Booz Allen Hamilton

**Booz Allen Hamilton Holding korporatsiyasi** – (norasmiy ravishda **Booz Allen**) Booz Allen Hamilton Inc., Amerika boshqaruv va axborot texnologiyalari boʻyicha konsalting firmasining asosi boʻlib, shtab-kvartirasi Virjiniya shtatining Maklin shahrida, Buyuk Vashingtonda joylashgan va butun dunyo boʻylab 80 dan ortiq ofislari bor. Kompaniyaning asosiy faoliyati davlat va xususiy sektor tashkilotlari va notijorat tashkilotlariga konsalting, tahlil va muhandislik xizmatlarini taqdim etishdan iborat.

Booz Allen boʻlishi kerak boʻlgan kompaniya 1914-yilda Evanstonda (Illinoys shtati) Northwestern universiteti bitiruvchisi Edvin G. Booz *Biznes tadqiqotlari xizmatiga asos solganida tashkil etilgan.* Bu xizmat Booz nazariyasiga asoslangan edi, agar kompaniyalar oʻz tashkilotlaridan tashqarida kimnidir ekspert va xolis maslahat uchun chaqira olsalar, muvaffaqiyatga erishadilar. Booz xizmati Goodyear Tyre &amp;amp; Rubber Company, Chicagoning Union Stockyards and Transit Company va Canadian Pacific Railway kabi bir qator mijozlarni jalb qildi.

Keyingi oʻttiz yil davomida kompaniya bir qator nom oʻzgarishlarini va biznes modellarini boshdan kechirdi va oxir-oqibat 1936-yilda hamkorlik nomi bilan atalgan Booz, Fry, Allen&Hamiltonga almashdi. Fry 1942-yilda ketishidan oldin kompaniya nomi yana Booz Allen Hamiltonga oʻzgartirildi.

### Urushdan keyingi davr
Umuman olganda, urushdan keyingi davrda kompaniyaning mijozlar jamoasi oʻzgardi, koʻplab shartnomalar davlat muassasalari va Qurolli Kuchlarning turli boʻlinmalaridan kelib tushdi. Edvin G. Booz 1951-yilda vafot etgan. Kompaniya oʻzining birinchi xalqaro shartnomasini ikki yil oʻtib, 1953-yilda yangi tashkil etilgan Filippin hukumati uchun yerga egalik yozuvlarini qayta tashkil etishga yordam berish uchun oldi. Hamkorlik 1962-yilda tugatilgan va kompaniya xususiy korporatsiya sifatida roʻyxatga olingan. 1998-yilda Booz Allen Hamilton IRS uchun oʻzining 100 000 nafar xodimini soliq toʻlovchilarning alohida toifalariga yoʻnaltirilgan boʻlinmalarga oʻzgartirish strategiyasini ishlab chiqdi.

### 21-asr
Bloomberg uni “dunyodagi eng daromadli josuslik tashkiloti” deb atadi. Information Week haftaligining 2002-yildagi maqolasiga koʻra, Booz Allenning “shtabida mingdan ortiq sobiq razvedkachi boʻlgan”. Oʻz veb-saytiga koʻra, kompaniyada TS/SCI kelib chiqishi tekshiruvlaridan oʻtgan 10 000 dan ortiq xodimlar ishlaydi.. 

2008-yilda Booz Allenning tijorat qoʻli boʻlinib, Booz & Companyni tashkil qildi. 2013-yilda Booz & Company PwC tomonidan sotib olindi va Strategy&amp;amp; deb oʻzgartirildi. Oʻshandan beri Booz Allen yana tijorat bozorlariga kirdi. 2010-yilda Booz Allen har bir aksiya uchun 17 dollardan 14 000 000 dona aksiyani birlamchi joylashtirish bilan ommaga chiqdi. 2012-yilda Booz Allen ARINC kompaniyasining Mudofaa tizimlari muhandisligi va qoʻllab-quvvatlash boʻlinmasini sotib oldi va oʻz roʻyxatiga 1000 ga yaqin yangi xodimlarni qoʻshdi. 2014-yilda Booz Allen Epidemico-ni sotib oldi. 2015-yilda Booz Allen Charleston, SC texnologiya firmasi SPARCning dasturiy taʼminot ishlab chiqish boʻlimini sotib oldi. 2017-yilda Booz Allen eGov Holdingsni sotib oldi. 2018-yilda SEC Booz Allen va Attain kompaniyalariga SEC IT xizmatlarini qanday sotib olishini modernizatsiya qilish uchun 2,5 milliard dollarlik shartnoma tuzdi.

