open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Gerana

**Gerana** ( ), yoki **Oynoya** (**Enoya**) ( ) — yunon mifologiyasida pigmeylar qabilasidan boʻlgan ayol hisoblanib, takabburligi uchun jazo sifatida maʼbuda Gera tomonidan turnaga aylantirilgan. Ayrim manbalarga koʻra Gerana pigmeylarning malikasi sifatida ham tilga olinadi.

## Mifologiya
Mazkur afsona „Boya“ dostonida batafsil yoritilgan. U keyinchalik Antonin Liberal, Klavdiya Elian, Afineya va qisqa nomli Ovid tomonidan ham ifodalangan. Elian va Afineya tomonidan taklif qilingan afsonaga koʻra, *Gerana* (yunoncha tarjimada „*γεράνα“* — *turna* deb ataladi) pigmeylar qabilasiga tegishli boʻlib, ularning malikasi hisoblangan. Uning qabiladoshlari uni yuksak qadrlashgan va hattoki oʻlimga mahkum boʻlgan ayol boʻlganiga va maʼbudalar qatoriga kirmaganiga qaramay, uni ilohiy hisoblashgan. Oʻz xalqining maqtoviga aldanib, u magʻrurlanib ketadi va goʻzallik borasida barcha maʼbudalardan, hattoki Gera va Artemidadan ham oʻzib ketganini eʼlon qiladi. Gʻazablangan Gera, takabburligi uchun jazo sifatida uni turnaga aylantiradi (Ovidning soʻzlariga koʻra, bu Gera bilan boʻlgan musobaqada gʻolib chiqqanidan keyin yuz bergan). Qushga aylangan Gerana nafaqat pigmeylar orasida hurmatini yoʻqotdi, balki qabiladan ham haydaldi. Oʻsha paytdan buyon u oʻzining sobiq qabiladoshlari bilan urushib keladi. Nikodamant bilan nikohidan Gerananing Xelona ismli qizi boʻlgan, u ham inson qiyofasini yoʻqotib, quruqlik toshbaqasiga aylantirilgan. Qizigʻi shundaki, yunon tilidan tarjima qilinganda Xelona (*Χελώνη*) *toshbaqa* degan maʼnoni anglatadi.

Afsonalardan yana biri, Antonin Liberal tomonidan qoldirilgan. Uning hikoyasiga koʻra, pigmeylar mamlakatidan boʻlgan Enoya ismli qiz Gera va Artemidani hurmat qilmagan. U Nikodamantga turmushga chiqqandan soʻng, u Mops ismli oʻgʻil tugʻadi. Oʻgʻlining tugʻilishi munosabati bilan barcha pigmeylar unga sovgʻalar olib kelishadi. Buni koʻrgan Gera gʻazablanib, Enoyani turnaga aylantirib qoʻyadi. Keyingi voqealar afsonaning birinchi turidagi kabi sodir boʻladi: Gera Enoya va pigmeylar oʻrtasida kelishmovchilik keltirib chiqaradi, shundan soʻng qiz qabiladan haydaladi, Enoya va uning sobiq qabiladoshlari oʻrtasida urush boshlandi. Baʼzan u oʻz oʻgʻlining oldiga uchib kelardi, ammo har safar pigmeylar unga tosh otib, yuborishar edi.

Ovidning afsonasida qahramonning ismi tilga olinmaydi, uda „pigmeylarning onasi“ (*Pygmaeae matrix*) haqida qisqacha hikoya qilinadi. Hikoyaga koʻra, unda ham Gera bilan qiz oʻrtasida musobaqa uyushtiriladi va magʻlubiyatga uchraydi, oqibatda qiz turnaga aylantirilib, oʻz xalqiga qarshi urush olib borishga mahkum etiladi.

