open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Abdulloh ibn al-Muʼiz

**Abdulloh ibn al-Muʼiz** (975-yilda vafot etgan) toʻrtinchi Fotimiy xalifasi al-Mu’izning () oʻgʻli va merosxoʻri boʻlgan, biroq otasidan oldin vafot etgan.

Abdulloh al-Mu’izning ikkinchi oʻgʻli boʻlib, 972-yilda Fotimiylar saroyining Ifriqiyadan Misrga koʻchirilish ishlariga tayyorgarlik koʻrish vaqtida merosxoʻr etib tayinlangan. Katta ehtimol bilan bundan maqsad taxt vorisini saroyning koʻchirilishi vaqtidagi qiyinchiliklar va yuzaga kelishi mumkin boʻlgan xavfdan himoya qilish boʻlgan. Abdullohning merosxoʻr etib tayinlanishi haqidagi xabar dastlab faqatgina bir nechta yuqori lavozimli amaldorlarga yetkazilgan va hatto Abdullohning oʻzidan ham sir tutilgan. Keyinchalik keksa qoʻmondon Javdar yigʻilgan sud aʼzolari oldida Abdullohga taʼzim qilib, uning merosxoʻr etib tayinlanganligini maʼlum qilgan. Ushbu xabarni eshitib, hafsalasi pir boʻlgan Mu’izning katta oʻgʻli Tamim Sitsiliya amiri Kalbidning oʻgʻli bilan fitna tuzgan, biroq ushbu fitna muvaffaqiyatsizlik bilan yakunlangan.

Dastlab Abdullohning taxt vorisi etib tayinlanishi suddan tashqarida keng ommaga bidirilmagan. Keyinchalik uning ismi Misrga kelganidan keyin otasi al-Mu’izning ismi bilan birga eʼlon qilingan. 974-yil aprel oyida qarmatiylarning Misrga bostirib kirishi paytida Abdulloh Fotimiylar qoʻshiniga qoʻmondonlik qilgan va qoʻshinning gʻalabaga erishishiga sabab boʻlgan, natijada qarmatiylar Bahrayndagi uylariga chekinishga majbur boʻlishgan. Gʻalabadan soʻng, 26-may kuni Abdulloh eng koʻzga koʻringan asirlar hamrohligida tuyalar orqasida Qohiraga kirib kelgan va qarmatiyaliklarning bir necha ming kesilgan boshlari nayzalarga mixlab qoʻyilgan.

Qisqa vaqt davom etgan kasallikdan soʻng Abdulloh ibn al-Mu’iz 975-yil 8-fevralda otasidan oldin vafot etgan. Uning ukasi Nizor oʻsha yilning dekabr oyida al-Mu’iz vafotidan bir necha kun oldin merosxoʻr sifatida tayinlangan va hatto otasining vafotidan keyin ham bir necha oy davomida uning nomidan hukmronlik qilgan. Oradan bir necha oy oʻtgach, al-Mu’izning vafoti va Nizorning al-Aziz Billoh nomi ostida taxtga oʻtirgani eʼlon qilingan ().

## Manbalar
Adib Sobir Termiziy nomidagi kutubxona

**Adib Sobir Termiziy nomidagi kutubxona** – shuni aytish joizki, kutubxonaning eski binosi 1936-yilda amalda foydalana boshlangan. Kuniga 32 kishiga xizmat koʻrsatishga moʻljallangan. Bu kutubxonada 20 nafar kitobxon uchun joy ajratilgan hamda 10 dona kompyuter mavjud edi. Axborot texnologiyalari rivojlantirish vazirligi tizimidagi homiy tashkilotlar mablagʻlariga bunyod etilgan. Yangi kutubxonada 2000 nafar kitobxonga xizmat koʻrsata oladi. Zamonaviy kompyuter va axborot-kutubxona texnologiyalari bilan jihozlangan. Kutubxona kadrlar tayyorlash salohiyat va bilimini oshirishga xizmat qiladi. Zamonaviy qulayliklarga ega kompyuter zalida 36 nafar, Wi-Fi hududida 90 nafar, umumiy oʻquv zalida 50 nafar, huquqiy axborot zalida 24 nafar foydalanuvchi uchun oʻrinlar mavjud. Shuningdek, yangi binoda 16 oʻrinli oʻquv markazi ham mavjud. Kutubxonada viloyat axborot-kutubxona markazi xodimlari malaka oshirishlari, viloyat aholisi axborot-kommunikatsiya texnologiyalari boʻyicha savodxonliklarini va bilim konikmalarini oshirishlari mumkin. Kutubxonada qahvaxona, kitob doʻkoni faoliyati yoʻlga qoʻyilgan. Axborot-kutubxona markazi foydalanuvchilarning axborot olish madaniyati boʻyicha bilimlarini oshirish va ilmiy-uslubiy va innovatsion usullarda xizmatlar koʻrsatish uchun barcha zarur tuzilmalarga ega.

## Joylashuv
•Termez sh. Hakim At-Termiziy k-si. 39 'b' uy, Termiz, Uzbekistan

## Manbalar
Bronte Creek

**Bronte Creek** – Kanadaning Hamilton va Xelton mintaqalari orqali oqib oʻtadigan daryo

## Yana qarang
* Ontariodagi daryolar roʻyxati
## Manbalar
To‘qqiz ajdaho (rasm)

***Toʻqqiz ajdaho*** (; ) – xitoylik rassom Chen Rongning hendskrol uslubidagi rasmi. 1244-yilda chizilgan ushbu rasmda bulut va tumanlar hamda togʻlar va olov orasidan koʻtarilayotgan 9 ta ajdaholar tasvirlangan. Kartina Daosizmdagi tabiatning dinamik kuchlari va Dao gʻoyalariga ishora qiladi. Undagi ajdaholar Ajdarlar qirolining oʻgʻillari sifatida eʼtirof etilgan. Ularning soni toʻqqizta ekani sababi esa ushbu raqamning Xitoy astrologiyasi va xalq eʼtiqodida muqaddas deb hisoblanishi bilan bogʻliq.

17-asrda asar shahzoda Geng Jimaoning oʻgʻli va Shunji imperatorining saroy xizmatchisi Geng Chjaozhongga (1640-1686) tegishli edi. Keyinchalik Qianlong imperatori (1711–1799) uni Jiaqing imperatoriga (1760–1820) topshirgan va ehtimol u keyingi Qing imperatorlaridan biri  tomonidan shahzoda Gongga (1833–1898) berilgan. Kartina 1917-yil 14-iyunda „Yamanaka and Co.“ kompaniyasi tomonidan Boston tasviriy sanʼat muzeyiga 25 000 dollarga sotilgan.

Bir nechta epizodlarni oʻz ichiga olgan kartinani oʻqish oʻng tomondan boshlanib, chapda tugaydi. Chap tomonda kolofonlar (asar haqida kichik maʼlumot) bor. Ular orasida Chjan Sicheng va Dong Sikyu kabi Sun sulolasi amaldorlariga tegishli yozuvlar ham mavjud. Ikkita yozuvni esa rassomning oʻzi yozgan.

## Manbalar
''Toj Mahal saroyi'' mehmonxonasi

** mehmonxonasi** – Hindiston Maharashtra shtatidagi, Mumbai shahridagi Colaba hududida joylashgan 5 yulduzli tarixiy mehmonxona boʻlib, Hindiston darvozasi yonida joylashgan. Indo-Saresen uslubida qurilgan bu mehmoxona 1903- yilda Taj Mahal Hotel nomi bilan ochilgan va tarixda Toj nomi bilan qolgan. Mehmonxona Agra shahridagi Toj Mahal nomi bilan atalgan boʻlib, Mumbaidan taxminan 1050 kilometr (650 mil) uzoqlikdagi masofada joylashgan. Bu mehmonxona Britaniya Raj davridan beri Sharqdagi eng yaxshi mehmonxonalardan biri hisoblanadi. Mehmoxona 2008-yildagi Mumbai hujumlaridagi asosiy nishonlardan biri boʻlgan.
Bu mehmonxona oʻz ichiga 560 ta xona va 44 ta lyuks xonalarni oladi va 1600 nafar xodimni ish bilan taminlaydi. Mehmonxona ikki xil inshootlarni oʻz ichiga oladi: Toj Mahal saroyi va  Toj Mahal minorasi", ular tarixiy va arxitektura jihatidan bir-biridan farq qiladi (Toj Mahal saroyi 1903-yilda qurilgan; Toj Mahal minorasi 1972-yilda ochilgan).

