open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Vítor Damas

**Vítor Manuel Afonso Damas de Oliveira** (1947-yil 8-oktyabr – 2003-yil 13-sentyabr) – **Damas** nomi bilan tanilgan, portugaliyalik darvozabon.

Damas 23 yillik professional faoliyati asosan Sporting CP bilan bogʻliq boʻlgan, ammo u yana uchta klubda, jumladan La Ligadagi „Racing de Santander“ klubida ham oʻynagan.

17 yil davomida Portugaliya terma jamoasi aʼzosi boʻlgan Damas 1986-yilgi Jahon chempionati va Yevro-1984 da Portugaliya sharafini himoya qilgan.

## Klubdagi faoliyati
Lissabonda tugʻilgan Damas, oʻz shahridagi „Sporting CP“ klubida 19 yoshidayoq professional futbolchi sifatida maydonga tushgan. Ikki mavsumni zaxirada oʻtkazgach, Damas klubning asosiy darvozaboniga aylangan va ikkita Primeira Liga hamda Portugaliyaning Taça de sovrinini uch marotaba qoʻlga kiritgan. Shular qatorida 1973—1974 yillarda Damas mamlakatning yuqori divizionida va bir mavsumda asosiy ichki kubok musobaqasida gʻalaba qozongan.

Damas 1976-yilning yozida Ispaniyaga koʻchib oʻtgan va „Racing de Santander“ klubi bilan shartnoma imzolagan. Damas Cantabrialiklar safida ham asosiy tarkib oʻyinchisi boʻlib, oʻzining oxirgi toʻrt mavsumini Segunda divizionida oʻtkazgan.

32 yoshida Damas Portugaliyaga qaytib, „Vitoriya SC“ va „Portimonense SC“ klublarida ikki yil oʻynagan, shundan soʻng u yana Sporting CP klubi safiga qoʻshilgan. Damas keyinchalik yana beshta eʼtiborga loyiq mavsumni oʻtkazgan va faqat 1988—1989-yillarda oʻz mavqeyini urugvaylik Rodolfo Rodríguezga boy bergan.

Damas 41 yoshida oʻz faoliyatini yakunlagan va Sporting CP klubida darvozabonlar murabbiyi sifatida qoldgan. Ikki alohida mavsumda Damas klubning vaqtinchalik bosh murabbiyi sifatida faoliyat yuritgan, uchta gʻalaba, bitta durang va ikki marotaba magʻlubiyatga uchragan.

## Xalqaro faoliyat
Damas 1969-yil 6-apreldan 1986-yil 11-iyulgacha Portugaliya terma jamoasi safida 29 ta oʻyin oʻtkazgan. Damas UEFA Yevropa chempionati va 1986-yilgi FIFA Jahon chempionatida asosiy darvozabon boʻlmagan va „SL Benfika“ klubida ham Manuel Bentoning oʻrinbosari boʻlgan. Biroq, keyingi turnirda asosiy mashgʻulotlar paytida katta boldir suyagidan jiddiy jarohat olgan va Damas guruh bosqichida Polshaga qarshi (1:0) hamda Marokashga qarshi (3:1) oʻyinlarda magʻlub boʻlgan.

## Vafoti
Damas 55 yoshida saraton kasalligidan Lissabon shahrida vafot etgan.

## Sovrinlari
**Sporting CP**

* Primeira Liga: 1969—1970, 1973—1974
* Taça de Portugaliya: 1970—1971, 1972—1973, 1973—1974
* Supertaça Cândido de Oliveira: 1987

## Manbalar

## Havolalar

* 
* 
*
Rodolfo Rodríguez

**Rodolfo Sergio Rodríguez Rodríguez** (, 1956-yil 20-yanvar Montevideo) – urugvaylik sobiq professional futbolchi. Rodríguez 1976 va 1986-yillar orasida 78 ta xalqaro uchrashuvda Urugvay milliy terma jamoasi safida oʻynagan.

Uning yosh futbolchi sifatidagi faoliyati 1971-yil Cerro klubida boshlangan, ammo 1976-yilda Nacionalga koʻchib oʻtgan.

Nacionalda Rodríguez professional faoliyatini 1976-yilda boshlagan. Rodríguez klub safida 1984-yilgacha oʻynagan, 1977, 1980 va 1983-yillarda Urugvay chempionatida, 1980-yilda Libertadores kubogi va 1980-yilda Qitʼalararo kubokda gʻolib boʻlgan.

1984-yilda Rodríguez Braziliyaning „Santos“ klubiga qoʻshilgan. Rodríguez 1984-yilda Santos klubi bilan Campeonato Paulista chempionatida gʻolibi boʻlgan. Rodríguez 1987-yilgacha „Santos“ klubda qolgan.

Rodríguez keyinchalik Sporting klubiga oʻtgan, ammo u yerda faqat bir mavsum (1988—1989) oʻynagan. 1990-yilda Associação Portuguesa de Desportos klubida oʻynash uchun Braziliyaga qaytgan. Ikki yil oʻtgach, Rodríguez "Associação Portuguesa de Desportos klubini tark etgan va Bahia klubiga qoʻshilgan va 1993 va 1994-yillarda ikki marta Bahia shtati chempionligini qoʻlga kiritgan.

Rodolfo Rodríguez Urugvay milliy futbol terma jamoasi darvozaboni sifatida birinchi jahon chempionatining 50-yillik turnirida, 1980-yilda Mundialito chempionatida va 1983-yilda Copa Amerikada gʻolib boʻlgan. Rodríguez 1979-yilgi Copa Amerikada hamda 1986-yilgi FIFA Jahon chempionatida ishtirok etgan.

Rodríguez 1994-yilda Urugvay milliy futbol terma jamoasi safida 78 ta oʻyinda maydonga tushgan va eng koʻp oʻyin oʻtkazgan Urugvaylik futbolchi sifatida faoliyatini yakunlagan.

## Yutuqlari
**Nacional**

* Primera divizioni: 1977, 1980, 1983: 1977, 1980, 1983-yillar
* Copa Libertadores: 1980-yil
* Kontinentlararo kubok: 1980-yil

**Santos klubi**

* Campeonato Paulista: 1984-yil

**Bahia klubi**

* Campeonato Baiano: 1993, 1994-yillar

**Urugvay milliy yoshlar terma jamoasi**

* U-20 Janubiy Amerika chempionati: 1975-yil

**Urugvay milliy terma jamoasi**

* 1980-yilgi Jahon Chempionlari Oltin Kubogi
* Copa América: 1983-yil

## Manbalar
Xose Antonio Primo De Rivera

**Xose Antonio Primo de Rivera** — Ispaniyaning taniqli siyosatchisi va Falange harakatining asoschisi bo‘lgan shaxs. U 1903-yilda Madridda tug‘ilgan va otasi Migel Primo de Rivera — Ispaniyaning sobiq bosh vaziri edi. Otasining ta’siri tufayli yoshligidan millatchilik va an’anaviy qadriyatlarga sodiq bo‘lib o‘sgan.

Xose Antonio huquqshunoslik bo‘yicha tahsil olib, advokat sifatida faoliyat boshladi. Ammo Ispaniya siyosiy hayotidagi beqarorlik va inqirozlar unga yangi siyosiy harakatga asos solish ilhomini berdi. Ispaniyada ko‘p ijtimoiy muammolar, ishsizlik va mafkuraviy parokandalik kuchayib borar edi. Shu sharoitda Xose Antonio milliy birdamlik, kuchli davlat va an’anaviy qadriyatlarga asoslangan ijtimoiy-siyosiy tuzum tarafdori edi. 1933-yilda u Falange Espanola (Ispaniya Falangasi) partiyasini tuzdi.

Falange harakati o‘sha davrning umumiy qiyofasini aks ettirgan bo‘lib, Ispaniya uchun o‘ziga xos milliy ruhni qayta tiklashni maqsad qilgan edi. Falange faqatgina ijtimoiy islohotlarni emas, balki davlatni qayta qurish va ispan xalqini birlashtirishni ko‘zlagan. Xose Antonio bu harakatda faqat iqtisodiy yoki siyosiy manfaatlar emas, balki milliy ruhiy va ma’naviy birdamlikka erishishni asosiy maqsad deb bilgan.