Gomerning „Iliada“sida ham pigmeylarning turnalar bilan boʻlgan jangi haqida qisqacha eslab oʻtiladi. I.V.Shtal fikriga koʻra, „Geranomaxiya“ („turnalar bilan jang“)ning oldingi epik sheʼri mavjud boʻlib, u Gomerga tegishli degan fikrni notoʻgʻri deb hisoblagan..

Oʻz navbatida, Jozef Fontenrouz Geranani Lamie bilan tenglashtirgan.

## Manbalar

## Havolalar

* *Knaack G. Analekta* Aleksandrino-Romana. — Greifsvald, 1880 - yil. — S. 4-9.
* *Shtal I.V.* Qadimgi Yunonistonning epik afsonalari. — M., 1989. — S. 66-67.
Dasturiy taʻminotni sinovdan oʻtkazish autsorsingi

**Dasturiy taʼminotni sinovdan oʻtkazish autsorsingi** — sinovdan oʻtgan loyihani (dasturiy taʼminot mahsulotini) ishlab chiqishda ishtirok etmaydigan qoʻshimcha ravishda jalb qilingan odamlar guruhi yoki kompaniya tomonidan amalga oshirilishini nazarda tutadi.

Dasturiy taʼminotni sinovdan oʻtkazish rivojlanishning ajralmas bosqichidir, ammo aksariyat firmalar uchun asosiy faoliyat sohasi emas. Autsorsing testi kompaniyaga oʻzining asosiy biznesiga eʼtibor qaratish imkonini beradi, sinov esa tashqi ekspertlar tomonidan amalga oshiriladi.

Bugungi kunda eng koʻp talab qilinadigan dasturiy taʼminotni sinovdan oʻtkazish turlari unumdorlik, xavfsizlik, ishonchlilik va boshqalar uchun testlardir. Qoidaga koʻra, dasturiy taʼminotni ishlab chiquvchilar yuqori masshtabdagi test jarayonini tashkil qilish uchun toʻliq malaka va resurslarga ega emaslar, bu holatda autsorsing testi nafaqat tejamkorroq, balki koʻpincha dasturiy taʼminot sifatini nazorat qilishning yagona mumkin boʻlgan usuli hisoblanadi.

Hozirgi vaqtda aniqlangan dasturiy taʼminotni ishlab chiqish muammolariga qarab 5 ta asosiy amalga oshirish ssenariylarini ajratish odatiy holdir:

* Sinovdan oʻtkazish va dasturiy taʼminot sifatini taʼminlash boʻyicha ishlarning butun hajmini toʻliq autsorsing qilish;
* Murakkab, resurs talab qiladigan test tadqiqotlarini oʻtkazish;
* Kompaniya resurslarini tashqi sinovchilar tomonidan tez kengaytirish;
* Yangi nashrlarni sinab koʻrish orqali mavjud dasturiy mahsulotlarni qoʻllab-quvvatlash;
* Mustaqil sifat auditini oʻtkazish.

Yuqori sifatli sinovni taʼminlashning asosiy nuqtalaridan biri va shu bilan birga mahsulotni autsorsingga oʻtkazishdagi asosiy toʻsiq ishonchli aloqa kanallari va maʼlumotlar almashinuvining mavjudligi hisoblanadi.

## Yana qarang
* Autsorsing
* Biznes jarayonlarini autsorsing qilish

## Havolalar
* Аутсорсинг тестирования программного обеспечения
* Аутсорсинг тестирования
Prokna

**Prokna** (), shuningdek, ***Progna*** — qadimgi yunon mifologiyasidagi qahramon. Pandion va Zevksippaning qizi. Tereyning xotini, undan oʻgʻli Itisni dunyoga keltirgan. Filomela, Erehteya va Butning singlisi.

## Mifologiya
Proknaning goʻzal singlisi Filomela, opasi va erining uyida mehmon boʻlgan va Terey tomonidan zoʻrlangan va u qilgan jinoyatini fosh qilmasligi uchun Filomelaning tilini uzib olgan. Filomela suratli gilam toʻqib, rasmda nima sodir boʻlganini oshkor qildi, shundan soʻng opa-singillar shafqatsizlarcha qasos olishga qaror qilishdi.

