open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Esanbay Rajabov

**Esanbay Rajabov** – oʻzbek siyosatchisi va davlat arbobi. Turli yillarda Qashqadaryo viloyatidagi lavozimlarda faoliyat yuritgan. 2021-yilgacha Markaziy saylov komissiyasi aʼzosi boʻlgan. 1995-yil Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining farmoniga binoan, „Shuhrat“ medali bilan mukofotlangan. „Fidokorona xizmatlari uchun“ hamda „El-yurt hurmati“ ordenlari sohibi. 2017-yil Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti farmoniga muvofiq, „Doʻstlik“ ordeni bilan mukofotlangan.

## Hayoti
Esanbay Rajabov Oʻzbekiston SSR tarkibidagi Qashqadaryo viloyatining Qarshi shahrida tugʻilgan. 1985-yil Toshkent oliy partiya maktabini, 1988-yili Toshkent Irrigatsiya va qishloq xoʻjaligini mexanizatsiyalashtirish muhandislari institutini tamomlagan.

## Faoliyati
Faoliyatini 1965-yilda Qarshi shahridagi universitetda oʻqituvchilikdan boshladi. 1966-yilda Qarshi politexnikumda yoshlar qoʻmitasi kotibi sifatida ishga kirdi. 1969-yildan 1971-yilgacha Qashqadaryo viloyati yoshlar qoʻmitasi targʻibot va madaniy-ommaviy ishlar boʻlimi mudiri lavozimda, 1971-yildan 1973-yilgacha „Qarshi qurilish“ boshqarmasiga tegishli „Qoʻriq qurilish“ trestining 16-mexanizatsiyalashgan koʻchma kolonnasi boshligʻi, 1974-yildan 1978-yilgacha „Qarshi qurilish“ boshqarmasi xodimlar kasaba uyushmasining birlashgan qoʻmitasi raisi, 1978-yildan 1980-yilgacha Muborak tumani ijroiya qoʻmitasi raisining oʻrinbosari, 1980-yildan 1982-yilgacha Qarshi shahri xalq nazorati qoʻmitasi raisi, 1982-yildan 1985-yilgacha Qarshi shahar partiya qoʻmitasining ikkinchi kotibi, 1985-yildan 1989-yilgacha Kasaba uyushmalari Qashqadaryo viloyati Kengashi kotibi, agrosanoat majmuyi xodimlari kasaba uyushmasi viloyat qoʻmitasining raisi sifatida faoliyat olib bordi. 1989-yildan 2005-yilgacha Kasaba uyushmalari Qashqadaryo viloyati kengashi raisi sifatida ishlagan. 2005-yilda esa Qashqadaryo viloyati kasaba uyushmalari tashkilotlari birlashmasi kengashi raisi lavozimiga tayinlandi.

Esanbay Rajabov haqida oʻsha yillarda Oʻzbekiston kasaba uyushmalari federatsiyasi kengashi raisi boʻlib ishlagan, ayni paytda Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senati Raisi Tanzila Norboyeva shunday iliq fikrlar bildirgan:

## Mukofotlari
Esanbay Rajabovning koʻp yillik mehnati hukumat tomonidan mukofotlangan. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 1995-yildagi farmoniga binoan, „Shuhrat“ medali bilan taqdirlangan. 2008-yil „Fidokorona xizmatlari uchun“, 2014-yili El-yurt hurmati ordenlari bilan mukofotlangan. 2017-yilda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti farmoniga muvofiq, „Doʻstlik“ ordeni bilan mukofotlangan. 
## Vafoti
Esanbay Rajabov 2024-yil 18-sentyabr kuni 80 yoshida vafot etgan. 
## Manbalar
Ibrohim ibn al-Husayn (ibn al-Valid)

**Ibrohim ibn al-Husayn ibn Ali ibn Muhammad ibn al-Valid** (arabcha: إبراهيم بن الحسين بن علي بن محمد بن الوليد, oʻqilishi: Ibrāhīm ibn al-Ḥusayn ibn ʿAlī ibn Muḥammad ibn al-Valīd) 1287-yildan to 1328-yilda vafot etguniga qadar Yamanda oʻn birinchi tayyibiy ismoiliy Daʼi al-Mutlaq lavozimida ishlagan.

## Hayoti
Ibrohim XIII asrdan XVI asr boshlarigacha Daʼi al-Mutloq lavozimini deyarli uzluksiz egallab kelgan Banu al-Valid al-Anf oilasiga mansub edi. U sakkizinchi daʼi al-Husayn ibn Alining oʻgʻli va toʻqqizinchi daʼi Ali ibn al-Husaynning ukasi edi. Ibrohim oʻz qarorgohini Sanadan Afida qal’asiga koʻchirgan va 1325-yilda Kavkaban shahrini qoʻlga kiritgan. U shu yerda Zaydiy imomlariga qarshi kurashish uchun harbiy kuchlarni toʻplashni boshladi.

Uning vafotidan soʻng bu lavozimni Muhammad ibn Hatim (1327–1328) egallagan, undan soʻng esa Ibrohimning oʻgʻli Ali Shamsuddin I bu oʻringa kegan.

## Qabri
Uning qabri, 12- va 13-dailarning qabrlari bilan birga, yaqin vaqtgacha yashirin boʻlgan va olimlarga nomaʼlum edi. Yaqinda Yaman arxeologiya idorasi mahalliy Davudiy Bohralar bilan hamkorlikda ularni Hisn Afida hududidan topishgan. 2018-yil 25-noyabrda 53-Daʼi al-Mutlaq Mufaddal Sayfuddin bu qabristonnning mavjudligini keng ommaga maʼlum qilgan. Yaqin kelajakda bu yerda maqbara qurilib, rasman ochilishi rejalashtirilmoqda.


File:Hisne afeda dai.jpeg|Hisn Afidada uch daʼining qabrlari topilgan
File:Hasne-Afeda hill,Taiba,Yemen.JPG|Sano shahrining al-Mahariq yaqinidagi Hisn Afida tepaligida 11-, 12-, 13- va 15-daʼilarning qabrlari joylashgan
File:Dawoodi Bohra Dai graves at hisne afida, Yemen.jpeg|Qabrlarning boshqa tomondan ko‘rinishi


## Manbalar

## Havolalar
*
Gayana gerbi

**Gayana gerbi** Gayana davlatining rasmiy gerbi boʻlib, u mamlakatning tarixini, madaniyatini va qadriyatlarini aks ettiradi. Gerb 1966-yilda mustaqillikni qoʻlga kiritgandan soʻng qabul qilingan. Gerbda bir nechta asosiy elementlar mavjud:

### Gayana gerbining asosiy elementlari:

# **Hayvonlar**:
#* **Jaguar**: Gerbning oʻrtasida joylashgan jaguar – Gayana uchun muhim hayvon. Jaguar mamlakatning yovvoyi tabiatini va kuchini ifodalaydi. U Gayana oʻrmonlarida yashovchi yirik va qudratli hayvonlardan biridir.
#* **Iguana**: Gerbning pastki qismida, jaguar bilan birgalikda tasvirlangan iguana – bu Gayana tabiatining boshqa muhim elementi. Iguana janubiy Amerikada keng tarqalgan va koʻplab tabiatni himoya qilish tashabbuslarini anglatadi.
# **Shaxslar**:
#* Gerbda ikki qoʻllab-quvvatlovchi shaxs tasvirlanadi, ular Gayana xalqi va uning farovonligini qoʻllab-quvvatlashni ifodalaydi. Bu shaxslar – bir erkak va bir ayol – Gayana xalqining turli millatlarini va madaniyatini anglatadi.
# **Shiori**:
#* Gerbda **"One People, One Nation, One Destiny"** (Bir xalq, bir millat, bir taqdir) shiori mavjud. Bu shior Gayana xalqining birlik va barqarorlikka boʻlgan sodiqligini taʼkidlaydi. Ularning birligi, milliy birdamlik va kelajakdagi muvaffaqiyatga intilishlarini ifodalaydi.
# **Ranglar**:
#* Gerbda baʼzi ranglar mavjud, masalan, **yashil** rang – Gayana oʻrmonlari va tabiatining timsolidir. **Oq rang** tinchlikni va adolatni ifodalaydi, **qizil** rang esa qahramonlikni va kurashni anglatadi. Ranglar, shuningdek, Gayana xalqining boy madaniyatini va tabiatini yuksaltiradi.
# **Kumush va oltin**:
#* Gerbda kumush va oltin ranglaridan foydalanish, Gayana boy tabiiy resurslari, xususan, oltin va boshqa minerallarini anglatadi.

