Iveco

**IVECO**, (toʻliq nomi **Industrial Vehicles Corporation –** **Sanoat** **avtomobillari korporatsiyasi)**, Italiya-Fransiya transport vositalari ishlab chiqaruvchi transmilliya korporatsiyasi. U yengil, oʻrta va ogʻir tijorat avtomobillarini loyihalashtiradi va ishlab chiqaradi. IVECO nomi birinchi marta 1975-yilda italyan, fransuz va nemis brendlarining birlashuvidan keyin paydo boʻlgan. Uning ishlab chiqarish zavodlari Yevropa, Xitoy, Rossiya, Avstraliya va Lotin Amerikasida joylashgan boʻlib, 160 dan ortiq mamlakatlarda 5000 ga yaqin savdo va xizmat koʻrsatish shoxobchalariga ega. Kompaniyaning butun dunyo boʻylab taxminan 10 milliard  aylanmaga ega, 150 000 dan ortiq tijorat avtomobillarini ishlab chiqargan. Kompaniya 2022-yil 1-yanvarda CNH Industrial kompaniyasidan ajralib chiqdi. Niderlandiyaning Amsterdam shahrida tashkil etilgan Iveco Group NV xolding kompaniyasining shoʻba korxonasi sifatida tashkil etildi.
## Tarixi
IVECO 1975-yil 1-yanvarda besh xil brendning birlashuvi bilan tashkil etilgan: FIAT Veicoli Industriali (shtab-kvartirasi Turinda), OM (Breshia, Italiya), Lancia Veicoli Speciali (Italiya), Unic (Fransiya) va Magirus-Deutz (Germaniya).

Birlashishdan soʻng, yangi tashkil etilgan IVECO oʻzining assortimentini, ishlab chiqarish korxonalarini va savdo tarmogʻini asl brendlarni saqlab qolgan holda muvofiqlashtirishni boshladi. 1975-yildan 1979-yilgacha IVECO assortimenti 200 ta asosiy model va 600 ta versiyani oʻz ichiga olgan. 1977-yilda yengil va oʻrta vaznli IVECO Zeta seriyasi taqdim etildi. FIAT-OM diapazonini Unic va Magirus qatorlari bilan birlashtirish 1980-yilga kelib yakunlandi IVECO samaradorlikni oshirish va motor ishlab chiqarishni rivojlantirish ustida ishlay boshladi. 1978-yilda IVECO yengil avtomobillar assortimentidagi birinchi mahsulot – Dailyni chiqardi.

1980-yilda IVECO ogʻir sanoat avtomobillari uchun turbo dizel dvigatelini yaratdi. 

1984-yilda IVECO Italiyada eng koʻp sotilgan va Yevropa bozorida muvaffaqiyatli boʻlgan TurboStar ogʻir yoʻl avtomobilini ishga tushirdi va yetti yil ichida jami 50 000 dona sotdi.

1985-yilda IVECO birinchi toʻgʻridan-toʻgʻri inyeksiyali yengil dizel dvigatelini ishlab chiqardi.

1986-yildan IVECO Sp A. Yevropaning Ford yuk mashinalari boʻlimi bilan qoʻshma korxona boʻlgan Iveco Ford Truck Ltd kompaniyasida 52% ulushga ega edi. Ford zavodlari IVECO assortimentidagi asosiy avtomobillarni ishlab chiqarish va sotishni oʻz zimmasiga oldi va Ford Cargo ishlab chiqarishni davom ettirdi. 1980-yillarning oʻrtalarida Piacenza shahrida damperlar va qurilish maydonchalari ishlab chiqaradigan Astra Veicoli Industriali Iveco Group tarkibiga kirdi.

1989-yilda tijorat transport vositalariga mos keladigan ifloslantiruvchi chiqindilarni kamaytirish uchun EGR bilan birinchi dizel dvigatel ishlab chiqarildi va oʻsha yili Daily seriyalarida qoʻllana boshladi.

1990-yilda guruh Pegaso sanoat avtomobil ishlab chiqaruvchisiga tegishli boʻlgan Ispaniyaning ENASA sanoat kompaniyasining 60% nazorat paketini sotib oldi. 1990-yillarda EuroCargo, EuroTech, EuroTrakker va EuroStar avtomobillari assortimentiga toʻliq oʻzgartirish kiritdi. EuroCargo va EuroTech 1992 va 1993 yillarda mos ravishda “Yil yuk mashinasi” deb topilgan va ketma-ket ikki yil davomida berilgan. Seddon Atkinson kompaniyasini 1991-yilda sotib oldi. Oʻsha yili Xitoyning Nankin motor korporatsiyasida birinchi TurboDaily yigʻish liniyasi ochildi. 1991-yilda IVECO kalendar yili oxirida Shimoliy Amerika bozoridan chiqishini eʼlon qildi.

