open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Setora

**Setora** (2005—2008 va 2016—2017-yillarda **SeTanho** deb atalgan, shuningdek, **Se*Tanho**, **SeʼTanho**, **Se★Tanho**, **Setora Tanho** nomlari ostida ham faoliyat olib borgan) – 1998-yil 1-martda sinfdoshlar Komila Xoʻjayeva, Laylo Galiyeva va Feruza Latipovalar tomonidan tashkil etilgan oʻzbek estrada guruhi boʻlib, oʻzbek, rus, tojik va fors tillarida ijod qiladi.

Guruhning „Sen borsan“, „Ohim“, „Ajdodlar ruhi“, „Eshitmaydi“, „Xayr maktabim“, „Oʻzbegim“ kabi qoʻshiqlari oʻz davrining eng ommabop xitlariga aylangan. Guruhning mashhurligida Ruslan Sharipov, Tohir Sodiqov, Shaxnoz, Tolib Kuliev, Vagif Zokirov va Vitaliy Zlatarev kabi kompozitorlarning hissasi katta. Ularning ijodi guruhning tanilishida muhim oʻrin tutgan. Guruh uchun Dima Korobkin, Alex Studio, Bahodir Yo‘ldoshev, DJ Piligrim kabi taniqli rejissyorlar kliplar suratga olishgan.

2005-yilda guruh tashkil etilganidan beri hamkorlik qilib kelayotgan Tarona records leybli bilan shartnomani bekor qilgan va oʻz nomini SeTanhoga oʻzgartirgan. Guruh oʻzining yangi nomi ostida „Number 1“ albomini chiqargan, bir nechta kliplar ham suratga olgan, ammo bir ozdan soʻng tarqalib ketgan. Guruhning tarqalishiga Layloning oʻzini yakkaxon qoʻshiqchi sifatida sinab koʻrish istagi sabab boʻlgan, bu esa dugonalari tomonidan ogʻir qabul qilingan. Shunday boʻlsa-da, SeTanho guruhi (Feruza va Kamila) yana uch yil (2005-2008) oʻz faoliyatini davom ettirgan va „Ne boʻlsa ham“ kabi qoʻshiqlar chiqarishda davom etgan.

2016-yilda guruh sahnaga qaytish niyati borligini eʼlon qilgan, biroq Feruzaning AQSHga koʻchib oʻtganidan soʻng, tarkibda faqatgina Kamila va Laylo qolgan edi. 2018-yildan boshlab esa ular yana Setora nomi ostida ijod qila boshladi.

###### Sahnaga qaytish
Guruh 2024-yilda jiddiy ijodga qaytdi. Ular 25 yil avval kuylangan "Bitta o'zim" nomli qo'shig'i uchun sahroda klip suratga olishdi. 2024-yilning dekabr oyida esa Xalqlar do'stligi saroyida 5 seansli 3 kunlik konsert qo'yishdi.

## Videografiyasi
### Videokliplari

### Filmi

## Mukofotlari

## Manbalar

## Havolalar
Mark Maksimov

**Mark Davidovich Maksimov** (asl familiyasi Lipovich; 1918-yil 27-dekabrda Chernigov guberniyasining Snovsk shahrida tug‘ilgan - 1986-yil 20-noyabrda Moskvada vafot etgan) rus sovet shoiri, dramaturgi va publitsisti, tarjimoni, jurnalisti hamda maxsus muxbiri bo‘lgan. U o‘z asarlarini rus tilida yaratgan.

## Biografiyasi
Mark o‘rmonchilik xizmatida ishlaydigan xodimning oilasida tug‘ilgan. Yosh bolaligida otasi vafot etgach, opasi bilan onasi, Yeva Yudovna Lipovich, tarbiyasida o‘sgan. Keyinchalik, Moskvada bolalar shifokori bo‘lib ishlaydigan xolasi Gita Yudovna Lipovichning oilasida tarbiyalangan. 1936-1940-yillarda Kiev pedagogika institutining filologiya fakultetida tahsil olgan. Institut bitirganidan so‘ng, mahalliy gazeta tahririyatiga yo‘llanma olgan, biroq harbiy xizmatga chaqirilgan.

Shoirning birinchi she’ri 1939-yilda "Новом мире" jurnalida e’lon qilingan.

Mark Davidovich Ulug‘ Vatan urushi qatnashchisi. 1941-yil 22-iyunda urush vaqtida asirlikka tushgan va undan qochishga muvaffaq bo‘lgan. Sovet Ittifoqi Qahramoni S. V. Grishin qo‘mondonligidagi "O‘n uchlar" nomli partizan otryadida jang qilgan. Razvedkachi, otliq razvedka siyosiy rahbari lavozimlarida xizmat qilgan, shuningdek, partizanlarning katta tirajli "Dushmanlarga o‘lim!" gazetasiga muharrirlik qilgan. 1944-yil noyabr oyida Omskka yuborildi va u yerda "Gudok" gazetasining maxsus muxbiri sifatida faoliyat yuritdi. Aynan shu davrda Maksimov degan adabiy taxallusni qabul qildi. 1985-yilda II darajali "Vatan urushi" ordeni, ikkita "Hurmat belgisi" ordeni va medallar bilan taqdirlangan.

1986-yil 20-noyabrda Moskvada vafot etgan va Kuntsevo qabristoniga dafn etilgan.

## Oilasi
Mark frontda paytda birinchi nikohidan ajralgan. Qizi Marina 1941-yilda tug‘ilgan.

U ikkinchi marta SSSR Yozuvchilar uyushmasi Badiiy adabiyot targ‘iboti byurosi xodimasi Antonina Nikolayevna Maksimova (qo‘shiqchi-shoir Georgiy Rublevning bevasi) bilan turmush qurgan. Ularning o‘g‘li yozuvchi va televideniye boshlovchisi Andrey Maksimovdir.

## Manbalar
Xristo Maksimov

**Xristo Maksimov** (bolgarcha: Xristo „Mircho“ Maksimov; 1867-yil 13-fevralda Usmonli imperiyasining Samokov shahrida tugʻilgan – 1902-yil 13-aprelda Bolgariya knyazligining Sofiya shahrida vafot etgan) bolgar yozuvchisi, shoiri, publitsisti, jurnalisti, pedagogi va xalq o‘qituvchisi.

## Biografiyasi
1884-yildan boshlab besh yil davomida oʻz tugʻilgan shahrida o‘qituvchilik qildi. Oʻz ustida mustaqil ishlab, barcha boʻsh vaqtini rus adabiyoti asarlarini oʻqishga bagʻishladi. Dastlabki she’rlarini „Napred“ gazetasida „Mircho“ taxallusi bilan eʼlon qildi. Shundan soʻng ikki yil mobaynida Stanimakada (Asenovgrad) o‘qituvchilik faoliyatini olib bordi. Oʻsha yerda oʻzining birinchi sheʼriy toʻplami „Yangi Gusla“ni nashr ettirdi. Plovdivga koʻchib oʻtgach, „Duma“ jurnali nashriyotida vaqtincha ishladi va u yerda xalq hayoti haqidagi ilk hikoyalari hamda birinchi pedagogik maqolalarini eʼlon qildi.

Xalq o‘qituvchilarining manfaatlarini himoya qilish uchun ittifoq tashkil etilgan va Maksimov bu ittifoqqa rahbarlik qilgan. Yozuvchi 1893-yildan boshlab „Uchitel“ nomli ilgʻor pedagogik jurnalni „Uchitelskoy drujbi“ ilovasi bilan, 1902-yildan esa „Prosvet“ nomli ijtimoiy-pedagogik jurnalni nashr eta boshladi.

„Mircho“ taxallusi ostida „Tʼmen svet“ (ijtimoiy maktab hayotidan) va „Sheʼrlar toʻplami“ nomli ikkita hikoyalar toʻplamini nashr etdi.

Yozuvchi sil kasalligiga chalingan. Bu kasallik uni uzoq vaqt toʻshakka mixlab qoʻydi. Kasal boʻlib, hayotining soʻnggi kunlarida „Uchitel“ va „Prosveta“ jurnallari uchun maqolalar yozishni davom ettirdi.

## Xotirasi
1940-yilda Sofiyada haykaltarosh I. Lazarov tomonidan yaratilgan Xristo Maksimov byusti oʻrnatildi. Samokov shahrida oʻrta taʼlim maktabi ham yozuvchi nomi bilan atalgan.

