open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Manilov

**Manilov** — Nikolay Vasilyevich Gogolning „Oʻlik jonlar“ sheʼridagi qahramon. Ushbu obraz tabiatidan sheʼrdagi eng qiziqarli obrazlaridan biri boʻlgan „**Manilovshina**“ uchar iborasi asossiz xayolparastlikni, haqiqatga haddan tashqari xotirjam va passiv munosabatni bildirish uchun shakllangan, Manilov nomining oʻzi ham pretsedentga aylandi. Manilov nafaqat oʻz rejalari koʻlami bilan, balki toʻliq harakatsizlik bilan (oʻxshash xususiyatlar uning sherigi Tentetnikovda ham uchraydi), balki amaliy masalalarga mutlaqo eʼtibor bermasligi bilan ham ajralib turadi: Manilov oʻz mulkidagi vayronagarchilikni ham sezmaydi. (Tentetnikov bu haqda qaygʻuradi).

Sheʼrning tasvirlari odatda Gogolning zamonaviy jamiyatining ijtimoiy turlariga satira sifatida qaraladi. Barcha ajratilgan yer egalari singari, Manilov, V. F. Pereverzeva gaplariga koʻra, „boʻsh“ va foydasizlik uning tabiatining yumshoqligiga beoʻxshov rang beradi. Bekorchilik ijobiy xususiyat — yumshoqlikni „xushaxloq yaramasga“ aylantiradi. Boʻrttirilgan tasvirga qaramay, Manilovning harakatsizligi nafaqat yaxshilikka, balki yomonlikka ham xizmat qiladi va shuning uchun Pereverzevning fikriga koʻra, u „yomon odamdan yiroq“. N. Chuvelevaning fikriga asosan, zamonaviy kitobxonlarning Manilovga boʻlgan subyektiv munosabati, koʻpincha xush koʻrishlikka asoslangan.

Chuveleva Manilovning „maʼnaviy boʻshligʻi“ ni ham taʼkidlaydi. „Muqaddas joy hech qachon boʻsh qolmaydi“ ekan, yorugʻlik boʻlmagan boʻshliq zulmat bilan toʻldiriladi. Ekranlashtirilgan versiyasida P.S. Lungina („Oʻlik jonlar“ ishi) bu boʻshliqni yovuzlik bilan toʻldirish tasvirlangan: Manilov, Chichikov haqida gapira turib, xuddi gipnoz taʼsiri ostida, nayrangbozning soʻzlari va xulq-atvorini gavadalantiradi. Manilovning oʻzi yashamaydi; bu qahramonning statik tabiati „oʻlguday zerikarli“ dir. Chuveleva nuqtai nazaridan, kitobxonlarning qahramonga nisbatan zamonaviy iliq munosabati bugungi jamiyatning ahvolini tavsiflaydi, unda oʻlik jonlardan foyda olishga urinishlar rad etilmaydi, „axir, bu haqiqiy revizion ruhlarga hech qanday zarar yetkazmaydi“.

## Manbalar



## Adabiyotlar
* Наталья Чувелева. Мертва ли душа Манилова?:(попытка интерпретации образа Манилова в поэме НВ Гоголя «Мертвые души»)  // NV Gogol: Bytí díla v prostoru a čase: (studie o živém dědictví) (2015): 95-102.
Manipogo

**Manipogo** — Kanada folkloridan Manitoba koʻlida yashaydigan suv hayvonidir.

Bu jonzotga 1960-yilda shunday nom berilgan, bu nom Manitoba va Ogopogodan (Britaniya Kolumbiyasidan shunga oʻxshash hayvon) olingan.

## Tashqi koʻrinish
Manipogo uzunligi 4 dan 15 metrgacha boʻlgan, qora yoki jigarrang rangga ega va suv ustiga chiqadigan oʻrkachli jonzot sifatida tasvirlangan.

## Ommaviy madaniyatda
Manitoba koʻlining gʻarbiy qirgʻogʻida  deb nomlangan provinsiya bogʻi bor.

Manitoba koʻlining janubi-sharqiy qirgʻogʻida joylashgan Sent-Laurent jamoasi har yili mart oyining birinchi haftasida Manipogo festivalini oʻtkazadi.

Manipogo „Shimol sirlari“ deb nomlangan hujjatli teleserialining epizodida tasvirlangan.

## Qiziq faktlar
Mish-mishlarga koʻra, bir-biriga begona boʻlgan oʻn yetti nafar guvohlar guruhi uchta Manipogoning birga suzayotganini koʻrganliklarini daʼvo qilishdi. 1960-yillar boshida Manitoba universiteti professori Jeyms Makleod jonzotning qoldiqlarini topish maqsadida tadqiqot oʻtkazdi. Agar koʻlda nasl qoldiruvchi jonzotlar mavjud boʻlsa, ular oʻlganidan keyin tana goʻshti va suyak qoldiqlari boʻlishi kerak edi. Ammo McLeod hech narsa topolmadi.

## Manbalar
Gruziya umidi

**"Gruziya umidi"** () — pravoslav ikona. Tbilisidagi Tsminda Sameba soborida joylashgan.

## Tarixi
"Gruziya umidi" ikonasini yasash gʻoyasi Butun Gruziya katolikos-patriarxi Ilya II’ga tegishli. Ushbu ikona faqat ibodatga keluvchilarning xayr-ehsonlari evaziga yasalib, mablagʻ uch yil davomida yigʻilgan.

Ikona ustida Beka Vardukadze, David Tevdorashvili, Zaza Sagiani va Viktor Todualar ishlagan. Ularga diyakon Yakov Abashidze rahbarlik qilgan.

Ushbu ikonani yasash uchun 30 kg oltin sarflangan. Shunga koʻra, uning moddiy qiymati 27 million AQSh dollarini tashkil etadi.

2011-yil dekabr oyida ikonani Patriarxlikdan ibodat marosimlari oʻtkazish orqali Avliyo Bibi Maryam Sion cherkoviga olib kelindi, u yerda kichik paraklis xizmati oʻtkazildi va keyin tantanali ravishda Tsminda Sameba soboriga kiritildi. Ushbu tadbir Ilya II taxtga oʻtirganining oʻttiz toʻrt yilligiga toʻgʻri keldi. Ikona qutisi soborga bir hafta oldin yetkazib berilgandi.

## Tavsifi
3 metrga 3 metr oʻlchamdagi ikona minankari (kloisonné emal) uslubida yasalgan va oltin hamda qimmatbaho toshlar bilan bezatilgan. Unda nasroniylik dinining 432 avliyosi tasvirlangan. Yuqori tomonda Muqaddas Uch Birlik tasviri, markazda Bokira Maryam qizning tasviri, uning har ikki tomonida bosh farishtalar Mikoil va Jabroil aks etgan. Ikonaning oʻng tomonida birinchi chorlangan Saint-Endryu va aziz Jorj tasviri, chapda esa — aziz Nikolay va Nina koʻzga tashlanad. Shuningdek, ikonada jafokashlar, ruhoniylar va boshqa azizlar, xususan, Quruvchi shoh Dovud IV va avliyo Shio Mgvimskiy tasvirlari mavjud.

Iliya IIjizaviy xususiyatlarga ega.

## Manbalar
Manoah

**Manoah** (**Manoy**) ( — sokin) — Injil qahramoni, Samsonning otasi. Sud. 13:1-23 va 14:2-4 da eslatib oʻtilgan.

## Oilasi
Injilga koʻra, u Zora shahrida tugʻilgan. Danovlar avlodidan. Bepusht ayol bilan turmush qurgan. Xotinining ismi tilga olinmagan, ammo yahudiy anʼanalariga koʻra, uning ismi Zlelponit/Xazlelponi edi.

