ASMR

**Avtonom sezgir meridian reaksiyasi** (**ASMR**) odatda bosh terisida boshlanadigan va boʻyin va umurtqa pogʻonasining orqa qismidan pastga siljiydigan parasteziya hissi. Uning yoqimli shakli eshitish-taktil sinesteziya bilan taqqoslanadi va frisson bilan bir-biriga mos kelishi mumkin.

ASMR „ijobiy his-tuygʻularning kombinatsiyasi va terida aniq statik oʻxshash parasteziya hissi“ bilan tavsiflangan „past darajadagi eyforiya“ning subyektiv tajribasini bildiradi. Bu diqqatni qasddan nazorat qilish usuli koʻpincha oʻziga xos eshitish yoki vizual stimullar tomonidan qoʻzgʻatiladi va u qadar keng tarqalmagan.

Hozirga kelib ASMRni qoʻzgʻatishga moʻljallangan videolar janri paydo boʻldi, ulardan taxminan 25 millioni 2022-yilga kelib YouTubeda chop etilgan edi. Twitchda jonli ASMR oqimlarining alohida toifasi mavjud.

## Etimologiya
2007 va 2010-yillar oraligʻida qoʻllangan va taklif qilingan koʻplab soʻzlashuv va rasmiy atamalar orgazmga ishorani oʻz ichiga olgan boʻlsa-da, koʻplab onlayn munozaralarda faol ishtirokchilar orasida undan foydalanishga qarshi chiqqanlar boʻldi. ASMRning eyforik, taskin beruvchi tabiati va jinsiy qoʻzgʻalish oʻrtasida farq bor. Biroq uning jinsiy qoʻzgʻalish uchun taʼsiri haqida argumentlar taqdim etish davom etmoqda va baʼzi tarafdorlar ataylab jinsiy ragʻbatlantirish uchun moʻljallangan ASMRotica (ASMR erotika) deb tasniflangan videolarni nashr etyaptilar.

ASMRning dastlabki tarafdorlari bu hodisa odatda jinsiy qoʻzgʻalish bilan bogʻliq emas degan xulosaga kelishdi. 2010-yilda onlayn forum ishtirokchisi Jennifer Allen ushbu hodisani „avtonom sensor meridian reaksiyasi“ deb nomlashni taklif qildi. Allen soʻzlarni quyidagi oʻziga xos maʼnolarga ega boʻlishini nazarda tutgan yoki taxmin qilgan tarzda tanladi;

* Avtonom — oʻz-oʻzidan, oʻzini oʻzi boshqarish, nazorat bilan yoki nazoratsiz;
* Sensor — sezgi yoki sezgi haqida;
* Meridian — choʻqqi, avj yoki eng yuqori rivojlanish nuqtasini bildiradi;
* Javob — tashqi yoki ichki narsa tomonidan qoʻzgʻatilgan tajribaga ishora.

Allen 2016-yilda bergan intervyusida bu atamalarni ataylab tanlaganini tasdiqladi, chunki ular sensatsiya uchun muqobil atamalarga qaraganda obyektiv, qulay va klinikroq edi. Oʻsha intervyuda Allen orgazm soʻzini almashtirish uchun meridian soʻzini tanlaganini tushuntirdi va meridianni „eng yuqori rivojlanish nuqtasi yoki davri, eng katta farovonlik yoki shunga oʻxshash“ deb taʼriflaydigan lugʻat topganini aytdi.

## Sensatsiya
ASMRning subyektiv tajribasi, hissiyotlari va idrok etish hodisasi unga sezgir boʻlganlarning baʼzilari tomonidan „yengil elektr tokiga oʻxshash … yoki bir stakan shampandagi gazlangan pufakchalar“ deb taʼriflanadi. Umuman olganda, paresteziya deb ataladigan teridagi his ASMR ishqibozlari tomonidan bosh terisi, boʻyin va orqa tomonda paydo boʻlganda „karıncalanma“ deb ataladi. Bu „boshning orqa qismidan kelib chiqadigan, soʻngra boʻyin, yelka, qoʻl, umurtqa pogʻonasi va oyoqlarga tarqaladigan statik karıncalanma hissi“ deb taʼriflangan, u odamda boʻshashganlik va hushyorlik hissini yuzaga keltiradi.

