open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Restoran tanqidchisi

**Restoran tanqidchisi** — ommaviy ovqatlanish joylari to‘g‘risida professional taqriz yozuvchi kulinariya va restoran biznesi bo‘yicha mutaxassis. Odatda, restoranlar, barlar va kafelar haqida taqrizlarni e‘lon qiluvchi biror-bir davriy bosma (gazeta, jurnal) yoki internet-nashr xodimi (jurnalist) yoki kolumnisti bo‘ladi. Uning qiziqishlari doirasiga oshxonaga berilgan baho, vinolar kartasi, xizmat ko‘rsatish darajasi, interyer va ovqatlanish joyidagi umumiy muhit kiradi. Restoranlar haqidagi taqrizlar restoranlar bo‘yicha yo‘llanma sifatida alohida nashr bo‘lib nashr etilishi ham mumkin.

Shuningdek, **kulinariya tanqidchilari** va **kulinariya yozuvchilari** ham bo‘lib, ular u yoki bu taom haqida ta’rif va taqriz yozish, taomlarning tayyorlanishidagi o‘ziga xosliklar haqida yozishadi, ammo butun bir ovqatlanish joyiga baho berish bilan shug‘ullanishmaydi.

## Qiziqarli ma‘lumotlar
* 2003-yili italiyalik restoran tanqidchisi Eduardo Raspelli () “McDonald’s” tezkor ovqatlanish restoranlaridagi taomlarning sifatini keskin tanqid qilib chiqdi. U Big Makni “mollar ovqati” deb atagan bo‘lsa, kartoshka-frini “qog‘oz hidini beruvchi taom” degan. “McDonald‘s” yuristlari kompaniya yetkazilgan zararni 20 million dollarga baholab, italiyalikni sudga berishgandi.
* 2004-yili, 16-yil davomida “Michelin” restoran gidining inspektori sifatida ishlab kelgan Paskal Remi () “L’inspecteur se met a table” (Inspektor stolga o‘tirganda) nomli kitobni e’lon qildi. Kitob tez orada katta janjalga sabab bo‘ldi. Muallifning tasdiqlashicha, dunyodagi eng nufuzli restoran gidi baho berishda xolis emas, restoranlar esa aslida loyiq bo‘lmasalar-da, yulduzchalar bilan taqdirlanadilar. Kitob sotuvga chiqqanidan ko‘p o‘tmay Paskal Remi “Michelin”dan haydaldi.

## Manbalar
Kinotanqidchi

**Kinotanqidchi** () — kinematografik jarayonlarni tahlil qiluvchi, filmlarga taqriz yozuvchi mutaxassis. Filmga yozgan taqrizlarda o‘z taassurotlari bilan o‘rtoqlashar ekan, kinotanqidchi asarning yutuq va kamchiliklari haqida o‘z fikrini bildiradi. Ba’zida kinokompaniyalar ijobiy fikrlar bildirib yozilgan taqrizlar orqali kino-mahsulotga qo’shimcha auditoriya e’tiborini jalb qilish maqsadida atayin kinotandiqchilarni yollashadi.

## Havolalar
* Filmlar.Uz blogi
2011/12-yilgi UEFA Chempionlar ligasi guruh bosqichi

Bu maqola UEFA Chempionlar Ligasi 2011/2012 mavsumining guruh bosqichiga bag'ishlangan.

Jamoalar to'rttadan 8 guruhga bo'linishgan. Yuqori ikkita o'rinni egallagan jamoalar Pley-off bosqichiga yo'l olishadi, uchinchi o'rinni egallagan jamoalar — UEFA Yevropa Ligasiga.

## Qur'a

## Guruhlar

### A guruhi

### B guruhi

### C guruhi

### D guruhi

### E guruhi

### F guruhi

### G guruhi

### H guruhi

## Havolalar
Jailbreak

Jeylbreyk (ing. Jailbreak — „Qamoqdan qochish“) — iphone, ipod touch va ipad — Apple tomonidan rasmiy qoʻllab quvvatlanmaydigan operatsiya boʻlib, bu yoʻl bilan qurulmaning fayl sistemasiga dasturlar uchun ruxsat ochiladi. Bu qurulma imkoniyatlarini kengaytiradi. Masalan, app store dan tashqari boshqa joylardan dasturlar yozish imkoniyatini beradi.

## Havolalar
*  Джейлбрейк всех устройств   
* Энциклопедия джейлбрейка и анлока
Gay

Qadimgi Rimda yashab ijod etgan Rim yuristlaridan biri. Gay zodagonlarning siyosiy nufuzini zaiflashtiruvchi qonunlar chiqartirgan . Xususan, xalq majlisida magistratlarni yashirin ovoz bn saylash toʻgʻrisida qonun joriy qilingan . Bundan tashqari, xalq majlisi biror kishini xalq tribuni vazifasi qatoriga ikki yil va undan koʻproqqa qayta saylanishi mumkinligi haqida qaror chiqargan. Gay Oʻz akasining agrar islohotlarini amalga oshirish bn birga yersiz fuqarolarni yer bn taʼminlash maqsadida mil . avv . 123-122 yillarda provintsiyalarda Rim fuqarolarining koloniyalarini tuzish va kambagʻallarga davlat omborlaridan juda arzon baho bn don sotish toʻgʻrisida qonunlar chiqartirgan . Gay harbiy islohotlar ham oʻtkazgan . Rim fuqarolari uchun majburiy boʻlgan harbiy yurishlar soni cheklangan , 46 yoshga toʻlgan fuqarolar uchun harbiy majburiyat bekor qilingan, askarlar davlatdan maosh va qurol — yarogʻ oladigan boʻlganlar, xalq majlisida oʻlimga mahkum etish xaqidagi xukmdan shikoyat qilishlari mumkin boʻlgan .

## Manbalar
AFC Chempionlar ligasi 2012

**AFC Chempionlar Ligasi 2012** — Osiyo futbol klublari oʻrtasidagi eng yuqori darajali turnirning 31-musoboqasi (Chempionlar Ligasi nomida — 10-musoboqa). Final uchrashuvi 9 yoki 10-noyabr kuni boʻlib oʻtadi.

## Turnir tuzilishi va ishtirokchilar

: *izoh*: * *nechanchi ishtiroki*
:: ** *soʻnggi ishtiroki*
:: † *[[Bunyodkor PFK|Bunyodkor]] sharq mintaqasiga oʻtkazilgan*
:: ‡ *[[:en: Persipura Jayapura|Persipura Jayapura]] avvaliga musobaqadan chetlatilgan, lekin keyinchalik Sport Arbitraj Sudi qaroriga binoan musobaqaga qaytarilgan 

== Turnir grafiki ==



== Saralash bosqichi ==

Har bir mintaqatadan ikkitadan jamoa guruh bosqichida qatnashish huquqini qoʻlga kiritadi. Finalda magʻlub boʻlgan jamoalar [[OFK Kubogi 2012|OFK Kubogi]]ga yoʻl oladi. Yarim finaldan oʻta olmagan jamoa [[2012]] yildagi xalqaro ishtirokini yakunlaydi.

*Qurʻa tashlash marosimi 2011 yil 6-dekabrda Malayziyaning Kuala Lumpur shahrida boʻlib oʻtgan*

=== „Gʻarb“ mintaqasi ===





=== „Sharq“ mintaqasi ===



== Guruh bosqichi ==

Guruh bosqichi uchun qur’a tashlash 2011-yil 6-Dekabrda [[Malayziya]]ning [[Kuala Lumpur]] shahrida oʻtkazildi. Bir davlatdan boʻlgan klublar, bir guruhdan joy olishi mumkin emas. Har bir guruhning birinchi va ikkinchi oʻrinlari nimchorak finalga yoʻllanma oladilar.

