Zachary Taylor

**Zakari Teylor** (inglizcha: *Zachary Taylor*; 1784-yil 24-noyabr — 1850-yil 9-iyul) Amerika harbiy boshligʻi, 1849-yildan to 1850-yil vafotiga qadar Qoʻshma Shtatlarning 12-prezidenti boʻlgan. Teylor Amerika Qoʻshma Shtatlari armiyasida mansab zobitidan general-mayor darajasiga koʻtarilgan va Meksika-Amerika urushidagi gʻalabalari sababli milliy qahramonga aylangan. Natijada, noaniq siyosiy qarashlariga qaramay Oq uy saylovlarida gʻalaba qozondi. Uning prezident sifatidagi ustuvor vazifasi Ittifoqni saqlab qolish edi. U oʻz muddatidan oʻn olti oy oʻtgach vafot etadi, Kongressdagi eng ziddiyatli masala — qullik boʻyicha hech qanday muvaffaqiyatga erisha olmadi.

Teylor taniqli plantatsiya egalari oilasida tugʻilgan va uning yoshligida oilasi Virjiniyadan Kentukki shtatidagi Luisvillga koʻchib oʻtadi; Konstitutsiya qabul qilinishidan oldin tugʻilgan oxirgi prezident edi. 1808-yilda AQSh armiyasiga ofitser sifatida tayinlanadi va 1812-yilgi urushda kapitan sifatida nom qozonadi. U harbiylar safiga koʻtariladi, Missisipi daryosi boʻyida harbiy qal’alar oʻrnatdi va 1832-yilda polkovnik sifatida Qora kalxat (Black Hawk War) urushiga kirdi. Ikkinchi Seminole urushidagi muvaffaqiyati butun xalqning eʼtiborini tortadi va unga „Old Rough and Ready“, yaʼni „Eski qoʻpol va tayyor“ laqabini berishadi.

1845-yilda, Texas anneksiyasi paytida prezident Jeyms N. Polk Teylorni Texas-Meksika chegarasi boʻyicha Meksika bilan jangni kutgan holda Rio-Grandega joʻnatadi. 1846-yil aprel oyida Meksika-Amerika urushi boshlanadi va Teylor general Mariano Arista boshchiligidagi Meksika qoʻshinlarini Palo Alto va Resaka de la Palma janglarida magʻlub etib, Arista qoʻshinlarini Texasdan haydab chiqaradi. Shundan soʻng Teylor oʻz qoʻshinlarini Meksikaga olib bordi va u yerda Monterrey jangida Pedro de Ampudiya boshchiligidagi meksikan qoʻshinlarini magʻlub etadi. Buyruqlarga boʻysunmay oʻz qoʻshinlarini janubga olib boradi va soni juda koʻp boʻlishiga qaramasdan Buena Vista jangida general Antonio Lopes de Santa Anna boshchiligidagi Meksika kuchlariga qattiq zarba beradi. Keyinchalik uning qoʻshinlari general-mayor Unifild Skott qoʻmondonligiga oʻtkazildi, shunday boʻlsa ham Teylor oʻzining mashhurligini saqlab qoldi.

Vig partiyasi noaniq siyosiy tamoyillari va siyosatga qiziqishi, xohishi yoʻqligiga qaramay Teylorni 1848-yilgi prezidentlik saylovlarida partiya nomidan chiqishiga ishontirdi. 1848-yilgi Vig milliy konvensiyasida Teylor partiyaga nomzodlik uchun Winfield Scott va sobiq senator Genri Kleyni magʻlub etdi. U nyu-yorklik siyosatchi Millard Fillmor bilan birgalikda Demokratik partiya nomzodlari Lyuis Kass va Uliyam Orlando Butlerni, shuningdek, sobiq prezident Martin Van Byuren va Erkin tuproq partiyasi aʼzosi Charlz Frensis Adams Sr. boshchiligidagi uchinchi tomon harakatlarini magʻlub etdi. Teylor oldin hech qanday siyosiy idorada ishlamagan birinchi prezident boʻldi. Garchi partizan kuchlar  Ittifoqni boʻlish bilan tahdid qilgan boʻlsa ham, Teylor prezident sifatida Kongress va Vazirlar Mahkamasidan uzoqlashdi. Meksikadagi qullik holati boʻyicha munozaralar milliy siyosiy kun tartibiga qoʻyildi va janubdan ajralib chiqish tahdidlariga olib keldi. Janubdan va oʻzi quldor boʻlishiga qaramay, Teylor qullikning kengayishiga intilmadi va boshqa barcha tashvishlardan ustun boʻlgan seksional uygʻunlikni qidirdi. Qullik muammosidan qochish uchun u Nyu-Meksiko va Kaliforniyadagi koʻchmanchilarni hududiy bosqichni chetlab oʻtishga va davlatchilik uchun konstitutsiya loyihalarini ishlab chiqishga chaqirib, 1850-yilgi murosaga zamin yaratdi.

