Yonex

**Yonex Co., Ltd.** (yaponcha: ヨネックス株式会社, *Yonekkusu Kabushiki-gaisha;* TYO: 7906) — Yaponiyaning sport anjomlari ishlab chiqaruvchi kompaniyasi. Yonex tennis, badminton, golf va yugurish uchun jihozlar hamda kiyimlar ishlab chiqaradi.

Uning ishlab chiqarilgan va tijoratlashtirilgan mahsulotlari qatoriga badminton, tennis (raketkalar, volanlar, toʻplar, sumkalar) va golf (klublar, sumkalar) uchun uskunalar kiradi. Yonex shuningdek, futbolkalar, kurtkalar, yubkalar, shortilar, taytalar va bosh kiyimlarni oʻz ichiga olgan sport poyabzali hamda kiyimlarini ishlab chiqaradi.

## Tarixi
Kompaniya 1946-yilda Minoru Yoneyama tomonidan baliq ovlash toʻrlari uchun yogʻoch tutqich ishlab chiqaruvchisi sifatida tashkil etilgan. Keyinchalik kompaniya plastik tutqichlar ixtirosi tufayli ushbu bozorni tark etishga majbur boʻldi. Bu Yoneyamaning texnologik taraqqiyotdan boshqa hech qachon ortda qolmaslik majburiyatiga olib keldi.

1957-yilda Yoneyama boshqa brendlar uchun badminton raketkalarini yasashni boshladi. 1961-yilga kelib, birinchi Yoneyama markali raketka ishlab chiqarildi va yana ikki yil ichida butun dunyo boʻylab tarqatish uchun eksport kompaniyasi yaratildi. 1969-yilda kompaniya alyuminiydan badminton raketkalarini ishlab chiqarishni boshlaganidan soʻng, xuddi shu texnologiyani 1971-yilda taqdim etgan tennis raketkasiga qoʻllash mumkinligini aniqladi. Kompaniya ikkala turdagi raketalar uchun grafit shaftalari bilan tajriba oʻtkazishni boshladi va ular golf klublari uchun ham foydali boʻlishi mumkinligini oʻylab topdi.

1982-yilda Yonex REX-seriyasida R-7 va R-10 raketalari bilan yangi katta oʻlchamli tennis raketkasi bilan chiqdi. Oʻsha paytda Martina Navratilova R-7 bilan oʻynagan va katta muvaffaqiyatga erishgan. Bir yil oʻtgach, R-22 bilan yangi Rexking seriyasi ishlab chiqildi. Navratilova keyinchalik 1990-yillarning boshlariga qadar oq RQ 180 keng korpusli raketkadan foydalangan.

Oʻsib borayotgan bozorni topib, Yonex korporatsiyasi (toʻliq shoʻba korxona) 1983-yil iyul oyida Kaliforniya, AQShning Torrance shahrida tashkil etilgan. 1992-yilda Yonex keng korpusli badminton raketkasi „Isometric 500“ ni taqdim etdi, bu raketa avvalgilariga qaraganda „koʻz yoshi tomchisi“ shaklidan biroz kaltaroq edi. Koʻproq „kvadrat“ bosh unga juda katta ajoyib sirtni berdi, bu esa toʻpni urish uchun kattaroq joy taqdim etadi. Raketka boshqa ishlab chiqaruvchilarni „kvadrat bosh“ yoki izometrik dizayndagi koʻrinishga ergashishga olib keldi.

Bosh kompaniya 1994-yilda Tokio fond birjasiga kiritilgan. Yonex oʻzini *golf, tennis va badminton uskunalari boʻyicha jahon yetakchisi* sifatida taʼriflaydi. Yonex butun dunyodagi milliy badminton assotsiatsiyalari uchun kiyim-kechak taqdim etadi, masalan, Malayziya Badminton Assotsiatsiyasi, Badminton Shotlandiya, Badminton Angliya, Badminton Irlandiya va Badminton Uels. Yonex shuningdek, 2007-yildan beri OCBC (Orange County Badminton Club) bilan hamkorlik qilib, yillik AQSh ochiq Grand Pri badminton chempionatiga mezbonlik qilmoqda.

