open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Neslişah Sulton

**Safvet Neslişah Sulton** (; 1925-yil dekabr — 2014-yil 30-may), **Kichik Neslişah Sulton** nomi bilan ham tanilgan Usmoniylar malikasi, sulton Abdulhamid II ning oʻgʻli Shahzoda Mehmed Abdulqodirning qizi.

## Yoshligi
Neslişah Sulton 1925-yil 25-dekabrda Vengriyaning Budapesht shahrida Usmoniylar imperiyasi tugatilganidan 3 yil oʻtib dunyoga kelgan. Sulola surgun qilingandan keyin tugʻilgani sababli u hech qachon toʻliq huquq bilan *Sulton* unvonini olmagan. Uning otasi Shahzoda Mehmed Abdulqodir Usmoniylar imperiyasi sultoni Abdulhamid II va Bidar Sultonning oʻgʻli edi. Onasi esa imperiya polkovnigi Mejid Beyning qizi Fotima Meziyet Xonim boʻlgan. Neslişah otasining yettinchi va soʻnggi farzandi hamda ikkinchi qizi, onasining esa ikkinchi farzandi boʻlib, undan bir yosh katta Bidar Sulton ismli opasi bor edi.

1940-yilda Ikkinchi Jahon urushi tufayli ularning oilasi Bolgariyaning Sofiya shahriga koʻchib oʻtdi va Neslişah xolasi Oysha Sultonning yonida Nice va Parijda yashadi.

## Nikohlari
Neslişah Sulton Misrning Qohira shahriga koʻchib oʻtdi va u yerda 1953-yilda Avni Reda Beyga turmushga chiqdi. Avni Reda Bey unga uylanib, damat boʻldi. Ularning birinchi farzandi, oʻgʻli *Sultonzoda* Solih Reda Bey 1954-yilda, ikkinchi oʻgʻli *Sultonzoda* Umar Reda Bey esa 1957/1959-yilda dunyoga kelgan. Ularning har ikkalasi ham Qohirada tugʻilgan. Keyinchalik ular Istanbulga koʻchib oʻtishdi va 1969-yilda ajrashishdi. Shundan soʻng Neslişah 1894-yilda tugʻilgan kipr-turk millatiga mansub Amerika fuqarosi Mehmed Shefik Ziyoga turmushga chiqqan. U valiahd shahzoda Shahzoda Yusuf Izzeddinning qizi Shukriye Sulton eri boʻlgan va xotinidan keyin beva qolgan. Mehmed Shefik Ziyo ham unga uylangach, damat boʻlgan. 1980-yilda eri vafot etgach, Neslişah beva qolgan.

## Keyingi hayoti va vafoti
2000-yil 2-aprelda Neslişah Shahzoda Mehmed Ziyoyiddinning qizi Mehrimoh Sultonning dafn marosimida qatnashgan. 2012-yil 2-aprelda esa oʻgʻillari bilan birga Shahzoda Umar Faruk va Sabiha Sultonning qizi Neslişah Sultonning dafn marosimida qatnashgan.

Neslişah Sulton 2014-yil 30-may kuni 88 yoshida Istanbuldagi Marmara taʼlim va ilmiy-tadqiqot shifoxonasida vafot etgan. U Shahzoda Mehmed Abdulqodirning oxirgi tirik farzandi va Abdulhamidning soʻnggi tirik nabirasi edi. Uning dafn marosimida qarindoshlari va Usmoniylar sulolasi aʼzolari qatnashgan. Neslişah Karacaahmet qabristonida onasi Fotima Meziyet Xonimning qabri yoniga dafn etilgan.

## Farzandlari
Avni Reda Bey va Neslişah Sultonning ikki oʻgʻil koʻrgan:
* *Sultonzoda* Solih Reda Bey (1954-yilda Qohirada tugʻilgan);
* *Sultonzoda* Umar Reda Bey (1957/1959-yilda Qohirada tugʻilgan) 1995-yil 27-iyulda Istanbuldagi Shveysariya mehmonxonasida Ceylan Fethiye Redaga (qizlik familiyasi Palay; 1971-yilda tugʻilgan) uylangan va ikki qiz farzandli boʻlgan;
** Meziyet Dilara Reda (1998-yilda tugʻilgan);
** Neslişah Reda (2000-yilda tugʻilgan).

## Nasl-nasabi

## Manbalar
Mensch Bachmann

**Mensch Bachmann** — 1984-yilda suratga olingan Gʻarbiy Germaniya teleseriali.

## Yana qarang
*Germaniya teleseriallari ro‘yxati

## Havolalar
*
Die merkwürdige Lebensgeschichte des Friedrich Freiherrn von der Trenck

**Die merkwürdige Lebensgeschichte des Friedrich Freiherrn von der Trenck** — Prussiya zobiti, sayyoh va yozuvchi Friedrich von der Trenck hayotiga asoslangan Germaniya teleseriali.

## Havolalar
*
Der Millionenerbe

**Der Millionenerbe** — Germaniya teleseriali.

## Rollarda
* Günter Pfitzmann: Johannes Redlich
* Gisela Trowe: Katharina Redlich
* Evelyn Hamann: Irene Rimbach
* Hans Hessling: Ludwig Rimbach
* Monika Peitsch: Veronica
* Friedrich W. Bauschulte: Jakob Stegmann
* Andreas Mannkopff: Uwe
* Stefan Gossler: Kalle
* Simon Jacombs: Philipp
* Ulli Kinalzik: Herr König

## Yana qarang
*Germaniya teleseriallari ro‘yxati

## Havolalar
*
Mit Karl May im Orient

**Mit Karl May im Orient** — Karl Mayning „Orient cycle“ sarguzasht romanlariga asoslangan olti qismli Gʻarbiy Germaniya teleseriali.

## Qismlar
Oltita qism mavjud:
# "Kara Ben Nemsi"
# "Tod im Sumpf"
# "Die Rose von Kbili"
# "Die tote Stadt"
# "Das Geheimnis des Bettlers"
# "Der falsche Hakim"

## Manbalar
Mitten in Europa – Deutsche Geschichte

**Mitten in Europa – Deutsche Geschichte** — Germaniya teleseriali.

## Yana qarang
*Germaniya teleseriallari ro‘yxati

## Havolalar
*
Hasanak Mikoliy

**Abu Ali Hasan ibn Muhammad ibn Abbos** (), shuningdek, **Hasanak Vazir** ()m **Hasanak Mikoliy** () deb ham atalgan eroniy davlat arbobi boʻlib, Mikoliylar sulolasiga mansub edi. 1024-yildan 1030-yilgacha Gʻaznaviylar sultoni Mahmudning vaziri lavozimida xizmat qilgan. Vazirlikdan chetlatilganidan keyin ham Hasanak Gʻaznaviylar davlatida muhim va taʼsirli shaxs boʻlib qolgan. Biroq keyinchalik eʼtibordan tushib, Mahmudning oʻgʻli Masʼud I hukmronligi davrida osib oʻldirilgan. Hasanakka qoʻyilgan rasmiy ayblov kofirlik boʻlib, bu siyosiy sabablar bilan qoʻyilgan ayblov edi va uni qatl etishni Bagʻdoddagi Abbosiy xalifa buyurgan.

## Hayoti

Hasanak Abbos ismli shaxsning oʻgʻli boʻlib, Soʻgʻd hukmdori Devashtich hamda Sosoniylarga borib taqaluvchi eroniy Mikoliylar sulolasiga mansub edi. Yoshlik davrlari haqida koʻp maʼlumot yoʻq, faqat yoshligida Xuroson hokimi lavozimida xizmat qilgani maʼlum. Shuningdek, tugʻilgan shahri Nishopurda *rais* lavozimini egallagan. 1023-yilda Hasanak Makkaga haj safariga borgan. Keyin esa Fotimiylar davlati tarkibidagi Misrga yoʻl olgan va u yerda Fotimiylar xalifasi Ali az-Zohir tomonidan izzat-ikrom bilan kutib olingan.

Biroq Hasanakning Fotimiylar bilan aloqalari sababli Abbosiy xalifa al-Qodir uni shialikka eʼtiqod qiluvchi deb gumon qildi. Bu esa sunniy Abbosiylar va boshqa sunniy musulmonlar nazarida bid’atchi oqim hisoblangan. Shu sababli al-Qodir Mahmudni Hasanakka qatl hukmini chiqarishga undadi, biroq Mahmud buni rad etdi. Bir yil oʻtib, Mahmud Hasanakka *vazir* lavozimini berdi va shu tariqa obroʻsizlangan sobiq vazir Ahmad Maymandiyning oʻrnini egalladi. Ahmad Hasanakning dushmani edi. Vazirlik davrida Hasanak nufuzli va taʼsirli shaxsga aylandi.