### Gerbning umumiy maʼnosi:
Gayana gerbi mamlakatning mustaqilligi va boy tabiati, xalqlarining birligi va kelajakka boʻlgan umidlarini aks ettiradi. U xalqning oʻzaro hurmat va hamjihatlikda yashashiga chaqiradi. Gerbda tasvirlangan elementlar Gayana xalqining tarixiy, madaniy va tabiatdagi boyligini ifodalashga qaratilgan.
Tuvalu 2024-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida

**[[Tuvalu]] 2024-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida** 2 nafar sportchilar bilan 1 sport turi boʻyicha ishtirok etdi.

## Sportchilar
Quyida Olimpiada oʻyinlariga yoʻllanma qoʻlga kiritgan sportchilar soni boʻyicha maʼlumot keltirilgan.

## Manbalar

## Havolalar
* Tuvalu XOQ rasmiy sayti
Jaloliddin Hasan III

**Jaloliddin Hasan III** () Nuriddin Muhammad II ning oʻgʻli, 25-Nizoriy Ismoiliy imom boʻlgan. U 1210—1221-yillarda hukmronlik qilgan.

## Hayoti
U 24-imom va sunniy onaning farzandi boʻlgan. Jaloliddin Hasan oʻzining sunniy islomga oʻtganligini daʼvo qilgan. Bu daʼvoni Abbosiy xalifa al-Nosir va boshqa musulmon hukmdorlar qabul qilishadi, shu bois u „nav-musulmon“ (forscha: نومسلمان, „yangi musulmon“) nomi bilan tanilgan. U Alamutning avvalgi hukmdorlari bilan bogʻliq eʼtiqod va siyosatni rad etib, hatto ota-bobolarini laʼnatlash va Hasan ibn Sabbohning kitoblarini yoqib yuborishgacha borgan. Jaloliddin Hasan Xuroson, Qazvin va Iroqdan koʻplab sunniy olimlar va faqihlarni Alamut qal’asiga taklif qilgan. Ularga kutubxonani tekshirish va nomaqbul deb topgan har qanday kitobni toʻplamdan olib tashlash imkoniyatini bergan. Bundan tashqari, u bu olimlarga oʻz izdoshlariga sunniy shariatga rioya qilishni oʻrgatishni buyurgan. Biroq, ayrimlar uning bu holatini taqiya (dindoshlardan yashirish) harakati sifatida talqin qilishgan..

U hayoti davomida Abbosiy xalifa an-Nosir bilan doʻstona munosabatlarni saqlab qolgan. Bag‘dod xalifasi bilan ittifoq nafaqat Nizoriy Ismoiliy davlatining, balki butun musulmon dunyosining oʻzini himoya qilishi uchun koʻproq imkoniyatlar yaratargan.  Bundan tashqari, u shaxsan oʻz qoʻshiniga boshchilik qilib, Eldegiziylar hukmdoriga oʻzbeklarning qoʻzgʻaloniga qarshi kurashda yordam bergan.

U 1221-yilda zaharlanish oqibatida vafot etgan. U Gʻilon shahzodalarining toʻrt nafar sunniy tariqatidagi qizlariga uylangan. Buning uchun u avval shahzodalardan ruxsat soʻragan, ular esa Abbosiy xalifadan izn soʻrashgan va xalifa bunga rozi boʻlgan. Keyinchalik, bu ayollar, shuningdek, Hasan III ning baʼzi qarindoshlari, jumladan singlisi, Hasan III ni zaharlashda ayblanib, oʻgʻlining vaziri tomonidan qatl etilgan.

Uning sunniylikka boʻlgan eʼtiqodi asta-sekin oʻzgarib borgan. Uning jamoasi 9 yoshida taxtga oʻtirgan yagona tirik qolgan oʻgʻli va vorisi Alovuddin Muhammad III imomligi davrida yangi hukmdorni ochiqchasiga ismoiliy shia imomi sifatida koʻra boshlashadi. Biroq, taxtga chiqish paytida Alovuddin Muhammad III juda yosh boʻlganligi sababli, dastlab Hasan III ning vaziri davlatni boshqargan.

## Yana qarang

* Alamut
* Alamut qal’asi
* Lambasar qal’asi
* Nizoriy Ismoiliy davlati
* Ismoiliy imomlari roʻyxati
* Fotimiylar
* Ismoillik
* Nizoriy
* Ogʻaxon
## Manbalar

## Adabiyotlar

* Jon Malkolm, *[[Dīn|Jaloluddin]] Hasan III* „Fors tarixi“, 1-jild. , p.&nbsp;405, London, 1815 yil.
* JALOLUDDIN HASAN (607-618/1210-1221)

## Havolalar

* JALOLUDDIN HASAN (607-618/1210-1221)
Abdurahmon ibn Kasir al-Laxmiy

**Abdurahmon ibn Kasir al-Laxmiy** () 746-yilning oktyabr oyidan 747-yilning yanvarigacha Al-Andalusning soʻnggi umaviy hokimi boʻlgan. Abdurahmondan keyin Al-Andalus hokimi etib Yusuf ibn Abdurahmon al-Fihriy tayinlangan.

## Manbalar
Abdurahmon ibn Uqba

**Abdurahmon ibn Uqba** () 755-yilda Umar ibn Umarning oʻrniga Yuqori March (Kordova amirligining maʼmuriy boʻlimi) Septimaniyaning hokimi etib tayinlangan. Uning hukmronligi davrida Narbonne franklar tomonidan bosib olingan.

## Manbalar
Abu al-Xattor al-Husam ibn Daror al-Kalbiy

**Abu al-Xattor al-Husam ibn Daror al-Kalbiy** () 743-yilning may oyidan 745-yilning avgustiga qadar Umaviylar xalifaligi Al-Andalus hokimi. Keyinchalik uning oʻrnini Tuvoba ibn Salama al-Gudamiy egallagan&#x5B; ** &#x5D;.

Abu al-Xattor 747-yilda Sekunda jangida Yusuf ibn Abdurahmon al-Fihriyning hukmronlik daʼvosiga qarshi qarshi oʻz boshqaruv huquqini qayta tiklashga urinayotgan vaqtda maʼaddiylar tomonidan asir olingan.

## Manbalar
The Kiss of Death

***The Kiss of Death*** (; ), shuningdek, ***The Last Kiss*** (; ) nomi bilan ham tanilgan, muallifi nomaʼlum boʻlgan oq-qora suratdir. U 1957-yilning 12-mayida olingan. Suratda shimoliy Italiyada 1957-yilda boʻlib oʻtgan Mille Miglia poygasining pit-stop jarayonida Linda Christianning Alfonso de Portagoni oʻpgan lahzasi tasvirlangan. Ushbu boʻsadan bir necha soniya oʻtgach, Portago 240 km/soat (150 milya/soat) tezlikda ketayotganida, avtomobilining shinasi yorilib ketishi natijasida Guidizzolo shahrida halok boʻlgan. Yillar davomida oʻpishuv jarayonini aks ettirgan ushbu surat dunyodagi eng mashhur fotosuratlardan biriga aylangan. Shuningdek, u yoshlarning jasorati va ehtirosining ham ramzi hisoblanandi.

Fotosuratda aktrisa Linda Christian (nuqtali koʻylak kiygan va roʻmol oʻragan) tasvirlangan. U Formula 1 poygachisi Alfonso de Portagoni (1950-yillarning poyga kiyimi – oq dubulgʻa, koʻzoynak va charm kurtka kiygan) oʻpish uchun egilib turibdi. Tomoshabinlar olomonining quvonch bilan qarayotgan koʻzlari suratda aks etgan boʻlib, jurnalistlar ushbu manzarani kameralarida abadiylashtirishadi. Ushbu surat Italiyada mashhur boʻlib ketadi va „Il Bacio della Morte“ („Oʻlim boʻsasi“) deb nomlandi. Bunga sabab, Alfonso de Portago ushbu surat olingandan koʻp oʻtmay halok boʻlganidir. Surat poygadan keyingi kunlarda koʻplab gazetalarda ham chop etildi. *Life* jurnali esa 27-may kuni chiqarilgan sonida uni „Oʻlim nihoyat uni qoʻlga kiritdi“ sarlavhasi ostida nashr etib, suratning yanada koʻproq mashhurlikka erishishiga hissa qoʻshdi.

