open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Abul Asvad Dualiy

تصنيف:صور كما في ويكي بيانات
الشريك
**Abu al-Asvad Zalim ibn Amr bin Sufyon Al-Du'ali Al-Kinoniy** ( miloddan avvalgi 16 / hijriy 69 ) ularning mashhurlari, faqihlari shoirlari, notiqlari va zukkolaridan biri. Nuqtalarni arabcha harflarga qo'yilgan bo'lib, keyinchalik bu harflar (ạ i i) bo'lib, imom Ali ibn Abu Tolibning buyrug'i bilan aytilgan.

U Muhammad payg'ambarning topshirig'idan oldin tug'ilgan va u zotga iymon keltirgan, lekin uni ko'rmagan, shuning uchun u to'g'ridan-to'g'ri to'g'ridan-to'g'ri ergashuvchilar safida sanab o'tilgan va u zotni mo'minlar amiri Ali ibn Abu Tolibga hamrohlik qilgan. Basra amirligi oʻz xalifaligida boʻlib, u bilan birga Siffin, xorijiylarga qarshi jangga guvoh boʻlgan. U grammatika fanini rivojlantirgani uchun **[[Sintaksis|grammatika]] asoschisi** deb ataladi, chunki u grammatika qoidalarini birinchi bo'lib o'rnatgan, shuning uchun u mavzu bo'limi, ob'ekt, turdosh, nisbat harflari, nominativ, predlogli va qat’iy,   grammatika o‘rnatilishiga qo‘shgan hissalari keyinchalik grammatika haqidagi vizual ta’limotning shakllanishiga asos bo‘ldi.  Zahabiy "siyyar-ul alamin nubala " kitobida uni tarjimasida shunday ta'riflagan: «   

## She'rlari
Abu al-Asvadni tarjima qilganlar uning ulug‘vor shoirlardan biri ekanligini va uning ko‘plab she’rlari bir qancha kitoblarda to‘plangani, jumladan, Abu Said al-Hasan Alning “Abi al-Asvad al-Du’alining devoni”da to‘planganini ta’kidlaganlar. -Sukkari, Shayx Muhammad Hasan Al Yasinning tekshiruvi va Abd Al-Karim Al-Dujayliyning Abu Al-Asvad Al-Dualining devoni.   Jumladan: جمع المدائني كتابًا فيه أخبار أبي الأسود الدؤلي، كما جمع له أبو سعيد الحسن السكري ديوانًا لأشعاره. وله عشرات القصائد في ديوانه الشعري منها على سبيل المثال أنه دخل على معاوية فقال له معاوية: ، فقال أبو الأسود ردًا عليه:

* Ahmad al-Ajliy u haqida shunday degan: «   
*  **Ali arab grammatikasini yaratishni   buyurdi.** **U aytdi: Abu al-Asvad unga nahv ilmini bir butun tizimga solganligini aytganida Ali sen tuzgan nahv qanday ham yaxshi dedi** 
* Abu Faraj Al-Isfahoniy esa u haqida shunday dedi: «  **.** **.** **Jalilning ishonchi** »
* Al-Johiz u haqda shunday dedi:  «  **.** **.** **Til sifatini, she’r so‘zini to‘plasin.** **.** **.** **U donolar donosi va zukkosi edi** »
* Al-Halabiy tilshunosi Abu At-Tayyib u haqida shunday dedi:  .
* Ibn Xalqon u haqida shunday degan: «  **.** **.** **U fikr va sherning aqli jihatidan eng mukammal odamlardan biri edi** 
## Manbalar




## Havolalar
Pan Xiaoting

**Pan Xiaoting** 1982-yil 25-fevralda tug'ilgan.(42 yosh) Xitoylik professional bilardochi .Tahallusi "Quen of Nine-Ball" 2006-yildan faoliyati boshlangan.

## Professional biografiya
U WPBA Tourda to'liq vaqt o'ynagan birinchi xitoylik ayol bo'lib, "To'qqiz to'p malikasi" laqabini oldi.

### 2006-yilda WPBA yilning eng yaxshi yangi futbolchisi
Pan 2006-yilda WPBA yilning eng yaxshi yangi futbolchisi deb topildi va mavsumni 13-o‘rinda yakunladi. Pan o'zining birinchi WPBA turnirida 2007-yilgi Great Lakes Classic musobaqasida g'olib chiqdi. Keyinchalik u Tayvanning Taoyuan shahrida bo'lib o'tgan 2007-yilda WPA to'qqiz to'pli jahon chempionatida g'olib chiqdi. Pan osiyolik WPBA o'yinchisi Kim Ga-youngning do'stona raqibi; ikkalasi 2007- yilgi Karolina ayollar bilyard klassikasi finalida to'qnash kelishgan, Kim WPBAning birinchi butun Osiyo chempionatida 7:6 hisobida g'alaba qozongan. Kim va Pan 2007-yilgi WPBA mavsumini mos ravishda 2 va 3-o'rinlarni egallab, ko'p yillik eng yuqori o'rinni egallagan Allison Fisherdan ortda qolishdi. Pan, shuningdek, xitoylik snookerchi Ding Junhui bilan yaxshi do'stdir. 2008-yilda Pan WPBA turida BCA GenerationPool.com unvonini qo'lga kiritdi va 2010 yilda Tur chempionatida o'zining rezyumeiga WPBA yo'nalishini qo'shdi. U o‘sha yili Niagara sharsharasida nimchorak finalda janubiy koreyalik Kim Ga-yongni 7:6, finalda esa shimoliy irlandiyalik Karen Korrni 7:4 hisobida mag‘lub etgandi.

### Ronni O'Sallivanga qarshi o'yinlar
2013-yil dekabr oyida Pan Yanchjou shahrida snooker ace Ronni O'Sallivanga qarshi ko'rgazmali o'yinda (9-to'p va snuker) ishtirok etdi, u 9-to'pda 7-6 g'alaba qozondi va 6-qizil snukerda 2-1 hisobida mag'lub bo'ldi.

2018-yilning noyabr oyida Xitoyda Pan va O'Sallivan o'rtasidagi ikkinchi ko'rgazma o'yini ham bo'lib o'tdi. 9 to'p bo'yicha professional chempion Pan 7-6 hisobida g'alaba qozondi.

## Havolalar

* 2010 yilgi Osiyo o'yinlari To'qqiz to'pli yakkalik
* 2008 yilgi butun Yaponiya chempionati
* 2007 yil WPA ayollar o'rtasidagi to'qqiz to'p bo'yicha jahon chempionati
* 2005 yil butun Yaponiya chempionati
* 2002 yil butun Yaponiya chempionati

## Adabiyotlar

## Havolalar

* Xiaoting PAN-ning qisqacha taqdimoti 
* Xiaoting Pan va Ronni O'Sallivan o'rtasidagi 2018 yilgi o'yinning taxminan 32 daqiqasi
Afgʻoniston viloyatlari

Afgʻoniston 34ta viloyatga (, *wilåyat*) boʻlingan. **Afgʻoniston viloyatlari** birlamchi maʼmuriy boʻlinmalar hisoblanadi. Har bir viloyat bir nechta tumanlarni yoki odatda 1000 dan ortiq qishloqlarni oʻz ichiga oladi.

Viloyat gubernatorlari Hamid Karzay davrida yangi hukumat tuzilganidan keyin afg‘on davlatini qayta tiklashda muhim rol o‘ynadi. Xavfsizlik boʻyicha xalqaro olim Dipali Muhopadhyayning fikricha, gʻarb tomonidan qoʻllab-quvvatlanadigan hukumatning koʻplab viloyat gubernatorlari siyosiy tizimga kiritilgan sobiq sarkardalar edi.

## Afgʻoniston viloyatlari

## Afgʻonistonning tarixiy viloyatlari

Afgʻoniston tarixi davomida uning tarkibida bir qancha tarixiy viloyatlari boʻlgan. Afgʻonistonning bunday tarixiy viloyatlariga Kobul, Hirot, Qandahor va Balx kabi viloyatlari kirgan ,1880-yilga kelib viloyatlar soni koʻpaygan va keyinchalik uning tarixiy viloyatlari Balx, Hirot, Qandahor, Gʻazna, Jalolobod va Kobuldan iborat boʻlgan .

