open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Daraxtdagi uy

**Daraxtdagi uy** — bu yerdan baland ko'tarilgan bino bo'lib, asosan, daraxt tojida qurilgan, uning asosini bir yoki bir nechta daraxtning tanasi tashkil qiladi. Dam olish maskani, ov uyi, ish joyi yoki vaqtinchalik boshpana sifatida foydalanish mumkin.

O'rmonli hudud uchun daraxtdagi uylar ekologik qurilishning namunasi bo'lib, ularni qurish uchun o'rmonlarni kesish shart emas. Tropiklarning ba'zi hududlarida oddiy uylar daraxtlar yoki ustunlar ustida qurilib, bu yer darajasida qurilgan uylar uchun mavjud xavf-xatarlardan himoyalanish imkonini beradi.

## An'anaviy uy-joy sifatida daraxtdagi uy
Yangi Gvineyadagi Korovay qabilasining daraxt ustida qurilgan uylarining ba'zilarining balandligi 40 metrgacha bo'lib, shu orqali ular qo'shni qabila *kallakesarlari hujumidan* saqlanishadi.

## Ommabopligi
1990-yillarning o'rtalaridan boshlab, daraxtdagi uylar Amerika Qo'shma Shtatlarida va Yevropaning ba'zi qismlarida tobora ommalashib bormoqda. Bunga kutilgan daromadning oshishi, qurilish texnologiyalarining takomillashtirilishi, xavfsiz qurilish amaliyotlari bo'yicha tadqiqotlar va atrof-muhit muammolariga, xususan, barqaror rivojlanishning ta'minlanishiga bo'lgan qiziqishning ortishi sabab bo'ldi. Bu, o'z navbatida, o'z mijozlari uchun barcha qurilish va dizayn ishlarini qamrab oladigan korxonalar uchun talabni ta'minladi.

## Daraxtdagi uyga misollar

* Yangi Zelandiyada 2009-yilda *Yellow Tree House restorani* 40 metrlik sekvoya tepasida qurilgan.
* Fransiyada 800-1200 yoshlik eman asosida ikkita ibodatxona qurilgan.


ET Bahir Dar asv2018-02 img05 Blue Nile at the bridge.jpg|Bahir Dar shahrida, Efiopiya
Korowai Treehouse 6.jpg|Korovay qabilasining uyi
Boomhut.JPG||Bolalar uchun daraxt uyi
AllouvilleBellefosseChêne.jpg|Chapel eman


## Yana qarang

*  — ekologik toza daraxt uyi tushunchasi.
* Free Spirit Spheres — o'rmon tojida osilgan sharsimon uylar.
* Baubotanik minorasi.

## Eslatmalar

## Havolalar

* Daraxt uylar (foto)
Depozit chiptasi

**Depozit chiptasi** ― bu omonatchidan maʼlum muddatga yoki muddatsiz maʼlum miqdordagi pulni olgandan keyin bank tomonidan beriladigan, bank omonati boʻyicha toʻlashi shart boʻlgan foizlar miqdorini koʻrsatadigan sertifikat.

Depozit chiptalari roʻyxatdan oʻtgan shaxsga va depozit egasiga beriladi.

Bankdan omonat berish depozit chiptasini taqdim etish sharti bilan amalga oshiriladi.

Ushbu „*depozit chiptasi*“ atamasi XIX asrda ishlatilgan. Ammo hozirgi kunda „depozit chiptasi“ tushunchasi koʻp mamlakatlarda eskirgan.

**Depozit sertifikati** - bu bankka kiritilgan yuridik va yuridik badallar summasini hamda sertifikat bergan bankda yoki ushbu bankning istalgan filialida depozit (depozit) miqdori va sertifikatda ko'rsatilgan foizlarni olish huquqini tasdiqlovchi qimmatli qog'oz. Shunday qilib, bank depozit sertifikati bu yuridik shaxs tomonidan ma'lum miqdordagi mablag'ni bank tashkilotiga kiritish va saqlash haqiqatan tasdiqlovchi qimmatli qog'ozdir. Shuningdek, ushbu hujjatning amal qilish muddati, saqlash shartlari, to'lov muddati, foizlar va boshqa zarur ma'lumotlar ko'rsatilgan.

Ta'kidlash joizki, depozit sertifikatlari faqat milliy valyutada - so'mda chiqariladi, ular bo'yicha daromad foiz shaklida hisoblanadi.

Depozit sertifikatlarining xususiyatlari quyidagilar:

Omonat sertifikatlari:

• qimmatli qog'ozlar;

• faqat banklar tomonidan chiqarilgan;

• bank qonunlari bilan tartibga solinadi;

• hujjatli shaklda chiqarilgan;

• huquqlarni boshqa shaxslarga o'tkazish degani;

• tovarlar va xizmatlar uchun hisob-kitob va to'lov vositasi bo'la olmaydi;

• faqat O'zbekiston Respublikasi rezidentlariga beriladi.

## Adabiyotlar

* Vkladnoy bilet // Bolshaya sovetskaya ensiklopediya : v 66 t. (65 t. i 1 dop.) / gl. red. O. Yu. Shmidt. – M. : Sovetskaya ensiklopediya, 1926—1947.
Toʻlovni qaytarish

**Toʻlovni qaytarish** **yoki charjbek** (ingl. chargeback) — toʻlovchining pulini qaytarishdir. Banklar va boshqa moliyaviy tashkilotlarining xalqaro toʻlov tizimlari tomonidan ularga yuklangan masʼuliyat uchun majburiy fuqarolik javobgarligi turi hisoblanadi. Emitent bank tomonidan toʻlov summasi toʻgʻridan-toʻgʻri oluvchidan (ekvayer bank) yechib olinadigan va toʻlovchiga qaytariladigan bitimga (toʻlovchining huquqlarini himoya qilish maqsadida) eʼtiroz bildirish tartibi bitimning haqiqiyligi oluvchiga tegishli boʻladi.  Plastik kartalar boʻyicha oʻzaro hisob-kitoblar tizimida toʻlovlarni qaytarish texnologiyasi qoʻllanadi. Mablagʻlar yetishmasligi yoki toʻlovni amalga oshirishga imkoni boʻlmagan taqdirda (xususan, bankrot boʻlgan taqdirda) mablagʻlar qaytariladi va  bank-ekvayer oldida qarz hosil boʻladi.

## Manbalar
The Nothing Book

**Hech narsa kitobi (**) - 1974-yilda Qoʻshma Shtatlarda nashr etilgan boʻsh sahifalardan iborat kitobdir.

Umuman olganda, har qanday daftarcha boʻsh *sahifalar kitobi* hisoblanadi. Kitob va daftar oʻrtasidagi nozik farqdan foydalangan holda, „*Harmony Books“* nashriyoti 1974-yilda hajmi 192 ta boʻsh sahifadan (moleskins va boshqa daftarlarning standart hajmi) iborat boʻlgan „Hech narsa kitobi“ deb nomlanuvchi kitobni nashr qilgan. Publitsist Stefan Kenfer bu haqida *[[Time (jurnal)|Time]]* jurnalida „Hech narsa kitobi – arzimagan kitoblarning eng yaxshi masxarasidir“ deb izoh berdi. Koʻrinishidan kitobga talab kuchli boʻlgan chunki oʻsha yilning oxirida 160 sahifali ikkinchi nashr taqdim etildi. Ushbu nashr alohida sarlavhaga ega edi: „Undan biror narsa yaratmoqchimisiz?“ (). Kitob muqovasida Eduard Dalbergning epigrafi qayd etilgan: „Hech narsani tushunish uchun koʻp vaqt kerak boʻladi“ va nashriyotchilarning quyidagi izohlari:Bernard Shoudan kimsasiz orolga qanday beshta kitob olib borishini soʻrashganda, u oʻzi bilan beshta boʻsh sahifali kitobni olib ketmoqchiligini aytgan. „Hech narsa“ kitobi aynan shunday kitob hisoblanadi. Imkoniyatlar cheksizdir. Oʻz romaningizni yozing, oʻzingizning retseptlar toʻplamingizni yarating, chizing, roʻyxatlar tuzing, qaydlar yozing, avtograflar toʻplang, sheʼr yozing, taʼtilni rejalashtiring, kundalik yozishni boshlang, qaydlarni yopishtiring, kiyimlarni loyihalashtiring, oʻzingizning kashta tikish yoki trikotaj uslubingizni ixtiro qiling, shunchaki hordiq uchun yozing, qoʻshiqlarni toʻplang, muhim sanalarni belgilang, mehmonlarning fikrlarini toʻplang, gullarni sugʻoring, sevimli hikmatlarni toʻplang, kulgili hikoyalarni toʻplang yoki ixtiro qiling, tasavvuringizni ishlating – biror narsa qiling! Hech narsa kitobi sizning kitobingiz, demak u siz xohlagan narsaga aylanishi mumkin. Bayron aytganidek,

:: Agar nashrda qayd etilsangiz, butunlay xursand boʻling:
:: Kitob hech narsa boʻlmasa-da, lekin hali ham kitob!
Vaqt oʻtishi bilan gʻoyaning mashhurligi oʻsib bordi va nashriyot „Hech narsa kitoblari“ ni nashr qila boshladi: masalan, 1980-yilda „Hech narsaning orzu kitobi“ (, moviy sahifalari va bulutli tasvirlar bilan) nashriyotlar tomonidan mashhur seriyaga eng yangi qissa sifatida eʼlon qilindi.

