open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Lahoh

**Lahoh** (baʼzan **Lahuh**, Somal. laxoox) — bu biskvitga oʻxshash non boʻlib, Somali oshxonasining taomi. Jibuti, Somali va Yamanda keng tarqalgan. U Isroilda ham mashhur. U yerga koʻchib borgan yamanlik yahudiylar tomonidan tarqalgan. Yamanda koʻpincha koʻcha sotuvchilari tomonidan sotiladi.

Lahoh un, qabartma kukuni, iliq suv, xamirturush va bir chimdim tuz qoʻshib qorilgan xamirdan tayyorlanadi. Xamir yumshoq va qaymoqqa oʻxshash holga kelgunicha qoʻlda qoriladi, shundan soʻng uning oshishi uchun iliq haroratli joyda qoldiriladi. Lahoh uchun un Makkajoʻhoridan tayyorlanadi. Taomning shirin turlari keng tarqalgan, shuningdek, tuhum bilan pishiriladigan boshqa variantlari ham bor.

Lahoh odatga koʻra daawo deb nomlangan dumaloq metall pechda pishiriladi. Agar u yoʻq boʻlsa, oddiy tovada ham tayyorlanishi mumkin.

Oddiy Somali nonushtasi asal va sariyogʻ bilan isteʼmol qilinadigan uch boʻlak lahoh va bir finjon choydan iborat boʻladi. Tushlik paytida lahoh baʼzan kori kukuni, shoʻrva yoki dimlangan goʻsht bilan isteʼmol qilinadi.

## Manbalar
Pervomayskiy farfor

**Birinchi may chinni zavodi** („ **Pervomaiskiy** Farfor“ YoAJ) — Yaroslavl viloyatining Ribinsk tumanidagi Pesochnoye qishlogʻida joylashgan chinni ishlab chiqaruvchi korxona (yorliqlarda — „Volgadagi Pesochnoye“); posyolka turidagi zavod; 1884-yilda tashkil etilgan; hozirda Moskvaning „ IIS-Posuda“ xoldingi tarkibiga kiradi. Zavod ishi toʻxtatilgan, asbob-uskunalar sotilgan va metallolom sifatida boʻlaklangan.

## Tarixi
Korxona 1884-yilda savdogar P. A. Nikitin tomonidan gʻisht zavodi sifatida tashkil etilgan. Oradan bir yil oʻtgach, unda chinni va fayans idishlarini ishlab chiqarish boshlangan va korxona „Ribinskdagi Pavel Andreevich Nikitin va K.ning chinni va fayans zavodi“ sifatida qayta nomlangan. 1886-yilda korxona „Karyakin va Raxmanov“ savdo uyiga sotilgan, 1894-yilda u sanoat rahbari, „M.C.Kuznetsov nomidagiChinni va fayans mahsulotlarini ishlab chiqarish boʻyicha shirkat“ sanoati yetakchisining shaxsiy mulkiga aylangan. 20-asr boshlariga kelib, zavod asosiy eʼtiborni chinniga qaratgancha fayans mahsulotlarini ishlab chiqarishni toʻxtatgan.

Inqilobdan keyin zavod hududiy asosda sobiq Maltsov zavodlari okrugi tarkibiga kiritildi. Bu oʻzgarish „GMZ“ (Maltsov Davlat zavodlari) qisqartmasini oʻz ichiga olgan yorliqlarda ham aks etgan.

Korxonada asosan choy va qaxva toʻplamlari, dekorativ guldonlar va „Sharq mahsulotlari“ — palov uchun toʻplamlar, piyolalar, choynaklar, idish-tovoqlar ishlab chiqarilgan. Sharq assortimenti mahsulotlarning 70 foizini tashkil qilgan, shundan 13 foizi eksportga chiqarilgan. Shuningdek, bu yerda haykallar ham yasalgan. Mahsulotlarga qoʻlda gul solish usulidan foydalanilgan.

1936-yilda zavodda sanʼat laboratoriyasi paydo boʻldi, unda turli yillarda taniqli rassomlar: M. F. Palamarchuk, I. I. Goncharenko, D. E. Klyuvgant, V. S. Gubanov, N. G. Leontieva, N. N. Oraevskiy, L. M. Gorbunova va Y. N. Gorbunov, haykaltaroshlar V. A. Shestopalov va Y. M. Lvovlar faoliyat olib borishgan. 1960—1980-yillarda korxona turli darajadagi koʻrgazmalarda muvaffaqiyatli ishtirok etdi. Xodimlar soni 2 ming kishiga yetdi.

Zavod mahsulotlaridan iborat kolleksiyalar Ribinsk va Yaroslavl muzey-qoʻriqxonalarida saqlanadi.

2010-yil holatiga koʻra, kompaniyada 400 ga yaqin kishi ishlagan; mahsulotlarning qariyb 70 foizi Oʻzbekiston, Turkmaniston va Ozarbayjonga eksport qilingan.

2012-yil bahor faslida Birinchi may chinni zavodida ishlab chiqarish toʻxtatildi, 2013-yil qishda esa korxona rasman bankrot deb eʼlon qilindi.

## Manbalar


## Havolalar

* Chinni nozik Arxivnaya kopiya. *shimoliy chekka*
* Yuriy Lvovning quvnoq „Lilliputiya“ . *Ribinsk yangiliklari*
Lahmakun

**Lahmajun** ( ‎ bi-adjin- „xamirli goʻsht“, , ) sharqona xalqlarning mashhur taomidir. Milliy Xoxishlargaga koʻra, uni arman, turk yoki arab pitsasi deb atashadi. Taomning asosiy komponenti qarsildoq yupqa yopgan non boʻlib, unga qiymalangan goʻsht (asosan qoʻy goʻshti, kamdan-kam hollarda mol goʻshti), pomidor yoki uning sousi, bolgar qalampiri, piyoz, sarimsoq, koʻkatlar, qora murch, oregano solinadi. Toʻgʻri pishirilgan lahmakunning vazni taxminan 150-170 grammni tashkil qiladi.

Armanistonda Sovet ittifoqi davrida, 1960-yillarda lahmajun Suriyaning Halab shahridan kelgan repatriantlar tufayli mashhurlikka erishdi.

## Tarixi
Sharqda obi nonlar bir necha asrlardan buyon tayyorlanib kelinadi. Ularni tandirda yopishadi, metal tova va sajlarda qovurilgan. Isteʼmol qilishga va olib yurishga qulay boʻlishi uchun goʻsht va boshqa mahsulotlar non ichiga solinib, soʻng oʻralgan. Bu turdagi taomlarning koʻpchiligi (lahmakun bilan birga — masalan, sfiha va manakish) bir vaqtlar Usmonlilar imperiyasi tarkibiga kirgan mamlakatlarda, birinchi navbatda, Turkiya, Suriya, Livan, Iroq va Armanistonda mashhur boʻldi.

Istanbulda bu taom 20-asrning oʻrtalarida paydo boʻlgan, unga qadar esa mamlakatning janubi-sharqiy hududlaridagina keng tarqalgan edi. 2016-yilda Rossiyada ochilgan, asosan lahmakun tayyorlashga moʻljallangan, arman oshxonasiga ixtisoslashgan ikki restoran turk matbuotida noroziliklarga sabab boʻldi.

## Manbalar
Dudlangan ilon baliq

**Dudlangan ilon baliq** — koʻndalang shaklida kesib qaynoq dudlangan baliq mahsuloti. Shimoliy Germaniyada bu taom smortal (ger ) deyiladi, ilon baliqdan tayyorlangan shoʻrva bilan bir qatorda mashhur mintaqaviy gastronomik taom sanaladi. Shimoliy Germaniyadagi Tsvischenan koʻli va Shtaynxud dengizlaridan tutib olingan dudlangan ilon baligʻini pishirish anʼanasi kamida toʻqqiz asrlik tarixga ega. Hozirgi vaqtda Oldenburgning gʻarbiy qismida joylashgan Quyi Sakson Ammerlandda dudlangan ilon baligʻini tayyorlashga ixtisoslashgan bir nechta dudxonalar ishga tushirilgan. Gollandiyada ham bunday taom anʼanaviy hisoblanadi. Xususan Harderweyk shahridagi Esselmer koʻli atrofi „ilon baligʻi poytaxti“ nomiga ega.

