open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Nikita Thukral

**Nikita Thukral** — hind aktrisasi va modeli, u Kannada, Telugu, Malayalam va Tamil filmlarida rol oʻynagan.

## Yoshligi
Thukral panjoblik hindu oilasida tugʻilgan va Mumbayda oʻsgan. Mumbaydagi Kishichand Chellaram kollejida iqtisod boʻyicha magistratura darajasini tamomlagan. Uni Juhu shahridagi mehmonxonada ovqatlanayotganida produser D. Ramanaidu payqab qolgan. Produser unga *Hai* (2002) filmida rol taklif qilgan.

## Faoliyati
Thukral 2002-yil 9-sentabrda Zee telekanalida namoyish etilgan mashhur teleserial boʻlgan *Aati Rahengi Baharein*-ning bir qismi edi. Keyin u telugu tilidagi *Hai* filmida debyut qilib, janubiy kino sanoatiga oʻtgan. *Hai* filmida paydo boʻlganidan soʻng, Thukral oʻzining debyutini *Kaiyethum Doorathda* filmda Fahad bilan birga rol ijro etish orqali qildi. Malayalam filmi kassada muvaffaqiyat qozonmadi, lekin u Tamil va Telugu filmlarida *Kurumbu* va *Sambaram* kabi qoʻshimcha rollarda suratga tushgan. 2005-yilda u Kannada kinosiga Kichcha Sudeepaning *Maharaja* filmi bilan kirgan. Keyin Thukral tamil filmida rol oʻynashga qaytgan va Venkat Prabxuning koʻp yulduzli *Saroja* filmida Sampath Raj tasvirlagan gangsterning kanizaki boʻlgan Kalyani rolini oʻynadi va oʻzining ijrosi uchun tanqidchilarning olqishiga sazovor boʻldi. Uning „Kodana Kodi“ qoʻshigʻidagi chiqishi qoʻshiq mashhur boʻlishi bilan yuqori baholandi, filmdagi roli esa ITFAning eng yaxshi yordamchi aktrisa mukofotiga sazovor boʻlishiga olib keldi. Muvaffaqiyat uni katta film ishlab chiqarishda, Gautham Vasudev Menonning *Chennaiyil Oru Mazhaikaalamda* Trisha Krishnan bilan birga rolida paydo boʻlish uchun imzolanishiga olib keldi, ammo film ikki haftadan keyin toʻxtatilgan.

2008-yildan keyin u oʻzining faoliyatini telugu kinosidan Kannada kinosiga oʻtkazgan va Upendra, Puneeth Rajkumar, V. Ravichandran va Darshan bilan birga rol oʻynagan. Uning keyingi relizlari Tamil triller filmi *Muran* boʻlib, u aktyorlar Cheran va Prasanna va tarixiy film, *Kranthiveera Sangolli-da Rayanna* bilan birga Indhu rolida koʻrilgan. Uning 2013-yilda chiqarilgan yagona Tamil filmi *Alex Pandian* edi. 2014-yilda u uchta kannada filmida koʻrilgan, garchi ulardan ikkitasi, *Namaste Madam* va *Namo Bhootatma*, faqat oʻzining kichik rollarida namoyish etilgan boʻlsa-da. Uning boʻlajak filmlari qatoriga *Ring Road Shubha* nomli jinoyat dramasi, maʼlumotlarga koʻra bu film, barcha ayollardan iborat ekipaj tomonidan suratga olingan kannada tilidagi birinchi film, telugu tilidagi *Avunu 2* qoʻrqinchli filmi hamda Thukralning hind tilidagi debyutini nishonlaydigan *Traffic* antologik dramasi kiradi.

Thukral aktrisalikdan tashqari dizayner Roopa Vohra uchun modellik ishlarini ham bajargan. U, shuningdek, Bigg Boss kannada versiyasi boʻlgan *Bigg* *Boss Kannada* realiti-shousining birinchi mavsumida ishtirok etgan. U *Bigg Boss* uyida 99 kun oʻtkazdi va shouning ikkinchi gʻolibi boʻldi.

## Filmografiyasi

## Manbalar
Vladimir Makarov

**Vladimir Vasilyevich Makarov** (1947-yilning 9-martida Stalinobod, SSSR da tugʻilgan — 1979-yilning 11-avgustida, Dneprodzerjinsk, Dnepropetrovsk viloyatida vafot etgan) — sоvet futbolchisi. Yarimhimoyachi, SSSR sport ustasi (1969-yil).

SSSR chempionatining bronza medali sovrindori (1974-yil).

Vladimir Vasilyevich Toshkentning „Paxtakor“ klubi a’zolari bilan roʻy bergan aviahalokatda vafot etgan (1979-yil).

## Biografiyasi

* 1957-yilda futbol oʻynashni boshlagan.

* Birinchi murabbiyi N.G.Potapov.

Vladimir 1966-yilda „Energetik“ jamoasida (Dushanbe shahridagi futbol klub) oʻynagan. 1974-yilda u  „Chernomorets“ (Ukrainaning Odessa shahridagi futbol klubi)ga koʻchib oʻtgan.

Birinchi yili futbolchi 30 ta oʻyinda 13 ta gol urib, sovet futbolidagi eng muvaffaqiyatli mavsumda jamoaning eng yaxshi toʻpurari deb topilgan. Shu bilan birga, yangi kelgan oʻyinchining koʻplab urgan gollari jamoani gʻalaba qozonishiga xizmat qilgan (Paxtakor - 1:0,, Zorya - 2:1, Karpati - 2:0, Torpedo M - 1:0, „Shaxtyor“ — 1:0), yana ikkitasi samarali durangga erishishga yordam bergan (Qayrat — 3:3, „Dnepr» — 1:1) va  SSSR chempionatining bronza medaliga sazovor boʻlishiga hissa qoʻshgan. 

Yil oxirida Vladimir Makarov SSSR Oliy ligasining ramziy debyutant jamoasiga qabul qilingan („Smena” jurnali sovrini) va Ukrainaning 33 ta eng yaxshi futbolchilari (1974-yili chap qanot yarim himoyachilari orasida 2-oʻrin) qatoridan joy egallagan.

Futbolchi keyingi ikki yil ichida jamoa ishtirokida 7 ta gol urgan va shundan soʻng „Paxtakor“ klubiga oʻtgan. 1978-yilda u ligada beshta gol urishga muvaffaq boʻlgan.

Futbolchi keyingi ikki yil ichida jamoa ishtirokida 7 ta gol urgan va shundan soʻng „Paxtakor“ klubiga oʻtgan. 1978-yilda u ligada beshta gol urishga muvaffaq boʻlgan.

Vladimir „Paxtakor“ futbol klubining boshqa a’zolari bilan birgalikda Toshkent shahridagi Botkin qabristoniga dafn etilgan.

2001-yilda Makarov XX asrning Odessadagi eng yaxshi futbolchilaridan biri sifatida tan olingan  va barcha davrlarning „Chornomorets“ ramziy jamoasiga aylangan.

## Yutuqlari

* 1974-yilda SSSR chempionatining bronza medali sovrindori;
* 1974-yil Ukraina SSRning eng yaxshi futbolchilari roʻyxatidan (Ukraina)  oʻrin olgan;
* 1974-yil ,,Mavsumning eng yaxshi debyutantlari” mukofoti sovrindorlaridan biri boʻlgan.

## Adabiyotlar

* *Usatyuk Yu.I.* „Bronzaga quyma“. - Odessa: Ikkinchi jahon urushi, 2014. - p. 368., kasal. ISBN 978-966-413-496-2

## Manbalar

## Havolalar

* Профиль на сайте «Одесский футбол»
* Статистика на сайте КЛИСФ: Владимир Макаров в еврокубках
* 50 лучших. «Черноморец» (часть первая): № 45. Владимир Макаров
* Память: «Пахтакор-79»
Nikki Galrani

**Nikita** „**Nikki**“ **Galrani** (1992-yil 3-yanvarda tugʻilgan) hind aktrisasi va modeli boʻlib, asosan Tamil va Malayalam filmlarida ishlaydi. Uning birinchi yirik tijoriy muvaffaqiyatli filmlari malayalam tilida *1983* (2014), *Vellimunga* (2014) va 2015-yilda tamil tilidagi *Darling* dahshat filmida boʻlgan. Ommaviy axborot vositalari Galrani Tamil kinosidagi roli uchun „Darling“ deb atashni boshladilar. U Janubiy Hindiston kino sanoatida yetakchi aktrisa sifatida faoliyatini yoʻlga qoʻygan va u bir nechta mukofotlar sovrindori. *Kochi Times* „2015-yilning eng jozibali 25 ta ayol“ roʻyxatida beshinchi oʻrinni egallagan.