* Janubiy provinsiya — 1964 yilda tarqatib yuborilib, Paktiyo viloyati tashkil etildi.
* Turkiston viloyati — 1929-1946 yillarda tarqatib yuborilgan.
* Qatagʻon-Badaxshon viloyati — 1963 yilda Badaxshon viloyati va Qatagʻon viloyatiga tarqatib yuborilgan, ikkinchisi ham oʻsha yili tarqatib yuborilgan.
* Qatagʻon viloyati — 1963 yilda Bagʻlon viloyati, Qunduz viloyati va Taxor viloyatiga tarqatib yuborilgan.
* Sharqiy viloyat — 1964 yilda tarqatib yuborilib, Nangarhor viloyati tashkil etildi.
* Faroh-Chakansur viloyati — 1964 yilda Faroh viloyati va Nimruz viloyatiga tarqatib yuborilgan.
* Mozori Sharif viloyati — 1964 Balx viloyati va Joʻzjon viloyatiga tarqatib yuborilgan .
* Maymana viloyati — 1964 yilda Bodgʻis viloyati va Faryob viloyatiga tarqatib yuborilgan.

* Afg‘onistondagi amaldagi viloyat gubernatorlari ro‘yxati
* Afg'oniston tumanlari

## Adabiyotlar

## Havolalar

* Afgʻoniston axborot boshqaruvi xizmatlari (AIMS)
* Viloyat gubernatorlari  Archived
* Afgʻoniston viloyatlari xaritasi
* Xavier de Planhol, 2000, ''GEOGRAFIYA i.'' ''Geografik bilimlar evolyutsiyasi: Afg‘oniston haqidagi geografik bilimlarni rivojlantirish.'', Encyclopædia Iranica.
Dudyn

**Dudyn** () — Ukraina gʻarbidagi Lvov viloyati , Zolochiv tumanidagi qishloq. Ukrainaning hududiy bo'linmalaridan biri bo'lgan Pidkamin posyolkasiga tegishli.

1918-yildan 1939-yilgacha qishloq Polshaning Tarnopol Voevodeligida bo'lgan.

2020-yil 18 iyulgacha Dudyn Brodi tumaniga tegishli edi. 2020-yil iyul oyida Ukrainaning ma'muriy islohoti doirasida bu tuman tugatilib, Lvov viloyati 7 ta tumanga qisqargan. Brodi tumani hududi Zolochiv tumaniga birlashtirilgan.

## Manbalar

## Havolalar

* weather.in.ua
Yi Jianlian

Yi 2004, 2008, 2012 va 2016 yilgi Olimpiada o'yinlari, shuningdek 2006 va 2010 FIBA jahon chempionatlarida o'z mamlakatini himoya qilgan , Xitoy terma jamoasida ham o'ynaydi . Yi 2004 yilgi Olimpiya o'yinlarida ishtirok etgan. 

## Yoshlik
Bolaligida ota-onasi Yining kelajakdagi professional sportchi bo'lishi bashorat qilingan bolalar uchun mo'ljallangan sport maktabiga kirishiga ruxsat bermagan.  Biroq, Yining ko'cha basketboli o'ynash qobiliyatini payqagan sport maktabining basketbol murabbiyi Yining oilasini unga professional tarzda mashq qilishiga ruxsat berishga ko'ndiradi.  Yi bilan ma'qullash shartnomasini imzolashga umid qilgan Adidas uni 2002 yilda Nyu-Jersidagi kompaniyaning ABCD lageriga taklif qildi va u yerda u butun amerikalik o'rta maktab o'yinchilari bilan raqobatlashdi.  

### Nyu-Jersi Nets (2008–2010)

Yi birinchi yirik xalqaro tajribasi 2003-yilgi FIBA 19 yoshgacha bo'lgan o'smirlar o'rtasidagi jahon chempionatida bo'lib, u har bir o'yinda o'rtacha 18,9 ochko va 11,5 ribaund to'plagan.  U Xitoy milliy basketbol jamoasi bilan 2004-yilgi yozgi Olimpiya o'yinlarida debyut qilgan va 2006-yilgi FIBA Jahon chempionatida o'rtacha 6 ochko va 6 ribaund to'plagan.  Uning o'yini Xitoy terma jamoasi murabbiylari bilan bir qatorda boshqa mamlakatlar murabbiylarini ham hayratda qoldirdi. 

## Shaxsiy hayot
Yi mandarin va o'zining ona tili kanton tilini yaxshi biladi. U 2008 yilda daromad va mashhurlik bo'yicha *[[Forbes]] *' China Celebrity 100 reytingida to'rtinchi o'rinni egalladi  2008 yilda Yi 2008 yilgi Sichuandagi zilzila qurbonlarini qo'llab-quvvatlash uchun 100 000 yuan xayriya qildi  va shuningdek , 2008 yilgi Yozgi Olimpiya o'yinlari mash'alasi estafetasida Xaynan oyog'ida mash'alani ko'tarib qatnashdi. 

#### Pley-off

|-
| align="left" | 2012
| align="left" | Dallas
| 1 || 0 || 5.0 || .333 || .000 || .000 || 2.0 || .0 || 1.0 || .0 || 2.0
|- class="sortbottom"
| align="left" | Career
| align="left" |
| 1 || 0 || 5.0 || .333 || .000 || .000 || 2.0 || .0 || 1.0 || .0 || 2.0

## Adabiyotlar

## Havolalar

* Yi Jianlian  at nba.com
* Yi Jianlian  at nba.com
Lopushanka

**Lopushanka** (   , ) — Ukraina janubi-gʻarbidagi Lvov viloyati, Sambir tumanidagi qishloq (*selo* . U Ukraina hududiy bo'linmalaridan biri Turka shahar hromadasiga tegishli.

Qishloq XVI asrda tashkil etilgan va 1870-yillardan boshlab pravoslav cherkoviga ega bo'lgan.

2020-yil 18-iyulgacha Lopushanka Turka tumaniga tegishli bo'lib, 2020-yil iyul oyida Ukrainaning ma'muriy islohoti natijasida bu tuman tugatilgan, natijada Lvov viloyati 7 ta tumanga qisqargan. Turka tumani hududi Sambir tumaniga birlashtirildi.

## Manbalar
Chjan Yining

**Chjan Yining** 1981-yil 5-oktyabrda tugʻilgan  xitoylik stol tennischisi, 2009-yilda nafaqaga chiqqan. U sport tarixidagi eng buyuk ayol tennischilarand biri sanaladi. Yutuqlari nuqtai nazaridan u stol tennisi boʻyicha Jahon kubogi, stol tennisi boʻyicha jahon chempionatining oltin medalni qoʻlga kiritgan.

## Tarix
  2008-yilgi Pekin Olimpiadasi paytida uni sharhlovchilar koʻpincha "sariq yirtqich hayvon" deb atashgan, bu uning sportdagi ustunligini bildirgan. U kapalakdan yasalgan pichogʻi uchun maxsus ishlab chiqarilgan Chjan Yining ZLC dan, old qoʻl uchun 05 quvvat va orqa qoʻl uchun tenergy 64 dan foydalanadi.

Chjan Singapurlik Li Jiavey ham tahsil olgan Pekin Shichaxay sport maktabining bitiruvchisi.

Chjan 2009-yil oktyabr oyida turmushga chiqdi va oʻshandan beri stol tennisi turnirlarida qatnashmadi.  U 2011-yilda xalqaro oʻyindagi faoliyatini yakunlaganini eʼlon qildi va Viskonsin-Madison universitetida oʻqish va ingliz tilida yaxshiroq gapirishni oʻrganish uchun Qoʻshma Shtatlarga ketdi. Bu uni stol tennisi boʻyicha yakkalik va jamoaviy bahslarda Jahon va Olimpiya chempionligini qoʻlga kiritib, nafaqaga chiqqan kam sonli futbolchilardan biriga aylantiradi. Chjan shuningdek, amerikaliklarga stol tennisi sport turi bilan tanishtirmoqchi ekanligini aytdi.

## Olimpiya rekordi

### 2008 yilgi yozgi Olimpiya oʻyinlarining ayollar oʻrtasidagi stol tennisi yakkalik natijalari
Chjan 2008 yilda Pekinda boʻlib oʻtgan yozgi Olimpiada oʻyinlarida ishtirok etib, ayollar oʻrtasidagi yakkalik bahslarida ham, jamoaviy bahslarda ham oltin medalni qoʻlga kiritdi. Chjan finalda hamyurti Van Nanni 8-11, 13-11, 11-8, 11-8, 11-3 hisobida magʻlub etib, yakkalik bahslarida Olimpiya oltin medalini muvaffaqiyatli himoya qildi.