Teylor 1850-yil 9-iyulda oshqozon kasalligidan toʻsatdan vafot etdi, uning hokimiyati Kleyton-Bulver shartnomasini ratifikatsiya qilishdan tashqari juda oz narsaga erishdi. Vitse-prezident Fillmor prezidentlik lavozimini egalladi va Teylor muddatining qolgan qismidan vakolatlarni oʻz zimmasiga oladi. Tarixchilar va olimlar Teylorni qisqa muddatga (16 oy) xizmat qilgani sababli AQSh prezidentlarining eng quyi kvartiliga joylashtirishdi va „muvaffaqiyatsiz prezidentdan koʻra unutilmas prezident“ deb taʼrif berishdi.
## Yoshligi

Zakari Teylor 1784-yil 24-noyabrda Virjiniya shtati Orange okrugidagi plantatsiyada inglizlarning avlodi boʻlgan taniqli plantatorlar oilasida tugʻilgan. Uning tugʻilgan joyi ona tomondan bobosi Uilyam Stroterning uyi, Hare oʻrmon fermasi boʻlishi mumkin, ammo bu aniq emas. U oilasida tirik qolgan besh oʻgʻilning uchinchisi boʻlgan (oltinchisi goʻdakligida vafot etgan) va uchta singlisi bor edi. Onasi Sara Dabni (Stroter) Teylor, otasi Richard Teylor Amerika inqilobida podpolkovnik sifatida xizmat qilgan.

Teylor oqsoqol Uilyam Bryusterning avlodi edi, Brewster Mayflower kelishuvini imzolagan *[[Mayflower]]* muhojiri Plymouth koloniyasining Pilgrim rahbari, shuningdek, mustamlakachi savdogar, polkovnik Isaak Allerton Jr. va Fear Brewsterning farzandi boʻlgan. Teylorning ikkinchi amakivachchasi toʻrtinchi prezident James Medison edi. U Virjiniyadagi mashhur Lee oilasining aʼzosi ham boʻlgan va bir paytlar uchinchi amakivachchasi Konfederatsiyadan general Robert E. Lini olib tashlagan.

Uning oilasi oʻzlarining Virjiniyadagi yerlarini tashlab, gʻarbga tomon koʻchadilar va Ogayo daryosi atrofidagi Kentukki shtati Luisvillda joylashadilar. Teylor oilasi gʻishtli uyga koʻchib oʻtmaguncha kichik oʻrmonda hayot kechirishadi. Louisvillening tez oʻsishi Teylorning otasi uchun bir tuhfa boʻldi, u XIX asr boshiga kelib Kentucky boʻylab 10 000 akr (40 km2) yerga egalik qilardi va oʻz mulkining eng unumdor qismiga ishlov berish uchun 26 ta qul sotib oladi. Teylorning taʼlim olishi bir tartib bilan boʻlmagan, chunki Kentucky taʼlim tizimi endigina shakllanayotgan edi.

Onasi unga oʻqish va yozishni oʻrgatadi va keyinchalik u Konnektikutdan kelgan oʻqituvchi Elisha Ayer tomonidan yuritilgan maktabda oʻqiydi. U, shuningdek, Midltaundagi asli irlandiyalik olim va Teodor OʻXaraning otasi Kean OʻXara tomonidan klassik tarzda yuritilgan Kentukki akademiyasida tahsil oladi. Ayer Teylorni sabr-toqatli va tez oʻrganuvchi oʻquvchi sifatida eslaydi, lekin uning dastlabki imlo va grammatika bilimlari zaif boʻlgan, shuningdek, husnixati ham yomon edi. Garchi uning husnixati oʻqish uchun har doim qiyin boʻlgan boʻlsa ham, vaqt oʻtishi bilan hammasi yaxshilandi.

