open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Baxtiyor Saidov

**Baxtiyor Odilovich Saidov** (tugʻ. 1981-yil, Samarqand, Samarqand viloyati, Oʻzbekiston SSR) — oʻzbek iqtisodchisi va diplomati, elchisi va davlat arbobi. 2021-yildan 2022-yil soʻngiga qadar Oʻzbekiston Respublikasi Xalq taʼlimi vaziri sifatida faoliyat yuritgan. 2022-yil 30-dekabrdan Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi Ishlar Vaziri vazifasini bajaruvchisi lavozimiga tayinlangan.
## Hayoti
2002-yilda Toshkent davlat iqtisodiyot universitetini tamomlagan. Vazirlar Mahkamasi hamda Investitsiyalar va tashqi savdo vazirligida ishlagan. 2016-yil yanvar oyida „Oʻzbekengilsanoat“ AK boshqaruvi raisining birinchi oʻrinbosari, bosh menejeri sifatida faoliyat yuritgan. 2017-yil 26-iyuldan Oʻzbekistonning Xitoydagi elchisi boʻlib ishlagan. 2018-yil 4-apreldan u bir vaqtning oʻzida Moʻgʻulistondagi elchi, 2019-yil iyul oyida — qarorgohi Pekinda boʻlgan Filippindagi elchi bõlib ham ishlagan.

2021-yil 17-noyabr kuni Oʻzbekiston Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi deputatlari Saidov nomzodini Xalq taʼlimi vaziri lavozimiga maʼqulladi.

Favqulodda va Muxtor Elchi diplomatik unvoniga ega.
## Bayonotlari
Baxtiyor Saidov Xalq taʼlimi vaziri ekan, xalq taʼlimi xodimlarining 280 ming nafari, yaʼni 56 foiz qismining salohiyati talab darajasida emasligi haqida bayonot bilan chiqqan.

## Mukofotlari
2018-yilda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining farmoniga koʻra "Doʻstlik" ordeni bilan taqdirlangan.

2020-yilda unga Tszyansi universiteti (Xitoy) faxriy professori unvoni berilgan.

2020-yilda ShHT Mudofaa vazirlari kengashi qarori bilan „Harbiy sohada doʻstlik va hamkorlik“ni rivojlantirishga qoʻshgan hissasi uchun kengash belgisi bilan taqdirlangan.

## Manbalar
Anastasiya Svechnikova

**Anastasiya Vladimirovna Svechnikova** **(Zaitseva)** (tugʻ. 20-sentyabr 1992-yil, Toshkent, Oʻzbekiston) — Oʻzbekiston sportchisi, nayza uloqtirish boʻyicha ixtisoslashgan sportchi, Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro toifadagi sport ustasi. Yoshlar oʻrtasidagi jahon chempioni, oʻsmirlar oʻrtasidagi Osiyo chempioni, 2008-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari va 2012-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarining eng yosh ishtirokchisi.

## Martaba
2007-yildan boshlab u xalqaro maydonda chiqish qila boshladi. Ostravada (Chexiya) yengil atletika boʻyicha oʻsmirlar oʻrtasidagi jahon chempionatida nayza uloqtirish boʻyicha finalda 44,67 m natija bilan oʻn ikkinchi oʻrinni egalladi.

2008-yilda Bidgoshchda (Polsha) oʻtkazilgan engil atletika boʻyicha oʻsmirlar oʻrtasidagi jahon chempionatida u 51,15 m natija bilan toʻqqizinchi oʻrinni egalladi. Jakartada (Indoneziya) oʻtkazilgan yengil atletika boʻyicha oʻsmirlar oʻrtasidagi Osiyo chempionatida natija bilan kumush medalni qoʻlga kiritdi. Pekinda (Xitoy) boʻlib oʻtgan Yozgi Olimpiya oʻyinlarida u saralash bahslarida 55,31 m balandlikka nayza uloqtirdi va turnir finaliga chiqa olmay, atigi oʻn sakkizinchi oʻrinni egalladi.

2009-yilda Bressanoneda (Italiya) boʻlib oʻtgan yengil atletika boʻyicha yoshlar oʻrtasidagi jahon chempionatida u nayzani 53,25 m balandlikka uloqtirib, yoshlar oʻrtasida jahon chempioni boʻldi. 2010-yilda Xanoyda (Vyetnam) oʻtkazilgan yengil atletika boʻyicha oʻsmirlar oʻrtasidagi Osiyo chempionatida 54,32 m natija bilan oltin medalni qoʻlga kiritdi. Toshkentda oʻtkazilgan yengil atletika boʻyicha Oʻzbekiston chempionatida u nayzani 58,62 metrga uloqtirib, mamlakat chempioni boʻldi.

2011-yilda Kobe shahrida (Yaponiya) boʻlib oʻtgan yengil atletika boʻyicha Osiyo chempionatida u nayzani 45,26 metrga uloqtirib bor-yoʻgʻi toʻqqizinchi oʻrinni egallagan boʻlsa, Toshkentdagi Oʻzbekiston chempionatida nayzani 60,06 metrga uloqtirib, yana mamlakat chempioni boʻldi.

2012-yilda Toshkentda u nayza uloqtirib, 61,17 m balandlikda mamlakat rekordini oʻrnatdi. Londondagi (Birlashgan Qirollik) XXX yozgi Olimpiya oʻyinlarida u 51,27 m balandlikka nayza uloqtirdi va saralashda atigi oʻn sakkizinchi oʻrinni egallab, turnirni tark etdi.

2015-yilda Uxanda (Xitoy) boʻlib oʻtgan engil atletika boʻyicha Osiyo chempionatida 50,92 m natija bilan u atigi oltinchi oʻrinni egalladi. Bishkek shahrida (Qirgʻiziston) Olimpiya chempioni — Tatyana Kolpakova sovrinlari uchun oʻtkazilgan xalqaro musobaqada 58,61 m natija bilan birinchi oʻrinni egalladi. Kvanjuda (Koreya Respublikasi) boʻlib oʻtgan Yozgi Universiadada u saralash boʻyicha atigi oʻn yettinchi oʻrinni egalladi.

2017-yilda u sport karerasini yakunladi.

## Manbalar
Erk demokratik partiyasi

**Erk demokratik partiyasi** — Oʻzbekistondagi siyosiy partiya boʻlib, 1990-yilda Sovet Ittifoqida mustaqillikni qoʻllab-quvvatlovchi partiya oʻlaroq tashkil etilgan. Bu partiya Oʻzbekiston tarixida roʻyxatdan oʻtgan ilk siyosiy partiya boʻlgan. 1993-yildan buyon partiyaning bosh qarorgohi Istanbulda joylashgandir.
## Tashkilot
Partiya yetakchisi — Muhammad Solih, bosh kotibi esa Otanazar Orif. Partiyaning 1991-yilning 19-sentabrida 000092-son bilan Oʻzbekiston davlat matbuot komitetida roʻyxatdan oʻtgan *ERK* gazetasi 1990-yildan  hozirgi kunga qadar oʻzbek va rus tillarida chop etiladi.
## Tarix va saylovlar
Erk partiyasi 1991-yilning 29-dekabrida oʻtkazilgan Oʻzbekiston prezidentlik saylovlarida oʻz nomzodi bilan qatnashgan. Bu saylovda prezident lavozimiga ikki firqa — Oʻzbekiston Xalq demokratik partiyasidan Islom Karimov, Erk partiyasidan Muhammad Solih nomzodi qoʻyilgan. Saylovning rasmiy natijasiga koʻra, Karimov 87.5 % bilan gʻalaba qozongan, Solih esa 12,5 % ovoz toʻplagan.

Erk partiyasiga 2007-yilning dekabrida oʻtkazilgan prezidentlik saylovlarida qatnashishga ruxsat berilmagan.
## Manbalar

## Havolalar
* Rasmiy Facebook sahifasi
Feruza Maxmudova

**Feruza Yuldashevna Maxmudova** (tugʻ. 1975-yil, Toshkent, Oʻzbekiston SSR) — oʻzbek diplomat-ayol. Oʻzbekistonning Isroildagi Favqulodda va Muxtor Elchisi vazifasini bajaruvchi. 2010-yil yanvaridan 2012-yil iyuligacha Ispaniyada elchi boʻlgan Gulnora Karimovadan keyingi mamlakat tarixidagi ikkinchi ayol elchi. 

