open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Pankovdagi Sovet harbiy memoriali

**Pankovdagi** **Sovet harbiy memoriali** () — 1945-yil aprel-may oylarida Berlinga bosqin paytida halok boʻlgan Qizil Armiya askarlari xotirasiga bagʻishlangan eng katta yodgorlik majmuasi. U Berlinning Pankow krugidagi Niederschönhausen tumanida Schönholzer Heide xalq bogʻida joylashgan (). Berlindagi uchta asosiy Sovet urush yodgorliklaridan biri (Treptow Park va Tiergarten yodgorliklari bilan birga).

## Tarixi
Memorial 1947-yil may-1949-yil noyabr oylarida K.A Solovyov, M. Belaventsev, V. D.Korolyov va haykaltarosh I. G. Pershudchevdan iborat sovet meʼmorlari guruhi tomonidan qurilgan.

Yodgorlik hududida Berlinga bosqin paytida halok boʻlgan jami 80 000 kishidan 13,2 ming sovet askarining qoldiqlari dafn etilgan. Ulardan 3180 tasining nomi maʼlum. Memorial markazida balandligi 33,5 metr boʻlgan siyenit obelisk oʻrnatilgan. Atrofida halok boʻlganlar va 8 dafn maydonlari nomi yozilgan 100 ta bronza lavha mavjud boʻlib, ularning har birida 1182 kishi dafn etilgan. Dafn zalida obelisk ostida polkovnik unvoniga ega boʻlgan ikki ofitserning dafn etilgan joylari joylashgan. Obelisk oldida Vatan haykali oʻrnatilgan boʻlib, unga marosimlarda gulchambarlar qoʻyiladi. Qora porfirdan yasalgan haykalning plintida halok boʻlgan ofitserlarning ismlari yozilgan 42 bronza lavha bor. Memorialning umumiy maydoni taxminan 30 ming kvadrat metrni tashkil qiladi. Bu yerda dafn qilish yodgorlik ochilgunga qadar davom etdi (kasalxonalardan).

Yodgorlikning umumiy eskirganligi sababli 2011-2013-yillarda toʻliq restavratsiya qilingan.

## Galereya
Fayl:Советский военный мемориал в Панкове (Берлин). Soviet War Memorial (Schönholzer Heide) 01.jpg|Советский военный мемориал в Панкове, 1982 год
Fayl:Detail from portal of Schönholzer Heide.jpg||
Fayl:Soviet Cemetery Pankow 2009 SE.jpg||
Fayl:Bundesarchiv Bild 183-S89647, Berlin-Schönholz, Ehrenmal der Sowjet-Armee.jpg||

## Manbalar

## Havolalar

* berlin.de )
* berlin.de )
* Ivan Gavrilovich Perschudtschew )
* Hans Xauzer: ''Sorgen mit den russischen Ehrenmalen''
* Pankov. Notoʻgʻri unutilgan yodgorlik
ONNX

**ONNX** (*Open Neural Network Exchange*) — bu neyron tarmoqlarni yaratishni chuqur oʻrgatuvchi ochiq kodli dasturiy taʼminot kutubxonasi hisoblanadi. ONNX II-ishlab chiqaruvchilari yordamida sunʼiy intellekt ishlab chiquvchilari turli xil vositalar oʻrtasida model almashishlari va ushbu vositalarning eng yaxshi kombinatsiyasini tanlashlari mumkin. ONNX ochiq kodli loyiha sifatida Microsoft, Facebook, Amazon va boshqa hamkorlar tomonidan birgalikda ishlab chiqiladi va qoʻllab-quvvatlanadi.

ONNX modellarni bir muhitda oʻqitish, soʻngra yuzni, imo-ishoralarni, obyektni aniqlash va boshqa muhitga oʻtkazish imkonini beradi. Bu ishlab chiquvchilarga vositalarning toʻgʻri kombinatsiyasidan foydalanish imkonini beradi.

ONNX Model Zoo — bu ONNX formatida mavjud boʻlgan, oldindan chuqur oʻrgatilgan oʻqish modellarining toʻplami hisoblanadi. Modelni oʻrgatish va mos modelni yaratish uchun har bir model IPython interaktiv qobigʻi bilan qoʻyiladi. Eslatma kitoblar Pythonda yoziladi va oʻquv maʼlumotlar toʻplamiga havolalar, shuningdek, model arxitekturasini tavsiflovchi asl ilmiy hujjat havolalarini oʻz ichiga oladi.

## ONNX.js
ONNX.js brauzerlarda va Node.js da ONNX modelini ishga tushirish uchun JavaScript kutubxonasi hisoblanadi. ONNX.js yordamida veb-ishlab chiquvchilar oldindan oʻqitilgan ONNX modellarini toʻgʻridan-toʻgʻri veb-brauzerda birlashtirishlari va sinab koʻrishlari mumkin. Bu quyidagi afzalliklarga ega: server va mijoz oʻzaro taʼsirini qisqartirish, foydalanuvchi maʼlumotlarini himoya qilish, mijozga dasturiy taʼminotni oʻrnatmasdan turib, krossplatformali tezkor oʻrganish.

ONNX.js CPU hamda GPUda ham ishlashi mumkin. Protsessorda ishlash uchun WebAssemblydan foydalaniladi. Bu modelning deyarli mahalliy tezlikda ishlashiga imkon beradi. Bundan tashqari, ONNX.js veb-ishchidan „koʻp tarmoqli“ parallel hisoblash muhitini taʼminlashda foydalanadi. Empirik baholash WebAssembly va Web Workerdan toʻliq foydalanish orqali CPU ishlashida juda istiqbolli yaxshilanishlarni koʻrsatadi. WebGL grafik protsesslarida ishlash grafik protsessorning funksiyalariga kiruvchi standart hisoblanadi.

## Yana qarang

* Chuqur oʻrganish dasturini taqqoslash

## Manbalar

## Aloqa

* Microsoft Connect() 2018: ONNX-Runtime für Machine Learning wird Open Source
*
Open Food Facts

**Open Food Facts** — butun dunyo boʻylab oziq-ovqat mahsulotlarining bepul onlayn maʼlumotlar bazasi boʻlib, Open Database License (ODBL) boʻyicha litsenziyalangan. Uning foydalanuvchilar tomonidan yuklangan illyustratsiyalari esa Creative Commons Attribution-Share Alike litsenziyasi ostida tarqaladi.

## '''Tarixi'''

Loyiha 2012-yil 19-mayda fransuz dasturchisi Stefan Jigande tomonidan Jeymi Oliver oʻtkazgan Oziq-ovqat inqilobi kunida boshlangan va Etalab kompaniyasining 2013-yilgi Dataconnexions mukofotini, shuningdek, Open Knowledge tashkilotining 2015-yilgi OKFN mukofotini olgan.

2016-yil may oyida maʼlumotlar bazasi 141 mamlakatdan 80 mingdan ortiq mahsulotlarni oʻz ichiga olgan. 2017-yil iyun oyida ilovalar ekotizimining oʻsishi va turli mamlakatlardan ochiq maʼlumotlar importi tufayli bu son 880 mingtaga etdi. 2019-yil oktabr oyida Open Food Facts 1 000 000 mahsulot chegarasidan oʻtdi.

## Tavsifi
Stefan Jigande loyihani 2012-yil oktabr oyida „Ochiq dunyo“ forumida taqdim etadi.

Loyiha butun dunyo boʻylab oziq-ovqat mahsulotlari haqida axborot va maʼlumotlar yigʻishga qaratilgan.

Har bir mahsulot uchun maʼlumotlar bazasida uning umumiy nomi, miqdori, qadoqlash turi, markasi, toifasi, ishlab chiqarish yoki qayta ishlash joyi, mahsulot sotiladigan mamlakatlar va doʻkonlar, tarkibiy roʻyxati, boshqa mahsulotlarning har qanday hissasi (allergiya ehtimoli, parhez qonunlari yoki har qanday maxsus parhez sababli), ozuqaviy qoʻshimchalar va ozuqaviy maʼlumotlar saqlanadi.

Har bir ishtirokchi qadoqlashda aniq-ravshan koʻrsatilgan maʼlumotlarga asoslanib, oziq-ovqat mahsulotini qoʻshishi yoki tahrirlashi mumkin. Natijada, identifikator sifatida, odatda, mahsulot qadogʻidagi (agar mavjud boʻlsa) shtrix-kodga qoʻshilgan GTIN (global tovar mahsuloti raqami) ishlatiladi. Mobil telefon ilovalari fotosurat va koʻngillilar qoʻlda kiritadigan maʼlumotlarni olishga imkon beradi.

