open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Fazliddin Hojimuhammedov

**Fazliddin Jaloliddinovich Hojimuhammedov** (1988-yil 16-oktyabr, Toshkent shahri) – oʻzbekistonlik futbol mutaxassisi va jamoat arbobi.

## Biografiyasi
2005-yilda Toshkent shahridagi 193-maktabni tugatgan.

2009-yilda Toshkent davlat iqtisodiyot universitetining buxgalteriya hisobi va audit fakultetini tugatgan. 2010-yilda harbiy xizmatni oʻtagan.

2009-yildan 2013-yilgacha – xususiy sektordagi faoliyat.

2012—2013-yillarda Uchtepa tumanidagi 81-maktabda iqtisod fani oʻqituvchisi boʻlgan.

2013—2017-yillarda xususiy sektordagi faoliyat.

2017-yildan 2020-yilgacha Oʻzbekiston futbol assotsiatsiyasi sport tadbirlarini tashkli qilish va muxlislar bilan ishlash boʻlimi boshligʻi boʻlgan.

2021-yildan Oʻzbekiston Professional futbol ligasi media boʻlimi boshligʻi.

2018—2019-yillarda xalq deputatlari Uchtepa tumani kengashining 12-Jurjoniy saylov okrugi deputati boʻlgan. Fuqarolarni oʻzini-oʻzi boshqarish organlari Uchtepa tumani kengashining taqdimnomasiga asosan mustaqil nomzod sifatida saylangan.

## Loyihalari
2017-yilda sport volontyorligi faoliyati bilan shugʻullanuvchi „Go Uzbekistan“ loyihasiga asos solgan. 2019-yilda Toshkent metropolitenining „Yunusobod“ bekati qurilishida halok boʻlgan 6 nafar quruvchi sharafiga bekatni „Quruvchilar“ deb nomlashni taklif etgan. Keyinchalik, 2023-yilda ishga tushgan yangi metro bekatlaridan biriga „Quruvchilar“ nomi berildi.

## Manbalar

sizni  ijodingizni  men  judayam  yahshi  koraman
Olaja

**Olaja** – Oʻzbekistonning Xorazm viloyati Xonqa tumanidagi qadimiy qishloqlardan biri. Tuman markazi – Xonqa shahridan 10 km uzoqlikda, Xonqa-Hazorasp yoʻli yoqasida joylashgan. Maydoni 36,2 kv km.
## Etimologiyasi
Ushbu atamaning kelib chiqishiga Dashti Qipchoqdan koʻchib kelgan „olacha“ yoki „olaja“ urugʻining nomi asos boʻlgan. Asfandiyorxon davrida hokimyatga aralashgan nayman, uygʻur, qoʻngʻirot-qiyot kabi oʻzbek urugʻlari Xivadan tortib to Hazoraspning Xos minorasiga qadar boʻlgan hududlarga oltita-yettita qilib parchalab yuborilgan. Ushbu urugʻlar tarkibida olaja urugʻi ham boʻlgan. Qishloq aholisining hozirgi aholisi esa ajdodlari olaja urugʻiga borib taqalgani sababli hozirda ham qipchoq lahjasida gaplashadi.

Mahalliy aholi orasida esa atamaning kelib chiqishi haqida rivoyat ham mavjud. Unda aytilishicha qishloqda bir pahlavon boʻlgan. U xonlikdagi yurishlarda jasorat koʻrsatgan. Shu tufayli unga olacha toʻn kiygizilgan. Pahlavon toʻnni yechmay kiyib yurgan, xon uni „Olachali“ deb chaqairgan. Shu sababli qishloqda „olachali“ atamasi kelib chiqqan. Asta-sekin soʻz oʻzgarib „olaja“ soʻzi paydo boʻlgan.

## Hududiy boʻlinishi

Qishloq Shirin, Yangi turmush, Koʻpchilik (Oydin hayot) mahallalaridan iborat. Har bir mahalla oʻz navbatida kichik elatlarga boʻlinishi mumkin.

## Aholisi

2013-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra qishloqda 13 858 kishi istiqomat qilgan. Miliy tarkibiga koʻra qishloq aholisining asosiy qismi oʻzbeklar, undan tashqari qozoqlar, turkmanlar, ruslar, ukrainlar, koreyslar, qirgʻizlar, tatarlar ham yashaydi.

## Ijtimoiy soha obyektlari
Qishloq hududida 2009-yilda namunaviy tarzda 68 ta uy-joylar qurilgan. Yana Olajada 5 ta maktab, 2 ta bogʻcha, qishloq vrachlik punkti, kollej, 28 ta doʻkon, goʻzallik saloni, bank, novvoyxona va boshqa bir qator ijtimoiy obyektlar joylashgan.

## Adabiyotlar

* 
## Manbalar
Madir

**Madir** – Oʻzbekistonning Xorazm viloyati Xonqa tumanidagi qadimiy qishloqlardan biri. Xonlik davridagi kulolchilik markazlaridan biri. Maydoni 0.12 ming kv km.

## Etimologiyasi

„Madir“ soʻzini oʻlkashunoslar forscha „modar“ – „ona“ soʻzidan kelib chiqqanligini va qishloq nomi Navxos, Zenaxos, Pishkanik kabi viloyatdagi qishloq nomlari kabi eroniy atama ekanligini taʼkidlaydilar.

Mahalliy aholi esa bu soʻzni „mard“ soʻzining oʻzgargan shakli oʻlaroq talqin etadi. Yana bu soʻz „matir“ soʻzning ham oʻzgargan shakli ekanligi taxmini mavjud. Bu erkaklarning beliga marosimlarda bogʻlanadigan shoyi belbogʻning nomidir.

Istaxriyning yozishicha oʻrta asrlarda Xorazmdagi muhim 6 ta kanal boʻlgan va ularning biri Madra deb nomlangan. Vasiliy Bartold va Yahyo Gʻulomovlarning taxminlariga koʻra bu kanal hozirgi Gʻazovot kanalidir.
## Joylashuvi
Madirning janubidan Polvon kanali oqib oʻtadi. Gʻarb tomonida Navxos, sharqida Namuna va Tomadurvadik qishloqlari bilan chegaradosh. Qishloq Xonqa shahrining janubiy qismida joylashgan.
## Tarixi
Qishloq aholisi avvaldan hunarmandchilik bilan shugʻullanib kelgan. 1912-yilgi rus manbalariga koʻra qishloq aholisining 50%i kambagʻallarni, 35%i oʻrtaxollarni, 15%i boylarni tashkil etgan. Eng yirik yer maydoni vaqf mulklari tasarrufida boʻlgan. 1925—1930-yillar davomida aholidan tortib olingan yerlar negizida „Komsomol“, „Qizil yarim oy“, „Oʻzbekiston“, „Qizil batrak“ kabi kolxozlar tashkil etilgan. 1937—1938-yillarda esa Madirda 20 dan oshiq kishi qatagʻonga uchragan. Ikkinchi jahon urushi davri frontda 60 ga yaqin madirlik vafot etgan.

1926-yilda Madirda Sobir Bobojonov uyida ilk maktab ochilgan. 1928-yili esa hashar yoʻli bilan 6 xonadan iborat maktab binosi qurilgan.

## Hududiy boʻlinishi
Qishloq ikki mahalladan iborat. Ular „Doʻstlik“ va „Ilgʻor“ deb nomlanadi. Yana Madir tarixan shakllangan uch elat yaʼni Madir, Qiyot va Shat kabi elatlarga boʻlingan.
## Aholisi
Aholisi – 10 379 kishi boʻlib, 5 747 nafari „Doʻstlik“da, 4 632 nafari „Ilgʻor“da istiqomat qiladi.
## Ijtimoiy soha obyektlari
Bu yerda 1 ta bogʻcha, 4 ta maktab, 3 ta doʻkon, 3 ta qishloq vrachlik punkti, 1 ta toʻyxona va boshqalar aholiga xizmat koʻrsatib kelmoqda (2013). Qishloqda kulolchilik sohasi yaxshi rivojlangan.
## Taniqli shaxslari
* Saur Yusupov – 1877-yil tugʻilgan, sobiq quloq.
## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Aleksey Terenojkin

**Aleksey Ivanovich Terenojkin** (1907-yil 26-noyabr, Nikolayevsk - 1981-yil 19-may, Kiyev) – sovet arxeologi, tarix fanlari doktori (1959), professor (1967), Ukraina SSR Fanlar akademiyasi Arxeologiya instituti temir davri arxeologiyasi boʻlimi mudiri, Ukraina SSRda xizmat koʻrsatgan fan va texnika arbobi (1977).

