Singapur milliy universiteti

**Singapur milliy universiteti** (inglizcha qisqartmasi: **NUS**) – Singapurdagi milliy tadqiqot universitetidir. 1905-yilda Federativ Malay shtatlari hukumati tibbiyot maktabi sifatida tashkil etilgan va mamlakatdagi eng qadimgi avtonom universitetdir. U bakalavriat va aspirantura darajasida, jumladan tibbiyot va stomatologiya, dizayn va atrof-muhit, huquq, sanʼat va ijtimoiy fanlar, muhandislik, biznes, hisoblash va musiqa kabi keng koʻlamli fanlar boʻyicha ilmiy dasturlarni taklif etadi. Universitet fakultetlari zamonaviy texnologiya va ilm-fanni yanada rivojlantirishda muhim rol oʻynaydi, taʼlim va tadqiqotga global yondashuvni taklif qiladi, bunda Osiyo tajribasi va istiqbollariga eʼtibor qaratiladi.

Singapur milliy universiteti doimiy ravishda dunyodagi va Osiyodagi eng nufuzli akademik muassasalardan biri sifatida eʼtirof etilgan. U doimiy ravishda Jahon universitetlari akademik reytingi, QS World University Rankings va Times Higher Education World University Rankings reytingida dunyoning eng yaxshi 100 ta universitetlari qatoriga kiradi.

Singapur milliy universitetida bitta Nobel mukofoti laureati, bitta Tang mukofoti laureati va bitta Vautrin Lud laureati professor-oʻqituvchilar va tadqiqotchilari faoliyat yurutadi.

## Tarixi

1904-yil sentabrda Tan Jiak Kim Xitoy va birqancha jamiyatlar vakillaridan iborat boʻlgan bir guruh vakillarini gubernator Jon Andersonga Singapurda tibbiyot maktabini tashkil etish toʻgʻrisida iltimosnoma yuborish uchun boshchilik qildi. 1905-yil 3-iyulda tibbiyot maktabiga asos solingan. Andersonning koʻrsatmalariga koʻra, maktab Pasir Panjangdagi hukumat tomonidan boshqariladigan boshpana yaqinda boʻshatilgan blokda vaqtincha boʻlib, maktabni boshqarish uchun zarur boʻlgan xodimlar bilan taʼminlangan.

1912-yilda tibbiyot maktabi shifokor Lim Bun Keng tomonidan Qirol Edvard VII yodgorlik fondidan 120 000 dollar mablagʻ oldi. Keyinchalik, 1913-yil 18-noyabrda maktab nomi *Qirol Edvard VII tibbiyot maktabiga* oʻzgartirildi. 1921-yilda u akademik maqomini aks ettirish uchun yana *King Edvard VII tibbiyot kollejiga* oʻzgartirildi.

1928-yilda Raffles kolleji, tibbiyot maktabidan alohida muassasa, sanʼat va ijtimoiy fanlar boʻyicha taʼlimni rivojlantirish uchun tashkil etilgan.

### Malaya universiteti (1949-1962)
1949-yil 8-oktyabrda Raffles kolleji King Edvard VII tibbiyot kolleji bilan birlashtirilib, Malaya universiteti tashkil etildi. Malaya federatsiyasining oliy taʼlim ehtiyojlarini qondirish uchun ikki muassasa birlashtirildi.

Malaya universiteti tashkil etilganining birinchi oʻn yilligida juda tez oʻsdi va natijada 1959-yilda ikkita avtonom boʻlinma tashkil etildi, biri Singapurda, ikkinchisi Kuala-Lumpurda joylashgan.

### Nanyang universiteti (1955-1980)
1955-yilda Singapurdagi xitoylar jamiyati fonida Nanyang universiteti (qisqartirilgan Nan-tah, chàn) tashkil etildi.

### Singapur universiteti (1962-1980)
1960-yilda oʻsha paytdagi Malaya va Singapur Federatsiyasi hukumatlari boʻlinmalarning maqomini milliy universitetga oʻzgartirish taklifini bildirishdi. 1961-yilda qonun qabul qilindi, sobiq Kuala-Lumpur boʻlimi Malaya universiteti sifatida tashkil etildi, Singapur boʻlimi esa 1962-yil 1-yanvarda Singapur universiteti deb oʻzgartirildi.

