open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Boltiq boʻyi oʻrmonlari yodgorligi

**Boltiq boʻyi oʻrmonlari yodgorligi** — Sankt-Peterburg shahrining Vasileostrovskiy tumanidagi yodgorlik. 1999-yil 24-mayda xuddi shu nomdagi maydonga oʻrnatilgan. Yodgorlik loyihasi ikki marta Qizil Bayroq Boltiq flotining yosh faxriylar jamiyati tomonidan ishlab chiqilgan va amalga oshirilgan. Monumentning granit poydevorida „Boltiqboʻyi yoshlari“ yozuvi va 1941 va 1945-yillar yozuvi mavjud. Haykaltaroshlik kompozitsiyasi bronzadan, poydevori esa kulrang granitdan ishlangan. Haykaltarosh L. YU. Eydlin. Arxitektor V. L. Spiridonov. Rassom V. G. Passarar.

Yodgorlik orden sohibi Pavel Ivanovich Semyonov tomonidan yaratilgan (u ikkita Vatan urushi ordeni, Qizil Yulduz ordeni, „Vatan urushi partizani“, „Kenigsbergni qoʻlga kiritgani uchun“ medallari bilan taqdirlangan. Germaniya ustidan gʻalaba", Ushakov va Naximov medallari).

## Manbalar


## Adabiyotlar
* Пирютко Ю. Между Ленинградом и Петербургом: памятники на исходе столетия (1986—1999) // Невский архив. — СПб. : Изд-во Чернышова, 1999. — Вып. 4. — C. 469
* Памятники Санкт-Петербурга: справочник. — СПб. : Артбюро, 2002. — С. 102
* Починюк О. Памятник юнгам // Красная звезда. — 1999. — 15 июня;
* Золотоносов М. Бронзовый век: иллюстрированный каталог памятников, памятных знаков, городской и декоративной скульптуры Ленинграда — Петербурга, 1985—2003 гг.
Charlotte Rohlin

**Barbro Charlotte Rohlin** (1980-yil 2-dekabrda tugʻilgan) - shved sobiq futbolchisi, himoyachi sifatida oʻynagan va Damallsvenskan klubining Linköpings klubi sardori. U 2007-yildan 2015-yilgacha Shvetsiya ayollar terma jamoasi safida 77 marta gʻalaba qozongan.

## Klubdagi karyerasi
Rohlin 1987-yilda Linköpingsda oʻynay boshladi, 2009-yilda Rohlin  Amerika ayollar professional futboli (WPS) Independencedan taklif oldi shu sababdan Linköpings bilan shartnomasini uzaytirish taklifini rad etdi.

U 2015-yilgi mavsum oxirida klubning marketing boʻlimida lavozimni egallab, futboldan ketishga qaror qildi. Nafaqaga chiqqanida Rohlin barcha musobaqalarda 300dan ortiq oʻyin oʻtkazgan holda (ulardan 232 tasi ligada) Linköpings uchun eng koʻp oʻyin oʻtkazgan futbolchi edi.

## Xalqaro karyera

2007-yilgi Algarve kubogida Rohlin Shvetsiya terma jamoasi safida Finlandiya ustidan 3:0 hisobida gʻalaba qozondi. Uning shunday yirik turnirda ilk marotaba ishtirok etishi, 2008-yil Pekin Olimpiadasida boʻlgan.

U UEFA Ayollar oʻrtasidagi Yevro-2009 uchun chaqiruv olgan va Shvetsiyaning Rossiyaga qarshi guruh bosqichida 3:0 hisobida gʻalaba qozongan turnirdagi birinchi golini urgan. Rohlin, shuningdek, 2011-yilda Germaniyada boʻlib oʻtgan ayollar oʻrtasidagi Jahon chempionatida uchinchi oʻrinni qoʻlga kiritgan jamoaning asosiy futbolchilaridan biri edi. U Frankfurtda Shvetsiyani 3:1 hisobida magʻub etgan Yaponiyaga qarshi oʻyinning asosiy takibida maydonga tushgan. Shvetsiya Sinsheymda Fransiyani 2:1 hisobida magʻlub etib, uchinchi oʻrinni egallagan.

Rohlin 2012-yilgi London Olimpiadasini oldingi xoch boylami jarohati tufayli oʻtkazib yuborgan. Bir yil oʻtgach, u 2013-yilning bahorida klub futboliga qaytdi va shu zahotiyoq Shvetsiya terma jamoasining UEFA ayollar oʻrtasidagi Yevro-2013 musobaqasida ishtirok etishini maqsad qilgan.

2015-yilgi FIFA ayollar oʻrtasidagi jahon chempionati uchun tanlangan boʻlsa-da, Nilla Fisherning markaziy himoyaga oʻtishi va Emma Berglund hamda Amanda Ilestedt kabi yosh futbolchilarning paydo boʻlishi tufayli Rohlin endi asosiy futbolchi emas edi. Shvetsiya juda yomon oʻyinlar koʻrsatib,  magʻlub boʻlganida, Rohlin murabbiy Pia Sundxagening taktikasini tanqid qilgan.

### Yevropa chempionati turnirlaridagi oʻyinlar va gollar

Charlotta Rohlin ikkita Yevropa chempionati turnirlarida qatnashgan: Finlandiya 2009 va Shvetsiya 2013. U ikkala turnirning har bir oʻyinida maydonga tushdi.

## Yutuqlar

### Klub

#### Linköpings FC

* Damalsvenskan (1): 2009-yil
* Svenska Kupen (4): 2006, 2008, 2009, 2013–14
* Svenska Superkubogi (2): 2009, 2010

### Milliy terma jamoa

#### Shvetsiya

* FIFA ayollar oʻrtasidagi jahon chempionatida uchinchi oʻrin: 2011-yil

## Manbalar
Galaxy Zoo

**Galaxy Zoo** — har xil turdagi galaktikalarni tasniflash onlayn loyihasi. Bu Sloan Digital Sky Survey loyihasida tasvirga olingan 60 milliondan ortiq galaktikani tasniflash imkonini beradi. U fuqaro ilmiy loyihalari guruhiga kiradi.

Loyiha Stardust@Home loyihasi muvaffaqiyatidan keyin yaratilgan. Foydalanuvchilarga olis astronomik obʼektlar tasvirlarini tasniflash vazifasi qoʻyiladi. Maxsus astronomik maʼlumot talab qilinmaydi, tasniflash asoslari saytning oʻzida foydalanuvchi qoʻllanmasida keltirilgan. Galaktikalar uchun ularning sinfi aniqlanadi (qarang: Xabbl ketma-ketligi).

2009-yil fevral oyida loyihaning takomillashtirilgan versiyasi Galaxy Zoo 2 ishga tushirildi, unda dastlabki loyihada saralangan 250 mingta eng yorqin obʼektning batafsilroq tasnifi keltirilgan.

2009-yil fevral oyida loyihaning takomillashtirilgan versiyasi Galaxy Zoo 2 ishga tushirildi, unda dastlabki loyihada saralangan 250 mingta eng yorqin obʼektning batafsilroq tasnifi keltirilgan.

Loyihaning mashhurligi boshqa olimlarni ham oʻziga tortdi. Zooniverse loyihasi 2009-yil dekabr oyida Galaxy Zoo hayvonot bogʻi bazasida yaratilgan boʻlib, u fuqaro olimlari tomonidan hal qilish uchun qoʻshimcha masalalarni taklif qildi.

Ayni paytda faqat Galaxy Zoo loyihasiga quyidagilar kiradi:

* „Xabbl galaktikasi zooparki“ Xabbl kosmik teleskopi yordamida olingan tasvirlar asosida yuz minglab galaktikalarni tasniflaydi.
* „Galaktika zooparki: kashfiyotlar izlab“(Galaxy Zoo The hunt for supernovae).

## '''Loyihada qilingan kashfiyotlar'''

* 2009-yilda loyiha ishtirokchilari tomonidan uzoq vaqt davomida aniqlangan obʼektlarning oʻziga xos belgilari boʻyicha yangi galaktika turi „Yashil noʻxat“ noʻxat galaktikasi rasman identifikatsiya qilindi.

## Yana qarang

* Galaxy Cruise-Yaponiya milliy astronomik observatoriyasidan shunga oʻxshash loyiha.

