Vitaliy Vizaver

**Vitaliy Yuriyevich Vizaver** (; 1978-yil 22-dekabr, Xerson viloyati, Ukraina SSR, SSSR) — ukrainalik futbolchi, himoyachi pozitsiyasida toʻp surgan.

Ukraina birinchi ligasidagi SSKA-2 Kiyev jamoasi Vitaliyning faoliyatidagi birinchi professional klub hisoblanadi. 1998-yilda Bila Tserkva shahrining „Rigonda“ jamoasi tarkibida oʻynagan. Keyinchalik, uch mavsum davomida Armanistonning „Titan“ jamoasi safida oʻynadi. 2003-yilgi mavsumda qisqa vaqt davr davomidam Rossiyada „Volgar-Gazprom“ jamoasi tarkibida oʻynadi. 2003-yilning yozgi transfer oynasida Ivano-Frankivsk „Spartak“ jamoasi tarkibiga oʻtdi. 2005-yilda u „Krimteplitsa“ klubi safiga borib qoʻshildi va u yerda yetti mavsum davomida jamoada toʻp surdi. Shartnoma muddati tugagach, u „Kramatorsk Avangard“ klubi safiga oʻtdi.

Vitaliy faoliyati davmida 400 dan ortiq professional oʻyin oʻtkazgan.

## Biografiya
Vitaliy 1978-yil 22-dekabrda Xerson viloyatidagi qishloqda tug‘ilgan, uning ota-onasi hozir ham Xersonda yashaydi. Vizaver futbol oʻynashni Xerson viloyatida boshladi, shundan soʻng u keyinchalik Kiyevga koʻchib oʻtdi. U yerda Respublika oliy jismoniy tarbiya maktabida (RVUFK) oʻqishni davom ettirdi.

### Ilk martaba (1996—1998)
1996-yil iyun oyida u Ukraina havaskorlar chempionatida „SSKA-2 Kiyev“ jamoasi tarkibida 4 ta oʻyin oʻtkazdi. 1996/1997-yilgi mavsumda u Ukraina birinchi ligasida SSKA-2 safida oʻynay boshladi. SSKA-2 jamoasi Vitaliy faoliyatidagi birinchi professional klub boʻldi. 1996-yil 12-avgustda u Birinchi ligadagi debyutini SSKA stadionida Severodonetskning „Ximik“iga qarshi uy uchrashuvida (1:4) oʻtkazdi, Vizaver 58-daqiqada Oleg Xvoy oʻrniga maydonga tushdi. Umuman olganda, Vitaliy dastlabki mavsumida 25 ta o‘yinda maydonga tushdi, 16 ta o‘yinni asosiy tarkibda boshlagan edi. Shuningdek, u Ukraina kubogi doirasidagi 1 ta o‘yinda maydonga tushdi. U keyingi 1997/98-yilgi mavsumning birinchi yarmini SSKA-2 tarkibida oʻtkazdi va Birinchi ligada 9 ta va Ukraina kubogida 5 ta oʻyin oʻtkazdi. Birinchi ligada SSKA-2 safida jami 34 ta oʻyin oʻtkazgan.

1998-yil boshida u Bila Tserkva shahrining „Rigonda“ jamoasi safiga oʻtdi. „Rigonda“ jamoasi oʻsha davrda Ukraina Ikkinchi ligasida oʻynar edi. 1998-yil 1-aprelda „Odessa“ klubiga qarshi safarda (2:1) oʻtgan oʻyinda yanggi jamoasi safida debyut qildi. U Rigonde klubi safida atigi olti oy davomida toʻp surgan. 1997/98-yilgi mavsumning ikkinchi yarmida Vizaver 15 oʻyin oʻtkazdi va 1 ta gol urdi (Viktor Zaporojye klubiga qarshi oʻyinda) va jamoaning asosiy oʻyinchisiga aylandi. Keyingi 1998/99-yilgi mavsum boshida u Birinchi ligada 4 ta oʻyin oʻtkazdi. Umuman olganda, u Rigonda uchun 19 ta oʻyinda maydonga tushib, 1 ta gol urgan, barcha oʻyinlarda 90 daqiqa oʻynagan.