### Farqlanish
Perseptiv hodisaning potensial neyrobiologik oʻzaro bogʻliqligi boʻyicha u qadar koʻp ilmiy tadqiqotlar olib borilmagan, shu sababli ASMRning jismoniy tabiatini tushuntirish uchun maʼlumotlar yetishmaydi. Hodisani tasvirlash uchun forumlar, bloglar va video sharhlardagi izohlar tahlil qilindi. Ushbu anekdot dalillarni tahlil qilish ASMRning eyforik, ammo jinsiy emasligi haqidagi dastlabki konsensusni qoʻllab-quvvatladi va ASMRni boshdan kechirganlarni ikkita keng toifadagi subyektlarga ajratdi. Bir toifa mahalliy tuygʻu va u bilan bogʻliq his-tuygʻularni boshdan kechirish uchun tashqi qoʻzgʻatuvchilarga bogʻliq boʻlib, ular odatda boshdan kelib chiqadi va boʻyniga tushadi. Boshqa toifa esa, baʼzi subyektlarning meditatsiya tajribasi bilan solishtirganda, tashqi ogohlantirishlarga yoki „tetikleyicilarga“ bogʻliq boʻlmasdan, diqqatni nazorat qilish orqali sezgi va his-tuygʻularni qasddan kuchaytirishi mumkin.

## Triggerlar
ASMR odatda „triggerlar“ deb ataladigan stimullar tomonidan sizdiriladi. Koʻpincha eshitish va vizual boʻlgan ASMR triggerlariga kundalik hayotdagi shaxslararo oʻzaro taʼsirlar orqali duch kelish mumkin. Bundan tashqari, ASMR koʻpincha maʼlum audio va videolarga taʼsir qilish orqali qoʻzgʻatiladi. Bunday ommaviy axborot vositalari ASMRni qoʻzgʻatishning oʻziga xos maqsadi bilan maxsus ishlab chiqilishi yoki boshqa maqsadlar uchun yaratilgan boʻlishi mumkin va keyinchalik tajribaning tetikleyicisi sifatida samarali ekanligi aniqlanishi mumkin.

ASMRni qoʻzgʻatishi mumkin boʻlgan stimullar, uni boshdan kechirganlar tomonidan taʼkidlanganidek, quyidagilarni oʻz ichiga oladi:

* Yumshoq aytilgan yoki shivirlangan ovozni tinglash;
* Birovning kitob sahifalarini varaqlash kabi oddiy ish bilan shugʻullanishi natijasida paydo boʻladigan jim, takrorlanuvchi tovushlarni tinglash;
* Birovning ovqat tayyorlash kabi odatiy ishni diqqat bilan bajarishini kuzatish;
* Shaxsiy eʼtibor, masalan, parvarish qilish (boʻyanish, soch tarash)ni kuzatish;
* Tashqi video yoki audio triggerlarga ehtiyoj sezmasdan, ongli manipulyatsiya orqali ragʻbatlantirishni boshlash;
* Tegishlarni tinglash (odatda plastmassa, yogʻoch, qogʻoz, metall va hokazo kabi sirtlarga teginiladi);.
* Qoʻl harakati, ayniqsa yuzga;
* Musiqaning ayrim turlarini tinglash;
* Mikrofonda odamning zarbasi yoki nafas olishini tinglash;
* Qogʻoz, kiyim-kechak va strafor kabi moddalar kabi „jingalak“ narsalarni tinglash;
* Ogʻiz tovushlarini tinglash, masalan, tilni jim bosish yoki ogʻizning „tsk“ tovushlari.