Xose Antonio Ispaniya ichki nizolari kuchaygan bir davrda faoliyat ko‘rsatdi. 1936-yilda Ispaniya fuqarolik urushi boshlanishi arafasida hukumat uni qamoqqa oldi va ko‘p o‘tmay o‘lim jazosiga hukm qilindi. Uning vafoti Falange harakati va umuman Ispaniya milliy ruhiyatiga kuchli ta’sir ko‘rsatdi. Xose Antonio o‘z hayoti davomida ko‘plab yoshlarni Ispaniya mustaqilligi va birligi uchun kurashga ilhomlantirdi. 

Xose Antonio Primo de Rivera milliy birdamlik va milliy o‘zlikni qadrlashga katta ahamiyat bergan. Uning Falange harakati Ispaniya tarixida uzoq muddatli ta’sir qoldirdi va keyingi davrlarda ham Ispaniya siyosiy hayotida iz qoldirgan.

## Manbalar
José Henrique

**José Henrique Rodrigues Marques** (1943-yil 18-may, Arrentela, Portugaliya) – portugaliyalik sobiq futbolchi. Henrique „S.L. Benfica“ klubidagi muvaffaqiyatli faoliyati bilan mashhur boʻlgan darvozabon, Zé Gato (Jo Mushuk) laqabini olgan. Henrique „S.L. Benfica“ klubi safida 299 ta rasmiy oʻyinda maydonga tushgan va 11 marotaba chempionlikni qoʻlga kiritgan.

## Klubdagi faoliyati
Henrique Arrentela shahrining Setúbal tumanida tugʻilgan, Lissabon hududidagi barcha klublarda oʻynagan, dastlab „Amora“ klubida uch mavsum, keyin „Seixal“ va „Atletiko“ klublarida bir mavsum oʻynagan. Keyinchalik Henrique „S.L. Benfica“ klubi bilan shartnoma imzolagan va u yerda keyingi 13 mavsumni oʻtkazgan – ikki yil davomida yoshlar futbol klubida oʻynagan va Shimoliy Amerika futbol ligasida „Toronto Blizzard“ klubi safida ham qisqa muddat oʻynagan.

Henrique "S. L. Benfica" klubi bilan 1971-yildan 1973-yilgacha Primeira ligada ketma-ket gʻalaba qozonganida, Henrique klubning himoya rekordini oʻrnatishda hal qiluvchi rolni oʻynagan: 60 ta oʻyinda atigi bitta magʻlubiyat va 29 ta gol oʻtkazib yuborilgan. Keyingi yillarda Henrique yana bir klub afsonasi Manuel Bento bilan asosiy darvozabon vazifasini baham koʻrishi kerak boʻlgan. Oxir-oqibat, sakkizta liga va uchta kubok sovrindori boʻlganidan soʻng, 1976-yilda oʻz oʻrnini tark etgan. Shuningdek, Henrique 1967—1968-yilgi Yevropa chempionlar kubogi finalida ham ishtirok etgan, biroq qoʻshimcha vaqtda Manchester Yunaytedga 1:4 hisobida magʻlub boʻlgan.

1979-yildan 1982-yilgacha Henrique „Nacional“ va „Covilhã“ klublari bilan ikkinchi darajadagi musobaqalarda qatnashgan va 39 yoshda futbolchilik faoliyatini yakunlagan. Henrique oʻzining oxirgi klubida murabbiy boʻlgan, keyinchalik "S. L. Benfica" klubiga qaytib kelgan va u yerda yoshlar klubida darvozabonlar murabbiyi sifatida ishlay boshlagan.

## Xalqaro faoliyati
José Henrique Portugaliya milliy terma jamoasi safida 15 marta maydonga tushgan, oʻzining debyut oʻyinini 1969-yil 10-dekabrda Angliyaga qarshi oʻrtoqlik uchrashuvida (0:1) oʻtkazgan. Uning soʻnggi oʻyini 1974-yilgi Jahon chempionati saralash bosqichida 1973-yil 13-oktyabrda Bolgariyaga qarshi 2:2 hisobidagi durang bilan yakunlangan. Bu oʻyin „S.L. Benfica“ klubidagi uzoq yillik jamoa aʼzosi Eusébio uchun ham milliy terma jamoadagi soʻnggi uchrashuvi boʻlgan.

José Henriquening xalqaro faoliyatidagi eng yuqori choʻqqi 1972-yilda Braziliya mustaqillik kubogida boʻlgan, u yerda Portugaliya milliy terma jamoasiga mezbonlardan keyin ikkinchi oʻrinni egallashiga yordam bergan va soʻnggi daqiqadagi gol tufayli magʻlub boʻlgan (0-1). Biroq, faoliyati davomida Henrique Sporting CP vakili Vítor Damasning qattiq raqobatiga duch kelgan.

## Yutuqlari
**Benfica**

* Primeira Liga: 1967—1968, 1968—1969, 1970—1971, 1971—1972, 1972—1973, 1974—1975, 1975—1976, 1976—1977
* Taça de Portugal: 1968—1969, 1969—1970, 1971—1972
* Taça de Honra (4)
* Yevropa kubogi: 1967—1968-yillarda ikkinchi oʻrinni egallagan

## Manbalar

## Havolalar

*
Semyon Narishkin

Semyon Vasilyevich Narishkin (1731-1800) – Narishkinlar avlodidan boʻlgan rus amaldori va yozuvchisi. Berg kollegiyasi vitse-prezidenti (1775-1778), Sankt-Peterburg konchilik maktabi direktori (1776 – 1777). General-poruchik V. V. Narishkinning oʻgʻli.

## Biografiyasi
Adabiyotchi Aleksey Narishkinning katta akasi. 1749-yildan boshlab Semyonov polkining leyb-gvardiyasida xizmat qilgan, Yetti yillik urushda qatnashgan, 1765-yilda podpolkovnik unvoni bilan iste’foga chiqgan. Soʻngra fuqarolik idorasida xizmat qildi, avval Hukumat Senatining 1-departamenti ijrochisi, keyinchalik esa Berg-kollegiyasi prokurori lavozimlarida ishladi. 1767-yilda oʻsha paytdagi Moskva guberniyasining Mixaylovskiy uyezdidagi zodagonlar tomonidan Yangi Qonunlar toʻplami loyihasini tuzish komissiyasiga deputat etib saylandi va „oʻrta tabaqadagi odamlar toʻgʻrisida“gi maxsus komissiyada qatnashdi. Deputat sifatida aslzoda boʻlmagan holda ofitserlik unvonigacha koʻtarilgan shaxslardan nasl-nasabli dvoryanlarni ajratish gʻoyasini qoʻllab-quvvatladi. 1775-yilda davlat maslahatchisi S. V. Narishkin Berg-kollegiyaning vitse-prezidenti lavozimida M. Xeraskov oʻrnini egalladi.Semyon Vasilevich oʻsha davr adabiy doiralarida sermahsul yozuvchi sifatida tanilgan edi. 1757-yilda Shtrube de Pirmonning „Rossiya qonunlarining boshlanishi va oʻzgarishlari haqida nutq“ nomli asarini tarjima qildi. Aleksandr Sumarokov taʼsirida koʻplab elegiyalar va boshqa kichik she’rlar yozib, ularni akademik „Oylik toʻplamlar“da, shuningdek „Foydali hordiq“ va „Mehnatkash asalari“ jurnallarida chop ettirgan. Uning „Haqiqiy doʻstlik“ nomli komediyasi („Didro uslubida“) ham bor; Semyon Vasilyevich yozgan ikkita maktub 1761 va 1765-yillarda nashr etilgan. Narishkin asarlarining adabiy fazilatlari haqida uning doʻsti N. I. Novikov juda yuqori fikrda boʻlgan.

