open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Django Unchained

**Django Unchained** (o‘zbekcha: "Ozod Django") — 2012-yilda amerikalik rejissyor va ssenariynavis Quentin Tarantino tomonidan suratga olingan jangari, vestern janridagi film. Film janubi-g‘arbiy Amerika hududida, 1858-yilda, fuqarolar urushi boshlanishidan oldin sodir bo‘lgan voqealarni tasvirlaydi.

## Syujet
Filmning bosh qahramoni — Django (Jamie Foxx), qulchilikdan ozod qilingan qora tanli erkak bo‘lib, u nemis ovchi-doktor King Schultz (Christoph Waltz) tomonidan erkinlikka chiqariladi. Schultz mustaqil ovchi bo‘lib, jinoyatchilarni ta’qib qilish va ularni jazoga tortish bilan shug‘ullanadi. Django va Schultz birga ishlay boshlashadi va vaqt o‘tib, Django o‘zining yo‘qolgan rafiqasi Broomhilda von Shaftni (Kerry Washington) topish maqsadida harakat qiladi.

Ularning izlanishlari natijasida ular Mississippi shtatidagi mashhur plantatsiya egasi, shafqatsiz va badavlat qullar savdogari Calvin Candie (Leonardo DiCaprio) boshqaradigan "Candyland" plantatsiyasiga kelishadi. Django va Schultz Candiening e’tiboriga tushib, Broomhildani ozod qilish rejasini ishlab chiqadilar. Biroq, Candiening ishonchli qullaridan biri bo‘lgan Stephen (Samuel L. Jackson) ularning rejalarini sezib qoladi, natijada shiddatli qarama-qarshilik yuzaga keladi.

## Asosiy rollar

## Ishlab chiqarish
Filmni yaratish g‘oyasi Quentin Tarantino tomonidan spagetti-vesternlar va qulchilik tarixiga asoslangan holda ishlab chiqilgan. Tarantino ushbu film orqali Italiya vestern filmlari, xususan, Sergio Leone va Sergio Corbucci ijodidan ilhomlangan. Filmning nomi Corbucci tomonidan suratga olingan "Django" (1966) filmidan kelib chiqqan.

Filmning suratga olish ishlari AQShning turli joylarida, jumladan, Vayoming, Kaliforniya va Luiziana shtatlarida olib borilgan. Django roliga Jamie Foxx tasdiqlanishidan oldin, ushbu rol uchun Will Smith ham ko‘rib chiqilgan.

## Saundtrek
Filmning saundtreki Tarantino tomonidan tanlangan va turli janrlardagi qo‘shiqlardan iborat. Uning tarkibiga Luis Bacalov, Ennio Morricone, Rick Ross va boshqa ijodkorlarning musiqalari kiritilgan.

## Mukofotlari va e’tiroflar
Film 2012-yilning eng muvaffaqiyatli filmlaridan biri bo‘lib, quyidagi mukofotlarni qo‘lga kiritdi:

* Oskar mukofoti (2013) – "Eng yaxshi original ssenariy" (Quentin Tarantino)
* Oskar mukofoti (2013) – "Eng yaxshi ikkinchi darajali erkak roli" (Christoph Waltz)
* BAFTA mukofoti (2013) – "Eng yaxshi ssenariy"
* Golden Globe mukofoti (2013) – "Eng yaxshi ssenariy"

Film tijoriy jihatdan ham katta muvaffaqiyat qozonib, global miqyosda $425 million daromad keltirdi.

## Tanqid va munozaralar
"Django Unchained" filmi katta muvaffaqiyat qozongan bo‘lsa-da, ba’zi tanqidchilar tomonidan bahsli mavzulari sababli munozaralarga sabab bo‘ldi. Ayniqsa, filmda qullik davriga oid sahnalarning ko‘rsatilishi va irqiy masalalar bo‘yicha keskin yondashuv Tarantinoning uslubiga xos tarzda bahs-munozaralarga sabab bo‘ldi. Shu bilan birga, film afrikalik-amerikaliklarning qullik davridagi kurashini aks ettirgani uchun ham olqishlarga sazovor bo‘ldi.

## Manbaalar
Sheikh Karimul Makhdum

**Shayx Karim Maxdum** arab sunniy soʻfiy musulmon, shuningdek Suriyadan Janubi-Sharqiy Osiyo dengiziga kelgan taniqli missioner edi. Karim Maxdum Suriyaning Damashq yaqinidagi Makdoniya qishlogʻida tugʻilgan. U 14-asr oxirida *Kubraviy Hamadoniy* missionerlari bilan aloqador edi. U 1380-yilda portugal tadqiqotchisi Ferdinand Magellan mamlakatga kelishidan 141 yil avval islomni Filippinga olib kelgan soʻfiy edi. U Filippinning Tavi-Tavi shahridagi Simunul orolida masjid qurdi, u mamlakatdagi eng qadimiy masjid boʻlgan Shayx Karim Makdum masjidi nomi bilan tanilgan.

Filippinga yetib kelgach, Simunul orolida, Tavi-Tavida masjid qurdirdi. Qurilishdan soʻng har yili ushbu masjid joylashgan hududda Filippin janubida Karim Maxdum kelganligini xotirlab turishadi. Ammo masjid vaqtlar oʻtib, qayta tamirlash holatiga kelib qolgan.

2005 -yilda Mindanao musulmonlari avtonom viloyati gubernatori Zaldi Ampatuan Filippin hukumati, Saudiya Arabistoni va boshqa musulmon davlatlariga masjidni qayta tiklash va Filippin janubidagi diniy sayyohlik maskani sifatida rivojlantirishni soʻrab murojaat qilgan.
## Manbalar
Rudbariy

**Abu Ali ar-Rudbariy** yoki **Abuzar Rudbariy**, **Rudbariy** () nomi bilan ham tanilgan, 9-asrning mashhur ilk fors soʻfiy avliyosi. U sosoniylar shohi Anushirvonning avlodi va Junayd Bagʻdodiyning shogirdi boʻlgan.

Rudbariyning aytgan soʻzlari islom olamining koʻplab hikmatlarida keltirib oʻtilgan.

## Yana qarang

* Bagʻdodlik Junayd
* Sirri Saqati
* Najmiddin Kubro
* Abu al-Najib Suhravardi
## Manbalar
Sulayt ibn Amr

**Sulayt ibn Amr** – 7-asrda Bahraynga kelgan musulmon elchisi.

U Quraysh butparastlarining qattiq quvgʻinlarini boshdan kechirib, Makkadan Efiopiyaga koʻchib kelgan 83 makkalik musulmonlardan biri edi. Ularning jamoasini Muhammadning amakivachchasi Jaʼfar ibn Abu Tolib, Usmon va Ruqoyya (Muhammad va Xadichaning qizi) boshqargan.

Bahrayn hukmdori Munzir ibn Sava nasroniy edi, shuning uchun Muhammad Efiopiyada nasroniylar orasida yashagan va ularning urf-odatlarini tushunadigan Sulayt ibn Amr toʻgʻri elchi deb hisoblardi.
Said ibn Maxlad

**Said ibn Maxlad** (arabcha: سعيد بن مخلد) (889-yilda vafot etgan) – Abbosiylar xalifaligining yuqori martabali amaldori. Nasroniy diniga eʼtiqod qiluvchi oilada tugʻilgan ibn Maxlad keyinchalik islomni qabul qilgan. Said ibn Maxlad Abbosiylar poytaxti Bagʻdodda kotib boʻlib ishlagan. U al-Muvaffaqning ukasi, xalifa al-Mu’tamid (870-892-yillar hukmronligi) ustidan hukmronlik qilgan davrda mashhurlikka erishgan: 878—885-yillarda u xalifalikning amaldagi vaziri boʻlib xizmat qilgan, lekin u unvonga ega boʻlmagan. Said ibn Maxladning al-Muvaffaqga qilgan qimmatli yordami uchun 882-yilda *Zul-Vizoratayn* („ikki vazir egasi“) faxriy unvoni bilan taqdirlangan (hatto tangalarda ham bu haqida yozilgan). Biroq nasroniy boʻlib qolgan va xalifalikning nasroniy fuqarolari uchun imtiyozlar olishga harakat qilgan ukasi Abdunning faoliyati 885-yilda uning hokimiyatdan toʻsatdan qulashiga olib kelgan. Said ibn Maxlad 889-yilda vafot etgan.

