Kim Sawchuk

**Kim Savchuk** (1960 yilda tugʻilgan) — aloqa tadqiqotlari kafedrasi professori, Mobil media tadqiqotlari boʻyicha tadqiqot kafedrasi va Monreal Kanadadagi Konkordiya universitetining tadqiqot va magistratura dekanining yordamchisi (sanʼat va fan fakulteti). Feministik mediashunos olim Savchukning tadqiqotlari sanʼat, gender va madaniyat sohalarini qamrab olgan boʻlib, texnologiyaning odamlar hayoti bilan kesishishini va uning yoshga qarab oʻzgarishini oʻrganadi.

## Yoshlik yillari va martabasi
Kimberli Enn Savchuk 1960-yilda Kanadada tugʻilgan.  U 1982-yilda Vinnipeg universitetida bakalavr darajasini oldi va siyosatshunoslik va tarix boʻyicha ikki yoʻnalish boʻyicha oltin medal bilan taqdirlandi. U 1986-yilda magistr darajasini va 1991-yilda Torontodagi York universitetida ijtimoiy va siyosiy fikr bo‘yicha doktorlik dissertatsiyasini yoqlagan. Savchuk 1990-yilda Konkordiya universitetining aloqa tadqiqotlari boʻlimiga qoʻshildi va 2011-yilga kelib dotsent boʻldi. 2015-yilning 1-yanvarida u Concordiadagi Sanʼat va fan fakulteti tadqiqot va aspirantura dekanining o‘rinbosari lavozimida ishlay boshladi.

U 1992-yildan beri qarish va texnologiyaning madaniy taʼsiri haqida maqolalar yozmoqda va qarishga nisbatan madaniy munosabatlarni oʻrganadi. Savchukning taʼkidlashicha, agar qariyalar reklamada umuman tasvirlangan boʻlsa, ular birinchi navbatda yoshlik karikaturalari sifatida tasvirlangan. Ular kim emas, balki ular bir paytlar kim boʻlgan. Biroq, uning fikricha, marketologlar va reklama beruvchilar oʻzlarini keksalar haqida oʻrgatishlari sababli, eski bozorlarni nishonga olish foydali boʻlishi mumkin. U, shuningdek, keksalarning mashhur qiyofasini oʻzgartirish bilan shugʻullanadi va jamoat tashkilotlari va faollar bilan hamkorlikda ularning raqamli texnologiyalar tajribasini hal qilish uchun ishlaydi.

Savchuk koʻplab tadqiqot loyihalarida ishtirok etgan. 2010-yilda u uyali aloqa va biotibbiy tasvirlash loyihasida ishtirok etgan. 2011-yilda Savchuk va Barbara Krou Kanadaning Ijtimoiy va gumanitar fanlar tadqiqot kengashi homiyligida tez-tez onlayn rejimda foydalanishga moʻljallangan xizmatlar chekka yoki keksa fuqarolar uchun mavjudmi yoki yoʻqligi boʻyicha tadqiqot loyihasini oʻtkazdilar.

Koʻpincha feministik masalalarni oʻrganish, Savchukning manfaatlari feminizm bilan cheklanib qolmaydi. 2012-yilda u kino prodyuseri Katarina Soukup bilan smartfon ilovasini ishlab chiqdi, bu foydalanuvchilarga telefonda GPS tizimlaridan foydalangan holda geografik va tarixiy diqqatga sazovor joylarni ochish va virtual yer osti tadqiqotchilariga aylanish imkonini beradi. Savchuk 2014-yilda Kanada va Yevropa Ittifoqi oʻrtasida „Ish koʻrsatishlar: odamlar bu hudud“ deb nomlangan ikki yillik trans-madaniy loyihada ishtirok etishni boshlagan. Loyiha madaniy o‘zgarishlar va xilma-xillik, zamonaviy harakatchanlik va g‘oyalar tarqalishini o‘rganishga mo‘ljallangan.

2014-yilda Savchuk yetti yillik davr mobaynida qarish, *aloqa, texnologiyalar (ACT: keyingi hayotda raqamli dunyoni boshdan kechirish)* mavzusidagi tadqiqot uchun taxminan 3 million dollar miqdorida grant oldi. Loyiha 12 ta xalqaro universitetning hamkorlarini birlashtirib, qarigan odamlarning texnologiyadan foydalanishini va bu ularning dunyosi va dunyoqarashlarini qanday oʻzgartirishini oʻrganishga qaratilgan.

Tadqiqotdan tashqari, Savchuk xalqaro miqyosda maʼruzalar oʻqigan va Boloniya universitetida, Drexel universitetida, Istanbul Bilgi universitetida, Lancaster universitetida, Manchester universitetida va seminarlarda qatnashgan.

