Restoran turlari

Restoranlar  menyu uslubi, tayyorlash usullari va narxlari, shuningdek, mijozga taom taqdim etish uslublariga asoslanib bir nechta sanoat tasniflariga bo'linadi. Ushbu maqola asosan AQShdagi vaziyatni tasvirlaydi, shu bilan birga toifalarga ajratish butun dunyoda bo`ylab  katta farq qiladi.

## Kategoriyalarning kelib chiqishi
Tarixan, *restoran* faqat o'tirgan holda ovqatlanadigan,  ofitsiant xizmat qiladigan stollar bilan ta'minlangan joylarni nazarda tutgan. Fast foodni tayyorlanadigan va olib ketiladigan restoranlarning ko'payishidan so'ng, eski "standart" restoranning retronimi yaratildi, ya`niy **o'tiradigan restoran** . Ko'pincha, "o'tiradigan restoran" Fast-food restarani yoki kechki ovqatlanadigan joy emas, balki stolga xizmat ko'rsatadigan tasodifiy ovqatlanish restoranini anglatadi. Shimoliy Amerikada o'tiradigan restoranlar odatda "oilaviy " yoki " rasmiy " deb tasniflanadi.

Britaniya ingliz tilida *restoran* atamasi deyarli har doim stolga xizmat ko'rsatadigan ovqatlanish muassasasini anglatadi, shuning uchun "o'tirish" odobi odatda shart emas. Tez tayyorlanadigan taomlar va  stol xizmatiga ega bo'lgan olib ketish joylari odatda restoran deb nomlanmaydi. Shimoliy Amerikadan tashqarida fast food restoranlari, oilaviy  va tasodifiy ovqatlanish atamalari ishlatilmaydi va restoranlar orasidagi farqlar ko'pincha bir xil . Misol uchun, Fransiyada ba'zi restoranlar tasodifiylik yoki zamonaviylik darajasini ko'rsatish "bistro" deb nomlanadi, biroq ba'zi "bistrolar"ning taqdim etayotgan taomlari va mijozlarini jalb qilishi juda rasmiydir. Boshqalar esa "brasseries" deb ataladi, bu atama xizmat soatlarini bildiradi. "Brasseries" kecha-yu kunduz  xizmat qilishi mumkin,oddiy "restoranlar" esa  faqat belgilangan vaqt oralig'ida xizmat qiladi. Shvetsiyada ko'p turdagi restoranlar "restoranchi" deb nomlanadi.

*Ovqatlanishda: Restoran tajribasini izlashda* , Robert Appelbaumning ta'kidlashicha, barcha restoranlarni qutbli qarama-qarshiliklar sifatida belgilangan ijtimoiy parametrlar to'plamiga ko'ra tasniflash mumkin: yuqori yoki past, arzon yoki qimmat, mashhur yoki ekzotik, rasmiy yoki norasmiy va hokazo. Har qanday restoranning uslubi va narxi nisbatan yuqori yoki past bo'ladi, turli xil mijozlarga taklif qilinadigan restoranlar mashhur yoki ekzotik bo'ladi va hokazo.

## Restoran toifalari

### Etnik
Etnik restoranlarda etnik yoki milliy taomlar tayyorlanadi. Masalan, yunon restoranlari yunon oshxonasiga ixtisoslashgan.

### Fast food
Fast-fud restoranlarida xizmat ko'rsatish tezligi yuqori. Operatsiyalar kichik ko`chadagi oziq-ovqat aravalari sotuvchilaridan  McDonald's va Burger King kabi  milliard dollarlik korporatsiyalargacha. Ovqat stoldan emas, balki oldingi peshtaxtadan (yoki ba'zi hollarda elektron terminal yordamida) buyurtma qilinadi. Ovqatlanayotganlar, odatda, o'z ovqatlarini peshtaxtadan o'zlari tanlagan stolga olib boradilar va  tovoqlaridagi  chiqindilarini o`zlari tashlaydilar. Avtomobilda etkazib berish xizmati ham mavjud bo'lishi mumkin. Tez ovqatlanish restoranlari restoran sanoatida QSR yoki tez xizmat ko'rsatuvchi restoranlar sifatida tanilgan.

