Kepler-452

**Kepler-452** — G-tipli asosiy ketma-ketlikdagi yulduz boʻlib, Yerdan taxminan 1800 yorugʻlik yili uzoqlikda, Cygnus yulduz turkumida joylashgan. Harorat jihatidan Quyoshga oʻxshash boʻlsa-da, u Quyoshga nisbatan 20 % yorqinroq, massa jihatdan 3,7 % va 11 % kattaroqdir. Bundan tashqari, yulduzning yoshi taxminan olti milliard yil va yuqori metalllikka ega. Shunday qilib, Kepler-452 ni quyosh egizaki deb hisoblash mumkin, garchi uni yoshi tufayli quyosh analogi deb hisoblash mumkin. 
## Nomenklatura va tarix

Kepler kuzatuvidan oldin Kepler-452 2MASS katalog raqami 2MASS 19440088+4416392 edi. Kepler Kirish Katalogida u KIC 8311864 belgisiga ega. Uning tranzit sayyorasi nomzodi borligi aniqlanganda, unga KOI-7016 nomli Kepler qiziqish ob’ekti berildi.

Ushbu ekzosayyora NASAning Kepler missiyasi tomonidan aniqlandi. Bu missiyaga yulduzlari atrofidagi sayyoralarni kashf qilish vazifasini yuklagan. Kepler foydalanadigan tranzit usuli yulduzlar yorqinligining pasayishini aniqlashni oʻz ichiga oladi. Yorqinlikning bu pasayishini Yer nuqtai nazaridan orbitalari yulduzlari oldida oʻtadigan sayyoralar sifatida talqin qilish mumkin, ammo boshqa hodisalar ham javobgar boʻlishi mumkin. Shuning uchun sayyoraga **"sayyora nomzodi"** atamasi ishlatiladi.

Kashfiyot qogʻozini qabul qilgandan soʻng, Kepler jamoasi yulduzni Kepler-452 deb atadi. Bu kosmik kema tomonidan kashf etilgan ekzosayyoralarni nomlashning odatiy tartibidir. Demak, bu yulduz va uning sayyorasiga nisbatan odatda omma tomonidan ishlatiladigan nom. 

Kepler missiyasi tomonidan oʻrganilayotgan yulduzlar bilan bogʻlangan nomzod sayyoralarga kashfiyot tartibida yulduz nomidan keyin „.01“, „.02“ va hokazo belgilar beriladi. Agar sayyora nomzodlari bir vaqtning oʻzida aniqlansa, u holda tartib eng qisqadan eng uzungacha boʻlgan orbital davrlar tartibiga amal qiladi. Ushbu qoidalarga rioya qilgan holda, orbital davri 384,843 kun boʻlgan faqat bitta nomzod sayyora aniqlandi. Kepler-452 nomi toʻgʻridan-toʻgʻri yulduz *Kepler* tomonidan tasdiqlangan sayyoralar mavjudligini aniqlagan katalogdagi 452-yulduz ekanligidan kelib chiqqan.

Belgilanish *b*, kashfiyot tartibidan kelib chiqadi. *b* belgisi berilgan yulduz atrofida aylanayotgan birinchi sayyoraga, keyin esa alifboning boshqa kichik harflari bilan belgilanadi. Kepler-452 misolida faqat bitta sayyora bor edi, shuning uchun faqat *b* harfi ishlatiladi.

## Yulduzning xususiyatlari
Kepler-452 G tipidagi yulduz boʻlib, u Quyosh massasining taxminan 104 % va radiusining 111 % ni tashkil qiladi. Uning harorati 5757 K, yoshi esa taxminan 6 milliard yilga teng. Taqqoslash uchun, Quyoshning yoshi taxminan 4,6 milliard yil va harorati 5778 K. ga teng.

Yulduz metallarga boy, metallligi (Fe / H) taxminan 0,21 yoki Quyoshdagi temir va boshqa ogʻirroq metallar miqdori taxminan 162 % ni tashkil qiladi. Yulduzning yorqinligi Kepler-452 kabi yulduzlar uchun bir oz normal boʻlib, yorqinligi quyosh nurining taxminan 120 % ni tashkil qiladi.

Yulduzning koʻrinadigan kattaligi yoki uning Yer nuqtai nazaridan yorqin koʻrinishi 13,426 ni tashkil qiladi. Shuning uchun uni quroolanmagan koʻz bilan koʻrish mumkin emas. Yulduzda 2015-yil iyul oyida *Kepler* kosmik kemasi tomonidan kashf etilgan Kepler-452b tasdiqlangan ekzosayyora mavjud. Bu sayyora asosan Yerga oʻxshash xususiyatlari, ayniqsa kattaligi, orbitasi va yulduzlar oqimi bilan mashhur. Bu Quyoshga juda oʻxshash yulduzning yashashga yaroqli zonasi va abiogenez zonasida aylanib yurgan birinchi potentsial toshli super-Yer sayyorasi. U hatto Yerning haroratiga oʻxshash sirt haroratiga ega boʻlishi mumkin (sayyoraning oʻrtacha harorati taxminan  (Yerning oʻrtacha harorati bundan atigi 10 K sovuqroq). Biroq, uning yulduzi 6 milliard yoshga ega (Quyoshdan taxminan 1,5 milliard yil katta). Shu sababli, Kepler-452b bugungi kunda Yerga qaraganda taxminan 10 % koʻproq yulduz nurlanishini oladi. Agar Kepler-452b toshli sayyora boʻlsa, u issiqxona effektiga duchor boʻlishi mumkin. Biroq, uning massasi (taxminan 5 M teng) tufayli u cheklangan vaqt davomida (koʻpi bilan 500 million yil) qochib ketgan issiqxonaga tushib qolishning oldini olishi mumkin. Shunga qaramay, sayyora *Kepler* jamoasi tomonidan hozirgacha kashf etilgan Yerga eng oʻxshash sayyoralardan biridir. Yer ham, Kepler-452b ham oʻz yulduzlaridan toʻgʻri masofada joylashganki, suv 0 dan past haroratda suyuq boʻlishi mumkin.&nbsp;°C va 100&nbsp;°C.

## Quyosh bilan taqqoslash
Ushbu jadval Quyoshni Kepler-452 bilan taqqoslaydi.

## Maʼlumotnomalar