Arxitektura yodgorligi

**Arxitektura yodgorligi —** arxitektura, toʻqimachilik va materialshunoslikni birlashtirgan keng koʻlamli loyihalar va yondashuvlarga ishora qiladi. Arxitekstillar tuzilmalar, boʻshliqlar, sirtlar va toʻqimalarni yaratish uchun toʻqimachilik asosidagi yondashuvlar va ilhomlarni oʻrganadi. Arxitekstil moslashtirilgan, interaktiv va jarayonga yoʻnaltirilgan joylarni yaratishga hissa qoʻshadi. Ayvon meʼmoriy toʻqimachilikning eng asosiy turi hisoblanadi.. Hilozoy zamini esa zamonaviy va murakkab arxitektura namunasi hisoblanadi. Hylozoic Ground 18-Sidney Biennalesida taqdim etilgan interaktiv arxitektura modeli hisoblanadi. Olimpiastadion gʻayrioddiy tarzda taqdim etilgan zamonaviy arxitekturaning yana bir namunasidir. Bu namunadan koʻrinib turibdiki, bu qanchalik murakkab usulda qurilgan.

## Etimologiya
Arxitekstil - bu toʻqimachilik va arxitekturaning portmanto soʻzi  Texnologiya va Toʻqimachilik ikkalasi ham lotin tilidagi  soʻzidan olingan. Bu qurilish yoki toʻqish degan ma’noni anglatadi. Toʻqimachilik ham hind-yevropa tilining ajdodining hosila soʻzlari qatoriga arxitekturaning ildizi boʻlgan “tek” soʻzi kiradi . 

## Arxitektura va toʻqimachilik

### Arxitektura toʻqimachilik
Arxitekstil - bu toʻqimachilikning xususiyatlari, elementlari va ishlab chiqarish texnikasidan ilhomlangan arxitektura hisoblanadi. Bu bir nechta fanlarni oʻz ichiga olgan sohadir. Bu toʻqimachilik va arxitektura ishlab chiqarish texnikasining kombinatsiyasidan biridir. Lazerli kesish, ultratovushli payvandlash, termoplastik sozlash, pultrusion, elektrospinning va boshqa ilgʻor toʻqimachilik ishlab chiqarish texnikasi arxitekstillarga kiritilgandir. Arxitektura, toʻqimachilik dizayni, muhandislik, fizika va materialshunoslik kabi turli sohalarni birlashtiradi.

### Toʻqimachilik ilhomlari
Arxitekstil toʻqimachilik asosidagi tuzilmalarning haykaltaroshlik salohiyatidan foydalanadi .Toʻqimachilik meʼmorlarni oʻzining koʻplab xususiyatlari bilan ragʻbatlantiradi, ularga dizayn orqali gʻoyalarni ifodalash va atrof-muhitga eʼtiborli binolarni yaratish imkonini beradi.Toʻqimachilik ham arxitekturaga quyidagi yoʻllar bilan taʼsir qiladi. Bu yoʻllar juda ham oson.

#### Xususiyatlari
Toʻqimachilik moslashuvchan, yengil va turli xil tuzilmalar uchun foydalidir, ham vaqtinchalik, ham doimiydir. Kanoplar, tomlar va boshqa turdagi boshpana kabi strukturaviy matolardan tashkil topganligi bizga koʻrinib turadi. Choʻzilgan yuzalar meʼmoriy toʻqimachilik tarkibiga kiradi. Agar kerak boʻlsa, toʻgʻrilangan materiallarga maxsus maqsadlarda pardozlash beriladi, masalan, suv oʻtkazmaydigan qilib, ularni tashqi foydalanish uchun mos qilish uchun va boshqa maqsadlarda foydalaniladi.