Ammerlanddagi sayyohlarga bu turdagi mahsulotni baliq bulochkalarida taklif qilishadi. Anʼanaga koʻra, dudlangan ilon baligʻi qoʻlda, qora non va sariyogʻ, bugʻdoy arogʻi-korn yoki pivo bilan isteʼmol qilinadi. Dastlab terisi shilib olinadi va qiltanoqlaridan tozalanadi. Ovqatdan keyin qoʻllarda noxush hid qolmasligi uchun oʻsha korn bilan yuvib tashlanadi. Restoranlarda dudlangan ilon baligʻi tozalanib, boʻlaklarga boʻlingan holda petrushka, limon boʻlaklari, maydalangan Madeyra jelesi, sariyog va oq nonning qovurilgan boʻlaklari bilan bezatilib dasturxonga tortiladi.

## Manbalar


## Adabiyotlar
* Erhard Gorys. Räucheraal // Das neue Küchenlexikon. Von Aachener Printen bis Zwischenrippenstück. — München: Deutscher Taschenbuch Verlag, 1997. — S. 424. — 599 S. — .
* Charles Sinclair. smoked eel // Dictionary of Food: International Food and Cooking Terms from A to Z. — Second Edition. — London: A & C Black, 2004. — P. 536. — 632 p. — .
Latte

**Latte** ( [kaffeˈlatte] — "sutli qahva ") ― asli Italiyadan kelib chiqqan, sut () va espressodan tayyorlanuvchi qahva. Lattening asosini sut tashkil qiladi. Finjon yoki bokalda sut, espresso va koʻpikning uch qavatlik aralashmasini hosil qilinadi.

## Tayyorlanishi
Italiyada latte uyda tayyorlanib, odatda faqat tushlikka qadar ichiladi. Latte moka va bir stakan isitilgan sut yordamida tayyorlanadi. Koʻpincha, latte espressodan tayyorlanadi, u ham issiq, ham sovuq sut koʻpirtirilib toʻldiriladi. Bunday ichimlikdagi espresso, koʻpirtirilgan sut va sut koʻpigining nisbati 1: (2 yoki 3): 1 boʻladi, bu ichimlikning oʻziga xos taʼmini, aromatik va estetik xususiyatlarini his etish imkonini beradi.

Qoʻshimcha taʼm sezgilarini uygʻotish uchun koʻpikli lattega koʻpincha dolchin, shokolad yoki yongʻoq parchalari kabilar qoʻshiladi. Amaretto siropi qoʻshilishi ham mumkin. Shinavandalar qahvaning achchiq taʼmi va amaretto likyorining kombinatsiyasi ajoyib taʼmga ega boʻlishini, bu esa hech bir qahvaxoʻrni befarq qoldirmasligini taʼkidlashadi.

## Dasturxonga tortish

* Bir qator muassasalarda latte shisha stakanda salfetka bilan beriladi. Shisha idish shaffof boʻlib, ichimlikning qatlamlari tuzilishini koʻrishga imkon beradi, bu esa taʼmni his etish bilan birga estetik zavq ham beradi.
* Latte koʻpincha turli xil koʻpikli sut naqshlari bilan bezatiladi. Latte va kapuchino ustida naqsh yaratish latte art deb ataladi.

## Oʻxshash ichimliklardan farqlari

### Latte va latte macchiato
Latte latte macchiato ichimligiga oʻxshaydi. Latte macchiatodan asosiy farqi shundaki, u tayyorlanganda sutga qahva qoʻshiladi (lattedagi kabi qahvaga sut emas) va ichimlikni tayyorlashda sut, espresso, sut koʻpigi ketma-ket solinadi.

Latte qahvaga kuchli taʼm beradi, latte macchiato — bu sut.

### Latte va sutli qahva
Latte retsepti fransuz ichimligi "sutli qahva" ()ga oʻxshaydi. Ushbu ichimliklar oʻrtasidagi asosiy farqlar uning tayyorlanish texnologiyasi va dasturxonga uzatish uslubida:

* Yevropada sutli qahva ham espresso, ham amerikano bilan tayyorlanishi mumkin. Latte uchun esa faqat espressodan foydalaniladi.
* Shimoliy Amerikada qora qahvadan (tomchilash yoki fransuz pressida tayyorlangan) tayyorlanadi, bu uni espresso qoʻshilgan lattedan ajratib turadi.

### Latte va kapuchino
Lattening bir portsiyasi Irland qahva stakanida (240-360 ml) beriladi, tabiiyki, dasturxonga finjonlarda (150-180 ml) beriladigan kappuchinoga nisbatan kattaroq hajmga ega. Shu bilan birga, espressoning bir xil miqdorda solinadi. Kappuchino hajmi sutning bir qismi solinganligi tufayli latte bilan solishtirganda kamroq boʻladi (espresso, sut va sut koʻpiklarining nisbati klassik lattedan farqli oʻlaroq bir xil). Servirovkasi va ingredientlarning nisbati bilan bir qatorda, kapuchinoning koʻpigining zichligi bilan lattedan farq qiladi. Koʻpikni isteʼmol qilish uchun qoshiq talab qilinadi.

## Yana qarang

* Latte macchiato
* Mokaccino
* Latte art
* Sutli qahva
* Latte effekti

## Manbalar


## Havolalar

* Latte retsepti
* Latte, latte macchiato va irland latte
Messier 39

**M 39** (shuningdek, **Messiye 39** yoki **NGC 7092** nomi bilan ham tanilgan) Oqqush yulduz turkumidagi tarqoq yulduzlar toʻdasidir.

## Kashfiyot tarixi
Toʻda 1764-yilda Sharl Messiye tomonidan kashf etilgan.

## Qiziqarli xususiyatlari
M 39 Yerdan 800 yorugʻlik yili uzoqlikda joylashgan.

## Kuzatishlar

M 39 – Oqqush yozgi yulduz turkumidagi eng yorqin tarqoq toʻdadir. Kuzatish uchun eng yaxshi vaqt – bahorning oʻrtasidan kuzgacha. Deneb (α Cyg) – α Kaltakesaklar segmentining oʻrtasida hatto kuzatish moslamalarisiz ham xira dogʻ sifatida koʻrinadi. Dala durbinlarida diffuz nurning uchburchak shakli va uning fonida bir nechta yulduzlar koʻrinadi. Aperturasi 80-120 mm boʻlgan teleskopda, kattalashtirishning tegishli tanlovi bilan, 20-30 ta yulduzlar toʻdasi okulyarning butun koʻrish maydonini toʻldiradi. Ulardan taxminan bir xil yorqinlikdagi (7-8 m) oʻnga yaqin oq rang yulduzlar T shaklidagi naqshni hosil qiladi, qolgan xiralari esa fonni bir tekisda toʻldiradi.

Tiniq osmonda (Oy va yorugʻliksiz) M 39 dan qiziqarli Pilla tumanlik kompleksini (IC 5146) qidirish uchun moʻljal sifatida foydalanishingiz mumkin. Kompleksning markaziy qismi, bir nechta yulduzlarni oʻz ichiga olgan kichik tarqoq toʻda M 39 dan taxminan 3 gradus sharqiy-janubiy-sharqda joylashgan. Toʻda ixcham sharpali nurli oʻram (pilla) bilan oʻralgan boʻlib, u Hβ-filtri (shuningdek, UHC yoki LPR „dipskay“ filtri) yordamida osmonda nisbatan yaxshiroq koʻrinadi. Bu pilla, oʻz navbatida, quyuq changli tumanlik bilan oʻralgan boʻlib, u goʻyo IC 5146 (Oy diskining oʻlchami) atrofida boshni hosil qiladi va qora dum (qora „Ilon“ tumanligi) bu boshdan M 39 tomon taxminan ikki darajaga choʻzilgan.

## Messiye katalogidagi osmon qoʻshnilari
M 39 ga nisbatan yaqin joyda Messier katalogidan faqat bitta obyekt mavjud: M 29 tarqoq toʻdasi – Oqqush xochining markaziy yulduzi (γ Cyg) yaqinida.

