open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ishkoshim tumani

**Ishkoshim tumani** yoki **Nohiyayi Ishkoshim** () – Tojikistonning sharqida, Togʻli-Badaxshon muxtor viloyatining janubi-gʻarbidagi tuman. Janubda va gʻarbda Panj daryosi orqali Afgʻoniston bilan chegaradosh. Aholisi 32 900 kishi (2020-yil 1-yanvar).

Tuman taxminan V shaklida boʻlib, Panj daryosining shimoli-sharqida joylashgan. Daryo Ishkoshimdan yoʻnalishini gʻarbdan shimolga oʻzgartiradi. Janub va gʻarbda Panj hamda quyi Pomir daryolari orqali Afgʻoniston, shimolda Roshtqalʼa tumani bilan chegaradosh. Shimolda Shugʻnon tumani, sharqda Murgʻob tumani bilan qisqa chegaraga ega. Shoxdara tizmasi Roshtqalʼa tumani bilan shimoliy chegara boʻylab, shimol-janub Ishkoshim tizmasi tumanning sharqiy chegarasi boʻylab joylashgan.

Tuman markazi – Ishkashim shahri Panj boʻyida, Afgʻonistondagi Ishkashim tumani qarama-qarshisida joylashgan. Koʻhi Laʼlda qadimiy balas yoqut (texnik laʼl) koni bor. Ishkoshim tumani Togʻli Badaxshonda oʻzining arxeologik yodgorliklari va ajoyib manzaralari bilan diqqatga sazovor joydir.

## Maʼmuriy boʻlinishi
Tuman maydoni  boʻlib, yettita jamoatga boʻlinadi. Ular quyidagilar:

## Manbalar
Tabriz xalqaro aeroporti

**Tabriz Shahid Madaniy xalqaro aeroporti** ()  – Eronning Tabriz shahriga xizmat koʻrsatuvchi xalqaro aeroport. Bu Eron shimoli-gʻarbidagi Sharqiy Ozarbayjon ustoni markazidagi asosiy aeroportdir. Aeroportning uchish-qoʻnish yoʻlagidan Eron Islom Respublikasi Harbiy-havo kuchlarining 2-taktik aviabazasi ham foydalanadi.

## Aviakompaniyalar va yoʻnalishlar

## Baxtsiz hodisalar va falokatlar
* 2018-yil 6-iyun kuni eronlik Tapandegan (forscha „Palpitaters“) xakerlik guruhi Tabriz xalqaro aeroportining uchish va qoʻnish monitorlarini buzib, kechqurun „eronliklarning resurslarini isrof qilish“ga qarshi noroziligini hamda bir necha hafta davomida Eron boʻylab ish tashlash oʻtkazayotgan eronlik yuk tashuvchilarni qoʻllab-quvvatlashini bildirdi.

## Yana qarang
* Eronda transport

## Manbalar

## Havolalar
*  Tabriz International Airport official website
Rustam Karimov

**Rustam Karimov** (1951-yil 13-may, Qibray tumani, Toshkent viloyati) – rejissyor, teatr va kino aktyori, Oʻzbekiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan artist.

## Hayoti
Rustam Karimov 1951-yil 13-mayda Toshkent viloyatining Qibray tumanida tugʻilgan. Oʻzbekiston davlat sanʼat va madaniyat institutini tamomlagan. 1972-yilda Mannon Uygʻur nomidagi Toshkent davlat sanʼat institutining aktyorlik boʻlimini tugatgan.

## Faoliyati
Rustam Karimov 1974—1987-yillarda Abror Hidoyatov nomidagi Oʻzbek davlat drama teatrida rejissyor va aktyor sifatida mehnat faoliyatini boshlagan. 1987-yildan buyon Oʻzbek milliy akademik drama teatrida ishlaydi.

Aktyor ijodining dastlabki yillaridan to hozirgi kungacha turli xil obrazlar yaratgan. „Kelinlar qoʻzgʻoloni“da Boqivoy, „Oʻgʻrini qaroqchi urdi“da Murod, „Piri qoʻynot“da Ahmad Fargʻoniy, „Andishali kelinchak“da otaxon, „Gamlet“da Gorkov, „Abdulla Qodiriyning soʻnggi kunlari“da xizmatkor, „Usmon Nosir“da Matveyev, „Alisher Navoiy“da Majiddin, „Oʻzbekcha raqs“da Igorov, „Oʻtkan kunlar“da Hasanali, „Oilaviy sehr“da ota, „Quyoshni asra“da Chora bobo, „Taqdir sinovlari“da Esonqul, „Rustam“da Ota, „Makr va Muhabbat“ va boshqa koʻplab spektakllarda rollar ijro etgan.
Rustam Karimov sanʼat, kino va televideniya sohasida ham faoliyat yuritgan. „Girdob“da Naimjon, „Hayot mazmuni“da Yusufali, „Dard“da Azim, „Faqat gʻalaba“da ota, „Toʻychoq“da Ajdar, „Zanjir“da ota, „Taqdir yoʻllari“da Gʻofurov, „Poydevor“da Azimov, „Vijdon“da ota kabi qahramonlarning rollarini ijro etgan. Aktyor boshqa filmlarda, masalan, „Otalar soʻzi, aqlning koʻzi“da filmida ham suratga tushgan.
Rustam Karimov dublyaj sohasida ham salmoqli ijod qilgan. Bugungi kungacha 70 dan ortiq turli xil filmlardagi qahramonlarga ovoz bergan.

## Mukofotlari
2001-yilda Oʻzbekiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan artist faxriy unvoni bilan taqdirlangan.
## Manbalar

## Havolalar
* „Meros“ (drama, uzbekistan, 2024)
* „Muqimiy“ (drama, uzbekistan, 2023)
Anvar Mamajonov

**Anvar Mamajonov** – oʻzbek rassomi. Oʻzbekiston Respublikasi davlat gerbi muallifi. Oʻzbekiston sanʼat arbobi. Oʻzbekiston xalq rassomi. Oʻzbekiston Badiiy akademiyasi akademigi. Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan madaniyat xodimi.

## Hayoti
Anvar Mamajonov 1950-yilda Toshkent shahrida tugʻilgan. Bolalik paytlaridan rasm chizishga boʻlgan qiziqishi sababli sanʼat maktabida tahsil olgan. 1973-yil Toshkent teatr va rassomlik institutining kulolchilik fakultetini tamomlagan. Dastlab kulolchilikni oʻrganib, shu yoʻnalishda ijod qilgan.

1982-yilda ilk yirik ishi boʻlgan „Koʻhna Toshkent“ni Toshkentdagi koʻrgazmalardan birida namoyish qilgan. 1983-yilda SSSR rassomlar uyushmasiga aʼzo boʻlgan.

1992-yil 2-iyul kuni rassom sifatidagi eng mashhur ishi – Oʻzbekiston Respublikasi davlat gerbi rasman qabul qilingan.

## Mukofotlari
Oʻzbekiston grafik sanʼati rivojiga qoʻshgan salmoqli ijodiy hissasi uchun Islom Karimovning 2010-yildagi farmoniga binoan Anvar Mamajonov „Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan madaniyat xodimi“ unvoni bilan taqdirlangan. 2017-yilning dekabr oyida Anvar Mamajanov Oʻzbekiston Badiiy akademiyasining haqiqiy aʼzosi boʻldi.
## Manbalar
Milliy tiklanish (gazeta)

**Milliy tiklanish** – Oʻzbekiston „Milliy tiklanish“ demokratik partiyasi (MTDP)ning gazetasi. 1995-yil 10-iyundan Toshkentda chiqa boshlagan. Haftada 1-marta chop etiladi. Muassisi: Oʻzbekiston „Milliy tiklanish“ demokratik partiyasi Siyosiy kengashi va „Milliy tiklanish“ gaz. ijodiy jamoasi. Mustaqil davlat sharoitida totalitar rejimdan qolgan asoratlarni tugatishga, til, tarix, madaniyat, maʼrifat, maʼnaviyat sohalarida milliy va umuminsoniy qadriyatlar zaminida tiklanishga, shu gʻoyalarni ijtimoiy hayot qatlamlari ichiga chuqur kirib borishiga va shu asosda yangi hayotiy va insoniy qarashlarning ustuvor boʻlishiga erishish yuzasidan MTDP olib borayetgan faoliyatni yoritish gaz. ning asosiy vazifasidir. Bosh muharriri Ibrohim Gʻafurov. Adadi 3000 (2003)..