Keyingi intervyularida Linda Christian bu lahzani xuddi oldindan sezgandek boʻlganini aytib oʻtgan:

Bu rasm Bettmann arxivining bir qismi boʻlib, u gʻarbiy Pensilvaniyada joylashgan Temir togʻ milliy yer osti saqlash inshootida saqlanadi. Mazkur inshoot yer sathidan 67 metr (220 fut) chuqurlikda joylashgan boʻlib, ilgari ohaktosh karyeri boʻlgan.

## Yana qarang
The Kiss

## Manbalar
Ayyub ibn Habib al-Laxmiy

**Ayyub ibn Habib al-Laxmiy** () amakivachchasi Abdulaziz ibn Musoning oʻrniga Andalusning ikkinchi Umaviy hokimi etib tayinlangan va bor-yoʻgʻi 6 oy davomida hukmronlik qilgan. Shundan soʻng Kordovaga koʻchib oʻtgan va poytaxtni Toledodan Kordovaga oʻzgartirgan.

## Manbalar
Mirzad Mehanović

**Mirzad Mehanović** (1993-yil 5-yanvarda tugʻilgan) – Bosniyalik professional futbolchi, Oʻzbekiston Superligasi ishtirokchisi Andijon klubida yarim himoyachi sifatida oʻynaydi.

## Futbolchilik faoliyati
Mehanović 2015-yilning 25-iyulida „Podbrezova“ klubi safida „Trenchin“ jamoasiga qarshi debyut oʻyinini oʻtkazgan.

2017-yil avgustida „Fastav Zlín“ jamoasi bilan shartnoma imzolagan. 2018-yilning yozida Mehanović Qozogʻistonning Ordabasi klubiga ijaraga berilgan va u yerda 2019-yil oxirigacha oʻynagan. 2020-yil fevral oyida Ordabasi klubi bilan toʻliq shartnoma imzolagan.

2021-yilning 12-iyulida Mehanović Ordabasi jamoasini tark etgan va 21-iyulda Bosniya Premyer-ligasining „Tuzla City“ klubi bilan uch yillik shartnoma imzolagan.

2022-yilning 21-avgustida Mehanović Saudiya Arabistoni birinchi divizionidagi Al-Shoulla jamoasiga oʻtdi.

## Manbalar

## Havolalar
* Erofotbal profili
Oʻzbekistonda futzal

**Oʻzbekistonda futzal** – rivojlanayotgan sport turi hisoblanadi. Mamlakatda turli turnir va chempionatlarda faol ishtirok etadigan bir qancha professional klublar va ligalar mavjud.

## Milliy terma jamoa
Futzal boʻyicha Oʻzbekiston terma jamoasi Osiyodagi eng kuchli terma jamoalardan biri sanaladi. Jamoa Osiyo va jahon chempionatlarida muntazam ishtirok etib keladi.

## Musobaqalar
Oʻzbekiston futzal federatsiyasi tomonidan futzal boʻyicha turli darajada musobaqalar tashkil etiladi Oʻzbekiston futzal klublari muntazam ravishda yuqori saviyadagi oʻyin koʻrsatib, Osiyo klublari turnirlarida qatnashib kelmoqda.

## Infratuzilma
Toshkent, Samarqand, Buxoro va boshqa yirik shaharlarda zamonaviy yopiq futzal maydonchalari mavjud. Ular yil davomida futzal sporti bilan shugʻullanish imkonini beradi.

## Xalqaro turnirlar
Oʻzbekiston xalqaro futzal musobaqalariga mezbonlik qilgan. Oʻzbekistonda futzal boʻyicha Osiyo kubogi, jahon chempionati kabi xalqaro musobaqalar oʻtkazilgan. Masalan, 2024-yilda Oʻzbekiston futzal boʻyicha jahon chempionatiga, 2016-yilda va 2010-yilda Osiyo chempionatiga mezbonlik qilgan.

## Yana qarang
* Oʻzbekistonda futbol
* Oʻzbekistonda ayollar futboli

## Manbalar
Islam Mashukov

**Islam Amirxanovich Mashukov** (; 1995-yil 22-fevralda tugʻilgan) – rossiyalik professional futbolchi, Rossiyaning Nefteximik klubida hujumchi ampulasida oʻynaydi.

## Futbolchilik faoliyati
Islam 2013-yilning 5-sentyabrida Rossiya milliy futbol ligasida „Alaniya Vladikavkaz“ jamoasi safida „Mordoviya Saransk“ga qarshi oʻyinda oʻzining debyut oʻyinini oʻtkazgan. 2024-yil Qozogʻistonning Yelimay jamoasi safida faoliyat olib borgan.

2025-yil 6-yanvarda Oʻzbekiston Superligasi ishtirokchisi „Andijon“ klubi bilan shartnoma imzolagan.

## Shaxsiy hayoti
Islam Hoshim Mashukovning egizak akasi boʻlib, ukasi ham futbolda faoliyat olib boradi.

## Manbalar

## Havolalar

* 
* 
*
Hindiston 2024-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida

**[[Hindiston]] 2024-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida** 110 nafar sportchilar bilan 16 sport turi boʻyicha ishtirok etdi.

## Sportchilar
Quyida Olimpiada oʻyinlariga yoʻllanma qoʻlga kiritgan sportchilar soni boʻyicha maʼlumot keltirilgan.

## Medallar

## Manbalar

## Havolalar
* Hindiston XOQ rasmiy sayti
The Best FIFA Football Awards

**The Best FIFA Football Awards** — har yili FIFA tomonidan taqdim etiladigan mukofotdir.

Birinchi taqdirlash marosimi 2017-yil 9-yanvarda Shveysariyaning Zürich shahrida bo‘lib o‘tgan. Ushbu mukofot FIFA World Player marosimini qayta tiklash maqsadida joriy etilgan. Mazkur mukofot yil davomida eng yaxshi natija ko‘rsatgan futbolchilarga topshiriladi.

## Erkak futbolchilarga topshiriladigan mukofotlar
### Yilning eng yaxshi erkak futbolchisi

### Yilning eng yaxshi darvozaboni

### Yilning eng yaxshi erkaklar murabbiyi

### FIFA Puskás mukofoti

### FIFA FIFPRO Men's World 11

## Ayol futbolchilarga topshiriladigan mukofotlar
### Yilning eng yaxshi ayol futbolchisi

### Yilning eng yaxshi ayollar darvozaboni

### Yilning eng yaxshi ayollar murabbiyi

### FIFA Marta mukofoti

### FIFA FIFPRO Women's World 11

## Aralash mukofotlar
### FIFA Fair Play mukofoti

### FIFA Puskás mukofoti (2023-yilgacha)

### Yilning eng yaxshi muxlislari

## Manbalar

## Havolalar
*
Dehlining talon-taroj qilinishi

**Dehlining talon-taroj qilinishi** — Temuriylar imperiyasi va Dehli sultonligi oʻrtasida boʻlib oʻtgan jang.
## Yana qarang
* Temuriylar istilolari va bosqinlari
## Manbalar
Abdullah Çatlı

**Abdullah Çatlı** – Turkiya Milliy razvetka tashkiloti aʼzosi hamda hukumat maxfiy agenti. 1,2,3
U 1970-yillarda Millatchilik harakat partiyasi boʻlgan „Kulrang boʻrilar“ yoshlar tashkilotiga rahbarlik qilgan. Uning Susurlukdagi bir nechta davlat amaldorlari bilan avtohalokati sabab davlat va boʻrilar tashkiloti bir-biriga aloqadorligi oshkor qilingan va bu Susurlu mojarosi deb atalgan. 6
U davlat tomonidan josuslik qila boshlagan. Kurdiston ishchilar partiyasi va Armanistonni ozod qilishga qaratilgan maxfiy arman tashkiloti (ASALA) aʼzolarini oʻdirishda ishtirok etgan.

## Faoliyati
Çatlı Turkiyaning Nevşehir shahrida turk oilasida tugʻilgan. Bolaligi Anadolu yaqinidagi Nevşehirda oʻtgan. Yoshligidan oʻng qanot siyosati, turk millatchilik qarashlari, navitizm mafkuralari bilan tanishib kelgan.

