open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ruri Xoshino

**Ruri Xoshino (yaponcha: hàníníkძリ Hoshino Ruri?)** — *[[:ru:Martian_Successor_Nadesico|Martian Successor Nadesico]]* anime seriyasidagi qahramon. U, shuningdek, *[[:ru:Martian_Successor_Nadesico:_Prince_of_Darkness|Martian Successor Nadesico: Prince of Darkness]] serialning* bosh qahramoni va Gekigangar IIIda, shuningdek, seriyaga asoslangan mangada paydo boʻladi. Qahramonlar dizaynerining taʼrifiga koʻra, Ruri tomoshabinlar orasida uning sevimli ijodidir. 1997-yilda „Animage“ jurnalining Gran-prisida u ayol qahramonlar orasida uchinchi oʻrinni egalladi. Keyingi yili u ikkinchi oʻringa koʻtarildi va 1999-yilda ayol qahramonlar orasida birinchi oʻrinni egalladi[2][3]. Ushbu uch yil davomida u Nadeshikodagi eng mashhur ayol qahramon boʻlib qoldi. Anime News Network sharhida qayd etilishicha, Ruri bir yil oldin chiqqan Evangelion animesidan Rey Ayanamiga parodiya qilishga harakat qilmoqda. THEM Anime sharhi nuqtai nazaridan, Ruri Rei boʻlishi kerak edi.

## Biografiya
Ruri Xoshino — Nadeshikoning navigatori. Qahramonning „imzo“ iborasi „baka-baka“ boʻlib, u Nadeshikoda qilingan har qanday ahmoqlikka javob beradi. U shuningdek, serialdagi eng goʻzal ayol qahramon, shuning uchun u „Miss Nadeshiko“ unvoni uchun tanlovda gʻolib chiqdi, lekin bosh sovrin — kema kapitani lavozimidan bosh tortdi.

Rasmiy maʼlumotlarga koʻra, u yetim edi va seriyaning asosiy voqealaridan yetti yil oldin uni Nergalning kompyuter tadqiqot laboratoriyasida ishlagan er-xotin asrab olgan. U yerda u olti yil ichida yakunlanishi kerak boʻlgan Nadeshiko aʼzosi boʻlishga oʻrgatilgan. Bu uning taʼlimi uchun kompensatsiya boʻlishi kerak edi. Darhaqiqat, Ruri — Tinchlik Qirolligining birinchi malikasi, attraksion parki bilan boshlangan va keyinchalik qimor oʻyinlarini qonuniylashtirish orqali boyib ketgan neytral millat. Serial voqealari vaqtida ushbu qirollikning banki Shveysariya banki kabi hurmatga sazovor.

Rurining ota-onasi uzoq vaqt farzand koʻra olmadi va bolani „probirkada“ yaratishga harakat qildi. Biroq, bu urinish amalga oshirilgan laboratoriya terrorchilar tomonidan portlatilgan, probirkalar esa Nergalning laboratoriyalariga tushib qolgan. Ulardagi embrionlarning aksariyati oʻsha vaqtga kelib oʻlgan, qolganlari genetik muhandislik tajribasining bir qismiga aylandi. Ular uchun ideal joy tanlandi — toza suv va buzilmagan ozon qatlami. Rurining ota-onasi mukammal boʻlolmaydigan tirik odamlarning oʻrniga kompyuterga taqlid qildi, uni doimo maqtashdi va hech qachon taʼna qilishmadi. Taʼlimdan ortiqcha narsalar chiqarib tashlandi va faqat bolalarga hayotda kerak boʻlgan narsalar qoldi. Ruri bu tajribaning yagona muvaffaqiyatli natijasi edi. Ota-onasi uni uzoq vaqt izladi va nihoyat, katta quvonch bilan topishdi. Ruri oʻzining kelib chiqishi haqidagi haqiqatni bilib olgach, u oʻz qirolligi oʻrniga Nadeshikoda qolishni tanladi.

## Havolalar

* 

## Manbalar
Roy D. Merser

**Roy D.** **Merser** () — disk-jokey Brent Duglas va Fil Stoun tomonidan Oklaxoma shtatining Tulsa shahridagi KMOD-FM radiostansiyasida yaratilgan xayoliy qahramon. Merserning ovozi boʻlgan Brent Duglas personajdan sketch komediyasi uchun vosita sifatida foydalanadi, unda u hazillar qiladi. Capitol Records Nashville va Virgin Records Nashville oʻn ikkita Roy D. Merserni chiqardi.

## Tarix
Brent Duglas va Fil Stoun, Tulsa rok radiostansiyasi KMOD-FM disk jokeylari 1993-yilda Roy D. Merser ismli personajni yaratdi. Ular dastlab radiostansiya uchun komediya eskizlarida qahramondan foydalanganlar. Prank qoʻngʻiroq eskizlari dastlab KMODning ertalabki shousining bir qismi edi. 1997-yilga kelib, Capitol Records bu eskizlarni CD ga chiqarishni boshladi. Capitol va Virgin Records 12ta Roy D. Merser albomini chiqardi. Virgin Records rahbari Nashvilning taʼkidlashicha, ular Merserning dastlabki albomlarini 250 000 dan 300 000 nusxagacha sotishga muvaffaq boʻlishdi, birinchi navbatda, ogʻizdan-ogʻizga, efirda hech qanday reklamasiz.

Koʻpgina eskizlarda Merser qoʻngʻiroqqa javob bergan shaxsdan qandaydir hodisa uchun tovon toʻlashni talab qiladi va agar u rad etsa, uni oʻldirish bilan tahdid qiladi (odatda „eshak tepish“ shaklida). Koʻplab pranklar qurbonlari doʻstlari tomonidan taklif qilinadi va ular Merserga ular haqida kerakli maʼlumotlarni taqdim etadilar.

2012-yil 12-oktabrda Phil and Brent Show oʻzining 27 yillik faoliyatini yakunladi. Fil Stoun 2012-yil 21-noyabrda radioshou yopilganidan 40 kun oʻtib, 57 yoshida yurak xastaligi bilan bogʻliq sabablardan vafot etdi.

## Manbalar


## Havolalar

* Rasmiy sayt  )
Pushti pantera

**Pushti pantera** () — 1963-yilda birinchi marta „Pushti pantera“ badiiy filmida ochilish va yopilish ketma-ketlikda paydo boʻlgan va keyinchalik ushbu seriyadagi deyarli barcha filmlarda bir xil rolda paydo boʻladigan xayoliy animatsion qahramon.

Bu qahramon tomoshabinlar orasida shunchalik katta muvaffaqiyatga erishdiki, 1964-yilda u haqida birinchi qisqa metrajli multfilm chiqdi. Unda „Odam“ ham paydo boʻldi — Pushti panteraning abadiy dushmani, katta burunli moʻylovli odam. Pushti pantera rejissor Friz Freelingning karikaturasi boʻlgan deb ishoniladi. Keyinchalik, Pushti pantera haqida kamida 124 ta qisqa multfilmlar chiqdi, ulardan faqat ikkitasi ovozli aktyorlik va bir nechta animatsion seriyalar. 1971-yildan boshlab personaj haqida komikslar chop etila boshlandi.

Pushti panteraning qahramoni tanqidchilar tomonidan eʼtirof etilgan va Amerika va jahon animatsiyasi tarixidagi muhim bosqich sifatida tan olingan. U haqidagi koʻplab multfilmlar bemaʼni va syurreal mavzular va soʻzsiz pantomima uslubi bilan vizual soʻz oʻyinlaridan ijodiy foydalanish sifatida belgilangan va harakatning oʻzi 20-asrning birinchi yarmidagi Charli Chaplin va Baster Kiton ovozsiz filmlarni eslatadi.

