open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Arslonning sarguzashtlari

**"Arslonning sarguzashtlari"** — 1988-yilda „Oʻzbekfilm“ kinostudiyasi tomonidan chiqarilgan ikki qismli bolalar badiiy filmi. Uning rejissori — Georgiy Bzarov.

## '''Filmning qisqacha mazmuni'''
Yovuz sehrgar- Qorashoh oʻzining sehrli tasbehidan (ochkoʻzlik va qoʻrquvlik,  nomardlik va tigʻyogʻlamalik) foydalanib, ovchi Sherni sehrlab, uni yovvoyi itga, Moviy togʻning mehnatkash ustasini dangasa odamga aylantirib, nabirasi Yulduzni xudbin qilib qoʻyadi. Soddagina Leshak jodugarlik tufayli ayyor va makkor boʻlib qoladi.

Yovuz jodugar Sariajal ham tasbehni oʻziga oʻzlashtirmoqchi boʻladi va bir muncha vaqt tasbehga oʻz hukmini oʻtkazib turadi.

Bunday makkor yovuzlarni magʻlub etishning yagona yoʻli — Adolat toshini sehrli tasbehga biriktirish orqali edi. Ana shunda Qorashoh yengilishi mumkin.

Film qahramoni Arslon esa yovuzlar ustidan gʻalaba qozonib, Qorashohning yovuz afsunini parchalab tashlaydi.

## Film musiqasi
Qoʻshiqlarga bastakor Aleksandr Zasepin kuy bastalagan va shoir Yuriy Entin tomonidan yozilgan. Ularni Tatyana Ansiferova, Igor Borisov, Janna Rojdestvenskiy va Svetlana Stepchenkolar ijro etishgan.

## Rollarda

* Muhamedjon Rahimov — Arslon.
* Tamila Muhamedova — Yulduz, Moviy togʻ egasining nabirasi.
* Melis Abzalov — yovuz sehrgar Qorashoh, chayonga aylana oladi.
* Dilorom Qambarova — Sariajal, yovuz sehrgar, qirqoyoqqa aylana oladi.
* Xayrulla Sagdiyev — Qoʻrquv timsoli, Qorashohning xizmatkori, keyinroq Sariajalning xizmatkori.
* Abdujalil Boʻriboyev — Ochlik timsoli, sehrgar Qorashohning xizmatkori, keyinroq Sariajaalning xizmatkori.
* Abduhamid Gʻofurov — Moviy togʻlar ustasi.
* Vohid Qodirov — Leshak, Moviy togʻlar sohibi xizmatkori.
* Anvar Kenjayev — Qorashoh qoʻriqchilari boshligʻi.
* Matyoqub Matchanov — Taran, toshboʻron ustasi, Arslonning ustozi.
* Jambul Xudaybergenov — Shayton-Sher, jodulangan ovchi Sher, Qorashohning xizmatkori, keyinchalik Arslonning doʻsti.
* Klara Jalilova — tovuqli ayol.

## Tomosha qilish uchun
Приключения Арслана. Сказка. Серия 1 (1988) Youtube.com

## Manbalar
Bombo leguero

**Bombo leguero** (, shuningdek uni   den ham atashadi. U asli Santyago del Estero provinsiyasida yaratilgan katta kreol barabani boʻlib, argentincha anʼanaviy baraban hisoblanadi. *Legüero* nomi uzunlik birligidan — ligidan kelib chiqqan va taxminan 5 kilometrga teng. Mazkur barabanning ovozi tekislikda, bir liga masofasida eshitiladi, deb ishonilgan.

U seibo daraxtining boʻsh ichli qattiq tanasidan yasalib, odatda echki, sigir, qoʻy yoki guanako (lama) terisi bilan qoplanadi. Baraban tovushiga chuqurlik qoʻshish uchun moʻyna terisining tashqi tomoni qoʻllanadi. Baraban yevropacha eski harbiy barabaniga oʻxshash tuzilishga ega — landsknexttrommel (). Ikki membranani taranglatish uchun teri bilaguzuk halqalariga oʻxshash narsa bilan mahkamlanadi. Barabanda yelka tasmasi ham mavjud.

Tovushlar yumshoq uchlari ega boʻlgan ikkita yogʻoch tayoqcha yordamida chalinadi. Zarbalar membranada ham, yogʻoch ramkada ham birdek qoʻllanadi. Ushbu asbobni chaluvchi musiqachini *bombisto* deb atashadi.

Bombo leguero Argentina folklorining muhim elementi hisoblanib, Zamba va Chakarera xalq raqslari uchun, shuningdek, Lotin Amerikasining samba, salsa va shu kabi boshqa musiqiy janrlari musiqa uchun ham qoʻllanadi.

Bombo leguero Lotin Amerikasining koʻplab musiqachilari tomonidan chalinadi: Los Chalchaleros, Tremor, Domingo Cura, Los Fronterizos, Carlos Rivero, Soledad Pastorutti va Mersedes Sosa.

## Yana qarang

* Barabanlar roʻyxati kelib chiqishi boʻyicha

## Manbalar

## Havolalar

* Bombo leggeroni qanday oʻynashga misollar
* Bombo Leguero — YouTube
Bandurriya

**Bandurriya** ( — uch torli tsistra) — Ispaniyaning xalq musiqasida qoʻllaniluvchi mandolinga oʻxshash boʻlgan cholgʻu asbobi hisoblanadi. Tovushning chiqarilishining xarakterli usuli — tremolodir.

XVI asrgacha mandora (Ispaniyada — mandurria, bandurria, al maduar; Fransiyadagi — mandoire, mandore) va bandurriya umumiy tarixga ega boʻlgan. XVIII asrda bar bandurriyasi yassi tanaga ega boʻlgan, besh juft torli kvartga sozlangan. Oʻrta asrlarning dastlabki cholgʻu asboblari uch torli boʻlgan. Toʻrtinchi tor esa uygʻonish davrida qoʻshilgan. Barokko davrida — 10 ta torli (5 juftlik) boʻlgan. Zamonaviy asbobda uygʻunlashgan 6 juft tor mavjud.

## Manbalar

## Adabiyotlar

*
Tashqi siyosat tashabbusi

**Tashqi siyosat tashabbusi** (inglizchada: Foreign Policy Initiative, FPI) ― bu Amerika neokonservativ tahlil markazidir.

Markaz saytidagi maʼlumotlarga koʻra, u demokratik ittifoqchilarni, inson huquqlarini qoʻllab-quvvatlash, XXI-asr oʻzgarishlari munosabati bilan Amerika harbiy salohiyatini mustahkamlash, Amerikaning global iqtisodiy raqobatbardoshligini mustahkamlash maqsadida tashkil etilgan.

Markaz soliq toʻlamaydigan notijorat tashkilotdir.

## Tarixi
Tashkilot 2009-yilda AQSh ning Iroqqa bir tomonlama bosqinini jamoatchilik tomonidan qoʻllab-quvvatlash maqsadida piar-kampaniya olib borgan „Project for the New American Century“ loyihasi asosida tashkil topgan.

Markaz asoschilari orasida Uilyam Kristol va Davlat kotibi yordamchisi Viktoriya Nulandning eri Robert Kagan bor.

## Faoliyati
Oʻz veb-saytida markaz oʻz missiyasini „Xitoy va Rossiyaning qayta tiklangan va kuchayib borayotgan kuchlari“ va „fuqarolari huquqlarini buzayotgan boshqa avtokratiyalar“ oldida AQSh tashqi siyosatiga javob sifatida taʼriflagan.

TruthDig maʼlumotlariga koʻra, FPI Rossiyaga qarshi qatʼiy pozitsiyaga ega: „Tashkilot AQShni koʻplab masalalar, xususan, 2008-yildagi Rossiya-Gruziya urushi, Magnitskiy qonuni va Ukrainadagi hozirgi vaziyat boʻyicha qatʼiy pozitsiyada boʻlishga chaqirdi“.

Markaz bilan qator nashrlar va jurnalistlar yaqindan hamkorlik qiladi. Ular orasida, 2008-yilda Gruziya hukumatiga va shaxsan Mixail Saakashviliga piar-yordam koʻrsatgan Orion Strategies xodimlari misol boʻla oladi.

