open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Anvarjon Gʻofurov

**Anvarjon (Husniddin) Husan ogʻli Gʻofurov** (; 28-iyun 1995-yil, Oltiariq, Oʻzbekiston) – Oʻzbekistonlik futbolchi, himoyachi pozitsiyasida oʻynaydi. Fargʻonaning „Neftchi“ klubi futbolchisi.

## Futbolchilik faoliyati
Anvarjon futbolchilik faoliyatini 2012-yilda Fargʻonaning „Neftchi“ jamoasida boshlagan. 2013-yil va 2014-yilgi mavsumlarda Toshkentning „NBU-Osiyo“ klubida oʻynagan Fargʻona klubi tarkibida uch mavsum davomida oʻynagan Anvarjon, 2018-yilgi mavsum oldidan Toshkentning „Paxtakor“ jamoasi bilan shartnoma imzolagan. Toshkent jamoasi dastlabki mavsumidayoq Gʻofurovni „Neftchi“ jamoasiga 2018-yilgi masvum uchun ijara bergan. 2019-yilgi mavsumda Paxtakor jamoasiga qaytganidan soʻng, keyinchalik 2021-yilgacha Termizning „Surxon“ klubiga ijaraga berilgan. 2021-yilda „Paxtakor“ jamoasi bilan shartnomasi yakunlagach, Termiz jamoasi bilan erkin agent sifatida shartnomasini uzaytirdi. 2022-yilgi mavsumda Fargʻonaning „Neftchi“ klubiga qaytdi ammo murabbiylar bilan muammo sababli yozgi transfer oynasida jamoani tark etdi. Yozgi transfer oynasida Bekobodning „Metallurg“ klubi bilan shartnoma imzolagan. 2023-yilgi mavsumda Fargʻonaning „Neftchi“ klubiga yana qaytdi va mavsum yakunida shartnomani uzaytirgan.

## Baxsli xolat
2022-yilgi mavsum oldidan 2022-yilgacha Husniddin Gʻofurov ismi ostida faoliyat yuritib kelgan futbolchining ismi sharifi aslida Anvarjon Husan ogʻli Gʻofurov ekanli shu davrgacha ukasining ismi va pasport maʼlumotlari ostida faoliyat yuritgani aniqlangan. Bu borada Oʻzbekiston Futbolchilar Uyushmasi futbolchining oʻzi barcha maʼlumotlarni tan olganligi va bu borada afsusda ekanligi aytib oʻtganligi sababli, OʻFA etika qoʻmitasi futbolchiga intizomiy va jarima jazosi belgilagan.

## Yutuqlar
### Terma jamoa
* AFC U-23 Osiyo kubogi chempioni: 2018

### Klub
;Neftchi
* Oʻzbekiston Superligasi chempioni: 2025
* Oʻzbekiston Superkubogi sohibi: 2026

## Manbalar

## Havolalar

* Anvarjon Gʻofurov  OʻzPFL saytida futbolchi profili

* Anvarjon Gʻofurov Transfermarkt saytida futbolchi profili
* Anvarjon Gʻofurov Soccerway saytida futbolchi profili
Dafna Koller

**Dafna Koller** (, 1968-yil 27-avgustda tugʻilgan) – Stenford universiteti kompyuter fanlari kafedrasi isroillik-amerikalik professori, MacArtur jamgʻarmasi aʼzosi, Coursera taʼlim platformasi asoschilaridan biri. Kollerning asosiy tadqiqot sohasi – sunʼiy intellekt va uning biotibbiyotda qoʻllanishi. Milliy Fanlar Akademiyasi (2023) va AQSh Muhandislik Akademiyasi (2011), shuningdek, Amerika Sanʼat va Fanlar Akademiyasi (2014) aʼzosi.

## Biografiyasi
Dafna ota-onasi, ingliz professori onasi va botanik otasi bilan katta boʻlgan. 1981-yilda, 12-yoshida u otasi bilan Stenfordda bir yil oʻtkazdi. U yerda u talabalardan birining RadioShack kompyuterida dasturlashni boshladi. Isroilga qaytib kelgach, Dafna otasiga maktabni zerikarli deb bilishini va universitetda qiziqroq narsa qilishni xohlashini aytdi. Olti oydan keyin u otasini ishontirishga muvaffaq boʻldi va u Quddus Ibroniy universitetida kompyuter fanlari va matematika boʻyicha oʻqishni boshladi. 17 yoshida Dafna bakalavr darajasini oldi va oʻsha universitetda maʼlumotlar bazasi kursidan dars bera boshladi. Bir yil oʻtgach, u magistrlik darajasini oldi va Isroil armiyasiga chaqirildi.

Koller 1993-yilda Stenford universitetida Joseph Xallerna rahbarligida doktorlik darajasini tugatdi va 1993-yildan 1995-yilgacha Berklida tadqiqotini davom ettirdi. 1995-yilda Koller Stenford universitetining fakultetiga qoʻshildi. 2004-yil fevral Kollerning Bayes tarmoqlari boʻyicha ishi MIT Technology Review jurnalida „Dunyongizni oʻzgartiradigan 10 ta eng zamonaviy texnologiyalar“ maqolasida taʼkidlab oʻtilgan. 2004-yilda Koller MacArthur stipendiyasini oldi. 2007-yilda Koller birinchi $150 000 miqdordagi ACM – Infosys mukofotini oldi. 2012-yilda Dafne Koller va Andrew Ng *Coursera* bepul onlayn taʼlim platformasini ishga tushirdilar.

## Manbalar
Yevropa aholisi

Yevropa aholisi Dunyo aholisining 9,8%ini tashkil etadi. Yevropaning aholisi 2024-yil 20-aprel holatiga ko'ra, 778 mln kishini tashkil etdi. (Osiyo va Yevropadagi aholining hammasi Rossiya Federatsiyasining ulushiga to'g'ri keladi. Yevropaning asosiy aholisi Litva,Shvetsiya,Bolgariya,Ukrainada joylashgan.
## Manbalar
Farsah

**Farsax** (parasang, parasanga, farsang, farasang, farsag, sang, tosh, yigʻoch) (, farsang, , farsaḫ, , yoki ) – qadimgi forslardan kelib chiqqan Oʻrta Sharq mintaqasida foydalanilgan uzunlik oʻlchovi hisoblanib, odatda karvonning keyingi dam olish, toʻxtash yoki boshqacha aytganda, bir soatda piyoda bosib oʻtish mumkin boʻlgan masofaga nisbatan ishlatilgan. 1 farsax taxminan Gʻarbiy Yevropa 1 ligasiga toʻgʻri keladi.

1 farsax = 12 000 qadam = 30 gʻalva = 150 ashl (tanob) = 1/4 barid.

Lar bor:

* **[[Eron|Forscha]]** farsang = 5549 m.
* **[[Qadimgi Misr]] Parasangi** = 1/9 Shema = 6980 m.
* **Sang (farsax) [[Oʻrta Osiyo|Markaziy Osiyo]]**. 19-asrda odatda 8 verst = 8534,25 m.
A. Beverij fikricha, Zahiruddin Muhammad Bobur o’z asarida ishlatgan ‘yig’och’ 4-8 milyaga (6-12 km) teng.

## Yana qarang

* Liga

## Manbalar

## Havolalar

* ''Belobrov V. A.'' Aryanlar mamlakatining metrologiyasi.
Basrishoh masjidi

**Basrishoh masjidi** Hindistonning Kalkutta shahrida joylashgan eng qadimgi masjiddir. U Kalkutta tumanining Chitpur – Kossipor hududida, Panchanan Mukherji va Sett Pukur yoʻli kesishmasida joylashgan. Bu *Kolkata Municipal Corporation* tomonidan roʻyxatga olingan madaniy meros obyektlaridan biridir.

Masjidda uchta gumbaz va toʻrtta minora bor.

## Tarixi

Kalkutta tashkil etilishidan oldin hozirgi Basrishoh masjidi oʻrnida eski masjid boʻlgan. Hozirgi masjid hijriy 1219-yilda Jafir Ali tomonidan qurilgan. Masjid yaqinida joylashgan Basrishoh ziyoratgohi sharafiga shunday nom olgan. Basriy Iroqning Basra shahridan chiqqan avliyo boʻlib, 1760-1790-yillar orasida Kalkuttada istiqomat qilgan. Uning oʻlimidan keyin izdoshlari tomonidan ziyoratgoh qurilgan. Masjid koʻp yillardan davomida tashlandiq holatda qolib ketgan. *Kolkata Municipal Corporation* taʼmirlash ishlarini amalga oshirib, masjidni madaniy meros obyektlari roʻyxatiga qoʻshdi.