= = "Messiye Marafoni" dagi kuzatishlar ketma-ketligi =
… M 19 → M 11 → **M 39** → M 26 → M 16 …

## Manbalar


## Havolalar
* Messier 39, SEDS Messier pages
* Informatsiya na angliyskom i fransuzskom
* Informatsiya
* VizieR
* NASA/IPAC Extragalactic Database
* [Spisok publikatsiy, posvyaщyonnix NGC 7092](http://adsabs.harvard.edu/cgi-bin/basic_connect?qsearch=%22NGC+7092 %22&version=1)
* Messier 39, SEDS Messier pages
Messier 43

**M 43** (**Messier 43**, **Messiye 43**, boshqa nomi — **NGC 1982**) — Orion yulduz turkumidagi emissiya tumanligi. Bu faol yulduz shakllanishi jarayonlari sodir boʻlgan ionlangan vodorod maydoni.

* Tumanlik turi: E+R (aks etish va nurlanish);
* Koʻrinish: eB (ekstremal yorqin);
* Yorqinlik (Linds shkalasi boʻyicha): 1 (eng yorqin);
* Rang: R (qizil);
* Yorituvchi yulduz: Hd 37061
* Yorituvchi yulduzning spektral turi: B1V.

## Kuzatishlar

M 43 kosmik chuqurlikdagi eng mashhur obyektlardan biri boʻlgan Buyuk Orion tumanligining bir qismidir. Kuzatishlar uchun eng yaxshi mavsum qishdir. Tiniq osmondagi asosiy tumanlik kuzatish moslamalarisiz qaraganda „Orion qilichi“ (ı, θ va 45 Ori) deb ataladigan θ Orion yulduzining oʻrtacha xiralashgan koʻrinishida koʻrinadi. Yaxshi durbin bilan qaraganda M43ni Orion tumanligining asosiy massasining shimolidagi alohida detali sifatida koʻrish mumkin.

Oʻrtacha aperturali teleskopda (obyektiv diametri 100-150 mm) shahar chetidagi qorongʻu osmonidagi bu ixcham diffuz tumanlikning „verguli“ M 42 dan bir necha yoy minutlar kengligidagi qora chuqurlik bilan qanday ajralganligini koʻrish mumkin. Tumanlik markazida oʻzgaruvchan yorqinlik yulduzi NU Ori (6,5-7,6 m) porlaydi. Katta apertura M 43 ning sharqiy va gʻarbiy qirralari oʻrtasidagi kontrastning farqini koʻrish imkonini beradi. Sharqiy qismi keskin va qarama-qarshidir, lekin uni chegaralab turgan qora chiziq orqasida sharqiy tomonda tumanlikning xira davomini koʻrish mumkin.

Qizigʻi shundaki, M 43 va M 42 „dipskay“ deb ataladigan filtrlarga har xil taʼsirlanishadi. M 42 bilan solishtirganda, M 43 UHC va OIII qoʻllanishiga unchalik sezgir emas, lekin Hβ-filtri uning kontrastini sezilarli darajada oshirishga yordam beradi.

## Messiye katalogidagi osmon qoʻshnilari

M 43 ga eng yaqin va eng qiziqarli obyekt — bu Buyuk Orion tumanligi yoki M42 va M 42/43 juftligi bilan birgalikda Messiye katalogidagi quyidagi obyektlar odatda uzoq qish oqshomlarida kuzatiladi:

* M 78 — ξ Oridan („Orion kamari“ ning sharqiy yulduzi) shimoliy-shimoliy-sharqida juda yorqin aks ettiruvchi tumanliklar majmuasi;
* M 79 — Quyon turkumida kamdan-kam kuzatiladigan sharsimon toʻda (Orionning „oyoqlari“ da, M 42/43 dan uzoq janubda);
* M 50 — chiroyli tarqoq toʻda (Yakkashox turkumida, M 42/43-dan sharqda);
* M 41 — yana bir yorqin toʻda (Katta it turkumida, M 42/43 dan janubiy-sharqda).

## "Messiye Marafoni" dagi kuzatishlar ketma-ketligi
… M 79 → M 42 → **M 43** → M 78 → M 45 …

## Havolalar
* Informatsiya na angliyskom i fransuzskom
* Informatsiya
* VizieR
* NASA/IPAC Extragalactic Database
* [Spisok publikatsiy, posvyaщyonnix NGC 1982](http://adsabs.harvard.edu/cgi-bin/basic_connect?qsearch=%22NGC+1982 %22&version=1)
Karl yuragi

**Karl yuragi** () Tozilar yulduz turkumidagi qoʻshaloq yulduzdir. Ushbu yulduz Tozilar yulduz turkumidagi birgina yorugʻ yulduz hisoblanadi.

„Karl yuragi“ nomi ilk bora 1660-yilda Charles Scarborough tomonidan *Alpha Canum Venaticorum* yagona yulduzini tarkibga olgan yulduzlar turkumi nomi oʻlaroq taklif qilingan. Toʻliq koʻrinishi *Kor Karoli Regis Martiris* (Jafokash *qirol* Karl *yuragi*) boʻlib, yulduzlar turkumi 1649-yili Oliver Cromwell tomonidan qatl etilgan Charles I ga sharafiga atalgan. U hukmron qirol Charles II ning otasi hisoblanadi. Scarborough aynan huzurida faoliyat yuritgan. XVIII asr va undan keyingi davrlar astronomik atlaslarda notoʻgʻri nom — Charles II ning yuragi bilan ham kiritilgan. Yulduzlar turkumi XIX asr oxirigacha amalda boʻlgan. Keyinchalik, yulduzlar turkumi emas, degan xulosaga kelingach, *Alpha Canum Venaticorum* shu nom bilan atalgan. Yulduz, shuningdek, afsonaviy Arkada itlarining nomlari — Asterion va baʼzida Xara (Chara) nomlari bilan ham atalgan.

## Fizik xususiyatlari
Ikkilik tizimning asosiy yulduzi (*α<sup>2</sup> Canum Venaticorum*) — bu issiq koʻk-oq tusli, A0pe spektral tasnifidagi asosiy uzviylik yulduzi boʻlib, kremniy, yevropiy va simobning anomal ravishda kengaygan spektral chiziqlariga ega. Yulduz oʻzgaruvchan yulduzlar sinfining prototipi hisoblanadi va *α<sup>2</sup> Canum Venaticorum*ning oʻzgaruvchan turidir. Uning oʻzgaruvchanligining sababi — aylanishi va Quyoshnikidan 100 marta kuchli boʻlgan magnit maydonidir. Bu yulduzning fotosferasida ulkan dogʻlar va turli tumanligini keltirib chiqaradi. *α<sup>2</sup> Canum Venaticorum* shuʼlasining kuchi 5,47 kunlik davr bilan +2,84 m dan +2,94 m gacha oʻzgarib turadi.

Tizimning ikkinchi komponenti asosiy komponentdan 19,6" burchak masofasida asosiy ketma-ketlikda joylashgan sargʻish tusli mitti fazoviy jismdir.

## Asterizmlar
Karl yuragi Arcturus, Spica va Denebola yulduzlari bilan birgalikda „Parizod burjining olmosi“ asterizmiga kiradi.

## Manbalar
Messier 49

**M 49** (**Messier 49**, **Messiye 49**, boshqa atamalari — **NGC 4472**, **ARP 134**, **UGC 7629**, **VCC 1226**, **MCG 1-32-83** , **ZWG** **42.134**, **PGC 41220)** — Sunbula turkumidagi elliptik galaktika. Geliosentrik tizim boʻyicha koordinatalar Ra12h29m48s DEC +08°00’00". Radius tezligi 817 km/s. Yulduz kattaligi +8,37. Taxminan oʻlchami 8,9' × 7,4' E4 turi.

Ushbu obyekt „Yangi Bosh Katalogning“ asl tahririda sanab oʻtilganlar qatoriga kiradi.

## Xususiyatlari
M 49 E4 elliptik galaktikalar sinfiga kiradi. U qoʻshni NGC 4621 galaktikasi bilan oʻzaro faol harakatlanadi, shuning uchun u oʻziga xos deb tasniflanadi va oʻziga xos galaktikalar atlasida *ARP 134* belgisiga ega. M 49 Sunbula toʻdasining bir qismidir va boshqa galaktikalar orasida eng yorqin aʼzosi hisoblanadi.