**1978—1984**

Çatlı Haluk Kırcı va bir nechta partiya aʼzolari qatorida 1978-yil 9-oktabr Bahçelievler qirgʻinida Turkiya ishchilar partiyasi aʼzosi boʻlgan 7 nafar universitet talabalari oʻlimida javobgar boʻlib qolgan. 1, 7
Bundan tashqari, 1979-yil 1-fevralda Istanbulda Mehmet Ali Ağca bilan birga chap qanot gazetasi muharriri Abdi İpekçini oʻdirishda gumon qilingan. 8
Tergovchi jurnalist Lucy Komisar maqolasida: „u Ağcaning Istanbul harbiy qamoqxonasidan qochishiga yordam bergan va hatto 1981-yilda Rim papasiga suiqasdda ham aloqadorligi tahmin qilingan“ deb yozadi. 8
1982-yil fevralda Çatlı Shveysariyada qoradori bilan ushlangan, lekin qutilib qolishga muvaffaq boʻlgan. 9

1998-yilda Le Monde diplomatik jurnalida Abdulla Çatlıni „Kulrang boʻrilar“ tashkilotida 3 million nemis markasi evaziga suiqasdda qatnashganini daʼvo qilgan. 2
1985-yil sudda Çatlı nemis razvedkasi bilan aloqa qilganini va ular Rossiya va Bolgariya suiqasd hizmatlari uchun yaxshi pul taklif qilganini aytgan. 6

Çatlı Fransiyada Hasan Kurtoğlu tahallusi bilan armanlarga va ASALA tashkilotiga qarshi ishlab boshlagan. U 18 ta Fransiya, bir nechta Yugoslaviya, Kanada, AQSh, Avstraliya hujumlarini uyushtirgan. 10
1984-yil 3-maydagi Alfortville arman gertsogi yodgorliklarini portlatish va
Ara Toranianni oʻldirishga harakatlar shular jumlasidan. 2, 10

**1984 – 1996**
Hisor markaziy stadioni

**Hisor markaziy stadioni** () – Tojikistonning Hisor shahrida joylashgan koʻp maqsadli stadion. Hozirda ushbu arena asosan futbol oʻyinlari uchun foydalanilmoqda. 2015-yilda ochilganidan buyon 20 ming tomoshabinga moʻljallangan ushbu stadion „Barkchi“ futbol klubi va Tojikiston milliy futbol terma jamoasining uy maydoni hisoblanadi.

## Tarix
Stadion 2015-yil 27-oktyabrda Hisor shahrining 3000 yilligini nishonlash munosabati bilan ochilgan. Ochilish marosimida Tojikiston Prezidenti Emomali Rahmon ishtirok etgan. Stadion qurilishiga 42 million somoniydan biroz koʻproq mablagʻ sarflangani aytilgan. 2017-yil iyul oyida stadionda ilk xalqaro musobaqa – 2017-yilgi CAFA U-15 qizlar chempionati oʻtkazilgan.

2017-yil 4-noyabr kuni stadionda „Istiqlol“ (Tojikiston) va Iroqning „Al-Quva Al-Javiya“ jamoalari oʻrtasidagi 2017-yilgi OFK kubogi finali boʻlib oʻtgan.

## Asosiy turnir oʻyinlari

### AFC kubogi finali

## Yana qarang
* Varzishgohi Markaziy stadioni
## Manbalar

## Havolalar
* Hisor markaziy stadioni Soccerway saytida
* Hisor markaziy stadioni  WorldFootball.net saytida
Usmon ibn Abu Niso al-Xotamiy

**Usmon ibn Abu Niso al-Xotamiy** () – Umaviylar xalifaligi Al-Andalusning toʻqqizinchi hokimi. Milodiy 728-yil (hijriy 110) oxiridan 729-yil (hijriy 111) boshlarigacha toʻrt oy hukmronlik qilgan.
## Manbalar
Uzro ibn Abdulloh al-Fihriy

**Uzro ibn Abdulloh al-Fihriy** () – 726-yilda Umaviylar xalifaligining Al-Andalusdagi vaqtincha hokimi. Ushbu lavozimga oʻsha vaqtdagi hokim Anbasa ibn Suhaym tomonidan tayinlangan, biroq uning hokimlik davri olti oydan oshmagan. Anbasa Galliyadagi soʻnggi yurishi chogʻida oʻzi qoʻmondonlik qilgan qoʻshinlarni hududan olib chiqish vazifasini bajarguniga qadar Uzro ushbu lavozimni vaqtinchalik egallab turgan.

## Manbalar
Mazières-en-Gâtine

**** — Fransiyaning Yangi Akvitaniya mintaqasi Deux-Sèvres departamentida joylashgan kommuna.
## Yana qarang
* Deux-Sèvres departamenti kommunalari
## Manbalar
Tuvoba ibn Salama al-Juzamiy

**Tuvaba ibn Salama al-Judhamiy** () 745-yilning avgustidan 746-yilning oktyabriga qadar Umaviylar xalifaligining Al-Andalusning hokimi. Keyinchalik uning oʻrniga Al-Andalus hokimi etib Abdurahmon ibn Kasir al-Laxmiy tayinlangan.

## Manbalar
Nilton Mendes klubi

**Nilton Mendes klubi** – Qozogʻistonning oliy dvizionida ishtirok etgan jamoalari tarkibida faoliyati davomida 50 va undan ortiq gol urgan chet ellik futbolchilarning ramziy klubi hisoblanadi. Klub nomi Pavlodarning „Irtish“ jamoasi va Qozogʻistonning boshqa jamoalari tarkibida ham oʻynagan, chet ellik futbolchilar orasida birinchi boʻlib yuzta gol urgan braziliyalik futbolchi Nilton Mendes sharafiga qoʻyilgan. Nilton Mendes oʻz gollarining koʻp qismini Pavlodarning „Irtish“ jamoasi tarkibida (58 ta gol) kiritgan. Nilton yuzinchi golini 2006-yil 3-iyun kuni, Qozogʻiston chempionatining toʻqqizinchi turi doirasida Qaragʻandining „Shaxtyor“ va „Atirau“ jamoalari oʻrtasidagi uy oʻyinida urgan. Oʻsha kuni uchrashuvning 86-daqiqasida Mendes „Atirau“ darvozasiga kiritgan uchinchi toʻp uning yubiley goli boʻlgan va konchilar 3:1 hisobida ishonchli gʻalabaga erishganlar.

Qozogʻiston jamoalarida oʻynagan legioner toʻpurarlari klubi 2017-yil 26-oktyabrda sport jurnalisti Viktor Xoxlyuk tomonidan taʼsis etilgan va qozogʻistonlik futbol klublari tarkibida legionerlar orasida birinchi boʻlib 100 ta gol urgan braziliyalik hujumchi Nilton Mendes sharafiga nomlangan.

## Qoidalar

### 1. Quyidagi futbolchilar Klubga aʼzo boʻlish huquqiga ega:
1.1 Oʻz faoliyati davomida Qozogʻiston futbol jamoalari safida, Qozogʻiston oliy dvizionida ishtirok etgan klublar darajasida kamida 50 ta gol urgan futbolchilar.

1.2 Boshqa davlat fuqaroligiga ega boʻlgan shaxslar.

### 2. Futbolchilar, klub aʼzolari uchun quyidagi musobaqalarda urilgan gollar hisobga olinadi:
2.1 Qozogʻiston Chempionati (Premyer-liga/Superliga/Oliy liga), Qozogʻiston kubogi va Superkubogi.

2.2 UEFA Chempionlar Ligasi (ilgari Chempionlar kubogi deb nomlangan), OFK Chempionlar Ligasi, Yevropa Ligasi (UEFA kubogi) va Kubok egalari kubogi, OFK kubogi, UEFA Superkubogi, Intertoto kubogi, Qitʼalararo kubok hamda Klublar oʻrtasidagi jahon chempionati.

### 3. Legioner toʻpurarlar klubining maqsadi:
3.1 Qozogʻiston futboli tarixi uchun oʻtgan asr qozoq klublari legionerlari (boshqa davlatlar futboli tarbiyalanuvchilari) va hozirgi avlodning eng yaxshi toʻpurarlarini xotirada saqlab qolish.

### 4. Legioner toʻpurarlar klubining nomi:
4.1 Legioner futbolchilar oʻrtasidagi Qozogʻiston jamoalari tarkibida rasmiy turnirlarda ishtirok etib, birinchi boʻlib 100 ta gol urgan braziliyalik futbolchi Nilton Mendes sharafiga.

## Klub aʼzolari
2023-yil 7-avgust xolatiga toʻgʻri maʼlumotlar

## Adabiyotlar
* *[[Viktor Xoxlyuk]]:* „Nashi futbolniye legendi. Goleadori bivshego SSSR v futbolnix bitvax zarubejya“. – Moskva. – 2018. – str. 217—218. – ISBN 978-5-604-10716-4.

