open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Oʻzbekistondagi ukrainlar

Oʻzbekistondagi ukrainlar () — Oʻzbekistondagi milliy hamjamiyatlardan biri boʻlib, bir necha tarixiy davrlar ichida shakllangan. 2010-yil holatiga koʻra, Oʻzbekistondagi ukrainaliklar soni taxminan 86 ming kishini tashkil qiladi.

## Miqdoriy va ijtimoiy tarkibi
Etnik ukrainlarning ixcham yashash joylari: Toshkent shahri (38 313 kishi), Toshkent (13 005 kishi), Samarqand (8 949 kishi), Fargʻona (5 671 kishi) va Buxoro (2795 kishi) viloyatlari.

Oʻzbekistondagi ukrain hamjamiyatining tarkibi ancha xilma-xil boʻlib, siyosiy, jamoat arboblari, tadbirkorlar, olimlar, sanʼat arboblarini oʻz ichiga oladi. Ularning aksariyati pensiya yoshidagilardir.

## Xorijiy ukrainlarning jamoat tashkilotlari va ularning maqomi
Oʻzbekiston Respublikasida 6 ta Ukraina madaniyat markazlari rasmiy roʻyxatga olingan:

# 2001-yilda Toshkent shahrida tashkil etilgan „Slavutich“ respublika ukrain madaniyat markazi. U Oʻzbekiston Respublikasining barcha ukrain madaniyat markazlarini birlashtiradi va faoliyatini muvofiqlashtiradi.

# „Slavutich“ Respublika ukrain madaniyat markazi Toshkent viloyati boʻlimi. 2002-yilda tashkil etilgan.

3. Yangiyoʻl shahar „Nadezhda“ Ukraina madaniyat markazi. 1999-yilda tashkil etilgan.

4. „Slavutich“ Respublika ukrain madaniyat markazi Olmaliq shahar filiali. 2003-yilda tashkil etilgan.

5. „Slavutich“ Respublika ukrain madaniyat markazi Nukus shahar filiali. 2005-yilda tashkil etilgan.

6. „Slavutich“ Respublika ukrain madaniyat markazi „Mechta“ Navoiy viloyati filiali. 2005-yilda tashkil etilgan.

## Taniqli shaxslar
* Oksana Nechitaylo (1984) — asli ukrainalik oʻzbek qoʻshiqchisi, „Soʻgʻdiyona“ nomi bilan mashhur;
* Boris Beder (1908-1989) — Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan geolog, Toshkent mineral suvining kashfiyotchisi;
* Konstantin Bondarev (1972) — ukrainalik siyosatchi. Ukraina xalq deputati. „Batkivshchina“ partiyasining aʼzosi;
* Aleksey Golubenko (1923-2001) — Ulugʻ Vatan urushi qatnashchisi, Sovet Ittifoqi Qahramoni;
* Viktor Karpenko (1977) — oʻzbekistonlik futbolchi;
* Valentin Kovalenko (1975) — oʻzbekistonlik futbol hakami;
* Vladimir Kozak (1993) — oʻzbekistonlik futbolchi, Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi aʼzosi.
* Yegor Krimets (1992) — oʻzbekistonlik futbolchi, Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi aʼzosi.

## Havolalar
Gabriel Fernandezning oʻldirilishi

**Gabriel Daniel Fernándes** (2005-yil 20-fevral — 2013-yil 24-may) Kaliforniyaning Palmyle shahrida yashovchi sakkiz yoshli bola boʻlib, u bir necha oy davomida zoʻravonlik va qiynoqqa solingan va oxir-oqibat 2013-yil 22-may kuni oʻzining halokatli kaltaklanishi bilan yakunlangan. Bu ikki kundan keyin uning oʻlimiga olib keldi. Uning onasi Pearl Fernandez va uning sevgilisi Isauro Aguirre qiynoqlarning alohida holatlari bilan birinchi darajali qotillikda ayblanib, sudlangan. Pearl Fernandez umrbod qamoq jazosiga, Isauro Aguirre esa oʻlimga hukm qilindi.

## Zoʻravonlik va qotillik
Pearl Fernandez va Isauro Aguirrening uyida boʻlgan sakkiz oy davomida Gabriel Fernandez muntazam ravishda yomon munosabatda boʻlgan va qiynoqqa solingan. Suiisteʼmol qilish suyaklarning sinishiga olib keladigan muntazam jismoniy zarbalarni oʻz ichiga oladi; mushuk axlati va axlatini, oʻz qusuqlarini va buzilgan yoki muddati oʻtgan ovqatni eyishga majbur qilish; sigaretalar bilan kuyish; BB toʻpponchasi bilan tananing turli joylariga, shu jumladan yuz va payiga oʻq otish; qalampir seping; ayollar odatda kiyadigan kiyimlarni kiyishga, kichkina shkafda bogʻlab, ogʻzini bogʻlab uxlashga, muzdek sovuq vannalar olishga majbur boʻladilar. Fernandezning akalarining soʻzlariga koʻra, Fernandez zoʻravonlikka uchraganida, uning onasi va oʻgay otasi kulishardi. Maʼlumotlarga koʻra, Agirre Fernandezga yomon munosabatda boʻlgan, chunki u gey ekanligiga ishongan. Zoʻravonlik va qiynoqlar Fernandezning akalariga tarqalmadi.

##### Oʻlim
2013-yil 22-may kuni Pearl Fernandez 9-1-1 raqamiga qoʻngʻiroq qilib, oʻgʻli Gabriel Fernandez nafas olmayotgani haqida xabar berdi. Fernandez oʻyinchoqlarini tozalay olmagani uchun onasi va Agirre tomonidan kaltaklangan edi. Birinchi qutqaruvchilar yetib kelganlarida, uni yerda bir qancha jarohatlar bilan yalangʻoch holda topishdi. Agirre ularga Fernandezning „gey“ ekanligini tushuntirdi, garchi maʼlumotlar ahamiyatsiz edi. Feldsherlar uni kasalxonaga olib borishdi, u yerda shifokorlar uning miyasi oʻlgan deb eʼlon qilishdi. U ikki kundan keyin, 2013-yil 24-mayda Los-Anjeles bolalar kasalxonasida vafot etdi. U sakkiz yoshida vafot etdi va rasmiy otopsi shuni koʻrsatdiki, u pichoqlash, tashlab ketish va ommaviy toʻyib ovqatlanmaslik bilan ogʻir travmadan vafot etgan.
## Manbalar
Daxmai shohon

**Daxmai shohon** — hukmron sulola vakillari dafn etilgan xaziralar.

* Daxmai shohon — Buxoroda Temuriylar, Shayboniylar, Ashtarxoniylar va Mangʻitlar sulolalari vakillari dafn etilgan xazira;
* Daxmai shohon — Qoʻqonda Minglar sulolasi vakillari dafn etilgan xazira;
Daxmai shohon (Buxoro)

**Daxmai shohon (Shohlar daxmasi, Podshohlar xilxonasi)** — meʼmoriy yodgorlik. Temuriylar, Shayboniylar va Ashtarxoniylar sulolalari vakillari dafn etilgan daxmalardan tashkil topgan xilxona. Oʻzbekistonning Buxoro viloyati Kogon tumani Qasri Orifon qishlogʻidagi Bahouddin Naqshband majmuasida joylashgan.

Daxmai shohon *"Raravi daroz"* nomli uzun yoʻlak boʻylab joylashgan, toʻrtburchak tarhli, 2,5 metr balandlikda, usti kulrang marmarlar bilan qoplangan. Marmardagi tokchalar, ustunchalar, bezaklar, naqshlarning baʼzida yozuvlar bilan uygʻun holda uchrashi marmar oʻymakorligi va xattotlik sanʼatining oʻziga xos namunalaridir.

Daxmai shohon sufa shaklida baland koʻtarilgan 6 ta daxmalardan tashkil topgan. Daxmalar katta gʻishtin parallel koʻrinishida boʻlib, bezakli marmar bilan qoplangan. Ustidagi qabrtoshlar yuzasiga bitilgan Qurʼon oyatlari, tarixiy ismlar va sanalar, sanʼatkorona bezaklari hamda oʻziga xos, betakror meʼmoriy shakli bilan diqqatga sazovordir.

Daxmai shohondagi *"Temuriy sultonlar daxmalari"*, *"Shayboniylar daxmasi"*, *"Abdullaxon II daxmasi"*, *"Imomqulixon daxmasi"*, *"Subhonqulixon daxmasi"*, *"Podsho Oyim daxmasi"*, *"Ubaydullaxon II daxmasi"* har biri alohida nom ostida Oʻzbekiston moddiy va madaniy meʼrosining koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat himoyasiga olingan.