Baʼzi yozuvchilar Saidni notoʻgʻri ravishda boshqa nasroniy dinini qabul qilgan al-Hasan ibn Maxlad al-Jarrohning ukasi deb hisoblashgan. Al-Hasan ibn Maxlad al-Jarroh undan oldingi vazir boʻlgan.
Mohammad Baqer Shirazi

**[[Oyatulloh]] Sayyid Muhammad Boqir Sheroziy**
-Eronlik oʻn ikki shia Marjalaridan biri edi. U Eron va Iroqdagi eng yuqori martabali shia marjasi edi.

Sheroziy 1931-yil 26-noyabrda Eronda tugʻilgan. U 2014-yil 15-may kuni 82 yoshida Tehrondagi Imom Rizo kasalxonasida vafot etdi .

Sheroziy Iroqning Najaf shahridagi diniy maktablarda Oyatulloh Abul-Qosim Xoiiy va Muhammad Husayniy Sheroziy qoʻl ostida tahsil olgan .
## Manbalar
Shoh Siddiq

**Shoh Siddiq** (arabcha:شاه صديق; bengali tilida: শাহ সিদ্দিক) 14-asrda yashagan soʻfiy avliyo boʻlgan. Turkiyadan Silhetni zabt etishda Shoh Jalolga hamroh boʻlgan 360 avliyo yoki izdoshlaridan biri edi. U islomning birinchi xalifasi Abu Bakr Siddiqning avlodlaridan hisoblanadi. Hozirgi kunda ham Bangladeshdagi Usmoni Nagar tumanining Usmonpur qishloq kengashiga qarashli Panchpara qishlogidan boʻlgan Shoh Siddiqning avlodlari Siddiq familiyasini olib yuradilar.

Shoh Siddiq Silhet tumanidagi Panchpara qishlogʻida, taxminan 24°43’09.7" shimoliy kenglik va 91°46’31.1" sharqiy uzunlikda dafn etilgan. Panchparada joylashgan „Shoh Siddiq Jamiyat Islomiya“ oʻrta maktabi uning sharafiga nomlangan. Uning vafot etgan aniq sanasi nomaʼlum, biroq qabr toshidagi yozuvda bu sana milodiy 1373-yil 21-avgustga toʻgʻri kelishi mumkinligi qayd etilgan.

Uning qabrining eski rasmlarini ushbu veb-saytda topish mumkin.
## Manbalar

## Havolalar

* 
* Eaton, Richard M. The Rise of Islam and the Bengal Frontier, 1204-1760. Berkeley: University of California Press, c1993.
Odil Salohiy

**Odil Salohiy** – islom dini haqida turli kitoblar yozgan va ingliz tiliga tarjima qilgan olim, yozuvchi va tarjimon. U ilgari Markfield oliy taʼlim institutida dars bergan. Odil Salohiy, shuningdek, Saudiya Arabistonining kundalik gazetasi boʻlgan *Arab Newsdagi* toʻliq sahifali „Islom nuqtai nazaridan“ ruknining muharriri edi va bu faoliyat bilan 30 yil davomida shugʻullangan.
## Manbalar
Kilmaxo

**Kilmaxo** () Suriyaning Latakiya muhofazasidagi Latakiya okrugining Qardaha nohiyasida joylashgan qishloq. Suriya Markaziy Statistika Byurosi (CBS) maʼlumotlariga koʻra, 2004-yil aholini roʻyxatga olishda Kilmaxo aholisi  kishini tashkil qilgan.

## Manbalar
Muhammad Rahmatiy Sirjoniy

**[[Oyatulloh|Oyatullah]] Muhammad Rahmatiy Sirjoniy** (Farscha: محمد رحمتی سیرجانی) (1928-yilda tugʻilgan) – Eronlik Oʻn ikki shia Marjasi hisoblangan.

Muhammad Sirjoniy Iroqning Najaf shahridagi Oyatullah Muhsin al-Hakim va Abulqosim Xoiy oʻquv yurtlarida tahsil olgan.

## Havolalar
Fors tilida tarjimai hol
Junayd Sheroziy

**Moʻiniddin Junayd ibn Mahmud ibn Muhammad Bagʻnoviy Sheroziy** 14-asrdan forslarning soʻfiysi, tasavvufchisi va shoiridir.

Sheroziyning ikkita mashhur asari bor boʻlib ular: Devon va Shadd al-Izor (1389-yilda yozilgan) kitoblaridir. Oxirgi asar Eronning Sheroz shahrida dafn etilgan uch yuzdan ortiq mashhur shaxslarning tarjimai hollarini oʻz ichiga oladi.
## Yana qarang

* Fors shoirlari va mualliflari roʻyxati
* Fors adabiyoti

## Manbalar

## Adabiyotlar
* EG Braun. Fors adabiyoti tarixi . (Toʻrt jild, 2256 bet va yozma ravishda yigirma besh yil). 1998 yil. ISBN 0-7007-0406-X

* Jan Rypka, Eron adabiyoti tarixi . Reidel nashriyot kompaniyasi. ASIN B-000-6BXVT-K
Arodan jome masjidi

**Arodan jome masjidi** () — Eronning Semnan ustoni Arodan shahrida joylashgan masjid. Qojarlar sulolasi davriga tegishli.

## Galereya

Fayl:تکیه_ابوالفضل_ارادان.jpg
Fayl:تعزیه_خوانی_در_ارادان.jpg
Fayl:تعزیه_حر.jpg


## Manbalar
Madina masjidi (Akkra)

**Madina markaziy masjidi** yoki oddiygina **Madina masjidi** La-Nkvantanang-Madina shahar assambleyasida joylashgan Ganadagi eng katta masjidlardan biridir. Bu tumanning asosiy masjidi boʻlib, juma namozi oʻqish uchun namozxonlarni oʻziga jamlaydi. 1959-yildan keyin qurilgan Madina masjidida ikkita taʼlim muassasasi joylashgan: dunyoviy taʼlim beradigan umumtaʼlim maktabi va Qur’on oʻrganishga ixtisoslashgan kollej. Masjid atrofida sadaqa berish odatiy holat boʻlib, tadqiqotchilar koʻpincha Ganadagi tilanchilik hodisasini oʻrganish maqsadida oʻz tadqiqotlarida aynan shu joyni tanlaydilar.

## Yana qarang

* Masjidlar roʻyxati
* Afrikadagi masjidlar roʻyxati
* Misrdagi masjidlar roʻyxati
## Manbalar
Ali Asgʻar Rohimiy Azad

**[[Oyatulloh]] Ali Asgʻar Rohimiy Azad** (Farscha: علی اصغر رحیمی آزاد) (1939-yilda tugʻilgan) – Eronlik oʻn ikki shia marjasi.

U shaxsiy Risolatni yaratni va uni nashr etgan. Uning ofislari hozirda Qum shahrida joylashgan.

## Havolalar
Paygʻambar (s.a.v.) va Rasuli (s.v.)
Solih ibn Ashyam al-Adaviy

**Solih Ibn Ashyam Al-Adaviy** (taxminan 695-yilda vafot etgan) hozirgi Iroqning Basra shahridagi musulmon *[[Tobein]]laridan* boʻlgan shaxs. Umaviylar xalifasi Abdulmalik ibn Marvon (685–705) davrida Sijiston va Gʻaznani (Afgʻoniston) zabt etishda qatnashib, oʻsha yerda oʻldirilgan. Aytishlaricha, al-Aldaviy oʻzining vaʼzlari va maslahatlari bilan shuhrat qozongan.
## Manbalar
Abul Yusr Ka'b ibn Amr

**Abul Yusr Kaʼb ibn Amr** (599 &#x2013; 675), shuningdek **, Hazrati Abul Yasar Kaʼb ibn Amr** nomi bilan ham tanilgan. Badr jangida omon qolgan va Muhammad qoʻl ostida xizmat qilgan oxirgi faxriy boʻlgan deb ishoniladi.

## Hayoti
Abul Yusr Kaʼb ibn Amr 599-yilda Amr ibn Abbod va Nasiba bintu Azhar oilasida tugʻilgan va u Banu Salama qabilasidan boʻlgan. Qabilasi ichida uning unvoni Abul Yasar edi.

622-yilda u Aqabadagi ikkinchi bay’atda qatnashdi.

## Badr jangida
Yozuvlar musulmon-Quraysh urushlari paytida Abul Yusr Kaʼb ibn Amr 624-yil 13-martda boʻlib oʻtgan Badr jangida Muhammad bilan birga jang qilganini koʻrsatadi. Jangda Hazrati Abbosni qoʻlga olishga yordam bergan, shuningdek Abu Aziz ibn Umayrdan „kofirlar bayrogʻi“ni tortib olishga ham yordam bergan.

