joylarda sahnaga chiqqan Ferah, institutga kirib, bir muncha vaqt guruhdoshlaridan ajralib qoldi.

1994 yilda Volvox qulagandan soʻng Shebnem Ferah yakkaxon karerasini tanlagan. Onno Tunc va Sezen Aksu yordamida uning birinchi albomi Kadın- ("Ayol")  chiqdi. Ushbu albomdan "Vazgeçtim Dünyadan" qoʻshigʻi qisqa vaqt ichida katta muvaffaqiyatga erishdi.Birinchi kontsertini 1997-yilda Egey universiteti da namoyish etdi.

Albom ustida ishlagandan soʻng, rassom mamlakat boʻylab gastrol safariga chiqdi. 1998-yilda singlisi vafot etishi bilan u bir muncha vaqt faol musiqadan uzoqlashdi. Ushbu uzoq sukutdan soʻng, 1999-yilda u "Artık kısa cümleler kuruyorum" (Shundan soʻng, men qisqa jumlalarni aytaman) nomli albomini chiqardi. "Bugun" deb nomlangan qoʻshiq uning yoʻqolgan singlisiga bagʻishlandi.

1999 yil zilzilada otasi vafot etgan xonanda tez orada oʻzining uchinchi "Pardalar" albomini chiqardi. 2003-yilda "Kelimeler Yetse" albomini chiqargan Ferah, oʻzining ijro qoʻshigʻi sifatida "Men oʻz qoʻshigʻimni kuylaganimda" ni tanladi. Albom ishlaridan tashqari u duetlarda ham qatnashgan va Muzeyyen Senar, Polad Bulbuloglu, Cargo, Teoman, Ilgi Ozdikmenli, Sezen Aksu, Ogun Shalisoy, Haluk Levent va Bulent Ortachgil kabi xonandalar bilan ishlagan.

2 yillik tayyorgarlikdan soʻng, 2005-yilda oʻzining 5-studiya albomi Can Kırıkları ("yurak yoriqlari") chiqardi. "Yurak yoriqlari " qoʻshigʻi uchun birinchi klipni suratga olgandan soʻng, "Shagʻallar" deb nomlangan klip barcha musiqiy kanallarda namoyish etila boshlandi. 2007-yil 10 martda Bostanji koʻrgazma markazida Orhan Shalliel boshchiligidagi Istanbul Simfonik Loyiha Orkestri ishtirokidagi konsertining DVD va CD-si rassomning birinchi kontsert albomi sifatida chiqarildi va konsert albomi 500000 nusxada sotildi.

## Albomlar

* 1996: — "Kadın"
* 1999: — "Artık Kısa Cümleler Kuruyorum"
* 2001: — "Perdeler"
* 2003: — "Kelimeler Yetse"
* 2005: — "Can Kırıkları"
* 2007: — "10 Mart 2007 İstanbul Konseri"
* 2009: — "Benim Adım Orman" 

## Manbalar
Kvant kompyuterlari

**Kvant kompyuterlari** - kvant hisoblashlarga asoslangan zamonaviy kompyuterlardir. Bu kompyuterlar hozircha yaratilish va mukammalashtirish jarayonida bo'lib, hozircha olimlarning laboratoriyalaridan tashqariga - ommaviy ishlab chiqarishga qo'yilmagan. Kvant hisoblashlari - kvant kompyuterlarida hisob-kitoblarni bajarishda kvant superpozitsiyasi va kvant chigalligi kabi kvant holatlarining kollektiv xossalarini qo'llashdan iborat. Kvant kompyuterlari, masalan, kriptografiyada juda keng qo'llanadigan katta sonlarni tub ko'paytuvchilarga ajratish kabi ma'lum bir muammo va masalalarni oddiy kompyuterlariga nisbatan ancha tez bajaradi. Kvant hisoblashlarini bajarishni o'rganish kvant informatikasi soxasining bir qismiga kiradi. Kvant kompyuterlarida kvant hisoblashlarni bajarish yaqin kelajakda farmatsevtika, ma'lumotlar xavfsizligi, ilm-fan va boshqa soxalarida o'z tatbiqini ko'rsatishi kutilmoqda.
Tursunoy Rahimova

