open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Puli Alam

**Puli Alam** (    ), shuningdek, **Pul-i-Alam** yoki **Pol-e Alam** deb yoziladi, Afg'onistonning Logar viloyati va Puli Alam tumanining provintsiya markazidir. Tuman aholisi taxminan 108 000 kishini tashkil qiladi va etnik aholisi pushtunlar va tojiklardan iborat. Puli Alam shahrining oʻzi 2015-yilda 22.914 nafar aholiga ega edi .U 4 ta tumanga ega va umumiy yer maydoni 3.752 gektarni tashkil qiladi. Shahardagi turar-joylarning umumiy soni 2546 tani tashkil etadi.

2021 yil avgust oyida Puli Alam Tolibon jangarilari tomonidan 2021 yilgi keng ko'lamli Tolibon hujumining bir qismi sifatida qo'lga kiritilgan.

## Tarix
Puli Alam Tolibon hukumati qulagandan keyin ko'plab qayta qurish ishlarini olib bordi. 

## Yerdan foydalanish
Puli Alam — Afgʻoniston sharqidagi shaharlashgan qishloq. Qishloq xoʻjaligi asosi yerdan foydalanish boʻlib, umumiy yerning 49% ni tashkil qiladi. Yerning atigi 19% i foydalanishda, 48% esa boʻsh yerlar deb taʼriflangan. 1-3 tumanlarda turar-joylarning aksariyati oddiy uylardir.

## Taniqli odamlar

* Muhammad Nabi
* Gulbadin Naib

## Manbalar
Liu Xing

**Liu Xing** 1984-yil 10-dekabrda tug‘ilgan. Xitoylik professional Go o‘yinchisi . 

## Biografiya
Liu Goni 6 yoshida oʻrgana boshladi. U 1995-yilda professionalga aylandi va 1997-yilda Xitoy terma jamoasiga qoʻshildi. 2005-yilda u 7 dan ga koʻtarildi.

## Unvonlar

## Havolalar
Pokistonda ilm-fan

**Pokistonda ilm-fan** jadal rivojlanmoqda, ayniqsa yadro texnologiyalari sohasi.

Pokiston 1980-yillardan atom energiyasi boʻyicha komissiya energiya ishlab chiqarish va tadqiqot dasturlari uchun yadroviy inshootlarni ishlab chiqqandan beri yadroviy texnologiya sohasida sezilarli yutuqlarga erishdi. Qishloq xoʻjaligi tadqiqotlari uchun uchta yadro markazi, ekin navlarini yaxshilash uchun yadro texnikasidan foydalangan. Oltita yadro tibbiyoti markazi bemorlarga diagnostika va davolash ishlarini olib boradi, uran zahiralarining oʻz mablagʻlari hisobidan radioizotoplar ishlab chiqariladi. 1998 -yil may oyining boshida Pokiston Hindiston sinovlariga javoban Chagay shahri yaqinidagi choʻlda yadroviy qurol sinovlarini oʻtkazdi. 28-30 may kunlari beshta yadroviy bomba portlatilgan.

1980-yilda tashkil etilgan Karachi eksportni qayta ishlash zonasi ilg‘or texnologiyalarga xorijiy sarmoyalarni jalb qildi. Lahorda yana bir zona tashkil etildi. Hozirgi vaqtda ular kompyuter dasturlarini ishlab chiqish va ehtiyot qismlarni ishlab chiqarish, televizorlar va boshqa elektr, elektron mahsulotlar va uskunalarni yigʻishni oʻz ichiga oladi.

Ilmiy jamiyatlarga — Pokiston Fanlar akademiyasi (1953-yilda Islomobodda asos solingan), Pokiston fanni rivojlantirish uyushmasi (1947-yilda Lahorda tashkil etilgan) va Pokiston ilmiy jamiyati (1954-yilda Karachida tashkil etilgan) kiradi. Pokiston fan va texnologiya kengashi hukumatning asosiy maslahat organi hisoblanadi. Pokiston Ilmiy va sanoat tadqiqotlari kengashi, Pokiston Tibbiyot tadqiqot kengashi va Pokiston qishloq tadqiqot kengashi — oʻz sohalarida ilmiy tadqiqotlarni rivojlantirish. 1987-1997-yillarda Pokistonda ilm-fanga sarflangan xarajatlar YaIMning 0,92% ni tashkil etdi. 1990-yillarda Pokistonda tadqiqot ishlarida band boʻlgan million kishiga 72 nafar olim, muhandis va 13 nafar texnik toʻgʻri kelgan. 1996-yilda Pokistonda asosiy va amaliy fanlar boʻyicha kurslarni taklif qiluvchi 28 ta universitet va kollej mavjud edi. 1987-1997-yillarda fan-texnika fakultetlarida talabalar barcha kollej va universitet talabalarining 32% ni tashkil etdi.
## Havolalar
* Pokistonda yadro texnologiyasi
Mixaylovskoe (Xarovsk tumani, Vologda)

**Mixaylovskoe** ()  — Rossiya Federatsiyasining Vologda viloyati Xarovsk tumanida joylashgan qishloq.
Xarovsk viloyati markaziga avtomobil yo'li bilan masofa 17 km. Eng yaqin aholi punktlari - Shilykovo, Nelyubovskaya, Sofonixa, Muryginskaya, Zherlichixa, Savinskaya, Lavrovskaya.

2002 - yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, aholi soni 274 kishi (140 erkak, 134 ayol). Millati asosan ruslar (99%).
## Aholisi
Aholisi - 216 kishi (2010).
## Manbalar
Mixalevo (Xarovsk tumani, Vologda)

**Mixalevo** ()  — Rossiya Federatsiyasining Vologda viloyati Xarovsk tumanida joylashgan qishloq.
Xarovsk viloyat markaziga avtomobil yo'li bilan masofa 17 km, Sorojin munitsipaliteti markaziga to'g'ri chiziqda - 7 km. Eng yaqin aholi punktlari - Gorbatixa, Ivachino, Gora.

2002 - yil aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra, aholi soni 14 kishi.
## Aholisi
Aholisi - 13  kishi (2010).
## Manbalar
Livan lahjasi

Arab tilining **Livan lahjasi** (arab. اللهجة اللبنانية‎) Suriya-Falastin arab tilining navlaridan biri boʻlib, baʼzi tadqiqotchilar uni mustaqil dialekt sifatida ajratib koʻrsatishadi. Livan lahjasida soʻzlashuvchilarning aniq soni nomaʼlum. 1991 yilda Livanda bu lahjaga mansub suriya lahjalarida soʻzlashuvchilar soni 3,9 million kishiga baholangan.

Livan shevalarini oʻz ichiga olgan suriya lahjasi 7-asr oʻrtalarida arablashuvdan oldin Suriyada keng tarqalgan arab tiliga aloqador suriya tili taʼsirida shakllana boshlagan. Livan lahjasiga fransuz tili ham taʼsir qilgan.

Livan lahjasi oilada va uy-roʻzgʻorda muloqotda qoʻllanadi, ona tilida soʻzlashuvchilarning ona tili boʻlib, ular tomonidan bolalikdan tabiiy ravishda oʻzlashtiriladi. 20-asr oʻrtalarida livanlik shoir Said Akl adabiy arab va livan lahjalari oʻrtasidagi xoch boʻlgan „livan tili“ni yaratishga harakat qildi.

## Subdialektlar
Livan dialekti quyidagi pastki dialektlarni oʻz ichiga oladi:
* Bayrut.
* Aslida Livanlik. Bu tilda Livan togʻidagi shialar va nasroniylar (asosan maronitlar) soʻzlashadi.
* Druzlar. Livan togʻidagi druzlar va Vadi at-Taym tomonidan ishlatilgan.
* Vadi Iklim al-Xarrubdagi sunniy lahjasi.
* Sidon. Bayrutga yaqin, lekin Falastin xususiyatlariga ega.
* Janubiy. Livan janubidagi shia lahjasi.
* [Beqaa](https://ru.m.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%B0%D0%B0_(%D0%BC%D1%83%D1%85%D0%B0%D1%84%D0%B0%D0%B7%D0%B0)) viloyatining shevasi. Uning tashuvchilari orasida sunniylar, shialar va nasroniylar bor.
* Shimoliy. Shimoliy Livanning sunniy va nasroniy lahjalari.
* [Nabatiya](https://ru.m.wikipedia.org/wiki/%D0%AD%D0%BD-%D0%9D%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%8F_(%D0%BC%D1%83%D1%85%D0%B0%D1%84%D0%B0%D0%B7%D0%B0)) gubernatorligidagi Marj Ayun mintaqasi va al-Arqub mintaqasidagi nasroniylar va musulmonlarning lahjasi. Unda Janubiy Livan, Togʻli Livan, Bekaa, Falastin va Xauran shevalari elementlari mavjud.
* Jdeidet-Marj-Uyun qishlogʻida ular Hauran (Suriya va Iordaniyadagi mintaqa) shevasiga yaqin lahjada gaplashadilar.

