open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ogʻabek Sobirov

**Og'abek Sobirov** – 1972-yil 24-iyun kuni Xorazm viloyati, Urganch shahrida tugʻilgan. 1978-yil Urganch shahar Alisher Navoiy nomli 9-son oʻrta maktabning birinchi sinfiga borgan. 1983-yil 2-son Bolalar musiqa maktabiga oʻqishga boradi. 1988-yili tugatib Urganch shahar M. Xarratov nomidagi sanʼat kollejiga oʻqishga kirdi. Oʻqish faoliyatida 4 yil Qashqar rubob mutahassisligi boʻyicha tahsil oldi.
Oʻqish jarayonida Urganch yogʻ-moy kombinati qoshidagi „Soqili navo“ ansambliga ishga kirdi. Oʻqishni tugatgach Komiljon Otaniyozov nomidagi Davlat filarmoniyasiga ishga qabul qilindi. Oʻqib yurgan paytlarida koʻpgina Davlat tadbirlarida faol ishtirok etdi. Bir qancha diplom va faxriy yorliqlar bilan taqdirlandi. Shu bilan birga Toshkentda oʻtkazilgan Oʻrta Osiyo mintaqaviy maqomchilar koʻrik-tanlovida qatnashdi va ragʻbatlantiruvchi diplomga ega boʻldi.
1990-yil Kamolot koʻrik-tanlovida ishtirok etdi. Xonanda ilk bor 1993-yili filarmoniya binosida yakkaxon konsertini oʻtkazdi.
1996-yili Ogahiy nomidagi komediya va drama teatrida navbatdagi konsert dasturini berdi. 1997-yili Komiljon Otaniyozov xotirasining 80 yilligiga bagʻishlangan Respublika koʻrik-tanlovida ikkinchi oʻrin sohibi boʻldi.
1998-yil ilk bor Toshkentdagi Turkiston saroyining yozgi binosida yakkaxon konsert dasturini oʻtkazdi. Shu yilda boshlab xonanda „Istiqlol“ konsert saroyida konsertlarini oʻtkazib kelmoqda. 2008-yil 19-20-21-22-iyun kunlari „Istiqlol“ saroyida navbatdagi konsert dasturini oʻtkazdi.
2002-yil xonanda uchun juda omadli keldi. U shu yili Prezidentimiz tomonidan Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan artist unvoniga sazovor boʻldi.
2007-yil xonanda aktyorlik mahoratini koʻrsatish uchun „Qizgʻaldoq“ filmida bosh rolni ijro etdi. Xonanda koʻpgina horijiy davlatlarda gastrolda boʻldi. Jumladan Turkiya, Fransiya, Malayziya, Janubiy Koreya, Vengriya, Rossiya va Eronda oʻzbek sanʼatini targʻib qildi.
2020-yil mustaqillik bayrami arafasida Oʻzbekiston xalq artisti unvoni bilan taqdirlandi. 2024-yilda Tojikiston xalq hofizi faxriy unvoni bilan taqdirlangan. 2025-yil 30-dekabrda esa Qoraqalpogʻiston xalq artisti faxriy unvonini oldi.

## Manbalar
Muhammad Islom Universiteti

**Muhammad Islom Universiteti** (**MUI**) - Islom xalqi (NOI)ga qarashli 12-sinfgacha bo'lgan maktabgacha ta'lim muassasasi,Amerika Qo'shma Shtatlari, Illinoys shtati , Chikagoning Janubiy Shore hududida, Maryam masjidi yonida joylashgan. Har bir yirik NOI masjidi MUIga ega. Maktablarni doktor Larry Muhammad boshchiligidagi Islom millati ta'lim vazirligi boshqaradi. 1930-yilda tashkil etilgan MUI Amerikadagi birinchi islom qora  maktabi tizimidir.

## Tarix
Islom universiteti Elijah Muhammad tomonidan asos solingan. Maktabga Ilyos Muhammadning rafiqasi Clara Muhammad va Islom xalqining boshqa faxrli onalari tomonidan 1934-yilda Michigan shtatining Detroit shahrida katta yordam ko'rsatildi va tashkilotning dastlabki muassasalaridan biri sifatida doimiy e'tiborda edi. Bu "matematika, astronomiya va sivilizatsiya haqidagi umumiy bilimlarni" o'rgatadigan boshlang'ich maktab edi. Islom xalqi bor bo'lgan ko'plab shaharlarda maktablar tashkil etilgan. 1974-yilga kelib butun mamlakat boʻylab 47 ta Islom universiteti maktablari mavjud edi.

Ba'zi olimlar Islom universiteti maktablari paydo bo'lishini qora tanli oilalar tomonidan o'z bolalarini uyda o'qitish uchun qilingan ilk urinishlar belgisi deb atashadi.

1975-yilda otasining vafotidan soʻng, Warith Deen Muhammad Muhammad Islom universitetini otasi asos solgan universitet oʻrniga Clara Muhammad maktablariga (yoki oddiygina *Muhammad maktablariga*) aylantirdi. Maktab tizimi "Amerika Qo'shma Shtatlari va Karib dengizi orollari bo'ylab taxminan 75 ta boshlang'ich, o'rta va yuqori maktablarning birlashgan ko'rinishi" dir. Amerika Ta'lim Tadqiqotlari Assotsiatsiyasi xodimi Zakiyyah Muhammad maktablarga "maqtovga sazovor natijalarga erishayotgan islom ta'limi tizimlari namunasi" deb ta'rif bergan.

Vazir Louis Farrakhan "Islom millati"ni qayta tiklaganida,  tashkilotning muassasalaridan biri bo'lgan Islom universitetini ham tikladi.

## Manbalar

## Havolalar

* Muhammad islom universiteti
* Klara Muhammad opa maktablari 
* Atlantadagi Muhammad maktablari
* Opa Klara Muhammad maktabi bitiruvchilari milliy assotsiatsiyasi
Tarona records

**Tarona records** — 1997-yilda tashkil etilgan Tarona Records ovoz yozish studiyasidan tashqari, mediamahsulotlar tayyorlash (Tarona Audio) va konsert tadbirlarini («Tarona konsert») tashkil qilingan.Tarona Records asoschisi, tadbirkor Ravshan Yo‘ldoshev hisoblanadi.

## Manbalar
Geopotensial maydon

**Geopotensial** **maydon**- Yerning gravitatsiya maydonining salohiyati. Qulaylik uchun u koʻpincha birlik massasiga potentsial energiyaning *manfiy* deb taʼriflanadi, shuning uchun gravitatsiya vektori bu potentsialning gradienti sifatida inkor qilinmasdan olinadi.

## Kontseptsiya
Geofizik ilovalar uchun tortishish gravitatsiyadan farqlanadi. Gravitatsiya Yerning aylanishi natijasida yuzaga keladigan tortishish kuchi va markazdan qochma kuch sifatida aniqlanadi. Xuddi shunday, geopotentsial deb ataladigan effektiv potentsialni shakllantirish uchun tegishli skalyar potentsiallarni qoʻshish mumkin, W. Oʻrtacha global dengiz sathi geopotentsialning izosirtlaridan biriga yaqin. Bu *ekvipotensial sirt* yoki doimiy geopotensial sirt *[[geoid]]* deb ataladi. Gravitatsion kuch va markazdan qochma kuchning qoʻshilib, geoidga ortogonal kuchga qanday erishishi rasmda koʻrsatilgan (masshtab oʻlcham uchun emas). 50 gradus kenglikda gravitatsiya kuchi (rasmdagi qizil chiziq) va lokal vertikal (rasmdagi yashil chiziq) oʻrtasidagi farq aslida 0,098 gradusni tashkil qiladi. Harakatdagi massa nuqtasi (atmosfera) uchun markazdan qochma kuch tortishish kuchiga toʻgʻri kelmaydi va vektor yigʻindisi Yer yuzasiga toʻliq ortogonal emas. Bu atmosfera harakati uchun koriolis effektining sababidir.