=== „A“ guruhi ===



=== „B“ guruhi ===



=== „C“ guruhi ===



=== „D“ guruhi ===



=== „E“ guruhi ===



=== „F“ guruhi ===



=== „G“ guruhi ===



=== „H“ guruhi ===



== Nimchorak Final ==
Nimchorak bahslari faqatgina bir uchrashuv bilan kifoyalanadi, yaʼni guruhda birinchi oʻrinni olgan *'Jamoa #1** raqibi boshqa bir guruhning ikkinchi oʻrinini olgan **Jamoa #2** boʻladi va oʻyin birinchi oʻrinni olgan jamoa maydonida boʻladi










|}

=== Chorak final ===
Chorak final, yarim final va final bahslari uchun 2012-yil 14 iyunda [[Malayziya]]ning [[Kuala Lumpur]] shahrida qur’a tashlandi. Chorak final, yarim final bahslarini bilgilashi bilan bir qatorda final mezbonini ham aniqlab berdilar.






|}

=== Yarim final ===




|}

=== FINAL ===




== Toʻpurarlar ==
''2012-yil 30-maydan keyingi eng ohirgi maʼlumotlardan olindi. Agar futbolchining ismi sharifi **qalin*' harflar bilan yozilgan boʻlsa, futbolchi musobaqada ishtirokini davom ettirmoqda.*

Eslatma: Faqat final bosqichidagi gollar hisobga olinmoqda, saralash bosqichidagilar sanalgani yoʻq

## Havolalar
* AFC Champions League Official Page 

## Referenze
Paula Fernandes

**Paula Fernandes de Souza** (28-avgust, 1984) is braziliyalik country-qoʻshiqchi, musiqachi.

## Havolalar
*Rasmiy sayti
Roza Otunbayeva

**Roza Otunbayeva** — 2010-yil 7-apreldan 2011-yil 1-dekabrgacha Qirgʻizistonning prezidenti.

## Manbalar
Almazbek Atambayev

**Almazbek Sharshenovich Atambayev** — 2011-2017 yillarda Qirgʻiziston Prezidenti.

## Biografiyasi
* 1956-yilning 17-sentabrida Qirgʻiziston Respublikasi Chuy viloyati Olamudin tumani Arashan qishlogʻida tugʻilgan.
* 1980-yilda Moskva boshqaruv institutini tamomlagan..
* Mehnat faoliyatini Qirgʻiziston SSR aloqa vazirligi korxonalarida muhandis, yetakchi iqtisodchi sifatida boshlagan.
* 1981-yilda 4-yoʻl foydalanish boshqarmasi bosh muhandisi lavozimiga oʻtkazildi.
* 1983-yildan beri Sovet ishlarida: Qirgʻiz SSR Oliy Kengashining Rayosatida katta referent.
* 1983-yildan beri SSSR yozuvchilar uyushmasining aʼzosi boʻlgan.
* 1987-yildan 1989-yilgacha — Frunze Pervomayskiy tuman ijroiya qoʻmitasi raisining oʻrinbosari.
* 1989-yilda u barcha lavozimlarni tark etdi va tadbirkorlik faoliyatini boshladi. Avval 1997-yilgacha „Forum“ ilmiy-ishlab chiqarish firmasi direktori, soʻngra 1997-yildan 1999-yilgacha „Qirgʻizavtomash“ AJ Bosh direktori lavozimida ishlagan. 1999-2004-yillarda „Forum“ sanoat guruhi direktorlar kengashi raisi lavozimida ishladi.
* 1995-yildan 2000-yilgacha 2-chaqiriq Jogorku Kenesh Xalq vakillari Kengashi deputati. U oʻz hududida 3-chi chaqiriq Jogorku Keneshi deputatligiga nomzod sifatida qayta nomzod qilib koʻrsatildi. 2000-yilda Qirgʻiziston Respublikasi Prezidentligiga saylovda uchinchi oʻrinni egalladi.
* 2005-2006 — Qirgʻiziston Respublikasi sanoat, savdo va turizm vaziri. Lola inqilobidan soʻng, 2007-yil 30 martdan 28 noyabrgacha — respublika bosh vaziri.
* 7-aprel 2010-yilda Aprel inqilobidan soʻng vaqtinchalik hukumat boshligʻining iqtisodiyot boʻyicha oʻrinbosari. 2010-yil 13 iyulda isteʼfoga chiqdi.
* 2010-yil 17-dekabr kuni Qirgʻiziston Respublikasining yangi Konstitutsiyasi boʻyicha birinchi bosh vazir etib saylandi.
* Respublika prezidenti lavozimiga uch marta nomzod qilib koʻrsatildi. Uchinchi marta, 2011-yil 30-oktyabrda — birinchi turda Qirgʻiziston prezidenti etib saylandi. 2011-yil 1-dekabrda lavozimga kirishgan.
* 2019-yil 8-avgust kuni korrupsiyada ayblanib qoʻlga olindi.
* 2020-yilning 23-iyun kuni Bishkek shahri Pervomayskiy tuman sudining qarori bilan, Almazbek Atambayev oʻn bir yil va ikki oy muddatga ozodlikdan mahrum etildi, shuningdek, barcha davlat mukofotlari va mol-mulklaridan mahrum etildi. Parlament saylovlaridan keyingi ommaviy tartibsizliklarda, sobiq bosh vazir Sapar Isoqov bilan birga 6-oktabr kuni qamoqdan chiqib ketishga erishgan
* Atambaev gitarada qoʻshiqlar ijro etgan, yozishni yaxshi koʻradi.
* Qirgʻiziston sobiq prezidenti Asqar Akayevning 2014-yil 21-fevralda „7-kanal“ning "achiq soz" (ochiq suhbat) dasturida bergan intervyusida Atambayev "1990-yillarda yozuvchilar uyushmasiga rahbarlik qilgan paytida, Rossiya tomonidan berilgan 50 million rubl grantini oʻzlashtirganini" aytgan.
## Manbalar
Muhammad Alixon

**Muhammad Alixon (Madalixon)** (taxminan 1803/06—1842, Qoʻqon) — Minglar oʻzbek sulolasi vakili, Qoʻqon xonligi hukmdori.

Umarxon va Nodiraning oʻgʻli. Otasi Umarxon vafotidan keyin 13 yoshida taxtga oʻtirgan. Hukmronlik davrida xonlik hududini kengaytirishga uringan. Qorategin butunlay, Darvoz, Shugʻnon, Roshan, Vohonfaqat nomigagina zabt etilgan. 1829-yilda Qashqarga yurish qilgan. Uning bu harakatidan foydalangan Qashqar musulmonlari xitoylarga qarshi bosh koʻtargan. Magʻlub boʻlgan uygʻurlardan 70 mingi Muhammad Alixon bilan birga qaytib, Qoʻqon xonligidagi shaharlarga (jumladan, Toshkentga) joylashtirilgan. Muhammad Alixon Qashqarga qilgan qayta-qayta hujumi natijasida Sharqiy Turkiston shaharlaridan boj yigʻish huquqini olgan. Muhammad Alixon hukmronligi davrida sugʻorish ishlari yoʻlga qoʻyilgan. Toshkent yaqinida Xonariq qazilgan. Toshkent hokimi Lashkar qushbegi Muhammad Alixonning yaqin maslahatchisi boʻlib qolgan. Rossiya bilan savdo va diplomatik aloqalar yaxshi yoʻlga qoʻyilgan. 1828-yilda Qoʻqondan Sankt-Peterburgga elchilar boradi va ular yaxshi kutib olinadi. 1830-yilda Qoʻqonga Rossiya elchisi xorunjiy Potanin keladi.

Muhammad Alixon ichkilikbozlik va axloqsizlikka beriladi. Muhammad Alixonning hukmronlik davrida Qoʻqon-Buxoro munosabatlari keskin yomonlashadi. Ular orasida boʻlib oʻtgan urushlar natijasida Buxoro amirligi hukmdori Amir Nasrulloh Qoʻqon qoʻshinini tor-mor qiladi. Muhammad Alixon oʻzini noiloj amirning noibi deb eʼtirof qiladi. Oradan ikki yil oʻtgach, 1841-yilning oktyabrida Qoʻqonda xon zulmiga qarshi xalq qoʻzgʻoloni koʻtariladi.

Muhammad Alixon 1841-yil noyabrda ukasi Sulton Mahmud foydasiga taxtdan voz kechadi, shunday boʻlsa ham 1842-yilda aprelda Buxoro amirligi hukmdori Amir Nasrulloh Qoʻqonni zabt etdi va Muhammad Alixonni, ukasi Sulton Mahmudxonni, onasi Nodirani qatl ettiradi.

Muhammad Alixon gʻazallar yozgan, uning buyrigʻiga binoan, xattotlar Alisher Navoiy asarlarini miniatyuralar bilan bezatib koʻchirgan, koʻplab tarixiy asarlar fors va arab tillaridan oʻzbek tiliga tarjima qilingan. Muhammad Alixon davrida maktab va madrasalar qurilgan, Qoʻqonning eski oʻrdasi taʼmirlangan.

Shaxsan Muhammad Alixon donatorligida Quva, Qoʻqon va Toshkentda uning nomi bilan atalgan madrasalar bunyod etilgan.

