open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
2019-yilgi Boku noroziliklari

**2019-yilgi Boku noroziliklari** 8-19-20-oktyabr kunlari Ozarbayjon poytaxti Bokuda boʻlib oʻtgan zoʻravonliksiz mitinglar edi. 8 va 19-oktyabr kunlari boʻlib oʻtgan norozilik namoyishlari muxolif partiyalar ittifoqi boʻlgan Demokratik kuchlar milliy kengashi (NCDF) tomonidan uyushtirilib, siyosiy mahbuslarni ozod qilish va erkin va adolatli saylovlar oʻtkazishga chaqirildi. Ular, shuningdek, oʻsib borayotgan ishsizlik va iqtisodiy tengsizlikka qarshi edilar. 19-oktyabrda hibsga olinganlar orasida Ozarbayjon Xalq fronti partiyasi rahbari Ali Karimli ham bor edi. 20-oktyabrda bir necha oʻnlab ayollar oiladagi zoʻravonlikka qarshi norozilik namoyishini oʻtkazdilar.
## Fon
Ozarbayjon Respublikasi Konstitutsiyasida bu kabi tinch namoyishlarga ruxsat berilgan boʻlsada, ammo hukumat bunday namoyishlar boʻlishini yoqlamaydi va namoyishlarni oʻtkazish uchun mahaliy tuman munitsipalitetidan ruxsat olish kerakligini talab qiladi. Ayollarning miting oʻtkazish haqidagi iltimosnomasi rasmiylar taklif qilingan joyda koʻplab doʻkonlar va restoranlar borligi va yaroqsizligi tufayli rad etildi.
## Namoyishlar
8-oktyabr kuni NCDF yigʻilishlar erkinligini qoʻllab-quvvatlovchi norozilik aksiyasini uyushtirdi. Ishtirokchilar Boku meriyasi oldiga toʻplanib, shahar rasmiylarining Boku markazidagi Mahsul stadionidagi mitingga ruxsat bermaslik haqidagi qaroriga norozilik bildirishdi. Namoyishchilarga Bokudan 20&nbsp;km uzoqlikda joylashgan Lokbatan hududi taklif qilindi. Hodisa joyida ellik nafar namoyishchiga ruxsat berildi, namoyishlarga qoʻshilishi taqiqlangan yana oʻnlab odamlar politsiya mudofaasini yorib oʻtishga urinishdi. Bu ishni qilmoqchi boʻlganlar tarqatib yuborildi va baʼzilari hibsga olindi. Axborot vositalariga ham tadbirni yoritishga ruxsat berilmagan. Politsiya maʼlumotlariga koʻra, oʻn yetti namoyishchi „ommaviy namoyishlar toʻgʻrisidagi qonunni“ buzganligi uchun tanbeh berildi, toʻrt kishidan xuddi shu sabab bilan maʼmuriy bayonnomalar olindi.

19-oktyabr kuni namoyish oʻtkazgan politsiya Boku markazidagi bir nechta koʻchalarni yopguniga qadar uchta metro stansiyasining (28-may, Jafar Jabborli va Shoh Ismoil Xatai) ishi toʻxtatildi va Internetga kirish cheklandi. Boku politsiya departamenti 19-oktyabrdagi norozilik namoyishini „noqonuniy“ deb eʼlon qildi. Tezkor politsiya boʻlinmasining yuzlab xodimlari jalb qilindi. Oʻsha kuni Ali Karimli Boku markazida namoyishlarga qoʻshila boshlaganidan koʻp oʻtmay politsiya tomonidan hibsga olindi. Kechga yaqin uni ozod qilishdi. Politsiya maʼlumotlariga koʻra, oltmish namoyishchi hibsga olingan, ulardan qirq ikkitasi „ogohlantirish“ bilan qoʻyib yuborilgan.
## Manbalar
Taylor Swift albomlari diskografiyasi

Amerikalik qoʻshiqchi Taylor Swift, hozirgi kunga qadar sakkizta studiya albomi, beshta mini-albom, ikkita jonli albom va bitta albom toʻplamini chiqargan. Taxminan, 2016-yil dekabr holatiga koʻra, 50 milliondan oshiq albomlarning sotilishi bilan Swift eng koʻp albom sotilgan musiqa ijrochilaridan biri sanaladi. U, shuningdek, ''Billboard'' 200da birinchi haftaning oʻzidayoq toʻrtta albomi ham milliondan ishiq nusxada sotilgan birinchi artist hamdir. Swift 2019-yil dekabr oyiga qadar AQShda 37,3 million dona albom, 2019-yil avgust oyiga qadar esa Buyuk Britaniyada 3,34 million dona albom sotishga muvaffaq boʻlgan.

## Studiya albomlari

## Izohlar

## Manbalar

## Havolalar
* Rasmiy sayti
* Taylor Swift AllMusic saytida
Taylor Swift singllari diskografiyasi

Amerikalik qoʻshiqchi va qoʻshiqnavis Taylor Swift, hozirgi kunga qadar, yetakchi artist sifatida 54 ta singl, tanlangan artist sifatida 5 ta singl hamda 19 ta promo-singl chiqargan sanaladi. U 2016-yilning dekabriga kelib, jahon boʻylab 150 milliondan oshiq singllarini sotishga muvaffaq boʻlgan.

## Bosh artist sifatida
### 2000-yillar

### 2010-yillar

### 2020-yillar

## Izohlar

## Manbalar

## Havolalar
* Rasmiy sayti
* Taylor Swift AllMusic saytida
Jeff Gordon

**Jeffery Michael „Jeff“ Gordon** (1971-yil 4-avgustda tugʻilgan) — amerikalik sobiq avtopoygachi. U 1992-yildan 2016-yilgacha Hendrick Motorsports jamoasiga qoʻshilib, NASCAR kubogi seriyasida poyga paytida mashhur boʻlgan.

Hozirda Gordon FOX NASCAR jonli efirining televizion hosti hisoblanadi.

NASCAR kubogi seriyasidagi poygasi davomida Gordon 1995, 1997, 1998 va 2001 yillarda toʻrtta unvonga sazovor boʻldi. Shuningdek, 93 ta musobaqada gʻolib chiqishga muvaffaq boʻldi.

Gordon, shuningdek, Jimmie Johnson boshqaradigan 48-sonli mashinaga egalik qiladi, u 2006, 2007, 2008, 2009, 2010, 2013 va 2016-yilgi kuboklar seriyasida ham gʻolib chiqqan.

## Manbalar

## Havolalar

* Rasmiy sayti
Red (qoʻshiq)

„**Red**“ amerikalik qoʻshiqchi va qoʻshiqnavis Taylor Swift ijro etgan qoʻshiqdir. 2012-yilning 2-oktyabrda xonandaning *[[Red (albom)|Red]]* nomli toʻrtinchi studiyaviy albomining ikkinchi promo-singlli sifatida iTunesda eʼlon qilingan. Musiqiy jihatdan „Red“ qoʻshigʻi country, soft-rok va pop-rok janrlaridagi qoʻshiq hisoblanadi.

„Red“ qoʻshigʻi Avstraliya, AQSh, Birlashgan Qirollik, Kanada, Irlandiya va Yangi Zelandiya mamlakatlari chartlarida eng sara 30 talik safidan oʻrin olgan. ''Billboard'' Hot 100 chartida oltinchi pogʻonagacha koʻtarilgan. Hot Country Songs chartida 42 hafta davomida ikkinchi pogʻonani egallab turgan hamda buning ortidan Swiftning chartda eng uzoq muddat qolgan qoʻshigʻiga aylangan.

2017-yilning noyabr holatiga koʻra, „Red“ qoʻshigʻi AQSh boʻylab ikki million raqamli nusxada sotilgan. 2018-yilning iyulida Amerika ovoz yozish assotsiatsiyasi tomonidan platina sertifikati bilan taqdirlangan.

## Chartlar

### Haftalik

### Yillik

## Manbalar

## Havolalar
*
Sevimli TV

**Sevimli TV** — 2017-yil 1-aprel kuni Caravan TV nomi bilan oʻz faoliyatini boshlagan butun oila uchun moʻljallangan nodavlat musiqiy-koʻngilochar va maʼrifiy nodavlat televizion kanal. Kanal oʻz nomini Caravan TV dan Sevimli TV ga 2017-yil 1-dekabrda oʻzgartirgan. 

