Yaponiya boshlangʻich taʼlim maktablari

Yaponiyada boshlangʻich taʼlim maktablari majburiydir. Barcha bolalar aprel oyida olti yoshga toʻlganidan keyin birinchi sinfni boshlaydilar. Hozirgi kunda bolalar bogʻchasi tobora ommalashib bormoqda, lekin majburiy emas va maktabni boshlash bolaning hayotidagi juda muhim voqea hisoblanadi.

## Tarixi
Edo davrida baʼzi bolalar terakoya yoki maʼbad maktablarida oʻqish, yozish va hisoblashning amaliy usullarini oʻrganishgan.

1886-yilda zamonaviy boshlangʻich maktab tizimi majburiy taʼlim sifatida boshlandi. 1947-yilgacha faqat boshlangʻich maktablar majburiy edi. Ikkinchi jahon urushi oldidan va urush davrida davlat taʼlimi Yaponiya fashistik hukumati tomonidan targʻibot vositasi sifatida ishlatilgan.

Bugungi kunda deyarli barcha boshlangʻich taʼlim davlat maktablarida olib boriladi. Ushbu maktablarda oʻqish bepul, garchi oilalar maktab tushliklari, jihozlar va qoʻshimcha kitoblar yoki darslar kabi maktabdan tashqari xarajatlarni toʻlashlari kerak.

Maktablarning 1 % dan kamrogʻi xususiydir, qisman ikkinchisining xarajatlari tufayli. Baʼzi xususiy boshlangʻich maktablar obroʻli boʻlib, ular oʻzlari bogʻlangan yuqori darajadagi xususiy maktablarga, keyin esa universitetga birinchi qadam boʻlib xizmat qiladi. Ushbu „narvon maktablari“ ning baʼzilariga kirish uchun raqobat juda kuchli.

Boshlangʻich maktab sinflari katta, odatda har birida oʻttizdan qirqgacha oʻquvchi bor. Talabalar odatda akademik va intizomiy funktsiyalarga ega boʻlgan kichik ishchi guruhlarga boʻlinadi.

## Oʻquv kurslari
Vazirlikning Boshlangʻich maktablar uchun oʻquv kursi akademik va akademik boʻlmagan turli xil fanlardan iborat.

Akademik fanlar qatoriga yapon tili, ijtimoiy fanlar, arifmetika va fan kiradi. Yapon tili yozma tilning murakkabligi va keksalar bilan rasmiy nutqda (keigo) ogʻzaki shakllarining xilma-xilligi tufayli alohida taʼkidlangan mavzudir. Ingliz tili baʼzi maktablarda, ayniqsa yuqori sinflarda oʻqitiladi, endi bu 2011-yildan boshlab 5 va 6-sinflarda majburiydir, chunki 2002-yilda Yaponiyada TOEFL ballari Shimoliy Koreyadan keyin Osiyoda eng yomoni edi.

Oʻqitiladigan akademik boʻlmagan fanlar orasida sanʼat (shu jumladan yapon xattotligi) va qoʻl sanʼatlari, musiqa, hayku yoki yapon anʼanaviy sheʼriyati, uy qurilishi, jismoniy tarbiya va axloqiy tarbiya kiradi. Bolalar, shuningdek, „maxsus tadbirlarda“ ishtirok etadilar, har hafta sinf ishlariga gʻamxoʻrlik qilish, sayohatlar va marosimlarni rejalashtirish va shunga oʻxshash vazifalar. „Maxsus tadbirlar“ o‘quvchilarning maktab jamoasi aʼzosi sifatida faol ishtirok etishi, mas’uliyat tuyg‘usini, hamkorlikda ishlash istagini tarbiyalash uchun maydon vazifasini ham o‘taydi. Bu axloqiy tarbiya darslari bilan bogʻliq boʻlib, ular „kerakli amaliyot haqida mulohaza yuritish“ uchun kontekst sifatida ishlatiladi, xususan, maxsus mashgʻulotlarga murojaat qilish va bu orqali talabalar boshqa xalqlarning nuqtai nazarini hisobga olishni va „omoiyari“ tuygʻusini rivojlantirishni oʻrganishlari mumkin. " (boshqalarni hisobga olish).

„Axborot texnologiyalari taʼlimni yaxshilash uchun tobora koʻproq foydalanilmoqda va aksariyat maktablar Internetga kirish imkoniga ega“. Taʼlim televideniyesi va radio tizimi mavjud va deyarli barcha boshlangʻich maktablar Yaponiyaning sobiq radioeshittirish korporatsiyasi (Nippon Xoso Kyokai — NHK) maktab taʼlimi boʻlimi tomonidan tayyorlangan dasturlardan foydalanadilar.

## Kundalik hayoti
Yaponiya boshlangʻich va oʻrta maktablari ertalab soat 7:50 da boshlanadi, darslar 8:30 da boshlanadi. Yaponiya maktablarida maktab avtobuslari yoʻq, chunki koʻpchilik maktab tumanlari kichikligi va jamoat transporti mavjudligi sababli.