Markaz AQShning Afgʻonistonga bostirib kirishini himoya qilishdagi faolligi va AQSh qoʻshinlarining Suriyaga toʻgʻridan-toʻgʻri kirib kelishi tarafdori sifatida ham tanilgan.

### Alohida rezonans hodisalarga daxldorligi

* Markazning yuqori lavozimli xodimi Jeyms Kerchik edi, u RT telekanalida voyaga yetmaganlar oʻrtasida gomoseksuallikni targʻib qilishga qarshi Rossiya qonunchiligini tanqid qilgani bilan mashhur boʻlgan.

* TruthDig maʼlumotlariga koʻra, markaz RT boshlovchisi Liz Uolning janjal bilan ishdan boʻshatilishi ortida turibdi.

## Manbalar
Bangu

**Bangu** (; **Danpigu** () yoki **pilor** deb ham ataladi) — membranali urib chalinadigan kichik barabanlar turkumiga kiradigan Xitoy xalq musiqa asbobi.

Banguning doira shaklidagi tanasi odatda olti qism yogʻochdan yigʻiladi. Usti buzoq yoki choʻchqa terisi bilan qoplanadi. Uning diametri taxminan 250–300 , balandligi esa 95  atrofida boʻladi. U Xitoy anʼanaviy teatr sanʼati va opera sahnalarida keng qoʻllanadi. Odatda dirijyorning oʻzi chaladi, chunki u orkestr hamda raqqosalarga aniq ritm va urgʻu beradi. Banguni chalayotganda bambukdan yasalgan ikki dona ingichka tayoqcha ishlatiladi.

## Manbalar

## Adabiyotlar

* 

## Havolalar
Belorussiya Xelsinski qo‘mitasi

**Belorussiya Xelsinki qoʻmitasi** ― (BXQ) ixtiyoriy, mustaqil, siyosiy boʻlmagan, jamoat, inson huquqlarini himoya qiluvchi tashkilot boʻlib, Belorussiya PEN Markazi Kongressining 1995-yil 2-sentabrdagi qarori bilan tashkil etilgan. BXQ 1995-yil noyabr oyida Adliya vazirligi tomonidan roʻyxatga olingan.

2021-yil 1-oktabr Belorussiya Oliy sudi tomonidan BXQ faoliyati tugatildi, Oliy sud qarori ustidan shikoyat qilish mumkin emas.

Tashkilotning maqsadi Belorussiyada inson huquqlarini Xelsinki kelishuvlariga muvofiq himoya qilishdir.

Tashkilot hukumat tomonida jabr koʻrmoqda. Yevropa Ittifoqi tomonidan TACIS dasturi boʻyicha oʻtkazilgan pullar boʻyicha toʻlanmagan soliqlar uchun 73 000 dollar jarima (2003-yil, 2004-yilda Oliy sud tomonidan bekor qilingan) va tashkilot xodimlarini jinoiy javobgarlikka tortish bunga misol boʻla oladi.

Birinchi rahbar Tatyana Protko Qoʻshma Shtatlarga joʻnab ketishi natijasida 2008-yil 11-apreldan beri Oleg Gulak rais lavozimini egallab kelmoqda.

## Tarixi
BXQ ning tashkil etilishi oʻsha paytdagi Belorussiyadagi ijtimoiy-siyosiy vaziyatga munosabat boʻldi va milliy oq-qizil-oq bayroqning qorayishi uning shakllanishi jarayonining katalizatori boʻldi. Belorussiya Xelsinki qoʻmitasining asoschilari mamlakatning taniqli jamoat, siyosiy va madaniyat arboblari — Vasil Bikov (u BXQ Kuzatuv kengashining birinchi raisi), Rigor Borodulin, Radim Garetskiy, Svetlana Aleksievich, Gennadiy Buravkin, Yuriy Xadika, Karlos Sherman edi.

1997-yilda BXQ Xalqaro Xelsinki Inson huquqlari federatsiyasiga aʼzo boʻlgan.

1999-yil may oyi boshida Belarus Respublikasi Adliya vazirligi BXQ ga oʻz vakillarining Viktor Gonchar boshchiligidagi Markaziy saylov komissiyasi tomonidan eʼlon qilingan „muqobil“ prezidentlik saylovlarida ishtirok etishi uchun ogohlantirish berdi.

2021-yil 1-oktabrda Belorussiya Oliy sudi oʻsha paytda mamlakatdagi inson huquqlarini himoya qiluvchi soʻngi tashkilotdan oldingi tashkilot boʻlgan BXQ ni tugatdi. Sababi, BXQ goʻyoki ikki kishiga prezidentlik saylovlarining kuzatuvi uchun toʻlov toʻlagan. Ilgari BMTning Belorussiyadagi doimiy koordinatori BXQ ning tugatilishi mumkinligidan xavotir bildirdi, bundan tashqari, Amnesty International, Xalqaro Inson huquqlari federatsiyasi, Front Line Defenders, Human Rights Foundation, Human Rights Watch kabi tashkilotlar BXQ himoyasiga chiqishdi.

Shunga qaramay, BXQ oʻz faoliyatini davom ettirishini eʼlon qildi.

## Vakilliklari
BXQ Baranovichi (Brest viloyati), Bobruysk (Mogilyov viloyati), Molodechno (Minsk viloyati), Orsha (Vitebsk viloyati), Soligorsk (Minsk viloyati) va Gomeldan tashqari barcha viloyat markazlarida vakolatxonalariga ega.

## Manbalar



## Adabiyotlar

* 

## Havolalar
*
Belkanto xayriya fondi

**"Belkanto" musiqa madaniyatini rivojlantirish xayriya fondi**  madaniy loyihalarni qoʻllab-quvvatlovchi, mumtoz musiqa konsertlari, festivallari va opera spektakllarini tashkil etuvchi jamoat tashkilotidir. Organ musiqasiga ixtisoslashgan; oyiga 50-60 ga yaqin konsert beradi, 5 mingga yaqin musiqachi va boshqa janrdagi sanʼatkorlar, shuningdek, Moskvaning 50 ga yaqin konsert maydonlari fond bilan hamkorlik qiladi.

Fond yosh musiqachilar va sanʼatkorlarni qoʻllab-quvvatlaydi, nogironlar, mehribonlik uylari, ijtimoiy himoyalanmagan va kam taʼminlangan fuqarolar uchun xayriya tadbirlarini oʻtkazadi.

2017-yilda Fond Moskva Siti xalqaro biznes markazining Imperia minorasining 58-qavatida kontsert oʻtkazdi va u Ginnesning rekordlar kitobiga dunyodagi „eng yuqori“ organ musiqasi konserti sifatida kiritildi. „Mumtoz musiqalar balandlikda“ loyihasining konserti 2017-yil 24-avgust kuni 220,25 metr balandlikda boʻlib oʻtdi, deb xabar beradi „TASS“ Axborot Agentligi.

2019-yil 25-aprelda Belkanto fondi 6000-yillik yubiley konsertini oʻtkazdi.

## Faoliyati
Fond, ayniqsa, organ musiqasi konsertlariga, xorijiy va rossiyalik ijrochilarni taklif qilishga qiziqish bildiradi. Misol uchun, Muqaddas Peter va Pavel kafedral soboridagi tarixiy „Zauer“ organi (1898) „Zauer firmasining durdonasi“ festivalining yillik mavzusiga aylandi.

Fond organ musiqasini ommalashtirish dasturidan kelib chiqib, Vernadskiy nomidagi Geologiya muzeyi binosida organ oʻrnatdi va organ zalini ochdi.

Konsert tashkilotchilari klassik musiqa uchun tadbirlarga hamrohlik qilishning retro kino bilan loyihalar, „Ohangli polotnolar“ siklidagi multimedia proyeksiyalari, qum animatsiyasi, ebru texnikasidan foydalangan holda suv boʻyoqlari, etnik asboblardan foydalanish (qamishsurnay va boshqalar) kabi noodatiy usullarini, janrlarni birlashtirish gʻoyasini ilgari surmoqdalar.

