open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Al-Hodiy Muhammad

**Al-Hodiy Muhammad** (arabcha:الهادي محمد) (1844-yil 10-yanvarda vafot etgan) – Yaman imomi. 1840–1844-yillarda shu lavozimda boʻlgan. U Islom paygʻambari Muhammadning avlodlari boʻlgan va Yamanning Zaydiy imomatida 1597-yildan 1962-yilgacha hukmronlik qilgan Qosimiylar sulolasining aʼzosi edii. Muhammad ibn Ahmad Imom al-Mutavakkil Ahmadning oʻgʻli edi (vafoti 1816).

U jiyani al-Mansur Ali II saroyida katta lavozimni egallagan. Ikkinchisi an-Nosir Abdulloh tomonidan taxtdan agʻdarilganida, Muhammad u bilan birga qamoqqa tashlangan. 1840-yilda an-Nosir Muhammad oʻldirilgandan soʻng, u ozod qilindi va al-Hodiy Muhammad ismini olib, imomlikka koʻtarildi. Xuddi shu yili 1833-yildan beri pasttekisliklarda (Tihamada) boʻlgan Misr qoʻshinlari Yamandan chiqib ketishdi. Buning oʻrniga Abu Arish viloyatining boshligʻi Sharif Husayn ibn Ali ibn Haydar (vaf. 1851) Tihamada hokimiyatni qoʻlga oldi va Asirning boshligʻi Aid bilan ittifoq tuzdi. Pasttekislikdagi tartibsiz sharoitlar Mocha kabi qirgʻoqboʻyi shaharlarining iqtisodiyotini buzdi va koʻplab shahar aholisi Britaniya Adaniga koʻchib oʻtdi. Al-Hodiy Muhammad 1841-yilda Mocha va Taizzni tiklashga muvaffaq boʻldi U bir necha bor Adandagi Britaniya hukumatidan Zaydiylar davlatiga tegishli boʻlgan yerlarni qaytarib olishda yordam soʻragan. Inglizlar buni rad etishdi va 1843-yilda Porte Husayn poshoni uning hukmronligi ostidagi hududlarga rasmiy ravishda tayinladi. Aslida Husayn oʻz xohishiga koʻra hukmronlik qilgan. Al-Hodiy Muhammad bunga qarshi harakat qilish uchun resurslarga ega emas edi va 1844-yilda vafot etdi. Uning oʻrniga jiyani al-Mansur Ali II taxtga oʻtirdi.
## Manbalar
Ummu Ubays

**Ummu Ubays** () yoki **Ummu Umays** Arabistonlik ayol boʻlib, islomni erta qabul qilgan va paygʻambar Muhammadning shogirdlaridan (sahobalaridan) biri boʻlgan.

## Hayoti
Makkada qul boʻlib, islomni qabul qilgan. 614-yildan keyin uni eʼtiqodidan voz kechishga majburlash uchun qiynoqqa solingan. Abu Bakr uni sotib olib, ozod qildi. Aynan shu qullarning sotib olinishiga javoban Abu Bakrning otasi eʼtiroz bildirdi: „Koʻryapmanki, siz zaif qullarni ozod qilyapsiz. Nega sizni himoya qila oladigan kuchli odamlarni ozod qilmaysiz?“ Abu Bakr: „Men faqat Alloh rizoligi uchun harakat qilayapman“ deb javob berdi.

Ummu Ubaysning Horisa binti al-Muammil ismli singlisi boʻlgan.

Baʼzida Ummu Ubays Nahdiyaning qizi ekanligi aytiladi. Bu, ehtimol, Ibn Saʼdning noaniq taʼbiri bilan bogʻliq.Biroq, Ibn Ishoq Ummu Ubays va Al-Nahdiyaning qizi Abu Bakr tomonidan sotib olingan va ozod qilingan ikkita boshqa-boshqa odam ekanligini aniq koʻrsatilgan.

## Manbalar
Usmon ibn Maz’un

**Usmon ibn Mazʼun —** (عثمان بن مظعون) paygʻambarMuhammadning sahobalaridan biri.

## Hayoti
Usmon oʻzi kabi islomni eng birinchilardan boʻlib qabul qilgan Xavla binti Hakimga uylangan. Ibn Ishoqning soʻzlariga koʻra, Usmon Makkadagi tazyiqlardan qochish uchun dastlabki musulmonlarning bir qismi qilgan birinchi hijratda bir guruh musulmonlarni Habashistonga olib borgan. shuningdek u Umayya ibn Xalafning amakivachchasi hisoblanadi.

Rivoyat qilinishicha, Usmon ibn Maz’un dinga boʻlgan ixlosi tufayli oʻzini namozga bagʻishlab, xotinidan nazr olishga qaror qilgan. Natijada rafiqasi bu haqda paygʻambar Muhammadga arz qiladi, paygʻambar oʻz navbatida uning ham oilaviy hayoti borligini, islomda rohiblikdan qaytarilganligini va Usmon ham oʻz oilasiga masʼulligini muloyimlik bilan tushuntirdi.

Usmon hijratning 3-yilida (milodiy 624/625) vafot etgan va Madinadagi al-Baqi' qabristoniga dafn etilgan birinchi sahoba yoki birinchi muhojir sifatida baxolanadi.

## Manbalar
Zaz

**Isabelle Geffroy** – **Zaz** taxallusi ostida ijod qiluvchi fransuz qoʻshiqchisi. Uning ijodi shanson, estrada, folk, jaz va akustik musiqa janrlarini oʻz ichiga oladi. Uning hozirda beshta studiyaviy albomi – *Zaz*, *Recto verso*, *Paris*, *Effet miroir*, *Isa* va ikkita jonli chiqishlari yozilgan albomi – *Sans tsu tsou* va *Sur la route* bor. 2023-yil fevraliga koʻra, Zazning butun dunyo boʻylab 5 million albomi sotilgan, shundan 2 millioni Fransiya tashqarisida sotilgan. 

## Diskografiya

### Studiyaviy albomlar
* *[[Zaz (albom)|Zaz]]* (2010)
* *[[Recto Verso]]* (2013)
* *[[Paris (Zaz albomi)|Paris]]* (2014)
* *[[Effet miroir]]* (2018)
* *[[Isa]]* (2021)

### Konsert albomlari
* *Sans tsu tsou* (2011)
* *Sur la route* (2015)

### Singllar
* Je veux (2010)
* Le long de la route (2010)
* La fée (2011)
* Éblouie par la nuit (2011)
* On ira (2013)
* Comme Ci, Comme Ça (2013) – Promo & iTunes
* Si (2013) – Promo
* Gamine (2014)
* Si jamais j’oublie (2015)
* Qué Vendrá (2018)
* Demain c’est toi (2018)
* On s’en remet jamais (2019)
* On s’en remet jamais (Yidam Remix) (2019)

### Boshqa sanʼatkorlar bilan hamkorligi
* Le chemin de pierre (version pop) (2014) – Nolwenn Leroy va Thomas Dutronc bilan
* Le jardin des larmes (2021) – Till Lindemann bilan
* Animaux fragiles (2022) – Ycare bilan

## Manbalar

## Tashqi havolalar

* 
* Zaz imusic.am saytida
* Zazning 2011-yildagi Istanbul konserti
Abdurasul Abdullayev

**Abdurasul Moʻminovich Abdullayev** (1958-yil 28-avgustda Toshkent shahrida tugʻilgan) – oʻzbekistonlik teleboshlovchi, „Zakovat“ teleoʻyini asoschisi, Zakovat intellektual klubi prezidenti. Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan yoshlar murabbiysi, „Mehnat shuhrati“ ordeni sohibi.

## Hayoti
Abdurasul Abdullayev 1958-yil 28-avgustda Toshkent shahridagi Kirov tumani tugʻilgan. Oilada yettita farzandning beshinchisi boʻlgan. Otasi veterinar, onasi uy bekasi boʻlgan. Abdurasul Abdullayev 1965—1975-yillarda tumandagi 274-sonli maktabda oʻqidi. Keyinchalik 1976—1981-yillarda Oʻzbekiston davlat sanʼat va madaniyat institutining teatr va kino aktyorligi yoʻnalishida tahsil olgan. Institutni tamomlagach 1984—2020-yillarda Oʻzbekiston milliy teleradiokompaniyasida muharrir, bosh muharrir, studiya rahbari sifatida mehnat faoliyatini olib bordi.