## Temuriylar sulolasiga tegishli daxmalar
Daxmai shohon tadqiq etilishi natijasida unda XV asrga va Temuriylarga tegishli daxmalar aniqlangan.

## Shayboniylar sulolasiga tegishli daxmalar
Daxmai shohon tadqiq etilishi natijasida unda XVI asrga va Abdullaxon IIga tegishli *"Abdullaxon daxmasi"* aniqlangan.

## Ashtarxoniylar sulolasiga tegishli daxmalar
Daxmai shohon tadqiq etilishi natijasida 1690-yillarda Subhonqulixon va uning xotini Sitorai Mohi xossa tomonidan 3 ta daxma (*"Subhonqulixon daxmasi"*, *"Ubaydullaxon daxmasi"*, *"Podsho Oyim daxmasi"*) qurilganligi; daxmalarda Imomqulixon va Nadr devonbegilarning nomlari ham bitilganligi aniqlangan.

Manbalarga koʻra, Abulfayzxon ham shu yerda dafn etilgan.

Subhonqulixon va Ubaydullaxon daxmalarining tarxi bir-birini takrorlaydi. Ularning janubiy qismida qubbasimon koridor-vestibul, uning tomida tuynuklar, shimoliy devorida esa qubbasimon daxmalarga olib kiruvchi eshiklar joylashgan.

Ayollar daxmasi — bir-biri bilan qiya gumbazli xochsimon shakllar koʻrinishidagi keng tuynuklar orqali tutashtirilgan 6 ta xonadan iborat. Xonalardan birining tepasi zinapoyali vestibul hisoblanadi.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* 
* 
*
Shamsiyabonu (Buxoro xonligi)

**Shamsiyabonu** — ashtarxoniylar oʻzbek sulolasi malikasi. Din Muhammadxonning xotini. Buxoro xonligining hukmdorlari — Imomqulixon va Nadr Muhammadxonlarning onasi hamda Mangʻitlar oʻzbek sulolasi vakillarining amir Haydardan (1800—1826) boshlab barcha Buxoro amirligi hukmdorlarining bibikalonidir.

Shamsiyabonu taxminan XVI asrning 2-yarmida Mashhadda, Safaviylar davlatida tugʻilgan. Ota tomondan eronlik sayyidlar naslidan boʻlgan. Manbalarda nasabnomasi quyadgicha boʻlgan deb koʻrsatiladi: Shamsiyabonu binti Mirzo Badiuzzamon ibn Mirzo Muhammad Amin Mashhadiy ibn Mirzo Muhammad Safar ibn Mirzo Muhammad Muhsin ibn Mirzo Ali Rizo ibn Mirzo Muhammad Taqi ibn Mirzo Sayyid Abu Solih ibn Mir Sayyid Muhammad Muʼin ibn Mirzo Hidoyatulloh ibn Mirzo Sayyid Nuriddin Muhammad ibn Mir Jaloliddin Muhammad ibn Mir Sayyid Abu Muhammad ibn Imom Muhammad Askariy ibn Imom Ali Naqi ibn Imom Muhammad Taqi ibn Imom Muso Ali ibn Rizo ibn Imom Muhammad Kozim ibn Imom Muhammad Jaʼfar Sodiq ibn Imom Muhammad Boqir ibn Imom Zaynulobidin ibn Imom Muhammad Husayn ibn amir al-moʻminin Ali ibn Abu Tolib.

Shaxzoda Abdulmoʻminxon tomonidan Mashhad shahri qoʻlga olinganidan soʻng koʻpchilik shahar aholisi qoʻlga olinib qul sifatida Movarounnahrga yuboriladi. Ular orasida Shamsiyabonu ham bor edi. Qizni Din Muhammadxon oʻz nikohiga oladi. Ulardan Imomqulixon va Nadr Muhammadxonlar dunyoga keladi.

Malikaning tarix oldidagi xizmatlari hali yetarli tadqiq etilmagan. Uning oʻgʻli Nadr Muhammadxon sayyidlar avlodidan boʻlgan Joʻyboriylarning avlodi Podshoh oyimga uylanadi. Sayyidlar avlodidan boʻlgan Shamsiyabonuning Din Muhammadxonga va Podshoh oyimning Nadr Muhammadxonga turmushga chiqishi sababdan muarrixlar Ashtarxoniylar va Mangʻit hukmdorlarini ham Chingiziy, ham sayyidlar naslidan deb qarashadi.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* 
*
Sherzod Karimov

**Sherzod Karimov** (1989-yil 26-yanvarda tugʻilgan; Fargʻona, Oʻzbekiston SSR) – oʻzbek futbolchisi, yarim himoyachi pozitsisyasida oʻynagan.

## Futbolchilik faoliyati
Sherzod Karimov professional faoliyatini 2006-yilda „Shayxontohur“ kluibda Birinchi liga musoboqasida boshlagan. 2008-yilda esa Oliy liganing „Qizilqum“ klubiga oʻtdi. Karimov „Qizilqum“ tarkibida 2009-yil boshiga qadar toʻp urgan va shu vaqt ichida jamoa tarkibida oʻn ikkita oʻyin oʻtkazgan.

2009-yil boshida Sherzod Karimov Toshkentning "Paxtakor" klubi bilan shartnoma imzoladi. 2013-yilning fevral oyida „Paxtakor“ Sherzod Karimovni Xitoyning „Qingdao Zhongnen“ klubiga ijaraga bergan edi. Xitoy terma jamoasi tarkibida Sherzod Karimov asosiy tarkibda joy ololmadi va oʻsha yilning iyun oyida „Paxtakor“ga qaytdi. U shu vaqtga qadar „Paxtakor“ safida 124 ta oʻyinda maydonga tushib, 19 ta gol urgan.

2022-yil mavsum yakunida futbolchilik faoliyatini yakunlagan.

### Milliy terma jamoa
Karimov U-19, U-20, U-23 va kattalar terma jamoasida Oʻzbekistonni toʻrtta xalqaro toifada himoya qilgan.

## Yutuqlar
*  Oʻzbekiston chempioni: 2012, 2014, 2015, 2018
*  Oʻzbekiston vitse-chempioni: 2009, 2010, 2019
*  Oʻzbekiston chempionati bronza medali sovrindori: 2011
*  Oʻzbekiston kubogi sohibi: 2009, 2011
*  Oʻzbekiston Pro ligasi: 2021

## Manbalar

## Havolalar

* Sherzod Karimov Footballfactsru saytida

* Sherzod Karimov Soccerway saytida
* Sherzod Karimov National-Football-Teams.com saytida
* Sherzod Karimov  Transfermarkt saytida
Anvar Gʻofurov

**Anvar Xusainovich Gʻofurov** (1982-yil 14-mayda tugʻilgan; Samarqand, Oʻzbekiston SSR, SSSR) – oʻynagan oʻzbek futbolchisi. 2000-yildan Oʻzbekistonning bir-nechta futbol klublari safida va 2007—2010-yillarda Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasida himoyachi sifatida toʻp surgan.

## Martaba
Anvar Gʻofurov professional faoliyatini 2000-yilda „Jizzax Soʻgʻdiyona“ jamoasida boshlagan. 2002-yilda Toshkentning „Paxtakor“ klubiga oʻtgan boʻlsa, 2003-yilda esa Namanganning „Navbahor“ klubi bilan shartnoma imzoladi.. 2005-yilda Anvar Samarqandning „Dinamo“ jamoasiga oʻtgan, biroq bor yoʻgʻi bir mavsum oʻynab, „Mashal“ jamoasiga oʻtgan. Gʻofurov 2008-yilgacha „Mashal“da toʻp urgan boʻlsa, keyingi yili Toshkentning „ Bunyodkor“ klubi bilan shartnoma imzoladi. Gʻofurov shu vaqtga qadar „Bunyodkor“ bilan 84 ta oʻyinda maydonga tushib, 3 ta gol urgan.

### Terma jamoadagi faoliyati
Anvar Gʻofurov Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi tarkibida 2007-yilda maydonga tusha boshlagan. 2010-yilda terma jamoadagi faoliyatini yakunlagan. Umumiy hisobda u milliy terma jamoa safida 21 ta oʻyinda maydonga tushib, bitta gol urgan.

