Mikel Arteta

**Mikel Arteta Amatriain** (; 1982-yil 26-mart, Donostia-San Sebastián) — ispaniyalik futbolchi, yarim himoyachi, murabbiy, bask millati. Angliyaning „Arsenal“ klubi bosh murabbiyi.

U oʻz faoliyatini „Barselona B“ da boshlagan, ammo asosiy jamoaga kira olmadi va Frantsiyaning Paris Saint-Germain klubiga ijaraga berildi. Keyingi mavsumda u Shotlandiya Rangers. bilan shartnoma imzoladi, u bilan Mikel 2002/03-yilgi mavsumda Shotlandiya chempionati, Shotlandiya kubogi va Shotlandiya ligasi kubogini yutgan. „Reynjers“ bilan muvaffaqiyatga erishganidan soʻng, u „Real Sosedad“ ga oʻtdi, ammo asosiy jamoada oʻzini namoyon qila olmadi va 2004-05 mavsumining ikkinchi yarmida Evertonga ijaraga berildi. Tez orada Mikel bilan toʻliq shartnoma imzolandi, uerda bir necha mavsum oʻynagan. 2011-yilning 31-avgustida, transfer oynasining soʻnggi kunida „Arsenal“ u bilan shartnoma imzoladi. U 2016-yilgacha „Arsenal“da oʻynagan, shundan soʻng futbolchilik faoliyatini yakunlagan.

Arteta Ispaniya yoshlar jamoasida oʻynagan, lekin hech qachon Ispaniya milliy futbol terma jamoasiga chaqirilmagan.

## Klub karyerasi

### Erta martaba
Mikel futbolchilik faoliyatini mahalliy „Antiguoko“ klubida boshlagan, u yerda yarim himoyachi Xabi Alonso bilan har dam olish kunlari San-Sebastyan plyajlarida birga oʻynashgan va „Real Sosedad“ da oʻynashni orzu qilgani uchun doʻstlashgan. 15 yoshida Arteta Barcelonaga joʻnab ketdi, Alonso esa „Real Sosedad“ bilan shartnoma imzoladi. Potentsialiga qaramay, Mikel asosiy tarkibga kira olmadi va 2000-yilda Paris Saint-Germainga joʻnab ketdi.

## [[Rangers F.C.|Rangers]]
Arteta Shotlandiya klubiga 2002-yilda kelib qoʻshilgan. Debyut mavsumida u Rangersga Premer-liga, Shotlandiya kubogi va Shotlandiya liga kubogini yutishda yordam berdi. Mikel ham asosiy jamoada oʻzini namoyon qildi va muxlislarning sevimlisiga aylandi. Ammo jarohatlar, formani yoʻqotish va vatan sogʻinchi ikkinchi mavsumini buzdi va u boshqa klubga oʻtishga majbur boʻldi.

### Real Sosedad
U 2004-yilda doʻsti Alonso bilan birga oʻynash uchun 5,2 million yevro evaziga „Real Sosedad“ ga oʻtgan. Biroq, Xabi Liverpoolga oʻtdi va Arteta jamoada oʻzini koʻrsata olmadi.

### Everton
2005-yil boshida Mikel Evertonga ijaraga oʻtdi va mavsum oxirigacha klub rahbariyatini uning transferini sotib olishga koʻndira oldi. Uning natijalariga koʻra, toffees Angliya Premyer-ligasida 4-oʻrinni egallab, UEFA Chempionlar Ligasi yoʻllanmani qoʻlga kiritdi.

„Everton“da ispaniyalik futbolchi olti mavsum oʻynab, jamoaning aksariyat hujumlarini boshqarib, jamoaning asosiy oʻyinchilaridan biriga aylana oldi. 2006 va 2007-yillarda u jamoaning eng yaxshi futbolchisi sifatida tan olingan.

= Arsenal =
2011-yil 31-avgustda u Londonning Arsenal klubiga oʻtdi, transfer narxi 10 million funt edi, shartnoma 4 yilga tuzilgan edi. Uning transferi boʻyicha muzokaralar qiyin kechdi, chunki dastlab „Everton“ uni qoʻyib yuborishni istamadi, keyin esa futbolchining agenti ancha yuqori maosh talab qildi. Biroq Arteta shaxsan Moyesdan uni „kanonirlar“ga sotishni soʻradi va keyin haftasiga 90 000 funt sterling boʻlgan dastlabki maosh talablarini 20 000 ga kamaytirishga rozi boʻldi. Bu transfer 2011-yilning eng soʻnggi transferi edi.

2012-yilning 8-aprelida Arteta Manchester City bilan uchrashuvning 87-daqiqasida 30 metrdan zarbasi bilan „kanonirlar“ga gʻalaba keltirdi va durang natija qayd etdi.