2017-yilda 130 nafar ishtirokchilar ishtirokida o‘tkazilgan tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatdiki, past balandlikdagi, murakkab tovushlar va sekin surʼatli, tafsilotlarga yo‘naltirilgan videolar ayniqsa samaralidir.

### Eshitish
Xabar qilinishicha, taʼsir shivirlash orqali paydo boʻlishi mumkin.

ASMRni boshdan kechirganlarning koʻpchiligi inson faoliyati orqali amalga oshiriladigan ovozli boʻlmagan atrof-muhit shovqinlari ham ASMRning samarali namunasi ekanligini taʼkidlaydilar. Bunday shovqinlarga misollar: barmoqlarning sirtni tirnashi yoki teginishi, sochni tarash, qoʻllarni bir-biriga ishqalash yoki matoni boshqarish, tuxum qobigʻini maydalash, qogʻoz kabi egiluvchan materialning gʻijimlanishi va yirtilishi. ASMRlar uchun moʻljallangan koʻplab YouTube videolarida ushbu harakatlarni bitta odam bajaradi va natijada turli tovushlar paydo boʻladi.

### Shaxsiy eʼtibor
Muayyan eshitish stimulyatorlarining samaradorligiga qoʻshimcha ravishda koʻplab subyektlar ASMRning shaxsiy eʼtiborni jalb qilish natijasida paydo boʻlishi haqida xabar berishadi. Bu koʻpincha jismoniy teginish va ovozli ifodani oʻz ichiga oladi, masalan, sochlarini kesish, tirnoqlarni boʻyash, quloqlarni tozalash yoki orqa massaj qilinadi, xizmat koʻrsatuvchi provayder esa qabul qiluvchiga jimgina gapiradi.

### Klinik
Shaxsiy eʼtiborni jalb qilishni taqlid qiluvchi qasddan ASMR videolari toifasi orasida „ASMRtist“ klinik yoki tibbiy xizmatlarni, jumladan, muntazam umumiy tibbiy koʻriklarni koʻrsatuvchi maxsus tasvirlangan kichik toifadir. Ushbu videolarni yaratuvchilar tasvirlangan haqiqatga hech qanday daʼvo qilmaydilar va tomoshabin ular rassom tomonidan ijro etilgan simulyatsiyani tomosha qilish va tinglashdan xabardor boʻlish uchun moʻljallangan. Shunga qaramay, koʻplab tomoshabinlar terapevtik natijalarni ushbu va boshqa qasddan ASMR videolari bilan bogʻlashadi va ularning uyqusizlikka moyil boʻlganlar uchun uyquni qoʻzgʻatish va bir qator simptomlarni, shu jumladan, depressiya, tashvish va vahima hujumlari bilan bogʻliq holatlarni bartaraf etishda samaradorligi haqida koʻplab hisobotlar mavjud.

### Taktil
Audio va vizual ogohlantirishlarga qoʻshimcha ravishda ASMR yengil teginishlar va teriga choʻtkalash, masalan, effleurage kabilarni oʻz ichiga olishi mumkin.

## Tarixi

### Zamonaviy
ASMRning zamonaviy tarixi 2007-yil 19-oktyabrda „*Steady Health*“ deb nomlangan veb-saytdagi salomatlik bilan bog‘liq mavzular bo‘yicha munozara forumida boshlangan. 21 yoshli ro‘yxatdan o‘tgan „okaywhatever“ tugmasi bo‘lgan foydalanuvchi post yubordi, unda bolaligidanoq barmoqlarni teri bo‘ylab yurgʻizish orqali qo‘zg‘atilgan, lekin ko‘pincha tasodifiy va bog‘liq bo‘lmagan nohaptik hodisalar sabab bo‘ladigan his-tuyg‘ularni boshdan kechirganligi tasvirlangan.

