open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Vasiliy Kan

**Vasiliy Aleksandrovich Kan** (1960-yil 13-dekabr, Toshkent viloyati – 2020-yil 21-mart, Sankt-Peterburg) – sovet va rus karnaychisi, dirijyor va musiqa oʻqituvchisi, Marinskiy teatri simfonik orkestri solisti va dirijyori, Janubiy Koreya radioeshittirishlar orkestri solisti. Rossiyada xizmat koʻrsatgan artist.

## Biografiyasi
Vasiliy Kan Rimskiy-Korsakov nomidagi Leningrad viloyati maxsus bolalar musiqa taʼlimi uyida Aleksey Petrovich Mitronov sinfida tahsil olgan va u yerni 1977-yilda bitirgan. 1983-yilda Leningrad konservatoriyasini professor Yuriy Bolshiyanov sinfida trubachi sifatida tamomlagan. 1981-yilda Kan Mariinskiy teatr orkestrining solisti boʻlgan. 1984-yildan Mussorgskiy nomidagi musiqa maktabida dars bergan. 1986-yildan 1992-yilgacha Vladimir Spivakov va uning Moskva virtuozi orkestri bilan hamkorlik qilgan. U koʻplab musiqiy konsertlarda qatnashib, u yerda Bax, Handel, Pursel va Skarlatti kabi barokko bastakorlarining asarlarini pikkolo truba va ushbu asbobning boshqa turlarida muvaffaqiyatli ijro etgan. Vasiliy Kanga 1996-yilda Rossiya Federatsiyasida xizmat koʻrsatgan artist unvoni berilgan.

Vasiliy Kan 1997-yildan 2006-yilgacha Janubiy Koreya radioeshittirish simfonik orkestrida ishlagan. Shu bilan birga, u Gnessin nomidagi Rossiya musiqa akademiyasida Vladimir Zinovyev sinfida dirijyorlikdan tahsil olgan. Vasiliy Kan birinchi marta 2005-yilda Ulyanovsk filarmonik orkestri bilan dirijyor sifatida chiqish qilgan. U Evald guruhi tarkibida konsert namoyishlarida qatnashgan.

Vasiliy Kan Marinskiy teatrining truba solisti va dirijyori boʻlgan. Uning dirijyorlik repertuarida „La Silfid“, „Don Kixot“ va „Nazokatli“ baletlari bor.

Vasiliy Kan 2020-yilning 21-mart sanasidada Sankt-Peterburg shahrida vafot etgan.

## Mukofotlari
Vasiliy Kan II darajali „Vatanga xizmatlari uchun“ ordeni va Rossiya Federatsiyasida xizmat koʻrsatgan artist unvoni bilan taqdirlangan.

## Manbalar

## Havolalar
* Vasiliy Kan Mariinskiy teatrining rasmiy veb-saytida
Vyacheslav Tsoy

**Vyacheslav Dinovich Tsoy** (1948-yil 11-yanvar, Toshkent viloyati – 1995-yil 28-iyul, Sankt-Peterburg) – jarroh, kinoaktyor, yakkakurash (dzyudo) boʻyicha sport ustasi. Xalqaro jang sanʼatlari akademiyasining asoschisi. Tibbiyot fanlari nomzodi. Qoʻshiqchi Alena Ivantsova bilan turmush qurgan.

## Hayoti
Vyacheslav Tsoy 1948-yil 11-yanvarda Oʻzbekiston SSR, Toshkent viloyatida tugʻilgan.

Tsoy 1965-yilda Leningradga koʻchib oʻtgan va u yerda 1-tibbiyot institutini tugatgan. U shahar kasalxonasida, Gripp institutida jarroh boʻlib ishlagan hamda individual tarzda sharq tabobati, jumladan, akupunktur bilan shugʻullangan.

Tsoy karate boʻyicha SSSR chempioni hisoblanadi. Karate boʻyicha Leningradning 3 karra chempioni. 1990-yildan buyon mamlakatda taekvondodan dars bergan va xapkidoni rivojlantirgan. U xapkidoda 6-dan, taekvondoda 5-dan, karateda 4-dan belbogʻlari sohibi boʻlgan edi. Tsoy Rossiyaning Xapkido federatsiyasi, Sharq yakkakurashlari, tibbiyoti markazi hamda Sankt-Peterburgdagi koreys madaniyat markazining prezidenti lavozimlarida ishlagan.

Vyacheslav Tsoy filmlarda ham mahorat bilan rol oʻynagan.

Krasnogvardeyskiy tumanidagi 141-maktab (hozirgi GBOU 141-sonli oʻrta maktab) negizida Jang sanʼati akademiyasiga asos solgan.

Tsoy 1995-yil 28-iyulda Sankt-Peterburgda uzoq masofadan yettita oʻq bilan otib oʻldirilgan. U Sankt-Peterburgdagi Bogoslovskoye qabristoniga dafn qilingan.

## Xotirasi
Sankt-Peterburgda joylashgan Koreys jang sanʼatlari markazi uning nomi bilan ataladi.

## Filmlari
1988-yil – Chateau d’If asiri – Li

1988-yil – „Vunderland“ operatsiyasi) – Midzuki

1989-yil – U

1989-yil – Musiqiy oʻyin – Vyacheslav Tsoy

1989-yil – Iskusstvo jit v Odesse – Kitaets

1993-yil – Alyaska bolasi – Jim

Aslida Viktor Tsoy oʻynagan „U“ filmining afishasida Vyacheslav Tsoy aktyorlar orasida yanglishib tilga olingan.

## Manbalar
Urishbay Chomanov

**Chomanov Urishbay Chomanovich** – oziq-ovqat ishlab chiqarish texnologiyasi sohasidagi sovet va qozoq olimi, texnika fanlari doktori (1991), professor (1992), Qozogʻiston Respublikasi Milliy Fanlar akademiyasi akademigi (2003).

## Biografiyasi
Urishbay Chomanov 1948-yil 2-yanvar sanasida Toshkent viloyati, Shoʻralisoy qishlogʻida tugʻilgan.

1971-yilda Chimkent shahrida joylashgan Qozog‘iston kimyo-texnologiya institutini muhandis-mexanik mutaxassisligi boʻyicha tamomlagan. 1971—1975-yillar otaligʻida Jambul yengil va oziq-ovqat sanoati texnologik institutida dars bergan.

1976-yilda Moskva goʻsht va sut sanoati texnologik instituti qoshidagi oziq-ovqat mahsulotlarini qayta ishlashning elektrofizik usullari muammoli tadqiqot laboratoriyasining aspiranturasiga oʻqishga kirgan. 1979-yilda „Gigroskopik xususiyatlarni tadqiq qilish va suv faolligini, goʻsht va goʻsht mahsulotlarining namligini aniqlash usullari va qurilmalarini ishlab chiqish“ mavzusida nomzodlik dissertatsiyasini himoya qilgan

1980—1985-yillarda Semipalatinsk goʻsht va sut sanoati institutida ishlagan. 1986-yildan Moskva davlat amaliy biotexnologiya universitetining doktoranti boʻlgan. 1990-yilda esa „Oziq-ovqat mahsulotlarida namlik munosabatlarini tahlil qilish uchun termodinamik usullar va vositalarni ishlab chiqish“ mavzusida doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan.

1991—1994-yillarda Semipalatinsk goʻsht va sut sanoati texnologik universitetida ilmiy ishlar boʻyicha prorektor lavozimida ishlagan. 1995—2001-yillarda Qozogʻiston oziq-ovqat sanoati ilmiy-tadqiqot instituti direktori boʻlgan. 2001—2002-yillarda Olmaota texnologik universitetida kafedra mudiri lavozimida ishlagan.

2007-yildan Qozogʻiston oziq-ovqat va qayta ishlash sanoati ilmiy-tadqiqot institutida qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini qayta ishlash va saqlash texnologiyasi boʻlimi mudiri boʻlib ishlay boshlagan.

Ilmiy qiziqishlar yoʻnalishi: oziq-ovqat va goʻsht-sut sanoatida yangi texnika va yangi texnologiyalarni ishlab chiqish.

Urishbay Chomanov 200 dan ortiq ilmiy ishlar muallifi, 50 dan ortiq patent va ixtirolarga mualliflik guvohnomalariga ega. „Goʻsht, sut, baliq mahsulotlari va muzlatgichlar ishlab chiqarish texnologiyasi“ va „Oziq-ovqat mahsulotlari ishlab chiqarish jarayonlari va apparatlari“ mutaxassisliklari boʻyicha ilmiy maktab tashkil etgan hamda uning rahbarligida 4 ta doktorlik va 8 ta nomzodlik dissertatsiyalari himoya qilingan.