## Yutuqlari

; „Paxtakor“

* Oʻzbekiston chempioni: 2002
* Oʻzbekiston kubogi sohibi: 2002

; „Mashal“

* Oʻzbekiston chempionatining bronza medali sovrindori: 2007-yil

; „Bunyodkor“

* Oʻzbekiston chempioni: 2009, 2010, 2011, 2013
* Oʻzbekiston vitse-chempioni: 2012
* Oʻzbekiston kubogi sohibi: 2010, 2012, 2013
* Oʻzbekiston kubogi finalchisi: 2009, 2014
* Oʻzbekiston Superkubogi sohibi: 2013

## Manbalar

## Havolalar

* 
*
Oʻzbekistondagi ozarbayjonlar

**Oʻzbekistondagi ozarbayjonlar** (*Özbəkistan azərbaycanlıları*) — ozarbayjon diasporasiga kiradi. Ular Oʻzbekiston fuqarolari va etnik ozarbayjon millatiga mansub doimiy aholi vakillaridir. Ozarbayjon va Oʻzbekiston avvallari Rossiya imperiyasi, keyin esa Sovet Ittifoqi tarkibiga kirgan. Ayni paytda Oʻzbekistonda 35 848 nafardan ortiq ozarbayjonlar istiqomat qiladi. Bu Oʻzbekiston aholisining 0,15 foizini tashkil qiladi.

Ozarbayjon hamda Oʻzbekiston oʻrtasidagi madaniy aloqalarni yanada mustahkamlash, madaniyat va turizm sohasidagi hamkorlikni rivojlantirish, shuningdek, Ozarbayjonning madaniy, lisoniy, tarixiy, ijtimoiy, iqtisodiy, ilmiy-texnikaviy va madaniy-gumanitar sohalarini rivojlantirish borasida targʻibot-tashviqot ishlarini olib borish maqsadida Ozarbayjon Oʻzbekiston Respublikasida oʻz madaniyat markazini tashkil etgan. 2010-yil 27-sentabr kuni Toshkentda Ozarbayjonning Oʻzbekistondagi elchixonasi qoshidagi Haydar Aliyev nomidagi madaniyat markazi binosi kapital ta’mirlash va restavratsiyadan soʻng foydalanishga topshirildi. Ochilish marosimida Ozarbayjon Respublikasi Prezidenti Ilhom Aliyev va Oʻzbekistonning oʻsha davrdagi Bosh vaziri Shavkat Mirziyoyev ishtirok etdi. 2013-yildan boshlab Haydar Aliyev nomidagi Ozarbayjon madaniyat markazi oʻz faoliyatini kengaytirib, muhim tadbirlarni oʻtkaza boshladi.

## Mashhur namoyandalari
* Seyid Rezo Alizoda
* Maqsud Shayxzoda
* Firudin Safarov
* Eynulla Aliyev
* Qafar Abdullayev
* Shevket Gudarli
* Koʻkeb Aliyeva
* Nasiba Abdullayeva
* Rizo Ixtiyor
* Rovshan Ibodov
* Shargʻiya Shixaliyeva
* Nargiz Poʻladxonova
* Jabrayil Idrisov
* Ramida Poʻladxonova
## Manbalar

## Havolalar
* Ozarbayjonning Oʻzbekistondagi elchixonasi qoshidagi Haydar Aliyev nomidagi madaniyat markazi rasmiy veb sayti
Shayboniylar daxmasi

**Shayboniylar daxmasi** — Shayboniylar oʻzbek sulolasi vakillari dafn etilgan daxmalar.

* Shayboniylar daxmasi — Buxorodagi Daxmai shohonda joylashgan meʼmoriy yodgorlik;
* Shayboniylar daxmasi — Samarqanddagi Registon maydonida joylashgan meʼmoriy yodgorlik;
Shayboniylar daxmasi (Buxoro)

**Shayboniylar daxmasi** — oʻrta asr meʼmoriy yodgorligi. Shayboniylar oʻzbek sulolasi vakillari dafn etilgan daxma — marmar sufa. XVI asrda bunyod etilgan. Daxmai shohondagi Oʻzbekiston moddiy va madaniy meʼrosining koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat himoyasiga olingan 6 ta daxmadan biri. Oʻzbekistonning Buxoro viloyati Kogon tumani Qasri Orifon qishlogʻidagi Bahouddin Naqshband majmuasida joylashgan.

## Manbalar

## Adabiyot
*
Shamsiyabonu

**Shamsiyabonu** — oʻzbek sulolalari malikalari.

* Shamsiyabonu — Buxoro xonligi malikasi;
* Shamsiyabonu — Buxoro amirligi malikasi.
Fragile

„**Fragile**“ ingliz qoʻshiqchisi Sting ijro etgan qoʻshiqdir. Xonandaning 1987-yilda eʼlon qilingan *[[...Nothing Like the Sun]]* nomli ikkinchi studiyaviy albomiga kiritilgan. 1988-yilda singl oʻlaroq chiqarilgan. Tarona Birlashgan Qirollik singllar xit-paradida 70-pogʻonagacha koʻtarilgan. Bundan tashqari, ashula Stingning 1988-yilda eʼlon qilingan *Nada como el sol* nomli mini-albomi uchun „Fragilidad“ va „Fragil“ nomlari ostida mos ravishda ispan va portugal tillarida ham kuylangan.

Qoʻshiq 1987-yil Nikaraguada gidroenergetika loyihasi ustida ishlayotgan chogʻida Contras tomonidan oʻldirilib ketilgan amerikalik quruvchi-injener Ben Linder xotirasiga bagʻishlangan.

„Fragile“ qoʻshigʻi Stingning 2001-yil 11-sentyabr terror xurujlari oqshomida yozilgan *[[...All This Time]]* nomli konsert-albomida ochilish qoʻshigʻi oʻlaroq xizmat qilgan. Sting ushbu ashulani violangel chaluvchi Yo Yo Ma bilan birgalikda Yutaning Salt Lake shahrida oʻtkazilgan 2002-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlari ochilish marosimida ijro etgan. Bundan tashqari, qoʻshiq 1995-yilda Oscar mukofotiga nomzod boʻlgan *[[The Living Sea]]* nomli hujjatli filmda ham yangragan.

## Trek-list

**UK 7" Single**
# „Fragile“ -
# „Frágil“ (portugalcha) -

**Bolivian 7" Single**
# „Fragil“ -
# „Si Estamos Juntos“ -

**UK CD Single/ UK 12" Single**
# „Fragile“ — 3:45
# „Frágil“ — 3:50
# „Frágilidad“ — 3:52
# „Mariposa Libre“ — 4:54

**Spanish 7" Single**
# „Fragile“ — 3:54
# „Frágil“ (portugalcha) — 3:50

**European 7" Single**
# „Fragile“ — 3:54
# „Frágil“ (portugalcha) — 3:50

**German 12" Maxi Single/ European CD Maxi Single**
# „Fragile“ — 3:54
# „Up From The Skies“ — 10:06
# „Someone To Watch Over Me“ — 4:32

**Uruguayan 7" Single**
# „Fragile“ (ispancha) — 3:55
# „Conversation With A Dog“ — 3:34

**Canadian 7" Single/ US 7" Single/ Japanese 3" CD Single/ Japanese Promo 3" CD Single**
# „Fragile“ — 3:54
# „Fragilidad“ (ispancha) — 3:52

**Portuguese 7" Single**
# „Fragile“ — 3:54
# „Frágil“ (portugalcha) — 3:52

**US Promo 7" Single**
# „Fragile“ — 3:54
# „Fragile“ — 3:54

**French 7" Single/ French CD Single**
# „Fragil“ (portugalcha) — 3:50
# „Mariposa Libre“ — 4:54

**Spanish 7" Single**
# „Fragilidad“ — 3:52
# „Fragil“ (portugalcha) — 3:50

**Mexican 7" Promo Single**
# „Fragilidad“ — 3:52
# „Fragilidad“ — 3:52

**French 12" Promo Single**
# „Fragil“ (portugalcha) — 3:50
# „Fragil“ (portugalcha) — 3:50

## Chartlar

### Haftalik

### Yillik

## Manbalar
Bibi Otun

**Bibi Otun (Bibi Otun binti Gʻani maxdum, Bibi otun, Bibi otun oyim)** — Mangʻitlar oʻzbek sulolasi malikasi. Buxoro amirligi hukmdori Amir Shohmurodning (1785—1800) xotini. Jannatmakon madrasasi donatori.

## Kelib chiqishi
Bibi Otun XVIII asrda Muhammad Gʻani maxdum xonadonida Buxoroda tugʻilgan. Uning ajdodlari tariqat ahlidan edi. Bobosi shayx Koʻlobiy nomi bilan mashhur Xalifa Jonmuhammad Koʻlobiy edi.