## Faoliyati
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev „2017—2021-yillarda Oʻzbekiston Respublikasini rivojlantirishning beshta ustuvor yoʻnalishlari boʻyicha harakatlar strategiyasi“ loyihasining jamoatchilik muhokamasiga bagʻishlangan media-haftalikning ochilish marosimida soʻzga chiqqan Firdavs Abduxoliqov „Caravan TV“, „Zoʻr TV“, „Futbol TV“ telekanallari ish boshlash arafasida turganini aytdi. Koʻp vaqt oʻtmay 2017-yil 1-aprel kuni Caravan TV nomi bilan oʻz faoliyatini boshladi. Va keyinchalik oʻz nomini Sevimli TV ga oʻzgartirgan. Telekanal koʻrsatuv va dasturlari butun Oʻzbekiston boʻylab 24 soat davomida toʻxtovsiz efirga uzatiladi.

## Manbalar

## Havolalar
* Instagram sahifasi
* Facebook sahifasi
* YouTube sahifasi
Anuradhapura qirolligi

**Anuradhapura qirolligi** (Singalcha: , Anurādhapura Rājadhāniya, Tamil: ) — Shri-Lanka va singal xalqi orasida tashkil etilgan tarixdagi dastlabki qirollik. Miloddan avvalgi 377-yilda qirol Pandukabxayya tomonidan asos solingan, garchi vaqti-vaqti bilan bir nechta mustaqil hududlar paydo boʻlgan boʻlsa ham qirollikning hokimiyati butun mamlakat boʻylab oʻz hukmini oʻtkazgan, qirollikning oxirgi davrlariga kelib koʻplab viloytlar mustaqil davlat sifatida oʻz faoliyatini yuritgan. Shunga qaramay, Anuradhapura shohi butun Anuradhapura davrida mamlakatning oliy hukmdori sifatida tan olingan. Buddizm Anuradhapura davrida kuchli rol oʻynagan, uning madaniyati, qonunlari va boshqaruv uslublariga taʼsir koʻrsatgan.

Anuradhapura davrida Janubiy Hindiston hududlarga koʻplab bosqinlar boʻlib turgan. Duttagamani, Valagamba va Dxatuzena kabi hukmdorlar janubiy hindularni magʻlubiyatga uchratib, qirollik boshqaruvini qaytarib olganliklari bilan tarixda ajralib turadi. Harbiy yutuqlari bilan ajralib turadigan boshqa hukmdorlar orasida bosqinchilarga qarshi kurash boshlagan Gajabaxu I va Pandyan shahzodasiga yordam berish uchun oʻz qoʻshinlarini yuborgan Sena II bosqinga qarshi kurashgan kam sonli odamlar sirasiga kiradi.
## Anuradhapura shahri
Miloddan avvalgi 543-yilda shahzoda Vijaya (miloddan avvalgi 543-505) Shri-Lankaga vatani Hindistondan haydab yuborilgan. Oxir-oqibat u orolni oʻz nazorati ostiga oldi va oʻzini qirol sifatida tan oldirdi. Shundan soʻng, uning tarafdorlari butun mamlakat boʻylab qishloqlar va koloniyalar yaratdilar. Ulardan biri Kolon deb nomlangan ariq boʻyida qirol Vijayaning vaziri Anurada tomonidan tashkil etilgan va unga keyinchalik Anuradhagama nomi berilgan.

Miloddan avvalgi 377-yilda qirol Pandukabxaya (miloddan avvalgi 437–367) uni oʻz poytaxtiga aylantirib, obod shaharga aylantirdi. Anuradhapura (Anurapura) qishloqni birinchi marta tashkil etgan vazir va u yerda yashagan Pandukabxayaning bobosi nomi bilan atalgan. Bu nom shaharning Anura deb nomlangan xayrli asterizmda tashkil topganligidan ham olingan. Anuradhapura Anuradhapura qirolligida mamlakatni boshqargan barcha monarxlarning poytaxti edi, faqat Kashyapa I (473–491) bundan mustasno, u Sigiriyani poytaxt qilib tanlagan. Shahar Ptolomeyning dunyo xaritasida ham belgilangan.
## Tarix
Anuradhapura qirolligining asoschisi va birinchi hukmdori boʻlgan qirol Pandukabxaya mamlakatda qishloq chegaralarini oʻrnatgan va qishloq boshliqlarini tayinlash orqali boshqaruv tizimini oʻrnatgan. U zohidlar, kambagʻallar uchun uylar, qabristonlar barpo etdi. U mamlakatning katta qismini Anuradhapura qirolligi nazorati ostiga oldi Biroq, Duttagamani hukmronligi davrida (miloddan avvalgi 161-137) faqatgina butun mamlakat Anuradhapura podsholigi ostida birlashtirildi.

## Manbalar

## Bibliografiya

*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
Tayanna

**Tetyana Mixaylivna Reshetnyak** (; 29-sentyabr 1984-yilda tugʻilgan) — **Tayanna** taxallusi bilan tanilgan ukrainalik qoʻshiqchi, aktrisa va bastakor.
## Manbalar
Red

**Red**:

## Filmlar
* ''Red'' — 2010-yilda chiqarilgan film.
* ''Red 2'' — 2013-yilda chiqarilgan film.
* *[[Turning Red]]* — 2022-yilda chiqarilgan animatsion film.

## Musiqa
;Albomlar
* ''Red'' (Taylor Swift albomi)

;Qoʻshiqlar
* „Red“ (Taylor Swift qoʻshigʻi)

## Boshqa
* Red (dasturlash tili)
Red (dasturlash tili)

**Red** — imperativ va funksional dasturlash tili. 2011-yilda fransiyalik dasturchi Nenad Rakočević tomonidan ishlab chiqilgan. Uning sintaksisi Rebol tilining sintaksisi bilan mos keladi.  

## Hello World!

```red
Red [Title: „Simple hello world script“]
print „Hello World!“
```


## Manbalar

## Havolalar

* 
* Red dasturlash tili GitHubda
* Redprogramming.com
*
Bohemiya massivi

**Bohemiya massivi** — Yevropadagi togʻ massivi, aksari qismi Chexiya, shuningdek, Polsha, Germaniya va Avstriya hududlarida. Uzunligi 500&nbsp;km chamasida, kengligi 300&nbsp;km gacha. Markaziy qismi pastroq boʻlib (balandligi 300-600 m), yer yuzasi sertepa tekislik, alohida koʻtarilgan choʻqqilar bor. Asosan, kristalli slanets, qumtoshlardan tuzilgan, yuzasi choʻkindi jinslar bilan qoplangan. Chekka qismi oʻrtacha balandlivdagi togʻlar (Sudet, Bohemiya oʻrmonlari, Shumava, Rudali togʻlar) va Bohemiya-Moraviya qirlaridan iborat. Eng baland joyi 1602 m (Snejka togʻi). Iqlimi moʻʼtadil, sernam. Dare koʻp. Togʻlarda 1200- 1400 m gacha aralash va igna bargli oʻrmonlar bor, undan baland qismi — yaylov, tekislik qismi oʻzlashtirilgan.

