Sindirilgan avlod

**Sindirilgan avlod** (*Beat Generation*) – bu urushdan keyingi davrda Amerika madaniyati va siyosatini oʻrgangan va taʼsir qilgan bir guruh mualliflar tomonidan boshlangan adabiy submadaniy harakat. Ular amalga oshirgan ishlarning asosiy qismi 1950-yillarda „Beatniklar“ nomi bilan tanilgan „Silent Generationers“ tomonidan nashr etilgan va ommalashgan. Sindirilgan avlod madaniyatining markaziy elementlari – standart rivoyat qadriyatlarini rad etish, maʼnaviy izlanishlarni amalga oshirish, Amerika va Sharq dinlarini oʻrganish, iqtisodiy materializmni rad etish, inson holatini aniq tasvirlash, tajribalar, psixotrap dorilar, jinsiy ozodlik va kashfiyotlar qilishdir.

Allen Ginsbergning „Qichqiriq“ (1956) poemasi, Uilyam S. Burrouzning „Yalangʻoch tushlik“ (1959) va Jek Ceruakning „Yoʻlda“ (1957) romanlari „Beat“ adabiyotining eng mashhur namunalaridandir. „Qichqiriq“ poemasi va „Yalangʻoch tushlik“ romani odobsizlik boʻyicha sinovlarning markazidan oʻrin oldi, oxir-oqibatda esa Qoʻshma Shtatlarda nashriyotni liberallashtirishga yordam berdi. Sindirilgan(beat) avlod aʼzolari nomuvofiqlik va oʻz- oʻzidan paydo boʻladigan ijodkorlikni nishonlagan yangi „bohem gedonistlari“ sifatida shuhrat qozondilar.

Sindirilgan avlod(Beat Generation) mualliflarining asosiy guruhi - Gerbert Huncke , Ginsberg, Burroughs, Lucien Carr va Kerouac – 1944-yilda Nyu-York shahridagi Kolumbiya universiteti kampusida va uning atrofida uchrashishdi. Keyinchalik, 1950-yillarning oʻrtalarida, Burrouz va Karrdan tashqari markaziy shaxslar San-Fransiskoda birga boʻlishdi va u yerda San-Fransisko Uygʻonish davri bilan bogʻliq shaxslar bilan uchrashishdi va doʻst boʻlishdi.

1950-yillarda adabiy harakat atrofida „Beat“nik subkulturasi shakllandi, lekin bu „Beat“ harakatining yirik mualliflari tomonidan koʻpincha tanqidiy nuqtai nazardan qaralgan. 1960-yillarda kengayib borayotgan „Beat“ harakatining elementlari hippi va katta kontrkultura harakatlariga kiritildi. Nil Kessadi, Ken Kesining Furtur avtobusining haydovchisi sifatida bu ikki avlod oʻrtasidagi asosiy koʻprik vazifasini optadi. Ginsbergning ishi 1960-yillarning boshlarida u faol ishtirok etgan hippi madaniyatining ajralmas elementiga aylandi. Hippi madaniyati asosan keyingi avlodning keksa vakillari tomonidan qoʻllandi.

## Nom

*Cerouak* 1948-yilda Nyu-Yorkdagi yashirin, antikonformistik yoshlar harakatini tavsiflash uchun „Beat Generation“ iborasini kiritgan boʻlsa-da, sherigi shoir Gerbert Xunke birinchi marta „beat“ soʻzini ishlatgan. Bu ism yozuvchi Jon Klellon Xolms bilan suhbatda paydo boʻlgan. Cerouakning taʼkidlashicha, u bilan oldingi muhokamada dastlab „beat“ iborasini ishlatgan koʻcha ovchisi Hunke edi. „Beat“ sifatdoshi soʻzlashuv tilida „charchagan“ yoki „kaltaklangan“ degan maʼnoni anglatishi mumkin edi va oʻsha davrdagi afro-amerikaliklar jamoasida „paypoqqa urish“ tasviridan kelib chiqqan edi. Lekin Keruak tasvirni oʻzlashtirib, maʼnosini oʻzgartirdi, „Beat Generation“ sheʼridan „koʻtarinki“, „beatific“ maʼnolarini va „on the beat“ va „the Beat to keep“ musiqiy assotsiatsiyasini oʻz ichiga oldi.

