open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ioannes Nalbandan

**Ioannes Arakelovich** (*Ioannes Romanovich*) **Nalbandan** (1871-yil, Simferopol – 1942-yil, Toshkent) – rus va sovet skripkachisi, musiqa oʻqituvchisi. Sankt-Peterburg konservatoriyasida Jascha Haifetzning birinchi ustozi. RSFSRda xizmat koʻrsatgan artist (1926). RSFSRda xizmat koʻrsatgan sanʼatkor (1937).

## Biografiyasi
Ioannes Arakelovich kambagʻal arman oilasida tavallud topgan. Uning otasi boʻyoq doʻkonining egasi boʻlgan.

U toʻqqiz yoshida skripka chalishni oʻrgana boshlagan va oʻn bir yoshidan boshlab Rossiya janubidagi koʻplab shaharlarda konsertlar bergan. Xususan, Qrimdagi Ivan Ayvazovskiyning uyida chiqish qilgan.

Nalbandan 1886-yilda Sankt-Peterburg konservatoriyasiga Leopold Auer sinfiga oʻqishga kirgan. 1894-yilda uni laureat unvoni bilan tamomlagan. Keyin Berlinda Joseph Joachim rahbarligida mahoratini oshirib, yuqori baholarga sazovor boʻlgan. Pablo Sarasate ham Ioannesning darajasini yuqori baholagan. U bir muncha vaqt Rigadagi Giżycki musiqa maktabida dars bergan va uning yordamchisi Jeykob Magaziner boʻlgan.

Rossiyaga qaytib, Nalbandan kontsert bilan shugʻullangan. Inqilobdan oldingi davrda tez-tez xayriya tadbirlarida qatnashgan va har yili Sankt-Peterburg filarmoniyasining Kichik zalida bir yoki ikkita yakkaxon konsert bergan. U Sankt-Peterburgda onasi va bank xodimi lavozimida ishlayotgan akasi bilan yashagan.

Ioannes 1895-yildan Sankt-Peterburg konservatoriyasida Auerning assistenti (ad’yunkt), 1908-yildan professor boʻlgan va umrining oxirigacha dars bergan. Nalbandanning shogirdlari orasida Misha Elman, Efrem Zimbalist, Ilya Lukashevskiy, Yuriy Yankelevich, Tsetsiliya Ganzen, Roman Matsov va boshqalar bor.

Eng koʻzga koʻringan shogirdlaridan biri Jascha Haifetz boʻlib, birinchi konservatoriya oʻqituvchisi boʻlgan. Heifetz toʻqqiz yoshida Nalbandanga shogird tushgan. Nalbandan Haifetz oilasiga tashkiliy yordam koʻrsatgan va u bilan bepul ishlashga ham rozi boʻlgan.

1917-yil inqilobidan soʻng, Ioannes Leningrad konservatoriyasida ishlashda davom etgan. 1926-yilda RSFSRda xizmat koʻrsatgan artist va 1937-yilda RSFSRda xizmat koʻrsatgan artist unvoniga sazovor boʻlgan. U Ulugʻ Vatan urushi paytida evakuatsiya jarayonida vafot etgan.

## Manbalar
Boris Shipulin

**Arxiyepiskop Boris** (dunyoda **Vladimir Pavlovich Shipulin,** 27-dekabr 1874-yil, Velsk, Vologod viloyati – 1938-yil 23-fevral, Toshkent) – pravoslav rus cherkovi yepiskopi, Toshkent arxiyepiskopi.

## Biografiyasi
Boris 27-dekabr 1874-yilda Vologod viloyatining Velsk shahrida (hozirgi Arxangelsk viloyatining markazi) hisobchi oilasida tavallud topgan. 1886-yilda Vologod viloyati Velikiy Ustyug shahridagi boshlangʻich maktabni, 1890-yilda Vologod ilohiyot bilim yurtini, 1896-yilda Vologod diniy seminariyasini hamda 1900-yilda Moskva diniy akademiyasini ilohiyot fanlari nomzodi ilmiy darajasi bilan tugatgan.

Shipulin 1901-yil 14 (27)-yanvarda iyerodiakon, 31-martda iyeromonax, akademiya inspektori yordamchisi etib tayinlangan. 1902-yildan Kursk diniy seminariyasi inspektori, 1904-yildan arximandrit va Pskov diniy seminariyasi rektori lavozimlarida faoliyat olib borgan.

Shipulin 1905-yildan Moskva Kreml qal’asidagi oʻn ikki havoriylar cherkovining bosh ruhoniysi va 1906-yildan Novospasskiy monastiri abbati boʻlgan. U 1907-yildan Rossiya xalqlari ittifoqining faxriy aʼzosi hamda 1909-yildan Moskva diniy seminariyasi rektori boʻlgan.

### Arxiyepiskop
Boris 1912-yil 24-iyunda (7-iyul) Vinnitsa yepiskopi, Podolsk yeparxiyasining ikkinchi vikarisi etib tayinlangan. 1914-yil 14 (27)-fevralda Balta yepiskopi, xuddi shu yeparxiyaning birinchi vikarisi etib tayinlangan. Shipulin 1915-yil 12 (25)-fevralda Cheboksari yepiskopi, Qozon yeparxiyasining ikkinchi vikarisi etib tayinlangan va ayni paytda Qozon Kizicheskiy monastirining rektori boʻlgan.

IV (1911) va III (1915) darajali Muqaddas Vladimir ordeni bilan mukofotlangan.

Boris Shipulin 1921-yil dekabrda Ufa va Menzelinskiy yepiskopi etib tayinlangan. U 1922-yil fevral oyining oxiri mart oyining boshida Ufaga kelgan va „Jivoy Serkvi“ ga qoʻshilgan. 1922-yil oktyabr oyida hibsga olindi va „oq toʻdalarni tashkil qilganligi, admiral Kolchak hukumatini maʼnaviy va moddiy qoʻllab-quvvatlaganligi“ uchun 7 yilga majburiy mehnatga hukm qilingan. Ammo Boris amnistiya bilan ozod qilingan va Xarkovga surgun qilingan.

Yepiskop 1938-yil 23-fevralda Toshkentdagi OʻzSSR NKVD UGBning ichki qamoqxonasida otib oʻldirilgan.

## Manbalar
Oqgulli shirach

**Oqgulli shirach** () – bir urugʻpallalilar sinfi, piyozdoshlar oilasi, lshirach turkumiga mansub koʻp yillik gulli oʻsimlik turi. Oʻzbekiston Respublikasi Qizil kitobiga kamyob, endemik tur sifatida kiritilgan. Toshkent viloyati Piskom, Ugom, Chotqol, Qorjontov tog‘ tizmalarida tarqalgan.
## Tavsifi
Boʻyi 45-100 sm gacha yetadigan koʻp yillik gulli oʻsimlik. Ildizpoyasi urchuqsimon yogʻonlashgan. Barglari keng qalami nashtarsimon, eni 13-25 mm yuzasi silliq, tuksiz. Guloldi bargchalari ingichka uchburchak nashtarsimon. To‘guli shingil. Gulqoʻrgʻoni oddiy tuzilgan, bir tomirli, bo‘laklari o‘zaro qo‘shilmagan,  erkin. Changchilari notekis taqsimlangan, gultojibarglaridan qisqaroq. Gultojibarglari oq yoki och sariq tusda. Gulkosachabarglari olti dona, yashil rangda. Gullari ikki jinsli. Hasharotlar yordamida changlanadi. May-iyun oylarida gullab, mevasi iyulda pishib yetiladi. Mevasi quruq koʻsakcha, yumaloq, uch boʻlakli, silliq, eni 20-30 mm.
Urug‘i va vegetativ yoʻl bilan koʻpayadi.