## Adabiyotlar
M. F. Gataullin. Zamonaviy Livan. Katalog. — Sharq adabiyoti nashriyoti, 1963. — 222 b.
VG Axvlediani. Arab tilining Tripoli (Livan) shevasidagi undoshlarning oʻzgarishi // Osiyo xalqlari institutining qisqacha maʼruzalari 72. Tilshunoslik. — M., 1963. — S. 9-12.
K. M. A Reed. Arab tilining Livan dialekti: tezisning qisqacha mazmuni. samimiy. dis. — M., 1984 yil.
## Havolalar
https://books.google.kz/books?id=HJU-AAAAIAAJ
https://ru.m.wikipedia.org/wiki/%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%B1%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D1%8F%D0%B7%D1%8B%D0%BA
Bogalusa (Louisiana)

**Bogalusa** () — AQShning Louisiana shtatida joylashgan shahardir. Aholisi 2010-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra 12 232 kishini tashkil qiladi.

## Geografiyasi

Amerika Qoʻshma Shtatlari aholini roʻyxatga olish byurosiga koʻra, shaharning umumiy maydoni  tashkil qiladi, shundan  quruqlik va  yoki (0,52% suvdan iborat.

## Demografiyasi

2000-yilgi aholini roʻyxatga olish holatiga koʻra, shaharda 13 365 kishi, 5 431 xonadon va 3 497 oila istiqomat qilgan. Aholi zichligi — 543.5/km² ni tashkil qiladi. Shaharning irqiy tarkibi 57,18% oq tanlilar, 41,21% afro-amerikaliklar, 0,32% tubjoy amerikaliklar, 0,39% osiyoliklar, 0,16% boshqa irqlar va 0,73% ikki yoki undan ortiq irqlardan iborat edi. Har qanday irqga mansub ispanlar yoki lotinlar aholining 0,75% ni tashkil etadi.

Shaharda 5 431 ta xonadonning 29,3 foizida 18 yoshgacha bo‘lgan bolalar bor, 36,1 foizi er-xotinlar birga yashagan, 23,8 foizida eri bo‘lmagan ayollar, 35,6 foizida oilasizlar. Barcha uy xoʻjaliklarining qariyb 32,7 foizini jismoniy shaxslardan iborat boʻlib, 16,5 foizini esa 65 yosh va undan katta boʻlgan yolgʻiz yashaydigan kishilar tashkil etgan.

Shaharda aholining 27,4 foizi 18 yoshgacha, 9,2 foizi 18 yoshdan 24 yoshgacha, 23,9 foizi 25 yoshdan 44 yoshgacha, 21,3 foizi 45 yoshdan 64 yoshgacha, 18,2 foizi 65 yoshdan kattalardir. Aholining oʻrtacha yoshi 37 yoshni tashkil qiladi. Har 100 ayolga 82,7 erkak toʻgʻri keladi. 18 va undan katta yoshdagi har 100 ayolga 76 erkak toʻgʻri keladi.

Shahardagi uy xoʻjaliklarining oʻrtacha daromadi 19 261 dollarni, oila uchun esa 24 947 dollarni tashkil etdi. Erkaklar oʻrtacha daromadi 26 716 dollarni, ayollarniki esa 17 992 dollarni tashkil qilgan. Shaharning aholi jon boshiga daromadi 11 476 dollarni tashkil etdi. Oilalarning qariyb 26,1 foizi va aholining 32,9 foizi qashshoqlik chegarasida, shu jumladan 18 yoshgacha boʻlganlar 45,1 foizi va 65 va undan katta yoshdagilarning 22 foizi qashshoqlik chegarasida.

## Manbalar
Şorabad

**Şorabad**, **Şuraabad** (?-2018) (shuningdek, **Mikhailabad**, **Shuraabad**, **Sovetabad**, va**Soviet Abad**) Ozarbayjonning  Khizi tumanida joylashgan qishloq va munitsipalitet. 2,232 kishi istiqomat qiladi. Munitsipalitet  Şuraabad, Yaşma va Türkoba kabi qishloqlardan tarkib topgan.

## Manbalar

*
Afgʻon gilami

**Afgʻon gilami** – anʼanaviy ravishda Afgʻonistonning shimoliy va gʻarbiy hududlarida  asosan afgʻon turkmanlari va oʻzbeklar tomonidan tikilgan qoʻlda toʻqiladigan pol qoplovchi toʻqimachilik turi. 

## Turlari va navlari
Sharq gilamlarining eng ekzotik va oʻziga xoslaridan biri Afgʻonistonning gʻarbiy qismidagi Hirot viloyatida toʻqilgan *Shindand* yoki *Adraskan* (mahalliy afgʻon shaharlari nomi bilan atalgan) hisoblanadi. Gʻalati choʻzilgan odam va hayvonlar figuralari ularning imzo koʻrinishidir. Gilam Afgʻoniston boʻylab sotilishi mumkin, eng koʻpi Mozori Sharifda joylashgan.

Afgʻonistonning yana bir asosiy mahsuloti – bu baluchi gilamlari, ayniqsa, baluchi joynamoz gilamlari . Ular Afgʻonistonning janubi-gʻarbiy qismida joylashgan balujlar tomonidan tayyorlangan.

Boy ranglarni ishlab chiqarish uchun turli xil oʻsimlik va boshqa tabiiy boʻyoqlardan foydalaniladi. Gilamlar asosan oʻrta oʻlchamda boʻladi. Koʻp naqsh va ranglar qoʻllanadi, lekin anʼanaviy va eng tipik sakkiz burchakli fil oyogʻi ((Buxoro) bosma, koʻpincha qizil fon bilan. Toʻquvchilar koʻchmanchi turmush tarzining boshqa buyumlarini, jumladan, chodir sumkalari va marosim buyumlarini ham ishlab chiqaradilar.

## Ishlab chiqarish
2021-yilda Afgʻoniston 800 ming kvadrat metr afgʻon gilamini eksport qildi, bu esa 30 million dollarga yaqin daromad keltirdi.  2008, 2013 va 2014 yillarda afgʻon gilamlari har yili Germaniyaning Gamburg shahrida oʻtkaziladigan xalqaro koʻrgazmada xalqaro mukofotlarga sazovor boʻldi.  Maʼlum qilinishicha, Afgʻonistonda gilam biznesi bilan 2 millionga yaqin afgʻon shugʻullanadi .

Baʼzi afgʻon gilamlari Pokiston va Eronda vaqtinchalik istiqomat qiluvchi afgʻon qochqinlari tomonidan toʻqilgan.  Urush davridagi afgʻon gilamlarining aksariyati eksport qilish uchun Pokistonga joʻnatilgani va Afgʻonistonda ishlab chiqarilganda ularga „Pokistonda ishlab chiqarilgan“ yorligʻi berilgani xabar qilingan.  

## Manbalar
Martin Linnes

**Martin Linnes** (; 1991-yil 20-sentyabrda Norvegiyaning Kongsvinger shahrida tugʻilgan) — norvegiyalik futbolchi, „Galatasaray“ futbol klubi va Norvegiya terma jamoasida yarim himoyachi sifatida oʻynaydi.

## Klublardagi faoliyati
Martin Linnes oʻz shahrining „Kongsvinger“ futbol klubi bitiruvchisi. 2010-yilning 5-mayida Martin Linnes Tippeligdagi debyutini „Sandefjord“ futbol klubiga qarshi oʻtkazgan. Mavsum oxirida klub „Superettan“ futbol klubiga oʻtgan. 2011-yil 26-iyunda „Brunet“ futbol klubiga qarshi bahsda u klub uchun birinchi golini urgan.

2012-yil boshida Martin Linnes „Molde“ futbol klubiga koʻchib oʻtgan. 23-mart kuni „Strømsgodset“ futbol klubiga qarshi bahsda u yangi jamoada debyut qilgan. 4-avgust kuni „Sogndal“ futbol klubiga qarshi oʻyinda Martin Linnes „Molde“ futbol klubi safida birinchi golini urgan. Klub bilan u ikki marta chempionlikni va Norvegiya kubogini qoʻlga kiritgan. 17-sentyabr kuni Yevropa ligasi doirasida Turkiyaning „Fenerbahçe“ jamoasiga qarshi o‘yinda Martin Linnes gollardan birini kiritgan.