## Biografiyasi
Savdogarlar oilasida tugʻilgan. 11 yoshida daryo boʻyida qadimiy kulolchilik buyumlarini yigʻib, muzeyga olib bora boshlagan. 14 yoshida (1921-yilda) birinchi marta arxeologik ishlarda – mahalliy Butunjahon ilmiy jamiyati tomonidan oʻtkazilgan tepaliklar ustida tadqiqotda qatnashgan. 1926-yilda Samara oʻlkashunoslik jamiyati oliy kurslarining arxeologiya va etnologiya boʻlimiga, soʻngra Moskva davlat universitetining etnologiya fakultetiga oʻqishga kirgan. Oʻqishning soʻnggi yilida „ijtimoiy kelib chiqishini yashirgani uchun“ haydalgan. Davlat tarix muzeyi, Oʻzbekiston SSR Fanlar akademiyasi Tarix va arxeologiya instituti va boshqa joylarda ishlagan, Oʻrta Osiyo, Rossiya va Ukrainada olib borilgan qazishmalarda qatnashgan.

1941-yildan – Stalingraddan Venaga yurishda qatnashgan. Qizil Yulduz ordeni va beshta medal bilan taqdirlangan.

1948-yilda Oʻzbekistonda olib borilgan Xorazm arxeologiya-etnografiya ekspeditsiyasi tadqiqotlari natijasi asosida nomzodlik dissertatsiyasini himoya qilgan. Xuddi shu yili Kiyevga koʻchib oʻtgan va Ukraina SSR Fanlar akademiyasining Arxeologiya institutida ish boshlagan. 1958-yilda „Dnepr oʻrmon-dasht oʻng qirgʻogʻida skiflargacha boʻlgan davr“ mavzusida tarix fanlari doktori ilmiy darajasini olish uchun nomzodlik dissertatsiyasini himoya qilgan.

Aleksey Ivanovich Terenojkin – Ukrainada ilk temir davri madaniyatlarini rivojlantirish konsepsiyasining asoschisi. Ukrainaning oʻrmon-dasht va dasht zonalarida arxeologik qazishmalar olib borgan. Koʻpgina ilmiy ishlar muallifi, jumladan „Dnepr oʻrmon-dasht oʻng qirgʻogʻida skiflargacha boʻlgan davr“, „Ukraina RSR arxeologiyasi“ monografiyalarining hammuallifi.

## Oilasi

* Akasi – Vasiliy Ivanovich Terenojkin, fizik.
* Akasi – Ivan Ivanovich Terenojkin, botanik.
* Xotini: Yelizaveta Yakovlyevna Terenojkina, shifokor
* Xotini – Varvara Ilyinskaya, sovet arxeologi (Ukraina SSR), skiflar tarixi boʻyicha mutaxassis.
* Qizi – Rannu Yelena Alekseyevna, tarixchi.
* Oʻgʻli – Dmitriy Alekseyevich Terenojkin
* Oʻgʻli – Ilyinskiy Andrey Alekseyevich, kulolchilik naqqoshi.

## Manbalar
Anvarjon Hojimirzayev

**Anvarjon Hojimirzayev** (; 21-oktyabr 1994-yil, Namangan viloyati) – Oʻzbekistonlik futbolchi, „Dinamo“ jamoasida yarim himoyachi pozitsiyasida oʻynaydi. Hozirda Dinamo jamoasini sardori hisoblanadi.

## Futbolchilik faoliyati
Anvarjon Hojimirzayev katta futboldagi futbolchilik faoliyati Namangan futbol maktabida boshlagan. 2020-yilgi mavsum oldidan Namanganning „Navbahor“ jamoasi safiga oʻtgan. 2020-yilgi mavsum ikkinchi davrasi oldidan „Neftchi“ jamoasi bilan shartnoma imzolagan. 

2021-yilgi mavsumda „Neftchi“ jamoasidan „Qoʻqon 1912“ jamoasi safiga oʻtgan. 2023-yilgi mavsumda „Qoʻqon 1912“ jamoasi tarkibida Oʻzbekiston Pro ligasida 16 ta gol bilan mavsum toʻpurariga aylandi. 2024-yil yanvar oyida Samarqandning „Dinamo“ jamoasi bilan shartnoma imzolagan.

Anvarjon Hojimirzayev Oʻzbekiston Superligasining 2024-yilgi mavsumida „Dinamo“ safida ajoyib sermahsul oʻyin koʻrsatdi. Anvarjon 2024-yilgi mavsumda Superliga va Kubog oʻyinlarida jami 27 oʻyida maydonga tushib, jamoadoshi, asli ganalik boʻlgan Qirgʻiz Respublikasi terma jamoasi aʼzosi Joel Kojo bilan bir xil natija koʻrsatib 10 ta golga mualliflik qilgan va jamoasining toʻpurariga aylangan. Anvarjon Hojimirzayev 2024 – yil O‘zbekistonning eng yaxshi o‘yinchisi bo‘lishga da’vogarlar roʻyxatiga kirdi.

Hojimirzayev 2024-yilgi Superliga yakunlari boʻyicha UzPFL tomonidan „Yil kashfiyoti“ sovrinini qoʻlga kiritadi va Oʻzbekiston Superligasining „Yil ramziy jamoasi“ga kiradi. Mavsum yakunlangach Anvarjon Hojimirzayev „Dinamo“ jamosi bilan 2025-yil yakuniga qadar shartnoma imzolagan.

## Yutuqlar

* Oʻzbekiston Pro ligasi ikkinchi oʻrin: 2019, 2020
* Oʻzbekiston Pro ligasi toʻpurari (1): 2023

## Manbalar

## Havolalar
* Anvar Hojimirzayev Transfermarkt saytida futbolchi profili
* Anvar Hojimirzayev  OʻzPFL saytida futbolchi profili
*
Aleksey Dyumin

**Aleksey Gennadievich Dyumin** (1972-yil 28-avgust Kursk) – Rossiya harbiy rahbari va davlat arbobi. 2016-yil 22-sentyabrdan Tula viloyati gubernatori (2016-yil 2-fevraldan 22-sentabrgacha). Rossiya Federatsiyasi Qahramoni (2016).

Rossiya Federatsiyasi Mudofaa vazirining oʻrinbosari (2015-yil 24-dekabr – 2016-yil 2-fevral). General-polkovnik, Siyosiy fanlar nomzodi (2009) boʻlgan.

Siyosatshunoslar va Sankt-Peterburg siyosiy jamgʻarmasi ekspertlarining fikricha, Aleksey Dyumin 2017-yilda Rossiya prezidenti Vladimir Putinning ehtimoliy merosxoʻrlaridan biri boʻlgan.

## Hayoti
1972-yil 28-avgustda Kursk shahrida tavallud topgan.

Otasi Gennadiy Vasilyevich Dyumin, harbiy shifokor, general, Mudofaa vazirligi Harbiy-tibbiyot bosh boshqarmasining 4-boshqarma boshligʻi (2013-yil avgustdan), 1990-yillarda Pavel Grachev Rossiya Federatsiyasi Mudofaa vazirining yaqinlari qatoriga kirdi (1992–1996). U ilgari „D&D Pharma“ MChJga rahbarlik qilgan va P. V. Mandrika nomidagi 2-markaziy harbiy klinik gospitalni dori-darmon va kimyoviy vositalar bilan taʼminlash boʻyicha bir qator tenderlarda aloqador boʻlgan.

Kichik ukasi Artyom Dyumin, tadbirkor. TPK „Prodmarket“ OAJ va Turbo MChJ (Prodmarket aktsiyadorlaridan biri), Olimpiya sport majmuasi bosh direktori boʻlib faoliyat yuritgan (2014–2019).

Onasi oʻqituvchi boʻlib ishlagan. Bolaligida otasi Voronejning Kaluga shahriga koʻchirilganligi sababli oilasi bilan ushbu shaharda ham istiqomat qilishgan. Ular ijaraga olingan kvartiralarda, hatto bir paytlar Kalugadagi harbiy gospitalning yertoʻlasida ham yashashgan. Aleksey Voronejdagi maktabda toʻrtinchi sinfdan xokkey oʻynashni boshladi va u yerda maktabni tugatdi.