## Tarqalishi va oʻsish sharoiti
Kichik toʻplar hosil qilib oʻsadi, Toshkent viloyati hududida oʻsuvchi 50.000 tupi borligi aniqlangan. Piskom, Chotqol, Qorjontov togʻ tizmalarida tarqalgan. Togʻlarning oʻrta qismidagi toshli va shagʻalli tuproqlarda oʻsadi. Aholi tomonidan chora mollarining boqilishi, yangi yerlarning oʻzlashtirilishi va manzarali oʻsimlik sifatida yigʻilishi sababli areali qisqarib ketgan. Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar Akademiyasining Botanika bogʻida ekib oʻstirilmoqda. Chotqol biosfera qoʻriqxonasi va Ugom Chatqol davlat milliy tabiat bogʻi hududida muhofaza ostiga olingan.
## Manbalar
Konstantin Bogoroditskiy

**Konstantin Nikolayevich Bogoroditskiy** (1863-yil15-dekabr, Ryazan viloyati Pronskiy tumani Abakumovo qishlogʻi – 1922-yil, Toshkent) – rus pravoslav cherkovining arxiyerariysi, Gʻarbiy front qoʻshinlari bosh ruhoniysi (1914–1917).

## Biografiyasi
Konstantin 1863-yil15-dekabrda Ryazan viloyatida ruhoniylar oilasida tavallud topgan.

1883-yil Ryazan diniy seminariyasini va 1887-yil Qozon diniy akademiyasini ilohiyot fanlari nomzodi ilmiy darajasi bilan tamomlagan.

Bogoroditskiy Qozon oʻqituvchilar seminariyasining huquq oʻqituvchisi (1887), yeparxiya maktab kengashining Qozon boʻlimi (1889) va Qozon oʻqituvchilari kengashi (1891) aʼzosi boʻlgan.

Bogoroditskiy 1892-yilda Toshkent erkaklar gimnaziyasida huquq fani oʻqituvchisi, Toshkentdagi Spaso-Preobrajenskiy sobori ruhoniysi, 1894–1899-yillarda Toshkent okrugidagi cherkovlar katta popi, 1895–1898-yillarda oʻrta maktabda huquq fani oʻqituvchisi, 1895-yilda yeparxiya maktablari kengashining Toshkent boʻlimi raisi, 1896–1899-yillarda cherkov maktablari va savodxonlik maktablarining okrug kuzatuvchisi, 1900-yilda Sirdaryo viloyatidagi harbiy cherkovlar bosh popi hamda 1913-yilda Toshkent harbiy punkt cherkovlari popi boʻlgan.

Konstantin Nikolayevich 1914-yilda Gʻarbiy front qoʻshinlarining bosh ruhoniysi boʻlgan.

Uning rafiqasi – Natalya Vasilyevna, bolalari – Yevgeniya, Dmitriy, Aleksandr va Mariya.

Bogoroditskiy 1917-yilda Harbiy va dengiz ruhoniylarining 1-chi rais oʻrinbosari va 2-Umumrossiya kongressining raisi boʻlgan.

1918-yildan yana Toshkentdagi Transfiguratsiya sobori bosh ruhoniysi boʻlgan.

Ruhoniy Konstantin 1922-yil Toshkentda yurak xurujidan vafot etgan. Toshkentning markaziy maydonidagi Iosif-Georgiyevskiy ibodatxonasining mehrob devori yoniga dafn etilgan (1995-yilda buzib tashlangan).

## Mukofotlari
Bogoroditskiy skufya (1892), kamilavka (1896), IV (1908) va III (1912) darajali Avliyo Vladimir ordeni bilan taqdirlangan.

## Manbalar
Qizil lola

**Greyg lolasi** () – bir urugʻpallalilar sinfi, loladoshlar oilasi, lola turkumiga mansub gulli oʻsimlik turi. Oʻzbekiston Respublikasi Qizil kitobiga kamyob, endemik tur sifatida kiritilgan. Toshkent viloyati hududidagi togʻ tizmalarida tarqalgan.
## Tavsifi
Boʻyi 10-45 sm gacha yetadigan koʻp yillik piyozchali oʻt oʻsimlik. Popuk ildiz tizimiga ega. Piyozi tuxumsimon yoki yumaloq, tashqi qobigʻi qalin charmsimon. Barglari 3-4 dona, bandsiz, egri-bugri, yuqori qismida siyohrang dogʻlari bor, pastki tomoni bilan poyani oʻrab oladi, ketma ket joylashgan. Gullari yakka, ikki jinsli. Gulqoʻrgʻoni oddiy, oʻzaro qoʻshilmagan, erkin. Gultojibarglari toʻq qizil, toʻq sariq dogʻlari bor. Gulning tubida tuxumsimon qora dogʻlar koʻzga tashlanadi. Changchi iplari qora, changdonlari sariq. Hasharotlar yordamida changlanadi. Aprel may oylarida gullab mevasi iyulda pishib yetiladi. Mevasi quruq koʻsak meva. Urug‘i va piyozchalari orqali koʻpayadi.

## Tarqalishi va oʻsish sharoiti
Tabiatda yakka-yakka yoki 3-4 tadan toʻda hosil qolib oʻsadi. Toshkent viloyati hududida 100.000 tupi borligi aniqlangan. Guli va piyozchalarining yigʻib olinishi va oʻsish hududida chorva mollarining boqilishi tufayli areali qisqarib ketgan. Togʻlarning pastki qismlaridagi shagʻalli va unumdor tuproqli yonbagʻirlarda oʻsadi. Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar Akademiyasining Botanika bogʻida 1956-yildan beri ekib oʻstirilmoqda. Chotqol biosfera qoʻriqxonasi va Ugom Chatqol davlat milliy tabiat bogʻi hududida muhofaza ostiga olingan.

## Manbalar
Nefzaoua

**Nefzaoua** () Tunisning janubi-gʻarbiy qismidagi hudud. Gʻarbda Chott el Djerid shoʻr koʻli, janubda Buyuk Sharqiy Erg va sharqda Dahar platosi bilan chegaralangan.

Hudud maʼmuriy jihatdan Kebili viloyati tarkibida boʻlib, maydoni 2,208 million gektar, shu jumladan, 15,3 ming gektar voha hududini tashkil etadi. Tarixiy jihatdan mintaqada nasroniy berberlar yashagan. Aholi tarkibi rekonkista siyosati tufayli Ispaniyani tark etgan Mozarablar hisobidan toʻldirilgan.

## Manbalar
Xan Un Sek

**Xan Un Sek**, norasmiy sharifi – Ilich (1924-yil 6-sentyabr, Sergeyevka qishlogʻi, Olgin uezdi, Primorsk guberniyasi, Uzoq Sharq viloyati – 1997-yil 24-may) – Oʻzbekiston SSR Toshkent viloyati Yuqori Chirchiq tumanidagi Sverdlov nomidagi kolxoz raisi. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1951).

## Tarjimai holi

1924-yilda Olgin uezdi Sergeyevka qishlogʻida dehqon oilasida tugʻilgan. Millati koreys. 1937-yilda ota-onasi bilan Oʻzbekiston SSR Toshkent viloyatidagi maxsus aholi punktiga deportatsiya qilinadi. Toʻliqsiz oʻrta maʼlumotga ega, oʻrta maktabning 8-sinfini tugatgan. 1940-yil – Yuqori Chirchiq tumani Sverdlov nomidagi kolxozda oddiy kolxozchi, dala mudiri, agronom, dala ekinlari brigadasi brigadasi, uchastka boshligʻi.

1950-yilda Xan Un Sekning boʻlimi 10,3 gektar maydonning har gektaridan oʻrtacha 118 sentnerdan yashil kanop hosilini oldi. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1951-yil 22-maydagi farmoni bilan Lenin ordeni (tartib raqami 143554) va O‘roq va Bolg‘a oltin medali (tartib raqami 5965) hamda Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni berilgan.

1953-yilda KPSS safiga qabul qilindi. 1955-yilda Toshkent qishloq xoʻjaligi texnikumini tamomlagan.

1984-yilda nafaqaga chiqqunga qadar Sverdlov nomidagi kolxozda mehnat qilgan. Oʻsha yilning sentyabr oyidan boshlab Ittifoq ahamiyatiga ega nafaqaxoʻr.

1990-yillarda Yuqori Chirchiq tumani Ahmad Yassaviy fermer xoʻjaligi (sobiq Sverdlov nomidagi kolxoz) hududidagi muzeyda Sverdlov nomidagi kolxozda mehnat qilgan Sotsialistik Mehnat Qahramonlariga bagʻishlangan yodgorlik majmuasini yaratish tashabbuskorlaridan biri boʻlgan.