Geoid — bu Yer ichidagi tartibsiz massa taqsimoti tufayli yumshoq toʻlqinli sirt. Biroq uni mos yozuvlar ellipsoidi deb ataladigan evolyutsiya ellipsoidi bilan yaqinlashtirish mumkin. Hozirgi vaqtda eng koʻp qoʻllaniladigan mos yozuvlar ellipsoidi, 1980-yilgi Geodezik maʼlumotnoma tizimi (GRS80) geoidni ±100 m dan bir oz koʻproq masofaga yaqinlashtiradi. Oddiy model geopotentsial *U* uning ekvipotentsial sirtlaridan biri sifatida ushbu referent ellipsoidga ega boʻlib, haqiqiy potentsial *W<sub>0</sub>* bilan bir xil model potensiali *U<sub>0</sub>* boʻlishi mumkin; bu model normal potentsial deb ataladi. T=W-U *bezovta qiluvchi potentsial* deb ataladi. Gravitatsiya maydonining koʻplab kuzatiladigan kattaliklari, masalan, tortishish anomaliyalari va plumblinning burilishlari, bu bezovta qiluvchi potentsial orqali ifodalanishi mumkin.

Amaliy yer usti ishlarida, masalan, tekislashda, geopotentsialning muqobil versiyasi **geopotensial raqam** deb ataladi. C, ular geoiddan yuqoriga qarab hisoblanadi:C =-\left(W- W_0\right),

## Matematik formula
Sunʼiy yoʻldosh orbital mexanikasi uchun geopotentsial odatda sferik garmonikalarga ketma-ket kengayish bilan tavsiflanadi (spektral tasvir). Shu nuqtai nazardan, geopotensial Yerning tortishish maydonining potentsiali sifatida qabul qilinadi, yaʼni markazdan qochma potentsialni chetlab oʻtadi.

Sferaning oddiy holatida geopotensialni () yechish: \Phi(h) =\int_0^h g\,dz \Phi =\int_0^z \left[ \frac{Gm}{(a+z)^2} \right] dzIntegral hisoblanadi:\Phi =Gm \left[\frac{1}{a}- \frac{1}{a+z} \right]bu yerda:

*  igravitatsion doimiy
*  Yerning massasi,
*  Yerning oʻrtacha radiusi,
* z geometrik balandlik
*  esa z balandlikdagi geopotensial, birligi [m2/s2] yoki [J/kg].

## Yana qarang

* Geoid
* Geopotensial balandlik
* Geopotensial model
* Normal gravitatsiya
* Fizik geodeziya

## Manbalar
Antoine Olivier Pilon

**Antoine Olivier Pilon** (; 1997-yil 23-iyunda tugʻilgan) — kanadalik aktyor.

## Hayoti
Antuan-Olivier ota-onasi bilan Gaspe shahridagi Port-Daniel-Gaskonsga koʻchib oʻtganida 4 yoshda edi. Oʻn yoshida Antuan-Olivier Monrealga qaytadi. Singlisi Arjen-Elizabet bilan birgalikda u filmlarni suratga olishga katta qiziqish bildira boshladi. Antuan-Olivier Pilon Monrealdagi kollejni tamomlagan. U uchta tilni biladi va ravon gapiradi: fransuz, ingliz va ispan. 2009-yilda Antuan-Olivier reklama roliklarida rol oʻynay boshladi. 2012-yilda u televideniyeda ishlay boshladi.

## Filmografiyasi
* 2011: Thrill of the Hills (Frisson des collines)
* 2012: The Pee-Wee 3D: The Winter That Changed My Life (Les Pee-Wee 3D)
* 2012: Laurence Anyways
* 2014: Mommy
* 2016: 1:54
* 2017: Junior Majeur
* 2018: Youtopia
* 2019: Before We Explode (Avant qu’on explose)
* 2020: Most Wanted
* 2020: Death of a Ladies' Man
* 2021: Maria Chapdelaine
* 2021: Sam

## Manbalar
Lamont (Alberta)

**Lamont** Kanadaning Alberta markazidagi shaharchadir. U 60 km Edmontondan sharqda 15-magistral va 831-magistral kesishmasida.

## Tarix
Lamont sharachasi qurilishi 1880-yillarda boshlangan. Hududning 1800-yillarning koʻp qismida Edmonton va Vinnipeg oʻrtasidagi sayohatchilar tomonidan foydalanilgan Viktoriya yoʻli boʻylab joylashishi hududning gullab-yashnashiga yordam berdi. Bu Viktoriya izi daryodan janubga choʻzilgan, „plain trail“ deb ataladigan yoʻl edi. (Xuddi shu nom ostida yaxshi maʼlum boʻlgan muqobil yoʻl shimoliy qirgʻoq boʻylab oʻtgan va hozirda Edmontondagi Viktoriya Trail tomonidan yodga olingan).

Shahar kanadalik siyosatchi John Henderson Lamont sharafiga nomlangan.

Lamont kasalxonasi 1912-yilda ochilib, butun mintaqaga xizmat koʻrsatgan.

1960-yil 29-noyabrda yaqin atrofdagi Chipman shahridan oʻquvchilarni Lamontdagi maktabga olib ketayotgan maktab avtobusini poyezd urib yubordi, natijada 17 nafar oʻquvchi (15 qiz va 2 oʻgʻil) halok boʻldi. Toʻqnashuv shaharning sharqiy tomonida, 15-magistraldan shimoldagi chorrahada ertalab soat 9:00 da sodir boʻlgan.

## Demografiya
Kanada Statistikasi tomonidan oʻtkazilgan 2021-yilgi aholini roʻyxatga olishda Lamont shaharchasida 1744 kishi istiqomat qilgan, jami 743 xususiy uyning 684 tasida istiqomat qilgan (). Yer maydoni . 2021-yilda 190,8/km holi zichligiga ega edi.

2016-yilda Kanada Statistikasi tomonidan oʻtkazilgan aholini roʻyxatga olishda Lamont shaharchasi oʻzining 695 xususiy uy-joyidan 664 tasida 1774 nafar aholi istiqomat qilgan ().  yer maydoni bilan, 2016-yilda 192,8/km aholi zichligiga ega edi. 

## OAV
*The Lamont Leader* haftalik gazeta boʻlib, Lamontga xizmat qiladi.

## Manbalar
14 Andromedae b

**14 Andromedae b** (qisqartirilgan **14 va b**), rasmiy ravishda **Spe**  deb nomlangan. Andromeda yulduz turkumidagi Yerdan taxminan 249 yorugʻlik yili uzoqlikda joylashgan quyosh tizimidan tashqaridagi sayyoradir .

Aylanish davri 186 kunni tashkil etadi. Uning minimal massasi Yupiterning massasidan 4,8 barobarga ogʻirroq. Sayyora 0,0094 ekssentriklik bilan aylanadi, yaʼni uning aylanish jarayonida orbital masofasi atigi 0,02 AU ga oʻzgaradi.

## Nomenklaturasi
2014-yil iyul oyida xalqaro Astronomiya Ittifoqi (International Astronomical Union) NameExoWords nomli dasturni ishga tiushirdi. Dasturdan maqsad kashf etilga ekzoplanetalar va ularning yulduzlariga tegishli nomlar berish jarayoni. Jarayon ommaviy tarzda nomlar taflif etish va yangi nomlar uchun ovoz berishni oʻz ichiga oladi. 2015-yil dekabr oyida IAU ushbu Sayyora uchun Spe nomini eʼlon qildi. Ushbu nom Kanada Qirollik Astronomiya jamiyatidagi Thunder Bay markazi tomonidan taqdim etilgan va quydagicha tavsiflangan. Yaʼni 'Spes', lotin tilidan tarjima qilingandan „umid“ deganiri (yana Spes nomi Rimliklarinig umid maʼbudasi ham boʻlgan.)

