open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Amerika havo yo‘llari CR Smith muzeyi

**Amerika havo yo‘llari CR Smith muzeyi** (CRSM) — AQShning Texas shtatidagi Fort Worth shahri hududida, Amerika havo yo‘llari parvozlar akademiyasi kampusida joylashgan aviatsiya muzeyidir. Muzey Dallas–Fort Worth (DFW) xalqaro aeroportining janubiy qismida, Amerika havo yo‘llari  aviakompaniyasining jahon bosh qarorgohiga yaqin masofada joylashgan. Joylashuv  Dallas markazi va Fort Worth markazi o‘rtasida, 183 va 360-magistrallar chorrahasi yaqinida joylashgan.
CRSM taxminan 25 000 kvadrat fut 2300 m² ko‘rgazma galereyasi va 10 000 kvadrat fut 930 m² angarga ega bo‘lib, unda DC-3 samolyoti to‘liq tiklangan Flagship Knoxville samolyoti joylashgan. Muzeyda, shuningdek, 1500 kvadrat fut 140 m² sovg‘alar do‘koni va IMAXga o‘xshash katta formatli teatr mavjud.

Muzey 1993-yil 3-iyulda ochilgan va Amerika havo yo‘llari va tijorat aviatsiyasi tarixiga bag‘ishlangan.

2016-yil noyabr oyida muzey Boeing kompaniyasidan o‘zining parvoz ustaxonasi dasturini yaqin atrofdagi boshlang‘ich maktablaridagi kam ta’minlangan o‘quvchilarga kengaytirish uchun grant oldi.

## Manbalar
Avstraliya aviatsiya muzeyi

**Avstraliya aviatsiya muzeyi** Bankstown shahrining Starkie Drive ko‘chasida, Bankstown aeroporti hududida joylashgan.

## Tarixi
Muzey 1994-yilda o‘sha vaqtdagi bosh vazir janob
Paul Keating tomonidan ochilgan bo‘lib, u aviatsiya tarixi, kosmik texnologiyalar va jahon aviatsiyasidagi taraqqiyot hamda istiqbollarni namoyish etardi. Muzey hozirda butunlay yopilgan.

## Kolleksiya
Avstraliya Aviatsiya Muzeyida kino uchun sahna sifatida ishlatiladigan Boeing 747—400 samolyotining maketi mavjud. Ushbu maket „Uddalab boʻlmas topshiriq 2“, „Hayot-mamot (teleserial)“, Foxtel’ning „The Pam Ann Show“ va boshqa ko‘plab filmlarda ishlatilgan.

Muzeyda dunyodagi yagona Fawcett 120 samolyoti saqlanadi, u Bankstownda ishlab chiqarilgan.
* Luton Major, 
* 1931-yil Clancy Skybaby,  
* Harley Newman Gyrocopter hech qachon uchirilmagan.

## To‘plamdagi e’tiborga molik samolyotlar

* Beechcraft Model 35 V Tail Bonanza
* Clancy Skybaby
* Corby Starlet
* Dassault Mirage III
* Douglas DC-3
* Fawcett 120
* Feast Circle CW samolyoti
* Harley Newman Gyrocopter AUSTRALIA II
* Link Treiner
* Luton LA.5 Mayor
* Mayfly 3 pedalli samolyot
* Mikoyan-Gurevich MIG-15 UTI
* Hawker Siddeley HS 748
* de Havilland Dove (Sea Devon C Mk.20)
* de Havilland Drover
* de Havilland Heron
* Royal Aircraft Factory S.E.5a nusxasi
* Scottish Aviation Twin Pioneer
* Short C Class Empire modeli
* Transavia PL-12 Airtruk
* Volmer VJ-22 Sportsman
* Wheeler Tweetie Hang Glider
* Wheeler Skycraft Scout

## Manbalar

## Havolalar
* Australian Aviation Museum, Bankstown
Muhammad Habibullayev

**Muhammad Habibullayev** – oʻzbekistonlik futbolchi. Oʻzbekiston U17 terma jamoasining yarim himoyachisi.

## Manbalar
Júlio César (1996-yilda tugʻilgan futbolchi)

**Júlio César Basílio da Silva** (1996-yil 6-dekabrda tugʻilgan) braziliyalik professional futbolchi, markaziy himoyachi pozitsiyasida oʻynaydi va hozirda Uthai Thani jamoasi safida toʻp tepmoqda.

## Klub faoliyati
Júlio „Corinthians“ futbol akademiyasi tarbiyalanuvchisi hisoblanadi. Braziliyada, Natal shahrining „Amerika“ jamoasida, shuningdek „Gremio Katanduvense“, „Galisiya“ va „Flamengo“ klublarida toʻp surgan. „Flamengo“ tarkibida 2018-yilda Potiguar ligasining kumush medali sohibi boʻlgan. 2019-yilda Yevropaga yoʻl olgan va Ispaniyaning kuch jihatidan toʻrtinchi divizionidagi „Vilyafranka“ jamoasi aʼzosiga aylangan.

2020-yil 18-yanvarda Belarusning „Vitebsk“ klubi bilan shartnoma imzolagan. Belarus Oliy ligasidagi ilk oʻyinini 21-mart kuni „Gorodeya“ klubiga qarshi oʻyinda oʻtkazgan. Júlio César 62-daqiqada Ion Nicolaescu oʻrniga maydonga tushgan. 2022-yil noyabrda futbolchi klubni tark etgan. 2022-yil noyabr oyining oxirida klub direktori shartnoma muddati tugagach, oʻyinchining jamoadan ketishini rasman tasdiqlagan.

2023-yil yanvarda futbolchi Indoneziyaning „Borneo“ klubiga oʻtgan. Yangi jamoasidagi ilk oʻyinini 2023-yil 21-yanvarda „Barito Putera“ klubiga qarshi uchrashuvda oʻtkazgan.

2023-yil iyulda futbolchi ijara shartnomasi asosida Ukrainaning „Veres“ klubiga oʻtgan. César bu jamoadagi debyutini 2023-yil 28-iyulda Jitomirning „Polesye“ jamoasiga qarshi uchrashuvda amalga oshirgan.

## Yutuqlari
**"Amerika" (Natal)**

* Potiguar ligasining kumush sovrindori: 2018-yil

## Manbalar

## Havolalar
* 
* Player’s profile at pressball.by
Andrey Snetkov

**Andrey Snetkov** – oʻzbekistonlik sobiq futbolchi. Yangiyoʻl futbol klubi bosh murabbiyi.

## Manbalar
Azizbek Yerimbetov

**Azizbek Yerimbetov** – oʻzbekistonlik futbolchi. Oʻzbekiston U17 terma jamoasining yarim himoyachisi.

## Yutuqlar

### Klub
**Neftchi**

* Oʻzbekiston Superkubogi sohibi: 2026

## Manbalar

## Havolalar
*
Asal Aminjonova

**Asalxon Valijon qizi Aminjonova** (2007-yil 22-aprelda tugʻilgan) – oʻzbekistonlik futbolchi, U20 terma jamoasi hamda ayollar chempionatining „AGMK“ klubi yarim himoyachisi.

## Yutuqlar
Tojikistonning Hisor shahrida oʻtgan 2022-yilgi CAFA U‑15 Womenʼs Championship musobaqasi eng yaxshi oʻyinchisi. 

2022-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlarida Oʻzbekiston terma jamoasi tarkibida maydonga tushdi.

2023-yilgi CAFA U‑17 Womenʼs Championship musobaqasi eng yaxshi oʻyinchisi.

## Manbalar

## Havolalar
*
Ali Nasirli

**Ali Nasirli** (2025-yil 11-iyul, Toshkent, Oʻzbekiston) – Oʻzbekiston Yozuvchilar uyushmasi aʼzosi, Oʻzbekiston Respublikasi va Ozarbayjon Respublikasining Doʻstlik ordeni sohibi.
## Manbalar
T54 (toifa)

**T54** – nogironlar sportidagi para atletika uchun trek va sakrash musobaqalaridagi toifa. Ushbu toifaga orqa miyaning shikastlanishiga duchor boʻlgan va trek musobaqalarida aravachada ishtirok etadigan sportchilar kiradi. Ular paraplegiyaga ega, ammo qoʻllari va qoʻl mushaklari normal ishlaydi, gavda funksiyasi toʻliq yoki qisman saqlangan, oyoq funksiyasi esa yoʻq. Bu klass CP-ISRAning CP3 va CP4 toifalarini, shuningdek, ISODning A1, A2 va A3 toifalaridagi baʼzi sportchilarni oʻz ichiga oladi.