## Samsonning tugʻilishi
Bir kuni xotini eriga „Xudoning odami“ oʻgʻlining tugʻilishini bashorat qilganini aytdi va unga homiladorlik paytida kuchli ichimliklar ichmaslikni va harom narsa yemaslikni buyurdi, chunki oʻgʻli butun umr Xudoga bagʻishlanishi kerak. Xudoning elchisi Monoahning duolaridan keyin yana paydo boʻldi va xotiniga ilgari aytilgan gaplarni takrorladi. Uning oldida farishta borligini bilmay, Monoah unga noz-neʼmatlar taklif qildi, lekin mehmon rad etib, Monuah kuydiriladigan qurbonlik keltirishini aytdi. Qurbonlik qilinganidan keyin mehmon alanga ichida gʻoyib boʻldi va Monoah bu farishta ekanligini angladi. Monoahning xotini unga Samson ismli oʻgʻil tugʻib berdi. Ularning Samsondan tashqari yana oʻgʻillari boʻldi. Monoah qabri Zora va Eshtaol shaharlari orasida joylashgan edi.

Monoah va uning rafiqasi Samsonni filistlik ayolga uylanishdan qaytarmoqchi boʻlishdi, lekin bunga erisholmagach, u bilan birga Timnaga joʻnab ketishdi.

## Manbalar


## Havolalar
* Manoax // Yevreyskaya ensiklopediya Brokgauza i Yefrona. — SPb., 1908—1913.
Metapont

**Metapont** (yoki Metab va , ) — qadimgi yunon mifologiyasidagi personaj. Sizifning oʻgʻli, Troya urushi ishtirokchisi, Metapont shahrining eponimi. Boshqa versiyaga koʻra, Alibantning oʻgʻli, uning qabri Metapontda. Tarixchi Antioxning yozishicha, bu mahbus Melanippa (u Arnaning oʻzi) olib kelingan qiroldir. Metapont qiroli. Avtolitning eri (yoki Feano). U kohin bilan kelishib Arnaning oʻgʻillari Eol va Beotni asrab oldi. Ular katta boʻlib, Avtolitni oʻldirganlarida, Metapont ularni quvib chiqardi. Yevripidning „Mahbus Melanippa“ tragediyasining qahramoni.

## Manbalar
Mirra

**Mirra**, **Smirna** (, ) — qadimgi yunon mifologiyasining qahramoni, Kipr qiroli Kinir va Kenxreidaning qiziAdonisning onasi (uning otasi va bobosi ikkalasi ham qadimgi yunon mifologiyasida Kinir).

U otasiga gunohkor muhabbat qoʻydi va boshqa birovning nomi va qorongʻulikdan foydalanib, zino qildi — Demetera bayramida u bilan birga yotdi. Otasi bilib qolib, uni oʻldirmoqchi boʻldi, ammo Mirra qochishga muvaffaq boʻldi. Saba yurtida u mirra daraxtiga aylandi. Ilifiya chaqaloq Adonisni daraxt poʻstlogʻidagi yoriqdan chiqarib oldi.

Boshqa manbalarda u **Smirna** nomi bilan ataladi. Foantning qizi. Onasining aytishicha, uning qizlari Afroditadan ham goʻzalroq boʻlgan va maʼbuda Smirnada otasiga sevgi uygʻotgan. Smirna xuddi shu nomdagi daraxtga aylangan. Adonisning onasi (Paniasidaga koʻra). „Smirna“ sheʼri miloddan avvalgi I-asrda Rim shoiri Helviy Sinna tomonidan yozilgan. Katullning hayratiga sabab boʻlgan bu sheʼr bugungi kungacha saqlanib qolmagan — faqat bir nechta satrlar saqlanib qolgan.

Dante „Ilohiy komediya“ da uni soxtakor, yolgʻonchi sifatida doʻzaxning 8-davrasiga joylashtiradi.

1894-yilda kashf etilgan Mirra (381) asteroidi Mirra nomi bilan atalgan.

## Manbalar

## Adabiyotlar

* 
* 
*
Mirmidon

**Mirmidon** (, , „chumoli“ degani) — qadimgi yunon mifologiyasining qahramoni, Mirmidon qabilasining eponimi. Zevs va Yevrimedusaning (Evrimeduza) oʻgʻli, Zevs uni chumoli shaklida homilador qildi. Mirmidonning xotini Eolning qizi Pisidika edi.  va Aktorning otasi. Efalidning onasi boʻlgan Yevpolemeyning otasi. Undan mirmidonlar tarqalgan.

## Manbalar
Avliyo David kuni

**Avliyo David kuni ―** Uelsda 1-mart kuni nishonlanadigan bayramdir. Uelslik Avliyo David Uelsning homiysi hisoblanadi, 589-yilning 1-mart sanasi Davidning oʻlimi bilan bogʻliq. Bu sana XVIII-asrda Uelsda milliy bayram kuni deb eʼlon qilingan.

## Bayramning maʼnosi
David Uelsning janubi-gʻarbiy qismida tugʻilgan — anʼanaga koʻra, uning tugʻilgan joyi Aberayron yaqinidagi Xenviniv (hozirgi Keredigion okrugi) deb hisoblanadi. Maʼlumki, u Uelsning janubi-gʻarbiy qismida joylashgan Meneviya (Menopiya) yepiskopi boʻlgan (hozir uning nomi — Sankt Davids bilan ataladi, valliychada — , „Davidning uyi“), Llandevi Brevidagi soborda ishtirok etgan, bu yerda Britaniya cherkovi iyerarxlariPelagianizm bidʼatiga qarshi kurashdi.

Rigivarxning qissasiga koʻra, David monastirlarda oʻrnatgan tartib juda qattiq edi. Rohiblar qattiq mehnat qilishardi, faqat ibodat payti yoki juda zarur boʻlganda gapirishga ruxsat berilardi, ishda hayvonlardan foydalanish taqiqlanardi: rohiblar ibodat qilishni toʻxtatmasdan, oʻzlari omoch tortardi. Ovqat juda yomon edi — sabzavotlar, non va suv. Davidning oʻzi faqat suv ichgan, shuning uchun uning taxallusi *Aquaticus* boʻlgan*.*

Avliyo Davidga taalluqli eng mashhur moʻʼjiza Llandevi Brevi soborida sodir boʻlgan voqea bilan bogʻliq: u pelagiylarga qarshi nutq soʻzlaganida, u turgan zamin koʻtarilib, hamma uning vaʼzini eshitishi uchun kichik bir tepalik hosil qilgan. Shu bilan birga, Davidning yelkasiga kaptar oʻtirdi — bu Muqaddas Ruhning belgisidir. Aytilishicha, aynan shu kengashdan keyin David butun Uelsning arxiyepiskopi boʻlgan.

2003-yilda Qoʻshma Shtatlarda Avliyo David kuni rasmiy ravishda Uelsning milliy kuni sifatida eʼtirof etildi va 1-mart kuni Empire State Building Uels milliy ranglarida: qizil, yashil va oq rangda yoritildi. Bu butun dunyo boʻylab Uels jamiyatining bayramidir.

## Bayram va anʼanalar

Har yili 1-mart kuni Uelsda Avliyo David kuni paradi boʻlib oʻtadi. Ulardan eng kattasi Kardiff paradi boʻlib, unda qirollik uelsliklari va boshqalar ishtirok etadi. Avliyo David kunini nishonlash tobora kengayib bormoqda. Konsertlar pablarda, klublarda va boshqa joylarda oʻtkaziladi.

Shu kuni Uels xalqi kiyimlariga Uelsning milliy ramzlaridan birini yoki ikkalasini biriktiradilar, bu ramzlar och sariq nargis rangi (umumiy Uels ramzi) yoki koʻkpiyozdir (Avliyo Davidning ramzi). Qizlar baʼzan maktabga anʼanaviy Uels liboslarini kiyishadi. Shuningdek, ushbu kunni nishonlashda Uels koʻchalarida tez-tez koʻrish mumkin boʻlgan Avliyo David bayrogʻi muhim rol oʻynaydi.

## Havolalar

* Avliyo David kuni
Maksim Osa

**Maksim Osa** — Igor Baranko ning XVII-asrda yashagan Korsun polkining shu nomli kazak haqidagi ukrainacha komiksi. Komiks mistik detektiv janrida yaratilgan. Birinchi soni 2008-yilda Odessa nashriyoti "Yevgenios" tomonidan nashr etilgan.