## Manbalar
Suzuk ota maqbarasi

**Suzuk ota maqbarasi** – Toshkent shahar, Shayxontohur tumani Suzuk ota koʻchasida joylashgan maqbara.

Suzuk ota maqbarasining qurilishi Amir Temur davriga borib taqaladi. 1363-yil Amir Temur harbiy yurishi davrida betob boʻlib qoladi va Toshkentda davolanadi. Shu davrda uning buyrugʻiga binoan barpo etilgan.

## Yana qarang

* Suzuk ota masjidi

## Manbalar
Vladimir Maksimov (yozuvchi)

Vladimir Yemelyanovich Maksimov (asl ismi Lev Alekseyevich Samsonov; 1930-yil 27-noyabr, Moskvada tugʻilgan – 1995-yil 26-mart, Parijda vafot etgan) rus yozuvchisi, dramaturgi va publitsisti boʻlib, „Kontinent“ jurnalining muharriri edi. U dissident sifatida tanilgan. 1973-yildan boshlab Fransiya PEN klubi aʼzosi boʻlgan.

## Biografiyasi
U Moskvada, Sokolnikidagi salitsil zavodining ishchisi Aleksey Mixaylovich Samsonovning oilasida dunyoga kelgan. Onasi Fedosya Savelevna kommunal xoʻjalik xodimasi edi. Qatʼiy trotskiychi boʻlgan Aleksey Samsonov 1939-yilgacha lagerlarda va surgunlarda yashagan. Urush boshlanishi bilanoq koʻngilli sifatida frontga ketib, tez orada halok boʻlgan. Maksimov (yoki Lyova Samsonov) maktab taʼtillarini sevimli bobosi, temiryo‘lchi Saveliy Anufriyevich Mixeyevning yonida, Tula viloyatining Uzlovaya shahrida oʻtkazardi. Moskvadagi 393-umumtaʼlim maktabining atigi toʻrt sinfini tugatgach, Maksimov uydan qochib ketadi. Uning aytishicha, bu oʻta qashshoq uy sharoiti va oʻqigan kitoblarining taʼsiri tufayli sodir boʻlgan. Oʻsha davrdagi sevimli yozuvchilari Maksim Gorkiy va Jek London edi. U bolalar qabulxonalari (Slavyansk, Kutaisi, Tbilisi, Ashxobod, Toshkent) va tarbiya muassasalarida (aynan shu joylarda) qisqa muddat boʻlib, koʻpincha ulardan muvaffaqiyatli qochishga erishardi. Shu bilan birga, qoʻlga tushmaslik uchun imkon boricha hujjatlarini oʻzgartirishga majbur boʻlardi. Aynan shu tarzda Lev Samsonov Vladimir Maksimovga aylanib qoldi.

1951-yilda ozod etilgandan soʻng, Kubanda yashab, u yerda birinchi marta gazetalarda oʻz asarlarini eʼlon qila boshlagan. „Pokolenie na chasax“ nomli sheʼrlar toʻplamini nashr ettirgan (Cherkessk, 1956-yil).

1992-1995-yillarda, muhojirlikda yashagan paytida, muntazam ravishda Rossiyaning „Pravda“ gazetasida katta publitsistik maqolalar bilan chiqib, ularning mazmunida B. N. Yelsinning islohotlarini tanqid qilar edi.

## Manbalar
Al-Mustakfiy I (Qohira)

**Al-Mustakfiy I** () (1285-yil 23-mart – 1340-yil fevral) 1302–1340-yillarda Mamluklar davlati nazorati ostida Qohirada hukmronlik qilgan Abbosiylar xalifasi.

## Manbalar
*

## Adabiyotlar
*
*
Al-Vosiq I

**Al-Vosiq I** () (13901341-yildan keyin vafot etgan) 1340–1341-yillarda Mamluklar davlati davrida Qohirada hukmronlik qilgan toʻrtinchi Abbosiylar xalifasi.

## Manbalar

* 

## Adabiyotlar
* 
*
Aviakerosin

**Aviakerosin** – gaz turbinali dvigatellari bilan ishlaydigan samolyotlar uchun moʻljallangan aviatsiya yoqilgʻisi. Rangi yoʻq, baʼzi aviakerosinlarning rangi sargʻishroq boʻladi. „Jet A“ va „Jet A-1“ aviakerosinlari xususiy aviakompaniyalar tomonidan eng koʻp ishlatiladi. Ayrim aviakompaniyalar esa, „Jet B“ tipidagi aviakerosinlardan foydalanadi.

Aviakerosin turli xil uglevodorodlarning aralashmasidan iborat. Bu turdagi kerosinlarda har bir molekulaada 8 tadan 16 tagacha uglerod atomlari mavjud boʻladi.
## Manbalar
Mariya Maksimova

**Mariya Glebovna Maksimova-Stolpnik** (1960-yil 31-iyul, Moskva) – shoir, yozuvchi, adabiyotshunos, badiiy terapevt. 1990-yillarning boshidan beri „Poluostrov“ sheʼriy guruhining aʼzosi, Moskva Free Libre festivali laureati.

## Biografiyasi
Olim va muhandis-konstruktor Gleb Yurevich Maksimov va aktrisa Svetlana Ivanovna Radchenko oilasida tugʻilgan. Tarix-arxiv institutini tamomlagan. Jurnallar muharriri, adabiy tanqidchi boʻlib ishlagan. Hozirda professional ravishda Art-terapiya bilan shugʻullanadi. „Poluostrov“ sheʼriy guruhining hammuassisi va aʼzosi (Mixail Laptev, Andrey Polyakov, Igor Sid, Nikolay Zvyagintsev bilan birgalikda), Moskvadagi Qrim geopoetik klubining. Rossiya-Amerika konferensiyalari, Smolenskdagi „Art-Bedoniya“, Kerchdagi Bospor forumi va Simferopoldagi „Qrim Algambrasi“ sanʼat festivallari ishtirokchisi va boshqalar. Moskva Yozuvchilar uyushmasi aʼzosi.

## Ijodi
Ilk adabiy nashr 1992-yilda „Gumanitarniy fond“ gazetasida eʼlon qilingan. U „Plavuchiy most“, „Zolotoy vek“, „Chernovik“, „Kolso A“, „Kreshatik“, „Yunost“, „Volga“, „Gvideon“, „Mitin jurnali“ kabi jurnallarda, „Samizdat veka“ antologiyasida, „Crossing Centuries: The New Generation in Russian Poetry“ nomli zamonaviy rus sheʼriyati antologiyasida va boshqa nashrlarda oʻz asarlarini eʼlon qilgan. Mariyaning sheʼrlari ingliz, xitoy, ukrain, fransuz tillariga tarjima qilingan.

## Fikr-mulohazalar
"Mariya Maksimovaning she’rlarini men birinchi marta 90-yillarning boshlarida eshitganman va ularning sehrli, sehrlovchi, qotib qolishga va tinglashga majbur qiladigan ohangini hali ham eslayman... Maksimova... noaniq va qorong‘i narsalar bilan ish olib borib, tasvirning aniq va ravshan bo‘lishiga intiladi...Ko‘z o‘ngimizda o‘z binolarini bunyod etayotgan she’riyatning ovozi va qudratliligi haqidagi mulohazalar Maksimovaning she’riyatiga g‘oyatda mos keladi... Uning she’rlarida ehtirosning qorong‘u yo‘nalishlarini, Arastu va Aflotun fikrlariga murojatlarni, Muqaddas Kitob yoki Yevropa mumtoz asarlarini sinchkovlik bilan o‘qiganining izlarini ko‘rish mumkin..." Vadim Mesyats.

## Manbalar
Jamali Ikanovich

**Jamali Kuchikoevich Ikanovich** (; 1965-yil 8-iyulda tugʻilgan) – sovet va rossiyalik sobiq professional futbolchi, darvozabon ampulasida oʻynagan. Murabbiy faoliyati davomida bir qa jamoalarda darvozabonlarni tayyorlovchi murabbiy sifatida faoliyat olib borgan.

## Biografiyasi

### Futbolchilik faoliyati
Osetiya futbol maktabi tarbiyalanuvchisi. Mehnat faoliyatini 1983-yilda Nukusning Amudaryo jamoasida boshlagan. 1986-yilda Nart jamoasi safiga qoʻshilgan. 1987-yilda u Qaragʻandining „Shaxtyor“ jamoasi tarkibida oʻynagan. 1988-yilgi mavsumda Jamali Grozniyningning „Terek“ klubiga oʻtgan. 1989-yilda Vladikavkazning „Spartak“ jamoasi safida oʻynagan. 1992-yilgi mavsum Lipetskning „Metallurg“ klubi bilan shartnoma imzolagan.

