Qashshoqlik turizmi

Kambagʻal turizm, qashshoqlik turizmi, getto turizmi yoki travmatik turizm — bu kambagʻal hududlarga tashrif buyurishni oʻz ichiga olgan shahar turizmining bir turi. Dastlab turizm (xarobalar va getto) 19-asrda London va Manxetten, xozirgi vaqtda esa turizmning ushbu turi Janubiy Afrika, Hindiston, Braziliya, Keniya, Filippin, Rossiya va AQShda keng tarqalgan.

## Tarix

*[[Oxford English Dictionary|Oksford inglizcha lugʻatida]]* ***slumming*** soʻzining birinchi qoʻllanishi 1884-yilga toʻgʻri keladi. Londonda odamlar bu vaziyatdagi hayotni kuzatish uchun Whitechapel yoki Shoreditch kabi xaroba mahallalariga tashrif buyurishdi. 1884 yilga kelib Nyu-York shahridagi badavlat odamlar „shaharning ikkinchi yarmi qanday yashayotganini“ koʻrish uchun Bowery va Five Points, Manhettenning Quyi Sharq tomonidaga kambagʻal immigrantlar mahallalariga tashrif buyurishga qaror qildilar. 

1980-yillarda Janubiy Afrikada qora tanli aholi mahalliy hokimiyatdagi oq tanlilarga qora tanli aholi qanday yashashi haqida maʼlumot berish uchun shahar boʻylab sayohatlar uyushtirdilar. Bunday sayohatlar aparteid haqida koʻproq bilmoqchi boʻlgan chet ellik sayyohlarni jalb qildi.

1990-yillarning oʻrtalarida rivojlanayotgan mamlakatlarning eng nochor hududlarida tez-tez xarobalar deb nomlanadigan xalqaro sayohatlar uyushtirildi. Bunday sayohatlar tobora ommalashib bormoqda va ular koʻpincha professional kompaniyalar tomonidan oʻtkaziladi va reklama qilinadi. Keyptaunda har yili shaharga 300 mingdan ziyod sayyoh tashrif buyuradi.

Getto turizmi birinchi marta 2005-yilda Maykl Stivens tomonidan *PopMatters* madaniy-tanqidiy jurnalida oʻrganib chiqilgan. Getto turizmi oʻyin-kulgining barcha turlarini oʻz ichiga oladi — gangsta-rap, videooʻyinlar, filmlar, televizorlar va isteʼmolchilarga uydan chiqmasdan shaharning ichki qismida harakatlanish imkonini beradigan boshqa shakllar. 1980-yillarda Nyu-Yorkka xalqaro sayyohlarning kelishi Harlemda muvaffaqiyatli sayyohlik tashkil etilishiga olib keldi..

2008-yilda *"Slumdog Millionaire" filmi* premyerasidan oldin Mumbay shahri qashshoqlik turizmi maskani edi.

2010-yil dekabr oyida Bristolda xaroba turizmi boʻyicha birinchi xalqaro konferensiya boʻlib oʻtdi. Xaroba turizmi bilan shugʻullanadigan yoki ishlaydigan odamlarning ijtimoiy tarmogʻi oʻrnatildi.

## Joylar
Qashshoqlik turizmi asosan rivojlanayotgan mamlakatlarning shahar joylarida amalga oshiriladi, koʻpincha tashrif buyuriladigan hududlar turiga koʻra nomlanadi:

* Favela turizmi: Braziliyada 
* Hindiston: *"Slumdog Millionaire"* filmida tasvirlangan Mumbaydagi Dxaravi kabi turli joylar
* Ijtimoiy yoki diniy boʻlinishlar: Nyu-York shahri, Shimoliy Amerika va Belfast, Shimoliy Irlandiya. 
* Xuddi shunday, Katrina toʻfonidan soʻng, Luiziananing qashshoq hududlari falokat turizmi natijasida qashshoqlik turizmi joylariga aylandi.
* Bundan tashqari, mashhur sanʼatkorlar tomonidan maʼlum sohalarni toʻgʻridan-toʻgʻri yoki bilvosita zikr qilish ham ragʻbatlantiriladi. Detroytning maʼlum qismlariga sayohat qiling, jumladan Eminem ishtirokidagi *8 mil* filmidagi oʻynagan roli bilan mashhur 8 Mile Road va butun bir kashshof musiqali avlodni ilhomlantirgan va shu jumladan Janubiy Los-Anjelesdagi Crenshow bulvariga. taʼsiri ham bor.

## Manbalar