open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Serj Golon

**Serj Golon** (, haqiqiy ismi **Vsevolod Sergeyevich Golubinov**; 1903-yil 23-avgust Buxoro,19072-yil 12-iyul Kvebek) fransuz geokimyogari va asli rus rassomi. Uning rafiqasi Simone Changeo (adabiy taxallusi — Ann Golon) XVII asrning sariq sochli va yashil koʻzli goʻzal aristokrati va sarguzashtli Anjelika haqida bir qator tarixiy romanlar yozgan va bular unga shuhrat keltirdi.

## Tarjimai holi
1903-yil 23-avgust Buxoroda (boshqa maʼlumotlarga koʻra, Forsning Urmiya shahrida) tugʻilgan. U otasi Sergey Petrovich Golubinov Rossiya konsuli boʻlgan Isfaxonda (Eron) oʻsgan.

Oktyabr inqilobining boshida u Sevastopol gimnaziyasida oʻqigan, fuqarolar urushi paytida Oq armiyaga mustaqil ravishda mamlakatni kesib oʻtgan.

U 1920-yilda Konstantinopol orqali Fransiyaga borgan.

Nensidagi Oliy kimyo maktabini tamomlagan. U Afrika va Osiyoning bir qancha mamlakatlarida yirik kompaniyalar va Fransiya hukumati uchun geolog-razvedkachi sifatida ishlagan.

Ikkinchi jahon urushi paytida Vsevolod Golubinov general de Gollga qoʻshildi.

1940-yillarda u Afrikada, Fransiya Kongosida ishlagan, sement va koʻnchilik zavodlariga rahbarlik qilgan va oltin konida ishlagan. U yerda u Simone Changeux bilan uchrashdi. Ular oʻrtasida boshlangan romantika chuqur tuygʻuga sabab boʻldi va tez orada ular turmush qurishdi.

U rafiqasi bilan Fransiyaga qaytdi. Afrikada boʻlganligi haqida rafiqasi ular birgalikda „Au Cœur bêtes sauvages“ („Yovvoyi hayvonlar orasida“) xotiralarini yozgan (Parij, 1954).

Asl muallifi Simone Changeo boʻlgan Anjelikaning sarguzashtlari haqida 9 ta roman yozishda rafiqasiga maslahat berdi va unga maʼlumot izlashda yordam berdi. Ann Golonning soʻzlariga koʻra, aynan uning eri Anjelikaning eri Jefri de Peyrakning timsoliga aylandi.

1961-yildan beri rassomchilik bilan shugʻullandi. 1968-yilda Krans-Montana kurortida (Shveysariya) oʻzining birinchi shaxsiy koʻrgazmasini oʻtkazdi.

1965-yilda rafiqasi bilan SSSRga tashrif buyurdi. Ann Golon eslaganidek, „biz xohlagan joyimizga yurardik. Erim rus tilini yaxshi bilardi, bu odamlar bilan muloqot qilishda katta yordam berdi. Esimda, bizda restoranda ovqatlanish uchun maxsus vaucherlarimiz bor edi, biz ularning hammasidan ham foydalanmadik. Biznng Moskvada doʻstlarimiz juda koʻp boʻlgan va ular bilan uchrashib turardik“.

U Kvebekda koʻrgazma tayyorlayotgan vaqtda 1972-yil iyul oyida insultdan vafot etdi.

## Kitoblari

* 1947-yil — „Podarok Reza-Xana“ (*Le Cadeau de Riza Khan*, Serj Golon)
* 1959-yil — „Giganti ozera“ (Serge Golon)

## Manbalar
Nikolay Kashensev

**Nikolay Nikolayevich Kashensev** (1974-yil 19-iyulda tugʻilgan, Barnaul, Oltoy oʻlkasi, SSSR) — sovet va rus futbolchisi, hujumchi, yarim himoyachi va himoyachi. Trener.

## Faoliyati
1991-1995-yillarda Barnaulning „Dinamo“ jamoasi oʻyinchisi. 1996-yilda u oliy ligada oʻynagan Nijniy Novgorod „Lokomotiv“iga oʻtdi. 2-mart kuni "Baltika"ga qarshi oʻyinda u Rossiya chempionatida debyut qildi. 1997-yil 3-mayda Alaniyaga qarshi oʻyinda u Premer-ligadagi birinchi golini urdi. Umuman olganda, u Rossiya chempionatida 66 ta oʻyin oʻtkazib, 2 ta gol urgan. 2000-yilda „Lokomotiv“dan ketganidan soʻng, uning faoliyati pasayishni boshladi. Faoliyatini Oʻzbekistonning „Buxoro“ klubida yakunlagan, uchinchi kursda dublga ustozlik qilgan va asosiy jamoa murabbiyiga yordam bergan.

Oʻzbekistondan soʻng Nijniy Novgorodga keldi, lekin bolalar murabbiy boʻlib ishlay olmadi. U voyaga etmaganlar uchun reabilitatsiya markazida ishlagan, uni „Lokomotiv“ jamoasining sobiq rahbari Igor Bachurko, shuningdek, maktabda jismoniy tarbiya oʻqituvchisi chaqirgan. 2010-yilda „Ximik“ni boshqargan va „Lokomotiv“da oʻynagan Sergey Perednya Kashensevni Dzerjinskga taklif qildi va u yerda „Uran“ sport klubida bolalar futboli boʻlimini ochdi, Kashensev klubda bolalar murabbiyi sifatida ishlay boshladi. 2015-yilda u qayta tiklangan „Uran“ futbol klubining bosh murabbiyi boʻldi. 2017-yilda „Uran“da murabbiy boʻlgan. 2018-yilda Uran bosh murabbiyi boʻlgan. 2019-yilda u Uran oʻsmirlar jamoasining murabbiyi boʻlgan. 2021-yilda „Uran-Salyut“ (viloyat chempionatining birinchi ligasi) jamoasi bosh murabbiyi.

2021-yil noyabr oyidan. „Ximik“ning bosh murabbiyi.

## Manbalar


## Havolalar

* Profil nnfootball.nagradion.ru -da Arxiv nusxa
Juma Shukurov

**Juma Shukurov** (1925-yil 5-may, Pitman, Oʻzbekiston SSR, SSSR -?) — Oʻzbekiston SSR Buxoro viloyati Romitan tumani F. Xoʻjayev nomidagi oʻrta maktab oʻqituvchisi, Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1978).

## Tarjimai holi
1925-yil 5-mayda O‘zbekiston SSRning Pitman qishlog‘ida (hozirgi O‘zbekistonning Buxoro viloyati Romitan tumani) dehqon oilasida tug‘ilgan. Millati boʻyicha oʻzbek.

1939-yilda Romitan tumani Engels nomidagi maktabning 7-sinfini tamomlab, Buxoro pedagogika texnikumiga o‘qishga kiragan va uni 1942-yilda tugatagan. 1942-yil sentyabr oyida oʻzi tugʻilgan Engels nomidagi maktabga boshlangʻich sinf oʻqituvchisi boʻlib ishga kirgan. 1943-yil mart oyida Qizil Armiya safiga chaqirildi. 1944-yil yanvardan frontda 37-gvardiya miltiq diviziyasi tarkibida. 1944-yil avgustda ogʻir yaralangan, kasalxonadan chiqarilgandan soʻng 77-gvardiya miltiq diviziyasi tarkibida jang qilgan, 45 mm kalibrli qurol bilan Berlinga yetib kelgan. 1945-yil aprel oyining oxirida ikkinchi marta yaralangan. Ikkita II va III darajali „Shon-sharaf“ ordeni bilan taqdirlangan. 1945-yil dekabr oyida oʻqituvchi sifatida muddatidan oldin demobilizatsiya qilingan.

Uyga qaytib, yana tugʻilgan maktabiga boshlangʻich sinf oʻqituvchisi sifatida ishga kirgan. 1952-yilda Buxoro pedagogika institutini tamomlab, oʻz maktabiga qaytgan (1963-yildan Ushinskiy nomida, 1971-yildan F.Xoʻjayev nomida), bosh oʻqituvchi, 1955—1960 va 1961—1963-yillarda maktab direktori. Shu yillar davomida o‘zbek tili va adabiyotidan parallel dars bergan. 1974-yilda rahbarlik lavozimlarini tark etib, boshlangʻich maktab oʻqituvchisi sifatida ishga kirgan.

SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1978-yil 27-iyundagi „Talabalarni tarbiyalash va kommunistik tarbiyalashdagi ulkan xizmatlari uchun“ Farmoni bilan unga Lenin ordeni, Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni Oʻroq va bolgʻa oltin medali berilgan.

1985-yilda 43 yil o‘qituvchilik qilib, nafaqaga chiqqan. Pitman qishlogʻida yashagan. Keyingi taqdiri nomaʼlum.

Lenin, 2-darajali Vatan urushi, Mehnat Qizil Bayroq, 2 va 3-darajali Shon-sharaf ordenlari, medallar bilan mukofotlangan.

## Manbalar
Aylovot

**Aylovot** (ayrim manbalarda „Aylovotxoʻja“ nomi bilan ham uchraydi) — Samarqand viloyati Payariq tumanida joylashgan qishloq. 1546-yilgi vaqf yerlari xususidagi hujjatlarda qishloq nomi Aliobod tarzida tilga olinadi. Temuriylar hukumronlik yillari davomida Sugʻudi Kalon tumanining shimoliy hududlari hisobiga tashkil etilgan. 15-asr boshiga kelib esa, bu qishloq shu hududdagi asosiy aholi yashash punkitiga aylangan. Keyinchalik esa mazkur qishloq shu yerning tuman markazi unvoniga koʻtarilgan.
## Tarixi
V. L. Vyatkin tomonidan Sugʻudi Kalon tumani xususida olib borilgan tadqiqotlar natijasiga koʻra, Aliobod qishlogʻi mangʻitlar davrida oʻz mavqeini yoʻqotgan hamda keyinchalik Chelak tumanining markazi boʻlib qolganligi aytiladi.
Aliobod hududi yakunlanganidan soʻng, choʻl hududi boshlanadi. Qishloq yerlaridan Samarqand-Jizzax magistral yoʻli oʻtgan boʻlib, tarixiy manbalarda yozilishicha, qishloq yaqinida Xoʻja Didor qal’asi, Karjak (yoki ayrim manbalarda aytilganidek Karzak) mavzesi joy olgan. Mazkur hudud nomlari V. L. Vyatkin yashagan davrlarga kelib unutila boshlangan boʻlgan. Shunga qaramay, qishloqqa qoʻshni boʻlgan Siyob (Qorasuv), Adak yoki Andak (hozirgi Oʻymovut), shuningdek uning sharqiy qismida oʻrin egallagan Kurtushayx va Said Ohu (hozirgi Saydov) qishloqlari, hamda gʻarbiy qismdan chegaradosh boʻlgan Xonqoʻrgʻon mavzelari haqida alohida toʻxtalib oʻtilgan. V. L. Vyatkin oʻz kitoblarida Bulungʻur arigʻidan chiqqan hozirgi Kuchukariq (yoki Kuchakariq) haqida ham maʼlumotlar berib oʻtadi. Mazkur toponimning etimologiyasiga koʻra, Kuchakariq bu „kichik ariq“ degan maʼnoni anglatadi.

## Etimologiyasi
Aylovot toponimi „Ali“ (yigitlar ismi) va obod soʻzlarining birlashmasidan tashkil topgan. Aliobod nomi keyinchalik vaqt oʻtishi bilan, xalq tilida Aylovot koʻrinishiga aylanib ketgan va qishloq hozirga qadar shu shaklda nomlanib kelmoqda.
## Manbalar
Shohrud

**Shohrud** (; ;  — Oʻzbekistondagi Buxoro shahridagi eng qadimgi kanallardan biri.

Shahrud-Oʻzbekistonning Buxoro shahridagi qadimiy kanal. Kanal tarixiy shaharning suv taʼminotiga xizmat qiladi va YUNESKOning jahon merosining bir qismidir. Kanal tosh hovuzlar yoki labi Hovuz kabi havzalar yoki Xoʻja Gaukuschanning hovuzlarini suv bilan taʼminlagan.

## Tarixi
Buxoro shahri Zeravshan (Zarafshon) daryosining chap qirgʻogʻida, qirgʻoqdan biroz uzoqroqda joylashgan. Ushbu daryo qadim zamonlardan beri atrofdagi yer va dalalarni sugʻoradi, shuningdek shaharni suv bilan taʼminlaydi. Daryodan, shahar hududi orqali ushbu kanal qadimgi davrlarda qazilgan. Shahrud Buxoroning koʻplab (80 dan ortiq) xauzalarini suv bilan taʼminlagan, shaharning asosiy suv manbai boʻlgan. Kanal orqali shaharning turli qismlarida koʻpriklar qurilgan. Hozirda kanalning katta qismi yer ostidan oqib oʻtadi, faqat kichik qismlari hali ham ochiq osmon ostida oqadi. Buxoro shahristonining janubidan, sharqdan gʻarbga oqadi. Kanal uzunligi haqida aniq maʼlumotlar yoʻq.

## Manbalar

*
Buxoro Sovet Sotsialistik Respublikasi

**Buxoro Sovet Sotsialistik  Respublikasi** (qisqacha **[[Buxoro SSR]]** deb yuritiladi) Sovet respublikasi, Sovet Ittifoqi tarkibidagi ittifoq respublikalaridan biri . Buxoro Sovet  Sotsialistik Respublikasi SSSR tarkibida Buxoro Xalq Sovet Respublikasi (BNSR)ning ittifoq respublikasi sifatida oʻzgartirilishi va qoʻshilishi natijasida tashkil topgan „1924-yil 19-sentabrda boʻlib oʻtgan V Butun Buxoro Sovetlari Qurultoyi BNSRni Buxoro Sotsialistik Soveti deb qayta nomlash toʻgʻrisida qaror qabul qildi. 1924-yil 27-oktabrda ''milliy davlatchilik natijasida Oʻrta Osiyo sovet respublikalarining chegaralanishi'' tugatilgan. Respublika va uning hududi yangi tashkil etilgan Turkmaniston SSR, Oʻzbekiston SSR va Tojikiston ASSR (1929-yildan — Tojikiston SSR) tarkibiga kirdi“ . Buxoro Sotsialistik Sovet Respublikasining poytaxti Buxoro shahri boʻlgan. Respublikaning nomi Buxorodagi eng yirik shahar hisoblangan Buxoro shahrining nomidan olingan. BSSRning qolgan yirik shaharlari Qarshi, Termiz, Chorjoʻy, Koʻlob, Dushanbe va Shahrisabz boʻlgan.

## Geografiyasi
Buxoro Sovet Sotsialistik  Respublikasi shimoli-gʻarbda Xorazm Sotsialistik Sovet Respublikasi, gʻarbda Turkiston ASSR ning Zakaspiy mintaqasi, janubda Afgʻoniston amirligi (Amudaryo va Panj daryolari boʻylab), sharqda SSSR bilan va Turkiston ASSRning Fargʻona viloyati, shimolda Turkiston ASSRning Samarqand va Sirdaryo viloyatlari bilan chegaradosh boʻlgan. Turkiston ASSR RSFSR tarkibiga kirgan edi.

## Davlat tuzilishi
Buxoro   Sovet  Sotsialistik Respublikasida hukmron partiya Buxoro kommunistik partiyasi edi. Respublikaning oʻz qurolli kuchlari — Buxoro Qizil Armiyasi bor edi. 1924-yil 19-sentabrda boʻlib oʻtgan V Butunbuxoro sovetlari qurultoyida Buxoro MSR Buxoro SSRga aylantirildi. Shu kuni Buxoro SSR SSSR tarkibiga ittifoq respublikasi sifatida kirishi eʼlon qilindi. 1924-yilning oktyabr oyi oxirida SSSRda Oʻrta Osiyoda milliy-hududiy chegaralanish boshlandi. 1924-yil 27-oktabrda esa Buxoro SSR tugatildi va uning hududi milliy asosda tuzilgan va yangi tashkil etilgan respublikalar — Oʻzbekiston SSR oʻrtasida boʻlindi. (Buxoro SSR hududining 86%, shu jumladan Tojikiston ASSR (Oʻzbekiston SSR tarkibida) 41% va Turkmaniston SSR (14%)).