U, shuningdek , 2004-yilgi Yozgi Olimpiya oʻyinlarida ayollar oʻrtasidagi juftlik bahslarida oltin medal sohibi boʻlgan.

*

## Havolalar

* Chjan Yining uchun ITTF statistikasi
Berezdiv

**Berezdiv** (   ;  ) — Ukraina gʻarbidagi Xmelnitskiy viloyati (viloyati ) ning Shepetivka tumanidagi qishloq. Unda Ukrainaning hromadalaridan biri boʻlgan Berezdiv qishloq hududiy ma'muriyatida joylashgan. Berezdiv aholi soni  taxminan 1160 kishiidan iborat. Berezdivda maktab, Sharqiy pravoslav cherkovi, Shepetivka muzeyi filiali va uchta qabriston bor: Sharqiy pravoslav, katolik va yahudiy.

## Geografiyai
Korchik, Siechanka daryolari bo'yida joylashgan. 32&nbsp;km Slavutadan shimoliy-sharqda. 18&nbsp;km Koretsdan janubda.

Berezdiv, 50°28'N, 28°06'E, 210m balandlikda joylashgan.

## Tarixi
Polsha-Litva Hamdo'stligining ikkinchi bo'linishigacha Berezdiv Polsha Qirolligi tojiga tegishli boʻlgan. Berezdiv tovarlari Ostrozkiy, Chodkevich, Lubomirskiy va Yablonovskiy gersog oilalariga tegishli boʻlgan. 1775-yilda Berezdivga Braclav voivode Yan Yablonovskiy, yog'och Bibi Maryam cherkovini topgan.  1992-yilda favqulodda holat tufayli u demontaj qilingan.

1831-yilda Berezdiv Rossiya hukumati tomonidan musodara qilingan.

XIX asr oxirida 590 kishi (shundan 306 nafari yahudiylar) iborat kichik shaharcha boʻlgan.

1954-yilda Berezdiv shahar imtiyozlaridan mahrum bo'lib, qishloqqa aylangan.

2020-yil 18-iyulgacha Berezdiv Slavuta tumaniga tegishli edi. 2020-yil iyul oyida Ukrainaning maʼmuriy islohoti natijasoi[[ bu tuman tugatilib, Xmelnitskiy viloyatining tumanlari soni 3 taga qisqargan. Slavuta tumani hududi Xmelnitskiy tumaniga birlashtirilgan.

## Manbalar

## Bibliografiyasi

* Polsha qirolligi va boshqa slavyan davlatlarining geografik lug'ati, 1881-yil

## Havolalar

* Berezdivga sayohat
* Berezdiv maktabidagi ingliz tili to'garagining rasmiy sayti
* Sobiq Bibi Maryam cherkovidan keyin film taqdimoti joyiga havola
Bursa Yenishehir Aeroporti

**Bursa Yenishehir aeroporti**  Turkiyaning Bursa viloyatida joylashgan aeroport. 1944-yilda harbiy baza sifatida tashkil etilgan obyekt. Keyinchalik harbiy aeroportda qurilgan qoʻshimcha inshootlar ommaviy havo transporti uchun tayyor holga keltirilgan va 2000-yil 3-noyabrda Bursa aeroporti nomi bilan foydalanishga topshirilgan. Fuqarolar va harbiy maqsadlarda tashkil etilgan aeroportning Bursa shahar markazigacha boʻlgan masofasi 50 km.  Shuningdek 3000x45 va 3000x30 metrli ikkita beton qoplamali uchish-qoʻnish yoʻlaklari ham mavjud.

## Tarixi

Bursa-Yenishehir aeroporti 2000-yil 3-noyabrda rasmiy ravishda ochildi. Ammo yoritish tizimidan kelib chiqqqan baʼzi kamchiliklar bartaraf etilib 2001-yil 1-iyunda rasmiy ochilish etib belgilandi.

Xuddi shu kuni Yunuselidagi Bursa aeroporti havo qatnoviga yopildi va aeroport havo kuchlari qoʻmondonligiga topshirildi. Shu kundan boshlab Yunuselidagi eski Bursa aeroporti havo harakati uchun yopiq.

2001- yil 25-may sanasida Vazirlar Kengashi 2001-2444-sonli qarori bilan Bursa-Yenishehir aeroportini doimiy yoʻlovchi kirish-chiqish havo chegara darvozasi sifatida belgiladi va Yenishehir aeroporti xalqaro havo qatnoviga ochildi.

2002-yil 28- dekabrda Rossiya va Ukrainadan sayyohlarni Yangi yil kechasini oʻtkazish uchun Uludagʻga olib borgan samolyotlar bilan Yenishehir aeroportiga birinchi yoʻlovchi reyslari boshlandi. Charter sifatida amalga oshirilgan ushbu reyslar bugungi kunda ham xuddi shunday amalga oshirilmoqda. Shundan soʻng, 2004-yilgi Haj mavsumida Yenishehir aeroporti ilk ziyoratchilarni joʻnatishni boshladi.

2004 yil 6-avgustdan boshlab Turk Havo Yoʻllari tomonidan Anqaraga birinchi rejalashtirilgan yoʻlovchi reyslari boshlandi. Biroq talab pastligi sababli bu reyslar bekor qilindi.

Aeroportda yuqorida qayd etilgan reyslardan tashqari VIP reyslar, harbiy parvozlar, parashyut parvozlari, uchuvchilarni tayyorlash reyslari, biznes reyslari, tez yordam reyslari ham mavjud. 

Toʻgʻridan-toʻgʻri Adana reyslari Borajet tomonidan 27.06.2013da boshlangan. Keyinchalik reyslar bekor qilindi.

2013 yil 7-avgustdan boshlab Bursa va Quvayt oʻrtasidagi oʻzaro reyslar Freebird Airlines bilan boshlandi.  Keyinchalik reyslar bekor qilindi.

## Aviakompaniyalar va yoʻnalishlar

## Manba
Li Tsinchjao

**Li Tsinchjao** (xitoycha 李清照, pinyin Lǐ Qīngzhào) (1084-yil 13-mart, Chjantsiu, Tsichjou viloyati — 1155-yil 12-may, Tsinhua, Chjetszyan.) — Song davridagi Tsi janrda xitoylik shoira.

Li Tsinchjaoning taxallusi Yian Tsyuishi (xitoycha 易安居士, pinyin Yìān Jūshì).

## Tarjimai hol
U 1084-yil 13-martda Song imperiyasining Tsichjou provinsiyasi (hozirgi Szinan, Shandun provinsiyasi) Chjantsiu shahrida olim oilasida tug‘ilgan. Uning otasi Li Gei-ei Byanliangdagi Imperator akademiyasining professori edi. Li Tsinchjaoning adabiy va badiiy isteʼdodi bolaligidanoq oilada shakllangan.

1101 yilda u tarixchi va antikvar Chjao Mingchengga turmushga chiqdi. 1127 yilgacha er-xotin zamonaviy Shandun provinsiyasi hududida yashagan, ammo imperatorlarning oʻgʻirlanishi deb nomlanuvchi tarixiy voqealar ularni janubga qochishga majbur qilgan. Ular Nankinda bir yil yashab, keyin yana ketishdi. 1129 yilda Chjao Mingcheng kasallik natijasida vafot etdi. Li Tsinchjao Xanchjouda (Chjetszyan viloyati) yolg‘iz o‘rnashib oldi.

Erining o‘limi uning qayg‘u va iztirobga to‘la kelajakdagi ijodida iz qoldirdi.

Uning oʻlimi haqidagi maʼlumotlar juda ziddiyatli. Turli xil sanalar 1145 yildan 1156 yilgacha, Chjetszyan provinsiyasidagi turli shaharlarda berilgan. Bir rivoyatga koʻra, u 1155 yil 12 mayda vafot etgan. Encyclopædia Britannica Li Tsinchjaoning 1155-yilda Tsinhua shahrida vafot etgani haqida xabar berdi.
## Li Tsinchjao haqida hotira
* Szinandagi Li Tsinchjaoning memoriali (xitoycha 李清照纪念堂).
* Merkuriydagi Li Tsinchjaoning krateri.
* Veneradagi Li Tsinchjaoning krateri.
## Tarjimalar
* *Li Tsinchjao.* Qirrali yashmada qilingan ashoʻr/Mihail Basmanovning tarj. M.: Badiy adabiyoti, 1970-yil, 80 b; 1974-yil 106 b.
## Manbalar
Tunis arab lahjasi

**Arab tilining Tunis lahjasi (tunis** .   [ˈtuːnsi] ) — Shimoliy Afrikadagi Tunis Respublikasida keng tarqalgan Magribin arab tilining lahjalaridan *( darija )* biri. Hammasi boʻlib dunyoda 11 206 900 Tunis lahjasida soʻzlashuvchilar bor, ulardan 10,8 millioni Tunisda yashaydi .

