open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Anton Jivayev

**Anton Jivayev** (1976-yilda tugʻilgan) – rossiyalik skripkachi, orkestr ijrochisi, kamera musiqachisi va solist sifatida xalqaro martabaga erishgan. 2012-yili Leyptsigdagi Gevandxaus orkestri skripkachisi, 2015-yildan esa Gevandxaus kvarteti skripkachisi boʻlgan.

## Hayoti
Jivayev 1976-yili Toshkent shahrida rossiyalik musiqachilar oilasida tugʻilgan. Yetti yoshidan Nathan Mendelssohndan skripka saboqlarini olgan. Toshkent konservatoriyasi qoshidagi Uspenskiy-Schule musiqa iqtidorli bolalar uchun musiqa maktabining oʻquvchisi boʻlgan. Maktabni tugatgandan keyin, konservatoriyaga qabul qilinadi. Keyinchalik 16 yoshida violaga oʻtib, u yerda uch yil davomida Aleksandr Polonskiy bilan birga oʻqiydi. 1997-yildan Pitsburgda (AQSh) Dukesn universitetining Artist diplom dasturida Pitsburg simfonik orkestrining bosh viyolasi Rendolf Kelli bilan oʻqishni davom ettiradi. Duquesne konsert tanlovi gʻolibi sifatida 1999-yil aprel oyida Duquesne simfonik orkestri bilan Hindemitning „Der Schwanendreher“ asarini ijro etadi.

U 2006-yildan 2012-yil sentyabr oyigacha Shimoliy Karolina simfoniyasida asosiy viola ijro etgan. Shuningdek, viola oʻqituvchisi boʻlib ishlab, torli asboblarni taʼmirlagan. 2012-yildan Leyptsigdagi Gevandxaus orkestri skripkachisi boʻladi. U yerda 2015-yildan Gevandxaus kvartetida ham oʻynab, Xitoyda kvartet va Yaponiyada Betxoven torli kvartetlarining siklini ijro etadi.

1999-yilning kuzida Jivayev Filadelfiyadagi Kertis nomidagi musiqa maktabida Jozef de Pasquale va keyinroq Roberto Diaz bilan oʻqishni boshlagan. 2000-yil dekabr oyida Kurtis nomidagi musiqa maktabida boʻlib oʻtgan alta va ansambl uchun kontsertinoning jahon premyerasini ijro etgan. Unga kuyni boshqa bitiruvchisi Yevgeniy Sharlat bastalagan edi.

## Manbalar

## Havolalar

* Werner Kopfmüller: Klare Rollenverteilung25 Jahre als Primarius: Festkonzert für Frank-Michael Erben und das Gewandhaus-Quartett  (in German) sinfonialeipzig.de 15 January 2019
* The Tanglewood Music Center is known around the world as a top-tier summer academy for advanced musical study. Boston Symphony Orchestra
Ismoil Sattiyev

**Ismoil Maxdum Sattiyev** (1893, Yangiqo'rg'on tumani-1976, Toshkent) – Oʻrta Osiyo, Oʻzbekistondagi eng taniqli diniy arbob, mashhur muddaris, xushxat xattotlardan biri.

## Oilasi
Otalari Mulla Satti oxund Mulla Abduroziq Oxund oʻgʻli hozirgi Yangiqoʻrgʻon tumanining Sho’rkent qishlogʻidan chiqqan. Ancha yillar Namangan shahridagi Sharif hoji mahallasi va Xasti Xizr dahasidagi masjidlarda imomlik va maktabdorlik qilgan. 1927 yili vafot etgan.

Onalari Sharofatxon bibi (1873-1973)

Akalari Ibrohim maxdum 1890 yili Yangiqoʻrgʻon tumani Shoʻrkent qishlogʻida tavallud topgan. Arab, fors, turk tillarini mukammal egallagan. 1983 yilning 25 oktyabrida vafot qildi.

Ukalari Is’hoq Maxdum olim va jamoat arbobi boʻlgan. 1911 yili Namangan shahrida tavallud topgan. 1994 yili 15 iyunda Namangan shahrida vafot etgan.

Ukalari Habibulloh va Ubaydullohlar ham imli va taqvodor insonlar boʻlishgan.

Uch nafar: Hanifaxon, Havoxon va Mahmudaxon ismli singillari boʻlgan.

1930 yili birinchi ayoli Zaynabxon poshshaga uylangan. Mamnuna ismli qizlari boʻlgan. Zaynabxon vafotidan soʻng, Xadichaxonga uylanganlar. Hojiahmad ismli farzand koʻrishgan. Ammo tez orada ajrashib ketishgan.  

Keyingi ayollari Saodatxon ayadan Abdullohxon, Muhammadxon, Mahmudxon, Karimaxon, Fotimaxon, Mahfuzaxon, Abdulatifxon, Xayrulloh ismli farzandlar tugʻildi.

Shayx Ismoil Maxdumning nabirasi, Abdulhamid Tursunov hozirda O’zbekiston musulmonlari idorasining xodimi boʻlib ishlamoqda.

## Taʼlimi
13 yoshida Abdugʻafur qori Abdujalil oʻgʻli qoʻlida Qur’oni karimni toʻliq yod olgan.  Namangandagi Mulla qirg’iz madrasasida Sobitxontoʻra Abulmaoniy va boshqa ustozlardan tahsil olgan, tafsir, hadis, fiqh ilmlarini puxta egallagan.

## Faoliyati
1943 yilda Oʻrta Osiyo va Qozogʻiston musulmonlari diniy idorasini tashkil qilishda qatnashdi. Diniy nazoratning tashkiliy hay’atiga aʼzo etib tayinlanadi. 1946 yildan boshlab diniy idorada muhtasib, Buxorodagi Mir Arab madrasasi mudiri, 1957 yildan umri oxirigacha diniy idora raisi noibi va qozi vazifalarida ishladi. Ayni paytda u Imom

Buxoriy nomidagi Toshkent Islom institutida hadis, fiqh, tafsir va nahv fanlaridan dars beradi (1971-1975). Hozirgi vaqtda shogirdlari, Oʻrta Osiyo mamlakatlari, Rossiya, Ozarbayjon davlatlarida xizmat qiladi.

Shayx Ismoil Maxdum arab, fors tillarini mukammal bilgan. Xattot va chiroyli husnixat sohibi boʻlgan.

Qur’oni karim, diniy taqvim, jurnal va kitoblar chop etish ishiga boshchilik qildilar. „Toshkentda Usmon mushafining tarixi“

kitobini arab tilida yozganlar, asar arab va oʻzbek tillarida chop etilgan. Bu asar 1995 yili Maxdumning oʻgʻli Abdulloh Ismoilov tomonidan nashr qilingan.

Shayx Ismoil Maxdum olti marta hojilarga bosh boʻlib, muborak haj safarlarini ado etganlar. 

## Vafoti
1976 yili 22 yanvar kuni Toshkentda vafot etgan. Janozasini muftiy Shayx Ziyovuddinxon ibn Eshon Boboxon oʻqigan. Qabrlari Namangandagi Mavlaviy qabristonida.
Anna Malikova

**Anna Malikova** (1965-yil 14-iyulda tugʻilgan) – rus pianinochisi.

## Hayoti
Anna Malikova 1965-yil 14-iyulda Toshkent shahrida tugʻilgan. Annaning ota-onasi ham pianinochi boʻlgan. Malikova musiqiy taʼlimni Uspenskiy nomidagi musiqa maktabida olgan.

14 yoshida Moskvaga yuborilib, Markaziy musiqa maktabiga oʻqishga kirgan. Musiqiy maktabda Rossiyaning eng taniqli pianino oʻqituvchilaridan biri hisoblangan Lev Naumovning shogirdi boʻlgan. 1979-yildan 1984-yilgacha u bilan birga tahsil oladi. Keyinchalik esa Chaykovskiy konservatoriyasida Naumov bilan oʻqishni davom ettirgan. Talabalik davrida 1990-yilda Varshavadagi Shopen tanlovida beshinchi oʻrinni qoʻlga kiritgan.

Malikova bir yil davomida Markaziy musiqa bilim yurtida dars bergan (1991-1992). 1992–1996-yillarda Chaykovskiy nomidagi konservatoriyada Naumovning assistenti sifatida dars bergan. Uning faoliyati keyin Sovet Ittifoqi davrida boshlangan.