### Titan (Amyansk)
1999-yil bahorida u ikkinchi liga klubiga, Qrimning Amyansk shahri jamoasi „Titan“ klubiga oʻtdi. 1999-yil 4-aprelda u jamoadagi debyutini Qoradengizdagi „Portovik“ klubiga (2:0) qarshi safarda oʻtkazdi (2:0), Vizaver oʻyinni asosiy tarkibda boshladi, ammo 67-daqiqada Andrey Bereguli bilan almashtirildi. 1998/99-yilgi mavsumda u „Titan“ klubi safida 7 ta oʻyin oʻtkazgan. Keyingi 1999/00-yilgi mavsumda Vizaver Ikkinchi ligada 22 va Ukraina kubogida 3 ta oʻyin oʻtkazdi.

2000/01-yilgi mavsumda Titan „Dnepr-3“, „Sistema-Boreks“ va „Obolon“ jamoalaridan soʻng, Ikkinchi ligada 4-oʻrinni egalladi. Vizaver 24 ta oʻyinda „Gornyak-Sport“, „Chernomorets-2“ va „Cherkasi-2“ jamoalariga qarshi oʻyinlarda 3 ta gol urdi. Kubokda esa 5 ta oʻyinda ishtirok etdi. Keyingi 2001/02-yilgi mavsumda Vizaver Ikkinchi ligada Titan uchun 30 ta oʻyin oʻtkazdi va Ukraina kubogida 4 ta oʻyin oʻtkazdi. U 2002/03-yilgi mavsumning birinchi yarmini „Titan“ jamoasida oʻtkazdi va Ikkinchi ligada 15 ta va Kubokda 1 ta oʻyin oʻtkazdi. Umuman olganda, u Ikkinchi ligada „Titan“ klubi safida 98 ta oʻyin oʻtkazib, 3 ta gol urgan.

### Volgar-Gazprom va Spartak (Ivano-Frankivsk)
2003-yil boshida u Rossiyaning „Volgar-Gazprom“ Astraxan jamoasi bilan shertnoma imzoladi. Astraxan jamoasi tarkibidagi debyut oʻyinini Rossiya Birinchi ligasida 2003-yil 1-aprelda Chitaning „Lokomotiv“ klubiga qarshi (2:1) qarshi oʻyinda oʻtkazdi. Vizaver oʻyin yakunida Vitaliy Abramov oʻrniga 80-daqiqada maydonga tushdi. Lokomotiv jamoasiga qarshi oʻyinda shuningdek, „Volgar-Gazprom“ jamoasi tarkibida Vizaverdan tashqari yana ikki ukrainalik futbolchi Oleksiy Getman va Volodimir Matsigura ham maydonga tushdi. Astraxan jamoasi safida koʻp harakat qilmadi va yozgi transfer oynasida jamoani tark etdi.

2003-yil yozida u Ivano-Frankivskning „Spartak“ jamoasi bilan shartnoma imzoladi. 2003-yil 18-iyulda u Birinchi ligada „Niva Vinnitsa“ klubiga qarshi mehmondagi (3:0) oʻyinda debyut qildi, Vizaver butun oʻyinni maydonda oʻtkazdi. U dastlabki mavsumidayoq jamoaning asosiy oʻyinchisiga aylandi va 2003/04-yilgi mavsumida 27 ta oʻyin oʻtkazdi. Keyingi 2004/05-yilgi mavsumda u birinchi ligada klub uchun 30 ta oʻyin oʻtkazdi va 2 ta gol urdi (Podoliya Xmelnitskiy va Xarkovning „Arsenal“ klubiga qarshi), kubokda 2 ta oʻyinda maydonga tushdi.

