The Valley of the Moon (roman)

***The Valley of the Moon*** (1913) (*tarjimasi: Oy vodiysi*) – amerikalik yozuvchi Jack Londonning romani. Asar voqealari Kaliforniya shtatining Sonoma okrugida, yaʼni San-Fransisko qoʻltigʻining shimolida joylashgan vodiyda kechadi. Aynan shu hududda Jack London oʻzi ham yashagan va u Glen Ellen degan joyda oʻzining fermasini (ranchosini) qurgan.

## Syujeti
Asar Billy va Saxon Roberts ismli ishchi sinfga mansub er-xotin haqida hikoya qiladi. Ular asrlar almashuvi davrida Oaklandda ogʻir mehnat qilib yashaydilar, biroq shahardagi hayotdan charchab, uni tark etishga qaror qilishadi. Shundan soʻng ular Markaziy va Shimoliy Kaliforniya boʻylab sayohat qilib, oʻzlariga mos yer va xoʻjalik uchun joy izlashadi. Roman oʻziga xos jihati bilan ajralib turadi. Unda oddiy mehnatkash qahramonlarning Carmeldagi sanʼatkorlar koloniyasi bilan oʻzaro doʻstona munosabatlari va ularning oxir-oqibat The Valley of the Moonda joylashib, yangi hayot boshlashlari tasvirlanadi.

### Boshlanishi
Roman boshida Billy yuk tashuvchi boʻlib, Saxon esa kir yuvish fabrikasida ishlaydi. Billy ilgari professional bokschi sifatida ham baʼzi muvaffaqiyatlarga erishgan, biroq bu yoʻlda kelajak yoʻqligini tushunib, sportni tashlagan. Uni ayniqsa bir jang chuqur larzaga solgan edi – u doʻstiga qarshi ringga chiqib, doʻsti qoʻlidan jarohat olganiga qaramay, tomoshabinlar uchun jangni davom ettirishga majbur boʻlgan.

Billy va Saxonning oilaviy hayoti yirik ish tashlashlar toʻlqini bilan buziladi. Billy shtreykbrexerlarga qarshi hujumlarda ishtirok etgani uchun qamoqqa tushadi. Saxon esa bu tartibsizliklar va tushkunlik oqibatida bolasini yoʻqotadi. Saxon keyinchalik sotsialist gʻoyalarini eshitadi, biroq ularni toʻliq qabul qilmaydi. U bir keksa ayol bilan uchrashadi. U ayol shaxsiy manfaat va erkaklar bilan munosabatlarga individualistik yondashuvini tushuntirib beradi. Saxon shuningdek Jack ismli yigit bilan tanishadi. U oʻz qoʻli bilan qayiq yasagan boʻlib, mazkur qahramon Jack Londonning oʻsmirlikdagi oʻziga oʻxshash obraziga asoslangan deb taxmin qilinadi.

### Qishloq qidiruvi
Billy qamoqdan ozod boʻlgach, Saxon ularning shahardan chiqib, oʻz fermasini topishga urinishlarini qatʼiy talab qiladi. Ammo ular hukumat endi yerni bepul bermasligi haqidagi haqiqatga duch kelishadi. Ular yoʻlda portugallar hukmronlik qilayotgan hududdan oʻtishadi. Bu portugallar juda kambagʻal holda kelishgan, lekin yerdan unumliroq foydalanib, oʻzlaridan oldin kelgan yevropalik koʻchmanchilarni siqib chiqarib, farovonlikka erishishgan. Safar davomida ular bir necha kunni gul va sabzavot yetishtiruvchi, boylarga yuqori sifatli mahsulotlar sotish bilan gullab-yashnayotgan biznesi bor oʻrta sinf vakili bilan oʻtkazishadi.

Yoʻlda davom etib, ular rassomlar jamoasini yoqtirib qoladi, ammo oʻz joylarini izlashni davom ettirishga qaror qiladi. Billy otlar savdosi bilan shugʻullanishni boshlaydi, shuningdek ularni minadi ham. Uni kimdir tanib qolmasligi uchun yangi taxallus bilan boks ringiga qaytadi va istiqbolli bokschi bilan boʻlgan jangda bir necha soniyada gʻalaba qozonadi. 300 dollarlik mukofotiga bir juft ot sotib oladi va qayta oʻtkazilgan jangda gʻalaba qozongach, boshqa jang qilmaslikka ahd qiladi.

Ular, shuningdek, mashhur yozuvchi va jurnalist Jack Hastings bilan ham uchrashishadi. Bu personaj odatda kitob yozilgan paytdagi Jack Londonning oʻz-oʻzini tasvirlashi deb hisoblanadi. Hastingsning xotini (ehtimol Londonning ikkinchi rafiqasiga asoslangan) Saksonga oʻxshash qilib tasvirlangan. Ular ilk amerikalik dehqonlarning isrofgarchiligi, xususan, yerning unumdorligini tugatib, boshqa joyga koʻchib oʻtish odatlari haqida suhbatlashadilar. Bu Jack Londonning barqaror qishloq xoʻjaligi toʻgʻrisidagi qarashlarini aks ettiradi.

Yoʻl-yoʻlakay ularga oʻzlarining „Valley of the Moon“, yaʼni „Oy vodiysi“ deb atagan joylari koʻrsatiladi, va Billy hamda Saxon shu yerga joylashib, roman oxirida baxtli hayot kechira boshlaydilar.

## Ekranlashtirish
1914-yilda roman asosida film suratga olingan. Unda bosh rollarni Jack Conway va Myrtle Stedman ijro etgan.

## Manbalar

## Havolalar
* Tours al valle de la luna