2016-yilning 9-yanvarida Martin Linnes Turkiyaning „Galatasaray“ futbol klubiga o‘tgan. Shartnoma uch yarim yil muddatga imzolangan. 19-yanvar kuni Turkiya kubogi doirasida „Akhisar Belediyespor“ futbol klubiga qarshi oʻyinda u yangi jamoasi safida debyut qilgan.

## Xalqaro faoliyati
2013-yil iyun oyida Martin Linnes yoshlar jamoasining Isroilda boʻlib oʻtadigan yoshlar oʻrtasidagi Yevropa chempionatiga daʼvogarligiga kiritilgan. Turnirda u Isroil, Angliya va Italiya yoshlar terma jamoasiga qarshi bahslarda qatnashgan.

Oʻsha yilning 15-noyabrida Daniyaga qarshi oʻrtoqlik uchrashuvida Martin Linnes Norvegiya terma jamoasida Umar Elabdellaui oʻrniga maydonga tushgan. 2017-yilning 5-oktyabr kuni JCh-2018 saralashida San-Marinoga qarshi o‘yinda Martin Linnes terma jamoa safidagi ilk golini urgan.

## Statistikasi

## Manbalar
Leesville (Louisiana)

**Leesville** () — AQShning Louisiana shtatidagi Vernon Parishda joylashgan shahardir. 2010-yilda Amerika Qoʻshma Shtatlari aholini roʻyxatga olishda aholi soni 6 612 kishini tashkil qilgan.

## Geografiyasi
Leesville shahri  (31.143553, −93.271196) koordinatalarda va dengiz sathidan  balandlikda joylashgan.

Amerika Qoʻshma Shtatlari aholini roʻyxatga olish byurosiga koʻra, shaharning umumiy maydoni  tashkil qiladi, shundan  quruqlik va  yoki 0,55% suvdan iborat.

## Iqlimi

## Demografiyasi

### 2000 yilgi aholini roʻyxatga olish
2000-yilgi aholini roʻyxatga olish holatiga koʻra, shaharda 6 753 kishi, 2 841 xonadon va 1 650 oila istiqomat qilgan. Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 1238,7 nafar kishi toʻgʻri keladi. Shaharning irqiy tarkibi 55,49% oq tanli, 35,33% afro-amerikalik, 1,47% tubjoy amerikalik, 2,09% osiyolik, 0,56% Tinch okeani orollari, 2,25% boshqa irqlardan va 2,81% ikki yoki undan ortiq irqdan. Har qanday irqga mansub ispan yoki lotinlar aholining 4,92% ni tashkil etadi.

Shaharda 2 841 ta uy xoʻjaliklari boʻlib, ulardan 29% 18 yoshgacha boʻlgan bolalari bor, 36,2% er-xotinlar, 18,3% turmush oʻrtogʻi boʻlmaganlar, 41,9% oilasizlar edi. Barcha uy xoʻjaliklarining qariyb 36,7 foizi jismoniy shaxslardan iborat boʻlib, 11,4 foizida 65 yosh va undan katta boʻlgan yolgʻiz yashaydiganlar bor.

Shahar aholisi yosh taqsimotiga koʻra, 26,1% 18 yoshgacha, 11% 18 yoshdan 24 yoshgacha, 28,6% 25 yoshdan 44 yoshgacha, 20,5% 45 yoshdan 64 yoshgacha, 13,9% 65 yosh yoki yoshi kattaroqdir. Aholining oʻrtacha yoshi 34 yoshni tashkil qiladi. Har 100 ayolga 96 erkak toʻgʻri keladi. 18 va undan katta yoshdagi har 100 ayolga 91,4 erkak toʻgʻri keladi.

Shahardagi uy xoʻjaliklarining oʻrtacha daromadi 23 864 dollarni, oilaning oʻrtacha daromadi esa 30 435 dollarni tashkil etdi. Erkaklarning oʻrtacha daromadi 27 267 dollarni, ayollarniki esa 21 661 dollarni tashkil qilgan. Shaharning jon boshiga toʻgʻri keladigan daromadi 14 360 dollarni tashkil etdi. Oilalarning qariyb 24,5 foizi va aholining 28,7 foizi qashshoqlik chegarasidan past boʻlgan, shu jumladan 18 yoshgacha boʻlganlar 42 foizi va 65 va undan katta yoshdagilarning 15,1 foizi qashshoq hisoblanadi.

## Manbalar
Sebastián Vegas

**Sebastián Ignacio Vegas Orellana** (; 1996-yil 4-dekabrda Chilining Santyago shahrida tugʻilgan) — chililik futbolchi, „Monterrey“ futbol klubi va Chili terma jamoasi himoyachisi.

## Klublardagi faoliyati
Vegas „Audax Italiano“ klubi tarbiyalanuvchisi hisoblanadi. 2013-yil 11-avgustda u Chili premyer ligasida „O'Higgins“ futbol klubiga qarshi debyut qilgan. 2014-yilning 7-aprelida „Deportes Iquique“ futbol klubiga qarshi kechgan bahsda Sebastián „Audax Italiano“ futbol klubi safida ilk golini urgan. 2016-yilning yozida Vegas Meksikaning „Monarcas Morelia“ futbol klubiga koʻchib oʻtgan. 2-oktabr kuni „Guadalajara“ futbol klubiga qarshi oʻyinda u Meksika premyer ligasida debyut qilgan. 2017-yil 23-avgustda „UNAM Pumas“ futbol klubiga qarshi bahsda Sebastián „Monarcas Morelia“ futbol klubi safida birinchi golini urgan.

## Xalqaro faoliyati
2013-yilda Chili yoshlar jamoasi tarkibida Vegas Argentinada boʻlib oʻtgan Janubiy Amerika yoshlar chempionatida ishtirok etgan. Turnirda u Braziliya, Boliviya, Urugvay va Peruga qarshi oʻynagan. Urugvayliklarga qarshi kechgan bahsda Sebastián gol urgan. 

2015-yilda futbolchi L'Alcudia turnirida g'olib chiqqan va oltin medallarni qoʻlga kiritgan.

Vegas 2015-yilning yanvar oyida AQShga qarshi o'rtoqlik o'yini uchun Chili terma jamoasiga ilk bor chaqiruv olgan.

2015-yil boshida Vegas Chili yoshlar terma jamoasi tarkibida Urugvayda boʻlib oʻtgan Janubiy Amerika yoshlar chempionatida ishtirok etgan. Turnirda u Venesuela, Urugvay, Braziliya va Kolumbiya terma jamoalariga qarshi oʻyinlarda ishtirok etgan.

2018-yil 31-may kuni Vegas Ruminiyaga qarshi oʻrtoqlik oʻyinida Chili terma jamoasi safida debyut qilgan.

## Statistika

## Manbalar
Antonina Basova

**Antonina Gavrilovna Basova** (1900 — 1998) — Sovet surdopedagogi (karlar oʻqituvchisi) , SSSRda karlar taʼlimi tarixi boʻyicha mutaxassis.

## Biografiyasi
1900-yilda tugʻilgan. 1919-yilda Permdagi oʻqituvchilar seminariyasini tamomlagan. U Perm viloyati (hozirgi Sverdlovsk viloyati) Yakupino qishlogʻi maktabida oʻqituvchi boʻlib ishlagan. Keyin u Nijniy Tagilda uysiz bolalarni tarbiyalagan.

Moskva davlat pedagogika institutining defektologiya fakulteti va aspiranturasini tamomlagan.

1934-yildan 1938-yilgacha RSFSR Taʼlim vazirligi inspektori boʻlgan.

1938-yildan Moskva davlat pedagogika institutining defektologiya fakultetida ishgan. 1964-yildan 1970-yilgacha surdopedagogika kafedrasi boshligʻi boʻlgan.

1969-yilda „SSSRda surdopedagogika tarixi“ mavzusida doktorlik dissertatsiyasini himoya qildi.

U 1998-yilda Moskvada vafot etdi.