1993-yilda Myunxendagi ARD tanlovida birinchi oʻrinni egallab, xalqaro sahnalarda ham mashhurlikga erisha boshlaydi. Jumladan, Avstraliya kamera orkestri, Sidney simfoniyasi, Varshava milliy filarmoniyasi va Bavariya radiosi korporativ orkestri kabi orkestrlar bilan birga chiqishni boshlagan.

Hozirda Anna Avstriyaning Vena shahrida yashaydi.

### Faoliyati
Moskva, Leningrad, Omsk, Boku shaharlarida, Yekaterinburg, Minsk, Nijniy Novgorod, Qozon va Toshkentda orkestrlar bilan konsertlar ijro etgan. Armaniston, Xitoy, Yevropa, Yaponiya, Koreya va Janubiy Amerikadagi mahorat darslarida qatnashib, tanlovlarda hakam sifatida qatnashgan. 2002-yildan 2005-yilgacha Germaniyaning Essen shahridagi Folkvang universitetida oʻrinbosar professor, 2011-yildan 2013-yilgacha Polshaning Katowice shahridagi Shimanovski akademiyasida professor boʻlib ishlagan. Anna 2018-yilning oktyabr oyida Vena musiqa va ijro sanʼati universitetining taniqli professori etib tayinlanadi.

## Manbalar

## Havolalar

* 
*
Albina Shagimuratova

**Albina Anvarovna Shagimuratova** (, 1979-yil 17-oktyabrda tugʻilgan) – rus opera qoʻshiqchisi. Rossiya Federatsiyasida xizmat koʻrsatgan artist (2017.

## Hayoti
Albina Shagimuratova 1979-yil 17-oktyabrda Toshkent shahrida tugʻilgan. Qozon konservatoriyasining vokal fakultetini (2004) va Moskva davlat konservatoriyasining aspiranturasini (2007) tamomlagan. Xyuston Grand Opera studiyasining faxriy bitiruvchisi. Hozirda Moskvadagi Dmitriy Vdovin va Nyu-Yorkdagi Renata Skotto sinflarida oʻqishini davom ettirmoqda.

## Faoliyati
Albina 2004-yildan 2006-yilgacha Moskva K. S. Stanislavskiy va V. I. Nemirovich-Danchenko nomidagi akademik musiqali teatrining solisti boʻlgan. 2006-yildan 2008-yilgacha Xyuston Grand Operasida (AQSh) malaka oshirgan. 2008-yildan M. Jalil nomidagi Tatar akademik davlat opera va balet teatrining solisti boʻladi. 2018-yilda Yannik Nezet-Segin bilan „Queen of the Night“ qoʻshigʻini Deutsche Grammophon uchun yozib olgan. Soʻng, uni Zalsburgda ijro etgan. U Moskvaning Qizil maydonida Jahon kubogining ochilish marosimida va Moskvaning yangi Zaryadye kontsert zalining ochilishida kuylaydi. Ikkala konsert ham Valeriy Gergiev boshchiligida boʻlgan. 2016-yilda Nyu-Yorkdagi Metropolitan operasida Motsartning *"Die Entführung aus dem Serail"* filmidagi Konstanze roli va BBC Proms’da „*[[Semiramide|Semiramide“]]* filmidagi bosh roli debyuti boʻlgan. Albina Shagimuratova Glinka nomidagi xalqaro tanlovning hakamlar hay’ati raisi va Chaykovskiy nomidagi xalqaro tanlovning hakamlar hay’ati aʼzosi.

## Mukofotlari
M. Glinka nomidagi (Chelyabinsk, 2005-yil, 1-oʻrin), Barselonadagi F. Viñas nomidagi (Ispaniya, 2005-yil, 3-oʻrin), P. I. Chaykovskiy nomidagi (Moskva, 2007-yil, 1-oʻrin va oltin medal) xalqaro tanlovlarning laureati.

Tatariston xalq artisti (2009). Gabdulla Toʻqay nomidagi Tatariston Respublikasi Davlat mukofoti laureati (2011).

Rossiya milliy teatrining „Operada ayol roli“ nominatsiyasida „Oltin niqob“ mukofoti laureati (M. Jalil nomidagi Tatar akademik davlat opera va balet teatri spektaklida Lyusiya di Lammermur partiyasini ijro etgani uchun).

Katta teatrning „Ruslan va Lyudmila“ spektaklida Lyudmila rolini, Tatar opera va balet teatrining „Lusiya di Lammermur“ spektaklida Lusiya rolini ijro etgani uchun musiqa tanqidchilarining „Casta Diva“ mukofoti sovrindori.

## Manbalar

## Havolalar

* 
* Schedule at Operabase
Mixail Zaxarchenko

**Mixail Aleksandrovich Zaxarchenko** (1879 – 1953) – sovet olimi, nevropatolog, tibbiyot fanlari doktori, professor, Turkiston universiteti va Toshkent tibbiyot instituti asab kasalliklari kafedrasi va klinikasi mudiri (1930-1939), Oʻzbekiston SSRda xizmat koʻrsatgan fan arbobi(1933).

## Tarjimai holi
Mixail Aleksandrovich Zaxarchenko 1879-yilda tugʻilgan.

1904-yilda Moskva davlat universitetining tibbiyot fakultetida oʻqishni tamomlagan. Tibbiyot boʻyicha amaliyotni professor V. K. Rot klinikasida boshlagan va 1909-yilgacha ordinator boʻlib ishlagan. 1909—1915-yillarda Moskvadagi turli klinikalarda nevropatolog boʻlgan. 1915-yildan 1919-yilgacha Moskva travmatologiya institutida nevropatolog sifatida tibbiy faoliyat bilan shugʻullangan.

1920-yilda V. I. Lenin farmoni bilan Toshkentda yangi tashkil etilgan Turkiston universitetining tibbiyot fakultetiga ishga yuboriladi. Toshkentda asab kasalliklari boʻlimi va klinikasida tashkil etilishida qatnashgan va 1939-yilgacha mudirlik qilgan. 1930-yilda kafedra ham, klinika ham Toshkent tibbiyot instituti tarkibiga kirdi. 1939-yildan boshlab u Essentuki shahrida tibbiyot bilan shugʻullangan va Shimoliy Kavkaz kurortlari guruhida maslahatchi boʻlib ishlagan. Ulugʻ Vatan urushi davrida u harbiy kasalxonalarda asab tizimi shikastlanishi masalalari boʻyicha maslahatchi boʻlgan.

Zaxarchenko miya poyasining qon tomir kasalliklari, yuqumli kasalliklar va asab tizimining shikastlanishlari muammolariga bagʻishlangan 40 ga yaqin ilmiy maqolalar muallifi. Hozirgi vaqtda Vallenberg-Zaxarchenko sindromi (Muqobil sindromlar) deb nomlanuvchi posterior pastki arteriyadagi infarkt sindromini tahlil qilish va tavsiflashga muvaffaq boʻlgan dastlabki shifokorlardan biri boʻlgan. 7 ta, shu jumladan 3 ta doktorlik dissertatsiyasiga ilmiy rahbarlik qilgan. Uning besh nafar shogirdi dissertatsiya himoyasisiz tibbiyot fanlari nomzodi ilmiy darajasiga erishgan.

Tibbiyot hamjamiyatining faol aʼzosi. Toshkent shifokorlar ilmiy jamiyatining taʼsischisi va birinchi raisi, shuningdek, Oʻzbekiston nevropatologlar va psixiatrlar jamiyati raisi, Oʻzbekiston SSR Sogʻliqni saqlash xalq komissarligi ilmiy kengashi aʼzosi boʻlgan.

1953-yilda vafot etgan.

## Ilmiy faoliyati
Maqolalari, monografiyalari:

* *Zaxarchenko M. A.* Miya poyasining qon tomir kasalliklari, 1-nashr, M., 1911;
* *Zaxarchenko M. A.* Asab kasalliklari kursi, M.-L. , 1930;
* *Zaxarchenko M. A.* Miya poyasining qon tomir kasalliklari, Toshkent, 1930;
* *Zaxarchenko M. A.* Yuqori serebellar arteriya obstruktsiyasi sindromi klinikasi haqida, Oʻzbekiston Sogʻliqni saqlash kengashi, 1938-yil, 3 bet. 3.

## Manbalar


## Adabiyotlar

* *Gordeeva V. D.* Professor M. A. Zaxarchenkoning nevrologik maktabi, kitobda. : Savol, sogʻliqni saqlash tashkilotlari. va asal tarixi. Oʻzbekistonda sogʻliqni saqlash masalalari va tibbiyot tarixi, S. A. Aʼzamxoʻjaeva tahriri ostida, Toshkent, 1968, 70 bet.