## Manbalar
Eddie Murphy

**Edward Reagan Murphy** (1961-yil 14-aprel) &mdash; amerikalik aktyor, komediyachi, yozuvchi va qoʻshiqchi.

## Filmografiyasi

## Manbalar

## Havolalar

*
Adam Sandler

**Adam Richard Sandler** (9-sentyabr 1966-yilda tugʻilgan) &mdash; amerikalik aktyor, komik va film rejissor.

## Filmografiyasi
* *[[Going Overboard]]* (1989)
* *[[Saturday Night Live]]* (1990–1995)
* *[[Coneheads (film)|Coneheads]]* (1993)
* *[[Airheads]]* (1994)
* *[[Billy Madison]]* (1995)
* *[[Happy Gilmore]]* (1996)
* *[[The Wedding Singer]]* (1998)
* *[[The Waterboy]]* (1998)
* *[[Big Daddy (1999 film)|Big Daddy]]* (1999)
* *[[Little Nicky]]* (2000)
* *[[Punch-Drunk Love]]* (2002)
* *[[Mr. Deeds]]* (2002)
* *[[Eight Crazy Nights]]* (2002)
* *[[Anger Management (film)|Anger Management]]* (2003)
* *[[50 First Dates]]* (2004)
* *[[The Longest Yard (2005 film)|The Longest Yard]]* (2005)
* *[[Click (2006 film)|Click]]* (2006)
* *[[Reign Over Me]]* (2007)
* *[[I Now Pronounce You Chuck and Larry]]* (2007)
* *[[You Don't Mess with the Zohan]]* (2008)
* *[[Bedtime Stories (film)|Bedtime Stories]]* (2008)
* *[[Funny People]]* (2009)
* *[[Grown Ups (film)|Grown Ups]]* (2010)
* *[[Just Go with It]]* (2011)
* *[[Jack and Jill (2011 film)|Jack and Jill]]* (2011)
* *[[Maxluqlar taʼtilda]]* (2012)
* *[[Grown Ups 2]]* (2013)
* *[[Blended (film)|Blended]]* (2014)
* *[[Pixels (2015 film)|Pixels]]* (2015)
* *[[Maxluqlar taʼtilda 2]]* (2015)
* *[[The Ridiculous 6]]* (2015)
* *[[The Meyerowitz Stories|The Meyerowitz Stories (New and Selected)]]* (2017)
* *[[Maxluqlar taʼtilda 3: Dengiz chorlamoqda]]* (2018)
* *[[Murder Mystery (film)|Murder Mystery]]* (2019)
* *[[Uncut Gems]]* (2019)
* *[[Hubie Halloween]]* (2020)

## Manbalar

## Havolalar

* 
*
Cameron Diaz

**Cameron Michelle Diaz** (; 30-avgust 1972-yilda tugʻilgan) amerikalik aktrisa, model, ssenariy muallifi va film produserdir.

## Filmografiyasi
* *[[Niqob (film)|Niqob]]* (1994)
* *[[The Last Supper]]* (1995)
* *[[Feeling Minnesota]]* (1996)
* *[[Head Above Water]]* (1996)
* *[[My Best Friend's Wedding]]* (1997)
* *[[A Life Less Ordinary]]* (1997)
* *[[There's Something About Mary]]* (1998)
* *[[Very Bad Things]]* (1998)
* *[[Being John Malkovich]]* (1999)
* *[[Any Given Sunday]]* (1999)
* *[[Charlie's Angels (film, 2000)|Charlieʼs Angels]]* (2000)
* *[[Things You Can Tell Just by Looking at Her]]* (2000)
* *[[Vanilla Sky]]* (2001)
* *[[Shrek]]* (2001)
* *[[The Invisible Circus]]* (2001)
* *[[Gangs of New York]]* (2002)
* *[[The Sweetest Thing]]* (2002)
* *[[Charlie's Angels: Full Throttle]]* (2003)
* *[[Shrek 2]]* (2004)
* *[[In Her Shoes]]* (2005)
* *[[The Holiday]]* (2006)
* *[[Shrek Uchinchi]]* (2007)
* *[[Who Is Norman Lloyd?]]* (2007)
* *[[What Happens in Vegas]]* (2007)
* *[[The Box]]* (2009)
* *[[My Sister's Keeper]]* (2009)
* *[[Shrek Forever After]]* (2010)
* *[[Knight and Day]]* (2010)
* *[[The Green Hornet]]* (2011)
* *[[Bad Teacher]]* (2011)
* *[[I Ain't Scared of You: A Tribute to Bernie Mac]]* (2011)
* *[[Gambit]]* (2011)
* *[[What to Expect When You're Expecting]]* (2012)
* *[[The Counselor]]* (2013)
* *[[Annie]]* (2014)
* *[[Sex Tape]]* (2014)
* *[[The Other Woman]]* (2014)

## Manbalar

## Havolalar

*
Mobil operatsion tizim

**Mobil operatsion tizim** (**mobile OS**) — smartfonlar, planshetlar, PDA yoki boshqa mobil qurilmalar uchun operatsion tizim. Garchi noutbuklarni mobil qurilmalar deb tasniflash mumkin boʻlsa-da, odatda ularda ishlatiladigan operatsion tizimlar mobil hisoblanmaydi, chunki ular dastlab katta statsionar kompyuterlar uchun ishlab chiqilgan boʻlib, ular anʼanaviy ravishda maxsus „mobil“ funksiyalarga ehtiyoj sezmagan va ularga ehtiyoj sezmagan. Ushbu farq ikkala gibrid boʻlgan baʼzi yangi operatsion tizimlarda xiralashgan

 https://ru.m.wikipedia.org/wiki/%D0%A4%D0%B0%D0%B9%D0%BB:Android_OS.jpg
Mobil operatsion tizimlar shaxsiy kompyuter operatsion tizimining funksionalligini mobil va qoʻlda ishlaydigan qurilmalar: sensorli ekran, uyali , Bluetooth , Wi-Fi , GPS-navigatsiya, kamera, videokamera, nutqni aniqlash, ovoz yozish moslamasi, musiqa pleyeri, NFC va infraqizil masofadan boshqarish moslamalari bilan birlashtiradi.

Portativ mobil aloqa vositalari (masalan, smartfonlar) ikkita operatsion tizimni oʻz ichiga oladi. Foydalanuvchilarning oʻzaro taʼsirlashishining asosiy dasturiy taʼminot platformasi radiotexnikaga xizmat koʻrsatuvchi ikkinchi darajali, real vaqtda real vaqtda ishlaydigan operatsion tizim bilan toʻldiriladi. Tadqiqotlar shuni koʻrsatdiki, bunday past darajadagi operatsion tizimlar mobil qurilmani boshqarishni oʻz zimmalariga olishlari mumkin boʻlgan zararli baza stantsiyalariga nisbatan zaifdir.

Mobil qurilmalar uchun zamonaviy operatsion tizimlar: Android, Kai OS, Lineage OS, Fire OS, Flyme OS, iOS, Sailfish OS, Tizen, Remix OS. Eskirgan, hozirda qoʻllab-quvvatlanmaydigan dasturiy platformalar: Windows 10 Mobile, Symbian, Windows Mobile , Palm OS, webOS, Maemo, MeeGo, LiMo, BlackBerry OS, Firefox OS, Ubuntu Touch, Bada OS va boshqalar.

## Manbalar

## Havolalar
* Java ME
* Intel Mobile Platform
SHA-2

**SHA-2** (**Secure Hash Algorithm 2**) — kriptografik algoritmlar oilasi. AQSh Milliy xavfsizlik agentligi (, NSA) tomonidan 2001-yilda ishlab chiqilgan.

## Manbalar

## Havolalar
* SHA-256, SHA-384 va SHA-512 tavsiflari
* SHA-2 tekshirgich
Somnologiya

**Somnologiya** uyquni ilmiy jihatdan oʻrganadi. U uyquni buzilishi va tartibsizliklarni klinik oʻrganish va davolashni oʻz ichiga oladi. Uyqu dori-darmonlari somnologiyaning bir qismidir.‌‌ EEG ixtiro qilingandan soʻng 1936-yilda Harvi va Lomis tomonidan uyquning bosqichlari aniqlandi, delta va teta toʻlqinlarining birinchi tavsiflari Valter va Dovey tomonidan amalga oshirildi va REM uyqusi 1953-yilda kashf etildi. Uyqudagi apnea 1965-yilda aniqlandi. 1970-yilda Stenfordda birinchi klinik uyqu laboratoriyasi ishlab chiqilgan. Birinchi aktigrafiya qurilmasi 1978-yilda Krupke tomonidan ishlab chiqarilgan, 1981-yilda esa doimiy ravishda ijobiy havo bosimi terapiyasi va uvulopalatofaringoplastika yaratilgan. Hozirgi kunda Amerika Uyqu Tibbiyot Akademiyasi boʻlgan Kutish tartibsizliklari markazlari assotsiatsiyasining imtihon qoʻmitasi 1978-yilda tashkil topgan va 1990-yilgacha uyquni boshqarish boʻyicha testini oʻtkazgan. 1989-yilda Amerika Uyqu Tibbiyot Kengashi 1991-yilda imtihon komissiyasining barcha vazifalarini oʻz zimmasiga oldi. Qoʻshma Shtatlarda Amerika Uyqu Tibbiyot Kengashi ham shifokorlarga, ham shifokor boʻlmaganlarga uyquni davolash boʻyicha sertifikat beradi. Biroq, kengash odamga tibbiy litsenziyasiz uyquni davolash bilan shugʻullanishga ruxsat bermaydi.