Kelajakda „Hech narsa kitobi“ Kazimir Malevichning „Qora kvadrat“, Jon Keyjning „4 daqiqa 33 soniya“ pyesasiga oʻxshash oʻziga xos kontseptual harakat deb atala boshlandi. Ehtimol, bu matematikaning mashhur populyarizatori Martin Gardnerning „Hech narsaning ahamiyati“ inshosida eslatib oʻtilgani bilan bogʻliqdir ().

Keyinchalik, sarlavhali muqovaga qoʻshimcha ravishda boʻsh sahifalar bloki boʻlgan boshqa kitob nashrlari paydo boʻldi. Xuddi shunday 2011-yilda Britaniyalik Sheridan Simov "Barcha erkaklar nima haqida oʻylaydilar " nomli kitobini nashr etdi (), boʻsh sahifalardan iborat boʻlib, muallifning fikriga koʻra, uning „hayratlantiruvchi xulosasi“ aks etishi kerak yaʼni erkaklar endi hech narsa haqida oʻylamaydilar; Daily Telegraph gazetasiga koʻra, kitob talaba yoshlar orasida katta muvaffaqiyat qozongan.

## Manbalar
The Cure for Insomnia

***The Cure for Insomnia*** () 1987-yilda suratga olingan film. „Eng uzun film“ oʻlaroq Guinness rekordlar kitobiga kiritilgan, ammo ushbu rekord 2006-yilning 23-aprelida *Matrjoschka* filmi eʼlon qilinishi ortidan yangilangan.

## Syujeti
Filmda syujet yoʻq: butun uch yarim kun davomida lenta davom etar ekan, aktyor Lee Groban tomoshabinga oʻzining 4080 betlik „Uyqusizlik davosi“ poemasini oʻqib beradi. Bir necha joylarda hikoya birdan heavy metal janridagi videokliplar bilan toʻxtatilgan.

## Film namoyishi
Premyera 1987-yilning 31-yanvaridan 3-fevraliga qadar Chikago sanʼat institutida toʻxtovsiz namoyish etilgan. U DVD yoki boshqa uy video formatlarida chiqarilmagan va barcha maʼlum nusxalar yoʻqolgan deb hisoblanadi.

## Manbalar

## Havolalar
* Film haqida wisegeek.com saytida
Protsessing

**Protsessing —  toʻlov operatsiyalarini amalga oshirishda foydalaniladigan maʼlumotlarni qayta ishlash** faoliyati.  Bunday faoliyat protsessing markazlari (toʻlov xizmatlari provayderlari) tomonidan amalga oshiriladi. Protsessing xizmatlari koʻproq quyidagi sohalarda qoʻllanadi:

* elektron toʻlovlarni qayta ishlash;
* plastik kartalarni qayta ishlash

Protsessingni xalqaro va mahalliy toʻlov tizimlarining kartalariga tegishli xizmat koʻrsatish operatsiyalari bilan bogʻliq boʻlgan bank faoliyatiga va bankdan tashqari faoliyatga boʻlish kerak. Bank protsessing — bank kartalarini chiqarish (emissiya) yoki ularni qabul qilish (ekvayring) xizmatlaridan iborat.  

Muntazam toʻlovlarni qabul qilish (uyali aloqa, internet, raqamli texnologiyalar, kommunal xizmatlar va boshqalar), pul oʻtkazmalari, shuningdek, yangi yoʻnalish — nobank kartalari (ijtimoiy, transport, sovgʻa, benzin) kabi operatsiyalarga xizmat koʻrsatish  nobank protsessingga misol boʻladi.

## Yana qarang
* Toʻlov tizimi
* Toʻlov xizmatlari provayderi

## Manbalar



## Adabiyotlar

* Protsessing / O. N. Misko // Bolshaya rossiyskaya ensiklopediya : [v 35 t.] / gl. red. Yu. S. Osipov. — M. : Bolshaya rossiyskaya ensiklopediya, 2004—2017.
Protsessing markazi

**Protsessing markazi** — hisob-kitoblar ishtirokchilari oʻrtasida axborot-texnologik hamkorlikni taʼminlovchi yuridik shaxs yoki uning tarkibiy boʻlinmasi.

Rus tilida **protsessing markazi** tushunchasi  asosan plastik kartalar yordamida tranzaktsiyalarni qayta ishlash (ingliz tilidan ishlov berish) bilan shugʻullanadigan tashkilotlarga nisbatan qoʻllanadi.

Bank kartalarini chiqaradigan Rossiya banklarining aksariyati oʻzlarining bank protsessing markazlarini — hisob-kitoblar ishtirokchilari oʻrtasida axborot va texnologik aloqalarni amalga oshiradigan va plastik kartalar bilan  bank ichidagi qayta ishlashni taʼminlaydigan operatsiyalarni yaʼni banklarning tarkibiy boʻlinmalarini yaratadilar.

Plastik kartochkalar boʻyicha hisob-kitob tizimlarining har biri plastik kartochkalar boʻyicha operatsiyalarni amalga oshiruvchi protsessing markazlariga oʻz talablarini qoʻyadi.  Misol uchun:

* VISA International va Mastercard Worldwide-uchinchi tomon protsessorlari sifatida toʻlov tizimlari tomonidan sertifikatlashni talab qiladi.
* American Express va Diners Club International-operatsiyalarni texnologik qoʻllab-quvvatlash uchun toʻlov tizimlarini litsenziyalashni talab qiladi.

Rossiyadagi protsessing markazlari, shuningdek, bank kartalaridan foydalangan holda xalqaro toʻlov tizimlarida maʼlumotlarni shifrlash xizmatlarini koʻrsatish va xalqaro toʻlov tizimlaridan foydalanish uchun moʻljallangan shifrlash vositalariga texnik xizmat koʻrsatish uchun FSB tomonidan litsenziyaga ega boʻlishi kerak.

## Havolalar

* 
*
Birlashgan hisob-kitob tizimi

**"Birlashgan hisob-kitob tizimi"**, — Rossiya nobank kredit tashkiloti (NCO), ochiq aksiyadorlik jamiyati, ORS toʻlov tizimining operatori hisob-kitob markazi.

 1999-yilda tashkil etilgan Rossiya Banki 1999-yil 23-sentabrda „ORS“ NKOga rubl va chet el valyutasidagi mablagʻlar bilan bank operatsiyalarini amalga oshirish uchun litsenziya (№ 3342-K) berdi.  2016-yil 1-yanvarda ORSning banklararo hisob-kitob operatori sifatidagi funksiyalari NSPKga oʻtkazildi.  2020-yil 27-aprelda Rossiya banki NPO ORS litsenziyasini ixtiyoriy ravishda tugatilganligi sababli bekor qildi.

## Tarix
Dastlab Pevoye O.V.K bank guruhining tarkibiy boʻlinmasi sifatida tashkil etilgan. Rossiya bank sektorining 1998-yildagi defolti tufayli yuzaga kelgan inqirozidan soʻng, 1999-yilda STB-Card toʻlov biznesiga xizmat koʻrsatish uchun bir vaqtning oʻzida Pervoe O.V.K. Bankning hisob-kitoblar boʻlimi, shuningdek, „INQAKHRAN“ YoAJ tadbirkorlik faoliyatini boshqarish funktsiyalari ORSga oʻtkazildi.  2003-yilda O.V.K. tarkibida  Vladimir Potaninning INTERROS konserniga sotilgan.  2006-yilda ROSBANK guruhining bir qismi sifatida u Société Générale guruhiga sotildi.