1991-yilda Texnika fanlari doktori, 1992-yilda professor, 2003-yilda esa Qozog‘iston Respublikasi Milliy Fanlar Akademiyasi akademigi unvonlariga ega boʻlgan. „Qozogʻiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan oʻqituvchi“ koʻkrak nishoni bilan taqdirlangan.

## Manbalar

## Havolalar
* http://nblib.library.kz/elib/library.kz/journal/%D0%A7%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%20%D0%A3.%D0%A7..pdf
* NAN RK. Ensiklopedicheskiy spravochnik. – Almati, 2016. – 186 s.
* foto https://rpf.kz/?p=314
Pyotr Alekseyev

**Pyotr Fyodorovich Alekseyev** (1913-yil 15-yanvar – 1999-yil 3-fevral) – sovet jurnalisti, publitsist, „Sovet Rossiyasi“ (1971–1976) va „Izvestiya“ (1976–1983) gazetalarining bosh muharriri. SSSR Oliy Kengashining 9, 10-chaqiriq deputati.

## Biografiyasi
Pyotr Fyodorovich 1913-yil 15-yanvarda Toshkentda tavallud topgan.

1932-yildan Toshkent, Samarqand, Novgorodda tahririyat va jurnalistik ishlar bilan shugʻullangan. 1940-yildan KPSS aʼzosi boʻlgan.

Alekseyev 1948-yilda Toshkent davlat pedagogika institutining sirtqi boʻlimini va Sovet Ittifoqi Kommunistik partiyasi huzuridagi Oliy oʻrta maktabning sirtqi boʻlimini tamomlagan.

Alekseyev 1950-yildan 1953-yilgacha „Sovetskoye xlopkovodstvo“ gazetasida, 1953-yildan 1959-yilgacha „Pravda“ gazetasida mas’ul muharrir boʻlib ishlagan.

1959–1960-yillarda KPSS Markaziy Qoʻmitasi apparati aʼzosi boʻlgan.

1960–1962-yillar oraligʻida "Qishloq hayoti" gazetasi bosh muharriri oʻrinbosari, 1962-yilda gazeta bosh muharririning birinchi oʻrinbosari, 1962–1971-yillarda esa bosh muharrir lavozimida faoliyat olib borgan.

1966-yildan KPSS Markaziy Qoʻmitasi hamda 1976-yildan KPSS MK aʻzosi (1971-yildan nomzod) boʻlgan.

1971–1976-yillarda „Sovetskaya Rossiya“ gazetasining bosh muharriri hamda 1976–1983-yillarda esa „Izvestiya“ gazetasining bosh muharriri boʻlib ishlagan. Pyotr Alekseyev 1983-yilda nafaqaga chiqqan.

Muharrir 1999-yil 3-fevralda Rossiyaning Moskva shahrida vafot etgan va Kunsevskoye qabristoniga dafn etilgan.

## „Izvestiya“ gazetasining bosh muharriri
Lev Tolkunov „Izvestiya“ jurnalining bosh muharriri lavozimidan chetlashtirilgandan soʻng, uning lavozimiga Alekseyev tayinlangan. Alekseyev muharrir boʻlgan davrida koʻplab „qoniqarsiz“ xodimlar ishdan boʻshatilgan yoki chet elga yuborilgan.

Alekseyev bosh muharrir boʻlgan davrda „Izvestiya“ning tiraji ikki baravar kamaygan.

Publitsist Edvin Polyanovskiyning soʻzlariga koʻra, „Izvestiya“ bosh muharriri boʻlgan Pyotr antropofobiyadan aziyat chekkan.

## Mukofotlari
Pyotr Fyodorovich 1983-yil 14-yanvarda Lenin ordeni, 1971-yilda 9-sentyabrda Oktyabr inqilobi ordeni, uch marta Mehnat Qizil Bayroq ordeni (1948–1962–1963), ikki marta „Hurmat Belgisi“ ordeni (1944–1950) hamda boshqa bir qator medallar bilan taqdirlangan.

## Manbalar
Ikrom Akmalov

**Akmalov Ikrom** (1922-yil, Toshkent, Turkiston ASSR – vafot etgan sanasi nomaʼlum, Toshkent) Oʻzbekiston SSR Xalq xoʻjaligi Soveti V. P. Chkalov nomidagi 84-sonli zavod ishchisi. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1962-yil).

## Biografiyasi
Ikrom 1922-yilda Turkiston ASSR Toshkent shahrida tavallud topgan. Oʻrta maktabni tugatgach, Toshkentda Oʻzbekiston SSR Xalq xoʻjaligi Soveti V. P. Chkalov nomidagi 84-sonli zavodda (1960-yildan – V. P. Chkalov nomidagi Toshkent aviatsiya zavodi, 1973-yildan – V. P. Chkalov nomidagi Toshkent aviatsiya ishlab chiqarish birlashmasi) qalay quyuvchi, chilangar, misgar boʻlib ishlagan. Ulugʻ Vatan urushi yillarida Li-2 harbiy transport samolyotlarini, 1954-yildan Il-14 va 1961-yildan An-12 samolyotlarini ishlab chiqarishda faol ishtirok etgan.

Ikrom chilangar Ivan Sidorinning shogirdi boʻlgan, keyinchalik ular misgarlar deb atalgan. „Yuz marta oldiga borasan, soʻraysan, yuz marta tushuntiradi, yordam beradi, koʻrsatadi“, – deb eslaydi ustozi Ivan Sindorin haqida.

Akmalov ratsionalizatorlik takliflarini kiritgan. Buning natijasida esa mehnat unumdorligi hamda ishlab chiqarilayotgan mahsulotlarning sifati sezilarli darajada oshgan. SSSR xalq xoʻjaligini rivojlantirishning yetti yillik rejasidagi shaxsiy sotsialistik majburiyatlarini va ishlab chiqarish topshiriqlarini muddatidan toʻrt yil oldin bajargan. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1962-yil 2-martdagi („yopiq“) farmoni bilan Ikrom Akmalov „seriyali ishlab chiqarishni tashkil etishda va yangi aviatsiya texnikasini ishlab chiqarishda katta muvaffaqiyatlarga erishgani uchun“ Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan. Bundan tashqari Lenin ordeni va "Oʻroq va Bolgʻa" oltin medaliga sazovor boʻlgan.

Xuddi shu farmon bilan zavod direktori Stepan Ivanovich Kadishev va parchinlovchi Taisiya Grigoryevna Pavlova Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan mukofotlangan.

Ikrom Akmalov nafaqaga chiqqanidan soʻng Toshkentda istiqomat qilgan. Uning oʻlim sanasi aniqlanmagan.

## Manbalar
Valeriy Altunin

**Alimuhamedov** **Sulton Nurmatovich** (1929-yil 1-yanvar, Toshkent, O'zbekiston SSR – 2019-yil 11-fevral, Toshkent, Oʻzbekiston) – oʻzbek biologi, Butunittifoq qishloq xoʻjaligi fanlari akademiyasining muxbir aʼzosi (1978-yil), Rossiya Qishloq xoʻjaligi fanlari akademiyasi (1992-yil) va Rossiya Fanlar akademiyasining faxriy aʼzos (2014-yil).

**Valeriy Stepanovich Altunin** (1939-yil 22-mart, Toshkent, Oʻzbekiston SSR – 1998-yil 29-oktyabr) – gidrotexnika va melioratsiya sohasidagi rus olimi, Rossiya qishloq xoʻjaligi fanlari akademiyasining muxbir aʼzosi (1993-yil).
Sergey Alfyorov

**Sergey Aleksandrovich Alfyorov** (1951-yil, Toshkent, Oʻzbekiston SSR – 2004-yil, Moskva, Rossiya) – sovet rassomi, nokonformizm harakati aʼzosi.
Jasur Alijonov

**Jasur Alijonov** (1988-yil 12-may, Toshkent, Oʻzbekiston SSR) – oʻzbek aralash yakkakurashlari boʻyicha murabbiy, sobiq professional bokschi. Yengil vaznda kikbokschi, kikboksing va aralash yakkakurashlar boʻyicha sport ustasi.