## Kashf qilinishi
14 Andromedae b, 2008-yil 2-iyulda Doppler Spectroscopy usuli yordamida yaponiyalik Bunʼei Sato tomonidan kashf etilgan

## Yana qarang

* 81 Ceti b
* 6 Lyncis b

## Havolalar

* 
*
Ogahiy nomidagi ijod maktabi

**Ogahiy nomidagi ijod maktabi** Xorazm viloyati Xiva shahrida joylashgan.

Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining „Muhammad Rizo Erniyozbek oʻgʻli Ogahiy tavalludining 210 yilligini nishonlash hamda Xiva shahrida Ogahiy ijod maktabini tashkil etish toʻgʻrisida“gi qarori qabul qilindi. Bu haqida Adliya vazirligining „Huquqiy axborot“ kanalida xabar berildi.
Qarorga muvofiq, 2019-yil dekabr oyida Muhammad Rizo Erniyozbek oʻgʻli Ogahiy tavalludining 210 yilligi mamlakat miqyosida keng nishonlanadi.
Shuningdek, Xiva shahrida Ogahiy nomidagi ona tili va adabiyot fanini chuqurlashtirib oʻqitishga hamda xorijiy tillarga ixtisoslashtirilgan maktab-internati (Ijod maktabi) tashkil etiladi.

Xorazm viloyati Xiva shahri Qiyot mahallasi, „Aʼlo“ koʻchasi 45-A uyda joylashgan.

## Maktab taʼlim tizimi
Ogahiy nomidagi ijod maktabiga oʻquvchilar 7-sinfdan boshlab maxsus imtihonlar orqali qabul qilinadi va taʼlim 11-sinfgacha davom etadi. Maktabda ona tili va adabiyot, ingliz tili fanlari chuqurlashtirib oʻqitiladi. Dars mashgʻulotlaridan keyingi vaqtda qoʻshimcha fan toʻgaraklari va agentlik tasarrufidagi ijod maktablarida Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2021-yil 19-iyundagi PQ-5188-sonli qaror asosida toʻgaraklar faoliyat koʻrsatmoqda. Har chorakda ichki monitoring orqali oʻquvchilar bilimi imtihondan oʻtkaziladi. Oʻzlashtirishi past boʻlgan oʻquvchilar maktabdan chetlatiladi. Maktabda hozirgi vaqtda oʻqituvchilar soni jami *29 nafarni, oʻquvchilar soni 200 nafarga yaqinni tashkil etadi.*

## Qulayliklari
Maktabda darslardan tashqari ijodiy va zamonaviy kasblar oʻrgatiladi. Oʻquvchilar bepul yotoqxona bilan taʼminlanadi. Barcha oʻquvchilar uchun 5 mahal ovqat bepul. Maktabni bitirgach, bitiruvchilar jurnalistika, tarjimonlik, Oʻzbek tili hamda xorijiy til filologiyasi yoʻnalishlarida istalgan OTM ga shartnoma asosida qabul qilinish imkoniyatiga ega. https://kun.uz/uz/news/2021/07/23/ayrim-bitiruvchilarga-tessiz-va-qoshimcha-imtihonsiz-oqishga-kirish-huquqi-berilmoqda?q=%2Fnews%2F2021%2F07%2F23%2Fayrim-bitiruvchilarga-tessiz-va-qoshimcha-imtihonsiz-oqishga-kirish-huquqi-berilmoqda

## Jihozlanishi

## Havolalar

* Telegram: https://t.me/Ogahiy_ijod_Maktabi

* Facebook: https://www.facebook.com/groups/2594428244156918/
* You Tube: https://www.youtube.com/channel/UCgYIpkTlF6ln7qlKO6DudMQ/videos
* Instagram: https://www.instagram.com/ogahiy_izdoshlari/

## Manbalar
Killam (Alberta)

**Killam** Kanadaning Alberta markazidagi shaharchadir. U Flagstaff okrugida, Kamrozdan sharqda, 13-magistral va Veteranlar yodgorlik shossesi, 36-magistral kesishmasida joylashgan. Killam boy qishloq xoʻjaligi hududida joylashgan va savdo uchun mahalliy markaz hisoblanadi. U Flagstaff okrugining qishloq xoʻjaligi markazi hisoblanadi.

## Demografiya
Kanada Statistikasi tomonidan 2021-yilda oʻtkazilgan aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Killam shaharchasida 918 kishi istiqomat qilgan, uning 442 umumiy xususiy uylaridan 398 tasida istiqomat qilgan().  yer maydoni bilan, 2021 yilda 143,4/km aholi zichligiga ega edi.

Kanada Statistikasi tomonidan 2016-yilda oʻtkazilgan aholini roʻyxatga olishda Killam shahrida 989 ta aholi 415 ta xususiy uyning 380 tasida istiqomat qilgan.(). 2011-yildagi 981 kishidan oʻzgardi.  yer maydoni bilan, 146,5/km aholi zichligiga ega edi.

## Hukumat
Killam meri — Ben Kellert.

## Taniqli odamlar

* Kevin Martin, kyorling chempioni va Olimpiya oltin medali sovrindori.
* Kevin Sorenson, Kanada parlamenti aʼzosi.
* Bill Peters, NHL sobiq murabbiyi.  

## Manbalar
Komensky (Wisconsin)

**Komensky** AQShning Wisconsin shtatida joylashgan shahardir. Aholisi 2000-yilgi malumotlarga kora 462 tani tashkil etgan. Xetfild, Uoterberi va Uinnebago Missiyasining korporativ bo'lmagan jamoalari shaharchada joylashgan.

## Tarix
Shahar 1913 - yilda Brockway shaharchasining bir qismida tashkil topgan.

Shahar chex oʻqituvchisi va nasroniy yetakchisi Yan Amos Komenskiy (1592–1670) sharafiga nomlangan.

## Geografik holati
Qo'shma Shtatlar aholini ro'yxatga olish byurosiga ko'ra, shaharning umumiy maydoni 59,5 i&nbsp;kvadrat milyani tashkil  etadi (154,1&nbsp;km 2 ), shundan 58,9&nbsp;kvadrat milya (152,7&nbsp;km 2 ) quruqlik va 0,5&nbsp;kvadrat milya (1,4&nbsp;km 2 ) (0,91%) suvdir.

## Demografiyasi
2000 yildagi aholini roʻyxatga olish  holatiga koʻra, shaharda 462 kishi, 108 ta xonadon va 87 ta oila istiqomat qilgan. Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 7,8 nafar (3,0/km 2 ). Kvadrat milya (0,8/km 2 ) uchun o‘rtacha 2,1 zichlikdagi 124 ta uy-joy mavjud edi. Shaharning irqiy tarkibi 20,56% oq, 8,23% afroamerikaliklar, 67,32% tubjoy amerikaliklar, 1,52% boshqa irqlardan va 2,38% ikki yoki undan ortiq irqlardan iborat edi. Har qanday irqga mansub ispan yoki latinolar aholining 4,33 foizini tashkil etdi.

108 ta xonadon mavjud bo'lib, ulardan 45,4 foizi 18 yoshgacha bo'lgan bolalari bor edi, 38,0 foizi birga yashaydigan er- xotinlar, 28,7 foizida turmush o'rtog'i bo'lmagan, 19,4 foizi oilasiz bo'lgan. Barcha uy xo'jaliklarining 13,9 foizi jismoniy shaxslardan iborat bo'lib, 3,7 foizida 65 yosh va undan katta bo'lgan yolg'iz yashaydiganlar bor edi. Uy xo'jaliklarining o'rtacha kattaligi 3,39, oilaning o'rtacha kattaligi 3,72 edi.

Shaharda aholi keng tarqalgan bo'lib, 33,8% 18 yoshgacha, 20,1% 18 yoshdan 24 yoshgacha, 24,7% 25 yoshdan 44 yoshgacha, 15,4% 45 yoshdan 64 yoshgacha va 6,1% 65 yosh yoki 65 yoshn i tashkil etadi . yoshi kattaroq. O'rtacha yosh 23 yosh edi. Har 100 ayolga 149,7 erkak to'g'ri kelsa '18 va undan katta yoshdagi har 100 ayolga 175,7 erkak to'g'ri keladi.

