open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Hindiston tabiati

Hindiston qirgʻoqlari kam parchalangan, past, qumli. Asosan, Hindiston yarim oroli va Hindgangtekisligida joylashgan; Himolay va Qoraqurum togʻlarining bir qismini oʻz ichiga oladi. Hindiston hududining 3/4 qismi tekislik va yassitogʻlik. Hindiston yarim orolning deyarli hammasini Dekan yassitogʻligi egallagan (sharqqa tomom 900 m dan 300 m gacha pasayib boradi). Hindiston yarim orol shimolida allyuvial Hindgang tekisligi joylashgan. Yer sxaridagi eng baland togʻ tizmasi – Himolay (H.da balandligi 8126 m, Nangaparbat togʻi) va Qoraqurum togʻlari Hindistonni shimoldan toʻsib turadi. Hindistonda foydali qazilmalardap toshkoʻmir, temir rudasi, titan, oltin, tabiiy gaz, marganets, , boksit, olmos, qimmatbaho toshlar, mis, neft, slyuda, qoʻrgʻo-shin konlari bor. Iqlimi, asosan, tropik iqlim, shimolda tropik mus-sonli iqlim. Iyun – oktyabrda issiq va nam, noyabr— fevralda quruq, salqin, mart – mayda juda issiq va quruq iqlim. Nam mavsumda yillik yogʻinning 70—90% yogʻadi. Yillik yogʻin Gʻarbiy Gat va Himolay togʻlarining shamolga roʻpara yom bagʻirlarida 5000—6000 mm, Shillong platosida 12000 mm (Yer yuzidagi eng seryogʻin joy), Hindgang tekisligida 100 mm, Hindiston yarim orolning markaziy qismida 300—500 mm. yanvarning oʻrtacha temperaturasi tekisliklarda 15° (shimolda), 27° (janubda), may oyiniki hamma joyda 28—35°, ayrim vaqtlarda 48°. Togʻlarda oʻrtacha temperatura yanvarda – G, —8°, iyulda 18—23°. Asosiy daryolari: Gang, irmogʻi Jamna, Hind (gʻoqori oqimi), Braxma-putra (quyi oqimi), Narmada, Goda-vari, Krishna. Daryolari yozda sersuv (musson yomgʻirlari davrida toshadi), sugʻorishda keng foydalaniladi, ayrimlarida kema qatnaydi. Tuproqlari H. hududining aksari qismida qizil, Dekan yassitogʻligida qora, Hindgang tekisligi va dengiz boʻyi pasttekisliklarida jigarrang tuproq. Himolay togʻlari yom bagʻrida togʻ-jigar rang, sariq, togʻ qoʻngʻir-oʻrmon. podzol, togʻ-oʻtloqi tuproqlar pastdan yuqoriga almashinib boradi. Oʻsimliklardan akatsiya, bambuk, kokos va xurmo palmasi keng tarqalgan. Mamlakatning 25% oʻrmon. Himolay togʻlarinish quyi yon bagʻirlarida terak, yuqorida tik, sandal, himolay kedri, qoraqaragʼay, oqqaragʻay oʻsadi. Gʻarbiy Gat togʻlari yon bagʻri, Gang va Braxmaputra del-talari, Sharqiy Himolay togʻ oldi doim yashil oʻrmonlardan iborat. H.da oʻsimliklarming 21 ming turi tarqalgan. Unda Yer yuzida mavjud boʻlgan barcha oʻsimlikning yarmidan koʻpini uchratish mumkin. Hayvonot dunyosi xilma-xil. Sut emizuvchi hayvonlarning 350 turi, qushlarning 1600 dan ziyod turi bor. Hindiston hududida fil, maymun, karkidon, sher, qoplon, yoʻlbars, mangusg va b. hayvonlar yashaydi, ilomning deyarli barchaturi mavjud. Mamlakatda 75 milliy bogʻ va 420 dam ortiq qoʻriqxona mavjud. Iirik milliy bogʻlari: kaziranga, Manas, Dachigan, Dadva, „Gullar vodiysi“ (UttarPradesh), Sariska va b.
## Manbalar

## Havolalar
Lisakovsk

**Lisakovsk** — (qoz. Лисаковск) Qozogʻiston Respublikasi Qoʻstanay viloyatidagi shahar. Tobol daryosining oʻng qirgʻogʻida joylashgan (Irtish oqimi). Aholisi 36,7 ming kishi.

## Aholisi
2011-yilgi maʼlumot boʻyicha aholisi 40,865 kishini tashkil qildi, shulardan: 40,511 - shahar aholisi, 3,54 - qishloq aholisi.

Milliy tarkibi (1-yanvar 2010-yil):
*ruslar — 19 885 kishi (47,56 %)
*qozoqlar — 10 102 kishi (24,16 %) 
*ukrainlar — 6 767 kishi (16,19 %)
*olmonlar — 2 368 kishi (5,66 %)
*belaruslar — 914 kishi (2,19 %)
*tatarlar — 593 kishi (1,42 %)
*boshqirdlar — 167 kishi (0,40 %)
*mordvalar — 113 kishi (0,27 %)
*moldavanlar — 113 kishi (0,27 %)
*polyaklar — 107 kishi (0,26 %)
* boshqalar — 677 kishi (1,62 %)
* Jami — 41 806 kishi (100,00 %)

## Manbalar

## Havolalar
* Гид Лисаковска 
* Официальный сайт Аппарата акима города Лисаковск 
* Информационный сайт Костанайской области
* Лисаковск не оф. сайт
* Лисаковск ОНЛАЙН - новости, информация, конкурсы, фото, видео, карта и много другое 
* Все объявления Лисаковска 
* Гостиница Лисаковска
Eduardo Saverin

**Eduardo Saverin** — (; 1982-yil 5-martda Braziliyadagi San-Paulu shaharchasida tugʻilgan). U Facebook ijtimoiy tarmogʻining asoschilaridan biridir. Soʻnggi maʼlumotlarga koʻra u 2011-yil 4-yanvar hisobi boʻyicha kompaniyaning aksiyalaridan 4 % ulushga ega. Hozirgi vaqtda Singapur shahrida istiqomat qilmoqda, fuqaroligi esa Braziliyada.

## Biografiyasi
Eduardo Saverin San-Pauluda (Braziliya) yahudiylar oilasida tugʻilib, Mayyamida (Florida) ulgʻaydi. Oʻrta taʼlimni Mayyamidagi Gulliver maktabida oldi va Garvard universitetida oʻqishini davom ettirdi. U 2006-yili unversitetni Iqtisod yoʻnalishi boʻyicha bitirdi.

Eduardo Mark Zuckerberg bilan birinchi bosqich talabasi boʻlgan paytda tanishdi. Ikkinchi bosqichda ular oʻzlarining ilk namunalarini yani — The Facebookni yaratdilar.
2004-yili Eduardo Nyu-Yorkga amaliyot oʻtashga ketadi. Mark esa oʻzining ishlari bilan qoladi. Bu orada Zuckerberg Sean Parker va Peter Thiel bilan tanishadi, ular Facebookka oʻz investiyalarini kiritishadi.

2013-yilning 10-martida Eduardo Saverin Forbes jurnalining "Eng yosh milliarderlar oʻntaligi" roʻyxatiga kiritiladi. Roʻyxatda u 2.2 milliard dollar sarmoya bilan 5-oʻrinni egallaydi.

## Hayoti tasvirlarda
2010-yilda yaratilgan «Ijtimoiy tarmoq» filmida Saverinning Mark Zuckerberg bilan aloqalaridan tortib, to Saverin va Tsukerberg raqobatigacha tasvirlangan. Saverin rolini aktyor Andrew Harfield ijro etgan.

## Manbalar

## Havolalar
* Eduardo Saverinning Facebookdagi haqiqiy sahifasi
* Where In The World Is Eduardo Saverin? 
* Первая краткая биография в Рунете (от создателя what-life.com)
Yesil (shahar)

**Yesil** — (qoz. Есіл, ەسىل) Akmola viloyati Yesil tumanining maʼmuriy markazi, shahar, temir yoʻl stansiyasi. Viloyat markazi sanalmish Koʻkchatov shahridan janubi-gʻarbga tomon 335 km uzoqlikda joylashgan. Aholisi 11,1 ming kishi (2012). 

## Tarixi
Poydevori Akmola — Qarataldi temir yoʻlini barpo etsishga bogʻliq 1939-yili qurildi. 1955-yili Yesil tumanining tashkil topishi bilan avvalgi Yesil kenti tuman markaziga, 1963-yili shaharga aylandi. 