## Hayoti
Jasur Alijonov 1988-yil 12-mayda Toshkent shahrida tugʻilgan. 12 yoshida kikboksing va boks bilan shugʻullana boshlagan. 2008-yilda professional boksda debyut qilgan. Uning professional miqyosdagi ilk gʻalabasi 2008-yil 5-may kuni Abdumanap Qoʻchqorov ustidan qozonilgan. 8 ta jangdan soʻng jarohati tufayli faoliyatini tugatishga majbur boʻlgan.

2013-yilda boks boʻyicha oʻrta vazn toifasida Oʻzbekiston chempionatining kumush medali sovrindori boʻlib, Oʻzbekiston kubogini qoʻlga kiritadi. Bir paytlar Oʻzbekiston terma jamoasi safida bir qancha yirik xalqaro musobaqalarda ishtirok etgan. Jumladan, u Toshkentdagi Sidney Jekson memorialida bronza medalini qoʻlga kiritgan. Xersondagi Nikolay Manger memorialida chorak finalga chiqib, Ukraina vakili Yevgeniy Xitrovga yutqazgan. Olma-Ota shahrida boʻlib oʻtgan jahon chempionatida mamlakat sharafini himoya qilgan. Unda 75 kg vazn toifasida u turnir jadvalidagi dastlabki uchta raqibidan muvaffaqiyatli oʻtib ketadi. Lekin, toʻrtinchi chorak final uchrashuvida esa rossiyalik Artyom Chebotarevdan texnik nokaut bilan magʻlub boʻladi.

2014-yilgi Oʻzbekiston chempionatida oʻrta vazn toifasida chorak finalda toʻxtab, sovrindorlar qatoriga kira olmadi.

2015-yilda Oʻzbekiston milliy chempionatining bronza medali sovrindori boʻldi. Andijon shahrida oʻtkazilgan „Oltin vodiy“ xalqaro turnirida eng yaxshi natija qayd etadi. Asqar Quliboyev sovrinlari uchun Atirauda oʻtkazilgan xalqaro turnirda chorak finalda rossiyalik bokschi Vladislav Fedyuringa yutqazib qoʻygan.

## Faoliyati
Alijonov professional faoliyatini yakunlagandan keyin, kikboksing va MMA (aralash jang sanʼati) boʻyicha professional murabbiylik faoliyatini boshlaydi. Faol faoliyatidan soʻng darhol Legion Fight Clubda yangi faoliyatini boshlagan. U yerda Mahmud Murodov (UFC jangchisi) va Ramazon Temurovni
tayyorlagan.

## Manbalar

## Havolalar
* Jasur Alijanov – profil na sayte Tapology.com
Ariak Ambartsumov

**Araik Karenovich Ambarsumov** (1986-yil 22-avgust, Toshkent, Oʻzbekiston SSR) – yengil vazn toifasi boʻyicha rossiyalik bokschi. U 2000-yillarning ikkinchi yarmida boks boʻyicha Rossiya terma jamoasida oʻynagan, Yevropa chempionatining kumush medali sovrindori, Rossiya chempioni, Butunrossiya va xalqaro ahamiyatga molik turnirlar gʻolibi va sovrindori. Musobaqalarda Stavropol oʻlkasi sharafini himoyalagan va "Dinamo" sport jamiyati vakili bo'lgan. Rossiyaning xalqaro sport ustasi. Xalqaro sport ustasi (boks, 57 kg gacha).

## Biografiyasi
Araik Ambarsumov 1986-yil 22-avgustda Oʻzbekiston SSRning Toshkent shahrida tavallud topgan va keyinchalik Stavropol oʻlkasining Pyatigorsk shahriga doimiy koʻchib kelgan. Shimoliy Kavkaz davlat texnika universitetida (hozirgi Shimoliy Kavkaz Federal universiteti) tahsil olgan.

Ambarsumov oʻn toʻrt yoshida murabbiy V. F. Akatov rahbarligida boks bilan shugʻullanishni boshlagan. Keyinchalik Rossiyada xizmat koʻrsatgan murabbiylar Valeriy Vasilyevich Entalsev hamda Eduard Abramovich Djagrayevga shogird tushgan. Araik yengil vazn toifasida (57 kg) boks sporti boʻyicha musobaqalarda ishtirok etgan. Musobaqalarda Pyatigorsk shahrining „Dinamo“ sport jamiyati nomidan chiqish qilgan. 

Sportchi birinchi marta 2006-yilda Olmaota shahrida boʻlib oʻtgan talabalar oʻrtasidagi jahon chempionatida kumush medalni qoʻlga kiritgan.

Ambarsumov sport karyerasidagi eng katta muvaffaqiyatini 2008-yilgi mavsumda, Kaliningraddagi Rossiya chempionatida yengil vazn toifasida boʻlgan musobaqada qoʻlga kiritgan. Bir qator muvaffaqiyatli oʻyinlari tufayli Rossiya terma jamoasining asosiy jamoasi aʼzosiga aylangan va Liverpuldagi Yevropa chempionatida mamlakat sharafini himoya qilish huquqiga ega boʻlgan. Araik Liverpuldagi musobaqada finalga chiqqan va kumush medalni qoʻlga kiritgan (hal qiluvchi bahsda ukrainalik nomdor bokschi Vasiliy Lomachenkoga 1:7 hisobida yutqazgan). Ushbu ajoyib muvaffaqiyati uchun unga „Rossiyaning xalqaro toifadagi sport ustasi“ faxriy unvoni bilan taqdirlangan.

Araik Karenovich 2014-yilgacha sport boʻlib faol shug'ullangan. U muntazam ravishda Rossiya milliy chempionatlarida qatnashgan, lekin hech qachon gʻoliblar qatoriga kira olmagan. Boksyor Abramovich Stavropol o'lkasining Pyatigorsk shahrida istiqomat qiladi.

## Manbalar
Vladimir Ananyev

**Vladimir Ivanovich Ananyev** (, 1929-yil 23-mart, Toshkent – 1996-yil 17-dekabr) – birinchi chaqiriq Ukraina xalq deputati, muhandis, siyosiy arbob, kasbi boʻyicha kon muhandisi.

## Boigrafiyasi
Vladimir Ivanovich 1929-yil 23-martda Oʻzbekiston SSRda Toshkent shahrida ishchi oilasida tavallud topgan. 1948-yilda Xarkov konchilik institutiga oʻqishga kirgan va 1953-yilda uni tamomlagan. Vladimir Oltoy o'lkasi Gornyak posyolkasidagi Zolotushinskiy kon boshqarmasining smena va uchastka boshligʻi lavozimini egallagan. Keyinchalik Chelyabinsk viloyati Qorabash shahridagi Qorabash kon boshqarmasi boshligʻi vazifasida faoliyat olib borgan.

Ananyev „Yujuralsvetmetstroy“ trestining bosh muhandisi (Oliy Ufaley), Xarkov shahridagi UNR 442-trest 88-shahar va „Xarkovjilstroy“ uy qurilishi zavodi boshligʻi bo'lib ishlagan. 1973-yildan Ukraina SSR sanoat qurilishi vazirining oʻrinbosari, 1978-yildan esa SSSR Davlat reja qoʻmitasi raisining kapital qurilish, qurilish sanoati va qurilish materiallari boʻyicha oʻrinbosari lavozimlarida faoliyat olib borgan. Deputat 1992-yilda nafaqaga chiqqan.

1956–1991-yillar oraligʻida Sovet Ittifoqi Kommunistik partiyasi (KPSS), Ukraina Kommunistik partiyasi hamda ijroiya qoʻmitasi aʻzosi boʻlgan. 

Vladimir Sovet Ittifoqi Kommunistik partiyasi, keyinchalik  aʻzosi bo'lgan.

Ananyev 1990-yil 18-martda birinchi turda 57,75 foiz ovoz olib, Ukraina xalq deputati etib saylangan. U uy-joy kommunal xoʻjaligi va yoʻl qurilishi boʻyicha quyi qoʻmita, shuningdek, Ukraina Oliy Radasining qurilish, arxitektura va uy-joy kommunal xoʻjaligi boʻyicha komissiyasini boshqargan.

Vladimir oilali va bir nafar farzandi bor. U 1996-yil 17-dekabrda 67 yoshida Ukrainada vafot etgan.

## Mukofotlari
Deputat Ananyev Lenin ordeni, Oktyabr inqilobi ordeni hamda Mehnat Qizil Bayroq ordeni bilan taqdirlangan. Shuningdek, ikki bora Ukraina SSR Oliy Kengashi Prezidiumining Faxriy yorliqlari va Tarasa Shevchenko nomidagi Davlat mukofoti sohibi boʻlgan.