1994-yilda Voronej Oliy harbiy muhandislik radioelektronika maktabini tamomlagan. U Moskva harbiy okrugiga, dushmanning texnik razvedka vositalariga qarshi kurashish bilan shugʻullanadigan kichik harbiy qismga tayinlangan.

Dyumin 1995-yilda Rossiya Federal xavfsizlik xizmatida hamda keyinchalik Bosh xavfsizlik boshqarmasida prezidentning aloqa boʻlimida xizmat qila boshladi. Boris Yeltsin va Viktor Chernomirdin bilan birga ishlagan. Ularga mamlakat boʻylab va xorijga sayohatlarida hamrohlik qilgan.

1999-yil 9-avgustdan Prezident xavfsizlik xizmatida faoliyat yuritgan. U Vladimir Putinning prezidentligi davrida xavfsizlik xizmati xodimi boʻlgan.

2007-yilda Viktor Zubkov hukumat raisi etib tayinlanganidan soʻng, uning xavfsizlik xizmati boshligʻi boʻldi.
## Manbalar
Bayt al-Qurʼon

**Bayt al-Qur’on** (, maʼnosi: **Qurʼon uyi**) – islom sanʼatiga bagʻishlangan koʻp maqsadli majmua boʻlib, Bahraynning Hoora shahrida joylashgan. 1990-yilda tashkil etilgan majmua oʻzining maxsus islom muzeyi bilan tanilgan. Dunyodagi eng mashhur islomiy muzeylaridan biri sifatida ham eʼtirof etilgan.

## Yana qarang
* Xamis masjidi
* Bahrayndagi Islom

## Manbalar
Futbol boʻyicha 2023-yilgi Oʻzbekiston Birinchilik kubogi

**[[Oʻzbekiston Birinchi ligasi]]ning Birinchilik Kubogi** — Oʻzbekistonning 3-darajali ligasi, 2023-yilgi mavsumda ilk marta oʻtkazilmoqda.

## Jamoalar
Musobaqada 2023-yilgi Oʻzbekiston Birinchi ligasi mavsumida 12 ta jamoa qatnashishi eʼlon qilingan. Qur’a jarayoni 2023-yil 9-oktyabr kuni oʻtkazildi.

## Qur’a va format
Qura tashlash marosimi 2023-yil 9-oktyabr kuni OʻzPFL youtube kanalida OʻzPFL hodimi Zohir Akramxonov tomonidan oʻtkazilgan.

## Guruh bosqichi

### A guruhi

### B guruhi

### C guruhi

### D guruhi

## Pley-off bosqichi
### Yarim final

### Final

## Toʻpurarlar

## Yana qarang

* Futbol boʻyicha 2023-yilgi Oʻzbekiston Superligasi
* Futbol boʻyicha 2019-yilgi Oʻzbekiston Liga Kubogi
* Futbol boʻyicha 2023-yilgi Oʻzbekiston Kubogi
* Futbol boʻyicha 2023-yilgi Oʻzbekiston Pro ligasi
* Futbol boʻyicha 2023-yilgi Oʻzbekiston Birinchi ligasi
* Futbol boʻyicha 2023-yilgi Oʻzbekiston Ikkinchi ligasi

## Manbalar

## Havolalar

* Oʻzbekiston Birinchilik kubogi  OʻzPFL
Shayx Mavlon bobo majmuasi

**Shayx Mavlon bobo majmuasi** — Xorazm viloyati, Xiva tumani, eski Qiyot qishlogʻi yaqinida joylashgan masjid, qabriston hamda minora majmuasidan iborat tarixiy obyekt. da dastlab qabriston boʻlgan ushbu hududda Olloqulixon buyrugʻi bilan minora, masjid va madrasa qad rostlagan. Majmuaning asosi boʻlgan qabristonda Muhammad Rizo Erniyozbek oʻgʻli Ogohiy hamda uning amakisi, Xiva xonligida kotiblik qilgan tarixchi va tarjimon Shermuhammad Munisning qabrlari mavjud. Majmua UNESCOning Butunjahon merosi obyekti roʻyxatiga kiritilgan. Ayni paytda bu majmua Ichan qalʼa muzey qoʻriqxonasi tarkibiga ham kiradi.

Tarixiy obyekt Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktyabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan va davlat muhofazasiga olingan. Hozirda Xorazm viloyati madaniyat boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida davlat mulkiga tegishlidir.

## Rekonstruksiya qilinishi
Shayx Mavlon bobo majmuasida joylashgan Ogahiyning qabri bor maqbara 1989—1999-yillarda rekonstruksiya qilingan boʻlib, sahni 120 kv metr, balandligi 11 metrni tashkil etadi. Majmua 1999-yilda Ogohiyning 190 yillik hamda 2010-yildagi 200 yillik yubileyi munosabati bilan ham taʼmirlangan.

2021-yilda Xorazm Maʼmun akademiyasiga qarashli „Janubiy Orolboʼyi tarixiy meʼmoriy yodgorliklarining qurilish materiallarini sinash va taʼmirlash laboratoriyasi“ boʻlimi xodimlari koʻplab tarixiy obyektlar qatorida Shayx Mavlon bobo majmuasida ham yer ostki va yer ustki konstruktiv holatlarini monitoring qilish ishlari olib borgan.
## Yana qarang
*Xiva

*Ichan qalʼa

*Dishan qalʼa

*Dashkin bobo majmuasi

*Al-Xorazmiy majmuasi

*Avesto meʼmoriy majmuasi

## Manbalar
Hamza Jabborov

**Hamza Jabborov** (; 16-fevral 1962-yil, Samarqand) Oʻzbekistonlik sobiq futbolchi. Hujumchi pozitsiyasida toʻp surgan. 2012-yilda Samarqandning „Registon“ klubida bosh murabbiylik qilgan.

## Futbolchilik faoliyati
Hamza futbolchilik faoliyatini Samarqand jamoasida boshlagan. Faoliyatining asosiy qismini Samarqand „Dinamo“ jamoasida oʻtkazgan. 1994-yilgi mavsumda Oʻzbekiston Pro ligasida 24 ta gol bilan toʻpurarga aylangan. Faoliyatining soʻnggida „Xorazm“ klubida oʻynagan.

## Yutuqlar

* Oʻzbekiston Birinchi ligasi toʻpurari: (1) 1994
* Oʻzbekiston Kubogi finalchisi: 1993

## Manbalar

## Havolalar

* Hamza Jabborov Footballfacts saytida futbolchi profili
* Hamza Jabborov teams saytida futbolchi profili
Artist Relief

**Artist Relief** – bu 2020-yilda milliy sanʼat grantini oluvchilar koalitsiyasi tomonidan tashkil etilgan favqulodda tashabbus boʻlib, unda COVID-19 pandemiyasiga javoban Qoʻshma Shtatlardagi rassomlarga moliyaviy va axborot resurslarini taklif etadi.

## Tarixi
Artist Relief – Amerika shoirlari akademiyasi, Artadiya, Creative Capital, Zamonaviy sanʼat fondi, MAP fondi, Milliy yosh sanʼat jamgʻarmasi va Amerika Qoʻshma Shtatlari rassomlari tashkilotlarining – barcha oʻrta milliy sanʼat grant oluvchilari yaʼni sanʼatkorlarga 5000 AQSh dollari miqdorida grantlar tarqatish uchun tashkil etilgan favqulodda tashabbus. U COVID-19 tufayli jiddiy moliyaviy favqulodda vaziyatlarga duch kelganlar uchum doimiy axborot resursi sifatida xizmat qiladi va Americans for the Arts tashkiloti tomonidan ishlab chiqilgan *Rassomlar va ijodkorlar uchun COVID-19 taʼsiri tadqiqotini* birgalikda ishga tushiradi, bu esa oldinga siljayotgan rassomlarning ehtiyojlarini yaxshiroq aniqlash va qondirish uchun samarali yechim hisoblanadi. 2020-yil avgust oyi holatiga koʻra, tashabbus ushbu grantlar orqali 13,5 million dollar miqdoridagi pulni tarqatgan.

2020-yilda Hardly Strictly Bluegrass yillik konsert seriyasi Artist Relief bilan hamkorlikda COVID-19 pandemiyasidan aziyat chekkan musiqachilarga 1 million dollarlik sanʼatkorlarga yordam berish fondiga oʻtkazish uchun amalga oshirdi.