1993-yil 14-aprelda „Nart“ jamoasiga qarshi oʻyinda (5:0) u faoliyatidagi yagona golni kiritgan (oʻyinning 85-daqiqada penaltini aniq amalga oshirgan). 1996-yilda Anapaning „Spartak“ klubiga oʻtgan. 1997-yilda Irkutsk Zvezda jamoasi sharafini himoya qilgan. 1998-yilda Chkalovets klubi bilan shartnoma imzolagan. 2000-yil fevral oyida u Shchelkovoning „Spartak“ klubi tarkibiga qoʻshilgan. Oʻsha yilning yozida Chkalovets-Olimpiya jamoasiga koʻchib oʻtgan. Faoliyatini 2002-yilda Luchada yakunlagan.

### Murabbiylik faoliyati
2006-yildan 2008-yilgacha Ikanovich Irkutskning „Zvezda“ klubida darvozabonlar murabbiy boʻlgan. Zvezda klub faoliyati tugatilgach, Jamali Salyut-Energiya klubining murabbiylar shtabida ishlagan. 2010—2013-yillarda Lipetskning „Metallurg“ jamoasi murabbiylar shtabida ishlagan. 2014-yilda u Baykal jamoasida darvozabonlar murabbiyi etib tayinlangan 2016-yil fevral oyida klubni tark etgan va Chita jamoasida ham xuddi shunday lavozimni egallagan.

## Yutuqlar

* Birinchi liga gʻolibi: 1990-yil
* Ikkinchi divizionning Sharqiy zonasi kumush medali sohibi: 1998-yil
* Uchinchi liganing 1-zonasi gʻolibi: 1996-yil

## Shaxsiy hayot
Jamalining oʻgʻli Devid (1989-yilda tugʻilgan) ham futbolchi boʻlgan va darvozabon ampulasida oʻynagan.

## Manbalar

## Havolalar

* Jamali Ikanovich *[[Sportbox.ru]] saytida*
* Jamali Ikanovich  *[[Transfermarkt]] saytida*
* Jamali Ikanovich *Footballfacts.ru saytida*
Lukoyl

**Lukoyl** – Rossiyaning eng yirik neft kompaniyalaridan biri, mamlakatda neft qazib olish hajmi boʻyicha ikkinchi oʻrinni egallaydi. Kompaniya nomi nomlanishida, asos solingan shaharlarning bosh harflari (Langepas, Uray, Kogalim) hamda inglizcha *oil* soʻzi katta rol oʻynagan.

Rossiyada daromadlari boʻyicha „Gazprom“dan keyin eng yirik ikkinchi neft kompaniyasi hisoblanadi. Bosh qarorgohi Moskva shahrida joylashgan. 2018-yil „Forbes“ning Rossiya boʻyicha yirik xususiy kompaniyalar reytingida yetakchi oʻrinni qayd etdi.
## Manbalar
Nora Georgiyevna

**Nora Georgiyevna Adamyan** (asl ismi va familiyasi Eleonora Georgiyevna Adamova; 1910-yil 31-may – 1991-yil 14-dekabr) – rus sovet yozuvchisi va tarjimoni. U 1950-yildan boshlab SSSR Yozuvchilar uyushmasi aʼzosi boʻlgan.
## Biografiyasi
Yozuvchining bolalik, oʻsmirlik va ijodiy shakllanish davri Kavkazorti hududida oʻtganligi sababli, uning koʻplab hikoyalarida turli millatlarga mansub insonlar tasvirlangan.
U 1927-1930-yillarda Boku universitetida taʼlim olgan. 1938-yildan 1945-yilgacha Yerevanda rus tilida chop etiladigan „Kommunist“ gazetasi tahririyatida mehnat qilgan.
## Ijodi
Adabiy faoliyatni asosan tarjimalar bilan 1939-yilda boshlagan. 1953-yildan oʻz ijodiy ishlarini chop ettira boshlagan va 1954-yilda uning „Rasskazi“ nomli birinchi toʻplami nashr etilgan.
Yozuvchining asosiy mavzusi – axloqiy muammolar va zamondoshlarning quvonch-u tashvishlari bilan toʻla hayoti boʻlgan. „Krasniy svet“ va „Nol tri“ qissalarida muallif tibbiyot xodimlarining yorqin, xotirada qoladigan obrazlarini yaratgan, ularning maqsadli va mashaqqatli mehnat muhitini tasvirlagan. „Vtoraya jena“ romanida qurilish toʻgʻonining muhandisi shaxsiy muvaffaqiyatsizliklariga qaramay, oʻz gʻoyalari uchun fidokorona kurash olib borgani hikoya qilinadi. „Noviy sosed“ qissasining bosh qahramoni – koʻzga tashlanmaydigan, oddiy odam – oʻziga deyarli notanish boʻlgan kishilarga nisbatan gʻayritabiiy mehribonlik koʻrsatadi. Nora Adamyanning asarlari „Sovetskiy pisatel“ nashriyotida, „Ogonyok“, „Noviy mir“, „Moskva“ va „Znamya“ jurnallarida chop etilgan. Ingliz, fransuz, italyan, xitoy, arman va boshqa tillarga tarjima qilingan. Uning shaxsiy tarjimalari asosan zamonaviy arman adabiyoti asarlariga qaratilgan.
Nora Adamyan va uning turmush oʻrtogʻi Yakov Volchekning ssenariysi asosida 1965-yilda „Tallinfilm“ studiyasida „Nol tri“ filmi suratga olingan Yakova Volcheka. Shu nomdagi qissaga asoslangan radio spektaklda mashhur aktyorlar: Mariya Babanova, Georgiy Vitsin, Yuriy Puziryevlar ishtirok etishgan.
1984-yilda Nora Adamyan „Ogonyok“ jurnali mukofotiga sazovor boʻlgan.
1960—1980-yillarda u Ya. I.Volchek bilan birga „Sovetskiy pisatel“ uy-joy kooperativida (Krasnoarmeyskaya koʻchasidagi 25-uy) istiqomat qilgan.
Nora Yerevandagi Toxmax qabristonidagi oilaviy daxmaga dafn etilgan.

## Manbalar
Emma Adler

**Emma Adler** (, qizlik familiyasi Braun (nemischa: Braun); 1858-yil 20-may, Debretsen, Avstriya imperiyasi – 1935-yil 23-fevral, Syurix, Shveytsariya) – siyosiy va jamoat arbobi, Avstriya Sotsial-demokratik ishchilar partiyasining faol aʼzosi, ayollar huquqlari himoyachisi, Fin de siècle davri yozuvchisi, jurnalist, publitsist va tarjimon.
## Biografiyasi
U temir yoʻl xodimi va tadbirkor Ignats Braunning oilasida tugʻilgan. Oila liberal yahudiy burjuaziyasiga mansub boʻlishgan.
Olti yoshida Emma jinsiy zoʻravonlik qurboni boʻlib, bokiraligini yoʻqotgan.
16 yoshida eʼtiqodli sotsialist boʻlgan toʻrtta akasining taʼsirida sotsializm gʻoyalariga qiziqib qolgan va sotsial-demokratik harakatning faol ishtirokchisiga aylangan. Uning eng mashhur akalari Genrix Braun (1854-1927) va Adolf Braun (1862-1929) hisoblanishadi.
1878-yilda u Vena ruhiy kasalliklar klinikasida shifokor boʻlib ishlayotgan Viktor Adler bilan tanishadi. Oʻsha yili Avstriya Sotsial-demokratik partiyasining yetakchilaridan biri va asoschisiga aylangan Viktorga turmushga chiqadi. Ularning oʻgʻli Fridrix Adler, sotsialistik siyosatchi va inqilobchi boʻlib 1916-yilda Avstriya bosh vaziri graf Karl fon Shtyurgkni oʻldirgan shaxs sifatida tanilgan.
U Avstriya Sotsial-demokratik ishchilar partiyasining faoli sifatida, Xedvig Dom, Berta Pappengaym va Xedvig Laxmann kabi oʻsha davrdagi boshqa yahudiy ayol yozuvchilar bilan hamkorlik qilgan, siyosiy faoliyatini badiiy ijod bilan uygʻunlashtirgan. Taʼlim xodimlari uyushmasida ishlagan. Ingliz va fransuz tillari oʻqituvchisi boʻlgan.
Avstriyaning „Die Frau“ ayollar jurnalini muharrir sifatida boshqargan. Adelgeyd Popp asos solgan Avstriya sotsial-demokratiyasining „Arbeiter-Zeitung“ ishchi gazetasi bilan hamkorlik qilgan.
Emma Karl Kautskiy bilan boʻlgan yozishmalari orqali tanilgan.
Hayoti davomida ruhiy kasalliklar va ogʻir tushkunlikdan aziyat chekkan, koʻp vaqtini ruhiy kasalliklar shifoxonalari va sanatoriylarda oʻtkazishga majbur boʻlgan.
1935-yilda Syurixda vafot etgan.
1887-yilda dramaturg German Bar Emma Adlerga bagʻishlab „La marquesa d’Amaegui. Eine Plauderei“ nomli bir pardali pyesa yaratgan.
## Ijodi
* *Goethe und Frau v. Stein*, 1887
* *Die berühmten Frauen der französischen Revolution 1789—1795*, 1906
* *Jane Welsh Carlyle: eine Biographie*, 1907
* *Feierabend. Ein Buch für die Jugend*, 1902
* *Neues Buch der Jugend*, 1912
* *Kochschule*, 1915
* *Arbeiter lernen Fremdsprachen*
## Manabalar
Güzide Sabri Aygün

