open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Militokratiya

**Militokratiya** (,  *militis* — jangchi, askar va  — hukumat) — Harbiy kuch, harbiy diktatura, harbiylashtirilgan tuzilmalardan boʻlgan odamlar tomonidan boshqariladigan tuzilma.

## Taʼrif va misollar
Militokratiya deganda harbiylar boshqaruvi tushuniladi, bunda hukmron qatlamning aylanishi asosan harbiy muhitdan amalga oshiriladi. Masalan, harbiy xuntalar Lotin Amerikasining ko‘plab davlatlari va mamlakatlarida hukmronlik qilgan, garchi ularning hammasi ham militokratiya bo‘lmagan.

Amaliy siyosat instituti direktori, Rossiya Fanlar akademiyasi Sotsiologiya institutining elitalarni o‘rganish sektori mudiri Olga Krishtanovskayaning so‘zlariga ko‘ra, hozirda Rossiyani militokratiya boshqaradi, chunki Rossiyada rahbarlik lavozimlarining yarmiga yaqini federal hukumat organlarini (2008-yil holatiga) xavfsizlik kuchlari xodimlari egallagan (1999-yilda bu ulush atigi 13% ni tashkil etgan).
## Yana qarang
*Boshqaruv shakllari, siyosiy rejimlar va tizimlar
*Militarizm
*Diktatura
## Manbalar
Guantanamo Bayda hibsga olingan oʻzbeklar roʻyxati

2006-yil 15-mayda Amerika Qoʻshma Shtatlari Mudofaa vazirligi **Guantanamoda 7 nafar oʻzbekistonlik mahbus** borligini tan oldi. Guantanamo qamoqxonalari 2002-yil 11-yanvarda Kubadagi Guantanamo harbiy-dengiz bazasida ochilgan. Bush maʼmuriyatining taʼkidlashicha, „terrorga qarshi global urushda“ olingan barcha mahbuslar ism-shariflarini oshkor qilmasdan, u yerda suddan tashqari hibsda saqlanishi mumkin. Mahbusning oila aʼzolari va doʻstlari bilishicha, ular gʻoyib boʻlishardi.

Biroq, Associated Press axborot erkinligi toʻgʻrisidagi qonunga koʻra barcha mahbuslarning ism-shariflarini soʻrab murojaat qilgan edi. Mudofaa vazirligi nima uchun ular Associated Press soʻragan maʼlumotni eʼlon qilishlari shart emasligini asoslab berdi. Ular maʼlumotni Amerika Qoʻshma Shtatlarining „milliy xavfsizligini“ himoya qilish uchun emas, balki faqat mahbusning shaxsiy hayotini himoya qilishdan manfaatdor boʻlgani uchun sir saqlashni oqladilar.

Mudofaa vazirligi ularning qonuniy murojaatlarini qabul qildi va sud qarori bilan Guantanamodagi barcha mahbuslarning shaxsini oshkor qilishga majbur boʻlgan.

## DoD Guantanamoda saqlanayotganini tan olgan oʻzbekistonliklar roʻyxati

2009-yil 26-sentyabrda Adliya vazirligi Guantanamodan uch kishi koʻchirilganligini eʼlon qildi. Ulardan biri yamanlik mahbus Alla Ali Bin Ali Ahmad boʻlib, u Yamanga qaytarildi. Yana ikki kishi Irlandiyaga koʻchirildi. Ularning ismlari sir tutildi. *[[:en:Reuters|Reuters]]* xabariga koʻra, Irlandiya ilgari ikki oʻzbekistonlik mahbusni olib ketishni soʻragan.

2009-yil 27-sentyabrda Associated Press ikki kishidan biri „31 yoshli Oybek Jabborov“ekanligini xabar qildi. Adliya vaziriDermot Ahern jurnalistlardan erkaklarning shaxsiy hayotini hurmat qilishni soʻradi.

Shveysariya 2010-yil 26-yanvarda oʻzbekistonlik sobiq mahbusni qabul qildi. Uning ismi yashirildi.

## Yana qarang

* Furkat Qosimovich Yusupov

## Manbalar
Susanne Abbuehl

**Syuzan Abbuehl** (1970-yil 30-iyul) — shveytsariyalik/gollandiyalik jazz qoʻshiqchisi va bastakor.

Abbuehl yoshligida jazz va klassik musiqani eshittib katta bo'lgan, chunki uning ota-onasi musiqa ishqibozlari bo'lgan va uni tez-tez konsertlarga olib borishgan .Bolaligida u barokko musiqasini chalib, klavesinda (fartepyanaga o'xshagan asbob) saboq olgan. U 17 yoshida Los-Anjelesga ko'chib kelganidan so'ng pianino darslarini olishni boshlagan . U o'rta maktabda o'qib yurgan kezlarida AQSh va Kanadaga  ansambl tarkibida gastrolga borgan  edi. U Gaaga Qirollik konservatoriyasida tahsil oldi , Niderlandiya Janna Li  va Reychel Gould bilan birga ijrochilik va pedagogika boʻyicha magistrlik darajasiga erishdi. U Mumbaylik hind klassik qo‘shiqchisi Prabha Atre  ga shogirdi qildi. Abbuehl golland bastakori Diderik Vagenardan kompozitsiyani o'rgangan. Ijodining dastlabki davrida Abbuehl pianinochi Volfert Brederode, barabanchi Samuel Rorer va klarnetchi Kristof Mey bilan, keyinroq flugelhornchi Matti Mishel va perkussiyachi Olavi Louxivuori bilan ishlagan. U Kassandra Uilson, Shirli Xorn va Xelen Merrillni  ta'sirida musiqa olamiga kirib keldi .

Uning *Aprel* albomi ( ECM, 2001)  EE Kammingsning she'rlariga vokallarni o'z ichiga oladi . Albom Edison mukofotiga sazovor bo'ldi, Grammyning Gollandiya versiyasi. O'zining *"Sovg'a"* albomi uchun u Emili Bronte, Emili Dikkinson, Sara Teasdeyl va Uolles Stivensning so'zlaridan ilhomlanib  musiqa bastalagan.

U   boshqa jazz musiqachilari va guruhi  bilan Yevropa, Shimoliy Amerika va Afrika mamlakatlarida gastrollarda bo'ldi, Monreal, Maputo, Keyptaun, Rim, Parij, Tsyurix, Oslo va boshqa Yevropa shaharlarida konsert berdi.

2006-yil may oyida uning *Compass* albomi ECM( Mishel Portal bilan) tomonidan chiqarildi . 2013-yilda uning *Der Gaukler Tag* radio spektakli Prix Marulic mukofotiga nomzod etib ko'satildi. Uning ijodida mumtoz musiqa ta'sirini sezilardi. Uning badiiy o'ziga xosligi minimal asboblar va aranjirovkalar bilan ajralib turadi va uni  jazzning maxsus usuli deb ta'riflash mumkin.

Abbuehl Luzern amaliy fanlar va san'at universiteti, shuningdek, HEMU Lozannada jazz ovozi va ansambli professori darajasiga ega. 2020-yildan 2022-yilgacha   Qirollik  o'quv dargohida konservatoriyasining jazz bo'limi boshlig'i bo'lganidan so'ng, u Hochschule für Musik Bazelda jazz bo'limiga rahbarlik qildi. U butun Yevropada mahorat darslarini  tashkil etdi.

## Albomlari

* *Men atirgulman* (Evoke, 1997)
* *Aprel* (ECM, 2001)
* *Ida Lupino* (Radio Nederland, 2002)
* *Kompas* (ECM, 2006)
* *Sovg'a* (ECM, 2013)

## Tashqi havolalar

* Official site
* Susanne Abbuehl's discography on Discogs
* announcement as head of Jazz departement at Basel University of Applied Sciences and Arts (Hochschule für Musik Basel)
Yukarıçayırlı

**Yukarıçayırlı** - Turkiyaning Erzurum viloyati Olur tumanidagi mahalla. Aholisi 92 kishi (2022).

## Manbalar
Glenshesk daryosi

Glenshesk - Shimoliy Irlandiyaning Antrim okrugida joylashgan daryo. U Antrim vodiylaridan biri bo'lgan, Glenshesk vodiysidan o'tib Ballycastle dengiziga quyiladi.