Tunis aholisining aksariyati uchun ona tili boʻlgan Tunis lahjasi Magʻrib mamlakatlarida keng tarqalgan arab tili dialektlarining gʻarbiy guruhiga kiradi: Marokash, Mavritaniya, Jazoir, Tunis va Liviya . Mamlakatning rasmiy tili boʻlgan va adabiyot va matbuotda qoʻllaniladigan adabiy arab tilidan farqli oʻlaroq, Tunis lahjasidan yozma til sifatida foydalanish juda kam uchraydi . Tunisning kundalik-soʻzlashuv tili, Tunis poytaxti ( Koine ) lahjasi asosida shakllangan boʻlib, unda 20 ga yaqin. Ogʻzaki norasmiy muloqotda kundalik hayotda foydalaniladigan mamlakat aholisining % i .

Tunis shevasi adabiyotga ilk bor yozuvchi va dramaturg   (1909-1949) tomonidan 1938-yil iyun oyida nashr etilgan “So‘ngan fonar” ( *al-Misbah al-Muzlim* ) qissasida kiritilgan. “al-Kalam al-xurr” (“Erkin qalam”) gazetasida  .

## Manbalar

## Adabiyot

* 
*
Borodino (Odessa viloyati)

**Borodino** ( ; ) — Ukrainaning Odessa viloyati Bolxrad tumanidagi shahar tipidagi aholi punkti . Sakaning chap qirgʻogʻida Kogalnikning drenaj havzasida joylashgan. Borodinoda Ukrainan hududiy boʻlinmalardan biri boʻlgan Borodino posyolkasi maʼmuriyati joylashgan. Aholi soni 1,509 ta kishini tashkil qiladi.

2020-yil 18-iyulgacha Borodino Tarutin tumaniga tegishli boʻlgan. Ukrainaning maʼmuriy islohoti natijasida 2020-yil iyul oyida okrug tugatilib, Odessa viloyatidagi tumanlar soni 7 taga qisqargan. Tarutin tumani hududi Bolxrad tumaniga birlashtirilgan.

## Iqtisodiyoti

### Transport
Eng yaqin temir yoʻl stantsiyasi Berezyne shahrida boʻlib, taxminan 5 km aholi punktining janubi-gʻarbiy qismida joylashgan. U Odessa va Izmailni bogʻlaydigan temir yoʻl stantsiyasi boʻlgan Artsizdan temir yoʻl liniyasidagi terminal stansiyasidir. Yoʻlovchi tashishi kam boʻladi.

Aholi punkti yoʻl orqali Artsiz bilan bogʻlangan, u yerda Odessa bilan keyingi aloqalar bor. Boshqa yoʻllar Moldovaga oʻtgan/

## Manbalar
1926-yilgi Indianapolis 500

1926-yil 31-may, dushanba kuni Indianapolis avtopoygasining **14-Xalqaro 500 millik** poygalari boʻlib oʻtdi. 

## Saralash
1926-yilgi Indianapolis 500da Toʻrt davrli (10 milya) saralash poygalaridan foydalanildi. 

## Natijalar

### Musobaqa jadvali

## Manbalar
Abu-Dabi (amirlik)

**Abu Dabi**  yoki **Abu Zabi**  (   — Birlashgan Arab Amirliklaridagi eng yirik amirlik boʻlib, Fors koʻrfazi sohilida 400 km dan ortiq choʻzilgan.

* Maʼmuriy markazi Abu Dabi shahri boʻlib, u ham Birlashgan Arab Amirliklarining poytaxti hisoblanadi.
* Maydoni - , aholisi - 2  (2011-yil iyun).

## Geografiya
U shimoli-sharqda Dubay va Sharja, sharqda Ummon, janub va janubi-g'arbda Saudiya Arabistoni bilan chegaradosh. Shimolda u Fors ko'rfazi bilan yuviladi, unda ko'plab orollar va marjon riflari mavjud .

Amirlikning eng katta shahri - Abu Dabi ; Al-Ayn - amirlikning ikkinchi yirik shahri.

Amirlik hududining katta qismi choʻl tekisligi boʻlib, baʼzi joylarda quruq daryo oʻzanlari kesib oʻtgan. Sohil bo'ylab, qoʼltiqlar bilan o'ralgan shoʼr botqoqlar bor, ular kuz va bahor migratsiyalarida ko'plab qushlarni, shu jumladan pushti flamingolarni oʼziga jalb qiladi .

Iqlimi quruq, choʻl, subtropikdan tropikga oʻtuvchi. Havoning yillik oʻrtacha harorati 26 °C; eng issiq oy avgust (oʻrtacha harorat 34 °C), eng sovuq oy yanvar (18 °C). Mutlaq maksimal harorat 2008 yil iyun oyida qayd etilgan: 51,4 ° S. Yillik oʻrtacha yogʻingarchilik miqdori 107 mm; maydan oktyabrgacha yogʻingarchilik deyarli yoʻq, eng yomgʻirli oy dekabr (36 mm).

## Tarixi
19-asrning oʻrtalaridan Abu-Dabi amirligi hududi Britaniyaning Trucial Ummon protektorati tarkibiga kirgan, u yerda 20-asr boshlariga qadar hukmronlik qilgan, keyin esa yetakchilikni Sharja va Dubay amirliklariga boy bergan. 1961 yilda Abu-Dabi Britaniya rezidenti boʻlgan mustaqil maʼmuriy birlik maqomini oldi. 1971 yildan BAA tarkibidagi davlat.

## Ma'muriy bo'linishi

* Абу-Даби (Markaziy poytaxt viloyati)
* Эль-Айн (Sharqiy mintaqa)
* Эд-Дафра (2017-yilgacha - El-Garbiya, G'arbiy mintaqa)

## Manbalar
1928-yilgi Indianapolis 500

1928-yil 30-may, chorshanba kuni Indianapolis Motor Speedwayda **16-Xalqaro 500-mill Indy500** poygasi boʻlib oʻtdi. Bu Speedwayning yangi prezidenti Eddie Rickenbeker raislik qilgan birinchi Indianapolis 500 poygasi edi. 

## Poyga taqvimi
Poyga 30-may chorshanba kuni boʻlib oʻtishi kerak edi. Musobaqa ishtirokchilari poygaga aprel oyining oʻrtalarida yetib kela boshlashdi. Trassa 1-maydan kechiktirmay mashgʻulotlar va sinovlar uchun tayyorlanishi kerak edi. Dastlabki sinovlar uch kunga (26-28-may) rejalashtirilgan edi.

## Boshlanish oʻrni

## Statistika

## Manbalar
Chahormahol va Baxtiyoriy ustoni

**Chahormahol va Baxtiyoriy ustoni** — Eron platosi va Zagros togʻ tizmasining markaziy qismida, gʻarbiy togʻlar va Isfahon ustoni orasida joylashgan uston. Ushbu uston shimol va sharqdan Isfahon ustoni, janubdan Koʻhgiluya va Buyir-Ahmad ustoni, gʻarbdan Luriston ustoni bilan chegaradosh. Bu uston 7 ta tuman, 18 ta baxsh, 38 ta qishloq va 27 ta shahardan iborat.

Chahormahol va Baxtiyoriy ustoni daryo sathidan yuqoriroq joylashgan boʻlib, togʻ va vodiylardan iborat. Uston vodiylarida keng va yashil dalalar va bogʻlar parvarish etiladi. Bu ustonda Chagʻoxur, Sugalon, Gandumon, Dehnuv kabi suv havzalari mavjud.
   
## Diqqatga sazovor joylari
Chahormahol va Baxtiyoriy ustonida Shayx Alixon sharsharasi, Kuhrang sharsharasi, Chol shutur qalʼasi kabi diqqatga sazovor joylar mavjud.