Mehmonxona koʻplab noyob mehmonlarni, jumladan prezidentlardan tortib kino yulduzlarigacha qabul qilgan. Rattanbai Petti  Muhammad Ali Jinnahning rafiqasi oʻzining soʻngi kunlarini mehmonxonada oʻtkazdi va 1929-yilda 29 yoshida oʻsha yerda vafoy etgan.

## Mustaqillikdan oldin

**Toj Mahal ''mehmonxonasi**'' Jamsetji Tata tomonidan qurilgan va 1903-yil 16-dekabrda mehmonlar uchun oʻz eshiklarini ochgan. Mehmonxona qurilishi sabablari boa qilingan

## Manbalar
Sulaymon ibn al-Hofiz

**Sulaymon ibn al-Hofiz** oʻn birinchi Fotimiy xalifasi va Hofizi ismoillizm imomi al-Hofizning toʻngʻich oʻgʻli. Merosxoʻr sifatida tayinlangan Sulaymon 1134-yilda, oʻlimidan oldin ikki oy oldin xalifalik vaziri boʻlib xizmat qilgan.

## Hayoti
Sulaymon ibn al-Hofiz Fotimiylar xalifasi al-Hofizning () toʻngʻich oʻgʻli boʻlgan. Al-Hofiz boshqa xalifalar singari otasining oʻrniga taxtga oʻtirmagan. U oʻzidan oldingi xalifaning oʻgʻli emas, balki uning amakivachchasi boʻlgan. Al-Hofizning xalifa etib tayinlanishi ismoiliy dindorlari orasida qonunning buzilishi degan fikr va ixtilofni keltirib chiqargan. Shu sababli ular Hofiziy va Tayyibiy toifalariga ajralib ketgan.

Haddan tashqari kuchli vazir Abulfath Yanisni tasarruf etganidan soʻng, al-Hofiz dastlab taxtga tahdid solishi mumkin boʻlgan vazirsiz hokimiyatni boshqara boshlagan. 1134-yilda al-Hofiz Sulaymonni oʻz vorisi () va vazir etib tayinlagan. Fotimiylar xalifaligida ilk bora shahzoda va hatto valiahd vazirlik lavozimiga tayinlangan. Sulaymonning qoʻliga bunday vakolatli hokimiyatning berilishi bilan xalifa oʻz naslidagi vorislikni mustahkamlamoqchi boʻlgan, ammo oradan ikki oy oʻtib Sulaymon vafot etgan.

Sulaymonning ukasi Haydara ibn al-Hofiz darhol merosxoʻr va vazir etib tayinlangan, ammo bu al-Hofizning yana bir oʻgʻli Hasanning hasadini qoʻzgʻatgan. U akasi va otasiga qarshi isyon koʻtarib, vazirlik lavozimini qoʻlga kiritgan, ammo qisqa muddatli hukmronlikdan keyin Hasan kuchli harbiy xizmatchi Bahram al-Armaniy tomonidan oʻldirilgan.

## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Boyne daryosi (Parry Sound tumani)

**Boyne daryosi** – Kanadaning Markaziy Ontario shtati Parry-Sound okrugiga qarashli Seguin munitsipalitetidan oqib oʻtgan daryo .

## Yana qarang
* Ontariodagi daryolar roʻyxati
## Manbalar
A Happy Death

***A Happy Death*** () – absurdist, fransuz yozuvchisi hamda faylasufi Albert Camus qalamiga mansub roman. Kitobning ekzistensialistik mavzusi, asosan, oʻz baxtini ongli ravishda yaratish va buning uchun vaqt va pul kerakligi haqida. Asarda muallifning xotiralari, jumladan, Jazoir dengiz komissiyasidagi ishi, sil kasalligi bilan ogʻriganligi va Yevropaga qilgan sayohatlari haqida soʻz boradi.

Camus bu romanni 1936–1938-yillarda yozgan, ammo keyin uni nashr qilmaslikka qaror qilgan. Oxir-oqibat, roman 1971-yilda, muallifning vafotidan 11 yil oʻtgach nashr etilgan. 1972-yilda esa Richard Howard Camusning ushbu romanini ingliz tiliga tarjima qilgan.

„*A Happy Death*“ Camusning birinchi romani boʻlib, 1942-yilda nashr etilgan eng mashhur „*[[Begona (Kamyu romani)|Begona]]“* asari uchun asos boʻlgan.

## Xulosa
Roman ikki qismdan iborat boʻlib, 100 sahifadan biroz koʻproq.

„*Natural Death*“ deb nomlangan 1-qismda Patrice Mersaultning ofisdagi zerikarli ishi va sevgilisi Marthe bilan maʼnosiz munosabatlarini tasvirlangan. Mersault boy, ammo nogiron Roland Zagreus (Zagreus yunon mifologiyasining qahramoni) bilan tanishadi, u Mersaultga: „Baxtli boʻlish uchun vaqt kerak. Koʻp vaqt. Baxt ham uzoq sabr ortidan keladi. Deyarli har bir holatda, biz pul topish uchun butun hayotimizni sarflaymiz“ deb toʻgʻri yoʻlni koʻrsatadi. Zagreus uning hayoti maʼnosiz va isrofgarchilikdan iborat ekanligini nazarda tutadi, shu sababli Mersault boy odamning pullari bilan oʻz baxtini yaratish maqsadida uni oʻldirishga qaror qiladi.

„Conscious death“ deb nomlangan 2-qism Mersaultning Yevropaga navbatdagi safaridan keyingi voqealarni oʻz ichiga olgan. Mersault shahardan shaharga poezdda sayohat qilib, tinchlik topa olmaydi va Jazoirga qaytib, uchta yosh ayol doʻstlari bilan dengiz yaqinidagi baland uyda yashashga qaror qiladi. Bu yerda yashayotgan hammaning bitta maqsadi bor edi: dunyoni tark etib, baxtga intilish. Ammo Mersault yolgʻizlikka muhtoj edi. U oʻzi sevmaydigan Lucienne ismli ayolga uylanadi, dengiz boʻyidagi qishloqdan uy sotib oladi va uyga yolgʻiz oʻzi koʻchib oʻtadi. U oʻsha yerda ogʻir kasallik tufayli vafot etadi.

## Havolalar

* Anatol Broyard tomonidan sharh, *[[The New York Times]]*, 1972 yil 13 iyun
* ''A Happy Death'' haqidagi eslatmalar,  Bob Korbett
* ''A Happy Death'' , Richard Howard tomonidan tarjima qilingan
* David Lathamning sharhidan
Tooley Creek

**Tooley Creek** – Ontarioning Clarington shahri yaqinidagi Ontario koʻliga quyiluvchi kichik daryo.

## Manbalar
Teeswater daryosi

Teeswater daryosi – Kanadaning Ontario shahrining janubi-gʻarbiy qismida joylashgan Bruce okrugidagi Arran–Elderslie, Brockton va Janubiy Bruce munitsipalitetlaridan oqib oʻtuvchi daryo.

## Manbalar
Environmentalizm

**Environmentalizm (**Atrof-muhit muhofazasi yoki atrof-muhit huquqlari) – bu hayotni, yashash muhitini va atrofni qo‘llab-quvvatlashga qaratilgan keng qamrovli falsafa, mafkura va ijtimoiy harakatdir. Atrof-muhit muhofazasi ko‘proq yashil mafkura va siyosatning ekologik hamda tabiatga oid jihatlariga e’tibor qaratadi. *[[Ekologizm]]* esa ijtimoiy ekologiya va atrof-muhit muhofazasini birlashtirgan mafkuraviy tushuncha bo‘lib, u ko‘pincha qit’a Yevropa tillarida ishlatiladi, ingliz tilida esa *environmentalism* atamasi kengroq qo‘llaniladi. Bu ikki so‘z o‘xshash bo‘lsa-da, ularning ma’nolarida biroz farqlar mavjud.

O'z mohiyatiga ko'ra, environmentalizm odamlar va ular bog'liq bo'lgan turli xil tabiiy tizimlar o'rtasidagi munosabatlarni muvozanatlashtirishga urinishdir, shunda barcha tarkibiy qismlar barqarorlikning tegishli darajasiga ega bo'ladi. Ushbu harakat ifloslanishni nazorat qilish yoki o‘simlik va hayvonlar xilma-xilligini saqlash uchun kurash sifatida ham qaralishi mumkin. Shu sababli, yer etikasi, ekologik etika, bioxilma-xillik, ekologiya va biophilia gipotezasi atrof-muhit muhofazasi doirasida muhim tushunchalar hisoblanadi. Ushbu harakat turli yondashuvlarni o‘z ichiga oladi, jumladan: bozor iqtisodiga asoslangan ekologizm, dindor ekologizm va tabiatni muhofaza qilish harakati.