## Syujeti
1636-yilda kazak va qaroqchi Maksim Osa Qrimdagi turklarga qarshi reydlardan soʻng Zaporijjye Sechga qaytib keldi. Uyda uni halok boʻlgan deb hisoblanishini va uning jasadi koʻmilganligini biladi. Uning oʻlmaganligi haqidagi bayonotni, hatto uning sobiq qalligʻi ham rad etadi, uni yolgʻonchilikda ayblab, qallob deb hisoblaydi. Maksim oʻz qabri joylashgan yerga kelishi bilan, u bilan yanada dahshatli tasavvuf sodir boʻla boshlaydi.

## Ekranlashtirilishi
Komiks asosidagi film 2017-yilda chiqarilishi rejalashtirilgan edi; suratga olish ishlari 2013-yilda boshlangan. 2019-yil yanvar oyidan boshlab suratga olish ishlari toʻxtatilgan va davom ettirilishi hanuzgacha maʼlum emas.

## E’tirof etilishi
Komiks 2011-yilda Xalqaro chizilgan hikoyalar festivalida mukofotga sazovor boʻlgan.

## Manbalar
Metion

**Metion** (, „oqil“) — Attika siklidagi qadimgi yunon mifologiyasining qahramoni, Afina qiroli Erexteyning oʻgʻli yoki nabirasi. Uning oʻgʻillari Metionidlar Afinada qirol hokimiyatini vaqtincha qoʻlga oldi. Baʼzi manbalarda Metion Dedalning otasi deb ataladi.

## Mifologiyada
Metion Afina qirollik oilasiga tegishli edi. Eski mualliflar uning kelib chiqishi tafsilotlarini turli yoʻllar bilan xabar qiladi. Psevdo-Apollodor, shuningdek, Samoslik Asiy (uning fikrini Pavsaniy aytgan) va Aflotunning Alkibiyadasiga sxoliya muallifi Ferekidlarga koʻra, Metion Afina shohi Erextey va uning rafiqasi Praksifeyaning uchta oʻgʻlining kenjasi, Kekrops, Pandora, Prokris, Kreuza, Xtoniya va Orifiyaning ukasi edi. Mifning ushbu versiyasiga koʻra, Evpalam („usta“) Metionning oʻgʻli edi. Biroq, Metion Erexteyning oʻgʻli emas, balki nabirasi boʻlgan yana bir versiya mavjud — yo bir avlod oʻsib kelayotgan oʻsha Evalam orqali (Sitsiliyalik Diodor tomonidan), yoki Kekrops orqali (sxoliy muallifi tomonidan Gomerning „Iliada“siga). Tadqiqotchilarning fikricha, birinchi versiya qadimgi anʼananing eski tarmogʻi, ikkinchisi esa kichikroq va yangirogʻi bilan boʻgliq.

Baʼzi mualliflar (Sitsiliyalik Diodor, Ferekid, Aflotun) mashhur usta Dedalni Metionning yana bir oʻgʻli deb atashadi. Psevdo-Higinda bu qahramon Evpalamning oʻgʻli boʻlib chiqadi va Pavsaniy u haqida gapirar ekan, hech qanday versiyani tanlamaslik uchun boshqa manbaga murojaat qiladi: unga koʻra, Dedal „Metionidlar deb atalmish qirollik zotidan“. Biroq, boshqa joyda, Pavsaniy Dedalni Palamaon oʻgʻli deb ataydi.

Metion Alkippe yoki Ifinoy bilan turmush qurgan. Psevdo-Apollodor va Pavsaniy Metion oʻgʻillari haqida ular amakivachchalari Pandionni Afinadan quvib chiqardilar va qirol hokimiyatini qoʻlga kiritdilar, deb yozadi. Pandionning oʻgʻillari (shu jumladan, Egey ham) uning oʻlimidan soʻng Afinaga qaytib, oʻz navbatida shoh boʻlishdi. Tadqiqotchilarning fikriga koʻra, bu voqealarning barchasi va Metionning shaxsiyati boshqa Kekrops va boshqa Pandion tufayli Afina qirollari roʻyxatining sunʼiy ravishda uzaytirilishini oqlash uchun qadimgi ertakchilar tomonidan oʻylab topilgan boʻlishi mumkin. Xayoliy hukmronlik shunaqa qilib voqealar bilan toʻldiriladi.

Afsonaning bir versiyasiga koʻra, Metion Istmadagi shaharning eponimi boʻlgan Sikionning otasi edi. Ushbu versiyani Samoslik shoir Asiy qoʻllab-quvvatlagan, Gesiod esa Sikionni Erexteyning oʻgʻli va Ivikni Pelopning oʻgʻli deb hisoblagan. Tadqiqotchilar bu yerda muhim madaniy va tarixiy fonni koʻrishadi: Metionning otaligi versiyasi Sikion shahrini Dedalga yaqinlashtirdi hamda mahalliy yogʻoch oʻymakorligi va fil suyagining Attika bilan qarindoshligini koʻrsatdi.

## Manbalar

## Adabiyotlar

# 
# 
# 
# 
# Burckhardt. Metion 1 // Paulys Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft. — 1932. — Bd. XV, 2. — Kol. 1408—1409.
Metida

**Metida**, shuningdek, **Metis** ( — fikr, donolik) — qadimgi yunon mifologiyasida maʼbuda — donolik timsoli, titanida (okeanida), Okean va Tetisning qizi (*Hesiod*, Teogoniya), Zevsning birinchi xotini (oʻsha yerda). Metida orfik teogoniyada ham ishtirok etadi. (Akusilayda u Ereb va Nyuktaning qizi.)

Kritdagi Kronosdan yashiringan Zevsning xolasi (yoki amakivachchasi) va tarbiyachisi. Metida oʻzining shogirdi Zevsga boʻlgan qizgʻin maylidan qochish uchun turli qiyofalarga kirdi, lekin Zevs qatʼiyat koʻrsatib, u bilan birga boʻldi.

U Zevsga Kronos yutib yuborgan Zevsning aka va opalarini qornidan chiqarishga yordam berdi; sehrli iksir tayyorladi, ichganidan soʻng Kronos ularni qayt qilib tashladi. Afsonaning keyingi talqinida Metidaning oʻgʻli Laas deb ataladi.

Uran va Geya (yoki Moyra yoki hatto Metidaning oʻzi) Zevsga Metida undan oʻzib ketadigan oʻgʻil tugʻishini bashorat qilgan. U homilador boʻlganida, Zevs uni erkalatib uxlatib qoʻydi va uni yutib yubordi. Shundan soʻng, birmuncha vaqt oʻtgach, uning boshidan bir qiz — otasi va onasining donoligini birlashtirgan Afina tugʻildi. Shunday qilib, u oʻgʻil tugʻmaslikka muvaffaq boʻldi. Oʻshandan beri, Zevsning ichida boʻlgan Metida uning maslahatchisi boʻlib, unga yaxshilik va yomonlikni bildirib turadi: „nima yomonu, nima yaxshi“ (Teogoniy, 900).

Prof. V. G. Boruxovichda Metida obrazi inson ongining timsollaridan biridir.

## Yana qarang
1848-yilda kashf etilgan asteroid (9) Metida va 1979-yilda kashf etilgan Yupiterning sunʼiy yoʻldoshi maʼbuda Metida sharafiga nomlangan.

## Manbalar

## Adabiyotlar

* Metida / A. A. Taxo-Godi // Mifi narodov mira : Ensikl. v 2 t. / gl. red. S. A. Tokarev. — 2-e izd. — M. : Sovetskaya ensiklopediya, 1987—1988.
* Metis // Realniy slovar klassicheskix drevnostey / avt.-sost. F. Lyubker ; Pod redaksiey chlenov Obщestva klassicheskoy filologii i pedagogiki F. Gelbke, L. Georgievskogo, F. Zelinskogo, V. Kanskogo, M. Kutorgi i P. Nikitina. — SPb., 1885.
* Metida // Ensiklopedicheskiy slovar Brokgauza i Yefrona : v 86 t. (82 t. i 4 dop.). — SPb., 1890—1907.
Avliyo Lavrentiy kuni

**Avliyo Lavrentiy kuni** () — quvgʻinlar paytida qatl etilgan Rim xristian jamoasining arxidiakon Lavrentiy xotirasi kuni sharafiga imperator Valerian tomonidan belgilangan bayram. Katolik mamlakatlarida bayram har yili 10-avgustda nishonlanadi.