1997-yil 24-mayda vafot etdi. Sobiq Sverdlov nomidagi kolxoz (hozirgi Ahmad Yasaviy nomidagi fermer xoʻjaligi, Yuqori Chirchiq tumani) qabristoniga dafn etilgan.

## Olgan mukofotlari
* Sotsialistik Mehnat Qahramoni;
* Lenin ordeni;
* „1941-1945 yillar Ulugʻ Vatan Urushida jasorat bilan qilgan xizmatlari uchun“ medali;

## Adabiyotlar
* Shin D. V., *Sovetskie koreysi Geroi Sotsialisticheskogo truda*, Almati: Service Press, 2019
* Z. V., Pan N. G. *Geroi Sotsialisticheskogo Truda – kazaxstansi*, Alma-Ata, 1969—1985, tt. 1-5
* Men D. V., Kvon L. A., Kim, *Sovetskie koreysi Kazaxstana*, Almati, 1992
* Kim P. G., *Koreysi Respubliki Uzbekistan*, Tashkent: Uzbekiston. 1993
* Kan G. V., *Istoriya koreysev Kazaxstana*, Almati: Gilim, 1995
* Kim G. N., Men D. V., *Istoriya i kultura koreysev Kazaxstana*, Almati: Gilim, 1995
* Kim B. I., *Koreysi Uzbekistana. Kto est kto*, Tashkent, 1999

## Manbalar

## Havolalar
* German Kim, Ensiklopediya koryo saram. Geroy Sotsialisticheskogo Truda Xan Un Sek
Musoxon masjidi

**Muso Xon masjidi** () Bangladeshda qurilgan Boburiylar davriga oid bino boʻlib, mamlakat poytaxti Dakkaning janubiy qismida joylashgan. 18-asrda qurilgan masjid muhim tarixiy ahamiyatga ega boʻlib, oʻrta asr Bengaliyasining eng koʻzga koʻringan baro-buyanlaridan biri, Iso Xonning oʻgʻli Muso Xonning sharafiga shunday nomlangan. Inshoot Bengaliyada Boburiylar davrida Musoxonning nabirasi Divon Munavarxon tomonidan bunyod etilgan.

Uch gumbazli masjid hozirda Dakka universiteti kampusida, Shahidulloh zalining yonida, Kerzon zalining orqa qismida joylashgan. Bangladesh hukumati tomonidan amalga oshirilgan metro-temiryoʻl loyihasi tufayli masjid hozirda katta xavf ostiga tushib qolgan va metro-temir yoʻli tufayli jiddiy oqibatlarga yuz tutishi mumkin boʻlgan 75 ta inshoot roʻyxatiga kiritilgan.

## Tavsifi
Oʻrta asrlarda Bengal oʻlkasi tarixda Baro-Bhuyan nomi bilan mashhur boʻlgan taxminan oʻn ikki yer egalari tomonidan boshqarilgan. Baro-Bhuyanlarga Rajput musulmon qoʻmondoni Iso Xon boshchilik qilgan, u bir qator muvaffaqiyatli harbiy yurishlarni amalga oshirgan va vafotigacha Bengaliyadagi Boburiylar bosqiniga muvaffaqiyatli qarshilik koʻrsatgan. U tuzgan mamlakat poytaxti Narayanganj tumanining Sonargaon shahrida joylashgan.

1599-yilda vafot etganidan soʻng, uning oʻgʻli Musoxon boshqaruvni oʻz qoʻliga oladi hamda gʻarbiy va shimoliy hududlarda Boburiylarga qarshi jang qilib otasining ishlarini davom ettiradi. Ammo oxir-oqibat Boburiylar generali Islom Xon I tomonidan magʻlubiyatga uchragach, keyinchalik Boburiylarga sodiq boʻlib, Boburiy armiyasi uchun xizmat qiladi. Muso Xon 1623-yilda vafot etadi va Dakkada dafn qilinadi.

Uning nabirasi Divon Munavarxon bobosini xotirlab Musoxon qabri yonida masjid bunyod ettiradi.

## Arxitekturasi

Masjid uchta gumbazdan iborat boʻlib, u balandligi taxminan 3 metr boʻlgan platforma ustida qurilgan. Platformaning kengligi 17 metrdan 14 metrgacha yetadi. Platforma ostida bir qator xonalar joylashgan boʻlib, ular hozirda rekonstruksiyaga muxtoj.

Sahnaning yuqori qismiga janubi-gʻarbiy burchakda joylashgan zinapoya orqali chiqish mumkin. Masjid platformaning gʻarbiy qismini egallaydi. Yonlarida qoʻshimcha minoralari boʻlgan toʻrtta sakkiz qirrali burchak minoralari tekis istehkomlar ustida koʻtarilib, tepasida gumbazli ixcham xonachalar bilan tugallanadi.

## Xavf-xatarlar
Mamlakatning eng kam uchraydigan inshootlaridan biri boʻlgan Boburiy inshootining taqdiri unga tutash metro-temir yoʻl loyihasi tufayli xavf ostida qolgan. Ushbu tuzilma loyiha sabab xavf ostida qolgan tarixiy ahamiyatga ega 75 ta tuzilma qatoriga kiritilgan.

## Galereya

Musa Khan Mosque 17.jpg
Musa Khan's Mosque.jpg
Mosque of Musa Kha.jpg
চিত্র-২ মুসা খান মসজিদের পার্শ্ব দৃশ্য.jpg|
চিত্র-৫ মুসা খান মসজিদের সম্মুখভাগ.jpg|
মুসা খান মসজিদের ভিতরের সদর দরজা.jpg|
Musa khan mosque inside view.jpg|
ঐতিহাসিক মুসা খান মসজিদ 04.jpg
চিত্র-১ মুসা খান মসজিদের সম্মুখভাগের সাইনবোর্ড.jpg
Grave of Musa Khan in Curzon Hall compound, Dhaka University..jpg|

## Yana qarang
* Bangladeshdagi masjidlar roʻyxati
* Bangladeshdagi arxeologik joylar roʻyxati

## Manbalar
Vvedenskiy lolasi

**Vvedenskiy lolasi** () – bir urugʻpallalilar sinfi, loladoshlar oilasi, lola turkumiga mansub koʻp yillik gulli oʻsimlik turi. Oʻzbekiston Respublikasi Qizil kitobiga kamyob, endemik tur sifatida kiritilgan. Toshkent viloyati Chotqol tizmasi va Ohangaron daryosining vodiysida oʻsadi.
## Tavsifi
Boʻyi 20-35 sm gacha yetadigan koʻp yillik piyozchali oʻt oʻsimlik. Popuk ildiz tizimiga ega. Piyozchasi tuxumsimon toʻq qoʻngʻir rangli qogʻozsimon qobiq bilan oʻralagan. Poyasi silliq, tuksiz, tik oʻsadi. Barglari 3-4 ta, qalami nashtarsimon, poyada navbatma-navbat joylashgan, bandsiz, pastki qismi bilan poyani oʻrab turadi. Gullari poyaning uchida yakka joylashgan. Gultojibarglari qoʻshilmagan, erkin, qizil rangda. Gulining tubi sariq, changchi iplari sariq yoki qoʻngʻir tusda, changdonlari qoramtir binafsharang. Kapalaklar va asalarilar yordamida changlanadi. Aprel-may oylarida gullab, iyun-iyulda mevasi pishadi. Mevasi quruq koʻsak meva. Urugʻi va vegetativ yoʻl bilan koʻpayadi.

## Tarqalishi va oʻsish sharoiti
Tabiatda kichik toʻplar hosil qilib oʻsadi. Toshkent viloyati hududidagi togʻ tizmalarida va Ohangaron daryosi vodiysida tarqalgan. Dengiz sathidan 1600-2000 metr balandlikda unumdor tuproqli yerlarda uchraydi. Chorva mollarining koʻplab boqilishi, guli va piyozchalarining mahalliy aholi tomonidan yigʻib olinishi natijasida populyatsiyasi qisqarib ketgan. Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar Akademiyasining Botanika bogʻida 1956-yildan beri ekib oʻstirilmoqda. Chatqol biosfera qoʻriqxonasi va Ugom Chatqol davlat milliy tabiat bogʻi hududida muhofaza ostiga olingan.