## Manbalar

## Havolalar

* *C. Dobrinin*. Galaktikada noutbuk
EyeWire

**EyeWire** — bu inson koʻzining toʻr pardasini oʻrganish boʻyicha koʻngillilar ishlab chiqqan loyiha. Loyiha Massachusets texnologiya instituti va Maks Plank nomidagi tibbiy tadqiqotlar instituti hamkorligida yaratilgan.

## '''Loyihaning maqsadi'''
Loyiha maqsadi koʻz toʻr pardasidagi neyronlar oʻrtasidagi bogʻlanishlar (konnektom) xaritasini yaratish, shuningdek, neyronlarning alohida kichik turlarini aniqlashdir.

Hozirgi bosqichda asosiy eʼtibor ikki oʻlchamli qirqimlar asosida neyronlarning uch oʻlchamli tuzilishini rekonstruksiya qilishga qaratilgan. Keyingi bosqichda neyronlar orasidagi aloqalarni (sinapslarni) tahlil qilish rejalashtirilgan.

Ushbu maʼlumot insonning koʻrish qobiliyati neyron darajasida qanday ishlashini tushunishga yordam beradi. Shuningdek, u neyrobiologiyaning „neyron tarmoqlarning strukturasi ularning faoliyati bilan qanday bogʻliq?“ degan asosiy savoliga javob berishga yordam beradi.

## '''Usullari'''
Tayyorgarlik bosqichida ikki fotonli lazer mikroskop yordamida neyronlarning faolligi qayd etildi va toʻr pardasining qirqimlari (qatlamli ikki oʻlchamli tasvirlar) olindi. Keyin qirqimlar sunʼiy intellekt usullari yordamida tahlil qilindi.

Keyingi bosqichda neyronlarning 3D tuzilishini tiklashga yordam berish uchun koʻngillilar jalb qilinadi. Xohlagan kishi loyihaga aʼzo boʻlishi mumkin.

Tiklash jarayoni kompyuter oʻyini shaklida tashkil etilgan.

Loyiha ishtirokchisiga uch oʻlchamli tasvir va ketma-ket qirqimlar seriyasi koʻrinishida toʻr pardaning tasodifiy tanlangan segmenti koʻrsatiladi. Ishtirokchi neyron segmentini rekonstruksiya qiladi, shu bilan birga u real vaqtda 3D rekonstruksiya qanday oʻzgarishini koʻra oladi.

Turli ishtirokchilarning rekonstruksiyalari bir-biri bilan taqqoslanadi, shu asosda neyronning eng aniq uch oʻlchamli modeli tiklanadi.

## Yana qarang

* Aloqa
* Foldit

## Manbalar

## Havolalar

* Loyiha sayti
Chuqur yodgorligi

**Chuqur yodgorligi ―** Minskdagi Melnikaite koʻchasida joylashgan boʻlib, Xolokost qurbonlariga bagʻishlangan. Bu yerda 1942-yil 2-martda Minsk gettosining 5000 ga yaqin asirlari fashistlar tomonidan otib tashlandi.

Obelisk 1947-yilda oʻrnatilgan. Yozuvning yahudiycha matni shoir Xaim Maltinskiy tomonidan yozilgan:

Rus tilidagi yozuv matni:

Bu SSSR-dagi Xolokost qurbonlari uchun birinchi yodgorlik boʻlib, uni Yahudiy tilida yozishga ruxsat berilgan. Ammo keyin Maltinskiy (1949-yilda) va tosh ustasi Mordux Sprishen (1952-yilda) „kosmopolitizm — yahudiy burjua millatchiligining koʻrinishi“, shu jumladan yodgorlikka „tinch sovet fuqarolari“ haqida emas, balki toʻgʻridan-toʻgʻri yahudiylar haqida yozilgan iborani yozishga jur’at etgani uchun hibsga olingan va Gulag lagerlariga surgun qilingan.

2000-yilda yodgorlik markaziga olib boradigan zinapoyalar boʻylab joylashgan va chuqur tubiga tushayotgan mahkum shahidlar guruhini ifodalovchi „Soʻnggi yoʻl“ bronza haykaltaroshlik kompozitsiyasi oʻrnatilgan. Yodgorlik 8-yil ichida yaratilgan. Arxitektor — Leonid Levin. Haykaltaroshlar — Aleksandr Finskiy, E. Tokchalar.

Yodgorlikni rekonstruksiya qilish boʻyicha ishlarni bajarishda mashinalar va mexanizmlar ishlatilmadi — barcha ishlar qoʻlda amalga oshirildi, shu jumladan haykalning poydevorini qurish. Hech qanday qazish ishlari olib borilmagan.

Loyihaning asl nusxasiga koʻra, haykaltaroshlik guruhi mavhum boʻlsa ham (skripkachi yoki homilador ayolning tasviri koʻproq jamoaviy belgilar boʻlar edi) koʻproq oʻziga xos xususiyatlarni oʻz ichiga olishi kerak edi. Biroq, ular nihoyat milliy lazzatdan mahrum boʻlgan oʻziga xos tarzda yanada ifodali estetikaga qaror qilishdi.

## Galereya

Fayl:Belarus-Minsk-Memorial Pit-2.jpg|
Fayl:9_may_2010_Minsk_050.jpg|
Fayl:9_may_2010_Minsk_051.jpg|
Fayl:9_may_2010_Minsk_059.jpg|
Fayl:9_may_2010_Minsk_056.jpg|


## Yana qarang
* Belarusiyada Xolokost qurbonlari yodgorliklari
## Manbalar


## Havolalar
* Pamyatnik Yama
Arras

**Arras** ( , , tar. ) — Fransiyaning Pas-de-Calais departamenti va sobiq Artois provinsiyasining bosh shahri. Hauts-de-France hududining Arras okrugida joylashgan. 

Aholisi 41 555 kishi (2018).
Shimoliy flot yungalari yodgorligi

**Shimoliy flot yungalari yodgorligi**, shuningdek **, Solovets yungalari yodgorligi** sifatida ham tanilgan — Arxangelskdagi yodgorlik Solovetsk yungalar maktabi bitiruvchilariga bagʻishlangan. Shimoliy Dvina qirgʻogʻida, Karl Marks koʻchasining boshida joylashgan. 1993-yilda ochilgan.

## Tarixi
Arxangelskdagi Shimoliy Dvinaning qirgʻogʻida „Shimoliy flot yungalari“ yodgorligining ochilishi 1993-yil iyul oyida boʻlib oʻtgan. Yodgorlik mualliflari — Lenin mukofoti laureati haykaltarosh F. M. Sogoyan, uning oʻgʻillari M. F. Sogoyan va V. F. Sogoyan, meʼmor A. I. Muromskiy bilan hamkorlikda. Yodgorlikni oʻrnatish uchun joy haykaltarosh F. M. Sogoyan va sobiq yunga bolasi Kim Kuznetsov tomonidan tanlangan. Yodgorlikni yaratish gʻoyasi yunga oʻgʻillarining oʻzlariga tegishli.

## Tavsif
"Shimoliy flot yungalari" yodgorligi ziqna, ammo ifodali shaklda Shimoliy flotdagi bolalarning harbiy xizmatini davom ettiradi. Yodgorlik poydevorga oʻrnatilgan dengizchi kiyimidagi va kema langaridagi yosh yigitning toʻrt metrli qomatidir. Haykal bronzadan, poydevori granitdan yasalgan. Yigit yelkalarini qisib, bir oz egilgan holatda turadi, mushtlarini mahkam siqgan holda, formaning gigini shamol koʻtaradi. Yigitning qiyofasi kuchli taranglikni ifodalaydi. F. M. Sogoyanning soʻzlariga koʻra, uzoqdan Masihning qiyofasini eslatadi. Haykaltaroshning soʻzlariga koʻra, unda „harbiy ogʻir kunlarning yosh avlodining butun fojiasini, oʻz hayotini qurbon qilganlarning hammasini toʻplashga harakat qilgan“.

