open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Eddie Eagan

**Edward Patrick Francis Eagan** (1897-yil 26-aprel – 1967-yil 14-iyun) – amerikalik bokschi. Shuningdek, ham Yozgi ham Qishki Olimpiya oʻyinlarida oltin medalni qoʻlga kiritgan, yagona muz ustida changʻi uchuvchi sportchi boʻlgan. Eagan yozgi oltin medalini  boksda va qishki oltin medalini, toʻrttalik bahsda muz ustida changʻi ushish sport turida qoʻlga kiritgan.  Va nihoyat, Eagan ham Yozgi ham Qishki olimpiadada musobaqalashgan kam sonli sportchilardan biriga aylangan. 

## Biografiyasi

Eagen Colorado shtatining Denver shahrida oddiy oilada tugʻilgan. U Longmont oʻrta maktabini tamomlagan va bir yil  Denver universitetidagi kollejda oʻqigan. Shu vaqt mobaynida oʻrta vazn toifasida gʻarbiy chempionlikni qoʻlga kiritgan.  Birinchi jahon urushi paytida, artilleriya leytenanti boʻlgan va Amerika safarbar askarlari oʻrtasida, oʻrta vazn toifasida chempion boʻlgan.  Urushdan keyin Yale universitetida oʻqidi.1919-yilda, havaskor boks uyushmasida boʻlib oʻtgan musobaqada ogʻir vazn toifasida gʻalaba qozongan. 1921-yilda, Yale universitetini tugatgandan soʻng, Eagan Garvard yuridik maktabi va Oksford universitetida oʻqigan. 1923-yilda, havaskor boks uyushmasining ogʻir vazn toifasidagi chempionligini qoʻlga kiritgan.

## Olimpiada oʻyinlari

### Yozgi Olimpiada oʻyinlari
1920-yili Antwerpda Yozgi Olimpiya oʻyinida bokschi sifatida qatnashgan va yengil vazn toifasida oltin medalni qoʻlga kiritgan. Shuningdek,1924-yilgi Yozgi Olimpiya oʻyinlarida ogʻir vazn toifasida ham ishtirok etgan. U birinchi raunddayoq Arthur Cliftonga yutqazgan hamda medalni qoʻlga kirita olmagan (qarang: boks boʻyicha erkaklar ogʻir vazn toifasining 1924-yilgi Yozgi Olimpiadasi.

### Qishki Olimpiada oʻyinlari
Eagan Olimpiadaga sakkiz yildan soʻng, 1932-yilgi Lake-Placida boʻlib oʻtgan oʻyinda gʻalaba qozongan Billy Fiskenning bobsley (muz ustida chana uchish) guruhi aʼzosi sifatida qaytib kelgan. Eagan ham Qishki ham Yozgi oʻyinlarda medal qoʻlga kiritgan oltita – Jacob Tullin Thams (Norvegiya), Christa Luding-Rothenburger (Sharqiy Germaniya), Clara Hughes (Kanada) va Lauryn Williams (AQSh) kabi olimpiyachilar ichida birinchisi boʻlgan. Eddy Alvarez 2020-yilda ham Qishki ham Yozgi Olimpiya oʻyinlarida medallarni qoʻlga kiritgan yagona amerikalik sifatida, Eagan va Williamsga qoʻshilgan. Eagan ikkala Olimpiadada oltin medalni qoʻlga kiritgan ikkita raqobatchidan bittasi boʻlgan (ikkinchisi: olimpiadadagi oltin medali figurali uchish boʻyicha boʻlgan Gillis Grafström).  

## Manbalar
Abiko (Chiba)

— Yaponiyaning Chiba prefekturasida joylashgan shahardir. 1-dekabr, 2020-yil holatiga koʻra, shaharda 59.895 ta xonadonda 131.714 nafar aholi istiqomat qiladi va aholi zichligi har kilometr kvadratga 3000 kishini tashkil qiladi. Shaharning umumiy maydoni 43.19 km2.

## Demografiya
Yaponiya aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra, Abiko aholisi uzoq davom etgan o'sishdan so'ng yaqinda platoga aylandi.

## Manbalar

## Havolalar

* Rasmiy veb-sayt 
* Yamashina ornitologiya instituti veb-sayti
Futtsu

– Yaponiyaning Chiba prefekturasida joylashgan shahardir.

## Geografiyasi
Futtsu Chiba prefekturasining janubiy qismida, prefektura poytaxti Chibadan taxminan 40 kilometr va Tokio markazidan 40-50 kilometr uzoqlikda joylashgan. U Boso yarim orolining janubi-gʻarbiy sohilida, Tokio koʻrfazining janubiy uchida Uraga kanaliga qaragan.

### Qoʻshni munitsipalitetlar
Chiba prefekturasi

* Kimitsu
* Kamogava
* Kyonan

### Iqlim
Futtsu nam subtropik iqlimga ega (Köppen *Cfa*), yozi issiq va qishi salqin, qor yogʻmaydi. Futsuda oʻrtacha yillik harorat 15,7&nbsp;°C. Yillik oʻrtacha yogʻin miqdori 1695&nbsp;mm, sentyabr esa eng nam oy hisoblanadi. Avgustda eng yuqori harorat 26,5 atrofida&nbsp;°C, eng pasti esa yanvarda, 6,0 atrofida&nbsp;°C boʻladi.

## Demografiyasi
Yaponiya aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra Futtsu aholisi soʻnggi oʻn yilliklarda kamaygan.
## Hukumat
Futtsu toʻgʻridan-toʻgʻri saylanadigan mer va 16 aʼzodan iborat bir palatali shahar kengashiga ega boʻlgan mer-kengash shakliga ega. Futtsu Chiba prefekturasi assambleyasiga har yili bir aʼzosini qoʻshadi. Milliy siyosat nuqtai nazaridan, shahar Yaponiya Diet quyi palatasining Chiba 12-okrugiga kiradi.

## Iqtisodiyot
Futtsu tijorat baliq ovlash, qishloq xoʻjaligi, turizm va elektr energiyasi ishlab chiqarishga asoslangan aralash iqtisodiyotga ega. Futtsu elektr stansiyasi dunyodagi eng yirik issiqlik elektr stansiyalaridan biridir.

## Taʼlim
Futtsu shahrida sakkizta davlat boshlangʻich maktabi va Chiba prefekturasi taʼlim kengashi tomonidan boshqariladigan ikkita davlat oʻrta maktabi mavjud.

## Manbalar
Ayşe Hatun Önal

**Ayşe Hatun Önal** (talaffuzi: Ayshe Xatun O'nal; 1978-yil 29-iyulda tugʻilgan), turkiyalik qoʻshiqchi va sobiq model.

1999-yilda “Miss Turkiya” tanlovida “Turkiya go‘zali” deya tanlab olinadi va shu bilan modellik faoliyatini boshladi. Ko'p yillar davomida model va boshlovchi sifatida ishladi. Keyinchalik qo'shiq aytishni boshladi.

Önal 2003-yilda chiqargan " Çeksene Elini " nomli qo'shig'i bilan mashhur bo'ldi. 2008-yilda oʻzining birinchi *“Sustuysam”*  albomini chiqardi va turli mukofotlar sohibasi bo'ldi. Albomdagi " Kalbe Ben " qo'shig'i TurkTop 20 ro'yxatida to'qqizinchi o'rinni egalladi. 2014-yilda " Chak Bir Selam " va 2015-yilda " Gum Gum " qo'shiqlari Turkiyada xit bo'lib, birinchi o'ringa ko'tarildi. Bu xitlar keyinchalik uning 2017-yilda yaratilgan *Selam Unbalanced nomli*  studiyaviy albomiga qo'shildi.

## Hayoti va faoliyati
Önal Turkiyaning I Adana shahrida tug'ilgan bo'lib Borsa nomli o'rta maktabini tugatgan va  Anadolu universitetining "jamoatchilik bilan aloqalar" yo'nalishiga o'qishga kirdi.

Universitetda o'qib yurib xususiy kompaniyaning jamoatchilik bilan aloqalar bo'yicha xodimi sifatida ish faoliyatini boshladi. Önal orzularini ro'yobga chiqarish maqsadida ikkinchi kursdan keyin o'qishni tashladi.

