Aqay Ongarbayev

**Aqay Ongarbayev** (1909-1974) — Qozogʻiston SSR Davlat nazorati qoʻmitasi (vazir), Qozogʻiston SSR partiya, siyosiy va davlat arbobi. 1938-yildan KPSS aʼzosi.

## Biografiyasi
Aqay Ongarbayev 1909-yil mart oyida Sarisu tumanidagi 5-son qishlog‘ida tug‘ilgan. Kichik juzning Jetiru birlashmasining Tama urugʻidan chiqqan. Otasi Qondibayev Ongarbay, onasi Kerjagʻalova Tog‘jan kambag‘al odamlar bo‘lib, faqat tirikchilik qilishdan iborat edi. Betpaq choʻl hududida chorvachilik farovonligi bilan yashagan. Oktabr inqilobidan soʻng oila chorvachiligini jamoalashtirish natijasida „Tugisken“ (Gʻalaba) jamoasi tarkibiga kirdi. Aqay onadan juda yosh qoldi. 1924-yilgacha otasi qaramog‘ida bo‘lgan.

## Mehnat faoliyati

* 1928-yilda otasi vafot etdi, endi kelajakdagi hayot yoʻlini oʻzi tanlashi, oʻzi qaror qilishi kerak edi. Umumtaʼlim maktabining 5-sinfini tamomlab, boshlang‘ich maʼlumotga ega bo‘lgach, mehnat faoliyatini moliya xodimi sifatida boshlashga qaror qildi. Shu maqsadda dastlab Chimkentdagi, keyin esa Olmaotada buxgalterlar tayyorlash kurslarida qatnashdi.
* 1931-yilda yoʻllanma bilan Guryev shahriga kelib, SSSR Davlat banki filialida hisobchi bo‘lib ishladi. Yarim yil ishlagandan soʻng Guryev viloyati Norin tumanidagi Davlat banki filiali katta iqtisodchisi lavozimida ishladi.
* 1932-yilda istiqbolli xodim sifatida Moskvaga SSSR Davlat banki o‘quv kombinatining ishchilar fakultetiga o‘qishga yuboriladi. 1934-yil iyul oyida uni imtiyozli tugatdi.
* O‘z oldiga maqsad sari intiluvchan, bilimga, bilim olishga ishtiyoqi baland bo‘lgan Ongarbayev ko‘p vaqtini mustaqil o‘qishga, ayniqsa, ijtimoiy-iqtisodiy va siyosiy bilimlar yo‘nalishiga bag‘ishladi. Bu davrda uning yetakchilik qobiliyati talaba yoshlar orasida yaqqol namoyon bo‘ldi. Komsomol, partiya va boshqa jamoat tashkilotlari ishlarida faol qatnashgan.
* 1932-yildan beri Ukraina Kommunistik partiyasi (BKP) aʼzoligiga nomzod boʻlgan Ongarbayev bir necha bor Moskva shahar boshlangʻich partiya tashkilotlari kotibi va tuman partiya qoʻmitasining plenum aʼzosi etib saylangan.
* 1943-yil fevral oyida Ongarbayev Aqay Qozogʻiston SSR Davlat nazorati Xalqkomi raisining oʻrinbosari (1946-yildan vazir) va bir vaqtning oʻzida Qozogʻiston SSR Vazirlar Soveti Raisining oʻrinbosari lavozimiga koʻrsatildi. U bu lavozimlarda oʻn ikki yildan ortiq ishlagan. Qozog‘iston Kompartiyasining oltita qurultoyida (ikkinchi, uchinchi, to‘rtinchi, beshinchi, oltinchi va yettinchi) Qozog‘iston Kompartiyasi Markaziy Komiteti aʼzosi va Qozog‘iston SSR Oliy Kengashi deputati etib saylangan.

## Umrining soʻnggi yillari
1971-yilda nafaqaga chiqdi. Umrining so‘nggi yillarida Xalq xo‘jaligi institutida „Qishloq xo‘jaligida buxgalteriya hisobi“ kursidan dars bergan. 1974-yil sentabrda Olmaotada vafot etdi. Olmaotadagi Kensay qabristoniga dafn etilgan.

## Mukofatlari

* Vatan oldidagi xizmatlari uchun Mehnat Qizil bayrogʻi
* ikkita „Hurmat“ ordeni bilan.
* Sovet Ittifoqi medallari bilan
* Qozogʻiston SSR Oliy Kengashining faxriy yorliqlari va boshqa mukofotlar bilan taqdirlangan.

## Manbalar


## Havolalar

* *M. X. Jakipov, A. S. Zulkasheva, A. N. Ipmaganbetova, Ye. V. Chilikova*, Narkomi Kazaxstana. 1920-1946 gg. Biograficheskiy spravochnik. — Almati: Izdatelstvo „Aris“, 2007. — 400 s. ISBN 9965172536
* *Pernebay Duysenbin*, Sarisunama. — Almati: JShS „Litera-M“, 2008. — 544 s. ISBN 9965988587