open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Dispach

**Dispach** () — dengiz savdosifaoliyatidagi mukofot boʻlib, tomonlarning kelishuvi bilan belgilanuvchi va tashuvchi tomonidan yukni yuklash toʻlanmaydigan muddati tugashidan oldin yukni yuklab boʻlganligi uchun yollangan yuk tashuvchiga toʻlanadigan haq. Bunday kelishuv mavjud boʻlmagan taqdirda, dispach hajmi oddiy toʻlovining birdan ikki miqdori boʻyicha hisoblanadi.

## Dispachni hisoblash usullari
Dispachni hisoblashning ikkita asosiy usuli mavjud:

* Dispach vaqti yuk tashish operatsiyalari tugashidan boshlab yuk tashish toʻlanmaydigan muddat tugaguniga qadar kalendar kunlari boʻyicha hisoblanadi;
* Ishlanmagan kunlar barcha tejalgan vaqtdan ayirib tashlanadi. Dispachning hajmi barcha tejalgan ish vaqtiga nisbatan barcha tejalgan ish vaqtiga koʻra kamroq.

Dispach stavkasi qoida boʻyicha demeredj stavkasining yarmini tashkil etadi.

Shu tarzda, tejalgan ish vaqti uchun dipacha toʻlovi kema egasi hisobiga foydaliroq hisoblanadi, chunki yollangan yuk tashuvchilar umumiy tejalgan vaqt formulasi boʻyicha hisoblashni afzal koʻrishadi.

Dispachlar tanker tashish ishlari uchun qoʻllanilmaydi.

## Adabiyotlar
* Кодекс торгового мореплавания Российской Федерации, утверждён Федеральным законом № 81-ФЗ от 30 апреля 1999 (в редакции от 20 декабря 2005).
Gʻafur Gʻulom uy-muzeyi

**Gʻafur Gʻulom uy-muzeyi** – Atoqli oʻzbek yozuvchi-shoiri, Oʻzbekiston xalq artisti Gʻafur Gʻulom tavalludining 70 yilligi munosabati bilan tashkil etilgan. Bu muzey ikki qavatli hovli-uyi Toshkentning Chilonzor tumanida joylashgan boʻlib, 1944-1966-yillarda adib u yerda yashab ijod qilgan.

## Tarix
Uy-muzeyni ochish to'g'risidagi farmon O'zbekiston rahbari tomonidan 1981-yilda imzolangan.

G'afur G'ulom uy-muzeyi 1983-yilda tashkil etilgan va keyinchalik 1988-1998 yillar oralig'ida kolleksiya doimiy ravishda to'ldirilib va ​​yangilanib borgan. Yozuvchi va shoirning qizi Olmos G'afurovna direktor etib tayinlandi. 1993-yilda muzey G'afur G'ulom tavalludining 90 yilligini va 1998-yilda uning 95 yilligini nishonladi. 

Muzey ikki qismga bo'lingan. Birinchisi, yozuvchi yashagan yodgorlik binosi, ikkinchisi esa asosiy ko'rgazma joylashgan ikki qavatli bino. U 2003-yilda G'afur G'ulomning 100 yilligi munosabati bilan qurib bitkazilgan.

## Xotira
Toshkent metro bekati, koʻchasi, adabiyot nashriyoti, Qoʻqondagi oʻlkashunoslik muzeylariga adib Gʻafur Gʻulom nomi berilgan.

## Havolar
* Dom-muzey Gafura Gulyama . Afisha. Uz.
* Dom-muzey Gafura Gulyama: Informatsiya ob interesneyshix muzeyax Tashkenta. OrexCA.
* Dom-muzey Gafura Gulyama. rutraveller.
* Dom-muzey Gafura Gulyama. MYDAY.
* Dom-muzey Gafura Gulyama. Muzei Tashkenta.

## Manbalar
Kankles

**Kankles** () — Litvaning torli cholgʻu asbobi.

Uzunligi odatda 80-90 sm boʻladi. Asbobni sozlash diatonikdir. Dastlabki kankleslar 4-5 torli boʻlgan; keyin torlari soni 25 taga koʻpaygan.

Latviyada kokles, Estoniyada kannel, fin-karellarda kantele va ruslardagi qanotsimon (jarangdor) gusli sozlari bilan orasida oʻxshashlik bor.

Kanklesning tarixi qadimgi davrlarga borib taqaladi. Qadimgi kankleslar oʻymakor korpusli boʻlgan. Keyinchalik korpusini alohida taxtalardan yopishtirib ishlana boshlandi. Eng keng tarqalgani 5-10 torli cholgʻu asboblari edi. Cholgʻuni ikkala qoʻl bilan ham chalish mumkin. Kankles yakkaxon va ansambl cholgʻusi sifatida ishlatiladi. Unda raqs va qoʻshiq kuylari (jumladan.Sutartinlar).  На инструменте можно играть и обеими руками. Применяется канклес в качестве сольного и ансамблевого инструмента. На нём исполняют танцевальные и песенные мелодии (в т.ч. ).

## Manbalar

## Adabiyotlar

* 
*
Quid pro quo

**Quid pro quo**, **Kviprokvo** (lotinchadan Quid pro quo — „bir narsa evaziga bir narsa“) — frazeologizm boʻlib, odatda ingliz tilida „xizmat evaziga xizmat“ maʼnosida qoʻllanadi. Ispan, italyan, portugal, fransuz tillarida tovush jihatidan juda oʻxshash, ammo boshqa maʼnoga ega boʻlgan lotin tilidan kelib chiqqan boshqa frazeologizm — „Quiproquo“ ishlatiladi.

## Kelib chiqishi
Mazkur soʻz leksik-semantik soʻz yasash usuli yordamida soʻzlarni qoʻshish orqali (quid pro *quo* lotin *iborasining kvi pro kvo shaklida boshqa alfavit harflari bilan yozilishidan* keyin) XX asrning 30-yillari boshlarida paydo boʻlgan. Kviprokvo oʻz kelib chiqishiga koʻra bomond, igrek, salto-mortale va boshqa soʻzlarga oʻxshaydi: fransuzcha *i* grec „va yunoncha“, italyancha *salto mortale* „oʻlim saltosi“, fransuzcha *beau monde* „ajoyib dunyo“).

## Ilova
Quid pro quo iborasidan transkripsiya kontekstida yoki matn maʼlumotlarini yozib olishda foydalaniladi. Teatr kontekstida qoʻllanadigan *Quiproquo* bilan adashtirmaslik kerak. *Quid pro quo* xizmatlar yoki tovarlarning uncha-muncha teng almashinuvini koʻrsatadi.

Bu ibora zamonaviy ingliz tilida „a favor for a favor“ (xizmat evaziga xizmat), „what for what“ (nima evaziga nima), „give and take“ (berish va olish), „tit for tat“ (jonga jon), „this for that“ (bu shu uchun), shuningdek, „you scratch my back, and i’ll scratch yours“ (sen mening orqamni qashi, men esa senikini qashiyman) iboralari bilan bir qatorda tez-tez ishlatiladi. Ingliz tilida odatda „Quid pro quo“ lotin iborasi do ut desni anglatadi (soʻzma-soʻz men siz menga bera olishingiz uchun beraman degani).

*Quid pro quo* shuningdek, pulli shartnoma boʻyicha ekvivalent muqobil taqdim qilishni anglatadigan anglosakson huquqining atamasi hisoblanadi. По общему праву встречное предоставление должно быть эквивалентным. Umumiy huquqda muqobil taqdim qilish ekvivalent boʻlishi kerak. AQShda ayrim shtatlarning sudlari shartnoma teng qimmatli boʻlmasa uni bekor qilishi mumkin.

Shuningdek, jinsiy zoʻravonlik, jinsiy xizmat koʻrsatish haqidagi iltimos yoki boshqa jinsiy harakatni nazarda tutadigan zoʻravonlik kviprokvosi (Quid Pro quo sexual harassment) mavjud. Evaziga oʻqish yoki ishda yaxshi muhit, yoki qandaydir muammolarni ijobiy hal qilish (ishga olish, lavozimda koʻtarilish, ish haqini oshirish, maktabga yordam berish va hokazo) taklif etiladi. Ushbu holatlar mehnat sharoitlariga yoki akademik koʻrsatkichlarga salbiy taʼsir koʻrsatadigan amaliy harakatlarni oʻz ichiga oladi.