## Manbalar

## Adabiyot
* AbdulAziz. „Ziyo istagan qalblar uchun — Muhammad Alixon“. www.ziyouz.com. Retrieved 2017-10-30.
* Mirzoolim Mushrif, Qoʻqon xonligi tarixi, T., 1995; Bobobekov H. N., Qoʻqon tarixi, T., 1996; Nabiyev R. N., Iz istorii Kokandskogo xanstva, T., 1973.
Shashlik

**Shashlik** yoki **kabob** — choʻgʻda pishirib (kuydirib) tayyorlanadigan goʻshtli taom. Anʼanaviy shashlik tindiriligan va oʻrtacha kattalikda toʻgʻralgan goʻshtdan tayyorlanadi.

Goʻsht, jigar, buyrak, dumba, charvi va boshqa masalliqlardan six kabob, titrama kabob, qozon kabob, parranda kabob, qiyma kabob, tandir kabob, pomidor kabob, dumbul kabob, charvi kabob, loʻla kabob va boshqa turlari bor. Six kabob — qoʻy goʻshtining lahm hamda dumba qismlaridan olib, har biri 10-12 g keladigan loʻnda-loʻnda boʻlaklarga boʻlinadi, unga mayda toʻgʻralgan piyoz, tuz, qalampir (murch), kashnich urugʻi, zira, uzum sirkasi (anor yoki limon suvi) aralashtiriladi. Masalliq sirlangan yoki chinni idishga solinib, bir necha soat (4 soatdan 24 soatgacha) salqin joyda saqlanadi. Soʻngra goʻsht sixga 5-6 boʻlakdan qilib oʻtkaziladi (sixning uchida yogʻ boʻlishi kerak). Sixlar qoʻrada toshkoʻmir yoki pista koʻmir choʻgʻida pishiriladi. Kabobning bir tomoni qizarib pishgandan soʻng ikkinchi tomonini agʻdarish kerak. 1&nbsp;kg goʻshtga 2-3 bosh piyoz, 1 choy qoshiqda tuz, 4 osh qoshiqda uzum sirkasi (yoki bir dona limon), taʼbga koʻra ziravor kerak boʻladi. Qiyma kabob — goʻsht qiymalagichdan 2 marta, piyoz bir marta oʻtkazilgach, qiyma tayyorlanadi. Qiymaga tuxum chaqilib qalampir, tuz aralashtiriladi. Soʻng qiymadan 50-60 g keladigan kiftalar yasaladi va uzunasiga sixga oʻtkaziladi. Kifta ustiga un sepib yuqorida aytilgandek choʻgʻda pishiriladi. 1&nbsp;kg goʻshtga 3 bosh piyoz, 1 dona tuxum, 3-4 qoshiq un; ziravorlar kerak boʻladi. Dumbul kabob — makkajoʻxorining dumbul soʻtasidan tayyorlanadi. Tozalangan soʻta 3-4 sm dan qilib kesiladi va namakobga 2-3 soat solib qoʻyiladi. Soʻng 2-3 donadan qilib sixga oʻtkaziladi va laxcha choʻgʻda pishiriladi.

Kabob Oʻrta Osiyo va Yaqin Sharq, Kavkaz xalqlarining sevimli taomi hisoblanadi. Kabobni aslida chorvador xalqlar o'ylab topishgan.

## Adabiyot
* Maxmudov K., Oʻzbek taomlari, T., 19

## Manbalar
BeiDou Navigation Satellite System

**COMPASS navigatsion tizimi** (**Beidou-2**, BD2 deb ham ataladi) Xitoy tomonidan mustaqil ravishda sunʼiy yoʻldoshli global navigatsion tizimga ega boʻlish uchun ishlab chiqqan dasturi. Tizim 2012-yildan boshlab Osiyo-Tinch Okeani hududida xizmat koʻrsatishni boshlab, 2020-yilgacha dastur toʻliq yakunlanib global xizmat doirasiga ega boʻlishi kutilgan

## References
Sunʼiy yoʻldoshli global navigatsion tizim

**Sunʼiy yoʻldoshli global navigatsion tizim** bir necha sunʼiy yoʻldoshlar tizimi boʻlib Yer shari boʻyicha geografik joylashuv nuqtasini avtonomik tarzda aniqlab berish vazifasini bajaradi. Maxsus elektron qabul qilivchi vositalar yordamida joyning geografik koordinatalarini (geografik kenglik, geografik uzunlik va geografik daraja) aniqlash imkonini yaratadi.

2011-yil oktyabrgacha boʻlgan vaqtda Amerika Qoʻshma Shtatlarining Global joylashuv tizimi va Rossiyaning GLONASS tizimlari toʻla funksional Sunʼiy yoʻldoshli global navigatsion tizim hisoblanadi. Xitoy ham oʻzining mahalliy Beidou navigatsion tizimini 2020 yilgacha Compass nomi ostida global navigatsion tizimga aylantirish istagida

## Havolalar
Beidou

**BeiDou navigatsion tizimi** yoki Compass navigatsion tizimi Xitoy tomonidan mustaqil Sun`iy yo'ldoshli global navigatsion tizimga ega bo'lish uchun ishlab chiqilgan.
GLONASS

**[[Sunʼiy yoʻldoshli global navigatsion tizim|Sunʼiy yoʻldoshli global navigatsion tizimi]]** (**GLONASS) -** Rossiya sunʼiy yoʻldoshli navigatsion tizimi. Tizim yerning istalgan nuqtasidan foydalanish mumkin boʻlgan fuqarolik signallarini uzatadi, navigatsiya xizmatlari bepul va cheklovlarsiz, shuningdek, maxsus ilovalar uchun shifrlangan aniqlik signalini taqdim etadi.

Dastlab harbiy maqsadlarga ega boʻlgan GLONASS tizimi 1982 yilda raketa hujumidan ogohlantirish tizimi (MSRN) bilan bir vaqtda navigatsiya va quruqlik, dengiz, havo va kosmik foydalanuvchilarning cheksiz soni uchun vaqtni qoʻllab-quvvatlash uchun ishga tushirilgan.

Tizimning asosini 64,8 ° orbital balandlikda va 19 100 km orbital balandlikda uchta orbital tekislikda harakatlanadigan 24 ta sunʼiy yoʻldosh tashkil etadi . GPS tizimidan asosiy farqi shundaki, GLONASS sunʼiy yoʻldoshlari orbital harakatida Yerning aylanishi bilan rezonansga (sinxronlikka) ega emas, bu esa ularga katta barqarorlikni taʼminlaydi. Shunday qilib, GLONASS kosmik kemasining yulduz turkumi (SC) faol mavjud boʻlgan butun davrda qoʻshimcha tuzatishlarni talab qilmaydi.

GLONASSni ishlab chiqish Roskosmos , Akademik M. F. Reshetnev nomidagi Axborot yoʻldosh tizimlari OAJ va Rossiya kosmik tizimlari OAJ tomonidan amalga oshiriladi [3] . Rossiyada va xorijda GLONASS texnologiyalarini tijoratlashtirish va ommaviy joriy etishni taʼminlash uchun Rossiya Federatsiyasi Hukumatining 2009 yildagi qarori bilan „Navigatsiya faoliyati sohasidagi federal tarmoq operatori“ tashkil etilgan boʻlib, uning funktsiyalari PJSC ga yuklangan. Navigatsiya axborot tizimlari . 2012 yildan buyon ushbu funktsiyalar „Navigatsiya texnologiyalarini rivojlantirish va ulardan foydalanishni ragʻbatlantirish“ notijorat tashkiloti hamkorligiga oʻtkazilgan .
Global joylashuv tizimi

**Global joylashuv tizimi** (**GJT**) (ing. - '''GPS''') fazodagi sunʼiy yoʻldoshlar asosida taʼmilab berilgan sunʼiy yoʻldoshli global navigatsion tizim boʻlib, Yer sayyorasida va uning atrofida boʻlgan joylardagi vaqt va geografik koordinata aniqlash imkonini beradi. GJT ob-havoga bogʻliqmas ravishda berilgan nuqta atrofida 4 ta GJT sunʼiy yoʻldoshni toʻgʻri chiziq boʻyicha hech qanday toʻsiqlarsiz koʻra olish imkoni boʻlganda ishlay oladi. GJT Amerika Qoʻshma Shtatlari tomonidan ishlab chiqilib GJT qabul qilgichga ega boʻlgan barchaga tekin xizmat koʻrsatadi.
Apache Dasturlari Birlashmasi

**Apache Dasturlari Birlashmasi** (**ADB**) notijorat tashkilot boʻlib Apache dasturlarini qoʻllab quvvatlash vazifasini bajaradi. Mashhur Apache Server ham shu dasturlar sarasiga kiradi. ADB Apache dasturlarini keng ommaga namoyish qilish, asosiylariga urgʻu berish va Apaches dasturchilarini birlashtirish maqsadida har yili bir necha ApacheCon konferensiyalarini olib boradi.
Ricardo Carvalho

**Rikardu Albertu Silveyra Karvalyu** (; 1978-yil 18-mayda tugʻilgan) – Portugaliyalik sobiq professional futbolchi, himoyachi ampulasida oʻynagan.