## Eʼtiborga molik obyektlar

### Taxmin qilinuvchi qora tuynuk
Hubble orbita teleskopi yordamida olib borilgan tadqiqotlar shuni koʻrsatdiki, galaktika yadrosida oʻta yuqori massali qora tuynuklar deb aytilishi mumkin boʻlgan nomzod bor.

### Oʻta yangi SN 1969Q
Hozircha M49 da faqat bitta oʻta yangi yulduz — SN 1969Q qayd etilgan. 1969-yil iyun oyida kashf qilingan.

## Kuzatishlar

Galaktikalardagi Sunbula toʻdasining eng yorqinini bahorda dala durbinlari yoki teleskop izlovchisi yordamida δ Sunbula — β Asad chizigʻida (yoki δ — ε Sunbula tomoni boʻlgan teng tomonli uchburchakning gʻarbiy choʻqqisida) bir oz oval diffuz dogʻdan iborat shaklda osongina topish mumkin. Hatto eng aperturali teleskopda ham galaktika markazga qarab yorqinlikning kuchli kontsentratsiyasi bilan diffuz oval shaklida (kattaroq boʻlsa ham) boʻlib qoladi. Bu elliptik galaktikalarning teleskopik tasvirlari uchun xosdir. Bizning galaktikamizga tegishli boʻlgan oldinda joylashgan yulduzlar koʻrinishni biroz oʻzgartirib turadi (galaktikaning chetrogʻida tasvirlanib turuvchilardan biri). M 49 hududi yaqinida — 30 yoy daqiqasidan kamroq masofada teleskopingiz va osmon sifatini quyidagi NGC katalogida keltirilgan kuchsizroq obyektlarda tekshirishingiz mumkin: 4488 (12,1m), 4470 (12,2m), 4492 (12,4m), 4464 (12,8m), 4466 (14m) va 4465 (14,9m).

## Messiye katalogidagi osmon qoʻshnilari

* M 61 (janubroqda) — chiroyli spiral galaktika;
* M 58, M 59 va M 60 (shimoliy-sharqda) Sunbuladagi bir xil galaktikalar toʻdalarining sharqiy aʼzolari;
* M 87, M 86 va M 84 (shimolda) toʻdalar markazidagi elliptik galaktikalar.

## "Messiye Marafoni" dagi kuzatishlar ketma-ketligi
… M 98 → M 100 → **M 49** → M 61 → M 68 …

## Manbalar


## Adabiyotlar

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Havolalar
* M49 na WikiSky
* Informatsiya na angliyskom i fransuzskom 
* Informatsiya
* VizieR
* NASA/IPAC Extragalactic Database
* [Spisok publikatsiy, posvyaщyonnix NGC 4472](http://adsabs.harvard.edu/cgi-bin/basic_connect?qsearch=%22NGC+4472 %22&version=1)
* M49 na WikiSky
* Populyarnaya Mexanika[//web.archive.org/web/*/http://www.popmech.ru/part/?articleid=5365&rubricid=3 *istoriya*]
Filikudi

**Filikudi** () — Lipari orollaridan biri. Maʼmuriy jihatdan Messina provinsiyasidagi Lipari kommunasiga tegishli. Eng yaqin orol — gʻarbdan 20 km uzoqlikda boʻlgan Alikudi; Filikudi sharqida Salina oroli joylashgan.

## Geografiyasi
Orolning maydoni 9,49 km². Orolning eng baland nuqtasi — Monte-Fossa-Felci (773 m). 74 m balandlikdagi La Canna qoyasi orol qirgʻogʻida dengizda joylashgan. Orolda bir nechta qishloqlar bor, ularning eng kattasi Pekorini Mare va Valdkiezadir. 1997-yilda orol hududining taxminan toʻrtdan uch qismi (7 km²) qoʻriqxonaga oʻtkazildi.

## Tarix
Orolning nomi yunoncha Pho*enicusaning* buzilgan *soʻzi* boʻlib, „Finikiya“ degan maʼnoni anglatadi. Boshqa Lipar orollari singari, u neolit davrida aholi bilan obod qilindi, keyin esa uzoq vaqt davomida hech kim yashamadi. Yunon, Rim va Vizantiya aholisining izlari bor.

## Iqtisodiyoti
Orolda baliqchilikdan tashqari dehqonchilik rivojlangan, uzum, zaytun, don va sabzavotlar yetishtiriladi.

## Havolalar
* Сайт острова
* Сайт острова Филикуди
Jacobello del Fiore

**Yakobello del Fiore** () — XV asr Venetsiya maktabining rassomi. Uning otasi va oʻqituvchisi Franchesko del Fiore va shogirdlaridan biri Karlo Krivelli edi.

XV asr boshlarida davlat xizmati uchun Venetsiyaga kelgan. 1421-yilda u „Arxangel Jabroil va Mikoil bilan adolat“ rasmiy topshirigʻini ado etdi.

Uning asarlari orasida eng mashhurlari Seneda ibodatxonasi uchun chizilgan „Maryamning toj kiyishi“ va Teramo ibodatxonasi uchun tavaqali mehrobdir. Uning asarlaridan biri Moskvada Pushkin nomidagi davlat sanʼat muzeyida koʻrgazmaga qoʻyilgan.

## Adabiyotlar

* 

## Manbalar
Messier 38

**M 38** **tarqoq toʻdasi** (shuningdek, **Messiye Obyekti 38** yoki **NGC 1912** nomi bilan ham tanilgan) Aravakash yulduz turkumidagi tarqoq toʻdadir.

## Kashfiyot tarixi
Toʻda 1654-yilgacha Jovanni Battista Godierna tomonidan kashf etilgan. Bundan qatʼiy nazar, u 1749-yilda Le Gentil tomonidan topilgan.

## Qiziqarli xususiyatlari
M38 Yerdan 4200 yorugʻlik yili uzoqlikda joylashgan.

## Kuzatishlar

M38 uchta mashhur Aravakash tarqoq toʻdalarining eng xirasidir. Uni, butun yulduz turkumi singari, kuzdan bahorgacha kuzatish mumkin. Durbin yordamida uni Aravakashning θ-ı kesmasining oʻrtasidan topish qiyin emas. Oʻrtacha (100-127 mm) optikli teleskopda toʻda qush iziga oʻxshash shaklda toʻplangan bir necha oʻnlab oq va sargʻish yulduzlarga boʻlinadi, romantik insonlar bu toʻdani „Dinozavrning izi“ deb ataydi.

M 38 dan janubda (taxminan yarim daraja) biroz ixchamroq va xira NGC 1907 yulduz toʻdasini topish mumkin.

## Messiye katalogidagi osmon qoʻshnilari

* M 36 — (janubiy-sharqqa bir-ikki daraja) yorqinroq, ammo yulduzlarga boy boʻlmagan toʻda;
* M 37 — (yanada janubi-sharqda) Aravakashning uchinchi yorqin toʻdasi;
* M 45 — „Pleyadalar“ (janubi-gʻarbda, Savr yulduz turkumida);
* M 1 — (janubda, Savr yulduz turkumida) mashhur „Qisqichbaqasimon“ tumanlik;
* M 35 — (janubi-sharqda, Egizaklar turkumida) yorqin tarqoq toʻda.

## "Messiye Marafoni" dagi kuzatishlar ketma-ketligi
… M 45 → M 1 → **M 38** → M 36 → M 37 …

## Havolalar
* Messier 38, SEDS Messier pages
* Informatsiya na angliyskom i fransuzskom
* Informatsiya
* VizieR
* NASA/IPAC Extragalactic Database
* [Spisok publikatsiy, posvyaщyonnix NGC 1912](http://adsabs.harvard.edu/cgi-bin/basic_connect?qsearch=%22NGC+1912 %22&version=1)
* Messier 38, SEDS Messier pages
City Nature Challenge

**City Nature Challenge** — shahar bioxilma-xilligini hujjatlashtirish boʻyicha har yili oʻtkaziladigan global tanlov. Bu aprel oyining oxiri — may oyining boshida toʻrt kun davom etadi. Tanlov doirasida shahar aholisi tanlovda ishtirok etuvchi shaharlar hududidagi oʻsimliklar, qoʻziqorinlar, hayvonlar va boshqa tirik organizmlarni izlaydi va hujjatlashtiradi (birinchi navbatda smartfon va kameralar yordamida suratga oladi). Bu jamoatchilikni bioxilma-xillik toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni toʻplashga jalb etishga qaratilgan fuqarolik ilmiy tadbiridir. Tanlov yakunida gʻolib shaharlar uchta toifa boʻyicha aniqlanadi: eng koʻp kuzatuvlar soni, eng koʻp topilgan biologik turlar va eng koʻp qatnashgan ishtirokchilar.