Yonex badmintonda dominant korporativ oʻyinchiga aylandi. Yonex Badminton boʻyicha Butun Angliya ochiq chempionatiga homiylik qiladi va jahon chempionatini tashkil etuvchi Badminton boʻyicha Butunjahon Federatsiyasining hamkori hisoblanadi. Raqobatbardosh oʻyinchilarning 80 % dan ortigʻi ushbu kompaniyaning raketkalaridan foydalanadi, chunki bu professionallar fikricha afzalroq tanlovdir. Yonex tennis va golf sanoatida ham muhim ahamiyatga ega va har uchala sport turi boʻyicha professional sportchilarning asosiy homiysi hisoblanadi.

## Homiylik
Yonex quyidagi ligalar, sportchilar, jamoalar yoki assotsiatsiyalar uchun rasmiy materiallarni yetkazib beradi:

### Olimpiada qoʻmitalari

*  Malayziya
*  Singapur
*  Koreya
*  Indoneziya
*  Tailand

### Futbol

#### Klub jamoalari

*  Avispa Fukuoka
*  Kashiwa Reysol
*  Tokyo Musashino United (2019–2020-yilgi mavsumdan beri).

### Tennis

#### Erkak oʻyinchilar (faol)
 
*  Pedro Cachín
*  Sebastián Báez
*  Nick Kyrgios
*  Thanasi Kokkinakis
*  Jurij Rodionov
*  Denis Shapovalov
*  Alejandro Tabilo
*  Jaume Munar
*  Henri Kontinen
*  Pierre-Hugues Herbert
*  Daniel Altmaier
*  Márton Fucsovics
*  Yoshihito Nishioka
*  Alexander Bublik
*  Chung Hyeon
*  Ričardas Berankis
*  Radu Albot
*  Tim van Rijthoven
*  Casper Ruud
*  Hubert Hurkacz
*  Kamil Majchrzak
*  Lloyd Harris
*  Stan Wawrinka
*  Denis Kudla
*  Frances Tiafoe
*  Marcos Giron
*  Steve Johnson

#### Ayol oʻyinchilar (faol)
 
*  Daria Saville
*  Storm Sanders
*  Eugenie Bouchard
*  Wang Yafan
*  Wang Xiyu
*  Zhu Lin
*  Donna Vekić
*  Linda Nosková
*  Marie Bouzková
*  Markéta Vondroušová
*  Clara Tauson
*  Aliona Bolsova
*  Caroline Garcia
*  Fiona Ferro
*  Angelique Kerber
*  Laura Siegemund
*  Sabine Lisicki
*  Tamara Korpatsch
*  Tatjana Maria
*  Harriet Dart
*  Katie Swan
*  Anna Bondár
*  Panna Udvardy
*  Tímea Babos
*  Ankita Raina
*  Camila Giorgi
*  Jasmine Paolini
*  Ena Shibahara
*  Nao Hibino
*  Naomi Osaka
*  Elena Rybakina
*  Anastasija Sevastova
*  Ana Bogdan
*  Elena-Gabriela Ruse
*  Irina Bara
*  Sorana Cîrstea
*  Kamilla Rakhimova
*  Varvara Gracheva
*  Vitalia Diatchenko
*  Olga Danilović
*  Viktória Kužmová
*  Kaja Juvan
*  Tamara Zidanšek
*  Mirjam Björklund
*  Belinda Bencic
*  Stefanie Vögele
*  Viktorija Golubic
*  Hsieh Su-wei
*  Anhelina Kalinina
*  Dayana Yastremska
*  Asia Muhammad
*  CoCo Vandeweghe
*  Jessica Pegula

#### Sobiq oʻyinchilar
 
*  David Nalbandian
*  Lleyton Hewitt
*  Natasha Zvereva
*  Marcelo Ríos
*  Zheng Jie
*  Iva Majoli
*  Nicole Vaidišová
*  Caroline Wozniacki
*  Andres Gomez
*  Sergi Bruguera
*  María José Martínez Sánchez
*  Arantxa Sánchez Vicario
*  Mary Pierce
*  Annika Beck
*  Anke Huber
*  Richard Krajicek
*  Elena Dementieva
*  Maria Kirilenko
*  Anna Kournikova
*  Ana Ivanovic
*  Martina Hingis
*  Daniela Hantuchová
*  Magdaléna Rybáriková
*  Paradorn Srichaphan
*  Elena Baltacha
*  Martina Navratilova
*  Monica Seles