## Biografiyasi
1975-yilda Feruza Yuldashevna Maxmudova Oʻzbekiston SSR poytaxti Toshkent shahrida tugʻilgan.

1996-yilda Jahon iqtisodiyoti va diplomatiya universitetining (JIDU) xalqaro munosabatlar fakultetini tamomlagan. 2009-yilda Tübingen universitetida gumanitar fanlar boʻyicha magistr darajasini oldi.

1996—2006-yillarda u Oʻzbekiston Tashqi ishlar vazirligi markaziy apparatida ishlagan, oliy darajadagi tashriflarni tashkil etishda ishtirok etgan. 2014—2018-yillarda esa Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Strategik va mintaqalararo tadqiqotlar institutida ishlagan. 2018—2020-yillarda Feruza Maxmudova Tashqi ishlar vazirligining ikki tomonlama hamkorlik bosh boshqarmasi boshligʻi lavozimida ishlagan.

2020-yil 19-iyun kuni Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senati Feruza Maxmudovaning Isroildagi elchisi etib tayinlanishini maʼqulladi.

2023-yil 2-oktyabrda elchilikdan ozod etilgan.
## Manbalar
ABS-CBN

**ABS-CBN Corporation** (odatda **ABS-CBN** sifatida tanilgan) — Filippin koʻngilochar va media konglomerati boʻlib, u 1946-yilda tashkil etilgan (*Bolinao Electronics Corporation* kompaniyasi sifatida) va shtab-kvartirasi Quezon shahrida joylashgan. U *Alto Broadcasting System* (ABS) va *Chronicle Broadcasting Network* (CBN) birlashishi natijasida tashkil etilgan.

## Manbalar

## Havolalar
*
GMA Network

**GMA Network, Inc.** (odatda **GMA** sifatida tanilgan) — Filippin media kompaniyasi bo'lib, shtab-kvartirasi Kezon shahridagi Diliman shahrida joylashgan. U 1950 yilda Robert La Rue Styuart tomonidan asos solingan.

Kompaniya Filippinda GMA, GTV, Super Radyo DZBB va Barangay LS kabi bir nechta radio va televidenie stantsiyalarini boshqaradi.

## Manbalar

## Havolalar

*
Oʻzbekiston prezidentining vakolatlari muddati boʻyicha referendum (1995)

1995-yil 26-martda Oʻzbekiston hududida Oʻzbekiston Respublikasining amaldagi Prezidenti Islom Karimovning vakolat muddatini 2000-yilgacha uzaytirish boʻyicha umumxalq referendumi oʻtkazildi. Bu hamon mustaqil Oʻzbekiston tarixidagi uchta (1991 va 2002-yillardagi referendumlar bilan bir qatorda) umumxalq referendumlaridan biri hisoblanadi.

## Tarix
Islom Karimovning prezidentlik muddati 1996-yil dekabr oyida tugadi, biroq mamlakatda avtoritar rejimning bosqichma-bosqich oʻrnatilishi , haqiqiy muxolifatning bostirilishi va haydalishi tufayli Oʻzbekiston Oliy Majlisi amalda prezidentga qaram boʻlib qoldi.Xalqning koʻplab iltimoslari bilan Islom Karimovning vakolat muddatini 2000-yilgacha uzaytirish, shu tariqa navbatdagi Prezident saylovini 1996-yildan 2000-yilga koʻchirish boʻyicha umumxalq referendumi oʻtkazish toʻgʻrisida qaror qabul qilindi. Referendum oʻtkazilgan paytda Islom Karimov olti yil – 1989-yildan buyon Oʻzbekistonni boshqargan edi.

Referendum ijobiy yakunlanganidan soʻng Prezident Islom Karimov ushbu referendumni oʻzini ikkinchi muddatga Prezidentlikka saylash bilan teng deb bilishini va Oʻzbekiston Respublikasining oʻsha paytdagi Konstitutsiyasiga muvofiq, keyingi 2000-yilgi navbatdagi Prezident saylovida oʻz nomzodini ko'rsatmasligini ochiq aytdi. Chunki Oʻzbekiston Konstitutsiyasiga koʻra, bitta Oʻzbekiston Respublikasi fuqarosi ketma-ket ikki martadan ortiq Oʻzbekiston Prezidenti boʻlish huquqiga ega emas .

## Natijalar
{| class=wikitable style=text-align:right
!Tanlov
!Ovozlar
!%
|-
|align=left|Yoqlab||11 199 415||99.6
|-
|align=left|Qarshi||40 617||0.4
|-
|align=left|Yaroqsiz ovozlar||4996||-
|-
|align=left|**Jami**||**11 245 248**||**100**
|-
|align=left|Roʻyxatdan oʻtgan saylovchilar||**11 319 447**||**99.3**
|-}

Referendumda 11 million 245 ming 248 nafar fuqaro yoki aholining 99,3 foizi ishtirok etdi. Rasmiy ma'lumotlarga ko'ra Referendum natijalariga ko'ra ovoz berganlarning mutlaq ko'pchiligi (99,6%) amaldagi prezidentning vakolat muddatini 2000-yilgacha uzaytirish uchun ovoz bergan.

## Manbalar
Normat Tursunov

**Normat Tulkunovich Tursunov** – Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senatining Budjet va iqtisodiy islohotlar masalalari qoʻmitasi raisi boʻlib ishlagan. 8-noyabr 2021-yilda Normat Tursunov Navoiy viloyati hokimi vazifasini bajaruvchi etib tayinlangan.

## Biografiyasi
Normat Tursunov 1994—2010-yillarda Toshkent shahar davlat soliq boshqarmasida turli lavozimlarda, 2010—2015-yillarda Jizzax viloyati davlat soliq boshqarmasi boshligʻining oʻrinbosari, 2015—2017-yillarda Navoiy viloyati davlat soliq boshqarmasi boshligʻi, 2017—2018-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi davlat soliq qoʻmitasi raisining oʻrinbosari 2018—2021-yillarda Toshkent shahar davlat soliq boshqarmasi boshligʻi lavozimlarida mehnat faoliyatini olib borgan.

2021-yildan – Navoiy viloyati hokimi.
## Mukofotlari
2024-yil 24-avgustda Doʻstlik ordeni bilan mukofotlangan.
## Manbalar
Aleksandra Kotlyarova

**Aleksandra Aleksandrovna Kotlyarova** (tugʻ. 10-oktyabr 1988-yil, Samarqand, Oʻzbekiston) — uzunlikka sakrash boʻyicha ixtisoslashgan Oʻzbekiston sportchisi, Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro toifadagi sport ustasi. Yengil atletika boʻyicha Osiyo chempionati, yozgi Osiyo oʻyinlari va yengil atletika boʻyicha yopiq inshootlardagi Osiyo chempionati sovrindori. XXX yozgi Olimpiya oʻyinlari ishtirokchisi.

## Martaba
2005-yildan boshlab u xalqaro maydonda chiqish qila boshladi. Oʻsha yili Marokashda (Marokash) oʻtkazilgan oʻsmirlar oʻrtasidagi jahon chempionatida uzunlikka sakrashda 5,85 m natija bilan u saralashda 19-oʻrinni egalladi va turnirning final qismiga yoʻllanma oldi. 2006-yilda Makaoda oʻtkazilgan yengil atletika boʻyicha oʻsmirlar oʻrtasidagi Osiyo chempionatida uzunlikka sakrashda 6,02 m natija bilan oltin medalni qoʻlga kiritdi. Biroq, Pekinda (Xitoy) oʻtkazilgan engil atletika boʻyicha oʻsmirlar oʻrtasidagi jahon chempionatida 5,39 m natija bilan u saralashda atigi 28-oʻrinni egalladi va turnir finaliga yoʻllanma oldi.

2009-yili Guanchjouda (Xitoy) oʻtkazilgan Osiyo chempionatida uzunlikka sakrashda 6,23 m natija bilan toʻrtinchi, uch hatlab sakrashda 13,94 m natija bilan ham toʻrtinchi oʻrinni egalladi. Oʻsha yili Xanoyda (Vyetnam) boʻlib oʻtgan Yopiq inshootlardagi Osiyo oʻyinlarida uzunlikka sakrashda toʻrtinchi, uch hatlab sakrashda beshinchi oʻrinni egalladi.

2010-yilda Doʻhada (Qatar) boʻlib oʻtgan yengil atletika boʻyicha jahon chempionatida uch hatlab sakrashda 13,45 m natija bilan u saralashda 14-oʻrinni egalladi. Guanchjouda (Xitoy) boʻlib oʻtgan yozgi Osiyo oʻyinlarida uch hatlab sakrashda 13,73 m natija bilan u yana toʻrtinchi, uzunlikka sakrashda esa bor-yoʻgʻi oʻn birinchi oʻrinni egalladi.

