Alexander Chernin

**Alexandr Mixaylovich Chernin** ( Mixaylovich Chernin; 1960-yil 6-martda tugʻilgan) – sovet asli vengriyalik shaxmat grossmeysteri va murabbiyi.

## Turnirlar va chempionatlar
Ukraina SSRning Xarkov shahrida tugʻilgan, u yoshligida tez-tez turnirlarda muvaffaqiyat qozongan va eng yuqori saviyada ishtirok etish uchun oʻsmirlar reytingida tez koʻtarilgan. 1979-yilda Skienda u oʻsmirlar oʻrtasidagi jahon chempionatida qatnashdi va Yaser Seyravanga ikkinchi oʻrinni egalladi. Koʻp oʻtmay (1980-yil yanvar) u Groningenda oʻsmirlar oʻrtasidagi Yevropa chempionatida oʻynadi va musobaqada gʻalaba qozondi (Zurab Azmaiparashvilini ortda qoldirdi).

Ushbu nufuzli muvaffaqiyatlar uni tez orada Xalqaro usta unvoniga olib keldi va eng muhimi, keyingi bir necha yil ichida uning doimiy rivojlanishiga poydevor qoʻydi. Irkutsk 1980, Kopengagen 1984, Stariy Smokovets 1984, Polanica Zdroj Rubinshteyn xotirasi), Cienfuegos (Kapalanka yodgorligi) 1981-yil va Reggio Emilia 1986/7-yillarda qoʻlga kiritilgan ikkinchi oʻrinlar ham diqqatga sazovordir.

Uning shaxmatchilik faoliyatining choʻqqisi, shubhasiz, 1985-yilda, u grossmeyster boʻlgan, Sovet chempionatida gʻolib chiqqan (Viktor Gavrikov va Mixail Gurevich bilan birgalikda) va Monpelye nomzodlar turnirida qatnashish uchun Gammart (Tunis) interzonalida yaxshi oʻyin oʻtkazishgan. Afsuski, uning Jahon chempionatiga nomzodi uzoqqa bormadi, chunki u faqat oʻrta jadvalni yakunlay oldi. Shu bilan birga, u oʻsha yili SSSR vakili boʻlgan Luzern shahrida boʻlib oʻtgan birinchi jahon jamoaviy chempionatida jamoaviy va individual gʻoliblikni qoʻlga kiritib, ikki karra oltin medal sohibi boʻldi.

1988-yilda Sent-Jonda boʻlib oʻtgan yana bir birinchi musobaqada u uchinchi oʻrinni egalladi (Mixail Tal va Rafael Vaganyandan keyin Kiril Georgiev bilan).

1990-yillarda Chernin xalqaro musobaqalarda hamon yaxshi natijalarga erishdi; Dortmund 1990 turnirida birinchi boʻlib (Boris Gelfanddan oldinda) va Dortmund 1991 turnirida birinchi/ikkinchi oʻrinni egalladi. Buenos-Ayresda (Najdorf yodgorligi) 1992, Gyoteburg 1996 va Aubervilliersda (1996) keyingi muvaffaqiylarga erishdi.

Chernin 1992-yilda Budapeshtga koʻchib oʻtdi va bir yildan soʻng Vengriya fuqaroligini oldi. U koʻp marta oʻz qabul qilgan mamlakatini vakillik qilgan; Masalan, 1994 va 1996-yillardagi Olimpiadalarda, shuningdek, uchta jamoaviy shaxmat boʻyicha Yevropa chempionatida, oxirgisi 1999-yilda, u jamoaviy kumush medalni qoʻlga kiritgan.

## Hozirgi faoliyati
Yangi asrda u kamroq oʻynadi, lekin 2001-yil Korsika Mastersning birgalikda gʻolibi boʻlib, chempionlik unvoni uchun soʻnggi pley-off oʻyinida Vishvanatan Anandga yutqazdi. U murabbiylik bilan ham shugʻullanadi, uning eng mashhur shogirdi yosh italyan-amerikalik usta Fabiano Karuana edi. 2004-yilda FIDE katta murabbiyi unvoni bilan taqdirlangan.

Aleksandr Chernin – nazariyotchi va boshqa nashrlar qatorida New In Chess uchun tahliliy maqolalar yozgan. Shaxmat ochilish maydonida u Pirk himoyasi boʻyicha taniqli mutaxassis va 2001-yilda Lev Alburt bilan birgalikda *Pirc Alert nomli repertuar kitobining muallifi boʻlgan.*

## Mashhur oʻyinlari

* Aleksandr Chernin va Jon Van der Wiel EUCup Grp3 1997, Zukertort ochilishi (A04), 1-0
* Aleksandr Chernin vs Aleksandr Utnasunov FIDE World Ch 2000, Yarim slavyan himoyasi (D45), 1:0
* Peter K Wells vs Alexander Chernin Tch-AUT −01 2000, Benko Gambit: Qabul qilingan. (A57), 0-1

## Manbalar