## Tarixi
Germaniyada bayram X-asrning ikkinchi yarmidan boshlab nishonlanadi. Bu kun yilning eng issiq kuni hisoblanadi. Afsonaga koʻra, Avliyo Lavrentiy issiq panjara ustida shahid boʻlgan, shuning uchun u kasbi olov bilan bogʻliq boʻlgan odamlarning (oʻt oʻchiruvchilar, dazmolchilar, koʻmir yoquvchilar, oshpazlar), shuningdek kutubxonachilarning homiysiga aylandi, chunki unga cherkov oʻqituvchisi sifatida muqaddas kitoblarni saqlash topshirilgan. Shu kuni bolalarga kitob berish odat tusiga kirgan.

Vaqt oʻtishi bilan odat odamlar orasida tarqaldi, unga koʻra 10-avgust kuni uyda olov yoqish mumkin emas. Baʼzi aholi punktlarida (Bavariya, Baden va boshqalar) soat 11 dan 12 gacha yoki tushda ular „Lavrentiy koʻmiri“ deb nomlangan narsani qidirishadi, afsonaga koʻra, u yerga sayoz koʻmilgan. Eʼtiqodlarga binoan, „Avliyo Lavrentiy koʻmiri“ olov va chaqmoqdan, kasalliklardan va jodudan himoya qiladi, yaralarni davolaydi, urugʻlar bilan aralashtirilganda javdarni qorayishdan himoya qiladi.

Avliyo Lavrentiy kuni qishloq xoʻjaligi ishlari bilan ham bogʻliq: bu vaqtga kelib, qishki ekinlarni haydash, yigʻim-terimni tugatish, daladan hosil boʻglamlarini tashish, zigʻirni tortib olish vaqti keladi. Agar Avliyo Lavrentiy kunida havo issiq va ochiq boʻlsa, unda vino yaxshi boʻladi, deb hisoblanadi va toʻkin kuzni kutsa ham boʻladi.

Avgust oyi boshida Italiyada yulduz tushishi Avliyo Lavrentiyning shahidlik olovining koʻmirlari hisoblanadi. Yulduz tushganda tilaklar aytiladi. Shuningdek, katoliklar maskarad liboslarini kiyib, shahidning qoni va qaygʻusini anglatuvchi qizil rangli rasmlarni osib qoʻyishadi. Shaharlarda orkestrlarning maxsus kortejlari tashkil etiladi va badavlat kishilar katolik cherkoviga pul xayriya qiladilar.

## Manbalar

## Adabiyotlar

* 

## Havolalar

* 
*
Bibi Maryam Makaryevskaya ikonasi

**Bibi Maryam Makaryevskaya ikonasi** ― 1442-yil 17-sentabrda Unzhenskiy rohibi Makariusga ayon boʻlgan Bokira Maryamning moʻjizaviy ikonasisir. Uning asl tasviri 1929-yildan keyin yoʻqolgan. Kostroma viloyatining Makaryev shahridagi Rojdestvo Xristogo — Masihning mavlidi cherkovida ikonalar roʻyxati saqlanib qolgan. 17-sentabrda bayram qilinadi.

Ikona obrazi Hodegetria uslubida tasvirlangan. U haqidagi birinchi eslatma XV asr oʻrtalariga toʻgʻri keladi. Avliyo-Makarius Unjenskiyning hayotiga doir asarda yozilishicha, 1442-yil 17-sentabrda unga Bibi Maryam ikonasining moʻjizasi koʻringani haqida aytiladi. Bu hodisa ikona uning xaroba kulbasida turgan vaqtda sodir boʻlgan. Shuning uchun u dastlab „Kulba“ ikonasi deb nomlangan. Makariusning oʻlimidan soʻng, ikona „Makariyevskaya“ nomini olgan va moʻjizaviy sifatida hurmat koʻrsatilgan. Ikona oʻzining moʻjizaiyligi namoyon boʻlgan joyda tiklangan Makariyevo-Unjenskiy monastirida saqlangan. Moʻjizaviy ikonadan Vizantiya uslubida roʻyxat tuzilgan. U ham asl obrazdek shuhrat qozongan. 1629 va 1690-yillardagi yongʻinlar Monastirga jiddiy zarar yetkazgan, ammo ikona zarar koʻrmagan.

XVIII asr boshlarida ikona qoplama yasalgan. Imperator Pyotr I, shu maqsadda, 1717-yil 24-avgustda frmon chiqarib, monastir soliqqa tortilmaydigan xayr-ehsonlarni yigʻish izniga ega boʻladi. Bu, shuningdek, patriarxal taxtning locum tenens, mitropolit Stefan (Yavorskiy) monastir rohibiga berilgan guvohnoma nizomida aytib oʻtilgan.

Xuddi oʻsha XVIII asrda ikonaning tarixi va ahamiyatidan xabari boʻlmagan gegumen Mitrofan II monastir soboridagi ikona roʻyxatini Muqaddas Bokira Xushxabari cherkoviga oʻtkazishni va uning ustidan Bibi Maryamning boshqa tasvirini chizishni buyurgan. 1858-yilda arximandrit Platon ikonani qayta tiklagani, uning ustiga chizil tasvir restavratsiya qilinayotganda uning ostida ham tasvir borligi maʼlum boʻlgan. Bu vaqtga kelib, monastirda, aftidan, avlyo Makarius Unjenskiyga koʻringan ikona ham saqlangan.

1929-yilda Makaryevo-Unjenskiy monastiri bolsheviklar tomonidan yopilib, tahqirlanganida, moʻjizaviy tasvir va uning roʻyxati yoʻqolgan. Endilikda Makariyevskaya ikonasining yagona nusxasi Makariyev shahridagi Masih mavlidi cherkovida saqlanadi.

## Manbalar

## Adabiyotlar

* Tarasenko L. P. Makarievskaya ikona Bojiey Materi // Pravoslavnaya ensiklopediya. — M., 2016. — T. XLII : „Lvovskiy sobor — Maksim, blajenniy, Moskovskiy“. — S. 366—368. — 752 s. — 30 000 ekz. — .

## Havolalar

* 
*
Maleleil

**Maleleil** ( Mahalal’el *ben* Keynan) — Sifning avlodi, Kainanning toʻngʻich oʻgʻli, Iaredning otasi.

## Ismlarning yozilishi
Maleleil imlosidan tashqari quyidagi imlolar ham mavjud:

* ***Meleleil***;
* ***Malalel***;
* ***Maleleel***;
* ***Mahallayl***;
* ***Maalal’el***.

## Maʼlumotlar
Yahudiylarning urf-odatlariga koʻra, u 395-yilda (miloddan avvalgi 3365-yilda) tugʻilgan, 895-yoshida, 1290-yilda (miloddan avvalgi 2470-yil) vafot etgan.

Yubileylar kitobida kelishi:

* Malalelning (Maleleil) xotini — Borakielning qizi va (ismi yoʻq) Borakiel xolasi ***Dina*** esga olinadi.
* Maleil Barakning singlisi tomonida jiyani (ismi oshkor qilinmagan) aytib oʻtilgan.

Borliq kitobidan tashqari, Maleleil Luqo Xushxabaridagi Iso Masihning nasabnomasida, shuningdek, Yenox kitobida eslatib oʻtilgan.

## Hurmatga sazovorligi
Pravoslav cherkovida u ota-bobolar safida taqvodor sifatida hurmatga sazovor. Xotira muqaddas ota-bobolar haftasida (Masihning tugʻilgan kunidan ikki hafta oldin) boʻlib oʻtadi.