1999-yilda Kanal D tomonidan tashkil etilgan “Miss Turkiya” tanlovida ilk bora tanlandi va modellik faoliyatini boshladi. 
2003-yilda u Universal Music yorlig'i ostida *Nihoyat* deb nomlangan EP albomini chiqardi..Murod Küçük rejissyorligidagi “Cheksene Elini” nomli ilk klipini suratga oldi. Qo‘shiq matni, elektron infratuzilmasi va doimgidan o'zgacha videoklipi bilan ko‘pchilikning e’tiborini tortdi. Klip suratga olinganidan ko'p o'tmay,  o'zining ovoz yozish studiyasi yopildi. 5 yillik tanaffusdan so'ng  2008-yil aprel oyida Sony BMG-dagi  birinchi albomini chiqardi. Albomning birinchi klipida Murod Küçük bilan yana birga ishladi. 2017-yil fevral oyida Önal ikkinchi studiyaviy albomi *Selam Değersizni* chiqardi.  Albomda ilgari chiqarilgan " Chak Bir Selam " (2014) va " Gum Gum " (2015) xitlaridan tashqari " Sheytan Tüyü " (2016) va " Sirenler " (2016) kabi qo'shiqlar ham bor edi. 2019-yil oktyabr oyida u o'zining beshinchi singli "Efsane" ni barcha telvideniyalarda chiqardi.

Ayşe Hatun Önalning ovozi alto.

## Diskografiyasi

* *Agar men sukut saqlasam* (2008)
* *Salom Balanssiz* (2017)

## Filmografiyasi

* *Mumiya qochmoqda* (2002)
* Hamma narsa sevgi haqida (2015)

## Mukofotlari va nominatsiyalari

## Manbalar


## Yana qarang

* 
* Discogs'ta Ayşe Hatun Önal diskografisi
Isumi

– Yaponiyaning Chiba prefekturasida joylashgan shahardir.

## Geografiya
Isumi janubiy Chiba prefekturasining sharqiy qirgʻogʻida, Bosō yarim orolida joylashgan. U sharqda Tinch okeani bilan chegaradosh boʻlib, moʻtadil dengiz iqlimiga ega, qishi qisqa boʻladi. Bu hudud Kujukuri plyaji hududining oxirida joylashgan plyaj kurortlari bilan ajralib turadi va landshafti dumaloq, qumli tepaliklardan iborat. Isumi daryosi, yarim orolning bu qismidan oʻtadigan kichik daryo, Misakida Tinch okeaniga quyiladi.

### Atrofdagi munitsipalitetlar
Chiba prefekturasi

* Ichinomiya
* Katsuura
* Mutsuzava
* Otaki
* Onjuku

### Iqlimi
Isumi nam subtropik iqlimga ega (Köppen *Cfa*), yozi issiq, qishi salqin va qor yogʻmaydi. Isumida oʻrtacha yillik harorat 15,4&nbsp;°C. Yillik oʻrtacha yogʻin miqdori 1834&nbsp;mm, sentyabr esa eng nam oy hisoblanadi. Avgustda eng yuqori harorat 25,8 atrofida&nbsp;°C, eng pasti esa yanvarda, 6,0 atrofida&nbsp;°C boʻladi.

## Demografiyasi
Yaponiya aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Isumi aholisi soʻnggi oʻn yilliklarda kamaygan

## Hukumati
Isumi toʻgʻridan-toʻgʻri saylanadigan mer va 18 aʼzodan iborat bir palatali shahar kengashiga ega boʻlgan mer-kengash boshqaruv shakliga ega. Isumi Chiba prefekturasi assambleyasiga bitta aʼzosini qoʻshadi. Milliy siyosat nuqtai nazaridan, shahar Yaponiya Diet quyi palatasining Chiba 11-okrugiga kiradi.

## Iqtisodiyoti
Mahalliy iqtisodiyotda tijorat baliq ovlash ustunlik qiladi. Isumi daryosining oʻrta oqimi Isumida sholi yetishtirish uchun keng sholi dalalarini sugʻorish imkonini beradi. Hududda pomidor va bodring ham yetishtiriladi.

## Taʼlim
Isumi shahrida shahar hukumati tomonidan boshqariladigan oʻnta davlat boshlangʻich maktabi va va Chiba prefekturasi taʼlim kengashi tomonidan boshqariladigan bitta davlat oʻrta maktabi mavjud. Prefekturada nogironlar uchun bitta maxsus taʼlim maktabi ham mavjud.

## Manbalar
Kamogawa

– Yaponiyaning Chiba prefekturasida joylashgan shahardir.

Shahar nomi ikkita *[[kanji]]* belgisidan iborat: birinchisi, kamo (kán), yaʼni „oʻrdak“ va ikkinchisi, „daryo“ degan maʼnoni anglatuvchi kawa (kāwa).

## Geografiya
Kamogawa Atago togʻida joylashgan boʻlib, u  balandlikda – Chiba prefekturasining eng baland nuqtasidir. Kamo daryosi () Kamogawada Tinch okeaniga qoʻyiladi.

### Qoʻshni munitsipalitetlar
Chiba prefekturasi

* Futsu
* Kimitsu
* Katsuura
* Minamibōsō
* Kyonan
* Otaki

### Iqlimi
Kamogawa nam subtropik iqlimga ega (Köppen *Cfa*), yozi issiq va qishi salqin, qor yogʻmaydi. Kamogawada oʻrtacha yillik harorat 15,5&nbsp;°C. Yillik oʻrtacha yogʻin miqdori 1833&nbsp;mm, sentyabr esa eng nam oy hisoblanadi. Avgustda eng yuqori harorat 26,0 atrofida&nbsp;°C, eng pasti esa yanvarda, 5,9 atrofida&nbsp;°C boʻladi.

## Demografiya
Yaponiya aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Kamogawa aholisi soʻnggi 70 yil ichida asta-sekin kamayib bormoqda.

## Hukumat
Kamogawa toʻgʻridan-toʻgʻri saylanadigan mer va 18 aʼzodan iborat bir palatali shahar kengashiga ega boʻlgan mer-kengash boshqaruv shakliga ega. Kamogawa Chiba prefekturasi assambleyasiga bitta aʼzosini qoʻshadi. Milliy siyosat nuqtai nazaridan, shahar Yaponiya Diet quyi palatasining Chiba 12-okrugiga kiradi.

## Iqtisodiyot
Kamogawa janubiy-markaziy Chiba prefekturasi atrofidagi mintaqa uchun savdo markazi boʻlib xizmat qiladi. Tijorat baliq ovlash beshta faol baliq ovlash portiga ega Kamogawada asosiy sanoat boʻlib qolmoqda.

## Manbalar
Nagareyama

– Yaponiyaning Chiba prefekturasida joylashgan shahardir.

## Geografiyasi
Nagareyama Chiba prefekturasining uzoq shimoli-gʻarbiy burchagida joylashgan boʻlib, gʻarbda Edogawa daryosi bilan chegaradosh. U prefektura poytaxti Chibadan 30 kilometr uzoqlikda va Tokio markazidan 20-30 kilometr uzoqlikda joylashgan. Edo daryosi shaharning gʻarbiy chegarasi boʻylab shimoldan janubga oqib oʻtadi, uning qarshisida Saitama prefekturasi joylashgan. Bundan tashqari, Tone kanali shaharning shimoliy qismidan oʻtadi.

### Qoʻshni munitsipalitetlar
Chiba prefekturasi

* Matsudo
* Kashiwa
* Noda

Sayama prefekturasi

* Misato
* Yoshikawa

### Iqlimi
Nagareyama nam subtropik iqlimga ega (Köppen *Cfa*), yozi issiq va qishi salqin, qor yogʻmaydi. Nagareyamada oʻrtacha yillik harorat 14,8&nbsp;°C. Yillik oʻrtacha yogʻin miqdori 1370&nbsp;mm, sentyabr esa eng nam oy hisoblanadi. Avgustda eng yuqori harorat 26,6 atrofida&nbsp;°C, eng pasti esa yanvarda, 4,0 atrofida&nbsp;°C boʻladi.

## Demografiyasi
Yaponiya aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Nagareyama aholisi 1950-yillardan hozirgi kungacha kuchli oʻsishni kuzatgan.

## Hukumat
Nagareyama toʻgʻridan-toʻgʻri saylanadigan mer va 28 aʼzodan iborat bir palatali shahar kengashiga ega boʻlgan mer-kengash shakliga ega. Nagareyama Chiba prefekturasi assambleyasiga ikki aʼzosini qoʻshadi. Milliy siyosat nuqtai nazaridan, shahar Yaponiya Diet quyi palatasining Chiba 7-okrugiga kiradi.

## Iqtisodiyoti
Nagareyama mintaqaviy savdo markazi va yaqin atrofdagi Chiba va Tokio uchun shaharchadir.

## Manbalar
Yachiyo

– Yaponiyaning Chiba prefekturasida joylashgan shahardir.