## Manbalar
Asrafiya jome masjidi

**Asrafia jome masjidi** ( , ) ilgari **Ahladi Bibi masjidi** sifatida ham tanilgan, Bangladeshning Narayanganj shahridagi Amlapara shahar mahallasida joylashgan masjiddir. U Britaniya Raj mustamlakasi davrida qurilgan boʻlib, bu qurilish ishlari 1890-yillari amalga oshirilgan.

## Tarixi

Asrafia jome masjidi Narayanganj tumanidagi eng qadimiy masjidlardan biridir. 1898-yil 20-aprelda Rahim Baxsh Hoji (1857-1935) ismli bengal musulmon zamindori va uning rafiqasi talukdar Ahladi Bibi Baliati birgalikda Harendra Kumar Roy Choudxuridan rasman yerning bir qismini sotib olishgan. Keyinchalik, Hoji va uning rafiqasi Amlapara shahridagi hududlarining bir qismini xayriya vaqf va ibodat joyi sifatida hayriya qilishga qaror qilishadi. Masjid uning xotini sharafiga „Ahladi Bibi masjidi“ deb nomlangan. Vaqt oʻtishi bilan bu nom Asrafiya jome masjidiga oʻzgartirildi. Masjid Britaniya xaritasida (CS Parcha) ham qayd etilgan.

2002-yildagi taʼmirdan soʻng, masjid oʻzining oʻtmishdagi holati, meʼmoriy va dekorativ uslubining katta qismini yoʻqotgan. Hozirda asl masjiddan gumbaz, mehrob va minoradan boshqa hech narsa saqlanib qolmagan.

## Arxitektura elementlari va uslubi
Masjid mustamlaka davrida qurilgan boʻlsa-da, qurilish Boburiy meʼmorchiligi uslubiga xos tarzda qurilgan. U juda baland bir qavatli masjid sifatida bunyod etilgan va vertikal sifatlariga alohida eʼtibor berilgan. Tomning toʻrt tomonida kichkina toʻrtta gumbaz bor. Mehrob gʻarbiy devorda joylashgan boʻlib, birinchi qavatning pastki qismida, birinchi qavat balandligining uchdan bir qismigacha boʻlgan joyda joylashtirilgan. Unda arab xattotligi yozuvida shisha va toshga yozilgan Shahodat kalimasi mavjud. Mehrob dizayni besh rangdagi shisha va toshlardan yasalgan, bular: koʻk, yashil, sariq, jigarrang va oq ranglardir. Masjid arxitekturasi bezaklar va arklar, gumbazlar, mehrob va boshqa elementlarning mutanosib moslashuvi bilan ajralib turadi.

## Manbalar

## Havolalar
* 
* Ancient Mosque in Bangladesh, *Daily Inqilab*, 9 July 2015
Amor fati

**** lotincha ibora boʻlib, uni „taqdirga muhabbat“ yoki „oʻz taqdirini sevish“ deb tarjima qilish mumkin. Bu inson oʻz hayotida sodir boʻladigan hamma narsani, shu jumladan azob-uqubat va yoʻqotishlarni yaxshi yoki hech boʻlmaganda kerakli deb biladigan munosabatni tasvirlash uchun ishlatiladi.
## Manbalar
Kan O Nam

**Kan O Nam** (1926-yil 28-iyul, Uzoq Sharq viloyati, Posyetovskiy tumani, Krasnoye Selo shahri – vafot etgan yili nomaʼlum, Moskva) – Oʻzbekiston SSR, Toshkent viloyati, Oʻrta Chirchiq tumani, Engels nomidagi kolxoz agronomi. Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan oxirgi koreys (1976). SSSR Oliy Kengashining 10-chaqiriq deputati.

## Hayoti
Kan O Nam 1926-yil 28-iyulda Posyetovskiy tumani, Krasnoye Selo shahrida dehqon oilasida tugʻilgan. Novokievskoye qishlogʻida (hozirgi Kraskino) boshlangʻich maktabning toʻrtinchi sinfini tugatgan. 1937-yilda ota-onasi bilan birga Toshkent viloyatiga surgun qilingan.

1940-yilda u 14 yoshli oʻsmir sifatida mehnat faoliyatini boshlagan. Toshkent viloyatidagi „Stalin Konstitutsiyasi“ kolxozida ishlagan. 1943-yildan Oʻrta Chirchiq tumani, Engels nomidagi kolxozda oddiy kolxozchi, 1945–1963-yillarda shu kolxozda sholichilik brigadasi rahbari, 1964–1986-yillarda esa paxtachilik brigadasi rahbari boʻlgan.

1975-yilda Kang O Nam jamoasi paxta yetishtirish boʻyicha toʻqqizinchi besh yillik (1971–1976) topshiriqlarini muddatidan oldin bajargan. Mazkur besh yillik reja yillarida jamoa paxta xomashyosi hosildorligini gektariga 12 sentnerdan 43,1 sentnerga oshirgan. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1976-yil 25-dekabrdagi farmoni bilan u Lenin ordeni, O‘roq va Bolg‘a oltin medali hamda Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan.

U Toʻrt marta Xalq xoʻjaligi yutuqlari Butunittifoq koʻrgazmasida qatnashgan.

Bir necha bor xalq deputatlari Oʻrta Chirchiq tuman Kengashi deputati (1964–1979), Angren saylov okrugidan 10-chaqiriq SSSR Oliy Kengashi deputati (1979–1984) etib saylangan.

1970-yillardan Toshkentda, 1980-yillarning boshidan esa Moskvada yashagan. 1980-yillar boshida u Sotsialistik Mehnat Qahramoni Xvan Man Geum bilan birgalikda delegatsiya tarkibida Shimoliy Koreyaga tashrif buyurgan.

Kang O Nam Moskvada vafot etgan. Oʻlim sanasi aniqlanmagan.

## Mukofotlari
* Sotsialistik Mehnat Qahramoni
* Lenin ordeni – ikki marta (1970, 1976)
* Oktyabr Inqilobi ordeni (1973)
* Mehnat Qizil Bayroq ordeni (1982)
* „Hurmat Belgisi“ ordeni (1966)
* „Vladimir Ilich Lenin tavalludining 100 yilligi munosabati bilan“ medali

## Adabiyotlar
* Шин Д. В., *Советские корейцы Герои Социалистического труда*, Алматы: Service Press, 2019
* З. В., Пан Н. Г. *Герои Социалистического Труда — казахстанцы*, Алма-Ата, 1969—1985, тт. 1-5
* Мен Д. В., Квон Л. А., Ким, *Советские корейцы Казахстана*, Алматы, 1992
* Ким П. Г., *Корейцы Республики Узбекистан*, Ташкент: Узбекистон. 1993
* Кан Г. В., *История корейцев Казахстана*, Алматы: Гылым, 1995
* Ким Г. Н., Мен Д. В., *История и культура корейцев Казахстана*, Алматы: Гылым, 1995
* Ким Б. И., *Корейцы Узбекистана. Кто есть кто*, Ташкент, 1999

## Manbalar
Baba Adam masjidi

**Baba Adam masjidi** (, ) Bangladeshning Munshiganj tumanidagi Rampal ittifoqiga qarashli Qodi Qasba qishlogʻida joylashgan masjiddir. U 1483-yilda Malik Kafur tomonidan Jaloliddin Fatehshoh davrida jome masjidi sifatida foydalanish uchun qurilgan. 15-asrda yashagan musulmon voizi Baba Adam Shahidning qabri bino yaqinida joylashgan.

## Tarixi

Sharqdagi markaziy eshik tepasiga oʻrnatilgan arab xattotchilik uslubidagi yozuvga koʻra, masjid hijriy 888-yil rajab oyida (milodiy 1483-yil avgust/sentyabr) Bengal sultoni Jaloliddin Fatehshoh davrida qurilgan. U Sultonning zobitlaridan biri *Malik al-Muazzam Molik Kafur* tomonidan bunyod ettirilgan. Tarixchi Ahmad Hasan Doniyning yozishicha, Kafur habash millatiga mansub edi. Hozirda arxeologiya boʻlimi qoshidagi qoʻriqlanadigan yodgorlik sirasiga kiruvchi masjid taʼmirlangan va yaxshi holatda saqlab qolingan.

