open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Donishmand Gʻoziy

**Donishmand Gʻoziy** (), shuningdek **Donishmand Taylu** yoki **Donishmand Aḥmad Gʻoziy** (1085-yilda vafot etgan), Seljuqiylar xizmatidagi turkman sarkarda boʻlib, keyinchalik Onadoʻli beyliklaridan biri boʻlgan Donishmandiya davlati asoschisi boʻlgan. Manzikert jangidan keyin yuz bergan turkiy xalqlarning Onadoʻliga yurishi natijasida uning sulolasi Onadoʻlining shimoliy-markaziy hududlari ustidan nazorat oʻrnatgan.
## Hayoti
Vizantiya qoʻshinlarining Manzikert jangida magʻlubiyatga uchrashi va undan keyingi ichki urushlar turklar, jumladan Donishmand Gʻoziyga sodiq kuchlarga deyarli butun Onadoʻlini egallab olish imkonini bergan. Donishmand Gʻoziy va uning qoʻshinlari Markaziy Onadoʻlini oʻz yerlariga aylantirib, Vizantiya imperiyasidan Neocaesarea, Tokat, Sivas va Euchaita shaharlarini tortib olgan.

Michael maʼlumotlariga koʻra, 1085-yilda Kappadokiyani boshqargan va ehtimol aynan shu yili vafot etgan. Biroq, Amin Maalouf *[[The Crusades Through Arab Eyes]]* asarida Donishmand Gʻoziy 1097-yilda Birinchi salib yurishi davrida Kilij Arslanning Kichik Osiyoni nasroniy qoʻshinlar hujumidan himoya qilish haqidagi chaqirigʻiga javob berganini taʼkidlaydi. Uning oʻrniga oʻgʻli Goʻziy Gümüshtigin taxtga oʻtirgan.
## Afsona
Donishmand Gʻoziy 13-asrda yaratilgan turkiy tildagi epik ritsarlik romani *Donishmandnoma* asarining markaziy qahramoni hisoblanadi. Ushbu alegorik asarda Donishmand Gʻoziyning hayotiga oid voqealar 8-asr arab jangchisi Sayyid Battol Gʻoziy hamda ilk abbosiylar davridagi fors qahramoni Abu Muslimning afsonaviy jasoratlari bilan uygʻunlashtirib tasvirlangan.

*Donishmandnoma* tarkibidagi afsonalar Domnishmand Gʻoziyning vafotidan qariyb bir asr oʻtib, Rum saljuqiylari sultoni Kayqubod I buyrugʻi bilan ilk bor turkiy ogʻzaki anʼana asosida jamlangan. Bizgacha yetib kelgan yakuniy shakli esa 15-asr boshlarida Usmoniylar sultoni Murod II koʻrsatmasiga asosan tuzilgan toʻplam hisoblanadi.

## Ismi
Ismi borasida ham muayyan chalkashliklar mavjud boʻlib, olimlar oʻrtasida unga nisbatan qoʻllangan nomlar masalasida ayrim tafovutlar kuzatiladi. Oʻgʻli Gʻoziy Gümüshtigin bilan bir xil ismga ega boʻlgan. Otasi qisqacha Donishmand Gʻoziy deb ataladi, oʻgʻli esa Gʻoziy Gümüştegin nomi bilan tanilgan. Bundan tashqari, Donishmandiylar sulolasining Saljuqiylar sulolasi bilan qarindoshlik aloqalari mavjudligi ham qayd etiladi. Rum saljuqiylari hukmdori Sulaymon ibn Qutulmishning ona tomondan amakisi boʻlgan.
## Manbalar

## Adabiyotlar
* (limited preview) 
* Irene Melikoff (1960): *Danishmendname* *La Geste de Melik Danishmend*, translation and introduction to a Turkish epic of the 13th century
*
Mohale’s Hoek aeroporti

**Mohale’s Hoek aeroporti**  — Lesotodagi Mohale’s Hoek tumani markazi bo‘lgan Mohale’s Hoek shahriga xizmat ko‘rsatuvchi aeroport.

## Yana qarang
*Lesotoda transport
*Lesoto aeroportlari ro‘yxati

## Manbalar

## Havolalar
* Lesotho Govt. Transport Sector Policy
* Mohale's Hoek Airport
* OurAirports - Lesotho
Mejametalana aeroporti

**Mejametalana aeroporti**  — Lesoto poytaxti Maseru shahrida joylashgan harbiy aeroport. Ushbu aeroport Moshoeshoe I xalqaro aeroporti ochilgunga qadar Maseru shahrining asosiy aeroporti bo‘lib xizmat qilgan. Yangi aeroport Mazenod shahrida, Maseru shahar markazidan taxminan  janubi-sharqda joylashgan.

## Yana qarang
*Lesotoda transport
*Lesoto aeroportlari ro‘yxati

## Manbalar
Iphiclus sulphurifer

**Iphiclus sulphurifer** — Erotylidae oilasiga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur Braziliyaning janubi-sharqiy va janubiy hududlarida uchraydi.
## Manbalar
Iphiclus trifasciatus

**Iphiclus trifasciatus** — Erotylidae oilasiga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur Paragvay, Braziliyaning janubi-sharqiy va janubiy hududlari hamda Goyas shtatida, shuningdek Argentinaning Chako hududida uchraydi.
## Manbalar
Moxotlong aeroporti

**Moxotlong aeroporti**  – Lesotoning Mokhotlong okrugi maʼmuriy markazi boʻlgan Mokhotlong shahriga xizmat koʻrsatuvchi aeroport.

## Yana qarang
* Lesotoda transport
* Lesoto aeroportlari ro‘yxati

## Manbalar

## Havolalar
* Mokhotlong Airport
* OurAirports – Lesotho
Iphiclus simplex

**Iphiclus simplex** — Erotylidae oilasiga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur Peru, Boliviya hamda Braziliyaning janubi-sharqiy va janubiy hududlarida, shuningdek Mato-Grosso, Mato-Grosso-du-Sul va Goyas shtatlarida uchraydi.
## Manbalar
Mohlanapeng aeroporti

**Mohlanapeng aeroporti**  – Lesotoning Thaba-Tseka okrugida joylashgan Mohlanapeng hamjamiyatiga xizmat koʻrsatuvchi aerodrom.

## Yana qarang
* Lesotoda transport
* Lesoto aeroportlari ro‘yxati

## Manbalar

## Havolalar
* Mohlanapeng
* OurAirports – Mohlanapeng
Iphiclus vigintipunctatus

**Iphiclus vigintipunctatus** — Erotylidae oilasiga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur Braziliyaning shimoliy va janubi-sharqiy hududlarida hamda Surinam hududida uchraydi.
## Manbalar
Gʻoziy Gümüshtigin

**Gʻoziy Gümüshtigin** (1104-yilda vafot etgan), shuningdek **Malikgʻoziy Gümüshtigin**, Donishmandiya davlatining ikkinchi hukmdori boʻlib, bu davlatni otasi Donishmand Gʻoziy Manzikert jangidan soʻng markaziy-sharqiy Anadoʻlida barpo etgan.
## Biografiyasi

1084-yilda otasi vafot etgach, taxtga oʻtirgan. Gümüshtigin oʻz hokimiyatini mustahkamlash maqsadida tangalarida ataylab Vizantiya uslubidagi tasvirlardan foydalangan. Tangalarning bir tomonida nimb bilan tasvirlangan Iso Masih surati, ikkinchi tomonida esa „buyuk amir“ deb yozilgan yunoncha yozuv joylashtirilgan.

Birinchi salib yurishi davrida salibchilarning yurish yoʻlida toʻgʻridan-toʻgʻri toʻsiq boʻlgan va 1097-yilda Dorylaeum jangida magʻlub tomon safida qatnashgan. Birinchi salib yurishi yakunlangach, 1100-yil avgustda Melitena jangida Bohemondni asir olishga muvaffaq boʻlgan hamda 1101-yilda Melitena shahrini Bohemondning arman hukmdori Gabrieldan tortib olgan. Vizantiya imperatori Alexios I Komnenos Gümüshtiginga  bezant taklif qilgan. Biroq, bu taklif Rum saljuqiylari sultoni ulushdan mahrum qolgani sababli amalga oshmay qolgan. Bu voqea esa donishmandiylar va Rum saljuqiylari oʻrtasida nizoni boshlab bergan. Shundan soʻng Bohemond Gümüshtiginni  bezant evaziga ozod qilishga koʻndira olgan. Bu mablagʻ ittifoqchilar tomonidan yigʻilgach, Bohemond 1103-yil may oyida ozod etilgan.

