open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Rashid Behbudov koʻchasi

**Rashid Behbudov koʻchasi** () – Ozarbayjon poytaxti Bokuning markazidagi magistral yoʻl boʻlib, mashhur ozarbayjonlik qoʻshiqchi Rashid Behbudov nomi bilan atalgan. Bokuning Saboil tumanining janubiy chekkasidan boshlanib, shimolga qarab davom etadi va Bokixonov koʻchasi bilan kesishgan joyda Uzeyir Hojibeyov koʻchasi bilan kesishadi.

## Umumiy tavsifi
Koʻcha ilgari „Budagovskaya“, „Kaspiyskaya“, „Leytenant Shmidt“ kabi nomlar bilan ham atalgan. U taniqli ozarbayjonlik qoʻshiqchi va aktyor Rashid Behbudov nomi bilan atalgan. Koʻcha 2,16 km (1,34 milya) ga choʻzilgan. Boku markazidagi Neftchilar shoh koʻchasini Bokixonov koʻchasi orqali Tbilisi shoh koʻchasi bilan bogʻlaydi, bu esa Bokuning shimoliy kirish qismiga olib boradi. Rashid Behbudov koʻchasi kun davomida tirbandlik bilan gavjum boʻladi. Pasport beruvchi OVIR (Viza va roʻyxatga olish departamenti) va Ozarbayjon Tillar universiteti Rashid Behbudov koʻchasida joylashgan boʻlib, bu oʻquv yili davomida koʻproq tirbandlikka sabab boʻladi, chunki mamlakatning boshqa hududlaridan pasportlarini roʻyxatdan oʻtkazish uchun kelayotgan talabalar va fuqarolar sonining koʻpayishi kuzatiladi.

Koʻchaning janubiy qismida 19-asrga oid koʻplab binolar, koʻplab butiklar, doʻkonlar va hashamatli restoranlar mavjud, shimoliy qismida esa yangi qurilgan koʻp qavatli binolar joylashgan.

## Koʻchada joylashgan diqqatga sazovor binolar va yodgorliklar
* Rashid Behbudov nomidagi 2-sonli musiqa maktabi
* Rashid Behbudov musiqa teatri
* 8-sonli maktab
* Ozarbayjon Markaziy banki
* Shahriyor madaniyat uyi
* Ozarbayjon musiqa sanʼati muzeyi
* Boku jazz markazi
* Akvapark
* Ozarbayjon Tillar universiteti
* Viza va roʻyxatga olish departamenti (OVIR)
* Eski 26 komissar yodgorligi

## Galereya

Image: Баку. Здание школы №8 (в то время школы №5 - старое фото).jpg|Pushkin nomidagi 5-maktab (hozirgi 8-maktab) oldidagi bolalar
Image: Доходный дом М.Мухтарова.jpg|Murtuza Muxtorov uyi



Image: Rashidbehbudovstr.JPG|Boku Jazz markazi yonida, uzoqdan 28-may koʻchasi bilan kesishgan joy
Image: Universtitetinbaku.JPG| Ozarbayjon Tillar universiteti
Image: Зданиебаку.jpg|Rashid Behbudov va 28-may koʻchalari kesishmasi
Image: Архитектурноезданиевбаку.jpg|XIX asr binosi
Image: IMG baku08.JPG|Sokin bogʻ
Image: Rashid Behbudov Street 2010.jpg|XIX asrga mansub uy
Image: School at Street Rashid Behbudov in Baku.jpg|8-maktab
Image: Baku 9753.JPG|Ozarbayjon musiqa sanʼati muzeyi 
Image: Baku 9747.JPG|Bogʻ
Image: Gardeninstr.JPG|Jamoat bogʻi


## Manbalar

## Havolalar
*Old street and square names in Baku
Qahramon Davronov

**Qahramon Davronovich Davronov** (1946-yil 3-martda Chiroqchi tumanida tugʻilgan) – biolog olim, Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi akademigi (2023), biologiya fanlari doktori (1984), professor. Toshkent farmatsevtika institutini tugatgan (1967). OʻzFA Mikrobiologiya instituti direktori. Asosiy ilmiy ishlari Mikrobiologik biotexnologiyaga oid.

## Tarjimai holi
Qahramon Davronov 1946-yil 3-martda Qashqadaryo viloyati Chiroqchi tumanida tugʻilgan. 1962—1967-yillarda Toshkent farmatsevtika institutida tahsil olgan. 1967—1972-yillarda Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Oʻsimlik moddalari kimyosi institutida katta laborant, amaliyot tadqiqotchisi, aspirant sifatida faoliyat yuritgan. 1972-yil Oʻsimlik moddalari kimyosi institutida Biokimyo, tabiiy va fiziologik faol moddalar kimyosi ixtisosligi (02.00.10) boʻyicha nomzodlik dissertatsiyasini, 1984-yil Biokimyo ixtisosligi boʻyicha (02.00.10) doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan.

## Ilmiy ishlari
* Nomzodlik dissertatsiyasi mavzusi: Gʻoʻza chigiti malatdegidrogenazasi
* Doktorlik dissertatsiyasi mavzusi: Rhizopus microsporus va Oospora lactis zamburugʻlari lipazalari: biokimyoviy jihatlari

### Kitoblari
# Davronov Q. D. Mikroblar dunyosi (monografiya) Toshkent: Lesson press. 2023-yil
# .
# Q. D. Davranov, B. S. Alikulov. BIOTEXNOLOGIYA. Darslik, UOʻK: KBK: D34., Toshkent, 2022. „Lesson press“ nashriyoti, – 452 b.
# 
# 
# 
# 
# Q. Davranov, B. S. Aliqulov. Nanobiotexnologiya. Darslik – Samarqand, SamDU nashriyoti, 2019. – 272 bet.
# 
# Davronov Q. D., Muratov Gʻ.A. Biologik faol va dorivor moddalar biotexnologiyasi. Darslik. – Toshkent: „Universitet“, 2017, 360 bet.
# Davronov Q. D., Biotexnologiya: ilmiy, amaliy va uslubiy asoslari, „Patent Press“ 2008. 506 bet.

## Manbalar
Senegal 1994-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlarida

**[[Senegal]]** Norvegiyaning Lillehammer shahrida boʻlib oʻtgan 1994-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlarida ishtirok etdi. Bu mamlakatning Qishki Olimpiada oʻyinlaridagi uchinchi qatnashishi edi. Shuningdek, bu togʻ changʻichisi Lamine Guèyening Qishki Olimpiadalardagi uchinchi va soʻnggi ishtiroki boʻldi.

Delegatsiya faqatgina Lamine Guèyedan iborat edi. U musobaqalarni hech qanday medalsiz yakunladi.

## Tarixi
Senegal 1984-yilda Yugoslaviyaning Sarayevo shahrida boʻlib oʻtgan Qishki Olimpiada oʻyinlaridagi debyutidan boshlab 1994-yilgacha boʻlgan davrdagi barchta uchta olimpiadada ham ishtirok etgan. Hozirgacha hech bir senegallik sportchi Qishki Olimpiada oʻyinlarida medal qoʻlga kirita olmagan.

Dastlabki ishtirokda mamlakat sharafini yagona togʻ changʻichisi Lamine Guèye himoya qilgan. 1992-yilda esa Guèyega qoʻshimcha ravishda yana bir togʻ changʻichisi – Alphonse Gomis ham musobaqalarda qatnashgan.

1984-yildagi kabi, Senegal 1994-yilgi Lillehammerdagi oʻyinlarga ham yagona sportchi sifatida Lamine Guèyeni yubordi. Aslida reja boʻyicha davlat ikki nafar changʻichini Olimpiya oʻyinlariga yuborishni rejalashtirgan edi. Ammo Xalqaro Olimpiya Qoʻmitasi tomonidan saralash mezonlariga kiritilgan oʻzgarishlar sababli bu amalga oshmadi. Ushbu oʻzgarishlar natijasida Guèye faqat bitta yoʻnalishda – „downhill“ bahslarida qatnashish huquqini qoʻlga kiritdi.

## Ishtirokchilar
Quyida O‘yinlarda ishtirok etgan sportchilar soni ro‘yxati keltirilgan.

## Manbalar
Fransiya 2026-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlarida

**Fransiya** **[[2026-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlari]]**da ishtirok etdi. Ushbu oʻyinlar 2026-yil 6–22-fevral kunlari Italiyaning Milan va Kortina-dʼampetsso shaharlarida boʻlib oʻtdi.

