open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Hyundai Mistra

„**Hyundai Mistra**“ (xitoycha: 现代名图; pinyin: Xiàndài Míngtú) – Hyundai tomonidan Xitoydagi Pekin Hyundai qoʻshma korxonasi orqali ishlab chiqarilgan oʻrta oʻlchamli sedan. U Xitoy avtomobillari qatorida Hyundai Elantra va Hyundai Sonata oʻrtasida joylashgan. Birinchi avlod 2013-yildan 2020-yilgacha ishlab chiqarilgan boʻlib, 2017-yilda boshlangan rusumi, ikkinchi avlod esa 2020-yilda taqdim etilgan boʻlib, 520 km masofani bosib oʻtgan elektr versiyasi ham mavjud.
__ICHIDAGILARI__

## Birinchi avlod (CF; 2013)

Mistra birinchi marta 2013-yil Shangay avtomobil savdosida konsepsiyali transport vositasi sifatida tan olingan va 2013-yil oxirida ishlab chiqarish modeli sifatida 2014-yil modeli sifatida ishga tushirilgan. U Xitoy bozorini nazarda tutgan holda ishlab chiqilgan boʻlsada, yaqin kelajakda boshqa bozorlar uchun ishlab chiqarilishi mumkin.

Mistra yuqori sifatli kompakt transport vositasi sifatida ishlab chiqilgan, u Xitoy avtomobil bozorida mashhur va oʻsib borayotgan nuqta boʻlib, odatda koʻproq tekislik, orqa oyoqlari uchun kengroq joy, yuqori sifatli ichki bezaklash va kompakt transport vositalarida mavjud boʻlmagan hashamatli xususiyatlarni oʻz ichiga oladi. Mistra xususiyatlari orasida real yogʻoch va metall oʻrnatish, LCD asboblar koʻrsatuvi va charm ichki qismlari mavjud.

### Dvigateli
Mistra Hyundai Nu dvigatelining ikkita variantida mavjud. 1,8 litrli variant 143 ot kuchi va 2,0 litrli 155 ot kuch versiyasi ishlab chiqaradi.

### 2017-yilgi tashqi koʻrinishi

Hyundai Mistra birinchi avlodining tashqi koʻrinishi 2017-yil aprel oyida Shangaj avtomobil savdosida debyutaga chiqdi va 2017-yil may oyida bozorga chiqdi. Yangilangan tashqi uslubda yangilashtirilgan oldingi qism, yangi oldingi chiroqlar, oldingi toʻsiq va grilllar va orqa qismida qayta uslubga oʻrnatilgan orqa toʻsiq mavjud. Yangilangan ichki qismda infotainment tizimi uchun Apple CarPlay va Baidu CarLife bilan jihozlangan b`lib 8 dyuymli tutish ekrani mavjud.

## Ikkinchi avlod (DU2; 2020)
Ikkinchi avlod Mistra birinchi marta 2020-yilgi Guangzhou avtomobil savdosida namoyish etildi va 2021-yilda bozorga chiqishi rejalashtirilgan. U faqatgina Xitoy bozori uchun ishlab chiqilgan.

### Dvigateli
Ikkinchi avlod Mistra ikki dvigatel bilan ishlab chiqariladi. 1,8 litrli variant  PS (105 ishlab chiqargan CVT bilan birlashtirilgan va 1,5 litrli turbo versiyasi  ishlab chiqaradigan 7-sugʻlik DCT bilan birlashgan.

### Galeriyasi

Fayl:Hyundai_Mistra_II_002.jpg|alt=Second generation Hyundai Mistra in China|Xitoyda Hyundai Mistra ikkinchi avlod
Fayl:Hyundai_Mistra_II_EV_001.jpg|alt=Second generation Hyundai Mistra EV in China|Xitoyda Hyundai Mistra EV-ning ikkinchi avlodi
Fayl:Hyundai_Mistra_II_EV_002.jpg|alt=Second generation Hyundai Mistra EV in China|Xitoyda Hyundai Mistra EV-ning ikkinchi avlodi


## Manbalar

## Havolalar

* http://mistra.beijing-hyundai.com.cn/ - Rasmiy veb-sayt
Zat al-Salosilga hujum

**Amr ibn al-Osning** **Zat al-Salosilga yurishi**, shuningdek, **Zat al-Salosil yurishi** deb nomlanib, milodiy 629-yil sentyabr oyida (hijriy 8-yilning 6-oyi) boʻlib oʻtgan.

## Tavsifi
Mu’ta jangida musulmonlarning magʻlubiyatidan soʻng Gʻassoniylar davlatiga qarashli koʻplab qabilalar oʻzlarining qarshi harakatlarini qilish imkoniyatini seza boshlaydilar. Banu Quda qabilasidagilar Madinada musulmonlarga qarshi ommaviy bosqin rejalashtira boshlashdi. Musulmon josuslari esa darhol Muhammadni bundan ogohlantirib, favqulodda shoʻro chaqirilishiga sabab boʻlishdi.

Shundan soʻng Muhammad Amr ibn al-Osni Banu Quda qabilasiga qarshi yurishga boshchilik qilish uchun tayinlagan.

Muhammad tomonidan buyurilgan ushbu yurishga Amr ibn al-Os qoʻmondonlik qilgan boʻlib, qoʻshin uch yuz otliq askarlardan iborat edi. Mu’ta jangida otasi Zayd ibn Horisadan ayrilgan Usoma ibn Zaydning ushbu yurishda ishtirok etgani musulmon yilnomachilari tomonidan qayd etilgan. Koʻplab urush faxriylaridan tashqari, shuningdek, ushbu yurishda, boshqa hududlarda istiqomat qiluvchi musulmon jangchilari ham ishtirok etishgan.

## Yurish
Amr ibn al-Os 10 kunlik yurishdan soʻng musulmon qoʻshini Salosil degan buloqda qarorgoh tuzadi va u yerda Banu Quda qabilasi vakillarining toʻplanib turganini koʻradi. Shundan soʻng Amr ibn al-Os Muhammadga maktub yoʻllab, qoʻshinni kuchaytirish uchun qoʻshimcha kuch soʻraydi. Muhammad Abu Ubayda ibn Jarroh boshchiligidagi yuz kishilik qoʻshinni yordam kuchi sifatida yuboradi, shuningdek, ushbu qoʻshin tarkibida Abu Bakr Siddiq va Umar ham ishtirok etgan.

Musulmonlar raqiblari joylashgan hudud tomon maʼlumot toʻplash uchun oʻz odamlarini yubora boshlaydilar. Amr ibn al-Os raqib kuchlari oʻz qoʻshinidan ancha koʻpligini payqagach, ularga qarshi kunduzi hujum qilmaslikka qaror qiladi va askarlariga tungacha oʻzlariga qarorgoh qurishni buyuradi.

## Jang
Musulmonlar dushmanga qarshi tungi bosqin uyushtirishadi. Amr ibn al-Os oʻz oʻz askarlariga ikkita-ikkita boʻlib, yonma-yon turishlarini, hatto otlarini ham bir-biriga bogʻlab turishlarini buyuradi. Musulmonlarning tungi bosqini muvaffaqiyatli amalga oshiriladi. 
## Yana qarang

* Muhammadning harbiy faoliyati
* Muhammadning yurishlari roʻyxati

## Manbalar
Sirajul Ulum Hilali Saray Sambhal madrasasi

**Madrasa Sirajul Ulum** () — Hindistonning Uttar-Pradesh shtati Sambhal shahrida tashkil etilgan eski madrasa (ilohiyot instituti). U Mavlono Xalil Ahmad Isroiliy tomonidan milodiy 1902-yilda Mavlono Siraj Isroiliy xotirasiga asos solingan, uning ikkinchi ismi *Siraj* *Sirajul Ulumning* eponimi sifatida xizmat qiladi. Uning bitiruvchilari orasida Manzur Noʻmoniy, Burhoniddin Sambhali va Mavlono Asad Isroiliy ilohiyot sohasidagi hissalari bilan mashhur. Ozodlik kurashchisi Mavlono Ismoil Sambhali ham Sirajul Ulum madrasasida Dars-i Nizomiyni oʻrgangan.

