open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Oq soʻyloq

**„Oq soʻyloq“**, baʼzan **„Oq soʻyloqtish“** oʻlaroq tarjima qilinadi () — amerikalik yozuvchi Jack London qalamiga mansub roman. Kitob oʻlaroq birinchi marta 1906-yil „Macmillan“ nashriyoti tomonidan chop etilgan. Ilk bor oʻsha yili „Outing“ jurnalida chop etilgan.

Romandagi hodisalar 1890-yillarda Kanadada sodir boʻladi. „Oq soʻyloq“ muallifning „Yovvoyilik chaqirigʻi“ () romanining sherigi va mavzu jihatdan aksidir. „Oq soʻyloq“ romanining bosh qahramoni boʻri boʻlsa, „Yovvoyilik chaqirigʻi“ romanining bosh qahramoni xonakilashtirilgan it haqidadir.

Roman bosh qahramon Oq soʻyloq nuqtai nazaridan soʻzlab beriladi. Bu esa muallifga jonivorlar dunyoga va insonlarga qanday koʻz bilan qarashi haqida yozish imkonini bergan. Asarda axloq kabi murakkab mavzular ham koʻrib chiqiladi. Roman bir necha tilga, jumladan, oʻzbek tiliga tarjima qilingan, uning asosida bir necha film suratga olingan.

„Oq soʻyloq“ gʻarbda roman hisoblanadi. Rossiyada, shu sabab Oʻzbekistonda ham qissa deb yuritiladi. Romanni oʻzbek tiliga Olim Otaxon tarjima qilgan. Oʻzbekcha nashr 2010-yil Toshkent shahrida Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa uyida chop etilgan.

## Syujeti
Bir odam  iti undan qochib ketadi. Oradan yillar oʻtib odam itni boʻricha bilan koʻrib qoladi. Boʻrichaga Oq soʻyloq laqabini berishadi.

Boʻri ulgʻayadi, insonlarga boʻysunishni oʻrganadi. Oq soʻyloq nomaqbul xoʻjayon qoʻliga tushib qoladi. Bu xoʻjayin it urishtirishga qiziqadi. Janglarning birida Oq soʻyloq oʻlishiga oz qoladi. Buni yosh Weedon Scott () ismli muhandis koʻrib qoladi va Oq soʻyloqni sotib oladi. Scott Oq soʻyloqqa yaxshi qaraydi, ikkisi bir-biriga bogʻlanib qoladi.

## Qahramonar
* Oq soʻyloq – bosh qahramon; boʻri
* Grey Beaver () – Oq soʻyloqning birinchi xoʻjayini
* Beauty Smith () – Oq soʻyloqning ikkinchi xoʻjayini
* Weedon Scott () – Oq soʻyloqning uchinchi xoʻjayini

## Oʻzbekcha tarjimasi
Asarni oʻzbek tiliga rus tilidan Olim Otaxon tarjima qilgan. Oʻzbekcha nashr 2010-yil Toshkent shahrida Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa uyida chop etilgan. Mazkur nashr lotin yozuvida nashr qilingan. Asarni nashrga tayyorlashda quyidagi shaxslar ishtirok etgan: Shoyim Boʻtayev – muharrir, Akrom Bahromov – rassom, Shuhrat Mirfayozov – rasmlar muharriri, Tatyana Smirnova – texnik muharrir, Dono Toʻychiyeva – musahhih, Jamila Turgʻunova – komputerda sahifalovchi. Kitob adadi – 3&nbsp;000 nusxa.

## Havolalar
* [„Oq soʻyloq“ Ziyouz saytida](http://n.ziyouz.com/books/jahon_nasri/Jek%20London.%20Oq%20so'yloq%20(qissa).pdf)
Loiq Sheraliy

**Loiq Sheraliy** (, , 20-may, 1941-yil; Panjakent, Tojikiston - 30-iyun, 2000-yil; Dushanbe, Tojikiston) - Tojikiston xalq shoiri.

## Hayoti
Loiq Sheraliy 1941-yil 20-may kuni Sug'd viloyatining Panjakent tumanida joylashgan Mazori Sharif qishlog'idagi kolxozchi oilasida dunyoga kelgan. Ilk savodni qishlog'idagi maktabdan olgan. T.G.Shevchenko nomidagi Dushanbe Davlat pedagogika institutining tarix-filologiya fakultetiga o'qishga qabul qilinib, uni 1963 - yil tugatgan. Loiqning yozgan she'rlarini o'qib ta'sirlangan ustozi Mirzo Tursunzoda uni yozuvchilar uyushmasiga tavsiya qilgan. U 1965 - yildan boshlab Sovet yozuvchilar uyushmasi a'zosi edi. "Sadoi Sharq" jurnalining bosh muharriri lavozimida ishlagan. O'nlab poetik to'plamlar muallifi. "Hurmat belgisi" ordeni bilan taqdirlangan.
Sergey Yesenin, Yohan Vol`fgang Gyote, Eduardas Mejelaytis, Qaysin Quliev, Yordan Milev, Mixail Svetlov, Rasul Hamzatov, Yevgeniy Yevtushenko, Erkin Vohidov she’rlarini tojik tiliga tarjima qilgan. Abu Abdulloh Ro’dakiy nomidagi Tojikiston Davlat hamda xalqaro Nilufar mukofotlarining sovrindori. 
2000 - yil 30 - iyun kuni tojik xalqining zabardast shoiri og'ir xastalikdan Dushanbe shahrida dunyodan ko'z yumdi.

## Asarlari
* «Ko’klam»(1966), 
* «Ilhom»(1968), 
* «Tilak»(1971), 
* «Tashna ko’ngil»(1974), 
* «Sohillar»(1972), 
* «Vatan tuprog’i»(1975), 
* «Yomg’ir tomchilari»(1976), 
* «Yo’lovchi»(1979), 
* «Tosh sahifa»(1980), 
* «Ko’z kulbasi»(1982),
* «Yorug’ kun»(1984), 
* «Qalb uyi»(1986), 
* «Ona duosi»(1991), 
* «To’lgan jom»(1991), 
* «Men va daryo»(1991), 
* «Ishq avvaliyu oxiri»(1994), 
* «Sassiz faryod»(1997) nomli she’riy to’plamlari hamda ikki tomlik «Kulliyot»i(2001) nashr etilgan.

## Manbalar
The Black Arrow

**„The Black Arrow“** („Qora oʻq“), toʻliq nomi **„The Black Arrow: A Tale of the Two Roses“** („Qora oʻq: Ikki atirgul hikoyasi“) — shotland yozuvchisi Robert Louis Stevenson qalamiga mansub sarguzasht va sevgi romani. Kitob oʻlaroq birinchi marta 1888-yil Buyuk Britaniyada „Cassell and Company“ nashriyoti, AQShda „Charles Scribner’s Sons“ nashriyoti tomonidan chop etilgan.

Ilk bor 1883-yil „Young Folks“ bolalar jurnalida „The Black Arrow: A Tale of Tunstall Forest“ („Qora oʻq: Tunstall oʻrmoni hikoyasi“) nomi bilan chop etilgan. Asar jurnalda Captain George North taxallusi bilan nashr qilingan.

Asarga „Pastonlar maktublari“ () nomi bilan tanilgan Pastonlar oilasi aʼzolari yozgan xatlar asos boʻlgan. Muallif asar kitob oʻlaroq ancha kech chop etilganini „Hikoya bir necha yil avval muayyan auditoriya uchun yozilgan edi“, deya izohlagan.

## Syujeti
Asarda Richard (Dick) Shelton () Qizil va oq atirgul urushi davomida boshidan kechirgan sarguzashtlari haqida hikoya qilinadi. Shelton ritsar boʻlib yetishadi. Sevgilisi Joanna Sedleyni () yovuz ritsar Sir Daniel Brackley () changalidan qutqaradi. Shelton yana otasi Sir Harry Shelton () qotillaridan qasos oladi.