## Faoliyati
Galrani kino faoliyatini malayalam tilidagi sport drama filmi *1983* (2014) bilan boshlagan, film rejissori Abrid Shine, bosh rolni eda Nivin Pauli ijro etgan. Galrani Manjula Sasidharan, qishloq qizi va oʻsmir Rameshanning (Pauli) sevgilisi rolini oʻynagan. Film tanqidiy va tijorat muvaffaqiyatiga erishgan. U oʻsha yili „Eng yaxshi debyut qilgan aktrisa“ sifatida Filmfare, SIIMA va Vanitha mukofotlarini qoʻlga kiritgan. U tinglovdan soʻng Tamil tilidagi *Paiyaa* filmining Kannada talqini *Ajith* filmida bosh rolni oʻynash uchun oʻzining birinchi filmiga imzo chekkan. Uch kun ichida u oʻzining yana bir navbatdagi loyihasiga imzo chekkan; oʻzining birinchi tamil filmi *Yagavarayinum Naa Kaakka.* Bir necha hafta oʻtgach, uning birinchi *1983* Malayalam filmi chiqqan. U 2013-yilda imzolagan soʻnggi filmi boʻlishiga qaramay, *1983* 2014-yil boshida birinchi marta chiqarilgan va uning debyut filmi boʻlib, uning birinchi yirik kassa hiti boʻlgan. U qishloqdagi maktab oʻquvchisi Manjula Sasidharan rolini gavdalantirgan va personaj real hayotdagidan mutlaqo teskari ekanligini aytgan. Film tanqidchilarning olqishiga sazovor boʻlgan va kassa muvaffaqiyatiga aylangan. Galrani esa oʻzining ijrosi uchun „Eng yaxshi ayol debyuti“ uchun Filmfare mukofotini qoʻlga kiritgan.

## Shaxsiy hayoti
2022-yil 24-martda Galrani oʻzining uzoq yillik sevgilisi aktyor Aadhi Pinisetti bilan unashtirilgan. Er-xotin 2022-yil 18-mayda turmush qurishgan.

## Filmografiyasi

#### Aktrisa sifatida

## Manbalar
Vladimir Dvorkovich

**Vladimir Yakovlevich Dvorkovich** (1937-yil 30-dekabr, Taganrog — 2005-yil 29-iyun, Moskva) — xalqaro shaxmat hakami, Rossiya shaxmat federatsiyasi hakamlar hay’ati raisi.

## Biografiyasi
1937-yil 30-dekabrda Taganrog shahrida 31-sonli aviatsiya zavodining iqtisodchisi Yakov Isakovich Dvorkovich oilasida tugʻilgan. Taganrogdagi «A.P. Chexov» nomidagi № 2-sonli oʻrta maktabda oʻqigan.

1960-yilda Taganrog pedagogika institutining fizika-matematika fakultetini tamomlagan. 1960-yillarda Taganrog radiotexnika institutida fizika kafedrasida ishlagan.

1982-yildan 1984-yilgacha SSSR shaxmat federatsiyasining ijrochi kotibi boʻlib faoliyat yuritgan. FIDE tomonidan tan olingan va tasdiqlangan individual koeffitsientlarni hisoblash tizimi muallifi (T. L. Shmulyan bilan hammualliflikda). U jahon chempioni Garri Kasparovning murabbiylar jamoasi aʼzosi edi. U yuzlab shaxmat turnirlarida bosh hakami boʻlgan. Umrining soʻnggi yillarida asosiy ishidan tashqari „Exo Moskvi“ radiostansiyasida shaxmat boʻyicha doimiy ekspert boʻlib ishlagan.

## Vladimir Dvorkovich kitoblari

* *Dvorkovich V.* Shaxmat boʻyicha qoʻllanma. — M .: Jismoniy tarbiya va sport, 1983. — 126 b.
* *Dvorkovich V.* Shaxmat boʻyicha qoʻllanma [Tarjima]. — Boku: Azerneshr, 1987. — 138 b.
* Vladas Mikenas. / *Tuz. — V. Ya. Dvorkovich* — M .: Jismoniy tarbiya va sport, 1988. — 160 b.

## Iqtiboslar

## Xotira

* 2006-yildan beri Taganrogda har yili „Vladimir Dvorkovich xotirasiga“ shaxmat turniri oʻtkazib kelinmoqda.
* Moskvada 2005-yildan buyon „Vladimir Dvorkovich nomidagi shaxmat zali“ mavjud.
* 2007-yilda „Dvorkovich koeffitsienti“ xotiralar kitobi nashr etildi (muharrir-tuzuvchi Gagik Karapetyan).

## Oilasi

* Dvorkovich, Arkadiy Vladimirovich — oʻgʻli, rus davlat arbobi, iqtisodchi. 2012-yildan 2018-yilgacha Rossiya Federatsiyasi Bosh vazirining oʻrinbosari. 2018-yil 3-oktyabrdan Xalqaro shaxmat federatsiyasi (FIDE) prezidenti.
* Dvorkovich, Mixail Vladimirovich — oʻgʻli, PR sohasi arbobi, oʻzining ommaviy norozilik harakatlari bilan tanilgan.

## Manbalar

## Havolalar

* FSR veb-saytida Vladimir Dvorkovichning tarjimai holi
* Vladimir Dvorkovich shaxmat zalining rasmiy sayti
* V. Ya. Dvorkovich xotirasiga — „64 — shaxmat sharhi“, 2006 yil
* Shaxmat hakami haqida bir soʻz — „64 — shaxmat sharhi“, No 1/2008
* Va umuman hayot qismlarga boʻlib ketadi
* Dvorkovich mehmonxonasida Yuriy Razuvaev haqidagi kitob taqdim etiladi
Bae Yeon-ju

**Bae Yeon-ju** (hangulcha: 배연주, hanja: 裵延姝, Koreyscha talaffuzi: [pɛ̝.jʌn.dʑu]; 1990-yil 26-oktyabrda tugʻilgan) ― janubiy koreyalik nafaqadagi xalqaro badmintonchi.

## Faoliyati
Bae 10 yoshida badminton oʻynashni boshlagan va birinchi marta 2006-yilda ayollar oʻrtasidagi yakkalik bahslarida yarim finalga chiqqan va BWF boʻyicha oʻsmirlar oʻrtasidagi jahon chempionatida Janubiy Koreya aralash jamoasi tarkibida oltin medalni qoʻlga kiritganida xalqaro eʼtibor qozongan. Bae 2008-yilda Janubiy Koreya terma jamoasiga qoʻshildi va oʻsha yili Indoneziyadagi xalqaro turnirda oʻzining birinchi xalqaro chempionligini qoʻlga kiritdi. 2010-yilda u xitoylik Wang Shixianga 21-13, 21-15 hisobida magʻlub boʻlgach, BWF Superseriya finalida ikkinchi oʻrinni egalladi.

2012-yilda Bae London Yozgi Olimpiada oʻyinlarida ayollar oʻrtasidagi yakkalik bahslarida qatnashdi va 1/8 finalda Wang Yihanga magʻlub boʻldi. 2013-yilda u Korea Masters turnirida jamoadoshi Sung Ji-hyunni 21-19, 15-21, 21-9 hisobida magʻlub etib, sovrindorlar safiga qoʻshildi.

2016-yilda Bae Rio Yozgi Olimpiada oʻyinlarida ishtirok etdi va 1/8 finalda bronza medali sovrindori Nozomi Okuharaga magʻlub boʻldi. Bae turnir yakunida terma jamoadagi faoliyatini yakunlashini eʼlon qilgan toʻrt koreyalik badmintonchidan biri edi.

## Yutuqlari

### BWF jahon chempionati
*Ayollar yakkaliklari*

### Osiyo oʻyinlari
*Ayollar yakkaliklari*

### BWF boʻyicha oʻsmirlar oʻrtasidagi jahon chempionati
*Qizlar yakkaliklari*

### Oʻsmirlar oʻrtasidagi Osiyo chempionati
*Qizlar yakkaliklari*

### BWF Superseriyasi
BWF Superseriyasi 2006-yil 14-dekabrda boshlangan va 2007-yilda amalga oshirilgan badminton boʻyicha Butunjahon Federatsiyasi (BWF) tomonidan ruxsat etilgan elita badminton turnirlari seriyasidir. BWF Superseriyasi Superseriya va Superseriya Premier kabi ikki darajaga ega. Superseriya mavsumi butun dunyo boʻylab 2011-yildan beri joriy qilingan oʻn ikkita turnirni oʻz ichiga oladi, muvaffaqiyatli oʻyinchilar yil oxirida boʻlib oʻtadigan Superseriya finaliga taklif qilinadi.