## Manbalar
Mixail Verbitskiy haykali

**Mixail Verbitskiy** **haykali** — bastakor, „Ukraina hali oʻlmagan …“ Ukraina madhiyasining musiqasi muallifi Mixail Verbitskiy haykali Lvov shahrida joylashgan. Yodgorlik Bandera va Verbitskiy koʻchalari chorrahasida oʻrnatilgan. Bu Verbitskiyga atalgan ikkinchi yodgorlik boʻlib, birinchisi Lvovdan 50 km gʻarbda Yavorov shahrida (Ukrainaning Lvov viloyati) oʻrnatilgan. Yodgorlikni oʻrnatish qiymati 0,78 million grivnani tashkil etadi (viloyat kengashi raisi oʻrinbosari V. Pyatakning soʻzlariga koʻra, mahalliy hokimiyat organlari yodgorlikni moliyalashtirishni taʼminlash maqsadida oʻz byudjetlariga tuzatishlar kiritgan). Yodgorlik 2015-yil 27-dekabrda ochilgan. Ochilishga uch yuzga yaqin odam kelgan. Tadbir gullar qoʻyish va shahar jamoat arboblarining siyosiy chiqishlari bilan yakunlandi. Ochilishdan soʻng konsert boʻldi.

## Yodgorlikning tavsifi
Xotira kompozitsiyasi bronzadan yasalgan Verbitskiy figurasining haykali, shuningdek, Ukraina madhiyasi kuyining notalari oʻyilgan granit steladan iborat. Stelada oq marmardan yasalgan Ukraina xaritasi ham bor. Dastlabki balandligi 3,5 m edi, lekin keyin 2,9 ga qisqartirildi. Yodgorlik atrofida xiyobon qurish rejalashtirilgan.

## Manbalar
Mixail Vodopyanov haykali

**Mixail Vodopyanov haykali** ― Moskvada Xodinka maydonida, M.V.Frunze nomidagi sobiq markaziy avtodrom hududida oʻrnatilgan. Yodgorlik muallifi haykaltarosh Aleksandr Golovachev. Yodgorlik „shahar haykaltaroshligi“ toifasiga kiradi.

Yodgorlikni oʻrnatish uchun shahar byudjetidan 16,3 million rubl ajratilgan. U Xodinskiy bulvarida 2013-yil 17-avgustda ochilgan. Tantanali marosimda Sovet Ittifoqi Qahramoni uchuvchi Nikolay Timofeyevich Antoshkin ishtirok etgan. Taxminlarga koʻra, ushbu yodgorlik Xodinka maydonidagi qahramon uchuvchilar xiyobonidagi birinchi yodgorlik boʻladi.

Yodgorlikning umumiy balandligi 4,8 m vazni 2 tonna. Balandligi 3,3 m boʻlgan bronza haykal 1,5 m balandlikdagi poydevorga oʻrnatilgan. Vodopyanov parvoz formasida tasvirlangan, uning chap qoʻlida xarita bor. Yodgorlik granit plitalari bilan qoplangan dumaloq uch bosqichli maydonchaning markazida joylashgan.

Yodgorlik uchuvchi Mixail Vodopyanov dunyoda birinchi boʻlib Shimoliy qutbdagi muzga qoʻnganini eslatadi. Poydevor muz bloki shaklida qilingan. Uchuvchining chap qoʻlidagi xaritada uning Shimoliy qutbga parvozi yoʻnalishi koʻrsatilgan. Markazida yodgorlik joylashgan dumaloq asos yer shari va Shimoliy qutbni ramzini bildiradi.

## Manbalar


## Adabiyotlar
* Памятники монументального искусства Москвы: справ. изд. / Департамент культурного наследия г. Москвы. — М.: ООО «Милк Эдженси», 2016. — 404 с.: с. 264. ISBN 978-5-9907078-1-8.
Vasuki

**Vasuki** —  hind kosmologiyasida okeanlarni chayqatayotgan xudolar haqidagi afsonaviy ulkan ilon, shunikdek, Nagalar orasida qirol (xitoycha versiyada sakkizta buyuk nagadan biri), ilon yoki ilon tanasi boʻlgan odam shaklida tasvirlangan yarim ilohiy mavjudotlar.

## Mif
Bu ilon xudolar va jinlar tomonidan amrita - boqiylik eliksirining olinishi haqidagi mashhur hikoyada okeanni chayqash uchun ishlatilgan. Tebranish jarayonida Vasukidan halokatli zahar ajralib chiqdi va Shiva yerdagi hayotni saqlab qolish uchun zaharni  ichishga rozi boʻldi.

## Matnlarning qadimiyligi
Ollohoboddagi Vasuki ibodatxonasi (Nag Basuki Mandir) Maha Puranasga tegishli boʻlgan Matsya va Kurma Puranasning qadimgi matnlarida eslatib oʻtilgan. Maha Purananing aksariyati Guptalar davrida (eramizning 320-yildan 500-yilgacha) paydo boʻlganligi aytiladi. Hind an'analariga koʻra, Puranalar Vyasa tomonidan Kali Yuga boshida miloddan avvalgi 4-ming yillikning oxirida tuzilgan.

## Manbalar

## Havolalar

* Скульптура Васуки в храме Аллахабада. Фото (недоступная ссылка) (рус.)
Prokrust

**Prokrust** (  soʻzma-soʻz tarjimasi „choʻzish“, shuningdek, *Damast* yoki *Polipemon* nomi bilan ham tanilgan) — Qadimgi Yunoniston afsonalaridagi personajdir. Poseydonning oʻgʻli, Sileaning eri (Korinfning qizi), Sinisning otasi. Eleusisdan Afinaga boradigan yoʻlda Herma shahrida Tesey tomonidan oʻldirilgan.

## Afsona
Prokrust Attikada yashagan qaroqchi edi va Megara va Afina oʻrtasidagi yoʻlda sayohatchilarni poylab yotardi. U sayohatchilarni aldab uyiga kirgizdi, toʻshagiga yotqizdi, kimda kalta boʻlsa, oyogʻini kesib tashladi, uzun boʻlganlarni esa shu karavot boʻylab oyoqlarini choʻzdi. Tesey uni oʻz toʻshagiga yotqizdi, shunda karavotda faqat boshi qolib, uni kesib tashladi.

Prokrustning oʻgʻli Sinis ham oʻgʻirlik bilan savdo qilgan va otasidan sadistik moyillikni qabul qilgan. U ham Teseyning qoʻliga tushdi.

Baʼzi manbalarga koʻra, uning asl ismi *Polipemon* (, „koʻp azob-uqubatlar keltiruvchi“, „zararli“), *Damast* ( „yengib oʻtish“) yoki *Prokopt* („kesuvchi“).

## Prokrust toʻshagi
"Prokrust toʻshagi" iborasi keng tarqaldi, u biror narsani olib kirishni xohlaydigan qatʼiy chegaralarni anglatadi va buning uchun muhim narsani qurbon qiladi.

## Manbalar

## Adabiyotlar

* Dunyo xalqlarining afsonalari. M., 1991-92. 2 jildda T. 2. S. 337.
* *Ashukin N.S., Ashukina M.G.* Qanotli soʻzlar. — M., 1960. — S. 504.
N. E. Bauman haykali

**N. E. Bauman haykali** — 1931-yil 31-oktabrda ochilgan rus inqilobchisi Nikolay Ernestovich Bauman xotirasiga Moskvadagi Yeloxovskaya maydonidagi Pushkin maydonida oʻrnatilgan. Mintaqaviy ahamiyatga ega boʻlgan madaniy meros ob’ektidir.

## Tarixi
Moskvada N. E. Bauman haykalini qurish toʻgʻrisida qaror 1925-yilda qabul qilingan. Tanlovda beshta haykaltarosh ishtirok etgan: B. D. Korolev, V. V. Lishev, M. G. Manizer, M. G. Magrachev va S.G. Mendelevich. Boris Danilovich Korolevning ishi eng yaxshi deb topilgan.

## Haykal tavsifi
Yodgorlikning haykali bronzadan, yodgorlik poydevori esa granitdan yasalgan.

Nikolay Ernestovich Bauman yodgorlik poydevorida toʻliq boʻyi bilan turgan holda tasvirlangan. Chap qoʻl paltoda yashiringan; oʻng qoʻlida esa koʻkragiga bosilgan yer osti Iskra gazetasining bir toʻplami, uning nomi buklangan paket boʻylab yaqqol koʻrinib turadi.