### Hozirgi shakl
Singapur milliy universiteti 1980-yil 6-avgustda Singapur universiteti va Nanyang universitetining qoʻshilishi natijasida tashkil topgan. Bu qisman hukumatning ikki muassasa resurslarini yagona, kuchliroq tashkilotga birlashtirish va ingliz tilini Singapurning asosiy taʼlim tili sifatida ilgari surish istagi tufayli amalga oshirildi. Nanyang universitetining bir-biriga bogʻlangan uchta halqali asl choʻqqisi Singapur milliy universitetining yangi gerbiga kiritilgan.

Singapur milliy universiteti 1980-yillarda tadbirkorlik boʻyicha taʼlim faoliyatini boshlagan, 1988-yilda Innovatsiyalar va texno tadbirkorlikni boshqarish markazi tashkil etilgan. 2001-yilda u NUS tadbirkorlik markazi (NEC) deb oʻzgartirildi va NUS Enterprise boʻlimiga aylandi. NEC hozirda Vong Poh Kam tomonidan boshqariladi va uning faoliyati biznes, tajribaviy taʼlim, tadbirkorlikni rivojlantirish va tadbirkorlik tadqiqotlari kabi toʻrtta yoʻnalishda tashkil etilgan.

Singapur milliy universiteti Singapurdagi uchta kampusda – Kent Ridge, Bukit Timah va Outramda 17 ta fakultet va maktabga ega.

## Universitet reytinglari

2022-yilda QS World University Rankings NUSni dunyoda 11-oʻrinni va Osiyoda birinchi oʻrinni egalladi. Times Higher Education World University Rankings 2022 NUSni dunyoda 21-oʻrinni va Osiyo-Tinch okeani mintaqasida uchinchi oʻrinni egalladi, oʻtgan yillardagi obroʻ reytingida 25 va 24-oʻrinlarni egalladi. 2021-yilda Jahon universitetlarining akademik reytingida NUS dunyoda 75-oʻrinni egalladi. 2020-yilda u SCImago Institutions Rankings tomonidan dunyodagi universitetlar orasida 29-oʻrinni egalladi. NUS 2019-2020 uchun 28-oʻrin va 2020-2021 uchun 32-oʻrinni egalladi.

NUS 2018-yilgi Times Higher Education World University Rankings (Times Higher Education World University Rankings) boʻyicha Singapur va Osiyo-Tinch okeani mintaqasida birinchi, dunyoda 22-oʻrinni, QS Jahon Universitetlari reytingiga koʻra esa Osiyo Tinch okeani mintaqasida birinchi va dunyoda 11-oʻrinni egalladi. 2018-yilda NUS Times Higher Education World University Rankings reytingida dunyodagi toʻrtinchi eng xalqaro universitet deb topildi. QS Graduate Employability Rankings 2018, universitet bitiruvchilari ishga joylashishning yillik reytingida NUS dunyoda 30-oʻrinni egalladi.

### Universitet olimlari dasturi
Universitet olimlari dasturi (USP) 2001-yilda Singapur milliy universitetida tashkil etilgan bakalavriat akademik dasturidir. Har yili USP Singapur milliy universitetidagi yetti fakultet va maktabdan 240 ga yaqin bakalavrlarni qabul qiladi.

Singapur milliy universiteti talabalari kollejda modullarni oladi va joriy USP oʻquv dasturiga amal qiladi. Ular USP talabalari uchun maxsus ishlab chiqilgan oʻn ikkita koʻp tarmoqli modullarni shuningdek, universitet olimlari seminarini olishlari kerak. Talabalar USP ilgʻor oʻquv dasturi talablarini bajarish uchun turli xil variantlarga ega, ular orasida professor-oʻqituvchilar bilan individual tadqiqotlar, sanoat va tadbirkorlik qoʻshimchalari mavjud.