## Manbalar
Flyadeal

**flyadeal** () – Saudiya Arabistonining arzon aviatashuvchisi. Faoliyatini, asosan, Jiddadagi Qirol Abdulaziz xalqaro aeroportidan olib boradi. Mamlakatning flagman aviakompaniyasi Saudia tomonidan egalik qilinadi. 2017-yil 23-sentyabrda mahalliy yoʻnalishlarga parvoz qilish orqali oʻz faoliyatini boshlagan.

## Tarixi
Saudiya Arabistonining flagman aviakompaniyasi Saudia 2016-yil 17-aprelda flyadeal yaratilishini eʼlon qildi. Ushbu kompaniya Saudia Groupning SV2020 Transformatsiya strategiyasining bir qismi boʻlib, strategiya guruh boʻlinmalarini 2020-yilgacha jahon darajasidagi maqomga koʻtarishni maqsad qilgan. Aviakompaniya 2017-yil 23-sentyabrda Jidda va Ar-Riyodni bogʻlovchi parvozlarni boshladi. 2022-yil 10-iyunda flyadeal Dammomdan Qohiraga parvozlarni amalga oshira boshladi.

## Parvoz manzillari

### Codeshare shartnomalari
Flyadeal quyidagi aviakompaniyalar bilan codeshare shartnomalarini tuzgan:
* Saudia

## Aviaparki
2024-yil iyun holatiga koʻra, flyadeal quyidagi samolyotlarda faoliyat yuritadi:

2019-yil 7-iyulda flyadeal qoʻshimcha 20 ta opsiyali 30 dona Airbus A320neo samolyotiga buyurtma berish niyatida ekanligini maʼlum qildi. Avvalroq aviakompaniya Boeing 737 MAX xarid qilish boʻyicha majburiyat olgan edi, biroq 737 lar ishlab chiqarilishi toʻxtatilishi ortidan 30 ta samolyotga boʻlgan buyurtmadan voz kechdi. Boeing bu qarorni „jadval boʻyicha talab“ deb atadi.

2021-yil iyul oyida flyadeal 50 tagacha samolyotga buyurtma doirasida A320neoni yil oxirida yetkazib berilish boshlashini maʼlum qiladi. Arzon aviatashuvchining kelajakdagi rejalari 100 ta samolyotdan iborat parkni koʻzda tutadi.

## Baxtsiz hodisalar
2021-yil 10-fevralda Saudiya Arabistonidagi Abxa xalqaro aeroportida husiylarning dron hujumidan soʻng „HZ-FAB“ nomi bilan roʻyxatdan oʻtgan flyadeal Airbus A320 samolyoti shikastlangani xabar qilindi. Hech kim jabrlangani yoʻq, tergov ishlari hamon davom etmoqda. Samolyot taʼmirlandi va xizmatga qaytarildi.

## Manbalar

## Havolalar
* Official website
Ulugʻbek yulduzi

**Ulugʻbek yulduzi** () – 1964-yil „Oʻzbekfilm“ kinostudiyasi tomonidan suratga olingan oq-qora formatdagi badiiy film. Latif Fayziyev rejissorligidagi film 1965-yilning 18-oktyabr kuni premyera qilingan.

## Syujeti
Tarixiy—biografik film oʻrta asrlar qomusiy olimi, astronom – Mirzo Ulugʻbek hayoti haqida hikoya qiladi. Voqealar XIV asrda roʻy bergan. Ulugʻbek 1424—1428-yillar oraligʻida rasadxona qurdirgan boʻlib, u yerda osmon jismlari harakatining jadvalini tuzib chiqishga muvaffaq boʻlgan. Filmda u davrning ayrim kimsalari olimning ilmiy faoliyatiga toʻsqinlik qilish jarayoni ochib berilgan.
## Rollarda
* Shukur Burhonov – *Ulugʻbek*
* Olim Xoʻjayev – *Xoʻja Ahror*
* Oʻlmas Alixoʻjayev – *Ali Qushchi*
* Hamza Umarov – *Abdurazzoq*
* Razzoq Hamroyev – *Farmonshoh*
* Nabi Rahimov – *Bobo Kayfi*
* Abbos Bakirov – *Abbos*
* Hikmat Latipov – *Sayid Obid*
* Rahim Pirmuhamedov – *oshpaz*
va boshqalar
## Ijodiy guruh
* Maqsud Shayxzoda – ssenariy muallifi
* Latif Fayziyev – rejissor
* Aleksandr Pann – operator
* Dani Zokirov, Mixail Ziv – bastakorlar
## Mukofotlari
1966-yil Kiyev shahrida oʻtkazilgan Butunittifoq kinofestivalida tarixiy filmlar yoʻnalishida 2-oʻrinni egallagan.
## Manbalar
Nuno Campos (futbolchi)

**Nuno Vieira Campos** (1993-yil 13-iyun, Funshal, Portugaliya) – Portugaliyaning Liga Portugal II turnirida ishtirok etuvchi Portimonense klubida o‘ng qanot himoyachisi sifatida toʻp surgan professional futbolchi.

Campos oʻz faoliyatini Nasional klubida boshladi, 114 ta oʻyinda maydonga tushgan va ikki marta ikkinchi ligadan yuqori ligaga koʻtarilishga erishgan.

## Klubdagi faoliyati
Campos Portugaliyaning Madeira orolidagi Funshal shahrida tugʻilgan va 8 yoshidan boshlab oʻzi tugʻilgan shahridagi C. D. Nacional klubida toʻp surgan. Campos professional faoliyatini 2013-yil 9-yanvarda Taça da Liga musobaqasining guruh bosqichida G. D. Estoril Praia klubiga qarshi oʻyinda boshlagan. Bu uchrashuvda Campos 1:0 hisobida yakunlangan oʻyinda klubning uch nafar yosh debyutantidan biri boʻlgan. Oʻn sakkiz kundan keyin Campos Primeira Ligadagi debyutini oʻyini Vitoriya de Setubal klubiga qarshi 2:0 hisobidagi gʻalaba bilan yakunlangan safardagi oʻyinda boʻlgan, Campos 56-daqiqada Migel Rodrigesning oʻrniga zahiradan maydonga tushgan.

Campos keyingi yillarda Nacional klubi safida kamdan-kam oʻyinda maydonga tushdi. Jamoa 2017-yilda quyi ligaga tushib ketganidan soʻng, Campos keyingi mavsumda bir oʻyindan tashqari barcha uchrashuvlarda ishtirok etdi va klubning chempion sifatida yuqori ligaga qaytishiga hissa qoʻshdi. Shuningdek, Campos 18-mart kuni Estádio da Madeira stadionida Varzim SK ustidan 3:0 hisobida gʻalaba qozongan oʻyinda Alvinegros uchun oʻz faloliyatidagi yagona golini kiritdi. 2020-yil 15-iyulda, klub yana yuqori ligaga koʻtarilgan boʻlsa-da, Campos atiga uch oʻyinda maydonga tushdi va oʻz shartnomasini bekor qildi.

2020-yil 16-iyulda Kampos ikkinchi ligadagi C. D. Mafra klubi bilan shartnoma imzoladi. Bir yildan soʻng, Kampos ayni ligadagi G.D. Chaves klubiga oʻtib ketdi.

## Manbalar
Paulo Teles

**Paulo Sérgio Rodrigues Teles** (1993-yil 30-mart, Funshal, Portugaliya) – portugaliyalik futbolchi, A. D. Camacha klubida markaziy yarim himoyachi sifatida toʻp surmoqda.

## Klubdagi faoliyati
Teles Madeiraning Funshal shahrida tugʻilgan, 16 yoshida SL Benfica akademiyasida yoshlar jamoasidagi faoliyatini yakunlagan. 2012-yil avgustda Teles Ispaniyaga koʻchib oʻtgan, Deportivo de La Coruña klubi bilan shartnoma imzoladi va oʻz debyut oʻyinini Tercera Divizionda zaxira jamoasida professional futbolchilar tarkibida oʻtkazdi.

Teles Galisiyaliklar jamoasining asosiy tarkibida birinchi rasmiy oʻyinini 2013-yil 11-sentyabrda oʻtkazdi. Teles Copa del Reyning (futbol boʻyicha Ispaniya kubogi) ikkinchi bosqichida Córdoba CF klubiga qarshi asosiy tarkibda maydonga tushgan va oʻyin 2:2 hisobida durang bilan yakunlandi. Segunda B divizionidagi CD Guijuelo va CD Compostela klublarida ijara asosida oʻynaganidan soʻng, Teles 2015-yil 8-avgustda jamoani tark etdi.