## Yana qarang

* Kolkata masjidi

## Manbalar

## Havolalar

* 
* Heritage List With Grade (PDF) :: Kolkata Municipal Corporation
Zahir masjidi

**Zahir masjidi** () – Malayziyaning Keda viloyati, Kota Setar tumani, Alor Setar shahrida joylashgan Keda davlat masjidi. Zahir masjidi Malayziyadagi eng buyuk va eng qadimiy masjidlardan biri boʻlib, qurilish ishlari 1912-yilda boshlangan. Zahir masjidi Saudiya Arabistonidagi Al-masjid an-Nabaviydan keyin dunyodagi eng goʻzal toʻrtinchi masjid hisoblanadi.

## Tarixi
Masjid siamlarning Kedaga bostirib kirishi paytida halok boʻlgan Keda jangchisining qabri joylashgan hududda bunyod etilgan.

Sulton Muhammad Jiva Zaynal Obidin II Shimoliy Sumatraning Langkat sultonligida joylashgan Azizi masjididan ilhomlangan va shunga oʻxshash masjid qurilishi toʻgʻrisida buyruq bergan.

Masjid hududida har yili Qur’on musobaqasi tashkil etiladi.

## Manbalar

## Havolalar

* Masjid Zohir, Alor Setar
Denis Korostichenko

**Denis Korostichenko** (, 1986-yil 11-iyul, Toshkent) — oʻzbekistonlik futbolchi. 2022-yil 19-oktyabrdan „Lokomotiv“ klubi bosh murabbiyi. 
## Manbalar

## Havolalar

* Denis Korostichenko Transfermarkt saytida futbolchi profili
Qingdao Hailifeng F.C.

**Qingdao Hailifeng FC** (, **Qingdao Benda** va **Xefei Chuangyi)** Xitoy futbol assotsiatsiyasi Jia ligasida sobiq professional futbol klubi boʻlgan. Klub 2007 va 2009-yillarda boʻlib oʻtgan oʻyinlarda „pora va xususiy biznes bilan shugʻullangan“ va Xitoy futbol assotsiatsiyasi tomonidan kelgusida oʻtkaziladigan barcha milliy oʻyinlardan chetlashtirilgan edi.

## Tarix
**Qingdao Hailifeng F. C. futbol klubi** 1995-yil 7-yanvarda tashkil etilgan va 1997-yilda **Qingdao Benda** va 1998-yilda **Qingdao Hailifeng** nomiga oʻzgartirilgan. U 2001-yil dekabr oyida Guangdong Winnerway va Jia B ligasidagi oʻrnini sotib olmaguncha Xitoyning Ikkinchi ligasida muntazam qatnashgan edi va B jamoasini Qingdao Hailifengga sotishga rozi boʻlishdi.

2010-yil 21-fevralda klub Chengdu Bladesdan pora olganlikda aybdor deb topildi va ularning roʻyxati bekor qilindi, shuningdek, qilgan jinoyati uchun 200 000 RMB jarimaga tortildi. Maʼlum boʻlishicha, klub Chengdu Bladesga koʻtarilish imkoniyatini berish uchun 2007-yilgi liga mavsumida 500 000 RMBgacha boʻlgan asosiy oʻyinda ataylab 2:0 hisobida magʻlub boʻlgan.

## Ismlar tarixi
Qingdao klubi moliyaviy sabablarga koʻra nomini, uy stadionini va hatto oʻz shahrini oʻzgartirdi.

Ularning oldingi ismlariga quyidagilar kiradi:

* 1995—1996 **Qingdao JVC Zhengyiyjvcjvcjvczhi** (Qingdao)
* 1997-yil **Qingdao** Bendagàngín (Qingdao)
* 1998—2001-yillar **Qingdao Hailifenggíngíngíngín** (Qingdao)
* 2002-yil **Xefey Chuangyi** chhuangy (Xefey)
* 2003—2010 **Qingdao Hailifenggíngíngíngín** (Qingdao)

## Natijalar

* 2009-yilgi mavsum yakuniga koʻra

**Barcha vaqtlar ligasi reytingi**

* : Guruh bosqichida
* : Yakuniy 3-guruhda
* : Yakuniy Shimoliy guruhda

## Manbalar

## Havolalar

* SINA.com dagi yangiliklar sahifasi (soddalashtirilgan xitoycha)
Malakka Xitoy masjidi

**Malakka Xitoy masjidi** ( Jawi: msjd chynạ nđry mlạk; ) – Malayziyaning, Malakka viloyati, Markaziy Malakka tumani, Krubong shahridagi xitoycha uslubda qurilgan masjid. Bino Malayziyadagi Sulton Ismoil Petra va Perak viloyatidagi masjiddan keyin xitoy meʼmorchiligi asosida qurilgan uchinchi masjid hisoblanadi.

## Tarixi
Masjid dizayni Malakka Xitoy musulmonlari uyushmasi (Pertim) tomonidan ishlab chiqilgan. Inshootning qurilish byudjeti 2011-yil oktyabr oyida Bosh vazir oʻrinbosari Muhyiddin Yasin tomonidan tasdiqlangan, uning qurilish ishlari 2012-yil avgust oyida Warisan Harmoni Construction Sdn. Bhd. tomonidan boshlab berilgan va 2014-yilning aprel oyida yakunlangan. Masjidning qurilishi uchun sarf qilinadigan mablagʻning 7.5 million ringiti federal hukumat tomonidan, qolgani esa Pertim va jamoatchilik tomonidan taqdim etilgan.

## Arxitekturasi
Masjid dizayni Xitoyning Pekin, Shanxay va Sian shahridagi bir nechta masjidlar meʼmorchiligi uygʻunlashuvidan iborat. Masjidda xitoy xattotligi va noyob Xitoy meʼmorchiliging guvohi boʻlish mumkin. Inshoot bitta minora va ikkita gumbazga ega boʻlib, ichki qismida asosiy namozxona, kutubxona, zal, idoralar, hovuzlar va restoran mavjud. Binoning umumiy maydoni 2.8 gektarni (300 000 kv. ft) tashkil qiladi. Masjidga bir vaqtning oʻzida 2000 tagacha namozxon tashrif buyurishi mumkin.

## Manbalar
Abdulrahmon Avf masjidi

**Abdulrahmon Avf masjidi** () – Malayziyaning Kuala Lumpur shahrida joylashgan masjid. Bino Jalan Klang Lama chorrahalari yaqinidagi Jalan Puchongda joylashgan.

## Manbalar
Jamila Rahmatova

**Jamila Rahmatova** (1990-yil 19-sentyabrda tugʻilgan) – oʻzbekistonlik sobiq badiiy gimnastikachi.

## Faoliyati
2002-yilda Oʻzbekiston milliy terma jamoasi aʼzosi boʻlgan Rahmatova 5 ta jahon chempionatida qatnashib, 2013-yilda Ukrainaning Kiyev shahrida boʻlib oʻtgan jahon chempionatida oʻzining eng yuqori natijasini koʻrsatgan holda, koʻpkurash bahslarida 18-oʻrinni egalladi.

U va Oʻzbekiston terma jamoasi 2010-yilgi Osiyo oʻyinlarida kumush medalni qoʻlga kiritdi. 2013-yilgi Osiyo chempionatining koʻpkurash bahslarida ham kumush medalni qoʻlga kiritdi. U 2013-yilda Berlinda boʻlib oʻtgan Gran-pri musobaqasi finalida koʻpkurash boʻyicha 10-oʻrinni egalladi, lenta bilan bahslarda esa kumush medalni qoʻlga kiritdi.