## Qahramonlari
* Richard (Dick) Shelton () – bosh qahramon
* Sir Harry Shelton () – Richard (Dick) Sheltonning otasi
* Joanna Sedley () – bosh qahramon, Richard (Dick) Sheltonning sevgilisi
* Ellis Duckworth () – „Qora nayza“ ittifoqining asoschisi 
* Sir Daniel Brackley () – yovuz ritsar
* Sir Oliver Oates () – Sir Daniel Brackleyning kotibi
* Bennet Hatch () – Sir Daniel Brackleyning yordamchisi
* Nicholas Appleyard () – Agincourt (Azenkur) jangi veterani
* Richard Crookback () – Richard III, boʻlajak qirol (tarixiy shaxs)
* Lord Shoreby () – mahalliy magnat
* Alicia Risingham () – Joanna Sedleyning dugonasi

## Havolalar

* „The Black Arrow“ Gutenberg loyihasida
Ivan Denisovichning bir kuni

**„Ivan Denisovichning bir kuni“** () — rus yozuvchisi Aleksandr Soljenitsin qalamiga mansub qissa. Muallif boshida asarni „Shch-854“ () deb atagan. Asardagi hodisalar 1950-yillarda sovet mehnat lagerida sodir boʻladi va oddiy mahbus Ivan Denisovichning u yerda oʻtkazgan bir kuni haqida hikoya qiladi.

Soljenitsin asarni 1959-yilda yozgan. Ilk bor 1962-yilda „Noviy mir“ jurnalida chop etilgan. Soljenitsin asarni hikoya oʻlaroq taʼriflagan, ammo jurnal muharrirlari uni qissa deb nashr qilishgan. Gʻarb mamlakatlarida „Ivan Denisovichning bir kuni“ roman oʻlaroq yuritiladi.

Qissaning nashr qilinishi Sovet adabiyoti tarixida katta ahamiyatga ega, chunki mamlakatda undan avval biror marta ham Iosif Stalin repressiyasi ochiq muhokama qilinmagan. „Noviy mir“ jurnali bosh muharriri Aleksandr Tvardovskiy jurnal oʻquvchilarini asarga tayyorlash uchun „Kirish soʻz oʻrnida“ deb ataluvchi qisqa muqaddima yozgan.

„Ivan Denisovichning bir kuni“ muallifga xalqaro shuhrat olib kelgan. Adabiyotshunoslar asar butun Sovet Ittifoqi tarixini oʻzgartirgan, deb hisoblaydi. Qissa dunyonig bir necha tiliga tarjima qilingan.

## Syujeti
Asardagi voqealar 1950-yillarda, sovet mehnat lagerida sodir boʻladi. Bosh qahramon Ivan Denisovich Shuxov () 40 yoshlardagi rus aksaridir. U jinoyatchi emas, balki Stalin repressiyasi qurbonidir. Ikkinchi jahon urushida Shuxovni fashistlar asir oladi, ammo u qochib ketishga muvaffaq boʻladi. Ammo sovet rasmiylari uni sotqinlikda ayblab, 10 yilga qamashadi.

Shuxov lagerdan chiqishiga koʻzi yetmaydi, chunki odatda rasmiylar mahbuslar qamalgan muddatni uzaytirib qoʻyishadi. Asarda Shuxovning qamoqdagi oddiy bir kuni haqida hikoya qilinadi. Boshqalar bilan sovuq barakda yashashi, qanda kiyinishi, uxlashi, ovqatlanishi va issiqlik elektr stantsiyasi qurilishida ishlashi haqida hikoya qilinadi. Asar yakunida Shuxovni ozodlikka chiqarishadi. Uning keyingi hayoti oʻquvchiga nomaʼlumligicha qoladi.

## Qahramonlari
* Ivan Denisovich Shuxov () – bosh qahramon, mahbus, 104-mahbuslar brigadasi aʼzosi
* Alyosha () – baptist
* Gopchik () – yosh mahbus
* Andrey Prokofyevich Tyurin () – 104-mahbuslar brigadasi yetakchisi
* Fetyukov () – obroʻ-eʼtiborsiz mahbus
* Sezar Markovich () – qamalgan rejissyor
* Buynovskiy () – sobiq kapitan
* Pavlo () – Tyurin yordamchisi
* Ivan Kildigs () – latviyalik mahbus
* Senka Klevshin () – kar mahbus

## Havolalar
* „Ivan Denisovichning bir kuni“ Lib.ru saytida
The Scout

**„The Scout“** () — amerikalik iqtisodchi va professor Steven Plaut qalamiga mansub roman. 2002-yil Quddus shahrida „Gefen“ nashriyotida chop etilgan. Asar real voqealarga asoslangan boʻlib, unda muallifning saraton kasaliga chalinib shifoxonada ogʻir kasallikka chalingan Salim Saadi () ismli badaviy bilan boshidan kechirganlari haqida hikoya qilinadi.

„The Scout“ kitobida hodisalar qisqa-qisqa hikoyalar shaklida hikoya qilinadi. Vashington universiteti ingliz tili professori Alexander Edward romanga yozgan taqrizida kitobning eng ishonarli argumenti barcha oʻlim oldida teng ekanligidir deya taʼkidlagan.

## Syujeti
Steven Plaut () va badaviy izquvar Salim Saadi () ogʻir kasallikka chalinadi va bir boʻlmada davolanadi. Har ikki qahramon oʻz hayotida sodir boʻlgan hodisalarni hikoya qilib beradi. Xususan, Saadi badaviylarning boy tarixi va urf-odatlari haqida soʻzlab beradi.

Asarda Islom va Yahudiylik dinlari hamda Isroilda yashovchi yahudiylar bilan badaviylar oʻrtasidagi munosabat koʻrib chiqiladi. Bundan tashqari, unda xalq ijodi misollari ham keltirilgan.

## Qahramonlari
* Steven Plaut () – bosh qahramon, amerikalik-isroillik iqtisod professori
* Salim Saadi () – badaviy razvedkachi

## Manbalar

## Havolalar
* „The Scout“ „Gefen“ nashriyoti rasmiy saytida
Quyosh uygʻotganlar

**„Quyosh uygʻotganlar“** — oʻzbek shoirlari qalamiga mansub sheʼrlar toʻplami. 1962-yil Toshkent shahrida OʻzSSR Davlat badiiy adabiyot nashriyotida chop etilgan. Toʻplam asosan sharq davlatlari hamda Afrika haqida yozilgan sheʼrlarni oʻz ichiga olgan va Osiyo va Afrika yozuvchilarining Qohirada boʻlib oʻtgan konferensiyasiga bagʻishlangan. Yigirma ikki shoir sheʼrlari kiritilgan toʻplamga Zohidjon Obidov muharrirlik qilgan.

## Sheʼrlar

*[[Gʻafur Gʻulom]]*
* „Buyuk olamga salom“
* „Ona qizim jamilaga“

*[[Oybek]]*
* „Karachida“
* „Muhojirlar lageri“

*[[Shayxzoda]]*
* „Shoir qalbi dunyoni tinglar“
* „Lubnon, lubnon!“

*[[Hamid Gʻulom]]*
* „Toshkent ruhi“
* „Jazoir fojiasi“

*[[Asqad Muxtor]]*
* „Quyosh parchasi“
* „Chegaradan oʻtganda“
* „Budda“
* „Afrika“

*[[Mamarasul Boboyev]]*
* „Mehmon qadahi“
* „Uygʻongan Sharq“
* „Eron gilami“

*[[Mirmuhsin]]*
* „Chandralika“
* „Qora koʻzoynak“

*[[Ramz Bobojon]]*
* „Uygʻur qiziga“
* „Shoir Madoras uyida“

*[[Sulton Akbariy]]*
* „Lumumbaning qoni“
* „Katta Sharqning sadosi“

*[[Sobir Abdulla]]*
* „Mustamlaka ellarda“

*[[Shuhrat]]*
* „Jamila“

*[[Turob Toʻla]]*
* „Afrika silkindi“
* „Mingorol qoʻshigʻi“

*[[Shukrullo]]*
* „Mehmon“
* „Bebaho doʻstlik“

*[[Zohidjon Obidov]]*
* „Erk olgan el qoʻling ber“
* „Shanxay“
* „Keling, doʻstlar“

*[[Nazarmat]]*
* „Hindi rusi bxay-bxay“
* „Mehriniso Pekinda“

*[[Jumaniyoz Jabborov]]*
* „Buyuk qoʻzgʻalish“

*[[Husniddin Sharipov]]*
* „Qitʼaning qalbi“

*[[Xayriddin Saloh]]*
* „Xiyol“

*[[Yusuf Shomansur]]*
* „Quvon shoir!“

*[[Erkin Vohidov]]*
* „Salom, Moskva, salom Toshkent!“
* „Xayrli kech“
* „Poʻlat“

*[[Toʻlqin (shoir)|Toʻlqin]]*
* „Hind kuyin tinglab“

*[[Anvar Eshonov]]*
* „Negr soʻzlar Lenin tilida“
Buloq boʻyida

**„Buloq boʻyida“** — oʻzbek jurnalisti va shoiri Xoldorjon Qurbonboyev qalamiga mansub sheʼriy toʻplam. 1970-yil Toshkent shahrida „Yosh gvardiya“ nashriyotida chop etilgan. „Buloq boʻyida“ Qurbonboyevning ilk sheʼriy toʻplami boʻlib, unga shoirning 31 sheʼri kiritilgan.
Fidel Castro vafoti

Kubaning 1959—2006 yillardagi lideri va komandante **[[Fidel Castro]]** 2016-yil 25-noyabrda qarilik tufayli vafot etdi.
28-noyabrda Gavanadagi José Martí markazida xayrlashuv marosimi boʻlib oʻtdi. 30-noyabrda uning tobuti Santiago de Kuba shahriga olib kelindi. 3-dekabrda bu yerda yarim milliondan ortiq aholi ishtirokida xayrlashuv marosimi boʻldi. 4-dekabr kuni soat 7:00 da tobutni Raúl Castro shahar qabristonidagi ajratilgan oʻraga joylashtirdi.