2011-yilda Kobeda (Yaponiya) boʻlib oʻtgan yengil atletika boʻyicha Osiyo chempionatida uzunlikka sakrashda atigi sakkizinchi oʻrinni egalladi.

2012-yilda Londonda (Birlashgan Qirollik) boʻlib oʻtgan Yozgi Olimpiya oʻyinlarida u uch hatlab sakrashda atigi 13,55 m balandlikka sakrab, turnirning final bosqichiga chiqa olmadi va yakuniy 28-oʻrinni egalladi.

2013-yilda Puna shahrida (Hindiston) boʻlib oʻtgan yengil atletika boʻyicha Osiyo chempionatida uch hatlab sakrashda 13,89 metr natija bilan kumush medalni qoʻlga kiritdi.

2014-yilda Inchxon shahrida (Koreya Respublikasi) boʻlib oʻtgan Yozgi Osiyo oʻyinlarida u uch hatlab sakrashda 14,05 metr natija qayd etib, Olimpiya oʻyinlari chempioni qozogʻistonlik Olga Rypakovaga imkoniyatni. Oʻsha yili Xanchjouda (Xitoy) boʻlib oʻtgan yengil atletika boʻyicha yopiq inshootlardagi Osiyo chempionatida uch hatlab sakrashda 13,45 m natija qayd etib, u faqat hamyurti Anastasiya Juravlevaga.

2015-yilda Uxan shahrida (Xitoy) boʻlib oʻtgan yengil atletika boʻyicha Osiyo chempionatida u uch hatlab sakrashda 13,40 m natija bilan yana toʻrtinchi oʻrinni egalladi.

2016-yilda u sport karerasini yakunladi.

## Manbalar
Oʻzbekiston Konstitutsiyaviy referendumi (2002)

Oʻzbekiston tarixidagi birinchi va hozirgacha oxirgi konstitutsiyaviy referendum 2002-yil 27-yanvarda boʻlib oʻtdi. Bu, umuman olganda, uchinchi (1991 va 1995-yillardagi referendumlar bilan bir qatorda) va hozirgacha mustaqil Oʻzbekiston tarixidagi soʻnggi umumxalq referendumidir.

Oʻzbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi 1992-yil 8-dekabrda qabul qilingan. 1990-yillarda bir palatali Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining qarori bilan Konstitutsiyaga kichik oʻzgartirish va tuzatishlar kiritildi, bu esa umumxalq referendumini oʻtkazishni talab qilmadi. 2001-yilda Prezident Islom Karimovning Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining ikki palatali tizimini joriy etish zarurligi haqidagi gapi oʻsha paytdagi 250 deputatdan iborat bir palatali Oliy Majlis deputatlari tomonidan qoʻllab-quvvatlangan. Oʻzbekistonda oxirgi parlament saylovlari 1999-yil dekabr oyida boʻlib oʻtgan. Ikki palatali parlament masalasini hal qilish bilan bir vaqtda amaldagi Prezident Islom Karimovning prezidentlik muddatini shaxsan besh yildan yetti yilgacha oshirishga qaror qilindi, bu esa amaldagi prezident Islom Karimovga keyingi prezidentlik saylovini oʻtkazmasdan, 2007-yilgacha hokimiyatda boʻlish imkonini berdi. 2005-yilgi saylovlar muddati uzaytirilmasa, uning vakolatlari 2005-yil boshida tugashi kerak edi. Shunday qilib, referendumda ikkita savol qoʻyildi: ikki palatali parlamentni joriy etish, shuningdek, Prezident Islom Karimovning vakolatlarini shaxsan besh yildan yetti yilga uzaytirish toʻgʻrisida.

### Natija

Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy saylov komissiyasining rasmiy maʼlumotlariga koʻra, referendumda aholining 91,58 foizi ishtirok etgan va har ikki masala ham saylovchilarning mutlaq koʻpchiligi tomonidan maʼqullangan.

### Ikki palatali parlament joriy etish

### Prezident Islom Karimovning vakolatlarini shaxsan besh yildan yetti yilga uzaytirish

## Manbalar
Darya Reznichenko

**Darya Rustamovna Reznichenko** (tugʻ. 3-aprel 1991-yil, Toshkent, Oʻzbekiston) — uzunlikka sakrash boʻyicha Oʻzbekiston sportchisi, Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro toifadagi sport ustasi. 2014-yilda yengil atletika boʻyicha yopiq inshootlardagi Osiyo chempionatida kumush medalni qoʻlga kiritdi.

## Martaba
2012-yilda yengil atletika boʻyicha yopiq inshootlarda oʻtkazilgan Oʻzbekiston chempionatida u 6,41 m natija bilan birinchi boʻlib, oʻsha yili yengil atletika boʻyicha Oʻzbekiston chempionati va Olimpiya chempioni sovrinlari uchun oʻtkazilgan xalqaro musobaqada ham birinchi boʻldi. Tatyana Kolpakova, u birinchi edi.

2013-yilda yengil atletika boʻyicha Osiyo Gran-prisida u barcha uch bosqichda birinchi oʻrinni egalladi va birinchi bosqichda 6,52 m natija koʻrsatdi.

2014-yilda Xanchjouda (Xitoy) oʻtkazilgan yengil atletika boʻyicha yopiq inshootlardagi Osiyo chempionatida u yaponiyalik Yurina Xirakaga bor-yoʻgʻi 4 sm ga yutqazib, 6,30 m natija bilan kumush medalni qoʻlga kiritdi. Oʻsha yili Inchxonda (Koreya Respublikasi) boʻlib oʻtgan yozgi Osiyo oʻyinlarida u 6,25 m natija bilan yettinchi oʻrinni egalladi.

2015-yilda Uxan shahrida (Xitoy) boʻlib oʻtgan yengil atletika boʻyicha Osiyo chempionatida u 6,02 m natija bilan atigi toʻqqizinchi oʻrinni egalladi.

2021-yil aprel oyida Turkiyada oʻtkazilgan xalqaro turnirda 6,06 m natija bilan gʻolib chiqdi.

2021-yil 2-may kuni Mersin shahrida (Turkiya) boʻlib oʻtgan „Olimpik Deneme Yarişma“ xalqaro musobaqasida 6,58 ball bilan uzunlikka sakrash boʻyicha eng yaxshi va Osiyo mavsumidagi ikkinchi natija.

2021-yil iyun oyida Bishkekda (Qirgʻiziston) Olimpiya chempioni — Tatyana Kolpakova sovrinlari uchun oʻtkazilgan xalqaro musobaqada u 6,83 m natija koʻrsatdi va shu tariqa 2020-yilgi Yozgi Olimpiya oʻyinlari meʼyorini (6,82 m) bajarishga muvaffaq boʻldi.

## Manbalar
Yekaterina Tunguskova

**Yekaterina Vladimirovna Tunguskova** (tugʻ. 10-may 1988-yil, Qoʻqon, Oʻzbekiston SSR, SSSR) — oʻzbek sportchisi, uzoq masofalarga va marafon boʻyicha ixtisoslashgan, Oʻzbekiston terma jamoasi aʼzosi. 2016-yilda u XXXI Yozgi Olimpiya oʻyinlarida ishtirok etdi.

## Martaba
2012-yilda Dushanbe shahrida (Tojikiston) oʻtkazilgan Xalqaro yarim marafonda 1 soat 19 daqiqa 53 soniya natija bilan oltinchi oʻrinni egalladi.

2016-yilda kross boʻyicha Oʻzbekiston chempionatida 5&nbsp;km masofaga yugurish boʻyicha ikkinchi oʻrinni egalladi. 10&nbsp;km masofaga oʻtkazilgan Tojikiston kubogida u 32.13.08 natija bilan birinchi oʻrinni egalladi va shu tariqa Olimpiada oʻyinlari meʼyorini bajardi. Oʻsha yili Riga marafonida 2: 47,11 ball bilan u Olimpiya oʻyinlari standartini biroz bajarmay, 23-oʻrinni egalladi. Rio-de-Janeyroda (Braziliya) boʻlib oʻtgan yozgi Olimpiya oʻyinlarida u 10 000 metr masofaga yugurishda qatnashdi, ammo marraga yetib kelmadi.

2017-yilda Olmaota shahrida (Qozogʻiston) oʻtkazilgan „Gusman Kosanov memorial“ xalqaro musobaqasida u 1500 metrga yugurishda bronza, 5000 metrga yugurishda kumush medalni qoʻlga kiritdi.