## Manbalar

* http://ballycastleanglingclub.com/Glenshesk.html
Zomin aeroporti

**Zomin aeroporti**  — Jizzax viloyatining Zomin tumanidagi aeroport. Aeroport 2023-yilning 1-sentabr kuni ochilgan. Aeroportning umumiy maydoni 60 gektarni tashkil etadi. Bu yerda 200 dan ortiq xodim ishlaydi. „Tres 001“ qurilish tashkiloti tomonidan aeroport bunyod etilgan boʻlib, uning terminali 30 yoʻlovchiga xizmat qilish uchun moʻljalangan. Aeroport majmuasi uzunligi 1,2 kilometr boʻlgan asfalt uchish-qoʻnish yoʻlagi, ikkita samolyot saqlash uchun maxsus joy, kuzatuv minorasi va toʻgʻridan-toʻgʻri aeroport binosi bilan jihozlangan boʻlib, u yerda yerusti xizmatlari (umumiy ovqatlanish, transport, suvenirlar, restoranlar, kafelar) joylashgan boʻlib, katta zal yoʻlovchilarga parvozlarni bemalol kutish imkoniyatini beradi. Ilik parvozni Zomin aeroportida LET L-410 samolyoti boshlab berdi. Chexiyada ishlab chiqarilgan LET L-410 samolyoti 19 nafar yoʻlovchini tashish quvvatiga ega. 1-sentyabr kuni u Toshkent mahalliy aeroportidan uchgan LET L-410 samolyoti Zominga ilk reysini amalga oshirdi. Parvoz vaqti 35 daqiqani tashkil etdi. Oʻsha kuni Uzbekistan Airways aviakompaniyasiga tegishli Pilatus PC-24 biznes-jeti samolyoti ham Yangi Zomin aeroportiga uchib keldi. 1-sentyabr kungi ochilish marosimida, viloyat, tuman, Uzbekistan Airways milliy aviakompaniyasi rahbarlari, shuningdek, tuman jamoatchiligi vakillari ishtirok etdi. Zomin aeroportining ochilish marosimida 2017—2024-yillardagi viloyat hokimi Ergash Saliyev qatnashdi va tantanali marosimni ochib berdi.

## Manbalar
Umborne Brook

**Umborne arig'i** - Angliyaning Devon shahrida joylashgan suv oqimi. Janubi-sharqiy Upotterida ko'tarilib, Vidvorti va Uilmington qishloqlarining yonidan oqib o'tib, Kolitonda joylashgan Koli daryosiga quyiladi. Coly Seaton va Axmouth o'rtasida Ingliz kanaliga quyiladigan Axe daryosiga qo'shiladi.

Tristram Risdon1620-yilda bu *kichik [[daryo]] oqimini Womborne* deb atagan, keyinchalik esa, Richard Polwhele 1797-yilda uni *Omber yoki Wombern* deb atagan. Bu nom Dorsetdagi *Wimborne* bilan bir xil kelib chiqqan bo'lib, qadimgi inglizcha *wimm so'zidan olingan bo'lib,* "o'tloq" degan ma'noni anglatadi. Oqim o'z nomini Kotli cherkovidagi yo'qolgan joyda joylashgan Vomberfordga beradi.

## Manbalar

* Ingliziston daryolari ro'yxati

## Havolalar
Pizzo Centrale

**Pizzo Centrale** - bu Lepontin Alplaridagi tog' , Uri va Tisin kantonlari o'rtasidagi chegara bo'ylab joylashgan. Dengiz sathidan 2 999 metr balandlikda, u Sharqdan Gotthard dovonidan ko'rinadigan eng baland tepalikdir. Lago della Sella uning janubiy tomonida joylashgan.Uning shimoliy tomonidan ober Schatzfirn nomli muzlik joylashgan

## Manbalar
Switsstopo topografik xaritalaridan olingan.Key col Unteralppass g'arbidan 2548 metr balandlikda joylashgan

## Tashqi havolalar

* Hikr.org-da Pizzo Centrale
Dima Qayum

**Dima Qayum** (asl ismi **Dilshod Boltaboyev**; 3-avgust 1983-yil, Rishton, Fargʻona viloyati) — bloger, tadbirkor, hunarmand, *“Menkim, Dima Qayum”* nomli kitob muallifi.

## Hayoti
Dilshod Abdullayevich Boltaboyev 1983-yil 3-avgustda Fargʻona viloyati Rishton tumanida tugʻilgan. 1990–2000-yillar davomida Rishton tumani 2-sonli umumy oʻrta taʼlim maktabida tahsil olgan.

Otasi maktabda rus tili fani oʻqituvchisi va onasi bolalar bogʻchasida tarbiyachi boʻlib faoliyat yuritgan. 2 nafar farzandi bor.

Uning taxallusi abbreviatura shaklida yaʼni *“DIMA — Dilimga Iymon Marhamatingni Ayamagin”*; Abduqayum oʻrniga esa qisqa qilib *“Qayum”* soʻzi olingan. 2017-yilda uning Facebookdagi shaxsiy sahifasida eʼlon qilingan hazil-hangomalaridan tarkib topgan *“Menkim, Dima Qayum”* nomli kitobi nashrdan chiqqan. 2019-yilda Oʻzbekiston Liberal demokratik partiyasiga aʼzo bo‘lib, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi deputatligiga o‘z nomzodini qo‘ymoqchi boʻlgan, lekin niyati amalga oshmagan. 2020-yilda Xalqaro Islomiy xayriya tashkiloti bilan hamkorlikda xayriya tadbirini uyushtirgan.

### Kutubxona buzilishi mojarosi
Dima Qayum oʻz tashabbusi bilan 2017-yilda Rishton markazidagi dehqon bozorida xalqdan tushgan xayriya hisobiga *“Roshidoniy”* nomli xalq kutubxonasi ochgan. 2018-yilda yangi binoda ochilish marosimi boʻlgan. Ushbu kutubxonaga sogʻliqni saqlash vaziri Alisher Shodmonov tibbiyotga oid kitoblar sovg‘a qilgan.

2018-yilda Rishton tuman hokimiligi tarafidan kutubxonani buzish kerakligi aytilgan. Shu yili Rishton tumani markazida olib borilayotgan buzilish va qurilish ishlari oqibatida ushbu kutubxonani buzib tashlash uchun “Dehqon bozori” MCHJ boshqaruvi raisi I.Oripjonovdan ogohlantirish xati olgan. Dima Qayum oʻzi ochgan kutubxonani saqlab qolish uchun prezident Shavkat Mirziyoyevdan va O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi huzuridagi Axborot va ommaviy kommunikatsiyalar agentligi direktori vazifasini bajaruvchi Komil Allamjonovdan yordam soʻragan. Bundan tashqari ziyoli odamlar bu voqeani Farg‘ona viloyati hokimiga yetkazishgan va hokim esa kutubxona buzilmasligini hamda zarur hujjatlar taxlab berilishini aytgan.

2019-yilda unga xalq kutubxonasi bunyod etilishi uchun yangi qurilayotgan bozor hududidan joy berilgan. Bundan soʻng esa Dima Qayum 5 nafar bozorchi ayollar hujimiga uchragan va ularni sudga bergan. Bu hujum emas, tadbirkorlarning tushunmovchili boʻlgan degan manbalar ham bor. Sud bu ayollarga nisbatan eng kam ish haqining 22 barobarida jarima to‘lashga qaror qilgan. Boʻlib oʻtgan voqealardan so‘ng Farg‘ona viloyati hokimi Shuhrat G‘aniyev Rishtonga borib Dima Qayum bilan uchrashgan va kutubxona qurilishiga o‘zi kafil bo‘lishini aytgan. Komil Allamjonov esa kutubxona qurilishi uchun mablag‘ ajratilishini ma’lum qilgan.

## Manbalar

## Havolalar

* Dima Qayumning Facebook sahifasi
* Farg'ona: Rishton bozori/Dima Qayum kutubxonasi__INDEKS__
Bürglen (Albis)

**Burglen** (915 m) - Albisdagi  eng baland tog'. Shvetsariyaning Syurix kantonida joylashgan Tsyurix ko'lidan g'arbga tomon cho'zilgan o'rmonli tizma. U Hausen am Albis va Sihl vodiysi o'rtasida joylashgan.

Tog'ni butun cho'qqi bo'ylab o'tadigan iz kesib o'tadi. Burglenning janubiy qismida Albishornning biroz pastroq cho'qqisi (909 m) joylashgan bo'lib, u yerda panoramali restoran joylashgan.