## Manbalar
Umr — daryo

**„Umr — daryo“** — oʻzbek shoirasi Gulchehra Joʻrayeva qalamiga mansub sheʼriy toʻplam. 1974-yil Toshkent shahrida Gʻafur Gʻulom nomidagi Adabiyot va sanʼat nashriyotida chop etilgan. Toʻplamga Joʻrayeva 1970-yillarda yozgan sheʼrlar hamda Vladimir Leninning rafiqasi Nadejda Krupskayaga bagʻishlangan „Nadyusha“ dostoni kiritilgan.

## Manbalar
Artie Lange

**Arthur Steven** "**Artie**" **Lange, Jr.** —  1967-yil Livingstonda tugʻilgan. Amerikalik aktyor, komediyachi.

## Manbalar

## Havolalar
*
Shoʻx yomgʻir

**„Shoʻx yomgʻir“** — oʻzbek shoiri Aziz Abdurazzoq qalamiga mansub sheʼriy toʻplam. 1975-yil Toshkent shahrida Gʻafur Gʻulom nomidagi Adabiyot va sanʼat nashriyotida chop etilgan. Toʻplamga taniqli shoir Rauf Parfi muharrirlik qilgan.

## Manbalar
Alan Thicke

**Alan Willis Jeffrey** (talaffuzi: 1947-yili Kirkland Lakeda tugʻilgan) amerikalik aktyor, komik va musiqachidir.
Zichyújfalu

**Zichyújfalu** – Mojariston, joylashgan va Gárdony bilan Szabadegyháza orasidagi qishloq. 2011-yilgi aholi sanogʻiga koʻra, Zichyújfaluing aholisi oʻsha yili 924 kishi.

## Galereya

Zichy Mansion, Zichyújfalu.jpg|Mamlakat uy
Magyar Posta, Zichyújfalu.jpg|Pochta bo'limi
Zichyújfalu – Fekete István Általános Iskola.JPG|Maktab
Zichyújfalu-Vasútállomás.jpg|Vokzal
Szent Imre Templom, Zichyújfalu 1.jpg|Ibodatxona

## Manbalar
Saʼdiy Sheroziy sheʼriyatidan

**„Saʼdiy Sheroziy sheʼriyatidan“** — fors shoiri Saʼdiy Sheroziy qalamiga mansub sheʼrlar toʻplami. 1976-yil Toshkent shahrida Oʻzbekiston KP MKning nashriyotida chop etilgan. Sheʼrlarni fors tilidan oʻzbek tiliga Shoislom Shomuhamedov tarjima qilgan.

Toʻplamga Sheroziyning „Boʻston“ va „Guliston“ asarlaridan hamda devonlaridan olingan parchalar kiritilgan. „Guliston“ asarini Shomuhamedov toʻliq oʻzbek tiliga oʻgirgan.

## Manbalar
Moʻjizalar olamida

**„Moʻjizalar olamida“** — Ismatulla Ubaydullayev va Neʼmatulla Moʻminov qalamiga mansub axborot texnologiyalari, kibernetika hamda bionika haqidagi kitob. 1972-yil Toshkent shahrida „Yosh gvardiya“ nashriyotida chop etilgan. Kibernetika boʻyicha oʻzbek tilidagi ilk keng koʻlamli asarlarning biri.

Asarda EHM inson hayotini tubdan oʻzgartirishi toʻgʻri bashorat qilingan. Unda bir necha mavzu, jumladan, kompyuterlar yordamida ob-havoni bashorat, shaxmat dasturlari va boshqa shunga oʻxshash masalalari koʻrib chiqilgan. Shuningdek, asarda kibernetika asoschilaridan biri Norbert Wiener haqida soʻz boradi.

## Manbalar
Qiziqarli fizika

**„Qiziqarli fizika“** () — rus matematigi va fizigi Yakov Perelman qalamiga mansub fizika haqidagi kitob. Ilk bor 1913-yil Sankt Peterburg shahrida „Soykin“ nashriyotida chop etilgan va juda yaxshi kutib olingan. 1916-yil asarning ikkinchi qismi nashr qilingan.

Asar bir necha oʻn marta qayta nashr qilingan va dunyoning bir qancha tiliga, jumladan, oʻzbek tiliga tarjima qilingan.

## Havolalar
* „Qiziqarli fizika“ (I kitob) Fantastika laboratoriyasida 
* „Qiziqarli fizika“ (II kitob) Fantastika laboratoriyasida
The Beatles: The Authorised Biography

**„The Beatles: The Authorised Biography“** () — ingliz yozuvchisi va jurnalisti Hunter Davies qalamiga mansub The Beatles guruhi haqidagi kitob. Asar guruh maʼqulligi bilan yozilgan yagona biografiyadir. Ilk bor 1968-yil London shahrida „McGraw-Hill“ nashriyotida chop etilgan.

Davies 1965-yil „Here We Go Round the Mulberry Bush“ („Malina tuplarini aylanib oʻtamiz“) romanini yozgan. Asar asosida 1967-yil film suratga olingan. Davies Paul McCartney bilan film uchun qoʻshiq yozishni muhokama qilish uchun uchrashgan. Uchrashuv davomida Davies guruh biografiyasini yozishni taklif qilgan. McCartneyga bu fikr maʼqul kelgan, chunki oʻsha paytgacha guruh haqida notoʻgʻri maʼlumotlar yozilgan boʻlgan. McCartney Daviesga guruh menejeri Brian Epstein maʼqulligini olishni taklif qilgan. Epstein ham bu taklifga rozi boʻlgan va natijada „The Beatles: The Authorised Biography“ asari yozilgan.

Kitobni yozish uchun Davies 1967–1968-yillarda guruh aʼzolari bilan 18 oy vaqt oʻtkazgan. Guruh maʼqullagan yagona biograf oʻlaroq Davies nafaqat guruh aʼzolari, balki ularning doʻstlari, oila aʼzolari hamda hamkasblari bilan uchrashgan. Davies guruh aʼzolari bilan aloqa qilishda davom etgan. „The Beatles: The Authorised Biography“ bir necha marta qayta nashr qilingan, qayta nashrlarga yangi maʼlumotlar kiritilgan. Asar bir necha tilga, jumladan, rus tiliga tarjima qilingan.

## Manbalar
Tafakkur gulshani

„**Tafakkur gulshani**“, toʻliq nomi „**Tafakkur gulshani: Vatandosh hamda xorijiy allomalarning aforizmlari va hikmatli soʻzlari**“ () – taniqli yozuvchi va olimlarning hikmatli soʻzlari toʻplami. Toʻplamni rus siyosatchisi hamda adabiyotshunosi Vladimir Voronsov tuzgan. Ilk bor 1976-yil Moskva shahrida „Molodaya gvardiya“ nashriyotida chop etilgan. Bir necha marta qayta nashr qilingan.

Asar bir necha tilga, jumladan, oʻzbek tiliga tarjima qilingan. Toʻplamdan ruscha va oʻzbekcha koʻplab manbada, jumladan, kitob va ilmiy maqolalarda iqtibos keltirilgan. Sovet Ittifoqi parchalanib ketganidan keyin toʻplamga kiritilgan 6&nbsp;415 hikmatli soʻzning bor-yoʻgʻi 163 tasi, yoki 2,5 foizi sharq donishmandlariga tegishli ekanligi tanqidga uchragan.