## Manbalar
Avliyo Georgiy Mariupol ikonasi

**"Avliyo George qissalari"** — XI asrning oʻrtalariga mansub boʻlgan, kelib chiqishi Vizantiyaga mansub yogʻochdan yasalgan boʻrtmali ikona. Buyuk jafokash Georgening polixromli, qisman zarhallangan tik turgan shaklini ifodalaydi. Ikona qoplamasining yon tomonlarida 107x82x7,5 sm oʻlchamda uning hayotidan oʻn lavha oʻyib tasvirlangan.

XIX asrda „Saint George“ (Avliyo Georgiy) relyefi Mariupol shahridagi Xarlampievskiy cherkovining asosiy muqaddas ziyoratgohlaridan biri sifatida shuhrat qozongan edi. Uni Azov viloyatiga 1778-1779-yillarda Qrimdan quvilgan va Mariupol shahri asoschilari yunonlar keltirgan. Rivoyatlarda Saint George ikonasi Fiolentdagi qadimgi Avliyo Jorj monastiri oʻzaro bogʻliqligi aytilgan.

1891-yilda Tavrid nasroniyligining ming yilligi tantanalari paytida ikona Sevastopolga keltirilgan. Oʻshanda uning ustiga kiydirilgan kumush qoplama olib tashlangan, biroq uning oʻta eskirganligi va koʻplab yoʻqotishlar mastika bilan toʻldirilgani bois relyefni oʻrganish qiyinchilik tugʻdirdi. Xarlampievskaya cherkovi bolsheviklar tomonidan yopilgandan soʻng, yunon antiqa buyumlari Mariupol oʻlkashunoslik muzeyiga topshirilgan.

Ilmiy jamoatchilikning relyefga eʼtiborini urushdan keyingi davrda sanʼatshunos L.S. Milyaeva jalb qilgan. 1965-1970-yillarda „Saint-George“ rus muzeyi ustaxonasida N. V. Pertsea rahbarligida sinchkovlik bilan qayta tiklangan. Shundan soʻng u Ukraina Milliy sanʼat muzeyiga doimiy saqlash uchun topshirilgan.

## Manbalar
Bern fiziologi

**Bern „fiziologi“** () — Karoling davri „Fiziologi“ lotincha tarjimasining yoruqroq qoʻlyozmasi. U Reymsda tayyorlangani ehtimol. Uzoq vaqt mobaynida Otvilyerdagi Avliyo Pyotr abbatligida saqlangan. 1632-yili Bern shahar kutubxonasiga hadya qilingan. Shundan buyon oʻsha yerda saqlanib kelinadi (katalogdagi belgilanishi — *Codex Bongarsianus 318*).

Qoʻlyozma taxminan 825—850-yillarda 130-varaqning orqa tomoniga bitilgan. Yozuvchi oʻzini Gekpert den ataydi (Haecpertus). Hozirgi koʻrinishida 131 ta 255 × 180 mm oʻlchamdagi pergamentli varaqdan iborat. Qoʻlyozma karoling minuskulida koʻchirilgan, sarlavhalar uchun untsial qoʻllangan. 1946-yilda qoʻlyozma rastavratsiya qilingan. Unda, shuningdek, 25 ta hoshiyalangan miniatyurachizilgan/ Yana 10tasi matn ichida joylashgan. Ehtimol ularning barchasi V asrdagi qadimgi namunasidan koʻchirilgan.

## Adabiyotlar

* Helen Woodruff: *The Physiologus of Bern. A survival of Alexandrian Style in a 9th Century Manuscript*, in: *The Art Bulletin 12, 1930, S. 226—253 ([https://www.jstor.org/discover/10.2307/3050780?uid=3737760&uid=2&uid=4&sid=21103945094587 Jstor])*
* Otto Homburger: *Über die kunstgeschichtliche Bedeutung der Handschriften der Burgerbibliothek*, in: *Schätze der Burgerbibliothek Bern*. Bern 1953.
* Otto Homburger: *Die illustrierten Handschriften der Burgerbibliothek Bern. Die vorkarolingischen und karolingischen Handschriften*. Bern 1962.
* Christoph von Steiger, Otto Homburger: *Physiologus Bernensis. Voll-Faksimile-Ausgabe des Codex Bongarsianus 318 der Burgerbibliothek Bern*. Basel 1964.
* Beat Matthias von Scarpatetti: *Katalog der datierten Handschriften in der Schweiz in lateinischer Schrift vom Anfang des Mittelalters bis 1550*. Bd. II: Die Handschriften der Bibliotheken Bern — Porrentruy. Dietikon-Zürich 1977, S. 193 Abb. 675—677
* Florentine Mütherich, Joachim E. Gaehde: *Karolingische Buchmalerei*, Prestel, München 1979. ISBN 3-7913-0395-3, S. 63-65.

## Havolalar

* 
* Ktalog der Burgerbibliothek Bern
* Online-Version des Manuskriptes
* Handschriftenbeschreibung und Literaturliste
* Übersetzungen zum Physiologus
Likurg

**Likurg** () — qadimgi yunon mifologiyasining qahramoni, Argolidadagi Nemeya viloyati hukmdori. Bir nasl-nasabga koʻra, Pronaksning oʻgʻli (Talayning oʻgʻli). Boshqa versiyaga koʻra, Feretning oʻgʻli. Xotini Yevridika (yoki Amfitiya), oʻgʻli Ofelt. Yettilikning Fivaga qarshi yurishi paytida uning kichkina oʻgʻlini ilon chaqib oladi. Likurg yurish ishtirokchilarini bunda aybdor deb hisoblab, Amfiara bilan jang qildi, ammo Adrast va Tidey ular oʻrtasidagi jangni toʻxtatdilar. Stesixorning soʻzlariga koʻra, Fivaga qarshi yurish ishtirokchisi edi, uni oʻldirishgan, ammo keyin Asklepiy tomonidan tiriltirilgan.

Uning mozori Nemeyada joylashgan.

## Manbalar
Havoriy Butrus Sinay ibodatxonasi ikonasi

**Havoriy Butrus** ikonasi — VI asr boshlariga oid enkaustik ikona. U Saint-Ketrin monastiri toʻplamida saqlanadi. Havoriy Pyotrning eng qadimiy ikonkali tasvirlaridan biri hisoblanadi.

Ikona VI asrning boshlarida Konstantinopolda chizilgan. Chizish usuli oʻsha asrning oʻrtalariga xos Pantokrat Masih suratiga juda oʻxshash. Taʼkidlanishicha, u „donishmandlarga xos yuzi *va diqqatga toʻla nazari bilan haqiqiy inson portreti*“ga oʻxshaydi. Masihning ikonasi bilan solishtirganda, bu piktogrammada havoriy orqasidagi eksedra juda baland koʻtarilgan, bu kompozitsiyani sezilarli darajada oʻzgartiradi — havoriy Butrus shakli uning doirasida koʻtarilmaydi, aksincha, kompozitsion unsurlar bilan muvozanatlashadi.

Havoriy yengil rohiblar libosida tasvirlangan. Qoʻllarida xoch va toʻq koʻk rangli ikkita oʻralgan sahifani ushlab turubdi. Bu havoriy Butrus ikonalari orasida uchraydigan noanʼanaviy atributlardir. Sanʼatshunos G. S. Kolpakova havoriyning bu tasvirini uning „imon shohidi“ timsolida tasvirlanganligi bilan izohlaydi. Bu suratda havoriyning qoʻlidagi xoch, hibsga olinganidan keyin Masihni inkor etgan Butrus tavba qilib, to ajali yetgunicha u haqida guvohlik bera boshlaganining ramziy belgisidir.