OPC toʻlov tizimining ishtirokchilari Rossiyadagi eng yirik kredit tashkilotlari hisoblanadi, masalan: Gazprombank Zenit, AK Bars, FC Otkritie va Rossiyadagi eng yirik mustaqil protsessing markazlari.

      2014-yil 15-mayda VTB guruhi OPC aʼzosi boʻldi. Ishtirokchilarning bankomat tarmoqlarini birlashtirish xostlararo ulanish asosida amalga oshirildi.

2015-yil oxiriga kelib ORS toʻlov tizimi 300 dan ortiq kredit tashkilotlarini, 45 000 ta bankomatlarni va ishtirokchi banklarning 4 000 ta ofislarini birlashtirdi.

2015-yil 2-noyabrda XAJ VTB 24 matbuot xizmati bankning ORSdan chiqishini eʼlon qildi.

2016-yil 1-yanvardan ORS Visa va MasterCard kartalari bilan operatsiyalarni amalga oshirishni toʻxtatdi;  banklarga tizim tomonidan xizmat koʻrsatilmaydi. ORSning baʼzi funktsiyalari NSPK ga oʻtkazildi.

ta bank va bir kun avval 10 ta bank.

2016-yil 1-yanvardan boshlab, ORS Visa va MasterCard kartalari boʻyicha operatsiyalarni amalga oshirishni toʻxtatdi; banklar endi tizim tomonidan xizmat koʻrsatilmadi. ORS funktsiyalarining bir qismi NSPK.

2016-yil 1-yanvardan boshlab ORS turli mahalliy loyihalarni amalga oshirmoqda.

2016-yil sentabr oyida ORS toʻlov tizimi operatorlari reyestridan chiqarildi.

2020-yil 26-mart kuni NPO ORS oʻzining ixtiyoriy ravishda tugatilishini eʼlon qildi.

## Manbalar

## Yana qarang

* Rossiya federatsiyasi toʻlov tizimlari operatorlari reestri
* Toʻlov tizimi
* Milliy toʻlov kartasi tizimi
* Elektron toʻlov tizimi

## Havolalar

* „Birlashgan hisob-kitob tizimi“ sayti
* „ORS“ uyushmasi ishtirokchilari roʻyxati
Stanimira Petrova

**Stanimira Petrova** (tugʻ. 1990-yil 16-dekabr) — bolgariyalik bokschi, 54&nbsp;kg gacha va 57&nbsp;kg gacha toifasida ishtirok etadi, Bolgariya terma jamoasi aʼzosi. Jahon chempioni (2014), 2019-yilgi Yevropa oʻyinlari chempioni va Yevropa chempioni (2018). 2016-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari va 2020-yilgi Yozgi Olimpiada o'yinlari ishtirokchisi.

## Faoliyati
1998-yilda Stanimira Petrova taekvondo bilan shugʻullana boshlagan. 15 yillik mashgʻulotlar davomida milliy va xalqaro chempionatlarda koʻplab muvaffaqiyatlarga erishilgan. 2012-yilda u Milliy sport akademiyasiga (Sofiya) oʻqishga qabul qilingan. Bu yerda u qoʻshimcha sport turi sifatida boks bilan shugʻullana boshlagan.

Uzoq mashgʻulotlardan soʻng u boksda yaxshi natijalarni koʻrsatgan. Muvaffaqiyatga taekvondo boʻyicha oʻn besh yillik tajriba va egallagan jismoniy tayyorgarlik hissa qoʻshgan. Oʻshandan beri uning murabbiyi muvaffaqiyatli sobiq bokschi Aleksandr Xristov edi.

2014-yilda Koreya Respublikasida boʻlib oʻtgan Jahon chempionatida 54&nbsp;kg gacha boʻlgan vazn toifasida u hammadan oʻzib ketishga muvaffaq boʻldi va sayyora chempioni boʻlgan.

2016-yilda Yozgi Olimpiada oʻyinlarida ishtirok etgan. 1/16 finalda u Ukraina sportchisi Tatyana Kobga yutqazgan.

2018-yilda Sofiyada boʻlib oʻtgan Yevropa chempionatida 57&nbsp;kg vazn toifasida u oltin medal va Yevropa chempioni unvonini qoʻlga kiritgan. Oʻsha yili Nyu Delida (Hindiston) ayollarning boks boʻyicha oʻrtasida boʻlib oʻtgan Jahon chempionatida bolgariyalik sportchi 1/8 finalda hindistonlik sportchi Sonia Chahal bilan uchrashib, unga imkoniyatni boy berib, Jahon chempionatidagi oʻyinini yakunlagan.

2019-yilgi Minskda (Belarus) boʻlib oʻtgan Yevropa oʻyinlarida u finalda irlandiyalik sportchini magʻlub etishga muvaffaq boʻlgan va 57&nbsp;kg vazn toifasida oltin medalni qoʻlga kiritgan. Oʻsha yili Alcobendasda (Ispaniya) ayollarning boks boʻyicha oʻrtasida boʻlib oʻtgan Yevropa chempionatida ishtirok etgan. U chorak finalga chiqdi va u yerda magʻlub boʻlgan va turnirning bronza medalini qoʻlga kiritgan.

2021-yilda Tokioda (Yaponiya) Yozgi Olimpiada oʻyinlarida ishtirok etgan. 1/8 finalda u Kolumbiya sportchisi Yeni Ariasga yutqazgan.

## Manbalar
Pishloq pichog‘i

**Pishloq pichogʻi** — pishloqni kesish uchun qoʻllaniladigan oshxona pichogʻ. Pishloq naviga qarab bir necha turdagi pishloq pichogʻi mavjud. Pishloq pichogʻi deyilganda, koʻp hollarda yumshoq pishloq pichogʻi tushuniladi.

GOST R 51015-97 „Maishiy va maxsus pichoqlar. Umumiy texnik xususiyatlar“ standartiga muvofiq, pishloq pichoqlari maxsus pichoqlar sirasiga kiradi; ularning umumiy uzunligi 370&nbsp;mm, tigʻ uzunligi — 240&nbsp;mm, pichoqning kengligi va qalinligi — mos ravishda 40 va 1,6&nbsp;mm boʻlishi kerak.

## Yumshoq pishloqlar uchun pichoq
Yumshoq pishloqlar oʻtkir tishli pichoqlar bilan kesilishi kerak. Bunday pichoq tigʻida pishloq yopishmasligi uchun keng tirqishlar boʻladi.

Shuningdek, juda yumshoq pishloqlar uchun ham alohida pichoqlar ham mavjud.

## Qattiq pishloqlar uchun pichoq

Parmesan kabi qattiq pishloqlar uchun maxsus pishloq pichogʻi ishlatiladi — u qisqa, qalin tigʻli boʻlib, ustrisa pichogʻiga oʻxshab ketadi.
.

## Shuningdek q.

* Pishloq qopqogʻi

## Eslatmalar

## Adabiyotlar

* 
* Poxlyobkin V. V. Spesialnie noji // Kulinarniy slovar. — M.: Izdatelstvo „E“, 2015. — S. 258. — 456 s. — 4000 ekz. — .
Messaluna

**Messaluna** (, TIV : [ˌmɛddzaˈluːna]) ikki uchi tutqichli bir yoki bir nechta egik tigʻlardan yasalgan pichoq, mahsulotlarni maydalash pichoqni ikki tomonga galma-gal bosish bilan amalga oshiriladi. Odatda bu turdagi pichoqlar bir tigʻli boʻladi, ammo ikki va uch tigʻlilari ham bor.

## Nomlanishi
Italyancha *Messaluna* soʻzi tigʻ shaklidan kelib chiqqan holda „Oy yarmi“ yoki „yarim oy“ degan maʼnolarni anglatadi. Italiyadan tashqarida u asl nomi bilan ham, „maydalash pichogʻi“, „silkigich“, „koʻkatlar pichogʻi“, „maydalgich“, „chopper“ deb ham ataladi.
## Qoʻllanilishi
Messaluna odatda koʻkatlar yoki sarimsoqpiyozni maydalash uchun ishlatiladi, lekin pishloq va goʻsht kabi boshqa mahsulotlarni maydalash uchun ham ishlatilishi mumkin. Pichoqning juda katta, bir tigʻli turlaridan pitssani kesishda foydalaniladi. Italiyada soffito, pesto va boshqa mahsulotlarni tayyorlashda uchbu pichoq qoʻllanadi.