## Turmush va oilasi
1810-yil iyun oyida Teylor kuzda Louisvilleda uchrashgan Margaret Makkall Smitga uylandi. „Peggy“ Smith Merilend plantatorlarining taniqli oilasidan chiqqan va u inqilobiy urushda qatnashgan mayor Walter Smithning qizi edi. Er-xotin olti farzandning ota-onasi boʻlishadi:
* Ann Makkall Teylor (1811—1875), 1829-yilda Fort Snellingda AQSh armiyasi jarrohi Robert C. Woodga turmushga chiqqan. Ularning oʻgʻli Jon Teylor Vud boʻlib, AQSh dengiz floti va Konfederatsiya dengiz flotida xizmat qilgan. Prezident Taylorning 2 ta chevarasi:
** Zachary Teylor Vud, Shimoli-gʻarbiy otliq politsiyasi komissari vazifasini bajaruvchi va Yukon hududi komissari boʻlgan.
** Charlz Karroll Vud, Britaniya armiyasi leytenanti.
* Sara Noks „Noksi“ Teylor (1814—1835), 1835-yilda Qora kalxat urushi oxirida otasi orqali tanishgan ikkinchi darajali ofitser Jefferson Davisga turmushga chiqadi; u turmush qurganidan uch oy oʻtgach , Luiziana shtati Sent-Fransisvill shahrida 21 yoshida bezgakdan vafot etdi.
* Oktaviya Pannell Teylor (1816—1820), bolaligida vafot etgan.
* Margaret Smit Teylor (1819—1820), Taylorlar oilasi „ oʻt isitmasi“ bilan kasallanganda Octavia bilan birga goʻdakligida vafot etgan.
* Meri Elizabet „Betti“ Teylor (1824—1909), 1848-yilda Uliyam Uolles Smit Blissga turmushga chiqadi (Bliss 1853-yilda vafot etadi); 1858-yilda Philip Pendleton Dandridge bilan oila quradi.
* Richard „Dik“ Teylor (1826—1879), Konfederatsiya armiyasi generali boʻlgan; 1851-yilda Luise Marie Myrtha Bringierga uylanadi.

File:Margaret Taylor.jpg|Margaret Smit Teylor
File:Sarah Knox Taylor.jpg|Sarah Noks Teylor
File:Richard Taylor.jpg|Richard Teylor


## Harbiy faoliyati
### Dastlabki vakolatlar
1808-yil 3-mayda Teylor Kentukki yettinchi piyodalar polkining birinchi leytenanti sifatida vakolat olgandan soʻng AQSh armiyasiga qoʻshildi. ''Chesapeake-Leopard'' ishiga javoban Kongress tomonidan tayinlangan yangi ofitserlar qatorida edi. Chesapeake-Leopard ishi Amerika fregatining Britaniya harbiy kemasi ekipaji tomonidan egallanishi va urush chaqiriqlarini uygʻotishini anglatar edi. Teylor 1809-yilning koʻp qismini Yangi Orlean va yaqin atrofdagi Ter-o-Byofs lagerlarida, Orlean hududida oʻtkazdi. Jeyms Uilkinson qoʻmondonligi ostida Terre aux Boefsdagi askarlar kasallik va taʼminot yetishmovchiligidan qattiq azob chekishardi. Bu paytda Teylorga uzaytirilgan taʼtil beriladi va va Luisvill sogʻligʻini tiklash uchun qaytadi.

Teylor1810-yilning noyabrida kapitan lavozimiga koʻtarildi. Uning armiyadagi vazifalari bu vaqtda cheklangan edi va u shaxsiy moliyaviy holati bilan shugʻullana boshlaydi. Keyingi bir necha yil ichida u Louisvilleda katta miqdordagi bank aksiyalarini sotib olishni boshlaydi. U, shuningdek, Louisvilledagi plantatsiyalarni, shuningdek, Missisipi hududi Jefferson okrugidagi Cypress Grove plantatsiyasini sotib oldi. Ushbu xaridlar ichida qullar ham boʻlib, ularning soni 200 dan oshardi.

1811-yil iyul oyida Indiana hududiga chaqirildi va u ushbu hudud komendanti qochib ketganidan keyin Fort-Noxni nazorat qilishni oʻz zimmasiga oldi. Bir necha hafta ichida garnizonda tartib oʻrnatishga muvaffaq boʻldi, buning uchun gubernator Uliyam Genri Garrison tomonidan maqtovga sazovor boʻldi. Teylor Uilkinson uchun harbiy sudda guvohlik berish uchun vaqtincha Washingtonga chaqiriladi va shuning uchun u 1811-yil noyabr oyida Shoni boshligʻi Tekumse kuchlariga qarshi Tippekanoe jangida qatnasha olmaydi.

### 1812-yilgi urush
AQSh kuchlari Britaniya imperiyasi va uning hindu ittifoqchilari bilan boʻlgan 1812-yilgi urushda TeylorIndiana hududidagi Fort Garrisonni Tekumse boshchiligidagi hindularning hujumidan muvaffaqiyatli himoya qildi. 1812-yil sentabr jangi Amerika qoʻshinlari uchun urushning birinchi quruqlikdagi gʻalabasini ifodaladi, buning uchun Teylorkoʻplab maqtovga sazovor boʻldi, shuningdek, brevet (vaqtinchalik) ragʻbatlantirish sifatida mayor unvoniga koʻtarildi. Tarixchi Jon Eyzenxauerning bu Qoʻshma Shtatlar tarixida birinchi marta mukofotlangan brevet edi. Oʻsha yilning oxirida Teylorgeneral Samuel Xopkinsga ikkita ekspeditsiyada yordamchi sifatida qoʻshildi — birinchisi Illinoys hududiga, ikkinchisi Wild Cat Creek jangida chekinishga majbur boʻlishgan Tippecanoe jang maydoni edi. Zoʻravonlik toʻxtagach, Teyloroilasini Fort Knoxga koʻchirdi.