Shahardagi bir xonadonning o'rtacha daromadi 37,188 dollarni, oilaning o'rtacha daromadi esa 41,042 dollarni tashkil etdi. Erkaklar o'rtacha daromadi 21,538 dollarni, ayollarniki esa 30,313 dollarni tashkil qiladi. Shaharning jon boshiga to'g'ri keladigan daromadi 10,062 dollarni tashkil etdi. Oilalarning qariyb 10,8 foizi va aholining 18,9 foizi qashshoqlik chegarasidan past edi, shu jumladan 23,7 foizi 18 yoshgacha bo'lganlar va 65 yoshdan oshganlarni ko'rsatadi

## Taniqli odamlar

* Koreya urushi paytida vafotidan keyin "Shon-sharaf" medali bilan taqdirlangan.Kichik Mitchell Red Cloud Xetfilddagi Komenskiy shahrida tug'ilgan.

## Manbalar
Jon Norman

**Jon Norman** ; Jon Frederik Lang Jr taxallusi. ( ) amerikalik ilmiy fantastika yozuvchisi.

## Biografiya
**Kichik Jon Frederik Lang** 1931- yil 3- iyunda Chikagoda tug'ilgan. Otasi - Jon Frederik Lange, onasi - Almira D. (Teylor) Lange. 1953-yilda Nebraska universitetida bakalavr darajasini olgan. U 1956 -yilda Bernis L. Grin bilan turmush qurgan va hozirda Jon, Devid va Jennifer ismli uch farzandi bor. 1957- yilda Janubiy Kaliforniya universitetida bakalavr darajasini oldi. 1963- yilda u Prinston universitetida " *Axloqiy naturalizmni himoya qilishda: ochiq savol argumenti mantig'iga alohida e'tibor qaratgan holda naturalistik noto'g'rilikning ayrim jihatlarini tekshirish" mavzusida* doktorlik dissertatsiyasini oldi (149 bet). Nyu-Yorkdagi Kvins kollejida falsafadan dars bergan. O'z nomi bilan u "Kognitivlik paradoksi: falsafa da'volariga oid so'rov" ( 1970 ; Princeton University Press) ni yozgan. U, shuningdek, S.ning muharriri edi. VA. Lyuis (CILewis) "Qadriyatlar va imperativlar: Etika bo'yicha tadqiqotlar" ( 1969, Stenford).

## Yaratilish
Jon Norman o'zining adabiy faoliyatini 60-yillarning o'rtalarida boshlagan. Muallifning ilmiy fantastikaga qo'shgan asosiy hissasi - bu Yer orbitasida joylashgan, ammo qarama-qarshi tomonda, Quyosh orqasida joylashgan Horus sayyorasi haqidagi 30 ta romandan iborat. Seriyadagi aksariyat kitoblarda voqea Gorga ko'chirilgan va u yerda jangchi, sayyora hukmdorlari - ruhoniylar qirollarining agenti bo'lgan Yangi Angliyalik o'qituvchi Tarl Kabot nomidan hikoya qilinadi. . 7, 11, 19 va 26-romanlarda bu voqea Gorda qul bo'lgan o'g'irlangan yerdagi ayollar nuqtai nazaridan hikoya qilinadi. 14-16 romanlarda bosh qahramon qul Jeyson Marshalldir. Seriyaning dastlabki ikki kitobi suratga olindi . "Raqqosa Gor" 1998 yilda komiksga aylantirilgan.

Gor haqidagi romanlar - erkaklar ayollar ustidan hukmronlik qiladigan dunyo, shuningdek, aniq BDSM sahnalari mavjudligi sababli, 80-yillarning o'rtalaridan boshlab, odamlarning ayrim guruhlari, birinchi navbatda, feministlar keyingi nashrlarga faol qarshilik ko'rsata boshladilar. Gorian seriyasi. Ular Normanni nashriyotlarning qora ro'yxatiga kiritishga muvaffaq bo'lishdi, shuning uchun muallif Horus haqida o'n yildan ko'proq vaqt davomida yangi romanlar yozishni to'xtatdi. Biroq, Internetning paydo bo'lishi bilan Norman asarlarini tarqatish uchun yangi imkoniyatlar paydo bo'ldi va 21-asrning boshlarida u yana seriyaning davomini yozishni boshladi.

Bundan tashqari, Jon Norman *"Telnarian yilnomalari" trilogiyasini yozgan - "Boshliq"* (1991), *"Kapitan"* (1992) va *"Qirol"* (1993). Norman bu harakatni ming yillar kelajakka, chiriyotgan galaktika imperiyasida belgilab qo'ydi. Shuningdek, u ikkita alohida roman yozgan: *"Arvoh raqsi"* (1979) va *"Vaqt quli"* (1975). Boshqa narsalar qatorida, Normanning o'z kreditiga " *Imaginative Sex"* (1974) monografiyasi ham bor.

Adabiy janrda Norman E.ning vorisi hisoblanadi. Burroughs .
Botirjon Ergashev

**Botirjon Ergashev Yo‘ldoshali**o‘g‘li — 1975-yil 12-dekabrda Farg‘ona viloyati, Beshariq tumanidagi Qashqar qishlog‘ida tug‘ilgan. Mannon Uyg‘ur nomidagi Toshkent Davlat Sanʼat institutini tamomlagan.
Uning 2015-yil „Allohimga aytib ber“ nomli sheʼriy toʻplam. 2021-yil „Mendirman oʻsha“ nomli kitobi nashrdan chiqqan.
Hozirda O‘zbekiston Yozuvchilar uyushmasi raisining oʻrinbosari bo‘lib ishlab kelmoqda.

## Manbalar
18 Delphini b

**18 Delphini b** (qisqartirilgan **18 Del b**), rasmiy nomi **Arion** , Delfin yulduzlar turkumida joylashgan va Yerdan taxminan 249 yorugʻlik yili uzoqlikdagi, quyosh tizimidan tashqarida joylashgan sayyoradir.

Sayyoraning aylanish davri 993 kunni tashkil etadi. U sariq gigant yulduz boʻlgan 18 Delphini atrofida aylanadi. Sayyoraning minimal massasi 10,3 M J boʻlib, Bunʼei Sato tomonidan 2008-yil, 19- fevralda kashf etgan.

2014-yil iyul oyida Xalqaro Astronomiya Ittifoqi NameExoWorlds dasturini ishga tushirdi. Bu bizga maʼlum ekzosayyoralar va ularning yulduzlariga tegishli nomlar berish jarayoni. Jarayon yangi nomlar uchun jamoatchilik tomonidan takliflar ilgari surish va munosiblariga ovoz berishdan iborat jarayoni . 2015-yil dekabr oyida IAU ushbu sayyora uchun Arion nomini eʼlon qildi . Ushbu nom Yaponiyaning Tokusima prefekturasida joylashgan, Jonan oʻrta maktabi ilmiy klubi tomonidan taqdim etilgan. Arion qadimgi Yunonistonda sheʼriyat va musiqa dahosi edi. Afsonaga koʻra, uning hayotini delfinlar („Delphinus“ lotincha „delfin“ degan maʼnoni anglatadi) saqlab qolgan.

## Yana qarang

* 41 Lyncis b
* Xi Aquilae b

## Maʼlumotnomalar

* 

## Havolalar

*  — lists data about the star.
Irricana

**Irricana —** Kanadaning Alberta shtatidagi Kalgari Metropolitan mintaqasidagi shaharcha. Rocky-Wiew okrugi bilan oʻralgan, u 9-magistralga ulashgan, taxminan 53 km Kalgari shimoli-sharqida joylashgan.

Shahar nomi Irricana hududida joylashgan „irrigation canals“ soʻzlarining qisqarishidan iborat.

Irricana shahri meri Frank Friesen boshchiligidagi hukumatning 2019-yildagi kengash yigʻilishida federal ishlar boʻyicha izoh berganida, maslahatchi Debbe Day rasmiy yigʻilishda federal hukumat murojaati paytida Bosh vazirni otib tashlashni soʻragan. Shahar Kengashiga vazir Martin Shields tayinlangan. Irricana shahri meri Frank Friesen boshchiligida shahar aholisini mahalliy hukumat tomonidan yuzaga kelgan muammoni hal qilish uchun sudga daʼvo qilishni taklif qildi. Keyinchalik 2022-yilda muvaqqat saylovga nomzod Debbi Dey maslahatchisining turmush oʻrtogʻi shunday deb daʼvo qildi: „Men oʻtirgan stulni agʻdarib tashladi, meni ushlab oldi va shahar idorasi boʻylab giyohvand moddalarni isteʼmol qildi“. Nomzod, shuningdek, boshqalar shaxsni cheklashi kerakligini daʼvo qildi.