## Manbalar
Herman Melville

**Herman Melville** (; 1-avgust 1819-yil — 28-sentyabr 1891-yil) amerikalik yozuvchi va shoirdir. „Moby-Dick“ (1851) romani muallifi oʻlaroq tanilgan. Birinchi asari — „Typee“ (1846) romani yozuvchining Nuku Hiva orolida boʻlgan chogʻida olgan shaxsiy tajribalariga asoslanib yozilgan.

## Manbalar

## Havolalar
* Melville jamiyati
AQSh prezidentlik saylovi (2020)

**2020-yilgi Amerika Qoʻshma Shtatlari prezidentlik saylovi** 2020-yilning 3-noyabrida seshanba kunida boʻlib oʻtadi. Bu har toʻrt yilda oʻtkaziladigan AQSh prezidenti va uning yordamchisini aniqlab beruvchi 59-saylov boʻldi. Prezident va vitse-prezident lavozimlariga eng katta ikki firqa — AQSh Respublikachilar Partiyasidan mos ravishda Donald Trump va Mike Pence, AQSh Demokratik Partiyasidan mos ravishda Joe Biden va Kamala Harris nomzodlari qoʻyilgan.

## Saylov tahminlari va soʻrovlar

## Manbalar
Arka

* **Arka** (Vengriya) — Vengriyaning Borsod-Abauj-Zemplén tumanidagi qishloq.
* Arkada, Eron, Mozandaron viloyatida joylashgan qishloq
* Arka (yodgorlik), Litva, Klaypedadagi yodgorlik
* Arka Media Works, hind kino ishlab chiqarish kompaniyasi
* Arka Gdynia, Polshaning Gdynia shahrida joylashgan Polsha futbol klubi
* RC Arka Gdynia, Gdynia, Polshada joylashgan Polsha regbi ittifoqi klubi
* Arka Keshari Deo, hind siyosatchisi
* Arka Noego, Polsha-Litva Hamdo'stligi dengiz flotining jangovar cho'qqisi, Polsha-Shved urushidagi ikkita dengiz jangida (1626-1629) muhim rol o'ynagan.
* *Arka Sıradakiler*, "Tulki Turkiya" da turk o'smirlar dramasi
* *Arka Sokaklar*, turkiyalik "Kanal D" teleseriali
* Hindu dinidagi quyosh xudosi Suryaning muqobil nomi
* Bir juft And panpipes sikularidan biri

## Yana qarang

* Arkas (aniqlash)
* Arqa, Livandagi qishloq
AQSh prezidentlik saylovi (2016)

**2016-yilgi Amerika Qoʻshma Shtatlari prezidentlik saylovi** 2016-yilning 8-noyabrida seshanba kunida boʻlib oʻtdi. Bu har toʻrt yilda oʻtkaziladigan AQSh prezidenti va uning yordamchisini aniqlab beruvchi 58-saylov boʻldi. Prezident va vitse-prezident lavozimlariga eng katta ikki firqa — AQSh Respublikachilar Partiyasidan mos ravishda Donald Trump va Mike Pence, AQSh Demokratik Partiyasidan mos ravishda Hillary Clinton va Tim Kaine nomzodlari qoʻyilgandi. Saylovda Respublikachi Donald Trump gʻalaba qozondi.

## Manbalar

## Havolalar
* 2016-yilgi AQSh prezidentlik saylovi *[[Encyclopædia Britannica]]*da
Post Malone

**Austin Richard Post** (4-Iyul 1995-yilda tugʻilganlar) – amerikalik qoʻshiqchi, reper, qoʻshiqnavis va aktyor.

## Diskografiya
* *[[Stoney (albom)|Stoney]]* (2016)
* *[[Beerbongs & Bentleys]]* (2018)
* *[[Hollywood's Bleeding]]* (2019)
* *Twelve Carat Toothache* (2022)
* *Austin* (2023)
* *F-1 Trillion* (2024)

## Manbalar

## Havolalar
*
Syracuse (New York)

**Syracuse** — Amerika Qoʻshma Shtatlarining New York shtatida joylashgan shahar.

## Aholisi
140,987 nafar aholi istiqomat qiladi (2020).

## Geografiyasi
Maydoni — 25.57&nbsp;km2. Shundan 24.98&nbsp;km2 quruqlik, 0.58&nbsp;km2 esa suv maydonidir.

## Manbalar

## Havolalar
* 
* Syracuse Central
* Syracuse.com&nbsp;— News website affiliated with ''The Post-Standard''
** Syracuse.com’s guide for Syracuse visitors and entertainment
* Syracuse Arts
* Buildings of Syracuse
* Syracuse Wiki&nbsp;— Community Edited Area Resource
* Visit Syracuse
Busta Rhymes

**Trevor George Smith Jr** (4-may 1972-yilda tugʻilganlar)  — amerikalik reper, musiqachi, qoʻshiqchi, rekord ishlab chiqaruvchi va aktyor.

## Diskografiyasi
### Yakkaxon albomlar
* *[[The Coming]]* (1996)
* *[[When Disaster Strikes...]]* (1997)
* *[[E.L.E. (Extinction Level Event): The Final World Front]]* (1998)
* *[[Anarchy (Busta Rhymes albomi)|Anarchy]]* (2000)
* *[[Genesis (Busta Rhymes albomi)|Genesis]]* (2001)
* *[[It Ain't Safe No More...]]* (2002)
* *[[The Big Bang (Busta Rhymes albomi)|The Big Bang]]* (2006)
* *[[Back on My B.S.]]* (2009)
* *[[Year of the Dragon (Busta Rhymes albomi)|Year of the Dragon]]* (2012)
* *[[Extinction Level Event 2: The Wrath of God]]* (2020)

### Hamkorlik albomlari
#### Leaders of the New School
* *[[A Future Without a Past...]]* (1991)
* *[[T.I.M.E. (The Inner Mind's Eye)]]* (1993)
#### Flipmode Squad
* *The Imperial* 1998)

## Manbalar

## Havolalar

*
Mariah Carey

**Mariah Carey** (; 27-mart 1969-yilda tugʻilgan) amerikalik qoʻshiqchi, qoʻshiqnavis, aktrisa va produserdir. Carey 1990-yilda oʻzining ismi bilan atalgan *Carey* albomini chiqarish ortidan shuhrat qozondi. U, shuningdek, ilk besh ashulasi ham ''Billboard'' Hot 100 chartida birinchi oʻrinni band etgan ilk artist hisoblanadi.

Careyning ilk albomi Columbia Records studiyasi ijrochi produseri Tommy Mottola koʻrsatmalari asosida chiqarildi. Keyinchalik, Carey va Mottola turmush qurishdi. Carey *Music Box* (1993), *Merry Christmas* (1994) va *Daydream* (1995) albomlari hamda *Billboard* Hot 100 chartida choʻqqiga erishgan „Hero“, „Without You“, „All I Want for Christmas Is You“, „Fantasy“, „Always Be My Baby“ va „One Sweet Day“ singllari ortidan xalqaro miqyosda shuhrat qozondi. Mottola bilan ajrashganidan soʻng, Carey hip hop janrining koʻproq unsurlarini oʻz ichiga olmish *Butterfly* (1997) albomini ommaga havola etdi.

