open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Guandi, Guan Di

**Guandi, Guan Di** - qadimgi Xitoy xalqining diniy e’tiqodiga ko‘ra, urush, boylik ilohi, amaldorlar homiysi. Uning milodiy III asrda Xan sulolasining yemirilishi arafasida yashagan harbiy sarkarda Guan Yuy ismli real prototipi bo‘lgan, degan fikrlar mavjud. Guan Yuy - Uch podshohlik davridagi Shu qirolligining harbiy sarkardalaridan va o‘rta asrlarga mansub “Uch podshohlik” romani bosh qahramonlaridan biri. Bu romanda Guan Yuy Robin Gud singari oliyjanoblikning eng yuksak namunasi sifatida gavdalangan. Shuningdek, romanda shaftoli bog‘ida amalga oshgan qasamyod haqidagi afsona o‘z aksini topgan. Mazkur afsonaga muvofiq, ilgari o‘zaro adovatda bo‘lgan Guan Yuy, Chjan Fey va Lyu Bey shaftoli bog‘ida ittifoqqa kirishish to‘g‘risida kelishishgan. Bu kelishuv natijasida Lyu Bey Shu qirolligiga asos solgan va Guan Yuy qirollik qo'shini bosh sarkardasiga aylangan. Ammo ba’zida Lyu Bey va Guan Yuy o‘rtasida yuz bergan kelishmovchiliklar tomonlarning o‘zaro munosabatlariga salbiy ta’sir ko‘rsatdi. Oqibatda, u milodiy 200-yildan Sao Sao qo‘shinida xizmat ko‘rsatdi.Lekin u yerda ham muammolarga duch kelib, keyinchalik Yuan Shao qo‘shinida harbiy xizmatini davom ettirdi. 219-yilda Guan Yuy o‘g‘li va qurolbardori bilan birgalikda Sun Syuan qo'shiniga asirga tushadi va qatl etiladi. Uning tanasi Sao Saoga jo'natilib, u yerda marhum ehtirom bilan dafn qilingan.
Guan Yuy vafotidan so‘ng, uning hayoti haqida turli afsonalar yuzaga keldi.Ulardan birida aytilishicha, Guan Yuy noinsof hokimni o‘ldirgach, yuzini o‘zgartirib, soqchilar ta’qibidan qutilib qolgan.XVII asrda Koreyada ham Guan Yuy nomi bilan bog‘liq afsonalar tarqalib, unga muvofiq, Guan Yuy yaponiyaliklar bosqinidan qadimgi koreys xalqini qutqargan xaloskor o‘laroq gavdalanadi. Aslida, Guan Yuy shaxsini qahramonlikdan ko‘ra ilohiy maqomda tasavvur qilish Suy sulolasi (581-618) hukmronligi davrida boshlanib, 1594-yil esa rasman “Guan-di” nomli urush xudosi sifatida e’tirof etildi. Xitoydagi minglab ibodatxonalarda Guan-di sharafiga marosimlar o‘tkazilgan.
## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Shaxan (Jambul viloyati)

**Shaxan** (, 199?-yilgacha — Chapaevo) — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Bayzaq tumanidagi ovul. Temirbek qishloq okrugi tarkibiga kiradi. KATO kodi — 313649300.
## Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 793 kishini (413 erkak va 380 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 794 kishi (421 erkak va 373 ayol) yashagan.
## Manbalar
Rakat koʻchasi (Toshkent)

**Rakat koʻchasi** — Yakkasaroy tumanining „Rakat“ va Abdulla Avloniy mahallalari hududida. Bobur va M. Hojinova koʻchalari oraligʻida. Uzunligi 1,5 km atrofida. Askiya, Jamshid Shoshiy, Imom at-Termiziy, Botir Boboev koʻchalari bilan kesishgan.

## Tarixi
XX asrning 1-yarmida tashkil topgan. 1971-yil 22-oktabrdan Shopoʻlat Abdullaev nomi bilan atalgan. 2008-yil 2-sentabrda joyning tarixiy nomi sifatida hamda joydagi asosiy koʻcha nomini mahalla nomi bilan uygʻunlashtirish maqsadida „Rakat“ nomi berilgan.

## Binolar
Yoʻnalishida 135-maktab, 6-bogʻcha, Mirzo Ulugʻbek nomidagi xalqaro maktab, engil sanoat kasb-hunar kolleji, tuman xalq banki filiali, savdo shoxobchalari, koʻp qavatli va shaxsiy turar joy binolari joylashgan. Yaqinida O‘zbekiston Respublikasi Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi, Toshkent davlat oʻzbek tili va adabiyoti universiteti, "Askiya" bozori, Doʻstlik (sobiq Bobur) nomidagi madaniyat va istirohat bogʻi, „Tabassum“ kafesi joylashgan.

## Yana qarang

* Toshkent koʻchalari roʻyxati

## Galereya
### Rakat koʻchalari

File:Rakat001.jpg
File:Rakat002.jpg
File:Rakat007.jpg


## Manbalar
Finlandiya ommaviy axborot vositalari

**Finlandiyada ommaviy axborot vositalari** qamrovi radio, televideniye, gazeta va jurnallar kabi turli xil onlayn, bosma va eshittirish ko'rinishidagi formatlarini o'z ichiga oladi.

## Jurnallar

## Gazetalar
*Åbo Underrättelser* gazetasi 1824-yilda nashr etila boshlagan.

## Radio
Yleisradio Oy radiosi 1926-yilda o'z faoliyatini boshlangan.

## Televizion

## Yana qarang

* Finlandiyada telekommunikatsiya
* Finlandiyada Internet
* Finlandiya kino
* Finlandiyada tsenzura

## Manbalar

## Bibliografiya

* 
* 

## Havolalar

* 
*
Ushbulaq (Jambul viloyati)

**Ushbulaq** (, Uchbuloq) — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Bayzaq tumanidagi stansiya. Boʻtamoʻynoq qishloq okrugi tarkibiga kiradi. KATO kodi — 313633300.
## Aholisi
1999-yilda stansiya aholisi 192 kishini (89 erkak va 103 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 210 kishi (96 erkak va 114 ayol) yashagan.
## Manbalar
Primula × polyantha

***Primula'' × ''polyantha***, **polianthus primrose** yoki  **soxta oxlip**, Navro‘zguldoshlar oilasida gullaydigan o'simliklarning tabiiy gibrid turidir. Bu tur *Primula veris* va *Primula vulgaris turlarining* (oddiy primrose) chatishishidan paydo bo‘lgan. Vatani Yevropa bo'lib, bog‘da o‘stirish uchun ko'plab sun'iy gibrid navlar ham yaratilgan. 

## Manbalar
Kattahovuz mahallasi

**Kattahovuz mahallasi** (Asadulla Xoʻjayev koʻchasi, 2) – Toshkent shahar Shayxontohur tumanidagi mahalla. 1-shahar klinik kasalxonasi yonida joylashgan. Hozirgi Obinazir, Gulobod, Sarxumdon, Yangi shahar, Oqlon mahallalari bilan chegaradosh.

## Tarixi
Kattahovuz Koʻkcha dahasidagi qadimiy mahalla. Oʻtmishda Obinazir, Darvoza, Ayrilish, Sarxumdon mahallalari bilan chegaradosh boʻlgan. Mahallada katta hovuz boʻlgan (nomi shundan). Qariyb 350 xonadon yashagan. Aholisi, asosan, oʻzbeklar boʻlib, koʻnchilik, shahar tashqarisidagi yerlarida (Qoʻriqrabod, Choʻponota, Oqtepa, Damachi mavzelarida) dehqonchilik bilan shugʻullangan. Masjid, choyxona, sartaroshxona, baqqollik doʻkonlari boʻlgan (20-asr boshi). Sovet davrida Kattahovuzning hozirgi hududida Gulobod dahasi qurilgan.

1961-yilda yana mahalla sifatida tashkil etilgan. 1995-yildan hozirgi nomi bilan ataladi. Aholisi 3802 kishi, asosan, oʻzbeklar (2009). Mahalla hududida oziq-ovqat doʻkoni, modalar atelesi, bir qancha dorixona, novvoyxona mavjud. Mahalla 1998-yil tubdan oʻzgartirilgan. Mahallada shoir Tavallo va bir qancha taniqli sanʼatkorlar: Lutfixonim Sarimsoqova, Karim Zokirov istiqomat qilgan.