## Taʼrifi
Bu toifa nogironlar atletikasidagi trek va sakrash musobaqalari uchun moʻljallangan. Bu toifa orqa miyaning shikastlanishiga duchor boʻlgan sportchilar uchun moʻljallangan bir nechta toifalardan biridir. Oʻxshash toifalar: T51, T52 va T53. Xalqaro Paralimpiya qo‘mitasi 2011-yilda bu klassni quyidagicha taʼriflagan: „Bu sportchilar qoʻllarida normal mushak kuchiga ega boʻlib, gavdada qisman yoki toʻliq mushak kuchiga ega. Ayrim hollarda oyoqlarda ham maʼlum miqdorda quvvatga ega boʻlishi mumkin.“

## Natijalar va qoidalar
Ushbu klass sportchilarining aravachalari uchta gʻildirakli boʻladi: orqa qismi maksimal balandligi , old qismi esa  gacha boʻlishi mumkin. Oyna, tishli mexanizm va ortga chiqib turgan qismlar boʻlishiga ruxsat yoʻq. Belgilar son raqami sifatida kaska (shlem)ga, shuningdek aravacha orqasiga va sportchining orqasiga qoʻyiladi.

Musobaqa davomida „On your marks“ buyrugʻi bilan boshlangʻich chiziqqa kelishga chaqiradi. „Set“ buyrugʻi bilan sportchi boshlangʻich holatga kelib, old gʻildirak chiziq ortida boʻlishi kerakligini bildiradi. Bu holatda harakatlanish taqiqlanadi va start signali kutiladi. Oʻtib ketishda ortdan kelayotgan sportchiga javobgarlik yuklatiladi va u oldingi sportchi gʻildiragini toʻliq oʻtgandan keyin yoʻlga kirishi mumkin. Biror toʻsiq yaratish taqiqlanadi. 800 m va undan uzun masofalarda dastlabki 50 m ichida toʻqnashuv sodir boʻlsa, rasmiylar musobaqani qaytadan boshlashga qaror qilishi mumkin.

Estafeta poygalarida bulava berish oʻrniga, uni tanaga tegizish orqali uzatiladi. Oʻtish zonasida kelayotgan sportchi ketayotgan sportchiga yordam bermasligi shart. 20 mlik tezlanish zonasi va 20 mlik oʻtish zonasi mavjud.

Finish natijasi old gʻildirakning oʻqi chiziqdan oʻtgan paytda belgilanadi.

## Musobaqalar

Bu toifa sportchilari uchun xalqaro darajada bir nechta musobaqalar mavjud. Har bir musobaqada oʻzining minimal saralash normativlari boʻlishi mumkin.

## Tarixi
Ushbu toifa Xalqaro Paralimpiya qo‘mitasi tomonidan yaratilgan boʻlib, 2003-yildan boshlangan „sportga yoʻnaltirilgan aniq, ishonchli, izchil va ishonchli klassifikatsiya tizimlarini ishlab chiqish va joriy etishni qoʻllab-quvvatlash va muvofiqlashtirish“ maqsadlariga asoslangan.

## Klassifikatsiyadan oʻtish
Sportchilar toʻrt bosqichli klassifikatsiyadan oʻtadi: tibbiy koʻrik, mashgʻulotda kuzatish, musobaqada kuzatish va oxirida toifaga tayinlash. Orqa miyaning shikastlanishi boʻlgan aravachada harakatlanuvchi sportchilarida mushak kuchi, harakat diapazoni va koʻrsatkichlar tekshiriladi.

## Manbalar
Petri Bightni himoya qilish devori

**Petrie Bight tutib turuvchi devo**ri — Avstraliyaning Kvinslend shtati, Brisben shahridagi *Queen ko‘chasining* 443–501 manzili oralig‘ida joylashgan tarixiy inshootdir. Uni 1881–1882-yillarda Genri Patten qurgan. Bu devor 1992-yil 21-oktabrda Kvinslend meros obyektlari ro‘yxatiga kiritilgan.

## Manbalar
Hindiston davlat rahbarlari ro'yxati

## Hindiston davlat rahbarlari ro'yxati

### Hindistondagi kompaniya qoidasi

### Britaniya Raj

### Hindiston mustaqilligi uchun Muvaqqat hukumat

### Britaniya Raj

### Governor-General

### Ijroiya Kengashi Prezidenti

### Subhas Chandra Bose Muvaqqat hukumati Hindiston mustaqilligi uchun

### Ijroiya Kengashi Prezidenti

### General-gubernator

## Hindiston Prezidenti (1950 yildan hozirgi kungacha)

## Hindiston Bosh vazirlari
* Jawaharlal Neru
* Gulzarilal Nanda 
* Shastri
* Gulzarilal Nanda 
* Indira Gandi
* Morarji Desai
* Charan Singh
* Rajiv Gandi
* V. P. Singh
* Chandra Shekhar
* P. V. Narasimha Rao
* Atal Bihari Vajpayee
* H. D. Deve Gowda
* I. K. Gujral
* Manmohan Singh
* Narendra Modi

## Havolalar
Futbol boʻyicha 1992-yilgi Qozogʻiston Premyer-ligasi

**1992-yilgi Qozogʻiston Oliy** **ligasi** — hozirgi Qozogʻiston Premyer-ligasi deb ataluvchi, mamlakatdagi eng yuqori darajadagi futbol musobaqasining ilk mavsumi.

## Liga formati
Dastlab jami 25 ta jamoaning ishtiroki rejalashtirilgan edi. Biroq, "Metallurg" jamoasi bir necha oʻyindan soʻng musobaqadan chiqib ketdi va uning natijalari bekor qilindi, natijada A guruhida jamoalar soni bittaga kamaydi.

Musobaqa ikki bosqichga boʻlingan edi. Birinchi bosqichda 11 va 13 jamoadan iborat ikkita guruh tuzildi. Ikkinchi bosqichda har bir guruhning yetti ta eng yaxshi jamoalari birlashib, 1-dan 14-oʻringacha boʻlgan yakuniy guruhda oʻynashdi. Qolgan jamoalar esa 15-dan 24-oʻringacha boʻlgan guruhda ishtirok etdilar. Har ikki guruhda ham jamoalar oʻzaro uy-mehmon tizimida oʻyin oʻtkazdilar. Yakuniy natijalar hisoblanishida birinchi bosqichdagi natijalar inobatga olinmadi.

### 1991-yilgi Sovet futbol mavsumida qatnashgan jamoalar
1991-yilgi Sovet Ittifoqi birinchi ligasi:

* «Qayrat» (Olmaota) - 14-o‘rin

1991-yilgi Sovet Ittifoqi ikkinchi ligasi:

* «Vostok» (Ust-Kamenogorsk) - 5-o‘rin
* «Tselinnik» (Akmola) - 8-o‘rin
* «Traktor» (Pavlodar) - 9-o‘rin
* «Shaxtyor» (Qaragʻandi) - 10-o‘rin
* «Fosfor» (Jambul) - 11-o‘rin
* «Jiger» (Chimkent) - 12-o‘rin
* «Batir» (Ekibastuz) - 18-o‘rin
* «Jetisu» (Taldiqoʻrgʻan) - 21-o‘rin1991-yilgi Sovet Ittifoqi ikkinchi ligasi B (respublika chempionati)

* «Aktyubinets» (Aktyubinsk) - 1-o‘rin
* «Spartak» (Semipalatinsk) - 2-o‘rin
* «Ximik» (Qoʻstanay) - 3-o‘rin
* «Qaysar» (Qiziloʻrda) - 4-o‘rin
* «Metallurg» (Jezqozgʻon) - 5-o‘rin
* «Gornyak» (Xromtov) - 6-o‘rin
* «Metallist» (Petropavlovsk) - 8-o‘rin
* «Bolat» (Temirtau) - 9-o‘rin
* «Kokshetau» (Koʻkchatov) - 11-o‘rin
* «Montajnik» (Turkiston) - 12-o‘rin
* «Arman» (Kentau) - 13-o‘rin
* «Aqtau» (Aqtau) - 15-o‘rin
* «Uralets» (Uralsk) - 17-o‘rin
Sovet davridagi "professional jamoa" maqomiga ega bo'lmagan jamoalar

* «Arsenal-SKIF» (Chimkent)
* «Zenit» (Koʻkchatov)
* CSKA (Olmaota)

### A guruhi

### B guruhi

## Birinchi bosqich
### A guruhi
#### Liga jadvali


#### Natijalar

### B guruhi
#### Liga jadvali


#### Natijalar

## Ikkinchi bosqich
### Chempionlik bosqichi
#### Liga jadvali

#### Results

### Quyi ligaga tushirilish bosqichi
#### Liga jadvali

#### Results

## Statistika
### Toʻpurarlar

## Manbalar

## Havolalar
* Qozogʻiston 1992. RSSSF
* I ЧЕМПИОНАТ КАЗАХСТАНА ПО ФУТБОЛУ - 1992. ВЫСШАЯ ЛИГА. Kazakhstan Football.
Abdulloh Fazliddinov

**Abdulloh Fazliddinov** – oʻzbekistonlik futbolchi. Oʻzbekiston U17 terma jamoasining yarim himoyachisi.

## Manbalar

## Havolalar
*
Noni Madueke

**Chukwunonso Azuka Tristan „Noni“ Madueke** (2002-yil 10-martda tugʻilgan) – angliyalik professional futbolchi, Angliya Premyer-ligasining „Arsenal“ klubi hamda Angliya terma jamoasi vingeri.