**Güzide Sabri Aygün** (1886—1946) – Usmonli imperiyasi va turk yozuvchisi boʻlib, Usmonli imperiyasining dastlabki ayol yozuvchilaridan biri hisoblanadi.
## Biografiyasi
U 1886-yilda Konstantinopolda Usmonli adliya vazirligi amaldori Solih Reshat va uning rafiqasi Nigar oilasida dunyoga kelgan. Uning Fotima Oliya va Amina Somiya ismli ikkita singlisi boʻlgan. Konstantinopolning Chamlicha mahallasida ulgʻaygan. Otasi lavozimidan chetlashtirilgach, Aygün oilasi bilan konstantinopoldan Anatoliyaga koʻchishga majbur boʻlgan.
Yoshligidayoq Ahmad Sabri Aygünga turmushga chiqqan.
Uyda taʼlim olgan. Xususiy oʻqituvchilaridan biri – Xo‘ja Tohir afandi tufayli adabiyotga qiziqib qolgan. Yozishni yoshligidanoq boshlagan. Biroq, qizning qiziqishlari tushunilmagan: unga sheʼr yozishni toʻxtatib, din oʻrganishga eʼtibor qaratish maslahat berilgan. Unga koʻrsatilgan bosimga qaramay, 1899-yilda Aygün oʻzining birinchi romanini yozgan. „Münevver“ deb nomlangan bu asar sil kasalligidan vafot etgan dugonasi xotirasiga bagʻishlangan. Roman „Xonimlarga maxsus“ gazetasida chop etilgan va tanqidchilarning eʼtirofiga sazovor boʻlgan. 1901-yilda roman kitob shaklida nashr etilgan va serb tiliga tarjima qilingan.
Güzidening eri uning mashhurligidan norozi boʻlib, nikohdan soʻng adabiy asarlar yozmaslikka vaʼda olgan. Güzideni oʻqitgan xususiy oʻqituvchilar ham uning yozuvchilik faoliyatiga qarshi chiqqanlar. Natijada, Güzide kechalari atrofdagilardan yashirincha yozishga majbur boʻlgan. Güzide turmushga chiqqanidan koʻp oʻtmay, uning eri vafot etgan.
Güzide Turkiyaning ilk ayol yozuvchilaridan biri sifatida tanilgan, ammo keyinchalik unutib yuborilgan.
1946-yilda Giresun viloyatida hayotdan koʻz yumgan.
## Ijodi
Güzidening koʻplab asarlari aslzoda oilalardan chiqqan yosh ayollar haqida boʻlib, uning qahramonlari oilaviy fojialar, baxtsiz muhabbat va sil kasalligidan vafot etish kabi qiyinchiliklarni boshdan kechiradilar. Uning eng mashhur asari „Ölmüş Bir Kadının Evrak-ı Metrûkesi“ romanidir. Bu asar ikki marta, 1956 va 1969-yillarda ekranlashtirilgan. Metin Erksan tomonidan suratga olingan birinchi film feminist gʻoyalarni ilgari sursa, ikkinchisi oddiy romantik hikoya tarzida tasvirlangan.
Güzide qalamiga mansub jami 8 ta roman va bitta hikoyalar toʻplami nashr etilgan.
## Manbalar
Dounia Batma

**Dounia Batma** (arabcha: دنيا بطمة) 1991-yil 1-aprelda tug‘ilgan bo‘lib, MBC telekanalidagi Arab Idol (Pop Idol ko‘rsatuvining arabcha versiyasi) birinchi mavsumida ikkinchi o‘rinni egallab, butun dunyo bo‘ylab shuhrat qozongan Marokashlik qo‘shiqchi va aktrisadir. Final bosqichida misrlik ishtirokchi Karmen Sulaymonga yutqazib, g‘oliblik unvonini qo‘ldan boy berdi. Dounia Batma keyinchalik Bahraynlik qo‘shiqchi Hala Al Turkning otasi Muhammad Al Turkka turmushga chiqdi.

## Hayoti
Batma Marokashning Kasablanka shahridagi Ain Sebaa-Hay Mohammedi tumanining Hay Mohammadi hududida tug‘ilib o‘sgan. Uning otasi Hamid Batma Mesnawa va Nass El Ghiwane kabi turli guruhlarda ijro etgan. Amakisi Laarbi Batma esa Martin Scorsese tomonidan "Afrikaning Rolling Stones"i deb ta’riflangan Marokashning Nass El Ghiwane fusion guruhining rahbari. O‘rta maktabni tugatgandan so‘ng, musiqa karyerasi haqidagi orzularini ham to‘xtatmasdan, turizmni o‘rgangan. 2010-yilda, 18 yoshida, o‘zining mashhur amakivachchasi Xansa Batmadan (Muhammad Batmaning qizi) ilhomlanib, Sharq toifasida 2M telekanalida efirga uzatilgan Studio 2M deb nomlangan Marokash musiqiy tanlovida ishtirok etdi.. Marokash va Yaqin Sharq repertuarlarining turli qo‘shiqlarini kuyladi va yarim finalga chiqdi. Finalga chiqa olmagan bo‘lsa ham, u "Aalash Tgheeb" (Nega yashirinyapsan?) marokashcha arab tilida qo‘shiq chiqara oldi, bu unchalik muvaffaqiyatli bo‘lmadi. Shunda Dounia o‘zi orzu qilgan karyeraga erishish uchun yanada ko‘proq harakat qilishi kerakligini angladi. "Arab Idol" esa arab dunyosi yuragiga yetib borish uchun ajoyib joy edi.

## Manbalar
Al-Vosiq II

**Al-Vosiq II** () (1386-yil 13-noyabrda vafot etgan) 1383–1386-yillar oraligʻida Mamluklarlar davlatining Qohiradagi toʻqqizinchi Abbosiy xalifasi.

## Adabiyotlar
* 
*
2022-yilda Oʻzbekiston

2022-yilda Oʻzbekiston bilan bogʻliq shaxslar va voqealar.