## Iqtisodiyot
Buxoro Sovet Sotsialistik  Respublikasida Buxoro rubli, RSFSR rubli (Sovznaki), SSSR rubli, shuningdek , Buxoro tangasi muomalada edi. Respublika iqtisodiyotining asosini qishloq xoʻjaligi (asosan sabzavot va meva yetishtirish, paxta va bugʻdoy yetishtirish), chorvachilik (jumladan qorakoʻlchilik), ipakchilik, baliqchilik (Amudaryo va respublika koʻllarida), gilamdoʻzlik, hunarmandchilik, sopol idishlar va buyumlar ishlab chiqarish tashkil etgan. Buxoro Sotsialistik Sovet Respublikasi iqtisodiyoti RSFSR tarkibiga kirgan Turkiston ASSR iqtisodiyoti bilan chambarchas bogʻliq edi.

## Manbalar
Rail Valitov

**Valitov Rail Bakirovich** (1940-yil 18-yanvar, Buxoro — 2023-yil 18-mart) — sovet va rus kimyogar-texnologi, Belarus Respublikasi Fanlar akademiyasining muxbir aʼzosi (1991), texnika fanlari doktori (1973), professor (1976), BASSRda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1984), BASSRda xizmat koʻrsatgan ixtirochi (1981).

## Tarjimai holi
1940-yil 18-yanvarda Oʻzbekiston SSRning Buxoro shahrida tugʻilgan.

1963-yilda Ufa neft institutini tamomlagan.

Ish joyi: Sterlitamak sintetik kauchuk zavodi (1963—1968), Sterlitamak kimyo zavodi (1968—1973); Ufa neft instituti organik kimyo kafedrasi mudiri (1973—1981); direktorning ilmiy ishlar bo‘yicha o‘rinbosari (1981—1992), direktor (1992—2005), 2005-yildan Butunittifoq gerbitsidlar va o‘simliklar o‘sishini tartibga soluvchi vositalar ilmiy tadqiqot texnologik va loyihalash instituti bosh ilmiy xodimi (1993-yildan) Belarus Respublikasi Fanlar akademiyasining „Gerbitsidlar va oʻsimliklar oʻsishini regulyatorlari ilmiy-tadqiqot texnologik instituti“ davlat muassasasi.

1973-yilda „SSSR hududida vodorod sulfidli gazlar va moylarning tarqalish qonuniyatlari, hosil boʻlish shartlari va prognozi“ mavzusida doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan.

Valitov ishining ilmiy yoʻnalishlari: uglevodorodlar, neft fraksiyalarining termokatalitik oʻzgarishlari; olefinli uglevodorodlar va yengil neft mahsulotlarini olish texnologiyasini yaratish; biologik faol moddalarni sintez qilish va xalq xo‘jaligida qo‘llash; neft-kimyo sintezida „interfasial kataliz“; ultratovushning neft-kimyoda ishtiroki. 2,4-dixlorfenoksiasetik kislotaning monoetanolamin tuzini olish usulini ishlab chiqqan, bu esa yuqori mahsuldorlik bilan yuqori sifatli mahsulot olish imkonini beradi. 4-xlorfenoksisirka va 2,4-dixlorfenoksiasetik kislotalar — gerbitsidlar, oʻsimliklarning oʻsish regulyatorlarini olish usuli yaratildi.

Valitov shogirdlari orasida 4 nafar fan doktori va 40 dan ortiq fan nomzodlari bor.

## Ish faoliyati
Valitov Rail Bakirovich 500 ga yaqin ilmiy ishlar, shu jumladan 260 ta mualliflik guvohnomalari va patentlar muallifi.

Aromatik halogen hosilalarini ishlab chiqarish. Ufa, 1981.

Oʻsimliklar oʻsishi regulyatorlari. Ufa: Reaktiv, 2000 (hammuallif).

Geterofaza jarayonlarida gidroakustik qurilmalardan foydalanish. Moskva: Kimyo, 2004 (hammuallif).

## Mukofot va unvonlari
BASSRda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1984),

BASSRda xizmat koʻrsatgan ixtirochi (1981).

„Shon-sharaf belgisi“ ordeni bilan mukofotlangan (1985).

## Manbalar


## Havolalar
http://encyclopedia-ural.rf/index.php/Valitov_Rail_Bakirovich
Vezirgeldi Ilyasov

**Ilyasov Vezirgeldi Omarovich** ( 1992-yil 18-yanvar, Gum-Dag, Turkmaniston) — turkman futbolchisi, Ashxobodning „Oltin Asir“ va Turkmaniston terma jamoasining markaziy yarim himoyachisi. Ma'ruf o'gil mansur katta katta shoh edu

## Tarjimayi holi
Vezirgeldi Ilyosov 1992-yil 18-yanvarda Turkmanistonda Bolqon viloyatining Gum-Dag shahrida tugʻilgan.

Markaziy yarim himoyachi sifatida oʻynaydi. Faoliyatini „Edigen“ (MTTU) futbol klubida boshlagan, soʻng „Oltin Asir“da oʻynagan. 2018—2019-yillarda Turkmanistondagi Anauning „Ahal“ jamoasida oʻynagan. Ikki marta Ilyosov tarkibida boʻlgan „Ahal“ jamoasi Turkmaniston milliy chempionatida kumush medalni qoʻlga kiritgan (2018- va 2019-yillar). OFK kubogida qatnashib, 14 ta oʻyinni toʻliq oʻtkazib, 1 ta gol urgan.

2020-yilning fevral oyida u „Ahal“ va Turkmaniston terma jamoasi himoya markazidagi sherigi Abdi Byashimov bilan birga markaziy yarim himoyachi sifatida Oʻzbekistonning „Qizilqum“ jamoasiga oʻtdi. Ilyosovning shartnomasi 2021-yilning dekabri oxirigacha moʻljallangan edi . 2020-yil 1-mart kuni Ilyosov jamoasi Oʻzbekiston Superligasida „Nasaf“ga qarshi oʻyinda (1:3) magʻlubiyatga uchradi. 2020-yilning avgustida u oʻzbek klubini tark etdi va shundan soʻng yana Turkmanistonga qaytdi.

2021-yil aprel oyidan boshlab yana „Oltin Asir“da toʻp sura boshladi.

## Milliy terma jamoa

Vezirgeldi Ilyasov 2018-yildan Turkmaniston terma jamoasiga jalb qilina boshladi. 2019-yilning 9-yanvarida u Turkmaniston terma jamoasi safidagi debyutini 2019-yilgi Osiyo Kubogining birinchi oʻyinida Yaponiya termasiga qarshi oʻtkazdi (1:3). Ilyosov Turkmaniston terma jamoasi safida jami 10 ta oʻyin oʻtkazgan.

## Yutuqlari

; „Ahal“

* Turkmaniston chempionatining kumush medali sohibi: 2018—2019-yillar.

## Manbalar

## Havolalar

* Vezirgeldi Ilyosov
Tigran Avanesyan

**Tigran Benikovich Avanesyan** (; ; 2002-yil 13-aprel, Toshkent) — arman millatiga mansub rossiyalik futbolchi, Kaliningradning Baltika klubida himoyachi va yarim himoyachi pozitsiyalarida toʻp suradi.

## Futbolchilik faoliyati
Futbolchilik faoliyati yoshligida Oʻzbekistonda boshlagan.

U 2015-yilda SSKA Moskva PFK oʻsmirlar jamoasiga qoʻshilgan va birinchi marta 2017-yil fevral oyida SSKA jamoasining Rossiya Premyer-ligasidagi qaydnomasiga kiritilgan, ammo keyingi 4 yil ichida asosiy jamoasi tarkibida hech qanday oʻyin oʻtkazmagan.

2021-yil 20-fevralda u 2020/21-yilgi mavsum oxirigacha Rossiya Premer-ligasi „Tambov“ klubiga ijaraga berildi.

U Tambov jamosi safidagi debyutini 2021-yil 21-fevral kuni Rossiya kubogi doirasidagi „Lokomotiv“ ga qarshi oʻyinda oʻtkazdi. U Rossiya Premyer-ligasidagi debyutini 2021-yilning 26-fevralida „Rotor Volgograd“ klubiga qarshi o‘yinda o‘tkazdi.

2021-yilning 1-iyunida „SSKA“ jamoasi Avanesyan bilan 2025/26-yilgi mavsum davomida amal qiladigan yangi shartnoma imzoladi.

2021-yil 7-sentyabrda u „Ivanovo Tekstilshchik“ klubiga ijaraga oʻtdi.