Yodgorlikning yon tomonlarida joylashgan uchta bronza barelyef N.E. Baumanning hayot bosqichlarini tasvirlaydi. Vyatka viloyatidagi surgundan qochish, Kiev qamoqxonasidan qochish va zoʻravon oʻlim. Barelyeflar ostida izohli yozuvlar:

* Old tomoni: "*Nikolay Ernestovich Bauman. 1873-1905*". Quyida V.ning soʻzlari keltirilgan. V.I Lenin: „ *Qoʻzgʻolonchi xalqning oʻz kuliga koʻrsatgan hurmati qoʻzgʻolonning toʻliq gʻalabasi va laʼnati chorizmning butunlay yoʻq qilinishining kafolati boʻlib xizmat qilsin*“.

* Orqa taraf: "*N. E. Bauman 1897-yilda Sankt-Peterburgdagi faol inqilobiy faoliyati uchun hibsga olingan* *va Petropalovsk qal’asida yigirma ikki oy qamoqqa olingan"*.

* Chap taraf: „*T. Bauman 1902-yilda hibsga olingan.* *“Iskra" tashkiloti ishida va oʻn oʻrtoqlari bilan Kiev qamoqxonasidan qochib ketadi"*.

* Oʻng tomonda: "*Oʻrtoq Baumanning oʻldirilishi podshohning 17-oktabrdagi manifestining tuzoq ekanligini aniq koʻrsatib turibdi.* *Agar hokimiyat va qurolli kuch hukumat qoʻlida qolsa, bu ozodlik vaʼdalarining barchasi nimaga arziydi*?".

Bundan tashqari, yodgorlikda uni ishlab chiqaruvchilar haqida maʼlumotlar bor: "Yodgorlik 1931-yilda qurilgan. Moskva Rassomlar Jamiyati (OMH) tomonidan tuman Kengashining koʻrsatmasi bilan. Rassom haykaltarosh B. D. Korolev. Artel „Granit“. „Texnolog“ zavodi (sobiq E. E. Viller)".

## Manbalar
Avdon, Gillelning oʻgʻli

**Avdon, Gillelning oʻgʻli** ( *Abdon ben Hillel*), shuningdek **, Pirafonlik Avdon** — Injil qahramoni, Isroil qozilaridan biri , Piratonlik Gilelning oʻgʻli; koʻp avlodlari bilan tanilgan odamlarni sakkiz yil davomida hukm qildi (Sud. 12:13-15).

## Batafsil
Asli Piratondan (Pirafon). Uning oʻtmishdoshlari kabi — Esevon (Ivtsan) va Zabuloniy Elon singari u Iordan tufayli bosib olingan Ommoniylarga qarshi jang qildi.

U boy edi: qirq oʻgʻli va oʻttizta nevarasining, oʻz eshaklari bor edi. U Efrayim yurtida joylashgan Amalik togʻiga dafn qilingan.

## Manbalar

## Adabiyotlar

* Avdon // Ensiklopedik lugʻat rus olimlari va yozuvchilari tomonidan tuzilgan. — SPb., 1861-yil.

## Havolalar

* Abdon // Yevreyskaya ensiklopediya Brokgauza i Yefrona. — SPb., 1908—1913.
* Piratonyanin, Pirafonyanin // Bibleyskaya ensiklopediya arximandrita Nikifora. — M., 1891—1892.
Esrom

**Esrom**, **Esrom** (ibron .  *hezron* tom maʼnoda „yopiq, qamoqqa olingan“) — Feresning toʻngʻich oʻgʻli Dovud podshohning ajdodlari. U Yoqub bilan birga Misrga oʻtgan 70 nafar isroillikdan iborat yosh avlod orasida tilga olinadi (Isx. 1:1-5).

Solnomalar kitobidan maʼlum boʻlishicha, Esrom Manashening toʻngʻichi Moxirning qizi bilan turmush qurgan va unning oʻgʻli Segub orqali, Manashening nabirasi Yairning bobosi edi.

Esromning 3 oʻgʻli bor edi: Yeraxmil, Oram va Xeluvay (1Par. 2:9)

Esrom Yangi Ahdda ham qayd etilgan: Iso Masihning nasabnomasida, uning ismi boshqa ajdodlar qatorida kamayish tartibida keltirilgan (Matto Xushxabari, 1:3, Luqo Xushxabari, 3:33).

## Manbalar

## Adabiyotlar

* Esrom // Bibleyskaya ensiklopediya arximandrita Nikifora. — M., 1891—1892.
Efrayim Yusufning oʻgʻli

**Efrayim** ( &#x200E; *Efrayim*) — Injil, Eski Ahd xarakteri; Efrayim qabilasining ajdodlari.

## Hayot
Yusufning ikki oʻgʻlining kenjasi, Geliopolislik misrlik Asenefa. Uning bobosi onasi tarafdan, misrlik ruhoniy Potifer edi. Muqaddas Kitob Efrayim (Efrayim) ismini Yusufning tugʻilishida shunday degani bilan tushuntiradi: „Xudo meni azob-uqubatlarim mamlakatida hosildor qildi“. U Isroil oʻgʻillari Kanʼondan kelishidan oldin Misrda tugʻilgan va qariya tomonidan asrab olingan (Bit..).

Efrayimning katta bolalari Gat aholisi bilan boʻlgan oʻzaro toʻqnashuvda vafot etdilar, shundan soʻng Efrayim oʻgʻillik boʻldi, u oʻgʻillari uchun achchiq aza tutdi, aka-uka xotirasiga Beriya — „qaygʻu oʻgʻli“ ismini oldi. Umuman olganda, Solnomalarning 1-kitobida Efrayimning 18 oʻgʻli (baʼzilarining ismlari takrorlanadi) va qizi Sheeru sanab oʻtilgan boʻlib, ular „pastki va yuqori Bayt Oʻronni va Uzzen Sherni qurgan“.

Efrayim Isroil qabilalaridan birining ajdodi — Efrayim qabilasining ajdodi boʻlib, u markaziy Kanʼon yerining (Samariyaning janubiy qismi), shu jumladan Shilo, Shakam va Baytil shaharlarini meros qilib olgan. Kanʼon oʻrnashib boʻlgach, efraimliklar kanʼonliklardan soliq olib, ular bilan ixcham yashay boshladilar.

Hakamlar davrida, hakam Yiftah boshchiligidagi Isroil militsiyasi oʻzaro urush paytida Iordaniya qirgʻogʻida 42 mingga yaqin efrayimliklarni qirib tashladi. Efrayimliklar keyinchalik isroilliklardan uzoqlashib, ossuriyaliklar tomonidan assimilyatsiya qilingan.

## Farzandlar

* oʻldirilgan oʻgʻillari: Shutela, Bered, Faxaf, Elead, Faxaf, Zavod, Shutela, Ezer, Elad.
* Beriyaning oʻgʻli.
* Sheerning qizi.
* oʻgʻillari Rafay, Reshef, Felax, Faxan, Laydan, Ammiud, Elishama, Non, Iso.

## Manbalar

## Havolalar

* Yefrem // Ensiklopedicheskiy slovar Brokgauza i Yefrona : v 86 t. (82 t. i 4 dop.). — SPb., 1890—1907.
Ehidna mifologiya

**Ehidna**, *Ehidna* ( , soʻzma-soʻz „ilon“) — qadimgi yunon mifologiyasida ulkan yarim ayol yarim ilon (drakaina) shaklida tasvirlangan maʼbuda.

Kilikiyalik Arimda yer ostida yashagan Forki va Ketoning qizi, yoki Tartar va Gayaning qizi yoki Perant () va Stiksning qizi yoki Fanetning qizi.

Tayfonning singlisi va rafiqasi, ikki boshli itning onasi Orff, uch boshli Cerberus, Lernean Gidra, Nemean sher (Tifon yoki Orff dan), Ximera, Sfenks, Colchis Dragon (tahlilga koʻra) va Efon (Zevsning burguti, Prometeyning jigarini choʻkadi).

Goʻzallik va vahshiy xarakterni oʻzida mujassam etgan goʻzal yuzli va dogʻli ilon tanasiga ega ayol sifatida tasvirlangan. Baʼzan u stoglavoy deyilgan. U yoʻqolgan sayohatchilarni oʻgʻirlab, ularni yeydi.