## Mahalliy surdopedagogika taʼlimini rivojlantirishga qoʻshgan hissasi
A. G. Basova A. I. Dyachkov bilan birga, mahalliy surdopedagogikaning muhim boʻlimi „Surdopedagogika tarixi“ ni yaratuvchilari. U surdopedagogika tarixi boʻyicha fundamental asarlar yozgan. U 19-asrda kar va soqovlar maktablarida taʼlim tizimini ochib berdi. U 19-asrda kar pedagogik fikrning oʻziga xosligini koʻrsatdi. Surdopedagogikaning shaxsiyatlarini chuqur tahlil qildi. Oʻz asarlarida Ya. T. Speshneva, I. I. Selezneva A. F. Ostrogradskiy, I. A. Vasilyeva, N. N. Lagovskiy, F. A. Rau va boshqalar ning surdopedagogikaga qoʻshgan hissasi koʻrsatib oʻtgan. A. G. Basova XIX asrdan XX asrning birinchi yarmigacha boʻlgan davr surdopedagogikasining asosiy masalalari va muammolarini tahlil qildi. Basovaning tarixiy asarlari dialogik xarakterga ega. SSSRda pedagogika tarixiga oid koʻpincha sof mafkuraviy xarakterga ega boʻlgan va oʻtmish arboblarini belgilagan koʻplab asarlardan farqli oʻlaroq, Basova juda ob’ektiv yondoshgan. A. G. Basovaning pedagogikaning rivojlanishidagi hissasi muhim ahamiyatga ega, chunki uning yordamida zamonaviy surdopedagoglari eshitish qobiliyati zaif bolalarni tarbiyalashga oʻqitishga yondashuvlarning shakllanishini dinamikada koʻrishlari mumkin.

## Ish yuritish

* Basova A. G. Istoriya obucheniya gluxonemix. — M. : Uchpedgiz, 1940. — 128 s. — 5000 ekz.
* *Basova A. G.* Ocherki po istorii surdopedagogiki v SSSR. — M., 1965.
* *Basova A. G.* Istoriya surdopedagogiki v SSSR: Dis. … d-ra ped. nauk / LGPI im. A. I. Gersena. — L., 1969.
* *Basova A. G., Yegorov S. F.* Istoriya surdopedagogiki: Ucheb. posobie dlya studentov defektol. fak. ped. in-tov. — M., 1984.

## Manbalar
Fransuz Dagomeyasi

**Dagomeya** (fransuzcha: *Dahomey*) — Fransiyaning Gʻarbiy Afrikasidagi sobiq fransuz mustamlakasi.

Fransuz mustamlakasi 1904-yilda tarixiy Dagomeya hududida tashkil topgan.

Ikkinchi jahon urushidan soʻng, Toʻrtinchi Fransiya Respublikasi oʻz mustamlakalarining siyosiy huquqlarini kengaytira boshladi, Fransiya G'arbiy Afrikasi Fransiya Ittifoqiga qoʻshildi. 1958-yilda Fransiya Beshinchi Respublikasi tashkil topganda, Fransiya Ittifoqi - Fransiya hamjamiyatiga aylantirildi va Fransiya Gʻarbiy Afrikasi rasman oʻz faoliyatini toʻxtatdi. Uning tarkibiga kirgan hududlarda referendumlar oʻtkazildi va 1958-yil 11-dekabrda Dagomeya mustamlakasidan oʻzini oʻzi boshqaradigan, oʻsha paytdagi mustaqil Dagomeya Respublikasi, hozirgi Benin tashkil etildi.

## Adabiyot
*
Malone (Texas)

**Malone** AQShning Texas shtatida joylashgan shahardir. Aholisi 2010-yilgi aholini ro'yxatga olishda, 269 kishini tashkil etgan. 

## Geografiyasi
Malone sharqiy Hill okrugida joylashgan 31°55'2" N 96°53'41" W. Texas shtatining 171 avtomagistrali shahar markazidan o'tib, shimoli-g'arbda 26 km uzoqlikda okrug markazi joylashgan, janubi-sharqiy Hillsborodan11 km uzoqlikda joylashgan.

Amerika Qo'shma Shtatlari aholini ro'yxatga olish byurosiga ko'ra, Malonening umumiy maydoni 1,2 km² ni tashkil qilgan, shundan 15,149 m²  yoki 0,43% suvlikdan iborat.

## Demografiyasi

2000-yildagi aholini ro'yxatga olish  holatiga ko'ra, shaharda 278 kishi, 107 ta xonadon va 69 ta oila istiqomat qilgan. Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 606,6 nafar kishi (233,3km2). Kvadratiga o‘rtacha 272,7 zichlikdagi 125 ta uy-joy mavjud boʻlgan. Shaharning irqiy tarkibi 67,99% oq, 19,42% afro-amerikalik, 0,72% tubjoy amerikaliklar, 9,71% boshqa irqlardan va 2,16% ikki yoki undan ortiq irqlardan iborat. Har qanday irqga mansub ispan yoki latinolar aholining 14,75% ni tashkil etgan.

107 ta xonadon mavjud bo'lib, ulardan 36,4 foizi 18 yoshgacha boʻlgan bolalar, 43 foizini er-xotinlar, 14 foizi eri bo'lmagan, 35,5 foizi oilasiz boʻlganlar tashkil qilgan. Barcha uy xo'jaliklarining 32,7 foizi jismoniy shaxslardan iborat bo'lib, 15,9 foizida 65 yosh va undan katta boʻlgan yolg'iz yashaydigan odamlar edi. Uy xo'jaliklarining o'rtacha kattaligi 2,6, oilaning o'rtacha kattaligi 3,32 boʻlgan.

Shaharda aholi keng tarqalgan bo'lib, 31,7% 18 yoshgacha, 7,9% 18 yoshdan 24 yoshgacha, 29,1% 25 yoshdan 44 yoshgacha, 16,5% 45 yoshdan 64 yoshgacha va 14,7% 65 yosh va undan kattaroq odamlar tashkil qilgan. O'rtacha yosh 31 yosh bo'lib, har 100 ta ayolga 95,8 ta erkak to'g'ri kelgan. 18 va undan katta yoshdagi har 100 ta ayolga 86,3 ta erkak to'g'ri kelgan.

Shahardagi bir xonadonning o'rtacha daromadi 21,250 dollarni, oilaning o'rtacha daromadi esa 26,667 dollarni tashkil etgan. Erkaklarning o'rtacha daromadi 30,179 dollarni, ayollarniki esa 20,208 dollarni tashkil qilgan. Shaharning jon boshiga to'g'ri keladigan daromadi 11,231 dollarni tashkil etadi. Oilalarning qariyb 27,6 foizi va aholining 33,2 foizi qashshoqlik chegarasi ancha past boʻlgan.

## Ta'limi
Shaharga Malone mustaqil maktab okrugi xizmat ko'rsatadi. Tumanda Malone boshlang'ich maktabi mavjud bo'lib, bolalar bog'chasidan sakkizinchi sinfgacha boʻlgan o'quvchilarga xizmat qilgan.

## Manbalar
Ellik lira (Italiya tangasi)

**50 lira** () — Italiyada 1867-yildan 2001-yilgacha muomalada boʻlgan italyan tangasi. 130 yillik faoliyati davomida uning xarid qobiliyati o‘n minglab marta kamaydi. Birinchi 50 lirada 16,12 g 900-chi oltin bor edi. 2002-yilda naqd pul yevroga almashtirilganda 50 lira 2,58 yevro sentga to‘g‘ri keldi.

## Italiya Qirolligi

### Viktor Emmanuel II hukmronligi
Birinchi 50 lira qirol Viktor Emmanuel II davrida zarb qilingan. Birinchi tangalar 1864-yilda chiqarilgan, ammo ular 1867- yilda Turinda chiqarilgan. 103 nusxadagi arzimas tiraj ularni Italiyadagi barcha tangalar orasida eng kam uchraydi.

### Umberto I hukmronligi
Umberto I (1878-1900) davrida 1884, 1888 va 1891-yillarda 50 lira zarb qilingan. Tanganing avers tomonida qirol portreti ostida monarxning surati, aylana shaklidagi „UMBERTO I RE D’ITALIA“ yozuvi, chiqarilgan. Orqa tomonning markazida Savoy uyining gerbi joylashgan boʻlib, uning atrofida Annunziata ordeni lentasi joylashgan. Tanganing yon tomonlarida eman va zaytun shoxlari tasvirlangan, tepasida yulduzcha tasvirlangan. Gerblarning yon tomonlarida „L“ va „50“ nominalining belgisi mavjud.

## Italiya Respublikasi
Italiya Respublikasida 50 lira koʻp million nusxada zarb qilingan savdo tangasiga aylandi. Ular 1954-yildan 2001-yilgacha ishlab chiqarilgan. 2002-yildan boshlab mamlakat yevroga oʻtdi. Ayirboshlash 1 yevro kursi boʻyicha 1936,27 lira uchun amalga oshirildi. Shunga koʻra, muomala toʻxtatilgan paytda 50 lira 2,5 yevro sentga toʻgʻri keldi.