2022-yil 6-iyun kuni Jim Bryson mer etib tayinlandi, ammo Debbie Day Kengashdan isteʼfoga chiqqani eʼlon qilindi.

## Tarix
Bu nom shaharning oʻsha hududdagi sugʻorish loyihalari bilan bogʻliq. 1909-yilga kelib, shaharda Irricana savdo kompaniyasi tomonidan boshqariladigan pochta boʻlimi, mehmonxona va doʻkon mavjud edi. Dastlab 1911-yil 9-iyunda qishloq sifatida tuzilgan Irricana 1994-yildan soʻng 2005-yil 9-iyunda oʻz maqomini shaharga oʻzgartirdi. Irricana 2011-yilda oʻzining yuz yillik yubileyini nishonladi.

## Demografiya
Kanada Statistikasi tomonidan oʻtkazilgan 2021-yilgi aholini roʻyxatga olishda Irricana shahrida 1179 aholi istiqomat qilgan, jami 483 xususiy turar-joyning 467 tasida istiqomat qilgan (). Yer maydoni . 2021-yilda 365,0/km aholi zichligiga ega edi.

Kanada Statistikasi tomonidan 2016-yilda oʻtkazilgan aholini roʻyxatga olishda Irricana shahrida 479 ta xususiy uyning 473 tasida 1216 aholi istiqomat qilgan (). Yer maydoni , 2016 yilda 376,5/km aholi zichligiga ega edi. 

## Manbalar
Xoʻja porsotepa

*Xoʻja porsotepa* — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: Aniqlanmagan . Buxoro viloyatining Peshku tumanida joylashgan. Obyekt manzili: „Talisobun“ MFY, Talisobun qishlogʻi . Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Buxoro viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

## Manbalar
Tohir Saidov

**Tohir Saidov** (1965-yil 28-sentyabr, Xorazm viloyati) — oʻzbek teatr va kino aktyori, Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan artist, Oʻzbekiston Respublikasi xalq artisti https://president.uz/uz/lists/view/8413.

## Bolaligi

Tohir Saidov yoshligidan aktyor boʻlishni orzu qilgan, shu sabab oʻrta maktabni tamomlab poytaxtga kelgan hamda Toshkent teatr va rassomchilik sanʼati oliygohiga oʻqishga kirgan.

## Mehnat faoliyati

Aktyor oʻz faoliyatini 1991-yilda Oʻzbek milliy akademik drama teatrida boshlaydi va oltmishdan oshiq spektakllarda turli obrazlarni ijro etadi. Tohir Saidovni xalqqa tanitgan roli bu „Koʻngil koʻchalari“ serialidagi „gadoy“ obrazi boʻlgan. Ushbu serialdan tashqari aktyor yana "Shaytanat" va „Sardor“ kabi serialida, shuningdek „Soʻgʻdiyona“, „Chavandoz“ hamda „18 Kvadrat“, „Suv yoqalab“ kabi 20 dan oshiq filmlarda ham rol ijro etgan.

## Mukofotlari

Tohir Saidov oʻzining sanʼat sohasidagi uzoq yillik faoliyati orqali 2005-yilda “Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan artist“ unvoni bilan mukofotlangan. 2025-yil 23-avgustda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev Farmoni bilan “Oʻzbekiston Respublikasi xalq artisti” faxriy unvoniga sazovor boʻlgan.

## Filmografiyasi

## Manbalar
Syu Yuxua

**Syu Yuxua** (1976-yil 29-oktyabrda tugʻilgan) — xitoylik shaxmat boʻyicha grossmeyster va ayollar oʻrtasidagi sobiq jahon chempioni (2006-2008). U Xie Jun va Chju Chendan keyin Xitoyning ayollar oʻrtasidagi shaxmat boʻyicha uchinchi jahon chempioni boʻldi.

## Biografiyasi
2006-yil 25-martda Yuxua Rossiyaning Ekaterinburg shahrida boʻlib oʻtgan ayollar oʻrtasidagi shaxmat boʻyicha jahon chempionatining nokautli turnirida rossiyalik IM Alisa Galliamovani 2½-½ finalda (toʻrtning eng yaxshisi) magʻlub etdi. Nokaut musobaqasida sobiq jahon chempioni Chju Chen va amaldagi jahon chempioni Antoaneta Stefanova bilan 64 nafar ishtirokchi qatnashdi.

U 2008-yilda keyingi chempionatda jahon chempionligini yoʻqotdi, bu ham ikkinchi raundda nokautga uchragan 64 oʻyinchi ishtirokidagi nokaut turniri edi. U 2009-2011-yillardagi FIDE ayollar Gran-prisida Gran-pri turnirlaridan birida gʻolib chiqdi, ammo umumiy hisobda yettinchi oʻrinni egalladi.

2011-yilda Yuxua Xitoy shaxmat ligasida (CCL) Chjejiang shaxmat klubida oʻynagan.  2021-yildan boshlab u 2011-yildan beri FIDE reytingida o‘ynamagan 

## Yutuqlar
Asosiy muvaffaqiyatlar va unvonlarga quyidagilar kiradi:

* Zonal turnir gʻolibi (1993, 2001)
* O‘smir qizlar o‘rtasida Osiyo chempioni (1996) 
* Ayollar oʻrtasida Osiyo chempioni (1998) 
* Ayollar oʻrtasidagi Jahon kubogi gʻolibi (2000, 2002)
* 2000, 2002 va 2004 yillardagi shaxmat olimpiadalari gʻolibi
* Ayollar oʻrtasidagi jahon chempioni (2006-2008)

## Taʼlim
U huquqshunoslik fakulteti bitiruvchisi. 

Taʼlim darajalariga quyidagilar kiradi:

* Adabiyot magistri, Xitoy tilshunosligi, Pekin universiteti, 2011-yil
* Huquq bakalavri, huquqshunoslik, Pekin universiteti, 2004-yil

## Manbalar

## Havolalar
* Rasmiy blog
* Syu Yuxua ChessBase bilan suhbat . 2008 yil 27 iyul. 2015-yil 7-noyabrda olindi
Melahat Gürsel

**Melahat Gursel** (1900—1975-yil 23-fevral) turmush oʻrtogʻi Cemal Gursel prezidentligi davrida 1960-yil 27-maydan 1966-yil 28-martgacha Turkiyaning birinchi xonimi boʻlgan.

Melahat 1900-yilda Turkiyaning Izmir shahrida tavallud topgan. Uning otasi Usmonli kreyseri Hamidiyeda bosh muhandis edi. 1927-yilda u armiya zobiti Cemal Beyga turmushga chiqdi. Turmush oʻrtogʻi bilan uni katta akasi tanishtirgan. Keyinchalik bu nikohdan Oʻzdemir oʻgʻil tugʻildi. Er-xotin Turkan ismli qiz farzand asrab olishdi.

1960-yil 27-mayda turk armiyasining oʻrta mansabdor zobitlari harbiy toʻntarish uyushtirdi va hukumatni agʻdardi. Oʻsha paytda Turk armiyasi qoʻmondoni boʻlgan toʻrt yulduzli general Jemal Gursel inqilobchilar tomonidan saylovlarsiz davlat rahbari etib tayinlangan edi. U 1966-yil 28-mart kuni Turkiya Buyuk Millat Majlisi tomonidan kasallik tufayli prezidentlik vakolati tugatilgunga qadar oʻz lavozimida qoldi.