### Badminton boʻyicha maslahat xodimlari

#### Erkak oʻyinchilar
 
*  Lin Dan
*  Chou Tien-chen
*  Lee Yang
*  Wang Chi-lin
*  Viktor Axelsen
*  Peter Gade
*  Chris Adcock
*  Marcus Ellis
*  Thom Gicquel
*  Mark Lamsfuß
*  Lee Cheuk Yiu
*  Tang Chun Man
*  B. Sai Praneeth
*  Satwiksairaj Rankireddy
*  Chirag Shetty
*  Fajar Alfian
*  Muhammad Rian Ardianto
*  Marcus Fernaldi Gideon
*  Taufik Hidayat
*  Kevin Sanjaya Sukamuljo
*  Hiroyuki Endo
*  Takeshi Kamura
*  Kento Momota
*  Keigo Sonoda
*  Kanta Tsuneyama
*  Lee Chong Wei
*  Choi Sol-gyu
*  Lee Yong-dae
*  Seo Seung-jae
*  Yoo Yeon-seong
*  Dechapol Puavaranukroh
*  Kantaphon Wangcharoen

#### Ayol oʻyinchilar
 
*  Michelle Li
*  Gabby Adcock
*  Lauren Smith
*  Tse Ying Suet
*  Saina Nehwal
*  Yuki Fukushima
*  Arisa Higashino
*  Sayaka Hirota
*  Mayu Matsumoto
*  Nami Matsuyama
*  Wakana Nagahara
*  Aya Ohori
*  Chiharu Shida
*  Sayaka Takahashi
*  Akane Yamaguchi
*  An Se-young
*  Chae Yoo-jung
*  Chang Ye-na
*  Kim Ga-eun
*  Kim So-yeong
*  Kim Hye-rin
*  Kong Hee-yong
*  Lee So-hee
*  Shin Seung-chan
*  Sung Ji-hyun
*  Ratchanok Intanon
*  Busanan Ongbamrungphan
*  Sapsiree Taerattanachai
*  Beiwen Zhang

## Munozara
Yonex 2014-yilda Xitoy Taypeyi Badminton Assotsiatsiyasi bilan milliy terma jamoa formasiga homiylik qilish bo‘yicha shartnoma imzolagan. Biroq, Yonex koʻpincha asosiy turnirlardan bir necha kun oldin oʻyinchilarga kiyim-kechak va oyoq kiyimlarini kiyish uchun yuborar edi, shuning uchun, oʻyinchilarda oʻynash vaqtida pufakchalar va koʻkarishlar paydo boʻlar edi.

2016-yilning may oyida Yonex kiyim-kechak qoidalarini buzgan Tayvan terma jamoasi oʻyinchilarini tanqid qilish uchun kuchli bahs olib bordi. Yonex Xitoy Taypeyi Badminton Assotsiatsiyasiga rasmiy hujjatlarni yuborib, agar Assotsiatsiya asosli javob bera olmasa, milliy terma jamoa bosh murabbiylarini sudga berish bilan tahdid qilgan.

2016-yilgi yozgi Olimpiada oʻyinlari paytida Yonex badmintonchi Tai Tszu-yingga yaroqsiz poyabzallar berdi. Bu Taini shaxsiy homiysi Victor tomonidan ishlab chiqarilgan, logotipsiz boshqa poyabzal kiyishga majbur qildi. Ushbu voqea Tai Yonexni OAV asosida jazolamoqchiligi sababli Xitoy Taypeyi Badminton Assotsiatsiyasi bilan Yonex oʻrtasidagi bahsga sabab boʻldi.

Tai bilan sodir boʻlgan voqeadan soʻng, xuddi shunday vaziyatga tushib qolgan besh nafar badmintonchi ham jazolandi. Misol uchun, Yonex badmintonchi Liao Kuan-Hao shaxsiy homiysi mahsulotidan foydalangani uchun norozi boʻlgan va keyin Yonex Xitoy Taypeyi Badminton Assotsiatsiyasidan Liaoni jarimaga tortish hamda olti oyga diskvalifikatsiya qilishni soʻragan.

2016-yil avgust oyida Xitoy Taypeyi Badminton Assotsiatsiyasi vaziyatni hal qilish uchun boshqaruv kengashi yigʻilishini oʻtkazdi. Yig‘ilishda 3 ta asosiy qaror qabul qilindi: „badmintonchi“ga nisbatan jazo qo‘llamaslik; munozaralar uchun rais Tsai Hung-pengning isteʼfosini qabul qilish; Yonex bilan tuzilgan shartnomadan „Poyafzal“ va „Raketkalar“ so‘zlarini olib tashlash.

## Manbalar