50 yildan kamroq vaqt ichida nominal qiymati 50 lira boʻlgan 3 turdagi tangalar muomalaga chiqarildi. Birinchi va ikkinchisi oʻxshash tasvirga ega — avers tomonida ayol profili va teskari tomonda temirchilikning qadimgi Rim xudosi Vulkan tavsirlangan. 1954-1989 va 1990-1995-yillardagi nashrlar oʻrtasidagi farq ularning hajmi va vaznida. 1996-yildan 2001-yilgacha tangalar avvalgidek akmonitaldan emas, balki mis-nikel qotishmasidan chiqarila boshlandi. Kompozitsiya bilan bir qatorda tanga dizayni ham oʻzgartirildi. Qadimgi Rim xudosining tasviri oʻrniga, nominal tangaga joylashtirilgan.

## Tangalar turlari

## Manbalar
Mixalixa (Xarovsk tumani, Vologda)

**Mixalixa** ()  — Rossiya Federatsiyasining Vologda viloyati Xarovsk tumanida joylashgan qishloq.
Xarovsk viloyat markaziga avtomobil yo'li bilan masofa 21,5 km, Mixaylovskiy munitsipaliteti markaziga 4,5 km.

2002 - yilgi aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra, doimiy aholi yo'q edi.
## Aholisi
Aholisi - 0 kishi (2010).
## Manbalar
Tıxlı

**Tıxlı** (shuningdek, **Takyali**, **Tykh** va **Tykhly**) Ozarbayjonning  Khizi tumanida joylashgan qishloq va munitsipalitet. 546 kishi istiqomat qiladi. Munitsipalitet  Tıxlı, Qars, Əngilan va Təzəkənd kabi qishloqlardan tarkib topgan.

## Manbalar

*
Mariya Petrova

**Mariya Igorevna Petrova** (; 1977-yil 29-noyabrda tugʻilgan) — rossiyalik figurali uchuvchi. Sherigi Aleksey Tixonov bilan birga 2000-yilgi Jahon chempionligini qoʻlga kiritgan va ikki karra (1999, 2000) Yevropa chempioni boʻlgan.

## Faoliyati
Petrova bolaligida tez kasal boʻlar edi va shifokorlar unga sport bilan shugʻullanishni tavsiya qilgan; ota-onasi uni yetti yoshida figurali uchish bilan shugʻullanishi uchun sport maktabiga olib kirgan. Petrova konkida uchishni yakka holda boshlagan, lekin har doim juftlikda konkida uchishni afzal koʻrgan hamda Yekaterina Gordeyeva / Sergey Grinkov juftligiga havas bilan qaragan, shuning uchun u 13 yoshida juftlikda konkida uchishga oʻtgan.

Petrova dastlab 1994 va 1995-yillarda oʻsmirlar oʻrtasidagi Jahon chempioni boʻlgan Anton Sixarulidze bilan birga juftlikda konkida uchgan. Ular 1996-yilda juftlik hamkorligini toʻxtatgan va Petrova Teymuraz Pulin bilan birga Jahon chempionatida ishtirok etib, kumush medalni qoʻlga kiritgan.

Petrova 1998-yilning yozida Aleksey Tixonov bilan sheriklik qila boshlagan. Ular birga 2000-yilda Jahon chempionligini qoʻlga kiritishgan. Juftlik2002-yilgi Qishki Olimpiya oʻyinlarida 6-oʻrinni, 2006-yilgi Olimpiadada esa 5-oʻrinni egallagan. Ular 2005-yilda jahon chempionatida kumush, 2006-yilda esa bronza medalini qo‘lga kiritgan.

Petrova va Tixonov juftligi 2006-yilgi Jahon chempionatidan soʻng sportdan nafaqaga chiqishlarini eʼlon qilishgan, ammo Rossiya konkida uchish federatsiyasining iltimosiga koʻra, ular keyinchalik yana bir yil musobaqalarda qatnashishga rozi boʻlishgan. Yakuniy mavsumda juftlik Gran-pri finali turnirida 6-oʻrindan joy olgan va Petrovaning jarohati tufayli Jahon chempionatini tark etishgan.

Petrova va Tixonov juftligi Sankt-Peterburgda murabbiy Lyudmila Velikova qoʻl ostida mashgʻulot oʻtkazdilar. Musobaqadan chiqqandan soʻng, juftlik muz shoularida, shu jumladan Rossiya televideniye loyihalarida chiqish qilishgan.

## Natijalari

### Tixonov bilan

### Aleksey Tixonov bilan

## Manbalar
Xurrambek

**Xurrambek** — Surxon vohasida qizil armiyaga qarshi kurashgan qoʻrboshilardan biri.

## Tarjimayi holi
Xurrambekning kelib chiqishi oʻzbeklarning qoʻngʻirot elatidan, qoʻngʻirotlarning xushtamgʻali urugʻidan boʻlgan. Qahramon Rajabov baʼzi adabiyotlarga tayanib, uni qoʻngʻirotlarning tortuvli urugʻining kallar boʻgʻiniga mansub, deb yozgan. Xurrambek Buxoro madrasalarida taʼlim olgan. U Surxon vohasidagi qoʻrboshilarning eng yovquri va tadbirkori boʻlgan.

## Qoʻrboshilik faoliyati
Xurrambekka boʻysunovchi qoʻrboshilar orasida qoʻngʻirotlardan Mahmudbek Qachay, Rahimberdibek, Mahmudbek Qachay, Mustafoqul, doʻrmonlardan Nurmuhamamad Toʻqsabo, Toshmatbek, Nurmuhammad Toʻqsabo, turkman juzlaridan Husanbek Dodxoh, Dehqonboy Toʻqsabo, Hayit Toʻqsabo, Qoʻybagʻarbek Toʻqsabo kabi harbiy sarkardalar boʻlgan. Xurrambek 1925-yil Surxondaryo qoʻrboshilarining Amudaryodagi Paygʻambarorolda navbatdagi qurultoyini oʻtkazadi. Mazkur qurultoyda Ibrohimbek ham ishtirok etgan. Ibrohimbek Xurrambekning Surxon vohasi qoʻrboshilarining yetakchisi ekanligini eʼtirof etadi va quroltoyni tark etadi. Shundan soʻng Xurrambek Bobotogʻda faoliyat koʻrsatayotgan qoʻrboshilarni birlashtiradi. Xurrambek 1926-yil oʻzining 19 ta otliq safdoshi bilan Afgʻoniston hududiga oʻtib ketadi. Xurrambekning Afgʻonistondagi tadqiri toʻgʻrisida maʼlumotlar saqlanmagan.
1926—1930-yillarda Xurrambek Ibrohimbek bilan bir necha marotaba uchrashadi. Ular oʻrtasida munosabatlar ancha ziddiyatli boʻlgan. Xurrambek tiriklik chogʻida G. B. Adreyev „Xurrambek“ nomli roman yozgan va 1935-yilda rus tilida Toshkentda chop etilgan. „Xurrambek“ nomli romanda muallif Surxon vohasidagi harakat jarayoni va inqirozi koʻrsatgan.
Sovet hukumati tomonidan koʻrilgan chora-tadbirlarga qaramasdan qoʻrboshilar oʻz kurashlarini davom ettirdilar. U faoliyati davomida sovet rejimiga qarshi kurash olib bordi.

## Manbalar
Afg'oniston she'riyati

**Afg'oniston** deb ataladigan zamonaviy mintaqa **she'riyati** qadimiy ildizlarga ega bo'lib, u asosan dariy va pushtu tillarida yozilgan   .Afg'on she'riyati Afg'oniston madaniyati bilan bog'liq bo'lib, afg'on adabiyotining elementidir.

## Tarix
Hozirgi kunda Afgʻoniston deb atalgan mintaqa VII - XI asrlarda Afgʻoniston islom tomonidan bosib olinishidan oldin ham oʻzining sheʼriy tili bilan mashhur boʻlgan. Pata Khazana, agar haqiqiy bo'lsa, VIII asrda yozilgan pushtu she'riyatini o'z ichiga oladi. Hozirgi Afg‘oniston hududida tug‘ilgan yoki yashagan mashhur shoirlardan Rumiy, Firdavsiy, Xushalxon Xattak, Rahmon Bobo, Ahmadshoh Durroniy, Temurshoh Durroniy, Shujoshoh Durroniy, G‘ulom Muhammad Tarziy, G‘ulom Habib Navabi, Massud Nawabi, Homaira Nakhat Dastgirzoda va boshqalar. 