### Festivallar va loyihalari
Har yili oʻtkaziladigan xalqaro festivallar: „Musiqa surgunda“ (totalitar tuzum sanʼatkorlariga bagʻishlangan), Bax festivallari „Rojdestvodan Rojdestvogacha“, „Rojdestvoga yoʻl“ sanʼat festivallari, „Arxangelskoye“ muzey-qoʻrgʻoni va Moskvaning boshqa zallarida „Misteria“ sanʼat festivallari.

2016-yilda „Ohangli polotnolar“ loyihasi yaratildi.

2018-yilda fond tashabbusi bilan „Britaniya madaniyati kunlari“ loyihasi yaratildi.

## Manbalar


## Havolalar
* Официальный сайт
Porfaon

**Porfaon** (yoki Portaon va  ; Gomer va Nikandrda — Porfey, , Bakxilidda — Partaon, ) — qadimgi yunon afsonasining qahramoni hisoblangan. Kalidon qiroli, asosan shajarada uchrashadi. Agenora va Epikastlarning oʻgʻli, Ksantippening nabirasi, Etolaning nevarasi (yoki Aresning oʻgʻli). Uning singlisi, ehtimol, Demonika boʻlgan boʻlishi mumkin. Uning qarindoshlaridan biri, ehtimol Etoliya qiroli, Thestiusning jiyani. Xotini — Evrita, bolalari: Oyney, Agriy, Alkatoy, Melan, Levkopey, Steropa (yoki Levkopey oʻrniga oʻgʻli Pilon). Gomerning taʼkidlashicha uning uchta oʻgʻillari boʻlgan — Agriy, Melas va Iney. Laofoyaning yana bir xotini, qizlari Evritemista, Stratonika, Steropa

## Manbalar
Mekoniy

**Mekoniy** (- koʻknori, koʻknori sharbati), **dastlabki** **najas** — yangi tugʻilgan chaqaloqning birinchi najasi.

## Fiziologiyasi
Bachadonda hazm qilingan intestinal epitelial hujayralar, prenatal tuklar, shilliq, amniotik suyuqlik, safro va suvdan iborat. Mekonium yaqin vaqtgacha deyarli steril hisoblangan. Biroq, Valensiya universiteti (Ispaniya) olimlari guruhi dastlabki kalda bakteriyalar borligini isbotladilar, ular ikki toifaga boʻlingan: sut kislotasini ishlab chiqaradigan laktobakteriyalar va ichak bakteriyalari (masalan, E. coli). Bu haqiqatan ham aql bovar qilmaydigan ilmiy kashfiyot boʻlib, buning natijasida bakteriyalar bolaning ona qornida paytida paydo boʻlishi va eng muhimi, ular uning immun tizimini oʻsha yerda shakllantirishi va kasallanish xavfiga taʼsir qilishi isbotlangan. Keyinchalik najaslardan farqli oʻlaroq, mekoniy smola kabi qayishqoq va yopishqoqdir. Hech qanday hidi yoʻq. Hayotning birinchi kunlarida u butunlay chiqadi, asta-sekin chaqaloqning normal najasi bilan almashinadi.

## Patologiyalari
Mekoniy bilan bogʻliq patologiyalar juda kam uchraydi. Odatda, mekoniyning birinchi chiqishi bola tugʻilgandan keyingi birinchi kun ichida sodir boʻladi.

### Mekoniyli tiqin sindromi
*Mekoniyli tiqin sindromi* — koʻpincha vaqtinchalik funksional boʻladi, yoʻgʻon ichakning nerv tugunlari hujayralarining yetilmaganligi (pastga tushadigan qism) tufayli mekoniyning birinchi ajralishi qiyin boʻladi. Juda kamdan-kam hollarda ichak teshilishiga olib kelishi mumkin.

### Mekoniyli ilius
*Mekoniyli ilius.* Baʼzida, yopiqoqligi ortishi natijasida, mekoniy koʻpincha mukovistsidoz bilan bogʻliq holda ileotsekal klapan yaqinidagi yonbosh ichak boʻshligʻini yopib qoʻyadi. Mekoniyli bekilishni davolash odatda jarrohlik hisoblanadi. Mekoniyli bekilishning mavjudligi mukovitsidozning ogʻirligi bilan bogʻliq emas. Obstruksiyani bir necha usul bilan bartaraf etish mumkin.

Kamdan kam hollarda, mekoniyli ilius borlarda, mukovistsidoz klinik va laboratoriya tasdiqlanmaydi, agar sabab ichakning yetilmaganligi va uning peristaltikasini buzilishi boʻlsa, bu holat yaxshi prognozdan darakdir.

### Mekoniyli aspiratsiya sindromi
*Mekoniyli aspiratsiya sindromi (MAS)* — tugʻruqdan oldin yoki tugʻruq vaqtida yangi tugʻilgan chaqaloqning oʻpkasiga mekoniy kiradigan holat. Bu aspiratsiya sindromining bir turi boʻlib, mekoniy bachadonda yoki tugʻilish paytida amniotik suyuqlikka kiradi. MASda oʻlim darajasi 24-28 % gacha etadi. Homiladorlikdan keyingi davrda tez-tez uchraydi.

### Mekoniyli peritonit
*Mekoniyli peritonit*, shu jumladan homila ichi(fetal) mekoniyli peritonit.

## Yana qarang

* Original moylash vositasi
* Mukovitsidoz

## Manbalar

## Adabiyotlar

* Persianinov L. S., Gulkevich Yu. V., Puchkov G. F., Papshnyan G. A. Asfiksiya ploda i novorojdyonnogo // Bolshaya meditsinskaya ensiklopediya : v 30 t. / gl. red. B. V. Petrovskiy. — 3-e izd. — M. : Sovetskaya ensiklopediya, 1975. — T. 2 : Antibiotiki — Bekkerel. — 608 s. : il.
Klarnet d’amur

**Klarnet d’amur** (, , tom maʼnoda „Muhabbat klarneti“) — yogʻoch puflama cholgʻu asbobi, XVII asrning ikkinchi yarmi — XIX-asr boshlarida qoʻllangan kamyob turdagi klarnet.

Tasviriy asbob singari, klarnet d’amur bitta tayoq va silindrsimon trubkadan iborat edi, lekin bu trubkaning kengligi oddiy klarnetnikidan ozroq, tovush teshiklari ham torroq edi. Bundan tashqari, trubaning munshtuki biriktirilgan qismi ixchamlik uchun bir oz bukilgan boʻladi (klarnet d’amur korpusi klarnetdan uzunroq boʻlgan). Nihoyat, asbobning ajralib turadigan xususiyati nok shaklidagi ogʻzi edi (ingliz surnayi kabi). Bu xususiyatlarning barchasi asbobga oʻziga xos yumshoq tovush berganligi uchun u oʻz nomiga ega boʻlgan. Klarnet d’amur oddiy klarnetda mavjud boʻlganidan pastroq tovushlarni ijro etish uchun moʻljallangan boʻlib, odatda „in G“ sozlangan (sol sozlamasida; „in As“ va „in F“ modellari ham uchrab turgan), yaʼni u in B klarnetdan pastda kichik tersiyada jaranglagan.

Klarnet d’amur asosida, XVIII-asrning oxiriga kelib, musiqa ustalari bassetgornni — texnik jihatdan ancha rivojlangan va tez mashhurlikka erishgan asbobni yaratdilar. Aynan bassetgorn paydo boʻlganligi sababli Klarnet d’amur XIX-asrning boshlarida musiqa amaliyotidan chiqib ketgan. Hozirda bunday asboblar ishlab chiqarilmaydi va qadimgi klarnet d’amurlarning bir nechta nusxalarini musiqa asboblari muzeylarida tomosha qilish mumkin.

## Manbalar


## Havolalar
* F. Jeffri Randall. *Klarnet*. 2-nashr. London: Ernest Benn, 1957-yil.
Bell Airacuda

**Bell XFM-1/YFM-1 Airacuda** () — 1930-yillardagi Amerika qiruvchi-bombardimonchi, Bell eyrkreft (Bell Aircraft Corporation) firmasi tomonidan ishlab chiqarilgan birinchi harbiy samolyot; dastlab „Bell Model 1“ deb belgilangan. Birinchi parvoz 1937-yil 1-sentabrda amalga oshirilgan.