## Hayoti
Bibi Otun ham hol ham qol ilmidan xabardor edi. U ajdodlari yoʻlini davom ettirib oʻz hisoblari evaziga Jannatmakon madrasasini bunyod ettiradi va naqshbandiya tariqati vakilini bu yerga mudarris etib tayinlaydi. Ushbu oʻquv dargohi Buxoro inqilobiga qadar mujaddidiya-naqshbandiya tariqati gʻoyalarini targʻib qiluvchi maktablardan biri boʻlib qoladi. Inqilob davrida ilm maskani vayron etiladi.

## Oilasi
Bibi Otun Amir Shohmurodning xotini, ulardan Mir Husayn va Bibi Robia dunyoga kelishgan.

## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Paul Cornu

**Paul Cornu** (; 1881-yil 15-iyun, Glo-la-Ferrier — 1944-yil 6-iyun, Lisieux) — fransuz mexanik-ixtirochi va aviatori, ilk vertolyotsoz, vertolyotda uchgan dunyodagi birinchi odam (1907-yil 3 (13) — noyabr).

## Tarjimai holi
Jules va Lisieux Cornuning 15 ta farzandi ichida eng kattasi boʻlgan. 1890-yilda, Paul 9 yoshga toʻlganda, oila Normandiyadagi Lisieuxga koʻchib oʻtdi. Uning otasi Jyul, qoʻli gul hunarmand boʻlgan, chizishni bilgan va bir nechta ixtirolarga ega edi, 1884-yilda u dirijabl rejasini tuzadi. Otasining sevimli mashgʻulotlari albatta oʻgʻli Paulning kelajagiga ijobiy taʼsir qiladi.

Paul 14 yoshida u oʻzining birinchi ixtirosini — inkubator uchun harorat regulyatorini ixtiro qildidi. U otasi bilan oilaviy garajda ishlar, velosiped va tikuv mashinalarini taʼmirlardi. Ularning ustaxonasida nasos va motorlar ham taʼmirlanardi.

U butun umrini boʻydoqlikda oʻtkazdi. Normandiyada qoʻshinlarni tushirish operatsiyasining birinchi kunida Ittifoqchilarning fransuz qirgʻoqlarini bombardimon qilishi natijasida halok boʻlgan.

## Vertolyot ixtirosi
Avval, Cornu faqat ikki ot kuchiga ega boʻlgan kichik motor bilan harakatlanadigan ikki vintli vertolyot modelini yasaydi. Uning ogʻirligi 13 kilogrammni tashkil etadi va u ishlaydi.

Cornu 1906-yil 4-oktyabrda mahalliy kollej hovlisida vertolyotning ishlashini namoyish etdi. Hayratga tushgan tomoshabinlar oldida kichik vertolyot uchib ketdi.

Shundan soʻng odamlar ixtirochi haqida gapira boshlashdi. Shahar, homiylar yordamida muhandisga moliyaviy yordam berdi va u bir odamni havoga koʻtarishga qodir boʻlgan yanada kuchli prototipni yasashga kirishdi. 3 (13) — noyabrda Normandiyada, u butun dunyoda birinchi boʻlib Vertolyotda uchib yerdan 2 m balandlikka koʻtarilib, havoda taxminan 20 soniya uchib turishga muvaffaq boʻldi. Cornuning asosiy maqsadi vertolyotni boshqariladigan qilish edi. Shu maqsadda ixtirochi parraklar ostiga maxsus sirtlarni oʻrnatdi, ular parraklardan kelayotgan havo oqimini qaytarib, qurilmaga maʼlum miqdorda manevr qilish imkoniyatini berardi. Cornu vertolyoti hali ham yomon boshqarilsa-da, muammoga yechim topishda toʻgʻri yoʻnalish olgandi.

## Vertolyot nusxasi

2007-yil 13-noyabrda Paul Cornuning butun dunyoda ilk bor amalga oshirgan parvozining 100 yilligi munosabati bilan, Byukkeburg vertolyotlar muzeyi tomonidan ixtiroching „**Cornu № II**“ vertolyotining haqiqiy oʻlchamdagi nusxasini yasaydi va uni muzey ekspozitsiyasiga qabul qildi.

## Ixtirolar
Vertolyotdan tashqari:

* 1898-yil — motorli velosiped;
* 1899-yil — aylanuvchi dvigatel uchun patent;
* 1900-yil — oʻzgaruvchan siqish darajasi boʻlgan porshenli dvigatel;
* 1901-yil — termal soat;
* 1902 va 1903 — bugʻli uch gʻildirakli velosiped va mototsikl;
* 1904-yil — kamlitrli (malolitrajka).

## Manbalar

## Adabiyotlar

* Savinskiy Yu. E. Nasledniki injenera da Vinchi. — CreateSpace Independent Publishing Platform, 2012. — 460 s. — .
Crazy, Stupid, Love

***Crazy, Stupid, Love*** () 2011-yilda katta ekranlarga chiqqan romantik kinokomediyadir. Film rejissorlari Glenn Ficarra va John Requa, ssenariynavis Dan Fogelman boʻlib, bosh rollarni jonlantirganlar sirasiga Steve Carell, Ryan Gosling, Julianne Moore, Emma Stone, Marisa Tomei va Kevin Bacon kirishadi.

Film premyerasi AQShda 2011-yil 29-iyulda boʻldi hamda ushbu kartina $50 million budjeti bilan umumjahon boʻylab $142 million daromad qildi. Gosling bu filmdagi roli ortidan Oltin globusning „Eng yaxshi aktyor“ nominatsiyasiga nomzod boʻlgan.

## Rollarda

## Manbalar

## Havolalar

* 
* 
* 
*
Dilorom Egamberdiyeva

**Dilorom Egamberdiyeva** (1962-yil 25-oktyabrda tugʻilgan) — oʻzbek aktrisasi. Aktrisa oʻlaroq ilk faoliyatini 1981-yilda suratga olingan *Oltin jun* filmida Zuhra ismli tarjimon qiz roli bilan boshlagan. *[[Kelinlar qoʻzgʻoloni]]* (1984) filmida jonlantirgan Nigora, *[[Armon (film)|Armon]]* (1987) filmida jonlantirgan Xumor hamda *[[Temir xotin (film)|Temir xotin]]* (1990) filmida jonlantirgan Alomat kabi rollari ortidan shuhrat qozongan.

1995-yilda Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan artist mukofotiga loyiq topilgan.

## Hayoti
Dilorom Egamberdiyeva 1962-yil 25-oktyabrda Oʻzbekiston SSRning Fargʻona viloyatida tugʻilgan. Maktabni tamomlagach, Sergey Gerasimov nomidagi Butunrossiya davlat kinematografiya institutida tahsil olgan va 1983-yilda uni bitirgan.

## Faoliyati
Egamberdiyeva 1981-yilda Muxtor Aga-Mirzayev va Latif Fayziyev rejissyorligi ostida suratga olingan *Oltin jun* (*Zolotoye runo*) filmida Zuhra ismli tarjimon qiz rolini ijro etgan.Melis Abzalov tomonidan suratga olingan *[[Kelinlar qoʻzgʻoloni]]* (1984) filmida gavdalantirgan Nigora roli ortidan shuhrat qozongan. Keyinchalik, u *Hujum* va *Poklanish* kabi filmlarda suratga tushgan. Egamberdiyeva yana 1987-yilda suratga olingan *[[Armon (film)|Armon]]* filmida Xumor, 1990-yilda suratga olingan *[[Temir xotin (film)|Temir xotin]]* filmida esa Alomat rollarini ijro etgan.

## Filmografiyasi
### Filmlar

### Televideniye

## Shaxsiy hayoti
Egamberdiyeva 1990-yilda turmushga chiqqan va bitta qiz farzandi bor.

## Manbalar

## Havolalar
*
Dilbar Abdulazizova

**Dilbar Sabitovna Abdulazizova** (1951-yil 12-sentyabr, Doʻrmon, Toshkent viloyati, Oʻzbekiston SSR — 2019-yil 15-mart) – oʻzbek teatr va kino aktrisasi, Oʻzbekiston Respublikasi xalq artisti (2013).

## Biografiyasi
Dilbar Abdulazizova 1972-yilda Aleksandr Nikolayevich Ostrovskiy nomidagi Toshkent davlat teatr va rassomchilik institutini (hozirgi Davlat sanʼat va madaniyat instituti) tamomlagan. Shu yili Xamid Olimjon nomidagi Samarqand viloyat musiqali drama teatrida ish boshladi. 1973-yilda Respublika Oʻzbekiston yosh tomoshabinlar teatri teatri aktrisasi boʻldi.

