SQB Mikromoliyalashtirish tashkiloti

**SQB Mikromoliyalashtirish tashkiloti** (rasmiy nomi — «SQB Mikromoliyalashtirish tashkiloti» mas'uliyati cheklangan jamiyati) — aholi, o‘zini o‘zi band qilgan shaxslar va kichik biznes subyektlariga tezkor mikromoliya xizmatlarini ko‘rsatishga ixtisoslashgan O‘zbekiston nobank moliya muassasasi. U tizim tashkil etuvchi «O‘zsanoatqurilishbank» ATBning (SQB) 100 foizlik sho‘ba korxonasi hisoblanadi va O‘zbekiston Respublikasi Markaziy bankining tegishli ruxsatnomasi asosida faoliyat yuritadi.

Kompaniya O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 10-noyabrdagi «Tadbirkorlik faoliyatini rivojlantirishda mikromoliya xizmatlarining o‘rni va ulushini oshirish bo‘yicha qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida»gi PQ-364-sonli qarori ijrosini ta'minlash doirasida tashkil etilgan. Ushbu hujjat yirik tijorat banklariga o‘z tarkibida mikromoliyalashtirish tashkilotlarini (MMT) tuzish va shu orqali aholining moliyaviy xizmatlarga bo‘lgan ommaviy ehtiyojini qondirish vazifasini yuklagan.

«SQB Mikromoliyalashtirish tashkiloti»ning asosiy maqsadi an'anaviy bank kreditlarini olishda qiyinchilikka uchraydigan, kredit tarixi yetarli bo‘lmagan yoki garov ta'minotiga ega bo‘lmagan fuqarolar va mikrotadbirkorlarni qo‘llab-quvvatlashdan iborat. Korxona bosh bank — **SQB**ning raqamli infratuzilmasi va skoring tizimidan foydalangan holda xavf-xatarlarni tezkor baholaydi va moliyaviy ochiqlikni (financial inclusion) ta'minlaydi.

## Faoliyat yo‘nalishlari va xizmatlari
«SQB Mikromoliyalashtirish tashkiloti»ning faoliyati tijorat banklari qamrab olmagan yoki an'anaviy bank xizmatlaridan foydalanish imkoniyati cheklangan aholi qatlamlariga moliyaviy xizmatlarni yaqinlashtirishga qaratilgan. Tashkilot mijozlarga asosan quyidagi xizmat turlaridan foydalanish imkonini beradi:

* **Jismoniy shaxslar uchun mikroqarzlar:** Aholining shaxsiy ehtiyojlarini qondirish, xususan, ta'lim, davolanish yoki maishiy muammolarni hal qilish uchun garov ta'minotisiz (kredit tarixi va skoring asosida) ajratiladigan qisqa muddatli moliyaviy mablag‘lar.
* **Kichik biznes uchun mikrokreditlar:** O‘zini o‘zi band qilgan fuqarolar, hunarmandlar, shaxsiy tomorqa egalari va yakka tartibdagi tadbirkorlar (YaTT) uchun o‘z biznesini boshlash va aylanma mablag‘larini to‘ldirish maqsadida beriladigan qulay foizli kreditlar.
* **Raqamli skoring:** Bosh bank — **[[Oʻzsanoatqurilishbank]]**ning zamonaviy IT-infratuzilmasidan foydalangan holda, mijozlarning to‘lov qobiliyatini inson omilisiz, sun'iy intellekt (AI) va big data asosida soniyalarda baholash tizimi.

## Ijtimoiy ahamiyati va davlat dasturlaridagi ishtiroki
Mikromoliyalashtirish tashkilotining tashkil etilishi O‘zbekiston Respublikasi hukumatining **kambag‘allikni qisqartirish** va **yashirin iqtisodiyotni (xufiyona iqtisodiyotni) kamaytirish** bo‘yicha milliy strategiyasi bilan bevosita bog‘liqdir.

Tashkilot faoliyati ijtimoiy himoyaga muhtoj aholi qatlamlarini tadbirkorlikka jalb qilish orqali ularga barqaror daromad manbaini yaratishga yordam beradi. Shuningdek, norasmiy sektorda faoliyat yuritayotgan fuqarolarni rasmiy moliyaviy tizimga (financial inclusion) kiritish orqali mamlakatning umumiy iqtisodiy barqarorligini oshirishga xizmat qiladi. O‘zbekistondagi yirik axborot vositalari tahlillariga ko‘ra, yirik tizim tashkil etuvchi banklar (xususan, SQB) qoshida bunday mikromoliya institutlarining ochilishi bozorda raqobatni kuchaytirib, aholi uchun kredit foiz stavkalarining pasayishiga olib keladi.

## ESG tamoyillari va ijtimoiy loyihalari
«SQB Mikromoliyalashtirish tashkiloti» o‘z faoliyatida xalqaro ESG (Ekologik, ijtimoiy va korporativ boshqaruv) tamoyillariga qat'iy amal qiladi. Tashkilotning moliyaviy resurslari nafaqat tijorat maqsadlariga, balki jamiyatdagi ijtimoiy masalalarni hal etishga ham yo‘naltiriladi:

* **Ayollar tadbirkorligini qo‘llab-quvvatlash:** Xotin-qizlarni kasb-hunarga jalb qilish va ularning shaxsiy biznesini (masalan, kasanachilik, tikuvchilik, issiqxona xo‘jaligi) moliyalashtirish uchun maxsus imtiyozli mikrokredit liniyalari ajratiladi. Bu amaliyot xotin-qizlar bandligini ta'minlash bo‘yicha davlat siyosatiga to‘la mos keladi.
* **Moliyaviy savodxonlikni oshirish:** Chekka hududlarda va qishloq joylarida aholining moliyaviy savodxonligini oshirish, kreditlardan to‘g‘ri foydalanish madaniyatini shakllantirish maqsadida doimiy ravishda axborot-tushuntirish ishlari olib boriladi.

## Manbalar


## Tashqi havolalar

* «O‘zsanoatqurilishbank» ATB rasmiy veb-sayti
* O‘zbekiston Respublikasi Markaziy bankining mikromoliya tashkilotlari reyestri
* Mikromoliya xizmatlarini rivojlantirish to‘g‘risidagi PQ-364-sonli Prezident qarori (Lex.uz)