Keyin u musulmon-Quraysh urushlarida yana bir qancha janglarda qatnashdi va 632-yilda Muhammadning vafotigacha u bilan birga jang qilishda davom etdi.

## Siffin jangida
657-yil iyul oyida Abul Yusr Kaʼb ibn Amr Ali ibn Abu Tolib qoʻshinida Siffin jangida qatnashganligi qayd etilgan.

Tahminlarga koʻra, u Siffin jangidan koʻp oʻtmay nafaqaga chiqqan va 675-yilda Muoviya I davrida vafot etgan.

## Oilasi
Abul Yusr Kaʼb ibn Amrning butun umri davomida toʻrtta xotini va toʻrt farzandi boʻlgan. Ular quyidagicha:

* Ummu Ruadan tugʻilgan qizi **Oisha**.
* Ummu Valadning oʻgʻli **Habib**.
* **Umayr**, Jobir ibn Abdullohning xolasi Ummu Amrning oʻgʻli.
* **Yazid ibn Abi Yasar**, Luboba bintu Horisning oʻgʻli.
## Manbalar
Shayx Samaddin Kamboh

**Shayx Samaddin Kamboh** (**Hazrati Shayx Alamsayoh Maxdum Samaddin Kamboh** nomi bilan ham tanilgan) milodiy 1405-yilda Pokistonning Panjob viloyatidagi Moʻltan shahrida tavallud topgan. Shayx Samaddin Kamboh Suhravardiy tariqatiga mansub soʻfiy boʻlib, Sulton Bahlul Loʻdiy (vafoti 894/1488) hukmronligi davrida Dehliga kelgan va Loʻdiylar sulolasining homiysi boʻlib qolgan. Uning otasi Mavlono Shayx Faxruddin oʻsha davrning hurmatli diniy peshvosi edi. Maxdum Shayx Samaddin avval imperator Sulton Bahlul Loʻdiy, keyinchalik Sulton Sikandar Loʻdiyning saroy maʼnaviy maslahatchisi yoki piri boʻlgan. U barcha musulmon maʼnaviy va diniy rahbarlari orasida eng yuksak hurmatga sazovor boʻlgan va oʻz davrining eng buyuk ulamo shayxlaridan biri sanalgan. Hazrat Shayx Samaddinning *maqbarasi* Dehlida joylashgan boʻlib, u yerda Panipatlik Zubayriylar mustaqillikdan oldingi davrda har yili fotiha oʻqish uchun uchun toʻplanishardi. Shayx Samaddin ruhiy intizomdan tashqari, anʼanaviy fanlarning bilimdoni boʻlgan va professional ustoz sifatida shogirdlariga yoʻl-yoʻriq koʻrsatgan. Uning mashhur shogirdlaridan biri boʻlgan Shayx Jamoliy Kamboh keyinchalik yuksak martabaga erishgan.

Shayx Samaddin Iroqiyning „Lam’at“ asariga sharh va tasavvuf haqida „*Miftah ul-Asror“* nomli risola yozgan.

## Manbalar
Yarte

**Yarte** () Suriyaning Latakiya muhofazasidagi qishloq. Suriya Markaziy Statistika Byurosi (CBS) maʼlumotlariga koʻra, 2004-yil aholini roʻyxatga olishda Yarte aholisi  kishini tashkil qilgan.

Qishloq Ugarit qirolligi tarkibida boʻlib, taxminan miloddan avvalgi 1200-yillar atrofida shahar arxivlarida Yʿrt (Yaartu) nomi bilan qayd etilgan. 

## Manbalar
Ardakon jome masjidi

**Ardakon jome masjidi** () — Eronning Yazd ustoni Ardakon shahrida joylashgan shia masjidi. Masjid Safaviylar sulolasi davrida qurilgan.
## Manbalar
Maluwe masjidi

**Maluwe masjidi** – Gananing Savanna mintaqasidagi Gʻarbiy Gonja tumanidan oʻtuvchi Bole yoʻlida joylashgan masjid. Qurilgan vaqtida rasmiy ravishda Shimoliy mintaqada joylashganligi aytilgan. Maluwe – Bui milliy bogʻining sharqida joylashgan kichik qishloqdir.

## Tarixi
Masjid imomining soʻzlariga koʻra, uni Malidan kelgan musulmon targʻibotchi qurgan. U oʻz yoʻli davomida beshta masjidni loydan qurdirgan.

## Tuzilishi
Masjid maydoni ulkan va Larabanga masjididan kattaroq boʻlgan parapetlari mavjud. Masjid sudan uslubida loydan qurilgan va ikkita minorasi bor, ular ham Bole masjididan balandroq, ammo Banda Nikvanta masjidi balandligiga yetmaydi.
## Manbalar
Yasubedin Rastegar Joybari

## Faoliyati
**Oyatulloh Yasubiddin Rastegar Joʻoybariy**(1940- yilda tugʻilgan) – eronlik oʻn ikki shia marjasi  .

Eronning Qum shahridagi seminariyalarda Oyatulloh Muhammad Kazim Shariatmadoriy, Muhammad Rizo Gʻolpaygʻoniy va Mirzo Hoshim Amoli qoʻl ostida tahsil olgan.

U bir necha bor Eronning amaldagi hukumatiga, xususan, Oliy Rahbar Xameneiyga qarshi muxolifati uchun hibsga olingan. Xameneiyning oliy rahbar darajasiga koʻtarilishi u tomonidan eʼtirozga uchradi.

Hukumat siyosatini tanqid qilishda ayblangan Oyatulloh Yasubiddin Rastgariy bir necha bor hibsga olingan. 1996- yil fevral oyining oxirida hibsga olinganidan soʻng, u 1996- yil iyuligacha asosan Tehrondagi Tavhid va Evin qamoqxonalarida yashirin hibsda saqlangan. 1996- yil avgust oyida u marhum Oyatulloh Shariatmadoriy uchun motam marosimini oʻtkazgani uchun uch yilga ozodlikdan mahrum etildi. U Advokatdan foydalanish imkoniga ega boʻlmagan noaniq ayblovlar boʻyicha qisqacha sud jarayonidan soʻng Maxsus ish yuritish sudi tomonidan hukm qilindi.

Oyatulloh Rastgariy 1996 -yilning dekabrida qamoqdan ozod qilingan, biroq shundan soʻng darhol Qum shahrida uy qamogʻiga olingan. Rastgari 2004 -yil 27- aprelda yana hibsga olindi va maxsus ruhoniylik sudi tomonidan sunniy-shia munosabatlariga oid tanqidiy kitobi „Diniy birlik haqiqati“ orqali „islomni haqorat qilish“ va „ajrashishga sabab boʻlish“ayblovlari bilan toʻrt yillik qamoq jazosiga hukm qilindi. Xabarlarga koʻra, u hibsda qiynoqqa solingan va oilasi bilan aloqasi boʻlmagan holda saqlanmoqda .

Oʻshanda u bilan birga ikki oʻgʻli ham hibsga olingan. Rastgariyning „Diniy birlik haqiqati“ kitobi nashr etilgandan soʻng, kitob nashriyoti yopildi.
## Manbalar
Ayman Shihade

**Ayman Shihade** – islom olamining salohiyatli tarixchisi va London universiteti Sharq va Afrika tadqiqotlari maktabining (SOAS) arab ilmiy tarixi boʻyicha professori.

## Hayoti

Shihade SOASda birinchi darajali bakalavr darajasini olganidan keyin 2002-yilda Oksford universitetida aspiranturani tugatgan. 2008-yilda London universitetining Sharq va Afrika tadqiqotlari maktabiga kirishdan oldin Edinburg, Exeter va Glazgo universitetlarida dars bergan. Shihadega 2019-2021-yilllar mobaynida Abu-Dabidagi Nyu-York universitetida ikki yillik katta gumanitar fanlar boʻyicha tadqiqot stipendiyasi berilgan. 2012-2019-yillar orasida u Britaniya islomshunoslik assotsiatsiyasiga hamraislik qilgan, keyinchalik raislik darajasiga koʻtarilgan. Shuningdek, Islom va musulmon dunyosini oʻrganish boʻyicha BRAIS-De Gruyter mukofotini taʼsis etgan va mukofot haʼyatiga raislik qilgan.