Mahmud 1030-yilda vafot etdi va tez orada uning ikki oʻgʻli oʻrtasida fuqarolar urushi boshlandi. Bular kichik oʻgʻil va merosxoʻr Muhammad Gʻaznaviy (tez orada Hasanak oʻrniga Abu Sahl Hamdaviyni *vazir* etib tayinladi) hamda katta oʻgʻil Masʼud I edi. Hasanak Ali ibn Elarslon bilan birga Muhammadni qoʻllab-quvvatladi va ular davlat ustidan haqiqiy hokimiyatni oʻz qoʻllarida saqlab, Muhammadni faqat ramziy hukmdor sifatida qoldirishni kutgan edi. Biroq Ali hamda yana bir Gʻaznaviy davlat arbobi asta-sekin Hasanakka nisbatan sovuqlasha boshladi va oxir-oqibat ular Mas’ud I tomoniga oʻtdi.

Biroq Hasanak baribir Muhammadni qoʻllab-quvvatlashda davom etdi, ammo Mas’ud I tez orada Gʻaznaviylar poytaxti Gʻaznaga yurish qilib, uni magʻlub etdi va qamoqqa oldi. Shundan soʻng Hasanakka Balxda qamoq jazosi berdi hamda Ahmad Maymandiyni yana vazirlik lavozimiga tikladi. Hasanakning raqibi Abu Sahl Zavzoniyning saʼy-harakatlari bilan Mas’ud Hasanakka kofirlik aybini qoʻydi va uni 1032-yil 14-fevralda qatl ettirdi. Sud jarayoni va qatl tafsilotlari Abulfazl Bayhaqiyning „Tarixi Bayhaqiy“ asarida batafsil tasvirlangan.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* 
* 
* 
* 
*
Linda Fruhvirtová

**Linda Fruhvirtová** (2005-yil 1-mayda tugʻilgan) — chexiyalik professional tennischi. 2023-yil 26-iyunda yakkalik bahslari boʻyicha jahon reytingida 49-oʻringa, 2023-yil oktyabr oyida juftlik bahslari boʻyicha WTA reytingida 187-oʻringa koʻtarilgan. Bu uning sport faoliyatidagi eng yuqori koʻrsatkichlari hisoblanadi. Yakkalik bahsi boʻyicha ilk unvonini 2022-yilgi Chennai Ochiq chempionatida qoʻlga kiritgan.

## Tavalludi va yoshligi
Linda Fruhvirtová 2005-yil 1-mayda Chexiyaning Praga shahrida tugʻilgan. Uning 2007-yilda tugʻilgan singlisi Brenda Fruhvirtová ham tennis sporti bilan shugʻullanadi. Linda va Brenda Fruhvirtoválar Patrick Mouratoglou jamgʻarmasi stipendiyasi sohibalari hisoblanishadi. Linda 2017-yildan beri Fransiya janubida joylashgan Mouratoglou Tennis Akademiyasida mashgʻulot olib boradi. Sportchi 2021-yil yanvar oyida Evert Tennis Akademiyasida ham sport mashgʻulotlarini oʻtagan.

## Sport faoliyati
### Oʻsmirlar
2019-yilda oʻsmirlar darajasida Fruhvirtová Petits As turnirida ishtirok etib, ham yakkalik, ham juftlik bahslarida gʻoliblikni qoʻlga kiritgan. Uning singlisi Brenda esa keyingi yili xuddi shu musobaqaning yakkalik oʻyinlari chempionligiga sazovor boʻlgan va opa-singillar bir xil turnirda ketma-ket ikki yil davomida gʻalaba qozongan birinchi oila vakillariga aylanishgan.

Linda Fruhvirtová ITF oʻsmirlar reytingida 2021-yil 13-dekabrda jahon boʻyicha 2-oʻringa chiqishga muvaffaq boʻlgan.

### 2020–21: WTA Tur va ilk bor 300 talikda
Fruhvirtová oʻzining WTA Tur asosiy toʻr bahslaridagi debyut ishtirokini 2020-yilgi Praga Ochiq chempionatida oʻtkazdi. Sportchi musobaqaning yakkalik va juftlik turnirlariga yoʻllanma olgan edi. Shuningdek, u 2021-yilgi Miami Ochiq turniri saralash bosqichi uchun ham yoʻllanma olgan va birinchi davrada Nina Stojanovićga qarshi oʻyinni boy bergan. Aprel oyida tennischi WTA 250 toifasidagi MUSC Health Open turnirining asosiy toʻr bahsiga taklif qilindi. Ushbu musobaqada Fruhvirtováning raqibi Alizé Cornet uchinchi setda maydondan chetlatilgach, Fruhvirtová oʻzining ilk WTA musobaqasi yakkalik bahsidagi gʻalabasini qoʻlga kiritdi. Keyingi bosqichda u navbatdagi raqibi Emma Navarroni ham setlarni boy bermagan holda magʻlub etib, chorak finalga yoʻl oldi. Biroq final oʻyini gʻolibi boʻlgan Astra Sharmaga qarshi oʻyinda Fruhvirtová magʻlubiyatga uchradi. 2021-yil 19-aprelda atigi 15 yoshida Linda Fruhvirtová jahon reytingida 138 pogʻona yuqorilab, 361-oʻringa koʻtarilgan holda kuchli 400 talikdagi sportchilar ichida eng yosh tennischiga aylangan. Sportchi yana bir WTA 250 turnirida ishtirok etdi. Ushbu musobaqada raqibi Tara Moore ustidan gʻalaba qozongan. Biroq keyingi bosqichda Magda Linettega magʻlub boʻlgan.

## Manbalar

## Havolalar
* 
*
Nicht von schlechten Eltern

**Nicht von schlechten Eltern** — 1993-yildan 1998-yilgacha Radio Bremen va TV60Filmproduktion kompaniyalari tomonidan ishlab chiqarilgan Germaniya teleseriali. Serial 3 mavsumdan iborat bo‘lib, jami 39 ta epizodni tashkil etadi. U Bremen, Achim, Brake va Wilhelmshaven shaharlarida suratga olingan.

## Rollarda
* Sabine Postel - Sybille Schefer 
* Ulrich Pleitgen - Wolfgang Schefer
* Patrick Bach - Felix Schefer 
* Tina Ruland - Henrietta ‘Jenny’ Schefer
* Steven Bennett - Moritz Schefer
* Colin Kippenberg - Alex Schefer
* Renate Delfs - Lisbeth ‘Oma Lisbeth’ Schefer

## Yana qarang
*Germaniya teleseriallari ro‘yxati

## Manbalar

## Havolalar
*
Pabstiella truncicola

**Pabstiella truncicola** — Orxideya oilasiga mansub oʻsimlik turi. Ushbu tur Braziliyada uchraydi.
## Manbalar
Null gewinnt

**Null gewinnt** — BBCning *Pointless* oʻyin koʻrsatuviga asoslangan Germaniya koʻrsatuvi. Koʻrsatuvni Dieter Nuhr va Ralph Caspers olib borgan. U 2012-yil 20-iyuldan 2013-yil 1-martgacha Das Erste telekanalida efirga uzatilgan.

## Manbalar
Niyoz Xazratkulov

**Niyoz Xazratkulov Namazboyevich** (1983-yil 23-may, Sirdaryo viloyati, OʻzSSR, SSSR;) — oʻzbekistonlik davlat arbobi. Sirdaryo viloyati, Boyovut tumani hokimi.

