Jahon psixiatriya assotsiatsiyasi

**Butunjahon psixiatriya assotsiatsiyasi** psixiatriya jamiyatlarining xalqaro tashkilotidir.

## Maqsad va vazifalari
Dastlab jahon psixiatriya kongresslarini ishlab chiqarish uchun yaratilgan boʻlib, u mintaqaviy uchrashuvlar oʻtkazish, kasbiy taʼlimni rivojlantirish va psixiatriya uchun axloqiy, ilmiy va davolash standartlarini belgilash uchun rivojlangan.

## Tarixi
Jan Deley 1950-yilda tashkil etilgan Butunjahon psixiatriya kongresslari tashkiloti uyushmasining birinchi prezidenti edi  Donald Even Kemeron 1961-yilda rasmiy asos solinganida Jahon Psixiatriya Assotsiatsiyasining prezidenti boʻldi  

1983-yil fevral oyida Sovet Butunittifoq nevrologlar va psixiatrlar jamiyati Jahon psixiatriya assotsiatsiyasidan isteʼfoga chiqdi. Bu isteʼfo Sovet Ittifoqidagi psixiatriyaning siyosiy suiisteʼmoli tufayli Sovet organini global tashkilotdan chiqarib yuborish harakati paytida oldingi harakat sifatida sodir boʻldi.  Sovet organi 1989-yilda inson huquqlari sharoitlari biroz yaxshilanganidan  va assotsiatsiya delegatlari oʻrtasida qizgʻin bahs-munozaralar natijasida Jahon psixiatriya assotsiatsiyasiga shartli ravishda qayta qabul qilindi, unda Sovet delegatsiyasi kotibi vazifasini bajaruvchi "avvalgi SSSRdagi siyosiy sharoitlar psixiatrik zoʻravonlik, shu jumladan tibbiy boʻlmagan sabablarga koʻra sodir boʻlgan muhitni yaratdi. 

2017-yil holatiga koʻra Helen Herrman assotsiatsiya prezidenti va Afzal Javed saylangan prezident hisoblanadi.

## Tuzilishi
2016-yil holatiga koʻra, Jahon Psixiatriya Assotsiatsiyasining institutsional aʼzolari 118 mamlakatdagi 138 milliy psixiatriya jamiyatlari boʻlib, butun dunyo boʻylab 200 000 dan ortiq psixiatrlarni oʻzida jamlaydi. Jamiyatlar 18 ta zona va toʻrtta mintaqaga birlashtirilgan: Amerika, Yevropa, Afrika va Yaqin Sharq, Osiyo va Avstraliya. Jamiyatlar vakillari Jahon Psixiatriya Assotsiatsiyasi Bosh Assambleyasini, tashkilotning boshqaruv organini tashkil qiladi. Assotsiatsiyaning alohida aʼzolari ham bor va boshqa birlashmalarga (masalan, psixiatriyaning maʼlum bir mavzusi bilan shugʻullanadiganlar) aʼzo boʻlish qoidalari mavjud. 72 ta ilmiy boʻlim mavjud.

## Nashrlari
Uyushmaning rasmiy nashri *Jahon Psixiatriyasi .*  *Jahon psixiatriyasi* va assotsiatsiyaning rasmiy kitoblari Wiley-Blackwell tomonidan nashr etilgan.  WPA shuningdek, oʻz veb-saytida har chorakda bir axborot byulletenini oʻzi nashr etadi. 

Bir nechta WPA ilmiy boʻlimlari oʻzlarining rasmiy jurnallari va axborot byulletenlariga ega:

; Jurnallar 
: **' (Psixiatrik elektrofiziologiya boʻlimi) 
: ''Ayollar ruhiy salomatligi arxivi'' (Ayollar ruhiy salomatligi boʻlimi)  
: ''Psixiatriya'' tarixi (Psixiatriya boʻlimi tarixi)
: **' (Ekologiya, psixiatriya va ruhiy salomatlik boʻlimi)
: *Xalqaro ruhiy salomatlik jurnali* (psixiatrik reabilitatsiya boʻlimi)
: *Affektiv kasalliklar jurnali* (affektiv buzilishlar boʻlimi)
: *Intellektual nogironlik tadqiqotlari jurnali* (Intellektual nogironlik boʻlimi psixiatriyasi)
: *Ruhiy salomatlik siyosati va iqtisodiyoti jurnali* (ruhiy salomatlik iqtisodiyoti boʻlimi)
: *Shaxsiyat va ruhiy salomatlik* (shaxsning buzilishi boʻlimi)
: *Umumiy amaliyotda psixiatriya* (Qishloq ruhiy salomatlik boʻlimi)
: *Psixopatologiya* (Tasniflash, diagnostik baholash va nomenklatura bo‘limi; Klinik psixopatologiya bo‘limi)
: **' (Ofiyatli psixiatriya boʻlimi)
: **' (Ofiyatli psixiatriya boʻlimi)
: *Transmadaniy psixiatriya* (Transmadaniy psixiatriya boʻlimi)
; Axborot byulletenlari
: Sanʼat va psixiatriya boʻlimi (Ifoda psixopatologiyasi boʻlimi)  
: Bolalar va oʻsmirlar psixiatriyasi 
: Erta martaba psixiatrlari 
: *Psixika va ruh* (Din, maʼnaviyat va psixiatriya boʻlimi) 
: Qiynoqlar va taʼqiblarning psixologik oqibatlari  bo‘limi
: Psixoterapiya boʻlimi 
: *World Healer* (Transkultural Psixiatriya boʻlimi)  

## Faoliyatlari
Uyushma psixiatrlar uchun kasbiy axloq kodeksini yaratishga yordam berdi.  Uyushma, shuningdek, Xitoyning Falun Gongga boʻlgan munosabati bilan bogʻliq ayblovlarni ham koʻrib chiqdi. 

## Manbalar

## Havolalar

* 
* WPA Section on Religion, Spirituality and Psychiatry
* WPA Transcultural Psychiatry Section