## Oʻquv markazlari
Singapur milliy universitetida turli xil oʻquv markazlari mavjud jumladan:

* Oʻqitish va Taʼlimni Rivojlantirish Markazi (CDTL), Singapur milliy universiteti akademik rivojlanish boʻlimi boʻlib, shu maqomda talabalar bilimini yaxshilash uchun oʻqitishni qoʻllab-quvvatlashga intiladi.
* Taʼlim va taʼlimni qoʻllab-quvvatlash va yaxshilash uchun raqamli va audio-vizual texnologiyalarni oʻrganish, ishlab chiqish va qoʻllashni taʼminlaydigan Taʼlim Texnologiyalari Markazi (CIT). Bu Singapur milliy universiteti tomonidan ishlab chiqilgan Integrated Virtual Learning Environment orqali va yangi ilovalar/xizmatlarni ishlab chiqish va multimedia kontentini akademiya uchun kurslarga kiritish orqali amalga oshiriladi.
* Ingliz tilidagi muloqot markazi (CELC).
* Tizim fanlari instituti (ISS) menejerlar va IT amaliyotchilariga professional axborot texnologiyalari boʻyicha uzluksiz taʼlimni taklif qiladi.
* Yel-NUS kollejidagi CTL oʻqitish va oʻrganish markazi liberal sanʼat taʼlimining oʻziga xos pedagogikasi boʻyicha akademik rivojlanishni qoʻllab-quvvatlaydi. Saʼy-harakatlar koʻp sohalarga qaratilgan, lekin ayniqsa, jamoaviy taʼlim, oʻquvchiga yoʻnaltirilgan oʻrganish, baholash va baholash, samarali sinf muhokamasi, taʼsirli fikr-mulohazalar va barcha boʻlimlar – fanlar, ijtimoiy fanlar va gumanitar fanlar uchun madaniyatlararo hamkorlik.

### Singapur milliy universiteti Oliy matematika va fan maktabi
Singapur milliy universiteti Matematika va fanlar oliy maktabi matematika va tabiiy fanlarga ixtisoslashgan maktab boʻlib, ushbu sohalarga moyil boʻlgan koʻplab talabalarga oʻrta va oliy taʼlimgacha taʼlim beriladi.

## Tadqiqot
Singapur milliy universitetidagi asosiy tadqiqotlar orasida biotibbiyot va hayot fanlari, fizika fanlari, muhandislik, nanofan va nanotexnologiyalar, materialshunoslik va muhandislik, infokommunikatsiya va infotexnologiyalar, gumanitar va ijtimoiy fanlar hamda mudofaa bilan bogʻliq tadqiqotlar mavjud.

### Asosiy tadqiqot ob’ektlari
Qiyosiy tibbiyot laboratoriya hayvonlarini parvarish qilish, veterinariya tibbiy xizmatlari va Singapur milliy universiteti xodimlari va talabalari uchun hayvonlar boʻyicha tadqiqot loyihasini qoʻllab-quvvatlash uchun professional va texnik xizmat koʻrsatish uchun tashkil etilgan.

Milliy universitet tibbiyot institutlari oʻz saʼy-harakatlarini Singapur milliy universitetidagi Yong Loo Lin tibbiyot maktabi uchun markazlashtirilgan tadqiqot muassasalari va xizmatlarini rivojlantirishga va saraton va yurak-qon tomir kasalliklari boʻyicha tadqiqot dasturlarini ishlab chiqishga qaratadi.

## Tadbirkorlik
Singapur milliy universiteti 1980-yillarda tadbirkorlik boʻyicha taʼlim faoliyatini boshlagan, 1988-yilda Innovatsiyalar va texno tadbirkorlikni boshqarish markazi tashkil etilgan. 2001-yilda u NUS tadbirkorlik markazi (NEC) deb oʻzgartirildi va NUS Enterprise boʻlimiga aylandi. NUS Enterprise – Singapur milliy universitetining tadbirkorlik boʻlimi. Uning faoliyati biznes-inkubator, tadbirkorlik taʼlimi, tadbirkorlikni rivojlantirish va texnologiyalarni tijoratlashtirishni oʻz ichiga oladi.