## Manbalar

## Havolalar
* „Nilton Mendes klubi“ Qozogʻiston futboli saytida
* *[[Viktor Xoxlyuk]]:* „Nilton Mendes bombardimonchilar klubi bilan tanishing!“ 
* *Turkmaniston futbol federatsiyasi saytida:* „Rajabmurod Ogʻaboyev. Unutilmas turkman futbolchisi“
* *[[Viktor Xoxlyuk]]:* „Nilton Mendes klubi – Butun bombardimonchilar tarkibi“ 
* Mendes klubi: Oʻzbekiston toʻpurarlari peshqadamlik qilmoqda!"
* *Konstantin Krinskiy:* ["Qozogʻiston – ajoyib: u yerda [Andrey Arshavin|Arshavin] va Titov oʻynagan]
Yahyo ibn Salama al-Kalbiy

**Yahyo ibn Salama al-Kalbiy** () – Umaviylar xalifasi Hishom ibn Abdulmalik tomonidan Andalus hokimi etib tayinlangan va uch yil davomida shu lavozimda xizmat qilgan. Suriyaning janubida va Arabistonning shimolida tashkil etilgan Banu Kalb qabilasiga mansub.

Yahyo ibn Salama soliq yigʻish va nasroniylarning mol-mulkini musodara qilinishini qattiq qoralagan. Shu sababli nasroniylarning mol-mulkini oʻgʻrilashda va noqonuniy ravishda tortib olishda ayblangan arablar va berberlarni jinoiy javobgarlikka tortgan. Soliq miqdorini 722-yilda belgilangan miqdorga pasaytirgan, noqonuniy tortib olingan mol-mulklarni egalariga qaytarish ishlarini amalga oshirgan. Keyinchalik lavozimidan chetlatilgan va uning oʻrnini Ifriqiyaning yangi hokimi egallagan.

## Manbalar
Indoneziya 2024-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida

**[[Indoneziya]] 2024-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida** 29 nafar sportchilar bilan 12 sport turi boʻyicha ishtirok etdi.

## Sportchilar
Quyida Olimpiada oʻyinlariga yoʻllanma qoʻlga kiritgan sportchilar soni boʻyicha maʼlumot keltirilgan.

## Medallar

## Manbalar

## Havolalar
* Indoneziya XOQ rasmiy sayti
Abbos ibn Muhammad

**Abbos ibn Muhammad** (arabcha: عباس بن محمد, oʻqilishi: ʿAbbās ibn Muḥammad) Toyyibiylarning oʻn beshinchi toyyibiy *Daʼi al-Mutlaq* vazifasini bajargan (hijriy 779-yil 8-Shavval al-Mukarram / milodiy 1378-yil 6-fevralda Yamanning Hamdon viloyatidagi Sana shahrining Al Maharik yonidagi Hisne Af’ida qal’asida vafot etgan). U 14-chi daʼi Sayyidna Abdul Muttalibdan soʻng bu diniy lavozimga oʻtirgan va al-Valid naslidan chiqqan 10-chi daʼi edi.

## Hayoti
Abbos ibn Muhammad hijriy 746 / milodiy 1354-yilda Daʼi al-Mutlaq maqomiga erishgan. Uning daʼvat qilish davri hijriy 746–779-yillar / milodiy 1354–1377-yillar oraligʻida boʻlib, taxminan yigirma uch yil davom etgan.

Sayid Abbos majburiy ibodatlarga alohida eʼtibor qaratgan, bu masalada sustkashlik yoki eʼtiborsizlik koʻrsatganlar uning huzuriga kirishdan mahrum qilingan. U shuningdek, shariatning zohiriy (islomiy) jihatlarini yaxshi oʻzlashtirmaguncha hech kimga taʼvilni oʻrganishga ruxsat bermaslikni buyurgan.

U Haraaz hududini boshqarishni Sayyid Abdulloh Faxriddin zimmasiga topshirgan.

## Manbalar

## Havolalar
* Ismoiliylar, ularning tarixi va taʼlimoti Farhod Daftari (Mustaliy ismoiliylik-bob. 300-310)
* „Uyun al-axbor“ ismoiliylar/tayyibiylar/dovudiylar tomonidan 19-dai Sayyidna Idris bin Hasan tomonidan ismoiliylar jamoasining kelib chiqishidan to milodiy 12-asrgacha Fotimiy xalifalari al-Mustansir (d. 487/1094), Mustaʼliy hukmdorlar, jumladan al-Mustaʼliy (vaf. 495/1101) va al-Amir (vaf. 524/1130), soʻngra Yamandagi Toyyibiy Ismoiliylar jamoasi.
Abdulmuttalib (ibn al-Valid)

**Abdulmuttalib ibn Muhammad** (arabcha: عبد المطلب بن محمد, oʻqilishi: ʿAbd al-Muṭṭalib ibn Muḥammad) 1345-yildan to 1354-yilda vafot etgunga qadar Yamanda oʻn toʻrtinchi toyyibiy *Daʼi al-Mutlaq* vazifasini bajargan. U Ali Shamsiddin I dan keyin bu lavozimni egallagan va undan soʻng Abbos ibn Muhammad uning oʻrnini egallagan.

## Oilasi
Said Abdulmuttalib 12-dai Muhammad ibn Hatimning oʻgʻli boʻlgan. Uning akasi 15-dai Abbos ibn Muhammad edi.

Said Abdulmuttalib oʻz akasi Said Abbosga taʼlimni rivojlantirish vazifasini ishonib topshirgan.

Sana hukmdori Sharif Ibrohim ibn Abdulloh Said Abdulmuttalib hukmronligidagi hududlarni egallashga intiladi, biroq bu fikrdan qaytadi. Shundan soʻng ularning oʻzaro munosabatlari samimiy holatda saqlanib qolgan.

## Vafoti
U hijriy 755-yil Rajab oyining 24-sanasida (milodiy 1354-yil 8-avgust) vafot etgan. Daʼining qabri 16 va 17-daʼilar qabri bilan birga Zimarmar qal’asi tepasida joylashgan. Kichik maydonda ularning maʾdūni (katta oʻrinbosar) Ahmad ibn Ali ibn Hanzala qabri joylashgan. Tepalikda hali ham masjid qoldiqlari, binolar va suv omborlari mavjud.
## Galereya

File:Grave of 14th,16th and 17th dai(bigger one) Zimarmar fort,Yemen .JPG|Yamandagi Zimarmar qal’asida joylashgan 14-, 16- va 17-dailarning (eng kattasi) qabri
File:Mosque at Zimarmar fort,Yemen .JPG|Yamandagi Zimarmar qal’asida joylashgan dai masjidi
File:Zimarmar fort on hill top.JPG|Tepalikdagi Zimarmar qal’asi
File:Garave mosque ,pond etc on hill top.JPG|Tepalikda joylashgan Garave masjidi, hovuz va boshqa inshootlar

## Manbalar

## Havolalar
*
Al-Haysam ibn Ubayd al-Kilobiy

**Al-Haysam ibn Ubayd al-Kilobiy**, shuningdek, **al-Kinoniy** () nomi bilan tanilgan. Milodiy 729–730-yillarda (hijriy 111) Umaviylar xalifaligining Al-Andalusdagi oʻninchi hokimi. Ifriqiyalik arablardan boʻlgan al-Haysam 721—731-yillarda Andalus hokimi vazifasini bajargan.

Al-Haysam 729-yilning aprel oyida Usmon ibn Abu Niso al-Xotamiydan keyin Al-Andalus hokimi etib tayinlangan. Turli manbalarga koʻra, bir yil, oʻn oy yoki toʻrt oydan qisqaroq vaqt mobaynida u yerda hokimlik qilgan. XVII asrda yashagan arab tarixchisi Ahmad al-Maqqariy uning hukmronligi 731-yilning mart oyigacha davom etganini, shunga koʻra boshqa manbalarda keltirilgan muddatdan bir yil ortiqroq Al-Andalus hokimi lavozimida xizmat qilganini taʼkidlagan.

## Manbalar

## Adabiyotlar

* 
* 
* 
* 
*
Jizzax vokzali

**Jizzax vokzali** – Oʻzbekiston temir yoʻllari kompaniyasiga qarashli, Jizzaxing markazida joylashgan yirik temir yoʻl vokzalidir. ????-yilda ochilgan. Vokzali kodi:726903.

## Temir yoʻli
; Oʻzbekiston temir yoʻllari
* Trans-Kaspiy temir yoʻli

## Koʻchalarga chiqish
* MiniMe
* 18-Shkola

## Qo'shni stantsiya

## Havolalar
* Jizzax vokzalidagi poyezdlar jadvali Yandex’da. Jadvallar .

## Manbalar
Anbasa ibn Suhaym al-Kalbiy

**Anbasa ibn Suhaym al-Kalbiy** () – 721-yildan 726-yilgacha Andalus voliyi. Islomdan oldingi davrlardan beri Suriyaning janubida va Arabistonning shimolida tashkil etilgan Banu Kalb qabilasiga mansub boʻlgan.