Asosiy ma’nosi jihatidan, atrof-muhit muhofazasi inson va tabiat tizimlari o‘rtasidagi munosabatlarni muvozanatlashga harakat qiladi, shunday qilib, barcha tarkibiy qismlar barqarorlik nuqtayi nazaridan to‘g‘ri taqsimlanadi. Ushbu muvozanatga qanday erishish mumkinligi borasida turli qarashlar mavjud va ekologik muammolarni hal qilishning turli yo‘llari mavjud. Odatda atrof-muhit muhofazasi va ekologik muammolar yashil rang bilan ifodalanadi, ammo bu ramz "greenwashing" (yashil marketing) deb ataluvchi reklama sanoati tomonidan o‘zlashtirilgan.

Atrof-muhit muhofazasi harakati anti-environmentalizm tomonidan tanqid qilinadi. Bu harakat tarafdorlari yer tizimi ba’zi atrof-muhit muhofazachilari ta’kidlagan darajada zaif emasligini ilgari suradi hamda insoniyatning iqlim o‘zgarishiga qo‘shayotgan hissasi bo‘rttirilgan yoki inson taraqqiyotiga qarshi harakat sifatida ko‘rsatilayotganini iddao qiladi.

## Manbaalar
Talbot daryosi (Ontario)

**Talbot daryosi** — Kanadaning Markaziy Ontario qismida joylashgan Buyuk koʻllar havzasidagi daryo. Talbot daryosi, Talbot koʻlidan Simcoe koʻliga oqib oʻtadi. 

## Manbalar
Buttermilk Creek (Lambton okrugi)

**Buttermilk Creek** – Kanadaning Ontario shtati, Lambton okrugi Petrolia shahridan oqib oʻtgan daryo.
Lower Bear
Buttermilk Creek Sent-Kler viloyati tabiatni muhofaza qilish boshqarmasining Lower Bear suv havzasining irmogʻidir.
## Yana qarang
* Ontariodagi daryolar roʻyxati
## Manbalar
Yashnarbek Rahmonov

**Yashnarbek Rahmonov** – oʻzbekistonlik futbolchi. „Mashʼal“ klubi yarim himoyachisi.
## Manbalar
Castor daryosi (Ontario)

**Castor daryosi** – Kanadaning sharqiy Ontario shtatidan oqib oʻtgan daryo. U Ontarioning Rassell shahridan oqib oʻtib Kasselman yaqinidagi Janubiy Nation daryosiga borib quyiladi  .
## Yana qarang
* Ontariodagi daryolar roʻyxati
## Manbalar
Zemheri (teleserial)

***Zemheri*** — Ay Yapım studiyasi hamkorligida 2020-yil 15-yanvardan boshlab efirga uzatilgan teleserial. Rejissor —  Hilal Saral, ssenariychi —  Sema Ergenekon. Bosh rollarni Alperen Duymaz, Ayça Ayşin Turan va Caner Cindoruk kabi mashhur aktyorlar ijro qilishgan . Umumiy 10-qismdan iborat serial 2020-yil 18-martda yakunlangan.

## Aktyorlar va Obrazlar

### Bosh rollar

* Alperen Duymaz —  Ayaz
* Ayça Ayshin Turan —  Firuze
* Caner Cindoruk —  Ertan
* Hazal Filiz Küçükköse —  Berrak
* Shebnem Dönmez —  Mehveş
* Zerrin Tekindor —  Aliye

### Yordamchi rollar

* Nihal Koldaş —  Safiye
* Müfit Kayacan —  Yaşar
* Emir Çubukçu —  Faruk
* Aleyna Özgeçen —  Elvan
* Lila Gürmen —  İclal
* Sahra Şaş —  Sevda 

## Faktlar
* „Zemheri“ soʼzining maʼnosi „Qora qish“ degani. Qishning eng shiddatli, qahraton kunlariga nisbatan turkchada „Zemheri“ atamasi qoʻllanadi. Zemheri 22-dekabrdan boshlangan qishning eng sovuq kunlarini ifodalovchi davr.
* Teleserial Istanbulning turli xil maskanlarida suratga olingan. Eng koʼp suratga olish jarayoni Beyazkozdagi eski bir fabrikada kuzatilgan.

## Havolalar
* Zemheri Show TV rasmiy saytida 2019-yil 9-dekabr
* 

## Manbalar
Sarvar Bekchanov

**Sarvar Bekchanov** – oʻzbekistonlik futbolchi. „Mashʼal“ klubi sobiq yarim himoyachisi.

## Manbalar
Xartnup kasalligi

**Xartnup kasalligi** (dikarboksilik kislota aminoatsiduriyasi) birinchi tashxis qoʻyilgan bemorning nomi bilan ataladi. Kasallik birinchi marta 1956-yilda ingliz shifokori D.Baron tomonidan tasvirlangan. Klinik koʻrinishlar rasmga oʻxshaydi pellagra, nikotinik kislota yetishmasligidan kelib chiqqan patologik holat. Turli statistik maʼlumotlarga koʻra, Xartnup kasalligining tarqalishi 1:18 000 dan 1:54 000 kishigacha. Jinslar orasida sezilarli farqlar yoʻq.
## Sabablari
Xartnup kasalligining rivojlanishi 5-xromosomaning 5p15.33 lokusida joylashgan SLC6A19 genining genetik mutatsiyasi bilan bogʻliq. Bu gen neytral aminokislotalarni (triptofan, tirozin, gistidin va boshqalar) tashishda ishtirok etadigan natriyga bogʻliq transport oqsilini kodlaydi. Bu oqsil asosan ingichka ichak epiteliysida va buyrak kanalchalarida joylashgan. Kasallikning irsiylanishi autosomal retsessiv tarzda sodir boʻladi. Kasal bolaning ota-onasi mutant genining sogʻlom tashuvchisi hisoblanadi.
## Patogenez
Patologik koʻrinishlarni qoʻzgʻatish uchun asos triptofan metabolizmidagi nomutanosiblikdir. Malabsorbsiya tufayli triptofan ichakda saqlanadi, bu yerda bakterial mikroflora taʼsirida parchalanish mahsulotlari- indol, kinureninga aylanadi. Ushbu birikmalar tizimli qon oqimiga kirib, markaziy asab tizimiga toksik taʼsir koʻrsatadi. Ularning inaktivatsiyasi jigarda sodir boʻladi, ular sulfat kislota bilan birlashadi va siydik bilan konyugatlar shaklida chiqariladi.

Buyrak kanalchalarida aminokislotalarning reabsorbsiyasining buzilishi siydikda qoʻshimcha yoʻqotishlarga olib keladi. Triptofan toʻqimalarning nafas olishi va boshqa energiya almashinuvi jarayonlarida ishtirok etadigan fermentlarning bir qismi boʻlgan nikotinik kislota (vitamin PP) sintezi uchun asosiy substratdir. Triptofan shuningdek, uyqu va uygʻonish siklini tartibga soluvchi asosiy gormon boʻlgan melatonin ishlab chiqaradi.
## Belgilari
Teri va asab tizimi eng koʻp taʼsir qiladi. Tananing ochiq joylarida (yuz, boʻyin, qoʻllar) quyosh nuriga uzoq vaqt taʼsir qilgandan soʻng, teri qizil dogʻlar bilan qoplanadi, qoʻpol boʻladi va seroz tarkibli pufakchalar paydo boʻladi. Subyektiv ravishda bemorda toshmalar paydo boʻlgan joylarda qichishish va yonish kuzatiladi. Bir necha kundan keyin taʼsirlangan hududlardagi teri jigarrang rangga ega boʻlib, tozalana boshlaydi va ingichka boʻladi.
## Diagnostika
Hartnup kasalligi boʻlgan bemorlar pediatr va nevrologlar tomonidan nazorat qilinadi. Anamnestik maʼlumotlar (tasdiqlangan Xartnup kasalligi boʻlgan yaqin qarindoshining mavjudligi) tashxis qoʻyishda katta yordam beradi. Bemorni soʻroq qilishda ular simptomlarning boshlanishidan oldin nima boʻlganini aniqlaydilar (dietani buzish, yuqumli kasallik, stress).
## Havolalar
* Xartup kasalligi haqida va uni davolash
* Xartup kasalligi belgilari va diagnostikasi
* Xartup kasalligini aniqlash va uni oldini olish
## Manbalar
Sugʻd viloyati tarix muzeyi

**Sugʻd viloyati tarix muzeyi** – Tojikistonning ikkinchi yirik shahri va mamlakatning eng shimoliy viloyati – Sugʻd viloyatining markazi Xoʻjand shahridagi mintaqaviy tarix muzeyi. Muzey 1999-yilda rekonstruksiya qilingan Xoʻjand qalʼasida eski shahar devorining janubi-sharqiy burchagida qurilgan. Eski shaharning shimoliy tomonida Sirdaryo oqib oʻtadi, bu daryo boʻylab sayyohlar piyoda yoki gondolda oʻtishlari mumkin.