Pindarning soʻzlariga koʻra, u ona qornidagi nurga yoʻlni kemirgan. Tiberius Gay Kaligula bilan taqqoslangan.

Miflarning turli versiyalarida Ehidna Gerakl yoki Edip tomonidan oʻldirilgan. Boshqa versiyaga koʻra, u uyqusida Argus tomonidan boʻgʻilib oʻldirilgan.

## Boshqa madaniyatlarda
Rim tomonidan bosib olingan uzun sochli Gallar orqali Ehidna gʻarbiy viloyatlarga koʻchib oʻtdi. Masalan, Janubiy Fransiyaning xalq afsonalarida *([[Provence|Provans]] va Languedok)* dahshatli yirtqich hayvon *vuivre* (yoki olovli ilon) haqida *hikoya qilinadi, u „beldan pastgacha qizga oʻxshagan erkakning immat tasviri va beldan pastga [[timsohlar]] immat surati“*. Va bu „vuivra“ ning peshonasida olovli „karfunkul“ yonadi. Yirtqich hayvon daryoda choʻmilganda, xuddi „toshdan yechingan“dek, qirgʻoqda qimmatbaho tosh qoldiradi. Afsonaga koʻra, bu katta marvaridni oʻgʻirlashning uddasidan chiqqan odam nihoyatda baxtli boʻladi: *"Vuivra [[yoqut]] "* yordamida unga barcha yer osti boyliklari ochiladi .

## Manbalar

## Adabiyotlar

* *Pseudo Apollodorus.* Mifologik kutubxona II 1, 2; 3, 1; 5, 10-11; III 5, 8; E I 1
* Exidna / A. A. Taxo-Godi // Dunyo xalqlarining afsonalari : Entsikl. 2 t ichida. / Ch. ed. S. A. Tokarev. — 2-nashr. — M. : Sovet Entsiklopediyasi, 1988. — T. 2 : K—I. — FROM. 675.
* Echidna // Klassik antikvarlarning haqiqiy lugʻati / aut.-stat. F. Lübker ; Klassik filologiya va pedagogika jamiyati aʼzolari F. Gelbke, L. Georgievskiy, F. Zelinskiy, V. Kanskiy, M. Kutorga va P. Nikitin tomonidan tahrirlangan. — Sankt-Peterburg., 1885-yil.
* Exidna, v mifologii / / Brokxaus va Efronning entsiklopedik lugʻati : 86 tonnada (82 tonna va 4 ta qoʻshimcha). — Sankt-Peterburg., 1890-1907.
* Yexidna
* Xayoliy Yexidni
Rumbolovskaya tepaligidagi haykal

**Rumbolovskaya tepaligidagi haykal** — Vsevolojsk shahridagi Rumbolovskaya tepaligidagi yodgorlik. U Rumbolovskaya yilining tepasidagi yodgorlik platformasida, Hayot yoʻlining Nagornaya koʻchasi bilan kesishmasida, boshqa harbiy yodgorliklar qatorida, shu jumladan Ulugʻ Vatan urushi paytida halok boʻlgan Sovet askarlarining yodgorlik birodarlik qabristonida joylashgan. „yuk mashinasi“ yodgorligi va fashistlar kontslagerlarida halok boʻlganlar yodgorligi, shuningdek, Rossiyaning zamonaviy tarixidagi voqealarga bagʻishlangan yodgorliklar: Chechenistonda halok boʻlgan askarlar, Chernobil avariyasini tugatishchilar va samolyot Sinay yarim oroli uzra qulagan qurbonlar.

Yodgorlik 2018-yilda toʻliq restavratsiya qilingan — poydevordan boshqa hammasi almashtirildi, poydevorning oʻzi taʼmirlandi. Yodgorlik qamalda qolgan Leningradda ota-onasini yoʻqotgan, ochlik va sovuqdan halok boʻlgan blokada bolalari xotirasiga bagʻishlangan.

2018-yil avgust oyida oʻrnatilgan yangi esdalik plitasida qoʻlida charchagan bolasi bor ayol qora marmar plitadan koʻrinadi. Esdalik belgisi blokada yillarida nemis bosqinchilarining aybi bilan Leningradda koʻplab bolalar halok boʻlganligi va undan ham koʻproq leningradliklar ota va onasiz qolganligini eslatib turadi. Yangi esdalik lavhasida Razyejaya koʻchasi va Ligovskiy prospektining burchagida osilgan urush davri plakatidagi rasm aks etgan boʻlib, unda "Bola qotillariga oʻlim! "va qoʻlida oʻlik bolasi bor ona tasvirlangan.

Ochilish marosimida blokada faxriylari, Vsevolojsk shahar hokimiyati, „Qamaldagi Leningrad bolalari“ jamoat tashkiloti va Vsevolojsk „Qamal yetimxona“ jamiyati vakillari ishtirok etishgan. Yodgorlikni yaratish tashabbusi Vsevolojsk shahrining mahalliy deputati Oleg Shutovga tegishli.

## Manbalar
Elam (Shomning oʻgʻli)

**Elam** , **Elam** — Injil qahramoni, Somning toʻngʻich oʻgʻli.

„Xalqlar jadvali“da qayd etilgan (Bit.. va 1Par. 1:17). Elamlarning ajdodlari va Elam mamlakati — zamonaviy Eronning janubi-gʻarbiy qismidagi tarixiy mintaqa. Baʼzi talqinlarga koʻra, forslarning ajdodi ham hisoblanadi. Brokxaus Injil Ensiklopediyasiga koʻra, Elam avlodlari Bobilning shimoli-sharqidagi va sharqidagi platolarda yashagan.

Muqaddas Kitobdagi Elamning Sima va „Elam“ nomining oʻzi semit tili boʻlishiga qaramay, Elam mamlakati tilini semit tiliga taalluqli emas.

„Yubileylar kitobi“ ga koʻra, uning Susana ismli qizi va Razuya ismli nabirasi bor edi; Susana ismi esa ( Susanna) apokrifik tadqiqotchilar tomonidan Elam davlatining sobiq poytaxti Susa (Shushan) shahrining eponimi deb ataladi. Apokrifaning baʼzi tarjimonlari va olimlari asl matnda Susana va Elamning qizi Razuya haqida eslatib oʻtilganini keyingi qoʻshimcha deb hisoblashadi.

Oʻrta asrlardagi " Sefer ga-Yashar (Solihlar kitobi) " kompozitsiyasiga koʻra, uning Yahudoning kelini boʻlgan Famar ismli qizi va uchta oʻgʻli bor edi: Susa Makul va Harmon.

Muqaddas Kitobda, xuddi shu nomga ega boʻlgan bir qator boshqa belgilar ham tilga olinadi.
## Manbalar
Enos

**Enos** ( enosh*&#x200E; ben shet*) — Eski Ahd qahramoni, Set oʻgʻli, Kaynanning otasi; Odam Atodan boshlab uchinchi patriarx.

## Ismlarning yozilishi
Enos va Anosh yozishdan tashqari, imlolari ham mavjud:

* ***Enos***
* ***Anosh***

## Izohlar
Yubileylar kitobida, Enos (Enos) ning xotini ***Noam*** nomi tilga olinadi.

Mxitar Ayrivanetsi Enos ***Noenaning*** xotini haqida gapiradi.

### [[Yahudiylik|Yahudiylikda]]
Aksariyat yahudiy sharhlovchilari, (ayniqsa, Maymonidlarning Mishne Toradagi sharhini taʼkidlash kerak) Enos Rabbiyning ismi ekanligi emas, balki Enos avlodida odamlar dastlab butparastlik bilan shugʻullanganligi (yaʼni ular biror narsani Rabbiy nomi bilan chaqirgan) degan fikrga qoʻshiladilar. Bu butparastlik, haqiqiy Xudoni bilmagan odamlarning keyingi oʻzgarishidan farqli edi. Enos avlodida Ilohiy mavjudligi inkor etilmaydi, lekin Rabbiyga xizmat qiluvchi mavjudotlar Uning kuchining bir qismiga ega ekanligini ham inkor etilmaydi. Enos avlodi odamlarining xatosi shundaki, ular bu mavjudotlar alohida topinishga loyiq deb qaror qilishdi, chunki ular oʻzlarida ilohiy kuchning bir qismini olib yurar edilar.