Gursel tejamkor va magʻrur ayol sifatida tanilgan. Shuningdek, Melahat Gursel birinchi xonim boʻlgan davrida ham kamtarona uy bekasi boʻlib qolgan, prezident saroyida ishlayotgan oshpazlarga qaramay oshxonada ovqat pishirgan va oʻzi uchun kundalik liboslarini tikkan. U davlatga pulni tejashga yordam berish uchun mamlakatda yoki xorijda rasmiy tashriflarda eriga hamrohlik qilmadi. Unga rasmiy ravishda berilgan sovgʻalarni davlatga topshirdi.

U 1975-yil 23-fevralda soat 11:30 da Izmirning Karşıyaka shahridagi Deniz Bostanli mahallasidagi uyida 75 yoshida vafot etdi. Ertasi kuni uning jasadi Istanbulga koʻchirildi va diniy dafn marosimidan soʻng Zincirlikuyu qabristoniga dafn qilindi.

## Manbalar
Atıfet Sunay

**Atifet Sunay** (1903—2002-yil 21-oktabr) turmush oʻrtogʻi Jevdet Sunay prezidentligi davrida 1966-yil 28-martdan 1973-yil 28-martgacha Turkiyaning birinchi xonimi boʻlgan.

Otifet 1908-yilda Istanbulning Uskudar shahrida, Usmonlilar imperiyasida tugʻilgan. Otasi nafaqaga chiqqanida, oila Adapazariga koʻchib oʻtdi. U oʻrta maktabni tamomlagan. Katta akasi orqali u boʻlajak turmush oʻrtogʻi, polk muftiysining oʻgʻli Jevdet Bey bilan tanishdi. Uning unashtirilishi esa yigitga boʻlgan vaʼdasining buzilishiga olib keldi, chunki otasi qizining harbiy xizmatchiga turmushga chiqishini istamadi, harbiylar oʻz burchini bajarishi sababli qizini uzoq joylarga olib ketadi deb xavotirlandi. Faqat ikki yil oʻtgach, 1929-yilda u vaziyatni qabul qildi va er-xotin turmush qurishiga ruxsat berdi.

Uning turmush oʻrtogʻi, isteʼfodagi toʻrt yulduzli general va sobiq Bosh shtab boshligʻi, Jemal Gurselning 1966-yil 28-mart kuni Turkiya Buyuk Millat Majlisi tomonidan betobligi tufayli prezidentlik vakolati tugatilgandan soʻng darhol prezident etib saylandi. Otifet Sunay turmush oʻrtogʻi sogʻligʻi yomonlashgani uchun prezidentlikdan voz kechgunga qadar yetti yil davomida Chankaya saroyida birinchi xonim sifatida yashadi.

Uning oʻz kitobida "1971-yilgi harbiy toʻntarish paytida prezident qarorgohiga bostirib kirishga uringan Harbiy Akademiyaning toʻrt nafar kursantining hayotini qatl qilishdan saqlab qolgan. Lekin ularni bilishni umuman xohlamagan. Uning qoʻshimcha qilishicha, „u uch farzandning onasi boʻlgani uchun shunday qilgan va yosh harbiy talabalar sudda unga onasidek qarashgan“.

2002-yil 21-oktabrda Otifet Sunay 99 yoshida Istanbuldagi shifoxonaning reanimatsiya boʻlimida vafot etdi. Shishli masjidida oʻtkazilgan diniy dafn marosimidan soʻng Zincirlikuyu qabristoniga dafn qilindi.
## Manbalar
Emel Korutürk

**Emel Koruturk** (1915 — 2013-yil 12-mart) turk rassomi va Turkiyaning sobiq birinchi xonimi boʻlgan.

## Dastlabki yillar
U 1915-yilda Salah Cimgʻoz va uning rafiqasi Hasmane oilasida  toʻrtinchi farzand edi. Bolaligida otasi Birinchi jahon urushi davrida Maltaga surgun qilingan.

Boshlangʻich taʼlimdan soʻng Istanbul Notre Dame de Sion litseyida qizlar uchun nufuzli maktabda tahsil oldi. Shvetsariyaning Lozanna shahridagi oʻrta maktab yillaridan soʻng u 1936-yilda hozirgi Mimar Sinon Tasviriy sanʼat universiteti boʻlgan Güzel Sanatlar Akademiyasini tamomlagan. Akademiyada oʻqigan yillarida 1933-yilda sanʼatdagi isteʼdodi uchun Turkiyaning birinchi prezidenti Mustafo Kamol Otaturk tomonidan tabriklangan. Akademiyadan keyin u turk rassomi Ibrohim Challi bilan birga ishlagan.

## Oilaviy hayot
1944-yilda u dengiz zobiti Fahri Koruturkga turmushga chiqdi. Er-xotinning Usmon, Saloh va Ayshe ismli ikki oʻgʻil va bir qizi bor. 1960—1977-yillar orasida Fahri Koruturk Turk dengiz kuchlari qoʻmondoni edi. 1960-yilda harbiy-dengiz flotidan nafaqaga chiqqanidan keyin Turkiyaning Sovet Ittifoqidagi (1960—1964-yillar) va keyinchalik Ispaniyadagi (1964—1965-yillar) elchisi etib tayinlandi. 1968-yilda Fahri Koruturk Turkiya senatining 15 aʼzosini nomlash huquqiga ega boʻlgan prezident tomonidan senat aʼzosi etib saylandi. 1973-yilda Turkiyaning 6- prezidenti etib saylandi. Shunday qilib, Emel Koruturk mamlakatning birinchi xonimi boʻldi. 1980-yilda Fahri Koruturkning prezidentlik muddati tugadi va 1987-yilda vafot etdi. Emel Koruturk yana 26 yil yashab, 2013-yil 13-martda Istanbulda vafot etdi.

## Uning sanʼatga qoʻshgan hissasi
Birinchi xonim sifatidagi faoliyati davomida u asosiy eʼtiborini turk tasviriy sanʼatini targʻib qilishga qaratdi. Turkiyalik sanʼatkorlarning prezidentlik qabullarida katta hissa qoʻshgan. U, shuningdek, boshqa muzeylar uchun namuna boʻladigan Anqara davlat sanʼat va haykaltaroshlik muzeyining tashkil etilishini qoʻllab-quvvatladi. Ushbu muzeyda u turk rassomi Fikret Muallaning 34 ta rasmini yigʻishni boshladi. Uning „Gʻoziyga rahmat“ („Otaturk“ni nazarda tutadi) kartinasi ham muzeyda namoyish etilgan.

## Manbalar
Eron pasporti

**Eron [[Pasportlar|pasportlari]]**, shuningdek, **Fors pasportlari** sifatida ham tanilgan, Eron fuqarolariga xalqaro sayohat qilish uchun beriladi. Pasport Eron fuqaroligini tasdiqlovchi hujjat boʻlib xizmat qiladi. 

## Manbalar

## Havolalar

* Eron Tashqi ishlar vazirligi
* Pokiston elchixonasining Eron manfaatlari boʻlimi (Vashington DC  http://www.daftar.org/eng/)
Davlat yurisdiksiyasi

**Davlat yurisdiksiyasi** — muayyan davlat sud va maʼmuriy organlarining ishlarni oʻz vakolatlari doirasida koʻrib chiqish va hal qilish huquqlari. Xalqaro huquqda hududiy va shaxsiy (milliy) yurisdiksiya turlari mavjud. Hududiy yurisdiksiyada davlatlar yurisdiksiya hudud chegarasida amalga oshirilishi tushuniladi. Davlatlar oʻz hududida toʻliq yurisdiksiyani amalga oshirishga xaqli, agar bunda xalqaro shartnoma va kelishuvlarda boshqa holatlar belgilanmagan boʻlsa, belgilangan maqsadli yurisdiksiya davlatlar tomonidan uning zonalarida amalga oshiriladi, mas. , ochiq dengizda, Antarktidada va hokazo, milliy qonunlarda nazarda tutilgan hollarda davlatlar yurisdiksiyasi shu davlatning chet el dagi fuqarolariga ham qoʻllanadi, agar boshqa holatlar xalqaro kelishuv va shartnomada belgilanmagan boʻlsa, u yoki bu yurisdiksiyani qoʻllash xususida raqobatli yurisdiksiyalar mavjud holatlarda u yoki bu davlatning yurisdiksiyasini qoʻllash toʻgʻrisidagi masala xalqaro shartnoma yoki xalqaro — huquqiy odatlarga koʻra hal etiladi.
Davlat yurisdiksiyasi davlat fuqarolariga nisbatan ular xorijiy davlat hududida boʻlganlarida ham tegishli boʻlishi mumkin. Ammo agar xalqaro bitimda boshqacha qoida belgilanmagan boʻlsa, ushbu yurisdiksiya faqat oʻz davlati hududida amalga oshirilishi mumkin. Raqobatchi yurisdiksiyalar mavjud boʻlgan hollarda u yoki bu davlatning yurisdiksiyasini koʻllash xakidagi masala tegishli xalqaro hujjatlar yoki xalqaro huquqiy odatlar asosida xal etiladi.
## Manbalar
Dingbat