Raqobatchilar kuzatishlarini hujjatlashtirish uchun Milliy geografik jamiyati va Kaliforniya Fanlar Akademiyasi tomonidan ishlab chiqilgan iNaturalist ilovasi va veb-saytidan foydalanadilar. Toʻrt kunlik kuzatuvlar yuklangandan soʻng, bir necha kun gʻoliblarni aniqlash va yakuniy eʼlon qilish davom etadi. Ishtirokchilar turni qanday aniqlashni bilishlari shart emas — yordam iNaturalistning avtomatik turlarni aniqlash yordami orqali, shuningdek, iNaturalist foydalanuvchi hamjamiyati, jumladan, professional olimlar va tabiatshunos mutaxassislar orqali taqdim etiladi.

## Manbalar


## Yana qarang
* Fuqarolik fanlari
## Havolalar

* Musobaqaning rasmiy sayti
Sovuq borsh

**Sovuq borshch** — rus va ukrain oshxonasining qizil lavlagi solib, asosan yoz mavsumida tayyorlanadigan sovuq sabzavotli shoʻrvasi. Yilning issiq mavsumida tanovul qilinishi bilan mashhur. Rossiyada sovuq borshch mamlakat janubida, tarixan kvas deyarli ishlab chiqarilmaydigan hududlarda ommalashgan. Sovuq borshch yana bir lavlagili sovuq shoʻrva — svekolnikka oʻxshab ketadi. Sovuq borshchning yana bir namunasi — yashil karam shoʻrva kabi ismaloq va otquloqdan tayyorlanadigan taomdir.

Sovuq borshch sabzavot, kvas yoki goʻshtli qaynatmada tayyorlanadi. Odatda, sirka bilan oʻldirilgan bargli lavlagi mol goʻshti qaynatmasida va sabzi bilan alohida pishiriladi. Sovutilgan qaynatma yuzasidan yogʻi olinadi. Shoʻrvaga somoncha shaklida kesilgan yangi bodring, mayda tugʻralgan yashil piyoz, qaynatilgan tuxum, smetana va koʻkatlar qoʻshiladi. Dasturxonga tortishdan avval maydalangan shivit sepiladi. Retseptga koʻra, sovuq borshch qaynatilgan goʻsht, baliq (sevruga, osyotr, sudak, treska) yoki qisqichbaqa bilan uzatiladi.

## Manbalar



## Adabiyotlar

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
Trofye

**Trofye** (shuningdek, trofiye, trofi; ) — Italiyaning turli-tuman makaron mahsulotlari

Trofye vatani — Reccodir (Liguriya mintaqasi). Bu nom, ehtimol, Ligurian *strufuggiâ* („ishqalamoq“, „surmoq“) soʻzlaridan kelib chiqqan va xamirdan „makaroncha“larni tayyorlashda qoʻlning harakatlarini ifodalaydi. Bular mayda-mayda boʻlakchali, bir oz egilgan shpindel shaklidagi makaronlardir. Makaron donachalari uzunligi odatda 3-4 sm.ni tashkil qiladi. Kichikroq trofiyelar „trofiette“ deb ataladi ().

Anʼanaviy trofiyelar qattiq bugʻdoy uni, suv va tuz solib qilingan xamirdan qoʻlda tayyorlanadi. Unga tuxum qoʻshilmaydi. Biroq, hozirda sanoat shaklida ham ishlab chiqarilmoqda. Bundan tashqari, kashtan unidan tayyorlanadigan *trofie bastarde* deb ataluvchi trofiye turi ham mavjud.

Odatda bu makarondan tayyorlangan taom pesto sousi bilan dasturxonga tortiladi. Baʼzan loviya (fasol) va kartoshka bilan birga pishiriladi. Tranida qisqichbaqali trofiyelar ancha mashhur.

Intaliyaning Sori, Belforte Monferrato, Karentino va Montoro kabi ayrim shaharlarida har yili anʼanaviy tarzda trofiye festivallari oʻtkazib kelinadi.

## Manbalar

## Adabiyotlar

* 
* 

## Havolalar
*
One ID – Yagona Identifikatsiya Tizimi

**One ID – Yagona identifikatsiya tizimi** (YIT) – bu hukumat va fuqarolik veb-saytlariga kirish imkoniyatini beradigan yagona akkaunt bilan taʼminlaydigan roʻyxatdan oʻtish tizimi. 

## Afzalligi
Foydalanuvchilarga davlat idora va tashkilotlari veb-saytlaridan alohida alohida akkaunt yaratmaslik hamda foydalanuvchiga tegishli elektron raqamli imzo orqali YITga javobgar idoralarga bormasdan roʻyxatdan oʻtish imkoniyati taqdim etilgan. 

One ID – Yagona identifikatsiya tizimi. Tizim jismoniy va yuridik shaxslar hamda davlat ishchilariga elektron hukumatning barcha axborot tizimlaridan erkin foydalanish qoidalariga rioya etgan holda ishlab chiqilgan. Foydalanuvchi YITdan avtorizatsiyadan oʻtgandan soʻng, u YITga bogʻlangan veb-saytlarga toʻg’ridan toʻgʻri tashrif buyura oladi. 

One IDdan orqali Yagona interaktiv davlat xizmatlari portalidan avtorizatsidan oʻtish mumkin.

## Xavfsizlik va asillik
Shaxsga doir maʼlumotlarning haqiqiyligini taʼminlash va tasdiqlashda hamda  onlayn xizmatlarini taqdim etishni taminlaydi. 

One ID foydalanuvchilarning maʼlumotlarini daxldorligi va aslligini jismoniy va yuridik shaxslar markaziy maʼlumotlar bazasi bilan bogʻlangaligi bilan taʼmilab beradi. 

## Boshqa saytlar bilan integratsiya
Veb-say yoki foydalanuvchini identifikatsiya qilinganda, xizmat turlari (bank xizmatlari, electron tijorat va hokazo) bilan taʼminlash uchun optimal, qonuniy va qulay. Yagona Identifikatsiya Tizimi Vazirlar Mahkamasining 2015-yil 17-dekabrdagi 365-sonli qaroriga asosan foydalanuvchilarni aniqlash Yagona Identifikatsiya Tizimi elektron hukumat haqidagi nizomga muvofiq, Yagona Identifikatsiya Tizimi tomonidan koʻrsatilgan maʼlumotlar haqiqiy deb qabul qilish maqsadga muvofiq.

## Yuridik shaxslarni identifikatsiya qilish
Agar tashkilot (kompaniya) rahbari jismoniy shaxs sifatida roʻyxatdan oʻtgan boʻlsa, shaxsiy kabinetida tashkilot qoʻshishi mumkin. Bunda, Yagona Identifikatsiya Tizimi shaxsiy kabinetida, tashkilot rahbari nomidan olingan Elektron Raqamli Imzo taqdim etilishi kerak. Yuridik shaxs qoʻshilganda tashkilot nomidan davlat xizmatlarini foydalanish uchun boshqa foydalanuvchilarga (tashkilot xodimlarini) oʻz vakolatlarini topshirish mumkin boʻladi.
## Manbalar
Messier 18

**Ochiq klaster M 18** (shuningdek, M 18, NGC 6613 yoki Qora oqqush nomi bilan ham tanilgan) Yoy yulduz turkumidagi ochiq yulduz klasteridir.

## Xususiyatlari
Klaster fransuz astronomidan Sharl Messier tomonidan 1764-yil 3 iyunda ochilgan va unga oʻxshash ob’ektlar katalogiga kiritilgan. Klaster bizdan 4600 yorugʻlik yili uzoqlikda joylashgan. Bu taxminan 30 million yil boʻlgan yosh yulduzlar guruhidir. Eng yorqin yulduzlar 8.6 m.