2014-yilgi mavsumda Rahmatova Shtutgartdagi jahon chempionatida ishtirok etdi va koʻpkurashda 15-oʻrinni egalladi. Keyin Lissabondagi Jahon kubogida qatnashdi va koʻpkurashda 10-oʻrinni egalladi. 9–11-may kunlari Rahmatova Korbeil-Essonnesdagi jahon chempionatida ishtirok etdi va koʻpkurashda 17-oʻrinni egalladi. 22–24-may kunlari esa Toshkentdagi jahon chempionatida qatnashib, koʻpkurashda jamoadoshi Yelizaveta Nazarenkovadan ortda qolgan holda 9-oʻrinni egalladi. Keyin Rahmatova Minskdagi Jahon kubogida ishtirok etdi va koʻpkurash bahslarida Marina Durundadan keyin 8-oʻrinni egalladi. 8–10-avgust kunlari Rahmatova Sofiyadagi jahon chempionatining koʻpkurash bahslarida 12-oʻrinni egalladi va finalga yoʻllanma oldi. 5–7-sentyabr kunlari Qozonda boʻlib oʻtgan Jahon kubogi finalida esa koʻpkurash boʻyicha 10-oʻrinni egalladi. 2014-yilda Koreyaning Incheon shahrida boʻlib oʻtgan Osiyo oʻyinlarida ishtirok etib, koʻpkurash bahslarida hamyurti Anastasiya Serdyukovadan ortda qolgan holda 4-oʻrinni egalladi. Jamila oʻz faoliyatini 2015-yilda yakunladi.

## Manbalar

## Havolalar
*
Baxtiyor Boboyev (futbolchi)

**Baxtiyor Boboyev** (1957-yil 26-noyabr, Toshkent) — oʻzbekistonlik sobiq futbolchi. 2015-yildan 2016-yilgacha „Bunyodkor“ klubi bosh murabbiyi, keyinroq vitse-prezidenti. 
## Manbalar

## Havolalar

* Baxtiyor Boboyev (futbolchi) FootballfactsRu saytida futbolchi profili
* Baxtiyor Boboyev Transfermarkt saytida murabbiy profili
* Baxtiyor Boboyev Soccerway saytida murabbiy profili
Al-Rahmon masjidi

**Al-Rahmon masjidi** () – Malayziyaning Kuala-Lumpur shahrida joylashgan masjid. Bino Jalan Pantai Baxaru shahridagi Malaya universiteti hududida joylashgan. Al-Rahmon masjidiga Malayziyaning birinchi bosh vaziri Tunku Abdulrahmon Putra al-Haj nomi berilgan. Bugungi kunda masjid Malaya universiteti va federal hududiy islom ishlari departamenti (JAWI) tomonidan birgalikda boshqariladi.

## Tarixi
Masjidning tamal toshi 1962-yilning 6-noyabrida Malayziyaning birinchi Bosh vaziri Almarhum Tunku Abdulrahmon Putra al-Haj tomonidan qoʻyilgan. Ushbu binoning qurilishi taxminan bir yil davom etgan boʻlib, umumiy xarajatlari taxminan 400 000 ringgitni tashkil qilgan.

1963-yil 23-avgustda masjid uchinchi Yang di-Pertuan Agong, perlislik Almarhum Tuanku Said Putra Jamalullail tomonidan rasman ochib berilgan.

## Manbalar
Bad Romance

„**Bad Romance**“ – amerikalik qoʻshiqchi Lady Gaganing *"The Fame Monster"* (2009) uchinchi mini-albomidagi qoʻshigʻi, oʻzining *"The Fame"* (2008) debyut studiyaviy albomining qayta nashri. Gaga qoʻshiqni RedOne bilan birgalikda yozgan. Noqonuniy demo tarqalib ketganidan soʻng, Gaga qoʻshiqning soʻnggi versiyasini 2009-yil oktyabr oyida Aleksandr Makkuinning 2010-yilgi Parij moda haftaligi shousi finalida taqdim etdi va oʻsha oyning oxirida uni *"The Fame Monster"* ning bosh singli sifatida chiqardi. Musiqiy jihatdan, bu elektropop va dens-pop qoʻshiq hisoblanadi. Lirik maʼnoda Gaga gastrol paytida boshdan kechirgan paranoyyadan kelib chiqib, nosogʻlom ishqiy munosabatlarga qiziqishi haqida yozgan.

Retrospektiv sharhlovchilar qoʻshiqni Gaganing eng yaxshi qoʻshigʻi deb atashgan. U 20 dan ortiq chartlarda birinchi oʻrinni egalladi. Butun dunyo boʻylab million nusxada sotilib, barcha davrlarning eng koʻp sotilgan singllaridan biriga aylandi. Qoʻshma Shtatlarda qoʻshiq ''Billboard'' Hot 100 chartida ikkinchi oʻrinni egalladi va Amerika Yozuv Industriyasi Assotsiatsiyasi tomonidan oʻn bir marta Platinum sertifikatiga sazovor boʻldi. „Bad Romance“ eng yaxshi ayol pop-vokal ijrosi uchun Grammy mukofotiga sazovor boʻldi va *Rolling Stone* va *Pitchfork* ommaviy axborot vositalarining yillik „eng yaxshi“ roʻyxatiga kiritildi. 2017-yilda Amerika Psixologik Assotsiatsiyasi „Bad Romance“ni dunyodagi eng jozibali musiqa deb atadi.

Rejissyor Frensis Lourens tomonidan suratga olingan „Bad Romance“ musiqiy klipida Gaga syurreal oq hammom ichida tasvirlangan. U yerda supermodellar uni oʻgʻirlab ketishadi va uni rus mafiyasiga sotishadi. Klip Gaga uni sotib olgan odamni oʻldirishi bilan tugaydi. U oʻzining modasi, xoreografiyasi, liboslari va ramziyligi uchun tanqidchilarning olqishiga sazovor boʻldi. Qisqa vaqt ichida 2010-yilda eng koʻp koʻrilgan YouTube videosiga aylanib, MTV Video Music Awards mukofotlarida rekord darajadagi oʻnta nominatsiyani qoʻlga kiritdi. U eng yaxshi musiqiy klip uchun Grammy mukofotini oldi va *[[Billboard]]* tomonidan 21-asrning eng yaxshi klipi deb topildi. Gaga „Bad Romance“ ni telekoʻrsatuvlarda, taqdirlash marosimlarida, kontsert gastrollarida va rezidentlik shoularida hamda Super Bowl LI shoularida ijro etgan.

## Manbalar
Tengkera masjidi

**Trangkera masjidi** () – Malayziyaning Malakka viloyati, Malakka shahrida joylashgan masjid. Bino 1728-yilda qurilgan boʻlib, Johordagi Sulton Husaynshoh qabri yonida joylashgan. 1990-yilda Al-Azim masjidi tashkil etilishidan oldin Malakka davlat masjidi boʻlgan.

Masjid qurilishida foydalanilgan yogʻoch Kalimantan orolida joylashgan Gollandiyaning Sharqiy Hindiston kompaniyasidan keltirilgan. Bino qurib bitkazilganidan keyin ham bir necha bor qayta taʼmirlangan. Masjidning ichki qismiga Malay, Xitoy va Indoneziya meʼmorchiligi uygʻunlashuvi asosida ishlov berilgan.

## Manbalar
Al-Amaniah masjidi

**Masjid Jamek al-Amaniah** () – Malayziyaning Selangor viloyati, Selayang shahrida joylashgan masjid.

## Yana qarang

* Masjid Al-Amaniya, Gombak, Selangorning Google Maps StreetView.

## Manbalar
Ganja xalqaro aeroporti

**Ganja xalqaro aeroporti** ()  – Ozarbayjonning ikkinchi yirik shahri boʻlgan Ganjaga xizmat koʻrsatadigan aeroport.

Ilgari Sovet havo kuchlari tomonidan foydalanilgan. 1996-yilda xalqaro aeroport maqomini oldi va shundan beri fuqaro aviatsiyasi maqsadlarida foydalanilmoqda.

2021-yil avgust oyida IATA shaharning yangi nomini aks ettiruvchi yangi „GNJ“ kodini eʼlon qildi. Eski „KVD“ kodi eski Kirovobod toponimiga tegishli edi.

## 2020-yilgi Togʻli Qorabogʻ urushi
2020-yilgi Togʻli Qorabogʻ urushi paytida oʻzini Artsax Respublikasi deb eʼlon qilgan mamlakat prezidenti Arayik Arutyunyan 2020-yil 4-oktyabr kuni Artsax mudofaa armiyasi Ganja harbiy aeroportiga zarba berganini aytdi, biroq Ozarbayjon hech qanday harbiy obyektlarga zarba berilmaganini bildirdi. Rossiyaning „TV Rain“ telekanali muxbirlari aeroportga hech qanday zarba berilmagani va aeroport koronavirus sababli mart oyidan beri yopilganini xabar qildi. Raketalar shahardagi turar-joy binolariga tegib, 1 kishi halok boʻldi, 32 kishi yaralandi.