## Manbalar
Yekatrina Andreyeva

**Yekaterina Mixaylovna Andreyeva** (, 1941-yil 19-dekabr, Toshkent – 2008-yil 18-sentyabr, Polsha) – sovet va polshalik araxnolog. U fan uchun birinchi marta oʻrgimchaklarning bir necha oʻnlab yangi turlarini kashf etgan va tasvirlab bergan.

## Biografiyasi
Yekaterina Mixaylovna 1941-yil 16-noyabrda Toshkent (Oʻzbekiston SSR, SSSR) shahrida tavallud topgan va bolaligining bir qismini Samarqandda oʻtkazgan. Uning buvisi Mariya Vikentyevna Yasevich polshalik boʻlgan, lekin 1880-yillarning oxirida siyosiy faoliyati uchun Oʻrta Osiyoga surgun qilingan, u yerda yer tuzish ishlari mutaxassisi Konstantin Pisarchikka turmushga chiqqan. Mariya toʻrt farzandni, jumladan, Andreyevaning onasi Antonina Konstantinovnani (1907–1995) dunyoga keltirgan. Antonina Konstantinovna Toshkent universitetining etnografiya fakulteti talabasi boʻlgan va keyinchalik shu universitetning etnografiya professori Mixail Stepanovich Andreyevga (1873–1948) turmushga chiqqan. Ularning qizi Yekaterina Andreyeva 1941-yilda Toshkentda tavallud topgan, 1946-yilda esa onasi bilan Tojikistonning Dushanbe shahriga koʻchib kelgan. Onasi uni Tojikiston boʻylab etnografik ekspeditsiyalarda sayohat qildirgan.

Andreyeva 1960-yilda mahalliy universitetda biologiya boʻyicha oʻqishni boshlagan va u yerda Tojikistonda yashovchi oʻrgimchaklarni tadqiq qilgan. Bu davrda Markaziy Osiyoda oʻrgimchaklari boʻyicha mutaxassislar yoʻq edi. 1966-yilda universitet kursini tamomlagan va 1971-yilda Tojikistonda biologiya fanlari nomzodi ilmiy darajasini olgan. Yekaterina Pomir biologik institutida (Dushanbe) ishlagan va yiliga bir necha oy Pomirda boʻlgan, shuningdek Leningrad universitetining entomologiya kafedrasida ishlagan. Qozogʻistonda professor Viktor Tishenko boshchiligida oʻrgimchaklar ustida ishlagan. Shuning uchun Yekaterina Leningrad araxnologik maktabining vakili deb atalgan.

Andreyevna 2008-yil 18-sentabrda Polshaning Milanuvek shahrida ogʻir jarrohlik vaqtida vafot etgan. Undan ikkita oʻgʻil farzandi qolgan.

## Karyerasi
Andreyeva 1966-yildan 1971-yilgacha oʻrgimchaklarni Oʻrta Osiyoda, ayniqsa baland togʻli hududlarda yigʻgan. 1972-yil sentyabr oyida polshalik araxnolog *Jerzy Prószyński*ga turmushga chiqqan va Polshaga koʻchib ketgan. Uning Polshaga koʻchib oʻtishining asosiy sababi SSSRda taksonomiyani oʻrganish uchun eng yaxshi joy hisoblangan Leningraddagi Zoologiya institutida ish topa olmaganligi boʻlgan.

## Manbalar
Genrix Altshuller

**Genrix Saulovich Altshuller** (taxallusi *Genrix Altov,* 1926-yil 15-oktabr, Toshkent, Oʻzbekiston SSR, SSSR – 1998-yil 24-sentabr, Petrozavodsk, Kareliya Respublikasi, Rossiya) – sovet fantastik yozuvchisi va ixtirochi, Ixtirochilik masalalrini yechish nazariyasi muallifi. Ixtirochilik muammolari rivojlanish nazariyalari texnik tizimlari hamda ijodiy shaxsni rivojlantirish nazariyasi muallifi.

## Biografiyasi
Genrix Saulovich 1926-yil 15-oktyabrda Toshkent shahrida (SSSR, Oʻzbekiston) Saul Efimovich Altshuller va Rebeka Yulyevna Altshuller oilasida tavallud topgan. Genrix Saulovichning shaxsiy eslashlariga koʻra, uning ota-onasi Ozarbayjon telegraf agentligida uchrashgan va ular oʻrtasida muhabbat paydo boʻlgan. Ammo otasi allaqachon oila qurganligi sababli, diniy urf-odatlar uning yangi turmush qurishiga toʻsqinlik qilgan, shuning uchun yoshlar Toshkentga qochishga majbur boʻlishgan.

1928-yilda oilasi Bokuga (SSSR, Ozarbayjon) qaytib keldi, u yerda Rebekka Yulyevnaning qarindoshlari bilan yarashishdi. Altshuller Ketsxoveli koʻchasi, 113-uyda joylashgan xonadon egasidan ikki xonani ijaraga olgan. Bu hovlida Genrix doimiy ravishda shaxmat, velosport, rasm chizish yoki yangi bilimlarni oʻzlashtirish bilan shugʻullanardi. Keyin Geynrix oʻzining birinchi oqilona taklifini, yaʼni bayramlar vaqtida kerak boʻluvchi koʻchma hojatxonani taqdim etdi.

Genrix oʻrta maktabni aʼlo baholarga tamomladi. Ozarbayjon sanoat institutiga oʻqishga kirdi. 1944-yil fevral oyida neft mexanikasi fakultetining birinchi kursidan boshlab ixtiyoriy ravishda Sovet Armiyasi safiga qoʻshildi.

U bolaligimdan ixtirolar qilardi. Uning birinchi ixtirolari orasida raketa dvigatelli qayiq, oʻt oʻchiruvchi toʻpponcha va skafandr bor edi.

Genrix 1960-yillarning yetakchi rus ilmiy fantastika yozuvchilaridan biri. „Registra nauchno-fantasticheskix idey i situatsiy“ asari, ilmiy-fantastik ocherklar, shuningdek, J. Vern, H. Wellsning, A. Belyayev bashoratlari haqidagi esselar muallifi.

1990-yillardan boshlab ixtirochilik masalalarini yechish nazariyasini tan olish davri dunyoning eng yirik mamlakatlarida boshlandi. TRIZ AQShda jadallik bilan rivojlandi. Bunga AQSh, Yaponiya va boshqa mamlakatlarda Altshuller kitoblarining nashr etilishi va shaxsiy kompyuterlar uchun intellektual dastur „Izobretayushaya mashina“ ning yaratilishi yordam berdi.

1990-yilda Genrix Saulovich va uning rafiqasi Valentina Juravlyova Bokudan Petrozavodskga koʻchib oʻtdilar.

## Manbalar
Vladimir Drayer

**Vladimir Nikolayevich fon Dreyer** (1876-yil 4-oktyabr, Toshkent, Rossiya imperiyasi – 1967-yil 22-fevral, Monte-Karlo, Monako) – Rossiya armiyasi general-mayori. Birinchi jahon urushi qatnashchisi. Oqlar harakatining aʼzosi.

## Hayoti
Vladimir Nikolayevich 1876-yil 4-oktyabrda Toshkent shahrida tavallud topgan. Otasi artilleriya kapitani boʻlgan va Buxoro amiri huzuridagi diplomatik missiyada xizmat qilgan. Vladimir birinchi sinfni Toshkent erkaklar gimnaziyasida tugatgan, soʻngra 2-Orenburg kadet korpusiga oʻqishga kirgan va uni 1894-yilda tamomlagan. 1894-yil 1-sentyabrda harbiy xizmatni boshlagan.

1896-yil 12-avgustda Pavlovsk harbiy bilim yurtini tugatgandan soʻng, Nikolayevich ofitser lavozimiga koʻtarildi. 8- va 1-Turkiston artilleriya brigadalarida ikkinchi leytenant unvonida xizmat qilishni davom ettirdi. 1899-yil 12-avgustdan leytenant lavozimiga koʻtarildi.

1903-yilda Nikolayev nomidagi Bosh shtab akademiyasini tamomlagan va 1903-yil 23-mayda shtab kapitan unvonini qoʻlga kiritdi.

Nikolayevich harbiy xizmatni 16-oktyabr 1903-yildan 29-noyabr 1904-yilgacha 4-Turkiston jangovar batalyonida rota komandiri sifatida davom ettirdi. Keyinchalik Turkiston harbiy okrugi shtab-kvartirasining ad’yutant yordamchisi lavozimida faoliyat olib bordi.

