Mariya Butina

**Mariya Valeryevna Butina** (, 1988-yil 10-noyabrda tugʻilgan)-rossiyalik siyosatchi. U Federatsiya Kengashining sobiq aʼzosi, Vladimir Putinning „Yagona Rossiya“ partiyasi aʼzosi, Rossiya Markaziy banki raisining oʻrinbosari Aleksandr Torshinning yordamchisi boʻlib ishlagan. 2016-yilgi Amerika Qoʻshma Shtatlari prezidentlik saylovlarida  Milliy miltiq assotsiatsiyasiga  ishlagan. 2018-yilning iyul oyida  Vashingtonda istiqomat qilayotganda Butina FQB tomonidan hisobgan olingan va „Bosh prokurorni oldindan ogohlantirmasdan“ Rossiya Federatsiyasi agenti sifatida ishlaganlikda ayblangan. 2018-yil dekabr oyida Rossiya davlatining  xorijiy agenti sifatida harakat qilish uchun fitna uyushtirish boʻyicha jinoiy ayblovlarni tan olgan. 2019-yil aprel oyida federal sudyasi 18 oylik qamoq jazosiga hukm qilgan. 2019-yil oktyabr oyida ozodlikka chiqarilgan va Rossiyaga deportatsiya qilingan. U Rossiya agenti ekanligi haqidagi ayblovlarni rad etgan. 2021-yilda  „Yagona Rossiya“ aʼzosi sifatida Davlat Dumasiga saylangan.
## Erta hayoti va taʼlimi
Butina 1988-yil 10-noyabrda Sibirning Oltoy oʻlkasining Barnaul shahrida tugʻilgan. Uning onasi energetika korxonasining bosh muhandisi, otasi Valeriy Viktorovich Butin tadbirkor boʻlib, Barnaulda mebel ishlab chiqarish biznesini yoʻlga qoʻygan. Uning bir singlisi va onasining Kira ismli jiyani bor. U 17 yoshida 22-sonli gimnaziyani ingliz tilini chuqur oʻrgatiladigan maktada oʻqigan. U Oltoy davlat universitetida siyosatshunoslik fakultetida tahsil olgan. 19 yoshida u kengashga soʻnggi toʻgʻridan-toʻgʻri saylovda Oltoy oʻlkasi jamoat kengashiga saylangan.
## Biznes va siyosiy martabasi
Butina 21 yoshida Oltoy oʻlkasida mebel savdosi bilan shugʻullangan. 2011-yilda Moskvaga koʻchib oʻtgan va reklama agentligini ochish uchun yettita mebel doʻkonidan oltitasini sotgan. 2011-yilda Butina Rossiya qurol huquqlari tashkiloti sifatida tasvirlangan. U AQShga sayohat qilishni boshlagan. Dastlab Aleksandr Torshin bilan birga, Rossiya Federatsiya Kengashida senator boʻlgan va Yagona Rossiyaning yetakchi aʼzosi edi. Butina 2014-yil oxirida qurol olib yurish huquqi tashkiloti rahbari lavozimidan isteʼfoga chiqgan. Butinani fitna va chet el agenti sifatida ishlaganlikda ayblab sudga bergan. Rossiyaning Respublikachilar partiyasidagi kun tartibini ilgari surish uchun hiyla boʻlgan. Anders Aslund qurol olib yurish huquqini „Amerika guruhlariga kirib borish va NRA bilan hamkorlikni yoʻlga qoʻyish maqsadidagi oldingi tashkilot“ deb taʼriflagan. 2013-yilda Rossiyada respublikachi siyosiy faol Pol Erikson bilan uchrashgan. 2015-yilda NRA orqali Rossiyaga doʻstona munosabatda boʻlishga taʼsir qilgan. 2015-yil yanvar oyida Torshin Rossiya Markaziy banki raisining oʻrinbosari boʻlgan. Butina 2017-yil mayigacha uning maxsus yordamchisi boʻlib ishlagan. 2017-yilda Butina *[[The Washington Post]]* nashriga hech qachon Rossiya hukumati uchun ishlamaganini aytgan. 2016-yil avgust oyida u talabalik vizasi bilan AQShga ko‘chib o‘tgan. Vashingtondagi Amerika universitetining Xalqaro aloqalar bo‘limiga aspiranturaga o‘qishga kirgan.
## AQSh siyosatiga aralashishi
Butina chet el agenti sifatida Rossiya nomidan Milliy miltiq uyushmasiga kirish uchun ishlagan. Torshin va Butina NRA va qurol olib yurish huquqi oʻrtasida hamkorlik aloqalarini oʻrnatgan. Torshin 2011-yildan beri Qoʻshma Shtatlardagi NRA yillik yigʻilishlarida qatnashgan. 2012-yilgi uchrashuvga taklifnoma yuborgan. Torshin 2012-2013-yillarda NRA yillik yigʻilishlarida ham qatnashgan.  2013-yil noyabr oyida Keen Moskvada qurol olib yurish huquqi konferentsiyasida mehmon boʻlgan.