2018-yilda „Gusman Kosanov xotirasi“ xalqaro musobaqasida 5000 metr masofaga 17:13,44 natija bilan kumush medalni qoʻlga kiritdi. Oʻzbekiston kubogida u 5000 metr masofaga 17:07,64 natija bilan birinchi oʻrinni egalladi.

2019-yilda Samarqand yarim marafoni 1:19:31 hisobida birinchi oʻrindan atigi 78 yuzinchi ortda qoldi. 2020-yilda Samarqand yarim marafonida 1:15:50 natija bilan uchinchi oʻrinni egalladi. Toshkent xalqaro marafonida 2:28:55 natija bilan ikkinchi oʻrinni egalladi. Dongguan shahrida (Xitoy) oʻtkazilgan marafon boʻyicha Osiyo chempionatida 2:45:27 natija bilan u bor-yoʻgʻi sakkizinchi oʻrinni egalladi.

2021-yilda Toshkent xalqaro marafonida 2:35,25 natija bilan uchinchi oʻrinni egalladi.

## Manbalar
Dovurxon Karomatov

**Davurxon Fozil oʻgʻli Karomatov** (1998-yil 25-oktyabrda tugʻilgan) — oʻzbekistonlik para-dzyudochi, 81&nbsp;kg vazn toifasida ishtirok etadi. 2021-yilda Yozgi Paralimpiya oʻyinlarida kumush medalni qoʻlga kiritdi. Osiyo chempionati, Gran-pri va Jahon kubogi bosqichlari gʻolibi va sovrindori.

## Biografiyasi
2018-yilda Qarshi davlat universitetining jismoniy tarbiya fakultetiga oʻqishga kirgan. 2021-yilda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning farmoni bilan Mard oʻgʻlon davlat mukofoti bilan taqdirlangan. Oʻsha yili Oʻzbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning farmoni bilan Oʻzbekiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan sportchi.

## Faoliyati
2017-yili Toshkentda dzyudo boʻyicha koʻzi ojizlar va zaif koʻruvchilar oʻrtasida oʻtkazilgan Osiyo chempionatida 73 kilogramm vazn toifasida finalda hamyurti Feruz Sayidov yutqazib, kumush medalni qoʻlga kiritgan edi.

2019-yilda Toshkentda boʻlib oʻtgan dzyudo boʻyicha koʻzi ojizlar va zaif koʻruvchilar oʻrtasidagi Gran-prida 81&nbsp;kg vazn toifasida ukrainalik dzyudochi Dmitri Soloveyni. Bokuda (Ozarbayjon) Gran-pri bosqichida u muvaffaqiyatini takrorladi va finalda ozarbayjonlik Husayn Rahimlini magʻlub etib, yana oltin medalni qoʻlga kiritdi. Atirauda (Qozogʻiston) dzyudo boʻyicha Koʻzi ojizlar va zaif koʻruvchilar oʻrtasida oʻtkazilgan Osiyo chempionatida u oʻz vazn toifasida yaponiyalik dzyudochi Aramitsu Kitazonu magʻlubiyatga uchratib, oltin medalni qoʻlga kiritdi.

2020-yilda Tbilisida (Gruziya) dzyudo boʻyicha Jahon kubogi bosqichida u oʻz vazn toifasida bronza medalini qoʻlga kiritdi. 2021-yilda Bokuda dzyudo boʻyicha koʻzi ojizlar va zaif koʻruvchilar oʻrtasida oʻtkazilgan Gran-prida u oʻz vazn toifasida oltin medalni qoʻlga kiritdi. Tokioda (Yaponiya) boʻlib oʻtgan Yozgi Paralimpiya oʻyinlarida oʻz vazn toifasida finalda ozarbayjonlik dzyudochi Husayn Rahimliga yutqazib qoʻydi va shu tariqa oʻyinlarning kumush medalini qoʻlga kiritdi.
## Mukofotlari
* Mard oʻgʻlon davlat mukofoti (2023-yil)
* „Jasorat“ medali (2024-yil)

## Manbalar
Valentina Kibalnikova

**Valentina Sergeevna Kibalnikova** (tugʻ. 16-oktyabr 1990-yil, Toshkent, Oʻzbekiston SSR, SSSR) — qisqa masofaga toʻsiqlar osha yugurish boʻyicha ixtisoslashgan oʻzbek sportchisi. 2016-yilda u yopiq inshootlardagi Osiyo chempionatida bronza medalini qoʻlga kiritdi. XXXI Yozgi Olimpiya oʻyinlari ishtirokchisi.

## Martaba
U 2007-yildan beri xalqaro maydonda chiqish qila boshladi. Ostrava (Chexiya) shahrida oʻtkazilgan yengil atletika boʻyicha oʻsmirlar oʻrtasidagi jahon chempionatida 100 metr masofaga toʻsiqlar osha yugurish boʻyicha 14,39 soniya natija koʻrsatib, turnir finaliga chiqa olmadi.

2014-yilda Inchxonda (Koreya Respublikasi) boʻlib oʻtgan Yozgi Osiyo oʻyinlarida 100 metr masofaga toʻsiqlar osha yugurishda 13,47 soniya natija qayd etib, beshinchi oʻrinni egallagan edi.

2015-yilda Uxan shahrida (Xitoy) boʻlib oʻtgan yengil atletika boʻyicha Osiyo chempionatida u 100 metr sekundiga 13,82 soniya natija bilan toʻqqizinchi oʻrinni egalladi.

2016-yilda Doʻhada (Qatar) oʻtkazilgan yengil atletika boʻyicha yopiq inshootlardagi Osiyo chempionatida 60 metrga toʻsiqlar osha yugurishda 8,32 soniya natija koʻrsatib, bronza medalini qoʻlga kiritdi. Yengil atletika boʻyicha 100 metr masofaga oʻtkazilgan Oʻzbekiston kubogida birinchi oʻrinni egalladi. Bishkekda (Qirgʻiziston) oʻtkazilgan turnirda Olimpiya chempioni — Tatyana Kolpakova s/s ga 100 metrga yugurishda kumush medalni qoʻlga kiritdi. Olmaota shahrida (Qozogʻiston) oʻtkazilgan „Gusman Kosanov xotirasi“ xalqaro musobaqasida u sekundiga 100 metrga yugurishda 13.00 natija bilan kumush medalni qoʻlga kiritdi va Rio-de-Janeyrodagi (Braziliya) Yozgi Olimpiya oʻyinlari meʼyorini bajardi. XXXI Yozgi Olimpiya oʻyinlarida saralashda 13,29 soniya natija bilan u bor-yoʻgʻi oltinchi oʻrinni egalladi va oʻz chiqishlarini yakunlab, turnirning final qismiga bormadi.

2017-yilda Bxubaneshvarda (Hindiston) boʻlib oʻtgan yengil atletika boʻyicha Osiyo chempionatida u 100 metr sekundiga 13,51 soniya natija koʻrsatdi, biroq bor-yoʻgʻi toʻrtinchi oʻrinni egalladi. Ashxobodda (Turkmaniston) boʻlib oʻtgan Yopiq inshootlardagi Osiyo oʻyinlarida u s/s 60 metr masofaga 8,61 soniya natija bilan toʻrtinchi oʻrinni egalladi.

2019-yilda Toshkent shahrida oʻtkazilgan yengil atletika boʻyicha Oʻzbekiston kubogida sekundiga 100 metr masofaga yugurish boʻyicha u birinchi oʻrinni qoʻlga kiritdi.

2021-yilda yengil atletika boʻyicha Oʻzbekiston kubogi va Oʻzbekiston chempionatida 100 metr sekundiga yugurishda birinchi oʻrinlarni egallagan.

## Manbalar
Oʻzbekistondagi chexlar

Oʻzbekistonda chexlar ilk bor 19-asrning oxirlarida paydo boʻlgan.
## Tarixi
Oʻzbekistonga birinchi chexiyaliklardan biri — bu musiqachi Leysek. 19-asrning 80-yillarida Markaziy Osiyo mintaqasiga kelib, u mahalliy milliy ohanglarga ehtiros bilan berilib ketgan. 1890-yilda Toshkentda uning „Osiyo sart, qirgʻiz va tatar qoʻshiqlari cholgʻu asboblari uchun va fortepiano uchun transkripsiyada“ asari kitob javonlarida paydo boʻlgan. Koʻp oʻtmay Leysek oʻz vataniga joʻnab ketgan va Gʻarbiy Yevropada birinchi oʻzbek musiqa sanʼatining koniyertlarini bergan. Leysek Toshkentda xor sanʼati tashkilotchilaridan biri hisoblanadi.