## Fakultetlari
Sirojul Ulum madrasasida oltita islomiy taʼlim fakulteti mavjud:

* Shoba e Dars e Nizomiy (Islom huquqi fanlari boʻlimi)
* Shoba e Arbi jadid (Zamonaviy arab tili boʻlimi)
* Shoba e Nisvan (Qizlar uchun alohida boʻlim)
* Shoba e Hifz o Tajvid (Qur’on tilovati boʻlimi)
* Foqaniya (Yuqori boshlangʻich boʻlim)
* Tahtaniya (Boshlangʻich boʻlim)

## Yana qarang

* Hukumat darajasidagi Sambhal kolleji
* Dorul Ulum Nadvatul Ulama
* Dorul Ulum Deoband
## Manbalar

## Havolalar

* Madrasa Sirajul ulum rasmiy sayti 
* Masofaviy taʼlim markazi
Al-Jamiyatul Asariya Dorul Hadis

**Al-Jamiyatul Asariya Dorul Hadis** islom taʼlim muassasasi (madrasa) Uttar-Pradesh sharqidagi Mau shahrida joylashgan boʻlib, 1954-yilda tashkil etilgan. Jamiya Asariya anʼanaviy islomiy taʼlim berishdan tashqari, **Mau shahridagi Dorul Hadis oliy oʻgʻil bolalar maktabi** kabi zamonaviy taʼlim muassasalarini ham ochgan. Bu institut shayx doktor Ubaydur Rahmon, Shayx Meraj Rabboniy , Salim Ansoriy va boshqalar kabi milliy va xalqaro obroʻga ega boʻlgan koʻplab musulmon olimlarini yetishtirgan.

## Yana qarang

* Dorul Ulum (Mau)
## Manbalar
Rahimiya madrasasi

**Rahimiya madrasasi** – Hindistonning Dehli shahrida joylashgan islom diniy seminariyasi. U Boburiy imperatori Avrangzeb davrida Shoh Valiulloh Dehlaviyning otasi Shoh Abdurahim tomonidan asos solingan. 1718-yilda Shoh Abdurahim vafotidan keyin Shoh Valiulloh madrasada dars bera boshlagan. U Islom taʼlimining yetakchi institutiga aylangan va Hindiston yarimorolidagi eng nufuzli seminariya sifatida eʼtirof etilgan. Keyinchalik, Shoh Vali Olloh vafot etgach, uning oʻgʻillari Shoh Abdulaziz, Shoh Rafi va Shoh Abdulqodirlar bu yerda dars berishni boshlaganlar. Abdulaziz muassasaning mudiri boʻlgan. Abdulaziz vafotidan keyin madrasa rahbariyati uning nabirasi Shoh Muhammad Ishoqga oʻtgan.

1857-yilgi qoʻzgʻolondan soʻng inglizlarning musulmonlarga qarshi gʻazabi tufayli inglizlar Rahimiya madrasasini yopishni buyurganlar va uni hindu tadbirkoriga sotganlar.

## Bitiruvchilari

* Shoh Valiulloh Dehlaviy
* Shoh Abdul Aziz Dehlaviy
* Shoh Muhammad Ishoq
* Fazl-i Haq Xayrobodiy
* Sadruddin Xon Azurda Dehlaviy

## Yana qarang

* Dorul Ulum Deoband
* Al Jamiyatul Ashrafiya
* Al-Jome-atul-Islomiya
## Manbalar
Microsoft Outlook

**Microsoft Outlook** – Microsoft kompaniyasi tomonidan ishlab chiqilgan shaxsiy maʼlumotlarni boshqarish dasturi boʻlib, Microsoft 365 dasturiy taʼminot toʻplamining bir qismi. Asosan bizneslar uchun elektron pochta mijozi sifatida mashhur boʻlsa-da, Outlook taqvim boshqaruvi, vazifalar boshqaruvi, kontaktlar boshqaruvi, eslatmalar yozish, jurnal yuritish, veb-sahifalarni koʻrish va RSS yangiliklarini yigʻish funksiyalarni ham oʻz ichiga oladi.

Jismoniy shaxslar Outlookni alohida dastur sifatida ishlatishi mumkin, tashkilotlar esa uni bir nechta foydalanuvchiga moʻljallangan dastur sifatida (Microsoft Exchange Server yoki SharePoint orqali) pochta qutilari, taqvimlar, papkalar, maʼlumotlarni yigʻish (masalan, SharePoint roʻyxatlari) va uchrashuvlarni rejalashtirish ilovalari kabi umumiy funksiyalar uchun joriy qilishi mumkin.

## Manbalar

## Havolalar
* 
* Outlook Developer Center
Oʻz „Ferrari“sini sotgan rohib

**Oʻz „Ferrari“sini sotgan rohib** (inglizcha: *The Monk Who Sold His Ferrari*) – yozuvchi va motivatsion maʼruzachi va yozuvchi Robin Sharma tomonidan yozilgan kitob. Kitob Sharmaning 25 yoshida, sud ishlari boʻyicha advokatlik faoliyatini tark etganidan soʻng shaxsiy tajribasidan kelib chiqib yozilgan biznes ertagi.

## Nashr
**Oʻz „Ferrari“sini sotgan rohib** kitobi HarperCollins tomonidan 1999-yilda bosib chiqara boshlangan va 2013-yilga kelib sotilgan kitoblar soni 3 milliondan oshdi. Kitob ikki qahramon Julian Mantle va uning eng yaqin doʻsti Johnlarning suhbati shaklida boʻladi. Julian oʻzining villasini va qizil Ferrarisini sotganidan keyin Himolayga sayohati chogʻida oʻzining ruhiy kechinmalarini aytib beradi.

## Manbalar
Ibrohim ad-Dasuqiy masjidi

**Ibrohim ad-Dasuqiy masjidi** () — Misrning Desouk shahridagi masjid va ziyoratgoh majmuasi. Ushbu masjidning nomi soʻfiy tasavvuf va ashʼariy olim Ibrohim ad-Dosuqiy nomidan olingan boʻlib, u binoning ziyoratgohida ukasi Sharafiddin Muso bilan birga dafn etilgan. Masjid, shuningdek, Misrdagi eng qadimiy masjidlardan biri hisoblanib, Mamluklar davrida qurilgan.

## Tarixi
Asl inshoot Mamluklar davriga borib taqaladi va u dastlab Sulton Qalavun buyrugʻi bilan uning yonida qurilgan Ibrohim ad-Dasuqiy uchun xonaqohni oʻz ichiga olgan kichik masjid edi. Ad-Dasuqiy vafot etgach, uni xonqaga dafn etishdi, keyinroq uning yoniga ukasi Sharafiddin dafn qilindi. Sulton Qaytboy davrida masjid kengaytirilib, xonqa buzib, so‘fiylar uchun yangi ziyoratgohga aylantirilgan.

Tevfiq Poshoning Xediv sifatida hukmronligi davrida masjid qayta tiklandi va deyarli butunlay qayta qurildi. 2018-yilda masjid Misrning mintaqaviy qurilish pudrat kompaniyasi Arab Pudratchilar tomonidan taʼmirlandi.

## Arxitekturasi
Masjid 600 kvadrat metr maydonda ikkita binoga ega boʻlib, ular Ibrohim ad-Dasuqiy va uning ukasi Sharofiddin Muso qabri joylashgan ziyoratgoh binosi bilan ajralib turadi. Masjid to‘rtta minorali va bitta katta gumbazli. Har tomondan oʻn bitta asosiy eshik bor, shuningdek, maxsus tashrif buyuruvchilar uchun dam olish xonasi mavjud. Katta islom kutubxonasi ham mavjud.

## Yana qarang

* Masjidlar roʻyxati
* Afrikadagi masjidlar roʻyxati
* Misrdagi masjidlar roʻyxati

## Manbalar
Saʼd ibn Zayd al-Ashhaliy yurishi

**Saʼd ibn Zayd al-Ashhaliyning bosqini** milodiy 630-yilning yanvar oyida (hijriy 8-yil 9-oy) al-Mushallol yaqinida boʻlib oʻtgan. Saʼd ibn Zayd al-Ashhaliy atrofdagi mushrik qabilalar sigʻinadigan xudolarning suratlarini buzib tashlash uchun yuborilgan.