Havoriyning boshi tepasida Masih, Bokira Maryam va Xushxabar beruvchi Yuhanno tasvirlangan. Ularning yarim shakliqadimgi davr portretlari yoki qalqonlaridagi kabi medalyonlarga oʻralgan. G.S. Kolpakovaning taʼkidlashicha, bunday kompozitsiyadagi deisus (choʻqintiruvchi Yuhanno tasvirini Xushxabarchi Yuhanno surati almashtiradi) Masihning xochga mixlanishi sahnasining qisqartirilgan tasviridir. Boshqa bir taxminga koʻra, Iso Masihning ikki tomonidagi medalyonlarda olijanob Rim ayoli Rustitsiana va uning merosxoʻri, yosh jiyani Strategio tasvirlangan. Rustitsiana, Buyuk Papa Grigoriyning qoʻllab-quvvatlashi va marhamati bilan Sinayni ziyorat qiladi va ushbu ikonaning buyurtma qilgan, deb taxmin qilinadi.

## Manbalar

## Adabiyotlar

*
Abdumo‘min O‘tbosarov

**Abdumoʻmin Abdumajidovich Oʻtbosarov** (1960-yil 24-aprel — 2016-yil 1-yanvar, Toshkent, Oʻzbekiston) — Oʻzbekiston milliy teleradiokompaniyasi suxandoni, Oʻzbekiston xalq artisti (2014).

## Tarjimai hol
Abdumoʻmin Oʻtbosarov 1960-yil 24-aprel kuni Toshkent shahrida xizmatchi oilada dunyoga keladi. Otasi oʻqituvchi, onasi esa tibbiyot xodimi boʻlgan. Oilada toʻrt farzand boʻlib, Abdumoʻmin ikkinchi farzand edi. Otasi suratga olishni yaxshi koʻrgani uchun oʻgʻlini ham shunga undaydi.

Maktabni bitirib, 1977—1979-yillarda Xabarovsk oʻlkasida Sovet Armiyasi saflarida xizmat qilgan. U yerda boʻlajak suxandonning fotografiyadan xabari borligini bilishgach, uni fotomuxbir boʻlib faoliyat yuritishga taklif etishadi.

Harbiy xizmatdan qaytgach esa hujjatlarini Toshkent davlat universiteti  jurnalistiga fakultetining kechki boʻlimiga (hozirgi Oʻzbekiston Milliy universiteti) topshiradi va hujjatlar bilan birga, u maqola va ocherklari chop etilgan harbiy gazetalardan olingan parchalarni qoʻshib topshiradi. Bu maqolalar uni kirish imtihonlarisiz universitetga qabul qilishda xizmat qildi.

1981-yilda Oʻtbosarov televideniyega rejissor yordamchisi sifatida ishga qabul qilingan.

Oʻtbosarov 1986-yilda suxandonlar guruhiga diktor sifatida oʻtkazilgan.

1988—1989-yillarda Moskvaga Televideniye va radioeshittirish xodimlari malakasini oshirish Butunittifoq institutiga yuborilgan. Uning ustozi Markaziy televideniyening bosh diktori Igor Kirillov edi. Abdumoʻmin Oʻtbasarov Ostankinoda teledasturlar boʻyicha diktor boʻlgan. Moskvadan qaytgach, Oʻzbekiston televideniyesida suxandonlik faoliyatini davom ettirgan.

Adumoʻmin Abdumajidovich mehnat faoliyati davomida suxandon boʻlib ishlagan. „Axborot“ axborot dasturini olib borgan, „Umid nihollari“, „Barkamol avlod“ kabi koʻplab sport tadbirlarining ochilishida ishtirok etgan. U quyidagi davlat tadbirlarida mezbonlik qilgan: SHHT xalqaro sammiti; „Sharq taronalari“ xalqaro musiqa festivali; xorijiy davlatlar rahbarlarining tashriflariga bagʻishlangan konsertlar va bayram tadbirlarini oʻtkazgan.

„Topgan gul…“ satirik sheʼrlar toʻplamlarining muallifi boʻlgan.

suxandonning soʻnggi chiqishi 2015-yil 31-dekabr kuni Oʻzbekiston Prezidenti Islom Karimovning Yangi yil tabrigini oʻqib eshittirgan. Dasturdan soʻng uning yurak xuruji tutib, Toshkent tibbiyot akademiyasining jonlantirish boʻlimida vafot etadi.

## Mukofot va unvonlar

* 2002-yil — Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan madaniyat xodimi
* 2014-yil — Oʻzbekiston xalq artisti
* 2021-yil — Mehnat shuhrati ordeni (*vafotidan keyin*)

## Manbalar

## Havolar
* http://www.ca-portal.ru/article:24378
* http://mover.uz/watch/h6z020Cm/
* http://www.facebook.com/utbasarov
Google Play

**Google Play** **Store** (shunchaki — **Play Store** yoki — **Play Market** nomi foydalaniladi; sobiq nomi — **Android Market**) — ilovalar doʻkoni, shuningdek Google shirkatidan oʻyinlar, kitoblar, musiqa va filmlar doʻkoni, uchinchi tomon kompaniyalariga, Android operatsion tizimli qurilmalar egalariga turli ilovalarni oʻrnatish va sotib olish taklif qilish imkonini beradi. Ilovalarni nashr qilish imkonini beruvchi dasturchi akkaunti 25 dollar turadi. Pullik ilovalar barcha mamlakatlardagi dasturchilar nashr etolmaydi.

Google Play orqali yuklab olinadigan dasturlar pullik yoki bepul boʻlishi mumkin. Ilovalarni Android qurilmaga toʻgʻridan toʻgʻri Google Play Store mobil ilovasi orqali yoki ilovani Google Play vebsaytidan qurilmaga yuklab olish oraqli oʻrnatish mumkin. Ilovalar qurilma imkoniyatlaridan foydalanadigan boʻlishi ham mumkin. Masalan, harakat bilan bogʻliq oʻyinlar uchun qurilmaning harakat sensorlaridan yoki onlayn video qoʻngʻiroqlar uchun telefonning old kamerasidan foydalanishi mumkin. Google Play doʻkonida 2016-yilda 82 milliarddan ortiq ilovalar yuklab olingan va 2017-yilda 3,5 milliondan ortiq ilovalar chop etilgan boʻlsa, ilovalar tozalanganidan keyin bu koʻrsatkich yana 3 milliondan oshdi.

## Tarkibi

### Android ilovalar

2017-yilga kelib Google Play 3,5 milliondan ortiq Android ilovalarini taqdim etdi. Google koʻplab ilovalarni Google Play doʻkonidan tozalagandan soʻng, ilovalar soni yana 3 milliondan ortdi. 2017-yil holatiga koʻra, 150 dan ortiq mamlakatlardagi dasturchilar Google Playga yaratgan ilovalarini yuklashlari mumkin, ammo hammasi ham sotuvchi sifatida roʻyxatdan oʻta olmaydilar. Dasturchilar dastur narxining 85 foizini oladi, qolgan 15 foizi esa yetkazib bergan hamkor va operatsion toʻlovlarga ketadi. Google Play dasturchilarga ilovalarning dastlabki versiyalarini alfa yoki beta sinovlari uchun tanlangan foydalanuvchilar guruhiga chiqarish imkonini beradi. Bu esa hali haqiqiy taqdimot oldidan ilovadagi xato va kamchiliklarni koʻrish va tuzatish imkoni degani. Foydalanuvchilar maʼlum ilovalar (filmlar, musiqa, kitoblar va oʻyinlar) doʻkonga chiqarilishi bilanoq ularni yetkazib berish uchun oldindan buyurtma berishlari mumkin. Baʼzi tarmoq operatorlari Google Play xaridlari uchun hisob-kitoblarni taklif qilishadi, bu esa foydalanuvchilarga kredit kartalari bilan emas, balki telefon hisobidagi oylik toʻlovlar bilan toʻlash imkonini beradi. Foydalanuvchilar xarid qilganlaridan keyin 48 soat ichida pulni qaytarishni talab qilishlari mumkin.