*Ayollar yakkaliklari*

:  BWF Superseriyasi final turnirlari
:  BWF Superseriyasi Premier turnirlari
:  BWF Superseriyasi turnirlari

### BWF Grand Prisi
BWF Grand Prisi ikki darajaga ega edi: BWF Grand Pri va Grand Pri Oltin. Bu 2007-yildan 2017-yilgacha oʻtkazilgan Badminton Butunjahon Federatsiyasi (BWF) tomonidan ruxsat etilgan badminton turnirlari seriyasi hisoblanadi.

*Ayollar yakkaliklari*

:  BWF Grand Pri Oltin turnirlari
:  BWF Grand Pri turnirlari

### BWF xalqaro musobaqalari/seriyalari
*Ayollar yakkaliklari*

:  BWF xalqaro musobaqasi turnirlari
:  BWF xalqaro seriyasi turnirlari

## Tanlangan raqiblarga qarshi rekordlari
Quyida Bae Yeon-juning yil yakuni boʻyicha finalchilar, jahon chempionati yarim finalchilari va Olimpiada chorak finalchilariga nisbatan rekordlari keltirilgan:

## Manbalar
Elena Tairova

**Elena Tairova** (; ; 1991-yil 28-avgust tugʻilgan — 2010-yil 16-martda vafot etgan) — rossiyalik shaxmatchi. U 2006-yilda FIDEning ayol grossmeyster (WGM) va 2007-yilda xalqaro shaxmat ustasi (IM) unvonlari bilan taqdirlangan.

## Faoliyati
Tairova 2001-yili 10 yoshgacha boʻlgan qizlar toifasida, oʻsmirlar oʻrtasidagi shaxmat boʻyicha Yevropa chempionatida Belarus terma jamoasida oʻynab va 2005-yili 14 yoshgacha boʻlgan qizlar oʻrtasida shaxmat boʻyicha jahon chempionatida Rossiya sharafini himoya qilgan holda oltin medalni qoʻlga kiritdi. U 2003-yilda 12 yoshgacha boʻlgan qizlar toifasida va 2004-yilda 14 yoshgacha boʻlgan qizlar oʻrtasida Yevropa yoshlar chempionatining kumush medali sovrindori boʻlgan. Shuningdek, 2004-yilda Tairova 14 yoshgacha boʻlgan qizlar toifasida, yoshlar oʻrtasidagi jahon chempionatida bronza medalini qoʻlga kiritdi.

2006-yilda u 20 yoshgacha boʻlgan qizlar oʻrtasidagi Rossiya chempionatida gʻolib chiqdi va Rossiya ayollar chempionatining Superfinalida ikkinchi oʻrinni egalladi.

2007-yil may oyida Tairova Yekaterinburg shahrida boʻlib oʻtgan, shaxmat boʻyicha ayollar oʻrtasidagi birinchi jamoaviy jahon chempionatida kumush medalni qoʻlga kiritgan va Rossiya jamoasi tarkibida beshinchi stolda oʻynadi. 2007-yil iyul oyida u Bad Homburg vor der Höhedagi „Queens Woman Grandmasters“ turnirida Chjao Syue va Elisabeth Pähtzdan keyin uchinchi oʻrinni egalladi. Oʻsha yili u Rossiya va Xitoy oʻrtasidagi oʻyinda qatnashdi va Rossiya ayollar superfinalida Nadezhda Kosintseva va boshqalarni magʻlub etib, birinchi oʻrinni egalladi.

2010-yil 16-martda Tairova 18 yoshida surunkali nomaʼlum kasallikdan vafot etdi.

## Manbalar

## Havolalar

* Elena Tairova shaxmat oʻyinlari 365Chess.com saytida
* Elena Tairova Olimpbase.org saytida shaxmat boʻyicha jamoaviy rekordi
Nimmi

**Nawab Bano** (1933-yil 18-fevral — 2020-yil 25-mart), **Nimmi** sahna nomi bilan mashhur, hind kino aktrisasi boʻlib, 1950-yillarda va 1960-yillarning boshlarida hind filmlarida yulduzlikka erishgan. U hind kinosi „oltin davri“ning yetakchi aktrisalaridan biri edi.

U *Spirited village* qahramonlarini oʻynash orqali mashhurlikka erishgan va fantastik va ijtimoiy filmlar kabi turli janrlarda paydo boʻlgan. Uning eng yaxshi ijrosi Sazaa (1951), Hindistonning birinchi texnik rangli filmi Aan (1952), Uran Xatola (1955), Bhai-Bhai (1956), Kundan (1955), Mere Mehboob (1963), Pooja Ke filmlarida koʻrsatilgan. Raj Kapoor uning ismini Nawab Banodan „Nimmi“ ga oʻzgartirgan.

## Faoliyati
1948-yilda 1930-yillarda u bilan birga ishlagan onasi Wahidan bilan aloqasi tufayli mashhur kinorejissor Mehboob Khan yosh Nimmini Markaziy studiyada oʻzining hozirgi *Andaz* spektaklini tomosha qilishni taklif qiladi. U filmlarga qiziqish bildirgan va bu film yaratish jarayonini tushunish uchun imkoniyat b`olgan. Nimmi *Andaz* filmida bosh rolni ijro etgan Raj Kapoor bilan uchrashgan.

Oʻsha paytda Raj Kapoor oʻzining *Barsaat* (1949) filmini suratga olayotgan edi. Mashhur aktrisa Nargisni ayol bosh rolga tanlab boʻlgach, u ikkinchi bosh rolni oʻynash uchun yosh qiz izlayotgan edi. Nimmining *Andaz* toʻplamlarida uyatchan xatti-harakatlarini kuzatganidan soʻng, u „Barsaat“dagi oʻspirin Nimmini aktyor Prem Nath bilan birga suratga oldi. Nimmi muz yurak shahar odamiga oshiq boʻlgan begunoh togʻ choʻpon qizi rolini oʻynagan. 1949-yilda chiqqan *Barsaat* filmi kino tarixiga kirgan. Bu ajoyib va tijorat muvaffaqiyati edi. Taniqli va mashhur yulduzlar Nargis, Raj Kapoor va Prem Nath borligiga qaramay, Nimmi yuqori darajada eʼtiborga tushgan va tamoshabinlar tomonidan yaxshi qabul qilingan rolga ega edi va film kinosevarlar orasida bir zumda xitga aylangan.

2013-yilda, Rajya Sabha TV-ga bergan intervyusida Nimmi oʻzining toʻliq hind kinosidagi faoliyatini, Agradagi bolaligidan boshlab, Barsaatdagi birinchi tanaffusidan hozirgi kungacha va shu vaqt ichida boshidan kechirganlarini aytib bergan.

## Hastaligi va vafoti
2020-yil 25-martda 87 yoshida vafot etgan. Uzoq davom etgan kasallikdan soʻng, aktrisa nafas qisilishidan shikoyat qilib, Juhu kasalxonasiga olib borilgan. Oʻsha kuni kechqurun shifokorlar uning vafot etganini tasdiqlashgan.

Uning oʻlimidan soʻng, Lata Mangeshkar uni yaxshi xulqli, mehribon xonim sifatida tasvirlagan va eslagan.

## Filmografiyasi

## Manbalar
Laura Unuk

**Laura Unuk** (1999-yil 9-noyabrda tugʻilgan) — sloveniyalik shaxmatchi, ayol grossmeyster va xalqaro shaxmat ustasi unvoniga ega. U oʻz yosh toifasida qizlar oʻrtasida ikki marta jahon chempioni boʻlgan, 2013-yilda esa Sloveniya ayollar oʻrtasidagi shaxmat chempion boʻlgan. Unuk Sloveniyaning eng yaxshi ayol shaxmatchisidir.