## Chexlarning Oʻzbekiston bilan munosabatlari
Oʻzbekiston va Chexiya oʻrtasidagi munosabatlar jadal rivojlanish bosqichida. Buni Turkiston-press NIA agentligiga eksklyuziv intervyu bergan Chexiya Respublikasining Oʻzbekiston Respublikasidagi elchisi Ginek Peyxa taʼkidlapft. Janob elchi, 2013-yil oktabr oyi oxirida Chexiya bir vaqtning oʻzida bir nechta muhim voqealarni nishonlapft — 25- va 26-oktabrda parlament saylovlari boʻlib oʻtpft, 28 oktabrda Chexiya oʻzining asosiy milliy bayramini nishonlapft. Tovar aylanmasiga kelsak, Chexiya tomoni maʼlumotlariga koʻra, 2013-yilning sakkiz oyi davomida u $55 millionga yaqinlashgan. Uning ishonchi komilki, yil oxiriga qadar bu koʻrsatkich sezilarli darajada oshadi, bu Oʻzbekistonga Chexiya trolleybuslarini yetkazib berish boʻyicha qoʻshma loyihani amalga oshirish bilan bogʻliq.

## Qonunchilik
Oʻzbekiston Respublikasi va Chexiya Respublikasi, keyinchalik „Ahdlashuvchi Ttomonlar“ deb ataladi, ikki Ahdlashuvchi Tomon oʻrtasidagi iqtisodiy hamkorlikni mustahkamlash va kengaytirish istagida, bir Ahdlashuvchi Tomon investorlarining boshqa Ahdlashuvchi Tomon hududida investitsiyalari uchun qulay shart-sharoitlar yaratish istagini bildirgan holda, ushbu Shartnomaga muvofiq investitsiyalarni ragʻbatlantirish va oʻzaro himoya qilish ushbu sohada tadbirkorlik tashabbusini rivojlantirishga xizmat qilishini eʼtirof etilgan.
## Manbalar

## Havolalar
* Tarixi
* Shexlarning Oʻzbekiston bilan munosabatlari
* [Qonunchilik](https://nrm.uz/contentf?doc=75380_dogovor_mejdu_respublikoy_uzbekistan_i_cheshskoy_respublikoy_o_vzaimnom_pooshchrenii_i_zashchite_investiciy_(praga_15_yanvarya_1997_g_utverjden_postanovleniem_km_ruz_ot_9_iyulya_1997_goda_n_342)&products=1_vse_zakonodatelstvo_uzbekistana)
Kamola Irnazarova

**Kamola Oybekovna Irnazarova** (tugʻ. 25-aprel 2002-yil, Toshkent, Oʻzbekiston) — badiiy gimnastika boʻyicha oʻzbek sportchisi, xalqaro toifadagi Oʻzbekiston sport ustasi, Oʻzbekiston terma jamoasi sardori. 2021-yilda u badiiy gimnastika boʻyicha koʻpkurash, toʻp bilan, halqa va kaltak bilan mashq qilish boʻyicha guruh mashqlari boʻyicha Osiyo chempioni boʻldi. 2020-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari ishtirokchisi.

## Martaba
U 3 yoshidan katta singlisiga ergashib, Toshkentda murabbiy Vlada Eshtaeva, keyinroq Irina Kudryasheva, keyin esa Liliya Vlasova bilan badiiy gimnastika bilan shugʻullana boshladi. 2017-yilda Oʻzbekiston terma jamoasiga qabul qilingan.

2019-yili Pattayada (Tailand) badiiy gimnastika boʻyicha oʻtkazilgan Osiyo chempionatida Oʻzbekiston terma jamoasi tarkibida beshta toʻp va aylana bilan tayoq bilan mashq bajarishda ikkita oltin, koʻpkurashda kumush medalni qoʻlga kiritdi. Toshkent shahrida oʻtkazilgan badiiy gimnastika boʻyicha jahon kubogi bosqichida jamoaviy koʻpkurashda kumush medalni qoʻlga kiritdi. Moskva Gran-prisida guruh mashqlarida u koʻpkurashda bronza medalini qoʻlga kiritdi .

2021-yilda Toshkent shahrida oʻtkazilgan badiiy gimnastika boʻyicha Osiyo chempionatida guruh mashqlarida koʻpkurash (83950 natija), toʻp bilan urish (natija 44100), halqa va tayoq (natija 41700) boʻyicha terma jamoa safida uchta oltin medalni qoʻlga kiritdi). Rossiyalik murabbiy Yekaterina Pirojkova boshchiligidagi badiiy gimnastika boʻyicha Oʻzbekiston terma jamoasining Osiyo chempionatidagi gʻalabasi Oʻzbekiston terma jamoasiga Tokio (Yaponiya) shahrida boʻlib oʻtadigan yozgi Olimpiya oʻyinlarida ishtirok etish imkonini berdi. Oʻsha yili Toshkent shahrida oʻtkazilgan badiiy gimnastika boʻyicha Jahon kubogi bosqichida guruh mashqlari boʻyicha kopkurash va toʻp bilan eshkak eshishda oltin, halqa va tayoqlarda kumush medalni qoʻlga kiritdi. Moskva Gran-prisida guruh mashqlarida u koʻpkurash va beshta toʻp bilan bronza medallarini qoʻlga kiritdi.

## Manbalar
Oʻzbekistonda rus tili

## Oʻzbekistonda rus tili
Markaziy Osiyodagi rus tili, kengroq aytganda, rus madaniyatining taqdiri koʻpchilikni xavotirga solmoqda. Umumiy olganda, bazi bir sharoitlarga koʻra oʻz taqdirini shu zamin bilan, xususan, Oʻzbekiston bilan bogʻlab qoʻygan, hozir esa Sovet Ittifoqi parchalanganidan keyin ham oʻziga yarasha noqulayliklarni boshdan kechirayotgan insonlar ham bor. Koʻpchilik toshkentliklar hayotida rus tilining asta-sekin oʻz oʻrnini yoʻqotib borayotganiga guvoh boʻlyapmiz. Rus ovozi asta-sekin yoʻqolmoqda, metroda oʻzbekchadan keyin har bir bekatni eʼlon qiladigan ruscha ovoz olib tashlangan, doʻkon tepasidagi ruscha yozuvdagi yozuv ham olib tashlangan, Toshkentda boshqa rus gazetasi chiqmay qoʻygan. Bora-bora rus tilining davlat boʻlmasa ham, hech boʻlmaganda millatlararo muloqot tili maqomini saqlab qolishi haqidagi soʻnggi umid saqlanib qolmoqda.

## Qonunlar
1930-1989-yillar — rus va oʻzbek tillari rasmiy til maqomiga ega bolganlar. Sovet davrida respublikada oʻzbek va rus tillarida taʼlim shakllangan. 1995-yil 21-dekabrda „Oʻzbekiston Respublikasining davlat tili toʻgʻrisida“gi qonun qabul qilingan boʻlib, unda rus tilining maqomi 1-moddada etib oʻtilgan: „Oʻzbekiston Respublikasi hududida, rus tilini rivojlantirish va ulardan erkin foydalanish toʻgʻrisida“gi SSSR xalqlarining millatlararo muloqot tili sifatida belgilangan.

## Taʼlim
2013/2014 oʻquv yilida 886 ta maktab rus tilida faoliyat yuritgan. Bu maktablarda mamlakat maktab oʻquvchilarining 8,95% tahsil olgan. 2017/2018 oʻquv yilida 903 ta maktab rus tilida faoliyat yuritgan. Ularda mamlakat maktab oʻquvchilarining 10 foizi tahsil olgan.

## Manbalar
Oʻzbekistonda rus tili

Qonunlar

Taʼlim
Nafisa Sheripboyeva

**Nafisa Umirbek qizi Sheripboyeva** (2001-yil 8-noyabrda tugʻilgan) – oʻzbekistonlik para-dzyudochi, 57&nbsp;kg va 63&nbsp;kg boʻlgan vazn toifasida ishtirok etadi. 2020-yilgi Yozgi Paralimpiya oʻyinlarining bronza medali sovrindori, Para-Osiyo oʻyinlari sovrindori, Osiyo chempionati gʻolibi va sovrindori.