## Sanoati
Yesilda temir-beton buyumlar zavodi, qurilish, avtomabil mahkamalari, neft bazasi, pivo zavodi, elevator va boshqalar faoliyat yurtimoqda.

## Ijtimoiy soha
Shaharda bosmaxona, bolalar bogʻchasi, 2 maktab, texnik litsey, musiqa maktabi, Orqaliq tibbiyot uchilishining filiali, madaniyat uyi, klub, kinoteatr, kutubxona, stadion, kasalxona, shifoxona, dorіxona, sanitar-epidemiologik stansiya, mehmonxona bor. Shahar aholisi Koʻkchatov, Astana, Qoʻstanoy, Orqaliq shaharlari bilan temir yoʻl va avtomobil yoʻllari orqali bogʻlanadi

## Manbalar
Yesil

**Yesil** quyidagilardan birini anglatadi:

* Yesil (tuman, Shimoliy Qozogʻiston viloyati) — Qozogʻiston Respublikasi Shimoliy Qozogʻiston viloyatidagi tuman.
* Yesil (shahar) — Qozogʻiston Respublikasi Oqmoʻla viloyatidagi shahar.
* Yesil (tuman) — Qozogʻiston Respublikasi Oqmoʻla viloyatidagi tuman.
* Ishim (qoz. *Yesil*) — Qozogʻiston Respublikasi va Rossiyadagi daryo.
FIFA 2006 Jahon chempionati jamoalar tarkiblari

Bu maqolada Futbol boʻyicha jahon chempionati 2006 qatnashuvchilar federatsiya mamlakat tarkiblari ariza topshirishgan. Ariza uchun oxirgi muddat 2006-yil, 15-may kuniga belgilangan. Agarda 9-iyun chempionat boshlangan kunigacha tarkibdagi biron-bir oʻyinchi jarohat olsa, uni birinchi oʻyingacha 24 soat ichida almashtirish kerak.

## A guruh
### Olmoniya
Bosh murabbiy:  Jürgen Klinsmann

### Kosta-Rika
**Bosh murabbiy**: Aleshandre Borjis Gimarayns

### Polsha
**Bosh murabbiy**: Pavel Yanas

### Ekvador
**Bosh murabbiy**: Luis Fyernando Suares

## B guruh
### Angliya
**Bosh murabbiy**: Sven-Yoran Eriksson

### Paragvay
**Bosh murabbiy**: Anibal Ruis

### Trinidad va Tobago
**Bosh murabbiy**: Lyeo Byenxakker

### Shvetsiya
**Bosh murabbiy**: Lars Lagerbek

## C guruh
### 

### Kot-D’Ivuar
**Bosh murabbiy**: Anri Mishel

### Gollandiya
**Bosh murabbiy**:  Marko van Basten

### Serbiya va Chernogoriya
**Bosh murabbiy**:  Iliya Pyetkovich

## D guruh
### Angola
**Bosh murabbiy**: Luish Oliveyra Gonsalvesh

### Eron
**Bosh murabbiy**: Branko Ivankovich

### Meksika
**Bosh murabbiy**: Рикардо Лавольпе

### Portugaliya
**Bosh murabbiy**: Luis Fyelipe Skolari

## Gruppa E
### Gana
**Bosh murabbiy**: Ratomir Duykovich

### Italiya
**Bosh murabbiy**:  Marchello Lippi

### AQSh
**Bosh murabbiy**: Bryus Arena

### Chexiya
**Bosh murabbiy**: Карел Брюкнер

## F guruh
### Avstraliya
**Bosh murabbiy**:  Gus Xiddink

### Braziliya
**Bosh murabbiy**: Karlos Alberto Parreyra

### Xorvatiya
**Bosh murabbiy**: Zlatko Kranchar

### Yaponiya
**Bosh murabbiy**: Зико

## G guruh
### Togo
**Bosh murabbiy**: Otto Pficter

### Fransiya
**Bosh murabbiy**:  Raymon Domenek

### Shvetsariya
**Bosh murabbiy**: Yakob Kun

### Janubiy Koreya
**Bosh murabbiy**:  Dik Advokat

## H guruh
### Ispaniya
**Bosh murabbiy**: Луис Арагонес

### Saudiya Arabistoni
**Bosh murabbiy**: Маркос Пакета

### Tunis
**Bosh murabbiy**: Roje Lyemerr

### Ukraina
**Bosh murabbiy**:  Oleg Bloxin

## Liga boʻyicha taqsimlash
: *[[2006|2006-yilning]], [[23-may|23-mayida]]*

Italiya milliy terma jamoasi hamda Saudiya Arabistoni milliy terma jamoasi toʻliq tarkib oʻyinchilari oʻz ichki chempionati ishtirok etishadi. Kot-D’Ivuar milliy terma jamoasida esa aksincha ularning hamma oʻyinchilari xorij klublarida ishtirok etishadi. Turkiya va Shotlandiya milliy terma jamoalari qanchalik harakat qilishmasin lekin jahon chempionati yoʻllanmasini qoʻlga kirita olishmadi, chunki ularning ichki chempionatida 12 va 10 klublarni tashkil etadi. Nyesmotrya na to, chto Tursiya i Shotlandiya na chempionat ne popali, ix liga predstavlena 12 i 10 igrokami sootvetstvenno. Jahon chempionatiga hamma boʻlib 48 chempionatlardan oʻyinchilar yigʻilgan.

## Eslatma

## Manbalar
* Jahon chempionati—2006
* Tarkiblar va jamoalar haqida boshqa maʼlumotlar
Golni avtomatik aniqlash tizimi

**Golni avtomatik aniqlash usuli** (ing: *Goal-line technology — GLT*) texnologiya yordamida golni aniqlashda hakamga yordam beradi. Futbol oʻyinlarida baʼzida toʻp darvoza chizigʻini toʻla kesib oʻtadi, ammo, hakam noaniq nuqtada turgan vaziyatda hamda ushbu golni aniqlay olmasa, texnologiyaga murojaat qiladi va kompyuter orqali kuzatib turgan yordamchi assistentlar gol boʻlgani yoki boʻlmaganligi haqida hakamga zudlik bilan ushbu texnologiya yordamida aniqlab yetkazadi va hakam soʻnggi yakuniy qarorni chiqaradi.

## Manbalar

## Havolalar
* example.com
Qargʻali (tuman)

**Qargʻali tumani** — Oqtoʻba viloyatining shimoliy qismidagi maʼmuriy hudud. Yer maydoni 5,0 ming km2. Aholisi 16,7 ming kishi, oʻrtacha zichligi 1&nbsp;km2-ga 3,3 kishidan toʻgʻri keladi (2010). Tuman markazi — Badamsha qishlogʻi.

## Tarix
1966-yil *Lenin tumani* degan nom tashkil topdi. 1997-yil 17-iyunda Qozogʻiston Respublikasi Prezidenti farmoniga binoan Lenin tumanining nomi, Qargʻali tumani deb oʻzgartirildi.

## Manbalar
Qoʻbda (tuman)

**Qoʻbda tumani** — Oqtoʻba viloyatining shimoli-gʻarbiy qismidagi maʼmuriy hudud. Yer maydoni 14 ming km2. Aholisi 19,3 ming kishi, oʻrtacha zichligi 1&nbsp;km2-ga 1,4 kishidan toʻgʻri keladi (2010). Tuman markazi — Qoʻbda qishlogʻi.

## Tarix
Qoʻbda tumani 1929-yil tashkil topgan.

## Aholi punktlari
Akrab, Alpisbay, Begali, Janatalap (Astraxanovka), Jarsay, Jarsay aul (Alekseevka), Jirenkopa, Kalinovka, Kok uy, Kursay (Mixaylovka), Kiziljar (Krasnoyarskiy), Qoʻbda (sobiq — Novoalekseevka), Otek (Cherkasskiy), Bestau (Pyatigorka), Saribulak, Taldisay, Terisakkan (Uspenovka), Xabalovka

## Manbalar
Martuk (tuman)

**Martuk tumani** — Oqtoʻba viloyatining shimoliy qismidagi maʼmuriy hudud. Yer maydoni 6,6 ming km2. Aholisi  kishi, oʻrtacha zichligi 1&nbsp;km2-ga 4,5 kishidan toʻgʻri keladi (2013). Tuman markazi — Martuk qishlogʻi.

## Tarix
Martuk tumani 1935-yilda tashkil topdi.

## Geografiyasi
Olgʻa tumanining hududi tekisliklardan iborat. Eng baland choʻqqisi shimoli-sharqida (balandligi 414 m). Tuman hududi orqali Orenburg — Toshkent temir yoʻli, Oqtoʻba — Martuk, Oʻyil — Martuk avtomabil yoʻllari oʻtadi.