2001-yilda Abdurasul Abdullayev tomonidan Zakovat intellektual teleoʻyini va klubi tashkil etildi. Teleoʻyin ilk bor Rossiyada „Nima? Qayerda? Qachon?“ (1975) nomi bilan tashkil etilgan. Oʻzbekistonda tashkil etilayotgan yangi teleloyihaga dastlab „Zakovat“ deb nom berishda bir qancha muammolar boʻlgan. Koʻrsatuv Yoshlar va „Oʻzbekiston“ telekanallarida, keyinchalik esa Milliy TVda namoyish qilingan.

Abdurasul Abdullayevga 2021-yil 31-avgustda Turon Fanlar Akademiyasining akademigi ilmiy unvoni berildi.

## Mukofot va unvonlari
* Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan yoshlar murabbiysi – 2021-yil 12-oktyabr.
* Mehnat shuhrati ordeni – 2009-yil.
* Turon Fanlar Akademiyasining akademigi – 2021-yil 31-avgust.

## Yana qarang
* Zakovat intellektual klubi
* Zakovat

## Adabiyotlar
* 
* 
* 
* 

## Manbalar
Bosniya va Gersegovina 2024-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida

**[[Bosniya va Gersegovina]] 2024-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida** 5 nafar sportchilar bilan 3 sport turi boʻyicha ishtirok etdi.

## Sportchilar
Quyida Olimpiada oʻyinlariga yoʻllanma qoʻlga kiritgan sportchilar soni boʻyicha maʼlumot keltirilgan.

## Manbalar

## Havolalar
* Bosniya va Gersegovina XOQ rasmiy sayti
Aramo (Suriya)

**Aramo** (, *ʿAramo*, , *Aramo*) Suriyaning shimoli-gʻarbidagi Latakiya muhofazasida joylashgan qishloq. Aramo Oʻrta yer dengizidan atigi 30 km uzoqlikda joylashgan. Suriya Markaziy Statistika Byurosi (CBS) maʼlumotlariga koʻra, 2004-yil aholini roʻyxatga olishda Aramo aholisi  kishini tashkil qilgan.

## Tarixi
Qishloq Ugarit qirolligi tarkibida boʻlib, taxminan miloddan avvalgi 1300-yillar atrofida shahar arxivlarida **Arime** nomi bilan qayd etilgan.

## Armanlar
Qishloqda armanlar istiqomat qilgani maʼlum. Biroq, 1947-yilda koʻp sonli armanlar Sovet Armanistoniga koʻchib ketishgan. Hozirda qishloqda bir nechta arman oilalari qolgan. Qishloqda 1310-yilda qurilgan Avliyo Stepanos nomli qadimiy arman cherkovi boʻlib, u qishloq markazida joylashgan. Qoyalarga oʻyib 	qurilgan Surp Asdvadzadzin va Surp Kevork nomli arman apostol cherkovlari kabi ba’zi kichik ibodatxonalar ham mavjud. Alaviy arablar ham ushbu ikki cherkovga tashrif buyurishadi.

Hozirgi vaqtda Aramoda oz sonli arman aholisi mavjud boʻlib, ularning aksariyati arab tilida soʻzlashadi. 2021-yil atrofida Suriya hukumati oʻtkazgan aholini roʻyxatga olish natijalariga koʻra, shaharda jami 255 nafar arman yashashi aniqlangan boʻlib, bu Aramo aholisining yarmini tashkil etgan.

## Manbalar
Massalikul Jinaan masjidi

**Massalikul** **Jinaan masjidi** () – Senegalning Dakar shahridagi masjid.

## Tarixi
2000-yillarning boshida masjid hozir joylashgan yerni Prezident Abdoulaye Wade hadya qilgan. Shundan soʻng, qurilish ishlari Consortium des Entreprises du Sénégal tomonidan taxminan 15 yil davomida amalga oshirilgan va nihoyat, masjid 2019-yil 27-sentyabrda ochilgan.

## Tuzilishi
Masjid 10 000 m 2 lik maydonda joylashgan boʻlib, u Gʻarbiy Afrikadagi eng katta masjid hisoblanadi. Masjidning balandligi 80 metr boʻlgan beshta minorasi, 4 ta yogʻoch gumbazi mavjud. Masjid 10 000 tagacha namozxonni va hovlisida qoʻshimcha 20 000 namozxonni sigʻdira oladi. Qurilishning umumiy qiymati 20 milliard dollarni tashkil etgan.

## Yana qarang

* Senegalda islom
## Manbalar
Valiulla Yakupov

**Valiulla Maxmutovich Yakupov** (1963-yil 4-sentyabr – 2012-yil 19-iyul) – Tatariston, Rossiyaning taniqli musulmon ulamosi va musulmonlar viloyati bosh muftiysining oʻrinbosari. Valiulla Yakupov, shuningdek, islomning radikal shakli boʻlgan salafizmni qoʻllab-quvvatlovchi radikal islomiy tashkilotlarning kuchli tanqidchisi sifatida tanilgan. „Interfaks“ axborot agentligining xabar berishicha, Yakupov Rossiyadagi birinchi islom adabiyoti nashriyotiga asos solgan.

## Vafoti

Rossiya Tergov qoʻmitasi eʼlon qilgan bayonotga koʻra, Yakupov oʻzi yashagan Tataristonning Qozon shahridagi Zarya koʻchasida ketayotganida otib oʻldirilgan. Biroq, uning ayvonida oʻtirgan holda oʻldirilgani haqida ham xabarlar bor. Oradan koʻp vaqt oʻtmay, bosh muftiy Ildus Faizovning mashinasida portlovchi qurilmaning portlashi oqibatida oyoqlaridan yaralangan. Yakupov oʻldirilganidan bir kun oʻtib Rossiya politsiyasi Yakupovning oʻldirilishiga aloqadorlikda gumon qilingan besh kishini qoʻlga olgan.

Rossiya Muftiylar kengashi Yakupovning qatl qilinganligini terror hujum deb eʼlon qilgan. „Afsuski, diniy rahbarlarga suiqasdlar keng tarqalgan“, – dedi axborot boʻlimi boshligʻi Vladimir Legoyda. Oʻsha paytdagi ommaviy axborot vositalari Yakupovning ekstremizmga qarshi faol boʻlgani va radikalizmga qarshilik koʻrsatgan harakatlari sababli hujum sodir boʻlishi mumkinligini aytishgan.
## Manbalar
Fritaun markaziy masjidi

**Fritaun markaziy masjidi** Syerra-Leonedagi ikkita eng katta masjiddan biridir. U poytaxt Fritaunda joylashgan. Fritaun markaziy masjidining bosh imom-xatibi Shayx Ahmad Tejan Silloh boʻlib, u ham Syerra-Leonedagi Birlashgan Imomlar Kengashining ruhiy rahbari edi. Masjidda turli islomiy madaniy tadbirlar ham oʻtkaziladi.

Syerra-Leone prezidentlari anʼanaga koʻra, diniy eʼtiqodidan qatʼi nazar, vaqti-vaqti bilan masjidga tashrif buyurib, musulmonlar namozida ishtirok etishadi. Syerra-Leonening sobiq prezidenti, nasroniy boʻlgan Ernest Bay Koroma bir necha bor markaziy masjidga tashrif buyurgan va namoz oʻqigan .

## Yana qarang

* Syerra-Leoneda Islom
## Manbalar

## Havolalar

* The Patriotic Vanguard
* Sierra Leone: Sheikh Sillah Prays With Iranʼs Spiritual Leader
Scientism

**Scientizm** *(o'qilishi - "sayintizm")* — bu ilm-fan metodlari va tushunchalarining barcha bilim sohalariga tatbiq etilishi kerakligi haqidagi nuqtai nazar. Ushbu yondashuv tarafdorlari ilm-fan eng ishonchli bilim manbai ekanligini ta’kidlaydi va koʻpincha falsafa, din yoki san’at kabi boshqa bilim tarmoqlarini ikkinchi darajali deb hisoblashadi.

## Ta’rifi va mohiyati
Scientizm deganda ilmiy metod va empirik dalillarning inson bilimi uchun yagona asos ekanligini ta’kidlaydigan qarash tushuniladi. Ushbu nuqtai nazar boʻyicha, faqat ilmiy metod yordamida sinab koʻrish va kuzatish mumkin boʻlgan hodisalar haqiqiy bilim sifatida qabul qilinishi kerak. Shu sababli, scientizm tarafdorlari metafizik, diniy yoki subyektiv bilim shakllarini ishonchsiz deb qarashadi.

Scientizmni ikki asosiy shaklga ajratish mumkin:

# Zaif scientizm – ilm-fanni eng ishonchli bilim manbai sifatida qabul qilish, lekin boshqa bilim tarmoqlarining ham qisman qiymatga egaligini tan olish.
# Kuchli scientizm – faqat ilm-fan haqiqiy bilim bera oladi, degan fikr. Boshqa bilim shakllari (masalan, falsafa yoki din) mutlaqo ishonchsiz deb hisoblanadi.