## Amaldagi hukumat rahbari

## Voqealar
*Davom etmoqda: [[Oʻzbekistonda COVID-19 pandemiyasi]]*

* 25-yanvar – Qozogʻiston, Qirgʻiziston va Oʻzbekistonga taʼsir qilgan yirik elektr taʼminoti uzilishidan keyin millionlab odamlar elektr taʼminotisiz qoldi. Oʻzbekiston energetika vazirligining xabar berishicha, elektr taʼminotidagi uzilish Qozogʻiston elektr tarmogʻidagi „energetik uzilish“ tufayli yuzaga kelgan.
* 1-iyul – Oʻzbekistonning Qoraqalpogʻistonni Oʻzbekiston ichidagi suveren Respublika maqomini mahrum etishni nazarda tutuvchi konstitutsiyaga kiritilgan oʻzgartirishga qarshi norozilik namoyishlari boʻlib oʻtdi.
* 2-iyul – 2022-yil Qoraqalpoq noroziliklari: Oʻzbekiston hukumati mintaqada keng tarqalgan norozilik namoyishlari fonida Qoraqalpogʻistonni suveren Respublika maqomidan mahrum qilish rejasidan voz kechdi. Qoraqalpogʻistondagi hukumat binolarini egallab olishga uringan „jinoiy toʻda“ga qarshi kurashni boshlagan va mintaqaviy norozilik namoyishlari ikkinchi kuni davomida internetga kirish cheklab qoʻyilgan.
* 3-iyul – Nukus, Qoraqalpogʻiston, Oʻzbekistondagi ommaviy namoyishlar natijasida besh kishi halok boʻlgan va minglab odamlar yaralangan. Oʻzbekiston prezidenti Shavkat Mirziyoyev „toʻpolonchilar“ni zoʻravonlik va davlatga tahdid solishda ayblagan.
* 4-iyul – Oʻzbekiston hukumati Qoraqalpogʻistondagi norozilik namoyishlar barqarorlashgan. Norozilik namoyishlari davomida 18 kishi halok boʻlgan va 243 kishi jarohatlangan, ammo etnik mojaro ehtimolidan xavotirlar saqlanib qolgan.
* 5-iyul – Afgʻoniston tomonidan Oʻzbekistonga beshta raketa uchirilib, Termiz shahriga kelib tushgan. Hukumat rasmiylarining xabar berishicha, raketalarning hech biri portlamagan va toʻrtta uyga zarar yetgan.
* 9-avgust – Oʻzbekistonlik grossmeyster Nodirbek Abdusattorov 44-shaxmat olimpiadasida gʻolib chiqdi.
* 10-avgust – Oʻzbekistonning Rossiyadagi elchixonasi oʻz fuqarolarini Ukrainaga bostirib kirayotgan Rossiya kuchlariga qoʻshilmaslik haqida ogohlantirib, bunday qilganlar Oʻzbekistonga qaytib kelganlarida yollanma harakati uchun jinoiy javobgarlikka tortilishini aytgan.
* 25-sentyabr – Oʻzbekiston Rossiyaning Mir karta toʻlov tizimidan foydalanishni toʻxtatdi. Taxminlarga koʻra, bu harakat „zaruriy texnik protseduralarni bajarish“ zarurati bilan taʼminlangan va sanksiyalar bilan bogʻliq emas.
* 2022-yilgi Rossiya safarbarligi: Oʻzbekiston harbiy xizmatdan qochgan rossiyaliklarni deportatsiya qilmasligini aytdi.
* 29-dekabr – Oʻzbekistonda hindistonlik dori ishlab chiqaruvchi Marion Biotech kompaniyasi tomonidan ishlab chiqarilgan yoʻtal siropini ichgan 18 nafar bola halok boʻlgan.

## Vafot etganlar

* 15-fevral – Rustam Akramov, 73 yosh, futbol murabbiy

## Yana qarang

* Oʻzbekiston tarixi
* Oʻzbekistonning tasviri
* Oʻzbekistonga oid mavzular roʻyxati

## Manbalar

### Qoʻshimcha oʻqish

* 
*
Larbi Zekkal

**Larbi Zekkal** (1934-yil 19-mayda tugʻilgan — 2010-yil 17-sentyabrda vafot etgan) Jazoir kinomatografiyasining taniqli aktyori va mashhur komediyachisi bo‘lgan.

## Shaxsiy hayoti
Larbi Zekkal 1934-yil 19-mayda Jazoirda tug‘ilgan. U 2010-yil 17-sentyabrda Jazoirda 76 yoshida balkondan yiqilib vafot etdi va Sidi M’hamed qabristoniga dafn qilindi.

## Faoliyati
Zekkal 1950-yillarda aktyorlik faoliyatini boshlagan va turli xil filmlarda rol ijro etgan. Uning eng mashhur roli „Jazoir jangi“ filmida bo‘lgan. U shuningdek, Rashid Buchareb tomonidan suratga olingan fransuz filmi „Bâton rouge“da ham rol ijro etgan. Bundan tashqari, Zekkal „Si Mohand U Mhand, l’insoumis“ nomli filmda ham rol o‘ynagan  Zekkalning so‘nggi roli 2010-yilda chiqarilgan French dramasi  „Outside the Law (Hors-La-Loi)“  da bo‘lgan.

## Manbalar

## Havolalar
*
Al-Muʼtazid II

**Al-Mu’tazid II** () (1441-yil 23-iyulda vafot etgan) – 1414–1441-yillarda Mamluklar davlatining Qohiradagi oʻn birinchi Abbosiy xalifasi.

## Manbalar

* 

## Adabiyotlar

* 
*
Al-Mutavakkil II

**Al-Mutavakkil II** () (1416-yil –1497-yil 27-sentyabr) – 1479–1497-yillar oraligʻida Mamluklar davlatining Qohiradagi oʻn beshinchi Abbosiy xalifasi. Otasi Yaʼqub al-Mutavakkil I ning oʻgʻli boʻlgan.

## Manbalar
* 

## Adabiyotlar
* 
*
Talaba (biografik asar)

***Talaba*** —  2018-yilda Amerikalik yozuvchi Tara Westover tomonidan yozilgan asar. Westover asar orqali taʻlimning hayotimizda tutgan oʻrni naqadar muhim ekanligini yoritib bergan. Yozuvchi Idaho togʻlarida kechgan sayohati davomida Cambridge universitetining tarix boʻlimidagi Doktorlik dissertatsiyasini nihoyasiga yetkazgan. Westover 17 yoshida kollejda norasmiy oʻqishni boshlagan.

Kitob 2020-yilning 13-sentyabrida The New York Times jurnalining bestseller kitoblari roʻyxatidan joy olgan. 2019-yilda Alex Award mukofotiga loyiq koʻrilgan.

## Syujet

Westoverning otasi qizining hayotdan oddiylikni izlashga boʻlgan urinishlarini rad etadi. Uning akasi Shawn Westoverga yordam beradi va aka-singil qadrdon boʻlib ulgʻayadilar. Biroq, akasi uni jismoniy zoʻrlashga kirishadi. Bu haqoratli voqeadan xabar topgan Westoverning ukasi Tyler opasidan uyni tark etishini talab qiladi. Westover Brigham Young Universitetiga ariza topshiradi.

Biroz muddat oʻtgach, Westover Cambridge universitetida oʻqishni boshlaydi va turli xil stipendiya hamda imtiyozlar yutib oladi. Westover stipendiyasini saqlab qolish uchun baholarining aʻlo ekanligiga eʼtibor berishi kerak edi. Imtihonlarning murakkabligi haqida tinimsiz oʻylashlar Westoverda stressni keltirib chiqaradi. Bundan tashqari, uning tashqi dunyodan uzoqlashishi va rasmiy taʻlimning etishmasligi ham bir qancha muammolar keltirib chiqaradi.

Westover oilasining ijtimoiy ahvoli haqida ishongan professorlaridan biriga aytib beradi. Professor uni Cambridge universitetining xorijdagi loyihasida taʼlim olishga undaydi. Kingʻs kollejiga yetib kelgach, yosh Westover professor Jonathan Steinberg bilan ishlash uchun maʻsul shaxs sifatida biriktiriladi. Professorlarning har ikkalasi Westoverga taʼlimini oliy oʻquv yurtlarida davom ettirishni maslahat berishadi.

Westover oilasiga qaytgach akasi Shawnning xasataligi va unga jiddiy eʼtibor qaratish lozimligi haqida ota onasini ogohlantiradi. Biroq, ota onasi bu vaziyatga befarq boʻlishadi. Natijada, Shawn olamdan oʻtadi. Westover taʼlimga va sogʻliqqa befarq oilasi bilan boʻlgan aloqa hamda qarindoshlik rishtalarni uzadi. U yolgʻiz ukasi Tyler bilan xabarlashib turadi. Tyler Westoverga PHDsini muvaffaqiyatli yakunlashida koʻmak beradi va ruhlantiradi.

Yillar oʻtib Wetsover ona tarafdan buvisining dafn marosimiga tashrif buyuradi. Oxir-oqibat, u barchasidan butunlay uzoqlashishi kerakligiga hamda butun diqqatini taʼlimiga qaratishi lozimligiga amin boʻladi.

## Manbalar
Jerard Malanga

Jerard Jozef Malanga (inglizcha: Gerard Joseph Malanga; 1943-yil 20-mart, Nyu-York, Bronks tumani) amerikalik shoir, fotograf, kinematograf va zamonaviy sanʼat kuratori hisoblanadi. Eng koʻp „Endi Uorxolning oʻng qoʻli“ sifatida tanilgan.

## Biografiyasi
Jerard Malanga 1943-yilda Bronksda italiyalik muhojirlar oilasining yagona farzandi sifatida dunyoga kelgan. 1960-yilda reklama dizayni boʻyicha ixtisoslashgan oʻrta maktabni tugatgan. Shu yili  Sinsinnati universiteti Sanʼat va dizayn kollejiga (Ogayo shtatidagi Sinsinnati) oʻqishga kirgan, u yerda uning ustozlaridan biri Richard Eberxart boʻlgan. Biroq Malanga bahor semestrining oxirida universitetni tark etgan. 1961-yil kuzida Nyu-Yorkdagi Vagner kollejiga oʻqishga kirgan. U yerda uning shoirlik faoliyatini qoʻllab-quvvatlash uchun nomalum shaxs tomonidan xayriya qilingan stipendiya olgan. Bundan tashqari Jozef Malanga Nyu-Yorkda ingliz tili oʻqituvchilaridan biri Villard Maas va uning rafiqasi Meri Menken bilan doʻstlashdi. Ushbu juftlik shoirga ustozlik qilishdi.