**Tursunoy Rahimova** (1997-yil 5-iyun, Toshkent, Oʻzbekiston) — oʻzbekistonlik bokschi, oʻta yengil vazn egasi. 2020-yil Osiyo va Okeaniya uchun Tokio—2020 Olimpiadasi litsenziyasini beruvchi turirda Olimpiada litsenziyasini qoʻlga kiritgan. 2015-yildan Oʻzbekiston terma jamoasi aʼzosi.
## Faoliyati
Tursunoy Rahimova 2016-yil Ulan-Batorda oʻtkazilgan Chinggis Khan Cup xalqaro boks turnirida 51 kilogrammgacha vazn toifasida ringga tushib oltin medalni qoʻlga kiritgan. 2018-yil Qirgʻizistonda oʻtkazilgan xalqaro turnirda bronza medali bilan taqdirlangan. 2019-yil Rossiyaning Ulan-ude shahrida oʻtkazilgan Jahon chempionatining birinchi raundida marokashlik Yasmin Muttaki ustidan gʻalaba qozongan ammo keyingi bosqichda xitoylik Say Szunsyuyga 1:4 hisobida yutqizib qoʻyadi. 2020-yil Iordaniyaning Ammon shahrida oʻtkazilgan turnirda Tokio-2020 Olimpiadasida qatnashish litsenziyasini qoʻlga kiritgan.
### Tokio 2020
Tursunoy Rahimova 51&nbsp;kg vazn toifasida Tokio olimpiadasidagi boks bahslarining birinchi bosqichida ishtirok etib, polshalik Sandra Drabik ustidan 4:1 hisobida gʻalabaga erishdi. Shuning bilan u Olimpiadada gʻalaba qozongan ilk oʻzbekistonlik bokschi qiz boʻldi. Olimpiadadagi boks bahslarining ikkinchi bosqichida turkiyalik Buse Naz Çakıroğluga qarshi ringga chiqib magʻlubiyatga uchradi.
## Unvon va mukofotlari
* „Jasorat“ medali

## Manbalar
2020-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari

**2020-yilgí Yozgí Olimpiáda oʻyinlarí** (, , ) — 2020-yilda Yaponiya poytaxti Tokioda oʻtkazilishi rejalashtirilgan, ammo COVID-19 pandemiyasi tufayli bir yil keyinga surilgan XXXII yozgi Olimpiada oʻyinlari.

## Manbalar
Studio Ghibli

— asosiy binosi Tokioning Koganei shahrida joylashgan yapon animatsiya studiyasi. Studiya oʻzining animatsion badiiy filmlari bilan mashhur boʻlib, shuningdek, bir nechta qisqa metrajli filmlar, reklamalar va ikkita telefilm ishlab chiqargan. Studiyaning ramzi Totoro nomli personaj hisoblanib, 1988-yilda „Mening qoʻshnim Totoro“ anime filmidagi mushuklardan ilhomlanib yaratilgan ulkan ruhdir. Studiyaning eng yuqori daromad keltirgan filmlariga „Ruhlar olami“ (2001), „Howl's Moving Castle“ (2004) va „Qoyadagi baliqcha Ponyo“ (2008) kiradi. Studiya 1985-yil 15-iyunda rejissyorlar Hayao Miyazaki va Isao Takahata hamda prodyuser Toshio Suzuki tomonidan Topcraft studiyasida yaratilgan „Nausicaä of the Wind“ (1984) muvaffaqiyatli animesidan soʻng tashkil etilgan.

