open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Abu Nasr Ahmadxon

*Birlashgan Oqquyunli davlati* ning soʻnggi sultoni **Abu Nasr Ahmadxon** *([[1476]]-[[1497]]-yil 13-dekabr)*. Hukmronligi *1497-yil.*
Ahmadxon Oʻgʻurlu Muhammadning oʻgʻli, Uzun Hasanning nabirasi boʻlgan. 1473-yili Oʻgʻurli Muhammad otasi Uzun Hasanga qarshi muvaffaqiyatsiz qoʻzgʻolonidan soʻng, Usmonli hududiga qochib ketadi. Oʻsha paytda Usmonli sultoni boʻlgan **Mehmed II Fotih** uni xush yuz bilan qarshi olib, qizi **Gavhar** sultonga uylantirib qoʻyadi. Yosh Ahmad ana shu nikohdan 1476-yilda Istanbulda dunyoga kelgan. Dastlabki taʼlimni u Usmonli davlatida oldi. 1497-yilda Usmoniylardan yordam olgan sulton Ahmad Oqquyunli taxtini egallash uchun harakat boshlaydi. U Gruziyaga qochib oʻtgan raqibi va amakivachchasi sulton Rustamni tezda magʻlub etadi. Yordam uchun minnatdorchilik bildirgan sulton Ahmad Kermonshoh hududini Usmoniylarga tortiq qiladi. Yangi hukmdor davlatni, soliq tizimini mustahkamlash uchun islohotlarni boshlab yuboradi. Shuningdek, Usmoniylar kabi muntazam armiya tuzish choralarini koʻra boshlaydi. Suyurgʻol tizimi, dehqonlarning ogʻir qoliqlari va bojlar bekor qilindi. Biroq, bunga Qosimbek boshchiligidagi mahalliy qabila boshliqlari qarshi chiqdi. Qosimbek saltanat taxtiga Ahmadning qarindoshi, oʻsha yili Tabrizni egallagan sulton Yoqubning oʻgʻli Murodni munosib koʻradi. Sulton Ahmad mamlakat ichidagi raqibiga qarshi jang qilishga qaror qildi, lekin Isfahondan uncha uzoq boʻlmagan joyda magʻlubiyatga uchradi va qoʻlga olinadi. 1497-yil 13-dekabrda yosh Ahmad qatl etilgan. Shundan soʻng, birlashgan Oqquyunli davlati uch qismga parchalanib ketdi:
1. Tabriz va Ozarbayjonda Alvond Mirzo (Yusufbek ibn Uzun Hasanning oʻgʻli)
2. Yazd, Kermon va Seistonda Sulton Muhammad (Yusufbek ibn Uzun Hasanning oʻgʻli)
3. Diyorbakirda Sulton Qosim (Uzun Hasanning jiyani)

Ketma-ket boshqaruvdan keyin Oqquyunlilar sulolasining oxirgi vakili yosh Ahmad oʻrnini uning oʻgʻli **Ziyol al-Aybiddin** egalladi. Bu boʻlinish oxir-oqibat 1502-yilgacha *Ozarbayjon* va *Tabrizni*, 1508-yilgacha Janubiy va Sharqiy Eronni *Safaviylar* bosib olishiga olib keldi. Yosh Ahmad Usmonli sultoni *Boyazid II* ning qizi *Aynishoh* sultonga uylangan.
Shar Jackson

**Sharisse Jackson** (; 31-avgust, 1976-yil, Massachusetts, AQShda tugʻilgan) — amerikalik aktrisa va qoʻshiqchi. UPN telekanali efirga uzatgan *[[Moesha]]* sitkomida Niecy Jackson rolini ijro etgani bilan mashhurlikka erishgan. U 2007-yilda MTVda efir yuzini koʻrgan realiti shou *[[Celebrity Rap Superstar]]*ning gʻolibi boʻlgan.

## Yoshligi
Jackson Massachusets shtatining Boston shahrida tugʻilgan. Uning onasi aralash ravishdagi afro-amerikalik va puerto-rikolik.

## Aktyorlik faoliyati
Jackson *[[Moesha]]* telekoʻrsatuvida bosh qahramonning eng yaxshi doʻsti Niecy Jackson rolini oʻynagan. Shuningdek, u *[[The Bernie Mac Show]]* va *[[My So-Called Life]]*da Crystal obrazi orqali oʻzini namoyon qilgan. U NickelodeonFilms mahsuloti boʻlmish *[[Good Burger]]* filmida Kel Mitchell va Kenan Thompsonlar bilan birgalik rol ijro etgan.

Jackson, shuningdek, ABC telekanali efirga uzatgan realitiserial *[[The Ex-Wives Club]]*da Marla Maples va Angie Everhart bilan birgalikda ishtirok etgan. Shou yaqinda ajrashgan yoki ajrashayotgan erkaklar va ayollarni qoʻllab-quvvatlashga qaratilgan. 2009-yilda Jakson *I Do. I Did!* filmida paydo boʻladi. U, shuningdek, raqsga asoslangan ** filmida ham koʻrinish bergan.

U shuningdek, 2010-yil fevral oyida premerasi boʻlgan *[[Celebrity Fit Club: Boot Camp]]*ning yettinchi mavsumida oʻzini namoyon etadi.

## Musiqiy faoliyati
Jackson qisqa muddatli Mpulz pop guruhi (aʼzolari faqat qizlar) aʼzosi boʻlgan va ushbu musiqa *[[The Princess Diaries]]*ning soundtreki sifatida kartinaga kiritilgan. Guruh 2002-yilda tarqalib ketishidan oldin faqat bitta singl chiqargan.

## Shaxsiy hayoti
Jackson Kevin Federline bilan unashtirilgan edi hamda uning bir qizi va bir oʻgʻli bor. Er-xotinning oʻgʻli tugʻilishidan biroz oldin ajralishadi, bunga Federlinning pop qoʻshiqchisi Britney Spears bilan munosabati sabab boʻladi.

Keyinchalik Jackson:
 deya intervyusida taʼkidlab oʻtadi. Qizi Casseilay va uning yigit Christopher Massey munosabatlari orqali uning nabirasi bor.

Uning oʻrta maktabdagi sobiq sevgilisidan ikki nafar farzandi bor: bir oʻgʻil va bir qiz.

## Filmografiyasi

### Filmlarda

### Televizion rollari

## Manbalar

## Havolalar

*
Xolid ibn Valid masjidi (Asaka)

**Xolid ibn Valid masjidi** — Andijon viloyati Asaka shahrining eng gavjum va markaziy hududida joylashgan „Xolid ibn Valid“ jome masjidining poydevori birinchi bor 1991-yilning 23-aprel sanasida qoʻyilgan. Ushbu jome masjidining qurilish ishlari Asaka tumani aholisi tomonidan, hashar yo‘li bilan 13 yil davomida barpo etilgan.

## Tarixi
Masjid 2004-yilda Oʻzbekiston musulmonlari idorasi va Adliya vazirligi tomonidan rasmiy roʻyxatdan oʻtkazildi. Qurilish va taʼmirlash ishlari 2005-yildan boshlab 13 yil davom etgan.

Ushbu masjidning nomi ittifoqchi va taniqli sarkarda Xolid ibn Valid sharafiga nomlangan. Xolid ibn al-Validning asli kelib chiqishi Qurayshning Makka qabilasidan edi. Uning urug‘i dastlab Muhammad payg‘ambarga qarshi chiqqan. Ammo biroz vaqtdan keyin u islom dinini qabul qilgandan soʻng, Xolidning harbiy mahorati tufayli Islom dinidagi mavqeyi tezda oshib borgan va „Allohning qilichi“ laqabini olgan.