### Kesish taxtasi
Messaluna chuqurchaga ega boʻlgan maxsus kesish taxtasi bilan birga sotilishi mumkin.
Fayl:Mezzaluna (8554744564).jpg|Bitta pichoqli Mezzaluna mini
Fayl:Wiegemesser (fcm).jpg|Ikki pichoqli Mezzaluna
Fayl:Mezzaluna tritacarne — Musei del cibo — Prosciutto — 0033.tif|Mezzaluna uchta pichoqli
Fayl:Wiegemesser.jpg|Mezzaluna beshta pichoq bilan
Fayl:Wiege.jpg|Mexaniklashtirilgan mezzaluna


## Manbalar
Cho‘mich

**Choʻmich** (**chomichcha** yoki katta **qoshiq**) — uzun dastali, katta (hajmi 50 millilitr va undan ortiq) hajmli, suyuq ovqatlar uchun foydalaniladigan qoshiq.

Smolensk oʻlkasida — poloynik , Tver va Rjevskiyda — polovnitsa deb ataladi.

## Tarixi
U shoʻrvalar (tiniq), kompotlar, sut va boshqa suyuq taomlarni pishirilgan idishdan (qozonlar) tanovul qilish uchun maxsus idishlarga (piyola, kosa, likopcha)larga quyish uchun ishlatiladi.

Standart anjom hajmi 0,14 litrni tashkil qiladi. Bir porsiya shoʻrva (shaffof) — 3-5 choʻmich, taxminan 0,4 — 0,7 litrdir. XX asrda choʻmichlar odatda metalldan (zanglamaydigan poʻlat yoki alyuminiy)dan yasalgan. XX asrning oxiri va XXI asr boshlarida plastik choʻmichlar paydo boʻldi.

Kechki ovqat dasturxoniga shoʻva qozoni bilan qoʻyiladigan oshxona choʻmichi qimmatbaho metallardan tayyorlanishi mumkin.

Dasturxon choʻmichlaridan boshqa oshxona choʻmichlari baʼzida kattaroq va diametri 30 sm gacha boʻlishi mumkin.

Qadimda Rossiyaning baʼzi joylarida yogʻochdan yoki qayin poʻstlogʻidan yasalgan turlari choʻmichka deb atalgan.

## Shevada

* Siz Rossiyada ushbu oshxona anjomiga doir turli atamalarga tez-tez duch kelishingiz mumkin."**povarenka**", „**chumichka**“, „*upolovnik*“, „**chupiznik**“, „poloynik“, „**kichim**“, „apolonnik“.

## Manbalar

## Adabiyotlar

* 

## Havolalar

* Ladle Arxivnaya kopiya — V. DA. Vinogradov. Soʻzlarning tarixi. Etimologiya.
Flugelhorn

**Flugelhorn** (, Flügel — „qanot“ va Horn — „shox“, ) — mis puflama cholgʻu asbobi, *saksgorn* (yoki *byugelhorn*) oilasining eng ovozi baland vakili (pikkolo va pikkolino flugelhornlar bilan birga), lekin klassik altohorn, tenorhorn va bariton evfoniumidan va ayniqsa, bas va kontrabas saksgornning past turlaridan farqli oʻlaroq, tuba oval va tubasimon shaklida emas, balki kornet va trubaga oʻxshash shaklga ega. Tashqi tomondan u truba yoki kornet-a-pistonga juda oʻxshaydi, lekin ulardan kengroq menzurasi va trubkaning mushtuk qismidan boshlanuvchi stvolning konussimon kanali bilan farq qiladi. 3 yoki 4 klapanga ega. U baʼzan jaz ansambllarida, kamroq simfonik orkestrda, koʻpincha esa puflama orkestrda qoʻllanadi (ayrim hollarda unda Chaykovskiyning „Neapolitan qoʻshigʻini“ ijro etishadi, bu kornet uchun biroz qiyin; flugelhorn yumshoqroq va sokinroq boʻlib, bu yerda tabiiyroq ovoz chiqaradi). Flugelhornlarni koʻpincha trubachilar chalib, unga kerakli parchalarni ijro etishadi. Qatori — in B, kamroq in C. Puflama orkestrlarda — bu yuqori ovoz boʻlib, u ikki partiya tomonidan ijro etiladi (tarkibga qarab 2-4 ijrochi). Puflama orkestrda baʼzan Mi bemol va Si bemol qatorlarida eng yuqori registrda (uchinchi oktava) chalish uchun kichik flugelhornlar qoʻllanadi.

## Tarixi va etimologiyasi
Tarixda jang maydonida armiya qanotlariga signal berish uchun ishlatilgan. Taxminan 1825-yilda Avstriyada armiyada jangovar signallarni berish uchun takomillashtirilgan signal (pochta) surnayi sifatida paydo boʻldi. Qurilmaning nomi Bugelhornning buzilgan shakli boʻlishi mumkin.

## Manbalar


## Adabiyotlar

* 
*
Xomis

**Xomis** — xakaslarning ikki, baʼzan uch torli chertma cholgʻusi, udning bir turi.

Uning rezonator korpusi, boʻyni, yaxlit boshi, yogʻoch boʻlagidan oʻyib yasaladi. Cholgʻuning ikkita asosiy turi mavjud: yumaloq va uzunchoq korpusli — rezonatorli.

Anʼanaviy xomislar ot qili yoki ichagidan, boʻyinchasi klavishsiz, bosh qismi yogʻoch quloqli boʻladi. Qorniga teri qoplanadi, 2-5 rezonansli teshiklari boʻladi.

Zamonaviy xomislar tori neylon yoki qarmoq ipidan, gohida metall simdan boʻladi. Boʻyinchasi bogʻlanadigan (qarmoq ipidan) yoki kesik metall pardali, qorni, koʻpincha, yogʻochdan boʻladi. Cholgʻuning umumiy uzunligi 700–800&nbsp;mm. Ikki torli xomisda 1-(pastki) tor ohangdor, 2-(yuqori) kvartaga sozlangan burdon. Uch torli xomisda 3-(yuqori) tor, xuddi 2-chi kabi burdondir, lekin 1 ga nisbatan oktava pastroq sozlanadi.

Anʼanaga koʻra, yerda, polda (kigizda, terida) oyoqlarini juftlab oʻtirgancha xomis chalishadi, stulda oʻtirib chalish kamdan-kam uchraydi. Bunday holda, cholgʻuning pastki yoni tizzaga tiraladi. Oʻng qoʻlning koʻrsatkich barmogʻi bilan torlarni chertib va sidirib ovoz chiqariladi. Chap qoʻl barmoqlari ohangdor torni boʻyinchaga bosib uni qisqartiradi yoki uzaytiradi va shu yoʻl bilan tovush balandligini sozlaydi.

Hatto, XIX-asrning oxirida ham guvohlarning fikriga koʻra, xomis „har bir Kachin oʻtovida“ boʻlgan (P. Y. Ostrovskix). Biroq, XX asrning 30-yillaridan boshlab, unga qiziqish susaygan va asr oʻrtalariga kelib taomildan chiqib ketgan. XX asrning 70-yillari boshida bu cholgʻuning birgina nusxasi uchragan. 1970-yillarning oxirida boshlangan xakas xalq cholgʻu asboblari, jumladan, xomisning tiklanishi bugungi kungacha qizgʻin davom etmoqda. Musiqa maktablarida xomis chalish oʻrgatiladi. Xakaslar orasida xomis chatxondan keyin ikkinchi eng mashhur cholgʻu hisoblanadi. U yakkaxon, joʻr, ansambl va orkestr cholgʻu asbobi sifatida ishlatiladi.

## Yana qarang

* Komuz

## Manbalar


## Adabiyotlar

** Ostrovskix P. Ye. Etnograficheskie zametki o tyurkax Minusinskogo kraya // Jivaya starika, vip. III—IV. SPb, 1895;
** Kenel A. A. Narodnoe muzikalnoe tvorchestvo xakasov. Abakan, 1955;
** Ungvitskaya M. A., Maynogasheva V. Ye. Xakasskoe narodnoe poeticheskoe tvorchestvo. Abakan, 1972;
** Stoyanov A. Opisanie xakasskix narodnix muzikalnix instrumentov. Abakan, 1985.
Jinghu

**Jinghu** (xit. 京胡, pinyin *Jīnghu* — Pekin operasida joʻrlik qiluvchi anʼanaviy xitoy torli cholgʻu asbobi. **Pekin skripkasi** nomi ham baʼzan ishlatiladi.