## Koʻllari
Dehnuv koʻli, Chagʻoxur koʻli, Gandumon koʻli, Boz suv daryosi mavjud. Ulardan turli maqsadlarda foydajaniladi. Xususan, sugʻorish ishlarida yetarlicha foydalaniladi. Baʼzida aholi koʻngil ochar joy sifatida ham foydalanadilar.

## Milliy bayramlari
Baxtiyoriylar bayramdan oldin oʻz oʻtov va chodirlarining oʻrnini oʻzgartiradilar. Ular bu yangi joy uchun soʻlim, yashil oʻtloqzorli joylarni tanlashadi. Bayram kechasi oʻz oʻtov va chodirlarida qoladilar. Ammo bayramning ilk kuni bayramona maxsus kiyimlar, lur bosh kiyimlarini kiyib bir-birlarini ziyorat qiladilar. Baxtiyoriylar Navroʻz ayyomida oldin qora aza libosini yechib tashlash kerak, deb eʼtiqod qiladilar. Aks holda esa neʼmat va baraka qoʻldan ketishi mumkin, deb oʻylaydilar.

## Toʻy marosimi
Baxtiyoriylar, asosan, oʻzlaridan boshqa qabila bilan nikohlanmaydilar. Kamdan-kam hollarda baxtiyoriy erkaklar boshqa qabila ayolini nikohiga oladi va kamdan-kam holatlarda baxtiyoriy ayol boshqa qabilaga turmushga chiqadi. Ularning milliy raqslari oʻziga xos ahamiyatga ega boʻlib har biri oʻzining uzoq oʻtmishiga ega.

## Musiqasi
Musiqa sanʼati Baxtiyoriy qabilasi tarixining eng ajralmas qismi hisoblanadi. Baxtiyoriylar milliy musiqa maqomlari „bayt“ nomi bilan mashhur. Baxtiyoriylar cholgʻu asboblari sodda koʻrinishga ega. Masalan, karnay, duxul, gʻijjak.

## Manbalar
Iskandariya tramvayi

**Iskandariya tramvayi** — Misrning Iskandariya shahridagi tramvay. Dunyodagi eng qadimgi va Afrikadagi eng qadimgilaridan biri (1863 yilda ish boshlagan) . Maʼlumki, bu dunyodagi uchta ikki qavatli tramvay liniyalaridan biri (qolgan ikkitasi Gonkong va Blekpul)  .

## Tramvay haqida
Tramvaylar dastlab otli, keyin bug ʼlokomotivlari ishlatilgan va 1902 yilda tizim elektrlashtirilgan . Hozirda Aleksandriyada 2 ta alohida liniya tarmogʻi va 38 ta tramvay stansiyasi mavjud .

Tramvay Iskandariyadagi ommaviy va qulay transport turlaridan biridir. Tarkibi birdan toʻrttagacha vagon boʻlishi mumkin (shu jumladan ikki qavatli). Tramvay chiptasi 50 piastr (0,06 dollar) turadi. Keng yumshoq oʻrindiqlar baland, boshning tepasida, orqa tomonda, butun vagonni bir nechta boʻlimlarga ajratadi. Derazalar balandlikning katta qismiga tushiriladi, shunda tramvayda issiq boʻlmaydi, kunduzi tramvay sekinroq, kechqurun esa tezroq harakatlanadi, poezd tezligiga etadi  . Kun davomida harakat tezligi shunchalik pastki, ular sayohat yoʻnalishi boʻyicha unga sakrab tushishadi (eshiklar yopiq emas)  .

Iskandariya tramvayi odatda shaharlararo poezd bilan toʻliq bogʻlanishni keltirib chiqaradi. Koʻpgina toʻxtash joylari temir yoʻl stantsiyasi bilan platforma sifatida qilingan. Savdo koʻpincha platformada joylashtiriladi, baʼzi temir yoʻl stansiyalarida kafelar mavjud . Vagonlarning bir qismi shahar hokimining qarori bilan tramvay kafelari deb ataladigan joyga aylantirildi .

.

## Yoʻnalishlar haqida

## Manbalar

## Havolalar

* Iskandariya tramvaylari va tramvaylari )
1929-yilgi Indianapolis 500

**17-Xalqaro 500-mill Indy 500** poygasi 1929-yil 30-may, payshanba kuni Indianapolis Motor Speedwayda boʻlib oʻtdi. Bir yil avval toʻrtinchi oʻrinni egallagan Ray Keech 158-davrdan boshlab peshqadamlikni qoʻlga kiritdi va oʻzining ilk Indianapolis 500dagi gʻalabasini qoʻlga kiritdi. 

## Poyga jadvali
Ishtirokchilar Speedwayga aprel oyining o‘rtalarida kela boshladilar. Trassa 1-may chorshanba kunidan boshlab mashg‘ulotlar uchun rasman foydalanishga topshirildi. Vaqt sinovlari to‘rt kun davom etishi rejalashtirilgan edi (25—28-may kunlari). Shanba kuni saralash 13:00 dan 17:00 gacha, yakshanba kuni esa saralash 11:00 dan 17:00 gacha boʻlib oʻtdi. Dushanba va seshanba kungi vaqt sinovlari zaruratga qarab shartli ravishda rejalashtirilgan edi.

## Statistika

## Manbalar
1930-yilgi Indianapolis 500

1930 -yil 30-may, juma kuni Indianapolis Motor Speedwayda** 18-Xalqaro Indianapolis 500-mil** poygasi boʻlib oʻtdi. Shuningdek, ushbu poygalar 1930-yilgi Amerika avtomobillar assotsiatsiyasi chempionatining birinchi mavsumi boʻldi.

## Natijalar

## Statistika

## Manbalar
2012-2013-yilgi Oʻzbekiston futzal Oliy ligasi

**[[Futzal (mini-futbol) bo‘yicha O‘zbekiston chempionati|Futzal boʻyicha 2012/2013 yilgi Oʻzbekiston chempionati]]** 2012-yilning oktyabr oyida boshlangan va 2013-yilning aprel oyida yakunlangan. Turnirda 10 ta jamoa ishtirok etdi. „Lokomotiv“ klubi chempion boʻldi.

## Aʼzolar

## Muntazam mavsum

### Yakuniy jadval

## Pley-off

### 1/4 final

* Oʻyinlar jamoalardan birining ikkita gʻalabasiga qadar oʻtkazildi

* Oʻyinlar jamoalardan birining ikkita gʻalabasiga qadar oʻtkazildi

### 3-oʻrin uchun oʻyin

* Oʻyinlar jamoalardan birining ikkita gʻalabasiga qadar oʻtkazildi

### Final

### Sovrindorlar

## Eng yaxshi toʻpurar

## Havolalar

* 2013/14 yilgi chempionatning yakuniy jadvali
Afg'oniston Mustaqillik kuni

**Afgʻoniston [[Mustaqillik kuni]]** Afgʻonistonda 1919-yildagi ingliz-afgʻon shartnomasi  va Britaniya protektorati  maqomidan chiqqanligi munosabati bilan 19 avgust kuni milliy bayram sifatida nishonlanadi. Shartnoma Afg'oniston va Britaniya o'rtasida to'liq neytral munosabatlarni ta'minladi. Ikkinchi ingliz-afg'on urushida Gandamak shartnomasi (1879) imzolangandan keyin Afg'oniston Britaniya mustamlakasiga aylandi.

Birinchi ingliz-afgʻon urushi (1839—1842) ingliz qoʻshinlarining Kobulni bosib olishiga olib keldi. Shundan so'ng, Elfinstonning strategik xatolari tufayli ingliz qo'shinlari Jalolobod shahri yaqinidagi Kobul-Jalolobod yo'lida Akbarxon qo'mondonligidagi afg'on qo'shinlari tomonidan yo'q qilinadi  . Ushbu mag'lubiyatdan so'ng, Britaniya-Hindiston kuchlari o'zlarining harbiy asirlarini qutqarish uchun maxsus topshiriq bilan Afg'onistonga qaytib kelishdi va keyin Ikkinchi Angliya-Afg'on urushini boshlash uchun qaytib kelguniga qadar chekinishdi.