## Meʼmorchiligi
2014-yilda esa „Xolid ibn Valid“ jome masjidi zamonaviy jihozlar bilan, zamon talabiga mos tarzda jihozlandi. Masjid binosi uch qavatli qilib, pishtgan gʻishtdan barpo etilgan. Uni bezatish vaqtida ularning bezagi sifatida har xil usulda yotqizilgan koʻp rangli gʻishtlardan foydalanganlar. Uch qavat binoning barcha derazalari uchli ravoq shaklida yasalgan.
Namoz oʻquvchilar uchun qulaylik yaratish maqsadida uch tomonda kirish eshiklari joylashtirilgan. Foydalanishga topshirilgan barcha yordamchi xizmatlar zamonaviy komponentlar bilan jihozlangan. Masjid hovlisi yorqin marmar tosh bilan oʻralgan, uning burchaklarida zamonaviy mustahkamlovchi inshootlar qad rostlagan. Ushbu inshootlar minoralar shaklda boʻlib, uchta sathda qilingan. Ular masjid binosining 4 tomoniga joylashtirilgan. Shuningdek, binoning ustki qismi koʻk rangdagi naqshli gumbazlar bilan bezab chiqilgan. Masjid binosining asosiy zali baland shiftli boʻlib, u yerga katta havo oqimi kiradi. Xonani yanada yorugʻ va bu katta xonani yanada kengroq koʻrsatish maqsadida koʻp sonli derazalar ham oʻrnatib qoʻyilgan. Aholiga qulay boʻlishi uchun hojatxona va tahoratxonalar ham foydalanishga topshirilgan.

## Maydoni
Xolid ibn Valid masjidining umumiy maydoni 2400 kvadrat metrni tashkil qiladi.

## Manbalar
Simon Heslop

**Simon James Heslop** (1987-yil 1-mayda tug'ilgan) - ingliz professional futbolchisi, National League North "Skarboro Atletik" klubida yarim himoyachi sifatida o'ynaydi. **Heslop** o'z faoliyatini Barnslida boshlagan va 2005-yilda klub bilan birinchi professional shartnomasini imzolagan. U klubdagi olti yillik faoliyati davomida faqat bir marta asosiy tarkibda maydonga tushdi. Barnslidagi faoliyati davomida Heslop 2005-06-yilgi mavsumda Konferensiya milliy klubi Kidderminster Xarriersga ijaraga berildi va keyingi mavsumni Tamvortda ijarada o'tkazdi. Keyin u 2007-08-yillarda Nortvich Viktoriya va Halifax Town klublarida ijarada o'ynagan. U 2010-yilning may oyida Barnsli tomonidan qo‘yib yuborilgan va oradan ko‘p o‘tmay 2-liga klubi Oksford Yunayted bilan shartnoma imzolagan. Heslop Oksforddagi uch yillik faoliyati davomida 100 dan ortiq o'yin o'tkazdi. U 2012-13 yil oxirida ozodlikka chiqdi va 2013-yilning may oyida tekinga Liga 1 klubi Stevenage bilan shartnoma imzoladi.

## Yoshlik
Heslop Shimoliy Yorkshirning York shahrida tug'ilgan  va Huntington School, York maktabida o'qigan. 

## Karyera

### Barnsley
Heslop o'z faoliyatini Barnsleyda boshladi, uyerda u yoshlar jamoasida o'sdi va 2005-yilda klub bilan birinchi professional shartnomasini imzoladi.  Barnsleyning o'rinbosarlar jamoasida muntazam o'ynagach,  Heslop 2005-06-yilgi mavsum boshida Konferensiya milliy klubi Kidderminster Xarriersga dastlabki bir oylik shartnoma asosida ijaraga o'tdi.  Kidderminster menejeri Styuart Uotkiss ilgari Barnsley akademiyasining menejeri bo'lgan. 27-avgust kuni Kidderminster "Sautport" bilan o'z uyida 1:1 hisobida durang o'ynaganida, u ikkinchi bo'limda o'rinbosar sifatida debyut qildi.  Klubdagi faoliyati davomida taassurot qoldirganidan so'ng, ijara shartnomasi yana bir oyga  va yana oktyabr oyida uzaytirildi.  Heslop klub uchun birinchi golini 2005-yil 5-noyabrda “Exeter City”ni 2:1 hisobida mag‘lubiyatga uchratib urdi..  Kredit shartnomasi 2006-yil yanvar oyi oxirigacha uzaytirildi va Heslop mavsum davomida Kidderminster uchun 27 o'yinda maydonga tushib, eski klubiga qaytdi.  Mavsum oxirida, 2006-yil 31-mayda HeslopBarnsleyda yangi ikki yillik shartnoma imzoladi. 

Barnsley uchun asosiy tarkibda o'ynamagan  Heslop 2006-yilning noyabrida ikkinchi marta ijaraga olindi va Tamvort formasida boshqa Konferentsiya milliy jamoasiga qo'shildi.  U dastlabki bir oylik shartnoma imzoladi va debyutini o'z uyida "Uoking" ustidan 3:1 hisobida o'tkazdi.  Tamvortdagi bir oy davomida to'rtta boshlang'ich o'yinda maydonga tushganidan so'ng,  Heslopning ijarasi yana bir oyga uzaytirildi,  keyinroq Tamvortning 2006-07-yilgi mavsumining qolgan qismiga uzaytirildi.  U klubdagi faoliyati davomida barcha musobaqalarda 33ta o‘yin o‘tkazib, 2ta gol urgan.  U 2007-yil aprel oyi oxirida Barnsleyga qaytdi va bir hafta o'tib klub uchun asosiy jamoadagi debyutini o'tkazdi va 63-daqiqada "West"ga safarda 7:0 hisobida mag'lub bo'lgan klubda 5 ta gol urgan holda zaxiradan maydonga tushdi.

## Karyera statistikasi

### Eslatmalar

 
 

## Manbalar
Tun

**Tun** - bu osmon jismining (sayyora, uning sun'iy yo'ldoshi va boshq) markaziy yoritgich (Quyosh, yulduz) ufq chizig'idan pastda joylashgan vaqti.

Muayyan nuqta uchun "tungi davr" ning davomiyligi uning kengligiga, sayyoraning aylanish o'qining orbita tekisligiga nisbatan moyilligiga va aylanish o'qi tomonidan yaratilgan burchakka va markazga nisbatan yo'nalishiga bog'liq. Osmon jismlarining kecha va kunduz tomonlari terminator bilan ajratilgan.

## Yerdagi tun
Kechaning quyosh botishidan to ertalabgacha bo'lgan vaqt oralig'i ta'rifidan kelib chiqadiki, tunning boshi va oxiri quyosh diskining ustki qirrasi ufqdan biroz pastroq bo'lgan daqiqalar sifatida qabul qilinadi. Ba'zan kechqurun va ertalabki g'ira-shiralik davomiyligi tunning ta'rifidan chiqariladi . Masalan, kechqurun astronomik g'ira-shiralik tugagandan so'ng (quyosh diskining markazining haqiqiy ufqdan 18 ° dan pastga tushishi) astronomik tun ga kirishi qabul qilinadi.

Quyosh tizimidagi sayyoralarning aylanish o'qlari ularning orbita tekisliklariga perpendikulyar bo'lmaganligi sababli, ulardagi tunlarning davomiyligi ularning Quyosh atrofida aylanishi paytida yillik davriylik bilan o'zgaradi. Kun va tunning bir xil uzunligi tengkunlik paytida kuzatiladi, Yerning o'qi (yoki samoviy jismning aylanish o'qi) Quyosh yo'nalishiga (mos ravishda, markaziy yulduzga) perpendikulyar bo'lganda; kunduzi va kechasi uzunligidagi farq, o'qning ushbu yo'nalishga nisbatan maksimal moyilligida bo'lgan quyosh to'ntarishlarida maksimal darajada bo'ladi.

Sayyoralarning qutb doiralari ustidagi kengliklarda tunning davomiyligi quyosh kunidan (qutb kechasi) oshib ketishi mumkin. Qutb kechasi qutb doirasining kengligida bir sutkadan yarim yilgacha davom etadi.

## Kechasi vaqtni hisoblash
Gay Yuliy Sezar " Galiya urushi haqida eslatmalar " ning oltinchi kitobida yozadi: Gallar o'zlarini Dita xudosi avlodlari deb hisoblashadi. Shuning uchun ular vaqtni kunlar emas, balki tunlar bilan hisoblashadi.  . Akademik M. M. Pokrovskiy Sezarning ushbu satrlarini "sun'iy va sodda" deb ataydi va Yevropaning qadimgi aholisi vaqtni tun bilan qayd etib borishini ta'kidlaydi  .