## Al-Manatni buzish uchun bosqin
Xolid ibn Valid al-Uzzo va Suvani yoʻq qilish topshirigʻi bilan Saʼd ibn Zaid al-Ashhaliy bilan bir oyda 20 otliq askarlari bilan Mashallolda joylashgan Arabistonning mushrik al-Avs va al-Xazraj qabilalari tomonidan sajda qilinadigan Manot ismli butni yoʻq qilish uchun yuborilgan. U yerda sochlari toʻzgʻigan, yalangʻoch, yigʻlab, koʻksiga urayotgan qora tanli ayol paydo boʻladi. Saʼd darhol uni oʻldirib, butni vayron qiladi va tobutni sindirib, berilgan topshiriqni tugatib ortiga qaytib keladi.
## Yana qarang
* Muhammadning harbiy faoliyati
* Muhammadning yurishlari roʻyxati

## Manbalar
Mencha Karnicheva

**Melpomena Dimitrova Karnicheva** yoki **Krničeva** (;  16-mart 1900-yil – 1964-yil), xalq orasida **Mencha** (Mencha) nomi bilan tanilgan, bolgarofil aroman inqilobchi va Ichki Makedoniya Inqilobiy Tashkilotining (IMRO) terrorchisi. IMRO rahbari Ivan Mixaylovning rafiqasi, IMRO chap qanot faoli Todor Panitsaga suiqasd uyushtirgani bilan tanilgan.

Karnicheva Usmonlilar hukmronligi ostidagi Makedoniyaning (bugungi kunda Shimoliy Makedoniya) Krushevo shahrida bulgarofil aroman oilasida tugʻilgan, bobosi bolgar ruhoniysi boʻlgan. Otasi Sofiya va Tsaribrodda ishlagan. 1903-yilgi Ilinden-Preobrajeniya qo'zg'oloni bostirilgandan soʻng, Mencha va onasi Bolgariyaga koʻchib oʻtganlar. 1918-yil sentyabr oyida Myunxenga oʻqishga ketgan, lekin Birinchi jahon urushi tugaganidan keyin Bolgariyaga qaytib kelgan.

Karnicheva Bolgariyadagi makedoniyalik ayollar harakatiga qoʻshilgan. Komintern aloqalarini va serblar, xorvatlar va slovenlar qirolligi bilan hamkorlik qilishni targʻib qilgan soʻl qarashlaridan asta-sekin hafsalasi pir boʻlgan, uning fikricha, bu qarashlar Makedoniyaning bolgar aholisi uchun halokatli boʻladi. Karnicheva IMROning oʻng qanotiga yoʻnaltirilgan; 1924-yil 15-martda tashkilotga qoʻshildi va IMRO tomonidan Boris Sarafov va Ivan Garvanovlarning oʻldirilishiga buyruq bergan va chet el manfaatlariga xizmat qilgan deb daʼvo qilingan Panitsaga suiqasd uyushtirish toʻgʻrisida mustaqil qaror qabul qilgan.

1925-yil 8-mayda Karnicheva Venadagi Burgteatrda Panitsaga suiqasd uyushtirgan. Qotillik butun Yevropa boʻylab keng eʼlon qilingan. Mencha hibsga olingan. Suddan soʻng, Mencha sakkiz yillik qamoq jazosiga hukm qilingan, Avstriya qonunchiligiga koʻra, sogʻligʻining yomonlashishini hisobga olgan holda eng yengil jazo tayinlangan. Avstriya Oliy sudi bolaligidan azob chekayotgan sil, buyrak va revmatizm tufayli ushbu jazoni oʻtashga layoqatsiz deb topgan; 1925-yil oxirida ozod qilinib, Avstriyadan chiqarib yuborilgan.

1926-yil 25-dekabrda Karnicheva IMROdagi harakatlari tufayli Yugoslaviya sudida oqlanganidan keyin Bolgariyaga qaytib kegan va IMRO rahbari Ivan (Vanche) Mixaylovga turmushga chiqqan, u bilan 1934-yildan keyin Turkiya, Polsha va Vengriyada surgunda yashagan. 1941-yil may oyida ular fashistlar Germaniyasi qoʻgʻirchogʻi Xorvatiya mustaqil davlatining poytaxti Zagrebga joylashganlar; 1944-yilda ular qisqa muddat nemislar tomonidan bosib olingan Skopyeda yashaganlar. 1945-yildan 1964-yilgacha vafotigacha Mixaylov bilan Rimda (Italiya) yashagan.

## Manbalar

## Havolalar

*
Meningizm

**Meningizm** – meningitga oʻxshash boʻlib, ammo meningit kasalligidan kelib chiqmaydigan belgilar toʻplami hisoblanadi. Meningizm uchtalik (3-simptomli sindrom) boʻlgan boʻyni qattiqligi (qoʻlning qattiqligi), fotofobika (koʻzning yorugʻlikka sezgirligi) va bosh ogʻrigʻini oʻz ichiga oladi. Bosh ogʻrigʻi- bosh hamda miya pardalari va tomirlaridagi nerv oxirlarining taʼsirlanishi tufayli kelib chiqadigan patologik jarayon hisoblanadi. Bu bilan bogʻliq klinik belgilar orasida Kernig belgisi va uchta belgi ham bordir, bularning hammasi Brudzinski belgisi deb nomlangan.

Garchinosologik kodlash tizimlariga quyidagilarni kiritishimiz mumkin. ICD-10 va MeSH *meningizm* meningitga oʻxshash, aslida meningit emas deb hisoblaganimiz bilan, koʻplab shifokorlar meningit kasalligining sababini aniq bilishdan oldin meningitga koʻra har qanday simptomlarni taʼriflash uchun meningizm soʻzini klinik maʼnoda ishlatishni maqsadga muvifiq deb bilishadi. Bu maʼnoda, bu soʻz „maslahat meningitis“ degan maʼnoni bildiradi. Meningizmning alomatlari aniq maʼnoda ishlatish uchun ikkilamchilikdan qochish kerak. Bu kasallik hozirgi kunda keng tarqalgan kasalliklardan biri hisoblanadi.

## Alomatlari
Meningizm kasalligida uchraydigan asosiy klinik belgilarga quyidagilarni kiritishimiz mumkin. Nuchal qattiqlik, Kernig belgilari va Brudzinski belgilari va boshqalar. Hech bir belgi sezgir emasdir; meningit kasalligiga chalingan katta insonlarda nuchal qatlam 30% ga va Kernig yoki Brudzinski belgilari faqat 5% ga koʻrinishi mumkin.

### Kernig simptomi
Kernig simptomi (rus nevrologi hisoblangan Waldemar Kernig, boʻyin va oyoq 90 daraja burchaklarda qoʻyilganida) ogʻriq yuzaga keladi. Bu belgi subaraxnoid boʻshliqdan qon ketish yoki meningitni koʻrsatishi mumkin. Bemor kishilarda butun tanada oʻz-oʻzidan orqaga, bosh va oyoqlarini orqaga burib, tanasi oldinga burib ketishiga olib keladigan opisthotonus belgilar paydo boʻlishi mumkin.

### Brudzinski simptomi
Polsha pediatri boʻlmish Jozef Brudzinski (1874-1917), meningitning bir nechta belgilari bilan tanishib chiqqan.

* Simfizal belgi deganda, bu yerda pubic simfizida bosim poʻlatni oʻgʻirlash va oʻz ichiga oʻzboshimchalik bilan bel va diz bogʻlanishi bilan bogʻliq.
* Tangi belgisi, unda zigoma pastdagi tangiga bosim ostida burchakning ustunidagi qoʻlning yuqoriga koʻtarilishi va burilishiga olib keladi.
* Brudzinskiyning refleksi, unda bir oyoqning qoringa passiv bogʻlanishi qarshi oyoqdagi ixtiyoriy boʻlinishga olib keladi va egrigan ajraqni uzish kontralteral uzilishga olib keladi.

## Yana qarang

* Meningit
* Meningo-ensefalit

## Manbalar

* Meningeal belgilar haqida FP notebook sahifasi
* Kernigning nishoni tasvirlangan
Urker (guruh)

**Urker** () – 1994-yilda tashkil etilgan qozoq pop-folklor guruhi. Ular Germaniya, Fransiya, Turkiya, Turkmaniston va AQShda xalqaro gastrollarda boʻlgan.

## Aʼzolari
Guruh quyidagilardan iborat:

* Aydos Sagʻat: Urkerning vokalchisi, klaviaturachisi va qoʻshiqnavis, yoshligida konservatoriyada oʻqigan, lekin dastlab qoʻshiq muallifi emas, balki dirijyor boʻlishni orzu qilgan.
* Rustam Musin: Urkerning gitarachisi, rasmiy musiqiy maʼlumotga ega emas va dastlab muhandis sifatida oʻqigan.