## Geografiyasi
Yachiyo Chiba prefekturasining shimoli-gʻarbiy qismida, prefektura poytaxti Chibadan taxminan 13 kilometr va Tokio markazidan 33 kilometr uzoqlikda joylashgan.

### Qoʻshni munitsipalitetlar
Chiba prefekturasi

* Hanamigawa-ku, Chiba
* Sakura
* Inzai
* Shiroi
* Narashino
* Funabashi

### Iqlim
Yachiyo nam subtropik iqlimga ega (Köppen *Cfa*), yozi issiq va qishi salqin, qor yogʻmaydi. Yachiyoda oʻrtacha yillik harorat 14,9&nbsp;°C. Yillik oʻrtacha yogʻin miqdori 1394&nbsp;mm, sentyabr esa eng nam oy hisoblanadi. Avgustda eng yuqori harorat 26,5 atrofida&nbsp;°C, eng pasti esa yanvarda, 4,5 atrofida&nbsp;°C boʻladi.

## Demografiyasi
Yaponiya aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Yachiyo aholisi soʻnggi 70 yil ichida tez oʻsgan.

## Tarix
Yachiyo yapon paleolit davrida paydo boʻlgan va arxeologlar 30 000 yildan ortiqroq vaqtga oid tosh asboblarni topganlar. Chiba urugʻi hozirgi Yachiyo hududini kech Heian davridan boshlab Muromachi davrigacha nazorat qilgan. Sengoku davrida bu hudud Murakami urugʻi nazoratiga oʻtgan.

## Hukumat
Yachiyo boshqaruv shakli toʻgʻridan-toʻgʻri saylanadigan mer va 28 aʼzodan iborat bir palatali shahar kengashiga ega. Yachiyo Chiba prefekturasi assambleyasiga uchta aʼzosini qoʻshadi. Milliy siyosat nuqtai nazaridan, shahar Yaponiya Diet quyi palatasining Chiba 2-okrugiga kiradi.

## Taʼlim

### Maktablar
Isumi shahrida shahar hukumati tomonidan boshqariladigan 22 ta davlat boshlangʻich maktabi va Chiba prefekturasi taʼlim kengashi tomonidan boshqariladigan oltita davlat oʻrta maktabi mavjud. Prefekturada nogironlar uchun bitta maxsus taʼlim maktabi ham mavjud.

### Universitetlar

* Shumei universiteti, Yachiyo asosiy kampusi – (xususiy)

## Manbalar
Ivan Umnyakov

**Umnyakov Ivan Ivanovich** (1890-yil 9-avgust, Petrozavodsk, Rossiya imperiyasi – 1976-yil 22-fevral, Samarqand viloyati, Oʻzbekiston SSR, SSSR) – sovet sharqshunosi, arabshunosi, islomshunosi hamda tarixchi olim. Sankt-Peterburg davlat universiteti professori, Oʻrta Osiyo geograflar jamiyati doimiy aʼzosi. Rossiya Sovet Federativ Sotsialistik Respublikasining Buxorodagi vakolatxonasi rahbari (1918). 

## Biografiyasi
Umnyakov Ivan Ivanovich 1890-yil 9-avgust kuni Rossiya imperiyasiga qarashli boʻlgan Petrozavodsk shahrida harbiy oilasida tugʻilgan. U 1901-yildan 1909-yilgacha Sankt Peterburg gimnaziyasida tahsil oladi. Gimnaziyani kumush medalga tugatganidan soʻng, Sankt Peterburg universitetining sharq tillari fakultetiga qabul qilinadi. Ushbu fakultetda ustozlari Shmidt, Mednikov, Krachovskiy, Jukovskiy, Smernikov va boshqalardan sharq mamlakatning tarixi, madaniyati va qadriyatlari haqidagi bilimlarni oldi. Universitetning maxsus topshirigʻi bilan Ivan Umnyakov „Narshaxiy va arab geograflarining Buxoro topografiyasida qoʻshgan hissasi“ mavzusida maʼlumot toʻplagani Buxoroga boradi. Topshiriqni muvaffaqiyatli yakunlagandan soʻng, oltin medal bilan taqdirlanadi. Sankt Peterburg universitetining 1914-yil qizil diplom bilan tamomlagandan soʻng, Tashqi ishlar vazirligi oʻquv muassasasida tahsilini davom ettiradi. Ivan Umnyakov 1916-yil Rossiya siyosiy agentligining tarkibini kengaytirish maqsadida Buxoroga yuboriladi. 1918-yil Turkiston komissarining tavsiyasiga asosan, Rossiya Sovet Federativ Sotsialistik Respublikasining Buxorodagi vakolatxonasi rahbarligiga tayinlanadi. U 1920-yilgacha Buxoroni yanada puxta oʻrganishga kirishib, u yerning tarixiy qoʻlyozmalari bilan tanishib chiqqan.

Ivan Umnyakov 1944-yil sentyabr oyida Oʻzbekiston davlat universiteti (hozirgi Samarqand davlat universiteti) tashkil qilingach, tarix kafedrasida dotsent lavozimida ishlaydi. 1945-yildan 1949-yilgacha „Oʻrta Osiyo va Sharq tarixi“ kafedrasida mudir boʻlib faoliyat yuritadi. Ivan Umnyakov 1974-yil 24-sentyabrda Samarqand davlat universitetining „Oʻzbek xalqlari tarixi“ kafedrasida professor boʻlib ishlaydi.

Ivan Umnyakov 1976-yil 22-fevralda Samarqand viloyatida vafot etadi.

## Manbalar
Cho'l quyoni

**Choʻl quyoni** (***Lepus tibetanus***) – Oʻrta Osiyo, Shimoliy-Gʻarbiy Xitoy va gʻarbiy Hindiston yarim orolida uchraydigan quyon turi . Bundan tashqari u choʻl va yarim choʻllashgan oʻtloqli va butazorli hududlarida yashaydi. Bu quyon haqida kam maʼlumot bor. Tabiatni Muhofaza qilish Xalqaro Ittifoqi uning muhofaza qilish holatini " kam tashvishli " deb baholanadi.

## Tavsif
**Choʻl quyoni** – boshi kichik boʻlgan oddiy qurilgan tur. Uning boshi va tana uzunligi 400 dan 480 mm gacha (boshi 16-19 mm gacha). Dumi 87 mm dan 109 mm gacha (eni 3,4-4.3 mm) Yuqori qismlari talgʻir-sariqdan toʻq jigarranggacha va qora rangga boʻyalgan, son qismi kulrang, pastki qismlari sargʻish-oq. Koʻz terisi oqargan joy bilan oʻralgan va quloqlari keng boʻlib, ichi tukli tuklar bilan qoplangan va uchlari qora rangda. Old oyoqlari orqa oyoqlarning tashqi yuzalari kabi oq rangda. Orqa yuqori tomonida jigarrang-qora chiziq bor. Qishda moʻynasi qalinroq boʻlib, talgʻir-kulrang rangga ega boʻladi.  

## Tarqalishi va yashash joyi
Choʻl quyoni Oʻrta Osiyoda yashashga moslashgan, va uning tarqalishi Afg'oniston va shimoliy Pokiston dan Mongoliya,Shinjang Uygur Avtonom Viloyati, Gansu va Xitoyning Shimoliy Mongoliya hududigchaa uzaydi. Uni choʻllashgan, yarim-choʻllashgan, buta va daraxtlar bilan qoplangan maydonlarda yoki 3500- 4000 m ((11,500 yoki 13,100 fut) balandliklarda koʻzga tashlanishi mumkin.

## Ekologiyasi
Choʻl quyoni oʻtxoʻr; uning ozuqa ratsionida ildizlar, barglar, poya, rezavorlar va urugʻlarni oʻz ichiga oladi. Bundan tashqari, baʼzida suv istemol qilish uchun kaktuslar bilan ham oziqlanadi. U asosan kechasi tushayotganda oziqlanadi, lekin baʼzan kun davomida paydo boʻladi. Boshqa quyonlar singari, u yerdan chuqur qazmaydi, balki sayoz chuqurliklarda bosh[pana topadi. Urgʻochilari yiliga 3 marotab, odatda har safar uchtadan oʻntagacha bolalaydi. 

## Holat
Choʻl quyoni keng koʻlamli tarqoqlikga ega, ammo populyatsiya soni va hajmi oʻzgarishi maʼlum emas. Tabiatni Muhofaza qilish Xalqaro Ittifoqi uning tabiatini muhofaza qilish holatini " eng kam tashvishli " deb baholadi, chunki hech qanday tahdidlar aniqlanmagan va agar populyatsiya kichrayib ketayotgan boʻlsa ham, bu uning koʻrsatkichlari juda tez amalga oshmaydi. 