Studiyaning beshta filmi eng ko‘p daromad keltirgan o‘nta yapon animelari roʻyhatidan joy olgan. „Ruhlar olami“ ikkinchi oʻrinda bo'lib, Yaponiyada 31,68 milliard yen va butun dunyo boʻylab 380 million AQSH dollaridan ortiq daromad keltirgan; *Princess Mononoke* esa 20,18 milliard yen bilan, to‘rtinchi o‘rinni egallagan. Studiyaning koʻplab asarlari Animage Gran-pri mukofotiga sazovor boʻlgan. Studiyaning beshta filmi Oscar mukofotiga nomzod boʻlgan. „Ruhlar olami“ filmi 2002 yilda „Golden Bear“ va 2003-yilda „Eng yaxshi animatsion film uchun Akademiya mukofoti“ ga sazovor boʻlgan.

### Filmlar

## Manbalar
Vanadiy (II) yodid

**Vanadiy (II) yodid** - noorganik birikma, VI2 formulali,  vanadiy metali va yodid kislotasining tuzi, to'q jigarrang kristal, suv bilan reaksiyaga kirishadi.

## Olinishi

* Vanadiy (III) yodidni qizdirilganda parchalanishi:

:: \mathsf{2VI_3 \ \xrightarrow{280^oC}\ 2VI_2 + I_2 }

## Fizikaviy hossalari
Vanadiy (II) yodidi to'q jigarrang kristallar. Trigonal tuzulishli,  **''P 3m1** fafoviy guruhga kiradi*, kristall panjarasi parametrlari *a* = 0,4000 nm, *c'' = 0,6670 nm, Z = 1.

Vakuumda u 800°C da sublimatlanadi.

Etanol, benzol, tetraxlormetan, uglerod disulfidda yomon eriydi.

## Kimyoviy xossalari

* Vakuumda qizdirilganda parchalanadi:

:: \mathsf{VI_2 \ \xrightarrow{1400^oC}\ V + I_2 }

* Havoda qizdirilganda oksidlanadi:

:: \mathsf{4VI_2 + 5O_2 \ \xrightarrow{500^oC}\ 2V_2O_5 + 4I_2 }

## Adabiyotlar

* 
* 
* 
*
Tantal (V) oksid

**Tantal (V) oksidi** -  noorganik birikma, Ta2O5 formulali, tantal metalining oksidi, oq qiyin suyuqlanadigan kristallar, termik barqaror, suvda erimaydi.

## Olinishi

* Tantalning kislorodda yonishi:

:: \mathsf{4Ta + 5O_2 \ \xrightarrow{600^oC}\ 2Ta_2O_5 }

* Tantal (V) florid  yoki tantal (V) xloridning gidrolizi:

:: \mathsf{2TaF_5 + 5H_2O \ \xrightarrow{}\ Ta_2O_5\downarrow + 10HF }
:: \mathsf{2TaCl_5 + 5H_2O \ \xrightarrow{}\ Ta_2O_5\downarrow + 10HCl }

## Fizikaviy xususiyatlari
Tantal (V) oksidi  bir nechta modifikatsiyalarning aralashmasi bo'lgan oq kristallarini hosil qiladi:

* α-Ta2O5 - tetragonal tuzulishli, fazoviy guruhi ***I 4 1 / amd***, panjara parametrlari *a* = 0,381 nm, *c* = 3,609 nm, d = 8,37 g / sm³, erish nuqtasi 1887 ° C, 1360 ° C dan yuqorigacha chidamli;
* β-Ta 2 O 5 - rombik tuzulishli, panjara parametrlari *a* = 0,6198 nm, *b* = 4,029 nm, *c* = 0,3888 nm, Z = 11, d = 8,18 g / sm³, erish harorati 1787 ° C, 1360 ° C gacha chidamli ;
* δ-Ta 2 O 5 - geksagonal tuzulishli, panjara parametrlari *a* = 0.3874 nm, *c* = 0.362 nm, metastabil;
* triklinik tuzulishli, panjara parametrlari *a* = 0.3801 nm, *b* = 0.3785 nm, *c* = 3.574 nm, a = 90.91 °, ph = 90.19 °, ph = 90 °, metastabil;

Normal sharoitda  β Ta2O5 barqarordir.