## Manbalar
Kasumigaoka (Shinjuku)

Yaponiyaning Tokio shahri Shinjuku tumanida joylashgan. U tumanlar yoki kichik boʻlimlarga ega boʻlmagan yagona shahar nomiga ega joy hisoblanadi (yaʼni, „-chome“). Bu hududda turar-joy manzillarini aniqlash tizimi hali joriy etilmagan.

## Geografiyasi
Shinjukuning eng janubiy qismida joylashgan Meiji Shrine Outer Garden (Meiji Jingu Gaien) shahar hududining katta qismini egallagan. Shaharning shimoliy qismi JR Chūō liniyasi boʻylab Shinjukudagi Daikyōchō va Shinanomachi bilan, shimoli-sharqiy qismi esa Shinjukudagi Minamimotomachi bilan chegaradosh. Shahar hududining sharqida va janubida, Minatodagi Kita-Aoyama va Jingu Gaiendagi Minato bilan chegarasi mavjud. Shahar hududining gʻarbiy qismi Shibuyadagi Jingūmae va Sendagaya bilan chegaradosh hisoblanadi.

Meiji Jingu Gaien va Metropoliten Meiji Park shahar hududining asosiy qismini egallaydi hamda ushbu shahar hududida Yaponiya Milliy stadioni, Meiji Jingi stadioni, Meiji Memorial rasm galereyasi va boshqalar faoliyat yuritadi. Biroq, Meiji Jingu Gaien, janubiy qismdagi Chichibunomiya ragbi stadionlari va Ginkgo bogʻlari atrofi Kita-Aoyamadagi Minato-kuga tegishli.

Shaharning janubi-gʻarbiy qismida Toei Kasumigaoka kvartiri (Kasumigaoka uy-joy kompleksi) boʻlgan va bu shahar aholisining deyarli barchasi yashaydigan hudud edi. U 1946-yilda Nagaya shaklida 100 birlikli metropolita uy-joy sifatida qurilgan va 1960-yillar davomida 1964-yilgi yozgi Olimpiya oʻyinlari vaqtida qayta barpo etilgan (10 ta bino, 300 xonalik). Aholining aksariyati Olimpiya oʻyinlaridan oldin Kasumigaoka shahrida yashardi va ular tadbir oʻtkazilish vaqtida ushbu kvartiralarga koʻchib oʻtishgan.

Toei Kasumigaoka uy-joy kompleksi 2020-yilgi Tokio Olimpiya oʻyinlari uchun Milliy stadion qurilishi vaqtida joy kengaytirilganishi sababli buzildi va Kasumigaokka shahar kengashi 31-yanvar 2016-yilda tarqatib yuborildi.

Bundan tashqari, Kasumigaokadagi Gayen uyiga tegishli joyning bir qismi buzilgan va „THE COURT Jingu Gaien“ degan hashamatli kondominiumga aylantirilgan.

## Taʼlim tizimi
Shinjuku shahar taʼlim kengashi davlat boshlangʻich va kichik oʻrta maktablarini boshqaradi. Kasumigaoka Yotsuya 6-sonli (Dairoku) Boshlangʻich maktabi (四谷第六小学校) va Yotsuya Junior oʻrta maktabi (四川中学校) ga ajratilgan.

## Manbalar


## Havolalar
Abdulla Qodiriy nomidagi Navoiy viloyat axborot-kutubxona markazi

**Abdulla Qodiriy nomidagi Navoiy viloyat axborot-kutubxona markazi** – Navoiy viloyati hokimligi tomonidan 1992-yil 20-may kuni chiqarilgan PX-05/70 sonli „Viloyat birlashgan kutubxonasini tashkil etish toʻgʻrisida“gi qarori asosida 1992-yil iyun oyida ish boshlagan kutubxona. Kutubxona viloyat bolalar kutubxonasi bilan birlashtirilgan holda tashkil etilgan.

## Kutubxona fondi va faoliyati
1992-yil 27-may holatiga koʻra kutubxonaning dastlabki fondi 263 300 nusxa boʻlib, 32 nafar kutubxona xodimlari xizmat koʻrsatgan. Keyingi yillarda kutubxona fondi 271 495 nusxadan iborat bo‘lgan. O‘sha davrlarda kutubxonaga Galina Kovilina rahbarlik qilgan.

Kutubxonada 6 tarkibiy boʻlim mavjud boʻlib, bular: Kitob saqlash, To‘kislash va adabiyotlarga ishlov berish, Kutubxonlarga xizmat ko‘rsatish, Ilmiy metodik, Bibliografiya, Ma’muriy va xo‘jalik kabilardir.

2001-yilga kelib, birlashgan viloyat kutubxonasi tarkibidan viloyat bolalar kutubxonasi ajratilgan va bolalarga moʻljallangan alohida kutubxona tashkil etilgan. 2001-yil aprelida viloyat kutubxonasi qoshida Huquqiy axborot markazi faoliyat boshlagan.

2004-yilgi maʼlumotlarga koʻra kutubxonada 203 289 nusxadagi adabiyotlar saqlangan. Ayni paytda kutubxona viloyatda faoliyat yuritayotgan 253 ta kutubxonaga metodik rahbarlik qilib keladi. Bu kutubxonalarning 43 tasi shaharda, 210 tasi qishloqlarda joylashgan. 2006-yilga kelib kutubxona Navoiy viloyat axborot-kutubxona markaziga aylantirilgan.

## Suratlari

Abdulla_Qodiriy_nomidagi_Navoiy_viloyat_axborot-kutubxona_markazi_1273.jpg|Oʻlkashunoslik boʻlimi
Abdulla_Qodiriy_nomidagi_Navoiy_viloyat_axborot-kutubxona_markazi_1272.jpg|Oʻlkashunoslik boʻlimining Navoiy viloyati tumanlariga bagʻishlangan kitoblar qismi.
Abdulla_Qodiriy_nomidagi_Navoiy_viloyat_axborot-kutubxona_markazi_1270.jpg|Oʻlkashunoslik boʻlimi kitoblari.
Abdulla_Qodiriy_nomidagi_Navoiy_viloyat_axborot-kutubxona_markazi_1266.jpg|Abdulla Qodiriy nomidagi Navoiy viloyat axborot-kutubxona markazining muzey qismi.

## Yana qarang
* Oʻzbekiston milliy kutubxonasi
* Turon kutubxonasi
* Yangi Oʻzbekiston – yoshlar ziyo maskani axborot-kutubxonasi
## Manbalar
Nikolay Pak (Xorazm viloyati)

**Nikolay Pak** (1927-yil 7-fevral, Sintuxinka qishlogʻi, Xankay tumani, Vladivostok okrugi, Uzoq Sharq oʻlkasi  — 1983-yil 23-noyabr ) — Oʻzbekiston SSR Xorazm viloyati Gurlen tumanidagi „Kommunizm“ kolxozining brigadiri. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1966).

## Biografiyasi
Nikolay Pak 1927-yil 7-fevralda Vladivostok tumani Sintuxinka qishlogʻida dehqon oilasida tugʻilgan. Millati koreys. 1937-yilda ota-onasi bilan birga Oʻzbekiston SSR Xorazm viloyatidagi maxsus aholi punktiga surgun qilinadi. 1944 yildan oddiy kolxozchi, brigada rahbari, Gurlan tumanidagi „Kommunizm“ kolxozining sholichilik brigadasi brigadari boʻlib ishlagan.

1965-yilda Nikolay Pak jamoasi sholidan katta hosil oaldi. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1966-yil 23-iyundagi farmoni bilan Lenin ordeni va "Oʻroq va „Bolgʻa“ oltin medali, Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan mukofotlangan.

VDNX Butunittifoq koʻrgazmasida bir necha bor qatnashgan (1964, 1965, 1966, 1971).

1972-yilda Nikolay Pak KPSS aʼzoligiga qabul qilindi. 1973-yilda Gurlan tumanidagi Siolkovskiy nomidagi qishloq yoshlari uchun kechki oʻrta maktabning sakkizinchi sinfini tamomlagan.

1983-yil 23-noyabr kunida vafot etgan. Gurlan tumanidagi sobiq „Kommunizm“ kolxozi qabristoniga dafn etilgan.

