open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Enn Yuing

**Enn Yuing** (, asli **Smit**, **Raylandning** birinchi turmushida) ― 1978-1991-yillardagi „Dallas“ teleserialning davomi boʻlgan Amerikaning „Dallas“ teleserialidagi qahramon. Enn Yuing rolini Brenda Strong 2012-yil 13-iyundagi pilot epizoddan 2014-yil 22-sentabrdagi seriya finaligacha oʻynaydi. Personaj1978-1991-yillardagi asl serialda suratga olinmagan kam sonli qahramonlardan biridir.

## Paydo boʻlish tarixi

### Kasting va paydo boʻlish tarixi
2011-yil 5-aprelda Brenda Strong Dallas filmining yangilangan versiyasida Enn Yuing rolini oʻynashi eʼlon qilindi. Shunisi eʼtiborga loyiqki, bundan oldin „Shaddod bekalar“ serialida sakkiz mavsum davomida oʻynagan Strong shoudan „Dallas“ tajribaviy postanovkasiga qoʻshilgan uchinchi aktyorga aylandi. U Bobbining (Patrik Daffi) yangi rafiqasi, sokin ayol sifatida filmga kiritildi, u zohiran bosiq ayol, ammo voqealar rivojlangan sayin sirlari yuzaga chiqaveradi.

### Xarakteristika va syujet liniyalari
Enn Yuing Yuinglar oilasining kayvonisidir va yangi Miss Elli (Barbara Bel Geddes) sifatida tasvirlangan. Qahramon yilqichi va chavandoz boʻlib, u tomosha boshlanishidan yetti yil oldin, Syu Ellen Yuing uni Bobbi bilan tanishtirganda voqealarga qoʻshiladi.

Birinchi mavsumning koʻp qismida Enn Bobbining bosiq xotini, soyadagi qahramon boʻlib, uning shaxsi tomoshabin koʻzidan yashirin edi. Birinchi mavsumning oxiriga yaqin uning sobiq eri Xarris Raylend (Mitch Pilejji) Bobbi bilan nikohini buzishga harakat qilgan personaj sifatida syujetga kiritiladi. Ikkinchi mavsumning premyera qismida Ennning Emma Braun (Emma Bell) ismli qizi borligi maʼlum boʻladi, uni Xarris soʻnggi yigirma yil davomida undan yashirib yurgan. Natijada, keyingi koʻplab epizodlarda asosiy ekran vaqti Ennga bagʻishlanadi. Baʼzi tanqidchilar syujet ayolga qaratilganligidan, hatto, epizodlarni „Enn Yuing shousi“ deb atashgan. Xarris oʻzining yovuz onasi Judit Braun Rayland (Judit Layt) bilan birga Emmani shu yillar davomida undan yashirib kelganini bilgach, Enn uni oʻldirishga qaror qiladi. U Xarrisni otadi, lekin u tirik qoladi va Enn tezda sudga tortiladi. U Xarrisni oʻldirishga uringani uchun shartli muddat oladi va sud jarayonida Emma unga yaqinlashishga harakat qiladi.

## Qabul qilinishi
*Entertainment Weekly* jurnalidan Ken Taker personajni ijobiy baholadi va Enn Yuingning Bobbi bilan yaxshi kelishganligini taʼkidladi, ayniqsa, u saraton kasaliga chalinganidan xabar topgan sahnalari yaxshi chiqqan. Tanqidchi Ed Bark Ennni „Juma Tungi Chiroqlari“ filmidagi Konni Britton xarakteriga qiyosladi, biroq Strongning xarakteri, garchi uning tarixi qiziqarli boʻlsa-da, juda gʻamginligini taʼkidladi.

## Manbalar


## Havolalar
Argos podshohi Triop

**Triop** ( „uch koʻzli“) — qadimgi yunon mifologiyasining qahramoni, Argosning yettinchi qiroli. Forbantning oʻgʻli, Ias va Agenor, shuningdek, Messenning otasi.

Diodorning soʻzlariga koʻra, ellinlar bilan birga kelib, u Rodosga joylashadi. U bilan birga kelgan muhojirlar ham Simaga joylashdilar. Boshqa versiyada Rodosning mustamlaka qilinishi uning adashining nomi bilan bogʻliq, deyiladi.

Boshqa bir nasl-nasabda Triop axeylar shohi Pirant va Kalliroyning oʻgʻli, xotini Oreasida, bolalari Ksanf va Inax.

## Manbalar
BD+20°307

&nbsp;01<sup>s</sup>&nbsp;54<sup>d</sup>&nbsp;50,34<sup>s</sup> +21°&nbsp;18&prime;&nbsp;22,48&Prime;

**BD + 20 ° 307** — Quyoshdan taxminan, 300, yorugʻlik yili masofasida joylashgan Qoʻy yulduz turkumidagi yaqin ikkilik tizim. Ikkala yulduz ham Quyoshga oʻxshaydi, faqat bir oz kattaroq. Ular 3,42 kunlik davr bilan umumiy massa markazi atrofida aylanadilar. Agar aylanish oʻqi kuzatuvchining nigohiga perpendikulyar boʻlsa, u Yerdan W UMa tipidagi tutilish oʻzgaruvchisi sifatida koʻrinardi. Biroq yulduzda hech qanday oʻzgaruvchanlik kuzatilmaydi, shuning uchun tizim qutbdan koʻrinadi deb taxmin qilish mumkin.

Yulduz tizimi kuchli chang buluti bilan oʻralgan boʻlib, u Quyosh tizimidagidan million marta zichroqdir. Chang buluti harorati nisbatan yuqori — 100 K boʻlgan oʻta mayda zarrachalardan iborat. Tizim yosh boʻlmagani uchun (bir necha milliard yil), bu chang yulduz ustiga toʻplangan yoki yulduz shamoli tomonidan olib ketilgan boʻlishi kerak. Chang bulutining mavjudligini va uning xususiyatlarini tushuntirish uchun bir necha ming yil oldin tizimda kamida Venera va Yerdan kattaroq ikkita sayyora toʻqnashganliga haqidagi gipoteza olgʻa surilgan.

## Manbalar


## Havolalar

* BD+20307 )
* Toʻqnashuvdagi olamlar Astronomlar ikki yerdagi sayyoralarning chang bosgan qoldiqlarini topdilar. UCLA press-relizi )
* Sayyoralarning toʻqnashuvi etuk tizimda sodir boʻlgan.  Arxivnaya kopiya Membrana.ru saytida arxivlangan.
Rossiya fanlari kuni

**Rossiya fanlari kuni** — **[[8-fevral]]da** nishonlanadi. U Rossiya Prezidenti B.N.Yeltsinning 1999-yil 7-iyundagi farmoni bilan tashkil etilgan. Bayram birinchi marta 1999-yilda Rossiya Fanlar akademiyasi tashkil etilganligining 275-yilligi munosabati bilan nishonlangan.

## Tarixi
Ushbu sana Rossiya Fanlar akademiyasining tashkil etilgani munosabati bilan bayram kuni sifatida belgilangan. Imperator Pyotr I buyrugʻi bilan Senat 1724-yil 28-yanvar farmon qabul qiladi (yangi taqvim boʻyicha 8-fevral). Ushbu hujjat bilan Rossiya Fanlar akademiyasiga asos solinadi.

Sobiq Ittifoq davrida aprel oyining uchinchi yakshanbasida Ilm-fan kuni tantana qilingan. 1918-yil 18-25-aprel kunlari V.I. Lenin „Ilmiy-texnikaviy ishlar rejasi“ni tuzgani bayramga asos qilib olingan. Bugungi kunga qadar koʻplab ilmiy jamoalar Fan kunini „eski uslubga koʻra“, yaʼni aprel oyining uchinchi yakshanbasida nishonlaydi (2022-yilda bayram 17-aprelga toʻgʻri keldi).

Biroq, 1999-yildan beri Rossiya Federatsiyasi Prezidentining 1999-yil 7-iyundagi farmoniga binoan „davlat va jamiyat taraqqiyotida vatan ilm-fanining muhim rolini hisobga olib hamda tarixiy anʼanalarga rioya qilgan holda va Rossiya Fanlar Akademiyasi tashkil etilganining 275-yilligini nishonlash maqsadida“ 8-fevralda nishonlanadi.