1778-yilda „bir yilga ishdan boʻshatilgan“, shundan keyin yozuvchi haqida maʼlumotlar yoʻqolgan. 8 (19)-sentyabrda vafot etib, Aleksandr Nevskiy lavrasining Lazarevskiy qabristoniga dafn etilgan. Qabr toshidagi epitafiyaga koʻra, umrining soʻnggi yillarida ruhiy xastalikdan aziyat chekkan: „Nozik tuygʻular tufayli sogʻlom fikrlash qobiliyatidan mahrum boʻldi va toʻqqiz yil azob chekib, abadiy hayotga rixlat qildi.“

Xotini Mariya Ivanovna (1738-1807) general-feldmarshal N. I. Saltikovning tugʻishgan singlisi edi. U Luvrda saqlanayotgan Levitskiy chizgan portretidan mashhur. Bu portretni 1773-yil kuzida Katta dengiz koʻchasidagi Narishkinlar xonadonida yashagan Didro Fransiyaga olib ketgan. Oʻsha yerda Levitskiy faylasufning oʻzini ham tasvirlagan.

## Manbalar
Al-Mustaʼliy

**Abu al-Qosim Ahmad ibn al-Mustansir** ((); 15/16-sentyabr 1074-yil – 1101-yil 11/12-dekabr), **al-Mustaʼli bi’lllah** (, ) ismi bilan mashhur, Fotimiylarning toʻqqizinchi xalifasi va Mustaʼliy ismoiliylikning 19-imomi boʻlgan.

Xalifa al-Mustansir Billoh oʻgʻillarining toʻngʻichi boʻlmasa-da, al-Mustaʼliy oʻzining qaynogʻasi, vazir al-Afdal Shahanshohning hiylasi bilan xalifa boʻlishga erishadi. Bunga javoban, uning eng katta akasi va otasining oʻrniga xalifa boʻlishi kutilgan Nizor Iskandariyada qoʻzgʻolon koʻtaradi. Ammo magʻlubiyatga uchragach, qatl etiladi. Bu ismoiliylar harakatida katta boʻlinishga sabab boʻladi. Eron va Iroqdagi koʻplab jamoalar tomonidan, rasman homiylik qilingan Ismoiliy iyerarxiyasidan ajralib, Nizor va uning avlodlarini qonuniy imom sifatida koʻrib, oʻzlarining Nizoriylar harakatini tuzadilar.

Butun hukmronligi davrida al-Mustaʼliy Fotimiylar xalifaligining *amalda* hukmdori boʻlgan al-Afdalga tobe boʻlib qolgan. Xalifalikning Misrdagi asosiy hududi bu davrda faravonlikda hayot kechirgan. Ammo Fotimiylar Suriya hududlaridagi mojarolarda muvaffaqiyatsizlikka uchraydi, bu yerdagi sunniy saljuqiy turklari ularni oʻz hududlaridan siqib chiqarishga urinadi. Al-Afdal Tir port shahrini qayta Fotimiylar hukmronligiga qaytarishga muvaffaq boʻladi va hatto Suriya shimoliga Birinchi salib yurishi kelishi natijasida yuzaga kelgan tartibsizliklar davrida Quddusni qaytarib olishga ham muvaffaq boʻladi. Fotimiylar saljuqiylarga qarshi kurashlarda salibchilar bilan kelishib ish olib borishga urinishlariga qaramay, salibchilar janubga tomon yurish qilishda davom etadi. 1099-yil iyul oyida esa Quddusni egallab oladi. Oradan koʻp oʻtmay salibchilar Ashkelon jangida al-Afdal boshchiligidagi Fotimiylar armiyasi ustidan yirik gʻalaba qozonadi. Al-Mustaʼliy 1101-yilda vafot etadi va uning oʻrniga besh yoshli oʻgʻli al-Amir xalifa boʻladi.

## Hayoti

### Tavalludi
Asl ismi Ahmad boʻlgan boʻlajak xalifa al-Mustaʼliy hijriy 467-yil Muharram oyining 20-sanasida (milodiy 1074-yil 15 yoki 16-sentyabr) yoki hijriy 468-yil Muharram oyining 18 yo 20-sanasida (milodiy 1075-yil 2 yoki 4-sentyabr) Qohirada tugʻilgan. U sakkizinchi Fotimiy xalifasi al-Mustansir Billoh () oʻgʻillarining eng kichigi boʻlgan. 1060-yilda al-Mustansirning boshqa bir oʻgʻli ham xuddi shu ism – Abuʼl-Qosim Ahmad – boʻlajak al-Mustaʼliy bilan deyarli bir vaqtda tugʻilgan va baʼzi manbalarda uni al-Mustaʼliy bilan chalkashtirib yuborishgan. Zamonaviy olimlarning taxminiga koʻra, bu oʻgʻil oʻsha paytda vafot etgan va bu ism al-Mustaʼliyga qayta qoʻyilgan. Bir manbada u Abulqosim Ahmad „Kichik“ (yoki „eng kichigi“, yaʼni barcha oʻgʻillarning ichida eng kichigi boʻlishi mumkin) deb ataladi.

## Yana qarang

* Ismoiliy imomlari roʻyxati
* Misr hukmdorlari roʻyxati

## Izohlar

## Manbalar

## Adabiyotlar
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
Delfim Teixeira

**Delfim José Fernandes Rola Teixeira** (1977-yil 5-fevral, Amarante, Portugaliya) – portugaliyalik sobiq futbolchi, Sporting CP klubi va Portugaliya milliy terma jamoasining yarim himoyachisi.

Jarohatlar tufayli qiyinchiliklarga duch kelgan va faoliyati davomida Primeira Liganing besh klubi safida jami 133 ta oʻyin oʻtkazgan, toʻqqizta gol urgan. Kuchli zarba egasi boʻlgan Delfim, Fransiya va Shveysariyada ham professional darajada oʻynagan.

## Klubdagi faoliyati
Delfim Amarante shahrining Porto tumanida tugʻilgan. Delfim 19 yoshida „Boavista“ klubi safida Primeira ligada debyut oʻnini oʻtkazganidan soʻng, Sporting CP klubiga oʻtgan. Bu klubda Delfim Aldo Duscher bilan birgalikda markaziy yarim himoyachi sifatida oʻynagan va 18 yillik tanaffusdan keyin 1999—2000-yilgi mavsumda Sporting CP klubiga liga gʻolibligini qoʻlga kiritishda yordam bergan.

2001-yilda Delfim Fransiyaning „Olympique de Marseille“ klubiga oʻtgan, biroq klubda ogʻir jarohatlarni boshdan kechirgan, Ligue 1da juda kam maydonga tushgan va deyarli futbolni tark etgan. Delfim 2002-yil yanvarda oʻzining sobiq Sporting CP klubidagi jamoadoshi Dimas Manuel bilan qayta uchrashgan va „BSC Young Boys“ klubida oʻynay boshlagan va oxir-oqibat Portugaliyaga qaytib kelgan.

Delfim 2007—2008 yilgi mavsumda oʻz faoliyatini qayta tiklashga erishgan va „Associação Naval 1º de Maio“ klubining asosiy divizionda oʻz oʻrnini saqlab qolishida asosiy rolni oʻynagan. 2008-yil 27-aprelda Delfim oʻzining sobiq klubi Boavistaga qarshi oʻyinda uzoq masofadan gol urgan. Delfim keyingi mavsumda „Trofense“ klubi safiga qoʻshilgan, klubi quyi ligaga tushib ketganidan keyin 32 yoshida futbolchilik faoliyatini yakunlagan.

## Milliy terma jamoadagi faoliyati
Delfim Portugaliya milliy terma jamoasi safida yagona toʻliq oʻyinini 2000-yil 15-noyabrda Braga shahrida Isroilga (2:1) qarshi oʻrtoqlik oʻyinida oʻtkazgan.

## Yutuqlari
**Boavista**

* Supertaça Cândido de Oliveira: 1997-yil

**Sporting CP**

* Primeira Liga: 1999—2000-yillar

**Marseille**

* UEFA Intertoto kubogi: 2005-yil

## Manbalar
João Diogo

**João Diogo Gomes de Freitas** (1988-yil 28-fevral,Funshal, Portugaliya) – **João Diogo** nomi bilan tanilgan portugaliyalik sobiq professional futbolchi, oʻng qanot himoyachisi sifatida oʻynagan.