Kontent va tuzilmasini oʻzgartirish, kengaytirish yoki olib tashlash mexanizmlari oʻxshashligi tufayli loyiha baʼzan ommaviy axborot vositalarida Vikipediya bilan qiyoslanadi.

## Qayta qoʻllanishi
Open Food Facts maʼlumotlari palma yogʻi, shakar va ishlab chiqaruvchilarning joylashuvi bilan bogʻliq masalalar boʻyicha turli loyihalar tomonidan qayta qoʻllanadi.

## Manbalar

## Havolalar

* Ochiq oziq-ovqat faktlari jamoasi wiki Arxivnaya kopiya 13 yil 2020-noyabrdan Wayback Machine-da (ingliz tilida)
Andrey Sheptitskiy haykali, Ivano-Frankivskda

**Andrey Sheptitskiy haykali** () — Ivano-Frankivsk markazidagi xuddi shu nomdagi maydonda oʻrnatilgan UGCC mitropoliti Andrey Sheptitskiyga bagʻishlangan yodgorlik.

Tantanali ochilish marosimi 2015-yil avgust oyida boʻlib oʻtdi va Ivano-Frankivskda boʻlib oʻtgan UGCC Patriarxal Kengashining oltinchi sessiyasi delegatlari va mehmonlari ishtirokida boʻlib oʻtdi.

Yodgorlik mitropolit Andrey tavalludining 150-yilligi va 1885-yilda tashkil etilgan Stanislav (Ivano-Frankivsk) yeparxiyasining 130-yilligi munosabati bilan qurilgan.

Yodgorlik, UGCC rahbari Svyatoslav (Shevchuk) tomonidan muqaddas qilingan. U „Ukraina xalqining Musosi“ faoliyatini yuqori baholadi va barchaga „har qanday huquqbuzarni, barcha yovuzlikni magʻlub etish uchun kuch va erkin mustaqil Ukrainada ozod odamlar boʻlish uchun kuch“ tiladi.

Haykaltaroshlik kompozitsiyasi anʼanaviy ukrain piktogramma boʻyash texnikasida figuralarning choʻzilgan nisbati bilan yaratilgan: metropoliten oʻtiradi va uning yonida ikkita bola bor. Yodgorlik mualliflari haykaltaroshlar Stepan Fedorin va Nikolay Gurmakdir.

Yodgorlikning, narxi va uning atrofidagi hududni tartibga solish bir million grivnani tashkil etadi.
## Manbalar
San-Nikolasdagi suv minorasi

**San-Nikolasdagi suv minorasi** ― Aruba orolidagi birinchi suv minoralaridan biridir. Balandligi 40 metr boʻlgan dumaloq minora Sint-Nikolaydagi eng baland bino boʻlib, diqqatga sazovor joy boʻlib xizmat qiladi. Hozir minora sanoat muzeyi sifatida xizmat qilmoqda.

## Tarixi
XX asr boshlarida suv tanqisligi 1928-yilda quruqlikdagi suv taʼminotining yaratilishiga olib keldi. Oʻsha paytda LWV Aruba, Bonaire va Kyurasao aholisini ichimlik suvi bilan taʼminlash uchun mas’ul edi.

1933-yilda Arubada birinchi dengiz suvi distillash qurilmasi ishga tushirildi va Oranyestad va San-Nikolas shaharlarida markaziy quvurlar tarmogʻi yotqizildi. Biroz muddat oʻtgach, suv taʼminoti tarmogʻidagi bosim asosiy foydalanish vaqtida juda pasayib ketti. Shuning uchun 1934-yilda suv minorasini qurishga qaror qilindi. San-Nikolas suv minorasi 1939-yil 14-avgustda foydalanishga topshirilgan.

Binoning yuqori qismidagi 400 m3 hajmli suv idishi, pastki balandligi dengiz sathidan 25 metr boʻlgan suv taʼminoti tarmogʻida doimiy bosimni saqlab turish uchun moʻljallangan. Markazda, yaʼni Bernardstraat koʻchasining burchagida joylashganligi sababli minora ofis sifatida ham xizmat qilgan. Binoda suv taʼminoti tizimi idorasi, ombori va arxividan tashqari turli yillarda turli xizmatlar uchun joy ham mavjud edi. Masalan, qabul qiluvchilar idorasi, aholini boshqarish boʻlimi, haydovchilik imtihonlari boʻlimi, kalibrlash boʻlimi, telefon kabineti va Mehnat va ijtimoiy masalalar boʻlimi filiali tashkil etildi. Vaqt oʻtishi bilan koʻproq uylar qoʻshilganligi sababli, WEB butun orolda katta suv omborlarini qurdi. Oxir-oqibat, suv minorasi suv taʼminoti tizimidagi rolini yoʻqotdi va 1990-yillarda foydalanishdan chiqarildi.

## Muzeyning tashkil etilishi
Bino 2003-yilda Aruba yodgorliklari jamgʻarmasiga sovgʻa qilingan va hozirda Aruba madaniy merosining bir qismi sifatida tan olingan. 2012-yilda Milliy tiklash jamgʻarmasi mablagʻlari aylanma fondi va mahalliy bank kreditlari hisobidan minorada restavratsiya va konvertatsiya ishlari boshlandi. Minoraning orqa tomoniga elliptik shisha zinapoya oʻrnatilgan. Ish 11 oy davom etdi va 2,2 million floringa tushdi. 2016-yil 12-sentabrdan boshlab minora yana muzey sifatida foydalanila boshlandi.

## Manbalar
Andriyan Nikolaev haykali, 1987-yil

**Andriyan Nikolaev haykali** — SSSRning sovet uchuvchi-kosmonavti A. G. Nikolaev haykali, 1987-yilda Cheboksari shahrida oʻrnatilgan.

## Tarix

Uchinchi sovet kosmonavtining koinotga birinchi parvozining 25-yilligi sharafiga yodgorlik belgisi 1987-yil 15-avgustda Cheboksari shahrida Lenin prospekti  va Nikolaev koʻchasi  Yodgorlik mualliflari haykaltarosh Anatoliy Bryndin va meʼmor Anatoliy Oreshnikov.

Jilolangan qizil granit plitalari bilan qoplangan past poydevorda ikkita monolit qizil granit toshlari bir-biriga  ostida oʻrnatilgan. Ulardan birida skafandrda Andriyan Nikolaev boshining haykaltarosh tasviri boʻlib, unda ikkita yozuv bor: *"Koʻchaga SSSR uchuvchi-kosmonavti, ikki karra Sovet Ittifoqi Qahramoni ANDRIYAN GRIGORYEVICH NIKOLAEV nomi berilgan"*. Ikkinchisida — kosmonavtning ikkita parvozini koʻrsatadigan maʼlumot plitalari: *"Kosmik parvozlar VOSTOK-3 kosmik kemasida 1962-yil 11-15-avgustda va SOYUZ-9 kosmik kemasida 1970-yil 1-19-iyunda amalga oshirildi"*. Ikkita planshet — chunki ulardagi matnlar chuvash va rus tillarida yozilgan.

Haykaltarosh Anatoliy Brindin esladi:

Esdalik belgisi poyiga, xotira kunlari gullar qoʻyiladi.

## Manbalar

## Havolalar

* Kosmonavt A. G. Nikolaevning byusti va haykali  Arxivnaya kopiya
* Kosmonavt Nikolaevga yodgorlik oʻrnatiladi Arxivnaya kopiya
Novosibirskdagi 2-sonli suv minorasi

**Novosibirskdagi 2-sonli suv minorasi** — Novosibirskning Jeleznodorojniy tumanidagi muhandislik inshooti. 1902-yilda qurilgan. Mintaqaviy ahamiyatga ega boʻlgan meʼmoriy yodgorlik.

## Tavsifi
2-sonli suv minorasi Tunnel qiyaligi yaqinida joylashgan.

Sakkiz qirrali konstruksiya granit toshlardan yasalgan baland zanglagan plintusga asoslangan boʻlib, uchta yarusdan iborat: ikkita pastki qismi qizil gʻishtdan, ustki qavati diametri pastki qismidan kattaroq, taxtalar bilan qoplangan yogʻochdan yasalgan va koʻp pogʻonali konsollari boʻlgan katta arkatur kamariga tayanadi.