## Yana qarang

* 
* Darvin kuni
* Rossiya bayramlari
* Imiy fanlar

## Manbalar

## Havolalar
*
Kataoniya milliy kuni

**Kataloniya milliy kuni** () har yili 11- sentabrda nishonlanadi. U 1714-yilda Barselona qamali yakunlangani munosabati bilan nishonlanadi. Ispaniya qirollik taxti uchun urushning soʻnggi jangi oqibatida kataloniyaliklar oʻz muxtoriyatini boy bergan. Urush a jang gʻolibi, Ispaniya qiroli Filipp V (oʻsha vaqtda Anjuy gersogi) Kataloniya zodagonligi archgertsog Charlz VI’ga, uning tomonidan Ispan qirollik taxtini egallashida qoʻllab-quvvatlangani, shu jumladan, harbiy koʻmak koʻrsatganiuchun jazo sifatida Aragon Qirolligi va Kataloniyaning barcha huquq va imtiyozlarini bekor qilgan. Shu bilan qirollik tugatilgan.

1980-yilda oʻz faoliyatini qayta boshlagan Kataloniya generalitati (muxtoriyat hukumati) oʻzining ilk qarori bilan 11-sentabrni Diade () — Kataloniya milliy kuni deb eʼlon qildi.

Kataloniyaning millatchilik kayfiyatidagi tashkilotlari va siyosiy partiyalari shakllangan anʼanaga koʻra, Rafael Kazanova yodgorligi poyiga gul qoʻyadi. U fransuz-ispan armiyasining Barselona shahar oʻzini-oʻzi mudofaa kuchlarini boshqargan va 1714-yilda Barselona himoyasida katta rol oʻynagan. Shu bilan Kataloniya millatchiligining „ustunlaridan“ biriga aylangan.

11-sentabr kun davomida turli siyosiy aksiyalar, namoyishlar, konsertlar, bayram tadbirlari boʻlib oʻtadi. Barselonaning koʻplab fuqarolari oʻz kiyimlariga milliy ramzlar tushirilgan timsollarni taqadi, balkonlarda Kataloniya milliy bayroqlari osiladi.

## Yana qarang

* Kataloniyadagi noroziliklar (2012)
* katalon usuli

## Manbalar

## Havolalar

* Kataloniya Generalitati veb-saytida Kataloniya milliy kunini eʼlon qilish toʻgʻrisidagi akt haqida maʼlumot (Katal. ) , ) , )
* „Dyad“ — Kataloniya milliy kuni haqida maʼlumot )
* Lorenzo Peña tomonidan Dyad haqidagi maqola )
Katta It tausi

&nbsp;07<sup>s</sup>&nbsp;18<sup>d</sup>&nbsp;42,40<sup>s</sup> −24°&nbsp;57&prime;&nbsp;15&Prime;

**Katta It tausi** (*t* CMa) — Katta It yulduz turkumidagi spektroskopik qoʻshaloq yulduz. Bu NGC 2362 tarqoq yulduzlar klasteridagi eng yorqin yulduz boʻlib, Yerdan 3200 yorugʻlik yili masofada joylashgan.

Katta It tausi — koʻrinarli kattaligi +4,37m boʻlgan O spektral turidagi havorang supergigant. Katta It tausi yulduz tizimi kamida beshta komponentdan iborat. Birinchi yaqinlashuvda Katta It tausi uch tomonlama yulduz boʻlib, unda ikkita yulduzning koʻrinarli yulduz kattaligi +4,4m va +5,3m boʻlib, ular bir-biridan 0,15 yoy soniyaga uzoqlikdadir, uchinchi yulduz esa +10m koʻrinarli koʻrinarli yulduz kattaligiga ega va bir-biridan ajralib turadi va ulardan 8 yoy soniyaga farqlanadi, ichki juftlik atrofida 155 kunlik davr bilan aylanadi. Ichki juftlik 1,28 kunlik davr bilan tutilgan β Lira oʻzgaruvchisidir. Yulduzlar 0,1 a.b. masofada joylashgan. Aylanish va oʻzaro tutilishlar tufayli kattalik +4,32m dan +4,32m gacha oʻzgaradi. Yana ikkita yulduz ham ushbu tizimga tegishli boʻlishi mumkin: biri 223 a.b. masofasida va ikkinchisi 13000 a.b. masofada. Butun tizimning yorqinligi 500000 quyosh massasiga teng, bu tizim massasi 20 quyosh massasiga taxminan tengligini koʻrsatadi. Katta It tausi tizimidagi barcha yulduzlar juda yosh: ularning yoshi 5 million yildan oshmaydi.

## Manbalar

## Havolalar

* Tau Canis Majoris (Stars, Jim Kaler))
Hadar

&nbsp;14<sup>s</sup>&nbsp;03<sup>d</sup>&nbsp;49,40<sup>s</sup> −60°&nbsp;22&prime;&nbsp;23&Prime;

**Hadar** yo **Agena** yoki **Beta Sentavr — Sentavr** yulduz turkumidagi ikkinchi eng yorqin yulduz va tungi osmondagi oʻn birinchi yorqin yulduz. Hadar quyosh tizimidan 392 yorugʻlik yili uzoqlikda joylashgan koʻk-oq gigantdir.

1935-yilda J. Vut (J. G. Voute) Hadarning qoʻsh yulduz ekanligini aniqladi va unga VOU 31 identifikatsiya raqamini berdi. Hamroh yulduz asosiy yulduzdan taxminan 1,3" masofada joylashgan. Kashf qilinganidan beri tarkibiy qismlarning oʻzaro pozitsiyasi unchalik oʻzgarmadi, bu esa juft yulduzlar bir-biriga tortishish kuchi bilan bogʻlangan boʻlsa, aylanish davri juda katta ekanligini koʻrsatadi. Bundan tashqari, asosiy yulduz spektroskopik qoʻshaloq boʻlib, orbital davri 352 kun boʻlgan kamida bitta hamrohga ega.

*Hadar* soʻzi arabcha boʻlib, „pastki“ maʼnosini *bildirsa, agena* *soʻzi* lotin tilidan olingan boʻlib, „tizza“ degan maʼnoni bildiradi.

Hadar yulduzini Alfa Sentavrni Janubiy Xoch yulduz turkumidagi Gakruks dan bir necha daraja narida oʻtadigan xayoliy chiziq bilan bogʻlash orqali orientatsiya uchun ishlatilishi mumkin. Gakruks danGakruks va Akruks orqali tortilgan chiziq janubga yoʻnalishni koʻrsatadi.

29°37’38' S dan janubiy kenglikda Hadar botmaydigan yulduz hisoblanadi. Ufqdan tashqariga botmaydigan shaharlar orasida Santyago, Montevideo, Buenos-Ayres, Portu Alegri, Keyptaun, Kanberra, Sidney, Melburn bor. Alfa Sentavr va Janubiy Xoch singari, bu yulduz ham shimoliy kenglikdagi kuzatuvchiga koʻrinmaydigan darajada janubda joylashgan. Sobiq SSSR hududida u umuman koʻrinmaydi: u hatto Kushkada ham chiqmaydi. Shimoliy kenglikdan taxminan +29°38' janubda va shimoliy yozda ekvatorgacha, janubda ufqqa yaqin joyda Hadar koʻrinadi.

Ushbu yulduz Avstraliya bayrogʻida tasvirlanganligi rasman tasdiqlanmagan, ammo *Hamdoʻstlik yulduzining* (Britaniya bayrogʻi ostida) Janubiy Xoch yulduzlariga nisbatan pozitsiyasi Hadarning osmondagi pozitsiyasiga mos keladi. Shu bilan birga, chap tomonda joylashgan Alfa Sentavr yulduzi Avstraliya bayrogʻiga tushmagan. Boshqa mamlakatlar bayroqlarida esa, masalan, Janubiy Xoch ham uchraydigan Yangi Zelandiya bayrogʻida, na Alfa Sentavr, na Hadar uchraydi.

## Manbalar
Turkiston lolasi

**Turkiston lolasi** (*Tulipa turkestanica*) vatani Oʻrta Osiyo (Oʻzbekiston, Qirgʻiziston, Tojikiston va Sharqiy Turkiston) boʻlgan lola turi hisoblanadi. U birinchi marta 1873-yilda Eduard August von Regel tomonidan T. sylvestrisning bir varianti deb taʼriflangan. Ikki yildan keyin alohida tur nomini olgan.