1814-yilning bahorida u brigada generali Benjamin Xovard tomonidan yana harbiy xizmatga chaqirildi va Hovard kasal boʻlib qolganidan keyin Teylor430 kishilik ekspeditsiyaga Sent-Luis Missisipi daryosi boʻylab  rahbarlik qildi. Kredit oroli jangida Teylorhindu qoʻshinlarini magʻlub etdi, ammo hindular ingliz ittifoqchilariga qoʻshilgach, orqaga chekindi. Oʻsha yil oktabr oyida u Illinoys shtatidagi hozirgi Vorso yaqinidagi, Missisipi daryosi vodiysining yuqori qismidagi AQSh armiyasining oxirgi qismi Fort Jonson qurilishini boshqardi. Bir necha hafta oʻtgach, Hovardning oʻlimidan soʻng, Teylor qal’ani tashlab, St. Louisga chekinishni buyurdi. 1815-yilda urush tugagach, kapitan unvoniga tushib, armiyadan isteʼfoga chiqdi. U mayor sifatida vakolat olgandan bir yil oʻtgach bu ishga qayta kirishdi.

### Fort Howardda qoʻmondonligi
Ikki yil davomida Teylor Michigan hududi Grin-Beydagi Fort-Xovardga qoʻmondonlik qildi, keyin u Louisvillega, oilasi oldiga qaytdi. 1819-yil aprel oyida u podpolkovnik unvoniga koʻtarildi va prezident James Monroe va general Andrew Jackson bilan birga tushlik qiladi. 1821-yil oxirida Teylor 7-piyoda askarlar guruhini Qizil daryo boʻyidagi Luiziana shtatining Natchitoches shahriga olib bordi. General Edmund P. Gainesning buyrugʻi bilan ular Sabine daryosi chegarasiga qulayroq boʻlgan yangi harbiy postni topishga kirishdilar. Kelasi yil martga kelib Teylor Natchitochesning janubi-gʻarbiy qismidagi Shield Spring yaqinida Fort Jesupga asos soladi.

Oʻsha yil noyabrda (1822-yil) Teylor Luiziana shtati Missisipi daryosi boʻyidagi Baton-Rujga koʻchiriladi va u yerda 1824-yilning fevraligacha qoladi. U keyingi bir necha yilni ishga qabul qiluvchi vazifasida oʻtkazdi. 1826-yil oxirida u harbiy tashkilotni mustahkamlash va yaxshilash maqsadida armiya qoʻmitasida ishlash uchun Vashingtonga chaqirildi. Bu orada Teylor oʻzining Louisianadagi birinchi  plantatsiyasini sotib oldi va oilasi bilan Baton Rougedagi yangi uyiga koʻchib oʻtishga qaror qildi.

### Black Hawk urushi
1828-yil may oyida Teylor harbiy xizmatga qaytarildi  va u Michigan hududi (hozirgi Minnesota shtati) Missisipi daryosining shimolidagi Fort Snellingda bir yil, keyin esa yana bir yil davomida Fort Krouford yaqinida qoʻmondonlik qildi. Bir muncha vaqt davom etgan taʼtilida oʻz yerlarini kengaytirish bilan shugʻullanganidan soʻng  Taylor 1832-yil aprel oyida, gʻarbda Black Hawk urushi boshlanganda 1-piyoda polkining polkovnigi lavozimiga koʻtariladi. Teylor general Genri Atkinson qoʻl ostida Black Hawk kuchlarini taʼqib qilish va keyinchalik himoya qilish uchun kampaniya olib bordi. 1832-yil avgustda urushning tugashi Hindistonning AQShning bu hududda kengayishiga yakuniy qarshilik koʻrsatdi.

Bu davrda Teylor oʻzining 17 yoshli qizi Sara Noks Teylorning Amerika Konfederativ Davlatlari boʻlajak prezidenti leytenant Jefferson Devis bilan uchrashishiga qarshi chiqdi. U Davisni hurmat qilar, lekin qizining harbiyning xotini boʻlishini xohlamadi, chunki bu oilalar uchun qiyin hayot ekanligini bilar edi. Devis va Sara Teylor 1835-yil iyun oyida (u 21 yoshida) turmush qurishdi, lekin u uch oy oʻtgach, Luiziana shtatining Sent-Frensisvill shahridagi Devisning singlisining uyiga tashrif buyurganida bezgak kasalligidan vafot etdi.