## Arxitekturasi
Masjid ikki yoʻlak va uchta qismga boʻlingan, gʻarbdagi devorning orqa tomoni uch qismga ajratilgan, uning oʻrta qismida koʻp qirrali bezakli ark paneli mavjud. Gʻishtdan qurilgan bino ikki qatorga boʻlingan oltita bir xil shakldagi gumbaz bilan qoplangan. Sakkiz qirrali ikkita mustaqil nozik qora bazalt ustunlar zanjir va qoʻngʻiroq naqshlari bilan bezatilgan. Tosh ustunlar oltita gumbazning ikki markazli qirralarini tutib turadi.

Barcha kirish eshiklari va mehroblar toʻrtburchak ramka ichida joylashtirilgan. Janubiy va shimoliy devorlarida toʻrtburchak nishlar mavjud. Koʻp gumbazli masjidning minorasi yoʻq. Markaziy eshikning ikkala tomonida ikkita koʻp burchakli toʻrtburchak panellar oʻrnatilgan. Arklar qirrali kichik ustunlar ustida mustahkam qilib ishlangan va chiroyli terakota gulli naqsh va osma bezaklar bilan bezatilgan. Fasad bezaklarining bu turi Shahzodpur (Sirajganj) masjidida ham uchraydi.

## Galereya

File:মুন্সিগঞ্জের বাবা আদম মসজিদ.jpg|Muqobil koʻrinishi
File:বাবা আদম মসজিদ এর বাইরের নকশা.jpg|Dizayni
File:Baba Adam's Mosque (11).jpg|Motiv
File:Baba Adam's Mosque (02).jpg|Burchagi
File:Baba Adam's Mosque (12).jpg|Ustun

## Yana qarang
* Bengal sultonligi

## Manbalar
Shoistaxon masjidi

**Shoistaxon masjidi** () – qadimgi Dakka, Bangladeshning Mitford hududida Buriganga daryosi boʻyida joylashgan tarixiy ahamiyatga ega meʼmoriy yodgorlik. Masjid Boburiylar davri meʼmorchiligi namunasidir. Inshoot Bengaliyalik Subahdar, Shoistaxon tomonidan qurilgan.

## Tarixi
Subahdar Shoistaxon bu kichik masjidni Buriganga daryosi boʻyida qurdirgan. Shoistaxon 1664-yildan 1688-yilgacha Bengaliyani boshqargan Boburiylar subahdari edi. Bu masjid qurilishining aniq sanasi maʼlum emas, lekin u Subahdar Shoistaxon 1664-yilda Dakkaga ilk bor kelganida qurib bitkazilgan deb taxmin qilinadi. U Xonning birinchi noibi boʻlgan davrda yaʼni, 1663–1678-yillar oraligʻida qurilgan. Britaniya davrida masjid toʻsatdan yuz bergan yongʻin tufayli jiddiy zarar koʻrgan. Yaqinda masjid qayta taʼmirlanib, asl qiyofasini yoʻqotdi.

Eshik ustiga oʻrnatilgan fors tilidagi eski yozuv bugungi kunda ham saqlanib qolingan boʻlib, bu bitik masjid Shoistaxon tomonidan qurdirilganligi haqida maʼlumot beradi. Boshqa tafsilotlar, jumladan sanalar ham hanuz nomaʼlumligicha qolgan.

## Arxitekturasi
Masjidning oʻlchami 14.13x7.62 metrni tashkil etadi. Masjid uchta gumbazli va toʻrtta sakkiz burchakli minoradan tashkil topgan. Markaziy gumbaz boshqalarga qaraganda kattaroqdir. Binoning sharqiy tomonida uchta, shimol va janub tomonda esa bittadan eshiklari bor. Undagi hamma eshiklar arkaga ega.

## Hozirgi holati
Hozirda bu uch gumbazli masjid konstruktiv jihatdan mustahkam va u Mitford kasalxonasining ulkan inshooti orasida koʻrinmay ketadi. Garchi mahalliy aholi tomonidan masjidga nisbatan yomon munosabatda boʻlinsa-da, bu Shoistaxon qurdirgan inshootlarning eng muhimlaridan biri hisoblaniladi. Masjid oʻzining asl koʻrinishini yoʻqotgan. Sirtidagi bezaklari hozirda gipslangan va yashil rangga boʻyalgan.

## Yana qarang
* Bangladeshdagi masjidlar roʻyxati

## Manbalar
Lyudmila boychechagi

**Lyudmila boychechagi** () – bir urugʻpallalilar sinfi, loladoshlar oilasi, boychechak turkumiga mansub koʻp yillik gulli oʻsimlik turi. Oʻzbekiston Respublikasi Qizil kitobiga kamyob, endemik tur sifatida kiritilgan. Toshkent viloyati Parkent shahrining janubi sharqiy qismida oʻsishi maʼlum.
## Tavsifi
Balandligi 10-25 sm gacha yetadigan koʻp yillik piyozchali oʻt oʻsimlik. Piyozchasining diametri 6-8 mm. Bosh piyozcha atrofida 4-6 tagacha kichik piyozchalarni hosil qilishi mumkin. Kichik piyozboshlarda yangi nihollar oʻsib chiqib kichik toʻplam hosil qilishi mumkin. Ildizoldi barglari bandsiz, novsimon, uchi oʻtkirlashgan. Poyadagi barglari gullarining pastida halqa hosil qilib oʻrnashgan. Gulqoʻrgʻoni oddiy, qoʻshilmagan, uzunligi 10-15 mm. Gultojibarglari och pushti tusda. Hasharotlar yordamida changlanadi. Aprel oyida gullab mevasi mayda pishadi. Mevasi quruq, boʻlakli koʻsak meva. Urugʻi orqali yaxshi koʻpaymaydi, asosiy tarqalish usuli piyozcha hisoblanadi.

## Tarqalishi va oʻsish sharoiti
Tabiatda kam tarqalgan. Kichik toʻplamlar hosil qilib oʻsadi, yosh nihollari hisobiga soni koʻpdek koʻrinadi. Gullab turgan tuplari nihoyatda siyrak. Unumdor tuproqlarda va quyosh nuri tik tushmaydigan joylarda topish mumkin. Oʻsadigan joylarida doimiy dehqonchilik ishlarini olib borish, chorva mollarining boqilishi oqibatida kamayib bormoqda. Bu oʻsimlik turi urugʻi orqali yaxshi koʻpaymaydi, asosiy koʻpayish yoʻli vegetativ aʼzo boʻlgan piyozcha hisoblanadi. Ugom Chatqol davlat milliy tabiat bogʻi hududida muhofaza ostiga olingan.

## Manbalar
Pak Chi Sun

**Pak Chi Sun** (1908-yil 22-noyabr, Olginskiy tumani, Primorsk oʻlkasi, Amur viloyati, Rossiya imperiyasi – 1994-yil 15-iyun) – Oʻzbekiston SSR, Toshkent viloyati, Yuqori Chirchiq tumanidagi „Pravda“ kolxozining zveno aʼzosi. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1951).

## Hayoti
Pak Chi Sun 1908-yil 22-noyabrda Olgin tumanidagi qishloq aholi punktlaridan birida oddiy dehqon oilasida tugʻilgan. U mahalliy boshlangʻich maktabning 4-sinfini tamomlagan. 1933-yildan Suchan tumanidagi „Kommunistikeskiy put“ kolxozida oddiy kolxozchi boʻlib ishlashni boshlagan. 1937-yilda O‘zbekiston SSR, Toshkent viloyatining Yuqori Chirchiq tumanidagi maxsus posyolkaga surgun qilingan. Keyinchalik Pak Chi Sun 1938-yildan oddiy kolxozchi, dala mudiri, shuningdek, Yuqori Chirchiq tumanidagi „Pravda“ kolxozining ombor mudiri boʻlib ishlagan. 