## Tarixi va rivojlanishi
Scientizmning ildizlari qadimgi Yunoniston davriga borib taqaladi, ayniqsa Aristotelning empirik kuzatishlarga asoslangan falsafasida koʻrinadi. Lekin hozirgi zamonaviy shaklda scientizm 19-20-asrlarda, ayniqsa ilmiy taraqqiyotning rivojlanishi va pozitivizm falsafasining shakllanishi bilan ommalashdi.

Oʻtgan asrlarda A. Kont tomonidan ilgari surilgan pozitivizm oqimi scientizmning asosiy negizlaridan biri boʻlib xizmat qilgan. Ushbu oqimga koʻra, barcha bilim tajribaga asoslanishi va ilmiy metod yordamida isbotlanishi kerak. 20-asrda esa Karl Poper, Tomas Kun va boshqa faylasuflar scientizmning chegaralarini koʻrsatib berganlar va ilm-fanning absolyut haqiqat emasligi haqida bahs yuritganlar.

## Scientizm va din
Scientizm koʻpincha diniy qarashlar bilan ziddiyatli deb hisoblanadi, chunki u koʻpgina diniy da’volarni isbotlanmaydigan yoki tekshirib boʻlmaydigan deb ko‘radi. Ayniqsa, materialistik scientizm tarafdorlari koinot va hayotning kelib chiqishini toʻliq ilmiy tushuntirish mumkin deb hisoblaydilar.

Biroq, ba’zi olimlar va faylasuflar ilm-fan va dinning bir-birini toʻldirishi mumkinligini ta’kidlaydilar. Masalan, Stiven Jey Gould ilmiy bilim va diniy e’tiqodni ikkita mustaqil soha sifatida koʻrib, ularni bir-biridan ajratish kerakligini aytgan.

## Tanqidlar
Scientizm koʻplab faylasuflar tomonidan tanqid qilingan. Ushbu tanqidlarning asosiy yoʻnalishlari quyidagilardir:

# Falsafiy cheklovlar – Karl Poper ilmiy nazariyalar falsifikatsiya qilinishi kerakligini ta’kidlagan va ilmiy metodning oʻzini ham tanqidiy baholash lozimligini aytgan.
# Ilmiy reduksionizm – Gumanitar fanlar va san’at kabi sohalar ilmiy metod bilan toʻliq tushuntirib boʻlmaydigan murakkab hodisalar bilan shugʻullanadi.
# Axloqiy oqibatlar – Agar faqat ilm-fan bilimning yagona manbai deb qabul qilinsa, bu axloqiy va estetik qadriyatlarning rolini kamaytirishi mumkin.

## Manbaalar
Al-Mehros masjidi

**Al-Mehros masjidi** () – Tunis poyataxtidagi Madina kvartali sharqida joylashgan kichik masjid.

## Joylashuvi
Masjid Jemaa Al-Zaytuna koʻchasidagi 1-uyda joylashgan boʻlib, dastlab bu koʻcha Cherkov koʻchasi deb nomlangan.

## Tarixi
Tarixchi Muhammad Belhodjaning taʼkidlashicha, masjid 1059-1158-yillarda Tunisni boshqargan mahalliy sulola – Xurosoniylar davrida qurilgan. Mamlakat mustaqillikka erishgandan soʻng u qayta taʼmirlangan. Masjid kirish qismida toshlarga oʻyib yozilgan baʼzi kufiy yozuvlar mavjud boʻlib, ular tarixchilarga qurilish davri haqida maʼlumot olish imkonini bergan. Abû al-Abbos Ahmad al-Karuiy (arabcha: أبو العباس أحمد القروي) Al-Zaytuna universitetida taʼlim olgan imomlardan biri boʻlib, u 1855-yilda vafot etgan.

## Galereya

Fayl:Mosquée_El_Mehras_photo_3_جامع_المهراس.jpg|alt=Marbel panel with the name of the mosque|Masjid nomi yozilgan marmar lavha 
Fayl:Mosquée_El_Mehras_photo_4_جامع_المهراس.jpg|alt=Symbols at the entrance of the mosque|Masjidning kiraverish qismidagi bezaklar
Fayl:Mosquée_El_Mehras_photo_5_جامع_المهراس.jpg|alt=Decoration of the entrance|Kirish qismi
Fayl:Mosquée_El_Mehras,citations_en_style_kufi_photo2_جامع_المهراس،_عبارات_بالخط_الكوفي.jpg|alt=Quotes with the Kufi style|Kufi uslubida yozilgan iqtiboslar

## Manbalar
Ilyosbey masjidi

**Ilyosbey masjidi** () – Turkiyaning gʻarbiy qismidagi Aydın viloyati, Didim tumani, Milet shahridagi tarixiy masjid. 1403-yilda Turk Menteshe amirligi hukmdori Ilyosbey (1402–1421) tomonidan qurilgan.

## Meʼmorchiligi
Masjid madrasa, diniy taʼlim muassasasi, hamomdan iborat majmua tarkibiga kiradi. Namoz zali diametri  gumbaz bilan qoplangan, gʻishtdan yasalgan va usti plitka bilan qoplangan. Gʻishtdan qurilgan minora 1955-yilgi zilzila oqibatida qulab tushgan. Ushbu majmua Milet shahrining arxeologik hududida joylashgan boʻlib, uning yonidan Vizantiya davriga xarobalar topilgan.

Ilyosbey masjidida saljuqiylar meʼmorchiligining koʻplab elementlaridan foydalanilgan. Ushbu meʼmorchilik elementlari turk meʼmorlarini ilhomlantirgan.

Ilyosbey masjidi Turkiyaning Söke shahridagi eng muhim madaniy maskanlardan biri sifatida tanilgan. Masjid minorasi barokko uslubida bunyod etilgan. Fors madaniyati Ilyosbey masjidining dizayni va qurilishiga, shu jumladan, uning Saljuqiylar uslubida yaratilgan masjid minorasiga ham oʻz taʼsirini koʻrsatgan.

Masjidning oʻziga xosligi unda yunon, rim, vizantiya, saljuqiy va usmoniylar meʼmorchiligi uslublaridan keng foydalanilganidir. Boshqa masjidlar singari uning gumbazi oltin bilan emas, balki mis bilan qoplangan. Shuningdek, uning devorlari qayta ishlatilgan marmar bloklar bilan qoplangan boʻlib, bu unga yanada nafislik va mustahkamlik bagʻishlagan.

## Galereya

Fayl:Mosque_Ilyas_Bey_interior.JPG|alt=Interior of the Mosque|Masjidning ichki qismi
Fayl:Mosque_Ilyas_Bey_Kalligrafie.JPG|alt=Inscription|Yozuvlari
Fayl:Mosque_Ilyas_Bey_RB_2.jpg|alt=Column|Ustuni
Fayl:Cemetery_near_mosque_Ilyas_Bey_RB.jpg|alt=Gravestone|Qabr toshi
Fayl:Mosque_Ilyas_Bey_RB_4.jpg|alt=Mihrab with Muqarnas|Muqarnas bilan ishlangan mehrob
Fayl:Moletus_bath_and_Ilyas_Bey_Mosque_RB.jpg|alt=View of the complex from a distance|Majmuaning uzoqdan koʻrinishi
Fayl:Mosque_Ilyas_Bey_RB_3.jpg|alt=Inscription|Yozuvlari
Fayl:View_from_roof_mosque_Ilyas_Bey_RB.jpg|alt=Elevated view of the gatehouse from the main mosque's rooftop|Asosiy masjidning tomidan darvozaxonaning koʻrinishi


## Manbalar

## Havolalar

* Milet Ilyosbey Külliyesi 
* Archnet
Scott Carson

**Scott Paul Carson** (, 1985-yil 3-sentyabrda tugʻilgan) — ingliz professional futbolchisi, APLning „Manchester Siti“ klubi darvozaboni.

2002-yilda „Lids Yunayted“ akademiyasiga qoʻshildi. 2004-yil fevral oyida „Manchester Yunayted“ klubiga qarshi „Lids“ safida toʻliq debyut qildi. 2005-yilning yanvarida 750 ming funt sterling evaziga „Liverpul“ klubiga oʻtdi. Oʻsha yilning oxirida Angliya terma jamoasiga chaqirildi. „Liverpul“ safida 9 ta oʻyinda maydonga tushdi, shu jumladan 2005-yilning aprelida UEFA Chempionlar Ligasi chorak finalida „Liverpul“ „Yuventus“ ustidan gʻalaba qozongan. 2007-2008-yilgi mavsum oxirida „Aston Villa“ klubida ijarada oʻynadi. 2011-yilda Turkiyaning "Bursaspor" klubiga oʻtgan. Carson 2019-yilning avgust oyida Ederson va Claudio Bravo bilan birga Premyer-liganing oʻsha vaqtdagi chempioni – „Manchester Siti“ klubiga ijara asosida qoʻshildi. 2021-yilda „Manchester Siti“ bilan doimiy asosda shartnoma imzoladi.