## Manbalar

## Havolalar
Piz Sena

**Piz Sena** (*Vetta Sperella* nomi bilan ham tanilgan)  — Livigno Alp tizmasidagi togʻ. Italiya va Shveysariya chegarasida joylashgan. Shveysariya qismi (gʻarbiy qismi) Poschiavo munitsipalitetiga qaraydi.

## Manbalar

## Havolalar
* Hikrdagi Piz Sena
Hünkâr Mahfili

***Hunkar Mahfili*** — masjid namozxonasi ichidagi inshoot boʻlib, sulton, qirol oilasi va yuqori martabali davlat amaldorlari tomonidan ibodat qilish uchun foydalaniladi. U Turkiyaning Usmonli masjidida paydo bo'lgan. Ko'pincha yuqoriroqdan turib nomozxonlarni kuzatish, maxfiylikni saqlash va bo'lajak qotillardan himoya qilish vazifasini bajargan. Ko'pincha *Hünkar Kasriga* biriktiriladi*.* 

## Yana qarang
* Maqsura
## Manbalar

## Havolalar
*
Muhammad VI masjidi

**Muhammad VI Sivilizatsiyalar muloqoti markazi** () — Chilining Coquimbo shahridagi masjid. Tuzilma Marokashdagi Kutubiyya masjidining nusxasi hisoblanadi. U Marokash Qirolligi va Coquimbo munitsipaliteti tomonidan moliyalashtirilgan, Marokash qiroli Muhammad VI sharafiga nomlangan. Masjid har yili 25 ming kishini qabul qiladi.

Qurilish marokashlik arxitektor Faissal Cherradi boshchiligida 2004-yilda boshlangan va 2007-yilda yakunlangan. Binoni oʻsha paytdagi Coquimbo meri Oscar Pereira va Marokash delegatlari ochib bergan.

Majmuada madaniyat markazi, kutubxona va muzey ham mavjud. Coquimbo munitsipaliteti va Marokashning Chilidagi elchixonasi tomonidan moliyalashtirilgan, rekonstruksiya loyihasi 2019-yilda boshlangan.

## Yana qarang

* Chilida Islom
* Mezquita As-Salom

## Manbalar

## Havolalar

* Muhammad VI Sivilizatsiyalar muloqoti markazi
Keizerstraat masjidi

**Ahmadiya Anjuman Ishoat Islom masjidi** yoki **Keizerstraat** **masjidi** — Surinamdagi Paramaribo shahridagi Lahor Ahmadiya Harakatining bosh qarorgohi, Surinam Islom Uyushmasi (SIV) tarkibiga kiradi. Masjid Neve Shalom ibodatxonasiga tutash Keizerstraat hududida joylashgan.

## Tarixi
Paramaribo musulmon jamiyati 1929-yilda tashkil topgan. Uning birinchi masjidi, minorali yogʻoch toʻrtburchak binosi 1932-yilda qurib bitkazilgan. 1979-yilda boks afsonasi Muhammad Ali masjidga tashrif buyurgan.

Hozirgi masjid 1984-yilda qurib bitkazilgan.

## Yana qarang

* Surinamda Islom
## Manbalar

## Havolalar

* Paramaribo shahri, Keizerstraat 88
Penshurst masjidi

**Penshurst masjidi** Sidney janubidagi Penshurst shahri chekkasidagi George koʻchasida joylashgan masjiddir. Masjid Avstraliya Islom jamiyati Bosniya va Gersegovina tomonidan nazorat qilinadi.

Penshurst masjidi 1986-yilda Bosniya jamoasi tomonidan Penshurstdagi 445-447 Forest Road manzilida sotib olingan. Masjid 30 yildan ortiq vaqtdan buyon bagʻrikenglik tarixiga ega boʻlgan musulmon jamoasining ehtiyojlariga xizmat qilmoqda.

## Tarixi
Penshurst masjidining dastlabki qurilishi 1970-yillarning oxirida bosniyalik muhojirlar tomonidan tashkil etilgan Avstraliya Bosniya Islom Jamiyatining tashkil etilishiga borib taqaladi.

## Yana qarang

* Avstraliyada Islom
* Okeaniyadagi masjidlar roʻyxati
## Manbalar
Xobart masjidi

**Xobart masjidi** — Avstraliyaning Tasmaniya shtatidagi Xobart shahridagi masjid.

## Tarixi
Masjid 1985-yilda Tasmaniyadagi birinchi masjid sifatida tashkil etilgan. Hozirda Lonsston va Burni hududlarida ham masjidlar mavjud.

## Arxitekturasi
Masjid 300 nafar namozxonga moʻljallangan.

## Yana qarang

* Avstraliyada Islom
* Okeaniyadagi masjidlar roʻyxati
## Manbalar

## Havolalar

*
Bahman

**Bahman** () — Eron va Afgʻonistonning rasmiy hijriy yil taqvimi oʻn birinchi oyi. Bahman oyi oʻttiz kundan iborat boʻlib, Grigoriy taqvimi boʻyicha yanvar oyida boshlanadi va fevralda yakunlanadi. Ushbu oy muchal yil hisobi boʻyicha Qovgʻa burjiga toʻgʻri keladi.

Bahman qish faslining ikkinchi oyi boʻlib, undan keyingi oy Esfand hisoblanadi.

Zamonaviy fors tilida „bahman“ soʻzi „qor koʻchkisi“ degan maʼnoni anglatadi. Bahman, shuningdek, *Vohu Manahning* zamonaviy shakli deb hisoblanadi. „*Vôhü Manö“* soʻzi ikki qismdan iborat boʻlib, „*Vôhü“ vah* oʻzagidan kelib chiqqan va proto-hind-yevropacha tilda *ves* — hurmat qilmoq, hayratda qolmoq, „*Manö*“ soʻzi esa ehtiros, qatʼiyat, ruh, aql kuchi degan maʼnolarni bildiradi. *Vohu Manah*, shuningdek, zardushtiylikda sof aql, ruh yoki mutlaq ong degan tushunchaga ham ega.

## Bu oydagi muhim voqealar

* 1302-yil Bahman oyining 4-kuni — 1924 yilgi Qishki Olimpiya oʻyinlarining ochilish marosimi Fransiyaning Chamonix shahrida boʻlib oʻtgan.
* 1279-yil Bahman oyining 8-kuni — Beysbol Oliy Ligasini tashkil etuvchi ikki liganing kichigi, sobiq mintaqaviy kichik liga — Amerika Ligasi Gʻarbiy ligani oʻz ichiga olgan jamoalar asosida rasman tashkil etilgan.
* 1252-yil Bahman oyining 13-kuni — Beysbol Oliy Ligasini tashkil etuvchi ikki liganing eng kattasi boʻlgan Milliy ligaga asos solingan.
* 1323-yil Bahman oyining 13-kuni — Manila jangi (1945) boshlangan.
* 1326-yil Bahman oyining 14-kuni — dastlab Shri Lanka, soʻngra Seylon davlatlari hamdoʻstlik doirasida toʻliq Dominion maqomiga ega boʻlgan mustaqil davlatga aylangan.
* 1357-yil Bahman oyining 22-kuni — Eron inqilobi yakunlangan.
* 1394-yil Bahman oyining 15-kuni — Bangladesh bankida oʻgʻirlik sodir etilgan kun.

## Bu oyda tugʻilgan shaxslar

* 1297-yil Bahman oyining 10-kuni — Zamonaviy Beysbol Oliy Ligasining birinchi afro-amerikalik oʻyinchisi Jackie Robinson vafot etgan.
* 1364-yil Bahman oyining 24-kuni — Nyu-York Mets professional beysbolchisi, Jeff Fraizerning ukasi, Olimpiada kumush medali sovrindori Todd Fraizer vafot etgan.

## Kuzatuvlar

* Bahman oyining birinchi va uchinchi haftalari — Xitoy Yangi yili.
* Bahman oyining uchinchi yoki toʻrtinchi yakshanbasi — Super Bowl Sunday kuni.
* Baxman oyining oxirgi dushanbasi — AQShda Prezident kuni.
* Bahman oyining 2-kuni — Zardushtiylikning Bahmanagan bayrami nishonlanadigan kun.
* Bahman oyining 6-7-kunlari -Hindistonda Respublika kuni va Avstraliya kuni.
* Bahman oyining 10-kuni — Sadeh nomli () Eron olov festivali kuni.
* Baxman oyining 16-kuni — Shri-Lanka milliy kuni.
* Bahman oyining 22-kuni — Islom inqilobi kuni.
* Bahman oyining 25-26-kunlari — Avliyo Valentin kuni.