1104-yilda Antalya shahrini Vizantiya imperiyasidan tortib olganidan koʻp oʻtmay, kasallik tufayli vafot etgan. Shundan soʻng Vizantiyaliklar shaharni qayta qoʻlga kiritgan. Shuningdek, Kilij Arslan I boshchiligidagi saljuqiylar 1106-yilda Malatyani oʻz nazoratiga olishga muvaffaq boʻlgan.
## Ommaviy madaniyatda
 *[[Diriliş: Ertuğrul]]* nomli turk teleserialida „Gümüshtigin Bey“ nomli qahramon obrazini ijro etgan boʻlib, ushbu obraz Gʻoziy Gümüshtiginning prototipi hisoblanadi.
## Manbalar
Sayyid Misri Shoh

**Sayyid Misri Shoh Rizviy** ()(18401905), shuningdek **Sayyid Misri Shoh Imom** deb ham atalgan va kofiy sheʼriyati shohi sifatida tanilgan, avliyo va soʻfiy shoirdir. U Nasarpur, Sindda tugʻilgan va Islom va tasavvuf taʼlimotini yoyish uchun butun dunyo boʻylab sayohat qilgach, umrining koʻp qismini Nasarpurda oʻtkazgan. Uning sheʼriyati yetti xil tilga boʻlingan boʻlib, ularning koʻpchiligi sind tilidadir. Qolganlari hind, fors va yana bir nechta tillardadir. Sayyid Misri Shohning yillik urs marosimi Safar oyida Pokistonning Sind viloyati Nasarpur hududida boʻlib oʻtadi.

## Yana qarang
* Tasavvuf

## Manbalar

## Havolalar
* Hazrat Misri Shoh Imom haqida
* Misri Imom Shoh
Ischyrus

**Ischyrus** — Erotylidae oilasiga mansub zamburug‘ qo‘ng‘izlari urug‘i. Ushbu urug‘ tarkibida kamida uchta tavsiflangan tur mavjud.

## Turlari
* *[[Ischyrus aleator]]* Boyle, 1954
* *[[Ischyrus dunedinensis]]* Blatchley, 1917
* *[[Ischyrus parcarum]]*
* *[[Ischyrus quadripunctatus]]* (Olivier, 1791)
* *Ischyrus angularis*
* *Ischyrus audbalus*
* *Ischyrus auriculatus*
* *Ischyrus bahiae*
* *Ischyrus bellus*
* *Ischyrus bogotae*
* *Ischyrus boucardi*
* *Ischyrus celatus*
* *Ischyrus chacojae*
* *Ischyrus circumcinctus*
* *Ischyrus collatinus*
* *Ischyrus conductus*
* *Ischyrus consimilus*
* *Ischyrus cordiformis*
* *Ischyrus decorus*
* *Ischyrus disconiger*
* *Ischyrus distinguendus*
* *Ischyrus duponti*
* *Ischyrus elegantulus*
* *Ischyrus ephippiatus*
* *Ischyrus episcaphulinus*
**Ischyrus erosus*
**Ischyrus fraternus*
**Ischyrus frontalis*
**Ischyrus fulmineus*
**Ischyrus goliai*
**Ischyrus grammicus*
**Ischyrus ichnus*
**[[Ischyrus impressopunctatus]]*
**Ischyrus impressus*
**Ischyrus incertus*
**Ischyrus insolens*
**Ischyrus interruptus*
**Ischyrus joplini*
**Ischyrus kempferi*
**Ischyrus kovariki*
**Ischyrus laetus*
**Ischyrus macularis*
**Ischyrus malleus*
**Ischyrus mimus*
**Ischyrus monochromatus*
**Ischyrus mystacis*
**Ischyrus natalensis*
**Ischyrus nigrolineatus*
**Ischyrus nitidior*
**Ischyrus nobilis*
**Ischyrus palliatus*
**Ischyrus parallelus*
**Ischyrus pardalinus*
**Ischyrus patruelis*
**Ischyrus peruae*
**Ischyrus pictus*
**Ischyrus poseidon*
**Ischyrus proximus*
**Ischyrus putei*
**Ischyrus pyropodus*
**Ischyrus rubens*
**Ischyrus sapphirus*
**Ischyrus scriptus*
* *Ischyrus scutellaris*
* *Ischyrus septemsignatus*
* *Ischyrus sheppardi*
* *Ischyrus similior*
* *Ischyrus tetragrammus*
**Ischyrus tetraspilotus*
**Ischyrus tetrasticus*
**Ischyrus tripunctatus*
**Ischyrus undulatus*
**Ischyrus variabilis*
**Ischyrus vespertilio*
**Ischyrus vittatus*

## Manbalar

## Adabiyotlar

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Havolalar

*
Ischyrus dunedinensis

**Ischyrus dunedinensis** — Erotylidae oilasiga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur Shimoliy Amerika hududida uchraydi.

## Manbalar

## Adabiyotlar

* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
Nohana aeroporti

**Nohana aeroporti**  — Lesotoning Mohale’s Hoek tumanidagi joylashgan Nohana/Kitane qishlog‘iga xizmat ko‘rsatuvchi uchish-qo‘nish maydoni.

## Yana qarang
*Lesotoda transport
*Lesoto aeroportlari ro‘yxati

## Manbalar

## Havolalar
* Nohanas
* OurAirports - Nohanas
Ischyrus impressopunctatus

**Ischyrus impressopunctatus** — *Ischyrus* urug‘iga mansub Erotylidae oilasidagi qo‘ng‘iz turi.
## Manbalar
Sehonghong aeroporti

**Sehonghong aeroporti**  — Lesotodagi Sehonghong jamoa kengashiga xizmat ko‘rsatuvchi aeroport.

## Yana qarang
*Lesotoda transport
*Lesoto aeroportlari ro‘yxati

## Manbalar

## Havolalar
* Sehonghong Airport
* OurAirports - Sehonghong
Amir Gʻoziy

**Amir Gʻoziy** yoki **Amir Malikgʻoziy** Donishmandiya davlatining uchinchi hukmdori boʻlib, Goziy Gümüshtiginning katta oʻgʻli edi.
## Hayoti
Gʻoziy Gümüshtigin vafotidan soʻng mamlakat ikki qismga boʻlingan. Amir Gʻoziy Sivas va uning atrofidagi hududlarni boshqargan boʻlsa, ukasi Sungur Malatyani egallagan. Sungur keyinchalik Kilij Arslon I tasarrufidagi Rum sultonligiga qoʻshilgan. Amir Gʻoziy Kilij Arslanning oʻgʻli Mesudning qaynotasi boʻlgan. Kilij Arslon 1107-yilda vafot etgach, Mesudni qoʻllab-quvvatlagan. Natijasida, Mesud 1116-yilda taxtni egallagan. Shundan soʻng Amir Gʻoziy oʻz hokimiyatini yanada kengaytirgan.

Mesudni ukasi Melik Arabga qarshi qoʻllab-quvvatlagan. 1127-yilda Malik Arab Amir Gʻoziyning oʻgʻli Malik Mehmed Gʻoziyga pistirma uyushtirib, uni asir olgan. Keyinchalik Malik Arab Amir Gʻoziyga qarshi yurish qilgan. Biroq, bu jang katta talafotlar bilan yakunlangan. Shundan soʻng Vizantiyaga boshpana topish uchun qochgan.

1130-yilda Leo I bilan salibchi Bohemondga qarshi ittifoq tuzgan. Keyingi jangda Bohemond halok boʻlgan va uning boshi mumiyolanib, Bagʻdoddagi abbosiylar xalifasiga yuborilgan. Agar Vizantiya imperatori John II Komnenosning Antioxiyada oʻz taʼsirini oʻrnatish maqsadidagi aralashuvi boʻlmaganida, Amir Gʻoziy Antioxiya knyazligi hududida yanada koʻproq yerlarni egallashi mumkin edi.

1131-yilda Edessa grafligi hududidagi Kaysun qal’asini (hozirgi Chakirhuyuk qishlogʻi yaqinida) qamal qilgan. Biroq, Malikgʻoziy allaqachon vafot etgan deb oʻylagan graf Joselin I yetib kelgach, orqaga chekingan.