2022-yil 9-iyun kuni Avanesyan 2022/23-yilgi mavsum uchun Kaliningradning „Baltika“ klubiga ijaraga berildi. 2023-yil 20-iyun kuni „Baltika“ jamoasi Avanesyanning transferini toʻliq ravishda amalga oshirdi.

## Milliy terma jamoa
Avanesyan 2019-yilgi UEFA U-17 Yevropa chempionatida Rossiyani himoya qildi va barcha 3 o‘yinda maydonga tushdi.

## Manbalar

## Havolalar

*
Zufar Galiullin

**Zufar Galiullin**, Zufar Shaydulla oʻgʻli Galiullin (*[[1957|1957-yil]] [[1-yanvar]], [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|SSSR]], [[Rossiya Sovet Federativ Sotsialistik Respublikasi|RSFSR]], [[Tatariston Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasi|TASSR]], [[Qozon]]*) — din arbobi, muftiy, Kirov viloyati musulmonlari viloyat diniy boshqarmasi (Vyatka muftiyasi) raisi. Rossiya nazorati (2013-yildan). „Qul Sharif“ masjidining birinchi saylangan imom-xatibi (1997-2010). Abdulla Toʻqay nomidagi Tatariston Respublikasi Davlat mukofoti laureati (2012).

## Tarjima holati
1957-yil 1-yanvarda Qozon shahrida tugʻilgan.

1974—1977-yillarda „Teplokontrol“ zavodida mexanik yigʻish ustasi boʻlib ishlagan.

1977-yildan 1981-yilgacha Qozon davlat madaniyat institutining Madaniyat va taʼlim fakultetida oʻqigan, oʻqishni tugatgandan soʻng Qozon televideniyesida ishlagan.

1984-yildan 11-sonli kasb-hunar texnikumi taʼlim va tarbiya ishlari boʻyicha direktor oʻrinbosari lavozimida ishlagan.

1987-yildan „Urengoy-Pomari-Ujgorod“ gaz quvurini qurishda ishlagan.

1988-yildan Qozon shahridagi „Marjoniy“ masjidida xazinachi boʻlib ishlagan. 1989-yilda Bulgar, Volga viloyatida islom qabul qilinganligining 1100 yilligini oʻtkazishda mas’ul boʻlgan.

1989—1992-yillarda Buxorodagi Mir Arab madrasasida oʻqigan.

Oliy muftiy Talg‘at Tojuddin tayinloviga ko‘ra 1992-yildan Qozon shahridagi „Bornay“ jome masjidida imom-xatib bo‘lib ish boshlagan.

1994—1997-yillarda Bagʻdod (Iroq) islom universitetida tahsil olgan. 1997-yilda Qozon imom-xatiblari tomonidan qurilayotgan „Qul Sharif“ masjidiga imom etib saylangan, 2010-yilgacha shu yerda ishlagan.

Oʻn ikki yil davomida Tatariston Respublikasi musulmonlari diniy nazorati Prezidiumining aʼzosi boʻlib, bu yerda kuch tuzilmalari bilan aloqa qilishda mas’ul boʻlgan. Qozon shahrining 18-koloniyasida dars bergan.

2007—2011-yillarda Qozon shahridagi Rossiya Islom universitetining ilohiyot fakultetida tahsil olgan.

2011-yilda Tatariston Respublikasi muftiyligiga nomzod bo‘lgan (Ildus Faizov muftiy etib saylangan).

2013-yil 29-sentyabrdan Rossiya musulmonlari markaziy diniy nazorati qoshidagi Kirov viloyati musulmonlari viloyat diniy boshqarmasi (Vyatka muftiyligi) raisi etib saylangan (Isteʼfoga chiqqan Gabdennur Salim o‘g‘li Kamaletdin o‘rniga).

## Mukofot va unvonlari

* 2005-yil — „Qozonning 1000 yilligi xotirasiga“ medali.
* „Imon va ezgulik uchun“ medali.
* 2012-yil — Tatariston Respublikasi Gabdulla Toʻqay nomidagi Davlat mukofoti („Qul Sharif“ masjidi arxitektorlari guruhi bilan birgalikda) — *„Qul Sharif masjidi“ meʼmoriy majmuasini (ijodiy guruh tarkibida) qurilishidagi xizmatlari uchun*.

## Oilaviy ahvoli
Uylangan, uch farzandning otasi.

## Manbalar

## Havolalar

* Kirov viloyati muftiysi Zufar Galiullin. Rossiya davlat universiteti (rus.)
To‘raqulibiy

**Toʻraqulibiy** (1670-yil, Buxoro, — 1711-yil, Buxoro, Buxoro xonligi) — davlat arbobi va lashkarboshi, inoq, Buxoro xonligining oliy qushbegi (1710—1711).

## Kelib chiqishi
Toʻraqulibiy kelib chiqishi qalmoq-jungʻorlardan boʻlib, Buxoroda tugʻilgan.

## Siyosiy va harbiy faoliyati
Buxoro xoni — ashtarxoniy Ubaydullaxon II (1702-1711) davrida oliy qushbegi Toʻraqulibiy inoq katta taʼsirga ega boʻlgan.

Ubaydullaxon II ikki lavozimni bir shaxsda birlashtirgan To‘raqulibiyga oliy qushbegi mansabini berdi. Taxminlarga ko‘ra, o‘shanda birinchi marta qushbegi qushbegiyi kull deb atalgan. Yaʼni qushbegiyi kull - hamma narsani boʻysundiruvchi qushbegi degan ma'noni bildiradi. Qushbegi hamma narsani oʻziga boʻysundirish bilan tez orada shuhrat qozondi

Toʻraqulibiy Buxoro saroyida qalmoqlar taʼsirining kuchayishiga hissa qoʻshdi, davlatda tartibsizliklar va oʻzaro nizolar kuchaydi.
Buxorolik tarixchi Mir Muhammad Amin Buxoriy unga shunday tavsif bergan:

U yosh saroy xizmatchilari qatoriga kirdi, zarracha aql-zakovatga ega emas edi, shuning uchun har xil hazil-mutoyiba va masxarabozlar uning doimiy suhbatdoshi boʻldi; past darajali shoirlar bilan, opiofaglar va so‘zlovchilar bilan suhbatlashar, davlat boshqaruvi haqida hech qanday tasavvurga ega emas edi. Boshqa joyda u buning aksini yozadi:

To‘raquli biy qushbegining ajoyib maʼnaviy fazilatlari qatorida uning hayosi, olimlarga, isteʼdod egalariga bo‘lgan katta hurmati ham bor edi. U ular uchun munosib boʻlgan hamma narsani qildi.Shuningdek, Mir Muhammad Amin-i Buxoriy To‘raqulibiyning omadsizligini taʼriflar ekan, uning bu sifatini Ubaydullohxon II ning o‘ldirilishi sabablaridan biri bilan bog‘laydi va xonning o‘limini davlatning o‘limi bilan qiyoslaydi.

## Oʻlimi
Buxoroda fitna natijasida Toʻraqulibiy oʻldirilgan va Javshon Buxoro oliy qushbegi lavozimiga tayinlangan.

## Manbalar
Andijoni

**Andijoni **— Samarqand viloyati Samarqand tumanida joylashgan qishloq. Qadimiy turk-andi xalqlari bilan bogʻliq toponimik hudud hisoblanadi. Ilmiy adabiyotlarda ham turk-andilar tilga olinadi.
## Tarixi
A. K. Pisarchik Andijoni shahrining tarixiy topografiyasi xususida yozilgan ocherkida Markaziy Osiyodagi Andijon (hozirgi qoʻllanishi) yoki „Andigon“ hamda „Andikon“ (qadimiy shakllar) nomli qishloqlarning roʻyxati keltirib oʻtiladi.
## Nomdosh hududlar
Andijon nomi Denov va Sariosiyo hududlaridagi aholi yashashiga moslashgan yerlarni oʻzlashtirish maqsadida koʻchib kelgan andijonliklar iqtiqomat qilgan aholi hududlari sifatida ham uchraydi. Aholining ayni qaysi viloyatdan kelganligini aniqlash maqsadida ham foydalaniladi
Surxondaryo vodiysi Denov shahri yaqinida joylashgan Andijon, Saroykamar tumanida Panj daryosi boʻyida joy olgan Andijon, Samarqand tumanidagi Andijoni toponimlari turk-andilar bilan bogʻliq boʻlgan nomlar hisoblanadi. Mazkur geografik hudud nomlari, shubhasizki, oʻrganilayotgan hududdagi turk-andilari tomonidan qoldirilgan izlar hisobiga paydo boʻlgan.
V. P. Nalivkinning mazkur hudud xususida quyidagi fikrlarni bayon etadi: „Hozirgi kunga qadar namanganliklar, anddijonliklar oʻzbeklarni andi nomi bilan nomlashadi. Andilar Turkiston hududida hamda uning atrofida yashovchi turklar bilan qardosh bir xalqdir (yaʼni ayni bir joydan kelib chiqqan) deb ataydilar“.