## Taʼrifi
Turkiston lolasi boʻyi 10 smdan 15 smgacha boradigan koʻp yillik piyozli oʻtsimon oʻsimlik boʻlib, har bir tanasida 2–4 ta uzunligi 15 smgacha boʻlgan tukli barglar tutadi. Chetlari va uchlarida pushti rangda. Charmga oʻxshash poʻst bilan qoplangan piyozi yorqin qizgʻish-jigarrang va momiq tukli yuzaga ega. Piyozining diametri 1.5 sm. Barglari 2 ta, yaqin joylashgan, egri-bugri. Har bitta oʻsimlik bittadan 12 tagacha oddiy shingil toʻpgulda joylashgan yulduzsimon gul chiqaradi. Gullari qaymoqsimon oqdan pushti qizilgacha (pastki uchdan bir qismi sariqdan oʻtkir sariqqacha) boʻladi. Tashqi gultojbarglarining orqasi kulrang qizil (oq chiziqlar bilan) va ichki gultojbarglariga (bular orqa qismining oʻrtasida yashil chiziqlar tortilgan) qaraganda keng boʻladi. Changchi iplari sabzirang va changdonlari toʻq binafsha yoki uchlari binafsha oʻzi sariq randa. Bu xususiyatlari uni T. bifloradan farqlab turadi, chunki uning changdonlari sariq rangda va shuningdek Turkiston lolasi biroz kichik va oldinroq qullaydi. Gullari faqat quyosh nuri toʻgʻridan toʻgʻri tusshganda, ochilib turadi. Hidi koʻpincha yoqimsiz deb tasvirlanadi. Yovvoyi tabiatda, u balandlikka qarab mart va may (may–iyun) oylarida gullaydi va mevasi iyul–avgustda yetiladi.

## Tarqalishi
Turkiston lolasi Pomir–Oloy va Tyan Shon tizmalaridan (Qozogʻiston, Qirgʻiziston, Oʻzbekiston, Turkiston, Eron va Shimoliy–Gʻarbiy Xitoydagi Jungariya) topilgan. U dengiz sathidan 1800–2500 m balandlikda toshli qiyaliklar, daryo boʻylari va choʻqqi boʻrtiqlarida oʻsadi.

## Yetishtirilishi va undan foydalanish
Turkiston lolasi dekorativ oʻsimlik boʻlib, koʻpincha qoyali bogʻlarda oʻstiriladi. Unda toʻliq quyosh nuri zarur. Angliyada mart oyining oʻrtalarida gullaydi. Eriostemenes guruhining boshqa lolalari kabi, Turkiston lolasi boshqa bogʻ lolalari bilan chatishmaydi.


Fayl:Tulipa turkestanica a1.jpg|Guli
Fayl:TTurkestanaZwiebel.tif|Piyozi


## Manbalar
Myaoxuey

**Miyaohuey** (xit. savdo. mín; tom maʼnoda — *"maʼbad yarmarkasi", „maʼbad bayramlari“*) — Xitoy Yangi yilini nishonlash oldidan oʻtkaziladigan Xitoy ibodatxona festivali. Oy taqvimi boʻyicha oyning birinchi kunida oʻtkaziladi.

Xitoy ibodatxonalari yarmarkalarining tarixi Tang va Song sulolalari (VII—XIII asrlar) davriga borib taqaladi. Oʻsha paytda bu tadbirlar Budda va Taoist ibodatxonalarida oʻtkazilgan. Shu bilan inonganlarni jalb qilish maqsad qilingan. Va oʻsha davrlardayoq sahnalashtirilgan hamda raqs tomoshalarini oʻz ichiga olgan. Keyinchalik, Miyaoxuey paytida ibodatxonalar devorlari yonida bayram savdosi yoʻlga qoʻyilgan. Hozirgi vaqtda festivalning diniy mazmuni ikkinchi darajali ahamiyat kasb etmoqda va endilikda festivalda ishtirok etuvchilarga anʼanaviy tomoshalar namoyish etiladi. Ovqatlanish va bayram esdalik sovgʻalarini sotib olish taklif qilinadi.

2014-yilgi Pekin miyaoxuey festivaliga 276 000 ga kishi tashrif buyurgan.

## Galereya

## Manbalar

## Adabiyotlar

; rus tilida

* 

; boshqa tillarda

* 
* 
*
Hanuman-Jayanti

**Hanuman-Jayanti** hindlarning bayrami. Hindiston boʻylab hurmatga loyiq koʻriladigan vanaralar xudosi Hanumanning tugʻilgan kuni. Oy taqvimi boʻyicha *Chaitra* oyining toʻlin oy kunida nishonlanadi. Bu kuni hindular roʻza tutadi, „Xanuman Chalisa“ va „Ramayana“dan parchalarni oʻqiydi, Hanuman atab qurilgan ibodatxonalarda ommaviy ibodat oʻtkaziladi. Inonganlar omad keltirishiga ishongan holda peshonalariga tilaka yoki sindur surib ibodatxonalarga kelishadi.

## Manbalar
Fordisidiya

**Fordicidia** (, *Hordicidia* yoki *Hordicalia*) — qadimiy Rimda unumdorlik festivali. Ona Yer xudosi Tellus sharafiga aprel oyidagi Idesdan keyin ikki kun davomida (15-aprel) nishonlanadi. Shu kunlarda, vestallar huzurida, kelayotgan yilda unumdorlik yaxshi boʻlishi uchun har bir kuriya (aholi punkti)dan bittadan olingan jami 30 bosh boʻgʻoz sigir qurbon qilingan. Ularning bachadonidan chiqarilgan buzoqcha homilalari vestal virjiniyalar tomonidan yoqib yuborilgan va kuli Parilii bayramiga qadar saqlangan.

Afsonaga koʻra, Fordicidia bayramini miloddan avvalgi VIII asr oxiridan VII asr boshlarigacha hukmdorlik qilgan qadimgi Rim qiroli Numa Pompilius tashkil etgan. U tushiga muqaddas oʻrmonda kirib, hosil kam boʻlayotganining sababini aytgan Faunning koʻrsatmasi bilan ushbu kunga asos solgan. Faun topishmoq aytadi, uning javobi Tellusni tinchlantirishga yordam berishi kerak edi: u ikkita jon beradigan gʻunajinni qurbon qilishi kerak edi. Numa uygʻongach, boʻgʻoz sigirni maʼbudaga qurbon qilishni buyuradi — kelgusi yilda hosil ham, chorva mollari uchun oʻt-oʻlan ham moʻl boʻlgan.

Fordicidia bayrami Respublika davridagi boshqa koʻpgina Rim bayramlari singari, nasroniylik dini qabul qilingan 354-yil taqvimida yoʻq.

## Manbalar

## Adabiyotlar

* Forditsidii // Ensiklopedicheskiy slovar Brokgauza i Yefrona : v 86 t. (82 t. i 4 dop.). — SPb., 1902. — T. XXXVI.
* Tellus / Ye. M. Shtaerman // Mifi narodov mira : Ensikl. v 2 t. / gl. red. S. A. Tokarev. — 2-e izd. — M. : Sovetskaya ensiklopediya, 1988. — T. 2 : K—Ya. — 719 s.
* 
*
Favipiravir

**Favipiravir** - bu har xil turdagi RNK viruslariga, shu jumladan SARS-CoV-2  koronavirusiga qarshi antiviral preparat sifatida ishlatiladigan kimyoviy modda. Preparat Yaponiyada yuqori virusli yuk tufayli kelib chiqqan ogʻir infeksiyalarga qarshi ishlatiladigan grippga qarshi dori sifatida ishlab chiqilgan va tasdiqlangan. U Yapon bozorida “Avigan” savdo nomi ostida muomalada boʻlgan.

## Qo'llanishi
Favipiravir Yaponiyada grippni davolash uchun rasman tasdiqlangan. Biroq, u mavsumiy grippga emas, balki faqat yangi grippga (og'irroq kasalliklarni keltirib chiqaradigan yangi shtammlarga) davo chorasi sifatidako'rsatiladi.

## Nojo'ya tasirlari
Favipiravirni homiladorlik davrida qoʻllash, homila rivojlanishiga salbiy taʼsir etishi mumkin. Terotogen va embriotoksik tasirlari mavjudligi hayvonlarda oʻtkazilgan koʻplab tajribalar asosida isbotlangan.