Prokna oʻz oʻgʻli Itisni Vakh sirlari kechasida oʻldiradi, uni qaynatib pishirib, kechki ovqatga eriga tortadi. U ovqatlangandan soʻng, opa-singillar Tereyga oʻgʻlining kesilgan boshini koʻrsatishadi va Terey nima boʻlganini tushunadi. U boltani olib, oʻldirish niyatida ayollarni taʼqib qiladi. Ular qochishadi, lekin Terey ularni deyarli tutib oladi. Umidsizlikda ular xudolarga qushlarga aylanib, Tereyning gʻazabi va qasosidan xalos boʻlishni soʻrashadi. Talqinlardan biriga koʻra, Prokna Zevs tomonidan Davliya shahrida bulbulga, boshqa talqinga koʻra (Ovidiy, Gigin va Apollodorga koʻra) qaldirgʻochga aylantirilgan. Prokna Afina shahridan olib kelgan maʼbuda Afinaning ksoanini Davlidda koʻrsatishgan. Bulbul haqida Gesiod aytib oʻtgan. Prokna hikoyasi Sofoklning „Terey“ tragediyasining asosini tashkil etadi. Qaldirgʻochlar avlodlari *Progne*, *Ptyonoprogne* va *Psalidoprocne*, shuningdek, daraxtda yashovchi uzunqanotlar oilasi *Hemiprocnidae* oʻz nomlarini afsona qahramonlari sharafiga olgan.

Shuningdek, Prokna nomi bilan atalgan asteroid (194) Prokna 1879-yilda kashf etilgan.

## Manbalar
Kokki-likki

**Kokki-likki** (, „xoʻroz va piyoz“) — qora murch va koʻk piyoz qoʻshib tayyorlanadigan tovuq bulyonidan iboratShotlandiya shoʻrvasi. Tovuq shoʻrvasi retseptida keltirilgan mahsulotlar orasida suli yormasi, guruch, baʼzan arpa yormasi uchraydi. Anʼanaviy variantda shoʻrvaga qora olxoʻri ham qoʻshiladi, shuningdek shoʻrvani qora olxoʻrili julyen bilan boyitish ham mumkin.

Garchi uni „Shotlandiyaning milliy shoʻrvasi“ deb atasalar-da, taomFransiyada tovuq va piyozli shoʻrva sifatida paydo boʻlgan deb taxmin qilinadi. 16-asrning oxirida shoʻrva Shotlandiyaga kirib kelgan, u yerda retseptdagi oddiy piyoz koʻk piyoz bilan almashtirilgan. Retsept ilk marta 1598-yilda chop etilgan, „Cock-a-leekie“ nomi esa 18-asrgacha ishlatilmagan. Ushbu shoʻrvaning vegetarianlar uchun moʻljallangan variantlari ham mavjud. Vegetarianlar uchun moʻljallangan versiyasi tarkibi koʻk piyoz va sabzavotlar aralashmasidan iborat boʻladi, shoʻrvaga tovuq goʻsht oʻrnini bosuvchi vosita va qora olxoʻri qoʻshiladi.

## Retsepti
Toʻgʻralgan piyozning yarmi tovuq bilan qaynatiladi, yarmi esa shoʻrva deyarli tayyor boʻlganda qozonga solinadi. Bulyonga tovuq goʻshti qoʻshiladi. Ziravorlardan odatda qora garmdori, toshchoʻp, qalampirmunchoq ishlatiladi. Qora olxoʻri ovqatga oxirida qoʻshiladi va 3-5 daqiqa davomida bulyon ichida qaynatiladi. Aytishlariga qaraganda, u koʻkpiyozning achchiq taʼmini yumshatadi.