Savchuk 2006-yilda Mobile Media Lab (York-Concordia) ga asos solgan U, shuningdek, Konkordiyadagi Kritik nogironlikni oʻrganish boʻyicha ishchi guruhining tashkilotchisi va rassomlar va olimlar bilan hamkorlikda, masalan, shaharlarda qobiliyatsizlikni hujjatlashtirish va tanqidiy tekshirish uchun ishlaydi.(Monreal, Kvebek) Savchuk nogironlar boʻyicha ishining bir qismi sifatida, Arseli Dokumaci bilan Amerikada ishlash va siyosat boʻyicha Kanada Konsortsiumi (CCPPA) tomonidan moliyalashtirilgan arxivni butun Amerikada ishlash va nogironlik boʻyicha ishlab chiqmoqda.

Oʻzining akademik tadqiqotlaridan tashqari, u 1996-yilda Monrealda feministik akademiklar, rassomlar va jamoat faollari yigʻiladigan Ada X (sobiq StudioXX) raqamli media markaziga asos solgan.

## Muharrir sifatida ishlashi
U 2011-yilda *Canadian Journal of Communications* (www.cjc-online.ca) muharriri sifatida olti yillik muddatni tugatdi va *Wi: Journal of Mobile Media jurnalining* hammuharriri. Shuningdek, u koʻplab kitoblar va jurnallarning maxsus sonlarini tahrir qilgan.

### Tanlangan asarlari

* Tahrirlar. Bill Berns, Keti Basbi va Kim Savchuk. *Ogʻriq Minneapolisga tushganda* : Minnesota universiteti matbuoti, 1999 yil.
* Tahrirlar. Janine Marchessault va Kim Sawchuk. *Wild Science: feminizm tibbiyoti va ommaviy axborot vositalarini oʻqish* Birlashgan Qirollik: Routledge: 2000.
* Tahrirlar. Kristina Lammer, Ketrin Pilcher, Kim Savchuk. *Verkörperungen / Embodiment* Vena: Löcker Verlag, 2007 yil.
* Tahrirlar. Jizel Amantea, Lorreyn Oads va Kim Sawchuk. *FOYDALANILGAN / tovarlar* Monreal: Conseil des Arts, 2009.
* Tahrirlar. Barbara Crow, Maykl Longford, Kim Sawchuk. *Simsiz spektrdan namuna olish: mobil media siyosati, poetikasi va amaliyoti* Toronto: Toronto universiteti matbuoti, 2010 yil.
* Sawchuk, K. va Crow, B. „Kulrang zonaga: qariyalar, mobil telefonlar va muhitlar muhim“ B. Poppingada (ed.), *Mobil foydalanuvchi tajribasini kuzatish: NordiCHI bilan birgalikda oʻtkazilgan 1-xalqaro seminar materiallari* (2010). (bet.&nbsp;17-20).
* Sawchuk, K. va Crow, B. „Men telefonda G-Momman“ *Feministik Media tadqiqotlari*, 12(4), (2012) 496-505-betlar.
* Middlton, C., Shepherd, T., Shade, LR, Sawchuk, K. va Crow, B. Mobil simsiz aloqa xizmatlari uchun majburiy kodni oʻrnatish boʻyicha maslahatlashuvga oid aralashuv: Telekom maslahatlashuvi haqida xabarnoma" *CRTC 2012-557*, 2012 yil 11 oktyabr va *CRTC 2012-557-1*, 2012 yil 1 noyabr.

### Jurnallarning maxsus soni

* Mobil madaniyatlar, *Wi-ning maxsus soni: Mobil media jurnali,* L. Grenier va G. Cucinelli bilan, 2012. www.wi.mobilities.ca
* Maydon boʻylab suhbatlar, *ADA ning ilk soni: Gender va texnologiya jurnali,* C. Stabil bilan, muharrirlar. 1-jild No. 1. 2012 yil
* Media Arts qayta koʻrib chiqildi, *Kanada aloqa jurnalining* maxsus soni, A. Zeffiro bilan 37.1, 2012 yil.
* Simsiz texnologiyalar, mobil amaliyotlar, *Kanada aloqa jurnalining* maxsus soni 33.3, B. Crow va R. Smit bilan, 2008 yil.
* Piyodalar harakati, *Wi-ning maxsus soni: Mobil media jurnali*, Bahor, A. Zeffiro, B. Crow va M. Longford bilan, 2008 yil.
* Mediated Spaces, *Canadian Journal of Communication* 33.2 maxsus soni, 2008 yil.
* Sogʻliqni saqlash, *Kanada aloqa jurnalining* maxsus soni 32.3/4, 2007 yil.
* Fuqarolik lugʻati, *Kanada aloqa jurnalining* maxsus soni 32.2, 2007 yil.

## Manbalar

## Havolalar

* http://actproject.ca/
* http://www.mobilities.ca/ 
* http://coms.concordia.ca/faculty/sawchuk.html