## Aholi punktlari
Andreevka, Bayturasay, Verenka, Kurayli(Voznesenovka), Jaysan, Kazan (Kazanka), Karatausay, Karatogay, Kobeley (Dmitrievskoe), Komintern, Martuk, Baynasay (Novomixaylovka), Pervomayka, Pokrovka, Poltavka, Rodnikovka, Ribakovka, Stepanovka, Studencheskoe, Xlebodarovka, Xozretovka, Miyalikol (Shevchenko)

## Iqlimi
Iqlimi ochiq kontinental, qishi ancha sovuq, yozi issiq. Yanvar oyining oʻrtacha yillik harorati –15 — 17 °С, iyul oyining yillik oʻrtacha harorati 21 — 23°С. Yogʻingarchilikning oʻrtacha yillik miqdori 220 – 250&nbsp;mm.

## Ijtimoiy soha
Tumanda 31 oʻrta maktab, 1 ta kasbiy-texnik maktab, madaniyat uyi va 16 klub bor. Tibbiyot sohasidan tuman kasalxonasi va shifoxonasi, 12 feld-akusherlik punkt, 4 oilaviy-shifokorlik ambulatoriya faoliyat yuritmoqda.

## Manbalar
Mugʻaljar (tuman)

**Mugʻaljar tumani** — Aqtoʻbe viloyatining markaziy qismidagi maʼmuriy hudud. Yer maydoni 29,5 ming km2. Aholisi  kishi, oʻrtacha zichligi 1&nbsp;km2-ga 2,1 kishidan toʻgʻri keladi (2013). Tuman markazi — Qandiagʻash shahri.

## Tarixi
1921-yili Aqtoʻbe guberniyasi tarkiba **Temir tumani** tashkil topdi. 1967-yilda **Oktyabr tumani** deb nomi oʻzgartirildi. 1997-yil 17-iyunda Qozogʻiston Respublikasi Prezidentining farmoniga binoan, Oktyabr tumani *Mugʻaljar tumani* deb nomi almashtirildi.

## Aholi punktlari
Akkemer, Altindi (Yubileyniy), Ashisay, Jem, Jurin, Qandiagʻash, Mixaylovka, Pokrovka, Taldisay, Altindi, Jagabulak, Kumsay, Mugaljarskoe, Novaya baza, Novogodnee, Rodniki, Emba.

## Tibbiyot
Tumanda 3 ta kasalxona, 1 shifoxona, 13 qishloq shifokorlik ambulatoriya va 24 ta tibbiy punkt aholiga xizmat qilmoqda.

## Manbalar
Irgʻiz (tuman)

**Irgʻiz tumani** — Oqtoʻba viloyatining sharqiy qismidagi maʼmuriy hudud. Yer maydoni 41,5 ming km2. Aholisi  kishi, oʻrtacha zichligi 1&nbsp;km2-ga 1 kishidan toʻgʻri keladi (2013). Tuman markazi — Irgʻiz qishlogʻi.

## Aholi punktlari
Belsher, Joysonboy, Janaqurilis, Irgʻiz, Qolalikoʻl, Qoliboy, Qorakoʻl, Kirovo, Komintern, Quyilis, Qoʻmtoʻgʻay, Qurilis, Qizil partizan, Mamir, Nura, Telman, Shenbertal.

## Manbalar
Qir-Yoʻl (Suzoq tumani)

**Qir-Yoʻl** () — Qirgʻiziston Respublikasining  Jalolobod viloyati Suzoq tumaniga qarashli qishloq.   Suzoq ovul okrugi tarkibiga kiradi.

## Aholisi

Aholisi - 530 kishi.

## Manbalar
2014

**2014-yil** (**[[Rim raqamlari|MMXIV]]**) — chorshanba kunidan boshlangan oddiy yil. 3-ming yillik va 21-asrning 14-yili, 2010-yillarning esa 5-yilidir. Oʻzbekistonda 2014-yil *Sogʻlom bola yili* deb nomlandi.

## Voqealar
### Yanvar
* 1-yanvar — Latviya rasman Yevropa Ittifoqining aʼzosiga aylandi.

## Vafot etgan
:*[[:Turkum:2014-yilda vafot etganlar|Toʻliq roʻyxat]]*
* 4-yanvar — Ahmad Aʼzam, oʻzbek yozuvchisi va jurnalisti.
* 5-yanvar — Eysebio (1942-2014), portugaliyalik mashhur futbolchi.

## Manbalar
BIOS

**BIOS** (inglizcha: ***basic input/output system*** — "asosiy kiritish va chiqarish tizimi") — bu kompyuterning mikroprotsessori tomonidan kompyuter sistemasini ishga tushurish uchun foydalaniladigan dastur. BIOS shuningdek operatsion sistema va kopyuterga biriktirilgan qattiq disk, videokarta, klaviatura, sichqoncha, printer va shunga o'xshash qurilmalar orasida ma'lumotlar almashinuvini ta'minlaydi. 

**BIOS tarixi:**

BIOS so'zi birinchi marta 1975-yilda Amerikalik kompyuter tadqiqotchisi Gary Kildall tomonidan ishlatilgan. BIOS 1981-yilda IBM kompaniyasining birinchi shaxsiy kompyuteriga kiritilgan va kelgusi yillarda boshqa shaxsiy kompyuterlarda mashhurlikka erishdi, bir muncha vaqt kompyuterlarning ajralmas qismiga aylandi. Biroq, BIOSning ommaviyligi yangi texnologiya ya'ni UEFIdan keyin pasaydi. Intel 2017-yilda eski BIOS tizimlarini qo'llab quvvatlashni 2020-yilgacha uzaytirib, ularni UEFI bilan almashtirishni e'lon qildi.

**BIOSdan foydalanish:**

BIOSning asosiy vazifasi operatsion tizim va qurilmalar o'rtasida ma'lumotlar almashinishni yo'lga qo'yishdir. Nazariy jihatdan BIOS mikroprotsessor va kiritish/chiqarish qurilmalari ma'lumotlarini va ma'lumotlar oqimini boshqaradi. Ba'zi hollarda BIOS  qurilmalardan xotiraga ma'lumotlar oqimini bevosita yo'naltira oladi. Chunki videokarta va shunga o'xshash qurilmalar samaradorlikni oshirish uchun katta miqdorda ma'lumotlar oqimini talab qiladi.

## Yana qarang
* PZU obrazi
* coreboot
* Open Firmware
* Extensible Firmware Interface (**UEFI**, BIOS davomchisi)

## Havolalar
* [ftp://download.intel.com/support/motherboards/desktop/sb/biosglossarybymenu_v05.pdf Intel BIOS moslamalari yoʻriqnomasi — menu boʻyicha]
* [ftp://download.intel.com/support/motherboards/desktop/sb/biosglossaryalpha_v05.pdf Intel BIOS moslamalari yoʻriqnomasi — alfavit tartibida]
* Buzilgan BIOSni tiklashga bagʻishlangan Intel qoʻllab-quvvatlash xizmati videoqoʻllanmasi
* Intel serverlarida BIOSni tiklashga bagʻishlangan videorolik
* Instructions for Recovery BIOS update

## Manbalar
https://www.techtarget.com/whatis/definition/BIOS-basic-input-output-system
Temir (tuman)

**Temir tumani** — Oqtoʻbe viloyatining gʻarbiy qismidagi maʼmuriy hudud. Yer maydoni 12,6 ming km2. Tuman 1972-yili tashkil topgan. Aholisi  kishi, oʻrtacha zichligi 1&nbsp;km2-ga 3 kishidan toʻgʻri keladi (2013). Tuman markazi — Shubarquduq qishlogʻi.

## Geografiyasi
Temir tumani Mugʻaljar togʻining janubi-gʻarbida joylashgan. Eng baland choʻqqisi 355 m (Badamsha qishlogʻining atrofida). janubi-gʻarbiy qismi tekisliklar iborat. Foydali qazilmalaridan: neft, tosh koʻmir, qurulish materiallari bor. Ularning ayrimlari qazib olinadi.

### Iqlimi
Iqlimi keskin kontinental, qishi ancha sovuq, yozi issiq va qurgʻoq. Yanvar oyining oʻrtacha yillik harorati –15 – 17 °С, iyul oyining yillik oʻrtacha harorati 22 – 24°С. Yogʻingarchilikning oʻrtacha yillik miqdori 200 – 250&nbsp;mm.