Carey hamma vaqtlarning eng koʻp audioyozuvlarini sotgan artistlardan biri boʻlib, shu kunga qadar umumjahon boʻylab 220 milliondan oshiq audioyozuvini sotgan. Uning oʻn toʻqqiz ashulasi *Billboard* Hot 100 chartida choʻqqiga erishgan. U yakkaxon artist, ayol qoʻshiqnavis va ayol produser sifatida ashulalari eng koʻp birinchi pogʻonani egallaganligi ortidan rekord oʻrnatgan. Carey VHIning musiqadagi 100 ta eng buyuk ayol roʻyxatida ikkinchi oʻrindan joy oldi. Carey koʻplab yutuqlarga, jumladan besh marta Grammy Awards, oʻn toʻqqiz marta World Music Awards, oʻn marta American Music Awards va oʻn besh marta Billboard Music Awardsga sazovor boʻlgan.
## Diskografiyasi
* *Mariah Carey* (1990)
* *Emotions* (1991)
* *Music Box* (1993)
* *Merry Christmas* (1994)
* *Daydream* (1995)
* *Butterfly* (1997)
* *Rainbow* (1999)
* *Glitter* (2001)
* *Charmbracelet* (2002)
* *The Emancipation of Mimi* (2005)
* *E=MC²* (2008)
* *Memoirs of an Imperfect Angel* (2009)
* *Merry Christmas II You* (2010)
* *Me. I Am Mariah… The Elusive Chanteuse* (2014)
* *Caution* (2018)

## Turnelari
* Music Box Tour (1993)
* Daydream World Tour (1996)
* Butterfly World Tour (1998)
* Rainbow World Tour (2000)
* Charmbracelet World Tour (2003—2004)
* The Adventures of Mimi (2006)
* Angels Advocate Tour (2009—2010)
* The Elusive Chanteuse Show (2014)
* The Sweet Sweet Fantasy Tour (2016)
* The Number 1’s Tour (2018)

## Galereya


Fayl:Mariah Carey3 Edwards Dec 1998 cropped.jpg
Fayl:Mariah Carey in August 2006 3.jpg
Fayl:Mariah Carey in August 2006 2.jpg
Fayl:Mariah Carey in Holland, April 1 1998.jpg
Fayl:Mariah Carey Neighborhood Ball in downtown Washington 2009 cropped.JPG
Fayl:Mariah Carey in August 2006.jpg
Fayl:Mariah Carey by David Shankbone.jpg



## Manbalar

## Havolalar

*  
*
GMM Grammy

**GMM Grammy Public Company Limited** (taycha: จีเอ็มเอ็ม แกรมมี่ yoki **G"MM' Grammy**) Tailandning eng yirik media-konglomerat koʻngilochar kompaniyasi. Tailand koʻngilochar sanoatining 70 foiz ulushini oʻz zimmasiga oladi. Grammy rassomlari orasida Thongchai McIntyre, Silly Fools va Loso bor. Kompaniya musiqa biznesi bilan bir qatorda konsert tayyorlash, rassomlarni boshqarish, kino va televidenie ishlab chiqarish va nashriyot bilan shugʻullanadi.

## Manbalar

## Havolalar
* Rasmiy veb-sayt
Behzod Muhammadkarimov

**Behzod Muhammadkarimov** (1964-yil 23-mart tugʻilgan) - Oʻzbekistonlik teatr, kino va dublyaj aktyori. Toshkent teatr va rassomlik sanʼat institutini tamomlagan. 1988-yildan buyon Oʻzbek Milliy akademik drama teatrida faoliyat yuritib kelmoqda. 2000-yil Oʻzbekiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan artist unvoniga sazovor boʻlgan.

## Teatrda
Milliy teatrda sahnalashtirilgan *„Alisher Navoiy“*da Navoiy, „*Mehrobdan chayon*“da Anvar, „*Bir koshona sirlari*“da Rustam, „*Okeandagi yetti faryod*“da Santiliano, „*Mirzo Ulugʻbek“da  Abdulatif*, „*Imkon*“da Rustam, „*Senga bir gap aytaman*“da Ergash, „*Yaralangan oqqush nolasi*“da Nodir, „*Omad biz tomon*“da Boʻri polvon, „*Kunduzsiz kechalar*“da Oybek, „*Xotinlar gapidan chiqan xangoma*“da Komil, „*Qirol Lir*“da Edmond, „*Buratino*“da Karlo ota, „*Temur*“da Bunyod kabi koʻplab spektakllarda bosh qaxramonlarni ijro etib tomoshabinlarning olqishiga sazovor boʻldi.

## Kinoda
U Oʻzbek milliy kino va teleseriallarda koʻplab muhim obrazlarni yaratgan. Jumladan: „*Buyuk Amir Temur*“da Amir Temur, „*Oʻtkan kunlar*“da Otabek, „*Layli va majnun*“da Majnun, „*Shaytanat*“da Elchin. „*Oq bino oqshomlari*“da Avazbek, „*Ixtiyorsiz qotil*“da Otabek, „*Qoʻriqxona*“da Behzod, „*Soʻngi nafas*“da Ota, „*Nagdaun*“da Tair, „*Buyuk turon*“da Turksanf, „*Chiptasiz*“da Oʻrazboy kabi rollarni ijro etgan.
## Manbalar
Kyle Larson

**Kyle Larson** (31-iyul 1992-yilda tugʻilgan) — NASCAR kubogi seriyasida qatnashadigan yapon millatiga mansub amerikalik professional poygachi.

Larson Chip Ganassi Racing jamoasiga 2014-yilgi mavsumdan 2020-yilgi mavsum boshigacha 42-raqamli avtomobil bilan qoʻshildi. Ushbu jamoada u toʻqqizta gʻalabani qoʻlga kiritdi.

NASCAR Larsonning maqomini 2020-yil oktyabrda tikladi. 2021-yilgi mavsumdan boshlab u Hendrick Motorsports jamoasida 5-raqamli mashinada qatnashdi.

## Malumot

## Havolalar

* Rasmiy sayti
Jimmie Johnson

**Jimmie Johnson** (1975-yil 17-sentyabrda tugʻilgan) — amerikalik professional avtomobil poygachisi.

Johnson 2002-yildan 2020-yilgacha boʻlgan mavsumda Hendrik Motorsports jamoasi bilan NASCAR kubogi seriyasida ishtirok etgan.

2021-yildan Johnson Chip Ganassi Racing jamoasiga qoʻshilish uchun IndyCarga koʻchib oʻtadi.

## Manbalar

## Havolalar

* Rasmiy veb-sayt
Mauxari sulolasi

**Mauxari sulolasi** — Mauxari sulolasi Guptalar davlatidan keyingi hind sulolasi boʻlib, olti avlod davomida Shimoliy Hindistonning keng hududlarini boshqargan. Ular ilgari Guptalarning vassallari, keyinchalik Xarshaning Vardxonlar sulolasining qaramogʻidagi davlat edi. Mauxarilar oʻz mustaqilligini mil. avv VI asrda Kannauk shahrida qoʻlga kiritganlar. Sulola Uttar Pradesh va Magadhaning katta qismida hukmronlik qilgan. Miloddan avvalgi 606-yilda Mauxarilarning imperiyasining katta hududi keyinchalik Guptalar tomonidan qaytarib olingan. Huyen Tssngning soʻzlariga koʻra, bu hudud milodning 600-yillari atrofida mustaqilligini eʼlon qilgan Gauda qiroli Shashanka tomonidan bosib olingan boʻlishi mumkin .
## Tarix
Megastenes ushbu xalqni eslatib, ularni Megari deb ataydi. U Hindistonda Amatae (Antal), Bolingeya (Balyan), Gallitalutae (Gahlot), Dimuri (Dahiya), Megari (Mauxari), Ordabae (Buriya), Mese (Matsya) xalqlari mavjud ekanligini yozadi.