Harbiy muvaffaqiyatlari tufayli abbosiylar xalifasi al-Mustarshid 1134-yilda, oʻlimidan biroz avval, Gʻoziyni Malik (podsho) sifatida tan olgan. Shundan soʻng donishmandiya davlati Vizantiya va Rum sultonligi bosimi ostida inqirozga yuz tuta boshlagan.
## Manbalar
Spokes (Lothian)

**Spokes (Lothian Cycle Campaign)** – 1977-yilda Edinburg shahrida velosportchilar uchun yaxshiroq infratuzilma yaratishni targʻib qilish maqsadida tashkil etilgan.

Uning dastlabki kampaniyalaridan biri Middle Meadow Walk yoʻlagida velosipedda harakatlanishga ruxsat berish masalasiga bagʻishlangan. Dastlabki qarshiliklardan soʻng, Edinburgh Corporation bunga rozi boʻlgan. Shundan buyon Edinburg kengashlari velosiped harakatini ragʻbatlantirish uchun yoʻl va yoʻldan tashqari infratuzilmani bosqichma-bosqich kengaytirib kelmoqda.

## Manbalar

## Havolalar
* Spokes web site
Shvetsiya velosport federatsiyasi

**Shvetsiya velosport federatsiyasi** (shvedcha: Svenska Cykelförbundet, qisqartmasi SCF) – 1900-yilda tashkil etilgan, Shvetsiyada velosport boʻyicha musobaqalarni boshqaruvchi milliy tashkilot.

SCF Xalqaro velosport ittifoqi va Yevropa velosport ittifoqi aʼzosi hisoblanadi.

## Manbalar

## Havolalar
* Swedish Cycling Federation official website
Semenanyane aeroporti

**Semenanyane aeroporti**  —  Lesotoning Mokhotlong tumanida joylashgan Semenanyane mission qishlog‘iga xizmat ko‘rsatuvchi aerodrom.

## Yana qarang
*Lesotoda transport
*Lesoto aeroportlari ro‘yxati

## Manbalar
Swiss Cycling

**Swiss Cycling** — Shveytsariyada velosport bo‘yicha musobaqalarni boshqaruvchi milliy tashkilot.

Tashkilot Xalqaro velosport ittifoqi va Yevropa velosport ittifoqi a’zosi hisoblanadi.

## Havolalar
* Swiss Cycling official website
Toronto Bicycling Network

**Toronto Bicycling Network** (qisqartmasi **TBN**) – Toronto shahridagi eng yirik rekreatsion velosport tashkiloti.

U 1983-yilda velosport ishqibozlari Richard Aaron va Norm Myshok tomonidan tashkil etilgan. 1998-yilga kelib TBN aʼzolari soni qariyb 800 nafarga yetgan.

## Manbalar

## Havolalar
* Toronto Bicycling Network website
Semonkong aeroporti

**Semonkong aeroporti**  – Lesotoning Maseru okrugida joylashgan Semonkong qishlogʻiga xizmat koʻrsatuvchi aeroport.

## Yana qarang
* Lesotoda transport
* Lesoto aeroportlari ro‘yxati

## Manbalar

## Havolalar
* OurAirports – Semonkong 
* SkyVector – Semongkong
Gümüshtekin

**Gümüshtekin** (1177-yil sentyabrda vafot etgan) Zangiylar imperiyasida yuqori lavozimlarni egallagan xojasaroy boʻlgan. Halab atabegi Nuriddin Gümüshtekinni Iroqning Mosul shahriga oʻz noibi etib tayinlagan. Nuriddin 1174-yilda vafot etgach, Gümüshtekin uning voyaga yetmagan oʻgʻli as-Solih Ismoil al-Malikning vasiyligini oʻz zimmasiga olgan va uni Damashqdan Halabga olib ketgan. As-Solihning amakivachchasi, Mosul hukmdori Sayfiddin Gʻoziy II bilan Damashqni egallab olgan Ibn al-Muqaddamga qarshi ittifoq tuzgan. Ibn al-Muqaddam esa Ayyubiylar sulolasidan boʻlgan Misr hukmdori Salohuddin al-Ayyubiydan yordam soʻrab, shaharni unga topshirgan. As-Solih Gümüshtekinga Haram shahrini iqto qilib bergan.

Halab va unga tutash hududlar hokimi boʻlgan Gümüshtekin 1176-yilda Bohemond III bilan kelishuv tuzib, Raynald de Shatilonni, shuningdek Joselin III va boshqa barcha nasroniy asirlarni ozod etishga rozi boʻlgan. Biroq, Gümüshtekin as-Solih ustidan taʼsirini kuchaytirish maqsadida uning vazirini suiqasd yoʻli bilan oʻldirtirgach, franklar yoki salibchilar bilan yashirin muzokaralar olib borganlikda ayblanib, qiynoqqa solingan va 1177-yil sentyabrda Haram devorlari oldida qatl etilgan.
## Manbalar

## Adabiyotlar

* 
* 
* 
* 
*
Zahin Shoh Tojiy

**Baba Zahin Shoh Yusuf Tojiy** (, 1902 – 23 iyul 1978), tugʻilganida **Muhammad Toasin** () ismi berilgan, pokistonlik soʻfiy urdu shoiri, faylasuf va olim edi.

## Hayoti
U Britaniya Hindistonining Rajaston viloyati Jhunjhunu hududida tugʻilgan. U islom xalifasi Umar Foruqning naslidan boʻlgan va Chishtiya tariqatiga mansub edi, shuningdek buyuk soʻfiy avliyo Xoja Hamiduddin Nagoriy oilasidan boʻlgan, u soʻfiylik tariqatini Sayyid Muhammad Muinuddin Chishtiy Ajmeriy orqali qabul qilgan. Zahin Shoh Tojiy Baba Yusuf Shoh Tojiyning shogirdi boʻlib, u esa Nagpurlik Tojuddin Babaning shogirdi edi.

Uning nabirasi Mazhar Ali boʻlib, u 1980–1990-yillarda Pokiston televideniyesining eng muhim aktyorlaridan biri edi.

### Adabiy mahorati

U koʻplab kitoblar va urdu tilida gʻazallar yozgan, shuningdek fors, arab, ingliz va hind tillarini ham bilgan. Sheʼrlarida *Zahin* taxallusidan foydalangan.

## Asarlari va taʼsiri

Zahin Shoh Baba Ibn Arabiyning ikki muhim asari – *Fusus-ul-Hukm* va *Futuhot-ul-Makkiya*ni, shuningdek Mansur Hallojning *Kitob-ut-Tavosin* asarini urdu tiliga tarjima qilgan hamda urdu va fors tillarida koʻplab boshqa kitoblar yozgan, ulardan eng muhimlaridan biri *Toj-ul-avliyo* (nagpurlik Baba Tojuddin haqidagi biografik asar)dir.
Uning suhbat majlislariga tashrif buyurib turgan mashhur olimlar qatorida Mavlono Mohir-ul-Qodiriy, prof. A. B. A. Halim, prof. Karror Husayn, Mavlono Kavsar Niyoziy, Hasrat Kasganjviy, Jaun Eliyo, Faye Ahmad Fayz, Ahmad Faroz, Rogʻib Muradabodiy, Ilyos Ishqiy, Abulhayr Kashfiy, Josh Malihobodiy, Rais Amrohviy va Sayyid Muhammad Toqiy bor edi.

Uning sheʼriy kitoblari – *Oyot-i Jamol*, *Lamʼot-e-Jamal*, *Jamal-e-Ayyot*, *Ajmol-ul-Jamal* – urdu sheʼriy doiralarida juda mashhurdir. U, shuningdek, buyuk piri va murshidi hazrat Baba Tojuddin Avliyo Nagpuriyning hayoti va faoliyati haqida *Tojul Avliyo* nomli kitob yozgan. Uning kitoblari PDF formatida internetda mavjud boʻlib, Baba Zahin Shoh Tojiy (RA) jamgʻarmasining Facebook sahifasi orqali ularga havola berilgan.

## Manbalar

## Havolalar
* Rasmiy „Silsila Yusufiya Toshiyya“ sufiy tariqati sayti
* Toj Baba
Seshutes aeroporti

**Seshutes aeroporti** , **Seshote aeroporti** nomi bilan ham tanilgan, – Lesotoning Leribe okrugida joylashgan Seshote qishlogʻiga xizmat koʻrsatuvchi aeroport.

## Yana qarang
* Lesotoda transport
* Lesoto aeroportlari ro‘yxati

## Manbalar

## Havolalar
* OurAirports – Seshutes 
* Seshutes Airport
Sphenophorus hoegbergii

**Sphenophorus hoegbergii** — Dryophthoridae oilasiga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur Shimoliy Amerika hududida uchraydi.
## Manbalar

## Adabiyotlar

* 
*
Urugvay velosport federatsiyasi

**Urugvay velosport federatsiyasi** (ispancha: Federación Ciclista Uruguaya) – Urugvayda velosport boʻyicha musobaqalarni boshqaruvchi milliy tashkilot. Federatsiya Xalqaro velosport ittifoqi va COPACI aʼzosi hisoblanadi.