Pastki qavatning yarim aylana shaklidagi kirish eshigi va derazalari asosli toshli sandriklar bilan bezatilgan. Yuqori yogʻoch qavatdagi deraza oʻrinlari toʻrtburchak.

Sakkiz qirrali peshtoq metall tom bilan yopilgan va fonar bilan yakunlangan.

Tuzilish chiziqli harsangtosh poydevorida joylashgan. Pastki tom yogʻochdan qilingan.

2-sonli suv minorasi XX-asrning boshlarida qurilgan muhandislik inshooti arxitekturasining namunasi, Trans-Sibir temir yoʻlidagi Ob stantsiyasining bir qismi boʻlgan obyekt hisoblanadi.

## Yana qarang

* Marks maydonidagi suv minorasi
* 1-sonli suv minorasi
* 3-sonli suv minorasi

## Manbalar

## Adabiyotlar
* 
* 
## Havolalar
*
Andriyan Nikolaev haykali, 2011-yil

**Andriyan Nikolaev haykali** — SSSRning sovet uchuvchi-kosmonavti A. G. Nikolaev haykali, 2011-yilda Cheboksari shahrida oʻrnatilgan.

## Tarix
Cheboksari shahrida uchinchi kosmonavt Andriyan Nikolaev haykali loyihasi loyihasini yaratish boʻyicha tanlov toʻgʻrisidagi qaror 2011-yil mart oyida Cheboksari shahri maʼmuriyati rahbari Nikolay Yemelyanov tomonidan imzolangan.

Cheboksari shahrida allaqachon afsonaviy kosmonavt nomi bilan atalgan koʻchada 1987-yilda ochilgan, koinotga birinchi parvozining 25 yilligi sharafiga yaratilgan Andriyan Nikolaev boshining haykaltarosh tasviri bilan yodgorlik belgisi mavjud edi. 2011-yil 5-sentabrda uchuvchi-kosmonavtning tavalludining 82 yilligi sharafiga butun boʻyli yangi yodgorlik ochildi, u ham Nikolaev koʻchasida Kalinin koʻchasi bilan kesishgan joyda oʻrnatildi. Cheboksaridagi yodgorlik ochilishiga kosmonavtning qizi Yelena Tereshkova keldi. Marosimda birinchi boʻlib Cheboksari rahbari Leonid Cherkesov soʻzga chiqdi. Yodgorlik Cheboksari ilohiyot maktabi rektori, protoyestroy Mixail Ivanov tomonidan muqaddas qilingan.

Balandligi, 4,4 metr boʻlgan Andriyan Nikolaev haykali misdan yasalgan boʻlib, kulrang granitdan yasalgan uch metrli poydevorga oʻrnatilgan. Loyiha muallifi Chuvashiyada xizmat koʻrsatgan rassom, haykaltarosh Vladislav Nemtsev.

Poydevorning old tomonida shunday yozuv bor: *"Andriyan Grigorievich NIKOLAEV.* *SSSR uchuvchi-kosmonavti.* *Havo general-mayori.* *Ikki karra, Sovet Ittifoqi Qahramoni."*

## Manbalar

## Havolalar

* Kosmonavt Nikolaevga yodgorlik oʻrnatiladi Arxivnaya kopiya
* Kosmonavt A. G. Nikolaevning byusti va haykali  Arxivnaya kopiya
* [Yodgorlik panoramasi](https://yandex.ru/maps/org/a_g_nikolayev/97168662857/panorama/?from=tabbar&ll=47.284716 %2C56.131588&mode=search&panorama%5Bdirection%5D=132.424084 %2C0.553731&panorama%5Bfull%5D=true&panorama%5Bpoint%5D=47.284035 %2C56.131636&panorama%5Bspan%5D=96.222434 %2C37.710401&sctx=ZAAAAAgBEAAaKAoSCWPxm8JK30NAEZJ6T%2BW0kUdAEhIJCd%2F7G7RXwz8ROBH92vrpwT8oCjgAQIigDUgBagJydXAAnQHNzEw9oAEAqAEAvQE555buwgEGycLQ%2FekC6gEA8gEA%2BAEAggKYAdCf0LDQvNGP0YLQvdC40Log0JDQvdC00YDQuNGP0L3RgyDQndC40LrQvtC70LDQtdCy0YMg0LIg0YfQtdCx0L7QutGB0LDRgNCw0YUg0L3QsCDQv9C10YDQtdGB0LXRh9C10L3QuNC4INGD0LvQuNGGINC90LjQutC%2B0LvQsNC10LLQsCDQuCDQmtCw0LvQuNC90LjQvdCwigIA&sll=47.284716 %2C56.131588&source=serp_navig&sspn=0.002240 %2C0.000685&tab=panorama&text=%D0%9F%D0%B0%D0%BC%D1%8F%D1%82%D0%BD%D0%B8%D0%BA%20%D0%90%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%B8%D1%8F%D0%BD%D1%83%20%D0%9D%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D1%83%20%D0%B2%20%D1%87%D0%B5%D0%B1%D0%BE%D0%BA%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%85%20%D0%BD%D0%B0%20%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B5%D1%81%D0%B5%D1%87%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B8%20%D1%83%D0%BB%D0%B8%D1%86%20%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0%20%D0%B8%20%D0%9A%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D0%BD%D0%B0&z=19) Arxivnaya kopiya -da arxivlangan
John Jackson (harbiy ruhoniy)

**John Jackson** (; taxminan 1700—1717) — anglikan ruhoniysi, Newfoundland shtati St. Johnʼs shahri garnizonining birinchi ruhoniysi. Newfoundland va hozirgi Kanadada birinchi anglikan cherkovini qurishda ishtirok etgan.
Jackson 1700-yilda St. Johnʼs garnizonining ruhoniysi etib tayinlanadi, hamda, 1701-yilda xotini va sakkiz farzandi bilan Newfoundlandga kemada suzib ketadi. Jackson Sir John Norris va Sir John Gibsonning 1697-yilda orol boʻylab qilgan ekspeditsiyasida ham ruhoniy boʻlib xizmat qilgan, degan taxminlar bor. Dastlab, Jacksonning yiliga ellik funtdan iborat maoshi tinch aholidan olinadigan soliqlarga bogʻliq edi, ammo 1703-yilga kelib u Society for the Propagation of the Gospel in Foreign Parts (tarj. „Injilni xorijiy hududlarda targʻib qilish“) jamiyati tomonidan moliyalashtiriladi.

U zobitlarni oddiy askarlar va shahar aholisiga qarshi qoʻyib, ahvolni keskinlashtiradi. Jackson doimiy ravishda ofitserlarga qarshilik koʻrsatadi va „aholi oʻrtasida nizo keltirib chiqarish“da ayblandi. Jackson Angliyadagi boshliqlariga qayta-qayta maktub yozib, ofitserlarning, jumladan Michael Richards va Thomas Lloydning xatti-harakatlaridan shikoyat qilgan.

1704—1705-yillar qishida bir guruh ofitserlar, jumladan Richards va Lloyd, Londondagi Savdo kengashiga Jacksonning buzgʻunchi taʼsirga ega ekanligidan shikoyat qiladilar va uni chaqirib olishni talab qiladilar. 1705-yilda Jackson va uning oilasi (bu paytda oʻn bir nafar bolasi bor edi) Falkland kemasida Newfoundlandni tark etishadi. Kema Kent shtati Sandwich koʻrfazi yaqinida sayozlikka oʻtirib qoladi. Hech kim halok boʻlmaydi lekin Jacksonlar oilasi mol-mulkining katta qismidan ayriladi.

1709-yilda Jackson Gloucestershire shtati Dursley shahrida vikariy lavozimini egalladi. 1710-yilda esa Mary Bissett ismli ayolga uylandi. (Birinchi xotinining taqdiri nomaʼlum, u Newfoundlandda vafot etgan boʻlishi mumkin). Xuddi oʻsha yilda Uley pastori boʻldi.
## Manbalar
Anton Golovatiy haykali, Odessada

**Anton Golovatiy haykali** () — Odessada Starobazarniy maydonida ukrainalik kazaklar boshligʻi, Qora dengiz kazaklari armiyasining asoschilaridan biri va Qora dengiz kazaklarini zamonaviy Ukraina hududidan Kubanga koʻchirish tashabbuskori sharafiga oʻrnatilgan yodgorlik.

Odessada yodgorlikning paydo boʻlishi tarixi XVIII-asr oxiridagi tarixiy voqealar bilan bogʻliq.