## Faoliyati

Rikardu oʻzining faoliyatini „Leka“da boshladi. „Portu“ safiga qoʻshilishi bilan uni „Vitoriyu Setubal“ va keyin „Alverka“ jamoalariga ijaraga berildi. 
„Portu“ jamoasi faxriysi himoyachi Jorje Koshta „Charlton“ga ijara berib yuborilgandan soʻng, Karvalyu oʻzining mahoratini koʻrsatish uchun imkon tugʻildi. Rikarduga omad kulib boqdi, u xalqaro miqyosda yaxshi himoyachi ekanligi tan olindi. U Chempionlar ligasi oʻyinlarida muntazam qatnashdi. Soʻnggi mavsumda u Yevro-2004 musobaqasida Gretsiya bilan boʻlgan magʻlubiyatli oʻyindan soʻng, Portugaliya terma jamoasida oʻynab yurgan Fernando Koutuning oʻrnini egalladi.

Joze Mourinyo Chelsea murabbiyi boʻlishi bilan Karvalyuni oʻz jamoasiga chaqirib oldi. Jamoaga markaziy himoyachi juda muhim edi, yangi murabbiy esa oʻzining eng ishonchli himoyachisini olishni maʼqul koʻrdi. Portu koʻplab yutuqlar va kuboklarni qoʻlgan kiritgan oxirgi omadli ikki yilida asosiy oʻyinchisi aylanib boʻlgan Rikardu, Chelseaga oʻtgandan soʻng, Marsel Desayining oʻrniga maydonga tusha boshladi. Dunyoning grand jamoalari qiziqayotgan futbolchini oʻz safiga qoʻshib olgan „Chelsea“ ham bundan xursand edi. Bu markaziy himoyachi nafaqat oyoqda faol harakat qiladi, balki boshda ham yaxshi oʻynay oladi. Rikarduning terma jamoa safida Yevro-2004dagi ajoyib oʻyinlari, uning UEFA tomonidan tuzilgan ramziy terma jamoa safiga kirishiga ham sabab boʻldi. 2010-yil 10-avgustda futbolchi Real Madrid bilan ikki yillik shartnoma tuzdi. Transfer miqdori 9 mln. yevroga teng boʻldi. 2011-yil 31-avgustda Portugaliya termasida boshqa oʻynamasligini eʼlon qildi. Bunga sabab unga nisbatan hurmatsizlik qilishganligi bilan izohladi.

## Shaxsiy hayoti
Rikardu Karina ismlik portugal qizga uylagan. Ularning bir oʻgil va bir qizlari bor. Ularning ismlari Rodrigo va Rachel.

## Ishtirok etish statistikasi
*20 noyabr 2011 yil holatiga.*

### Jamoa

### Terma jamoa

## Erishgan natijalari
### Portu
* Portugaliya chempioni(3): 1998/99, 2002/03, 2003/04
* Portugaliya kubogi: 2003
* Portugaliya Superkubogi (3): 1998, 2003, 2004
* UEFA Kubogi: 2003
* UEFA Chempionlar Ligasi chempioni: 2004

### Chelsea
* Premyer liga chempioni (3): 2004/05, 2005/06, 2009/10
* Angliya kubogi (3): 2007, 2009, 2010
* Futbol ligasi kubogi (2): 2005, 2007
* Angliya Superkubogi (2): 2005, 2009

### Real Madrid
* Ispaniya kubogi: 2011
* Ispaniya chempioni: 2011/12
### Portugaliya terma jamoasi
* Yevropa chempionati kumush medali: 2004
* Jahon Chempionatida toʻrtinchi oʻrin: 2006

### Shaxsiy
* Portugaliya yil futbolchisi: 2002/03
* UEFA tanlovi boʻyicha eng yaxshi himoyachi: 2003/04
* UEFA tanlovi boʻyicha yil jamoasi: 2003/04
* Yevropa chempionati ramziy termasi: 2004
* Jahon Chempionati ramziy termasi: 2006
* Chelsea yil oʻyinchisi: 2007/08

## Havolalar
* Real Madrid jamoasining rasmiy saytidagi futbolchining sahifasi  

## Manbalar

## Havolalar

* 
* 
* 
* 
* 
*
Obyekt

**Obyekt** (lotincha *objectum* — narsa, anjom) — falsafiy toifa, epistemologiya doirasida haqiqatda mavjud boʻlgan, kuzatuv (oʻrganish) jarayonining va subyektning (kuzatuvchining) eʼtibori qaratilgan predmet, voqea, hodisadir.Muallif : Sherzodbek

**Obyekt** ( — narsa) — subyektga qarama-qarshi boʻlgan hamda insonning amaliy va bilish faoliyati qaratilgan obyektiv reallik. Obyekt inson va uning ongidan mustaqil obyektiv reallik boʻlib, uni bilayotgan individ uchun jamiyat tarixiy taraqqiyoti jarayonida hosil qilingan faoliyat, til va ilm tarzida namoyon boʻladi. Obyektni 2 turga: nazariy va empirik obyektga boʻlish mumkin. Lekin ular faoliyatning har xil sohasi emas. Baʼzida nazariy bilishning predmetlari (mas, ideal gazlar va boshqalar) obyekt sifatida real mavjud boʻlmay, balki obyektning empirik bilimda qamrab boʻlmaydigan tomonlarini koʻrsatish usuli hisoblanadi. Masalan, atomlar, elementar zarrachalar kabi nazariy obyektlar ontologik jihatdan, asosan, makrojismlardan farq qilmaydi: hamma hollarda ham nazariy obyekt haqidagi bilimdan empirik obyektlarni tushuntirish uchun foydalaniladi. Har qanday holatda ham empirik bilishdan nazariy bilish sari borish muayyan obyektdan uzoqlashish emas, balki obyektning empirik yoʻl bilan aniq anglash mumkin boʻlmagan haqiqiy mazmunini chuqur nazariy aks ettirish usulidir.

## Manbalar
Tuzilma

**Tuzilma** yoki **tarkib** — biron-bir narsaning ichki tuzilishi; biron-bir narsaning tabiati, qonuniyatlari, qismlarining o'zaro harakatlari bilan bog'liq boʻlgan fundamental, moddiy yoki nomoddiy tushuncha.

## Fizik tuzilma

## Biologik tuzilma
## Kimyoviy tuzilma
## Ijtimoiy tuzilma

## Musiqiy tuzilma
## Texnik tuzilma
Yakub Kolas

**Yakub Kolas** (; asl ismi Kanstantsin Mitskievich (); 3-noyabr (eski uslubda 22-oktyabr) 1882 — 13-avgust 1956) — belarus shoiri, dramaturgi va yozuvchisi boʻlgan.

Oʻz asarlarida Yakub Kolas oddiy belarus dehqoniga simpatiya bildiradi, hatto uning taxallusi - "Kolas" belaruschadan "boshoq" (bugʻdoy, arpa va hokazo boshogʻi) deb tarjima qilinadi.

## Asarlari


### Nazm, nast, publitsistika
*  (1910, Vilnya)
*  (1912, Vilnya)
*  (1914, Vilnya)
*  (1913, Sankt-Peterburg)
*  (1913, Sankt-Peterburg)
*  (1913, Sankt-Peterburg)
*  (1913, Sankt-Peterburg)
*  (1921, Kovno)
*  (1922)
*  (1923)
*  (1923)
*  (1925)
*  (1925)
*  (1925)
*  (1925)
*  (1925)
*  (1926)
*  (1927)
*  (1932)
*  (1934)
*  (1937)
*  (1942)
*  (1943)
*  (1943)
*  (1946)
*  (1946)
*  (1947)
*  (1955
*  (1952)
*  (1957)

### Bolalar uchun
*  (1935)
*  (1938)
*  (1941)
*  (1945)
*  (1941)
*  (1950)

Darsliklar:
*  (Peterburg, 1909)
*  (1926)

### Pyesalar
*  (1917)
*  (1917)
*  (1925)
*  (1927)
*  (1938)

### Tarjimalar
Aleksandr Pushkinning "Poltava" dostoni, Taras Shevchenko, Rabindranat Tagor va boshqa adiblarning asarlari.


## Xotira
Yakub Kolas xotirasi MDH hududida ardoqlanadi. Belarusda Yakub Kolas muzeyi ishlab turipti, Minskda Yakub Kolas maydoni va haykali, Ukrainada Yakub Kolas koʻchasi, Toshkentda Darxon yaqinida Yakub Kolas yashagan uy mavjud.