## Manbalar
As Time Goes By

***As Time Goes By*** — yozuvchi Michael Walsh tomonidan yozilgan, 1998-yilda nashr etilgan roman janriga oid asar. U *[[Casablanca]]* filmining oldingi qismi/davomi hisoblanadi. Kitob Rick Blainening (aktyor Humphrey Bogart ijrosida) Amerikada oʻtgan bolaligi va u mingan samolyot Kasablankadan chiqib ketganidan keyingi davr oʻrtasidagi voqealarni oʻz ichiga oladi.

## Manbalar
Michael Walsh

**Michael Alan Walsh** (; 1949-yil 23-oktyabrda tugʻilgan), shuningdek, **David Kahane** — amerikalik musiqa tanqidchisi, yozuvchi, ssenariynavis, media tanqidchi, madaniy-siyosiy maslahatchi va 19-tuzatishni bekor qilish tarafdori.

## Faoliyati
Walsh jurnalistlik faoliyatini 1972-yilda New York shtatining *[[Democrat and Chronicle]]* jurnalida muxbir va keyinchalik musiqa tanqidchisi sifatida boshlagan. 1977-yilning noyabr oyida *[[San Francisco Examiner]]* gazetasida klassik musiqalarning bosh tanqidchisi etib tayinlangan. Gazetadagi amalga oshirgan ishlari uchun 1980-yili ASCAP-Deems Taylor mukofotiga sazovor boʻlgan. 1981-yilning bahorida *[[Time (jurnal)|Time]]* jurnalida musiqa tanqidchisi sifatida faoliyat boshlaydi. Jurnaldagi ishiga doir muqova mavzulari James Levine, Vladimir Horowitz hamda Andrew Lloyd Webber kabi mashhurlarni oʻz ichiga oladi. Shuningdek, 1989—1996-yillarda Germaniyaning Myunxen shahrida joylashgan jurnalning xorijiy muxbiri oʻlaroq 1989-yilgi Berlin devori va 1991-yilgi sovet kommunizmining qulashini bevosita oʻz koʻzi bilan koʻrgan holda yoritgan.

Walsh 2007-yil fevral oyidan boshlab toki 2015-yilgacha boʻlgan vaqt davomida *[[National Review]]* jurnali uchun oʻz ismi hamda *David Kahane* (The Player filmidagi toʻqima obraz) nomi ostida maqolalar yoza boshlaydi. Walshning *David Kahane* obrazi ortiga berkingan shaxsiyati „*konservativ auditoriyaga yashash qoidalari haqida haddan tashqari koʻp narsalarni aytib berish odatiga ega boʻlgan hamda Hollywood liberallaridan biriga aylangan*“, deya taʼriflangan.

Uning eng soʻnggi kitobi *Last Stands* boʻlib, nashr etilgan kuniyoq Amazonda savdosi oʻsib borgan hamda koʻplab bestseller asarlar qatoridan oʻrin olib kelmoqda.

## Kitoblari

### Uydirmadan yiroq asarlari

* *Carnegie Hall: The First One Hundred Years* (Harry N. Abrams, 1987)
* *Whoʻs Afraid of Classical Music* (Fireside Books, 1989)
* *Andrew Lloyd Webber: His Life and Works* (Abrams, 1989, 1997-yili yangilangan)
* *Whoʻs Afraid of Opera?* (1994)
* *So When Does the Fat Lady Sing?* (Amadeus, 2008).
* *Rules for Radical Conservatives* (2010)
* *The People v. the Democratic Party* (Encounter Broadside, 2012)
* *The Devil’s Pleasure Palace* (Encounter Books, 2015)
* *The Fiery Angel* (Encounter Books, 2018)
* *Last Stands* (St. Martinʼs Press, 2020-yil, dekabr)

### Romanlari

* *Exchange Alley* (1997)
* *[[As Time Goes By]]* (*Kasablanka filmining davomi,* 1998)
* *And All the Saints* (2003) — 2004-yili Amerika kitob mukofoti sovrindori boʻlgan Owney Madden hayoti haqidagi toʻqima avtobiografik kitob

## Shaxsiy hayoti
Hozirda Los Angeles shahridagi Wende muzeyining maslahat kengashida faoliyat yuritadi. Uning asosiy yashay joyi Konnektikut qishloqlari va Irlandiyaning Kler okrugida joylashgan.

## Manbalar

## Havolalar

*
Copa Libertadores

**CONMEBOL Libertadores**, shuningdek **Copa Libertadores de América** ( nomi bilan ham tanilgan), CONMEBOL tomonidan 1960-yildan beri, har yili oʻtkazib kelinayotgan klublar oʻrtasidagi xalqaro futbol musobaqasi. Bu Janubiy Amerika klub futbolidagi eng yuqori darajadagi musobaqasidir. Turnir Lotin Amerikasi mustaqillik urushlari yetakchilari sharafiga Libertadores nomlangan.

Musobaqa tarixi davomida bir nechta formatlarga ega. Dastlab turnirda faqat Janubiy Amerika ligalari chempionlari ishtirok etishgan. 1966-yilgi mavsumdan Janubiy Amerika ligalarida ikkinchi oʻrin egalagan jamoalar ham ishtirok eta boshlagan. 1998-yilgi mavsumda Meksika jamoalari turnirga taklif etilgan va 2000-yildan 2016-yilgacha muntazam ravishda musobaqalarda ishtirok etishgan. 2000-yilda turnir 20 ta jamoadan 32 tagacha kengaytirilgan. Bugungi kunda turnirda har bir mamlakatdan kamida toʻrtta klub qatnashadi, Argentina va Braziliya esa turnirda eng koʻp vakilga ega.

## Manbalar

## Adabiyotlar

* 
* 
* 
* 

## Havolalar

* Copa Libertadores on the RSSSF
* Conmebol Libertadores news  at Fox Sports Mexico 
* Copa Libertadores news at ESPN 
* Copa Libertadores  at Univision 
* Copa Libertadores  at worldfootball.net
* Copa Libertadores at southamericanfutbol.com (archived)
Presviter

**Presviter** (yunoncha, lotincha — “oqsoqol, jamoa boshligʻi”) - xristian ruhoniylik iyerarxiyasida yuqori oʻrinni egallovchi diniy lavozim. Qadimda yepiskoplar ham presviter deb atalishgan.
## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Potir

**Potir** - xristian cherkovidagi marosimiy qadah. U ostki qismi ustki qismidan kattaroq boʻlgan, yumaloq shakldagi sharob ichishga moʻljallangan qadah. Xristianlar potirdan “Yevxaristiya” marosimida foydalanadilar. “Yevxaristiya” Isoning xochga mixlanishdan oldingi kechada havoriylar bilan birga tanovul qilgan eng oxiri kechki ovqat xotirasiga bagʻishlangan sirli marosim. Xristianlar unda non (Isoning tanasi) bilan sharob (Isoning qoni)ni tanovul qiladilar. Bu orqali ular oʻzlarini xudoga yaqinroq boʻldik deb hisoblaydilar. Xristianlikda potirga quyilgan vino Iso Masixning qoni sifatida istemol qiinadi.
## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Presveterianlik

**Presveterianlik** (yunoncha presbiteros - qariya) - moʻtadil puritanlar. 1592-yilda Shotlandiya parlamenti bu diniy ta’limotni davlat dini deb e’lon qildi. Cherkov jamoasi rahbari - presviter, jamoa a’zolari tomonidan saylanadi. Jamoalar mahalliy va davlat ittifoqlariga birlashadilar. Diniy marosimlar ibodat, presviter va’zi va psalomlar aytishdan iborat. Liturgiya (cherkovda oʻtkaziladigan eng katta ibodat) bekor qilingan, “e’tiqod timsoli” va “Otche nash”lar oʻqilmaydi. Dam olish kunlari bayram hisoblanadi. Dunyo bo’yicha 40 mln. presviterianlar mavjud.
## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Rabboniy yahudiylik