## Manbalar
Andrea Thompson

**Rebecca Andrea Thompson** (1960-yil 6-yanvarda tugʻilgan) — amerikalik aktrisa, *Falcon Crest*, *Babylon 5*, *JAG*, *[[24 (teleserial)|24]]* va *NYPD Blue* teleseriallaridagi rollari bilan ommaga mashhur boʻlgan.

## Hayotining boshlangʻich davri
Andrea Thompson 1960-yil 6-yanvarda Ohio shtati Dayton shahrida tavallud topgan. Olti yoshida uning oilasi Avstraliyaga koʻchib oʻtgan. 16 yoshida oʻrta maktabni tamomladi va uzoq sayohatdan soʻng Nyu-York shahriga koʻchib borgan. Andrea Uta Hagen qoʻl ostida Strasberg studiyasida va Herbert Berghof studiyasida aktyorlik mahoratlarini oʻrgangan.

## Karyerasi

### Aktyorlik karyerasi
Thompson oʻz karerasini ovoz beruvchi sifatida boshlagan va bugungi kunda ham davom etmoqda. Uning kinodagi birinchi muhim roli 1987-yilda *Wall-street* filmida boʻlgan. 1989-yilda u *Falcon Crest* shousining soʻnggi mavsumida makkor Genele Ericson rolini ijro etgan va *Quantum Leap* seriyasining 3-fasli, 2-qismida fotojurnalist Maggie Dawson rolini oʻynagan. 1991-yilda *Delirious* komediya filmida hamshira Helen Caldwell rolida namoyon boʻlgan. 1993-yilda esa *Babylon 5* ilmiy-fantastik teleserialida telepat Talia Winters rolini ijro etgan. Thompson seriyalning ikkinchi mavsumining oʻrtalarida tark etgan.

Thompson *JAG* midseason ko'rsatuvida aktyorlar tarkibiga qoʻmondon Alison Krennick sifatida, Harmon Rabbning dengiz kuchlari bosh advokatining yordamchisi va nazoratchisi sifatida qoʻshilgan.

### Jurnalistika karyerasi
Thompson 1999-yilda jurnalistika karyerasiga tayyorgarlik koʻrishni, Stanford Universitetining Yangiliklar xizmati direktori oʻrinbosari va CBS News faxriy jurnalisti Jack Hubbard bilan bir yil ishlagan holda boshlagan. Shu vaqt ichida u KGO-TVning badiiy muxbiri Wayne Freedman bilan yozma seminarda ham qatnashgan. U Nyu-Meksikoning Albukerke shahridagi CBS filialida yiliga 26 000 dollar evaziga muxbir sifatida faoliyatini boshlagan.

Thompson 2001-yil iyun oyida *CNN Headline News* telekanaliga kechki boshlovchi sifatida qoʻshilgan. Uning muxbir sifatida ekrandagi birinchi soʻzlari „Salom, men Andrea Thompsonman va agar siz gʻorda yashamagan boʻlsangiz, buni allaqachon bilasiz“ . Uning ishga olinishi jurnalistika doiralarida bahs-munozaralarga sabab boʻlgan, chunki Thompson atigi bir yillik jurnalistika tajribasiga ega edi. Thompsonning 1980-yillardagi filmlaridan olingan yalangʻoch suratlari va videokliplari ham Internetda tarqala boshlagan va bu CNN uchun biroz noqulaylik tugʻdirgan. 2003-yil yanvar oyi eshittirish vaqtida CNNni tark etgani haqida bayonot bergan.

## Manbalar

## Havolalar

*
Dey (oy)

**Dey** () — Eron va Afgʻonistonning rasmiy hijriy yil taqvimi oʻninchi oyi. Ushbu oy oʻttiz kundan iborat, Grigoriy taqvimi boʻyicha dekabr oyida boshlanib, yanvar oyida tugaydi. Dey oyi muchal yil hisobiga koʻra togʻ echkisi burjiga toʻgʻri keladi.

Oy nomi „Dadushō“ soʻzidan olingan boʻlib, „yaratuvchi“ (yaʼni Axura Mazda) degan maʼnoni anglatadi.

## Muhim voqealar

* 1363-yil Dey oyining 10-kuni — Bandar-Seri-Begavandagi ommaviy marosimda Bruney sultoni Hassanal Bolkiah Bruneyni suveren, mustaqil davlat deb eʼlon qilgan.
* 1370-yil Dey oyining 5-kuni — Sovet Ittifoqining parchalangan kun.
* 1388-yil Dey oyining 9-kuni — 2009-2010-yillardagi Eron saylovlaridagi norozilik namoyishlari paytida konservativ qarshi namoyishlar oʻtkazilgan.
* 1345-yil Dey oyining 27-kuni — Milliy futbol ligasi va Amerika futbol ligasi oʻrtasida Los-Anjelesdagi (Kaliforniya shtati) Los-Anjeles memorial kolizeyida superkubok oʻyinlari oʻtkazilgan.

## Bu oyda vafot etganlar

* 1351-yil Dey oyining 5-kuni — AQShning 33-prezidenti Harry S. Truman vafot etgan.
* 1385-yil Dey oyining 5-kuni — AQShning 38-prezidenti Gerald Ford vafot etgan.
* 1311-yil Dey oyining 15-kuni — AQShning 30-prezidenti Calvin Coolidge vafot etgan.
* 1297-yil Dey oyining 15-kuni — AQShning 26-prezidenti Theodore Roosevelt vafot etgan.

## Kuzatuvlar

* Dey oyining 1-kuni — Axura Mazda bayrami.
* Dey oyining 3 yoki 4-kuni — Rojdestvo arafasi.
* Dey oyining 4 yoki 5-kuni — Grigoriy taqvimidan foydalanuvchi Eron nasroniylari tomonidan Rojdestvo kuni nishonlanadi (Grigoriy taqvimi boʻyicha 25-dekabr).
* Dey oyining 5 yoki 6-kuni — Boks kuni.
* Dey oyining 10 yoki 15-kuni — Yangi yil kuni (Grigoriy taqvimi boʻyicha).
* Dey oyining 11-kuni — Zartosht No-Diso kuni (zardushtiylar bayrami, zardushtiylikning eng muqaddas kunlaridan biri)
* Dey oyining 16 yoki 17-kuni — Anʼanaviy Epifaniya va Arman Rojdestvosi kuni.
* Dey oyining 17 yoki 18-kuni — Efiopiya Rojdestvosi kuni.
* Dey oyining 29 yoki 30-kuni — Anʼanaviy Epifaniya (Yulian taqvimi) nishonlanadigan kuni.

Yangi yildan keyingi yanvar oyining birinchi yakshanbasida Epifaniya bayramini nishonlaydigan mamlakatlar uchun ushbu kun Dey oyining uchinchi yakshanbasiga toʻgʻri keladi.

## Manbalar
Elizabeth Gurley Flyn

**Elizabeth Gurley Flyn** (; 1890-yil 7-avgust — 1964-yil 5-sentyabr) — amerikalik kommunist, sufragist va feminist. Amerika fuqarolik erkinliklari ittifoqining asoschilaridan biri hisoblanadi. U sindikalistik Kasaba uyushmasining aʼzosi. 1961-1964-yillarda AQSh Kommunistik partiyasining raisi bo'lgan.

## Hayoti
Elizabeth Flyn 1890-yilda Nyu-Xempshir shtatining Concord shahrida tugʻilgan. 1900-yilda oilasi bilan Nyu-Yorkka koʻchib oʻtgan va  Morris oʻrta maktabida tahsil olgan.

## Adabiyotlar

* Flin, Elizabeth Gerli // Fider — Furerizm. — M.: Sovetskaya ensiklopediya, 1956. — S. 243. — (Bolshaya sovetskaya ensiklopediya: [v 51 t.] / gl. red. B. A. Vvedenskiy; 1949—1958, t. 45).
## Havolalar

* Elizabethh Gurley Flynn tomonidan sabotaj
* Sabotaj, ishchilarning sanoat samaradorligini ongli ravishda olib tashlash
* Memories of the Industrial Workers of the World (IWW) by Elizabethh Gurley Flynn
* Qoʻzgʻolonchi qiz: esdalik - 
## Manbalar
Dubay katta masjidi

**Dubay katta masjidi** () — Birlashgan Arab Amirliklari Dubay amirligiDubay shahridagi masjid. Toʻqimachilik bozori va Dubay muzeyi oʻrtasida, Bur Dubay hududidagi kichik ariq yaqinida joylashgan. Dastlab 1900-yilda qurilgan. Keyin buzib tashlangan va 1960-yilda qayta qurilgan. Keyin 1998-yilda (hozirgi) qayta tiklangan. Hozirda 1200 tagacha namozxonni sigʻdira oladi. Musulmon boʻlmaganlarga har kuni yakshanbadan payshanbagacha ertalab soat 9 dan 11:30 gacha bepul sayohatlar uchun masjidga kirishga ruxsat berilgan. Masjid Dubayning diniy va madaniy hayotining markazi hisoblanadi.