2016-yil 20-fevralda Teles Bolgariyaning PFC Lokomotiv Plovdiv klubiga oʻtdi. Teles Bolgariyaning birinchi professional futbol ligasidagi yagona golini 10-aprelda PFC Slavia Sofiyaga qarshi oʻyinda (3:1) urdi.

Teles 2018-yilning yozida vataniga S. C. Farense klubi safiga qaytdi. 2018—2019-yilgi mavsumda Teles S. C. Farense klubi tarkibida 21 marotaba maydonga tushgan va 3 ta gol urgan. Teles oʻz mamlakatida yagona professional oʻyinini 18-avgust kuni oʻtkazdi. LigaPro musobaqasida Portu B klubiga qarshi safardagi oʻyinning ikkinchi yarmida Vanja Markovichning oʻrniga maydonga tushdi va jamoasi 1:3 hisobida magʻlub boʻldi. Keyinchalik, Teles Portugaliyaning quyi ligalarida oʻynashda davom etdi. Telas 2022-yil 1-iyul kuni A. D. Camacha klubini tark etgandan soʻng, futbolchilik faoliyatini yakunladi.

## Manbalar
Oreshnik

* Oreshnik — Bolgariyaning janubidagi Xaskovo viloyatida joylashgan qishloq.

* Oreshnik — Rossiya tomonidan ishlab chiqariladigan oʻrta masofali ballistik raketa.
L'Aiguillon

**** — Fransiyaning Occitania mintaqasi Ariège departamentida joylashgan kommuna.
## Yana qarang
* Ariège departamenti kommunalari
## Manbalar
Miguel Rodrigues (futbolchi, 1993-yilda tug‘ilgan)

**Miguel Fernando Pereira Rodrigues** (1993-yil 16-mart, Fátima, Portugaliya) – portugaliyalik professional futbolchi boʻlib, hozirda Sloveniyaning PrvaLiga chempionatida ishtirok etuvchi NK Bravo klubida markaziy himoyachi sifatida toʻp surmoqda.

## Klubdagi faoliyati
Fernando Santarem viloyatining Fatima shahrida tugʻilgan, U. D. Leiriya klubi akademiyasi tarbiyalanuvchisi boʻlgan. 2012-yil 5-may kuni, klub chuqur moliyaviy inqirozga duchor boʻlgan paytda, Fernando Primeira Ligadagi ilk oʻyinini S. L. Benfika klubiga qarshi safarda oʻtkazdi va 0:1 hisobida magʻlub boʻldi.

2012-yilning iyul oyida Fernando yuqori diviziondagi boshqa klub C.D. Nacional bilan shartnoma imzoladi. Fernando birinchi mavsumda 17 ta oʻyinda maydonga tushdi va jamoaning sakkizinchi oʻrinni egallashiga hissa qoʻshdi.

Fernando 2014-yil 19-aprelda Madeyraliklar safida va oliy divizionda oʻzining ilk golini urdi. Oʻsha oʻyinda mehmonlar F. C. Paços de Ferreyrani 5:0 hisobida tor-mor etib, UEFA Yevropa ligasiga yoʻllanma olishdi. 2014-yil 21-avgustida Fernandoning qitʼalar oʻrtasidagi musobaqada ilk maydonga tushdi. Bu safar Fernando pley-off bosqichida Minsk Dinamosiga qarshi oʻyinda toʻliq 90 daqiqa mobaynida maydonida harakat qildi va 0:2 hisobida magʻlubiyatga uchradi.

2016-yildan 2018-yilgacha Fernando Gretsiya Super ligasida Panetolikos FC klubi safida toʻp surgan. Fernando 2018-yil 19-mayda oʻz vataniga qaytib kelib, Rio Ave futbol klubiga bepulga oʻtdi.

Fernando 2019-yilning yanvar oyida LigaPro klublaridan biri boʻlgan G. D. Estoril Praiaga besh oyga ijaraga berildi. Taxminan bir yil oʻtgach, Fernando Rio Ave bilan shartnomasini bekor qildi.

Pubalgiya jarohatidan sogʻaygandan soʻng, Fernando uchinchi ligadagi União de Santarém, FC Oliveira do Hospital va Académica de Coimbra klublari safida oʻynadi.

## Milliy terma jamoadagi faoliyati
Rodrigues 2014-yil 4-sentyabrda Portugaliyaning 21 yoshgacha boʻlgan terma jamoasi uchun oʻzining yagona oʻyinini oʻtkazdi. U 2015-yilgi UEFA Yevropa chempionati saralash bosqichida Norvegiyaga qarshi safarda boʻlib oʻtgan uchrashuvda asosiy tarkibda maydonga tushdi va oʻyin yakunigacha maydonda toʻp surdi. Ushbu oʻyinda Portugaliya terma jamoasi 2:1 hisobida gʻalaba qozondi.

## Manbalar
Oreshnik (raketa)

**Oreshnik** – Rossiya tomonidan ishlab chiqariladigan oʻrta masofali ballistik raketa.

## Texnik koʻrsatkichlari

Raketaning umumiy texnik koʻrsatkichlari ochiqlamagan, lekin baʼzi maʼlumotlarga koʻra raketa 10 max tezlikda 5500 km masofagacha ucha oladi.

## Yana qarang

## Manbalar
Curel (Alpes-de-Haute-Provence)

**** — Fransiyaning Provence-Alpes-Côte d'Azur mintaqasi Alpes-de-Haute-Provence departamentida joylashgan kommuna.
## Yana qarang
*Alpes-de-Haute-Provence departamenti kommunalari
## Manbalar
David Shore

**David Shore** 1959-yil 3-iyulda tug‘ilgan, kanadalik televideniye ssenariy muallifi. Shore *Oilaviy qonun*, *NYPD Blue* va Due Southda loyihalarida ishlagan, shuningdek, so‘nggi serialning ko‘plab epizodlarini prodyuserlik qilgan. U tanqidchilar tomonidan yuqori baholangan ''Doctor House'' serialini va yaqinda *[[Battle Creek serial|Battle Creek]]* va The Good Doctor seriallarini yaratgan. 

## Erta hayot
Shore Kanada, Ontario provinsiyasidagi London shahrida tug‘ilgan. Uning ukalari, egizaklar Efraim Shore va Rafael Shore, Aish HaTorah diniy tashkilotida ravvin hisoblanadi. Devid oilasidagi televideniyega aloqador yagona inson, ammo uning ukasi Rafael Shore Yaqin Sharq mojarosi haqida uchta siyosiy hujjatli film suratga olgan.

David Shore A. B. Lucas o‘rta maktabini a’lo baholar bilan tamomlagach, bakalavr darajasi uchun The University of Western Ontario’da tahsil oldi va 1982-yilda University of Toronto’da huquqshunoslik bo‘yicha diplom oldi.  Ta’limini tugatgandan so‘ng, u avvaliga Kanadada munitsipal va korporativ huquq bo‘yicha advokat sifatida ishladi, keyinchalik televideniye sohasida o‘z o‘rnini topish uchun Los-Anjelesga ko‘chib o‘tdi. 

2018-yil 20-iyun kuni Devid Shor G‘arbiy Ontario Universitetidan faxriy huquq darajasini oldi..

## Manba
Ibn Havshab

**Abul Qosim al-Hasan ibn Faraj ibn Havshab ibn Zadon an-Najjor al-Kufiy** ((); 914-yil 31-dekabrda vafot etgan), oddiygina **Ibn Havshab** ismi bilan yoki **Mansur al-Yaman** laqabi bilan mashhur. Kufa atrofidagi asosiy ismoiliy missionerlardan biri boʻlgan. Ali ibn al-Fadl al-Jayshoniy bilan hamkorlikda Yamanda ismoiliy aqidasini oʻrnatgan va 890-900-yillarda bu mamlakatning katta qismini ismoiliy imom Abdulloh al-Mahdiy nomi bilan bosib olgan. Al-Mahdiy 909-yilda Ifriqiyada oʻzini oshkora eʼlon qilib, Fotimiylar xalifaligini oʻrnatgach, Ibn al-Fadl unga qarshi chiqadi va Ibn Havshabni oʻziga boʻysundirishga urinadi. Ibn Havshabning hayoti uning yozgan avtobiografiyasidan maʼlum boʻlsa, keyinchalik Ismoiliy anʼanalariga koʻra, ikkita ilohiy risola unga bagʻishlangan.

## Ismoillikning kelib chiqishi va qabul qilinishi
Ibn Havshab Iroq janubidagi Kufa atrofidagi Nahr Nars kanali yaqinida joylashgan qishloqda tugʻilgan. Keyinchalik ismoiliy urf-odatlari uni Muslim ibn Aqil ibn Abu Tolibning (Ali ibn Abu Tolibning jiyani) avlodi deb hisoblagan boʻlsa-da, uning kelib chiqishi haqida maʼlumotlar yetarlicha emas.