Anton Golovatiy, Xojibeyni qoʻlga olish paytida rus askarlari bilan birga turklarga qarshi kurashgan Qora dengiz kazaklarining boshliqlaridan biri. Ushbu harbiy tuzilma Rossiya hukumati tomonidan 1787-yilda sodiq kazaklar armiyasi boʻlinmalaridan tuzilgan (asos — sobiq Zaporijya kazaklari). Janubiy Bug va Dnestr oʻrtasidagi hudud qoʻshinlar uchun ajratildi.

Qora dengiz kazaklari armiyasining atamani Anton Golovatiy haykali 1999-yil 2-sentabrda Ukraina Prezidenti ishtirokida Odessa shahrining 205-yilligi munosabati bilan oʻtkazilgan bayram tadbirlarida tantanali ravishda ochildi.

Yodgorlik, dam olish uchun oʻtirgan ataman va yaqin atrofda oʻtlayotgan ot va tepada uchayotgan farishta tasvirlangan bronza haykalidir,. Mualliflar: haykaltarosh Tokarev A., meʼmor Chepelev V. N..

## Galereya

File:Частина пам'ятника Антону Головатому в Одесі (Здобуття Фортеці Ізмаїл).jpg|*Yodgorlik elementi- Xojibeyning qoʻlga olinishi*
File:AG3.jpg|*Yodgorlik elementi- Kubanga oʻtish*
File:Пошта Головатий.jpg|*Shahar kuni uchun, Ukrposhta tomonidan chiqarilgan konvert (2001-yil)*


## Manbalar
Artyom haykali, Donetskda

**Artyom haykali** — Donetskning Voroshilovskiy tumanida Artyom koʻchasining Mira prospekti bilan kesishgan joyida oʻrnatilgan.

Yodgorlik, 1967-yilda Sovet davlatining ellik yilligi munosabati bilan inqilobchi, sovet davlat va partiya arbobi, Donetsk-Krivorojsk Respublikasi asoschisi, Donetsk viloyat ijroiya qoʻmitasi raisi Fyodor Andreevich Sergeev (Artyom) sharafiga oʻrnatilgan.

Yodgorlik mualliflari — haykaltarosh Vladimir Makarovich Kostin, shuningdek, meʼmorlar N. K. Yakovlev va N. M. Poddubniy. Yodgorlikni yaratishda, 90 korxona va tashkilot jamoalari ishtirok etdi.

Poydevor, Karan granitidan yasalgan. Yodgorlik, Artyomning toʻliq boʻyli bronza haykali hisoblanadi. Haykalning ogʻirligi 16 tonnani tashkil qiladi. Haykalning balandligi 6 metrni tashkil qiladi. Yodgorlikning umumiy balandligi oʻn yarim metrni tashkil qiladi.

Haykal ichi boʻsh boʻlib, bloklardan iborat. Bloklar texnologiyani buzgan holda ulangan: bloklar ichida pinlar bilan bogʻlash uchun chiqadigan joylar boʻlmaganligi sababli, uchastkaning perimetri boʻylab poʻlat adapter plitalari joylashtirilgan, ular pin juftlari yordamida ulangan. Bloklar tashqi tomondan payvandlanadi, lekin payvandlash faqat boʻgʻinlarni yashiradi, bloklarni ushlab turmaydi. Shunday qilib, 16 tonnalik yodgorlik faqat butun yukni koʻtaradigan koʻmilgan qismlarga tayanadi.

## Manbalar

## Bibliografiya

* 
* 
* Pamyatnik Artyomu // Telegid. Spesialniy vipusk. Donesk turisticheskiy. 150 luchshix mest dlya semeynogo otdixa. — Donesk, avgust 2010. — № 2. — S. 7.

## Havolalar

*
Axar-xovla

**Axar-Xovla** () — anʼanaviy chechen milliy taomi boʻlib, tarkibiga makkajoʻxori uni, eritilgan sariyogʻ, shakar va suv kiradi. Chechen tilidagi „axar“ soʻzi „makkajoʻxori unidan“, „xovla“ — „holva“ degan maʼnoni anglatadi. Makkajoʻxori holvasi dafn marosimlarida tayyorlangan.

## Tavsif
Tayyorlash uchun kastryulya qizdiriladi, unda eritilgan sariyogʻ, shakar va suv aralashtiriladi. Suv toʻliq bugʻlanib ketguncha qaynatiladi. Qaynatilganda, asta-sekin makkajoʻxori uni solinib, aralashtiriladi. Massa aralashtiriladi va oxirgi qovurish uchun tovaga solinadi. Tayyor holva choyga tortish uchun mayda kubiklarga boʻlinib keng patnis ustiga qoʻyiladi.

## Manbalar
Artyom haykali, Shaxtada

**Artyom haykali** — rus inqilobchisi, sovet siyosatchisi oʻrtoq Artyom (Fyodor Andreevich Sergeevning taxallusi) haykali.

## Tarix
Oʻrtoq Artem (asl ismi Sergeyev Fyodor Andreevich) professional inqilobchi, Sergey Kirov va Iosif Stalinning yaqin doʻsti, Kommunistik partiya aʼzosi, Donetsk-Krivorojsk Sovet Respublikasining asoschisi va Xalq Sovetining birinchi raisi edi. XX-asr boshlarida Kirov shahrini oʻz ichiga olgan Donetsk-Krivrojsk Sovet respublikasi komissarlari. Aleksandrovsk-Grushevskiy (hozirgi shahar Shaxta).

Oʻrtoq Artem Donbassdagi koʻmir sanoatini urushdan keyingi tiklashga eʼtibor qaratdi. 1921-yil 18-aprelda Fedor Andreevich shaxta shahriga keldi. U yerda u Shaxti uyezd Sovetlari qoʻmitasi sessiyasi ishida qatnashdi, 1-davlat konining (hozirda u shaxta Artem deb nomlanadi).

Oʻrtoq Artemning xotirasi Ukraina SSRda, Rostov viloyatida abadiylashtirildi. Shaxti shahridagi qishloqlardan biri uning nomini oldi, elektr stansiyasi, uning nomidagi shaxta Artem, „Chuqur“ koni (2-son Artem nomi bilan atalgan), shahar koʻchasi.

Oʻrtoq Artemga, yodgorliklar SSSRda Svyatogorsk, Donetsk shaharlarida, Primorsk oʻlkasidagi Artem shahrida, Krivoy Rog va boshqalarda oʻrnatilgan. Eng yiriklari Artemovsk shahridagi temir-beton yodgorliklardir (haykaltarosh Ivan Kavaleridze, 1927-yil), 15 metr balandlikdagi poydevor va 15 metr balandlikdagi haykallar va Svyatogorskda, u yerda yodgorlikning balandligi — 22 metr, poydevori — 6 metr. Ulugʻ Vatan urushi paytida Artemovskdagi yodgorlik nemislar tomonidan vayron qilingan.

1968-yil 13-avgustda Artem qishlogʻi markazida oʻrtoq Artem haykali oʻrnatildi.

Yodgorlik haykalining balandligi 9,7 metr, poydevori 5,2 metr. Yodgorlikni Shaxti haykaltaroshlar jamoasi yasagan: B. U. Akolzin, L. I. Ganshin, N. A. Karagodin A. Demidovich. Oʻrtoq Artem harakatda tasvirlangan, haykal kumush boʻyoq bilan boʻyalgan.

Vaqt oʻtishi bilan yodgorlik buzilib, qulab tusha boshladi. 2012-yilda Vladimir Lavrenev yodgorlikni qayta tikladi.

## Adabiyotlar

* Boldirev A. Siz kimsiz, oʻrtoq Artyom?: [Donbass tarixi] / A. Boldirev // Rossiya Donbass. — 2002. — 16-avgust. — 4-bet.
* Telegin V. Tarixiy obidalardagi konlar shahri / V. Telegin // Lenin bayrogʻi. — 1975. — 11-yanvar. — S. 2.

## Havolalar

* Tarix va madaniyat yodgorliklari Arxivnaya kopiya. Madaniyat boshqarmasining rasmiy sayti Minalar.
* Shaxtidagi Artyom yodgorligi xizmatga qaytdi  Arxivnaya kopiya -da.
* Artyom haykali (F.A. Sergeev) Arxivnaya kopiya -da
* OʻRTACH ARTEM HAYKALI
* Artyom yodgorligi Arxivnaya kopiya -da

## Manbalar
Sequoia Capital

**Sequoia Capital** — Amerika venchur fondi boʻlib, 1972-yilda Don Valentin tomonidan asos solingan. Valentinning muvaffaqiyatli sarmoyalari orasida 1978-yilda Apple kompaniyasiga kiritilgan sarmoya ham bor. 1990-yillarning oʻrtalaridan boshlab jamgʻarmaning sheriklari Maykl Morits va Dug Leone uning  boshqaruvida faol ishtirok qila boshladilar.