1950-yilda Park Chi Sun jamoasi 16 gektar maydonning har gektaridan oʻrtacha 85,4 sentnerdan yashil kanop poyasi yigʻib olgan. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1951-yil 17-iyuldagi farmoni bilan u Lenin ordeni, O‘roq va Bolg‘a oltin medali hamda Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan. Unga urush yillardagi mehnati uchun „1941-1945 yillardagi Ulugʻ Vatan urushidagi jasoratli mehnati uchun“ medali berilgan.

Pak Chi Sun nafaqaga chiqqunga qadar kolxozda ishlagan. Kasaba uyushma ahamiyatiga ega nafaqaxoʻr boʻlgan. U 1994-yil 15-iyunda vafot etgan. Yuqori Chirchiq tumanidagi sobiq „Pravda“ kolxozi qabristoniga dafn etilgan (bugungi kunda Yuqori Chirchiq tumanidagi „Guliston“ fermer xoʻjaligi).

## Mukofotlari
* "Sotsialistik Mehnat Qahramoni" unvoni
* Lenin ordeni
* „1941-1945 yillardagi Ulugʻ Vatan urushidagi jasoratli mehnati uchun“ medali

## Adabiyotlar
* Шин Д. В., *Советские корейцы Герои Социалистического труда*, Алматы: Service Press, 2019
* З. В., Пан Н. Г. *Герои Социалистического Труда — казахстанцы*, Алма-Ата, 1969—1985, тт. 1-5
* Мен Д. В., Квон Л. А., Ким, *Советские корейцы Казахстана*, Алматы, 1992
* Ким П. Г., *Корейцы Республики Узбекистан*, Ташкент: Узбекистон. 1993
* Кан Г. В., *История корейцев Казахстана*, Алматы: Гылым, 1995
* Ким Г. Н., Мен Д. В., *История и культура корейцев Казахстана*, Алматы: Гылым, 1995
* Ким Б. И., *Корейцы Узбекистана. Кто есть кто*, Ташкент, 1999

## Manbalar
Lim Chan Yur

**Lim Chan Yur** (1903-yil 13-sentyabr, Koreya – 2000-yil 21-avgust) – Oʻzbekiston SSR, Toshkent viloyati, Yuqori Chirchiq tumani, „Pravda“ kolxozi aʼzosi. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1954).

## Hayoti
Lim Chan Yur 1903-yil 13-sentyabrda Koreyada oddiy dehqon oilasida tugʻilgan. U yoshligida yetim qolgan. Keyinchalik qarindoshlari bilan birga Rossiya imperiyasining Primorsk viloyatiga koʻchib oʻtgan. 1922-yilda yetti yillik koreys maktabini tamomlagan. 1924-yildan Olginskiy tumanidagi fermada ishchi boʻlib ishlagan. 1927-yildan baliqchi, 1932-yildan Budennovskiy tumanidagi sariyogʻ zavodida yogʻ bosuvchi boʻlib ishlagan. 1937-yilda O‘zbekiston SSRning Toshkent viloyatidagi maxsus posyolkaga surgun qilingan. 1938-yildan Fargʻona viloyati Zagotzern Namangan boʻlimi yuklovchisi boʻlib ishlagan. 1940-yildan Yuqori Chirchiq tumanidagi „Pravda“ gazetasi nomidagi kolxozda oddiy kolxozchi, dala mudiri boʻlib ishlagan.

Lim Chan Yur mehnat faoliyatidagi katta yutuqlari uchun 1952-yilda Lenin ordeni bilan taqdirlangan.

1953-yilda Lim Chan Yur zvenosi 15,2 gektar maydondan gektariga oʻrtacha 120,4 sentnerdan yashil jut poyasini olgan. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1954-yil 8-fevraldagi farmoni bilan u Lenin ordeni, "Oʻroq va Bolgʻa“ oltin medali hamda Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan.

Xalq xoʻjaligi yutuqlari Butunittifoq koʻrgazmasida qatnashgan va sovrindor boʻlgan.

Lim Chan Yur „Pravda“ gazetasi nomidagi kolxozda nafaqaga chiqqunga qadar ishlagan. Kasaba uyushmasi ahamiyatiga ega nafaqaxoʻr boʻlgan. U 2000-yil 21-avgustda vafot etgan va „Pravda“ gazetasi nomidagi sobiq kolxoz qabristoniga dafn etilgan.

## Mukofotlari
* Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni
* Lenin ordeni – ikki marta (1953, 1954)
* Mehnat Qizil Bayroq ordeni (1951)

## Adabiyotlar
* Шин Д. В., *Советские корейцы Герои Социалистического труда*, Алматы: Service Press, 2019
* З. В., Пан Н. Г. *Герои Социалистического Труда — казахстанцы*, Алма-Ата, 1969—1985, тт. 1-5
* Мен Д. В., Квон Л. А., Ким, *Советские корейцы Казахстана*, Алматы, 1992
* Ким П. Г., *Корейцы Республики Узбекистан*, Ташкент: Узбекистон. 1993
* Кан Г. В., *История корейцев Казахстана*, Алматы: Гылым, 1995
* Ким Г. Н., Мен Д. В., *История и культура корейцев Казахстана*, Алматы: Гылым, 1995
* Ким Б. И., *Корейцы Узбекистана. Кто есть кто*, Ташкент, 1999

## Manbalar
Li Bon Sik

**Li Bon Sik** (1926-yil 14-yanvar, Uzoq Sharq oʻlkasi, Vladivostok tumani, Suchan tumani, Voroshilovka qishlogʻi – 2000-yil) – Oʻzbekiston SSR, Toshkent viloyati, Yuqori Chirchiq tumanining „Pravda“ kolxozi aʼzosi. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1951).

## Hayoti
Li Bon Sik 1926-yil 14-yanvarda Suchan tumani (hozirgi Partizan tumani) Voroshilovka qishlogʻida oddiy dehqon oilasida tugʻilgan. 1937-yilda ota-onasi bilan birga O‘zbekiston SSRning Toshkent viloyatidagi maxsus aholi punktiga surgun qilingan. 1942-yilda toʻliq boʻlmagan oʻrta maʼlumot olgan, Yuqori Chirchiq tumanidagi „Pravda“ kolxozidagi toʻliq boʻlmagan oʻrta maktabning 6-sinfini tugatgan. Maktabdan soʻng oʻsha kolxozda oddiy kolxozchi boʻlib ishlagan. 1943-yilda mehnat frontiga chaqirilgan. Komi Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasining Uxta shahrida daraxt kesish ishlarida ishlagan.

Li Bon Sik 1946-yilda Yuqori Chirchiq tumanidagi „Pravda“ kolxoziga qaytib, u yerda oddiy kolxozchi, brigada boshligʻi, dala brigadasi brigadiri, yem-xashak olish boʻyicha brigadir, texnik ekinlar brigadiri lavozimlarida ishlashni davom ettirgan.

1950-yilda Li Bong Sik boʻlinmasi 17,5 gektar maydonning har gektaridan oʻrtacha 102,8 sentnerdan yashil kanop poyasi olgan. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1951-yil 17-iyuldagi farmoni bilan u Lenin ordeni, „Oʻroq va Bolgʻa“ oltin medali hamda Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan.

1951-yilda u KPSS aʼzoligiga qabul qilingan. 1957-yilda Moskvada boʻlib oʻtgan VI Butunjahon yoshlar va talabalar festivalida qatnashgan.

Li Bon Sik kasaba uyushma ahamiyatiga ega nafaqaxoʻr hisoblangan. U 2000-yilning yozida vafot etgan va Sobiq „Pravda“ kolxozi (hozirgi Yuqori Chirchiq tumanidagi „Guliston“ fermer xoʻjaligi) qabristoniga dafn etilgan.