## Tasir mexanizmi
Uning tasir mexanizmi RNK-polimerazani tanlab tasir etish va uning faoliyatini cheklashdan iborat deb taxmin qilinadi. Favipiravir organizmga tushgandan so'ng o'zinign aktiv ko'rinishiga (favipiravir-ribofuranosil-5'-trifosfatga) o'tadi. 2014-yilda favipiravir Yaponiyada gripp pandemiyasiga dovo uchun tasdiqlangan. Biroq, favipiravir inson nafas yo'llarining asosiy hujayralarida samarali ekanligi ko'rsatilmagan, bu uning grippni davolashda samaradorligiga shubha tug'diradi.

## COVID-19
Favipiravir virusga qarshi dori sifatida bir qator mamlakatlarda, shu jumladan Yaponiya, Rossiya, Serbiya, Turkiya, Hindiston va Tailandda favqulodda vaziyatlarda COVID-19 ni davolash uchun ruxsat berilgan. 2020-yil sentabridagi tezkor tadqiqotlar (toʻrtta tadqiqotni tahlil qilish) preparatning bemorlarda klinik va radiologik yaxshilanishlarga olib kelganligini ta’kidladi, ammo, o'limning kamayishi yoki kislorodga bo'lgan ehtiyojdagi farqlar kuzatilmadi.

## Tautomeriyasi
Favipiravirning mumkin bo'lgan tautomeriyasi hisoblash yo'li bilan o'rganilgan. Enolga o'xshash shakl ketoga o'xshash shaklga qaraganda suvli eritmada ancha barqaror ekanligi aniqlandi, ya'ni Favipiravir suvli eritmada deyarli faqat enolga o'xshash shaklda mavjud.

File:Avigan-enol.jpg|Enol shakli
File:Avigan-keto.jpg|Keto shakli


## Manbalar

## Havolalar

# https://en.wikipedia.org/wiki/Favipiravir
# https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7467067/

## Yana qarang

# https://med.stanford.edu/news/all-news/2020/06/stanford-medicine-trial-tests-favipiravir-for-covid-19.html
# https://kun.uz/uz/news/2020/11/01/zangiota-shifoxonasidan-maxsus-reportaj-davolash-taminot-va-tanqidlar
# https://uzpharmagency.uz/oz/news/favipiravir-preparati-muvozanatning-buzilishiga-olib-kelishi-mumkinligini-haqidagi-maqola-yuzasidan-rasmiy-munosabat
Fonuslar bayrami

* *1980-yilgi sovet filmi uchun qarang* *Chiroq festivali (film)*

Oy taqvimining 1-oyi 15-kunida Xitoyda fonuslar festivali oʻtkaziladi (xit. savdo. língín , masalan. 元宵節, upr. 元宵节, pall. *Yuanxiaojie*). U bahor bayrami yoki anʼanaviy Yangi yil tugashini anglatadi.

Bu kunda rangli koʻcha chiroqlarini yoqish odati juda qadimdan davom etib kelmoqda. Baʼzi manbalarga koʻra, bayramni miloddan avvalgi 180-yillardan boshlab nishonlay boshlashgan. Rivoyatga koʻra, Gʻarbiy Xan sulolasining Vendi ismli vakili aynan shu kuni imperator deb eʼlon qilingan. Shu munosabat bilan yangi imperator hamma joyga qizil chiroqlarni osib qoʻyishni buyuradi. Keyinchalik bu anʼana tusiga kiradi. Miloddan avvalgi 104-yilda fonuslar festivali milliy bayramga aylanadi. „Gʻarbga sayohat“ xitoycha klassik romanida fonuslar bayrami sheʼriy uslubda juda yorqin tarzda tasvirlangan (91-bob).

Shu kuni „yuanxiao“ 元宵 (shirinlik yoki „tangyuan“ 湯圓): shirin uzma yoki maxsus qaynatilgan „pirog“ solingan shoʻrva isteʼmol qilinadi. Tangyuan yumaloq shaklda yoki guruch unidan ichi shirin masalliq bilan toʻldirilib pishirilgan pryaniklardir. Doʻlana mevasi, xurmo, loviya, kunjut, shokolad va boshqalar shirinlik ichiga solishda ishlatilishi mumkin.

Fonuslar bayramida folklor tomoshalari ham tashkil etiladi: Yangge raqsi, sher raqsi va xodada yurish va boshqalar shular jumlasidan. Arslon raqsi Yangi yil arafasida ham va boshqa bayramlarda ham ijro etiladi.

Fonuslar bayrami Grigorian taqvimining quyidagi kunlariga toʻgʻri keladi:

## Yana qarang

* Xitoy Xalq Respublikasining bayramlari
* Tzu-gu
* Yapon chiroqlari

## Manbalar

## Havolalar

* Yuanxiaojie — Chiroqlar festivali 2008 Arxivnaya kopiya China Internet-maʼlumot markazida arxivlangan.
* Chiroq festivali Arxivnaya kopiya Amazing China-da arxivlangan.
Xalqaro yo‘lbarslar kuni

**Xalqaro yoʻlbarslar kuni** () 2010-yil noyabr oyida Sankt-Peterburgda asos solingan. Bayram sayyorada yoʻlbarslarni saqlash bilan bogʻliq muammolar boʻyicha xalqaro forum („Yoʻlbarslar sammiti“)da tashkil etilgan. Har yili 29-iyulda nishonlanadi.

Turli mamlakatlarda Xalqaro yoʻlbarslar kunini oʻtkazishning asosiy maqsadlaridan biri yoʻlbarslarning yoʻq boʻlib ketishi muammosi va ularni himoya qilish usullari haqida jamoatchilikni xabardor qilishdir.

Yoʻlbarslar xalqaro himoya ostidagi hayvon hisoblanib, IUCN Qizil kitobiga (CITES 1-ilova) kiritilgan. 1947-yildan boshlab yoʻlbarslarni ovlash toʻliq taqiqlangan. 1955-yilda yoʻlbars bolalarini tuzoqqa olish taqiqlangan, keyinchalik qatʼiy ravishda cheklangan.

Bayram turli joylarda turlicha nishonlanadi: masalan, dunyoning baʼzi hayvonot bogʻlarida shu kun munosabati bilan yirtqichlarga mazali taomlar va sovgʻalar beriladi. *Global Tiger Initiative* xalqaro tashkiloti Xalqaro yoʻlbarslar kunida ushbu hayvonlar populyatsiyasini saqlab qolish uchun taxminan 350 million dollar yigʻish tashabbusi bilan chiqdi. Tashkilot 2022-yilga kelib yovvoyi mushuklar soni nafaqat yoʻqolib ketmaydi, balki ikki baravar koʻpayishi haqida bayonot berdi.

Rossiyada sentabr oyining toʻrtinchi yakshanbasida uchbu bayramga muqobil yana bir bayram ham nishonlanadi. **Uzoq Sharqda Yoʻlbarslar kuni** 2000-yilda paydo boʻlgan. Bu kunni oʻtkazish gʻoyasini 1995-yilda ovchi yozuvchi Vladimir Troinin tomonidan taklif qilingan. U besh yil davomida maktablar va kutubxonalarda yovvoyi tabiatdan bahra olish darslari, bolalar uchun ekologik ekskursiyalar va oʻqishlar shaklida „Yoʻlbarslar kuni“ni oʻtkazib kelgan. 2000-yilda Feniks jamgʻarmasi direktori Sergey Bereznyuk „Yoʻlbarslar kuni“ning shaklini oʻzgartirishga qaror qildi. U doʻstlari va yaqinlari, shuningdek, Butunjahon tabiatni muhofaza qilish jamgʻarmasining Amur filialidagi hamkasblariga yoʻl-yoʻlli yirtqichlarni qoʻllab-quvvatlash shiorlari bitilgan yoʻlbars tusidagi liboslarda shahar boʻylab sayr qilishni taklif qildi. Shunday qilib, 14-oktabr kuni 200 kishi Vladivostok shahri markaziy maydonidan oʻtdi. 2001-yilda Vladivostok shahar rahbarining farmoni bilan „Yoʻlbars kuni“ga shaharning har yili nishonlanadigan rasmiy bayrami maqomi berildi. Anʼanaga koʻra, bayram shaharda tantanali urishdan boshlanadi, bayram dasturidan tanlovlar va musobaqalar ham oʻrin olgan. Keyingi yillarda „Yoʻlbars kuni“ Primorye oʻlkasining boshqa aholi punktlarida nishonlasha boshlashdi va 2008-yildan buyon rasman mintaqaviy bayramga aylandi. 2010-yilda bayram XXRnig Primorye bilan chegaradosh hududlarida ham nishonlasha boshlashdi.