## Aholi punktlari
Oltiqorasuv, Shigʻirli (Borodinovka), Jombil (Leninskoe), Birlik (Rojdestvenskoe), Kenkiyak, Qoʻpa, Qumquduq, Neftyanik, Oqsoy (Perelyubovka), Taskopa, Temir, Shubarquduq, Shubarshi.

## Ijtimoiy soha
Tumanda 32 ta maktab, 2 ta madaniyat uyi, 14 kutubxona aholiga xizmat qilmoqda. Tibbiyot sohasida 3 ta kasalxona, tuman kasalxonasi, sanepidstansiya, 17 feld.-akusherlik punkt aholi uchun xizmatda.

## Sanoati
Sanoatida tuman hududi bir nechta yirik korxonalari bor. Ularning yiriklari: „Qaraqamis“, „Stroyuniversal“ MChJ, „Koʻlik“ AJ, „Aliya joʻldari“, „Shans-1“, „Manas“, „Ayqap“, „Sagor“, „Tasqudiq“, „Oqtoʻbemunaygaz“, Kenjiluenergiya", „Toʻlgʻanay“ MChJ-lari va boshqalari faoliyat yuritmoqda.

## Manbalar
Dustin Moskovitz

**Dastin Moskovitz** (ingl. Dustin Moskovitz; 1984-yili 22-mayda, Vashingtonda AQSHda tugʻilgan) — amerikalik tadbirkor, shuningdek, Peter Thiel, Sean Parker, Mark Zuckerberg, Eduardo Saverin va Chris Hughes bilan bir qatorda dunyodagi eng mashhur ijtimoiy tarmoqlardan biri Facebook asoschisidir. Kompaniyada 7.6 % sarmoyaga egalik qiladi.

Uning boyligi 3 milliard dollar deya baholangan , bu boyligi bilan uni Forbes jurnali 2010-yilda jahonning eng yosh milliarderi deb eʼlon qilgan.
2013-yilning 10-martida Forbes jurnali tuzib chiqqan "Eng yosh milliarderlar oʻntaligi" roʻyxatida u 3.8 milliard dollar sarmoya bilan 1-oʻrinni egalladi.

## Manbalar
Gavhari Musiqiy

## Gavhariy musiqiy
Gavhari Musiqiy 

**Gavhari musiqiy** – 2005 yilida professor Dr. M. Xoqon Gavhar rahbarligida tuzilgan. Bu musiqiy guruh, 17-asr anʼanaviy turk klassik musiqasini ijro etish maqsadida qurilgan. Gavhari musiqiy guruhida qoʻllangan cholgʻu asboblar: *santur, shahrud, rubob, nay, tanbur, mazhar, kudum, bandir*…
Guruh aʼzolari Ege Universiteti Davlat Turk Musiqasi Konservatoriyasida faoliyat koʻrsatishadi.

## Guruh aʼzolari

* **[http://www.turkishmusichouse.com/user/images/news4.jpg SHAHRUD] :** professor Dr. M. Xoqon Gavhar
* **[https://tr.wikipedia.org/wiki/Ney NAY]:** Koshif Temiroʻz
* **[https://tr.wikipedia.org/wiki/Tambur TANBUR]:** Somi Buyukoʻztekir
* **[https://tr.wikipedia.org/wiki/Santur SANTUR]:** Ergun Qoratogʻ
* **[https://tr.wikipedia.org/wiki/Rebap RUBOB]:** Mahmad Yolgʻin Mazhar
* **[https://tr.wikipedia.org/wiki/Bendir BANDIR]:** Tufon Guldosh
* **[https://tr.wikipedia.org/wiki/Kud%C3%BCm KUDUM]:** Sarqon Chalik
* **XONANDA:** Tolgʻa Merich
## Manbalar

## Havolalar
Nancy Reagan

**Nancy Frances Davis** (6-iyul, 1921 – 6-mart, 2016) Amerika Qoʻshma Shtatlarining hozirgi Birinchi Xonimi, AQSh Prezidenti Ronald Reaganning rafiqasidir. U bu mansabdagi ilk afroamerikalik ayoldir.

Reygan Nyu-York shahrida tug'ilgan. Ota-onasi ajrashgandan so'ng, u Merilendda olti yil xolasi va amakisi bilan yashadi. 1929 yilda onasi qayta turmush qurganida, u Chikagoga ko'chib o'tdi va keyinchalik onasining ikkinchi eri tomonidan asrab olindi. Nensi Devis sifatida u 1940-1950 yillarda Gollivud aktrisasi bo'lib,  keyingi ovoz siz eshitasiz..., Tundan tonggacha va Donovanning miyasi kabi filmlarda rol o'ynagan. 1952 yilda u ekran aktyorlari gildiyasining prezidenti boʻlgan Ronald Reyganga turmushga chiqdi. Uning Jeyn Vayman bilan avvalgi turmushidan ikki farzandi bor edi va u va Nensi birga ikkita farzand ko'rishgan. Nensi Reygan 1967 yildan 1975 yilgacha eri gubernator boʻlganida Kaliforniyaning birinchi xonimi boʻlgan va u Foster bobo va buvilar dasturi bilan ishlay boshlagan.
## Manbalar
Amaliy evolutsiya

**Amaliy evolutsiya** – evolutsiya nazariyasining amalda ishlatilishiga aytiladi. Evolutsion biologiya, xususan organizmlarning qanday tanlanishini oʻrganish qator amaliy ishlarda tadbiq etiladi. Zamonaviy biologiyada evolutsion yondashish ekologiya va hayot tarixini, uning oʻzgarishini tushunish uchun muhimdir.

## Sunʼiy tanlash
Evolutsiyaning katta texnologik tadbigʻi sunʼiy tanlashdir. Odamlar minglab yillar davomidagi oʻsimlik va hayvonlarni xonakilashtirish jarayonida sunʼiy tanlashni qoʻllab kelishgan. Bugunda bunday tanlash genetik muhandislikning muhim qismiga aylanib, molekular biologiyada tayinli genlar, masalan antibiotiklarga chidamlilik genlari DNKni oʻzgartirishda ishladilmoqda. Boshqariladigan evolutsiya yordamida yangi enzim yoki antitelolar kabi kerakli oqsillar qator mutatsiya va tanlash orqali shakllantirilmoqda.

## Tibbiyot
Antibiotiklarga chidamlilik patogen genomdagi har 108 xromosoma replikatsiyasidagi 1 mutatsiya natijasida kelib chiqishi mumkin. Patogenga qarshi antibiotik taʼsiri tabiiy bosim kabi ishlaydi; faqat shu antibiotikka chidamli mutatsiyasi bor bakteriyalargina koʻpayadi. Ular bu xossani avlodlariga oʻtkazib, natijada antibiotikka chidamli butunboshli koloniya vujudga keladi.

Organizm evolutsiyasi davomida sodir boʻlgan oʻzgarishlarni tushunish tana qismlarini qurishda kerakli va genetik kasalliklarga masʼul genlarni topishda yordam qiladi. Masalan, Meksika tetrasi turi baliqlar gʻorlardagi suv havzalarida yashab, doimiy qorongʻulikda kechgan evolutsiya tufayli koʻrish qobiliyatini yoʻqotgan. Bu koʻr baliq turli populatsiyalarini chatishtirish natijasida koʻzi koʻradigan baliqlar ham tugʻildi, chunki turli gʻorlarda yashagan turli populatsiyalar turlicha evolutsiyalanib, mutatsiyalari bir xil emas edi; chatishtirish natijasida mutatsiyalar xilma-xilligi va ehtimolligi keskin oshib, koʻra oladigan baliqlar tugʻildi. Bu tajriba koʻrish va pigmentatsiyaga masʼul kristallin va Mc1r genlarini aniqlashga yordam berdi.

## Manbalar

## Havolalar
* How does evolution impact my life? , Kaliforniya universiteti, Berkli
* Practical uses of evolution, talk.origins
Renat Sobirov

**Renat Sobirov** — oʻzbekistonlik sobiq qoʻshiqchi, bastakor, multiinstrumentalist, aranjirovkachi va ovoz rejissori. Kelajak Records Pro studiyasi hamda oʻzi asos solgan Gamma Records ovoz yozish studiyasini boshqargan. 2021-yil musiqachilik faoliyatini toʻxtatib, AQShga oilasi bilan koʻchib ketgan.

Sobirov 2005-yil taniqli oʻzbek qoʻshiqchisi Tohir Sodiqovga shogirdlikka tushgan va uning studiyasida aranjirovka va ovoz yozish ishlarida qatnashgan. Oʻz faoliyati davomida Sobirov DJ Piligrim va Ulugʻbek Rahmatullayev kabi qoʻshiqchilarning ovoz yozish loyihalarida ham qatnashgan.