Fondni 9 nafar hamkor boshqaradi: Ular Moritz, Leone, Jim Goetz, Alfred Lin, Relof Botha, Nil Shen, Maykl Gogen, Brayan Shrayer va Kui Chjou. Ularning yillik maoshi 1 million dollarga etadi, ammo daromadning katta qismini investitsiyadan oladigan ulushi tashkil etadi.  Sequoia Capital start up sifatida faoliyatini boshlab, keyinchalik  koʻp milliardlik daromadga ega boʻlgan kompaniyalarga tez sarmoya kiritishi bilan mashhurlikka erishdi: Ular Cisco, Google, Yahoo, PayPal, Youtube, LinkedIn, Dropbox, Stripe, Square, Airbnb, WhatsApp, Instagram, PicsArt Photo Studiolardir.  Jamgʻarma investitsiya kiritishni rad etgan startaplar orasida Twitter, Pinterest va Facebook bor edi, ular Mark Sukerberg yigʻilishga tunggi libos(pijamada) kelgani uchun jiddiy qabul qilinmadi.

2012-yilda hamkorlar Sequoia Capital Global Growth Fundda 700 million  aqsh dollariga ega boʻlishdi. Umuman olganda Sequoia Venture XI Fund 2003-yilda 40 investordan (asosan universitetlar va jamgʻarmalardan) jami mablagʻI 387 million dollarni tashkil etdi. 2014-yilda yopilgach, Venture XI daromadi 3,6 milliard dollarni yoki yiliga komissiya xizmatini olib tashlaganda 41 foizni tashkil etdi.

2009-yilda Sequoia „skautlari“ tarmogʻini yaratdi. Ularning tarkibida bir vaqtlar sarmoya olgan endilikda oʻzlari istiqbolli kompaniyalarni qidirib  investitisiya kiritish niyatidagi tadbirkorlar faoliyat olib boradi. Ushbu yondashuv istiqbolli kompaniyani izalab topish va shu bilan birga oʻz faoliyatini boshqa venchur fondlardan yashirish ehtimolini oshiradi — fond oʻz nomini reklama qilmasdan investitsiyalarni skaut orqali beradi. Odatda, skaut oʻzi yoqtirgan kompaniyaga taxminan 30 000 AQSH dollarida sarmoya kiritadi. Ular startaplarni moliyalashtirish uchun Sequoia Capitaldan yiliga 100 ming dollargacha pul olishlari mumkin.

2022-yil fevral oyida kompaniya kriptovalyutalarga 600 million AQSH dollarigacha boʻlgan uzoq muddatli investitsiyalar uchun maxsus fond tashkil etilishini eʼlon qildi. Jamgʻarma amaldagi investorlar tomonidan moliyalashtiriladi.

## Manbalar

## Havolalar
„Ofitseri“ filmi qahramonlari haykali

**"Ofitserlar" filmi qahramonlari haykali** — "Ofitserlar" filmi qahramonlariga bagʻishlangan yodgorlik, 2013-yil 9-dekabrda Moskvada, Frunzenskaya qirgʻogʻida oʻrnatilgan. Yodgorlik muallifi haykaltarosh Aleksey Ignatov.

Haykal film sahnalaridan birini -uzoq vaqt ajrashgandan keyingi ikki quroldosh, ulardan birining rafiqasi va nabirasini uchrashuvni aks ettiradi.

Yodgorlikning ochilishida, Rossiya Federatsiyasi Mudofaa vaziri Sergey Shoygu, SSSR xalq artisti Vasiliy Lanovoy va RSFSR xalq artisti Alina Pokrovskaya, „Ofitserlar“ filmida Ivan Varavva va Lyubov Trofimova rollarini ijro etgan aktyorlar ishtirok etdilar.

Yodgorlik, Rossiya Mudofaa vazirligi binolari majmuasi yonida, Frunzenskaya qirgʻogʻi, 22-uyda joylashgan.

Xuddi shunday yodgorlik, 2022-yil 22-fevralda Yekaterinburg Suvorov harbiy bilim yurtiga kiraverishda ochilgan.

Film qahramonlarining yana bir yodgorligi — „Ofitserlar“ haykaltaroshlik kompozitsiyasi 2018-yil sentabr oyida Rossiya Mudofaa vazirligining shaxsiy tarkib bosh boshqarmasida ochilgan edi. U Qizil Armiya askari Aleksey Trofimov (Georgiy Yumatov) va eskadron komandiri Georgiy Petrovich (Vladimir Drujnikov) figuralaridan iborat. Ularning orqasida filmdan mashhur iqtibos bor: „Shunday kasb bor — Vatanni himoya qilish!“.

## Manbalar

## Havolalar

* 

*
Arizona chiz-krispi

**Arizona chiz-krispi** (), Arizonada oddiy **chiz-krisp** bu — qirgʻichdan chiqarilgan pishloq bilan tortilgan unli tortilya.

Taomni tayyorlash uchun pishloq bilan qoplangan tortilya (odatda turli pishloqlar solinadi) oldindan sariyogʻ yoki margarin bilan yogʻlangan metall pitsa idishiga solinadi va qarsildoq boʻlgunga qadar pishiriladi. Arizona chiz-krispi kesadilyaga oʻxshaydi, lekin qarsildoq pishloq qobigʻi aylantirilmasligi va kulcha qarsildoq boʻlgunicha pishirilishi bilan farqlanadi. Unga piyoz, kashnich yoki qalampir ham sepiladi.

Arizona chiz-krispi Tusondagi „El Charro“ kafesi tufayli mashhur boʻlgan degan taxminlar mavjud.

Arizona chiz-krispi Arizona tashqarisida kam uchraydi, Puerto Penyasko va San-Diego kabi Arizona sayyohlari orasida mashhur boʻlgan joylar bundan mustasno.

## Manbalar
Front va orqa front qahramonlariga haykal

**Front va orqa front qahramonlariga haykal** —  Perm shahrida, shahar esplanadasida, shaharningLeninskiy tumanida oʻrnatildi.

## Tarix
Yodgorlik 1985-yil 9-mayda Ulugʻ Vatan urushidagi Gʻalabaning 40-yilligi sharafiga tantanali ravishda ochildi. Yodgorlik mualliflari haykaltarosh, SSSR Davlat mukofoti laureati V. M. Klikov RSFSRda xizmat koʻrsatgan meʼmor R. I. Serjiev, arxitektor V. I. Snegirev, shuningdek, dizayner B. S. Gurvich.

Yodgorlikning gʻoyasi shundan iboratki, uchta figura — qalqon yasagan ishchi, qilichli jangchi va Vatan timsoli — ular fashizmga qarshi urushda, front va orqa front birligining timsolidir. Ishchi qiyofasi sharqqa, jangchi qiyofasi gʻarbga, u yerdan kelgan dushmanga qaratilgan. Ishchi va jangchining feʼl-atvorining tengligini, shuningdek, ona-Vatanning har bir kishiga yaqinligini koʻrsatish uchun bir xil balandlikdagi uchta haykal.

Yodgorlik shaharning muhim diqqatga sazovor joyi boʻlib, 2005-yildan beri har yili qayta taʼmirlash ishlari olib borilmoqda. Bundan tashqari, yodgorlik 2001-yil hamda 2003-yilda qayta taʼmirlangan.

## Havolalar

* 
* 

## Qoʻshimcha oʻqish

* Geroyam fronta i tila // Yuniy xudojnik : jurnal. — 1988. — № 5. — S. 18—19. — ISSN 0205-5791.
Yevropa bayrogʻi

**Yevropa bayrogʻi** 12 ta oltin besh qirrali yulduzdan iborat boʻlib, aylana shaklida joylashgan, ular soat siferblatidagi raqamlar singari joylashtirilgan. Bu dastlab Yevropa Kengashining bayrogʻi edi.

Keng maʼnoda bayroq dunyoning bir qismi sifatida Yevropaning ramzi sifatida yoki xalqaro tashkilotlardan qatʼi nazar, Yevropaning barcha xalqlarining birligi ramzi sifatida ishlatilishi mumkin. Shunga koʻra, yulduzlar soni Yevropa Ittifoqiga aʼzo mamlakatlar sonini aks ettirmaydi, chunki bayroq Yevropaning barcha xalqlarini, hatto Yevropa Ittifoqidan tashqarida ham ifodalash uchun moʻljallangan edi.