Ikkinchi Angliya-Afgʻon urushi (1878–80) dastlab Britaniyaning Mayvanddagi magʻlubiyatiga, soʻng Qandahor jangidagi gʻalabasiga olib keldi, bu Abdurrahmon Xonning yangi amir boʻlishiga va ingliz-afgʻon doʻstona munosabatlarining boshlanishiga olib keldi. Ruslar va forslardan himoya qilish evaziga Afg'onistonning tashqi ishlarini nazorat qilish inglizlarga berildi. 1919-yildagi Uchinchi Angliya-Afgʻon urushi inglizlarning Afgʻoniston tashqi siyosati ustidan nazoratni nihoyat 1921-yilda qoʻllashiga olib keldi 

## Kuzatuvlar

* Toq-e Zafar 1928-yilda mustaqillik xotirasiga bag‘ishlab Pag‘monda qurilgan.
* 2019-yilning 100 yilligi munosabati bilan baʼzi xalqaro nishonlarda Afgʻoniston bayrogʻi uch rangli koʻtarildi, jumladan Dubaydagi dunyodagi eng baland Burj Xalifa binosi.  Bu kun, shuningdek, rasmiy tantanalar boʻlib oʻtgan Kobuldagi “ Dorul Aman” saroyida taʼmirlash ishlari tugallangan kunga toʻgʻri keldi.
* 2021-yil 15-avgustda Tolibon Kobulni egallab oldi va Afgʻoniston Islom Amirligini tikladi.  18 va 19 avgust kunlari Jalolobod va boshqa shaharlarda Afg‘oniston Mustaqilligi kuni munosabati bilan o‘tkazilgan mitinglarda Tolibon bayroqlarini olib tashlagani va uch rangli Afg‘oniston bayroqlarini ko‘rsatgani uchun uch kishi halok bo‘ldi, o‘ndan ortiq kishi jarohatlandi. 

## Rasmlar

2011 Afghan Independence Day-4.jpg|2011 yil
2011 Afghan Independence Day-6.jpg|2011 yil
2011 Afghan Independence Day-7.jpg|2011 yil


## Manbalar
Kunar daryosi

**Kunar daryosi** (    ), uning yuqori oqimida **Mastuj** (    nomi bilan ham tanilgan), **Chitral** ( Khowar   ;    ), yoki **Kama daryosi**, taxminan uzunligi Afg'onistonning sharqida ( Nuriston, Kunar, Nangarhor ) va Pokistonning shimolida ( Xaybar ,Paxtunxva ) joylashgan. U Brogil dovoni janubida, Afg'oniston chegarasi yaqinidagi Xaybar Paxtunxvaning Chitral tumanining yuqori qismida paydo bo'ladi. Daryo tizimi Hindukush tog'larining erishi muzliklari va qorlari bilan oziqlanadi. Kunar daryosi Kobul daryosining irmog'i bo'lib, u o'z navbatida Hind daryosining irmog'i hisoblanadi  .

## Oqimning kelib chiqishi va oqishi
Daryo Pokistonning Chitral, Xaybar-Paxtunxva, eng shimoliy muzlagan Hindukush tog'larida paydo bo'ladi. Mastuj shahrigacha quyiladi, u yerdan Chitralning muhim mintaqaviy markazidan shimolda Latok daryosiga qo'shilishgacha "Mastuj daryosi" deb nomlanadi  . Keyin u janubdan Afg'onistonning yuqori Kunar vodiysiga quyilishidan oldin "Chitral daryosi" deb nomlanadi. Asadobod, tarixiy jihatdan Chaga Saroy qo'shilish joyida, u Pech daryosi bilan uchrashadi va nihoyat Afg'onistonning Jalolobod shahri sharqidagi Kobul daryosiga quyiladi. Keyin birlashgan daryolar yana sharqqa qarab Pokistonga quyiladi, taxminan Katta magistral yo'li bo'ylab Xayber dovoni orqali o'tadi va Attok shahridagi Hind daryosiga qo'shiladi.

## Tarix
Mintaqaning siyosiy bo'linishi Kunar va Chitral vodiylarini Afg'oniston va Pokistonning zamonaviy milliy davlatlari o'rtasida bo'linishidan oldin, u Pomir tog'lari dovonlaridan Hindiston yarimorolidagi tekisliklarga sayohat qilishning eng oson yo'li bo'lgan muhim savdo yo'lini tashkil etgan edi. . Mutaxassis baydarkachilar tomonidan qisman suzish mumkin bo'lsa-da, uning vodiysi savdo yo'lini tashkil qiladi, deyish aniqroq, chunki Afrika va Osiyodagi deyarli barcha daryolar singari, u savdo yoki transport uchun navigatsiya qilinmaydi.“Jalloloboddan olti mil uzoqlikda biz Kobul daryosi vodiysidan chiqib, Kama yoki Kooner daryosiga kirdik. Men hech qayerda bunday go‘zal vodiyni ko‘rmaganman. Kama katta tez oqim bo'lib, uning har ikki tomonida taxminan bir milya boy tuproq, ba'zan esa ancha ko'p. Qishloqlar katta va odamlari yaxshi". - mayor - general Avgust Abbott, 19-asr oʻrtalari 

## Manbalar
Samangan universiteti

**Samangan universiteti** (  ) Afgʻoniston shimolidagi Samangan viloyatida joylashgan. 

1384-yilda nodavlat notijorat, nodavlat Samangan oliy taʼlim muassasasi zarur litsenziyani olgandan soʻng fan, tadqiqot va texnologiya vazirligi (va boshqa tegishli tashkilotlar) hamkorligi va koʻmagida tizimli rejalashtirish va taʼlim muassasasiga kirish bilan oʻz faoliyatini boshlagan. mas'ul muassasa, ta'lim, o'quv qo'llab-quvvatlash ob'ektlari, darsliklar va o'quv qo'llanmalar, kitoblar uchun foydalaniladigan aholi jon boshiga o'rganish maydoni oshirish Institut kelgusi yillarda yuqori maqsadlarga erishish kutilmoqda .

## Yana qarang

* Afg'onistondagi universitetlar ro'yxati

## Manbalar
Afg'oniston-Vetnam munosabatlari

**Afg'oniston-Vetnam munosabatlari** (    ) Afg'oniston va Vetnam o'rtasidagi diplomatik munosabatlarga ishora qiladi.

## Tarix
Hozirda ikki Osiyo davlati oʻrtasida diplomatik aloqalar yoʻq, lekin avvallari mavjud edi. O'zaro munosabatlar 1974-yil 

16- sentyabrda Dovud Xonning Afg'oniston Respublikasi va Vetnam urushi davridagi Vetnam Sotsialistik Respublikasi davrida shakllangan. 

1978-yilda Savr inqilobidan keyin Afg'oniston rejimi davrida Kobulda Vetnam elchixonasi ochilgan.  Vetnam va Afg'oniston respublikalari ham Sovet Ittifoqining kommunistik davlatlari va ittifoqchilari edi.

1980 yil yanvar oyida Birlashgan Millatlar Tashkilotining muhokamasida Vetnam Sovet Ittifoqining Afg'onistonga aralashuvini qo'llab-quvvatlagan to'rtta davlatdan biri edi. 

Ikki davlat 1987-yilda diplomatik vizadan ozod qilish toʻgʻrisidagi bitimni imzolagan edi  .

1992-yilda Afgʻonistonda sotsialistik hukumat qulaganidan keyin Vyetnam bu mamlakatdagi elchixonasini yopdi. Afg'onistonning Vetnamdagi elchixonasi 1993 yil iyun oyida yopildi  Kobuldagi elchixona Vyetnamning Pokistondagi elchixonasi huzurida, Xanoydagi elchixonasi esa Afg‘onistonning Xitoydagi elchixonasi huzurida akkreditatsiya qilingan. 

Vetnam 2001-yil dekabrida Hamid Karzayning Afg‘oniston hukumatini tan oldi va shundan so‘ng yuk ko‘rinishida gumanitar yordam ko‘rsatdi. 

2018-yil yanvar oyida Janan Mosazay Afg‘onistonning Vetnamdagi Favqulodda va Muxtor elchisi bo‘ldi va Vyetnam vaziri o‘rinbosari Dang Din Quy bilan uchrashdi. 

## Manbalar
Latviyada korrupsiya

**[[Latviya|Latviyada]] [[korrupsiya]]** **iborasi** Latviyada korrupsiyaning oldini olish va yuzaga kelishini ifodalaydi.