Kviprokvo dramaturgiyada boshqa *ohangdosh Quip pro quo* — biror shaxs, narsa, tushuncha boshqasi bilan adashtirilgandagi tushunmovchilik holati (masalan, Mark Tvenning „Shahzoda va gado“ romanida gado Tom Kenti shahzoda Edvard deb tushunilgan va aksincha).

## Yana qarang
* Paronimiya

## Manbalar
G‘afur G‘ulom nomidagi madaniyat istirohat bog‘i

**Gʻafur Gʻulom nomidagi madaniyat istirohat bogʻi** (rus. *Park kulturi i otdixa imeni Gafura Gulyama) —* Toshkentda Alisher Navoiy nomidagi milliy bogʻdan keyin ikkinchi oʻrinda turadi. Bogʻ bir qancha attraksionlar, jumladan, aylanma gʻildirak va moʻjazgina hayvonot bogʻiga ham ega.

2019 – yilda Gʻafur Gʻulom istirohat bogʻi Vazirlar Mahkamasining 2019 – yil 9-avgustdagi № 670-f son qarori va Toshkent shahar hokimining 2019-yil 15-avgustdagi № 1126-son qarori asosida BMP Smart Desision kompaniyasiga ijaraga berildi. Kompaniya investitsiyasi doirasida „jahon talabiga javob beradigan“ zamonaviy bogʻni modernizatsiya qilish va barpo etishi kerak.

Park qayta taʼmir yuzini koʻrgandan soʻng, 2022-yil yoz oyida ochilishi rejalashtirilmoqda.
## Manbalar

## Havolar
Abitibi (daryo)

**Abitibi** (,  ) — Kanadaning Ontario provinsiyasining shimoli-sharqida joylashgan bo'lib, Abitibi ko'lidan shimoliy-g'arbga oqib, Moose daryosiga qo'shilib, Jeyms ko'rfaziga quyiladi. Bu daryo 540 kilometr (340 mil) uzunlikda bo'lib, 265 metr (869 fut) pastga tushadi. *Ontario provinsiyasidagi* uzunligi bo'yicha to'qqizinchi o'rinda turadi. Oldida Ottava daryosi (1,271 km), Sent-Lourens daryosi (1,197 km), Severn daryosi (982 km), Albany daryosi (982 km), Vinnipeg daryosi (813 km), Attawapiskat daryosi (748 km), Ingliz daryosi (615 km) va Moose daryosi (547 km) joylashgan.

Abitibi — algonkin tilidagi "abitah" va "nipi" so'zlaridan kelib chiqib, "yarim yo'ldagi suv" degan ma'noni anglatadi. Avval fransuzlar tomonidan ko'l yaqinida yashovchi Algonkin hindulari guruhini belgilash uchun ishlatilgan, bu nom ularning *Hudson ko'rfazi* va *Ottava daryosidagi* savdo postlari o'rtasidagi joylashuviga ishora qiladi.

Daryo Gudzson's Bay kompaniyasi uchun muhim mo'yna savdo yo'li bo'lgan. Ilgari, Iroquois Falls shahrida joylashgan pulpa va qog'oz sanoati bu o'rmonli hududda muhim sanoat edi. Hudud, shuningdek, turizm va oltin qazib olishni qo'llab-quvvatlaydi.

Abitibi Kanyon Generatsiya stansiyasi daryoda, Abitibi Kanyonda joylashgan. Bu zavodni qurish uchun daryoni o'rganish tajribasi folk qo'shiqchi Wade Hemsworthning "The Black Fly Song" qo'shig'iga ilhom bergan.

## Geografiyasi
Daryo yo'lining tavsifi (oqim tartibida):

* Abitibi ko'lidan boshlanadi ()
* Eng janubiy nuqta ()
* Ansonville, Ontario ()
* Iroquois sharsharasi, Ontario ()
* Shimoliy Ontario temir yo'li kesishgan joy ()
* Uzoq Sault Rapids gidroelektr zavodi ()
* Black River bilan qo'shilish joyi ()
* Frederick House River bilan qo'shilish joyi ()
* Orol sharsharalari stansiyasi, Ontario ()
* Orol sharsharalari, Ontario ()
* Abitibi kanyoni generatsiya Stansiyasi, Fraserdale yaqinida, Ontario ()
* Otter Rapids Generatsiya Stansiyasi ()
* Coral Rapids, Ontario ()
* Eng g'arbiy nuqta ()
* Kichik Abitibi daryosi bilan qo'shilish joyi ()
* Mus daryosi bilan qo'shiladi ()
* Jeyms ko'rfaziga Mus daryosi qismi sifatida kiradi ()

## Nomi
Uning nomi (toʻgʻridan-toʻgʻri — „Yarim yoʻldagi suv“ : *abitah* — oʻrta, *nipi* — suv degan maʼnoni anglatadi) fransuz koʻchmanchilari tomonidan amerindliklar tillardan oʻzlashtirilib, dastlab Gudzon koʻrfazi, Ottava daryosi va faktoriyalar orasida bir nom ostida yashovchi [algonkin-hindulari]ning qabilasiga tegishli boʻlgan.

== Iqtisodiy ahamiyati ==
[Gudzon kompaniyasining pushnin koʻrfazidan oʻtmishda muhim savdo yoʻli mavjud boʻlib, u *Irokuo-Folz shaharchasiga* moʻljallangan yogʻochni qayta ishlash sanoati uchun muhim ahamiyat kasb etgan.

Daryoda 1930-yillarda qurilgan Abitibi stansiyasi gidroelektrostansiyasi joylashgan. Mazkur mintaqada turizm va oltin qazib olish sanoati keng rivojlangan.

## Madaniyatda
Ushbu hududda gidroelektrostantsiya qurilishi boʻyicha olib borilgan geodeziya ishlari Kanada xalq musiqasining eng mashhur namunalaridan biri. *Ueyd Xemsvortning qoʻshigi* syujetiga mavzu sifatida xizmat qildi.

## Irmoqlari

* Kichik Albitibi ko'li
* Frederik uyi daryosi
* Qora daryo

## Manbalar
Daf

**Daf** (,  ‎ , , shuningdek **daff**, **duff**, **deff**). Ozarbayjoncha gaval bilan bir xil (), oʻzbek-tojik doirasi () — Ozarbayjon, Armaniston, Iroq, Eron, Tojikiston, Makedoniya, Suriya, Turkiya, Oʻzbekiston va Yaqin Sharq mamlakatlarida mashhur va klassik musiqada qoʻllaniladigan zarbli cholgʻu asbobi doira turi. Hozirgacha oʻzining asl shaklini saqlab qolgan noyob cholgʻu asboblaridan biri.

## Tuzilishi
Daf — yogʻochdan yasalgan halqa boʻlib, uning ustiga bakrabaliq terisi tortilgan boʻladi. Zamonaviy sharoitda namlikning oldini olish uchun sozning membranasi ham plastikdan tayyorlanadi. Baʼzan daf chetiga 60-70 ta mis yoki metall halqalar biriktiriladi, chalganda ular jaranglaydi.

## Chalish usuli
Daf ijrochisi uni ikki qoʻli bilan ushlab, barmoqda chaladi, baʼzan shapaloqlab uradi. Gaval tesnif va maqom kabi anʼanaviy ozarbayjon musiqa janri ijrochilari uchun zaruriy cholgʻu asbobi hisoblanadi. Ozarbayjonda maqomni, odatda, sozandalar uchligi ijro etadi, ular torchi, kamonchi va dafchilardir. Xonanda (qoʻshiqchi), koʻpincha, bir vaqtning oʻzida dafchi ham boʻladi.

