Pensilvaniya universiteti

**Pensilvaniya universiteti** (**Penn** yoki **UPenn**) Pensilvaniya shtatining Filadelfiya shahridagi xususiy Ayvi ligasi tadqiqot universitetidir. 1740-yilda tashkil etilgan boʻlib, bu Amerika Qoʻshma Shtatlardagi toʻrtinchi eng qadimgi oliy taʼlim muassasasi va dunyodagi eng yuqori reytingga ega universitetlardan biri hisoblanadi. Shuningdek, u AQSh Mustaqillik Deklaratsiyasidan oldin tuzilgan toʻqqizta mustamlaka kollejlaridan biridir. Universitet asoschisi va birinchi prezidenti Benjamin Franklin akademiya, tijorat va davlat xizmatida yetakchilarni tayyorlaydigan taʼlim muassasasini yoqlab chiqqan.

Penn shahrida toʻrtta bakalavriat maktabi, shuningdek, oʻn ikkita aspirantura va professional maktablar mavjud. Bakalavriat talabalarini qabul qiladigan maktablar orasida Sanʼat va fan kolleji, Muhandislik va amaliy fanlar maktabi, Wharton maktabi va hamshiralik maktabi mavjud. Pennning „Bir universitet siyosati“ talabalarga oʻn ikkita maktabning har qaysinisida darslarga yozilish imkonini beradi Bu yerda birinchi ikki qavatli kollej futbol stadioni (Franklin Field) joylashgan. 1924-yilda ikkinchi qavati qurilgan va Pensilvaniya Hamdoʻstligining rasmiy daraxtzori Morris Arboretum bunyod etilgan.

2021-yil 30-iyun holatiga koʻra universitetning jamgʻarmasi 20,5 milliard dollar boʻlgan. 2019-yilda 1,02 milliard dollarlik tadqiqot byudjetiga ega edi. Universitetning yengil atletika dasturi, Quakers, NCAA Division I Ivy League konferentsiyasi aʼzosi sifatida 33 sport turi boʻyicha universitet jamoalarini tashkil etgan.

2018-yil holatiga koʻra, taniqli bitiruvchilar va vasiylar qatoriga 2 ta Qoʻshma Shtatlar Prezidenti, 3 nafar AQSh Oliy sudi sudyasi, 32 ta AQSh senatori, AQSh Vakillar Palatasining 163 aʼzosi, 12 ta AQSh Vazirlar Mahkamasi kotibi, 46 nafar AQSh gubernatori, 8 ta imzolovchi kiradi. Mustaqillik Deklaratsiyasi va AQSh Konstitutsiyasining 7 nafar imzolovchisi, Kontinental Kongressning 24 aʼzosi, 9 ta xorijiy davlat rahbarlari va 51 ta turli mamlakatlardagi elchilar ham shu muassasada ta'lim olgan. 2019-yil oktabr holatiga koʻra, 36 ta Nobel mukofoti sovrindorlari, Amerika Sanʼat va fan akademiyasining 80 aʼzosi, 64 tirik milliarder, ulardan 28 nafari Penn bakalavriat maktablarining bitiruvchilariDIR (Harvarddan bitta kam). 21 ta Marshall olimlari, 33 ta Rodos olimlari, 16 ta Pulitser mukofoti sovrindorlari, 20 nafar TonY mukofoti, 16 ta Grammy mukofotini qoʻlga kiritgan bitiruvchilar, 11 ta EmmY mukofoti va 4 ta Oskar mukofoti (Oskar), EGOT sovrindori, 43 ta Olimpiya medali sovrindori ( 81 ta medal, SHUNDAN 26 tasi oltin), 2 ta NASA astronavti va 5 ta Amerika Qoʻshma Shtatlari Faxriy medali sohiblari universitetda tahsil olgan.

## Kampus

Penn inshootlarining katta qismi Filadelfiyada joylashgan Cope and Stewardson arxitektura firmasi tomonidan ishlab chiqilgan (Prinston universiteti va Sent-Luisdagi Vashington universitetining katta qismini loyihalashtirgan arxitektorlar). U Oxford universiteti va Gotika universitetining gotika arxitekturasini oʻzida birlashtirgani bilan mashhur. Collegiate Gothic uslubini oʻrnatish uchun mahalliy landshaft bilan Cambridge universiteti bezaklangan.

Hozirgi asosiy kampus 299 ark (121ga) maydonga ega. U Gʻarbiy Filadelfiya universitet city boʻlimining tutashgan hududida, kampusning eski binosi esa Pensilvaniya Universiteti kampusining tarixiy okrugida joylashgan. Pennning barcha maktablari va tadqiqot institutlarining aksariyati shu kampusda joylashgan.

Atrofdagi hududda bir nechta restoranlar, barlar, yirik oziq-ovqat doʻkoni va kampusning gʻarbiy chekkasida esa kinoteatr mavjud. Pennning asosiy kampusi Drexel universiteti bilan chegaradosh va Filadelfiyadagi Fanlar universiteti va Walnut Hill kollejidagi restoran maktabidan bir necha blok uzoqlikda joylashgan. Mashhur saraton tadqiqot markazi Wistar instituti ham kampusda joylashgan. 2014-yilda institutning 1897-yilda qurilgan asl gʻisht binosi yonida 7 qavatli shisha va poʻlatdan yangi bino qurib bitkazilgan. Universitet va Wistar instituti oʻrtasidagi hamkorlikni yanada yaxshilangan.

Penn shahridagi 6-modul kommunal zavodi va garaji BLT Architects tomonidan ishlab chiqilgan va 1995-yilda qurib bitkazilgan.
## Manbalar