Eyrekuda Bell kompaniyasining „qiruvchi bombardimonchi“ yaratish soʻroviga javobi boʻldi. Eyrekuda oʻzining jasur konstruksiyasi va sezilarli kamchiliklari bilan ajralib turardi, bu esa oxir-oqibat samolyotning ishlashini toʻxtatishga olib keldi. Samolyotning chiqarilishi oz sonli nusxalar bilan cheklangan va faqat bitta faol eskadrilya tashkil etilgan. Umuman olganda, uchta sal farqlanadigan modifikatsiyadagi 13 ta mashina ishlab chiqarilgan.

## Konstruksiyasi

Ikki motorli itaruvchi vintli oʻrta qanotli.

## Taktik va texnik xususiyatlar

* *Maʼlumotlar manbai: Pelletier, 1992-yil.*

## Manbalar


## Adabiyotlar
* 
*   Arxivnaya kopiya ot 20-aprelya 2010 na Wayback Machine
Koxliomiaz

**Koxliomiaz** (**Cochliomyiasis**) — Cochliomyia *hominivorax* lichinkalari bilan invaziyalash natijasida kelib chiqqan miaz.

Qoʻzgʻatuvchisi Amerikada yashovchi obligat parazit boʻlgan *Cochliomyia hominivorax goʻsht chivini*. Urgʻochilari issiq qonli hayvonlarning (C. hominivorax chorva mollari uchun juda zararli) tanasiga, jumladan, odamlarga, masalan, yaralarga 250-500 tuxum qoʻyadi. Hayot sikli 20 kun davom etadi. Urgʻochisi umri davomida 3000 tagacha tuxum qoʻya oladi va 200 kmgacha ucha oladi. AQShda C. hominivorax steril hasharotlar yordamida yoʻq qilingan.

Birinchi oʻlim holati 1883-yilda C. hominivorax lichinkalarini burunda parazitlashtirganda qayd qilingan (qarang. Burun miazi).

Lichinkalar ogʻiz boʻshligʻida koʻpayishi mumkin, bu ogʻiz miazi, parodontni keltirib chiqaradi.

C. hominivorax, shuningdek, teri miazini ham keltirib chiqarishi mumkin: bemorda isitma, lichinkalar boʻlgan shikastlangan terining yiringlashi kuzatiladi. Ular yuz yaralarini ham egallab olishi mumkin. Kindik ham shikastlanishi mumkin.

Davolash lichinkalarni olib tashlashdan iborat.

Yana bir turi, *C. macellaria* ham miazni keltirib chiqaradi.

Shuningdek qarang Entomozlar.

## Manbalar
Chaqaloqlarda vezikulopustulyoz

**Vezikulopustulyoz** — mahalliy teri infeksiyasining eng keng tarqalgan shakllaridan biri. Kasallikning asosi — ekkrin ter bezlarining yalligʻlanishi.

## Qoʻzgʻatuvchilar
Vesikulopustulozning qoʻzgʻatuvchisi asosan gramm-musbat mikroblar (stafilokokklar, streptokokklar), kamroq gramm-manfiy (Klebsiella, E. coli). Soʻnggi yillarda zamburugʻ patogenlari, xususan, *Candida albicans* qayd etila boshlandi.

## Tasnifi
Baʼzi hollarda bolaning infeksiyalanishi hatto tugʻruq paytida yoki uning homila ichi hayoti davrida sodir boʻlishi mumkin. Bunday holda biz tugʻma vesikulopustuloz haqida gapirishimiz mumkin. Bu ehtimol, homilador onada davolanmagan infeksiya oʻchogʻi yoki stafilokokk kasallillarni oʻtkazgani bilan bogʻliq. Terining morfologik elementining shakllanishi, evolyutsiyasi va tushishining butun jarayoni (tegishli davolash bilan) tugʻilgan paytdan boshlab oʻrtacha 2-3 kun davom etadi. Agar hayotning 5-7 kunidan keyin sogʻlom bolaning terisida yiringli toshmalar paydo boʻlsa, bu tugʻruqdan keyingi infeksiya uchun signal boʻlishi mumkin. Bu holat orttirilgan vesikulopustuloz deb ataladi.

## Klinikasi
Bolaning terisida, asosan, terining katta burmalarida, bosh terisida, sonlar yuzasida birlamchi morfologik elementlar paydo boʻladi — shaffof tarkib bilan toʻldirilgan tariq urugʻining kattaligidagi pufakchalar koʻrinishida. Kelajakda pufakchalar pustulaga (xoʻppoz) aylanadi. 2-3 kundan keyin pustula quriydi, qobiqlarni hosil qiladi. Bundan tashqari, uning oʻz-oʻzidan ochilishi, drenajlanishi, eroziyaga aylanishi, keyinchalik qobiq bilan qoplanishi ham mumkin. Qanday boʻlmasin, kasallikni yetarli darajada davolash bilan, qobiqlar tushganidan keyin terida na izlar, na depigmentatsiyalar qolmaydi. Kasallikning kechishi yaxshi sifatli
.
## Davolash
Bola yetarli harorat rejimida gigienik vannalar qabul qiladi, dezinfektsiyali eritmalardan foydalaniladi (1 % li kaliy permanganat eritmasi
nitrofural, 0,05 % xlorgeksidin eritmasi va boshqalar), pustulyar elementlar kuniga 2 marta anilin boʻyoqlari bilan ishlov beriladi.
## Havolalar
vezikulopustulez-u-detej
## Manbalar
Shavkat Abdusalomov

**Shavkat Fozilovich Abdusalamov** (1936-yil 28-aprelda tugʻilgan, Toshkent, Oʻzbekiston SSR, SSSR) — oʻzbek, sovet va rus rassomi, aktyor, yozuvchi, rejissor.

## Tarjimai hol
Shavkat Abdusalomov 1966-yilda UDKI (Umumrossiya davlat kinematografik instituti)ni tamomlagan. Andrey Tarkovskiy, Elem Klimov, Ali Hamroyev filmlarida postanovkachi-rassom sifatida faoliyat olib borgan. A.Hamroyevning „Maʼbuda“, „Tansoqchi“ filmlarida bosh rollarni ijro etgan. Oʻzining ilk shaxsiy koʻrgazmasini 1972-yilda ochiladi, ammo suratlarning koʻpi diniy mavzuda boʻlgani bois bir zumda yopiladi. Abdusalomovning chizgan suratlar Tretyakov galereyasida, AQSHdagi Nensi va Norton Dodjlar kolleksiyasida saqlanadi. 2000-yilda Shavkatning „Yakkashoh“ romani Rossiya Buker mukofotining katta roʻyxatiga kiritilgan. 2002-yilda rassom rejissor sifatida „Bayruda“ filmini suratga oldi.

Abdusalomovga siz oʻzizni qaysi kasbda koʻrasiz rassom, yozuvchi, rejissormi degan savolga shunday javob beradi: "Men hozir kimman?.. Odamlarni va hayvonlarni sevadigan odam... Hayvonlarni tushunadigan, odamlarni tushunishga harakat qiladigan odam... ".

1920—2012-yillarda bir necha bor Moskvada boʻlgan Tonino Gerra Shavkat Abdusalomovni ustaxonasiga tashrif buyurgan uning asarlari va butun hayot falsafasiga yuqori baho bergan.

## Koʻrgazmalari
2005-yil 9-dekabrdan 2006-yil 22-yanvargacha Pushkin nomidagi Davlat tasviriy sanʼat muzeyida Sh.Abdusalomovning „Shavkat-A makoni“  koʻrgazma ishlari boʻlib oʻtdi, u ham shu nomdagi albom chiqishiga turtki boʻldi.