Mauxarilar mil. avv V asr oxirida siyosiy hokimiyatni qoʻlga kiritdilar; mil. avv 554-yildagi imperator Xarxa tomonidan yozilgan yozuvda Yajnavarmanning bu davrda Gayadan ajralganligi eslatib oʻtilgan. Barabar va Nagarjuni yozuvlarida eslatib oʻtilganki, Kanauj hukmronligidan taxminan 150 yil oldin Gayani boshqargan uchta Mauxari shohlari quyida: Yajnavarman, Sardulavarman va Anantavarman. Ushbu shohlar faqat „Samanta“ unvoniga ega edilar, bu ularning buyuk podshoh ostida vassal podshohlari ekanliklarini koʻrsatgan, yaʼni ushbu podshohlar Guptalar davlatining hukmdorlariga vassal boʻlganlar. Shoh Sarvavarmanning Asirgarh muhrida unga ergashgan Mauxari shohlari roʻyxati keltirilgan boʻlib, birinchi uchtasi (Harivarman, Adityavarman va Isvaravarman) Maharaja unvoniga ega; keyingisi esa Isanavarman Maharajadhiraja deb nomlangan. Ehtimol, davlatning mustaqilligini qoʻlga kiritgan podshoh Isanavarman edi. Mauxari shohlari keyingi Gupta sulolasi vakillari bilan oʻzaro oilaviy aloqada boʻlganlar, ammo Isanavarmanning mustaqilligini eʼlon qilishi Mauxari va Keyingi Gupta sulolalari vakillari oʻrtasidagi munosabatlarni keskinlashishi olib keladi; Aphsad yozuvida Magadhaning keyingi Gupta sulolasining toʻrtinchi shohi Kumaragupta III ning Isanavarman ustidan gʻalabasi haqida gap boradi. Biroq, sulola hukmronligini davom ettirdi.

Keyingi shoh, Isanavarmanning vorisi boʻlgan Sarvavarman mauxarilarning yoʻqolgan obroʻsini qaytarishga muvaffaq boʻldi va jangda keyingi Gupta shohi Damodaraguptasini magʻlub etdi. Undan keyin Anantivarman va Graxavarman boʻlgan sulolaning soʻnggi qiroli Tanshvarlik Prabhakaravardhanning qizi va taniqli hukmdor Xarxavardhananing singlisi Rajyasriga uylandi. Malva qiroli Devagupta Kanaujga hujum qildi va Mauxari qirolligini tugatish orqali Grahavarmanni oʻldirdi.

## Manbalar
OpenStreetMap

**OpenStreetMap** (qisqacha **OSM**) — bepul dasturiy taʼminot shartlari asosida yaratilgan erkin va ochiq kodli jahon boʻylab xaritalash loyihasi. Ushbu loyiha GPS qabul qiluvchilaridan hamda boshqa ommaviy foydalanish manbalaridan toʻplangan maʼlumotlar asosida yaratilgan.

OpenStreetMap bu butun dunyo boʻylab koʻngillilar tomonidan yaratilgan bepul jahon xaritasi loyihasidir. OpenStreetMap foydalanuvchilarga oʻz kontentini yaratadigan tuzilishga ega sanaladi, xuddi Vikipediya singari (Vikipediyadan ilhomlangan). Xaritalar GPS-treklar, sunʼiy yoʻldosh fotosuratlari hamda mahalliy hukumat tomonidan taqdim etilgan turli xil maʼlumotlarga mos ravishda yaratilgan.

OpenStreetMapdagi barcha kontent Open Database License tomonidan himoyalangan.

Dunyoning koʻplab mamlakatlaridagi koʻngillilar ishtirokida oʻsishda davom etayotgan OpenStreetMap, bugungi kunda koʻplab shaharlarning bepul va ochiq xaritalarini oʻz ichiga oladi.

24-fevral 2020-yil holatiga koʻra, OSMning foydalanuvchilar soni 6 137 451 tani tashkil etadi.

## Yana qarang

* Google xaritasi

## Manbalar

## Havolalar
*
Scott Dixon

**Scott Ronald Dixon** (1980-yil 22-iyulda tugʻilgan) — „Muzli odam“ laqabli yangi zelandiyaning professional avtomobil poygachisi, hozirda IndyCar seriyasida qatnashmoqda. U Chip Ganassi Racing jamoasi bilan 2003, 2008, 2013, 2015, 2018 va 2020-yilgi mavsumlarning chempioni boʻlgan.

## Manbalar

## Havolalar

* Rasmiy sayti
Televisa

**Grupo Televisa, S.A.B.**, Meksikaning multimediya ommaviy axborot vositalari kompaniyasi va Lotin Amerika sidagi va ispan tilida soʻzlashadigan dunyodagi eng yirik kompaniya. Bu yirik xalqaro ko'ngil ochish biznesi bo'lib, dasturlarining aksariyati Qo'shma Shtatlarda Univision-da namoyish etiladi va u bilan eksklyuziv shartnoma tuziladi.

## Manbalar

## Havolalar
* Rasmiy veb-sayt
Yevropa va Osiyo oʻrtasidagi chegara

**Yevropa va Osiyo oʻrtasidagi chegara** koʻpincha Ural togʻlarining sharqiy etagi va Mugodjar, Embe daryosi, Kaspiy dengizining shimoliy qirgʻogʻi boʻylab, Kumo-Manych depressiyasi va Kerch boʻgʻozi boʻylab chegaralanadi. Rossiya hududi boʻylab chegaraning umumiy uzunligi 5524 km (shundan Ural tizmasi boʻylab 2000 km, Kaspiy dengizi boʻylab 990 km).

Baʼzi manbalarda Yevropaning chegarasini belgilashning boshqacha talqini ham mavjud - Ural tizmasi, Ural daryosi va Kavkaz tizmasining suv havzasi boʻylab chegaralanadi.

Yevropani ajratishning oʻzi mantiqiy va geografik shartlilikning emas, balki tarixning natijasidir.
## Tarix
Miloddan avvalgi VI asrdan boshlab Yevropa va Osiyo chegarasi hozirga qadar gʻarbdan sharqqa qarab sezilarli harakatni boshdan kechirgan. Qadimgi yunonlar buni Oʻrta dengizning markaziy qismida amalga oshirgan. Keyinchalik, miloddan avvalgi 524-457-yillarda Kerch boʻgʻozi va Tanais (Don) daryosi chegara deb hisoblana boshlandi. Ptolomeyning buyuk ilmiy vakolati bu gʻoyaning qatʼiy qaror topishiga va XVIII asrgacha oʻzgarmasligiga sabab boʻldi.

1730-yilda shved olimi Filipp Yoxann fon Stralenberg dunyo ilmiy adabiyotida birinchi boʻlib Yevropa va Osiyo oʻrtasida chegara chizish gʻoyasini asoslab berdi. Keyinchalik 1736-yilda V. N. Tatishchev bu fikrni Stralenbergga taklif qilgan deb aytildi.
## Geografiya
Yevropa - Osiyo chegara chizigʻi Qora dengiz sohilidan Ural tizmasining sharqiy etagi boʻylab, gʻarbiy tomondan Nenets avtonom okrugi va Komi respublikasi va sharqdan Yamalo-Nenets va Xanti-Mansiysk okruglari chegarasiga parallel ravishda oʻtadi. 

Bundan tashqari, chegara gʻarbiy tomondan Perm viloyati va sharqdan Sverdlovsk viloyati oʻrtasidagi maʼmuriy chegaradan biroz sharqqa oʻtadi, Sverdlovsk viloyatining janubi-gʻarbiy hududlari esa Yevropada qoladi. Ushbu mintaqada Yevropa-Osiyo chegaralari oʻtishi bilan „Osiyo“ temir yoʻl stansiyasi va undagi qishloq nomi bilan bogʻliq.

Chelyabinsk viloyatida chegara Ashinskiy, Katav-Ivanovskiy va Satkinskiy shahar okruglarini, shuningdek Boshqirdistonga tutash shahar tumanlari va shahar okruglarining gʻarbiy qismlarini Yevropada qoldiradi. Orenburg viloyatida chegara sharqiy hududlardan tashqari barcha hududlar Yevropaning hududlaridan chiqadi. Keyinchalik janubga chegara Qozogʻistonning Aqtoʻbe viloyati hududi orqali davom etadi, u yerda Mugodjarning sharqiy etagi boʻylab (Ural togʻlarining Qozogʻistondagi davomi) va Embe daryosi boʻylab Kaspiy pasttekisligiga, Kaspiy dengizi orqali Kuma daryosining ogʻziga, soʻngra Kumo-Manych depressiyasi boʻylab va Manych daryosi Donning quyi oqimiga, Azov dengizining janubiy qirgʻogʻi boʻylab davom etadi.

## Manbalar
Beavis and Butt-head

**Beavis and Butt-head** — Amerika animatsion televizion seriali. Yaratuvchisi Mike Judge boʻlib, MTV va Paramount+ telekanalida namoyish etilgan.