## Havolalar

* BME.  Zaxarchenko M. A.
Vladimir Vanke

**Vladimir Aleksandrovich Vanke** (1940–2009) – rus olimi, fizika-matematika fanlari doktori. Moskva davlat universiteti radiofizika kafedrasi professori.

## Hayoti
Vladimir Vanke 1940-yil 13-sentabrda Toshkent shahrida tavallud topgan.

Moskva davlat universitetining fizika fakultetini (1964) va aspiranturasini (1967) tamomlagan. Doktorlik dissertatsiyasini himoya qilib, shu yerda ishlagan. 1990-yilda Radiofizika kafedrasiga, 2008-yilda esa fotonika va mikrotoʻlqinlar radiofizikasi kafedrasi kichik ilmiy xodimi, ilmiy xodimi, katta ilmiy xodimi hamda professori lavozimlarida faoliyat olib borgan.

Aleksandrovich Radiofizika, kosmik energiya, quyosh kosmik energiya tizimlarini rivojlantirish boʻyicha mutaxassis boʻlgan.

1970-yillarda Yaponiya koinot tadqiqotlari instituti olimlari Makato Nagatomo Susumi Sasaki bilan birgalikda orbitadagi kuchli quyosh massividan olingan elektr energiyasini mikrotoʻlqinli nurga aylantirilib, Yerga yuboriladigan kosmik elektr stansiyasi modelini ishlab chiqishdi.

Keyinchalik Aleksandrovich ushbu mavzuni hamkasblari boʻlmish professorlar Vladimir Mixaylovich Lopuxin, Vladimir Leonidovich Savvin, Leonid Vasilyevich Leskov bilan birgalikda ishlab chiqdi. Bundan tashqari, Vladimir mikrotoʻlqinli elektronika sohasida tadqiqotlar, shu jumladan siklotron mikrotoʻlqinli energiya konvertorini yaratish bilan shugʻullangan.

Vladimir 1996-yildan Moskva davlat universiteti rektorati huzurida tashkil etilgan fakultetlararo hamda fanlararo magnit tomografiya va spektroskopiya markazida yetakchi ilmiy xodim boʻlib faoliyat yuritgan.

Vanke fizika-matematika fanlari doktori boʻlgan (1980).

Vladimir Vanke 2009-yil 27-avgustda Moskva shahrida vafot etgan. U Rogojskoe qabristonida (1-uyda) oilaviy qabrga dafn etilgan.

## Insholari
Vanke, Lopuxin va Savvin „Problemi solnechnix kosmicheskix elektrostansiy“ (1977) va „Sverxmaloshumyashiye usiliteli siklopotyunnix voln“ (1969) nomli oʻzlarining ilmiy ishlarini chop etishgan.

## Manbalar
Lev Vasilyev

**Lev Alekseyevich Vasilev** (1939-yil 16-dekabrda Toshkent) – Qirgʻiziston Respublikasining siyosatchisi hamda sovet va qirgʻiz sanoat rahbari. Qirgʻizistonda xizmat koʻrsatgan sanoat xodimi va davlat xizmatining III toifali maslahatchisi.

## Hayoti
Lev Vasilyev 1939-yil 16-dekabrda Toshkentda tavallud topgan.

Lev Sovet armiyasida xizmat qilgan. Demobilisatsiyadan soʻng 1961-yilda mashinasozlik zavodida chilangar sifatida mehnat faoliyatini boshladi. 1966-yilda Xarkov temir yoʻl transporti muhandislari institutini „sanoat issiqlik energetikasi“ mutaxassisligi boʻyicha tamomlagan. 1967–1978-yillarda muhandis, katta muhandis, issiqlik mexanik uskunalari va issiqlik oʻlchovlarini sozlash va sinovdan oʻtkazish xizmati boshligʻining oʻrinbosari lavozimida faoliyat olib borgan. Frunzenskoye issiqlik tarmoqlari korxonasining bosh muhandisi va Qirgʻiziston Bosh muhandisining issiqlik texnikasi boʻyicha oʻrinbosari boʻlib ishlagan.

Alekseyevich 1978-yilda Frunzenskaya (keyinchalik Bishkek) issiqlik elektr stansiyasi direktori etib tayinlangan va bu lavozimda 30 yildan ortiq ishlagan. „Elektr stansiyalari“ OAJ filiali Bishkek issiqlik elektr stansiyasi direktorining maslahatchisi boʻlib oʻz faoliyatini davom ettirgan.

Lev 2000-yilda Jogorku Kengesh Xalq deputatlari majlisi deputati etib saylangan. Sanoat va tadbirkorlikni strategik rivojlantirish qoʻmitasi raisining oʻrinbosari boʻlgan. Qirgʻiziston sotsial-demokratik partiyasi aʼzosi hamdir.

Shuningdek, Bishkek shahar kengashining toʻrtinchi chaqiriq deputati etib saylangan. Lev Vasilyev 2020-yil iyul oyida oʻz ixtiyori bilan sogʻligʻiga sababli  vazifasidan voz kechdi.

Lev II va III darajali „Manas“ ordeni bilan taqdirlangan. Rossiyaning „Rossiya yagona energiya tizimi“ OAJning xizmat koʻrsatgan xodimi. Bishkekning faxriy fuqarosi boʻlgan.

## Manbalar
Alisa Yoffe

**Alisa Danilovna Yoffe** (. 1987-yil, Toshkent) – rus rassomi.

## Tarjimai holi
Alisa Yoffe 1987-yilda Toshkent (OʻzSSR) shahrida tavallud topgan.

2005–2007-yillarda MMSIdagi Yuriy Shabelnikovning ustaxonasiga borib turgan.

Danilovna 2007–2008-yillarda Moskvada zamonaviy sanʼat institutida tahsil olgan.

2008-yildan 2009-yilgacha Anatoliy Osmolovskiyning seminarlarida ishtirok etgan.

Alisa 2015-yilda Rossiyadagi eng istiqbolli yosh rassomlardan biri deya Forbes jurnalida nomi chiqqan.

2015-yilda „Pank-Franksiya Krasnix Brigad“ guruhi uchun „Pesni dlya Margeriti Kagol“ albomining muqovasini yaratdi.

Rassom 2018-yilda Rossiyaning 49ART sarmoyaviy sanʼat reytingiga kiritilgan.

Alisa 2017-yildan 2019-yilgacha COMME des GARÇONS moda brendi bilan hamkorlik qilgan. Shuningdek, Maison Margiela, Cartier, Bonne Suits va Virronen brendlari bilan ishlagan.

2019-yilda fotograf Igor Muxinning „Moscow Light“ kitobi uchun muqova muallifi boʻlgan.

Yoffe 2020-yilda The Art Newspaper Russia ekspertlar va hakamlar hayʼati ishtirokida Rossiyadagi yosh sanʼat reytingini tuzdi. Alisa Yoffe 4-oʻrinni egallagan eng istiqbolli 50 ta rassom qatoriga kirdi. Oʻsha yili Afisha Daily veb-sayti uni Rossiyaning eng yaxshi yosh rassomlari oʻntaligiga kiritdi.

Rassom COSMOSCOW, SAM FAIR, DA! zamonaviy sanʼat yarmarkalarida qatnashgan.

Hozirda rassom Tbilisida (Gruziya) yashaydi va ishlaydi.

## Mukofoti va unvonlari
Alisa Yoffe Iosef Brodskiy fondi stipendiyasi (2017) va Demyan Bedniy nomidagi „Levaya perspektiva“ mukofoti sohibasi (2021).

## Shaxsiy koʻrgazmalari
Alisa Yoffe 2022-yil – „No war“, Gruziya parlamenti, Tbilisi;

2022-yil – „Kletka“, TsTI Fabrikasi, Moskva;

2021-yil – „Sluchay“, TsTI Fabrikasi, Moskva;

2021-yil – „Penisi“, TsTI Fabrikasi, Moskva;

2021-yil – „Lenta novostey“, TsTI Fabrikasi, Moskvada shaxsiy koʻrgazmalarini oʻtkazgan.

## Manbalar
Gleb Vanag

**Gleb Alekseyevich Vanag** (1922-yil 26-aprel – 1991-yil 13-noyabr) Chkalov nomidagi Novosibirsk aviatsiya zavodi direktori. Sotsialistik Mehnat Qahramoni, SSSR Davlat mukofoti laureati.