## Manbalar


## Havolalar
Fredrik Risp

**Lars Fredrik Risp** (1980-yil 15-dekabrda tugʻilgan) — Shvetsiyalik sobiq professional futbolchi, himoyachi sifatida oʻynagan. U Shvetsiya, Italiya, Turkiya, Norvegiya, Daniya, Bolgariya va Kipr professional futbol jamoalarida 1996-2013-yillar oralig‘ida malakali oʻyinchi sifatida o‘ynagan. 2001 va 2005-yillar oraligʻida toʻliq tarkibda xalqaro maydonga tushib, Shvetsiya terma jamoasi tarkibida uchta oʻyinda gʻalaba qozongan.

## Biografiya
Shvetsiyaning Lisekill shahridan chiqqan futbolchi sifatida u futbolchilik faoliyatini o'z shahrining jamoasi Lysekils FF jamoasida boshlagan.

### IFK Göteborg
1999-yilda u IFK Göteborg jamoasiga koʻchib oʻtgan. 2003-yilda Veronaning " Kyevo Verona " klubida ijara asosida juda qisqa vaqt oʻtkazganidan soʻng, u IFK Gothenburg jamoasiga qaytgan va bu jamoa tarkibida bir necha mavsumni o'tkazgan.

### Turkiya
Ikki yildan soʻng, 2005-yilda " Gençlerbirliği " klubi tomonidan transfer qilinib jamoa tarkibiga qo'shib olingan . 2007- yilning yanvaridagi transfer oynasida u Ayman Abdelaziz bilan birga Trabzonspor jamaosiga oʻtgan. U 2008-yilning yanvarida " Ankaraspor " professiona futbol klubi bilan 2.5 yillik shartnoma imzolagan. 2009-yilning fevralida Norvegiyaning „Stabæk“ klubiga ijaraga oʻtgan. Ijara muddatidan soʻng u Turkiyaga qaytib kelgan va 2009-yilning avgust oyida Ankaraguju jamoasi bilan bir yillik shartnoma imzolagan.

### PFC Levski Sofiya
Risp Bolgariyaning " Levski Sofiya " klubi bilan 2011-yilning yozida, klub uchun oʻrtoqlik oʻyinida oʻynaganidan soʻng shartnoma imzolagan.

U futbolchilik faoliyatini 2012/13-yilgi mavsumdan soʻng 32 yoshida Kiprning " Ethnikos Achna " klubida yakunlagan.

### Xalqaro

## Yutuqlar

; Stabæk futbol

* Superfinal : 2009-yil

## Manbalar
Jonny Rödlund

**Jonny Erik Gunnar Rödlund** (1971-yil 22-dekabrda tugʻilgan) — Shved sobiq professional futbolchisi, yarim himoyachi sifatida oʻynagan. RSC Anderlecht va Manchester Unitedning yosh oʻyinchisi, Portugaliya, Germaniya va Xitoy jamoalarni himoya qilgan. Xorij klublariga oʻtishdan oldin Norrköping bilan Allsvenskan va Svenska Cupenni yutgan. 1991 va 1992-yillar oraligʻida toʻliq xalqaro maydonga tushib, Shvetsiya terma jamoasi uchun ikki marta gʻalaba qozongan va 1992-yilgi Yozgi Olimpiya oʻyinlarida oʻz mamlakati sharafini himoya qildi.

## Klubdagi faoliyati
Futbolchilik faoliyatini Skilyebo SK jamoasida boshlagan Ryodlund 1989-yilda IFK Norrköping jamoasi bilan shartnoma imzolashdan oldin 1987-1989 yillarda RSC Anderlext va Manchester United yoshlar jamoalarida oʻynagan. Norrköpingda u klubga 1989-yilgi Allsvenskan va 1990-91-yilgi Svenska kubogi chempionligini qoʻlga kiritishga yordam bergan. Shuningdek, u 2007-yilda Skilyebo SKda nafaqaga chiqishdan oldin Portugaliya, Germaniya va Xitoy klublari sharafini himoya qilgan.

Shvetsiyada RSC Anderlext va Manchester Uniteddagi yoshlik faoliyati tufayli u odatda „hech qachon gullamagan isteʼdod“ sifatida qabul qilingan.

## Xalqaro faoliyati
Rödlund 1990 va 1992-yillarda Shvetsiya terma jamoasi safida ikki marta g‘alaba qozongan. U, shuningdek, 1992-yilda Ispaniyaning Barselona shahrida boʻlib oʻtgan Yozgi Olimpiada oʻyinlarida Shvetsiya Olimpiya terma jamoasini himoya qilgan va Shvetsiya chorak finalda magʻlub magʻlub boʻlib turnirni tark etishidan oldin ikkita gol urgan.

## Faoliyat statistikasi

### Xalqaro

## Yutuqlar
**IFK Norrköping**

* Allsvenskan : 1989
* Svenska Kupen : 1990-91

## Manbalar
Marcus Rohdén

**Marcus Christer Rohdén** (1991-yil 11-mayda tugʻilgan) — Shved professional futbolchisi, yarim himoyachi, asosan markazda oʻynaydi, ammo murabbiylar qanot himoyachisi sifatida foydalanib turishadi. U Italiyada " Frozinone "da oʻynaydi. 2015-yildan beri shvetsiya terma jamoasida maydonga tushadi, 2018-yilgi Jahon chempionatida Shvetsiya terma jamoasi tarkibida maydonga tushgan.

## Faoliyati
Rohden oʻz faoliyatini Hössna IFda boshlagan va IF Elfsborgga 16 yoshida yoshlar bilan shartnoma imzolagan holda oʻtgan. 2011-yil dekabr oyida Markus Skövde AIKda ijaradan qaytganidan soʻng IF Elfsborg bilan besh yillik shartnoma imzolagan. U Allsvenskandagi birinchi golini 2012-yil 26-avgustda BK Hackenga qarshi oʻyinda, Elfsborg va Allsvenskandagi debyut oʻyinida kiritgan.

2016-yil 3-avgustda Rohden A Seriyaning yangi klubi Crotone bilan shartnoma imzolaganh.

2019-yil 13-avgustda Rohden Frozinone futbolchisi sifatida eʼlon qilingan.

## Xalqaro faoliyati
Rohden turli milliy divizionlarda oʻynagan. Uning terma jamoadagi debyuti Shvetsiya U21 bilan 2012-yilning 10-sentyabrida Kalmarda Ukraina U21 termasiga qarshi oʻtkazilgan soʻnggi muhim oʻyinda boʻlgan. U IF Elfsborgdagi jamoadoshi Niklas Xult bilan almashtirilgan. Shvetsiya 2:1 hisobida gʻalaba qozongan va pley-offga yoʻllanma olgan. 2015-yilning 15-yanvarida Rohden oʻzining ilk golini Kot-d’Ivuarga qarshi oʻrtoqlik uchrashuvida (2:0) kiritgan.

2018-yilning may oyida u Shvetsiyaning 2018-yilda Rossiyada boʻlib oʻtadigan futbol boʻyicha jahon chempionati uchun 23 kishilik tarkibiga kiritilgan.

## Faoliyat statistikasi

### Klub

### Xalqaro

**Xalqaro maydondagi gollar**

## Yutuqlar
**Elfsborg**

* Allsvenskan : 2012-yil
* Svenska Kupen : 2012-13

## Manbalar
Shayx Zayniddin (Koʻkcha) masjidi

**Shayx Zayniddin (Koʻkcha) masjidi** — Toshkent shahri Shayxontohur tumani, Toshkentning eski shahar qismida, Koʻkcha mahallasida, islom dini peshvosi Shayx Zayniddin nomidagi masjid bor, shayxning maqbarasi ham shu joyda joylashgan. Odamlar masjid joylashgan joyning nomidan kelib chiqib uni Koʻkcha masjidi deb ham nomlashadi. 

Shayx Zayniddin 1164-yilda tug‘ilgan. U o‘z hayotini zamonaviy O‘zbekiston hududida so‘fiylik tariqatining suhravardiya yo‘nalishi asoschisi — Shahobiddin Suhravardiy taʼlimotini targ‘ib qilishga bag‘ishlagan. Shayx maqbarasi XIV asr oxirida Amir Temurning buyrug‘iga binoan qurilgan. Bugungi kunda masjid O‘zbekistondagi ziyoratgohlarning eng go‘zal joylaridan biri hisoblanadi, chunki bu yerda 2011 yilda xattotlik, yog‘och o‘ymakorligi va ganchdan foydalangan holda qayta qurish ishlari amalga oshirildi. 