## Tarixi
Ushbu shoʻrva haqidagi ilk maʼlumotlar „Orchtertyre House Book“ hisobchilar kitobida (1737) keltirilgan boʻlib, unda „kokki-likki“dan iborat tushlik haqida yozilgan. Eng qadimgi retsept esa muallif Isabella Bitonning viktorian davri pazandachiligiga oid kitobida keltirilgan, u yerda shoʻrvaning „mayda suli yormasi“ bilan quyultirilgani yozilgan. Shotlandiyalik jurnalist va yozuvchi Kristian Izabel Jonston (uning kitoblari *Meg Dods* taxallusi bilan nashr etilgan) esa shoʻrva „koʻkpiyoz qoʻshilgani tufayli oʻta quyuq boʻlishi, uning birinchi qismini taom quyuq va yopishqoq boʻlguncha qaynatish kerakligi“ taʼkidlagan.

## Manbalar
Keshkek

**Keshkek** () — turk, eron va yunon oshxonalariga mansub boʻlgan, bugʻdoy yoki arpa qoʻshib, goʻsht yoki tovuqdan tayyorlanadigan bayramona taom.

2011-yilda YUNESKO Keshkekni Turkiya nomoddiy madaniy merosining durdona asari deb eʼlon qilgan.

## Tarixi

Keshkek tayyorlashga oid ilk maʼlumotlar 15-asrda Eron va Suriyada qayd etilgan, ushbu taom oʻsha vaqtlardan beri butun dunyodagi eronliklar orasida mashhur. Taomning kelib chiqishi tarixi 16-18-asrlarda Eronda bugʻdoy yoki arpa uni va goʻsht bilan teng qismlarda aralashtirib tayyorlangan kurtga borib taqaladi. Keshkek Turkiyadagi toʻylarning anʼanaviy nonushta taomidir. *Keskat*, *Keske* va *Kiskat* nomlari ostida Lesbos va Samosda, shuningdek, Pontiy yunonlari va Epirda bayramona taom sifatida mashhurlikka erishgan.

Lesbosda yoz kechalarida tantanali hoʻkiz soʻyish marosimidan keyin keshkek pishiriladi, shundan keyin uning goʻshti taom tayyorlashda ishlatiladi va tayyor ovqat ertasi kuni bugʻdoy bilan birga isteʼmol qilinadi.

Keshkek Turkiyaning shimoli-sharqiy qismi va Oʻrta Anadoluda *hashil* nomini olgan. Turkiya va Eronda ushbu anʼanaviy taomni juda yaxshi koʻrishadi, koʻpincha diniy bayramlar, toʻylar yoki dafn marosimlarida isteʼmol qilishadi.

Slavyancha *kasha* soʻzi fors tilidagi „kishk“ soʻzidan olingan boʻlishi, yoki ularning ikkalasi ildizi ham sanskrit tilidagi *kashaya -* „*shifobaxsh ichimlik“* soʻziga borib taqalishi mumkin.

## Yana qarang

* Kibbeh
* Halim
* Harisa (taom)

## Manbalar


## Adabiyotlar

* Fransua Obaile-Sallenav, „Al-Kishk: murakkab pazandachilik amaliyotining oʻtmishi va buguni“, Sami Zubayda va Richard Tapperda, Kekikning *taʼmi: Yaqin Sharq pazandachilik madaniyati*, London va Nyu-York, 1994 va 2000, . parchalar Arxivnaya kopiya

## Havolalar

* ''Lesvosda keskek'' pishirish Arxivnaya kopiya
* 1996-yil Lesvosdagi Ayia Paraskevidagi buqalar festivali uchun ''keskek'' pishirish
* Qora dengiz sohilidagi Merzifon shahridagi turk nohutlari ''keshkekining'' Arxivnaya kopiya.
Krakov teshik kulchasi

**Krakov teshik kulchasi** ( yoki obarzanek krakowski) — Polsha oshxonasiga xos boʻlgan halqa shaklidagi pishiriq. Krakovdagi anʼanaviy koʻcha yeguliklaridan biri.