## Filmografiyasi

; **Rassomlik ishi** 

# 1966-yil — oppoq-oppoq laylaklar
# 1966—1967-yillar — Yuras Bratchikning hayoti va yuksalishi
# 1971-yil — Rustam haqida afsona
# 1974-yil — Ozor
# 1976-yil — Siyovush haqida afsona
# 1979-yil — Daydi (akkreditasiya qilinmagan)
# 1979-yil — Maʼbuda
# 1979-yil — Tansoqchi
# 1983-yil — Qobulda saraton yozi
# 1987-yil — Yo ketmoq, yo qolmoq
# 1988-yil — Tornado
# 1989-yil — Ulugʻ vatan urushidagi kichik odam 
# 2002-yil — Kostroma
# 2002-yil — Bayruda
# 2004-yil — Toʻrt; **Aktyorlik faoliyati** 

# 1974-yil — Daydi
# 1979-yil — Tansoqchi - Fottabek (Oleg Yankovskiy ovozida)
# 1979-yil — Maʼbud
# 1979—1984-yillar — Olovli yoʻllar - Umid
# 1987-yil — Inqilob vakili
# 1989-yil — Ulugʻ vatan urushidagi kichik odam
# 2004-yil — Toʻrt
# 2007-yil — Uchinchi osmon; **Mualliflik ishi**

# 2002-yil - Bayruda (Takvash taxallusi bilan); **Rejissor** 

# 2002-yil – Bayruda (Takvash taxallusi bilan)

## Adabiyotlar

* Отшельник Такваш. Единорог. Из тетрадей скитальца по межконтинентальному пейзажу. — М. : Фонд „Лики культур“, 1999. — 336 с. — 1000 экз. — .

## Havolalar

* Life Line / Shavkat Abdusalamov / tvkultura.ru   Архивная копия 
* Shavkat Abdusalamov Zamonaviy san'at galereyasida  Архивная копия 
* Shavkat Abdusalomov. Lokomotivning qichqirig'i  Архивная копия 
* Shavkat maydoni. 2017 yil  Архивная копия 
* Shavkatning ajoyib dunyosi   Архивная копия 
* Elena Shiroyan. Gilamdagi naqshlar
* Shavkat Abdusalomov Milliy kino ensiklopediyasida (mavjud havola)

## Manbalar
Jimjitlik kodeksi (film)

**"Jimjitlik kodeksi"** — Zinoviy Royzman tomonidan suratga olingan kriminal detektiv boʻlib, Georgiy Vayner va Leonid Slovinning „Oyning qorongʻu tomonida“ hikoyasi asosida 1990-yilda suratga olingan. Keyinchalik, filmning 2-qismi, „Jimjitlik kodeksi 2: Qora baliq izidan“ nomi bilan suratga olindi.

## Syujeti
Filmdagi voqealar rivoji 1980-yilda Jizzax va Toshkent shaharlarida boʻlib oʻtadi. Jizzaxdan uncha uzoq boʻlmagan „Chiroyli“ nomi ostidagi yozgi kafeda Jizzax viloyati ichki ishlar boshqarmasi jinoyat qidiruv boʻlimi boshligʻi oʻrinbosari, mayor Andrey Pak qurolli hujum qurboni boʻladi. U bilan birga hamkasbi ham voqea joyida halok boʻladi. Ushbu qotillikni tergov qilish chogʻida filmning bosh qahramoni podpolkovnik Toʻra Samatov dastlab viloyat jinoyat qidiruv boshqarmasi boshligʻi lavozimidan ozod etiladi, soʻngra mahalliy jinoiy uyushma tomonidan kuzatuv ostiga olinadi. Ularning jinoiy toʻdasiga restoran direktori, sobiq huquq-tartibot idoralari xodimlari, Oʻzbekiston SSR yuqori martabali amaldorlari va Samatovning boshligʻi, general-mayor Aʼzamovlar kiradi. Filmning kulminatsion nuqtasida, ichki ishlardagi xizmatdan haydalgan Toʻra Samatov, uning doʻsti va isteʼfodagi kapitan Valentin Silov mahalliy ichki ishlar xodimlarining korruptsion hatti-harakatlariga nuqta qoʻyishadi.

## Rollarda
* Murod Rajabov — viloyat jinoyat qidiruv boshqarmasi boshligʻi, militsiya podpolkovnigi Toʻra Samatov
* Aleksandr Fatyushin — isteʼfodagi militsiya kapitani Valentin Silov
* Irina Shevchuk — Toʻra Samatovning rafiqasi Nina
* Nabi Rahimov — militsiya general-mayori Hamid Aʼzamov
* Oʻlmas Yusupov — militsiya polkovnigi Ravshan Gʻofurov
* Behzod Hamroyev — militsiya leytenanti Jamol Ahmedov
* Javlon Hamroyev — Xalaf
* Hojiakbar Nurmatov — militsiya polkovnigi Hazratqulov
* Behzod Muhammadkarimov — militsiya katta leytenanti Alisher Gʻofurov
* Pol Butkevich — adliya maslahatchisi Anatoliy Nikolayevich
* Melis Abzalov — Odil Vohidov
* Shuhrat Ergashev — Shomil
* Ato Muhammadjonov — Hamidulla Nosirov
* Nozim Toʻlaxoʻjayev — Salim Kamolov
* Farhod Haydarov — Ummat
* Leonid Kim — militsiya mayori Andrey Pak
* Badal Nurmuhamedov — Toʻlqin Azimov
* Inogʻom Odilov — avtomobil nazorati haydovchisi
* Rafiq Yusupov — haydovchining sherigi
* Mahmud Tohiriy — Inoyatxoʻja
* Oʻlmas Alixoʻjayev — Rahmatulla
* Tamara Shakirova — epizodda ishtirok etgan

## Manbalar

## Tomosha qilish uchun
Kodeks molchaniya Youtube.com
Gruppa krovi

„**Gruppa krovi**“ (, yaʼni „Qon guruhi“) — „Kino“ rok musiqa guruhining ayni nom bilan 1988-yil eʼlon qilingan studiyaviy albomiga kiritilgan qoʻshiq. Guruh repertuaridagi eng taniqli ashulalarning biri. „Gruppa krovi“ albomiga kiritilgan birinchi trek. Qoʻshiq premyerasi 1987-yilning 3-iyunida Leningrad rok-klubining beshinchi festivalida boʻlib oʻtdi.

„Russkiy reportyor“ jurnali 1917-2017-yillardagi eng muhim ruscha qoʻshiqlarni aniqlash uchun oʻtkazgan soʻrovnomada „Gruppa krovi“ ikkinchi oʻrinni egalladi. Rus dramaturgi va jurnalisti Aleksandr Jitinskiy „Gruppa krovi“ albomiga yozgan taqrizida „Gruppa krovi“ qoʻshigʻini eng sara qoʻshiqlardan biri deb nomladi.

Qoʻshiq rejissor Rashid Nugmanovning „Igla“ filmi saundtrekiga kiritilganidan keyin yanada ommalashdi. 2008-yil „Grand Theft Auto IV“ oʻyini saundtrekiga kiritilganidan keyin esa xorijiy tinglovchilar orasida ham tanildi. Bugunga qadar „Yu-Piter“, „Inspektor“ rus guruhlari, „YB[en]“ koreys guruhi hamda „Shiri“ meksikan guruhlari tomonidan „Gruppa krovi“ ashulasining oʻndan oshiq kaver versiyasi yozilgan. 2019-yilning 21-iyulida „Metallica“ guruhi ashulani Moskvada bergan konserti davomida rus tilida ijro etdi.

Ashulaning „Blood Type“ deb nomlanuvchi inglizcha versiyasi ham mavjud. Mazkur versiya Fransiyada yozib olingan boʻlib, 2002-yil „Posledniye zapisi“ terma albomida eʼlon qilindi. Shuningdek, guruh azolari Yuriy Kasparyan va Georgiy Guryanov ashulaning disko-versiyasini hozirlagan, ammo Viktor Soy bu versiya eʼlon qilinishiga yoʻl qoʻymagan.

## Jamoa
* Viktor Soy — vokal, qoʻshimcha ritm-gitara
* Georgiy Guryanov — Yamaha RX-11 dram-mashinasini dasturlash, bek vokal
* Yuriy Kasparyan — solo-gitara
* Andrey Sigle — klavishalar
* Aleksey Vishnya — mikslash
* Sergey Krisanov — albom muqovasi

## Manbalar

## Havolalar

* 
*
Jimjitlik kodeksi 2: Qora baliq izidan

**“Jimjitlik kodeksi-2”** televizion versiyasida **“Qora baliqning izidan”** nomi bilan mashhur boʻlgan 1993-yilda Rossiya va Oʻzbekiston hamkorligida suratga olingan kriminal detektiv. Georgiy Vayner va Leonid Slovinning „Oyning qorongʻu tomonida“ hikoyasi asosida 1990-yilda suratga olingan Jimjitlik kodeksi filmining davomi. Ushbu film har biri 85 daqiqadan boʻlgan ikki qismdan iborat. Mazkur film ekranga chiqqandan keyin Georgiy Vayner va Leonid Slovinning "Qora baliq izidan" kitobi nashr etildi. 