## Qayta taʼmirlash

2011—2013-yillarda ham masjid binosining ichki qismi kapital taʼmirdan chiqarildi. Taʼmir jarayonida masjid interyeri uchun xos bo‘lgan xattotlik sanʼati, ganch va yog‘och o‘ymakorlik ishlari keng qo‘llanildi. Ayni paytda bir vaqtning o‘zida 13 937 ta 14 minga yaqin musulmon masjidda namoz o‘qishi mumkin. Hozirgi kunda Toshkentni eng katta masjidi.

Imom-xatib: Maqsudali Qosimov

## Yana qarang
*Koʻkcha Shayx Zayniddin qabristoni

## Manbalar
Tamala Jones

**Tamala Reneé Jones** (; 12-noyabr, 1974-yil, California, AQShda tugʻilgan) — amerikalik aktrisa. Jones oʻzining *[[Booty Call]]*, *[[The Wood]]*, *[[Kingdom Come]]*, *[[The Brothers]]* hamda *[[What Men Want]]* kabi filmlardagi rollari orqali tanilgan.

Uning taniqli rollari orasida *[[Veronica's Closet]]* televizion sitkomidagi Tina roli; *[[For Your Love]]* filmidagi Bobbi Seawright hamda ABC telekanali efirga uzatgan jinoiy dramatik televizon serial — *[[Castle]]*dagi Lanie Parish kabi rollari mavjud.

## Faoliyati
Uning dastlabki aktyorlik roli oʻsmirlar haqidagi *[[California Dreams]]* sitkomida maxsus mehmon sifatida ishtirok etishi orqali amalga oshiriladi. Ushbu roli unga ABC telekanalida efir yuzini koʻrgan qisqa muddatli dramatik televizion serial — *[[Dangerous Minds]]*da talaba rolini ijro etishiga sabab boʻladi.

Jones 1998—2002-yillar oraligʻida efirga uzatilgan *[[For Your Love]]* nomli teleserialda hamda qisqa muddatli *[[The Tracy Morgan Show]]*da bosh rollarni ijro etgan. Aktrisa, shuningdek, *[[One on One]]* nomli teleserialda kartina qahramonlaridan biri Flexning eski qiz doʻsti Tonya rolini (birinchi va beshinchi faslda) gavdalantirgan.

U boshqa teleseriallarda, jumladan, *[[The Parent 'Hood]]*, *[[The Fresh Prince of Bel-Air]]*, *[[Veronica's Closet]]*, *[[My Name Is Earl]]*, *[[Studio 60 On The Sunset Strip]]* hamda *[[Malcolm & Eddie]]*da maxsus mehmon sifatida ishtirok etgan.

Jones 1993-yilda En Vogue tomonidan suratga olingan „Give It Up, Turn It Loose“ nomli musiqiy videoda paydo boʻladi. U 2001-yilda boshqa aktrisalar: Paula Jai Parker va Carmen Electra bilan birgalikda reper Jay-Zning Girls, Girls, Girls klipida suratga tushadi.

Shuningdek, aktrisa, oʻsha yili Wu-Tang Clanning Gravel Pit musiqiy videosida ham suratga tushgan. U Will Smithning „I’m Looking for the One“ videosida hamda reper Webbiening Independent musiqasi uchun suratga olingan videoklipda Amerika Qoʻshma Shtatlari Prezidenti sifatida koʻrinish beradi.

Uning film shartnomalari orasida *[[Booty Call]]*, *[[The Wood]]*, *[[Kingdom Come]]* and *What Men Want* kabi filmlar mavjud. U *[[Up in the Air]]* filmida hamda kichik rolda paydo boʻladi.

2020-yilda Jones Krista Vernoff tomonidan yozilgan hamda ABC telekanalida efirga uzatilgan dramatik teleserial — *[[Rebel]]*da Lana rolini ham ijro etgan.

## Filmografiyasi

### Filmlarda

### Televizion rollari

## Manbalar

## Havolalar

*
Kucheh

An'anaviy fors me'morchiligida **kucheh** yoki **koocheh**    , tor, ayniqsa moʻljallangan xiyobondir. Uning qoldiqlari hali ham zamonaviy Eron va qo'shni  mintaqa mamlakatlarida uchraydi.

Modernizatsiyadan (20asrdagi ) oldin, Forsning eski shahar matosi ko'pincha tor va g'ishtdan yasalgan baland devorlar bilan qurilgan va ko'pincha intervalgacha tom yopishgan bu tor o'ralgan ko'chalardan iborat edi. Forsda odatiy bo'lgan shahar dizaynining bu shakli cho'l arxitekturasining optimal shakli bo'lib, cho'l kengayishini va chang bo'ronlari ta'sirini kamaytiradi. Bundan tashqari, kunduzgi soyani maksimal darajada oshiradi va qattiq qish haroratidan "mato" ni izolyatsiya qiladi.

## manbalar
Eksport qiluvchi

**Eksport qiluvchi** - xalqaro iqtisodiy munosabatlarning bir tomoni bo'lib, u tovarlar, xizmatlar, ishchi kuchi, kapital va xalqaro savdoning boshqa ob'ektlarini boshqa tomonga ( importyorlarga ) etkazib beradi va ulardan boshqa tovarlar, xizmatlar yoki iste'mol qilish uchun foydalanadi.

Eksport qiluvchi sifatida quyidagilar ishtirok etishi mumkin:

* yakka tartibdagi tadbirkorlar
* korxonalar, tashkilotlar, korporatsiyalar ( yuridik shaxslar )
* davlat

Tovarlar, ishlar, xizmatlar jahon savdosini tahlil qilishda sof eksport qiluvchi mamlakat va sof import qiluvchi mamlakat tushunchalaridan foydalaniladi. Sof eksport qiluvchi mamlakat eksportning importdan sezilarli darajada oshishi bilan tavsiflanadi.

## Yana qarang

* Eksport
* Eksport qiluvchi
Import qiluvchi

**Import** qiluvchi - xalqaro iqtisodilarning tovar, xizmatlar, ishchi kuchi, kapital, xalqaro savdoning boshqa ob'ektlarini chet elda sotib oladigan va ulardan foydalanish va iste'mol qilish uchun mamlakatga import qiluvchi tomon. Bu chet eldan tovarlar olib kirishda ishtirok etuvchi yuridik yoki jismoniy shaxsning nomi. Ya'ni, chet eldan tovarlarni import qiluvchi yoki xizmatlarni qabul qiluvchi tashkilot.  Tovarlar import qilinadigan davlatga yoki chet eldan tovarlarni import qiluvchi yoki xizmatlar oladigan tashkilotga nisbatan ham qo'llanilishi mumkin.

Import qiluvchi quyidagilar bo'lishi mumkin:

* yakka tartibdagi tadbirkorlar
* korxonalar, tashkilotlar, korporatsiyalar ( yuridik shaxslar )
* davlatlar

Tovarlar, ishlar, xizmatlarning jahon savdosini tahlil qilishda mamlakat tushunchasidan foydalaniladi - sof importyor va sof eksportyor. Sof import qiluvchi mamlakat importning eksportdan sezilarli oshib ketishi bilan tavsiflanadi.

## Yana qarang

* Import
* Eksportchi
Syurpriz

Syurpriz- klassik ma'noda, kutilmagan sovg'a yoki kutilmagan hodisa (holat).

* Syurpriz ( *fr.* " *Syurpriz* " - 2007 yilda rejissyor Alen Tasma tomonidan suratga olingan fransuz melodramasi.
* Syurpriz ( *inglizcha ahmoqlikdan - injiqlik* ) arxitektura atamasi.
* Syurpriz - Patrik O'Brayanning 1973-yilda yozilgan romani.

## Yana qarang

* Surprise (Arizona *)* ( ingliz tilida - *Surprise) -* AQShning Arizona shtatida joylashgan shahardir.
* HMS Surprise - Qirollik dengiz flotidagi o'n uchta kemaning nomi.
Fatima Sana Shaikh

**Fotima Sana Shaikh** (1992-yil 11-yanvarda tugʻilgan) hind aktrisasi. U hind tilidagi kino va televideniyedagi rollari bilan tanilgan. Shaikh *Chachi 420*, „Tahaan“ va *"One 2 Ka 4*" kabi filmlarda bolala aktrisa sifatida paydo boʻlgan. 2016-yilda u „*Dangal*“ sport drama filmida hindistonlik erkin kurashchi Gita Foqatni tasvirlagan.