## Manbalar
Kojalik Nikolay cherkovi deisusi

**Kojalik Nikolay cherkovi deisusi ―** XIII asrga xos qadimgi rus ikonasidir.

Ikona Pskovdagi Kojalik avliyo Nikolay cherkoviga qadimgi boshqa bir ibodatxonadan kelib qolgan. 1926-yilda Markaziy davlat restavratsiya ustaxonalari ekspeditsiyasi tomonidan kashf etilgan. 1930-yillarning boshlarida belgi Rossiya muzeyi kollektsiyasiga Antikvariat Butunittifoq davlat savdo idorasi orqali keltirilgan.

## Tavsifi
Ikonaning umumiy holati, garchi yuzlar asl shaklini toʻliq yoʻqotganiga qaramay, yaxshi deb baholanadi. Ikona qadimgiligi maʼlum, u deyarli tom maʼnoda Mirojskiy monastirining Spaso-Preobrajensk sobori freskasini takrorlaydi va monumental Vizantiya rangtasvirining XII-XIII asrlarga xos xususiyatlarini takrorlaydi. Akademik V. N. Lazarev fikricha:

Shuningdek, ikonadagi mahalliy Pskov rassomchiligining oʻziga xos xususiyatlaridan yana biri shuki, ikona Snetogorskiy monastiri Bokira mavlidi soboridagi 1313-yilda chizilgan rasmlarga oʻxshab, unda yirik oltin assist mavjud. U yuzani maydalab, kiyimning burmalarini dekorativ naqshga aylantiradi. Bu, ayniqsa, Iso Masihning koʻylagi va plashida yaqqol seziladi, unda „*tor kabi keskin burchak ostida uzilib, silliq egilgan va goʻyo baliq skeletining chiziqlariga taqlid qiluvchi toʻgʻri chiziqlarning irratsional birikmasi*“ kabidir.

Tangri kursisi quyi qismida „*…qoʻlda bu ikona Aziz Nikolayga…*“ yozuvi qisman saqlanib qolgan.

Ikona XVI asrga oid bosma bezaklari va XIV asrga oid kumush chambarlar bilan bezatilgan.

## Manbalar
Limnadalar

**Limnadalar** (; boshqa ismlar: **Limnatidalar** (), **Leymenidlar** ()) — yunon mifologiyasidagi nimfalar, nayadalarning prototiplari, ular asosan chuchuk suv havzalarida, daryolar va soylardan tashqari yashagan.

## Mifologiya
Limnadalar unchalik maʼlum boʻlmagan mavjudotlardir. Ular koʻllar, hovuzlar va botqoqla, gohida oʻtloqlarning nimfalari, ular asosan turgʻun suvlarda yashaydilar. Ularning ota-onalari daryo va koʻllarning maʼbudlaridir.

Limnadalar gʻayrioddiy koʻrinishga ega. Yuzi shaffof och yashil rangga ega, terisi baxmal, ichkaridan porlaydi. Ularning katta toʻq yashil koʻzlari, yirik lablari va zumrad tusli porlab turgan tishlari bor. Ushbu nimfalarning oyoqlari toʻrli, qurbaqaga oʻxshash panjalari bor. Bel va bilaklarni nilufar va suv zambaklarining yupqa gulchambarlari oʻrab oladi. Limnadaning boshida ham xuddi shu gulchambari bor. Ular asosan ambroziya bilan oziqlangan va har doim chiroyli va yosh boʻlib qolish qobiliyatiga ega edilar.

Garchi ular ilohiy ierarxiyada pastroq oʻrin egallagan boʻlsalar ham, ular Olympga qabul qilingan va odamlar tomonidan hurmat qilingan. Limnadalar, koʻpgina nimfalar kabi, uzoq umr koʻradilar, lekin ular abadiy emas va ularni oʻldirish mumkin.

Kechasi limnadalar sayrga chiqib, suv omborini chiroqlar bilan yoritadi. Zulmatdagi yorqin chiroqlar yolgʻiz sayohatchilarni chaqiradi, lekin ularga yaqinlashish xavflidir, chunki limnadalar koʻpincha sayr qilish uchun chuqur joylar va botqoqlarni tanlashadi. Bu nimfalar odamga hujum qilishi va uni yeyish uchun odamlarning yaqinlari qiyofasiga kirishlari va ruhlarini oʻqiy olishlari mumkinligiga ishonishgan.

## Tasniflanishi
Quyidagi roʻyxat faqat limnadalarning ayrim turlari va nomlarini oʻz ichiga oladi. Aslida, ularning xilma-xilligi bu roʻyxat bilan cheklanmagan.

* **Astakidlar** (Αστακίδες) — Bitiniyadagi Astakos koʻlining nimfalari.
* **Bolba** (Βόλβη) — Fessaliyadagi xuddi shu nomdagi koʻlning nimfasi (Bolba); Okean va Tefidaning qizi; kelib chiqishiga koʻra Okeanidlar qatoriga kiradi.
* **Limneya** (Λιμναία) hind daryosi xudosi Gangning qizi.
* **Salmakida** (Σαλμακίς) — nimfa, Germafroditning suyuklisi, u bilan birga bir mavjudotga aylangan.
* **Tritonida** (Τριτονίς) — Shimoliy Afrikadagi Liviyadaning xuddi shu nomdagi tuzli koʻli nimfasi, kanonik boʻlmagan versiyaga koʻra, maʼbuda Afinaning onasi.

## Manbalar


## Havolalar
* Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology. — Vol. 2. — p. 1216 // Ancient Library. Wayback Machine.
Linkey

**Linkey** () — qadimgi yunon mifologiyasidagi qahramon. Messeniyadan. Afarey va Arenaning kenja oʻgʻli. Argonavt, kemada kuzatuvchi boʻlgan. Kalidon ovining a’zosi. U koʻrish qobiliyatining kuchliligi bilan ajralib turgan, boshqa versiyaga koʻra esa, u tunda hech narsani koʻrmagan. Farzandlari boʻlmagan.

Afaretidlar Dioskuriylarni ta’qib qilishganda,  Tayget togʻlaridan Linkey eman chuqurligida Kastor va Polidevkni koʻrib qolgan. Polidevk uni jangda oʻldirgan. Ba’zi manbalarga koʻra, u Kastor tomonidan oʻldirilgan. Boshqa bir hikoyaga koʻra, u Kastorni oʻldirgan, ammo keyin uni Polydevk oʻldirgan. U akasi bilan birgalikda Levkippning qizlariga turmush qurishni taklif qiladi, ammo Dioskuriylar qizlarni ulardan avval oʻgʻirlab ketishadi.

Ta'birga koʻra, u birinchi boʻlib mis va kumush, shuningdek, mis va temirni qazib olgan va yer ostia lampalar olib kirgan, shuning uchun uni yer ostida ham koʻra oladi, deb ayta boshlaganlar.

## Manbalar
Konfetti

**Konfetti** () — koʻp rang-barang, odatda kichik qogʻozli doiralar asosan ballar, karnavallar, zafarli yurishlar, shuningdek, tugʻilgan kunlar va toʻylar kabi bayramlarning muhim atributi hisoblanadi. Bayram ishtirokchilari bir-birlariga konfeti yogʻdiradilar yoki uni yuqoridan sochadilar.

## Etimologiyasi va tarixi

Italyancha „confetto“ — „konfet“ soʻzining koʻplik miqdoridan tuzilgan. Rim anʼanalariga borib taqaladi: karnaval paytida ishtirokchilar bir-birlariga kichik konfetlar sochishgan. Keyinchalik shirinliklar oʻrniga ularning oʻrnini bosadiganlar — rangli qogʻoz parchalari ishlatila boshlandi.

Italiyada „konfetti“ soʻzi dastlab shakardan (shakarlangan bodom, yongʻoq va boshqalar) tayyorlangan barcha turdagi mahsulotlarni anglatardi, ularni koʻcha yurishlari va karnavallar paytida aholi derazalardan, balkonlardan sochishgan; keyinchalik konfetti — xuddi shu maqsadda ishlatiladigan gipsli sharchalar va shunga oʻxshashlardan iborat boʻlgan. Italiyaning aksariyat shaharlarida gipsli sharchlarni uloqtirish politsiya tomonidan taqiqlangan.