## Ahamiyatli joylar

### Kolumbiya universiteti

„Beat“ avlodining kelib chiqishini Kolumbiya universiteti va Kerouac, Ginsberg, Carr, Hal Chase va boshqalarning uchrashuvidan kuzatish mumkin. Kerouac Kolumbiyada futbol stipendiyasida ishtirok etgan. Garchi zarbalar odatda antiakademik deb hisoblansa-da, ularning koʻp gʻoyalari Lionel Trilling va Mark Van Doren kabi professorlarga javoban shakllangandir. Sinfdoshlar Carr va Ginsberg oʻqituvchilarining konservativ, rasmiy adabiy ideallari deb bilgan narsalariga qarshi turish uchun „Yangi qarash“ (WB Yeatsdan olingan atama) zarurligini muhokama qilishadi.

## = "Tayms skuer": yer osti dunyosi

Ginsberg 1949-yilda hibsga olingan. Politsiya Jack Melodyni („kichkina Jek“), Priscella Arminger (taxallusi Viki Rassell yoki „Detroyt Redhead“) va orqa oʻrindiqda Allen Ginsberg bilan „Queens“da mashina haydab ketayotganida toʻxtatishga uringan. Mashina oʻgʻirlangan narsalar bilan toʻldirilgan edi. Kichkina Jack qamoqqa kirishni rejalashtirgan. Jack Melody qochishga urinib, mashinani urib yubordi, mashinani aylantirdi va uchovi piyoda qochib ketishdi. Allen Ginsberg baxtsiz hodisada koʻzoynagini yoʻqotib qoʻydi va ayblovchi daftarlarini ortda qoldirdi. Unga qamoq jazosidan qochish uchun aqldan ozganligini daʼvo qilish imkoniyati berildi va u 90 kun davomida „Bellevue“ kasalxonasiga yotqizildi va u yerda Carl Solomon bilan uchrashdi.

Solomon, shubhasiz, psixotikdan koʻra koʻproq ekssentrik edi. U Antonin Artaudning muxlisi boʻlib, oʻzidan-oʻzi ongli ravishda „aqldan ozgan“ xatti-harakatlarga qoʻl urardi, masalan, dadaizm boʻyicha kollej oʻqituvchisiga kartoshka salatini uloqtirgani bunga yaqqol misol. Solomonga Bellevueda zarba muolajalari berildi. Bu Ginsbergning Solomonga bagʻishlangan „Howl“ (Qichqiriq) asarining asosiy mavzularidan biriga aylandi. Keyinchalik Solomon 1953-yilda Burroughning birinchi romani „Junkie“(Narkaman(Giyohvand))ni nashr etishga rozi boʻlgan nashriyot bilan aloqada boʻldi.

### Grinvich qishlogʻi

„Beat“ yozuvchilari va rassomlari 1950-yillarning oxirida Nyu-Yorkdagi Grinvich qishlogʻiga ijara haqining pastligi va sahnaning „kichik shaharcha“ elementi tufayli oqib kelishadi. Vashington maydonining bogʻida xalq qoʻshiqlari, oʻqish va muhokamalar tez-tez boʻlib oʻtadi. Allen Ginsberg va Bedford koʻchasi, 69-uyda yashovchi Berrouz kabi ijodkorlar qishloqdagi sahnaning katta qismini tashkil etishar edi.

Burroughs, Ginsberg, Kerouac va boshqa shoirlar mintaqadagi koʻplab barlarga, jumladan, Bleecker, Chumley’s va Minetta Tavernining shimoli-gʻarbiy burchagidagi 93 MacDougal koʻchasidagi San-Remo kafesiga tez-tez tashrif buyurishardi. Generation in the Village Jekson Pollok , Villem de Kuning , Frans Klayn va boshqa mavhum ekspressionistlar ham Beatsning tez-tez tashrif buyuruvchilari edilar va ular bilan hamkorlik qilishgan. Madaniyat tanqidchilari qishloqdagi „Beat“ madaniyatining 1960-yillardagi Bogemiya hippi madaniyatiga oʻtishi haqida koʻp yozishgan.

1960-yilda, prezidentlik saylovi yilida, „Beat“ avlodi „Beat Party“ siyosiy partiyasini tuzdi va prezidentlikka nomzodni eʼlon qilish uchun soxta nomzodlar qurultoyini oʻtkazishdi: afro-amerikalik koʻcha shoiri Big Braun birinchi saylovda koʻpchilik ovozlarni qoʻlga kiritdi. Ovoz berish byulleteni, lekin yakuniy nomzodlikka erisha olmadi. Associated Press agentligining xabar berishicha, „Big Braunning yetakchiligi konventsiyani hayratda qoldirdi. Big, afro-amerikalik doʻstlari uni chaqirganidek, hech bir delegatsiyaning sevimli oʻgʻli emas edi, lekin uning bitta taktikasi bor edi shekilli, unga koʻp ovoz berishdi. Muloqotda u faqat bir marta uzoq gapirdi va bu uning sheʼrlarini oʻqish edi“.