## Yoshlik davri va shaxsiy hayoti
Fotima Sana Shaikh 1992-yil 11-yanvarda Holy Spirit kasalxonasida, Mumbayda tugʻilgan. Uning onasi Raj Tabassum Srinagardan, otasi Vipin Sharma esa Jammudan. Uning otasi hindu, onasi musulmon boʻlsa-da, Shaikh oʻzini ateist deb hisoblaydi. U aktrisa boʻlishidan oldin fotografiya bilan shugʻullangan.

## Faoliyati

Shaikh oʻz faoliyatini *Chachi 420* va *One 2 Ka 4da* bolalar artisti sifatida boshlagan. Yillar oʻtib, u 2009-yilda Germaniyaning Shtutgart shahrida boʻlib oʻtgan „Bollywood and Beyond“ festivalida „The German Star of India award“ mukofotiga sazovor boʻlgan „*Tahaan*“ hind drama filmida Zoya rolini ijro etgan.

Shaikh Nitesh Tivarining „*Dangal*“ biografik sport filmi uchun ilgari hech qachon aktrisalik qilmagan Sanya Malxotra bilan birga tanlangan. Shaikh Geeta Phogatni tasvirlash uchun tanlangan. Oʻz roliga tayyorgarlik koʻrish uchun u „kurashchilarning qanday harakatlanishi, yurishi, tana tilini“ tushunish uchun kurash boʻyicha bir nechta videolarni tomosha qilgan. Malxotra ham, Shaikh ham Tivari va Aamir Xon bilan beshta jismoniy tarbiya va mahorat darslaridan oʻtgan. Ularni murabbiy va sobiq kurashchi Kripa Shankar Patel Bishnoi tayyorlagan. 2016-yilda chiqqan „*Dangal*“ filmi tanqidchilarning olqishiga sazovor bo‘ldi va 2000 ₹ daromad bilan dunyo boʻylab tarixdagi eng yuqori daromad keltirgan hind filmiga aylangan.

U „*Thugs of Hindostan*“ epik jangovar sarguzasht filmida kamonchi va jangchi Zafira *Bayg* rolini ijro etadi. Shaikh Tamilcha Aruvi filmining hind tilidagi talqinida ishtirok etgan. Hindcha versiyasi Applause Entertainment tomonidan ishlab chiqarilgan. Fatima Indira Gandi, Viki Kaushal va Sanya Malxotra bilan birga 2022-yilda Meghna Gulzar tomonidan suratga olingan Sam Manekshaw biografik filmida namoyon boʻladi.

## Filmografiyasi

## OAV
Shaikh 2020-yilda The Times Most Desirable Women reytingida 48-o‘rinni egalladi.

## Manbalar
Oskar Rönningberg

**Oskar Mikael Rönningberg** (1986-yil 2-aprelda tugʻilgan) — shvetsiyalik sobiq professional futbolchi, markaziy himoyachi sifatida oʻynagan. U 2006 va 2008-yillar oraligʻida Xelsingborgs IF vakili boʻlgan, uning faoliyati jarohat tufayli erta yakunlangan. 2008-yilda Shvetsiya terma jamoasi safida ikki marta gʻalaba qozongan.

## Klubdagi faoliyati
Rönningberg oʻz faoliyatini Lunddagi Torns IF jamoasida boshlagan va 2001-yilgi Poykallsvenskan mavsumida yoshlar jamoasiga toʻrtinchi oʻrinni egallashiga yordam bergan. 2002-yilda Rönningberg Torns IFni tark etib, Allsvenskan klubi Helsingborgs IF bilan shartnoma imzolagan. 2006-yilda u Allsvenskanda oʻynagan birinchi Torns IF oʻyinchisi boʻlgan.

### Helsingborgs IF

#### 2006-yil mavsumi
Rönningberg Allsvenskandagi debyutini 2006-yilning 2-mayida Xelsingborg uchun uy uchrashuvida Östers IFga qarshi oʻtkazgan va Xelsingborg 4:0 hisobida gʻalaba qozongan. Klubdagi birinchi katta mavsumida u Allsvenskanning 11 oʻyinida maydonga tushgan va 2006-yilgi Svenska Kupen finalida zaxira oʻrindigʻida qolib ketgan. Xelsingborg 2006-yilda Svenska Kupen chempionligini qoʻlga kiritgan.

#### 2007-yil mavsumi
2007-yilda Ryonningberg Allsvenskanda yana 11 ta oʻyin oʻtkazgan va 2007-08-yilgi UEFA kubogida qatnashgan Xelsingborg jamoasining asosiy oʻyinchilaridan biri boʻlgan. 2007-yilning 8-noyabrida „Xelsingborg“ " Galatasaroy "ni mehmonda 3:2 hisobida magʻlub etganida, u toʻliq 90 daqiqa oʻynagan. U UEFA kubogi guruh bosqichining barcha toʻrtta oʻyinida ishtirok etgan, Xelsingborgs PSV Eyndxoven tomonidan musobaqadan chiqarib yubirilgan.

#### Jarohat va nafaqaga chiqish
2008-yilning mart oyida SK Brannga qarshi mavsumoldi oʻrtoqlik oʻyinida Ryonningberg oʻyin tugashiga 15 daqiqa qolganida tizzasidan qattiq jarohat olgan. Jarohat Rönningbergni butun 2008-yilgi mavsumni oʻtkazib yuborishga majbur qilgan va oxir-oqibat u 2008-yilning sentyabrida 22 yoshida professional futboldan ketishini eʼlon qilishga majbur boʻlgan.

## Xalqaro faoliyati
Shvetsiya U17, U19 va U21 terma jamoalari sharafini himoya qilganidan soʻng, Ryonningberg Shvetsiya terma jamoasi safida 2008-yilning 13-yanvarida Kosta-Rikaga qarshi oʻrtoqlik oʻyinida Shvetsiya terma jamoasida 1:0 hisobida gʻalaba qozongan oʻyinning 68-daqiqasida Behrang Safari oʻrniga maydonga tushgan. U oʻzining ikkinchi va oxirgi xalqaro chempionligini olti kundan soʻng Qoʻshma Shtatlarga qarshi oʻrtoqlik oʻyinida qoʻlga kiritgan va Shvetsiya 2:0 hisobida magʻlub boʻlgan oʻyinda Safari bilan almashtirilgandan keyin 61 daqiqa oʻynagan.

## Faoliyat statistikasi

### Klub

### Xalqaro

## Yutuqlar
**Helsingborgs IF**

* Svenska Kupen : 2006-yil

## Manbalar
Lee Barnard (futbolchi)

**Li Jeyms Barnard** (1984-yil 18-iyulda tugʻilgan) — nafaqadagi ingliz futbolchisi, hujumchi sifatida oʻynagan. 

## Yoshlik
1984-yilda Londonning Havering tumanining Romford shahrida tugʻilgan, u Billericayning Mayflower okrugidagi oʻrta maktabida oʻqigan.

## Oʻyin karyerasi
Barnard Leyton Orient, Nortgempton Town, Exeter City va Stevenage Boro klublarida oʻynagan (uyerda u faoliyatidagi ilk golini Shryusberi Townga urgan). 

### Tottenham Hotspur
Zaxira darajasidagi ajoyib gol urishi tufayli u 2005-06-yilgi mavsumda jamoadagi debyutini oʻtkazishi kutilgandi. U 2006-yilning 5-fevralida Charlton Athleticga qarshi oʻyinda debyut qilishi kerak edi. Oʻyindan soʻng u oyogʻi shikastlanib, 5 hafta maydonga tusha olmadi, faqat 18-mart kuni "Lester City"ga qarshi zaxira oʻyiniga qaytdi. 

17-aprel kuni u nihoyat Premer-ligadagi debyutini White Hart Laneda "Manchester Yunayted"ga 2:1 hisobida mag'lub bo'ldi va 77-daqiqadan so'ng zaxiradan maydonga tushdi.  U keyingi haftada Bolton Wanderersga qarshi maydonga tushdi. 

Barnard 6-may oqshomida West Ham Unitedga qarshi mavsumning muhim final oʻyini oldidan virus yuqtirgan "Spurs"ning oʻnta aʼzosidan biri edi.