Jerard Malanga rassomning ijodiy faoliyatidagi eng yorqin davrda – 1963-yildan 1970-yilgacha Endi Uorxol bilan yaqindan hamkorlik qilgan. 1992-yilda The New York Times gazetasi uni „Endi Uorholning eng muhim hamkori“ deb atadi (Ingliz Andy Warholning eng muhim hamkori).

Malanga Uorholning trafaret rangtasviri va kinematografiya sohasidagi ishlarining barcha bosqichlarida ishtirok etgan. U „Vinil“, „Chelsi qizlari“ va „Kiss“ kabi koʻplab ilk filmlarda rol ijro etgan. 1966-yilda u The Velvet Underground guruhi bilan birga Uorholning „Exploding Plastic Inevitable“ nomli multimedia tomoshasida qatnashgan. Qiziq tomoni shundaki, Jim Morrison uni shunday tomoshalarning birida koʻrgan va Malanganing aytishicha, uning uslubini oʻz konsertlari uchun oʻzlashtirgan.

1960-yillarning ikkinchi yarmida Malanga italiyalik model Benedetta Bardzini bilan munosabatda boʻlgan. 1967-yilda u Bardzinini oʻzining „Moʻjiza izlab“ (In Search of the Miraculous) nomli qisqa metrajli filmida bosh rolga taklif etib, suratga olgan.

## Manbalar
Aydilge

**Aydilge Sarp** (turkcha: Aydilge Sarp; 1979-yil 25-iyunda Kütahyada tugʻilgan) – turk qoʻshiqchisi, bastakor, shoira, yozuvchi va radio boshlovchisi hisoblanadi. U 1979-yil 25-iyunda Kütahya shahrida dunyoga kelgan. Aydilge Sarp koʻp qirrali ijodkor boʻlib, u qoʻshiqchilik, musiqa bastalash, sheʼriyat, adabiyot va radio sohalarida faoliyat yuritadi.

## Yoshlik yillari
Aydilge Sarp 1979-yil 25-iyunda Turkiyaning Kütahya shahrida tugʻilgan. Uning onasi Faika Ozer cherkas avlodiga mansub boʻlib, sheʼrlar va romanlar yozgan hamda oʻndan ortiq kitob nashr ettirgan. Aydilge sakkiz yoshida TRT radiosining bolalar xoriga kirish imtihonini muvaffaqiyatli topshirgan va 15 yoshigacha u yerda ishlab kelgan. 14 yoshida unga sovgʻa sifatida elektr gitara berilgach, qoʻshiqlar yaratishni boshlagan. Oʻrta maktabda oʻqiyotgan paytida barlarda chiqishlar qilgan. 2006-yilda Aydilge Anqaradagi Boshkent universitetining Amerika madaniyati va adabiyoti fakultetini imtiyozli diplom bilan tugatgan va Istanbulga koʻchib oʻtgan. Keyinchalik Istanbul universitetida radio, televideniye va kino yoʻnalishida taʼlim olgan.

## Faoliyati
1998-yilda Aydilge oʻzining birinchi hikoyalar toʻplamini „Kalemimin Ucundaki Düşler“ nomi bilan nashr ettirgan. 2002-yilda uning birinchi romani „Bulimia Sokağı“, 2004-yilda esa „Altın Aşk Vuruşu“ romani chop etilgan.
Aydilgening ilk musiqiy albomi „ Küçük Şarkı Evreni“ 2006-yil aprel oyida EMI kompaniyasi tomonidan chiqarilgan. Albomdagi qoʻshiqlar rok-musiqa va sharqona kuylarning uygʻunligidan iborat boʻlgan. Qoʻshiqlarning soʻzlari va musiqasini Aydilgening oʻzi yaratgan.

2019-yilda Aydilge teleserialining bir epizodida kichik (kameo) rolni ijro etgan.

## Shahsiy hayoti
2018-yil 19-iyunida Aydilge musiqachi Utku Barış Andaç bilan turmush qurgan.
## Manbalar
O. Henry mehmonxonasi

**O.Henry mehmonxonasi** Shimoliy Karolinaning Greensboro shahrida joylashgan.

Mehmonxona Greensboro shahrida tugʻilgan amerikalik yozuvchi O. Henry taxallusi bilan mashhur boʻlgan *William Sydney Porter* sharafiga nomlangan. Greensboro markazida joylashgan mehmonxona binosi 1919-yilda Bellemeade va Shimoliy Elm koʻchalari kesishgan joyda qurilgan. Bu Greensborodagi birinchi zamonaviy mehmonxona boʻlib, 300 dan ortiq xonalari mavjud. Ushbu inshoot Shimoliy Karolinadagi eng katta hashamatli mehmonxonalardan biri hisoblangan. Mehmonxona 1960-yillarda oʻz faoliyatini toʻxtatgan. 1979-yilda esa buzib tashlangan. 1990-yil oxirida esa eski joyidan 2 mil narida yangi mehmonxona binosi qurilgan. O. Henry mehmonxonasi *Quaintance-Weaver Restoran va Mehmonxonalari* kompaniyasining xususiy mulki hisoblanadi. Green Valley Grill restorani ham O. Henry mehmonxonasi ichida joylashgan.

## Manbalar
2023-yilda Oʻzbekiston

2023-yilda Oʻzbekiston bilan bogʻliq shaxslar va voqealar.

## Amaldagi hukumat rahbari

## Voqealar

* 1-yanvar – Oʻzbekistonda lotin alifbosiga oʻtish yakunlandi.
* 6-yanvar – Oʻzbekiston davlat xavfsizlik xizmati Hindistonda dori ishlab chiqaruvchi Marion Biotech kompaniyasi tomonidan ishlab chiqarilgan yoʻtal siropi mahsulotini isteʼmol qilgan 19 bolaning oʻlimida ayblanib, toʻrt kishini hibsga olgan.
* 2023-yil 10-iyul Oʻzbekiston Prezidenti saylovi: Oʻzbekiston rasmiylari amaldagi prezident Shavkat Mirziyoyev 87,1 foiz ovoz bilan qayta saylanganini eʼlon qildi.
* 28-sentyabr – Toshkentdagi portlash: Toshkent aeroporti yaqinidagi omborxonada yuz bergan portlashda bir kishi halok boʻldi, 162 kishi jarohatlandi.

### Davom etayotgan tadbirlar

* Oʻzbekistonda COVID-19 pandemiyasi

### Siyosat

* 2023-yilda Oʻzbekistonda vazirlik va davlat idoralari soni ikki barobarga qisqarishi kutilmoqda.

## Vafot etganlar

* 18-yanvar – Hakim Zaripov, 98 yosh, sirk artisti, chavandoz va ot murabbiyi.

## Yana qarang

* Oʻzbekiston tarixi
* Oʻzbekistonning tasviri
* Oʻzbekistonga oid mavzular roʻyxati

## Manbalar
Carina Axelsson

Carina, Sayn-Vitgenshteyn-Berleburg malikasi (inglizcha Carina Axelsson; 1968-yil 5-avgust, Santa-Kruz, Kaliforniya, AQSh) – amerikalik bolalar adibasi, Sayn-Vitgenshteyn-Berleburg yettinchi shahzodasi Gustavning xotini.
## Biografiyasi
U 1968-yil 5-avgustda Kaliforniyaning Santa-Kruz shahrida shved va meksika ajdodlariga ega oilada tugʻilgan. Otasi elektronika muhandisi, kichik ukasi va singlisi bor.

Santa-Kruzda oʻrta taʼlimni tugatgach, modellik bilan shugʻullanish uchun Nyu-Yorkka koʻchib oʻtgan.

Keyinchalik Parijga koʻchib borgan, u yerda sanʼatni oʻrgangan, shuningdek, oʻzining birinchi „Hayd-park Naygeli“ („Nigel of Hyde Park“, 2004) kitobini yozib, tasvirlar bilan bezatgan. Jon Galyano bilan qisqa muddat ishlaganidan soʻng, uning modellik sohasidagi tajribasi va Agata Kristining kitoblariga boʻlgan qiziqishi uni „Model Under Cover“ nomli oʻsmirlar uchun detektiv kitoblar turkumini yozishga undagan.