Rossiya prezidenti Vladimir Putin „Uzoq Sharqdagi yoʻlbarslar kuni“ haqida fikr bildirar ekan, uni mamlakatdagi eng yorqin ekologik bayram deb atadi. Putinning taʼkidlashicha, bu kun *"ushbu jozibali yirtqichning taqdiri haqida qaygʻuradigan, yovvoyi tabiatga befarq boʻlmagan va u bilan uygʻunlikda yashashga, uni himoya qilishga, oʻzlari va kelajak avlodlari uchun sogʻlom muhit yaratishga intiladigan har bir kishini"* birlashtiradi.

## Havolalar

* Feniks fondi veb-saytidagi Tiger Day boʻlimi

## Manbalar
Milliy ozchiliklarga mansub shaxslar huquqlarini taʼminlash to‘g‘risidagi Konventsiya

**Milliy ozchiliklarga mansub shaxslarning huquqlarini taʼminlash toʻgʻrisidagi konventsiya** – 1994-yil oktabr oyida Moskva shahrida imzolangan xalqaro shartnoma. MDHning oʻnta davlati (Ukraina va Ozarbayjon – turli shart va eʼtirozlar bilan) tomonidan imzolangan. 1997-yilda Belarus, Ozarbayjon va Armaniston tomonidan ratifikatsiya qilinganidan keyin kuchga kirgan. Shuningdek, Tojikiston 2001-yili, Qirgʻiziston esa 2003-yili ratifikatsiya qilgan va ushbu respublikalarda kuchga kirgan. Konventsiyaning bajarilishini nazorat qilish MDH Nizomida nazarda tutilganidek Inson huquqlari boʻyicha komissiya zimmasiga yuklatilgan.

## Havolalar

* Konventsiya matni
* Imzo va ratifikatsiya tafsilotlari (21-band)
Avstraliya aborigenlari bayrogʻi

**Avstraliya aborigenlari bayrogʻi** () ― Avstraliyadagi aborigenlar va tub aholini (maʼlum darajada) tomonidan foydalaniladigan bayroq. 1971-yilda ishlab chiqilgan va tasdiqlangan.

## Dizayn
Bayroq 1971-yilda Luritja qabilasidan boʻlgan dizayner Garold Tomas tomonidan aborigenlarning yer masalasidagi huquqlarini ilk marta daʼvo qilishga urinishlari vaqtida ishlab chiqilgan. 1972-yilda „aborigenlar elchixonasi“ tashkil etilayotganda Avstraliya aborigen xalqlarining rasmiy bayrogʻi sifatida tanlab olingan va 1995-yil 14-iyulda uni Avstraliyaning ikkinchi rasmiy bayrogʻi sifatida tan olishgan, 1997-yilda Garold bayroqning muallifi deb tan olingan va unga doir barcha mualliflik huquqlarini qoʻlga kiritgan.

Bayroq qora (yuqori) va qizil (pastki) rangdagi ikkita oʻzaro teng boʻlgan gorizontal chiziqdan iborat, oʻrta qismida oltinrang aylana shakli mavjud.

Bayroqdagi qora rang avstraliyalik aborigenlarni, qizil rang Avstraliya tuprogʻini va aborigenlarning marosimlarida ishlatiladigan oxrani, sariq rang quyoshni, hayotning tugʻilishi va himoyani anglatadi.

## Foydalanishi
Bayroq birinchi marta Adelaidada yuqoriga koʻtarilgan. Aborigen bayrogʻi 1995-yilda, oʻng markazchi muxolifatning qarshiligiga qaramay, leyboristlardan boʻlgan bosh vazir Pol Kiting davrida rasman tan olingan. Endilikda u hattoki maktablarda hamAvstraliya milliy bayrogʻi yoniga osib qoʻyiladi. Ayni paytda avstraliyalik „respublikachilar“ („Yashil qitʼa“ ning dominion maqomi muxoliflari) „Aborigenlar bayrogʻi“ ga davlat bayrogʻi maqomini berish masalasini muhokama qilmoqdalar - dizayni Britaniyaning „Union Jek“iga borib taqaladigan mavjud bayroqni almashtirish masalasi ham koʻrib chiqilmoqda.

2010-yilda Garold Tomas „Google“qidiruv tizimining asosiy sahifasidagi vaqtinchalik logotip — dudl sifatida bayroqdan bepul foydalanishi masalasini rad etib, buni "Google" tijorat tashkiloti boʻlganligi sababli kompaniyani bayroqdan foydalanish uchun haq toʻlashga qodir ekanligi bilan izohladi.

2022-yilda Avstraliya hukumati Avstraliya aborigenlari bayrogʻining mualliflik huquqini 20,05 million Avstraliya dollari evaziga sotib oldi va litsenziyalarni bekor qildi. Shu paytdan boshlab bayroqdan foydalanish barcha uchun bepul boʻldi.

## Manbalar


## Havolalar

* 
* 

## Adabiyotlar

* Xorton, D. (tahrir.) *Aboriginal Avstraliya entsiklopediyasi*, Aboriginal tadqiqotlar matbuoti, Kanberra, 1994 yil.
Damashq birjasi

**Damashq birjasi** (*Damashq qimmatli qogʻozlar birjasi (DSE)*, arab. سوق دمشق للأوراق المالية) — Suriya poytaxti boʻlmishDamashq shahrida joylashgan fond birjasi. U 2009-yilda tashkil etilgan va Suriyadagi yagona fond birjasi hisoblanadi. Damashq fond birjasi Yevroosiyo fond birjalari federatsiyasi va arab birjalar federatsiyasining aʼzosi hamdir.

## Tarixi
Birjani ochishga tayyorgarlik jarayoni 2008-yilda boshlangan, shuningdek birja sayti ham yaratilgan. Birinchi rasmiy savdo 2009-yil 10-mart, seshanba kuni boshlangan. Oʻsha paytda birjada 6 ta aksiya sotilgan, yana 4 tasi joylashtirishga tayyorlangan. 2009-yil aprel oyida Damashq birjasi Arab birjalari federatsiyasiga aʼzo boʻlgan.

Xalqaro valyuta jamgʻarmasi maʼlumotlariga koʻra, fuqarolar urushi boshlangan sana — 2011-yilning mart oyidan 2012-yilning mayigacha Suriya funtining qiymati 45 %, Damashq fond birjasi indeksi esa deyarli 40 ga% ga tushib ketgan.

Ayni paytda Damashq birjasida yigirmadan ortiq kompaniyalarning qimmatli qogʻozlari sotiladi, bu asosan banklar, moliya va sugʻurta tashkilotlaridir, shuningdek ular orasida sanoat va qishloq xoʻjaligi, xizmat koʻrsatish va telekommunikatsiya kompaniyalari ham mavjud.

2021-yil fevral oyida Damashq fond birjasi indeksi (DWX) birja ochilganidan keyingi davr ichida eng yuqori darajaga — 10,035.91 punktni qayd etdi.

## Savdo-sotiq vaqti
Damashq birjasi yakshanbadan payshanbagacha ishlaydi, juma va shanba — dam olish kunlari hisoblanadi. Savdo-sotiq mahalliy vaqt bilan 11:00 dan 13:00 gacha (UTC+3) oʻtkaziladi.

## Manbalar
Demokratik tashabbuslar

**"Ilko Kucheriv nomidagi demokratik tashabbuslar" jamgʻarmasi** () — Ukraina nodavlat tahlil markazi. Kievda joylashgan. Jamgʻarmaning ilmiy rahbari — Aleksey Garan hisoblanadi.

## Tarixi

„Demokratik tashabbuslar“ jamgʻarmasiga 1992-yilda Ukrainaning NATO harbiy-siyosiy blokiga kirishini qoʻllab-quvvatlovchi jamoat tashkiloti sifatida asos solingan. Jamgʻarmaning asoschisi Ilko Kucherov hisoblanadi. 2000-yilda jamgʻarma tahlil va tadqiqot fondi sifatida faoliyat koʻrsata boshlagan, tahlil markazlari va hukumat ekspertlari uchun „Analitik tadqiqot markazlari va hukumat“ hamda „Muloqot va hamkorlik“ konferensiyalarini oʻtkazish tashabbusi bilan chiqqan. 2010-yilda Kucheriv vafotidan keyin fond uning nomi bilan atala boshlagan.