### Mukofotlari
* Sotsialistik Mehnat Qahramoni,
* Lenin ordeni,
* Xalqlar doʻstligi ordeni (1980),
* „1941-1945 yillardagi Ulugʻ Vatan urushidagi jasoratli mehnati uchun“ medali,
* VDNXning bitta oltin (1965), bitta kumush (1971) va ikkita bronza (1964, 1966) medallari bilan mukofotlangan
## Manbalar

## Adabiyotlar
* Шин Д. В., *Советские корейцы Герои Социалистического труда*, Алматы: Service Press, 2019
* З. В., Пан Н. Г. *Герои Социалистического Труда — казахстанцы*, Алма-Ата, 1969—1985, тт. 1-5
* Мен Д. В., Квон Л. А., Ким, *Советские корейцы Казахстана*, Алматы, 1992
* Ким П. Г., *Корейцы Республики Узбекистан*, Ташкент: Узбекистон. 1993
* Кан Г. В., *История корейцев Казахстана*, Алматы: Гылым, 1995
* Ким Г. Н., Мен Д. В., *История и культура корейцев Казахстана*, Алматы: Гылым, 1995
* Ким Б. И., *Корейцы Узбекистана. Кто есть кто*, Ташкент, 1999

## Havolalar

* Герман Ким, Энциклопедия корё сарам. Герой Социалистического Труда Пак Николай
Davletbay Shamshetov

**Davletbay Nuratdinovich Shamshetov** (; 1948-yil 21-yanvar Chimboy, Qoraqalpoq ASSR, Oʻzbekiston SSR, SSSR — 1998-yil 8-sentyabr, Chimboy, Qoraqalpogʻiston, Oʻzbekiston) – sovet, qoraqalpoq va oʻzbek siyosat va fan arbobi, qishloq xoʻjaligi fanlari nomzodi. Oʻzbekiston tarkibida birinchi va soʻnggi Qoraqalpogʻiston Respublikasi Prezidenti sifatida tanilgan shaxs.

## Hayoti
Davletbay Shamshetov 1948-yil 21-yanvarda Chimboy shahrida tugʻilgan, millati qoraqalpoq. 1965-yilgacha Chimboy tumani Oktyabr inqilobining 40-yilligi nomidagi sovxozda mexanizator boʻlib ishagan. 1971-yilda Andijon paxtachilik institutini agronom mutaxassisligi boʻyicha tamomlagan. 1973-yilgacha Qoraqalpogʻiston qishloq xoʻjaligi ilmiy-tadqiqot institutida kichik ilmiy xodim, 1973-yilda Butunittifoq paxtachilik ilmiy-tadqiqot instituti aspiranti boʻlib ishlagan. 1973-yildan 1991-yilgacha Sovet Ittifoqi Kommunistik partiyasi va Oʻzbekiston Kommunistik partiyasiga aʼzo boʻlgan.
1974—-1983-yillarda OʻzSSR Kompartiyasi viloyat qoʻmitasi qishloq xoʻjaligi va oziq-ovqat sanoati boʻlimi katta instruktori, 1980-yilda qishloq xoʻjaligi fanlari nomzodi boʻldi. 1984-1986-yillarda Qoraqalpogʻiston ASSR Bozatau viloyatidagi „Algʻabas“ sovxozi direktori, 1986-1990-yillarda Qoraqalpogʻiston SSR Qoraoʻzak tumani „Qoraoʻzek“ sovxozi direktori. 1990—1992-yillarda „Xalq Manfaati“ („Xalq irodasi“) Qoraqalpogʻiston partiyasining raisi va taʼsischilaridan biri boʻlgan.
1990-yil fevraldan Qoraqalpogʻiston Muxtor Sovet Sotsialistik Respublikasi Oliy Kengashida xalq deputati, 1991-yil yanvar-fevral oylarida bir vaqtning oʻzida OʻzSSR Kompartiyasi Qoraqalpogʻiston Respublika qoʻmitasining birinchi kotibi, 1991-yil fevral oyida Qoraqalpogʻiston Oliy Kengashining navbatdan tashqari 5-sessiyasida yashirin ovoz berish yoʻli bilan Qoraqalpogʻiston Respublikasi Oliy Kengashining raisi etib saylandi.

1991-yil noyabr—1992-yil iyun – Qoraqalpogʻiston Respublikasi Prezidenti.

1992-yil – 1999-yil sentyabr – KQANRUz Chimboy ilmiy-tadqiqot instituti direktori.

Islom Karimov qarori bilan 1992-yil iyun oyida siyosatdan ketib, Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Qoraqalpogʻiston boʻlimi Chimboy ilmiy-tadqiqot institutiga direktor boʻldi. U bu lavozimda 1998-yilning sentyabrida vafotigacha xizmat qildi.

## Oilasi
* Oʻgʻillari: Poʻlat Shamshetov (1978—2022), Baxtiyar Shamshetov (1975-yilda tugʻilgan).
## Manbalar

## Havolalar
*
1000 Years of Joys and Sorrows

***1000 Years of Joys and Sorrows (1000 yillik quvonch va qaygʻu): Memuar*** – bu Ai Weiweining xotira kitobidir. Allan H. Barr bu kitobning inglizcha versiyasini tarjima qilib yaratgan. Crown kitobni Qoʻshma Shtatlarda, Bodley Head esa Buyuk Britaniyada qayta nashr etgan.

Sarlavha Aining otasi Ai Qing tomonidan yozilgan sheʼrga asoslanadi. Kitobda, shuningdek, Ai Qing va Ai Weiwei hayotlari oʻrtasidagi oʻxshashlik haqida ham hikoya qilinadi.

## Mazmuni
Ai qamoqda boʻlganida, oʻz tarjimai holini yozishga qaror qildi, chunki u oʻz hayotining yozma holatini farzandiga meros qilib qoldirishni xohlaydi, ayniqsa Ai Weiwei Xitoy hukumati oʻz hayoti bilan bogʻliq boshqa yozuvlarni yoʻq qilishga harakat qilishi mumkinligidan qoʻrqib ketadi.

Ai Weiwei, kitobda oʻzini qanday his qilganini, *[[The New York Times]]* gazetasidagi Jiayang Fanning soʻzlariga koʻra, Ai Qing bilan „tushirib boʻlmaydigan boʻshliq“ni hal qilish usuli sifatida yozgan.

## Tarkibi
Memuar xronikalarida Ai Xitoy Xalq Respublikasi hukumati bilan kelishmovchiliklarga duch kelgan davrlar tasvirlangan.

## Chop etilish
BBC tomonidan Benedict Wong talqinidagi audikitob keng ommaga taqdim etilgan.

## Qabul qilinishi
„Christian Science Monitor“ jurnalidan Joan Gaylord kitobni „Ajoyib biografiya“ va „bu ijodiy ruhning guvohi“ deya taʼriflagan.

„The Guardian“ nashriyotida faoliyat yurtuvchi Shon OʻHagan kitobni „birinchi navbatda meros boʻlib qolgan chidamlilik, xarakter kuchi va oʻz taqdirini oʻzi belgilash haqidagi hikoyadir“ deb yozgan.

„Publishers Weekly“ nashri asarga yulduzli sharh beradi va kitob „osonlik bilan dissident yozuvining eng yuqori pogʻonasiga koʻtariladi“ deb taʼkidlaydi. „Kirkus Reviews“ nashri uni „chiroyli va oʻtkir“ asar deb taʼriflagan.

„The Globe and Mail“ nashridan boʻlgan Kate Taylor Ai Qing haqidagi qismlarni „Ehtimol, eng qiziqarli voqealar“ deb taʼriflagan.