Yodgorlik etagida Solovets Yungalari maktabi haqida maʼlumot yozilgan bronza plastinka oʻrnatilgan: „1942-yilda SSSR Harbiy dengiz floti xalq komissari N. G. Kuznetsovning buyrugʻi bilan oʻquv otryadi negizida Shimoliy flot Yunga maktabi tashkil etildi. Uch yil davomida maktab 946 ta radio operatori, 635 ta rulchi, 44 ta qayiqchi, 534 ta elektromontyor, 360 ta artilleriyachi, 139 ta torpedochi, 124 ta motorist- dizelistlar tayyorladi. toʻrt mingdan ortiq malakali mutaxassislar. 1000 dan ortiq oʻgʻil bolalar oʻz Vatani uchun janglarda halok boʻldilar“. Quyida yunga Lev Vaxromeevning sheʼriy satrlari keltirilgan:

## Manbalar



## Adabiyotlar
* 
*
Assauve minorasi

**Assauve minorasi** () — mudofaa inshooti, Tallin qal’asi devorining elementi. XIV-asr arxitektura yodgorligi.

U Tallin shahrida, Muirivahe koʻchasi, 12-uyda joylashgan.

1370-1380-yillarda qurilgan. Bu nom Tallinlik choʻpon Asso (Assauve) nomi bilan berilgan, qoʻshni Chorvachilik koʻchalari (hozirgi Suur-Karya, Vaike-Karya) boʻylab, shahar aholisi oʻz mollarini shahar devorlaridan tashqaridagi yaylovlarga haydab ketishgan.

XIX-asrning oʻrtalaridan minoraning birinchi qavatini otxona egallagan, yuqori qavatlari foydalanilmay, asta-sekinlik bilan yomonlashib borgan.

1934-yilda minorada bastakor Piter Syudning (1883-1920) shaxsiy buyumlari asosida musiqa asboblarining kichik ekspozitsiyasi ochilgan, bu yangi muzey — Estoniya teatri va musiqa muzeyi kollektsiyasiga asos soladi. 1941-yilda ushbu muzey davlat maqomiga ega boʻlib, bugungi kungacha minora va uning qoʻshimchalarini egallaydi.

## Yana qarang
* Tallin qal’a devorlari va minoralari
## Adabiyotlar
* *R. Kenkmaa, G. Vilbaste.* Tallinna bastionid va haljasalad. — Tallin: Eesti Raamat, 1965-yil.
* *Z Ligers.* Geschichte der Baltischen Stadte. — Bern, 1948-yil.
## Manbalar


## Havolalar
* Ассауве: музыкальная башня Таллина
GateWall DNS Filtri

**GateWall DNS filtri** — DNS soʻrovlarini filtrlash imkonini beruvchi dasturiy yechimdir. Ushbu mahsulotdan foydalanish Internetdan foydalanish xavfsizligini oshiradi, notoʻgʻri trafikni kamaytirishga yordam beradi.

## Ishning xususiyatlari
GateWall DNS filtri pornografiya, zararli saytlar, onlayn kazinolar, oʻyin va koʻngilochar saytlar, ijtimoiy tarmoqlar, torrent va tengdosh tarmoqlar, proksi-serverlar, anonimizatorlar va boshqalar kabi toifalarga kiruvchi 470 million toifali saytlardan foydalanadi. Bundan tashqari, baʼzi saytlarga kafolatlangan kirishni taʼminlaydigan oq roʻyxatlarni yaratish yoki aksincha, boshqa sozlamalardan qatʼiy nazar, maʼlum saytlarni blokirovka qilish mumkin.

GateWall DNS filtri tashrif buyurilgan saytlar toifalari, ruxsat etilgan va bloklangan xitlar boʻyicha statistik maʼlumotlarni olish imkoniyatini beradi. Ushbu hisobotlardan foydalanish Internetdan notoʻgʻri foydalanish bilan bogʻliq muammolarni tahlil qilish imkonini beradi.

GateWall DNS filtri mahalliy apparat va dasturiy taʼminot tizimlarini oʻrnatish va sozlashni talab qilmaydi. Joriy tarmoq topologiyasi, xavfsizlik sozlamalari va barcha mavjud ilovalarning ishlashi saqlanadi. Saytlar maʼlumotlar bazasini yangilash foydalanuvchi uchun sezilmaydi va uning ishiga taʼsir qilmaydi.

## Matnni filtrlash
GateWall DNS filtri yechimga veb-sahifalarni morfologik tahlil qilish imkonini beruvchi Matn filtrlash moduliga ega.

## GateWall DNS Filter Cloud
Ishlab chiquvchi GateWall DNS Filter-ga asoslangan „bulut“ xizmatidan foydalanish imkoniyatini beradi.

## Havolalar

* Dasturning rasmiy sayti
Sunʻiy yoʻldosh minoralari

**Sunʼiy yoʻldosh minoralari** (ispancha: Torres de Satélite de Satelite, Satellite Towers) — turli oʻlchamdagi va rangdagi beshta uchburchak prizmadan iborat haykaltaroshlik inshooti, 1958-yilda Ciudad Satélite, Naukalpan, Mexiko federal okrugining shimoli-gʻarbida. Meksikadagi birinchi yirik shahar haykallaridan biri.

## Tarixi
1958-yilda Syudad sunʼiy yoʻldoshini loyihalashtirgan meksikalik shaharsozlik boʻyicha Mario Pani Luis Barraganga shaharga kirish uchun ramz yaratishni taklif qilingan. Arxitektor, oʻz navbatida, loyihada ishtirok etish uchun rassom Jesús Reyes Ferreira va haykaltarosh Mathias Goeritzni taklif qiladi. Ularning birgalikdagi ishlari natijasida balandligi 30 metrdan 52 metrgacha boʻlgan turli oʻlchamdagi beshta rang-barang minoralar paydo boʻladi.

Torres de Satelite San-Gimignano minoralaridan ilhomlangan va dastlab oq, sariq va oxirst ranglariga boʻyalgan, ammo 1974-yilda hozirgi ranglariga qayta boʻyalgan.

## Manbalar
IAFIS

**IAFIS** (inglizcha *Integrated* *Automated* *Fingerprint* *Identification* *System* — integratsiyalashgan avtomatlashtirilgan barmoq izini identifikatsiya qilish tizimi) 2000-yillarning boshidan beri FTB (AQSh) tomonidan qoʻllangan jinoiy fayllarni barmoq izini olish va saqlash uchun avtomatlashtirilgan tizimdir. IAFIS avtomatik barmoq izlarini qidirish, elektron tasvirni saqlash (WSQ va JPEG2000) va barmoq izlarini elektron almashish va soʻrovlarga javob berish imkonini beradi. IAFIS, ehtimol, dunyodagi eng katta biometrik maʼlumotlar bazasi boʻlib, jinoiy boʻlimda 70 million barmoq izlari va jinoiy tarixi, 31 million tinch aholi yozuvlari va terrorizmda gumon qilinganlarning 73 000 yozuvi saqlanadi.

Tizimga fuqarolarning barmoq izlarini kiritish va ularni kamida 75-yil davomida saqlash sabablari (tizim dastlab ushbu yozuvlarni oʻchirish uchun texnik imkoniyatga ega emas edi) quyidagilardir: federal yoki harbiy organlarda ishga joylashish uchun dastlabki tekshiruvlar, quroldan foydalanish uchun qonuniy hujjatlarni olish, chet elliklarni roʻyxatga olish va fuqarolikka qabul qilish kiradi. Mikrofilmdagi barmoq izlari (50 million nusxa) va harbiy xizmatchilarning izlari ham tizimga kiritildi.

Barmoq izlari haqidagi maʼlumotlar FTBga mahalliy va federal huquqni muhofaza qilish organlari (militsiya va boshqa idoralar) tomonidan ixtiyoriy ravishda yuboriladi. Barmoq izlari jinoiy hibsga olinganlar uchun ham, jinoiy boʻlmagan harakatlar uchun ham, masalan, biografiyasini tekshirish va US-VISIT dasturi ishtirokchilari uchun amalga oshiriladi. Keyin FTB barmoq izlarini tizimga kiritib, ularni shaxsning mavjud jinoiy tarixi bilan bogʻlaydi.

Jinoyatlarni tergov qilishda voqea joyida toʻplangan barmoq izlari jinoyatchilarni aniqlash uchun IAFIS tizimiga muvofiq tekshirilishi mumkin. Fuqarolik soʻrovlari kichik toʻlov evaziga bajarilishi mumkin.