## Faoliyati
Anbasa ibn Suhaym Al-Andalus hokimi etib tayinlanishi bilan nasroniylarga solinadigan soliqlar miqdorini ikki baravarga oshirgan.

Yaqin Sharqda yashovchi musulmonlar oʻrtasida tasodifan sulolaviy kurash paydo boʻlgan. Bu kurash 724-yilda xalifa Yazid II va uning ukasi Hishom ibn Abdulmalikning oʻlimiga sabab boʻlgan. Shundan keyin Anbasa xalifaning musulmon boʻlmagan aholidan soliq undirish boʻyicha qoʻygan talablarini qondirishga, shuningdek, bu soliqni arab boʻlmagan musulmonlarga ham joriy etishga harakat qilgan. 725-yilga kelib, Misrda soliqlarning oshirilishiga qarshi xalq qoʻzgʻolon koʻtargan.

Ummaviylarning Tuluzadagi yirik magʻlubiyatidan soʻng (721), As-Samh ibn Molik al-Xavloniy vafot etgan. Shundan keyin Anbasa Septimaniyaga bir necha harbiy qoʻshin joʻnatgan. Qoʻshin Pireney hududlaridan oʻtib, vestgotlar davridagi Karkason (724) va Nîmes shahrini egallashga muvaffaq boʻlgan. Anbasa franklar hududi boʻlgan Burgundiya qirolligi hududlariga qilingan yurishga ham boshchilik qilgan, yurish shimolda Autun va Sens haharlariga qadar davom etgan. Biroq 726-yilda Anbasa Akvitaniyadagi yurishi paytida tabiiy sabablarga koʻra vafot etgan. Qochqinlar oqimi janubiy Akvitaniya va Provansda boshpana topgan. Anbasaning oʻlimidan keyin uning oʻrniga Uzro ibn Abdulloh al-Fihriy voliy etib tayinlangan, yana bir necha oydan soʻng esa uning oʻrnini Yahyo ibn Salama al-Kalbiy egallagan. Yahyo Al-Andalusda Anbasa tomonidan qoʻllanilgan siyosat, ayniqsa, soliq yigʻish va mol-mulkni musodara qilish borasidagi adolatsizliklarini qoralagan.

## Yana qarang
* Xalifalar roʻyxati

## Manbalar
Myrcella Baratheon

Myrcella Baratheon amerikalik yozuvchi George R. R. Martinning Muz va olov qoʻshigʻi nomli fantastik romani va ushbu roman asosida suratga olingan „Taxtlar oʻyini“ teleserialidagi xayoliy qahramon. Myrcellaning xarakteri, boshqa qahramonlar bilan munosabatlari va voqealarga taʼsiri kitob va serial oʻrtasida sezilarli darajada farq qiladi. Myrcella obrazi ilk bor 1996-yilda chiqarilgan „Taxtlar oʻyini“ asarida koʻrinish bergan. Myrcella ushbu asarda Westeroslik boʻlgan Cersei Lannisterning yagona qizi boʻlgan. Keyinchalik bu qahramon George R. R. Martinning „A Clash of Kings“ (1998) va „A Feast for Crows“ (2005) asarlarida ham koʻrinish bergan. HBO tomonidan yaratilgan serialning dastlabki ikki mavsumida Myrcella rolini irlandiyalik aktrisa Aimee Richardson, beshinchi va oltinchi mavsumlarida esa ingliz aktrisasi Nell Tiger Free oʻynagan.
## Obrazi
Myrcella Baratheon „Muz va olov qoʻshigʻi“ asarida bosh qahramonlardan biri boʻlmagani sababli, kitobxon u haqida boshqa qahramonlarning, masalan, uning amakisi Tyrion Lannisterning, tariflari orqali maʼlumot oladi. U kitoblarda ikkinchi darajali qahramon hisoblanadi.
## Manbalar
Muhammad ibn Hatim

**Muhammad ibn Hatim** (arabcha: محمد بن حاتم, oʻqilishi: Muḥammad ibn Ḥātim) 1328-1329-yillarda Yamanda oʻn ikkinchi Toyyibiy ismoiliy daʼī al-muṭlaq lavzimida ishlagan.

Muhammad ibn Hatimning hukmronlik davri Yaman daʼilari orasida eng qisqa muddatlilardan biri boʻlgan.

U Ibrohim ibn al-Husayndan keyin bu lavozimga kelgan va oʻz navbatida uning oʻrnini Ibrohimning oʻgʻli Ali Shamsuddin I egallagan.

## Oilasi
U sakkizinchi daʼi, al-Husayn ibn Alining nabirasi edi. Uning Ali, Abdulmuttalib va Abbos ismli uch oʻgʻli boʻlgan.

## Qabri
Uning qabri, oʻn birinchi va oʻn uchinchi daʼilarning qabrlari bilan birga, yaqin vaqtgacha yashirin holatda boʻlgan va keng ommaga nomaʼlum holda saqlangan. Keyinchalik, Yaman arxeologiya boshqarmasi va u yerda yashovchi Dovudiy Bohralar hamkorligida ushbu qabrlar Hisn Afida degan joyda ekanligi aniqlangan. 2018-yil 25-noyabrda 53-daʼi al-muṭlaq Mufaddal Sayfuddin bu qabrlarning mavjudligini oshkor qilgan.

## Galereya

File:Hisne afeda dai.jpeg|Hisn Afidada uchta da’ining qabri aniqlangan
File:Hasne-Afeda hill,Taiba,Yemen.JPG|Sana yaqinidagi al-Mahariq hududida joylashgan Hisn Afida tepaligiда 11-, 12-, 13- va 15-da’ilarning qabrlari joylashgan

## Manbalar

## Havolalar
*
Abdulloh Faxriddin

**Abdulloh Faxriddin** (arabcha: عبدالله فخرالدين, oʻqilishi: ʿAbdallāh Faxr al-Dīn) Yamandagi Toyyibiy ismoiliylik oqimining 16-daʼi al-Mutlaq lavozimida faoliyat yuritgan (hijriy 809-yil 9-Ramazon al-Muazzam / milodiy 1407-yil 16-fevral kuni Yamanning Zimarmar shahrida vafot etgan). U 15-dai Abbos ibn Muhammaddan keyin bu diniy lavozimni egallagan.

## Oilasi
Said Abdulloh 12-daining oʻgʻli boʻlgan Ali bin Said Muhammad ibn Hatimning farzandi edi. Uning Said Husayn (1394-yilda vafot etgan), Said Abdulmuttalib Najmuddin (1408-yilda Taizda vafot etgan), Said al-Hasan Badriddin I, Said Ahmad (1418-yilda vafot etgan) va Said Ali Shamsiddin II islmli oʻgʻillari boʻlgan.

## Hayoti
Said Abdulloh Hamza va Shanasib qal’alarini zabt etib, ularni oʻz mulkiga qoʻshib olgan jangchi edi.

Abdulloh Faxriddin hijriy 779/milodiy 1345-yilda Daʼi al-Mutlaq boʻlgan. Uning daʼvat qilish davri hijriy 779–809-yillar (milodiy 1377–1406-yillar) oraligʻida boʻlib, taxminan 29 yil, 11 oy va 1 kun davom etgan. Zaydiy imom al-Mansur Ali ibn Salohiddin Zumarmar (Zimarmar)da joylashgan Toyyabiy ismoiliylarni taʼqib qilgan.

Uning mazuni (oʻrinbosari) Said Ali ash-Shayboniy, Said Husayn va Said Hasan edi. Mukasiri esa Said Abdulmuttalib ibn Said Abdulloh boʻlgan.

## Vafoti
Said 85 yoshida vafot etgach, uning oʻrniga oʻgʻli al-Hasan Badriddin I 16-daʼi al-Mutlaq boʻlgan. Uning qabri 14 va 17-chi dai qabrlari bilan (katta kvadrat shaklidagi platforma) tepalik choʻqqisida joylashgan Zimarmar qal’asida topiladiekanligi aniqlangan. Kichik kvadrat shaklidagi qabr esa ularning oʻrinbosari (mazun) ning qabridir. Tepalik choʻqqisida masjid, binolar va suv omborlarining qoldiqlari saqlanib qolgan.

