László Bélády

**László „Les“ Bélády** (29 aprel 1928-yilda Budapeşt tugʻilgan; 6-noyabr 2021-yilda vafot etgan) 1966-yilda IBM Researchda ishlaganida Béládyning min nazariy xotira saqlov algoritm ishlab chiqishi bilan tanilgan Vengriya kompyuter olimidir. U shuningdek, Bélády anomaliyasi mavjudligini namoyish etdi. 1980-yillarda u IEEE Transaksiyalari dasturiy taʼminot muhandisligi bosh muharrir edi.

## Taʼlim

Bélády 1950-yilda Budapeşt texnik universiteti Mexanika muhandisligi boʻyicha bakalavr, soʻngra Aeronautik muhandislik boʻyicha magistrlik diplomini olgan.

## Hayot va ish faoliyati
1956-yilgi Vengriya inqilobidan soʻng u Vengriyani tark etdi. Keyin Kölndagi Ford Motor kompaniyasi dizayner va Parijdagi Dassault aerodinamika muhandisi sifatida ishladi. 1961-yilda u Qoʻshma Shtatlarga koʻchib oʻtdi. 1960 va 1970-yillarda u asosan Nyu-York shahrida yashardi va Kaliforniya va Angliyada ishladi. U International Business Machinesga qoʻshildi va operatsion tizimlar, virtual mashina arxitekturalari, dastur xulq-atvorini modellashtirish, xotira boshqaruvi, kompyuter grafikasi, Osiyo belgilari toʻplamlari va maʼlumotlar xavfsizligi sohasida erta ish qildi.

1961 — 1981 yillarda u Thomas J. Watson tadqiqot markazida IBM Corp.da ishlagan. U yerda u dasturiy taʼminot texnologiyasi uchun dastur menejeri sifatida ishlagan. IBMda oʻz oxirgi yillarida u butun dunyo boʻylab dasturiy taʼminot muhandisligi uchun mas’ul boʻlgan. 1981-yilda u Yaponiya fan instituti ikki yil davomida dasturiy taʼminot muhandisligi menejeri sifatida ishladi. 1984-yilda u Ostindagi Mikroelektronika va Kompyuter Texnologiya Korporatsiyasiga qoʻshildi va uning dasturiy taʼminot texnologiyalari dasturini tashkil etdi. U dasturni katta murakkab dasturiy taʼminot tizimlarining tarqalgan dizaynini qoʻllab-quvvatlash uchun ilgʻor texnologiya yaratishga qaratdi. 1991-yildan 1998-yilgacha u Mitsubishi Electric Research Laboratories, Inc. (MERL) prezidenti va bosh direktori sifatida xizmat qilgan. U turli universitet maslahatchi lavozimlarida ishlagan, shu jumladan Kolorado universiteti Boulderda kompyuter fanlari maslahat kengashi aʼzosi va Vengriya fanlar akademiyasi chet el aʼzosi. Pensiyada boʻlganida u Budapeşt va Ostin shahrida vaqtining koʻp qismini oʻtkazdi.

## Muvaffaqiyatga erishish
Bélády „Belady algoritmi“, OPT (yoki MIN) sahifa almashtirish algoritmi bilan tanilgan. U IBM M44/44X-ni loyihalashtirgan va qurgan. Bu bir nechta virtual mashina tashkiloti bilan birinchi kompyuter boʻlgan eksperimental mashina. U sanoat tadqiqot konsorsiumi MCC-ning asoschisi. Bélády shuningdek, eng qadimgi tijorat vaqtni taqsimlash tizimlari, TSS-67 dizaynida ishtirok etdi.

## Mukofotlar

* 1969 va 1973: IBMning eng yaxshi hissasi mukofotlari
* 1988: IEEE „yirik dasturiy taʼminot tizimlarining dizayniga qoʻshgan hissasi uchun“ 
* 1990: J. D. Warnier maʼlumotlar sohasida mukammallik mukofoti

## Jamoat

* Belady, Laszlo A., „Virtual saqlash kompyuterining oʻrnini bosuvchi algoritmlarni oʻrganish“, IBM Systems Journal, Vol. 5, No. 2 iyun 1966, 78-10 sahifalar.&nbsp;
* Belady, Laszlo A. va Meir L. Lehman, Program Evolyutsiyasi, dasturiy taʼminot oʻzgarishining jarayonlari, Akademik matbuot, Londonda, 1985.

## Manbalar