2000-yilda Dilbar Abdulazizova xizmat koʻrsatgan artist, 2013-yilda esa Oʻzbekiston Respublikasi xalq artisti  unvoniga sazovor boʻlgan.

Oʻzbekiston Respublikasi xalq artisti Dilbar Abdulazizova 2019-yil 15-mart kuni uzoq davom etgan xastaligi tufayli vafot etdi.

## Teatr asarlari
Dilbar Abdulazizova oʻndan ortiq turli spektakllarda rol oʻynagan. Uning asosiy rollari quyidagi spektakllarda edi:

* „Qor malikasi“
* „Qoʻngʻiroqli ayyor“
* „Mening otam qahramon“
* „Otlar yigʻlaganda“
* „Qizil qalpoqcha“

## Kino ishi
Dilbar Abdulazizova oʻzbek filmlarida ham suratga tushgan:
* „Bahor qaytmaydi“ – Lobar rolini ijro etgan (1970) .
* „Sarvinoz“ – yoshligida Ilhomning onasi rolini oʻynagan (2004).
* „Sehrgar“ – xola rolini oʻynagan (2011).

## Manbalar
Marjinal savdo

**Marjinal savdo** () savdogarga kelishilgan summa — marjani garov ostida kreditga bergan holda, pul va/yoki tovarlardagn foydalangan holda spekulyativ savdo operatsiyalarini oʻtkazishdir.

Marjinal savdo oddiy ssudadan shu bilan farq qiladiki, olingan pul miqdori odatda garov (marja) miqdoridan bir necha baravar koʻp boʻladi. Misol uchun, AQSh dollariga 100 ming evro sotib olish yoki sotish boʻyicha shartnoma tuzish huquqini berish uchun broker odatda 2 ming dollardan ortiq boʻlmagan garov pulini talab qiladi. Marjinal savdo savdogarga bir xil kapital bilan operatsiyalar hajmini oshirish imkonini beradi.

Kursning oshishi boʻyicha oʻynaydigan treyderlar „buqalar“ deb ataladi va kursning pasayishi bilan oʻynaydiganlar esa, yaʼni, qoplamasiz savdoni bilan shugʻullanadiganlar „ayiqlar“ deb ataladi.

## Xatarlar
Marjinal savdoning keng qoʻllanishi bozorda bitimlar soni va summasini oshiradi. Bu holat savdo operatsiyasi natijasining oʻzgarish tezligining oshishiga, xatarlarning oshishiga olib keladi. Bitimlar hajmining oʻsishi bozorning xarakteriga taʼsir qiladi. Koʻp sonli xaotik mayda bitimlar bozor likvidligini oshiradi va uni barqarorlashtiradi. Boshqa tomondan, agar bitimlar bir yoʻnalishda amalga oshirilsa, ular narxlar tebranishini sezilarli darajada oshirishi mumkin.

Kredit yelkalaridan foydalanish juda tez boyib ketishga ham, kapitalni tez yoʻqotishga ham olib kelishi mumkin. Statistik maʼlumotlarga koʻra, xususiy investor hisobraqamlarining 76 foizi kredit yelkasi bilan savdo qilishda pul yoʻqotadi. Shuning uchun, foydalanilgan kredit yelkasining optimal qiymatini topish uchun siz sotilgan vosita kotirovkalarining oʻrtacha oʻzgaruvchanligiga eʼtibor berishingiz kerak. Oʻzgaruvchanlik qanchalik yuqori boʻlsa, katta kredit yelkasidan foydalanish hatto tasodifiy bozor tebranishlari natijasida sezilarli yoʻqotishlarga olib kelishi ehtimoli ham shunchalik yuqori boʻladi.

## Manbalar
Oʻzbekistonning Polshadagi elchixonasi

**Oʻzbekistonning Polshadagi elchixonasi** — Oʻzbekistonning Polshadagi rasmiy diplomatik va yagona vakolatxonasi boʻlib, Varshava shahridagi Kraski koʻchasidagi 21-binoda joylashgan. Elchixona 2003-yildan buyon faoliyat koʻrsatib kelmoqda. 2019-yildan buyon hozirgacha Babaev Baxram Jalolovich Oʻzbekiston Respublikasining Polsha Respublikasidagi Favqulodda va Muxtor elchisi lavozimi oʻtab kelmoqda.

Polsha va Oʻzbekiston oʻrtasidagi ilk diplomatik munosabatlar 1992-yil 19-martda oʻrnatilgan.

## Elchixona haqida
Elchixona Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining „Polsha Respublikasidagi Oʻzbekiston Respublikasining Bosh konsulxonasini Polsha Respublikasidagi Oʻzbekiston Respublikasi elchixonasi etib qayta tashkil etish toʻgʻrisidagi“gi 2004-yil 29-iyun 300-son qaroriga koʻra qayta tashkil etilgan.

Oʻzbekistonning Varshavadagi elchixonasi Polshadagi mahalliy, oʻzbek va xalqaro fuqarolarga keng qamrovli konsullik xizmatlarini koʻrsatadi.

Oʻzbekistonning Varshavadagi elchixonasi oʻzining konsullik xizmatlari orqali Polsha fuqarolariga yordam beradi va ular quyidagi holatlarni oʻz ichiga oladi:
* Oʻzbekiston iqtisodiyoti, madaniyati, sporti, taʼlimi va boshqalarga oid umumiy yoki maxsus maʼlumotlar zaruriyati  boʻlganida;
* Oʻzbekiston fuqaroligini olish talablari va jarayoni haqida maʼlumotlar zaruriyati  boʻlganida;
* Oʻzbekistondagi aniq aloqalar va maʼlumotlar zaruriyati  boʻlganida;
* Oʻzbekiston vizasiga murojaat qilishni va olish zaruriyati  boʻlganida.

## Manbalar
Oʻzbekiston Paralimpiada oʻyinlarida

Oʻzbekiston 2004-yilda Afinada boʻlib oʻtgan Paralimpiya oʻyinlarida pauerlifting boʻyicha yagona vakil (Yusup Qodirov) bilan debyut qilgan. Erkaklar oʻrtasida 75 kg boʻlgan vazn toifasida Qodirov kerakli vazndagi toshni koʻtara olmagan. 2008-yilgi Yozgi Paralimpiya oʻyinlariga Oʻzbekiston nomidan ikki sportchi (pauerlifter va suzuvchi) muvaffaqiyatsiz ishtirok etgan. 2012-yilda Londonda boʻlib oʻtgan Yozgi Paralimpiya oʻyinlarida erkaklar oʻrtasida para-dzyudo boʻyicha 73 kg vazn toifasida Sharif Halilov Oʻzbekiston hisobidagi ilk medalni (kumush medal) qoʻlga kiritgan. Oʻzbekiston uchun Paralimpiya oʻyinlarining eng muvaffaqiyatli natijasi 2016-yili Rio-de-Janeyroda boʻlib oʻtgan, oʻshanda jamoa jami 31 ta medalni qoʻlga kiritib, medallar jadvalida eng yaxshi yigirmatalikka kirigan. Oʻzbekiston paralimpiyachilari 2014-yilgi va 2018-yilgi Qishki Paralimpiya oʻyinlarida qatnashgan, ammo medal qoʻlga kiritmagan.

= Medallar =

## Yana qarang
* Oʻzbekiston Milliy paralimpiya qoʻmitasi

## Manbalar
Sharif Halilov

**Sharif Oʻrinovich Xalilov** (1989-yil 28-oktyabr, Buxoro, Oʻzbekiston SSR) — oʻzbekistonlik para dzyudochi, 73&nbsp;kg, 81&nbsp;kg va 100&nbsp;kg boʻlgan vazn toifalarida ishtirok etgan. 2012-yilgi Yozgi Paralimpiya oʻyinlari kumush medali sovrindori, 2016-yilgi Yozgi Paralimpiya oʻyinlari ishtirokchisi, 2020-yilgi Yozgi Paralimpiya oʻyinlarining bronza sovrindori, Para-Osiyo oʻyinlari gʻolibi va medali sovrindori, Osiyo chempioni, Koʻzi ojizlar va zaif koʻruvchilar oʻrtasidagi Jahon oʻyinlari sovrindori.