## Tavsif
Ozarbayjon va Armanistonda bu cholgʻuni bayramlarda chalishadi. Ozarbayjon musiqasida anʼanaviy ansambl shu nogʻora chalayotgan xonanda va ikkita cholgʻuchidan iborat: biri tor, ikkinchisi kamancha chaladi (qarang. *Maqom*).
Fayl:Ansemble of Kechachi ogly Muhammed.jpg|Maqom ijrochilari uchligi. Boku, 1912-yil
Fayl:Azeri music.jpg|Dafda maqom ijrochisi. Boku, 2010-yil
Fayl:Stamp of Azerbaijan 482.jpg|Ozarbayjon pochta markasida


## Manbalar

## Adabiyotlar

* Daff / M. V. Yesipova // Grigorev — Dinamika. — M. : Bolshaya rossiyskaya ensiklopediya, 2007. — S. 352. — (Bolshaya rossiyskaya ensiklopediya : [v 35 t.] / gl. red. Yu. S. Osipov ; 2004—2017, t. 8). — .
* 

## Havolalar

* Gaval Ozarbayjon musiqa madaniyati muzeyi saytida
Lighttpd

**lighttpd** (shuningdek, „lighty“, „layti“) — tezlik va himoyalanganlik, shuningdek, standartlarga muvofiqlikni hisobga olgan holda ishlab chiqiladigan veb-server. Bu BSD litsenziyasi ostida tarqatiladigan bepul dasturiy taʼminot. lighttpd Linux va boshqa Unixga oʻxshash operatsion tizimlarda, shuningdek, Microsoft Windowsda ishlaydi.

## Imkoniyatlar
Lighttpd quyidagilarni qoʻllab-quvvatlaydi:

* Avtomatik bosim balansirovkasi (FastCGI, SCGI, HTTP proxy qoʻllab-quvvatlanadi);
* Chroot;
* Berilayotgan tarkibni „uzatilayotganida“ kichraytirish;
* HTTP-autentifikatsiyalari;
* LDAP serveri orqali autentifikatsiyalar;
* URL qayta yozuvlari;
* OpenSSL orqali SSL va TLS;
* RRDtool statistikalari;
* SSI;
* WebDAV (minimal);
* Oʻz xato sahifalarini oʻrnatish.

Veb-server, shuningdek, CGI, SCGI, FastCGI va AJP interfeyslarini (faqat hozirda ishlab chiqilayotgan 1.5 versiyada) ham qoʻllab-quvvatlaydi, bu esa istalgan dasturlash tilida yozilgan ilovalardan foydalanish imkonini beradi.

## Unumdorlik
Lighttpd loyihasi muallifning bir vaqtning oʻzida 10 000 ta ulanishni koʻtara oladigan veb-serverni amalga oshirish istagidan boshlandi. lighttpd tarmoq ulanishlarini asinxron qayta ishlashdan foydalanadi. Bu tufayli diskdagi fayllarga kirishda serverdagi bosim (Apache dan farqli oʻlaroq) joriy ulanishlar soniga bogʻliq emas.

Lighttpdda fayl uzatishda samaradorlikni oshirish uchun maxsus tizim chaqiruvlaridan foydalanish mumkin. Bunda standart tizim interfeyslari emas, balki platformaga xos boʻlgan operatsion tizim yadrosi qoʻngʻiroqlari ishlatiladi va CPU kontekstini oʻzgartirish minimumga tushadi.

## Lighttpddan foydalanuvchi loyihalar
Koʻpincha, lighttpd (masalan, shunday arxitekturaga ega boʻlgan nginx) statik tarkib unumdorligini oshirish uchun ishlatiladi, ayni paytda uni ishlab chiqarish bilan murakkabroq veb-server shugʻullanadi.

* Yandex — oʻzining baʼzi loyihalarida lighttpddan foydalanadi: Xaritalar, Market.
* Google — oʻz loyihalarida, xususan, youtube.com uchun rasmlarni, shu jumladan videolar uchun barcha prevyularni (uchta ruxsatda) beradigan s.ytimg.com — lighttpd-yt (Google modifikatsiyasi) foydalanadi.
* Vikipediya — keshlovchi proksi-server sifatida lighttpddan foydalanadi (statik tarkib unumdorligini oshirish uchun).
* WOT — oʻz serverlarida lighttpddan foydalanadi.
* Ubuntu — baʼzi yangilash serverlarida lighttpddan foydalanadi.

## Manbalar



## Havolalar

* lighttpd bosh sahifasi Arxivnaya kopiya
* WLMP loyihasi LightTPD asosidagi veb-server toʻplami / Windows uchun LightTPD
* Windows uchun LightTPD Arxivnaya kopiya -da arxivlangan
* Lighttpd veb-server hujjatlari (versiya 1.3.16) (rus.)
* Lighttpd veb-serveri (Bill Lubanovich tomonidan „Lighttpd Web Server“ tarjimasi.) 2008 Arxivnaya kopiya -da arxivlangan (rus.)
* [Arch Linux-da Lighttpd-ni oʻrnatish va sozlash boʻyicha qoʻllanma](http://wiki.archlinux.org/index.php/Lighttpd_(Russkiy)) Arxivnaya kopiya -da arxivlangan (rus.)
Yevroda toʻlovlar yagona hududi

**Yevroda  toʻlovlar yagona hududi** (YTYH;) — yevro pul birligida ichki va xalqaro toʻlovlar oʻrtasidagi farqlar butunlay yoʻq qilingan yagona hududdir. SEPA bilan bogʻliq ilk oʻzgarishlar 2008 yilning 28 yanvaridan kuchga kirdi.

Loyihaning maqsadi davlatlararo toʻlovlar samaradorligini oshirish va turli mamlakatlar milliy bozorlarini yagona ichki bozorga birlashtirishdan iborat. *Yevroda to‘lovlar yagona hududi* foydalanuvchilariga yagona bank hisobvarag‘i va yagona to‘lov vositalari to‘plamidan foydalangan holda mintaqaning istalgan joyida istalgan boshqa foydalanuvchi bilan tranzaksiyalarni amalga oshirish imkonini beradi.

Banklarning SEPA toʻlovlarini mijoz hisobiga toʻliq va hech qanday komissiyasiz toʻlash majburiyati tufayli iqtisodga erishiladi. Toʻlovlar roʻyxatdan oʻtganidan keyin 1 ish kunidan kechiktirilmay amalga oshiriladi.

Loyiha barcha ishtirokchi davlatlar miqyosida iqtisodiyotni qo‘llab-quvvatlash uchun umumiy moliyaviy vositalar, standartlar, tartiblar va infratuzilmani yaratishni o‘z ichiga oladi. Yevroda yagona toʻlov sohasini joriy etish natijasida Yevropa iqtisodiyotida kapitalni koʻchirishning umumiy xarajatlarini (umumiy YaIMning 2-3 %) kamaytirishga erishiladi.

## Yana qarang

* Yevrohudud
* Shvetsiya va yevro

## Manbalar
Adamojets

**Adamojets** — Rossiyadagi daryoning nomi boʻlib, Kamchatka oʻlkasining Milkov tumani hududidan oqib oʻtadi. Daryoning uzunligi 29&nbsp;km.

U Valagin tizmasiga kiruvchi Kucha togʻining shimoliy yon bagʻridan boshlanib, tenglik holatigacha shimoliy yoʻnalish boʻlab oqadi . Shundan soʻng u yoy boʻlib, avval shimoli-gʻarbga, soʻngra shimolning qisman botqoqli hududiga oqib oʻtadi . Bir nomdagi Urechek daryosining tabiiy chegarasiga qoʻshilganidan soʻng, u oʻz nomini Kyusinetsga oʻzgartiradi> (geografik nomlarning davlat katalogidagi maʼlumotlarga koʻra, Kyusinets — Urechek va Adamojets qoʻshilishida hosil boʻlgan alohida daryo hisoblanadi) . Uning ogʻzidan 80&nbsp;km uzoqlikda oʻng tarafdagi Kitilgina daryosiga dengiz sathidan 167,3 metr balandlikda quyiladi  .

Rossiya davlat suv reestri maʼlumotlariga koʻra, u Anadir-Kolim basseyni okrugiga tegishli.

* Suv havzasi obyekti kodi: 19070000112120000013871 .

## Manbalar
Jahon otin Uvaysiy uy-muzeyi

**Jahon otin Uvaysiyning uy-muzeyi:** Qoʻqon xonligi saroyida Mohlaroyim Nodira boshchiligidagi xotin-qizlarga sheʼriyat ilmidan ustozlik qilgan. Jahon otin Uvaysiy Umarxon Amiriyga asos solgan. Qoʻqon adabiy muhitining isteʼdodli vakillaridan biri hisoblangan. Uning uy-muzeyi 2006-yilda tashkil etilgan boʻlib, u yerdagi eksponatlar 1781—1845-yillar Margʻilon va Qoʻqondayashagan „Jahonbibi“, „Uvasiy“, „ Vaysiy“ yoki „Uvaysa“ nomi bilan dong taratgan.