## Etimologiyasi
Polyak tilidagi „obwarzanek“ soʻzi (shuningdek, „obarzanek“ deb yozilishi ham mumkin) „obwarzać“ (s) (polyak tilida&#x2009;"kuydirmoq", „qaynoq suv bilan quymoq“) feʼlidan olingan. Tarixiy nuqtai nazardan ruscha „baranka“ soʻzi bilan ham bogʻliqligi bor.

## Retsepti
Krakov teshik kulchasi oval yoki doira shaklida boʻlib, oʻrtasida teshigi mavjud va spiral shaklida oʻralgan xamirturushli xamirining ikki yoki uchta boʻlagidan iborat. Rangi och tillarangdan och jigarranggacha oʻzgaradi. Anʼanaviy Krakov teshi kkulchasining diametri 12-17 santimetr, qalinligi 2-4 santimetr, ogʻirligi 80-120 grammni tashkil qiladi. Teshik kulchaning yuzasi silliq yoki biroz gʻadir-budir boʻlishi mumkin.

Teshik kulchalarning ustiga turli xil mahsulotlar — koʻkatlar, qizil qalampir, pishloq, piyoz, mak urugʻi, kunjut, zira yoki zigʻir sepiladi.

Krakov teshik kulchalari odatda qadoqlanmagan holatda sotiladi, chunki teshik kulcha toʻliq sovimasdan qadoqlansa, qarsildoqlik xususiyati yoʻqoladi.

## Tarixi

Bizgacha yetib kelgan Krakov teshik kulchalari haqidagi ilk qaydlar qirol Vladislav II Yagello (Yagaylo) va qirolicha Yadviga hukmronligi davriga tegishli. 1394-yil 2-mart sanasiga oid saroy qaydlarida shunday deyilgan: "Dla królowej pani pro circulis obrzanky 1 grosz " (polyak.dan — „Qirolicha uchun teshik kulchaga 1 aqcha“). Unda polyak tilidagi „obrzanky“ soʻzi ham, lotincha „circuli“ soʻzi ham ishlatilgan.

1496-yilda qirol Yan I Olbraxt Krakov novvoylari gildiyasiga oq non, shu jumladan teshik kulcha pishirish boʻyicha monopoliya berdi. Ushbu monopoliya Yan III Sobeskiy davrigacha davom etdi. 1611-yilda shahar ichida teshik kulchalar sotish jarayoni tartibga solindi.

1802-yil 22-yanvarda chiqarilgan farmonga koʻra, har qanday novvoy teshik kulcha pishirishga ruxsat berilgan nonvoylar orasidagi navbati kelgandagina ularni pishira olardi. Teshik kulcha pishirish huquqiga ega boʻlgan novvoylar qur’a tashlash yoʻli bilan tanlangan. Qur’a tashlash odati karra ehtimol bilan 1849-yilda toʻxtatilgan.

Teshikkulcha sotiladigan rastalar ertalab soat oltigacha ochib qoʻyilardi. Pishirilgan mahsulotlarning sifati va yangiligini gildiya nazorat qilgan. Shuningdek, 1950-yillarga qadar teshikkulchalar toʻgʻridan-toʻgʻri savatlardan olib sotilgan.

Bugungi kunda Krakovda kuniga taxminan 150 000 dona teshik kulcha sotiladi.

## Manbalar
Kare taomi

**Qoʻy** **(qoʻzi goʻshti) dan kare** — qoʻy (qoʻzichoq) qovurgʻasidan tayyorlangan goʻshtli taom. Ushbu taomni koʻpincha „qoʻzichoq qovurgʻalari“ deb ham atashadi. Fransuz oshxonasida uni „qoʻzichoq goʻshtidan kotlet“ deb ham atashlari mumkin.