## Tarixi
Taxminlarga koʻra, jinxu Pekin operasi bilan bir vaqtda — 1785-yilda imperator Chianlong davrida paydo boʻlgan. Koʻplab turdosh cholgʻu asboblari, jumladan, erhu singari hutsin asosida yaratilgan.

## Tavsifi
Tashqi koʻrinishidan erhuga oʻxshaydi, lekin ancha kichikroq; jinghu — hutsin cholgʻu asboblari oilasining eng kichigi va ovozi eng balandi. Oldiga ilon terisi qoplangan, tanasi bambukdan qilingan. Cholgʻu asbobi umumiy uzunligi taxminan 50 santimetrni tashkil qiladi. Cholgʻuning umumiy uzunligi taxminan 50 santimetrni tashkil qiladi.

Boʻyinchasining yuqori qismida ikkita qulogʻi bor. Ikki tor anʼanaviy ravishda ipakdan qilinadi, ammo bugungi kunda ular odatda poʻlat yoki neylondan qilinadi. Kamoncha uchun ot qili ishlatiladi.

Aksariyat jinxu ikki oktava diapazoniga ega. Ikkita tur mavjud: *erhuan* (tonallik D yoki E) va *sipi* (tonallik E yoki G).

Pekin opera orkestrida u erhu joʻrligida asosiy torli cholgʻu hisoblanadi.

## Jinghu uchun asarlar

Jinghu uchun yakkaxon asarlar deyarli yoʻq, cholgʻu asosan joʻrovoz sifatida qoʻllanadi.

Jinghu uchun quyidagi asarlar borligi maʼlum:

* „Kichik ochiq eshik“ (),
* „Tun tubida“ ().

## Manbalar
Bratina

**Bratina** — slavyanlarning alkogolli ichimliklarni (pivo, asal, vino) dasturxonga tortadigan va ichadigan yumaloq idishi. U XVI—XIX-asrlarda birodarlik bayramlarida va xotirlash marosimlarida (barcha birodarlar uchun bir vaqtning oʻzida ichish maqsadida) ishlatilgan.

## Tavsifi
Bratina konus shaklidagi qopqoqli qozonga oʻxshaydi, qoida tariqasida patnisda tortilgan. Oddiy xalqda mis yoki yogʻoch, boylarning ziyofatlarida oltin yoki kumush naqsh chekilgan turlari boʻlgan. Tuvakli koʻzasimon kumush bratinalar ham uchrab turadi. Monastirlardagi shunga oʻxshash bratinalar davra qurib ichish uchun „sogʻlom“ idishlar vazifasini bajargan. Hajmi, koʻpincha, yarim chelakli yendova hajmida edi. Bratinalar har xil oʻlchamda boʻlgan, biroq kichik bratinalar oʻrtacha 11/2 krujkani sigʻdirgan.

Kichik bratinalarni „bratinka“ deb atashgan va hatto, ulardan toʻgʻridan-toʻgʻri hoʻplashgan, katta bratinalardan esa choʻmich, yogʻlogʻilar bilan olib ichishgan. Baʼzi bratinalar oltin yoki kumushdan ishlanib, qimmatbaho toshlar (shuningdek, oddiy naqshlar yoki oʻtlar) bilan bezatilgan va juda qimmatbaho sovgʻa sifatida tuhfa etilgan. Shunday qilib, okolnichiy (XIII—XVIII arslarda Rus qirolligida sud unvoni) Stepan Prosteyev 1637-yilda Polsha qiroliga turmush qurishi munosabati bilan olib kelgan 2 ming rubllik bratina tepa qismiga zumrad, laʼl va dur-inju bilan oltin qoplangandi.

## Qoʻshimcha faktlar
Bratina Moskva shahrining Brateyevo tumani bayrogʻi va gerbida tasvirlangan.

2017-yilgacha Oliy xokkey ligasidagi asosiy xokkey kubogi „Bratina“ kubogi hisoblangan.
Fayl:Fayl:USSR 1966-05-09 cover-1.jpg|SSSR pochta markasi, 1964-yil. Kreml, Qurol-aslaha palatasi
Fayl:Fayl:Stamp of Russia 1995 No 237 Fabergé Winebowl.jpg|Rossiyaning pochta markasi, 1995-yil. Bratina, 1899-1908-yillar


## Manbalar


## Adabiyotlar

* 
* 
* Rudakov V. Ye. Bratina // Brokxauz va Efronning entsiklopedik lugʻati : 86 jildda (82 jild va 4 ta qoʻshimcha). — Sankt-Peterburg., 1890-1907.
* 
* Bratina // Brasos — Vesh. — M. : Sovet Entsiklopediyasi, 1971-yil. — (Buyuk Sovet Entsiklopediyasi : [30 tonnada] / Ch. ed. A. M. Proxorov ; 1969-1978, jild. 4).
* *Zdanovich L.I.*  // Pazandachilik lugʻati — M. : Veche, 2001. — 400 b. — ISBN 5-7838-0923-3.
*
Zefir (mifologiya)

**Zefir** (, „Gʻarbiy“, miken. *ze-pu2-ro*) – Qadimgi Yunonistonning ikkinchi darajali mifologik xudosi. Astrea va Eosning oʻgʻli, Boreya, Evra va Notaning ukasi. Nomi "Iliada "da eslatib oʻtilgan (II, 147 va boshqalar.). Shamollarning eng mayini, bahor xabarchisi. U Frakiyadagi gʻorda yashagan deb faraz qilingan. Uning Rimdagi muqobili oʻsimliklar va gullar ustidan hukmronlik qilgan Favoniy boʻlgan.

Sevgilisi – Xlorida (Lotindagi muqobili – Flora), undan Karposni dunyoga keltiradi. Zefir, shuningdek, Geosintga oshiq boʻlgan Apollonning muhabbatdagi raqibidir. Baʼzi asotirlarga koʻra, kamalak maʼbudasi Irida ning yori boʻlgan. Ularning ham Eros nomli farzandi tugʻilgan. Gomer asarlarida u uni Axilles otlari Baliy va Ksanfaning otasi deb tasvirlangan.

U gʻarbiy shamolni aks ettirgan boʻlib, qadimgi odamlarning fikriga koʻra, Oʻrta yer dengizida hukmronlik qilgan. Bahorda boshlanib, yozgi jaziramali quyoshli kunda eng yuqori intensivligiga erishgan. Gʻarbiy Oʻrta yer dengizida bu Xudoning obrazi kuchli va beqarorlik timsoli sifatida ajralib turgan. Chunki u issiq boʻlsa-da, oʻzi bilan tez-tez yomgʻir va hatto boʻronlarni olib kelgan, sharqiy qismida esa Zefir deyarli har doim yengil va yoqimli shabada olib kelar edi.

Shuning uchun ham Zefir haqidagi tasavvurlar turfadi. Yunonlar uni eng kuchli va shiddatli shamollardan biri deb bilgan, rimliklar esa uni erkalovchi, yengil shamol timsoli deb bilishgan. Gʻarb va Sharqdagi Zefirning xususiyatlarining farqi haqida Gomer qoʻshiqlarining tuzuvchilari yaxshi tasavvurga ega boʻlishgan. Unga koʻra Zefirning shamollari eng gʻarbiy hududlarga, hech qanday boʻron, yomgʻir va qorni bilmaydigan orollarga zarba berishi ham mumkin edi.

Tezligi tufayli u xudolarning xabarchisi hisoblangan. Uning sharafiga Attikada qurbonlik joyi qurilgan. Zefir shamoli Yelisey maydonlarida esadi. LXXX Orfik madhiyasi unga bagʻishlangan.


Fayl:Hyakinthos.jpg|Zefir va Geosint;  Tarkvini hududiga tegishli qizil shaklli kubok, er.av 480 y. Nafis san’at muzeyi.
Fayl:Zephyr and Flora, c.1720, by Antonio Corradini, V&A.JPG|Zefir va Flora. 1720-yil Antonio Korradini, Viktoriya va Albert muzeyi.
Fayl:William-Adolphe Bouguereau (1825-1905) — Flora And Zephyr (1875).jpg|Zefir va Xlorida. Vilyam Bugro mo'yqalami (1875)
Fayl:The Tower of the Winds, The Roman Forum (Athens) (32891633814).jpg|Zefirning surati Afinaning Shamol minorasi yonida tasvirlangan.


