Tabarzin

**Tabarzin** (yoki tabar deb nomlanuvchi, fors tilida „egarga oʻrnatiladigan bolta“ maʼnosini anglatadi; forscha: *تبر*) – jang boltasining bir turidir. *Tabar* atamasi Usmonlilar imperiyasi, Fors, Hindiston va ularning atrofidagi mamlakatlar hamda madaniyatlarda uchraydigan boltalarga nisbatan ishlatiladi. Bundan tashqari, *tabar* soʻzi slavyan tillarining aksariyatida ham „bolta“ maʼnosida qoʻllanadi . (masalan rus tilida: *topor*)

## Fors
Tabarzin (forscha: تبرزین; baʼzida „egarga oʻrnatiladigan bolta“ deb tarjima qilinadi) – anʼanaviy Fors (hozirgi Eron) jang boltasi hisoblanadi. U bir yoki ikki yarim oy shaklidagi tigʻga ega boʻlgan. Uzun tabarzin taxminan yetti fut (taxminan 213 sm) boʻlgan, qisqaroq varianti esa uch fut (taxminan 91 sm) uzunlikda boʻlgan. Fors jang boltasini noyob jihati – bu juda ingichka, engil va doimo metalldan yasalgan dastasidir.

Tabarzin baʼzida tasavvuf yoʻnalishidagi sayohatchi darvishlar (musulmon zohidlar) tomonidan ramziy qurol sifatida olib yurilgan.

Tabarzin soʻzi „bolta“ maʼnosida toʻgʻridan-toʻgʻri fors tilidagi *tabar* soʻzidan arman tiliga *tapar* (armancha: տապար) shaklida oʻtgan hamda slavyan tiligaga *topor* (toporʼ) shaklida oʻtgan. Bu soʻz skif tillari orqali oʻtgani maʼlum qilingan va hozirga qadar slavyan tillarida „bolta“ maʼnosida qoʻllanadi .

## Hind
XVII va XVIII asrlarda tabarzin jang boltasi Punjab, Sikh Khalsa armiyasi hamda hozirgi Hindiston va Pokiston hududlaridagi otliq jangchilar uchun asosiy qurol hisoblangan. U butunlay metalldan yoki yogʻoch dastali holda tayyorlangan, kuchli egri tigʻga hamda bolgʻasimon orqa qismga ega boʻlgan va koʻpincha bezakli naqshlar bilan bezatilgan. Baʼzan tabarzinning ichi boʻsh dastasi ichiga kichik pichoq joylashtirilgan boʻlgan.
## Arab
Adam Metzning „Hijriy toʻrtinchi asrdagi islom sivilizatsiyasi“ (*Islamic Civilization in the Fourth Century of the Hegira*) asariga koʻra, tabarzin baʼzan nafaqat qurol sifatida, balki *Sahib al-Shurta* (shahar politsiyasi boshligʻi)lar tomonidan mansab belgisi sifatida ham ishlatilgan.

## Galereya

File:Indian tabar (axe).jpg|Hindiston (janubiy Hindiston) tabarzini, XVIII asr. Yog‘och dastasining ichida po‘latdan yasalgan nov (tang) 3/4 uzunlikkacha cho‘zilgan bo‘lib, to‘rt ta mix bilan mahkamlangan. Boltasi guruchdan, pichoq qismi esa zarb berilgan po‘latdan. Uzunligi – 58 sm.
File:Indian tabar-zaghnal.jpg|Hindiston tabar-zaghnal — tabar va zaghnal urush bolg‘asining kombinatsiyasi. Butunlay po‘latdan yasalgan, XVIII–XIX asrlar.
File:Indian tabar-shishpar.jpg|Hindiston (Dakkan) tabar-shishpar — juda noyob tabar va sakkiz tishli shishpar tayoqchasi kombinatsiyasi. Po‘latdan yasalgan, ichi bo‘sh dasta bilan. Uzunligi – 21,75 dyuym. XVII–XVIII asrlar.
File:Tabar Indo-Persian Axe.jpg|XVIII asrga oid fors tantanali tabarzini. Po‘latdan ishlangan, ustiga oltin *koftgari* texnikasida naqshlar, kufiy yozuvi va teshilgan bezaklar bilan bezatilgan.
File:Sindudesh flag.jpg|Sindhudesh harakati bayrog‘i — undagi bolta dushmanga qarshi g‘azabni ifodalaydi.
File:Badge of Sind Regiment.png|Sind polki emblemasi — Pokiston armiyasidagi piyoda qo‘shin polklaridan biri.

## Yana qarang
* Jang boltasi
## Manbalar

## Foydalanilgan adabiyotlar
*