2030-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlariga mezbonlik qilishi sababli, ochilish marosimidagi Millatlar paradida Fransiya mezbon davlat Italiyadan oldin stadionga kiradigan davlatlardan biri boʻldi.

Shuningdek, yopilish marosimida Fransiyaga bagʻishlangan maxsus chiqish ham namoyish etildi.

## Ishtirokchilar
Quyida oʻyinlarda har bir sport turi va yoʻnalish boʻyicha ishtirok etgan ishtirokchilar sonining roʻyxati keltirilgan:

## Togʻ changʻi sporti

Fransiya asosiy kvota orqali bir nafar ayol va bir nafar erkak togʻ changʻi sportchisini yoʻllanma bilan taʼminladi.

;Erkaklar

;Ayollar

## Figurali uchish

AQSHning Boston shahrida oʻtkazilgan 2025-yilgi Jahon figurali uchish chempionatida Fransiya erkaklar yakkalik bahslarida ikki, ayollar yakkalik bahslarida bir, hamda muz ustida raqs yoʻnalishida ikki yoʻllanmani qoʻlga kiritdi.

Fransiya juftliklar bahsida Pekinda (Xitoy) oʻtkazilgan ISU Skate to Milano 2025 saralash musobaqasida rad etilgan kvotalar qayta taqsimlangandan soʻng bitta yoʻllanmani qoʻlga kiritdi.

Shuningdek, Fransiya jamoaviy musobaqada ham ishtirok etish huquqini qoʻlga kiritdi.

**Jamoaviy musobaqa**

## Manbalar
Braziliya 2022-yilgi Qishki Olimpiada o‘yinlarida

**[[Braziliya]]** 2022-yil 4–20-fevral kunlari Xitoyning Pekin shahrida boʻlib oʻtgan **[[2022-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlari]]**da ishtirok etgan.

2022-yil 17-yanvarda Braziliyaning toʻrt sport turi (besh yoʻnalish) boʻyicha ishtirok etadigan 10 nafar sportchidan (olti erkak va toʻrt ayol) iborat jamoasi rasman eʼlon qilindi.

Edson Bindilatti va Jaqueline Mourão ochilish marosimida bayroqdor boʻlishdi. Mourão 2008-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyilari hamda 2022-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlarida qatnashgan ikki sportchidan biri boʻldi; ikkinchisi Montell Douglas (Buyuk Britaniya). Uzun masofaga changʻi poygasi sportchisi Manex Silva yopilish marosimida bayroqdor boʻldi.

## Togʻ changʻi sporti

Asosiy malaka standartlarini bajarish orqali Braziliya bitta erkak togʻ changʻichisiga yoʻllanma oldi.
;Erkaklar

## Bobsley sporti

Braziliya bobsley sporti boʻyicha ikkita ekipajni saralab oldi: bittasi ikki kishilik, boshqasi toʻrt kishilik yoʻnalishda. Bu esa mamlakatga toʻrt nafar sportchini musobaqaga kiritish imkonini beradi
.
;Erkaklar

 –har bir chananing haydovchisini bildiradi.

## Changʻi poygasi

Asosiy saralash mezonlarini bajargan holda, Braziliya bir nafar erkak va bir nafar ayol uzun masofaga changʻi poygasi sportchisini yoʻllanma bilan taʼminladi. 2020/2021 mavsumi yakunida *FIS Nations Ranking* reytingida eng yaxshi 33 talikka kirgani sababli, mamlakat yana bir nafar ayol sportchi uchun kvota qoʻlga kiritdi. Dastlab ayollar kvotalaridan biriga Bruna Moura tanlangan edi, biroq u Olimpiada boshlanishidan bir hafta oldin Italiyada avtohalokatga uchragani sababli boshqa sportchi bilan almashtirildi
.
;Masofa

;Tez yugurish

## Erkin uslub changʻi sporti

Braziliya ayollar moguls yoʻnalishi boʻyicha bir nafar sportchini saralab oldi va bu mamlakatning Qishki Olimpiada oʻyinlarida ushbu yoʻnalishdagi debyuti boʻldi. AQShda tugʻilgan, Braziliya fuqaroligiga ega Sabrina Cass mamlakat sharafini himoya qiladi.
;Moguls

## Skeleton changʻi sporti

IBSF reytingidagi oʻrniga koʻra, Nikol Silveyra Braziliya uchun kurashish huquqini qoʻlga kiritdi.

## Manbalar
Malta 2022-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlarida

**[[Malta]]** delegatsiyasi 2022-yil 4-20-fevral kunlari Xitoyning Pekin shahrida boʻlib oʻtgan **[[2022-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlari]]da** ishtirok etgan. Bu mamlakatning Qishki Olimpiada oʻyinlaridagi uchinchi ishtiroki edi. Malta delegatsiyasi faqatgina bitta snoubordchi Jenise Spiteridan iborat boʻldi. U ochilish marosimida Malta bayrogʻdori boʻldi. Yopilish marosimida esa bayroqni koʻngilli shaxs koʻtardi.

## Tarixi
Malta ilk bor 1928-yilda Amsterdamda boʻlib oʻtgan Yozgi Olimpiada o‘yinlarida ishtirok etish uchun delegatsiya yuborgan. Shundan beri ular 1928–2016-yillar oraligʻida atigi besh marta – 1932, 1952, 1956, 1964 va 1976-yillarda oʻyinlarda qatnasha olmagan.

Shunga qaramay, Malta Qishki Olimpiadada ilk bor 2014-yilda Rossiyaning Sochi shahrida boʻlib oʻtgan oʻyinlarda ishtirok etgan. 2022-yil 4–20-fevral kunlari oʻtkazilgan oʻyinlar esa mamlakatning 2018-yildan keyingi uchinchi Qishki Olimpiadada ishtiroki boʻldi.

Pekindagi oʻyinlarga yuborilgan yagona sportchi snoubordchi Jenise Spiteri edi. U ochilish marosimida bayroqdor etib tanlangan, yopilish marosimida esa bayroqni koʻngilli shaxs koʻtargan.

## Snoubord

## Manbalar
Xitoy 2026-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlarida

**[[Xitoy]]** 6-22-fevral kunlari Italiyaning Milan va Kortina-dʼampetsso shaharlari boʻlib oʻtgan **[[2026-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlari]]**da ishtirok etdi.

## Ishtirokchilar
Quyida oʻyinlarda har bir sport turi va yoʻnalish boʻyicha ishtirok etgan ishtirokchilar sonining roʻyxati keltirilgan:

## Togʻ changʻi sporti

Xitoy bir erkak va bir ayol togʻ changʻi sportchisi uchun asosiy kvota orqali musobaqalarda qatnashish uchun yoʻllanma qoʻlga kiritdi.

## Figurali uchish

AQSHning Boston shahrida oʻtkazilgan 2025-yilgi Figurali uchish boʻyicha Jahon birinchiligida Xitoy erkaklar individual bahsilarida bitta kvotani qoʻlga kiritdi.
Shuningdek, ayollar individual bahsi, juftlar va muz ustida raqs bahslari uchun ham kvota olishga muvaffaq boʻldi.

**Jamoaviy musobaqa**

## Manbalar
Qurban Qurbanov

**Qurban Osman oʻgʻli Qurbanov** (; 1972-yil 13-aprelda tugʻilgan) – ozarbayjonlik professional futbol murabbiyi, Ozarbayjon Premyer-ligasi ishtirokchisi „Qarabağ“ klubi bosh murabbiyi.

Futbolchilik faoliyati davomida hujumchi pozitsiyasida o'ynagan. 1988-yilda mahalliy „Kür Nur“ klubida faoliyatini boshlagan Qurbanov 18 yillik faoliyati davomida ajoyib natijalarga erishgan. U 399 ta liga oʻyinida 178 ta gol urgan. Ozarbayjon milliy terma jamoasi tarkibida 68 ta oʻyinda 14 ta gol urgan va Emin Mahmudov 2025-yilda uning rekordini yangilaguniga qadar terma jamoada eng koʻp gol urgan futbolchi boʻlgan.

2006-yildan 2007-yilgacha „Neftchi“ga murabbiylik qilganidan soʻng, Qurbanov 2008-yilda „Qarabağ“ murabbiyi boʻlgann. 2017-yildan 2018-yilgacha u bir vaqtning oʻzida Ozarbayjon milliy terma jamoasini ham boshqargan. Qurbanov faoliyati davomida jami 22 ta sovrinni qoʻlga kiritgan: beshtasi futbolchi sifatida va 17 tasi murabbiy sifatida.