### San-Fransisko va „Bir xil ijrodagi olti farishta“

Ginsberg 1954-yilda Kaliforniyaning San-Xose shahrida Nil va Kerolin Kessadiga tashrif buyurgan va avgust oyida San-Fransiskoga koʻchib oʻtgan. U 1954-yil oxirida Pyotr Orlovskiyni sevib qoldi va „Qichqiriq“ poemasini yozishni boshladi . Yangi „City Lights“ kitob doʻkonidan Lourens Ferlinghetti 1955-yilda „City Lights Pocket Poets“ seriyasini nashr eta boshladi.

Kennet Reksrotning kvartirasi juma kuni kechqurun adabiy salonga aylanardi (Ginsbergning ustozi , Reksrotning eski doʻsti Uilyam Karlos Uilyams unga kirish xatini bergan edi). Uolli Xedrikdan olti galereyaga oʻqishni tashkil qilishni soʻraganida, Ginsberg Reksrotdan avlodlar oʻrtasidagi koʻprik maʼnosida marosim ustasi sifatida xizmat qilishni xohladi.

Filipp Lamantia, Maykl Makklyur, Filipp Ueylen, Ginsberg va Gari Snayder 1955-yil 7-oktabrda 100 kishi (shu jumladan, Mexiko shahridan boʻlgan Cerouac) oldida oʻqigan. Lamantiya marhum doʻsti Jon Xoffmanning sheʼrlarini oʻqidi. Ginsberg oʻzining birinchi ommaviy oʻqishida „Qichqiriq“ning yangi tugallangan birinchi qismini ijro etdi. Bu muvaffaqiyatli oʻtdi va oqshom mahalliy mashhur Olti galereya shoirlarining koʻplab mutolaalariga olib keldi.

Shuningdek, 1956zyilda „Howl(Qichqiriq)“ poemasi(Shahar chiroqlari choʻntak shoirlarining , № 4 soni) nashr etilganidan beri „Beat“ harakatining boshlanishining belgisi boʻldi va 1957-yilda kitobning axloqsizligi haqidagi sud uni butun mamlakat eʼtiboriga tushishiga sabab boʻldi.

„Olti galereya mutolaasi“ Cerouacning 1958-yildagi „Dharma Bums“ romanining ikkinchi bobiga maʼlumot beradi, uning bosh qahramoni „Japhy Rayder“, aslida Gari Snayderga asoslangan qahramon hisoblanadi. Cerouac Snayderdan hayratda qoldi va ular bir necha yil davomida yaqin aloqada boʻlishdi. 1955-yilning bahorida ular Kaliforniyaning Mill vodiysidagi Snayder kabinasida birga yashashdi. Aksariyat „Beat“ avlod vakillari shaharliklar edi va ular Snayderni deyarli ekzotik deb bilishdi, uning qishloqdan kelib chiqishi va choʻl tajribasi, shuningdek, madaniy antropologiya va Sharq tillari boʻyicha maʼlumoti bor edi. Lourens Ferlinghetti uni „Beat avlodining Torosi“ deb atagan.

Dharma Bumsning xulosasida hujjatlashtirilganidek, Snayder 1955-yilda Yaponiyaga koʻchib oʻtdi, bu katta hajmda Zen Buddizmini intensiv ravishda mashq qilish va oʻrganish uchun zarur edi. U keyingi oʻn yillikni koʻp qismini u yerda oʻtkazadi. Buddizm „Dharma bums“ ning asosiy mavzularidan biri boʻlib, kitob, Gʻarbda buddizmni ommalashtirishga yordam berdi va hali hamon Cerouacning eng koʻp oʻqiladigan kitoblaridan biri boʻlib qolmoqda.

### Tinch okeanining shimoliy-gʻarbiy qismi

„Beat“ avlodi shuningdek, Shimoliy Tinch okeanining shimoli-gʻarbiy qismida, shu jumladan Vashington va Oregonda vaqt oʻtkazishdi. Cerouac „The Dharma Bums“ va „On the Road“ nashrlarida Vashingtonning Shimoliy Kaskadlarida muhojirlar haqida yozgan.