## Faoliyat statistikasi
### Klub

### Terma jamoa

## Yutuqlari
**PSV Eindhoven**
* Niderllandiya kubogi: 2021–22;
* Johan Cruyff kubogi: 2021.

**Chelsea**
* UEFA Yevropa Konferensiya Ligasi: 2024–25;
* Angliya liga kubogida ikkinchi oʻrin: 2023–24.

**Angliya U21**
* 21 yoshgachha yevropa chempionnati gʻolibi: 2023.

## Manbalar

## Havolalar
* Noni Madueke Chelsea F. C. saytida
* Noni Madueke Futbol assotsiatsiyasi
*
Jek Moehle

**Jack Moehle** — Kaliforniya universiteti, Berklidagi strukturaviy (inshoot) muhandislik bo‘yicha professor. U Ed va Diane Wilson nomidagi maxsus ilmiy unvonga ega oki yanada sodda shaklda: AQShning Berklidagi *Kaliforniya universitetida* inshootlar (binolar, ko‘priklar va hokazo) muhandisligi professori. U Ed va Diane Wilson nomidagi faxriy unvonga ega.

## Taʼlim
Jack Moehle 1977-yilda bakalavr, 1978-yilda magistr va 1980-yilda doktorlik darajasini Illinoys universitetida fuqarolik muhandisligi (inshootlar muhandisligi) bo‘yicha olgan.

## Manbalar
Goʻroʻgʻli ibodatxonasi

**Goʻroʻgʻli ibodatxonasi** – Ozarbayjon Respublikasining Qazax rayoni Daş Salahlı qishlogʻidagi Avey togʻida, Qarabulaqdan 300-500 metr shimolda joylashgan IV-V asrlarga oid gʻor-ibodatxona.

Ibodatxonaning kirish qismi toʻrtburchaksimon koʻrinishga ega boʻlib, balandligi 5 metrga yetadi. Ichkariga kirilgan sari torayib boradi.

## Topilmalar
Gʻor hududidagi choʻkindi qatlamlari orasidan ilk oʻrta asrlarga oid bir qancha sopol parchalari topilgan. Bular, asosan, sof gildan iborat yaxshi tayyorlangan buyum yoki but parchalari deb taxmin qilinadi.

## Ahamiyati
Goʻroʻgʻli ibodatxonasi Chor Rossiyasi davrida ham mahalliy qochoqlar uchun boshpana vazifasini oʻtagan. 

Gʻorning qulay strategik joylashuvi qochoq qishloq aholisi uchun boshpana hamda qarshilik nuqtasi sifatida joylashish uchun sharoit yaratgan.

## Manbalar
Krystian Nowak

**Krystian Novak** (1994-yil 1-aprelda tugʻilgan) – polshalik professional futbolchi. Krystian markaziy himoyachi pozitsiyasida toʻp tepadi.

## Faoliyat
Nowak 2016-yilning avgustida Shotlandiya Premyer-ligasining „Heart of Midlothian“ klubi bilan ikki yillik shartnoma imzolagan. Nowak 23-dekabr kuni „Dundee“ga qarshi oʻyinda „Hearts“ safida debyut qilggan. 2017-yil sentyabrida Kreyg Leveyn bosh murabbiy etib tayinlanganidan soʻng, Nowak faqat bir marta maydonga tushgan va 2018-yil yanvarida jamoani tark etishiga ruxsat berilgan.

Nowak 2023-yil fevral oyida Irlandiya Premyer-ligasi vakili „Bohemian FC“ bilan shartnoma imzolagan. Krystian klubdagi ilk golini „The Showgrounds“ stadionida „Sligo Rovers“ga qarshi oʻyinda kiritgan. 2023-yil 12-noyabrda Nowak FAI kubogi finalida Dublindagi raqibi „St Patrick’s Athletic“ka qarshi „Aviva“ stadionida, 3:1 hisobida magʻlub boʻlgan oʻyinda oʻz darvozasiga gol kiritib qoʻygan.

2024-yilning 1-martida Qozogʻistonning „Jenis“ jamoasi Nowak bilan shartnoma imzolaganini eʼlon qilgan. Nowak 1-mart kuni Qozogʻiston Premyer-ligasida „Astana“ jamoasiga qarshi oʻyinda debyut qilgan. 2025-yilning 9-iyulida Nowak klubni tark etishini maʼlum qilgan.

## Faoliyat statistikasi

## Manbalar

## Havolalar
* 
*
Stefan Herminghaus

**Stephan Herminghaus** — nemis fizigi. U 1989-yilda Mainz universitetida fizika fanidan doktorlik (PhD) darajasini oldi. 1990-yilda AQShning Kaliforniya shtatida joylashgan. IBM Tadqiqot markazida (San-Xose) ilmiy izlanishlar olib boradi. 1994-yilda Konstanz universitetida «habilitation» (oliy ilmiy malaka) bosqichini tamomladi. 1996–1999-yillarda Berlindagi Kolloidlar va interfeyslar bo‘yicha Maks Plank institutida mustaqil tadqiqot guruhiga rahbarlik qildi. So‘ngra 1999–2003-yillarda Ulm universitetida fizika bo‘yicha professor lavozimida ishladi. 2003-yildan buyon Germaniyaning Gyottingen shahrida joylashgan Maks Plankning Dinamika va o‘z-o‘zini tashkil qilish instituti direktori hisoblanadi. 2005-yildan esa Gyottingen universitetida qo‘shimcha ravishda dotsent (adjunct professor) sifatida faoliyat yuritmoqda. 2006–2007-yillar qishki semestrida Parij VI universitetida taklif etilgan professor (Professeur Invité) sifatida dars bergan.

## Manbalar

## Havolalar
* 
## Video
* Video on Stephan Herminghaus's research (Latest Thinking)
Ibrohim Shokirov

**Ibrohim Shokirov** – oʻzbekistonlik futbolchi. Fargʻonaning „Neftchi“ klubi va Oʻzbekiston U20 terma jamoasining darvozaboni.

## Yutuqlar

### Klub

* Oʻzbekiston Superkubogi sohibi: 2026

## Manbalar

## Havolalar
* Ibrohim Shokirov Transfermarkt saytida
*
Artyom Odintsov

**Artem Yuriyovich Odinsov** (; 2000-yil 9-noyabrda tugʻilgan) – ukrainalik professional futbolchi, Ruminiya vakili, Zimbru Chisinau klubida darvozabon pozitsiyasida oʻynaydi.

## Futbolchilik faoliyati
### Kisvárda
Artyom 2019-yilda „Kisvárda“ klubi bilan shartnoma imzolagan va yoshlar jamoasi tarkibiga qoʻshilgan. Dasltabki mavsumda 19 yoshgacha boʻlgan jamoasida toʻp tepgan. 2020-yil 19-sentyabrda Vengriya kubogi doirasida Kecskéd KSKga qarshi oʻyinda asosiy tarkibda ilk bor maydonga tushgan. 2021-yil 9-mayda Vengriya oliy ligasidagi debyutini Paks jamoasiga qarshi 82-daqiqada zaxiradan maydonga tushgan. „Kisvárda“ klubining birinchi jamoasi tarkibida jami 10 ta oʻyin oʻtkazib, shundan 6 tasida darvozasini quruq saqlagan. 2021-2022-yilgi mavsum yakunida „Kisvárda“ tarixida birinchi marta xalqaro turnirga yoʻllanma qoʻlga kiritgan. Odintsov Yevropa Konferentsiya ligasi saralash bosqichida „Qayrat“ (Olmaota) va „Molde“ klublariga qarshi barcha toʻrtta oʻyinda „Kisvárda“ darvozasini himoya qilgan.

