Amirsoy tog‘-changʻi kurorti

Amirsoy togʻ kurorti Oʻzbekistondagi eng yirik togʻ-changʻi kurorti va Markaziy Osiyodagi eng zamonaviy changʻi kurortidir. U 2019-yilda YuNESKOning Butunjahon merosi roʻyxatiga kiritilgan Gʻarbiy Tyan-Shanda ochilgan va Lonely Planet tomonidan „keyingi Sent-Morits“ deb taʼriflangan.

## Tarixi
Oʻzbekistonning qishki sport sanoati sovet davridan, Toshkent viloyatidagi Gʻarbiy Tyan-Shan togʻlarida joylashgan Beldersoy va Chimyonda togʻ-changʻi kurortlari qurilganidan boshlangan.

Amirsoy togʻ kurorti 2017-yilda oʻzbekistonlik tadbirkor Rashvan Ubaydullaev tomonidan yaratilgan. Rivojlanishning birinchi bosqichida Ubaydullaev va uning sarmoyadorlari kurortni yaratish, jumladan, kirish yoʻllari kabi infratuzilmani qoʻllab-quvvatlash uchun 100 million yevro sarmoya kiritgan. Ular kurortni loyihalash va boshqarish uchun Andorrada joylashgan PGI Management kompaniyasini tayinladilar.

Amirsoy dastlab 2018-yil dekabr oyida ochilishi kutilgan edi, biroq infratuzilmadagi muammolar tufayli ochilish kechiktirildi. Shu sababli Amirsoy 2019-yil dekabr oyida 2 km uzunlikdagi Doppelmayr gondoli va kursli lift va Sunkid konveyeri, shuningdek, quvurlar uchun ikkita lift bilan rasman ochildi.

2020-yil yozida Amirsoy oromgohini kengaytirish va obyektlar sonini koʻpaytirish maqsadida keyingi qurilish ishlari olib borildi. Bunga Poma Telemix liftini oʻrnatish va qoʻshimcha changʻi yoʻlaklarini yaratish kiradi. 2022-yilga kelib 13 ta yoʻl boʻladi.

Ubaydullaev 2020-yilgi Butunjahon turizm kuni munosabati bilan Oʻzbekistonning „Turizm fidoyisi“ faxriy medali bilan taqdirlandi.

Uzoq muddatli istiqbolda eski Beldersoy va Chimyon kurortlarini modernizatsiya qilish va ularni Amirsoy bilan bogʻlash va Markaziy Osiyoda Fransiyaning Les Trois Vallées yoki Kanadaning Whistler Blackcomb kurortlariga raqib yaratish rejalashtirilgan.

## Joylashuvi
Amirsoy Oʻzbekistonning Toshkent viloyatida, Toshkentdan 65 km sharqda joylashgan. Eng yaqin aeroport — Islom Karimov nomidagi Toshkent xalqaro aeroportidan Amirsoyga mashinada taxminan 90 daqiqa ketadi.

Amirsoy kurorti Gʻarbiy Tyan-Shandagi Chotqol tizmasining bir qismi boʻlgan Maygashkan togʻining shimoliy yon bagʻrida 900 gektar maydonni egallaydi. Changʻi yonbagʻirlarining balandligi 1630 m dan 2275 m gacha.

## Dam olish maskani
Amirsoy 2019-yil qishda 22 km uzunlikdagi 13 ta changʻi yoʻlakchasi bilan ochilgan. 2020/21 yilgi changʻi mavsumi uchun 2020-yil yozida yana toʻqqiz km yugurish yoʻllari qurildi va 2022-yilgacha 28 ta yugurish boʻladi Koʻpgina yugurishlar boshlangʻich va oʻrta darajadagi changʻichilar uchun mos keladi: qora yoʻllar keyinroq qoʻshiladi, ammo pistdan tashqari changʻi uchish uchun allaqachon koʻplab imkoniyatlar mavjud.

Amirsoydagi gondollar va liftlarni Doppelmayr va Poma, qor mashinalarini esa TechnoAlpin ishlab chiqaradi. Konveyer Sunkid tomonidan, qor tozalovchilar esa PistenBully tomonidan ishlab chiqilgan. Amirsoy imkoniyati cheklangan changʻichilar uchun qulay boʻlishi uchun yaratilgan, moslashtirilgan changʻi sporti uchun jihozlar va koʻrsatmalar mavjud. Amirsoyda qor nisbatan past boʻlishiga qaramay, juda quruq, kechasi havo harorati muntazam ravishda −12 darajagacha pasayganligi sababli sifatli kukun taqchil emas. Tomas Tor Jensen, PGI Management operatsiyalari direktori, Amirsoydagi qorning sifati hatto Yaponiyanikiga ham teng ekanligini taʼkidlaydi.

Amirsoydagi changʻichilarning koʻpchiligi oʻzbekistonlik: kurort ochilganidan soʻng dastlabki uch oy ichida 150 mingga yaqin mahalliy aholi tashrif buyurgan va egasi Ubaydullaev milliy changʻi madaniyatini boshidan boshlab qurishni maqsad qilgan. Bir kunlik changʻi chiptasining narxi 180 000 soʻmni (taxminan 15 yevro) tashkil etadi va bolalar, nafaqaxoʻrlar va nogironlar uchun chegirmalar mavjud Amirsoydagi turar joy Amirsoyning Le Chalet qishlogʻida joylashgan, ochiq kaminli hashamatli 40 ta yogʻoch uydan iborat. Chaletlar uchun energiyaning 90% quyosh panellaridan olinadi. 4 yulduzli kurort mehmonxonasi ham rejalashtirilgan. Amirsoy restoranlari igloga oʻxshash geodezik gumbazlarda joylashgan boʻlib, doimiy binolar qurilmoqda.

## Manbalar