Tipografiyada **dingbat** (baʼzan rasmiy ravishda **printerning bezaklari** yoki **printer belgisi** sifatida tanilgan) bezak, xususan, terishda ishlatiladigan glif boʻlib, koʻpincha quti ramkalarini yaratish uchun ishlatiladi (quti chizilgan belgilarga oʻxshash). Baʼzi dingbat belgilari imzo belgilari sifatida ishlatilgan, boʻlimlarni ajratish uchun kitoblarni bezashda foydalanilgan. 

Kompyuter sanoatida **Dingbat shrifti** alifbo yoki raqamli belgilar uchun belgilangan kod nuqtalarini qayta ishlatadigan belgilar va shakllarga ega boʻlgan kompyuter shrifti edi. Ushbu amaliyot XX asr operatsion tizimlarida mavjud boʻlgan cheklangan miqdordagi kod nuqtalari bilan talab qilingan. Aksariyat zamonaviy shriftlar *dingbat gliflari* uchun noyob kod nuqtalariga ega *Unicodega* asoslangan.

## Misollar
Unicodega kiritilgan belgilarga misollar (ITC Zapf Dingbats series 100 va boshqalar):

## Dingbats Unicode bloki
Unicode quyida keltirilgan koʻplab tez-tez ishlatiladigan dingbatlar uchun kod nuqtalarini taqdim etadi. 2010-yillarning boshlarida Unicode keng qoʻllanilishidan oldin, „oddiy“ belgilar toʻplamiga ajratilgan kod pozitsiyalarida dingbat gliflarini kod nuqtalariga ajratadigan „Dingbat shriftlari“ yaratilgan.

**Dingbats** bloki (U+2700-U+27BF; asl blok nomi „Zapf Dingbats“ ostida) 1991-yil oktyabr oyida 1.0 versiyasi chiqarilishi bilan Unicode standartiga qoʻshilgan. Ushbu kod blokida dekorativ belgilar variantlari, boshqa urgʻu belgilari va matndan tashqari simvolizm mavjud. Uning aksariyat qahramonlari Zapf Dingbatsdan olingan. Blok nomi 1993-yil iyun oyida 1.1 ning chiqarilishi bilan „Zapf Dingbats“ dan „Dingbats“ ga oʻzgartirildi.

**Ornamental Dingbats** bloki () Unicode standartiga 2014-yil iyun oyida 7.0 versiyasi chiqarilishi bilan qo‘shilgan. Ushbu kod blokida bezak barglari, tinish belgilari va ampersandlar, kvadratchalar va shashka naqshlari mavjud. Bu Webdings, Wingdings va Wingdings 2 dingbat shriftlarining kichik toʻplamidir.

## Belgilar jadvali

## Dingbat shriftlari

* Webdings, Microsoftda ishlab chiqilgan va 1997-yilda nashr etilgan TrueType dingbat shrifti
* Wingdings, 1990-yilda Microsoft tomonidan yigʻilgan TrueType dingbat shrifti, Lucida Arrows, Lucida Icons va Lucida Stars gliflaridan foydalangan holda, Charles Bigelow va Kris Holmesdan litsenziyalangan uchta shrift.
* Zapf Dingbats, dingbat shrifti Hermann Zapf tomonidan 1978-yilda ishlab chiqilgan va International Typeface Corporation tomonidan litsenziyalangan.

## Manbalar

## Havolalar

* Retinart: tez-tez uchraydigan tipografik belgilar tarixi
* Dingbat Depot: bepul dingbat shriftlarining katta, taniqli arxivi
Davlat qurilishi

**Davlat qurilishi** — konstitutsiyaviy huquq normalari b — n oʻrnatiladigan va mustahkamlanadigan ijtimoiy, iqtisodiy va siyosiy huquqiy munosabatlar tizimi.
Davlat qurilishi davlatni tashkil etishning prinsiplarini, uning shakli, siyosiy rejimi va b. elementlarni oʻz ichiga oladi. Hozirgi zamon Davlat qurilishida umuminsoniy qadriyatlar va prinsiplarning tan olinishi, xokimiyatlarning taqsimlanishi, inson huquq va erkinliklari ustuvorligi, xususiy mulk va tadbirkorlikning erkinligi, boshqaruvning demokratik shakllari, oʻzini oʻzi boshqarish va hokazo mustahkamlanadi.
## Manbalar
Italiya pasporti

**Italiya [[Pasportlar|pasporti]]** xalqaro sayohat qilish maqsadida Italiya fuqarosining talabiga ko‘ra beriladi. U ariza beruvchining yoshiga qarab 10, 5 yoki 3 yil muddatga amal qiladi.

## Manbalar

## Havolalar

* Italiya politsiyasining rasmiy sayti
* Pasport jarayoni sayti
* Italiya ikki fuqarosi uchun Italiya pasportining afzalliklari
Davlat qo'riqxonasi

**Davlat qoʻriqxonasi** — alohida ilmiy yoki madaniy — maʼrifiy ahamiyatga ega boʻlgan noyob va qimmatbaho hayvonlar hamda oʻsimliklar joylashgan noyob tabiiy majmualar.
Shu nuqtai nazardan qaraganda Davlat qoʻriqxonalarining yer uchastkalari oʻzida alohida rejimdagi yerdan foydalanishni ifoda etadi. Davlat qoʻriqxonasi oʻz oldiga oddiy va noyob tabiiy majmualar, oʻsimlik va hayvonlarning irsiy fondlarini saqlab qolish va oʻrganish, tabiiy jarayonlar va xodisalar oʻzgarishi ustidan monitoring oʻtkazish maqsadini amalga oshirish uchun ajratilgan yer uchastkasidagi tabiatni muhofaza etuvchi ilmiy tadqiqot muassasasidir.
*Oʻsimlik va hayvonot dunyosini muhofaza qilish, ularning nodir va tugab borayotgan turlarini saqlab qolish va koʻpaytirishda Davlat qoʻriqxonalarining roli alohida ahamiyatga ega. Mamlakatimizda alohida qoʻriqlanadigan oʻn bitta tabiiy — hududiy obyekt, shu jumladan , 9 ta qoʻriqxona: Chotqol togʻ — oʻrmon, Paygʻambar orol, Qizilqum, Boday toʻqay, Nurota, Zarafshon, Hisor, Varganza, Koʻhitangtor, Kitob qoʻriqxonalaridir.* Davlat qoʻriqxonasi yerlari huquqiy holatidagi oʻziga xos asosiy xususiyat ushbu yerlarning toʻlaligicha xoʻjalik oborotidan olib quyilganligi hisoblanadi . Davlat qoʻriqxonasining oʻzi ham tabiiy resurslarni ishlatish, tabiatning tabiiy holatini buzuvchi, oʻz oldiga quyilgan vazifalarni bajarishdan boshqa xarakatlarni sodir qilish huquqiga ega emas.
## Manbalar
Milliy kuya haftaligi

**Milliy kuya haftaligi** (**NMW**) kuya populyatsiyasini oʻrganish va qayd etish boʻyicha fuqarolik ilmiy loyihasi. Har yili oʻtkaziladigan tadbir iyul oyining oxirgi haftasida oʻtkaziladi. U olimlar va olim boʻlmaganlarni asosan tungi kuyalarni oʻrganishda qatnashishga undaydi. Odamlar tashkil etilgan tadbirlar orqali yoki oʻz bogʻlaridan individual ravishda ishtirok etishlari mumkin. Milliy kuya haftaligi yirik onlayn biologik maʼlumotlar omborlari bilan hamkorlik qiladi va ishtirokchilar butun dunyo boʻylab kuyalarning hayot tarixi aspektlari haqida maʼlumot berish uchun kuya taqsimotini xaritalaydilar.