## Klubdagi faoliyati

### Marítimo
João Diogo Funshal shahrida tugʻilgan, 1996-yil 8 yoshida mahalliy „Marítimo“ klubining yoshlar jamoasiga qoʻshilgan. Diogo birinchi toʻrt mavsumining katta qismini zaxirada, uchinchi divizionda oʻtkazgan.

João Diogo Primeira ligasidagi debyutini 2012-yil 13-yanvarda madeyraliklar safida oʻtkazgan. Diogo „Paços de Ferreira“ klubiga qarshi safardagi oʻyinda toʻliq 90 daqiqa maydonida toʻp surgan va uchrashuv 1:1 hisobida yakunlangan. Bu mavsumda Diogo ligada atigi ikki marta maydonga tushgan va bunda ikkinchi oʻyin ham „Paços de Ferreira“ klubiga qarshi boʻlgan.

2013—2014-yilgi mavsumdan boshlab João Diogo oʻz pozitsiyasida Maritimoning asosiy tanloviga aylangan. 2015 va 2016-yillarda Coimbra shahrida oʻtkazilgan Taça da Liga finallarida Benfika klubiga qarshi oʻynagan va gol urgan. Biroq, ikkala oʻyinda ham magʻlubiyatga uchragan (birinchisida 2:1, ikkinchisida esa 6:2 hisobida).

### Belenenses
2016-yil 25-may kuni João Diogo „Belenenses“ klubi bilan shartnoma imzolagan. Diogo oʻzining birinchi mavsumida 31 ta oʻyinda maydonga tushgan, ikki marta gol urgan va klubiga 14-oʻrinni egallashga yordam bergan.

João Diogo keyingi mavsum boshida jarohat tufayli maydonga tusha olmagan. Diogo 2017-yil dekabr oyi oxirida „Belenenses“ klubi bilan tuzilgan shartnomasini bekor qilgan.

### Ruminiya
2018-yil yanvar oyida João Diogo Ruminiya birinchi ligasida ishtirok etuvchi „CS Gaz Metan Mediaș“ klub safiga qoʻshilgan. Keyingi yilning 7-fevralida Diogo xuddi shu mamlakatning Liga II turnirida ishtirok etuvchi sobiq Ruminiya terma jamoasi futbolchisi Ciprian Maricaga tegishli boʻlgan „FCV Farul Constanța“ klubi bilan shartnoma imzolagan.

## Milliy terma jamoadagi faoliyati
João Diogo Portugaliyaning 21 yoshgacha boʻlgan terma jamoasida oʻynagan va 2009-yilgi Lusofoniya oʻyinlarida milliy terma jamoa safida oʻynagan.

## Manbalar
Alaca (Aydıntepe)

**Alaca** – Turkiyaning Bayburt viloyati, Aydıntepe tumanidagi qishloq. 2021-yilda qishloq aholisi 35 kishini tashkil etgan.

## Manbalar
Gianni Rivera

**Giovanni** „**Gianni**“ **Rivera** (1943-yil 18-avgustda tugʻilgan) – italiyalik siyosatchi va sobiq futbolchi, hujumkor yarim himoyachi sifatida oʻynagan.

## Faoliyat statistikasi

### Klub

### Xalqaro

## Eslatmalar


## Manbalar

## Havolalar

* Gianni Rivera FIGC saytida 
* Gianni Rivera Italia1910.com saytida 
* Gianni Rivera TuttoCalciatori.net saytida 
*
Xasan Raxmatov

**Raxmatov Xasan Utkirovich** (1985-yil 13-sentyabr, Samarqand, OʻzSSR) – oʻzbekistonlik iqtisodchi, bankir. Mehnat faoliyati davomida 2008-2013-yillarda AT Aloqabankda, 2013-2016 yillarda Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy bankida turli lavozimlarda, xususan, rahbarlik lavozimlarida ishlagan.

Shuningdek, X.Raxmatov 2016-yildan 2024-yilgacha AT Aloqabank Boshqaruv Raisi oʻrinbosari lavozimida faoliyat yuritgan. 2024-yil 24-yanvardan 2025-yil kuni yanvar oyigacha Poytaxt bank AJ boshqaruv raisi lavozimida faoliyat olib borgan. 2025-yil fevral oyidan ATB ASIA ALLIANCE BANK kuzatuv kengashi raisi etib tayinlandi.

## Hayoti
Xasan Raxmatov 1985-yil 13-sentyabrda Samarqand viloyatida ziyoli oilada tugʻilgan. 2006-yil Toshkent moliya institutining bakalavr bosqichini, 2008-yil ushbu institutning magistratura bosqichini tamomlagan. 2011-yilda „Iqtisod fanlari nomzodi“, 2020-yilda „Iqtisod fanlari doktori“ ilmiy darajalarini olgan.

## Mehnat faoliyati
**X. Raxmatov** – Oʻzbekiston bank-moliya tizimidagi tajribali mutaxassis va menejer.

Uning mehnat faoliyati 2008–2013-yillarda AT Aloqabank (Respublika apparati) tizimida boshlangan. 2013–2016-yillar davomida Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy bankida turli lavozimlarda mehnat qilgan. 2016–2024-yillarda AT Aloqabank Boshqaruvi raisi oʻrinbosari lavozimida faoliyat yuritgan.

2024-yil 24-yanvardan 2025-yil yanvar oyigacha „Poytaxt bank“ AJ Boshqaruv raisi lavozimida ishlagan. 2025-yil fevral oyidan boshlab ATB „ASIA ALLIANCE BANK“ Kuzatuv kengashi raisi etib tayinlangan.

2025-yil 16-apreldan esa „Milliy banklararo protsessing markazi“ aksiyadorlik jamiyati Boshqaruvi raisi maslahatchisi lavozimiga ham tayinlangan.

## Manbalar
Édgar Pacheco

**Edgar Patrício de Carvalho Pacheco** (1977-yil 7-avgust, Luanda, Angola) – sobiq futbolchi. Angolada tugʻilgan boʻlsa-da, Portugaliya milliy terma jamoasi safida oʻynagan.

Edgar 18 yoshida „Benfika“ klubi safida oʻz debyut oʻyinini oʻtkazgan, klubda muntazam oʻynamagan va keyingi faoliyatining asosiy qismini Ispaniyada, „Málaga“ klubida oʻtkazgan.

## Klubdagi faoliyati
Edgar Angolaning Luanda shahrida tugʻilgan, „Benfika“ klubi yoshlar akademiyasining tarbiyalanuvchisi boʻlgan. Edgar 1995-yil 26-avgustda 18 yoshida asosiy jamoada debyut oʻyini „Tirsense“ klubiga qarshi safardagi oʻyinda oʻtkazgan. Oʻsha uchrashuvda Edgar 45 daqiqa maydonada toʻp surgan va klubining 1:0 hisobidagi gʻalabasiga hissa qoʻshgan. Edgar oʻzining birinchi mavsumini 21 ta oʻyin va ikkita gol bilan yakunlagan. Edgar oʻz faoliyati davomida muntazam ravishda oʻyinga tushirilgan, ammo koʻpincha zaxiradan maydonga tushirilgan. Bundan tashqari, ikkinchi divizionda zahira jamoasi vazifasini bajargan „Alverca“ klubida olti oylik ijara asosida oʻynagan.

1998-yilning yozida Edgar Real Madrid klubiga oʻtgan, ammo La Ligada klub tarkibida oʻyin oʻtkazmagan. Edgar keyingi sakkiz yilni Ispaniyada oʻtkazgan va asosan „Málaga“ klubida oʻynagan. Edgor 2002—2003-yilgi mavsumda ikkinchi divizionda toʻrt oy davomida „Getafe“ klubiga ijaraga berilgan edi.

Edgar Andalusiyaliklar tarkibida asosiy hujumchi sifatida oʻynagan. Edgar vatandoshlari Duda bilan toʻrt va Litos bilan besh mavsumni birga oʻtkazgan va oxir-oqibat barcha musobaqalarda jami 218 ta oʻyinda ishtirok etgan. Shuningdek, Edgar klubning birinchi mavsumidayoq oliy ligaga koʻtarilishiga hissa qoʻshgan.