## Tarixi va rivojlanishi
Urker 1994-yilda tashkil topgan; bosh vokalist va qoʻshiq muallifi Aydos Sagʻat guruhni yaratishga The Beatles misolida ilhom berganini aytdi. Ular birinchi albomini 1997-yilda yozgan; 2001-yilda ularning „Nauryz“ qoʻshigʻi „Oltin Disk“ mukofotiga sazovor boʻldi, bu esa ularning mashhurlikka erishganini aks ettiradi. Ularning musiqasi anʼanaviy qozoq xalq kuylari va zamonaviy estrada ritmlarini oʻzida mujassam etgan. Ular gitara va pianino kabi rok va estrada musiqalarida uchraydigan asboblardan, dombira va qobizdan foydalanadilar. 2005-yilgacha ishlab chiqarilgan oʻn beshta klipidan oʻn toʻrttasi Qozogʻistonda suratga olingan; faqat qolgani „Tugʻan Elim“ xorijda, Toshkentda, Oʻzbekistonda yozilgan. Ularning 2007-yilda tatar musiqachisi Rezeda Gʻalimova bilan hamkorlikda suratga olingan „Arman“ klipi ham Hong Kongda yozib olingan. Sagʻat ularning vizual va kinematografik texnikasiga britaniyalik musiqachi Piter Gabriel katta taʼsir koʻrsatganini aytdi. 2007-yil aprel oyida Urker Nyu-York shahriga Navroʻz bayramini nishonlash uchun Linkoln Ijro sanʼati markazida jonli ijroda chiqish qildi; Qozogʻistonga qaytganidan keyin bergan intervyusida Sagʻat Urker yil oxirida yangi albom chiqarishini aytdi.

## Diskografiyasi
* *Ansarym*, 1997.
* *Toi Bastar*, 1998.
* *Urker*, 2001.
* *Made in Kazakhstan*, 2002.
* *The best of Urker*, 2004.
* *Tolgau*, 2008.

## Manbalar
Siranuysh

**Merope Sahaki Kantarjyan** (), shuningdek, **Siranush**, **Siranuysh** yoki **Siranoush** () nomi bilan ham tanilgan (1857-yil 25-mayda Konstantinopolda tugʻilgan va 1932-yil 10-iyunda Qohirada vafot etgan) – Usmonlilar imperiyasida tugʻilgan arman aktrisasi, teatr tarixi ijodi butun bir davrga bogʻlangan sanoqli kishilardan biri.

Siranuysh haqidagi afsona bir asrdan ortiq vaqtdan beri arman xalqi xotirasida yashab kelmoqda. Uning nomi arman teatri tarixiga meʼyor va erishib boʻlmaydigan choʻqqi singaridir. Bu ajoyib isteʼdodli aktrisa oʻz faoliyati orqali arman sanʼatiga jahon shuhratini qozonishga yordam bergan sanoqli sanʼatkorlardan biri boʻlgan.

## Biografiyasi
Merope Sahaki Kantarjyan – Siranuyshning tugʻilgan paytidagi ismi. 1857-yil 25-mayda Usmonlilar imperiyasining Konstantinopol shahrida tugʻilgan. Siranushning singlisi marhum Astgik (Amber Kantarjian) ham isteʼdodli aktrisa va qoʻshiqchi boʻlgan.

16 yoshidan teatrda oʻz faoliyatini boshlagan. Siranush oʻz tugʻilib oʻsgan shahridagi arman teatrlarida aktrisa, soʻngra opera xonandasi boʻlib ishlagan.

Ijodiy faoliyati 1873-yilda Konstantinopol teatrlari va Petros Magakyanning „Sharq teatri“ da boshlangan. Turk sultoni 1878-yilda Usmonlilar imperiyasida arman spektakllarini taqiqlovchi farmon chiqargach, Siranush koʻchishga majbur boʻladi. 1897-yilda Kavkazortiga koʻchib oʻtgan va oʻz guruhi bilan Tiflis, Yerevan, Boku va boshqa shaharlarda spektaklllar qoʻygan. Rossiya, Bolqon va Misrga ham safar qilgan. Eng yaxshi rollari orasida: Ofeliya va Gamlet, Dezdemona, Makbet xonim (Shekspir), Ruzan (Muratsanning „Rouzan“) va boshqalar joy olgan. 1891-yilda arman aktyori Petros Adamyan vafotidan keyin Siranush arman tomoshabinlarida yana teatrga qiziqish uygʻotgan.

Siranush arman, rus va yevropalik mualliflarning eng yaxshi pyesalarida 300 ga yaqin rollarni ijro etgan.

Siranush Gamletda rol oʻynagan dunyodagi birinchi ayol aktrisa boʻlib, rolni oʻziga xos tasvirlash qobiliyatiga ega boʻlgan. U nafaqat rol oʻynagan, balki rolda „yashagan“ ham va tanqidchilar Siranushni Sarah Bernhardt bilan koʻproq solishtirganiga qaramay, deyarli Eleonora Dusega oʻxshash rollar oʻynagan. Bunday o'xshatishlar esa Siranushning gʻazabini keltirgan.

1932-yil 10-iyunda Qohirada 75 yoshida vafot etgan va arman qabristoniga mashhur arman satirigi Yervant Odyan qabri yoniga dafn qilingan.

## Adabiyotlar

* 

## Manbalar

## Havolalar

* Siranuysh Katta Sovet ensiklopediyasida
* Teatr ensiklopediyasida
Anoura

***Anoura*** – Markaziy va Janubiy Amerikadagi barg burunli yarasalar turkumi. *Anoura* aʼzolarining dumi yoʻq yoki qisqa boʻladi, Phyllostomidae orasida kichik va oʻrta kattalikdagi nektarxoʻr yarasalardir.

## Etimologiya
*Anoura* jinsi 1838-yilda ingliz zoologi Jon Edvard Grey tomonidan aniqlangan. Jinsning turi Geoffroyning dumsiz koʻrshapalak *Anoura geoffroyi* edi. *Anoura* jinsi nomining etimologiyasi ikkita qadimgi yunoncha soʻzlarga toʻgʻri keladi ἀν-(an-), „yoʻqligi“ (bu prefiks alfa xususiydir) va „hayvon dumi“ degan maʼnoni bildiruvchi οὐρά (ourá). Bu yarasalarning dumsiz xarakteriga ishora qiladi.

Eʼtibor bering, koʻrshapalak jinsi *Anourani* amfibiyalar ordeni „ Anura“ yoki bu tartibning asl imlosi „ Anoures“ adashtirib yubormaslik kerak.

## Tavsif
*Anoura* turlari kichik, bosh va tana uzunligi  gacha. Jins uchun bilak uzunligi . Ularning dumlari umuman yoʻq yoki juda qisqa dumlari . *Glossophaga* bat turlarida koʻrinib turganidek, ularning choʻzilgan tumshugʻlari bor. Yana *Glossophagaʼya* oʻxshash, bu turlarning til papillalari boʻlgan turlari bor.

## Biologiya
*Anoura* turlari nektar, gulchang va hasharotlarni isteʼmol qiladi .

## Sistematika

* *Anoura aequatoris* &ndash; 2006-yilgi morfologik tadqiqot shuni koʻrsatdiki *Anoura caudifera aequatorisni* turlar darajasiga koʻtarishni taklif qilgan boʻlsa-da,. bu xulosaga eʼtiroz bildirildi. Baʼzilarning fikricha, bu *A. caudifera* dan ajralishni kafolatlash uchun yetarlicha aniq emas va qoʻshimcha tahlil qilish kerak. 2008-yilda oʻtkazilgan tadqiqot uni turga koʻtarish jinsdagi xilma-xillik miqdorini oshirib yuborishi va u kichik tur boʻlib qolishi kerakligiga eʼtiroz bildirgan.
* Cadenaʼs dumless koʻrshapalak, *A. cadenai* &ndash; Xuddi shu 2006-yilgi tadqiqotda *A.Cadenai* *A.Caudiferdan* ajratilgan. 2006-yilgi tadqiqotning umumiy kichik namunasi va *A.Caudifer* va *A.Cadenai* oʻrtasidagi kichik morfologik farqlarga asoslangan 2008-yildagi xuddi shu tadqiqot tomonidan eʼtiroz bildirildi. *A.Caudifer* keyinchalik boshqalar tomonidan monotipik hisoblangan, *A.Cadenai* ga eʼtibor bermagan.
* Dumli dumsiz yarasa, *A. caudifer*
* Handleyning dumsiz koʻrshapalak, *A. cultrata*
* Naychali dudoqli nektar yarasi, *A. fistulata*
* Geoffroyning dumsiz koʻrshapalak, *A. Geoffroyi*
* *[[Anoura javieri|Anoura Javieri]]*.
* Keng tishli dumisiz koʻrshapalak, *A. latidens*
* Luis Manuelning dumsiz kaltak, *A. luismanueli*
* *Anoura peruana*

## Manbalar
Ekologik iqtisod

**Ekologik iqtisod** — Bu Xalqaro Ekologik Iqtisodiyot Jamiyatining fanlararo jurnali hisoblanadi. 1989— yilda jurnal asoschisi va bosh muharrir Robert Kostansa tomonidan tashkil etilgan boʻlib, bu jurnal hozigi kungacha oʻz faoliyatini yuritib kelmoqda.