2020-yil fevral oyida kompaniya 113 million dollarlik 10 yillik shartnoma imzolash orqali SECning kiberxavfsizlik xizmatlarining yirik provayderiga aylandi. Kompaniya 2020-moliya yilida AQSH federal majburiyatlari sifatida 4,4 milliard dollar mukofot oldi. Booz Allen Hamilton Amerikaning yirik siyosiy partiyalari rahbarlari bilan yaqin aloqalari va ularga bergan xayriyalari, shuningdek, chet eldagi davlatlarning harbiy va kuzatuv tuzilmalari bilan uzoq yillik ittifoqlari uchun tanqid va kuzatuvga duch keldi.

## Korporativ ishlar

### Tashkiliy tuzilma
2012-yil iyun oyida Booz Allen Shimoliy Afrika va Yaqin Sharqdagi faoliyatini kengaytirdi, dastlabki rejalari bilan Quvayt, Ummon, Qatar, Birlashgan Arab Amirliklaridagi operatsiyalarni qo‘shishni rejalashtirgan. U keyinchalik Bahrayn, Saudiya Arabistoni va Turkiyaga operatsiyalarni qoʻshishni rejalashtirgan edi, bu davlatlar, *Vashington Business Journal jurnalisti* Jill R. Aitoro taʼkidlaganidek, “arab bahori bilan bogʻliq notinchlikdan xalos boʻlgan bir paytda. Booz Allen xodimlari bazasi, Booz & Companyning bir qismi boʻlganida, Shimoliy Afrika va Yaqin Sharqning koʻplab mamlakatlari bilan uzoq muddatli munosabatlarga ega edi; Booz Allen Booz & Company kompaniyasidan ajralib chiqdi.

### Taniqli xodimlar va hamkorlar (oʻtmish va hozirgi)
**Biznes**

* Robert Bakish: ViacomCBS prezidenti va bosh direktori
* Ser (Frensis) Kristofer Buchan Bland: Royal Shekspir kompaniyasi raisi va British Telecommunications PLC sobiq raisi;
* Art Kollinz: Medtronic, Inc. raisi va bosh direktori;
* Joel Kurtzman: Taʼsischi muharrir, *Korn Ferrining isteʼdod va yetakchilik haqida brifinglari*, Uorton maktabining katta ilmiy xodimi, Milken instituti katta ilmiy xodimi;
* Raymond J. Leyn: Kleiner Perkins Caufield &amp;amp; Byersʼdagi bosh hamkor; Karnegi Mellon universiteti vasiylar kengashi raisi, Oracle korporatsiyasining sobiq prezidenti va bosh operatsion direktori va Hewlett-Packard raisi;
* Gretchen W. – Xylem Inc prezidenti va bosh direktori, NASA maʼmurining kosmik rivojlanish boʻyicha sobiq oʻrinbosari
* Kristofer Nort, Shutterfly bosh direktori
* Torsten Oltmanns: hozirda Roland Berger strategiyasi boʻyicha maslahatchilarning global marketing direktori va Insbruk universitetida assistent professor
* Todd Park: Athena Health kompaniyasining hammuassisi va rivojlanish boʻyicha bosh direktori va Qoʻshma Shtatlarning ikkinchi bosh texnologiya direktori;
* Mark DeSantis: ANGLE Technology Consulting and Management kompaniyasining bosh ijrochi direktori va Formation3 MChJ sobiq bosh direktori va prezidenti 
* Deven Sharma: Standard & Poor's prezidenti va McGraw-Hilldagi global strategiya boʻyicha vitse-prezident;
* Indra Nooyi: PepsiCo kompaniyasining sobiq raisi va bosh direktori