## Manbalar

## Adabiyotlar

* Щukarev A. N. Zefir, veter // Ensiklopedicheskiy slovar Brokgauza i Yefrona : v 86 t. (82 t. i 4 dop.). – SPb., 1890—1907.
* Venti // Realniy slovar klassicheskix drevnostey / avt.-sost. F. Lyubker ; Pod redaksiey chlenov Obщestva klassicheskoy filologii i pedagogiki F. Gelbke, L. Georgievskogo, F. Zelinskogo, V. Kanskogo, M. Kutorgi i P. Nikitina. – SPb., 1885.
Akaka

**Akaka** ( — Gavayi orolida joylashgan eng baland sharshara. Gavayaliklarning tilida *Akaka* „ajralish, nщkshdshir“ degan maʼnolarni anglatadi.

Suv balandligi 135 metr(442 fut) boʻlgan, kelib chiqishi vulqon bilan bogʻliq boʻlgan qoyadan 
Sharshara Milliy bogʻda Hilo shahridan 18&nbsp;km shimolda joylashgan. Bogʻning kirish mumkin boʻlgan joylari chuqur daraning yuqori oʻng chetida joylashgan boʻlib, unga sharshara tushadi. Bu bogʻ boʻylab oʻtadigan yopiq yoʻlakda bir necha nuqtadan koʻrinadi.

## Manbalar

* Pukui, Meri Kawena, Samuel X. Elbert va Ester T. Mukini. 1974-yil. Gavayi okinayining joy nomlari. Gavayi universiteti Okinai nashriyoti, Gonolulu. 289 bet. (ISBN 0-8248-0524-0)
* Pukui, Meri Kawena, Samuel X. Elbert, 1986-yil. Gavayi lugʻati. Gavayi universiteti Okinai nashriyoti, Gonolulu. 572 bet. (ISBN 0-8248-0703-0)

## Manbalar
Amuar

**Amuar ―** Valloniyadagi kommuna boʻlib, Lyej viloyati, Yui okrugida joylashgan. Belgiyaning fransuz tili hamjamiyatiga tegishli. 27,80&nbsp;km² maydonda 3592 kishi istiqomat qiladi (aholi zichligi — 129 kishi / km²), shundan 48,39 % — erkaklar va 51,61 % — ayollar. Aholi jon boshiga oʻrtacha yillik daromad 2003 yilda 11.427 evroni tashkil etdi&nbsp;.

Pochta indeksi: 4180, 4181. Telefon kodi: 086.

## Havolalar
www.hamoir.be
Sharqiy sariq lentaqanotli kapalak

**Sharqiy sariq lentaqanot** yoki **sariq qorinli lentaqanot** yoki **janubiy sariq lenta**qanot (*Catocala neonympha*) ― Erebidae oilasiga mansub tungi kapalakdir.

## Tavsifi
Katta tungi kapalakning uzunligi qanotlari yoyilgan holda 50-68 mmga yetadi. Oldingi qanotlarning asosiy foni qoʻngʻir jigarrang boʻlib, toʻq jigarrang tuklar bilan qoplangan. Yuqori tomonidagi oldingi qanotlari nozik qirrali qora rangli chiziqlar va jigarrang chiziqlardan iborat murakkab naqshga ega. Chekkalari kulrang. Orqa qanotlari toʻq sariq rangga ega boʻlib, qanotining orqasini toʻliq qoplamagan qora median tasmasi bor. Orqa qanotning chekkasi rang-barang boʻlib, unda sargʻish va kulrang qoplamalarni koʻrish mumkin. Qorni kulrang-sariq rangda.

## Hududi
Qrim dashtlari, Shimoliy Kavkaz, Janubiy Ural, Shimoliy Qora dengiz, Don viloyati, Volga boʻyi, Oʻrta Osiyo togʻlari , Janubi-Gʻarbiy Sibir tekisligi, Oltoy, Eron, Iroq, Afgʻoniston, Moʻgʻuliston, Xitoy va Shimoliy Hindiston.

## Biologiya
Mazkur tur mahalliylashtirilgan boʻlib, oʻsimliklarning bilan oziqlanadi. U yiliga bir avlodda rivojlanadi. Iyun oyining oxiridan avgust oyining oʻrtalarigacha parvoz vaqtidir. Kapalaklar tunggi vaqtlarda faol boʻladi. Koʻpincha sunʼiy yorugʻlik manbalariga jalb qilinadi. Tuxumlari qish boʻyi parvarishlanadi. Kapalak qurti tanasining ikki yonida yorqin rangdagi chiziq tushgan(orqa qismida bunday naqshlar yoʻq). Markaziy Osiyoda kapalak qurti dukkaklilar oilasiga mansub qizilmiya daraxtida rivojlanishi, eman (*Quercus*) va tol (*Salix*) barglari bilan oziqlanishi ham qayd etilgan.

## Manbalar
Non pichogʻi

**Non** **kesuvchi** **non pichoq** – bu non va tort kesish uchun moʻljallangan, maxsus oshxona pichogʻi hisoblanadi.

Ushbu pichoqlar, shuningdek, ananas, tarvuz va qovun kabi qattiq teri, mayin ichki qismga ega boʻlgan meva-sabzavotlarni kesish uchun ishlatiladi.

Non pichogʻi non doimiy ravishda kesiladigan har bir xonadonda boʻlishi zarurdir. Maxsus pichoq tishli pichoqqa ega va shu bilan nonni osongina va teng ravishda kesishga imkon beradi. Bizda **Non pichogʻini taqqoslash** Sizni nonni kesuvchi bolalar oʻyiniga aylantiradigan baʼzi ishlab chiqaruvchilar va modellar bilan tanishtiramiz.

Yoʻlda **eng yaxshi non pichoqlari** asosan ergonomik tutqichga ega boʻlgan va shuning uchun ushlash uchun qulay boʻlgan pichoqlar haqida. Ularning uzunligi 20 santimetrdan 30 santimetrgacha boʻlgan pichoq bor va juda oʻtkir, shuning uchun hatto qattiq qobiqlarni ham tez va oson kesib tashlash mumkin. Bu nonli nonlarga va turli xil sabzavotlarga ham tegishli.

## Tavsifi
Non pichogʻi uzun, keng va mustahkam pichoqqa ega boʻlib, tutqich qismi biroz torayib, bor uzunligi boʻylab bir xil kenglikda. Pichoqning uchi uchli emas, balki yumaloq yoki kesuvchi chetiga toʻgʻri burchak ostida kesilgan. Zamonaviy non pichoqlari toʻlqinsimon  yoki tishli oʻtkirlikka ega boʻlib, bu qattiq non qobigʻini „maydalash“ va goʻshtni maydalamasdan kesish imkonini beradi    .

Bunday pichoq tigʻining uzunligi odatda 25-30 santimetrni tashkil qiladi, ammo oshxona pichoqlari toʻplamida mavjud boʻlgan non pichoqlari undan kaltaroq boʻlishi mumkin, yaʼni 15-20 santimetr uzunlikda. .

## Tarixi
XX asrning oxirigacha nonni kesish uchun tekis yoki toʻlqinli pichoqlardan foydalanilgan. Oʻtkirlangan tishli non pichoqlari ilk bora 1893-yilda Chikagodagi Butunjahon Kolumbiya koʻrgazmasida nemis Fridrix Dik kompaniyasi tomonidan taqdim etilgan..

1921-yilda Jozef Berns AQShda oʻziga xos oʻtkirlangan tishli non pichogʻini patentladi. Biroq, bu turda charxlangan pichoqlarni na taʼmirlab va na tuzatib boʻlmas edi .

1930-yillarda Karl Gude tomonidan oʻtkirlangan tishli non pichoqlarining seriyasi ishlab chiqarila boshlandi. Ushbu pichoqlarning uzunligi 32 santimetr, kengligi 47 millimetr, obuxasi qalinligi 4 millimetr, ogʻirligi 400 grammni tashkil etgan. Pichoqlar mashhurlikka ega boʻla boshladi, ammo ularning oʻlchamlari koʻplab xaridorlarga mos kelmadi, shuning uchun bir muncha vaqt oʻtgach, Karl Gude kompaniyasi 20 santimetr uzunlikdagi non pichoqlarining kichik koʻrinishini ishlab chiqara boshladi. .

SSSRda nonni sanoatda kesish uchun tutqich qismi toraygan, keng kalta pichoqli non pichoqlari qoʻllangan. Pichoqning keng tigʻi nonni toʻgʻri kesish uchun xizmat qiladi. Bunday pichoqlar har 6 soatlik ishdan soʻng charxlashni talab etadi  .