**Rabboniy yahudiylik** - milodiy V asrda “Talmud” borasidagi tadqiqotlarining nihoyasiga yetishi natijasida tashkil topgan. Rabboniy yahudiylik, “Yozma Tavrot”dan ham koʻra koʻproq oldin oʻtgan ravvinlar (rabboniylar)ning turli masalalardagi mulohazalaridan tashkil topgan “Talmud”ga katta e’tibor beruvchi va Tavrotni faqatgina ibodat bilan chegaralab qoʻygan oqim hisoblanadi.
## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Prosfora

**Prosfora** (qadimgi yunoncha - hadya, inom, nazr, qurbon) - Yevxaristiya sirli marosimi tanovul qilinadigan marosimiy non.
## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Prozelitizm

**Prozelitizm** - bir dinga ishongan fuqaroni oʻz dinidan voz kechishga va oʻzga dinni qabul qilishga majbur qilish. 

Prozelitizm keltirib chiqarayotgan salbiy oqibatlarni ayrim hayotiy misollarda ham koʻrish mumkin. Xususan, bizga qoʻshni boʻlgan ayrim davlatlarda xristian dinini qabul qilgan kishilar vafot etganda jasadni qabristonga qoʻyish bilan bogʻliq muammolar kelib chiqmoqda. Mayitning musulmon ota-onalari oʻz farzandlarini xristian mozoriga dafn etishni xohlamaganlari, musulmonlar esa xristian dini vakili jasadini oʻz musulmon birodarlari yotgan joyga qoʻyishni istamaganliklari natijasida kelishmovchiliklar yuzaga kelmokda. 

Shuningdek, xristian dinini qabul qilgan kishi oʻz oʻgʻlini xatna qildirishni xohlamagani, uning otasi esa, oʻz nabirasini musulmon urf-odatlariga koʻra xatna qildirishni istagani tufayli ota-bola oʻrtasida janjallar kelib chiqqani ham ma’lum. 

Xristian yoki boshqa dinni qabul qilgan qizning turmushga chiqishi ham muammoga aylanmoqda. Oilada qizning ota-onasi musulmon. Albatta, ular oʻz qizlarini musulmon kishiga turmushga chiqishini istaydilar. Ammo xristian dinidagi qizga musulmon kishining uylanishi amri mahol. 

Yuqoridagi kabi misollarni yana davom ettirish mumkin. Ammo shularning oʻzi ham missionerlik va prozelitizm harakatlari boshqa dinni qabul qilgan tub millat vakillari oilalarida nizolar va janjallarning avj olishiga hamda xristianlikning ayrim yoʻnalishlari vakillariga nisbatan dushmanlik hissiyotlarining paydo boʻlishi orqali dinlararo nizolarni kelib chiqishiga zamin yaratishi mumkinligini yaqqol tasavvur qilish imkonini beradi.
## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Ibn Xanb

**Muhammad ibn Ahmad ibn Xanb al-Buxoriy al-Bag‘dodiy** (Abu Bakr) — o‘z zamonasida „Dehqon“ laqabi bilan mashhur bo‘lgan. Muhaddis. Otasi asli buxorolik bo‘lib, Bag‘dodga borib oila qurgan. Abu Bakr milodiy 880-yil (hijriy 266-yil) Bag‘dodda tug‘ilgan va 20 yosh bo‘lganida ota yurti Buxoroga qaytib, shu yerda muqim yashab, qolgan. Ibn Xanb milodiy 961-yil (hijriy 350-yil) vafot etgan. U ulamolardan, ulamolar ham undan hadis rivoyat qilganlar.

## Manbalar
Ibn Xizom

**Ali ibn Muhammad ibn Husayn ibn Xizom al-Xizomiy al-Buxoriy** (Abul Hasan) — muhaddis va voiz. U milodiy 1011-yil (hijriy 401-yil) tavallud topgan. Ibn Xizom 90 yil umr ko‘rib, milodiy 1098-yil (hijriy 491-yil) vafot etgan. U ulamolardan, ulamolar ham undan hadis rivoyat qilganlar.

## Manbalar
Ibn al-Husayn al-Buxoriy

**Ismoil ibn al-Husayn ibn Ali ibn al-Husayn ibn Horun az-Zohid al-Buxoriy** — faqih. Muqaddas haj safariga bir nechr marta borib, qaytishda Bag‘dodda bo‘lgan. U milodiy 1012-yil (hijriy 402-yil) shaʼbon oyining 8-sanasi, chorshanba kuni vafot etgan..

## Manbalar
Ibn Shohin

**Umar ibn Ahmad ibn Muhammad ibn Hasan ibn Shohin al-Forisiy ash-Shohiniy as-Samarqandiy** — muhaddis. U taxminan milodiy 971-yil (hijriy 360-yil) tavallud topgan va 90 yildan ko‘proq umr ko‘rib, milodiy 1062-yil (hijriy 454-yil) vafot etgan. U ulamolardan, ulamolar ham undan hadis rivoyat qilganlar .

## Manbalar
Ibn Quraysh

**Muso ibn Quraysh ibn Nofeʼ at-Tamimiy al-Buxoriy** (Abu Imron) — muhaddis. U milodiy 868-yil (hijriy 254-yil) vafot etgan. Ibn Quraysh ulamolardan, ulamolar ham undan hadis rivoyat qilganlar.

## Manbalar
Ibn al-Bayhaqiy

**Ismoil ibn imom Abu Bakr Ahmad ibn Husayn al-Bayhaqiy al-Xusravjirdiy ash-Shofiʼiy** (Abu Ali) — faqih va muhaddis. U milodiy 1037-yil (hijriy 428-yil) Bayhaqda tavallud topgan. Xorazmda istiqomat qilgan va keyin Balxga ko‘chib o‘tgan. Ibn al-Bayhaqiy o‘ttiz yildan keyin Bayhaqqa qaytib, shu yerda milodiy 1114-yil (hijriy 507-yil) jumoduloxir oyida vafot etgan. U ulamolardan, ulamolar ham undan hadis rivoyat qilganlar.

## Manbalar
Ibn as-Surmoriy

**Isʼhoq ibn Ahmad ibn Isʼhoq ibn Husayn ibn Jobir as-Sulamiy al-Buxoriy** (Abu Safvon) — muhaddis. Buxoroning Surmor nomli qishlog‘ida tavallud topgan. U milodiy 889-yil (hijriy 276-yil) vafot etgan. U ulamolardan, ulamolar ham undan hadis rivoyat qilganlar.

## Manbalar
Ibn Saxtom

**Ali ibn Ibrohim ibn Nasruvayh ibn Saxtom ibn Harsama G‘azziy Samarqandiy Hanafiy** — faqih. U milodiy 976-yil (hijriy 365-yil) tavallud topgan. Ilm talabi bilan Bag‘dod va Damashqda bo‘lgan. Ibn Saxtom milodiy 1049-yil (hijriy 441-yil) vafot etgan.

## Manbalar
Rakatboshi koʻchasi (Toshkent)

**Rakatboshi koʻchasi** — Yakkasaroy tumanining Yunus Rajabiy va „Tepa“ mahallalari hududida. Yusuf Xos Hojib va Yunus Rajabiy koʻchalari oraligʻida. Uzunligi 2 km atrofida. Tarkibida 7 ta tor koʻcha bor. Akademik Vosit Vohidov koʻchasi bilan kesishgan.

1996-yil 5-sentabrdan joyning tarixiy nomi sifatida „Rakatboshi“ nomi bilan yuritiladi.

Yoʻnalishida Oʻzbekiston respublikasi amaliy sanʼati muzeyi, Bolgariya Respublikasining Oʻzbekistondagi elchixonasi, Kipr Respublikasining faxriy bosh vakolatxonasi, maktab, bogʻcha, mahalla guzari, savdo shoxobchalari, shaxsiy turar joy binolari joylashgan. Yaqinida Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi, Italiya Respublikasining Oʻzbekistondagi elchixonasi, „Turkiston“ mehmonxonasi, "Kosmonavtlar" metro bekati, Xalqaro madaniyat karvonsaroyi, Yunus Rajabiy va Abdulla Qahhor uy-muzeylari joylashgan.