## Tarjimai holi
Gleb Vanag 1922-yil 26-aprelda Toshkent shahrida ishchi oilasida tavallud topgan. 1940-yilda 12-sonli maktabning 10-sinfini tamomlagan. Qozon aviatsiya instituti ustaxonalarida elektrik boʻlib ishlagan.

Gleb 1950-yilda Qozon aviatsiya institutini tamomlagan. 1950–1962-yillarda V. P. Chkalov nomidagi Novosibirsk aviatsiya zavodida katta muhandis, mexanik, qator boshligʻi, boshliq oʻrinbosari va parvoz-sinov stansiyasi boshligʻi boʻlib ishlagan. MiG-15, MiG-17, MiG-19, Su-9 reaktiv qiruvchilari samolyotlarini sinovdan oʻtkazishda ishtirok etdi.

1962–1963-yillarda Novosibirsk Elektragregat zavodi direktori lavozimida faoliyat olib borga. 1963–1964-yillarda-Gʻarbiy Sibir Sovnarxozining agregat qurilishi boshqarmasi boshligʻi boʻlib ishlagan.

1964–1982-yillarda V. P. Chkalov nomidagi Novosibirsk aviatsiya zavodi direktori boʻlgan. Uning rahbarligi davrida korxonaning ijtimoiy bazasi faol rivojlandi. Ishchi xodimlar uchun uylar, profilaktoriyalar, V. P. Chkalov nomidagi madaniyat saroyi qurildi.

Besh yillik rejani amalga oshirishdagi alohida xizmatlari uchun Vanag Gleb Alekseyevich 1971-yil 26-apreldagi SSSR Oliy Soveti Prezidiumining farmoni bilan Sotsialistik mehnat qahramoni unvoni, Lenin ordeni va „Oʻroq va bolgʻa“ oltin medali bilan taqdirlandi.

Gleb 1975–1980-yillarda RSFSR Oliy Kengashi deputati etib saylandi. Gleb Aleksandrovich Novosibirskda yashagan. U 1991-yil 13-noyabrda vafot etgan va Novosibirskdagi Zayeltsovskoye qabristoniga dafn etilgan.

## Mukofotlari
Vanag 2 ta Lenin ordeni, Oktyabr inqilobi ordeni, „Shon-sharaf belgisi“ ordeni va medallar bilan taqdirlangan. SSSR Davlat mukofoti sovrindori.

## Xotirasi
V. P. Chkalov nomidagi Novosibirsk APO maʼmuriy binosiga Qahramon xotirasiga yodgorlik lavhasi oʻrnatilgan.

## Manbalar
Rustam Madumarov

**Rustam Tojiddinovich Madumarov** (, 1976-yil 26-mart, Toshkent shahri) – oʻzbekistonlik sobiq qoʻshiqchi va tadbirkor. „Dado“ musiqiy guruhi aʼzosi. Oʻzbekistonning birinchi prezidenti Islom Karimovning katta qizi Gulnora Karimovaning fuqaroviy eri boʻlgan. Karimova bilan birga yirik moliyaviy jinoyatlarda aybdor deb topilgan. 2016-yilda Panama hujjatlarida keltirilgan 104 nafar oʻzbekistonlik ofshor egalaridan biri.

## Bolaligi va taʼlim
1977-yil 26-martda Toshkent shahrida tugʻilgan. Millati tojik. Yunusobod tumanidagi 240-maktabda oʻqigan. 1998-yilda Toshkent axborot texnologiyalari universitetini tugatgan. Universitetda oʻqish bilan birga ishlab chiqarish korxonasi ishchisi boʻlgan.

## Musiqiy faoliyati

1996—1999-yillarda „Anor“ musiqiy guruhining aʼzosi boʻlgan. 1999-yilda akasi Alisher Madumarov bilan birga „Dado“ musiqiy guruhiga asos solgan.

## Tadbirkorlik faoliyati va jinoyat ishi
Gulnora Karimova yordamida, Alisher Madumarov, Gayane Avakyan bilan birgalikda media mahsulotlar ishlab chiqarish va savdosiga ixtisoslashgan „Nirvana“, „Terra Group“, „Prime Media“, „Gamma Promotion“ shirkatlariga asos solgan.

2014-yil 17-fevral kuni qamoqqa olingan. Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi tomonidan jinoiy faoliyatdan kelgan daromadlarni legallashtirish, soliq toʻlashdan boʻyin tovlash hamda millionlab dollar qiymatga ega mulkni oʻgʻirlash aybi bilan jinoiy ish qoʻzgʻatilgan. Bosh prokuratura tergov davomida Madumarov yetakchilik qilgan uyushgan jinoiy guruhning 12 davlat hududida bir yarim milliard dollarga yaqin „legallashtirilgan mablagʻi“ aniqlanganini eʼlon qilgan. 2017-yil 24-may kuni Harbiy sud qarori bilan 10 yillik qamoq jazosiga hukm qilingan. Keyinchalik uning jazo muddati olti yilga qisqartirilgan. 2023-yilning boshlarida ozodlikka chiqqan. Shu yil 1-oktyabr kunida Rustam Madumarov Gonkongda qamoqqa olingani aytilgan.

## Shaxsiy hayoti
2000-yildan buyon Oʻzbekistonning birinchi prezidenti Islom Karimovning katta qizi Gulnora Karimova bilan yaqin aloqalarda boʻlgani, Karimova bilan 2008-yilda qisqa muddat rasman nikohda boʻlganligi aytiladi.

## Manbalar
Aleksandar Stoimirović

**Aleksandar Stoimirović** (; 1982-yil 11-dekabr) – serbiyalik sobiq professional futbolchi. Toshkentning „Lokomotiv“ jamoasida faoliyat olib borgan sobiq murabbiy.

## Faoliyati
Yugoslaviyaning Kragujevac shahrida tugʻilgan Stoimirovich oʻz faoliyatini Radnički Obrenovac jamoasida boshlagan. 2004-yilning yozida Xayduk Kula jamoasi bilan shartnoma imzolagan. Xayduk jamoasi ikki yil faoliyat olib borganidan soʻng, 2006-yilning noyabrida Ukrainaning „Vorskla“ klubi bilan imzolagan. Bir yarim yildan soʻng Vorsklani tark etgan va 2008-yilning iyul oyida Chernomorets klubi bilan shartnoma imzolagan. Aleksandar 2009-yil 8-oktyabrda „Shalke 04“ jamoasining sinov mashg'ulotlariga qoʻshilgan va ikkita oʻrtoqlik oʻyinida ishtirok etgan.

Keyinchalik Stoimirović Serbiya Superligasida FK Chukarichki va FK Borac Chachak jamoasida, Ruminiya va Vengriya oliy ligalarida, Petrolul Ployeshti va Pechsi Mechsek FC jamoalari safida oʻynagan. 2013-yilning yozida Serbiyaga qaytib kelgan va oʻzining tugʻilgan oʻsgan shahri, FK Radnički 1923 klubi tarkibida oʻynagan.

### Murabbiylik faoliyati
Futbolchilik faoliyatini yakunlaganidan soʻng jismoniy tayyorgarlik boʻyicha murabbiy sifatida oʻqigan va FK Radnichki, FK Gruza, FK Lokomotiv Serbiya, FK Sloga jamoalarida faoliyat yuritgan. 2021-yilda Oʻzbekiston Pro ligasida ishtirok etgan Fargʻonaning „Neftchi“ jamoasida Ilhom Mo'minjonovga jismoniy tayyorgarlik bo'yichia murabbiy sifatida yordam bergan. Bir yillik faoliyati davomida „Neftchi“ jamoasi bilan Pro liga gʻolibligini qoʻlga kiritgan. 2022-yilgi mavsumda Oʻzbekiston Superligasining boshqa bir jamoasi, Namanganning „Navbahor“ klubida bosh murabbiy Samvel Babayanga jismoniy tayyorgarlik boʻyicha yordamchi sifatida faoliyat olib borgan.

2023-yilgi mavsumda Olmaliqning „AGMK“ jamoasida Mirjalol Qosimovga yordamchi murabbiy sifatida faoliyat olib borgan. 2024-yildan Toshkentning „Lokomotiv“ jamoasi bosh murabbiyi. Yanvar oyida klubda **Stoimirović** Pro litsenziyasi boʻlmaganligi sababli katta murabbiy lavozimiga tayinlangan. 2024-yil 23-mayda Lokomotiv jamoasini tark etgan.