29-sentyabr kuni Armaniston Mudofaa vazirligi Turkiya harbiy-havo kuchlarining F-16 Viper samolyoti Armaniston havo hududida uchayotgan Su-25 arman samolyotini urib tushirgani va uchuvchi halok boʻlganini, shuningdek, F-16 turk samolyotlari avvalroq Ganja aeroportidan havoga koʻtarilganini va Ozarbayjon kuchlariga Armanistonning Gegarkunik viloyatidagi Vardenis shahri yaqinidagi chegara hududlariga raketa zarbalari berishda yordam berganini maʼlum qildi. Armanlarning daʼvosiga javoban, Ozarbayjon prezidentining yordamchisi Hikmat Hojiyev „Ozarbayjonda F-16 samolyotlari yoʻq – bizning tuprogʻimizda ham, havo hududimizda ham yoʻq“, dedi. U oʻz navbatida yuqorida tilga olingan Su-25 hamda yana bir Armaniston Su-25 samolyoti Ozarbayjon tomon parvoz qilayotganda havoda qulaganini daʼvo qildi.

Bir hafta oʻtib, 7-oktyabr kuni Nyu-York Timesning vizual tekshiruvlar guruhi tomonidan sunʼiy yoʻldoshdan olingan suratlar eʼlon qilindi, ular aeroportda ikkita F-16 Viper borligini tasdiqladi. Sunʼiy yoʻldoshdan olingan suratlar eʼlon qilinganidan soʻng, Ozarbayjon prezidenti Ilhom Aliyev F-16 samolyotlari borligi va ular mamlakatga urushdan oldin harbiy mashgʻulotlar paytida kelgani haqidagi rasmiy pozitsiyasini tan oldi, ammo ular janglarda qatnashmayotganini daʼvo qildi.

## Infratuzilmasi
Aeroportdan oʻrtacha dengiz sathidan  balandlikda joylashgan. U 12/30 deb belgilangan bitta uchish-qoʻnish yoʻlagiga ega, asfalt /beton yuzasi .

## Aviakompaniyalar va yoʻnalishlar

## Statistika

## Yana qarang

* Ozarbayjonda transport
* Ozarbayjon aeroportlari roʻyxati

## Manbalar
Friends, Lovers, and the Big Terrible Thing

„**Friends, Lovers, and the Big Terrible Thing**“ () – kanadalik-amerikalik aktyor Matthew Perry qalamiga mansub memuar. Asar „Macmillan Publishers“ (Buyuk Britaniyada esa „Headline“) tomonidan 2022-yilning 1-noyabrida, Perryning oʻlimidan bir yil oldin sotuvga chiqqan. Asarda Perry oʻnlab yil davomida alkogolizm va addiskiyaga qarshi olib borgan kurashi haqida hikoya qiladi. Shuningdek, asarda Perryning shaxsiy hayoti, jumladan, ishqiy munosabatlari hamda „Friends“ teleserialini olish davridagi hayoti haqida soʻz boradi. Kitob raqamli hamda yumshoq va qattiq jildli formatlarda eʼlon qilindi. Audiokitob versiyasini esa Perryining oʻzi oʻqib eshittirgan.

„Friends, Lovers, and the Big Terrible Thing“ eʼlon qilinganidan kein koʻp oʻtmay „Amazon“ hamda „The New York Times“ roʻyxatlarida bestselellerga aylandi. Umuman olganda, asar tanqidchilar tomonidan ijobiy baholandi, ammo ayrimlar kitob bir oz zerikarli va qarama-qarshiliklardan xolis emasligii aytib, uni tanqid qildi.

## Manbalar

## Havolalar
* „Macmillan Publishers“ saytidagi sahifa
Murgʻob (shaharcha)

**Murgʻob** (, *Murgʻob*, forscha *margʻab* soʻzidan olingan boʻlib, „dasht daryosi“ maʼnosini bildiradi) – Tojikistonning Togʻli Badaxshon muxtor viloyatidagi Pomir togʻlarida joylashgan shaharcha, Murgʻob tumanining markazi. Aholisi 7500 kishidan sal kamroq boʻlgan Murgʻob Togʻli Badaxshonning sharqiy qismidagi yagona muhim shaharchadir. Bu dengiz sathidan 3650 metr balandlikda joylashgan Tojikistondagi (va sobiq Sovet Ittifoqining) eng baland shahri. U Pomir avtomagistralining Bartang daryosini kesib oʻtgan joyida joylashgan.

Pomir avtomagistrali shimoldan Sariqtoshga va Qirgʻizistonning Oʻsh shahriga, janubi-gʻarbga esa viloyat poytaxti Xorugʻga boradi. Yana bir yoʻl Qulma dovoni orqali sharqqa qarab, janubda Toshqoʻrgʻon va shimolda Qashqar bilan tutashadigan Xitoyning Qoraqurum avtomagistraliga boradi.

## Tarixi

1892—1893-yillarda Shodjon posti () hozirgi Murgʻob shaharchasi oʻrnida mavjud boʻlgan. Baʼzi tarixiy maʼlumotlar shuni koʻrsatadiki, 1893-yilda rus askarlari Pomir togʻlaridagi rus askarlarining asosiy istehkomi sifatida Pomir postini oʻrnatgan. Bu ruslarning Markaziy Osiyodagi eng ilgʻor harbiy posti boʻlishi kerak edi. Keyinchalik eʼlon qilingan boshqa maʼlumotlarga koʻra, Pomir posti boshqa joyda 1903-yil 26-iyulda Kuniqoʻrgʻon qishlogʻi yaqinida yangi kazarma sifatida tashkil etilgan.

Zamonaviy Murgʻob shaharchasi Tojikistonda Sovet hokimiyati davrida Pomir avtomagistrali boʻyida dam olish maskani sifatida qurilgan. Eski sovet harbiy posti 2002-yilda yopilgan, bu iqtisodiy qiyinchiliklarni qisman turizmning oʻsishi bilan qopladi.

## Iqlimi
Murgʻobda Köppen iqlim tasnifida alp tundra iqlimi (*ET*) mavjud. Oʻrtacha yillik harorat  . Eng issiq oy iyul oyidir, oʻrtacha harorat  va eng sovuq oy yanvar, oʻrtacha harorati  . Yillik oʻrtacha yogʻin miqdori  va oʻrtacha 87,1 kun yogʻingarchilikli. Eng yomgʻirli oy – may oʻrtacha  yogʻingarchilik bilan va eng qurgʻoqchil oyi sentyabrdir, oʻrtacha  yogʻingarchilik.

## Manbalar
Irina Kayratovna

**Irina Kayratovna** () – musiqiy va kulgili kontent yaratish bilan shugʻullanuvchi qozoq ijodiy guruhi.

## Tarixi
Guruh tarkibi talabalik yillarida ENU KVNda yigʻilgan boʻlib, jamoa tarkibiga Aldiyar Japarxonov (hazillar muallifi), Azamat Marklenov (prodyuser), Jasulan Ongarov (improviser), Ilya Gumenniy (bastakor) va Ulan Kayralasov (layner prodyuseri) kiradi. Guruhning tarixi 2017-yil 19-mayda Instagramda uzum va eskizlarni yaratish bilan boshlandi.

Keyinchalik ular YouTubega koʻchib oʻtishdi va u yerda xuddi shu nom bilan „Irina Kayratovna shousi“ hazil-mutoyiba sketch-shousini boshladilar. Birinchi oʻn oy ichida oʻz kanalida 104 ming obunachi va deyarli 6 million koʻrishlar sonini toʻpladi. 2018-yil holatiga koʻra, jamoa 5 million tengega yaqin daromad oldi. 2021-yil 13-mayda Yuriy Dud guruh bilan ikki soatlik suhbat oʻtkazdi.

2021-yil 19-dekabrda Qozogʻiston mustaqilligining 30 yilligi munosabati bilan Irina Kayratovna „Otizdan asip baramin“ filmini taqdim etdi. 2023-yilda Kuanish Beysekov guruhdan ketishini eʼlon qildi. 2023-yil 14-oktabrda, Ostonadagi kontsert boshlanishidan oldin, guruhning mobilografi Jilkaydar Shahnaz Bolatuli kutilmaganda yiqilib, vafot etdi.