Jahon otin Uvaysiy hayoti va ijodiga uning uy muzeyida mujassamlangan. Muzeyda shoira hayoti va ijodiga oid koʻplab qimmatbaho koʻrgazmalar mavjud. Ular Markaziy Osiyo madaniyati hamda tarixiga yaqindan qiziquvchilar uchun ham qimmatli manba hisoblanadi. Ekspozitsiyada Jahon Otin Uvaysiyning shaxsiy buyumlari va shu davrni oʻzida aks ettiruvchi adabiy muhit namoyish etilgan. Shoira ijodini oʻrganayotgan izlanuvchilar uchun noyob manbalar, tazkiralarni ham koʻplab uchratish mumkin. Muzeyda 400 dan ortiq eksponat mavjud boʻlib, ular asosan, XIX asrga doir oʻzbek adabiyotini oʻzida gavdalantirgan. Shoira Uvaysiyning shaxsiy buyumlari: sandiqlar, sharflar, ustki liboslar, poyabzallar, bosh kiyimlar, musiqa asboblari, vazalar, koʻzalar, laganlar va boshqa oshxona anjomlarini shu muzey eksponatlaridan topishingiz mumkin. Shuningdek, Uvaysiy va boshqa oʻzbek yozuvchi va shoirlarining XVIII – XIX asrlarda yozgan asarlari va qoʻlyozmalaridan rasmlar, fotosuratlar, oʻz qoʻllari bilan yozgan sheʼrlaridan asl parchalar ham shular jumlasidandir.

## Havolar
Abirabit (Yana irmog'i)

**Abirabit** (Abiraabit) — Yoqutistondagi daryo boʻlib, Yana ning oʻng irmogʻi hisoblanadi.

## Umumiy maʼlumotlar
U dengiz sathidan 220 m balandlikda joylashgan *Semeyka* va *Badyay*  daryolarining qoʻshilishi natijasida hosil boʻlgan. Verxoyansk viloyati  hududi orqali shimoli-gʻarb tomonga oqib oʻtadi. Abirabit daryosining ogʻzi Yana daryosining oʻng qirgʻogʻidan 435&nbsp;km uzoqlikda joylashgan. Daryoning uzunligi 120&nbsp;km (Semeyka daryosi manbaidan 153&nbsp;km)ni tashkil etadi. Basseynning suv jamlanmasi maydoni 2570&nbsp;km². Qor va yomgʻir natijasida tashkil topadi. Daryoda muzlar oktabr oyida paydo boʻladi va may oyining ikkinchi oʻn kunligida ochiladi. Uning eng katta irmogʻi — Sasil-Yuryax hisoblanadi.

## Suv reestri maʼlumotlari
Suv resurslari federal agentligi tomonidan tayyorlangan, Rossiya davlat suv reestri va RF hududini suv xoʻjaligini rayonlashtirish geoaxborot tizimi maʼlumotlariga koʻra :

* Basseynli okrugi — Lenskiy
* Daryoli basseyni — Yana
* Daryo quyi basseyni — Yananing Adichaga quyi tushishi
* Suv xoʻjaligi uchastkasi — Yananing Adicha daryosiga qoʻshilishidan Bitantay daryosisiz ogʻziga qadar

## Manbalar
Sinatra

**Sinatra** — bu Ruby tilida ishlangan bepul va ochiq dasturiy platforma boʻlib, veb-ilovalarni ishlab chiqish uchun moʻljallangan . Bu Ruby platformasida ishlangan mashhur dasturlar Ruby on Rails va Merb larning muqobilidir.

Bleyk Mizerani tomonidan loyihlashtirilgan va ishlab chiqilgan. Sinatra — bu kichik hajmdagi qulay ilova boʻlib, Ruby on Rails kabi veb-platformalarda tez-tez ishlatiladigan Model-View-Controller modeliga oʻxshamaydi. Aksincha Sinatrani ishlab chiqishda Ruby veb-ilovalarini minimal kuch bilan tezda yaratish gʻoyasiga eʼtibor qaratilgan.

BBC , Engine Yard, Heroku, GitHub va Songbird kabi bir nechta taniqli kompaniyalar Sinatradan faol foydalanshadi. Heroku, shuningdek, Sinatrani rivojlantirishga homiylik qiladi.

## Misol

```ruby
# !/usr/bin/env ruby
require 'sinatraʼ

get '/' do
 redirect to('/hello/World')
end

get '/hello/:nameʼ do
 "Hello #{params[:name]}!"
end
```


## Manbalar

## Havolalar

* ''Sinatra'' rasmiy sayti. Arxivnaya kopiya -da arxivlangan )
* ''Sinatra'' loyihasi GitHub -dagi Arxivnaya kopiya -da arxivlangan. )
* Rus tilida ''Sinatra'' hujjatlari.  Arxivnaya kopiya
* ''Sinatraga'' bagʻishlangan rus tilidagi sayt.
* ''Sinatra'' va DataMapper asosidagi uy fayl hostingi. 1-qism — Boshlanish. Xabrahabr haqidagi Arxivnaya kopiya maqolasida arxivlangan.
* Veb-ilovalar ramkalarini taqqoslash
Tirik kuch (fizika)

**Tirik kuch** (, ) — kinetik energiyaning tarixiy nomi. Ushbu atamani fanga birinchi boʻlibLeybnits kiritgan.

Dastlab, „tirik kuch“ atamasini Leybnits jism *[[massa]]si* tezligining kvadratiga koʻpaytmasi nisbatan qoʻllangan. Keyinchalik, Gustave Koriolis atamaning taʼrifiga tuzatish kiritib, uni jismning *yarmi massasi* va tezligi kvadratining natijasi sifatida belgilagan, shunga qaramasdan tirik kuchni baʼzida „½“ koʻpaytmasi bilan aniqlash ilgari ham uchragan (masalan, D.Bernoulli maqolalarida). Natijada, atama zamonaviy „kinetik energiya“ atamasi bilan bir xil mazmunga ega boʻlgan.

XVIII asrning analitik mexanikasida mv^2 ga teng deb qabul qilingan tirik kuch birinchi navbatda foydali matematik artefakt sifatida koʻrishgan. Bug 'dvigatellarining keng qoʻllanishi bilan bogʻliq sanoatlashtirish taʼsiri ostida vaziyat tubdan oʻzgardi. Keyinchalik dvigatellar tomonidan ishlab chiqarilgan mexanik ishlarga katta amaliy qiziqish paydo boʻldi. Mexanik ish va miqdor oʻrtasida \frac{1}{2} mv^2 mavjud ekanligidan kelib chiqib, Koriolis bu miqdorni tirik kuch deb atashni taklif qildi. Ushbu yondashuvni sharhlar ekan, Koriolis shunday yozgan : "Agar ilgari „tirik kuch“ taʼrifi tezlik kvadratiga koʻra massa koʻpaytmasiga berilgan boʻlsa, buning sababi ushbu masalaga eʼtibor qaratilmagani edi".

## Manbalar


## Adabiyotlar

*
Nimik-6

"**Nimik-6**" ( — Kanadaning Telesat sunʼiy yoʻldosh operatoriga tegishli tijorat geostatsionar telekommunikatsiya sunʼiy yoʻldoshidir.

Sunʼiy yoʻldosh mijozi Bell TV ning toʻgʻridan -toʻgʻri video operatori -Telesatning eksklyuziv foydalanishi uchun moʻljallangan. Kosmik kema 91,1 ° Vt orbital pozitsiyasidan Kanadaga yuqori aniqlikdagi televideniye va boshqa zamonaviy televidenie xizmatlarini uzatish uchun 32 Ku-diapazonli transponderni olib yuradi.

## Nomining kelib chiqishi
"Nimiq" inuitcha soʻz boʻlib, predmetlarni bir joyga jamlab, ushlab turuvchi obyekt yoki kuchni bildiradi. Ushbu nom 1998-yilda mazkur sunʼiy yoʻldoshlar turkumi uchun eng yaxshi nom tanlovida 36 000 taklif ichidan tanlangan.