## Oʻzbekcha tarjimasi
Toʻplamni oʻzbek tiliga Sharifa Abdurazzoqova tarjima qilgan. Oʻzbekcha nashr ilk bor 1981-yil Toshkent shahrida Gʻafur Gʻulom nomidagi Adabiyot va sanʼat nashriyoti nashriyotida chop etilgan. Oʻzbekcha tarjimaga oʻzbek xalq yozuvchisi va akademik Komil Yashin muharrirlik qilgan. 1989-yil qayta nashr qilingan.

„Tafakkur gulshani“ oʻzbek tilidagi eng keng tanilgan va eng keng qoʻllanadigan iqtiboslar toʻplamidir. Huquq faoli Moʻtabar Tojiboyeva Oʻzbekistonda hibsga olinganida hujjatlari bilan bir qatorda „Tafakkur gulshani“ asari nusxasini oʻzi bilgan olganini taʼkidlagan. 

## Manbalar

## Havolalar
* „Tafakkur gulshani“ Ziyouz saytida
Shohruxxon

**Shohrux Alisherovich Yoʻldoshev** (1985-yil 29-mayda tugʻilgan) — oʻzbek film aktyori va qoʻshiqchisi. Tinglovchilari orasida shunchaki **Shohruxxon** nomi bilan mashhur. Shohruxxon oʻzbek va rus tillarida qoʻshiq kuylaydi.

## Mukofotlari
●Do'stlik ordeni(2023)

## Hayoti
Shohrux Yuldashev Alisherovich 1985-yil 29-mayda Toshkentda tugʻilgan. Shohruxxon bolaligidan Ozodbek Nazarbekovning „Seni koʻrdim qaydan ham“ qoʻshiqlarini kuylab yurgan.

Bahor faslining so‘nggi kunlarida, yaʼni 29-mayda oʻziga xos ijodiy yutuqlarga erishib kelayotgan ham xonanda ham aktyor Shohruxxon oʻzining tavallud ayyomini nishonlaydi. Oʻtayotgan yilda Shohruxxon oʻzining navbatdagi konsert dasturini muhtasham „Istiqlol“ sanʼat saroyida taqdim etdi. Shu bilan birga rejissor Zebo Navroʻzovaning „Quvgʻin“ filmida oʻziga xos obrazni talqin qildi. Shohruxxonning muxlislari uning ijrosidan koʻngillari toʻlganini taʼkidlab oʻtishdi. Yil soʻnggida esa xuddi shu rejissor „Yigitlar“ filmini ham keng ommaga havola etdi. Bu filmda Shohruxxon faqatgina saundtrek yaratish bilan cheklandi…

### Oilasi

* Dadasi: Alisher Yuldashev
* Onasi: Zebo Navroʻzova
* Ukasi: Shuhrat Yuldashev
* Ukasi: Muhammad Ali Navroʻzov
* Rafiqasi: Asal Shodiyeva
* Farzandi: Muhammad Yusuf Yuldashev
* Farzandi: Baxtiyor Yuldashev.

## Kliplari

## Konsert

## Filmografiyasi
### Aktyor

## Manbalar

## Shohruhxonning eng mashhur qo‘shiqlari
MuzFM.org saytida Shohruhxonning quyidagi 10 ta qo‘shig‘i eng mashhurlar qatoriga kiradi:

# Mohitabonim   
# Atirgullar   
# Oyjamol   
# Oddiy bola   
# Yulduzlar   
# Salom sevgi  
# Sevmading   
# Ey yor   
# Unamaydi  
# Janona
Slova i lyudi

„**Slova i lyudi**“ () („Soʻzlar va odamlar“) – rus yozuvchisi va lingvisti Dmitriy Kobyakov qalamiga mansub rus tili leksikologiyasi boʻyicha kitob. Ilk bor 1976-yil Barnaul shahrida „Altay“ nashriyotida chop etilgan. 1977-yil qayta nashr qilingan.

„Slova i lyudi“ kitobi „Bessmertniy dar“ (1965) hamda „Priklyucheniya slov“ (1966) asarlari bilan bir qatorda Kobyakov keng taniliga hissa qoʻshgan. Kobyakov ishlarini tahlil qilgan olimlar koʻplab soʻzlarning etimologiyasi boʻyicha yangi nazariyalarni oʻrtaga tashlagani, ularni koʻp sonli misollar bilan asoslab bergani olqishlagan, ammo ayrim soʻzlar tarixi boʻyicha notoʻgʻri xulosaga kelgani tanqid qilgan.

## Manbalar
Ingliz tili grammatikasi (Boʻronov, Boʻronova, Toshboyeva)

„**Ingliz tili grammatikasi**“, toʻliq nomi „**Ingliz tili grammatikasi: Spravochnik**“ — Jamoliddin Boʻronov, Muattar Boʻronova hamda Muborak Toshboyeva qalamiga mansub ingliz tili grammatikasi boʻyicha spravochnik. 1978-yil Toshkent shahrida „Oʻqituvchi“ nashriyotida chop etilgan. Asar pedagogik institutlarning 2–3-bosqich talabalari uchun moʻljallangan. Oʻzbekiston SSRda oliy oʻquv yurtlarida keng ishlatilgan ingliz tili boʻyicha qoʻllanmalarning biri.

Spravochnikda ingliz tilining grammatik sistemasi qisqacha tushuntirish matnlari va muayyan grammatik jadvallar yordamida mujassamlashtirilgan holda bayon qilingan. Asar asosan soʻz turkumlari va ularning gapda ishlatilishiga bagʻishlangan. Mustaqil Oʻzbekistonda yozilgan koʻplab ilmiy maqola va dissertatsiyalarda „Ingliz tili grammatikasi“ spravochnigiga tayanilgan.

## Manbalar
Hushang Ibtihoj

**Hushang Ibtihoj (Soya)** (1928-yil 25-fevral, Rasht, Eron) - zamonaviy fors she'riyatining yorqin yulduzlaridan biri.

## Hayoti
Hushang Ibtihoj 1928 - yil Rasht shahrida dunyoga kelgan. Bo'lg'usi shoir ilk tarbiyani shu yerdan oldi. O'rta maktabni esa Tehronda tamomladi. U uzoq yillar "Siymoi Tehron" davlat shirkatida mudir va Eron radiosining "Gulhoi toza" va "Gulchini hafta" eshittirishlarini olib bordi. Maktablik paytidan yozgan she'rlarini to'plab, birinchi she'riy kitobi "Ilk nag'malar" ni chop ettirdi. Ijodini ishqiy she'rlar yozish bilan boshlagan shoir keyinchalik muhim siyosiy mavzularda qalam tebratdi.
Furoʻgʻ Farruhzod

**Furoʻgʻ Farruxzod** (1935—1967) – mashhur eronlik shoira, aktrisa va prodyuser.

## Hayoti
Furoʻgʻ 1935 – yil Tehronda dunyoga kelgan. 13 – 14 yoshligidan sheʼrlar yoza boshlagan. 16 yoshida institutni bitirib, Parvez Shopurga turmushga chiqqan. Keyinchalik ayollar sanʼat kollejining tikuvchilik va rassomlik boʻlimini tugatgan. Ilk kitobini 17 yoshida, yaʼni 1952 – yilda „Asir“ nomi bilan nashr ettirdi. Shu yili „Gunoh qildim, toʻliq lazzat gunohi“ nomli sheʼri jurnalda bosilib, katta shov – shuv va oilaviy mojarolarga sabab boʻldi. Furoʻgʻ uyini tashlab ketib, ijarada yashay boshladi.1955 – yil eri bilan ajrashadi va unga hukumat farzandi bilan uchrashishni taʼqiqlaydi. 1957-yili „Devor“ nomi ostida ikkinchi sheʼriy toʻplami nashrdan chiqadi.1959 – yil shoira Italiyaga safarga chiqdi. Safardan qaytgach sheʼrlarini Nimo Yushij va Ahmad Shomlu uslubida yoza boshladi. Kinolarda prodyuserlik qildi. 1958 – yil „Bir olov“ nomli ilk qisqa metrajli filmini montaj qildi. Qator filmlarda rol ijro etib, buyuk isteʼdod egasi ekanligini namoyon etdi. Koʻplab mukofotlarga sazovor boʻldi. Jurnalist va tarjimon Ibrohim Guliston bilan moxovlar hayotiga bagʻishlangan „Uy qoradir“ nomli qisqa metrajli film ishlashadi. Furogʻ bu filmni yaratish uchun Tabrizga borib, moxovxonada oʻn ikki kunn yashagan. Va u ushbu moxovxonada olti yoshli Husaynni asrab olib, ikkinchi bor ona boʻladi."Uy qoradir" filmi 1963-yili Germaniyada „Eng yaxshi hujjatli film“ mukofotiga sazovor boʻladi. Asarning taʼsiri shu qadar kuchli ediki, dunyoning nufuzli „Vorschau“ XIV festivali oʻzining eng katta mukofotini „Furogʻ Farruhzod“ deb nomlaydi. Va mukofotning shiorini shu film soʻzlaridan tanlab qoʻyadi. Shoira 1964-yili oʻttiz yoshi arafasida „Qayta tugʻilish“ sheʼriy toʻplamini nashr ettiradi.1967 – yil 13 – fevral kuni Furoʻgʻ avtohalokat oqibatida dunyodan koʻz yumdi. Shoiraning „Qaygʻu guli“ nomli saylanmasi ilk bora oʻzbek tilida 2019-yil „Akademnashr“ nashriyoti tomonidan nashrdan chiqqan.