## Syujeti
Filmning bosh qahramoni podpolkovnik Toʻra Samatov Oʻzbekistondagi giyohvand moddalar savdosiga qarshi kurashib, katta jinoiy toʻdani ustidan gʻalaba qozonadi. Ammo jinoyatchilar Samatovni tinch qoʻymay, har xil uydirmalar bilan qamoqqa oldirishadi. Uning xotini va oʻgʻli ham avtohalokat tufayli olamdan koʻz yumadi. Oradan 6 yil vaqt oʻtadi. 1986-yil Samatov ishi qayta koʻrib chiqiladi, hech qanday jinoyat alomatlari topilmagach, qamoqdan ozod qilinadi. U Kaspiy dengizining sharqiy qirgʻogʻidagi shaharga militsiya boshligʻi lavozimiga tayinlanadi. Bu shaharda hech narsadan tap tortmagan brakonyerlar baliqlarni tuxum qoʻyish vaqtida tutib, ularni mahalliy hokimiyat oʻrtasida tarqatadilar. Podpolkovnik tayinlanishidan avval ham shaharda baliqlarni muhofaza qilish punkti yoqib yuborilgan va yongʻin oqibatida inspektor Sattor Abbosov halok boʻlgan edi. Bu qora ikra va osetr baliqlarini sotish bilan shugʻullanuvchi jinoiy uyushmaning ishi boʻladi. Samatov va uning yordamchisi Silov toʻdaning jinoiy faoliyatiga nuqta qoʻyishadi.

## Rollarda
* Murod Rajabov — podpolkovnik Toʻra Samatov
* Aleksandr Fatyushin — mayor Valentin Silov
* Irina Shevchuk — Toʻra Samatovning rafiqasi Nina
* Yelena Borzova — Anna Muradova
* Boris Ximichev — viloyat prokurori Davidenko
* Baxtiyor Ixtiyorov — xoʻjalik xodimi Vohidov
* Jan Bayjanbayev — militsiya kapitani Xajinur Orezov
* Rasim Balayev — militsiya polkovnigi Agayev
* Viktor Pavlov — militsiya mayori Burakov
* Aleksandr Goloborodko — militsiya generali Nikolay Nazarovich Amirov
* Toʻlqin Tojiyev — Shavkat Kamolovich Qodirov
* Rustam Saʼdullayev — Mazut
* Lev Lemke — Garegin
* Levan Msxiladze — Mirish
* Yelena Barkevich — Rimma Xalilova
* Aleksandr Lenkov — Artur Andrevich Makarov
* Isxar Xishanlo — Bokasso
* Raʼno Kubayeva — Verka
* Karim Mirxodiyev — Umar Quliyev
* Poʻlat Saidqosimov — Jaʼfar Quliyev

## Manbalar

## Tomosha qilish uchun
Фильм Кодекс молчания 2 Youtube.com
Ayasofiya yunon pravoslav cherkovi

**Ayasofiya yunon pravoslav cherkovi** (), toʻliq nomi — **Ayasofiya va uning uchta qizi** **ibodatxonasi** () — Konstantinopol pravoslav cherkovining ibodatxonasi, Avstraliyaning Sidneyida, Sarri-Xills mavzesida Burk-strit 411a uyda joylashgan, (ilgari u yerda kongregatsionalistlar cherkovi va maktabi joylashgan). 1999-yil 2-apreldan boshlab Yangi Janubiy Uelsning madaniy merosi reestrida turadi.

## Tarixi
Cherkov binosi 1880-yilda Uilyam Boulz loyihasiga koʻra ishlab chiqilgan. Bundan oldin, cherkov oʻrnida 1855-yilda ingliz ishlab chiqarishining yigʻib-ajratiladigan konstruksiyalaridan foydalangan holda qurilgan yana bir ibodatxona boʻlgan; yangi ibodatxona ochilganidan soʻng, eski ibodatxonaning elementlari Styuart Stritga, Peddingtonga koʻchirildi.

1933-yilga kelib, tashrif buyuruvchilarning kamayishi va mablagʻ yetishmasligi tufayli ibodatxonada ibodatlar deyarli kam boʻlib, xayr-ehsonlar „bir-ikki shilling“ bilan cheklangan. Oʻsha oʻn yillikda maktab zalida ishsizlarga bepul ovqat beradigan oshxona tashkil etildi: 1932-yildan 1935-yilgacha 20 mingga yaqin bunday porsiyalar berilgan.

Cherkov 1930-yillarning oxirida yopilgan, keyinroq 1980-yillarda Avstraliyadagi Konstantinopol pravoslav cherkovi binoni kongregatsionalistlardan sotib olgan. Muqaddaslashtirish marosimidan soʻng, ibodatxona Ayasofiya va uning uchta qizi Vera, Nadejda, Lyubov deb nomlandi. 1888-yilda ibodatxonaga oʻrnatilgan cherkov organi 1980-yillarda Galston cherkoviga koʻchirilgan, u hozirda tegishli Yangi Janubiy Uelsning madaniy merosi reestrida madaniy merosning alohida elementi sifatida roʻyxatga olingan. 1999-yil 2-apreldan beri Burk-Stritdagi 382-sonli kongregatsionalistlar cherkovi va maktabi binosi ham shu yerda joylashgan.

## Yana qarang
* Yangi Janubiy Uelsdagi Yunon pravoslav cherkovining maʼbadlari roʻyxati
## Manbalar


## Adabiyotlar
*
Allegeyni-kollej

**Allegeyni-kollej** 1815-yilda tashkil etilgan xususiy erkin sanʼat kolleji boʻlib, Midvilla shahrida joylashgan (AQShning Pensilvaniya shtati). Kollejda 2100 ga yaqin talaba tahsil oladi.

## Kollej tarixi
Allegeyni-kollej 1815-yil aprel oyida Garvard universiteti ilohiyot maktabi bitiruvchisi ruhoniy Timoti Olden tomonidan tashkil etilgan. Hozirda u dunyoviy oʻquv muassasasi boʻlsa-da, 1833-yildan beri kollej tarixi Birlashgan Metodistlar cherkovi tarixi bilan chambarchas bogʻliq.

Toʻrt kishidan iborat birinchi yigʻilgan sinf 1816-yil 4-iyulda, odatiy universitet binolaridan tashqarida oʻqishni boshlagan. Keyingi olti yil ichida Olden kampus qurishni boshlash uchun yetarli mablagʻ toʻpladi. Birinchi boʻlib qurilgan kutubxona binosi loyihasi Olden tomonidan shaxsan ishlab chiqilgan boʻlib, hozirda u ilk Amerika meʼmorchiligining yorqin namunasidir. Kutubxona Uilyam Bentli sharafiga Bentli-holl deb nomlangan, u oʻzining katta kitoblar kolleksiyasini kollejga ehson qilgan. 1824-yilga kelib, kollej kutubxonasi shunchalik kattalashganki, Tomas Jefferson Oldenga yozgan maktubida bir kun kelib u asos solgan Virjiniya universiteti kutubxonalar jamgʻarmalari u bilan teng kela olishiga umid bildirgan. 1831-yilda moliyaviy va kadrlar bilan bogʻliq muammolar tufayli Timoti Olden kollej prezidenti lavozimidan ketishga majbur boʻldi.

1870-yildan boshlab Allegeyni-kollejga qizlar qabul qilina boshlagan. Baʼzi manbalarga koʻra, birinchi talaba Ida Tarbell boʻlib, keyinchalik u oʻzining jurnalistik tadqiqoti bilan mashhur boʻlgan.

1905-yilda yangi tayyorgarlik kurslari uchun Olden-holl qurilgan.

## Kampus
36 ta asosiy kampus binolari uning markaziy qismida 31 gektar maydonda joylashgan. Bundan tashqari, uning hududida rekreatsiya zonasi (74 gektar), shuningdek, qoʻriqlanadigan oʻrmon zonasi (115 gektar) mavjud.

