Rudyard Kipling

**Redyard Kipling** () (1865.30.12, Mumbay — 1936.18.1, London) — ingliz yozuvchisi, shoir va jurnalist. Nobel mukofoti laureati (1907). Yoshligi Hindistonda o'tgan, bu uning ijodiga  katta ta'sir ko'rsatgan.

Kiplingning fantastik asarlari orasida *"Jungli kitobi"* dilogiyasi (*The Jungle Book*, 1894; *The Second Jungle Book* , 1895), *Kim* (1901), *Just So Stories* (1902) va koʻplab qisqa hikoyalar, jumladan, " Qirol bo'ladigan odam (1888) bor.  Uning she'rlari orasida " Mandalay " (1890), " Gunga Din " (1890), " Nusxa kitobi sarlavhalari xudolari " (1919), " Oq odamning yuki " (1899) va " Agar..." (1910). U qissa sanʼatida yangilik yaratuvchi sifatida koʻriladi. Uning bolalar kitoblari klassik; bir tanqidchi "koʻp qirrali va yorqin hikoya sovg'asi" deb ta'kidladi.

Kipling 19-asr oxiri va 20-asr boshlarida Buyuk Britaniyaning eng mashhur yozuvchilari qatorida edi.  Genri Jeyms : "Kipling shaxsan meni eng mukammal daho odam sifatida hayratga soladi, u nozik aqldan farqli o'laroq, men bilgan, " dedi.  1907-yilda u mukofotni olgan birinchi ingliz tilidagi yozuvchi sifatida adabiyot bo'yicha Nobel mukofotiga sazovor bo'ldi va 41 yoshida bu mukofotning bugungi kungacha eng yosh laureati bo'ldi.  U shuningdek, Britaniya shoiri mukofotiga va bir necha marta ritsar unvoniga sazovor boʻlgan, ammo ikkalasini ham rad etgan.  1936-yilda vafotidan keyin uning kuli Shoirlar burchagiga dafn etilgan, Westminster Abbey Janubiy Transept qismi.

Kiplingning keyingi obro'si davrning siyosiy va ijtimoiy iqlimi bilan o'zgardi.  Uning qarama-qarshi qarashlari 20-asrning katta qismida davom etdi.  Adabiyotshunos Duglas Kerr shunday deb yozgan edi: "[Kipling] hali ham ehtirosli kelishmovchiliklarni uyg'ota oladigan muallif va uning adabiyot va madaniyat tarixidagi o'rni hali aniq emas. Ammo Yevropa imperiyalarining yoshi chekinib borayotgani sababli, u Imperiya qanday boshdan kechirganining beqiyos, garchi munozarali tarjimoni sifatida e'tirof etilgan. Bu va uning g'ayrioddiy hikoyaviy qobiliyatlarining tobora koʻproq e'tirof etilishi uni e'tiborga loyiq kuchga aylantiradi ".

Yoshligi Hindistonda oʻtgan. "Mahkama qoʻshiqlari" (1886) sheʼriy toʻplami, "Togʻ hikoyalari" (1888) va "Uch soldat" (1888) novellalari, "Nur soʻndi" (1890), "Kim" (1901) romanlarida Britaniya harbiy kuchlari, ingliz-sakson sivilizatsiyasi madh etilgan.

Kazarma qoʻshiqlari“ (1892), "Yetti dengiz" (1896), "Besh millat" (1903) sheʼriy toʻplamlarida oddiy kishilar hayoti va fidoyiliklari tasvirlangan. Qoʻshiqlari xalq ogʻzaki ijodi uslubiga yaqin. Bolalar haqidagi "Dovyurak dengiz sayyohlari" (1897), "Shunchaki ertaklar" (1902) qissalari, Mowgli () sarguzashtlariga bagʻishlangan "Jungli kitobi" (1-kitob, 1894; 2-kitob, 1895) keng tarqalgan. "Rikki-Tikki-Tavi" (1964), "Mowgli" (1974) va boshqa asarlari oʻzbek tiliga tarjima qilingan. Kipling asarlari asosida bolalar uchun multfilmlar yaratilgan.

**Jozef Rudyard Kipling** (/ ˈ r ʌ d j ər d / *RUD -yard* ; 1865-yil 30-dekabr – 1936-yil 18-yanvar)  ingliz yozuvchisi, qissa yozuvchi, shoir va jurnalist edi. U Britaniya Hindistonida tug'ilgan, bu uning koʻp ishlarini ilhomlantirgan.

## Bolalik (1865—1882) [ manbani tahrirlash ]
Malabar nuqtasi, Bombey, 1865 yil
Rudyard Kipling 1865-yil 30-dekabrda Britaniya Hindistonining Bombey prezidentligida Bombey shahrida Elis Kipling (qizalik ismi MakDonald) va Jon Lokvud Kipling oilasida tug‘ilgan.  Elis (to'rtta mashhur Makdonald opa -singillaridan biri)  quvnoq ayol edi,  ular haqida lord Dufferin : "Xiralik va Kipling xonim bir xonada bo'lolmaydi", deb aytadi.  Jon Lokvud Kipling, haykaltarosh va kulolchilik dizayneri, yangi tashkil etilgan Ser Jamsetji Jeejebhoy sanʼat maktabining meʼmoriy haykaltaroshlik boʻlimi direktori va professori boʻlgan.Bombeyda.

Jon Lokvud va Elis 1863-yilda uchrashishdi va Angliyaning Staffordshir shtatidagi Rudyard shahridagi Rudyard ko'lida uchrashishdi. Ular turmush qurishdi va 1865-yilda Jon Lokvud San'at maktabida professor lavozimini qabul qilgandan keyin Hindistonga ko'chib o'tishdi.  Ular Rudyard ko'li hududining go'zalligidan shunchalik ta'sirlanganki, ular birinchi farzandlariga Jozef Rudyard deb ism qo'yishgan. Elisning ikkita opasi rassomlarga turmushga chiqdi: Jorjiya rassom Edvard Bern-Jonsga va singlisi Agnes Edvard Poynterga. Uchinchi singlisi Luiza Kiplingning eng taniqli qarindoshi, konservativ boʻlgan birinchi amakivachchasi Stenli Bolduinning onasi edi. 1920—1930-yillarda uch marta Buyuk Britaniya Bosh vaziri.

## Manbalar