## Bugungi holati
Bugungi kunda Andijoni qishlogʻi Samarqand tumanidagi Kulbaipoyon qishloq fuqarolik yigʻini tarkibiga kiradi. Qishloq oʻzining qishloq vrachlik punktiga ham ega. Shuningdek qishloqda 39-sonli umumtaʼlim maktabi ham faoliyat yuritadi.

## Manbalar

## Havolalar
* Samarqand viloyatlari
Lasha Totadze

**Lasha Totadze** ( ; 1988-yil 24-avgustda tugʻilgan) — gruziyalik futbolchi, Gareji jamoasida markaziy himoyachi sifatida oʻynagan. „Aktobe“ klubi himoyachisi.

## Faoliyati
Lasha Totadze Tbilisining „Dinamo“ sport maktabida futbol oʻynashni boshlagan. Birinchi murabbiylar: Tamaz Kostava va Tengiz Katsiya. Shundan soʻng Tbilisining „Dinamo“, Gagra klublarida oʻynagan. 2008-yilda Kiyevning „Dinamo“ klubi bilan shartnoma imzoladi, ammo asosiy jamoa tarkibida bitta ham oʻyin oʻtkazmagan. Keyinchalik Gagra klubiga qaytdi. 2010-yilning boshida Totadze Vengriyaning Dyor klubiga oʻtdi. 2011-yilda Vengriyaning Lombard jamoasida oʻynagan.

2013-yilda Totadze Gruziyaga qaytib keldi va Batumining „Dinamo“ klubi futbolchisiga aylandi, tez orada Goridan „Dila“ klubiga oʻtdi. 2013—2014-yilgi mavsumda u „Sioni Bolnisi“da oʻynagan. 2014-yilda Totadze Tbilisining „Dinamo“siga qaytdi va jamoa sardoriga aylandi. 2015-yilning avgust oyida esa ijara asosida Saburtaloga oʻtdi. 2016-yil boshida Saburtaloga oʻtishni rasmiylashtirdi.

Totadze Gruziyaning 19 yoshgacha boʻlgan yoshlar terma jamoasi va 21 yoshgacha boʻlgan yoshlar terma jamoasida oʻynagan. 2015-yilda Totadze bir necha bor Gruziya terma jamoasiga chaqirilgan, ammo zaxirada qoldirilgan.

2017-yilning qishida u yana Tbilisining „Dinamo“ klubi futbolchisiga aylandi. 2017-yil oxirida u Gruziya chempionatining eng yaxshi himoyachisi deb topildi. Lasha Totadze 2019-yilning birinchi yarmini Eronning „Nassaji Mazandaran“ klubida oʻtkazgan va shundan soʻng Oʻzbekistonning „Qizilqum“ klubiga oʻtgan.

2021-yilning 27-fevralida „Aktobe“ Totadze bilan shartnoma imzolaganini eʼlon qildi. 2021-yil 23-iyun kuni „Aktobe“ Totadze oʻzaro kelishuvga koʻra klubni tark etganini eʼlon qildi.

2022-yil boshida u Gareji Sagarexo bilan shartnoma imzoladi.

## Oʻyin uslubi
Lasha Totadze — markaziy himoyachi, lekin u chap qanot himoyachisi sifatida ham oʻynay oladi. U uzoq masofalardan jarima zarbalarini tepish qobiliyati bilan ham tanilgan.

## Yutuqlari

; Dinamo Tbilisi

* Gruziya ligasi: 2013—2014
* Gruziya kubogi: 2013—2014
* Superkubok: 2014-yil

; Dila Gori

* Gruziya ligasi: 2012—2013-yilgi ikkinchi oʻrin
* Gruziya kubogi: 2011—2012-yil
* Superkubok: 2014-yilgi ikkinchi oʻrin sohibi

## Manbalar

## Havolalar
* UEFA Profile
* FC Dinamo Tbilisi official Profile 
* Profile
Esfir Purgalina

**Esfir Yakovlevna Purgalina** (1907-yil 1-mart  Buxoro Buxoro amirligi, Rossiya imperiyasi — 1987) — sovet aktrisasi. Qo'shiq ovozi — mezzo-soprano . Rimskiy-Korsakov nomidagi Leningrad davlat konservatoriyasini tamomlagan. 1939-yilda u Estrada artistlarining I Butunittifoq tanlovi laureati bo'ldi.

Esfir Purgalina — "Moya lyubov" (1940) filmidagi "Zvat lyubov ne nado" qo'shig'ining  ijrochisi .

Esfir Purgalina 1940—1960-yillar Arkadiy Raykinning Leningrad miniatyura teatri sahnasida chiqish qildi.

## Biografiyasi

Esfir Purgalina 1907-yil 1-mart  yahudiy oilasida tug'ilgan. Otasi  Yakov Lvovich Purgalin Belarus hududida tug'ilgan. Ota-onalar bolani etikdo'zga shogird qilib berishgan. 1916-yil 21-mayda chor qoʻshini safida xizmatga kirgan, xizmatni tugatgandan soʻng Buxoro yaqinidagi Kogonda qoʻnim topgan. Yakov paxta tozalash zavodida ishlagan, keyinchalik uning direktori lavozimini egallagan va paxta sanoati ishchilari kooperativi raisi etib saylangan. Otasi 1939-yilda vafot etgan. Onasi  Ida Moiseevna Purgalina (Feldman), badavlat oilada tug'ilgan, Parijdagi Sorbonna universitetini tamomlagan, chet tillaridan dars bergan.

1925-yilda Esfir Purgalina Leningrad davlat konservatoriyasiga o'qishga kirdi. O'qishni tugatgandan so'ng, 1930-yilda u Lengosestrada kontsert tashkilotida solist va vokalchi bo'ldi.

1939-yil kuzida Leningradda Esfir Purgalina ishtirok etgan I Butunittifoq estrada rassomlari tanlovining birinchi bosqichi bo'lib o'tdi. Tanlovda qo'shiqchi Arkadiy Raikin va Isaak Dunayevskiy bilan uchrashdi (Purgalinani "Moya lyubov" filmiga qo'shiq yozishga taklif qilgan, 1940-yil). O'sha yilning dekabr oyida Moskvadagi tanlovning finalida Esfir Purgalina  5-o'rinni oldi (A. S. Pogodin bilan birgalikda).

1940-yil Purgalinaning  ijodi samarali bo'ldi, keyin grandlarning gramofon plastinalari bilan: "Djazz-shutka", "Pesnya o neizvestnom lyubimom" qo'shiqlari va 1948-yilda "Plastmass" artelida — minionlar — "Siren”, “Pod lunoy zolotoy” (L. G. Kostritsa bilan duet) kabi qo'shiqlarini yozdi. 

Ulugʻ Vatan urushi yillarida Esfir Purgalina turli front brigadalari bilan birgalikda sayohat qildi, konsertlarda qatnashdi. Urushdan keyin u Lengosestrada shtatida vokalchi bo'lib faoliyat yuritdi. 1960-yilda nafaqaga chiqqunga qadar  o'sha yerda ishladi.

## Manbalar
Kirka Sharif

**Kirka Sharif** ( **Libos ziyoratgohi**) — Afgʻonistonning hozirgi Qandahor shahrida joylashgan islom ziyoratgohi. Bu ziyoratgoh bilan bogʻliq maʼlumotlar adabiyotlarda ikkinchi ingliz-afgʻon urushi davrida, Britaniya-Hindiston armiyasi Afgʻonistonda oʻz taʼsirini oʻtkazishga harakat qilgan vaqtda paydo boʻla boshlagan. Ziyoratgohda Muhammadning 621-yilda Isro va meʼroj kechasida kiygan ridosi ham bor.

