Refik Koraltan

**Bekir Refik Koraltan** (1889, Divriği, Sivas, Usmonli imperiyasi - 1974-yil 17-iyun, Istanbul, Turkiya) – turk siyosatchisi, Demokratik partiya davrida 1950-1960-yillarda Turkiya Buyuk Millat Majlisi raisi.

## Hayot
Boshlangʻich va oʻrta ta’limni Divrigida, oʻrta maktabni Istanbuldagi Mercan oʻrta maktabida tamomlagan. 1910-yilda Doru'l-Fununun huquq bo'limini (Istanbul huquq fakulteti) tugatgan. 1914-yilda davlat xizmatiga kirdi. U prokuratura va politsiya bo'limi lavozimlarida ishlagan; 1919-yilgacha Bursa, Gelibolu va Karamanda prokuror yordamchisi va prokuror, keyin politsiya inspektori, nihoyat Trabzonda politsiya direktori boʻlib ishlagan.

Mudros sulhidan keyin (1918-yil 30-oktabr), Trabzon Muhafaza-i Hukuk-i Milliye Jamiyatining Pontus Yunon Jamiyatiga qarshi ishida qatnashganida Damat Ferit Posho hukumati tomonidan ishdan boʻshatildi. Istanbulda bir muddat advokat boʻlib ishlagandan soʻng Koniyaga koʻchib oʻtdi va Turkiyaning mustaqillik urushiga qoʻshildi.

Mustaqillik urushi yillarida Koniyadagi Quva-yi Milliyeda bir muddat ishladi. 1920-yil 23-aprelda Turkiya Buyuk Millat Majlisiga (TBMM) birinchi muddatga Koniya deputati etib saylandi. Mustaqillik sudining a'zosi edi ; 1921-yil 8-sentabrdan 1922-yil 31-iyulgacha Yozgat Mustaqillik sudining raisi etib tayinlangan. II. U Koniya deputati etib qayta saylandi. Bu davrda 1923-yil 8-dekabrdan 1924-yil 5-fevralgacha Istanbul Mustaqillik mahkamasi aʼzosi etib tayinlandi. III. va IV. O'sha davrda Koniya deputati bo'lgan Koraltan 1935-yilgacha parlamentda qoldi.

1935-yilda u boshqaruvchi lavozimga qaytdi. Artvin (1936-1938), Trabzon (1938-1939), Bursa (1939-1942) gubernatori boʻlgan. U 1939-yili Turkiya Buyuk Millat Majlisiga Icel deputati sifatida qayta kirdi. VI., VII. va VIII. Icel (Mersin) deputati lavozimida ishlagan.

1945-yilda Jalol Bayar Adnan Menderes va Fuad Koprülü bilan birgalikda Jumhuriyat Xalq partiyasi parlament guruhiga taqdim etgan " To'rtlik ma'qullash " deb nomlanuvchi taklifni imzoladi va shu sababli partiyadan chiqarib yuborildi. U 1946-yilda tashkil etilgan Demokratik partiyaning (DP) to'rtta asoschilaridan biri bo'ldi. 1950, 1954 va 1957-yillarda DPdan Icel deputati etib saylangan. 1950-yil 22-mayda DP hukumati davrida, 27-may toʻntarishiga (1960) qadar 10 yil muddatga Turkiya Buyuk Millat Majlisi Raisi etib saylandi.

U 1960-yil 27-maydagi davlat to'ntarishidan keyin hibsga olingan va Yassiada sudida sudlangan. Oxir-oqibat Oliy sud tomonidan o'limga hukm qilindi; Keyinchalik uning jazosi umrbod qamoq jazosiga almashtirildi. 1966-yil 3-avgustda qabul qilingan amnistiya toʻgʻrisidagi qonun bilan ozodlikka chiqdi. 1974-yil 16-aprelda Koraltanga boshqa DP a'zolari qatori siyosiy huquqlari qaytarib berildi, biroq u siyosiy hayotiga qaytmadi.

Uzoq vaqtdan beri kasal bo'lib yurgan podagra tufayli buyragi xastalangan Koraltan 1974-yil 3-iyunda kasalxonaga yotqizilgan. Uning ahvoli yomonlashdi, natijada buyrak yetishmovchiligi, uremiya va keyin qon ketishi kuzatildi. U 17-iyun kuni soat 11.20 da Amerika kasalxonasida vafot etdi. Uning jasadi 19-iyun kuni Istanbuldagi uyi oldida bir daqiqalik sukut saqlashdan so'ng Anqaraga ko'chirildi va 20-iyun kuni Hoji Bayram masjidida peshin namozidan keyin Jebeci Asri qabristoniga dafn qilindi.

## Manbalar