## Shaxsiy hayot
Gurban ozarbayjonlik sobiq futbolchi Musa Qurbanovning ukasi. Qurbanning o'g'li Musa Qurbanlı ham futbolchi bo'lib, Ozarbayjon terma jamoasida o'ynagan.

2012-yilda u oiladagi zo‘ravonlikka qarshi kurashish uchun targ‘ibot ishlarini olib borgan.

## Faoliyat statistikasi
: *Hisob va natijalar birinchi boʻlib Ozarbayjonning gollari roʻyxatini koʻrsatadi, hisob ustuni Gurbanovning har bir golidan keyin ochkoni koʻrsatadi.*

## Murabbiylik statistikasi

## Yutuqlar

### Futbolchi
**Turan Tovuz**
* Ozarbayjon Premyer-ligasi gʻolibi: 1993–94

**Neftçi**
* Ozarbayjon Premyer-ligasi gʻolibi: 1996–97, 2003–04, 2004–05
* Ozarbayjon Kubogi gʻolibi: 2003–04

**Individual**
* Ozarbayjonda yilning eng yaxshi futbolchisi: 2003
* Ozarbayjon Premyer-ligasi eng yaxshi toʻpurari: 1996–97

### Murabbiy
**Qarabağ**
* Ozarbayjon Premyer-ligasi gʻolibi: 2013–14, 2014–15, 2015–16, 2016–17, 2017–18, 2018–19, 2019–20, 2021–22, 2022–23, 2023–24, 2024–25
* Ozarbayjon Kubogi gʻolibi: 2008–09, 2014–15, 2015–16, 2016–17, 2021–22, 2023–24

## Manbalar

## Havolalar
* Career of Gurban Gurbanov (video on YouTube)
*
Ozarbayjonda yilning eng yaxshi futbolchisi

**Ozarbayjonda yilning eng yaxshi futbolchisi** – har yili yilning eng yaxshi Ozarbayjon futbolchisiga beriladigan unvon. Mukofot 1991-yildan beri beriladi va gʻolib Ozarbayjonning yetakchi sport ommaviy axborot vositalarining vakolatli jurnalistlari tomonidan tanlanadi. 2009-yildan 2012-yilgacha Ozarbayjon futbolida yilning eng yaxshi darvozaboni uchun ham mukofot berilagan. Biroq, bu mukofot har doim ham berilmaydi.

## Tarix
Ozarbayjon Futbol Federatsiyalari Assotsiatsiyasi tashkil etilgan yili har yili yilning eng yaxshi Ozarbayjon futbolchisi uchun mukofot berila boshlangan. Birinchi mukofot 1991-yilda Ozarbayjon milliy terma jamoasining sobiq hujumchisi Samir Alakbarovga berilgan va 1992 va 1993-yillarda ketma-ket taqdirlangan. Futbol boʻyicha Ozarbayjon terma jamoasi sardori Rashad Sadiqov eng koʻp mukofotga ega. Hujumchi Vagif Javadov 2009-yilda 20 yoshida sovrinni qoʻlga kiritgan eng yosh futbolchiga aylangan. Yarim himoyachi Mahmud Gurbanov 2007-yilda 34 yoshida sovrinni qoʻlga kiritgan eng keksa futbolchiga aylangan. Mukofot 1995-yilda berilmagan.

Ozarbayjon futbolida yilning eng yaxshi darvozaboni birinchi mukofoti 2009-yilda Kamran Agayevga berilgan va 2011 va 2012-yillarda ketma-ket taqdirlangan. Ikkala mukofot ham futbol mavsumi oxirida beriladi.

## Ozarbayjonda yilning eng yaxshi futbolchisi sovrindorlari roʻyxati

### Bir necha marta mukofotlangan oʻyinchilar

## Ozarbayjon futbolida yilning eng yaxshi darvozaboni sovrindorlari roʻyxati

## Manbalar

## Havolalar
Tramplindan sakrash 2026-yilgi Qishki Olimpiada o‘yinlarida

**Tramplindan sakrash** 2026-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlarida Predazzodagi Predazzo Ski Jumping stadionida oʻtkazildi. Musobaqalar 2026-yil 7–16 fevral kunlari boʻlib oʻtdi.

Ayollar katta tepalik individual bahsi kiritilishi bilan, sakrash dasturida endi uchta erkaklar, ikki ayollar va bitta aralash jamoaviy bahs mavjud.

## Qoidalar
### Minimal talablar
Sportchilar kamida bitta World Cup yoki Grand Prix ochkosi, yoki malaka olish davri davomida (1 iyul 2024 – 18 yanvar 2026) kamida bitta Continental Cup ochkosi boʻlishi kerak.

Nordik kombinatsiya boʻyicha malaka olgan sportchilar jamoaviy musobaqalarda qatnashishi mumkin, lekin har bir Milliy Olimpiya Qo‘mitasi (NOC) uchun bitta sportchi bilan cheklangan.

Mehmon davlat – Italiya – minimal talablarni bajargan taqdirda kamida bir erkak va bir ayol sportchini musobaqaga yuborishi mumkin. Erkaklar super jamoa va aralash jamoa musobaqalarida qatnashish uchun esa yuqoridagi jarayon orqali kerakli kvotani olishlari talab etiladi.

## Musobaqa jadvali
Quyida olti changʻi sakrash tadbirlari uchun musobaqa jadvali keltirilgan.

Barcha vaqtlar (UTC+1) boʻyicha koʻrsatilgan.

## Ishtirok etayotgan davlatlar
Jami 22 davlatdan 101 sportchi musobaqalarda ishtirok etishdi.

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Medallar boʻyicha umumiy maʼlumot

### Medal jadvali

### Medallar egalari

## Manbalar
Elgiz Kərəmli

**Elgiz Nazim oʻgʻli Karamli** (; 1992-yil 28-fevralda, Fuzuliyda tugʻilgan) – ozarbayjonlik futbolchi, yarim himoyachi pozitsiyasida o'ynagan. Ozarbayjon oʻsmirlar va yoshlar terma jamoalari sharafini himoya qilgan.

## Futbolchilik faoliyati

### Yoshlik yillari
10 yoshidan „Shefa“ bolalar futbol maktabida tajribali murabbiy Islom Kerimov qoʻl ostida futbol bilan shugʻullana boshlagan. Ikki yil davomida Shefa futbol maktabida taʼlim olgan

2004-yildan 2010-yilgacha „Qarabağ“ klubining turli yosh guruhlarida futbol asoslarini oʻrgangan. U 15 yoshgacha boʻlgan oʻsmirlar guruhidan oʻynashni boshlagan, keyin 17 yoshgacha boʻlganlar guruhiga, keyin esa jamoaning ikkinchi jamoasiga oʻtgan.

### Chempionat
2010-yildan 2012-yilgacha u Agʻdamning „Qarabağ“ jamoasi sharafini himoya qilgan. 2010-yilda oʻrinbosarlar jamoalari oʻrtasida Ozarbayjon chempionligini qoʻlga kiritgan. 2012-yilda u mavsumning yarmini Bokuning „Neftchi“ jamoasida oʻtkazgan. 2013-yilning yanvarida, qishki transfer oynasida u Ganjaning „Kapaz“ klubiga oʻtgan va u yerda bir mavsum oʻtkazgan. 2013-yilning yozida „Araz-Naxchivan“ klubi tarkibiga oʻtgan.

### Kubok
„Araz-Naxchivan“ futbolchisi sifatida Ozarbayjon kubogida 2 ta oʻyin oʻtkazgan.

## Ozarbayjon milliy jamoasi

### Yoshlar terma jamoalari
Ozarbayjonning 15, 17 va 19 yoshgacha boʻlgan oʻsmirlar terma jamoalari sharafini himoya qilgan.

Elgiz 2010-yilning 19-aprelida Turkiyaning Eskishehir shahrida boʻlib oʻtgan Yevropa chempionati saralashida Ispaniyaga qarshi oʻyinda Ozarbayjon U-19 terma jamoasi safida debyut qilgan

## Yutuqlar
;Araz-Naxchivan

* Ozarbayjon birinchi divizioni gʻolibi: 2014

## Manbalar

## Havolalar
* Elgiz Kərəmli Transfermarkt saytida
* Elgiz Kərəmli Soccerway saytida
Yaponiya 2026-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlarida

**[[Yaponiya]]** 6-22-fevral kunlari Italiyaning Milan va Kortina-dʼampetsso shaharlari boʻlib oʻtgan **[[2026-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlari]]**da ishtirok etdi.