## Tuzilishi
Nimik-6 ning foydali yuki 32 ta yuqori quvvatli Ku diapazonli transponderlarni oʻz ichiga oladi. Litsenziyaga koʻra, sunʼiy yoʻldosh 12,2-12,7 va 17,3-17,8 gigagertsli chastota diapazonlarida ishlaydi. Ku-bandining qamrov maydoni Kanadaning butun hududini (Geostatsionar sunʼiy yoʻldoshlar kirish imkoniga ega boʻlmagan Shimoliy Kanada hududlari bundan mustasno) va Amerika Qoʻshma Shtatlarining shimoliy shtatlarini qamrab oladi.

Nimik-6 kosmik kemasi Space Systems / Loral 1300 platformasida ishlab chiqilgan boʻlib, uning faollik muddati 15 yildan ortiq qilib belgilangan. Sunʼiy yoʻldoshning dastlabki massasi 4745&nbsp;kg.

## Sunʼiy yoʻldoshning uchirilishi
Sunʼiy yoʻldoshning muvaffaqiyatli uchirilishi International Launch Services (ILS) tomonidan Briz-M yuqori pogʻonasiga ega Proton-M raketasi yordamida amalga oshirildi. Bu jarayon 2012 -yil 17-may kuni, Moskva vaqti bilan soat 23:12 da, Baykonur kosmodromining 81L (PU № 24) maydonchasida boʻlib oʻtdi.

## Manbalar


## Havolalar

* Telesat veb-saytida Nimik-6 Arxivga qoʻshildi  2012-yilning 5-oktabri.
Android 11

**Android 11** (ishlab chiqishdagi kodli nomlari: *Red Velvet Cake* (tort "Qizil baxmal"), *Android R*) Android operatsion tizimining oʻn birinchi versiyasidir. Chiqarish 2020-yil 8 sentabrda boʻlib oʻtdi.

2022-yil mart oyi holatiga koʻra, qurilmalarning 35,62 foizi Android 11 operatsion tizimida chiqariladi, bu esa Android ning dunyodagi eng mashhur versiyasiga aylandi.

## Tarix
Android 11-ning ishlab chiquvchilar uchun ilk oldindan koʻrish versiyasi 2020-yil 19-fevralda Google Pixel smartfonlar liniyasi uchun chiqarildi (birinchi avlod Pixel va Pixel XL modellari bundan mustasno). 18 martda ikkinchi oldindan koʻrish versiyasi va 23-aprel va 6 mayda mos ravishda ishlab chiquvchilar uchun uchinchi va toʻrtinchi versiyalari chiqdi.

Birinchi ommaviy beta-versiyasining chiqarilishi dastlab 3-iyun kuni COVID-19 pandemiyasi tufayli bekor qilingan Google I/O konferensiyasi doirasida boʻlib oʻtishi rejalashtirilgan edi. Natijada, beta-versiyaning chiqarilishi 2020-yil 10-iyun kuni boʻlib oʻtdi.

## Xususiyatlari

* 5G qoʻllab-quvvatlash.
* Yigʻiladigan telefonlar uchun takomillashtirilgan qoʻllab-quvvatlash.
* Yangi ekran turlarini qoʻllab-quvvatlash.
* Google Play orqali komponentlarni yangilash tizimini takomillashtirish — "Project Mainline".
* Ilova muvofiqligini takomillashtirish.
* Muloqot uchun yangi imkoniyatlar.
* Neyron tarmoqlarni qoʻllab-quvvatlashni takomillashtirish.
* Maxfiylik va xavfsizlik.
* Aloqa, kamera va ishlashdagi oʻzgarishlar:
** Qoʻng'iroqlarni filtrlash sohasidagi yaxshilanishlar — kiruvchi qoʻngʻiroq uchun STIR / SHAKEN tasdiqlash holati orqali.
** Optimal Wi-Fi ulanishini tanlash uchun yaxshilangan API.
** Ma’lumotlarni saqlash va apk hajmini kamaytirish uchun tizim darajasida animatsion HEIF formatidagi fayllarni qoʻllab-quvvatlash.
** Oʻrnatilgan tasvir dekoderi, yangi NDK API lari ilovalarga rasmlarni:  JPEG, PNG, WebP, kichikroq APK hajmini saqlab dekodlash va kodlash imkonini beradi.
** Kamerani suratga olishda ovozni oʻchirish ― yozish paytida ringtonlar, signallar yoki bildirishnomalarni oʻchirish uchun yangi API.
** MediaCodec-da past kechikishli video dekodlash: Google Stadia uchun tegishli video dekodlashda minimal kechikishlar.
** HDMI past kechikish rejimi ― tashqi displeylar va televizorlarda "Oʻyin rejimi" sifatida ham tanilgan, avtomatik past kechikish rejimini soʻrash uchun yangi APIlar.

## Yana qarang

* Android versiyasi tarixi
## Manbalar


## Havolalar

* 
* "Android 11" — Ko'p yaxshilanishlar bilan ko'rib chiqish chiqdi 
* "Android 11" — ishlab chiqaruvchining rasmiy veb-saytida oldindan ko'rish
* "Android 11" — rasmiy sayt
Aapsta (daryo)

**Aapsta** — Abxaziyadagi daryo. U Achbihvdara tizmasining janubiy yonbagʻirlarida, dengiz sathidan 1445 metr balandlikdagi qoraqayin oʻrmonlaridagi Gudauta dovoni hududidan boshlanadi на высоте 1445 метров над уровнем моря; впадает в Чёрное море между посёлком Приморское и городом Гудаута.

## Tabiiy-geografik xususiyatlari
Daryoning uzunligi 35 kilometr, suv havzasi maydoni 243&nbsp;km², daryoning qiyaligi 41,3%, kengligi asosan 15 metr, chuqurligi 0,3 dan 2,1 metrgacha, oqim tezligi 1,3-1,6&nbsp;m/s*B. A. Vaxrushev, V. N. Dublyanskiy, G. N. Amelichev*. M.: Izd-vo RUDN, 2001.

Oʻrta va quyi oqimlarda qirgʻoqlar qoraqayin-grabli oʻrmonlar bilan qoplangan . Daryo boʻyida Aatsi va Abgarxuk qishloqlari, etagida esa Primorskoye qishlogʻi joylashgan.

Daryo suvni, asosan, yuqori qismida qordan oladi, etak qismida esa yomgʻirdan oladi. Suvning oʻrtacha minerallashuvi 213&nbsp;mg/l. Suv rejimining turi — Qora dengiz, suv toshqini yilning barcha faslida sodir boʻladi B. A. Vaxrushev, V. N. Dublyanskiy, G. N. Amelichev.* . M.: Izd-vo RUDN, 2001.

Dokhurtu irmogʻi orqali Aapsta Snejnaya gʻor tizimi bilan bogʻlangan.

=== Irmoqlari ===
Aapstaning 83 irmogʻi bor, uning havzasidagi daryolar tarmogʻining zichligi 0,77 km/km². Asosiy irmoqlari quyidagilardir:

* Dohurta — chap irmoq;
* Mtsara — chap irmoq;
* Dzish — chap irmoq;
* Quruq — chap irmoq;
* Sershovqin — oʻng irmoq;
* Tezoqar — chap irmoq;
* Tizma — chap irmoq;
* Mtsaga — oʻng irmoq.

== Etimologiyasi ==
Gidronim abxaz tilidan kelib chiqqan boʻlib, abxazchadan *aapsi'' „tis daryosi“ deb tarjima qilinadi.

## Manbalar
Abdulla Qodiriy uy-muzeyi

**Abdulla Qodiriy uy-muzeyi** — 2019 yil dekabr sanasida Toshkent shahri Shayxontohur tumani, Samarqand Darvoza koʻchasida yashagan yozuvchi Abdulla Qodiriy uyida ochilgan.

Ayni shu muzeyda yozuvchining oʻzi ijodidan, oʻzbek va jahon adabiyoti durdonalari namunalaridan kutubxona vujudga kelgan. Hovli sahni devorlariga oʻzbek va jahon yozuvchi-shoirlarning A.Qodiriy ijodi haqidagi fikrlari qayd etilgan. Xona devorlariga ilingan adibning asl qiyofasini aks ettiruvchi fotosuratlar Qodiriy ijodini yaqindan tanishtiradi. Shuningdek, bu yerda gazeta va jurnallar, A.Qodiriy ijodi namoyon ettirilgan ilk kitoblar mavjud. Muzey ixlosmandlarini xonalardan birida yozuvchi oʻz asarlarini yozganida, oila a’zolari bilan birga bir dasturxonda yigilishi e'tiborini chetda qoldirmaydi.