### [[Xristianlik|Xristianlikda]]
Bu joyning boshqacha koʻrinishi, Vladimir Martynovning „Liturgik qoʻshiqchilik tarixi“ kitobida qayd etilgan: „Muqaddas Yozuvlarga koʻra Enos davrida boshlangan Rabbiyning ismini chaqirish, baʼzi otalar jamoat xizmatining boshlanishi deb tushuniladi, boshqalari esa Xudoni ichki jamlangan zikrning boshlanishi yoki yurakning aqlli faryodi sifatida deb tushuniladi. Ikkala holatda ham diqqatni dunyoviy va dunyoviy narsalardan chalgʻitib, samoviy va ilohiy narsalarga qaratish kerak“.

Bu tushuntirish Injilda A.P. Lopuxin tomonidan tasdiqlangan:Tarjimada " Maleleil " soʻzi „Xudoga hamdu sanolar, shon-sharaflar“ yoki „Uni ulugʻlang“ degan maʼnoni anglatadi. Bu Xudoga xizmat qilishning birinchi tashkilotchisi Enosning oʻgʻli Kaynan davrida diniy manfaatlarning gullab-yashnaganidan dalolat beradi, bunda dunyoning Yaratuvchisi va Qutqaruvchisining tantanali ravishda chaqirilishi va ulugʻlanishi muhim oʻrin egallagan. insoniyat.Brockhaus va Efron entsiklopedik lugʻatida ham shunday deyilgan: "Ibroniychada bu ism zaif, zaif degan maʼnoni anglatadi; uning tashuvchisi ikki avlodning — Setitlar va Kaynlarning toʻliq ajralish paytini bildiradi. Ikkinchisi oʻz kuchidan gʻururlanib, oʻzini butunlay moddiy madaniyatga bagʻishlagan boʻlsa, birinchilar butun umidlarini Xudoga bogʻlab, toʻgʻri topinishni joriy qildilar. Oʻsha paytdan boshlab Sefitlar Xudoning oʻgʻillari deb atala boshlandi, aksincha, Kainliklardan farqli oʻlaroq, inson oʻgʻillari.
## Manbalar
Nariman Narimanov haykali

**Nariman Narimanov haykali** (, Nariman Narimanovun heykeli) — Ozarbayjonning taniqli jamoat va siyosiy arbobi Nariman Narimanov haykali, Ozarbayjon poytaxti Boku shahrida, Yasamal tumanida, Nariman Narimanov shoh koʻchasida joylashgan. Haykaltaroshi Ozarbayjon SSR xalq rassomi Jalol Karyagdi, meʼmorlari T. Abdullaev, Yu. Qodimov.

## Tarixi
Haydar Aliyevning soʻzlariga koʻra, Narimanovga haykal oʻrnatish oson boʻlmagan. Aliyev Suslov va Brejnevga ikki marta tashrif buyurgan, lekin ular, Aliyev eslaganidek, Narimanov haqida mutlaqo boshqacha ma'lumotlarga ega edi. Nihoyat Aliyev oʻz yoʻliga tushdi.

1972-yil 6-iyunda, Sovetskaya maydonida 1971-yilda Ozarbayjon SSR xalq artisti Jalol Karyagdi tomonidan yasalgan yodgorlik ochiladi. Ochilishda Haydar Aliyev nutq soʻzladi.

2008-yilda yodgorlik rekonstruksiya qilinadi. Haykal metallni qoplagan axloqsizlik va moxlardan tozalangan, poydevor oʻrnatilgan tepalikning old devori qora marmar plitalar oʻrniga och sariq marmar bilan qoplangan.

## Adabiyotdagi yodgorlik
Yodgorlik ozarbayjon adibi Baxish Babayev asarida tilga olingan:

## Manbalar
Sterlitamakdagi Lenin haykali

**Sterlitamak shahridagi Lenin haykali ―** Boshqirdiston Respublikasining Lenin prospektidagi Boshqird drama teatri (sobiq Kimyogarlar madaniyat saroyi) yonidagi maydonda joylashgan.

## Yaratilish va ochilishi
Lenin haykalining ochilishi shaharning 200-yilligiga bagʻishlandi. 2-iyul 1966-yilda V. Lenin haykali bayram namoyishi paytida kimyogarlar madaniyat saroyi (hozirgi Boshkird drama teatri) yaqinidagi maydonda ochildi.

Yodgorlik mualliflari xizmat koʻrsatgan madaniyat arbobi, BASSR xalq artisti T. P. Nechaev va BASSR xalq artisti Boris Fuzeev. Shuningdek, ular maydonning butun dizaynini ishlab chiqdilar. Oq koshinlar bilan qoplangan kichik hovuz, beton plitalar, ular orasida yashil maysalar, maydon chetida tribuna oʻrnatildi.

Yodgorlik maydonning janubi-sharqiy qismida joylashgan boʻlib, granit poydevor ustidagi torsodir. Leninning tanasi oldinga yoʻnaltirilgan, yuz va yelkaning xususiyatlari aniq ifodalangan. Yodgorlik qisqa muddatda — bir-ikki oyda yaratildi. Yodgorlikni yaratishda ishchilar kuniga 18 soat ishladi.

## Maʼnosi
SSSRda uning yonidagi tribuna shahar partiya hokimiyati nutqlari uchun ishlatilgan va maydon boʻylab 1-may va oktabr namoyishlari boʻlib oʻtgan. Bugungi kunda yoshlar yodgorlik oldida yigʻilishadi va Gʻalaba kuni parad paytida minbardan foydalaniladi.

## Havolalar

* 
*
Evforb

**Evforb** (Evforb va ) — qadimgi yunon mifologiyasidagi personaj. Troyan. Panfoy va Frontisa oʻgʻli. Menelay tomonidan oʻldirilgan, u magʻlub boʻlgandan qalqonini olgan.

Keyinchalik uning ruhi Pifagorga koʻchib oʻtdi. Qalqon Menelay tomonidan Branchidesdagi Apollon ibodatxonasiga bagʻishlangan va Pifagor tomonidan aniqlangan. Shuningdek, uning qalqoni Argos Gera ibodatxonasida koʻrsatilgan.
## Manbalar
Evrot

**Evrot**, Evrot () — qadimgi yunon mifologiyasining qahramoni, Sparta turgan daryoning timsoli. Lelegning oʻgʻli va Kleoxariyaning naiadlari yoki Miletning oʻgʻli, Lelegning nabirasi.

U tekislikdan suvni dengizga yoʻnaltirdi, uni botqoqlashtirdi. Evrotas deb nomlangan daryo oqimi paydo boʻldi. Mekionika va Pitananing otasi. Evrot haykali Evtixid tomonidan yaratilgan boʻlib, Fasaloniklik Filippning epigrammasi (AP IX 709) unga bagʻishlangan.
## Manbalar
Evrition choʻpon

**Evrition** () — qadimgi yunon mifologiyasidagi personaj. Buyuk Gerionning choʻponi. Uning Qizil sigirlarini boqgan. Gerakl tomonidan oʻldirilgan. Evritionning Orff iti bor edi.

Stesixorning yozishicha, u Tartess buloqlarida tugʻilgan. Tahlilga koʻra, uning ismi Erifion edi (u Aresning oʻgʻli edi).
## Manbalar
Evrition argonavt

**Evrition** () — qadimgi yunon mifologiyasidagi personaj. Argonavt edi.

Fesalon tahliliga koʻra, Aktorning oʻgʻli. Ftii qiroli, Antigonaning otasi. U akasi Fokning oʻldirilishi tufayli vatanini tark etgan Argonavtlar yurishidagi oʻrtoq Peleyni qabul qildi. Peley u tomonidan qotillikdan tozalandi, u uni qiziga uylandi va unga shohlikning uchdan bir qismini berdi. Kalidon ovining ishtirokchisi, bu vaqtda Peley tasodifan uni oʻq bilan urib, oʻldirdi.