FTB IAFISni Lockheed Martin tomonidan Safran bilan birgalikda ishlab chiqilayotgan Keyingi avlod identifikatsiya tizimi bilan almashtirishni rejalashtirmoqda.

Elektron shaklda olingan soʻrovlarni qidirishning oʻrtacha tezligi taxminan yarim soatni tashkil qiladi. 2010-yilda IAFISga 61 milliondan ortiq oʻn barmoq barmoq izlari kartalari (Live Scan) yuborilgan.

IAFIS server obyektlari Criminal Justice Information Services da joylashgan.

## Yana qarang

* Lockheed Martin Information Services — oldingi shunga oʻxshash tizim
* Bu sizning KANALINGIZMI? egalikni tasdiqlang qoʻshimcha imkoniyatlardan foydalanish uchun
* Kombinatsiyalangan DNK indeksi tizimi-DNK bazasi

## Manbalar

## Adabiyotlar

* Integrated Automated Fingerprint Identification System (IAFIS) and Related Records // Department of Justice, 2004

## Havolalar

* Oʻtish: saytda harakatlanish, qidiruv)
* FBI barmoq izlarini bir necha soat ichida tekshirishi mumkin / / 1999-yil 18-avgust
Emma Lundh

**Emma Linnea Lundh** (26-iyun 1989-yilda tugʻilgan) — shved futbolchisi. U Shvetsiyaning  Bollstanäs  klubi va Shvetsiya ayollar terma jamoasida hujumchi sifatida oʻynaydi. 2016-yilda Angliyaning Liverpul jamoasiga qoʻshilishdan oldin Lund Shvetsiyaning bir nechta jamoalarida va Norvegiyaning Toppserien klubi LSK Kvinner FKda oʻynagan.

## Klubdagi karyerasi
Futbol karyerasini IFK Viksjöda oʻgʻil bolalar yoshlar jamoalarida boshlaganidan soʻng, Lund 16 yoshida Damallsvenskanda debyut qildi va ketma-ket bir nechta klublarda faoliyat yuritdi. U 2006-yilda Hammarby IF DFF, 2007-yilda Djurgårdens IF Dam va 2008-yilda AIK vakili boʻlgan. Bu davrda Lundh professional futbolchi emas edi va bogʻchada tarbiyachi boʻlib ishlagan. Lund 2012-yilgi mavsumdan soʻng Damallsvenskan jamoasi Linköpings FCni tark etib, Elitettanning AIKga bir yillik shartnoma bilan qaytish uchun ketdi. U uch yarim yil oldin AIKni tark etib, Tyresö FFga ijaraga oʻtgan edi.
### Liverpool
2016-yil yanvar oyida Lund Norvegiyaning LSK Kvinner FK klubidan Liverpoolga oʻtdi va u yerda 2015--yilgi mavsumning ikkinchi qismini oʻtkazdi.

Lund Liverpoolni ikki yillik shartnomasidan oʻn oy oʻtgach tark etdi va Damallsvenskan klubi Vittsjö GIK bilan shartnoma imzolab Shvetsiyaga qaytdi. Unga 2017-yil fevral oyida koʻp yillar davomida charchoq toʻsqinlik qilganidan keyin unga skleroz tashxisi qoʻyilgan. U futbolchilik faoliyatini davom ettirdi va 2019-yil avgust oyida Elitettanda quyi ligaga tushib ketish ostonasida turgan IF Brommapojkarnaga qaytishga rozi boʻldi. U 2020-yilgi mavsum uchun yangi shartnomaga kelishib oldi, uning yaxshi formasi Brommapojkarnaga diviziondagi oʻrnini saqlab qolishga yordam berdi.

## Xalqaro karyera

Lundh milliy yoshlar terma jamoalarida oʻynadi va 2014-yilning 8-fevralida Amiens shahrida Fransiyaga qarshi oʻyinda (3:0) Shvetsiyaning kattalar jamoasida debyut qildi U 2014-yil aprel oyida Portadaundagi Shemrok Parkda 2015-yilgi ayollar oʻrtasidagi Jahon chempionati saralashida Shimoliy Irlandiyaga qarshi oʻzining yirik xalqaro turnirdagi olk golini kiritdi.

2015-yil may oyida milliy terma jamoa bosh murabbiyi Pia Sundxage Lundni 2015-yilda Kanadada boʻlib oʻtadigan ayollar oʻrtasidagi Jahon chempionati uchun terma jamoa tarkibiga kiritdi.

2016-yilgi Olimpiadada kumush medal bilan taqdirlangan

## Manbalar
Memrise

**Memrise** — foydalanuvchilar tomonidan yaratilgan oʻquv platformasi boʻlib, oʻquv quroli sifatida kartochkalardan foydalanadi. U til oʻrganishga ixtisoslashgan, ammo boshqa sohalardan ham turli-tuman mavzular taklif etadi.

Memrise da 25 tilda 150 dan ortiq til kursi mavjud. Ilovasida 20 milliondan ortiq foydalanuvchi roʻyxatdan oʻtgan. 2016-yil oxiridan boshlab Memrise monetizatsiya qilindi.

2017-yilda bu ilova eng yaxshi ilova nominatsiyasida Google Play mukofotini oldi.

## Kelib chiqishi va rivojlanishi
Memrise platformasiga Buyuk xotira ustasi unvoniga ega Ed Kuk va Prinston universitetining inson xotirasini oʻrganishga ixtisoslashgan neyrobiologi Greg Detre tomonidan asos solingan. Sayt 2009-yilda Prinston tadbirkorlik klubining TigerLaunch tanlovida yutib chiqqanidan keyin yopiq beta-versiyada ishga tushirilgan. 2012-yil 1-oktabrda Memrise 1.0 nomidagi saytning beta-versiyasi sinovi uchun tizim 100 nafar foydalanuvchiga ochilgan.

2013-yil may oyidan boshlab Memrise ilovasini App Store (iOS uchun) va Google Play platformalaridan yuklab olish mumkin.

## Intervalli takrorlashlar
Memrise raqobatchisi Duolingo singari til oʻrganishda oʻyin usulidan foydalanadi. Oʻrganishni tezlashtirish uchun intervalli takrorlash texnologiyasi qoʻllanadi.
## Manbalar
MindDecider

**"MindDecider"** — vaqt va/yoki boshqa obyektlarga qarab daraxt obyektlarining turli xususiyatlari va xatti-harakatlari bilan yaqqol namoyish etilgan maʼlumotlarni koʻp mezonli tahlil qilish va qayta ishlash dasturi hisoblanadi. Ishlab chiquvchilar MindDeciderni juda murakkab matematik apparatga kirishga qodir boʻlgan, soddalashtirilgan interfeysni birlashtirib mutaxassis boʻlmaganlarga qaratilgan analitik ish vosita sifatida taqdim etishgan.

## Taʼrif va imkoniyatlar
MindDecider ilmiy tadqiqotlarda hamda loyiha boshqaruvida, individual vazifalarda va vaqt nazoratida qaror qabul qilish uchun foydalanishga moʻljallangan. Oʻz loyihalarida foydalanuvchi turli predmetlar (kimyoviy elementlar, fizik muntazamlar, matematik konstantalar, fond birjalarining aksiyalari va boshqalar) xususiyatlariga koʻra allaqachon tayyor turgan obyektlardan foydalanishi yoki yangisini yaratishi mumkin. Har qanday obyektlarning xususiyatlarini (mezonlari va resurslari) va ularning xatti-harakatlarini oʻrnatish uchun siz raqamli hisob-kitoblar, oddiy funktsiyalar, C# dasturlash tilidagi skriptlar, matn, vaqt va boshqalardan foydalanishingiz mumkin. Loyihalarda maʼlumotlarni qayta ishlashda koʻp mezonli tahlil (MCDA angl)  va ierarxiya tahlili (MAI)     , usullaridan, shuningdek, turli xil qarorlar-yasash usullari: SMART, PAPRIKA, MAUT, PROMETHEE, MACBETH va boshqalar.

MindDecider idrok etish qulayligi uchun har bir loyihani „xotira kartalari“, xronologiya, elektron jadvallar yoki matnli hujjat koʻrinishida taqdim etish mumkin.