Butina va Torshin NRAning 2014-yilgi yillik yigʻilishida sobiq NRA prezidenti Kinning maxsus mehmonlari sifatida ishtirok etgan.  2014-yilgi yigʻilishda NRA sobiq prezidenti Sandy Fromanning mehmoni sifatida Ayollar yetakchiligida qatnashgan. Butina NRA prezidenti Jim Porterga „Right to Bear Arms“ lavhasini taqdim etgan. Butina va Torshin 2015-yilgi NRA yillik anjumanida ham qatnashgan. 2015-yilda NRAning  Rossiyada oʻtkazilgan qurolli konferentsiyasida ishtirok etishgan. Ularning mezbonlaridan biri Rossiya Bosh vaziri oʻrinbosari Dmitriy Rogozin boʻlib, 2014-yilda Rossiya Qrimni anneksiya qilganidan keyin Oq uy tomonidan sanksiyaga uchragan edi. Klark taqdim etgan maʼlumotlarga koʻra, „Right to Bear Arms“ uning ovqatlanishi, turar joyi, transporti va boshqa xarajatlarini qoplash uchun 6000 dollar toʻlagan. Uchrashuv davomida Klark Rossiya tashqi ishlar vaziri bilan uchrashdi.  2016-yil noyabr oyida Torshin tvitterda  va Butina umrbod NRA aʼzosi ekanliklarini yozgаn. Butina konservativ Amerika siyosati bilan aloqalarni rivojlantirishga harakat qilgаn.  *The Daily Beast nashrining yozishicha*, u o‘zini "Rossiya markaziy banki xodimi, qurol huquqlari bo‘yicha yetakchi himoyachi, „Rossiya Federatsiyasi vakili“, Vashingtondagi aspirant, jurnalist va Tramp jamoasi bilan aloqador sifatida ko‘rsatgan. 2016-yilgi prezidentlikka nomzod Rik Santorum bilan suratga tushgаn. 2015-yilgi NRA yillik yigʻilishida u Viskonsin gubernatori Skott Uoker bilan uchrashdi va 2015-yil iyul oyida Uokerning 2016-yilgi prezidentlik kampaniyasining boshlanishida ishtirok etgаn.
## ''Amerika Qoʻshma Shtatlari v.'' ''Mariya Butina, aka Mariya Butina''
 2018-yilning 15-iyulida Butina  AQShda xorijiy hukumat agenti sifatida ishlaganlik aybi qo‘yilgаn.  Chet el agentlarini roʻyxatga olish toʻgʻrisidagi qonunni buzganlikda ayblanganligi haqida notoʻgʻri xabar berilgan. Qoʻshma Shtatlar qonunchiligiga koʻra, xorijiy hukumatlarni vakillik qiluvchi barcha lobbichilar Adliya vazirligida roʻyxatdan oʻtishlari shart boʻlgаn. 
### Tasdiqnoma
2017-yil fevraligacha Butina Rossiya hukumatidagi yuqori martabali amaldorning koʻrsatmasi boʻyicha ishlagan.    Butinaning Rossiyadan bir necha bor tashrif buyurganida va keyinroq AQShda talaba vizasi bilan kirib kelganida va istiqomat qilganida ushbu harakatni davom ettirish uchun qilgan muayyan harakatlari tasvirlangan. Arizalarda o‘z faoliyatini „qonun talabiga binoan Rossiya hukumatining agenti sifatida ishlaganini rasman oshkor qilmasdan“ boshlagani aytilgаn.
### Daʼvo shartnomasi
Butinaning advokatlari va federal prokurorlari 2018-yil 16-noyabrdagi sud arizasida aybni tan olish bo‘yicha muzokaralarga kirishganliklarini eʼlon qilishgаn. 13-dekabr kuni u noqonuniy chet el agenti sifatida harakat qilish uchun fitna uyushtirganlikdagi aybini tan olgаn. Shu bilan birga chet el agenti sifatida roʻyxatdan oʻtmaslik haqidagi dastlabki ayblov olib tashlangаn. U besh yillik qamoq jazosiga mahkum etilgan.

## Manbalar