Oʻzbekiston Respublikasi Yoshlar parlamenti

**Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senati huzuridagi Yoshlar Parlamenti** — yoshlarning huquqiy va siyosiy faolligini oshirish, ularni davlat boshqaruvi jarayonlariga jalb etish hamda liderlik ko‘nikmalarini shakllantirish maqsadida tashkil etilgan muhim demokratik institut hisoblanadi. U mamlakatdagi yoshlar siyosatini takomillashtirishga xizmat qiluvchi maslahat organi sanaladi. 

## Tarkibi va shakllantirish tartibi
Yoshlar Parlamenti 100 nafar a’zodan iborat bo‘lib, u quyidagi tartibda shakllantiradi:

• 84 nafar — har bir viloyat, Toshkent shahri va Qoraqalpogʻiston Respublikasidan mahalliy Kengashlar tomonidan saylanadi (har bir hududdan 6 nafardan);

• 10 nafar — Yoshlar ishlari agentligi tomonidan tavsiya etiladi;

• 6 nafar — Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Senati tavsiyasi asosida kiritiladi. A’zolar 18–30 yoshdagi Oʻzbekiston fuqarolari orasidan, ularning fuqarolik faolligi, tashabbuskorligi, yetakchilik salohiyati va ijtimoiy faolligiga qarab, 5 yil muddatga saylanadi. Nogironligi bor yoshlar ham Parlament tarkibiga kiritilishi mumkin.

2025-yilgi tarkib quyidagicha shakllantirildi:

• 95% a’zolar oliy ma’lumotga ega;

• 13 nafari davlat mukofotlariga sazovor bo‘lgan;

• 11 nafari xorijdagi nufuzli oliygohlar bitiruvchilari;

• 30% a’zolar — ayollar.

## Tuzilma va boshqaruv organlari
Yoshlar parlamentining oliy rahbar organi Kengash hisoblanadi. Uning tarkibi:

• Rais;

• Ikki nafar rais oʻrinbosari;

• Yetti nafar doimiy komissiya raislari.

Rais Senat tavsiyasi asosida Parlamentning ilk yigʻilishida ovoz berish yoʻli bilan saylanadi. Shu yigʻilishda rais oʻrinbosarlari va komissiya raislari ham tasdiqlanadi. Rais ketma-ket ikki muddatdan ortiq saylanmaydi. 2025-yilgi tarkibda Laylo Aslonova Olimovna Parlament raisi etib saylandi. Uning oʻrinbosarlari sifatida Ibrohimjon Joʻraboyev va Azizebek Ochilboyev tasdiqlandi.

Yetti doimiy komissiya quyidagi yoʻnalishlar boʻyicha faoliyat yuritadi:

• Bandlik, tadbirkorlik va iqtisodiy masalalar;

• Yoshlar huquqlari, qonunchilik va korrupsiyaga qarshi kurash;

• Fuqarolik va vatanparvarlik masalalari;

• Xalqaro aloqalar va turizm;

• Qishloq xoʻjaligi va ekologiya;

• Fan, sogʻliqni saqlash va innovatsiyalar;

• Madaniyat, sport va gender tengligi.

## Asosiy maqsad va yoʻnalishlar
Yoshlar parlamentining asosiy maqsadi yoshlarni har tomonlama rivojlantirish, ularni davlat boshqaruviga jalb etish va keng ko‘lamli vazifalarni amalga oshirishdan iborat.

**Ustuvor yo‘nalishlar**:

• Yoshlarning huquqiy va siyosiy madaniyatini oshirish;

• Huquqlari va manfaatlarini monitoring qilish;

• Qonun loyihalarini muhokama qilishda ishtirok;

• Qonunchilik takomillashtirish bo‘yicha takliflar berish;

• Prezident tashabbuslarini amalga oshirishda ishtirok;

• Startap va innovatsion loyihalarni ilgari surish;

• Notiqlik va siyosiy tahlil ko‘nikmalarini rivojlantirish;

• Chet eldagi yoshlar parlamentlari bilan hamkorlik;

• Korrupsiyaga qarshi targ‘ibot ishlari;

• Ijtimoiy tenglik, ta’lim va bandlikni qo‘llab-quvvatlash;

• Zaif toifadagi yoshlarni qo‘llab-quvvatlash;

• Yoshlarning davlat idoralariga murojaatlarini tahlil qilish.

Ish shakllari va ishtirok

**Parlament a’zolari**:

• Senat va uning qo‘mitalarining yig‘ilishlarida qatnashadi;

• Jamoatchilik eshituvlarida va parlament tekshiruvlarida ishtirok etadi;

• Seminar, davra suhbatlari va targ‘ibot tadbirlarini tashkil qiladi;

• Hududlarda chiqishlar, tashriflar va uchrashuvlar o‘tkazadi;

• Davlat idoralari bilan “ustoz-shogird” asosida ishlaydi;

• OAV va ekspertlar bilan muntazam muloqotlar o‘tkazadi.

Yig‘ilishlar yiliga kamida uch marta chaqiriladi va ular an’anaviy yoki videokonferensiya shaklida o‘tkazilishi mumkin.

## Ahamiyati va roli
Yoshlar Parlamenti Oʻzbekistondagi eng muhim yoshlar demokratik institutlaridan biri hisoblanadi. U nafaqat yoshlarning huquqiy va siyosiy savodxonligini oshirish, balki ularni davlat boshqaruviga tayyorlash, fuqarolik jamiyatining faol a’zolariga aylantirish vazifasini bajaradi.

## Manbalar