## Havolalar

* Yakub Kolas muzeyi 
* Yakub Kolas asarlari
Penis

: *Inson penisi uchun [[Erkak jinsiy aʼzosi]] maqolasiga qarang.*

**Penis** () yoki **zakar** () — erkak va germofrodit jonzotlar urgʻochi jonzotlarga jinsiy aloqa paytida sperma yetkazuvchi aʼzoning umumiy nomi.
Oʻzbek tilida rasmiy adabiyotda olat deb yuritladi. 
## Havolalar
Gey

: *Bu maqola — soʻz haqida. Gomoseksual moyillik haqida [[Gomoseksuallik]] maqolasiga qarang.*

**Gey** () — dastlab „begʻam“, „xushchaqchaq“, „yorqin, yasama“ maʼnolarini anglatgan inglizcha sifat soʻz. Ammo hozirgi ingliz tilida (1960–1970-yillardan boshlab) bu soʻz odatda bir jinsli jinsiy moyillik — gomoseksuallikni anglatuvchi ot yoki sifat sifatida ishlatiladi.

Ingliz tilida „gey“ soʻzi kvir yoki gomoseksual bilan eslanuvchi, ham erkaklar bilan, ham ayollar bilan, submadaniyat yoki hayot tarzi bilan bogʻliq qirralarni izohlash uchun ishlatilishi mumkin. Oʻzbek tilida „gey“ atamasi asosan erkak-gomoseksuallarga nisbatan ishlatiladi. Lesbiyan atamasi, boshqa tomondan, ham ingliz, ham oʻzbek tilida bir xil gomoseksual ayollarni anglatgan holda genderga xos ravishda ishlatiladi.

## Havolalar

*
Zhuanglar

**Zhuanglar** (xitoycha  壯族/ 壮族) - Xitoyoda yashaydigan buyeiy  millat. Zhuanglarning asosiy qismi Guangxi hududida istiqomat qiladi, shuningdek Yunnan (1.8 mln), Guangdong (570 ming), Guizhou (520 ming), Hainan (50 ming), Hunan (23000) en Hebei (20000). singari oʻlkalarda yashayotgan zhuanglarni uchratish mumkin. Oz miqdorda Vyetnam, Birma, Butan,Kambodja,Laos, Tailand, Malayziya, Shimoliy Amerika va Gʻarbiy Yevropada ham yashaydi.

## Manbalar


## Linklar
*   Yunnanoda  zhuanglar
Yanka Kupala

**Yanka Kupala** () (1882-1942) — mashhur belorus shoiri va yozuvchisi **Ivan Daminikavich Lutsevich**ning taxallusi. Kupala 20-asrda yashagan eng taniqli belorus yozuvchilaridan biri hisoblanadi.
Talcahuano

**Talcahuano** — Chilidagi shahar. Maydoni – 92.3&nbsp;km2. Aholisi – 171383 kishi (2002).



## Havolalar
* **[http://toolserver.org/~geohack/geohack.php?pagename=Talcahuano&language=es&params=36_43_30_S_73_6_40_W_ 36°43′30″S 73°6′40″W]**
* talcahuano.cl

*  thno.info 
* ASMAR - Astillero de Talcahuano
Santyago

**Santyago** (rasmiy nomi **Santiago de Chile**) — Chili davlatining poytaxti va eng yirik shahri.

**Santiago** — Chili poytaxti. And toglari etagida, 540 m balandlikdagi soylikda, Map ocho daryosining har ikki sohilida joylashgan. Iklimi subtropik iqlim, yanvarning oʻrtacha temperaturasi 19,7°, iyulniki 7,7°. Yillik yogʻin 363&nbsp;mm. Aholisi 4,64 mln. kishi (1997). Santyago — mamlakatning iqtisodiy, siyosiy va madaniy markazi. Transport yoʻllarining yirik tuguni. 4 aeroport bor. Santyago orqali Panamerika shossesi oʻtgan. Valparaiso porti bilan temir yoʻl orqali bogʻlangan. Metallsozlik, mashinasozlik, elektrotexnika, kimyo, toʻqimachilik, tikuvchilik, koʻnpoyabzal, poligrafiya, farmatsevtika, oziq-ovqat sanoati korxonalari bor. Santyagoda yirik xorijiy va milliy kompaniyalar idoralari va banklar joylashgan.

Shaharga 1541-yilil12 fevralda ispan mustamlakachilari tomonidan asos solingan. 19-asr boshlarigacha ispan generalgubernatorligining maʼmuriy markazi. Chili mustaqilligi eʼlon qilingan davrdan (1818) Santyago — mamlakat poytaxti. Santyagoda mustamlakachilik davrida qurilgan meʼmoriy yodgorlik koʻp. Shahar markazidagi School de Chile maydoni atrofida sobor, ratusha va boshqa saqlangan. 3 universitet, harbiy bilim yurti, amaliy sanʼat maktabi, konservatoriya, Chili Fanlar akademiyasi va boshqa akademiyalar, ilmiy tadqiqot institutlari, kutubxonalar, muzeylar, teatrlar va rasadxona bor. Metropoliten qurilgan. SANTYAGO, SantyagodelosKabalyeros — Dominikana Respublikasining shimoliy qismidagi shahar. VegaReal vodiysida joylashgan. Santyago provinsiyasining maʼmuriy markazi. Aholisi 365 ming kishi (1990-yillar oʻrtalari). Temir yoʻl tuguni. Qishloq xoʻjaligi (kofe, kakao, tamaki, sholi, chorvachilik) rayonining savdo markazi. Qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini qayta ishlash, oziq-ovqat va poyabzal korxonalari bor. Shahar yaqinidan oltin qazib olinadi. Shaharga 1495-yilda X. Kolumb tomonidan asos solingan. Katolik universiteti, teatr, muzeylar bor.

## Havolalar
* Santiyago shahrining rasmiy vebsayti 
* Sayyohlar uchun qoʻllanma  

## Manbalar
Romb

**Romb** (,  „doira“) — barcha tomonlari teng boʻlgan to'rtburchak. Burchaklari toʻgʻri burchaklardan iborat boʻlgan romb kvadrat deb ataladi.

**Romb** (yunoncha: rombos — pirildoq, aylanuvchi) — tomonlari oʻzaro teng boʻlgan yassi toʻrtburchak (rasmga q.). Rombning xossalari: 1) diagonallari oʻzaro perpendikulyar; 2) Rombning diagonallari uning burchaklarini teng ikkiga boʻladi. Rombning diagonallari kesishgan nuqta uning simmetriya markazidir. Rombga ichki aylana chizish mumkin. Rombning yuzi uning diagonallari koʻpaytmasining yarmiga teng. Burchaklaridan biri a boʻlgan Rombning yuzi 5=a2sina. Hamma burchaklari 90° boʻlgan Romb kvadratidir.

## Asosiy xossalari
* Romb parallelogramm hisoblanadi, chunki uning qarama-qarshi tomonlari oʻzaro paralleldir: AB || CD, AD || BC. 
* Romb diagonallari bir birini toʻgʻri burchak hosil qilgan holda kesib oʻtishadi (AC ⊥ BD) va kesib oʻtish nuqtasida teng ikkiga boʻlinishadi.
* Romb diagonallari uning burchaklarining bissektrisalari hisoblanadi (∠DCA = ∠BCA, ∠ABD = ∠CBD va hokazo)
* Romb diagonnallarining kvadratlari yigʻindisi toʻrtga koʻpaytirilgan tomonining kvadratiga teng (masalan: (AC) ² + (BD) ² = 4 • (AD²)).

## Asosiy alomatlari
Parallelogramm ABCD romb hisoblanadi, agarda:
* uning barcha tomonlari teng boʻlsa: AB = BC = CD = AD

## Havolalar

## Yana qarang

* Geometriya
* Parallel
* kvadrat

## Manbalar
Oʻsmat

**Oʻsmat** — Jizzax viloyati Baxmal tumanidagi shaharcha (1994-yildan), tuman markazi. Viloyat markazi (Jizzax) dan 70&nbsp;km. Yaqin temir yoʻl stansiyasi — Gʻallaorol (45&nbsp;km). Aholisi 10,5 ming kishi (2004).

Abu Saʼd Abdulkarim Samʼoniyning „Kitob alansob“ („Nisbalar kitobi“) asarida (12-asr) Oʻsmatning nomi „Oʻsmand“ shaklida berilgan. Oʻsmatdan fiqhshunos Abul Fath Muhammad ibn Abdulhamid al Oʻsmandiy as Samarqandiy (12-asr), Abdullo Oʻsmatiy ibn Muhammad Yusuf Xalifa („SharhalIlyos“ asarini yozgan) yetishib chiqqan.