## Manbalar
Azat Muhadov

**Azat Ravshanovich Muhadov** (,  1981-yil 21-iyun, Chorjoy)&nbsp;– himoyachi va yarim himoyachi pozitsiyasida oʻynagan turkman futbolchisi. U bir qator turkman, oʻzbek va turk klublari hamda Turkmaniston terma jamoasidagi oʻyinlari bilan tanilgan. Futbolchilik faoliyatini yakunlaganidan soʻng, murabbiyilik faoliyatini boshlagan.

## Klub faoliyati
Azat Muhadov Chorjoy shahrida tugʻilgan. U 2000-yilda Ashxobodning „Niso“ klubida futbol oʻynashni boshlagan, biroq 2002-yildagina asosiy jamoa tarkibiga jalb qilingan. Bir muddat jamoada amakisi Chariyar Muxadov bilan birga oʻynadi. 2002-yilgi mavsumning ikkinchi yarmida Azat Muhadov Buxoro shaharning „Buxoro“ klubida toʻp surgan boʻlsa-da, Oʻzbekiston oliy divizionida bor-yoʻgʻi 7 ta oʻyin oʻtkazib, Turkmanistonga qaytdi. 2004-yilda Muhadov Turkmaniston poytaxtining „Asudaliq“ klubida, 2005-yilda esa futbolchi Gazojakning „Gazchi“ klubida oʻynagan. 2006-yil boshida Azat Muhadov Qozogʻistonning „Qaysar“ klubiga tashrif buyurdi, lekin jamoaga mos kelmadi va 2006-yilning birinchi yarmida Turkmanistonning „Ashxobod“ klubida oʻynadi, ikkinchi yarmida esa mavsumni Oʻzbekistonning „Shoʻrtan“ klubida yakunladi. 2007-yil boshida Muhadov Bolqonobodnning Nebitchi klubi futbolchisiga aylandi. Yil oxirida turkmanistonlik himoyachi oʻzini Turkiya chempionatida sinab koʻrishga qaror qildi va Turkiya ikkinchi divizioni „Kirshehirspor“ klubi futbolchisiga aylandi. Olti oy ichida u Turkiyaning oliy divizioni „Mardinspor“ klubiga oʻtib, 13 ta oʻyinda maydonga tushdi, keyin Turkiya uchinchi divizioni „Kahramanmarashspor“ klubida atigi 1 ta oʻyin oʻtkazdi. 2009-yil boshida Muhadov Turkiyada boʻlgan vaqtida Rossiyaning „Tom“ klubi tomonidan skaut qilingan, biroq klubga mos kelmagan. Muhadov uchta nazorat uchrashuvidan soʻng, Tom jamoasini tark etgan. Shundan soʻng futbolchi Turkmanistonga qaytib keldi va u yerda yana Nebitchi klubining oʻyinchisiga aylandi. Jamoaning nomi tez orada Balkan deb oʻzgartirildi. Bolqonobodliklar jamoasida Muhadov 2015-yilgacha oʻynagan, ikki marta mamlakat chempioni boʻlgan va bir necha bor Turkmaniston chempioni boʻlgan. Futbol faoliyatini tugatgandan soʻng, Azat Muhadov Ashxobodda bolalar murabbiyi boʻldi.

## Terma jamoalar uchun chiqishlar
Azat Muhadov Turkmaniston terma jamoasidagi debyutini 2007-yilning 18-noyabrida Gonkong terma jamoasiga qarshi oʻyinda oʻtkazdi. Muhadov oʻyinning 86-daqiqasida zaxiradan maydonga tushdi. Futbolchi 2008-yil 6-fevralda terma jamoa tarkibida navbatdagi oʻyinni Janubiy Koreya terma jamoasiga qarshi oʻtkazdi va butun oʻyinni oʻtkazdi, shundan soʻng u terma jamoaga chaqirilmadi.

## Shaxsiy hayot
Azat Muhadovning otasi Ravshan Muhadov ham turkmanistonlik mashhur futbolchi va murabbiy boʻlib, bir muddat Turkmaniston terma jamoasini boshqargan.

## Muvaffaqiyat

*  Turkmaniston chempioni **(2)** : 2011, 2012.

## Manbalar

## Havolalar

* 
* 
* Azat Muxadov na saytі transfermarkt.com (angl.)
* Profіl na ''soccerway'' [Arxіvovano 4 listopada 2018 u Wayback Machine.]
Kichkina xonimlar

„***Kichkina xonimlar***“ () – amerikalik yozuvchi Louisa May Alcott tomonidan yozilgan roman boʻlib, dastlab 1868-1869-yillarda oʻz noshirining iltimosiga binoan ikki jildda nashr etilgan.   Asar toʻrt opa-singil – Meg, Jo, Bet va Emi hayoti haqida soʻzlaydi va ularning bolalikdan katta hayotga oʻtishi haqida batafsil maʼlumot beradi. Muallif va uning uchta singlisining hayotiga asoslanib,    avtobiografik yoki yarim avtobiografik roman sifatida tasniflanadi.   
## Manbalar
Jenifer Jons

**Jenifer Mari Jons** amerikalik hamshira va siyosatchi. New Mexico Vakillar palatasining 32-okrugining a'zosi hisoblanadi. 2022-yilning noyabrida saylangan hamda 2023-yil 1-yanvarda lavozimga kirishgan.

## Hayotning dastlabki yillari va ta'lim
New Mexico shtatining  Deming shahrida tug'ilgan Jons Deming o'rta maktabini tamomlagan. U New Mexico Junior kollejida hamshiralik ishi bo'yicha ilmiy darajaga ega bo'ldi.

## Karyera
Jons o'z karerasini uyda sog'liqni saqlashga ixtisoslashgan Lovelace Health System bilan boshladi. Jons Gila mintaqaviy tibbiyot markazi hamda Kanzas universiteti sog'liqni saqlash tizimida ham ishlagan. Jons 2022-yilning noyabr oyida amaldagi demokrat Kendi Svitserni mag‘lub etib, Nyu-Meksiko Vakillar palatasiga saylangan.

## Manbalar
Miss Li

**Linda Karlsson** – (1982-yil 21-iyulda tugʻilgan), ijod olamida **Miss Li** taxallusi bilan mashhur shved qoʻshiqchisi. 2000-yillarning boshida oʻz ijodini boshlaganidan keyin u jami sakkizta albom chiqargan. Bir nechta qoʻshiqlari shved reklamalarida, shuningdek, koʻplab Amerika teleseriallarida namoyish etilgan.

## Hayoti
Linda Karlsson 1982-yil 21-iyulda , Shvetsiyaning Borlänge shahrida tugʻilgan. Voyaga yetganida esa u oilasi bilan Stokgolmga shahriga koʻchib oʻtdi.

## Ijodi
Miss Li taxallusi ostida u 2006-yilda oʻzining *"Late Night Heartbroken Blues"* nomli ilk ijodiy albomini chiqardi. Uning „Donʼt Try to Fool Me“ hamda *Weeds* va *[[Grey Anatomiyasi|Grey’s Anatomy]]* qoʻshiqlarining ikkalasi ham 2007-yilda muxlislar eʼtiboriga taqdim etilgan. Toʻrtinchi ijodiy albomi boʻlgan " *Dance the Whole Way Home* " (2009)dagi „Burjua Shangri-La“ qoʻshigʻi televizion reklamalarda foydalanilgan va „Oh Boy“ qoʻshigʻi 2010-yilda Volvo C70 reklamasida oʻzining munosib oʻrniga ega boʻlgan. Sanʼatkorning „True Love Stalker“ treki *"Desperate Housewives* " epizodida ishlatilgan. „Forever Drunk“ treki esa *[[Grey Anatomiyasi|Grey’s Anatomy]]* ning ochilish marosimida namoyish etilgan. „My Heart Goes Boom“ qoʻshigʻi 2012-yil oxirida muxlislarga taqdim etildi, oʻsha yili *Så mycket bättre-* da paydo boʻlganidan koʻp oʻtmay, mashhur Buyuk Britaniyadagi DFS mebel doʻkoni uchun bir nechta reklamalarda aks etadigan boʻldi. 2013-yilda „My Heart Goes Boom“ Amerika televideniyesida Oq uyning qora bozorida ayollar kiyimlari aks etgan maxsus reklamalarda ishlatilgan. Oʻzining yettinchi albomi taqdimotiga, targʻib qilishga bagʻishlangan keng qamrovli gastroldan keyin koʻp oʻtmay, Miss Li tushkunlikka tushib qolganini sabab qilib koʻrsatib, sanʼatdan ketganini aytdi. Keyinchalik u Los-Anjelesdagi (Kaliforniya) qoʻshiq mualliflari lagerida qatnashdi va shu orqali sanʼatga qaytdi. U yerda Rihanna bilan studiyada hamkorlik qildi va rassomning *Anti* (2016) albomi uchun trek yozdi. Garchi Li Rihanna uning huquqlarini sotib olganini aytgan boʻlsa-da, nomaʼlum trek albomda koʻrinmadi.