## Hajmi
Bir qancha manbalarga ko‘ra, Latviya siyosiy tizimi jiddiy korrupsiyaga duch kelmoqda. Siyosiy partiyalarni noqonuniy moliyalashtirishda shaxsiy manfaatlarning taʼsiri siyosiy korrupsiyaga qarshi kurashga putur yetkazadi. Transparency Internationalning Global korrupsiya barometri (2013) maʼlumotlariga koʻra, soʻrovda qatnashgan uy xoʻjaliklarining 68 foizi siyosiy partiyalarni korrupsiyaga uchragan yoki oʻta korrupsiyalashgan deb hisoblashadi — bu Latviyadagi eng korrupsiyalashgan muassasa sifatida qayd etilgan. Bundan tashqari, so‘rovda qatnashgan uy xo‘jaliklarining 55 foizi korrupsiya darajasi o‘zgarmagan deb hisoblaydi va so‘rovnomada qatnashganlarining 67 foizi hukumatning korrupsiyaga qarshi kurashdagi saʼy-harakatlarini samarasiz deb hisoblaydi. Transparency International tashkilotining 2021-yilgi korrupsiyani idrok etish indeksida Latviya 59 ball oldi. 0 („juda buzilgan“) dan 100 („juda toza“) gacha boʻlgan shkala. Ballar boʻyicha tartiblanganda, Latviya Indeksda 180 mamlakat orasida 36-oʻrinni egalladi, indeksda birinchi oʻrinni egallagan davlat eng halol davlat sektoriga ega deb hisoblanadi. Taqqoslash uchun, eng yaxshi ball 88 ball (1-o‘rin), eng yomon ball esa 11 ball (180-o‘rin) bo‘ldi.

Latviyada siyosatchilar va biznes juda chambarchas bogʻlangan degan fikr keng tarqalgan. Jahon Iqtisodiy Forumining 2013—2014-yillardagi Global raqobatbardoshlik hisobotida soʻralgan biznes rahbarlarining fikricha, davlat mablagʻlari baʼzida korrupsiya va kompaniyalarning davlat amaldorlari, siyosatchilar va boshqa kompaniyalar bilan etarlicha axloqiy xulq-atvori yoʻqligi sababli kompaniyalar, shaxslar yoki guruhlarga yoʻnaltiriladi. bu mamlakat uchun raqobatbardosh kamchilikdir.

## Reaksiya
Korrupsiyaga qarshi kurash boʻyicha Latviyaning yetakchi ixtisoslashgan organi bu Korrupsiyaning oldini olish va unga qarshi kurashish byurosi (KNAB; ). U 2002-yil 18-aprelda „Korrupsiyaning oldini olish va unga qarshi kurashish byurosi toʻgʻrisida“gi qonun qabul qilingandan soʻng, 2002-yil oktyabr oyida tashkil etilgan.

2020-yil boshidan buyon "Ogohlantirishlar to‘g‘risida"gi qonun davlat manfaatlariga daxldor huquqbuzarliklar to‘g‘risida maʼlumot berishni rag‘batlantirish hamda maʼlumot tarqatish mexanizmlarini yaratish va ularning ishlashini taʼminlash, shuningdek, maʼlumot tarqatuvchilarning tegishli himoyasini taʼminlash maqsadida kuchga kirdi.

## Manbalar

## Havolalar

* Korrupsiyaga qarshi biznes portalidan Latviya korrupsiya profili
Bernard (futbolchi)

**Bernard Anício Caldeira Duarte** (; 1992-yil 8-sentyabrda Braziliyada tugʻilgan) — braziliyalik futbolchi, „Panathinaikos“ futbol klubi himoyachisi, Braziliya terma jamoasining sobiq futbolchisi.

## Klublardagi faoliyati
Bernard oʻz faoliyatini 2006-yilda „Atlético Mineiro“ futbol akademiyasida boshlagan, boʻyi pastligi sababli ikki marta jamoaga qoʻshilish uchun bergan arizasiga rad javob olgan. Keyinchalik jamoa safiga kirgan futbolchi maydonda arim himoyachi sifatida toʻp surgan. U 16 ta oʻyinda 14 ta gol urib, ajoyib oʻyin koʻrsatmagani sababli, u 2011-yil „Atlético“ futbol klubiga oʻtgan. 2011-yil 23-mart kuni „Uberaba“ futbol klubiga qarshi oʻyinda Bernard „Mineiro“ futbol klubi safida debyut qilgan. 21-may kuni „Coritiba“ futbol klubidagi jamoadoshlariga qarshi bahsda yarim himoyachi Braziliya chempionatida debyut qilgan. 2012-yil 26-iyunda „Náutico“ futbol klubiga qarshi oʻyinda Bernard klub safida birinchi golini urgan.

2016-yil 26-iyul kuni Chempionlar ligasi saralashida Shvetsariyaning „Young Boys“ jamoasiga qarshi o‘yinda u gol urgan. 20-oktyabr kuni Yevropa ligasi doirasida Belgiyaning „Gent“ futbol klubiga qarshi o‘yinda Bernard rasmiy yevrokubokdagi ilk golini urgan.

2018-yilning 9-avgust kuni Angliyaning „Everton“ futbol klubi bilan 4 yillik shartnoma imzolagan.

## Xalqaro faoliyati
2012-yilning 11-sentyabr kuni Braziliya terma jamoasi bosh murabbiyi Mano Menezes Bernardni Argentina terma jamoasiga qarshi oʻyinda ishtirok etishga chaqirgan, biroq yarim himoyachi maydonga tushmagan. 22-noyabr kuni Argentinaga qarshi o‘rtoqlik o‘yinida u 74-daqiqada Lucasning o‘rniga maydonga tushib, terma jamoada debyut qilgan. Bernard milliy terma jamoada 20-raqam ostida oʻynab kelmoqda.

2013-yilning yozida Bernard terma jamoa tarkibida Konfederatsiyalar kubogida ishtirok etgan. Turnirda u Italiya va Urugvay bilan oʻyinlarda ishtirok etgan.

2014-yilda Bernard oʻz mamlakatida boʻlgan jahon chempionatida ishtirok etgan. Turnirda u Xorvatiya, Meksika va Germaniya jamoalariga qarshi oʻyinlarda ishtirok etgan.

## Statistikasi

## Manbalar
Alfalah universiteti

**Alfalah universiteti** 2011-yilda tashkil etilgan boʻlib, Afgʻonistonning Nangarhor viloyatining Jalolobod shahrida joylashgan  .ALFALAH universiteti ushbu g'oyaning amalga oshirilishi sifatida tashkil etilgan bo'lib, talabalarga mustahkam ta'lim poydevori bilan ta'minlash va ularni professional va akademik dunyo talablariga tayyorlashga bag'ishlangan. Alfalah universitetida kuchli va tajribali boshqaruv jamoasi mavjud. ALFALAH Afg'oniston sharqidagi yagona akkreditatsiyadan o'tgan universitetdir. Universitetning yuqori va o'rta darajadagi menejerlari mintaqaviy va xalqaro nufuzli universitetlarning bitiruvchilari hisoblanadi. ALFALAH universiteti Afg'onistonning sharqiy mintaqasi, ya'ni Nangarhor viloyatidagi eng yaxshi oliy ta'lim muassasalaridan biridir.

Institut tezda Afg'onistonning sharqiy mintaqasidagi mamlakatdagi eng yirik xususiy oliy ta'lim muassasalaridan biriga aylandi va 2020-yilda Oliy ta'lim vazirligi tomonidan universitet maqomiga ko'tariladi. Alfalah universiteti Operatsiyalar, Akademiklar, Strategiya va o'sish, Ro'yxatga olish idorasi va Moliyaviy menejment kabi beshta muhim ustundan iborat. Universitet bir nechta fanlar bo'yicha akkreditatsiyadan o'tgan aspirantura va bakalavriat darajalarini hamda o'zining asosiy kompusida diplom, bakalavriat va magistratura dasturlarida tahsil olayotgan talabalarni taklif etuvchi ta'lim, tadqiqot, innovatsiyalar va jamoatchilikni jalb qilish markazidir. Universitet bakalavriat bosqichida menejment fanlari, huquq, jurnalistika, iqtisod va axborot texnologiyalari, magistratura bosqichida esa biznes boshqaruvi, huquq va shariat bo‘yicha kurslarni taklif etadi.

Alfalah universiteti doimiy takomillashtirish va mukammallikka to'liq sodiqlik bilan ta'lim sohasida ko'proq marralarga erishishga e'tibor qaratmoqda.

**Bizning fikrimiz**

Sifatli ta’lim, ilmiy-tadqiqot va ta’lim, milliy qadriyatlarga ega intizomli avlodni voyaga yetkazish bo‘yicha kuchli boshqaruv tizimi bilan mamlakatimiz va mintaqalarda tan olingan oliy o‘quv yurti bo‘lish.