## Galereya
### Rakatboshi koʻchalari

File:Rakatboshi001.jpg
File:Rakatboshi003.jpg
File:Rakatboshi004.jpg
File:Rakatboshi005.jpg


## Yana qarang

* Toshkent koʻchalari roʻyxati

## Manbalar
Jon Humphrey ozodlik mukofoti

**Jon Humphrey ozodlik mukofoti** — har yili Kanadaning Huquqlar va Demokratiya inson huquqlari guruhi tomonidan dunyoning istalgan mamlakati yoki mintaqasidan boʻlgan tashkilot yoki shaxsga inson huquqlari va demokratik taraqqiyotni targʻib qilishdagi hissasi uchun topshiriladi. U 1992-yilda tashkil etilgan.

Mukofot 25 000 Kanada dollari miqdoridagi grant, shuningdek, oluvchining inson huquqlari sohasidagi faoliyati haqida xabardorligini oshirishga yordam berish uchun Kanada shaharlari boʻylab nutq safaridan iborat edi.

U Inson huquqlari umumjahon deklaratsiyasining birinchi loyihasini tayyorlagan inson huquqlari boʻyicha kanadalik professor Jon Peters Humphrey sharafiga nomlangan.

## Mukofot gʻoliblari

* 2011-yil - Ales Michalevich, Belarus
* 2010-yil - PROVEA (*Programa Venezolano de Educacion-Accion en Derechos Humanos*), Venesuela
* 2009-yil - La'Onf, Iroq
* 2008-yil - Inson huquqlari boʻyicha Zimbabve advokatlari, Zimbabve
* 2007-yil - Akbar Ganji, Eron
* 2006-yil - Su Su Nway, Birma
* 2005-yil - Yan Christian Warinussy, Gʻarbiy Papua, Indoneziya
* 2004-yil - Godeliève Mukasarasi, Ruanda
* 2003-yil - Kimy Pernía Domico, Kolumbiya va Anjelika Mendoza de Askarza, Peru
* 2002-yil - Oysha Imom, Nigeriya
* 2001-yil - Doktor Sima Samar, Afgʻoniston
* 2000-yil - Timothy Njoya, Keniya
* 1999-yil - Cynthia Maung va Min Ko Naing, Myanma
* 1998-yil - Palden Gyatso, Tibet
* 1997-yil - Father Xaver Jiraldo, Kolumbiya
* 1996-yil - Sultana Kamol, Bangladesh
* 1995 yil - Yepiskop Karlos Filipe Ximenes Belo, Sharqiy Timor
* 1994 yil — Campaign for Democracy, Nigeriya va Misr Inson huquqlari tashkiloti, Misr
* 1993-yil — La Plate-forme des organizmes haïtiens de défense des droits humains, Gaiti
* 1992-yil — Instituto de Defensa Legal, Peru

## Havolalar

* Rasmiy veb-sayt
Akbar Ganji

**Akbar Ganji** () 1960-yil 31-yanvarda Tehronda tugʻilgan) — eronlik jurnalist, yozuvchi va Islom inqilobi gvardiyasi korpusining sobiq aʼzosi. U „Eronning nufuzli siyosiy dissidenti“ va matbuot senzurasining „qizil chiziqlarini“ muntazam kesib oʻtgan jurnalist sifatida taʼriflangan. Yoshligida Eron inqilobining tarafdori boʻlgan. „Zanjirli qotilliklar“ deb nomlanuvchi dissident mualliflarning oʻldirilishi haqida bir qator hikoyalarni nashr etganidan keyin 2001-2006-yillarda Tehrondagi Evin qamoqxonasida oʻtirgan. U qamoqxonada boʻlganida, uni Eronning teokratik tizimini „demokratiya“ bilan almashtirishga chaqirgan birinchi „dissident, musulmon va sobiq inqilobchi“ sifatida tasdiqlagan manifest eʼlon qildi. U „Eronning eng taniqli siyosiy mahbusi“ sifatida taʼriflangan.

Yevropaning koʻplab shaharlarining faxriy fuqarosi unvoni va fuqarolik faoliyati uchun alohida unvonlar bilan taqdirlangan. Ganji oʻz faoliyati uchun bir qancha xalqaro mukofotlarga sazovor boʻlgan, jumladan, Jahon gazetalari assotsiatsiyasining „Ozodlik oltin qalami“ mukofoti, Kanada jurnalistlari Soʻz erkinligi xalqaro matbuot erkinligi mukofoti, Inson huquqlari himoyachilari uchun Martin Ennals mukofoti, Kato instituti Milton Fridman Ozodlikni ilgari surigani uchun mukofoti va Jon Humphrey erkinligi mukofoti.

## Yoshlik davri
Ganji Tehronda dindor va qashshoq oilada oʻsgan. U Eron-Iroq urushi paytida Islom inqilobi qoʻriqchilari korpusida xizmat qilgan. U aloqalar boʻyicha magistr darajasiga ega.

### 2009-yilgi saylovlar noroziliklari
Ganji 2009-yilgi Eron saylovlari noroziliklarini qattiq qoʻllab-quvvatlagan. U Erondagi siyosiy mahbuslarning ahvolini yoritish va Erondagi yomon sharoitga xalqaro eʼtiborni jalb qilish maqsadida Birlashgan Millatlar Tashkiloti qarorgohi tashqarisida ochlik eʼlon qildi.

## Mukofot va unvonlari

* PEN America faxriy aʼzosi (2000)
* Kanadalik jurnalistlar erkin fikr bildirish uchun Xalqaro matbuot erkinligi mukofoti (2000)
* Shimoliy Amerika Yaqin Sharq tadqiqotlari assotsiatsiyasi, MESA Akademik erkinlik mukofoti (2005)
* Matbuot erkinligi mukofoti, Italiya (2005)
* Jahon gazetalari assotsiatsiyasi, Ozodlikning oltin qalami (2006)
* Italiyaning Florensiya shahrining faxriy fuqarosi (2006)
* Inson huquqlari himoyachilari uchun Martin Ennals mukofoti (2006)
* Milliy matbuot klubi, Jon Auuchon matbuot erkinligi mukofoti (2006)
* Jon Humphrey Ozodlik mukofoti, Huquqlar va Demokratiya (2007)
* Milton Fridman Ozodlik uchun mukofot (2010)
* Jahon matbuoti erkinligi qahramoni, Xalqaro matbuot instituti (2010)

## Manbalar
Gohlar

**Gohlar** - Zardusht badiha yo‘li bilan yaratgan da’vat so‘zlari (munojotlar).Avestaning “Yasna” kitobida 17 ta “Goh” - qo‘shiq saqlangan.
## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Aysha bibi (qishloq)

**Oysha-Bibi** (, 1990-yilgacha — **Golovachevka**) — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Jambil tumanidagi qishloq. Oysha bibi qishloq okrugining maʼmuriy markazi. Viloyatning maʼmuriy markazi Taraz shahridan taxminan 6 km janubi-gʻarbda, dengiz sathidan 679 metr balandlikda joylashgan. Taraz-Chimkent avtomobil yoʻli Oysha-bibi qishlogʻidan oʻtadi. KATO kodi — 314033100.
## Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 2796 kishini (1413 erkak va 1383 ayol) tashkil qilgan. Qozogʻiston. Milliy ensiklopedia maʼlumotlariga koʻra, 2003-yilda qishloqda 3000 kishi yashagan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 4616 kishi (2375 erkak va 2241 ayol) istiqomat qilgan.
## Diqqatga sazovor joylari
* Oysha bibi maqbarasi (XII asr)
* Boboji Xotun maqbarasi (XI asr)
## Adabiyotlar
* Aysha Bibi (selo) // Kazaxstan. Natsionalnaya ensiklopediya (rus.). — Almati: Qazaq ensiklopediyasi, 2004. — T. I. — . (CC BY-SA 3.0)
## Manbalar

Ushbu maqolani yozishda „Qozogʻiston. Milliy entsiklopediya“ (1998-2007), Creative Commons BY-SA 3.0 Unported litsenziyasi ostida „Qozoq entsiklopediyasi“ tahririyati tomonidan taqdim etilgan maʼlumotlardan foydalanilgan.
Aqbulim