Oregon shtatining Portlend shahridagi Rid kolleji ham baʼzi „Beat“ shoirlari uchun joy edi. Gari Snayder u yerda antropologiyani oʻrgangan, Filipp Ueylen Ridda qatnashgan, Allen Ginsberg esa 1955 va 1956-yillarda kampusda bir nechta namoyishlarini oʻtkazgan. Gari Snayder va Filipp Ueylen Ridning Lloyd J. Reynolds tomonidan oʻqitiladigan xattotlik sinfida talabalar edi.

## Muhim raqamlar

Burroughs guruhga Devid Kammerer tomonidan kiritilgan. Carr Ginsberg bilan doʻstlashgan va uni Kammerer va Burrouz bilan tanishtirgan. Carr Ceruacning qiz doʻsti Edie Parkerni ham tanir edi, u orqali Berrouz 1944-yilda Cerouac bilan uchrashgan.

1944-yil, 13-avgustda Carr Riversayd parkida Kammererni skaut pichogʻi bilan oʻldirdi, keyin u oʻzini „himoya qildim“ deb daʼvo qildi. Keyin uning jasadini Gudzon daryosiga tashladi, soʻng Burrouzdan maslahat soʻradi, u oʻzini militsiyaga topshirishni taklif qildi. Keyin Ceruacning oldiga bordi, u qurolni yoʻq qilishga yordam berdi.

Ertasi kuni ertalab Carr oʻzini oʻzi aldab yurdi va keyin odam oʻldirishganini tan oldi. Cerouac yordamchi sifatida, Burrouz esa moddiy guvoh sifatida ayblangan, ammo ikkalasi ham jinoiy javobgarlikka tortilmagan. Ceruac bu voqea haqida ikki marta oʻz asarlarida yozgan: bir marta oʻzining birinchi romani „Shahar va yana shahar“da va yana oxirgi romanlaridan biri „Duluozning befarqligi“da keltirgan. U Burroughs bilan hamkorlikda qotillik haqida „Begemotlar oʻz tanklarida qaynatilgan“ nomli roman yozganlar.

## Ishtirokchilar

### Xotin-qizlar

Nashr qilingan „Beat Generation“ (Sindirilgan avlod) ayollari orasida Edie Parker; Joys Jonson; Kerolin Kessadi; Hetti Jons; Joan Kyger; Harriet Sohmers Zverling; Diane DiPrima; Bonni Bremser va filmlar suratga olgan Rut Vaysslar bor. Carolyn Cassady turmush oʻrtogʻi Neal Cassady bilan boʻlgan hayoti haqida oʻzining batafsil maʼlumotlarini yozgan, unda Jack Ceruac bilan boʻlgan munosabatlari haqida ham maʼlumotlar mavjud. Carolyn u romanni „Yoʻldan tashqari“ deb nomlagan va 1990-yilda nashr etilgan. Shoir Elise Cowen 1963-yilda oʻz joniga qasd qilgan. Shoir Anne Waldmanga Allen Ginsbergning keyingi oʻgirganidan koʻra „Beat“lar buddizmga kamroq taʼsir qilgan. Keyinchalik 1960-yillarda Janine Pommy Vega, 1970-yillarda Patti Smith va 1980-yillarda Hedvig Gorski kabi „Beat“ avlodining kuchli taʼsirida boʻlganligini daʼvo qilgan shoir ayollar paydo boʻldi.