## Faoliyati
Unuk turli yosh toifalarida, qizlar oʻrtasida shaxmat boʻyicha Sloveniya chempionatida bir necha bor gʻolib chiqqan. Jumladan; 10 yoshgacha boʻlgan qizlar oʻrtasidagi Sloveniya shaxmat chemponi (2009-yil),12 yoshgacha boʻlgan qizlar oʻrtasidagi *Sloveniya shaxmat chemponi* (2011-yil), 14 yoshgacha boʻlgan qizlar oʻrtasidagi Sloveniya shaxmat chemponi (2013-yil), 16 yoshgacha boʻlgan qizlar oʻrtasidagi Sloveniya shaxmat *chemponi* (2014-yil), 16 yoshgacha boʻlgan *qizlar oʻrtasidagi* Sloveniya shaxmat chemponi (2015-yil), 18 yoshgacha boʻlgan qizlar oʻrtasidagi Sloveniya shaxmat chemponi (2016-yil). U 2013—2014-yillarda 16 yoshgacha boʻlgan oʻsmirlar oʻrtasidagi Butunjahon shaxmat olimpiadalarida Sloveniya terma jamoasi safida oʻynagan. 18 yoshgacha boʻlgan qizlar oʻrtasidagi shaxmat boʻyicha Yevropa jamoaviy chempionatida u Sloveniya terma jamoasi safida olti marta (2012—2017) oʻynagan, 2014-yilda jamoaviy oltin va yakkalik oltin medalni, 2013-yilda esa shaxsiy kumush medalini qoʻlga kiritgan. 2014-yilda u Janubiy Afrikaning Durban shahrida shaxmat boʻyicha oʻsmirlar oʻrtasidagi jahon chempionatining 16 yoshgacha boʻlgan qizlar oʻrtasida gʻoliblikni qoʻlga kiritdi. Ushbu gʻalabasi uchun u FIDE tomonidan xalqaro ayollar shaxmat ustasi (WIM) unvoniga sazovor boʻldi. U Urugvayning Montevideo shahrida boʻlib oʻtgan, 2017-yilgi 18 yoshgacha boʻlgan qizlar oʻrtasida 9½/11 (+9-1=1) hisobida eng yaqin raqibidan 1½ ochko oldinda gʻolib chiqdi.

2013-yilning avgust oyida Lyublyanada Unuk ayollar shaxmat boʻyicha Sloveniya chempionatida gʻolib chiqdi.

Unuk ayollar shaxmat olimpiadasida Sloveniya terma jamoasida oʻynagan. Jumladan;

* 2014-yilda Tromsodagi 41-shaxmat Olimpiadasida (6 ta gʻalaba, 3 ta durang, 1 ta magʻlubiyat),
* 2016-yilda Bokudagi 42-shaxmat Olimpiadasida (5 ta gʻalaba, 4 ta durang, 1 ta magʻlubiyat),
* 2018-yilda Batumidagi 43-shaxmat Olimpiadasida (2 ta gʻalaba, 4 ta durang, 4 ta magʻlubiyat),

Unuk Sloveniya terma jamoasi safida shaxmat boʻyicha ayollar oʻrtasidagi Yevropa jamoaviy chempionatida ishtirok etgan. Jumladan;

* 2013-yilda Varshavadagi toʻrtinchi kengashda (4 ta gʻalaba, 3 ta durang, 1 ta magʻlubiyat),
* 2015-yilda Reykyavikdagi birinchi bortda (4 ta gʻalaba, 2 ta durang, 3 ta magʻlubiyat),
* 2017-yilda Kritdagi birinchi bortda (4 ta gʻalaba, 1 ta durang, 4 ta magʻlubiyat),
* 2019-yilda Batumida birinchi bortda (3 ta gʻalaba, 4 ta durang, 2 ta magʻlubiyat),.

2021-yilda u *xalqaro shaxmat ustasi* unvoniga sazovor boʻldi.

Unuk 2014—2018-yilgacha Lyublyanadagi Bejigrad grammatika maktabining sport boʻlimi talabasi boʻlgan. 2018-yil oktyabr oyidan boshlab u Lyublyana universitetida biokimyo fakultetiga oʻqishga kirgan.

## Manbalar

## Havolalar

* Laura Unuk
Olga Qahharova

**Olga Qahharova** — darvozabon sifatida oʻynagan oʻzbekistonlik sobiq futbolchi bo'lib, u Oʻzbekiston ayollar terma jamoasi aʼzosi boʻlgan.

## Xalqaro Faoliyati
Qahharova Oʻzbekiston terma jamoasi safida 2010-yilgi ayollar oʻrtasidagi Osiyo kubogi saralash bosqichida ishtirokchisi hisonlanadi. Maʼlumotlarga qaraganda Olga Qahhorova mamlakatimizning 2020-yilgi chempioni „Bunyodkor-W“ tarixda ikkinchi bor oʻtkazilayotgan Chempionlar ligasida ham ishtirok etgan.

## Yana qarang

* Oʻzbekiston ayollar terma jamoasi futbolchilari roʻyxati

## Manbalar
Atretium schistosum

***Atretium schistosum*** (*Atretium schistosum*) — ilonlar oilasiga mansub bir tur.

Umumiy uzunligi 50 dan 87 sm gacha. Boshi kichik. Ogʻiz yumaloq. Koʻzlar tumshugʻiga yaqin. Tana yon tomondan siqilgan, bir-birining ustiga tushadigan tangachalar bilan qoplangan. Orqa tomonning rangi zaytun-jigarrang yoki yashil-kulrang. Tana boʻylab ikki qatorda qora dogʻlar mavjud. Qorin qismi sariq, toʻq sariq yoki oq rangga ega.

U nam joylarni, qirgʻoqni, tekisliklarni, qishloq xoʻjaligi yerlarini yoqtiradi. Yaxshi suzadi. Kun davomida faol. Qurbaqalar, qisqichbaqalar, baliqlar, suv hasharotlari bilan oziqlanadi.

Tuxum qoʻyadigan ilon. Dekabr-aprel oylarida urgʻochi 10-32 tuxum qoʻyadi.

Nepalda, Shri-Lanka orolida, Hindiston shtatlarida yashaydi: Uttar-Pradesh, Karnataka, Andxra-Pradesh, Kerala, Tamilnadu.

## Manbalar

## Adabiyot

* Kramer, E. 1977 yil. Zur Schlangenfauna Nepal. Rev. suisse Zool., 84(3): 721-761.
* Merti, TSN 2010. Hindistonning sudralib yuruvchilar faunasi. BR Publishing, Nyu-Dehli, 332 bet.
Margaret Spellings

**Margaret M. LaMontagne Spellings** (1957-yil 30-noyabrda tugʻilgan) — taʼlim kotibi va amerikalik siyosatchi. U 2005-yildan 2009-yilgacha Qoʻshma Shtatlar Taʼlim vaziri boʻlib ishlagan. Spellings 2016-yil 1-martdan 2019-yil 1-martgacha oʻn yettita kampus tizimini boshqargan Shimoliy Karolina Universiteti tizimi prezidenti boʻlgan. 2019-yilda u Texas bosh direktori va prezidenti boʻldi.

Spellings George Bushning Texas gubernatori va AQSh prezidenti lavozimlarida ishlagan davrida bir necha lavozimlarda ishlagan. U 2001-yildagi boshlangʻich va oʻrta taʼlimni isloh qilishga qaratilgan „Bola orqada qolmasin“ toʻgʻrisidagi qonunning asosiy tarafdorlaridan biri edi. U 2005-yildan 2009-yilgacha Bush maʼmuriyatida taʼlim boʻyicha kotib boʻlib ishlagan va shu vaqt ichida u oliy taʼlim kelajagi boʻyicha komissiyani oʻrta maktabdan keyingi bosqichda islohot oʻtkazishni tavsiya qilish uchun chaqirgan.

## Yoshligi va taʼlim

Margaret M.Dudar 1957-yil 30-noyabrda Michigan shtatining Enn-Arbor shahrida tugʻilgan va uchinchi sinfda oʻqib yurganida oilasi bilan Hyustonga koʻchib oʻtgan. 1975-yilda Sharpstown oʻrta maktabini tamomlagan.

U 1979-yilda Xyuston universitetida siyosatshunoslik boʻyicha bakalavri darajasini oldi va Texas gubernatori William P. Clements qoʻl ostidagi taʼlim islohoti komissiyasida hamda Texas maktab kengashlari assotsiatsiyasining ijrochi direktori oʻrinbosari sifatida ishladi. George Bushning prezidentlik maʼmuriyatiga tayinlanishidan oldin Spellings 1994-yilda Bushning birinchi gubernatorlik kampaniyasining siyosiy direktori boʻlgan va keyinchalik 1995-yildan 2000-yilgacha Texas gubernatori lavozimida Bushning katta maslahatchisi boʻlgan.

## Taʼlim kotibi
Rod Paige Taʼlim vaziri lavozimini tark etgandan soʻng, Spellings 2004-yil 17-noyabrda George Bush tomonidan taʼlim kotibi lavozimiga koʻrsatildi, 2005-yil 20-yanvarda AQSh Senati tomonidan tasdiqlandi. Bushning ikkinchi prezidentlik muddatining boshlanishi va oʻsha yilning 31-yanvarida qasamyod qilgan. U ikkinchi ayol taʼlim kotibi edi.