Dreyer 1911-yilda Italiya-turkiya urushida, 1912–1913-yillarda Bolqon urushida muxbir boʻlib ishlagan.

Vladimir 1914-yilda 14-otliq diviziyasining shtab boshligʻi, keyin esa 1-otliqlar korpusi shtab boshligʻi vazifasini bajaruvchi etib tayinlandi. U 1914-yil noyabrdan 27-piyoda diviziyasining shtab boshligʻi lavozimiga oʻtdi. Vladimir Dreyer 1915-yil 23-noyabrdan 275-Lebedyanskiy piyoda polkiga qoʻmondonlik qildi.

Vladimir Nikolayevich Dreyer 1967-yil 22-fevralda Monte-Karloda vafot etdi va Parijdagi Saint-Geneviève des Bois rus qabristoniga dafn qilindi.

## Oilasi
Rafiqasi Klaudiya Vladimirovna. Yevgeniya (1896–1988), Iren (1915-yil 15-dekabr, Moskva – 2019-yil 2-aprel, Parij) 100 yilligi munosabati bilan Rossiya Federatsiyasi Prezidentining 2015-yil 28-noyabrdagi 586-son Farmoniga muvofiq Rossiya Federatsiyasi fuqaroligini oldi. Georgiy (1918–1943)

## Manbalar
Aleksey (arxiyepiskop)

**Arxiyepiskop Aleksey** (Konstantin Nikolaevich Kiriarxiya; 1974-yil 26-aprelda tugʻilgan, Toshkent, Oʻzbekiston SSR, SSSR) – Qrim pravoslav cherkovi Ekzarx unvoniga ega arxiyepiskopi.

## Hayoti
Arxiyepiskop Aleksey 1974-yil 26-aprelda Toshkentda tugʻilgan. Toshkent Davlat universiteti Ijtimoiy-siyosiy fanlar fakulteti psixologiya fakultetini tamomlagan. 2010-yilda Moskva davlat universitetining psixologiya-klinik fakultetini bitirgan.

## Faoliyati
1989-yildan 1990-yilgacha Toshkent va Markaziy Osiyo yepiskopi Leo (Tserpitskiy), 1991-yildan 1996-yilgacha arxiyepiskop Vladimir (Ikim) qoʻl ostida subdeakon boʻlib ishlagan.

1998-yilda Rus haqiqiy pravoslav cherkovining yepiskopi, Penza va Simbirsk yepiskopi Tixon (Kiselyov) uni diakon unvoniga, bir hafta oʻtgandan keyin esa ruhoniylikka tayinlagan.

1999-yilda Kiriarxis Rossiyadan tashqaridagi rus pravoslav cherkoviga (ROCOR) (Berlin-Germaniya yeparxiyasi) oʻtadi. U Ingolshtadt universitetining katolik ilohiyot fakultetidagi Collegium Orientaleda tahsil olgan.

2001-yilda ROCORdagi boʻlinishdan soʻng, hech qanday cherkov yurisdiktsiyasining bir qismi emas edi.

2004-yilda Moskva metropolisning haqiqiy pravoslav cherkoviga qoʻshilgan. Xuddi shu yili Moskva va Kolomna mitropoliti Vyacheslav (Lisov) Aleksey ismli kassaga solinib, arximandrit darajasiga koʻtarilgan.

2005—2010-yillarda Lomonosov nomidagi Moskva davlat universitetini tamomlagan. Mutaxassisligi: psixolog, klinik psixolog, psixologiya oʻqituvchisi.

Aleksey 2012-yildan beri psixologik amaliyot bilan shugʻullanadi.

## Yepiskoplik
2013-yil 21-sentyabrda oʻzining „eparxiyasi“ bilan birga „Gotik mahalliy cherkovi“ dan chiqib, uni „avtonom metropol“ – Konstantinopol pravoslav cherkovining qadimgi gotika metropoliyasining vorisi deb eʼlon qiladi.

2015-yilning boshida „metropolis“ „arxeparxiya“ ga aylantirilgan. Metropolitan Aleksey uning boʻlib, Suroj va Tavrid arxiyepiskopi, Hipertim va Shimoliy Pontus, Meotiya, Sarmatiya va Janubiy Skifiya arxiyepiskopi unvoniga ega boʻlgan.

2015-yil may oyidan boshlab, Qrim arxiyeparxiyasi yepiskoplari bir vaqtning oʻzida Stavropol va Janubiy Rossiya mitropoliti Kiryakos (Temertsidi) boshchiligidagi Rus pravoslav cherkovining (RPCh) Muqaddas Sinodiga kirganidan soʻng, arxiyepiskop Aleksey ushbu „Sinod“ raisining oʻrinbosari boʻladi.

2016-yil 7-sentyabrda Metropolitan Kiriakos (Temertsidi) vafotidan soʻng, aktyorlik lavozimiga saylangan. Ertasi kuni arxiyepiskop Aleksey metropolitan Kiriakning soborida dafn marosimini olib boradi. 17-sentyabrda „Pravoslav cherkovi Sinodining raisi“ etib tasdiqlangan.

2018-yilda SPAC Kengashida Sochi va Janubiy Rossiya yepiskopi Antoniy Popovichni muqaddaslash marosimida qatnashgan.

2019-yilda Kerjenskiyning eski pravoslav yepiskopi Sergiusni (Kamishnikov) muqaddaslash marosimida qatnashgan.

## Manbalar

## Havolalar
* Aleksiy (Kiriarxis), „arxiepiskop Surojskiy i Tavricheskiy“  Informatsionno-spravochniy portal „Anti-raskol“
* Aleksiy (Kiriarxis), arxiepiskop Surojskiy i Tavricheskiy – Ierarxiya Liturgicheskix Tserkvey
Yelena Antonova

**Yelena Petrovna Antonova** (1952-yil 21-avgust, Toshkent, Oʻzbekiston SSR) – sovet eshkak eshuvchisi, Olimpiya oʻyinlari bronza medali sovrindori. SSSRda xizmat koʻrsatgan sport ustasi (1974-yil).
Vissarion Kim

**Kim Vissarion Vladimirovich** (1956-yil) – “Energoatom” atom energiyasini ishlab chiqaruvchi milliy kompaniyaning prezidenti vazifasini bajaruvchi.

## Hayoti
1956-yil 23-iyunda Oʻzbekiston, Toshkent shahrida tavallud topgan.

1979-yilda Moskva energetika institutini atom elektr stansiyalari va qurilmalari mutaxassisligi boʻyicha tamomlagan.

### Faoliyati
1979-yil maydan 1984-yil martgacha reaktor sexi muhandisi, reaktor sexi mexanik muhandisi, Janubiy Ukraina Energoatom reaktor sexining katta reaktor nazorati muhandisi bo'lgan.

1984-yil martdan 1990-yil iyulgacha reaktor sexini ishlatish boʻyicha sex boshligʻining oʻrinbosari, stansiya smena boshligʻi, Janubiy Ukraina atom elektr stansiyasi, Yadro energiyasini ishlab chiqaruvchi milliy kompaniyasi Energoatom davlat korxonasi reaktor sexi boshligʻi lavozilarida faoliyat olib borgan.

1997-yil martdan 1997-yil sentyabrgacha YEICHMK Energoatom davlat korxonasining muhandislik taʼminoti va rivojlantirish boʻyicha ijrochi direktori.

1997-yil sentyabrdan 1998-yil yanvargacha NNEGC Energoatom davlat korxonasi bosh direktori.

1998-yil yanvardan 2000-yil martgacha Ukraina yoqilgʻi va energetika vazirligining NNEGC Energoatom davlat korxonasi vitse-prezidenti, bosh ijrochi direktori.

2000-yil martdan 2000-yil oktyabrgacha Ukraina atrof-muhitni muhofaza qilish va yadro xavfsizligi vazirligi Yadro va radiatsiyaviy xavfsizlik davlat ilmiy-texnika markazi boshqaruv sifati boʻyicha direktor oʻrinbosari.

2000-yil oktyabrdan 2003-yil dekabrgacha „Atom elektr stansiyalarini ekspluatatsiya qilish instituti“ MChJ bosh direktori.