## Yana qarang

* Ai Weiwei asarlari roʻyxati

## Manbalar

## Havolalar

* *[https://www.penguinrandomhouse.com/books/246165/1000-years-of-joys-and-sorrows-by-ai-weiwei/ 1000 yillik quvonch va qaygʻu]* – Penguin Random House
* 
* 
* Video Comedy Central veb-saytida 
*
Navhoz

**Navhoz**– Oʻzbekistonning Xorazm viloyati Xonqa tumanidagi qadimiy qishloqlardan biri. Umumiy maydoni 0.36mig kv km.. NAvxoz qishlogʻida yashovchi aholi 12628 kishini tashkil etadi.
## Etimologiyasi
Navxoz atamasi 1700-yillardan boshlab Ogahiy, Bayoniy, Munis asarlarida uchray boshlaydi. Undan tashqari rossiyalik mualliflarning kundaliklarida batafsil toʻxtalib oʻtilgan. Lekin shunga qaramasdan asosiy malumotlarni XIX-XX asrdagi Xiva xonligi arxiv hujjatlaridan olishimiz mumkin. Olimlar Navxoz soʻzini Avestodan tarjima qilganda „nav“- yangi, „xos“- qishloq degan maʼnoni anglatadi deydilar.. Qishloq Polvon kanali boʻyida joylashgan. Qishloq nomi XVII asrdan boshlab Ogahiy, Muniy, Bayoniy asarlarida tilga olinadi. Toʻliq maʼlumotlarni XIX asrdagi rus mualliflarining kundaliklaridan olishimiz mumkin. Asosiy maʼlumotlarni Xiva xonligi arxiv hujjatlaridan olinadi. Xonlik hujjatlarida Navxos aholisi 15 ta machit-qavmdan tashkil topganligi aytilgan va bularning nomi keltirilgan; Aziz Soʻfi, Yusuf Shayx, Abdulla aka, Saxtiyon saxoba, qoʻshiqchi, Temirchi, Zaxnal xoʻja, Oʻymachi, Choʻlpon xoʻja, Ishkanxos, Mulla Yusuf, Sotboldiboy, ortiqboy, Mahammadnazar machitlari. Hujjatlarda Navxosda 338 ta xoʻjalik boʻlib, ulardan 48 tasi boy, qolganlari oʻrtaxol va kambagʻallarni tashkil etishi yozilgan. Birinchi zavod Sharif Muhammadboyning uyida qurilgan. 1921-yil Xonqa tumani tashkil topganda Navxos eng katta elat edi. 1931-yilda dastlabki MTSlar tashkil etildi. Ikkinchi jahon urushi yillarida Navxosdan 200 nafar kishi qatnashgan.
## Hududiy boʻlinishi
Hozirgi kunda qishloq 3 ta aholi punkidan tashkil topgan. Bular; Ishkanxos, Navxos, Zinaxoslardir.
## Ijtimoiy soha obyektlari
Navxosda A.Navoiy fermerlik xoʻjaligi, adabiyot muzeyi, 4 ta maktab, 1 kollej, 70 dan ziyod savdo majmualari, 3 ta kutubxona va boshqa madaniy-marifiy obyektlar bor. XX asrning boshlarida Sharif Muhammadboyning uyida dastlabki kichik zavod quriladi. Dastlabki MTSlar 1931-yilda barpo etilgan.

## Tarixi
1921-yilda Xonqa volosti tashkil etilgach Navxoz uning tarkibiga kiritilgan.
## Taniqli shaxslar
S.Masharipov, Q.Quryozov, A.Yoqubov, J.Xasanov, R.Boyjonov, X.Masharipov, J.Jumaniyozov, O.Poʻlatov, M.Quljonov, Juma Surnaychi, Xoji Ortiqov, Qutlimurod Qoʻchaqov, R.Raxmonov, E.Samardar kabi mashhur va atoqli shaxslar bor.
## Manbalar
2017-yil 20-oktyabrda Afgʻonistonda sodir etilgan hujumlar

2017-yilning 20-oktyabr kuni Afgʻonistonning Kobul va Gʻoʻr viloyatidagi masjidlarga xudkush-terrorchilar hujum qilib, kamida 60 kishini oʻldirishadi.

2017-yilning 20-oktyabr kuni juma namozi paytida qurollangan shaxs Kobuldagi Imom Zamon shia masjidiga bostirib kiradi. Qurollangan shaxs masjidga oʻt ochib, bomba portlatib yuboradi, voqea natijasida esa 40 ga yaqin odam halok boʻladi.

Shu kuni juma namozi vaqtida Gʻoʻr viloyatidagi sunniylar masjidida ham xudkush-terrorchi oʻz portlovchi qurilmasini ishga tushirib, kamida 20 kishini oʻldiradi.

„Islomiy davlat“ hisoblanmish Xuroson viloyati Kobuldagi hujum uchun javobgarlikni oʻz zimmasiga oladi.

2017-yilning oktyabr oyida isyonchilar Afgʻonistonda koʻplab hujumlar uyushtirishadi. Shu yilning 17-oktyabr kuni Gardiz va Gʻazna shaharlarida 70 dan ortiq odam halok boʻladi. Shuningdek, 19-oktyabr kuni ham Qandahor viloyatida 43 afgʻon askarining oʻlimiga sabab boʻlgan qoʻshaloq xudkush portlash hujumlari ham sodir etilgan.

## Manbalar
Ulli Hovli

**Ulli Hovli** () — Xorazm viloyati Urganch tumani Gʻoybu qishlogʻidagi Turkmanlar mahallasi hududida joylashgan tarixiy majmua. „Ulli hovli“ majmuasi 1640—1694-yillarda, Abulgʻozi Bahodirxon davrida bunyod etilgan.

## Tarixi

Ulli hovli „katta hovli“ degan ma'noni bildiradi. Ilk farzandi boʻlgan Alabeluk etonomining bir koʻrinishi deya aytish mumkin. Xoʻjamuberdi Bojimon davrida Olauylik hududida 100 xonalik katta bino qurilishi boshlangan. Uni aholi Ulli(katta) Hovli deb nomlagan. Dastlabki paytda unda 15 ta oila yashagan. Majmua XVII asrda oʻzbeklar va turkmanlar tomonidan qurilgan. 2009-yil mart oyida Xorazm Maʼmun akademiyasi hodimlari hamda Urganch davlat universiteti professorlari, sharqshunos olimlari ullihovli majmuasini ilmiy tadqiq qlish uchun obiadning texnik holatini oʻrganib chiqdi. Hozirda Ulli hovli majmuasida 35 ta xonadon saqlanib qolgan.

Ulli hovliga kiraverishdagi qadimiy darvoza va devorga shunday yozuvlar bitilgan:

Munis va Ogahiyning „Firdavs ul iqbol“ asarida Xivada qolgan turkmanlar orasida Olabeluqli toʻplar uyi bor edi.

## Qurilish materiali

Ichki va tashqi devorlar paxsadan qilingan. Qurilish maretiallari uchun mahalliy xom-ashyolardan, soz tuproq va yoʻgʻochlardan foydalanilgan. Hovli trapetsiya shakliga yaqin shaklda bunyod etilgan.

## Restavratsiya

XVII asrga oid „Ulli hovli“ tuproqli qal’asi 2013—2015-yillarda Xorazm viloyatining turizm sohasini rivojlantirish dasturiga muvofiq majmuada rekonstruksiya ishlari yakunlandi. Amalga oshirilgan ishlar natijasida Urganchdan bir necha kilometr uzoqlikda joylashgan „Ulli hovli“ qadimiy qal’asi sayyohlik majmuasiga aylandi. Majmuada tuyalar, otlar va parrandalar saqlanadigan joylar, eski tegirmon va qadimiy quduq mavjud.
 
„Ulli hovli“ 2017-yildan 2018-yilning 25-apreligacha Davlatnazar Rajabovning tashabbusi bilan qayta tamirlandi va turistik maskanga aylantirildi.

2020-yil 29-dekabrda Vazirlar Mahkamasining 815-sonli qarori asosida Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat vazirligining Xorazm viloyati Madaniyat boshqarmasi tarkibida „Oʻzbek—Turkman doʻstlik uyi“ va „Ulli hovli“ majmuasi" direksiyasi davlat muassasasi sifatida tashkil etildi.

## Galereya

## Prezidentlar tashrifi

2018-yil 25-aprelda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti SH. M. Mirziyoyev va Turkmaniston Respublikasi Prezidenti g. Berdimuhammedovlar Xorazm viloyatiga tashrifi davomida Ullihovli majmuasida boʻldilar „Doʻstlik uyi“ning ochilishi va ushbu qaʼla bilan tanishdilar.

Hozirda bu yerda hunarmandchilik maskani, restoran, 15 oʻrinli mehmonxona, muzey, kinozal, fotogalareya, nortuyalar boqiladigan maxsusu joylar tashkil etilgan.

## Yana qarang

* Toshhovli

## Manbalar
Surayyo Rahmonova

**Surayyo Mahmudovna Rahmonova** (1978-yilda tugʻilgan) – oʻzbekistonlik siyosatchi, huquqshunos. Dotsent (2015), yuridik fanlar doktori (2018).