## Tarixi
Masjid dastlab Qur’onni oʻrganishga bagʻishlangan maktab boʻlib, *[[maktabxona]]* nomi bilan mashhur. 1900-yilda Qur’onni yodlashni oʻrganuvchilar uchun birinchi talabalarini qabul qilgan. Bu bino 1960-yilda xuddi shu joyda yangi masjid bilan almashtirilgan, bu esa oʻz navbatida 1900-yildagi asl nusxaga yaqinroq uslubda 1998-yilda qayta qurilgan. Ushbu masjid Dubaydagi eng katta masjidlardan biri boʻlib, eski shaharda hukmron bino hisoblanadi.

## Arxitekturasi
Masjid minorasi . Dubaydagi eng baland minoradir. Mayoqqa oʻxshaydi. Qumli-kulrang devorlar odatda bezaksiz, lekin kirish fasadining beshta ustuni tepasida katta Qur’on yozuvi boʻlib, ular olti pogʻonali qisqa masofaning tepasida joylashgan. Baland minorali 45 ta kichik va toʻqqizta kattaroq gumbazlar mavjud. Yogʻoch derazalar qoʻlda yasalgan vitraylar bilan jihozlangan va eski Bur Dubay shahri bilan yaxshi uygʻunlashgan va minorasi Onadoʻli meʼmorchiligi uslubida yaratilgan. Masjidga tashrif buyuruvchilarga konservativ tarzda kiyinish tavsiya etiladi. Masjid 1200 nafargacha namozxonga moʻljallangan. Eng yaqin metro bekati Al Fahidi.

## Yana qarang

* Jumeirah masjidi
* Birlashgan Arab Amirliklarida Islom

## Manbalar
Boliviyada Islom

Boliviya asosan nasroniylar mamlakati boʻlib, musulmonlar juda ozchilikni tashkil qiladi. Boliviya konstitutsiyasiga koʻra, mamlakat dunyoviy davlat. Shu sababli musulmonlar mamlakatda diniy targʻibot qilish va ibodatxonalar qurishda erkindir. **Boliviyada islom** boʻyicha statistik maʼlumotlarga koʻra, musulmonlar soni ikki ming atrofida boʻlib, 11.220.000 aholining 0,017 foizini tashkil qiladi.

2004-yilda birinchi rasmiy sunniy masjidi Yebel An Nur masjidi La-Pasda tashkil etilgan. Yebel An Nur masjidi Santa Kruzdagi sunniy Boliviya islom markazi bilan yaqin aloqada bo'lib, o'zini o'zi moliyalashtiradi.

## Yana qarang

* Lotin Amerikasi musulmonlari
* Lotin musulmonlari
* Mamlakat boʻyicha islom

## Manbalar

## Havolalar

* Boliviyada islom
* Boliviyadagi sunniylar
Liri Gega

**Liri Gega** (; 1918—1956) — alban kommunisti. 1941-1944-yillarda Albaniya Kommunistik partiyasi Markaziy Qoʻmitasining Siyosiy Byurosi aʼzosi. NRAda ayollarning fashizmga qarshi harakatiga rahbarlik qilgan. Liri Gega general Dali Ndreuning rafiqasi hisoblanadi.
## Manbalar
Kaçar

Kaçar — turkcha familiya. Familiya bilan boʻgliq taniqli odamlarga quyidagilar kiradi:

* Betul Kaçar — turk-amerikalik astrobiolog
* Giray Kaçar (1985-yilda tugʻilgan), turk futbolchisi
* Hasan Hüseyin Kaçar (1988-yilda tugʻilgan), turkiyalik parasportchi oʻrta va uzoq masofalarga yuguruvchi
Esfand

**Esfand** () — Eron va Afgʻonistonning rasmiy hijriy yil taqvimi oʻn ikkinchi va oxirgi oyi. Ushbu oy yigirma toʻqqiz kundan, kabisa yilida esa oʻttiz kundan iborat. Esfand Grigoriy taqvimi boʻyicha fevral oyida boshlanib, mart oyida tugaydi. Ushbu oy dariy tilida *Hut*, pushtu tilida Kab deb nomlanadi.

Esfand oyi qish faslining uchinchi va oxirgi oyi hisoblanib, undan keyin Farvardin oyi keladi.

## Voqealar

* 1292-yil Esfand oyining 28-kuni — xokkey tarixidagi birinchi Stanley kubogi finalida Toronto xokkey klubi Milliy xokkey assotsiatsiyasi (NHA) chempion jamoasi Tinch okeani sohilidagi xokkey assotsiatsiyasi (PCHA) chempioni Viktoriya Aristokratlariga qarshi oʻyinda gʻalaba qozongan.
* 1316-yil Esfand oyining 26-kuni — Germaniyaning Avstriyani oʻziga qoʻshib olish maqsadida Anshlyuss siyosati amalga oshirilgan.
* 1328-yil Esfand oyining 13-kuni — Hindistonning Nyu-Dehli shahrida 1951-yilgi Osiyo oʻyinlarining ochilish marosimi boʻlib oʻtgan, ushbu musobaqa sport tarixidagi ilk Osiyo oʻyinlari hisoblanadi.
* 1366-yil Esfand oyining 3-kuni — SSSRda Askeran gʻalayonlari — Qorabogʻ mojarosi boshlangan.
* 1373-yil Esfand oyining 29-kuni — Tokio metrosiga sarin hujumi amalga oshirilgan.
* 1384-yil Esfand oyining 12-kuni — Jahon beysbol klassikasining ilk oʻyinlari — 2006-yilgi zamonaviy xalqaro beysbol turniri ochib berilgan.
* 1389-yil Esfand oyining 20-kuni — Yaponiyaning Fukusima shahrida kuchli zilzila sodir boʻlgan.
* 1400-yil Esfand oyining 5-kuni — 2022-yilda Rossiya Ukrainaga bostirib kirgan.

## Kuzatuvlar

* Esfandning 5-kuni — Sepandārmazgān, yaʼni qadimgi Eronda ayollar kuni.
* Esfandning 5-6-kunlari — Vatan himoyachilari kuni, Bruney milliy kuni.
* Esfandning 6-7-kunlari — Estoniyada Mustaqillik kuni.
* Esfandning 12-13-kunlari — Bolgariyada Ozodlik kuni.
* Esfandning 15-kuni — Eronda daraxtzorlar kuni. Odatda, 5-mart sanasidan boshlanadigan daraxtzorlar kuni Qayta ishlanadigan tabiiy resurslar haftaligidan boshlanadi va 12-martda tugaydi.
* Esfandning 17-18-kunlari — Xalqaro xotin-qizlar kuni.
* Esfand oyining 26-27-kunlari — Avliyo Patrick kuni.
* Esfand oyining 28-29-kunlari — Avliyo Jozeph kuni.
* Esfand oyining oxirgi seshanbasi — Eronning Chaharshanbe Suri festivali (ushbu bayram Navroʻz yaʼni Eron Yangi yilining ilk festivali hisoblanadi) nishonlanadigan kun.

### Marosimlar va bayramlar

* Fonuslar bayrami — Xitoy Yangi yilidan keyin 15 kun davomida oʻtkaziladi, ushbu bayram kunlari shu oyning birinchi yoki ikkinchi haftasiga toʻgʻri keladi.
* Frawardigan — Zardushtiylarning oʻliklarni xotirlash davri, ushbu davr odatiy yillarda Esfand oyining 19-29-kunlariga, kabisa yilida 20-30-kunlariga toʻgʻri keladi.

## Vafot etganlar

* 1391-yil Esfandning 16-kuni — 1999-yildan to 2013-yil (oʻlimiga qadar) Venesuela prezidenti Hugo Chávez vafot etgan.
* 1308-yil Esfandning 17-kuni — Bosh sudya va AQShning 27-prezidenti William Howard Taft vafot etgan.
* 1390-yil Esfandning 18-kuni — akademik, yozuvchi, tarjimon Simin Daneshvar vafot etgan.