## Asarlari
* Asir (1952)
* Devor (1957)
* Isyon (1959)
* Qayta tugʻilish (1964)
* Sovuq fasl boshlanishiga iymon keltiraylik (vafotidan keyin).

## Manbalar
* Furoʻgʻ Farruxzod. Sheʼrlar. Odil Ikrom tarjimalari
Vosif Boxtariy

**Vosif Boxtariy** (t. 1942-yil, Balx, Afg'oniston) — afgʻonistonlik mashhur shoir, yozuvchi, tarixchi va tilshunos.

## Asarlari
Shoirdan hozirgacha yettita sheʼriy toʻplam va bitta saylama chop ettirilgan. Bular:
* „…Va oftob namemirad“ (…Va quyosh oʻlmaydi)(1983 y.),
* „Az meʼod to hargiz“ (Uchrashuvdan hech vaqtgacha),
* „Az in oinai bishkastai torix“ (Bu tarixning siniq oinasidan),
* „To shahri panj zul’i ozodi“ (Ozodlikning besh shahri tomonigacha),
* „Debochai befarjom“ (Tugallanmagan muqaddima),
* „Dar usturai fasli shikastan“ (Afsonada sinish haqidagi bob),
* „Moʻyahoi Isfandiyori gumshuda“ (Yoʻqolgan Isfandiyorning nolalari) va
* „Darvozahoi bastai taqvim“ (Taqvimning bogʻlangan darvozalari) — lardir.
Shuningdek bir necha ilmiy asarlari Afgʻoniston va xorijiy davlatlarda nashrdan chiqqan.

## Havolalar
* Vosif Boxtariy. Uch gʻazal. Shahzod Kenjaev tarjimalari
Suhrob Sipehriy

**Suhrob Sipehriy** ((; 1928-yil 7-oktyabr — 1980-yil 21-aprel)) — eronlik shoir, yozuvchi, rassom va faylasuf. U Nimo Yushij, Ahmad Shomlu, Mahdiy Axavoni Solis va Furoʻgʻ Farruhzodlar qatori Eron zamonaviy sheʼriyatidagi beshta eng mashhur shoirlardan biri. Uning sheʼrlari ingliz, ispan, fransuz, italyan va boshqa tillarga tarjima qilingan.

## Hayoti
Spehriy 1928-yil 7-oktyabrda Eronning Koshon shahrida tugʻilgan. U sanʼat va sheʼriyatni yaxshi tushunadigan oilada oʻsgan. Otasi pochta boʻlimida ishlagan. Bolaligida otasi falaj boʻlib, 1941-yilda vafot etadi.
U bir necha yil oʻqituvchi boʻlib ishladi. Keyinchalik Tehron universitetining tasviriy sanʼat fakultetiga oʻqishga kiradi. Oʻqishni tugatgandan soʻng neft kompaniyasida ishga joylashdi va 8 oydan keyin uni tark etdi. Tez orada uning „Ranglarning oʻlimi“ deb nomlangan birinchi sheʼriy toʻplami nashr etiladi.
Spehriy 1980-yil 28-aprelda Tehrondagi Pars kasalxonasida vafot etdi va Koshanda dafn qilindi.

## Manbalar
Nimo Yushij

**Nimo Yushij** (taxallusi, asl ismi Ali Nuri Isfandiyoriy; 1895—1960) — eronlik shoir va tarjimon. Eronda "Yangi she'r" uslubining asoschilaridan biri.

## Hayoti
Nimo Yushij Eronning Mozandaron viloyatidagi Yush qishlog'ida dunyoga kelgan. Bolaligi shu qishloqda o'tib, o'smirlik davrida ota - onasi bilan Tehron shahriga ko'chib keladi. Nimo boshlang'ich tahsilni tugatgach, fransuz tilini o'zlashtirish maqsadida 11 yoshida Tehrondagi "Sanlui" katolik oliy maktabiga o'qishga kiradi. Fransuz adabiyotini o'rganib dunyoqarashini kengaytiradi. U arab tilini ham yaxshigina o'zlashtirib oladi. O'smirligida an'anaviy uslubda she'rlar yozib hammaga iste'dodini namoyon etadi. U 1920 - yili 30 betdan iborat "Rangi o'chgan hikoya, sovuq qon" ("Qissaye rangparida, xuni sard") nomli ilk she'riy majmuasi bilan yangicha yo'nalishni boshlab beradi. Bu shoir nomini tillarda doston qiladi. Nimoning 1922 - yili nashr etilgan "Ertak" ("Afsona") nomli she'ri vazni, ifoda uslubi va so'zlarning qoʻllanishi jihatidan butunlay yangicha edi. U Eronda "Erkin she'r otasi" unvoniga sazovor boʻlgan.
Ingliz tilining amaliy grammatikasi (maʼnolari)

**Ingliz tilining amaliy grammatikasi** quyidagilardan birini anglatishi mumkin:

* A Practical English Grammar („Ingliz tilining amaliy grammatikasi“) — Audrey Thomson hamda Agnes Martinet qalamiga mansub ingliz tili grammatikasi boʻyicha kitob
* English Grammar in Use („Ingliz tilining amaliy grammatikasi“) — Raymon Muprhy qalamiga mansub ingliz tili grammatikasi boʻyicha kitob
* Prakticheskaya grammatika angliyskogo yazika — Kseniya Kachalova hamda Yeruxim Izrailevich qalamiga mansub ingliz tili grammatikasi boʻyicha kitob
Muhammadrizo Shofeʼi Kadkaniy

**Muhammadrizo Shofeʼi Kadkaniy** (t. 1939-yil, Tehron) — eronlik mashhur shoir, tarjimon va adabiyotshunos olim.

## Havolalar
* Muhammadrizo Shafeʼiy Kadkaniy. Sheʼrlar. Shahzod Kenjaev tarjimalari
Ahmad Shomlu

**Ahmad Shomlu** (1925, Hamadon - 2000, Eron) - XX asr Eron adabiyotining zabardast shoirlaridan biri.

## Hayoti
Ahmad Shomlu 1925-yil dunyoga kelgan. Uning ilk she'rlari 16 yoshidanoq matbuotda e'lon qilingan. Shoirning birinchi she'riy to'plami "Unutilgan qo'shiqlar" ("Ohanghoi faromushshuda") 1947-yil nashrdan chiqqan. Bu kitobda uning mumtoz she'riy janrlar, Nimo Yushij uslubida yozilgan she'rlari hamda oq she'rlari (qofiyasiz) joy olgan. Shomlu Garsia Lorka, Lui Aragon, Pol Elyuar, Gor Syulorko, Vladimir Mayakovskiy asarlarini tarjima qilib, o'zining she'riy dunyosini boyitdi. 1958 - yili nashrdan chiqqan "Toza havo" ("Havoi toza") degan kitobida Nimoning iste'dodli izdoshlaridan biri ekanligini ko'rsatdi. U Eronda oq she'r boshlovchisi nomini olgan. 
## Manbalar

‎
Forbes jurnalining Dunyoning eng mashhur kishilari roʻyxati

**Forbes jurnalining dunyoning eng mashhur kishilari roʻyxati** — *[[Forbes]]* jurnali tomonidan 1999-yildan beri eʼlon qilib kelinadi. Unda 100 nafar eng qimmat shaxslar keltiriladi.
Quyida eng yuqori 10talik keltirilgan.