Ushbu postga berilgan javoblar shuni koʻrsatdiki, boshqa odamlarning katta qismi „ okaywhatever“ taʼriflagan hissiyotni boshdan kechirgan. Oʻzaro almashishlar koʻplab anekdot hisoblari mavjud boʻlgan hodisani keyingi muhokama qilish va tahlil qilishni osonlashtirish uchun moʻljallangan bir qator veb-ga asoslangan joylarning shakllanishiga turtki boʻldi.

### Avvalroq

Avstriyalik yozuvchi Clemens J. Setzning fikricha, Virginia Woolf muallifligidagi 1925-yilda nashr etilgan ''"Mrs Dalloway"'' romanidan parcha aniq taqqoslanadigan narsani tasvirlaydi. Setz iqtibos keltirgan romandan parchada hamshira oʻzining bemori boʻlgan odamga „chuqur, mayin, yumshoq, lekin chigirtkaning ovoziga oʻxshash qoʻpollik bilan“ soʻzlaydiku, tovush bemorning umurtqa pogʻonasini ajoyib tarzda qimirlatib, uning miya tovush toʻlqinlariga yugurib ketadi.

Setzning soʻzlariga koʻra, bu iqtibos odatda odam ovozi va yumshoq yoki shivirlangan ovozli tovushlarning samaradorligini, xususan, buni boshdan kechirganlarning koʻpchiligi uchun ASMRning qoʻzgʻatuvchisi sifatida ishora qiladi.

### Evolutsion

ASMRning har qanday evolutsion kelib chiqishi uchun maʼlum manbalar yoʻq, chunki u biologik korrelyatsiyaga ega ekanligi hali aniqlanmagan. Shunga qaramay, uni boshdan kechirganlarning koʻpchiligi ASMR hissiyotini nozik jismoniy teginish natijasida paydo boʻladigan his bilan taqqoslaydi, masalan, sochlarini kesish yoki tarash kabi misollar keltiradi. Bu ASMR parvarish qilish harakati bilan bogʻliq boʻlishi mumkin degan taxminga olib keladi.

## OAV

### Videolar

ASMRni qoʻzgʻatishda samarali boʻlishi uchun subyektlar tomonidan bildirilgan eng mashhur ogohlantiruvchi manba videodir. ASMRni ishga tushirishda samarali ekanligi xabar qilingan videolar odatda ikkita toifaga boʻlinadi: „Qasddan“ va „Qasddan boʻlmagan“. Qasddan media „ASMRtists“ deb nomlanuvchilar tomonidan tomoshabinlar va tinglovchilarda ASMRni ishga tushirish uchun yaratilgan. Koʻpincha 2007-yilda hodisaga eʼtibor qaratilishidan oldin, boshqa sabablarga koʻra yaratilgan, ammo baʼzi sub’ektlar ASMRni qoʻzgʻatishda samarali ekanligini aniqlagan. Qasddan boʻlmagan ommaviy axborot vositalariga misol qilib britaniyalik yozuvchi John Butler  va amerikalik rassom Bob Rosslarni keltirish mumkin. Rossning "The Joy of Painting''"'' teleserialining ham efirga uzatilgan, ham YouTubeʼdagi epizodlarida uning yumshoq, muloyim gapirish uslubi, rasm va asboblari ovozi baʼzi tomoshabinlarda oʻz taʼsirini uygʻotadi. Stop-moushn rejissyori Adam Pesapanening ishlari ham tez-tez qayd etiladi.

### Binaural yozuv

Baʼzi ASMR video yaratuvchilari uch oʻlchamli fazoning akustikasini taqlid qilish uchun binaural yozish texnikasidan foydalanadilar, bu tomoshabinlar va tinglovchilarda aktyor va vokalchiga yaqin boʻlish tajribasini uygʻotadi. Binaural yozuvlar odatda stereo yozuvlar kabi ikkita mikrofon yordamida amalga oshiriladi. Biroq binaural yozuvlarda ikkita mikrofon odatda odamlarning quloqlariga taʼsir qilish uchun maxsus ishlab chiqilgan. Koʻp hollarda mikrofonlar insonning quloqlari bilan bir xil masofada ajratiladi va inson quloqlariga oʻxshash reverb olish uchun quloq shaklidagi stakanlar bilan oʻraladi.