Oʻsmatda „Nurli quyosh“ agroxizmat markazi, 3 umumiy taʼlim maktabi, 2 kasbhunar kolleji, iqtidorli bolalar litsey internati, avtokorxona, qurilish materiallari ishlab chiqarish korxonasi, dehqon bozori, sport majmuasi, „Motamsaro ona“Xotira xiyoboni, madaniyat uylari, markaziy kutubxona mavjud. Markaziy kasalxona, dorixona, qishloq vrachlik punkti, 20 savdo doʻkoni, 15 umumiy ovqatlanish korxonasi, 10 maishiy xizmat koʻrsatish shoxobchasi, 5 tegirmon faoliyat koʻrsatadi.
Ashula

**Ashula** – yakka xonanda yoki xonandalar guruhiga moʻljallangan, mumtoz oʻzbek musiqa merosida markaziy oʻrin egallagan ashula yoʻli. Asosan lirik ruhdagi gʻazal va sheʼrlar zaminida yuzaga keladi.
## Tarixi
Ashula janri tarixi uzoq oʻtmishga borib taqaladi: koʻpincha professional musiqachi (bastakor-hofiz)lar ijodiyotining mahsuli boʻlib, bizgacha ogʻzaki ravishda yetib kelganligi tufayli qator ashulalar koʻplab variantlarga ega. Ashulaning eng rivojlangan mukammal koʻrinishlari Buxoro va Xorazm maqomlarining nasr (ashula) yoʻllari, Toshkent va Fargʻona vodiysida keng tarqalgan maqom yoʻllari, katta ashula janrida namoyon boʻlgan. Ashulalarda oʻzbek xalqining ruhi, harakteri, maʼnaviy dunyosi oʻzining badiiy yetuk va toʻlaqonli ifodasini topgan.

## Tuzilishi
Ashulaning xalq va muallifli (professional) turlari mavjud. Muallifiga ega boʻlgan ashulalar bastakor va kompozitorlar tomonidan, koʻpincha xalq ashulalariga yaqin shaklda yaratiladi. Ashulalar tuzilishi va ijrosi boʻyicha turli janrlarga ajratiladi, masalan, ommaviy, estrada, ansambl, xor va boshqalar. Shuningdek, ularning sheʼriy va musiqiy tuzilishi ham xilma-xildir: alla, yalla, lapar, marsiya. Xalq termalari yoʻnalishida aytiladigan ashulalar esa qoʻshiq deb ataladi. Oʻzbek musiqa merosidagi ashulalarning yana bir oʻziga xos turi katta ashula hisoblanadi.

## Ijro qilinishi
Ashulalar soz (doira, dutor, tanbur), ansambl joʻrligida yoki joʻrsiz ijro etiladi. Ashula oʻzbek musiqa folklorida katta oʻrin egallagan qoʻshiq janridan kuy diapazonining kengligi, shaklan rivojlanganligi, mavzu va mazmuni teranligi bilan farqlanadi. Ashulaning badiiy mazmunida barmoq vaznidagi sheʼrlardan foydalanilsada, aruz vaznidagi gʻazal va sheʼriy shakllar asosiy oʻrin tutadi. Binobarin, ashulaning ichki tuzilishi ham turlichadir. Barmoq vazniga asoslangan ashulalar koʻproq „band-naqarot“ shakli koʻrinishida boʻlsa, gʻazallarga bitilgan ashulalar tuzilishi nisbatan murakkab va rivojlangandir. Odatda, bunday ashulalarning kuylari quyi pardalardan boshlanib oʻrta va yuqori pardalarida rivojlanadi, soʻngra dastlabki turgʻun tovushda nihoyasiga yetadi. Aksariyat ashulalar oʻziga xos avjlariga ega.

## Manbalar


## Adabiyotlar

### Nota nashrlari:

* A. Navoiy soʻziga muzikalar, T., 1948;
* Muqimiy va Furqat ashulalari, T., 1958;
* Oʻzbek xalq muzikasi 834(toʻplovchi va notaga oluvchi Yu. Rajabiy), I–V tomlar, T., 1955-59.

## Havolalar
Whitney Houston

**Whitney Elizabeth Houston** (; 9-avgust, 1963&nbsp;— 11-fevral, 2012) amerikalik qoʻshiqchi, aktrisa, produser va model boʻlgan. Guinness Dunyo Rekordlari kitobiga eng koʻp taqdirlangan ayol sifatida kirgan. Uning jami 415 mukofotlari orasida ikkita Emmy, oltita Grammy, 30 ta Billboard Music Awards, 22 ta American Music Awards va boshqa nufuzli mukofotlar bor. Houston shuningdek 170 milliondan ortiq albom va singl sotib, eng muvaffaqiyatli artistlar qatoriga kirgan. Houston jami yettita studiyaviy va uchta soundtrack albomlar chiqargan, ularning hammasi kamida platina yoki oltin sertifikatlari olgan. Uning „Saving All My Love for You“, „How Will I Know“, „Greatest Love of All“, „I Wanna Dance with Somebody (Who Loves Me)“, „Didnʼt We Almost Have It All“, „So Emotional“ va „Where Do Broken Hearts Go“ ashulalari hit-paradlarda birinchi oʻrinlarni egallagan.

Houston shuningdek kinoda ham oʻynagan. Uning eng mashhur filmlaridan biri — *[[Tansoqchi (film)|Tansoqchi]]* (1992). Filmda ijro etilgan „I Will Always Love You“ ashulasi musiqa tarixida eng koʻp sotilgan singllardan boʻldi. Shuningdek u *[[Waiting to Exhale]]* (1995) va *[[The Preacher's Wife]]* (1996) filmlarida suratga tushgan.

Hayotining soʻnggi yillarida giyohvandlik muammolariga duch kelgan Houston 2012-yil 11-fevralida Beverly Hilton (California) mehmonxonasida vafot etdi.

## Diskografiyasi
* *[[Whitney Houston (albom)|Whitney Houston]]* (1985)
* *[[Whitney (albom)|Whitney]]* (1987)
* *[[I'm Your Baby Tonight]]* (1990)
* *[[My Love Is Your Love]]* (1998)
* *[[Just Whitney]]* (2002)
* *[[One Wish: The Holiday Album]]* (2003)
* *[[I Look to You]]* (2009)

## Manbalar

## Havolalar
* Rasmiy sayti
* Facebook sahifasi
Er

**Er** — erkak jinsiga mansub kishi; xotin kishi bilan nikoh ahdida boʻlgan erkak kishi. Qarshi jinsi ayol hisoblanadi. „Er“ tushunchasi ilmiy tilda, jamiyatda hamda psixologiyada oʻz oʻrni boʻlib, turli tushunchalariga egadir. Undan tashqari hissiyot, emotsiya tushunilishi ham mumkin, misol — erkaklik.

## Manbalar

## Havolalar
Sabina Babayeva

**Sabina Babayeva** (1-sentyabr 1979, Baku) — Ozarbayjonlik qoʻshiqchi.

## Singllar
* Röya kimi (2003)
* When the Music Dies (2012)
Xudoyberdi Toʻxtaboyev

**Xudoyberdi Toʻxtaboyev** (1932-yil 17-dekabr, Oʻzbekiston tumani–2021-yil 21-mart) — Oʻzbekiston xalq yozuvchisi (1991). Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan madaniyat xodimi (1982). Qoʻqon pedagogika bilim yurtini (1949), Oʻrta Osiyo universitetini tugatgan (1955). Oʻrta maktabda oʻqituvchi va direktor (1955–1958), „Toshkent haqiqati“ gazetasida adabiy xodim, boʻlim mudiri (1958–1962), „Sovet Oʻzbekistoni“ (1962–1970) gazetasida, „Guliston“ jurnalida (1970–1972), „Yosh gvardiya“ nashriyotida (1972) boʻlim mudiri va bosh muharrir oʻrinbosari (1974–1976), „Gulxan“, „Yosh kuch“ jurnallarida bosh muharrir (1977–1980), „Oltin meros“ xalqaro xayriya jamgʻarmasi boshqaruvi raisi (1980–1998). Dastlab jurnalist sifatida tanilgan, felyetonlar yozgan. Badiiy ijod bilan XX asr 50-yillarida shugʻullana boshlagan. Ilk hikoyalar toʻplami — „Shoshqaloq“ (1961). „Felyetondan keyin“ (1962), „Sir ochildi“ (1963), „Sehrli qalpoqcha“ (1964) singari qissalari, „Muhabbat qoʻshigʻi“ (1967), „Jonginam, shartingni ayt“ (1969), „Konizar yulduzlari“ (1978), „Omonboy bilan Davronboy sarguzashti“ (1974) va boshqa asarlar muallifi. „Sariq devni minib“ romani (1968) yozuvchiga katta shuhrat keltirgan. Shundan keyin „Sariq devning oʻlimi“ (1973), „Besh bolali yigitcha“ (1976), „Qasoskorning oltin boshi“ (1981), „Yillar va yoʻllar“ (1983), „Shirin qovunlar mamlakati“ (1986), „Mungli koʻzlar“ (1988), „Jannati odamlar“ (1996) romanlari nashr etildi. Xudoyberdi Toʻxtaboyev asarlari yumorga boyligi, bolalar hayoti, ularning oʻziga xos tabiati, xususiyatlari, ruhiy kechinmalari nihoyatda jonli, qiziqarli va bolalarbop yoʻsinda mahorat bilan tasvirlanishi jihatidan ajralib turadi. Xudoyberdi Toʻxtaboyev oʻzbek bolalar adabiyotini jahon miqyosiga olib chiqqan ijodkorlardan biridir. Asarlari rus, ingliz, fransuz, nemis tillariga tarjima qilinib, 28ta mamlakatida nashr etilgan. Hamza nomidagi Oʻzbekiston Davlat mukofoti laureati (1989).