## Kuzatishlar

Sagittarius yulduz turkumining shimolidagi bu ochiq klaster odatda M 17, Omega tumanligi bilan birga koʻrinadi. Klaster oʻzining mashhur qoʻshnisining janubida joylashgan. Bu kichik havaskor teleskopda siz V shaklidagi asterizmda toʻplangan oʻnlab yulduzlarni koʻrishingiz mumkin.

## Messiye katalogidagi osmon qo‘shnilari

* M 16 — (uch daraja shimolda, Ilon yulduz turkumida) „Burgut“ — yulduzlarning ochiq klasteri va ularning tumanligi;
* M 24 — (janubga) Somon yoʻlining ajratilgan yorqin qismi;
* M 20, M 21 va M 8 — (hatto janubda) Triple tumanlik, uning yonidagi ochiq klaster va Lagun tumanligi;
* M 23 — (gʻarbda) Somon yoʻlining qorongʻu qoʻli fonida fan shaklida boy ochiq klaster;
* M 25 — (sharqda) juda yorqin yulduzlarning keng tarqalgan ochiq klasteri.

= "Messiye Marafoni" dagi kuzatishlar ketma-ketligi =
… M 16 → M 17 → **M 18** → M 24 → M 23 …
## Yana qarang

* Messier ob’ektlari roʻyxati
* Yangi umumiy katalog
## Manbalar


## Havolalar
* Messier 18, SEDS Messier pages
*
Omega Tumanligi

**Omega tumanligi** (shuningdek, Oqqush, taqa, lobster, m 17 va NGC 6618 tumanligi nomi bilan ham tanilgan) Sagittarius yulduz turkumidagi H II hudud hisoblanadi.

## Kashfiyot tarixi
1745-yilda Jan Filipp de Shezo tomonidan kashf etilgan. Sharl Messye uni 1764-yilda katalogga kiritgan.

## Qiziqarli xususiyatlar
Tumanlik bizning Galaktikamizning toʻyingan yulduz maydonlarida joylashgan.

Yerdan Omega tumanligiga masofa 5-6 ming yorugʻlik yilida baholanadi. Tumanlikning oʻzi 15 yorugʻlik yiliga teng. Tumanlikning bir qismi boʻlgan yulduzlararo materiya buluti diametri 40 yorugʻlik yiliga ega.

Omega tumanligining umumiy massasi 800 quyosh massasida baholanadi.

Tumanlik egallagan boʻshliqda 35 yulduzdan iborat yulduz klasteri joylashgan. Bu issiq yosh yulduzlarning nurlanishi tumanlikning gaziga olib keladi.

## Kuzatuv

Tumanlik yorqin, xarakterli shaklga ega. Vizual kuzatuvlarda u zerikarli past kontrastli naqshlari bilan boshqa koʻpchilik diffuz tumanliklardan juda farq qiladi. Durbin orqali kuzatilganda, uning gʻayrioddiy shakli qora, yorugʻliksiz osmonda allaqachon seziladi. Havaskor teleskopning okulyarida, hatto unchalik yaxshi boʻlmagan osmonda ham, osmon boʻylab suzayotgan sharpali oqqushning siluetini koʻrishingiz mumkin. Janubiy qora osmondagi obyektning yuqori pozitsiyasi bilan birgalikda teleskopning katta diafragmasi tumanlikdagi juda koʻp tafsilotlarni koʻrsatadi. Tumanlikning oʻlchamlarini baholash uchun „dipskay“ — filtr (UHC kabi) dan foydalanish yordam beradi, bu osmon fonini yumshatadi va tafsilotlarning kontrastini oshiradi.

## Messiye katalogidagi osmon qoʻshnilari

* M 16 — (bir-ikki daraja shimolda, Serpens yulduz turkumida) „Burgut“ — yulduzlarning ochiq klasteri va ularning tumanligi;
* M 18 — (bir daraja janubda) Somon yoʻli fonida kambagʻal ochiq klaster;
* M 24 — (hatto janubda) Somon yoʻlining izolyatsiya qilingan yorqin qismi;
* M 23 — (SW) Somon yoʻlining qorongʻu qoʻli fonida fan shaklida boy ochiq klaster;
* M 25 — (janubiy-sharqda) juda yorqin yulduzlarning keng tarqalgan ochiq klasteri.

## "Messiye Marafoni" dagi kuzatishlar ketma-ketligi

… M 26 → M 16 → **M 17** → M 18 → M 24 …

## Havolalar
* Messier 17, SEDS Messier pages
* Informatsiya na angliyskom i fransuzskom
* Informatsiya
* VizieR
* NASA/IPAC Extragalactic Database
* [Spisok publikatsiy, posvyaщyonnix NGC 6618](http://adsabs.harvard.edu/cgi-bin/basic_connect?qsearch=%22NGC+6618 %22&version=1)
* Messier 17, SEDS Messier pages
*U kosmicheskoy rozi mnogo imen
Mevali ahmoq

**Fruit Fool (mevali ahmoq)** ( — anʼanaviy ingliz shirinligi. Uning asosiy tarkibiy qismi krijovennik kompotidan olinadigan quyqadir (pyure). Pyure shirin qaynatilgan krem bilan birga umumiy idishga solinadi, soʻngra bezatilib, dasturxonga tortiladi. Zamonaviy retseptlarda, koʻpincha, qaynatilgan krem oʻniga koʻpirtirilgan qaymoqdan foydalanilmoqda.

## Paydo boʻlishi

Krijovenli shirinlikning kelib chiqishi XV asrlarga borib taqalishi ehtimol. Biroq, birinchi marta mevali ahmoq shirinligi 1598-yildagi qaydnomalarda aniq uchraydi. Unda quyuq qaymoqdan tayyorlanuvchi shirinlik sifatida tilga olinadi. Mevali ahmoqning saqlanib qolgan eng qadimgi resepti namunasi XVII asr oʻrtalariga toʻgʻri keladi.

Nima uchun inglizchadagi „fool“ („ahmoq“) soʻzi ushbu mevali desert nomiga kiritilganligining sabablari nomaʼlum. Baʼzi mualliflar fikricha, bu nom fransuzcha *fouler* feʼlidan kelib chiqqan. F*ouler*, „bosmoq“ yoki „ezmoq“ degan maʼnolarnbi anglatadi (vino qilish uchun uzum siqilishi shu soʻz bilan ifodalanadi) . Biroq, Ingliz tilining Oksford izohli lugʻatida bu fikr rad etilgan. „Mayda rezavor“ yoki „arzimas“ maʼnosidagi *trifle* soʻzi ham dastlab ushbu taomning nomi sifatida ishlatilgan , lekin keyinchalik boshqa bir shirinlik shunday atalgan.

Dastlab, shirinlikning eng keng tarqalgan tarkibi krijovnik rezavori boʻlgan. Ilk reseptlarda boshqa meva va rezavorlardan ham foydalanilgan, albatta. Masalan, shirinlikka krijovnik oʻrniga olma, qulupnay, rovoch yoki malina qoʻshilishi mumkin. Zamonaviy retseptlarda esa har qanday mavsumiy meva va rezavorlardan foydalaniladi. Ammo, krijovnik asosiy rezavor boʻlib qolmoqda.

## Manbalar

## Adabiyotlar

* The Berry Bible, Harper Collins Publishers. — 2000. — 306 s.
* Diani Serbe. „Three British Desserts: Syllabub, Fool and Trifle“ : Statya. — 13-maya 2010 g. — 306 s.* Robert Mey. Sovershenniy povar.. — 1660—1685 g.
David Ebersman

**Devid Ebersman** () — Facebook kompaniyasining moliyaviy direktori.

## Biografiya
Devid Ebersman Nyu-York shtatining „Trinity School“ maktabida oʻqigan va 1987-yilda bitirgan, keyin Braun universitetiga oʻqishga kirgan va 1991-yil iyun oyida iqtisodiyot sohasini bitirgan.

## Karyera
Ebersman oʻzining professional faoliyatini Oppenheimer & Coruen kompaniyasida 1991-yil sentyabr oyida tahlilchi sifatida boshlagan. 1994-yil fevral oyida Devid Oppenheimer & Co kompaniyasini tark etib, Genentechga qoʻshildi va u yerda 2009-yil apreligacha qoldi.

