„Haqiqat va Taraqqiyot“ sotsial-demokratik partiyasi

**"Haqiqat va taraqqiyot" sotsial-demokratik partiyasi** () — Oʻzbekistonda roʻyxatdan oʻtmagan siyosiy partiya boʻlib, taʼsis qurultoyi 2021-yil 8-martda boʻlib oʻtgan. Uning yetakchisi Xidirnazar Olloqulov 2020-yil may oyida yangi partiya tuzish gʻoyasini omma oldida bildira boshlagan.

## Tarix
2020-yil 4-iyun kuni InternetdaXidirnazar Olloqulovning „Adabiyot“ gazetasi bosh muharriri Baxtiyor Karimga navbatdagi video-intervyusi joylashtirildi, unda Xidirnazar Olloqulov Oʻzbekistonda yangi „Haqiqat va taraqqiyot“ sotsial-demokratik partiyasini tashkil etilayotgani, dunyoviylik va sotsial-demokratiya tamoyillariga yoʻnaltirilgani bildirgan. Shu kuni Xidirnazar Olloqulov "Ozodlik radiosi"ning Oʻzbekiston xizmatiga bergan intervyusida haqiqat va taraqqiyot sotsial-demokratik partiyasini tashkil etish jarayoni boshlanganini tasdiqladi va agar aholi tomonidan qoʻllab-quvvatlansa, partiya boʻlishini yana bir bor taʼkidladi. Jurnalistning 2021-yilda boʻlib oʻtadigan prezidentlik saylovlarida ishtirok etishni xohlaydimi yoki yoʻqmi degan savoliga Xidirnazar Olloqulov, agar u yangi partiya rahbari etib saylansa va yangi partiya rahbariyati saylovda oʻz nomzodini koʻrsatsa, ijobiy javob berdi. Bi-bi-si, „Amerika ovozi“ Oʻzbekiston xizmati ham ushbu yangilikni qayta oʻz obunachilari bilan boʻlishdi va ular partiya asoschilarining tashabbuskor guruhiga Oʻzbekistonda ilmiy darajalar va unvonlarga ega boʻlgan bir qator taniqli olimlar va oʻqituvchilar, sobiq siyosatchilar, jurnalistlar, jamoat arboblari va madaniyat arboblari kiritilganligini maʼlum qilgan. Shu bilan birga, Oʻzbekiston ichida faoliyat yuritayotgan davlat va xususiy ommaviy axborot vositalari bu yangiliklarga katta eʼtibor qaratmadi. 38,900 obunachiga ega boʻlgan va ushbu intervyu yuklanganidan soʻng bir million tomoshadan oshgan Xurshid Davron Kutubxonasi taʼlim YouTube kanali Olloqulovning Baxtiyor Karimga bergan video intervyusi YouTube-da eʼlon qilinganidan bir kun oʻtib, kanalga koʻplab shikoyatlar kelib tushgani uchun kanal Youtube tarafdan taqiqlandi. Kanalning taqiqlanishiga qaramay, videolar YouTube va Facebook-dagi sahifalarida koʻplab odamlarni, shu jumladan taniqli shaxslarni qayta tiklashga muvaffaq boʻldi, chunki ushbu intervyu oxirida suhbatdosh Baxtiyor Karim ushbu video intervyuni ochiq litsenziya asosida taqdim etishini aytdi va barchani, ayniqsa jurnalistlarni qayta toʻldirishni va barcha ijtimoiy tarmoqlar va saytlarda tarqatishni soʻradi.

2020-yil iyun oyi boshida partiyaning oʻsha paytdagi faollaridan biri, „Adabiyot“ gazetasi bosh muharriri Baxtiyor Karim bir necha oila aʼzolari bilan birga koronavirus gumoni bilan karantin lageriga joylashtirildi, ammo mamlakatda ikki haftalik karantin qabul qilinganiga qaramay, u nomaʼlum sabablarga koʻra u yerda bir muncha vaqt noqonuniy ravishda ushlab turilgan.