Boshqa tahlilga koʻra, Evrition (aka Evrit) Ira va Demonassaning oʻgʻli boʻlib, Opunt Lokridan kelgan. Ushbu tahlilda ularning Peleyga boʻlgan mulki qayd etilmagan; Evritionning ovda oʻldirilganidan soʻng, Peley oʻldirilganning otasiga toʻlov taklif qiladi (qarang. Ir).
## Manbalar
Evrit Ehaliya shohi

**Evrit** () — qadimgi yunon mifologiyasidagi personaj. Ehaliya shohi. Melaney va Stratonikaning oʻgʻli, Antioxning rafiqasi, bolalari: Klitiy, Deion, Ifit, Toksey, Iola. Evrit shohligi Evbeyaʼda, Fessalyaʼda yoki Mesiniaʼdamahalliylashtirilgan. Skepsislik Demetriyning soʻzlariga koʻra, Ehalia Arkadiyada edi.

Apollondan kamondan otish ilmini olgan va u bilan raqobatlashgan. U Geraklga kamondan otishni oʻrgatgan. Kamondan otish boʻyicha musobaqalar tashkil etdi. Gerakl ularni magʻlub etdi, ammo Evrit unga Iolani xotini sifatida berishdan bosh tortdi. Keyin Gerakl unig toychoqlarini oʻgʻirladi. Yoki otlar Avtolik tomonidan oʻgʻirlangan va Geraklga sotilgan.

Gerakl Ifitni aqldan ozgan holda oʻldirganida, u pulni Evritga viru sifatida berdi, lekin u buni qabul qilmadi. Keyinchalik Gerakl qoʻshin bilan Ehaliyaga qarshi yurish qildi va Evrit va uning oʻgʻillarini Toksey, Molion va Klitiyni Iola koʻz oʻngida oʻldirdi. Boshqa tahlilga koʻra, Evrit Apollon tomonidan otib tashlangan, u bellashuvga chaqirgan.

Xios Ionining „Evrit“ tragediyasining qahramoni.

Oldining „Bir qahramon boʻlishi kerak“ kitobining asosiy salbiy qahramoni, qadimgi Tartar titanlarini hokimiyatga qaytarish uchun Olimpiya xudolarini yoʻq qilishni va Flegrey dalalarida gigantlarni yaʼni olimpiyachilarni abadiy oʻldirishga qodir aqldan ozgan bolalar yetishtirishni maqsad qilgan birodarlik boshligʻi. Devlar oʻtish yoʻli bilan koʻpaytiriladi, ularda Evritning oʻz farzandlari ham qatnashadilar.
## Manbalar
Natasha Argentovskaya haykali

**Natasha Argentovskaya haykali** — Kurgan shahridagi inqilobiy kurash ishtirokchisi N. V. Argentovskaya (1900 — 1919) haykali. Mintaqaviy ahamiyatga madaniy meros obyekti (092-son).

## Joylashuvi
Yodgorlik Rossiyaning Kurgan shahridagi eng qadimgi Troitskaya maydonida joylashgan.

## Tarixi
Trinity sobori 1957-yil 25-mayda portlatilgan. Vayron qilingan maʼbad oʻrnida Dekembristlar maydoni yotqizilgan. Maydon markazida Natasha Argentovskaya haykali oʻrnatishga qaror qilindi. Yodgorlikning ochilishi 1961-yil iyul oyida boʻlib oʻtgan. Yodgorlik muallifi haykaltarosh Anatoliy Ivanovich Kozyrev (1918-1980).

2013-yilda „Anturazh“ MChJ yodgorlikni rekonstruksiya qilgan. Deyarli 2,5 million rubl miqdorida belgilangan shartnoma narxi savdosi paytida 2,35 million rublgacha pasaytirildi.

## Tavsif
Yodgorlik inqilobchi komsomol aʼzosining toʻliq boʻyli haykali boʻlib, uning oʻng qoʻlida bir dasta deklaratsiya koʻtarilgan. Haykal baland poydevorda joylashgan boʻlib, uning ustida „1991-yilda Kurgan shahrida Sovet hokimiyatini tiklash uchun halok boʻlgan yosh inqilobchi Natasha Argentovskaya“ yozuvi bor.

## Natasha Argentovskaya
**Natalya Vasilevna Argentovskaya** (1900 — 1919-yil 12-avgust) — Kurgandagi inqilobiy kurash ishtirokchisi, „oʻnta otilgan Kurgan komissarlaridan“ biri Lavr Vasilyevich Argentovskiyning singlisi. Chexoslovakiya korpusi qoʻshinlari tomonidan Kurganni bosib olish paytida Natalya bolsheviklar yer osti bilan hamkorlik qila boshladi, oʻz vazifalarini bajardi. Akasi qatl qilinganidan keyin u hibsga olingan. Soʻroq paytida u qiynoqqa solingan, Qizil Armiya tomonidan shaharni ozod qilishdan bir kun oldin u vafot etgan (oʻlimgacha kaltaklangan). U sobiq Aleksandrovskaya maydonida (hozirgi V.I.Lenin nomidagi shahar bogʻining gʻarbiy qismi) dafn etilgan.

## Qiziq faktlar

1962-yilda yodgorlik tasviri tushirilgan SSSR pochta konverti chiqarildi.

## Havolalar
* Памятник Наташе Аргентовской в Кургане. Путеводитель по Екатеринбургу и Уральскому федеральному округу
* Культурное наследие города Кургана: электронная база данных 
## Yana qarang
* Argentovskiy, Lavr Vasilevich
## Manbalar
Eglon

**Eglon** (**Eglon**) () — Moʻab shohi, Hakamlar kitobining 3-bobi, unga va Hakam Ehudga (Ehud) bagʻishlangan. Ommon va Omolek xalqlarining yordami bilan Eglon Iyerixonni zabt etdi va Isroilni 18-yil davomida oʻziga boʻysundirdi (Hak Sud. 3:14-15). Shunda hakam Ehud oʻz xalqini himoya qildi. Ehud sovgʻalar bilan shoh huzuriga kelib, oʻzini muhim xabari bordek koʻrsatdi. Qozi kiyimlari ostiga kalta qilich yashirib qoʻydi. Unga „Xudoning kalomi bor“ deganini eshitgan podshoh xizmatkorlarini joʻnatib, oʻrnidan turdi. Qozi chap qoʻli bilan qilichini sugʻurib, qorniga urdi. Podshoh juda semiz edi va qilich ochiq qoringa yashiringan edi. Ehud shoh dam olish maskanining eshigini qulflab, toʻsiqsiz chiqib ketdi, Eglonning xizmatkorlari esa podshoh yolgʻizlikda tabiiy ehtiyojlar bilan shugʻullanyapti, deb oʻylashdi. Koʻp oʻtmay Ehud Efrayim qabilasi qoʻshinlari bilan Moʻabga hujum qilib, Isroilni zulmdan ozod qildi.

Talmud donishmandlari adabiyotida, Eglon haqida qoʻshimcha maʼlumotlar mavjud — u Boloqning avlodi boʻlgan, Rut va Orpa undan kelib chiqqan. Talmud, shuningdek, Aod keltirgandek, Xudoning kalomini eshitish uchun tik turgani uchun shohni maqtaydi.

Eglon soʻzining yana bir maʼnosi bor — Laxish yaqinidagi Falastindagi shahar (Nav. 15:20).

## Manbalar

## Adabiyotlar

* Eglon // Yevreyskaya ensiklopediya Brokgauza i Yefrona. — SPb., 1908—1913.
Pernitsioz anemiya

**Pernitsioz anemiya** oshqozon ichak traktidan (GIT) **vitamin-B12** ning absorbsiyasi buzilishi oqibatida kelib chiqadigan **anemiya** (kam qonlik)ning bir turi hisoblanadi. Odatda vitamin B12 yetishmovchiligi GITdagi qanaqadir muammo hisobiga B12 vitamin absorbsiyasi buzilishi bilan bogʻliq bo'ladi. Bu holat odatda ***Pernotsioz anemiyada*** sodir boʻladi va atrofik gastritda oshqozon sekretsiyasining buzilishi bilan bogʻliq hisoblanadi. Atrofik gastritda asosan oshqozondagi *parietal hujayralar* shikastlanishi hisobiga *ichki faktor* deb nomlanuvchi modda ishlanmaydi va bu modda ishlanmasligi V-B12 ni soʻrilishi kerak qismga yetqazilishidagi muammolarga sabab boʻladi. Aslida esa ichki faktor quyidagi tartibda V-B12 soʻrilishiga yordamlashadi. 