Jurnaldagi nashrlarning asosiy mavzulari tabiiy resurslar mavjudligini baholash, qishloq xoʻjaligini barqarorlashtirish va rivojlantirish, gen injeneriyasida esa organizmlarning ekologik va iqtisodiy oqibatlari va ularni modellarini ishlab chiqish, tabiiy boyliklarni baholashning muqobil tamoyillarini yaratish va boshqalarni oʻz ichiga oladi. Ekologik iqtisodchi Malte Michael Faber fikricha ekologik iqtisod tabiatga, adolatga va vaqtga bogʻliqligi bilan belgilanadi. Bu iqtisodiyot yoki ekologiyaning quyi intizomi boʻlishga qaramasdan aslida u psixologiya, antropologiya arxeologiya va tarixni ham oʻzaro bogʻlovchi koʻprikdir. Odamlar oʻtmishda atrof-muhit bilan qanday munosabatda boʻlganligi va kelajakda qanday munosabatda boʻlishilari haqida aniqroq malumot berishga harakat qiladi.
Jurnalning bir yil davomida 16 tagacha yangi nashri chop etiladi.
## Tarixi
Ekologik iqtisodchilarning birinchi tashkil etilgan uchrashuvlari 1980-yillarda boʻlib oʻtgan. Bular ikkinchi uchrashuv doirasida 1982 yilda Lois Banner tashabbusi bilan Shvetsiyada boʻlib oʻtgan uchrashuv bilan boshlangan (jumladan, Robert Kostansa, Herman Deyli,Charlz Xoll, Bryus Xannon va Devid Pimentellar uchrashuvda ishtirok etishgan). Bu uchrashuvdagilarni koʻpchiligi ekotizm ekologlari yoki asosiy ekologiya iqtisodchilari edi, Deyli bundan mustasno edi. 1987 yilda Deyli va Konstansa suvlarni tekshirib koʻrish uchun *Ekologik modellashtirishning* sonini tahrirlashdi. 1989 yilda Xalqaro Ekologik Iqtisodiyot Jamiyatiga asos solingan.
## Manbalar

## Havolalar
* Elsevier nashriyoti veb-saytidagi jurnal sahifasi
* Yashil iqtisodiyot va ekologik iqtisodiyot
Waldemar Bonsels

**Waldemar Bonsels** (1880-yil 21-fevral, Arensburg &ndash; 1952-yil 31-iyul, Ambax, Münsing) – nemis yozuvchisi, *Asalari Mayya* asari muallifi.

Bonselsning eng mashhur bolalar asari *"Die Biene Maja und ihre Abenteuer"* ("*Asalari Mayyaning sarguzashtlari*„) asosida 1970-yillarning oʻrtalarida *“Asalari Mayya"* yapon animatsion teleseriali, shuningdek, Bruno Bjelinski tomonidan yozilgan xorvat bolalari uchun  opera yaratilgan. Opera 2008-yilda Avstriyaning Villax shahrida Karintiya yozgi musiqa festivalida sahnalashtirildi.

*Himmelsvolk* (*Osmondagi odamlar*) falsafiy yoʻnalishdagi davomiy asar boʻlib, barcha mavjudotning birligini va ularning Xudo bilan munosabatlarini mistik nuqtai nazar orqali tasvirlaydi.

Bonsels Eros kabi sevgi va romantizm ruhidagi ilohiy sevgining yuqori darajasi (*Eros und die Evangelien*, *Menschenwege*, *Narren und Helden* va boshqalar), inson va tabiat oʻrtasidagi munosabatlar haqida bir qator romanlar va qisqa hikoyalar yozgan. Shuningdek, Isoning davri haqida tarixiy romani ham mavjud(*Der Grieche Dositos*).

U Yevropa va Osiyo boʻylab koʻp sayohatlari asosida *Indienfahrt* (*Hindistonga sayohat*) kitobini yozdi.

Bonsels antisemit boʻlib, 1933-yilda yahudiylarga qarshi natsist siyosatini maʼqullab, keng miqyosda nashr etilgan maqolasida (*NSDAP und Judentum*) yahudiylarni „madaniyatni zaharlayotgan oʻlik dushman“ deb ataydi.

## Bibliografiyasi

### Kitoblar

* *Die Biene Maja und ihre Abenteuer* (1912) (*Maya asalari va uning sarguzashtlari*, *"Asalari Mayyaning sarguzashtlari"* deb tarjima qilingan)
* *Himmelsvolk: Ein Buch von Blumen, Tieren und Gott* (1915) (*Osmon odamlari*)
* *Indienfahrt* (1916)
* *Menschenwege: Aus den Notizen eines Vagabunden* (1917)
* *Das Unjekind: Eine Erzählung* (101.-120. nashr, 1922)
* *Eros und die Evangelien: Aus den Notizen eines Vagabunden* (67.-90. ming, 1922)
* *Wartalun: eine Schlossgeschichte* (101.-114. nashr, 1922)
* *Weihnachtsspiel: eine Dichtung* (1922)
* *Jugendnovellen* (1923)
* *Narren und Helden: Aus den Notizen eines Vagabunden* (24.-26. ming, 1924)
* *Mario und die Tiere* (1928) (*Mario va hayvonlar*, *Marioning sarguzashtlari* deb tarjima qilingan)
* *Dositos: Ein mythischer Bericht aus der Zweitwende* (1949)
* *Der Reiter in der Wüste: Eine Amerikafahrt* (1935)
* *Mario Eyn Leben im Valde* (1939) (*Mario oʻrmondagi hayot*)
* *Efeu: Erzählungen va Begegnungen* (1953)

### Qisqa hikoyalari

* *Die Winde*
* *Anjelika*
* *Scholander*
* *Die Stadt am Strom*
* *Asja*

### Esselari

* *NSDAP va Judentum* (1933)

## Manbalar

## Havolalar

* Works by Waldemar Bonsels at Project Gutenberg
* Works by or about Waldemar Bonsels at Internet Archive
* Works by Waldemar Bonsels at LibriVox (public domain audiobooks)
*  at IMDb
Ona (roman)

**Ona** — Maksim Gorkiy tomonidan 1906–yilda AQShdagi sayohati davomida yozilgan roman. Gorkiy oʻzining ushbu romanini eng omadsiz asarlaridan biri deb hisoblagan. Chunki zamonaviy tanqidchilar koʻpincha uni tanqid qilishgan, badiiy kamchiliklarini koʻrsatishgan, shu bilan bir qatorda uni Gorkiyning inqilobdan oldingi romanlari ichida eng muhimi deb ham atashgan. Roman esa hali hamon yozuvchining eng mashhur asarlaridan biri boʻlib kelmoqda.

## Syujeti
Voqeada Rossiya qishlogʻi ishchilarining 20-asr boshlaridagi hayot yoʻli tasvirlangan. Pelageya Nilovnaning oʻgʻli Pavel Vlasov ichishni tashlab shahardan olib kelingan kitoblarni oʻqiy boshlaydi. Keyinchalik atrofiga oʻzi kabi ichkilikni tashlagan doʻstlarini yigʻadi. Vlasovning doʻstlari orasida sotsialistik internatsionalizm gʻoyalarini targʻib qiluvchi ukrainalik Andrey Naxodkani va qarashlari Pavelning qarashlaridan farq qiladigan dehqon Mixail Ribin ham bor edi (Richard Friborn uni anarxist deb ataydi). Zavodda ishchilarning ogʻir ahvoli haqida varaqalar paydo boʻladi. Pavelning onasi avvaliga uning bu faoliyati bilan faxrlanadi, ammo keyinchalik bundan qo'rqishni boshlaydi. Uyda tintuv oʻtkaziladi, lekin hech narsa topilmaydi. Pavelning doʻstlaridan biri Andrey hibsga olinadi. Zavod ish haqidan ushlab qolishni joriy qiladi. Pavel norozilik namoyishini uyushtirishga harakat qiladi, biroq ishchilar unga ergashishmaydi va uning oʻzi ham boshqalar singari hibsga olinadi. Pelageya Nilovna endi varaqalarni oʻzi yetkazib berishni boshlaydi.