## Tayyorlanishi
Ushbu taom qoʻzichoqning boʻyin sohasi goʻshtidan tayyorlanadi. Goʻshtning ushbu boʻlagi umurtqa pogʻonasiga perpendikulyar ravishda kesiladi, u odatda 16 ta qovurgʻa yoki toʻqmoqlanadigan boʻlaklardan iborat boʻladi. Odatda, ushbu taomni pishirish uchun goʻshtni bir tomonda 8 ta qovurgʻa bilan uzunasiga kesilgan boʻlagi olinadi, shuningdek uni kesilmagan holda — ikki tomonidagi qovurgʻalari bilan ham ishlatish mumkin. *"Kare" nomi* kesilmagan goʻsht boʻlagi turidan kelib chiqqan, chunki yosh qoʻzichoqning qovurgʻalari koʻtarilib, idishga solinganda „kare“ga — qoʻshinning kvadrat koʻrinishida, askarlar bir-biriga yaqin masofada nayzalarini yuqoriga qaratib turishlariga oʻxshab qolgan.

Taomni grilda ham, tovada ham, pechda ham pishirish mumkin (koʻpincha birlashtirilgan variant: tovada qovurish, keyin esa pechda pishirish usuli qoʻllanadi). Ziravorlardan tuz va qora murch bilan birga rozmarin va toshchoʻp; baʼzan (shu jumladan, goʻshtni yengil marinadlash uchun) xantal ishlatiladi. Tavsiya etilgan tayyorlanish darajasi: Medium well dan Medium rare yoki Rare gacha yetadi.

Ushbu taom koʻproq restoranlarda tayyorlanadi va alohida qovurgʻa koʻrinishida stolga tortiladi. Qoʻzi goʻshtidan tayyorlangan kare odatda qovurib pishiriladi, baʼzida non boʻlaklarining uvoqlariga belab olinishi ham mumkin. Suyaklarning uchlari esa qogʻoz burmalar bilan bezatiladi yoki folga qogʻozi bilan oʻraladi. Taomni stolga tortishda koʻp hollarda anor donalari bezak vazifasini oʻtab beradi.

## Manbalar


## Adabiyotlar

* 

## Havolalar

* Qoʻzi goʻshti
Harakatlanuvchi tasvir muzeyi

**Harakatlanuvchi tasvir [[Muzey|muzeyi]]** (*Museum of the Moving Image*) — Astoriya deb nomlanadigan Kuins mavzesidagi kino, televizor, video va kompyuter oʻyinlari muzeyi.

1916-yilda Kino magnatlari Jessi Laski va Adolf Sukor oʻz studiyalarini birlashtirib, „Famous Players-Lasky“ kompaniyasini tashkil qilishdi va filmlar suratga olish uchun Nyu-Yorkda „Kaufman Astoriya studios“ studiyasi qurilgan. Bu yerda aka-uka Marksning ilk filmlari va kinematografiya tarixida oʻz izini qoldirgan baʼzi boshqa filmlar yaratilgan.

1970-yilda uzoq vaqtdan beri boʻsh turgan kinostudiyaning binolarini buzish haqida gap ketganda, uchastka Astoriya jamgʻarmasi tomonidan sotib olingan. 1988-yilda ushbu hududda AQSHda toʻliq kinematografiya tarixiga bagʻishlangan, eng soʻnggi texnologiyalar bilan jihozlangan kinozalli birinchi muzey ochildi.

2008-2011-yillarda muzeyda keng koʻlamli rekonstruksiya amalga oshirildi, buning natijasida uning maydoni ikki baravar koʻpaydi. Kengaytirish muzey vasiylariga 67 million dollarga tushdi.

Harakatlanuvchi tasvir muzeyi nafaqat nodir kinolarni katta ekranda tomosha qilish, balki yangi premyeralarga bagʻishlangan davra suhbatlarini ham oʻtkazish imkoniyatini beradi. Geymerlarni „Astoriyaga“ videooʻyinlar va tegishli jihozlarning katta kolleksiyasi jalb qiladi.