Yevropa Kengashi Vazirlar Qoʻmitasining 1955 - yil 9-dekabrdagi bayroqni qabul qilish toʻgʻrisidagi qarorining rasmiy izohida shunday deyilgan:*Gʻarbiy dunyoning moviy osmoni fonida yulduzlar Yevropa xalqlarini aylana shaklida ifodalaydi, birlik belgisidir.* *Yulduzlar soni oʻzgarmaydigan, oʻn ikkita boʻlib belgilangan.* *Bu raqam mukammallik va toʻliqlikni anglatadi.*1953-yil 25- sentabrda Yevropa Kengashining yegʻilishida koʻk fonda 15 ta oltin yulduzdan iborat bayroqni qabul qilish tavsiya qilindi, bu bayroq Yevropa Kengashi aʼzolari sonini ifodalashi kerak edi.

Bu taklif Germaniya tomonidan qarshilikka uchradi, chunki bu 15 aʼzodan biri boʻlgan Saarni mustaqil davlat sifatida tan olishni anglatadi. Saar va Fransiya esa 14 yulduz sonini rad etishdi, chunki oʻsha paytda Saar viloyatida mustaqillikka intilishlar mavjud edi. 13 raqamini koʻpchilik baxtsizliklar soni deb biladi. Yevropa Ittifoqining taʼsis raqami 10, chunki ochiq ittifoq gʻoyasiga toʻsqinlik qiladi. Shunday qilib, nihoyat, mukammallik ramzi sifatida 12 yulduzga kelishib oldilar.

Bayroq hammuallifi Arsen Xaytsning soʻzlariga koʻra, quyoshda kiyingan ayol tasviridan 12 ta yulduz olingan.

## Umumiy xatolar

Fayl:European flag, upside down.svg|Yulduzlarning burchaklari pastga qaramasligi kerak.
Fayl:European flag, incorrect star rotation.svg|Yulduzlarning burchaklari markazdan radial yoʻnalishda emas, balki yuqoriga qarab turishi kerak
Fayl:European flag, incorrect star positions.svg|Yulduzlar soat yuzidagi raqamlar bilan bir xil holatda boʻlishi kerak.


## Havolalar

## Manbalar

* Emblemalar )
Qahramon maktab oʻquvchilari yodgorligi

**Qahramon maktab oʻquvchilari** yodgorligi  — 1971- yilda Moskvada 110-sonli maktab binosi (Stoloviy koʻchasi 10/2) yaqinida oʻrnatilgan yodgorlik. Ulugʻ Vatan urushida halok boʻlgan maktab oʻquvchilariga bagʻishlanadi. Yodgorlik mualliflari haykaltarosh D. Y. Mitlyanskiy , meʻmorlar E. A. Rozenblum va P. I. Skoʻkon.   Yodgorlik mintaqaviy ahamiyatga ega boʻlgan madaniy meros obʼyekti maqomiga ega. 

## Tarix
1968-yilda Markaziy koʻrgazmalar zalida boʻlib oʻtgan Butunittifoq “Komsomolga 50 yil” badiiy koʻrgazmasida, 110-maktab bitiruvchisi D.Y.Mitlyanskiy oʻzining “*41-yil rekviyemasi* ” frontda halok boʻlgan safdoshlari xotirasiga bagʻishlagan haykalini taqdim etdi. Maktab oʻquvchilari ushbu yodgorlikni maktab hovlisiga oʻrnatish taklifi bilan chiqdilar. 

Yodgorlikning tantanali ochilishi 1971-yil 22-iyunda boʻlib oʻtdi. U ushbu maktab bitiruvchilari - haykaltarosh D. Y. Mitlyanskiy, meʻmorlar E. A. Rosenblum va P. I. Skokanning loyihasi boʻyicha qilingan. Yodgorlik poydevorda turgan oʻninchi sinf oʻquvchilarining 5 ta toʻliq uzunlikdagi bronza figuralaridan iborat edi (Yuriy Divilkovskiy, Igor Kuptsov, Igor Bogushevskiy, Grigoriy Rodin va Gabor Raab). Maktab oʻquvchilari shinel kiygan, yelkalarida miltiq bor. Poydevorda “Oʻlganlar *xotirasiga munosib boʻl.1941-1945” yozuvi bor edi.* Poydevor poyida urushda halok boʻlgan 100 nafar maktab oʻquvchilari va oʻqituvchilarining ismlari yozilgan marmar lavha oʻrnatilgan.  

1993-yilda yodgorlik buzib tashlangan, shundan soʻng raqamlar maktab muzeyiga koʻchirilishi kerak edi. Yodgorlikni keyingi vandalizm harakatlaridan himoya qilish uchun haykaltarosh D. Y. Mitlyanskiy va meʻmor B. S. Markus uni qayta qurish loyihasini ishlab chiqdi. Yangilangan yodgorlik maktab devoriga Nojoviy xiyoboni tomonidan oʻrnatildi. Yangi yodgorlik eskisining kichikroq nusxasi boʻlib, uning poydevorida Robert Rojdestvenskiyning "Rekviyem"idan aniqroq iqtibos keltirilgan: "Oʻlganlar *xotirasiga munosib boʻling* ".

## Manbalar
Birinchi jahon urushi qahramonlari yodgorligi, Pskovda

**Birinchi jahon urushi qahramonlari** **yodgorligi** — Pskov shahrida Birinchi jahon urushi boshlanganiga 100-yil toʻlishi munosabati bilan janglarda halok boʻlgan rus askarlari va ofitserlari xotirasiga bagʻishlangan yodgorlikdir.

## Yodgorlik haqida
Yodgorlik Rossiya harbiy tarix jamiyati tashabbusi bilan yaratilgan. Jamiyat tomonidan oʻtkazilgan tanlovda Rossiya Federatsiyasi xalq artisti Salavat Shcherbakov gʻolib boʻldi. Yodgorlikni tayyorlash va oʻrnatish uchun 12,5 million rubl ajratildi. Yodgorlikning tantanali ochilishi 2014 -yil 22-avgustda Pskov avtovokzallari va temir yoʻl vokzallari oʻrtasidagi bulvarda boʻlib oʻtdi. Ochilish marosimida Rossiya Federatsiyasi Bosh vazirining oʻrinbosari Olga Golodets, Rossiya Havo-desant kuchlari qoʻmondoni Vladimir Shamanov, Pskov viloyati gubernatori Andrey Turchak ishtirok etdi.

Yodgorlikni Birinchi jahon urushi paytida 24-piyoda diviziyasi joylashgan joyga oʻrnatishga qaror qilindi. Yodgorlikni temir yoʻl vokzali yoniga oʻrnatishning yana bir sababi shundaki, bu yerda imperator Nikolay II taxtdan voz kechgan, bu voqea xotirasiga yaqin joyda ibodatxona joylashgan.

Yodgorlik miltiq bilan hujumga otlangan rus askarining timsolidir. Rasmning orqasida Pskov piyoda polkining bayrogʻi hilpiraydi.
## Manbalar
Perekop qahramonlari yodgorligi

**Perekop qahramonlari** **yodgorligi** — 1972-yil 15-noyabrda Moskvada Sevastopolskiy prospekti bilan kesishgan joyda Perekopskaya koʻchasida oʻrnatilgan yodgorlik belgisidir. Yodgorlik 1920-yil kuzida fuqarolar urushi paytida Perekopga bostirib kirishga va 1944-yil bahorida Qrimning fashist bosqinchilaridan ozod qilinishiga bagʻishlangan.

Yodgorlik belgisi ikkita granit blokda joylashgan qizil granit devordir. Unda Budyonovkadagi Qizil Armiya askari va dubulgʻadagi askar tasviri; chap tomonda — „*Perekop qahramonlariga“ yozuvi. 1920-1944-yillar* ". Qarama-qarshi tomonda 1920 va 1944-yillarda qazish uchun janglarda qatnashgan boʻlinmalar keltirilgan. Yodgorlik ochiq maydonda oʻrnatilgan boʻlib, u ochiq rangli plitalar bilan qoplangan va gulzorlar bilan oʻralgan.