Manbalarda uning kasbi turlicha boʻlib, uni zigʻir toʻquvchi yoki duradgor sifatida tariflashgan. U oʻn ikki shialik tarafdori boʻlgan oiladan edi. Oʻzining yozgan maʼlumotlariga koʻra, U 874-yilda oʻn birinchi imom Hasan al-Askariyning vafotidan soʻng, erkak zurriyoti qolmagani tufayli, imon inqirozini boshdan kechirgan. Oxir-oqibat, oʻn ikkilar al-Askariyning goʻdak oʻgʻliga oʻn ikkinchi va yashirin imom („Oʻn ikkilar“ nomi shundan kelib chiqqan)martabasini berishgan, u bir kun kelib islom esxatologiyasining masihiy shaxsi  boʻlib qaytishiga ishonishgan. Afsonaga koʻra, u abbosiy xalifalarini agʻdarib tashlab, ularning poytaxti Bagʻdodni vayron qiladi, musulmonlar birligini tiklaydi. Konstantinopolni zabt etish, Islomning yakuniy gʻalabasini taʼminlash, tinchlik va adolat hukmronligini oʻrnatish borasida muhim ishlarni amalga oshiradi. Biroq, bu eʼtiqod Hasan al-Askariy vafotidan keyingi dastlabki yillarda hali mustahkam oʻrnatilmagan edi. Ibn Havshab singari, koʻplab shialar ham oʻn ikkinchi imom haqidagi daʼvolarga shubha bilan qaragan va bu rahbariyatining siyosiy zaiflig hamda sustkashligi tufayli ruhiy tushkunlikka tushishgan.

## Manbalar

## Havolalar
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Adabiyotlar
* 
*
Oʻta Berdiyor

**Oʻta Berdiyor** (1930-yil 12-avgust, Gʻallachi qishlogʻi, Chiroqchi tumani, Qashqadaryo viloyati – 2024-yil 23-noyabr, Oʻzbekiston) – bolalar shoiri, Oʻzbekiston Yozuvchilar uyushmasi aʼzosi. Oʻzbekiston xalq taʼlimi aʼlochisi.

## Biografiyasi
Oʻta Berdiyor 1930-yil 12-avgustda Qashqadaryo viloyati Chiroqchi tumanining Gʻallachi qishlogʻida tavallud topgan. 1949-yili Buxoro davlat pedagogika institutining tarix fakultetini tamomlagan.

1949-yildan 1994-yilgacha Chiroqchi tumanidagi 27-maktabda tarix fanidan dars bergan.

Turli yillarda „Qachon odam boʻlaman?“, „Ikki mehr birlashsa“, „Bahor sanʼati“, „Choʻpon bola orzusi“, „Jilgʻaning yoʻli“, „Ertaklar“, „Koʻngil va muhabbat qarimaydi“, „Qirq oyoqqa qirq paypoq“, „Ota nasihati“ nomli toʻplamlari nashr etilgan.

## Vafoti
Oʻta Berdiyor 2024-yil 23-noyabrda 95 yoshida vafot etgan.

## Manbalar
João Azevedo

**Joao Mendonça Azevedo** (1915-yil 10-iyul – 1991-yil 3-yanvar) – portugaliyalik futbolchi, darvozabon sifatida oʻynagan.

Uning butun faoliyati Sporting CP bilan bogʻliq boʻlib, Azevedo mazkur klub safida 423 ta rasmiy oʻyinda maydonga tushgan.

## Klubdagi faoliyati
Setubal viloyatining Barreiro shahrida tugʻilgan Azevedo futbol oʻynashni ikkita mahalliy klub – FC Barreirense va Luso Futebol Clube safida boshlagan. Azevedo 1935-yilda Sporting CP klubi bilan shartnoma imzolagan va keyingi 18 mavsumda shu klubda toʻp surgan. Bu davrda Azevedo 14 ta yirik sovrinni, jumladan, sakkizta Primeira Liga chempionligini qoʻlga kiritgan.

1946-yil 17-noyabrda Lissabon chempionati doirasida S. L. Benfika klubiga qarshi oʻyinda Azevedo qoʻlini sindirib oladi. Azevedo maydonni tark etishga majbur boʻldi, biroq ikkinchi boʻlimda hisob 1:1 boʻlganida maydonga qaytib, jamoasining 3:1 hisobidagi gʻalabasini taʼminlashga yordam berdi. Azevedo 1954-yilda, qoʻshni Clube Oriental de Lisboa klubida bir mavsumni oʻtkazgandan soʻng, 39 yoshida futbolchilik faoliyatini yakunladi.

## Milliy terma jamoadagi faoliyati
Azevedo oʻn yil davomida Portugaliya milliy terma jamoasi safida 19 ta oʻyin maydonga tushdi. Azevedo 1937-yil 28-noyabrda Ispaniyaga qarshi 2:1 hisobida gʻalaba qozonilgan oʻrtoqlik uchrashuvda oʻz debyutini amalga oshirgan. Oʻsha oʻyindan oldin Azevedo hamda jamoadoshlari Mariano Amaro, Artur Quaresma va Xose Simoes fashistlar usulida salom berishdan bosh tortishdi va keyinchalik PIDE (Portugaliya xavfsizlik agentligi) tomonidan soʻroqqa tutildilar.

Azevedoning yagona rasmiy musobaqadagi ishtiroki 1938-yil 1-mayda boʻlib oʻtdi. Azevedo Italiyada Shveysariyaga qarshi 1:0 hisobida magʻlubiyatga uchragan va natijada 1938-yilgi FIFA Jahon chempionatiga chiqish imkoniyatini boy berdi. Azevedo, shuningdek, 1947-yil 25-mayda Oeirasda Angliyaga qarshi oʻtkazilgan oʻrtoqlik uchrashuvda Portugaliya milliy terma jamoasi tarkibida maydonga tushdi va (10:0) magʻlubiyatga uchradi.

## Furbolchilikdan keyingi faoliyati va vafoti
Azevedo oʻz faoliyatini yakunlagandan soʻng, taksi haydovchisi sifatida ishladi. Keyinchalik Azevedo Angliyaning London shahriga koʻchib borib, u yerda kollej uchun xizmat koʻrsatuvchi haydovchi boʻlib faoliyat yuritdi.

Azevedo 1982-yilda Portugaliyaga qaytib keldi, 1991-yil 4-yanvarda 75 yoshida Barreiro shahrida vafot etdi.

## Yutuqlari
**Sport CP**

* Primeira Liga: 1940—1941, 1943—1944, 1946—1947, 1947—1948, 1948—1949, 1950—1951, 1951—1952, 1952—1953
* Taça de Portugal: 1940—1941, 1944—1945, 1945—1946, 1947—1948
* Portugaliya Campeonato: 1935—1936, 1937—1938

## Manbalar
Artur Quaresma

**Artur da Silva Quaresma** (1917-yil 27-iyun – 2011-yil 2-dekabr) – portugaliyalik futbolchi, hujumchi sifatida toʻp surgan.

## Klubdagi faoliyati
Setúbal viloyatining Barreiro shahrida tugʻilgan Quaresma ikkinchi diviziondagi mahalliy F.C. Barreirense klubida futbol oʻynashni boshlagan. 1936-yilning yozida Quaresma Primeira Ligada ishtirok etuvchi C. F. Os Belenenses klubiga oʻtgan va u yerda keyingi 13 mavsumni oʻtkazgan. Shu bilan birga, Quaresma mashgʻulotlardan soʻng elektrik boʻlib ham ishlagan.

Quaresma 1945—1946-yillarda Lissabon shahrida joylashgan Barreirense klubi tarkibida 22 ta oʻyinda maydonga tushgan va 14 ta gol urgan. Barreirense klubi 1945-46-yilgi mavsumda oʻzining birinchi va yagona chempionligini qoʻlga kiritgandi. Quaresma 1948-yil 5-oktyabrda, 30 yoshida, Sporting CP klubiga qarshi soʻngi oʻyinda (4-1) 2 ta gol urdi va futbolchilik faoliyatini yakunladi. Quaresma 1948-yilgi mavsumda Barreirense klubining bosh murabbiyi sifatida faoliyat yuritib, klubni uchinchi oʻringa olib chiqdi. Keyingi yillarda Quaresma yoshlar jamoalari bilan ishladi.