### Mehnat faoliyati
Niyoz Xazratqulov mehnat faoliyatini 2003-yilda bank-moliya tizimida boshlagan. Uning faoliyati asosan bank boshqaruvi va mahalliy davlat hokimiyati organlaridagi rahbarlik lavozimlarini qamrab oladi:

2003–2005-yy. — "Sirdaryo non" korxonasi iqtisodchisi;

2005–2007-yy. — "Turonbank" ATB Guliston filialida turli lavozimlarda, jumladan, kassa amaliyotlari, kreditlash, ichki audit va buxgalteriya hisobi boʻlimlarida mutaxassis hamda bosh mutaxassis;

2007–2011-yy. — "Mikrokreditbank" ATB Sirdaryo viloyati filialida boʻlim boshligʻi, boshqarma boshligʻi vazifasini bajaruvchi va filial boshqaruvchisi oʻrinbosari;

2011–2019-yy. — "Turonbank" ATB Sirdaryo bank xizmatlari markazi (BXM) boshqaruvchisi oʻrinbosari;

2019–2023-yy. — "Turonbank" ATB Sirdaryo bank xizmatlari markazi (BXM) rahbari;

2023–2025-yy. — Sirdaryo viloyati, Shirin shahar hokimi;

2025-yil 29-dekabrdan — Sirdaryo viloyati, Boyovut tumani hokimi.

Niyoz Xazratqulov 2023-yildan 2025-yil dekabrigacha Shirin shahar hokimi lavozimida ishlab kelgan. 2025-yil 29-dekabr kuni Xalq deputatlari Boyovut tumani kengashining navbatdan tashqari sessiyasida tuman hokimi lavozimiga tayinlangan. U ushbu lavozimdagi Dilfuza Uralovaning oʻrnini egallagan.

## Manbalar
OP ruft Dr. Bruckner

**OP ruft Dr. Bruckner** — Germaniyada efirga uzatiladigan teleserial.

## Yana qarang
*Germaniya teleseriallari ro‘yxati

## Havolalar
*
Our Charly

**Unser Charly** — Phoenix Film kompaniyasi tomonidan ishlab chiqarilgan va ZDF telekanali orqali namoyish etilgan Germaniya teleseriali. 1995-yil 27-dekabrdan 2012-yil 9-iyungacha efirga uzatilgan.

## Yana qarang
* Germaniya teleseriallari ro‘yxati

## Havolalar
*
Die Özdags

**Die Özdags** — Germaniya teleseriali.

## Yana qarang
*Germaniya teleseriallari ro‘yxati

## Havolalar
*
Alena Kovačková

**Alena Kovačková** (2008-yil 13-iyunda tugʻilgan) — chexiyalik professional tennischi. Yakkalik bahslari boʻyicha 2025-yil 24-noyabrda WTA reytingida 594-oʻrin, 2025-yil 16-iyunda juftlik bahslari boʻyicha 450-oʻrinni qayd etgan. Bu uning sport faoliyatidagi eng yuqori natijalari hisoblanadi.

Kovačková qizlar oʻrtasida juftlik bahslarida uchta yirik oʻsmirlar musobaqasi chempionligini qoʻlga kiritgan, shulardan ikkitasiga singlisi Yana Kovačková bilan birga ega chiqqan.

## Oʻsmirlar oʻrtasida
2022-yil oktyabr oyida U–14 qizlar oʻrtasida Yevropada 1-raqamli tennischi boʻlgan paytida Kovačková Monakoning Monte-Karlo shahrida boʻlib oʻtgan Tennis Europe Masters musobaqasida U–16 musobaqasi chempionligini qoʻlga kiritdi. Oʻsha yilning oxirida sportchi bir yil ichida ham U–14, ham U–16 sportchilar oʻrtasida „Yil oʻyinchisi“ mukofotlarini qoʻlga kiritgan ilk qizga aylandi.

2023-yil iyul oyida Kovačková oʻsmirlar oʻrtasida ilk yirik musobaqa chempionligini qoʻlga kiritdi. Sportchi 2023-yilgi Wimbledon musobaqasining qizlar oʻrtasida juftlik bahslarida vatandoshi Laura Samsonova bilan birga gʻolib boʻldi. Ular finalda britaniyalik juftlik Hannah Klugman va Isabelle Lacyni magʻlub etishdi. Ulardan oʻn yil avval ushbu musobaqada bunday natija chexiyalik tennischilar Barbora Krejčíková va Katerina Siniakova qayd etilgan edi.

Keyingi mavsumda birinchi raketka ustalari va amaldagi chempionlar sifatida Kovačková va Samsonova 2024-yilgi Wimbledon musobaqasida chorak finalgacha yetib bordi. Chorak final bahsida ular yettinchi raketka ustalari Mika Stojsavljevic va Mingge Xuga oʻyinni boy berdi.

Kovačková singlisi Yana bilan birga 2025-yilgi Avstraliya Ochiq chempionati qizlar oʻrtasida yakkalik bahslarida qatnashdi. Ular musobaqaning yarim finaligacha yetib bordi, biroq amerikalik egizak opa-singillar Kristina va Annika Penickovaga magʻlub boʻldi. Bir necha oy oʻtib, chexiyalik juftlik amerikalik egizaklarni 2025-yilgi Fransiya Ochiq chempionatidagi magʻlub etishga muvaffaq boʻldi, biroq finalda nemis juftligi Eva Bennemann va Sonja Zhenikhovaga yutqazdi. Mavsumning keyingi qismida Kovačková va singlisi yirik oʻsmirlar turnirida chempionlikka sazovor boʻldi. Ular 2025-yilgi AQSH Ochiq chempionati juftlik bahslarida gʻolib chiqdi. Chexiyalik opa-singillar finalda toʻrtinchi raketka ustalari Laima Vladson va Jeline Vandrommeni ikki setda magʻlubiyatga uchratdi.

Kovačková singlisi Yana bilan birga 2026-yilgi Avstraliya Ochiq chempionatida qizlar oʻrtasida juftlik bahslarida gʻalaba qozondi. Ular butun musobaqa davomida birorta setni ham boy bermadi va ilk bor faqatgina chexiyalik tennischilardan iborat boʻlgan final bahsida Tereza Heřmanová va Denisa Žoldákováni magʻlub etdi.

Alena Kovačková 2026-yil 2-fevralda oʻsmirlar oʻrtasida kombinatsiyalangan ITF reytingida dunyo boʻyicha 5-oʻringa koʻtarildi.

## Manbalar

## Havolalar
* 
*
Pleurothallis bivalvis

**Pleurothallis bivalvis** — Orxideya oilasiga mansub oʻsimlik turi. Ushbu tur Boliviya, Kolumbiya, Kosta-Rika, Ekvador, Fransiya Gvianasi, Gayana, Meksika, Panama, Peru, Surinam, Trinidad va Tobago hamda Venesuelada uchraydi.
## Manbalar
Das Rätsel der Sandbank

**Das Rätsel der Sandbank** — voqealari 1903-yilda Erskine Childers tomonidan yozilgan *The Riddle of the Sands* romaniga asoslangan Gʻarbiy Germaniya teleseriali. U Radio Bremen tomonidan ishlab chiqarilgan. Bosh rollarni Burghart Klaußner va Peter Sattmann ijro etgan.

## Yana qarang
* Germaniya teleseriallari ro‘yxati
* *[[The Riddle of the Sands (film)|The Riddle of the Sands]]* (1979-yilgi film Michael York bilan)

## Manbalar

## Havolalar
*
Regina auf den Stufen

**Regina auf den Stufen** — Utta Danellaning 1957-yildagi romaniga asoslangan Germaniya teleseriali.

## Yana qarang
*Germaniya teleseriallari ro‘yxati

## Havolalar
*
Karolína Muchová

**Karolína Muchová** (1996-yil 21-avgustda tugʻilgan) — chexiyalik professional tennischi. 2023-yil sentyabr oyida yakkalik bahslari boʻyicha dunyo reytingida 8-oʻrinni, 2026-yil yanvarida esa juftlik bahslarida 156-oʻrinni egallagan. Bu uning sport faoliyatidagi eng yuqori koʻrsatkichlari hisoblanadi. Hozirda Chexiyaning WTA yakkalik bahslari reytingida 1-raqamli raketka ustasi.

Muchová ikki marta WTA Tur yakkalik bahslari chempioni boʻlgan, jumladan, 2026-yilgi Qatar Ochiq chempionatidagi WTA 1000 turnirida gʻalaba qozongan. U 2023-yilgi Fransiya ochiq chempionati „Katta dubulgʻa“ turnirida yakkalik bahslari finalida ishtirok etgan.

