Myanma bayrogʻi

Myanma Ittifoqi Respublikasining Davlat bayrogʻi 2010-yil 21-oktyabrda qabul qilingan.

## 2010-yildan beri amaldagi bayroq
Myanma Ittifoqi Respublikasining 2008-yil Konstitutsiyasida tasvirlangan Davlat bayrogʻi 2010-yil 21-oktyabrda Ittifoq bayrogʻi toʻgʻrisidagi qonunni qabul qilish va 1974-yilgi Davlat bayrogʻi toʻgʻrisidagi qonunni bekor qilish orqali qabul qilingan. Bayroq birinchi marta 2010-yil 21-oktyabr mahalliy vaqt bilan soat 3:00 da koʻtarildi. Barcha eski bayroqlarning yondirilishini taʼminlash uchun buyruqlar ham berildi.

Avvalgi 1974-yilgi Davlat bayrogʻi toʻgʻrisidagi qonundan farqli oʻlaroq, 2010-yilgi Ittifoq bayrogʻi toʻgʻrisidagi qonun bayroqning taʼrifini oʻz ichiga oladi. Hozirgi bayroq — sariq, yashil va qizil rangli gorizontal uch rangli bayroq, maydon markazida besh qirrali oq yulduz bilan ifodalangan. Orqa fonda sariq, yashil va qizil rangli uch xil ranglar istiqlol kurashi davrida qoʻllangan uch rangni sharaflash uchun moʻljallangan. Sariq rang barcha milliy irqlarning birligini, muvofiqligini, donoligini, baxtini va inoqligini ifodalaydi. Yashil rang unumdorlikni, uygʻunlikni, adolatni, tinch, yoqimli va yashil millat boʻlishni anglatadi. Qizil rang jasorat va qatʼiyatni anglatadi. Oq yulduz poklik, halollik, rahm-shafqat va kuchning toʻliqligini anglatadi.
Fayl:Flag of Myanmar.svg|Myanma Ittifoqi Respublikasi bayrogʻi, 2010-yil 21-oktabrdan beri foydalanilmoqda.
Fayl:Flag of Myanmar (construction sheet).svg|Batafsil qurilish varaqasi.
Fayl:Flag of Myanmar specifications.jpg|Bayroqning texnik xususiyatlari.


## Oldingi bayroqlar (1948—2010)
2010-yil bayrogʻidan oldingi mamlakat tomonidan qoʻllangan ikkita bayroqning ikkalasi ham Birma Qarshilik namoyishida paydo boʻlgan, ular Ikkinchi Jahon urushi paytida bosqinchi yapon kuchlariga qarshi kurashayotganda oq yulduzli qizil bayroqni qabul qilgan.

### 1948-yil bayrogʻi

Birma Ittifoqining Davlat bayrogʻi Maung Win tomonidan ishlab chiqilgan va 1947-yil avgust oyida Birma Ittifoqi Taʼsis Assambleyasi tomonidan qabul qilingan. U birinchi marta 1948-yil 4-yanvarda ertalab soat 4:25 da Birma mustaqillikka erishganida koʻtarilgan. Bayroq koʻk kantonni ichiga olgan qizil maydondan iborat edi. Koʻk kanton nurlari orasida beshta kichikroq yulduzlar bilan oʻralgan bitta katta oq yulduz bilan bezatilgan. Kantondagi katta oq yulduz va qizil maydon Qarshilik bayrogʻini hurmat qiladi va fashizmga qarshi kurashni koʻrsatadi. Katta oq yulduz nurlari orasidagi toʻrtta kichik oq yulduz qarshilik natijasida tashkil etilgan respublika ittifoqining turli etnik irqlari birligini anglatadi. Qizil rang jasorat, botirlik va himoyani anglatadi. Koʻk kanton chuqur maʼnoga ega boʻlgan osmon tabiatini, toza, tiniq fikrni va tungi osmonda tarqaladigan nurni anglatadi. Yulduzlardan foydalanish yulduzlarning tabiati jihatidan: hech qachon toʻxtamaslik, tanlangan yoʻlni bekor qilmaslik, doimo olgʻa intilish, sayohatchilarga yoʻl koʻrsatuvchi boʻlish va dunyoning boshidan beri mavjud boʻlishni, oq rang esa poklik, solihlik va barqarorlikni ifodalaydi. Bu bayroq 5:9 nisbatiga ega, bunda kanton  :4 nisbatiga ega. 1974-yil 3-yanvarda u Birma Ittifoqi Sotsialistik Respublikasi Davlat bayrogʻi bilan almashtirildi.

### 1974-yil bayrogʻi

Birma Ittifoqi Sotsialistik Respublikasi Konstitutsiyasi kuchga kirgandan soʻng 1974-yil 3-yanvarda qabul qilingan Davlat bayrogʻi oldingi bayroq kabi nisbat va fon ranglariga ega, ammo kantonda har xil tasvirga ega boʻlgan. Rangli tasvirlar ham har xil: oq poklik va fazilat uchun; jasorat va qatʼiyatlilik uchun qizil; tinchlik va barqarorlik uchun koʻk. Unda 14 ta teng oʻlchamdagi oq yulduzlar qizil dala qarshisida koʻk kantonda shol va boshoqni oʻrab turgan holda tasvirlangan; kombinatsiya davlat qurishning asosiy ijtimoiy tabaqalari sifatida dehqonlar va ishchilarni oʻrni kattaligini ramziy maʼnoga aylantiradi. 14 ta teng oʻlchamdagi oq yulduzlar Ittifoqqa aʼzo 14 ta davlatning tengligi va birligini ifodalaydi.