Edgar 2007—2008-yilgi mavsumda Portugaliyaga qaytib kelgan va „Boavista“ klubi bilan muvaffaqiyatsiz mavsumni boshdan kechirgan. Edgar atigi yettita oʻyinda maydonga tushgan va klub qoidabuzarliklar tufayli Primeira Ligadan quyi ligaga tushib ketgan. Edgar Kiprning „Alki Larnaca“ klubi bilan shartnoma imzolagan. Biroq, bir mavsumdan soʻng klubdan ketishga majbur boʻlgan va 31 yoshida futbolchilik faoliyatini yakunlagan.

## Milliy terma jamoadagi faoliyati
Edgar Angolada tugʻilgan, uning otasi portugaliyalik onasi esa angolalik edi, yoshligida Portugaliyaga koʻchib oʻtgan. Edgar Portugaliya milliy terma jamoasi safida oʻynagan. Edgar Portugaliyaning 21 yoshgacha boʻlgan futbolchilar safida 25 ta oʻyin oʻtkazgan va 1998-yil 19-avgustda Mozambikka qarshi asosiy tarkibda birinchi va oxirgi marta maydonga tushgan.

Keyinchalik, 2004-yil dekabr oyida Edgarning Angola milliy terma jamoasi tarkibida oʻynash uchun taqdim etgan arizasi rad etilgan, chunki Edgar allaqachon Portugaliya milliy terma jamoasi safida chiqish qilgan edi.

## Yutuqlari
**Benfica**

* Taça de Portugal: 1995—1996 

**Malaga**

* UEFA Intertoto kubogi: 2002-yil
* Segunda División 1998—1999

## Manbalar
Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi senatorlari roʻyxati (2024–2029)

**Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi senatorlari roʻyxati** Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senatining senatorlaridan iboratdir. Parlamentning quyi palatasi kabi Senat ham mamlakatning asosiy vakillik organi boʻlib, ijtimoiy-siyosiy va davlat-mintaqaviy vakillikni ifoda etadi.

Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senatining 49-yalpi yalpi majlisida „Yangi tahrirdagi Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi qabul qilinganligi munosabati bilan Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining faoliyatini takomillashtirishga qaratilgan oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida“gi qonunga muvofiq, senat aʼzolarining soni 100 nafardan 65 nafarga qisqartirilgan. Qoraqalpogʻiston Respublikasi, Andijon, Buxoro, Sirdaryo va Xorazm viloyatlaridan 3 nafardan, qolgan hududlardan saylangan esa 4 nafardan Senat aʼzolari roʻyxatga olingan. Shuningdek, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan 9 nafar senator tayinlandi.

## Senatorlarni saylanishi
Oʻzbekiston Respublikasi Saylov kodeksiga muvofiq, senatorlar deputatlarning yashirin ovoz berishi natijasida saylanadi. Markaziy saylov komissiyasining 2024-yil 2-noyabrdagi navbatdagi majlisida Senat aʼzolari saylovi Qoraqalpogʻiston Joʻqorgʻi Kengesi, viloyatlar, Toshkent shahri hamda Mahalliy kengashlarning qoʻshma majlislari 7—12-noyabr kunlari oʻtkazilgan.
## Prezident tomonidan tayinlangan senatorlar
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevnining 2024-yil 16-noyabr kunidagi „Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senati aʼzolarini tayinlash toʻgʻrisida“gi farmoniga muvofiq, quyidagilar Oliy Majlis Senati aʼzosi etib tayinlangan:

## Hududlardan saylangan senatorlar
2024-yil 7-noyabrdan 12-noyabrgacha Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Senati aʼzolari saylovi boʻyicha Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi, xalq deputatlari viloyatlar, Toshkent shahar, tumanlar va shaharlar Kengashlarining qoʻshma majlislari bayonnomalariga muvofiq, 2024-yil 16-noyabrda Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy saylov komissiyasining „Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Senati aʼzolarini roʻyxatga olish toʻgʻrisida“gi qarori qabul qilingan. Qarorga muvofiq, senatorlar roʻyxatga olingan.

## Yana qarang
* Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senati
* Oʻzbekiston Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi deputatlari roʻyxati (2024-2029)
## Manbalar
Edmundo Silva

**Edmundo Joaquim Pascoal da Silva** (1963-yil 12-oktyabr, Setúbal, Portugaliya) – Portugaliya milliy futbol terma jamoasi safida markaziy himoyachi sifatida oʻynagan sobiq futbolchi.

Edmundo 11 mavsum davomida Primeira Ligada jami 227 oʻyin oʻtkazib, beshta gol urgan. Bu mavsumlarning beshtasi „Vitoriya de Setubal“ klubi safida boʻlgan.

## Klubdagi faoliyati
Edmundo Setúbal shahrida tugʻilgan va 19 yoshida shu shahridagi „Vitória de Setúbal“ klubi tarkibida Primeira Ligada 1982—1986-yillar davomida toʻrt mavsumni oʻtkazgach, 1986-yilda „Benfika“ klubi bilan shartnoma imzolagan. Edmundo 1986—1988-yillar davomidagi mavsumda „Benfika“ klubi safida 31 marta maydonga tushgan. Edmundo dekabr oyida Lissabon derbisida „Sporting CP“ klubiga qarshi oʻyinda 1:7 hisobida magʻlubiyatga uchraganidan soʻng, António Oliveiraning oʻrnini egallagan va mavsumning qolgan qismida Dito bilan hamkorlikda ishlagan. Biroq, Carlos Mozer klubiga kelganidan keyin oʻzining asosiy tarkibdagi oʻrnini yoʻqotgan.

Edmundo 1988-yilda Hernâni Neves bilan bogʻliq almashinuv doirasida ijara asosida Setúbalga qaytgan. Keyinchalik Edmundo 1989-yil xuddi shunday sharoitda „Belenenses“ klubiga oʻtgan va mavsum oxirida ushbu klub bilan doimiy shartnoma tuzishga kelishib olgan. Edmundo 1995—1997-yillarda yuqori liga va ikkinchi ligada oʻynagan „Estrela da Amadora“ va „Beja“ klublarida oʻynagan, deyarli 35 yoshida Grupo União Sport Montemor klubi bilan quyi ligalarda oʻynagach, futbolchilik faoliyatini yakunlagan.

## Milliy terma jamoadagi faoliyati
Edmundo 1986-yilgi UEFA Yevropa chempionatining saralash bosqichida Portugaliya milliy terma jamoasining 21 yoshgacha boʻlgan futbolchilar safida uch marta maydonga tushgan.

## Yutuqlari
**Benfica**

* Primeira Liga: 1986—1987, 1986—1987
* Portugaliya tasmasi: 1986—1987
* Yevropa kubogi: 1987—1988-yillarda ikkinchi oʻrin

## Manbalar
Max Charles

**Max Joseph Charles** – 2003-yil 18-avgustda dunyoga kelgan amerikalik aktyor hamda fotograf. Max 2012-yilda The Three Stoges filmida rol ijro etgan. Undan tashqari Yangi Oʻrgimchak-odam filmida Peter Parker obrazining yoshligini gavdalantirgan.

= Manbalar =
Mengliboy Murodov

**Mengliboy Murodov** – shoir, yozuvchi va dramaturg, Oʻzbekiston Yozuvchilar uyushmasi aʼzosi.

## Hayoti
1942-yil 15-mayda Navoiy viloyati Konimex tumanida joylashgan Shodibek qishlogʻida ziyoli oilada dunyoga kelgan. 1961—1966-yillarda Buxoro davlat pedagogika institutida (hozirgi BuxDU) tahsil olgan.

## Ijodi
„Mehr“ nomli ilk sheʼriy kitobi 1966-yilda chop etilgan. Shundan soʻng, „Xosiyatli kun“ (2001), „Diydor“ (2002), „Yuragimda borin aytdim“ (2005)
kabi sheʼriy toʻplamlari, „Gunoh“ (2008), „Savob“ (2011) nomli romanlari, „Mening bola qalbim“ (2009) qissasi, shuningdek, „Koʻngildagi qoʻshiqlar“ (2012), „Umidli dunyo“ (2022) kitoblari chop etilgan.