## Faoliyati
2017-yilda Toshkentda koʻzi ojiz va zaif koʻruvchilar orasida oʻtkazilgan dzyudo boʻyicha Jahon kubogi bosqichida u faqat yettinchi oʻrinni egalladi. Biroq, Toshkentda Osiyo chempionati u magʻlub, 57&nbsp;kg vazn toifasida oltin medalni qoʻlga kiritdi tashkil tailandlik Aitsaraphon Hvaengmuangni. 2018-yilda Jakartada (Indoneziya) boʻlib oʻtgan Yozgi Para-Osiyo oʻyinlarida 57&nbsp;kg vazn toifasida u finalda xitoylik dzyudochi Jilian Linga.

2019-yilda Bokuda (Ozarbayjon) Gran-pri bosqichida 63&nbsp;kg boʻlgan vazn toifasida oltin medalni qoʻlga kiritdi. Atirau shahrida (Qozogʻiston) dzyudo boʻyicha koʻzi ojizlar va zaif koʻruvchilar oʻrtasida oʻtkazilgan Osiyo chempionatida u oʻz vazn toifasida xitoylik Yue Vangga yutqazib, kumush medalni qoʻlga kiritdi. Toshkentdagi Gran-pri bosqichida u finalda yaponiyalik dzyudochi Xiroko Kudoni magʻlub etib, oltin medalni qoʻlga kiritdi.

2021-yilda Uorvikda (Buyuk Britaniya) koʻzi ojizlar va zaif koʻruvchilar oʻrtasida oʻtkazilgan dzyudo boʻyicha Gran-prida u oʻz vazn toifasida kumush medalni qoʻlga kiritdi va shu tariqa Yozgi Paralimpiya oʻyinlariga. Tokioda (Yaponiya) boʻlib oʻtgan Yozgi Paralimpiya oʻyinlarida 63&nbsp;kg vazn toifasida u medal uchun kurashda ispaniyalik Marta Arsegani magʻlubiyatga uchratib, bronza medalini qoʻlga kiritdi. Oʻsha yili Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning farmoni bilan Jasorat medali bilan taqdirlangan.

## Manbalar
Ruslan Qurbonov

**Ruslan Kamilevich Qurbonov** (tugʻ. 10-fevral 1993-yil, Samarqand, Oʻzbekiston) — uch hatlab sakrash boʻyicha Oʻzbekiston yengil atletikachisi, Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro toifadagi sport ustasi. 2018-yil yozgi Osiyo oʻyinlarida kumush medalni qoʻlga kiritdi. 2019-yilda yengil atletika boʻyicha Osiyo chempionatida oltin medalni qoʻlga kiritdi. 2016-yilgi Yozgi Olimpiya oʻyinlari va 2020-yilgi Yozgi Olimpiya oʻyinlari ishtirokchisi.

## Martaba
Sport karerasini 2009-yilda boshlagan. 2009-yilda Singapurda boʻlib oʻtgan yoshlar oʻrtasidagi Osiyo oʻyinlarida uch hatlab sakrashda 14,59 m natija bilan uchinchi oʻrinni egalladi. Oʻsha yili Guanchjouda (Xitoy) boʻlib oʻtgan yengil atletika boʻyicha Osiyo chempionatida u 15,49 m natija bilan atigi toʻqqizinchi oʻrinni egalladi.

2010-yilda Singapurda boʻlib oʻtgan birinchi yozgi oʻsmirlar Olimpiya oʻyinlarida raqobatbardosh yoʻnalishda uch hatlab sakrash 15,48 m natija bilan oltinchi oʻrinni egalladi.

2011-yilda Kobeda (Yaponiya) boʻlib oʻtgan yengil atletika boʻyicha Osiyo chempionatida u muvaffaqiyatsiz ishtirok etdi va 15,51 m natija bilan bor-yoʻgʻi oʻninchi boʻldi.

2012-yilda Barselonada (Ispaniya) oʻtkazilgan engil atletika boʻyicha oʻsmirlar oʻrtasidagi jahon chempionatida u 15,47 m ball bilan atigi oʻn ettinchi oʻrinni egalladi.

2013-yilda Toshkentda oʻtkazilgan Oʻzbekiston chempionatida u 15,97 m natija koʻrsatib, oltin medalni qoʻlga kiritdi.

2014-yilda Xanchjouda (Xitoy) oʻtkazilgan yengil atletika boʻyicha yopiq inshootlardagi Osiyo chempionatida roppa-rosa 16 m natija koʻrsatib, bronza medalini qoʻlga kiritdi. Oʻsha yili Inchxonda (Koreya Respublikasi) boʻlib oʻtgan Yozgi Osiyo oʻyinlarida 16,25 m natija bilan u bor-yoʻgʻi yettinchi boʻldi.

2015-yilda Uxan shahrida (Xitoy) boʻlib oʻtgan yengil atletika boʻyicha Osiyo chempionatida 15,70 m natija bilan u bor-yoʻgʻi oʻn birinchi oʻrinni egalladi.

2016-yilda Bishkekda (Qirgʻiziston) Olimpiya chempioni — Tatyana Kolpakova sovrinlari uchun oʻtkazilgan xalqaro musobaqada u 16,40 m natijani koʻrsatib, birinchi oʻrinni egalladi. 2016-yilning iyul oyida Andijon shahrida oʻtkazilgan Oʻzbekiston chempionatida 16,87 natija bilan birinchi oʻrinni egalladi. 2016-yilda Rio-de-Janeyroda (Braziliya) boʻlib oʻtgan XXXI Yozgi Olimpiada oʻyinlarida uch hatlab sakrash boʻyicha. Biroq, u muvaffaqiyatsiz oʻynadi va saralashdan oʻta olmadi.

2018-yilda Jakartada (Indoneziya) boʻlib oʻtgan Yozgi Osiyo oʻyinlarida 16,62 m natija bilan hindistonlik sportchi Arpinder Singxga.

2019-yili Doʻhada (Qatar) yengil atletika boʻyicha oʻtkazilgan Osiyo chempionatida u 16,93 m natija bilan xitoylik sportchi Chju Yaminni 6 santimetrga ortda qoldirib, qitʼaning oltin medalini qoʻlga kiritdi.

2021-yil 29-may kuni Oʻzbekiston chempionatida, 29-iyun kuni Oʻzbekiston kubogida ham birinchi boʻldi. 2021-yil iyun oyida Bishkekda (Qirgʻiziston) Olimpiya chempioni — Tatyana Kolpakova sovrinlari uchun oʻtkazilgan xalqaro musobaqada u 17,17 m natija koʻrsatib, birinchi oʻrinni egalladi. Shu tariqa Ruslan Tokioda (Yaponiya) boʻlib oʻtadigan Yozgi Olimpiada oʻyinlariga litsenziya oldi.

## Manbalar
Anvar Rajabov

**Anvar Hikmatillayevich Rajabov** (23-yanvar 1988-yilda tugʻilgan) — oʻzbek futbolchisi, Bunyodkor va Buxoro klublarida uzoq muddat faoliyat olib borgan va hujumchi pozitsiyasida o'ynagan. Buxoro U-21 yoshlar jamoasida murabbiy.

## Futbolchilik faoliyati

### Klub
Anvar Faoliyatini 2006-yilda Buxoroning shu nomdagi „Buxoro“ klubida boshlagan. 2008-yildan Toshkentning „Quruvchi“ jamoasida (keyinchalik nomi „Bunyodkor“ga oʻzgartirilgan) oʻynagan. „Bunyodkor“ bilan toʻrt marta Oʻzbekiston chempionligini qoʻlga kiritgan, ikki marta kubok sohibi boʻlgan. Anvar OChLda ishtirok etdi, 3 yil davomida 10 ta oʻyin oʻtkazib, 1 ta gol urdi.

Anvar Rajabov 2012-yilgi mavsumning ikkinchi yarmini Tailandda, Buriram Yunayted jamoasida oʻtkazdi. 2013-yilning yanvar oyida u Toshkentning „Paxtakor“ jamosiga qoshildi.

### Terma jamoada
Oʻzbekiston yoshlar va yoshlar terma jamoalarida oʻynagan.

2011-yilning yozida Oʻzbekiston milliy terma jamoasi safida 2 ta oʻrtoqlik oʻyini oʻtkazdi. Anvar Rajabov 1-iyun kuni Ukraina terma jamoasi bilan uchrashuvda debyut qildi va 59-daqiqada zaxiradan maydonga tushdi. Ikkinchi oʻyin 5-iyun kuni ikkinchi boʻlimda zaxiradan maydonga tushgan Xitoy terma jamoasiga. Har ikki uchrashuv ham Oʻzbekiston terma jamoasining magʻlubiyati bilan yakunlangan.