Bu xalqda Robiya Balxiy, XVII asr Nazo Toxi va boshqalar kabi qator shoirlar ham bor. Mamlakatdagi siyosiy notinchliklar va urushlar tufayli ko‘plab shoir ayollar yashiringan. Bugungi kunda Amerika Qo'shma Shtatlaridagi Meri Vashington universiteti talabasi, afg'on amerikalik *Sajia Alaha Ahrar* kabi taniqli yosh afg'on shoirlari 

2010-yilda "Dunyo tinchligi istagi" deb nomlangan she'r yozgan  .

## Manbalar
Mishakovo (Xarovsk tumani, Vologda)

**Mishakovo** ()  — Rossiya Federatsiyasining Vologda viloyati Xarovsk tumanida joylashgan qishloq.
Xarovsk viloyat markaziga avtomobil yo'li bilan masofa 40 km, Gori munitsipaliteti markaziga - 5 km. Eng yaqin aholi punktlari - Myatnevo, Krasnovo, Kvashnix.

2002 - yil aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra, aholi soni 8 kishi.
## Aholisi
Aholisi - 7  kishi (2010).
## Manbalar
Jazoir lahjasi

Arab tilining **Jazoir lahjasi** (darij) arab tilining turlaridan biri boʻlib, Jazoirda va chet eldagi Jazoir diasporasi orasida keng tarqalgan. Shu bilan birga, yozma arab tili dariji boʻlgan ogʻzaki arab tilidan farq qiladi. Jazoir lahjasida berber tillarining tarkibiy qismlari, shuningdek, berber, turk, ispan va fransuz tillaridan olingan koʻplab soʻz birikmalari mavjud; shuningdek, boshqa shevalarda boʻlgani kabi, yozma tilning oxirlari tashlab yuboriladi. Bu dialekt rasmiy maqomga ega emas, lekin koʻpchilik jazoirliklar tomonidan qoʻllanadi. Jazoir arab tili turli shaharlarda har xil. Jazoir lahjasi ham Jazoir dariji tilidan bir qancha farqlarga ega.

## Dialektlar
Jazoir arab tili ikkita genetik guruhga mansub bir nechta turli dialektlarni oʻz ichiga oladi: Hilolgacha va Hilol.

Hilol dialektlari

Hilol shevalari uch guruhga boʻlinadi:
* Sharqiy Hilol shevalari: Djelfa, Msila, Setif shaharlari atrofidagi baland tekisliklarda keng tarqalgan;
* Markaziy Hilol dialektlari: markaziy va janubiy Jazoir, Jazoir va Oran shahrining janubida;
* Makil shevalari: O‘ran shahrining g‘arbiy qismida keng tarqalgan;
Koinening zamonaviy shahar va milliy tillari Hilol dialektlariga asoslangan.

Hiloldan oldingi shevalar

Arab tilining Hilolgacha boʻlgan shevalari odatda uch turga boʻlinadi: shahar, „qishloq“ va yahudiy. Jazoirda Hilolgacha boʻlgan bir nechta lahjalar ham soʻzlashadi:
* Shahar dialektlari Jazoirning yirik shaharlarida keng tarqalgan boʻlib, ular ilgari Azemmur, Maskara kabi shaharlarda ham soʻzlashgan.
* Jijel shevasi Konstantin shahrining shimolidagi mintaqada keng tarqalgan, jumladan Kollo va Jijel.
* Rashkun, Tlemsen, Trara va Xunayn shaharlarida Traras-Msirdiya shevasi keng tarqalgan.
* Yahudiy-jazoir lahjasi — Jazoir yahudiylarining tili, ularning aksariyati Isroil davlati tuzilgandan keyin mamlakatni tark etgan.
## Havolalar
https://ru.m.wikipedia.org/wiki/%D0%A0%D0%B0%D0%B7%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D0%B4%D0%BD%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B8_%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B1%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B3%D0%BE_%D1%8F%D0%B7%D1%8B%D0%BA%D0%B0
Aleksey Tixonov

**Aleksey Vladimirovich Tixonov** (; 1971-yil 1-noyabrda tugʻilgan) — rossiyalik figurali uchuvchi. Sherigi Mariya Petrova bilan birga 2000-yilgi Jahon chempionligini qoʻlga kiritgan va ikki karra (1999, 2000) Yevropa chempioni boʻlgan.

## Faoliyati
Tixonov oʻzining tugʻilgan shahri Samarada konkida uchishni boshlagan. Dastlab yakka holda konkida uchgan va 15 yarim yoshida juftlikda konkida uchishga oʻtgan.

Tixonov dastlab sherigi Irina Sayfutdinova bilan Sovet Ittifoqi vakili sifatida va keyin Rossiya uchun raqobatlashgan. Ular Sovet Ittifoqi uchun 1989-yilda figurali uchish boʻyicha oʻsmirlar oʻrtasidagi jahon chempionatida bronza medalini qoʻlga kiritganlar.

Aleksey Tixonov 1998-yilning yozida Petrova bilan sheriklik qila boshlagan. Ular birga 2000-yilda Jahon chempionligini qoʻlga kiritishgan. Juftlik2002-yilgi Qishki Olimpiya oʻyinlarida 6-oʻrinni, 2006-yilgi Olimpiadada esa 5-oʻrinni egallagan. Ular 2005-yilda jahon chempionatida kumush, 2006-yilda esa bronza medalini qo‘lga kiritgan.

Petrova va Tixonov juftligi 2006-yilgi Jahon chempionatidan soʻng sportdan nafaqaga chiqishlarini eʼlon qilishgan, ammo Rossiya konkida uchish federatsiyasining iltimosiga koʻra, ular keyinchalik yana bir yil musobaqalarda qatnashishga rozi boʻlishgan. Yakuniy mavsumda juftlik Gran-pri finali tur nirida 6-oʻrindan joy olgan va Petrovaning jarohati tufayli Jahon chempionatini tark etishgan.

Petrova va Tixonov juftligi Sankt-Peterburgda murabbiy Lyudmila Velikova qoʻl ostida mashgʻulot oʻtkazdilar. Musobaqadan chiqqandan soʻng, juftlik muz shoularida, shu jumladan Rossiya televideniye loyihalarida chiqish qilishgan.

## Shaxsiy hayoti
Tixonov Petrova bilan turmush qurgan va 2010-yil 1-fevralda uning birinchi farzandi, Polina ismli qizini dunyoga kelgan. Oila Moskva viloyatida istiqomat qiladi.

## Dasturlari

### Petrova bilan

## Natijalari

### Petrova bilan

## Manbalar
Meteniy

Chemical compound

Organik kimyoda **meteniy** (**metiliy**, **karbeniy**, **metil kation** yoki **protonlangan metilen** deb ham ataladi) CH3+ formulali kationdir. Uni metilen radikali sifatida ishlatish mumkin. Proton (H+) yoki metil radikali sifatida (CH2) bitta elektron olib quyilsa, karbokatyon va enium ioni hosil qiladi va karbenyum ionlari ichida eng oddiy bo'lib qoladi. 

## Tuzilishi
Tajribalar va hisob-kitoblar qaraganda, meteniy ioni uch karrali simmetriyaga ega bo'lgan tekislikdir. U uglerod atomining sp2 gibridizatsiyasini prototip misolida kuzatish mumkin.

## Tayyorgarlik va reaksiyalari
Past bosimdagi massa spektrometriyasini o'rganish uchun meteniyni metil radikalining ultrabinafsha fotoionlashi,  yoki C+ kabi monotomik kationlarning to'qnashuvi orqali olish mumkin. C+ va Kr+ neytral metan bo'lib, bunday sharoitda u asetonitril CH3CN bilan reaksiyaga kirishib CH3(CN2) ionini hosil qiladi. Agar atom bir yoki bir nechta elektronni yoʻqotsa, u musbat zaryadlanadi va musbat ion yoki kation deb ataladi. Aksincha, agar atom bir yoki bir nechta qoʻshimcha elektron olgan boʻlsa, u manfiy zaryadlanadi va manfiy ion yoki anion deb ataladi.  Agar oʻzaro taʼsir yetarlicha katta boʻlsa, unda bu tortishish bogʻlangan bipolyaronga olib keladi. Kuchli tortishish uchun bipolyaronlar kichik boʻlishi mumkin. Kichkina bipolyaronlar butun son aylanishiga ega va shuning uchun oʻz xususiyatini yuqotmaydi. Shu sababli kam energiyali elektron tutilganda ( dan kam), u o'z-o'zidan ajralib chiqadi. 