#### Qoplangan matolar

Baʼzi arxitekturalarda qoplangan materiallardan sezilarli darajada foydalaniladi.Pnevmatik tuzilmalar teflon yoki PVX bilan qoplangan sintetik materiallardan tayyorlanadi. Qoplangan shisha tolali, qoplangan polietilen va qoplangan polyester yengil strukturaviy toʻqimachilikda ishlatiladigan eng keng tarqalgan materiallardir. Xalqaro sanoat matolari assotsiatsiyasi (IFAI) maʼlumotlariga koʻra, 2006-yilda yengil mato konstruktsiyalari umumiy foydalanishning 13,2 kvadrat yardni tashkil etdi. Kimyoviy inert, politetrafloroetilen shisha tolali qoplama -100 ° F (-73 ° C) gacha boʻlgan haroratga bardosh berishga qodir va +450°F (232°C) gacha issiqga ham bardosh bera oladi.

Ragʻbatlantirishni sezadigan toʻqimachilik interaktiv toʻqimachilik deb nomlanadi. Ular atrof-muhitga moslashish yoki reaksiyaga kirishish qobiliyatiga egadir.Felecia Devis yorugʻlik va uning ostidagi odamlar sonining oʻzgarishiga javoban oʻlcham va shaklni oʻzgartirishga qodir boʻlgan parametrik chodirlar kabi interaktiv toʻqimachilik mahsulotlarini ishlab chiqdi. Bu mahsulotlarni koʻrib chiqiladi.

#### 3D tuzilmalar
Ovoz oʻtkazmaydigan va interyer dizayni uchun mos boʻlgan qovurgʻali tuzilishga ega 3D toʻquv devorlaridan foydalanishadi. Aleksandra Gaca Renault Symbioz kontsept-karining jihozlanishini „boko“ nomli 3D mato bilan ishlab chiqdi va oʻz ishini topdi.

##### Origamidan ilhomlangan toʻqimachilik
Origamidan ilhomlangan toʻqimachilik arxitekturaga yangi xususiyatlarni beradi. Bu xususiyatlar juda ham foydali hisoblanadi. Arxitektorlar tuzilmalarni loyihalashda origami va uch oʻlchamli mato konstruktsiyalarini sinab koʻrishadi.

## Tarixi

Architextilesga misollar juda ham koʻp topilgan. Asrlar davomida yaqin Sharq, Afrika, Sharq va Amerikadagi koʻchmanchi qabilalar toʻqimachilik tuzilmalarini rivojlantirdilar[1].

### Historical structures
Tarixiy arxitektura buyumlari orasida uylar va chodirlar, Rimdagi Kolizeyning buyuk ayvonlari, Moʻgʻullar imperiyasining chodirlari va Bagʻdod yaqinidagi Ziggurat Akvar Quf kabi tarixiy konstruksiyalar misol boʻladi.

## Hozirgi

Arxitekstil bir qator afzalliklarga ega hisoblanadi. Birinchi navbatda, ular iqtisodiy jihatdan samarali va vaqtinchalik yoki koʻchma inshootlarni qurish uchun ishlatilishi mumkin. Dasturni istalgan vaqtda oʻzgartirish mumkin . Bu oʻzgartirishni oson usuli bor.

### Arxitekturaga misollar

#### Mushak NSA
NSA Muscle, interaktiv model boʻlgan bosimli (Inflatable korpus) strukturadir. U sensorlar va hisoblash tizimlari bilan jihozlangan, MUSCLE inson tashrif buyuruvchilarga javob berish uchun dasturlashtirilgan . Bu dasturlarni oʻrganish albatta juda ham osondir.

#### Karbon minorasi
Uglerod minorasi uglerod tolali binoning prototipidir.

#### Gilosoy zamini
Gilosoy zamini jonli arxitekturaning namunasi, meʼmorchilikning interaktiv modeli boʻlib, u meʼmorchilikning bir turi hisoblanadi. Bu turni oʻrganish talab etiladi.

#### Toʻqimachilik oʻsish yodgorligi
"Textielgroeimonument" toʻqimachilik oʻsishi monumenti Tilburg shahridagi 3D „toʻquv“ inshootidan biri hisoblanadi .

#### Pnevmatik
Pneumatrix, RCA Arxitektura departamenti, London, oʻrnatish mumkin va moslashuvchan teatrlaridir .

## See also

* 3D toʻqimachilik
* Maison folie de Wazemmes
* Lars Spuybroek
* Chodir
* Kiyiladigan texnologiya

## Manbalar