U 19 yil davomida shahzoda Gustav Sayn-Vitgenshteyn-Berleburg bilan munosabatda boʻlgan. Bobosining, Sayn-Vitgenshteyn-Berleburgning beshinchi shahzodasi vasiyatnomasiga koʻra, agar Gustav otasi Rixardning vafotidan oldin Carinaga uylansa, meros huquqidan mahrum boʻlardi. Ular 2022-yil 3-iyunda, Rixardning vafotidan bir necha yil oʻtib va meros boʻyicha sud jarayonlari yakunlanganidan soʻng nikohdan oʻtishgan. Er-xotin Germaniyadagi Berleburg qasrida istiqomat qilishadi. 2023-yil 18-aprelda ularning surrogat ona yordamida farzand kutayotgani eʼlon qilingan.

Carina Daniya shahzodasi Ioaxim va Saksoniya-Koburg-Gotaning merosxoʻr shahzodasi Hubertusning oʻgʻli Filipp shahzodaning qizi boʻlmish Daniya malikasi Afinaning choʻqintirgan onalaridan biri hisoblanadi.
## Bibliografiya
– Model Under Cover A Crime of Fashion. Usborne Publishing. 2014. ISBN 9781409563686.

– Model Under Cover: Stolen with Style. Usborne Publishing. September 2014. ISBN 978-1409563709.

– Model Under Cover: Deadly by Design. Usborne Publishing. June 2015. ISBN 978-1409590262.

– Nigel of Hyde Park. Assouline. 2004. ISBN 978-2843236143.

– Nigel von Hyde Park. Knesebeck. 2005. ISBN 978-3896602701.
## Manbalar
Al-Mutavakkil I

**Al-Mutavakkil I** () (1406-yil 9-yanvarda vafot etgan) – 1362–1383, 1389–1406-yillarda Mamluklar davlatining Qohiradagi yettinchi Abbosiy xalifasi.

## Manbalar

* 

## Adabiyotlar
* 
*
Al-Mustakfiy II

**Al-Mustakfiy II** () (taxminan 1388 – 1451-yil 29-yanvar) – 1441–1451-yillar oraligʻida Mamluklar davlatining Qohiradagi oʻn ikkinchi Abbosiy xalifasi. Hijriy 854-yil Zulhijja oyining 25-sanasida (1451-yil 29-yanvar) juma kuni vafot etgan.

## Manbalar

* 

## Adabiyotlar

* 
*
Vladislav Malenko

Vladislav Valerevich Malenko (tugʻ. 1971-yil 25-yanvar, Moskva) – rus shoiri, Rossiya Federatsiyasida xizmat koʻrsatgan sanʼat arbobi (2023), qissanavis, prodyuser, rejissyor, aktyor. Moskvadagi Sergey Yesenin davlat muzeyi badiiy rahbari. Moskva shoirlar teatrining asoschisi va badiiy rahbari. Leonid Filatov nomidagi Butunrossiya yosh she’riyat va dramaturgiya festivalining badiiy rahbari (Rossiyaning yosh shoirlari she’riyat festivali), Birinchi kanalning teledastur boshlovchisi. Rossiya Federatsiyasi Prezidenti huzuridagi Rus tili va Rossiya Federatsiyasi xalqlari tillarini qoʻllab-quvvatlash sohasidagi davlat siyosatini amalga oshirish boʻyicha Kengash aʼzosi.

## Biografiyasi
1971-yil 25-yanvarda Moskvada tugʻilgan. Mehnat faoliyatini 1988-yilda boshlagan. 1988-yildan 1989-yilgacha Moskvadagi „Grotesk“ teatr-studiyasida aktyor va sahna ishchisi sifatida faoliyat yuritgan. 1989-yildan 1991-yilgacha Sovet Armiyasining Taman gvardiya diviziyasi qoʻshinlarida (hamxizmati Denis Zolotuxin boʻlgan), keyinchalik esa Moskva harbiy okrugi qo‘shiq va raqs ansambli safida xizmat qilgan. 1991-yildan 1995-yilgacha Moskvadagi Kichik teatr qoshidagi Shepkin nomidagi Oliy teatr bilim yurtida tahsil olgan (professor Nikolay Afonin kursi). 2010-yil – Rossiya Yozuvchilar uyushmasi Moskva shahar tashkiloti prezidiumi aʼzosi etib saylandi.

## Ijtimoiy pozitsiyasi
Vladislav 2022-yil mart oyida Rossiyaning Ukrainaga harbiy bosqinini qoʻllab-quvvatlovchi murojaatga imzo qoʻydi. 2022-yil 23-sentyabrda u „Umumxalq fronti“ (ONF) tomonidan tashkil etilgan va Ukrainaning bosib olingan hududlarini Rossiyaga qoʻshib olish referendumlariga bagʻishlangan „Oʻzimiznikini tashlab ketmaymiz“ nomli konsertda chiqish qildi.

2023-yil 29-sentyabrda  Qizil maydonda Rossiya tomonidan Ukraina hududlarini oʻziga qoʻshib olishi munosabati bilan oʻtkazilgan „Bir mamlakat, bir oila, bir Rossiya“ nomli konsertda soʻzga chiqdi.

Aktyor 2024-yilda Rossiya Prezidentligiga nomzod Vladimir Putinning ishonchli vakili sifatida faoliyat yuritgan.

## Manbalar
Enter Engineering

**Enter Engineering** — Oʻzbekistonning koʻp tarmoqli kompaniyasi. 2012-yilda tashkil topgan. Mamlakatdagi bir qancha qurilish loyihalarida ishtirok etgan. Loyihalash, yetkazib berish va qurish xizmatlarini taklif etadi. „Uzbekistan GTL,“ Samarqand shahridagi turizm markazi, Samarqand shahridagi xalqaro aeroportining yangi terminali, „Mustaqillikning 25 yilligi koni“, Toshkent shahridagi „MEI“ milliy tadqiqot instituti, „Humo Arena“ muz saroyi, „Al-Buxoriy“ yodgorlik majmuasi, Toshkent shahridagi neft mahsulotlarini saqlash va taqsimlash terminali kabi loyihalarning qurilish jarayonlarida ishtirok etgan. 
## Manbalar
Koreya milliy neft korporatsiyasi

**Koreya milliy neft korporatsiyasi** — Janubiy Koreyaning milliy neft va gaz kompaniyasi bo‘lib, mamlakatning eng muhim sanoat korxonalaridan biri hisoblanadi. Mazkur kompaniya Vyetnam, Peru, Indoneziya, Nigeriya, Yaman, Qozog‘iston, Rossiya, Xitoy, Kanada, Venesuela, Oʻzbekiston, Buyuk Britaniya va Janubiy Koreyada neft va gaz konlaridagi jarayonlarda ishtirok etmoqda.
## Manbalar
Angelina Acuña

María Angelina Acuña Sagastume de Castañeda ( ; 1905-yil 31-yanvarda tugʻilgan, 2006-yil 14-iyunda vafot etgan) gvatemalаlik nasr va sheʼriyat ijodkori. Oʻz mamlakatining yirik shoirasi boʻlgan Acuña, ayniqsa sonet janrining mumtoz shaklidan foydalanishdagi qatʼiyligi bilan tanilgan. Yozuvchi Margarita Karrera uni „Gabriela Mistralning maʼnaviy singlisi“ deb taʼriflagan.

## Biografiyasi
María Angelina Acuña Sagastume de Castañeda was born in Jutiapa Xutiapda Fransisko Acuña va Adela Sagastume de Acuña oilasida tugʻilgan.

Angelina Gvatemalaga koʻchib borib, u yerda boshlangʻich sinf oʻqituvchisi boʻlish uchun oliygohda taʼlim olgan. Belen qizlar uchun moʻljallangan Markaziy institutida fan va adabiyot boʻyicha bakalavr darajasini olgan. Universitetni tugatgach, Belen markaziy pedagogika instituti va Markaziy Amerika milliy instituti (INCA) kabi taʼlim muassasalarida faoliyat yuritgan. Shuningdek, taklif etilgan professor sifatida Floridaning Janubiy kollejida (Leyklend, Florida) ham dars bergan. Acuña 1930-yillarda sheʼrlarini nashr eta boshlagan va Gvatemalaning eng sermahsul shoiralaridan biriga aylangan. Uning asarlari El Imparcial gazetasida, Nosotras nomli yetakchi ayollar jurnalida, shuningdek, muqovali toʻplamlarda chop etilgan.

U koʻplab sheʼriy tanlovlarda qatnashib, koʻp mukofotlarni qoʻlga kiritgan, bu esa nashrlarni koʻpaytirish uchun imkoniyatlar yaratgan. Tilni mohirona bilgani tufayli, erkak aql-zakovatini ayol aqlidan ustun deb hisoblovchi jamiyatda ham eʼtirofga sazovor boʻlgan.