PRO versiyasida kirish huquqlarini farqlash, loyiha hammualliflari oʻrtasida „aqliy hujum“, imtihon, jamoaviy baholash va h.k., elektron pochtani tahlil qilish vositasidan, tahlil qilish vositasidan foydalanish va boshqalar bilan loyiha boʻyicha jamoaviy (tarmoq) ishlash mavjud, shuningdek WEB-kirish, uning yordamida siz (shu jumladan masofadan turib) loyihadagi maʼlumotlarni olishingiz yoki oʻzgartirishingiz mumkin.

## Fayl formati
MindDecider oʻz maʼlumotlarini saqlash uchun ochiq XMLga asoslangan fayl formatidan foydalanadi: mdp — loyihalar uchun va mdp — jismli hududlar. Maʼlumotlarni almashish buferdan, fayl formatda TXT, CSV, TSV, DBF va SQL hamda JPG, PNG va BMP grafik formatlaridan mumkin. Eksport — TXT, CSV, XML, HTML, DBF, PPT (format Microsoft PowerPoint), PNG va JPG.

## Tarix
MindDecider dasturi 2008-yilda „MindX2“ LLC tomonidan yaratilgan. 2014-yilda MindDecider PRO tizimi „PC Magazine/RE“ tomonidan „Best SOFT 2014“ mukofotiga sazovor boʻldi. Dasturning soʻnggi versiyasi (v.15.12.22) 2016-yilning kuzida chiqarilgan edi. Hozirgi vaqtda tizimni rivojlanishi davom etmoqda.

## Manbalar

## Havolalar

* MindDecider rasmiy sayti
Hedvig Lindahl

**Rut Hedvig Lindahl** (1983-yil 29-aprelda tugʻilgan) — shved futbolchisi, Atletiko Madrid va Shvetsiya terma jamoasi darvozaboni.2004, 2005 va 2009-yillarda Shvetsiyada yilning eng yaxshi darvozaboni boʻlgan.

## Dastlabki karyera
13 yoshida u professional futbolchiga aylandi. Bungacha u Groppthorps va Baggethorps yoshlar klublarida oʻynagan. U oʻz faoliyatini hujumchi sifatida boshlagan, ammo keyinchalik darvozabonga oʻzgartirgan.

## Jamoalardagi faoliyati
1996-yildan beri u professional futbol klublarida oʻynagan. 2001-yilda u Malmyo futbol klubiga oʻtdi. U bu jamoadagi faoliyatini 2003-yilda yakunlab, FC Linköpingga oʻtdi. Hedvig 2004-yildan 2009-yilgacha Linköpingda besh mavsum oʻynagan. 2009-yildan 2010-yilgacha Goteborg futbol klubida oʻynagan. Ammo 2010-yilgi mavsumdan soʻng jamoa bosh murabbiyi Torbyorn Nilsson futbolchi bilan shartnomani uzaytirmaslikka qaror qildi va 2011-yilda Lindal Kristianshtad klubiga oʻtdi.

## Xalqaro karyera
2002-yildan beri Shvetsiya terma jamoasida asosiy tarkibdaoʻynab kelmoqda. 2005 va 2009-yillardagi Yevropa chempionatlari Shvetsiya terma jamoasi sharafini himoya qilgan, shuningdek 2003, 2007 va 2011-yillardagi jahon chempionatlari, hamda, 2004, 2008 va 2012-yillardagi yozgi Olimpiya oʻyinlarida terma jamoaning asosiy darvozaboni boʻlgan.

## Yutuqlar
### Linköping

* Shvetsiya kubogi sohibi (**2**): 2006, 2008
* **Jami: 2 ta kubok**

### Chelsea

* Superliga 1 chempioni: 2015 yil
* Angliya kubogi gʻolibi : 2015 yil
* **Jami: 2 ta kubok**

## Shaxsiy hayoti
*Sabine Willms* bilan 2011-yildan beri oila qurishgan. 2014-yilda juftlik Timoti (*Timoti*) ismli oʻgʻil koʻrdilar. 2017-yil yanvar oyida juftlik ikkinchi oʻgʻil farzandni koʻrishdi.

## Manbalar
Mozilla Location Service

**Mozilla Location Service** (*Mozilla joylashuv xizmati*) ― uyali aloqa stansiyasi identifikatorlari va Wi-Fi ulanish nuqtalari asosida joylashuvni aniqlashga asoslangan ochiq, kraudsorsing geolokatsiya xizmatidir. 2013-yildan beri ishlaydi.

2019-yil fevral oyida MLS 44,43 mlndan ortiq maxsus uyali aloqa tarmogʻi ID sini va 1450 mln maxsus WiFi tarmogʻi SSID larini toʻpladi (2018-yil, aprel: 37,7 mln UCN va 1145 mln UWN (2016-yil, noyabr: 28 mln UCN va 757 mln UWN (2015-yil, noyabr)): 17 mln UCN va 427 mln UWN). Android uchun Mozilla Stumbler mobil ilovasi Google Play doʻkonida va F-Droid da mavjud.

Mozilla WiFi tarmoqlarining SSID ni (masalan, „Simpson-family-wifi“) yigʻmaydi, lekin u BSSID ni (koʻpincha, WiFi qurilmaning MAS-manzili) yigʻadi. Mozilla ilovalari SSID yashirin boʻlgan yoki „_nomap“ *(*masalan*, „*Simpson-family-wifi_nomap“) qatori bilan tugaydigan WiFi ulanish nuqtalari haqida maʼlumot toʻplamaydi.

Mozilla jamoatchilik mulki litsenziyasi (SS-0) asosida yacheykalar joylashuvi haqidagi maʼlumotlarning jamlangan toʻplamini (MLS Cell Network Export Data) nashr etadi. Uyali maʼlumotlar bazasidan farqli oʻlaroq, qayta ishlanmagan WiFi maʼlumotlar bazasi hammaga ochiq boʻlmaydi, chunki unda maʼlumot yuklanayotgan foydalanuvchilar va WiFi qurilmasi egalarining shaxsiy maʼlumotlari boʻladi. Shunga qaramay, Mozilla tasarrufidagi ushbu maʼlumotlarni oʻzining korporativ hamkori Combain AB bilan baham koʻradi.

Mozilla joylashuv xizmati Firefox da standart holatda ishlatilmasa-da, xizmat Vivaldi brauzerida qoʻllanadi, shuningdek, GNOME va KDE muhitlari tomonidan ob-havo va xaritalar kabi joylashuvga bogʻliq ilovalarda foydalaniladigan, GPS boʻlmagan qurilmalar uchun GeoClue omborining asosiy joylashuv manbaidir.

## Yana qarang

* Wi-Fi Positioning System

## Havolalar

* Mozilla Location Service
* Mozilla Wiki entry

## Manbalar
Dorida okeanida

**Dorida** () — qadimgi yunon mifologiyasida okeanida, Okean va Tetis titanlarining qizi. 1857-yilda kashf etilgan asteroid (48) Dorida nomi bilan atalgan.

Nereusning xotini, ellik (yoki yuz) Nereidning onasi, shu jumladan Fetidaning ham. Uch ming okean va uch ming daryo xudolarining singlisi.

## Manbalar
Dor Ellinning o‘g‘li

**Dor** () — qadimgi yunon mifologiyasidagi personaj. Boʻlinish paytida u Peloponnesning roʻparasida joylashgan yerlarni oldi va uning aholisini Dorilar deb atadi. Otasi Tektama. Ksantippening otasi, Pleuronning xotini.

Ellin va Orseydaning oʻgʻli. Yo Ksuf va Kreyzaning oʻgʻli yoki Egimiyning oʻgʻli. Gerodotning yozishicha uning davrida Dorilar Gistieotida yashagan.

## Manbalar
Donki Kong

— Nintendo deb ataluvchi oʻyin koinotidagi gorilla. Qahramon Sigera Miyamoto tomonidan 1980-yilda kashf etilgan, shu nomdagi 1981-yildagi oʻyinning antagonisti hisoblanadi. Bu oʻyin katta mashxurlikka Keyingi oʻyinlarda Donki Kong protagonist sifatida gavdalanadi. Bundan tashqari u Mario oʻyinida ham anʼanaviy tarzda bosh qahramonning dushmani sifatida paydo boʻlgan.