## Manbalar

## Havolalar

* Aleksandar Stoimirović at RomanianSoccer.ro (in Romanian)
* 
* Aleksandar Stoimirović Srbijafudbal saytida
* Aleksandar Stoimirović Srbijafudbal saytida
* Aleksandar Stoimirović Stats Utakmica.rs saytida
* Aleksandar Stoimirović Transfermarkt saytida
Donior Islamov

**Donior Islamov** (; 1989-yil3-dekabr, Toshkent, Oʻzbekiston SSR, SSSR) – Moldaviyalik yunon-rum kurashchisi, Yevropa chempionati sovrindori.

## Sportdagi faoliyati
Donior Toshkent shahrida tavallud topgan. Unga Oʻzbekiston vakili boʻlish taklifi berilgan, ammo Moldova fuqaroligini tanlagan. U Yuriy Bogdan (Floresti) boshchiligida yunon-rum kurashi boʻyicha chiqishlarini boshlaydi va 2006-yildan beri Mixail Kuku bilan shugʻullana boshlaydi. Islamov 2012-yilda talabalar oʻrtasida jahon chempioni, 2014-yilda bronza medali sohibi boʻldi. 2016-yil fevral oyida Kiyevdagi xalqaro turnirda gʻolib chiqdi. 2016-yil mart oyida Rigada boʻlib oʻtgan Yevropa chempionatining bronza medali sovrindori boʻldi va 3-oʻrin uchun boʻlgan kurashda serbiyalik Kristian Frisni magʻlub etdi. Xuddi shu 2016-yilda ASV „Nedingen“ klubi sharafini himoya qilgan Germaniya Bundesligasi chempioniga aylandi. Sportchi 2018-yil may oyida Kaspiyskdagi Yevropa chempionatida medal uchun boʻlgan kurashda xorvatiyalik Ivan Lizatovichni magʻlub etib, bronza medali sohibiga aylandi.

## Yirik xalqaro musobaqalardagi sport natijalari
Kurash boʻyicha Yevropa chempionati 2009 – 22;

Kurash boʻyicha Yevropa chempionati 2010 – 8;

Kurash boʻyicha jahon chempionati 2010 – 23;

Kurash boʻyicha Yevropa chempionati 2011 – 20;

Kurash boʻyicha jahon chempionati 2011 – 12;

Kurash boʻyicha Yevropa chempionati 2012 – 26;

Kurash boʻyicha Yevropa chempionati 2013 – 22;

Kurash boʻyicha jahon chempionati 2013 – 31;

Kurash boʻyicha jahon chempionati 2014 – 18;

Yevropa oʻyinlari 2015 – 26;

Kurash boʻyicha Yevropa chempionati 2016 – ;

Kurash boʻyicha Yevropa chempionati 2017 – 16;

Kurash boʻyicha jahon chempionati 2017 – 25;

Kurash boʻyicha Yevropa chempionati 2018 – 

Kurash boʻyicha jahon chempionati 2018 – 9;

Kurash boʻyicha Yevropa chempionati 2019 – 11;

Kurash boʻyicha jahon chempionati 2019 – 18;

Kurash boʻyicha Yevropa chempionati 2020 – 13;

## Manbalar
Luiza Islam

**Luiza Islam Ali-zode** (1971-yil 10-fevral, Toshkent, Oʻzbekiston) – metsso-soprano yoʻnalishidagi oʻzbek opera xonandasi. 2008-yilda „Musiqiy teatrdagi eng yaxshi ayol ijrochi“ deb hisoblangani uchun „Oltin yorituvchi“ mukofotiga sazovor boʻlgan.

## Tarjimai holi
Luiza 1971-yil 10-fevralda Toshkentda tavallud topgan. Toshkentdagi Hamza nomidagi musiqa kollejida (hozirgi Hamza Hakimzoda Niyoziy nomidagi Respublika davlat musiqa kolleji), soʻngra N. A. Rimskiy-Korsakov nomidagi Sankt-Peterburg konservatoriyasida qoʻshiqchilik boʻyicha oʻqigan. Keyinchalik Shtutgart musiqa va teatr oliy maktabida tahsil oldi. Uning professorlari Konstantin Plyushnikov, Silviya Geshti, Konrad Rixter, Tom Krauze, Julyetta Simionato, Lamara Chkoniya va Fedora Barbyeri edi.

Luiza oʻz opera faoliyatini Sankt-Peterburgdagi Zazerkalye teatrida boshlagan hamda u yerda rejissyor Aleksandr Petrov va dirijyor Pavel Bubelnikov rahbarligida aktyorlik mahoratini ham oshirgan.

Luiza Yevropaning koʻplab opera teatrlarida, jumladan, Vena Volksoperida, Gamburg opera teatrida, Kopengagen va Nemis operasida chiqishlar qilgan. Shuningdek, Jeneva Katta teatrida, Tuluza Kapitoliy teatrida, Qirollik Vallon operasida va boshqa opera uylarida ham turli rollar bilan har xil festivallarda ishtirok etgan.

Luiza 1999-yilda Tortelye boshchiligidagi Lion milliy orkestri bilan birgalikda fransuz bastakori Filipp Ersanning „Peyzaj s Ruinoy“ asarining premyerasini ijro etdi. Bu ijro koʻplab Yevropa mamlakatlarida radioga yozib olindi.

Opera xonandasi 2011-yilda Batumida yangi opera uyining ochilishida kontsert berdi. Shuningdek, Luiza libretto yozgan va Vladimir Genin musiqasi bilan „Serdse malchika iz Permonta“ operasini boshqargan. Keyinchalik bu musiqa filmda qayta dunyo yuzini koʻrgan.

## Mukofotlari
Luiza „Musiqiy teatrdagi eng yaxshi ayol ijrochi“ boʻlgani uchun „Oltin yoriyuvchi“ (2008) mukofotiga sazovor boʻlgan.

ARD xalqaro musiqa tanlovida uchinchi oʻrinni egallagan.

Islam Ali-Zade Gans Gabor nomidagi Belveder xalqaro vokal tanlovida ikkinchi mukofotini qoʻlga kiritgan.

## Manbalar
Salimiyya takyasi

**Salimiyya Takiyasi** () – *[[Xonaqoh|takiya]]* (Usmonlilar davridagi arabcha takyaxonaning nomi, soʻfiylar monastiri sifatida xizmat qilgan) Damashqning as-Solihiyya shahrida joylashgan inshoot.

Majmua 924-1518-yilda Usmonlilar sultoni Salim I tomonidan Misrni zabt etgandan keyin ibn Arabiy qabri yonida qurilgan. Salimiyya takiyasi „Suriyadagi birinchi Usmonli binosi“ hisoblanadi. Biroq, uning qurilish uslubi mamluklarga ham, Usmonlilarga ham xos emas, balki mahalliy meʼmoriy uslublar asosida bunyod etilgan boʻlishi mumkin (keyinchalik Sulaymoniya Takiyasidan farqli boʻlgan Usmonli meʼmorchilik uslubi Damashqqa kirib borgan).

Salimiyya takiyasi masjid (ibn Arabiy masjidi) va unga qarama-qarshi qilib qurilgan *imoratdan* iborat.

## Eslatmalar

## Manbalar
Toshkent akvaparkidagi koʻl

**Akvapark**, ilgari **Gʻalaba bogʻidagi koʻl**, **gʻalaba koʻli** () – Toshkent shahri Yunusobod tumanidagi sunʼiy koʻl. Boʻzsuv kanali suvlari bilan toʻyinadi.
## Geografik joylashishi
Toshkent akvaparki koʻli Toshkentning Yunusobod tumanida, Amir Temur koʻchasining chap tomonida joylashgan. Gʻarbida „Bodomzor“ joylashgan. Koʻlga shimolda joylashgan Boʻzsuv kanalining suvlari kelib quyiladi. Koʻl shimoli-sharqdan janubi-gʻarbga qarab choʻzilgan va uzunchoq shaklga ega. Toshkent akvaparki koʻlining shimoliy qismida sohilga koʻpriklar orqali bogʻlangan orolcha joylashgan.
## Tarixi
Toshkent akvaparkidagi suv havzasi odatda koʻl deb nomlanadi, ammo koʻl sunʼiy yaratilgan. Koʻl bilan oʻrmon bogʻi qurilishi 1947-yilda boshlangan (boshqa maʼlumotlarga koʻra 1946-yil). Boʻzsuv shahridan qadimgi Chauli ariqining ketishi yaqinidagi choʻlda joylashgan. Chauli atrofida choʻzilgan suv havzasi qazilib, uning qirgʻoqlari daraxtzorlar bilan obod etilgan. Akvaparkdagi koʻl nomi SSSRning Ulugʻ Vatan urushidagi gʻalabasi sharafiga qoʻyilgan.
 Sovet yillarida gʻalaba koʻlida qayiqlar toʻxtash joyi, plyaj va dam olish maskanlari faoliyat koʻrsatgan. Plyaj yoshlarning koʻp keladigan mashhur joylaridan biri boʻlgan. 1980-yilda ushbu hududda „gʻalaba“ madaniyat va dam olish bogʻi joylashib, keyinchalik esa uning yerlari Oʻzbekiston SSR VDNXga Park zonasi sifatida berilgan.