## Galereya

File:Grave of 14th,16th and 17th dai(bigger one) Zimarmar fort,Yemen .JPG|Yamandagi Zimarmar qal’asida joylashgan 14-, 16- va 17-chi dailarning qabrlari 
File:Mosque at Zimarmar fort,Yemen .JPG|Yamandagi Zimarmar qal’asida joylashgan Masjid-e-Aqdam, dai masjidi
File:Zimarmar fort on the hill top.JPG|Tepalikdagi Zimarmar qal’asi
File:Garave mosque ,pond etc on hill top.JPG|Tepalik cho‘qqisidagi masjid, hovuz va boshqa inshootlar


## Manbalar

## Adabiyotlar

* *Ismoiliylar, ularning tarixi va taʼlimoti* Farhod Daftiy (Mustaliy ismoiliylik bobi, 1-bet.&nbsp;300-310)

## Havolalar
Abdurahmon ibn Abdulloh al-Gʻofiqiy

**Abdurahmon ibn Abdulloh al-Gʻofiqiy** () (732-yilda vafot etgan) – arab millatiga mansub Umaviylar xalifaligi qoʻmondoni, Al-Andalus hokimi. Musulmon kuchlarini franklarga qarshi boshqargan . 732-yilgi Tours jangi (shuningdek, Poitiers jangi deb ham ataladi) paytida musulmon qoʻshiniga rahbarlik qilgan. Charles Martel boshchiligidagi frank qoʻshinlariga qarshi olib borilgan bu jang Yevropa tarixida muhim voqea boʻlgan va musulmon hududlarining Gʻarbiy Yevropaga qadar musulmon kengayishini toʻxtatib qolgan.

Al-Gʻofiqiy 730-yillarda Al-Andalus hokimi etib tayinlangan va Pireney orollari boʻylab Franklar hududiga bir nechta muvaffaqiyatli harbiy yurishlarni olib borgan. U yerda Bordeaux shahrini talon-taroj qilgan va hududni egallab olgan. Jangda Akvitaniya gersogi Odoni magʻlub etgan. Soʻngra Garonne daryosidagi jangda Duke Odoning ikkinchi armiyasini ham yenggan.

## Tuluza jangi
Abdurahmon Tuluza jangida ham ishtirok etgan. 721-yili (hijriy 102) jangda al-Samh ibn Molik Akvitaniya gersogi Odo qoʻshinlari tomonidan oʻldirilgan. Ogʻir magʻlubiyatdan soʻng Abdurahmon boshqa sarkardalar va qoʻshinlar bilan birga janubga qochib, Sharqiy Andalus qoʻmondonligini oʻz qoʻliga olgan. 721-yilda esa uning oʻrniga Anbasa ibn Suhaym al-Kalbiy tayinlangan. 726-yilda Anbasa janubiy Galliyada vafot etgach, uning oʻrniga ketma-ket bir qancha qoʻmondonlar tayinlangan, biroq ularning hech biri uzoq muddat oʻz lavozimini saqlab qololmagan.

730-yilda xalifa Hishom ibn Abdulmalik Abdurahmonni Al-Andalusga *[[voliy]]* etib tayinlagan. Tarixchi David Levering Lewis tomonidan Abdurahmon „aqlli va mohir rahbar“ deb taʼriflagan.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* Creasy Edward S., *Fifteen Decisive Battles of the World From Marathon to Waterloo*
* Medieval Sourcebook: Arabs, Franks, and the Battle of Tours, 732
* Watson, William E., „The Battle of Tours-Poitiers Revisited“, Providence: Studies in Western Civilization, 2 (1993)

## Qoʻshimcha adabiyotlar
* *The New Century Book of Facts*, King-Richardson Company, Springfield, Massachusetts, 1911
* „Early Andalusian Politics“, by Richard Greydanus
* Edward Gibbon, The Decline and Fall of the Roman Empire, (New York, 1974), 6:16.
* Richard Hooker, „Civil War and the Umayyads“
* Tours, Poiters, from „Leaders and Battles Database“ online.
* Robert W. Martin, „The Battle of Tours is still felt today“, from about.com
* Santosuosso, Anthony, Barbarians, Marauders, and Infidels 
* Bennett, Bradsbury, Devries, Dickie and Jestice, Fighting Techniques of the Medieval World
* Reagan, Geoffry, *The Guinness Book of Decisive Battles*, Canopy Books, NY (1992)
Eneo Bitri

**Eneo Bitri** (1996-yil 26-avgustda tugʻilgan) – albaniyalik professional futbolchi, u Vengriyaning Győr jamoasida markaziy himoyachi ampulasda toʻp tepmoqda. 2024-yil yozgi transfer oynasida Vålerengan jamoasidan ijaraga olingan.

## Futbolchilik faoliyati
### Klub
2021-yilning 25-iyunida FK Astana Bitri bilan shartnoma imzolaganini eʼlon qilgan. 2022-yilning 2-yanvarida Astana Bitri bilan oʻzaro kelishuvga koʻra shartnomasini bekor qilganini maʼlum qilgan.

2023-yilning 24-avgustida Bitri Norvegiyaning Vålerenga Futbol klubi bilan ikki yillik shartnoma imzolagan.

2024-yilning 31-yanvarida Vålerenga jamoasi Norvegiya birinchi divizioniga tushib ketgach, Bitri Polshaning „Krakovia“ jamoasiga sotib olish imkoniyati bilan olti oylik ijara asosida oʻtgan.

2023-24-yilgi mavsum yakunida Krakovia jamoasini tark etganidan soʻng, Bitri 2024-yil 5-iyulda Vengriyaning Dyor klubiga bir yillik ijara asosida oʻtgan.

## Faoliyat statistikasi

### Klub



## Yutuqlar
**Partizani Tirana**
* Kategoria Superiore gʻolibi: 2022–23
* Albaniya Superkubogi gʻolibi: 2019

## Manbalar

## Havolalar
*
Vepa Jumayev

**Vepa Jumayev** (; 2000-yil 18-dekabr, Ashxobodda tugʻilgan) – turkmanistonlik professional futbolchi, Nukusning „Aral“ klubi va Turkmaniston milliy terma jamoasida himoyachi ampulasida oʻynaydi.

## Futbolchilik faoliyati

### Terma jamoadagi faoliyati
2021-yilda u Turkmanistonning 23 yoshgacha boʻlgan yoshlar terma jamoasiga taklif olgan, biroq pasportining amal qilish muddati tugaganligi sababli jamoaga qoʻshila olmagan. Bunga COVID-19 bilan bogʻliq vaziyat tufayli Turkmanistonga qaytib kela olmagani sabab boʻlgan. 2022-yilning may oyida u yana yoshlar terma jamoasiga chaqirilgan. Terma jamoadagi debyutini 2022-yil 1-iyun kuni Oʻzbekistonga qarshi oʻyinda oʻtkazgan. Terma jamoa bilan birgalikda yoshlar oʻrtasidagi Osiyo chempionatining final bosqichiga yoʻllanma olishga muvaffaq boʻldi.

2023-yil avgust oyida futbolchi Turkmaniston milliy terma jamoasiga chaqirilgan. Biroq, keyinchalik u yoshlar terma jamoasiga qoʻshilgan va yoshlar oʻrtasidagi Osiyo chempionati saralash turnirida ishtirok etgan. Milliy terma jamoadagi debyutini 2023-yil 12-sentyabr kuni Bahrayn terma jamoasiga qarshi oʻrtoqlik oʻyinida oʻtkazgan. 2023-yil noyabr oyida futbolchi jahon chempionati saralash oʻyini uchun yana milliy terma jamoaga chaqirilgan.

## Manbalar

## Havolalar
* 
* 
*
Bruney 2024-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida

**[[Bruney]] 2024-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida** 3 nafar sportchilar bilan 2 sport turi boʻyicha ishtirok etdi.

## Sportchilar
Quyida Olimpiada oʻyinlariga yoʻllanma qoʻlga kiritgan sportchilar soni boʻyicha maʼlumot keltirilgan.

## Manbalar

## Havolalar
* Bruney XOQ rasmiy sayti
Dmitriy Li

**Dmitriy Romanovich Li** () — oʻzbekistonlik texnolog va davlat arbobi.

## Biografiyasi
Dmitriy Li Oʻzbekiston xalq taʼlimi tizimida, mashinasozlik va metallurgiya sohalarida turli rahbarlik lavozimlarida ishlagan.

2017—2019-yillarda Oʻzbekiston Prezidenti huzuridagi Loyiha boshqaruvi milliy agentligi direktorining birinchi oʻrinbosari boʻlgan.