14 yulduzli bayroq harbiy hukumatga qarshi norozilik belgisi sifatida 1988-yil 8888 Uprising qoʻzgʻoloni paytida namoyishchilar tomonidan teskari osilgan. Ne Win va keyinchalik Davlat Tinchlik hamda Taraqqiyot Kengashi davridagi harbiy hukmronlik davri bilan bogʻlanishiga qaramay, 1974-yil bayrogʻi Myanmadagi 2021-yilgi norozilik namoyishlarida 1948-yil bayrogʻi bilan birga namoyishchilar tomonidan qoʻllanadi.

## Vertikal uslub

### Hozirgi bayroq
Vertikal osilgan yoki tasvirlanganda sariq rang chap tomonda boʻlgan holda, yulduzning ham bir qirrasi chap tomonga qaragan holda boʻlishi kerak.

### Oldingi bayroqlar

#### 1948-yil bayrogʻi
Vertikal osilgan yoki tasvirlanganda, koʻk kanton yuqori tomonda boʻlishi kerak va kantondagi yulduzlar chap tomonga ishora qilishi kerak.

## Mustaqillikdan oldingi mustamlakachilikka qarshi bayroqlarning taʼsiri

### Uch rangli bayroqlar
1930-yilda Dobama Asiayone uch rangli (Burmese: သုံးရောင်ခြယ်; tarjimasi: uch rangli) sariq, yashil va qizil rangdagi bayroqni qabul qildi. 1935-yilda uch rangli bayroq markaziga tovus qoʻshildi. 1938-yilda Dobama Asiayone soʻlchilari tovusni oʻroq va bolgʻa bilan almashtirdilar. Ikkala uch rangli bayroq Britaniya hukmronligi davrida mustamlakachilarga qarshi keng tarqalgan. Tovus bayrogʻi Birma Mustaqillik Armiyasi tomonidan ham ishlatilgan va Birma Davlati uni 1943-yildan 1945-yilgacha milliy bayroq sifatida qabul qilgan. 1943-yilda tovusning yangilangan versiyasi taqdim etildi. Ushbu versiya Birma mudofaa armiyasi tomonidan (qizil rangdagi tovus bilan) va Birma davlati tomonidan milliy bayroqning varianti sifatida (oltin rangdagi tovus bilan) ishlatilgan.

Ushbu uch rangli bayroqlarda sariq rang Sasana (buddizm) va taʼlimni, yashil asosiy don, ekinlar, minerallar va zargarlik buyumlarini, qizil jasorat yoki botirlikni, tovus esa Konbaungni anglatadi. Oʻroq va bolgʻa mos ravishda ishchilar va dehqonlarni ifodalaydi.
 

### Qarshilik bayrogʻi
1945-yilda Birma milliy armiyasi tomonlarni oʻzgartirib, mahalliy qarshilik kuchlari bilan birgalikda yaponlarga qarshi kurashganida, yuqori tomonda oq yulduz bilan bezatilgan qizil maydon „Qarshilik bayrogʻi“ sifatida qabul qilindi.

### Taʼsirlar
Uch rangli va qarshilik bayrogʻi mustamlakachilikdan oldingi va mustaqillikdan keyingi davlat bayroqlari bilan birga „milliy bayroqlar“ sifatida tasvirlangan. Qarshilik bayrogʻi 1948—1974-yillar bayrogʻi bilan atalgan va ulugʻlangan, barcha uch rangli bayroqlar esa hozirgi bayroq nomi bilan atalgan va ulugʻlangan.

## Takliflar

### 1947-yilgi takliflar
1947-yilda Birma Ittifoqi Taʼsis Assambleyasi Davlat bayrogʻi, Davlat muhri va Davlat madhiyasini qabul qilishga tayyorgarlik qoʻmitasini tuzdi. Ushbu qoʻmita bayroq dizayni tanlovini oʻtkazdi va Maung Win tomonidan yaratilgan bayroq birinchi sovrinni qoʻlga kiritdi. 1947-yil avgust oyida qoʻmita yigʻilishida tovusni taklif qilingan Davlat bayrogʻiga qoʻshish kerakmi yoki yoʻqmi degan bahs boʻldi; ammo uzoq muhokamalardan soʻng, qoʻmita tovusni rad etish kerak degan qarorga keldi.
Fayl:Flag of Burma (1948-1974).svg|Bayroq dizayni tanlovida birinchi sovrinni qo'lga kiritgan Maung Win tomonidan ishlab chiqilgan bayroq (1947)


### 2006—2007-yillardagi takliflar
Davlat bayrogʻining yangi dizayni 2006-yil 10-noyabrda Konstitutsiyaviy qurultoyda taklif qilingan. Yangi bayroq uchta teng oʻlchamdagi yashil, sariq va qizil gorizontal chiziqlardan iborat boʻlgan, yashil chiziqning yuqori uchida oq yulduz bor edi.