## Yutuqlar

* Oʻzbekiston chempioni (4): 2008, 2009, 2010, 2011
* Oʻzbekiston kubogi sohibi (2): 2008, 2010

## Manbalar

## Havolalar

* Anvar Rajabov at National-Football-Teams.com

* Anvar Rajabov at Soccerway
MetaTrader

**MetaTrader** — MetaQuotes Software Corp. tomonidan ishlab chiqilgan, Forex, CFD va Fyuchers bozorlarida dilerlik xizmatlarini tashkil etish uchun moʻljallangan axborot va savdo platformasi.

2016-yil iyun oyidan boshlab platformaning toʻrtinchi versiyasi faol foydalanilmoqda va beshinchisi chiqarildi. Birinchi, ikkinchi va uchinchi platforma versiyalari ishlatilmaydi yoki qoʻllab-quvvatlanmaydi.

## Dasturchi
## Tarixi
### FX Charts
### MetaQuotes
### MetaTrader 3
### MetaTrader 4
**MetaTrader 4**,  **MT4** sifatida ham tanilgan, onlayn treyderlar tomonidan keng qoʻllaniladigan elektron savdo platformasi. Ishlab chiqaruvchi kompaniya MetaQuotes Software hisoblanadi.

Dasturiy taʼminot mijoz va shuningdek server komponentlaridan iborat. Server komponenti broker tomonidan boshqariladi va mijoz dasturiy taʼminoti broker mijozlariga taqdim etiladi, ular undan real vaqt rejimida narxlar va grafiklarni koʻrish, buyurtmalarni joylashtirish va oʻz hisob raqamlarini boshqarish uchun foydalanadilar.

Mijoz Microsoft Windows bazasidagi ilova orqali kira oladi. Mac OS uchun MetaTrader 4 ning rasmiy versiyasi mavjud boʻlmasa-da, baʼzi brokerlar Mac OS uchun oʻzlari tomonidan ishlab chiqilgan MT4 variantlarini taqdim etadilar.

MetaTrader 4 asosan marja savdosiga yoʻnaltirilgan. Baʼzi yirik brokerlik kompaniyalari CFD savdosi uchun MetaTrader 4 dan foydalanadilar, ammo u fond bozorida doimiy ishlash uchun moʻljallanmagan:

* boshqa savdogarlar buni koʻrishlari uchun bozorda oʻz buyurtmangizni joylashtirishning hech qanday usuli;
* bozorda mavjud buyurtmalar roʻyxatini koʻrishning hech qanday usuli;
* variantlar bilan ishlash mexanizmlari;
* kotirovka va yangiliklar manbasini ulashning usullari;
* milliy valyutada ishlash mexanizmlari mavjud emas (mijoz terminali boʻyicha hisobot har doim ingliz tilida valyuta sifatida AQSh dollari bilan koʻrsatilgan holda tuziladi).

MetaTrader 4  oʻz savdolarini avtomatlashtirishi mumkin boʻlgan oʻzining savdo skriptasi va robotlar kabi foydalanuvchi imkoniyatlari tufayli mashhur boʻla oldi.

MetaTrader 4 savdoni avtomatlashtirish uchun maxsus koʻrsatkichlar va savdo dasturlaridan foydalanishi mumkin.

2019-yil sentabr oyida oʻtkazilgan tadqiqotga koʻra, MetaTrader 4 dunyodagi eng mashhur Forex savdo platformasi boʻlgan.
### MetaTrader 5

## Tanqidlar

## Manbalar
Oʻzbekistonda vaqt

**[[Oʻzbekiston Respublikasi]]da vaqt** UTC+5 ga toʻgʻri keladi. Yozgi vaqt qoʻllanilmaydi. Oʻzbekiston hududi uzunlik boʻyicha sezilarli uzunlikka ega - taxminan 17°, bu vaqt boʻyicha 68 daqiqaga toʻgʻri keladi. 1924-1990-yillarda Oʻzbekiston SSR hududida ikki soat mintaqasi ishlagan.

## Tarixi
SSSR tarkibida boʻlgan davrda Oʻzbekistonda vaqtni hisoblash tartibi umumittifoq qonunchiligi bilan belgilangan. 1924-yilda Oʻzbekistonda UTC+4 va UTC+5 ga toʻgʻri keladigan ikki soat mintaqasi vaqti belgilandi. 1930-yildan boshlab 1924-yilda belgilangan vaqtdan 1 soat oldinroq yozgi vaqt joriy qilindi. 1981-yildan boshlab yozgi vaqt rejimi joriy etildi. Oʻzbekistonda respublika hokimiyati qarori bilan bu tartib 1990-yilda bekor qilingan. 1990-yil haqidagi TASS yangiliklarida shunday taʼkidlangan:

Sovet Ittifoqi parchalanganidan keyin Oʻzbekistonda ikki vaqt mintaqasi mavjud edi. Sovet davrida eng koʻp vaqt zonalari qishda kunduzgi vaqt va yozda ikki barobar kunduzi edi. Mamlakatning gʻarbiy qismida **Samarqand vaqti** UTC+5 yoki UTC+6 soat oldin kuzatilgan. Sharqiy qismida **Toshkent vaqti** UTC+6 yoki UTC+7 soat oldin kuzatilgan. 1991-yilda faqat yozda bir kunlik vaqtni saqlab qolish uchun soatlar bahorda oldinga siljimadi. Oʻsha kuzda yagona vaqt mintaqasi soat UTC+5 dan oldin qabul qilindi.

Oʻzbekistonning sharqiy viloyatlarida (shu jumladan, Toshkent va Jizzax shaharlarida), shuningdek, SSSRning deyarli butun hududida yozgi vaqtning rasman bekor qilinishi 1991-yil 31-martda sodir boʻlishi kerak edi. Oʻzbekistonda yozgi vaqtga oʻtish allaqachon bekor qilinganligi sababli sharqiy viloyatlarda 31-mart ish vaqti 1 soat orqaga koʻchirilishi kerak edi (SSSRning aksariyat mintaqalaridan farqli oʻlaroq, 1991-yil 31-martdagi soatlar oʻgirilmagan yoki 1 soat oldinga koʻchirilgan). Darhaqiqat, Oʻzbekistonda yozgi vaqt 1991-yil 29-sentabrda — Oʻzbekiston Respublikasi mustaqilligi e’lon qilinganidan bir oy oʻtib bekor qilingan edi. Shundan soʻng Oʻzbekistonda, masalan, Rossiya yoki Qozogʻistondan farqli oʻlaroq, yozgi vaqt tiklanmadi. Biroq Oʻzbekiston hududining gʻarbiy qismida 1991-yilda bekor qilinmagan yozgi vaqt amalda boʻlib turibdi.

Belgilangan sanadan boshlab gʻarbiy qismdagi vaqt koʻrsatkichi:
* 05/02/1924 — UTC+4;
* 21.06.1930 — UTC+5;
* 04/01/1981 — UTC+6 (yoz), UTC+5 (qish);
* 25.03.1990 dan hozirgi kungacha - UTC+5.

Belgilangan sanadan boshlab sharqiy qismdagi vaqt koʻrsatkichi:

* 05/02/1924 — UTC+5;
* 21.06.1930 — UTC+6;
* 04/01/1981 — UTC+7 (yozda), UTC+6 (qishda);
* 25.03.1990 — UTC+6;
* 29.09.1991-yildan hozirgacha - UTC+5.

## Maʼmuriy markazlarda tushlik vaqti
Joriy rasmiy vaqt va mahalliy o'rtacha quyosh vaqti oʻrtasidagi tafovut rasmiy vaqt boʻyicha oʻrtacha yarim kunning 12:00 dan ogʻishi bilan belgilanadi. Taqqoslash uchun maʼmuriy markazlarda oʻrtacha yarim kunlik qiymatlari ularning geografik koordinatalariga muvofiq berilgan:

13:02 Nukus
12:57 Urganch
12:42 Buxoro
12:38 Navoiy
12:37 Qarshi
12:32 Samarqand
12:31 Termiz
12:29 Jizzax
12:25 Guliston
12:23 Toshkent
12:13 Namangan
12:13 Fargʻona
12:11 Andijon

## Izohlar
Oʻzbekistonda vinochilik

**Oʻzbekistonda vinochilik** — oʻz ichiga Oʻzbekiston hududida vino ishlab chiqarish va uzum yetishtirishni oʻz ichiga oladi.