Yodgorlik belgisi Perekop qahramonlari tarixi uzoq vaqt davomida oʻrganilgan qoʻshni 531-sonli maktab (hozirgi 554-sonli maktabning 2-tarkibiy qismi) oʻquvchilari tashabbusi va mablagʻlari hisobidan qurilgan. Yodgorlik maktab oʻquvchisi Vadim Ermolaevning eskizi boʻyicha qurilgan. Memorialni yaratishda arxitektor V.L. Voskresenskiy va maktab tasviriy sanʼat toʻgaragi rahbari Y. S. Zimin.

Yodgorlik „shahar haykaltaroshligi“ toifasiga kiradi. Har yili Gʻalaba kunida unga gullar qoʻyiladi.

## Manbalar
Six Apart

**Six Apart** (shuningdek, 6A qisqartma nomi bilan ham tanilgan)- Amerikadagi dasturiy taʼminot kompaniyasi.  Kompaniya San-Fransisko (AQSh) da joylashgan boʻlib, Fransiyaning Parij  va Yaponiyaning Tokio shaharlarida vakolatxonalariga ega.  Kompaniya 2001-yilda San-Fransiskoda tashkil etilgan.

„Six Apart“ kompaniyasi Movable Type blog platformasi, TypePad va Vox blog xostlariga egalik qiladi.  U mashhur Live Journal blog xizmatining sobiq egasi hamdir.

## Tarix
2006-yil oktabr oyida Six Apart kompaniyasi Live Journal  onlayn-blog xizmatining kirillcha qismini boshqarishni Moskvadagi SUP xalqaro internet media kompaniyasiga  topshirdi.

2007-yil 3-dekabrda Six Apart Live Journal ni SUP ga sotdi.  Press-relizda qayd etilishicha, Live Journal  San-Fransiskoda faoliyatini davom ettiradi va Live Journalning operativ boshqaruvi bilan shugʻullanadi.

## Mahsulotlar

### Movable Type
Movable type- bu Veb-bloglar nashrining dasturiy taʼminoti. Tizim 2001-yil 3-sentabrda eʼlin qilingan, 1.0 versiyasi esa 2001-yil 8-oktabrda ommaga taqdim etilgan. 2007-yil 12-dekabrdan boshlab Movable type bepul dasturiy taʼminot sifatida tarqalmoqda.

### TypePad
TypePad- bu  manzilida joylashgan veb-blog hosting xizmati.  2003-yil oktabr oyida ishga tushirilgan TypePad hozirgi kunda dunyodagi eng yirik pullik internet-kundalik nashri xizmati hisoblanadi.  TypePad Six Apart tomonidan chiqarilgan Movable Type texnologiyasiga asoslangan.

### Vox
Vox- bu ijtimoiy tarmoq elementlari orqali Veb-bloglarni joylashtirish xizmati.

Hozirgi paytda Vox xizmati mavjud emas.

## Havolalar

* SixApart)

## Manbalar
Arepa

**Arepa** () — makkajoʻxori xamiridan yoki makkajoʻxori unidan tayyorlangan kulcha boʻlib, u Kolumbiya va Venesuela oshxonalarida muhim oʻrin tutadi.

Bu mamlakatlarda arepalar deyarli har kuni iste'mol qilinadi. Ular, shuningdek, teng ikkiga boʻlinib, pishloq, avokado yoki tovuqli salat kabi nachinkalar bilan tortilishi mumkin. Oʻlchamlar, makkajoʻxori unining turlari va qoʻshiladigan ingredientlar farq qiladi. Arepani shuningdek, Panama, Puerto-Riko, Dominikan Respublikasi, Trinidad va Tobagoda va Kanar orollarida ham uchratish mumkin. Ular shakliga koʻra Meksika *gorditlari* va Salvador *pupuslariga* oʻxshaydi.

## Xususiyatlari
Arepa - tekis, dumaloq, xamirturushsiz makkajoʻxori unidan tayyorlangan pirojok. Tayyorlash usuliga koʻra, u qovurilgan, pishirilgan, qaynatilgan yoki dimlangan boʻlishi mumkin. Arepalar, shuningdek, mintaqaga qarab rangi, hidi, hajmi va nachinkasi bilan farqlanadi. Arepalar goʻsht, tuxum, pomidor, salat, pishloq, qisqichbaqalar yoki baliq bilan toʻldirilishi yoki qoplangan boʻlishi mumkin.

## Tayyorlash
Makkajoʻxori uni suv va tuz bilan, ba'zan esa oʻsimlik yogʻi yoki sariyogʻ, tuxum va/yoki sut bilan aralashtiriladi. Olingan aralashmadan kotletlar koʻrinishidagi kulchalar osongina hosil boʻladi. Arepa uchun makkajoʻxori tayyorlash nikstamalizatsiyasiz (makkajoʻxori urugʻini ohak yoki kul eritmasida qaynatish yoki ivitib qoʻyishsiz) amalga oshiriladi. Bu arepa unini tortilya tayyorlash uchun ishlatiladigan undan farqlantiradi.

Arepa tayyorlash uchun suvda qaynatilgan va keyin quritilgan maxsus un, shuningdek, x*alyakas*, *bolos*, *tamales*, *empanadas* va *chicha* kabi taomlarni tayyorlash uchun ishlatiladi. Unni *masarepa, masa de arepa,* masa al instante yoki *harina precocida deb atash mumkin.* Arepalar uchun joʻxori unining eng mashhur brendlari - Venesueladagi Harina PAN, Harina Juana va Goya, Kolumbiyadagi Areparina.

## Manbalar


## Adabiyotlar
* Charles Sinclair. arepa // Dictionary of Food: International Food and Cooking Terms from A to Z. — Second Edition. — London: A & C Black, 2004. — P. 32. — 632 p. — .
*
Aka-uka Zipalovlarning "Yevropa" mehmonxonasi

**Aka-uka Zipalovlarning „Yevropa“ mehmonxonasi** — Shimoliy Osetiyaning Vladikavkaz shahridagi arxitektura va shaharsozlik yodgorligidir. Rossiyaning madaniy merosining obʻekti va Shimoliy Osetiyaning madaniy merosi. U shaharning tarixiy qismida, Mira shoh koʻchasi, 33 va Kuybishev koʻchasi, 2 burchaklarida joylashgan.

Ikki qavatli mehmonxona 1882-yilda Aleksandrovskiy prospekti va Groznenskaya koʻchasi burchagida yirik savdo uylaridan birining egasi E. S. Zipalovning buyrugʻi bilan qurilgan. Keyinchalik egasi binoni Z.N.Kereselidzega mehmonxona sifatida ijaraga bergan. Mehmonxonada restoran bor edi, binoning hovlisida kichik hovli bor edi. Mehmonxonada kutubxona bor edi, undan mehmonlar foydalanishardi. Birinchi qavatda savdo xonalari joylashgan. Keyinchalik, 1917-yilgacha mehmonxona egasi M. Nikitin, keyin 1920-yillarda Vladimir Kikabidze.

1882-yilda mehmonxonada harbiy topograf va alpinist Andrey Vasilyevich Pastuxov qoldi. 1905-1906-yillarda mehmonxonada RSDLP Terek-Dogʻiston qoʻmitasining Vladikavkaz guruhining yer osti yigʻilishlari boʻlib oʻtdi.

1972-yilda u Terek mehmonxonasi deb nomlandi. Hozirda binoda mehmonxona joylashgan.

; Arxitektura

Vladikavkaz meʼmori Soslan Tsallagovning soʻzlariga koʻra, bizning davrimizda *"Mira Prospekti, 24-uy Kuybisheva, 2, binoning tashqi koʻrinishining rang-barang tashkil etish printsipi, qoʻpol ravishda buzilgan"*.

## Manbalar

## Adabiyotlar

* Tsallagov S.F., Vladikavkaz — toshdagi xronika, Kitob-fotoalbom, Vladikavkaz, Vesta dizayn studiyasi, 2008. — 136 bet, rasmlar. 320
* *Torchinov V. A.*, Vladikavkaz., Qisqacha tarixiy maʼlumotnoma, Vladikavkaz, Shimoliy Osetiya ilmiy markazi, 1999-yil, 138-bet, ISBN 978-5-93000-005-0
* *Kireev F. S.*, Prospekt Mira — Aleksandrovskiy prospekti / Vladikavkaz, Vladikavkaz, Respekt koʻchalari boʻylab, 2014-yil, 140-156-bet, ISBN 978-5-906066-18-4.