### Ikkinchi Seminole urushi

1837-yilga kelib, Teylor Floridaga yuborilganda Ikkinchi Seminole urushi boshlandi. Teylor general-mayor Tomas S. Jesupning katta kuchlar bilan Seminole hududiga chuqur kirib boorish, seminollar va ularning ittifoqchilarini jangga yoki taslim boʻlishga majburlash uchun tuzoqqa tushirish kampaniyasini qoʻllab-quvvatlash maqsadida Fort Gardiner va Fort Basingerni taʼminot omborlari va aloqa markazlari sifatida qurdiradi. U XIX asrning eng yirik AQSh-Hindu janglaridan biri boʻlgan Okichobi koʻli jangida Rojdestvo arafasida Seminole hindulari bilan jang qiladi; natijada brigadir generali lavozimiga koʻtarildi. 1838-yil may oyida brigadir generali Tomas Jesup isteʼfoga chiqdi va Teylorni Floridadagi barcha Amerika qoʻshinlariga qoʻmondonlik qilishiga imkoniyat yaratdi, Teylor ikki yil davomida bu lavozimni egalladi — uning harbiy rahbar sifatidagi obroʻsi oʻsib bordi va „Old Rough and Ready“, yaʼni „Eski qoʻpol va tayyor“ nomini oldi. Teylor Seminoleni kuzatish uchun qonxoʻrlardan foydalangani uchun tanqid qilindi.

Uzoq vaqtdan davomida soʻralgan yordam berilganidan soʻng, Teylor oilasi bilan mamlakat boʻylab sayohat qilish va harbiy rahbarlar bilan uchrashish uchun qulay sharoitga ega boʻldi. Bir  yil davomida u siyosatga qiziqa boshladi va prezident Uilyam Genri Garrison bilan yozishmalar olib bordi. 1841-yil may oyida u armiyaning gʻarbiy diviziyasi ikkinchi boʻlimiga qoʻmondon etib tayinlanandi. Ushbu  katta hudud Missisipi daryosidan gʻarbga 37-parallel shimoldan janubga oʻtgan edi. Arkanzasda boʻlgan Teylor bir necha yilni muammosiz oʻtkazdi va harbiy masalalarda boʻlgani kabi yer haqidagi fikrlarga ham koʻp vaqt sarfladi.

### Meksika-Amerika urushi
1836-yilda mustaqillikka erishgan Texas Respublikasining anneksiya qilinishini kutib, Teylor 1844-yil aprel oyida Louisianadagi Fort-Jesupga yuborildi va Meksikaning hududni qaytarib olishga urinishlaridan ehtiyot boʻlish buyurildi. Armiyada Unifild Skott va Edmund P. Gaines kabi bu muhim buyruqni olishi mumkin boʻlgan yuqori martabali generallar bor edi. Ammo ikkalasi ham Vig partiyasining taniqli aʼzolari boʻlishi, Teylorning siyosatdan tashqari obroʻsi va Andrew Jackson bilan doʻstona munosabatlari uni demokrat prezident James K. Polkni tanlashga majbur qildi. Polk uni Texasdagi bahsli hududga, Meksika yaqinidagi „ Rio-Grande yoki uning atrofini“ jangovar holatga keltirishni buyurdi. Teylor Korpus-Kristida joy tanladi va uning okkupatsion armiyasi meksikaliklarning hujumini kutib, keyingi bahorgacha bu yerni qarorgoh qiladi.

Polkning Meksika bilan muzokaralar olib borishga urinishlari muvaffaqiyatsizlikka uchragach, Teylorning odamlari 1846-yil mart oyida Rio Grandega yoʻl olishdi, urush esa yaqinlashib qolgan edi. Zoʻravonlik kapitan Seth B. Thorntonning baʼzi odamlari daryoning shimolida meksikalik kuchlar tomonidan hujumga uchraganidan bir necha hafta oʻtgach boshlandi. Tornton ishi haqida bilib olgan Polk may oyida Kongressga Meksika va AQSh oʻrtasida urush boshlanganini aytdi.

Oʻsha oyda Teylor Palo Alto jangida va Resaka-de-la-Palma jangi yaqinida Amerika kuchlariga qoʻmondonlik qildi. Qarshi taraf juda koʻp sonli boʻlsa-da, general Mariano Arista boshchiligidagi meksikan „Shimol armiyasi“ni magʻlub etdi va qoʻshinlarni Rio-Grande boʻylab orqaga qaytishga majbur qildi. Keyinchalik Teylor general Arista bilan asir almashishdan oldin yarador meksikalik askarlarga insonparvar munosabatda boʻlgani uchun maqtovga sazovor boʻldi va ularga amerikalik yaradorlarga koʻrsatilgandek yordam koʻrsatdi. Yaradorlarga gʻamxoʻrlik qilgandan soʻng, jang paytida halok boʻlgan marhum amerikalik va meksikalik askarlar uchun oxirgi marosimlarni oʻtkazdi.

