Fruita (Colorado)

**Fruita**—AQShning Kolorado shtati, Mesa okrugining gʻarbiy qismida joylashgan munisipalitetdir. 2020-yilgi AQSh aholini roʻyxatga olishda shahar aholisi 13,395 kishini tashkil qilgan. Fruita Grand Junction, CO Metropolitan statistik hududining bir qismidir va Grand Valley ichida joylashgan. Shahar Colorado daryosi (tarixiy ravishda Grand daryosi deb nomlanadi), oʻzining pinyon-juniper landshafti bilan mashhur Uncompahgre platosi va Buyuk vodiyning shimoliy chekkasida joylashgan Book Cliffs oraligʻida joylashgan. Dastlab bu yerlar Ute xalqining uyi boʻlgan, fermerlar 1884-yilda asoschi William Pabordan keyin shaharga joylashdilar. Oʻn yil oʻtgach, shaharga Fruita nomi berildi .

Iqtisodiy jihatdan u meva yetishtiruvchi mintaqa sifatida boshlangan, ammo bugungi kunda u tog 'velosipedi, piyoda yurish va rafting kabi ochiq sport turlari, Colorado milliy yodgorligiga yaqinligi va yillik festivallari bilan mashhur. Fruita ketma-ket toʻrt yil davomida gubernatorning aqlli oʻsish va rivojlanish mukofoti gʻolibi boʻldi. Shahar shiori — „Oʻtmishni hurmat qiling, kelajakni tasavvur qiling“.

## Geografiyasi
Fruita  (39,156594, −108,724554) koordinatalarda joylashgan. Shahar dengiz sathidan  balandda, Colorado platosidagi baland choʻl iqlim zonasida joylashgan. Shahar chegaralari atrofida Colorado daryosi, Colorado milliy yodgorligi va Interstate 70 shimolida Utah shtatidagi gʻarbga choʻzilgan Book Cliffs shahri mavjud.2020-yilgi Amerika Qoʻshma Shtatlari aholini roʻyxatga olishda shaharning umumiy maydoni  ni tashkil etgan. Shu jumladan  maydon suvdan iborat.

Fruitadan Grand Junctiongacha boʻlgan masofa — , Utah — , Montrose — , Glenwood Springs — , Denver — , Salt-Lake City — .

### Iqlimi
Köppen iqlim tasnifiga koʻra, Fruita quruq kontinental iqlim boʻlgan sovuq yarim quruq iqlimga ega. Issiq yoz va sovuq qish oʻrtasidagi mavsumiy farqlar keskindir. Shunga qaramay, kunduzi quyosh isishi tufayli qish kunlari oʻrtacha muzlash kamroq boʻladi. Yilning eng sovuq va eng issiq oylari mos ravishda yanvar va iyuldir. Yillik oʻrtacha yogʻingarchilik . Yogʻingarchilik kam boʻlganligi sababli, qish mavsumiga qaramay, oʻrtacha  ga yaqin, yiliga atiga 3 duyum qor yogʻadi. Yillik oʻrtacha harorat  daraja atrofida. Fruitada quyoshli kunlar oʻrtacha 300 kunni tashkil qiladi.

## Demografiyasi
2010-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, shaharda 12,646 kishi istiqomat qiladi. Aholi zichligi 669/km².

Shaharning irqiy tarkibi 90,65 % oq tanli, 0,37 % afroamerikalik, 1,16 % tubjoy amerikalik, 0,29 % osiyolik, 0,03 % Tinch okeani orollari, 5,45 % boshqa irqlardan va 2,05 % ikki yoki undan ortiq irqdan. Har qanday irqga mansub ispan yoki lotinlar aholining 11,93 % ni tashkil etadi.

2000-yilgi aholini roʻyxatga olishda shaharda 2447 ta xonadon mavjud boʻlib, ulardan 36,6 % 18 yoshgacha boʻlgan bolalari bor, 54,6 % er-xotinlar birga yashaydilar, 12,4 % eri boʻlmagan uy bekalari va 29,1 % yolgʻiz yashaydiganlar edi. Barcha uy xoʻjaliklarining 24,3 foizi jismoniy shaxslardan iborat boʻlib, 11,5 foizida 65 yosh va undan katta boʻlgan yolgʻiz yashaydigan kishi bor edi.