### Krimteplitsa
2005-yilning yozida u „Molodyojniy“ jamoasi tarkibidan „Krymteplitsa“ klubiga koʻchib oʻtdi va u Ukraina Birinchi ligasida yangi oʻyinchiga aylandi. Vizaverning Qrim klubiga oʻtishining asosiy tashabbuskori „Krymteplitsa“ prezidenti Aleksandr Vasilev edi. Bu vaqtda Vitaliy Simferopoldagi V. I. Vernadskiy nomidagi Taurid milliy universitetida tahsil olayotgan edi. Qrim poytaxtiga tashrif buyurib, „Krymteplitsa“ klub rahbariyati bilan muzokaralar olib bordi va tez orada „Krymteplitsa“ bilan shartnoma imzoladi. 2005-yil 30-iyulda u birinchi ligada „Zorya Lugansk“ga qarshi safarda oʻtgan oʻyinida (1:0) jamoa safida debyut qildi, Vizaver oʻyinni toʻliq maydonda oʻtkazdi va bu uchrashuvda sariq kartochka oldi. Vitaliy 2005/06-yilgi mavsumning ikkinchi yarmining koʻp qismini jarohati tufayli oʻtkazib yubordi va mavsumoldi tayyorgarlikda qatnasha olmadi. Bu mavsumda u birinchi ligada jami 22 ta oʻyin oʻtkazdi, 1 ta qizil kartochka oldi, yana 1 tasi kubokda oʻynadi.

Keyingi 2006/07-yilgi mavsumda „Krymteplitsa“ Obolon, Zakarpattia va Neftyanik-Ukrnaft jamoalaridan soʻng Birinchi ligada 4-oʻrinni egalladi. Vizaver 2006/07-yilgi mavsumda 29 uchrashuvda maydonga tushdi. Ukraina kubogida klub 1/8 finalga chiqdi va Simferopolning Tavriya jamoasiga (1:2) imkoniyatni boy berdi. Vizaver kubokda 3 ta oʻyinda maydonga tushdi. 2007-yil noyabr oyida u Krimteplitsa kubogida ishtirok etdi va jamoa bilan birga turnirda gʻolib chiqdi. Finalda „Krymteplitsa“ klubi "Melitopol Olkom" jamoasini (3:0) mag‘lub etdi. 2008-yilning qishida jamoa bilan birga Turkiyada yigʻin oʻtkazdi. 2007/08-yilgi mavsumda Vizaver „Krymteplitsa“ safida 34 ta oʻyin oʻtkazib, 2 ta gol urdi („Dnestr Ovidiopol“ va „Ivano- Frankivsk Prikarpattya“ga qarshi). Ukraina kubogida 1 ta oʻyin oʻtkazildi.

2008-yil 27-iyulda „Kommunalnik Lugansk“ ga qarshi safarda (1:2), Vizaver oʻyinning 39-daqiqasida Nikolay Zbarax darvozasiga chiroyli gol urib, darvozaning toʻqqizligiga toʻp kiritdi. 2008-yil 18-sentyabrda „FC Knyazha Shchaslyve“ jamoasi bilan oʻyinda (1:3) „Krymteplitsa“ futbolkasida 100-oʻyinni oʻtkazdi. 2009-yil fevral oyida klub Krimteplitsa kubogida bronza medallarini qoʻlga kiritdi. Uchinchi oʻrin uchun bahsda ular Yaltaning „Foros“ jamoasini magʻlub etishdi (asosiy vaqt 2:2 va penaltilar boʻyicha 4:3). Umuman olganda, 2008/09-yilgi mavsumda u Birinchi ligada, kubokda 2 oʻyinda 22 oʻyin oʻtkazib, 1 ta gol urgan.