Kondensatsiyalangan fazada oraliq mahsulot sifatida kamdan-kam uchraydi. FSO<sub>3</sub>H-SbF<sub>5</sub> bilan metanni protonlash yoki gidrid olish natijasida hosil bo'ladigan reaktiv, oraliq mahsulot sifatida hosil bo'ladi. Meteniy ioni, hatto alkanlarga nisbatan ham juda reaktiv modda hisoblanadi.

## Yana qarang

* Metanium
* Ammoniy
* Etanium

## Manbalar
Pape Cheikh Diop

**Pape Cheikh Diop Gueye** () (1997-yil 8-avgustda tugʻilgan) — senegallik professional futbolchi , Gretsiya Superligasining „Aris“ klubi yarim himoyachisi. Ispaniya jamoasining yoshlar terma jamoasida oʻynagan. Hozirda xallqaro maydonda Senegal terma jamoasi sharafini himoya qiladi.

## Klubdagi faoliyati

### Yoshlik yillari
Diop ilk faoliyatini Internacional de la Amistad klubi va Montañeros CF jamoalarida boshlagan. U 2013-yilda "Selta de Vigo" yoshlar jamoasiga qoʻshilgan.

### Celta
Diop jamoadagi debyutini 2014-yil 23-avgustda o‘tkazgan va ikkinchi bo‘limda Segunda B divizioni vakili CD Lealtadga qarshi o‘yinda (2:0) zaxiradan maydonga tushgan. Sakkiz kundan soʻng u oʻzining birinchi golini kiritgan.

2015-yilning 11-avgustida Diop klub bilan 2020-yilgacha yangi besh yillik shartnoma imzolagan. U oʻzining birinchi asosiy tarkibdagi va La Ligadagi debyutini oʻsha yilning 12-dekabrida RCD Espanyol jamoasiga qarshi oʻtkazgan.

Diop asosiy tarkibdagi birinchi golini 2016-yilning 27-noyabrida o‘z maydonida Granada CFga qarshi o‘yinda (3:1) kiritgan. U 31-yanvarda shartnomasini 2021-yilgacha uzaytirgan va asoiy tarkib futbolchisiga aylangan, unga 4-raqamli libos berilgan.

### Lyon
2017-yil 29-avgustda „Lyon“ Diop bilan besh yillik shartnoma imzolaganini eʼlon qilgan. „Celta“ga toʻlangan transfer narxi 4 million yevro bundan tashqari bonuslar bilan birga 10 million yevro deb xabar qilingan. 2019-yilning 14-avgustida, kam maydonga tushgandan soʻng u 2019—2020-yilgi mavsum uchun ijara asosida sobiq jamoasi „Celta“ga oʻtgan.

#### Dijon ijara
2020-yil 6-avgustda Diop Liga 1 klubi Dijon bilan bir mavsumga ijara shartnomasi imzolagan. Shartnoma 5 million yevroga sotib olish opsiyasi va qo‘shimcha 1,5 million yevro bonuslarni bundan tashqari 15% sotgandagi to‘lovini o‘z ichiga olgan. Diop 2020-yil 22-avgust kuni „Dijon“ safida „Anje“ga qarshi o‘yinda debyut qilgan.

### Aris
2022-yil 29-iyun kuni Diop Gretsiya Superliga klubi Aris bilan ikki yillik shartnoma imzolagan.

## Xalqaro faoliyati
Senegalda tugʻilgan va Ispaniyada oʻsgan Diop Ispaniyaning yoshlar jamoasida oʻynagan. 2018-yil sentyabr oyida Diop Senegal sharafini himoya qilishini eʼlon qilgan. U 2020-yil 9-oktabrda Marokashga qarshi o‘rtoqlik o‘yinida (3:1) birinchi marta Senegal terma jamoasi safida maydonga tushgan.

## Faoliyat statistikasi

## Manbalar
Tudar

**Tudar** Ozarbayjonning  Khizi tumanida joylashgan qishloq . Munitsipalitet Ağdərə kabi qishloqlardan tarkib topgan.

## Manbalar

*
Tiffani Zagorski

**Tiffani Anastasiya Zagorski** (; 1994-yil 16-avgustda tugʻilgan) — Angliya va Rossiya vakili sifatida musobaqalarda qatnashgan muz raqqosasi. Jonathan Guerreiro bilan juftlikda Rossiya vakili sifatida 2018 NHK Trophy turnirining kumush medali, 2018 Skate America turnirining bronza medali sovrindori va uch karra Rossiyaning milliy chempioni boʻlgan.

Sobiq hamkori Alexis Miart bilan 2011-yilgi oʻsmirlar oʻrtasidagi Jahon chempionatida Fransiya vakili sifatida toʻrtinchi oʻrinni egallagan

## Shaxsiy hayoti
Zagorski 1994-yil 16-avgustda Angliyaning London shahrida tugʻilgan. U yolg‘iz farzand. Uning otasi Bohdan Zagorski 2010-yil 15-yanvarda vafot etgunga qadar London markazidagi Queens muz maydonida murabbiy sifatida faoliyat yuritgan. Zagorskining dastlabki murabbiylaridan biri Gledis Xogg edi.

Uning otasi tomonidan bobosi Yerji Dominik Zagorski 1917 yilda Rossiyaning Moskva shahrida tugʻilgan va Ikkinchi Jahon urushi paytida Angliyaga surgun qilingan.

2012-yil oxirida Zagorski rejissyor Jan-Pol Salomen tomonidan suratga olingan „Je fais le mort“ nomli fransuz komik detektiv filmida konkida uchuvchi Vanessa rolini oʻynaydi.

Zagorski 2013-yil 19-iyunda Fransiya fuqaroligini, 2016-yil aprel oyida esa Rossiya fuqaroligini ollgan. U ingliz, fransuz va rus tillarini biladi.

## Faoliyati
Zagorski 1996-yilda ikki yoshida konkida uchishni boshlagan. U oʻn yoshigacha Jimmi Yang murabbiyligida mashgʻulot oʻtkazish uchun Sheffildga koʻchib oʻtgunga qadar Londonda ham, Kardiffda ham otasi Bohdan tomonidan oʻqitilgan. 2007-yil sentyabr oyida atigi 13 yoshida Muriel Zazui va Romain Xaguenauer murabbiyligida mashq qilish uchun onasi bilan Fransiyaga koʻchib borgan.

### Miart bilan juftlikda
Zagorski 2009-yil mart oyida Zazui taklifiga koʻra Alexis Miart bilan juftlik hosil qildi. Ular erkin raqs boʻyicha ikkinchi oʻrinni egallagan holda 2011-yilgi oʻsmirlar oʻrtasidagi Jahon chempionatida toʻrtinchi oʻrinni qoʻlga kiritdilar. Juftlik keyingi mavsumda kattalar safida raqobatlashish uchun tanlandilar. 2011-yil iyul oyi boshida Miart o‘ng suyak suyagi singan. Zagorski ikki yarim oy yolgʻiz mashq qilgan. Natijada, ular 2011-yil kuz mavsumini oʻtkazib yuborishdi, ammo 2012-yilgi Fransiya milliy terma jamoasi uchun oʻz vaqtida musobaqaga qaytishgan. U yerda bronza medalini qoʻlga kiritgandan soʻng, 2012-yilgi Yevropa chempionatiga Fransiya terma jamoasiga kiritilgan.