Muchová 2013-yilda professional tennischiga aylangan. U 2018-yilgi AQSh ochiq chempionatida ikki karra „Katta dubulgʻa“ turniri chempioni Garbiñe Muguruzani ikkinchi davrada magʻlub etib, ilk bor keng omma eʼtiborini oʻziga qaratgan. 2019-yilda Muchová Wimbledon musobaqasi chorak finaliga dunyo reytingida 3-oʻrinda turgan Karolína Plíškováni magʻlub etgan holda yoʻllanmani qoʻlga kiritgan. 2021-yilgi Avstraliya ochiq chempionatida sportchi dunyoning 1-raqamli raketka ustasi, mezbonlarning sevimli sportchisi boʻlgan Ashleigh Bartyni yengib, yarim finalga yoʻl olgan. 2023-yilgi Fransiya ochiq chempionatida sportchi dunyoning 2-raqamli oʻyinchisi Arina Sabalenkani ogʻir kechgan yarim final bahsida magʻlub etib, ilk bor „Katta dubulgʻa“ finalida ishtirok etgan. Final uchrashuvida u amaldagi chempion, dunyoning 1-raqamli tennischisi Iga Shvyontekka qarshi uch setlik murosasiz bahsda magʻlubiyatga uchragan va shohsupaning ikkinchi pogʻonasidan joy egallagan.

## Yoshligi
Karolína Muchová 1996-yil avgust oyida Chexiyaning Olomouts shahrida tugʻilgan. Uning otasi Jozef Mucha sobiq chexiyalik futbolchi hisoblanadi. U qizini yetti yoshida tennisga olib kirgan. Uning akasi ham boʻlib, ular bolaliklarida birgalikda koʻplab sport turlari bilan shugʻullanishgan. Uyiga yaqin joyda tennis kortlari boʻlgani uchun Muchová tennis raketkasini qoʻliga olgan va taxminan 12 yoshiga kelib, gandboldan koʻra tennis sportinini tanlashga qaror qilgan. 2019-yilda Muchová mashgʻulotlarni oʻtash uchun Pragaga koʻchib oʻtib, I. ČLTK Prague klubida tayyorlana boshlagan.

## Sport faoliyati

Muchová 2013-yil oktyabr oyida 17 yoshida ITF ayollar davrasida oʻynashni boshlagan. Uning ilk turniri Dubrovnikda oʻtkazilgan sovrin jamgʻarmasi 10 ming dollarlik musobaqa boʻlib, u yerda sportchi ikkinchi davragacha yetib borgan. Keyingi yilning iyul oyida u Slovakiyaning Michalovce shahrida oʻzining ilk ITF chempionligini qoʻlga kiritdi. Shundan soʻng Muchová 2016-yil martigacha sust natijalar qayd etdi, ammo oʻsha oyda Sharm ash-Shayxda oʻtkazilgan musobaqada yakkalik bahslari boʻyicha oʻzining ikkinchi chempionligini qoʻlga kiritdi. Ikki haftadan soʻng xuddi shu arenada oʻtkazilgan yana bir turnirda gʻolib chiqdi.

## Manbalar

## Havolalar
*
The Return of Sandokan

**The Return of Sandokan** — 1996-yilda Germaniya („Die Rückkehr des Sandokan“ nomi bilan chiqarilgan) va Italiya („Il ritorno di Sandokan“ nomi bilan tanilgan) tomonidan ishlab chiqarilgan teleserial. U 1976-yildagi *Sandokan* teleserialining davomi hisoblanadi. Ushbu serialda bosh rolni Kabir Bedi ijro etgan. U, shuningdek, 1977-yildagi *La tigre è ancora viva: Sandokan alla riscossa!* spin-off filmida ham ishtirok etgan.

## Rollarda
* Kabir Bedi — Sandokan
* Mandala Tayde — Lady Dora Parker
* Fabio Testi — Yanez De Gomera
* Romina Power — Maharani Surama
* Tobias Hoesl — James Guilford
* Randi Ingerman — Yamira
* Mathieu Carrière — Raska
* Vittoria Belvedere — Baba
* Lorenzo Crespi — André De Gomera
* Friedrich von Thun — Lord Parker
* Clive Riche — Alfred Higgins
* Franco Nero — Yogi Azim
* Jackie Basehart — Sir Burton
* Denzil Smith — qishloq boshligʻi

## Yana qarang
* ''Sandokan''

## Manbalar

## Havolalar
*
Chana Blanksztejn

**Chana Blanksztejn** (-yilda Vilna shahrida tugʻilgan; 1939-yilda vafot etgan) — asosan Vilnada (hozirgi Vilnyus, Litva) faoliyat yuritgan polyak-yahudiy yozuvchi va jurnalist. Adabiyot va jurnalistikaga qoʻshgan muhim hissasi bilan tanilgan Chana Blanksztejn, shuningdek, ayollarning saylov huquqi uchun joʻshqin kurashi bilan ham eʼtirof etilgan. 1922-yilgi Polsha qonunchilik saylovida u Folksparteining bir qanoti boʻlgan Yahudiy Demokratik Xalq Blokidan nomzod sifatida qatnashgan, biroq gʻalaba qozona olmagan.

## Adabiy faoliyati

Chana Blanksztejnning adabiy merosi tarkibiga vafotidan soʻng nashr etilgan, dastlab idish tilida yozilgan va 1939-yilda chop etilgan *„Qoʻrquv va boshqa hikoyalar“* nomli hikoyalar toʻplami kiradi. Bu hikoyalar Sharqiy Yevropa yahudiy madaniyatining soʻnib borayotgan davriga nazar tashlaydi va dunyoga zamonaviy qarashni tasvirlaydi, ularning asosiy voqea joylari Vilna va Yevropaning bir qancha shaharlari boʻlib, koʻpincha fon sifatida Birinchi jahon urushi va Rossiya fuqarolar urushi xizmat qiladi. Hikoyalarda ayollarning mustaqilligi, tenglik va mazmunli mehnat kabi mavzular yoritilgan.

2022-yilda Wayne universiteti nashriyoti Anita Norich tomonidan ingliz tiliga tarjima qilingan *„Qoʻrquv va boshqa hikoyalar“* kitobini chop etdi.

## Manbalar

## Havolalar
*
Fahima Hashim

**Fahima Hashim** (arabcha: فهيمة هاشم) — Sudanlik taniqli inson huquqlari faoli boʻlib, u asosan ayollar huquqlari va gender tengligi masalalari bilan shugʻullanadi. Hashim „Salmmah“ ayollar resurs markazining hammuassisi hisoblanadi va 2005-yildan to 2014-yilda Sudan hukumati tomonidan markaz yopib qoʻyilguniga qadar unga rahbarlik qilgan. Hozirda u oʻz faoliyatini Kanadada davom ettirmoqda.

## Shaxsiy hayoti va taʼlimi
Fahima Hashim Sudanning Omdurman shahrida tugʻilgan. U oliy taʼlimni Sudandagi Ahfad ayollar universitetida psixologiya yoʻnalishi boʻyicha boshlagan. Keyinchalik u Nigeriyaga yoʻl olgan va 1994-yilda Kano shahridagi Bayero universitetida hujjatlashtirish va kutubxonashunoslik boʻyicha magistrlik darajasini olgan.

2014-yilda Sudandagi siyosiy tazyiqlar tufayli Hashim qizi bilan mamlakatni tark etishga majbur boʻldi va Kanadadan boshpana soʻrab, Ottava shahrida qoʻnim topdi. 2022-yilda u qisqa muddatga Sudanga qaytdi, biroq 2023-yilda mamlakatda fuqarolar urushi boshlanishi natijasida yana Kanadaga qaytib ketdi.

## Faoliyati
### Salmmah ayollar markazi (1997–2014)
Hashim Xartum shahrida joylashgan „Salmmah“ ayollar resurs markazining (arabcha: مركز سالمة لدراسات المرأة) asoschilaridan biri edi. Ushbu tashkilot ayollar va yoshlar oʻrtasida feminizm hamda inson huquqlari boʻyicha targʻibot ishlarini olib borgan. Markazning asosiy maqsadi ayollarning fuqarolik jamiyatidagi ishtirokiga toʻsqinlik qilayotgan siyosiy va huquqiy toʻsiqlarni bartaraf etishga koʻmaklashishdan iborat boʻlgan. Salmmah markazi nafaqat poytaxtda, balki Sudanning barcha shtatlarida, jumladan, Janubiy Sudan mustaqillikka erishguniga qadar u yerda ham faol ish olib borgan.