## Taniqli bitiruvchilar

* Uilyam Mak-Kinli (1843-1901) — AQShning 25-prezidenti.
* Robert Duayer (1939-1987) — siyosatchi, Pensilvaniya shtati gʻaznachisi, matbuot anjumani vaqtida oʻzini otib oʻldirgan.
* Trent Reznor (1965-yilda tugʻilgan) — Nine Inch Nails musiqiy guruhining solisti.

## Manbalar


## Adabiyotlar
* Haskins C. H. Allegheny College, Meadville (angl.) // Haskins C. H., Hull W, Contributions to American Educational History. — Washington: Government Printing Office, 1902. — Vol. 33 „A History of Higher Education in Pennsylvania“. — P. 7-22.
## Havolalar
*
Avstraliya-Tonga munosabatlari

**Avstraliya-Tonga munosabatlari** Tonga va Avstraliya oʻrtasidagi ikki tomonlama diplomatik munosabatlardir. Tonga Kanberrada, Avstraliya esa Nukualofada eng yuqori komissiyaga ega.

## Tarix

1999-yilda Avstraliya tashqi ishlar vaziri Aleksandr Dauner Tonganing BMTga qabul qilinishini yaxshi qabul qildi. Vazirning aytishicha, Avstraliya hukumati Tinch okeani davlatlari yanada mustaqil boʻlishi uchun Nyu-Yorkdagi Hamdoʻstlikning Kichik orol davlatlari ofisini moliyalashtirishga yordam bergan.

2006-yilda Tongada zoʻravonlik boshlanganidan soʻng, Tonga hukumati Avstraliya harbiylaridan yordam soʻrab Avstraliya hukumatiga murojaat qildi. Bu soʻrovdan soʻng 85 nafar avstraliyalik askar va politsiyachi Yangi Zelandiya koʻmagida Tongaga joʻnatildi.

2008-yilda Kanberrada Tonga Oliy komissiyasi ochildi. Valiahd shahzoda ʻAhoʻeitu ʻUnuakiʻotonga Tukuʻaxo (hozirgi qirol Tupou VI) uning missiyasining birinchi rahbari boʻldi.

## Rivojlanishda yordam

Avstraliya Xalqaro taraqqiyot boʻyicha Avstraliya agentligi dasturi doirasida Tonganing yirik yordamchisi hisoblanadi. 2008-09 yillarda Avstraliya yordami 13,2 million Avstraliya dollarini tashkil etdi. 2009-yilda Avstraliya tashqi ishlar vaziri Stiven Smit Tonga Tinch okeani mintaqasida Avstraliyaning muhim hamkori ekanligini taʼkidladi. U shuningdek, "Bizda Samoa va Tonga mamlakatlari bilan rivojlanishga koʻmaklashish boʻyicha keng koʻlamli dasturlar mavjud va bizda odamlar oʻrtasida juda kuchli aloqalar mavjud.

2009-yil fevral oyida ellikta Tongalik mavsumiy ishchilar qishloq sektoridagi malaka yetishmovchiligini bartaraf etish uchun federal hukumatning pilot dasturidan Viktoriya shtatining Robinval shahriga kelishdi.

## Manbalar
Amerika mammologlar jamiyati

**Amerika mammologlar jamiyati** (, (ASM) — 1919-yilda tashkil etilgan ilmiy jamiyat. Jamiyatning maqsadi sutemizuvchilarni oʻrganishga qiziqishni ragʻbatlantirishdir. Tashkilot 2500 ga yaqin aʼzo, jumladan, koʻplab professional teriologlarga ega.

ASM Journal of Mammalogy va *Mammalian Species* , shuningdek, *Special Publications* va *Society Pamphlets* jurnallarini nashr qilish uchun javobgar.

## Mammal Images Library
1997-yilda Amerika mammologlar jamiyati notijorat taʼlim dasturi boʻlgan Mammal Images Library („Sut emizuvchilar tasvirlari kutubxonasini“) ishga tushirdi. 2004-yilda oʻsha paytda mavjud boʻlgan barcha fotosuratlar skanerdan oʻtkazilgan va onlayn galereyaga oʻtkazilgan. Hozirgacha tasvirlar kutubxonasida 2000 dan ortiq biologik turga mansub sutemizuvchilarning 6000 dan ortiq fotosuratlari mavjud.

## ASM Mammal Diversity Database
2018-yilda yaratilgan Amerika mammologlar jamiyati maʼlumotlar bazasi (ASM Mammal Diversity Database, MDD) hozirda 6500 dan ortiq sutemizuvchilar turlari haqida maʼlumotlarni oʻz ichiga oladi. MDD oʻzini *[[:ru:Mammal_Species_of_the_World|Mammal Species of the World]]*ning vorisi sifatida eʼlon qiladi, uning uchinchi va oxirgi nashri 2005-yilda nashr etilgan. Maʼlumotlar bazasi doimiy ravishda yangilanib turadi va sutemizuvchilar taksonomiyasi haqidagi eng dolzarb maʼlumotlarni umumlashtiradi.

2018-yilgi ilmiy maqolada soʻnggi 13-yil ichida sutemizuvchilar taksonomiyasidagi oʻzgarishlarni baholash uchun MDD maʼlumotlaridan foydalanilgan.

## Manbalar
Arab tilining qashqadaryocha lahjasi

**Arab tilining Qashqadaryo shevasi** () — arab tilining Oʻrta Osiyo turidan biri (ehtimol, aralash til boʻlishi mumkin).

19-asr oxirida koʻplab arab chorvadorlari Rossiya imperiyasi tasarrufiga oʻtib ketgan hozirgi Oʻzbekiston va Tojikiston hududini tark etib, Afgʻoniston shimoliga koʻchib oʻtgan. Bu arablar hozirda arab tilini bilmaydilar va dari yoki oʻzbek tillarida gaplashadilar. SSSR vujudga kelganidan soʻng Oʻzbekiston va Tojikistonning Oʻrta Osiyo arablari koʻchmanchi turmush tarzidan voz kechishga majbur boʻldilar, ular oʻzbeklar, tojiklar va turkmanlar bilan aralasha boshladilar.  Hozirda Surxondaryo, Qashqadaryo va Buxoroning beshta qishlogʻida Markaziy Osiyo arab tilida soʻzlashadi. Oʻzbekistonda Markaziy Osiyo arab tilining ikki bir-biriga tushunarsiz Qashqadaryo va Buxoro shevalari mavjud.

Qashqadaryo shevasi Oʻzbekistonda keng tarqalgan arab tilining ikki turidan biridir. Qashqadaryo va Buxoro shevalari bir-biridan ajralgan holda tafovut paydo boʻlib qoldi. Birinchisiga koʻproq oʻzbek tili, ikkinchisiga tojik tili taʼsir qilgan.

1938-yilda Qashqadaryo shevasida soʻzlashuvchilar soni 1 mingga yaqin boʻlsa, Qashqadaryodagi arablarning umumiy soni 1924-yilda 7321 kishini tashkil etgan. Arab tilida soʻzlashuvchi arablarning koʻpchiligi ikki yoki uch tilda gaplashgan: oʻz ona tili va oʻzbek yoki tojik. Etnolog maʼlumotnomasiga koʻra, Oʻzbekistonning Navoiy, Qashqadaryo, Buxoro va Samarqand viloyatlari, Zaravshon vodiysi, shuningdek, Kattaqoʻrgʻon shahrida (bir necha kishi) kichik qishloqlarda 700 ga yaqin Qashqadaryo shevasida soʻzlashuvchilar istiqomat qiladi.

## Adabiyotlar

* Г.Г. Чиковани. Кашкадарьинский арабский диалект Центральной Азии. Тбилиси 2008. — 274 с.
* А. Ильхамов. Этнический атлас Узбекистана. — Институт «Открытое общество», 2002. — 451 с.
## Manbalar
Amerika yadro jamiyati

**Amerika Yadro Jamiyati** () - AQSh dagi yadro muhandisligi va tegishli fanlar boʻyicha olimlar, muhandislar va mutaxassislarni birlashtirgan xalqaro professional notijorat tashkilot. ANS Xalqaro Yadro Jamiyatlari Kengashi (INSC) aʼzosi.