2009-yil sentabr oyida  Facebook-da moliyaviy direktor (CFO) sifatida ishlay boshladi. Uning bevosita ishtiroki bilan kompaniyaning IPO amalga oshirildi. Forbes tahlilchilari Ebersmanning aktsiyalarini savdoga qoʻyishdan oldin notoʻgʻri xatti-harakatlarini tan oldilar. Haddan tashqari emissiya va ortiqcha narxlanish natijasida, aktsiyalar joylashtirilganidan keyin keskin ravishda qadrsizlandi. IPOdan soʻng, Facebookning ommaviy kompaniya sifatidagi birinchi moliyaviy hisoboti taqdimotidan soʻng, Ebersman foydaning pasayishini kompaniya xodimlari uchun 1,1 milliard dollar miqdorida kompensatsiya sifatida aksiyalarni chiqarish zarurati bilan asosladi.

## Manbalar
Facebook Home

**"Facebook Home"** — 2013-yil 12-aprelda Facebook tomonidan chop etilgan Android smartfonlar platformasidir.

## Dizayn
Platforma oʻrnatilganidan soʻng, foydalanuvchi yangi OS dizayn oladi. Odatiy qulf ekrani ijtimoiy tarmoq yangiliklari bilan almashtiriladi, sahifalarni siljitish paytida foydalanuvchi soat va holat satrini avtomatik ravishda yoʻqotadi. Toʻgʻridan-toʻgʻri qulflangan ekranda foydalanuvchi boshqa Facebook foydalanuvchilari maqomiga izoh berishi mumkin, Like qoʻyish, ularning fotosuratlari va holatlarini yuklash mumkin boʻladi.

## Qurilmaning mosligi
Home platformasi Android smartfonlarining cheklangan doirasida ishlaydi:HTC First (oldindan oʻrnatilgan platformali smartfon), HTC One X, HTC One X+, HTC One, Samsung Galaxy S III, Galaxy S4, Samsung Galaxy S5, Samsung Galaxy S6, Samsung Galaxy S7 va Galaxy Note II.

## Yana qarang
* Yandex. Shell
## Manbalar


## Havolalar
* Программа на Google.Play
Facebook Tezkor Maqolalar

**Instant Maqolalar** (**Tezkor maqolalar**) — Facebook ijtimoiy tarmogʻining xususiyati boʻlib, u resursning tashqi veb-sahifasiga oʻtmasdan Facebook mobil ilovasida Internet nashrlarining materiallarini koʻrish imkonini beradi. Servis sahifa yuklash vaqtini qisqartiradi va trafikni tejaydi.

## Tarix
2015-yilI 12-may oyida Instant Maqolalar ishga tushirildi. Nyu-York Tayms, National Geographic, BuzzFeed, NBC, The Atlantic, The Guardian, BBC News, Spiegel va Bild boshlangʻich hamkorlari edi. Dastlab, bu xususiyat faqat iPhone uchun mavjud edi.

Servis ishga tushirgandan soʻng uch hafta mobaynida hech qanday nashr foydalanilmadi. 9-iyun kuni The Guardian gazetasining birinchi maqolasi chiqdi.

2016-yil aprel oyida Facebook „Medium for Publishers“ platformasi bilan hamkorlik qila boshladi.Medium-dan foydalanadigan har qanday kompaniya yoki nashirlar oʻzlarining kontentini tezkor maqola formatida nashr etish imkoniyatiga ega boʻlishdi, chunki bu maʼlumot Facebook siyosatiga mos keladi. Xuddi shu yili Facebook F8 konferentsiyasida kompaniya ushbu xizmatni barcha nashirlar uchun taqdim etishini maʼlum qildi.

## Analitika
Ishga tushirish vaqtida Facebook Instant Maqolalar xususiyati comScore, Google Analytics, Omniture bilan mos kelishini eʼlon qildi.

## Manbalar
Olxoʻri pyuresi

**Olxoʻri pyuresi** — meva pyuresi, yangi olxoʻrining ezilgan va konservalangan eti, yangi mevalarga xos rang, taʼm va hidga ega boʻladi. Olxoʻri pyuresining kaloriya tarkibi 55 kkal/100 g ni tashkil qiladi.

Pyure tayyorlashning xonaki retseptiga koʻra, tayyor olxoʻri etiga shakar sepib, sharbati ajralib chiqishi uchun bir kuncha saqlanadi. Sharbati oqib ketgach, konservalash uchun olxoʻri tuppasiga termik ishlov beriladi. Sanoat ishlab chiqarishida olxoʻri pyuresi yetilgan mevalardan tayyorlanadi. Yuvib, saralab va bugʻ yoki qaynoq suvda bugʻlagandan soʻng mevalar qirgʻichdan oʻtkaziladi. Tayyor pyure ikki yoʻl bilan konservalanadi: sterilizatsiya yoki kimyoviy konservantlar — suvda erigan oltingugurt dioksidi yoki natriy benzoat bilan. Sterilizatsiyalangan olxoʻri pyuresi tabiiy toʻyimli va mazali mahsulot boʻlib, bolalar ovqatida tavsiya etiladi. Kisellar, musslar, souslar va desert yeguliklar sterillangan olxoʻri pyuresidan tayyorlanadi. Konservantlar bilan ishlov berilgan olxoʻri pyuresi olxoʻri povidlo tayyorlash uchun qaynatib olinadigan yarim tayyor mahsulotdir.

Nemis va Avstriya oshxonalarida „pflaumenmus“ () keng qoʻllanadi. U olxoʻri pyuresi va marmelad oʻrtasida oraliq pozitsiyani egallaydi, chunki povidlo quyuq va shakari kamroq boʻladi. Sharbati oqib ketishi uchun olxoʻri eti sirka va shakar bilan bir kun davomida saqlanadi yoki shakarsiz bir necha soat davomida pechda quritiladi, soʻngra dolchin, chinnigullar, badyan va vanil bilan qaynatiladi. Pflaumenmus bilan souslar va pishiriqlar uchun qoʻshimchalar tayyorlash maqsadida ishlatiladi.

## Manbalar

## Adabiyotlar

* Slivovoe pyure // Tovarniy slovar / I. A. Pugachyov (glavniy redaktor). — M.: Gosudarstvennoe izdatelstvo torgovoy literaturi, 1960. — T. VIII. — Stb. 213 — 630 s.
* Pyure plodovoe i yagodnoe // Tovarniy slovar / I. A. Pugachyov (glavniy redaktor). — M.: Gosudarstvennoe izdatelstvo torgovoy literaturi, 1959. — T. VII. — Stb. 527—528 — 563 s.
* 
*
Shirin non qovurmalar

**Shirin non qovurmalar** — tuxumga belab, qovurilgan non. Ular bugʻdoy nonidan tayyorlanadi, oldin tuxumga belanadi yoki sut shimitiladi va shakar sepiladi. Choy, qahva, kakao va boshqa ichimliklarga qoʻshib tortiladi yoki alohida yeyiladi. Bir variantida tovada qovurishdan oldin ular tuxum va sut aralashmasi — lezonda boʻktiriladi.

## Turli mamlakatlarda

### Yevropa
Avstriya va Bavariyada Italiyaning Paviya shahri nomidan kelib chiqqan „Paviya noni“ atamasini qoʻllashadi.

Nemis oshxonasida bu taom „Armeritter“ ( — „kambagʻal ritsar“) deyiladi. Bu nom ostida yegulik XX-asrda rus talabalari va kambagʻal ziyolilar orasida juda mashhur edi. V. V. Poxlebkinning yozishiga koʻra, qaynoq suvga boʻktirilgach, tuzlab quritilib choʻchqa yogʻi yoki oʻsimlik yogʻida pishirilgan varianti Rossiyada 1930-yillarga qadar „mnixi“ nomi bilan mashhur edi.

Vengriyada, odatda, *bukassa* deb ataladi (soʻzma-soʻz. „momiq non“).

#### Fransiya
Bu taom oʻrta asrlarda Yevropada mashhur boʻlgan. Fransiyada bu qoqnonlar „yoʻqotilgan non“ (pain perdu) deb nomlangan, bu suvi qochgan, yaʼni „yeyilmaydigan“ nondan foydalanishni bildiradi. Qovurilgandan keyingi rangi tufayli ularni „oltin non“ deb ham atashgan.

