Elektromiografiya

**Elektromiografiya** (EMG, ENMG, miografiya, elektroneuromiografiya) — (mio — mushaklar va … grafo — yozaman), biotoklarni oʻrganish, mushaklarning elektr faolligini qayd etish usuli. (qarang. Elektrofiziologiya) Biotoklar — mushak tolalarini qoʻzgʻatish paytida odamlar va hayvonlarning skelet mushaklarida paydo boʻladigan potentsiallar.

1907-yilda nemis olimi G. Piper birinchi boʻlib odamga nisbatan elektromiografiya usulini qoʻllagan.

Tadqiqot quyidagilar yordamida amalga oshiriladi:

* elektromiograf
* elektroensefalograf (qarang Elektroansefalografiya), EMGni yozish uchun maxsus kirish joyi mavjud .

Elektromiogramma (EMG) — bu fotografik plyonkada, qogʻozda siyohli osilosgraf yordamida yoki magnit tashuvchilarda qayd etilgan egri chiziqlar.

Mushaklarning potentsial tebranishlarining amplitudasi odatda, bir necha millivoltdan oshmaydi. Ularning davomiyligi esa 20-25 ms.

## Tadqiqot yoʻnalishlari

* Mushak ichiga kiritilgan igna elektrodlari yordamida. Alohida mushak tolalari yoki bitta motoneyron tomonidan innervatsiya qilingan mushak tolalari guruhidagi potentsial tebranishlarni ushlash.
* Teri elektrodlari yordamida. Mushakning qoʻzgʻalish jarayonini Bir butun shaklda aks ettiradi.
* Stimulyatsiya elektromiografiyasi — asab yoki hissiy organlarni sunʼiy stimulyatsiya qilish bilan. Bu nerv-mushaklar uzatishini, refleks faolligini oʻrganishga, asab boʻylab qoʻzgʻalish tezligini aniqlashga imkon beradi.

## Qoʻllash

* Psixofiziologiyada yoshga bogʻliq oʻzgarishlashni oʻrganishda.
* Mehnat va sport fiziologiyasida.
* Hayvonlar va odamlarning motor funktsiyasini oʻrganishda.
* Yuqori asabiy faoliyatni oʻrganishda.
* Muhandislik psixologiyasida (masalan, charchoqni oʻrganish, vosita mahoratini rivojlantirish)
* Ortopediya va protezda buzilgan harakatlash funktsiyasini tiklashni baholash uchun.
* Ovozsiz kirish interfeysida .

### Elektromiyografiya tibbiyotda [[diagnostika]] usuli sifatida

* Nerv-mushak apparatining shikastlanish darajasini aniqlash (neyromuskulyar tizimning funktsional va strukturaviy tuzilishini hisobga olgan holda).
* Shikastlanish hududini aniqlash (mushaklar va nervlarning shikastlanish joyi)
* Jarayonning tarqalishini aniqlash (mahalliy, keng tarqalgan, umumlashtirilgan).
* Buzilishning tabiatini aniqlash (masalan: aksonal, demyelinatsiya, aralash).
* Buzilishning ogʻirligini, jarayonning dinamikasini aniqlash.

## EMG texnikalarining tasnifi
Nerv oʻtkazuvchanligini oʻrganish

Motor oʻtkazuvchanligini oʻrganish

Sensor oʻtkazuvchanligini tadqiq qilish

F - toʻlqini tadqiqoti

H - refleksni oʻrganish

Dyuym (sekin harakat)

motorni dyuym

teginish

Qiyosiy usullar

Toʻqnashuv usuli

Dvigatel tolasi toʻqnashuvi

Sezgi tolalarida toʻqnashuv

Nerv-mushak kasalliklari

Past chastotali stimulyatsiya

Yuqori chastotali stimulyatsiya (tetanizatsiya)

Farmakologik testlar

stress testlari

Elektromiyografiya

Spontan faoliyatni oʻrganish

PDE oʻrganish

Interferentsiya naqshini oʻrganish

QEMG

bitta mushak tolasining faoliyati

Makro EMG

Boshqa usullar

Tremorni oʻrganish

Miltillash refleksini oʻrganish

T-refleks

Bulbo-kavernoz refleks

Pudendal asabni tekshirish

anal refleks

Nosiseptiv refleksni oʻrganish

magnit stimulyatsiya

Piramidani oʻtkazish vaqtini oʻrganish

Dvigatel korteksining qoʻzgʻaluvchanligini oʻrganish

Sukunat davrini oʻrganish

Juftlangan stimulyatsiyani oʻtkazish

Transkallozal inhibisyonni oʻrganish

Elektromiyografiya usullari koʻpincha bemorning mushaklariga oʻrnatilgan sirt elektrodlari tomonidan qayd etilgan „global EMG“ deb ataladigan narsalarni oʻz ichiga oladi. Biroq, uni qoʻllash koʻpincha bunday tadqiqot natijalariga koʻplab sub’ektiv omillarning taʼsiri tufayli notoʻgʻri tashxis qoʻyishga olib keladi:

1. Bemorning mushakni siqish istagi

2. Bemorda boshqa kasalliklar (sharoitlar) mavjudligi

3. Elektrodlar orasidagi masofa

4. Mushak tolalariga nisbatan elektrodlarning yoʻnalishi

5. Elektrodlar ostidagi qarshilik

6. Mushaklarga nisbatan elektrodni joylashtirishning aniqligi

7. Ushbu guruhning boshqa mushaklarining qisqarishiga taʼsiri

## Manbalar