## Milliy terma jamoadagi faoliyati
Quaresma Portugaliya milliy terma jamoasi safida sakkiz yil davomida beshta oʻrtoqlik uchrashuvida ishtirok etdi. Quaresma 1937-yil 28-noyabrda Ispaniyaga qarshi oʻtkazilgan oʻyinda (Vigoda 2:1 hisobida gʻalaba) debyut qildi. Oʻsha oʻyindan oldin Quaresma hamda jamoadoshlari Mariano Amaro, João Azevedo va José Simões fashistlar usulida salom berishdan bosh tortishdi, keyinchalik esa PIDE (Portugaliya xavfsizlik agentligi) tomonidan soʻroqqa tutildilar.

## Shaxsiy hayoti va vafoti
Quaresma 2011-yil 2-dekabrda, 94 yoshida oʻzining tugʻilgan shahri Barreiroda hayotdan koʻz yumdi. Koʻplab ommaviy axborot vositalari uni Portu futbol klubida yakka va jamoaviy muvaffaqiyatlarga erishgan hamda milliy terma jamoa safida oʻynagan boshqa futbolchi Ricardo Quaresmaning katta amakisi deb xabar berdi. Keyinchalik Ricardo bu maʼlumotni inkor qildi, biroq Ricardo Quaresmani „hayotdagi qiyinchiliklarni yengib oʻtishda ilhom manbai“ deb taʼrifladi.

## Yutuqlari
**Belenenses**

* Primeira Liga: 1945—1946
* Taça de Portugal: 1941—1942; 1939—1940, 1940—1941, 1947—1948

## Manbalar
Alemão

**Paulo Jorge Sousa Vieira** (1982-yil 16-fevral, Parij, Fransiya) – portugaliyalik sobiq futbolchi boʻlib, „Alemão“ („Nemis“) laqabi bilan tanilgan, darvozabon sifatida oʻynagan.

## Klubdagi faoliyati
Alemão Fransiyaning Parij shahrida tugʻilgan, uning ota-onasi Portugaliyalik boʻlgan. Alemao Lissabon klubining yoshlar akademiyasini tugatganidan soʻng oʻzining professional faoliyatini Sporting CP klubida boshlagan. Biroq, Alemão faqat zaxira jamoasida oʻynagan xolos. 2003—2004-yillarda C. S. Maritimo klubida ham xuddi shunday vaziyatga duch kelgan – har ikkala jamoa ham uchinchi divizionda ishtirok etgan.

Keyingi ikki mavsumda Alemão zaxirada qolgan va Sport Benfica e Castelo Branco va G. D. Tourizense klublarida oʻynagan. 2007-yil yanvarda Alemão Primeira Ligadagi U.D. Leiria klubiga oʻtdi, biroq oʻz faoliyati davomida klubning zaxira darvozaboni boʻlib qoldi.

Alemão 2008—2009-yilgi mavsum uchun Segunda ligasidagi C.D. Santa Clara klubiga oʻtdi va uzoq vaqtdan beri asosiy darvozabon boʻlib kelgan João Botelhoning oʻrnini egalladi. Keyingi yili Alemão chet elda oʻynash imkoniyatiga ega boʻldi va Kipr ikkinchi divizionidagi Atromitos Yeroskipou klubiga qoʻshildi.

## Murabbiylik faoliyati
2014—2020-yillar oraligʻida Alemão ikkita turli futbol maktabida darvozabonlar murabbiyi sifatida faoliyat yuritdi: Povoa-de-Santa-Iriadagi Sporting Akademiyasida (2014—2017) hamda Alvercadagi Benfica Futbol maktabida (2017—2020). Alemão bir necha yil davomida F. C. Alverca jamoasi tarkibida ham faoliyat yuritdi.

Klub akademiyasida faoliyat yuritgandan soʻng, Alemão 2022—2023-yilgi mavsum boshlanishidan oldin Amoraning asosiy jamoasiga koʻtarildi va u yerda darvozabonlar murabbiyi vazifasini bajaradi. 2023-yilning yozida Alemão Vitoriya Setubal klubida ham darvozabonlar murabbiyi sifatida ishladi.

## Yutuqlari
**Sport**

* Taça de Portugaliya: 2001—2002 

## Manbalar
Tarixi Nodiriy

**Tarixi Nodiriy** — Mahdiyxon Muhammad Nizomiddin Muhammad Hodiy al-Husayniy qalamiga mansub tarixiy asar.

## Manbalar


## Adabiyotlar

* 

## Havolalar
Adilson (1976-yilda tug‘ilgan)

**Adilson dos Santos** (1976-yil 12-may, Aracaju, Sergipe, Braziliya) – Adi yoki Adilson, Janubiy Koreyaning K League Classic tarkibidagi FC Seoul klubida chap qanot himoyachisi sifatida oʻynagan sobiq braziliyalik futbolchi. Adilson Seulda shunchalik yaxshi taassurot qoldirganki, futbolchilik faoliyatini yakunlaganidan soʻng ham klubda murabbiy yordamchisi sifatida faoliyat yuritdi.

## Klubdagi faoliyati
Adilson oʻzining professional faoliyatini Apucarana Atletico Clube safida boshlagan va 1998-yilga kelib u Parana shtati chempionatining eng yaxshi himoyachisi deb hisoblangan.

Keyingi yil Adilson Serbiyaning Red Star Belgrade klubiga oʻtdi va 1998—1999 yilgi mavsumda Yugoslaviya Federativ Respublikasining Oliy ligasida 11 ta oʻyinda maydonga tushdi.

1999-yilda Adilson Real Betis klubi bilan shartnoma imzoladi, lekin birorta rasmiy uchrashuv oʻtkazmasdan Sevilya klubiga oʻtdi. Biroq, Sevilya klubi transfer haqini toʻlash uchun yetarli mablagʻga ega boʻlmaganligi sababli Real Betis Sevilyaga qarshi shikoyat kiritdi, lekin Adilsonga Sevilya klubida safida oʻynashga ruxsat berilmadi. Toʻlov masalasi hal etilganidan soʻng ham, Adilson Sevilya safida oʻynamadi chunki u juda yosh oʻyinchi deb topilgani va klub quyi ligaga tushib ketush xavfi ostida edi. Natijada, Adilson klubning B jamoasida tarkibida oʻynashga majbur boʻldi.

2001-yilda Adilson Xitoyning ulkan klubi Dalian Shidega oʻtdi. Adilson bu klubda katta muvaffaqiyatlarga erishdi. Adilson bir marta Osiyo chempioni, toʻrt marta Xitoy chempioni, shuningdek, ikki marta Xitoy Kubogi gʻolibi boʻldi.

Adilson 2006-yilning mart oyida Janubiy Koreyaning K League Classic chempionatida ishtirok etuvchi Seul FK klubiga oʻtdi.

Adilson 2007, 2008 va 2010-yillarda K-Liganing eng yaxshi oʻn ta futbolchisi tarkibiga kiritilgan. Adilson bir qator ajoyib natijalardan soʻng K-Liganing eng sara himoyachisi sifatida eʼtirof etildi.

Adilson 2014-yilning 29-yanvarida FC Seoul klubida futbolchilik faoliyatini yakunladi va shu klubga murabbiy yordamchisi etib tayinlandi.

## Statistikasi

### Klub
*2013-yil 3-dekabr holatiga koʻra*

## Yutuqlari

; Paraná klubi

* Paranaense chempionatining gʻolibi: 1997

; Red Star Belgrade

* FR Yugoslaviya kubogi gʻolibi: 1998-99

; Dalian Shide

* Xitoy Jia-A ligasi gʻoliblari (3): 2000, 2001, 2002
* Xitoy Super Ligasining gʻoliblari (1): 2005
* Xitoy FA kubokining gʻoliblari (2): 2001, 2005
* Xitoy futbolining Superkubok gʻoliblari (2): 2000, 2002
* AFC Osiyo kubogi egalari kubogi 2-oʻrin: 2000—2001

; FC Seul

* K-liganing gʻoliblari (2): 2010, 2012
* K Liga 2-oʻrin (1): 2008
* Ligada kubok gʻoliblari (2): 2006, 2010
* Ligiya kubogi 2-oʻrin (1): 2007
* AFC chempionlar ligasi 2-oʻrin(1): 2013

### Shaxsiy

* K Liga eng yaxshi XI (5): 2007, 2008, 2010, 2012, 2013

## Manbalar
Dovud Nasibov

**Dovud Majid oʻgʻli Nasibov** (; 1942-yil 25-avgust, Novaya Akstafa – 2003-yil 26-mart, Boku) – sovet ozarbayjon shoiri, tarjimon, Ozarbayjon Yozuvchilar uyushmasi aʼzosi. Ozarbayjon SSR Lenin komsomoli mukofoti (1984), Lenin komsomoli mukofoti (1986) laureati.