1. Parietal hujayralardan ishlab chiqarilgan ichki factor 12 barmoq ichakda R-B12 komplexni kutadi.

2. 12 barmoqli ichakda ichki faktor V-B12 ni bogʻlab, iliumgacha transportini taʼminlaydi. Shuningdek, bu birikma B12ni hazm shiralari taʼsirida parchalanishni oldini oladi.

3. Ilium hujayralari apikal yuzasida ichki faktorni sezuvchi retseptorlar mavjud, (*B12ni emas, ichki faktorni taniydi*).

4. Shu hujayralar endositoz orqali IF-B12 ni qaʼbul qiladi va qonga oʻtkazadi. Qondagi ***transkobalamin'''-'''2*** orqali B12 kerakli qismlarga boradi.

5. Ichki faktor yetishmasligi B12 oʻzlashtirilishida muammolarga sabab boʻladi.

B12 GIT orqali soʻrilganidan soʻng, dastlab, yuqori miqdorda *jigarda* zahiralanadi. Keyinchalik zahiradan, kerak boʻlganda suyak koʻmigiga chiqariladi.  B12 ning kunlik miqdori *1-3mikrogram* hisoblanadi, jigar va boshqa to'qimalardagi zahira esa 1000 marotaba koʻp hisoblanadi. Shu sababli, 3-4 yillik defitsit hollarida ham zahira hisobiga organizm normal saqlanadi va shuncha muddatdan keyingina anemiya belgilari yuzaga keladi.

## Foliy kislotasi (pteroilglutamat kislota) yetishmovchiligi
 
Foliy kislotasi normada koʻkatlarda, baʼzi mevalarda, goʻshtda (ayniqsa jigar) boʻladi. U pishirish vaqtida osonlikcha parchalanadi (yoʻqqa chiqadi). Shuningdek, tez-tez uchraydigan turli GIT kasalliklari vaqtida B12 va Foliy kislata soʻrilishi buziladi. Misol qilib oladigan boʻlsak, ***spru*** kasalligida absorbsiyaning buzilishi yuzaga keladi. Foliyning yetishmovchiligi ham eritropoezda muammolar paydo boʻlishini oshiradi. Kobalamin absorbsiyasidagi yetishmovchilik uning zahirasi katta boʻlganligi sabab bir necha yil simptomlarsiz kechsa, foliy kislatasi yetishmovchiligi bir necha oydan keyin bilinadi.

## Manbalar
Taganrogdagi Lenin haykali

**Lenin** yodgorligi — 1970-yilda Taganrogning Oktabr maydonida oʻrnatilgan V.I.Lenin haykali. Haykaltarosh N. V. Tomsk, meʼmor A. I. Zavarzin, muhandis — S. P. Xojibaronov. Rossiyaning madaniy meros obyekti — monumental sanʼat yodgorligi.

## Yodgorlik
Bronza haykalning balandligi 4,62 metr, poydevorining balandligi 2,74 metr. Tagkursi sayqallangan marmar plitalar bilan qoplangan.

## Tarix
Oktabr maydonida Lenin haykali qoʻyilishi 1970-yil 22-aprelda uning tavalludining 100-yilligi munosabati bilan boʻlib oʻtdi. Yodgorlikning tantanali ochilish marosimi 1970-yil 6-noyabrda boʻlib oʻtdi.

RSFSR Vazirlar Kengashining 1974-yil 4-dekabrdagi 624-son qarori bilan yodgorlik milliy ahamiyatga ega monumental sanʼat yodgorligi sifatida muhofazaga olindi, 1992-yilda yodgorlikni davlat muhofazasiga olish toʻgʻrisida qaror qabul qilindi. Rostov viloyat Kengashining Kichik Kengashi tomonidan qabul qilingan.

Har yili 22-aprelda Leninning tugʻilgan kunida Rossiya Federatsiyasi Kommunistik partiyasining Taganrog boʻlimi aʼzolari haykalga gul qoʻyadi.

## Yana qarang

* Taganrog yodgorliklari

## Manbalar
Samoviy yuzlik haykali

**Samoviy yuzlik haykali** ( yodgorligi) — Kiev shahridagi Qadr-qimmat inqilobi (Evromaydan) paytida vafot etganlar uchun yodgorlik. Nikolaev, Yevropa Kengashi maydonida ochilgan.

Haykal, yaratuvchilarning fikriga koʻra, eng ulugʻvor asarga aylandi, u butun Ukraina boʻylab Qadr-qimmat inqilobi (Evromaydan) paytida vafot etganlarni xotirlaydi. Haykal tirilishni, shuningdek, kurash va tinchlikni anglatadi: u harakatni anglatuvchi ikkita qanotdan iborat boʻlib, ulardan biri bosh farishta Mixailni tasvirlaydi, ikkinchisi — Tirilishning ramziy tasviri, tepasida tinchlik ramzi sifatida ikkita kaptar bor.

Postamensiz yodgorlikning balandligi 4 metr edi. Rassom Sergey Ivanov va haykaltarosh Vladimir Tsisarik oʻz ishlarini shunday gavdalantirishga harakat qilishdiki, har bir yangi burchak ostida ilgari koʻzga tashlanmaydigan tafsilotlar paydo boʻladi.

Haykal muallifi, Lvov shahrida yashovchi Vladimir Tsisarik faqat ikkita tilakni bildirgan: oʻliklarni unutmaslik va yana bunday holatga yoʻl qoʻymaslik.

Ochilish marosimida Nikolaev aholisiga jasorat, matonat, vatanparvarlik uchun qogʻozda emas, soʻzda emas, balki amalda minnatdorchilik soʻzlari aytilgan.

## Manbalar
Taganrogdagi Lenin yodgorligi

**Lenin** **yodgorligi ―** 1935-yilda Taganrogda Vosstaniya maydonida, vokzal binosi oldida oʻrnatilgan koʻp figurali haykaltaroshlik kompozitsiyasidir. Haykaltarosh D.I.Yakerson. 1941-yilda vayron qilingan. Taganrogdagi Leninning bir nechta yodgorliklaridan biri.

## Yodgorlik
Haykaltarosh D.I.Yakerson. Yodgorlik zirhli avtomashinaning parchasi koʻrinishida yasalgan baland beton poydevor ustida joylashgan. Markazda — Vladimir Lenin, atrofida — askar, ishchi va ishchi ayollar figuralari bor. Yerda, yodgorlik oldida, ikkala tomonda yana ikkita haykal bor edi: uchuvchi va tanker.

## Tarix
Lenin haykali 1935-yilda Vosstaniya maydonida, vokzal binosi oldida oʻrnatilgan va ochilgan. 1941-yilning kuzida yodgorlik Taganrogni bosib olish paytida nemis hukumati tomonidan vayron qilingan. 1970-yilda yangi yodgorlik oʻrnatildi.

Urushdan keyingi yillarda vayron boʻlgan yodgorlik oʻrnida yozgi kafe qurilgan boʻlsa, bugungi kunda Butterfish baliq restorani joylashgan.

## Manbalar
Samoviy yuzlik yodgorligi

**Samoviy yuzlik yodgorligi** () — Kiev shahridagi Evromaydan qahramonlari maydonida joylashgan qadr-qimmat inqilobi (Evromaydan) paytida vafot etganlar uchun yodgorlik Ternopil.

Kompozitsiyaning balandligi 9 metr (postamensiz), figuraning oʻzi deyarli 3 metr, bronzadan yasalgan.

Kompozitsiya dekorativ boʻronning ramzi boʻlib, unda Samoviy yuzning timsoli sifatida himoyalanmagan yigit va farishta tasvirlangan.

## Tarixi
Ternopil meri Sergey Nadal tashabbusi bilan shaharda Samoviy yuzlik xotirasiga yodgorlik oʻrnatishga qaror qilindi. 2014-yil mart oyi boshida ochiq tanlov eʼlon qilindi. Hududni har tomonlama obodonlashtirish orqali yodgorlikni Yevromaydon qahramonlari maydoniga oʻrnatishga qaror qilindi.

