Janubiy Afrika bayrog'i

**Janubiy Afrika bayrog'i** - 1994-yil 20-aprelda qabul qilingan. 1994-yil 27-aprelda Janubiy Afrika Respublikasining *Hukumat gazetasida* chop etilgan. 

Bayroq 1994-yil mart oyida Janubiy Afrikaning o'sha paytdagi davlat xabarchisi Frederik Braunell tomonidan ishlab chiqilgan va 1994-yilgi umumiy saylovlar boshida qabul qilingan. Yangi bayroq Janubiy Afrikaning aparteid tugaganidan keyin demokratiyaga o'tishining ramzi qilib tanlangan. Janubiy Afrikaning mustamlakachilik tarixining ichki qarama-qarshiligini hisobga olgan holda, bayroq haqidagi konsensus istisno va uni ajoyib milliy ramzga aylantirdi.

## Tuzilishi

Bayroq to'rtburchak shaklda bo'lib, markazda yashil chiziq bilan ajratilgan qizil (yuqori) va ko'k (pastki) rangdagi ikkita teng chiziqdan mavjud. Yashil chiziq gorizontal "V" shaklida bayroq ustuni tomon yoyilgan, ikkala tomoni bayroq ustuni tomon bir burchakda tugaydi. Ikki yashil chiziq o'rtasida oltin chiziqlar bilan chegaralangan qora uchburchak shakli mavjud. Qizil va ko'k  rangli chiziqlar yashil chiziqdan oq tasmalar bilan ajratilgan. Parvoz qismidagi chiziqlar 5:1:3:1:5 nisbatiga ega.

Janubiy Afrika bayrog'i Janubiy Afrika Konstitutsiyasining  XIV *bobi*  *1-ilovasida* quyidagicha tasvirlangan: 

# Bayroq to'rtburchak shaklda bo'lib, eni bo'yidan bir yarim barobar uzun.
# Bayroq qora, oltin, yashil, oq,  qizil va ko'k ranglardan iborat. 
# Bayroq kengligining beshdan bir qismiga teng yashil V shaklidagi chiziqqa ega. Markaziy chiziqlar bayroq ustunining yuqori va pastki burchaklaridan cho'zilib, bayroqning o'rtasidan birlashadi va u yerdan gorizontal ravishda o'rtaga qarab uchib ketadigan qismga intiladi.
# Yashil chiziq yuqori va pastdan oq rangda hoshiyalangan va bayroq ustuni tomon oltin rangda hoshiyalangan. Har bir chegara bayroq kengligining o'n beshdan bir qismini tashkil etadi.
# Bayroq ustunidagi uchburchak qora rangda.
# Yuqori gorizontal chiziq  qizil, pastki qismi esa ko'k rangda. Ikkala chiziq ham bayroq kengligining uchdan bir qismini tashkil qiladi.

### Ranglar
Dizayn va ranglar Janubiy Afrika bayrog'i tarixidagi elementlarni o'zida aks ettiradi. Janubiy Sudan bayrog'idan tashqari, Janubiy Afrika bayrog'i olti  rangdan (bir xil rangdagi soyalardan tashqari) foydalanadigan yagona bayroqdir.  Bayroq ranglari uchun rasmiy ma'no yo'q.   Bayroqning uchta rangi (qizil, oq va ko'k) ikki Bur respublikasi bayroqlaridan va eski bayroqning markazidagi Union Jekdan, qolgan uchta rang (qora, yashil va oltin) esa  ANC (aparteidga qarshi kurashning asosiy partiyasi) bayrog'idan elib chiqqan. .  V-shakli Janubiy Afrikaning kelajakdagi umumiy millat sari yangi yo'lini   hamda hozirgi va o'tmishning kesishishini anglatadi. 

### Dizayni
Bayroqni Janubiy Afrikaning o'sha paytdagi davlat elchisi Frederik Braunell ishlab chiqqan.

### Ranglar
Rang sxemasi quyidagicha: 

## Tarixi

### 1902-yilgacha
Transvaaldagi Buyuk Boer trekidan keyin tashkil etilgan Janubiy Afrika Respublikasi afrikaans tilida *Vierkleur* laqabli to'rt rangli bayroqqa ega edi. U Gollandiya bayrog'iga to'g'ri keladigan qizil, oq va ko'k rangdagi uchta gorizontal chiziq va  yashil vertikal chiziqqa ega edi.  Bu bayroq 1857-yildan 1874-yilgacha, yana 1875-yildan 1877-yilgacha va 1881-yildan 1902-yilgacha ishlatilgan. Tomas Fransua Burgers prezidentligi davrida 1874-1875-yillar orasida *Burger bayrog'i* (yoki *Kruisvlag* ) o'rniga ko'k fonda oq hoshiyali qizil Avliyo Endryu xochini ko'rsatgan.  Respublika Ikkinchi Bur urushidagi mag'lubiyatidan so'ng, Britaniya Transvaal koloniyasida Moviy Ensign joriy etildi. Bu parvoz tomonida veld landshaftida yotgan sherni ko'rsatadigan disk bilan to'ldirildi. 

### 1994-yildagi bayroq

## Shuningdek qarang

* Janubiy Afrika bayroqlari ro'yxati

## Manbalar

* Harry Saker: The South African flag controversy, 1925–1928. Oxford University Press, Kapstadt 1980 (google.de). 
* Cornelis Pama: Die vlae van Suider-Afrika. Tafelberg, Kapstadt 1984,  (google.de). 
* Frederick Brownell: The Union Jack over Southern and Central Africa: 1795–1994. In: SAVA Journal (Southern African Vexillological Association). Randburg 1994, . 
* J. A. Van Zyl: The History of Flags of South Africa before 1900. In: SAVA Journal (Southern African Vexillological Association). Jg. 1995, Nr. 4. Randburg 1995, . 
* Denis Beckett: Flying with Pride: The Story of the South African Flag. WildNet Africa, Pretoria 2002,  (google.de). 

## Havolalar

* Janubiy Afrika hukumati: ''Davlat bayrog'i'' . *www.gov.za* saytida, Janubiy Afrika hukumatining mamlakat bayrog'idagi veb-sayti (inglizcha)
* Janubiy Afrika Milliy arxivlar va yozuvlar xizmati (NARSSA): ''Geraldika byurosi'' . *www.nationalchives.gov.za* (ingliz)
* Brend Janubiy Afrika: ''Fly, sevimli bayroq''  . *www.brandsouthafrica.com* saytida (inglizcha)
* Janubiy Afrika Vexillologik Assotsiatsiyasi: Internetda mavjudligi . *www.savaflags.org.za* (ingliz)
* Bryus Berri, Jahon bayroqlari: ''Janubiy Afrika'' . *www.crwflags.com* saytida (inglizcha)
* Bryus Berri, Jahon bayroqlari: ''Janubiy Afrika (1910-1928)'' . *www.fotw.info* saytida (inglizcha)
* Bryus Berri: ''Janubiy Afrika bayrog'i diqqat bilan kuzatilgan'' . *flagspot.net* saytida (inglizcha)
* Flag of South Africa. Britannica entsiklopediyasi , 17 da kirgan. 2020 yil dekabr (inglizcha).