Nepal milliy futbol terma jamoasi

**Nepal milliy futbol jamoasi** (nepalcha: नेपाल राष्ट्रिय फुटबल टोली) — xalqaro futbol bahslarida Nepal sharafini himoya qiladi. Terma jamoa NFA tomonidan nazorat qilinadi. Osiyo Futbol Konfederatsiyasi (OFK) aʼzosi Nepal futbol jamoasi uy oʻyinlarini Katmandudagi Dasarath Rangasala Stadiumda oʻtkazmoqda.

## Tarix

### Kelib chiqishi (1921-1993)
Nepalda futbol 1921-yilda Rana sulolasi davrida milliy sport turi boʻlgan. Bir nechta klublar tuzildi va bir nechta ichki turnirlar, masalan, Ram Janaki kubogi (1934) va Tribhuvan Challenge Shield (1948) tashkil etildi. 1951-yilda Butun Nepal Futbol Assotsiatsiyasi (ANFA) tashkil etildi va bu Nepal milliy futbol jamoasining shakllanishiga olib keldi.

### Asos solinishi(1963—1970)
1963-yilda Nepal jamoasi Ogʻa Xon Oltin Kubogida birinchi xalqaro safar oʻyinida maydonga tushdi. Nepal 18 kishilik tarkibga ega boʻlgandan soʻng, ANFA oʻyinchilarni birinchi oʻyinini oʻtkazish uchun Sharqiy Pokistonning (hozirgi Bangladesh) Dakka shahriga musobaqada ishtirok etish uchun uchib ketdi. Bangabandhu National Stadiumda Nepal Pokistonning Western Railway jamoasi bilan toʻqnash keldi. Jamoa 0:7 hisobida magʻlub boʻldi. Ikki kundan soʻng Nepal terma jamoasi Sharqiy Pokistonning mahalliy jamoasi boʻlgan Dhaka Wonders bilan oʻynadi. Ushbu oʻyinda ham 0:7 hisobida magʻlub boʻldi. Ikki qoniqarsiz oʻyindan soʻng Nepal saralash bosqichidan chiqib ketishi aniq edi. Yakuniy oʻyin Dakka Police Clubga qarshi boʻlib oʻtdi, ammo oldingi ogʻir yoʻqotishlarga qaramay, Nepal oʻyinda bitta gol evaziga gʻalaba qozonishga muvaffaq boʻldi. Gol muallifi Prakash Bikram Shah xalqaro maydonda gol urgan birinchi nepallik boʻldi. Gol 19-daqiqada kiritildi.

### Modernizatsiya va oltin avlod (1970-1999)
1970-yilda Nepal FIFAga aʼzo boʻldi. Ikki yildan soʻng Nepal Osiyo Futbol Konfederatsiyasiga (OFK) qoʻshildi. Nepal birinchi rasmiy xalqaro oʻyinini 1972-yil 13-oktabrda oʻtkazdi va Xitoy Xalq Respublikasiga 2:6 hisobida magʻlub boʻldi. FIFA tomonidan tan olingan oʻyinda Nepal terma jamoasi safida birinchi gol urgan birinchi nepallik futbolchi Y. B. Ghale boʻldi. Ghale 1982-yilgi Osiyo oʻyinlarida Quvayt darvozasiga ham gol urgan. Tegishli futbol infratuzilmasining yoʻqligi va murabbiylar, texniklar hamda boshqa vositalarning yetishmasligi Nepal FAning aholi jon boshiga atigi 1,196 AQSH dollarini tashkil etuvchi rasmiy daromadiga ega boʻlgan mamlakat futbolchilari oʻrtasida futbol standartini oshirish borasidagi saʼy-harakatlari yoʻlida doimo toʻsiq boʻlib kelgan. Biroq, FIFAning Nepalda yoshlar dasturlari orqali futbolni rivojlantirish borasidagi saʼy-harakatlari Nepal futbolidagi muammolarni sezilarli darajada yengillashtirdi.