## Ovoz berganlar
* Mike Judge ovozi 	Beavis, Butt-Head, David Van Driessen, Tom Anderson, Principal McVicker va Coach Buzzcut
* Tracy Grandstaff ovozi Daria Morgendorffer

## Manbalar

## Havolalar
*
Daria

**Daria** — Amerika animatsion televizion seriali. Yaratuvchisi Glenn Eichler va Susie Lewis Lynn boʻlib, MTV telekanalida namoyish etilgan. Bu Beavis and Butt-headning ajralishi, unda Daria takrorlanadigan belgi sifatida paydo boʻldi.

## Ovoz berganlar
* Tracy Grandstaff ovozi Daria Morgendorffer
* Wendy Hoopes ovozi Jane Lane, Quinn Morgendorffer va Helen Morgendorffer
* Julián Rebolledo ovozi Jake Morgendorffer
* Marc Thompson ovozi Kevin Thompson va boshqalar

## Manbalar

## Havolalar
*
Ural davlat universiteti

**Ural davlat universiteti** () — 1920-1925, 1931-2011-yillarda Yekaterinburgda (Sverdlovsk) mavjud boʻlgan Rossiyaning eng mashhur universitetlaridan biri boʻlgan klassik universitet. 2011-yil 12-mayda UrDU Ural Federal Universitetining tarkibiga kirdi va mustaqil yuridik shaxs sifatida oʻz faoliyatini toʻxtatdi.
## Tarix

A.M.Gorkiy  nomidagi Ural davlat universiteti 1920-yil 19-oktabrda RSFSR Xalq Komissarlari Kengashining farmoni bilan Yekaterinburg shahrida tashkil etilgan.

1924-yilga kelib Ural davlat universitetida atigi 3 fakultet qoldi (XX asrning 20-yillarida UGU yoki Ural universiteti qisqartmasi odatda ishlatilgan) - konchilik, kimyo-metallurgiya va tibbiyot. 1924-yil 1-avgustga qadar tibbiyot fakulteti Permga koʻchirildi va qolgan 2 fakultetdan iborat Ural universiteti mavjud boʻlib, uning tarkibida 1925-yilda oʻrmonchilik fakulteti ham ochilgan.

1931-yilda Sverdlovsk davlat universiteti tiklandi. 1936-yilda universitetga 1920-yilda Ural universitetini tashkil etishda faol ishtirok etgan A.M.Gorkiy nomi berildi. 1945-yilda universitet A.M.Gorkiy nomidagi Ural davlat universiteti deb oʻzgartirildi.

1970-yilda universitet „Mehnat Qizil Bayroq“ ordeni bilan taqdirlandi.

2007-yil 26-yanvarda sobiq rektor Vladimir Tretyakov Ural davlat universitetining prezidenti etib saylandi.

2007-yil 26-aprelda Tarix fakulteti dekani D.V.Bugrov UrDU rektori etib saylandi.

2009-yil holatiga koʻra, u dunyoning 600 ta eng yaxshi universitetlari roʻyxatiga kiritilgan Rossiyaning 8 ta universitetlaridan biri edi.

2010-yilda UrDUda 15 mingdan ortiq talaba tahsil oldi, shu jumladan kunduzgi 8 mingdan ortiq talaba mavjud edi.

2009-yil oxirida Rossiya prezidenti Dmitriy A. Medvedev UrDU qoʻshilishi mumkin boʻlgan USTU-UPI asosida Ural Federal Universitetini yaratish toʻgʻrisida farmonni imzoladi. 2010-yil 9-aprelda Ural davlat universitetining bitiruvchisi va sobiq oʻqituvchisi, Ural davlat universiteti Vasiylik kengashi aʼzosi Viktor Anatolyevich Koksharov yangi universitet rektori etib tayinlandi.

2011-yil 2-fevralda Rossiya Federatsiyasi Taʼlim va fan vaziri A. A. Fursenko uch oy ichida UrDUni UrFU bilan birlashtirish toʻgʻrisida (1-band) 155-sonli buyruqni imzoladi (5.1 va 5.4-bandlar).

## Muntazam tadbirlar
**Birinchi kurs talabasi kuni:** tarix fakultetiga endigina kirganlarga bagʻishlangan bayram.

**Beshinchi kurs talabasi kuni:** maktabning soʻnggi qoʻngʻirogʻining analogi. Sinov haftaligidan oldingi dekabrning soʻnggi juma kuni boʻlib oʻtadi. „Oxirgi leksiya“, bitiruv kursining doimiy talabasini tanlash, konsert va ziyofatdan iborat.

**Tarixchilar kuni:** aprel-may oylarida Yekaterinburgdagi teatrlardan birida boʻlib oʻtadi.

## Manbalar
B. R. Ambedkar

**Bhimrao Ramji Ambedkar** (1891-yil 14-aprel — 1956-yil 6-dekabr) — hindistonlik huquqshunos, iqtisodchi, siyosatchi va ijtimoiy islohotchi boʻlgan, Dalit Buddist harakatiga ilhom bergan va daxlsizlarga (Dalits) nisbatan ijtimoiy kamsitishlarga qarshi kurash olib borgan. Shuningdek, u ayollar va mehnat huquqlarini qoʻllab-quvvatladi. U mustaqil Hindistonning birinchi qonun va adolat vaziri, Hindiston Konstitutsiyasining meʼmori va Hindiston Respublikasining asoschisi edi.

1956-yilda u 600000 tarafdorlari bilan buddizmni qabul qilib, Dalitsni ommaviy konvertatsiya qilishni boshladi. U Hindistonda buddizmni qayta tikladi. Ambedkar Navayana buddistlari orasida bodhisattva va mayya sifatida qabul qilinadi.

1990-yilda Hindistonning eng yuqori fuqarolik mukofoti boʻlgan Bharat Ratna vafotidan keyin Ambedkarga topshirildi. Ambedkar merosida koʻplab madaniy yodgorliklar va tasvirlar mavjud. Ambedkarning ijtimoiy-siyosiy islohotchi sifatida qoldirgan merosi zamonaviy Hindistonga chuqur taʼsir koʻrsatdi.

Ambedkar 2012-yilda Vallabhbhai Patel va Javaharlal Nerudan oldin History TV18 va CNN IBN tomonidan oʻtkazilgan soʻrovnomada „Eng buyuk hindistonlik“ deb topilgan.

Ambedkar Jayanti (Ambedkar tugʻilgan kuni) — har-yili 14 aprelda nishonlanadigan, nafaqat Hindistonda, balki butun dunyoda nishonlanadigan festival. Ambedkar Jayanti butun Hindiston boʻylab rasmiy rasmiy bayram sifatida nishonlanadi. Birlashgan Millatlar Tashkiloti 2016, 2017 va 2018-yillarda Ambedkar Jayanti bayramini nishonladi.
## Manbalar
The Cleveland Show

**The Cleveland Show** — Amerika animatsion televizion seriali. Yaratuvchisi Seth MacFarlane, Richard Appel va Mike Henry boʻlib, FOX telekanalida namoyish etilgan.

## Ovoz berganlar
* Mike Henry ovozi Cleveland Brown va Rallo Tubbs
* Sanaa Lathan ovozi Donna Tubbs
* Kevin Michael Richardson ovozi Cleveland Brown Jr. va Lester Krinklesac
* Reagan Gomez-Preston ovozi Roberta Tubbs
* Jason Sudeikis ovozi Holt Ritcher va Terry Kimple
* Seth MacFarlane ovozi Tim the Bear (1-3 fasl)
* Jess Harnell ovozi Tim the Bear (3-4 fasl)

## Manbalar

## Havolalar
*
Fox Broadcasting Company

(Foks Brodcasting Kompani) —  tomonidan efirga uzatiladigan televizion kanal.
## Manbalar

## Havolalar
*
Aqua Teen Hunger Force

**Aqua Teen Hunger Force** — Amerika animatsion televizion seriali. Yaratuvchisi Dave Willis va Matt Maiellaro  boʻlib, Cartoon Network va Adult Swim telekanalida namoyish etilgan.