Binaural yozuv orqali olingan atrof-muhit tovushini oʻz ichiga olgan bunday ASMR videolarini koʻrish va eshitish, binaural zarbalarni tinglashning xabar qilingan taʼsiri bilan taqqoslanadi, ular, shuningdek, yoqimli hislarni va xotirjamlik va xotirjamlikning subʼektiv tajribasini uygʻotadi. Binaural yozuvlar karnaylar emas, balki minigarnituralar orqali eshitish uchun maxsus ishlab chiqilgan. Ovozni karnay orqali tinglaganda chap va oʻng quloq ikkala karnaydan kelayotgan ovozni ham eshitishi mumkin. Aksincha, naushniklar orqali tovush tinglanganda, chap eshitish vositasidan chiqqan tovush faqat chap quloqqa, oʻng quloqchindagi tovush esa faqat oʻng quloqqa eshitiladi. Binaural mediani ishlab chiqarishda tovush manbai ikkita quloq orasidagi masofaga oʻxshash masofada joylashgan ikkita alohida mikrofon tomonidan yozib olinadi va ular aralashmaydi, video yoki audio boʻladimi, oxirgi vositada alohida qoladi.

Eshitish vositasi orqali binaural yozuvni tinglash odamlar jonli tovushlarni tinglaydigan binaural effektni taqlid qiladi. Tinglovchi uchun bu tajriba ikki idrok bilan tavsiflanadi. Birinchidan, tinglovchi oʻzini ijrochilarning yonida va tovush manbai joylashgan joyda deb biladi. Ikkinchidan, tinglovchi koʻpincha uch oʻlchovli tovush sifatida xabar qilingan narsani qabul qiladi. Bu shuni anglatadiki, tinglovchi ularga nisbatan tovush manbasining oʻrnini ham, masofasini ham sezishi mumkin.

## Qabul
2012-yil 12-mart kuni Yale tibbiyot maktabining umumiy nevrologiya boʻlimi direktori Steven Novella oʻzining *Neurologica* blogida ASMR haqida post chop etdi. ASMR haqiqiy hodisami yoki yoʻqmi degan savolga Novella shunday deydi: "Bu holda, men aniq javob yoʻq deb oʻylayman, lekin men bunga ishonishga moyilman. Koʻp odamlar buni mustaqil ravishda boshdan kechirgan va „aniq tafsilotlar bilan“ tasvirlaganga oʻxshaydi. Shu tarzda, bu migren bosh ogʻrigʻiga oʻxshaydi — biz ularning sindrom sifatida mavjudligini bilamiz, chunki koʻplab odamlar bir xil alomatlar va tabiiy tarix haqida xabar berishadi". Novella ASMRning yoqimli tutilish turi yoki „zavq javobini“ faollashtirishning boshqa usuli boʻlishi mumkinligini taxmin qildi. Shu bilan birga, Novella ASMR boʻyicha ilmiy tadqiqotlar yoʻqligiga eʼtibor qaratib, funksional magnit-rezonans tomografiya (fMRI) va transkranial magnit stimulyatsiya texnologiyalaridan ASMRni boshdan kechirmagan odamlarga nisbatan miyani oʻrganish uchun foydalanish kerakligini taklif qildi. U buni hodisani ilmiy tushunish va tushuntirishga urinishga kirishish usuli deb hisoblaydi.

Novellaning blog postidan toʻrt oy oʻtgach, Sheffield universitetining psixologiya va kognitiv fanlar boʻyicha oʻqituvchisi Tom Stafford ASMR „haqiqiy narsa boʻlishi mumkin, ammo uni tadqiq qilish tabiatan qiyin“ deb aytdi. Stafford ASMRning hozirgi holatini sinesteziyaga boʻlgan munosabatning rivojlanishi bilan taqqosladi, u „yillar davomida… afsona edi, keyin 1990-yillarda odamlar uni oʻlchashning ishonchli usulini topishdi“.