## Ishlari

* *Faxriddin ar-Roziyning teleologik axloqiy nazariyasi*
* *Avitsenna haqida shubhalar: Sharofiddin al-Mas’udiyning Ishorat haqidagi sharhlari va nashri*
## Manbalar
Arsanjon jome masjidi

**Arsanjon jome masjidi** — Eronning Fors ustoni Arsanjon shahrida joylashgan masjid. Safaviylar sulolasi davrida qurilgan.
## Manbalar
Sulaymon ibn Wahb

**Abu Ayyub Sulaymon ibn Vahb**
## Faoliyati
(885-yil iyul/avgust oylarida vafot etgan) Abbosiylar xalifaligining yuqori martabali amaldori boʻlib, bir necha marta vazir boʻlgan.

Uning oilasi, Banu Vahb, asli Vositlik nastoriy nasroniylar boʻlib, Umaviylar davridan beri xalifalik boshqaruvida kotiblar yetkazib bergan. Sulaymon dastlab xalifa al-Maʼmunning (813—833 yillar hukmronligi) kotibi sifatida namoyon boʻladi. Al-Votiq (842-847 yillar hukmronligi) davrida u turk sarkardalari Muso ibn Bugʻa va Aytaxning kotibi boʻlib xizmat qilgan va kuchli turk harbiylari bilan aloqalar oʻrnatgan. Al-Mutavakkil (847-861 yillar hukmronligi) davrida u Misrda ikki marta *omil* (moliya boshligʻi) boʻlib xizmat qilgan va shu vaqt ichida u boylik orttirgani haqida xabar berilgan.

Sulaymon haqiqiy maʼmuriy sulolaning asoschisi edi va uning oʻgʻli Ubayd Alloh, nabirasi al-Qosim, nevaralari al-Husayn va Muhammad vazir boʻlishdi.
## Manbalar
Mandingo markaziy masjidi

**Mandingo markaziy masjidi** – Syerra Leonening Fritaun shahrida joylashgan katta masjid. U Syerra-Leonedagi eng katta masjidlardan biri boʻlib, Fritaunning sharqiy qismida joylashgan. Mandingo markaziy masjidining bosh imomi Shayx Alhoji Abubakarr Svarraydir.

Masjid asosan Syerra-Leonedagi Mandingo xalqi vakillariga xizmat qilish uchun qurilgan. Shuningdek, bu yerda turli etnik guruhlardan boʻlgan musulmonlar ham namoz oʻqishlari va ibodat qilishlari mumkin.

Syerra-Leone mandingolarining maʼnaviy va ruhiy qabila rahbari Alhaji Alimamy Samba Demba Tarawallie bosh qozi boʻlib, u ayni paytda masjid aʼzosi hamdir.

Syerra-Leonening sobiq prezidenti Ahmad Tejan Kabbah Mandingo markaziy masjidining doimiy aʼzosi boʻlgan va u prezidentlik davrida va undan keyin ham Mandingo markaziy masjidida namoz oʻqigan. Prezident Kabbahning janoza namozi Mandingo markaziy masjidida oʻqilgan.

Mandingo markaziy masjidining boshqa mashhur aʼzolari orasida Syerra-Leonening sobiq savdo vaziri Usmon Boie Kamara ham bor.
## Manbalar
Mirzo Taqi ash-Sheroziy

Shayx **Muhammad-Taqi Gulshan Sheroziy Haeriy** (arabcha: الميرزا محمد تقي الشيرازي الحائري), shuningdek**, al-Mirzo at-Taniy** nomi bilan ham tanilgan, katta eron – iroq huquqshunosi va siyosiy yetakchisi. 1920-yilgi Iroq qoʻzgʻoloniga rahbarlik qilgan.

## Hayoti

Sheroziy 1840-yilda Mirzo Muhib Ali Gulshan Sheroziy oilasida tugʻilgan. Uning amakisi mashhur eron shoiri Mirzo Habibulloh Sheroziy boʻlgan.

Sheroziy 1854-yilda Karbaloga hijrat qilib, u yerda Shayx Zayn al-Obidin al-Mozandaroniy, Sayyid Ali Taqi at-Tabatabaiy va Shayx Fazil al-Ardakoniy kabi olimlar qoʻlida diniy taʼlim olishni boshlagan. Unga Mirzo Husayn al-Xaliliy, Shayx Husayn ibn Taqiy an-Nuriy, Shayx Abbos at-Tehroniy va Mirzo Hasan Xon Sheroziylar tomonidan ijoza berilgan. Keyin u oʻzining ustozi va salafi Mirzo Sheroziy bilan birga Samarraga koʻchib oʻtgan va bu shaharni yangi shia ziyolilari makoniga aylantirgan. Samarrada Sheroziy vaqtini seminariyada dars berish va maʼruzalar oʻqishga sarflagan. Sheroziyning ustozi vafot etgach, Samarradagi seminariya mashgʻulotlarini oʻz qoʻliga olgan.

Mirzo Taqi ash-Sheroziy Samarrada 1916-yilgacha, vaziyat yomonlashgunga qadar qolgan va Samarraning qamal paytida Qut kabi halok boʻlishidan qoʻrqib, Qozimiyaga yoʻl olgan. Sheroziy oʻsha yerda ikki yildan kamroq vaqt davomida qolib, nihoyat Karbaloga borib joylashgan.

## Vafoti

Sheroziy 1920-yil 28-avgustda Karbaloda 80 yoshida vafot etgan. Shayx Fattulloh al-Isfahoniy janoza namozini oʻqigan. Sheroziy Imom Husayn ziyoratgohi hovlisining janubiy xonasiga dafn etilgan.
## Manbalar
Shoh Kalimulloh Jahonabodiy

**Xoʻja Shoh Kalimulloh Jahonabodiy** () **ibn Nurulloh ibn Ahmad al-Mi’mor as-Siddiqiy** (1650-yil — 1729-yil) soʻnggi Boburiylar davrining yetakchi chishtiy avliyosi boʻlgan. Chishtiy tariqati va Mir Sayyid Ali Hamadoniy so‘fiy yoʻlining qayta tiklanishida muhim rol oʻynagan deb hisoblanadi. Uning otasi Nurulloh taniqli astronom va xattot edi. U Toj Mahal va Lal Qila meʼmori Ustod Ahmad Lahoriyning nabirasi boʻlgan.

## Vorislari
Shoh Kalimulloh Jahonabodiyning vorislari orasida Sayyid Shoh Yusufayn va Sayyid Shoh Sharifiddin bor.

Kalimulloh zamonaviy Hindistonning mashhur diskurslarida hindularga nisbatan inklyuziv yondashuvi bilan yodda qolgan. Kalimulloh Shoh ziyoratgohi Qizil qal’aning roʻparasida, Mena bozorining yonida, Eski Dehlida joylashgan.

## Asarlari
* Tilka ‘Asharat Kamila
* Kashkul Kalimiy
* Maktubat-i Kalimiy
* Muroqqa Kalimi
* Sawa alssabeel va kaleemi

## Manbalar
Gʻulom Sarvar (yozuvchi)

**Gʻulom Sarvar** – Bangladeshda tugʻilgan britaniyalik yozuvchi, islom haqida ingliz tilidagi kitoblar muallifi va Muslim Educational Trust (MET) direktori.

## Hayoti
Sarvar Bengaliya prezidentligida (hozirgi Bangladesh), Britaniya Hindistonida tugʻilgan. U Chittagongdagi Hukumat Savdo kollejini tijorat sohasida imtiyozli diplom bilan tamomlagan, shuningdek , Dakka universitetida biznes va menejment magistri darajasini olgan.

Sarvar Angliya va Uels uchun xayriya komissiyasi „Buyuk Britaniyadagi musulmonlar va ularning farzandlarining taʼlim ehtiyojlarini qondirishga bagʻishlangan taʼlim xayriya tashkiloti“ deb taʼriflagan Muslim Educational Trust (MET) direktori.

## Ishlari
Ed Husayinning yozishicha, u yoshligida Sarvarning Islom: „Eʼtiqod va taʼlimot kitobi“ Britaniyada diniy taʼlim darsligi sifatida ishlatilgan va 2007-yildan boshlab u yerdagi maktablar, masjidlar va musulmonlar uylarida kirish matni sifatida foydalanishda davom etgan.