## Manbalar

## Havolalar

*Profil Manchester City F.C. saytida
*Profil Liverpool F.C. saytida
*
*
Melmli masjidi

**Melmli masjidi** () – Tunis poytaxtidagi Madina kvartalining shimolida joylashgan masjid.

## Joylashuvi
Masjid binosi Pacha koʻchasidagi 93-uyda joylashgan.

## Etimologiyasi
Masjid oʻz nomini uning asoschisi, davlat arbobi va Hammuda Poshoning Yevropadagi vakili boʻlgan *bosh hamba* Sulaymon Melmli (arabcha: سليمان ململي) ismidan olgan. U 1823-yilda vafot etgan.

## Tarixi
Masjid binosi Husayniylar davrida qurilgan.

## Galereya

Fayl:Mosquée_Melmli_photo3_مسجد_ململي_أو_ملي_ملي.jpg|alt=Inscription with the name of the mosque|Masjid nomi yozilgan lavha
Fayl:Mosquée_Melmli_photo5_مسجد_ململي_أو_ملي_ملي.jpg|alt=Entrance of the Mosque|Masjidning kirish eshigi

## Manbalar

## Adabiyotlar

*
Jahrom jome masjidi

**Jahrom jome masjidi** — Eronning Fors ustoni Jahrom shahrida joylashgan masjid. Saljuqiylar sulolasi davrida qurilgan.
## Manbalar
Mnarani xarobalari

**Mnarani xarobalari** Keniyaning Kilifi okrugidagi Mnarani hududi yaqinida joylashgan ikkita masjid qoldiqlaridir. 1XV asrga oid masjidlar janubiy tomondan Kilifi Creekga qaragan qoyada joylashgan. Yodgorlikdagi aholi punkti XIV asrga tegishli bo‘lib, bu yerda bir qator qabrlar ham mavjud.
## Manbalar
Shayx Husayn Zokiriy

**Shayx Muhammad Husayn Zokiriy** (taxminan 1940-yil – 2016-yil 28-iyul)— Hindistonning Kashmir viloyatidagi Kargil shahri islom dini olimi va Imom Xumayniy yodgorlik jamgʻarmasi asoschisi. Zokiriyga Eron Islom inqilobi va uning asoschisi Oyatulloh Ruhulloh Xumayniy kuchli taʼsir koʻrsatgan. 1989-yilda Zokiriy Oyatulloh Xumayniy nomidagi tashkilotni taʼsis etgan va u nafaqat taʼlim va ijtimoiy sohalarda muhim rol oʻynagan, balki davlatning eng eʼtiborsiz mintaqasi siyosatiga yangi yoʻnalish va maʼno bagʻishlagan. Zokiriy koʻplab kitob va sheʼriy toʻplamlar nashr etgan taniqli shoir va olim ham boʻlgan.

## Tavalludi

Shayx Zokiriy taxminan 1940-yilda Kargildagi Bogʻi Xumanida oʻrtahol oilada tugʻilgan.

## Faoliyati

Shayx Husayn Zokiriy uyda asosiy taʼlimni olganidan soʻng islom ilmlarini oʻrganish uchun Iroqning Najaf shahriga joʻnab ketgan. U 1971-yilda Kargilga qaytib kelgan va 1973-yilda bolalarga asosiy islomiy taʼlim beradigan „Anjuman-e-Muin-e-Islam“ diniy tashkilotini tuzgan. Shuningdek, Zokiriy ayollar va ularning huquqlari bilan bogʻliq turli masalalarni ham himoya qilgan. 1989-yilga kelib, Zokiriyning koʻplab izdoshlari boʻlgan va Oyatulloh Xumayniy nomidagi tashkilotga asos solgan. Bu nafaqat taʼlim va ijtimoiy sohalarda muhim rol oʻynagan, balki davlatning eng eʼtiborsiz mintaqasi siyosatiga yangi yoʻnalish va maʼno ham bergan. Shuningdek, u Kargil bolalariga zamonaviy taʼlim-tarbiya berish uchun viloyat boʻylab maktablar tarmogʻini ochishda katta hissa qoʻshgan.

## Vafoti

Shayx Husayn Zokiriy 2016-yil 28-iyulda qisqa muddatli kasallikdan soʻng 76 yoshida vafot etgan. Butun Kargil bozori yopilgan va 20000 dan ortiq odam Kargildagi Husayniy maydoniga yigʻilgan, u yerda Hujjatul Islom Val Muslimin Shayx Muhammad Mohaqiq tomonidan uning janoza marosimi oʻtkazilgan.
## Manbalar
Jajrom jome masjidi

**Jajrom jome masjidi** () — Eronning Shimoliy Xuroson ustoni Jajrom shahrida joylashgan masjid. Milodiy 10 yo 11-asrda qurilgan.
## Manbalar
Muhammad al-Taniy masjidi

**Muhammad al-Taniy masjidi** () – Somalining Mogadisho shahridagi oʻrta asrlarda Hamar Veyne tumanida qurilgan masjid.

## Tuzilishi
Xamar Vayn jome masjidiga yaqin joylashgan Muhammad al-Taniy masjidining mehrobidagi sheroziy uslubidagi yozuvlar uning qadimiyligidan dalolat beradi. Aydarus Sharif Ali oʻzining „Bugʻyat al-amal fi tarix as-sumal“ kitobida yozishicha, hijriy 604-yilda Muhammad Ali ismli kishi Misrdan Mogadishoga kelib, shahar hokimi boʻlgan. Uning hukmronligi davrida quyidagi masjidlar barpo etilgan: Muhammad al-Avval (yaʼni Muhammad Birinchi) masjidi (mahalliy aholi uni Jamoa Xamar Vayn deb ataydi), Muhammad al-Taniy (Muhammad Ikkinchi) masjidi va Arbaʼ Rukun (toʻrt burchakli) masjidi. Aydarusning taʼkidlashicha, bu masjidlarning soʻnggisi – Arbaa Rukun masjidi – hijriy 667-yilda (milodiy 1269-yilda) qurib bitkazilgan.
## Yana qarang

* Adayga masjidi
* Arbaa Rukun masjidi
* Faxriddin masjidi
* Jome masjidi (Shingani)

## Manbalar
Banu Adiy

**Banu Adiy** (arabcha: بنو عدي) – Adiy ibn Kaʼbdan kelib chiqqan Quraysh qabilasining bir urugʻi. Banu Adiy vakillari Badr jangida oldingi qoʻshin tarkibiga kirgan va Qurayshga qoʻshilmagan.

## Maʼlum aʼzolar
Urugʻ aʼzolari quyidagilar:

* Umar ibn al-Xattob, ikkinchi xalifa;
* Zayd ibn al-Xattob (632-yilda vafot etdi): Muhammadning sahobasi va Umarning ukasi;
* Saʼid ibn Zayd (671-yilda vafot etgan): Muhammadning sahobasi;
* Zayd ibn Amr (605- yilda vafot etgan) – slomdan oldin Makkada yashagan va Saʼid bin Zaydning otasi boʻlgan monoteizm vakili;
* Xattob ibn Nufayl: Xalifa Umarning otasi;
* Fotima bintu al-Xattob;
* Zayd ibn Umar: Umarning oʻgʻli;
* Abdulloh ibn Umar: Xalifa Umarning oʻgʻli;
* Hafsa bintu Umar: Muhammadning ayoli;
* Shifaʼ bintu Abdulloh: yagona savodli ayol sahoba;
* Osim ibn Umar: tobein boʻlgan va Umarning oʻgʻli;
* Salim ibn Abdulloh (728 yilda vafot etgan): tobein, olim va hadis roviysi. U Umarning nevarasi edi;
* Umar ibn Ibrohim ibn Voqid al-Umariy – 813-yildan 814-yil oʻrtalariga qadar Abbosiy xalifatining Yamandagi amiri;
* Abu Turob az-Zohiriy: Hindistonda tugʻilgan arab-hind avlodidan;
* Barra bintu Avf: Barra bintu Abduluzzoning ona tomonidan buvisi va Muhammadning ajdodlaridan boʻlgan katta buvisi.

