Ding Liren

**Ding Liren** (; 1992-yil 24-oktyabrda tugʻilgan) – xitoylik shaxmat grossmeysteri. U tarixdagi eng yuqori baholangan xitoylik shaxmatchi, shuningdek, shaxmat boʻyicha uch karra Xitoy chempioni hisoblanadi. U 2019-yilgi „Grand Chess Tour“ gʻolibi boʻldi, finalda Maksim Vachier-Lagraveni magʻlub etdi va 2007-yildan beri Magnus Karlsenni pley-offda magʻlub etgan birinchi oʻyinchi sifatida 2019 Sinkfild kubogini qoʻlga kiritdi. Ding nomzodlar turnirida oʻynagan va FIDE jahon reytingida 2800 ball toʻplagan birinchi xitoylik shaxmatchidir. 2016-yil iyul oyida 2875 ball blits reytingi bilan u dunyodagi eng yuqori reytingli oʻyinchisi boʻldi.

Ding klassik shaxmatda 2017-yilning avgustidan 2018-yilning noyabrigacha magʻlubiyatsiz oʻynadi va 29 gʻalaba va 71 durang qayd etdi. Bu 100 oʻyinlik magʻlubiyatsiz seriya yuqori darajadagi shaxmat tarixidagi eng uzun seriya boʻldi, ammo 2019-yilda Magnus Karlsen undan oʻzib ketdi.

## Taʼlim
Ding „Chant Garden“ boshlangʻich maktabida oʻqidi va „Zhejiang Wenzhou“ oʻrta maktabi oʻqidi. U Pekin universiteti huquq fakulteti bitiruvchisidir.

## Faoliyati
Ding shaxmat boʻyicha uch karra Xitoy chempioni (2009-yil, 2011-yil, 2012-yil) va 2012-yildan 2018-yilgacha boʻlgan barcha toʻrtta shaxmat Olimpiadasida Xitoyni himoya qilgan, 2014-yil va 2018-yillarda jamoaviy oltin medallarni qoʻlga kiritgan. Shuningdek, 2015-yilgi Jahon chempionatida jamoaviy oltin va yakkalik kumush medalni qoʻlga kiritdi.

2015-yil avgust oyida u FIDE jahon reytingining kuchli 10 taligiga kirgan Van Yuedan keyin ikkinchi xitoylik shaxmatchiga aylandi. 2016-yil iyul oyida 2875 ball blits reytingi bilan u dunyodagi eng yuqori reytingli Blits oʻyinchisi boʻldi.

2017-yil sentyabr oyida u Jahon chempionatining soʻnggi bosqichi boʻlgan nomzodlar turniriga yoʻllanma olgan birinchi xitoylik futbolchiga aylandi. Nomzodlar turnirida 2018-yil u 1 gʻalaba va 13 durang bilan 4-oʻrinni egalladi, bu tadbirda magʻlubiyatga uchramagan yagona nomzod. edi.

2018-yil sentyabr oyida Ding FIDE jahon reytingida 2800 Elo belgisidan oʻtgan birinchi xitoylik shaxmatchi boʻldi va noyabr oyida u 2816 reytingga erishdi, bu esa tarixdagi oʻninchi eng yuqori reyting hisoblanadi.

2019-yil avgust oyida u 2 gʻalaba va 9 durang bilan Sinquefield kubogini qoʻlga kiritdi va pley-offda amaldagi jahon chempioni Magnus Karlsenni magʻlub etdi.

Oʻsha yilning oktyabr oyida Ding ketma-ket ikkinchi marta Jahon kubogida 2-oʻrinni egallab, 2020-21-yilgi Nomzodlar turniriga yoʻllanma oldi. Biroq, u Nomzodlar turnirini yomon boshladi va durang natija bilan 5 va 6-oʻrinlarni egalladi.

Magnus Karlsen, Maksim Vachier-Lagrave va Levon Aronyan bilan birga u 2019-yilgi Grand Chess Tour finalchisi edi. Ding yarim finalda Aronyanni, finalda Vachier-Lagraveni magʻlub etib, Grand Chess Tour finalida gʻolib chiqdi.

Sergey Karjakin 2022-yilgi Nomzodlar turniridan diskvalifikatsiya qilinganidan soʻng, Ding reytinglar roʻyxatida hali saralanmagan eng yuqori oʻyinchi boʻldi. Ding COVID-19 pandemiyasi davrida Xitoydan tashqaridagi turnirlarga sayohat qila olmagan va shuning uchun saralash uchun minimal oʻyinlar talabiga yetmagan edi, ammo Xitoy shaxmat assotsiatsiyasi qisqa muddatda uchta turli baholangan tadbirlarni tashkil etdi. Turnirning oʻzida u sekin boshlanganidan to 4 gʻalaba, 8 durang va 2 magʻlubiyat bilan yakunlanib, ikkinchi oʻrinni egalladi. Amaldagi chempion Magnus Karlsen 2022-yilgi nomzodlar gʻolibi Ian Nepomniachtchiga qarshi oʻz unvonini himoya qilishdan bosh tortgani uchun Dingning ikkinchi oʻrindagi oʻrni unga shaxmat boʻyicha 2023-yilgi jahon chempionatida Nepomniaxtchi bilan oʻynash huquqini berdi.