## Manbalar
Nirupa Roy

**Nirupa Roy** (; 1931-yil 4-yanvar — 2004-yil 13-oktyabr) — hind filmlarida suratga tushgan hind aktrisasi. Fojia va qaygʻuli obrazlari bilan mashhur boʻlgan Roy oʻzining aktrisalik qobiliyati bilan ham tanilgan va hind filmlarida „Qaygʻu malikasi“ deb nom olgan. Roy 1946-yildan 1999-yilgacha faol va ona obrazidagi rollari ijrosi bilan mashhur edi. Roy 250 dan ortiq filmlarda rollar ijro etgan va oʻz faoliyati davomida uchta Filmfare mukofotiga sazovor boʻlgan. 2004-yilda Roy Filmfare Lifetime Achievement mukofotiga ham sazovor boʻlgan.

## Faoliyati
1946-yilda Roy va uning turmush oʻrtogʻi Gujarati films gazetasida aktyorlarni qidirayotgan eʼlonga javob berishdi. U aktyorlik faoliyatini Gujarati filmi *Ranakdevi* bilan boshlagan. Oʻsha yili u oʻzining birinchi hind filmi *Amar Rajda* ham rol ijro etgan. Uning mashhur filmlaridan biri *[[Do Bigha Zamin]]* (1953) edi. U asosan 1940—1950-yillar filmlarida mifologik personajlarni ijro etgan. *[[Har Har Mahadev]]* filmida u Shiva rolini ham ijro etgan Trilok Kapoor bilan birga Parvati Devi rolini va kino yilning eng yaxshi filmi boʻldi. Uning maʼbuda qiyofasi juda kuchli va taʼsirli boʻlib, hatto odamlar uning uyiga tashrif buyurib, undan duo soʻrashgan. Uning hamkasblari orasida Trilok Kapoor (u bilan oʻn sakkizta filmda rol ijro etgan), Bharat Bhushan, Balraj Sahni va Ashok Kumardek aktorlar ham bor edi.

1970-yillarda uning Amitabh Bachchan va Shashi Kapoor ijro etgan qahramonlardagi ona roli uning ismini qaygʻuli ona sinonimiga aylantirdi. Uning *[[Deewaar]]* (1975) filmi ona va oʻgʻil oʻrtasidagi dialog sifatida namoyish etilgan.

## Shaxsiy hayoti
Nirupa Roy 1946-yili Kamal Roy bilan turmush qurgan va ularning Yogesh va Kiran Roy ismli ikki farzandi bor. Uning oʻlimidan keyingi yillarda ular Royning mol-mulki va buyumlari boʻyicha nizoga kirishganlar, bu esa yangiliklar va ommaviy axborot vositalarida katta eʼtiborga sazovor boʻlgan.

## Vafoti
2004-yil 13-oktabrda Roy Mumbayda yurak xurujidan 73 yoshida vafot etgan.

Roy xotirasiga bir nechta oʻlpon va maqolalar yozilgan. Uning „Divar“ filmidagi dialoglari *timsolga* aylangan va uning filmdagi roli boshqa taniqli filmlari qatori hind kinosida hozirgacha muhim oʻrin tutadi.

## Filmografiyasi

## Manbalar
Zebo Joʻrayeva

**Zebo Joʻrayeva** – oʻzbekistonlik ayollar futboli oʻyinchisi va ayni paytdagi pozitsiyasi hujumchi hisoblanadi.
## Terma jamoadagi gollar

## Yana qarang
* Oʻzbekiston ayollar terma jamoasi futbolchilari roʻyxati

## Havolalar

*
Rameshbabu Vaishali

**Rameshbabu** **Vaishali** (2001-yilda tugʻilgan) — hindistonlik shaxmatchi, u FIDE xalqaro shaxmat ustasi (IM) va ayol grossmeyster (WGM) unvonlariga ega. U grossmeyster R.Praggnanandhaaning katta opasi boʻladi.

## Yoshligi
Vaishali Rameshbabu Chennayda tamil oilasida tugʻilgan. U grossmeyster R Praggnanandhaaning katta opasi hisoblanadi. Uning otasi Rameshbabu „Tamil Nadu“ davlat korporatsiyasi bankida menejer boʻlib ishlaydi. Uning onasi Nagalakshmi esa uy bekasi hisoblanadi.

## Faoliyati
Vaishali 2012-yilda 12 yoshgacha va 2015-yilda 14 yoshgacha boʻlgan qizlar oʻrtasida shaxmat boʻyicha yoshlar oʻrtasidagi jahon chempionatida gʻolib chiqdi. 2016-yilda u „Xalqaro ayol ustasi“ (WIM) unvonini oldi. U 2016-yilgi koʻrsatkichlar boʻyicha, Hindistonda ikkinchi oʻrinni va jahonning 16 yoshgacha boʻlgan shaxmatchilari ichida 12-raqamli shaxmatchisi boʻlgan. Oʻsha paytda uning Elo reytingi 2300 ball edi.

U 2018-yil 12-avgust kuni, Latviya poytaxti Riga shahrida oʻtkazilgan „Riga Technical University Open“ shaxmat turnirida yakuniy oʻyindan soʻng, ayol grossmeyster (WGM) unvoniga ega boʻldi.

Vaishali oʻzining birinchi medalini qoʻlga kiritgan, Hindiston shaxmat terma jamoasi safida „Onlayn Olimpiada 2020“ turnirida ishtirok etgan.

U 2021-yilda xalqaro shaxmat ustasi (IM) unvonini oldi. 2022-yilda Vaishali 7/9 ball toʻplagan va ikkinchi grossmeyster unvonini qoʻlga kiritib, sakkizinchi Fisher memorialini qoʻlga kiritdi.

Vaishali tezkor shaxmat boʻyicha 2022-yilgi FIDE ayollar chempionatida ishtirok etish uchun taklif qilindi va u 1/8 finalda ayollar oʻrtasida blits boʻyicha jahon chempioni Bibisara Assaubayevani va chorak finalda Harika Dronavallini magʻlub etdi.

## Manbalar

## Havolalar

* Vaishali wins Indian Women Challengers
Priyanka Kothari

**Priyanka Kothari**, koʻpincha **Nisha Kothari** yoki **Amoha** nomlari bilan tanilgan, hind aktrisasi va modelidir. U Bollywood, Telugu, Tamil va Kannada filmlarida va tez-tez Ram Gopal Varma filmlarida suratga tushgan.

## Yoshligi
Priyanka Kothari Gʻarbiy Bengalda tugʻilgan. U 10-sinfda Nyu-Dehliga koʻchib oʻtgan va Dehlidagi Dyal Singh kollejida Dehli universitetida fizika fanlari boʻyicha bakalavr darajasini olgan. U kimyo fanini tanlagan, chunki otasi kimyo biznesi bilan shugʻullangan, onasi esa uy bekasi boʻlgan. U 6 yil davomida Kathakni oʻrgangan va Kishore Namit Kapoor bilan aktyorlik darslarida qatnashgan. U Ibaad Rehman bilan 2 yil munosabatda boʻlgan va oxir-oqibat 2012-yilda ularning munosabatlari uzilgan.

## Shaxsiy hayoti
Priyanka 2016-yil oktabr oyida Dehlilik biznesmen Bhasker Prakashga turmushga chiqdi. 

## Faoliyati
Kollejdan soʻng Kothari modellik qila boshlagan va bir qator reklama kampaniyalarida paydo boʻlgan. U Chadti Jawani Meri Chaal Mastani remiksidagi musiqiy videoda paydo boʻlgan. 2003-yilda u aktyor Madhavan orqali katta tanaffusga erishgan; u Kotharining fotosuratlarini koʻrganidan keyin uni filmida tinglash uchun taklif qilgan. U Amoga obrazida eʼtirof etilgan *Jey Jey* Tamil filmida Madhavan bilan aktyorlik debyutini qilgan. U 2005-yilda *Sarkar* filmida Bollywoodda debyut qilgan va keyin oʻsha yili mos ravishda Ram Gopal Varma va Rohit Jugraj rejissyorlari boʻlgan *James-da* paydo boʻlgan. Keyin u Emraan Xashmi bilan *The Kileer* filmida suratga tushgan. Oʻshandan beri u ahamiyatsiz filmlar va rollarda paydo boʻlgan. U muntazam ravishda Ram Gopal Varmaning *Shiva*, *Darna Zaroori Hai*, *Aag* kabi filmlarida koʻrilgan. U shuningdek, uning *Go* va *Stalker* kabi filmlarda ham yetakchi rollarni oʻynagan. Ammo shunga qaramay, koʻpgina filmlar muvaffaqiyatsiz boʻlgan. U Sandalwooddagi debyutini 2009-yilda Puneet Rajkumar bilan *Raaj The Showman* filmi bilan qilgan va keyinchalik *Dandupalyada* yordamchi rolni ijro etgan. U Balakrishna bilan Telugu filmida koʻrilgan.