### Huquqiy islohotlar uchun kurash
2005-yilda Sudanda tinchlik shartnomasi imzolangach, Hashim sud tizimini isloh qilish boʻyicha ochiq faoliyatini kuchaytirdi. 2009-yilda u 1991-yilgi Jinoyat qonunchiligini oʻzgartirish boʻyicha kampaniya boshladi. Oʻsha paytdagi qonunlarga koʻra, nomusga tegish va zino oʻzaro tenglashtirilgan edi, bu esa jinoyatchilarning jazodan qutulib qolishiga imkon berardi. Shuningdek, u ayollarning kiyinish madaniyati va bola nikohiga qarshi keskin chiqishlar qildi.

Hashimning Darfur urushi paytida askarlar tomonidan sodir etilgan jinsiy zoʻravonlik jinoyatlarini fosh etishi Sudan hukumatining gʻazabiga sabab boʻldi. 2014-yil 24-iyunda Sudan Adliya vazirligi hech qanday sabab koʻrsatmasdan Salmmah markazini yopib qoʻydi. Shundan soʻng Sudan prezidenti Omar al-Bashir Hashimni „Sudan jamiyati asoslarini buzishda“ aybladi. Bu voqealardan soʻng u mamlakatni tark etdi va 2015-yilda Torontodagi York universitetida taklif etilgan olim sifatida ish boshladi.

## Manbalar
Twie Giok Tjoa

**Twie Giok Tjoa** (**Twie Tjoa** nomi bilan tanilgan; 1943-yil 3-dekabrda tugʻilgan) — niderlandiyalik tashkiliy sotsiolog va feminist. U ish joyida hamda butun jamiyatda xilma-xillik, tenglik va inklyuzivlik (DEI) masalalari boʻyicha ixtisoslashgan mutaxassis hisoblanadi. Tjoa Niderlandiyadagi migrant va qochqin ayollar huquqlarini himoya qilish harakatining koʻzga koʻringan vakillaridan biridir.

## Yoshligi va taʼlimi
Twie Tjoa Indoneziyaning Surabaya shahrida Peranakan xitoylik oilasida tugʻilib oʻsgan. 1962-yilda Indoneziyada xitoyliklarga nisbatan taʼqiblar kuchaygan bir paytda, u ota-onasi bilan birga Surinamga qochib ketishga majbur boʻlgan. Keyinchalik u Niderlandiyaga koʻchib oʻtib, Utrext universitetida tashkiliy sotsiologiya yoʻnalishi boʻyicha tahsil oldi. Oʻqishni tamomlagach, yana Surinamga qaytib, u yerda Mehnat, bandlik va yoshlar ishlari vazirligida birinchi ayol direktor sifatida faoliyat yuritdi.

## Ijtimoiy faoliyati
1996-yilda Tjoa doimiy yashash uchun Niderlandiyaga qaytib keldi. U oʻz faoliyatini ayollarning, ayniqsa qora tanli, migrant va qochqin ayollarning (niderlandcha: *zwarte, migranten- en vluchtelingenvrouwen*, ZMV) jamiyatdagi mavqeini yaxshilashga bagʻishladi. Shuningdek, u bicultural (ikki madaniyatli) LGBTQ+ hamjamiyatining huquqlarini himoya qilish va emansipatsiyasi yoʻlida koʻplab tashkilotlarda ishlagan.

Twie Tjoa oʻzining koʻp yillik mehnatlari uchun bir qancha nufuzli mukofotlarga loyiq koʻrilgan. 2009-yilda u Zami mukofotini qoʻlga kiritdi. 2018-yilda unga Amsterdam shahrining „Andreaspenning“ medali topshirildi. 2019-yilda esa u Niderlandiyaning yuksak davlat mukofotlaridan biri — Orange-Nassau ordeni ritsari (Knight) unvoni bilan taqdirlandi.

## Merosi va asarlari
Tjoa sotsiologiya va ayollar huquqlari boʻyicha bir qancha muhim kitoblar hamda ilmiy maqolalar muallifidir. Uning eng mashhur asarlaridan biri 1992-yilda nashr etilgan „Karib havzasidagi ayollar: 500 yillik tarix“ (*Women in the Caribbean: 500 years of history*) kitobidir. Shuningdek, u „Multikultural Niderlandiya jamiyatidagi ayollarning madaniy merosi“ (2008) asarida migrant ayollarning mamlakat madaniyatiga qoʻshgan hissasini tahlil qilgan. Bugungi kunda u Niderlandiyadagi ZMV harakatining ramziy qahramoni (icon) sifatida eʼtirof etiladi.

## Asarlari
Tjoa nashrlari quyidagilardan iborat:

### Ingliz tilida
* 
* 
* 
* 

### Nemis tilida
*  Seminar proceedings Paramaribo 1994.
* 
*  
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  
*  127 pages.

## Manbalar

## Havolalar
### Videolar
*   Video duration 3m 14s. Twie Tjoa presents recommendations against domestic violence, issued by the Vrouwen Empowerment Centrum Zuidoost [Women Empowerment Center Amsterdam Southeast]. Uploader geweldiginhuis, 2009. Dutch spoken.
*  [Golden Violin Pin 2021 awarded to Twie Tjoa]. Video duration 3m 39s. Uploader Radio Double7FM, 2021. Dutch spoken.
Klāra Kalniņa

**Klāra Anna Luīze Kalniņa**, tugʻilgan familiyasi **Veilande** (1874–1964), latviyalik feminist, suffrajist, muharrir va siyosatchi boʻlib, uzoq yillar davomida Latviya Sotsial-demokrat Ishchilar Partiyasi ( (LSDSP)) aʼzosi boʻlgan.

## Hayoti
Kalniņa 1874-yil 24-fevralda (hozir Latviya hududida) Rossiya imperiyasining Kurzeme gubernyasidagi Vanči qishlogʻida tugʻilgan. U 1890-yilda oʻqitish tili latvian emas, nemis tili boʻlgan Yelgavadagi maktabning toʻrt sinfini tamomlagan. 20 yoshida u Yelgava gimnaziyasining oltinchi sinfiga qabul qilinadi va 1897-yilda yettinchi sinfni tugatib oʻqishni yakunlaydi. Shu orada u oʻqishini davom ettirish maqsadida Rossiya imperiyasi poytaxti Sankt-Peterburgga borgan, biroq moliyaviy qiyinchiliklar tufayli 1896-yilda uyiga qaytishga majbur boʻlgan. Kalniņa 1895-yilda kelajakdagi eri Pauls Kalniņš bilan tanishadi va uch yildan soʻng ular turmush quradilar. Ularning yagona oʻgʻli, siyosatchi Brūno Kalniņš boʻlgan. Ikkinchi jahon urushi davrida Latviyaning nemislar tomonidan bosib olinishi chogʻida u er-xotin mustaqillik tarafdori boʻlgan Latviya Markaziy Kengashi faoliyatida qatnashganlar. Eri 1945-yilda vafot etganidan keyin u Shvetsiyaga qochib oʻtadi va 1964-yilda vafot etguniga qadar u yerda yashaydi.

## Faoliyati
Talabalik chogʻidayoq Kalniņa ayollarning hayotdagi oʻrni Kinder, Küche, Kirche (bolalar, oshxona, cherkov) bilan cheklanadi degan burjuacha gʻoyani rad etgan adabiy guruh — Aurora () taʼsischilaridan biri edi. 1890-yillarning oʻrtalarida u „Yangi oqim“ () va ilk sotsial-demokratik harakatlarga qoʻshildi. Sankt-Peterburgda Klāra Kalniņa u yerda faoliyat yuritgan sotsial-demokratlar ishida qatnashdi, keyin esa 1901–1903-yillarda Kurzemedagi sotsial-demokrat guruhni tashkil etishda faol boʻldi. Kalniņa va eri oʻsha yilning oʻzida Rossiyani tark etib, Germaniya va Shveytsariyada yashadilar; 1905-yilgi Rossiya inqilobi boshlanishi ularni vaqtincha vataniga qaytishga undadi.

Klāra Kalniņa 1920-yilda Latviya Konstitutsiyaviy Majlisiga saylandi. Aspazija, Apolonija Laurinoviča, Valērija Seile va Berta Vesmane bilan birga u proto-parlamentga saylangan besh ayoldan biri edi.

## Manbalar

## Havolalar
*
Alfhild Agrell

**Alfhild Teresia Agrell** (1849-yil 14-yanvar — 1923-yil 8-noyabr) — shvetsiyalik taniqli yozuvchi va dramaturg. U oʻz davrining jinsiy hayotdagi ikki tomonlama axloqiy meʼyorlariga qarshi chiqqan va jinsiy tenglik gʻoyalarini ilgari surgan asarlari bilan mashhur boʻlgan. Agrell oʻsha davrning mashhur „axloqiy bahslari“ (*Sedlighetsdebatten*) ishtirokchisi sifatida tanilgan.