## Havolalar
* Official website
UzChess

**UzChess** – Oʻzbekiston Respublikasi Yoshlar ishlari agentligining shaxmat sportini rivojlantirishga qaratilgan loyihasi. Loyiha doirasida yoshlar shaxmatni noldan boshlab, bepul oʻrganishi mumkin. Loyihaga Yoshlar ishlari agentligi direktori Alisher Saʼdullayev va Ulugʻbek Ismatov tomonidan 2023-yil mart oyida asos solingan.

## Faoliyati
2022-yilda Hindistonning Chennay shahrida boʻlib oʻtgan 44-Shaxmat olimpiadasida Oʻzbekiston terma jamoasi gʻoliblikni qoʻlga kiritdi. Gʻalabadan soʻng Yoshlar ishlari agentligi direktori Alisher Saʼdullayev tomonidan shaxmatni mamlakat miqyosida bepul oʻrganish imkonini beruvchi platforma yaratish tashabbusi ilgari surildi. „UzChess“ 2023-yil mart oyida ishga tushirildi. Loyiha rahbarligiga Ulugʻbek Ismatov tayinlandi. Loyiha Oʻzbekistonda shaxmatni rivojlantirishga qaratilgan yirik loyiha hisoblanadi. 2026-yilga kelib UzChessning rasmiy YouTube kanalida 3 mingdan ortiq videokontent tayyorlangan. Videokontent 99 milliondan ziyod umumiy koʻrish ega boʻlgan. Ijtimoiy tarmoqlarda umumiy obunachilar soni 173 ming kishidan iborat. UzChess mobil ilovasi foydalanuvchilari soni yil boshida 315 000 dan 734 000 ga yetdi, unda 2 030 000 dan ortiq mashgʻulot bajarildi va 25 800 nafar foydalanuvchi sertifikat oldi.

## Musobaqalar

UzChess loyihasi tomonidan oʻzbekistonlik shaxmatchilarning bilim va tajribasini yanada takomillashtirish, ularni munosib tarzda ragʻbatlantirish uchun zarur sharoitlarni yaratish, shuningdek, yosh shaxmatchilarning xalqaro musobaqalarda sport mahoratini oshirish maqsadida 2024-yilda mukofot jamgʻarmasi 166.000 AQSH dollarini tashkil etuvchi UzChess Cup 2024, 2025-yilda mukofot jamgʻarmasi 121.500 AQSH dollarini tashkil etuvchi UzChess Cup 2025 musobaqalari oʻtkazilgan. 2021-yildan 2025-yilga qadar President Cup musobaqasi tashkil etilgan.

## Manbalar

## Havolalar
* UzChess YouTube kanali
* UzChess Instagram sahifasi
* UzChess Facebook sahifasi
* UzChess Telegram kanali
* UzChess Chess.com klubi
* UzChess Lichess.org sahifasi
Venesuela velosport federatsiyasi

**Venesuela velosport federatsiyasi** (ispancha: Federación Venezolana de Ciclismo) – Venesuelada velosport boʻyicha musobaqalarni boshqaruvchi milliy tashkilot. U Xalqaro velosport ittifoqi va COPACI aʼzosi hisoblanadi.

## Havolalar
* Venezuelan Cycling Federation official website
Muhammad Azam Didamariy

**Xoja Muhammad Azam Kaul Didamariy** (1765-yilda vafot etgan) soʻfiy kashmirlik yozuvchi boʻlib, fors tilida ijod qilgan. Xoja „ustoz“ degan maʼnoni anglatadi, Didamariy taxallusi esa Srinagarning Didamar mahallasidan ekanini bildiradi.

Uning *Voqeaot-i-Kashmir* (Kashmir voqealari) nomli tarixi, muallif nomi bilan *Tarix-i-Azamiy* (Azam qalamiga mansub tarix) nomi bilan ham maʼlum boʻlib, 1747-yilda fors tilida nashr etilgan. Urdu tilidagi tarjimalar Munshi Ashraf Ali tomonidan (Dehli, 1846) va Xoja Hamid Yazdaniy tomonidan (Jammu, 1988) chop etilgan. Uning vafotidan soʻng oʻgʻli Xoja Muhammad Aslam asarga oʻzining *Gavhar-i-Alam* (Olam gavharlari) nomli asari bilan qoʻshimcha maʼlumotlar qoʻshgan.

## Manbalar
Sphenophorus abbreviatus

**Sphenophorus abbreviatus** — *Sphenophorus* urug‘iga mansub Dryophthoridae oilasidagi qo‘ng‘iz turi.

## Manbalar

## Havolalar

* ''Curculio elegans'' at eunis.eea.europa.eu
Fakahiku

**Fakahiku** — Tonganing Haʻapai orollari tarkibidagi Lulunga tumanida joylashgan, aholi yashamaydigan orol. U ʻOʻua baliqchilik maxsus boshqaruv hududining bir qismi hisoblanadi.

## Manbalar
Sphenophorus piceus

**Sphenophorus piceus** — Curculionidae oilasiga mansub qo‘ng‘iz turi.
## Havolalar
* Biolib
* Fauna Europaea
* Encyclopaedia of Life
* Coleoptera Poloniae
* Zipcodezoo
Fatumanongi

**Fatumanongi** — Tongadagi orol. U mamlakat markazida joylashgan Haʻapai orollari tarkibida, milliy poytaxt Nukualofa shahrining shimoli-sharqida joylashgan.

## Manbalar
Fetoa

**Fetoa** — Tonganing Haʻapai orollari tarkibidagi Lulunga tumanida joylashgan orol. Orol qoyali bo‘lib, balandligi taxminan 125 futni tashkil etadi va qo‘shni Haafeva orolidan chuqur bo‘g‘oz bilan ajralib turadi.

## Manbalar
Fetokopunga

**Fetokopunga** (shuningdek: *Fetokobuga*, *Fetokobunga*) – Tonga Qirolligiga qarashli Haʻapai orollari tarkibidagi orol. Uning qoʻshni orollari qatoriga Nukutula, Kelefesia, Nomuka, Nukufaiau, Tonumea, Fonoifua va Telekitonga kiradi.

## Manbalar
Fonoifua

**Fonoifua** — Tongadagi orol. Uning qo‘shni orollari qatoriga Kelefesia, Nukutula, Tonumea, Nomuka va Telekitonga kiradi.

## Tarixi
Fonoifua 2022-yilgi Hunga Tonga–Hunga Haʻapai vulqoni otilishi va sunami oqibatida kuchli zarar ko‘rgan.

## Manbalar
Fotuhaʻa

**Fotuhaʻa** — Tonganing Haʻapai orollari tarkibidagi Lifuka tumanida joylashgan orol. 2020-yil holatiga ko‘ra, aholisi taxminan 100–150 kishini tashkil etadi, maydoni esa 1,14 km² (0,44 kvadrat mil).

## Manbalar
Ambalabe aeroporti

**Ambalabe aeroporti**  – Madagaskarning Sofiya mintaqasida joylashgan Antsohihy shahriga xizmat koʻrsatuvchi aeroport.

## Manbalar
Foua

**Foua** – Tonganing Haʻapai orollari tarkibidagi Lulunga tumanida joylashgan orol. Orol kichik va qoyali boʻlib, balandligi taxminan 30 futni tashkil etadi.

## Manbalar
Kalb el louz

**Kalb el louz** yoki **qalb ellouz** () anʼanaviy mannadan tayyorlanadigan jazoircha shirinlikdir.

Kalb el louzning maʼnosi „bodom yuragi“, mintaqaga qarab *chamiya* yoki *h’rissa* nomlari bilan ham tanilgan. Bu anʼanaviy jazoircha shirinlikdir. U manna, bodom, apelsin guli va asaldan tayyorlanadi.

## Yana qarang
* Jazoir oshxonasi
* Basbusa

## Manbalar
Ambilobe aeroporti

**Ambilobe aeroporti**  – Madagaskarning Antsiranana provinsiyasida joylashgan Ambilobe shahriga xizmat koʻrsatuvchi aeroport.

## Manbalar
Ambatomainty aeroporti

**Ambatomainty aeroporti**  — Madagaskarning Melaky mintaqasida joylashgan Ambatomainty shahriga xizmat ko‘rsatuvchi aeroport.