Sobirov bastakorlik va qoʻshiqchilik bilan ham shugʻullangan. Karyerasi davomida bir necha singl va bir albom – „Yomgʻirlar“ (2019) albomini chiqargan. Sobirov turli musiqa asboblarini mahorat bilan chaladi.

## Hayoti
Renat Sobirov 1986-yil Xorazm viloyatida joylashgan Gurlan tumanining markazi boʻlimsh Gurlan shaharchasida tugʻilgan. 1997-yil Urganch shahriga koʻchib borgan. 2004-yil Urganchdagi 1-sonli oʻrta maktabni tamomlagan. 2005—2009-yillar orasida Toshkent davlat iqtisodiyot universitetida sirtqi boʻlimda iqtisod sohasida tahsil olgan.

## Ijodi

Renat Sobirov 1996-yildan beri musiqa bilan shugʻullanib keladi. U 2005-yil taniqli oʻzbek qoʻshiqchisi Tohir Sodiqovga shogirdlikka tushgan. Sobirov Sodiqov studiyasida aranjirovka va ovoz yozish ishlarida qatnashgan. Oʻz faoliyati davomida DJ Piligrim va Ulugʻbek Rahmatullayev kabi qoʻshiqchilarning ovoz yozish loyihalarida ham qatnashgan. „Bolalar“ guruhi „Yalla“ guruhi bilan Dubayda oʻtkazgan konsertda ham qatnashgan.

Sobirov bastakorlik va qoʻshiqchilik bilan ham shugʻullanadi. Shu kungacha bir necha singl chiqargan. U akustik gitara, bas gitara, dovul, elektrogitara va sintezator kabi koʻpgina asbobni mahorat bilan chaladi. Sobirov Tohir Sodiqov va „Bolalar“ guruhining barcha qoʻshiqlarini ijro eta oladi.

Sobirov2021-yilga qadar Toshkentda Kelajak Recrods Pro studiyasiga rahbarlik qilgan. Bundan avval oʻzi asos solgan Gamma Records ovoz yozish studiyasini boshqargan. 2014-yil Tohir Sodiqov Renat Sobirov yozgan „Adashdim“ deb nomlangan qoʻshiqni ijro etgan. 2018-yilda esa ikki qoʻshiqchining „Yomgʻirlar“ ashulasi eʼlon qilindi. 2019-yil Sobirovning ilk albomi – „Yomgʻirlar“ eʼlon qilindi. 2021-yil Sobirov faoliyatini toʻxtatib, AQShga koʻchib ketgan.

## Diskografiyasi
### Albomlari
* „Yomgʻirlar“ (2019)

### Singllari

### Kliplari

## Manbalar

## Havolalar

* YouTube kanali
*Instagram
Flavor Flav

**William Jonathan Drayton, Jr.** (talaffuzi: 1959-yili Roseveltda tugʻilgan) amerikalik aktyor, komik va musiqachidir.
Oyijon (albom)

**„Oyijon“** — oʻzbek qoʻshiqchisi Rayhonning 2013-yil chiqqan oʻn ikkinchi albomi. Albomga quyidagi qoʻshiqlar kiritilgan:

# Мама
# Yuragimdasan
# Qani
# Samodan
# Знай
# Unutaman
# Aldangan yurak
# Doʻst
# Men boʻlay
# Sogʻinchim
# Тебя искала
# Oyijon

## Havolalar
* „Oyijon“ haqida maʼlumot
Oʻzbekiston 2014-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlarida

}
XXII qishki Olimpiada oʻyinlarida uch nafar Oʻzbekistonlik sportchilar, Misha Ge (figurali uchish, yakkalik) hamda togʻ changʻichilarimiz Artem Voronov va Kseniya Grigorevalar Olimpiada oʻyinlari yoʻllanmalarini qoʻlga kiritishgan.

7-23- fevral kunlari Rossiyaning Sochi shahrida XXII qishki Olimpiada oʻyinlarida Oʻzbekistondan 3 nafar sportchi qatnashadi. Yana ikki sportchi XXI qishki Paralimpiya oʻyinlarda Oʻzbekiston vakili boʻladi.

Togʻ changʻichi Ramil Giyazov va snoubordist Evgeniy Slepov paralimpiyachilar oʻyinlarda qatnashadilar.

Oʻzbekiston sharafini himoya qilgan Misha Ge figurali uchish musobaqalarida 17 natijani qayd etdi. Togʻ changʻichilarimiz Kseniya Grigoreva gigant-slalomda 64-oʻrinni, slalomda esa birinchi urinishda 54 natijani qayd etdi. Artem Voronov esa gigant-slalomda 67-oʻrinni, slalomda esa 39-oʻrinni band etdi.
## Figurali uchish
* Misha Ge  (figurali uchish, yakkalik)

## Togʻ changʻisi
* Artem Voronov
* Kseniya Grigoreva
;Erkaklar

; Ayollar

## Manbalar
James Avery

**James LaRue Avery** —  1945-yil Suffolkda tugʻilgan. Amerikalik aktyor, komediyachi.

## Manbalar

## Havolalar
*
Samsung Galaxy S4

**Samsung Galaxy S4** — Android 4.2 tizimida ishlaydigan smartfon
## Galaxy S IV
Galaxy S IV – Samsung kompaniyasining yangi kashfiyoti omma e’tiboriga taqdim etildi. Ammo bu kutilganidek syurprizga aylanmad. Takrorlaymiz – hech qanday hayratga soladigan syurpriz kuzatilmadi, hamma detallar avvaldan ma’lum edi. Ammo protsessor ustida ancha ter to‘kilgani ko‘rinib turibdi. Sakkiz yadroli protsessorlar faqat AQShdan tashqaridagi modellargagina o‘rnatiladi. Amerikaning o‘zida ishlab chiqarilayotgan modellar uchun esa Qualcomm dan To‘rt yadroli protsessorlar o‘rnatilishi ko‘zda tutilgan.
Barchaning qiziqishiga sazovor bo‘lgan korpus esa plastik va polikarbonatdan tayyorlangan. Uning dizayni HTC One ning metall qoplamasi bilan solishtirganda ancha muhokamalarga sabab bo‘lmoqda, ammo uning vaznini xisobga olganda qarorni oqlash mumkin. Ekran – 5 dyuym, Full HD, pikselning zichligi esa – dyuymiga 441 nuqtani tashkil etadi. Bu jihatdan Galaksi to‘rt HTC va Sonyning yangi flagmanlaridan bir oz ortda qolmoqda. Ammo mikroskop bilan qurollanmay turib bu farqni anglash oson emas. Telefon xotirasi standart bo‘yicha – ikki gigabayt, ammo uning 16, 32 va 64 gigabayt qo‘shimcha xotirali variantlari ham ishlab chiqariladi. Asosiy, orqa kamera 13 megapiksel aniqlikka ega. Videokonferensiya va avtoportret uchun mo‘ljallangan qo‘shimcha kamera esa 2 megapiksel aniqlik bera oladi. Ammo bu bilan uning foydalanish imkoniyatlari cheklanib qolmaydi. Galaxy S IV da foydalanuvchining ko‘z qarashini nazorat qiluvchi bir necha texnologiyalar birlashtirilgan. Ulardan biri — Smart Scroll – unga ko‘ra siz ekranga qo‘l tekkizmay, уni ko‘z qarashingiz bilan boshqarishingiz mumkin. Ikkinchi mo‘jizaviy texnologiya esa - Smart Pause – bu ko‘rilayotgan videodan nigohingizni olishingiz bilan avtomatik tarzda pauzaning ishlab ketishi. Ammo tekshiruvchilar, bu aqlli pauza har doim ham ish bermasligini ta’kidlashmoqda. Bu yangi apparatning rastalardan joy olishini yana bir oydan ko‘proq vaqt kutishimizga to‘g‘ri keladi. Uning narxi boshqa raqobatchilarning o‘xshash modellari narxiga ko‘ra belgilanadi. Galaxy ning to‘rtinchi avlodini ko‘p bo‘lmasada, bir necha bor ko‘zdan kechirganlarning fikricha, uning yutug‘i avvalgi modelga nisbatan baland bo‘lishi kutilmayapti. Bunga sabab, uning ba’zi qiziqarli fishkalarini hisobga olmasa, ko‘rinishi, o‘lchami va ekranning faoliyati, tuzilishi jixatidan raqobatchi kompaniyalarning smartfonlaridan uncha katta farq qilmaydi. Ammo aynan fishkalar aytish joizki, keragidan ham ortiqroq.