## Ovoz berganlar
* Dana Snyder ovozi Master Shake
* Carey Means ovozi Frylock
* Dave Willis ovozi Meatwad, Carl Brutananadilewski, Ignignokt, Boxy Brown va boshqalar
* Matt Maiellaro ovozi Err, Cybernetic Ghost of Christmas Past from the Future, Markula va boshqalar
* George Lowe ovozi Sakkizinchi faslning diktori, oʻzi va boshqa belgilar
* C. Martin Croker ovozi Dr. Weird, Steve va boshqalar
* Andy Merrill ovozi Oglethorpe
* Mike Schatz ovozi Emory

## Manbalar

## Havolalar
* 
*
TV Globo

**TV Globo** — 1965-yilda tashkil etilgan telekanal boʻlib, unga Grupo Globo egalik qiladi.

## Manbalar
Juuso Pykälistö

**Juuso Pykälistö** (21-may 1975-yilda tugʻilgan) — finlandiyalik avtoralli poygachisi. U Ralli chempionatida Citroën va Peugeot avtomobillari bilan ishtirok etgan. Pykälistö ikki marotaba „Arctic rallisi“da gʻolib chiqqan.
## Manbalar

## Havolalar
* Juuso Pykälistöning faoliyati
Shvetsiya rallisi

**Shvetsiya rallisi** () — avval **Xalqaro Shvetsiya rallisi** bilan nomlanib, keyinchalik **Uddeholm Shvetsiya rallisi** nomiga oʻzgargan har yili fevral oyining boshida Shvetsiyaning Värmland shahrida boʻlib oʻtadigan avtomobil poygasi. Birinchi marta 1950-yilda boʻlib oʻtgan.

## Natijalar
### 1950—1969

### 1970—1985

### 1986—1999

### 2020—

## Manbalar

## Havolalar

*
21 Jump Street (teleserial)

**21 Jump Street** — Amerika politsiya protsessual televizion seriali. Yaratuvchisi Patrick Hasburgh va Stephen J. Cannell boʻlib, FOX telekanalida namoyish etilgan.

## Manbalar

## Havolalar
*
Apracharas

**Apracharas** (shuningdek, **Apracarajas, Apraca, Avacas** deb ham ataladi) — Gʻarbiy Pokistondagi hind-skiflar sulolasi hukronlik qilgan davlat edi. Apracharaja poytaxti, Aprakapura (shuningdek Avakapura) nomi bilan tanilgan, Pokistonning Xayber-Paxtunxva shtatidagi Bajaur tumanida joylashgan. Bajaurning Apraka hukmronligi miloddan avvalgi I asrdan milodiy I asrgacha boʻlgan. Uning hukmdorlari sulolani tashkil etishdi, u Aprakaraxalar deb ataladi.
## Kelib chiqishi
Hind-yunonlar va hind-skiflar kelguniga qadar, Aprakan hududi Vedik sanskritcha matnlarida Ashvakas sifatida yozilgan boʻlib, Arrianning jangovar Aspasioi qabilasining tayanch punkti boʻlgan. Aprakalar tarixda miloddan avvalgi 236-yilda Makedoniyalik Aleksandrga qattiq qarshilik koʻrsatganlari bilan tanilgan.

Aprakaraxlar sulolasidagi hind-skiflar hind-skiflar shohi Azesning vorislari edi. Taxminan miloddan avvalgi 12-yildan boshlab ular oʻz sulolalariga asos solgan. Ularning hududi Bajaurda joylashgan boʻlib, Svat, Gandora, Taxila va Afgʻonistonning sharqiy qismlariga qadar choʻzilgan.
## Buddizm
Aprekarajalar buddizmni qabul qildilar: ular oʻzlarining diniy kitoblarga bagʻishlangan koʻp sonli dinlari bilan tanilgan. Ularning tangalarida hind-yunonlar tangalaridan olingan yunoncha naqshlar buddistlar tangalari qatorida paydo boʻlishda davom etadi.

## Manbalar
Seinfeld

***Seinfeld*** — Amerika sitkom televizion seriali. Yaratuvchilari Larry David va Jerry Seinfeld boʻlib, ushbu teleserial NBC telekanalida namoyish etilgan.

## Manbalar

## Havolalar
* 
*
Grey's Anatomy

***Greyʼs Anatomy*** — Amerika tibbiy drama televizion seriali. Yaratuvchilari Shonda Rhimes boʻlib, American Broadcasting Company telekanalida namoyish etilgan.

## Manbalar

## Havolalar
* 
*
Friends

***Friends*** () David Crane va Marta Kauffman tomonidan yaratilgan AQSh sitkom teleserialidir. 1994-yildan 2004-yilga qadar NBC telekanalida namoyish etilgan. Bosh rollarda: Jennifer Aniston, Courteney Cox, Lisa Kudrow, Matt LeBlanc, Matthew Perry va David Schwimmer.

## Rollarda

File:Jennifer Aniston 08.jpg|alt=Jennifer Aniston|Jennifer Aniston Rachel Green rolida
File:CourteneyCoxFeb09.jpg|alt=Courteney Cox|Courteney Cox Monica Geller rolida
File:Lisa Kudrow crop.jpg|alt=Lisa Kudrow|Lisa Kudrow Phoebe Buffay rolida

File:Matt LeBlanc, Arqiva British Academy Television Awards, 2013.jpg|alt=Matt LeBlanc|Matt LeBlanc Joey Tribbiani rolida
File:Matthew Perry 2013.jpg|alt=Matthew Perry|Matthew Perry Chandler Bing rolida
File:David Schwimmer (5208598833).jpg|alt=David Schwimmer|David Schwimmer Ross Geller rolida


* Jennifer Aniston — Rachel Green
* Courteney Cox — Monica Geller 
* Lisa Kudrow — Phoebe Buffay
* Matt LeBlanc — Joey Tribbiani 
* Matthew Perry — Chandler Bing 
* David Schwimmer — Ross Geller

## Mavsumlar
* ''Friends'' (1-mavsum)
* ''Friends'' (2-mavsum)
* ''Friends'' (3-mavsum)
* ''Friends'' (4-mavsum)
* ''Friends'' (5-mavsum)
* ''Friends'' (6-mavsum)
* ''Friends'' (7-mavsum)
* ''Friends'' (8-mavsum)
* ''Friends'' (9-mavsum)
* ''Friends'' (10-mavsum)

## Manbalar

## Havolalar
* 
*
Warwick Davis filmografiyasi

Warwick Davis — ingliz aktyori, teleboshlovchisi, yozuvchisi, rejissori, qiziqchisi va produseri.

## Film
Warwick Davis

**Warwick Ashley Davis** (3-fevral 1970-yilda tugʻilgan) — ingliz aktyori, teleboshlovchisi, yozuvchisi, rejissori, qiziqchisi va produseri.
## Filmografiyasi

## Manbalar

## Havolalar

* 
* 
* Willow Management
Imelda Staunton

**Imelda Mary Philomena Bernadette Staunton** (9-yanvar 1956-yilda tugʻilgan) — ingliz aktrisasi va qoʻshiqchisi.
## Manbalar

## Havolalar
*
Julie Walters

**Dame Julia Mary Walters** (22-fevral 1950-yilda tugʻilgan) — **Julie Walters** nomi bilan tanilgan ingliz aktrisasi, muallifi va qiziqchisi. U toʻrt karra Britaniya Akademiya mukofoti, ikki karra Britaniya Akademiya film mukofoti, ikki karra Xalqaro Emmy mukofoti, bir karra BAFTA hamda Oltin globus mukofoti sohibasi sanaladi.

## Manbalar

## Havolalar

*
Zazalar

**Zazalar** — xalq. Aksariyati Turkiyada istiqomat qiladi (2 million kishi). Umumiy soni — 4 million. Ular zaza tilida gaplashadilar. Ushbu millat tarafdorlari, asosan, sunniy musulmonlardir.

## Manbalar
Sharf

**Sharf** boʻyinga oʻraladigan yoki yelkaga/boshga tashlab yuriladigan uzun matodir. Sharflar odatda jun, ipak, paxta kabi materiallardan tayyorlanadi.

## Manbalar
Gale Sondergaard

**Gale Sondergaard** — amerikalik kinoaktrisa. „Eng yaxshi ikkinchi darajadagi aktrisa“ () nominatsiyasida „Oscar“ mukofoti bilan taqdirlangan.

## Manbalar

## Havolalar

* 
*