**Aqbulim** (, 199?-yilgacha — Ilyich) — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Jambil tumanidagi qishloq. Aqbulim qishloq okrugining maʼmuriy markazi. KATO kodi — 314035100.
## Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 3173 kishini (1714 erkak va 1459 ayol) tashkil qilgan. Qozogʻiston. Milliy ensiklopediya maʼlumotlariga koʻra, 2003-yilda aholi soni 2,7 ming kishini tashkil etgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 3084 kishi (1512 erkak va 1572 ayol) yashagan.
## Adabiyotlar
* Akbulim // Kazaxstan. Natsionalnaya ensiklopediya (rus.). — Almati: Qazaq ensiklopediyasi, 2004. — T. I. — . (CC BY-SA 3.0)
## Manbalar

Ushbu maqolani yozishda „Qozogʻiston. Milliy entsiklopediya“ (1998-2007) va, Creative Commons BY-SA 3.0 Unported litsenziyasi ostida „Qozoq entsiklopediyasi“ tahririyati tomonidan taqdim etilgan maʼlumotlardan foydalanilgan.
Get

**Get** - yahudiylikda er va ayol o‘rtasidagi ajrim jarayoni hamda ayolning sobiq eri tomonidan taqdim etilgan hujjat (ajrim qog‘ozi). “Tavrot”ning birgina joyida ajrashish haqida so‘z boradi: “Kimda-kim nikohlansa va uning huzuriga kirganda ayolida biror zarar yoki nuqson topib, unga yoqmasa, ayoliga ajrim qog‘ozini yozib qo‘liga bersin” (Dvarim, 24:1). Mishnada “Tavrot”da keltirilgan “zarar, nuqson” so‘zlarini tushunishda I asrda ikki yetakchi maktablar orasidagi ixtilof bayon qilinganini qayd etish lozim. Shamay maktabi vakillari fikriga ko‘ra, ushbu so‘z “xiyonat qilish” ma’nosini anglatadi, chunki, er va xotin o‘rtasidagi ajrimning yagona sababi bu xiyonatdir. Gilel maktabi vakillarining ta’kidlashicha, mazkur so‘zdan er kishini ranjitadigan holatlar hisoblanadi. Hattoki, ayol kishining ovqat tayyorlashni bilmasligi kabi kichik sabablar hams hu jumladandir. Gilel maktabining qarashi yahudiylik qonunida o‘z ifodasini topgan.Biroq, ta’kidlash lozimki, ayollarning haq-huquqlarini himoya qilish uchun nikoh shartnomasi - “ktuba” joriy qilingan. Unga ko‘ra, ayoli bilan ajrashmoqchi bo‘lgan kishi, ayoliga muayyan miqdorda gialiment to‘lash majburiyati yuklatiladi. Har qanday holatda ham, ayolini ajrashishga majburlashga yo‘l qo‘yilmaydi, aksincha ikki tarafning roziligi bilan bu holat amalga oshirilishi mumkin. Get er yoki uning vakili tomonidan yozilishi shart. Ajrim qog‘ozini tuzish o‘ta murakkab jarayon bo‘lib, uni mutaxassis ravvinlargina amalga oshira oladilar. “Get” belgilab qo'yilgan mezonga javob berishi shart qilingan. Jumladan, qo‘lda 12 qator yozilib, unda ajrimamalga oshirilayotgan shahar, yaqin atrofdagi daryo nomi, vaqti, er va ayolning nomlari yozilishi lozim. Dastlab, er guvohlar shohidligida hujjatlarni tayyorlash uchun kotib yollaydi. Get tayyor bo‘lgach, erga beriladi va u ayolining oldiga borib uning qo‘liga tutadi. Shundan so'ng ayol kishi xonani aylanasiga aylanib chiqadi.Bu narsa uning yangi, mustaqil maqomini ifoda etadi. So‘ng ravvin ayolga 90 kun muddat ichida boshqa turmush qurmaslikni ta’kidlaydi.
Qayd etish lozimki, yahudiylik qonunlariga asosan nikohlangan er-xotin, diniy ajrim (get) qilmasdan, faqatgina fuqarolik ajrimini rasmiylashtirgan bo‘lsalar, ularning nikohi o‘z kuchida qolaveradi. Getni olmagan ayol “aguna” deb nomlanadi. Getni olmasdan, boshqa kishi bilan  turmush qurgan ayol, xiyonat qilgan bo‘ladi hamda ikkinchi turmushidan tug‘ilgan bolalari noqonuniy tug‘ilgan hisoblanadi. Shu sababli, er va ayolini o‘rtasini ajrim qilishda, “get”ni tuzishlik muhim ahamiyat kasb etadi.
## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Gerardusvander Leuv

**Gerardusvander Leuv** (1890-1950) - niderlandiyalik tarixchi va faylasuf. Din fenomenologiyasi sohasining namoyondalaridan biri..

## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Gemara

**Gemara** (orom. «o‘rganish», «ustozdan qabul qilib olingan narsa» yoki ibr. «xotima, mukammalik») - mishnaning bayoni va sharhi. Q.Talmud.
## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Gaftara

**Gaftara** (qo‘shimcha, ilova, xotima) -yahudiylik dinining muqaddas manbasi - “Payg'ambarlar kitobi”ning bir bo‘limi bo‘lib, Shanba kuni, bayram kunlari hamda To‘qqizinchi Av ro‘zasi kunida Gaftara sinagogada “Tavrot”ni jamoaviy tarzda o‘qishni tamomlash oldidan tongda o‘qiladi. Ro‘za va motam kunlari kunduzgi ibodat “mixna” so‘ngida o‘qilsa, av oyining to‘qqizinchi kuni va Iom-Kipur kabi bayramlarda tongi hamda kunduzgi ibodat vaqtida ham o‘qiladi. Ivrit tili bo‘yicha mutaxassis, filolog Eliya Bahur Gafatara yahudiylar ellinistlar tomonidan qattiq tazyiqqa uchrab, Tavrot o‘ramlari yoqib yuborilgan hamda Tavrot o‘rniga Payg'ambarlar kitobini o‘qigan davrda yuzaga kelgan, deb ta’kidlaydi. “Payg‘ambarlar kitobi”ni “Tavrot”ni o‘qishda boblarning ketma-ketligi asosida o‘qishda bo‘lgani singari qat’iy talab mavjud emas. Shuning uchun, “Payg‘ambarlar kitobi”ni istalgan qismidan o‘qish mumkin. Gaftarani Maftir - Tavrotni so‘nggi bo‘lib o‘qish taklif qilingan kishi tomonidan o‘qiladi. Gaftarani “Tavrot”dan ustun bo‘lib qolmasligi uchun, Maftir dastlab “Tavrot”dan ham bir parcha o‘qib qo‘yadi. Shu bilan bir qatorda, Gaftarani bolalar ham o‘qishligiga ruxsat berilgan.
## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Garuda

**Garuda** - hinduiylikda Vishnu ilohining afsonaviy, yarmi-odam, yarmi-burgut bo‘lgan uchar hayvoni. Ba’zi miflarga ko‘ra, uni yorqin nur taratgani uchun qush qiyofasidagi quyosh deb bilganlar. Shuningdek, u ilonlar va har qanday yovuzlikni daf qila olgan. U Vishnu ilohi va uning rafiqasi Lakshmini osmonda olib yurgan. Garuda Vishnuning xayoliy chaqiruviga ko‘ra paydo bo‘lib, devlar, ilonlarga qarshi kurashda unga yordam bergan.
## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Goy

**Goy** (koʻpligi goyim) – „Tavrot“da ushbu soʻz „xalq“ degan maʼnoni anglatib, yahudiylar yoki boshqa xalqlarning barchasi „goylar“ deb yuritilgan. Oʻrta asrlarga kelib goy atamasi yahudiylik manbalarida aksar holda boshqa xalqlarga nisbatan qoʻllanila boshlandi va oʻzining ilk maʼnosini oʻzgartirdi. Hozirda yahudiylardan boshqalar, yaʼni boshqa din vakillarini ifodalaydi. Bibliyada ushbu atama bir shaxsga nisbatan qoʻllanilmaydi, aksincha, 620 marta koʻplik (goyim), 136 marta birlik (goy) shaklida uchraydi.
## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Gallikanizm

**Gallikanizm** - XIII-XVII asrlarda papa ta’siridan chiqib mustaqil bo‘lish istagidagi fransuz katoliklar orasida tarqalgan diniy-siyosiy harakat.
## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Auliekoʻl (Jambul viloyati)

**Auliekoʻl** (, 2017-yilgacha — Qiziltan) — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Jambil tumanidagi qishloq. Aysha bibi qishloq okrugi tarkibiga kiradi. KATO kodi — 314033400.
## Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 337 kishini (167 erkak va 170 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 172 kishi (91 erkak va 81 ayol) yashagan.
## Manbalar
Sanjar Saʼdullayev

**Sanjar Saʼdullayev** (10-iyul, 1954-yil, Toshkent — 4-dekabr, 2021-yil, Toshkent) — taniqli oʻzbek dublyaj aktyori, „Yoshlar“ telekanalida rejissyori. Muxlislar orasida „sirli aktyor“ nomi bilan tanilgan. Sababi, u ayrim sanʼat sohasidagi insonlardan farqli ravishda, intervyu bermagan, kameralar qarshisiga chiqmagan va oʻzini ommadan uzoq tutishga harakat qilgan.