## Hozirgi holati
Hozirgi vaqtda Parkning Yunusobod tumanidagi qismi yopilgan. Koʻlning bir qismi Toshkent akvaparki hududida joylashib, uning chap qirgʻogʻida esa Yapon bogʻi joylashgan. Ikkala bogʻga ham tashrif buyurish pullik. Faqat akvaparkga qarama-qarshi boʻlgan qirgʻoq qismi devor bilan oʻralmagan. Koʻlda yovvoyi oʻrdaklar yashaydi.

## Manbalar
Sayyida Ruqayya masjidi

**Sayyida Ruqayya masjidi** () Suriyaning Damashq shahrida joylashgan boʻlib, unda Husayn ibn Alining kichik qizi „Ruqayya“ nomi bilan ham tanilgan Sukaynaning qabri joylashgan.

## Tavsifi
Shia islomiy rivoyatlarida aytilishicha, Karbalo jangi va undan keyin Damashqda boʻlgan mashaqqatli sayohatni boshdan kechirgan Sukayna toʻrt yoshida Yazid qamoqxonasida vafot etgan va usha yerga dafn etilgan. Biroq, yillar oʻtib, qabrini suv bosganidan soʻng, uning qabri qayta ochilgan va jasad hozirgi masjid turgan joyga koʻchirilgan. Masjid 1985-yilda maqbara yaqinida qurilgan boʻlib, Eron meʼmorchiligining zamonaviy koʻrinishini oʻzda namoyish etadi, masjid qurilishida koʻp miqdorda oynadan foydalanish va tilla suvi yugurtirilishi ayni buning isbotidir. Ziyoratgohga tutashgan masjid maydoni, oldida kichik hovli bor. Bu masjid Umaviylar masjidi va Damashq markazidagi al-Hamidiya maydonidan uncha uzoq boʻlmagan masofada joylashgan.

## Galereya

Image:Sayyidah Ruqayya Mosque 05.jpg|Hovli koʻrinishi
Image:Sayyidah Ruqayya Mosque 03.jpg|Namor oʻqish zali
Image:Sayyidah Ruqayya Mosque 02.jpg|Sayyida Ruqayyaning qabri
Image:Sayyidah Ruqayya Mosque - Chandelier 02.jpg|Masjiddagi qandil
Image:Zarih of Ruqayya bint Husayn.jpg|Zarih
File:Mosque Sayyeda Ruqayya, Damasscus.jpg|Yozuvli taxta
File:Ruqayya mosque outside view.jpeg|Ruqayya masjidinng gumbazi
File:Ruqayya mosque entrance.jpeg|Ruqayya masjidining kirish qismi

## Yana qarang

* Husayn ibn Alining qizlari
* Islomidagi eng muqaddas joylar (shia)
** Bob As-Sagʻir
** Sayyida Zaynab masjidi

## Manbalar

## Havolalar
Islom sanʼati muzeyi (Quddus)

**L. A. Mayer Islom sanʼati muzeyi** (ilgari **L. A. Mayer Islom sanʼati instituti** nomi bilan tanilgan) (ibroniycha: מוזיאון ל. א. מאיר לאמנות האסלאם; arabcha:معهد ل. أ. مئير للفن الإسلامي) – Quddusdagi muzey. 1974-yilda tashkil etilgan. Katamondagi HaPalmach koʻchasining muyulishida, Quddus teatri yoʻlida joylashgan boʻlib, u islomiy kulolchilik, toʻqimachilik, zargarlik buyumlari, marosim buyumlari va boshqa islomiy madaniy artefaktlarni oʻz ichiga oladi.

## Tarixi
Muzey Ser David Lionel Salomonsning qizi Vera Bryce Salomons tomonidan uning doʻsti va ustozi, Quddus Ibroniy universiteti rektori, 1959-yilda vafot etgan islom sanʼati olimi Leo Aryeh Mayer xotirasiga qurilgan. Salomonsning taʼkidlashicha, muzey davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlanmasdan, moliyaviy mustaqil boʻlib qoladi. Bino Alexandr Friedman tomonidan loyihalashtirilgan va qurilish 1965-yilda boshlangan. Birinchi direktor Gabriel Moriah edi.

Muzeyda islom sivilizatsiyasining eʼtiqodlari va sanʼatini oʻrganuvchi xronologik tartibda tashkil etilgan toʻqqizta galereya mavjud. Mayerning shaxsiy kolleksiyasidan tashqari muzeyda qadimiy shaxmat donalari, domino va oʻyin kartalari mavjud; xanjarlar, qilichlar, dubulgʻalar; toʻqimachilik; zargarlik buyumlari; Ispaniyadan Hindistongacha islom mamlakatlarida ishlab chiqarilgan shisha idishlar, kulolchilik va metall buyumlar. 1999-yilda Islom gilamlari kolleksiyasi qoʻshildi.

Nadim Sheyban 2014-yilda muzey direktori etib tayinlangan.

## Noyob soatlar kolleksiyasi
Muzeydagi galereyada David Salomonsning soatlar kolleksiyasi ham namoyish etilgan. Salomons Londonning birinchi yahudiy lord-merining jiyani edi.

## Zamonaviy arab sanʼati
2008-yilda muzeyda zamonaviy arab sanʼatining guruh koʻrgazmasi ochildi, bu Isroil muzeyida mahalliy arab sanʼatining birinchi koʻrgazmasi va arab kuratori tomonidan oʻrnatilgan birinchi koʻrgazma. Namoyishda 13 nafar arab rassomi ishtirok etgan.

## Yana qarang

* Islom muzeyi, Quddus
* Isroil muzeylari ro'yxati

## Manbalar

## Havolalar

*
Bagʻdoddagi masjidlar roʻyxati

Iroqda joylashgan Bagʻdod bir vaqtlar Abbosiylar xalifaligining poytaxti va islom taraqqiyotining markazi boʻlgan. Bu sahifada **Bagʻdoddagi turli sulola davrida bunyod etilgan masjidlar roʻyxati** berilgan. Bugungi kunda Bagʻdodda juma namozini oʻqiydigan 912 ta jamoat masjidi va har kuni muntazam ravishda namoz oʻqiladigan 149 ta kichik masjid mavjud.

## [[Bagʻdod xalifaligi|Abbosiylar]]

## [[Eron tarixi|Turk-fors]]

## Usmonlilar

## Zamonaviy

## Nomaʼlum

## Yana qarang

* Iroq sanʼati
* Iroqdagi masjidlar roʻyxati

## Manbalar

## Havolalar
* Bagʻdod masjidlari, *GlobalSecurity.org*
Aleksandr Iskander

Knyaz **Aleksandr Nikolayevich Iskander** (1887-yil noyabr, Toshkent – 1957-yil 26-yanvar, Gras, Fransiya) Buyuk Gertsog Nikolay Konstantinovich va Nadejda Aleksandrovna Drayerning (1861–1929; Orenburg politsiyasi boshligʻi Aleksandr Gustavovich Drayer va Sofya Ivanovna Oganovskayaning qizi) kenja oʻgʻli.

## Tarjimai holi
Aleksandr Nikolayevich 1887-yil 3-noyabr Toshkent shahrida tavallud topgan. Imperator Aleksandr litseyini tamomlagan (1911). Knyaz Aleksandr Iskander – Buyuk Gertsog Nikolay Konstantinovichning kenja oʻgʻli. Aleksandr 1915-yilda ofitser lavozimiga koʻtarilgan. Avval leytenant unvoni bilan, keyinchalik Kirasirskiy polkida ofitser boʻlib xizmat qilgan. Birinchi jahon urushi qatnashchisi boʻlgan.