**Hukumat**

* Vendi Aleksandr: Mehnat partiyasi rahbari va Shotlandiya parlamenti (MSP) aʼzosi;
* Thad Allen: Amerika Qoʻshma Shtatlari qirgʻoq xavfsizligi sobiq sohil qoʻriqchisi admiral komendanti
* Kichik Mayls Kouplend: AQSH Markaziy razvedka boshqarmasining (CIA) taniqli xodimi, Uilyam Donovan boshchiligidagi Strategik Xizmatlar Ofisi (OSS) asoschilaridan biri edi.
* Karol J. Bobko: Amerika Qoʻshma Shtatlari havo kuchlarining isteʼfodagi zobiti va sobiq USAF va NASA astronavti.
* Yan Bjezinski: 2001-yildan 2005-yilgacha Mudofaa vazirining Yevropa va NATO siyosati boʻyicha yordamchisi oʻrinbosari
* Aleksandr Lyuis: Maxsus faoliyat markazining portlovchi moddalar boʻyicha bosh maslahatchisi, sobiq Amerika Qoʻshma Shtatlari dengiz floti SWCC, Afgʻonistonning Qandahor viloyatida xizmat qilgani uchun bronza yulduzni jasorat bilan taqdirlagan;
* Jeyms R. Klapper: Milliy razvedka direktori, rasmiy ravishda Mudofaa vazirining razvedka boʻyicha oʻrinbosari, Milliy geofazoviy-razvedka agentligi direktori, Mudofaa razvedka agentligi direktori va AQSH havo kuchlari general-leytenanti;
* Keyt R. Xoll: Milliy razvedka boshqarmasi direktori (1997–2001); razvedka jamiyati bilan aloqalar boʻyicha sobiq ijrochi direktor;
* Stiv Isakowitz: Energetika departamenti bosh moliya direktori. NASA maʼmurining sobiq oʻrinbosari, 2002–2005  ;
* Uilyam B. Lenoir: Sobiq NASA astronavti.
* Jon M. Makkonnel: Milliy razvedka direktori (2007–2009); sobiq Milliy xavfsizlik agentligi direktori (1992–96); 1996-yilda Amerika Qoʻshma Shtatlari dengiz floti vitse-admirali sifatida nafaqaga chiqqan;
* Todd Park, Qoʻshma Shtatlarning sobiq texnologiya direktori (2012-2014) va Sogʻliqni saqlash va aholiga xizmat koʻrsatish departamentining sobiq texnik direktori
* Zoran Jolevski: Shimoliy Makedoniya mudofaa vaziri.
* Tomas S. Murman kichik: Harbiy havo kuchlari kosmik qoʻmondonligi qoʻmondoni (1990–92); Harbiy havo kuchlari shtab boshligʻi oʻrinbosari (1994-1997)
* Endryu Ternbull: Lordlar palatasi aʼzosi (yuqori parlament), Buyuk Britaniya (2005–); Britaniya davlat xizmati rahbari (2002–2005)
* Melissa Xeteuey: Milliy kiberxavfsizlik tashabbusi direktori
* General Frederik Frank Voerner, Jr.: Amerika Qoʻshma Shtatlari armiyasining isteʼfodagi generali va Amerika Qoʻshma Shtatlari janubiy qoʻmondonligining sobiq qoʻmondoni.
* R. Jeyms Vulsi, Jr.: Markaziy razvedka direktori (1993–95)
* Caryn Vagner: Ichki xavfsizlik kotibining razvedka va tahlil boʻyicha sobiq oʻrinbosari
* Dov Zakxaym: Mudofaa vaziri oʻrinbosari (nazoratchi) (2001-04)
* Edvard Snouden: 2013-yilda Milliy xavfsizlik agentligidan (NSA) oʻta maxfiy maʼlumotlarni koʻchirgan va oshkor qilgan xodim va amerikalik maʼlumot tarqatuvchi.