## Diskografiyasi

### Albomlari

* „13 VIPUSK“ (2020)
* „Adjare Gudju“ (2023)

### Singllari
* 2018 – „Kettіk“
* 2018 – „Nege Nigga?“
* 2019 – „Sabziro“
* 2019 – „NE ÁŃGIME?“
* 2019 – „Djay“
* 2019 – „Begi“
* 2020 – „Kõke“
* 2020 – „Intro“
* 2020 – „Arriva“
* 2020 – „MVP“
* 2020 – „Wu Kang“
* 2020 – „5000“
* 2022 – „Kõk tu“
* 2023 – „China“
* 2023 – „ADJARE GUDJU“

## Videografiya
### Irina Kayratovna shousi

### Filmlari
* „Otizdan asip baramin“ (2021)
* „Zakladka“ (2021)
* „GOSZAKAZ“ (2021)

## Mukofotlari
* „Jager Music Awards 2021“ musiqa mukofoti „Xalq tanlovi“ nominatsiyasida (Qozogʻiston).
* „Yilning eng yaxshi madaniyat xodimi“ nominatsiyasida „Yil xalq sevimlisi“ Milliy mukofoti.

## Manbalar
Bangladesh Toj Mahali

**Bangladesh Toj Mahali** () Hindistonning Agra shahrida joylashgan Boburiylar imperiyasi vakili Shoh Jahon asos solgan Toj Mahalning meʼmoriy taqlidi. Ushbu inshoot bangladeshlik kinorejissyor Ahsanulloh Moni tomonidan Bangladeshdan kam taʼminlangan oilalar uchun turistik maskan sifatida qurilgan. 1,6 gektarlik majmua qurilishi 2003-yildan 2008 yilgacha besh yil davom etdi va inshoot uchun taxminan 58 million dollar sarflangan.

## Yana qarang

* Toj Mahal

## Manbalar
Koʻnglima

„**Koʻnglima**“ – xonanda Anvar Gʻaniyev tomonidan ijro etilgan qoʻshiq. Qoʻshiq xonanda tomonidan „Koʻnglim koʻchalari“ seriali uchun sauntrekt oʻlaroq ijro etilgan. Film ilk bor Oʻzbekiston kanali orqali namoyish etilgan boʻlib, Anvar Gaʻniyev oʻz intervyusi orqali bu qoʻshiq ijodini tanilishiga xizmat qilganini eʼtirof etib oʻtgan. Xususan, xonanda u kunlarni xotirlab shunday degan:

## Manbalar

## Havolalar

*
Belarus aeroportlari roʻyxati

Bu **[[Belarus]]dagi [[Aeroport|aeroportlarning]]** turiga koʻra guruhlangan hamda joylashuviga koʻra saralangan **roʻyxati**.

__TOC__
## Aeroportlari

Nomi **qalin matnda** yozilgan aeroportlarga tijoriy aviakompaniyalar tomonidan muntazam reyslar amalga oshiriladi.

## Yana qarang
* Aeroportlar roʻyxati ICAO kodlari boʻyicha: U#UM - Belarus

## Manbalar

* 
* 
* 
* 
*
Muhammadali Gʻiyosov

**Muhammadali Gʻiyosov** (; 30-avgust 2002-yil, Buxoro, Oʻzbekiston) – Oʻzbekistonlik professional futbolchi, hujumchi pozitsiyasida oʻynaydi. 
## Futbolchilik faoliyati
Muhammadali faoliyatini 2019-yilda „Buxoro“ jamoasida boshlagan. 2020-yilgi mavsumda ilk bor asosiy tarkibda debyut qilgan. 2021-yilgi mavsumda Toshkentda yangi tashkil etilgan, Oʻzbekiston olimpiya terma jamoasining bazasi hisoblangan „Olimpik“ jamoasiga ikki yilga ijaraga berilgan. Ikki yil davomida „Olimpik“ jamoasining asosiy futbolchilaridan biriga aylandi va 2023-yilgi mavsumda Buxoro jamoasi bilan shartnomasi yakunlangach, Olimpik jamoasi bilan shartnoma imzolagan.

2023-yilgi mavsumda Muhammadali oʻyin sifatida pasayish sababli yozgi transfer oynasida Navoiyning „Qizilqum“ jamoasiga ijaraga berilgan. „Qizilqum“ jamoasi tarkibida 13 ta oʻyinda 9 ta gol muallifi boʻlgan. 2024-yilgi mavsumda Navoiy jamoasi tarkibida barcha musoboqalarda 25ta oʻyinda maydonga tushgan va 13 ta gol muallifi boʻlgan.

2024-yilgi mavsum yakunida Navoiy jamoasini tark etgan va Fargʻonaning „Neftchi“ jamoasi bilan shartnoma imzolagan.

### Terma jamoadagi faoliyati

## Yutuqlar

* Oʻzbekiston Pro ligasi uchinchi oʻrin: 2021

## Manbalar

## Havolalar

* 

* Muhammadali Gʻiyosov Transfermarkt saytida futbolchi profili
* Muhammadali Gʻiyosov Soccerway saytida futbolchi profili
Nour El Ain

**Nour El Ain** (, ) – Misrlik qoʻshiqchi Amr Diyab eng muvaffaqiyatli albomi. U 1996-yil yanvar oyida chiqarildi va nafaqat Oʻrta Sharq, balki butun dunyoda katta muvaffaqiyatga erishdi. Albom 1996-yilda Yaqin Sharqda eng koʻp sotilgan albom uchun *World Music Awards* mukofotiga sazovor boʻldi.

## Trek roʻyxati

# „Ewediny“ – 5:25
# „Leela Men omry“ – 4:56
# „Men Awel Mara“ – 4:35
# „Mesh Had3af“ – 5:25
# „Nafs El Makan“ – 4:40
# „Nour El Ain“ – 5:09
# „Yomenhom“ – 3:48
# „Ayzeen Yeghayyarook“ – 5:53

## Manbalar
Iroq Turkmanlari

**Iroq Turkmanlari ** – turkiy xalq boʻlib, Iroqdagi uchinchi yirik etnik guruhdir.

Usmonlilar hukmronligi davrida Iroqqa kelishgan. Iroq turkmanlari turkiya turklari bilan yaqin aloqada boʻlib, Markaziy Osiyo turkmanlari bilan oʻzini tanishtirmaydi.

Iroq turkmanlari janubiy ozarbayjon tilida gaplashadi. Iroq turkmanlari asosan musulmonlardir. Sunniy turkmanlar 60%, shia turkmanlari 40%. Biroq, turkmanlar asosan dunyoviydir va dinni o'z hayotining asosiy ahamiyati sifatida qo'ymaydi.

Iroq turkmanlarining kichik bir qismi katoliklar, ularning soni 30 mingga yaqin deb taxmin qilinadi. Turkman Injil Hamkorligi Yangi Ahdni Iroq turkman lahjasiga tarjima qildi va 2021 yilda uni 2000 nusxada bosib chiqardi va tarqatdi.

## Manbalar
Sayful Odil

**Muhammad Ibrohim Makavi al-Adel** – terrorchi, "Al-Qoida" terrorchilik guruxilaridan biri boʻlgan. BMT maʼlumotlariga qaraganda, u Ayman az-Zavohiriy vafotidan soʻng uni boshqargan.

## Hayoti
1960 yoki 1963-yil 11-aprelda Misrda tugʻilgan katta boʻlgan. Yoshligida u islomiy jihodning faol ishtirokchisi boʻlgan va Anvar Sadatga suiqasd uyushtirishda qatnashgan kelgan.1988-yilda Afgʻoniston Respublikasiga " mujohid " boʻlish va Sovet armiyasiga qarshilik koʻrsatish uchun ketgan. 2012-yil 29-fevralda Qohira aeroportida qamoqqa olingan.