## Manbalar
Amboroviy aeroporti

**Amborovy aeroporti** , shuningdek **Philibert Tsiranana aeroporti** nomi bilan ham tanilgan – Madagaskarning Mahajanga shahriga xizmat koʻrsatuvchi aeroport.

## Manbalar
Helena Blach Lavrsen

**Helena Blach Lavrsen** (; 1963-yil 7-iyunda tugʻilgan) daniyalik kyorlingchi, Daniya terma jamoasi sardori sifatida bir necha bor sport musobaqalarida ishtirok etgan, olimpiada medali sohibi, hamda jahon va Yevropa chempioni. U Yaponiyaning Nagano shahrida boʻlib oʻtgan 1998-yilgi qishki Olimpiya oʻyinlarida kumush medalni qoʻlga kiritgan. U kyorling boʻyicha jahon chempionatida toʻrtta medalni qoʻlga kiritgan va 1994-yilgi Yevropa chempioni hisoblanadi.

Helena Blach Lavrsen Daniya bayroqdori sifatida 1998-yilgi qishki Olimpiya oʻyinlarining ochilish marosimida ishtirok etgan.

2003-yilda Helena Blach Lavrsen Big Brother V.I.P. teleko‘rsatuvida ishtirok etgan bo‘lib, unda Morten Messerschmidt, Carl-Mar Møller, Kira Eggers va Gigi Fredie-Petersen kabi mashxur shaxslar ham ishtirok etgan.

## Manbalar

## Havolalar
*
Bahrom ad-Doiy

**Bahrom ad-Doiy** (, shuningdek „Bahrom *[[doiy]]* [daʼvatchi]“) yoki **[[Goʻrgon (shahar)|Astarobod]]lik Bahrom**, XII asrda yashagan fors millatiga mansub Nizoriy ismoiliylar vakili boʻlib, 1113-yildan 1128-yilgacha Suriyada Hashshoshiylarning bosh *doiysi* va yetakchisi boʻlgan. Damashqda nizoriylarning tayanch davlatini tuzish urinishlari muvaffaqiyatsiz yakunlangan boʻlsa-da, Shimoliy va Janubiy Suriyada nizoriylarning mavjudligini shakllantirishda muhim rol oʻynagan.

## Faoliyati
Bahrom Nizoriy ismoiliylar yetakchisi Abu Ibrohim Asadobodiy ismli shaxsning jiyani boʻlgan. Asadobodiy 1101-yilda saljuqiylar sultoni Barqiyoruq buyrugʻi bilan amalga oshirilgan qirgʻinlar chogʻida Bagʻdodda qatl etilgan. Asadobodiy avvalroq Barqiyoruqning elchisi lavozimida xizmat qilgan.

Oʻzidan avvalgi yetakchi Abu Tohir as-Sayigʻ qatl etilib, Halabda nizoriylar tugatilganidan soʻng, Bahrom Alamut qalʼasidan Suriyada nizoriylar tayanchini kengaytirish maqsadida yuborilgan.

Ibn al-Qalanisiyning Damashqda ismoiliylarning mavjudligi haqidagi asosiy manbasiga tayangan holda aytish mumkinki, Bahrom faoliyatini Suriyada yashirin tarzda yashab, targʻibotchilik qilishdan boshlagan.

Halabdagi nizoriylar qudrati 1123-yilda Artuqiylar amiri Belek Gʻoziy shaharni egallaganidan soʻng pasaya boshlagan. Ushbu amir 1124-yilda bu firqani shahardan quvib chiqargan.

Bahrom oʻz homiysi mardinlik artuqiy amir Ilgʻoziy tavsiyasi bilan Janubiy Suriyaga joʻnagan. Oʻsha paytda buriylar hukmdori Tugtegin tasarrufida boʻlgan Damashqda tayanch yaratishga harakat qilgan. Bu davrda, yaʼni 1125-yilda Damashq Baldvin II boshchiligidagi frank salibchilari tahdidi ostida edi. Homs hamda boshqa hududlardan kelgan ismoiliylar Tugtegin qoʻshinlariga qoʻshilib, 1126-yilda franklarga qarshi Marj as-Saffor jangida ishtirok etgan. Shu sababli Tugtegin Bahromni mamnuniyat bilan qabul qilgan. Tugteginning bosh vaziri Abu Ali Tohir ibn Said al-Mazdaqoniy () nizoriylarga moyil boʻlib, Tugteginni Damashqda bir daʼvat markazi (*dar al-dava*) hamda chegara qal’asi Baniasni Bahromga berishga koʻndirgan. Bahrom bu qal’ani qayta mustahkamlab, oʻz tayanchiga aylantirgan va u yerdan keng koʻlamli hujumlar uyushtirgan. Ehtimol, yana bir qancha hududlarni ham egallagan. 1128-yilga kelib ularning faoliyati shu darajada kuchayganki, Ibn al-Qalanisiy taʼrificha, „bu haqda ochiqcha gapirishga hech kim jur’at etmagan“. Shu bois Tugtegin Bahrom bilan boʻlgan munosabatlaridan xavotir ola boshlagan. Ibn al-Qalanisiy bu vaziyatda al-Mazdaqoniyni aybdor deb biladi, Ibn al-Asir esa Tugteginning oʻzini mas’ul deb hisoblaydi.

## Oʻlimi
Bahrom 1128-yilda Hermon togʻining gʻarbiy yon bagʻirlaridagi Vodiy at-Taymda mahalliy qabilalar bilan jang chogʻida halok boʻlgan. Uning vafotidan soʻng Damashqda ismoiliylarning mavqei pasaya boshlagan. Uning oʻrniga yana bir fors *[[doiy]]si* Ismoil al-Ajamiy tayinlangan.
## Manbalar
Andavadoaka aeroporti

**Andavadoaka aeroporti**  – Madagaskarning Atsimo-Andrefana mintaqasidagi Toliara provinsiyasida joylashgan Andavadoaka shahriga xizmat koʻrsatuvchi aeroport.

## Manbalar
Ankavandra aeroporti

**Ankavandra aeroporti**  – Madagaskarning Menabe mintaqasida joylashgan Ankavandra shahridagi aeroport.

## Manbalar
Qozogʻiston 2026-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlarida

**[[Qozogʻiston]] 2026-yilgi [[Qishki Olimpiada oʻyinlari]]da** 9 sport turi boʻyicha 35 nafar sportchi ishtirok etadi. Qozogʻiston delegatsiyasi Italiyaning Milan va Kortina-dʼampetssoda 6 – 22-fevral kunlari boʻlib oʻtgan Qishki Olimpiada oʻyinlarida toʻqqizinchi bor qatnashadi.

## Sportchilar
Olimpiada oʻyinlariga yoʻllanma qoʻlga kiritgan sportchilar soni boʻyicha maʼlumot keltirilgan.

## Togʻ changʻi sporti

Qozogʻiston asosiy kvota orqali togʻ changʻisi sport turida bir nafar ayol va bir nafar erkak sportchisini musobaqalarga qoʻyish huquqini qoʻlga kiritdi.

## Figurali uchish

2025-yilda AQShning Boston shahrida o‘tkaziladigan figurali uchish bo‘yicha jahon chempionatida Qozog‘iston erkaklar va ayollar yakka musobaqalarining har birida bittadan kvota qo‘lga kiritdi
.

## Short-trek

## Manbalar

## Havolalar
* Qozogʻiston XOQ rasmiy sayti
Arrachart aeroporti

**Arrachart aeroporti**  – Madagaskarning Antsiranana (sobiq Diego-Suárez) shahri yaqinida joylashgan aeroport.

## Manbalar
Belo sur Turibihina aeroporti

**Belo sur Tsiribihina aeroporti**  – Madagaskarning Toliara provinsiyasida joylashgan Belo sur Tsiribihina shahriga xizmat koʻrsatuvchi aeroport.

## Manbalar
Ivan Lebanov

**Ivan Georgiev Lebanov** – bolgar muz ustida changʻi uchuvchi va qishki olimpiadada medal olgan birinchi bolgar sportchisi.

## Hayoti
1957-yil 10-dekabrda Blagoevgrad viloyatining Gostun qishlogʻida tugʻilgan. Oilasi 1965-yilda Velingradga koʻchib oʻtadi.