## Biografiyasi
Surayyo Rahmonova 1978-yilda Toshkent shahrida tugʻilgan. U 2000-yilda Toshkent davlat yuridik universitetini tamomlab, bakalavr darajasini olgan. 2002-yilda esa xuddi shu universitetning magistratura bosqichini tugatgan. 2015-yilda dotsent, 2018-yilda esa yuridik fanlar doktori darajalariga erishgan.

Rahmonova 2013—2014-yillar davomida Toshkent davlat yuridik universitetining Jinoyat-protsessual huquqi kafedrasida oʻqituvchi boʻlib ishlagan. 2014—2015-yillarda kafedra dotsenti boʻlgan. 2015—2017-yillarda Huquqiy tadqiqotlar markazi mudiri, 2017—2018-yillarda esa markazning katta ilmiy xodimi sifatida faoliyat yuritgan. 2019-yilning 4-iyulidan 2023-yilning 10-oktyabrigacha Davlat boshqaruvi organlari axborot xizmatlari faoliyatini tashkil etish va muvofiqlashtirish boʻlimi boshligʻi lavozimida faoliyat yuritgan. 2023-yil 10-oktyabrda esa Aliya Yunusovaning oʻrniga Oʻzbekiston bolalar ombudsmani lavozimiga saylagan.

## Manbalar
Matrasulboy Mirzaboshi madrasasi

**Matrasulboy Mirzaboshi madrasasi** (yoki *Muhammad Rasul mirzaboshi madrasasi*) — Xorazm viloyatining Xiva shahridagi tarixiy obyekt. 1905-yilda bunyod etilgan madrasa (baʼzi manbalarda 1906-yil berilgan) bugungi kunda „Ichan-qalʼa“ MFY, Pahlavon Mahmud koʻchasi, 7-uyda joylashgan. Madrasa xivalik shoir hamda bastakor Muhammad Niyoz Mirzaboshi (Komil Xorazmiy)ning oʻgʻli Muhammad Matrasulboy Mirzaboshi tomonidan qurdirilgan. Matrasulboy Mirzaboshi 1839-yilda tugʻilgan boʻlib, boshlangʻich maʼlumotni otasi — Komil Xorazmiydan olgan. Shuningdek, Qozi Abdulla ismli kishidan chet tillarini oʻrgangan. Xususan, arab va fors tillarini yaxshi bilgan, sharq sheʼriyatidan xabardor boʻlgan. Matrasulboy 1906-yili otasining koʻmagi bilan Oʻrta Osiyodagi zarbli musiqa asboblar uchun moʻljallangan ilk musiqiy notaga asos solgan.

Matrasulboy Mirzaboshi 1921-yili 83 yoshida vafot etgan. 

Tarixiy obyekt Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktyabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan va davlat muhofazasiga olingan. Hozirda madrasa „Ichan qalʼa“ davlat muzey-qoʻriqxonasi operativ boshqaruv huquqi asosida davlat mulkiga tegishlidir.

## Madrasaning qurilish tarixi va joylashuvi
Ayrim manbalarda bu tarixiy obyekt Xivadagi eng kichik madrasa ekanligi aytiladi. Madrasa shunchalik kichikki, unda anʼanaviy qurilish odatlariga umuman amal qilinmagan. Matrasulboy Mirzaboshi madrasasi Shergʻozixon madrasasining shimol tomonida, yoʻl boʻyida joylashgan boʻlib, bir qavatli, yogʻochdan yasalgan eshiklari nafis oʻymakorlik uslubi bilan tayyorlangan. Hozirgi kunda madrasa binosida soʻzana toʻqish ustaxonasi va gilam doʻkoni faoliyat olib boradi.

## Yana qarang
*Xiva

*Ichan qalʼa

*Dishan qalʼa

*Poyanda maqbarasi

*Yusuf yasovulboshi madrasasi

## Manbalar
Shoh Reza Gavzan Mahalleh

**Shoh Reza Gavzan Mahalleh** ( , Roman tilidan ham **Shāh Rez̤ā Gāvzan Maḩalleh**) – Eron, Mozandaron viloyati, Babol tumani, Babol Kenar tumani, Babol Kenar qishloq okrugiga qarashli qishloq. 2006-yil aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, uning aholisi 542 kishi va 137 ta oiladan iborat.

## Manbalar
Baho al-Din Bagʻdodiy

**Baho al-Din Bagʻdodiy** (**) – forscha xat yozish boʻyicha oʻz mahorati bilan ajralib turadigan Xorazmshohlarning fors kotibi. U Ala al-Din Tekish (1172–1200-yillar davomida) huzuridagi devon-u insho (devonxona) boshligʻi boʻlib xizmat qilgan.

## Biografiyasi

Baho al-Dinning tugʻilgan yili va hayotiy faoliyati noaniq. U Oʻrta Osiyoning Xorazmdagi Bagʻdod degan joyda tavallud topgan, yashagan va XII-XIII asrlarda taniqli xattot Majididdin Bagʻdodiy ismli akasi boʻlgan. Baho al-Din birinchi marta Xorazmshoh Ala al-Din Tekish (1172—1200) hukmronligi davrida mashhurlikka erishgan. Uning davrida saroydagi devon-u inshoning (devonxona) boshligʻi boʻlib xizmat qilgan.

Baho al-Din Xorazm sudida aybdor topilganligi uchun ikki marta qamoqqa tashlangan. Dastlab Tekishning vaziri Nizom al-Mulk Shamsiddin Mas’ud Hiraviy bilan kelishmovchilikdan soʻng qisqa muddatga, keyinroq esa Tekishning ukasi, keyingi xorazmshoh Sultonshoh tomonidan 1186—1189 yillarda Marvda qamoqqa tashlangan. U ikkinchi marotaba qamoqda oʻtirgan paytlarida forscha *Risala-ye habsiya* („Qamoqxona xabari“) asarini yozgan. Aka-uka oʻzaro taxt uchun sulh tuzgach, qamoqdan ozod qilingan va yana Tekishga qaytib kelgan. Amin Roziyning (XVII-asrda vafot etgan) *Haft eqlim (*"Yetti iqlim") asariga koʻra, Baho ad-Din oʻz lavozimini keyingi Xorazmshoh Muhammad II (1200–1220) davrida ham saqlab qolgan. Eronshunos Klifford Edmund Bosvort Baho ad-Din haqida „Uning haqiqatga erishishi qiyin boʻldi“,- deb oʻz asarida keltirib oʻtgan. Baho al-Dinning ismi va faoliyati 1192-yildan keyin yozma manbalarda qoʻllanmagan.

Baho al-Din nasriy asarlarining yuqori sifatliligi bilan koʻzga koʻringan adib sifatida davr ijodkorlari orasida ajralib turdi. Uning ijodi Avfiy, Sadiddin Varaviniy kabi shoirlar tomonidan yuqori baholangan.
## Manbalar
Dima Maslennikov

**Dmitriy Andreevich Maslennikov** (, 1994 yil 21 dekabrda tugʻilgan, Ust-Katav, Chelyabinsk viloyati, Rossiya) – rossiyalik videobloger, musiqachi, qoʻshiqchi-qoʻshiq muallifi, restaurateur (sobiq), teleboshlovchi. Videoxostingda YouTube layfxiklar, sharpa ovi va ekstremal videolar kabi janrlardagi videolarni nashr etadi, shuningdek, 2019 yilning kuzida „Simply Butter“ nomli vlog- kanalni ishga tushirdi. Rossiyadagi eng boy 12 ta YouTube bloggeriga kiritilgan. Chelyabinsk Today veb-saytiga koʻra, u Chelyabinsk viloyatidagi eng mashhur bloggerlardan biridir.

## Mukofot va unvonlar

### Reytinglar

## Manbalar

## Havolalar

* Blogger Dima Maslennikov: Maktabda men ahmoq edim (2017 yil 1 fevral) peopletalk.ru
* Dmitriy Maslennikov – GhostBuster shousi, balandlikdan qoʻrqish va ijodiy rejalar haqida (2018 yil 4 avgust) russorosso.ru
*
Kevin McCarthy

**Kevin Oven McCarthy** (1965-yil 26-yanvarda tugʻilgan) — amerikalik siyosatchi, 2023-yilning yanvardan oktyabrgacha Qoʻshma Shtatlar Vakillar palatasining 55-spikeri lavozimida ishlagan.