2003-yil dekabrdan 2004-yil iyungacha Ukraina yoqilgʻi va energetika vazirligining NNEGC Energoatom davlat korxonasining Xmelnitskiy AESining 2-sonli energetika blokini kapital qurish va ishga tushirish boʻyicha ijrochi direktor lavozimlarida faoliyat olib borgan.
Vissarion Ukrainada atom energetikasi va sanoatini rivojlantirishga qoʻshgan hissasi, Atom energiyasi boʻyicha davlat qoʻmitasi (1996) va SE NNEGC „Energoatom“ (2007) ishdagi yuqori koʻrsatkichlari uchun taqdirlangan.

## Manbalar
Ismoil Aripov

**Ismoil Xalmatovich Aripov** (1938-yil, Toshkent, Oʻzbekiston SSSR) – Sovet iqtisodiyot, davlat va siyosiy arbobi, Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1981-yil).

## Manbalar

## Havolalar

* Арипов Xolmatovich Aripov // Toshkent: ensiklopediya - Toshkent, 1983 — С. 30.
* Aripov 
* Aripov
Dimitriy Arxipov

**Dimitriy Nikolayevich Arxipov** (1981-yil, 1-aprel, Toshkent, Oʻzbekiston SSR) – rossiyalik sportchi, Turindagi Olimpiadada erkin (akrobatika) boʻyicha Rossiya olimpiya terma jamoasi aʼzosi. Rossiyada xizmat koʻrsatgan sport ustasi.
Xusniddin Asamov

**Xusniddin Asamovich Asamov** (1932-yil, Toshkent, Oʻzbekiston SSR – 1992-yil 19-avgust, sovet iqtisod, davlat va siyosiy arbobi.

## Mukofotlari
* Mehnat Qizil Bayroq ordeni (01.03.1965)
* Xalqlar doʻstligi ordeni (19.03.1981)
* Hurmat Belgisi ordeni (1969)

## Manbalar
Aleksandr Goryanin

**Aleksandr Borisovich Goryanin** (1941-yil 25-aprel) sovet va rus yozuvchisi, publitsist, jurnalist, tarjimon, hujjatli ssenariy muallifi, Rossiya Yozuvchilar uyushmasi aʼzosi.

## Biografiyasi
Aleksandr Goryanin 1963-yilda Toshkent Davlat universitetining geografiya fakultetini tamomlab, 12 yil O‘rta Osiyo boʻylab ekspeditsiyalarda ishlagan. 1977-yildan beri Moskvada yashaydi. Aleksandr Rossiya davlat kutubxonasi katta ilmiy xodimi, „Vek“ gazetasi sharhlovchisi, „Mejdunarodnoye sotrudnichestvo v sfere obrazovaniya“ jurnali bosh muharriri, ITAR-TASS nashriyot uyi bosh muharriri, Rossiya Xalqlar doʻstligi universitetining Rossiyani oʻrganish boʻyicha universitetlararo markazi dotsenti. Hozirda mustaqil tadqiqotchi, siyosiy va PR loyihalari ishtirokchisi, radio va televideniyeda chiqish qiladi.

## Ilmiy ishlari
Aleksandr Borisovich „Razrusheniye xrama Xrista Spasitelya“ (London, 1988), „Mifi o Rossii i dux natsii“ (Moskva, 2002), „Traditsii svobodi i sobstvennosti v Possii“ (Moskva, 2007), „Optimisticheskoye rossiyevedeniye“ (Moskva, 2008), „Preobrajeniye Rossii“ (Moskva, 2008), Tarixiy va jurnalistik dilologiya „Rossiya: istoriya uspexa. Pered potopom“ (Moskva, 2010) va „Rossiya: istoriya uspexa. Posle potopa“ (Moskva, 2011), „Nedootkritaya strana“ (Moskva, 2019) kitoblari muallifi. Bundan tashqari D. A. Yagodintsev bilan hammualliflikda „Bog lyubit Rossiyu“ kitobini yozgan (Moskva, 2016). „Otechestvovedeniye“ darsligi mualliflari jamoasi aʼzosi (Moskva, 2004) va Milliy institutining Rossiyada vatanparvarlik tarbiyasi kontseptsiyasi hisoboti: tarixiy xotira va fuqarolik ongi strategiyasiga doklad yozgan.
Goryaninning „Rossiya: istoriya uspexa“ dilogiyasi Rossiya Federatsiyasi Taʼlim va fan vazirligi maktab oʻquvchilari uchun tavsiya etilgan Rossiya Federatsiyasi xalqlari tarixi, madaniyati va adabiyoti boʻyicha „“ roʻyxatiga kiritildi.

„Noviy mir“, „Zvezda“, „Profil“, „Ekspert“, „Asosiy mavzu“, „Otechestvennye zapiski“, „Russkaya misl“ (Parij), „Literary“, „Nezavisimaya“ gazetalari va boshqa nashrlarda Aleksandrning ijtimoiy-siyosiy va madaniy mavzulardagi 200 dan ortiq maqolalari chop etilgan. „Ozodlik“ radiosida 1917-yilgi inqilob va Rossiyadagi fuqarolar urushi (1997–2000) koʻplab dasturlarning muallifi.

2001-yil „Zvezda“ jurnalining nasr boʻlimida laureati boʻldi („Gruz“ hikoyasi uchun). 2006-yil tahliliy jurnalistika sohasidagi birinchi darajali mukofotga sazovor boʻldi („Ekspert“ va „Profil“ jurnallari, „Industrial Weekly“ gazetasi va VTB 24 Bank tomonidan taʼsis etilgan). Ikki karra „Znaniye – sila“ jurnali mukofoti sovrindori (2012 va 2016-yillarda). Milliy bestseller, shuningdek, Ivan Petrovich Belkin mukofotiga sazovor boʻlgan.

## Manbalar
Nataliya Androsova

**Natalya Nikolayevna Androsova**, qizlik familiyasi **Natalya Aleksandrovna Iskander-Furmanova** (10-fevral 1917-yil, Toshkent, Turkiston viloyati, Rossiya imperiyasi – 1999 yil 25 iyul, Moskva, Rossiya) – imperator Nikolay I ning nevarasi. 1980-yildan 1999-yilgacha Romanovlar oila a'zolari uyushmasi aʼzosi.

## Biografiyasi
Natalyaning otasi knyaz Aleksandr Iskander (Buyuk Gertsog Nikolay Konstantinovich va Nadejda Aleksandrovna Dreyerning oʻgʻli). Onasi Olga Iosifovna Rogovskaya (1893–1962).

Natalya knyaz Aleksandr Iskanderning kenja qizi boʻlib, 1917-yil 10-fevralda Toshkentda tavallud topgan. Uning choʻqintirish marosimida bobosi, Buyuk knyaz Nikolay Konstantinovich qatnashgan.

Nikolay Konstantinovich oilasini Toshkentga olib ketgan, u yerga 1918-yilda knyaz Aleksandr Nikolayevich ham kelgan, ammo bu vaqtga kelib uning otasi buyuk knyz Nikolay hayotdan koʻz yumgan edi. Aleksandr Nikolayevich 1919-yil yanvargacha shahar sudida xizmat qilgan va 19-yanvarda shaharda boshlangan Osipov isyoniga qoʻshilgan. Soʻngra ofitserlar otryadi bilan Qrimga yoʻl olgan va u yerda Oq Armiya safiga qoʻshilgan.

Onasi Olga Iosifovna 1924-yilda mas’ul moliya xodimi Nikolay Nikolayevich Androsovga turmushga chiqqan (1936-yilda vafot etgan) va Moskvaga koʻchib oʻtgan. Oʻgay ota bolalarni pasportga oʻz farzandlaridek kiritgan, shundan soʻng bolalar uning ismi va Androsov familiyasini olganlar. Bu esa buyuk knyazlik kelib chiqishi izlarini oʻchirib tashlagan. Oila Moskvada Plyushixadagi kvartirada yashagan va Natalya (Talya) toʻrtinchi sinfgacha sobiq gimnaziyada oʻqigan.

Androsovlar oilasi 1929-yilda Arbatdagi 30-uydagi podvalga koʻchib oʻtgan, u yerda Talya 1970-yilgacha yashagan.

Oʻgay otasining vafotidan keyin oilasi kambagʻal boʻlib yashagan. Onasi mashinist boʻlib ishlagan. Talya atigi yettita sinfni tugatgan. U baʼzan chizmachi, baʼzan hisobchi boʻlib ishlagan. Texnikumda oʻqishni iloji boʻlmagan.

Natalya Nikolayevna 1930-yillardan boshlab mototsikl klubiga aʼzo boʻlib, sport tomoshalarida qatnashgan.