Uning 2011-yildagi yagona relizi *Bin Bulaye Baraati* edi. 2013-yilda u *Ops Kossa Dappa 3*  nomli Malayziya tamil filmida paydo boʻlgan. U Tamil tilidagi *Padam Pesum* filmida koʻriladi va *Criminals* nomli telugu trilleriga roʻyxatdan oʻtgan.

## Boshqa ishlari
Kothari Osiyo kino va televideniye akademiyasining Xalqaro kino va televideniye klubi aʼzosi. U Nisha fondi hamkor asoschisi. 

2011-yilgi Gʻarbiy Bengaliya shtat assambleyasi saylovlarida u Shimoliy Uluberiya, Kalkutta shahridan Butun Hindiston Trinamool Kongressiga nomzod doktor Nirmal Majhi uchun saylovoldi tashviqotini olib borgan.

2011-yilda u Wills Lifestyle India Fashion Week (WIFW) da podiumni bosib oʻtgan.

## Filmografiyasi

## Manbalar
Mary Bain

**Mary Weiser Bain** (1904-yil 8-avgust — 1972-yil 26-oktabr) — amerikalik shaxmatchi. Bain haqida maʼlumotlar juda kam hisoblanadi, chunki u paytlarda ayollar shaxmatiga boʻlgan qiziqish past edi.

U Ungvar, Karpatalya, Vengriyada tugʻilgan (hozirgi Ujgorod, Zakarpatya viloyati, Ukraina), Karpat janubidagi Vengriyada yashovchi assimilyatsiya qilingan yahudiy oilasida tugʻilgan. Mary Weiser nomi ostida uning 1921-yil New-Yorkdagi immigratsiya manifestida tugʻilgan joyning manzilini „Ushorod, Chexo-Sl“ deb yozilgan (oʻsha paytdagi Chexoslovakiyada joylashgan Ujgorod), lekin uning tugʻilgan joyi „Iadobover“ sifatida ham koʻrsatilgan va bu shaharning zamonaviy nomi aniq emas.

U 1937—1952-yillarda shaxmat boʻyicha ayollar oʻrtasidagi jahon chempionatida ishtirok etgan va u yerda shaxmat musobaqasida AQShni himoya qilgan birinchi amerikalik ayol boʻlgan.

U 1926-yilda yozuvchi, urush muxbiri va kinorejissyor Lesli Balog Bainga turmushga chiqdi va undan ikki farzand koʻrdi. Ular 1948-yilda ajrashishdi. 1950-yillarda u Manhattandagi 42-koʻchada shaxmat savdo doʻkonini va qahvaxonani boshqargan.

Mary Bain 1951-yilda shaxmat boʻyicha ayollar oʻrtasidagi AQSh chempionatida gʻolib chiqdi. Bain 1952-yilda Ayollar xalqaro ustasi unvoniga sazovor boʻlgan va 1963-yilda Splitn shahrida oʻtkazilgan shaxmat olimpiadasida oʻz mamlakatini himoya qilgan.

Xalqaro turnirlarda u, Stokgolmda 1937-yilda beshinchi oʻrin (turnirda Vera Menchik gʻalaba qozongan) va 1952-yilda Moskvada 14-oʻrinni egalladi (turnirda Yelizavetta Ivanovna gʻalaba qozongan).

## Yana qarang

* Shaxmatchi ayollar roʻyxati

## Manbalar

## Adabiyotlar
* 
* 
* Olimpbase record of Split 1963 performance
Bianca Knight

**Bianca Knight** (1989-yil 2-yanvar) -100 va 200 metrga yugurish musobaqalarida qatnashgan amerikalik sobiq yengil atletikachi.  2012-yilgi Yozgi Olimpiya o'yinlarida Knight 4x100 metrga estafetaga yugurish musobaqasida  umumjamoa hisobida oltin medalni qo'lga kiritdi. Finalda Tianna Medison, Ellison Feliks, Knight va Karmelita Jeter kvarteti 27 yillik jahon rekordini yangiladi.

## Faoliyati
Knight 1989-yilning 2-yanvarida Missisipi shtatida tug'ilgan. U Missisipi shtatining Ridjlend shahridagi Ridjlend o'rta maktabida o'qidi va 2006-yilda yengil atletika bo'yicha Gatoradning eng yaxshi ayol sportchisi nomini oldi. U Gatorade yilning eng yaxshi sportchisi mukofotini qo'lga kiritgan birinchi Missisipi fuqarosi edi. 

Texas universitetining birinchi kurs talabasi sifatida Knight 2008-yilgi yopiq NCAA 200 mga yugurish chempionatida 22.40 natija  bilan kollej rekordini o'rnatdi. U birinchi kursdan so'ng, professional sportchiga aylandi, u 2008-yilgi AQSh Olimpiya o'yinlarida 200 m masofaga yugurish marafonida 5-o'rinni egalladi. U IAAF Olmos ligasining 200 m masafadagi Rim Oltin Gala musobaqasining ikkinchi bosqichida g'alaba qozondi.
Zaneta Wyne

**Zaneta Josseline Wyne** (1990-yil 3-avgustda tugʻilgan) – amerikalik professional futbolchi, hozirda Milliy ayollar futbol ligasida „Racing Louisville“ klubida himoyachi sifatida oʻynaydi.

## Yoshligi va taʼlim
Wyne Kaliforniyaning Orinj okrugidagi Aliso Nigel oʻrta maktabida oʻqigan va u yerda u universitetning qizlar jamoasida oʻynagan. U Nyu-Meksiko universitetini tamomlagan va Ayollar Premer-Futbol Ligasida (WPSL) San-Diego WFC SeaLions jamoasida oʻynagan.

## Jamoalardagi faoliyati

### GBK Kokkola
Wyne 2013-yilda Finlandiyaning GBK Kokkola klubida, 2014-yilda islandiyalik Vikingur Olafsvikda oʻynagan. 2015-yilda u Kiprning „ Apollon Ladies“ klubiga koʻchib oʻtdi va u yerda Wyne ishtirok etgan UEFA Ayollar Chempionlar Ligasiga yoʻllanma oldi. 2016-yilda Wyne Islandiyaga qaytib, sobiq „Apollon“ futbolchisi Sesiliya Santyagoning taklifidan soʻng „Or/KA“da oʻynashga qaytdi, chunki ular oʻzini AQShga qaytishi kerak boʻlgan amerikalik Heid Ragnening oʻrniga oʻxshatishini his qilishdi. 2016-yilda u WPSLda Atlanta Silverbacks jamoasida oʻynash uchun vaqtincha Qoʻshma Shtatlarga qaytdi.

### Sanderlend
2017-yilda Wyne Angliyaga koʻchib oʻtdi va FA WSL 1 jamoasi „Sanderlend“da oʻynash uchun OR/KAning soʻnggi ikki liga oʻyini oldidan transfer kuni boʻldi. Or/KA Uaynni Sanderlendga erta qoʻyib yuborishga rozi boʻldi, chunki ular Wyneni „Sanderlend xonimlari“ uchun oʻynash imkoniyatidan foydalanishni toʻxtatmoqchi emas edilar.

### Klepp IL
Wyne 2018-yilgi mavsum uchun Norvegiyaning Klepp IL jamoasi bilan shartnoma imzoladi. U klubdagi ilk golini 9-sentabr kuni „Vålerenga“ga qarshi oʻyinda (1:1) kiritdi IK Grand Bodøga qarshi 5:3 hisobidagi gʻalabada u 28 va 59-daqiqalarda ikkita gol urdi. Klepp IL 2018 Toppserien davomida 15-4-3 rekordi bilan ikkinchi oʻrinni egalladi. Zynning ikkita goli jamoada beshinchi oʻrinni egalladi.

### Glazgo City
2020-yil iyul oyida Wyne Shotlandiyaning „Glazgo City“ klubi bilan shartnoma imzoladi.

### West Ham United
2021-yil iyun oyida Wyne FA Ayollar Superligasi vakili Vest Xem Yunayted bilan shartnoma imzoladi. U yana Klepp ILda oʻynagan murabbiy Olli Harderga qoʻshildi.