## Muhammadning ridosi
Islom dinining soʻnggi paygʻambari Muhammadning ridosi Kirka Sharif ziyoratgohiga Durroniylar davlatining asoschisi afgʻon hukmdori Ahmadshoh Durroniy (1722—1773) tomonidan sovgʻa qilingan. Ahmadshoh Durroniyga esa ushbu rido 1768-yilda Buxoro amiri tomonidan berilgan. Bu ridoni paygʻambar Muhammad 621-yilda mashhur Isro va meʼroj kechasida kiyganligi aytiladi. Ushbu libos musulmon olamidagi eng muqaddas yodgorliklardan biri hisoblanadi.

## Juma masjidi
Kirka Sharif ziyoratgohi masjidga biriktirilgan boʻlib, masjid arxitekturasi islom meʼmorchiligi va mahalliy urf-odatlarning ko‘plab tamoyillariga amal qiladi. Ichki qismi Afg‘onistonning Hilmand viloyatidan keltirilgan yashil marmar bilan oʻyib ishlangan naqshlar bilan bezatilgan. Bundan tashqari, bino zarhal detallar aks ettirilgan plitkalarga ham ega boʻlib, hovli va qabr toshlari ham ziyoratgoh hududida joylashgan. Ziyoratgoh devorlari koʻplab islom masjidlarida uchraydigan oʻyma naqshlar bilan bezatilgan. Masjid devorlariga turli daraxtlar va barglar surati oʻyib ishlangan boʻlib, binoning barcha devorlarida ushbu tasvirlarni koʻrishimiz mumkin.

## Ahmadshoh qabri

Kirka Sharif ziyoratgohi yonida Durroniylar davlatining asoschisi Ahmadshoh Durroniy maqbarasi joylashgan.

## Manbalar

## Havolalar

*
Ilgar Ibrohimoglu

**Ilgar Ibrohimoglu** (; 1973-yil 5-noyabr) — DEVAMM (Vijdon va din erkinligini himoya qilish markazi) raisi, musulmon olimi, Icheri-Sheherdagi „Juma“ jome masjidi imom-xatibi, „Deyerler (Ozarbayjon Islom News)“ yangiliklar portali bosh muharriri.

## Yoshlik davri
Ilgar Ibrohimoglu 1973-yil 5-noyabrda Ozarbayjonning Boku shahrida tavallud topgan. Bolaligidan Ozarbayjonda xizmat koʻrsatgan murabbiy Oleg Isaakovich Privorotskiy qoʻl ostida shaxmat bilan shugʻullangan. Ibrahimoglu birinchi darajali shaxmatchi boʻlib, iqtisodiy fanlar, falsafa va ilohiyot fanlari boʻyicha ham taʼlim olgan.

## Faoliyati
Ilgar Ibrohimoglu „Islom va G‘arb falsafasining integratsiyasi“ mavzusida nomzodlik dissertatsiyasi yoqlagan. U Varshava Xalqaro Inson Huquqlari Maktabini tamomlagan. Shuningdek, „Alkogolizm va giyohvandlik boʻyicha xalqaro ekspert sertifikati“ ga ham ega. Ibrohimoglu xronologik qon kasalliklariga chalingan bolalarga gʻamxoʻrlik qilish, psixo-ijtimoiy reabilitatsiya va ijtimoiy integratsiyani qoʻllab-quvvatlashga qaratilgan „Asma-ul-Husna“ va „Yetimsiz vatan“ ijtimoiy loyihalari hammuassisi va ota-ona qaramogʻidan mahrum boʻlgan bolalar koordinatori hisoblanadi. Ayni paytda Ibrohimoglu „Hikmat Evi“ (Hikmatlar uyi) munozara markazi va „Islom maarifi“ (Islom maʼrifati) dasturining nazoratchisi boʻlib faoliyat olib boradi. Shuningdek, jamiyatda bagʻrikenglik, sabr-toqat va madaniy integratsiyani rivojlantirishga qaratilgan „Madaniyatlarning dialogi“ dasturiga ham rahbarlik qiladi.

Ilgar Ibrohimoglu ilohiyot, postmodern falsafa va inson huquqlari falsafasi kabi sohalarda fanlararo tadqiqotlar olib boradi. Shuningdek, u neyro-lingvistikaning shaxslararo oʻzaro taʼsirida va paradigmatik aloqalarda tutgan oʻrni va roli haqida ham tadqiqotlar olib bordi. Ilmiy izlanishlari doirasida Avstriya, Polsha, Turkiya, AQSH, Rossiya, Eron, Germaniya, Iordaniya, Shveysariya, Ukraina, Fransiya, Italiya kabi bir qancha mamlakatlarda boʻlgan.

## Shaxsiy hayoti
Ilgar Ibrohimoglu uylangan, uch farzandi bor.

## Manbalar
Teodor Vulfovich

**Teodor Yuriyevich Vulfovich** (1923-yil 10-iyul, Yangi Buxoro — 2004-yil 24-mart, Moskva) — sovet va rus kinorejissyori va ssenariy muallifi.

## Tarjimai holi
Yangi Buxoroda (hozirgi Kogon, Buxoro viloyati, Oʻzbekiston) yahudiy oilasida tugʻilgan. Bolaligi Samarqandda oʻtgan. Uning otasi teatr aktyori va rejissyor, koʻp gastrollarda boʻlgan, onasi kasallikdan erta vafot etgan. 1928-yilda otasi ikkinchi marta uylangan va oilasi bilan Samaraga koʻchib oʻtgan, viloyat teatrida ishlagan. Teodor koʻp vaqtini teatrda oʻtkazgan, bu yerda 6 yoshida xayriya spektaklida debyut qilgan. 1930-yildan beri Vulfovichlar Moskvada yashab kelmoqda, bu yerda Teodor Nikitskiy darvozasidagi maktabda oʻqigan.

1935-yildan, yaʼni otasi hibsga olingach xolasi bilan yashab, o‘qishni davom ettirib, yolg‘iz kun kechirgan. Taʼtil paytida Smolensk viloyatining Vyazemlag shahrida jazo muddatini oʻtayotgan otasi oldiga tashrif buyurgan. Oltinchi sinf oʻquvchisi sifatida M. Barskoyning „Ota va oʻgʻil“ (1936) filmida epizod rol oʻynagan. Rossiya teatr sanʼati institutining rejissyorlik boʻlimi talabalari tomonidan tashkil etilgan teatr studiyasida tahsil olgan.

1941-yilda maktabni tugatgach, Ikkinchi jahon urushi boshlanishi bilan Ulyanovskdagi radiotexnika bilim yurtiga yuborilgan, shundan soʻng Bryansk va 1-Ukraina frontlarida jang qilgan. Katta leytenant unvoni bilan 7-alohida qoʻriqchilar mototsikl batalonining aloqa boshligʻi vazifasida xizmat qilgan. 1947-yil iyun oyida demobilizatsiyadan soʻng Moskvaga qaytib kelgan.

1948-yilda Moskva badiiy teatr maktabiga imtihon topshirgan, lekin roʻyxatga olinmagan. Keyin Butunrossiya davlat kinematografiya institutining aktyorlik boʻlimiga qabul qilingan, keyinchalik rejissyorlik boʻlimiga oʻtgan. 1953-yilda L. Kuleshov va A. Xoxlovaning rejissyorlik maktabuni tugatgandan soʻng „Mosnauchfilm“ da rejissyor yordamchisi, rejissyor boʻlib ishlagan. 1958-y— Lenfilmda, 1967-yilda Mosfilm kinostudiyasida rejissyor.

„Tovarish general“ filmi muallifi.

1944-yildan KPSS (b) aʼzosi, SSSR Kinematograflar uyushmasi (Moskva) aʼzosi.

2004-yil 24-martda Moskvada vafot etgan. Troekurovskoye qabristoniga dafn qilingan.

## Mukofotlari

* Qizil Yulduz ordeni (1944-yil 9-iyun);
* II darajali Vatan urushi ordeni (1945-yil 11-mart);
* I darajali Vatan urushi ordeni (1945-yil 19-may);
* II darajali Vatan urushi ordeni (1985-yil 6-aprel);
* „1941-1945-yillardagi Ulugʻ Vatan urushida Germaniya ustidan qozonilgan gʻalaba uchun“ medali (1945);
* „Berlinni egallab olgani uchun“ medali (1945);
* „Praga ozodligi uchun“ medali (1945).

