Buyuk Britaniya — Gretsiya munosabatlari

**Buyuk Britaniya — Gretsiya munosabatlari** Buyuk Britaniya va Gretsiya oʻrtasidagi ikki tomonlama diplomatik munosabatlardir. Mamlakatlar Birinchi va Ikkinchi jahon urushlari davrida ittifoqchi boʻlgan. Gretsiya Mustaqillik urushi davrida Buyuk Britaniyadan harbiy va moliyaviy yordam olgan. Hozirda mamlakatlar Afinadagi Buyuk Britaniya elchixonasi va Salonikidagi Bosh konsullik, shuningdek Londondagi Gretsiya elchixonasi va Belfast, Edinburg, Glazgo, Lids va Gibraltardagi Gretsiyaning faxriy konsulliklari orqali aloqalarni davom ettirmoqda.

Rasmiy baholarda mamlakatlar oʻrtasidagi munosabatlar „aʼlo va mustahkam“ deb taʼriflanadi. Buyuk Britaniya Bosh vaziri Devid Kemeron 2011-yilda Afinada rasmiy tashrif bilan boʻlgan. Davlatlar Birlashgan Millatlar Tashkiloti, NATO va Yevropa Kengashiga aʼzo.

## Tarixi
Buyuk Britaniya 1820-yillarda Usmonli imperiyasiga qarshi mustaqillik uchun urushida Gretsiyani qoʻllab-quvvatladi. 1832-yilda London konferensiyasida Konstantinopol shartnomasi ratifikatsiya qilindi. 1850-yilda Buyuk Britaniya tashqi ishlar vaziri Genri Jon Templ Palmerston Tinch okeanidagi voqea tufayli Yunonistonga Qirollik dengiz floti eskadroni yubordi.

1862-yilda Yunoniston qiroli Otto I taxtdan agʻdarilganida, qirolicha Viktoriyaning oʻgʻli Saks-Koburglik Alfred va Gota referendum orqali uning vorisi etib saylandi. Biroq, Britaniya hukumati bunga ruxsat bermadi. Sababi Britaniya qirolichasi Yelizaveta II ning eri shahzoda Filipp Gretsiya qiroli Jorj I ning nabirasi bo'lgan.

Buyuk Britaniya 1815-yilda Napoleon Fransiyasidan Ion orollari ustidan nazoratni tortib oldi. Ion Respublikasi sifatida hudud Gretsiya mustaqilligiga erishgandan keyin ham Britaniya nazorati ostida qoldi. Biroq, 1864-yilda Buyuk Britaniya bu orollarni Jorj I taxtga oʻtirishi uchun sovgʻa sifatida Gretsiyaga berishga rozi boʻldi.

Birinchi jahon urushi davrida bu davlatlar ittifoqchi boʻlgan. Buyuk Britaniya ikkinchi yunon-turk urushi paytida Gretsiyani qoʻllab-quvvatlagan yagona ittifoqchi davlat edi. Davlatlar Ikkinchi jahon urushi davrida ham ittifoqchi boʻlgan. Biroq, keyinchalik Buyuk Britaniya va Gretsiya oʻrtasidagi munosabatlar Kipr mojarosi tufayli keskinlashdi.

2000-yilda Afinadagi Britaniya harbiy attashesi Stiven Sonders 17-noyabr inqilobiy tashkilotiga aʼzo boʻlgan mototsiklchilar tomonidan oʻldirilgan. Keyingi tergov Gretsiya va Britaniya politsiya xizmatlari oʻrtasida yaqin darajada hamkorlik qilishiga olib keldi, ular uzoq davom etgan tergovdan soʻng tashkilot aʼzolarini hibsga olishdi va javobgarlikka tortishdi.

2000-yil mart oyida Gidra orolida Buyuk Britaniya va Gretsiya oʻrtasidagi doʻstlikni yanada mustahkamlash masalalarini muhokama qilish uchun konferensiya boʻlib oʻtdi. Konferensiya davomidagi muhokama davomida tomonlar ushbu munosabatlarning iqtisodiy jihati va mamlakatlar oʻrtasidagi savdo hajmini oshirish yoʻllarini taklif qildilar.