## Tarixi
Muzey 2006-yilda Tojikistondagi eng qadimiy muzey – Sugʻd viloyati tarixiy-oʻlkashunoslik muzeyi negizida tashkil etilgan.

Xoʻjandda oʻlkashunoslik muzeyi 1931-yilda, Dushanbedagi milliy muzeydan uch yil oldin tashkil etilgan.

1980-yillarda muzey XX asr boshlariga oid meʼmoriy yodgorlik hisoblangan Masjidi Jomiy masjidi majmuasining bir qismida joylashgan edi. 1990-yillar oxirida majmuaning bu qismi shahar musulmonlar jamoasiga oʻtkazildi. Muzey uchun yangi bino 2003—2006-yillarda shaharning tarixiy markazidagi qadimiy qal’a oʻrnida qurilgan. Qurilishga 3 800 000 somoniy mablagʻ sarflangan boʻlib, shundan 500 000 mamlakat Prezidenti gʻaznasidan ajratilgan. Muzeyning yangi koʻrgazmalari 2007-yilning mart oyida Xoʻjand shahrining 2520 yilligini nishonlash sharafiga tashrif buyuruvchilar uchun ochilgan.

2013-yilda muzeyga 30 mingdan ortiq sayyoh tashrif buyurgan. Tashrif buyuruvchilar umumiy sonidan 2000 dan ortigʻini xorijlik sayyohlar tashkil etgan.

## Eksponatlari

Muzey eksponatlari soni 28 mingdan ortiqni tashkil etadi. Koʻrgazmada Sugʻd viloyati tarixiga oid eksponatlar, jumladan, tojiklarning kamyob qoʻlda ishlangan gilamlari, tojik kashtalari va liboslari keng oʻrin olgan. Oʻtmishga uzoqroq nazar tashlaydigan boʻlsak, tarixdan oldingi hayotning dioramalari, shu yaqin atrofda oʻzining eng chekka shaharlarini barpo etgan Aleksandr Makedonskiy hayoti tasvirlangan zamonaviy marmar mozaikalar hamda 1219- va 1220-yilda moʻgʻullar bosqiniga qarshilik koʻrsatganligi bilan mashhur Temur Malik haykalini koʻrish mumkin. Tojik xalqi qahramoni Temur Malik haykali yosh va isteʼdodli haykaltarosh, Kamol Xoʻjandiy nomidagi Davlat mukofoti laureati Davronjon Rahmatov tomonidan balandligi 3,5 metr, 4 tonna bronza metalldan foydalangan holda yaratilgan.

## Galereya

Fayl:Площадь, г. Худжанд 01.jpg|Xoʻjanddagi muzey yonidagi maydon
Fayl:Timur Malik statue in Khujand.jpg|Temur Malik haykali
Fayl:Historical Museum of Sughd Region 20.jpg|Tosh davri zali
Fayl:Голова лошади ('экспонат).JPG|Ahamoniylar davri zali
Fayl:Historical Museum of Sughd Region 09.jpg|Ellinistik davr rasmi
Fayl:Historical Museum of Sughd Region 05.jpg|Ellinistik davr rasmi
Fayl:Historical Museum of Sughd Region 18.jpg|Bedilning rasmi
Fayl:Осорхонаҳои Тоҷикистон 45.jpg|Oʻrta asr kitoblari
Fayl:Historical Museum of Sughd Region 17.jpg|Oʻrta asrlar odamlarining kiyimlari


## Manbalar

## Adabiyotlar

*
William Joseph

**William Joseph Schwartz III**,  **William Joseph** nomi bilan tanilgan, Arizona shtatining  Phoenix shahrida tugʻilgan amerikalik pianinochi va ovoz rejissyori. U uchta  *Within* (2004), *Beyond* (2008) va *Be Still* (2012) studio albomlarini  chiqargan. 

## Yoshligi va faoliyati
8 yoshida *Joseph Boys Clubs of America* tomonidan taqdim etilgan toʻliq musiqa mukofotini qoʻlga kiritdi bu unga rossiyalik pianinochi Stella Saperstein bilan pianino chalishni oʻrganish imkonini berdi. Joseph  *the Church of Jesus Christ of Latter-day Saints* aʼzosi edi.

U Arizona shtatining Phoenix shahrida joylashgan *Piano Warehouse*dagi  birinchi oʻqituvchi boʼlib, keyinchalik Arizona musiqa akademiyasi deb oʻzgartirilgan Arizona Music Lessonsda dars bergan va Joseph hali ham bu yerda dars oʻtib kelmoqda.

2003-yilda Joseph  oʻz shahridagi xayriya tadbirida ishtirok etdi va Devid Foster bilan uchrashdi. Foster bundan ruhlandi va ular hamkorlik qilishni birga boshladilar va nihoyat bir necha musiqalar bastalandi va 2004-yilda Josephning „Withinʼʼ nomli ijrosi chiqdi  bu vaqtgacha, Joseph  Fosterning 143 *Records, Reprise Records va Warner Bros.* *Records* bilan shartnoma qilgan edi.

2004-yilning avgust va sentabr oylarida Joseph AQSh va Kanadadagi 12 ta shaharda Josh Grobanning “Closer Tour” ochilishida 16 ta konsert berdi. 2005-yil noyabr va dekabr oylarida Joseph AQSh va Kanadaning 36 ta shahrini qamrab olgan  Clay Aikenning “Joyful Noise Tour” ochilish marosimida 40 ta konsert berdi.

2008-yilda Josephning *Beyond* nomli ikkinchi albomi chiqdi. 2009-yilda Joseph *BETA Records TV* uchun „Within“ ning akustik koʻrinishini ijro etdi.

2012-yilda uning *Be Still* nomli uchinchi albomi chiqdi.

## Manbalar

## Havolalar
* Official website
* Uncut interview on ''The Hour''
* Piano Fantasy Video
Rustam Abduhamidov

**Rustam Abduhamidov** (1994-yil 7-avgustda tugʻilgan) – oʻzbekistonlik futbolchi. Oʻzbekiston Superligasining „Xorazm“ klubi yarim himoyachisi.

## Manbalar
Namangan qoʻgʻirchoq teatri

**Namangan qoʻgʻirchoq teatri** – Namangan shahar, Alisher Navoiy koʻchasida joylashgan qoʻgʻirchoq teatr. Teatr 240 oʻrinli tomosha zali va 70 oʻrinli kinozaliga ega. Namangan qoʻgʻirchoq teatrining oʻzida qoʻgʻirchoqlarni tayyorlash sexi ham mavjud. Teatrning ochilish marosimi 2024-yil 10-fevral kuni boʻlib oʻtgan va shu kunning oʻzdan qoʻgʻirchoq teatri oʻz faoliyatini boshlagan. Ochilish marosimida poytaxtdan va qoʻshni viloyatlardan kelgan mehmonlar, keng jamoatchilik vakillari, yoshlar va Namangan viloyati hokimi Shavkat Abdurazzoqov ishtirok etgan. Mehmonlarga yangi teatrda ilk sahna asari – Iqbol Mirzo qalamiga mansub „Alisher Navoiy va Husaynning yoshligi“ spektakli namoyish etilgan.

## Manbalar
Mark Zukurberg kitob klubi

**[[Mark Zuckerberg|Mark Zukerberg]] kitob klubi** (A Year of Books) - Mark Zukerberg tomonidan 2015-yilning yanvar oyida uning shaxsiy Facebook hisobidan tashkil etilgan onlayn kitob klubi.  Zukerberg bir yil davomida har ikki haftada bir kitob tavsiyasini millionlab Facebook foydalanuvchilariga taqdim etdi.

