Hanamaki (Ivate)

Yaponiyaning Ivate prefekturasida joylashgan shahar. 2020-yil 31-mart holatiga koʻra, shaharning 37 773 xonadonida 94,691 kishi istiqomat qiladi va har bir kvadrat kilometrga 100 kishi toʻgʻri keladi. Shaharning umumiy maydoni 908.39 km. Hanamaki shahri Kendzi Miyadzavaning tugʻilgan joyi. Shaharda yana onsen dam olish maskanlari ham joylashgan.

## Geografiyasi
Hanamaki Ivate prefekturasining markaziy qismida, Kitakami daryosi vodiysida, Kitakami daryosi bilan uchta: sharqda Sarugaisi-gava, gʻarbda Se-gava va Toyosava-gava daryolari qoʻshilgan joyda joylashgan. Gʻarbda shahar Ou togʻlari etaklarigacha koʻtarilib boradi va eng baland choʻqqisi Matsukura togʻi boʻlib,  tashkil etadi. Sharqda shahar hududi Kitakami tizmasining eng baland choʻqqisi – Hayachineda  gacha koʻtariladi. Eng katta suv ombori Sarugaisi daryosidagi Tase koʻlidir. Hienuki daryosidagi Hayachine koʻli juda ajoyib boʻlib, yuqori qismida tik togʻlar koʻtarilib turadi. Toyosava koʻli shaharning gʻarbiy qismid6a Toyosava daryosi boʻyida joylashgan. Shaharning bir qismi Hayachine kvazi-milliy bogʻi chegaralari boʻylab joylashgan. Ou togʻlarining chekkasidagi 12 ta issiq buloq zanjiri esa Hanamaki Onsenkyo qishlogʻini tashkil qiladi.

### Qoʻshni munitsipalitetlar
Ivate prefekturasi:

* Morioka
* Kitakami
* Tono
* Oshu
* Miyako
* Nisivaga
* Sizukuisi
* Siva

## Iqlimi
Hanamaki nam iqlimli boʻlib (Köppen iqlim tasnifi *Cfa*), yumshoq yoz va sovuq qish bilan tavsiflanadi. Hanamakidagi oʻrtacha yillik harorat . Yillik oʻrtacha yogʻin miqdori  eng seryogʻin oy sentyabr. Eng yuqori harorat avgustda  ni va eng pasti yanvarda, taxminan  ni tashkil etadi.

## Demografiyasi
Yaponiya aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Hanamaki aholisi 2000-yilda eng yuqori koʻpayish choʻqqisga chiqqan va shundan beri kamayib kelmoqda.

## Tarixi
Hozirgi Hanamaki hududi qadimgi Mutsu provinsiyasining bir qismi boʻlib, beng kamida Dzyomon davridan beri mavjudligi taxmin qilinadi. Hudud Tokugava syogunligi hukmronligi ostida boʻlgan Nambu klanining nazoratiga oʻtishidan oldin, turli samuray klanlari tomonidan boshqarilgan. Shahar Edo davrida Osu Kaydo yoʻlida pochta stantsiyasi sifatida rivojlangan.

Meidzi davrida, 1889-yil 1-aprelda zamonaviy munitsipalitetlar tizimining tashkil etilishi bilan Ivatening Hienuki tumanida zamonaviy Hanamaki va Hanamaki-Kavaguchi shaharlari tashkil etilgan. Bu ikki shahar 1929-yil 10-aprelda birlashtirilgan, birlashtirilgach munitsipalitet avvalgi Hanamaki nomini saqlab qolgan. 1954-yil 1-aprelda Yuguchi, Yumoto, Miyanome, Yasava va Ohta qishloqlari Hanamakiga qoʻshib olingan. Keyingi yili Sasama nomli qishloq qoʻshilgan.

2006-yil yanvar oyida Hanamaki Isidoriya, Ohasama shaharlari bilan birlashgan va shu tariqa Hienuki va Vaga tumanlaridagi Tova shahri tarqatib yuborilgan.

## Hukumati
Hanamaki toʻgʻridan-toʻgʻri saylanadigan mer va 25 aʼzodan iborat bir palatali shahar qonun chiqaruvchi organi hisoblangan mer-kengash shakliga ega. Hanamaki Ivate prefekturasi qonun chiqaruvchi organiga toʻrtta oʻrin beradi. Milliy siyosiy nuqtai nazaridan, shahar Yaponiya Diet quyi palatasi boʻlmish Ivatening 3-okrugiga kiradi.

## Iqtisodiyoti
Qishloq xoʻjaligi, xususan, sut chorvachiligi mahalliy iqtisodiyotda ustunlik qiladi. Hanamaki, shuningdek, elektr jihozlari ishlab chiqariluvchi hudud sifatida ham qayd etilgan. Hudud koʻplab *onsen* (issiq buloq) kurortlari bilan ham mashhur.

## Taʼlimi
Hanamaki shahrida Fudzi xususiy universiteti joylashgan.

Shahar hukumati 19 ta davlat boshlangʻich maktabi  va 11 ta davlat oʻrta maktabini boshqaradi. Ivate prefekturasi taʼlim kengashi tomonidan boshqariladigan yettita davlat yuqori maktabi mavjud. Prefekturada bitta maxsus taʼlim maktabi ham bor.