## [[1990-lar]]

## [[2000-lar]]

## [[2010-lar]]

}
|-
! scope="col" | Nomer
! scope="col" | Ism
! scope="col" | Kasbi
|-
! scope="row" | 1
|  Floyd Mayweather
| bokschi
|-
! scope="row" | 2
|  George Clooney
| aktyor
|-
! scope="row" | 3
|  Kylie Jenner
| tadbirkor
|-
! scope="row" | 4
|  Judy Sheindlin
| tadbirkor
|-
! scope="row" | 5
|  Dwayne Johnson
| aktyor
|-
! scope="row" | 6
|  U2
| musiqiy guruh
|-
! scope="row" | 7
|  Coldplay
| musiqiy guruh
|-
! scope="row" | 8
|  Lionel Messi
| futbolchi
|-
! scope="row" | 9
|  Ed Sheeran
| qoʻshiqchi
|-
! scope="row" | 10
|  Cristiano Ronaldo
| futbolchi
|-
|}

}
|-
! scope="col" | No.
! scope="col" | Ism
! scope="col" | Kasbi
|-
! scope="row" | 1
|  Taylor Swift
| qoʻshiqchi
|-
! scope="row" | 2
|  Kylie Jenner
| tadbirkor
|-
! scope="row" | 3
|  Kanye West
| qoʻshiqchi
|-
! scope="row" | 4
|  Lionel Messi
| futbolchi
|-
! scope="row" | 5
|  Ed Sheeran
| qoʻshiqchi
|-
! scope="row" | 6
|  Cristiano Ronaldo
| futbolchi
|-
! scope="row" | 7
|  Neymar
| futbolchi
|-
! scope="row" | 8
|  The Eagles
| musiqiy guruh
|-
! scope="row" | 9
|  Phil Mcgraw
| ruhshunos
|-
! scope="row" | 10
|  Canelo Alvarez
| bokschi
|-
|}

## 2020lar

## Manbalar

## Havolalar
* The Celebrity 100
* Forbes: List Of World’s 100 Highest Paid Celebrities 2016
Forbes jurnalining eng boy futbol klublari roʻyxati

**Forbes jurnalining dunyoning eng qimmat jamoalari roʻyxati** – Forbes jurnali tomonidan tuzilgan, dunyoning AQSh dollari bilan hisoblaganda eng qimmat futbol klublari reytingi.
## 2023-yilgi reyting

## Eng daromadli klublar

### 2023-yil

### 2022-yil

## Manbalar
Changing Times, Changing Tenses

„**Changing Times, Changing Tenses**“, toʻliq nomi „**Changing Times, Changing Tenses: A Review of the English Tense System**“ () – Patricia Wilcox Peterson qalamiga mansub ingliz tili grammatikasi boʻyicha qoʻllanma. Ilk bor 1980-yil Vashington shahrida AQSH Maʼlumot agentligining () Ingliz tili dasturlari boʻlimi () tomonidan chop etilgan. Bir necha marta qayta nashr qilingan. Ingliz tilini boshlangʻich hamda oʻrta darajada oʻzlashtirgan shaxslar uchun moʻljallangan asar Petersonning ikkinchi qoʻllanmasi – „Developing Writing“ kitobi bilan bir qatorda jahon boʻylab ingliz tilini oʻqitish kurslarida keng qoʻllanadi.

„Changing Times, Changing Tenses“ qoʻllanmasida ingliz tili zamonlari batafsil koʻrib chiqilgan. Peterson ingliz tili zamonlari murakkab ekanligini taʼkidlasa-da, ularni oʻquvchiga tushunarli shaklda taqdim etgan. Shunday boʻlsa-da, kitobda „to be“ bogʻlovchi feʼli yetarlicha batafsil tushuntirib berilmagani tanqid qilingan. Oʻquvchi mavzuni oson oʻzlashtirishi uchun kitob koʻp sonli fotosuratlar bilan bezalgan boʻlib, ularning aksari „The Denver Post“ gazetasidan olingan.

## Manbalar
Prakticheskaya grammatika angliyskogo yazika

„**Prakticheskaya grammatika angliyskogo yazika**“ () () — Kseniya Kachalova hamda Yeruxim Izrailevich qalamiga mansub ingliz tili grammatikasi boʻyicha kitob. Ilk bor 1952-yil Moskva shahrida „Vneshtorgizdat“ nashriyotida chop etilgan. „Prakticheskaya grammatika angliyskogo yazika“ ingliz tili grammatikasi boʻyicha Sovet Ittifoqi va keyinchalik MDH mamlakatlarida ingliz tili boʻyicha eng keng tanilgan qoʻllanmadir. Asar bir necha oʻn marta qayta nashr qilingan. Ayrim nashrlar ikki jilddan iborat.

Qoʻllanma SSSR parchalanib ketganidan keyin nafaqat Rossiya, balki boshqa MDH mamlakatlaridagi OTMlarning ingliz tili kurslarida foydalanishda davom etdi. Koʻplab ilmiy asarlarda ushbu qoʻllanma materiallaridan foydalanilgan.

Asar dastlab SSSR Tashqi savdo vazirligi tizimiga kiruvchi oliygohlar talabalari uchun moʻljallangan. Shuning uchun unda savdo-sotiq hamda iqtisod mavzularida koʻplab misollar keltirilgan. Asarning yarim asr oʻtib chop etilgan nahsrlarida ham sovet davriga xos va eskirgan misollar saqlanib qolingani tanqidga uchragan. Asarda ingliz tili morfologiyasi, sintaksisi, punktuatsiyasi hamda AQSH hamda Britaniya dialektlari oʻrtasidagi farqlar boʻyicha maʼlumot berilgan. Kitobda, shuningdek, mustaqil oʻrganuvchilar uchun mashqlar hamda ularning javoblari keltirilgan.

## Manbalar
Tas-IX

**Tashkent-Internet eXchange point** (Tas-IX) — Toshkentdagi Internet orqali malumotlar almashinuv nuqtasi. Hozirda Tas-IXni — „Bepul internet tarmogʻi“ deb ham atashadi.

## Tas-IX haqida
Tas-IX texnologiyasi 2004-yil 24-oktyabrda internetga ulanish telefon simi orqali amalga oshirish imkonini berdi (aniqrogʻi Tas-IX **ADSL**-modem orqali internetga ulanishni boshlagan). Tas-IXning yaralishining asosiy sababchisi internetning tezligini oʻsha payt pastligidir. 2004-yilga qadar internet tezligi 56 Kb/s boʻlgan. Oʻzbekistonda Tas-IX ning dastlabki ishtirokchilari mamlakatimizdagi beshta provayder bolgan. Hozirda ularning soni 30 taga yetdi.

## Manbalar
Essential Grammar in Use

„**Essential Grammar in Use**“, toʻliq nomi „**Essential Grammar in Use: A Self-study Reference and Practice Book for Elementary Learners of English**“ () — Raymond Murphy qalamiga mansub ingliz tili grammatikasi boʻyicha kitob. Ilk bor 1990-yil Kembrij shahrida Kembrij universiteti nashriyotida chop etilgan. Bugunga qadar toʻrt nashri chiqqan, har bir nashr bir necha marta chop etilgan. Shuningdek, qoʻllanmaning Murphy bilan boshqa muallif hamkorlikda hozirlagan va muayyan mamlakatlar uchun moʻljallangan versiyalari ham mavjud.

„Essential Grammar in Use“ ingliz tilini oʻrganishda eng keng qoʻllanadigan asarlar qatoriga kiradi. Qoʻllanmani muallif oʻzining ingliz tilini oʻrta darajada oʻzlashtirganlar uchun moʻljallangan „English Grammar in Use“ kitobi muvaffaqiyatidan keyin yozgan.

## Nashrlari
### Birinchi nashr
„Essential Grammar in Use“ kitobining ilk nashri 1990-yil chop etilgan. Mazkur nashrning mashqlar javoblari bor hamda mashqlar javoblari yoʻq versiyalari mavjud. Mazkur nashrning toʻliq nomi – „English Grammar in Use: A Self-study Reference and Practice Book for Elementary Students of English“.