## Faoliyati
2010-yilda Guanchjouda (Xitoy) boʻlib oʻtgan Yozgi Para-Osiyo oʻyinlarida 73&nbsp;kg vazn toifasida u finalda yaponiyalik dzyudochi Xidekatsu Takaxashiga yutqazib, oʻyinlarning kumush medalini qoʻlga kiritdi. 2011-yilda Antaliyada (Turkiya) boʻlib oʻtgan koʻzi ojizlar va zaif koʻruvchilar oʻrtasidagi Jahon oʻyinlarida dzyudo boʻyicha 73&nbsp;kg vazn toifasida bronza medalini qoʻlga kiritdi. 2012-yilda Londonda (Buyuk Britaniya) boʻlib oʻtgan Yozgi Paralimpiya oʻyinlarida 73&nbsp;kg vazn toifasida finalda ukrainalik dzyudochi Dmitriy Solovyovga yutqazib qoʻydi va shu tariqa oʻyinlarning kumush medalini qoʻlga kiritdi.

2014-yilda Yozgi Para-Osiyo oʻyinlarida ham Inchxon (Janubiy Koreya) 81 kg vazn toifasida, u magʻlub Rung Chatphuengdan (Tailand) final va oʻyinlarning oltin medalini qoʻlga kiritdi. 2015-yilda Seul (Koreya Respublikasi) boʻlib oʻtgan koʻzi ojizlar va zaif koʻruvchilar oʻrtasidagi jahon oʻyinlarida dzyudo boʻyicha 81&nbsp;kg vazn toifasida kumush medalni qoʻlga kiritdi. 2016-yilda Rio-de-Janeyroda (Braziliya) boʻlib oʻtgan Yozgi Paralimpiya oʻyinlarida 81&nbsp;kg vazn toifasida 1/16 finalda britaniyalik Djonatan Dreynuga yutqazib qoʻygandi. Tasalli raundida u avvaliga fransiyalik Siril Djonardni magʻlub etdi, keyin esa eronlik Seyed Omid Djafariga imkoniyatni boy berib, oʻyinlardagi ishtirokini yakunladi.

2018-yilda Jakartada (Indoneziya) boʻlib oʻtgan Yozgi Paraosiyo oʻyinlarida 100&nbsp;kg gacha vazn toifasida bronza medalini qoʻlga kiritdi. 2019-yili Atirauda (Qozogʻiston) dzyudo boʻyicha koʻzi ojizlar va zaif koʻruvchilar oʻrtasida oʻtkazilgan Osiyo chempionatida 100&nbsp;kg gacha vazn toifasida oltin medalni qoʻlga kiritdi.

2021-yilda Tokioda (Yaponiya) boʻlib oʻtgan Yozgi Paralimpiya oʻyinlarida 100&nbsp;kg gacha vazn toifasida braziliyalik Antonio da Silva ustidan gʻalaba qozonib, bronza medalini qoʻlga kiritdi. Oʻsha yili Oʻzbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning farmoni bilan unga Jasorat medali mukofotlangan.

## Manbalar
Malika Qodirxonova

**Malika Akbarovna Qodirxonova** (tugʻ. 1967-yil, Toshkent) — oʻzbek davlat arbobi, tadbirkor, IV chaqiriq Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senati aʼzosi, 2021-yildan Senatning Xotin-qizlar va gender tengligi masalalari qoʻmitasi raisi.

## Biografiya
Malika Akbarovna Qodirxonova 1967-yilda Oʻzbekiston SSRning Toshkent shahrida tugʻilgan. U 2015—2019-yillarda Toshkent viloyati „Ayollar tadbirkorligiga koʻmaklashish“ markazi rahbari sifatida xotin-qizlar oʻrtasida tadbirkorlikni rivojlantirish borasida katta ijobiy natijalarga erishdi. Malika Qodirxonovaning faolligi va tashabbusi bilan 2015-yilda viloyatda 300 nafar tadbirkor ayol faoliyat yuritgan boʻlsa, 2019-yilda ularning soni 4 ming nafardan oshgani buning dalilidir. „Nogironlar — tadbirkor ayollar“ uyushmasining Toshkent viloyatida tashkil etilgani ham Malika Akbarovnaning saʼy-harakatlari samarasidir. U 2020-yilda IV chaqiriq Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senati deputati, shuningdek, Senatning Byudjet va iqtisodiy islohotlar qoʻmitasi aʼzosi. Malika Akbarovna 2021-yilda Oliy Majlis Senatining Xotin-qizlar va gender tengligi masalalari qoʻmitasi raisi etib saylandi.

## Mukofotlar
2018-yilda „Doʻstlik ordeni“ bilan taqdirlangan.

## Manbalar
Abira Huseynova

**Huseynova Abira Amanovna** (tugʻ. 1958-yil, Buxoro shahrida, Oʻzbekiston SSR, SSSR) — oʻzbek davlat arbobi, falsafa fanlari doktori, IV chaqiriq Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senati aʼzosi, Buxoro viloyati ilmiy-amaliy boshqarmasi boshligʻi. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi „Oila“ ilmiy-amaliy tadqiqot markazi Buxoro viloyati hududiy boshqarmasi boshligʻi.

## Biografiyasi
Huseynova Abira Amanovna 1958-yilda Oʻzbekiston SSRning Buxoro shahrida tugʻilgan. 2016-yil dekabr oyidan Abu Ali ibn Sino nomidagi Buxoro davlat tibbiyot instituti Falsafa va ijtimoiy-gumanitar fanlar kafedrasi mudiri.

2020-yilda Abira Amanovna IV chaqiriq Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senati deputati etib saylangan. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi „Oila“ ilmiy-amaliy tadqiqot markazi Buxoro viloyati boshqarmasi boshligʻi etib saylangan.

## Mukofotlar
2021-yilda „Doʻstlik ordeni“ bilan taqdirlangan.

## Manbalar
Erkin Gadoyev

**Erkin Fayziyevich Gadoyev** (tugʻ. 1959-yil Buxoro viloyati, Shofirkon tumani, Oʻzbekiston) — oʻzbek davlat arbobi, iqtisodiyot fanlari nomzodi, dotsent. O'zbekiston Respublikasida xizmat ko'rsatgan iqtisodchi., Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasi raisi oʻrinbosari, Oʻzbekiston Soliq akademiyasi rektori, Oliy Majlis Senati aʼzosi.

## Biografiyasisi
Erkin Gadoyev Toshkent xalq xoʻjaligi institutini tamomlagan. 2001-yildan Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasi raisining birinchi oʻrinbosari lavozimida ishlab kelgan. 2006-yildan 2018-yil dekabrigacha Erkin Fayziyevich Oʻzbekiston Soliq akademiyasi rektori lavozimida ishlagan. 2020-yil yanvar oyidan boshlab Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senati aʼzosi, soʻng Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi departament direktorining birinchi oʻrinbosari. 2020-yil 20-yanvardan esa Oliy Majlis Senatining Budjet va iqtisodiy islohotlar qoʻmitasi raisi etib tayinlandi. Shuningdek, 2020-yil Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senati Buxoro viloyatidan senator etib saylangan.

## Manbalar
Uchqun Quronboyev

|}
**Uchqun Umirbekovich Quronboev** (1996-yil 18-iyul, Oʻzbekiston) — oʻzbekistonlik para-dzyudochi, 66&nbsp;kg vazn toifasida. 2021-yilda Yozgi Paralimpiya oʻyinlarida oltin medalni qoʻlga kiritdi. Dzyudo boʻyicha Gran-pri bosqichlari gʻolibi va sovrindori, Jahon kubogi bosqichi gʻolibi.

## Faoliyati
2019-yilda Toshkentda oʻtkazilgan dzyudo boʻyicha koʻzi ojizlar va zaif koʻruvchilar oʻrtasidagi Gran-prida 66&nbsp;kg vazn toifasida u finalda ozarbayjonlik dzyudochi Namig Abasli. 2020-yilda Tbilisida (Gruziya) dzyudo boʻyicha Jahon kubogi bosqichida u oʻz vazn toifasida finalda gruziyalik sportchi Giorgi Kaldanini.