2009-yil iyun oyida Krimteplitsa rasmiy veb-saytida „10 yillikning klubning eng yaxshi futbolchisi“ unvoni uchun soʻrovnomada Vizaver 8-oʻrinni egalladi. 2010-yil fevral oyida Krimteplitsa finalda „Energetik Burshtyn“ jamoasini (2:0) magʻlub etib, Krimteplitsa kubogini qoʻlga kiritdi. 2009/10-yilgi mavsumda Vizaver Birinchi ligada 30 ta oʻyin oʻtkazdi, „Krymteplitsa“ xuddi oʻtgan mavsumdagi kabi turnirda 6-oʻrinni egalladi. Ukraina kubogida u 3 ta oʻyin oʻtkazib, 1 ta gol urgan. Vizaver 1/16 finalda „Nikolaev“ klubi ustidan (0:1) gʻalaba qozondi. „Krimteplitsa“ Ukraina kubogida 1/8 finalga chiqdi va Zaporojyening „Metallurg“ jamoasiga (1:2) imkoniyatni boy berdi.

2010-yil 24-iyulda Armyanskning „Titan“ jamoasiga qarshi oʻyinda (2:1) Vitaliy „Krimteplitsa“ tarkibida oʻzining 150-oʻyinini oʻtkazdi. 2010-yilning yozida u klub bilan shartnomasini ikki yilga, 2012-yilning 30-iyuniga qadar uzaytirdi. 2010-yil dekabr oyida „Krymteplitsa“ tarkibida u mini-futbol boʻyicha Krimteplitsa kubogida ishtirok etdi, unda jamoa finalga adar yetib bordi va „Spartak“ yoshlarini magʻlub etdi (2:6). 2011-yil fevral oyida u anʼanaviy Krimteplitsa kubogi turnirida ishtirok etdi. Turnir yakunlangach, jamoa Turkiyadagi yigʻinga yoʻl oldi . 2010-yil 12-may kuni „Zvezda Kirovograd“ ga qarshi uy uchrashuvida (1:1) Vizaver 15-daqiqada boshi bilan oʻz darvozasini ishgʻol qildi. 2010/11-yilgi mavsumda u Birinchi ligada 18 ta va Kubokda 1 ta oʻyin oʻtkazgan. „Krimteplitsa“ Birinchi ligada 4-oʻrinni egalladi.

Keyingi mavsum boshida, dastlabki toʻrt turda Vizaver ketma-ket 3 turda 3 ta gol urdi (Xarkov „Gelios“, Armanistonning „Titan“ va Burshti „Energetik“ ga qarshi). „Energetik“ga qarshi oʻyinda Vitaliy ham Birinchi ligadagi 250-oʻyinini oʻtkazdi. 2011-yil 13-avgustda Stal Alchevskga qarshi uy oʻyinida teplichniklarning gʻalabasi bilan yakunlangan (4:1), Vizaver 35-daqiqada Igor Sikorskiyning zarbasidan keyin toʻpni oʻz darvozasiga kesib tashladi. 2011-yil 12-noyabr kuni Armanistonning „Titan“ jamoasiga (1:2) qarshi o‘yinda (1:2) Vitaliy Vizaver ham avtogol muallifiga aylandi, to‘p 64-daqiqada Konstantin Vizenokning zarbasidan so‘ng oyog‘iga tegib ketdi.

2012-yil fevral oyida u Krimteplitsa bilan birgalikda finalda Nova Kaxovkaning Energiya jamoasini (5:1) magʻlub etib, Krimteplitsa kubogini qoʻlga kiritdi. 2012-yilning 26-fevralida Sverdlovskning „Shaxtyor“ klubiga qarshi o‘rtoqlik o‘yinida (0:1) Vizaver o‘yinning 90-daqiqasida to‘pni o‘z darvozasiga kiritdi. 2012-yilning mart oyida u jamoa bilan birgalikda Turkiyadagi yigʻinga tashrif buyurdi. 2011/12-yilgi mavsumda „Krymteplitsa“ Birinchi ligada 5-oʻrinni egalladi, Vizaver 26 oʻyinda ishtirok etdi va 3 ta gol urdi. Shuningdek, joriy mavsumda u ikki marta (3 va 27-turlarda) Football.ua sayti xabariga koʻra turning ramziy jamoasiga kirdi. Kubokda 1 ta oʻyinda maydonga tushdi.