## Manbalar
Torf sanoati

**Torf [[sanoat]]i** - torf qazib olish, uni qayta ishlash va iste`molchiga yetkazib berishdan iborat. Torf o`simliklarni chala parchalanishi natijasida botqoqlarda kislorod miqdori kam bo`lgan sharoitda hosil bo`ladigan tog` jinsi. Tabiiy holda juda katta namlikka ega (88—94 foiz). Torf konlari asosan tekisliklarda ko`proq   tarqalgan. Torf yoqilg`i maqsadlarida, qishloq xo`jaligida, qurilish materiali sifatida ishlatiladi. Kelajakda kimyo sanoatida xom ashyo sifatida ishlatish ko`zda tutilmoqda.

Jahondagi torf konlari zaxiralarining 2/3 qismi Rossiyaga to`g`ri keladi (138 mlrd tonna quruq torf) va asosan igna bargli o`rmonlar xududida tarqalgan. Torf konlari zaxirasining qolgan 1/3 qismi Skandinaviya davlatlariga, Polsha, Germaniya, Irlandiya, Kanada, Indoneziya, Estoniya, Yangi Zelandiya va boshqa davlatlarga to`gri keladi.
Torfning issiqlik berish koeffisienti 3000—4000 kaloriya. Agar torfni koksga aylantirilsa, yoki undan briketlar tayyorlansa, yoqilg`ining sifati oshadi. Uni gazga aylantirish ham mumkin. Torfdan olinadigan gaz sanoatning metallurgiya, mashinasozlik, oynasozlik va boshqa tarmoqlarida ishlatiladi. Bir tonna torfdan olingan gaz 220&nbsp;kg neftga tengdir
Yonuvchi slanets sanoati

**Yonuvchi slanets sanoati** – ushbu sanoat slanetslarni qazib olish va ularni qayta ishlash tarmoqdaridan iborat. Slanetslar tarkibida 60—70 foiz organik moddalar boʻlgan gilli yoki oxaktoshli togʻ jinslaridir. Tez oʻt oladi va tutab yonadi. Yonuvchi slanetslar tarkibida juda koʻp uchuvchan moddalar bor. Bu jixatdan ular qoʻngʻir koʻmir va xatto torfdan ustunlik qiladi. Shu sababdan ular gazlashtirish va kimyo sanoatida foydalanish uchun qoʻlaydir. Slanetslardan zavod sharoitida xaydash yoʻli bilan olinadigan smola va smolasimon suv, och rangli motor yoqilgʻisi, surkov moylari, yogʻochni konservatsiya qilishda ishlatiladigan preparatlar, turli xil farmatsevtika maxsulotlari ishlab chiqarish uchun xom ashyo boʻlib hisoblanadi. Ularni quruq xaydash natijasida hosil qilinadigan slanets gazining issiqlik berish hususiyati 3800—4000 kaloriya boʻlib, undan yoqilgʻi sifatida foydalaniladi. Slanetslar yonishi natijasida hosil boʻladigan hoʻl qimmatli yopishtiruvchi modda boʻlib, undan sement, binokorlik gʻishti va issiqlik izolyatsiyasi materiallari ishlab chiqarishda foydalaniladi. Yonuvchi slanetslarning yirik konlari Estoniya, Rossiya, Xitoy, AQSH, Kanada, Buyuk Britaniya, Avstraliya va Qozogʻistonda joylashgan. Estoniya slanets sanoati mazkur davlatni gaz bilan taʼminlaydi. Bundan tashqari, Estoniyada yonuvchi slanetslardan qattiq yoqilgʻi sifatida ham, undan suyuq yoqilgʻi va gaz ishlab chiqarishda ham foydalaniladi.
George Carlin

**George Denis Patrick Carlin** (; ; 12-may, 1937&nbsp;– 22-iyun, 2008) amerikalik qiziqchi, yozuvchi, ijtimoiy tanqidchi va aktyor boʻlgan. Komediya albomlari uchun beshta Grammy mukofoti olgan. Carlin oʻzining qora yumori, siyosat, ingliz tili, psixologiya, din va turli tabu mavzular haqidagi fikrlari bilan tanilgan. Carlin va uning "Yetti iflos soʻz" komik dasturi 1978-yili AQSh Oliy Sudida qarab chiqilayotgan *[[:en:F.C.C. v. Pacifica Foundation|F.C.C. v. Pacifica Foundation]]* ishida eʼtibor markaziga tushgan, unda 5-4 ovozlar nisbati bilan hukumatning ommaviy radioda soʻkish soʻzlarni senzuralash huquqi oʻz kuchida qoldirilgan edi. Bir gazetada Carlin "kontrmadaniyatchi qiziqchilar dekani" deb baholangan edi.

1977-yildan uning HBO uchun maxsus tomoshalari yozila boshlandi. 1980-yillar oxiridan boshlab Carlin chiqishlari zamonaviy Amerika jamiyatining ijtimoiy-madaniy tanqidiga bagʻishlandi. U Qoʻshma Shtatlardagi siyosiy masalalarni muhokama qilib, Amerika madaniyatining keragidan ortiqcha qismlarini satira qildi. 2004-yili Carlin Comedy Central kanalining eng buyuk qiziqchilar roʻyxatida Richard Pryor'dan keyin ikkinchi oʻringa qoʻyildi.

George Carlin 2008-yil 22-iyunda Santa Monica shahridagi kasalxonada yurak kasalligidan vafot etdi. 2008-yil 10-noyabrida Carlin'ga vafotidan keyin Amerika yumori uchun Mark Twain mukofoti berildi.

## Manbalar

## Havolalar
* 
*
Amaro Pargo

**Amaro Pargo**, toʻliq ismi **Amaro Rodríguez Felipe y Tejera Machado** (1678.5.3, San Cristóbal de La Laguna, Tenerife — 1747.10.4, San Cristóbal de La Laguna, Tenerife) — Ispan qaroqchisi. 

## Manbalar
* El corsario Amaro Pargo
Jerome David Salinger

**Jerome David Salinger** (; 1-yanvar, 1919, New York — 27-yanvar, 2010, Kornish, New Hampshire) — amerikalik yozuvchi. Uning eng mashhur asari *[[The Catcher in the Rye]]* („Javdarzordagi haloskor“).

Salinger Manhattanda oʻsgan, oʻrta sinflarda hikoyalar yoza boshlagan. Uning bir necha qisqa hikoyalari 1940-yillarning boshlarida nashr etilgan. Ular Whit Burnett asos solgan „Story“ jurnalida chop etilgan. Salinger Ikkinchi jahon urushida qatnashgan. 1948-yilda u, tanqidchilar tomonidan baland baholangan „A Perfect Day for Bananafish“ nomli asarini, The New Yorker jurnalida chop etadi. 1951-yilda Salinger „The Catcher in the Rye“ nomli romanini nashr etadi. Bu roman dabdabali muvaffaqiyatga ega boʻladi. Bu asar yosh avlodga katta taʼsir koʻrsatdi va haligacha eng koʻp oʻqiladigan asarlardan biri hisoblanadi. Asar yiliga 250 ming nusxada chop etiladi.

Muallifning „The Ocean Full of Bowling Balls“ nomli hikoyasi xech qayerda chop etilmagan. Ammo ushbu kitob Princeton universitetining kutubxonasida mavjud. Faqatgina universitet talabalari hikoyani oʻqish imkoniyatiga egadir. Salingerning vafotidan 50 yil oʻtgach, yaʼni 2060-yil 27-yanvar kuni „The Ocean Full of Bowling Balls“ ommabop nashr etiladi.

Salinger 27-yanvar 2010-yilda New Hampshiredagi uyida 91 yoshida vafot etdi.
## Manbalar

## Havolalar

* 
* The Reclusive Writer Inspired a Generation, *Baltimore Sun*, 29-yanvar, 2010
* JD Salinger&nbsp;— *Daily Telegraph* obituary
* Obituary: JD Salinger, BBC News, 28-yanvar, 2010
*
Olmazor tumani

**Olmazor tumani** (avvagli nomi *[[Sobir Rahimov]])* — Toshkentdagi maʼmuriy-hududiy birlik. 1970-yilda tashkil kilingan. Sobir Rahimov nomi bilan atalgan. 1980-yildan hozirgi chegarasida. T.ning shimoli-gʻarbida joylashgan. Shimoli-gʻarbda Toshkent viloyati Zangiota tumani, shimoliy va shimoli-sharqda Toshkent tumani, sharqda Yunusobod tumani, janubiy va janubi-gʻarbda Shayxontohur tumani bilan chegaradosh. Maydoni 3,4 ming ga, shu jumladan koʻkalamzor yerlari 1,01 ming ga. Aholisi 395 ming kishi (2023). Koʻchalar soni 290 ta. Asosiy magistrallari: Beruniy, Niyozov, Kichik halqa yoʻl, Forobiy, Ziyomov, Chimboy, Usta Shirin, Tansiqboyev, Hasanov, Oybek va Qorasaroy koʻchalari. 64 ta maxalla mavjud.