## Izohlar

## Manbalar
Tomadurvadik

**Tomadurvadik** – Oʻzbekistonning Xorazm viloyati Xonqa tumanidagi qishloqlardan biri. Xiva arxivi hujjatlarida Toma yoki Durgadik qishlogʻi nomi bilan bayon etilgan. Umumiy yer maydoni 25 ming gektardan koʻproq. Tomadurvadik qishlogʻida yashovchi aholining umumiy deyarli 16000 ming kishini tashkil etadi. Qishloqning durvadik patirlari Xorazmda juda mashhur boʻlib aholi tomonidan sevib istemol qilinadi.

## Etimologiyasi
"Toma" oʻzbek urugʻlaridan birining nomi hisoblanadi. Bu yerda yashaydigan ayrim qariyalarning aytishicha, bu yerlarda avvallari odamlar yashamagan, bu yer faqat oʻtloq va qamishzorlardan iborat boʻlgan. Vaqt oʻtishi bilan odamlar kelib yashay boshlagan. Z.Doʻsimov oʻzining „Xorazm toponimlari“ asarida Toma urugʻ nomi ekanligi taʼkidlanadi. S.Qorayevninng lu’gatida Toma oʻzbek urugʻlaridan biri ekanligini aytib asosan Zarafshon hududida uchrashini aytadi. S.Qorayevning fikricha, tama asli mo'g'ul qabilasi boʻlib, Dashtiqipchoq oʻzbeklari tarkibiga kirgan va XV-XVI asrlarda oʻzbeklar bilan birga Movarounnahrga va Xorazmga kelib oʻrnashgan deydi. Qishloqda yashovchi qariyalar Tomadurvadik qadimda atrofi bogʻ-rogʻ bilan oʻralgan qal’a boʻlgan deydilar. Uni hzoirda aholi Durvadik qal’a deb ham atashadi. Xorazm viloyatining Xonqa shevasida gadik soʻzi ikkita kanallarning oraligʻida, tutashgan joyida joylashgan degan maʼnoni anglatadi.
## Hududiy joylashuvi
**Durvadik** tumanning eng qadimiy qishloqlaridan biri hisoblanadi. Qishloq Polvon va Shovot kanallarining oraligʻida joylashgan.
## Xoʻjaligi
Bu yerdagi aholi asosan hunarmandchilik bilan shugʻullanadi. Madali roʻmoli va olacha kabi ipak matolar toʻqiydilar. Aholi oʻz turarjoylarini „gadikda joylashgan dur qaʼla“ deb aytadi. Xonqa shevasida gadik soʻzi kanallar orasida joylashgan yer maʼnosini anglatadi. Qishloq aholisi oʻzi yashovchi turar joylarni „gadikda joylashgan dur“ qal’a deb ham atashadi.
## Infratuzilma obyektlari
Qishloqda 2 ta kollej, 3 ta maktab va 3 tadan ortiq bolalar boʻgchasi bor. 50 dan ortiq savdo va xizmat koʻrsatish obyektlari aholiga xizmat qiladi.
## Manbalar
Jirmiz

**Jirmiz**– Xorazm viloyati Xonqa tumanidagi 10 ta qishlo fuqarolar yigʻinidan biri hisoblanadi. Qishloqning umumiy yer maydoni 2500&nbsp;km.kv tashkil qiladi. Jirmizda yashovchi umumiy aholi 8 mingdan ortiq kishini tashkil etadi.(2012-yil) Qishloq oʻzida bir qancha millatni birlashtirgan. Qishloqda o'zbeklardan tashqari tatarlar, koreyslar va ruslar istiqomat qiladi. Qishloq hududidan Polvon-Gʻazovot va Yangiyop kanallari oqib oʻtadi. Aholi bu kanallardan ichimlik va dalalarni sugʻorish maqsadida foydalanadi.
## Etimologiyasi
Rivoyatlarga koʻra bu yerda qadimda bir ulugʻ zot yashagan. Uning bir qancha shogirdlari boʻlib, ustozi ulardan biriga koʻproq mehr qoʻyib, unga sen „ Jirimsizsan“ der ekan. Bu soʻz oʻta yuvosh, aytganini qiladigan maʼnoni anglatadi. Vaqtlar oʻtishi bilan shogirt vafot etadi va uning xizmatlari uchun qishloq va qabristonning nomlari uning nomi bilan atala boshlanadi. Aholi koʻpaygan bu yerlarga Katta Jirmiz nomini berishadi.. Jirmiz soʻzi xorazm shevasida oʻta yuvosh, aytganini qiladigan maʼnosini anglatadi. Dastlab hudud Jirmiz deyilgan. Biroq vaqt oʻtgach qishloq hududi kengayadi va Katta Jirmiz deb atala boshlanadi. Shuningdek, Qashqadaryo viloyati Yakkabogʻ tumanida ham shunday nomlangan toponimlar mavjud. Yuqori Qashqadaryoda qayta ishlanmagan yer – jovuz deb ataladi.
## Hududiy boʻlinmalari
Hozirda qishloq 3 ta mahallaga boʻlingan boʻlib bular; Katta Jirmiz, Nurobod, Katta kuch mahallalaridir.
## Infratuzilma obyektlari
Qishloqda 3 ta maktab, 1 ta kollej, 1 ta qishloq vrachlik punkiti, 50 dan ortiq savdo va xizmat koʻrsatish obyektlari faoliyat yuritadi.
## Manbalar
Poyanda maqbarasi

**Poyanda maqbarasi** (yoki *Polvon poyaki maqbarasi*) — shahar aholisi orasida *Poyanda*, *Poyaki* nomlari bilan mashhur boʻlgan maqbara. Maqbara asrga oid boʻlib, bugungi kunda Xiva shahri „Ichan-qalʼa“ MFY, Pahlavon Mahmud koʻchasi, 12-uyda joylashgan. Tarixiy obyekt „Ichan qalʼa“ davlat muzey-qoʻriqxonasi operativ boshqaruv huquqi asosida davlat mulkiga tegishlidir.

## Joylashuv oʻrni va etimologiyasi
Pahlavon Mahmud maqbarasi va Juma masjidining orasida dahliz joylashgan bo‘lib, odatda namozxonlar ziyoratdan keyin u yerdan chiqib masjidga kirishgan. Bu ikki oraliqda peshtoqi sharqqa tomon qaragan bir maqbara ham boʻlgan. 

Poyanda so‘zi — mustahkam, doimiy degan maʼnolarini bildiradi. Oʻz vaqtida Xiva shahrida shu nomdagi mahalla hamda ko‘cha mavjud bo‘lgan. Poyanda (ayrim manbalarda Polvon, shuningdek, poyaki) nomidagi ushbu maqbaraning koshin plitkalarga yozilgan yozuvlar ham bo‘lgan. Bu yozuvlar bugungi kunga qadar saqlanib qolmagan. 

Poyanda maqbarasi qarshisida Pahlavon poyaki (maʼnosi: chilim beruvchi) masjidiga tegishli minora ham bo‘lgan. Minora sho‘rolar davrida vayron qilingan. Masjid Polvon poyaki maqbarasiga sharqiy tomondan juda yaqin joylashgan boʻlib, uning janubiy tomonidan esa Abdullaxon madrasasi joy egallagan. 

XIX asr birinchi yarmiga oid boʻlgan bir hujjatda Husayn poyaki Abdulla o‘g‘li masjid uchun Olloqulixon davri tangasidan 100 tilla xorazmiy vaqf qilgani haqidagi maʼlumotlar keltirib oʻtilgan. Hujjatlardan yana shu narsa maʼlumki, o‘z davrida bu imoratga ko‘plab ayollar ham homiylik qilib kelishgan.   

Polvon poyaki nomidagi bu maqbaraning koshin plitkalarga yozilgan yozuvlari bugungi kungacha yo‘qolib ketgan boʻlsa-da, bu yozuvlarning qogʻoz nusxalari arxivda saqlanib qolgan. Arxivda oʻrganib chiqilgan bu yozuvlardan maqbarada Safojon ismli qorining dafn etilgani aniqlangan.

## Yana qarang

* Xiva
* Ichan qalʼa
* Dishan qalʼa
* Matrasulboy Mirzaboshi madrasasi

## Manbalar