## Yutuqlari

* 2003-yil noyabr: Iraklion shahrida 10 yoshgacha boʻlgan oʻsmirlar oʻrtasidagi jahon chempionati, tay-breykda 2-oʻrin.
* 2004-yil noyabr: Iraklion shahrida 12 yoshgacha boʻlgan yoshlar oʻrtasidagi jahon chempionati, Chjao Nan bilan tay-breykda 2-oʻrin.
* 2004-yil aprel: Szinan shahrida boʻlib oʻtgan Xitoyning erkaklar oʻrtasidagi jamoaviy chempionati, 1/4 ball
* 2005-yil iyul: Xefey shahridagi Xitoyning shaxsiy chempionati
* 2007-yil aprel: Dezhou shahrida 3.5 zonali turnirda 6 ball toʻpladi.
* 2007-yil iyul: Chjuxay shahrida erkaklar oʻrtasidagi Xitoy chempionatining B guruhida 7/10 ball toʻpladi.
* 2008-yil may: Pekinda boʻlib oʻtgan Xitoy shaxsiy chempionatida 5 ochko toʻpladi va 6-oʻrinni egalladi.
* 2008-yil iyun: Ningbodagi Olimpiada uchun erkaklar oʻrtasidagi selektiv turnirda 4/10 ball toʻpladi.
* 2009-yil aprel: Pekindagi erkaklar oʻrtasidagi zonal turniri 3.5 (Xitoy), 5/11 ball.
* 2009-yil may: Subik-Bey Friportda kontinental shaxsiy ochiq Osiyo chempionati (birinchi grossmeyster unvonii).
* 2009-yil may: Xinghua, Szyansu shahridagi Xitoy chempionati (ikkinchi grossmeyster unvoni).
* 2009-yil oktyabr oyida u Xitoyning 30-grossmeysteriga aylandi.
* 2012-yil aprel: Xinghua, Szyansu shahridagi Xitoy shaxsiy chempionati, 1-oʻrin.
* 2012-yil oktyabr: Sent-Luisdagi SPICE kubogida 2-oʻrinni egalladi.
* 2013-yil 20-apreldan 1-maygacha boʻlib oʻtgan Alekhine Memorial turnirida toʻqqizinchi oʻrinni egalladi.
* 2017-yil mart – aprel: Longgang Shenzhen grossmeyster turnirida gʻolib chiqdi.
* 2017-yil may: Moskva Gran-prisida gʻolib chiqdi.
* 2018-yil mart: Nomzodlar turniri 2018, Berlin, 4-oʻrinni egalladi va tadbirda yutqazmagan yagona nomzod boʻldi.
* 2018-yil aprel: Shamkir Chess 2018 turnirida 2-oʻrinni egalladi.
* 2019-yil avgust: U Sent-Luis Rapid va Blits musobaqasida 21 ball bilan ikkinchi oʻrinni egalladi.
* 2019-yil avgust: Ding Liren 2019-yilgi Sinkfild kubogini qoʻlga kiritdi.
* 2019-yil dekabr: Ding Liren Grand Chess Tour finalida gʻolib chiqdi.
* 2020-yil mart va 2021-yil aprel: Ding Liren shaxmat boʻyicha jahon chempionatida 5-oʻrinni egalladi.
* 2021-yil iyun-iyul: Goldmoney Asian Rapid turnirida 4-oʻrinni egalladi.
* 2021-yil dekabr: Ding 2021-yilgi tezkor shaxmat chempionatida 4-oʻrinni egalladi.
* 2022-yil may: Ding 2022-yilgi shaxmat ustalari gʻolibiga aylandi.
* 2022-yil iyul: Nomzodlar turnirida ikkinchi oʻrinni egalladi.

## Manbalar

## Havolalar
* 16 yoshli Ding Liren
* Ding Liren shaxmat boʻyicha Xitoy chempionatida gʻolib chiqdi 
* Din Liren (16) surreal marradan keyin yangi Xitoy chempioni
* Xitoy chempionati – Ding Lirenga yaqinroq nazar
* Ding Liren chempioni de Xitoy!
* FIDEning „nol bardoshlik“ qoidasi boʻyicha fikr-mulohazalar va faktlar
* Xitoy chempionati – sukut boʻyicha qaror
* http://zhuyue.blog.sohu.com/38398465.html
* https://web.archive.org/web/20110724130530/http://www.wems.net/View.asp?id=443
* https://web.archive.org/web/20120214052848/http://www.wems.net/View.asp?id=1269 
* https://web.archive.org/web/20110707033601/http://www.dbt.gov.cn/show.asp?id=360