## Havolalar

* „Parij“ — „Fransiya“ — „Yevropa“
Axi

**Axi** () — achchiq sous boʻlib, qalampirning shu nomli (Capsicum baccatum) naviga asoslangan boʻlib, unda odatda pomidor, kashnich, piyoz va suv ham mavjud.

## Retseptlar
Axi Boliviya, Kolumbiya va Peru kabi And mamlakatlarida hech boʻlmaganda uni *uchu* deb atagan Inklar davridan beri tayyorlangan.

Retseptlar muallif va mintaqaga qarab, taʼmdagi afzalliklarga qarab sezilarli darajada farqlanadi. Kolumbiya va Ekvadorda taom anʼanaviy ravishda achchiq emas, shuning uchun ozgina xushboʻy ifor va achchiq taʼm uchun axi deyarli hamma taomga qoʻshilishi mumkin. Odatda u goʻshtli antikuchos va chugchukaras, shoʻrva, chorizo yoki empanada kabi taomlarga qoʻshiladi.

Chilida axi chileno („chili axisi“) deb nomlanuvchi shunga oʻxshash nav mavjud boʻlib, unda qoʻshimcha ingredient — limon sharbati mavjud.

## Manbalar
Andrey Sheptitskiy haykali, Ternopilda

**Andrey Sheptitskiy haykali** () — Ternopilda (Ukraina) oʻrnatilgan UGCC mitropoliti Andrey Sheptitskiyga bagʻishlangan yodgorlik. Mahalliy ahamiyatga ega monumental sanʼat yodgorligi, xavfsizlik raqami 1687.

## Tarix
Yodgorlik, Andrey Sheptitskiyning metropolitan taxtiga oʻtirganining 100-yilligi sharafiga oʻrnatilgan va 2011-yil 27-oktabrda tantanali ravishda ochilgan.Bokira Bibi Maryam cherkovida episkopning muqaddas liturgiya xizmatidan soʻng, bu yerga Ozodlik maydonidan kardinal Lubomir Huzar, Ternopil-Zborov arxeparxiyasi episkopi Mixail Sabriga va boshqa ruhoniylar boshchiligidagi olamon, shahar va viloyat hokimiyatlari, Lvov va boshqa shaharlardan kelgan mehmonlar. Ochilish marosimida viloyat davlat maʼmuriyati raisi Vasiliy Kolomiychuk, shahar rahbari Anatoliy Kucherenko, tashkiliy qoʻmita raisi, shahar kengashi deputati Vadim Perets soʻzga chiqdi.

## Tavsif
Yodgorlik A.Sheptytskiy maydonida Taras Shevchenko bulvari va Sich Riflemen koʻchasi oʻrtasida, UGCC Ternopil-Zborov arxeparxiyasi maʼmuriyati qarshisida joylashgan. Sovet davrida ushbu joyda Maksim Gorkiy haykali oʻrnatilgan.

Haykaltarosh — Petr Golovchak, meʼmor — Oleg Golovchak.

## Bibliografiya

* *[[:uk:Бурма Василь Олександрович|Birma, V.]]* Andrey Sheptytskiy — oʻz eringizda / Vasil Burma // Vílne zhittya plus. — Yoʻq.108.- 2001-yil 30-iyulR.

## Manbalar
Filippin timsohi

**Filippin timsohi** (*Crocodylus mindorensis*) timsohlar oilasiga nisbatan kichik sudralib yuruvchisi boʻlib, faqat Filippinda uchraydi. Ilgari Yangi Gvineya timsohining kichik turi hisoblangan.

Ushbu turdagi erkaklar maksimal uzunligi taxminan 3,1 m ga etadi, urgʻochilar biroz kichikroqdir. Tinch okeani mintaqasining boshqa koʻplab timsohlari bilan solishtirganda, u keng tumshugʻi va boshning orqa qismidagi katta tangachalari bilan ajralib turadi. Bu tur juda tajovuzkor, garchi oʻzining kichik hajimlari va yashash joylarining insonlar yashash joyidan uzoqligi tufayli odamlarga hujumlar juda kam uchraydi. Koʻpaytirish strategiyasiga koʻra, u Yangi Gvineya timsohiga oʻxshaydi va yopiq suv havzalarida joylashishni afzal koʻradi. Boshqa timsohlar singari, Filippin timsoh ham hayvonning kattaligi va yoshiga qarab oʻzgarib turadigan juda xilma-xil toʻgʻri ovqatlanish hislatiga ega. Yosh timsohlarning ratsioniga salyangozlar, qisqichbaqalar, ninachilar va boshqa umurtqasizlar, shuningdek, kichik baliqlar kiradi. Kattalar ratsionida choʻchqalar, itlar, sivetlar, ilonlar, yirik baliqlar va qushlar qayd etilgan.

Filippin timsohlari xavf ostida. Ov qilish qatʼiyan taqiqlangan boʻlsa-da, yashash joylarining qisqarishi va brakonerlik (timsohlarning oʻzlari va oʻljalari bilan bogʻliq) tufayli ularning soni kamayishda davom etmoqda. Hozirgi vaqtda ushbu turning tudasi 200 dan oshmaydi

## Manbalar

## Havolalar

* Crocodylus mindorensis (angl.). The IUCN Red List of Threatened Species.
* The Reptile Database: Crocodylus mindorensis (angl.)
* crocodilian.com: ''Crocodylus mindorensis''
* Filippinskiy krokodil (zooclub.ru) 
* Crocodylus mindorensis
Ashlyan-fu

**Ash-lyanfu** (ashlyamfu, ashlyanfu) — dungan milliy taomi. Bu kraxmal boʻlaklari solingan lapsha. Koʻplab Osiyo mamlakatlarida tayyorlanadi. Postsovet hududida eng mashhuri Qorakoʻl, Qirgʻizistonning Issiqkoʻl viloyatining maʼmuriy markazida tayyorlangan ashlyan-fu hisoblanadi.

## Tarixi
Ushbu taomning tarixi toʻliq aniq emas. Bir manbaga koʻra, uni Xitoydan koʻchmanchi-dunganlar olib kelgan.

Xitoy va dunganlar uni len-fyn deb atashadi, bu „sovuq kraxmal“ degan maʼnoni anglatadi, ammo Xitoyda bu taom biroz boshqacha tarzda tayyorlanadi.

Sotuvdagi eng qadimgi koʻrinishi taxminan XX-asrning 70-yillarida Prjevalsk (hozirgi Qorakoʻl) koʻchalarida. Joyida yarim tayyor mahsulotlardan tayyorlanib, xususiy shaxslar, asosan dungan ayollari tomonidan sotilgan. 80-yillarning boshlarida u shahar ovqatlanish joylarida paydo boʻla boshladi, 1986-yilda yangi Prjevalskiy bytkombinat kafesida mayda toʻgʻralgan goʻshtli ashlyanfu paydo boʻldi. 80-yillarning oxiriga kelib, u Frunze shahridagi (hozirgi Bishkek) kafelarda paydo boʻla boshladi.

Qirgʻizistonda ashlyan-fu keng tarqaldi, ashlyan-fu tayyorlash va tez yeyish boʻyicha musobaqalar oʻtkaziladi. Xitoyning mashhur „len-fyn“ (dunganlar orasida „lyanfu“) taomi nomiga turkiy „ash“ (taom, ovqat) qoʻshilgan deb taxmin qilish mumkin. „Ashlyanfu“ mana shunday kelib chiqqan. Shubhasiz, „lyanfu“ ga yangi ingredientlar ([apsha, tuxum) qoʻshilishi bilan yangi nom kerak boʻldi: „ashlyanfu“.

## Tayyorlash
Taomning tarkibiy qismlari — lapsha, sous, qaynatma kraxmal, omlet.

Lapsha bugʻdoy unidan yoki loviya kraxmalidan tayyorlanishi mumkin. U qaynatiladi va yuviladi. Sous har xil boʻlishi mumkin, bu „laza (lazdjan)“ (uygʻurcha achchiq ziravor) yoki sabzavotli sous, goʻsht qoʻshilgan variantlari maʼlum. Kraxmal sekin olovda 15-20 daqiqa qaynatiladi, sovutiladi va boʻlaklarga boʻlinadi. Omlet uchun tuxum koʻpirtiriladi, qovuriladi, tayyor „blin“ kichik tasmalarga boʻlinadi. Tortilayotganda barcha masalliqlar tarelkaga solinadi va ustiga maydalangan koʻkatlar sepiladi.

## Manbalar


## Havolalar
* 
* 
* 
* http://www.koolinar.ru/recipe/view/91124