Angliya chempionatining 34-turidan oʻrin olgan „Uigan Atletik“ ga qarshi oʻyinda Arteta jarohat olib, mavsumni erta yakunlashga majbur boʻldi. Umuman olganda, 2011/12-hilgi mavsumda Arteta Premer-liganing 29 ta uchrashuvida va Chempionlar ligasining 6 ta uchrashuvida qatnashgan

2012/13-yilgi mavsumda Arteta Robin van Persini sotganidan keyin „Arsenal“ning ikkinchi sardori boʻldi (Thomas Vermaelen birinchi boʻldi). Oʻsha mavsumda Robin van Persi sotilgandan soʻng Arteta jamoaning toʻliq vaqtli penalti tepuvchisiga aylandi. „Fulxem“ ga qarshi oʻyinda (3:3) ikkinchi boʻlimning qoʻshimcha daqiqalarida Arteta birinchi penaltini amalga oshira olmadi. Bu penalti Arteta tomonidan amalga oshirilmagan yagona penalti boʻlib qolmoqda.

2014-yilning aprel oyida Arteta butsalarini osib qoʻyishdan oldin „Arsenal“ bilan shartnomasini uzaytirish va keyin murabbiylikka oʻtish niyatida ekanligini eʼlon qildi.

2014-yilning avgustida Mikel Arteta Arsenal sardori boʻldi.

2016-yilning 15-may kuni u „Arsenal“dagi soʻnggi oʻyinini oʻtkazdi va Mesut Oʻzilning oʻrniga maydonga tushdi va oʻyinning asosiy vaqtida u gol urdi. 2016-yilning 16-may kuni u futboldagi faoliyatini yakunlaganini eʼlon qildi.

## Murabbiylik karyerasi
2016-yilning 3-iyulida Arteta Pep Guardiolaning Manchester Citydagi murabbiylar shtabiga qoʻshilishi maʼlum boʻldi. Shu bilan birga, Londonning „Tottenxem“ klubi ham futbolchiga xuddi shunday taklif bilan chiqdi.

= Arsenal =
2019-yilning 19-dekabr kuni Mikel Arteta Londonning „Arsenal“ klubini boshqargan edi. Shartnoma 3,5 yilga imzolandi. Arteta „Arsenal“ning turnirdagi mavqeini sezilarli darajada yaxshilay olmadi: jamoa faqat 10-oʻrindan 8-oʻringa koʻtarildi, bu uning soʻnggi 25 yildagi eng yomon natijasi. Shunga qaramay, Arteta „kanonirlar“ni Angliya kubogida gʻalaba qozondi va finalda Chelseani magʻlub etdi. Arteta, shuningdek, O‘yindan keyingi penaltilar seriyasida Liverpoolni magʻlub etib, Angliya Superkubogini qoʻlga kiritishga muvaffaq boʻldi.

„Arsenal“ keyingi mavsumni yana 8-oʻrinda yakunladi va dastlabki bosqichlarda kubok turnirlarini tark etdi. Jumladan, 2021-yilning 23-yanvar kuni Angliya kubogi 4-turida „Arsenal“ Sautgemptonga 0:1 hisobida imkoniyatni boy berib, chempionlikni himoya qila olmay, turnirni tark etgandi. Arteta jamoasi Yevropa Ligasidagi gʻalaba bilan mavsumni yanada yorqinroq qilishi mumkin edi, ammo yarim finalda ular turnirning yakuniy gʻolibi Villarrealga yutqazib qoʻyishdi. „Kanonirlar“ning oʻyini klubning 25 yil ichida birinchi marta Yevropa musobaqalarida ishtirok eta olmaganiga olib keldi.

## Yutuqlar

### Oʻyinchi sifatida

; Parij Sen-Jermen

* Intertoto kubogi gʻolibi: 2001-yil

; „Reynjers“

* Shotlandiya chempioni : 2002/03
* Shotlandiya Ligasi kubogi gʻolibi: 2002/03
* Shotlandiya kubogi gʻolibi: 2002/03

; „Arsenal“

* Angliya kubogi gʻolibi: (**2**) 2013/14, 2014/15
* Angliya Superkubogi sohibi: (**2**) 2014, 2015

### Murabbiy sifatida

; „Arsenal“

* Angliya kubogi gʻolibi: 2019/20
* Angliya Superkubogi sohibi (**2**): 2020, 2023

### Shaxsiy

* Evertonning eng yaxshi futbolchisi (**2**): 2005/06, 2006/07
* Angliya Premer-ligasida oyning eng yaxshi murabbiyi (**7**): 2021 yil sentyabr, 2022-yil mart, 2022-yil avgust, 2022-yil dekabr, 2023-yil yanvar, 2023-yil mart, 2024-yil fevral

## Shahsiy hayot
U sobiq Ispaniya goʻzali unvoni Lorena Bernalga uylangan va uchta oʻgʻil bor: Gabriel, Daniel va Oliver.

## Manbalar

## Havolalar
* Murabbiy profili Premer-liga rasmiy saytida