## Sanoat

Tuman hududida "Kolorfleks", "Imperial", "Osiyobatareya" qoʻshma korxonalari, 30 sanoat korxonasi, shu jumladan, "Toshkentmarmar" ishlab chiqarish. birlashmasi, "Mikond", agregat, tajribamexanika, ekskavator taʼmirlash, "Kompressor", "Oniks" va chinni zavodlari, "Toshkent mebel" ishlab chiqarish birlashmasi, "Tola" (pillakashlik) korxonasi, bosh kiyimlar fabrikasi, 10 avtotransport va 10 kurili sh tashkiloti faoliyat koʻrsatadi. Tumanda 19 ilmiy tadqiqot instituti, 4 loyihalash tashkiloti ("Oʻzgazloyiha", "Oʻzqishloqxoʻjalik loyiha", Xalq taʼlimi Vazirligining loyihakonstruktorlik byurosi, "Tash. ZNIIEP") mavjud.

## Taʼlim

Tumanda 3 ta oliy oʻquv yurti (Oʻzbekiston milliy universiteti, ToshDTU, 2Toshkent tibbiyot instituti), 1 litsey, 1 kasbxunar kolleji, 37 umumiy taʼlim maktabi, 1 sanʼat, 1 ta musiqa maktabi, 60 ta maktabgacha tarbiya muassasasi bor. 

## Tibbiyot

Tuman aholisiga 47 oilaviy poliklinika, 20 ta kasalxona, 1 ta ruhiy kasallar shifoxonosi mavjud.

## Madaniyat

8 madaniyat uyi va saroyi, 10 ta kutubxona, yosh tomoshabinlar teatri, tabiat muzeyi, "Oymomo" madaniyat va istirohat bogʻi, bir necha kichik dam olish maskanlari, mavjud. 

## Sport

Tuman xududida 5 ta stadion, 6 ta suzish havzasi, 57 sport zali, 10 ta tennis majmuasi xizmat koʻrsatadi. "Oʻzekspomarkaz" xalqaro koʻrgazmalar majmui, "Olimpiya" mexmonxonasi faoliyat koʻrsatadi. 

## Savdo

3 ta bozor, 110 oziq-ovqat va 51 sanoat mollari doʻkoni, 196 ta umumiy ovqatlanish korxonasi, 467 maishiy xizmat koʻrsatish shoxobchasi mavjud.

## Qurilish

Mustaqillik yillarida Sagʻbon, Qorasaroy, Forobiy koʻchalari kengayib, Moyqoʻrgʻon, Beshqoʻrgʻon mavzelari tashkil qilindi, uz. 1&nbsp;km dan ziyod koʻprik bunyod etildi.

Tuman xududida meʼmoriy yodgorliklardan Barokxon madrasasi, Qaffol Shoshiy maqbarasi bor. Beruniy, Furqat, Sobir RahimovvaL. B. Shastri, Berdaq, A. Kodiriyga haykal oʻrnatilgan. Shahar metropolitenining Beruniy metro styasi tuman xududida joylashgan.

## Manbalar
Akmal Ikromov tumani

**Akmal Ikromov tumani** — Toshkentdagi sobiq maʼmuriy-hududiy birlik. 1977-yil Chilonzor va Oktabr (hozirgi Shayxontohur) tumanlarini ixchamlashtirish maqsadida, ular hududida tashkil etilgan. Davlat arbobi Akmal Ikromov nomiga qoʻyilgan. 1977-yildan hozirgi chegarasida janubiy va jan.sharkdan Zargarlik va Qatortol koʻchalari bilan boshlanib, gʻarb va shim.gʻarbda avtomobil halqa yoʻliga tutashadi. Maydoni 2797 ga, jumladan, koʻkalamzor yerlari — 1124 ga. Aholisi 228,3 ming kishi (2004). Koʻchalar soni 424 tani tashkil etib, shundan 8 tasi markaziy hisoblanadi. Asosiy avtomagistrallari: Lutfiy, Hamroqul Tursunqulov, Farhod, Sulton Segizboyev, Uygʻur, Nazarbek, Ziyo Said, Toʻqimachi koʻchalari va Kichik halqa yoʻlida. Tumanda 50 ta mahalla mavjud.

Tuman hududida quyidagi sanoat korxonalari: zargarlik zavodi, bulkakonditer, sutktlari, „Toshkentsut“ aksiyadorlar jamiyati, „Fonon“ zdi, „OsiyoFud“ non mahsulotlari korxonasi, „Chevar“ tikuvchilik ishlab chiqarish. birlashmasi, „Gazavtomatika“ korxonasi, „Toshinterm“ Oʻzbekiston — Xitoy, „Shayxontohurtekstil“ qoʻshma korxonalari, Toshkent mexanizatsiya vositalari va jihozlari hamda stanoksozlik tajriba eksperimental mexanika zdi, toʻqimachilik ktining 4 yigiruvtoʻquv fabrika, 13 avtotransport va 5 qurilish tashkiloti mavjud. Tumanda Jahon tillari unti, Davlat soliq akademiyasi, yuridik kolleji, sanʼat Internat maktabi, 3 ta akademik litsey, 5 kasbhunar kolleji, 37 umumiy taʼlim maktabi, 53-bolalar bogʻchasi va yaslisi, 8 davolash yaslisi, 6 davolashprofilaktika muassasasi, 22 poliklinika, 6 oilaviy poliklinika, 5 kasalxona va dispanser bor. Tuman aholisiga 512 oziq-ovqat va 550 sanoat mollari doʻkoni, 420 maishiy xizmat koʻrsatish shoxobchasi xizmat qiladi. 2 madaniyat uyi, 8-jamoat kutubxonasi, „Vatan“ kinoteatri, Akmal Ikromov nomidagi madaniyat va istirohat bogʻi bor. Turar joy fondining umumiy foydali maydoni 3486 ming m2 (2004). Tumanda qurilish ishlari 1966-yildan boshlangan. Tumanni rekonstruksiya qilish va rivojlantirish bosh planiga muvofiq tumanda katta qurilish ishlari olib borilmoqda; 70, 72 ATS, stomatologiya poliklinikasi, maishiy xizmat koʻrsatish shoxobchalari, „Karvonsaroy bozori“, „Oʻrikzor“, „Guliston“ turar joy massivlari, bolalar bogʻchalari, maktablar qurilib ishga tushirildi. Farhod va Uygʻur koʻchalari kengaytirildi.
Shayxontohur

**Shayxontohur** quyidagi maʼnolarda kelgan:
* „Shayxontohur“ – oʻtmishda Toshkentdagi daha nomi.
* „Shayxontohur“ – Toshkent shahridagi tumanlardan biri.
* „Shayxontohur“ – Chirchiq – Boʻzsuv suvenergetika traktidagi 19 gidroelektr stansiyalardan biri.
* "Shayxontohur-XXI – Toshkent shahar Shayxontohur tumanining futbol klubi.
Shayxontohur (daha)