## Yana qarang

* Umarning oilasi
## Manbalar
Albaniya 2024-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida

**[[Albaniya]] 2024-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida** 8 nafar sportchilar bilan 4 sport turi boʻyicha ishtirok etdi.

## Sportchilar
Quyida Olimpiada oʻyinlariga yoʻllanma qoʻlga kiritgan sportchilar soni boʻyicha maʼlumot keltirilgan.

## Medallar

## Manbalar

## Havolalar
* Albaniya XOQ rasmiy sayti
Zayd al-Xoyr

**Zayd al-Xoyr** (arabcha: زيد الخير) – tayy qabilasining boshligʻi boʻlib, u Islomni qabul qilgan va sahobalardan biri boʻlgan.

## Hayoti

Zayd al-Xoyrning asl ismi Zayd al-Xoyl ibn Muhalhil. U oʻsha paytda Najdda yashagan tayy qabilasidan boʻlgan. Zaydning oldingi „al-Xayl“ ismi oʻziga tegishli boʻlgan koʻp sonli otlarni bildirgan boʻlsa, yangi „al-Xoyr“ nomi Islomni qabul qilgani uchun Alloh taoloning unga bergan marhamatiga ishora qilgan. Zaydning Mixnaf va Horis ismli ikki oʻgʻli boʻlib, ular ham musulmon boʻlgan.

631-632-yilda (hijriy 10-yilda) Zayd al-Xoyl tayy qabilasi boshligʻi sifatida Muhammad bilan uchrashish va oʻsha paytda tarqalib borayotgan Islom haqida soʻrash uchun Madinaga vakillar yuborgan. Muhammad Zaydning fazilatlaridan taʼsirlangani va yuborgan vakillari ham islomni qabul qilganidan soʻng Zayd al-Xoyl oʻz ismini Zayd al-Xoyrga oʻzgartirgan. Biroq, ushbu vakil aʼzolaridan biri Zurr ibn Sadus islom dinini qabul qilishni rad etgan va keyinchalik Vizantiya Suriyasiga qochib ketgan.

## Vafoti

Zayd Madinadan Najdga qaytayotganida isitma kasalligi bilan ogʻrib qolgan va u Najd yaqinidagi daryo boʻyida turganida vafot etgan . Uning vafoti qabilasiga maʼlum boʻlgan paytda, Zaydning butparast xotini Zayd ibn Xoyrning kitoblarini olib, yoqib yuborgan.
## Manbalar
Mnarani

**Mnarani** – Keniyaning sobiq Sohil viloyatida joylashgan Kilifi okrugidagi aholi punkti. U Kilifi soyining boʻyida, Kilifi shahridan janubda joylashgan boʻlib, unga Kilifi koʻprigidan oʻtib borish mumkin. Mnarani Kilifi Shimoliy sub-okrugidagi yettita okrug kengashi palatalaridan biri hisoblanadi.

Mnarani xarobalari Mnarani shahrida joylashgan boʻlib, yodgorlik ikkita eski masjid (eng qadimiysi 1425-yilda qurilgan) va bir nechta qabrlardan iborat. Mnarani shahrida baliqchilar uchun alohida maydoncha ham mavjud. Qirgʻoq boʻylab plyaj kurortlari qurilgan.
## Manbalar
Zayd ibn ad-Dasinna

**Zayd ibn ad-Dasinna** (arabcha: زيد بن الدثنة) – paygʻambar Muhammadning sahobasi. U ar-Roji yurishi paytida oʻldirilgan. 625-yilda baʼzi kishilar Muhammaddan Islomni oʻrgatish uchun oʻqituvchilar yuborishini soʻragan. Biroq, bu erkaklar Xolid bin Sufyon Muhammadning tarafdorlari tomonidan oʻldirilgani uchun qasos olmoqchi boʻlgan va musulmonlarni qatl qilishgan.

Musulmon olimi Safiur Rahmon Muborakpuriyning fikriga koʻra, Zayd ibn ad-Dasinnani Safvon ibn Umayya sotib olgan va u Zayd ibn al-Dasinnani otasini oʻldirgani uchun qatl qilgan.

## Yana qarang

* Muhammadning janglari roʻyxati
## Manbalar
Muhammad V masjidi (Tanjer)

**Muhammad V masjidi** () 1983-yilda qurib bitkazilgan Marokashning Tanjer shahridagi katta masjid.

U oʻsha paytdagi Marokash valiahd shahzodasi Muhammad, hozirgi Qirol Muhammad VI tashabbusi bilan qurilgan va va 1947-yilda Tanjerda tarixiy nutq soʻzlagan bobosi Muhammad V sharafiga nomlangan.

Masjid majmuasi, shuningdek, mintaqaviy Ulamolar kengashi, Ibn Atiya al-Andalusiy nomidagi ilohiyot instituti va maktab-internati, Marokash Habuz va Islom ishlari vazirligining mahalliy delegatsiyasi va kutubxonani oʻz ichiga oladi.

## Yana qarang

* Lalla Abla masjidi
* Muhammad V maqbarasi
* Marokashdagi masjidlar roʻyxati
## Manbalar
Kileci masjidi

**Kileci masjidi** () – Turkiyaning Akshehir shahridagi kichik tarixiy masjid. XIII asrda Koʻniya sultonligi davrida qurilgan, biroq bino qurilishining aniq sanasi va kim tomonidan bunyod etilganligi maʼlum emas.

Arab tilidan farqli oʻlaroq turk tilida *mescit* soʻzi faqat kichik masjidlarga ishora qiladi.

## Joylashuvi
Kileci masjidi Konya viloyatining Akshehir ilchesida (tuman) joylashgan.

## Meʼmorchiligi
Masjid hududida ishlatilgan ustunlar qadimgi Vizantiya imperiyasi binosidan olingan qurilish materiallaridan yigʻilgan. Namozxona ilk marta qurilgan vaqtda u yerda minbar yoki mehrob boʻlmagan. Masjidning asl gumbazi boʻron paytida buzib tashlangan, keyinchalik yogʻoch tom bilan almashtirilgan. 2007-yilda amalga oshirilgan restavratsiya jarayonida masjidda zamonaviy yangi gumbaz qurilgan.

Masjiddagi maʼlumotlarga koʻra, binoning asl yogʻoch eshiklari hozirda Konyadagi Sohip Ota muzeyida namoyish etilmoqda. Binoning hozirgi eshiklari esa ularning nusxasi hisoblanadi.

## Manbalar
Kabir Neyriz jome masjidi

**Kabir Neyriz jome masjidi** () — Eronning Neyriz shahristoni Neyriz shahrida joylashgan masjid. Saljuqiylar sulolasi davriga tegishli.
## Manbalar
Zagan posho masjidi

**Zagan posho masjidi** () – Turkiyaning shimoli-gʻarbiy qismidagi Baliqesir shahridagi tarixiy masjid. 1923-yilda Mustafa Kemal Atatürkning mashhur „Baliqesir xutba“si oʻqilgan joy sifatida tanilgan.

Masjid 1461-yilda Usmoniylar davlati harbiy qoʻmondoni, asli alban boʻlgan sadri aʼzam Zagan posho tomonidan qurdirilgan. Masjid shahar markazida, Mustafo Faqih mahallasida joylashgan bu maqbara va hammomdan iborat majmuaning bir qismi hisoblanadi. 1897-yilda vayron boʻlgan masjid va qabr 1908-yilda *mutasarrif* (hokim) Ömer Alibey tomonidan qayta tiklangan.

Bino Baliqesirdagi eng katta masjid hisoblanadi. Kvadrat reja asosidagi ushbu masjid yoʻnilgan toshdan qurilgan. Masjidning bitta asosiy va toʻrtta yon gumbazi mavjud. Masjidga shimol, gʻarb va sharq tomonda joylashgan yogʻoch eshiklar orqali kiriladi. Masjid minorasi binoning shimoli-gʻarbiy burchagida joylashgan. U Balikesirning nufuzli oilalaridan biri boʻlgan Arabachioʻgʻullari sulolasidan Hoji Hofiz Afandi tomonidan hadya qilingan. Hovlida ikkita shodirvon va bitta maqbara mavjud.

1923-yil 7-fevralda Turkiyaning mustaqillik urushi tugaganidan koʻp oʻtmay (1919-yil 19-may – 1922-yil 11-oktabr) Baliqesirga tashrifi chogʻida oʻsha paytda Gʻozi Mustafo Kamol posho nomi bilan mashhur boʻlgan Mustafa Kemal Atatürk masjidda xutba oʻqigan.