Mengliboy Murodovning „Gunoh“ romani Oʻzbekiston mustaqilligining 17 yilligiga bagʻishlab tashkil etilgan „Eng ulugʻ, eng aziz“ koʻrik-tanlovida 3-oʻringa loyiq koʻrilgan.

## Vafoti
Adib 2023-yil 14-martda olamdan oʻtgan.

## Manbalar
David Heyman

**David Jonathan Heyman** (1961-yil 26-iyul, London, Angliya) — britaniyalik prodyuser va „Heyday Films“ kinostudiyasining asoschisi. Ushbu prodyusserni Harri Potter filmi mashhur qilgan.

## Manbalar
Ednilson

**Ednilson Pedro Rocha Andrade Mendes** (25-sentyabr 1982-yil, Bisau, Gvineya-Bisau) – gvineya-bisaulik sobiq futbolchi, Portugaliya milliy terma jamoasida yarim himoyachi sifatida oʻynagan.

## Klubdagi faoliyati
Ednilson Bisau shahrida tugʻilib, yoshligidayoq Portugaliyaga koʻchib oʻtgan. Ednilson hali 17 yoshga toʻlmay turib, Italiyaning „Roma“ klubi tomonidan sotib olingan, biroq 2001-yil yanvarida dastlabki shartnomasini uzaytirishni rad etgach, 618 million lira evaziga „Alverca“ va keyinchalik „Benfica“ klubiga sotilgan.

Ednilson Lissabonliklar safida ikki mavsumda asosiy tarkibda oʻynagan. Shundan soʻng Ednilson Primeira Liga klublari „Vitoria“ va Gil Vicente klublariga ijaraga berilgan. Ednilson aynan „Gil Vicente“ klub safida oʻynayotgan paytda „Benfica“ 11 yildan keyin milliy chempionatda gʻolib boʻlgan. „Kritda“ klubi safida atigi 17 ta oʻyinda maydonga tushgan va ikki yil oʻtgach, bir necha oy davomida klubsiz qolgan. Keyin Ednilson „Partizan“ klubida vatandoshi Almami Moreira bilan birga toʻp surgan – ikkisi ham „Boavista“ klubining akademiyasini bitirgan edi. Ednilson qisqa muddat ichida Belgradliklarga bir mavsumda mamlakatning oliy divizionida va asosiy ichki kubok musobaqasida gʻalaba qozonishiga hissa qoʻshgan.

Ednilson Kiprdagi „AEK Larnaca“ klubi safida bir yil toʻp surgan. 2009-yil 27-noyabrda Ednilson Tbilisining Dinamo klubi bilan bir yarim yillik shartnoma imzolagan.

2012-yil 21-fevralda Ednilson yana bir bor klub va mamlakatini oʻzgartirgan va Budapeshtdagi „Vasas“ klubi bilan besh oylik shartnoma imzolagan. Ednilson mavsumning oxirida klubi quyi ligaga tushib ketishi bilan jamoani tark etgan, biroq bu vaqt mobaynida birorta ham rasmiy oʻyinda maydonga tushmagan.

## Klubdagi statistikasi

## Milliy terma jamoadagi faoliyati
Ednilson 2000-yildan 2003-yilgacha Portugaliya U21 milliy terma jamoasida oʻynaganidan soʻng, 2010-yilda uch yillik tanaffusdan keyin, oʻz vatani Gvineya-Bisau milliy terma jamoasining taklifini qabul qilgan. Ednilson 2010 va 2011-yillar oraligʻida Gvineya-Bisau terma jamoasi safida 3 marta maydonga tushgan.

## Manbalar
Eshon soʻfi bobo maqbarasi

**Eshon soʻfi bobo maqbarasi** – Namangan viloyati Chust tumani Olmos shaharchasida joylashgan maqbara. Davlat muhofazasiga olingan.

XVIII asrda qoʻqonlik ustalar tomonidan qurilgan. 2018-yil may iyun oylarida qayta taʼmirlangan.

## Galereya

File:Eshon soʻfi bobo maqbarasi.jpg 



## Manbalar
Sayyora Yunusova

**Sayyora Yunusova** — Oʻzbekiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan artist, teatr va kino aktrisasi, dublyaj ustasi.
## Hayoti
Sayyora Yunusova 1956-yilda Toshkent shahrida tug‘ilgan. 1973-1977 yillarda Toshkent teatr va rassomlik san’ati institutida tahsil olgan. 1999-yilda „O‘zbekiston Respublikasida xizmat ko‘rsatgan artist“ faxriy unvoni bilan taqdirlangan. 2021-yilda unga „O‘zbekiston Respublikasi Mustaqilligining 30 yilligi“, 2022-yilda esa „Madaniyat va san’at fidokori“ ko‘krak nishoni topshirilgan.
## Faoliyati
Sayyora Yunusova 1977-yildan hozirgi kunga qadar Oʻzbek milliy akademik drama teatrida faoliyat yuritib kelmoqda. Teatr sahnasida 80 dan ortiq obrazlarni yaratgan. Uning ijrosidagi rollardan ayrimlari: „Al-Farg‘oniy“ spektaklida Firdavs, „Oltin devor“da Zuxra, „Gamlet“da Gertruda, „Bir koshona sirlari“da Dilora, „Zebuniso“da Zebuniso, „Bir qadam yo‘l“da Beg‘am, „Daraxtlar tik turib jon beradi“da Ameliya, „Bor ekanda, yo‘q ekanda“da Ertakchi, „Omon bo‘lgin, azizim“da ona, „Taqdir sinovlari“da Gulsum momo, „Tortardurman jabrimni“da advokat, „Bir qadam yo‘l“da Sayyora, „O‘tkan kunlar“da O‘zbekoyim, „Kuzgi maktublar“da Oynisa opa, „Alisher Navoiy“da enaga, „Oq kema“da kampir, „Chimildiq“da qaynona, „Abay“da Oykarim, „Jaloliddin Manguberdi“da enaga, „Urush odamlari“da Biydi momo, „Yulduzli tunlar“da Gavharshodbegim.

Aktrisa nafaqat teatr san’atidagi ijodi, balki kino sohasidagi ijodi bilan ham tanilgan. 40 dan ortiq badiiy filmlar va seriallarda ham obrazlar yaratib, tomoshabinlar eʼtiborini qozongan. „Otalar so‘zi, aqlning ko‘zi“ va „Dengizdan tomchi“ kabi teleko‘rsatuvlarda ham bir qancha rollarni ijro etgan. Filmlarda ijro etgan ba’zi rollari quyidagilar: „Changak“da ayol, „Bir fojia izidan“da Sevara, „Ko‘zlaring ma’yus“da ona, „Bobur“da ayol, „Chaqmoq“da Sardorning onasi, „Suv yoqalab“da Shahlo, „Shaytanat“da ona, „Jasur“da yo‘lchi ayol, „Gumroxlar“da Rahima ona, „Umid“da ona, „O‘g‘irlangan kelin“da sovchi ayol, „So‘zsiz sevgi“da ona, „Meni yolg‘iz qoldirma“da ona, „Yodgor“da ayol, „Pari momo“da momo, „Sotqin“da ona, „Ko‘rgim keladi“da ona, „Opa-singillar“da Ra’no, „To‘qlikka sho‘xlik-2“da ona.

## Manbalar

## Havolalar
Muhabbat dashti

**"Muhabbat dashti"** yoki **"To muhabbat"** – Alisher Navoiyning shu nomli gʻazaliga bastalagan qoʻshiq. Ushbu gʻazal „Chor devon“ asarinining 2-jildidagi 496-gʻazal hisoblanadi. Qoʻshiq ilk bora Oʻzbekiston xalq artisti Mavluda Aʼzamova tomonidan kuylangan. Keyinchalik Alisher Fayz tomonidan yangicha musiqiy sayqalda qayta ijro etilgan.