### Racing Louisville
Wyne NWSL klubi Racing Louisville bilan 2022-yil iyun oyi oxirida milliy terma jamoa oʻrniga oʻyinchi sifatida shartnoma imzoladi. Iyul oyining oxiriga kelib, Racing u bilan 2023-yilgi NWSL mavsumi oxirigacha doimiy shartnoma imzoladi.

## Shaxsiy hayoti
Wyne ham Amerika, ham Fransiya fuqaroligiga ega.

## Yutuqlar
**Apollon Limassol**

* Kipr birinchi divizioni gʻolibi: 2015-16
* Kipr ayollar kubogi gʻolibi: 2016

## Manbalar

## Havolalar
* Racing Louisville FC profile
* UEFA profile
* College profile
* English profile
*
Kimberly Yokers

**Kimberly R. Yokers** (1982-yil 24-mayda tugʻilgan) — amerikalik professional yarim himoyachi. U NWSLning Western New York Flash jamoasida, FC Gold Pride of the WPS klublarida oʻynagan va AQSh U-21 ayollar futbol terma jamoasining sobiq aʼzosi edi.

## Yoshligi
Vashingtonning Sietl shahrida tugʻilgan Yokers Vashingtonning Des Moyn shahridagi Rainier togʻli oʻrta maktabida oʻqigan va u yerda u uch karra barcha liga faxriysi boʻlgan. U ikki marta Valley News butun hududi jamoasiga va ikki karra MVP jamoasiga oʻz oʻrta maktab jamoasini 1999-yilda shtatda ikkinchi va 1997-yilda uchinchi oʻringa olib chiqishga yordam berdi. U shuningdek, Highline Eagles klubida oʻynagan va besh marta Vashington shtati kubogini qoʻlga kiritgan.

### Berkeley
Yokers Kal Berkliga tashrif buyurdi, u yerda u Kal Bears uchun markaziy yarim himoyachi sifatida oʻynadi. 2000-yilda u oʻynagan 21 oʻyinning 20 tasida 8 ochko jamgʻarib, jamoadagi barcha birinchi kurs talabalarini boshqargan. U uchta gol urdi, ikkita golli uzatmani amalga oshirdi va Bay Area Classic butun turnir jamoasiga saylandi. Oʻzining ikkinchi yilida u „Ayiqlar“ safida 20 marta maydonga tushdi va 12 ochko (jumladan, uchta gol va oltita golli uzatma) bilan toʻrtinchi oʻrinni egalladi. Uning oltita golli uzatmasi jamoada ikkinchi oʻrinda turadi. U oʻsha yili NSCAA va Soccer Buzz tomonidan All-Pac-10 ikkinchi jamoasi va uchinchi All-Gʻarbiy mintaqasi sifatida tanlangan. Shuningdek, u Akademik All-Pac-10 faxriy unvoniga sazovor boʻldi.

## Oʻyin karyerasi

### Klub

#### California Storm
2004-yildan 2008-yilgacha Yokers WPSLda California Stormda oʻynadi. 2004-yilda u jamoada ikkita oʻyin oʻtkazdi. 2007-yilda u toʻqqiz marta maydonga tushdi. 2008-yilda u jamoa bilan 14 ta oʻyinda 3 ta gol urgan. 

#### FC Gold Pride
Yokers 2009-yildan 2010-yilgacha WPSda FC Gold Pride uchun oʻynagan. 2009-yilgi mavsumda u toʻqqizta oʻyinda maydonga tushib, bitta gol urgan.

2010-yilgi mavsumda u jami 167 daqiqa davomida beshta oʻyinda maydonga tushdi. Jamoa mavsum oʻrtalarida faoliyatini toʻxtatdi.

#### Nyu-York Fury
2012-yil boshida WPS faoliyatini toʻxtatgandan soʻng, Yokers WPSL Elite -da Nyu-York Fury bilan shartnoma tuzdi.

#### Gʻarbiy Nyu-York Flash
2013-yilda Yokers NWSL ning ilk mavsumi uchun Western New York Flash bilan shartnoma imzoladi.

U Flash tomonidan 2013-yil iyun oyida tibbiy sabablarga koʻra qoʻyib yuborilgan.

### Xalqaro
Yokers 2001-yilda Finlandiyada boʻlib oʻtgan Nordic Cup musobaqasida ishtirok etgan U-21 jamoasi tarkibida Qoʻshma Shtatlarni himoya qilgan.

## Manbalar

## Havolalar

* FC Gold Pride oʻyinchi profili
* Kal profili
* Nyu-York Fury oʻyinchisi profili
* Western New York Flash pleer profili 
*
Morgan Beck

**Morgan (Beck) Miller** (1987-yil 30-martda tugʻilgan) — amerikalik professional plyaj voleybolchisi va modeli.

Boʻyi 191 sm. U Kaliforniyaning Nyuport-Bich shahrida tugʻilgan va Kaliforniyaning San-Klement shahridagi San -Klement oʻrta maktabida oʻqigan va u yerda oʻzining katta yilida toʻrtta rekord qoʻygan. Bu rekordlar oʻyinda 39 ta ochko olish, bir mavsumda 544 ta ochko olish, oʻyinda 11 ta xizmat eysi va 497 ta urish foizini oʻz ichiga oladi. U Mizuno oʻrta maktabining butun amerikalik nomini oldi. U Berklidagi Kaliforniya universitetini tamomlagan, u yerda voleybol jamoasining aʼzosi boʻlib, tashqarida oʻrta zarba beruvchi pozitsiyalarida oʻynagan. U Amerika Qoʻshma Shtatlari ayollar milliy voleybol jamoasi aʼzosi edi.

## Biografiyasi
Professional sifatida Bek AVP Pro, USA Volleyball va AVP Young Guns klublarida oʻynaydi.

U, shuningdek, model hisoblanadi va *Complex Magazine* tomonidan „AQSh Olimpiya terma jamoasining 2012-yilgi eng yaxshi 25 sportchisidan biri“ deb nomlangan. 2010-yilda u Nike reklama kampaniyasida ishtirok etdi.

U changʻi boʻyicha Olimpiya chempioni Bode Millerga besh oylik tanishuvdan soʻng 2012-yil 7-oktabrda turmushga chiqdi. Ularning 2015-yilda tugʻilgan Nesh Skan Miller ismli oʻgʻli bor. Ularning qizi Emeline „Emmi“ Grier Miller (2016-yil 5-noyabr) — 10-iyun, 2018-yil) 19 oyligida Kaliforniya shtatining Orinj okrugidagi qoʻshnisining uyidagi basseynda choʻkib ketdi. Qizining oʻlimidan soʻng, u Miller bilan bir vaqtda choʻkib ketgan 3 yoshli oʻgʻlini yoʻqotgan ota-ona bloggeri Nikol Xyuzni bolalar oʻlimining birinchi sababi boʻlgan bolalik choʻkishi haqida xabardorlikni oshirishda qoʻllab-quvvatladi. 1 va 4 yosh. Ularning ikkinchi oʻgʻli Iston Von Rek Miller 2018-yil 5-oktabrda tugʻilgan. 2019-yil 8-noyabrda ular Asher va Aksel Miller egizak oʻgʻillarini kutib olishdi. Beck Millerning yana ikki farzandi Deys va Samuel Miller-Makkennaning oʻgay onasi. 2021-yilning may oyida Beck 2021-yil noyabrida tugʻilishi kerak boʻlgan qizga homilador ekanligini eʼlon qildi. Qizi 2021-yil 26-noyabrda tugʻilgan.

## Manbalar
Firuza Velikhanli

**Firuza Velikhanli** (; 1970- yil 26-oktabrda tugʻilgan) — ozarbayjonlik shaxmatchi, FIDE ayol grossmeyster unvoniga ega (WGM, 1994). Shaxmat boʻyicha ayollar oʻrtasidagi Yevropa chempionatining bronza medali sovrindori (1992).

## Biografiyasi
1980-yillarning oʻrtalaridan 2000-yillarning boshigacha Velikhanli Ozarbayjonda yetakchi ayol shaxmatchilardan biri boʻlgan. 1986-yilda Minskda Ozarbayjon SSR ayollar jamoasi bilan shaxmat boʻyicha 1-sovet ayollar jamoasi chempionligini qoʻlga kiritdi. Ikkinchi bortda u ajoyib natija koʻrsatib, 8 oʻyinning barchasida gʻalaba qozondi.

Velikhanli ikki marta shaxmat boʻyicha ayollar oʻrtasidagi SSSR chempionati finalida qatnashgan:

* 1987-yilda Tbilisida u oxirgi, 20-oʻrinni egalladi;
* 1989-yilda Voljskiyda u Marina Sheremetieva va Zoya Lelchuk bilan 8-10-oʻrinlarni boʻlishdi.