Miss Li oʻzining sakkizinchi albomi *"A Womanʼs Guide to Survival"ni* 2017-yilga kelib chiqardi. Albomdagi „Aqualung“ qoʻshigʻi 2019- yilgi Volvo XC40 uchun debyut videodan joy olgan.

## Eslatma

## Manbalar
Acıbadem universiteti

**Acıbadem universiteti** ( asl nomi: *Acıbadem Mehmet Ali Aydinlar universiteti*) – 2007-yil 18-mayda tashkil etilgan notijorat fond universitetidir. Asosiy maqsadi sogʻliqni saqlash fanlarining barcha sohalarini birlashtirish boʻlgan universitet sogʻliqni saqlashdan tashqari boshqa sohalarda ham taʼlim berishni maqsad qilgan.

## Tarixi

**Acıbadem Sogʻliqni saqlash va Taʼlim Jamgʻarmasi** 3-iyun 2002-yilda *"Acıbadem universiteti"* ni tashkil etish uchun ish boshlagan va universitet 2007-yil 18-mayda tashkil etilgan. Universitetning taʼlim rejalari 2007-2009-yillar oraligʻida tayyorlangan va u 2009-2010-oʻquv yilida oʻzining birinchi talabalarini qabul qilish bilan taʼlimni boshlagan.

2009-yilda Maltepedagi vaqtinchalik kampusida oʻqishni boshlagan universitet 2013-yilda Atashehirdagi doimiy kampusiga koʻchdi. 2014-yilda *Atakent Acıbadem universiteti kasalxonasi* foydalanishga topshirildi.

2021-22-o‘quv yilida jami 5134 talaba: 1882 ta magistratura, 2842 ta bakalavriat, 248 ta aspirantura va 162 ta doktorantura yo‘nalishida tahsil olgan. 2022-yil holatiga koʻra, universitetda jami 541 nafar professor-oʻqituvchilar faoliyat koʻrsatgan 156 ta professor, 76 ta dotsent, 114 ta doktor, 80 ta o'qituvchi va 115 ta ilmiy xodim shular jumlasidandir.

**Rektorlar**

·        Prof. Dr. Nejmettin Pomir (2007-2011)

·        Prof. Dr. Ahmet Shahin (2011- )

**Talabalar yotoqxonasi**

Acıbadem universiteti yotoqxonasi 84 ta xona va 252 oʻringa moʻljallangan. Xonalar bir yoki ikki kishiga moʻljallangan. Har bir xonada mini muzlatgich, mikrotoʻlqinli pech, choynak, ovqat stoli, fen, televizor va barcha xonada hammom mavjud. Talabalar xonalarida kravat, yostiq, ko‘rpa-to‘shak, parta, devorga o‘rnatilgan kitobxon lampasi, g‘ildirakli ofis kreslosi, devorga mahkamlangan shkaf,  javonlar va seyf mavjud.

## Akademik birliklar

**Fakultetlar**

* Tibbiyot maktabi
* Sogʻliqni saqlash fanlari fakulteti

* Gumanitar va ijtimoiy fanlar fakulteti

* Muhandislik va tabiiy fanlar fakulteti

* Farmatsevtika fakulteti

### institutlar
* Sogʻliqni saqlash fanlari instituti

* Ijtimoiy fanlar instituti

* Fan va texnologiya instituti

**Kollejlar**

* Sogʻliqni saqlash xizmatlari kasb-hunar maktabi
* Kasb-hunar maktabi

## Havolalar
 Rasmiy Sayt]
## Manbalar
Aleksandra Maxrovskaya

**Aleksandra Maxrovskaya Viktorovna** (1917-yil 21-dekabr, Sankt Peterburg, SSSR - 1917-yil 18-avgust, Sankt Peterburg, Rossiya Federatsiyasi) — sovet va rus arxitektori, tarixiy binolarni rekonstruksiya qilish sohasi mutaxassisi, Rossiya arxitektura va qurilish akademiyasi aʼzosi.

## Biografiyasi
Aleksandra Maxrovskaya Viktorovna 1917-yil SSSR tarkibidagi Sankt Peterburg shahrida tugʻiladi. Uning otasi Viktor Gennadiyevich Maxrovskiy boʻlib, texnika fanlari doktori ilmiy darajasiga ega. Aleksandra Maxrovskaya 1936-yil oʻrta maktabni muvaffaqiyatli tamomlaydi. Shundan soʻng, u Leningrad davlat rassomlik, haykaltaroshlik va arxitektura universitetining arxitektura fakultetiga oʻqishga qabul qilinadi. 1937-yilda bir vaqtning oʻzida Moskva davlat chet tillari instituti nemis tili fakultetida sirtqi taʼlim shakli boʻyicha oʻqishga qabul qilinadi. 1939-yil Ikkinchi jahon urushi boshlanishi sababli Leningrad davlat rassomlik, haykaltaroshlik va arxitektura universiteti faoliyatini toʻxtatadi. Aleksandra Maxrovskaya va uning oilasi 1943-yil Samarqandga evakuatsiya qilinadi. Samarqandda Leningrad davlat rassomlik, haykaltaroshlik va arxitektura universitetining filiali bor edi. Oʻsha taʼlim muassasasida tahsilini davom ettirdi. Aleksandra Maxrovskaya Samarqandda sovet meʼmori va haykaltaroshi Viktor Kochedamov bilan turmush quradi. Aleksandra turmush oʻrtogʻi Viktor Kochedamov bilan Samarqanddagi suv omborlari va tarixiy obidalarining arxitekturasini oʻrganish boʻyicha dissertatsiyasini himoya qiladi. Aleksandra 1945-yil Leningradga qaytadi. U yerda oʻzining mutaxassisligi boʻyicha diplomni qoʻlga kiritadi. Maxrovskaya 1947-yil Petrovsk shahridagi markaziy qismni qayta tiklash loyihasida ishtirok etadi. Ushbu loyihada faol ishtirok etib, Petrovsk shahrining tarixiy qismini yaratishda oʻzining ishlarini taqdim etganligi uchun kumush medal bilan taqdirlanadi. Maxrovskaya 1955-yil SSSR qurilish va arxitektura akademiyasini muvaffaqiyatli yakunlab, doktorlik ilmiy darajasiga erishadi. 

Aleksandra Maxrovskaya 1997-yil 18-avgust kuni Sankt Peterburg shahrida vafot etadi.

## Manbalar
Selim Nurmurodov

**Selim Berdimurodovich Nurmurodov** (; 22-mart, 1996-yil, Ashxobod) – turkman va rus futbolchisi, Oltin Asir jamoasida hujumchisi pozitsiyasida oʻynaydi.

## Faoliyati
Selim futbolchi oilasida tugʻilgan, uning otasi Berdimurod Nurmurodov mashhur turkman futbolchisi.

Qozonning „Rubin“ futbol maktabi tarbiyalanuvchisi, 2013-yildan 2014-yilgacha „Rubin“ yoshlar jamoasi tarkibida oʻynagan.

2014-yilda u Turkmanistonga qaytib, Ashxobodning „Oltin Asir“ klubi bilan shartnoma imzoladi. 2014-yilning 16-avgustida „Dashgouz“ jamoasiga qarshi oʻyinda yangi jamoasi safidagi ilk golini kiritdi. 2015-yilning 10-fevralida „Al-Saqr“ ga qarshi oʻyinda OFK kubogida debyut oʻyinini oʻtkazdi.

2020-yilning yanvarida Nurmurodov Toshkentning „Bunyodkor“ klubi bilan bir yillik shartnoma imzolagan edi. Mavsum davomida hujumchi Oʻzbekiston chempionatida 17 ta oʻyin oʻtkazib, 2 ta gol urgan.

2021-yil 12-mayda u Livanning „Al-Ahd“ jamoasiga koʻchib oʻtdi. 2021-yilning 21-may kuni u OFK kubogi guruh bosqichida „Al-Vahda“ga qarshi oʻyinda (0:0) debyut qildi.

## Jamoa
2015-yil yanvar oyida u ilk bor Turkmaniston yoshlar terma jamoasiga 2015-yilgi Hamdoʻstlik kubogida ishtirok etish uchun chaqirildi va Estoniya bilan oʻyinda 2 ta gol urdi.