## Oʻzbekistonda vinochilik tarixi
Geografik joylashuvi, qulay iqlim sharoiti va unumdor sugʻoriladigan yerlarning kattaligi Oʻzbekiston hududida vinochilik va uzumchilikning rivojlanishiga xizmat qilgan. Hozirgi Oʻzbekiston hududida vino ishlab chiqarish qadim zamonlarda boshlangan. Soʻnggi yillardagi ampilografik tadqiqotlar shuni koʻrsatdiki, Oʻrta Osiyoda uzum yetishtirish taxminan 6 ming yil avval joriy qilingan va oʻsha davrda vinochilik va uzum yetishtirishning ancha yuqori texnologiyasi mavjud bo'lgan.

## Islom dini oʻrnatilgandan keyin
Oʻzbekistonning unumdor yerlarida 7-asr oxirigacha uzumchilik va vinochilik rivojlangan. Arab istilolari va islom dinining Oʻrta Osiyo xududida yoyilishi natijasida vinochilikda sezilarli oʻzgarishlar bo'lgan. Musulmon dini vino iste'mol qilishni va spirtli ichimliklar ishlab chiqarishni taqiqlaydi. Shuning uchun vino ishlab chiqarish kasodga uchragan. Oʻrta asrlar sayyohi, butun Oʻrta Osiyo boʻylab sayohat qilgan venetsiyalik Marko Polo oʻz kundaligida shunday yozgan: “Samarqand, Buxoro va boshqa muhtasham shaharlar bogʻu tokzorlar bilan bezatilgan maskanlardir. Men mahalliy aholi vinosini tatib ko'rganman . Bu vino o'n yildan ko'proq asralgan edi va u o'zining ajoyib sifati bilan hayratlanarli edi. Men ilgari hech qachon bunday ichimlik ichmaganman».

## Hozirgi vaqtda
Hozirgi vaqtda Oʻzbekiston Markaziy Osiyoda uzum va vino mahsulotlarining eng muhim ishlab chiqaruvchisi boʻlib, ishlab chiqarish hajmi boʻyicha Oʻzbekiston postsovet hududida Armaniston, Gruziya va Moldova bilan bir qatorda yetakchi oʻrinlardan birini egallaydi. Bugungi kunda respublikada vino va alkogolli ichimliklar ishlab chiqaradigan ko'plab korxona va zavodlar mavjud. Ularning eng yiriklari Samarqand va Toshkentda joylashgan. Samarqandda Xovrenko nomidagi vino zavodida vinochilik muzeyi mavjud.

## Manbalar
# „Oʻzbekistonda vinochilik tarixi“. Isrs.uz
# „Istoriya razvitiya vinogradarstva i vinodeliya Uzbekistana“ (7-iyun 2012-yil). MyTashkent.uz 
# „Vinochilik muzeyi“. Advantour.com
Dilnozaxon Kattaxonova

**Dilnozaxon Kattaxonova** – oʻzbek siyosatchisi, Yoshlar ishlari agentligi direktorining birinchi oʻrinbosari. Siyosiy fanlar boʻyicha falsafa doktori (PhD). „Xalqlar doʻstligi“ koʻkrak nishoni va „Doʻstlik“ ordeni sohibasi.

## Hayoti
1991-yil 2-iyulda Qoʻqon shahrida tavallud topgan.

2014-yilda Mirzo Ulugʻbek nomidagi Oʻzbekiston Milliy universitetining bakalavriatini bitirgan.

2016-yilda Mirzo Ulugʻbek nomidagi Oʻzbekiston Milliy universitetining magistraturasini tamomlagan.

2014—2016-yillarda „Kamolot“ yoshlar ijtimoiy harakati Markaziy Kengashining Ijtimoiy-huquqiy loyihalar boʻlimi yetakchi mutaxassisi lavozimida ishlagan.

2016—2017-yillarda Oʻzbekiston Xotin-qizlar qoʻmitasi Xalqaro aloqalarni rivojlantirish va nodavlat-notijorat tashkilotlarni qoʻllab-quvvatlash boʻlimi bosh mutaxassisi lavozimida ishlagan.

2017-yil 5-iyulda Yoshlar masalalari boʻyicha Respublika kengashi yigʻilishida Oʻzbekiston yoshlar ittifoqining Markaziy Kengashi raisining oʻrinbosari etib saylangan.

2018—2020-yillari „Kamalak“ bolalar tashkiloti raisi lavozimida mehnat faoliyatini olib borgan.

2018-yildan hozirgi vaqtga qadar Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Davlat boshqaruvi akademiyasi mustaqil tadqiqotchisi. 2022-yil mart oyida ilmiy ishini himoya qilib, PhD diplomi olgan.

2020-yil 10-iyul kuni yangi tashkil etilgan Oʻzbekiston Respublikasi Yoshlar ishlari agentligi direktori oʻrinbosari etib tayinlandi.

2023-yil boshidan boshlab yana mustaqil tadqiqotchilikka qabul qilingan.

2023-yil 20-dekabr kuni Yoshlar ishlari agentligi direktorining birinchi oʻrinbosari etib tayinlandi.

## Mukofotlari
* Zulfiya nomidagi Davlat mukofoti bilan birinchilardan boʻlib taqdirlangan.
* 2020-yilda Davlat idoralaridagi Top-40 istiqbolli rahbarlar roʻyxati shuningdek, davlat va jamiyat boshqaruvidagi ayollar Top-35 taligidan, 2021-yilda esa Top-40 davlat tuzilmalari, muassasalari, yirik jamoat tashkilotlarida faoliyat yuritayotgan ayollar roʻyxatidan oʻrin olgan.
* 2021-yilda Oʻzbekiston Respublikasi Milliy gvardiyasining „Maʼnaviyat aʼlochisi“ hamda Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Millatlararo munosabatlar va xorijiy mamlakatlar bilan doʻstlik aloqalari qoʻmitasining „Xalqlar doʻstligi“ koʻkrak nishonlari bilan taqdirlangan.
* 2021-yil 30-iyun „Yoshlar kuni“da Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan „Doʻstlik“ ordeni bilan taqdirlangan.
*Jismoniy tarbiya va sport a’lochisi ko‘krak nishoni (2026-yil 21-fevral)

## Yana qarang
* Mehrinoz Abbosova
* Qobuljon Ahmedov
* Jamshid Xoʻjayev (pedagog)
* Behzod Toʻxtamurodov
* Abatbay Daniyarov

## Manbalar

## Havolalar
* Dilnozaxon Kattaxonova Telegram sahifasi
* Dilnozaxon Kattaxonova Instagram sahifasi
* Dilnozaxon Kattaxonova Facebook sahifasi
Malik Abdusamatov

**Malik Shoaxmedovich Abdusamatov** (4-aprel 1928-yil — 2008-yil) — sovet va oʻzbek sharqshunos — eronshunosi, filologiya fanlari nomzodi, dotsent. Oʻzbekistonning mashhur sharqshunos va eronshunoslaridan biri, Oʻzbekistondagi eronshunoslik maktabining yorqin namoyandalaridan biri. U oʻzbek tilida fors tiliga oid bir qator darslik va kitoblar, jumladan, mashhur fors tili darsligi muallifi sifatida tanilgan.

## Biografiyasi
Malik Abdusamatov 1928-yil 23-aprelda Toshkent shahrida tugʻilgan. 1950-yilda Toshkentdagi Oʻrta Osiyo davlat universiteti (hozirgi Oʻzbekiston Milliy universiteti) Sharq fakultetining Eron-Afgʻon boʻlimini tamomlagan. Universitetni tugatgach, 1954-yilgacha aspiranturada ishladi. 1954-1956-yillarda Moskva xalq xoʻjaligi yutuqlari koʻrgazmasida ishlagan.

1957-1958-yillarda Oʻzbekiston SSR Fanlar akademiyasi (hozirgi Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi) Sharqshunoslik institutida ilmiy xodim boʻlgan. 1959-yildan Malik Shoaxmedovich fors tili katta oʻqituvchisi lavozimida ishlay boshladi. 1974-yilda esa u „Fors tili darsligi“ mavzusida nomzodlik dissertatsiyasini himoya qilgan. 1976-yilda dotsent lavozimida ishlagan.

1979-yildan Malik Shoaxmedovich Toshkent Davlat universiteti (hozirgi Oʻzbekiston Milliy universiteti) Sharq fakulteti Eron-afgʻon filologiyasi kafedrasi dotsenti. 1990-2005-yillarda Toshkent davlat sharqshunoslik institutining Sharq tillarini oʻqitish pedagogikasi va metodikasi kafedrasi mudiri.

1995-yilda Eron poytaxti Tehronda boʻlib oʻtgan fors tilini oʻrganish boʻyicha xalqaro anjumanda qatnashdi.

Malik Abdusamatov 2008-yilda 80 yoshida vafot etdi.

## Manbalar