10 yoshida ilk bor muz ustida changʻi uchish boʻyicha musobaqada qatnashadi. 17 yoshida birinchi respublika chempionligini qoʻlga kiritadi, 1974 va 1976-yillarda oʻsmirlar oʻrtasidagi Bolqon chempionatida gʻolib boʻladi. 1977-yilda Shveysariyaning „Sent-Kroa“ shahrida 10 kmga muz ustida changʻi uchish boʻyicha oʻsmirlar oʻrtasida jahon chempioni boʻladi. 1978 va 1981-yillarda universiadalarda 15 kmga muz ustida changʻi uchish musobaqalarida gʻalaba qozonadi. 1978–1979-yilgi mavsumda Jahon kubogi uch startida kuchli oʻnlikdan joy oladi va mavsum yakunlari boʻyicha umumiy hisobda toʻqqizinchi oʻrinni egallaydi.

1980-yilda Lake Placidda boʻlib oʻtgan qishki Olimpiada oʻyinlarida 30 kmga muz ustida changʻi uchish boʻyicha bronza medalni qoʻlga kiritadi. Shu Olimpiadada 15 kmlik masofada 15-oʻrinni egallaydi.

Uning obroʻ-eʼtibori tufayli Xalqaro changʻi uchish federatsiyasi 1981-yilda Yundoladagi va 1985-yilda Vitoshadagi Jahon kubogi bosqichlarini Bolgariyada oʻtkazishni topshiradi.

U Bolgariyada changʻi sportining 80 yilligi munosabati bilan mamlakatda „Asr changʻichi“ deb tan olingan.

U mehmonxona biznesi va sport bazalari faoliyati bilan shugʻullanadi.

## Ijtimoiy faoliyati
2007 va 2011-yillarda Velingrad kommunasining meri etib saylanadi va kommunaning ikki toʻliq va ketma-ket merlik muddati (2007–2011 va 2011–2015)ni yakunlagan birinchi meri boʻladi.

Bolgariya olimpiya qoʻmitasi (BOQ) va Bolgariya changʻi federatsiyasi aʼzosidir.

## Manbalar

## Havolalar
*  – 2010-yil 15-fevraldagi „7 dni sport“ gazetasidagi maqola.
* Mixail Aleksiev – Ivan Lebanov. Asr changʻichisi. Biografiya. S. Ivray. 2011. ISBN 978-954-9388-34-3
* Mixail Aleksiev – Ivan Lebanov va Velingrad. S. Ivray. 2015. ISBN 978-954-9388-65-7
Fascene aeroporti

**Fascene aeroporti**  – Madagaskarning Diana mintaqasida joylashgan Nosy Be oroliga xizmat koʻrsatuvchi xalqaro aeroport.

## Manbalar
Fianarantsoa aeroporti

**Fianarantsoa aeroporti**  – Madagaskarning Fianarantsoa shahriga xizmat koʻrsatuvchi aeroport.

## Manbalar
Anton Kushnir

**Anton Sergeyevich Kushnir** (, , 13-oktyabr 1984-yil, Chervonoarmeysk, Rovno viloyati, Ukraina SSR) – belarus fristaylchisi, akrobatika yoʻnalishida musobaqalashadi. 2014-yil Olimpiya chempioni, 2009/2010-yilgi Jahon kubogi sohibi (6 bosqichdan 4 tasida gʻolib boʻlgan, bir marta ikkinchi va bir marta uchinchi oʻrinni egallagan), 2007/2008-yilgi Jahon kubogining umumiy hisobida kumush medali sohibi, 2011-yilgi jahon chempionati bronza medali sovrindori, Belarus Respublikasining xalqaro toifadagi sport ustasi (2017).

## Faoliyati
Birinchi murabbiyi – Galina Petrovna Dosova. 2002-yildan beri Belorussiyada (Minskda) yashaydi va mashgʻulot oʻtaydi. Musobaqalarda Minskdagi „Dinamo“ klubi nomidan ishtirok etadi.

2006 va 2010-yillardagi Olimpiya oʻyinlarida qatnashgan. 2010-yilgi Vankuver Olimpiadasida turnirning asosiy favoritlaridan biri boʻlgan Kushnir saralashda birinchi sakrashdan soʻng yetakchilik qilgan, biroq ikkinchi sakrashda omadsiz qoʻnib, changʻisidan biri yechilib ketadi va natijada ikkinchi urinishda atigi 21-oʻrini egallaydi, ikki sakrash yigʻindisi boʻyicha 12 nafar finalchilardan iborat roʻyxatga kira olmaydi.

Olimpiyadan keyingi mavsumda u Dir-Vallidagi jahon chempionatida bronza medalini qoʻlga kiritdi. Biroq keyingi mavsumlarda Anton Kushnir katta yutuqlar koʻrsata olmadi, aksincha jarohatlar bilan kurashishga majbur boʻldi va ikki marta operatsiya qilindi. Sogʻligʻi bilan bogʻliq muammolar tufayli u 2013-yilgi jahon chempionatini oʻtkazib yubordi.

2013/2014-yilgi olimpiya mavsumida Kushnir toʻliq tiklandi, yanvar oyida jahon kubogi bosqichida gʻalaba qozondi va Sochiga favoritlardan biri sifatida keldi. Birinchi saralash urinishida belaruslik sportchi yettinchi natijani koʻrsatdi, bu esa darhol finalga chiqish imkonini bermadi, biroq ikkinchi saralash sakrashida u eng yaxshi oltilikka kirishda hech qanday muammoga duch kelmadi va ikkinchi oʻrinni qayd etdi. Birinchi va ikkinchi final bosqichlarida Kushnir mos ravishda ikkinchi va uchinchi oʻrinlarni egalladi, bu esa unga asosiy finalga chiqish imkonini berdi. Finalda Anton Kushnir changʻi akrobatikasida mavjud eng murakkab sakrashlardan birini – murakkablik koeffitsiyenti 5,0 boʻlgan besh marta burilish bilan uch karra salto sakrashini bajarib, 134,5 ball toʻpladi va Olimpiya chempioni unvoniga sazovor boʻldi. Ushbu natija Olimpiadada bitta sakrash uchun olingan eng yuqori ball boʻldi (unga qadar rekord amerikalik Erik Bergoustga tegishli boʻlib, u Nagano Olimpiadasida oʻz sakrashi uchun 133,05 ball olgan edi).

## Mukofotlari
* Vatan ordeni III darajasi (2014-yil).

## Siyosiy qarashlari
Anton Kushnir mamlakat sport arboblarining 2020-yilda boʻlib oʻtgan norozilik namoyishlarini keskin bostirishdan soʻng Belarusdagi amaldagi hokimiyatni qoʻllab-quvvatlovchi ochiq xatga imzo chekdi.

## Manbalar
Sphenophorus cultrirostris

**Sphenophorus cultrirostris** — Curculionidae oilasiga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur Shimoliy Amerika hududida uchraydi.
## Manbalar
Sphenophorus arizonensis

**Sphenophorus arizonensis** — Dryophthoridae oilasiga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur Shimoliy Amerika hududida uchraydi.
## Manbalar

## Adabiyotlar

* 
*
Jazoir Milliy olimpiya qo‘mitasi

**Jazoir Olimpiya va sport qo‘mitasi** (arabcha: اللجنة الأولمبية و الرياضية الجزائرية, fransuzcha: Comité Olympique et Sportif Algérien) (XOQ kodi: **ALG**) — xalqaro olimpiya harakatida Jazoir tomonidan vakillik qiluvchi milliy olimpiya qoʻmitasi. Qo‘mita 1963-yil 18-oktyabrda tashkil etilgan va 1964-yil 27-yanvarda Xalqaro Olimpiya qo‘mitasi tomonidan tan olingan.

## Prezidentlari
Manba:

## Yana qarang
* Jazoir Olimpiya oʻyinlarida

## Manbalar

## Havolalar
Guam Milliy olimpiya qo‘mitasi

**Guam Milliy Olimpiya qoʻmitasi** (XOQ kodi: **GUM**) – xalqaro olimpiya harakatida Guam tomonidan vakillik qiluvchi milliy olimpiya qoʻmitasi.

## Yana qarang
* Oʻzbekiston Olimpiya oʻyinlarida

## Manbalar
Amerika Samoasi Milliy olimpiya qo‘mitasi

**Amerika Samoasi Milliy Olimpiya qo‘mitasi** (XOQ kodi: **ASA**) — xalqaro olimpiya harakatida Amerika Samoasi tomonidan vakillik qiluvchi milliy olimpiya qoʻmitasi.