2020-yil iyul va noyabr oylarida „Adabiyot“ gazetasining Xidirnazar Olloqulov va uning partiya tuzish haqidagi gʻoyalari tanqid qilingan soxta sonlari chop etildi. Partiya faollari muxolifat va xavfsizlik kuchlarining bosimi haqida xabar berishdi.

Oʻzbekistonda 2020-yil noyabr oyidan boshlab antikorovid cheklovlari yumshatilgach, Xidirnazar Olloqulov boshchiligidagi partiya faollari partiya taʼsis qurultoyini oʻtkazish va toʻlaqonli ish faoliyatini boshlash uchun bir necha bor urinishlarni boshladilar, lekin har safar ham noyabr va dekabr oylarida. 2020-yil, yanvar va fevral oylarida esa 2021-yildan beri partiya taʼsis qurultoyini oʻtkazishga boʻlgan bir necha bor urinishlar puchga chiqdi va shunga mos ravishda ularga bogʻliq boʻlmagan sabablarga koʻra keyinga qoldirildi. Bir holatda, qurultoy oʻtkaziladigan bino joylashgan mahalla huquq-tartibot idoralari, fuqaro kiyimidagi odamlar va tez yordam xodimlari tomonidan hududni koronavirusga qarshi dezinfeksiya qilish uchun oʻrab olingan, qolgan hollarda binolarni ijaraga olganlar; Xavfsizlik kuchlarining bosimi ostida (koʻpincha qoʻpol va asossiz) oʻz xizmatlaridan bosh tortgan va turli bahonalar bilan ushbu tadbirni oʻtkazmaslikni soʻragan („taʼmirlash“, „bino ishlamayapti“, „bino“ shu kuni boshqa tadbir uchun ijaraga olingan va boshqalar). Partiya idorasi binolarining ijarachilari ham xuddi shunday yoʻl tuta boshladilar. Bir necha bor ijarachilar xavfsizlik kuchlari tomonidan oʻta tushunarli sabablarga koʻra bosim oʻtkazilgach, qoʻpol tarzda, baʼzan huquq-tartibot idoralarini yordamga chaqirib, binolarni boʻshatishni talab qilishgan.

2020-yil oxiri, 2021-yil boshida partiya faollaridan biri Baxtiyor Karim partiya tayanchidan ajralib, partiyaga boʻlgan huquqini daʼvo qilib, Xidirnazar Olloqulovga ishonchsizlik bildirib, boʻlginchi qanot yaratishga urindi. partiyaning. Ammo unga hech kim qoʻshilmadi, baʼzi maʼlumotlarga koʻra, xavfsizlik kuchlarining kuchli bosimi tufayli u amalda partiyaviy va umuman siyosiy faoliyatdan voz kechdi.

Fevral oyi oxirida xavfsizlik kuchlari Xidirnazar Olloqulovning yashash joyiga bostirib kirishga harakat qilgan.

Qarshilik davom etayotganiga qaramay, 2021-yil 8-mart kuni partiya faollari partiya taʼsis qurultoyini xususiy uylardan birida oʻtkazish, nizomni qabul qilish va boshqa tashkiliy qarorlarni tartibga solish hamda partiya rahbariyatini saylashga muvaffaq boʻldi. Koʻpchilik ovoz bilan Xidirnazar Olloqulov partiya yetakchisi etib saylandi. Qurultoyda 2021-yil 5-aprelga qadar partiya Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligiga rasmiy roʻyxatdan oʻtish uchun ariza berish uchun Oʻzbekistonning barcha hududlaridan kamida 20 ming nafar imzo toʻplashi lozimligi maʼlum qilindi. Aprel oyi boshida faollar Adliya vazirligiga partiyani roʻyxatdan oʻtkazish uchun ariza topshirib, 32 mingdan ortiq kishidan imzo toʻplagan edi.

2021-yil iyun oyida Oʻzbekiston Adliya vazirligi 20 ming oʻrniga 9,8 ming imzo toʻplagan holda huquqiy shartlarni bajarmagani uchun partiyani roʻyxatdan oʻtkazishdan bosh tortganini maʼlum qildi.

## Manbalar