## Boshqa hodisalar bilan taqqoslash va assotsiatsiyalar

### Sinesteziya
ASMRning subyektiv tajribasining ajralmas qismi bu mahalliylashtirilgan karıncalanma hissi boʻlib, uni koʻpchilik yumshoq teginishga oʻxshash deb taʼriflaydi, lekin u boshqa odam bilan hech qanday jismoniy aloqa boʻlmaganda video mediani tomosha qilish va tinglash orqali ragʻbatlantiriladi.

Ushbu hisobotlar ASMR va sinesteziya oʻrtasidagi taqqoslashni tezlashtirdi — bu odatda faqat boshqasini ragʻbatlantiradigan stimullar bilan bir hissiy uslubning qoʻzgʻalishi bilan tavsiflangan holat, chunki maʼlum bir tovushni eshitish aniq rang, shakl yoki obyektni vizualizatsiya qilishga olib keladi. Shunday qilib, sinesteziyaning boshqa turlariga ega boʻlgan odamlar, masalan, eshitish-vizual sinesteziya holatida „tovushlarni koʻrish“ yoki leksik-taʼmli sinesteziya holatida „soʻzlarni tatib koʻrish“ haqida xabar beradi.

ASMR holatida, koʻpchilik vizual-taktil va eshitish-taktil sinesteziya bilan taqqoslanadigan video yozuvda taqdim etilgan diqqatga sazovor joylar va tovushlar tomonidan „tegilganlik“ hissi haqida xabar beradi.

### Mizofoniya
Baʼzi odamlar ASMRni mizofoniya bilan bogʻlashga harakat qilishdi, bu „tovushdan nafratlanish“ degan maʼnoni anglatadi, lekin odatda „maʼlum tovushlarga avtomatik salbiy hissiy reaksiyalar — ASMRdagi oʻziga xos audio ogohlantirishlarga reaktsiyalarda kuzatilishi mumkin boʻlgan narsaning aksi“ sifatida namoyon boʻladi.

Masalan, mizofoniya bilan ogʻrigan odamlar koʻpincha odamning oʻziga xos tovushlari, shu jumladan, ovqatlanish, nafas olish, shivirlash yoki takroriy teginish tovushlari gʻazab va jirkanish tuygʻularini keltirib chiqarishi mumkinligi haqida xabar berishadi.

### Frisson
ASMRni xarakterlovchi karıncalanma hissi frisson bilan solishtirildi va kontrast qilindi.

Fransuzcha *frisson* soʻzi odatda yoqimli deb aytiladigan qisqa tuygʻuni anglatadi va koʻpincha musiqa asari kabi ogohlantirishlarga haddan tashqari hissiy javob sifatida ifodalanadi. Frisson koʻpincha piloereksiya bilan bir vaqtda sodir boʻladi. Bu hodisa „gʻoz burmalari“ deb nomlanadi, uning natijasida arrektor pili deb ataladigan mayda mushaklar qisqaradi, bu tanadagi sochlarning, ayniqsa oyoq-qoʻllarining va boʻyinning orqa qismidagi sochlarning tiklanishiga yoki „uchida turishiga“ olib keladi.

Garchi ASMR va frisson „oʻxshash fiziologik mexanizmlar orqali paydo boʻlishi bilan oʻzaro bogʻliq“ boʻlsa-da, ikkalasini ham boshdan kechirgan odamlar ularni sifat jihatidan farq qiladi. 2018-yilgi fMRI tadqiqoti shuni koʻrsatdiki, frissonda faollashadigan miyaning asosiy nuqtalari ASMRda ham faollashadi.