Rasmiy nomi XXV Qishki Olimpiya oʻyinlari boʻlgan va odatda „Milano-Cortina 2026“ deb ataladigan ushbu musobaqa (italyancha: *Olimpiadi invernali del 2026*) bir nechta joylarda, xususan Lombardiya va Shimoliy-Sharqiy Italiya hududlarida oʻtkaziladi. Tanlangan sport turlari boʻyicha bellashuvlar 2026 yil 4 fevraldan boshlandi.

Bu Yaponiya uchun Qishki Olimpiya oʻyinlaridagi 23‑chi ishtirok edi. Changʻida uchuvchi Wataru Morishige va snoubordchi Sena Tomita Yaponiya milliy bayrogʻini ochilish marosimida koʻtaruvchi sifatida tanlandi.

## Medallar sohiblari
Quyidagi jadvallarda 2026-yil 14-fevral holatiga ko‘ra, 2026-yil Qishki Olimpiada o‘yinlarida medallarni qo‘lga kiritgan yapon sportchilari ko‘rsatilgan.

## Togʻ changʻi sporti

Yaponiya oddiy kvota orqali bitta ayol va bitta erkak alp togʻ changʻisi sportchisini roʻyxatga kiritdi.

## Figurali uchish

2025-yilgi Bostondagi 2025 World Figure Skating Championships musobaqasida Yaponiya erkaklar individual musobaqasida uchta, ayollar individual musobaqasida uchta va juftlik uchishida bitta kvota oldi.

Yaponiya shuningdek ISU Skate to Milano Figure Skating Qualifier 2025 (Pekin, Xitoy) orqali juftlik musobaqasida qoʻshimcha kvota oldi.

Yaponiya jamoaviy musobaqaga ham qatnashishga muvaffaq boʻldi. Yaponiya uchun raqs juftligi kvotasi boʻlmagani sababli ular faqat jamoaviy musobaqada qatnashish uchun bitta raqs juftligini yuborish imkoniga ega boʻldi.

## Manbalar
Eron 2022-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlarida

**[[Eron]]** 2022-yil 4-20-fevral kunlari Xitoyning Pekin shahrida boʻlib oʻtgan **[[2022-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlari]]da** ishtirok etgan.

Mamlakat delegatsiyasi ikki nafar sportchidan (bir erkak va bir ayol) iborat boʻlib, ular togʻ changʻisi va changʻi poygasi yoʻnalishlarida ishtirok etishdi. 2022-yil 23-yanvar kuni togʻ changʻichilari Atefeh Ahmadi va Hossein Saveh-Shemshaki ochilish marosimida Eron bayroqdorlari etib tayinlandi. Yopilish marosimida esa bayroqni koʻngilli shaxs koʻtardi.

## Ishtirokchilar
Quyida o‘yinlarda har bir sport turi va yo‘nalishi bo‘yicha ishtirok etgan sportchilar sonining ro‘yxati keltirilgan.

## Togʻ changʻi sporti
Asosiy saralash mezonlarini bajargan holda, Eron bir nafar erkak va bir nafar ayol tog‘ chang‘ichisini Olimpiada yo‘llanmasi bilan ta’minladi. 2022-yil 10-fevral kuni Hossein Saveh-Shemshaki 2022-yilgi Qishki Olimpiada o‘yinlarida doping testi ijobiy chiqqan ilk sportchiga aylandi va hech bir musobaqada ishtirok etmadi.

## Changʻi poygasi
Asosiy saralash mezonlarini bajargan holda, Eron bir nafar erkak changʻi poygachisi uchun yo‘llanmani qo'lga kiritdi.

## Manbalar
Abzal Ajgaliyev

**Abzal Abayuli Ajgaliyev** ( 1992-yil 30-iyunda tugʻilgan) – qozogʻistonlik erkaklar oʻrtasidagi short-trekchi. Abzal uchta Qishki Olimpiada oʻyinlarida qatnashgan va Qozogʻistondan jahon kubogi musobaqalarida gʻolib chiqqan birinchi short-trekchi hisoblanadi. Sakkizta jahon kubogi shohsupasiga ega boʻlgan va eng koʻp mukofotlangan qozogʻistonlik konkida uchuvchidir.

## Yoshlik yillari
Azgaliyev 1992-yilda Gʻarbiy Qozogʻistonning Oʻral shahrida tugʻilgan. U toʻqqiz yoshida konkida uchishni boshlagan. Oʻn bir yoshida short-trek bilan shugʻullangan va undagi tezlik yaxshi koʻrgan.

## Faoliyat
Uning murabbiylari Madigali Qarsybekov, Jasulan Muxambetkaliyev va Pyotr Gamidovdir. Azgaliyevning birinchi xalqaro musobaqasi 2006-yilda Moskvada boʻlib oʻtgan. Bu musobaqa uni sportga yanada bogʻlanishida sabab boʻldi. 2007-yilda Azgaliyev Qozogʻiston Respublikasi sport ustasi unvoniga sazovor boʻlgan. 2011-yilda Azgaliyev Osiyo oʻyinlarida bronza medalini qoʻlga kiritgan estafeta jamoasi tarkibida edi.

Azgaliyev 2016-yilda AQShning Solt-Leyk-Siti shahrida 500 metrga yugurishda gʻolib chiqqanida jahon kubogi musobaqasida gʻolib chiqqan birinchi qozogʻistonlik konkida uchuvchi boʻlgan. Uning vaqti 40,373 soniyani tashkil etgan. U Qozogʻiston Respublikasining xalqaro toifadagi sport ustasi unvonini olgan.

Davlat mablagʻlari hisobidan Azgaliyev va milliy estafeta jamoasining boshqa aʼzolari Niderlandiyada mashgʻulot oʻtkazdilar. Biroq, u buning oʻrniga Qozogʻistonda mashgʻulot oʻtkazishni afzal koʻrishini aytgan. U oilasi bilan boʻlishni afzal koʻradi. Hozir u yangi inshootlar qurilgan Nur-Sultonda mashgʻulot oʻtkazadi. Rossiyalik konkida uchuvchilar Semion Elistratov va Dmitriy Migunov Qozogʻiston jamoasi bilan Nur-Sultonda mashgʻulot oʻtkazadilar.

Abzal uchta Qishki Olimpiada oʻyinlarida konkida uchgan.

Uning birinchi qishki oʻyinlari 2014-yilda Rossiyaning Sochi shahrida boʻlib oʻtgan va u yerda erkaklar oʻrtasida 5000 metrga estafetada konkida uchgan. Jamoa beshinchi oʻrinni egallagan.

U 2018-yilda Koreyaning Pyeongchang shahrida boʻlib oʻtgan Qishki Olimpiada oʻyinlarida bayroqdor boʻlgan, u yerda Qozogʻiston milliy olimpiya terma jamoasi sardori ham boʻlgan. U erkaklar oʻrtasida 5000 metrga estafetada qatnashgan.

2022-yilda Azgaliyev yana Qozogʻiston bayroqdori boʻlgan. Xitoyning Pekin shahrida boʻlib oʻtgan turnirda, erkaklar oʻrtasida 500 metrga yugurish boʻyicha, shuningdek, Adil Galiahmetov, Denis Nikisha, Yana Xan va Olga Tixonova bilan aralash jamoaviy estafeta jamoasida ishtirok etgan. Ularning estafeta jamoasi beshinchi oʻrinni egallagan.

Uning sportdagi kumirlari orasida rossiyalik Viktor An, kanadalik Charles Hamelin va xitoylik Wang Meng bor.

## Shaxsiy hayoti
U video oʻyinlar oʻynashni va futbol tomosha qilishni yaxshi koʻradi. Uning sevimli jamoalari Oʻralning „Akjayik“ va „Barselona“ klublaridir. Katta poygalardan oldin u doʻstlari va oilasi bilan kechki ovqat qilishni yaxshi koʻradi.

## Manbalar

## Havolalar
* 
*
Eron 2014-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlarida

**[[Eron]]** 2014-yil 7–23-fevral kunlari Rossiyaning Sochi shahrida boʻlib oʻtgan **[[2014-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlari]]da** ishtirok etdi.