Pavel va Andrey qamoqdan chiqib 1-may namoyishni uyushtiradi. Namoyishchilar rasmiylar tomonidan tarqatib yuborilgach, ikkalasi ham yana hibsga olinadi. Pelageya Nilovna esa tashviqot ishlarini davom ettiradi va oʻgʻli bilan ham koʻrishib turadi. Pavelning qamoqdan qochishi uchun yordam berishga harakat qiladi, lekin Pavel buni rad etadi.

Sud jarayoni boʻlib oʻtadi, uning natijasida barcha ayblanuvchilar manzillariga yuboriladi. Pelageya Nilovna varaqalarni boshqa shaharga yetkazib berish uchun maxfiy tashkilot tomonidan yollanadi. Vokzalda bir odam unga biroz tanish koʻrinadi, keyinroq uni sud va qamoqxonada koʻrganini eslaydi. Ona ishlari fosh qilinganini tushunadi. 

## Yaratilish tarixi
Roman 1906–yilda Rossiyada davom etayotgan inqilob vaqtida yozuvchining Amerika Qoʻshma Shtatlariga safari chogʻida yozilgan va keyinchalik muvaffaqiyatsizlikka uchragan. Muallif bu asarda inqilobiy ruhni qoʻllab-quvvatlamoqchi boʻlgani va uni „targʻibot maqsadida“ yozganini tan olgan. Bosh qahramon Pavel Vlasovning prototipi inqilobiy ruhga ega ishchi Pyotr Zalomov boʻlib, kitobda tasvirlangan voqealar 1902-yildagi *1-may Sormovo namoyishi* voqealariga asoslangan. Gorkiy asarning davomini yozishni ham maqsad qilgan. 

Zalomova Gorkiyning uzoq qarindoshi boʻlib, uni birinchi marta bolaligida, uyiga tashrif buyurganida koʻrgan. Bundan tashqari, Sormovo tumani Gorkiyning ona shahri Nijniy Novgorodda joylashgan.

## Musiqada
1956-yilda Tixon Xrennikov roman syujeti asosida „Ona“ operasini yozgan. Premyera esa katta teatrida namoyish etilgan.

## Manbalar
Youth Dinner

***Youth Dinner*** – Lu Minning „Six Peopleʼs Dinner“ romani asosida 2017-yilda suratga olingan romantik drama. Filmda Shon Dou, Janine Chang, Vu Gang va Vivian Vu bosh rollarni ijro etgan. Film Xitoyda 2017-yil 16-iyunda premyera qilingan.

## Syujeti
Film voqealari 1990-yillarda Yunnan shahrida boʻlib oʻtadi hamda ikkita toʻliq boʻlmagan oila va olti kishi oʻrtasidagi sevgi haqida hikoya qilinadi.

## Rollarda
* Shawn Dou
* Janine Chang
* Wu Gang
* Vivian Wu
* Zhao Lixin
* Yu Haoming
* Yin Xinzi
* Chen Jiang
* Cui Wenlu
* Chen Huan
* Hu Jingjun
* Chen Weixu
* Hao Xuankai
* Li Yunuo

## Mukofotlari

## Manbalar
Transkaspiy kanali

**Transkaspiy kanali** () — Amudaryoni Orol dengizidan Kaspiy dengiziga burish uchun taklif etilgan kanal loyihasi. Loyiha Chor Rossiyasi muhandislari tomonidan taklif qilinib, sovet amaldorlari tomonidan koʻrib chiqilgan. Amaldorlar Amudaryoni eski quyulish oʻrniga qaytarish haqida qonunga imzo chekkan.

20-asr boshlarida bu kabi bir qancha shunga oʻxshash takliflar, jumladan, Qozogʻistonni Qora dengiz bilan bogʻlash uchun „Qozogʻiston-Turkiston kanali“ni qurish boʻyicha ham takliflar ilgari surilgan. Loyihalar 1920-yillarning oxirlarida, ya’ni yirik gidravlik loyihalarni tanqid qilish avj olganidan soʻng e’tibordan chetda qolgan. 1928-yilda Oʻrta Osiyoda faoliyat yuritgan oʻndan ortiq muhandislar gidrotexnikalar sugʻorish tizimini notoʻgʻri boshqarganliklari va „qasddan amalga oshirib boʻlmas darajada yirik loyihalarni ishlab chiqganliklari“ uchun sudga tortildi.

## Takliflar
Rossiyaning Oʻrta Osiyoni bosib olishi ortidan Kaspiy kanalini qurish boʻyicha koʻplab takliflar ilgari surildi. Loyihani qoʻllab-quvvatlaganlarning asosiy qismi sharqona qarashlarga ega va bu “Xorazm vohasini madaniy hayotga qaytarishiga” ishonishgan.

### Gluxovskiyning taklifi
Dastlabki takliflar orasida 1868-yilda Aleksandr Gluxovskiy tomonidan taqdim etilgan takliflar ham bor edi. Uning fikri boʻyicha, bunday kanal Volga boʻylab suzib yurgan kemalarni Buxoro orqali Toshkentga yetib borish imkonini beradi. Uning taklifini Rossiya impersiyasi Transport vazirligi dastkalagan.

Gluxovskiyning koʻplab dastlabki hisobotlari va takliflari Rossiyada fuqarolar urushi va 1924-yilgi toshqin paytida unutilgan. 1925-yilning iyun oyida Davlat reja qoʻmitasining suv boʻlimi loyihani muhokama qildi. Koʻrib chiqilayotgan rejalar orasida 1893-yilda Gluxovskiy tomonidan tuzilgan reja ham bor edi.

### Rizenkampfning taklifi

Oktyabr inqilobidan keyin Georgiy Rizenkampf ()) Afgʻonistondagi Amudaryoning yuqori oqimidan Turkmanistondagi Qoraqum choʻli orqali Kaspiy dengizigacha choʻzilgan 1600 km (1500 versta) kanal qurishni taklif qildi. Rizenkampf oʻzining 1921-yilda chop etilgan "Trans-Kaspiiskiy kanal (Problema orosheniia Zakaspiia)" () nomli kitobida bu kanal paxta yetishtirishga yordam beradi, deb taʼkidlagan. U kanal mintaqada paxta yetishtirishga ulkan hissa qoʻshishi va u „Transkaspiyda hayotning tayanch nuqtasi“ boʻlishini bashorat qilgan.

## Tanqid
1920-yillarning oxiriga kelib, Oʻrta Osiyoda suvni quyulishini oʻzgartirish boʻyicha yirik loyihalar ommaviy axborot vositalarida keng qamrovda tanqid qilina boshlandi. 1928-yil fevral va mart oylarida Toshkentda Oʻrta Osiyoda ishlagan 23 nafar gidrotexnik va suv xoʻjaligi xodimlari, jumladan, Kaspiy kanali qurishni taklif qilganlar sud qilindi. Oʻsha paytda The Times gazetasi „Yaqingacha Moskva hukumati bu „fantastik loyihalar“ bilan maqtanardi, ammo endi mahalliy aholini tinchlantirish uchun ularga aybdor hodimlar kerak boʻladi“, deb yozgan edi. Uning maqsadi „sovet muvaffaqiyatsizliklaridan chalgʻitish va aybni hodimlarga toʻnkarish“ edi.

## Manbalar
### Snoskalar

### Manbalar

* 
* 
* 

## Havolalar
* Gluxovskiyning ''Transkaspiy kanali'' kitobi (1921) (Rus tilida)
Al-Fathiya madrasasi

**Al-Fathiya madrasasi** () — Suriyaning Damashq shahridagi madrasa majmuasi. U 1743-yilda Fethi Al-Defterdor ismli Usmonli amaldor tomonidan qurilgan. 

## Yana qarang

* Al-Adiliya madrasasi
* Az-Zohiriya kutubxonasi
## Manbalar
Sadat Quraysh masjidi

**Sadat Quraysh masjidi** () – Misrning Bilbays shahrida joylashgan tarixiy masjid. Baʼzi tarixchilarning fikricha, bu Misrdagi birinchi masjid boʻlib, u Amr ibn al-Os tomonidan milodiy 640-yilda asos solingan.

