Amerika Professional Psixologiya Kengashi

**Amerika Professional Psixologiya Kengashi** (**ABPP**) psixologiya boʻyicha mutaxassislik kengashini sertifikatlash uchun asosiy tashkilotdir.

## Missiya bayonoti
"Amerika Professional Psixologiya Kengashining vazifasi - professional psixologiya boʻyicha tasdiqlangan ixtisoslik yoʻnalishlari boʻyicha malakali psixologlarni imtihon qilish va sertifikatlash orqali isteʻmolchilarning himoyasini oshirish." 

## Tarixi

### 1947-1999-yillar
Amerika Professional Psixologiya Kengashi 1947-yilda tashkil etilgan va Amerika Professional Psixologiya imtihonchilari kengashi (ABEPP) sifatida tashkil etilgan. Tashkil etilganida, ABEPP Amerika Psixologik Assotsiatsiyasi (APA) tomonidan individual psixologlar uchun maʼlumot beruvchi organni ishlab chiqishni oʻrganish uchun tuzilgan qoʻmitani almashtirdi. Bent, Goldberg & Packardga koʻra,  APA aʼzolik tashkiloti, masalan, oʻzi kabi, jamoatchilikni himoya qilish uchun moʻljallangan sertifikatlash funksiyalarini bajarish bilan bir vaqtda oʻz aʼzolarini himoya qila olmasligini tushunib yetgan. Asosiy va ilgʻor malaka darajalari oʻrtasida farqlash kerakligini aniqlab, ABEPP oʻz eʼtiborini ikkinchisiga qaratdi va sertifikatlashning uchta sohasini aniqladi — Klinik psixologiya ; Xodimlar-sanoat (keyinchalik sanoat psixologiyasi, keyin esa sanoat-tashkiliy psixologiyaga aylanadi); va Xodimlar-Taʼlim (keyinchalik Maslahat va Yoʻl-yoʻriq, keyin esa Maslahat Psixologiyasi). Ilgari amaliy sohalarda ishlayotgan psixologlarni tan olish uchun yetarli tajriba va tayyorgarlikka ega deb topilgan (va 1935-yil 31-dekabrgacha sanʼat bakalavri darajasiga ega boʻlgan) shaxslarga imtihonsiz „mutaxassis“ boʻlishga ruxsat berildi. Imtihonga muhtoj boʻlganlar yozma va ogʻzaki qismlardan oʻtkazildi.

1968-yilda hozirgi nomi — Amerika Professional Psixologiya Kengashi qabul qilindi va toʻrtinchi mutaxassislik — Maktab psixologiyasi joriy etildi. 1972-yilda koʻp aʼzoli mintaqaviy kengashlar amalga oshirildi — Shimoli-Sharqiy, Oʻrta Gʻarb, Yaqin Sharq, Janubi-Sharqiy, Togʻlararo Gʻarbiy va Uzoq Gʻarb. 1974-yilda ABPP Vasiylik kengashi (BOT) Sogʻliqni saqlash xizmati psixologlarining milliy reestrini yaratishga ruxsat berdi. Bundan tashqari, Mak R. Hicks  tomonidan asos solingan. 1980-yillar va 1990-yillarning boshlarida yangi ixtisoslik kengashlari tan olindi — Klinik Neyropsixologiya (1984), Sud-psixologiya (1985), Oila Psixologiyasi (1991) va Salomatlik Psixologiyasi (1991). Yangi mutaxassisliklar kiritilgach, har biri BOTga ishonchli vakilni oʻrnatdi. 1990-yillarning rivojlanishi bilan qoʻshimcha mutaxassisliklar aniqlandi — Xulq-atvor psixologiyasi (1991), Psixologiyada psixoanaliz (1996) va reabilitatsiya psixologiyasi (1997). Mutaxassislik akademiyalari, shuningdek, ABPP tomonidan sertifikatlangan mutaxassislar uchun aniq aʼzolik tashkilotlari sifatida joriy etildi.

### 2000-yildan-hozirgacha
2000-yillarning boshlarida ABPP oʻz missiyasini davom ettirish uchun bir nechta tashabbuslarni amalga oshirdi. Erta kirish varianti aspirantlar, stajyorlar va rezidentlar uchun kengash sertifikatlash jarayonini oʻz karyeralarida erta boshlashlari uchun yaratilgan. 2008-yilda ABPP seminarlar bilan yillik konferensiyani chaqira boshladi. Taʼlimni sertifikatlash boʻyicha qoʻllab-quvvatlash uchun mablag 'toʻplash vositasi sifatida Amerika Professional Psixologiya Jamgʻarmasi 2010-yilda tashkil etilgan. 2015-yilda ABPP oʻzining birinchi Erta Karyera Psixologiyasi (ECP) ishonchli vakili boʻldi. Sertifikatlashtirishni saqlash 2015-yilda amalga oshirilgan bo‘lib, 2015-yil 1-yanvarda yoki undan keyin attestatsiyadan o‘tgan psixologlarning umrbod taʼlim olish majburiyatlarini taʼminlash uchun rasmiy tekshiruvdan o‘tishlarini talab qiladi. 2015-yilgacha kengash sertifikatini olgan psixologlar sertifikatlashtirishni davom ettirishga qoʻshilish yoki talabdan voz kechish imkoniyatiga ega boʻlishdi.

## Sertifikatlash talablari
Ixtisoslashgan sohada diplom deb ataladigan ABPP sertifikatini olish uchun turli talablar mavjud. Minimal talablarga quyidagilar kiradi:

* Doktorlik darajasi
* Psixologiya sohasida litsenziya
* Kamida besh yillik tajriba

*

ABPP sertifikatini olish uchun nomzodning ishini koʻrib chiqish, shuningdek, ogʻzaki imtihon ham talab qilinadi. Baʼzi mutaxassisliklar ogʻzaki komponentdan tashqari qoʻshimcha yozma imtihonni talab qiladi. 

## Tan olingan mutaxassisliklar
2018-yilda ABPP quyidagi psixologiya mutaxassisliklarini tan oladi (qavslar ichida ABPP bilan aloqadorlik yili):

* Xulq-atvor va kognitiv (1992)
* Klinik bolalar va oʻsmirlar (2003)
* Klinik salomatlik (1991)
* Klinik neyropsixologiya (1984)
* Klinik (1947)
* Maslahat (1947)
* Er-xotin va oila (1990)
* Sud-tibbiyot (1985)
* Geropsixologiya (2014)
* Guruh (1997)
* Tashkiliy va biznes konsalting (1948)
* Politsiya va jamoat xavfsizligi (2011)
* Psixoanaliz (1996)
* Reabilitatsiya (1997)
* Maktab (1968)
* Klinik neyropsixologiya — Pediatrik neyropsixologiya sohasida bitta kichik mutaxassislik ham tan olingan.

## Vasiylik kengashi
Vasiylik kengashi tarkibiga quyidagilar kiradi:

* Ixtisoslashgan kengashlarning har biridan vakil
* Ijroiya qoʻmitasi aʼzolari (prezident, saylangan prezident, sobiq prezident, gʻaznachi va kotib)
* Ijrochi direktor
* Jamoat aʼzosi
* Psixologning ishonchli vakili
* Psixologiya ixtisoslik akademiyalari prezidentlari kengashining (CPPSA) ishonchli vakili
* ABPP axborot byulletenining muharriri, *Mutaxassis,* Vasiylik kengashining ex-officio aʼzosi sifatida xizmat qiladi.

## Manbalar

## Havolalar

*