## Diplomatik missiyalar
Gretsiyaning Londonda elchixonasi va Belfast, Birmingem, Edinburg, Gibraltar, Glazgo va Lidsda faxriy konsulliklari bor. Buyuk Britaniyaning Afinadagi elchixonasi, Patras va Salonikidagi faxriy vitse-konsulligi, shuningdek, Krit, Korfu, Rodos va Zakintosdagi faxriy konsulliklari mavjud.

## Madaniy hamkorlik
Buyuk Britaniyada 40 000 dan 45 000 gacha yunonlar doimiy yashaydilar. Buyuk Britaniyaning Gretsiyadagi madaniy mavjudligi asosan Britaniya Kengashi orqali targʻib qilinadi. Buyuk Britaniyadagi oliy oʻquv yurtlarida tahsil olayotgan yunon talabalari bu mamlakatdagi yunonlarning salmoqli qismini tashkil qiladi. 250-300 ming kishini tashkil etadigan katta Kipr jamoasi, Kipr milliy federatsiyasi va Buyuk Britaniyaning yunon pravoslav jamoalari uyushmasi mavjud. 20 ga yaqin yunon madaniy, xayriya va professional tashkilotlari bor. Kembrij, Oksford, Sharqiy Angliya, Royal Holloway, Birmingem, Kingʻs kolleji va London Iqtisodiyot maktabi universitetlarida yunon va Vizantiya tadqiqotlari boʻyicha yettita kafedra va Bristol va Reading universitetlarida ikkita yunon tadqiqotlari markazi mavjud.

## Galereya

Fayl:Papandreou - Gordon Brown.jpg|Gordon Braun Georgios Papandreu bilan 2009 yil oktyabr oyida Afinaga tashrifi chog'ida
Fayl:British military cemetery, Mikra.jpg|Salonikidagi Birinchi Jahon urushi davridagi Mikra Britaniya qabristoni
Fayl:Dimitris Avramopoulos and David Landsman.jpg|Gretsiya tashqi ishlar vaziri Dimitris Avramopulos (chapda) 2012 yil iyul oyida Afinada Buyuk Britaniya elchisi Devid Landsman bilan uchrashdi.
Fayl:British and Greek flag in a flat in Athens Greece.jpg|Afinadagi derazadan yunon va Britaniya bayroqlari hilpirayapti
Fayl:Elgin Marbles east pediment.jpg|Britaniya muzeyidagi Elgin marmarlari Gretsiya va Britaniya o'rtasidagi keskinlik manbai hisoblanadi.


## Manbalar

## Havolalar

* Freyzer, Robert. *Gretsiya bilan Angliya-Amerika munosabatlari: Sovuq urushning kelishi 1942-47* (Springer, 2016).
* Hayes, Pol. *Zamonaviy Britaniya tashqi siyosati: 19-asr 1814-80* (1975) bet. 155-73.
* Xaym, Robin. *Falokat kundaligi: Britaniyaning Gretsiyaga yordami, 1940-1941* (Kentukki universiteti matbuoti, 2015).
* Gollandiya, Robert va Diana Markide. *Inglizlar va ellinlar: Sharqiy Oʻrta er dengizida 1850-1960 yillardagi mahorat uchun kurash* (2008)
* Morgan, Tabita. *Shirin va achchiq orol: Kiprdagi inglizlarning tarixi* (IB Tauris, 2010).
* Rossel, Devid. *Bayron soyasida: Zamonaviy Gretsiya ingliz va Amerika tasavvurida* (Oxford UP, 2001).
* Wills, Devid, ed. *1945 yildan beri Gretsiya va Buyuk Britaniya* (2014). parcha
* Birlashgan Qirollik bilan munosabatlar haqida Gretsiya Tashqi ishlar vazirligi
*