### Ikkinchi nashr
„Essential Grammar in Use“ kitobining ikkinchi nashri 1997-yil chop etilgan. Mazkur nashrning mashqlar javoblari bor hamda mashqlar javoblari yoʻq versiyalari mavjud. Ikkinchi nashr uchun oʻzida qoʻshimcha mashqlarni jamlagan bonus CD-ROM ham tayyorlangan. Mazkur nashrning toʻliq nomi – „English Grammar in Use: A Self-study Reference and Practice Book for Elementary Students of English“.

### Uchinchi nashr
„Essential Grammar in Use“ kitobining uchinchi nashri 2007-yil chop etilgan. Mazkur nashrning mashqlar javoblari bor, mashqlar javoblari yoʻq, mashqlar javoblari hamda CD-ROM diskli, bir foydalanuvchi uchun moʻljallangan CD-ROMdan iborat, 30 foydalanuvchi uchun moʻljallangan CD-ROMdan iborat hamda Klett versiyalari mavjud. Uchinchi nashr asarning ilk toʻliq rangli nashridir. Mazkur nashrning toʻliq nomi – „English Grammar in Use: A Self-study Reference and Practice Book for Elementary Students of English“.

### Toʻrtinchi nashr
„Essential Grammar in Use“ kitobining toʻrtinchi nashri 2015-yil chop etilgan. Mazkur nashrning mashqlar javoblari bor, mashqlar javoblari yoʻq, mashqlar javoblari hamda interaktiv elektron kitobli, qoʻshimcha mashqlari bor hamda interaktiv elektron kitob  versiyalari mavjud. Qoʻshimcha mashqlar App Store hamda Google Playda ham eʼlon qilingan. Mazkur nashrning ayrim versiyalari toʻliq nomi „English Grammar in Use: A Self-study Reference and Practice Book for Elementary Learners of English“dir.

## Yana qarang
* „English Grammar in Use“
* „Advanced Grammar in Use“

## Manbalar
English Grammar in Use

**„English Grammar in Use“** („Ingliz tilining amaliy grammatikasi“), toʻliq nomi **„English Grammar in Use: A Self-study Reference and Practice Book for Intermediate Learners of English“** („Ingliz tilining amaliy grammatikasi: Ingliz tilini oʻrta darajada oʻzlashtirgan oʻrganuvchilar uchun mustaqil oʻrganish uchun spravochnik va mashq kitobi“) — Raymond Murphy qalamiga mansub ingliz tili grammatikasi boʻyicha kitob. Ilk bor 1985-yil Kembrij shahrida Kembrij universiteti nashriyotida chop etilgan.

„English Grammar in Use“ bir necha marta qayta nashr qilingan. Kitob ingliz tilini oʻrganishda eng keng qoʻllaniladigan asarlar qatoriga kiradi. Muallif mazkur kitob muvaffaqiyati ortidan ingliz tilini boshlangʻich darajada oʻzlashtirganlar uchun „Essential Grammar in Use“ kitobini ham yozgan.

## Nashrlari
### Birinchi nashr
„English Grammar in Use“ kitobining ilk nashri 1985-yil chop etilgan. Birinchi nashrning oʻzi bir necha marta chop etilgan. 1986-yil kichik oʻzgartirishlar kiritilgan nusxasi chop etilgan. Mazkur nashrning toʻliq nomi „English Grammar in Use: A Self-study Reference and Practice Book for Intermediate Students“dir („Ingliz tilining amaliy grammatikasi: Tilni oʻrta darajada oʻzlashtirgan oʻquvchilar uchun mustaqil oʻrganish uchun spravochnik va mashq kitobi“).

### Ikkinchi nashr
„English Grammar in Use“ kitobining ikkinchi nashri 1994-yil chop etilgan. Ikkinchi nashrning oʻzi bir necha marta chop etilgan. Mazkur nashrning toʻliq nomi „English Grammar in Use: A Self-study Reference and Practice Book for Intermediate Students“dir („Ingliz tilining amaliy grammatikasi: Tilni oʻrta darajada oʻzlashtirgan oʻquvchilar uchun mustaqil oʻrganish uchun spravochnik va mashq kitobi“).

### Uchinchi nashr
„English Grammar in Use“ kitobining uchinchi nashri 2004-yil chop etilgan. Mazkur nashrning mashqlar javoblari bor, mashqlar javoblari yoʻq, CD-ROM diskli, qattiq jildli va CD-ROMli hamda CD-ROMli va CD-ROMsiz Klett versiyalari mavjud. Mazkur nashrning toʻliq nomi „English Grammar in Use: A Self-study Reference and Practice Book for Intermediate Students“dir („Ingliz tilining amaliy grammatikasi: Tilni oʻrta darajada oʻzlashtirgan oʻquvchilar uchun mustaqil oʻrganish uchun spravochnik va mashq kitobi“).

### Toʻrtinchi nashr
„English Grammar in Use“ kitobining toʻrtinchi nashri 2012-yil chop etilgan. Mazkur nashrning mashqlar javoblari bor, mashqlar javoblari yoʻq, mashqlar javoblari hamda CD-ROMi bor, onlayn qoʻllanish kodlari toʻplamidan iborat hamda onlayn qoʻllanish kodlari toʻplami va mashqlar javoblari bor versiyalari mavjud. Mazkur nashrning toʻliq nomi „English Grammar in Use: A Self-study Reference and Practice Book for Intermediate Learners of English“dir („Ingliz tilining amaliy grammatikasi: Ingliz tilini oʻrta darajada oʻzlashtirgan oʻrganuvchilar uchun mustaqil oʻrganish uchun spravochnik va mashq kitobi“).

## Yana qarang
* „Essential Grammar in Use“
* „Advanced Grammar in Use“

## Havolalar

* „English Grammar in Use“ (2-, 3-, 4- nashrlar)
Turkvizyon qoʻshiq tanlovi

**Turkvizyon qoʻshiq tanlovi** (ingl. Türkvizyon Song Contest, tur. Türkvizyon Türk Dünyası Şarkı Yarışması) — turkiy mamlakatlari oʻrasida oʻtkaziladigan qoʻshiq tanlovi. Turkvizyon 2013-yildan boʻshlab oʻtkaziladi (2016-yildan tashqari). Bu tanlovda turkiy mamlakatlar va viloyatlar ishtirok etishadi, ishtirokchi turkiy boʻlishi kerak. Tanlov TMV TV kanali va Xalqaro Turkiy Madaniyat Tashkiloti yordamida oʻtkaziladi

Birinchi Turkvizyon qoʻshiq tanlovi Eskishehir shahrida boʻlib oʻtdi. Yarim final 2013-yil 19-dekabrda va final 21-dekabrda boʻlib oʻtdi.

= Tanlovda qatnashish =
Hozirda faqat 3ta tanlov boʻlib oʻtdi. Birinchi tanlovda 24 mamlakat qatnashdi

**Turkviziyon qatnashganlar, ketganlar va keganlar**

= Gʻoliblar =

## Manbalar
Muidjon Tohiriy

**Tohiriy Abduvahhobovich Muidjon** — Oʻzbekiston Respublikasi Davlat Bojxona qoʻmitasi raisi (2016—2018). General-mayor. Jaloliddin Manguberdi ordeni sohibi.

## Biografiyasi
2001—2006-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi Milliy xavfsizlik xizmatining Surxondaryo viloyati boshqarmasi boshligʻi.

2006—2009-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi Milliy xavfsizlik xizmati raisining oʻrinbosari.

2009—2010-yillarda Oʻzbekiston Prezidenti huzuridagi Milliy xavfsizlik kengashi kotibining oʻrinbosari.

2010—2011-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining Davlat maslahatchisi.

2011—2016-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi Milliy xavfsizlik xizmati raisining oʻrinbosari.

2013—2016-yillarda Oʻzbekiston Prezidentining xavfsizlik xizmati boshligʻi.

2016-yil 20-dekabrdan 2018-yil 12-fevralgacha — O‘zbekiston Respublikasi Davlat bojxona qo‘mitasi raisi.

2018-yilning dekabr oyida hibsga olingan. 2019-yil 16-may kuni jinoyat ishlari boʻyicha Toshkent viloyati sudi hukmi bilan uch yarim yilga ozodlikdan mahrum qilish jazosi tayinlandi.

## Manbalar
Advanced Grammar in Use

„**Advanced Grammar in Use**“ (), toʻliq nomi „**Advanced Grammar in Use: A Self-study Reference and Practice Book for Advanced Learners of English**“ () — Martin Hewings ingliz tili grammatikasi boʻyicha yozgan kitob. Ilk bor 1999-yil Kembrij shahrida Kembrij universiteti nashriyotida chop etilgan. Asarga qoʻshimcha ravishda alohida mashqlar toʻplami ham tayyorlangan.