Hammasi boʻlib u „Krymteplitsa“da yetti mavsum oʻynagan va Birinchi ligada 181 oʻyinda maydonga tushib, 6 ta gol urgan. U jamoada yetakchilardan biri edi , vitse-sardor  edi. Kapitanlik bogʻich bilan u kamida beshta oʻyinda „Krimteplitsa“ oʻyinlarda ishtirok etgan. Jamoadagi oʻyinlar soni boʻyicha u Vitaliy Saranchukovdan keyin ikkinchi oʻrinda turadi.

### Avangard (Kramatorsk)

Jamoa tarkibida u 2012-yil 14-iyulda chempionatning birinchi turida „Zvezda Kirovograd“ jamoasiga qarshi safarda oʻtgan oʻyinda (0:2) yanggi jamoasi tarkibida debyut qildi, Vizaver butun oʻyinni sardorlik bogʻichida oʻtkazdi. 2012-yil 28-iyul kuni uchinchi turda Kiyevning „Dinamo-2“ jamoasiga qarshi o‘yinda „Avangard“ Ukraina Birinchi ligada o‘z tarixidagi ilk g‘alabasini qo‘lga kiritdi (2:0). Vitaliy Vizaver bu oʻyinda ikkinchi golni 74-daqiqada Roman Zagladkoga burchak toʻpidan keyin boshi bilan kiritdi. Shundan soʻng u Football.ua  sayti xabariga koʻra 3-turning ramziy terma jamoasiga kiritildi. Football.ua sayti maʼlumotlariga koʻra, Vizaver shuningdek, 2012-yil 26-avgust kuni oʻzining sobiq klubi „Krymteplitsa“ klubiga qarshi oʻyin yakunida 7-turning ramziy jamoasiga kirdi, unda Avangard jamoasi safarda oʻz uyida yirik hisobda gʻalaba qozondi (1:0).

## Oʻyin uslubi
Vizver maydonda markaziy himoyachi vazifasini bajaradi. Uning futbolchi sifatidagi ijobiy sifati, qanotlarni tezkor harkatlanish va maydon markazidan oʻtganidan keyin hujumda oʻyinning keskinlashishiga olib kela olishi edi. Koʻpincha burchak zarbalari tepilayotgan vaqtida bosh bilan ham yaxshi oʻyanaydi. Vizver faoliyati davomida 400 dan ortiq professional maydonga tushgan tajribali himoyachi hisoblanadi. Bu vaqt ichida u 80 ta sariq kartochka oldi, ikki marta ketma-ket ikkita ogohlantirish uchun maydondan chetlatildi va bir marta qizil kartochka oldi.

## Shahsiy hayot
U boʻlajak rafiqasi Mariya bilan Simferopol shahrida ilk bor uchrashgan va aynan shu davrda „Krymteplitsa“ jamoasi tarkibida faoliyat olib borgan. Ularning nikoh toʻylari 2009-yil 20-iyunda „Krymteplitsa“ futbol klubining 10 yilligini nishonlash paytida boʻlib oʻtdi. Bugungi kunda Vizver rafiqsi bilan birgalikda qizi farzandi Ulyanani tarbiyalashmoqda.

Visaversning Qrimning Krasnogvardeiskiy tumanida ham uyi bor. Vitaliy V. nomidagi Taurid milliy universitetida va shuningdek Vernadskiy nomidagi Jismoniy tarbiya va sport fakultetida ham tahsil olgan.

## Manbalar

## Havolalar

* Ukraina Professional Futbol Ligasi saytidagi profil  )
* Ukraina futbol assotsiatsiyasi veb-saytidagi profil