2007-yil 30-avgustda Barnard mashgʻulotlardagi jarohati tufayli kechikib, 1-liga jamoasi Crewe Aleksandraga besh oyga ijaraga berildi.  Barnard 2007-yil 8-sentabrda “temiryo‘lchilar”ning Haddersfild Townga qarshi o‘yinida (2:0) gol urishga muvaffaq bo‘ldi. Biroq, u oktyabr oyi oxirida oyoq bilagi bog'lamlarini shikastlab qo'ydi va davolanish uchun ikki oyga “Shpors”ga qaytdi.

### Southend Yunayted
Southend Yunayted 2008-yil 25-yanvarda Barnard bilan doimiy shartnoma imzolaganini eʼlon qildi, bu esa uni 2010-yilgacha Roots Hallda qoldirishi mumkin edi.  U o'sha oqshom "Sauthend"da Barnsleyga qarshi debyut qildi, Angliya kubogida 64-daqiqada Gary Hooperning o'rniga zaxiradan maydonga tushdi. 29-yanvar kuni Barnard to'liq ligadagi debyutini "Lids Yunayted"ga qarshi o'tkazdi va o'yindagi yagona golni 41-daqiqada Stiven Hammelning jarima zarbasi orqali urdi. Barnard yanvar oyidan mavsum oxirigacha to'qqizta gol urdi.  Barnard jarohatlar tufayli 2008-09-yilgi mavsumni asabiylashtirdi, shunga qaramay u mavsumni klubning eng yaxshi to'purari va o'sha mavsumda ikkita ko'rsatkichga erishgan yagona o'yinchi sifatida yakunladi va o'zining 10-golini Nortgempton Townda urdi. U 2009-10-yilgi mavsumni dastlabki uchta o'yinda to'rtta gol urish bilan boshladi va 4-sentyabr kuni Leyton Orient ustidan 3-0 hisobida birinchi ligadagi g'alabasida o'zining professional xet-trikiga erishdi.  30-oktabr kuni Barnard 93-daqiqada Gillingemga qarshi o'yinda g'alaba qozondi, u yana bir so'nggi daqiqada gol urdi.

## Karyera statistikasi

## Manbalar
Ademola Lookman

**Ademola Lookman Olajade Alade Aylola Lookman** (1997-yil 20-oktyabrda tugʻilgan) – A Serianing Atalanta klubida vinger sifatida oʻynaydigan professional futbolchi. Angliyada tugʻilgan, u Nigeriya terma jamoasini himoya qiladi.

Lookman 2015-yilda „Charlton Atletik“ jamoasida hujumchi sifatida oʻynagan va 2017-yilning yanvarida „Everton“ bilan shartnoma imzolagan va u uni asosan qanot himoyachisi sifatida ishlatgan. U 19 yoshdan 21 yoshgacha boʻlgan Angliya terma jamoasini himoya qilgan. 2022-yilda Lookman FIFAdan Nigeriya sharafini himoya qilish uchun ruxsat oldi.

## Yoshlik
Lookman janubi-gʻarbiy Londonning Wandsworth shahrida nigeriyaliklar oilasida tugʻilgan. U Pekhamdagi Avliyo Tomas Apostol kollejida oʻqigan.

## Jamoalardagi faoliyati

### Charlton Atletik

Lookman Charlton Athletic akademiyasiga 2014-yilda Londonning Lambeth tumanida joylashgan „Vaterloo“ yoshlar futbol klubidan shartnoma imzolaganidan soʻng qoʻshildi. Uning Charltonning U18 va U21 jamoalaridagi gollari rekordi uning Charlton akademiyasi safiga tez koʻtarilishiga olib keldi va u 2015-yil 3-noyabrda Addicks uchun birinchi jamoadagi debyutini oʻtkazdi. U klub uchun birinchi golini 2015-yil 5-dekabrda Brighton &amp;amp; Hove Albionda 3:2 hisobida magʻlubiyatga uchratganda urgan va oʻn kundan soʻng Bolton Uonderers bilan 2:2 hisobidagi durang oʻyinda Charltonning ikkala golini ham urgan.

### Everton
Lookman 2017-yilning 5-yanvarida „Everton“ bilan toʻrt yarim yillik shartnoma imzoladi, bu esa nomaʼlum toʻlov evaziga qoʻshimchalar bilan dastlabki 7,5 million funt sterling potentsial ravishda 11 million funtga koʻtarilishi aytilgan edi. U klubdagi debyutini oʻn kundan keyin oʻtkazdi va "Manchester City" ustidan 4:0 hisobida gʻalaba qozondi va 90-daqiqada Ross Barklini almashtirdi va jamoaning toʻrtinchi golini kiritdi. Lookman Yevropa Ligasi 3-saralash bosqichining birinchi oʻyinida MFK Ruzomberok ustidan 1:0 hisobida gʻalaba qozongan „Everton“ safida ilk Yevropa uchrashuvini oʻtkazdi.

Menejer Sem Ellardays Lookman 2018-yil yanvar oyida transfer oynasida ijara asosida ketmasligini aytgan boʻlsa-da, u oʻz fikrini oʻzgartirdi va klub Chempionship klubi Derby Cauntyga oʻtishni rejalashtirdi va uyerda muntazam asosiy jamoada oʻynashiga umid qilishdi. 2017-18-yilgi mavsum oxirigacha Bundesliganing RB Leipzig klubiga qoʻshildi. Leipzig bilan birinchi oʻyinida Lookman Borussiya Mönchengladbachga qarshi safarda kechgan zahiradan maydonga tushganidan soʻng gʻalaba golini kiritdi.

## Karyera statistikasi

### Klub

## Manbalar

## Havolalar

* Profile at the Atalanta BC website
*
Jordan Clark

**Jordan Charles Clark** (1993-yil 22-sentyabrda tugʻilgan) — ingliz professional futbolchisi, Luton Townda vinger sifatida oʻynaydi.

## Karyera

### Barnsley
Clark 2009–10-yilgi mavsumda Barnsleyning "Eng istiqbolli akademiya o'yinchisi" sovrinini qoʻlga kiritdi  va 2010-yil iyul oyida klub bilan stipendiya shartnomasini imzoladi. U oʻzining birinchi professional shartnomasini 2011-yilning mart oyida Denny Rose bilan imzolagan. U Barnsley uchun debyutini 2011-yilning 12-aprelida o‘z uyida Queens Park Rangersga qarshi o‘yinda (0:1) o‘tkazdi. 2012-yil 11-sentyabrda Clark klub bilan shartnomani uzaytirdi va 2014-yilgacha Barnslida qoldi.

2013-yil 22-fevralda Klark bir oylik shartnoma asosida Chesterfildga ijaraga berildi. Ertasi kuni u Chesterfilddagi debyutini oʻtkazdi va 80-daqiqada Nil Trotmanning oʻrniga maydonga tushdi va Gillinghamga qarshi oʻyinda (1:0) maydonga tushdi. Klark 2013-yilning 26-martida Barnsley tomonidan chaqirib olingunga qadar Aldershot Townga qarshi 0:0 hisobida durang o‘ynab, 90 daqiqa o‘ynadi.

2013-yil 2-avgustda Klark yana Skuntorp Yunaytedga ijaraga berildi. Ertasi kuni u debyutini oʻtkazdi va Andy Welshning oʻrniga oýnab, Mansfield Town ustidan 2:0 hisobida g'alaba qozondi. 2013-yil 11- sentyabrda ota-klubiga qaytdi.

2014-yil 22-fevralda Klark professional faoliyatidagi ilk golini “Aldershot Town”ga qarshi o‘yinda (2:2) kiritdi.

Klark 2013-14-yilgi mavsum oxirida Barnsli tomonidan ozod qilindi.

### Shrewsbury Town
Klark 2014-yil 17-iyulda “Shrewsbury Town”ning ikkinchi ligasiga o‘tdi va  “Shrewsbury”ning yangi menejeri Mikki Mellon bilan yana birlashdi, u avvalroq yordamchi, keyinroq Barnslida vasiy-menejer bo‘lib ishlagan.