„Demokratik tashabbuslar“ fondi 1998-yildan buyon Ukrainadagi ekzitpollarda ishtirok etib keladi. 2007-yil holatiga koʻra, tashkilot 50 ta umumukraina va 40 ga yaqin mintaqaviy soʻrovnomalar oʻtkazgan. Fond xodimlari 2008-yilda Gruziyadagi prezidentlik saylovlarida ekzitpol ishtirokchilariga maslahat berishda ishtirok etishgan.

„Demokratik tashabbuslar“ 2010-yildan boshlab PASOS xalqaro tahlil markazlari tarmogʻining aʼzosi hisoblanadi.

## Faoliyati
Jamoatchilik fikrini oʻrganish, ekzitpollar oʻtkazish, mustaqil ijtimoiy va tahliliy tadqiqotlarni ommalashtirish kabi ishlar jamgʻarma faoliyatining vakolati doirasiga kiradi. „Demokratik tashabbuslar“ Ukrainani demokratlashtirish, shuningdek, uning Yevropa va Yevro-Atlantika integratsiyasi masalalariga katta eʼtibor qaratadi.

1993-yildan beri jamgʻarma „Ukrainaning siyosiy portreti“ byulletenini nashr etib keladi.

## Moliyalashtirish
Jamgʻarmaning 2020-yil uchun taqdim etilgan yillik hisobotiga koʻra, „Demokratik tashabbuslar“ fondiga 10,1 million griven miqdorida mablagʻ sarflangan, grant beruvchilardan esa 8,9 million griven olingan. Eng yirik xayriya mablagʻlari — „Pakt“ xalqaro tashkiloti (2,9 mln. grn) va Buyuk Britaniyaning Ukrainadagi elchixonasi (1,9 mln. grn) dan kelib tushgan.

## Taʼsiri
2020-yilda Pensilvaniya universiteti tomonidan tuziladigan „Global Go To Think Tank Index“ reytingida „Demokratik tashabbuslar“ fondi Markaziy va Sharqiy Yevropa tahlil markazlari orasida 52-oʻrinni egallagan.

## Rahbarlar

* Ilko Kucherov (1992-2010)
* Irina Bekeshkina (2010—2020)
* Aleksey Garan (2020-yildan)

## Manbalar
Amerika Geologiya jamiyati

**Amerika Geologiya Jamiyati** (, GSA) — 1888-yilda Qoʻshma Shtatlarda tashkil etilgan geologik jamiyat.

1930-yillardan u xorijiy aʼzolarni ham qabul qila boshlagan va xalqaro jamiyatga aylangan.

## Tarixi
Jamiyatga 1888-yilda Nyu-Yorkning Itaka shahrida Aleksandr Uinchell, Jon Stivenson, Charlz Xichkok, Jon Prokter va Edvard Orton tomonidan asos solingan, 1967-yildan boshlab esa 3300 Penrose hududi, Boulder, Kolorado, AQSh manzilida joylashgan.

Dastlabda jamiyatning 100 ta aʼzosi boʻlgan, birinchi prezident Jeyms Xoll sanalgan.

1930-yillarga qadar u juda sekin rivolangan (600 aʼzoga qadar), keyin esa homiylar tufayli aʼzolar soni koʻpayib ketgan va xalqaro jamiyatga aylangan.

2017-yil dekabr holatiga koʻra, jamiyatning 100 dan ortiq mamlakatlardan 25 000 dan oshiq aʼzosi bor.

Jamiyat Shimoliy Amerikada oltita mintaqaviy boʻlimga, qiziqishlarga koʻra uchta intizomiy guruhga va 18 ta maxsus boʻlinmaga ega.

## Faoliyati
Jamiyat „Yer haqidagi fanlarga oid tadqiqotlarni ragʻbatlantirish va yangi kashfiyotlarni targʻib qilish, shuningdek, jamoatchilik va ushbu fanlar bilan bogʻliq kasblarga xizmat qilish maqsadida“ tashkil etilgan.

Faoliyatining asosiy yoʻnalishi ilmiy konferensiyalar oʻtkazish va ilmiy adabiyotlar nashr etish hisoblanadi,Amerika Geologiya Jamiyati (1889-yildan nashr etiladi) va *[[:en:Geology (journal)|Geologiya]]* (1973-yildan nashr etiladi) axborotnomalari ana shular sirasiga kiradi. 2005-yilda jamiyat "*Geosfera* " onlayn jurnalini taqdim etdi va 2009-yil fevral oyida „*Litosfera“* ga onlayn kirish imkoniyatini ochdi. AGJ shuningdek, seriyali ikkita kitob, qoʻllanmalar, xaritalar va jadvallarni nashr etib keladi. Uchinchi asosiy faoliyat turi -magistratura talabalari uchun ilmiy grantlar taqdim etish hisoblanadi 2006-yilda jamiyat *global iqlim oʻzgarishi* haqidagi bayonotni qoʻllab-quvvatladi.

## Yillik konvensiyalar
Jamiyatning soʻnggi qurultoylari:

* 2017-yil, Sietl, Vashington, 22-25-oktabr;
* 2016-yil Denver, Kolorado, 25-28-sentabr;
* 2015-yil, Baltimor, Merilend, 1-4-noyabr;
* 2014-yil, Vankuver, Britaniya Kolumbiyasi, Kanada: 19-22-oktabr.

## Jamiyat mukofotlari

* „Penrose“ medali
* „Artur L. Deya“ medali
* „Meinzer“ mukofoti
* „Brayan Kirk“ mukofoti
* „G K Gilbert“ mukofoti
* Florens Baskom
* Geologiya tarixi va falsafasi sohasidagi xizmatlari uchun mukofot ()

## Yana qarang

* Amerika Geologiya Jamiyati prezidentlari
* Amerika Geologiya Jamiyati a'zolari

## Manbalar


## Havolalar

*
Ulyana kuni

**Ulyana kuni** — sharqiy slavyanlar xalq taqvimidagi 22-iyun (eski taqvim boʻyicha 5-iyul)ga toʻgʻri keladigan kun. Kunning nomi kKonstantinopollik avliyo Yuliana (Ulyana) nomidan kelib chiqqan.

## Kunning boshqa nomlari
; .

Bu kunda nasroniy avliyolari Ulyana (Juliania), Zinon va Zina, shuningdek, Samosatlik ruhoniy Yevsebiy nomlari xotirlanadi. Shu bois, bu kun ularning ismlari bilan ataladi.

## Anʼanalar
Qadimda shu kuni quduqlar tozalangan, chunki Ivan Kupala arafa kuni yil davomida quduqlarni tozalash uchun eng qulay hisoblangan edi. Belarus dehqonlarining kuzatuvlariga koʻra, quduqlar shu kuni qazilsa suv toza va „sogʻlom“ boʻladi. Smolensk viloyatida yozilmagan qoida bor edi: hosil yaxshi boʻlishi uchun, sholgʻomni Pyotr kunidan bir hafta oldin ekish kerak edi.

## Maqolalar va matallar

* Ulyana Ulyana yuziga qaramaydi.
* Ulyana Ulyanaga qoʻngʻiroq qiladi (*oldingi kuni Ulyana xotirasi nishonlanadi*).
* Julitta kelyapti, qachondir boʻladi.
* Baliq ovining zoʻri — non hosili uchun.

## Manbalar

## Adabiyotlar

* 
* 
* 
* 
*   (belor.)

## Havolalar

* 22-iyun // Pravoslavie.ru
Mamadali Mahmudov

**Mamadali Mahmudov** — taniqli oʻzbek yozuvchisi edi.

1940-yil 12-dekabrda Jizzax viloyatining Forish tumanida tugʻilgan.

Toshkent davlat universitetining filologiya fakulteti jurnalistika yoʻnalishi boʻyicha oʻqishni tamomlagan. “Saodat” jurnalida ishlagan. Evril Turon taxallusi bilan ijodini boshlagan.

Adibning birinchi kitobi 1974-yilda “Togʻ qoʻshigʻi” deb nomlanadi. U 1975-yilda “Bogʻdod boʻrisi” romanini nashr etgan. Mamadali Mahmudov 1989-1993-yillarda Oʻzbekiston madaniyat jamgʻarmasi va “Turkiston” harakatiga boshchilik qilgan.