## Manbalar

## Adabiyot

* Poxlyobkin V. V. Stolovie noji // Kulinarniy slovar. – M.: Izdatelstvo „E“, 2015. – S. 257. – 456 s. – 4000 ekz. – .
* 
*
Burduk

**Burduk**, **Saba**, **Tursuk**, **Moʻyna** — sharob, qimiz va boshqa suyuqliklarni saqlash uchun moʻljallanib butun hayvon terisidan (echki, ot, qoʻy va boshqalar) tikilgan xalta.

Suv terilari qadim zamonlardan beri Ispaniya va Kavkazortida, Sharq mamlakatlarida, Sibir va Markaziy Osiyoning ayrim xalqlarida keng tarqalgan. Ossuriya sanʼatining yodgorliklaridan birida suv terisida daryodan oʻtayotgan qoʻshinlar tasvirlangan.

Burduk boʻyin teshigi orqali boshqa joyidan kesmasdan shilib olingan hayvon terisidan tayyorlanadi. Shu tarzda olingan butun teri xaltani tuki ichiga qilib agʻdariladi; teriga tashqi tomondan tuz surtiladi, ichiga esa qatron shimdiriladi, boʻyin, oyoq va boshqa teshiklari bogʻlanadi, suyuqlik quyish uchun bir oyogʻi qoldiriladi va burduk foydalanishga tayyor: suyuqlik quyish va saqlash mumkin.

Nihoyatda pishiqligi bilan ajralib turadigan yirik burduklar buyvol va buqa terisidan, burdukchalar esa echki va qoʻzilarning terisidan tayyorlanadi. Qadimda burduk, ayniqsa, Osiyo mamlakatlarida, vino, moy va boshqa suyuqliklarni saqlash va eng muhimi tashish uchun yagona vosita sifatida xizmat qilgan; lekin bochkasozlikning keng tarqalishi bilan uning qoʻllanish sohasi tobora kamayib bordi. Yengil va sigʻimi katta burduklar yuk tashishda, ayniqsa, ulovda yuk tashishda juda qulaydir. Suv va neftdan tortib to sharobgacha boʻlgan barcha turdagi suyuqliklar burdukda tashilgan. XX-asrning boshlarida ham mahalliy isteʼmol uchun ishlab chiqarilgan Kavkazorti vinolarining asosiy qismi burduklarda tashilgan. Pishloq va sariyogʻ tayyorlash uchun idish sifatida ham burdukdan foydalanilgan.

Harbiy xoʻjalikda burduklar choʻlda tezda daryodan oʻtish inshooti qurish zarur boʻlganda maxsus yurish ahamiyatiga ega edi: havo toʻldirilgan va taxtalar bilan bogʻlanganda ular sol yoki koʻprikdan koʻra juda qulay suzuvchi platformaga aylangan. Bir-biriga bogʻlangan bir nechta platforma mustahkam ponton koʻprikni tashkil qiladi, Osiyo urushlarida Rossiya ular orqali, koʻpincha, qoʻshinlarini va hatto, artilleriya qismlarini olib oʻtishiga toʻgʻri kelgan.

## Manbalar

## Adabiyotlar

* Bolshaya sovetskaya ensiklopediya : [v 30 t.] / gl. red. A. M. Proxorov. — 3-e izd. — M. : Sovetskaya ensiklopediya, 1969—1978. L. V. Belovinskiy. Burdyuk // Illyustrirovanniy ensiklopedicheskiy istoriko-bitovoy slovar russkogo naroda. XVIII — nachalo XIX v. / pod red. N. Yeryominoy. — M.: Eksmo, 2007. — S. 70. — 784 s.: — il. s. — 5000 ekz. — . Burdyuk // Tovarniy slovar / I. A. Pugachyov (glavniy redaktor). — M.: Gosudarstvennoe izdatelstvo torgovoy literaturi, 1956. — T. I. — Stb. 681
Wedgwood

**Vejvud**, (toʻliq nomi **Josiah Wedgwood va Oʻgʻillari** ( , — taniqli savdo belgisi boʻlgan, sopol idishlar ishlab chiqaruvchi Britaniya kompaniyasi.

Vejvud (Wedgwood) firmasiga 1759-yilda Josiah Wedgwood tomonidan asos solingan. U 1765-yili oʻz fabrikasida ishlab chiqqan servizlar toʻplami Angliya qirolichasida qiziqish uygʻotadi. Shu bilan Wedgwood korxonalari „qirollik mahsulotlari“ ishlab chiqaruvchi fabrikalar shuhratiga ega boʻldi. 1766-yilda Wedgwood Staffordshir grafligidagi Etruriya (Potteris sanoat hududi, hozirda Stok on Trent shahri atrofi) hududida zavod qurishga ruxsat oladi.

Wedgwood fayansi Rossiyada 1773-yili Yekaterina II tomonidan Chesmen saroyi uchun buyurtma qilingan „*Yashil qurbaqa serviz*“ toʻplamidan soʻng dong tarangan. Ushbu toʻplam ingliz mulklari tasvirlari bilan bezatilgan. Rossiya imperatori uchun buyutrma qilingan birinchi „Hask servizi“ toʻplami gullar, bugʻdoy boshoqlari va gulchambarlar bilan jilolangan.

Josiah Wedgwood (Josiya Vejvud) idishlarini ishlab chiqarishda yangi texnologiyalar va takomillashtirilgan mahsulotlardan foydalangan, shu sababli 1783-yilda u Qirollik ilmiy jamiyatiga qabul qilingan. Qoida tariqasida, toʻplamlar Rim, Yunon yoki Misr uslublariga muvofiq ishlab chiqilgan. XVIII—XIX asrlarda oliy tabaqa jamiyatida ayniqsa „xitoy chinni“si ga oʻxshash qilib yasalgan chinni idishlar ancha mashhur edi.

1906-yil may oyida Staffordshir grafligidagi Etruriyadagi eski Wedgwood zavodida Wedgwood muzeyi (hozirgi Stok-on-Trentda) ochilgan.

1987-yilda Wedgwood Irlandiyaning xrustal mahsulotlari ishlab chiqaruvchi Waterford *Crystal* bilan birlashib, Waterford Wedgwood kompaniyasini tashkil qildi.

Ushbu kompaniya 2009-yilda toʻlovga layoqatsizligi sababli tashqi boshqaruvga berilgan va 2015-yilda uning aktivlari Finlandiyaning Fiskars kompaniyasi tomonidan sotib olingan.

## Galereya

Fayl:Wedgwood.jpg||
Fayl:Wedgwood kpjas 003a.jpg||
Fayl:Wedgwood kpjas 004a.jpg||
Fayl:Wedgwood. Serviz s zelyonoy lyagushkoy (5).JPG|Serviz s zelyonoy lyagushkoy


## Manbalar

## Adabiyotlar

* Poxlyobkin V. V. Vedjvudova posuda // Kulinarniy slovar. — M.: Izdatelstvo „E“, 2015. — S. 63. — 456 s. — 4000 ekz. — .

## Havolalar

* Wedgwood Buyuk Britaniyaning rasmiy veb-sayti 
* Wedgwood rasmiy veb-sayti 
* Wedgwood muzeyi
* Wedgwood muzeyi kampaniyasini saqlang
* Bostondagi Wedgwood jamiyati
* Wedgwood Waterford
Serpent

**Serpent** ( — ilon) — qadimiy puflab chalinadigan musiqa asbobi, bir nechta zamonaviy puflab chalinadigan asboblar ajdodi. XVI-asrdan beri maʼlum. U oʻz nomini ilonsimon egri shakli tufayli olgan.

Asbobning ixtirochisi kanonik Edme Gilyam hisoblanadi. Va 1743-yilda Jan Lebel oʻz memuarlarida uning ixtiro qilinish tarixini eʼlon qildi.

Turli-tuman materiallar: yogʻoch, mis, rux yoki kumushdan tayyorlangan. Zamonaviy mis puflanma asboblarning mundshtuklariga juda oʻxshash fil suyagi yoki hayvonlarning suyagidan tayyorlangan chuqur kosachali mundshtukka ega boʻlgan. Korpusida dastlab oltita teshigi boʻlgan. Keyingi modellari bir nechta klapanga ega boʻlgan. Cherkov musiqasida, xususan cherkov xorida Baslarni qoʻllab-quvvatlash uchun foydalanilgan. Tovushi ancha kuchli, dagʻal, intonasiyalari barqaror emas. Koʻplab orkestrlar tarkibiga kirgan.