## Yana qarang
* Amerika Samoasi Olimpiya oʻyinlarida

## Manbalar
Andorra Milliy olimpiya qo‘mitasi

**Andorra Olimpiya qo‘mitasi** (katalancha: Comitè Olímpic Andorrà, COA; XOQ kodi: **AND**) — xalqaro olimpiya harakatida Andorra tomonidan vakillik qiluvchi milliy olimpiya qoʻmitasi.

## Yana qarang
* Andorra Olimpiya oʻyinlarida

## Manbalar

## Havolalar
* Official website
Haʻano

**Haʻano** — Tonganing Haʻapai orollari tarkibidagi orol. Uning janubida Foa va Lifuka orollari joylashgan.

Orolning maydoni 6,58 km² (2,54 kvadrat mil)ni tashkil etadi. Aholisi kamayib bormoqda: 1996-yilda 588 kishi bo‘lgan bo‘lsa, 2006-yilda 477 kishini tashkil etgan.

Orolning to‘rtta qishlog‘i g‘arbiy sohil bo‘ylab joylashgan. Shimoldan janubga qarab ular: Muitoa, Haʻano qishlog‘i, Pukotala va Fakakakai.

Haʻano asosiy qishloq va tuman markazi bo‘lib, aholisi 123 kishini tashkil etadi. Fakakakai eng yirik qishloq bo‘lib, aholisi 150 kishidan iborat.

## Manbalar
Angola Milliy olimpiya qo‘mitasi

**Angola Olimpiya qo‘mitasi** (portugalcha: Comité Olímpico Angolano) (XOQ kodi: **ANG**) — xalqaro olimpiya harakatida Angola tomonidan vakillik qiluvchi milliy olimpiya qoʻmitasi. Qo‘mita 1979-yil 17-fevralda tashkil etilgan va 1980-yil fevral oyida Xalqaro Olimpiya qo‘mitasi tomonidan tan olingan.

## Prezidentlari

## Yana qarang
* Angola Olimpiya oʻyinlarida

## Manbalar

## Havolalar
* Official website
Antigua va Barbuda Milliy olimpiya qo‘mitasi

**Antigua va Barbuda Milliy Olimpiya qo‘mitasi** (XOQ kodi: **ANT**) — xalqaro olimpiya harakatida Antigua va Barbuda tomonidan vakillik qiluvchi milliy olimpiya qoʻmitasi. Shuningdek, u Antigua va Barbudaning Hamdo‘stlik o‘yinlaridagi ishtirokini ta’minlovchi tashkilot hisoblanadi.

## Yana qarang
* Antigua va Barbuda Olimpiya oʻyinlarida

## Manbalar

## Havolalar
* . .
Tina va Milo

**Tina va Milo** Milano Kortina 2026-yilgi Qishki Olimpiya oʻyinlari va Qishki Paralimpiada oʻyinlarining rasmiy talismanlari hisoblanadi. Ular ikki antropomorf suvsar hayvoni koʻrinishida tasvirlangan.

Tina va Milo 2026-yilgi Milano Cortina talismanlari dizaynlari uchun eʼlon qilingan, 1 600 dan ortiq ishtirokchi qatnashgan ochiq soʻrovda gʻolib boʻlgan. Barcha dizaynlar 6–14 yoshdagi italiyalik oʻquvchilar tomonidan chizilgan. Istituto Comprensivo Taverna oʻquvchilari tomonidan yaratilgan Tina va Milo 53 foiz ovoz bilan gʻolib boʻlgan. Tanlov Fondazione Milano Cortina 2026 jamgʻarmasi va Italiya Taʼlim vazirligi hamkorligida oʻtkazilgan. Talismanlarga nomlar Italiya shaharlaridan: Kortina d’Ampezzo (Tina) va Milan (Milo) olingan. Ularning dizaynlari 7-fevral kuni Sanremo musiqa festivali 2024da taqdim etilgan.

Tina va Milo opa-uka. Olimpiya talismani boʻlgan Tina oq moʻynali boʻlib, yangi narsalarni kashf etish uchun Italiya togʻlaridan shaharga koʻchib kelgan. Uning ukasi Milo – Paralimpiya talismani, jigarrang moʻynali va bir oyoqsiz tugʻilgan, biroq odatdagi oyoqlar oʻrniga dumidan foydalanib yuradi. Tina va Miloni yaratgan oʻquvchilar suvsarlar begʻuborlik va poklik timsoli ekanini, ularning moʻynasi ranglari har xil boʻlishi esa ikki qutblilik va xilma-xillikni ifodalashini taʼkidlashgan. Suvsarlar mavsumlarga qarab moʻyna rangini oʻzgartiradi, yozda jigarrang-oq, qishda esa butunlay oq boʻladi. Milano Cortina 2026 tashkiliy qoʻmitasi bu juftlikni „ilk Z avlodiga mansub talismanlar“ deb taʼriflagan. Tina va Miloga Flo deb ataluvchi, oltita antropomorf qor tomchigullari jamoasi hamrohlik qiladi. Flo talisman tanlovida ikkinchi oʻrin olgan dizaynlarga asoslangan boʻlib, Istituto Comprensivo Sabin di Segrate oʻquvchilari tomonidan yaratilgan. Ular umidvorlik va bardoshlilikni maʼnosini oʻzida mujassamlashtiradi.

2025-yilda Italiya 2026-yilgi Qishki Olimpiada va Paralimpiada oʻyinlarini yodga olish maqsadida bir qator Yevro tangalari dizaynlarini chiqardi, ulardan ayrimlarida Tina va Milo tasvirlari ham joy olgan edi.

## Yana qarang
* Nogironligi boʻlgan xayoliy qahramonlar roʻyxati
* Xayoliy musteloidlar roʻyxati

## Manbalar
Sphenophorus cicatristriatus

**Sphenophorus cicatristriatus** — Curculionidae oilasiga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur Shimoliy Amerika hududida uchraydi.

## Manbalar

## Adabiyotlar

* 
* 
* 

## Havolalar

*
Sphenophorus compressirostris

**Sphenophorus compressirostris** — Curculionidae oilasiga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur Shimoliy Amerika hududida uchraydi.

## Manbalar
Argentina Milliy olimpiya qo‘mitasi

**Argentina Olimpiya qoʻmitasi** (ispancha: Comité Olímpico Argentino, COA; XOQ kodi: **ARG**) – Argentina sportchilarini Xalqaro Olimpiya qoʻmitasi, Panamerika o‘yinlari va Janubiy Amerika o‘yinlarida ishtirokini taʼminlovchi milliy olimpiya qoʻmitasi. Qoʻmita Buenos-Ayres shahrida joylashgan.

## Yana qarang
* Argentina Olimpiya oʻyinlarida

## Manbalar
Sipalinus

**Sipalinus** — Curculionidae oilasiga mansub qo‘ng‘izlar urug‘i. Ushbu urug‘ tarkibiga yettita tur kiradi bo‘lib, ulardan beshtasi Afrikada, ikkitasi esa Yevrosiyo va Avstralaziya hududlarida tarqalgan.

## Tur va kenja turlar ro‘yxati
* *[[Sipalinus gigas]]*
***Sipalinus gigas gigas* 
** *Sipalinus gigas granulatus* 
* *[[Sipalinus yunnanensis]]*
* *[[Sipalinus guineensis]]* 
* *[[Sipalinus burmeisteri]]* 
* *[[Sipalinus squalidus]]* 
* *[[Sipalinus aloysiisabaudiae]]* 
* *[[Sipalinus auritvilli]]* 
* *[[Semiotus zonatus]]* Candèze, 1874

## Manbalar

## Adabiyotlar
* Vaurie, Patricia Weevils of the tribe Sipalini (Coleoptera, Curculionidae, Rhynchophorinae). Part 3, The genus Sipalinus. American Museum novitates; no. 2463
* Biolib
Scyphophorus

**Scyphophorus** — Curculionidae oilasining Dryophthorinae ostoilasiga mansub qo‘ng‘izlar urug‘i. Ushbu urug‘ tarkibida taxminan yettita tavsiflangan tur mavjud.

## Kenja turlari
* *[[Scyphophorus acupunctatus]]* Gyllenhal, 1838 
* *[[Scyphophorus fahraei]]* Champion & G.C., 1910
* *[[Scyphophorus fossionis]]* Scudder, 1893
* *[[Scyphophorus lacordairei]]* Chevrolat & L.A.A., 1882
* *[[Scyphophorus laevis]]* Scudder, 1893
* *[[Scyphophorus tertiarius]]* Wickham & H.F., 1911
* *[[Scyphophorus yuccae]]* Horn, 1873

## Manbalar

## Adabiyotlar

* 
* 

## Havolalar

*
Manakara aeroporti

**Manakara aeroporti**  – Madagaskarning Fitovinany mintaqasida joylashgan Manakara shahriga xizmat koʻrsatuvchi aeroport. Aeroport orolning sharqiy sohilida joylashgan.

