Anqara aviatsiya muzeyi

**Ankara Aviatsiya muzeyi** () – harbiy aviatsiyaga oid muzey boʻlib, u Turkiya Harbiy-havo kuchlariga tegishli va ular tomonidan boshqariladi. Muzey Turkiyaning Anqara shahri, Etimesgut tumanida joylashgan. Muzeyning umumiy maydoni 64 321 m² (taxminan 692 350 kvadrat fut)ni tashkil etadi.

## Joylashuvi va kirish yoʻllar
Muzey D.750 davlat avtomobil yo‘li (shuningdek Fotih Sulton Mehmet bulvari deb ham ataladi) boʻyida,  joylashgan. Uning Anqara shahar markazidan masofasi taxminan 16 km (9,9 mil) ni tashkil qiladi.

Muzey dushanbadan tashqari har kuni mahalliy vaqt bilan soat 09:00 dan 16:30 gacha tashrif buyuruvchilar uchun ochiq.

## Tarixi
Muzey Turkiya Harbiy-havo kuchlari (TUAF) tomonidan mamlakatdagi ikkinchi shunday muzey sifatida tashkil etilgan. 1998-yil 18-sentyabrda tantanali ravishda ochilgan boʻlib, ochilish marosimida Atatürkning asrab olingan qizi va Turkiyaning ilk ayol harbiy uchuvchisi Sabiha Gökçen ishtirok etgan.

## Muzey
Muzey umumiy hisobda 64 321 m² (taxminan 692 350 kvadrat fut) maydonni egallaydi, shundan 2 000 m² (22 000 kvadrat fut) qismi yopiq hudud hisoblanadi. Ochiq maydonda samolyotlar va bitta vertolyot namoyish etilgan. Koʻrgazmadagi eksponatlar orasida MiG turkumiga mansub uchta harbiy samolyot bor. Jumladan:
* **PZL-Mielec Lim-6** – MiG-17 ning Polshada ishlab chiqarilgan varianti boʻlib, Bolgariya Harbiy-havo kuchlari tomonidan sovgʻa qilingan;
* **Shenyang J-6** – MiG-19 ning Xitoyda ishlab chiqarilgan talqini boʻlib, Pokiston Harbiy-havo kuchlaridan olingan;
* **MiG-21MF** – Vengriya Harbiy-havo kuchlari tomonidan hadya qilingan.
Yana bir muhim eksponat – „*Fethi Bey*“ deb nomlangan Blériot samolyotining nusxasidir. U 2001-yilda TRT (Turkiya Radio va Televideniyesi) tomonidan namoyish etilgan „*Altın Kanatlar*“ („Oltin qanotlar“) nomli hujjatli film uchun maxsus tayyorlangan.

Yopiq hududda XVII asrda yashagan usmoniylar arboblari – Lagari Hasan Çelebi va Hezarfen Ahmet Çelebi tomonidan amalga oshirilgan parvoz sinovlariga oid maketlar namoyish etiladi. Shuningdek, 1911-yilda tashkil topganidan buyon Turkiya Harbiy-havo kuchlari (TUAF) tomonidan foydalanilgan turli samolyotlarning maketlari ham mavjud. „Turkiya va jahon aviatsiyasi tarixi“ zalida turli suratlar va hujjatlar, Turkiyada ishlab chiqarilgan ilk samolyotlar – *Uğur* va *Pezetelning* yarim hajmdagi maketlari, TUAF bayroqlari, harbiy-havo kuchlarining turli qurol tizimlari maketlari, TUAF qoʻmondonlarining byustlari, Usmoniylar davrining ilk uchuvchilariga oid parvoz kiyimlari, bayroqlar, nishonlar, shuningdek aviatsiya sohasida halok boʻlganlar roʻyxatlari va qoʻmondonlarga tegishli xotira buyumlari namoyish etilgan. Bundan tashqari, Tylliriya jangida urib tushirilgan TUAF qiruvchi uchuvchisi Cengiz Topelga tegishli buyumlar ham koʻrgazmaga qoʻyilgan. Muzeyda Sabiha Gökçenga bagʻishlangan maxsus burchak mavjud boʻlib, unda uning aviatsiya faoliyatiga oid shaxsiy buyumlari saqlanadi. Yana bir burchak esa turkiyalik ayol uchuvchilarga bagʻishlangan.

1999 yilda Turkiya Harbiy-havo kuchlari Logistika qoʻmondonligi tomonidan ajratilgan va „*Mavi Dünya*“ („Koʻk dunyo“) deb nomlangan binoda Lockheed T-33 va Northrop F-5 samolyotlarining kabina (kokpit)lari joylashtirilgan. Tashrif buyuruvchilar ushbu kokpitlarga oʻtirib koʻrishlari mumkin.

## Manbalar