### Diósgyőr
2023-yil 16-iyunda u „Diósgyőr“ bilan shartnoma imzolagan. 2023-yil 1-oktyabrda Vengriya oliy ligasida „Kecskemét“ klubiga qarshi oʻyinda „Diósgyőr“ safida rasmiy debyutini oʻtkazgan.

## Shaxsiy hayoti
Odintsov bergan intervyularning birida vengriyalik rafiqasi va Maksim ismli farzandi borligi haqida maʼlum qilgan. Hozircha u faqat Ukraina fuqaroligiga ega, biroq futbolchi yaqin kelajakda Vengriya fuqaroligini olishni rejalashtirmoqda.

## Manbalar

## Havolalar
* 
* 
* Artem Odyntsov at HLSZ 
* Artem Odyntsov at MLSZ Adatbank 
* Artem Odyntsov at Magyarfutball 
* Artem Odyntsov at DVTK
2004-yilgi Yozgi Paralimpiada oʻyinlari medallar jadvali

2004-yilgi yozgi Paralimpiya oʻyinlari, rasman XII Paralimpiya oʻyinlari deb ataladi, nogironligi boʻlgan sportchilar uchun moʻljallangan xalqaro yozgi ko‘p sport turlari boʻyicha para-sport musobaqasi boʻlib, ularni Xalqaro Paralimpiya qo‘mitasi (XPQ) boshqaradi va 2004-yil 17–28-sentabr kunlari Afina shahrida, Yunonistonda boʻlib oʻtdi. Yunoniston ilk marta Paralimpiya oʻyinlariga mezbonlik qildi va bu tarixdagi 12-Paralimpiya oʻyinlari edi. Umumiy hisobda 3 806 nafar sportchi 136 ta Milliy Paralimpiya qo‘mitalari (MPQ) nomidan qatnashdi va 17 ta MPQ ilk bor Paralimpiya oʻyinlarida ishtirok etdi. Oʻyinlarda 20 ta yoʻnalishda 19 ta sport turi boʻyicha 519 ta musobaqa oʻtkazildi, shu jumladan ilk bor 5 kishilik futbol oʻtkazildi. 

Sportchilar 75 ta davlat nomidan kamida bitta medal yutgan boʻlsa, 61 davlat medal yutolmagan. Angola, Ozarbayjon, Bosniya va Gersegovina, Botsvana, Kipr, Iroq, Latviya, Marokash, Serbiya va Chernogoriya, va Turkiya oʻzlarining ilk oltin medalini qoʻlga kiritdi. Shuningdek, bu paralimpiya medallari Angola, Botsvana, Kipr, Makedoniya, Ruanda, Serbiya va Chernogoriya, va Turkiyaning ilk Paralimpiya medali bo'ldi. Rasmiy medal dizayni Konstantinos Kazakos tomonidan yaratilgan. Unda Afina Akropoli ustidagi Parfenon tasviri va uning ustida yunon tilidagi oʻyin nomi oʻyib yozilgan. Orqa tomonida oʻyin logotipi va uning nomi, shuningdek, uchta Tae-Geuk belgisi va „Afina 2004“ soʻzi Brayl yozuvida yozilgan.

Xitoy ham oltin, ham umumiy medallar soni boʻyicha birinchi oʻrinni egalladi, 63 ta oltin va jami 141 medalga egalik qildi. Bu mamlakat uchun ilk bor umumiy medal jadvalida yetakchilik edi. Individual sportchilar orasida, Yaponiyalik Mayumi Narita va AQShlik Erin Popovich suv sportida yettita oltin medal bilan eng koʻp oltin medal yutgan sportchilar boʻldi. Kanadalik Stephanie Dixon (bitta oltin, oltita kumush va bitta bronza), Belaruslik Raman Makarau (uchta oltin, uchta kumush va ikkita bronza) hamda Narita (yettita oltin va bitta bronza) umumiy hisobda sakkiztadan medal bilan eng koʻp medal olgan sportchilar boʻlishdi.

## Medallar jadvali

Quyidagi jadvaldagi reyting Xalqaro Paralimpiya qo‘mitasi (XPQ) tomonidan taqdim etilgan ma’lumotlarga asoslangan bo‘lib, ularning e’lon qilingan medallar jadvali konvensiyasiga muvofiq tartiblangan. Jadval odatda birinchi navbatda oltin medallar soniga qarab tartiblanadi (bu yerda «millat» deganda Milliy Paralimpiya qo‘mitasi vakili sifatida ishtirok etgan birlik nazarda tutiladi). Keyingi o‘rinda kumush, undan so‘ng bronza medallari soni hisobga olinadi. Agar bir nechta davlatlarning medallar darajasi teng bo‘lsa, ular bir xil o‘ringa qo‘yilib, XPQ kodlari bo‘yicha alifbo tartibida sanab o‘tiladi.

Aralash dresaj II daraja Individual musobaqasida uchinchi o‘rin uchun durang natija qayd etilganligi sababli ikkita bronza medali berilgan. Ayollar stol tennisi 1–3-sinflar jamoaviy musobaqasida esa faqatgina oltin medal berilgan.

;Yordamchi belgilar
 Medal hisobida o‘zgarishlar (quyida qarang)

## Medal hisobidagi o‘zgarishlar

## Izohlar


## Manbalar

## Havolalar

* Xalqaro Paralimpiya qo‘mitasi
Angliya milliy regbi ittifoqi rekordlari ro'yxati

**Angliya regbi ittifoqi milliy terma jamoasi** - 1871-yilda Shotlandiyaga qarshi ilk xalqaro o‘yinni o‘tkazgan. Shu vaqtgacha terma jamoa jami 746 ta xalqaro uchrashuvda ishtirok etgan. Jamoa tarixida eng ko‘p ochko to‘plagan o‘yinchi bu — Owen Farrell bo‘lib, u 2012-yildan 2023-yilgacha bo‘lgan davrda 1237 ochko jamg‘argan. Eng ko‘p to‘qqiz metrli yugurish orqali to‘pni maydon chegarasidan olib o‘tgan ya’ni "try" muallifi esa — *Rory Underwood* bo‘lib, u 1984–1996-yillar oralig‘ida 85 o‘yinda 49 try kiritgan. Quyidagi statistik ma’lumotlar faqat Angliya terma jamoasi safida to‘plangan ochko va trylarni o‘z ichiga oladi; *Britaniya va Irlandiya Sherlari* safida erishilgan natijalar hisobga olinmagan. Hozir faoliyatini davom ettirayotgan o‘yinchilar ismi qalin bilan ko‘rsatilgan.

## Manbalar
Xalqaro regbi ittifoqi o'yinchilari rekordlari

Quyidagi ma’lumotlar erkaklar o‘rtasidagi xalqaro regbi bo‘yicha individual o‘yinchi rekordlarini aks ettiradi. Ushbu rekordlar har yili kuzgi xalqaro o‘yinlar ("*Autumn Internationals*") yakunida yangilanadi.

Agar erkaklar terma jamoalari bo‘yicha statistikani ko‘rmoqchi bo‘lsangiz, Xalqaro regbi ittifoqi terma jamoalari rekordlari maqolasiga qarang. Erkaklar o‘rtasidagi Regbi bo‘yicha Jahon chempionati rekordlari uchun esa Regbi bo‘yicha Jahon chempionati statistikasi va rekordlari sahifasini ko‘ring.

## Manbalar

## Havolalar
* Rugby Union Records
* Rugby Union Match Archive
Xalqaro regbi ittifoqi terma jamoalari rekordlari

Quyida erkaklar o‘rtasidagi xalqaro regbi bo‘yicha terma jamoalarning rekord ko‘rsatkichlari keltirilgan. Bu ma’lumotlar har yili noyabr oyidagi xalqaro o‘yinlar (November Internationals) yakunida yangilanadi. Agar individual (shaxsiy) o‘yinchilar rekordlari bilan tanishmoqchi bo‘lsangiz, Xalqaro regbi ittifoqi o‘yinchilari rekordlari sahifasiga qarang. Erkaklar o‘rtasidagi Regbi bo‘yicha Jahon chempionati rekordlari esa Regbi bo‘yicha Jahon chempionati statistikasi va rekordlari maqolasida keltirilgan.