### Afro-amerikaliklar

Afro-amerikaliklar „Beat“ avlodida keng namoyon boʻlmasa-da, bu harakatda baʼzi qora tanli yozuvchilarning mavjudligi harakatning rivojlanishiga hissa qoʻshdi. Koʻpgina „Beat“ vakillari irq va jinsiy aloqa masalalarini qisqacha muhokama qilgan boʻlsa-da, ular oʻz nuqtayi nazaridan gapirdilar va ularning aksariyati oq rangda edi. Biroq, qora tanlilar bunga qarshi muvozanat qoʻshdilar; ularning ishi kitobxonlarga dunyodagi hodisalarning muqobil qarashlarini taqdim etdi. Shoir Robert „Bob“ Kaufman kabi urishadi va yozuvchi LeRoi Jons (Amiri Baraka) oʻz ishlari orqali harakatga qora tanlilar nuqtayi nazarini aniq koʻrsatadi. Kaufman oʻsha davrdagi irqchilik institutlari bilan boʻlgan bir qancha tajribalari haqida yozgan. Harbiy xizmatdan soʻng u politsiya xodimlari va jinoiy adliya tizimi bilan muammolarga duch keldi. Koʻpgina „Beat“ avlodi vakillari singari, Kaufman ham, jazzning muxlisi edi va uni boshqalar bilan munosabatlarni tasvirlash uchun oʻz ishiga kiritdi. LeRoi Jons (Amiri Baraka) 1958-yilda Xetti Jonsga aylangan „Beat“ yozuvchisi Xetti Koenga turmushga chiqdi. Diane di Prima bilan birgalikda ular yaponiyalik* „yūgen kontseptsiyasi“* nomini olgan Yūgen jurnalini ishlab chiqish ustida ishladilar.. Janob Jons va Jons xonim bir qator „Beat“lar (Jek Kerouac, Allen Ginsberg va Gregory Corso) bilan bogʻlangan. Yaʼni, Fuqarolik huquqlari rahbari Malkolm X oʻldirilgunga qadar. Bu vaqt ichida LeRoi Jons afro-amerikalik va islom jamoalari orasida oʻz shaxsini topish uchun boshqa „Beat“ yozuvchilaridan, shu jumladan rafiqasidan ajralib chiqdi. Uygʻonish bilan birga uning ijtimoiy muhitidagi oʻzgarishlar uning yozilishiga taʼsir qildi va „Kimdir Amerikani portlatib yubordi“ kabi koʻplab mashhur asarlarining rivojlanishiga olib keldi, unda u 11-sentyabr hujumlari va Amerikaning ushbu hodisaga munosabati haqida fikr yuritdi.

## Madaniy taʼsirlar

### Jinsiyat

„Beat“ avlodining asosiy eʼtiqodlari bilan amaliyotlaridan biri erkin sevgi va jinsiy ozodlik edi, bu oʻsha paytda Amerika madaniyatining nasroniy ideallaridan uzoqlashishga sabab boʻldi. Baʼzi „Beat“ yozuvchilari ochiqchasiga gey yoki biseksual edi, jumladan, ikkita eng taniqli(Ginsberg va Burroughs). Biroq, birinchi roman Cassadyni ochiqchasiga fohisha sifatida koʻrsatadi. Kerouacning romanlarida irqlararo sevgi (The Subterraneans) va guruh jinsiy aloqa (The Dharma Bums) mavjud edi. Shuningdek, Kerouacning romanlarida erkaklar oʻrtasidagi munosabatlar asosan gomosotsial boʻlgan.

### Giyohvand moddalar isteʼmoli

„Beat“ avlodining asl aʼzolari spirtli ichimliklar, marixuana, benzedrin, morfin va keyinchalik peyote, Ayahuasca va LSD kabi psixopat dorilarni oʻz ichiga olgan bir qator turli xil giyohvand moddalarni isteʼmol qilganlar. Ular koʻpincha giyohvand moddalarga eksperimental tarzda yondashdilar, dastlab ularning taʼsirini bilmaganlar ham. Ularning giyohvand moddalarni isteʼmol qilishlari asosan intellektual qiziqishdan ilhomlangan va koʻplab „Beat“ yozuvchilari giyohvandlik tajribasi ijodkorlikni, tushuncha hosil qilishni yoki mahsuldorlikni oshiradi deb oʻylashgan. Giyohvand moddalarni isteʼmol qilish „Beat“ avlodi uchun shaxsiy boʻlgan oʻsha davrdagi koʻplab ijtimoiy voqealarga asosiy taʼsir koʻrsatdi.

### Romantizm

Gregory Corso ingliz romantik shoiri Persy Bysshe Shellyni qahramon deb hisoblagan va Rimdagi protestant qabristonida Shelly qabri etagiga dafn etilgan. Ginsberg Shellyning „Adonais“ sheʼrini „Kaddish“ sheʼrining boshida eslab oʻtadi va uni eng muhim sheʼrlaridan birining kompozitsiyasiga katta taʼsir koʻrsatadi. Michael McClure Ginsbergning „Qichqiriq“ poemasini Shellyning „Qirolicha Mab“ poemasi bilan taqqoslaydi.