**Boshqa sohalar**

* Jozef Garber: Muallif
* Oliviya Goldsmit: *Birinchi xotinlar klubi* muallifi;
* Martin Kihn: muallif, uning kitobi Showtime shousining asosi boʻlgan “Yolgʻon uyi” shousi, Booz Allen Hemiltondagi hayotiga asoslangan.
* Garold T. Martin III: Booz Allen Hamilton uchun ishlayotganida NSA maʼlumotlarini oʻgʻirlashda ayblangan.;
* Grem Makston: Rim klubi bosh kotibi
* Daniel O'Kiffe: 2000-yilgi Sidney va 2004-yilgi Afinadagi Yozgi Olimpiya oʻyinlaridagi guamaniyalik suzuvchi.
* Bryus Pasternak: Special Olympics International kompaniyasining sobiq prezidenti va bosh direktori, Federal energiya maʼmuriyatining energiya siyosati boʻyicha sobiq direktori, BEA Systems boshqaruv kengashining sobiq aʼzosi, Cooper Union vasiylik kengashida, shuningdek, Codexis, Quantum Corporation va Symyx Technologies boshqaruv kengashining sobiq aʼzosi. Strategiya va biznesga oid kitoblar muallifi.
* Maykl D. Smit: Karnegi Mellon universiteti axborot texnologiyalari va marketing professori.

## Qarama-qarshiliklar va maʼlumotlar sizdirilishi

### SWIFT
2006-yilda 29-modda Ishchi guruhi ( Yevropa Komissiyasi uchun maslahat guruhi) talabiga binoan Amerika Fuqarolik Erkinliklari Ittifoqi (ACLU) va Privacy International (PI) AQSH hukumatining SWIFT kuzatuv dasturini va Booz Allenning undagi rolini tekshirdi. ACLU va PI oʻz tergovining oxirida eslatma topshirdilar, bu esa davlat pudratchisining (bu holatda Booz Allenning) davlat dasturining auditorlari sifatida ishlayotgan etikasi va qonuniyligini shubha ostiga qoʻydi. Asosiy bayonot manfaatlar toʻqnashuvi boʻlishi mumkin edi. Bundan tashqari, Booz Allen Yevropa Komissiyasi tomonidan noqonuniy deb topilishi mumkin boʻlgan dasturda (SWIFT elektron kuzatuvi) sherik boʻlishi mumkin degan xulosaga keldi.

### Vatan xavfsizligi
2007-yil 28-iyunda *The Washington Post gazetasida* chop etilgan maqolada Amerika Qoʻshma Shtatlari Ichki xavfsizlik departamenti Booz Allen bilan tuzilgan shartnoma ikki taklifsiz shartnomalar orqali 2 million dollardan 70 million dollarga koʻtarilgan, ulardan biri DHS yuridik idorasi DHSga maslahat bermaganidan keyin sodir boʻlgan..Hukumatning Hisobot idorasi (GAO) shartnoma boʻyicha hisobotida uning yaxshi rejalashtirilmaganligi va qimmatli ishlarning bajarilishini taʼminlash uchun hech qanday chora koʻrilmagani koʻrsatilgan.

### 2011 Anonim buzib kirish (hek)
2011-yil 11-iyulda Anonymous guruhi oʻzining AntiSec operatsiyasi doirasida Booz Allen serverlariga buzib kirib, AQSH harbiylaridan elektron pochta xabarlari va tuzilmagan parollarni chiqarib oldi. Ushbu maʼlumot va maʼlumotlar bazasining toʻliq chiqindisi Pirate Bay'da boʻlingan faylga joylashtirilgan. Anonymousning 90 000 ta elektron pochta xabari eʼlon qilingani haqidagi daʼvolariga qaramay, Associated Press bor-yoʻgʻi 67 000 ta noyob elektron pochta xabarini hisoblab chiqdi, ulardan atigi 53 000 tasi harbiy manzillar edi. Qolgan manzillar taʼlim muassasalari va mudofaa pudratchilaridan kelgan. Anonymous shuningdek, toʻrt gigabaytlik Booz Allen manba kodiga kirganini va bu toʻrt gigabaytni oʻchirib tashlaganini aytdi. Guruh bayonotiga koʻra, “Biz ularning tarmogʻiga asosan xavfsizlik choralari koʻrilmagan serverdan kirib bordik”.