## Hayoti
Alfhild Agrell qandolatchilik bilan shugʻullanuvchi Erik Johan Martin va Karolina Margareta Adolphson oilasida dunyoga kelgan. 1868-yildan 1895-yilgacha u stokgolmlik savdogar A. Agrell bilan turmush qurgan. Agrell oʻz davrining ayollar harakatida faol ishtirok etgan hamda jamoat joylarida Shvetsiya kiyim-kechak islohoti uyushmasining (*Svenska drägtreformföreningen*) radikal kiyimlarini kiyib yurgan kam sonli ayollardan biri boʻlgan. Agrell 1885-yilda asos solingan „Nya Idun“ ayollar uyushmasining aʼzosi va uning birinchi qoʻmita aʼzolaridan biri edi.

## Ijodiy faoliyati
Agrellning bir qator muvaffaqiyatlaridan soʻng, uning „Ensam“ (Yolgʻiz) pyesasi 1886-yil 3-fevralda Stokgolmdagi „Dramaten“ teatrida premyera qilindi. Ushbu pyesada atrof-muhitning qarshiligiga qaramay, oʻzining nikohsiz tugʻilgan qiziga gʻamxoʻrlik qilgan ijtimoiy faol ayol Tora obrazi tasvirlangan. „Ensam“ katta muvaffaqiyat qozondi va 1886-yilning bahor hamda kuz fasllarida 15 marta namoyish etildi.

U oʻz ijodi davomida *Thyra*, *Lovisa Petterqvist* va *Stig Stigson* kabi taxalluslardan foydalangan, biroq tez orada oʻz ismi bilan yoza boshlagan. Bu oʻsha davrdagi ayol dramaturglar uchun gʻayrioddiy holat edi. Uning asarlari diqqat markazida boʻlgan jinsiy tengsizlik mavzusi oʻsha davr jamiyati uchun juda shov-shuvli edi.

## Qarashlari va mavzulari
Agrell jinsiy masalalarda gender tengligini taʼminlashga katta hissa qoʻshgan. U oʻz asarlarida jinsiy adolatsizlik oqibatlari, masalan, erkaklar qilgan ishni ayollar qilganida ularga nisbatan nafrat uygʻonishi, „yomon obroʻ“ masalalari va nikohsiz farzand koʻrilganda barcha ayb erkakka emas, balki ayolga yuklanishi kabi muammolarni koʻtargan. Shuningdek, u quyi tabaqa vakilasi boʻlgan ayol va yuqori tabaqali erkak oʻrtasidagi sevgi va uning murakkab oqibatlarini tasvirlagan.

Biroq, Alfhild Agrell erkaklar va ayollar oʻrtasida toʻlaqonli jinsiy tenglikka erishish imkoniyatiga nisbatan pessimistik qarashda boʻlgan. U ayol kishi nikohda oʻz baxtini topishiga shubha bilan qaragan, chunki oʻsha davr qonunchiligi ayolning huquqlarini juda cheklab qoʻygan va uni butunlay erining ixtiyoriga topshirgan edi.

## Tanlangan asarlari
* *Räddad* (Qutqarilgan), 1883, pyesa.
* *Dömd* (Hukm qilingan), 1884, pyesa.
* *Ensam* (Yolgʻiz), 1886, pyesa.
* *Vår* (Bahor), 1889, pyesa.
* *Småstadsliv* (Kichik shaharcha hayoti), 1884.
* *Från land och stad* (Qishloq va shahardan), 1884, hikoyalar toʻplami.
* *På landsbygden* (Qishloq joylarda), 1887.
* *I Stockholm* (Stokgolmda), 1893.

## Manbalar
Linda Nosková

**Linda Nosková** (2004-yil 17-noyabrda tugʻilgan) — chexiyalik professional tennischi. 2026-yil 5-yanvarda WTA tasnifida yakkalik bahslari boʻyicha jahon reytingida 12-oʻrin, juftlik bahslari boʻyicha esa 2024-yil 19-avgustda 60-oʻrinni qayd etgan. Bu uning sport faoliyatidagi eng yuqori natijalari hisoblanadi. WTA turi doirasida bir marta, yaʼni 2024-yilgi Monterrey Ochiq turniri chempionligini qoʻlga kiritgan. „Katta dubulgʻa“ turnirlaridagi eng yaxshi natijasi — 2024-yilgi Avstraliya Ochiq turniri chorak finali boʻlib, bungacha jahonning 1-raqamli tennischisi Iga Shvyontekni magʻlubiyatga uchratishga erishgan. Hozirda Chexiyada ayollar oʻrtasida yakkalik bahslari boʻyicha 1-raqamli tennischisi hisoblanadi.

Nosková 2021-yil 14-iyunda oʻsmirlar oʻrtasida jahon reytingida 5-oʻringa koʻtarilgan. U 2021-yilgi Fransiya Ochiq turnirining yakkalik bahsida gʻolib boʻlgan va juftlik bahsi yarim finaliga, shuningdek, 2020-yilgi Avstraliyan Ochiq turnirining juftlik bahsi chorak finaliga chiqishga muvaffaq boʻlgan.

2022-yil avgust oyida u jahonning kuchli 100 talik tennischilari orasida eng yosh oʻyinchiga aylandi. 2023-yil fevralida esa kuchli 50 talikdagi eng yosh tennischi boʻldi. ITF turi doirasida olti marta yakkalik bahslari va bir marta juftlik bahslarida chempionlikni qoʻlga kiritgan.

## Yoshligi
Nosková Vsetín mintaqasidagi Bystřička qishlogʻida ulgʻaygan. U yetti yoshidan boshlab Valašské Meziříčí qoʻl ostida tennis boʻyicha mashgʻulotlarni boshlagan. Uch yil oʻtgach, sportchi Frenštát pod Radhoštěm shahrchasi yaqinidagi Trojanovice qishlogʻida joylashgan TK Na Dolina klubi oʻyinchisiga aylandi. 2018-yilda tennis bilan yaxshiroq shugʻullanish maqsadida Přerovga koʻchib oʻtdi.

## Faoliyati
### Oʻsmirlar
Nosková 2021-yilgi Fransiya Ochiq turnirining yakkalik bahsi chempionligini qoʻlga kiritgan. 2021-yil 14-iyunda u ITF oʻsmirlar umumiy reytingida jahon boʻyicha 5-oʻringa koʻtarilgan.

### 2019–21: Professional debyut, ITF turi chempionliklari
Nosková oʻzining ITF turidagi debyut ishtirokini 2019-yil iyul oyida sovrin jamgʻarmasi 25 ming dollarlik Torino turniri saralash bosqichida oʻtkazdi. Asosiy toʻr bahslariga chiqa olmaganiga qaramay, juftlik bahslarida chorak finalga qadar yetib bordi. Oʻsha yil oktyabr oyida sportchi sovrin jamgʻarmasi 15 ming dollarlik Lousada turnirida yakkalik bahslari asosiy toʻridagi ilk ishtirokini oʻtkazdi va oʻzining kattalar safidagi ilk gʻalabasini qoʻlga kiritdi. Keyingi hafta xuddi shu shaharda oʻtkazilgan yana bir musobaqada Nosková ilk marta yarim finalga chiqishga muvaffaq boʻldi. Bir oy oʻtgach, u oʻz mamlakatida boʻlib oʻtgan 15 ming dollarlik Milovice turnirida yarim finaliga chiqdi.

## Manbalar
Pleurothallis cajamarcae

**Pleurothallis cajamarcae** — Orxideya oilasiga mansub oʻsimlik turi. Ushbu tur Peruda uchraydi. 1921-yilda nomlangan.
## Manbalar
Lubna al-Hussein

**Lubna Ahmed al-Hussein** (arabcha: لبنى أحمد الحسين) — Sudanlik musulmon jurnalist va jamoat faoli. U 2009-yil iyul oyida jamoat joyida shim kiygani uchun jinoiy javobgarlikka tortilganidan soʻng xalqaro hamjamiyat eʼtiboriga tushgan. Uning ishi butun dunyoda „shim kiygan ayol ishi“ sifatida tanildi va Amnesty International hamda Arab inson huquqlari axborot tarmogʻi kabi tashkilotlar tomonidan qoʻllab-quvvatlandi.