## Manbalar

## Havolalar


* JEWISH.ru – Misrda Usama bin Lodinning vorisi hibsga olindi
* NEWSru.co.il – „Al-Qoida“ning yangi rahbarining ismi Saif al-Adel deb nomlandi. Malumot
Ahmedova

**Ahmedova**

* Dilorom Ahmedova — taniqli oʻzbekistonlik olima. Tibbiyot fanlari doktori (1998), professor (2002)
* Halima Ahmedova — shoira, O‘zbekiston yozuvchilar uyusmasi aʼzosi, koʻplab sheʼriy kitoblar muallifi
* Malika Ahmedova — raqqosa. Oʻzbekiston xalq artisti (1984)
* Matbua Ahmedova — faylasuf olima. Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1983), falsafa fanlari doktori (1977), professor (1978)
* Maʼsuma Ahmedova — Buxoro, zardoʻz, Oʻzbekiston xalq rassomi
* Mukarramxon Ahmedova — oʻzbekistonlik olima, pedagogika fanlari nomzodi, dotsent
* Nazira Ahmedova — oʻzbek opera xonandasi (lirik-koloraturali soprano)
* Nigora Ahmedova — sovet va oʻzbek sanʼatshunosi, kurator
* Sitora Ahmedova — aktrisa va qoʻshiqchidir
* Qumri Ahmedova — Tojikiston Iqtisodiy Kengashiga qarashli Stalinobod ipak kombinati yigiruvchisi (1948-yildan)
* Umida Ahmedova — Markaziy Osiyoda ishlayotgan va yashayotgan fotograf va fotojurnalist
* Zahro Ahmedova — oʻzbekistonlik olima, kimyo fanlari doktori, professor

## Yana qarang
* Ahmedov
Froyla Tzalam

**Dame Froyla Tzalam- [[Sent-Maykl va Avliyo Jorj ordenli ritsar Buyuk xoch|GCMG]]**  2021-yil 27-maydan beri Beliz general-gubernatori lavozimida ishlagan Belizlik Mopan Mayya antropologi va jamiyat rahbari hisoblanadi.U Hamdo'stlik tarixidagi har qanday mamlakatning general-gubernatori sifatida xizmat qilgan Mayya millatiga mansub birinchi mahalliy odam.

.

## Shaxsiy hayoti
## Havolalar
Magazine, Diplomat (31 May 2021). "First Woman of Maya Descent Elected as Governor - General in the Commonwealth". Retrieved 21 August 2023.

"Congratulatory Outpouring for GG Froyla T'zalam | Channel5Belize.com". Retrieved 21 August 2023.

"froyla tzalam". Namati.

"Staff & Board of Directors | Welcome to SATIIM". www.satiim.org.bz.

"SATIIM's Froyla Tzalam Explains Decision to Decline Nomination". Channel 5 Belize. 6 January 2017. Retrieved 24 April 2021.

"PM Confirms Nomination of Froyla Tzalam as the next Governor General". lovefm.com. 22 April 2021. Retrieved 23 April 2021.

"Court circular: March 21, 2022". The Times.

"Governor General Froyla T'zalam Bestowed Title of Dame". Channel5Belize.com. Retrieved 21 August 2023.

"Investiture Ceremony". Twitter.
Qosimov

**Qosimov**

* Akmaljon Qosimov — biokimyogar, Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi akademik (2000), biologiya fanlari doktori (1978), professor (1978)
* Anvar Qosimov — Oʻsh shahri-yetakchi sovet, oʻzbek sharqshunos, hindshunos, turkshunos olimi, tashqi siyosat va xalqaro aloqalar boʻyicha eksperti, tarix fanlari doktori, professor, Oʻzbekiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan yoshlar murabbiysi
* Azimjon Qosimov — Toshkentda tug‘ilgan
* Bahodir Qosimov — oʻzbek huquqshunosi va davlat arbobi, 2000—2001-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vaziri
* Baxtiyor Qosimov — oʻzbek futbolchisi,Oʻzbekiston Super ligasida ishtirokchisi
* Begali Qosimov — adabiyotshunos, filologiya fanlari doktori
* Eldor Qosimov – oʻzbek futbolchisi, hujumchi pozitsiyasida oʻynagan
* Erkin Qosimov — qurilish sohasidagi olim
* G‘ofur Qosimov — Namangan uyezdi „Qo‘shchi“ ittifoqi raisi
* Hasanboy Qosimov — Oʻzbekiston qahramoni, „Fidokorona xizmatlari uchun“ ordeni sohibi
* Hojiumar Qosimov — sozanda, va sanʼat oʻqituvchisi 1963-yilda Tojikiston SSRda xizmat koʻrsatgan artisti
* Jahongir Qosimov — taniqli oʻzbek rejissyori. 1958-yil 2-dekabrda Toshkentda tugʻilgan
* Kenesari Qosimov — Qozoq xonligining oxirgi xoni, Ablay xonning nabirasi
* Mahmud Qosimov — Oʻzbekistonning atoqli davlat
* Mamatqul Qosimov — 30 yoshda, Beshkent rayoni Ko‘jar qishlog‘idan, sobiq bosmachi, quloqqa tortilgan, bosmachilik harakati uchun sudlangan, jazoni o‘tagach kolxozga kirib olgan
* Maqsud Qosimov — yogʻoch oʻymakori, naqqosh usta
* Mirjalol Qosimov — Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi sobiq bosh murabbiyi
* Mirjamol Qosimov — oʻzbek futbolchisi, „AGMK“ klubi yarim himoyachisi
* Muhammad Qosimov — G‘uzor rayoni Katta Kubo qishlog‘idan, ruhoniy
* Muhammadjon Qosimov — sovet va tojik teatri hamda kino aktyori, teatr rejissyori, SSSR xalq artisti
* Muhammad Yusuf Qosimov — Qozon tatar, 1675-yilda Rossiya Qirolligining Hindistondagi elchixonasini boshqargan (Moʻgʻullar imperiyasi)
* Nabijon Qosimov — oʻzbek diplomati. 2013—2017-yillarda Oʻzbekiston xususiy sayyohlik uyushmalarining raisi
* Orif Qosimov — sozanda (dutor), bastakor. Oʻzbekiston xalq artisti (1979)
* Rustam Qosimov — Oʻzbekiston Prezidentining Jamoat va diniy tashkilotlar bilan aloqalar boʻyicha davlat maslahatchisi
* Saʼdulla Qosimov – 1922-yildan sudlov tizimida faoliyat koʻrsatgan
* Sulaymon Qosimov — aktyor, rejissyor, Oʻzbekiston xalq artisti (1944)
* Toʻlqin Qosimov — sovet va oʻzbek harbiy rahbari, mudofaa vazirining birinchi oʻrinbosari, 2000—2003-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlari Birlashgan shtabi boshligʻi, general-polkovnik
* Ulugʻbek Qosimov — oʻzbek yuristi, davlat arbobi. 2022-yildan Surxondaryo viloyati hokimi

## Yana qarang
* Qosimova
Qosimova

**Qosimova**

* Muharram Qosimova — sohibkor, Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1950)
* Musharrafa Qosimova – sovet va tojik teatr va kino aktrisasi, Tojikiston SSRda xizmat koʻrsatgan artist (1974)
* Nazokat Qosimova — oʻzbek olimi, siyosiy fanlar doktori, professor, xalqaro tizimlar va global rivojlanish siyosiy muammolari, mintaqaviy integratsiya, mintaqaviy xavfsizlik boʻyicha Oʻzbekistonning yetakchi eksperti
* Xanjara Qosimova — sovet va oʻzbek kinoshunosi, sanʼatshunoslik fanlari nomzodi (1963-yil), KPSS aʼzosi (1970—91-yillar)

## Yana qarang
* Qosimov
Parson Russell Terrier

**Parson Russell Terrier** () – Jack Russell Terrier zoti bilan bogʻliq boʻlgan zotdor it turi.

## Manbalar
Abul-Xorit Muhammad

**Abul-Xorit Muhammad** (*taxminan 1000 - 1017-yildan keyin) 1017-yilda Xorazm hukmdori.

## Tarjimayi holi
Abul-Xarit Muhammad Maʼmuniylar sulolasidan chiqqan. Xorazmshoh Abul-Hasan Alining oʻgʻli. 1017-yilda amakisi Xorazmshoh Maʼmun II oʻldirilgach, harbiylar uni Xorazm taxtiga oʻtqazadilar. Biroq, u aslida hech qanday harbiy kuchga ega emas edi. Xorazm ulugʻlari oʻrtasidagi kurashdan foydalanib, Sulton Mahmud Gʻaznaviy Xorazmga hujum qilib, u yerdagi qoʻshinlarni magʻlub etadi. Shundan soʻng u Muhammadni taxtdan agʻdarib, oʻz askari – Oltuntoshni Xorazmshoh unvoni bilan hokim qilib tayinlaydi. Sobiq Xorazmshoh Gʻaznaga joʻnatilgan, keyinchalik surgun qilingan. Abul-Xoritning keyingi taqdiri nomaʼlum.
## Manbalar