Bu gʻalabalar uni mashhur qahramonga aylantirdi va 1846-yil may oyida Teylor general-mayor unvoni va Kongressning rasmiy maqtoviga sazovor boʻldi. Iyun oyida Teylorga general-mayor unvoni berildi. Garchi Teylor saylovda ishtirok etish istagini rad etsada, Milliy matbuot uni prezidentlikka koʻtarilgan generallar George Washington va Andrew Jackson bilan solishtirdi. „Bunday fikr hech qachon miyamga kelmagan“, deb taʼkidlagan edi u oʻz maktublarining birida, „biron-bir sogʻlom odamning boshiga ham kelishi mumkin emas“.

Rio Grande togʻini kesib oʻtgandan soʻng, sentabr oyida Teylor Monterrey jangida meksikaliklarga katta talofatlar yetkazdi va bu shaharni, obroʻsiga qaramay, uch kun ichida egallab oldi. Teylor keng koʻlamli taslim boʻlishganidan foydalanish oʻrniga, „liberal“ sulhni imzolagani uchun tanqid qilindi. Polk Shimoliy Meksikaning bosib olinishi meksikaliklarni Alta Kaliforniya va New Mexiconi sotishga undaydi deb umid qilgan edi, ammo meksikaliklar shunchalik koʻp hududning boʻlinishini istamadi. Polk Meksikaning muhim port shahri Veracruzni qamal qilish uchun Unifild Skott qoʻmondonligida qoʻshin yubordi,  Teylorga esa Monterrey yaqinida qolish buyurildi. Teylorning koʻplab tajribali askarlari Skott qoʻmondonligi ostida boʻlib, Teylor son va kuch jihatdankamroq askarlar bilan qoladi. Meksikalik general Antonio Lopes de Santa- Anna Skottning Teylorning kichikroq kuchlari haqidagi xatini ushlab oldi va u Scott armiyasiga qarshi turishdan oldin Teylorning kuchini yoʻq qilish niyatida shimolga qarab yoʻl oldi.

Santa Annaning yondashuvini bilib, Meksika armiyasining soni koʻp boʻlishiga qaramay, chekinishdan bosh tortgan Teylor Saltilyo shahri yaqinida kuchli mudofaa pozitsiyasini oʻrnatdi. Santa Anna 1847-yil fevral oyida Buena Vista jangida 20 000 kishi bilan Teylorga hujum qildi va 700 ga yaqin amerikalikni oʻldirdi, yarador qildi, ayni damda 1500 dan ortiq meksikalik qurbon boʻldi. Meksika qoʻshinlari orqaga chekinib, amerikaliklarning „uzoqqa choʻzilgan“ gʻalabasini taʼminladilar.
Buena Vistadagi gʻalabasini eʼtirof etgan holda, 1847-yil 4-iyulda Teylor Nyu-York Sintsinnati jamiyatining faxriy aʼzosi etib saylandi, jamiyatning Virginia filiali Teylorning otasini ustav aʼzosi sifatida oʻz ichiga olgan edi. Teylor, shuningdek, 1847-yildagi Asteklar klubi, Meksika urushi harbiy jamiyati aʼzosi boʻlgan. Teylor Meksika-Amerika urushidagi xizmatlari uchun Kongress oltin medalini uch marotaba qoʻlga kiritadi va uch marta medal olgan yagona shaxs boʻlib qolmoqda.

Teylor 1847-yil noyabr oyining oxirigacha Monterreyda qoldi, shundan soʻng uyga ketdi. Keyingi yilni armiyaning butun gʻarbiy boʻlinmasi qoʻmondonligida oʻtkazgan boʻlsa-da, uning faol harbiy faoliyati samarali yakunlandi. Dekabr oyida 1848-yilgi prezidentlik saylovlariga zamin yaratgan New Orleans va Baton Rougeda qahramonlarcha kutib olindi.

Uliss S. Grant bu urushda Teylor qoʻl ostida xizmat qilgan va uning rahbarlik uslubi haqida shunday degan edi: „Yaxshiroq armiya, odam odam uchun, ehtimol, Meksika urushining dastlabki ikki jangida general Teylor qoʻmondonlik qilgan armiya kabi dushmanga duch kelmagan“.