Eron delegatsiyasi ikki sport turida besh nafar sportchidan iborat boʻlib, bu Qishki Olimpiada oʻyinlari tarixidagi mamlakatning eng katta tarkibi boʻldi. 2014-yilgi oʻyinlar Eron Olimpiya jamoasining Rossiya hududidagi olimpiadalarda ilk bor ishtirok etishi edi. Chunki Eron 64 ta gʻarb davlati qatorida 1980-yilda Moskvada oʻtkazilgan Yozgi Olimpiada oʻyinlarini Sovet–Afgʻon urushi sababli AQSh boshchiligidagi boykot doirasida tark etgan edi.

## Togʻ changʻi sporti
2014-yil 20-yanvarda eʼlon qilingan yakuniy kvota taqsimotiga koʻra, Eron togʻ changʻi sporti yo'nalishida uch nafar sportchi uchun yoʻllanma qoʻlga kiritgan edi.

## Changʻi poygasi

## Manbalar
Toghrul Asgarov

**Togʻrul Shahriyor oʻgʻli Asgarov** (; 1992-yil 17-sentyabrda Ozarbayjonning Ganja shahrida tugʻilgan) – ozarbayjonlik kurashchi. U erkin kurash boʻyicha Olimpiya va Yevropa chempioni.

2012-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida Toʻgʻrul Asgarov erkaklar oʻrtasida 60 kilogramm vazn toifasida erkin kurash boʻyicha rossiyalik Besik Kuduxovni (1-0, 5-0) magʻlub etib, Olimpiya oʻyinlarining oltin medalini qoʻlga kiritdi.

2017-yil may oyida u doping qoidalarini buzgani (gigenamin) uchun bir yilga diskvalifikatsiya qilingan.

## Murabbiylik faoliyati

2023-yil iyul oyida u rasman Ozarbayjon ayollar erkin kurashi boʻyicha kattalar terma jamoasining bosh murabbiyi etib tayinlandi. 2024-yil fevral oyida Buxarestda boʻlib oʻtgan Yevropa chempionatida Asgarov bosh murabbiy boʻlgan Ozarbayjon ayollar kurashi terma jamoasi ikkita oltin va bitta bronza medalini qoʻlga kiritib, jamoaviy hisobda 83 ochko bilan toʻrtinchi oʻrinni egallagan. Bu soʻnggi olti yil ichida toʻplangan ochkolar boʻyicha va erishilgan pozitsiyalar boʻyicha besh yil ichidagi eng yaxshi natija boʻlgan. Oʻninchi marta Yevropa chempioni boʻlgan va jahon chempionatidagi muvaffaqiyatsiz oʻyindan soʻng Asgarov qoʻl ostida mashgʻulotlarni boshlagan jamoa yetakchisi Mariya Stadnik yangi murabbiy bilan mashgʻulotlari haqida gapirib berdi:

2024-yil may oyida Stadnik beshinchi Olimpiada oʻyinlariga litsenziyani qoʻlga kiritishga muvaffaq boʻldi.

Ozarbayjon ayollar terma jamoasining yana bir aʼzosi Jala Aliyeva oʻz intervyularidan birida bolaligida hamyurti Toghrul Asgarovdan doim dalda olganini va u uchun eng katta ragʻbat Asgarovning uni gilamchaga olib chiqib, jamoaga mashgʻulot oʻtashi ekanligini aytgan.

## Manbalar

## Havolalar
* 
* 
* 
* 
* Bio on Fila-Wrestling.com
* Toʻgʻrul Asqarovning karerasi haqida video
Amr ibn Yaʼqub

**Abulhafs Amr ibn Yaʼqub ibn Muhammad ibn Amr** (902/903-yilda tugʻilgan) – 912—913-yillarda, bir yildan sal koʻproq muddat Safforiylar sulolasining Seyistondagi amiri. Yaʼqubning oʻgʻli hamda Tohir ibn Muhammad ibn Amrning jiyani edi.

912-yilda Seyistondagi Somoniylar hokimi Abu Solih Mansurga qarshi norozilik isyonga aylandi. Yaʼqub ibn Lays As-Saffor naslidan boʻlgan Safforiylar sulolasining Seyistonda tirik qolgan yagona vakili boʻlgan 10 yoshli Amr harakatning ramziy yetakchisi boʻldi. Isyon rahbarlari orasida eng nufuzlisi sobiq xorijiy va Somoniy askari Muhammad ibn Hurmuz edi. U *ayyarun* guruhining qoʻllab-quvvatlashiga erishib, Abu Solih Mansurni qamoqqa oldi hamda Zarang ustidan nazoratni Somoniylardan tortib oldi.

Amr isyonning nomigagina yetakchisi boʻlgan boʻlsa-da, Muhammad ibn Hurmuz Somoniylar Seyistondan haydalganidan keyin hokimiyatni unga topshirishni niyat qilmagan edi. Muhammad oʻzini amir deb eʼlon qildi, ismini juma xutbasiga kiritdi va oʻz nomidan tangalar zarb qildirdi. Biroq tez orada Ibn al-Haffor boshchiligidagi Safforiylar qarshiligiga duch keldi. Ular Yaʼqubiy saroyini egallab, 912-yil 2-mayda Amrni amir deb eʼlon qildilar. Muhammad ibn Hurmuz hokimiyatini qayta tiklashga uringanida esa oʻldirildi.

Amr va Ibn al-Haffor tez orada Seyistonni qaytarib olish maqsadida boshlangan Somoniylar yurishiga qarshi turishga majbur boʻldilar. Somoniylar Zarang atrofini egalladilar. Biroq shaharga kira olmadilar. 9 oy davomida Somoniylar va Safforiylar shahar atrofida jang qildilar. Nihoyat, 913-yil 24-mayda Amr va Ibn al-Haffor taslim boʻldilar. Abu Solih Mansur ozod qilindi va himoyachilarga xavfsiz chiqib ketish kafolati berildi. Biroq Amr, Ibn al-Haffor va *ayyarun* yetakchilari Hirotga, soʻngra Buxoroga yuborildilar. Amr Samarqandga joʻnatildi, *ayyar* yetakchilari esa qatl etildi.

Amr keyinchalik Samarqanddan Bagʻdodga yoʻl olib, u yerda Abbosiylar xalifaligi unga boshpana berdi. Bir muddat oʻtgach, Seyistonda Safforiylar hokimiyatini qayta tiklagan hukmdor Abu Jaʼfar Ahmad uni yana Seyistonga taklif qildi. Amrga toʻliq ehtirom koʻrsatilib, mazlumlar shikoyatlarini koʻrib chiqish (mazolim ishlari) lavozimi topshirildi.

## Manbalar

## Adabiyotlar

* Bosworth, C. E. *The History of the Saffarids of Sistan and the Maliks of Nimruz (247/861 to 949/1542-3)*. Costa Mesa, California: Mazda Publishers, 1994. .
Qum Azam masjidi

**Qum Azam masjidi** (; ), **Qum Aʼzam masjidi** hamda **Hazrat Fotima masjidi** nomlari bilan ham tanilgan, Eronning Qum ustonidagi Qum shahrida joylashgan shia masjiddir. 1961-yilda qurilishi yakunlangan bu masjid ulugʻ shia marja'si Sayyid Husayn Borujerdiy tomonidan qurdirilgan boʻlib, Hazrat Maʼsuma muqaddas ziyoratgohiga yondosh joylashgan.

Masjid 2006-yil 29-yanvarda Eron milliy meros roʻyxatiga kiritilgan boʻlib, Eronning madaniy meros, hunarmandchilik va turizm tashkiloti tomonidan boshqariladi.

## Meʼmorchiligi
Masjidning poydevor toshi 1954-yil 22-iyunda, shia musulmonlarining sakkizinchi imomi Ali ar-Rizo tugʻilgan kunda qoʻyilgan. 1961-yilda qurilish ishlari yakunlangan masjid islom meʼmorchiligi tamoyillari asosida Pahlaviy uslubida loyihalangan. Masjidda toʻrtta namoz zali va uchta baland ayvoncha bor. Gumbaz diametri  boʻlib, tom balandligidan  yuqorida, masjid poydevoridan  balandda joylashgan. Minoralar tom balandligidan  yuqorida, masjid poydevoridan esa  balandda. Har bir minoraning yuqori qismi  balandlikda. Masjidda maxsus boʻlim boʻlib, unda azon aytilgan. Yirik soatli baland soat minorasi masjidning shimol tomonida joylashgan boʻlib, bu minora masjidning toʻrt tomonidan ham koʻrinadi.

Masjidda Sayyid Husayn Borujerdiy vafotining ellik yilligi yodga olingan.