## Biografiyasi
Dovud Nasibov 1942-yil 25-avgustda G‘azo shahrida tugʻilgan. 1959-yilda Boku davlat universitetining kutubxona va axborot fakultetiga oʻqishga kirdi. Birinchi she’ri „Mening ona daryoyim – mening Kuram“ 1956-yilda tuman „Gʻalaba bayrogʻi“ gazetasida chop etilgan. Shoir oʻsha paytdan beri faol she’rlar yozishni boshladi.

Dovud Sovet Ittifoqi xalqlari she’riyatining badiiy tarjimalarini amalga oshirgan. Bundan tashqari Vengriya shoiri Miklosh Radnoti she’rlarini ozarbayjon tiliga tarjima qilgan. Dovud Majid oʻgʻlining „Onaga maktub“ va „Toshlarga pechlar“ kitoblari 1974 va 1981-yillarda Moskva nashriyoti tomonidan nashr etilgan.

Tarjimon 1966-1969-yillarda Ozarbayjon SSR Davlat televideniye va radioeshittirish qoʻmitasining badiiy boʻlimi muharriri boʻlib ishlagan. Keyin Moskvadagi SSSR Yozuvchilar uyushmasi qoshidagi ikki yillik oliy adabiy kursni tugatgan (1971-1972). Oʻqishni tugatgach, Bokuga qaytib kelgan. „Adabiyot va sanʼat“ gazetasida adabiy xodim, nafis sanʼat boʻlimi mudiri va shu yerning oʻzida sheʼriyat boʻlimi mudiri ham boʻlib ishlagan.

Shoir Ozarbayjon Yozuvchilar uyushmasi prezidiumi aʼzosi boʻlgan. 1978-1980-yillarda Vengriyada ijodiy taʼtilda boʻlgan. 2003-yil 26-martda avtohalokatda vafot etgan.

## Oilasi
Shoirning otasi Ulugʻ Vatan urushida halok boʻlgan. U uylangan, Xayal va Xayyom ismli ikki farzandi bor edi.

## Manbalar
Adilson

**Adilson Mendes Martins** (1997-yil 21-mart, Lissabon, Portugaliya) – Ispaniyaning Córdoba CF klubi safida yarim himoyachi sifatida oʻynagan portugaliyalik professional futbolchi.

## Faoliyati
Adilson Lissabon shahrida tugʻilgan, yoshligida Nice shahriga koʻchib oʻtgan va oʻz futbol faoliyatini mahalliy Cavigal klubida boshlagan. 2015-yilda Adilson AS Monaco F.C. klubining yoshlar akademiyasiga qoʻshildi, biroq keyingi yili Belgiyaning KAA Gent klubining 21 yoshgacha boʻlgan yoshlar tarkibiga oʻtdi.

2017-yilda Adilson Royal Antwerp FC klubi bilan shartnoma imzoladi va shu klubning 21 yoshgacha boʻlgan yoshlar jamoasida ham oʻynadi. 2019-yil 21-iyunda Adilson Ispaniyaning Segunda divizionidagi CD Badajoz klubiga oʻtdi. Bunga qadar Adilson mazkur klubda sinov muddatini oʻtagan edi.

Adilson 2019-yilning 25-avgustida kattalar safida oʻz debyut oʻyinini oʻtkazdi. Adilson Kartagena futbol klubiga qarshi safardagi (0:0) oʻyinida asosiy tarkibda maydonga tushdi. 2021-yil 8-iyulda Adilson oʻz shartnomasini 2023-yilgacha uzaytirdi va keyingi yilning 6-fevralida Celta de Vigo B klubiga qarshi uyda oʻtkazilgan oʻyinda dastlabki golni urib, (1:1) jamoasiga oʻyinni durang bilan yakunlashiga hissa qoʻshdi.

2023-yil 3-aprelda Adilson Blanquinegros klubi bilan shartnoma muddatini 2025-yilgacha uzaytirdi. 1-iyul kuni, Primera Federatsiyadagi maqomini yoʻqotgach, Adilson uchinchi divizionda ishtirok etayotgan Córdoba CF safiga qoʻshildi.

Adilson 2023-yilgi mavsum davomida muntazam asosiy tarkibda oʻynadi, jami 39 ta oʻyinda maydonga tushdi va toʻqqizta gol urdi. Adilson shu mavsumda faoliyatidagi eng yuqori natijani qayd etdi. Blanquiverdes klubi Segunda divizioniga koʻtarilishga erishdi. Adilson 2024-yil 16-avgustda professional futbolchi sifatida oʻz debyutini oʻtkazdi. Biroq, uning ilk oʻyini CD Mirandés klubiga qarshi 1-0 hisobida magʻlubiyat bilan yakunlandi.

## Manbalar
Rashid Xontemirov

**Rashit Migatovich Xantemirov** (1962-yil 28-iyul, Margʻilonda tugʻilgan) – sovet rus olimi, ilm-fanni ommalashtiruvchi. Biologiya fanlari doktori, Rossiya fanlar akademiyasining Ural filiali oʻsimlik va hayvonlar ekologiyasi institutining yetakchi ilmiy xodimi. „Fan va hayot“ jurnallarida va hokazolarda ommaviy axborot vositalarida ilmiy-ommabop maqolalar muallifi. Ilmiy qiziqish sohalari: dendroxronologiya. Yekaterinburgda yashaydi va ishlaydi.

## Biografiya
1979—1984-yillarda Boshqirdiston davlat universitetida tahsil olgan. 1984-yilda „biolog-oʻsimlik fiziologi“ mutaxassisligini imtiyozli diplom bilan tugatgan.

1991-yilda nomzodlik dissertatsiyasini himoya qilgan. 2009-yilda Rossiya Fanlar akademiyasining Ural filiali Oʻsimlik va hayvonlar ekologiyasi institutida ekologiya ixtisosligi boʻyicha „Golotsen davrida Gʻarbiy Sibir shimolidagi yogʻochli oʻsimliklar va iqlim oʻzgarishi dinamikasi“ doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan.
## Oila
Uylangan, ikki farzand.

## Manbalar
Lito (futbolchi)

**Klaudio Zélito da Fonseca Fernandes Aguiar** (1975-yil 3-fevral, Pedra Badejo, Kabo-Verde) – Lito nomi bilan tanilgan, Kabo-Verdening klubining sobiq professional futbolchisi. Lito asosan hujumchi sifatida toʻp surgan.

Lito sakkiz mavsum davomida Primeira Ligada jami 224 ta oʻyinda maydonga tushgan va 41 ta gol urdi. Bu musobaqada Moreirense, Naval, Académica va Portimonense klublari safida toʻp surgan.

## Klubdagi faoliyati
Lito Santyagodagi Pedra Badejo shahrida tugʻilgan, butun futbolchilik faoliyatini Portugaliyada oʻtkazib, deyarli barcha darajalarda toʻp surgan. Lito Lissabonning mintaqaviy ligasidagi Grupo Desportivo Águias de Camarate klubida oʻynashni boshlagan, keyinchalik AD Fafe, SC Espinho, Imortal DC va FC Maia kabi klublar safida maydonga tushgan.

2003—2004-yilgi mavsumda, 28 yoshida, Lito Primeira ligasida Moreirense FK klubi tarkibida oʻz debyut oʻyinini oʻtkazdi. Ikkinchi yilida klubi pastki ligaga tushib qolgach, Lito Associação Naval 1º de Maio klubiga oʻtdi.

32 yoshida Lito Académica de Coimbra klubiga qoʻshildi va oʻzining dastlabki ikki mavsumida eng yaxshi natijalarini koʻrsatdi. Lito 2007-yil 4-noyabrda C. F. Estrela da Amadoraga qarshi uyida oʻtkazilgan 3:3 hisobidagi durang oʻyinida xet-trik qayd etdi va ligada jami 17 ta gol urdi. Lito 2009—2010 yilgi mavsumda jamoadagi muhim hujumchiga aylandi va „talabalar“ jamoasining oliy ligadagi oʻrnini saqlab qolishiga hissa qoʻshdi va yuqori ligaga koʻtarilgan Portimonense SK klubiga nomaʼlum miqdordagi transfer haqi evaziga oʻtdi.

Lito 2014-yilda bir mavsum davomida F. C. Arouca va Atlético Clube de Portugal (ikkalasi ham Segunda Liga klublari) hamda C. D. Pinhalnovense (uchinchi divizion) klublarida oʻynaganidan soʻng futbolchilik faoliyatini yakunladi. Lito keyinchalik Santyagoda joylashgan Sporting Clube da Praia klubida murabbiy sifatida faoliyat yuritdi.

