Dovudxon harbiy kasalxonasi

**Sardor Muhammad Davud Xon Milliy Harbiy Kasalxonasi, koʻpincha** Dovudxon Kasalxonasi yoki Milliy Harbiy Kasalxona deb ataladi, Afgʻonistonning Kobul shahrida joylashgan harbiy kasalxonadir. 400 oʻrinli boʻlgan ushbu muassasa Afgʻonistondagi eng yirik harbiy tibbiyot muassasalaridan biri hisoblanadi va 2021-yilgacha Afgʻoniston Milliy Xavfsizlik Kuchlari aʼzolariga tibbiy xizmatlar koʻrsatgan, shuningdek, unda oʻquv boʻlimi ham mavjud. 1973-yilda sobiq Sovet Ittifoqi muhandislari tomonidan qurilgan ushbu kasalxona hozirgi kunda Afgʻoniston sogʻliqni saqlash tizimining „marvarid toshi“ sifatida tavsiflanadi  .

## Tarixi
Dovudxon Harbiy Kasalxonasi 1973-yilda sovetlar tomonidan qurilgan. 1980-yil iyun oyida kamida 600 nafar ogʻir yaralangan sovet askarlari kasalxonaga yotqizilgan. Ushbu 600 nafar bemor bilan birga yaqin atrofdagi sovet poliklinikalariga yotqizilgan qoʻshimcha 400 nafar bemorni hisobga olsak, jami 1000 bemordan 200 nafari yaralaridan vafot etgan.

Hozirgi kunda 400 oʻrinli Davud Xon Harbiy Kasalxonasi Afgʻonistondagi eng yirik va eng yaxshi jihozlangan tibbiyot muassasalaridan biridir .

2015-yil 22-oktabrda Afgʻoniston Prezidenti Ashraf Gʻani kasalxona bemorlarini ziyorat qilgan.

## Faoliyati
Dovudxon harbiy kasalxonasi 400 ta yotoq joyiga ega. Jarrohlik, shoshilinch yordam, diagnostika va bemorlarni reabilitatsiya qilish boʻlimlari mavjud. Shifoxona nafaqat harbiy xodimlarga, balki fuqarolarga ham xizmat koʻrsatadi.
## Hujumlar
2011-yil 21-may, shanba kuni peshin vaqtida Dovudxon Harbiy Kasalxonasi hududida kuchli portlash sodir etilib, 6 kishi halok boʻlgan va 26 kishi jarohatlangan. Mazkur hujum oʻz joniga qasd qiluvchi terrorchi tomonidan amalga oshirilgan boʻlib, u kasalxona hududidagi chodir ichida, tibbiyot amaliyotchilari tushlik qilish uchun yigʻilgan paytda portlovchi qurilmani ishga tushirgan. Hujumchining kasalxona hududiga qanday kirib kelgani nomaʼlum boʻlib qolmoqda, chunki u kirish joylaridagi harbiy nazorat punktlaridan qanday oʻtib ketgani aniqlanmagan.

Mazkur hujum uchun mas’uliyatni „Tolibon“ harakati vakili Zabiulloh Mujohid orqali oʻz zimmasiga olgan. Afgʻoniston Prezidenti Hamid Karzay ushbu hodisani insoniy va diniy qadriyatlarga zid „vahshiyona harakat“ sifatida keskin qoralab, oʻz bayonotida shunday degan: „Afgʻoniston dushmanlari shu darajada shafqatsiz va vijdonsizki, ular hatto kasalxona bemorlari va shifokorlariga ham hujum qilmoqda, bu esa islom qonunlari va tamoyillariga mutlaqo ziddir .“

#### 2017

2017-yil 8-mart kuni Davud Xon Harbiy Kasalxonasi qurollangan shaxslar guruhi tomonidan hujumga uchradi, ulardan ayrimlari oq rangli tibbiy xalatlarda boʻlgan. Hukumat rasmiylari bir necha soat davom etgan hujum natijasida kamida 49 kishi halok boʻlganini, yana 63 kishi jarohatlanganini tasdiqladi. 13-martga kelib, tasdiqlanmagan maʼlumotlarga koʻra, halok boʻlganlar soni 100 nafardan oshgan, jarohatlanganlar soni esa nomaʼlumligicha qolgan. Islomiy davlat hujum uchun javobgarlikni oʻz zimmasiga olganini maʼlum qildi, biroq rasmiylar buning oʻrniga Haqqoniy tarmogʻini gumon qilgan.

Oʻsha davrdagi Afgʻoniston Prezidenti Ashraf Gʻani va ijroiya rahbari Abdulloh Abdulloh ushbu hujumni qoralab bayonotlar bilan chiqishdi, shuningdek, UNAMA ham bu hujumni qoraladi. Hujumdan keyingi kunlarda ham Gʻani, ham Abdullah kasalxonaga tashrif buyurib, shifokorlarga minnatdorlik bildirdi va yetkazilgan zararlarni baholadi.

Qoʻshma Shtatlar tomonidan, Afgʻonistondagi AQSh kuchlari qoʻmondoni, armiya generali John W. Nicholson Jr. ushbu hujumni „tasvirlab boʻlmas jinoyat“ deb baholab, xavfsizlik kuchlarining tezkor javobini yuqori baholadi va ular „eng yuksak maqtov va hurmatga loyiq“ ekanini taʼkidladi. AQShning Kobuldagi elchixonasi esa bayonot berib, unda shunday deyilgan: „Oʻz vatandoshlarini himoya qilish uchun xizmat qilayotgan jasur afgʻonlarga tibbiy yordam koʻrsatayotgan muassasani nishonga olish hech qanday din yoki eʼtiqod bilan oqlanishi mumkin emas.“
#### 2021

2021-yil 2-noyabr kuni, Tolibon Kobul ustidan nazoratni qayta qo‘lga kiritganidan ikki oydan ortiq vaqt o‘tgach, kasalxonaning asosiy kirish qismida yuz bergan portlashlar va undan keyin 400 o‘rinli binoda sodir bo‘lgan otishmalarni o‘z ichiga olgan yirik hujum natijasida kamida 25 kishi halok bo‘ldi, ular orasida “Kobul fathchisi” sifatida tanilgan Hamdulloh Muhlis ham bor edi, shuningdek, ko‘plab odamlar jarohat oldi. Hujum uchun darhol hech kim javobgarlikni o‘z zimmasiga olmadi, biroq Tolibon ushbu hujumni Islomiy davlat – Xuroson viloyati jangarilari amalga oshirganini taxmin qildi.
## Ahamiyati
Shifoxona harbiy va fuqarolik sogʻliqni saqlash tizimining markaziy elementi sifatida ahamiyatga ega. U murakkab sharoitlarda tibbiy yordam koʻrsatishda muhim rol oʻynaydi.

## Xalqaro hamkorlik
Xalqaro harbiy va nodavlat tashkilotlar bilan hamkorlik qilib, shifoxona zamonaviy tibbiy xizmatlar va oʻquv dasturlarini rivojlantiradi.

## Manbalar
* Daoud Khan Military Hospital — Wikipedia
* Afgʻoniston Sogʻliqni Saqlash Vazirligi

## Tashqi havolalar
* Ministry of Public Health Afghanistan