## Yutuqlar

* Oltin Asir
** Turkmaniston chempioni: 2014, 2015
** Turkmaniston Superkubogi gʻolibi: 2015

## Manbalar
Abdurahmon Tanburiy

**Abdurahmon Tanburiy Samarqandiy** () – shu taxallus bilan ijod etgan va tojik tilida kuylagan mashhur shashmaqom xonandasi.

## Hayoti
Abdurahmon Tanburiy 1850-yilda Samarqandda tugʻilgan. Taxminan 1898-yil yoki 1900-yilda Samarqandda vafot etgan.

1896-yildagi „Risolai Shashmaqom“ risolasida Abdurahmon Tanburiy Samarqandiy haqida maʼlumot berilgan. Risolada taʼkidlanishicha u musiqa asboblarini mohirlik bilan chalishni biladigan, Buxoroda musiqa taʼlimini tugatgan mashhur va yaxshi xonanda sifatida koʻrsatilgan. Ustozlari Ahmad Donish va Karamat Dilkash Tanburiylar edi.

U asosan shashmaqom janridagi qoʻshiqlar kuylagan, qoʻshiqlariga musiqa bastalagan, mashhur shoirlarning turli gʻazallarini kuylagan, ayrim qoʻshiqlarini oʻz gʻazallari asosida yozgan. Abdurahmon Tanburiy Ahmad Donishdan oʻrgangan sheʼriyat va musiqa asoslarini rivojlantirdi. „Nasr“, „Savt“, „Mushkilot“, „Shashmaqom“ boʻyicha alohida bilim va mahoratga ega boʻlgan. U „Tasnifi Buzurg“, „Tarjee Buzurg“, „Gardun Buzurg“, „Muhammasi Nasrul-Lai“, „Sakili Islomi“, „Sakili Sultoniy“ning „Buzurg“ maqomida, „Rost“ maqomida, „Tasnifi Rost“, „Gardun Rost“, „Mahammasi Rost“, „Muhammasi Ushshoq“, „Muhammasi Panjgoh“; „Navo“ maqomida, „Tasnifi Navo“, „Nagʻmi Oraz“, „Muhammasi Navo“, „Sakili Navo“; „Dugoh“ maqomida, „Tasnifi Dugoh“, „Tarji Dugoh“, „Gardun Dugoh“, „Peshrav“, „Samoʻi Dugoh“, „Muhammasi Dugoh“ va „Segoh“, „Iroq“ va xalq kuylarini juda mahorat bilan ijro etgan. Tanburiy yaratgan ijod namunalari asosida koʻplab musiqa va vokal asarlar yaratilgan, xususan, „Tabur sadosi“, „Amali Bahor“, „Muhammasi Abdurrahmon“ musiqiy tomoshalarda foydalanilgan.

## Adabiyotlar
* Donishnomai Shashmaqom./Zeri tahriri Olimov K., Abduvaliev A., Azizӣ F., Raҷabov A., Hakimov N. - Dushanbe, 2009. – ISBN 978-99947-49-13-3. S. 16
* Ensiklopediyai adabiyot va sanʼati toҷik. Ҷildi I (ABAY – KALIM). Dushanbe, 1988

## Manbalar
Namoz Berdiyev

**Namoz Berdiyev Berdiyevich** (1939-yil 23-yanvar − 2021-yil 20-iyul) – tojik olimi, biologiya fanlari doktori, professor, Tojikistonda xizmat koʻrsatgan fan va texnika xodimi.

## Hayoti
Namoz Berdiyev 1939-yil 23 yanvarda Samarqand viloyati Ishtixon tumani Mitan qishlogʻida kolxozchi oilasida tugʻilgan.

Oʻrta maktabni tugatgach, Samarqand qishloq xoʻjaligi institutining veterinariya fakultetiga oʻqishga kirdi. 1962-yilda oʻqishni muvaffaqiyatli tamomlab, Tojikiston SSRning Sovet (hozirgi Temurmalik) tumanidagi „Qangurt“ sovxoziga bosh veterinar lavozimiga ishga yuboriladi.

Namoz Berdiyev 1964-1967-yillarda Qishloq xoʻjaligi vazirligi Veterinariya meditsina ilmiy-tadqiqot instituti aspiranti sifatida nomzodlik dissertatsiyasini himoya qildi. Dissertatsiya mavzusi „Tojikiston janubidagi hududlarida endemik buqoq choʻchqalarda yod tanqisligi“.

Qishloq xoʻjaligi vazirligi Veterinariya meditsina ilmiy-tadqiqot institutida dastlab kichik, keyinroq katta ilmiy xodim boʻlib ishlagan.

1969-yildan katta ilmiy xodim, 1976-yildan Tojikiston tibbiyot instituti markaziy ilmiy-tadqiqot laboratoriyasi mudiri boʻlgan.

1982-yilda biologiya fanlari doktori ilmiy darajasi, 1990-yilda professor unvoni berilgan. „Hayvonlarning yuqori balandlik sharoitida moslashishi va tabiiy qarshiligi“ mavzusida dissertatsiya yoqlagan.

Tojikiston davlat tibbiyot universitetida „Genetika asoslari“ kafedrasi mudiri, bir vaqtning oʻzida universitet xalqaro aloqalar boʻyicha prorektori lavozimlarida ishlagan.

Uning rahbarligida 12 nafar fan nomzodi va 2 nafar fan doktori tayyorlandi.

7 ta darslik va oʻquv qoʻllanma, 4 ta monografiya muallifi (hammuallif).

Tojikistonda xizmat koʻrsatgan fan va texnika xodimi.

2021-yil 20-iyulda koronavirus tufayli vafot etdi.

## Oilasi
Rafiqasi Munavvara Berdiyeva oʻqituvchi boʻlib ishlaydi. Namoz Berdiyevning 7 nafar farzandi bor.

## Manbalar
Armanistondagi ossuriyaliklar

**Armanistondagi ossuriyaliklar** (, *Āsōrīnēr*) mamlakatdagi yazidiylar va ruslardan keyin uchinchi yirik etnik ozchilikni tashkil qiladi. 2011-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Armanistonda 2769 nafar Ossuriyalik istiqomat qiladi va Armaniston Kavkazda saqlanib qolgan soʻnggi Ossuriya jamiyatining joylashgan birdan-biri oʻrni hisoblanadi. Armanistonda Sovet Ittifoqi parchalanishigacha 6000 ta ossuriyalik boʻlgan, biroq Armanistonning qiyin iqtisodiyoti tufayli 1990-yillarda koʻpchilik koʻchib ketgan va aholi soni yarmiga qisqargan.

## Tarixi

### Zamonaviy tarixi

Armanistondagi bugungi ossuriyaliklar, asosan, 19-asrning boshlarida Rus-Fors urushi (1826-1828) davrida, minglab qochqinlar oʻz vatanlarini Forsdagi Urmiya atrofidagi hududlarga tashlab ketishgan koʻchmanchilarning avlodlaridir. 20-asr boshlarida koʻpchilik bugungi Turkiyaning janubi-sharqiy qismidan, xususan, ossuriyaliklar va Armanlar bir qishloqda Hakkari hududidan kelgan. Ossuriyaliklar ham armanlar kabi Usmonli turklar tomonidan genotsidi paytida jabr koʻrgan, bunda 750 000 dan ortiq ossuriyalik halok boʻlgan. Armanlarning koʻpchiligi Gruziyaga qochib ketishgan (qarang Gruziyadagi ossuriyaliklar) boʻlsa ham, Anadoluga (bugungi Armaniston) qochib ketgan armanlar ketidan koʻplab ossuriyaliklar ularni mintaqadagi yagona „xristianlar boshpanasi“ deb taʼriflab, ergashishdi. Tarix davomida ossuriyaliklar va koʻpchilik armanlar oʻrtasidagi munosabatlar juda doʻstona munosabatda boʻlib kelgan, chunki ikkala guruh ham qadim zamonlardan beri xristianlikga amal qilib kelgan va musulmon hukmdorlar davrida quvgʻinlardan aziyat chekkan.