Iskander 1918-yil aprel oyida Qrimdan (Bolsheviklar tomonidan qoʻlga olinganligi sababli Yevpatoriya shahrida Qizil Xoch kasalxonasida oʻng oyogʻining ikkala suyagi sinishi bilan ogʻir kontuziyadan tuzalib ketgan) Toshkentga qaytib keldi. Knyaz toʻrt zobit hamrohligida Qrimni qoʻltiqtayoqda, piyoda baʼzan aravada kesib oʻtdi. Nikolayev Dneprga kelib kemaga oʻtirdi va stansiyasidan poezdda Kiyevga yetib keldi. Bir necha oy oʻtgach, knyaz Iskander Moskvaga, soʻngra Petrogradga keldi va u yerdan pul va shaxsiy narsalarni olib ketishga muvaffaq boʻldi. Shundan soʻng Turkistonga (Orenburg orqali) yoʻl oldi.

Aleksandr qaytishidan biroz oldin 14-yanvar 1918-yilda uning otasi Buyuk Gertsog Nikolay Konstantinovich Romanov vafot etdi.

Qaytib kelgach, marhum otasining uyiga joylashdi. Onasi unga sudga ishga yordam berdi va oʻn toʻrtinchi I. N. Yasklovskiy uchastkasiga sudya yordamchisi etib tayinlandi. U yerda 1919-yil yanvargacha ishlagan.

1919-yil 19-yanvarda Toshkentda qoʻzgʻolon koʻtarildi. Knyaz Aleksandr Iskandar 1919-yil yanvar oyida bolsheviklarga qarshi qurolli qoʻzgʻolonda rota komandiri sifatida qatnashgan. Qoʻzgʻolon bartaraf etilgandan soʻng, 101 kishidan iborat Toshkent ofitser partizan otryadini tuzishni tashkil qildi.

Aleksandr Nikolayevich Iskandar 1957-yil 26-yanvarda Gras shahrida (Alpes-Maririmes) vafot etdi.

## Oilasi
Knyaz 1912-yilda Olga Iosifovna Rogovskaya bilan (1893–1962) turmush qurgan. Ular avval Rossiyada, keyinchalik SSSRda istiqomat qilishgan. Olganing farzandlari ikkinchi eri N. N. Androsovning familiyasi va ismini oldilar:

Oʻgʻli – Kirill Nikolayevich Androsov (knyaz K. A. Iskander) (1914–1992);

Qizi – Natalya Nikolayevna Androsova (Knyaz N. A. Iskander) (1917–1999) SSSRda, keyin Rossiya Federatsiyasida yashagan. Romanovlarning avlodidagi soʻnggi ayol vakili.

Aleksandr Nikolayevich 1930-yilda Parijda ikkinchi marta Natalya Konstantinovna Xanikovaga (1893–1982) uylangan.

## Manbalar
Halima Iskanderova

**Halima Shakirovna Iskanderova** (1940-yil 19-may, Toshkent) – sovet va rus teatr va kino aktrisasi. Tatariston Respublikasi xalq artisti.

1963-yildan beri Kamol nomidagi tatar akademik teatrining asosiy aktrisalaridan biri (Qozon).

## Tarjimai holi
Halima Iskandarova 1940-yilda Toshkentda tavallud topgan. Bolalik va maktab yillarini Frunze shahrida oʻtkazgan. Otasi Shokir Iskanderov 1941-yilda frontga chaqirilib, 1942-yilda Smolensk viloyatida vafot etgan. Halima maktab davridan beri havaskorlik spektakllarida qatnashgan.

Halima maktabni tugatgach, Moskvaga joʻnadi va u yerda GITISga oʻqishga kirdi. Qozonga koʻchib G. Kamal nomidagi Tatar davlat akademik teatrida ish boshlashdan oldin, Tula viloyatidagi teatrda ishlagan. 1963-yildan Iskanderova Galiaskar Kamal nomidagi tatar akademik teatrining yetakchi aktrisalaridan biri boʻlgan.

Iskanderova ishtirokidagi „Bibinur“ (rejissyor Feting) filmi xalqaro festival va tanlovlar laureati boʻlgan. U tatar tilida filmlarni dublyaj qilish bilan shugʻullangan.

## Teatrdagi rollari
Halima Iskanderova „Mirkay va Aysilu“ N. Isanbet – Magri;

„Budit serdsa lyudey“ – truppa rahbari;

„Ya – Mat“ M. Karim – monologik chiqish;

„Vzlyot lastochki“ A. K. Vaxitov – *Dilyara;*

„Chti otsa svoyeva“ V. V. Lavrentiev – *Irina;*

„Rojdestvo v dome Kupello“ Eduardo De Filippo – *Ninuchcha;*

„Poslednyaya jertva“ A. N. Ostrovskiy – *Irina;*

„Jenitba Figaro“ P. Bomarshe – *Rozina;*

„Durochka“ Lope de Vega – *Nisa;*

„To li vernyomsya…“ A. Gilyazov – *Larisa;*

„Babi spletni“ Goldoni Karlo – *Eleonora;*

„Leto v gorode“ Anor Rzayev – *Ruxsara;*

„Kolibelnaya“ T. Minullin – *Aizara Axatovna;*

„Bespridannitsa“ A. N. Ostrovskiy – *Xarita Ignatyevna Ogudalova;*

„Svetit, da ne greyet“ A. N. Ostrovskiy – *Avdotya Vasilevna;*

„Afandi“ N. Isanbet – *Sahilya;*

„Begletsi“ N. Isanbet – *Mayshakar;*

„Guljamal“ N. Isanbet – *uy bekasi;*

„Meshanye“ M. Gorkiy – *Akulina rollarini ijro etgan.*

## Manbalar
Nabi Hobil masjidi

**Nabi Hobil masjidi** (; ) yoki „Hobil paygʻambar masjidi“ – Suriyada Levantdagi Barada daryosi (Vadi Barada) qishloqlariga qarashli, Damashqning gʻarbiy togʻlarida, Zabadani vodiysi yaqinida joylashgan Hobilga bagʻishlab bunyod etilgan ziyoratgoh.

## Tavsifi

Bu masjidda Odam Atoning oʻgʻli Hobil (arabcha: *Habil*) qabri bor, deb ishoniladi, musulmonlar esa bu masjidga tez-tez *tashrif* buyurib turadilar. Masjid 1599-yilda Usmonli Vali Ahmad Posho tomonidan qurilgan boʻlib, 40 ta *[[Mehrob|mehrobga]]* ega ekanligi aytib oʻtiladi. Hikoyada aytilishicha, Hobil akasi Qobil (arabcha: *Qobil*) tomonidan oʻldirilgan, bu insoniyatning birinchi qotilligi sifatida baholanadi.

Masjidning ichki qismi  lik Qur’on oyatlari bitilgan yashil ipak gobelen bilan qoplangan uzun sarkofag mavjud, ayrim mahalliy aholi vakillari buni dunyo yaratuvchilari, jumladan Hobilning kattaligiga mos deb hisoblashadi. Masjid, shuningdek, darziylar tomonidan marosim oʻtkazilinadigan maskan hisoblaniladi.

## Yana qarang

* Islomdagi eng muqaddas joylar
** Islomdagi eng muqaddas joylar (shia)
*** Al-Nabi Shayth, Livan
*** Baab Saghir
*** Sayyida Ruqayya masjidi
*** Sayyida Zaynab masjidi

## Manbalar
Farrux Berdiyev

**Farrux Berdiyev** (; 14-may 1991-yil, Xoʻjand) – 2007-yil 20-avgustda Janubiy Koreyada boʻlib oʻtgan FIFA U-17 Jahon chempionati 2007 musoboqasi guruh bosqichida AQSh termasiga qarshi oʻyinda gʻalaba qozongan tojikistonlik futbolchilardan biri.

## Faoliyati
Farrux faoliyatini dastlab Toshkentda, Chigatoydagi futbol akademiyasida boshlagan. Birinchi murabbiyi Ahmad Ubaydullayev. Futbolchilik faoliyatida Regar-TadAZ va Xoʻjand jamoalarida oʻynagan. 2007-yil Tojikiston U-17 terma jamoasi tarkibida FIFA U-17 Jahon chempionati 2007 musoboqasida ishtirok etgan va 1/8 final bosqichiga yetib borishida katta hissa qoʻshgan.