**Bizning vazifamiz**

Alfalah universiteti o'zining eng yaxshi islomiy, milliy va ijtimoiy xarakterlari bilan tanish bo'lgan qiymatga asoslangan bilim, ko'nikma, tadqiqot va kuchli akademik kadrlarni tayyorlash, saqlash va amaliyotda qo'llash orqali mamlakat va mintaqaga xizmat ko'rsatadi.

## Fakultetlar

* Iqtisodiyot fakulteti
* Muhandislik fakulteti
* Jurnalistika fakulteti
* Shariat fakulteti
* Huquq fakulteti

## Manba
Oriyona universiteti

**Oriyona universiteti** (    ;    ), shuningdek, Oriyona **Oliy Taʼlim Instituti** nomi bilan ham tanilgan.;   mẤssh  ), Afgʻonistonning Kobul va Jalolobod shaharlarida ikkita kompusga ega xususiy universitetdir  .Universitet 2004 yilda Abdul Haq Danishmal va uning rafiqasi Tohira Danishmal tomonidan Pokistondagi turli qochqinlar maktablarini bitirgan afg'on qochqinlari uchun tashkil etilgan.

## Manbalar
Guillermo Molins

**Guillermo Federico Molins Palmeiro** (; 1988-yil 26-sentyabrda Urugvayda tugʻilgan) — Shvetsiyalik futbolchi, „Rusenborg“ futbol klubi va Shvetsiya terma jamoasida hujumkor yarim himoyachi sifatida oʻynaydi.

## Klublardagi faoliyati
Guillermo Molins „Malmö“ futbol klubi akademiyasining tarbiyalanuvchisi hisoblanadi. 2008-yilda „Allsvenskan“ jamoasida debyut qilgan. 10-aprel kuni Guillermo Molins oʻzining ilk golini „Elfsborg“ darvozasiga kiritgan. 2010- yilda Guillermo Molins „Malmö“ futbol klubiga Shvetsiya chempionatida gʻalaba qozonishga yordam bergan. 2011-yilda u Belgiyaning „Anderlecht“ futbol klubi bilan toʻrt yillik shartnoma imzolagan. 18-mart kuni „Sint-Truiden“ futbol klubiga qarshi bahsda Guillermo Molins Jupil ligasida debyut qilgan. „Anderlecht“ tarkibida Guillermo Molins ikki marta Belgiya chempioni boʻlgan, lekin ikki yil ichida Guillermo Molins bor-yoʻgʻi yettita oʻyinda qatnashgan. 2013-yilda Guillermo Molins Ispaniyaning „Betis“ jamoasiga ijaraga berilgan. 27-yanvar kuni u La Ligada „Rayo Vallecan“o futbol klubiga qarshi debyut qilgan.

2016-yilning yozida Guillermo Molins Xitoyning „Guychjou Renxe“ jamoasi bilan shartnoma imzolagan. 2017-yil boshida Guillermo Molins „Panathinaikos“ futbol klubiga oʻtgan. 11-mart kuni „Iraklis“ futbol klubiga qarshi oʻyinda Guillermo Molins Gretsiya Superligasida debyut qilgan. 23-aprel kuni poytaxtning „Atrómitos“ klubiga qarshi kechgan bahsda Guillermo Molins ilk golini urgan. 2018-yilda Guillermo Molins yana „Malmö“ futbol klubiga qaytgan.

## Xalqaro faoliyati
2010-yil 20-yanvarda Guillermo Molins Shvetsiya terma jamoasida Ummonga qarshi oʻrtoqlik oʻyinida debyut qilgan. 2014-yilning 21-yanvarida Guillermo Molins terma jamoadagi ilk golini Islandiyaga qarshi o‘yinda kiritgan.

## Statistikasi

## Manbalar
Avinash Dixit

**Dixit Avinash** – 1944-yil 6-avgust, Bombay shahrida tugʻilgan. Hindistonlik–amerikalik iqtisodchi. Falsafa fanlari doktori (1968), 1981-yildan buyon ishlab kelayotgan Prinston universiteti professori, AQSH Milliy fanlar akademiyasining aʼzosi (2005) va Amerika falsafiy jamiyati (2010), Britaniya akademiyasining muxbir aʼzosi (2006). Iqtisodiyot boʻyicha bir qancha kitoblar muallifi.

## Biografiya
Fan bakalavri (1963) Bombay universiteti ; Kembrij universitetining sanʼat bakalavri (1965); Massachusets texnologiya instituti doktori (1968). U Kaliforniya universitetida (Berkli; 1968-1969), Oksfordda (1970-1994), Uorvik universitetlarida (1974-1980) va Prinstonda (1981 yildan) dars bergan, hozirda universitet professori (John JF Sherrard) 52 iqtisod fanlari professori.

Amerika sanʼat va fanlar akademiyasining aʼzosi (1992). Ekonometrik jamiyat (2001) va Amerika iqtisodiy assotsiatsiyasi (2008) prezidenti.

## Bibliografiya

* *Dixit A. K., Nailbuff B. J.* Oʻyin nazariyasi. Biznes va hayotda strategik fikrlash sanʼati = Strategiya sanʼati: biznes va hayotda muvaffaqiyatga erishish uchun oʻyin nazariyotchisi qoʻllanmasi (2008) — M. : Mann, Ivanov va Ferber, 2016. — 494 p. — ISBN 978-5-00057-849-0)
* *Dixit A.* *K., Skit S., Reyli D.* *T.* Strategik oʻyinlar. Oʻyin nazariyasi boʻyicha mavjud darslik = Strategiya oʻyinlari. — M. .: Mann, Ivanov i Ferber, 2017. — 880 p. — ISBN 978-5-00100-813-2
* Iqtisodiy nazariyada optimallashtirish, 1976 yil
* Muvozanatli o‘sish nazariyasi, 1976 yil
* Boshqaruv institutlari va iqtisodiy samaradorlik  (2008 yil 13 maydagi *Oliy Iqtisodiyot maktabida* Dynasty Foundation maʼruzasi).

## Adabiyotlar

## Manbalar

## Havolalar

* A sahifa. Prinston universiteti veb-saytidagi Dixita
Gʻoziposho-Alaniya aeroporti

**Gʻoziposho-Alaniya aeroporti**  — Turkiyaning Antaliya viloyati Gʻoziposho, Anamur, Alanya , Kargıcak, Kestel, Payallar, Avsallar, Okurjalar, Kızılağaç va Side hududlarida xizmat koʻrsatadigan aeroport.  Aeroport 2010-yilning iyul oyida Istanbul—Borajet yoʻnalishidagi kunlik reyslar bilan mahalliy reyslar uchun ochilgan. Xalqaro reyslar 2011-yilgi dam olish mavsumida Amsterdamdan parvozlar bilan boshlandi. Yangi aeroport Alaniyadan atigi 30 daqiqalik masofada joylashgan boʻlib, avvalroq Alaniyaga eng yaqin aeroport — Antaliya aeroporti 120 km masofada, 2 soatlik yoʻl uzoqlikda joylashgan edi.

## Qurilishi
Aeroport 1999-yilda qurib bitkazilgan, biroq u ishga tushirilmagan. 2006-yilda muzokaralar olib borildi, hisobotlar milliy hukumat, mahalliy hukumat va sayyohlik tashkilotlari tomonidan ish boshlash uchun topshirildi. Nihoyat, qaror 2007-yilda Tepe Akfen Ventures Airports Holding (TAV) ga yiliga 50 000 AQSh dollari va aeroportni 25 yil davomida boshqarish huquqi uchun foydaning 65% ulushini berish uchun bir nechta takliflar yuborilganidan keyin aniq boʻldi. Keyinchalik TAV aeroportni yangiladi va kengaytirdi, jumladan, xalqaro operatsiyalarni bajarish uchun uchish-qoʻnish yoʻlagini 2350 m gacha uzaytirdi.

## Imkoniyatlari
Aeroport yiliga 1 500 000 yoʻlovchiga moʻljallangan yoʻlovchi tashish sigʻimi, terminal maydoni 6700 kvadrat metr va 105 ta avtomashinaga moʻljallangan avtoturargohga ega.

## Aviakompaniyalar va yoʻnalishlar
Gʻoziposho-Alaniya aeroportida quyidagi aviakompaniyalar muntazam va charter reyslarini amalga oshiradi:

## Statistika

## Manbalar