## Manbalar
Annacloy daryosi

**Annacloy daryosi-** Shimoliy Irlandiyadagi County Down shahrida joylashgan daryo bo'lib, Dromara tepaligi va Strangford Lough orqali oqib o'tadi.

## Avvalgi
Ballynahinchning sharqiy qismidan oqib o'tadigan, Ballynahinch daryosi va Krossgarning  janubidan oqib o'tadigan, Karson to'g'on daryolari Kilmorda qo'shiladi. Bu birlashgan oqimga Annakloy daryosi deb ataladi. Oqim Quoile daryosidan pastga tushib, Strangford Lofning janubi-g'arbiy qismiga qo'shilib ketadi. Downpatrick .

Annacloy daryosini Stranford Loughgacha bo'lgan, qismining nomi Annacloy daryosidan, Quoile daryosi nomiga o'zgartirildi.

## Manbalar

* Irlandiya daryolari
* Shimoliy Irlandiyada tarkibidagi daryolar ro'yxati

## Havolalar
Tovačov

**Tovačov** ()—Chexiyaning Olomuk viloyatining Přerov tumanidagi shahar. Unda 2500 ga yaqin aholi istiqomat qiladi. Tarixiy shahar markazi yaxshi saqlanib qolgan va shahar yodgorliklari hududi sifatida ro'yxatga olingan.

## Ma'muriy qismlari

Annín qishlog'i Tovačovning ma'muriy qismi hisoblanadi.

## Joylashuvi
Tovačov Přerovdan taxminan   g'arbda va  Prostejovdan  sharqda, Yuqori Morava vodiysida joylashgan. Morava va Bečva daryolarining deltasida joylashgan. Moravaning irmoqlaridan biri bo'lgan Mlynsky náhon shahar bo'ylab oqib o'tadi.

Hudud suv havzalariga boy. Mlynsky náhonda to'rtta baliq hovuzlari tizimi mavjud. Hradecky hovuzi Tovačovdagi eng katta suv havzasidir. Delta yaqinida 1950-yillarda shag'al qazib olingandan keyin hosil bo'lgan to'rtta sun'iy ko'l mavjud. Ular birgalikda dan ortiq maydonni egallaydi.

## Tarixi
Tovačov nomi 1203-yilga tegishli yozma manbalarda uchraydi. Tashkil etilganidan ko'p o'tmay, daryolar bo'ylab olib boradigan savdo yo'llarining muhim chorrahasiga aylandi. Tovačov mulklarining eng mashhur egalari Cimburk oilasi (1349-1502), Pernštejn oilasi (1503-1597), Salm oilasi (1600-1715) va Küenburg oilasi (1763-1887) edi.

Birinchi hovuzlar 1464-yilda Cimburklik Yan Tovačovskiy tomonidan tashkil etilgan. Pernshteynlar hukmronligi davrida yana bir hovuzga asos solingan. Hovuzlar O'ttiz yillik urushda shikastlangan va 18-asrda yo'q qilingan. Ikkinchi jahon urushidan keyin ular qisman yangilangan.

Tovačov - Avstriya-Prussiya urushidagi kichik to'qnashuvlar sodir bo'lgan hudud hisoblanadi. 1866-yil 16-iyulda Tobitschau jangida prussiyaliklar avstriyaliklarni mag‘lub etishgan.

## Demografiyasi
2021-yil holatiga ko'ra shaharchada 2 421 nafar aholi istiqomat qiladi

## Diqqatga sazovor joylari

Shaharni mamlakatdagi eng qadimgi Uyg'onish davri shahri sifatida tavsiflash mumkin. Shahar maydoni 1475-yilda tashkil etilgan. Eng qimmat yodgorliklar orasida Uyg'onish davri portali joylashgan shahar hokimiyati bor. Shahar maydonidagi favvora 1692-yilga  qurilgan.

Asosiy diqqatga sazovor joy - Tovačov qal'asi. Qal'a dastlab 11-asrning ikkinchi yarmida qurilgan, keyinchalik 15-asrda Cimburk oilasi tomonidan qayta qurilgan. Qal'a minorasi 1492-yilda qurib bitkazilgan va uning balandligi  ni tashkil etadi. Uning shu yildagi Uyg'onish davri portali Alp tog'larining shimolidagi eng qadimgi Uyg'onish  davri yodgorligi hisoblanadi.

Chexiya Respublikasining eng qadimgi ibodatxonasi XV asrdagi ibodatxona va yahudiy qabristonlaridir. Bugungi kunda sobiq ibodatxona Chexoslovakiya husitlar cherkovi sifatida xizmat qiladi.

Hradecký hovuzining yaqinida Tobitschav jangining yodgorligi mavjud.

## Taniqli odamlari

* Sidonie Grünvald-Zerkovitz (1852-1907), avstriyalik yozuvchi, shoir va modelyer
* Hugo Kauder (1888-1972), avstriyalik bastakor va pedagog
* Klement Slavicki (1910-1999), bastakor
* Rudolf Bereza (1942–2014), dissident

## Manbalar

## Havolalar

*
Olsen (familiya)

Bu yerda **Olsen** familiyasi bogʻliq insonlar roʻyxati berilgan:
* Aase Olesen (1934-2013), Daniya siyosatchisi
* Andrea Olsen (Xitoyda tugʻilgan 1961) — amerikalik siyosatchi
* Angel Olsen (Xalqaro) (1987) — amerikalik qoʻshiqchi.
* Anton Olsen (AQSh dengiz kuchi) (1873-1924), Ispaniya-Amerika urushida faxriy medal sohibi
* Ben Olsen (1977), amerikalik futbolchi
* Bjørk Herup Olsen (Xalqaro) (1991-yil tugʻilgan), Feroy sportchisi
* Bjørnar Olsen (Xitoyda 1958-yilda tugʻilgan), norvegiyalik arxeolog
* Brian Olsen (dunyo 1975) — amerikalik aralash jangchi
* Karsten Olsen (1891-1974), Daniyalik oʻsimlik ekolog va fiziolog
* Charlz Olsen (1910-1970) — provokativ uslubi va katta asarlari bilan mashhur amerikalik shoir
* Dorothy Olsen (1916-2019), Amerikalik samolyot uchuvchisi va Xotin-qizlar havo kuchlari xizmati uchuvchilari (WASPs) aʼzosi
* Elizabet Olsen (tugʻilgan 1989), amerikalik aktrisa
* Erik Christian Olsen (dunyoda 1977 yilda tugʻilgan), amerikalik aktyor
* Frans Olsen (1945-yilda tugʻilgan), UCLA-da amerikalik huquq professori, feminist huquqshunos
* GʻGeri Olsen (1957-2000), ingliz aktyori
* Harold Olsen (1895-1953), amerikalik kollej sport murabbiyi
* Jimmy Olsen, DC Komiksning „Superman“ hikoyalarida paydo boʻlgan fiksiyaviy shaxs
* Tulip Olsen, animatsiya antologiya seriyasining Infinity Train birinchi kitobida asosiy shaxs*Bechora poezd*

## Yana qarang

* Olson (oʻz familiyasi)
* Olsson

## Manbalar
Dame Mary Cook

**Dame Mary Cook** (24-sentyabr 1950-yilda tugʻilgan) Avstraliya Bosh vazir Sir Joseph Cookning rafiqasi.

## Tarjimai holi

### Bolalik yillari
1885-yilda Mary Turner 22 yoshligida Joseph Cook turmush quradi. Mary shu kungacha sakkiz yil maktabda oʻqituvchi boʻlgan. Oʻz ishini Chesterton qizlar maktabi oʻqituvchisi lavozimida ish boshlandi, 1885-yilga kelib boshqaruvchi yordamchisi boʻldi. Mary, Cook kabi, Staffordshire konchilar oilasidan edi. Oʻzining aka-ukalari va eriga yozishni va oʻqishni oʻrgatgan. Lithgowda Cook kechqurun dars olar edi va shu bilan birga kitob oʻqish bilan shugʻullanar edi.