## Manbalar

## Havolalar

* Biz quyma materiallardan yasalgan emasmiz … // Shayna Morgenstern
* http://glory.rin.ru/cgi-bin/person.pl?act=more&id=607&surname=&father=&name=&word=&ids=&start=1&page=1
* https://web.archive.org/web/20051117231834/http://mega.km.ru/cinema/Encyclop.asp? Mavzu=lvn_pers_4590
* Vitman B. V., „Vatan aldagan josus“ kitobi / lit. yozish va muallif haqida fikr yuritish. T. Vulfovich. — Qozon : Elko-S, 1993. — 329 b. — ISBN 5-87513-005-9
Ihor Shvets

**Ihor Bohdanovich Shvets** () — hujumchi sifatida maydonga tushgan, ukrainalik sobiq professional futbolchi.

## Faoliyati
Ternopil futbol maktabi tarbiyalanuvchisi, Ternopil bolalar va oʻsmirlar sport maktabini tamomlagan. U ikkinchi ligada oʻynagan va „Niva“ning futbol klubi boʻlgan Ternopilda professional oʻyinlarni boshlagan, ammo 2002-yilning yozida klub tarqatib yuborilgan. Natijada Shvets jamoani tark etdi.

2003-yildan beri u 2002—2003-yilgi mavsumda birinchi ligada ikkinchi oʻrinni egallagan va Ihor Shvetsga Premyer-ligaga chiqishga yordam bergan „Borisfen Boryspil“ da toʻp surdi. Elit divizionda Shvets debyutini 2004-yil 19-iyunda „Dnepr“ga qarshi oʻyinda oʻtkazdi. Jamoa 1:0 hisobida gʻalaba qozongan. Ammo bu Shvetsning asosiy tarkibda oʻynagan oʻsha mavsumdagi yagona oʻyini boʻldi, qolgan vaqtlarda esa Shvets „Dnepr“da toʻp surdi.

Keyingi mavsumdan boshlab Shvets asosiy jamoa oʻyinlarida ishtirok eta boshladi, ammo jamoa oxirgi oʻrinni egallab, Oliy ligadan chiqib ketdi. Oradan olti oy oʻtgach, 2006-yilning boshida Shvets „Vorskla Poltava“ bilan shartnoma imzolab, Ukraina Premyer-ligasiga qaytdi. U Ukraina Premyer-ligasida debyut golini 2006-yil 5-noyabrda „Metalist“ga qarshi oʻyinda kiritdi, ammo ikki yil ichida Shvets jamoaning asosiy hujumchisi boʻla olmadi, shu vaqt ichida Oliy ligada bor-yoʻgʻi 17 oʻyin oʻtkazdi.

2008-yil boshidan mavsum oxirigacha Ihor Shvets „Desna Chernihiv“ jamoasida oʻynadi, keyinchalik „Oleksandriya“ klubiga oʻtdi.

2009—2010-yilgi mavsumda u birinchi ligada Energetik Burshtinda, keyingisida esa Arsenal Bila Serkvada oʻynagan.

2012-yil boshida Shvets Poltava bilan shartnoma imzoladi va Poltava jamoasi tarkibida bir mavsum oʻynadi. Biroq, xuddi shu mavsumda ham Kirovograd klubida atigi ikkita oʻyin oʻtkazgan boʻlsa ham, u Ternopil Nivaga oʻtishga muvaffaq boʻldi.

2014-yilning birinchi yarmida u Polshaning „Stal“ (Sanok) klubida oʻynadi.

## Manbalar

## Havolalar

* Ihor Shvets footballfacts.ru
* Ihor Shvets allplayers.in.ua
Andrey Oparin

**Andrey Stanislavovich Oparin** (; 1968-yil 27-may, Saki, Qrim viloyati, Ukraina SSR, SSSR) — ukrainalik futbolchi, yarim himoyachi va murabbiy. Sport ustasi. U Simferopolning „Tavriya“ va boshqa bir qator Ukraina va Oʻzbekiston klublaridagi oʻyinlari bilan tanilgan. Futbol boʻyicha birinchi Ukraina chempionati gʻolibi (1992), Ukraina kubogi finalchisi (1993—1994). Ukraina sport ustasi (1992). Faoliyatini yakunlagach, murabbiy boʻlib ishladi. „Tavriya“ DYFC direktori.

## Tarjimayi holi
Andrey Oparin Saki shahrida tugʻilgan. Uning birinchi murabbiyi Eduard Tixonov boʻlgan. XX asrning 80-yillari oxirida Oparin Qrimning eng kuchli havaskor jamoalaridan biri „Frunzenets“ (Frunze) da oʻynaydi. 1991-yilda u Anatoliy Zayaevning taklifiga javoban Simferopolning „Tavriya“ jamoasiga oʻtdi va u yerda darhol asosiy oʻyinchiga aylandi, debyut mavsumida 30 ta oʻyin oʻtkazib, 2 ta gol urgan.

1992-yilgi futbol boʻyicha Ukraina chempionatida simferopolliklar sensatsiya yaratishga muvaffaq boʻlishdi va final uchrashuvida Kiyevning Dinamo jamoasini magʻlub etib, turnir „oltin“ini qoʻlga kiritishdi. Chempionlar ligasida „Tavriya“ dastlab Irlandiya „Shelburn“ idan (0:0, 2:1) oʻtib ketgan boʻlsa, keyingi turda Shveysariya „Sion“ iga (1:3, 1:4) ikki uchrashuvda magʻlub boʻldi. Oparin toʻrtta uchrashuvda ham maydonga tushdi. Tavriyaning navbatdagi muhim muvaffaqiyati 1993—1994-yilgi Ukraina kubogi finalida ishtirok etish boʻldi. Unda simferopolliklar oʻyindan keyingi penaltilar seriyasida Odessaning Chornomortsi jamoasiga yutqazishdi (Oparin penaltini golga aylantirdi).

2001-yilda Andrey Oparin oʻsha paytda Ukraina chempionatlarida oʻtkazilgan oʻyinlar soni boʻyicha rekord oʻrnatib, Tavriyani tark etdi — 263 oʻyin. Umuman olganda, u Simferopol klubida 336 ta oʻyin oʻtkazib, 26 ta gol urgan.

2002—2003-yilgi mavsumdan boshlab Oparin yangi tashkil etilgan „Sevastopol“ PFKda oʻynagan va jamoa sardori boʻlgan. Bir yarim mavsum davomida u sevastopolliklar safida 33 ta oʻyin oʻtkazib, 4 bor raqib darvozasini ishgʻol qilgan. Oʻzbekistonning Qizilqum jamoasi tarkibida professional faoliyatini yakunlab, yana Ukrainaga qaytgan.

Armyanskning „Titan“ jamoasida murabbiy boʻlib ishlagan. 2005-yilda u Yaltaning Yalos klubida Aleksandr Haydashning murabbiylar shtabiga qoʻshilgan, 2006-2007-yillarda u bilan „Krimteplitsa“ da ishlagan. 2009-yildan beri&nbsp;— Oparin bilan birgalikda Qrim kubogini qoʻlga kiritgan „Foros“ (Yalta) havaskorlar klubining oʻyin murabbiyi. Keyinchalik u Skif (Novopavlivka) havaskorlar jamoasini boshqargan. 2012-yil iyun oyidan beri&nbsp;— „Tavriya“ trener-selektori. 2013-yil mart oyida „Tavriy“ bolalar va oʻsmirlar maktabiga rahbarlik qilgan.

Oparin Simferopol davlat universitetining jismoniy tarbiya va sport fakultetini tamomlagan. Uylangan, oʻgʻlining ismi  Piter (1991-yil tugʻilgan), u ham futbolga qiziqadi (Ukraina yoshlar terma jamoasi (U-17) oʻyinchisi.

## Manbalar

## Havolalar

* Statistika vistupіv v Ukraїnі na ofіsіynomu saytі UAF
* 
* 
*
Ogʻoyi Buzurg

**Ogʻoyi Buzurg** ( ,  1522 yoki 1523), **Mastura Xonim** (, ) yoki **Mastura Xotun** nomlari bilan tanilgan — Shayboniylar sulolasi davrida Buxoro xonligida yashab oʻtgan soʻfiy avliyo ayol.

