Franko-Italiya sulhi-1940

**Franko-Italiya sulhi** (, ) ― shuningdek, Villa Incisadagi sulhi sifatida ham tanilgan, imzolangan joy nomi bilan atalgan — Fransiya va Italiya oʻrtasidagi 1940- yil 24-iyunda Rimda imzolangan shartnoma, bu aslida Fransiya Italiya Qirolligiga taslim boʻlishini anglatardi.

## Tarix
1940-yil 10-iyunda fashistik diktator Benito Mussolini, Palazzo Venezia rim saroyining balkonidan italiya xalqiga mamlakat Buyuk Britaniya va Fransiya bilan urushga kirganligini eʼlon qildi. 10-iyundan 11-iyunga oʻtar kechasi italiya armiyasi Fransiya janubiga bostirib kirishdi. Italiya armiyasining oldinga siljishi ogʻir va qonli kechdi: yaxshi qurollangan fransuz armiyasi astoydil qarshilik koʻrsatdi. Faqatgina, 22-iyunda Fransiya hukumatining Germaniyaga taslim boʻlishi italiyaliklarga bosqinchilik vazifalarini bajarishga imkon berdi, shu bilan birga fransuzlardan 40 nafariga qarshi 630 dan ortiq askar va ofitserlarni yoʻqotdi. 16-iyundayoq Fransiya tomoni Vatikan orqali Rimga harbiy harakatlarni toʻxtatish, sulh va sulh shartlari haqida xabar yuborgan edi. 18-iyun kuni Gitler va Mussolini Myunxenda uchrashib, Fransiya nafaqat Germaniya, balki Italiya bilan ham sulh shartlarini kelishib olgan taqdirdagina harbiy harakatlar toʻxtatilishi mumkinligiga kelishib oldilar.

## Sulh shartnomasi va uni imzolash shartlari
1940-yil 23-iyunda, Fransiya delegatsiyasi, Italiya va Fransiya oʻrtasida sulh tuzish shartlarini muhokama qilish va uni imzolash uchun Rimning chekkasida joylashgan Villa Inchisa shahriga keldi.

Italiya tomonidan ilgari surilgan sulh shartlariga quyidagilar kiradi:

* Fransiya chegara hududining 50 km ishgʻol qilinishi (batafsil maʼlumot uchun qarang pastda), mintaqaning eng katta shahri Menton bilan
* Franko-Italiya chegarasini 50 km chuqurlikda demilitarizatsiya qilish
* Fransiya Somalini demilitarizatsiya qilish va Italiya armiyasining Jibuti portidan va Addis-Abebaga boradigan mahalliy temir yoʻldan foydalanish imkoniyati, Jibuti portidagi 7 ta fransuz suv osti kemasi Italiya Qirolligi dengiz flotiga oʻtkazildi.

* Fransiyaning Savoy, Hautes -Alpes, Alpes-de-Haute-Provence, Alpes -Maritimes departamentlarining Italiyaga qoʻshilishi.
* quyidagi shaharlarning ushbu boʻlimlarida ishga joylashish:
** Savoyda: Seuse **,** Montvalezan, Saint-Foy-Tarentaise, Isere daryosi vodiysining yuqori qismida: Bessant, Braman, Lanlevillar , Lanlebourg -Mont-Cenis, Termignon, Soller-Sardieres, *Le Motte-Verso* qishlogʻi. Petit -Sent-Bernard yonbagʻirlaridagi Bur -Sent-Moris kommunasi, Ossois va Avrieu kommunalari (jami 5301 nafarga yaqin aholi);
** **Hautes-Alpes** departamentida: Montgenèvre, Ristola, Abries kommunasidan Ru posyolkasi, Nevache va Servier kommunalari (jami 370 kishi);
** **Alpes-de-Haute-Provence** departamentida: Sen-Pol-sur-Hubaye kommunasidan Kombremon *qishlogʻi* va Larche kommunasidan *Rocher-Mean* qishlogʻi (32 nafar aholi);
** **Alpes** -Dengiz boʻlimida: Menton va *Favvora*, *La Blansh* va *Doans* qishloqlari, ikkalasi ham Sent-Etyen-de- Ten kommunasidan, Isola kommunasidagi baʼzi uylar. Bundan tashqari, Kastellar, Breuil-sur-Roya, Saorj, Sospel, Rempla, Valdeblot, Sent-Marten-Vesubie, Rokebyer, Belvedere kommunalari qisman egallangan (jami 22 820 kishi, ulardan 21 700 ming kishi — Mentoneda).

Umuman olganda, ushbu sulh shartlariga koʻra Italiyaga qoʻshilgan Fransiya hududi 28 523 kishidan iborat 832 km² ni tashkil etdi.

Sulh imzolash, 24-iyun kuni mahalliy vaqt bilan, soat 19:15 da boʻlib oʻtdi va ertasi kuni soat 00:00 dan kuchga kirdi.

## Sulhni imzolagan asosiy shaxslar
Italiya Qirolligi tomonidan: Marshal Pietro Badoglio

Fransiya Uchinchi Respublikasidan: General Charlz Xantsiger

## Manbalar


## Yana qarang

* Ikkinchi Compiègne sulh
* Ikkinchi jahon urushi
* Italiya Ikkinchi jahon urushida
* Ikkinchi jahon urushida Fransiya