2019-yilgi Qishki Universiada

**2019-yilgi Qishki Universiada** - 2019-yil 2— 12-martga kunlari Rossiyaning Krasnoyarsk shahrida boʻlib oʻtgan talabalar va yoshlar oʻrtasidagi jahon sport musobaqasi hisoblanadi. Ilgari Qishki Universiada SSSRda ham va Rossiyada ham oʻtkazilmagan edi.

## Shaharni tanlash va tayyorlash

2012-yil 1-sentabrda 2019-yilgi qishki va yozgi Butunjahon Universiadalarini oʻtkazish huquqini olish uchun ariza topshirish boshlandi. Shu kuni Rossiya talabalar sporti ittifoqi (RSSU) Xalqaro universitetlar sporti federatsiyasi (FISU) prezidenti Klod-Lui Gallienga Krasnoyarsk shahrining 2019-yilgi qishki Universiadani oʻtkazish uchun ariza berish niyatlari haqida maktub yubordi. Shaharni tanlash, birinchi navbatda, Krasnoyarsk oʻlkasining talabalar oʻyinlarini oʻtkazish istagi va qobiliyati bilan belgilandi.

Qishki Universiadani oʻtkazish huquqi uchun kurashda Krasnoyarskning raqibi Shveysariyaning Vale kantoni boʻldi.

Yil davomida har bir nomzod ariza hujjatlarini tayyorladi. 2013-yil 14-sentabrda Krasnoyarsk FISU shtab-kvartirasiga arizalarini topshirdi va mezbonlik maqomini oldi. Bu bosqichdagi yagona raqobatchi oʻz nomzodini bekor qildi.

2013-yil 9-noyabr kuni Bryusselda FISU aʼzolari yashirin ovoz berish yoʻli bilan Krasnoyarskni XXIX Butunjahon qishki Universiada-2019 mezboni etib tanladilar. Rossiya tarixda birinchi marta Qishki Universiadaga mezbonlik qiladi. Ilgari Moskva 1973-yilda, 2013-yilda Qozonda yozgi Universiada oʻyinlariga mezbonlik qilgan edi.

Krasnoyarskda Qishki Universiadaga tayyorgarlik koʻrish va oʻtkazish boʻyicha tashkiliy qoʻmita Rossiya Federatsiyasi Prezidentining 2014-yil 14-yanvardagi farmoniga muvofiq tuzilgan.

2016-yil 5-iyun kuni Krasnoyarskda, Yenisey daryosi qirgʻogʻida 2019-yilgi Qishki Universiada boshlanishiga ortga hisoblash soati ishga tushirildi. Soat 1000 kundan boshlab hisoblana boshladi. Tabloda Krasnoyarskdagi talabalar oʻyinlarining rasmiy ochilish marosimi boshlanishiga qadar aniq kunlar, soatlar, daqiqalar va soniyalar koʻrsatilgan edi.

2017-yil 18-oktabr kuni 2019-yilgi Qishki Universiada boshlanishiga 500 kun qolganini nishonlash sharafiga Rossiya Federatsiyasi sport vaziri Pavel Kolobkov ishtirokida Talabalar oʻyinlari boshlanishiga ortga hisoblash soati tantanali ravishda ishga tushirildi. Oʻlka hukumati raisi Viktor Tomenko, Qishki Universiada-2019 direksiyasi rahbari Maksim Urazov, Qishki Universiada-2019 elchilari: Svetlana Xorkina, Ilya Averbux va Zlata Demyanova. Soat Krasnoyarskdagi 2019-yilgi Qishki Universiadaning ikkinchi badiiy obyekti va Beaver Log Funparkning yangi attraksioniga aylandi.

2018-yil oktabr oyida Universiadaning asosiy operatsion markazi (GOC) oʻz ishini boshladi. U Sibir Federal Universitetining Piramida binosining auditoriya-amfiteatrida joylashgan. MOQ kompyuter va telefonga ega 55 ta ish stansiyasi hamda obyektlarda oʻrnatilgan kuzatuv kameralari tasvirini aks ettiruvchi bir nechta video devorlar bilan jihozlangan.

## Universiada obyektlari

Asosiy joylar roʻyxati 2019-yilgi Qishki Universiada tashkiliy qoʻmitasi tomonidan 2014-yil iyul oyida tasdiqlangan. Qishki Universiada-2019 qishlogʻi Sibir Federal Universiteti kampusida, Nikolaevskaya Sopka va changʻi sportining koʻp joylariga yaqin joyda joylashgan. Universiada oʻyinlari uchun 34 ta obyekt rekonstruksiya qilindi yoki qurildi, shu jumladan sportga oid boʻlmagan obyektlar (viloyat kasalxonasining yangi binosi, viloyat Oziqlantirish markazi, Nikolaevskiy prospekti qurilishi).

Togʻ changʻisi musobaqalari Universiadaning bosh hamkori MMC Norilsk Nikel tomonidan oʻtkazildi. Kompaniya „Bobrovy Log“ togʻ-changʻi majmuasini qurdi, unga 7 milliard rubldan ortiq sarmoya kiritdi, shu jumladan 2 milliard rubldan ortiq mablagʻ toʻgʻridan-toʻgʻri Universiadaga tayyorgarlik koʻrish uchunyoʻnaltirildi.

Qishki Universiada-2019 sport inshootlari:

Universiadaning umumiy byudjeti 67,8 milliard rublni tashkil etdi (1,021 milliard dollar): 43,3 milliard rubl — federal byudjetdan, 24,5 milliard rubl. — Krasnoyarsk oʻlkasi byudjetidan.

## Musobaqa

### Sport turlari
Musobaqa ishtirokchilari 11 sport turi boʻyicha 76 ta medallar jamlanmasi uchun kurash olib borishdi. 1975-yildan beri birinchi marta va tarixda ikkinchi marta biatlon, changʻidan sakrash va konkida uchish Universiada dasturiga kiritilmadi. Tashkilotchilar oʻz ixtiyoriga koʻra bir nechta yangi sport turlarini qoʻshish imkoniyatidan foydalanib, bandy va orientiringni tanladilar.

### Taqvim
Barcha Olimpiya oʻyinlarining vaqti mahalliy (Krasnoyarsk, UTC+7:00 vaqti boʻyicha)

### Ishtirokchi davlatlar

Avstraliya

Avstriya

Armaniston

Afgʻoniston

Argentina

Belarus

Belgiya

Braziliya

Bolgariya

Buyuk Britaniya

Vengriya

Germaniya

Gon Kong

Gruziya

Isroil

Hindiston

Indoneziya

Irlandiya

Islandiya

Ispaniya

Italiya

Qozogʻiston

Kanada

Xitoy

Qirgʻiziston

Latviya

Livan

Litva

Lixtenshteyn

Lyuksemburg

Malayziya

Meksika

Moldova

Mugʻuliston

Niderlandiya

Norvegiya

Polsha

Portugaliya

Rossiya

Ruminiya

Serbiya

Slovakiya

Sloveniya

AQSh

Tojikiston

Turkiya

Oʻzbekiston

Filippin

Finlandiya

Fransiya

Chexiya

Shveysariya

Shvetsiya

Estoniya

Janubiy Koreya

### Medallar reytingi

## Manbalar

## Havolalar

* Rasmiy sayt  (rus. )