Annuit cœptis

***Annuit cœptis*** (, klassik lotincha: [ˈannʊ.ɪt ˈkoe̯ptiːs]) – Qoʻshma Shtatlar Buyuk muhrining teskari tomonida yozilgan ikkita shiordan biri. Soʻzma-soʻz tarjimasi lotincha *annuo* („Maʼqullayman, yoqlayman“) va *koeptum* („boshlanish, majburiyat“) soʻzlaridan olingan boʻlib, "U bizning ishlarimizni maʼqullaydi (yoki „maʼqullab kelgan“)" degan maʼnoni beradi.

## Buyuk muhrda yozilishi
1782-yilda Semuel Adams filadelfiyalik dizayner William Bartonni milliy muhr uchun variantlar yaratish guruhiga rahbar etib tayinlaydi. Shunday boʻlsa ham, Bartonning oʻzi Providence koʻzi ostida 13 qatlamli piramida gʻoyasini dizaynga kiritishni taklif qiladi. Barton dizayn uchun tanlagan shiorlar *Deo Favente* („Xudoning marhamati bilan“) va *Perennis* („Abadiy“) kabilar boʻlgan. Piramida va *Perennis* shiori Frencis Hopkinson tomonidan ishlab chiqilgan 50 dollarlik kontinental pul birligidan olingan.

Bartonning tushuntirishicha, shior Providencening koʻziga ham ishora qiladi: Deo Favente („Xudoning marhamati ila“ yoki soʻzma-soʻz tarjimada „Xudo marhamat qilganda“) va Perennis („Abadiy“). Gʻarb sanʼatida Xudo anʼanaviy ravishda Xudoning hamma narsani bilishini timsoli boʻlgan Providence koʻzi bilan ifodalanadi.

Buyuk muhrning yakuniy versiyasini loyihalashda Charles Thomson (sobiq lotin tili oʻqituvchisi) ikkita *shiorni* *Deo Favente* oʻrniga *Annuit cœptis* (va *Perennis* oʻrniga *[[Novus ordo seclorum]]*) shioriga almashtirdi. U ushbu shiorning maʼnosi haqida oʻzining rasmiy izohini bergan vaqtida, shunday deb yozgan:

## ''Deo Faventeʼdan'' ''Annuit Cœptis’ga oʻtish''

*Annuit Cœptis* AQSH Davlat departamenti, AQSH zarbxonasi va AQSh Gʻaznachiligi tomonidan „U (Xudo) bizning tashabbuslarimizni qoʻllab-quvvatlaydi“ deb tarjima qilingan. Biroq, asl lotin tilida jumlaning kim (yoki nima) mavzusi aniq koʻrsatilmagan. Amerikalik ikonografiya boʻyicha olim Robert Hieronimusning taʼkidlashicha, Thomsonning maqsadi muhr mavzusiga mos keladigan 13 ta harfdan iborat boʻlgan iborani topish edi. Old tomonda *[[E pluribus unum|E Pluribus Unum]]* (13 harf) bilan birga 13 ta yulduz, 13 ta gorizontal chiziq (bir dollarlik banknotning orqa tomonidagi qalqonda), 13 ta vertikal chiziq, 13 ta oʻq, 13 dona zaytun barglari va 13 ta zaytun daraxti tasvirlangan. *Annuit Cœptis* shiori ostidagi piramida 13 qavatdan iborat. Robert Hieronimus fikriga koʻra, *Annuit Cœptis* 13 ta harfdan iborat boʻlib, mavzuga mos ravishda tanlangan. *Deo Favente* shiorida atigi oʻnta harf bor edi. Biroq, *Annuit cœptis* muhrda Œ ligatura bilan yozilgan boʻlib, faqat 12 ta belgidan iborat.

## Shiorning tarixda foydalanilishi
Richard Patterson va Richardson Dugallning fikriga koʻra, *Annuit cœptis* („U bizning tashabbuslarimizni qoʻllab-quvvatlaydi“ degan maʼnoni anglatadi) va Buyuk Muhrning teskari tomonidagi boshqa bir shior *[[Novus ordo seclorum]]* („asrlarning yangi tartibi“ degan maʼnoni anglatadi) ham Rim shoiri Vergiliyning yozgan satrlarida uchragan boʻlishi mumkin. *Annuit cœptis* *[[Aeneid]]* kitobining 9-bob 625-qatoridan olingan boʻlib, unda *Iuppiter omnipotens, audacibus adnue coeptis* soʻzlari yozilgan. Bu hikoyada qahramon Ascaniusning oʻgʻli Aeneas dushman jangchisi Numanusni oʻldirishdan oldin shu jumlalarni aytgan. Uning tarjimasi „Qudratli Yupiter, (mening) tashabbuslarimni qoʻllab-quvvatla“ degan maʼnoni anglatadi.

Xuddi shu til Vergilning avvalroq yozilgan sheʼri boʻlmish, *Georgiklar*da ham uchraydi. Ushbu asarning I.40-qatorida „da facilem cursum atque *audacibus annue cœptis*“ iborasi yozilgan. Bu satr Sezar Avgustga qarata aytilgan boʻlib, „Bizga oson yoʻl koʻrsat va dadil harakatlarimizni qoʻllab-quvvatla“ degan maʼnoni anglatadi.

## Yana qarang

* Novus ordo seclorum
* Lotin frazalari roʻyxati
* Milliy shiorlar roʻyxati
* E pluribus unum
## Izohlar

## Manbalar

## Adabiyotlar

*