Muzey hovlisida haykaltarosh Bahrom Norboyev tomonidan mukammal ishlangan yozuvchi haykali oʻrnatilgan. Unda adib teran fikrda, bir qoʻlida kitob tutgan holda gavdalantirilgan.

## Foto

Fayl:Дом-музей Абдулла Кадыри.jpg
Fayl:Дом-музей Абдулла Кадыри 3.jpg
Fayl:Дом-музей Абдулла Кадыри 5.jpg
Fayl:Дом-музей Абдулла Кадыри 7.jpg
Fayl:Дом-музей Абдулла Кадыри 6.jpg
Fayl:Дом-музей Абдулла Кадыри 8.jpg
Fayl:Дом-музей Абдулла Кадыри 2.jpg
Fayl:Дом-музей Абдулла Кадыри 4.jpg|Abdulla Qodiriy uy-muzeyi


## Havolar
Aba-al-Qur

**Aba al-Qur** () ‎ Saudiya Arabistonining shimoli va Iroqning janubi-gʻarbiy qismidagi vadi. U Saudiyaning Sakaka va Arar shaharlari orasidan boshlanib, Al-Vidyan platosi boʻylab oʻtadi, Saudiya-Iroq chegarasini kesib oʻtgandan soʻng Iroqning Anbar muhofazasining shimoliy qismidagi Arar vadisi bilan qoʻshiladi.

## Manbalar

## Havolalar

*
Sharof Rashidov uy muzeyi

Sharof Rashidov uy muzeyi 1992-yil 6-noyabrda atoqli davlat arbobi, yozuvchi Sharof Rashidov tugʻilganligining 75-yillik munosabati bilan Oʻzbekiston Respublikasi birinchi Prezidenti Islom Karimov tomonidan Jizzax viloyatida Sharof Rashidov yodgorlik muzeyi sifatida tashkil etilgan.

2017-yil 27-martda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev Sharof Rashidov tavalludining 100-yilligini keng nishonlash toʻgʻrisidagi qarori imzolandi. Ushbu qarorga eʼtiboran muzey qaytadan zamon talablariga javob beradigan tarzda qayta taʼmir qilindi.

Uy-muzey joylashgan hudud dastlab Sh. R.Rashidovning ota-onasi – Rashid ota va Qulsinoy ona Xalilovaga qarashli boʻlib, Jizzax shahrining chekka qismida edi. Sharof Rashidovichning turmush oʻrtogʻi Xursana Gʻofurovnaning istagiga koʻra, 1979-yilda eski taxtali uy qaytadan obodonlashtirildi. Uy-muzeyni barpo etishdan asosiy maqsad Sharof Rashidovich Rashidovning boy merosini oʻrganishdan iborat.

Muzey 5 ta zaldan iborat: asosiy zal, yozuvchi hayoti haqidagi ekspozitsiya. Rashidovga xorijiy davlatlar rahbarlarining hujjatlari va shaxsiy buyumlari, sovgʻalarini taqdim etilgan zal. Xursana Gʻofurovna Rashidova zali – Sharof Rashidovng rafiqasi va oilasiga bagʻishlangan ekspozitsiya. Rashidov, hujjatlar va shaxsiy buyumlarini taqdim etdi. Siyosat arbobining ishxonasi Rashidov – ekspozitsiyada Toshkentdagi kvartiradagi (qayta taʼmirlangan) idoradagi buyumlar va kitoblar taqdim etilgan.

## Galereya

Fayl:Sharof Rashidov uy muzeyi.jpg|alt=
Fayl:Sharof Rashidov portreti.jpg|alt=
Fayl:Sharof Rashidov haykallari.jpg|alt=


## Manbalar
Termal kuydirish

**Termal kuydirish** — gazsimon aralashmalardan chiqindilarni tozalash usuli; texnologik, ventilyatsiya va boshqa chiqindilar tarkibidagi zararli aralashmalarning yuqori haroratda yonishiga asoslangan. Termal kuydirish asosan aralashmalarning yuqori konsentratsiyasida (olovlanish chegarasidan oshib ketgan) va gazlardagi kislorodning sezilarli miqdorida qoʻllanadi.

## Qoʻllanilishi
Termal kuydirish tozalash uchun ishlatiladi:

* oltingugurt dioksidi va azot oksidlaridan — issiqlik elektr stansiyalarida, aglofabrikalarda, shisha sanoati korxonalarida va boshqalarda;
* vodorod sulfidi va uglerod disulfidi — neft-kimyo, kimyo sanoati va sunʼiy tola ishlab chiqarish korxonalarida;
* yomon hidli moddalardan — oziq-ovqat, mikrobiologik, yogʻochga ishlov berish, mebel sanoati va qishloq xoʻjaligi korxonalarida;
* organik erituvchilar bugʻlaridan (benzin, toluol, uglerod disulfidi va boshqalar) — kimyo va poligrafiya sanoatida;
* aerozollardan va kislotalar bugʻlaridan, galvanik va tuzlangan vannalar oltingugurt va azot oksididan;
* ichki yonuv dvigatellarining sinov stansiyalaridagi zarrachali chiqindilaridan.

## Afzalliklari va kamchiliklari
Sanoat gazlarining organik aralashmalarini termal kuydirsh uchun oʻrnatish moslamalari dizayni juda oddiy, kichik maydonni egallaydi, ularning samaradorligi xizmat muddatiga bogʻliq emas.

Termal kuydirish agrosanoat kompleksi korxonalarida yoqimsiz hidli birikmalardan tozalashning eng oddiy va eng qadimgi usuli hisoblanadi, shu bilan birga u eng qimmat usuldir.

## Usullar va sxemalarni tanlash
Kuydirishni amalga oshirish (oksidlanish reaktsiyasi) uchun tozalangan gazning yuqori harorati va yetarli miqdorda kislorod mavjudligini taʼminlash kerak. Kuydirish sxemasini tanlash haroratga va zararli aralashmalar, kislorod va boshqalar tarkibidagi chiqindilar miqdoriga bogʻliq. Yongʻinni zararsizlantirish tizimlari, agar ifloslantiruvchi moddalarning yuqori haroratli zonada qolish muddati kamida 0,5 soat va uglerod oksidi oʻz ichiga olgan gaz neytrallash harorati 660-750 daraja boʻlsa, 90-99 % tozalash samaradorligini taʼminlaydi.

Tozalash usullari va sxemalarini tanlashda, birinchi navbatda, ifloslangan havoni tozalash usuli, tozalash bosqichlari soni va chang va gazni ushlab turish apparati turi aniqlanadi. Muayyan sharoitlarda faqat kerakli tozalash samaradorligi, ishonchliligi va tejamkorligini birlashtirgan qurilmalarni oʻrnatish kerak.

## Manbalar

## Adabiyotlar

* E. S. Andreeva, S. S. Andreev. Sanoat ekologiyasi
Luma

**Luma** () ― Mirtalar oilasiga mansub oʻsimliklar turi.

Tur nomi Chilida oʻsadigan va turdosh mirta oʻsimligi — *Amomyrtus luma* nomidan kelib chiqqan.

Areal ― Janubiy Amerikaning janubi-gʻarbiy qismi, Chilidagi Valdivian oʻrmonlari, Argentinada ham uchraydi. Luma shuningdek, mahalliy iqlimi oʻxshash boʻlgan hududlar — Britaniya orollarida, AQShning Tinch okeanining shimoli-gʻarbiy qismida oʻsadi. Mitti koʻrinishdagi namunalari xonaki oʻsimlik sifatida ekiladi.

Luma — doimiy yashil butalar yoki kichik daraxtlar boʻlib, baʼzan balandligi 10–20 m gacha, tanasining diametri 1 m gacha yetadi. Qobigʻi och qizil yoki toʻq sariq, silliq. Barglari oval, toʻq yashil, uzunligi 1-5 sm, kengligi 0,5-3 sm. Gullarining diametri 2 sm gacha, reza mevasining diametri taxminan 1 sm boʻladi. Mevasini yeyish mumkin va mahalliy aholi tomonidan davo maqsadida ishlatiladi.