## Qahramon yaratilishi
1981-yilda Nintendo Popeye komikslari seriyasiga asoslangan oʻyin yaratish uchun litsenziya olishga harakat qildi. Rad etilgandan soʻng, kompaniya kelajakdagi oʻyinlarda ishlatilishi mumkin boʻlgan oʻz personajlarini yaratishga qaror qildi. Miyamoto koʻplab personajlar va hikoyalar qatoridan oʻtdi, lekin oxir-oqibat Popeye va Blutoning zaytun moyi uchun raqobatiga asoslangan duradgor-gorilla qiz sevgi uchburchagiga qaror qildi. Miyamoto Blutoni maymun bilan almashtirdi, bu „Goʻzallik va hayvon“ ertaki va 1933-yilda „King Kong“ filmi taʼsirida.

Qahramonni amerikalik tomoshabinlar nazarida ahmoq qilib koʻrsatishni istab, u maymunga Donkey Kong nomini berdi va Eshak soʻzini ifodalashga harakat qildi, ( — eshak) ahmoqlik va oʻjarlik, Kong esa gorilla bilan bogʻliq boʻlishi kerak edi. Amerika Nintendo nomini taklif qilib, u keng qahqaha sabab boʻldi, lekin belgi nomi xususda.

## Donki Kong va Mario
Donkey Kong va Marioning qarama-qarshiligiga qaramay, ular doʻstlardir va muntazam ravishda qoʻshma oʻyinlarda, asosan sportda qatnashadilar. Ular birgalikda go-kart minadilar (*Super Mario Kart*), tennis oʻynaydilar (*Mario Power Tennis*), futbol (*Mario Strikers Charged Football*), beysbol, basketbol va boshqalar. Biroq oʻyinlarda belgilar dushman sifatida namoyon boʻladi. Seriyada , Donkey Kong, Bowserning ijobiy antitezisi sifatida ishlaydi.

## Manbalar

## Havolalar

* 
*
Yan Koxanovskiy yodgorligi, Poznan

**Yan** '''Koxanovskiy''' **yodgorligi** (polsha. *Pomnik Jana Kochanowskiego*) — Tumskiy orolida, Poznan shahridagi arxieparxiya muzeyi yaqinidagi kichik maydonda oʻrnatilgan polshalik shoir Yan yodgorligi.

## Tarixi
Uygʻonish davrining eng mashhur polyak shoirlaridan biri Yan Koxanovskiy 1530-yilda Lyublin voyevodaligining Sitsina qishlogʻida tugʻilgan. U 1584-yilda Lyublin shahrida vafot etgan.

Yodgorlik yaratish gʻoyasi 1884-yilda shoir vafotining 300 yilligida tugʻilgan. Bir yil oʻtgach, yodgorlik tayyor boʻldi va dastlab Tumskiy orolidagi sobor oldidagi maydonga oʻrnatildi. Oʻsha paytda Poznan Prussiya Qirolligining bir qismi edi va Prussiya hukumati Polsha madaniyatining ramzi boʻlgan Koxanovskiyga haykal oʻrnatish qaroridan mamnun emas edi. Shunga qaramay, mahalliy aholi orasida pul yigʻish davom etdi.

Obelisk shaklidagi yodgorlikning muallifi polshalik arxitektor va mustaqillik harakati faoli Antoni Krjizanovski edi. Kochanovskiy portreti tushirilgan bronza medalyon polshalik haykaltarosh va Imperator Badiiy akademiya professori Viktor Brodzki tomonidan yaratilgan.

Yodgorlik 1940-yilda nemis istilosi paytida vayron qilingan. Yodgorlik 1984-yilda Yeji Sobochinskiy tomonidan toʻliq rekonstruksiya qilingan va sobor yaqiniga oʻrnatilgan. 2002-yilda yodgorlikni bir necha metr uzoqroqqa koʻchirishga qaror qilindi, u hozirgi kungacha joylashgan arxiyeparxiya muzeyi ostida (Yan Lubranskiy koʻchasi 1).

Yodgorlik ustida shunday deyilgan: *"1885-yilda Poznan aholisi mablagʻlari hisobidan yaratilgan, 1940-yilda vayron qilingan Entoni Krjizanovski loyihasiga koʻra bu yodgorlik 1984-yilda Yerji Sobochinski tomonidan shahar mablagʻiga rekonstruksiya qilingan"*.

## Manbalar
Vinegret ziravori

**Vinegret ziravori, fransuzcha ziravor, vinegret sousi** (,  — „sirka“) — asosiy tarkibiy qismlari sirka va oʻsimlik moyi boʻlgan salat ziravori. Ularning klassik nisbati 1:3 ni tashkil qiladi. Retseptga qarab, qoʻshimcha ingredientlar, masalan, koʻkatlar qoʻshiladi. Vinegret ziravori koʻpincha boshli salat barglari, qaynatilgan va qovurilgan baliq bilan tortiladi. Sirka va oʻsimlik moyi aralashmasidan ziravor, hatto qadimgi misrliklar orasida mashhur boʻlgan deb hisoblanadi.

XIX-asrda „fransuzcha ziravor“ „vinegret ziravori“ bilan sinonim edi, ammo XX-asrning boshidan boshlab, Amerika retseptlariga koʻra, „Fransuzcha ziravor“ga Vustershir sousi, piyoz suvi, ketchup, shakar va tabasko sousi qoʻshila boshladi.

Fransuzcha ziravorni tayyorlash uchun shisha idishda tuz va qalampir sharob sirkasi bilan (ixtiyoriy ravishda limon yoki laym sharbati) eritiladi, soʻngra oʻsimlik moyining uch qismi qoʻshiladi va emulsiya hosil boʻlmaguncha koʻpirtiriladi. Kuchli xushboʻy hidli moydan foydalanganda, shunday kuchli hidli sirka ishlatmaslik kerak. Soʻngida koʻkatlardan maydanoz, yashil piyoz, chervil, sherolgʻin yoki arpabodiyon, shuningdek kapers, mayda toʻgʻralgan boshpiyoz yoki shalot piyoz va shakar qoʻshiladi. Emulsiya xantal yoki qattiq qaynatilgan tuxum sarigʻi qoʻshilishi bilan stabillashadi. Sous yarim soat davomida dam yediriladi. Tayyor boʻlgan sousni muddatli saqlash mumkin emas.

## Manbalar



## Adabiyotlar

* Poxlyobkin V. V. Zapravka // Kulinarniy slovar. — M.: Izdatelstvo „E“, 2015. — S. 120. — 456 s. — 4000 ekz. — .
* 
* 
*
Tulaning yosh qurolsozlariga

**Tulaning yosh qurolsozlariga** — Tula shahridagi „ Mehnat jasorati“ yodgorlik majmuasi tarkibida Mosin koʻchasidagi „Tulamashzavod“ binosi oldidagi yodgorlik. 2018-yil 5-dekabrda ochilgan.

## Tarixi
"Yosh Tula qurolsozlari" yodgorligi Tula viloyatini rivojlantirish jamgʻarmasi „Perspektiva“ va „Tulamashzavod“ ning birgalikdagi saʼy-harakatlari natijasi edi. Yodgorlikni ishlab chiqarish korxona ustaxonalarida va uning hisobidan amalga oshirilgan.

Yodgorlik muallifi — Rossiya Rassomlar uyushmasi aʼzosi, haykaltarosh Yu. A. Uvarkin. Yodgorlikni yaratish uchun toʻrt oy vaqt ketadi. Tanlanganidan tashqari, haykaltarosh kelajakdagi yodgorlik uchun bir nechta boshqa eskizlarni tayyorlaydi: faqat torna; frontga ketayotgan yigitlarning tarkibi; qoʻllarida ish jixozlarini ushlab turgan bolalar guruhi. Uvarkinning soʻzlariga koʻra, uning modellari yoʻq edi; taqdim etilgan kompozitsiya „urush bolalari“ ning jamoaviy obrazidir. Yodgorlik ustida ishlayotganda, haykaltarosh Ulugʻ Vatan urushi davridagi koʻplab fotosuratlar va kinoxronika parchalarini oʻrgangan.