U Ozarbayjon terma jamoasi uchun ayollar shaxmat olimpiadalarida ishtirok etgan:

1992-yilda Maniladagi 30-shaxmat Olimpiadasida (ayollar) ikkinchi oʻrinni egalladi (+7, =3, −4),

1994-yilda Moskvadagi 31-shaxmat olimpiadasida (ayollar) ikkinchi oʻrinni egalladi (+6, =4, −3),

2002-yilda Bled shahridagi 35-shaxmat Olimpiadasida (ayollar) birinchi oʻrinni egalladi (+6, =3, −5),

2004-yilda Kalvia shahridagi 36-shaxmat Olimpiadasida (ayollar) ikkinchi oʻrinni egalladi (+5, =5, −4).

Velikhanli Ozarbayjon terma jamoasi safida shaxmat boʻyicha ayollar oʻrtasidagi Yevropa chempionatida ishtirok etgan:

1992-yilda Debretsen shahrida boʻlib oʻtgan 1-jamoaviy shaxmat (ayollar) Yevropa chempionatida birinchi oʻrinni egalladi (+3, =3, −2) va jamoaviy va shaxsiy bronza medallarini qoʻlga kiritdi.

1997-yilda Pula shahrida (+4, =5, −0) shaxmat boʻyicha 2-jamoa Yevropa chempionatida (ayollar) ikkinchi oʻrinni egalladi.

U 26 yoshgacha boʻlgan oʻsmirlar oʻrtasidagi shaxmat boʻyicha jahon chempionatida Ozarbayjon terma jamoasi safida oʻynadi:

1993-yilda Paranaguada shaxmat boʻyicha 26 yoshgacha boʻlgan oʻsmirlar oʻrtasidagi 9-jahon chempionatida birinchi zaxira kengashida (+2, =1, −1).

1990-yilda Velikhanli FIDE ayol xalqaro ustasi (WIM) unvoniga sazovor boʻldi va 1994-yilda u FIDE ayol grossmeysteri (WGM) unvoniga sazovor boʻldi.

1991-yilda shaxmat boʻyicha oʻyin koʻrsatgani uchun Ozarbayjon SSR Faxriy diplomi bilan taqdirlangan. 1995-yilda Ozarbayjonda sportni rivojlantirishdagi xizmatlari uchun Ozarbayjon Respublikasi Prezidenti tomonidan „Taragi“ medali bilan taqdirlangan.

## Manbalar
Natalya Alyoxina

**Natalia Alekhina** (rus: Наталя Алехина; 1954-yil 3-fevralda tugʻilgan) — rossiyalik shaxmatchi, ayol grossmeyster unvoniga ega.

## Yoshligi va taʼlim
Alekhina 1954-yil 3-fevralda Rossiyaning Voronej shahrida tugʻilgan.U filologiya boʻyicha oliy maʼlumotga ega.

## Faoliyati
Alekhina Voronejdagi ilk yillarida Valentin Chistyakov tomonidan oʻqitilgan. U 1983-yilda Ayollar xalqaro ustasi unvoniga sazovor boʻldi, 1990-yilda esa ayol grossmeyster unvoniga sazovor boʻldi.

Uning eng yuqori reytingi 1985-yil yanvar oyida 2355 edi. Faoliyatining eng yuqori choʻqqisida u FIDE Top 100 ayol reytingida 4-oʻrinni egalladi.

### Shaxsiy musobaqalar
Alekhina 1980-yilda shaxmat boʻyicha qizlar oʻrtasidagi SSSR chempionatida gʻolib chiqdi. U ikki marta, 1977 va 1982-yillarda shaxmat bo‘yicha Rossiya chempionati g‘olibi bo‘lgan.

Bir necha xalqaro shaxmat turnirlarida (1983 va 1984-yillarda Budapeshtda, 1983-yilda Balatonbereniyda, 1984-yilda Bolonyada) muvaffaqiyatli ishtirok etgani uchun u 1985-yilda FIDE mintaqalararo shaxmat turniriga taklif qilindi, agar u eng yaxshi oltilikka kirsa, nomzodlar turniriga yoʻllanma oladi. U 11-12-oʻrinlarni egallab, saralashdan oʻta olmadi.

U 1977-yilda Kaliningradda va 1982-yilda Orjonikidzeda oʻtkazilgan RSFSR shaxmat chempionati gʻolibi.

Alekhina 1970, 1974 va 1977-yillarda shaxmat boʻyicha SSSR chempionatida qatnashgan. U 1970 va 1977-yilgi chempionatlarda 5½ va 3½ ball bilan oxirgi oʻrinni egallagan. Uning eng yaxshi natijasi 1974-yilgi iteratsiyada 8-10-oʻrinlarni boʻlishish edi.

Uning eng koʻzga koʻringan chiqishlaridan biri 1984-yilda Budapeshtdagi shaxmat turnirida Irina Levitinadan keyin ikkinchi oʻrinda turadi.

Uning soʻnggi raqobatbardosh koʻrsatkichi 2019-yilda kattalar ayollar chempionatida boʻlib, u yerda 40 oʻyinchi ishtirokidagi turnirda 5/5 ochko bilan 8-oʻrinni egalladi.

### Jamoa musobaqalari
Alekhina 1974-yilda VSS Burevestnik tarkibida Moskvada boʻlib oʻtgan shaxmat boʻyicha 8-chi Sovet jamoalar kubogida gʻolib chiqdi.

Alekhina 1972-yilda Moskvada boʻlib oʻtgan shaxmat boʻyicha 12-jamoa Sovet chempionatida Rossiya SFSRning 12 kishilik jamoasi tarkibida oʻynadi. Jamoa oltita raqobatchi jamoa ichida ikkinchi o‘rinni egalladi. 1985-yilda Volgogradda oʻtkazilgan xuddi shu musobaqaning 17-iteratsiyasida u 8 kishilik Rossiya SFSR „B“ jamoasi tarkibida boʻlgan. Jamoa 17 ta raqobatchi jamoa ichida 7-o‘rinni egalladi.

## Shaxsiy hayoti
Alekhina grossmeyster (GM) unvoniga ega professional shaxmatchi Sergey Arxipovga turmushga chiqqan. Ular Rossiyaning Moskva shahrida yashaydilar.

## Manbalar
Khayala Abdulla

**Khayala Abdulla** (; 1993-yil 13-iyulda tugʻilgan) — ozarbayjonlik shaxmatchi, ayol grossmeyster unvoniga ega (WGM, 2015).

## Shaxmat karyerasi
Khayala Abdulla 2010-yilda Batumi shahrida oʻtkazilgan shaxmat boʻyicha 18 yoshgacha boʻlgan oʻsmirlar oʻrtasidagi Yevropa chempionatida bronza medalini qoʻlga kiritdi. 2011-yilda u 18 yoshgacha boʻlgan oʻsmirlar oʻrtasida shaxmat boʻyicha Ozarbayjon chempionatida gʻolib chiqdi, lekin U20 yosh toifasida ikkinchi oʻrinni egalladi. 2012-yilda Khayala Abdulla shaxmat boʻyicha Ozarbayjon chempionatida 20 yoshgacha boʻlgan oʻsmirlar oʻrtasida bir necha bor kumush medalni qoʻlga kiritdi.

Shaxmat boʻyicha ayollar oʻrtasidagi Ozarbayjon chempionatining ikki karra gʻolibi (2013, 2014).

Khayala Abdulla Ayollar shaxmat olimpiadalarida Ozarbayjon terma jamoasida ishtirok etgan:

2014-yilda Tromsyo shahridagi 41-shaxmat Olimpiadasida (ayollar) uchinchi oʻrinni egalladi (+3, =3, −2),

2016-yilda Boku shahrida oʻtkazilgan 42-shaxmat olimpiadasida (ayollar) ikkinchi oʻrinda (Ozarbayjon 2) (+1, =0, −4).

Khayala Abdulla shaxmat boʻyicha Yevropa jamoaviy chempionatida Ozarbayjon terma jamoasi safida oʻynadi:

2013-yilda Varshavada oʻtkazilgan 10-jamoaviy shaxmat (ayollar) chempionatida uchinchi oʻrinda (+2, =2, −2),

2015-yilda Reykyavik shahrida oʻtkazilgan 11-jamoaviy shaxmat (ayollar) Yevropa chempionatida toʻrtinchi oʻrinda (+1, =3, −2).

2010-yilda u FIDE Xalqaro Ayol ustasi (WIM) unvonini va 2015-yilda Ayol grossmeyster (WGM) unvoniga sazovor boʻldi.

## Manbalar