Ginsbergning asosiy romantik taʼsiri William Blake edi va uni hayoti davomida oʻrgandi. Blake1948-yilda Ginsbergning „oʻzini-oʻzi belgilaydigan eshitish gallyutsinatsiyasi“ va „vahiy“sining mavzusi edi. Bundan tashqari Ginsberg romantik shoir John Keatsdan ham taʼsirlangan.

### Jazz

„Beat“ avlodi yozuvchilari Billie Holiday kabi jazz sanʼatkorlari va jazz musiqasi orqali aytilgan hikoyalardan qattiq taʼsirlangan. Jack Keruac („Yoʻlda“), Bob Kaufman („Round about Midnight“, „Jazz Chick“ va „O-Jazz-O“) va Frank OʻHara kabi yozuvchilar („The Day Lady Died“) jazzga boʻlgan his-tuygʻularini oʻzida mujassam etgan asarlar yozishgan. Ular jaz musiqasi bilan bogʻlangan his-tuygʻularni, odamlarni va ob’ektlarni, shuningdek, ushbu musiqa uslubini eslatgan hayotiy tajribalarni muhokama qilish uchun oʻz asarlaridan foydalanganlar. Kaufmanning yuqorida sanab oʻtilgan asarlari „jazz joʻrligida oʻqilganda erkin improvizatsiya boʻlishi uchun moʻljallangan“ (327 Charters). U va boshqa yozuvchilar ushbu janrda ilhom topdilar va u orqali „Beat“ harakatini kuchayishiga yordam berishdi.

### Amerikaliklar haqida ilk manbalar

„Beat“ vakillari Henry David Thoreau, Ralph Waldo Emerson, Herman Melville va ayniqsa Ginsbergning eng mashhur sheʼrlaridan biri boʻlgan Kaliforniyadagi Supermarket mavzusi sifatida tilga olingan Wolt Witman kabi ilk amerikalik shaxslardan ilhomlangan. Edgar Allan Po vaqti-vaqti bilan eʼtirof etilgan va Ginsberg Emily Dickinsonni „Beat“ sheʼriyatiga taʼsir qilganini ahamiyatli. Noqonuniy yozuvchi Jack Blackning 1926-yilda yozilgan „Siz gʻalaba qozona olmaysiz“ romani Burrouzga kuchli taʼsir koʻrsatgan deb taʼkidlangan.

### Fransuz surrealizmi

Koʻp jihatdan, syurrealizm hali ham 1950-yillarda hayotiy harakat hisoblangan. Carl Solomon fransuz yozuvchisi Antonin Artaudning asarini Ginsberg bilan tanishtirdi va André Breton sheʼriyati Ginsbergning „Kaddish“ sheʼriga bevosita taʼsir koʻrsatdi. Rexroth, Ferlinghetti, John Ashbery va Ron Padgett fransuz sheʼriyatini tarjima qilgan. Ikkinchi avlod „Beat“ Ted Joans Breton tomonidan „yagona afro-amerikalik syurrealist“ deb nomlandi.

Philip Lamantia syurrealistik sheʼriyatni asl „Beat“ avlodi bilan tanishtirdi. Gregory Corso va Bob Kaufman sheʼriyati syurrealistik sheʼriyat taʼsirini oʻzining tushga oʻxshash obrazlari va tarqoq xarakterlarning tasodifiy yonma-yon qoʻshilishi bilan koʻrsatadi va bu taʼsirni Ginsberg sheʼriyatida ham nozikroq koʻrinishda koʻrish mumkin. Afsonaga koʻra, fransuz syurrealisti Marcel Duchamp bilan uchrashganda , Ginsberg uning tuflisini oʻpadi va Korso galstugini kesib tashlaydi. „Beat“ avlodi uchun boshqa nufuzli fransuz shoirlari Guillaume Apollinaire , Arthur Rimbaud va Charlz Baudelairelar edi.

### Modernizm

Gertrude Stein Lew Welch tomonidan kitob orqali tadqiqot mavzusi boʻldi. Kerouac uchun tan olingan taʼsirlar orasida Marsel Proust , Ernest Hemingway va Tomas Wolfelar bor.

### Buddizm va daosizm

Gary Snyder yirtqichni „tartibi ichkaridan oʻsib chiqqan va aniq qonunchilik emas, balki konsensus va odatlar kuchi bilan taʼminlangan“ deb taʼriflagan. „Yovvoyi shafqatsiz vahshiylik emas, balki sogʻlom muvozanat, oʻzini oʻzi tartibga soluvchi tizimdir.“ Snayder buddizm va daosizmni yirtqich deb hisoblagan, baʼzi „Beat“ avlod manfaatlari ham. „Snayderning sintezi buddist tafakkuridan Amerikaning ijtimoiy faolligini ragʻbatlantirish uchun foydalanadi, bu oʻzgarmaslik kontseptsiyasiga va klassik Amerikaning erkinlik imperativiga tayanadi“.