### Taʼlimi
Ossuriya tilida dars beradigan toʻrtta davlat maktabi mavjud:
* Verin Dvin qishlogʻidagi oʻrta maktab (2008-yilda 250 oʻquvchi)
* Arzni qishlogʻi oʻrta maktabi (2008-yilda 114 oʻquvchi)
* Dimitrov qishlogʻidagi oʻrta maktab (2008-yilda 68 oʻquvchi)
* Aleksandr Pushkin № 8-oʻrta maktab (2008-yilda 8 oʻquvchi)
## Manbalar

## Tashqi havolalar
* Assyrian Association of Armenia
* Nineveh: Assyrian Woman in the Days of Mourning 
* Three Essential Issues Facing Assyrians in Armenia
* The Ethnic Minorities of Armenia Yerevan
* The Armenian Term Āsōrī
Nemolyaeva, Anastasiya Nikolaevna

**Anastasiya Nikolaevna Nemolyaeva** (1969-yil 30-iyunda tug'ilgan, Moskva, SSSR ) - sovet va rus teatr va kino aktrisasi, rassom va dizayner .

## Biografiyasi
U 1969-yil 30-iyunda Moskvada mashhur kinoaktrisa Svetlana Nemolyaevaning ukasi operator Nikolay Nemolyaev oilasida tug'ilgan. Bobosi kinorejissyor Vladimir Nemolyaev, "Baxtli parvoz", " Doktor Aibolit" va boshqalar filmlari bilan tanilgan, buvisi esa butun umri davomida "Mosfilm" da ovoz muhandisi bo'lib ishlagan.

Bolaligidan rasm chizish, kashta tikish, o‘yinchoqlar yasash, oshxona taxtalarini moyli bo‘yoq bilan bo‘yashni yaxshi ko‘rgan. U o'smirlik davridanoq filmlarda faol ishtirok etgan.

1991-yilda GITIS (M. Zaxarov ustaxonasi) ni tamomlagan. 1995-yildan 1999-yilgacha u Malaya Bronnaya teatrida o'ynagan.

Turmushga chiqgan. Eri Veniamin Skalnik (Tsutomu Ishijima), yarmi yapon, yarmi rus, ikkala tilni biladi va ikki fuqarolikga ham ega.

Qizlari - Evdokia, Sofiya va Euphrosyne.

## Filmografiya

## Havolalar

* 
* Skalnik.ru Архивная копия от 31 октября 2010 на Wayback Machine — сайт студии Анастасии Немоляевой и мастерской Вениамина Скальника
* Nemolyaeva.ru Архивная копия от 8 октября 2010 на Wayback Machine — Магазин студии Анастасии Немоляевой

## Eslatmalar
Arsen Bagdasaryan

**Arsen Bagdasaryan** (; 1977-yil 11-martda tugʻilgan) – turkmanistonlik sobiq futbolchi, himoyachi pozitsiyasida oʻynagan.

## Faoliyati

### Klub
Arsen faoliyatini 1996-yilda Ashxobodning „Köpetdag“ jamoasida boshlagan. 1998-yilda Nisa Ashxobod klubi tomonidan transfer qilingan. 2005-yilda „Gazchi Gazojak“ jamoasiga koʻchib oʻtgan. 2006-yilda Toshkentning „Traktor“ jamoasiga koʻchib oʻtgan va shu yerda faoliyatiga yakunlagan.

### Milliy terma jamodagi faoliyati
1999-yil 3-noyabrda Estoniya term jamoasiga qarshi oʻrtoqlik oʻyinida Turkmaniston terma jamoasi safida debyut qilgan. Uchrashuvda Turkmaniston terma jamoasi 1:1 hisobida durang oʻynagan. 2004-yilgi Osiyo kubogi va 2002-yilgi Osiyo oʻyinlarida ishtirok etgan.

## Yutuqlar

* Yokari liga chempioni (4): 1998, 1999, 2001, 2003.

## Manbalar

## Havolalar

* 
* Arsen Bagdasaryan Footballdatabase saytida
Satpayev (shahar)

**Satpayev shahri** 1992-yil 7-iyulda Qaragʻandi viloyati tarkibida tashkil etilgan. Ilgari u Jezqazgʻan viloyatining bir qismi edi.

Satpayev shahri 15 ta mikrorayondan iborat. Shuningdek, bir qancha aholi punktlarini (Jezkazgan qishlogʻi, Vesovaya, Krestovskiy, Perevalka) ham oʻz ichiga oladi. Shahar Jezqazgʻan viloyati markaziga boʻysunadi.

2022-yil 8-iyun kuni Qozogʻiston Prezidentining 2022-yilning 4-maydagi farmoni bilan Satpayev shahrini oʻz ichiga olgan Ulitau viloyati tashkil etildi.

## Aholisi
Satpayev shahri aholisi 2009-yil 1-noyabr holatiga koʻra 70,899 kishini tashkil etgan. Bu 2008-yilning mos davriga nisbatan 292 kishiga koʻpdir.

## Tarixi
Satpayev shahri hududi 1932-yilgacha Oqmoʻla va Semipalatinsk viloyatlari, keyinroq Qiziloʻrda va Chimkent (Janubiy Qozogʻiston) viloyatlari tarkibiga kirgan.

## Masjidlari
* Saduakas Oshaquli masjidi
* Balmagambet Balqibayuli masjidi

## Manbalar

## Havolalar
* Satpayev shahar hokimining axborot portali 
* Satpayev shahar maslihatining axborot portali
* Satpayev. Mintaqa pasporti.
* Shahar rasmlari
* Shahar rasmlari
Turk Qurolli Kuchlari Bosh shtab boshliqlari ro'yxati

**Turkiya Qurolli Kuchlari Bosh shtab boshliqlarining roʻyxati** Turkiyani xorijdan kelayotgan tahdid va xavflardan himoya qiluvchi Turk Qurolli kuchlariga qoʻmondonlik qilgan Bosh shtab boshliqlari roʻyxatidir . Turk Qurolli Kuchlarining birinchi Bosh shtab boshlig'i Mirliva İsmet Posha edi. 2023-yil 16-avgustdan beri Bosh shtab rahbari general Metin Gurakdir.

Bosh shtab boshlig'i generallar / admirallar orasidan tayinlanadi va uning vakolat muddati 4 yil etib belgilandfi. Vakolat muddati 67 yoshga qadar uzaytirilishi mumkin. Bu yosh chegarasi prezident tomonidan bir yillik muddatga 72 yoshgacha uzaytirilishi mumkin. Yosh chegarasi 30-avgustdan boshlab hisoblanadi.

Bosh shtab rahbarining eng uzoq xizmat qilgani 22 yil 4 oy 28 kunlik bilan marshal Fevzi Chakmakdir.  Eng qisqa vaqt xizmat qilgan general Ragip Gümüşpala bu lavozimda 62 kun xizmat qildi va Milliy birlik qo'mitasi tomonidan nafaqaga chiqgan edi.

Shu paytgacha xizmat qilgan barcha bosh shtab boshliqlari qora tanlilar hisoblanadi. Quruqlikdagi kuchlarning taqsimlanishi quyidagicha: 14 artilleriya, 13 piyoda, 1 istehkom, 1 aloqa, 1 transport va 1 quruqlik uchuvchisi.

Prezident lavozimida ishlagan Bosh shtab boshliqlari mos ravishda İsmet İnönü, Jevdet Sunay  va Kenan Evrendir. Kenan Evren 12-sentabrdagi davlat to'ntarishidan keyin ham davlat rahbari, ham Bosh shtab boshlig'i lavozimlarida ishlagan. Inönü va Sunay harbiy xizmatdan chiqqanidan keyin prezident etib saylandi .

## shtab boshliqlari

|}

## Eslatmalar

## Yana qarang

* Turkiya quruqlik qo'shinlari qo'mondonlari ro'yxati
* Turk dengiz kuchlari qo'mondonlari ro'yxati
* Turkiya havo kuchlari qo'mondonlari ro'yxati
* Jandarmeriya qo'mondonlarining ro'yxati
* bitta. Armiya (Turkiya) qo'mondonlari ro'yxati
* 2. Armiya (Turkiya) qo'mondonlari ro'yxati
* 3. Armiya (Turkiya) qo'mondonlari ro'yxati
* Egey armiyasi qo'mondonlarining ro'yxati
* Turk Qurolli kuchlari Bosh shtabi II. prezidentlar ro'yxati
* Harbiy Akademiyalar qo'mondonlarining ro'yxati
* Turkiya quruqlik kuchlari shtab boshliqlari ro'yxati
* Dengiz qo'mondonlarining ro'yxati
* Maxsus kuchlar qo'mondonlarining ro'yxati
* Sohil qo'riqlash qo'mondonlarining ro'yxati

## Tashqi havolalar

*
Nizomiddin an-Nisoburiy

**Nizomiddin Hasan an-Nisoburiy**, toʻliq ismi **Nizomiddin Hasan ibn Muhammad ibn Husayn Qumi Nishopuriy** (vaf. 1328/29) () fors sunniysi . Nizomiddin an-Nisoburiy islom shofiiy, ashʼariy olimi, matematik, astronom, huquqshunos, Qurʼon tafsirchisi va shoir boʻlgan.