* „Yoshlar uchun Islom“ . (1981-yil) Musulmonlar taʼlim tresti.
* „Bolalar uchun Saloh kitobi“ . Musulmon taʼlim jamgʻarmasi.ISBN&nbsp;
* „Britaniya musulmonlari va maktablari“ . Musulmon taʼlim jamgʻarmasi.ISBN&nbsp;
* „Jinsiy tarbiya: musulmon nuqtai nazari“ . Musulmon taʼlim jamgʻarmasi.ISBN&nbsp;
* „Islom taʼlimi boʻyicha oʻquv dasturi va koʻrsatmalari“ . Musulmon taʼlim jamgʻarmasi.ISBN&nbsp;
* „Buyuk Britaniyadagi musulmonlar va taʼlim“ . Musulmon taʼlim jamgʻarmasi.ISBN&nbsp;

## Yana qarang

* Britaniya Bangladeshi
* Britaniya Bangladeshlari roʻyxati
## Manbalar

## Havolalar

* MET rasmiy sayti 
* Rasmiy MET tarjimai holi  Archived
* Bangladeshlik ayol muxbirni xushnud etdi . *[[BBC News]]* . 2005-yil 26-oktyabr
Babol jome masjidi

**Babol jome masjidi** () — Eronning Babol shahristoni Babol shahrida joylashgan masjid. Qojarlar sulolasi davriga tegishli.

2022-yil 23-oktyabrda Fors axborot agentligi ushbu masjidning gʻarbiy kiraverishidagi tarixiy yozuvli lavha oʻgʻirlangani haqida xabar berdi. Masjid atrofidagi videokuzatuv kameralariga koʻra, bu oʻgʻirlik „isyonchilar“ tomonidan sodir etilgan. „Isyonchilar“ Eron hukumati namoyishchilarga nisbatan qoʻllaydigan atamadir.
## Manbalar
Ali Safiy Golpaygʻoniy

Buyuk Oyatulloh Shayx **Ali Safiy Golpaygʻoniy** (1913-2010-yil 3-yanvar); () eronlik oʻn ikki imomiy shia marjasi edi. U Eronning Golpaygʻon shahrida tugʻilgan. Iroqning Najaf shahridagi diniy maktablarda Buyuk Oyatulloh Borujerdiy qoʻl ostida taʼlim olgan. Keyinchalik Qum shahridagi diniy seminariyada dars bergan.

Shayx Ali Safiy 2010-yil 3-yanvarda, 96 yoshida, Golpaygʻonda vafot etgan.
## Manbalar
Makkiy ibn Abu Tolib al-Qaysiy

**Abu Muhammad Makkiy ibn Abu Tolib al-Qaysiy al-Qayrovoniy al-Andalusiy al-Qurtubiy** molikiy huquqshunos boʻlib, Anjelika Noyvirtning fikriga koʻra, „Musulmon Gʻarbidagi Qur’on oʻqish ilmi va ayniqsa qiroat nazariyasi va sanʼati boʻyicha eng qadimgi va taniqli olimlardan biri“.

## Hayoti
Makkiy hozirgi Tunisning Qayravon shahrida hijriy 354-yilning 23-shaʼbonida (965-yil 25-avgustda) tugʻilgan. Baʼzi manbalarga koʻra, uning otasi Abu Tolibning nasl-nasabi Muxtorning oʻgʻli Hammush ibn Muhammad boʻlgan, ammo Anjelika Noyvirt bu naslni noaniq deb biladi. Makkiy Qohirada tahsil olish uchun sharqqa borib, filologiya, *qiroa* (Qur’on oʻqish) va *tajvidga* (qiroat) eʼtibor qaratgani maʼlum; u yerdagi oʻqishlari uni yetakchi olimlar, jumladan Abu Bakr al-Udfuviy (304-88 hijriy/916-98), ota va oʻgʻil Abu l-Toyib Abdulmunim ibn Gʻalbun al-Halabiy (hijriy 399 va milodiy 999-yilda vafot etgan) bilan aloqaga kirishdi (Ibn Gʻalbun (vafoti hijriy 399, milodiy 1008-yil)). Hijriy 368–74 (milodiy 978–84) yillarda Qohirada tahsil olgan; al-Qayravonga uch yilda qaytib keldi (bu davrda u al-Qobisiy (vafoti 403/1011) va Ibn Abu Zayd (vafoti 386/996) ulamolaridan tahsil oldi); hijriy 377–79 va 382–83 (milodiy 987–89 va 992–93) yillarni Qohirada oʻtkazgan va hijriy 387–90 (milodiy 998–1001) yillarda Makkada boʻlgan. U yerda oʻqish va *[[Haj|haj qilish]]* bilan birga yozishni boshlagan. U uyiga Quddus va Qohira orqali borgan.

Qayravonda ikki yil oʻtgach, Makkiy Andalusga joʻnab ketdi va u yerda umrining ikkinchi yarmini oʻtkazdi, u yerda asarining koʻp qismini yaratdi. U hijriy 393-yilda (milodiy 1003) yili yetib keldi va Kordovaning Attarin tumanidagi Masjid an-Nuxayloda Qur’on oʻqishdan dars bera boshladi. Angelika Neuwirthning taʼkidlashicha, „Qur’on oʻqish ilmidagi yangi yoʻnalishning tez orada Halab va Qohira orqali Ispaniyaga yoyilishi asosan uning xizmati tufayli boʻldi. Bu yoʻnalish Bagʻdodlik Imom al-qurro Ibn Mujohid (vafoti 324/936) nomi bilan bogʻliq edi.“ Makkiy Kordovada vafot etgunga qadar (hijriy 437-yil 2-muharram / milodiy 1045-yil 21-iyul) bu shaharda turli diniy va taʼlim berish lavozimlarini egallab kelgan.

## Amalga oshirgan ishlari
Al-Makkiy saksondan ortiq asar yozgan, jumladan Tohir ibn Gʻalbun taʼlimoti taʼsirida boʻlgan. U *"Kitob at-tazkira fil-qirot",* „*Kitob at-Tabsira“,* „*Kitob al-Kashf“* , „*Kitob Mushkil gʻarib al-Qur’on*“, *"Kitob Mushkil eʼrobul Qurʼon* „ va *“Kitob al-Kashfʼan vujuh al-qiroʼat as-sab"* kabi asarlar muallifi*.* U Qur’onga keng qamrovli tafsirlar yozgan; lekin uning tafsirlari bugungi kungacha yoʻqolib ketgan. Uning „A*l-Izoh li-nosix va mansux al-Qur’on“(*"Nasx va mansux qilingan oyatlarning maxsus *[[Tafsir|izohi]]")* risolasi maʼlum.

## Manbalar
Mahmud al-Sarki

**Sayyid Mahmud al-Hasaniy as-Sarxiy**
## Faoliyati
(1964-yilda tugʻilgan) Iroqdagi taniqli shia Marjasi.U AQSh va Eronning Iroqqa aralashuviga qarshi chiqishi bilan tanilgan edi.

U Iroqning Najaf shahrida Oyatulloh Muhammad Sodiq as-Sadr huzuridagi seminariyalarda tahsil olgan.

Al-Sarxi Iroqda juda ziddiyatli shaxs. Uning muxoliflari uni diniy masalalar boʻyicha gʻayrioddiy qarashlarda, shuningdek, oʻziga oʻzi ega boʻlganidan, yuqori diniy maʼlumotlar va mavqega ega boʻlganlikda ayblashadi. U bir necha bor politsiya tomonidan hibsga olingan. Uning koʻplab eʼtiqodlari shia musulmonlarining baʼzi eʼtiqodlariga qarshi tanqidiydir. Demak, raqiblar uni haqiqiy shia deb bilishmaydi. Boshqa shialardan farqli oʻlaroq, u ozodari va qabrlar ustiga ziyoratgohlar qurishni bid’at deb biladi. Uning fikricha, imomlar soni aniq emas.
## Manbalar
Al-Sakhawi

**Shams al-Din Muhammad ibn Abdurrahmon as-Saxaviy**
## Faoliyati
(1428/831 hijriy – 1497/902 hijriy) Qohirada tavallud topgan shofiiy musulmon muhaddis va tarixchi olimi. *Al-Saxaviy* Misrdagi Saxa qishlogʻini nazarda tutadi, u erda qarindoshlari joylashgan. U *[[hadis]] ,* *[[tafsir]] ,* adabiyot va tarix ilmlarini mukammal egallagan sermahsul yozuvchi edi. Uning ijodi ham antropologik edi. Misol uchun, Misrda u 500 ayolning nikoh tarixini qayd etdi, bu Oʻrta asrlarda nikoh boʻyicha eng katta namunadir va Misrning Mamluk sultonligi va Bilod ash-Shomdagi barcha ayollarning kamida uchdan bir qismi bir necha marta turmushga chiqqanligini, koʻplari uch yoki undan koʻp marta turmushga chiqqanligini aniqladi. As-Saxaviyning soʻzlariga koʻra, XV asrda Qohiradagi oʻnta nikohdan uchtasi ajralish bilan yakunlangan. Uning hadis ilmidagi mahorati Shayx al-Hofiz ibn Hajar al-Asqaloniyga taʼsir koʻrsatadi. Madinada vafot etdi.
## Manbalar
Mansur masjidi