1980-yillarning oʻrtalarida FIFA Nepal federatsiyasiga oʻzining birinchi yoshlar dasturini ishga tushirishda yordam berish uchun moliyaviy yordam koʻrsatdi va bir qator murabbiylarni yubordi, bu dastur boshlangʻich darajada (masalan, maktablarda) iqtidorlarni aniqlash va yosh futbolchilar bilan taʼminlashga qaratilgan edi. Maydonda ham, undan tashqarida ham kerakli nou-xau bilan taʼminlandi. Dastlabki besh yillik reja birinchi yoshlar dasturi boʻyicha tayyorlangan oʻyinchilarning yarmiga milliy terma jamoada joy topishga yordam berdi va birinchi hamda oltinchi Janubiy Osiyo federatsiyasi (SAF) oʻyinlarida 2 ta oltin medalni qoʻlga kiritgan jamoa asosan yosh oʻyinchilardan iborat edi. Nepal kuchsiz jamoalar qatoriga kirgan boʻlsa-da, Janubiy Osiyo o'yinlarida katta muvaffaqiyatlarga erishdi va ikkita oltin, ikkita kumush, ikkita bronza medalini qoʻlga kiritdi.

Nepal 1980-yillarda Daniyada Osiyo Konfederatsiyasiga kirmagan jamoalariga qarshi bir nechta muhim oʻrtoqlik uchrashuvlarini oʻtkazdi. Jumladan, 1987-yilda SSSR va Sharqiy Germaniya va 1989-yilda Gʻarbiy Germaniyaga qarshi maydonga tushdi. Shu bilan birga, Nepal terma jamoasi 1989-yilgi ANFA kubogida qatnashgan.

Nepal 1997 va 1998-yillardagi Gubernator oltin kubogi, 1993-yilgi Janubiy Osiyo oʻyinlarida oltin medalni qoʻlga kiritgan.

### Pasayish (2000-2009)
Nepal futboli 2001-yildan 2003-yilgacha unutilmas ikki yilni boshdan kechirdi, oʻshanda ikki tomon (hukumat va FIFA tomonidan qoʻllab-quvvatlanmagan) oʻrtasidagi janjal Nepal futbolini chuqur muammoga olib keldi. Nepal taʼqiqga duch keldi va shuning uchun hech qanday turnirlarda ishtirok eta olmadi va reyting keskin tushib ketdi. Mojaro hal qilindi, ammo Nepal futboli ancha pasga tushib ketgan edi. Nepal oʻzining 100-xalqaro futbol uchrashuvini 2003-yil yanvar oyida Janubiy Osiyo Futbol Federatsiyasi (SAFF) chempionatida Bangladeshga qarshi oʻtkazdi. Nepal turnirda yaxshi natija qayd etmadi. 22 yillik xalqaro ishtiroki davomida Nepal jamoasi Janubiy Osiyodan tashqarida 26 ta davlat bilan oʻynadi, shunga qaramasdan jamoa turli mintaqaviy turnirlar davomida mamlakatning barcha Janubiy Osiyodagi qoʻshnilarini magʻlub etdi. Nepal, shuningdek, 1999-yil Bangabandhu kubogida Gana U23 va 2002-yilgi FIFA Jahon chempionati saralash musobaqasida Qozogʻiston (shu davrda Qozogʻiston OFK aʼzosi boʻlgan) kabi raqobatbardosh jamoalarga yaxshi oʻyin koʻrsatdi.

Futbol saviyasini koʻtarish uchun koʻplab urinishlarga qaramay, resurslari cheklangan edi. 2003-yilda Osiyo Kubogi saralash bosqichida Nepalning A terma jamoasi Janubiy Osiyodan tashqarida boʻlib oʻtgan xalqaro oʻyinlarda bir qancha magʻlubiyatga uchradi. Janubiy Koreyada boʻlib oʻtgan Osiyo Kubogi saralash bosqichi doirasidagi oʻyinda mezbonlar raqib darvozasiga 16 ta gol urishga muvaffaq boʻlishdi. Oltita uchrashuvda Nepal oʻz darvozasidan 45 ta gol oʻtkazib yubordi va bir marta ham raqib darvozasiga aniq zarba bera olmadi. Biroq, 2002-yilgi FIFA Jahon chempionati uchun saralash musobaqasida Nepal eng yaxshi oʻyinlaridan birini oʻtkazi. Jamoa toʻrtta oʻyinda ikkita gʻalaba qozondi va Makao hamda Iroqqa qarshi ikkita oʻyinda 13 ta gol urishdi.