## Transporti

### Temir yoʻllari
 Sharqiy Yaponiya temir yoʻl kompaniyasi (JR Sharq) – Tohoku Sinkansen

* Sin-Hanamaki

 Sharqiy Yaponiya temir yoʻl kompaniyasi (JR Sharq) – Tohoku magistral liniyasi

* Hanamaki – Hanamaki aeroporti – Isidoriya

 Sharqiy Yaponiya temir yoʻl kompaniyasi (JR Sharq) – Kamaisi liniyasi

* Sin-Hanamaki – Oyamada – Tsuchizava – Haruyama

### Magistral yoʻllari

* Tohoku tezyurar yoʻli – Hanamaki toʻxtash joyi – Hanamaki-minami almashinuvi – Hanamaki qoʻshilmasi – Hanamaki almashinuvi
* Kamaisi tezyurar yoʻli – Hanamaki qoʻshilmasi – Hanamaki aeroporti almashinuvi – Tova almashinuvi
* 4-milliy yoʻnalishi
* 107-milliy yoʻnalishi
* 283-milliy yoʻnalishi
* 396-milliy yoʻnalishi
* 456-milliy yoʻnalishi

### Aeroporti

* Hanamaki aeroporti

## Mahalliy diqqatga sazovor joylari
Hanamaki tarixan oʻzining koʻplab onsenlari (issiq buloqlari) bilan mashhur. Shaharda changʻi poygasi ham mavjud.

Hanamakining eng diqqatga sazovor voqealaridan biri bu Hanamaki Matsuri festivali boʻlib, har yili sentyabr oyining ikkinchi haftasi oxirida boʻlib oʻtadi va tarixi 1593-yilga borib taqaladi. Uch kunlik bayramlar mingdan ortiq anʼanaviy raqqosalarning raqsini; yuzdan ortiq kichik ziyoratgohlarni ziyorat qilishni; tarixiy, xayoliy yoki afsonaviy sahnalarni aks ettiruvchi va barabanchilar, naychilar va fonarchilar hamrohligida oʻnlab yoki undan koʻp katta qoʻlda yasalgan suzuvchi suzgichlar namoyishini oʻz ichiga oladi. Bu raqslardan eng mashhuri *Sisi Odori* (kiyik raqsi) hisoblanadi. Bu raqs erkaklar kiyikdek kiyinib, baraban chalishini oʻz ichiga oladi.

Shaharning yaqinda birlashishi bilan Hanamakiga qoʻshilgan shaharlarining diqqatga sazovor joylariga daʼvo qilmoqda. Ohasama anʼanaviy *Kagura* raqsining mahalliy turlari bilan mashhur. *Kagura* raqqosalari koʻpincha mintaqaviy festivallarda yoki tadbirlarda qatnashadi. Ohasama shahri yaqinidagi tepada Hayachine Kagura raqqosalari kiygan boʻriga oʻxshash liboslar haykali oʻrnatilgan. Hayachine togʻi, 1917-yildan Ivate prefekturasidagi ikkinchi eng baland togʻi boʻlib, Ohasamaning shimoli-sharqiy qismida joylashgan. Bu hududda mintaqada mashhur Edel sharobi tayyorlanadi. Har yili sentyabr oyida Ohasama vino uyida vino festivali ham boʻlib oʻtadi. Yaponiyadagi qizlar festivali paytida Ohasama oʻzining koʻpchiligi bir necha yuz yilliklarga borib taqaladigan qoʻgʻirchoqlar kolleksiyasini namoyish etadi. Mahalliy tarix shuni koʻrsatadiki, qoʻgʻirchoqlar Oxasama aholisiga Xokkaydoga savdo qilish uchun ketayotgan kiotolik sayohatchilar tomonidan berilgan boʻlishi mumkin. Ishidoriya Nambu Toji anʼanasi bilan bogʻliq *sake* pishirish tarixiga ega.

## Xalqaro munosabatlar

*  – Rutland, Vermont, AQSh, 1986-yil 8-oktyabrdan
*  – Hot Springs, Arkansas, United States, since January 15, 1993
*  – Berndorf, Austria since 1965.
*  – Xigang District, Dalian, Liaoning, China  – friendship city since 2010

Xanamaki bilan birlashgan sobiq shaharlarning har biri oʻz-oʻzidan almashuvlar olib bordi, ularning aksariyati yangi Hanamaki shahri tomonidan egallab olingan. Ohasama Berndorf bilan juft edi. Hayachine togʻida faqat Hayachine togʻida oʻsadigan Hayachine Usuyukiso deb nomlangan *edelveysning* oʻziga xos turi yashaydi. Aynan shu gul tufayli Oxasamadagi alpinistlar Quyi Avstriyaning Berndorf shahridan kelgan alpinistlar bilan doʻstlik aloqalarini oʻrnatdilar. Ishidoriya Vermont shtatidagi Rutlend bilan juft boʻldi.

## Hanamakining taniqli odamlari

* Koi Ikeno, manga rassomi
* Masanori Ito (musiqa tanqidchisi) 
* El Samuray, professional kurashchi 
* Shunkichi Kikuchi, fotograf 
* Kazuxiro Xatakeyama, professional beysbolchi
* Tetsugoro Yorozu, rassom 
* Kenji Miyazava, yozuvchi 
* Shohei Oxtani, professional beysbolchi

## Manbalar


## Havolalar

* Official Website