## Manbalar
Mananara Nord aeroporti

**Mananara Nord aeroporti**  – Madagaskarning Ambatosoa mintaqasida joylashgan Mananara Nord shahriga xizmat koʻrsatuvchi aeroport.

## Manbalar
Sipalinus gigas

**Sipalinus gigas** — Curculionidae oilasiga mansub qo‘ng‘iz turi.

## Kenja turlari
**Sipalinus gigas gigas* (Fabricius, 1775)
**Sipalinus gigas granulatus* (Fabricius, 1801)

## Manbalar

## Havolalar
*  Biolib
* Vaurie, Patricia Weevils of the tribe Sipalini (Coleoptera, Curculionidae, Rhynchophorinae). Part 3, The genus Sipalinus. American Museum novitates; no. 2463
* NAKAMURA Katsunori, XINRU LANG Development and survivorship of the japanese giant weevil, Sipalinus gigas (Fabricius) (Coleoptera: Rhynchophoridae), in cut pine bolts 
* Sipalinus gigas on Animal Pictures Archive
Manja aeroporti

**Manja aeroporti**  – Madagaskarning Menabe mintaqasida joylashgan Manja shahriga xizmat koʻrsatuvchi aeroport.

## Manbalar
Maroantetra aeroporti

**Maroantsetra aeroporti**  – Madagaskarning Ambatosoa mintaqasida joylashgan Maroantsetra shahriga xizmat koʻrsatuvchi aeroport.

## Manbalar
Mandritsara aeroporti

**Mandritsara aeroporti**  – Madagaskarning Sofia mintaqasida joylashgan Mandritsara shahriga xizmat koʻrsatuvchi aeroport.

## Manbalar
Sphenophorus imus

**Sphenophorus imus** — Dryophthoridae oilasiga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur Shimoliy Amerika hududida uchraydi.
## Manbalar

## Adabiyotlar

* 
*
Toamasina Ambalamanasy aeroporti

**Toamasina Ambalamanasy aeroporti**  – Madagaskarning Atsinanana mintaqasida joylashgan Toamasina shahriga xizmat koʻrsatuvchi aeroport. Aeroport shahar markazidan taxminan  shimoli-gʻarbda joylashgan.

## Manbalar
Tolagnaro aeroporti

**Tolagnaro aeroporti** (**Marillac aeroporti** nomi bilan ham tanilgan)  – Madagaskarning Anosy mintaqasida joylashgan Fort-Dauphin shahriga xizmat koʻrsatuvchi aeroport.

## Manbalar
Sainte Marie aeroporti

**Sainte Marie aeroporti**  – Madagaskarning Analanjirofo mintaqasida joylashgan Sainte Marie oroliga xizmat koʻrsatuvchi aeroport.

## Manbalar
Donkervoort

**Donkervoort Automobielen BV** — Niderlandiyaning Lelystad shahrida joylashgan, qo‘lda yig‘iladigan va o‘ta yengil sport avtomobillarini ishlab chiqaruvchi kompaniya. Avtomobil brendi 1978-yilda Joop Donkervoort tomonidan asos solingan. 1996-yilda kompaniya avtomobillarida qo‘llanilgan Ford dvigatellari Audi dvigatellariga almashtirilgan. Donkervoortning  “No Compromise” (“Hech qanday murosasiz”) shiori ABS, elektron barqarorlik dasturi (ESP) va rul kuchaytirgichi kabi elektron yordamchi tizimlarsiz boshqarish tamoyilini ifodalaydi.

## Tarixi
Donkervoort — xususiy kompaniya bo‘lib, asoschisi Joop Donkervoort tomonidan 2019-yilda nafaqaga chiqqunga qadar boshqarib kelingan. 2021-yilda esa uning o‘g‘li Denis Donkervoort kompaniyaning boshqaruvchi direktori etib tayinlangan. Joop Donkervoortning turmush o‘rtog‘i Marianne Donkervoort hamda ularning qizi Amber Donkervoort kompaniyaning rivojlanishi va brendini shakllantirishda muhim rol o‘ynagan. Amber Donkervoort ilgari ot sporti bilan shug‘ullangan bo‘lib, Xitoyda o‘tagan amaliyotidan so‘ng kompaniyaga marketing menejeri sifatida ishga kirgan. Donkervoort S8A modeli Amber sharafiga nomlangan bo‘lsa, D8 modeli Denis Donkervoort nomi bilan bog‘liq.

Joop Donkervoort kompaniyani 1978-yilda kit-karlar importchisi sifatida tashkil etgan. Biroq ushbu turdagi avtomobillarndan yo‘llarda foydalanish uchun qonuniy holatga keltirish katta texnik o‘zgartirishlarni talab qilishini anglagach, u Tienhoven shahridagi kichik ustaxonada Lotus Seven dizayniga asoslangan ilk S7 avtomobillarini mustaqil ravishda ishlab chiqara boshlagan. 1983-yilda Donkervoort ishlab chiqarishni kengroq imkoniyatlarga ega bo‘lgan Loosdrecht shahridagi zavodga ko‘chirgan, 2000-yilda esa kompaniya hozirgi bosh qarorgohi va zavodi joylashgan Lelystad shahriga ko‘chib o‘tgan. Avval tashqi yetkazib beruvchilar orqali amalga oshirilgan shassi ishlab chiqarish jarayoni 2003-yilda to‘liq Lelystaddagi korxonaga ko‘chirilib, ichki ishlab chiqarishga o‘tkazilgan.

## Avtomobillar

## Manbalar

## Havolalar
*Donkervoort: kirish, tarixi va umumiy ma’lumotlar Carfection (video)
*Donkervoort D8 GTO First Heartbeat
*Donkervoort - 24H Dubai
*Donkervoort Discovery Channel
*Donkervoort fan-sayti — mustaqil ma’lumotlar, tasvirlar va boshqa materiallar.
Ben Slimane aeroporti

**Ben Slimane aeroporti**  – Marokashning
Casablanca-Settat viloyatida joylashgan Ben-Sliman shahriga xizmat koʻrsatuvchi
aeroport.

## Inshootlari
Aeroport dengiz sathidan  balandlikda joylashgan.
U 14/32 raqamli bitta uchish-qoʻnish yoʻlagiga ega boʻlib, yoʻlak asfalt qoplamali va 46 metr oʻlchamga ega.

## Manbalar

## Havolalar
* 3973d Combat Defense Squadronʼs Webpage for the SAC’s 16th Air Force Units and Bases, Boulhart AB, Morocco 
* Public Papers of the Presidents of the United States, Dwight D. Eisenhower, 1959: Containing the Public Messages, Speeches, and Statements of the President, January 1 to December 31, 1959. At a meeting in Casablanca, Eisenhower and the King of Morocco agreed that immediate steps were to be taken to release the airfield at Ben Slimane. This was to be accomplished no later than March 31, 1960.
* Google Maps – Ben Slimane
Beni Mellal aeroporti

**Beni Mellal aeroporti**  – Marokashning
Beni Mellal shahriga xizmat koʻrsatuvchi aeroport. Aeroport 2014-yilda ochilgan.

## Manbalar

## Havolalar
* National Office of Airports
Bouarfa aeroporti

**Bouarfa aeroporti** (fransuzcha: *Aéroport de Bouarfa*)  – Marokashning Oriental viloyatida joylashgan Bouarfa shahriga xizmat koʻrsatuvchi jamoat aeroporti.

## Manbalar
A Tale of Two Cities (1922-yilgi film)

**A Tale of Two Cities** – 1922-yilda rejissyor Walter Courtney Rowden tomonidan suratga olingan Buyuk Britaniya ovozsiz drama filmi. Bosh rollarni Clive Brook, Ann Trevor va J. Fisher White ijro etgan.

## Rollarda
* Clive Brook — Sydney Carton
* Ann Trevor — Lucie Manette
* J. Fisher White — Doktor Alexandre Manette

## Adabiyotlar
* Scott, Ian. *From Pinewood to Hollywood: British Filmmakers in American Cinema, 1910-1969*. Palgrave MacMillan, 2010.

## Havolalar
*
Vohemar aeroporti

**Vohemar aeroporti**  – Madagaskarning Sava mintaqasida joylashgan Vohemar shahridagi aeroport.

## Manbalar