Nur Alam Halil Aminiy

**Nur Alam Halil Aminiy** (1952-yil 18-dekabr — 2021-yil 3-may) hindistonlik sunniy musulmon olimi, akademik, arab va urdu tillari adabiyotchisi. Dorul Ulum Deobandda arab tili va adabiyoti katta professori edi. Aminiyning "*Falastin Fi Intezari Salohidin* " kitobi Assam universiteti doktoranturasida oʻqigan va „*Miftohul Arabia*“ kitobi turli madrasalarda dars-e-nizomi oʻquv dasturlariga kiritilgan.

Aminiy Dorul Ulum Mau, Darul Ulum Deoband, Aminiya Madrasasi va Qirol Saud universiteti bitiruvchisi edi. Kitoblari orasida *Vo Koh Kan Ki Baat*, *Harf-e-Shirin*, Miftah *al-Arabiya* va *Falastin Fi Intezari Salohidin bor*.

## Biografiyasi
Nur Alam Halil Aminiy 1952-yil 18-dekabrda Biharning Muzaffarpur shahrida tug‘ilgan. U Imdadiya Darbhanga, Darul Ulum Mau va Darul ulum Deoband madrasalarida tahsil olgan. 1970-yilda anʼanaviy dars-e-nizomiy taʼlimini tamomlash uchun Kashmir darvozasidagi Aminiya madrasasiga koʻchib oʻtdi. Ustozlari Abdul Haq Azmiy, Vahiduz Zamon Kairanviy va Muhammad Miyan Devbandiy. Qirol Saud universitetida arab tilini oʻqitish mutaxassisligi boʻyicha oʻqigan.

## Karyerasi
Aminiy 1972-yildan 1982-yilgacha Dorul ulum Nadvatul ulamoda arab adabiyotidan dars bergan. Keyinchalik Dorul ulum Deobandda faoliyat boshlab, bu yerda 39 yil dars bergan. Dorul Ulum Deobandning oylik arabcha jurnali *Al-Dai* bosh muharriri boʻlgan. 2017-yilda Prezident Faxriy yorlig‘i bilan taqdirlangan. Shogirdlari soni 1000 dan ortiq, jumladan Muhammad Najib Qasmiy ham.

Aminiy arab va urdu tillarida asarlar yozgan muallif edi. U ikki tilda ham yozgan va urdu tilidan arab tiliga 25 ga yaqin kitoblarni tarjima qilgan. Arab tilida 500 dan ortiq maqolalar yozgan. Maqolalari milliy va xalqaro jurnallarda, jumladan, *Al-Faysal*, *Al-Jazira*, *Al-Dawah* of Riyod, hind jurnallaridan *Al-B’as al-Islami*, *Tameer-e-Hayāt* va Laknauning *Al* -Furqon kabilarda nashr etilgan. Tarjima qilgan asarlari orasida Abul Hasan Ali Nadviyning „*Zamonaviy davrda dinni qadrlash va talqin*“, Muhammad Taqi Usmoniyning „*Muoviya va tarixiy faktlar*“, Manzur No‘moniyning „*Eron inqilobi, humayniylik va shialik*“, „*Muhammad Ilyos Qandlaviy va uning diniy islohoti*“, „*Hind olimlari va Muhammad ibn Abdulvahhobga qarshi targ‘ibot*“, Husayn Ahmad Madaniyning „*Hindiston taʼlim holati: Britaniya mustamlakachiligidan oldin va keyin*“ kabilar bor.

## Vafoti va merosi
Amini 2021-yil 3-may kuni Devbanddagi qarorgohida vafot etdi. Islom ulamolari Abul Qosim No‘moniy, Arshad Madaniy, Muhammad Sufyon Qosmiy va Mahmud Madaniy uning vafotiga munosabat bildirishdi. Janoza namoziga Arshad Madaniy imomlik qilib, Dorul ulum Deobanddagi Qasmi qabristoniga dafn etishdi. Assam universitetida Abul Kalom *Socio-Political Aspects in the Writings of Noor Alam Khalil Amini with Special Reference to Falastin Fi Intezari Salahidin* nomli doktorlik dissertatsiyasini yozgan.

## Asarlari
Aminiyning arab va urdu tillaridagi asarlari:

* *Al-davotul islomiya bayn al-ams va al-yavm* (arabcha)
* *"As-sahabatu va makanatuhum fi al-islom"* (arabcha), urdu tilida " *Sahoba-e-Rasool Islam ki Nazar Mai* " (Muhammadning sahobalari islom nazarida) nomi bilan nashr etilgan.
* *al-Muslimoona fi al-Hind* (arabcha) (Hind musulmonlari)
* *Falastin Fi Intezari Salohidin* (arabcha), urdu tilida *Falastin kisi Salohuddin ke intezar mai* (Falastin bir qancha Salohiddinni kutmoqda) nomi bilan chop etilgan
* *Harf-e-Shirin* (urdu)
* *Kya Islam Paspa Horaha hai* (Islom oʻlmoqdami?)
* *Maujuda Saleebi Saihuni Jang* (urdu)
* *Miftaxul Arabistoni* (arabcha). Bu kitob turli madrasalarda dars-e-nizomiy o‘quv dasturida o‘qitiladi.
* *Mujtamaʼtuna al-maʼsarah va al-tariqu ila al-islom* (arabcha)
* *Mata Takun ul Kitobat-o- Muassirah?* (arabcha)
* *Pas-e-Marg-e-Zindah* (urdu)
* *Taʼallamu al-arabiya faʼinnaha min dinikum* (arabcha)
* *Vo Koh Kan Ki Baat* (Vahiduz Zamon Kairanviyning tarjimai holi)

## Manbalar