Natalya 1998-yil 17-iyulda Sankt-Peterburgda imperator Nikolay II, uning oilasi va xizmatkorlarining qoldiqlarini qayta dafn etish marosimida ishtirok etgan.

Androsova 1999-yil 25-iyulda Moskvada insultdan vafot etgan. Uning qoldiqlari kuydirilib, akasi va onasining qabrlaridan unchalik uzoq boʻlmagan Vagankovskiy qabristoniga dafn etilgan.

## Manbalar
Valeriya Guryeva

**Valeriya Aleksandrovna Guryeva** (1929-yil 21-dekabr, Toshkent – 2015-yil 7-yanvar, Moskva) – psixiatriya sohasidagi sovet va rus olimi, tibbiyot fanlari doktori, professor, V. P. Serbskiy nomidagi Ijtimoiy va sud-psixiatriya markazi Davlat ilmiy instituti voyaga yetmaganlarning sud-psixiatriya muammolari kafedrasi mudiri.

## Tarjimai holi
Valeriya Guryeva Oʻzbekiston Respublikasida xizmatchi oilasida tavallud topgan. 1946-yilda maktabni tugatib, Toshkent tibbiyot institutining davolash fakultetiga oʻqishga kirdi va uni 1952-yilda tugatdi. 1955–1958-yillarda Moskvada V. P. Serbskiy nomidagi Butunrossiya ilmiy-tadqiqot institutining kunduzgi aspiranturasida tahsil oldi.

Valeriya 1960-yilda „Sud-psixiatriya amaliyotida isteriya psixopatiyasi muammosi“ mavzusida va 1971-yilda „Oʻsmirlik va yoshlardagi psixopatiya (klinik kuzatuv, sud-psixiatriya aspekti)“ mavzusida nomzodlik dissertatsiyasini himoya qildi.

1981-yil oktyabr oyida V. P. Serbiya institutining voyaga yetmaganlar boʻyicha ekspert boʻlimini tashkil etishda faol ishtirok etdi.

1986-yilda V. A. Guryevaga professor ilmiy unvoni berildi.

Guryevaning „Klinik va sud-tibbiy oʻsmirlar psixiatriyasi“ monografiyasi bir nechta qayta nashrdan oʻtgan. 1995-yilda uning „Pubertatniy kriz“ kitobi Parijda fransuz tilida nashr etilgan.

Valeriya Aleksandrovna 2015-yil 7-yanvarda 86 yoshida vafot etdi va 2015-yil 10-yanvarda Moskvadagi Xovanskoye qabristoniga dafn qilindi.

Olima 100 dan ortiq ilmiy ishlar, jumladan monografiyalar, oʻquv qoʻllanmalar, uslubiy tavsiyalar, shifokorlar uchun qoʻllanmalar muallifidir.

## Mukofotlari va unvonlari
Valeriya Aleksandrovna mehnati uchun „Sogʻliqni saqlash aʼlochisi“ koʻkrak nishoni (1971), „Mehnat faxriysi“ medali (1985) va boshqa koʻplab medallar bilan taqdirlangan. 1999-yilda „Rossiya Federatsiyasida xizmat koʻrsatgan shifokor“ faxriy unvoni bilan taqdirlangan.

## Manbalar
Aleksandr Grishenko

**Aleksandr Igorevich Grishenko** (1983-yil 29-sentyabr, Toshkent) – rus filologi, yozuvchisi va shoiri.

## Biografiyasi
Aleksandr 2004–2005-yillarda litseyda rus tili va adabiyoti fanidan dars bergan. 2006-yil sentyabrdan assistent, 2011-yil martidan 2020-yil avgustigacha Moskva davlat pedagogika universitetining rus tili kafedrasi dotsenti, 2006–2008-yillarda Moskva gumanitar pedagogika instituti rus tili va metodikasi kafedrasi assistenti boʻlib faoliyat yuritgan. 2010–2011-yillarda Maksim Gorkiy nomidagi Adabiyot institutining rus tili va stilistikasi kafedrasi dotsenti, 2015-yil apreldan – Rossiya Fanlar akademiyasining Slavyanshunoslik instituti tipologiya va qiyosiy tilshunoslik boʻlimi katta ilmiy xodimi, 2018-yildan – Slavyan tilshunosligi boʻlimida (2022-yil dekabrdan asosiy ish joyida yetakchi ilmiy xodim sifatida faoliyat olib borgan. 2019–2020-yillarda – Rossiya davlat kutubxonasining yetakchi ilmiy xodimi (qimmatli kolleksiyalarni oʻrganish sektori), 2020-yil sentyabrdan – katta ilmiy xodim, 2022-yil sentyabrdan – Milliy tadqiqot universiteti Oliy iqtisodiyot maktabi Klassik Sharq va antik davr instituti professori boʻlgan. 2021-yil 10-dekabrda xalqaro dissertatsiya qoʻmitasida „Oʻrta asr Sharqiy Yevropada slavyan-yahudiy tillari aloqalari: lingvistik-tekstologik jihatlar“ mavzusida doktorlik dissertatsiyasini himoya qildi. 2021-yil 17-dekabrda Milliy tadqiqot universiteti Iqtisodiyot oliy maktabi Filologiya va tilshunoslik dissertatsiya kengashi tomonidan filologiya fanlari doktori ilmiy darajasi imtiyozli diplom bilan taqdirlandi.

Aleksandr MPGU (2006-yildan, 2011-yildan dotsent) va PSTGU (2010-yildan)da dars beradi. 2015-yildan Rossiya Fanlar akademiyasining Slavyanshunoslik institutida katta ilmiy xodim boʻlib faoliyat olib bormoqda.

Uning ijod namunalari „Oktyabr“, „Sharq yulduzi“ jurnallarida, „Devushka s veslom“ CD-jurnalida, „Maliy Sholkoviy put“, „Vstrechi“ almanaxlarida, „Vershina aysberga“ va boshqa toʻplamlarda nashr etilgan.

Aleksandr Grishenko „Vspyat“ hikoyasi uchun „Krupnaya proza“ nominatsiyasida „Debyut“ mustaqil adabiy mukofoti (2004) laureati boʻldi. U „Pervaya kaplya“ sheʼrlar kitobi muallifi (2000).

## Manbalar
Aleksandr Grigoryans

**Grigoryans Aleksandr Grigoryevich** (1941-yil 19-iyun, Toshkent) – sovet va rus olimi, texnika fanlari doktori, professor, lazer texnikasi va texnologiyasi boʻyicha mutaxassis, Rossiya Federatsiyasida xizmat koʻrsatgan fan arbobi.

## Tarjimai holi
Aleksandr Grigoryevich Grigoryans 1941-yil 19-iyunda Toshkent shahrida tavallud topgan. Dastlab Toshkent politexnika institutiga oʻqishga kirdi va ikkinchi kursdan boshlab bir qancha muvaffaqiyatli talabalar qatorida N. E. Bauman nomidagi Moskva oliy texnika universitetiga oʻtkazildi. 1965-yilda uni tugatgandan soʻng, u yerda „Payvandlash jarayonlarini mashinalari va avtomatlashtirish“ ixtisoslashtirilgan kafedrasida ishlash uchun qoldirildi. Vaqt oʻtishi bilan doktorlik dissertatsiyasini himoya qildi va professor lavozimiga koʻtarildi. Aleksandr Rossiya muhandislik akademiyasining aʼzosi boʻldi.Aleksandr Grigoryans 1981-yildan N. E. Bauman nomidagi Moskva davlat texnika universiteti tomonidan yangi tashkil etilgan „Lazerniye texnologii v mashinostroyenii“  kafedrasiga rahbarlik qiladi. Shu bilan birga, „Moskovskiy sentr lazernix texnologii“ korxonasining bosh direktori hisoblanadi.
Grigoryans 1970-yillarning boshidan boshlab payvandlashda lazer nurlanishini tadqiq qildi. Ish natijalari 1981-yilda SSSRda birinchi boʻlib „Lazerli ishlov berish uskunalari va texnologiyasi“ boʻlimini yaratish uchun asos boʻldi va u yerda rahbar boʻlib faoliyat yuritdi. Hozirgi kunda ushbu kafedra „Mashinasozlikda lazer texnologiyalari“ deb nomlanadi va erishilgan natijalarga koʻra N. E. Bauman nomidagi MSTU yetakchi kafedralaridan biri hisoblanadi.