### Qayta tiklanish (2010-yildan hozirgi kungacha)
Murabbiy sifatida Graham Robertsn tayinlanganidan soʻng, Nepal oʻn yillik pasayishdan keyin katta muvaffaqiyatlarga erishdi. Nepal 2015-yilda SAFF U-19 chempionligini qoʻlga kiritdi va 2016-yilda 3 ta yirik turnirda, Bangabandhu kubogida va OFK birdamlik kubogida gʻolib chiqdi. 2016-yil Janubiy Osiyo oʻyinlarida oltin medalni qoʻlga kiritdi. Terma jamoa 2016-yilda hech qanday oʻyinda magʻlub boʻlmagan.

Nepal 2019-yilgi Osiyo Kubogi saralash bosqichida yaxshi oʻyin koʻrsatdi, Guam ishtirok eta olmaganligi sababli keyingi bosqichga chiqdi. Nepal oʻz maydonida kuchliroq Filippin va Yamanga qarshi durang oʻynadi, ikkalasi ham 0:0 hisobida yakunlandi. Ammo terma jamoa Tojikistonga ikki marta va safarda Filippinga va Yamanga yutqazgani uchun 2019-yilgi Osiyo kubogi final bosqichiga chiqa olmadi.

Nepal 2022-yilgi FIFA Jahon chempionati saralashida ishtirok etdi, saralash doirasida Avstraliya, Quvayt va Iordaniya, shuningdek, Xitoy Taypeyi bilan birga kuch sinashdi. Nepalliklar Xitoy Taypeyi ustidan safarda 2:0 hisobida bitta gʻalaba qozonishgan va keyingi beshta oʻyindan soʻng birorta ham gol ura olishmagan.

Nepal 2021-yilgi SAFF chempionatida ishtirok etdi va Hindiston milliy futbol jamoasidan keyin guruhda 2-oʻrinni egalladi.

## Uy stadioni

Jamoaning uy maydoni mamlakat boʻylab turlicha boʻlib, ulardan biri Dasarath Rangasala stadionidir. Stadion Katmanduda joylashgan Nepaldagi koʻp maqsadli stadion hisoblanadi va 18 000 tomoshabinga moʻljallangan. Bu Nepaldagi eng katta stadion. Nepal qahramonlaridan biri Dashrath Chand sharafiga nomlangan.

Stadiondan 2012-yilgi OFK Chaqiruv kubogi va 2013-yilgi SAFF chempionati uchun asosiy joy sifatida foydalanilgan, shuningdek, Halchowk Stadium baʼzi oʻyinlarga mezbonlik qilgan.

Sport tadbirlaridan tashqari, stadion madaniy tadbirlarni oʻtkazish uchun musiqa maydoni sifatida ham foydalaniladi, Bryan Adams bu joyda konsert bergan.

Nepaldagi 2013-yilgi SAFF chempionati oldidan stadion taʼmirlandi, bunda oʻrindiqlar 20 000 dan 28 000 gacha kengaytirildi.

## Jamoa imiji

### Toʻplam
Milliy terma jamoa libosida Nepal davlat bayrogʻi ranglarini aks ettirish uchun qizil, koʻk va oq uch rangli ranglardan foydalanilgan. Uy uchrashuvlarida qizil rang, mehmonda esa koʻk rangdan foydalaniladi. Baʼzi toʻplamlardagi naqsh bayroqning uchburchak shaklini, yaʼni 2013-yilgi toʻplamni aks ettiradi. Nepalning toʻplamlari asosan shablon toʻplamlari boʻlib, maxsus jamoaga xos toʻplamdan farqli hisoblanadi. Buning sababi, Nepal terma jamoasi ishlab chiqaruvchilar bilan toʻplamlar boʻyicha hamkorlik bitimlarini amalga oshirish yetarli daromad keltirmaydi.

## Natijalar va oʻyinlar

*Oxirgi 12 oydagi oʻyinlar va kelajakda rejalashtirilgan oʻyinlar*

### 2021

### 2022

## Murabbiylar shtabi

## Oʻyinchilar rekordi

### Eng koʻp ishtirok

### Eng yaxshi toʻpurarlar

### FIFA Jahon chempionati

## Manbalar

## Havolalar
* Nepali football tournaments details — Nepal90
* Nepal FIFA profile
* Nepal national football team picture 
* Nepali Football Team, Fixtures and Results