Zukerberg ushbu g'oyani 2015iyilgi Yangi yil qarorlari tarkibiga kiritdi. Bu g'oya MediaOnePA / York gazetasi kompaniyasi auditoriyasi rivojlanish menejeri Cynthia Greco Zukerbergga har oy yangi kitob o'qishni taklif qilganidan keyin paydo bo'ldi.  Zukerberg bu g‘oyani har ikki haftada bitta “yangi madaniyatlar, e’tiqodlar, tarixlar va texnologiyalarni o‘rganishga urg‘u beradigan” kitoblarga o‘zgartirdi..
Mark Zukerberg kitob klubi

**[[Mark Zuckerberg|Mark Zukerberg]] kitob klubi** (Kitoblar yili) – Mark Zukerberg tomonidan 2015-yilning yanvar oyida uning shaxsiy Facebook hisobidan tashkil etilgan onlayn kitob klubi. Zukerberg bir yil davomida har ikki haftada bir kitob tavsiyasini millionlab Facebook foydalanuvchilariga taqdim etdi.

Zukerberg ushbu gʻoyani 2015-yilgi Yangi yil qarorlari tarkibiga kiritdi. Bu gʻoya MediaOnePA /York gazetasi kompaniyasi auditoriya rivojlanish menejeri Cynthia Greco Zukerbergga har oy yangi kitob oʻqishni taklif qilganidan keyin paydo boʻldi. Zukerberg bu gʻoyani har ikki haftada bitta „yangi madaniyatlar, eʼtiqodlar, tarixlar va texnologiyalarni oʻrganishga urgʻu beradigan“ kitoblarga oʻzgartirdi.

## Kitob klublari tanlovi

The Atlantic nashrining yozishicha, Moises Naimning birinchi tanlovi Amazon aksiyalarining sotilishiga sabab boʻlganidan keyin Opra kitob klubiga tayanib, „kitob savdosiga taʼsirida oprahesk boʻlishi mumkin“. The New Yorker gazetasidagi maqolada Oprah bilan oʻxshash taqqoslash boʻlgan.  Associated Press agentligining taʼkidlashicha, Stiven Pinkerning ikkinchi tanlovi Nielsen BookScan maʼlumotlariga koʻra sotuvlarning oʻsishiga olib kelmadi. 

## Havolalar
Nurjahon Muzaffarov

**Nurjahon Muzaffarov** – oʻzbekistonlik futbolchi. „Mashʼal“ klubi yarim himoyachisi.
## Manbalar
Umid Hamroyev

**Umid Hamroyev** — oʻzbekistonlik futbolchi. „Buxoro“ klubi darvozaboni.

## Yutuqlar
### Klub
;Mashʼal
* Oʻzbekiston Pro ligasi gʻolibi: 2024
## Manbalar

## Havolalar
* Umid Hamroyev Transfermarkt saytida
Mozambikdagi qoʻzgʻolon

**Mozambikdagi qoʻzgʻolon** () – Mozambikning Cabo Delgado provinsiyasida islomiy Ansar al-Sunna guruhi tomonidan koʻtarilgan isyon. Qoʻzgʻolonchilar Mozambik hukumati qonunchiligini shariat qonunlari bilan muvofiqlashtirish orqali mamlakatni islomiy davlatga aylantirishni maqsad qilishgan.

## Manbalar
Uttar-Pradeshdagi tiqilinch (2024)

**Uttar-Pradeshdagi tiqilinch** – 2024-yil 2-iyulda Hindistonning Uttar-Pradesh shtatida diniy marosim vaqtida sodir boʻlgan tiqilinch. Tiqilinch Phulrai Mughal Garhi qishlogʻida sodir boʻlgan.

## Sabablari
Phulrai Mughal Garhi qishlogʻida voiz Bhole Babaning nutqini tinglash uchun 10 minglab odam toʻplangan. Hindiston politsiyasi tarafidan berilgan hisobotda 80 ming nafar ishtirokchiga marosimda ishtirok etish uchun ruxsat berilganiga qaramasdan hududga 250 ming odam tashrif buyurgani qayd etilgan. Marosim davomida odamlar voiz ortidan yugurib, unga teginishga harakat qilishgan. Natijada, koʻpchilik loyga botib qolgan va oyoqlar ostida qolib ketgan. Voizning qoʻriqchilari uning avtomashinasi oʻrnidan qoʻzgʻalguniga qadar maydonning chiqish joyini toʻsib qoʻyishgan.

Hatras okrugi bosh inspektori Shalab Matur Hindustan Times nashriga bergan intervyusida tiqilinchga uchrashuvning yopiq chodirda oʻtkazilganligi uchun odamlarga havo yetmay qolganligi ortidan barcha tezroq chiqib ketishga intilganligi sabab boʻlgani haqida gapirib oʻtgan.

Politsiya bergan maʼlumotlarga koʻra, 2-iyul kuni voqea joyida juda issiq va nam ob-havo kuzatilgan.

## Oqibatlari
2-iyul kuni hodisa oqibatida 107 kishi halok boʻlgani maʼlum qilingan. Qurbonlar orasida ayollar va bolalar ham bor. Etah tumani bosh shifokori Umesh Kumar Tripati jabrlanganlarning bir qismi shifoxonaga yotqizilganini maʼlum qilgan. 2024-yil 11-iyul holatiga koʻra tiqilinchda halok boʻlganlar soni 121 nafarga yetgan. Kamida 30 kishi jarohatlangan. Qurbonlarning shaxsini aniqlash jarayoni davom etmoqda. Narendra Modi tiqilinchda halok boʻlgan va jabrlanganlarning oilasiga moddiy yordam berishni vaʼda qilgan.

## Manbalar
Tetrahidrobiopterin etishmovchiligi

**Tetragidrobiopterin etishmovchiligi** (**BH4 etishmovchiligi**) kamdan-kam uchraydigan holat boʻlib, unda bemor tetragidrobiopterin, monoamin neyrotransmitterlari dofamin va serotonin sintezi uchun zarur boʻlgan muhim koenzim etishmovchiligidan azoblanadi. Ushbu holatning patogenezi xilma-xil: 2021 yil boshida BH4 biosintezi yoki qayta ishlanishi jarayonini buzadigan oltita noyob neyrometabolik kasalliklar maʼlum edi. Ushbu oltita kasallikning toʻrttasida bemorda fenilalanin kontsentratsiyasining oshishini kuzatilish mumkin edi. Terapiya asosan neyrotransmitter darajasini toʻldirish va giperfenilalaninemiyani tuzatishdan iborat.

## Nomenklaturasi
Tetragidrobiopterin etishmovchiligini keltirib chiqaradigan kasalliklar, 2021 yil boshida:

## Yana qarang

* Fenilketonuriya gen mutatsiyalari bilan bogʻliq giperfenilalaninemiyaning eng keng tarqalgan sababidir.
* Tetragidrobiopterin etishmovchiligi boʻlmagan yengil giperfenilalaninemiya fenotipi boʻyicha tetragidrobiopterin etishmovchiligiga oʻxshash kasallik boʻlib, gendagi mutatsiyalar natijasida kelib chiqadi.

* [Tetrahidrobiopterin (BH4) etishmovchiligini tashxislash va davolash boʻyicha konsensus koʻrsatmalari](https://ru.wikisource.org/wiki/Konsensusnoe%20rukovodstvo%20po%20diagnostike%20i%20terapii%20nedostatochnosti%20tetragidrobiopterina%20(BH4)%20razlichnix%20tipov), 2020 yil, *Orphanet Journal of Rare Diseases*  (Vikimanbada ruscha tarjimasi)

* Fenilketonuriya va tetragidrobiopterin metabolizmining buzilishlarini tashxislash va davolash boʻyicha klinik koʻrsatmalar, Akademizdat, Moskva, 2014 yil. 70 sahifa (PDF fayl).

## Manbalar
They Live in the Grey

***They Live in the Grey*** – 2022-yilda suratga olingan AQSh gʻayritabiiy dahshatli filmi. Rejissyor hamda ssenariy mualliflari Abel Vang va Burlee Vang. Filmda bosh rollarni Michelle Krusiek, Ken Kirby, Madelyn Grace, JR Cacia va Ellen Wroe ijro etgan. Film Shudder platformasi orqali 2022-yil 17-fevralda namoyish etilgan.