## Gʻazal sharhi
Gʻazalda lirik qahramon – oshiq, sevgining cheksiz sahrosida ovora holatda tasvirlanadi; ishqning balolari qarshisida u ojiz va bechoradir. Baytlarda ishq yoʻlida oʻzlikni yoʻqotish, sabr va iztirob bilan yashash, ichki kechinmalarni botiniy jarohat sifatida his etish kabi holatlar ifodalangan. Matnda parvona, bulbul, hijron tuni kabi obrazlar orqali oshiqning kechmishlari ramziy vositalar bilan beriladi. Shoir oʻzini anglay olmayotganini, bu holatni boshqalar ham tushunolmasligini aytadi. Bu mazmun ayrim talqinlarda „oʻzlikni anglash“ gʻoyasi bilan bogʻlansa-da, gʻazal matni koʻproq tasavvufiy yoʻnalishdagi „fanolik“, yaʼni oʻzidan voz kechish gʻoyasiga yaqin turadi. Gʻazal yakunida shoir doʻstlarining oʻlimi sababli qaygʻuda, biroq ularning ortidan „it kabi“ ergashishini aytadi. Bu ibora ayrimlar uchun qoloq yoki tahqirli tuyulishi mumkin, ammo bu yerda Qur’oni Karimdagi Qitmir haqidagi rivoyatga ishora mavjud boʻlib, sadoqat va itoat ramzi sifatida talqin qilinadi. Asar ilohiy muhabbat, insoniy ojizlik, ichki iztirob va soʻfiy tafakkur jihatidan boy, murakkab mazmunga ega boʻlib, mumtoz adabiyot doirasida alohida ahamiyat kasb etadi.

## Manbalar


## Havolalar

* „El netib topqay meni“ gʻazalining sharhi
*
Eduardo Luís

**Eduardo Luís Marques Kruss Gomes** (6-dekabr 1955-yil, Loures, Portugaliya) – portugaliyalik sobiq futbolchi, markaziy himoyachi va murabbiy sifatida faoliyat yuritgan.

## Klubdagi faoliyati
Eduardo Lisbon tumaning Loures shahrida tugʻilgan, „Benfika“ klubining yoshlar jamosida muvaffaqiyatsizlikka uchragach, „Maritimo“ klubi bilan professional futboldagi faoliyatini boshlagan. Eduardo Luis 1975—1976-yilgi mavsumda „Benfika“ klubi bilan qayta shartnoma imzolagan, biroq Primeira Ligada atigi uchta oʻyinda ishtirok etgan, soʻngra „Madeira“ klubiga qaytgan. Eduardo klubiga Segunda Ligasidan yuqori ligaga koʻtarilishiga yordam bergan va keyingi toʻrt mavsum davomida yuqori ligada atiga ikki oʻyinni oʻtkazib yuborgan.

1981-yilda „Maritimo“ klubi yana ikkinchi divizionga tushib qolgan va Eduardo klub safida barcha oʻyinlarda ishtirok etgan va ularning yana yuqori ligaga chiqishiga hissa qoʻshgan. Eduardo 1982-yil yozida „Porto“ klubiga oʻtgan va yetti mavsumning ikkitasida muntazam ravishda asosiy tarkibda oʻynagan. Eduardoning eng yorqin mavsumi 1986—1987 yillarga toʻgʻri kelgan. Bu davrda Eduardo ikkinchi oʻrinni egallagan klub tarkibida 27 ta oʻyinda maydonga tushgan av bitta gol urgan. Shuningdek, „Porto“ klubi Portugaliya kubogining yarim finaliga chiqgan va oʻsha mavsumda Yevropa chempionlar kubogini qoʻlga kiritgan. Eduardo „Bayern Munich“ klubiga qarshi final oʻyinida (2:1) toʻliq 90 daqiqa oʻynagan.

1989-yilda, 33 yoshida Eduardo „Porto“ klubidan ketgan va ikkinchi ligadagi „Rio Ave“ klubiga oʻtgan. Eduardo Kanada Milliy Futbol Ligasida ishtirok etuvchi „SC Toronto“ klubi safida qisqa muddat oʻynaganidan soʻng Portugaliyaga qaytib kelgan. Shundan keyin uchinchi diviziondagi „Ovarense“ klubiga qoʻshilgan va birinchi mavsumidayoq klub bilan yuqori ligaga koʻtarilishga erishgan.

Eduardo futbolchilik faoliyatini tugatganidan bir yil oʻtib, murabbiylik faoliyatini boshlagan. Keyingi mavsumlar davomida Eduardo ikkinchi va uchinchi diviziondagi oʻndan ortiq klublarda faoliyat yurittgan. Uning eng katta yutugʻi 1995—1996-yillarda „Aves“ klubini ikkinchi divizionning toʻrtinchi oʻrniga olib chiqqani boʻlgan.

## Milliy terma jamoasidagi faoliyati
Eduardo Portugaliya milliy terma jamoasida debyut oʻyini 1980-yil 24-sentyabrda Italiyaga (3:1) qarshi boʻlgan. Keyingi yetti yil davomida Eduardo jami sakkiz marta milliy terma jamoa safida maydonga tushgan. Eduardo futbol boʻyicha 1984-yilgi Yevropa chempionatida ishtirok etgan va yarim final bosqichigacha maydonga tushmagan.

## Manbalar
Omon Jamolov

**Omon Jamolov** – oʻzbek olimi, oʻqituvchi hamda gʻoʻza oʻsimligiga oid bir qancha ilmiy ishlar muallifi. 1962-yil Sovet Ittifoqi Kommunistik partiyasi aʼzoligiga qabul qilingan.

## Hayoti
Omon Jamolov 1938-yil Oʻzbekiston SSR tarkibidagi Surxondaryo viloyatining Jarqoʻrgʻon rayonidagi Ulyanov nomli sovxoz markazida tugʻulgan. Rayondagi Kuybishev nomidagi 3-sonli umumiy oʻrta taʼlim maktabida oʻqigan. Oʻrta maktabni 1956-yil tamomlab, 1957-yil Samarqand davlat universitetining biologiya fakultetining kunduzgi taʼlim shakliga qabul qilinadi. 1962-yil universitetni imtiyozli diplom bilan yakunlaydi. Oliygohni tamomlagach, oʻqituvchilik faoliyatini shu yili Qarshi davlat pedagogika universitetining agrobiologiya fakultetida oʻqituvchi sifatida boshladi. 1965-yil universitetdagi oʻqituvchilik faoliyatini yakunlab, Qashqadaryo viloyati partiya komitetida instruktor lavozimida ishga kirib, shu yerda 1966-yilning oxirigacha ishladi. 1966-yildan 1967-yilgacha Surxondaryo viloyati partiya komitetida lektor boʻlib faoliyat yuritdi. 1967-yil Surxondaryo viloyati sovet ittifoqi kommunistik partiyasi birinchi sekretarining yordamchisi lavozimiga tayinlandi. 1 yildan ortiq partiyada ishlaganidan soʻng, Surxondaryo viloyati paxtachilik stansiyasida katta ilmiy xodim boʻlib ishlab gʻoʻza oʻsimligiga oid yirik ilmiy ishlar bilan shugʻullanishni boshladi. 1987-yil stansiyaning „Oʻsimliklar himoyasi“ boʻlimi boshligʻi lavozimiga tayinlandi. Bu bilan bir paytda paxta hosildorligini oshirish, gʻoʻza oʻsimligining vilt, makrosporioz, alterparioz qora ildiz chirishini yoʻqotish ustida bir nechta amaliy ishlarni olib bordi.
## Ilmiy faoliyati
Omon Jamolov ilmiy rahbarligida „Sineb“ preparati Surxondaryo viloyatida, Turkmaniston SSR va qoʻshni hududlarda sinov maqsadida qoʻllanilganida gʻoʻzadagi makrosporioz kasalligi keskin kamaydi. 1973-yilda olim oʻzining koʻp yillik ilmiy tajribasiga asoslangan holda, „Surxondaryo sharoitida ingichka tolali paxtalarda makrosporioz va alterparioz (tola chirish) kasalliklariga qarshi agrotexnika va ximik tadbirlar ishlab chiqish“ mavzusida oʻzining nomzodlik dissertatsiyasini yoqladi. Xuddi shu va yondosh mavzulardagi 30 dan ortiq maqolalari „Pravda Vostoka“, „Leninskoy znamya“, „Xlopkovodstva“, „Zashita rasteniye“, „Selskoy xozyaystvo Uzbekistana“, „Lenin bayrogʻi“ hamda „Mikrologiya va fitopatologiya“ jurnallarida nashr etilgan.
## Manbalar
Shohruh Davlatov

**Shohruh Davlatov** (1996-yil 7-martida tugʻilgan) – yengil atletikachi, Oʻzbekiston milliy terma jamoasi aʼzosi. Oʻrta va uzoq masofalarga yuguruvchi, ochiq stadionlarda (5000 metr va 10000 metr) ikki karra Oʻzbekiston chempioni, yopiq inshootlarda milliy chempionat gʻolibi, 1500 metr va 3000 metrlik (yopiq inshootlarda) masofada Oʻzbekiston rekordchisi, ommaviy yugurish boʻyicha koʻp karra milliy turnirlar gʻolibi. Parij shahrida boʻlib oʻtgan 2024-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida yengil atletikaning marafon dasturida ishtirok etgan.