## Biografiyasi
Sanjar Saʼdullayev 1954-yil, 10-iyulda Toshkent shahrida tugʻilgan. Toshkent davlat teatr va saʼnat institutining drama va kino aktyorligi boʻyicha taʼlim olgan.

Umri davomida 1000 dan ortiq filmlarga ovoz bergan. Xususan, „Qish sonatasi“ (Junsang), „Qashqirlar makoni“ (Poʻlat Alamdar), „Soʻyla, Qoradengiz“ (Vedad), „Sevgi iztirobi“ (Kamol), „Ichkarida“ (Komissar Yusuf, Sarp, Hasan qizil yonoq), „Devor“, „Ishkomli uy“, „Esmeralda“, „Ishq rishtasi“ „Vira va Zara“ kabi kino va seriallardagi bosh qahramonlar obrazini gavdalantirgan.

Qolaversa, u doimiy ravishda hindistonlik aktyor Shah Rukh Khanga ovoz berib kelgan.

Muxlislari Saʼdullayevni nafaqat filmlar dublyajidagi ovozi balki, monolog va sheʼrlar oʻqishi orqali ham yaxshi bilishadi. Shuningdek, Saʼdullayev faoliyati davomida bir muddat „Yoshlar“ telekanalida ham rejissyor sifatida faoliyat yuritgan

## Vafoti
Sanjar Saʼdullayev 2021-yil, 4-dekabr kuni Toshkent kasalxonalaridan birida, tongda vafot etdi. Janoza „Minor“ masjidida oʻqilishi aytilinga.

## Manbalar

## Havolalar

* Sanjar Saʼdullayev haqida yaqinlari bergan intervyu 1-qism, 2-qism
Galaxist

**Galaxist** - galaxa, ya’ni Talmudning huquqiy tarafini o‘rganuvchi shaxs. Q. Galaxa.
## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Galaxa, Alaxa

**Galaxa, Alaxa** - yahudiylik shariati. Yahudiylarning diniy, oilaviy, ijtimoiy hayotlarini tartibga soluvchi qonun-qoidalar majmuasi. Tor ma’noda aytganda, Tavrot,Talmud va keyingi ravvin davri manbalarida kelgan qonunlar majmui. Mazkur so‘z ivrit tilida “yurmoq” o‘zagidan olingan bo‘lib, “yo‘l” ma’nosini anglatadi. Ilk bor ushbu atama Mishnada uchraydi. Biror masala yuzasidan farmon, qaror ma’nosida qo‘llanilgan bo‘lsa, keyinchalik yahudiylikdagi diniy va huquqiy tizimga nisbatan qo'llanilgan. Galaxa insonning har qanday xatti-harakatini boshqarish normalarini o‘zida aks ettirgan.Boshqa bir tarafdan, mazkur tushuncha tavsifiy xarakter kasb etishi bilan bir qatorda, buyruqlarni ham o‘zida aks ettirgan.U yahudiy xalqining biror bir ish qilishida tutgan yo‘lini vasf qiladi.Bunda “Kimdir bu ishni amalga oshiradi, boshqa bir kishi esa u ishni” kabi iboralardan foydalaniladi.Biror bir o‘rinda “Buni qil!”, “Uni qilma!” kabi buyruq mayli ishlatilmaydi.Galaxa yordamida ruhoniylar o‘zlari tog'ri deb bilgan usulda yahudiylarning hayot tarzlarini tashkil etishga harakat qilganlar. Galaxaning manbalari sifatida quyidagilar belgilangan: 
1. Yozma Qonun;
2. Naqllarga asoslangan qonun-qoidalar;
3. Og‘zaki Qonun;
4. Sofrim qarorlari;
5. Urf.
## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Galaad

**Galaad** - Iyegovo shohidlari tashkilotiga qarashli AQSHning Nyu-Iork shahrida joylashgan missionerlar tayyorlash markazi.
## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Asa (Jambul viloyati)

**Asa** () — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Jambil tumanidagi qishloq. Jambul viloyatining maʼmuriy markazi va Asinskiy qishloq okrugi hisoblanadi. KATO kodi — 314030100.
Asa qishlogʻi Taraz shahridan 28 km shimoli-gʻarbda joylashgan boʻlib, u yerda temir yoʻl vokzali joylashgan. Qishloq 1941—1942-yillarda Jambul-Qoratov temir yoʻli qurilishi munosabati bilan tashkil etilgan. U yerda don va qand lavlagi qabul qilish punktlari mavjud. Taraz-Oqkoʻl-Saudakent avtomobil yoʻli ham Asa qishlogʻidan oʻtadi.
## Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 7868 kishini (3808 erkak va 4060 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 8640 kishi (4253 erkak va 4387 ayol) yashagan.
2019-yil boshida qishloq aholisi 8326 kishidan (4219 erkak va 4107 ayol) iborat boʻlgan.
## Mahalliy aholi orasidan chiqqan taniqli shaxslar
Fantast yozuvchi Shokan Alimbaev Kazbaevich.
## Manbalar
Ganjur

**Ganjur** - Tibet lamaparastlarining 108 jilddan iborat muqaddas manbasi. Unda Tripittakaning tarjimasi va tantrizmga doir ta’limot bayon etilgan.
## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Gavdala

**Gavdala** - yahudiylikda shanba va boshqa bayramlardagi yakunlovchi ibodat marosimi. Qadimda yahudiylar Shanba kuni nihoyasida katta stol atrofida jamlanib, Quyosh botgach shamlarni yoqishgan hamda hamdu sano aytishgan. Ovqatlanib bo‘lgandan keyingi hamdu-sanoga Shanba bilan boshqa kunlarni o‘rtasini ajratish maqsadida Gavdalani qo‘shishgan. Shanba kuni nihoyasi bilan stol tuzish odati yo‘qolib borgan. Qolaversa, kech kirishi bilan yeyish va ichish ta’qiqlangan. Rambamga ko‘ra, Gavdala Tavrotning amri bo‘lib, Shanba kunini muqaddas sanash, nafaqat, kunduzi balki, uning chiqishini ham muqaddasligi va boshqa odatiy kunlardan farqlanishini belgilashdir.
## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Gavamartan (Qayumars)

**Gavamartan (Qayurmars**) - zardushtiylikka ko‘ra, yer yuzida yaratilgan birinchi inson. Uning yarim tanasi ho‘kiz, yarim tanasi esa odam qiyofasida deb tushunilgan. Avestada Gava Martan - Ho‘kiz odam deb atalgan.
## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Vohumana

**Vohumana** - Ezgu niyat, chin ko‘ngillilik. Ahura Mazdaning emanatsiyalaridan birinchisi.
## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Vosil ibn Ato