Serpentda musiqa chalish uchun ohanglarni yaxshi eshitish va farqlash qobiliyati talab etilgan, chunki unda musiqani sof chalish kattagina qiyinchiliklar bilan bogʻliq boʻlgan. Klapanlarning paydo boʻlishi bu muammoni faqat yanada chuqurlashtirdi. XVIII asrning musiqa tanqidchisi Charlz Byorni mahoratsiz odam qoʻllaridagi Serpent tovushini „juda och boʻlgan, hatto oʻta gʻazablangan essek buzogʻining oʻkirishi“ga oʻxshatgan.

Asbob 6 ta teshikka ega boʻlib, ular 3 tadan 2 guruhga birlashtirilgan. Ilk modellarda klapanlarda barmoqlar uchun teshiklar boʻlmagan. Keyinroq chiqarilgan modellarida klarnetdagi kabi klapanlar boʻlgan, lekin ular faqat yangi teshiklar uchun qilingan, chunki eskilari odatdagidek boʻlib qolavergan.

Shunisi qiziqki, bu asbobdan Djerri Goldsmit va Bernard German „Begona“, „Yer markaziga sayohat“, „Doktor oq alvasti“ kabi Gollivud filmlariga saundtreklar yozishda foydalanganlar.

Serpentdan 1826-yilda Djoakomo Rossining „Korinf qamali“ operasida, 1842-yilda Rixard Vagnerning „Rientsi“ operasida foydalanilgan.

Koʻplab kompozitorlar, shu jumladan Mendelson ham serpentdan oʻz partituralarida foydalanganlar, lekin 19-asrning ikkinchi yarmida bu noodatiy asbob isteʼmoldan chiqdi. Uning asosida ofikleid konstruksiya qilindi.

## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Mandulis

**Mandulis** (**Marul, Malul**; Misr **Mrwl**) — Nubiya quyosh xudosi, Kalabsha ibodatxonasi unga bagʻishlangan. Lochin xudosi Horus va Ra bilan aniqlangan. Mandulisga sigʻinish Misrda, Philae orolida ham boʻlgan.

## Rasm
Mandulis koʻpincha qoʻchqorning shoxlaridan tashkil topgan murakkab toj bilan tasvirlangan, uchta toj Atef, ikkala tomonida ikkita pat bor va ikkita kobra osilgan. Tojning patlari quyosh disklari bilan qoplangan. Baʼzan u Atefning murakkab tojiga oʻralgan inson boshi bilan Falkon shaklida tasvirlangan.

Lochin Fir’avnning timsoli hisoblangan va quyoshga bagʻishlangan boʻlib, erkaklar printsipi, kuchi, ruhi ramzi sifatida xizmat qilgan.

Vaygallning fikricha, Mandulis xudolashtirilgan shaxsdir, chunki Malul ismidan keyin Misr belgilovchisi xudoga emas, balki shaxsga mos keladi. Osiris — inson sifatida qayta tugʻilgan xudo — Mandulis bilan aniqlanishi mumkin edi.

## Kult
Strabon, fillar orolida efiopiyaliklar va misrliklar birgalikda yashayotganligini yozadi. Bu yerda, maʼbuda ISISning asosiy ibodatxonasida „ Korsun deb nomlangan qushning sigʻimi bor, garchi mening fikrimcha, u bizning yoki Misr korsunlari bilan hech qanday aloqasi yoʻq, lekin ularning kattaligidan kattaroq va patlarining rangi juda farq qiladi. Bu Efiopiya qushidir…“*.*

Ismet-Ahom yozuvida Marul Horusning oʻgʻli deb ataladi.

Kalabscheʼda Ibodatxonasining old zalida, Ibodatxonaning asoschisi sifatida Minu xudosi va Mandulisning mahalliy xudosiga Amenhotep II sharob keltiradigan tasviri tushirilgan. Mandulislarga xizmat qilish marosimi Shimoliy Nubiyadagi Rim askarlari dinining ajralmas qismiga aylandi.
Fayl:Egypte Mandulis.JPG|Mandulis tasvirlangan stelaning parchasi. Nubiya muzeyi, Asvan.
Fayl:Mandulis.JPG|Kalabsha ibodatxonasi devoridagi ikkala rasmda ham mandulis.
Fayl:Graffito of Esmet-Akhom (last hieroglyphic inscription).jpg|Ismet-Ahom yozuvi.


## Manbalar

## Adabiyotlar

* Minkovskaya E.E. Xudo Mandulis // VDI. — 1974. — V. 4. — S. 111-124. Hans Bonnet. Lexikon der ägyptischen Religionsgeschichte. — 3. unveranderte Auflage. — Gamburg: Nikol-Verlag, 2000. — .
## Havolalar
* www.nubien.de über Mandulis (nemis)
Hekat

**Hekat** (qad.Misr *ḥqt)* — qadimgi Misr namlik va yomgʻir maʼbudasi, Nilning yillik toshqinlari, tugʻilish, unumdorlik bilan bogʻliq boʻlib, „qurbaqa“ belgisi bilan belgilangan.

Qurbaqa yoki boshi qurbaqali ayol, shuningdek, qurbaqa boshi bilan tasvirlangan. Nil daryosining toshqinlarini, moʻl hosilni vaʼda qilganligi sababli, maʼbuda farzand koʻrish va farovonlik bilan bogʻliq edi. Homilador ayollar lotusda oʻtirgan qurbaqa shaklida tumor kiyganlar. Doyalar oʻzlarini "*Hekatning xizmatkorlari* " deb atashgan (Hekat Vestkar papirusidagi „Qirol bolalarining tugʻilishi“ hikoyasida uchraydi).

Maʼbudaga sigʻinish erta sulola davriga borib taqaladi. Fila orolidagi Isis ibodatxonasi freskasida Xnumning kulol gʻildiragi yonida oʻtirgan Hekat tasviri saqlanib qolgan boʻlib, hozirgina u loydan yaratgan odamlarning haykalchalariga jon bagʻishlaydi. Hekat, eri Xnum va oʻgʻli Horus bilan birgalikda muqaddas triadani tashkil etdi.

Maʼbudaga sigʻinish butun Misr boʻylab, asosan janubda tarqalgan, garchi u Taurt yoki Tefnut kultidan ancha past toifada boʻlsa ham.

## Manbalar

## Havolalar
* «Та-Кемет. Красная и Чёрная земля» 2004 г.
* « Мифы Древнего Египта» И. В. Рак 1993 г.
* «Древний Египет. Энциклопедия» под редакцией В. В. Солкина 2004 г.
Merimutef

**Merimutef, Mermutef** (Mr-mwt.f — "onasi tomonidan sevilgan „yoki“ onasi sevadigan") – qadimgi Misr xudosi va osmon egasi, xudosi oʻlik.

## Tavsif
Ikki tojda Qoʻchqor yoki falak boshi boʻlgan odam tasvirlangan. Sokarning muqaddas uyi (Abidosdagi tarmoq ibodatxonasi) 54 xudoning 33-chi sifatida tasvirlangan, Edfu, Abu Simbele, lahit va haykallarning uchinchi gʻarbiy maʼbadida qayd etilgan. Merimutefning vazifasi Osirisni va oʻliklarni belgilash edi, shuningdek, otalarini sevadigan (Ḥḳʒ -ww) va ukasini ruhining hukmdori edi (Mr-it.f)  (Mr-snw.f).

Asyut va Kusay oʻrtasidagi Xait (Ḫejt) yoki Say (Ṥàj) shahrida 11-Yuqori Misr nomida hurmatga sazovor. Bu mintaqada Merimutef Xnum xudosining mahalliy varianti edi. Merimutef hurmatga sazovor boʻlgan shaharning zamonaviy chegaralari Mankobod (inglizcha) yoki Gebel Abu Fode etagidagi Maabde (nemis) nekropol yaqinida qadimiy shahar izlari topilgan. Bu xudoga sigʻinish uzoq vaqt davom etdi va bir yoki ikkita nom bilan cheklanib qolmadi.

## Merimutef-em-taentem
Yunon-rim davrida oʻliklarning xudosi Merimutef-em-talented (Mr mw.t = f-m — t3 htm-denderskiy Merimutef) Xemnis yoki Panopolisdagi togʻlarning timsolidir. U Horus singari yosh jingalak sochlar bilan tasvirlangan.

## Manbalar