## Manbalar
Aida Yunusova

**Aida Muratovna Yunusova** (1948-yil 10-fevral, Margʻilon, Oʻzbekiston SSR, SSSR – 2020-yil 21-yanvar, Toshkent, Oʻzbekiston) – sovet va oʻzbek teatr va kino aktrisasi. Oʻzbekiston SSRda xizmat koʻrsatgan artist. Oʻzbekiston SSR Lenin komsomol mukofoti laureati.

## Hayoti
Aida Muratovna Yunusova 1948-yil 10-fevralda Margʻilon shahrida tugʻilgan. 1970-yilda Ostrovskiy nomidagi Toshkent davlat teatr va rassomlik institutining drama va kino teatri fakultetini tamomlagan. Aida institutda oʻqiyotgan davrida „Slepoy dojd“ filmidagi bosh roliga taklif qilishgan. Institutni bitirganidan soʻng, 1970–1989-yillarda „Oʻzbekfilm“ kinostudiyasi qoshida aktrisa boʻlib ishlagan. Aida 2020-yil 21-yanvar kuni 71 yoshida Toshkent shahrida uzoq davom etgan xastalikdan soʻng vafot etgan.

## Filmografiyasi

## Mukofotlari

* Oʻzbekiston SSRda xizmat koʻrsatgan artist
* Oʻzbekiston SSR Lenin komsomoli mukofoti

## Adabiyotlar

* 
* 
* „Bir-ikki, askarlar ketayotgan edi…“ filmining aktrisasi Oʻzbekistonda vafot etdi.

## Manbalar

## Havolalar

* 
* „Qiyofa“ yordamuvida aktrisa Aida Yunusova Youtube saytida
Heretic

***Heretic*** – 2024-yil Scott Beck va Bryan Woods tomonidan yozilgan va rejissyorlik qilingan amerikalik psixologik qoʻrqinchli film. Filmda Hugh Grant, Sophie Thatcher va Chloe Eastlar rol ijro etgan.

Film 2024-yil 8-sentyabrda Toronto xalqaro kinofestivalida jahon premyerasini namoyish etildi. 2024-yil 8-noyabr kuni esa AQShda A24 kompaniyasi tomonidan ekranlarga chiqarildi. Film tanqidchilar tomonidan ijobiy baholandi va jahon boʻylab 29,7 million dollar daromad keltirdi.

## Manbalar
Varvara Naumova

**Varvara Nikolayevna Naumova** (1907-yil, Sankt-Peterburg – 1941-yil dekabr, Leningrad) — sovet davri shoirasi va tarjimon.

## Biografiyasi
Varvara Nikolayevna 1907-yilda Sankt-Peterburgda tugʻilgan. Leningrad universitetini tamomlagan, „Literaturnaya uchyoba“ va „Zvezda“ jurnallarida ishlagan. 1920-yillardan boshlab sheʼriyatda oʻzini sinab koʻrgan va 1932-yilda Aleksandr Prokofev muharrirlik qilgan „Chertyoj“ sheʼriy toʻplamini nashr ettirgan.

Shundan soʻng koʻp oʻtmay Varvara Naumova geologiya-qidiruv ekspeditsiyasi tarkibida uzoq shimolga joʻnab ketadi. Ikki yil davomida Tiksida ishlagandan soʻng, qaytib kelib Shimoliy xalqlar institutiga ishga kiradi. Shoira sheʼriy faoliyatini davom ettirib, „Vesna v Tiksi“ sheʼrlarini yozadi, evenk shoirlarining asarlarini oʻz ona tiliga tarjima qiladi va bu tarjimalar „Solnse nad chumom“ hamda „Sever poet“ toʻplamlarida nashr etiladi. Yangi sheʼrlari „Leningrad“, „Zvezda“, „Literaturniy sovremennik“ jurnallarida chop etilgan. Shoira ikkinchi sheʼriy toʻplamini tayyorlay boshlaydi, ammo rejalar Ulugʻ Vatan urushining boshlanishi bilan toʻxtatilishga majbur boʻladi. Koʻpchilik leningradliklar singari Varvara Naumova ham qadrdon shahri atrofida mudofaa istehkomlari qurishga kirishadi. Qish kelishi bilan ocharchilik boshlanadi. 1941-yil oxirida shoira vafot etadi.

Varvaraning „Vesna v Tiksi“ sheʼriy toʻplami vafotidan 20 yil oʻtgandan soʻng, yaʼni 1961-yilda doʻstlarining saʼy-harakatlari tufayli nashr etilgan.

Varvara Naumovaning sheʼrlari Ulugʻ Vatan urushi yillarida halok boʻlgan mualliflarning sheʼriy toʻplamlarida bir necha bor nashr etilgan. Uning ijodi 1965-yilda „Ulugʻ Vatan urushida halok boʻlgan sovet shoirlari“ toʻplami – „Pobeda“ asari. Urush yillaridagi sheʼrlari esa „1941—1945“ toʻplamiga kiritilgan va 1985-yilda nashr etilgan.

## Asarlari

* „Chertyoj“ (1932) sheʼrlar toʻplami
* „Vesna v Tiksi“ (1935)
* „Vesna v Tiksi“ (1961) sheʼrlar toʻplami
* „Ulgarrikon i Gekdalukkon“ poema, evenk tilidan tarjima
* Sulakichan (1940) – Grigoriy Chinkovning ertagi (1915—1960-yillar), evenk tilidan tarjima qilingan
* „[Yoz](https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%9B%D0%B5%D1%82%D0%BE%20(%D0%9D%D0%B0%D1%83%D0%BC%D0%BE%D0%B2%D0%B0))“ (1941)
* „Yana yoz“ (1941)
## Manbalar
Slavko Luštica

**Slavko Luštica** (1923-yil 11-yanvar – 1992-yil 14-iyul) – 1952-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida Yugoslaviya safida maydonga tushgan futbolchi. Luštica Yugoslaviyada NK Osvit va Hajduk Split klublarida yarim himoyachi sifatida toʻp surgan.

## Faoliyati

### Klub
Luštica Kotor koʻrfazidagi Kumbor shahrida tugʻilgan, Šibenikdagi NK Osvit klubining yoshlar jamoasida oʻynashni boshlagan. Luštic 13 yoshidayoq kattalar jamoasiga oʻtgan boʻlsa-da, jamoatchilik eʼtiborini Belgraddagi oʻyinda Yugoslaviya yoshlar terma jamoasi safida oʻsha paytning kuchli Vengriya yoshlar jamoasini yengganidan soʻng qozondi. Koʻp oʻtmay Luštica Hajduk Split klubi bilan shartnoma imzoladi va futbolchilik faoliyatining qolgan qismini shu klubda oʻtkazdi. Uning klub tarkibida rasmiy debyut oʻyinini 1941-yil 9-martda Concordia Zagreb klubiga qarshi 5:2 hisobidagi gʻalaba bilan yakunlangan uchrashuvda oʻtkazdi. Ikkinchi jahon urushi davrida, 1944-yilda Hajduk Split klubi Vis oroliga vaqtincha koʻchirilgach, Luštica klub tarkibida barcha oʻyinlarida ishtirok etdi. Urushdan soʻng ham Luštica Hajdukda oʻynashni davom ettirib, uch marotaba Yugoslaviya chempionligini (1950, 1952 va 1955-yillarda) qoʻlga kiritdi. Luštica jami 634 ta oʻyinda maydonga tushdi (bu koʻrsatkich bilan Hajdukning barcha davrlardagi oʻyinlar roʻyxatida Frane Matošić va Ivan Hlevnjakdan keyin uchinchi oʻrinni egalladi) va 86 ta gol urdi.

### Milliy terma jamoadagi faoliyati
Luštica Yugoslaviya milliy terma jamoada ilk bor 1951-yil 23-avgustda Osloda Norvegiyaga qarshi oʻtkazilgan oʻrtoqlik uchrashuvida maydonga tushdi (Yugoslaviya 4:2 hisobida gʻalaba qozondi). Luštica yana ikki marta terma jamoa tarkibida oʻyin oʻtkazdi, soʻnggi marta esa 1952-yil 2-noyabrda Belgradda Misrga qarshi boʻlgan oʻyinda (5:0 hisobida gʻalaba) ishtirok etdi.

## Murabbiylik faoliyati
Luštica oʻzining futbolchilik faoliyatini tugatgach, Hajduk Split klubiga murabbiylik qildi va 1971-yilda chempionlik unvonini qoʻlga kiritdi. Shuningdek, Luštica 1973-yildan 1976-yilgacha NK Olimpiya Lyublyana klubiga ham murabbiylik qilgan.

