Latife Uşaki

**Latife Ushaklıgil** (tugʻilgan ismi **Fatima-tuz Zehra Latife Ushakîzade**; faxriy unvoni bilan **Latife** Hanim; 1898-yil 17-iyun — 1975-yil 12-iyul) 1923-1925-yillar oraligʻida Mustafo Kamol (keyinchalik Otaturk)ning rafiqasi edi. U otasi tomonidan taniqli turk yozuvchisi Xolid Ziyo Ushaklıgil bilan qarindosh boʻlgan.

## Biografiyasi
Latife Xonim 1898-yilda Smirna shahrida (hozir Izmir nomi bilan tanilgan) shaharning eng taniqli savdogar oilalaridan birida tugʻilgan. Ildizlari Ushak shahrida boʻlib, ularning norasmiy familiyasi *Ushakizade shu yerdan* olingan. U Smirnadagi oʻrta maktabni tamomlagan va 1919-yilda huquqshunoslik boʻyicha oʻqish uchun chet elga — Parij va Londonda ketgan. U Turkiyaga qaytib kelganida Turkiyaning mustaqillik urushi yakuniga yaqinlashib qolgan edi.

1922-yil 11-sentyabrda Smirnadagi oilaviy saroyiga qaytib kelgach, u askarlarga duch keldi va unga Posho uyni Smirnadagi Bosh qarorgoh sifatida egallab olganligi haqida xabar berdi. Askarlarni u haqiqatan ham uyga tegishli ekanligiga ishontirgandan soʻng, unga kirishga ruxsat berildi. 

Latifa Xonim va Mustafo Kamol Posho 1923-yil 29-yanvarda onasi Zübeyde Xonim vafotidan soʻng Smirnaga qaytganlarida turmush qurishdi. Ikki yarim yil davomida Latife Xonim turk ayollarining yangi qiyofasini davlat hayotida faol ishtirok etgan birinchi xonim sifatida timsol qildi. Bu Turkiyada oʻz davri standartlari boʻyicha yangilik edi. U Turkiyada 1920-yillarda ayollarni ozod qilish boʻyicha boshlangan islohotlarga sezilarli taʼsir koʻrsatdi.

Biroq, u va eri oʻrtasidagi munosabatlar yaxshi emas, ular birga baxtli emas edilar. Tez-tez tortishuvlardan soʻng, ikkalasi 1925-yil 5-avgustda ajrashishdi. Latife Xonim umrining qolgan qismini Izmirda (1930-yillardan keyin Smirna shunday atalgan) va Istanbulda yolg‘izlikda yashab, o‘limigacha (1975-yilgacha) shaxsiy davrasidan tashqari yaqin aloqalardan qochgan. U hech qachon boshqa turmushga chiqmagan va hayoti davomida eri bilan o‘rtadasidagi munosabatlari haqida sukut saqlagan. 2005-yilda Turk Tarix Jamiyati uning kundaliklarini „oilasining fikrini inobatga olgan holda, shaxsiy kundaliklaridan tashqari“ ommaga oshkor qilishni lozim topdi. Biroq uning oilasi ochiqchasiga maktublarga egalik qilish huquqiga ega ekanliklarini va kundaliklarning chop etilishini istamasliklarini bildirishdi. Natijada, jamiyat nashrga qarshi qaror qildi.

Faxriy *[[Jumhuriyat]]* jurnalisti İpek Çalışlar tomonidan Latife Xonimning keng qamrovli, lekin ayni paytda munozarali tarjimai holi 2006-yilda nashr etilgan.

## Galereya

Fayl:Latife Hanım (1923).jpg|alt=Latife Uşakizâde in 1923.|Latife Ushakizade 1923-yil.
Fayl:Mustafa Kemal Atatürk and Latife Uşşaki (1923).jpg|alt=Mustafa Kemal Atatürk and Latife Uşakizâde, during a trip in 1923.|Mustafo Kamol Otaturk va Latife Ushakizoda, 1923-yilda sayohat paytida.
Fayl:Karabekir, Latife Hanım ve Atatürk Edremit yolu üzerindeki Ergama köyünde (8 Şubat 1923) (3).jpg|alt=Kâzım Karabekir, Latife, and Mustafa Kemal in Ergama village on the way to Edremit on 8 February 1923.|Qozim Karabekir, Latife va Mustafo Kamol 1923-yil 8-fevralda Edremitga ketayotgan Ergama qishlog'ida.
Fayl:MustafaKemalPasha&LatifeHanim&Family early1923.jpg|alt=Mustafa Kemal Pasha and Latife Hanım (far right) with her family in early 1923.|Mustafo Kamol Posho va Latife Xonim ( *o'ngda* ) oilasi bilan 1923-yil boshida.
Fayl:LatifeUsakligil MustafaKemalAtaturk.gif|alt=Mustafa Kemal and Latife.|Mustafo Kamol va Latife.
Fayl:Grave of Latife Hanım.jpg|alt=Grave of Latife Hanım in Edirnekapı Martyr's Cemetery, Istanbul|Istanbul, Edirnekapi shahidlar qabristonidagi Latife Xonim qabri


## Manbalar

## Adabiyotlar
*