Gvatemalalik baʼzi yozuvchi hamkasblaridan farqli oʻlaroq, masalan, oʻsha paytda hukmron boʻlgan ayollarga nisbatan nafrat tufayli yozishni tashlagan Elisa Hall de Asturias yoki Jorge Ubico Castañeda diktaturasi davrida jamiyatdan chetlatilishga duch kelgan Magdalena Spinoladan farqli ravishda, Akunya tahdidlardan qochish uchun sheʼriy shakllardan mohirona foydalangan.

1938-yilda Olga Violeta Luna de Marroquín, María del Pilar de Garcia, and Magdalena Spínola bilan birgalikda Markaziy Amerikadagi birinchi ayollar sheʼriyati toʻplamiga aylangan „Colección lila“ nomli antologiyada ishtirok etgan. U bir nechta adabiy jurnallarga asos solib, ularni boshqargan, shuningdek Gvatemala til akademiyasining aʼzosi boʻlgan.
1944-yilda u Gvatemala ayollarning fuqarolik huquqlari uchun ittifoqini (Unión Femenina Guatemalteca Pro-ciudadanía) tashkil etgan ilgʻor fikrli ayollar guruhiga qoʻshilgan. Bu guruhga Elisa Hall de Asturias, Berta Corleto, Gloria Méndez Mina de Padilla, Rosa de Mora, Irene de Peyré, va Graciela Quan kabi ayollar kirgan. Ittifoq aʼzolari oʻzlarining fuqarolik huquqlarini, jumladan saylov huquqini tan olish uchun kurashganlar. 1944-yilgi Gvatemala inqilobi gʻalabasidan soʻng, 1945-yil 1-martda eʼlon qilingan yangi konstitutsiya barcha savodli fuqarolarga, shu jumladan ayollarga ham ovoz berish huquqini bergan.
## Vafoti
Acuña 101 yoshida oʻzining vatani Xutiapadagi (Gvatemala) uyida vafot etgan.
## Manbalar
Tatyana Markova

Tatyana Mixaylovna Markova ( Agunovich; 1956-yil 8-iyun, Stalingrad) – sovet va rus qoʻshiqchisi, bastakor va qoʻshiq muallifi. 1990-yillarda „Chto ya v jizni natvorila“ „Vspominay“ „Plate beloe“ va „Ya plachu“ qoʻshiqlari bilan mashhur boʻldi.

## Biografiyasi
Tatyana Agunovich 1956-yil 8-iyunda Stalingradda (hozirgi Volgogradda) tugʻilgan. Bolaligidan musiqa va vokal bilan shugʻullangan. Markovaning ijodiy ideali Ella Fitsjerald boʻlgan. Qoʻshiqchi 15 yoshida oʻz shahrining estrada maydonlarida qoʻshiq ayta boshlagan va 18 yoshidan boshlab professional sahnada chiqishlar qilgan. Volgograd sanʼat bilim yurtini vokal yoʻnalishi boʻyicha tugatgandan soʻng, „Veter“ nomli mahalliy ansambl tarkibida gastrol safarlarida qatnashdi. 1974-yilda Markova Astraxon filarmoniyasining solisti boʻldi, 1980-yillarda esa Moskvaga koʻchib ketdi va u yerda „Shestro molodix“ VIA bilan birgalikda chiqishlar qila boshladi.

Markova 1987-yilda Roskontsertda ishlab, „Alfa“ rok guruhi bilan birga chiqishlar qilgan. Shu bilan bir vaqtda, xonanda oʻzining qoʻshiqlarini yozishni boshlagan va xususan, „Lyubish – ne lyubish“ hamda „Vino lyubvi“ nomli asarlarini taqdim etgan. Keyinchalik Tatyana Markovaning qoʻshiqlari Iosif Kobzon, Vadim Kazachenko, Aleksandr Abdulov singari taniqli sanʼatkorlar ijrosida yangrab, shuhrat qozondi. 1990-yilda qoʻshiqchi va „Alfa“ guruhi „Zdravstvuy, devushka-noch“ qoʻshigʻi bilan Polshaning Sopot shahrida oʻtkazilgan xalqaro festivalning gʻoliblari boʻlishdi. Shundan soʻng, aynan shu tarkibda ular yakuniy „Yil qoʻshigʻi“ telemusobaqasida ishtirok etib, u yerda „Zdravstvuy“ qoʻshigʻini ijro etdilar (muallif: Tatyana Markova, bastakor: Aleksandr Lukyanov).

## Shaxsiy hayoti
Tatyana Mixaylovna 1980-yilda Viktor Markovga turmushga chiqdi va Viktor uning prodyuseri boʻldi. Nikohdan ikki farzand dunyoga keldi: Aleksandr (1981-2012, qon saratonidan vafot etgan) va Valeriya (1985-yilda tugʻilgan). Er-xotin 2005-yilda ajrashdi.

## Manbalar
Al-Mustanjid (Qohira)

**Abu al-Mahosin Yusuf al-Mustanjid billoh** () (1479-yil 7-aprelda vafot etgan) – 1455–1479-yillarda Mamluklar davlatining Qohiradagi oʻn toʻrtinchi Abbosiy xalifasi.

## Hayoti
Al-Mustanjid al-Mutavakkil I ning oʻgʻli boʻlgan. Asl ismi Yusuf, kunyasi *Abu al-Mahosin* edi.

1455-yilda xalifa al-Qoim Sayf ad-Din Inalni qoʻllab-quvvatlashdan bosh tortib, qoʻzgʻolonga qoʻshildi. Xalifaning qoʻllab-quvvatlashi ostida mamluklar qurol olib, qal’aga hujum qilishdi. Boshqa yoʻli qolmagan Inal ham qoʻzgʻolonchilarga qarshi hujumga kirishdi. Ular qoʻzgʻolonchilariga qarshilik koʻrsatdi va oxir-oqibat, zohiriylarni tarqatib yubordi. Inal al-Qoimni hibsga olib, Iskandariyada qamoqqa tashladi va uning oʻrniga al-Mustanjid xalifa etib tayinlandi. Hukmdor qoʻriqchilaridan tashqari barcha mamluklar hokimiyat lavozimlaridan chetlashtirildi, qoʻzgʻolonchilarning bir qismi qamoqqa tashlandi yoki surgun qilindi.

Al-Mustanjid 1479-yil Muharram oyining 14-kunida yaralanib, ikki oy betob boʻlib yotdi va vafot etdi. Oʻlimidan keyin uning oʻrniga jiyani al-Mutavakkil II (Abdulaziz bin Yaqub) xalifa etib tayinlandi.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* 
* 
* 
* 
*
Qarama koʻzlarimga

**Qarama koʻzlarimga** – Jonim guruhining 2000-yilda Tarona records leybli tomonidan chiqarilgan pop janridagi qoʻshigʻi. Guruhning Zilola Musayeva va Aziza Nasriddinovadan iborat dastlabki tarkibining soʻngi ijod naʼmunasi. 2001-yilda Vagif Zokirov boshchiligida ushbu tarona uchun videoklip ham suratga olingan.

## Manbalar

## Havolalar
„Qarama koʻzlarimga“ YouTubeda
Al-Qoim (Qohira)

**Abu al-Baqo Hamza al-Qoim** () (1458-yilda vafot etgan) – 1451–1455-yillarda Mamluklar davlatining Qohiradagi oʻn uchinchi Abbosiy xalifasi. Al-Qoim *mamluklarning* Inalga qarshi qoʻzgʻolonini qoʻllab-quvvatlaganligi bois sulton Sayfiddin Inal tomonidan taxtdan agʻdarilgan.

## Hayoti
Al-Qoim al-Mutavakkil I ning oʻgʻli boʻlib, akasining vafotidan keyin mamlakat taxtiga merosxoʻr boʻlgan. Xalifa qattiqqoʻl hukmdor edi va shu orqali Qohirada oʻz hukmronligini oʻrnatishga muvaffaq boʻldi.

Hijriy 857-yilning birinchi bahorida sulton Sayfiddin Inal saltanatni egallab oldi va *Ashraf* unvonini oldi. Sulton xalifani qoʻlga olib, Iskandariya qamoqxonasiga qamab qoʻydi. 1458-yilda (hijriy 863) vafotiga qadar al-Qoim Iskandariya qamoqxonasida saqlanib, oʻsha yerda vafot etdi va dafn etildi. Uning oʻlimidan keyin Qohirada al-Mustanjid xalifa deb eʼlon qilindi.

## Manbalar

* 

## Adabiyotlar
* 
* 
* 
* 
*