## Adabiyotlar

* Bosvort, CE „The Political and Dynastic History of the Iranian World (A. D. 1000—1217).“ Kembrij tarixi, jild. 4: The Saljuq and Mongol Periods. Ed. JA Boyl. Kembrij, Buyuk Britaniya: Kembrij universiteti nashriyoti, 1968 yil.
* Meisami, Juli Scott (1999). Persian Historiography to the End of the Twelfth Century. Edinburg universiteti nashriyoti 1–319. ISBN 9780748612765.
Matteo Mecacci

**Matteo Mecacci** (1975-yil 21-fevral) italiyalik diplomat, YXHTning Demokratik institutlar va inson huquqlari boʻyicha byurosi (DIIHBB) direktori lavozimida ishlagan. Oʻtmishda u Italiyada Radikal partiya parlamenti aʼzosi va Demokratik partiya roʻyxatida Tibet uchun xalqaro kampaniya prezidenti va Xalqaro jinoiy sud, oʻlim jazosini bekor qilish, diniy erkinlik va boshqa taniqli inson huquqlari kampaniyalarining yetakchi advokati boʻlgan.

## Hayot yoʻli va taʼlimi
Matteo Mecacci 1975-yil 21-fevralda Italiyaning Florensiya shahrida tugʻilgan. U ona shahridagi Florensiya universitetida xalqaro huquq yoʻnalishida oʻqiydi.

## Siyosiy faoliyati

### Boshlanishi
Oʻqishni tamomlaganidan koʻp oʻtmay, Mecacci Nyu-Yorkda „Adolatsiz tinchlik yoʻq“ va Birlashgan Millatlar Tashkilotining (BMT) Iqtisodiy va Ijtimoiy Kengashida (ECOSOC) maslahatchi maqomiga ega boʻlgan Transmilliy Radikal Partiya (TRP) nodavlat tashkilotida ishlay boshladi. TRP va NPWJdagi xizmati davomida (2001-yildan 2008-yilgacha) Mecacci demokratiyani targʻib qilish va inson huquqlarini himoya qilish boʻyicha turli kampaniyalarni muvofiqlashtirgan va ishtirok etgan. Ular orasida Xalqaro jinoiy sudni yaratish kampaniyasi va oʻlim jazosiga universal moratoriy kampaniyasi (2007-yil 18-dekabrda) BMT Bosh Assambleyasi tomonidan qabul qilinishiga olib keldi. Birlashgan Millatlar Tashkilotiga aʼzo davlatlarni oʻlim jazosiga universal moratoriy qoʻyishga chaqiruvchi rezolyutsiya 100 dan ortiq mamlakatlarning ijobiy ovozini oldi.

AQShda ishlagan holda, u Birlashgan Millatlar Tashkilotini isloh qilish tarafdori boʻlgan xalqaro nohukumat tashkilotlari koalitsiyasini va xususan, BMT Inson huquqlari boʻyicha komissiyasini, keyinchalik Birlashgan Millatlar Tashkilotining Inson huquqlari kengashining tuzilishi bilan isloh qilingan.

U 1990-yillarning oxirida Amerika maʼmuriyati va bir qator yangi demokratiya mamlakatlari tomonidan ilgari surilgan Demokratik mamlakatlar koalitsiyasi boʻlgan Demokratik davlatlar hamjamiyatining Xalqaro boshqaruv qoʻmitasini yaratish tashabbuskorlari qatorida edi.

## Akademik faoliyat
2011-yil mart oyida Mecacci Gananing Akkra shahrida boʻliboʻtgan Milliyisloh qilish konferensiyasida xalqaro maslahatchi sifatida ishtirok etdi. 2011-yil may oyida u Roma Tre universiteti siyosatshunoslik fakultetida Tinchlikni saqlash va xavfsizlikni oʻrganish magistratura dasturida YXHTning roli haqida maʼruza qildi.

## Manbalar

## Havolalar

* Shaxsiy veb-sayt (arxivlangan)
* HuffPost – muallifning profili
Myanma fuqarolik urushi (2021—hozirgacha)

**Myanmadagi fuqarolar urushi**, shuningdek, **Myanma bahori inqilobi** va **Xalq mudofaa urushi** deb ham ataladi. Myanmada 2021-yilgi harbiy toʻntarishga javoban avj olib, uzoq davom etgan qoʻzgʻolonlardan keyin yuzaga kelgan hamda davom etayotgan fuqarolar urushi va toʻntarishga qarshi noroziliklarning zoʻravonlik bilan bostirilishi.

Toʻntarishdan keyingi oylarda muxolifat Milliy birlik hukumati atrofida birlashib, Davlat boshqaruv kengashi (DBK), harbiy xuntaga qarshi hujum boshladi. 2022-yilga kelib, muxolifat kam aholi yashaydigan katta hududni nazorat ostiga oldi. Koʻpgina qishloq va shaharlarga xuntaning hujumlari natijasida oʻn minglab odamlar quvib chiqarildi. Davlat toʻntarishining ikki yilligi munosabati bilan 2023-yil fevralida SAC raisi Min Aung Hlaing shaharchalarning „uchdan biridan koʻprogʻi“ ustidan barqaror nazorat yoʻqotilganini tan oldi. Mustaqil kuzatuvchilarning taʼkidlashicha, haqiqiy raqam ancha yuqori boʻlishi mumkin. Nazorat yoʻqotilgan 330 ta shaharchadan 72 tasi Tatmadav nazorati ostida boʻlib, harbiy kuchlar xunta bilan birlashgan. Biroq, xunta nazorati ostidagi shaharchalar barcha asosiy aholi markazlaridir.

2022-yil sentyabr oyi holatiga koʻra, 1,3 million kishi ichki koʻchirilgan, 13 mingdan ortiq bola halok boʻlgan. BMT hisob-kitoblariga koʻra 2023-yil mart oyiga kelib, davlat toʻntarishidan keyin Myanmada 17,6 million kishi insonparvarlik yordamiga muhtoj boʻlgan, 1,6 million kishi esa mamlakat ichkarisida koʻchirilgan va 55 mingta fuqarolik binolari vayron boʻlgan. UNOCHA 40 000 dan ortiq odam qoʻshni davlatlarga qochib ketganini maʼlum qildi.

2023-yil oktyabr oyida Birma ommaviy axborot vositalari Tatmadavning quyi toifalari orasida tarqoqlik boshlangani, qochoqlik va ruhiy holatning tushkunligi juda keng tarqalgani haqida xabar berishni boshladi. Shuningdek, bu vaqtda Tatmadav mamlakatning 40% dan kamroq qismini nazorat qilayotgani xabar qilingan. 2023-yil noyabr oyi boshida Birma shimolidagi uchta qurolli jangari guruh MMDAA, TMOA va AA mojaroga toʻliq kirgani haqida rasmiy xabar qilingan edi. Uch guruh eʼlon qilgan bayonotda aytilishicha, ular 80 dan ortiq harbiy baza va chegaradagi Chinshvehav shahrini qoʻlga kiritgan. Harbiy xuntaga qarshi yirik isyonchi guruhlar tomonidan 1027 va 1107 operatsiyasi kabi bir nechta qoʻshma qarshi hujumlar uyushtirildi. Hujumlar muvaffaqiyatli boʻlib, isyonchilar 200ga yaqin shaharchani qoʻlga olishdi.

## Kelib chiqishi
## Izohlar

## Manbalar
Fargʻonaning Neftchi jamoasi futbolchilari roʻyxati

„Neftchi Fargʻona“ – Oʻzbekistonning Fargʻona shahrida joylashgan oʻzbek professional futbol klubi. Klub 1962-yilda Fargʻona shahrida tashkil topgan. 1962-yildan 1991-yilgacha „Neftchi“ SSSRning turli ligalarida oʻynagan. 1992-yildan buyon klub Oʻzbekiston futbol boʻyicha oliy divizioni – Oʻzbekiston ligasida oʻynadi. Klub oʻz oʻyinlarini „Istiqlol“ stadionida oʻtkazadi.