## Manbalar
Bashragʻi

**Bashragʻi** () –Suriya shimoli-gʻarbidagi qishloq. Maʼmuriy jihatdan Latakiya muhofazasining Jableh okrugi tarkibiga kiradi. Suriya Markaziy Statistika Byurosi (CBS) maʼlumotlariga koʻra, 2004-yil aholini roʻyxatga olishda Bashragʻi aholisi  kishini tashkil qilgan. Qishloq aholisi alaviylardan iborat boʻlib, hudud Bashagʻira (shuningdek Bechargas) qabilasining tarixiy vatani hisoblanadi. Bu qabila 1920-yilda fransuz hukmronligiga qarshi Alaviylar qoʻzgʻolonida yetakchi rol oʻynagan Matavira konfederatsiyasining bir qismi boʻlgan.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* 
*
Beit Ana

**Beit Ana** () – Suriyaning gʻarbiy qismidagi Latakiya muhofazasining janubida joylashgan Jableh okrugi tarkibidagi qishloq. Suriya Markaziy Statistika Byurosi (CBS) maʼlumotlariga koʻra, 2004-yil aholini roʻyxatga olishda Bashragʻi aholisi  kishini tashkil qilgan.

## Manbalar
Beit Yashout

**Beit Yashout** () – Suriya shimoli-gʻarbidagi shaharcha, Maʼmuriy jihatdan Latakiya muhofazasining Jableh okrugi tarkibiga kiradi. Latakiyaning janubida joylashgan. Gʻarbda Ayn ash-Sharqiya, janubda esa Daliyah bilan chegaradosh. Suriya Markaziy Statistika Byurosi (CBS) maʼlumotlariga koʻra, 2004-yil aholini roʻyxatga olishda Bashragʻi aholisi  kishini tashkil qilgan. Shaharcha An-Nusayriya togʻlarida, taxminan 500 metr (1700 fut) balandlikda joylashgan.

Bayt Yashout sobiq birinchi xonim Aniseh Maxluf mansub boʻlgan alaviy Hadadin qabila ittifoqi istiqomat qiladigan qishloqlardan biridir. Aniqrogʻi, bu qishloq Haddadinlarning Bani Ali urugʻi azaldan yashab kelayotgan maskan. Bayt Yashout 1960-yillarda Baas hukumatlari va sobiq prezident Hofiz Asad hokimiyati davrida (1970—2000) nufuzli harbiy amaldor boʻlgan Muhammad al-Xulining tugʻilgan shahri hisoblanadi.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* 
*
Bsheili

**Bsheili** (; shuningdek *Bshili*, *Bashili* yoki *Bshele*) – Suriya shimoli-gʻarbidagi shaharcha. Maʼmuriy jihatdan Latakiya muhofazasining Jableh okrugi tarkibiga kiradi. Suriya Markaziy Statistika Byurosi (CBS) maʼlumotlariga koʻra, 2004-yil aholini roʻyxatga olishda Bashragʻi aholisi  kishini tashkil qilgan. Aholisi alaviylardan iborat.

## Manbalar
Al-Budi

**Al-Budi** (, shuningdek **el-Bodi**) – Suriya shimoli-gʻarbidagi qishloq. Maʼmuriy jihatdan Latakiya muhofazasining Jableh okrugi tarkibiga kiradi. Latakiyaning janubida joylashgan. Gʻarbda Ayn ash-Shiqaq, shimolda Qardaha, sharqda Harf al-Musaytira, janubda Zama va Ayn ash-Sharqiya, janubi-gʻarbda esa Siyano bilan chegaradosh. Suriya Markaziy Statistika Byurosi (CBS) maʼlumotlariga koʻra, 2004-yil aholini roʻyxatga olishda al-Budi aholisi  kishini tashkil qilgan. Aholisi alaviylardan iborat.

## Manbalar
Kashmar jome masjidi

**Kashmar jome masjidi** – Eronning Kashmar shahridagi masjid. 1791-yilda Fath Alishoh tomonidan qurilgan. Masjid Amin at-tojar karvonsaroyining roʻparasida joylashgan.

## Galereya

Fayl:Mihrab_of_Kashmar_Jame_Mosque.JPG|alt=Mosque Mihrab
Fayl:مسجد_جامع_کاشمر19.jpg|alt=View of the mosque
Fayl:21محراب_مسجد_جامع_کاشمر.jpg|alt=View of the mosque
Fayl:مسجد_جامع_کاشمر25.jpg|alt=View of the mosque
Fayl:Jameh_Mosque_of_Kashmar2021_12.jpg|alt=Inside the mosque
Fayl:Jameh_Mosque_of_Kashmar2021_13.jpg|alt=Inside the mosque


## Manbalar
Kirmon jome masjidi

**Kirmon jome masjidi** () – Eronning Kirmon shahristoni Kirmon shahrida joylashgan masjid. Masjid 14-asrda Mubariziddin Muhammad, Muzaffariylar davrida qurilgan. Binoning gʻarbiy qismida naqshli koshin bilan bezatilgan.

## Manbalar
Kirmonshoh jome masjidi

**Kirmonshoh jome masjidi** (shuningdek, **Chehel Sotoun masjidi** deb ataladi) — Eronning eski Kirmonshoh shahrida joylashgan masjid.
## Manbalar
Bustan al-Basha

**Bustan al-Basha** (, shuningdek, **Bistan al-Basha**) – Suriyaning shimoliy qismida Oʻrta yer dengizi qirgʻoqboʻyi mintaqasida joylashgan qishloq. Maʼmuriy jihatdan Latakiya muhofazasi tarkibiga kiradi. Qishloq Latakiyaning janubi-sharqida va Qardahaning gʻarbida joylashgan. 2004-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Bustan al-Basha aholisi  kishini tashkil qilgan. Qishloq aholisining koʻpchiligi alaviylardir. Qishloqda Asad oilasiga qarindosh boʻlgan Maxluflar oilasi yashaydi. Patrick Sealening aytishicha, 20-asr oʻrtalarida Buston al-Basha aholisining aksariyati Suriya sotisal-millatchilik partiyasi tarafdorlari boʻlgan.

## Manbalar

## Adabiyotlar

*
Alovuddin masjidi

**Alovuddin masjidi** (Turkish: Alâeddin Camii) – Turkiyaning Konya shahri markazidagi Alouddin tepasida joylashgan asosiy yodgorlik. Masjid hovlisida bir nechta sultonlarning maqbaralari joylashgan. XII asr oʻrtalaridan XIII asr oʻrtalarigacha bosqichma-bosqich qurilgan. Konya shahrida saqlanib qolgan eng yirik Saljuqiy masjidlaridan biri.

Masjid ham, u joylashgan tepalik ham Saljuqiylar sultoni Alouddin Qayqubod (*Alaaddin Tepesi* va *Alaaddin Camii*) nomi bilan atalgan.

## Tarixi

### Alouddin tepaligi
Alouddin tepaligi antik davrda *Kavania* va *Kaoania* tepaligi deb atalgan. Keyinchalik Aflotun masjidiga aylantirilgan Vizantiyaning *Ayios Amphilochios cherkovi* 1920-yillardan oldin Alouddin masjidi bilan bir joyda joylashgan edi. Alouddin masjidi qadimgi nasroniylar bazilikasi oʻrnida qurilgan bino boʻlishi mumkin, bu taxmin XX asrda olib borilgan qazishma ishlari va masjid ichida qayta ishlatilgan qadimiy materiallar orqali tasdiqlangan. Majmua bir paytlar shaharning qadimiy akropoli joylashgan sunʼiy shahar tepaligi yaqinida joylashgan.

### Masjid

Saljuqiylar sultoni Masud I 1155-yilda masjidning qurilish ishlarini boshlagan. Biroq baʼzi dalillar qurilish 1120-yillarga toʻgʻri kelishini koʻrsatadi. 1155-yilga oid yozuvlarda masjid minbari haqida soʻz ketgan boʻlib, uning Onadoʻlidagi saljuqiylar sanʼatining ilk namunasi ekanligi aytilgan. Mehrobning rang-barang sopol ramkasi va ustki qismidagi gumbaz ham shu davrga tegishli boʻlishi mumkin.