**Mansura masjidi** (arabcha: مسجد المنصورة) Jazoirning Mansur shahrida joylashgan xarobaga aylangan tarixiy masjid boʻlib, Mariniylar sulolasi davriga tegishlidir. U Mansur qal’asining bir qismini tashkil etadi. Qazishmalar natijasida maʼlum boʻlishicha, masjid 1303-yilda Sulton Abu Yoqub tomonidan qurilgan va uning asosiy darvozasi 1336-yilda Abu al-Hassan tomonidan bezatilgan. Hovli ichida devor bilan oʻralgan 13 ta eshik va markazida favvorasi bor hovli mavjud. Hovli uchta yoʻlak bilan oʻralgan boʻlib, ular namozxonadagiga oʻxshash koshinlar bilan bezatilgan. Namozxona toʻgʻridan-toʻgʻri hovli bilan tutashgan va qibla devori koshinlar bilan bezatilgan. Bu dizaynni 13-asrda qurilgan Samarradagi Beybars masjidida ham koʻrish mumkin. Masjidning asosiy kirish qismi ramziy minoraga ham olib boradi. Bu minora kvadrat shaklida boʻlib, Shimoliy Afrika va Iberiyadagi minoralardan ilhomlangan. Uning balandligi 38 metrga yetadi.

## Galereya

Fayl:Mansourah_03.jpg|alt=Close-up of the minaret|Minoraning yaqindan koʻrinishi
Fayl:Colonnes_provenant_de_la_mosquée_de_Mansourah.JPG|alt=Mosque wall|Masjid devori
Fayl:Muraille_de_mansourah,Tlemcen..jpg|alt=Outer castle wall|Tashqi qalʼa devori


## Yana qarang

* Masjidlar roʻyxati
* Afrikadagi masjidlar roʻyxati
* Jazoirdagi masjidlar roʻyxati
## Manbalar
Bandar-Abbos jome masjidi

**Bandar-Abbos jome masjidi** yoki **Delgoshadagi Jome masjidi** — Eronning Hoʻrmuzgon ustoni Bandar-Abbos shahridagi eng qadimiy masjidlardan biri.
## Manbalar
Marokash masjidi

**Marokash masjidi** (arabcha: مسجد المغرب; fransuzcha: Mosquée Marocaine), shuningdek, **Poytaxtning katta masjidi** nomi bilan ham tanilgan, Mavritaniyaning Nuakshot shahri janubiy markaziy qismida joylashgan sunniy islom masjididir. U Uld Abbos masjidining janubida, Marokash bozori yaqinida va Marokash madaniyat markazi yonida joylashgan.

## Tavsifi
Masjidning  balandlikdagi minorasi oq, koʻk va yashil ranglardagi murakkab islomiy naqshlar bilan bezatilgan. Minoraning uchida hilol shaklidagi temir qoziq oʻrnatilgan. Masjidga tutash taʼlim markazida imomlar va boshqa diniy rahbarlar taʼlim olish uchun toʻplanishadi. Masjidning qachon qurilganligi nomaʼlum.

## Galereya

Fayl:NouakchottMosquéeTentes.JPG|alt=Minaret of Mosque Marocaine and market|Marokash masjidi minorasi va bozor
Fayl:Meknes_-_5685117544.jpg|alt=Mosaic detail on the mosque interior|Masjidning ichki qismidagi mozaika
Fayl:ايات_قرانية_بقبة_مسجد_بالمغرب.jpg|alt=Mosaic detail on the mosque minaret exterior|Masjid minorasi tashqi tomonidagi mozaika


## Yana qarang

* Mavritaniyada islom
* Mavritaniyadagi masjidlar roʻyxati
## Manbalar
Muso Shubayriy Zanjoniy

Oyatulloh Sayyid **Muso Shubayriy Zanjoniy** (Persian 1928-yil 2-martda tugʻilgan) – Eronlik oʻn ikki shia Marjaʼsi.

### Biografiya
Qum shahrida Sayyid Ahmad Shubayriy Zanjoniy oilasida dunyoga kelgan.

Qum seminariyasida Sayyid Husayn Burujirdiy va Muhaqqaq Damad, shuningdek, Najaf seminariyasida Sayyid Abu al-Qosim al-Xoiy, Sayyid Muhsin al-Hakim va Sayyid Abd al-Hadiy Sheroziy qoʻl ostida tahsil olgan.

Hozirda Zanjoniy Qum shahrida istiqomat qiladi va shu erdagi seminariyalarda dars beradi. Hadis roviylarining ishonchliligi toʻgʻrisida sahih va samarali hukm chiqarishga qaratilgan Ilm ar-Rijol fanining yetakchi mutaxassisidir. Fotima Maʼsuma ziyoratgohida namozga boshchilik qiladi.

Shogirdlari: Sayyid Muhammad-Kozim at-Tabatabaiy, Sayyid Abd al-Hadiy al-Mas’udiy va Sayyid Odil al-Alaviy.

## Manbalar
Syid Ali Razo Rizviy

**Syid Ali Razo Rizviy** () Pokistonlik imomiy shialar olimi. **Yevropadagi Shia Ulamolari Majlisining** prezidenti hisoblanadi, Buyuk Britaniya.

### Biografiya
Sayid Ali Razo Rizviy 1976-yil 5-mayda Pokistonning Lahor shahrida tugʻilgan. Oilasi Angliyaning Birmingem shahriga koʻchib oʻtdi va Rizviy shu erda ulgʻaydi. Boshlangʻich va oʻrta taʼlimni tugatgandan soʻng, Birmingemda diniy taʼlimni boshladi. Keyinchalik Eronning Qum shahrida diniy taʼlimni davom ettirdi. Qum seminariyasida bir necha yil tahsil olib 1998-yilda islomshunoslik va arab tili boʻyicha ikki tomonlama magistraturani tamomlagan.

### Nashrlar
Rizviy bir qancha kitoblar yozgan va tarjima qilgan. Ulardan baʼzilari:

* *Shayx Sodiqning „Kitob at-Tavhid“ kitobi*
* *Islom diniga kirish*
* *Islom qonunlari*

## Manbalar
Damavand jome masjidi

**Damavand jome masjidi** — Eronning Tehron ustoni Damavand shahrida joylashgan masjid. Saljuqiylar sulolasi davrida qurilgan ushbu masjidda sosoniylar arxitekturasi izlari saqlanib qolgan. Shuningdek, u yerda Shoh Ismoil Safaviy nomi bitilgan yozuvni ham ko‘rish mumkin.
## Manbalar
Ese Kapi masjidi

**Ese Kapi masjidi** (), shuningdek, *Iso Kapi* masjidi deb ataladi, Turkiyaning Istanbul shahridagi Usmoniylar masjidi. Bino dastlab Vizantiya sharqiy pravoslav cherkovi boʻlgan.

## Joylashuvi
Masjid Istanbulning Fotih tumanidagi Davutpaşa mahallasida, Vizantiya imperiyasiga tegishli boshqa bir bino Sancaktar Hayrettin masjididan taxminan 500 metr sharq-shimoli-sharqda joylashgan. Hozirda Cerrahpaşa universiteti kasalxonasi majmuasi ichida joylashgan.

## Tarixi

### Vizantiya davri
Ushbu Vizantiya binosining qachon va kim tomonidan qurilganligi maʼlum emas. Bino Konstantinopolning yettinchi tepaligi janubiy yonbagʻridagi *Dalmatou* mahallasida, Marmar dengiziga qaragan holda joylashgan. Cherkov XIII asr oxiri va XIV asr boshlarida Paleologlar davrida qurilgan deb taxmin qilinadi.

### Usmoniylar va zamonaviy davr

1453-yilda Konstantinopol Usmoniylar qoʻliga oʻtgach, 1509-yilda bino zilzila natijasida vayron boʻlgan. 1551–1560-yillarda vazir Hadim Ibrohim posho (vafoti: 1562–1563) cherkovni kichik masjidga aylantirgan. Shu bilan birga saroy meʼmori Xoʻja Sinonga mavjud majmuani kengaytirishni buyurgan. Sinon qadimgi cherkovga ulab, madrasa va darsxona (boshlangʻich maktab) qurgan. XVII asr davomida majmua bir necha marta zilzilalar natijasida vayron boʻlgan va 1648-yilda qayta tiklangan. 1741-yilda Ahmad ogʻa majmua hududida kichik favvora qurilishiga homiylik qilgan. 1894-yilda Istanbulda sodir boʻlgan zilzila binoni vayron qilgan, faqat ikkita devor zilzilaga bardosh bergan, shundan keyin bino tashlab qoʻyilgan. Vayronalar hozirda Istanbul universitetining tibbiyot fakulteti joylashgan Cerrahpaşa kasalxonasi bogʻida joylashgan. Soʻnggi yillarda bino oʻrganilgan va asl shakliga koʻra rekonstruksiya qilingan. Hozirgi kunda masjid yana qayta oʻz faoliyatini davom ettirmoqda.