ANS uchta jamoadan tashkil topgan: professional boʻlinmalar, mahalliy boʻlimlar/boʻlimlar va talabalar boʻlimlari. Ham individual, ham jamoaviy aʼzolik nazarda tutilgan. Jamiyat turli tashkilotlardan, jumladan korporatsiyalar, davlat idoralari, taʼlim muassasalari va uyushmalardan iborat.

2020-yil avgust holatiga koʻra, ANS 50 dan ortiq mamlakatdan 10 000 dan ortiq aʼzoga ega.
## Tarixi
Amerika Yadro Jamiyati 1954-yilda oʻsib borayotgan yadro sanoatini rivojlantirish uchun notijorat uyushma sifatida tashkil etilgan. Bundan koʻp oʻtmay, 1955-yilda ANS oʻzining birinchi yillik yigʻilishini oʻtkazdi va Uolter Zinni birinchi prezident etib sayladi. Dastlab, Jamiyatning shtab-kvartirasi Ok-Ridj yadro tadqiqotlari instituti (ORINS) tomonidan taqdim etilgan binoda joylashgan edi, keyin Jamiyat shtab-kvartirasi, 1977-yilda u Illinoys shtatidagi La-Greynj-Park oʻz binosiga joylashgunicha bir necha marta koʻchirildi.

1984-yildan 2001-yilgacha Amerika yadro jamiyati *Fusion technology: a journal of the American Nuclear Society and the European Nuclear Society* jurnalini nashr etgan.

## Boshqaruv
2022-yil 29-mart holatiga koʻra Ijroiya qoʻmitasi aʼzolari quyida sanab oʻtilgan:
* Prezident — Stiv Nesbit;
* Vitse-prezident/saylangan prezident — Stiven Arndt;
* Gʻaznachi — U.A."Art" Uorton-III;
* Sobiq prezident — Meri Lu Danzik-Gugar;
* Ijrochi direktor/CEO — Kreyg Pirsi.

## Manbalar


## Havolalar
* https://www.ans.org/
Amerikaliklar farovonlik uchun

**Amerikaliklar farovonlik uchun** (, AFP) — Amerikaning libertarian-konservativ yoʻnalish manfaatlarini himoya qilishning siyosiy guruhi. 2004-yilda aka-uka Devid Kox va Charlz Kox tomonidan yaratilgan. AQSHdagi eng nufuzli konservativ tashkilotlardan biri.

AQShdagi eng yirik lobbist guruhlaridan biri. AFPning siyosiy pozitsiyasi bozor iqtisodiyotida davlatning roli haqidagi fikrlar spektrining oʻta oʻng tomonini egallaydi. Bu pozitsiya hukumatning asosiy vazifasi xususiy mulkni himoya qilish ekanligi va bu bilan cheklanganligi bilan izohlanadi. AFP davlat sektori kasaba uyushmalarining jamoaviy muzokaralar yuritish huquqlarini cheklashni va ishlash huquqi toʻgʻrisidagi qonunlarni qabul qilishni yoqlab chiqdi, shuningdek, federal eng kam ish haqini oshirishga qarshi chiqdi. Tashkilot 2010-yilda Vakillar palatasida va 2014-yilda Senatda respublikada koʻpchilikka erishishida muhim rol oʻynadi.

## Manbalar


## Adabiyotlar
* .
Ashiko

**Ashiko** — Gʻarbiy Afrikaning kesik konusli doʻmbira, barabanidir. Ashiko qoʻllar bilan chalinadi.

## Paydo boʻlishi
Gʻarbiy Afrika, tahminan Nigeriya ashikoning vatani hisoblanadi. Birinchi boʻlib yoruba xalqida paydo boʻlgan. Cholgʻu asbobi nomi oʻzbek tiliga „erkinlik“ deb tarjima qilinadi. Ashiko davolash, bagʻishlash marosimlari, harbiy tadbirlar, arvohlar bilan muloqot qilish, uzoq masofalarga ishoralar berish va b. maqsadida qollanilgansignallarni uzatish va boshqalarda qoʻllangan.

Ashiko shaklidagi doʻmbiralar Kubada *boku* deb ataladi va karnavallar va komparsa deb ataluvchi koʻcha sayllarida ishlatiladi.

## Tuzilishi
Doʻmbira tanasi kesik konus shaklida boʻlib, uning keng asosiga charm tortilgan. Pastki qismi esa ochiq boʻladi. Odatda qattiq yogʻoch gʻoʻlasidan yasaladi. Lekin, zamonaviy ashikolar (boshqa koʻplab shunday cholgʻular singari) toʻqilgan tolalardan yasalgan. Membrana sifatida echki yoki antilopa terisi, ayrim hollardagina qoramol terisidan foydalaniladi. Membrananing tortilganlik darajasi arqonlar va halqalar tizimi bilan boshqariladi. Zamonaviy ashikolarda plastik membranalar qoʻlllanilishi mumkin. Balandligi yarim metrdan bir metrgacha boʻlgan ashikolar ham bor.

## Chalish texnikasi
Jembe cholgʻu asbobidan farqli oʻlaroq, ashikaning konussimonligi faqat uchta asosiy ohang chiqarish imkonini beradi. Uning ovozi zarbaning membrana cheti (yoki markaziga) qanchalik yaqin boʻlganiga bogʻliq. Ashiko anʼanaviy musiqada deyarli hech qachon jembega hamroh boʻlmaydi. Chunki bu ikkisi butunlay boshqacha doʻmbiralardir. Ashiko „erkak“ doʻmbira, jembe esa „ayol“ doʻmbira ham deyiladi.

## Manbalar

## Havolalar

* Ashikoning kelib chiqishi versiyalari )
* oʻzing qil ashiko )

## Yana qarang

* Jembe
* Kpanlogo
* Bata
Apimondiya

**Apimondiya**" (), **Butunjahon asalarichilik uyushmalari federatsiyasi** () butunjahon tashkiloti boʻlib, uning maqsadi asalarichilik sanoati bilan shugʻullanuvchi olimlar, tadbirkorlar va jamoat arboblarini birlashtirishdan iborat. Shtab-kvartira Rimda, Italiyada joylashgan. Prezident Filipp Makkeyb edi, u 2018-yil 20-oktabrda vafot etganidan keyin tashkilotni vitse-prezident Peter Kozmus (Slovakiya) boshqaradi.

Tashkilot oʻz jurnalini nashr etgan — *Apiacta*.

1897-yildan beri dunyoning turli shaharlarida boʻlib oʻtadigan IFPA doirasida asalarichilik kongresslari oʻtkazilib kelinmoqda. Apimondia tashkil etilganidan beri apiterapiyaga alohida eʼtibor qaratdi, buning uchun doimiy ilmiy komissiya mavjud.

## Tarix
1893-yilda *Xalqaro asalarichilik kongresslari qoʻmitasi* (*International Committee of Apicultural Congresses*) tashkil etildi, 1897-yilda esa Belgiya poytaxti Bryusselda *birinchi Xalqaro asalarichilik kongressi* (*First International Apicultural Congress*) tashkil etildi, unda 636 nafar ishtirokchi qatnashdi.

Uch yil oʻtgach, ikkinchi kongress Yevropa va Amerikaning 16 mamlakatidan 266 dan ortiq ishtirokchilarni birlashtirdi. Kongressning muhim qarori Doimiy Xalqaro Komissiyani (*International Permanent Commission*) tashkil etish edi.

Birinchi jahon urushi boshlanishi munosabati bilan Vena shahrida oʻtkazilishi rejalashtirilgan VI Kongress bekor qilindi va u faqat 1922-yilda Fransiyaning Marsel shahrida boʻlib oʻtdi. VII Kongress Yevropadan tashqarida, Kanadadagi birinchi kongress sifatida esda qoldi.

Ikkinchi jahon urushi yillarida tashkilot aʼzolarining yigʻilishlari oʻtkazilmagan, faqat 1949-yilda Amsterdamda XIII Kongress boʻlib oʻtgan. 1971-yilda SSSRda XXIII kongress boʻlib oʻtdi. SSSR Qishloq xoʻjaligi vazirligi 1954-yilda Apimondiyaga aʼzo boʻldi.

## Kongresslar roʻyxati

## Manbalar


## Havolalar
* 
* Мировая Пчеловодческая Премия 2013