## Kampus qulayliklari

NUSNET tadqiqot, oʻqitish, oʻrganish va boshqaruvda qoʻllanadi. 2004-yilda kamida 1000 ta kompyuterni birlashtirgan UD Grid MP asosida kampus boʻylab tarmoqli hisoblash tarmogʻi ishga tushirildi. Bu mintaqadagi eng yirik virtual superkompyuterlardan biriga aylanadi.

Singapur milliy universiteti masofaviy taʼlimni amalga oshirish uchun Internet2 texnologiyasidan foydalangan. Singapur va Massachusets texnologiya instituti talabalari bitta virtual sinfda oʻrganish va muloqot qilish imkoniyatiga ega boʻldi.

### Kutubxona xizmatlari
Singapur milliy universiteti kutubxonalari 8 ta kutubxonani oʻz ichiga oladi. Xususan markaziy kutubxona, Xitoy kutubxonasi, CJ Koh qonun kutubxonasi, Xon Sui Sen memorial kutubxonasi, Tibbiyot kutubxonasi, musiqa kutubxonasi, Ilmiy kutubxona va Sharqiy Osiyo instituti kutubxonasi. Uning kollektsiyasi arxitektura, qurilish va koʻchmas mulk, biznes, stomatologiya, muhandislik, informatika, gumanitar va ijtimoiy fanlar, huquq, tibbiyot, musiqa, hamshiralik ishi va fanlarni oʻz ichiga oladi. 2017-yil iyun holatiga koʻra, toʻplamda 2 354 741 noyob nom va 26 074 mikroforma manbalari mavjud.

### Transporti

Universitetda Kent Ridj kampusida ham, Kent Ridj va Bukit Tima kampuslari oʻrtasida ham ishlaydigan Ichki Shuttle Bus deb nomlangan maxsus avtobus tizimi mavjud. Xizmat bepul va haftada yetti kun butun kampus boʻylab ishlaydi.

## Talabalar turar joyi
Singapur milliy universitetida talabalar turar joyining uch turi mavjud: Yashash zallari, Talabalar turar joylari va turar joy kollejlari. Universitet shaharchasidagi turar joy kollejlari va bitiruvchilar turar joylarida yashovchi 4,100 ga yaqin talabalarga qoʻshimcha ravishda, kampusdagi turar joy zallari va talabalar turar joylari oʻrtasida taqsimlangan 6,000 ga yaqin turar-joylar mavjud.

## Universitet mashhur bitiruvchilari

Fayl:Prime Minister Lee Kuan Yew of Singapore Making a Toast at a State Dinner Held in His Honor, 1975.jpg|Li Kuan Yu, Singapurning birinchi bosh vaziri
Fayl:GohChokTong-WashingtonDC-20010614.jpg|Go Chok Tong, Singapurning ikkinchi bosh vaziri
Fayl:Tony Tan Keng Yam cropp.jpg|Toni Tan Keng Yam, Singapurning yettinchi prezidenti
Fayl:President of Singapore SR Nathan.jpg|SR Natan, Singapurning oltinchi va eng uzoq vaqt faoliyat yuritgan prezidenti
Fayl:Mahathir Mohamad addressing the United Nations General Assembly (September 25 2003).jpg|Mahathir Mohamad, Malayziyaning toʻrtinchi va yettinchi bosh vaziri
Fayl::Margaret Chan – World Economic Forum Annual Meeting 2011 crop.jpg|Margaret Chan, Jahon sogʻliqni saqlash tashkiloti bosh direktori
Fayl:Kishore Mahbubani – World Economic Forum Annual Meeting 2011.jpg|Kishor Mahbubani, Birlashgan Millatlar Tashkiloti Xavfsizlik Kengashining sobiq prezidenti(2001-2002)
Fayl:Halimah Yacob APEC Women and the Economy Forum 2012.jpg|Halima Yaqub, Singapurning sakkizinchi va amaldagi prezidenti
Fayl:NgEngHen2017.jpg|Ng Eng Xen, Singapurning hozirgi mudofaa vaziri
Fayl:Graduationshaari.gif|Sha'ari Tadin, parlament aʼzosi va Singapur Markaziy Kengashi asoschisi (Majlis Pusat Singapura)


## Manbalar