## Tanqidiy qabul
*Paste* jurnalida Mett Donato film haqida shunday yozgan: „*They Live in the Grey* – bu tematik qatlamlarga ega boʻlgan kamtarona film“. *[[The Guardian]]* jurnalisti Leslie Felperin esa film borasida shunday izoh qoldirgan: „*They Live in the Grey* – bu Shudder platformasidagi yana bir ajoyib film boʻlib, qoʻrqinchli va puxta oʻylangan, gʻayrioddiy kadrlar asosida ishlangan…“

## Rollarda

* Michelle Krusiec – Claire Yang rolida
* Ken Kirby – Peter Yang rolida
* Madelyn Grace – Sophie Lang rolida
* J. R. Cacia – Giles Lang rolida
* Ellen Wroe – Audrey Lang rolida
* Mercedes Manning – arvoh ayol rolida
* Willie S. – Hosea Lloyd rolida
* Audrey Moore – Jane rolida
* Jaden Tran – Lucas Yang rolida

## Manbalar

## Havolalar

* 
*
Zominthos

**Zomintos(yunoncha zomintos,**muqobil imlolar *Dzónthos* yoki *Zōmithos*)Krit orolida Ida (Psiloritis) togʻining shimoliy etaklarida joylashgan kichik plato. Zomintos Anogiya qishlogʻidan taxminan 7,5 kilometr gʻarbda, Knossosdan Idaion Andronga boradigan yoʻlda,Ida choʻqqisi yaqinidagi buyuk qoʻriqxona gʻorida joylashgan. Zomintos u yerda topilgan katta Minoan binosi bilan mashhur doimiy turar-joy belgilari miloddan avvalgi 1800-yillarga toʻgʻri keladi.

## Arxeologiya

1982-yilda yunon arxeologi Yannis Sakellarakis 1200 metrdan biroz pastroq balandlikda ikki qavatli katta Minoan binosini topdi. Binoning gʻayrioddiy kattaligi va faqat saroy meʼmorchiligiga tegishli boʻlgan baʼzi xususiyatlarni oʻzida mujassam etgan puxta qurilishi arxeologlarning qiziqishini uygʻotdi. Kashfiyotning ahamiyati uning Minoan va zamonaviy Krit aholi punktlarining balandlik chegarasidan ancha yuqori ekanligi bilan yanada koʻproq qiziqish uygʻotdi. Qazishmalar binoning faqat kichik bir qismini qazib olishadi va hali ham davom etib kelmoqda. Biroq, ular bino mustahkam qurilgani va gʻayrioddiy darajada yaxshi saqlanib qolganligini, qolgan devorlarning baʼzilari balandligi 3 metrgacha koʻtarilganligini aniq koʻrsatadi. U shimoldan janubga qatʼiy yoʻnaltirilgan va kamida 1350 m2 ga choʻzilgan, faqat birinchi qavatda 100 dan ortiq xonalar va ularning baʼzilarida freskalar mavjud. Minos Kritiga xos boʻlgan narsa – bu katta kulolchilik ustaxonasining mavjudligidir. Qayta ishlangan tosh kristalidan yasalgan artefaktlar ham bir xil darajada muhimdir.

Bu bino Neopalatial davrida topilgan va milodiy 1600-yillarda katta zilziladan keyin tashlab ketilgan Arxeologik tadqiqotlar Prof. Yannis Sakellarakis rahbarligida Heidelberg universiteti (Prof Diamantis Panagiotopoulos) tomonidan qisqacha hamkorlikda (2005-2007) olib borildi.2010-yilda Yanis Sakellaraki vafot etganidan soʻng, doktor Efi Sapouna-Sakellaraki rahbarligida qazish davom ettiriladi.

## Manbalar
zomintos

## Havolalar

* Minoy Kreta Zominthos sahifasi
* Arxeologiya interaktiv qazish
David Datro Fofana

**David Datro Fofana** (2002-yil 22-dekabr) – Kot-dʼIvuarlik professional futbolchi, Angliya Premyer-ligasining Chelsea klubi va Kot-dʼIvuar terma jamoasining hujumchisi.

## Klublardagi karyerasi

### Dastlabki yillar
Fofana karyerasini 2019-yilda mahalliy Abidjan City klubida boshlagan. Keyinchalik esa AFAD jamoasiga ijara asosida borib qoʻshiladi. U Fransiya, Belgiya va Norvegiya klublarining skoutlari eʼtiboriga tushadi. 2021-yilning 2-fevral kuni futbolchi Molde klubi bilan toʻrt yillik shartnoma imzoladi. U Molde safidagi debyutini 2021-yil 18-fevralida Hoffenheim klubiga qarshi UEFA Yevropa ligasi doirasidagi oʻyinda zaxiradan maydonga tushgan holda oʻtkazadi va jamoasining 3-goli muallifiga aylanadi.

### Chelsea
2022-yilning 28-dekabr Fofana Chelsea klubi bilan shartnoma imzolagani maʼlum qilindi. 2023-yilning 8-yanvar kuni Angliya kubogidagi Manchester City jamoasiga qarshi bahsda esa londonliklar safida debyut qiladi.

#### Union Berlin (ijara)
2023-yil 11-iyul kuni Fofana Bundesliga jamoasi Union Berlin bilan bir mavsumlik ijara shartnomasi imzoladi. Biroq futbolchi2024-yilning 11-yanvarida klub tomonidaChelsea safiga qaytarildi.

#### Burnley (ijara)
Londonga qaytganidan ikki kun oʻtgach futbolchi Premyer-liganing Burnley jamoasiga mavsum yakuniga qadar ijaraga berildi.

## Terma jamoadagi faoliyati
Fofana 2019-yilning 22-sentyabrida Niger milliy terma jamoasiga qarshi bahsda terma jamoasi safidagi debyutini oʻtkazdi.

## Statistika

### Klub

### Terma jamoa

## Sovrinlar
**Molde**

* Eliterien: 2022-yil
* Norwegian Cup: 2021-22

## Manbalar

## Havolalar

* Chelsea FC veb-saytidagi futbochi Profili
* 
* Molde FK profillari 
*
Aa en Hunze

**Aa en Hunze** – Niderlandiyaning shimoli-sharqida joylashgan shahar hisoblanadi.
## Transport
Bu shaharda temir yoʻl stantsiyasi yoʻq. Eng yaqin stantsiya Assen temir yoʻl stantsiyasi mavjud.

## Avtobus xizmatlari
**21:** Assen – Deurze – Rolde – Grolloo – Schoonloo – Emmen;

**24:** Assen – Deurze – Rolde – Papenvoort – Borger – Buinen – Buinerveen – Nieuw-Buinen – Stadskanaal;

**59:** Emmen – Borger – Gasselte – Gieten Buurtbus

**93:** Gieten – De Hilte – Eexterveen – Annerveen – Spijkerboor – Annen – Spijkarboor – Zuidlaren Buurtbus;

**94:** Gieten – De Hilte – Gieterveen – Bonnerveen – Gasselterboerveen – Gisselternijveen – Drouwenerveen – Druwenermond – Stadskanaal;

**110:** Assen – Deurze – Rolde – Gieten – De Hilte – Bareveld – Veendam Qliner;

**300:** Groningen – Gieten – Borger – Emmen (express)

## Mashxur odamlar
* Harm Brouwer (1957-yil tug'ulgan) siyosatchi;
* Uim Cool ( 1943-yil tugʻilgan) biznes maslahatchisi, vositachi va siyosatchi;
* Hessel de Vries (1916-1959) radiokarbon sanab oʻtish bilan shugʻullanadigan fizikachi, shuningdek qotil;
* Jan Dijkema (Xitoyda 1944) siyosatchi, sotsiolog va sport direktori
* Gerrit Oosting (1941-2012) siyosatchi;
Irodaxon Sodiqova

**Irodaxon Ilhom qizi Sodiqova** (5-sentyabr, 2007-yil; Toshkent, Oʻzbekiston) – Oʻzbekistonning eng isteʼdodli va muvaffaqiyatli gimnastikachilaridan biri. Xalqaro toifadagi sport ustasi. Bir necha marta Oʻzbekiston chempioni. Xalqaro turnirlar va Jahon kuboklari sovrindori.

## Karyera
Irodaxonning isteʼdodi va mehnatsevarligi unga 2020-yilda Oʻzbekiston milliy terma jamoasida oʻrin egalladi. U koʻplab milliy chempionatlarda gʻolib chiqgan va xalqaro musobaqalarda ham muvaffaqiyat qozongan, jahon Kubogida va boshqa nufuzli turnirlarda sovrinlarni qoʻlga kiritgan.