## Tarixi
Baʼzi tarixchilarning taʼkidlashicha, masjid Amr ibn al-Os tomonidan Misrni arablar tomonidan fath qilinganida, hijriy 18-yilning 15-muharramida (milodiy 640-yil 16-yanvar) qurilgan. Bu uni Misrdagi birinchi masjid sifatida qabul qilingan Fustatdagi (zamonaviy Qohira) Amr ibn al-Os masjididan biroz kattaroq qiladi.

Aytishlaricha, Karbalo jangidan keyin Alining qizi Sayyida Zaynab Madinada vahiy koʻrgan ekan, Muhammad ularga Ahl ul-Baytni (Islom paygʻambari Muhammadning oilasi) Misrga olib ketishni buyurgan. Ularni Bilbays ahli kutib olgan va ular masjidda bir oy turgan.

Abbosiylar xalifasi Al-Maʼmun boshmuriyaliklar Abbosiylar hokimi Iso ibn Mansurga qarshi qoʻzgʻolon koʻtargandan soʻng, tartib oʻrnatish uchun Misrga borganlarida 40 kun bu yerda qolgan. Xalifa masjidni qayta tiklashni buyurdi va natijada u bir muddat masjid nomi Al-Maʼmun boʻldi.

Sadat Quraysh masjidi 1951-yildagi 10357-sonli vazir qarori asosida Islomiy atiqalar qatorida roʻyxatga olingan.

## Dizayni
Toʻgʻri burchakli masjid uch qatorda 18 ta marmar ustundan iborat boʻlib, qibla devorlariga parallel ravishda toʻrtta arkga boʻlingan va ustunlar tojlari turli shakllarda boʻlib, ularning turli Qadimgi Misr va Rim ibodatxonalari hamda masjidning kvadrat maydonidan kelib chiqqanligini bildiradi. Masjid maydoni taxminan uch ming kvadrat metrni tashkil etadi. Masjid Usmonlilar davrida minorani qurdirgan Misr amiri Al-Koshif tomonidan taʼmirlangan.

## Manbalar
Al-Komiliya madrasasi

**Al-Komiliya madrasasi** () Suriyaning Halab shahrida joylashgan madrasa majmuasi.

## Yana qarang

* Al-Firdavs madrasasi
* Al-Sultoniya madrasasi
* Al-Usmoniya madrasasi
* Az-Zahiriya madrasasi
* Qadimgi Halab shahri
* Xusruviya masjidi
## Manbalar
Al-Mujohid madrasasi

**Al-Mujohid madrasasi** () – Suriyaning Damashq shahridagi madrasa majmuasi. 1141-yilda Burid hokimi Mujohid al-Din bin Bazan bin Yammin al-Kurdu tomonidan qurilgan.

## Yana qarang

* Al-Adiliya madrasasi
* Az-Zohiriya kutubxonasi
## Manbalar
Al-Qilijiya madrasasi

**Al-Qilijiya madrasasi** () madrasa majmuasi boʻlib, Suriyaning Damashq shahridagi devor bilan oʻralgan eski shahar ichida Al-Buzuriyah soʻqi va Azm saroyi oʻrtasida joylashgan.

## Yana qarang

* Al-Firdavs madrasasi
* Al-Sultoniya madrasasi
* Az-Zahiriya madrasasi
* Xusruviya masjidi
## Manbalar
Al-Qoid Ibrohim masjidi

**Al-Qoid Ibrohim masjidi** () yoki oʻzbekchada **Qoʻmondon Ibrohim masjidi** – Iskandariyadagi masjidi. Raml stansiyasi hududida joylashgan. U Misrning sobiq Valiysi va zamonaviy Misr armiyasining asoschisi Ibrohim Posho sharafiga nomlangan. Misr inqilobi paytida u namoyishchilar uchun muhim yigʻilish joyi boʻlgan.

## Tarixi
Masjid qurilishi 1948-yilga toʻgʻri keladi va Misrda yashovchi Mario Rossi ismli italiyalik arxitektor tomonidan ishlab chiqilgan. Masjid sarkarda Ibrohim posho vafotining 100 yilligi munosabati bilan qurilgan. 2011-yilda masjid maydonidan namoyishchilar hukumatga qarshi namoyishlarda foydalangan. 2017-yilda Qoʻshma Shtatlar oʻz elchixonasini Quddusga koʻchirgach, u yerda norozilik namoyishlari boʻlib oʻtdi.

## Arxitekturasi
Masjidi turli davrlarga oid bezaklar bilan bezatilgan. Uning minorasi u boshqa minoralardan soati borligi bilan ham ajralib turadi. Masjid yonida masjidga tegishli tadbirlar zali joylashgan. Masjid mamluklar arxitekturasi anʼanalarini uygʻunlashtiradi. Masjid kichik ayvonda tuxumsimon gumbaz bilan bor.

## Manbalar
Al-Rukniya madrasasi

**Al-Rukniya madrasasi** () 13-asrga oid madrasa boʻlib, Suriyaning Damashq shahrida joylashgan.
## Yana qarang

* Al-Adiliya madrasasi
* Az-Zohiriya kutubxonasi
* Nuriddin madrasasi
## Manbalar
Banu Saʼlabaga hujum

**Banu Saʼlabaga hujum** maʼnolari:

* Banu Saʼlabaga birinchi hujum, milodiy 627-yil avgust (hijriy 6-yilning 4-oyi)
* Banu Saʼlabaga ikkinchi hujum, milodiy 627-yil avgust (hijriy 6-yilning 4-oyi)
* Banu Saʼlabaga uchinchi hujum, milodiy 627-yil sentyabr (hijriy 6-yilning 6-oyi)
Vera Zima

**Vjeročka Zimova** - (1953-yil 21-mart  - 2020-yil 7-noyabr), **Vera Zima** deb tanilgan Xorvatiyalik aktrisa.

1975-yildan buyon u yigirmadan ortiq filmda rol ijro etgan. U ota tomondan Slovakiya kelib chiqishiga ega boʻlgan.

## Tanlangan filmografiya

## Manba
Carabus rutilans

**Carabus rutilans** – Andorra, Fransiya va Ispaniyada uchraydigan Karabinalar kenja oilasiga mansub qoʻngʻiz turi.
## Manbalar
Timur Nasirov

**Timur Nasirov** AQShda joylashgan tadbirkor sifatida tanilgan boʻlib, Oʻzbekistonda asoslangan „Gourmet Concept“ deb nomlanuvchi sharob kompaniyasining asoschisidir.

## Taʼlim
Timur Toshkent Axborot Texnologiyalari Universitetidan Radio Chastota Muhandisligi boʻyicha bakalavr darajasiga ega (2004). Shuningdek, u Toshkent Axborot Texnologiyalari Universitetidan Telekommunikatsiya va Muhandislik boʻyicha Muhandislik Magistri – MEng (2006) va Kaliforniya Universiteti, Berkeleyning Haas Biznes Maktabidan MBA darajasiga ega (2023).

## Karyera
Timur Toshkent Axborot Texnologiyalari Universitetida muhandislik boʻyicha magistraturani oʻqib yurgan vaqtida bar ochish orqali biznes karyerasini boshlagan. Hozirda u Oʻzbekistonga turli xil brendlarning sharoblarini import qiladi va Red Bull, Baron Rothschild, Planeta va Paulaner kabi xalqaro brendlar Oʻzbekiston bozoriga tanishtirish muvaffaqiyat qozongan.

2013 yilda Timur Oʻzbekistonda joylashgan *Gourmet Concept* deb nomlanuvchi sharob kompaniyasini asos solgan. U Oʻzbekiston Venture Kapital Assotsiatsiyasining maslahat kengashi aʼzosi hisoblanadi.

## Shaxsiy hayot
Timur rafiqasi va uch farzandi bilan Kaliforniyaning San-Diego shahrida yashaydi.

## Manbalar
Tina Morpurgo

**Tina Morpurgo** — (1907-yil 6-mart — 1944-yil 1-iyun) — Splitda tugʻilgan Xorvatiya rassomi.

Morpurgo 1907-yil 6-mart kuni Splitda Germaniya Marburg shahrida boʻlgan taniqli Morpurgo oilasida tugʻilgan. Oʻrta maktabdan keyin u oʻzini rasm chizishga bagʻishladi va 1931-yilda u oʻzining birinchi yakkalik koʻrgazmasini oʻtkazdi, u oʻzlarining yogʻli, tempera va chiziqli kabi ishlaridan yigirmatadan ziyodini namoyish etdi. 1932-yilda Morpurgo Triest xususiy maktabida oʻqigan. Morpurgo oʻz maktabini va Myunxenda yanada sanʼat rivojlanishini rejalashtirgan, ammo Natsizm va iqtisodiy inqirozning oshishi tufayli u oʻz shaharchasida qoldi va umidsizlikka tushib, rasm chizishni toʻxtatdi. 1943-yilda u ota-onasi bilan birga Banjica konsentratsion lagerlariga deportatsiya qilingan. 1944-yil 1-iyun kuni Morpurgo Schutzstaffel aʼzolari tomonidan oʻldirildi. Uning rasmlari oila aʼzolari va doʻstlari tomonidan saqlanib qolgan. Keyinchalik uning rasmlari 1974-yilda Splitning yahudiy jamoasida, Belgrad yahudiy jamiyatida va 1975-yilda Belgraddagi yahudiy tarixiy muzeyida namoyish etildi.