Erkaklar **jahon regbi reytingi:**

## Manbalar

## Havolalar
* Regbi ittifoqi rekordlari .
* Regbi ittifoqi o'yinlari arxivi .
Irlandiya milliy regbi ittifoqi rekordlari ro'yxati

**Irlandiya regbi ittifoqi milliy terma jamoasi** - xalqaro regbi musobaqalarida Irlandiya orolini (ya’ni Irlandiya Respublikasi va Shimoliy Irlandiyani birgalikda) ifodalaydi. Jamoa har yili Olti Millat chempionati (*Six Nations Championship*) hamda Regbi bo‘yicha Jahon chempionatida qatnashadi.

Irlandiya terma jamoasining ilk o‘yinchilaridan biri bo‘lgan Thomas Gisborne Gordon (1877–1878 yillarda o‘ynagan) xalqaro regbida ishtirok etgan yagona bir qo‘lli o‘yinchi sifatida tarixda qolgan.

## Manbalar
Olti Millat chempionati

**Olti Millat chempionati** (inglizcha: *Six Nations Championship*, qisqacha *Six Nations*, homiylik sababli hozirda *Guinness M6N* nomi bilan tanilgan) — har yili o‘tkaziladigan xalqaro regbi ittifoqi musobaqasi bo‘lib, unda Angliya, Fransiya, Irlandiya, Italiya, Shotlandiya va Uels erkaklar terma jamoalari ishtirok etadi. Bu musobaqa Buyuk Britaniyaning tarixiy "Home Nations" (Uy millatlari) o‘rtasida tashkil etilgan eng qadimgi sport turnirlaridan biridir. 2025-yilgi chempionlikni Fransiya terma jamoasi qo‘lga kiritgan. 

Olti Millat chempionati *Six Nations Rugby* tashkiloti tomonidan boshqariladi. Bu tashkilot musobaqaning erkaklar, ayollar va 20 yoshgacha bo‘lganlar o‘rtasidagi turnirlarini, shuningdek, Kuzgi xalqaro seriyalar (Autumn Internationals) ni tashkillashtiradi hamda musobaqalarning markazlashtirilgan tijorat huquqlarini muvofiqlashtirish va boshqarish bilan shug‘ullanadi. 

Chempionatning ildizlari 1883-yildan boshlangan *Home Nations Championship* (1883–1909 va 1932–1939) musobaqasiga borib taqaladi. Bu turnir Angliya, Irlandiya, Shotlandiya va Uels jamoalari ishtirokida o‘tkazilgan va dunyoning birinchi xalqaro regbi ittifoqi musobaqasi hisoblanadi.

1910-yilda Fransiya qo‘shilishi bilan turnir Besh Millat chempionatiga (*Five Nations Championship*) aylangan (1910–1931 va 1947–1999 yillarda o‘tkazilgan). 2000-yilda Italiya qo‘shilgach, u hozirgi shakli — Olti Millat chempionati (*Six Nations Championship*) nomini oldi.

Turnir tarixida Angliya va Uels jami 39 marta chempionlikni qo‘lga kiritgan. Shundan Angliya 29 marta musobaqani yakka holda yutgan bo‘lsa, Uels bu natijani 28 marta ko‘rsatgan. 2000-yildan buyon o‘tkazib kelinayotgan Olti Millat bosqichida faqat Italiya va Shotlandiya hali chempionlikni qo‘lga kirita olmagan.

Ayollar o‘rtasidagi turnir ilk bor 1996-yilda *Women's Home Nations* nomi bilan boshlangan. Erkaklar o‘rtasidagi 20 yoshgacha bo‘lganlar turniri esa 2004-yildan avvalgi 21 yoshgacha bo‘lganlar musobaqasi o‘rniga o‘tkazib kelinmoqda.

## Manbalar

## Havolalar

*
Regbi bo'yicha jahon chempionati

**Erkaklar o‘rtasidagi Regbi bo‘yicha Jahon chempionati** — har to‘rt yilda bir marta o‘tkaziladigan xalqaro regbi ittifoqi musobaqasidir. Unda dunyoning eng kuchli terma jamoalari ishtirok etadi va chempion jamoa sport turining rasmiy jahon chempioni deb e’tirof etiladi.

Erkaklar o‘rtasidagi Regbi bo‘yicha Jahon chempionati — har to‘rt yilda bir marta o‘tkaziladigan va dunyoning eng kuchli terma jamoalari ishtirok etadigan xalqaro musobaqa bo‘lib, u World Rugby — regbi sportining xalqaro boshqaruv organi tomonidan tashkil etiladi.

G‘olib jamoaga *Webb Ellis* kubogi topshiriladi. Bu kubok o‘z nomini regbini ixtiro qilganligi haqida mashhur afsona mavjud bo‘lgan William Webb Ellis nomidan olgan. Afsonaga ko‘ra, u futbol o‘yinida to‘pni qo‘lga olib yugurib ketgan va shu tariqa regbi paydo bo‘lgan.

Turnir ilk bor 1987-yilda Yangi Zelandiya va Avstraliya tomonidan hamkorlikda mezbonlik qilingan holda o‘tkazilgan. Hozirgacha to‘rtta davlat chempionlikni qo‘lga kiritgan: Janubiy Afrika — 4 marta; Yangi Zelandiya — 3 marta; Avstraliya — 2 marta; Angliya — 1 marta.

2023-yilgi chempionlikni Janubiy Afrika jamoasi qo‘lga kiritgan, ular finalda Yangi Zelandiyani mag‘lub etgan.

1987-yildan 1995-yilgacha musobaqada 16 ta jamoa ishtirok etgan. 1999-yilda esa turnir kengaytirilib, 20 ta jamoa qatnasha boshladi. 2019-yilgi musobaqaga Yaponiya, 2023-yilgi musobaqaga esa Fransiya mezbonlik qilgan. 2027-yilda Avstraliya mezbonligida o‘tadigan turnirda esa ishtirokchi jamoalar soni 24 taga yetkazilishi rejalashtirilgan.

2021-yildan boshlab, ayollar o‘rtasidagi regbi bo‘yicha Jahon chempionati ham rasmiy ravishda "Rugby World Cup" deb nomlana boshlandi, bu erkaklar va ayollar musobaqalari o‘rtasida tenglikni targ‘ib qilish maqsadida amalga oshirilgan. Biroq, 2023-yilgi musobaqadan keyin World Rugby barcha oldingi va keyingi turnir nomlariga "Erkaklar" (Men’s) yoki "Ayollar" (Women’s) so‘zlari kiritilishini e’lon qildi. Shunga ko‘ra, 2025-yilgi Ayollar regbi bo‘yicha Jahon chempionati bu yangi nomlash tizimi bilan o‘tkaziladigan birinchi turnir bo‘ladi. 2027-yilgi Erkaklar regbi bo‘yicha Jahon chempionati esa "Men’s" so‘zini rasmiy nomda ilk bor qo‘llagan birinchi erkaklar turniri bo‘ladi.

## Manbalar

## Havolalar

* 
* Jahon regbi
Viktor Medvedev

**Viktor Nikolayevich Medvedev** (1940-yil 20-aprel – 1996-yil 1-iyun) – Sovet ittifoqilik sobiq futbolchi, himoyachi ampulasida oʻynagan.

## Futbolchilik faoliyati
Viktor faoliyatini 1958-yilda Shaxti shahridagi „B“ toifasi birinchiligida ishtirok etgan „Shaxtyor“ jamoasida boshlagan. 1960-yildan 1963-yilgacha SSSR Oliy ligasida Rostov-Don shahri vakili SKA jamoasi sharafini himoya qilgan.

1964-yilda Toshkentning „Paxtakor“ jamoasiga oʻtib, jamoaning Oliy ligaga yoʻl olishiga katta hissa qoʻshgan.

Futbolchilik faoliyatini 1966-yilda ikkinchi darajali divizionda oʻynagan Kishinyovning „Avantul“ jamoasida yakunlagan.

SSSR Oliy ligasida jami 56 ta uchrashuvda ishtirok etgan.

## Manbalar

## Havolalar
* Viktor Medvedev Footballfakts saytida
* Viktor Medvedev Teamsby saytida
* Viktor Medvedev Transfermarkt saytida
* Viktor Medvedev Sport-strana saytida
Joachim Löw

**Joachim „Jogi“ Löw** (1960-yil 3-fevralda tugʻilgan) – nemis futbol murabbiyi va sobiq futbolchi. Joachim 2006-yildan 2021-yilgacha Germaniya milliy terma jamoasini boshqargan. Murabbiylik faoliyati davomida Germaniyani 2014-yilda Braziliyada oʻtkazilgan FIFA Jahon chempionatida va 2017-yilda Rossiyada boʻlib oʻtgan FIFA Konfederatsiyalar kubogida gʻalabaga olib borgan. 2021-yil mart oyida Löw kechiktirilgan Yevro-2020 musobaqasidan soʻng oʻz lavozimini tark etishini maʼlum qilgan. Germaniya milliy futbol terma jamoasining barcha bosh murabbiylari orasida Lyov eng koʻp oʻyinlarni boshqargan va gʻalaba qozongan (198 ta oʻyinda 124 ta gʻalaba).