## Mukofotlari
* Sotsialistik Mehnat Qahramoni
* Lenin ordeni
* Mehnat Qizil Bayroq ordeni (1954)
* „1941-1945 yillardagi Ulugʻ Vatan urushidagi jasoratli mehnati uchun“ medali
* „Mehnatdagi jasorat uchun“ medali (1953)
* „Vladimir Ilich Lenin tavalludining 100 yilligi munosabati bilan“ medali

## Adabiyotlar
* Шин Д. В., *Советские корейцы Герои Социалистического труда*, Алматы: Service Press, 2019
* З. В., Пан Н. Г. *Герои Социалистического Труда — казахстанцы*, Алма-Ата, 1969—1985, тт. 1-5
* Мен Д. В., Квон Л. А., Ким, *Советские корейцы Казахстана*, Алматы, 1992
* Ким П. Г., *Корейцы Республики Узбекистан*, Ташкент: Узбекистон. 1993
* Кан Г. В., *История корейцев Казахстана*, Алматы: Гылым, 1995
* Ким Г. Н., Мен Д. В., *История и культура корейцев Казахстана*, Алматы: Гылым, 1995
* Ким Б. И., *Корейцы Узбекистана. Кто есть кто*, Ташкент, 1999

## Manbalar

## Havolalar
* Герман Ким, Энциклопедия корё сарам. Герой Социалистического Труда Ли Бон Сик
Atala masjidi (Jaunpur)

**Atala masjidi** Hindistonning Uttar-Pradesh shtatidagi Jaunpur shahrida XIV asrda qurilgan masjiddir. Shahi Qila qal’asidan 300 metr, jome masjididan 1 km uzoqlikda joylashgan. Masjid Jaunpurdan 2.2 km shimoli-sharqda, Zafaroboddan 7.3 km shimoli-gʻarbda, Mariaxudan 16,8 km shimoli-sharqda, Kerakatdan 26.3 km shimoli-gʻarbda oʻrnashgan.

## Tavsifi
Milodiy 1377-yilda Firuzshoh Tugʻloq Devi ibodatxonasini buzib masjid qurilishini boshlaydi. Masjid 1408-yilda Jaunpur sultoni bo‘lgan Ibrohimshoh Sharqiy tomonidan qurib bitkazilgan.

Masjidning balandligi 100 futdan oshadi. Kirish uchun uchta ulkan shlyuz mavjud. Masjidning umumiy perimetri 248 futni tashkil etadi. Uning qurilishi 1393-yilida Firuzshoh tomonidan boshlangan.

William Hodges oʻzining „*Select Views in India (Hindistondagi koʻrinishlarini tanlang)*“ kitobida bu masjid haqida yozadi.

Masjidning markaziy hovlisida *Madarsa Din Dunia* nomli *[[Madrasa|madarasa]]* joylashgan. Masjid Hindiston *Arxeologiya direksiyasining (UP)* *yodgorliklari/arxeologik tadqiqotlar obidalari roʻyxatiga* va Hindiston arxeologik tadqiqot yodgorliklari roʻyxatiga kiritilgan.

## Arxitekturasi
Markaziy gumbaz yerdan deyarli 17 metr balandlikda joylashgan, lekin baland minora (23 metr) tufayli old tomondan toʻliq koʻrinmaydi.

## Yana qarang

* Shahi koʻprigi
* Jome masjidi, Jaunpur

## Manbalar

## Adabiyotlar
* Mishel, Jorj (tahrir). Islom olami meʼmorchiligi: uning tarixi va ijtimoiy maʼnosi. London: Temza va Gudson, 272.
* Nath, R. 1978 yil. Sultonlik arxitekturasi tarixi. Yangi Dehli, Abhinav nashrlari, 98-100.
* Uilyams, Jon A. va Karolin. 1980 yil. Musulmon Hindiston arxitekturasi. 4-toʻplam: Jaunpur sultonligi taxminan 1360-1480 yillar. Santa Barbara, Kaliforniya: Visual Education, Inc.

## Havolalar

* ATALA MASJID/JAUNPUR
* Sharqi Jaunpur qirolligining merosi
* Kolumbiya taʼlim maqolasi
Kim Pen Cher

**Kim Pen Cher** (ruscha: ismi Kim Andrey; 1916-yil 17-dekabr, Olginskiy tumani, Primorsk viloyati – 1976-yil 17-dekabr, Yuqori Chirchiq tumani, Oʻzbekiston SSR) – Oʻzbekiston SSR, Toshkent viloyati, Yuqori Chirchiq tumanining „Pravda“ kolxozi aʼzosi. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1949).

## Hayoti
Kim Pen Cher 1916-yil 17-dekabrda Primorsk viloyatining Olginskiy tumanidagi aholi punktlaridan birida oddiy dehqon oilasida tugʻilgan. 1935-yilda yetti yillik maktabni tamomlagan. 1935-yildan Posyet koreys pedagogika bilim yurtida tahsil olgan. 1937-yilning birinchi yarmida u Oʻrta Osiyoga surgun qilishdan qochib, Yoqutistonda ishlagan. Aldan viloyatidagi Lebedinskiy va Samodumovskiy oltin konlarida koreys brigadasi tarkibida ishlagan (1937–1940).

Kim Pen Cher 1940-yilda Toshkent viloyatiga surgun qilingan qarindoshlari oldiga borib, u yerda Yuqori Chirchiq tumanidagi „Pravda“ kolxozida ishchi boʻlib ishlagan (1940–1941). Ulugʻ Vatan urushi yillarida mehnat frontiga chaqirilgan. Kim Pen Cher 1941–1946-yillarda Toshkentdagi 84-sonli aviatsiya zavodida ishlagan. Soʻngra 1946–1950-yillarda Yuqori Chirchiq tumanidagi „Pravda“ kolxozida chorvador, katta chorvador boʻlib ishlagan.

U 1949-yilda 21 bosh toychoq hamda 21 bosh sigir boqqan. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1949-yil 21-iyuldagi farmoni bilan Lenin ordeni, „Oʻroq va Bolgʻa“ oltin medali hamda Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan.

Kim Pen Cher 1951-yildan 1976-yilgacha „Pravda“ kolxozi fermasida veterinar boʻlib ishlagan.

U 1976-yilda Toshkentda vafot etgan.

## Mukofotlari
* Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni
* Lenin ordeni
* „Oʻroq va Bolgʻa“ oltin medali

## Manbalar
Ten Man Bok

**Ten Man Bok**, shuningdek, **Ten Manbok** (1925 yil, Krounovka, Nikolsk-Ussuriysk tumani, Primorsk oʻlkasi, Uzoq Sharq Respublikasi) – Oʻzbekiston SSR, Toshkent viloyati, Oʻrta Chirchiq tumani „Polyarnaya zvezda“ kolxoz aʼzosi. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1949).

## Hayoti
Ten Man Bok 1925-yilda Nikolsk-Ussuriysk tumani Krounovka qishlogʻida dehqon oilasida tugʻilgan. Deportatsiya davrida u 1937-yilda ota-onasi bilan birga Oʻzbekiston SSRning Toshkent viloyatidagi maxsus posyolkaga surgun qilingan. Oʻrta maktabning oltinchi sinfini tamomlagan.

Ten Man Bok 1949-yilda Butunittifoq leninchi kommunistik yoshlar soyuziga qabul qilingan. Keyinchalik Ten Man Bok Oʻrta Chirchiq tumanidagi „Polyarnaya zvezda“ kolxozida irrigator, sholichilik brigadasi aʼzosi boʻlib ishlagan.

1948-yilda Ten Man Bokning boʻlinmasi 5,1 gektar maydonning har gektaridan oʻrtacha 81 sentner sholi oldi. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1949-yil 18-maydagi farmoni bilan „Kolxozda barcha turdagi majburiy topshiriqlar va shartnomalarni toʻliq bajargani, sugʻoriladigan yerlarda qishloq xoʻjaligi mahsulotlari, sholidan yuqori hosil olgani uchun“ Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan. Shuningdek, „1948-yilda MTS ishi uchun natura toʻlovlari va 1949-yil bahorgi ekinlarni ekish uchun tayyorlash, ularni toʻliq miqdorida urugʻlik bilan taʼminlashdagi ishtiroki uchun“ Lenin ordeni hamda "Oʻroq va Bolgʻa" oltin medali berilgan. Urush yillardagi mehnati uchun „1941—1945-yillardagi Ulugʻ Vatan urushidagi jasoratli mehnati uchun“ medali topshirilgan. U bir necha bor Xalq xoʻjaligi yutuqlari Butunittifoq koʻrgazmasida ishtirok etgan.