## Turlari
*The Plant List* maʼlumotlar bazasiga koʻra, tur 2 ta koʻrinishni oʻz ichiga oladi  :

* Luma apiculata (DC.) Burret — uchli luma yoki Arroyan (*Arrayán*), Kolumbiya okrugi. Chili mirtasi, ispan tilida *Temu S Chile*, *S Argentina* nomlari bilan mashhur. Shuningdek, Kaliforniyaning Alp okrugida oʻsadi.
* Luma chequen (Molina) A.Gray — Cheken (*Chequén*) yoki *Huillipeta Central Chile*; Peru va Boliviyada oʻsadi.

## Manbalar
Active Template Library

**Active Template Library** (**ATL**) — COM komponentlarini yozishni soddalashtirish uchun Microsoft kompaniyasi tomonidan ishlab chiqilgan C++ tilining shablon sinflari toʻplami. Ushbu kutubxona ishlab chiquvchilarga turli COM obyektlari, OLE avtomatlashtirish serverlari va ActiveX boshqaruv elementlarini yaratish imkonini beradi. Visual Studio ishlab chiqish muhiti qoʻlda dasturlash minimum boʻlgan birlamchi obyekt strukturasini yaratish imkonini beradigan **ATL** masterlari va yordamchilarini oʻz ichiga oladi.

**ATL ** — bu  COM boshqaruv vositasi sifatida MFCga yengil muqobil. **ATL** skript sababli kelib chiqishi mumkin boʻlgan obyektlarni yaratish uchun ASPda (Active Server Pages) ishlatiladi.

## Havolalar

* Grimes, Richard (1998). "ATL va COM", ATL COM, 1-nashr, Wrox Press, pg. 6. ISBN 1-861002-4-91 .
* Grimes, Richard (1999). "ATL yordamida MAQOMOTI ob'ektini qurish va chaqirish", Beginning ATL 3 COM Programming, 1-nashr, Wrox Press, pg. 63. ISBN 978-1861001207 .
* Uilyams, Mikki (2000). "Active Documents", Visual C++ 6 Unleashed, 1-nashr, Sams, pg. 733. ISBN 978-0-672-31241-0 .
W-CDMA

**W-CDMA** ( — kodli ajratiluvchi keng polosali koʻp dostup) — radiointerfeys texnologiyasi boʻlib, u 5 MGslik ikkita radio chastota keng polosasidan foydalanadigan, kanallarni kodli ajratuvchi keng polosali koʻp dostupdan foydalanadi. W-CDMA ( 3GPP Release 4) atamasi shuningdek mustaqil uyali tarmoq standartini tavsiflash uchun ham ishlatiladi,GSM ga qoʻshimcha sifatida loyihalangan va 1900-2100 MGs diapazonida ishlaydi.

WCDMA koʻplab uyali aloqa operatorlari tomonidan 3G xizmatlarini qoʻllab-quvvatlash uchun keng polosali radio dostupini ta'minlash uchun tanlangan.

Texnologiya video, Internetga dostup va videokonferensiya kabi yuqori tezlikdagi multimedia xizmatlarini taqdim etish uchun optimallashtirilgan; to'liq mobillik bilan qisqa masofalarda 2 Mbit/s gacha va uzoq masofalarda 384 Kbit/s gacha dostup tezligini ta'minlaydi. Bunday ma'lumot uzatish tezligi chastotaning keng polosasini talab qiladi, shuning uchun WCDMA polosasining kengligi 5 MGs ni tashkil qiladi.

Texnologiya mavjud GSM va PDC tarmoqlariga qo'shilishi mumkin, bu WCDMA standartini tarmoq resurslaridan foydalanish va global muvofiqlik nuqtai nazaridan eng istiqbolli standartga aylantiradi.

## Adabiyotlar

* Невдяев Л. М. Мобильная связь 3-го поколения. Серия изданий «Связь и бизнес», М., 2000 — 208 с. ISBN 5-93184-006-0

## Manbalar
Heroku

**Heroku** bir qator dasturlash tillarini qoʻllab-quvvatlaydigan PaaS bulutli platformasidir. U 2010-yildan buyon Salesforce.com ning shoʻba kompaniyasi hisoblanadi . Ilk bulutli platformalardan biri sanaladigan Heroku 2007 yilning iyun oyida paydo boʻlgan. Dastlab faqat Ruby dasturlash tilini qoʻllab-quvvatlagan. Ammo hozirda Java, Node.js, Scala, Clojure, Python, Go, Ruby va PHP kabi platformalar tillarini oʻqiy oladi. Heroku serverlarida Debian yoki Ubuntu operatsion tizimlaridan foydalaniladi.

## Kompaniya tarixi
2007-yilda Heroku kompaniyasiga Jeyms Lindenbaun, Adam Wiggins va Orion Genrilar asos solishgan. Undan maqsad esa Rack  ga asoslangan loyihalarni qoʻllab-quvvatlash boʻlgan. 2010 yilning 8 dekabrida Salesforce.com Herokuni sotib oladi va uni shoʻba kompaniyasiga aylantiradi. 2011-yilning 12-iyulidan Ruby dasturlash tilining muallifi Yukixiro Matsumoto kompaniyada yetakchi muhandis  sifatida faoliyat yurita boshlaydi. Xuddi shu oyda Heroku Node.js va Clojure ni qoʻllab-quvvatlashni joriy qiladi. 2011yilning 15-sentabrida Heroku va Facebook birgalikda „Facebook uchun Heroku“ yangi variantini taqdim etishdi. Heroku maʼlumotlar omborini boshqaruvchi asosiy dastur — PostgreSQL dan tashqari, yana Cloudant,Membase, MongoDB va Redis, kabi tizimlarni ham qoʻllab-quvvatlay boshladi.

Herokuda ishlaydigan ilovalar DNS serveridan ham foydalanadi (odatda ilovalar *nom_ilova.herokuapp.com* kabi domen nomiga ega). Har bir dastur uchun bir nechta mustaqil virtual jarayonlar ajratiladi, ular „dynos“ deb ataladi. Ular bir nechta serverlardan tashkil topgan maxsus virtual tarmoq („dynos grid“) orqali taqsimlanadi  . Heroku Git  versiyasini boshqarish tizimiga ham ega.

2012-yilda Shimoliy Amerikada boʻlgan kuchli iyun toʻfoni tufayli Herokuda qator ilovalarning faoliyati toʻxtab qoldi, ammo kirish 24 soatdan kamroq vaqt ichida qayta tiklandi.

## Mukofotlar va muvaffaqiyatlar
Heroku IT bozorida NoSQL ning eng koʻp yechimlarini taqdim etayotganini, u shuningdek „poliglot platformasi“ ham hisoblanishini taʼkidlamoqda. Heroku „Dow Jones FASTech 50 start-ups to Watch“ roʻyxatiga kiritilgan. Gartner tomonidan 2010-yilning aprel oyida Herokuga „Cool Vendor in Application Platforms as a Service“ maqomini berildi. Heroku, shuningdek, ReadWriteWeb tomonidan chop etilgan „Top 10 Cloud Computing Services for 2010“ („2010-yil uchun eng yaxshi 10 ta bulutli xizmatlari“) roʻyxatidan ham joy oldi.

## Manbalar

* Rasmiy Heroku veb-sayti Arxiv nusxasi 2014-yilning 31-mayida olingan  )
* Azure xosting xizmatlarini joylashtirish Heroku ilovasini oʻrnatish kabi oson boʻlishi kerak )
* Venture Wire FASTech konferentsiyasining eng istiqbolli start-uplar diqqat markazida Arxiv nusxasi 2011-yilning 14-oktabrida olingan. )
* Heroku Facebook ilovalarining rasmiy bulutiga aylana oladimi?  Arxiv nusxasi 2012-yilning 10-oktabrida olingan )
* Adam Wiggins Heroku’s Pivot-da, veb-ishlab chiquvchilar uchun „kir yuvish mashinasi“ ni qurish va Salesforce.com-ga qoʻshilish Arxiv nusxasi 2014-yilning 2 iyunida olingan )
* Ruby yaratuvchisi mobil qurilmaga eʼtibor qaratmoqda Arxiv nusxasi 2014-yilning 2 iyunida olingan  )

## Manbalar
Abazulgol

**Abazulgol** (eskirgan *Veshenderoy*, ) — Rossiyadagi daryo, Checheniston Respublikasining Vedenskiy va Shatoy tumanidan oqib oʻtadi. Daryoning uzunligi 20  1926-yilgi xaritada Vashendar, 1941-yilgi xaritada Veshenderoy.