2007-yil sentyabr oyida oʻrtada kattaroq oq yulduz va boshqa tartibda chiziqlar boʻlgan yana bir yangi dizayn taklif qilindi: sariq, yashil va qizil. Taklif oq yulduzli Burmese uch rangli bayroq versiyasi edi.

2007-yil sentyabr oyida taklif qilingan bayroq yangi Konstitutsiyaga kiritildi va 2008-yilgi referendumda qabul qilindi.
Fayl:Flag of Myanmar (2006 proposal).svg|2006-yil taklifi
Fayl:Flag of Myanmar.svg|2007-yil taklifi


### 2019-yilgi takliflar
Hukmron Demokratiya uchun Milliy liga (NLD) 2019-yil iyul oyida bir qator konstitutsiyaga oʻzgartirishlar kiritishni taklif qildi, jumladan, milliy bayroqni oʻzgartirishni ham. Toʻrt siyosiy partiya, NLD, SNLD, ZCD va NUP bayroq uchun toʻrtta yangi dizaynni taklif qildi. NLD milliy bayroqni oʻzgartirishni taklif qildi, chunki ular 2010-yilda qabul qilingan bayroq Myanma xalqini toʻliq qoʻllab-quvvatlashiga ishonmaydilar. Ularning taklif qilgan bayrogʻi mustaqillik davrida mamlakat tomonidan qabul qilingan bayroqga asoslangan boʻlib, yuqori tomonda koʻk kantonli qizil maydondan iborat edi. Moviy kanton ichida ittifoqni ifodalovchi katta oq yulduz joylashgan boʻlib, u mamlakatning shtatlari va mintaqalarini ifodalovchi 14 ta kichikroq oq yulduzlar bilan oʻralgan.
Fayl:Flag of Myanmar (2019 proposal).png|NLD taklifi
Fayl:Flag of Myanmar - Shan Nationalities League for Democracy (SNLD)'s proposal 2019.svg|SNLD taklifi
Fayl:Flag of Myanmar - Zomi Congress for Democracy (ZCD)'s proposal 2019.svg|ZCD taklifi
Fayl:Flag of Myanmar - The National United Democratic Party (NUDP)'s proposal 2019.svg|NUP taklifi


## 1948-yilgacha boʻlgan bayroqlar

Fayl:Golden Hintar flag of Burma.svg|Hanthavaddy qirolligida ishlatilgan bayroq (1287–1552)
Fayl:Flag of Konbaung Dynasty (Nonrectangular).svg|Konbaung sulolasi davrida Birma milliy bayrog'i sifatida ishlatilgan bayroq (1826–1885)
Fayl:Flag of the United Kingdom.svg|alt=Birlashgan Qirollik Ittifoqi bayrog'i Britaniya Birmasining davlat bayrog'i sifatida ishlatilgan (1886–1942 ; 1945–4-yanvar 1948)|Birlashgan Qirollik Ittifoqi bayrog'i Britaniya Birmasining davlat bayrog'i sifatida ishlatilgan (1886–1942; 1945–4-yanvar 1948)
Fayl:British Burma 1937 flag.svg|alt=Britaniya Birmasi milliy bayrogʻi (6-fevral 1939–30-mart 1941; 1945 – 3 January 1948)|Britaniya Birmasi milliy bayrogʻi (6-fevral 1939–30-mart 1941; 1945–3-yanvar 1948)
Fayl:Flag of Burma (1941–1942).svg|Britaniya Birmaning vaqtinchalik milliy bayrog'i (30-mart 1941–1942)
Fayl:Flag of Japan (1870–1999).svg|Yaponiya Birma harbiy ma'muriyatining vaqtinchalik bayrog'i (1942–1943)
Fayl:Flag of Burma 1943.svg|Birma davlatining Davlat bayrog'i (1-avgust 1943–1945)
Fayl:Flag of the State of Burma (Stylized version).svg|Birma Davlat bayrog'ining yangilangan varianti dizayni (1943–1945)


## Galereya

Fayl:Flag of Myanmar at Byint Naung Statue Garden Park.jpg|Kawthaung shahridagi Byint Naung haykali bog'ida Myanma bayrog'i ko'tarilgan.
Fayl:Flag of Myanmar and Tanintharyi Region at 1199 Mountain Peak.jpg|Myanma bayrog'i Kawthaungdagi 1199 tog' cho'qqisida Tanintharyi viloyati bayrog'i bilan birga hilpiraydi.
Fayl:Barack Obama speaks at University of Yangon.jpg|Barak Obama 2012-yil 19-noyabrda Yangon universitetida nutq soʻzlayotganda Birma jamoatchiligiga murojaat qilmoqda. Orqa devorda Ittifoq bayrogʻining vertikal koʻrinishi tasvirlangan.


## Manbalar