## 1848-yilgi saylov

Teylor mansab zobiti sifatida 1848-yilgacha na siyosiy qarashlarini hech qachon oshkor qilmagan, na ovoz bermagan. Oʻzini mustaqil, mamlakat uchun kuchli va mustahkam bank tizimiga ishongan shaxs deb hisoblar va demokrat prezident Endryu Jekson 1836-yild Amerika Qoʻshma Shtatlari Ikkinchi Bankining qulashiga yoʻl qoʻymasligi kerak edi deb oʻylardi. U AQSHning gʻarbiy hududlarida quldorlikni kengaytirishni amaliy emas deb hisoblardi, chunki bu yerlarda paxtani ham, shakarni ham (ikkalasi ham quldorlik natijasida koʻp miqdorda ishlab chiqarilgan) plantatsiya xoʻjaligi orqali osonlik bilan yetishtirib boʻlmasdi. U, shuningdek, qatʼiy millatparvar edi va urushlar natijasida koʻplab odamlar halok boʻlganini koʻrgan tajribasi tufayli siyosiy harakatlardan ajralib chiqish milliy muammolarni hal qilishning yaxshi usuli deb hisoblamasdi.

Amerikaning Buena Vistadagi gʻalabasidan ancha oldin Teylorni prezidentlikka qoʻllab-quvvatlovchi siyosiy klublar tuziladi. Uning qoʻllab-quvvatlovchilari orasida gʻayrioddiy keng koʻlamli siyosiy guruhlar, jumladan, viglar va demokratlar, shimoliy va janublik vakillari, Genri Kley va Jeyms N. Polk kabi milliy liderlarning ittifoqchilari va muxoliflari bor edi. 1846-yil oxiriga kelib Teylorning prezidentlik saylovlariga qarshiligi zaiflasha boshladi va uning tamoyillari Vig pravoslavligiga koʻproq oʻxshab qolganligi maʼlum boʻldi.

Teylor nomzodini qoʻllab-quvvatlash kuchayib borar ekan, u ikkala partiya bilan masofani saqlashda davom etdi, lekin agar ovoz beradigan boʻlsa, 1844-yilda vig Genri Kleyga ovoz berishini aytdi. 1847-yil sentabrda keng tarqalgan maktubda Teylor bir nechta masalalar boʻyicha oʻz pozitsiyasini bildirdi. U boshqa milliy bank tuzishni maʼqullamadi, past tarifni yoqladi va prezident qonunlar ishlab chiqishda hech qanday rol oʻynamasligi kerak deb hisobladi. Teylor haqiqatan ham prezident qonunlarni, ular faqat konstitutsiyaga zid boʻlsagina taqiqlashi mumkinligiga ishonardi.

Janubdagi koʻpchilik Teylor qullikni va uning meksikadan tortib olingan yangi hududda kengayishini qoʻllab-quvvatlaganiga ishonishdi, baʼzilar esa Teylor agar u prezident etib saylansa, bunday kengayishga qarshi taklif qilingan Uilmot shartiga taqiq qoʻymasligini bildirganida norozi boʻlishdi. Bu pozitsiya uning Shimoliy AQSh dagi faol qullikka qarshi tomonlar tomonidan qoʻllab-quvvatlanishini kuchaytirmadi, chunki ular Teylordan Provisoni qoʻllab-quvvatlab, unga veto qoʻymaslik haqida qatʼiy gapirishini xohlashgandi. Aksariyat abolitsionistlar uni qoʻllab-quvvatlamadilar, chunki Teylorning oʻzi quldorlardan biri edi.

1848-yil fevral oyida Teylor yana bir bor hech qaysi partiyaning prezidentlikka nomzodini qabul qilmasligini eʼlon qildi. Teylorning oʻzini vig deb tanitishni istamagani unga qimmatga tushishi mumkin edi, ammo Kentucky shtati senatori Jon J. Krittenden vva boshqa tarafdorlari nihoyat Teylorni oʻzini vig deb eʼlon qilishiga koʻndirishd. Clay viglar orasida kuchli izdoshlarini saqlab qolgan boʻlsa-da, Uilyam X. Sevard va Avraam Linkoln kabi vig yetakchilari partiyaning boshqa yagona muvaffaqiyatli prezidentlikka nomzodi William Henry Harrisonning yutuqlarini takrorlay oladigan urush qahramonini qoʻllab-quvvatlashga tayyor edilar.