### PRISM ommaviy axborot vositalarida maʼlumotlar sizdirilishi
2013-yil iyun oyida Edvard Snouden — Booz Allen xodimi. Milliy xavfsizlik agentligi (NSA) loyihalari bilan shartnoma tuzgan vaqtda — maxfiy ommaviy kuzatuv va maʼlumotlarni yigʻish dasturlari, jumladan, PRISM tafsilotlarini oshkor qildi. Aytilishicha, sizib chiqishlar NSA tarixidagi eng muhim buzilishlar qatoriga kiradi va butun dunyo boʻylab jiddiy xavotirga sabab boʻldi. Booz Allen Snowdenning PRISM borligi haqidagi maʼlumotlarning oshkor etilishini qoralab, “hayratlanarli” va “firmamizning xulq-atvor kodeksi va asosiy qadriyatlarini jiddiy buzish” deb baholadi. Kompaniya oradan ko‘p o‘tmay*, Snoudenni sirtdan* ishdan bo‘shatdi va u o‘sha paytda uch oydan kamroq vaqt davomida xodim bo‘lganini ma’lum qildi. Bozor tahlilchilari bu hodisani “xijolatli” deb hisoblashdi, ammo tijoriy zarar keltirishi dargumon. Booz Allen maʼlum qildiki, u maʼmurlar va mijozlar bilan sizib chiqishni tekshirish uchun ishlaydi. *CNN* / *Money* xodimi Charlz Raylining aytishicha, Buz Allen “Snoudendan uzoqlashishga intilmoqda”.

Reuters agentligiga ko‘ra, “bu masala bo‘yicha batafsil ma’lumotga ega” manbaning ta’kidlashicha, Buz Allenni ishga olish bo‘yicha tekshiruvchilar Snoudenning ma’lumotiga oid rezyumelarida mumkin bo‘lgan nomuvofiqliklarni aniqlashgan, chunki ba’zi tafsilotlar “aniq tekshirilmagan”, lekin baribir uni ishga olishga qaror qilgan; Reuters agentligining taʼkidlashicha, bu xavotirlarga sabab boʻlgan omil yoki Snouden xavotirlarni qanoatlantirgani maʼlum emas.

### Xorijiy mamlakatlardagi faoliyat
Booz Allen Birlashgan Arab Amirliklari hukumatiga ushbu mamlakat uchun Milliy xavfsizlik agentligining ekvivalentini yaratishda yordam berdi. *The New York Times gazetasidan* Devid E. Sanger va Nikol Perlrotning soʻzlariga koʻra, “saʼy-harakatlar bilan tanish boʻlgan bir arab rasmiysi” “Ular hamma narsani oʻrgatmoqda. Maʼlumotlar qazib olish, veb-kuzatuv, raqamli razvedkaning barcha turlari”. 2013-yilda Sanger va Perlrot kompaniya “dunyo boʻylab kengayishidan katta foyda koʻrayotganini” aytishdi.

Booz Allen, ayniqsa, Saudiya Arabistoni hukumati bilan aloqalari va Saudiya qurolli kuchlariga koʻrsatayotgan yordami uchun jiddiy eʼtiborga olindi. Raqobatchilar McKinsey &amp;amp; Company va Boston Consulting Group bilan bir qatorda, Booz Allen valiahd shahzoda Muhammad bin Salmonning Qirollikda hokimiyatni mustahkamlashga intilishida muhim omillar sifatida koʻriladi. Harbiy tomondan, Booz Allen Saudiya Arabistoni Qirollik dengiz flotini oʻqitish va maslahat berish va Saudiya armiyasini logistika bilan taʼminlash uchun oʻnlab nafaqadagi amerikalik harbiy xizmatchilarni ishga oladi, ammo Saudiya Arabistoni Yamanga qarshi urushida uning tajribasidan foydalanayotganini rad etadi. Bundan tashqari, u Saudiya hukumati bilan hukumat vazirliklarini himoya qilish va kiber-xavfsizlikni oʻz ichiga olgan kelishuvga erishdi, ekspertlar bu mudofaa manevrlaridan dissidentlarni nishonga olish uchun osongina foydalanish mumkinligini taʼkidlaydilar.

## Yana qarang

* Booz &amp;amp; Company (2008-yildagi Booz & Company kompaniyasining ajralmas qismi)
* Booz Allen klassik
* Qoʻshma Shtatlar mudofaa pudratchilari roʻyxati
* AQSHning 100 ta eng yaxshi federal pudratchilari
* IT konsalting kompaniyalari roʻyxati

## Manbalar

## Qoʻshimcha manbalar

* 
* 
* 
*