Milliy kuya haftaligi AQShda 2012-yilda Nyu-Jersidagi notijorat tashkiloti Sharqiy Brunsvik atrof-muhitni muhofaza qilish komissiyasi doʻstlari tomonidan tashkil etilgan Tashkil etilganidan beri Milliy kuya haftaligi AQShning barcha 50 shtatlarida va butun dunyo boʻylab 80 dan ortiq mamlakatlarda tadbirlarni oʻz ichiga oladi.

## Manba


## Havolalar

* 

* Sharqiy Brunsvik atrof-muhit komissiyasi
Amirtepa

**Amirtepa ** — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: VI—X asrlar . Qashqadaryo viloyatining Qarshi tumanida joylashgan. Obyekt manzili: “Arabxona” MFY . Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

## Manbalar
Musulmon Namoz

**Musulmon Namoz** — 1962-yili Surxondaryo viloyati Uzun tumanidagi Fayzova qishlogʻida tavallud topgan. U Oʻzbekiston Milliy universiteti (avvalgi ToshDU)ning Oʻzbek filologiyasi fakultetini tamomlagan. Oʻzbekiston Fanlar Akademiyasining Oʻzbek tili va adabiyoti instituti, Oʻzbekiston Milliy teleradiokompaniyasi, Milliy axborot agentligi, „Vatan“,  „Temiryoʻlchi“ gazetasi hamda Madaniyat va sport ishlari vazirligida turli vazifalarda ishlagan. Hozirgi vaqtda „Maʼnaviy hayot“ jurnalida boʻlim muharriri sifatida faoliyat yuritish bilan birga, Alisher Navoiy nomidagi Toshkent davlat oʻzbek tili va adabiyoti universitetida talabalarga saboq berib kelmoqda.
Musulmon Namozning 2010-yilda „Yulduzlar shamoli“, 2018-yilda „Bahouddin Naqshband“ asarlari chop etilgan. Shuningdek, u bir qator qissa, esse va adabiy-tanqidiy maqolalar muallifi.

## Manbalar
Davlat hokimiyati

**Davlat hokimiyati** () — davlat, uning tuzilmalarining ayrim individlar, kishilar guruhlari yoki butun jamiyat xulq — atvorini davlatning umumiy xohish — irodasiga qonuniy vositalar yordamida buysundirishga qodir boʻlgan bunyodkor kuch. Davlat hokimiyati salohiyatliligining qoʻllanishi davlat faoliyati obʼektlariga davlatning taʼsirini taʼminlovchi vositalar majmuini ifodalovchi „davlat hokimiyati manbalari“ tushunchasi b — n tavsiflanadi.
## Manbalar
Yaponiya pasporti

Yaponiya fuqarolariga xalqaro sayohatni osonlashtirish uchun beriladi. 193 ta vizasiz sayohat bilan u dunyodagi eng kuchli pasport hisoblanadi.

## Manbalar
Farogʻat Kamolova

**Farogʻat Kamolova** (1959-yil 27-mart Moʻlkanlik qishlogʻi, Jizzax tumani, Jizzax viloyati, Oʻzbekiston SSR, SSSR – 2022-yil 1-avgust Oʻzbekiston) — taniqli oʻzbekistonlik shoira. Adabiy tarjimon.

1981-yili Toshkent davlat universitetining (hozirgi OʻzMU) jurnalistika fakultetini tamomlagan. Gʻafur Gʻulom nomidagi adabiyot va sanʼat nashriyotida, „Gulxan“ jurnalida, „Yozuvchi“ nashriyotida faoliyat yuritgan.

1980-yillarda oʻsha davr yosh ijodkorlarining juda koʻpchiligini katta adabiyot maydoniga olib kirgan „Guliston“ jurnalida bosilgan shoira sheʼrlari sheʼriyat ixlosmandlari tomonidan qizgʻin olqishlanadi.

1985-yilda dastlabki sheʼriy toʻplami — „Osmon parchasi“ chop etildi. Shundan keyin shoiraning „Uzoq safarlar“ (1987), „Bargizub“ (1990), „Holatlar kitobi“ (2000) kabi sheʼriy toʻplamlari nashr qilingan.

Farogʻat Kamolovaning har bir satrida ona tabiatga, hayotga boʻlgan samimiy muhabbat ufurib turadi, uning sheʼrlaridagi tiniq tuygʻular, nekbin hayajonlar, eng avvalo, shoira yuragining hamisha, har qanday sharoitda ezgulik va mehru muhabbatga hamnafas yashab ijod qilganidan darak beradi. Shoiraning sheʼrlarida tungi yomgʻirlar shiviri, olislab ketayotgan bolalik turnalarining nolasi, bahor nabadasi silkitib turgan pardalar ortidagi yurakning goh koʻrinib, goh koʻrinmay turgan sirli manzaralari yashirin.

Shoira kitoblarining soni koʻp boʻlmasa-da, Farogʻat Kamolova oʻzbek sheʼriyatidagi oʻziga xos ovozga ega shoiralardan biri sifatida eʼtirof etiladi.

Serb shoirasi Desanka Maksimović, rumin adabiyoti vakillari Octavian Goga, Nichita Stănescu, Nicolae Labiş, George Bacovia, Mihai Eminescu, Zaharia Stancu, Nichita Stănescu, Ana Blandiana sheʼrlarini mahorat bilan oʻzbek tiliga tarjima qilgan.

2024-yilda Oʻzbekiston Yozuvchilar uyushmasida Farogʻat Kamolova va uning turmush oʻrtogʻi boʻlgan Ahmad Aʼzam xotirasiga bagʻishlangan xotira kechasi boʻlib oʻtgan.

## Manbalar

## Havolalar
*
Davlat hokimiyati organi

**Davlat hokimiyati organi** — qonun chiqaruvchi, ijro etuvchi va sud hokimiyatini amalga oshirishga vakolat berilgan organ. Davlat hokimiyati organiga davlat — xokimiyat vakolatlari beriladi, u belgilangan tartibda tuziladi va faoliyat koʻrsatadi, Davlat hokimiyati organlarining yagona tizimida oʻz oʻrnini egallaydi.
*Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining 78 — moddasiga asosan Oʻzbekiston Resbuplikasi qonun chiqaruvchi, ijro etuvchi hamda sud hokimiyati organlarining tizimini va vakolatlarini belgilash Oʻzbekiston Respubliksi Oliy Majlisi Qonunchilik Palatasi va Senatining birgalikdagi vakolatlari sirasiga kiradi. Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining 89 — moddasiga koʻra Oʻzbekiston Respublikasining Prezidenti davlat boshligʻidir va Davlat hokimiyati organining kelishilgan holda faoliyat yuritishini hamda hamkorligini taʼminlaydi.*
## Manbalar
Davlat hokimiyatining bo'linishi

**Davlat hokimiyatining boʻlinishi** — demokratik huquqiy davlatning hokimiyatni tashkil etish negizida turuvchi konstitutsiyaviy prinsip; siyosiy huquqiy nazariya. Hokimiyatning barqarorligi tegishli tashkiliy prinsipni talab qiladi.
## Manbalar
Iordaniya pasporti

**Iordaniya pasporti** (arabcha : jwạz ạlsfr ạlạ̉rdny) Fuqarolik holati va pasport boʻlimi (CSPD) tomonidan Iordaniya fuqarolariga xalqaro sayohat uchun beriladi.

## Manbalar

## Havolalar

* Fuqarolik holati va pasport boʻlimi veb-sayti