Klark mavsumning birinchi kunida "Uimbldon"ga qarshi 2:2 hisobidagi durang o'yinda "Shrusberi Taun" safida debyut qildi. 2014-yilning 30-avgustida Klark klub uchun o‘zining birinchi gollarini ikkalasini ham Luton Taunga qarshi o‘yinda (2:0) kiritdi.

2015-yilning 11-aprelida Exeter City ustidan 4:0 hisobida g‘alaba qozongan o‘yinda ikkita golli uzatmani amalga oshirdi, chunki Shrewsbury Birinchi ligaga ko‘tarildi. Mavsum oxirida Clark bir yillik shartnomani uzaytirdi.

2015-yil 5-sentyabrda u sobiq klubi Barnslida 2:1 hisobida g‘alaba qozongan so‘nggi daqiqada g‘alaba golini urdi.

## Karyera statistikasi

## Manbalar
Oqma yaralar

**Oqma yara** *(„fistula“)* deb, odatda, patologik sharoitda kovak organlarni, boʻshliqlarni (shu jumladan, patologik) yoki chuqur joylashgan toʻqimalarni badan yuzasi — tashqi muhit bilan tutashtirib turuvchi ingichka kanalga (patologik yoki artifitsial) aytiladi. Shuningdek, kovak organlarni bir-biri bilan ham tutashtirish mumkin. Oqma granulyatsion toʻqimalar yoki epiteliylar bilan qoplangan boʻladi.

## Etiologiyasi
Oqma yaralarning paydo boʻlish yoʻllari juda ham xilma-xil, bunga yalligʻlanish jarayonlari (infeksiya), yot jismlar, toʻqimalarning zararlanishi yoki oziqlanishining buzilishi, oʻsmalar, tugʻma anomal hollar sabab boʻlishi mumkin. Qator hollarda oqma yaralar sunʼiy ravishda yuzaga keladi, biroq ular jarrohlik yoʻli bilan davo qilingandan soʻng yaraning yiringlashi va infeksiya tushgan choklar tufayli (bunday hollarda oqma yara infeksiyalashgan barcha qon tomirlar, toʻqimalar tikilganda ishlatilgan iplar (ligaturalar)dan infeksiya olib tashlanmaguncha bitmaydi) rivojlanishi mumkin. Yiringli oqma yaralar koʻpincha osteomiyelit, suyak boʻgʻimi sili, yot jismlar, shuningdek qorin boʻshligʻi organlari operatsiyasidan keyin uchraydi. Oqma yaralardan chiqayotgan ajratma xususiyati rang-barang boʻlib, u etiologiya bilan bogʻliqdir. Bu jinsiy aʼzo hosilalari (siydik, safro, nafas va boshq), yiringli ekssudat, toʻqima detriti, shilliq moddalar boʻlishi mumkin.

## Tasniflash
Oqma yaralar turlicha belgilarga qarab ajratiladi. 1. Kelib chiqishiga koʻra, tugʻma va hayotda orttirilgan turlari farqlanadi. Tugʻma oqma yaralar — tugʻma nuqsonlar (anomaliyalar) sababli: kistalar va boʻyin oqma yaralari (ular rudasimon oyquloq ravoqlarga oiddir); kindik oqma yarasi (uraxusning qoldigʻiga xosdir). 2.Tashqi va ichki oqma yaralar ham farqlanadi. Tashqi oqma yaralar ichki organlarni, boʻshliqlarni yoki chuqur joylashgan toʻqimalarni badan yuzasi bilan tutashtiradi (sterkoral, pararektal, bronxotorakal oqma yaralar). Ichki oqma yaralar yonma-yon joylashgan kavak organlar yoki organ bilan chuqur joylashgan patologik boʻshliqlar oʻrtasida paydo boʻladi (meʼda-ichak, bronx-plevral, bronx-ezofagal teshik yarasi).

## Manbalar
Marlene Forte

**Ana Marlene Forte Machado (Marlene Forte)** — kubalik aktrisa va prodyuser. U, *Dallas* teleserialidagi (2012—2014) Karmen Ramos roli bilan tanilgan. Forte shuningdek, „*Fear the Walking Dead*, *The Fosters* va *Altered Carbon“* seriallarida doimiy rollarga ega edi. Uning mashhur filmlariga *"Arvohli uy"* (2013), „*El Chikano*“ (2018), „*[[Merosxoʻrlar|Knives Out]]“* (2019) va *"The Way Back"* (2020) misol boʻladi.

## Hayot va martaba
Forte Kubaning Gavana shahrida tugʻilgan. U Ratgersda Montclair State Universitetida taʼlim olgan. U 1990-yillarning boshidan beri ko‘plab filmlarda suratga tushgan. U 2008-yilda "*Yoʻqotilgan „Kichik qiz: Delimar Vera hikoyasi“* filmidagi roli uchun Imagen mukofoti nominatsiyasini oldi. Televizorda Forte Tayler Perrining Payne uyi, Iordaniyani kesib oʻtish va Amerikalik oʻspirinning maxfiy hayoti filmlarida doimiy rol oʻynagan.

2012-yilda Forte TNTning yangi suratga olinayotgan „*Dallas“* filmida Yuing oilasida uzoq vaqt xizmat qilgan Elenaning onasi Karen Ramos rolini ijro etdi (Jordana Brewster oʻynagan). U 2013-yilda *"Arvohli uy*" komediya filmida uy bekasi rolini o‘ynagan va Tayler Perrining „*Yagona onalar klubi“* (2014) filmida ham rol o‘ynagan. Dallasdan soʻng Forte 2015-yildan 2017-yilgacha ABC Family drama seriyasida "*The Fosters* "da Elena Gutierrez rolini oʻynagan.

2016-yilda Forte AMC dahshatli dramasi seriyasining 2-mavsumining birinchi yarmida asosiy qahramon boʻlgan Seliya Floresni oʻynadi. 2018-yilda u Netflix ilmiy-fantastik drama seriyasining birinchi mavsumida Alazne Ortega rolini oʻynadi. Uning boshqa televizion loyihalaru: *Claws*, *Mayans MC*, *Runaways*, *Superstore* va *The Conners*. Forte shuningdek, 2018-yilgi superqahramon „*El Chikano*“ filmida Raul Kastilloning onasi rolida, 2019-yilgi sirli jinoyat komediyasida Ana de Armasning onasi rolida va 2020*-*yilda chiqarilgan *"Orqaga yo‘l"* dramatik filmida ikkinchi darajali rollarni ijro etgan. 2021-yilda u Netflix vampirlari haqidagi „*Tungi tishlar*“ filmida paydo boʻldi.

2022-yilda Forte Janubiy janubi-gʻarbiy festivalida premyerasi boʻlgan „*Hipoxondriak*“ dahshatli triller filmiga prodyusserlik qildu.

## Shaxsiy hayoti
Forte 2006-yilda ssenariy muallifi Oliver Mayerga turmushga chiqdi. Ular Los-Anjelesda (Kaliforniya) yashaydilar. Ularning farzandlari yoʻq, ammo Fortening oldingi munosabatlaridan tugʻilgan qizi Jizel Rodriges bor.

## Manbalar
Ingalyatsion anestetiklar

Umumiy anestetiklar organizmga yuborilish yoʻllariga qarab ingalyatsion va noingalyatsion guruhlarga ajratiladi. Hozirgi kunda keng qoʻllaniladigan ingalyatsion anestetiklarga azot oksidi, efir, ftorotan (narkotan), metoksifluran, trilenlar kiradi. Xloroform, xloretil, siklopropan kabi preparatlar klinika sharoitlarida anestetik oʻrnida ishlatilmaydi.