1884-yildagi uchrashuvda Parijdagi „Casino de Paris“ kafesi egasi mehmonlarga rangli boʻr sharlarini yogʻdirdi: bu „boʻr“ konfettining hujjatlashtirilgan birinchi qoʻllanishi edi. Rangli qogʻoz konfetti aynan shu „Casino de Paris“ egasi tomonidan ixtiro qilingan.

Hozirgi vaqtda konfetti koʻpincha ballar va maskaradlarda bir-biriga yogʻdiriladigan rang-barang qogʻoz doirachalardir. Pnevmatik paqildoqlar, serpantin yoki paqildoq tanasida gaz hosil boʻlishi evaziga portlash bilan sochiladigan konfetti mavjud.

Koʻpgina madaniyatlarda yangi turmush qurganlarga guruch, don, shirinliklar, tangalar, farovonlik va unumdorlik tilaklari bilan gullar sepish anʼanasi mavjud edi va hozirda ham shunday boʻlib qolmoqda. Rus toʻy anʼanalarida yangi turmush qurganlarga qulmoq va don sochilgan. Hozirgi vaqtda bir qator mamlakatlarda koʻplab qushlarni jalb qiladigan guruchni sochishni taqiqlash joriy etilmoqda. 2005-yilda Osiyoda SARS epidemiyasi paydo boʻlgandan soʻng, Gonkong kaptarlarni ehtimoliy tashuvchilar sifatida oziqlantirishni taqiqladi.

Bugungi kunda tantanali marosimlarda don va qogʻoz konfetti oʻrniga folga yoki metalllashtirilgan polipropilendan yurakcha, yulduzcha, doirachalar, tasmalar, shuningdek sovun koʻpiklari, jonli yoki muzlatilgan gul barglari koʻpincha ishlatiladi.

## Tayyorlanishi
Asrning boshida konfetti mashina yordamida turli rangli papiros qogʻozidan kichik doirachalar shaklida kesilgan.

Hozirgi kunda konfetti asosan qogʻoz sanoatida perforatsiyadan keyingi chiqindi sifatida ishlab chiqariladi. Ipak qogʻoz yoki yupqa plyonkadan havoda oddiy qogʻozga qaraganda 10 baravar koʻproq vaqt turadigan konfetti yomgʻiri kabi maxsus turdagi konfetti ishlab chiqariladi.

## Yana qarang
* Serpantin
* Paqildoq (pirotexnika)

## Manbalar
Bulutli Uzpeniya Desyatina monastiri ikonasi

**"Bulutli Uspeniya"** — XIIasr oxiri — XIII asr boshlariga oid rus ikonasi. Novgorodning Tithes monastiridan kelib chiqqan. 1933-yilda Novgorod muzeyidan olingan ikona hozirda Davlat Tretyakov galereyasi toʻplamida saqlanadi. U 1935-yilda Tretyakov galereyasida sanʼatshunos I. VA. Suslov tomonidan aniqlangan.

Ikona yaxshi holatda saqlangan, ammo boʻyoq ishlarida kichik yoʻqotishlar mavjud. Joʻka daraxti taxtasiga chiqilgan. Asl mustahkamlovchi shponkalar yoʻqolgan va yangilari bilan almashtirilgan. Ikonaning yon chetlari kesilgan, yuqori va pastki chetlarida esa gessodan mahrum (ehtimol, piktogramma chizilgan paytdan boshlab qoplamani mustahkamlash uchun qoldirilgan). Tadqiqotchilar ikonani XII asr oxiri — XIII asr boshlariga tegishli deb hisoblashadi.

## Ikonashunoslik
„Bokira Boshpanasi“ murakkab ikonografik koʻrinishda taqdim etilgan. U ikonaning yuqori qismidagi Tangri onasining ruhini osmonga koʻtaradigan Mikoil farishta tasviri bilan tavsiflanadi. Undan pastda toʻrtta farishta bor, ular Xudo onasining ruhini Iso Masihdan oladi. Ikona yuqori qismida, Bibi Maryamning oʻlim toʻshagi yon tomonlarida, Xudo onasi bilan vidolashish uchun bulutlar ustida uchib kelgan havoriylar joylashgan. Uchar havoriylar aks etuvchi ikonografik syujetlar apokrifik manbalardan maʼlum boʻlib, ikonashunoslikka XI asrdan boshlab maʼlum.

Havoriylarning Bokira ona bilan vidolashuv sahnasi anʼanaviy ikonografiyada taqdim etilgan. Dafn toʻshagining yon tomonlarida ikki qatorda motam tutgan oʻn ikki havoriy tasvirlangan. Ularning oyoqlari yerga deyarli tegmaydi. Bokira Maryamning qizil poyafzallari toʻshak oldiga qoʻyilgan va yotoq orqasida ikkita sham qoʻyilgan. Akademik V. N. Lazarev ushbu piktogrammani boʻyashda Vizantiya taʼsirini qayd etadi: *"Belgining eng „yunoncha“ qismi oʻng guruh hisoblanadi, ular yetuk" Comnenos tipidagi yuzlar bilan tasvirlangan, chap guruhdagi yuzlar yumshoqroq va shaxssiz ishlangan. Ularda yunon turi unchalik aniq ifodalanmagan*.

## Manbalar

## Adabiyotlar

* 
*
Yelkali Deisus Moskva Kremli Uspenskiy sobori ikonasi

**Yelkali Deisus** — moʻgʻullar istilosidan oldingi davrga xos rus ikonasi. U Davlat Tretyakov galereyasi toʻplamida saqlanadi.

## Tarixi
Ikona XII asrning oxiriga (I.E.Grabar, V.I. Antonova) yoki XIII asr ilk oʻttiz yilliga xos (V. N.Lazarev, G.S.Kolpakova). Ikonaning kelib chiqishini Vladimir Rus davri bilan qiyoslashadi. Bunga deisusdagi Bokira Maryamning yuz xususiyatlari Bogolyubskaya ikonasidagi chehra aksiga yaqinligi bilan izohlanadi. U Moskva Kremlining Uspenskiy soborida Avliyo Filippning qabri ustida joylashgan edi. XVI asrda qayta tiklangan.

Ikona 1936-yilda Tretyakov galereyasiga Qurol-yarogʻlar palatasidan (Orujeynaya palata) kelgan. Xuddi shu yili I.A. Baranov tomonidan aniqlangan.

## Ikonografiyasi
"Farishtalar bilan Najotkor Emmanuel" ikonasi singari, yelkali Deisus mehrobining toʻsinini bezash uchun chizilgan, ammo badiiy ijro jihatidan undan quyi sifatda:

Ikonadagi shakllar kichik burilishlarda taqdim etilgan, Bokira Maryam va choʻqintiruvchi Yuhanno yuzlari Najotkor yuzidan kattaroq tasvirlangan, bu uning tasviri birmuncha uzoqroqda turgandek aks ettiradi. Bokira Maryam boshida sariq chizigʻi boʻlgan qizil-jigarrang maforium bor, uning ostida quyuq koʻk qalpoq koʻrinadi. Iso Masih jigarrang chiton va toʻq yashil himation kiygan holda. Choʻqintiruvchi Yuhanno Masihning ruhi bilan bir xil rangdagi jubba kiygan.

Iso Masih va Choʻqintiruvchining yuzlaridagi asl boʻyoq qatlami yoʻqolgan (Isoning yuzida boʻyoq qatlami taxtagacha oʻchib ketgan va keyinchalik unga qizgʻish tus berilganining dogʻlari bor). Tangri onasining yuzi yaxshiroq saqlangan. Biroq, uning ham yuqori qatlamlaridagi boʻyoqlarda yoʻqotishlar bor. Uning yuzi oʻng tomonida qora boʻyoq bilan qilingan qadimiy yozuv parchasi saqlanib qolgan.

Ikona 3 gorizontal qismdan tasalgan joʻka taxtasiga chizilgan. Romi temir mixlar bilan mahkahlangan. Kemali ikona taxtasiga maxsus mato tortilmagan. XVI asrlarda levkas mato ustiga qoʻyilgan.

## Manbalar