## Hayoti
Davlatov Shohruh Saʼdullo oʻgʻli 1996-yilning 7-mart kuni Surxondaryo viloyati Sariosiyo tumanida tugʻilgan.

## Faoliyati
Shohruh 2017-yildan Yengil atletika boʻyicha Oʻzbekiston terma jamoasining aʼzosi hisoblanadi. Murabbiylari Kamoliddin Roʻzimuhammedov hamda Natalya Xoldorova. Uning xalqaro turnirlardagi ilk ishtiroki 2015-yilda Guyyanda boʻlib oʻtgan „World Cross Country Championships“ marafoniga toʻgʻri kelgan. Ushbu turnirning 20 yoshgacha boʻlganlar toifasida qatnashgan sportchi 28:39 minutlik natija bilan 107-boʻlib marraga yetib kelgan. Keyinchalik 2018-yilda Kardiffda boʻlib oʻtgan yarim marafon boʻyicha jahon chempionatida 1:09:56 koʻrsatkich qayd etgan holda 72-oʻrinni egallagan. 2019-yilda Neapolda boʻlib oʻtgan Yozgi Universiadada 1:07:06 da finish chizigʻini kesib oʻtib oltinchi natijani qayd etgan.

Shohruh 2023-yilning 12-16-iyul sanalarida Tailandning Bangkok shahrida boʻlib oʻtgan yengil atletika boʻyicha Osiyo chempionatining 5000 metr hamda 10000 metrlik yugurish musobaqalarida ishtirok etgan. Sportchi 5000 metrlik yoʻnalishda 13:57.76 daqiqalik natija bilan 4-oʻrinni qayd etgan boʻlsa, 10000 metrlik dasturda 30:59.80 daqiqalik natija bilan marra chizigʻini 8-boʻlib kesib oʻtgan.

Shohruh 2023-yil 3-dekabr sanasida Ispaniyada boʻlib oʻtgan „Valencia Marathon Trinidad Alfonso“ marafonida 2:07:02 natija qayde etgan holda Parij-2024 Yozgi Olimpiada oʻyinlari yoʻllanmasini qoʻlga kiritgan. Bu katijasi bilan Davlatov 1985-yilning 15-iyunida Vladimr Belebordov tomonidan oʻrnatilgan milliy rekordni ham yangilagan. Undan tashqari yarim marafon boʻyicha Oʻzbekiston rekordi ham ushbu sportchi tomonidan oʻrnatilgan (1:01:48).

## Manbalar
Davlat akademik katta teatri

**Davlat akademik katta teatri**:

* Alisher Navoiy nomidagi davlat akademik katta teatri
* Rossiya Davlat akademik katta teatri
Parij operasi

**Parij operasi** () – Musiqa va raqs milliy akademiyasi — Parijdagi davlat opera va balet teatri. Yevropa musiqali teatr madaniyatining yirik markazlaridan. 1669-yilda "Qirol musiqa akademiyasi" nomida tashkil topgan. 1875-yildan hozirgi nomda. Teatrning tarixi fransuz opera va balet sanʼatining yuzaga kelishi hamda rivojlanishi bilan uzviy bogʻliq. 1989 yilda Bastiliya operasi ochilganidan beri, Garnier saroyi asosan raqs tomoshalari uchun ajratilgan.

## Havolalar
*
Komil Avaz

**Komil Avaz** – shoir, dramaturg va Oʻzbekiston yozuvchilar uyushmasining aʼzosi.
## Hayoti
1942-yil Xiva tumanida dunyoga kelgan. Toshkent toʻqimachilik institutini tamomlagan. Kasbiga koʻra injener-mexanik boʻlishi bilan bir qatorda iqtisodiyot fanlari nomzodi boʻlgan. Dastlab paxta tozalash sanoat tizimida faoliyat yuritgan, 1985-yildan soʻng oddiy chilangarlik lavozimidan Xorazm paxta tayyorlash tresti bosh muhandisi lavozimiga loyiq deb topilgan. Ogahiy nomidagi Xorazm viloyat musiqali drama teatrida adabiy emakdosh sifatida ishlagandan soʻng direktor vazifasida ish yuritgan. Shuningdek, Ogahiy nomidagi xayriya jamgʻarmasida rais boʻlib ishlagan.
## Ijodi
Uning ijodga kirib kelishiga oʻz hissasini qoʻshgan ustozi – ogʻasi Erkin Samandardir. 1957-yilda „Maktabim“ nomli sheʼri bir vaqtning oʻzida rus (N.Gatsunayev tarjimasida) va oʻzbek tillarida „Xorezmskaya pravda“ hamda „Xorazm haqiqati“ gazetalarida nashrdan chiqqan.

1982-yil „Ajib sir“ deb nomlangan asari „Muallifning ilk kitobi“ sifatida chop etilgan."Shashmaqom" (1983) „Xiva xonishlari“ va „Xivinskiye napevi“ (1884, Strinkovskaya tarjimasi) sheʼriy kitoblari nashrdan chiqqan.

1982-yil „Jahannam“ nomli ilk pyesasi Ogahiy nomidagi Xorazm viloyati teatrida sahnalashtirilgan. „Tashkildagi hangoma“ (1990), „Jobbi joʻjakning hiylasi“ (1991), „Marvarid taqqan ayol“ (1992), „Feruz“ (1994, musiqiy drama), „Munoqasha“ (1994), „Telbalar“ (1997, groteks), „Diyonatga xiyonat“ (1998), „Javlon jurra“ (2000), „Avesto— mehr farzandi“(2001), „Guliravza“ (2001, musiqiy drama), „Tandir“ (2005), „Soʻnggi umidlar“ (2007) kabi sahna asarlarining muallifidir. Oʻzbekiston televideniyasida adibning „Saqili navo“, „Jobbi joʻjakning hiylasi“, „Deyishma“, „Tashkil“ nomli asarlari asosida filmlar suratga olingan. Xorazm maqomi va suvoralariga atab yaratilgan ssenariysiga koʻra „Dil-u jonim sanga qurbon“ deb nomlangan uch qismli telefilm tasvirga olingan.

2003—2009-yillar oraligʻida „Tong epkini“, „Qoʻlangʻa“, „Oʻtayotgan vaqt“ saylanmasi, „Shoh boʻldi ishq ichinda“, „Ibrat manzili“ hamda Ogahiy tavalludining 200 yilligiga atalgan „Muhammad Rizo Ogahiy“ kabi asarlari chop etilgan.

2006-yilda „Olis yulduzlar“ pyesasi va „Komil Devoniy haqidagi adabiy-badiiy toʻplam“i nashrdan chiqqan.

2009-yil „Sharq yulduzi“ jurnalining birinchi sonida „Ogahiy“ dostoni eʼlon qilingan. Undan soʻng 2009—2011-yillar davomida „Iztirob“, „Sahroda bir kun“, „Toʻli timmitning toʻyi“, „Kelin kiyintirish“, „Sahrodagi odam“ nomli asarlari yaratilgan.
## Vafoti

2022-yil 24-iyun kuni Urganch shahrida olamdan oʻtgan.

## Manbalar