## Manbalar

## Havolalar

* Joachim Löw Germaniya futbol assotsiatsiyasi saytida
Suv sporti ustalari bo'yicha jahon chempionati

**World Aquatics Masters Championships** (shuningdek, *Masters Worlds* nomi bilan ham tanilgan) — 25 yosh va undan katta ishtirokchilar uchun o‘tkaziladigan Jahon suv sporti musobaqalaridir. Turnir *World Aquatics* (ilgari *FINA*) qoidalariga muvofiq tashkil etiladi.

Bu chempionat odatda har ikki yilda bir marta (biennal ravishda) o‘tkaziladi va beshta asosiy suv sporti turi bo‘yicha bellashuvlarni o‘z ichiga oladi: Suzish (Swimming); Suvga sakrash (Diving), Suv polosi (Water polo), Ochiq suvda suzish (Open water swimming), Badiiy suzish (Artistic swimming).

2015-yildan boshlab, bu musobaqa Suv sporti bo'yicha jahon chempionati bilan birgalikda o‘tkazila boshlandi.

## Manbalar

## Havolalar
* FINA jahon ustalari chempionati natijalariga oid veb-sayt FINAning maxsus veb-sahifasida (PDF).
* FINA XIV Jahon Masters Chempionlari 2012 Riccione (ITA) (PDF).
Suv sporti bo'yicha jahon chempionati

**Suv sporti bo'yicha jahon chempionati** (ilgari *FINA World Championships* nomi bilan tanilgan) — suv sportining olti yo‘nalishi bo‘yicha o‘tkaziladigan jahon chempionatidir. Bu musobaqalar quyidagi yo‘nalishlarni o‘z ichiga oladi: Suzish (Swimming), Suvga sakrash (Diving), Balandlikdan sakrash (High diving), Ochiq suvda suzish (Open water swimming), Badiiy suzish (Artistic swimming), Suv polosi (Water polo). Musobaqa Jahon suv sporti (ilgari FINA — *Fédération internationale de natation*) tomonidan tashkil etiladi. Bu tashkilot Xalqaro Olimpiya Qo‘mitasi (IOC) tomonidan xalqaro suv sporti musobaqalarini boshqaruvchi yagona rasmiy federatsiya sifatida tan olingan. World Aquatics Championships — tashkilotning eng yirik va asosiy musobaqasi bo‘lib, an’anaviy ravishda har toq yillarda (biennal, har ikki yilda bir marta) o‘tkaziladi va har safar olti yo‘nalishning barchasi bo‘yicha bahslar o‘tkaziladi. Ushbu musobaqaning tashkil etilishida Dr. Hal Henning (1972–1976 yillarda FINA prezidenti bo‘lgan va tashkilotning birinchi amerikalik rahbari) muhim rol o‘ynagan. U birinchi jahon chempionatining tashkil etilishi va Olimpiada dasturida suzish musobaqalari sonining saqlab qolinishida katta hissa qo‘shgan. Bu o‘z navbatida kuchli va muvozanatli suzish jamoalariga ega mamlakatlarga katta ustunlik bergan.

## Manbalar
Jahon suv sporti

**Jahon suv sporti** — xalqaro suv sporti musobaqalarini tashkil etuvchi va nazorat qiluvchi xalqaro federatsiya bo‘lib, ilgari FINA (fransuzcha: *Fédération internationale de natation*; inglizcha: *International Swimming Federation*) nomi bilan tanilgan.

Tashkilot Xalqaro Olimpiya Qo‘mitasi (IOC) tomonidan suv sporti bo‘yicha xalqaro musobaqalarni boshqaruvchi rasmiy organ sifatida rasman tan olingan. Jahon suv sporti xalqaro sport hamjamiyati va IOC uchun sport turlarini tartibga soluvchi bir nechta federatsiyalardan biridir.

Tashkilot bosh ofisi Shveytsariyaning Lozanna shahrida joylashgan.

## Manbalar

## Havolalar
*  .
*  .
Arichanna transfasciata

**Arichanna transfasciata** – *[[Geometridae]]* oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur Laos, Myanma, Butan va Hindiston hududlarida uchraydi.

## Manbalar
Hazara viloyati

**Hazara** (hindcha: هزاره, urducha: ہزارہ) — Pokistonning shimoliy qismida joylashgan tarixiy va madaniy mintaqa hisoblanadi. Bu hudud hozirda Xaybar-Paxtunxva viloyatining Hazara bo‘limi (*Hazara Division*) tarkibiga kiradi. Tarixda Hazara hududi Paxal va Tanoval/Tanol nomlari bilan tanilgan. Hazara mintaqasi *Sindh Sagar* Doabning shimoliy qismini tashkil qiladi. Aholisi asosan hindko tilida so‘zlashuvchi hindkoviylar (Hindkowans) hamda koxistonliklar (Kohistani)dan iborat. Shuningdek, bu yerda pashto tilida so‘zlashuvchilar ham anchagina ko‘p uchraydi. Hazara mintaqasida yashovchi odamlar umumiy nom bilan *hazaraval* (Hazarewal) deb ataladi.

## Manbalar
Webb Ellis kubogi

**Webb Ellis kubogi** — erkaklar o‘rtasidagi regbi bo‘yicha Jahon chempionati g‘olibiga topshiriladigan nufuzli mukofot hisoblanadi. Bu kubok regbi futboli ixtirochisi sifatida tanilgan Uilyam Webb Ellis nomiga qo‘yilgan. Kubok kumushdan yasalib, oltin suvi bilan qoplangan bo‘lib, ilk bor 1987-yilgi Regbi bo‘yicha Jahon chempionatida g‘olib jamoaga topshirilgan. Bugungi kungacha *Webb Ellis* kubogi quyidagi terma jamoalar tomonidan yutib olingan: Janubiy Afrika — 4 marta (1995, 2007, 2019 va 2023-yillarda), Yangi Zelandiya — 3 marta (1987, 2011 va 2015-yillarda), Avstraliya — 2 marta (1991 va 1999-yillarda), Angliya — 1 marta (2003-yilda).

Webb Ellis kubogi — 38 sm balandlikdagi, 4,5 kg ogʻirlikdagi kubok boʻlib, kumushdan yasalgan va oltin bilan qoplangan. Uning ikki tomoni oyma uslubida tayyorlangan tutqichlar bilan bezatilgan: bir tutqichda satir (yunon mifologiyasidagi erkak mavjudot), ikkinchisida esa nimfa (ayol suvi ruhi) tasvirlangan.

Kubokning old tomonida quyidagi yozuvlar bitilgan:

• International Rugby Football Board (*[[Xalqaro Regbi Futbol Kengashi]]* ),

pastroqda esa *The Webb Ellis Cup* deb yozilgan.

Ushbu kubok ba’zan “Webb Ellis Trophy” deb noto‘g‘ri nomlanadi yoki "Bill" deb xalq orasida atab qo‘yiladi. “Bill” laqabi ilk bor 1991-yilda Avstraliya (Wallabies) terma jamoasi tomonidan ishlatilgan.

## Manbalar

## Havolalar

* Uilyam Uebb Ellis kubogi tarixi .
* Regbi kubogi .
Muhammad ibn Ali

**Muhammad ibn Ali** — oʻrta asrlarda yashagan xurosonlik yirik shayx va ulamo.

## Manbalar

## Adabiyotlar

* 

## Havolalar
78 (yer uchastkasi)

**The 78** — AQShning Chikago shahrida joylashgan, hozirda (2025-yil iyun holatiga ko‘ra) hali rivojlantirilmagan yer maydoni. U shimolda *Roosevelt Road*, janubda 16th *Street*, sharqda Clark Street va g‘arbda Chikago daryosigacha bo‘lgan hududni o‘z ichiga oladi. "The 78" nomi 2018-yilda taqdim etilgan, biroq amalga oshirilmagan reja asosida paydo bo‘lgan. Ushbu rejaga ko‘ra, hududda bir nechta ofis va turar joy minoralari, baland binolar hamda daryo bo‘yida sayr yo‘lagi (riverwalk) qurilishi rejalashtirilgan edi. Loyihaning bosh rejasini mashhur me’moriy firma Skidmore, Owings & Merrill ishlab chiqqan, yer uchastkasi esa 2016-yilda Related Midwest kompaniyasi tomonidan sotib olingan. Hududni rivojlantirish bilan aynan shu kompaniya shug‘ullanishi belgilangan.