## Galereya

Azam Mosque of Qom.jpg|Minoralar, gumbaz va *[[sahn]]*
Honor Maasoome-Ghom-Iran.JPG|Masjid minoralari yonidagi ziyoratgohning oltin gumbazi bilan
3364808 azam-1- 08.jpg|*Mehr Newsdan*: masjid ichki qismidagi nafis naqshlar
3364808 azam-1- 23.jpg|*Mehr Newsdan*: masjid ichki qismidagi nafis naqshlar
3364808 azam-1- 26.jpg|*Mehr Newsdan*: ayvondagi nafis naqshlar


## Yana qarang

* Erondagi masjidlar roʻyxati

## Manbalar

## Havolalar

*
Barsian masjidi va minorasi

**Barsian masjidi va minorasi** shia juma masjidi boʻlib, **Bersian Jome masjidi** (; ) nomi bilan ham tanilgan masjid va 34 metr balandlikka ega minoradan iborat majmua. Eronning Isfahon ustoni, Isfahon shahridan taxminan  sharqdagi Barsian qishlogʻida joylashgan

Masjid va minora 1937-yil 3-martda Eron milliy merosi roʻyxatiga kiritilgan boʻlib, Eronning Madaniy meros, hunarmandchilik va turizm tashkiloti tomonidan boshqariladi.

## Umumiy maʼlumot
Masjdi yozuvlariga koʻra, minora va masjid mos ravishda 1098-yil milodiyda hamda 1105–1134-yillar oraligʻida Saljuqiylar sulolasi hukmdori Sulton Barkiyaruq davrida qurilgan.

Minora Eron hududida yozuvli minoralar ichida toʻrtinchi eng qadimiy minora hisoblanadi. Minoranning pastki qismi sodda gʻisht terish uslubida ishlangan boʻlsa, yuqori qismida bezakli gʻishtlardan koʻproq foydalanilgan.

Barsian masjidi mohirona oʻzining gʻisht terish ishlari, eʼtiborga molik mehrobi va chiroyli ganch bezaklari bilan ajralib turadi. Masjidning gʻisht bezaklari va gumbazi Isfahon Jome masjididagi Toj ul-mulk gumbaziga juda oʻxshash boʻlib, ayrimlar Barsian masjidini ham ayni oʻsha masjid meʼmori qurgan deb hisoblaydi. Tahmosb I davrida masjidning shimoliy tomoniga *[[sahn]]* va ayvon qoʻshib qurilgan. *Sahn* va iwan XVI asrda yakunlangan.

## Galereya

Bersian Mosque.jpg|Masjid gumbazi va minorasi


## Yana qarang

* Erondagi masjidlar ro‘yxati

## Izohlar

## Manbalar

## Havolalar
Boku suv sporti saroyi

**Suv sporti saroyi** – Ozarbayjonning Boku shahridagi sport maydonchasi boʻlib, Xalqaro suzish federatsiyasi (FINA) talablariga toʻliq javob beradi. Majmua 2015-yilgi Boku Yevropa oʻyinlari va 2017-yilgi Islom birdamligi oʻyinlariga mezbonlik qilgan.

Suv sporti saroyida uchta suzish havzasi, jumladan, mahalliy va xalqaro miqyosdagi turli musobaqalarni oʻtkazish uchun moʻljallangan Olimpiya oʻlchamidagi basseyn mavjud. Shoʻngʻish basseynining uzunligi 25 metr va kengligi 20 metrni tashkil etadi va 3, 5, 7, 5 va 10 metr balandlikdan baland taxtadan shoʻngʻish uchun besh bosqichli platformaga ega. Saroyda 6000-10000 tomoshabin sport musobaqalari va konsertlarni tomosha qilishi mumkin.

Saroyda VIPlar, ommaviy axborot vositalari va nogironlar uchun ham sektorlar mavjud. Bino tomining bir qismida quyosh energiyasini elektr energiyasiga aylantira oladigan maxsus panoramali shisha panellar ishlatilgan. Ishlab chiqarilgan elektr energiyasi saroyning ayrim qismlarini energiya bilan taʼminlash uchun ishlatiladi.

## Manbalar

## Havolalar
Abu Hanifa masjidi

**Abu Hanifa masjidi** (), **Buyuk Imom masjidi** () nomi bilan ham tanilgan, sunniy masjid va ziyoratgoh boʻlib, Iroqning Bagʻdod viloyati Bagʻdod shahrining shimoliy qismidagi Aʼzamiya tumanida joylashgan. Majmua Bagʻdoddagi eng mashhur masjidlardan biri boʻlib, islom olimi, Hanafiylik mazhabi asoschisi Abu Hanifa an-Nu’mon qabri atrofida bunyod etilgan.

Asrlar davomida majmua koʻplab oʻzgarishlarni boshdan kechirgan. Jumladan, tashqi kuchlar tomonidan vayron qilingan, qayta qurilgan va kengaytirilgan. Masjid Abu Hanifaning ehtirom bilan aytiladigan taxallusi *al-imām al-aʿdham* („Buyuk peshvo“) nomidan olingan Aʼzamiya tumanida joylashgan.

## Tavsifi va meʼmorchiligi
Masjidning umumiy maydoni 10 0000 m2 boʻlib, 5 000 nafar ibodatchini sigʻdira oladi. Juma namozlarida odatdagi ibodatchilar soni 1 000 nafarni tashkil etadi, kundalik oddiy namozlarda esa masjidga 200–250 nafar ibodatchi tashrif buyuradi.

### Asosiy zal va yoʻlaklar
Asosiy zal maydoni 578 m2 boʻlgan ulkan toʻrtburchak zal. U 8 ta marmar ustundan iborat boʻlib, ularning ustida katta gumbaz oʻrnatilgan. Qandillarni ushlab turish uchun temir zanjirlar osilgan, uning atrofida tosh va ganchdan yasalgan 3 ta toʻrtburchak ustun ustiga qurilgan yana 3 ta gumbaz mavjud. Asosiy zal gumbazi eshiklar va ustunlar singari mayda, aniq bezaklar bilan bezatilgan. Devorlar ham yer sathidan 3 metr balandlikkacha Iordaniya marmari bilan qoplangan. Asosiy zalda geometrik naqshlar bilan qoplangan, atrofida 4 ta ustun qurilgan 2 ta mehrob boʻlgan. Ular nafis bezaklar va Baqara surasi yozuvlari bilan bezatilgan.

Masjidda asosiy zalni oʻrab turadigan ikki yoʻlak boʻlgan: biri sharq tomonda, ikkinchisi shimol tomonda. Har birining maydoni 800 m2. Yoʻlaklar tepasida 12 ta ustunga tayanadigan 26 ta gumbaz qurilgan. Ularning har biri orasidagi masofa 4.5 m. Yoʻlaklarga olib kiradigan 3 ta eshik boʻlgan: biri turar joy mavzesi tomondan, ikkitasi bozorlarga qaragan tomondan qurilgan.

### Qabr xonasi
Asosiy gumbaz ostida joylashgan qabr xonasi keng. Abu Hanifa xona oʻrtasiga dafn etilgan, uning qabri metall panjarali yogʻoch zarih bilan yopilgan.

File:Abu Hanifa Mosque inside.jpg|Asosiy kirish qismlardan birining roʻparasidagi namoz zali
File:Abu Hanifa Mosque roof.jpg|Gipostil uslubida qurilgan namoz yoʻlaklari ustidagi gʻumbazlardan biri
File:قبة مسجد الإمام الأعظم.jpg|Gumbaz ichki qismlaridan biri, batafsil bezaklar bilan bezatilgan
File:Abu Hanifa Mosque muqarnas.jpg|Muqarnas bezaklar bilan bezatilgan gumbaz osti, gumbaz bilan qoplangan asosiy namoz zalining ichki qismi
File:Abu Hanifa Shrine in 2025.jpg|Abu Hanifaning zarihi


## Yana qarang
* Iroqda islom
* Iroqdagi masjidlar roʻyxati

## Manbalar

## Adabiyotlar
* 
* 

## Havolalar
Odila xotun masjidi

**Odila xotun masjidi** () – Iroqning Bag‘dod muhofazasidagi Bagʻdod shahri ar-Rusafa tumanida joylashgan sunniy masjid. Dastlab Odila xotun tomonidan asos solingan va bunyod ettirilgan. Odila xotun Iroq mamluk davlati hukmdori Ahmad poshoning qizi, Sulaymon Abu Laylaning rafiqasi boʻlgan. Masjid Bagʻdodning ar-Rusafa tumani as-Sarofiya ko‘prigi yaqinida, al-Ayvodiyya mahallasida (hozirda Shifokorlar mavzesi) joylashgan.