Yodgorlikning tantanali ochilish marosimi 2018-yil 5-dekabrda boʻlib oʻtgan va Tula mudofaasining 77-yilligiga toʻgʻri kelgan. Marosimda Tula viloyati gubernatori A. Dyumin, Tula viloyat Dumasi raisi S. Xaritonov, „AK“ Tulamashzavod" OAJ bosh direktori E. Dronov, Tula viloyati bosh federal inspektori A. Simonov, Tula viloyat Dumasi raisining oʻrinbosari, „Urush bolalari“ Butunrossiya jamoat tashkilotining mintaqaviy boʻlimlari rahbari A. Lebedev va boshqalar. „Tula shahri“ munitsipal tuzilmasi rahbari Yu.I.Tskipuri shunday dedi: „Tula viloyatida 20 mingga yaqin aholi istiqomat qiladi, ular urush yillarida oʻgʻil-qizlar boʻlib, mudofaa dastgohlariga qarshi turishgan. Tula korxonalari. Bu ter va qon bilan Buyuk Gʻalabani yaqinlashtirgan front mehnatkashlaridir. Ularning sharafiga haykal yaratilgan“.

Yodgorlik „Mehnat jasorati“ memorial majmuasining bir qismiga aylandi. Yaqin atrofda „1941—1945-yillardagi Ulugʻ Vatan urushi davrida Tulamashzavod“ yodgorlik belgisi joylashgan.

## Tavsif
„Yosh tulalik qurolsozlar“ yodgorligida qiz va yigitning ish joyidagi chilangar stolida tasvirlangan. Uchta tankga qarshi miltiq va ikkita „ Maksim“ pulemyoti stendiga vertikal holda suyanib turibdi. Poydevorda „1941—1945-yillardagi Ulugʻ Vatan urushi davrida Tula shahri mudofaa korxonalarida ishlagan yosh Tula qurolsozlariga“ yozuvi boʻlgan bronza plastinka oʻrnatilgan. Haykaltaroshlik kompozitsiyasi bronzadan qilingan. Poydevor granit plitalar bilan qoplangan.

## Manbalar


## Havolalar
*
Uzumli pirog

**Uzum pirogi ―** uzum bilan toʻldirilgan mevali pirog turidir. Anʼanaviy ravishda uzum yetishtiriladigan hududlarda ahamiyatga ega. U har xil turdagi — xamirturushli, qumoqli, qatlamli, tvorogli, biskvitli xamirdan tayyorlanadi. Toʻldirish uchun ham qora, ham oq butun uzum ishlatiladi. Baʼzi hollarda, foydalanish qulayligi uchun, uzumni oldindan urugʻsizlantirish yoki urugʻsiz uzumlardan foydalanish tavsiya etiladi.

## AQSHDA
Konkord uzumidan tayyorlangan uzum pirogi () Gʻarbiy Nyu-York, Finger Lakes mintaqasi, Pensilvaniya va Qoʻshma Shtatlarning boshqa uzum yetishtiruvchi mintaqalarida, shuningdek, Kanadaning Ontario shtatida anʼanaviy mintaqaviy taomdir.

Uzum pirogi Nyu-York shtati Neapol shahrining oʻziga xos xususiyati va anʼanasidir. Bu, shuningdek, uzum festivali joyi va „Uzum pirogi mavsumi“ (Grape Pie Season) muallifi Anjela Kannon-Krothersning vatanidir.

Uzum pirogi 1824-yilda Pensilvaniyada oʻz mustamlakasi  ga asos solgan nemis diniy muhojirlari Garmonitlarning anʼanaviy oshxonasining bir qismidir. Pirogni tayyorlash „juda uzoq jarayon“ boʻlib, „uzumning qobigʻini olib tashlash, etidan urugʻlarni ajratib tayyorlash“ ni oʻz ichiga oladi.

Ushbu amerika desertining turlarida boshqa uzum navlari va boshqa ingredientlardan ham foydalaniladi.

## Italiyada
*Skyachchata con lyuva* () — Toskana, xususan, Florensiya va Prato provinsiyalariga xos boʻlgan uzumli shirin fokachcha va shuningdek Grosseto provinsiyasining ichki qismining baʼzi qismlarida ham keng tarqalgan, u yerda *schiaccia con luva* deb ataladi. Pirogning asosini Toskanadagi fokachchi navi — schiacciata tashkil qiladi.

Bu kambagʻal dehqonlarning shirin pishirigʻi boʻlib, bir paytlar dehqon bayramlari uchun oʻrim-yigʻim vaqtida tayyorlangan, uning kamtarona kelib chiqishi ingredientlarning soddaligi bilan yaxshi isbotlangan: non xamiri, zaytun moyi, shakar va qora uzum. Anʼanaga koʻra, faqat kichik rezavorlarli va koʻp miqdordagi urugʻlar boʻlgan Kanayolo uzumlari (sharob uchun juda mos boʻlmagan past sifatli nav) ishlatiladi. Biroq, bugungi kunda kanayolo Toskana uzumzorlarida asta-sekin yoʻqolib bormoqda, uning oʻrnini boshqa, tijorat jihatidan koʻproq foydali navlar egallamoqda.

## Manbalar


## Havolalar
* Виноградный пирог от Джейми Оливера
* Пирог с виноградом. Лучшие рецепты песочного, слоенного, дрожжевого, бисквитного пирога с виноградом
* Тосканский пирог с виноградом
* Флорентийская скьяччата с виноградом
No‘xatli bo‘tqa

**Noʻxatli boʻtqa** (***noʻxat*** ***boʻtqa***) — qaynatilgan noʻxatdan sariyogʻ va ziravorlar qoʻshib yoki qoʻshmasdan pishirilgan boʻtqa.

Noʻxatli boʻtqa mustaqil alohida taom boʻlishi mumkin (koʻpincha tozalangan kungaboqar yogʻida qovurilgan boshpiyoz va qora qalampir bilan isteʼmol qilinadi), shuningdek, baliq yoki goʻshtli taomlar uchun garnir sifatida ham ishlatiladi.

## Milliy taom
Noʻxatli boʻtqa turli milliy oshxonalarda, jumladan rus va ingliz oshxonalarida, shuningdek, mintaqaviy oshxonalarda — Germaniyada Berlin oshxonasida va Kanadada Nyufaundlend oshxonasida anʼanaviy taomdir.

## Tarixi
Bekon bilan noʻxatli boʻtqa Polshada oʻrta asrlardan beri pishiriladi. Maʼlumki, bekon bilan noʻxat qirol Sigizmund III ning sevimli taomi boʻlgan. XVI-asrda u oqsuyaklar dasturxonida oddiy taom boʻlgan.

## Xususiyatlari
Noʻxatli boʻtqa yuqori ozuqaviy qiymati va kaloriya tarkibiga ega boʻlgan parhez mahsulotidir. Sportchilar tomonidan tiklanish uchun va vegetarianlar tomonidan protein manbai va goʻsht oʻrnini bosuvchi vosita sifatida isteʼmol qilinadi. Bundan tashqari, u dindorlar tomonidan diniy roʻza tutish paytida, hayvon goʻshtining oqsillaridan foydalanish qatʼiy cheklangan paytda isteʼmol qilinadi.

## Manbalar
Deifob

**Deifob** () — qadimgi yunon qahramoni. Priam va Gekubaning oʻgʻli. Troyada yugurish musobaqalarida qatnashgan. Choʻpon Paris oʻyinlarda gʻalaba qozonganidan gʻazablangan. Askalaf va Avtonoyni oʻldirgan. Iliadada u ikki yunonni oʻldirdi. U jami toʻrt askarni oʻldirdi. Menelaus tomonidan yaralangan.

Eney Aidada Deyfobes bilan uchrashdi, uning quloqlari va burni kesilgan va u Yelenaning uydan qilichni qanday olib ketganini aytib berdi.

Paris vafotidan keyin Yelenaga uylandi. Troyan otiga yaqinlashdi. Troyani bosib olishda Menelay tomonidan oʻldirilgan. Boshqa versiyaga koʻra u Yelena tomonidan oʻldirilgan.

Evripida tomonidan „Iskandar“ tragediyalari va „Deiphobes“ Aktsiya qahramoni.