2022-yilda Irodaxon Osiyo chempionatida ishtirok etdi va u yerda jamoa va toʻp hisobida kumush medalni, shuningdek, halqa bilan mashq qilishda bronza medalni qoʻlga kiritdi. Shuningdek „Osiyo bolalari“ xalqaro sport oʻyinlarida ishtirok etgan va toʻp hisobida kumush medalni qoʻlga kiritgan.

Keyingi yili Irodaxon Toshkentda oʻtkazilgan jahon Kubogi finalida halqa bilan mashq qilishda bronza medalni qoʻlga kiritib, hayratda qoldirdi. Keyin 2023-yilgi Osiyo chempionatida jamoaviy va koʻpkurash boʻyicha oltin medallarni, shuningdek, lenta bilan finalda kumush medalni qoʻlga kiritgan.

2024-yilda Irodaxonning Tye Gran-pri musobaqasi finalida lenta va toʻp bilan mashqlarda bronza medalni qoʻlga kiritdi va bu yutuqni Toshkentda boʻlib oʻtgan jahon Kubogida takrorladi. Keyin 2024-yilgi Osiyo chempionatida jamoaviy va koʻpkurash boʻyicha oltin medallarni, shuningdek, halqa finalida kumush medalni va lenta finalida oltin medalni qoʻlga kiritib, oʻz yutuqlarini qoʻlga kiritdi.

Sodiqova Irodaxonning eng koʻzga koʻringan yutugʻi 2024-yilda Parijda boʻlib oʻtadigan yozgi Olimpiya oʻyinlari yoʻllanmasini qoʻlga kiritish boʻldi va badiiy gimnastika sportida Oʻzbekiston uchun tarixiy yutuq boʻldi. Irodaxon butun faoliyati davomida ajoyib mahorat, mehnatsevarlik va qatʼiyatlilikni namoyish etib, uni Oʻzbekistonda va boshqa mamlakatlada yosh sportchilar uchun namuna qilib koʻrsatdi.

## Manbalar
Assen

**Assen** – Niderlandiyaning shimoli-sharqidagi shahar boʻlib, Drenthe viloyatining poytaxti hisoblanadi. 1809-yilda shahar huquqini olgan. Assen TT Circuit Assen, iyun oyidagi oxirgi yakshanba kuni Gollandiya TT oʻtkaziladigan mototsikllar musobaqasi uchun tanilgan; shuningdek, yillik Assen raqs festivali uchun ham tanilgan.
## Aholi markazlari
Anreep, Assen, De Haar, Graswijk, Loon, Rhee, Shieven, Ter Aard, Ubbena, Witten, Zeijerveen va Zeijerveld.
## Tarixi

Drentning poytaxti tarixi kamida 1258-yilga kelib, Marienkamp abbey uchun yangi joy topilishi kerak edi, bu aslida Koevorden yaqinida 1227-yilda Drentning qishloq xoʻjalari tomonidan Utrecht peshvoining qoʻshinini oʻldirish uchun jazo sifatida qurilgan edi. Uning oʻrinbosari, jazosi sifatida monastir qurilishini buyurdi. U yer yer oʻtkir Turf hududida joylashgan boʻlgani uchun, vaqti-vaqti bilan suvlar koʻpayganida, yaxshiroq joy topilishi kerak edi. Cistercian abbey uchun yaxshiroq va ayniqsa quritadigan joy Witten nomli hududda topildi, u paytda u yerda faqat bir necha fermerlik joylashgan edi. Bu atrofda Deurze, Witten va Pilo kabi qishloqlar mavjud edi. Bu shaharning tarixi Dolmenlar qurilgan davrga toʻgʻri keladi, ammo hozir u Assenning ikkita yangi tumanlari oʻrtasida joylashgan. „Koʻchib oʻtgan“ abbey, ehtimol, 1260-yillarda qurilgan va asrlar davomida Assen atrofida rivojlangan.
## Sanoati
1900-yillarda Assen sanoatning yanada muhim oʻrinini egallay boshladi. Aslida u davlat xizmatchilari markazi edi, ammo soxtaxona, sut fabrikasi va temir quyish zavodi tashkil etilishi koʻproq keng koʻlamli kengaytirish imkoniyatlarini yaratdi va oʻsishni ragʻbatlantirdi. 1930-yil atrofida Assen turli psixiatriya kasalxonalari va sogʻliqni saqlash markazlarini tashkil etib, viloyatda sogʻliq saqlashning markaziy nuqtasiga aylandi.
## Maʼlumotnomalar
Assen Archived January 24, 2013, at the Wayback Machine (Dutch), Drents Archief provincial archive: Assen historical summary.
Encyclopediedrenthe: Kloosters (Dutch), Drenthe Encyclopedia: Monasteries and Convents.
Assen Verandert.
"Assen :".
"Over Drenthe College :".
"Institute of Engineering (location Assen)".
"Electrical and Electronic Engineering - Sensor Technology".
"Smart Systems Engineering".
"Poznań - Miasta partnerskie".
IMDb Database retrieved 11 October↵ 2019
## Manbalar
Aziz Alijonov

**Aziz Alijonov** (, 1984-yil 12-iyul, Fargʻonada tugʻilgan) – oʻzbekistonlik sobiq futbolchi va futbol murabbiyi. Futbolchilik davrida asosan yarim himoyachi va baʼzi vaqtlar hujumchi pozitsiyasida oʻynagan.

## Futbolchilik faoliyati
Aziz Fargʻonadagi bolalar va oʻsmirlar sport internati tarbiyalanuvchisi. Futbolchilik faoliyatini 2002-yilda „Neftchi“ klubida boshlagan. Faoliyatini katta qismi „Neftchi“ jamoasi tarkibida oʻtkazgan. Fargʻona klubi tarkibida Oʻzbekiston Superligasida 197 ta oʻyin oʻtkazib 18 ta gol muallifi boʻlgan. 2013-yilgi mavsum ikkinchi qismida Gʻuzorning „Shoʻrtan“ jamoasida ijara asosida oʻynagan. 2014-yilda Neftchi jamoasiga qaytgan Aziz yarim mavsum davomida klub tarkibida oʻynagan ammo jaroxati sababli mavsum yakunida faoliyatini yakunlagan.

Neftchi klubi bilan 4 bor Oʻzbekiston Superligasi kumush medallariga,1 bor bronza medallariga erishga. 2005-yilgi Oʻzbekiston Kubogi finaligacha yetib borgan ammao final oʻyinida maydongga tushmagan.

## Murabbiylik faoliyati
Futbolchilik faoliyatini yakunlaganidan soʻng bir necha mavsum dam oldi va 2017-yilda Neftchi klubi yoshlar tizimida ish boshlagan. 2018-yilgi mavsumda Neftchi U-14 jamoasiga ustozlik qilgan. 2020-yildan Neftchi klubi U-19 jamoasiga ustozlik qila boshlagan 2021-yilgi mavsumda U-19 yoshlar chempionatida uning shogirdlari chempionlikka erishgan.

2022-yilgi mavsum oldidan Neftchi klubi tark etdi va „Bunyodkor“ klubi bilan shartnoma imzolagan. Yarim mavsumdan soʻng „Bunyodkor“ klubi murabbiylar shtabidagi oʻzgarishlar sababli jamoani tark etgan va „Neftchi“ klubiga qaytgan.