## Yutuqlari

### Hajduk Split

* Yugoslaviya Chempionati: 1950, 1952, 1954-55

### Murabbiy

* Yugoslaviya Chempionati: 1970—1971

## Manbalar
Vicodin

**Hidrokodon / parasetamol** (shuningdek, **hidrokodon / asetaminofen** nomi bilan ham tanilgan) — bu hidrokodon va parasetamol (asetaminofen) dorilarining kombinatsiyasi bo‘lib, og‘riqni davolash uchun qo‘llaniladi. 

U o‘rtacha va kuchli og‘riqlarni kamaytirishda ishlatiladi. Preparat og‘iz orqali qabul qilinadi. AQShda ushbu dori vositasidan rekreatsion (ko'ngil ochish / zavq olish) maqsadlarda foydalangan holda suiiste’mol qilish keng tarqalgan. 

## Manba
House seriali qismlari ro‘yxati

**House** (shuningdek, **House, M.D.** deb ham ataladi) — bu amerikalik tibbiy drama seriali bo‘lib, dastlab 2004-yil 16-noyabrdan 2012-yil 21-maygacha Fox kanalida sakkiz fasl davomida namoyish etilgan.

Asosiy qahramon, **[[Gregory House|Dr. Gregory House]]** (Hugh Laurie), noodatiy, odamovi va sinik tibbiy daho bo‘lib, og‘riq qoldiruvchi dorilarga qaram bo‘lishiga qaramay, Nyu-Jersi shtatidagi xayoliy **Princeton–Plainsboro Kasalxonasi** (PPTH)da diagnostika bo‘yicha jamoani boshqaradi.

Odatdagi qismda jamoaga noodatiy bir tibbiy holat taqdim etiladi; voqea bemorning kasalligini tashxislash jarayonini yoritadi, bu jarayon ko‘pincha diagnostika jamoasining ichki raqobati va shaxsiy kamchiliklari bilan murakkablashadi. Jamoa yetakchisi House, 1-dan 7-faslgacha rahbari **Dr. Lisa Cuddy** (Lisa Edelstein), 8-faslda esa **Dr. Eric Foreman** bilan tez-tez ziddiyatli bahslar qiladi, shuningdek, uning yagona do‘sti **Dr. James Wilson** (Robert Sean Leonard) bilan ham.

**House** serialining jami 177 qismi sakkiz mavsum davomida efirga uzatilgan bo‘lib, yakuniy qismi 2012-yil 21-mayda namoyish etilgan.

## Serial fasllari

## Epizodlar

### 1-fasl (2004–05)

### 2-fasl (2005–06)

### 3-fasl (2006–07)

### 4-fasl (2007–08)

### 5-fasl (2008–09)

### 6-fasl (2009–10)

### 7-fasl (2010–11)

### 8-fasl (2011–12)

## Havolalar

## Manbalar
Alcides

**Alcides Eduardo Mendes de Araújo Alves** (1985-yil 13-mart, São José do Rio Preto, Braziliya) – braziliyalik sobiq professional futbolchi, Matonense va Benfica klublarida oʻng qanot himoyachisi va markaziy himoyachi sifatida oʻynagan.

## Klubdagi faoliyati
Alcides San Paulu shtatining São José do Rio Preto shahrida tugʻilgan va Salvador shahridagi Esporte Clube Vitoria klubining yoshlar akademiyasida toʻp surgan. Alcides oʻsmirlik chogʻida Germaniyaning FC Schalke 04 klubida qisqa muddatli ijara asosida oʻynagan. Oʻz vatanidagi Santos klubida qisqa muddat toʻp surgach, keyingi mavsumda Alcides Yevropaga qaytib, Portugaliyaning SL Benfica klubi bilan shartnoma imzoladi. Benfica 11 yillik tanaffusdan soʻng chempionlikni qoʻlga kiritganda, Alcides klub safida yetti marta maydonga tushgan. Oʻsha paytda Alcides allaqachon Chelsi klubi tomonidan sotib olingan edi, ammo bu klubda safida hech qachon rasmiy uchrashuv oʻtkazmagan.

2007-yil yanvarida Alcides PSV Eindhoven klubiga oʻtdi va Benficaning sobiq bosh murabbiyi Ronald Koeman bilan ishlashni boshladi. Koeman Alcides haqida shunday fikr bildirdi: „Alcides himoya uchun qoʻshimcha kuch boʻlib, orqa chiziqda bir nechta oʻrinda oʻynay oladi. U baland boʻyli, juda ozgʻin va nihoyatda tez“. 3-fevral kuni Alcides klub tarkibida Eredivisiedagi ilk oʻyinini AZ Alkmaar klubiga qarshi oʻtkazdi. Yarim mavsum davomida Alcides jamoaga ketma-ket chempionliklarni qoʻlga kiritishda yordam berdi. 2007—2008 yilgi mavsumda esa 21 ta liga oʻyinida ishtirok etib, bir marotaba gol urdi.

2008-yil 9-avgust kuni Alcides Ukrainaning FC Dnipro klubi bilan shartnoma tuzdi.

## Milliy terma jamoadagi faoliyati
Alcides 2003-yilda Birlashgan Arab Amirliklarida oʻtkazilgan FIFA Yoshlar Jahon chempionatida Braziliya terma jamoasiga gʻalaba qozonishiga hissa qoʻshdi va musobaqaning barcha uchrashuvlarida ishtirok etdi.

## Shaxsiy hayoti
Alcides Braziliyada boʻlgan paytida jinoyatchilar tomonidan oʻgʻirlab ketilgan, lekin u jinoyatchilarni futbolchi emasligiga ishontirganidan soʻng ular futbolchini qoʻyib yuborishgan.

## Yutuqlari

### Klub
**Shalke 04**

* UEFA Intertoto kubogi: 2003-yil

**Benfica**

* Primeira Liga: 2004—2005-yillar
* Taça de Portugaliya: 2004—2005-yillarda ikkinchi oʻrin

**PSV**

* Eredivisie: 2006—2007, 2007—2008-yillar
* Johan Cruijff Shield: 2007-yil ikkinchi oʻrin

**Braziliya U-20**

* FIFA U-20 jahon chempionati: 2003-yil

## Manbalar
Mizantropiya

**Mizantropiya** — lug‘aviy ma’noda ***"insonlardan nafratlanish, ularni yoqtirmaslik yoki ulardan qo‘rqish"*** degan ma’noni anglatadi. Ushbu qarash va fikrlarga ega bo‘lgan shaxslarga esa **mizantrop** yoki **mizantropist** deyiladi. 

## Ta’rif
Mizantropiya insoniyatning tabiati va yoki harakatlariga nisbatan nafrat hissi bilan tavsiflanishi mumkin. Boshqa bir nuqtai nazardan, mizantropiya gumanizmning mutlaqo qarama-qarshisi bo‘lmasa-da, inson markaziy o‘ringa loyiq emasligini ifodalaydi. Mizantropiya fikrini qo‘llab-quvvatlagan kishilar **"mizantrop"** yoki **"mizantropist"** deb ataladi.

## Xususiyatlari
**Mizantropistlar** inson tabiatan yomon ekanligiga ishonadi. Tabiatan yomon bo‘lgan mavjudot, beixtiyor bo‘lsa ham, yomonlik qiladi, boshqalarni ham yomonlikka undaydi yoki qilingan yomonlikka ko‘z yumadi. Tarix davomida o‘z avlodiga va sayyorada yashovchi boshqa barcha tirik mavjudotlarga zarar yetkazib kelgan insoniyat buni ko‘pincha o‘z manfaatlari yoki qo‘rquvlari sabab amalga oshirgan. Masalan, bir kishi pul evaziga boshqasini o‘ldirsa, bu manfaat uchun; yo‘lda chayon yoki ilonni ko‘rib, ularni bosib o‘ldirgan odam esa bu mavjudotlardan qo‘rqqani uchun bunday yo‘lni tanlagan. Shubhasiz, bu kabi holatlarning har ikkalasiga ham insoniyat tarixida ko‘plab misollar mavjud. Ammo **mizantropiya** haqida gap ketganda faqatgina o‘ldirish harakati nazarda tutilmasligi kerak. Inson tomonidan sodir etilgan har qanday jinoyat, zo‘ravonlik va yomonlik harakatlari mazkur fikrlarning shakllanishida muhim rol o‘ynagan.

## Shuningdek qarang
Fobiyalar roʻyxati