Har bir kunning birinchi oʻn besh daqiqasi maktabdagi yigʻilish (dushanba kuni ertalab) yoki xonada qatnashish va eʼlonlar uchun ajratiladi.

Mashgʻulotlar har biri 40 dan 45 minutgacha boʻlib, ular orasidagi tanaffus 5 dan 10 minutgacha.

### Tushlik
Toʻrtta ertalabki mashgʻulotlardan soʻng, taxminan soat 12:30 larda, talabalar maktab oshxonalaridan uy xonalarining tushliklarini olib ketish uchun yuboriladi. Tushlik odatda bento qutilarida, turli xil yangi tayyorlangan taomlarning kichik qismlari bilan beriladi.

Bularga „goʻsht, baliq, sabzavotlar va dengiz oʻsimliklarining barcha turlari kiradi. Odatdagi taom stew yoki kori, qaynatilgan sabzavotlar, sendvich va salatdan iborat. Har bir taom bilan sut beriladi. Odatda, jelatin, muzqaymoq va mevalar kabi shirinliklar ham bor.“

Boshlangʻich maktablarda bufetlar nisbatan kam boʻlgani uchun ovqatlar sinfda oʻqituvchi bilan birga olib boriladi, bu esa ovqatlanish, salomatlik, yaxshi ovqatlanish odatlari va ijtimoiy xulq-atvorni oʻrgatish uchun yana bir norasmiy imkoniyat yaratadi. Barcha talabalar bir xil tushlik qilishadi va oʻz xonalariga tushlik qilish uchun smenalarga tayinlanadilar. Tushlik taxminan 40 daqiqa davom etadi.

### Peshindan keyin
Baʼzi bir quyi boshlangʻich maktablarda tushlikdan keyin darslar tugaydi va bolalarga uyga ketishga ruxsat beriladi. Ushbu maktablarning yuqori sinf oʻquvchilari tushlikdan keyin yana bitta darsga ega. Biroq, boshqa maktablarda kuniga 5 yoki 6 ta dars bor, faqat eng kichik talabalar oltinchi davrga ega emas. Baʼzi maktablar oʻrtasida 20 daqiqalik tanaffusga ruxsat berishadi, bu baʼzan sinflarni tozalash uchun ishlatiladi: supurish, tozalash, axlatni tashlash va hokazo. Oʻquvchilar odatda soat uchda maktabni tark etishadi.

Boshlangʻich maktablarda sport va ingliz klubi kabi maktabdan keyingi klublar taklif etiladi, ammo oʻrta va oʻrta maktab klublaridan farqli oʻlaroq, ular odatda haftada bir marta yigʻiladi.

## Muammolar
Yaponiya boshlangʻich maktabi koʻrinishidan  samarali, lekin baʼzi muammolarsiz emas, xususan, darsga qatnashmaslik va oʻqishni rad etish va bezovtalik miqdori ortib bormoqda (2010-yilda butun maktab tizimida 77 630 ta holat qayd etilgan) Bundan tashqari, uzoq vaqtdan beri Yaponiyaga qaytgan yosh bolalar uchun maxsus taʼminot muommosi. Ularning chet elda oʻtkazgan davrlari muammodir. Hukumat xorijda istiqomat qiluvchi yapon bolalarining taʼlim olishi bilan ham shugʻullanadi. Biroq, aksariyat shahar markazlarida bunday qaytib kelganlarni qabul qila oladigan kamida xususiy xalqaro maktablar mavjud. 

### Bahslar
1980-yillardagi taʼlim islohoti harakati va qisman oʻquv dasturlarini qayta koʻrib chiqish natijasida 1989-yilda yangi oʻquv kursi tashkil etildi. Rejalashtirilgan muhim oʻzgarishlar yapon tiliga ajratilgan soatlar sonini koʻpaytirish, ijtimoiy fanlar kursini kundalik hayot kursiga almashtirish — bolalar uchun jamiyat va atrofdagi muhit bilan toʻgʻri munosabatda boʻlish boʻyicha koʻrsatma va axloqiy tarbiyaga eʼtiborni kuchaytirish edi. Shuningdek, oʻquv dasturida davlat bayrogʻi va Yaponiya milliy madhiyasiga yangi urgʻu berilishi kerak edi. Vazirlik maktabdagi muhim marosimlarda bayroqni ko‘tarib, davlat madhiyasini kuylashni taklif qildi. Bayroq ham, madhiya ham qonuniy ravishda milliy ramz sifatida belgilanmaganligi va urush davridagi millatchilik birlashmalari tufayli baʼzi fuqarolarning bu taklifi qarshilik bilan kutib olindi. 

## Yana qarang

* Sport kuni
* Fushugaku
* Juku
* Terakoya
* Yaponiyada taʼlim
* Yaponiyada taʼlim tarixi
* Yaponiya imperiyasida taʼlim .

## Manbalar