"The 78" hududida dastlab *Discovery Partners Institute* nomli ilmiy-tadqiqot markazini qurish rejalashtirilgan edi. Bu loyiha Illinoys universiteti tomonidan boshqarilishi kerak edi va uning qiymati 1,2 milliard AQSh dollariga baholangan. Biroq keyinchalik ushbu markaz Chikagoning janubiy qismida boshqa joyda qurilishi mumkinligi aytildi.

2019-yil aprel oyida Chikago shahri kengashi "The 78" loyihasini rasman ma’qulladi, jumladan soliq imtiyozlarini o‘z ichiga olgan moliyaviy kelishuv (tax increment financing) ham tasdiqlandi. Shunga qaramay, loyiha amalga oshirilmadi.

2021-yilda "The 78" hududida Rivers Casino qurilishi taklif qilindi. Bu taklif Chikago shahrining kazino qurish bo‘yicha umumiy rejalariga (Chicago Casino Proposals) kiritilgan edi. Biroq shahar hokimiyati kazino va ko‘ngilochar majmuani River West tumanida, Chicago Avenue va Halsted Street chorrahasiga yaqin joyda qurishga qaror qildi.

2025-yil iyun oyida esa *Chicago Fire FC* futbol jamoasi egasi "The 78" hududida futbol stadioni qurishni taklif qildi. Bu taklif loyihaning yangi bosqichi sifatida ko‘rib chiqilmoqda.

## Etimologiya
Loyihaning "The 78" nomi Chikagodagi mavjud 77 ta jamiyat hududiga (community areas) ishora qiladi. Ushbu yirik rivojlantirish loyihasi shaharga yana bir yangi hudud qo‘shilishi bilan ularning sonini 78 taga yetkazishni ko‘zlagan edi.
## Manbalar
2012-yilgi Yozgi Paralimpiada oʻyinlari medallar jadvali

**[[Medal|Medallar]] jadvali** 2012-yilgi Yozgi Paralimpiya o‘yinlarida ishtirok etgan Milliy Paralimpiya qoʻmitalari (MPQ) sportchilari tomonidan qoʻlga kiritilgan oltin medallar soni boʻyicha tartiblanadi. 2012-yilgi Paralimpiya oʻyinlari navbatdagi oʻn toʻrtinchi oʻyinlar boʻlib, toʻrt yilda bir marta boʻlib oʻtadigan va jismoniy hamda aqliy nogironligi boʻlgan sportchilar uchun tashkillashtirilgan ochiq musobaqadir. Oʻyinlar Buyuk Britaniyaning London shahrida 29-avgustdan 9-sentabrgacha boʻlib oʻtgan.

Bu oʻyinlarda 164 ta Milliy Paralimpiya qoʻmitasidan 4 280 nafar sportchi 20 sport turi boʻyicha 503 ta musobaqada ishtirok etgan. Bu koʻrsatkichlar Paralimpiya tarixidagi ishtirokchilar va MPQlar soni boʻyicha eng yuqori koʻrsatkich boʻlgan. Medallar Lin Cheung tomonidan ishlab chiqilgan boʻlib, unda Britaniya muzeyida saqlanadigan yunon maʼbudasi Nika haykalidan qanot tasviri olingan. Medal yozuvlarini Qirollik zarbxonasi tayyorlagan.

57 ta MPQ kamida bitta oltin medal yutishga muvaffaq boʻldi, jami 75 ta MPQ esa hech boʻlmaganda bitta medal (istalgan turdagisi) qoʻlga kiritdi. Chili, Efiopiya, Fiji, Shri-Lanka va Oʻzbekiston oʻz tarixidagi ilk Paralimpiya medallarini qoʻlga kiritdi. Ular ichida Fiji Milliy Olimpiya qoʻmitasi 2016-yilgacha hech qachon Olimpiya oʻyinlarida medal yutmagan edi. Xitoy umumiy 231 medal (shundan 95 ta oltin) bilan jadvalda birinchi oʻrinni egalladi. Mezbon Buyuk Britaniya esa 120 medal (34 ta oltin) bilan uchinchi oʻrinni oldi. Oʻyinlarning eng muvaffaqiyatli sportchisi avstraliyalik suzuvchi Jacqueline Freney boʻlib, u sakkizta oltin medalni qoʻlga kiritdi. Suzish musobaqalaridan tashqari boshqa musobaqalardagi eng muvaffaqiyatli sportchilar sifatida amerikalik Raymond Martin va britaniyalik David Weir qayd etildi. Ularning ikkalasi ham yengil atletika boʻyicha toʻrttadan oltin medal yutdi. Shuningdek, britaniyalik Sarah Storey velosiped sportida toʻrtta oltin medalga sazovor boʻldi.

## Medallar jadvali

Quyidagi jadvaldagi tartib Xalqaro Paralimpiya qo‘mitasi (XPQ) tomonidan taqdim etilgan maʼlumotlarga asoslangan va ularning medal jadvallari anʼanalariga mos keladi. Odatiy ravishda, jadval avvalo oltin medallar soni boʻyicha tartiblanadi (bu kontekstdagi „davlat“ – Milliy Paralimpiya qo‘mitasi tomonidan vakillik qilinadigan birlik). Keyin kumush medallar, soʻngra bronza medallar soni hisobga olinadi. Agar davlatlar natijalari shunda ham teng boʻlsa, ular alifbo tartibida XPQ kodi boʻyicha bir xil oʻrinda koʻrsatiladi.

Dzyudo musobaqasida qoʻshimcha oʻn uchta bronza medali topshirildi. Chunki yarim finalda magʻlub boʻlgan ikki ishtirokchining ikkalasiga ham bronza medali topshirilgan va uchinchi oʻrin uchun alohida bahs boʻlmagan.




## Yana qarang
* 2012-yilgi Yozgi Olimpiya o‘yinlari medallar jadvali

## Manbalar

## Havolalar
* Xalqaro Paralimpiya qoʻmitasi
* London 2012 Paralimpiya oʻyinlari rasmiy sayti
Fagivorina

**Fagivorina** — Geometridae oilasiga mansub kuya jinsidir.

## Turlari

* *Fagivorina angularia* (Thunberg, 1792)
* *Fagivorina arenaria* (Hufnagel, 1767)
* *Fagivorina deumbrata* Lempke, 1952
* *Fagivorina grisea* Mautz, 1941
* *Fagivorina tenebraria* Fielder
* *Fagivorina viduata* (Denis & Schiffermuller, 1775)
* *Fagivorina viduaria* Borkhausen, 1794
## Manbalar
Natural History Museum Lepidoptera genus database
Fagivorina arenaria

**Fagivorina arenaria** (shuningdek **dogʻli goʻzal kuya**) – *[[Geometridae]]* oilasiga mansub kuya turidir. Bu tur ilk bor 1767-yilda nemis entomologi Johann Siegfried Hufnagel tomonidan tavsiflangan.

Tur Markaziy Yevropaning koʻp qismida, Bolqon yarimoroli va Ukrainagacha boʻlgan hududlarda uchraydi. Janubda Sitsiliya oroligacha, shimolda esa Shvetsiya va Norvegiyagacha tarqalgan.

Kattalarning qanot kengligi 22–30 mm ni tashkil etadi. Ular odatda may oyidan iyulgacha uchadi.

Lichinkalari barg toʻkuvchi daraxtlar, jumladan Fagus sylvatica (buk daraxti) va Eman turlari bilan oziqlanadi.
## Havolalar
* 
* ''Fauna Europaea''
* www. ''Lepiforum e. V.''
* ''Schmetterlinge-Deutschlands.de''
2020-yilgi Yozgi Paralimpiada oʻyinlari medallar jadvali

**[[2020-yilgi Yozgi Paralimpiada oʻyinlari|2020-yilgi Yozgi Paralimpiada o‘yinlarining]] medallar jadvalida** ishtirok etgan Milliy Paralimpiya qo‘mitalari (MPQlar) sportchilari tomonidan yutib olingan oltin medallar soniga ko‘ra tartiblangan. 2020-yilgi Paralimpiya o‘yinlari har to‘rt yilda o‘tkaziladigan, jismoniy va aqliy nogironligi bo‘lgan sportchilar uchun ochiq Yozgi Paralimpiya o‘yinlarining o‘n oltinchisi bo‘ldi. O‘yinlar Yaponiyaning Tokio shahrida 2021-yilning 24-avgustidan 5-sentyabrigacha bo‘lib o‘tdi. Umumiy hisobda 539 ta medal taqdim etilgan.