**Vosil ibn Ato** — moʻʼtazila yo‘nalishining eng birinchi asoschisi va vosiliyaning yetakchisi. Vosil ibn Ato Gʻazzol (80/699-131/749 y.) Hasan Basriyning shogirdi bo‘lgan va aqlga tayanib fikr yuritganligi sabab Ahli sunna val-jamoadan ajralib chiqqan. Uning fikricha, «gunohi kabira qilganlar qiyomat kunida ikki manzil o‘rtasida bo‘lishadi». Haruriylardan hisoblangan moʻʼtaziliylar Ali, Muoviya va bitimga rozi bo‘lmagan kishilar ixtiloflashgan paytda «sahobalarning ishi bizga shubha tug‘dirdi», - degan odamlardir. Ularning nazdida, agarulardan avvalgi ish to‘g‘ri bo‘lganida bitim ham haqqoniy bo‘lar edi. Birinchi ish botil bo‘lib, ikki firqaning hech biriga rahbarlik qila olmasdan, ulardan uzoqlashadi. Kimki u ikkisiga ergashsa, xato qilgan bo‘ladi. Chunki imon so‘z va amal bo‘lib, ular haqida bizning bilganimiz shubhalidir.
Vosil azraqiylar fitnasi davrida Hasan Basriynin gsuhbatlarida faol ishtirok etar edi.Bu davr ulamolari kabira gunoh qiluvchilar ustidan turlicha hukmlarni e’lon qilar edilar.Masalan, bir firqa xoh kichik, xoh katta gunoh qilgan kiptini mushrik deb atasalar, boshqa birfirqa a’zolari azraqiylar kabi gunohkor bandalarni ham mushrik ham kofir deb atar edilar. Boshqa firqa ummat ijmo qilgan katta gunohlarni qiluvchilarga kofir va mushrik, ular ixtilof qilgan gunohlarni qiluvchilarga esa mujtahidlarning xulosasiga qarab baho berar edilar. Yanabir boshqa firqa gunohkor bandalarni munofiq deb atashar va kofirdan ham battar deb bilishar edi.
Ahli sunna val-jamoa ulamolari esa kabira gunoh kiluvchi kishini fosiq deb hukm yuritadilar. Bu aqida tobeinlardan boshlab, asrimizgacha davom etib kelmokda.
Vosil ibn Ato buyuk alloma Hasan Basriyning haqqoniy ta’limotidan yuz o‘girib, xavorijlar aqidasini qo‘llab-quvvatlagani uchun ustozining darsidan mahrum bo‘lib, o‘zi alohida firqa tashkil qilib oladi va bu firqaga Hasan Basriy moʻʼtazila firqasi deb nom beradi.
## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Vishvakarman

**Vishvakarman** - hinduizmga oid mifologiyada uchraydigan yaratuvchi, har narsani ko‘ruvchi va biluvchi, ilohiy usta va bunyodkor xudo nomi.
## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Vixara

**Vixara** - buddizmning ilk davrida sayyor monaxlar uchrashadiggan joy nomi.Keyinchalik bu nom monastirga aylangan.
## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Visparat

**Visparat** - “Avesto” tarkibiga kirgan uchinchi kitob nomi. U yigirma to‘rt bobdan tashkil topgan va har bir bob alohida “karde” deb atalib, ma’budlar sha’niga o‘qilgan duolar va ibodat ustida ularga murojaatlar hamda olamni bilishga doir pand-nasihatlardan iboratdir. Uni ibodat namozlari yig‘indisi ham deyishadi.
## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Vritra

**Vritra** - vedizmga oid miflarda uchraydigan iblis nomi. U zulmat va jaholat obrazida tasvirlanadi. Yakka kurashda Indra tomonidan mag‘lubiyatga uchratilgani rivoyat qilinadi.
## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Bouteloua eriopoda

***Bouteloua eriopoda*** **qora grama** sifatida tanilgan, Amerika Qoʻshma Shtatlarining janubi-gʻarbiy qismida joylashgan koʻp yillik dasht o‘simligi. *B. eriopoda* chorva uchun yaxshi ozuqa hisoblanadi.

Birinchi marta *Chondrosum eriopodum* sifatida 1848-yilda Nyu-Meksikodagi Del Norte daryosi yaqinida toʻplangan namunalardan tasvirlangan.

## Tarqalish
*B. eriopoda* AQShning quyidagi shtatlarida uchraydi: Arizona, Kaliforniya, Kolorado, Kanzas, Nyu-Meksiko, Nevada, Oklaxoma, Texas, Yuta va Vayoming.

## Manbalar
Vinaya-pitaka

**Vinaya-pitaka** - Tripitakaning rahboniylik odobi va xonaqoh nizomiga bag‘ishlangan qismi.
## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Vinaya

**Vinaya** - buddizmda axloq-odob qoidalarining umumiy nomi.Uning asosida ta’magirlikka qarshilik, jamiyatva uning individlari hayotiga ezgulik yo‘lidan tashqari holatda aralashmaslik g‘oyalari yotadi.
## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Fifty Shades of Grey

***“Fifty Shades of Grey”*** (tarjimasi: Grayning ellik xil ko'rinishi) — 2015-yilda rejissyor Sam Taylor-Jonson tomonidan suratga olingan, Kelly Marsel ssenariysi asosidagi erotik drama filmi. Film E. L. Jamesning 2011-yildagi xuddi shu nomdagi romaniga asoslangan bo'lib, bosh rollarni Dakota Jonson, Jamie Dornan, Jennifer Ehle va Marcia Gay Harden ijro etishgan. Hikoya yosh biznes magnati Christian Grey (Dornan) bilan sadomazoxistik munosabatlarni boshlagan kollej bitiruvchisi Anastacia Steel (Jonson) haqida.

## Rollarda
* Dakota Jonhson Anastacia "Ana" Steele rolida, Vashington shtati universitetida tahsil olayotgan 21 yoshli talaba.
* Jamie Dornan Christian Gray rolida, 27 yoshli milliarder, tadbirkor va Grey Enterprises Holdings Inc bosh direktori.
* Eloise Mumford Catrin "Keyt" Kavana rolida, Anastasiyaning eng yaxshi do'sti/xonadoshi, Kristianning akasi Elliot Grey bilan munosabatlarni boshlaydi.
* Jennifer Ehle Karla Uilks rolida,  Anastasiyaning onasi.
* Marsiya Gey Xarden doktor Greys Trevelyan-Grey rolida, Kristian Greyning asrab oluvchi onasi.
* Viktor Rasuk Xose Rodriges rolida,  Anastasiyaning yaqin do'stlaridan biri.
* Lyuk Grimes Elliot Grey rolida,  Kristianning asrab olingan akasi.
* Rita Ora Mia Grey rolida,  Kristianning asrab olingan singlisi.
* Maks Martini Jeyson Teylor rolida,  Kristianning qo'riqchisi va uning xavfsizlik boshlig'i.
* Kallum Keyt Renni - Rey Stil, Anastasiyaning otasi. 
* Endryu Airli Kristianning asrab oluvchi otasi Kerrik Grey rolida.
* Dylan Neal Bob Adams rolida, Anastasiyaning o'gay otasi.
* Entoni Konechni Pol Kleyton rolida, Clayton's Hardware Store egasining ukasi.
* Emili Fonda Martina rolida
* Andrea rolida Reychel Skarsten,  Kristianning yordamchisi

## Manbalar
Veles

**Veles** - qadimgi slavyan xalqlaridagi buyuk ilohlardan biri, Rodning o‘g‘li, Svarogning akasi, chorvachilik va san’at homiysi, yovvoyi tabiat egasi, sehrgar, sayohatchilar rahnamosi, omad ilohi. Uning nomi “Rus yilnomalarida” keltiriladi: jumladan, knyaz Oleg Perun va Veles nomlari bilan qasam ichgani haqida yozilgan.
## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Veda xudolari