## Galereya

Fayl:Alaeddin_Mosque_Konya_Turkey_1849_engraving.jpg|alt=Alâeddin Mosque in an 1849 engraving|1849-yilgi gravyurada Alouddin masjidi
Fayl:Alaeddin_Mosque_(Konya)_4170.jpg|alt=Alaeddin Mosque From side|Alouddin masjidining yon tomondan koʻrinishi
Fayl:Turkey,_Konya_-_Alaeddin_Mosque_02.jpg|alt=Interior|Masjid namozxonasi
Fayl:Turkey,_Konya_-_Alaeddin_Mosque_03.jpg|Mehrob
Fayl:Turkey,_Konya_-_Alaeddin_Mosque_04.jpg|alt=Dome|Gumbaz
Fayl:Turkey,_Konya_-_Alaeddin_Mosque_05.jpg|Minbar
Fayl:Alaeddin_Mosque_(Konya)_2340.jpg|alt=Alaeddin Mosque Minber|Minbar
Fayl:Alaeddin_Mosque_-_Inscription.JPG|alt=Inscription|Alouddin masjididagi yozuvlar
Fayl:Alaeddin_Mosque_(Konya)_2272.jpg|alt=Alaeddin Mosque Building inscription|Yozuvlar
Fayl:Alaeddin_Mosque_(Konya)_2274.jpg|alt=Alaeddin Mosque Building inscription|Yozuvlar
Fayl:Alaaddin_Mosque_(6526103573).jpg|alt=Gate|Alouddin masjidiga asosiy kirish qismi
Fayl:Carpet_with_Double_Medallion.jpg|alt=Carpet|Gilam


## Yana qarang
* Karatay madrasasi, Konya

## Manbalar

## Adabiyotlar
 

## Havolalar

* 
*
Suhayb Sulton

**Suhayb Nazir Sulton** (1980-yil 26-avgustda tugʻilgan- 2021-yil 16-aprelda vafot etgan) – Amerikalik ruhoniy shuningdek, Prinston universitetining musulmon ruhoniysidir. U mamlakatdagi birinchi universitet musulmon ruhoniylaridan biri edi. Suhayb Shimoliy Karolina shtatida tugʻilgan va Indiana shtatida katta boʻlgan.

## Taʼlim
Sulton Hartford Din va Tinchlik Xalqaro Universitetida Islom ruhoniyligi, Islom fanlari va Xristian-musulmon munosabatlarini oʻrgangan va 2002-yilda Hartford Ilohiyot seminarini bitirgan.

## Ish-faoliyati
2005-yilda Sulton Yael universitetining Ruhoniylar idorasining birinchi Musulmon aʼzosi boʻldi va Triniti kollejida hamda Wesleyan universitetida musulmon ruhoniy sifatida xizmat qildi. 2008-yilda Suhayb Prinston Universitetida toʻliq vaqt musulmon ruhoniysi boʻlib ishlashni boshladi.

U jamoat maʼruzachisi va Islom, Musulmon madaniyati va Musulmon-gʻarb munosabatlar boʻyicha yozuvchi boʻlib, vaqti-vaqti bilan Huffington postining Din boʻlimida blog yuritgan. Yozuvchi „Soxtalar uchun Qur’on“(2004) va „Qur’on va Muhammad paygʻambarning soʻzlari: tanlov qayd etilgan va tushuntirilgan“(2007) kabi asarlarning muallifidir. Bundan tashqari, Suhayb Sulton tez-tez islom dinidagi juma xutbalarini oʻqib turgan, oxirgisi 2021-yil mart oyida boʻlgan.

## Vafoti
Sultonga 4-bosqichli bil kanallari saratoni bilan tashxis qoʻyilgan va 2021-yil 16-aprel kuni olamdan oʻtgan. Uning dafn marosimi esa ertasi kuni oʻtkazilgan.

Uning „Amerikalik musulmonlar uchun islomiy vaʼz sanʼati boʻyicha qoʻllanma“ kitobi 2023-yilda Martin Nguyen tomonidan taqdimot va tahrirlar bilan oʻlimidan keyin nashr etilgan. Kitob aslida Sultonning magistrlik dissertatsiyasi boʻlan edi.

## Manbalar
Sinbuya Asvariy

**Abu Yunus Sinbuya Asvariy** () Qadariylar gʻoyasi va Islomda iroda erkinligi nazariyasining asoschisi edi. U ummaviy halifa Abdulmalik yoki boshqa rivoyatlarga koʻra, Hajjoj bin Yusuf tomonidan oʻldirgan forslik kishi boʻlgan. Uning gʻoyalari Damashqda bizning davrimizning yettinchi asrining oxirida Sinbuyaning taʼlimotlarini oʻzlashtirgan Maʼbad al- Juhaniy(milodiy 699-yilda vafot etgan) tomonidan oʻrgatilgan edi.

Sinbuya Basra shahrida joylashgan „Asvaran“ (Sosoniy Zodagon otliqlari)dan biri edi. Uning ismi ham „Sinsuyah“ deb tasdiqlanadi. Sinbuya Ummu Muso bilan turmush qurgan.
## Manbalar
.


## Yana qarang

* Qadariyya
Muhammad ibn Abbos

**Muhammad ibn Abbos** () Gʻuriylar shohi edi. U 1060-yilda otasi Abbos Gʻaznaviylar sultoni Ibrohim tomonidan taxtdan agʻdarilganidan soʻng, uning oʻrnini egalladi. Muhammad taxtga oʻtirgach, Gʻaznaviylarga soliq toʻlashga rozi boʻladi
## Manbalar
. U haqida koʻp narsa maʼlum emas, uning oʻrnini keyinchalik oʻgʻli Qutbiddin Hasan egallagan.
Üç Şerefeli masjid

**Üç Şerefeli masjid** () – Turkiyaning Adirna shahridagi masjid. XV asrda Usmoniylar davrida qurilgan.

## Tarixi
Üç Şerefeli masjid Usmoniylar sultoni Murod II () tomonidan 1438–1447-yillarda qurdirilgan. Masjid shaharning tarixiy markazida, Salimiya masjidi va Eski masjidga yaqin joyda joylashgan. Binoning nomi uchta balkonli () gʻayrioddiy minoraga ishora qiladi. Masjid dastlab shahar yaqinidagi Eski masjididan () farqlanishi uchun *Yangi masjid* () deb atalgan.

Masjidni qurgan meʼmorning kim ekanligi maʼlum emas. Bino Burgas ohaktoshidan qurilgan, asosiy gumbazining diametri 24 m. Ushbu gumbaz qurilgan vaqtda qolgan barcha Usmoniylar binolaridagi eng katta gumbaz boʻlgan. Masjid 1732-yilda sodir boʻlgan yongʻin va 1748-yilgi zilzila natijasida jiddiy zarar koʻrgan. Keyinchalik, sulton Mahmud I buyrugʻi bilan taʼmirlangan.

Derazalarning timpanlarida joylashgan koshinlar Bursadagi Yashil masjidni (1419–1421) bezab chiqqan koshinkorlar guruhi tomonidan ishlab chiqilgan boʻlishi mumkin. Xitoy meʼmorchiligi taʼsirida koshinlarga ishlangan gulli naqshlar Adirnadagi kichik Murodiya masjididagi koshinlarga oʻxshaydi.

## Galereya

Fayl:Edirne_5230.jpg|alt=Interior|Ichki qismi
Fayl:Edirne_5228.jpg|alt=Interior|Ichki qismi
Fayl:Edirne_5219.jpg|alt=Minaret|Minora
Fayl:Edirne_7309_Nevit.JPG|alt=Minaret|Minora
Fayl:Edirne_5223.jpg|alt=Central dome|Markaziy gumbaz
Fayl:Inner_court_of_the_Üç_Şerefeli_Mosque.jpg|alt=The inner court|Ichki sud zali
Fayl:Edirne_7314_Nevit.JPG|alt=Minaret|Minora
Fayl:Edirne_Uc_Serefeli_Mosque_160.jpg|alt=Edirne Uc Serefeli Mosque 160|Masjid koʻrinishi
Fayl:Edirne_Uc_Serefeli_6026.jpg|Masjid koʻrinishi
Fayl:Edirne_Uc_Serefeli_6002.jpg|Masjid koʻrinishi
Fayl:Edirne_Uc_Serefeli_Mosque_december_2018_0096.jpg|alt=Edirne Uc Serefeli Mosque December 2018 0096|Masjid koʻrinishi
Fayl:Edirne_Uc_Serefeli_6024.jpg|Masjid koʻrinishi


## Yana qarang
* Islom arxitekturasi

## Manbalar

## Adabiyotlar
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Havolalar

* Üç Serefeli Camii , Archnet
* Dick Osseman tomonidan olingan suratlar
Xozan jome masjidi

**Xozan jome masjidi** — Eronning Isfahon ustoni Xumayniyshahr shahristonidagi tarixiy masjid. Masjidning dastlabki binosi 15-asrda temuriylar davrida qurilgan boʻlsa-da, hozirgi binoning Safaviylar davridan oldinroq qurilgani ehtimoldan yuqori. Masjidda toʻrtta ayvon bor. Janubiy ayvan gumbazning ichki qismiga olib boradi. Gumbazning ichki maydoni muqarnas bilan bezatilgan. Masjid devorlari tosh va gʻisht bilan qoplangan. Shimoliy va janubiy ayvonlarning ravoqlari Safaviylar davriga oid ayrim rasmlar bilan bezatilgan. Lekin sharqiy va gʻarbiy ayvonlardagi rasmlar Qojarlar davriga tegishli boʻlishi mumkin. Masjidning shabistoni gʻarbiy ayvonning orqasida joylashgan. Shabistonda balandligi 2 m boʻlgan 20 ta tosh ustun mavjud. Shabiston dastlab shiftdagi marmar toshlar bilan yoritilgan. Ammo soʻnggi taʼmirlash ishlari paytida bu marmar toshlar olib tashlangan.