2018-yildan 2021-yilgacha Oʻzbekiston shaxmat federatsiyasi raisi boʻlgan.

2019—2022-yillarda Oʻzbekiston Prezidenti huzuridagi loyiha boshqaruvi milliy agentligi direktori boʻlgan.

2022-yil 29-aprelda Oʻzbekiston Respublikasi Istiqbolli loyihalar milliy agentligi direktori lavozimiga tayinlandi.

2024-yil 26-oktyabr kuni O‘zbekiston prezidenti administratsiyasi axborot siyosati departamentining sobiq rahbari Komil Allamjonovga suiqasd qilingan. Suiqasd ishi doirasida Oʻzbekiston ichki ishlar vazirligi ikki nafar chechenistonlik — Bislan Rasayev va Shamil Temirxanovni xalqaro qidiruvga bergan. Ular Allamjonovdan tashqari Dmitriy Liga suiqasd urinishiga aloqadorlikda gumonlangan. 

## Manbalar
Rafael Camacho

**Rafael Euclides Soares Camacho** (2000-yil 22-mayda tugʻilgan) – portugaliyalik professional futbolchi, vinger sifatida oʻynaydi.

## Club career

### Liverpool
Ota-onasi Angoladan boʻlgan, Portugaliyaning Lissabon shahrida tugʻilgan Camacho 2015-16-yilgi mavsum oxirida „Sporting CP“ klubidan „Liverpul“ akademiyasi tarkibiga qoʻshilgan. Rafael koʻp qirrali oʻyinchi boʻlib, jamoasi hujum qilayotgn davrida qanot boʻylab istalgan joyda oʻynay oladi. Shuningdek, u oʻng qanot va qanot himoyasida ham oʻynagan.

Camacho 2018-yilning 7-aprelida Premyer-ligada „Everton“ga qarshi „Mersisayd derbisi“da Alberto Morenoning jarohati sababli oʻrniga zaxiradan maydonga tushgan. 2018-yil dekabr oyida „Burnley“ va „Manchester Yunayted“ jamoalariga qarshi oʻyinlar uchun ham umumiy tarkibga jalb etilgan. Camacho 2019-yil 7-yanvarda Angliya kubogining uchinchi bosqichida „Wolverhampton Wanderers“ga qarshi oʻyinda ishtirok etgan.

### Sporting CP
2019-yilning 27-iyunida Camacho yana Sporting CPga qaytgan va 7 million £ funt sterling transfer evaziga besh yillik shartnoma imzolagan.

2021-yilning 1-fevralida Camacho mavsumning qolgan qismida Rio Ave klubiga ijara asosida oʻtishga rozi boʻlgan.

2022-yilning 12-iyulida Aris klubiga bir mavsumga ijara asosida oʻtgan.

## Faoliyat statistikasi
### Klub



## Manbalar

## Havolalar

*
Futbol boʻyicha 1990-yilgi SSSR ikkinchi ligasi

1990-yilgi SSSR ikkinchi ligasi uchta zonaga boʻlingan holda oʻtkazilgan. Har bir zonaning eng yaxshi ikki klubi birinchi ligaga yoʻllanma olishgan. Har bir zonaning eng yomon toʻrtta klubi ikkinchi quyi ligaga tushirilgan.

## Yakuniy turnir jadvali
### Gʻarb

;Vakillik
* : 11
*  4
* : 3
*  2
* : 1
*  1

### Markaz

;Vakillik
*  20
*  2

### Sharq

;Vakillik

* : 7
*  7
* : 5
* : 1
* : 1
* : 1

## Havolalar
* Butunittifoq arxiv sayti
* Natijalar. RSSSF
Avtomobilist stadioni

**Avtomobilist** – Kasaba uyushmalari sport jamiyati, Respublika kengashining stadioni. 

## Tavsif
Stadion 1969-yilda Dushanbe shahrida ochilgan. Uning umumiy maydoni 3,6 gektarni tashkil qiladi. Arenada 200 oʻrinli maysa futbol maydoni (105 x 72 m), ikkita futbol mashg‘ulot maydoni (60 x 40 m; mini-futbol uchun ishlatilishi mumkin), yugurish, sakrash uchun toʻrt qatorli asfalt yoʻlak, voleybol va basketbol maydonlari, yechinish xonalari, sogʻlomlashtirish markazi mavjud. „Avtomobilist“ stadionida „Salomatlik guruhi“ va „O‘smirlar sport maktabi“ jamoalari bilan turli sport turlari boʻyicha musobaqalar, shuningdek, oʻquv va tarbiyaviy tadbirlar oʻtkaziladi. Kuniga 400 kishiga xizmat koʻrsatadi.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* Avtomobilist // А — Asos: СИЭМТ, 2011. — (Tojik milliy ensiklopediyasi: [taxminan 25 jild] / bosh muharrir Aliboy Qurbonov; 2011—2023, 1-jild). — ISBN 978-99947-33-45-3.
Xorugʻ markaziy stadioni

**Xorugʻ markaziy stadioni** nomi bilan ham tanilgan () – Tojikistonning Togʻli-Badaxshon muxtor viloyati maʼmuriy markazi Xorugʻ shahridagi koʻplab sport turlariga ixtisoslashtirilgan stadion.

## Tavsif
Stadion oʻtgan asrning 80-yillarida qurilgan. 2000-yillarda qayta taʼmirlangan. 15 ming tomoshabinni sigʻdira oladi. Turli yillarda shaharning va TBMVning turli futbol jamoalari oʻz uy oʻyinlarini ushbu stadionda oʻtkazgan. Bu Badaxshon terma jamoasi va Tojikiston chempionatining ikkinchi ligasida ishtirok etuvchi klublarning uy maydoni hisoblanadi. Hozirgi kunda stadionda futbol oʻyinlaridan tashqari, turli sport musobaqalari va tadbirlari, shuningdek, shahar bayramlari va tomoshalari ham oʻtkazilmoqda.

## Havolalar
* Worldstadiums.com saytida Tojikiston stadionlari
Barkchi (futbol klubi)

**Barkchi Hisor** () futbol klubi boʻlib, Tojikistonning Hisor shahrida joylashgan boʻlib, ilgari „Barqi Tojik Hisor“ () nomi bilan atalgan. Klub hozirda mamlakat oliy divizionida ishtirok etadi va ilgari Sovet Ikkinchi ligasida oʻynagan.

## Tarix
2015-yilgi Tojikiston mavsumi oldidan **Energetik Dushanbe** jamoasining nomi Barkchi Hisor deb oʻzgartirilgan.

2017-yil 9-iyun kuni Vitaliy Levchenko jamoani tark etib „Krilya Sovetov“ murabbiylar shtabiga kelib qoʻshilganidansishga ketganidan soʻng, „Barkchi“ klubida Mubin Ergashev bosh murabbiy etib tayinlagan.

### Nomlar

### Mahalliy tarix

## Murabbiylar
*  Oraz Nazarov
*  Hadi Bargizar (2011–??)
*  Mubin Ergashev (2017–2018)

## Manbalar

## Havolalar
* Rasmiy veb-sayt  (2013-yil 16-mayda arxivlandi)
Abbreviatura (musiqa)

**Abbreviatura** () — nota yozuvida qisqartirish va soddalashtirish belgisi. Kuy qismlarining takrorlanishida, juda baland yoki past tovushlarni bir oktava baland yoki past qilib shartli notalashtirishda, nota chiziqlaridan soʻng qoʻshimcha chiziqlarni kamaytirishda qoʻllanadigan belgilar.

Abbreviatura partiturada kuyga qochirim berishni ham ifodalaydi. Abbreviatura yordamida asarning nisbatan mustaqil, tugal qismi yoki qoʻshiq bandi takrori, ayrim takt yoki kuy tuzilmalari takrori beriladi. Abbreviatura koʻp qoʻshimcha chiziqlardan xalos qilib, nota oʻqilishini osonlashtiradi. Musiqa bezaklarini ifodalashda keng qoʻllanadi.

## Manbalar
Abbreviatura (maʼnolari)

Abbreviatura:

# Abbreviatura — soʻz birikmalarini qisqartirib hosil qilingan soʻzlar;
# Abbreviatura (musiqa) — nota yozuvida qisqartirish va soddalashtirish belgisi.
Absolyut eshituv qobiliyati

**Absolyut eshituv qobiliyati** (;  — soʻzsiz, mutlaq, barkamol) tovushlarning aniq balandligini tinglash orqali farqlay bilish qobiliyatidir. Bundan qobiliyatiga ega boʻlgan kishi esa musiqani juda tez oʻzlashtiradi.

## Manbalar