Oʻzbek bolalar yozuvchisi, Oʻzbekiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan madaniyat xodimi, Oʻzbekiston xalq yozuvchisi Xudoyberdi Toʻxtaboyev 2021-yil 21-mart kuni 88 yoshda vafot etdi. Shavkat Mirziyoyev yozuvchining vafoti munosabati bilan hamdardlik bildirgan.

## Manbalar
AFC Chempionlar ligasi 2012, guruh bosqichi

**AFC Chempionlar Ligasi 2012 guruh bosqichi**da 32 jamoa ishtirok etadi: 16ta G'arbiy Osiyodan, 16ta Sharqiy Osiyodan. Guruh bosqichiga qur'a tashlash marosimi 2011 yilning 6-dekabr kuni Malayziyaning Kuala Lumpur shahrida boʻlib oʻtgan. Unga koʻra 32 jamoa toʻrttadan sakkiz guruh boʻlingan. Guruh bosqichi ishtirokchilari uyda-mehmonda tizimida 6ta tur oʻtkazishadi. O'z guruhida birinchi va ikkinchi oʻrinni olgan jamoalar AFC Chempionlar Ligasi 2012, Play-off bosqichiga yoʻllanmani qoʻlga kiritishadi.

## Havolalar
*AFC Chempionlar Ligasi rasmiy sahifasi
Bulutli hisoblash

**Bulutli hisoblash -** *elektron hisoblash xizmatlarini* komputer tarmoqlari orqali yetkazib berishni nazarda tutadi.

Az1zbek304

## Xizmat turlari
Bulutli hisoblash xizmati asosan 3 xil modelga koʻrsatiladi: infrastruktura xizmati (inglizcha *Infrastructure as a Service*), platforma xizmati (inglizcha *Platform as a Service*) va dasturiy vosita xizmati (inglizcha: *Software as a Service*). Bunda *infrastruktura xizmati* eng quyi xizmat turi boʻlib, qolgan yuqori xizmat turlari ostkilarining detallarini yanada *abstraktlash* asosida quriladi.

### Platforma xizmati

### Dasturiy vosita xizmati

## Manbalar
Uchuvchisiz uchish apparati

**Uchuvchisiz uchar qurulma:Uchiq**(**UUQ;** shuningdek, soʻzlashuvda „dron“, от  — truten) — bortida uchuvchi odam boʻlmagan uchish qurulmasidir. Bunday qurulmalar  avtomatik yoki uzoqdan boshqariladi. UUQ josuslik yoki jangovar amaliyotlar olib borishi mumkin. Noharbiy vazifalarni ham bajaradi, masalan oʻt oʻchirish, geologik qidiruv va hokazo.
## Konstruktsiyasi
UUAQda uchuvchining yoʻqligi uchuvchili uchoqqa xos boʻlgan bir qator cheklovlarni olib tashlaydi, bu ularning dizayniga katta taʼsir koʻrsatishi mumkin:
*UUQ istalgancha kichik oʻlchamlarda yasalishi mumkin, uchuvchi bilan boshqariladigan qurulmalarni esa inson massasidan yengilroq yengil qilib yasab boʻlmaydi.
*UUQda manevralarni bajarishda ortiqcha yuklanish boʻyicha fiziologik cheklovlar mavjud emas, bu ham dizaynga taʼsir qilishi mumkin.
*UUQ uchun ishonchlilik talablari kamayishi mumkin, chunki bu inson hayotiga bevosita tahdid solmaydi.
*Uchoqlarning uchish vaqti uchuvchi hayotni qoʻllab-quvvatlash tizimlarining manbai bilan chegaralanmaydi.

## Oʻzbekistonda
### Ishlab chiqarish
2022-yil yanvarda Mudofaa sanoati davlat qoʻmitasi tasarrufida Uchuvchisiz aviatsiya majmualarini ilmiy-ishlab chiqarish markazi tashkil etilib, unda xalqaro texnik talab va standartlarga toʻliq javob beradigan “LOCHIN” nomli uchuvchisiz uchar qurulmalarini ishlab chiqarish yoʻlga qoʻyildi.
Taʼkidlash oʻrinliki, ikki hil maqsadda foydalanishga moʻljallangan mazkur milliy loyiha Markaziy Osiyoda ilk bor Oʻzbekistonda oʻzlashtirildi va yoʻlga qoʻyildi.
Markaz uchuvchisiz aviatsiya majmualarini ishlab chiqarish, yigʻish, taʼmirlash va texnik xizmat koʻrsatish uchun zarur yigʻuv jamlanmalari, texnologik va maxsus uskunalar, tekshirish (test laboratoriya) moslamalari kabi texnologik jihozlar bilan toʻliq taʼminlangan.

### Xaridlar
Amerika Qoʻshma Shtatlarning „AeroVironment“ kompaniyasi Oʻzbekistonga 2019-yilda toʻrtta „RQ-11 Ravenmini PUA“ uchuvchisiz uchar qurulmani yetkazib bergan.

Shuningdek, ushbu kompaniya AQShning tashqi harbiy sotuvi () dasturi doirasida „Puma 3 AE“ kichik uchuvchisiz uchar qurulmalarini Oʻzbekistonga yetkazib beradi. AQSh armiyasining shartnomalar boʻyicha qoʻmondonligidan 8,54 million dollarlik kelishuv boʻyicha uchuvchisiz uchar qurulmalari 2022-yil 30-noyabrgacha yetkaziladi. 

AQSh Mudofaa vazirligi shartnoma boʻyicha qancha „Puma 3 AE“ droni taqdim etilishini oshkor qilmagan boʻlsa-da, „Shephard Defence Insight“ bunday uchqichning bittasini taxminan 225 000 dollarga baholadi. Shundan kelib chiqib, Oʻzbekistonga 38 ga yaqin uchuvchisiz uchar qurulmalari  keltiriladi, deganidir. 
P

## Manbalar

* Uchuvchisiz uchar qurulmalar tarixi  

## Havolalar
Mavluda Asalxoʻjayeva

**Mavluda Asalxoʻjayeva** (15-oktyabr 1963-yil, Jalolobod shahri, Qirgʻiziston SSR) – xonanda.

## Biografiyasi
1963-yil 15-oktyabrda Qirgʻizistonning Jalolobod shahrida, sanʼatkor Abdurahmon Asalxoʻjayev va shifokor Sanobar Asalxoʻjayeva oilasida tugʻilgan. Bolaligida sanʼatga qiziqqan boʻlsa-da, otasi uning sanʼatkor boʻlishiga qarshi boʻlgan. Shunga qaramay, Toshkentga kelib, sanʼat institutida tahsil olgan va ijodiy faoliyatini boshlagan.

1986-yili „Asal“ musiqiy guruhini tashkil etgan. 1991-yili esa, „Mohigul“ nomli birinchi albomi chiqardi.

1998-yili, Oʻzbekiston Prezidenti buyrugʻi bilan, „Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan artist“ unvoni bilan taqdirlanadi.

## Oilasi
Mavluda Asalxoʻjayeva „Destan“ ansamblida ishlagan davrida turkmanistonlik sozanda Devlet Qilichev tanishib, unga turmushga chiqqan. Devletning avvalgi nikohidan ikki farzandi boʻlgan, Mavluda ularni oʻz farzandlaridek qabul qilgan. Shuningdek, u oʻzining singlisi Mohigulni oʻgʻli Qurbonjonga uzatgan.