## Biografiya
Ogʻoyi Buzurg haqidagi asosiy maʼlumotlar 1550-yillarning oʻrtalarida Qarshi shahridan uncha uzoq boʻlmagan Xuzor viloyatida yashagan ayolning taʼlimoti va maʼnaviy yoʻli haqida hikoya sifatida yozilgan „Mazhar al-adjoib va majma al-gʻaroib“ asarida berilgan. Asar Hofiz Basir tomonidan yozilgan.

Ogʻoyi Buzurgni Shayboniyxonning sobiq rafiqasi va Buxoro xoni Ubaydullaxonning rafiqasi Moʻgʻulxonim hurmat qilar edi. Ogʻoyi Buzurg betob boʻlgach, Moʻgʻulxonim buxorodan tabiblar olib kelishni taklif qiladi, ammo u bu taklifni rad etadi. Moʻgʻul Xonim Ogʻoyi Buzurg xotirasiga bagʻishlab turkiy tilda sheʼr yozgan.

Ogʻoyi Buzurg faoliyati ilk bor XXI asrda oʻzbek tadqiqotchisi G.Aminova tomonidan oʻrganilgan.

## Maqbara

Vafotidan soʻng Oʻzbekistonning Buxoro viloyatining Jondor tumanida joylashgan mozorga dafn etilgan. Hozirda maqbara „Qiz-bibi“ deb ataladi. Ilgari bu joy darveshlarning boshpanasi boʻlgan.

Mozorning eng qadimiy qismi 1523-yilda vafot etgan muhtaram Ogʻoyi Buzurg dafn qilingan joydir. Afsonaga koʻra, u Muhammad paygʻambarning avlodi boʻlgan. Asosiy binolar XVI-XVIII asrlarda Shayboniylar va Ashtarxoniylar sulolasi davrida qurilgan.

Meʼmoriy yodgorlik *"Oʻzbekiston moddiy madaniy merosi koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxati"* ga kiritilgan.

## Manbalar

## Adabiyotlar

*
Shavkat Seydametov

Shavkat Seydametov (1954-yil 19-aprelda, SSSR, Oʻzbekiston SSR, Buxoro viloyati, Narpay qishlogʻi) — Sovet va Ukraina teatr, kino va sanʼat ustasi. Kelib chiqishi Qrim tatar hunarmandlariga borib taqaladi.

## Biografiyasi
Oʻzbekistonning Buxoro viloyati Narpay qishlogʻida deportatsiya qilingan qrim-tatarlar oilasida tugʻilgan.1957-yilda oilasi bilan Tojikiston SSRning Leninobod viloyatiga koʻchib oʻtadi.

1972-yilda Dushanbe (Tojikiston) shahridagi M.Olimov nomidagi Respublika rassomlik texnikumiga oʻqishga kirib, 1976-yilda tamomlagan. U Leninobod badiiy fondiga yuborilib, u yerda dizayn ishlari bilan shugʻullangan, kulolchilik sanʼatini puxta egallagan, monumental rangtasvir bilan ham shugʻullangan. 1976-yildan viloyat va respublika koʻrgazmalarida qatnasha boshlagan.

1992-yilda SSSR parchalanganidan keyin u Qrimga qaytib, Simferopol viloyatining Dubki qishlogʻiga joylashdi. 1993-yildan Qrim-tatar musiqali drama teatrida ishlay boshlaydi, 1994-yildan teatrning bosh rassomi boʻladi. 1993—2004-yillarda teatr tomonidan sahnalashtirilgan spektakllarning aksariyati Shavkat Seydametov tomonidan yaratilgan.

2003-yildan kinoda ishlay boshladi. 2004-yilda u Kiyevga koʻchib oʻtdi.

## Tanlangan ishlari
* Leninobod restoranining ichki qismidagi relyef, 1983-yil (chamot, terakota, sir).
* „Isfara“ kimyo zavodi ichki qismidagi mozaik paneli, 1979-yil (smalt, rustik).
* Xoʻjand shahridagi 29-maktab interyeridagi devor rasmi, 1989-yil (gesso, moyli).
* Trikotaj „Mart“, 1980-yil.
* Gobelen „Vaqt“, 1990-yil.

## Teatr asarlari
Qrim-tatar musiqa va drama teatri spektakllari uchun ssenografiya va liboslar dizayni:

* Shamately qoʻshnilar (1993).
* Arshin Mal-Alan (1995).
* Keling, oʻynaymiz, tinglaymiz, zavqlanamiz (1997).
* Qadinchilar (1997).
* Devordagi toʻy (1998).
* Mamluk Baybars (1998).

## Kinodagi faoliyati

* 2009-yil - Goʻzallik hududi.
* 2010-yil - Saqlash va saqlash.
* 2011—2013-yil - Taksi.
* 2013-yil - Ayol shifokor-2.
* 2013-yil - Xaytarma.
* 2014-yil - Ayollar talonchiligi („shuningdek, farrosh Farhod rolini oʻynagan“).
* 2016-yil - Hayot chizigʻida.
* 2017-yil - Kiborglar.
* 2017-yil - boshqa birovning duosi.

## Manbalar

## Tashqi havolalar

* Alem-i Medeniye: Shavkat Seydametov .
* Shavkat Seydametov uyga qaytishni orzu qiladi.
Jairo de Makedo da Silva

**Jairo de Makedo da Silva** - ( Portugalcha - Jairo de Makedo da Silva ; 1992- yil 6-mayda Braziliyaning Rio-de-Janero shahrida tug'ilgan ) - braziliyalik futbolchi, Pafos klubi hujumchisi .

## Yutuqlar

; "Tranchin"

Erishgan yutuqlari

** Slovakiya chempioni: 2014-2015
* Slovakiya vitse-chempioni: 2013-2014
* Slovakiya kubogi: 2014-2015

* Moldova chempioni : 2017- yil

## Havolalar

## Manbalar

* Hajduk FC rasmiy saytidagi profil
Arsen Tlexugov

**Arsen Vyacheslavovich Tlexugov** (1976-yil 3-noyabr, Urux, Kabarda-Bolqor Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasi, Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi) — rossiyalik va qozogʻistonlik futbolchi, 2001-yilgi Qozogʻiston chempionatining eng yaxshi futbolchisi, 2001-yil, 2004-yilgi Qozogʻiston chempionatining eng yaxshi hujumchisi.

## Yoshligi
1976-yil 3-noyabrda Kabarda-Bolqor Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasi Lesken tumani Urux qishlogʻida tugʻilgan. 1994-yil quyi liganing „Avtozapchast“ klubida oʻz faoliyatini boshlagan. Soʻng „Spartak“, „Nart“, „Lokomotiv“ kabi klublarda toʻp surgan.
## Faoliyati
2001-yili Rossiyaning quyi ligalari klublarida toʻp surgan, Ostonaning „Jengis“ klubiga oʻtgan. U 2001 yilgi mavsumni ajoyib tarzda oʻtkazdi va eng yaxshi toʻp tepuvchi va eng yaxshi futbolchi deb topildi. 2003-yilda „Qayrat“ jamoasiga oʻtganidan keyin ham yaxshi oʻyin ifodalari bilan ajralib turgan va „Tlexugovni terma jamoaga taklif qilish“ haqidagi gʻoyalar koʻtarila boshlagan. Shu sababdan Tlexugov Qozog‘iston fuqaroligini olgan. 2004-yilda milliy terma jamoa ustozi Leonid Paxomov Olmaotada Ozarbayjonga qarshi oʻrtoqlik oʻyinida futbolchini maydonga tushirgan. Bu oʻyinda Qozogʻiston 2:3 hisobida magʻlub boʻlgan va Paxomov darhol isteʼfoga chiqqan. Shundan soʻng Tlexugovni terma jamoaga hech kim taklif qilmagan.

2003―2006-yillarda „Qayrat“ klubida oʻynagan Tlexugov poytaxt klubiga qaytgan. Lekin zahira oʻrindiʼgi tarkibida qolib ketdi. 2008-yilgi mavsumda Oʻzbekistonning „Buxoro“ klubiga oʻtgan, ammo bu yerda umuman maydonga tushmagan va shu yili 32 yoshida faoliyatini yakunlagan.

## Yutuqlari
Qozogʻiston chempioni: 2001, 2004

Qozog‘iston kubogi: 2002, 2003

Qozogʻistonning eng yaxshi futbolchisi: 2001

Qozogʻiston chempionatining eng yaxshi hujumchisi: 2001, 2004

## Manbalar