2015-yilda, Ukraina Mustaqillik kuni arafasida, kelajakdagi yodgorlik joyiga eslatuvchi tosh oʻrnatildi. Kuzda maydonni obodonlashtirish va boʻlajak yodgorlikka poydevor qoʻyish ishlari boshlandi.

2015-yilning yozida „Samoviy yuzlik“ yodgorligining eng yaxshi dizaynini aniqlash uchun tanlov oʻtkazildi. Haykaltarosh Roman Vilgushinskiy va meʼmor Ivan gʻolib chiqdi.

2015-yil sentabr oyida Ternopil shahar kengashi ijroiya qoʻmitasi loyiha-smeta hujjatlarini tasdiqladi, buning natijasida „Samoviy yuzlik“ yodgorligini ishlab chiqarish va oʻrnatish uchun shahar byudjetidan 2 million 441 ming 559 griven ajratildi.

2016-yil 14-oktabrda,Muqaddas onasini himoya qilish kuni va Ukraina himoyachisi kuni Ternopolda Samoviy yuzning haykali tantanali ravishda ochiladi. Haykal Evromaydon qahramonlari maydoniga oʻrnatilgan.

## Manbalar
Samoviy yuzlik haykali (Chikago)

**Samoviy yuzlik haykali** () yoki **Ukrainaning barcha halok boʻlgan qahramonlari sharafiga yodgorlik** — Qoʻshma Shtatlarda birinchi boʻlib Kievdagi Qadr-qimmat inqilobi (Evromaydan) paytida vafot etganlar uchun yodgorlik. Blumingdale (Blumingdale, Illinoys), Chikago yaqinida, Muqaddas Andrery Ukraina pravoslav cherkovi yonida. Yodgorlik xoch shaklida yasalgan.

Yodgorlik mualliflari taniqli haykaltarosh, Ukrainada xizmat koʻrsatgan artist Yevgeniy Prokopov va meʼmor Orest Baranikdir.

Yodgorlikni oʻrnatish uchun mablagʻ toʻplashda AQSh-ning ukraina jamoatchiligi ishtirok etadi va yodgorlik qurilishini senator Jon Makkeyn qoʻllab-quvvatladi.

2015-yil sentabr oyida ochilgan. Muqaddas marosim Kiev va Butun Rus-Ukraina Patriarxi Filaret tomonidan oʻtkaziladi (UOC-KP).

Ochilishda Ukraina moliya vaziri Natalya Yaresko, Ukrainaning Chikagodagi bosh konsuli Larisa Gerasko, Illinoys gubernatori Bryus Rauner va kongressmen Piter Roskam ishtirok etadi. Ochilish marosimida senatorlar Jon Makkeyn va Mark Kirkning tabrik maktublari oʻqiladi.

## Manbalar
Nejin bodring haykali

**Nejin bodring haykali** () — Chernigov viloyati, Nijin shahridagi Nejin bodringlari va ularni tuzlash ustalarini ulugʻlaydigan yodgorlik.

Yodgorlikning ochilishida tarqatilgan xabarga koʻra, oʻsha paytda u Ukraina hududidagi sabzavotga bagʻishlagan birinchi yodgorlik edi.

## Umumiy maʼlumot
Nejin bodringining yodgorligi Nijin konserva zavodi (Shevchenko koʻchasi, 160) binolaridan unchalik uzoq boʻlmagan jamoat bogʻida joylashgan.

Loyiha muallifi mahalliy rassom Leonid Vorobyov.

## Tavsif
Yodgorlik yertoʻla (yertoʻla) va Nejin bodringining bochkasining haykaltarosh tasviridir. Shunday qilib, haykaltaroshlik kompozitsiyasi sabzavotni saqlash uchun anʼanaviy joy, Nejin bodringi ilgari tuzlangan idish sifatida taqlid qiladi.

Noyob (Ukraina uchun) yashil rangdagi granitdan yasalgan bodringning oʻzi ogʻirligi 50 kilogrammdan oshadi va undan tayyorlangan blok Italiyadan olib kelingan va italiyaliklar yodgorlik gʻoyasi haqida bilishgandan soʻng, materialning narxini sezilarli darajada pasaytirdi.

## Tarixi
Nejin bodring haykali 2005-yil 16-dekabrda tantanali ravishda ochilgan.

Yodgorlikni yaratish gʻoyasi Nijin shahar ijroiya qoʻmitasiga tegishli boʻlib, u mahalliy konserva zavodi tomonidan qoʻllab-quvvatlandi va mahalliy aholi tomonidan iliq kutib olindi.

## Manbalar


## Havolalar
* *Галчин Олексій, Травінцева Ганна* ''Ніжинський огірок не в банці, а в граніті''. // «Україна Молода» №м 238 за 20 грудня 2005 року
* У Ніжині поставили пам'ятник огірку. Вчора відбулося офіційне відкриття пам'ятника ніжинському огірку в м. Ніжин. Про це УНІАН повідомили в прес-службі Корпорації Fozzy Group.   // повідомл. від 17 грудня 2005 року на ''fakty.com.ua'', «Факти ICTV». Новини культури  
* *Цалик Станіслав* Огіркова зірка Ніжина // повідомл. за 11 жовтня 2007 року на ''www.weekly.com.ua/ukr/'' (електронна версія газети Kyiv Weekly)
* 3D модель «Пам'ятник ніжинському огірку»  для Google Earth
Cheboksaridagi Lenin yodgorligi

**Lenin** **haykali ―** Cheboksari shahridagi Respublika maydonidagi mintaqaviy ahamiyatga ega boʻlgan meʼmoriy yodgorlikdir.

Haykaltaroshlar: A. I. Dalinenko , V. I. Tatarovich , G. D. Yastrebenetskiy , Arxitektor: G. A. Isroilevich.

## Tarixi

Cheboksaridagi Lenin maydonidagi V. I. Lenin haykali 1960-yil 26-iyunda Chuvash muxtoriyatining 40 yilligi nishonlanganda ochilgan.

Bu Chuvashiyadagi birinchi monumental yodgorlikdir. Lenin goʻyo harakatda, oldinga qarab yurgandek tasvirlangan. Bu yirik shahar makonining gʻoyaviy va badiiy markaziga aylangan birinchi bino. Hududning butun rejasi — xiyobonlar, maysazorlar, gulzorlar va daraxtlar yagona meʼmoriy yechimga boʻysunadi.

* arxitektura yodgorligi (mintaqaviy) — V.I. Lenin yodgorligi (1960-yil).

## Manbalar
Mustaqillik yodgorligi

**Mustaqillik yodgorligi** — Milliy fanlar akademiyasi qoʻlyozmalar instituti va Ozarbayjon davlat iqtisodiyot universiteti binolari oʻrtasida joylashgan. 1918-yil 28-mayda Tiflisda Ozarbayjon Milliy kengashi tomonidan eʼlon qilingan Ozarbayjon Demokratik Respublikasi sharafiga tashkil etilgan. Bu kun 1992-yil 28-maydan boshlab Respublika kuni sifatida nishonlanib kelinmoqda.

## Yodgorlik ochilishi
Yodgorlik Sharqda birinchi demokratik respublika boʻlgan Ozarbayjon Demokratik Respublikasi sharafiga oʻrnatilgan.

2006-yil 18-dekabrda Ozarbayjon Prezidenti Ilhom Aliyev Ozarbayjon Respublikasi poytaxti Boku shahrida Mustaqillik muzeyini tashkil etish va Mustaqillik yodgorligini oʻrnatish toʻgʻrisida 1838-sonli Farmonini imzolaydi. Farmonga muvofiq Mustaqillik haykali yaratish uchun tanlov eʼlon qilinadi va mukofotlar taʼsis etiladi.

Yodgorlikning ochilishi 2007-yil 25-mayda Istiqloliyat koʻchasida boʻlib oʻtadi. Ochilish marosimida Ozarbayjon Respublikasi Prezidenti Ilhom Aliyev ishtirok etadi.

Granit va oq marmardan oʻyilgan yodgorlikda Milliy kengash aʼzolarining imzolari bilan Mustaqillik deklaratsiyasi matni eski arab va lotin alifbosida oʻyib yozilgan.

## Manbalar