## Mukofotlari
* Sotsialistik Mehnat Qahramoni
* Lenin ordeni
* „1941—1945-yillardagi Ulugʻ Vatan urushidagi jasoratli mehnati uchun“ medali

## Adabiyotlar
* Шин Д. В., *Советские корейцы Герои Социалистического труда*, Алматы: Service Press, 2019
* З. В., Пан Н. Г. *Герои Социалистического Труда — казахстанцы*, Алма-Ата, 1969—1985, тт. 1-5
* Мен Д. В., Квон Л. А., Ким, *Советские корейцы Казахстана*, Алматы, 1992
* Ким П. Г., *Корейцы Республики Узбекистан*, Ташкент: Узбекистон. 1993
* Кан Г. В., *История корейцев Казахстана*, Алматы: Гылым, 1995
* Ким Г. Н., Мен Д. В., *История и культура корейцев Казахстана*, Алматы: Гылым, 1995
* Ким Б. И., *Корейцы Узбекистана. Кто есть кто*, Ташкент, 1999

## Manbalar
Markaziy Mahallu juma masjidi (Muvattupuja)

**Markaziy Mahallu juma masjidi** – Hindistonning Kerala shtatidagi Muvattupuja shahridagi Juma masjidi. Inshoot qashshoqlik, kasalliklarga barham berishga qaratilgan hamda kambagʻal va nochor odamlarga yordam berish maqsadida qurilgan. Inshootning maqsadlari – ishsizlikni yoʻq qilish, taʼlim islohotlarini oʻtkazish va islom jamiyatini shon-shuhratini oshirishdan iborat.

## Aʼzolari
2011–2021-yillardagi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, mahalla 1824 oila va jami 8960 kishini (4594 erkak va 4366 ayol) oʻz ichiga olgan 11 blokdan iborat. Mahallaning barcha aʼzolari Mahallaning rivojlanishi va farovonligi yoʻlida birgalikda faoliyat olib boradi.

Masjid Muvattupujadagi Kavumkara bozorida joylashgan.

## Tarixi

Markaziy Mahallu jamoati taʼmiri 1900-yillarning boshlariga toʻgʻri keladi. 1927-yilda Juma masjidi uchun yer sotib olingan. U 1927-yil 19-fevralda (1346-yilning shaʼbon oyida 27-sanasida) tashkil etilgan boʻlib, u yerda birinchi juma namozi oʻqilgan.

## Manbalar

## Havolalar

* Rasmiy Facebook sahifasi
Karaviq

**Karaviq ** (forscha: **كرويق** , **Karavīq** deb ham romanizatsiya qilinadi, shuningdek, **Karavī**, **Karvigh**, **Keyāralī**, **Kiarali**, va **Kyaraly** nomlari bilan ham keng tarqalgan) – Eronning Sharqiy Ozarbayjon ustonining Vorzikon shahristoniga qarashli qishloq. 2006-yil aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqning aholisi 257 nafarni tashkil etadi.

## Manbalar
Xe Donyun

**Xe Donyun**, shuningdek, **Xae Dong Yun**, **Xye Dong-Yun**, **Xye Do Yun** (1896-yil, Songjin okrugi, Shimoliy Hamgyong viloyati, Koreya – oʻlim sanasi nomaʼlum) – Oʻzbekiston SSR, Toshkent viloyati, Oʻrta Chirchiq tumanidagi „Polyarnaya zvezda“ kolxozining rahbari. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1951).

## Hayoti
Xe Donyun 1896-yilda Koreyaning Shimoliy Hamgyong provinsiyasi, Songjin tumanida dehqon oilasida tugʻilgan. 1909-yildan Primorsk viloyatida yashagan. 1930-yillarning boshidan Shkotovskiy tumanidagi „Qizil partizan“ kolxozida oddiy kolxozchi boʻlib ishlagan. 1937-yil kuzida yapon militaristlarining Xitoyga bostirib kirishidan koʻp oʻtmay, SSSRning Uzoq sharq oʻlkasidagi aholini boshqa hududlarga koʻchirish boshlangan va Xe Donyun 1937-yilda Oʻzbekiston SSR Toshkent viloyatidagi maxsus posyolkaga surgun qilingan. 1940-yildan oddiy kolxozchi, Oʻrta Chirchiq tumanining „Polyarnaya zvezda“ kolxozida (1974-yildan – Kim Peng Xva nomidagi kolxoz) koʻp yillik oʻtlarni yetishtirish dala mudiri boʻlgan.

1950-yilda Xe Donyun boʻlinmasi 21,4 gektar maydonning har gektaridan oʻrtacha 149,7 sentner koʻp yillik oʻt pichanini yigʻib oldi. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1951-yil 1-noyabrdagi farmoni bilan u Lenin ordeni va "Oʻroq va Bolgʻa" oltin medali hamda Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan. Urush yillardagi mehnati uchun „1941–1945-yillardagi Ulugʻ Vatan urushidagi jasoratli mehnati uchun“ medali berilgan.

Xe Donyun 1968-yilda nafaqaga chiqqunga qadar „Polyarnaya zvezda“ kolxozida ishladi. Kasaba uyushma ahamiyatiga ega nafaqaxoʻr boʻlgan.

Vafot etgan sanasi aniqlanmagan.

## Mukofotlari
* Sotsialistik Mehnat Qahramoni
* Lenin ordeni
* „1941–1945-yillardagi Ulugʻ Vatan urushidagi jasoratli mehnati uchun“ medali

## Manbalar
Boburiylar davlati bosh vazirlari roʻyxati

**Boburiylar imperiyasining bosh vaziri** Boburiylar hukmdori hukumatining eng yuqori martabali amaldori va imperatorning bosh maslahatchisi boʻlgan. Bu lavozim egasi Boburiylar imperiyasining hukumat boshligʻi vazifasini bajargan va boshqa vazirlarini boshqarish uchun javobgar boʻlgan.

## Tarixi
Boburiylar qoʻl ostidagi eng katta amaldor va bosh vazir turli xil Boburiy hukmdorlari davrida *Vakil, Vakil-us-Sultonat, Vazir, Devon, Devoni Alo va Devon Vazir* kabi turli unvonlarga ega boʻlgan. Bobur va Humoyun davrida bu lavozim vazirlikda kuchli siyosatchilarning kamligi va siyosiy toʻntarishlar koʻpligi tufayli toʻliq rivojlanmagan. Shunga qaramay, har ikkala hukmdor davrida turli shaxslar bosh vazir lavozimiga teng boʻlgan lavozimlarga koʻtarilishgan. Humoyun davridagi islohotlar davomida Vakil va Vazir lavozimlarini joriy etishga harakatlar boʻlgan.

Akbar hukmronligining dastlabki yillarida bosh vazir lavozimini ilk bor rasmiy ravishda Bayramxon *Vakil-us-Sulton* sifatida qabul qilgan. U imperator ustidan sezilarli taʼsir koʻrsatgan. Vaqt oʻtishi bilan Vakilning kuchi asta-sekin pasayib borgan. Jahongir hukmronligi davrida Vakil lavozimi tugatilgan. Bundan keyin bu lavozim ham vazir deb nomlanadigan boʻlgan. Boburiy vazirlari ahl-i sayfdan (jangchilardan) emas ahl-i qalamdan (ilm ahli) tayinlangan. Vakillik mansabining tugatilishi bilan bu lavozim ikki vazir va mir baxshi idoralariga boʻlinib, vazir moliya ishlari boʻyicha vazir, Mir baxshi esa harbiy ishlar vaziri boʻlgan. Avrangzeb vafot etgunga qadar vazir lavozimi hech qachon podishohning hukmronligi uchun xavf tugʻdirmagan, chunki vazir toʻliq mustaqil harakat qila olmagan. Biroq, Avrangzeb vafotidan soʻng, vazir saroyda bosh vazir va moliya boʻyicha ishlarni toʻliq oʻz qoʻliga olgan. Shuningdek podshohning bosh maslahatchisi lavozimiga ham koʻtarilgan.

## Manbalar