Desiree Ellis

**Desiree Ellis** (1963-yil 14-martda tugʻilgan) — Janubiy Afrikalik futbol menejeri va sobiq futbolchi. Hozirda u Janubiy Afrika ayollar terma jamoasini boshqaradi. U terma jamoaning ikkinchi sardori. Uning jamoasi Afrika ayollar millatlar kubogida ikkinchi o‘rinni egallab, birinchi marta ayollar o‘rtasidagi Jahon chempionatiga yo‘llanma olganidan so‘ng, 2018-yilda Afrika Futbol Konfederatsiyasi tomonidan yilning eng yaxshi ayollar murabbiyi unvoniga sazovor bo‘lgan. Klubdagi faoliyati davomida u boshqa jamoalar qatorida Spurs Ladies uchun yarim himoyachi sifatida oʻynagan.

## Ilk yillari
Ellis 1970-yillarda Salt River daryosida oʻsgan. Otasi Ernest (vaf. 1989-y.) va onasi Natali kun davomida ishlagani uchun maktabdan keyin buvisining uyida qolgan. Oʻsha paytda ayollar klublari yoʻq edi va u oʻgʻil bolalar va qarindoshlari bilan futbol oʻynagan. Darsdan keyin u maktab sumkasini tashlab, kiyimini almashtirar va tashqariga chiqib kutib turgan jamoadoshlari oldiga yugurardi. Otasi uni koʻpincha yalangoyoq maktabga yuborish bilan qoʻrqitgan. Chunki u futbol oʻynab, oyoq kiyimlarini yirtib kelardi.

## Klubdagi faoliyati
Ellis oxir-oqibat boshqa ayollar klubini topdi, (Athlone Seltik u oʻynagan birinchi klub boʻlgan) Spurs Ladies, u hali ham Lansdaundagi qassobxonada ziravorlar aralashtirib ishlagan. U bir marta dam olish kunlarida klub bilan shaharni tark etib, ish beruvchilariga ishga vaqtida qaytib kelishni vaʼda qilgan, biroq jamoa ketayotgan mashina uyga qaytayotganda buzilib qolgan va oʻz vaqtida yetib bora olmagan. Natijada, Ellis ishdan boʻshatilgan.

## Futboldan tashqari
Ellis oʻzining futbolchilik faoliyatidan tashqari koʻp kasblarga ega edi. U 1994-yildan 1995-yilgacha Gʻarbiy viloyat ayollar futbol assotsiatsiyasi vitse-prezidenti, keyin esa 1996-yildan 1997-yilgacha assotsiatsiyaning PRO menejeri boʻlib faoliyat yuritgan. U 2001-yilda Touchline fotoagentligida bosh kutubxonachi boʻlib ishlagan.

## Xalqaro faoliyati
Ellis terma jamoa uchun sinovlarga borgan va jamoaga qabul qilinga. U 30 yoshida Svazilendga qarshi 1993-yil 30-mayda 14:0 hisobida g‘alaba qozongan holda debyut qilgan. Ellis boshqa ikki futbolchi kabi xet-trik qayd etgan. 1995-yilgi Jahon chempionati saralash bosqichida Janubiy Afrika Zimbabve, Zambiya va Angolani umumiy hisobda 10:1, 11:5 va 6:4 hisobida magʻlub etgan, ammo Nigeriyaga 11:2 hisobida yutqazgan. 2000-yilda Janubiy Afrika ayollar oʻrtasidagi Afrika chempionatiga mezbonlik qilgan. Janubiy Afrika terma jamoasi bu turnirda ikkinchi oʻrinni egallagan. 2000-yilda Ellis Mersi Akide va Florens Omagbemi bilan birgalikda Afrikaning eng yaxshi ayol futbolchisi nominatsiyasiga nomzod boʻlgan. Oʻsha yili u Kumush Prezident sport mukofotini olgan. Janubiy Afrika terma jamoasi safida 32 ta o‘yin o‘tkazib, 23 ta o‘yinda g‘alaba qozongan, 7 tasida mag‘lub bo‘lgan va ikkitasida durang qayd etgan. U 2002-yil aprel oyida 38 yoshida futbolni tark etgan.

## Nafaqa
Ellisni televizorda futbol sharhlovchisi va mahalliy e-TV telekanalida ekspert sifatida koʻrish mumkin. U 2010-yilgi FIFA Jahon chempionatining elchisi boʻlgan. U Gallo Images’da rasm muharriri sifatida ham ishlagan.

## Murabbiylik faoliyati
Ellis 2016-yilda Olimpiada-2016 guruh bosqichidan chiqqanidan so‘ng Vera Pau isteʼfoga chiqqanidan so‘ng, 2016-yilda Janubiy Afrika ayollar milliy futbol jamoasiga vaqtinchalik menejer etib tayinlangan. Ellis 2018-yil fevral oyida Janubiy Afrika ayollar terma jamoasiga bosh murabbiy etib tayinlangan va o‘shanda jahon reytingida 50-o‘rinni egallagan jamoani boshqargan va finalda penaltilar seriyasida 11 karra chempion Nigeriyaga yutqazib, Afrika ayollar kubogida ikkinchi o‘rinni egallagan. Shunday boʻlsa-da, ikkinchi oʻrinni egallab, Janubiy Afrika 2019-yilda oʻtkaziladigan birinchi FIFA ayollar oʻrtasidagi Jahon chempionatiga yoʻllanma olgan. U Afrika Futbol Konfederatsiyasi tomonidan 2018, 2019 va 2022-yillarda yilning eng yaxshi ayol murabbiyi unvoniga sazovor boʻlgan.

## Yutuqlari

### Futbolchi faoliyatida
**Janubiy Afrika**

* COSAFA ayollar chempionati : 2002
* Ayollar oʻrtasidagi Afrika Millatlar Kubogining ikkinchi oʻyinchisi: 2000

Shaxsiy yutuqlari

* WP Sportswriters tomonidan Mobil muvaffaqiyat mukofoti: 1980-yil
* SAFA ayollar viloyatlararo musobaqalari: 1986, 1989, 1992
* Foschini Cape — yilning eng yaxshi futbolchisi: 1989, 1993
* WP yilning eng yaxshi futbolchisi: 1983, 1993
* Sanlam oyning eng yaxshi sport yulduzi (noyabr): 2000-yil
* SAFA maxsus tan olingan oltin mukofoti: 2001-yil
* Prezident sport kumush mukofoti: 2001
* ANC Yoshlar Ligasi tomonidan Mandisa Shiceka Rol Model mukofoti: 2001

### Menejer
**Janubiy Afrika**

* COSAFA ayollar chempionati : 2018, 2019 2020
* Ayollar Afrika Millatlar Kubogi : 2022 ikkinchi oʻrin: 2018
* Oisha Buxoriy kubogi : 2021

Shaxsiy yutuqlari

* Sport vazirining aʼlo darajadagi mukofoti: 2017

* Afrika Futbol Konfederatsiyasi yilning eng yaxshi ayol murabbiyi: 2018, 2019, 2022

## Manbalar