1992-yilda IVECO Avstraliyada sanoat avtomobillarining asosiy konstruktorini oʻz zimmasiga oldi va dastlab International Trucks Australia deb nomlangan kompaniyani tashkil etdi. 2000-yilda u *Iveco Trucks Australia Limited* deb oʻzgartirildi.

1998-yilda oʻzgaruvchan geometriyali turbinali birinchi dizel dvigatel va ogʻir sanoat transport vositalari uchun birinchi umumiy relsli dizel dvigateli Cursor 10 ishga tushirildi.

2003-yilda IVECO dastlab Renault bilan qoʻshma korxonaning bir qismi boʻlgan Irisbusni butunlay sotib oldi. 2004-yilda dvigatellar ishlab chiqarish uchun asosiy brend – IVECO Motors taqdim etildi; keyingi yili u yangi tashkil etilgan Fiat Powertrain Technologies tarkibiga kiritildi. 2004-yil oxirida Iveco va Xitoyning Shanghai Automotive Industry Corporation (SIAC) kompaniyasi oʻrtasida kelishuvga erishildi.

2006-yilda Iveco 1200 ta Irisbus avtobuslari parki bilan Turindagi Qishki Olimpiya oʻyinlariga homiylik qildi. Bir yil oʻtib, IVECO Yangi Zelandiyaning regbi boʻyicha All Blacks jamoasi homiysi boʻldi. 2009-yilda IVECO Ferrari Racing Teamga homiylik bilan birga Moto GP uchun yuk mashinalari va tijorat avtomobillari yetkazib beruvchisiga aylandi.

## Imkoniyatlar
IVECO 16 mamlakatda 27 ta ishlab chiqarish zavodi va 6 ta tadqiqot markaziga ega. Yevropadan tashqarida kompaniya Xitoy, Rossiya, Avstraliya (2022-yil iyun oyida zavod ishlab chiqarishni toʻxtatgan), Janubiy Afrika va Lotin Amerikasida ishlaydi. Barcha zavodlar ISO 9001-vision 2000 (jarayon boʻyicha sifat menejmenti) va ISO 14000 (atrof-muhitni boshqarish) sertifikatlariga ega.

### Qoʻshma korxonalar

* Naveco (Nankin, Xitoy), Naveco brendi tomonidan ishlab chiqarilgan yuk mashinalari
* SAIC-Iveco Hongyan (Chongqing, Xitoy), Hongyan brendi tomonidan ishlab chiqarilgan yuk mashinalari

### SCR texnologiyasiga ega Yevro VI dvigatellari
Cursor va Tector seriyali IVECO dvigatellari Evro VI standartlariga javob beradi  Yuqori samarali SCR (HI-eSCR) texnologiyasini qoʻllash orqali ishlab chiqariladi. Ushbu texnologiya chiqindi gazlarini yoqish va keyingi tozalash jarayonlarini optimallashtiradi, isteʼmolni kamaytiradi va NOx chiqindilarini konvertatsiya qilishda yuqori samaradorlikka erishish imkonini beradi

### Elektr uzatma
IVECO 1986-yilda elektr dvigatelli birinchi Dailyni ishlab chiqdi; Keyinchalik assortiment yuk mashinalari va shahar avtobuslarini oʻz ichiga olgan holda kengaytirildi. 

 

## Galereya

Fayl:2014 Iveco Daily 35 S13 MWB 2.3.jpg|20140yil Iveco Daily 35 S13 furgon
Fayl:2019 Iveco S-Way in Madrid.jpg|2019 Iveco S-Way
Fayl:Iveco Eurocargo 2015.jpg|2015-yil Iveco Eurocargo
Fayl:IVECO Tector 8 e 11 toneladas.jpg|2017-yil Iveco Tector
Fayl:Iveco 682 Truck.jpg|2018-yil Iveco 682
Fayl:IvecoStralisAllBlacksVysokeMyto.JPG|2007 yil Iveco Stralis
Fayl:Iveco Trakker 310 F.jpg|2016 yil Iveco Trakker
Fayl:Iveco Evadys n°8288 (vue avant gauche) - Transisère (Lumbin).jpg|2016 yil Iveco Bus Evadys
Fayl:Crossway 937.jpg|2017 yil Iveco avtobus chorrahasi
Fayl:Iveco Stralis X-Way AS440X46TP NP - Front and right side IAA 2018.jpg|2018 Iveco Stralis X-Way


## Manbalar