**Shayxontohur** - oʻtmishda Toshkentdagi daha nomi. Shaharning sharqiy qismida (hozirgi Shayxontohur tumani hududining bir qismi) joylashgan. Toshkentning 4 dahasidan biri. Daha - bu XVIII asrda 10 ta mahalladan tashkil topgan hududiy birlik. Sh. dahasining nomi XIV asrda yashagan Shayx Xovandi Tohur nomidan olingan. Sh. hudud jihatdan eng katta, shu bilan birga eng yosh daha hisoblangan. Shimoliy dan Sebzor (Jangob arigʻidan), jan. gʻarbdan Beshyogʻoch, gʻarb va shim. gʻarbdan Koʻkcha dahalari bilan chegaralangan. Yassaviya tariqati shayxlaridan Shayx Xovandi Tohur nomidan olingan. Sh. daqasi dastlab Shayx Xovandi Tohur meʼmoriy majmuasi (XV—XVI-asrlar) atrofida shakllana boshlagan. XVIII-asrning 80y.larida Yunusxoʻja hokimligi davrida Sh. dahasida yangi mudofaa devorlari bilan oʻralgan kichik oʻrda qurilgan. XIX asr boshida Qoʻqon xoni Olimxon Toshkentni egallagan paytda bu oʻrda buzilib, daha hududiga oʻtgan. Anqor kanali chap sohilida yangi oʻrda bunyod etilgan (XIX-asrning 30yilarida). Daha yerlari Anhordan bosh olgan ariqlardan sugʻorilgan. Toshkentning XIX asr oʻrtalaridagi 12 darvozasidan 3 tasi (Qoʻymas, Qoʻqon va Qashqar) Shayxontohur dahasida joylashgan; 70 masjid, 3 Madrasa, koʻplab karvonsaroylar, tegirmonlar boʻlgan. Sh. 64 ta maqalladan tarkib topgan. Eski juva (Chorsu) bozorining bir qismi ham shahriga qaragan. Daha aholisi, asosan, degrezlik, egarchilik, gazmol toʻqish va boshqa; shahar atrofidagi Yalangʻoch, Qorasuv, Oqqoʻrgʻon, Darxon, Boʻz, Shoʻrtepa, Posira va boshqa mavzelarda joylashgan dala xrvlilarida esa dehqonchilik va bogʻdorchilik bilan shugʻullanganlar;
Rossiya gerbi

**Rossiya gerbi -</big>** **Rossiya Federatsiyasining rasmiy davlat ramzi** [ 1];Rossiya davlat bayrogʻi va Rossiya Federatsiyasi davlat madhiyasi bilan birga Rossiya asosiy davlat ramzlaridan biri. Rossiya federatsiyasi Prezidentining 1993-yil 30-noyabrda qabul qilingan 2050-sonli Farmoni bilan tasdiqlangan.

## '''Rossiya Federatsiyasi gerbida tasvirlangan elementlar'''

Har bir obyekt va chizilgan detallari mustaqil davlatning birligini, uning tarixiy shakllangan qadriyatlarini, anʼanalarga sodiqligini va oʻziga xoslikni saqlab qolishni ifodalovchi umumiy tushunchaning ajralmas qismi hisoblanadi. Fon bazasi markazining pastki  qismida joylashgan bo'lib , yuqori va yumaloq pastki qirralari bilan aniq belgilangan  xonadon qalqoni.

## '''Koʻp rangli xonadon qalqoni'''

Qalqondagi dominant tasvir tekis qanotli ikki boshli burgut.  Toj bilan qoplangan har bir bosh, markazning yuqori qismida ikkita kichik lenta bilan bogʻlangan katta toj. Chap pogʻonaning tirnoqlarida burgut oltin toʻpni xoch bilan ushlab turadi, kuch deb ataladi, oʻng tirnoqlari qisqartirilgan tayoqni siqib chiqaradi.

Qizigʻi shundaki, septerning yuqori qismining xususiyatlari tufayli Rossiya emblemasi haqiqiy fraktal hisoblanadi. Hokimiyatning eng qadimgi ramzi yana ikki boshli burgut bilan qoplangan, bu qalqonda katta hajmdagi tasvirlanganligi bilan bir xil. Bunday elementni aks ettiradigan qiziqarli xususiyat Rossiya Federatsiyasining qurol-yarogʻini butun dunyodagi eng fraktal maqomiga aylantirdi.

Burgut koʻksida yana bir qalqon tasvirlangan. Unda ajdarhoni nayza bilan yengayotgan chavandoz aks etgan. Afsonaviy hayvon ot tuyoqlari ostiga yengilgan holda tasvirlangan.

## Manbalar
Transmilliy kompaniyalar roʻyxati

* ABN Amro
* ABB
* Aditya Birla
* Accenture
* Airbus
* Apple Inc.
* Alpcot Agro
* Alcar gruppe
* Arla Foods
* Amada
* AOL
* Atari
* AXA
* Bacardi-Martini
* Barrick Gold Corporation
* BASF
* Badeschi Spa
* Bayer
* Billabong
* BMW
* Boeing
* Bongrain
* Bombardier
* Bollore
* Benteler
* Benetton Group
* Bosch
* BP
* Brantano Footwear
* Black Earth Farming LTD
* Cadbury
* Campina
* Citigroup
* CIFA
* Coca-Cola
* Continental AG
* Continental Grain Company
* Daimler
* Danone
* Deutsche Post
* Deutsche Telekom
* Dell
* Dutch East India Company
* DuPont
* Dow Chemical
* :en:DSM (company)
* EA
* Ernst & Young
* Exxon
* Exciton
* Epson
* Eisenmann AG
* EFES
* :en:Faurecia
* Fiat SpA
* :en:Fonterra
* FLSmidth
* Ford
* Вымпел-Коммуникации
* Газпром
* Galbani
* General Electric
* General Motors
* Gestamp
* Google
* Grundfos
* Halliburton
* Hearst Corporation
* Hewlett Packard
* Heineken
* Hermle
* Henkel Group
* Hindustan Computers Limited
* Hitachi
* Honda
* Natwest
* HSBC
* Huawei
* Hutchison Whampoa Limited
* IKEA
* Ингосстрах
* Intel
* IBM
* Infosys
* :en:Ingersoll Rand
* Iveco
* Jardine Matheson
* KPMG
* Krispy Kreme
* Kobe Steel
* Kyocera
* KWH Group
* LG
* Lockheed Martin
* Lufthansa
* :en:Linamar
* Lukoyl
* Maxis
* Magna International
* Maquet
* MAN SE
* Masterfoods
* Marine Harvest
* McDonald’s
* Microsoft
* Michelin
* Monsanto
* Metro AG
* Nestlé
* News Corporation
* Nike
* Nintendo
* Nissan
* Nortel Networks
* North seafood
* Parmalat
* PSA Peugeot Citroën
* PepsiCo
* Petronas
* Pfizer
* Philip Morris Inc
* Philips
* Procter & Gamble
* :en:Prodrive
* Pirelli
* Regus
* The Renco Group
* Shell
* Русал
* Samsung
* Santander Grupo
* Schlumberger
* Schneider Electric
* Siemens
* Sony
* Square/Square Enix
* Tata Consultancy Services
* Telefónica
* TMK
* Toshiba
* Toyota
* Trigon Agri
* ThyssenKrupp
* Unilever
* :en:Valeo
* Vodafone
* Virgin Group
* :en:Viciunai Grup
* VION Food Group
* Wal-Mart Stores, Inc.
* Wipro Ltd.
* The Walt Disney Company
* Videocon
* Xerox
* Yahoo!
* Yakult
* Xyqyz
* ZTE
Bahrayn shaharlari

**[[Bahrayn]] shaharlari**

* Manama — 154 700
* Al-Maharraq :en:Al-Muharraq — 98 800
* Riffa :en:Riffa — 86,100
* Madina-Hamad :en:Madinat Hamad — 57 000
* Avali :en:A'ali — 51 400
* Isataun :en:'Isa- 39 800
* Sitra :en:Sitrah — 37 100
* Al-Budayyi :en:Al-Budayyi' — 33 200
* Jidd-Haffs :en:Jidd Haffs — 32 600
* Al-Malikiyah :en:Al-Malikiyah — 14 800
* Al-Hidd :en:Al Hidd

## Adabiyot
*
Quvayt (maʼnolari)

**Quvayt**:
* Quvayt, Quvayt Davlati (Davlat al-Kuvayt) — Arabiston yarim orolidai davlat.
* Al-Quvayt, Al-Quvayt — Quvaytning poytaxti.
Ray William Johnson

**Ray William Johnson** (; taxallusi — **RWJ**; t. 14-avgust, 1981) amerikalik video blogger, produser va aktyor boʻlib, YouTube'dagi virus videolarni izohlovchi *Equals Three* (*=3*) seriali orqali tanilgan. *Equals Three*da koʻrsatilgan aksar videolar shuhrati ortishi kuzatilgan. 2011-yil fevralida eng koʻp qaralgan yigirma videoning oltitasi Johnson'ga tegishli edi. 2012-yil sentyabriga kelib, Johnson videolariga qarashlar soni 2 milliarddan oshib ketdi. 2013-yil dekabrida *RayWilliamJohnson* YouTube kanali obunachilari soni 10,6 million, qarashlar soni esa 2,6 milliardga yetdi. 2013-yil 30-dekabrida Johnson Facebook sahifasida 2014-yilda boshqa ishlar bilan band boʻlishini rejalashtirayotgani tufayli *Equals Three* serialini yopmoqchi ekanini eʼlon qildi.

## Manbalar

## Havolalar
*