2021-yilda Boku shahrida (Ozarbayjon) koʻzi ojizlar va zaif koʻruvchilar oʻrtasida dzyudo boʻyicha oʻtkazilgan Gran-prida u oʻz vazn toifasida bronza medalini qoʻlga kiritdi. Uorik shahrida (Buyuk Britaniya) Gran-pri bosqichida 66&nbsp;kg vazn toifasida u finalda ispaniyalik dzyudochi Serxio Ibanesni magʻlub etib, oltin medalni qoʻlga kiritdi. Tokiodagi (Yaponiya) Yozgi Paralimpiya oʻyinlarida oʻz vazn toifasida finalda yana ispaniyalik dzyudochi Serxio Ibanesni magʻlub etdi va shu tariqa oʻyinlarning paralimpiya chempioni. Oʻsha yili Oʻzbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev Uchqunga Oʻzbekiston iftixori faxriy unvonini berdi.
## Mukofotlari
* „Jasorat“ medali (2024-yil)

## Manbalar
Oʻzbekistonda televideniye

## Tarixi
1956-yil 5-noyabrda Toshkentda Oʻrta Osiyo mintaqasidagi birinchi telemarkaz qurilishi yakunlangan. Balandligi 180 metr boʻlgan teleminora ham qurilgan va oʻrnatilgan: 5 kVt quvvatga ega (video), 2,5 kVt (ovoz) va 4 kVt quvvatga ega bitta dasturli ultra qisqa toʻlqin chastotali modulyatsiya uzatgichi boʻlgan. Uning radiusi 60-70 km ga teng kelgan.

Toshkent telemarkazining qurilishi ikki yil davom etgan.

1961-yilda ITR-markazi yordami bilan minoraga ikkinchi televizion turniket antennasini oʻrnatilgan va 100 Vt quvvatli TRSA 12/12 uzatgich yordamida ikkinchi dastur efirga uzata boshlangan.

1967-yilda Yerning sunʼiy yoʻldoshlari (AES) „Molniya-1“ va „Molniya-2“ asosida „Orbita“ tizimi yaratilgan. Toshkentda „Orbita“ qabul qiluvchi stansiya qurilgan. Ularning yordami bilan Markaziy televideniyening uchta koʻrsatuvi efirga uzatila boshlagan.

1981-yilda Toshkent teleminorasi va radiotelevizion uzatish stansiyasi ishga tushirilgan. Teleminora qurilishi 1978-yilda L.Semashko, N. G. Terziev-Tsarukov, muhandislar E. P. Morozov, M. D. Musheevlar rahbarligida boʻlgan.

Mustaqillik yillarida teleradioeshittirish tarmogʻi toʻliq modernizatsiya qilingan. Barcha eski televidenie va radioeshittirish uzatgichlari zamonaviy uzatgichlarga almashtirilgan. 2001-2003-yillarda Toshkent teleminorasida televizion va radioeshittirish uzatgichlarini toʻliq almashtirish amalga oshirilib, 6 ta televizion va 4 ta radioeshittirish FM uzatgichlari oʻrnatilgan.

## Toshkent teleminorasi
Toshkent teleminorasi Markaziy Osiyodagi ochiq kuzatuv maydonchasiga ega eng baland inshootdir. Bu minora Oʻrta Osiyoda balandligi boʻyicha 420 metrlik Ekibastuz GRES-2 dan keyin ikkinchi oʻrinda turadi, uning balandligi 375 metrni tashkil etadi, dunyodagi oʻn ikkinchi eng baland teleminora boʻlib dunyodagi 38-oʻrinli mustaqil inshootdir. Teleminora 1978-yildan beri 6 yil ichida qurib bitkazilgan. 1985-yil 15-yanvar kuni foydalanishga topshirilgan.

## Davlat telekanallari

Oʻzbekiston Milliy teleradiokompaniyasi tarkibiga kiradigan davlat telekanallari:

## Pullik TV
Ayni paytda Oʻzbekistonda eng keng tarqalgan Pullik TV operatori MMDS orqali analog formatda efirga uzatiladigan „Kamalak“ telekanalining davomchisi boʻlgan UZDIGITAL TV hisoblanadi. Shuningdek, ISTV, Turon Telekom, Gals Telecom, Sonet kabi boshqa operatorlar, mintaqaviy kabel televideniyesi studiyalari va boshqalar mavjud.

## Manbalar

## Havolalar
* „Oʻzbekistonda televideniye qanday paydo boʻlgan“ . Infocom.uz
* „Toshkent teleminorasi“ . Afisha.uz
* „Davlat telekanallari roʻyxati“. Goldenpages.uz
Doniyol otaliq madrasasi

**Doniyol otaliq madrasasi (Doniyolbiy madrasasi)** — meʼmoriy yodgorlik. Oʻzbek hukmdori Muhammad Doniyolbiy otaliq donatorligida 1770-yillarda bunyod etilgan bir qavatli madrasa. Manbalarda qorixona deb ham nomlangan. Bahouddin Naqshband ziyoratgohi hududida Mozori sharif oliy madrasasidan keyin bunyod etilgan ikkinchi madrasa edi.

Oʻzbekistonning Buxoro viloyati, Kogon tumani, Qasri Orifon qishlogʻi, Bahouddin Naqshband majmuasida joylashgan. Doniyol otaliq madrasasi bizgacha bus butun holda yetib kelgan boʻlib, Oʻzbekiston moddiy va madaniy meʼrosining koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga *«Madrasa (Bahouddin Naqshband majmuasi)»* nomi ostida kiritilgan — davlat himoyasiga olingan.

Hozirda muzeybop qilib qurilmagan ushbu madrasada, ilgarigi binosi arzimas vajlar bilan buzib tashlangan va qayta tashkil etilgan, *Naqshbandiya tariqati muzeyi* faoliyat yuritib kelmoqda.

## Arxiteturasi
Pishiq gʻishtdan bir qavatli qilib qurilgan Doniyol otaliq madrasasi bizgacha bus butun holda yetib kelgan. Madrasaning ichkari hovlisi 8 burchakli boʻlib, 10 ga yaqin aylanma hujralardan tashkil topgan. Madrasaga gumbazli miyonsaroy orqali kiriladi va miyonsaroy zinalari orqali uning tepa qismiga koʻtarilish mumkin. Madrasa eshiklari tor va 2 tabaqali, pastak qilib qurilgan. Sharq madaniyati anʼanalariga binoan hujra eshiklariga talaba kelgach, boshini egib, taʼzim holatida kirishi kerak. Bu avvalo ustozga, ilm dargohi — madrasaga hurmat boʻlsa, ikkinchidan shogirdlarga hamisha axloqning ilk belgisi salomni eslatib turgan.

## Naqshbandiya tariqati muzeyi
**Naqshbandiya tariqati muzeyi** — dastavval Bahouddin Naqshbandning 675-yilligi munosabati bilan 1993-yilda Buxoro muzey-qoʻriqxonasi tarkibida Bahouddin Naqshband majmuasida muzey va Naqshbandiya tariqati kutubxonasi uchun maxsus barpo etilgan va juda katta mablagʻ evaziga qad rostlagan binoda tashkil etilgan. Keyinchalik muzey va kutubxona binosi arzimas vajlar bilan buzib tashlangan. 200 ga yaqin muzey eksponatlari muzeybop qilib qurilmagan Doniyolbiy otaliq madrasasiga koʻchirilib, shu yerda muzey koʻrgazmasi qayta tashkil etilgan. Naqshbandiya tariqati kutubxonasi esa boshpanasiz qolgan. 

### Muzeyning mashhur eksponatlari
 
 Fayl:Халат бухарского суфия с Кораническими изречениями. XIX век 00001.jpg|Qurʼondan oyatlar yozilgan oq yaktak
 Fayl:Фрагмент дахмы из мавзолея Шейха Сайфиддина Бохарзи. XIII век 00001.jpg|Sayfiddin Boharziy maqbarasi daxma parchalari. Yogʻoch oʻymakorligi. (XIII asr)
 Fayl:Фрагмент дахмы из мавзолея Шейха Сайфиддина Бохарзи. XIII век 00002.jpg|Sayfiddin Boharziy maqbarasi daxma parchalari. Yogʻoch oʻymakorligi. (XIII asr)
 Fayl:Фрагмент дахмы из мавзолея Шейха Сайфиддина Бохарзи. XIII век 00003.jpg|Sayfiddin Boharziy maqbarasi daxma parchalari. Yogʻoch oʻymakorligi. (XIII asr)
 