## Jurnalistik faoliyati
Al-Hussein professional jurnalist boʻlib, 2009-yilda hibsga olingan vaqtida Birlashgan Millatlar Tashkilotining Sudandagi missiyasi (UNMIS) media departamentida faoliyat yuritgan. U oʻzining maqolalarida Sudan hukumatining ayollarga nisbatan munosabatini va mamlakatdagi qonunchilikni ochiqchasiga tanqid qilishi bilan mashhur edi.

## Shim kiyish bilan bogʻliq sud ishi
2009-yilda Sudanning huquqiy tizimi shariat qonunlariga asoslangan boʻlib, axloq normalarini buzganlik uchun qamchilash kabi jismoniy jazolar qoʻllanilgan. Oʻsha paytdagi Jinoyat kodeksining 152-moddasi jamoat joyida „axloqsiz kiyim“ kiyishni taqiqlagan va bu uchun 40 darra urish hamda jarima jazosi belgilangan edi. Maʼlumotlarga koʻra, faqat 2008-yilning oʻzida Xartum shtatida 40 mingdan ortiq ayol kiyinish qoidalari sababli hibsga olingan.

### Hibsga olinishi
2009-yil 3-iyulda axloq politsiyasi Xartumdagi restoranlardan biriga kirib, shim kiygan ayollarni qidira boshlagan. Al-Hussein oʻsha yerda yana 12 nafar ayol bilan birga hibsga olindi. Hibsga olingan ayollardan oʻn nafari darhol aybiga iqror boʻlib, har biri 10 darradan urilganidan soʻng qoʻyib yuborildi. Biroq Lubna va yana ikki ayol bu taklifni rad etib, sud orqali haqiqatni isbotlashga qaror qildi.

Lubna sud jarayonini ochiq eʼlon qildi va 500 ta taklifnoma chop etib, elektron pochta orqali „Ertaga jurnalist Lubna oʻzining qamchilanishiga taklif qiladi“ degan sarlavha bilan xabarlar yubordi.

### Sud hukmi
Sud jarayonida sudya Lubnaga BMT xodimi sifatida diplomatik daxlsizlikdan foydalanishni taklif qildi, biroq u qonunni sinab koʻrish uchun ishdan boʻshashini bildirdi. 2009-yil 7-sentyabrda sud uni aybdor deb topdi va 500 Sudan funti miqdorida jarimaga tortdi, biroq qamchilash jazosini tayinlamadi. Lubna jarimani toʻlashdan bosh tortdi va bir oy qamoqda oʻtirishga tayyorligini aytdi. Shunga qaramay, Sudan jurnalistlar uyushmasi jarimani toʻlab yuborganidan soʻng u ozodlikka chiqdi.

## Merosi va ijtimoiy faolligi
Ushbu voqea Sudandagi ayollar huquqlari harakati uchun burilish nuqtasi boʻldi. U „Ayollarga nisbatan zulmga yoʻq“ (No to Oppression against Women Initiative) harakatining shakllanishiga turtki berdi. Mazkur harakat keyinchalik 2018–2019-yillardagi Sudan inqilobida muhim rol oʻynadi. Lubna oʻz kurashini „bu din haqida emas, bu erkaklarning ayollarga nisbatan yomon munosabati haqida“ deb taʼriflagan.

## Manbalar
Mary Akrami

**Mary Akrami** (1975 yoki 1976-yil, Afgʻoniston) — Afgʻoniston ayollari koʻnikmalarini rivojlantirish markazi direktori. Akrami 2001-yilda Bonnda oʻtkazilgan Afgʻoniston boʻyicha xalqaro konferensiyada Afgʻoniston fuqarolik jamiyati nomidan maʼruza qilgan. 2003-yilda Afgʻoniston ayollar malakasini oshirish markazi Kobul shahrida ayollar uchun birinchi boshpanani ochadi. Boshpana huquqiy maslahatlar, savodxonlik darslari, psixologik maslahatlar va ularga muhtoj boʻlgan ayollarga asosiy koʻnikmalarni oʻrgatish bilan shugʻullangan. Akrami boshpanada kecha-yu kunduz navbatchilik qilgan, uning rahbarligida baʼzi ayollar zoʻravonlarni omma oldida qoralab, ularga qarshi sudga murojaat qilishgan, bu esa oldin deyarli imkonsiz boʻlgan. Oʻz ishi uchun Akrami bir necha bor tahdidlarga duch kelgan. 2007-yilda „Jasorati uchun“ xalqaro ayollar mukofoti bilan taqdirlangan va 2016-yilda BBC tomonidan yilning eng ilhomlantiruvchi va taʼsirchan ayollaridan biri sifatida „100 ayol“ roʻyxatiga kiritilgan.

## Manbalar
Pleurothallis cardiothallis

**Pleurothallis cardiothallis** — Orxideya oilasiga mansub oʻsimlik turi. Ushbu tur Markaziy Amerikada uchraydi.
## Manbalar
Maria Baiulescu

**Maria Baiulescu** (21-avgust 1860 — 24-iyun 1941) — Ruminiyalik yozuvchi, sufrajist, ayollar huquqlari faoli, rumin millatchisi va feminist yetakchi.

## Hayoti
Maria Baiulescu 1860-yilda Braşovda tugʻilgan. Uning otasi, Bartolomeu Baiulescu, Rumin pravoslav ruhoniysi boʻlgan, onasi Elena Baiulescu esa Rumin ayollar milliy qoʻmitasining prezidenti boʻlgan. Maria Baiulescu yoshlik chogʻidayoq yaxshi taʼlim olgan va Qizlar fransuz instituti bitiruvchisi boʻladi. Oʻqishni tugatgach, u yozuvchilik faoliyatini boshlaydi. U dastlab tarjimon sifatida ish boshlagan, biroq tez orada „Enciclopedia Română“ uchun maqolalar yoza boshlaydi. Shuningdek, u „Societatea Pentru Crearea Unui Fond De Teatru Român“ uchun pyesalar yozish imkoniga ega boʻldi.

Keyinchalik Maria Baiulescu „Asociațiunea Transilvană pentru Literatura și Cultura Poporului Român“ tashkiloti uchun maʼruzachi va muallif sifatida faoliyat yuritdi. 1908-yildan 1935-yilgacha u „Reuniunea Femeilor Române din Brașov“ tashkilotining prezidenti boʻldi. Prezidentlik faoliyati davomida u „Uniunea Femeilor Române“ deb atalgan yana bir tashkilotga ham asos soldi. Bu tashkilot ayollarning birlashishi va umumiy maqsadlar yoʻlida ishlashlariga yordam bergan. Shuningdek, u qizlar uchun moʻljallangan yetimxonani moliyalashtira oldi; bu muassasada qizlar kundalik hayotiy vazifalarni bajarishni oʻrganishgan.

Maria Baiulescu ayollar rumin milliy harakatining old qatorida boʻlishini xohlagan. Baiulescu faqat ayollar Ruminiya millatini asrab qolishi mumkin, deb ishongan. U, shuningdek, kichik bolalar uchun zarur boʻlgan parvarishni, ularga kerakli asosiy gigiyena qoidalarini berish orqali yaxshilaydi. Maria rumin madaniyatini saqlab qolish va uni boshqa barcha mamlakatlardan farqlab turuvchi jihatlarni asrashni maqsad qilgan.

Maria Baiulescu ayollarning erkaklar bilan teng huquqlarga ega boʻlishi uchun kurashgan. U „Asociația pentru emanciparea civilă și politică a femeilor române“ nomli tashkilotga asos solgan. Bu uyushma ayollarga oʻz siyosiy huquqlarini amalda qoʻllash imkonini bergan.

Maria Baiulescu 1941-yil 24-iyunga qadar ayollar huquqlari yoʻlida faol boʻlib qoldi va shu sanada vafot etdi.

## Merosi
Braşovdagi bir texnik kollej uning sharafiga nomlangan.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* Haan, Francisca de, et al. *A Biographical Dictionary of Womens Movements and Feminisms: Central, Eastern, and South Eastern Europe, 19th and 20th Centuries*. Central European University Press, 2008.
* Smith, Bonnie G. *The Oxford Encyclopedia of Women in World History*. Oxford University Press, 2008.
Arasawa No. 1 toʻgʻoni

**Arasawa No. 1 toʻgʻoni** (yaponcha: 荒沢１号ダム) — Yaponiyaning Ivate prefekturasi hududida joylashgan toʻgʻon. Toʻgʻon asosan suv toshqinlarini nazorat qilish maqsadida foydalaniladi. Uning suv yigʻilish havzasi maydoni 19 km² ni tashkil etadi.