1848-yilgi Vig milliy konvensiyasida Teylor, Kley va  Uinfild Skottni magʻlub etib, prezidentlikka nomzodlikni qoʻlga kiritdi. Konvensiya vitse-prezidentlikka nomzod sifatida Nyu-Yorkdagi taniqli vig Millard Filmorni tanladi, u Vakillar palatasining yoʻllari va vositalari qoʻmitasiga raislik qilgan va 1844-yilgi saylovda Clay prezidentlik davrida vitse-prezidentlik nomzodi uchun daʼvogar boʻlgan. Fillmorning tanlovi quldor janublik nomzodini koʻrsatishdan gʻazablangan shimoliy viglar bilan yarashuvga erishuv edi; partiyaning barcha fraksiyalari yakuniy qarordan norozi edi. Teylor saylovchilar bilan na toʻgʻridan-toʻgʻri uchrashishni, na siyosiy qarashlari boʻyicha yozishmalar olib borishni afzal koʻrdi, shu orqali kampaniyadagi rolini minimallashtirishda davom etdi. Uning kampaniyasi Crittenden tomonidan mohirlik bilan boshqarilgan va Massachusetts shtati senatori Daniel Uebster tomonidan qoʻllab-quvvatlangan.

Demokratlar viglarga qaraganda unchalik yaxshi birlashgan emas edi, chunki sobiq Demokratik prezident Martin Van Byuren partiyadan ajralib chiqqan va qullikka qarshi Erkin tuproq partiyasini boshqargan edi. Van Byuren hududlarda qullikni kengaytirishga qarshi boʻlgan koʻplab demokratlar va viglarning qoʻllab-quvvatlashiga sazovor boʻldi, ammo u muhim shtati Nyu-Yorkda demokrat nomzod Lyuis Kassdan koʻproq ovoz oldi.

Milliy miqyosda Teylor Kass va Van Byurenni magʻlub etib, 290 ta ovozning 163 tasini oldi. Ommaviy ovoz berishda u 47,3 %, Kass 42,5 % va Van Byuren 10,1 % ovoz oldi. Teylor prezidentlikka saylangan na Demokratlar partiyasidan, na Respublikachilar partiyasidan boʻlgan soʻnggi nomzod va AQSh prezidentligiga saylangan oxirgi vig edi, shuningdek 1912-yilda Vudrou Vilson saylangunga qadar prezidentlik saylovlarida gʻalaba qozongan soʻnggi janub vakili boʻldi.

Tarixchi Maykl F. Xolt tushuntirganidek, Teylor Vig platformasini eʼtiborsiz qoldirdi:
Teylor viglar uzoq vaqtdan beri muhim deb hisoblagan dasturlarga ham befarq edi. U omma oldida noaniq boʻlib, bank faoliyati, tariflar va ichki yaxshilanishlar haqidagi fikrlari haqidagi savollarga javob berishdan bosh tortardi. U shaxsan begʻaraz edi. Milliy bank gʻoyasi „oʻlgan va mening vaqtimda qayta tiklanmaydi“. Kelajakda tarif „faqat daromad uchun oshiriladi“; boshqacha qilib aytganda, Vigning 1842-yilgi himoya tarifini tiklash umidi behuda edi. Davlat yerlarini sotishdan to shtatlarga taqsimlashgacha hech qachon ortiqcha federal mablagʻlar ajratilmaydi va ichki rivojlanishlar „prezident vetolariga qaramay davom etadi“. Bir necha soʻz bilan aytganda, Teylor butun Vig iqtisodiy dasturi uchun epitafni eʼlon qilgandi.

## Prezidentlik (1849—1850)
### Oʻtish
Saylangan prezident sifatida Teylor 1849-yil yanvar oyining oxirigacha Gʻarbiy divizion qoʻmondonligidan voz kechmay, Vashington bilan masofa saqladi. Saylovdan keyingi oylarni u kabinetini shakllantirishga sarfladi. U oʻz qarorlarini oldindan oʻylar, hamkasblarinining noroziligiga jim munosabatda boʻlardi. U homiylik va siyosiy oʻyinlardan nafratlangan boʻlsa-da, u oʻz maʼmuriyatida rol oʻynashga intilayotgan mansabparastlarning oldinga siljishlariga chidadi.

U hech qanday demokratlarni tayinlamasa ham, Teylor oʻz kabineti millatning turli manfaatlarini aks ettirishini xohladi. Shuning uchun oʻrinlarni geografik jihatdan taqsimladi. Shuningdek, Kley kabi aniq tanlovlarni chetlab oʻtib, taniqli Whiglarni tanlashdan qochdi. Krittendenni oʻz maʼmuriyatining poydevori sifatida koʻrdi va unga Davlat kotibi lavozimini taklif qildi, ammo Crittenden oʻzi endigina saylangan Kentucky gubernatorligiga xizmat qilishni xohladi. Teylor uning oʻrniga Krittendenning yaqin hamkori Delaware shtati senatori Jon M. Kleytonni oldi.
## Manbalar

## Havolalar
* White House biography 
* Zachary Taylor Presidential Papers Collection, The American Presidency Project at the University of California, Santa Barbara