### Jinsiylik
Koʻpchilik ASMR tarkibini tomosha qilish va tinglashdan keyin oʻzlarini xotirjam va uyquchan his qilishlari haqida xabar berishadi. Baʼzi jurnalistlar va sharhlovchilar ASMR va jinsiy qoʻzgʻalish oʻrtasida hech qanday bogʻliqlik yoʻqligini aytishadi. Shunga qaramay, olim Emma Leigh Waldronning taʼkidlashicha, ASMR va jinsiy qoʻzgʻalish oʻrtasidagi bogʻliqliklar, ehtimol, ASMR tomoshabinlari/tinglovchilarni u „vositalangan yaqinlik“ deb ataydigan noaniq munosabatlarga jalb qilishi mumkinligi bilan bogʻliq.

## Ommaviy madaniyatda

### Zamonaviy sanʼat
Berlinlik rassom Claire Tolan ASMR bilan ishlaydigan zamonaviy rassom boʻlib, CTM festivali uchun asarlar yaratgan. Taniqli bastakor Holly Herndon bilan hamkorlik qilgan va ishlari Shimoliy Amerika va Yevropada keng namoyish etilgan. U 2013-yildan buyon ushbu janrda izchil ishlamoqda.

Britaniyalik rassom Lucy Kloutning 2013-yil mart oyida koʻrgazma uchun tayyorlangan „Shrugging Offing“ yagona kanalli videosi ayol tanasini oʻrganuvchi ish uchun asos sifatida onlayn ASMR translyatsiyalari modelidan foydalanadi.

### Raqamli sanʼat
ASMRdan ilhomlangan birinchi raqamli sanʼat instalyatsiyasi amerikalik rassom Julie Weitz tomonidan yaratilgan boʻlib, „*Touch Museum*“ deb nomlangan. U 2015-yil 13-fevralda Yosh loyihalar galereyasida ochilgan va yettita xonada tarqatilgan video namoyishlardan iborat.

### Musiqa
Julie Weitz „*Touch Museums“* raqamli sanʼat instalyatsiyasi uchun musiqa Benjamin Wynn tomonidan oʻzining „Deru“ taxallusi ostida yaratilgan va u jonli ASMR sanʼati tadbiri uchun maxsus yaratilgan birinchi musiqiy kompozitsiya edi.

Keyinchalik rassomlar Sophie Mallett va Marie Toselandlar Rezonans FM tomonidan efirga uzatilgan ASMR triggerlaridan tashkil topgan „jonli binaural ovozli asar“ni yaratdilar, ularning roʻyxati tomoshabinlarga „toʻliq sensorli effekt uchun naushniklar bilan tinglashni“ maslahat berdi.

2015-yil 18-mayda zamonaviy bastakor Holly Herndon ASMRni qoʻzgʻatmoqchi boʻlgan „Lonely At The Top“ nomli rassom Claire Tolan bilan hamkorlikni oʻz ichiga olgan *[[Platform (albom)|Platform]]* nomli albomini chiqardi.

Holly Pesterning 2016-yilgi albomi va *Common Rest* sheʼriy toʻplamidagi „Brush“ trekida rassom Claire Tolan ASMR va uning beshik kuyiga aloqadorligini oʻrgangan.

### Film
*Battle of the Sexes* filmidagi soch kesish sahnalari ASMR triggerlarini oʻz ichiga oladi.

Mavzuga oid muvaffaqiyatli kraudfandlangan uchta loyiha mavjud boʻlib, ularning har biri ASMR haqida film yaratish boʻyicha takliflarga asoslangan: ikkita hujjatli film va bitta fantastik asar. Ushbu filmlarning hech biri tugallanmagan. ASMR haqidagi qisqa metrajli hujjatli film „*Tertiary Sound*“ 2019-yilda BFI London kinofestivalida namoyish etilishi uchun ishlangan.

ASMRga asoslangan birinchi badiiy film dramasi Yangi Zelandiyaning „Shut Eye“ psixologik dramasi boʻlib, u uyqusizlik va mashhur ASMR yaratuvchisi oʻrtasidagi munosabatlarga qaratiladi. Film premyerasi 2022-yil Yangi Zelandiya xalqaro kinofestivalida boʻlib oʻtdi.