## Meʼmorchiligi
Masjid toʻrtburchak rejaga ega, tomonlarining uzunligi boʻyiga 17,0 m, eniga 6,80 m.

Hovlining ikki tomonini madrasa egallagan boʻlib, madrasada talabalar uchun oʻn bitta xona ajratilgan. Hovliga kirish qismi kichik sevil bilan bezatilgan.

## Manbalar

## Adabiyotlar

* 
* 

* 

* 

* 

*
Damgʻon jome masjidi

**Damgʻon jome masjidi** — Eronning Semnan ustoni Damgʻon shahrida joylashgan masjid. Abbosiylar xalifaligi — Saljuqiylar sulolasi davriga tegishli.

## Galereya

Fayl:ایوان_مسجد_جامع_دامغان_2.jpg
Fayl:ایوان_مسجد_جامع_دامغان.jpg

## Manbalar
Darab jome masjidi

**Darab jome masjidi** – Eronning Markaziy ustoni Darab shahrida joylashgan masjid. Bu Erondagi toʻrt minorali yagona masjiddir.
## Manbalar
Dizpul jome masjidi

**Dizpul jome masjidi** — Eronning Dizpul shahristoni Dizpul shahrida joylashgan masjid. Sosoniylar arxitekturasi uslubida qurilgan.

## Galereya

Fayl:مسجد_جامع_دزفول_01.jpg|alt=Dezful Mosque
Fayl:مسجد_جامع_دزفول_02.jpg|alt=مسجد جامع دزفول
Fayl:فضای_داخل_مسجد.jpg|alt=این عکس از یک بنای تاریخی گرفته شده است که با شناسه ملی ایران ثبت شده شناسه ملی:
Fayl:مسجد_جامع_دزفول_03.jpg


## Manbalar
Stoudios monastiri

**Stoudios monastiri**, toʻliq shakli **Stoudiosdagi avliyo Ioannning oldingi monastiri**, shuningdek, *Stoudios*, *Studion* yoki *Stoudion* sifatida qisqartirilgan holda ham qoʻllaniladi, Vizantiya imperiyasi poytaxti Konstantinopoldagi (hozirgi Istanbul) yunon pravoslav monastiri boʻlgan. Monastir aholisi *stouditlar* yoki *studitlar* deb atalgan. Garchi monastir yarim ming yil davomida tashlandiq holatda qolib ketgan boʻlsa-da, Stoudion qonunlari va urf-odatlari Athos togʻi rohiblari va pravoslav dunyosining boshqa koʻplab monastirlari uchun namuna boʻlib xizmat qilgan.

Monastir xarobalari Marmar dengizi yaqinida, Istanbulning qadimgi Psamathia, hozirgi Koca Mustafo posho deb nomlangan qismida joylashgan. 462-yilda Konstantinopolda istiqomat qilgan Rim patritsiysi, konsul Flavius Studius tomonidan asos solingan va Avliyo Yahyoga bagʻishlab bunyod etilgan. Monastirning birinchi rohiblari Acoemetae monastiridan kelgan. Bugungi kunda ushbu monastir *Imrahor masjidiga* aylantirilgan boʻlib, Usmoiylar sultoni Boyazid II ning otboqari Mirahor Ilyosbey nomi bilan ataladi.

## Masjidga aylantirilishi

V asrga oid monastir cherkovi Boyazid II ning albaniyalik otboqari Ilyosbey tomonidan *Imrahor masjidiga* (soʻzma- *soʻz Otliq masjidi*) aylantirilgan. Qadimgi inshoot 1782-yilgi katta yongʻin natijasida jiddiy zarar koʻrgan, 1894-yilda Istanbulda sodir boʻlgan zilzila natijasida ham bino vayron boʻlgan.

1894-yilgi zilziladan keyin Fyodor Uspenskiy boshchiligidagi bir guruh rus vizantist olimlari monastir hududida Rossiya arxeologiya institutini ochgan, ammo 1917-yilgi rus inqilobidan keyin uning faoliyati toʻxtatilgan. Keyingi oʻn yilliklar davomida mahalliy aholi monastir majmuasi xarobalarida oʻz uylarini taʼmirlash maqsadida foydalanib, uni talon-taroj qilgan. 2023-yilda binoni qayta tiklash ishlari oʻsha yilning oxirida boshlanishi eʼlon qilingan, taʼmirlash ishlari 2024-yilda boshlangan.

## Galereya

Fayl:St._John_Stoudios_(Imrahor)_Monastery_in_Istanbul.jpg|alt=Street view of the monastery|Monastirning koʻcha tomondan koʻrinishi
Fayl:Exterior_wall_of_St._John_Stoudios_(Imrahor)_Monastery_in_Istanbul.jpg|alt=Exterior walls of the monastery|Monastirning tashqi devorlari
Fayl:One_of_the_exterior_facades_of_the_St._John_Stoudios_(Imrahor)_Monastery.jpg|alt=The Apsis|Apsis


## Manbalar

## Havolalar

* Vizantiya 1200 | Stoudios avliyo Ioann monastiri
* Official Website of the Ecumenical Patriarch | Studius
Dovud ibn Yazid ibn Hotim al-Muhallabiy

**Dovud ibn Yazid ibn Hotim al-Muhallabiy** () (820 yoki 821-yilda vafot etgan) sakkizinchi asr oxiri va toʻqqizinchi asr boshlarida Abbosiylar xalifaligi noibi boʻlgan. Mashhur Muhallabiy oilasi a’zosi boʻlib, qisqa muffat gʻarbdagi Ifriqiya (787 yoki 788) va Misr (790—791) viloyatlari noibi boʻlgach, sharqdagi Sind viloyati (800) noibligiga tayinlanib, umrining oxirigacha shu lavozimda xizmat qilgan.
## Faoliyati
Dovud al-Mansur, al-Mahdiy, al-Hodiy va Horun ar-Rashid kabi xalifalar hukmronligi davrida Ifriqiya noibi boʻlgan Yazid ibn Hotimning oʻgʻli edi. Yazid ar-Rashid hukmronligi davrida yosh vafot etgach, oʻgʻli Dovud vaqtincha uning oʻrniga noib boʻldi. Dovud talab darajasida boshqara olmagani sabab, viloyatda hukumat mavqei zaiflasha boshladi. Natijada, ar-Rashid uning oʻrniga amakisi Ravh ibn Hotimni noiblikka tayinladi. Shundan soʻng, Dovud 790-yilda Misr noibi etib tayinlandi. U yerda bir yildan sal koʻproq vaqt noiblik qilgach, bu lavozimdan ham boʻshatilib, oʻrniga Abbosiy shahzoda [Musa ibn Isa ibn Musa al-Hoshimiy|Musa ibn Isa]] tayinlandi.

800-yilda Dovud as-Sind noibligiga tayinlanib, mintaqadagi arab qabilalari oʻrtasida uzoq vaqtdan beri davom etayotgan nizolarni bartaraf etish vazifasi yuklatilgan. Dovud dastlab Mansura ustidan nazorat oʻrnatish uchun ukasi al-Mugʻiyrani yubordi, ammo shahar aholisi isyon koʻtarib, uni quvib chiqardi. Shundan soʻng, Dovud Sindga kuch bilan kirib, Mansurani qamal qildi va bir necha oydan keyin egallashga muvaffaq boʻldi. Keyin Sindning boshqa shaharlarini ham tinchlantirishga kirishib, shu tariqa viloyat ustidan Abbosiylar nazoratini mustahkam oʻrnatdi.

Dovud keyingi yigirma yil davomida Sind noibi lavozimida ishlab, ilk Abbosiylar davridagi har qanday noibning uzoq muddatli boshqaruvi boʻyicha rekord oʻrnatdi. Boshqaruvining qolgan qismida viloyatda tinchlik hukmron boʻldi. Dovud 820 yoki 821-yilda vafot etgach, oʻgʻli Bishr oʻrnini egallab, vorisi boʻldi.