### Murabbiylik faoliyati
2015-yil futbolchilik faoliyatini yakunlaganidan soʻng Xoʻjandning „Xoʻjand“ jamoasida darvozabonlar murabbiyi sifatida faoliyatini boshlagan. Xoʻjand klubida bosh murabbiy boʻlib ishlagan Noʻmonjon Yusupov va Vitaliy Levchenkolarga 2015-yildan 2020-yilgacha darvozabonlar oʻyingga tayyorlash boʻyicha yordamchilik qildi. 2020-yilgi mavsumdan Dushanbening „Istiqlol“ jamoasida ishladi va 2022-yilgi mavsumgacha darvozabonlar murabbiyi boʻlib ishlagan. 2022-yil yoz oyida Vitaliy Levchenkoning yordamchi murabbiyi sifatida „Neftchi“ jamoasi murabbiylar shtabidan joy oldi.

## Manbalar

## Havolalar

* Maʼlumotlar FIFA rasmiy veb-saytida 
* Tojikistonning jahon chempionatidagi ilk gʻalabasi  2007-yil
* Farrux Berdiyev  Transfermarktda murabbiy profili
* Farrux Berdiyev Soccerwayda murabbiy profili
* Farrux Berdiyev Footballfacts
Tye Sheridan

**Tye Kayle Sheridan** (1996-yil 11-noyabrda tugʻilgan) – amerikalik aktyor.

## Biografiya
1996-yil 11-noyabr kuni Texasda tugʻilgan. Bryan Sheridan va Stephanie Wrightning oʻgʻli. 16 yoshida Elxart mustaqil maktab okrugiga oʻqishga kirdi va u 16 yoshga toʻlgunga qadar kino toʻplamlari boʻyicha repetitorlik faoliyati bilan shugʻullandi.

## Filmografiyasi

## Manbalar

## Havolalar

*
Margarita Zorbala

**Margarita Stavrovna Zorbala** (, 1957-yil, Toshkent, Oʻzbekiston SSR) – yunon qoʻshiqchisi.

## Hayoti
Margarita Zorbala 1957-yilda Toshkentda tavallud topgan. SSSRda voyaga yetgan. Uning ota-onasi siyosiy yunon qochqinlari edi. Zorbala 2 yoshga toʻlganida oilasi Moskvaga koʻchib oʻtgan. Uning otasi Stavros Dmitriyevich Zorbalas sotsiolog boʻlib ishlagan. Onasi Yekaterina (Katina) qoʻshiqchi va aktrisa boʻlgan. Bundan tashqari Moskva universitetida yunon filologiyasidan dars bergan.

Margarita Zorbala 1993-yildan doimiy ravishda Limasol yaqinida joylashgan Kiprdagi kichik qishloqda yashagan. Sobiq eri Yorgos Kimulis, yunon aktyori, rejissyor va tarjimon boʻlgan.

## Musiqiy faoliyati
Ota-onasi Margarita va uning ukasi Dimitrisga yunon tili va yunon tarixi tarbiyasining ajralmas qismi boʻlib qolishi uchun hamma narsa qilishdi. Margarita oʻsmirlik chogʻida Mikis Teodorakis va Manos Hadzidakisning qoʻshiqlarini yoddan bilar va kuylar edi. U Moskvadagi yunon klubida qoʻshiqlar kuyladi va musiqa maktabida akkordeon chalishni oʻrganish uchun tahsil olgan.

Margarita Mikis Teodorakisni birinchi marta uchratganida atigi 9 yoshda edi. 17 yoshida Teodorakisning taklifiga binoan „Μπαλάντες“ („Balladalar“) ni ijro etish uchun Gretsiyaga joʻnagan. Albom muvaffaqiyatli chiqqandan soʻng, Moskvaga Lomonosov universiteti ispan filologiyasi fakultetini tugatish uchun qaytib kelgan. Soʻngra oʻqishni tamomlab, oilasi bilan Gretsiyaga qaytgan.

Margarita Gretsiyadagi Milliy teatr maktabini tamomlagan. Keyinchalik Chexovning „Platonov“ va Dostoyevskiyning „Jinoyat va jazo“ spektakli asosida yaratilgan „Yovvoyi asal“ teatrlashtirilgan spektaklida oʻynagan. Shuningdek Mixalis Karagatsisning romani asosida „Sariq konvert“ teleserialida rol ijro etgan.

## Manbalar
Toshkent real bilim yurti

Toshkent real bilim yurti – Toshkent shahrida faoliyat yuritgan real bilim yurti hisoblanadi.

## Tarixi
1876-yilda Toshkentda toʻrt yillik pro-gimnaziya ochildi va 1881-yilda gimnaziyaga aylantirildi. Shaharda nafaqat anʼanaviy taʼlim (birinchi navbatda, qadimgi tillar va zamonaviy xorijiy tillar) beruvchi taʼlim muassasalariga ega boʻlish, balki oʻsha davrdagi texnik va texnologik oliy taʼlim muassasalarida oʻqishga kirish va qoʻshimcha taʼlim olish uchun yetarli bilim bera oladigan tabiiy fanlarni qamrab olgan taʼlim muassasalariga boʻlgan ijtimoiy ehtiyoj paydo boʻldi. 19-asr oxiri 20-asr boshlarida Rossiya imperiyasidagi bunday taʼlim muassasalari real bilim yurtlari edi.

Toshkent real bilim yurti 1894-yil 1-avgustda ochilgan va dastlab Vorontsovskiy prospektidagi Sesiliya Iogansonning uyidagi shaxsiy kvartirada joylashgan. Biroq, tez orada, 1898-yilda arxitektorlar V. S. Geynselman va A. P. Maksimov tomonidan bilim yurti uchun maxsus bino qurilgan. Konstantinovskiy koʻchasi va Mahram shoh koʻchasi kesishmasida joylashgan edi. Maktab binosi hozirgi kungacha saqlanib qolgan va meʼmoriy yodgorlik hisoblanadi. Maktab binosini qurish uchun pul davlat tomonidan ajratilgan va qisman xalq tomonidan xayriya shaklida yigʻilgan.

Reja boʻyicha bino „H“ harfi koʻrinishida boʻlgan, old qismida fizika va kimyo darslari, shuningdek, geografiya va chizmachilik darslari uchun maxsus kabinetlar ajratilgan. Bu kabinetlar, boshqa sinf xonalari kabi, parket pollar va suv isitish tizimiga ega edi. Binoning orqa qismida kutubxona, xizmat xonalari va talabalar turar joylari joylashgan edi, chunki Toshkent real bilim yurtida Rossiya Turkistonining barcha viloyatlaridan kelgan rus harbiy xizmatchilari va ziyolilarining farzandlari oʻqigan. Binoning bir qavatli qanotida cherkov faoliyat yuritgan. Markaziy kirish eshigi ustidagi ikkinchi qavatda keng majlislar zali joylashgan boʻlib, undan toʻgʻridan-toʻgʻri binoning markaziy asosiy kirish eshigi ustida joylashgan ochiq balkonga chiqish imkoniyati boʻlgan. Asosiy kirish eshigi va balkoni binoning old tomonida joylashgan kichik maydonga qaragan.

Real maktabning oʻqituvchilar tarkibi 13 kishidan iborat boʻlib, turli yillarda oʻquvchilar soni 300 dan 350 kishigacha boʻlgan 10 ta sinfda, xususan tayyorgarlik sinfida oʻqigan.

Maktabning xarajatlari yiliga 44 ming rubldan oshgan. Bunda gʻaznadan (Taʼlim vazirligi) 25 ming rubldan ortiq, mahalliy hokimiyat organlaridan (zemstvo) 14 ming rublga yaqin, maxsus jamgʻarmalar hisobidan taxminan 5 ming rubl mablagʻ ajratilgan.

Rossiyada Oktyabr inqilobidan soʻng xalq taʼlimiga oʻzgarishlardan soʻng Toshkentdagi real maktab yopildi va bino tez orada Toshkentda tashkil etilgan universitetga, soʻngra Toshkent universitetidan ajralib chiqqan Toshkent politexnika instituti kimyo fakultetiga oʻtkazildi. 2011-yil holatiga koʻra, binoda Oʻzbekiston Tashqi iqtisodiy aloqalar, investitsiyalar va savdo vazirligi joylashgan.

2017-yilda Prezident qarori bilan bino Oʻzbekiston Madaniyat vazirligi tasarrufiga oʻtkazildi va Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari roʻyxatiga kiritildi.

## Manbalar