## Tarixi
Odila xotun Ahmad poshoning qizi boʻlgan. Ahmad posho esa Hasan poshoning oʻgʻli boʻlib, u Iroq mamluk davlati asoschisi edi. Odila xotun Sulaymon Abu Laylaga turmushga chiqqan va oʻz loyihalari hamda ezgu ishlari bilan tanilgan. Bularga Al-Odiliya masjidi kabi masjidlar, shuningdek, uning nomi berilgan ushbu masjid qurilishi kiradi. Masjid „Odila xotun jome masjidi“ deb atalgan va dastlab al-Maʼmun koʻchasi, Souk al-Safafeer bozori kirish qismi yaqinida, hozirgi Bag‘dod muzeyi binosining roʻparasida joylashgan edi.

1962-yilda Abdulkarim Qosim hukumati masjid joylashgan koʻchani kengaytirish maqsadida eski masjidni buzib tashladi. Oʻsha yili buzib tashlanganidan soʻng masjid as-Sarofiya hududidagi hozirgi joyida qayta qurildi va avvalgi nomi saqlab qolindi.

Iroq urushi davrida masjid mazhablararo nizo sababli vandalizm harakatlariga uchradi. 2006-yilda qurollangan kishilar guruhi tomonidan al-Askariy ziyoratgohi portlatilgach, diniy guruhlarga boʻlingan qurollangan kishilar masjidning ayrim qismlarini vayron qildi. Bu esa masjidning yopilishiga olib keldi. Soʻngra 2007-yilda Sunniy vaqflar idorasi tomonidan qayta ochildi. Hozirda masjidda juma namozi va besh mahal namoz oʻqiladi. Masjid Iroqdagi Sunniy vaqflar idorasi tomonidan boshqariladi.

## Meʼmorchiligi
Masjidda 500 nafardan ortiq ibodat qiluvchini sigʻdira oladigan keng musalla (namoz zali) bor. Ushbu zal sargʻish gʻisht va koʻk koshin gʻishtlardan qurilgan. Eshikning yuqori qismida „Sayyida Odila binti Ahmad posho masjidi, hijriy 1382/milodiy 1962-yilda Umumiy vaqflar direksiyasi tomonidan taʼmirlangan“ deb yozilgan. Shimoli-sharqiy tomonda yana bir kichik eshik bor. Uning tepasida koshin gʻishtlarda „Odila xotun masjidi 1382 hijriy/1967 milodiy“ matni bitilgan. Haram musallasi toʻgʻri toʻrtburchak shaklda boʻlib, eni 11 metr, boʻyi esa 18 metr, atrofi derazalar bilan oʻralgan. Namoz joyi poliga Iroq gilamlari toʻshalgan, musallaning oʻrtasida esa 4 ta beton ravoqli ustun joylashgan boʻlib, ular ustida masjid musallasining koʻk gumbazi qad koʻtargan.

## Yana qarang

* Iroqda islom
* Bagʻdoddagi masjidlar roʻyxati
* 2006-yilda al-Askariy masjidi portlatilishi

## Manbalar
Mongoliya 2014-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlarida

Mongoliya 2014-yil 7—23-fevral kunlari Rossiyaning Sochi shahrida boʻlib oʻtgan Qishki Olimpiya oʻyinlarida ishtirok etdi. Mamlakat terma jamoasi tarkibiga changʻi poygasi boʻyicha ikki nafar sportchi ishtirok etgan. Bu Mongoliyaning ketma-ket uchinchi Qishki Olimpiada oʻyinlari boʻlib, unda mamlakat aynan ikki nafar changʻi poygasi sportchisini yubordi. Moʻgʻuliston delegatsiyasi oʻyinlarda rasman kutib olingan birinchi jamoa boʻlgan.
## Changʻi poygasi

2014-yil 20-yanvarda eʼlon qilingan yakuniy kvota taqsimotiga koʻra, Mongoliya ikki nafar sportchi bilan yoʻllanma oldi. Musobaqalarda Byambadorj oʻz bahsini 92 nafar ishtirokchi orasida 80-oʻrinda yakunladi, Otgontsetseg esa 76 nafar sportchi ichida 70-oʻrinni egalladi.

;Masofa

## Manbalar
Al-Arbaʼin masjidi

**Al-Arbaʼin masjidi** () sobiq sunniy masjid boʻlib, Iroqning Salohiddin muhofazasi Tikrit shahrida joylashgan edi. Unda Amr ibn Jundab al-Gʻiforiyning ziyoratgohi, shuningdek, Sitt Nafisaning yana bir ziyoratgohi mavjud boʻlgan. Masjid 2014-yil 24-sentabrda Iroq va Shom Islom Davlati tomonidan vayron qilingan.

## Tarixi
Bino hijriy V asrlarga (milodiy XI asr) tegishli. Masjidning „Al-Arbaʼin“ (Qirq) nomi Tikritning musulmonlar tomonidan fath etilishi chogʻida halok boʻlgan qirq shahid aynan shu masjid ostiga dafn etilgani haqidagi eʼtiqoddan kelib chiqqan. Biroq bu daʼvo bahsli hisoblanadi, chunki qirq qabr haqidagi rivoyatlar zaifdir.

Binodan milodiy 1262-yilda islomiy universitet sifatida foydalanilgan.

## Meʼmorchiligi

Masjid binosi kvadrat shaklda boʻlib, beshta gumbazga ega edi. Har bir tomoni taxminan  uzunlikda boʻlgan. Binoning oʻlchamlari ni tashkil etadi. Inshootni qurishda, asosan, shagʻal va suvoq ishlatilgan. Ikki muqaddas xonaning balandligi  boʻlgan.

Ushbu muqaddas xonalardan biri Amr ibn Jundab al-Gʻiforiy qabri joylashgan ziyoratgoh boʻlib, u Roshidun xalifasi Umar ibn al-Xattobning sahobasi boʻlgan. Shuningdek, binoda yertoʻla ham mavjud edi, mahalliy aholi u yerda ayol avliyo Sitt Nafisaning qabri joylashgan deb hisoblaydi.

Masjid 2014-yilda Iroq va Shom Islom Davlati tomonidan portlovchi moddalar bilan vayron qilingan. Portlash ziyoratgohlarni butunlay yoʻq qilgan, biroq masjidning qolgan qismiga zarar yetkazmagan. Masjid atrofidagi qabriston ham ushbu hujum oqibatida shikastlangan.

## Yana qarang

* Iroqda islom
* Iroqdagi masjidlar roʻyxati

## Manbalar

## Havolalar
Elmar Gasimov

**Elmar Gasimov** (1990-yil 2-noyabrda tugʻilgan) – 100 kg vazn toifasida kurashadigan ozarbayjonlik dzyudochi. U 2012 va 2016-yilgi Olimpiada oʻyinlarida qatnashgan va 2016-yilda kumush medalni qoʻlga kiritgan. U shuningdek 201-yilgi Jahon Chempionatida ham bronza medalni va 2014-yilda kumush medalni va 2 ta bronza medalni (2012 – 2019) Dzyudo bo'yicha Yevropa Chempionatida qoʻlga kiritgan.

Shuningdek, u 2009-yilda Yerevanda boʻlib oʻtgan yoshlar oʻrtasidagi Yevropa chempionatida finalda Lukash Krpalekni magʻlub etib, oltin medalni qoʻlga kiritdi. U 2014-yilgi Yevropa chempionati va 2016-yilgi Olimpiada finallarida Krpalekga yutqazib qoʻygan edi.

Gasimov 2019-yilgi jahon chempionatida bronza medali uchun bahsda Aaron Wolfga 33 soniya qolganida yutqazib, ikkinchi bronza medalini qoʻldan boy berdi. U 1999-yilda dzyudo bilan shugʻullana boshlagan.

## Biografiya
Elmar Gasimov 1990-yil 2-noyabrda Ozarbayjonning Xirdalan shahrida tugʻilgan. Elmar Gasimov 2000-yildan beri sport bilan shugʻullanib keladi.