## Manbalar
Babna

**Babna** (, shuningdek *Babanna* yoki *Bab Ana*) Suriya shimoli-gʻarbidagi qishloq. Maʼmuriy jihatdan al-Haffa okrugi tarkibiga kiradi. Latakiyadan shimoli-sharqda va al-Haffa shahridan  shimolda joylashgan. Suriya Markaziy Statistika Byurosi (CBS) maʼlumotlariga koʻra, 2004-yil aholini roʻyxatga olishda Aramo aholisi  kishini tashkil qilgan. Aholi sunniylardan iborat.

## Tarixi
Babna 1519 va 1547-yillardagi Usmoniylar soliq roʻyxatlarida Sahyun tumaniga qarashli hudud sifatida qayd etilgan boʻlib, undan 620 dirham miqdorida soliq undirilgani haqida ma’lumot keltirilgan. 19-asr boshlaridan 1924-yilgacha, ya’ni Usmoniylar hukmronligi davrida (1517-1918) va keyinchalik Fransiya mandati davrida (1923-1946) Babna Sahyun kazasining (tumanining) markazi boʻlib kelgan. Fransuzlar hududning ushbu maʼmuriy rolini yaqin atrofdagi al-Haffa shahriga oʻtkazishdi. Maqomi pasaytirilishidan oldin Babnada 2000 nafarga yaqin aholi yashagan boʻlib, ularning aksariyatini atrofdagi hududlarning yirik yer egalari tashkil etardi. Shaharda katta masjid, ma’muriy sud, saroy (hukumat uyi) va gavjum bozor mavjud edi. Keyinchalik aholi soni tez orada keskin kamayib ketdi. Shaharning nufuzli kishilari va ularga tobe boʻlganlar Latakiya hamda Jableh shaharlariga koʻchib oʻtdilar. Hozirda hudud kichik qishloqqa aylanib qolgan. 1990-yillargacha eski masjid va hududning sobiq aholisiga tegishli boʻlgan ba’zi katta villalar saqlanib qolgan edi. 1994-yilda qishloq aholisi 711 nafarni tashkil qilgan.

Suriya fuqarolar urushi davomida 2012-yil iyun oyida Babna, al-Haffa va uning atrofidagi hududlarda qoʻzgʻolonchilar bilan hukumat kuchlari oʻrtasida shiddatli toʻqnashuvlar yuz berdi. 2022-yil aprel oyida Babna qishlog‘i aholisi va qaytib kelgan shaxslar jangovаr harakatlar vaqtida shikastlangan uylarni qayta qurish yoki ta’mirlash uchun ruxsatnomalar soʻrab murojaat qila boshladilar.

## Manbalar

## Adabiyotlar
*
*
Lar jome masjidi

**Lar jome masjidi** — Eronning Fors ustoni Lariston shahristonida joylashgan masjid. Safaviylar sulolasi tomonidan qurilgan.

## Manbalar
Muhammad VI masjidi (Konakri)

**Muhammad VI masjidi** () – Gvineyaning Konakri shahridagi masjid.

## Tarixi
Masjid qurilishi 2017-yilning 24-fevralida Prezident Alpha Conde va Marokash qiroli Muhammad VI ishtirokidagi tantanali marosimda boshlangan.

## Tavsifi
Masjid binosi 4040 m 2 lik maydonda qurilgan boʻlib, kutubxona, konferensiya zali va maʼmuriy pavilonni ham oʻz ichiga oladi. U 3000 nafar namozxonga moʻljallangan.

## Yana qarang
* Gvineyada Islom
* Gvineyadagi masjidlar roʻyxati
## Manbalar
Muhammad VI masjidi (Dorussalom)

**Muhammad VI masjidi** – Tanzaniyaning Dorussalom shahridagi katta masjid. Masjid majmuasi Tanzaniya Milliy musulmonlar kengashining shtab-kvartirasi sifatida ham xizmat qiladi.

## Galereya

Fayl:BAKWATA_Mosque_Interior,_Kinondoni_ward,_Kinondoni_MC,_Dar_es_Salaam.jpg|alt=Interior|Ichki tuzilishi

## Manbalar
Marand jome masjidi

**Marand jome masjidi** () — Eronning Sharqiy Ozarbayjon ustoni Marand shahridagi juma masjidi. Hijriy 731-yilda (milodiy 1330/1331-yil) qurilgan.

## Manbalar
Ilohiyot masjidi

**Ilohiy masjid** (; fransuzcha: *Mosquée de la Divinité*) – 1997-yilda qurilgan, Senegalning Ouakam shahrida joylashgan masjid. U ikki minorali inshootdir. Masjiddan Atlantika okeani koʻrinib turadi, chunki u qirgʻoq boʻyidagi Gʻarbiy Kornishda joylashgan.

## Tarixi
Masjidni qurish gʻoyasi Muhammad Gorguy Seyni Guèye tomonidan ishlab chiqilgan. U bu gʻoyani 1973-yilda oʻylagan. Biroq, haqiqiy bino Cheix Ngom tomonidan qurilgan. Qurilish 1997-yilgacha ham yakunlanmagan.

## Tavsifi
Masjid minorasi 45 metr balandlikka ega.

## Yana qarang

* Senegalda islom
## Manbalar
Difa

**Difa** () Suriyaning Latakiya muhofazasidagi Latakiya okrugining Muzayraa nohiyasida joylashgan qishloq. Suriya Markaziy Statistika Byurosi (CBS) maʼlumotlariga koʻra, 2004-yil aholini roʻyxatga olishda Difa aholisi  kishini tashkil qilgan. Aholis asosan alaviylardan iborat. Badawi al-Jabal ismli mashhur shoir Difada tugʻilgan.

## Manbalar

## Adabiyotlar

*
*
Marandiz jome masjidi

**Marandiz Jome masjidi** () — Eronning Yunusiy tumani Marandiz qishlogʻida joylashgan masjid. Hulokuiylar davlati davriga tegishli.
## Manbalar
Manuchehr masjidi

**Manuchehr masjidi** (kurdcha : *Mizgefta Menûçêhr*) – Turkiyaning Kars viloyati, Ani shahridagi oʻrta asrlarga oid masjid. 1072 va 1086-yillar oraligʻida kurd Shaddodiylar sulolasidan boʻlgan Manuchehr ibn Shavur tomonidan qurilgan. Masjidni qayta tiklash ishlari 2020-yilning iyun oyida boshlangan.

## Galereya

Fayl:Menucihr_Mosque,_inside,_1881.jpg|alt=Menucihr Mosque, plan, 1881.|Manuchehr masjidi qurilish rejasi, 1881-yil
Fayl:Menucihr_Mosque,_outside,_1881.jpg|alt=Menucihr Mosque, outside, 1881.|Manuchehr masjidi tashqarisi, 1881-yil
Fayl:Menucihr_Mosque,_plan,_1881.jpg|alt=Menucihr Mosque, plan, 1881.|Manuchehr masjidi qurilish rejasi, 1881
Fayl:The_tri-lingual_inscription_on_the_mosque_of_Mīnuchīhr.jpg|alt=Trilingual inscription|Uch tilli yozuv
Fayl:Interior_of_Menûçihr_Mosque_2.jpg|alt=Column top with muqarnas design|*[[Muqarnas]]* naqshlar bilan ishlangan ustun tepasi
Fayl:Ani_Mosque_of_Manuchihr_ceiling_with_muqarnas.jpg|alt=Ceiling with muqarnas design, 1072-1086|*[[Muqarnas]]* naqshlar bilan ishlangan shift, 1072-1086-yillar
Fayl:Ani_Mosque_of_Manuchihr_ceiling_3597.jpg|alt=Ceiling decoration|Shift bezaklari
Fayl:Interior_of_Menûçihr_Mosque_1.jpg|alt=Ceiling decoration|Shift bezaklari


## Manbalar