**Veda xudolari** - Vedalarda xudolar - osmon xudolari, quyosh xudolari, havo xudolari, yer xudolari, ayol xudolar kabi xudolar toifasi haqida madhiyalar bayon etilgan.**Osmon xudolari**.Ular sirasiga Dyaus, Varuna, Indra kabi turli osmonlarni boshqarib turuvchi xudolar kiradi. Biroq Varuna keyinchalik suv va dengizlar xudosiga aylanib ketgan. **Quyosh xudolari.** Rigvedada quyosh energiyasining turlicha namoyon bo‘lishidan besh xudo yuzaga kelganligi haqida so‘z yuritilgan. Ularning eng qadimiysi Mitra (“do‘st”)dir. Surya quyoshning yorqinroq namoyon bo‘lgan ko‘rinishidir. U yunonlardagi Apollon kabi yetti ot biriktirilgan g‘ildirakli aravalarda tasvirlangan. Savitri esa quyoshning quvvat beruvchi kuchida namoyon bo‘ladi. Pushan muruvvatli hisoblanib, quyoshning mahsuldorlik faoliyatini o‘zida namoyon qiladi. Ularning yana biri Vishnu vedalarda zikr qilingan va keyinchalik unut bo‘lib ketgan xudolar orasida abadiy hisoblangan, hozirgi paytda butun Hindistonda ulug'lanadi. **Havo xudolari.** Ulardan tashqari bu xudolari qatoriga Ashvina va Savitar nomi bilan ataluvchi ikki tong xudosi ham qo‘shiladi. Ularning boshida osmon podshosi va oriylarning milliy xudosi Indra turadi. U, avvalo, ikkita sariq otga qo‘shilgan g'ildirakli aravada turuvchi jang xudosidir.U oriylar urug'ining yetuk sardori ramzidir. Dastavval Indra hind an’analarida chaqmoq xudosi sifatida namoyon bo‘lgan. Biroq bosqinchilar tomonidan ko‘p yillar davomida olib borilgan urushlar uni urush xudosiga aylantirdi. Yomg‘ir xudosi Panjanya, shamol xudosi Vayyular vedalarda aniq tasvirlanmagan.Ular tez-tez Indra bilan umumlashgan holda tasvirlanadi. Ulardan yana biri Rudna bo‘lib, odamlarning unga nisbatan cheksiz qo‘rquvlari ularni doimiy ravishda Rudnaga bag‘ishlab madhiya va duolar o‘qishga undagan. U Rigvedada Shiva (“yoqimli”) nomi bilan zikr etiladi.Keyinchalik Shiva Vishnu bilan birgalikda “ikki xudo” sifatida unutilgan Hindiston xudolari turkumi o‘rnini egalladi.**Yer xudolari.**Yer xudolarining eng ulug‘i yerda quyoshning, havoda chaqmoqning, yer ustida olovning mujassamlashuvi hisoblangan olov xudosi Agnidir.Agni haqidagi afsonalar Hindinstondan tashqarida vujudga kelgan.U odamlarning qurbonliklarini xudolarga yetkazuvchi ruhoniy sifatida tasavvur qilingan.Biror qurbonlik uning vositasisiz xudolarga yetib bormaydi, deb hisoblangan. **Ayol xudolar** qatoriga tong va tong nuri ma’budasi Ushas, daryo xudosi Sarasvatilar kirgan. Sarasvati keyinchalik braxmanizmda so‘z xudosi sifatida tasvirlangan.
## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Vasubandxu

**Vasubandxu** - VI asrda yashagan hind faylasuflaridan biri. Dastlab buddizmning xinayana yo‘nalishiga mansub bo‘lgan, keyinroq esa maxayana yo‘nalishiga oid “yogachara” vakiliga aylangan.
## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Videvdat

**Videvdat** - “Avesto”ning saqlanib qolgan to‘rtta kitobidan birinchisining nomi (devlarga qarshi qonun).Ushbu kitob “Avesto”ning saqlanib qolgan kitoblari orasida eng mukammali hisoblanadi. U yigirma ikki bob bo‘lib, boblari “Fragard” deb nomlangan. Fragardlarning ma’nosi, vazifasi, uslubiy tuzilishi turlicha: birinchi fragard - odamlar yashaydigan barcha yurtlarni Axura Mazda qanday yaratgani to‘g‘risida bo‘lib, ular orasida Xorazm, So‘g‘d, Marg‘iyona, Baxdi (Balx) va boshqalar bor; ikkinchi fragardda Jamshid podsholigi - kasallik, o‘lim, azob-uqubatlar bo‘lmagan zamon haqida, ya’ni insoniyatning oltin asri haqida gap boradi; uchinchi fragard dehqonchilikning savobli sharofatlari haqida va h.k.
## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Paschberg

**Paschberg** — Insbruk janubidagi Patscherkofel etagidagi oʻrmonli togʻ tizmasi, uning choʻqqisi *Lanser Kopf* (930 m).

## Manzili, landshafti va geologiyasi
Hudud gʻarbdagi Sill darasi va Viller Bachdan sharqda Ambras qal’asi yaqinidagi Lanser Bachgacha choʻzilgan. Shimoldan janubga yoʻnalishda Paschberg Insbruk yaqinidagi Inn vodiysining vodiy tubidan muzlik davrida hosil boʻlgan teraslargacha — *past tog 'tizmalari* deb ataladi. Bu oʻlik muz qoldigʻi boʻlib, u choʻkindi va yer osti erishi bilan qoplanganidan soʻng, hali ham baʼzi oʻlik muz koʻllarini oʻz ichiga olgan depressiyani qoldirgan, ularning baʼzilari ham loyqalangan. Paschberg — Inn vodiysi yanada chuqurlashganidan keyin depressiyaning chetida qolgan narsa.

## Tarixi va rivojlanishi
Past togʻ tizmasi hududi tarixdan oldingi aholi punkti boʻlib, eng muhim aholi punkti, ehtimol, Igls janubidagi *Goldbichlda* boʻlgan (tosh davri, ayniqsa bronza davri dalillari), ammo turar-joy qoldiqlari etagidagi *Goarmbichlda* ham topilgan. Vill (La-Tène) yaqinidagi Lanser Kopf. Bugungi kunda Alp togʻlarining asl aholi punkti botqoqli vodiy pollarini emas, balki baland togʻlarni oʻz ichiga olgan deb taxmin qilinganligi sababli, hudud boshqa vodiy yelkalari bilan birga Insbrukning turar-joy yadrosini ifodalashi kerak. Groambichl topilmalari shuni koʻrsatadiki, bu vaqtda baland platodagi koʻl, ehtimol, ancha katta edi.

Birinchi marta 1141-yilda Wilten Abbey hujjatida *"Phlanters"*  nomi bilan tilga olingan togʻ Oʻrta asrlarda ham strategik ahamiyatga ega boʻlib qoldi; sharqiy qismida Ambras qal’asi edi, Uygʻonish davridan beri Tirol knyazlarining ajoyib qal’asi, Sill ustidagi Viller Bax orqasidagi gʻarbiy shpalda bir vaqtning oʻzida tashlab ketilgan va bugungi kunda tanib boʻlmaydigan Strasfrid qal’asi boʻlgan.

Paschberg yugurish yoki tog 'velosipedi kabi koʻplab boʻsh vaqtlarni oʻtkazish imkoniyatini taklif qiladi, u yerda oʻrmon milyasi, golf maydoni va bir nechta kichik toqqa chiqish bogʻlari mavjud. Mashhur ekskursiya yoʻnalishlari — Lanser See, Lanser Moor, Tummelplatz urush qabristoni va Mühlsee .

Jamoat transporti uchun Paschberg tramvay liniyasi orqali xizmat qiladi&nbsp;6 (past togʻli temir yoʻl) rivojlangan. Pashberg oʻrmonining oʻrtasida loyqalangan koʻl ustidagi past togʻli temir yoʻlning *Tantegert* yonbagʻirlari joylashgan boʻlib, unda bugungi kunda ham yashaydigan darvozabonning yozgi uyi mavjud. Ism *Tann-t-Egart* (tanndagi oʻtloq) dan olingan.

*Lanser Kopfda* Ikkinchi Jahon urushidan qolgan zenit qurollari ombori qoldiqlari bor.

## Havolalar

* Xarita va yoʻl tavsifi 

## Manbalar
Matt LeBlanc

**Matthew Steven LeBlanc**
(talaffuzi: Metyu Stiven LeBlan; 1967-yil 25-iyulda tugʻilgan) — amerikalik aktyor. U NBC telekanalida namoyish etilgan *[[Friends]]* sitkomida gavdalantirgan Joey Tribbiani roli bilan mashhurlikka erishgan.

## Manbalar

## Havolalar
* 
*
Erotik laktatsiya

**Erotik laktatsiya** — ayolning koʻkragiga emizish orqali jinsiy qoʻzgʻalishni. Kontekstga qarab, amaliyotni kattalar emizishi deb ham atash mumkin.

„Sut fetishizmi“ va „laktofiliya“ parafiliya uchun tibbiy, diagnostik atamalar boʻlib, ICD-10 va DSM-IV tasnifining aniq mezonlariga muvofiq kasalliklar qatoriga kiradi.

## Manbalar