„Advanced Grammar in Use“ oʻquvchilar va tanqidchilar tomonidan yuqori baholandi. Xususan, muallif murakkab qoidalarni qisqa va loʻnda tilda hamda ilmiy atamalardan oz qoʻllangan holda tushuntirib bergani olqishlandi. Qoʻllanma bir necha marta qayta nashr qilingan va ingliz tilini oʻrganishda eng keng qoʻllaniladigan asarlar qatoriga kiradi. Uchinchi nashrga kiritilgan qoidalar va soʻz birikmalarini tuzishda muallif millionlab soʻzni oʻz ichiga oluvchi Kembrij til korpusiga tayangan.

## Nashrlari
### Birinchi nashr
„Advanced Grammar in Use“ kitobining ilk nashri 1999-yil chop etilgan. Mazkur nashrning mashqlar javoblari bor hamda mashqlar javoblari yoʻq versiyalari mavjud. Birinchi nashr 120 bobdan iborat.

### Ikkinchi nashr
„Advanced Grammar in Use“ kitobining ikkinchi nashri 2005-yil eʼlon qilingan. Mazkur nashrning mashqlar javoblari bor, mashqlar javoblari yoʻq, CD-ROM diskli, bir foydalanuvchi uchun moʻljallangan CD-ROMdan iborat, koʻp foydalanuvchi uchun moʻljallangan CD-ROMdan iborat versiyalari mavjud. Ikkinchi nashr 100 bobdan iborat.

### Uchinchi nashr
„Advanced Grammar in Use“ kitobining uchinchi nashri 2013-yil chop etilgan. Mazkur nashrning mashqlar javoblari bor, mashqlar javoblari yoʻq hamda mashqlar javoblari bor va elektron kitob va audioyozuvlar tirkalgan versiyalari mavjud. Uchinchi nashr ham ikkinchi nashr singari 100 bobdan iborat.

### Toʻrtinchi nashr
„Advanced Grammar in Use“ kitobining toʻrtinchi nashri 2023-yil eʼlon qilingan. Ushbu nashr ham bosma va elektron kitob shaklida chop etilgan. Shuningdek, nashr uchun qoʻshimcha onlayn mashqlar hozirlangan. Toʻrtinchi nashr ilmiy inlgiz tili boʻyicha yangi besh boʻlimni oʻz ichiga oladi.

## Yana qarang
* „Essential Grammar in Use“
* „English Grammar in Use“

## Manbalar

## Havolalar

* „Advanced Grammar in Use“ Cambdridge universiteti nashriyoti saytida
Adham Ikromov

**Ikromov Adham Ilhomovich** – Oʻzbekistonlik shifokor va siyosatchi. 2024-yil 10-yanvardan Oʻzbekiston Respublikasi sport vaziri. 2022-yil fevraldan dekabrgacha Oʻzbekiston Respublikasi Sport vaziri, 2017-2022-yillarda Oʻzbekiston savdo-sanoat palatasi raisi, 2009-yildan 2012-yilgacha va 2016-2017-yillarda – Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vaziri, 2012-2016-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻribosari – aloqa, telekommunikatsiyalar, ijtimoiy soha, fan, taʼlim, sogʻliqni saqlash, madaniyat masalalari majmuasi rahbari lavozimlarida faoliyat olib borgan. 2016-2017-yillarda Oʻzbekiston qilichbozlik federatsiyasi raisi boʻlgan.

## Biografiyasi
Adham Ikromov 1968-yil 20-dekabrda Toshkent shahrida tugʻilgan. 1986—1990-yillarda Leningrad harbiy tibbiyot akademiyasida, 1990—1992-yillarda esa Toshkent tibbiyot instituti magistraturasida tahsil olgan.

### Mehnat faoliyati
1992—1994-yillarda V. Vohidov nomli tez tibbiy yordam markazi klinik ordinatori.

1994—1998-yillarda V. Vohidov nomli tez tibbiy yordam markazi jarrohi.

1998—2004-yillarda V. Vohidov nomli tez tibbiy yordam markazi kompyuter tomografiyasi boʻlimi boshligʻi.

2004—2007-yillarda V. Vohidov nomli tez tibbiy yordam markazi direktorining oʻrinbosari.

2007—2009-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirining birinchi oʻrinbosari.

2009—2012-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vaziri.

2012—2016-yillarda Oʻzbekiston Bosh vaziri oʻrinbosari – Madaniyat, taʼlim, sogʻliqni saqlash, ijtimoiy muhofaza masalalari majmuasi rahbari.

2016—2017-yillarda Bosh vazir oʻrinbosari – Sogʻliqni saqlash vaziri, shu bilan birga Oʻzbekiston qilichbozlik federatsiyasi prezidenti boʻlgan.

2017-yil qisqa muddat Oʻzbekiston Prezidentining tashkiliy-kadrlar masalalari boʻyicha davlat maslahatchisi birinchi oʻrinbosari va Prezident huzuridagi davlat boshqaruvi Akademiyasi rektori boʻlgan.

2017—2022-yillarda Oʻzbekiston savdo-sanoat palatasi raisi vazifalarida faoliyat olib borgan.

2022-yilda – Oʻzbekiston Respublikasi Sport vaziri.

2022-yil 30-dekabrda Sport vazirligi negizida Oʻzbekiston Respublikasi Yoshlar siyosati va sport vazirligi tashkil etildi, Ikromov Yoshlar siyosati va sport vaziri vazifasida ishladi.

2024-yil 10-yanvarda Yoshlar siyosati va sport vazirligi qaytadan Sport vazirligiga aylantirildi. Ikromov vazir lavozimini oʻzida saqlab qoldi.

## Mukofotlari
* 2018-yilda Mehnat shuhrati ordeni berilgan.
* 2011-yilda Fidokorona xizmatlari uchun ordeni berilgan.
* 2024-yilda Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan sogʻliqni saqlash xodimi faxriy unvoni berilgan.

## Manbalar
Turkvizyon qoʻshiq tanlovi 2013

**Turkvizyon qoʻshiq tanlovi** (tur. Türkvizyon Türk Dünyası Şarkı Yarışması 2013) — birinchi Eskishehirda oʻtkazilgan tanlovdir. Tanlovda 24 mamlakat qatnashdi. Tanlov 19 va 21-dekabrda boʻlib oʻtdi. Tanlovda Ozarbayjon ishtirokchisi Farid Gasanov „Yaşa“ qoʻshigʻi bilan gʻolib boldi.

## Oʻtkazilgan joyi

Turkvizyon qoʻshiq tanlovi turk shahri Eskishehirda boʻlib oʻtdi. Har yili Xalqaro Turkiy Madaniyat Tashkiloti turkiy madaniyat shaharlarni tanlaydi. Turkvizyon 2013 Anatoliya universitetida boʻlib oʻtdi

## Ovoz berish
Har bir mamlakatdan yoki  viloyatdan hakamlar hay'ati bordir. Har bir hakam shunday oʻtirgandiki, ular bir birini tushunmashi kerak edi. Bu qoʻshni davlatga ovoz bermaslik uchun qilingan edi, shunday deb Turkvizyon direktori aytdi.

## Boshlovchilar
16-dekabr 2013 yili Turkvizyon boshlovchilari eʼlon qilingan edi. Yarim finalni turk aktyori Vatan Shashmaz oʻtkazgan edi. Finalni esa turk aktyori va boshlovchisi Engin Hepileri va turk jurnalisti va sanatkor Eje Vahapogʻlu oʻtkazdilar.

## Mukofot
Turkvizyon 2013 gʻolibiga 20000 yevro hamda 150 grammlik oltin statuetkasini berishdi. Ikkinchi va uchinchi oʻrini olgan ishtirokchilarga 10000 yevro berishdi.

## Qatnashuvchi mamlakatlar va viloyatlar
Turkvizyon 2013 19 va 21-dekabr 2013-yilda boʻlib oʻtdi. Tanlovda 24 mamlakat va viloyatlar ishtirok etishdi.

### Yarim final natijakari
Yarim final 19-dekabr 2013-yilda boʻlib oʻtdi.

&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Finalga chiqanlar

### '''Final'''
Final 21-dekabr 2013-yilda boʻlib oʻtdi