## Oilasi
Oilm – Natalya (Grishina) Natalya bilan oila qurgan va ularning 2 nafar farzandi bor.

## Manbalar
Genrix Kassirskiy

**Genrix Iosifovich Kassirskiy** (1929-yil 13-dekabr, Toshkent – 2013-yil 24-fevral, Moskva) – rus kardiologi, professor, tibbiyot fanlari doktori, V. I. Burakovskiy nomidagi Kardiojarrohlik instituti reabilitatsiya boʻlimi mudiri. Rossiya kardiologiyasi reabilitatsiya yoʻnalishi asoschilaridan biri. Rossiya Federatsiyasida xizmat koʻrsatgan fan arbobi (2000).

## Tarjimai holi
Genrix Iosifovich Kassirskiy 1929-yil 13-dekabrda Toshkent shahrida shifokorlar oilasida tavallud topgan. Ota Iosif Abramovich Kassirskiy, Rossiya Tibbiyot fanlari akademiyasining boʻlajak akademigi, rus gematologiyasi asoschilaridan biri va ilmiy maktab asoschisi. Onasi Esfir Grigoryevna Kassirskaya-Rozina mikrobiolog boʻlgan.

1934-yil oilasi bilan Moskvaga koʻchib oʻtgan.

Kassirskiy 1948–1954-yillarda I. M. Sechenov nomidagi Moskva tibbiyot institutining davolash fakultetida tahsil olgan.

1954–1957-yillarda institutni tugatgach, Moskva-Ryazan temir yoʻlida mahalliy terapevt boʻlib ishlagan, soʻngra Temir yoʻl vazirligining birlashgan klinikasida faoliyat olib borgan.

Kassirskiy 1969-yilda „Tugʻma yurak nuqsonlari fonokardiografiyasi“ mavzusida doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan. U ushbu ishida respublikada birinchi marta bolalarda yurak nuqsonlari tovush belgilarining anatomik va fiziologik koʻrsatkichlari orqali jarrohlik yoʻli bilan tuzatishdan oldingi va keyingi xususiyatlarini taqqoslagan.

Genrix Rossiya Tibbiyot fanlari akademiyasining A. N. Bakulev nomidagi qishloq xoʻjaligi fanlari ilmiy markazining eng keksa xodimlaridan biri boʻlgan. U institutda kichik ilmiy xodimdan professor, tugʻma yurak nuqsonlari boʻlgan bemorlarni reabilitatsiya qilish kafedrasi mudiri darajasiga koʻtarilgan.

Bundan tashqari, Kassirskiy tomonidan olingan yurak nuqsonlarining fonokardiogrammalari uning sharhlari bilan vinil disklarda takrorlangan va Katta tibbiyot ensiklopediyasining ikkinchi nashriga kiritilgan.

Kassirskiy SSSR Markaziy televideniyesida maxsus oʻquv dasturi boʻyicha shifokorlar uchun fonokardiografiya maʼruzalar kursini oʻqigan.

U Novodevichye qabristoniga dafn etilgan.

## Manbalar
Anatoliy Asraboyev

**Anatoliy Xamidullaevich Asraboev** (1969-yil 5-mayda tugʻilgan, Toshkent) — sovet va rossiyalik otishuvchi, Olimpiya oʻyinlari kumush medali sovrindori.
Oleg Golosov

**Oleg Viktorovich Golosov** (5-avgust 1934-yil, Toshkent) – sovet va rus olimi, Iqtisodiyot fanlari doktori, professor, Rossiya Tabiiy fanlar akademiyasining aʼzosi.

Axborot texnologiyalari, buxgalteriya hisobi, iqtisodiy tahlil va audit hamda matematik usullarni iqtisodiy tadqiqotlarda qoʻllash sohasida taniqli olim. 170 dan ortiq asar muallifi. „Finansi i biznes“ jurnali tahririyati aʼzosi.

## Biografiyasi
Oleg 1934-yil 5-avgustda Toshkent shahrida tavallud topgan.

1957-yilda Bauman nomidagi Moskva oliy texnika maktabini tamomlagan.

Krasnoyarsk pedagogika institutida (hozirgi V. P. Astafiyev nomidagi Krasnoyarsk davlat pedagogika universiteti), keyinchalik Krasnoyarsk oʻlkasi statistika boshqarmasi boshligʻining oʻrinbosari boʻlib ishlagan.

1958–1965-yillarda Golosov Norilsk kon-metallurgiya, Sorsk molibden kombinatlarida va Krasnoyarsk alyuminiy zavodida ishlab chiqarish jarayonlarini matematik modellashtirish muammolari bilan shugʻullangan.

1977–1986-yillarda SSSR Bosh arxivining Butunrossiya hujjatlashtirish va arxiv ishlari ilmiy-tadqiqot institutida ishlagan. MFI qoshidagi UMO yaratuvchilari va rahbarlaridan biri Golosov V. S. Rojnov va V. B. Liberman ilmiy maktabi faoliyatini davom ettirdi. Oleg Golosov hozirda vaqtda Rossiya Federatsiyasi hukumati huzuridagi Moliya universitetining bosh ilmiy kotibi va Moliya universitetining faxriy professori.

U Krasnoyarsk pedagogika institutida (hozirgi V. P. Astafyev nomidagi Krasnoyarsk davlat pedagogika universiteti, oʻsha paytda Krasnoyarsk oʻlkasi statistika boshqarmasi boshligʻining oʻrinbosari) ishlagan.

Professor Golosov 24 ta muvaffaqiyatli himoyalangan doktorlik dissertatsiyasida ilmiy maslahatchi boʻlib ishladi, uning 40 ga yaqin shogirdlari fan nomzodi boʻlishgan. Oleg deyarli oʻn etti yil davomida Rossiya Federatsiyasi Oliy attestatsiya komissiyasida faoliyat olib borgan.

Oʻgʻil Aleksey (1955-yilda tugʻilgan) – tadbirkor, texnika fanlari nomzodi.

## Manbalar
Vyacheslav Kiselev

**Vyacheslav Viktorovich Kiselev** (1948-yil 3-iyunda Toshkent, Oʻzbekiston SSR, SSSR) – rossiyalik huquqshunos, siyosatchi, 1993–1995-yillar oraligʻida birinchi, 1995–1999-yillarda esa ikkinchi chaqiriq Rossiya Federatsiyasi Federal Majlisi Davlat Dumasi deputati boʻlgan.

## Biografiyasi
Kiselev 1948-yil 3-iyunda Toshkent, Oʻzbekiston SSR, SSSRda tavallud topgan.

Vyacheslav Kiselev 1963-yildan 1971-yilgacha SSSR Aloqa vazirligining Ilmiy-tadqiqot instituti Tajriba zavodida va Moskva abraziv zavodida ishlagan va ish bilan bir qatorda sirtqi taʼlimda tahsil olgan. 1971-yilda Butunittifoq yuridik yozishmalar institutida tahsil oldi. U 1971–1973-yillarda Sovet Armiyasi safida xizmat qilgan. 1973-yildan 1993-yilgacha huquqshunos boʻlib faoliyat yuritgan. Vyacheslav 1993-yilda Moskva viloyati advokatlar assotsiatsiyasining Sholkovo yuridik maslahatxonasida rahbar sifatida faoliyat olib borgan.

Kiselev 1993-yilda birinchi chaqiriq Rossiya Federatsiyasi Federal Majlisining Davlat Dumasi deputati etib saylangan. Bunda Davlat Dumasi ishini tashkil etish qoʻmitasi va LDPR fraksiyasining aʼzosi edi. 1995-yilda Rossiya Federatsiyasi hukumati huzuridagi Xalq xoʻjaligi akademiyasini tamomlagan.

1995-yilda ikkinchi chaqiriq Rossiya Federatsiyasi Federal Majlisining Davlat Dumasi deputati etib saylangan. Davlat Dumasida qonunchilik va sud-huquq islohotlari qoʻmitasi raisining oʻrinbosari va LDPR fraksiyasi aʼzosi boʻlgan. 1996-yil yanvar oyida Qonunchilik va sud-huquq islohotlari qoʻmitasi raisining oʻrinbosari etib saylandi.

## Shaxsiy hayoti
Vyacheslav Kiselev oila qurgan va uning 3 ta oʻgʻil farzandi bor.

## Qonunchilik faoliyati
Vyacheslav 1 va 2-chaqiriq Davlat Dumasida deputatlik faoliyati davomida 19 ta qonunchilik tashabbusi va federal qonunlar loyihalariga oʻzgartishlar kiritishda hammuallif boʻlgan.

## Manbalar