Sariqlik qopchasi

**Sariqlik qopchasi** embrionga biriktirilgan membranali  boʻlib, bilaminar embrion diskining gipoblast qatlami hujayralari tomonidan hosil boʻladi. K**indik pufakchasi** deb ataladi ammo *sariqlik xaltasi* ancha keng qoʻllanadi. Odamlarda sariqlik xaltasi erta embrion qon bilan taʼminlanishida muhim ahamiyatga ega va uning katta qismi embrion rivojlanishining toʻrtinchi haftasida birlamchi ichakka qoʻshiladi.

## Odamlarda

Sariqlik xaltasi homiladorlik paytida homiladorlik qopchasi ichida koʻrinadigan birinchi elementdir, odatda homiladorlikning 3 kunida.

Sariqlik xaltasi embrionning old (ventral) qismida joylashgan. U tashqi-embrion endoderma bilan qoplangan, uning tashqarisida epiblastdan olingan embriondan tashqari mezenxima qatlami joylashgan.

Qoida tariqasida, kanal 20-xaftada toʻliq oʻzgarishga uchraydi, chunki sariqlik xaltasining koʻp qismi rivojlanayotgan oshqozon-ichak traktiga qoʻshiladi, ammo taxminan ikki foiz hollarda uning proksimal qismi ingichka ichakdan boʻrtib chiqib saqlanib qoladi, yaʼni Mekkel divertikuli deyiladi.

Baʼzan yoʻlning biriktirilgan joyiga qarama-qarshi tomonda yonbosh ichakning boʻshligʻini torayishi kuzatiladi.

File:Gray24.svg|Diagrammada inson tuxum hujayrasining eng dastlabki kuzatilgan bosqichi ko'rsatilgan.1 - Amniotik bo'shliq2 - Sariqlik xaltasi3 - Xorion
 File:Gray25.svg|Allantoisning erta shakllanishi va tana poyasining differentsiatsiyasi tasvirlangan diagramma.1 Amniotik bo'shliq2 Tana poyasi3 Allantois4 Sariq xalta5 Xorion
 File:Gray26.svg|Diagrammada allantoik rivojlanishning keyingi bosqich sarig'i qopchasining siqilishi bilan ko'rsatilgan.1 Yurak2 Amniotik bo'shliq3 Embrion4 Tana poyasi5 Plasenta villi6 Allantois 7 sarig'-qopcha8 Chorion
 File:Gray28.svg|Kindik rivojlanishining keyingi bosqichini ko'rsatadigan diagramma.1 Plasenta villi2 Sariq xalta3 Umbilikal kordon4 Allantois5 Yurak6 Ovqat hazm qilish naychasi7 Embrion8 Amniotik bo'shliq.


## Gistogenezi
Sariqlik xaltasi homila rivojlanishining ikkinchi haftasida, amniotik qopning shakllanishi bilan bir vaqtda shakllana boshlaydi. Gipoblast yon tomonga koʻpayib, pastga tusha boshlaydi. Rivojlanayotgan pufakchaning qarama-qarshi qutbida joylashgan Xeyzer membranasi yuqoriga koʻtarilishni boshlaydi va gipoblast bilan qoʻshiladi.

## Rivojlanishidagi oʻzgarishlar

* **Birlamchi sariqlik xaltasi**: bu ikkinchi haftada rivojlanadigan pufakcha, uning qavati Xeyzer membranasi va yuqorisi gipoblast bilan qoplangan. U **ekzokolomik boʻshliq** ham deyiladi.
* **Ikkilamchi sariqlik xaltasi**: bu struktura ekstraembrionik mezodermadan ajralib, ekstraembrionik koelomni hosil qilganda hosil boʻladi. Mezoderma hujayralari sariqlik qopining bir qismi va qolgani ikkilamchi sariq qopcha boʻladi.
* **Yakuniy sariqlik xaltasi**: rivojlanishning toʻrtinchi haftasida, organogenezda, sariqlik xaltasining bir qismi endoderma bilan oʻralgan va embrionga ichak sifatida qoʻshiladi. Sariqlik xaltasining qolgan qismi oxirgi sariqlik qopchasi hisoblanadi.

## Qoʻshimcha rasmlar

File:Gray14.png|Hylobates concolor (gibbon) embrionining tashqi ko'rinishi.
 File:Gray17.png|Inson embrioni - uzunligi, 2 mm. Orqa ko'rinish, amnion ochiq holda. X 30.
 File:Gray20.png|Inson embrionining orqa qismi, uzunligi 2,11 mm.
 File:Gray21.png|Embrion bo'linish.
 File:Gray30.png|Taxminan sakkiz haftalik homila, amnion bilan o'ralgan. Ikki diametrdan biroz kattalashtirilgan.
 File:Gray31.png|1,3 mm uzunlikdagi inson embrionining modeli.
 File:Gray32.png|Bachadon devoriga singdirilgan tuxum hujayra orqali bo'linish.
 File:Gray977.png|Inson embrioni taxminan o'n besh kunlik. Miya va yurak o'ng tomonda tasvirlangan. O'rta bo'limda ovqat hazm qilish nayi va sariqlik xaltasi.


## Yana qarang

* Sariq tana oʻsmasi

## Manbalar