## Manbalar

## Adabiyotlar
*Al-Baladhuri, Ahmad ibn Jabir. *The Origins of the Islamic State, Part II.* Trans. Francis Clark Murgotten. New York: Columbia University, 1924.
*Crone, Patricia. "Muhallabids." The Encyclopaedia of Islam, Volume VII. New Ed. Leiden: E. J. Brill, 1993.  
*Kennedy, Hugh N. *The Early Abbasid Caliphate, a political History.* London: Croom Helm, 1981.  
*Khalifah ibn Khayyat. *Tarikh Khalifah ibn Khayyat.* Ed. Akram Diya' al-'Umari. 3rd ed. Al-Riyadh: Dar Taybah, 1985. 
*Al-Kindi, Muhammad ibn Yusuf. *The Governors and Judges of Egypt.* Ed. Rhuvon Guest. Leydon and London: E. J. Brill, 1912.
*Al-Tabari, Abu Ja'far Muhammad ibn Jarir. *The History of al-Tabari.* Ed. Ehsan Yar-Shater. 40 vols. Albany, NY: State University of New York Press, 1985-2007.
*Al-Ya'qubi, Ahmad ibn Abu Ya'qub. *Historiae, Vol. 2.* Ed. M. Th. Houtsma. Leiden: E. J. Brill, 1883.
Manastır masjidi

**Manastır masjidi** (; *Mustafo Chavush Mescidi*) – Usmoniylar tomonidan masjidga aylantirilgan sobiq sharqiy pravoslav cherkovi. Konstantinopoldagi Vizantiya arxitekturasining kichik namunasi va tarixiy sabablarga koʻra muhim inshoot hisoblanadi.

## Joylashuvi
Oʻrta asrga oid ushbu bino Istanbulning Fotih tumani, Topkapı mahallasi, *Turgut Özal Millet koʻchasining* janubiy tomonida, shahar devorlarining Topkapı darvozasidan taxminan 600 metr janubi-sharqda joylashgan.

## Masjidga aylantirilishi

Konstantinopol fathidan koʻp oʻtmay, sulton Mehmed II ning *chavushi* Mustafo binoni masjidga aylantirgan. 1956–1958-yillarda *Turgut Özal koʻchasi* ochilishi chogʻida kichik masjid atrofini egallagan binolar buzib tashlangan va shundan keyin masjiddan diniy maqsadlar yoʻlida foydalanilmay qoʻyilgan.

## Manbalar

## Adabiyotlar

* 
* 
* 
*
Gʻalaba uchun uch ochko

**Gʻalaba uchun uch ochko** – koʻplab sport ligalari va guruh turnirlarida, ayniqsa futbolda qoʻllaniladigan standart boʻlib, unda oʻyinda gʻalaba qozongan jamoaga 3 ochko beriladi, magʻlub boʻlgan jamoaga hech qanday ball berilmaydi. Agar oʻyin durang boʻlsa, har bir jamoa 1 ochkodan oladi. Koʻplab ligalar va musobaqalar dastlab gʻalaba uchun 2 ochko va durang uchun 1 ochko berilgan, keyin esa gʻalabaga ochko berish tizimi uch ochkolik tizimga oʻtgan. Jamoalar bir mavsumda 30-40 ta oʻyin oʻtkazadigan turnir jadvalida oʻzgarish sezilarli ravishda bilanadi. Tizim duranglarga nisbatan gʻalabalarga qoʻshimcha qiymat qoʻyadi, shunda gʻalabalar soni koʻproq boʻlgan jamoalar gʻalabalar soni kamroq, ammo duranglar soni koʻproq boʻlgan jamoalarga qaraganda jadvallarda yuqoriroq oʻrinni egallashi mumkin.

## Yana qarang
* Guruh turnirlarining reyting tizimi
* Gʻalaba foizi

## Manbalar

## Havolalar
* Uch ochkolik NHL turnir jadvali
* Guardian sharhi 2009-yil
Longhua madaniyat va sport markazi

**Longhua madaniyat va sport markazi** Shenjenning Longhua tumanidagi koʻp maqsadli sport majmuasi boʻlib, 2022-yilda ochilgan va 2024–2025-yillarda Xitoyning 15-Milliy sport oʻyinlari uchun rekonstruksiya qilingan. Sport majmuasida 6 478 oʻrinli yopiq stadion, 45 000 oʻrinli ochiq stadion hamda suzish, basketbol va aviamodellar uchun qulayliklar mavjud. Markaz Shenjen Ekologik Atrof-muhit byurosi tomonidan Yashil uch yulduzli bino va uglerod chiqindilarini nolga yaqin uchuvchi loyiha sifatida sertifikatlangan.

## Asosiy voqealar
2022–2024-yillarda ushbu arena WCBA All-Star Game, CBA Basketball Invitational va Xitoy ayollar voleybol Superligasiga mezbonlik qilgan. 2025-yilda Milliy oʻyinlar uchun voleybol (U18 ayollar guruhi) va aeromodel musobaqalarini oʻtkazadi.

## Manbalar
Islomiya jome masjidi

**Islomiya jome masjidi** — Eronning Yazd ustoni Taft tumanida joylashgan masjid. Qojarlar sulolasi davriga tegishli.
## Manbalar
Rustam Mehmonov

**Rustam Mehmonov** — oʻzbekistonlik shifokor va sobiq futbolchi. Oʻzbekiston amputantlar milliy futbol terma jamoasi bosh murabbiyi. 2020-yildan hozirga qadar „Matonat Futbol“ amputantlar futbolini rivojlantirish markazi direktori. 

## Manbalar
Abdujamil Shukurov

**Abdujamil Shukurov** — oʻzbekistonlik futbolchi. Oʻzbekiston amputantlar milliy futbol terma jamoasi markaziy hujumchisi. 

## Manbalar
Muhammad Boqir al-Muhriy

Sayyid Muhammad Boqir **al-Muhriy** – () (1948-yil 25-dekabr – 2015-yil 4-iyul) quvaytlik shia olimi va shia marjalarining koʻpchiligining vakili.

## Vafoti
Al-Muhriy 2015-yil 4-iyulda vafot etgan va Najafdagi Vodi-us-Salom qabristoniga dafn etilgan.

## Manbalar
Avliyo Robert Albanskiy

Avliyo Robert Albanskiy (1187-yilda vafot etgan) – 1185-yilda nasroniylikdan islomga oʻtgan ingliz. Islomni qabul qilganidan soʻng, Salohuddin al-Ayubiy tomonidan harbiy boshliq etib tayinlandi. 1187-yilda Hattin yaqinidagi hal qiluvchi jangda, keyinchalik esa Quddusni qamal qilishda va musulmonlarning mazkur hududlardagi hokimiyatni tiklashda muhim rol oʻynagan.

Robert – Saloh ad-dinning jiyaniga uylangan. Robertning islomni qabul qilishi nasroniylar orasida katta tashvish uygʻotdi va umuman tampliyer ritsarlariga nisbatan adovat uygʻotdi.

## Manbalar
Abul-Mavohib ash-Shinnaviy

**Abul-Mavohib ash-Shinnaviy** yoki **Abul-Mavohib Ahmad ibn Ali ibn Abdul Quddus ash-Shinnaviy** ( أحمد بن علي بن احمد بن عبد القدوس ابن محمد الشناوي أبو المواهب) – al-Xomiy yoki al-Hanoiy ( الحنائي) nomi bilan ham tanilgan, Shattariya soʻfiylik tariqatining yetakchisi.

## Hayoti
Ash-Shinnaviy hijriy 975-yil (milodiy 1568-yilda) Qohira gʻarbida joylashgan Mahallat-Ruh shahrida taniqli soʻfiy ash-Shinnaviy oilasida tugʻilgan. Otasi Ali ibn Abdulquddus ash-Shinnaviy xalq orasida mashhur yetakchi va Ahmad al-Badaviydan keyingi Ahmadiy shayx boʻlgan. Diniy taʼlim olish maqsadida Madinaga koʻchib borgan. Keyinchalik u mashhur soʻfiy va oʻz davrida Madinadagi naqshbandiya tariqatining yetakchi shayxiga aylangan.

Ash-Shinnaviy hijriy 1028-yil (milodiy 1619-yilda) vafot etgan. Uning koʻplab shogirdlari orasida Sayfiddin al-Qushoshiy ham boʻlib, u oʻz ustozini avliyo „Zamon muhri“ deb ulugʻlagan.

## Asarlari
Al-Bagʻdodiy va Carl Brockelmann al-Shinnaviy asarlarining roʻyxatini tuzishgan. Jumladan al-Bagʻdodiy 18 ta va Brockelmann esa 5 tasini roʻyxatga kiritgan.

## Manbalar