## Chet ellik futbolchilar roʻyxati

## Manbalar

## Havolalar

* „Neftchi“ FK rasmiy sayti
Abbos Gʻulomov

**Abbos Gʻulomov Bahtiyor oʻgʻli** ( Baxtiyor ugli; 5-iyul 1998-yil) – Oʻzbekistonlik yarim himoyachi. Hozirda Namanganning „Navbahor“ futbol klubi oʻyinchisi.

## Futbolchilik faoliyati
Namangan futbolchi tarbiyalbuvchisi Abbos, faoliyatini Namangan futbol akademiyasida Otabek Otaboev va Umarxon Otaxonov murabbiylari qoʻl ostida boshlagan. 2017-yilgi mavsumda Uychi tumanining „Xotia-79“ jamoasi tarkibida bir muddat oʻynagan. 2018-yilgi mavsumda „Navbahor“ jamoasiga oʻtib, bir muddat yoshlar jamoasida oʻynagach Gʻuzorning „Shoʻrtan“ klubiga ijaraga berilgan. 2019-yilgi mavsumda „Navbahor“ jamoasiga qaytdi va asosiy jamoa bilan shartnoma imzoladi. „Navbahor“ klubida uch mavsum oʻynagan Abbos 2022-yilgi mavsum boshida Fargʻonaning „Neftchi“ jamoasiga ijaraga berilgan. „Navbahor“ jamoasi bilan tuzilgan shartnoma 2023-yil dekabr oyida tugagan. Abbos 2025-yil o'z uyiga Namanganga qaytgan. Hozrda futbolchi 2025-yil boshidan „Navbahor“ jamoasi bilan shartnoma tuzgan va faoliyatini shu klubda davom ettirmoqda.

## Manbalar

## Havolalar

* Abbos Gʻulomov  OʻzPFL saytida futbolchi profili

* Abbos Gʻulomov Transfermarkt saytida futbolchi profili
* Abbos Gʻulomov Soccerway saytida futbolchi profili
Abidin masjidi

**Abidin masjidi** () – Terengganu federal davlati (yoki sultonligi) qirollik masjidi. Bino Sulton Zainal Abidin II tomonidan 1793–1808-yillarda bunyod etilgan. *Oq masjid* yoki *Katta masjid* nomi bilan ham tanilgan Abidin masjidi Malayziyaning Terengganu federal davlati Kuala Terengganu shahrida joylashgan. Bino yaqinida qadimgi qirollik maqbarasi mavjud.

## Tarixi
Abidin masjidi (*Marhum masjidi* deb ham ataladi) marhum Sulton Zainal Abidin II tomonidan 1793-yildan 1808-yilgacha boʻlgan vaqt mobaynida barpo etilgan. Masjidni qurishda yogʻochdan foydalanilgan, ammo Sulton Umar davrida – taxminan 1852-yilda masjid gʻishtdan qayta qurilgan. 1881-yilda Sulton Ahmad II ibni Yang Dipertua Muda Tengku Mahmud Sulton Zainal Abidin II davrida qurilgan eski gumbaz oʻrniga yangi gumbaz qurdirgan. Yangi taʼmirdan oʻtkazilgan masjidning ochilish marosimi hijriy 1298-yil (1881-yil) 1-jumadissoni, shanba kuni ertalab soat 7:00 da boʻlib oʻtadi. 1901-yilda Sulton Zainal Abidin III davrida masjid yana bir bor taʼmirlangan. Binoga tashrif buyuruvchilar soni ortib borayotganligi sababli bino hududi kengaytirilgan. Masjidga qoʻshimcha ravishda aylana shakldagi tosh ustunlar hamda uchta minora qurilgan.

Masjid 1972-yilda al-Sulton Ismoil Nosiriddinshoh davrida ham taʼmirdan oʻtkazilgan. Bino hududi ikki baravarga kengaytirilgan, baland minora va yangi gumbazlar qurilgan. Masjidning kirish eshiklari va panjaralariga Qurʼon oyatlari oʻyib ishlangan. Noyob usulda ishlov berilgan minbar janob Abdulqodir tomonidan bugungi kungi koʻrinishga keltirilgan.

Masjid hududiga qirol oilasi aʼzolari dafn etilgan.

## Yana qarang

* GoogleMaps StreetView of Masjid Abidin

## Manbalar
Jome masjidi (Burhonpur)

**Jome masjidi** – Hindistonning Madhya Pradesh shtatidagi Burhonpur shahrida joylashgan masjid. U davlat ahamiyatiga ega yodgorliklar roʻyxatiga kiritilgan.

## Tarixi
Masjid ichidagi lavhada yozilgan sanskrit va arab yozuvlariga koʻra, masjid 16-asrga oid boʻlishi mumkinligi taxmin qilinadi. U Foruqiylar sulolasidan boʻlgan Odilshoh IV tomonidan qurdirilgan. Masjid shahar markazida joylashgan Burhonpur qirollik jamoat masjidi sifatida bunyod etilgan.

## Tavsifi

Masjidning hovlisi ochiq boʻlib, namozxona gʻarb tomonda joylashgan. Namozxonaning tomi tekis, fasadida oʻn beshta ravoqli teshiklar bor. Tom boʻylab jangovar devorlardan iborat parapet oʻtkazilgan. Fasad ikkita besh qavatli minora bilan oʻralgan.

### Ichki koʻrinishi
Ibodatxona beshta qismdan iborat. Masjidda oʻn besh mehrob bor. Markaziy mehrob ustida arabcha yozuvlar yozilgan. Janubdagi mehrob ustiga ikki tilda yozilgan, tepasida arabcha, pastda esa sanskrit yozuvi mavjud.

## Manbalar
Sulton Abu Bakar davlat masjidi

**Sulton Abu Bakar davlat masjidi** () – Malayziyadagi Johor davlat masjidi. Bino 1892–1900-yillarda Sulton Abu Bakar tomonidan bunyod etilgan.

## Arxitekturasi
Meʼmor Tuan Hoji Muhammad Orif bin Punak masjidga ishlov berishda inglizlarning Viktoriya meʼmorchilik sanʼatidan, shuningdek, baʼzi Malay arxitekturasi elementlaridan ham foydalangan.

## Transport
Masjidga P-101 yoʻnalishidagi Muafakat avtobusi orqali borish mumkin.

## Manbalar

## Havolalar

* Malayziya turizmi – Sulton Abu Bakar masjidi
Sunehri masjidi (Chandni Chovk)

**Sunehri masjidi** () – Eski Dehlidagi 18-asrda bunyod etilgan masjid. U Boburiy imperatori Muhammad Shoh davrida Boburiy zodagon Roshan-ud-Daula tomonidan qurilgan. Masjid bir vaqtlar Qizil Fortga olib boradigan imperator bulvari boʻlgan Chandni Chovk shahridagi Gurudvara Sis Ganj Sohib yaqinida joylashgan.

Masjidning asl qiyofasi musulmonlar uchun kengaytmalar qurilganligi sababli oʻzgartirgan. Masjid ham bosqinchilik xavfi ostida koʻp ziyon koʻrgan.

## Tarixi
Sunehri masjidi 1721-1722-yillarda Boburiylar imperatori Muhammad Shoh saroyida hokimiyat tepasiga koʻtarila boshlagan boburiylar amiri Roshan-ud-Daula tomonidan qurilgan. Masjid Roshan-ud-Daulaning ruhiy ustozi Shoh Bhikga bagʻishlangan edi.

1739-yilda forsiy Nodirshoh Dehliga bostirib kiradi. Sunehri masjididan turib, u Dehlini talon-taroj qilishni buyuradi, bu holat koʻplab qurbonlar va shaharga jiddiy zarar yetkazilishiga sabab boʻladi.

## Arxitekturasi
Sunehri masjidiga koʻcha sathidan baland zinapoyalar orqali chiqiladi. Masjid tepasida uchta lampochka shaklidagi zarhal gumbaz va nozik minoralari bor. Masjidning fasadida uchta arkli kirish yoʻllari mavjud. Masjidning ichki qismi uchta qismga boʻlingan. Stukko uslubida bezatish ishlari masjidning ichki va tashqi tomonida arabesk va gulli naqshlar koʻrinishida namoyon boʻladi.

## Manbalar

## Havolalar