Mamadali Mahmudov konstitusiyaviy tuzumni qoralanganlikda ayblanib, umrining 17 yilini qamoqda oʻtkazadi. Adib 2013-yil 19-aprelda ozodlikka chiqariladi. 2008-yilda Mahmudov qamoq paytida siyosiy ta’qib qurboni boʻlgan yozuvchilarga beriladigan Xelman-Gammet mukofoti va Stalin qatagʻonlari qurbonlari xotirasiga ta’sis etilgan Choʻlpon mukofoti laureati boʻlib, “Oʻlmas qoyalar” romani Fransiyada nashr etilgan. U 2018-yil noyabr oyida Oʻzbekiston Yozuvchilar uyushmasi a’zoligiga qayta tiklangan.

Adib Mamadali Mahmudov 2020-yil 16-oktabrda bu dunyodan koʻz yumdi.

## Manbalar

## Havolar

* https://www.gazeta.uz/ru/2020/10/16/evril-turon/
* https://podrobno.uz/cat/obchestvo/skonchalsya-izvestnyy-pisatel-i-dissident-mamadali-makhmudov/
Yevropa ogʻir atletika federatsiyasi

**Yevropa ogʻir atletika federatsiyasi** (, qisqartma. **EWF**) — ogʻir atletika boʻyicha Yevropa chempionatlarini boshqaruvchi va tashkil etuvchi tuzilma. 49 ta milliy federatsiyani birlashtiradi. Yevropa mamlakatlarida Xalqaro ogʻir atletika federatsiyasi (IWF) vakili. EWF kotibiyati Istanbulda (Turkiya) joylashgan. 2008-yildan beri EWF prezidenti Antonio Urso (Italiya) hisoblanadi.

## Tarixi
Birinchi marta chempionatlarni oʻtkazish va boshqa tashkiliy masalalarni hal qilish uchun mas’ul boʻlgan qitʼa federatsiyasini yaratish tashabbusi 1948-yilda Londonda boʻlib oʻtgan Olimpiya kongressida IWF vitse-prezidenti Ditrix Uortman tomonidan ilgari surilgan. Ushbu taklifdan uch yil oʻtib, 1951-yilda Panamerika ogʻir atletika konfederatsiyasi, yana 7-yildan keyin esa Osiyo ogʻir atletika federatsiyasiga asos solindi.

Yevropa ogʻir atletika federatsiyasiga 1969-yil 20-sentyabrda Varshavada (Polsha) jahon va Yevropa birlashgan chempionatlarioʻtkazilayotgan paytda asos solingan va Xalqaro ogʻir atletika federatsiyasiga aʼzo boʻlgan 19 ta milliy Yevropa assotsiatsiyasini oʻz ichiga olgan. EWFning birinchi prezidenti Yanush Przedpelski (Polsha) boʻlgan. Hozirgi vaqtda u 49 ta milliy federatsiyani birlashtiradi (shundan 3 tasi EWFning assotsiatsiyalangan aʼzolari va 1 tasining faoliyati vaqtincha toʻxtatilgan).

## EWF prezidentlari

* 1969-1983-yillar — Yanush Przedpelski
* 1983-1987-yillar — Andre Kore
* 1987-1999-yillar — Uolli Xolland
* 1999-2008-yillar — Valdemar Bashanovskiy
* 2008-yildan beri — Antonio Urso

## EWFning tuzilishi

### EWF Ijroiya kengashi

* Antonio Urso — prezident
* Hasan Ukkus — bosh kotib
* Sergey Sirtsov — 1-vitse prezident
* Astrit Hasani — moliyaviy direktor
* Yaan Talts — vitse prezident
* Triggve Duun - vitse prezident
* Emilio Lozano - vitse prezident
* Tina Beyter
* Kolin Bakli
* Oren Shay
* Antonio Konflitti

## Rasmiy musobaqalar
Yevropa ogʻir atletika federatsiyasi oʻz faoliyati doirasida har yili quyidagi turnirlarni tashkil etish uchun mas’ul hisoblanadi:

* Ogʻir atletika boʻyicha Yevropa chempionati (1998-yilgacha chempionatlar alohida oʻtkazilgan: 1896-yildan erkaklar, 1988-yildan ayollar)
* Ogʻir atletika boʻyicha yoshlar oʻrtasidagi Yevropa chempionati (20 yoshgacha)
* Ogʻir atletika boʻyicha yoshlar oʻrtasidagi Yevropa chempionati (17 yoshgacha)
* Kadetlar oʻrtasida ogʻir atletika boʻyicha Yevropa chempionati (15 yoshgacha)
* Ogʻir atletika boʻyicha murabbiylar oʻrtasida Yevropa chempionati (35 yoshdan +80 yoshgacha)
* Ogʻir atletika boʻyicha Yevropa Ittifoqi chempionati
* Ogʻir atletika boʻyicha Yevropa Ittifoqi kubogi

## EWF aʼzolari

## Manbalar

## Havolalar

* EWF rasmiy sayti
Xeb-sed

**Heb-sed** — qadimgi Misrning „dum bayrami“dir. U fir’avn hukmronligining 30-yilligi munosabati bilan juda katta tantana bilan nishonlangan va kelgusi har 3 yilda dabdaba bilan bayram qilingan. Faqat Akhenaten va qirolicha Xatshepsut belgilangan muddatdan oldin: oʻz hukmronliklarining tegishli ravishda toʻrtinchi va 16-yillarida heb-sedni nishonlagan.

Koʻpincha bayramni nishonlash maxsus ibodatxona qurilishi birga boʻlib oʻtgan. Osorkon II tomonidan Bubastisda qurilgan maʼbad majmuasi shunday ibodatxonalarning eng mashhuri hisoblanadi. Bayram qadimdan nishonlab kelingani ehtimolki, Den va Joser davrida tantana qilingan. Hayvon dumi oʻsha paytda qirollik liboslarining zaruriy elementlaridan biri edi; Keyinchalik uning oʻrnini jed egallagan.

Ushbu anʼananing boshlanishi antik davrlarga borib yoʻqoladi. Maʼlum bir vaqt oʻtgach hukmdor oʻz hukmronligini davom ettirish uchun kuch-qudratini omma oldida isbotlashi talab etilgan. Chunki mamlakatni dushmanlardan himoya qilishgina emas, balki oʻsha paytdagi inonchlarga koʻra, yer unumdorligi, chorva mollarining koʻpayishi, fuqarolarning baxti va farovonligi hukmdorning kuchiga bevosita bogʻliq deb hisoblangan. Agar u kuchini isbotlay olmasa, uni oʻldirib, oʻrniga yoshrogʻini qoʻyishgan. Misr shohining bunday majburiyatlari koʻp boʻlgan. Misol uchun, Horus va Set haqidagi afsonasiga koʻra, hukmdor dushman yoʻboshchisini magʻlub etishi talab etilardi. Keyingi davrlar hukmdorlari bu majburiyatni odat tusiga kirib qolgani uchun ramziy maʼnoda oʻtkazgan. Podshoh zimmasidagi koʻp sonli majburiyatlarni qabrda ham bajarishi kerak edi, chunki u qabrda ham hukmdor va xudo boʻlib qolishiga ishonilgan.

## Manbalar

## Adabiyotlar

* Shou, Ian. Qadimgi Misrni oʻrganish. Oksford universiteti matbuoti. 2003-yil. — P.53 ISBN 0-19-511678-X.
* Komil, Jill. Qadimgi Misrliklar: Qadimgi Qirollikdagi hayot. Qohiradagi Amerika universiteti, 1996-yil. ISBN 977-424-392-7. 47-bet.
* Devid OʻKonnor va Erik Klayn, Amenxotep: uning hukmronligi istiqbollari, Michigan universiteti, 1998-yil, 16-bet.
* Kottrell, Leonard. Yoʻqolgan Fir’avnlar. Evans, 1950-yil. 71-bet.
* Uilkinson, Tobi A.H. Misrning ilk sulolasi. p. 63. Routledge, 1999-yil. ISBN 0-203-20421-2
* Applegate, Melissa Littlefield. Misrning hayot kitobi: Qadimgi Misr ibodatxonasi va qabr sanʼatining ramzi. HCI, 2001-yil. 173-bet.
* Uilyam Murnane, Sed festivali: tarixiy uslubdagi muammo, MDAIK 37, pp.369-76
* Koʻkrak qafasi, Jeyms Genri, Misrning qadimiy yozuvlari: Qadimgi davrlardan forslar istilosigacha boʻlgan tarixiy hujjatlar, Chikago universiteti matbuoti, 1906, bet. 116-117.
* Mathieu M.E. Heb-sed (Qadimgi Misr dini tarixidan). Qadimgi tarix byulleteni, 1956-yil, No 3, bet. 7-28. ISSN 0321-0391

## Havolalar

* Heb-Sed )
* 

*
*
Rossiya Federatsiyasi Ichki ishlar idoralari o‘z xavfsizlik bo‘linmalari kuni

**Rossiya Federatsiyasi ichki ishlar idoralarilari** oʻz xavfsizlik boʻlinmalari kuni — Rossiya ichki ishlar idoralarining ichki xavfsizlik boʻlinmalarida ishlaydigan xodimlari kasb bayramidir. Rossiyada har yili 18-dekabr kuni nishonlanadi. Dam oladigan kun hisoblanmaydi.