### Koʻchish davri
1891-yilga kelib, ular turmush qurib, Avstraliyaga koʻchib ketgandan olti yil oʻtgach, juftlikning uch nafar oʻgʻli farzandli boʻllishadi va Joseph Cook Yangi Janubiy Wels parlamentiga oʻtirgan edi. 1901-yilga kelib ular olti nafar farzandli boʻlishdi. Mary Cook Sidneydagi katta uy-joyga egalik qilgan va 1886-yildan 1906-yilgacha farzandlari soni sakkiz nafarga yetdi. Cook 1917-yilda Billy Hughe hukumatida davrida dengiz kuchlari vaziri boʻldi. Mary Cook oʻsha paytgacha Avstraliya Qizil xoch jamiyati „Yangi Janubiy Wels“da va Cookning Parramatta saylovchiligida juda faol edi. Erining 1918-yildan boshlab Mary Lady Cook nomi bilan chaqirila boshlandi va yetti yil oʻtgunga qadar shu lavozimida qoldi.

### Londonda

Eri Oliy Komisar sifatida ishlagan davrida Mary Cook Avstraliya Qizil Xoch jamiyati uchun muhim rol oʻynadi.

## Oʻlimi
Janob Joseph Cook 1947-yilda vafot etdi, Mary Cook esa 24-sentabr 1950-yilda, 87 yoshida, Bellevue Hill shahrida vafot etdi. Mary erining yoniga koʻmilgan.

## Manbalar
Gyote nomidagi 60-sonli IDUM

{
    "type": "FeatureCollection",
  "features": [
    {
      "type": "Feature",
      "properties": {
        "marker-color": "#000000",
        "marker-size": "medium",
        "marker-symbol": "school"
      },
      "geometry": {
        "type": "Point",
        "coordinates": [
         69.278447,
          41.296017
        ]
      }
    }
  ]
}
**Gyote nomidagi 60-sonli IDUM** — Toshkent shahridagi nemis tilini chuqurlashtirgan holda oʻqitishga ixtisoslashgan davlat maktab muassasasi. 2019-yildan maktab nemis yozuvchisi Iogann Volfgang fon Gyote nomi bilan ataladi. Ushbu maktab Oʻzbekistondagi eng yaxshi 10 ta davlat taʼlim muassasalari qatoriga kiradi.

## Tarixi
1917-yilda Gogol koʻchasida (hozir Istiqbol koʻchasi) ixtisoslashtirilgan temir yoʻl maktabi ochildi. 1920-yilda maktab 60-sonli ixtisoslashtirilgan maktab deb oʻzgartirildi va V. A. Shumilov direktor etib tayinlandi. 1962-yilda 60-maktab nemis tilini chuqur oʻrganadigan ixtisoslashtirilgan maktabga aylantirildi. 1985-yilda maktab binosi Chexov koʻchasi, 23-uyga koʻchirildi. Eski binoda hozirda Fransiyaning Oʻzbekistondagi elchixonasi joylashgan. 1991-yilda Tatyana Nekrasova 60-sonli maktab direktori boʻldi. 2019-yildan maktab nemis yozuvchisi Iogann Volfgang fon Gyote nomi bilan ataladi. 2022-yilda maktab binosida kapital taʼmirlash ishlari yakunlanib, ikkinchi binosi qurildi. 2022-yil 1-noyabr kuni Germaniya tashqi ishlar vaziri Annalena Berbok maktabga tashrif buyurib, oʻquvchilarning bilim darajasini yuqori baholadi.

## Faoliyat
Gyote nomidagi 60-sonli IDUM oʻquvchilarni Germaniya universitetlarida oʻqish uchun zarur boʻlgan xalqaro til diplomini (DSD) olishga tayyorlash markazidir. 1996-yildan beri maktab Germaniyaning Xorijdagi maktablar markaziy idorasi (*Zentralstelle für das Auslandsschulwesen*, ZfA) bilan hamkorlik qiladi.

2020-yildan beri Vikipediyada maqolalar yozish uchun tashkil etilgan „Wikischool“ klubi oʻz faoliyatini yuritib kelmoqda. 2023-yilda maktab oʻquvchisi Yaroslav Galiyev „Viki Yerni Sevadi Oʻzbekiston 2023“ foto tanlovida, Azizbek Karimov va Azimxon Abbosxonov esa WikiStipendiya II doirasidagi „Tarjima marafonida“ sovrindor boʻlishgan.

## Taniqli bitiruvchilar
* Irina Semenova — oʻzbekistonlik shaxmatchi, xalqaro FIDE hakami.
* Maksim Shin — tennis boʻyicha Oʻzbekiston terma jamoasi aʼzosi.
* Sardor Abdukarimbekov — qilichbozlik boʻyicha oʻsmirlar oʻrtasida Jahon chempioni.
* Viktoriya Nikiforova — badiiy gimnastika boʻyicha oʻsmirlar oʻrtasida Osiyo chempioni.

## Galereya

File:Maktab-60.jpg|birinchi binoga asosiy kirish
Fayl:Maktab-60(2).jpg|birinchi qavatda Gyote portreti
File:Maktab-60(4).jpg|ikkinchi qavatdagi mozaik panno (muallif: mehnat o'qituvchisi Ivan Zagumyonniy)
File:Maktab-60(7).jpg|ikkinchi bino
File:Maktab-60(5).jpg|ikkinchi binoda badiiy rasm


## Manbalar
Amudaryo osma koʻprigi

**Amudaryo osma koʻprigi** – Amudaryodagi osma koʻprik. Bu, birinchi navbatda, quvur liniyasi koʻprigi, lekin ayni paytda transportning bir qatorini oʻtkazishi mumkin. Koʻprik Oʻzbekistonning Xorazm viloyatini Turkmanistonning Lebap viloyati bilan bogʻlaydi. 1964-yilda qurib bitkazilgan, uning asosiy uzunligi .
## Manbalar
Riley Reid

**Riley Reid** (1991-yil 9-iyulda tug'ilgan) amerikalik pornografik aktrisa. U 45 dan ortiq mukofotlarni qo‘lga kiritgan, jumladan 2014 yil XBIZ Award yilning eng yaxshi ayol ijrochisi uchun va 2016 yilda Yilning eng yaxshi ayol ijrochisi uchun AVN mukofoti.

## koryerasi
Rid 2010 yilda pornografik film sanoatiga kirishdan oldin striptor boʻlib ishlagan  Performing since the age of 19, she used the stage name Paige Riley at first.. 2013 yilda *[[LA Weekly]]* uni “Keyingi Jenna Jeymson bo'lishi mumkin bo'lgan 10 ta porno yulduzlar ro'yxatida sakkizinchi o'rinni egalladi  She was also placed on CNBC's list of "The Dirty Dozen: Porn's Most Popular Stars" in 2014, 2015, and 2016.

Rid 2013-yilda “Eng yaxshi yangi yulduz” va 2014-yilda “Yilning eng yaxshi ayol ijrochisi” nominatsiyasida XBIZ Awards mukofotini qoʻlga kiritdi va bu uni ketma-ket mukofotlarni qoʻlga kiritgan birinchi ijrochiga aylantirdi. She was inducted into the XRCO Hall of Fame in 2021.

## mukofotlar
Standart aniqlikdagi televideniye

**Standart aniqlikdagi televideniye** yoki qisqacha **SDTV** (inglizcha: Standard-definition television), bu yuqori aniqlikdagi televideniye (HDTV 720p va 1080p) yoki kengaytirilgan aniqlikdagi televideniye (EDTV 480p) oʻlaroq qabul qilinmaydigan oʻlcham sifatida qoʻllanadigan televideniye tizimi. Ikkita keng tarqalgan SDTV signali turi Yevropada ishlab chiqilgan PAL va SECAM tizimlaridan olingan 576i va Amerika Milliy Televizion Tizimlar Qoʻmitasi (NTSC) tizimiga asoslangan 480i.

AQShda raqamli SDTV NTSC signallari kabi bir xil 4:3 kadr tezligida efirga uzatiladi. Biroq, PAL yoki SECAM analog standartlaridan foydalanadigan dunyoning boshqa qismlarida standart aniqlikdagi televideniye 1990-yillarning oʻrtalari va 2000-yillarning oʻrtalari oraligʻida sodir boʻlgan oʻtish bilan birgalikda hozirda 16:9 kadrlar nisbatida koʻrsatiladi. Biroq, 4:3 nisbatli eski dasturlar hali ham 4:3 sifatida koʻrsatiladi.

Raqamli SDTV efirini qoʻllab-quvvatlovchi standartlar orasida DVB, ATSC va ISDB mavjuddir. Oxirgi ikkitasi aslida HDTV uchun ishlab chiqilgan edi; lekin koʻpincha bitta HD kanal uchun butun bit oqimini ishlatish oʻrniga koʻproq multiplekslash orqali bir nechta SD video va audio oqimlarni oʻtkazish qobiliyati tufayli qoʻllanadi.