## Karyerasi

Elmar Gasimov 2007-yilda birinchi muvaffaqiyatga erishdi. U U-20 Ozarbayjon chempionatida kumush, U-23 Ozarbayjon chempionatida uchinchi oʻrinni egallab bronza medalini qoʻlga kiritdi. 2008-yilda u xalqaro musobaqalarda ishtirok etdi. Elmar Gasimov U-20 Jahon chempionatida 7-oʻrinni egalladi. Oradan 1 yil oʻtib, 2009 yilda Elmar Gasimov Ozarbayjonda mashhur sportchi boʻlib tanildi. Armaniston poytaxti Yerevanda oʻtkazilgan yoshlar oʻrtasidagi Yevropa chempionatida oltin medalni qoʻlga kiritdi, Yerevanda uning sharafiga Ozarbayjon Davlat madhiyasi yangradi.

Elmar Gasimov 2015-yilda Tbilisi va Samsun Gran-prisida oltin, Sindao, Jeju va Tokio Gran-prisida bronza medalini qoʻlga kiritdi. Oʻsha yili u 1-Yevropa oʻyinlarida Ozarbayjon sharafini himoya qilgan. Ushbu musobaqalarning ochilish marosimida Gasimov Ozarbayjon bayroqdori boʻlgan.

## Manbalar

## Havolalar

* 
* Elmar Xalqaro dzyudo federatsiyasida
* Gasimov JudoInside.com da
* Gasimov Olympics.com
* Gasimov Boku 2015 Yevropa o'yinlarida
* Elmar Instagram sahifasi
Posho masjidi (Iroq)

**Posho masjidi** (), avval **al-Xabazin masjidi** () nomi bilan ham tanilgan masjid boʻlib, Iroqning Mosul shahri Bob as-Saroy hududida joylashgan.

## Tarixi
Masjid Mosul eyaleti Usmoniylar imperiyasi tarkibida boʻlgan davrda Jaliliy sulolasi sulolasi vakili Husayn posha tomonidan qurdirilgan. Keyinchalik uning oʻgʻli Gʻoziy Muhammad Amin posha tomonidan hijriy 1169-yil (milodiy 1755/1756-yil) yakunlangan. Soʻngra bino tarkibiga madrasa ham kiritilgan. Jaliliy oilasi vaqt oʻtishi bilan masjidga eʼtibor berib kelgan. Sulolaning bir necha aʼzolari aynan shu masjidda dafn etilgan. Masjid al-Jaliliy sulolasi tomonidan bunyod etilgan eng qadimiy diniy inshootlardan biri hisoblanadi.

Masjid 2014-yilda Mosulning egallanishi chogʻida Iroq va Shom Islom davlati tomonidan vayron qilingan koʻplab masjidlardan biri boʻlgan. IShID magʻlub etilgach, masjid hukumat aralashuvisiz mahalliy haykaltaroshlar va rassomlar tomonidan asl koʻrinishiga keltirilib qayta tiklandi. 2021-yilda masjidda namoz oʻqilishi va Roʻza hayitining nishonlanishi qayta yoʻlga qoʻyildi.

## Galereya

Views of Pasha Mosque in the old city of Mosul in the summer of 2019, after war with the Islamic State 32.jpg|Qayta qurish jarayonida masjidning ustidan ko‘rinish, 2019-yil
Views of Pasha Mosque in the old city of Mosul in the summer of 2019, after war with the Islamic State 28.jpg|Tarixiy tuzilmaning tafsiloti, 2019-yil
Pasha Mosque, Mosul 8.jpg|Sahndagi noodatiy tuzilma
Pasha Mosque, Mosul 4.jpg|Yozuv, 2019-yil
Views of Pasha Mosque in the old city of Mosul in the summer of 2019, after war with the Islamic State 03.jpg|Konussimon gumbaz va yozuvlar, 2019-yil
Views of Pasha Mosque in the old city of Mosul in the summer of 2019, after war with the Islamic State 24.jpg|Qayta tiklangan masjid ichidagi tarixiy masjid tasvirlari, 2019-yil
Pasha Mosque, Mosul 6.jpg|Masjidning ichkari qismi, 2019-yil


## Yana qarang

* Iroqda islom
* Iroqdagi masjidlar roʻyxati

## Manbalar

## Havolalar

*
Ozarbayjonning eng baland binolari ro‘yxati

Ushbu roʻyxatdan **Ozarbayjondagi eng baland binolari** joy olgan. Ozarbayjondagi eng baland bino – Baku Tower boʻlib, u Boku shahrida joylashgan va balandligi  ni tashkil etadi.

## Eng baland binolar

{| class="wikitable sortable"
! Oʻrin
! Nomi
! class="unsortable"|Rasm
! Shahar
! Balandligi
! Qavatlar
! Tugallangan yili
! class="unsortable"|Izoh
|- style="background:#ddffdd;"
| 1
| Boku Tower
| 
| Boku
| 
| 49
| 2020
| 2020-yildan buyon Ozarbayjon va Kavkaz mintaqasidagi eng baland bino.
|-
| 2
| Crescent City Office Building
| 
| Boku
| 
| 52
| 2021
|
|- style="background:#ddffdd;"

| 3
| The Crescent Place
| 
| Boku
| 
| 35
| 2021
|
|-
| 4
| Port Baku North Tower
|
| Boku
| 
| 37
| 2022
|
|-
|5
| Crescent La Luna Hotel Baku
| 
| Boku
| 
| 36
| 2022
| Ozarbayjondagi eng baland mehmonxona.
|-

## Qurilish jarayonida

## Tasdiqlangan yoki taklif etilgan

## Qurilmagan

## Manbalar

## Tashqi havolalar
* {{cite web|url=http://www.emporis.com/statistics/tallest-buildings-baku-azerbaijan |archive-url=https://web.archive.org/web/20120401034636/http://www.emporis.com/statistics/tallest-buildings-baku-azerbaijan |url-status=usurped |archive-dat*
Bistrica (Gornji Vakuf)

**Bistrica** – Bosniya va Gersegovinaning Gornji Vakuf munitsipalitetida joylashgan qishloq.

## Manbalar
Al-Mustaʼsim Billoh masjidi

**Al-Mustaʼsim Billoh masjidi** (), avval **Abu Robiʼa masjidi** deb atalgan, masjidga aylantirilishidan avval **Mashhad al-Vuʼud** nomi bilan ham tanilgan sunniy masjid va ziyoratgoh. Iroqning Bagʻdod muhofazasidagi Bagʻdod shahri Aʼzamiya tumanida joylashgan. Inshoot zamonaviy davrda taʼmirlangan boʻlib, u yerda soʻnggi Abbosiy xalifa Al-Mustaʼsimning qabri mavjud.

## Tarixi
Bu joy Ahmad al-Sabtiyning qabri ustiga qurilgan „Mashhad al-Vu’ud“ nomi bilan tanilgan ziyoratgoh joylashgan manzul boʻlgan. Ahmad al-Sabtiy Abbosiylar xalifasi Horun ar-Rashidning oʻgʻli va soʻfiy orif edi. Abbosiy xalifa al-Mustaʼsim 1258-yilda Bagʻdod qamali chogʻida Huloku xon qoʻshinlari tomonidan oʻldirilgan va uning jasadi qoldiqlari qayta dafn etilib, shu yerga koʻmilgan. Al-Mustaʼsimning qizi Rabiʼa ham keyinchalik shu yerga dafn etilgan va uning uchun ziyoratgoh barpo etilgan. Shu bois masjid Abu Rabiʼa masjidi deb ham atalgan.

Bu yerda xalifaning qabri aniqlanishidan avval al-Mustaʼsim Umar Suhravardiy maqbarasida dafn etilgan, deb hisoblanilgan. 1993-yilda masjidda olib borilgan arxeologik qazishmalar ortidan qazishmalarda ishtirok etgan tarixchi Imod Abdusalom Rauf vafot etgan xalifaning qabrtoshini topgan. Masjid va unga tutash qabr 2005-yilda taʼmirlangan. Bino deyarli toʻliq zamonaviy Iroq meʼmorchiligi uslubda qayta barpo etilgan. Masjid tuzilmasiga imom uchun ajratilgan xona va boshqa zarur boʻlimlar qoʻshib qurilgan.

## Meʼmorchiligi
Binoning maydoni 1000 m2 boʻlib, masjid oʻzida 200 nafar namozxonni sigʻdira oladi. Asl masjiddan deyarli hech qanday iz qolmagan, uning oʻrnini zamonaviy inshoot egallagan. Xalifa al-Mustaʼsimning qabri ustida kichik gumbaz mavjud boʻlib, qabrning boshqa barcha tarixiy unsurlari yoʻqolib ketgan.

## Yana qarang

* Bagʻdoddagi masjidlar roʻyxati

## Izohlar

## Manbalar