Ants Laikmaa

**Ants Laikmaa** (1866-yil 5-may, Araste – 1942-yil 19-noyabr, Kadarpiku) – estoniyalik rassom.

## Hayoti
Ants Laikmaa Märjamaa tumanigi Araste qishlogʻida joylashgan Paiba fermasida tugʻilgan. U kambagʻal eston oilasining oʻn uchinchi farzandi edi. Velise, Haapsalu va Lihula maktablarida taʼlim olgan. Onasi u yosh paytida vafot etgan. Laikmaa rassomlikka boʻlgan qiziqishini erta yoshda kashf etgan. 1891-1893 va 1896-1897-yillarda Düsseldorf sanʼat akademiyasida tahsil olgan. 1897-yildan 1899-yilgacha Düsseldorfda faoliyat yuritgan. U Düsseldorf rassomchilik maktabi vakili hisoblanadi. 1899-yil kuzida Tallinga qaytib kelgan. 1900-yildan 1907-yilgacha Tallin va Haapsaluda rassom sifatida faoliyat yuritgan. Oʻz izlanishlari natijasida u Belgiya, Fransiya, Avstriya, Finlyandiya va Niderlandiya kabi davlatlarga sayohat qilgan. 1901-yilda Tallinda birinchi Estoniya sanʼat koʻrgazmasini, 1906-yilda esa Tartuda birinchi sanʼat koʻrgazmasini tashkil etgan. 1903-yilda Tallinda studiya ochgan, u yerda Otto Krusten singari shogirdlariga ham taʼlim bergan. 1907-yilda esa Estoniya sanʼat uyushmasini (Eesti Kunstiselts) tashkil etgan.

1904-yilda 38 yoshli Laikmaa oʻsha davrning eng taniqli shoiralaridan biri boʻlgan 21 yoshli Marie Under bilan uchrashib, uni sevib qolgan. Shu yili u Underning ikkita portretini chizgan, ushbu rasmlar Laikmaaning eng mashhur asarlari hisoblanadi. 1907-1909-yillarda u asosan Finlyandiyada boʻlgan. 1909-1913-yillarda esa Yevropaning yirik sanʼat shaharlariga sayohat qilgan. 1910-yildan 1912-yilgacha Kapri va Tunisda yashagan. 1913-yildan 1931-yilgacha Laikmaa Tallinnda mustaqil rassom va sanʼat oʻqituvchisi sifatida faoliyat yuritgan. Uning shogirdlari orasida yosh Alfred Rozenberg ham bor edi. 1927-yilda u „Miku“ tahallusi ostida ijod qiluvchi modeldan Aino Marie (1969-yilda vafot etgan) ismli qiz farzand koʻrdi. 1932-yilda u Kadarpiku qishlogʻidagi oʻz fermasiga koʻchib oʻtgan va umrining oxirigacha shu yerda yashab, ijod qilgan. Ants Laikmaa 1942-yil noyabr oyida Kadarpikuda vafot etgan va shu yerda dafn etilgan. Rassom bir umr boʻydoq oʻtgan.

## Faoliyati
Ants Laikmaa asosan pastel rangtasviri bilan tanilgan. U Estoniyaga impressionizm yoʻnalishini olib kirgan va koʻpincha yorqin ranglardan foydalanib manzaralar chizgan. U siyosiy faoliyat bilan ham shugʻullangan. Eng muhimi, Laikmaa Estoniya sanʼatini oʻrganish va targʻib qilishga katta hissa qoʻshgan hamda Tartu shahrida joylashgan Estoniya milliy muzeyining asoschilaridan biri hisoblanadi.

## Mashhur asarlari
* *Avtopoetret* (1902)
* *Lääne neiu* (1903)
* *[[Marie Under]] portreti* (1904)
* *Vigala taat* (1904)
* *[[August Kitzberg]] portreti* (1915)

## Galereya

Daami portree (Tutti Schlaff), Ants Laikmaa, EKM j 153-464 M 255.jpg|*Portrait of a Lady (Tutti Schlaff)* (1902)
Laikmaa marie under1.jpg|*Portrait of [[Marie Under]]* (1904)
Vana Aitsam, Ants Laikmaa, TKM TR 186 A 15.jpg|*Old Aitsam* (1904)
Paul Pinna portree, Ants Laikmaa, EKM j 6780 M 3163.jpg|*Portrait of [[Paul Pinna]]* (1906)
Eug. Schäferi portree, Ants Laikmaa, EKM j 153-73 M 64.jpg|*Portrait of Eugen Schäfer* (1906)
Vallinkoski, Ants Laikmaa, EKM j 3602 M 2412.jpg|*Vallinkoski* (1908)
ANTS LAIKMAA 1910 Capri maastik.jpg|*Capri lanshafti* (1910)
Maal. Ants Laikmaa. Etna. Past, Ants Laikmaa, HM LMT 249 K.jpg|*Etna* (1910)
ANTS LAIKMAA 1910 Öine motiiv Caprilt.jpg|*Night Motif from Capri* (1910)
Neegripoiss. Neegripoisi pea, Ants Laikmaa, EKM j 48643 M 7113.jpg|*Qora tanli bola* (1910–1912)
Laikmaa itaalia poisike1.jpg|*Italiyalik bola* (1911)
ANTS LAIKMAA 1911–1912 Vaade Caprilt.jpg|*Capridagi manzara* (1911–1912)
Ants Laikmaa-Vana talu.jpg|*Eski firma* (1913)
Läänemaa talu, Ants Laikmaa, EKM j 4953 M 2794.jpg|*Läänemaa firmasi* (1918)
Laikmaa jakobson1.jpg|*[[Carl Robert Jakobson]] portreti* (1920)
ANTS LAIKMAA 1922 Selma.jpg|*Selma* (1922)
Laikmaa koidula1.jpg|*[[Lydia Koidula]] portreti* (1924)
ANTS LAIKMAA 1924 Kaugelt näen kodu kasvamas.jpg|*[[Friedrich Reinhold Kreutzwald|Fr. R. Kreutzwald]] portreti* (1924)
Hilda Gleser.jpg|*[[Hilda Gleser]] portreti* (1932)
ANTS LAIKMAA 1936 Taebla maastik.jpg|*[[Taebla]] lanshafti* (1936)
Naiseportree. Linda Eenpalu, Ants Laikmaa, EKM j 2599 M 2146.jpg|*[[Linda Eenpalu]] portreti* (1938)


## Manbalar

## Havolalar

* Ants Laikmaa house-museum