ATSC standartlarida SDTV 16:9 nisbati bilan (40:33 toʻrtburchak oʻlchamdagi (kvadrat boʻlmagan) piksel) 720 piksel × 480 satr, tomonlar nisbati 4:3 boʻlgan 720 piksel × 480 satr (10:11 toʻrtburchak oʻlchamdagi piksel) yoki 4:3 nisbat bilan 640 piksel × 480 satrda chop etilishi mumkin. Yangilash tezligi sekundiga 24, 30 yoki 60 kadr boʻlishi mumkin.

4:3 nisbatdagi raqamli SDTV soyalanish, qorli tasvirlar va oq shovqin boʻlmagan holda oddiy analog televideniye (NTSC, PAL, SECAM) bilan bir xil tasvirga ega. Biroq, agar qabul qilish yomon boʻlsa, qulflanish va uzilishlar kabi boshqa turli xil nuqsonlar paydo boʻlishi mumkin.
## Manbalar
Farrux Soipov

**Farrux Soipov** (1984-yil 25-sentyabr, Toshkent, OʻzSSR) — oʻzbek aktyori va rejissyori.

## Hayoti
Farrux Soipov 1984-yil 25-sentabrda Toshkent shahrida tavallud topgan. Farrux yoshligidan sahnani orzu qilgan va maktab xorida qoʻshiq kuylab yurgan. Ammo maktabdan keyin yuridik oliygohga oʻqishga kirgan.

### Sanʼatni tark etishi
2017-yilda u sanʼatni tark etgan. „Sayyod.com“ sayti muallifi uning sanʼatdan ketish sababini quyidagicha izohlagan:Farruxning dunyoqarashi so‘nggi yillarda ancha teranlashib, u ko‘p narsani o‘ziga ep ko‘rmaydigan bo‘la boshlagan edi. Shuning uchun ham uning bu qarori to‘g‘ri.Javohir Zokirov esa bu haqida quyidagi fikrlarni aytgan:O‘sha paytda u ruhiy tushkunlikka tushib qolgandi. Kinoda kelajagini ko‘rolmay, hafsalasiz bo‘lib qolganini sezish qiyin emasdi. Hatto kinoga tushishni ham xohlamay qolgandi. Shunda Farruxga *“Film tarixda qoladi, odamlar ko‘radi. Keyinchalik uni ko‘rib afsuslanmaslik uchun rolni maromiga yetkazib ijro etgin. Odamlar ko‘rib, mana [[Oʻzbeklar|o‘zbeklar]] ham shunaqa zo‘r kino olishibdi, deyishsin”*, deganman.Sanʼatni tark etganidan keyin u tadbirkorlik bilan shugʻullanishga oʻtgan. U bundan keyin ancha vaqt ekranlarda koʻrinish bermagan va 2018-yilga kelib umraga kelgan vaqtida Jasur Hamroyevga intervyu bergan.

## Faoliyati
Farrux Soipov ilk rolini „Marjona“ filmida ijro etgan. Shu filmdan soʻng u alohida aktyorlik mahoratlari kurslarida oʻqigan. Keyinchalik AQShga borib, maxsus kinematografiya kurslarida tahsil olgan. Farrux Soipovning birinchi taniqli filmi „Kelgindi kuyov“ boʻlgan. Bu filmda u AQShdan kelgan talaba yigit rolini ijro etgan. Uning ilk rejissyorligidagi film esa „Qalbim oʻgʻrisi“ boʻlib, unda oʻzi ham rol ijro etgan.

Farrux Soipov drama, melodrama, komediya va jangari filmlarda turli obrazlar yaratdi. Ulardan „Qalbim oʻgʻrisi“, „Feride“, „Sugʻdiyona“, „Oshiqlar“, „Panox“, „Kelgindi kelin“, „Osiy banda, 2011“, „Nafs“, „Muhabbatnoma“ va boshqalar bor.

Bundan tashqari Farrux Soipov xonandalik borasida ham oʻzini sinab koʻrgan. Ijodida „Gʻozal bu dunyo“, „Sen kechir“, „Nafs“ kabi qoʻshiqlari mavjud.

## Filmografiyasi

## Diskografiyasi

## Manbalar

## Havolalar

*
Mingbuloq neft maydonchasi

**Mingbuloq neft maydonchasi** — Oʻzbekistonning Fargʻana vodiysida joylashgan neft maydoni. Mingbuloqdan ilk bora 1992-yil neft otilib chiqqan, ammo ulkan neft oqimini nazorat qilishning qiyinchligi va buning uchun zaruriy texnikalar yetishmasligi tufayli neft bulogʻi berkitilgan. 2010-yilda uni „Oʻzbekneftgaz“ tomonidan ekspluatatsiya qilish rejalashtirilgan edi.

## Manbalar
Mingbuloqda neft toʻkilishi

**Fargʻona vodiysidagi neft toʻkilishi** yoki **Mingbuloq neftining toʻkilishi**  — Osiyo tarixida quruqlikda yuz bergan eng yomon neft toʻkilishlaridan biri.

## Tarix
Neftning ochiq maydonga toʻkilishiga 1992-yil 2-mart kuni Fargʻona vodiysidagi Mingbuloq neft konining 5-qudugʻi sabab boʻlgan. Quduqdan chiqarilgan xom neft ikki oy davomida egallangan maydonida yongʻinni yuzaga keltirgan. Portlash natijasida kuniga  dan  neft yoʻqotilgan. Favqulodda  3) neft qayta yigʻilgan. Neft oqishi oʻz-oʻzidan toʻxtagan. Jami 285000 tonna neft maydonga oqib ketgani maʼlum boʻlgan. Bu tarixdagi eng yirik beshinchi neft toʻkilishi sanaladi. Ayni paytda, bu neft toʻkilishi tarixdagi eng yirik ichki toʻkilishdir. Neftni tozalash uchun xarajatlar narxi 55 million dollardan oshgan.

## Yana qarang

* Neft oqimlari roʻyxati

## Manbalar

## Havolalar

* 
* *Oʻzbek neft qudratlari qulab ketadi, olov oʻzini oʻchirib ketadi. *Moskva Times, 1992-yil 13-may…
Oliy harbiy pedagogika instituti

**Oliy harbiy pedagogika instituti** — Sovet taʼlim muassasasi.

## Hikoya
1940-yilda Lenin nomidagi harbiy-siyosiy akademiyasining harbiy-pedagogika fakulteti negizida tashkil etilgan.

Ulugʻ Vatan urushi yillarida asosan siyosiy xodimlar uchun qisqa muddatli dastur boʻyicha oʻquv dasturlari olib borilgan. Urush yillari institutining koʻplab bitiruvchilari koʻzga koʻringan harbiy oʻqituvchilar va olimlar boʻlishgan.

1946-yilda institutga Mixail Kalinin nomi berildi.

1958-yilda u yana V. I. Lenin nomidagi Harbiy-siyosiy akademiyaning harbiy-pedagogik fakultetiga aylantirildi.

## Tuzilishi
Uning tarkibiga 4 ta fakultet, qayta tayyorlash kurslari, aspirantura kiradi.

## Stajyor tayyorlash
Taʼlim muassasi harbiy taʼlim muassasalari uchun ijtimoiy fanlar oʻqituvchilarini, qoʻshinlar uchun siyosiy xodimlarni tayyorladi.

Talabalarni tayyorlashning asosi marksizm-leninizm, partiyaning siyosiy ishi, psixologiya, pedagogika, harbiy fanlarni oʻrganish edi.

## Joylar
Shaharlarda joylashgan: Kalinin (1940—1941), Toshkent (1941—1944), Leningrad (1944—1958). Leningradda u Lermontovskiy prospekti, 54 (sobiq Nikolaev otliq maktabi binosi) da joylashgan edi.

## Yana qarang

*  

## Manbalar


## Adabiyot

* Ulug 'Vatan urushi 1941-1945: Entsiklopediya. — M.: Sovet Entsiklopediyasi, 1985.
Honegg

Honegg-Emmental Alps tog'laridan biri bo'lib,u Bern kontonidagi Schangnau va Eriz orasida to'siqni hosil qiladi.

## Manbalar

## Tashqi havolalar
Oʻzbekistonning masjidlari roʻyxati

Bu **[[Oʻzbekiston]]dagi [[masjid]]lar roʻyxati**.

## Yana qarang
* Oʻzbekistonda Islom
* Masjidlar roʻyxati

## Manbalar