## Manbalar
Pleurothallis

**Pleurothallis** — Orxideya oilasiga mansub gulli oʻsimliklar urugʻi. Ushbu urugʻ vakillari odatda „bonnet orchids“ nomi bilan tanilgan. Urugʻ nomi yunoncha *pleurothallos* soʻzidan olingan boʻlib, „qovurgʻasimon shoxlar“ degan maʼnoni anglatadi. Ushbu urugʻ ilgari 1200 dan ortiq turni oʻz ichiga olgan yirik guruh boʻlib, Orxideya oilasida kattaligi boʻyicha Bulbophyllumdan keyin ikkinchi oʻrinda turgan. 2004-yilda koʻplab turlar boshqa urugʻlarga ajratilishi natijasida uning hajmi sezilarli darajada qisqargan.

Ushbu urugʻ faqat Yangi Dunyoga xos boʻlib, Meksika, Markaziy Amerika, Janubiy Amerika va Karib dengizi hududlarida keng tarqalgan. Uning xilma-xilligi markazi And togʻlarining yuqori qismlarida, ayniqsa Kolumbiyadagi bulutli oʻrmonlarda joylashgan.

Ushbu urugʻ vakillari quruq yoki nam, tropik hamda moʻtadil iqlim sharoitlarida oʻsadi.

## Turlari

## Manbalar

## Adabiyotlar
* Luer, Carlyle; 1986 - Icones Pleurothallidinarum III: Systematics of *Pleurothallis* (Orchidaceae); Missouri Botanical Garden Press.
*
Calypso Botez

** Calypso Botez** (1880–1933) — rumin yozuvchisi, sufrajist va ayollar huquqlari faoli.

## Hayoti
Calypso Botez 1880-yilda Bacău shahrida tugʻilgan. U Yassi universitetini tamomlagan. Keyin Buxarestda yashab, u yerda oʻrta maktabda dars bergan, shuningdek boshqa maktablarda ham ishlagan. U Galats shahrida Qizil Xoch jamiyati raisi boʻlgan. 1917-yilda u Maria Bayulescu, Ella Negruzzi va Elena Meissner bilan birga Asociația de Emancipare Civilă și Politică a Femeii Române yoki Ruminiya Ayollar Ittifoqi (UFR)ni hamkorlikda tashkil etgan.

Calypso Botez ayollar huquqlari haqida yozar, Ruminiya konstitutsiyasining birinchi moddasi barcha fuqarolar teng ekanini taʼkidlab koʻrsatar edi. 1919-yilda u *Rumin ayolining huquqlari muammosi* asarini nashr ettirdi. U hukumat vakolatlarini isloh qilish, ayollar huquqlari va ajrim qonunini isloh qilish uchun kurashdi. 1920-yilda *Feminizm muammosi. Uning unsurlarini tizimlashtirish* asarini chop etdi. U 1921-yilda Consiliul Naţional al Femeilor Române tashkilotiga hamasoschi boʻldi.

## Boshqa asarlari
* *Kelajakdagi konstitutsiyada ayollar huquqlari* (1922)
* *Fuqarolik kodeksining kelajagida ayollar huquqlari* (1924)
* *Ayollarning huquqiy ahvoli boʻyicha hisobot* (1932)

## Manbalar

## Adabiyotlar
* George Marcu (coord.), Dicţionarul personalităţilor feminine din România, Editura Meronia, București, 2009.
Liberal talabalar klublari (Ruminiya)

**Liberal talabalar klublari** (, CSL) Ruminiyaning Milliy Liberal Partiyasi (PNL)ning talaba tashkilotlaridir. Ular milliy darajada, Milliy Muvofiqlashtirish Idorasi orqali, prezident Radu Surugiu boshchiligida oʻz vakilliklarika ega. CSL tashkilotlari barcha universitet shaharlari (*centre universitare*), masalan Timișoara, Iași, Cluj-Napoca, Pitești va Buxarestda oʻz boʻlimlariga ega.

## Manbalar

## Havolalar
* Liberal Student Clubs official site
Milanka Opačić

**Milanka Opačić** (; 17-aprel 1968-yilda tugʻilgan) — 2011-yildan 2016-yilgacha Zoran Milanović hukumatining markazchi-sotsial-demokratik tarkibida Ijtimoiy taʼminot va yoshlar ishlari vaziri boʻlib ishlagan Xorvatiyalik siyosatchi. U Sabordagi asosiy markazchi-sotsial-demokratik siyosiy partiya hisoblangan Sotsial-demokratik partiyaning toʻrt nafar rais oʻrinbosarlaridan biri boʻlgan. U birinchi marta Saborga 1992-yilgi parlament saylovida saylangan va keyinchalik 2000, 2003, 2007, 2011, 2015 va 2016-yillarda qayta saylangan.

## Taʼlimi va faoliyati

Opačić Zagrebda, oʻsha paytda SFR Yugoslaviya tarkibiga kirgan XSR Xorvatiya hududida tugʻilgan va u yerda umumiy oʻrta maktabni tamomlagan. 1990-yilda Ivica Račandan ilhomlanib, u Sotsial-demokratik partiya aʼzosiga aylangan. U Zagreb universitetida siyosatshunoslik boʻyicha tahsil olib, 1991-yilda uni tugatgan. 1992-yilda Opačić partiya raisining oʻrinbosari boʻlgan. va Saborga Xorvatiya serblari vakili sifatida kirdi. U 2000, 2003 va 2007-yillarda yana Saborga qayta saylangan. U sobiq Bosh vazir Zoran Milanovićning eng yaqin hamkorlaridan biri edi.

2018-yil sentabr oyida u SDPdan chiqdi va 2019-yil avgust oyida Bandić Milan 365 — Mehnat va birdamlik partiyasiga qoʻshildi.

## Shaxsiy hayoti

Milanka Opačić — yolgʻiz onadir. U 2003-yilda Lana ismli qizni asrab olgan. U ateist. Oʻz faoliyatini Saborda serb ozchiligi vakili sifatida boshlaganiga qaramay, Opačić *Nedjeljom u dva* dasturida oʻz millatini belgilamasligini aytgan.

## Manbalar

## Havolalar
* Milanka Opačić — SDP.hr,
Pleurothallis lamellaris

**Pleurothallis lamellaris** — Orxideya oilasiga mansub oʻsimlik turi. Ushbu tur Kolumbiyaning markaziy qismidan Boliviyagacha boʻlgan hududlarda uchraydi.
## Manbalar

## Havolalar
*
Chumchuqlar qoʻshigʻi

***Chumchuqlar qoʻshigʻi (The Song of Sparrows)***() — 2008-yilda Eronlik kinorejissyor Majid Majidiy tomonidan suratga olingan drama film.

## Syujeti
Filmda tuyaqush fermasida ishlaydigan Karimning kundalik hayoti, tirikchilik uchun kurashlari va oilaviy hayoti tasvirlangan. 

Karim tuyaqushlarning biri fermadan qochib ketganidan keyin ishdan boʻshatiladi. Keyin u Tehronga boradi va oilasini mototsiklida yuk tashish orqali boqishga va eshitish qobiliyati zaif qizi uchun yangi eshitish apparati sotib olishga harakat qiladi.
## Mukofotlar
* 2008-yilgi Fajr xalqaro kinofestivalida 4 ta mukofot

* 2008-yilgi Berlin kinofestivalida eng yaxshi aktyor — Rizo Naji

## Manbalar

## Havolalar
* The Song of Sparrows
* Rasmiy sahifasi
*
Pleurothallis oxapampae

**Pleurothallis oxapampae** — Orxideya oilasiga mansub oʻsimlik turi. Ushbu tur Peruda uchraydi. 1982-yilda Carlyle A. Luer tomonidan tavsiflangan.
## Manbalar
Koromogawa No.1 toʻgʻoni

**Koromogawa No. 1 toʻgʻoni** (yaponcha: 衣川１号ダム) — Yaponiyaning Ivate prefekturasi hududida joylashgan toʻgʻon. Toʻgʻon suv toshqinlarini nazorat qilish va sugʻorish maqsadlarida foydalaniladi. Uning suv yigʻilish havzasi maydoni 29 km² ni tashkil etadi.

## Manbalar