## Oila va taʼlim
Nizomiddin Hasan an-Nisoburiy, uning toʻliq ismi-sharifi – Nizomiddin Hasan ibn Muhammad ibn Husayn Qumi Nishopuriy boʻlgan. Bobosi Qum shahridan boʻlgan nasabnoma maʼlumotlariga koʻra, u Nishopurda tugʻilgan.

Nisoburiyning ilk hayoti va taʼlim davri haqida kam maʼlumotlar mavjud. Ilk taʼlim Nishopur shahrida boʻlgan, biroq keyinchalik u oʻsha paytdagi Ilxoniylar poytaxti Tabrizga koʻchib oʻtgan.

Nisoburiy oʻzi Nosiriddin Tusiyning shogirdi boʻlgan Qutbiddin ash-Sheroziy qoʻlida tahsil olgan va u bilan birga ishlagan. U Maraga rasadxonasining yirik olimlaridan biri boʻlgan.

1304-yilda Nisoburiy Ozarbayjonga keladi; 1306-yilga kelib Ozarbayjonning eng yirik shahri Tabrizda edi.

Nisoburiy 1329/1330-yilda, yaʼni  tamomlagan yili vafot etgan.

## Ishlar

### Astronomiya va matematika

Nisoburiy  " (( yozishni boshladi. „Almagestning resenziyasiga sharh“) 1303-yil, Nosiriddin at-Tusiy asariga sharh. Nisoburiy at-Tusiy matnini izohlash bilan birga oʻz natijalari va gʻoyalarini ham qoʻshgan. U ekliptikaning qiyshiqligi haqidagi maʼlumotlarni kiritdi va Venera va Merkuriyning Quyosh boʻylab oʻtishlari kuzatilgan boʻlishi mumkinligini muhokama qildi.

Nisoburiyning ikkinchi astronomik asari  " („Ilxoniylar astronomik qoʻllanmasining haqiqatlarini ochib berish“) 1308/1309-yilda tugallangan. Tusiyning  sharhi boʻlib, u  muhokama qilingan mavzularga, masalan, tungi osmondagi sayyoralarning oʻrni kabilarga qaratilgan.

Tavḍīḥ al-Tadhkira, „Tadhkiraning yoritilishi“) Ṭūsiyning at-Tadhkira fīʿilm al-hayʾa („Astronomiyaga oid muqobil modellar“ni oʻz ichiga olgan) asariga sharh boʻlgan. mos, va ekliptikaning qiyshiqligidagi maʼlum oʻzgarishlarni hisobga olgan tushuntirish gʻoyalaridir.

 va  astronomlar uchun emas, balki o'quv dasturi astronomiyani oʻz ichiga olgan talabalar uchun yozilgan.

Nisoburiy ham matematikaga oid risola yozgan.

### Diniy ishlar
Nisoburiyning eng mashhur asari uning  ( asaridir, „Tafsirda Qur’on moʻjizalari sharhi“),  " nomi bilan ham tanilgan). Bu Qur’on , u koʻp joylarda al-Faxr ar-Roziy  yaqindan ergashadi. Asar ilm-fanning din ulamolari uchun ahamiyatini koʻrsatish maqsadida yozilgan. Asar Roziyning ilohiyotchilarga boʻlgan tarafkashligidan farqli oʻlaroq, Nisoburiyning ilmiy maʼlumotlarini aks ettiradi.

Nisoburiyning boshqa diniy asarlari:

*  ();
*  (, „Faktlarni tushuntirish“), Fors tilida yozilgan Nosiriddin Tusiyning “Zij-i Ilxoniy” sharhi
*  (), Ibn Haysamning „al-Manazer“dagi mavzularga oid asari;
*  ();

## Shuningdek qarang

* Faxriddin ar-Roziy
* Shamsiddin as-Samarqandiy

## Maʼlumotlar


## Manbalar

* 
* 
*  (PDF version)

## Qoʻshimcha oʻqish

* *Islom va fan: Nizomiddin al-Nisoburiyning intellektual faoliyati*, Robert Morrison, 2007 yil
* (Islom davridagi matematiklarning biografiyalari, 10-17-asrlar, Abulqosim Qurboniy, Tehron, 1996, 2-nashr)
Hakim II

**Al-Hakam II** yoki **Hokim II** () (vafoti 1352) – Mamluklar sultonligi davrida abbosiylarning Qohiradagi beshinchi xalifasi (1341–1352).

## Hayoti:
U Mustakafiyning o‘g‘li edi. Sulton Nosir Muhammad ibn Qalavun tavsiya qilganidek, u hijriy 742-yil Muharram oyi boshida bu lavozimni egalladi va Mustakfiy jiyani Ibrohimning taxtdan voz kechganini tan olmagani uchun oʻzidan keyingi merosni oʻgʻli Ahmadga ishonib topshirgan edi. Ular 741-yil zulhijja oyining o‘n birinchi kuni payshanba kuni kengash o‘tkazib, xalifa Ibrohim va valiahd va qozi Ahmaddan “Kim vorislikka loyiq” deb so‘radilar? Ibn Qayyud aytadi: “Qus shahrida vafot etgan marhum xalifa undan keyin oʻgʻli Ahmadni voris boʻlishni tavsiya qildi va men buni Qus shahrida qirq marta sinovdan oʻtkazdim va bu menga shahardagi noibim huzurida tasdiqlaganidan keyin isbot boʻldi”. Xalifa Hokim II milodiy-1352 (hijriy-753) yil o‘rtalarida vabodan vafot etdi.

## Manbalar
Mutazid I

**Mu’tazid I** (arab. المعتضد بالله), (1362-yilda vafot etgan) – 1352-1362 yillar oralig‘ida Mamluklar sultonligining Qohiradagi oltinchi abbosiy xalifasi.

## Hayot
Mu’tazid I 1352-yilda ukasi vafot etganidan keyin bu lavozimni egallagan. U taxtda o‘n yil qolgan. 1362-yili vafot etgan. Ahli ilmlar suhbati ishqibozi edi. Uning hukmronligi davrida Sulton Salohiddin Solih hijriy 755-yilda taxtdan ag‘dariladi va Nosir Hasan qaytib keladi. U saltanatda yetti yil qolib, hijriy 762- yilda o‘ldirilgan. So‘ngra sultonlik uning jiyani Mansur ibn Muhammad Muzaffar Amir Hojga o‘tgan.

## Manbalar:
Benguela provinsiyasi

**Benguela** – Angolaning gʻarbida joylashgan provinsiya. Atlantika okeani sohilida joylashgan va Cuanza Sul, Namibe, Huila hamda Huambo provinsiyai bilan chegaradosh. UMUMIY maydoni 39,826 km². Poytaxti Benguela shahri. 2014-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, provinsiyada 2,231,385 nafar aholi istiqomat qiladi. Benguela provinsiyasining hozirgi gubernatori – Isaac dos Anjos.

## Manbalar

## Havolalar
* Official website of province governor 
* Information on this province at the Angolan ministry for territorial administration
* Province geographical info at geoview.info
Idris al-Vosiq

**Idris al-Vosiq** (arab. أبو العلا أبو الدبوس الواثق بالله إدريس بن محمد بن أبي عبد الله محمد بن أبي حفص بن عبد المؤمن), **Abu Dabbus** nomi bilan tanilgan, 1266-yildan boshlab oʻlimigacha Marrakeshda hukmronlik qilgan oxirgi muvahhid xalifasi boʻlgan.

### Hayoti
Marrakosh 1266-yilgacha Mariniy sultoni Abu Yusuf Yoqub ibn Abdulhaq tomonidan qamal qilingan, ammo muvaffaqiyatsiz boʻlgan. Idris chalkash vaziyatdan foydalanib, amakivachchasi Abu Hafs Umar al-Murtazoni Abu Yusufning yordami bilan quvib chiqargan va oʻzini Almohod xalifasi deb e’lon qilgan. Biroq, Mariniy hukmdori oxir-oqibat oʻz fikrini oʻzgartirib, Zayyoniy Yagʻmurasin ibn Zyanni Marrakeshga hujum qilishga undagan. Qamal 1268-yildan 1269-yil sentyabrgacha, shahar qulagangacha davom etgan. Idris al-Vosiq Mariniy-Zayyoniylar birlashgan qoʻshinlari tomonidan qoʻlga olingan va qatl etilgan.
Idrisning oʻlimi Muvahhidlar xalifaligining tugashini belgiladi.
## Manbalar