Shaharda 2000-yilgi aholini roʻyxatga olish boʻyicha aholining 27,9 foizi 18 yoshgacha, 7,7 foizi 18 yoshdan 24 yoshgacha, 27,5 foizi 25 yoshdan 44 yoshgacha, 20,9 foizi 45 yoshdan 64 yoshgacha va 16,1 foizi 65 yoshdan yoshi yoki kattalarni tashkil qiladi. Aholining oʻrtacha yosh 36 yosh. Har 100 ayolga 89,7 erkak toʻgʻri keladi. 18 va undan katta yoshdagi har 100 ayolga 83,4 erkak toʻgʻri keladi.

2000-yilgi aholini roʻyxatga olishda shahardagi uy xoʻjaliklarining oʻrtacha daromadi 32,929 dollarni, oilaning oʻrtacha daromadi esa 38,487 dollarni tashkil qilgan. Erkaklar oʻrtacha daromadi 31,372 dollarni, ayollarniki esa 20,752 dollarni tashkil qilgan. Shaharning aholi jon boshiga daromadi 16 024 dollarni tashkil etadi. Oilalarning qariyb 8,3 foizi va aholining 12,9 foizi qashshoqlik chegarasidan past boʻlgan, shu jumladan 18 yoshgacha boʻlganlarning 19,2 foizi va 65 yoshdan oshganlarning 16,8 foizidir.

## Dam olish maskanlari
Fruita Jamoat Markazi 2011-yil yanvar oyida basketbol, elliptik mashqlar, jismoniy mashqlar, yopiq va ochiq suzish, yugurish va voleybol kabi jamoaviy dam olish maskanlariga ega.

## Transport

### Havo yoʻli
Eng yaqin tijorat aeroporti Grand Junction mintaqaviy aeroporti (GJT) shahardan  sharqiy joylashgan. Allegiant Airlines, American Airlines va SkyWest Airlines (United Express va Delta Connection sifatida uchadi) Dallas/Fort-Uort, Denver, Los-Anjeles, Las-Vegas, Feniks va Solt-Leyk City shaharlariga toʻgʻridan-toʻgʻri xizmat koʻrsatadi. Charter kompaniyalari Colorado Flight Center va Denver Air Connection yaqin atrofdagi mintaqaviy yoʻnalishlarga uchishni taʼminlaydi.

### Avtobus
Fruita mintaqaviy avtobus transporti tizimi boʻlgan Grand Valley Transitning 8-yoʻnalishida joylashgan. Avtobus Fruita bekatlarini 24 1/2 yoʻlidagi 6 va 50-magistrallardagi Mesa savdo markazi bilan bogʻlaydi.

### Temir yoʻl
Eng yaqin yoʻlovchi poezd stantsiyasi  janubi-sharqda Grand Junction Amtrak stantsiyasidir. Ushbu stantsiyaga *Kaliforniya Zephyr* poezdi xizmat koʻrsatadi. U dastlab Denver va Rio Grande Gʻarbiy temir yoʻllari tomonidan qurilgan. Hozirda Union Pacific Railroad va BNSF Railway tomonidan foydalaniladigan magistral sanoat temir yoʻldan foydalanishga xizmat qiluvchi shahar boʻylab sharqdan gʻarbga oʻtadi.

## Taniqli odamlar

* John Otto (1870-1952) — Colorado milliy yodgorligining birinchi boshligʻi
* Elmer Riggs (1869-1963) — Chikagodagi dala muzeyi paleontologi
* Pat Ament (1946-yilda tugʻilgan) — alpinist, muallif
* Maggie Baird (1959-yilda tugʻilgan) — aktrisa, ssenariy muallifi, qoʻshiqchi, qoʻshiq muallifi, qoʻshiqchi Billi Eilishning onasi
* George Elder (1921-2022) — Beysbol sportida Oliy Ligasi oʻyinchisi

## Manbalar