## Manbalar
Moviy sazan

**Moviy sazan** (**karpfen-blau**, ) — sazan va boshqa chuchuk suv baliqlarini, xususan, ilonbaliq, lin, choʻrtanbaliq va kumjalarni qaynatishning dekorativ usuli, buning natijasida baliq terisining shilliq qavati och koʻk rangga aylanadi. Baliqning koʻk rangi bir vaqtning oʻzida uning yangiligini koʻrsatadi. Moviy sazan Germaniyada Rojdestvo va Yangi yil bayramlarida tayyorlanadigan anʼanaviy baliq taomlaridan biridir.

Pishirishdan oldin baliq ichaklari tozalanadi, lekin tangachalaridan tozalanmaydi va moviy rangni barqarorlashtirish uchun sirka va koʻkatlar qoʻshilgan shoʻr issiq suvga bir oz vaqt botiriladi, soʻngra oq sharob, piyoz, qora qalampir va qalampirmunchoq bilan bulonda qaynatiladi va 15-20 daqiqaga qoldiriladi. Moviy sazan bir boʻlak limon bilan butun holda tortiladi va maydanoz, koʻpirtirilgan sariyogʻ va smetanali xren va qaynatilgan kartoshka garnir sifatida xizmat qiladi. Frankoniyada, sirka bilan qaynatiladigan qovurish uchun sosiskalar „moviy uchlar“ deb ataladi.

„Dasturxonga tortishda moviy boʻlib koʻrinishi uchun shoʻrtanbaliq qanday pishiriladi“ boʻyicha maslahatlar N. P. Osipovning 1790-yildagi „Qadimgi rus uy bekasi, xizmatkori va oshpazi“ inshosida keltirilgan. I. S. Turgenevning „Buloq suvlari“ hikoyasida „Kavar va sirkali koʻkish ilon baligʻi“ nemis kechki ovqatining juda tanqidiy tavsifida eslatib oʻtilgan.

## Manbalar


## Adabiyotlar
* 
* Erhard Gorys. Karpfen blau // Das neue Küchenlexikon. Von Aachener Printen bis Zwischenrippenstück. — München: Deutscher Taschenbuch Verlag, 1997. — S. 259. — 599 S. — .
## Havolalar
*
Deipila

**Deipila** (, ba'zan Deifila) - qadimgi yunon mifologiyasidagi personaj. Adrast va Amfitiyaning qizi, Tideusning xotini, Diomedning onasi.

## Manbalar
Marmar churrak

**Marmar churrak** () — oʻrdaksimonlar (Anatidae) oilasiga mansub qush.

## Tarqalishi

Amudaryo xavzasining Termizdan Urganchgacha boʻlgan qismi (Dengizkoʻl, Yettikoʻl, Chochqaxona,  Xadicha Termiz xududining Amudaryo qayirlari, Dengizkoʻl-nomuntazam qishlash). Zarafshon daryosi vohasi (Toʻdakoʻl va Buxoro ixtisoslashgan „Jayron“ pitomnigi hududida — oʻtmishdagi uyalash joylari). Oʻzbekistondan tashqarida: Qozogiston,Turkmaniston, Ozarbayjon (uyalash), Ispaniya Shimoliy Afrika, Gʻarbiy Osiyo (uyalash, qishlash); Hindiston va Pokiston (qishlash).
Fayl:Marbled Teal (Marmaronetta angustirostris) RWD2.jpg|alt=|Marmar Churrak

## Yashash joylari
Suv va qirgʻoq boʻyi oʻsimliklari yaxshi rivojlangan, sayoz, chuchuk va nimshoʻr suvli xavzalar.

## Soni

1960-yillargacha Amudaryo va Sirdaryo xavzalarida koʻp uchrar edi. Xozirda koʻpchilik yashash joylarida yoʻq boʻlib ketgan. 0,5-1,5 ming donasi gala-gala (15 tagacha) boʻlib uchib oʻtadi. Kuzda yirik suv xavzalarida 200-400 tagachasi toʻplanadi. Dengiz koʻlda koʻpi bilan 2 juft ,Yettikoʻl va Choʻchqa xonada1-2 tadan, Xadichada 2-3juft uyalaydi. Nomuntazam qishlaydi. Dengiz koʻlda 2003-yil 120ta qush, 2006-yil 14ta 2009-yil 6ta qishlab qolgan. Dunyodagi populyatsasi boʻyicha trendi aniqlanmagan.

## Yashash tarzi

Bahorgi uchib oʻtishi fevral martda, kuzgisi-oktabrda. May oyida 9-15ta tuxum qoʻyadi va 25-27 kun bosadi. Suv oʻtlari va umirtqasizlar bilan oziqlanadi.

## Koʻpaytirish

Yevropa parvarish xonalari va hayvonot bogʻida koʻpaytiriladi.
Yanka Kupala haykali, Moskva

Moskvadagi **[[Yanka Kupala]] haykali** Kutuzovskiy prospektida 28-uy (Dorogomilovo tumani) oldidagi maydonchada oʻrnatilgan.

## Tarixi
Belarus yozuvchisi, shoiri va dramaturgi Yanka Kupala (1882-1942) haykalining yaratilishi uning tavalludining 125 yilligiga bagʻishlandi. Yodgorlik mualliflari Belarus haykaltaroshlari, Belarus xalq rassomi Lev Gumilevskiy va uning oʻgʻli Sergey Gumilevskiy edi.

2005-yil 14-yanvarda yodgorlik loyihasi Moskva meri Yuriy Lujkov bilan uchrashuvda yodgorlikni yaratish tashabbusi bilan chiqqan Belarus Respublikasi Prezidenti Aleksandr Lukashenko tomonidan maʼqullandi, loyiha Rossiya poytaxti aholisi tomonidan muhokama qilindi.

Haykal Belarus Rassomlar uyushmasi zavodida bronzadan quyilgan.

Ish Ittifoq davlati va Moskva hukumati tomonidan moliyalashtirildi.

Yodgorlik uchun joy Kutuzovskiy prospektidagi Gʻarbiy maʼmuriy okrugda tanlangan. Yodgorlik oʻrnatilgan maydon obodonlashtirildi, yodgorlik oʻrnatilishi uchun kichik tepalik koʻtarildi. Yodgorlik yaqinida kulrang tosh bilan qoplangan kichik favvoraga qarab tushadigan, tosh plitkalar yotqizildi.

Gumilevskiy haykaltaroshlar yozuvchini oʻychan pozada, paporotnik bargi chirmashgan va ochiq kitob yotgan yogʻoch panjaraga suyangan holda tasvirlashdi. Bronzadan yasalgan yodgorlikning balandligi 4 m, oddiygina „Yanka Kupala“ yozuvi tushirilgan tosh poydevori bilan birga 7 m.

Yodgorlikning ochilishi 2007-yil 7-iyulda Rossiya va Belorussiya ittifoq davlatining oʻn yilligi sharafiga oʻtkazildi.

## Manbalar

## Havolalar

* 
*
Yanka Kupala haykali, Minsk

**Minskdagi Yanka Kupala haykali ―** Minskdagi taniqli belarus shoiri Yanka Kupala haykali. 1972-yilda Yanka Kupala nomli bogʻda xalq shoiri tavalludining 90-yilligi munosabati bilan oʻrnatilgan.

## Yodgorlik kompozitsiyasi
Katta granit postamentda qoʻlida hassa tutgan Yanka Kupala bor boʻy-basti bilan turibdi. Oyogʻi ostida buloq va paporotnik guli bor. Yodgorlik Y. Kupalaning shoir-kurashchi sifatida shaxsini gavdalantiradi.

## Tarixi
Shoir haykali uchun zudlik bilan Yanka Kupala nomidagi bogʻning diagonal boʻyicha xiyobonidan 20-yildan beri boʻsh yotgan joy ajratildi.

Minskdagi Y.Kupalaning birinchi yodgorligi 1949-yil 23-iyunda Markaziy maydonda oʻrnatilgan. Bu shoirning granit poydevorga oʻrnatilgan byustidir. 1972-yilda Yanka Kupala bogʻida yangi yodgorlik oʻrnatildi, byust esa shoirning Vyazinkadagi vataniga koʻchirildi va hali ham oʻsha joyda.

## Mualliflar
Haykaltaroshlar:

* L. Gumilevskiy
* A. Anikeychik
* A. Zaspitskiy

Meʼmorlar:

* L. Levin
* Y. Gradov

## Manbalar