#### Ispaniya

Shirin non qovurmalarning ispancha varianti *torrixa* deb ataladi (). Nonga sut shimdiriladi va keyin qovuriladi. Zaytun moyi va limon sharbati bilan namlanishi mumkin. Koʻpincha, asal yoki shakar bilan beriladi. Torrixa — Katta post va Pasxa arafasidagi haftada Ispaniyada anʼanaviy taomdir.

#### Daniya
Daniyada *arme riddere* (Kambagʻal ritsarlar) shirin nonushta taomidir, uni tushdan keyin yoki kechki desert sifatida ham isteʼmol qilish mumkin. Ushbu taomning Daniyacha versiyasida oddiy shakar oʻrniga dolchinli shakar ishlatiladi.

### Hindiston
Hindistonda Bombay qoqnoni koʻcha sotuvchilari va baqqollar tomonidan „Mumbay koʻchalarida“ sotiladigan taomdir, Bombay qoqnonini shirin fransuz noni deb ham ataladi.

### Shimoliy Amerika

AQShda shunga oʻxshash taom „fransuz qoqnoni“ deb ataladi ().

### Hong Kong
Hong Kongcha fransuz qoqnoni (soʻzma-soʻz. „gʻarbiy qoqnon“) odatda yeryongʻoq yogʻi yoki murabbo bilan bir necha boʻlak nonni qoʻshib tayyorlanadi, keyin koʻpchitilgan tuxumga botiriladi va qovuriladi. Sariyogʻ va tillarang sirop yoki asal bilan tortiladi. Bu Hong Kong choyxonalaridagi(cha chaan teng) odatiy taomlardandir.

## Manbalar


## Adabiyotlar

* 
* 
* 
* 
* Poxlyobkin V. V. Mnixi // Kulinarniy slovar. — M.: Izdatelstvo „E“, 2015. — S. 223—224. — 456 s. — 4000 ekz. — .
Yandex.Aura

**Yandex.Aura** — „Yandex“ sunʼiy aql algoritmlari asosida qurilgan ijtimoiy tarmoq, 2019-yil mart oyida ishga tushirilgan, 2020-yil avgust oyida yopilgan.

Yandex.Aura mexanikasi foydalanuvchilarning qiziqishlari va geolokatsiyasiga koʻra guruhlarni tanlagan sunʼiy intellektga asoslangan. Tanishuv xizmati foydalanuvchidan muloqot maqsadini (munosabatlar, onlayn muloqot, oflayn faoliyat), munosabatlar uchun-erkaklar yoki ayollarga boʻlgan qiziqishni tanlashni talab qildi. Roʻyxatdan oʻtishda foydalanuvchi oʻzining haqiqiy ismi va familiyasini koʻrsatishi va oʻz fotosuratini foydalanuvchi rasmi sifatida yuklashi kerak edi. „Aura“ da foydalanuvchilarning har biriga salbiy taʼsir koʻrsatishi mumkin boʻlgan kontent taqiqlangan: jargon, qoʻpol ifodalar, past soʻzlar, soʻzlar, kasalliklar va jarohatlarning fotosuratlari, yomon hayvonlar va hasharotlar va boshqalar.

## Tarix
"Yandex.Aura" ijtimoiy tarmoqlar sohasida "Yandex"ning uchinchi tajribasiga aylandi. 2007-yilning boshida kompaniya "Ya.ru" saytida kundaliklar va bloglarni ishga tushirdi va professional aloqalar va ish topish uchun My Circle xizmatini sotib oldi. „Ya.ru“ 2015-yilda  foydalanuvchilarning kam qiziqishi tufayli yopildi, ikkinchisi 2016-yilda „Tematik media“ga sotildi.

Ehtimol, „Aura“ning rivojlanishi 2017-yilda boshlangan, bu „Yandex“ xodimlaridan biri tomonidan „Aura“da chop etilgan fotosuratning vaqt kodi bilan tasdiqlangan. Ichki test 2018-yilda boshlangan, 2019-yil mart oyida "Yandex„ taklifnomalar boʻyicha “Aura" da roʻyxatdan oʻtishni boshladi.

Dastlab, xizmat asosiy Yandex ilovasida mavjud edi, keyinchalik veb-versiyasi va Android ilovasi paydo boʻldi.

2019-yil dekabr oyida "Aura „alohida“ AI-texnologiya"(„Yandex“ — 49%, xizmat asoschisi va rahbari German Tsarev — 48%, 1,5% — Andrey Babaev va Konstantin Leh) kompaniyasiga aylantirildi. 2020-yil mart oyida ijtimoiy tarmoq beta-versiyasini tark etdi va alohida aura.top domeniga oʻtdi.

2020-yil avgust oyida Yandex.Aura yopilishini eʼlon qildi. Rasmiy ravishda qaror sabablari eʼlon qilinmadi, ammo intervyuda Tsarev xizmatning past mashhurligi (yiliga 85 ming roʻyxatdan oʻtish) va qiziqishning pastligiga ishora qildi:foydalanuvchilar xizmatning „ijobiy“ munosabati va „Aura“ boshqa ijtimoiy tarmoqlardan ajralib turadigan qatʼiy moderatsiya tufayli uni zerikarli deb hisoblashgan.

## Manbalar
Natashaxonim

**"Natashaxonim"** – 1965-yili rejissor Latif Fayziyev tomonidan suratga olingan sovet filmi sanaladi.

## Film syujeti
Urush davrida ikki ajoyib sevishganlar – yosh oʻzbek dramaturgi Muzaffar va oʻzbek teatrining birinchi aktrisasi eskichilik sarqitlarida voyaga yetgan rus qizi Natasha – oʻzbekcha aytganda Natashaxonimning sayʼ-harakatlari bilan butun osiyoliklar uchun milliy oʻzbek teatri qanday yaratilganligi xususida.
Oʻzbek milliy teatri spektakllari voqelikka uygunlashib ketadi, ular oshiqlar sahnasini ijro etishadi va Muzaffar aqidaparastlar tomonidan oʻldiriladi. „Natashaxonim“ filmi 1918-yilda mudhish fuqarolar urushi davrida yaratilgan birinchi oʻzbek teatr tarixiga asoslanadi. Mazkur filmning bosh qahramonlari protiplarini shoir, dramaturg Hamza va oʻzbek sahnasida chiqishga jurʼati yetgan birinchi ayol rus aktrisasi Mariya Kuznetsova boʻlgan. Ekranda esa mazkur film 1966-yili namoyish etilgan.— Sovetskiy ekran, 1966 god

## Rollarda

* Oʻlmas Alixoʻjayev – Muzaffar
* Olga Amalina – Natasha
* Isamat Ergashev – Sobir
* Rahim Pirmuhamedov – Akmal qiziqchi
* Nabi Rahimov – Eshon Qodirqul
* Nina Nikitina – Natashaning onasi
* Lev Frichinskiy – Kolya
* Raʼno Hamroyeva – Xosiyat
* Razzoq Hamroyev – yetakchi aktyor
* Oʻktam Luqmonova – Natashaning dugonasi
* Rajab Adashev – artistlar truppasi
* Hikmat Latipov – paromchi
* Dilbar Qosimova – epizod aktrisasi
* Hoshim Gadoyev – epizod aktyori

## Musiqasi
„Natashaxonim“ musiqa filmidan ruhlanib, bastakor muallif Muxtor Ashrafiy keyinchalik „Mudhish kunlarda“ degan vokal-simfonik poemasini yaratgan.

## Adabiyotlar
Kinoroman

**Kinoroman** – kino sanʼati janri. Dastlab abadiy romanlarning ekranlashtirilgan variantlariga nisbatan ishlatilgan boʻlib hozirda oʻzining xarakteri jihatidan adabiy roman janriga teng keluvchi, biroq maxsus kinossenariy sifatida yaratilgan asarlarga nisbatan qoʻllanilmoqda.
Kinonovella va kinopovestga oʻxshash janrlardan sujet qamrovi tomonidan ajralib turadi.

## Tarixi
Kinoroman termini XX asrning 30-yillarning oxirida ovozli kino asarlari paydo boʻlgach yuzaga kelgan.

## Manbalar
Jahon adabiyoti terminlarining izohli lugʻati