## Yutuqlar

* Oʻzbekiston Superligasida ikkinchi oʻrin: 2002, 2003, 2004, 2006
* Oʻzbekiston Superligasida uchinchi oʻrin: 2008
* Oʻzbekiston Kubogi finalchisi: 2005

## Manbalar

## Havolalar

* Aziz Alijonov  OʻzPFL saytida
* Aziz Alijonov Transfermarkt saytida
* 
* Aziz Alijonov Footballfactsru saytida
Gipovitaminoz D

**Gipovitaminoz D yoki vitamin D tanqisligi** – bu vitamin D ni yetarli darajada isteʼmol qilmaslik bilan rivojlanadigan kasallik. Koʻpincha, u quyoshga yetarli darajada taʼsir qilmaydigan odamlarda uchraydi, ayniqsa ultrabinafsha nurlar (UV/UV) yetarli miqdorda boʻlmaganda. D vitamini yetishmovchiligi, shuningdek, D vitaminining etarli darajada isteʼmol qilinmasligi, D vitaminining soʻrilishini cheklaydigan buzilishlar va D vitaminining faol metabolitlarga, jumladan, baʼzi jigar, buyraklar va irsiy kasalliklarga aylanishini buzadigan kasalliklar tufayli yuzaga kelishi mumkin. Gipovitaminoz suyak mineralizatsiyasini buzadi, bu bolalarda raxit kabi suyaklarni yumshatuvchi kasalliklarga olib keladi. Bundan tashqari, kattalardagi osteomalaziya va osteoporozni yomonlashtirishi mumkin, bu suyak sinishi xavfini oshiradi. Mushaklarning kuchsizligi ham gipovitaminozning keng tarqalgan alomati boʻlib, kattalarda yiqilish va suyak sinishi xavfini oshiradi. D vitamini yetishmovchiligi shizofreniya rivojlanishi bilan ham bogʻliq boʻlishi mumkin.
## Alomatlar
Koʻpgina hollarda D vitamini yetishmovchiligi deyarli asemptomatikdir. Buni faqat qon testi orqali aniqlash mumkin, ammo bir nechta kasalliklarning sababi hisoblanadi.
## Etiologiyasi va patogenezi
Quyosh nuriga ozgina taʼsir qiladigan odamlar D vitamini tanqisligiga koʻproq moyil boʻladi. Baʼzi iqlim sharoitlari, kiyim-kechak uslublari, quyoshdan saqlanmaslik va quyoshdan himoyalovchi vositalardan ortiqcha foydalanish D vitamini ishlab chiqarishga xalaqit berishi mumkin.
* Quyosh taʼsiri
* Yosh
* Yog' foizi
* Notoʻgʻri ovqatlanish
* Semirib ketish
* Qorongʻi teri rangi
* Malabsorbsiya
* Kritik kasalliklar
* Emizish
## Havolalar
* Vitamin D yetishmovchiligi natijasida yuzaga keladigan kasalliklar
* Vitamin yetishmovchiligi va uni oldini olish
## Manbalar
Kapadze

**Kapadze** – mesxeti turklari va gruzinlar orasida familiya shakli.

* Kapadze, Tohir Veysalovich (1955-yilda tugʻilgan) – sovet va oʻzbek futbolchisi va murabbiyi.
* Kapadze, Timur Taxirovich (1981-yilda tugʻilgan) – oʻzbek futbolchisi va Oʻzbekiston milliy terma jamoasi futbolchisi.
* Kapadze, Kamranbey Taxirovich (1994-yilda tugʻilgan) – oʻzbek futbolchisi va Oʻzbekiston yoshlar terma jamoasi futbolchisi.
Zona Gale

## Zona Gale
**Zona Gale Breese**, amerikalik romanschi, qisqa hikoya yozuvchi va dramaturg. Gale 1921-yilda Pulitzer dramasi mukofotiga sazovor boʻlgan birinchi ayol. Uning ota-onasi bilan boʻlgan yaqin munosabatlari uning ijodi va shaxsiy hayotida muhim oʻrin egalagan. Tugʻilgan shahriga bogʻliq kitoblari maftunkor va realizmtuygʻusiga ega. Galening ota-onasi 1923 va 1929-yillarda vafot etdi. Ota-onasi vafot etganidan soʻng, u mistikizmga qiziqdi va bu ijodiy uslubini yangiladi hamda xotin-qizlarning huquqlari, tinchlikparvarlik va taʼlim kabi siyosiy va ijtimoiy muammolarni qoʻllab-quvvatladi.

## Hayoti va taʼlim
Gale 1874-yil 26-avgustda Viskonsin shtatining Portage shahrida Charles Franklin va Eliza Beers Gale oilasida tugʻilgan. Oʻzining **The Loves of Pelleas and Etare** kitobidagi „maftunkor keksa er-xotin“ uchun ilhom manbai boʻlgan ota-onasiga juda yaqin edi. 7 yoshida hikoyalar yozishni va tasvirlashni boshladi . Galening birinchi hikoyasi qalam bilan bosilgan edi, chunki hali qanday yozishni bilmasdi va kitob sahifalari lenta bilan birlashtirilgan kitobga bogʻlangan edi.

## Manbalar

    

## Havolalar

* Zona Gale – bibliografik koʻrib chiqish, onlayn-teatrlarga bogʻliq
* Portret (Nyu-Yorkdagi jamoat kutubxonasi, Billy Rose boʻlimi)
*
Vadim Shodimatov

**Vadim Shodimatov** (1965-yil 12-sentyabrda tugʻilgan) – oʻzbekistonlik futbolchi. „Aral“ klubi bosh murabbiyi.
## Manbalar
Telekantus

**Telekantus** yoki **dystopia canthorum**, koʻz qovoqlarining ichki burchaklari (medial kanthi) orasidagi masofani oshiradi, shu bilan birga oʻquvchilar orasidagi masofa normaldir. Bu gipertelorizmdan farq qiladi, bunda butun koʻzlar orasidagi masofa oshadi. Telekantus va gipertelorizm har biri bir nechta tugʻma kasalliklar bilan bogʻliq.

Koʻz qovoqlarining ichki burchaklari orasidagi masofa interkantal masofa deb ataladi. Koʻpgina odamlarda interkantal masofa har bir koʻzning kengligiga teng (har bir koʻzning ichki va tashqi burchaklari orasidagi masofa). Oʻrtacha interkantal masofa 60-62 millimetr (mm) ni tashkil qiladi, bu taxminan 30-31 mm interkantal masofaga toʻgʻri keladi.

Travmatik telekantus deganda burun- orbital – etmoid (NOE) kompleksining shikastlanishi natijasida kelib chiqqan telekantus tushuniladi. Travmatik telekantus diagnostikasi ushbu meʼyoriy qiymatlardan ortiqroq oʻlchovni talab qiladi. Patologiya bir tomonlama yoki ikki tomonlama boʻlishi mumkin, birinchisini oʻlchash qiyinroq.
## Sabablari
Telekantus koʻpincha koʻplab tugʻma kasalliklar bilan bogʻliq. Daun sindromi, xomilalik alkogol sindromi, Kri du chat sindromi, Klaynfelter sindromi, Tyorner sindromi, Ehlers-Danlos sindromi, Vaardenburg sindromi kabi tugʻma kasalliklar koʻpincha epikantal burmalar bilan namoyon boʻladi va agar bu burmalar koʻpincha burun burmalari boʻlsa, ular telekantusni keltirib chiqaradi.
## Etimologiya
Telekantus yunoncha tῆle (tele, „uzoq“) va yunoncha „kĬnthos“ soʻzining lotinlashtirilgan shaklidan kelib chiqqan, (kanthos, „koʻz qovogʻining burchagi“ degan maʼnoni anglatadi. Dystopia canthorum yunoncha „dus“, (dus – „bad“ soʻzidan kelib chiqqan.) va „tópos“ (tópos, „joy“) va lotincha yunoncha kάnthos soʻzi, lotincha morfologiyaga moslashgan canthorum soʻzlaridan kelib chiqqan.
## Yana qarang
Blefarofimoz, telekantusga olib keladigan koʻz qovoqlari teshiklarining kichrayishi.
## Havolalar
* Koʻz qovoqlarining anomaliyalari
* Telekantus kasalligi va uni davolash
* Telekantus kasalligining kelib chiqish sabablari va uni davolash
## Manbalar
Abdurahmon Saolibiy maqbarasi

**Sayyidi Abdurahmon Saolibiy maqbarasi** () — Jazoirning quyi Kasba hududida joylashgan zoviya (maqbara)dir.

Bu inshoot shahar homiysi Sayyidi Abdurahmon Saolibiy xotirasiga atab qurilgan. U Diniy ishlar va vaqflar vazirligi va Jazoir diniy maʼlumotnomasi nazorati ostidagi Jazoirdagi zviyyalardan biri sifatida roʻyxatgan oʻtkazilgan.

## Tarixi
Sayyidi Abdurahmon Saolibiy 1471-yilda vafot etgan boʻlsa-da,1611-yilga kelibgina, Usmonlilar hukmronligi davrida Jazoirda avliyo dafn etilishi uchun qubba qurishga qaror qilingan. Ustida gumbaz bilan oʻrnatilgan qubbaning qurilish uslubi Tlemsen yoki Fosda topilganlar kabi Magʻribiy turiga kiradi va oʻsha paytda juda mashhur boʻlgan Saʼdiylar qabrlari bilan ham bir necha oʻxshashliklarga ega.

## Manbalar