Dortmund Texnik Universiteti

**TU Dortmund universiteti** () – Germaniyaning Shimoliy Reyn-Vestfaliya shtatining Dortmund shahridagi texnik universitet boʻlib, 35 000 dan ortiq talaba va 6 000 dan ortiq xodimlar, shu jumladan, 300 professor-oʻqituvchilari bilan 80 ga yaqin bakalavr va magistrlik dasturlarini taklif etadi. U Evropadagi toʻrtinchi yirik shahar Rur hududida joylashgan. Universitet fizika, elektrotexnika, kimyo va iqtisod sohalaridagi tadqiqot natijalari boʻyicha yuqori oʻrinda turadi. Universitet Germaniyada mashinalarni oʻrganishga katta hissa qoʻshdi (xususan, vektorli mashinalarni qoʻllab-quvvatlash va RapidMiner).

## Tarix

Dortmund universiteti (nemischa: *Universität Dortmund*) 1968-yilda, Rur mintaqasida koʻmir va poʻlat sanoatining tanazzulga uchragan davrida tashkil etilgan. Uning tashkil etilishi ogʻir sanoatdan texnologiyagacha boʻlgan iqtisodiy oʻzgarishlarda (*Strukturvandel*) muhim qadam sifatida qaraldi. Universitetning asosiy tadqiqot yoʻnalishlari — tabiiy fanlar, muhandislik, pedagogika, keng doiradagi fanlar boʻyicha oʻqituvchilar tayyorlash, maxsus taʼlim va jurnalistika. Dortmund universiteti dastlab texnik universitet sifatida ishlab chiqilgan, ammo 1980-yilda u asosan gumanitar fanlarni oʻz ichiga olgan qoʻshni *Pädagogische Hochschule Ruhr* bilan birlashdi.

2006-yilda Dortmund universitetida Xalqaro robot-futbol assotsiatsiyasi (FIRA) 11-RoboWorld Cup musobaqasi boʻlib oʻtdi. Universitetning robot-futbol jamoasi *Dortmund Droids* 2002-yilda RoboWorld Cup musobaqasida vitse-jahon chempioni boʻldi va 2003-yilda uchinchi oʻrinni egalladi. 2007-yil 1-noyabrda Dortmund universiteti TU Dortmund universiteti deb oʻzgartirildi.

Universitet Bochum Ruhr universiteti va Duisburg-Essen universiteti bilan birgalikda „University Alliance Ruhr“ hamkorlik dasturining bir qismidir.

2019-yil 4-aprelda TU Dortmund universiteti rektori Ursula Gater nemis tili va adabiyoti hamda ingliz va amerikashunoslik institutlarini tugatdi.

## Kampuslar

Germaniyada 1960-yillar oxirida qurilgan.U Shimoliy va Janubiy ikkita kampusdan iborat boʻlib, ular 1984-yildan beri avtomatik osilgan monorels tizimidir. H-Bahn bilan bogʻlangan boʻlib, u kampuslar orasidagi tabiat qoʻriqxonasini taxminan balandlikda kesib oʻtadi. Universitetning eng koʻzga koʻringan binolaridan biri matematika fakulteti joylashgan *Mathetower* (Matematik minorasi) hisoblanadi.

## Fakultetlar

# Matematika fakulteti
# Fizika fakulteti
# Kimyo va kimyoviy biologiya fakulteti
# Kompyuter fanlari fakulteti
# Statistika fakulteti
# Biokimyoviy va kimyoviy muhandislik fakulteti (BCI)
# Mashinasozlik fakulteti
# Elektrotexnika va axborot texnologiyalari fakulteti
# Fazoviy rejalashtirish fakulteti
# Arxitektura va qurilish fakulteti
# Biznes va iqtisod fakulteti
# Pedagogik, psixologiya va sotsiologiya fakulteti
# Reabilitatsiya fanlari fakulteti
# Gumanitar fanlar va ilohiyot fakulteti
# Madaniyatshunoslik fakulteti
# Sanʼat va sport fanlari fakulteti
# Ijtimoiy fanlar fakulteti.

## Tadqiqot

1000 dan ortiq uchinchi tomonidan moliyalashtirilgan loyihalar, jumladan (transmintaqaviy) hamkorlikdagi tadqiqot markazlari, tadqiqot boʻlinmalari, tadqiqot oʻquv guruhlari, „Mukammallik klasteri“ va bir nechta Horizon 2020 tadqiqot konsorsiumlari kabi bir qator hamkorlik loyihalari bor. TU Dortmund universitetida 300 ga yaqin professor-oʻqituvchilar dars beradi va tadqiqot olib boradi.

Universitet oʻzining toʻrtta profil yoʻnalishi boʻyicha tadqiqotlari bilan mashhur: Materiallar, Ishlab chiqarish texnologiyasi va logistika, Kimyoviy biologiya, Dori-darmonlarni tadqiq qilish va jarayonlar muhandisligi, Modellashtirish, Maʼlumotlarni tahlil qilish, Modellashtirish va Simulyatsiya va Taʼlim, Maktab va Inklyuzion.

## Kompyuter fanlari fakulteti

TU Dortmund (Paderborn va Karlsrue universitetlari bilan birga) 1980-yillarda Germaniyaga Internetni olib keldi.

.de -domains uchun birinchi roʻyxatdan oʻtish 1986-yilda Dortmund universitetining kompyuter fanlari boʻlimida boʻlgan. Milliy domen nomlari tizimi xizmati 1988-yilda boshlangan. Dortmund universiteti xodimlarining internet registrlari va maʼmuriyatiga jalb etilishi 1993-yilda tugadi Bugungi kunga qadar universitet *udo.edu* domenini roʻyxatdan oʻtkazdi (udo Universität Dortmund soʻzining qisqartmasi), garchi.edu -domeni bugungi kunda Qoʻshma Shtatlarga tegishli institutlar uchun cheklangan boʻlsa ham.

Mashinani oʻrganish boʻyicha toʻrtta nemis malaka markazlaridan biri (Competence Center Machine Learning Rhine-Ruhr, ML2R) Dortmund TUda joylashgan. Mashinani oʻrganish dasturi RapidMiner TU Dortmundning sunʼiy intellekt boʻlimida boshlangan.

## Faxriy doktorlik unvonlari

Germaniyaning sobiq prezidenti Yoxannes Rau 2004-yilda universitetning faxriy doktori unvoni bilan taqdirlangan.

Karl Djerassi 2009 -yilda ilmiy-fantastik asari uchun faxriy doktor unvoni bilan taqdirlangan. 2018-yil 16-dekabr kuni Yevropa Kengashi prezidenti Donald Tusk Yevropa siyosati va Yevropa qadriyatlari boʻyicha bahslarga qoʻshgan hissasi uchun faxriy doktor unvoniga sazovor boʻldi.

## Yana qarang

* ESDP-tarmoq
* ConRuhr

## Manbalar