U Petxail va Nuykort togʻlari orasidan boshlanadi . U toʻliq shimoli-gʻarbiy yoʻnalishda qoraqayin oʻrmoni va Selmentauzen qishlogʻi orqali oqib oʻtadi. Daryoning mansabi Sharoargun daryosining oʻng qirgʻogʻidan 4,7&nbsp;km uzoqlikda [Ulus-Kert] qishlogʻi yaqinida joylashgan. Quyi oqimida uning kengligi 15 metr, chuqurligi 0,4 metr va oqim tezligi 1,9&nbsp;m/s.

Asosiy irmoqlari — Bulk (oʻng), Dutsuaxk (chap), Vashidera (oʻng) daryolari.

## Suv reyestri maʼlumotlari
Rossiya davlat suv reyestriga koʻra, u Gʻarbiy Kaspiy havzasi okrugiga kiradi, daryoning suv xoʻjaligi uchastkasi Grozniy shahridan Argun daryosining quyilishigacha boʻlgan Sunja hisoblanadi. Daryo havzasi — Terek va Volga oʻrtasidagi Kaspiy dengizi havzasining daryolaridir.

Davlat suv reyestridagi obyekt kodi — 07020001212108200006068.

## Manbalar

## Adabiyotlar

*
Ola chipor aloe

**Ola chipor aloe** yoki **aloe Yoʻlbars aloesi**() — koʻp yillik, shirali oʻsimlik, *Asphodelaceae* oilasiga mansub aloe (*aloe*) turi. (tur avvallari Xanthorrheaceae oilasi tarkibiga kiritilgan). Janubiy Afrika va Namibiyada keng tarqalgan. *Variegata* oʻziga xos sifat boʻlib, lotinchadan tarjima qilganda „rangli“ degan maʼnoni anglatadi va mazkur turdagi oʻsimliklarning dogʻli barglariga ishora qiladi.

## Tavsif
Oʻsimlikning balandligi 20-30 sm, 18-24 ta bargi 3 qatorga joylashgan. Barglari sershira yashil rangga ega, notekis och yashil dogʻlari bor. Barglarning uzunligi 10-15 sm, asosning kengligi taxminan 3-6 sm. Barglarning shakli uchburchak. Shikastlanish, suv miqdori va yoshiga qarab, tashqi barglar oltin jigarrang tusga kirib quriydi.

Ola chipor aloe oʻrtacha 3-7 yil oʻsadi, bularning barchasi koʻp jihatdan atrof-muhitga, quyosh nuri va suvga bogʻliq.

Gullari 20-30 sm balandlikda toʻq sariq rangda, toʻda-toʻda boʻlib joylashgan. Gullash davri mart yoki aprel oylariga toʻgʻri keladi.

**Vegetativ xususiyatlar.**

Aloe poyasiz oʻsadi, unib chiqadi va guruhlar hosil qiladi. 20 tagacha lancet-deltoid, koʻndalang kesimdagi V shaklidagi barglar novdada uch qator boʻlib joylashgan. Uning yashil rangli oʻtkir barglarining uzunligi 10-15 dyuym va kengligi 4-6 dyuymgacha yetadi. Barglarning yuzasida tartibsiz koʻndalang chiziqlar hosil qiluvchi oq rangli dogʻlar mavjud. Barglarning cheti va sirti oq hamda gʻadir-budir boʻladi.

**Toʻpgullar va gullar.**

Toʻpgullar bir-ikki novdadan iborat va uzunligi taxminan 30 dyuymni tashkil qiladi. Boʻsh, silindrsimon shakldagi toʻda uzunligi 10 dan 20 dyuymgacha va taxminan 20-30 gulni oʻz ichiga oladi. Oval uchli novdalar uzunligi 15 millimetrgacha va kengligi 7 millimetrga yetadi. Gullar pushti rangdan toʻq qizil ranggacha boʻlishi mumkin, kamdan-kam hollarda xira sariq rangda boʻladi, uzunligi 4 dan 5 millimetrgacha boʻlgan gulbandlarga ega. Gullar uzunligi 35 dan 40 millimetrgacha yetadi. Uchlari ular biroz kichraygan va ochilgan boʻladi. Ularning tashqi gulbarglari uzunligi 5 dan 7 millimetrgacha yetadi, changchi tashqariga chiqib turmaydi, gul changlari esa guldan 1-2 millimetrga chiqib turadi.

**Genetika.**

Xromosomalar soni 2n = 14.

**Tarqalishi**

Ola chipor aloe Namibiya va Janubiy Afrika provinsiyalari — Shimoliy Keyp, Sharqiy Keyp, Karu, Fri Steyt mustaqil davlati va Bushmanland hududida keng tarqalgan.

## Manbalar
Avash (daryo)

**Avash** (eski nomi *Gavash* ; amx. አዋሽ) – Efiopiyadagi daryo boʻlib, u Sharqiy Afrika Rift vodiysining shimoliy qismida joylashgan. Daryo vodiysining unumdor tuproqlaridan paxta va shakarqamish yetishtiriladi. Daryoning yaqinida quyidagi yirik shaharlar joylashgan: Galemso, Gouane, Tendaxo va Asayita.

Daryoning yuqori qismida antilopa va jayronlar yashaydigan **Avash milliy bogʻi** joylashgan.

## Gidrografiyasi
Avash – Oromiya va Afar viloyatlarida joylashgan Turgʻun tumanidagi asosiy daryo hisoblanadi. Daryoning manbai Addis-Abeba shahrining gʻarbiy qismida joylashib, Kasem, Kabenna (Kabenna River) va Ledi uning asosiy irmoqlari hisoblanadi. Suv koʻpayish vaqtida daryo balandligi 15 metrgacha koʻtarilishi mumkin.

Kore va Kerens daryolarining qoʻshilishi joyidan Ginchi qishlogʻi boshlanadi.

Daryo Aden koʻrfazining gʻarbiy chekkasidan – Tadjura koʻrfazidan taxminan 100&nbsp;km uzoqlikda joylashgan Jibuti davlati chegarasi yaqinidagi Abbe koʻliga borib quyiladi. Qurgʻoqchilik yillar paytida Abbe daryosigacha yetib bormaydigan Danakil jarligida shoʻr koʻllar zanjiriga boʻlinib ketadi.

Avash gidroenergetik salohiyatiga ega boʻlib, uning eng katta toʻgʻoni 1960-yilda Addis-Abebadan taxminan 75&nbsp;km uzoqlikda qurilgan, natijada daryoda *Koka suv ombori* paydo boʻlgan.

## Tarixi

Insonning *Homo* turi paydo boʻlgan davrdan buyon Avash daryosi vodiysida yashagan. Shuningdek, bu yerda odamzodgacha boʻlgan gominidlarning koʻplab qoldiqlari (avstralopitek) ham topilgan. Paleontologik topilmalarning yoshi taxminan 3-4 million yil boʻlib, bu inson evolyutsiyasining dalili boʻlib xizmat qiladi. 1974-yilda mashhur Lyusi skeletining 52 ta boʻlagi topilgan. 2,55-2,58 m.a.million yillik shagʻal asboblari (chopperlar) Avash daryosining chap irmogʻidan Kada Gonaning (Gona, Ethiopia) yerida topilgan. Ular Olduvay madaniyatining klassik qurollaridan koʻra koʻproq arxaik boʻlishiga qaramay, Ledi-Gerarada Bokol Dora 1 qatlamiga qarashli boʻlgan vositalaridan koʻra koʻproq progressiv hisoblanadi.

1980-yilda quyi daryo vodiysi YUNESKOning Jahon merosi roʻyxatiga kiritilgan.

1933-1934-yillarda Avash shahridan, Aussa saltanati (Sultanate of Aussa) qirgʻogʻi boʻylab yurgan ilk yevropalik inson, bu Uilfrid Tesayjer edi. U Abbe koʻliga tashrif buyurib, ekspeditsiyani sharqqacha, *Tadjoura koʻrfazigacha* olib borgan.

## Manbalar

## Havolalar

* 
*