## Manbalar

## Havolalar

## Adabiyot
* 
*
Oʻzbekistonda xristianlik

Oʻzbekiston dunyoviy davlat boʻlib, respublika Konstitutsiyasiga koʻra, barcha diniy tashkilotlar qonun oldida tengdir. Oʻzbekistoning aholisi 2021-yil noyabr oyiga koʻra 35 milliondan oshgan. 2019-yil oʻrtasi AQSH hukumati hisob-kitoblariga koʻra 30,3 million aholining 88 foizini musulmonlar tashkil qiladi, biroq Tashqi Ishlar Vazirli aholining 93-94 foizi musulmonlar ekanligini taʼkidlaydi. Hisobotlarga koʻra, aholining taxminan 3,5 foizini rus pravoslavlari tashkil etgan va statistik maʼlumotlarga koʻra, etnik ruslar va boshqa pravoslavlarning emigratsiyasi tufayli bu raqam pasayishda davom etgan va 2020-yilda Pew tadqiqot markazi hisobotlariga koʻra aholining 97,1 foizini musulmonlar, 2 foizini (345000) xristianlar tashkil etmoqda

## Tarix
Marv xristianlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar eng qadimgi hisoblanadi. Beruniy aytishicha, Marvda Iso Masih tugʻilganidan 200 yil oʻtgach, ushbu din rohib Baraxiy tomonidan olib kirilgan. Arxeologik maʼlumotlar esa Marv shahri atrofida xristian ehromining III — IV asrlarda faoliyat koʻrsatgani haqida maʼlumot beradi.
Markaziy Osiyo hududida arxeologik qazilmalar natijasida V — XIV asrlarga mansub deb topilgan koʻplab xristianlik yodgorliklari, jumladan ibodatxona va monastirlarning xarobalari, freskali ikona yozuvlari, matolarga bitilgan ikonalar, Injil qissalari tasvirlangan keramikalar, boʻyinga osiladigan xoch va medallar hamda xristianlik timsoli tushirilgan davlat tangalari, minglab xoch tushirilgan qabr toshlar yoki qabr ustiga qoʻyilgan xochlar ahamiyatga molik..

Taxminan 14-asrda xristianlik tez pasayishni boshladi. Pasayish omillari orasida mintaqaga tarqalib, u yerda yashovchi xristian jamoalarining koʻp qismini oʻldirgan vabo kiradi. Qolgan nasroniylar, ehtimol, iqtisodiy sabablarga koʻra Islomni qabul qilganlar. Temuriylar davrida siyosiy vaziyat, ehtimol, qiynalayotgan jamoani yanada keskinlashtirgan.

Xabarlarga koʻra, Samarqand va Oʻrta Osiyodagi oxirgi nasroniylar uning nabirasi Mirzo Ulugʻbek tomonidan taʼqib qilingan .Biroq, ishonchli yozuvlar yoʻqligi sababli, mintaqadagi suriyalik nasroniylarning kamayishi bilan bogʻliq tafsilotlar qorongʻiligicha qolmoqda.

1867-yilda ruslar hukmronligi davrida, rus va yevropalik koʻchmanchilar va zobitlarga xizmat qilish uchun yirik shaharlarda pravoslav cherkovlari qurilgani mintaqaga Xristianlik dinining qaytishiga asos boʻlgan.

Amerika Qoʻshma Shtatlarining Xalqaro diniy erkinlik boʻyicha komissiyasi 2005-2020-yillar oraligʻida Oʻzbekistonni oʻzining „Alohida tashvishga soladigan davlatlar“ roʻyxatida saqlagan. 2019-yil davomida hukumat huquq-tartibot organlarining diniy jamoalarga bostirib kirishi va taʼqib qilishini taqiqlashni muvaffaqiyatli amalga oshirgani va 2019-yil avgust oyida komissiya tavsiya etgan chora-tadbirlardan biri boʻlgan Jasliq qamoqxonasi yopilishi Oʻzbekistonning „Alohida tashvishga soladigan davlatlar“ roʻyxatidan chiqarilib komissiyaning „Maxsus kuzatuv roʻyxatiga“ roʻyxatiga kiritilishiga asos boʻlgan.

## Manbalar
Guliston Annaklicheva

**Guliston Ahmedovna Annaklicheva** (Qoraqalpogʻiston, Oʻzbekiston SSR, SSSR, 1948-yil) — oʻzbek jurnalisti, yozuvchisi, shoirasi, tarjimoni va siyosatchisi, Qoraqalpogʻiston xalq shoirasi, „Qoraqalpogʻiston tongi“ (ruscha „Рассвет Каракалпакстана“) va „Qoraqalpoq adabiyoti“ (ruscha „Каракалпакская литература“) gazetalarining bosh muharriri, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi senatori.

## Hayoti
Guliston Ahmedovna 1948-yilda tugʻilgan. Toʻrtkoʻl shahridagi 11-oʻrta maktabini, 1973-yilda Toshkent Davlat universitetining jurnalistika fakultetini tamomlagan. Keyinchalik u Ukraina Kommunistik partiyasi Markaziy Qoʻmitasi qoshidagi Oliy partiya maktabida tahsil olgan.

2015-yil yanvar oyidan Guliston Ahmedovna Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi aʼzosi (senatori), 2018-yilda esa Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senatining Byudjet va iqtisodiy islohotlar qoʻmitasi aʼzosi, „Qoraqalpogʻiston tongi“ gazetasi bosh muharriri boʻlib ishlagan. 2020-yildan Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senatining Mudofaa va xavfsizlik masalalari qoʻmitasi aʼzosi, „Qoraqalpoq adabiyoti“ gazetasi bosh muharriri lavozimlarida faoliyat yuritgan.

## Ijodi
40 ga yaqin sheʼriy va nasriy kitoblari, sheʼrlari, hikoyalari, ocherklari, hikoyalari nashr etilgan. 2002-yilda Guliston Ahmedovna „Jahon xalqlari sanʼati“ uyushmasi kengashi qarori bilan „Jahon xalqlari sanʼati laureati“ unvoni bilan taqdirlangan.. Shoiraning tanlangan asarlari 2002-yilda Turkiyadagi sheʼrlar almanaxida, 2004-yilda Germaniyadagi Sharq shoirlari sheʼrlar toʻplami-almanaxida, 2010-yilda uning publitsistik asarlari va sheʼrlari Moskvadagi „Dunyo xalqlarining yaratilishi“ gazetasida nashr etilgan.

Guliston Ahmedovna Aleksandr Blok, Anna Ahmatova sheʼrlarni oʻzbek tilidan qoraqalpoq tiliga, qoraqalpoq tilidan oʻzbek tiliga tarjima qilgan.

Dunyo“ nomli nashri Moskvada, 300 dan ortiq asarining rus tilidagi elektron versiyalari Rossiyaning “Proza RU”, “Stixi RU” internet saytlarida joylashtirilgan.

## Mukofotlari
* 2002-yil — Moskvadagi „Jahon xalqlari sanʼati“ uyushmasi boshqaruvi qarori bilan „Jahon xalqlari sanʼati laureati“ unvoni bilan taqdirlangan.

## Manbalar
Dilbar Usmonova

**Dilbar Saidmahmudovna Usmonova** (tugʻ. 1960-yil 4-iyun, Surxondaryo viloyati, Oʻzbekiston SSR, SSSR) — oʻzbek shifokori. 2020-yilda Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi deputati etib saylangan.

## Biografiyasi
Dilbar Usmonova 1960-yil 4-iyunda Surxondaryo viloyatida tugʻilgan. 1983-yilda Toshkent Davlat tibbiyot institutini tamomlagan.

## Lavozimi
Mehnat faoliyatini 1983-yilda Mintaqaviy tibbiyot ilmiy-tadqiqot instituti endokrinologiya boʻlimida kichik ilmiy xodim sifatida boshlagan. 1983-yildan 2006-yilgacha Endokrinologiya ilmiy-tadqiqot institutining fizioterapiya boʻlimi mudiri lavozimida ishlagan. 2006-2007-yillarda Oʻzbekiston Kasaba uyushmalari Federatsiyasi Kengashi huzuridagi kurortlar boshqarmasi yetakchi mutaxassisi, bosh mutaxassisi, tibbiyot boʻlimi boshligʻi lavozimlarida ishlagan. 2007-2010-yillarda esa „Umid gulshani“ MChJ sanatoriysi direktori, 2010-2011-yillarda Respublika ixtisoslashtirilgan endokrinologiya ilmiy-amaliy markazi bosh vrachi. 2011-yildan buyon Dilbar Usmonova „Farhod Madad Shifo“ xususiy klinikasi bosh direktori, Qibray tumanidagi „Save-Agro-Trade“ oilaviy korxonasi (qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini saqlash bilan shugʻullanuvchi korxona) rahbari lavozimlarida ishlab kelmoqda.

Oliy Majlis Qonunchilik palatasining Xalqaro ishlar va parlamentlararo aloqalar qoʻmitasi aʼzosi. Oʻzbekiston Liberal-demokratik partiyasi aʼzosi.

## Manbalar