## Dasturlari

### Miart bilan

## Natijalari

### Fransiya vakili sifatida Miart bilan

## Manabalar
Oʻtanbek

**Oʻtanbek** — (1904—1935) — Sharqiy Buxoro va Surxon vohasida qizil armiyaga qarshi kurashgan qoʻrboshilardan biri.

## Qoʻrboshilik faoliyati
Oʻtanbek qoʻrboshi 1904-yilda Sharqiy Buxorodagi Qabodiyon bekligida tavallud topgan. Kelib chiqishi qoʻngʻirotlarning qoʻldovli urugʻidan boʻlgan. U yosh boʻlishiga qaramasdan dovyurak va jasur boʻlib, 500 kishilik yigitga rahbarlik qilgan. Shahrituz, Qabodiyon, Jilikoʻl atroflari va Surxon vohasida qizil armiyaga qarshi kurashlar olib borgan. Oʻtanbekning harbiy qarorgohi Jarqoʻrgʻon va Shahrituz oraligʻida Amudaryoga yaqin boʻlib, ayni paytda mazkur hudud Oʻtanjarsoy deb nomlanadi. Oʻtanbek Xurrambekdan soʻng Surxondaryo qoʻrboshilarining yetakchisiga aylanadi. U Afgʻoniston hududuga Ibrohimbekdan biroz soʻng oʻtadi. U Afgʻonistonda harbiy amaliyotlar paytida ham Ibrohimbek yonida boʻlgan. 1924—1927-yillardagi maʼlumotlarga koʻra Oʻtanbek qoʻrboshi faoliyatiga katta oʻrin ajratilganligi bu davrda Ibrohimbekdan soʻng Sharqiy Buxoroda u asosiy rolni oʻynagan. 1931-yilda Oʻtanbek Ibrohimbek bilan birgalida Afgʻonistondan oʻz hududiga oʻta olmagan. Mazkur davrda Oʻtanbek guruhi tarkibida Mulla Jaylov, Mulla Xoldor, Polvonxoʻja, Mulla Joʻra va Boysara kabi qoʻrboshilar mavjud boʻlgan. Avgʻonistondagi Nodirshoh hokimiyati Oʻtanbek qoʻrboshi oilasini qoʻlga oladi va qamoqqa tashlaydi. 1931-yil yozi va kuzida Oʻtanbek va Arzuqulbekning harbiy guruhlari Gulshanquduq va Aybek, Qunduz atroflarida afgʻon armiyaga qarshi kurashlar olib boradi. Oʻtanbek 1931-yil 27-oktabrda afgʻonlar tomonida boʻlgan turkmanlar guruhlariga qarshi janglar olib boradi. Qahramon Rajabov soʻzlariga koʻra Oʻtanbek Afgʻonistonda notinch yashaydi va 1935-yilda oʻldiriladi. U faoliyati davomida sovet rejimiga qarshi kurash olib bordi.

## Manbalar
Blas Pérez

**Blas Antonio Miguel Pérez Ortega** (; 1981-yil 13-martda Panamada tugʻilgan) — panamalik hujumchi. U Panama terma jamoasida oʻynagan. 2018-yilgi jahon chempionati ishtirokchisi.

## Klublardagi faoliyati
Blas Pérez faoliyatini „Panamá Viejo“ futbol klubida boshlagan. 1998-yilda u asosiy jamoada debyut qilgan va jamoa safida 56 oʻyinda 27 ta gol urgan.

Blas Pérez 2007-yil 29-mayda ispaniyaning „Hércules“ futbol klubi oʻtgan va 4 yillik shartnoma imzolagan. Transfer summasi 2,7 million dollarni tashkil qilgan. Blas Pérez Ispaniyada bir mavsum oʻtkazgan va 16 uchrashuvda 4 gol urgan.

2012-yilda Blas Pérez MLS „Dallas“ bilan shartnoma imzolagan. 11-mart kuni „New York Red Bulls“ futbol klubiga qarshi oʻyinda u yangi jamoada debyut qilgan. 18-mart kuni „Portland Timbers“ futbol klubiga qarshi kechgan bahsda u oʻzining birinchi golini urgan.

## Xalqaro faoliyati
Blas Pérez Panama terma jamoasidagi debyutini 2001-yilda Gvatemalaga qarshi oʻtkazgan. Oʻsha yilning 6-sentyabr kuni Gvatemalaga qarshi oʻyinda u terma jamoadagi debyut golini kiritgan. 2007-yilda milliy terma jamoa tarkibida u AQShda boʻlib oʻtgan CONCACAF Oltin Kubogiga yoʻl olgan. Turnirda u Gonduras, Kuba, Meksika va AQSh terma jamoalariga qarshi oʻyinlarda ishtirok etgan. Gonduras, amerikaliklar va kubaliklarga qarshi bahslarda Blas Pérez uchta gol urgan.

2009-yilda Blas Pérez ikkinchi marta CONCACAF oltin kubogida ishtirok etgan. Nikaragua, Gvadelupa, Meksika va AQSh jamoalariga qarshi bahsda oʻynagan. Ikki yil oldin boʻlgani kabi, u AQSh, Meksika va Nikaragua darvozasiga uchta gol urgan.

2011-yilda u uchinchi marta CONCACAF oltin kubogiga yoʻl olgan va u yerda Gvadelupa, AQSh, Kanada va El Salvador jamoalariga qarshi bahslarda qatnashgan. Gvadalupeliklar bilan oʻyinda futbolchi gol urgan.

2013-yilda u terma jamoaga CONCACAF oltin kubogi finaliga chiqishga yordam bergan. Turnirda u Meksika, Martinika, Kanada, AQSH va Kuba terma jamoalariga qarshi oʻyinlarda ishtirok etgan.

2015-yilda Blas Pérez CONCACAF oltin kubogining bronza medali sohibiga aylangan. Gaiti, Gonduras, Trinidad va Tobago va AQSh terma jamoalari bilan boʻlgan oʻyinlarda maydonga tushgan. Amerikaliklarga qarshi bahsda gol urgan.

## Statistikasi

## Manbalar
Hofiz Ibrohim

**Hofiz Ibrohim** — Misr yangi mumtoz sheʼriya­tining namoyandalaridan biri. U Ahmad Shavqiyning zamondoshi va doʻsti edi. Ahmad Shavqiydan uch yil keyin 1871 yilda tugʻilgan Hofiz Ibrohim bilan bir yilda (1932) vafot etgan. Ijodda maslakdosh boʻlgan ikki shoirning hayot yoʻli bir-biridan katta farq qiladi. Agar Shavqiy Qohirada zodagon oilasida tugʻilib, yoshligidan hayotning barcha neʼmatlaridan bahramand boʻlib, tahsil olish uchun Yevropaga yuborilgan boʻlsa, Hofiz Yuqori Misrning Deyrut nomli kichkina shaharchasida kambagʻal oilasida tugʻildi va yoshligida otadan etim qolib, hayotning ogʻir tashvishlarini boshidan kechirdi.1888 yilda Qohiradagi harbiy bilim yurtiga kirdi va 1891 yili kichik zobit unvonida uni bitirib chiqdi. 1896 yilda ingliz generali Kitchener boshchiligidagi ingliz va misrliklardan tashkil topgan armiya safida Sudanga yuborildi. Hofizning harbiy xizmati ogʻir oʻtdi. Armiyada hukm surgan qoʻpol munosabatlar, ayniqsa, ingliz qoʻmondonining misrliklarga nisbatan oʻzlarini takabburona tutishlari va mensimasdan muomalada boʻlishlari Hofizning nozik tabiatiga qattiq botardi va nafrat tuygʻusini uygʻotardi. Harbiy bilim yurtida sheʼrlar yoza boshlagan Hofiz, Sudandan Qohiradagi doʻstlariga askar hayotidan shikoyat qiluvchi koʻp hazin sheʼrlar yoʻllardi. Shoir inglizlarning Sudanga qilgan harbiy yurishining haqiqiy maqsadi Sudanni ozodlikdan mahrum qilish va yangi mustamlakaga ega boʻlish ekanini yaxshi anglagan edi. Hofiz Ibrohim shoir sifatida mumtoz sheʼriyat namunalari taʼsirida shakllandi. U, ayniqsa, abbosiylar xalifaligi davridagi shoirlarga alohida mehr qoʻygan edi. Abu Nuvos, Abu Tammom, al-Buxturiy, Ibn ar-Rumiy, Abu-l-Alo al-Maarriy kabi IX-XI asrlarda ijod qilgan shoirlarning sheʼrlarini yod olib, ifodali oʻqishdan charchamas edi. Qadimgi shoirlardan u sheʼr shakllarini, jarangdor qofiyalar tanlashni, vaznlarda muvozanat saqlashni va boshqa sheʼriy texnika fazilatlarini oʻrgandi.1901-yilda uning birinchi she'riy to'plami chop etildi. 1937-yilda barcha she'rlari to'planib chop etildi.Hofiz Ibrohim Misrdagi joʻshqin vatanparvar siyosiy doiralarga yaqinlashdi. Bu doiralarda Mustafo Komil, Saʼd Zagʻlul, Qosim Amin, Hasan Osin, Mahmud Sulaymon kabi milliy-ozodlik harakatining sarkardalari qatnashar edilar. Ularning fao­liyati taʼsirida shoirning dunyoqarashi shakllandi. Koʻp oʻtmay yosh shoir oʻzining vatan­parvarlik ruhi bilan sugʻorilgan sheʼrlari bilan keng jamoatchilik ichida tanila boshladi. Shuning uchun koʻp oʻtmasdan u muxlislar tomonidan „shoir al- Nil“ — „Nil shoiri“ unvoniga sazovor boʻldi, bu ibora haqiqiy Misr shoiri maʼnosida ishlatilardi.

Krimskiy A.Ye. Istoriya novoy arabskoy literaturi. S.675.