Eritmada gidrat shaklida cho'ktirilgan Ta 2 O 5 • *n* H 2 O, faolroq. Kalsinatsiyadan so'ng (600 ° C dan yuqori) kimyoviy passiv bo'ladi.

## Kimyoviy xossalari

* Konsentrlangan ftorid (plavik) kislota bilan reaksiyaga kirishadi:

:: \mathsf{Ta_2O_5 + 14HF \ \xrightarrow{}\ 2H_2[TaF_7] + 5H_2O }

* Suyultirilgan plavik kislotada kaliy ftorid ishtirokida ta'sirlashadi:

:: \mathsf{Ta_2O_5 + 4KF + 10HF \ \xrightarrow{}\ 2K_2[TaF_7]\downarrow + 5H_2O }

* Ishqor eritmalair bilan reaksiyaga kirishadi:

:: \mathsf{Ta_2O_5 \ \xrightarrow{NaOH}\ Na_8[Ta_6O_{19}] }

* Ishqoriy metall gidroksidlar bilan suyuqlantirilganda ham reaksiyaga kirishadi:

:: \mathsf{Ta_2O_5 + 2NaOH \ \xrightarrow{500^oC}\ 2(NaTa)O_3 + H_2O }

* Qaytaruvchilar ishtirokida xlor bilan reaksiyaga kirishadi:

:: \mathsf{Ta_2O_5 + 10Cl_2 + 5C \ \xrightarrow{300-350^oC}\ 2TaCl_5 + 5CCl_2O }

* Kuchli qizdirilganda  xlor bilan reaksiyaga kirishadi:

:: \mathsf{2Ta_2O_5 + 10Cl_2 \ \xrightarrow{1000^oC}\ 4TaCl_5 + 5O_2 }

* Kuchli qizdirilganda  vodorod xlorid bilan hamreaksiyaga kirishadi:

:: \mathsf{Ta_2O_5 + 10HCl \ \xrightarrow{1000^oC}\ 2TaCl_5 + 5H_2O }

## Qoʻllanilishi

* Metall holatdagi tantal ishlab chiqarishda oraliq mahsulot hisoblanadi
* Yuqori dielektrik doimiyligi va dielektrik quvvati tufayli u elektrolitik kondensatorlarda tantal yuzasida plyonkalar shaklida va mikrosxemalar ishlab chiqarishda izolyator sifatida ishlatiladi.
* U yuqori sindirish ko'rsatkichiga ega va optikada, xususan, interferentsiya filtrlarida qoʻllanadi .

## Adabiyotlar

* 
* 
* 
*
Shazam

**Shazam** - bu musiqa, filmlar, reklama va televizion ko'rsatuvlarni aniqlashga imkon beradigan dastur bo'lib, qisqa namunaga asoslanib, qurilmadagi mikrofondan foydalaniladi. U Londonda joylashgan Shazam Entertainment kompaniyasi tomonidan yaratilgan va 2018 yildan buyon Apple Inc.ga tegishli. Dastur Android, macOS, iOS, Wear OS va watchOS uchun mavjud
Timothy D. Cook

**Tim Donald Kuk:**1960-yil 1 -noyabrda tug'ilgan, Mobile, Alabama, AQSh) [4] - amerikalik menejer va Apple bosh direktori. U kompaniyaga 1998-yil mart oyida qo'shilgan. U 2011-yil 24 -avgustda Stiv Djobs iste'foga chiqqanidan (uzoq davom etgan kasallik tufayli) bosh direktor lavozimini egalladi.
Kaliy peroksid

**Kaliy peroksid** -  kaliy metali va kislorodning formulasi K 2 O 2 bo'lgan birikmasi. Oq kukun.

## Olinishi

* Kaliyning ammiakmli muhitda oksidlanishi:

:: \mathsf{2\ K + O_2 \ \xrightarrow{-30^oC}\ K_2O_2 }

* Vakuumda kaliy superoksidining parchalanishi:

:: \mathsf{2\ KO_2 \ \xrightarrow{290^oC}\ K_2O_2 + O_2}

* Vodorod peroksidning kaliy gidroksidi bilan ta'siridan:

:: \mathsf{2\ KOH + (n+2)H_2O_2 \ \xrightarrow{0^oC}\ K_2O_2\cdot nH_2O_2\downarrow + 2\ H_2O}
: hosil bo'lgan solvat konsentrlangan H 2 SO 4 ustida quritiladi.

## Fizikaviy xususiyatlar
*Kaliy peroksid* - oq kukun, ko'pincha KO 2 bilan ifloslanganligi tufayli och sariq rangda bo'ladi. Qizdirilganda sarg'ayadi va O 2 ning ortiqcha bosimida parchalanmasdan eriydi. Ion tuzilishga ega (K + ) 2 (O 2 1- ). Kaliy peroksid kristallari rombik, fazoviy guruhi *P&nbsp;nnn*, panjara  parametrlari *a* = 0,6736 nm, *b* = 0,7001 nm, *c* = 0,6479 nm, Z = 4.

## Kimyoviy xossalari

* *Kaliy peroksid* erish nuqtasidan yuqori haroratda qizdirilganda parchalanadi:

:: \mathsf{2K_2O_2 \ \xrightarrow{500^oC}\ 2K_2O + O_2 }

* Suv bilan reaksiyaga kirishadi (har xil haroratda har xil):

:: \mathsf{K_2O_2 + 2H_2O \ \xrightarrow{low \ \tau^oC}\ 2KOH + H_2O_2 }
:: \mathsf{2K_2O_2 + 2H_2O \ \xrightarrow{\tau^oC}\ 4KOH + O_2\uparrow }

* Kislota bilan reaktsiyasi ham haroratga bog'liq:

:: \mathsf{K_2O_2 + 2HCl \ \xrightarrow{low \ \tau^oC}\ 2KCl + H_2O_2 }
:: \mathsf{2K_2O_2 + 2H_2SO_4 \ \xrightarrow{\tau^oC}\ 2K_2SO_4 + 2H_2O + O_2\uparrow }

* Havodan karbonat angidridni yutadi:

:: \mathsf{2K_2O_2 + 2CO_2 \ \xrightarrow{\ \ }\ 2K_2CO_3 + O_2\uparrow }

* Havoda u asta-sekin kislorod bilan ta'sirlashadi:

:: \mathsf{K_2O_2 + O_2 \ \xrightarrow{\ \ }\ 2KO_2 }

## Adabiyotlar

* 
* 
* 
*
Turon Valizoda

**Turon Nizomiy oʻgʻli Karimov** (; 2001-yil 1-yanvarda tugʻilgan) – ozarbayjonlik professional futbolchi, Ozarbayjon futbol klubi „Neftchi“ PFK yarim himoyachisi. U 2002—2010-yillarda Ozarbayjon U-15, U-17, U-19 va U-21 terma jamoalarida oʻynagan.

## Biografiyasi
Turon Nasimiy oʻgʻli Velizade 2001-yil 1-yanvarda Ozarbayjonga kirgan Naxchivan Muxtor Respublikasining Julfa tumanida joylashgan Goʻydara qishlogʻida tugʻilgan. 3 yoshida u oilasi bilan Bokuga koʻchib oʻtgan.

### Futbolchilik faoliyati
2019-yil 5-may kuni Valizade Ozarbayjon Premyer-ligasida „Neftchi Baku“ safida „Gabala“ga qarshi oʻyinda debyut qilgan.

2020-yil 21-iyul kuni Keshla FK Valizadeni bir yillik ijaraga olganini eʼlon qildi.

## Manbalar

## Havolalar

*