Quyidagi mamlakatlar — Kosta-Rika, Ekvador, Salvador, Chernogoriya va Ummon ilk Paralimpiya medallarini qo‘lga kiritdi. Salvador va Ummon ilgari hech qachon Olimpiya medali yutmagan edi.

Kosta-Rika, Ekvador, Efiopiya, Pokiston va Shri-Lanka o‘zlarining ilk Paralimpiya oltin medallarini qo‘lga kiritdi.

## Medallar jadvali
Dzyudo, stol tennisi va taekvondo musobaqalarida ikkita bronza medali topshirildi. Stol tennisi bo‘yicha bu holat 1996-yildan beri ilk marta sodir bo‘ldi va jangovar sport turlarida yarim finalda magʻlub boʻlgan ikki ishtirokchining ikkalasiga ham bronza medali topshirilgan va uchinchi oʻrin uchun alohida bahs boʻlmagan

Erkaklar T47 toifasidagi balandlikka sakrash musobaqasida ikkinchi o‘rin uchun ikkita kumush medal berildi, bu holatda bronza medal berilmadi.

Erkaklar T64 toifasidagi 100 metrga yugurish musobaqasida uchinchi o‘rin uchun ikkita bronza medal topshirildi.

Ayollar S7 toifasidagi 100 metrga erkin usulda suzish musobaqasida ham uchinchi o‘rin uchun ikkita bronza medal berildi.

Ayollar T11 toifasidagi 100 metrga yugurish musobaqasida ikki ishtirokchi diskvalifikatsiya qilingani sababli bronza medal berilmadi.

;Tushuntirish



### To‘liq podium (uchlik)lar

## O‘zgarishlar
Marcin Polak doping testi natijalari musbat chiqqanidan so‘ng erkaklar B toifasidagi shaxsiy poyga musobaqasidan vaqtincha chetlashtirildi va keyingi qarorni kutmoqda.

## Yana qarang
* Paralimpiya o‘yinlari bo‘yicha umumiy medallar jadvali
* 2020-yilgi Yozgi Olimpiya o‘yinlari medallar jadvali

## Manbalar

## Havolalar
* Tokio 2020 Rasmiy sayt
Atlantika talabalar federatsiyasi

**Atlantika talabalar federatsiyasi** (AFS) — bu Atlantika okeanining Kanadadagi oliy taʼlim muassasalari talabalarini birlashtirgan talabalar tashkiloti bo‘lib, 1975-yil yanvar oyida tashkil etilgan va 1978-yil noyabr oyigacha faoliyat yuritgan. Tashkilot talaba huquqlarini himoya qilish, taʼlim tizimidagi muammolarni ko‘tarish va mintaqaviy talabalar manfaatlarini ifoda etish maqsadida tuzilgan. U qisqa faoliyati davomida Atlantika provinsiyalaridagi (Yangi Shotlandiya, Yangi Brunswick, Nyufaundlend va Labrador, hamda Kichik Print Edvards oroli) bir nechta talabalar ittifoqlarini o‘z atrofida birlashtirgan.

## Tarix
Atlantic Federation of Students (AFS) — bu 1975-yil yanvar oyida tashkil etilgan va 1978-yil noyabr oyigacha faoliyat yuritgan Atlantika Kanadasidagi talabalar tashkiloti edi. AFS Kanadaning Yangi Shotlandiya, Yangi Brunswick hamda Nyufaundlend va Labrador provinsiyalaridagi 12 ta universitet va kollejdagi talabalar ittifoqlarini o‘z atrofida birlashtirgan .

Tashkilot 1970-yillarda, ilgari 1926-yilda tashkil topgan va 1969-yilda faoliyatini to‘xtatgan Kanada talabalar ittifoqi (ilgari Kanada universitet talabalari milliy federatsiyasi deb atalgan) tugatilganidan keyin paydo bo‘lgan. AFS 1972-yilda tashkil topgan Talabalar milliy ittifoqi bilan yaqin aloqalarda bo‘lgan. Bundan tashqari, u Ontario talabalar federatsiyasi (OFS) *'Association nationale des etudiants du Quebechamda* Québecdagi kabi mintaqaviy talabalar tashkilotlari bilan ham hamkorlik qilgan.

AFS o‘z faoliyati davomida talabalar manfaatlarini himoya qilish, taʼlim siyosatiga ta’sir ko‘rsatish va talabalar o‘rtasida birdamlikni kuchaytirish yo‘lida ishlagan. Tashkilotning siyosiy faolligi sababli, u Kanada Qirollik Atli Polisi Xavfsizlik xizmati (RCMP Security Service) va Kanada Xavfsizlik Razvedka xizmati (CSIS) tomonidan kuzatuvga ham olingan.

## Manbalar
Regbi bo'yicha Jahon kubogi finallari ro'yxati

**Regbi bo‘yicha Jahon chempionati** — har to‘rt yilda bir marta o‘tkaziladigan, xalqaro miqyosdagi erkaklar regbi ittifoqi (rugby union) musobaqasidir. Bu turnir 1987-yilda ta’sis etilgan bo‘lib, unda *World Rugby* nomli sport tashkilotiga a’zo bo‘lgan milliy terma jamoalar ishtirok etadi. Birinchi Regbi bo‘yicha Jahon chempionati 1987-yilda bo‘lib o‘tgan va unda Yangi Zelandiya finalda Fransiyani mag‘lub etib, ilk chempion bo‘lgan. Janubiy Afrika Respublikasi ushbu musobaqaning dastlabki ikki bosqichida qatnashmagan, sababi o‘sha davrda mamlakat Apartheid siyosati tufayli xalqaro sportdan chetlatilgan edi. So‘nggi chempionat — 2023-yilgi Regbi bo‘yicha Jahon chempionati Fransiyada o‘tkazildi va unda Janubiy Afrika chempionlikni qo‘lga kiritdi. Bu ularning to‘rtinchi g‘alabasi bo‘ldi.

Regbi bo‘yicha Jahon chempionati finali — turnirdagi eng muhim va so‘nggi o‘yin bo‘lib, unda g‘olib jamoa Webb Ellis kubogi bilan taqdirlanadi va dunyo chempioni deb e’lon qilinadi. Agar asosiy o‘yin vaqti (80 daqiqa) yakunida hisob durang bo‘lsa, o‘yin 20 daqiqa qo‘shimcha vaqt bilan davom ettiriladi. Agar hisob hali ham teng bo‘lib qolsa, 10 daqiqa "oltin gol" (sudden death) qo‘shiladi — bu bosqichda birinchi bo‘lib ochko olgan jamoa zudlik bilan g‘olib deb e’lon qilinadi. Agar bu vaqtda ham hisob ochilmasa, natija penaltilar seriyasi orqali hal qilinadi.

Tarixda faqat ikki final qo‘shimcha vaqtgacha yetib borgan:

• 1995-yilda Janubiy Afrika Yangi Zelandiyani qo‘shimcha vaqtda mag‘lub etgan;

• 2003-yilda Angliya Avstraliyani qo‘shimcha vaqtda yenggan.. Regbi bo‘yicha Jahon chempionati finalida faqat besh mamlakat ishtirok etgan. Quyida ularning yutuqlari keltirilgan:

Janubiy Afrika — eng muvaffaqiyatli jamoa bo‘lib, 4 marta (1995, 2007, 2019, 2023) chempion bo‘lgan. Ular har safar finalga chiqqanida g‘alaba qozongan yagona jamoa hisoblanadi.

Yangi Zelandiya — 3 marta (1987, 2011, 2015) chempion bo‘lgan.

Avstraliya — 2 marta (1991, 1999) g‘alaba qozongan.

Angliya — 1 marta (2003) chempion bo‘lgan. Shu bilan birga, ular *shimoliy yarimshardan* g‘olib chiqqan yagona jamoa hisoblanadi.

Fransiya — 3 marta finalga chiqqan (1987, 1999, 2011), lekin birortasida ham g‘alaba qozona olmagan yagona jamoa.

Shuningdek, Janubiy Afrika 1987 va 1991-yilgi musobaqalarda irqiy segregatsiya (*Apartheid*) siyosati tufayli xalqaro musobaqalardan chetlatilgan va ishtirok etmagan.

## Manbalar