## Filmografiya
### Film

### Serial

## Manbalar

## Havolalar
* Mavluda Asalxo'jayeva on AppleMusic
2012

**2012-yil** (**MMXII**) yakshanba kuni boshlangan kabisa yildir. 3-ming yillik va 21-asrning 12-yilidir. Oʻzbekistonda *Mustahkam oila yili* deb eʼlon qilingan. Birlashgan Millatlar Tashkiloti 2012-yilni *Xalqaro barqaror energetika yili*, *Xalqaro Kooperativlar yili* deb atagan.

Tugʻilganlar:

## Voqealar

* Iyul - Oʻzbekistonda oliy taʼlim muassasalarida taʼlim olish uchun ariza topshirgan abituriyentlar soni rekord darajadagi 418 ming 898 nafarga yetdi. Bu ko‘rsatkich 2011/2012-yilgi qabul komissiyasida qabul qilingan, oʻsha vaqtdagi rekord daraja hisoblangan arizalar sonidan 174taga ko‘proqdir.

## Vafot etganlar

* Whitney Houston (9-avgust, 1963 — 11-fevral, 2012), amerikalik xonanda.
* Jamshid Zokirov (11-iyul, 1948 — 7-aprel, 2012), oʻzbek teatr va kino artisti.
* Zikir Muhammadjonov (1-yanvar, 1921 — 23-avgust, 2012), oʻzbek teatr va kino artisti.
* Neil Armstrong (5-avgust, 1930 — 25-avgust, 2012), amerikalik fazogir.

## Izoh
Kyoln

**Kyoln** — GFRdagi shahar. Reyn Vestfaliya yerida, Reyn daryosi boʻyida. Aholisi 962 ming kishi (1998). K. — xalqaro transport yoʻllarining yirik tuguni. Xalqaro aeroport bor. Muhim daryo porti (yillik yuk ortib-tushirish 15 mln. t). Koʻlnda Reyn daryosiga bir nech-ta koʻprik qurilgan. Mamlakatning muhim iqtisodiy, moliya va savdo markazlaridan. Metallsozlik va mashina-sozlik (traktorsozlik, kon sanoati uchun uskunalar ishlab chiqarish, avtomobilsozlik, vagonsozlik va lokomotivsozlik), elektrotexnika sanoati iqtisodining yetakchi tarmoqlari. Neftni qayta ishlash va neft kimyosi, toʻqimachilik, kimyo, tikuvchilik, oziq-ovqat, poligrafiya, parfyumeriya sanoati korxonalari bor. Zargarlik buyumlari ishlab chiqariladi. Koʻln — ulgurji savdo va kredit-bank ishlarining yirik markazi. Xalqaro yarmarka va koʻrgazmalar oʻtkaziladi. Metropoliten, universitet (1388), muzeylar, jumladan badiiy hunarmandchilik, Rim-Germaniya, Sharqiy Osiyo sanʼati muzeylari va b. bor. Meʼmoriy yodgorliklardan roman cherkovlari (10—13-asrlar), gotika sobori (13—19-asrlar), cherkovlar (13—16-asrlar), ratusha (14— 15-asrlar), turar joylar (13-asr), barokko usulidagi cherkovlar (17— 18-asrlar) saqlangan. Shahar mil. av. 1-asrdan maʼlum. 785—1273 yillarda arxiyepiskoplik markazi, Oʻrta ayerlarda Ganzannng eng muhim shaharlaridan boʻlgan. 1794—1813 yillarda Fransiya bosib olgan. 1814—15 yillarda Prussiyaga berilgan. 1918—26 va 1945 yillarda ingliz qoʻshinlari tomonidan egʻallangan. 1949 yildan GFR tarkibida.

**Kyoln**, Olmoniya'ning to'rtinchi, Shimoliy Reyn-Vestfaliya Viloyati´ning eng katta shahridir.

## Maroqli fakt
Kyoln bu xato aslida Koʻln (Köln) olmoncha «ö» bu oʻzbekcha «oʻ» harfi. Rus alifbosida «oʻ» harfi yoʻq shuning uchun Kyoln (Кёльн) deb yozishadi.


Koeln-110-Stadt vom Domturm-Fernsehturm-1989-gje.jpg|Kyoln
Koeln Hohenzollernbruecke.jpg|Kyoln Katedrali hamda Hoyensollern Ko'prigi
EKT-2007-Koeln-Altstadt.jpg|Kyolnda oqshom
Koeln-144-Bahnhofshalle-1989-gje.jpg|Kyoln temiryo'l stantsiyasi
Koeln-162-Rathaus-1989-gje.jpg|Kyoln shahar hokimiyati


## Manbalar
Shimoliy Reyn-Vestfaliya

**Shimoliy Reyn-Vestfaliya** ()  — Olmoniya yerlaridan biridir. Poytaxti - Düsseldorf.

**Shimoliy reyn-vestfaliya** — Germaniya yeri. Maydoni 34,1 ming km². Aholisi 18 mln. kishi (2001). Maʼmuriy markazi — Dyusseldorf shahri Sh.R.V. Shim. Germaniya pasttekisligi va Reyn Slanetsli togʻlarida joylashgan. Mamlakatning aholisi eng koʻp va zich (1&nbsp;km²ga 521 kishi) yeri. Aholining yarmidan ortigʻi aholisi 500 ming kishilik shaharlarda yashaydi.

Yevropaning eng katta sanoat regionlaridan biri — Rur sanoat havzasi shu yerda. Iqtisodiyoti koʻp tarmoqli. 1960 yildan boshlab koʻmir sanoati ulushi keskin kamaydi. Madaniyat va ommaviy axborot vositalari sohalari rivojlangan. Ularda 230 mingdan ortiq aholi band, bu esa koʻmir va poʻlat quyish sanoatida bandlar sonidan ancha ortiq. Rangli metallurgiya va ogʻir mashinasozlik, elektronika, neftni qayta ishlash, kimyo, toʻqimachilik, oziqovqat sanoatlari rivojlangan. Sement va oynashisha ishlab chiqariladi. Tabiatni muhofaza qilish sohasining 160 dan ziyod korxonasi ishlab turibdi. Sh.V.R. — Yevropaning yetakchi ekologik toza texnologiyalari markazi. Qishloq xoʻjaligida sabzavotchilik, sut chorvachiligi rivojlangan. Qisman donli ekinlar, qand lavlagi ekiladi. Hududining 25% oʻrmon.

SH.R.V. yeri 1946 yilda Reyn va Vestfaliya provinsiyalaridan tashkil etilgan. 1949 yildan Germaniya birlashuviga qadar Bonn shahri Germaniya Federativ Respublikasi poytaxti boʻlgan. Yirik shaharlari: Keln, Essen, Dortmund, Dyusseldorf, Duysburg , Boxum, Vuppertal, Bilefeld, Gelzenkirxen, Zolingen, Liverkuzen va Axen. Hududidan xalqaro ahamiyatga ega transport yoʻllari oʻtgan. Duysburg jahonda eng yirik daryo portlaridan. Turizm rivojlangan, yiliga 12 mln. turist kelib-ketadi.

## Manbalar
Dangasalik

**Dangasalik** yoki **yalqovlik**, **tanballik**, **ishyoqmaslik** deb biror ish yoki faoliyatni bajarishga layoqatli va imkoni boʻla turib, oʻsha ish yoki faoliyatni bajarishga istamaslikka aytiladi. **Dangasa**, **yalqov**, **tanbal**, **ishyoqmas** atamalari kamsituvchi soʻzlardir.

## Tabiat
Dangasalik tabiiy holatdir. U tanadagi energiyani tejashga, charchoqdan qutulishga xizmat qiladi.

Hayvonlar yemak va boshpana topgandan keyin deyarli hech nima qilishmaydi. Boshqa hayvonlar bilan muloqot qilish, urishish (agressiya) kabi ijtimoiy ishlarga nisbatan kam vaqt ajratiladi. Kuzatilganki, hayvonlar yemak topishga sarflagan vaqtni agressiyaga ketadigan vaqt bilan qoplab, bekorchilik vaqtini choʻzishga harakat qilishadi. 

## Jamiyat
Dangasalik ketidan jamiyat ilgʻorlagan, deyish mumkin: odamlar oʻz ishlarini va hayotlarini yengillatish maqsadida turli mashina va mexanizmlar ixtiro etishdi va etishmoqda. Biroq ortiqcha yalqovlik iqtisodiy zarar, kamomad, qoloqlik sababi boʻlishi mumkin.

## Havolalar