### Televideniye
2015-yil 31-iyulda BBC oʻyinli shousi "''Would I Lie to You?"ning'' „Bu men“ raundining bir qismi sifatida mehmon sifatida ASMR kontent yaratuvchisi ishtirok etdi, natijada komediyachi Joe Lycett bilan bogʻliq shaxs oshkor boʻldi.

2018-yilda bir qator tarafdorlari bilan birga Netflixning „*Buni kuzatib boring“* shousida „Internetdagi shivirlovchilar“ nomli epizodda ASMR namoyish etildi.

2019-yilda Super Bowl LIII paytida Anheuser-Busch oʻzining Michelob Ultra Pure Gold pivosi uchun ASMR mavzusidagi reklama rolikini namoyish etdi, u yerda Zoe Kravitz ASMR texnikasidan, shu jumladan, pichirlash va ikkita mikrofonga sof oltin shishasini urishdan foydalanadi. *[[Rolling Stone]]* reklama roligini ASMR „asosiy oqim“ namunasi sifatida taʼrifladi.

2019-yil 3-may kuni HBO telekanalining *[[Real Time with Bill Maher|"Real Time with Bill Maher"]]* ko‘rsatuvi boshlovchisi Bill Maher va musiqachi Moby ASMRdan kurashish mexanizmi sifatida foydalanishni muhokama qilishdi va namoyish qilishdi.

2019-yil 16-may kuni CBS All Access serialining *The Good Fight* seriyasining „Dunyoning oxiri haqida“ deb nomlangan epizodida advokatlik firmasi ASMR uslubidagi taqdimotlardan foydalanadi.

*[[Criminal Minds]]* epizodida (14-mavsumning 12-qismi „Hameln“) BAU jamoasi ASMR yordamida bolalarni tun yarmida uylarini tark etish uchun (deyarli) gipnoz qilgan nomaʼlum gumonlanuvchini qidiradi. Epizodda bolalar ixtiyoriy ravishda uning mikroavtobusiga oʻtiradilar.

*[[Astronomy Club: The Sketch Show]]* shousining 5-qismida ASMR mukofoti namoyishi haqida eskiz bor.

*[[Brooklyn Nine-Nine|Bruklin Nine-Nine]]* sitkomining 7-mavsumi, 8-qismida („The Takeback“) Jake Peralta oʻzini haddan tashqari yumshoq va mashhur ASMRtist sifatida koʻrsatib, oʻgʻirlangan qimmatbaho toshlarni qaytarish uchun teskari talon-toroj qilishga yordam beradi.

### Badiiy va ijodiy adabiyot
2013-yil mart oyida Amerikaning haftalik bir soatlik radio dasturi „*This American Life*“ ASMR mavzusidagi birinchi qisqa hikoyani efirga uzatdi. Umerikalik yozuvchi va ssenariy muallifi Andrea Seigel tomonidan oʻqilgan „Tam deb nomlangan qabila“ efiri edi.

### Badiiy boʻlmagan
*[[Idiotʼs Guide]]* turkumida 2015-yilda nashr etilgan Julie Young va Ilse Blansertlar (aka ASMRtist TheWaterwhispers) tomonidan yozilgan ASMR haqida bitta kitob bor.

2018-yilda ASMRUniversity.com asoschisi Craig Richard oʻzining „*Brain Tingles*“ kitobini nashr etdi.

### Koʻrgazmalar
2020-yilda Shvetsiyaning ArkDes milliy arxitektura va dizayn muzeyida ASMR boʻyicha birinchi yirik koʻrgazma — *Weird Sensation Feels Good* — boʻlib oʻtdi. 2022-yilda Londondagi Dizayn muzeyida koʻrgazmaning kengaytirilgan takrorlanishi ochildi.

## Yana qarang

* Avtonom sensorli meridian reaksiyasi amaliyotchilari
* Oqim
* Mukbang
* Musiqa va uyqu

## Manbalar


## Havolalar