## Manbalar
Gulnora Rahmon

**Gulnora Rahmon** (1957-yilda Samarqand viloyati, Xatirchi tumanida tavallud topgan) – rassom va yozuvchi.

## Hayoti va ijodi
Gulnora Rahmon Toshkent Davlat Teatr sanʼati va Rassomchilik institutining (hozirgi Kamoliddin Behzod nomidagi Milliy rassomlik va dizayn instituti) rangtasvir boʻlimini yakunlagan. Ijod yoʻnalishi – portret va manzara janri. Oʻzbek adabiyotidan Erkin Aʼzam, Abdulla Oripov, Usmon Azim, Ibrohim Gʻafurov, Ahmad Aʼzam, Farogʻat Kamolova, Xudoyberdi Toʻxtaboyev, Halima Xudoyberdiyeva, Dilbar Saidova kabi ijodkorlarga ishlangan portretlari mavjud. 1997-yildan beri Oʻzbekiston badiiy akademiyasi rassomlar uyushmasi aʼzosi sifatida faoliyat yuritadi.

1990-yillarda vaqtli matbuotda hikoya va qissalari eʼlon qilingan. 2008-yilda „Marvarid shodasi“ nomli qissasi, 2011-yilda „Yurak devoridagi suratlar“ nomli hikoyalar toʻplami „Sharq nashriyoti“ tomonidan chop etilgan. 2022-yilda „Umrning uch fasli“ nomli qissasi „Gʻafur Gʻulom“ nashriyoti tomonidan chop etilgan.

„Sipohiylar xonadoni“ nomli dramatik asari turk adabiyotshunoslari tomonidan tarjima qilinib, Turkiya universitetlari uchun moʻljallangan „Mustaqillik yillari oʻzbek adabiyoti“ oʻquv qoʻllanmasiga kiritilgan.

Gulnora Rahmon, shuningdek, ingliz adibasi Du Maurier Daphnening „Rebekka“ hamda „Reychel“ nomli asarlari (ixchamlashtirilgan variantining) tarjimoni hisoblanadi. Bu ikki asar aynan shu yili „Yangi Asr avlodi“ nashriyoti tarafidan chop etilgan. 2023-yilda ingliz yozuvchisi Uilyam Shekspirning maktab oʻquvchilari uchun moʻljallangan "Romeo va Juliet" hamda "Xatolar komediyasi" asarlarini ingliz tilidan oʻzbek tiliga tarjima qilgan. Bundan tashqari, proza janrida ham ijod qiladi. 2020-yildan buyon Oʻzbekiston Yozuvchilar uyushmasi aʼzosi.

## Havolalar

## Manbalar
Velimir Neidhardt

**Velimir Neidhardt** (1943-yil 7-oktyabrda tugʻilgan) - Xorvatiyalik arxitektor, 2019-yildan boshlab Xorvatiyaning Fanlar va Sanʼatlar akademiyasining prezidenti.

Neidhardt Zagreb universiteti arxitektura fakultetida professor, Xorvatiya arxitektorlar uyushmasining sobiq prezidenti (1995-1999), va Xorvatiyada Fanlar va Sanʼatlar akademiyasining toʻliq aʼzosi (1991-yildan beri) bo‘lgan. 2015-yil iyun oyidan boshlab u Sloveniya fan va sanʼat akademiyasi muxbir aʼzosi ham hisoblanadi.

Neidhardtning eng muhim ishi Zagrebda Milliy va universitet kutubxonasini qurish hisoblanadi.

## Katta loyihalar

* Lapad mehmonxonasi (I. Kolbach va B. Šavora bilan; Dubrovnik, 1969)
* Begova Ledina mehmonxonasi (Makarska, 1969)
* Bit Pazar xarid markazi (I. Franić bilan; Skopje, 1970)
* Xarid markazi (Mrkonjić Grad, 1972)
* Shahar markazi (Lj. Lulić va J. Nosso bilan; Banja Luka, 1973-79)
* Yangi Zagreb shahar markazi (L. Schwerer va B. Velnić bilan 1971)
* Fransiya Respublikasi maydoni (I. Franić bilan; Zagreb, 1977)
* Hamma markazi (Z. Krznarić bilan; Algiyer, 1984)
* Telekommunikatsiya binolari (Šibenik, 1980)
* Milliy va universitet kutubxonasi (M. Hržić, Z. Krznarić va D. Mance bilan; Zagreb, 1978-95)
* Zagreb shahar oʻqi (1981-85)
* Ina Trgovina binosi (Zagreb, 1985-89)
* Eksportdrvo ofis binosi (Zagreb, 1985)
* Adriatik quvurlari bosh qoviri (Zagreb, 1989-91)
* Jahon savdo markazi (Z. Krznarić va D. Mance bilan; Zagreb, 1991)
* Metropoliten oʻqi (Z. Krznarić va D. Mance bilan; Zagreb, 1992)
* Aziz Yuhanno Injilchi Kilsasi (Zagreb, 1991)
* Parij cherkovlari (Zagreb, 1994)
* Badel shahar blok (M. Begović va D. Mance bilan; Zagreb, 1992-96)
* Xorvatiya hukumat markazi (Zagreb, 1996)

## Manbalar
Vodiy al-Quraga ikkinchi yurish

**Vodiy al-Quraga ikkinchi yurish** – milodiy 628-yilning yanvari (islom taqvimiga koʻra, hijriy 6-yilning 9-oyi)da boʻlib oʻtgan harbiy harakat. Harbiy harakat mobaynida Zayd ibn Horisa yoki Abu Bakr Siddiqqa pistirma uyushtirish orqali qilingan hujumga javoban qasos olish maqsadida amalga oshirilgan. Musulmonlar tunda uxlab yotgn paytida ularga qarshi hujum qilingan, bosqinda toʻqqiz nafar musulmon halok boʻlgan, Zayd ibn Horisaning oʻzi bir qancha jarohat olib, qutulib qolgan.

## Tarixi
Zayd ibn Horis bir kuni Suriyaga savdo safariga chiqqan, u bilan birga Muhammadning sahobalari uchun ham yetarli mol-mulk bor edi. Zayd Vodiy al-Qura yaqinida boʻlganida Banu Badr qabilasining Fazora urugʻidan boʻlgan guruh vakillariga toʻqnash kelgan. Qabila aʼzolari Muhammad va uning hamrohlariga hujum qilgan va ulardagi barcha mol-mulkni tortib olishgan.

Hujum oqibatida Muhammadning ayrim hamrohlari halok boʻlgan, Zayd ibn Horisa yarador holda olib ketilgan. Shundan keyin bu voqeadan qattiq gʻazablangan Zayd Banu Fazora ahli bilan toʻqnash kelib, ulardan oʻch olmaguncha boshini poklik uchun yuvmaslikka qasam ichgan (yaʼni jinsiy aloqadan tiyilishga ont ichgan).

## Qasos hujumi
Zayd ibn Horisa jarohatidan tuzalgach, bomdod namozidan soʻng uning boʻlinmasiga dushmanga hujum qilish buyrugʻi berilgan. Vodiy al-Qurada musulmonlar ularga hujum qilib, katta talofat yetkazgan. Dushmanlardan baʼzilari oʻldirilgan, boshqalari esa asirga olinadi. Hammasi boʻlib 30 otliq, jumladan, Ummu Qirfa ismli kampir ham oʻldirilgan.

Ummu Qirfa Uyaynaning xolasi boʻlgan. Zayd Ummu Qirfaning qizini ham asir qilib olgan va uni Muhammadga topshirgan, paygʻambar esa qizni musulmon asirlari evaziga makkaliklarga qaytargan (Sahihi Muslim hadislar toʻplamidan).

## Yana qarang

* Muhammadning harbiy faoliyati
* Muhammadning yurishlari roʻyxati

## Manbalar