## Yoritilgan mavzular

Koʻpgina mualliflar „Sindirilgan avlod“ tomonidan toʻgʻridan-toʻgʻri taʼsirlangan deb daʼvo qilishsada, „Beat Generation“ fenomenining oʻzi 1960-yillardagi hippi harakatlariga olib boradigan Amerika madaniyatiga taʼsir koʻrsatdi.

1982-yilda Ginsberg „Beat“ avlodining „muhim effektlari“ haqida qisqacha maʼlumotlarni nashr etdi:



* Maʼnaviy ozodlik, jinsiy „inqilob“ yoki „ozodlik“, yaʼni gey ozodligi, qaysidir maʼnoda ayollar ozodligi, qora tanlilar ozodligi, kulrang pantera faolligi.
* Dunyoni senzuradan ozod qilish.
* Nasha va boshqa giyohvand moddalarni demistifikatsiya qilish yoki dekriminallashtirish.
* Ritm va blyuzning yuqori sanʼat turi sifatida rok-n-rollga evolyutsiyasi, Beatles, Bob Dylan, Janis Joplin va boshqa mashhur musiqachilar tomonidan tasdiqlanganidek, ellikinchi va oltmishinchi yillar oxirida „Beat“ avlod shoirlari va yozuvchilari asarlari taʼsir koʻrsatdi.
* Gari Snayder va Maykl Makklyur tomonidan ilgari taʼkidlangan ekologik ongning tarqalishi, „Yangi sayyora“ tushunchasi.
* Burroughs, Huncke, Ginsberg va Kerouac asarlarida taʼkidlanganidek, harbiy-sanoat mashinasi sivilizatsiyasiga qarshilik.
* Keruac(Spengler nomidan) ilgʻor sivilizatsiya doirasida rivojlanayotgan „ikkinchi dindorlik“ deb atagan narsaga eʼtibor.
* Idiosinkraziya va davlat regimentatsiyasini qadrlash sahifasiga qaytish.
* Kerouac oʻzining "Yoʻlda " sheʼrida eʼlon qilganidek, yer, mahalliy xalqlar va mavjudotlarga hurmat koʻrsatish.



## "Bitniklar"

„Bitnik“ atamasi 1958-yil, 2-aprelda San-Fransisko yilnomasi xodimi Herb Caen tomonidan kiritilgan boʻlib, u yaqinda Rossiya sunʼiy yoʻldoshi Sputnik va „Beat Generation“ nomini aralashtirib yuboradi. Bu shuni koʻrsatdiki, beatniklar (1) „jamiyatning asosiy oqimidan uzoqda“ va (2) „ehtimol kommunistik tarafdalar“. Caenning atamasi yangi stereotip bilan bogʻliq boʻlib, mashhur yorliq boʻlib qoldi – echki soqolli va beretli odam bemaʼni sheʼrlar oʻqiydi va qora mayo kiygan erkin ruhli ayollar raqsga tushishadi.

„Bitniklar stereotipi“ning dastlabki namunasi Vesuvioʻda (San-Fransiskoning Shimoliy-Bich shahridagi bar) paydo boʻlgan, u rassom Wally Hedrickni derazada toʻliq soqol, boʻyinbogʻ va sandal kiyib, improvizatsiya chizmalari va rasmlarini yaratish uchun ishlatgan. 1958-yilga kelib San-Fransiskoga kelgan sayyohlar oʻn yil oʻtgach, Haight-Ashbury tumaniga oʻxshash sayohatlarni bashoratli ravishda kutgan holda North Beach Beat sahnasini koʻrish uchun avtobus bilan sayohat qilishlari mumkin edi.

Boshqa koʻplab kichik korxonalar ham yangi jinnilikdan foydalanish (va/yoki satiralash) uchun paydo boʻlishdi. 1959-yilda Fred MckDarrah Nyu-Yorkda „Rent-a-Beatnik“ xizmatini yoʻlga qoʻydi, „Qishloq ovozi“ dagi reklamalarni olib , Ted Joans va doʻstlariga sheʼr oʻqish uchun qoʻngʻiroqlar qildi.