## Tarixi va nishlanishi
"Rossiya Federatsiyasi ichki ishlar idoralarilari oʻz xavfsizlik boʻlinmalari kuni" 2000-yil 28-sentabrda Rossiya Ichki ishlar vazirligining № 998-sonli buyrugʻiga muvofiq tashkil etilgan.

Bayram sanasi sifatida 18-dekabr tasodifan tanlanmagan. Aynan shu kuni, 1995-yilda, Rossiya Federatsiyasi Prezidentining 1995-yil 18-sentabrdagi № 954-sonli Farmonining 3-bandi hamda № 050-sonli Farmoniga muvofiq, Rossiya Federatsiyasi Ichki ishlar vazirligi tarkibida Rossiya Ichki ishlar vazirligining oʻz xavfsizlik boshqarmasi tashkil etilgan.. Keyingi yilning fevral oyidan boshlab Rossiya Federatsiyasi subyektlarida, TIIB, IIB (IIB) hamda Xavfsizlik boshqarmasiga boʻysunadigan rejim ob’yektlarida oʻz xavfsizlik boʻlinmalarini shakllantirish boshlandi.

Turli yillarda Rossiya Federatsiyasi Ichki ishlar vazirligining OʻXB boshliqlari: Golitsin S.V. (1995-1998); Makarychev A.K. (1998-1999); Strelnikov A. A. (1999); Serebryakov V. V. (1999-2001); Romodanovskiy K.O. (2001-2005), Draguntsov Yu.V. (2006-yil mart oyidan beri).

OʻzXBning rasmiy eʼlon qilingan asosiy vazifalari quyidagilardan iborat: DIIB boʻlinmalari xodimlariga, ularning xizmat vazifasini bajarish bilan bogʻliq bolgan holda hayoti va sogʻligi uchun xavf tugʻilgan yaqinlariga davlat himoyasini tashkil etish, ichki ishlar organlariga noqonuniy maqsadlarni koʻzlagan shaxslarning ishga kirishi, ichki ishlar organlari ishchi-xodimlari tomonidan noqonuniy xatti-harakatlarning oldini olish, bunga olib boruvchi shart-sharoitlarni aniqlash va bartaraf etishdir.

## Tarixiy maʼlumot
SSSRda huquqni muhofaza qiluvchi idoralarning shaxsiy tarkibi bilan ishlaydigan birinchi boʻlinmalar 1924- yil 28-fevralda tashkil etilgan. Shu munosabat bilan, OGPU (Davlat birlashgan siyosiy boshqarmasi)ning „OGPU yuridik boʻlimlarini isloh qilish va Kollegiyada maxsus komissar lavozimini tashkil etish toʻgʻrisida“gi buyrugʻi qabul qilingan.

## Yana qarang

* Politsiya kuni
* Jamoat xavfsizligi militsiyasi kuni (PSD)
* Advokatlar kuni
* Rossiya jinoyat qidiruv boʻlimi xodimlari kuni
* OMON kuni
* Rossiya Federatsiyasi Ichki ishlar vazirligining shtab-kvartirasi tashkil etilgan kun
* Tuman militsiya xodimlari kuni

## Manbalar

## Havolalar

* Rossiya Federatsiyasi XVJ veb-saytida Rossiya ichki ishlar organlarining ichki xavfsizlik boʻlinmalari kuni
* Rossiya Federatsiyasi ichki ishlar organlarining ichki xavfsizlik boʻlinmalari kuni
Zur-en-Arradagi Batman

**Zur-en-Arradagi Batman** () ― DC Comics qahramonidir. Haqiqiy ism — **Tlano** (). U Zur-en-Arr sayyorasidan kelgan musofir va oʻz vatanida Batmanga aylandi.

Dastlab *Botmenda* #113-da paydo boʻlgan. Shuningdek, X sayyorasining animatsion serialida. Super-Betmen epizodida ham tasvirlangan!.

Screen Rantning Keysi Donaggio taʼkidlashicha, „Qora ritsarning eng yaxshi tasviri Zur-en-Arradagi rangli Betmen kostyumi“. Ushbu kostyum *Batman: Arkham Knight* videooʻyini uchun skin sifatida ham qoʻshilgan.

## Manbalar
Butunjahon yoshlar kuni (DYBF)

„**Butunjahon yoshlar kuni**“ — yosh insonlarning norasmiy baynalmilal bayrami. Har yili 10-noyabrda nishonlanadi. U Butunjahon Demokratik Yoshlar Federatsiyasi (WFDY) shafeligida tashkil etiladi.

## Tarixi
Bayram 1945-yilda, Ikkinchi Jahon urushi tugaganidan ikki oycha vaqt oʻtgach tashkil etilgan. „Butunjahon yoshlar kuni“ni nishonlash sanasi 29-oktabrdan 10-noyabrgacha Angliya poytaxti Londonda boʻlib oʻtgan *Butunjahon yoshlar konferensiyasi* yakunlangan kunga toʻgʻri keladi. Xalqaro Yoshlar anjumanining yakuniy kuni, birinchi navbatda, Butunjahon Demokratik Yoshlar Federatsiyasi (WFDY) tashkil topgan kun sifatida muhim ahamiyatga ega boʻldi. Bu Federatsiya „*turli yoshlar tashkilotlarini imperializm va reaktsiyon kuchlarga qarshi kurashda birlashtirish, tinchlik, demokratiya, milliy mustaqillik, yoshlarning siyosiy, ijtimoiy va iqtisodiy huquq hamda manfaatlarini himoya qilish*“ni oʻzining bosh maqsadi deb eʼlon qilgan. Sovet Ittifoqi ushbu tashkilotda „SSSR yoshlar tashkilotlari qoʻmitasi“ nomidan qatnashgan. Aynan WFDY „Butunjahon yoshlar kuni“ni nishonlash tashabbuskori boʻldi.

### SSSR parchalangandan keyingi davr
Sovet sotsialistik respublikalar ittifoqi parchalanishi va Sharqiy Yevropa mamlakatlarida sotsializm magʻlubiyati bilan „Butunjahon yoshlar kuni“ni rasmiy ravishda nishonlash deyarli barham topdi. Biroq, vaqti-vaqti bilan yuqori lavozimli davlat amaldorlari „BYK“ga bagʻishlangan tabrik soʻzlari bilan chiqishadi. Misol uchun, 2009-yilda Rossiya Federatsiyasi Markaziy saylov komissiyasi raisi Vladimir Evgeniyevich Churov tomonidan shunday murojaat qilingan edi: *Bugun boʻlgʻusi va yosh saylovchilar ajoyib bayram — Jahon yoshlar kunini nishonlamoqda…*.

„Butunjahon yoshlar kuni“ dam olish kuni hisoblanmaydi.

Dunyo yoshlari Birlashgan Millatlar Tashkiloti shafeligida tashkil etiladigan bosh bir kun — 12-avgustni bayram sifatida nishonlaydi. Yoz mavsumiga toʻgʻri keladigan bayram — Xalqaro yoshlar kuni deb ataladi.

## Yana qarang

* Xalqaro yoshlar birdamligi kuni WFDY tashabbusi bilan tashkil etilgan yana bir yoshlar bayramidir
* Xalqaro yoshlar kuni — 1915-1945-yillarda nishonlangan soʻl va kommunistik yoshlar bayrami
* Yoshlar kuni

## Manbalar

## Havolalar

* Bayram taqvimida Jahon yoshlar kuni