## Azot oksidi
Azot oksidi — rangsiz, hidsiz va chuchukroq mazali gaz. Azot oksidi 36,5 °C dan past haroratda suyuqlikka aylanadi. 1 kg suyuq holdagi azot oksididan 500 litr gaz hosil boʻladi. Azot oksidi *"shodlantiruvchi gaz"* ham deyiladi. Azot oksidi suvda, qonda va toʻqima suyuqliklarida yaxshi eriydi. Organizmdan oʻzgarmagan holda nafas yoʻllari orqali chiqariladi. Azot oksidi kulrangli poʻlat ballonda suyuq holda chiqariladi, uning gaz qismi bosimi 50 atm atrofida boʻladi. Azot oksidi umumiy anesteziyaning tarkibiy qismi shaklida analgetiklar, relaksantlar, neyroleptiklar va boshqa anestetiklar bilan birga ishlatiladi. Azot oksidi faqat kislorod bilangina ingalyatsiya qilinishi mumkin. Aralashmaning tarkibida kislorod hajmi 20 foizdan kam boʻlmasligi kerak. Azot oksidining anestetik quvvati kam boʻlganligidan eng yuqori konsentratsiyada (80 foiz azot oksidi va 20 foiz kislorod aralashmasi) ham faqat analgeziya hosil qiladi xolos. Azot oksidi alangalanmaydi va portlamaydi, azot oksidi analgeziyasiga kirish va uygʻonish davri qisqa, koʻngil behushligi va qusishga sabab boʻladi, nafas yoʻllariga qitiqlovchi taʼsir koʻrsatmaydi. Azot oksidi kuchsiz anestetik, mushaklar relaksatsiyasini taʼminlay olmaydi, diffuzion gipoksiyaga olib kelish xususiyatiga ega, uzoq vaqt ishlatilganda suyak koʻmigi faoliyatida depressiya qoʻzgʻatadi.

## Metoksifluran
Metoksifluran *(pentran)*. Rangsiz, tiniq va oʻziga xos hidli suyuqlik. Sekin bugʻlanuvchan, yuqori darajada yerlarda eruvchan, anestetikning organizmdan chiqarilishi koʻp kunlar davom etadi. Metoksifluran alangalanmaydi va portlamaydi, ingalyatsiya paytida bemor noxushlik sezmaydi, bronxlar va ovoz paylari faoliyatiga taʼsir etmaydi. Metoksifluran analgeziyadan tashqari mushaklar relaksatsiyasini ham taʼminlaydi. Anestetik oddiy bugʻlatgichlar yordamida ingalyatsiya qilinishi mumkin, yurak ritmiga taʼsir koʻrsatmaydi. Metoksifluran anesteziyasiga kirish va undan uygʻonish uzoq vaqt talab qiladi va sezilarli qoʻzgʻalish bilan oʻtadi. Anesteziya mobaynida nafas faoliyatining depressiyasi roʻy beradi va sunʼiy oʻpka ventilyatsiyasi oʻtkazilishi talab qilinadi. Metoksifluran arterial gipotoniyaga, jigar va buyrakning jarohatlanishiga olib keladi.

## Trilen
Trilen *(trixloretilen, narkogen)*. Rangsiz, tiniq va oʻziga xos hidli suyuqlik. Trilen havo va yorugʻlik taʼsirida parchalanib, fosgen va galogen tarkibli kislota hosil qiladi. Bu holatda trilen binafsha tusga kiradi. Anestetik qoramtir shisha idishda saqlanganda parchalanmaydi. Trilen kuchli anestetik boʻlib, asosan kombinatsion anesteziyada foydalaniladi. Monoanestetik sifatida ishlatilganda, uning konsentratsiyasi 1,5 hajm foizdan oshmasligi kerak. Trilen kuchli analgetik samaraga ega. Ingalyatsiya paytida noxush sezgilar yuzaga kelmaydi.
## Manbalar
Wendy's

**Wendy's** (soʻzma-soʻz – „Vendida“; ) – AQShning The Wendy's Companyga tegishli tezkor ovqatlanish restoranlari tarmogʻi. Kompaniyaning bosh qarorgohi Dublinda (Ogayo shtati) joylashgan.

Tarmoq butun dunyo boʻylab franshiza asosida ochilgan 6207 ta restoranga ega (2017-yil yanvar oyi maʼlumotlari), restoranlarning 77 foizi Shimoliy Amerikada joylashgan, Burger King, Subway va McDonald's tarmoqlarining asosiy raqobatchisi hisoblanadi.

Wendy's restoranlari 10 turdagi mol goʻshtli va 9 turdagi tovuq goʻshtli burgerlar, bir nechta turdagi qovurilgan kartoshka, pishirilgan kartoshka, 5 turdagi salat, „Chili“ hamda 30 ga yaqin shirinliklar va ichimliklarni oʻz ichiga olgan mahsulotlar sotadi. Bundan tashqari, har mavsumda assortiment yangilanadi.

Wendy's’ga kelgach, tashrif buyuruvchi shaxsiy xohish-istaklariga qarab burger uchun masalliq buyurishi mumkin – bu yerda tayyor burgerlar sotilmaydi, yemak har bir tashrif buyuruvchi buyurtma berilgandan soʻng alohida tayyorlanadi.
## Havolalar
* Rasmiy veb-sayt
Leonid Melnikov

**Leonid Alekseevich Melnikov -** 1945-yil 16-noyabrda RKFSRning Belgrad viloyati Valuiki shahrida tugʻilgan. Millati-rus. Onasi — Melnikova Alevtina Ivanovna (1907-1997), jarroh boʻlib ishlagan.

Abakan davlat pedagogika institutining chet tillar fakultetini tamomlagan (1968), fransuz va nemis tillari o‘qituvchisi; Gnesin nomidagi Moskva musiqa-pedagogika institutining vokal fakultetini tamomlagan (1976), opera xonandasi, kontsert-kamera ijrochisi, oʻqituvchi.

Rus, fransuz, nemis va italyan tillarini biladi. 1968-1971 yillarda — Abakan davlat pedagogika instituti chet tillari kafedrasi assistenti. 1976-yildan-Oltoy viloyat musiqali komediya teatrining solisti-vokalisti. 1980-yildan-Qaragʻanda akademik musiqali komediya teatrining solisti-vokalisti.

Qozogʻiston teatr aktyorlari uyushmasi aʼzosi. *"Qozogʻiston Konstitutsiyasiga 10 yil"* medali bilan (2005); Madaniyat qoʻmitasi, Taʼlim, Madaniyat va sogʻliqni saqlash vazirligining diplomlari bilan taqdirlangan. Qozogʻiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan artist (1996). Din ateistdir. Uning siyosiy arbob sifatidagi ideali N.A.Nazarboyev. Qozogʻiston kelajagi prognozi — *"Gullangan* respublika"*.* Xobbi — radioelektronika.Uning sevimli adabiyoti rus, mahalliy va xorijiy klassika, badiiy adabiyot, ilmiy adabiyotdir.Uylangan. Turmush oʻrtogʻi-Melnikova Nadejda Leonidovna, Qaragʻanda akademik musiqiy komediya teatrining balet va sahna harakati oʻqituvchisi.

Teatr truppasini Qozogʻiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan artistlar boshqaradi:

• Zlygarev Vladislav Anatolyevich,

• Melnikova Nadejda Leonidovna,

• **Melnikov Leonid Alekseevich,**

• Suxov Vladimir Andreevich.

Etakchi sahna ustalari:

• Lomonosova Elena Alekseevna,

• Malyavskiy Aleksandr Zigmundovich (sahna rejissyori),

• Nepomnyashchaya Svetlana Mixaylovna,

• Ibraev Amantay Temirbaevich,

• Filinkova Elena Yurievna.

Jamoa hayoti sahifalari teatr asoschisi, badiiy rahbari va rejissyori, Qozog‘istonda xizmat ko‘rsatgan madaniyat xodimi Yevgeniy Lukich Peleshchuk, birinchi bosh rejissyor, Qozog‘istonda xizmat ko‘rsatgan madaniyat xodimi Vadim Borisovich Grigoryev va birinchi nomi bilan bog‘liq. orkestr dirijyori, uning yaratuvchisi Aleksandr Alekseevich Xmelevich.

Teatr aktyorlari Ivan Trunov, Boris Karkach, Vladimir Suxov, Yelena Makanova Qozog‘iston Respublikasida xizmat ko‘rsatgan artist, Nina Ivanovna Simonova Qozog‘iston SSR xalq artisti unvoniga sazovor bo‘ldi. Qiziqarli rassomlar ushbu faxriy ustalar bilan birga ishladilar: Irina Polyanskaya, Svetlana Ankudinovna, Nikolay Masyukov, Lyudmila Laskutova, Vladimir Kanaev va boshqalar.

## Manbalar
Catherine Hicks

**Catherine Mary Hicks** (1951-yil 6-avgust) — amerikalik aktrisa. 

## Filmografiyasi

### Film

### Televideniye

## Manbalar

## Havolalar

* 
* Catherine Hicks at the Internet Broadway Database
*