### Tez tasodifiy
Tezkor tasodifiy restoranlar, birinchi navbatda, Chipotle Mexican Grill va Panera Bread kabi mashhur restoranlardir. Restoranda tez ovqatlanish tarmoqlariga qaraganda ko'proq taom tayyorlanadi. Tezkor tasodifiy r estoranlar odatda stolga to'liq xizmat ko'rsatishmaydi, lekin ko'pchilik bir marta ishlatilmaydigan laganlar va idishlarni taklif qiladi. Oziq-ovqat sifati va narxlari odatiy fast food restoraniga qaraganda yuqoriroq bo'ladi, lekin oddiy ovqatlanishdan pastroq bo'lishi mumkin.

### Oddiy ovqatlanish
Tasodifiy ovqatlanish restorani (yoki o'tiradigan restoran) o'rtacha narxda xizmat ko'rsatadigan restorandir tasodifiy oziq-ovqat atmosfera. Bufet uslubidagi restoranlardan tashqari, tasodifiy ovqatlanish restoranlari odatda stolga xizmat ko'rsatadi. Zanjir misollari Buyuk Britaniyadagi Harvester va AQShdagi TGI Fridaysni o'z ichiga oladi. Kundalik ovqatlanish tez ovqatlanish korxonalari va mazali taomlar restoranlari o'rtasidagi bozor segmentini o'z ichiga oladi. Oddiy ovqatlanish restoranlarida ko'pincha alohida bar xodimlari, to'liq pivo menyusi va cheklangan sharob menyusi mavjud. Ular tez-tez, lekin shart emas, kengroq zanjirning bir qismi, xususan, AQShda. Italiyada bunday tasodifiy restoranlar ko'pincha " trattoria " deb ataladi va odatda mustaqil ravishda egalik qilinadi va boshqariladi.

### Premium tasodifiy
Premium tasodifiy restoranlar G'arbiy Kanadadan kelib chiqqan va Cactus Club Cafe, Earl's, Moxie's va JOEY kabilarni  o'z ichiga oladi. Premium tasodifiy restoranlar yuqori darajadagi casualga ega hisoblanadi. Tasodifiy ovqatlanishga o'xshab, ular odatda ovqat xonasi va bir nechta televizorlari bo'lgan dam olish xonasi bo'limiga ega va ko'pincha ichimliklar va "global ilhomlantirilgan" taomlarga e'tibor qaratadi. Ular odatda yuqori darajadagi hududlarda va shahar markazlarida joylashgan. Bu kontseptsiya Kanadada mashhur bo'lib, Earls, JOEY va Moxie's brendlari Amerika Qo'shma Shtatlarida keng tarqala boshladi va ovqatlanish tushunchasi Buyuk Britaniyada Café Rouge, Wildwood Kitchen va boshqalar kabi zanjirlar bilan keng tarqalmoqda.

### Oilaviy restoranlar
Oilaviy restoranlar - bu oddiy ovqatlanish restoranlarining bir turi bo'lib, ularda taomlar ko'pincha laganlarda taqdim etiladi va mehmonlar o'zlari

xizmat qilishadi. Bundan tashqari, oilaviy do'stlar yoki tasodifiy restoranlarni tasvirlash uchun ham foydalanish mumkin.

### Pub
An'anaga ko'ra, pablar, birinchi navbatda, oziq-ovqat bilan ta'minlangan ichimlik korxonalari bo'lib, ko'plab zamonaviy pablar oziq-ovqatga ham tayanadi, shu sababli gastropublar ko'pincha o'zlarining yuqori sifatli taomlari va shu bilan birga yuqori narxlari bilan mashhur. Oddiy pubda pivo uchun tanlov katta.

### Teppanyaki uslubi
Yapon oshxonasiga ixtisoslashgan ko'plab restoranlar teppanyaki panjarasini taklif qiladi, bu esa Yaponiyada shichirin deb ataladigan ko'mir pechining turiga asoslangan. Ko'pincha bir-biriga bog'liq bo'lmagan bir nechta ziyofatlarda mehmonlar panjara atrofida o'tirishadi, oshpaz esa ularning oldida ovqat buyurtmalarini tayyorlaydi. Ko'pincha oshpaz mehmonlarni turli xil rekvizitlardan tashqari, havoda aylanayotgan tuxumni sindirish, turli o'lchamdagi piyoz bo'laklaridan vulqon hosil qilish va panjara qilingan qisqichbaqa bo'laklarini patronlarning og'ziga aylantirish kabi maxsus usullar bilan mehmonlarni xursand qilishni o'rgatadi. Hibachi deb ham ataladi.
 

## Ma'nbala