„Bitniklar“ oʻsha paytdagi koʻplab multfilm, film va telekoʻrsatuvlarda paydo boʻlgan, ular ichida eng mashhuri „Dobi Gillisning koʻp sevgilari“ (1959-1963) filmidagi Maynard G.Krebs qahramonidir.

Baʼzi original „Beat“ avlodi bitniklarni quchoqlagan boʻlsa yoki hech boʻlmaganda parodiyalarni hazil deb topsa (masalan, Ginsberg Pogo komiksidagi parodiyani qadrlagan), boshqalari bitniklarni haqiqiy boʻlmagan pozalar sifatida tanqid qilishgan. Jack Keruac oʻz xabarining maʼnaviy tomoni yoʻqolganidan va koʻpchilik „Beat“ avlodidan bemaʼni, vahshiy boʻlish uchun bahona sifatida foydalanayotganidan qoʻrqdi.

## "Xippilar"

1960-yillarda cBeat" harakatining aspektlari 1960-yillardagi kontrkulturaga metamorflashdi va terminologiyaning „bitnik“ dan „hippi“ga oʻzgarishi bilan birga keldi. Haqiqiy „Beat“ avlodining koʻpchiligi faol ishtirokchilar boʻlib qolishdi, xususan, urushga qarshi harakatning asoschisi boʻlgan Allen Ginsberg ham. Shunisi eʼtiborga loyiqki, Jack Keruoc Ginsberg bilan aloqani uzdi va 1960-yillardagi siyosiy radikal norozilik harakatlarini „jahldor“ boʻlish uchun bahona sifatida tanqid qildi.

Bitniklar va hippilar oʻrtasida stilistik farqlar bor edi – qorongʻu ranglar, quyuq quyoshdan saqlaydigan koʻzoynaklar, rang-barang psixodelik kiyimlar va uzun sochlarga oʻz oʻrnini bosdi. „Beat“ avlodi „salqin oʻynash“ (past profilni saqlash) bilan mashhur edi.

Uslubdan tashqari, mohiyatda oʻzgarishlar ham boʻldi: „Beat“ avlodi asosan siyosatga moyil emas edi, ammo hippilar fuqarolik huquqlari harakati va urushga qarshi harakat bilan faol shugʻullana boshladilar.

### Adabiy meros

1960 va 1970-yillarning yangi paydo boʻlgan romanchilari orasida bir nechtasi „Beat“ yozuvchilari bilan chambarchas bogʻliq edi, ayniqsa Ken Kesey („Kakku uyasi uzra parvoz“ romani, Zabarjad media tomonidan oʻzbek tilida nashr etilgan). Ularning toʻgʻridan-toʻgʻri aloqasi boʻlmasa-da, boshqa yozuvchilar „Beat“ avlodini asosiy taʼsir deb hisoblashgan, jumladan Tomas Pynchon („Gravity’s Rainbow“)  va Tom Robbinslar(Even Cowgirls Get the Blues) ham.

William S. Burroughs postmodern adabiyotining otasi hisoblanadi; u kiberpank janrini ham ilhomlantirgan.

Bir martalik „Beat“ yozuvchisi LeRoi Jons/Amiri Baraka Black Arts harakatini boshlashga yordam berdi.

„Beat“ avlodi orasida jonli ijroga eʼtibor berilganligi sababli, koʻplab Slam shoirlari „Beat“ taʼsirida boʻlganini daʼvo qilishgan. Masalan, Saul Williams Allen Ginsberg, Amiri Baraka va Bob Kaufmanni asosiy taʼsirlar sifatida keltiradi.

Postbeat shoirlari „Beat“ avlodining bevosita davomchilaridir. Ularning Naropa universitetining Jack Keruacning Jismoniy boʻlmagan poetika maktabida va keyinchalik Bruklin kollejida Ginsberg bilan aloqasi yoki vasiyligi „Beat“ avlodining ijtimoiy-faol merosiga urgʻu berdi va oʻziga xos adabiyotni yaratdi. Taniqli mualliflar: Anne Waldman , Antler , Andy Clausen, David Cope, Eileen Myles, Eliot Katz, Paul Beatty, Sapphire, Leslea Newman, Jim Cohn, Tomas R. Peters, kichik (shoir va beat kitob doʻkonining egasi), Sharon Mesmer, Rendy Roark, Josh Smith va Devid Evansdir.

## Manbalar