## Manbalar


## Havolalar
* Официальный сайт музея 
* Архитектурное решение
Ital

**Ital** ( ) — enotrlar qiroli hisoblanib, afsonaga koʻra, uning nomi sharafiga shahar — Italiya deb nomlangan.

U Napetinskiy va Skilletinskiy koʻrfazlari orasidagi yerlarni bosib olgan. Uning ignabargli daraxtdan yasalgan haykali Lavrentening Latina saroyida joylashgan. Fukididaga koʻra, sikula qirollaridan biri boʻlib, Italiya uning nomi bilan atalgan.

Aristotelning taʼkidlashicha, Ital oʻz xalqini koʻchmanchidan oʻtroqqa aylantirgan. Shuningdek, u sissitiyaning yangi qonunlari va odatlarini oʻrnatgan.

Dionis Galikarnaskning taʼkidlashicha, baʼzilar uni Levrakiyaning eri, Latinaning qizi va Romning otasi va Rimning asoschisi ekanligiga ishonishgan. Adolf Kissling Italning xotini sifatida Elektrani, qizi esa Levkra deya taʼkidlagan.

Plutarxning soʻzlariga koʻra, baʼzilari ularning farzandi Romaning qizi — Eneyaning yoki Askaniyaning xotini deb aytishgan.

## Manbalar

## Adabiyotlar

* 
* Dionisiy Galikarnasskiy. Rimskie drevnosti / Perevod s drevnegrecheskogo N. G. Mayorovoy (gl. I—IX), I. L. Mayak (gl. X—XC). Otvetstvenniy redaktor I. L. Mayak. — Moskva : Izdatelskiy dom „Rubeji XXI“, 2005. — T. I.
* 
* Ital, sar enotrov // Ensiklopedicheskiy slovar Brokgauza i Yefrona : v 86 t. (82 t. i 4 dop.). — SPb., 1890—1907.
Urethekau

**Urethekau** — qadimgi Misr mifologiyasida gʻayritabiiy kuchlar timsoli kobra-maʼbuda. Maʼbuda nomi „buyuk afsungar“ yoki „buyuk sehrgar“ deb tarjima qilinadi.

## Mifologiya
Himoya ramzi boʻlgan iloh sifatida u, koʻpincha, dafn marosimi buyumlarida, masalan, marhum oʻzini yerosti dunyosi xavf-xatarlaridan himoyalashi uchun qurol-yarogʻlarda tasvirlangan. Uning tasvirlari ayollar va emizikli onalarni himoya qiluvchi amulet boʻlgan fil suyagidan yasalgan pichoqlarda ham uchraydi.

Urethekau Misr tojdorlarining ilohiy kuchi timsoli hisoblangan. Tojdorlar maʼbudasi sifatida u ibodatxonada istiqomat qiluvchi ilon yoki sher boshli ayol boʻlgan. U Ra-Xoraxtining rafiqasi sifatida paydo boʻlganida, boshi tepasida quyosh diski bilan tasvirlangan. Maʼbudani, koʻpincha, Isida, Sehmet, Mut va boshqa maʼbudalar bilan tenglashtirilgan epitetlar mavjud.

## Yana qarang

* Misr xudolari roʻyxati
* Heka

## Manbalar


## Adabiyotlar

* Hornung, Erik *Yagona va koʻp — Qadimgi Misrda Xudo haqidagi tushunchalar*, 1982 va 1996, Kornel universiteti nashriyoti, Nyu-York, ISBN 9780801483844 p. 85n82, 284

## Havolalar

* Weret-hekau )
* Firʼavnlar mamlakatida sehr. 1-qism.
Usret

**Usret** (Useret; misr. Wsrt „Qudratli“) — qadimgi Misr mifologiyasidagi himoya maʼbudasi. Maʼbudaning diniy markazi Fiva shahri boʻlgan.

## Tavsif
Maʼbuda kulti XII sulola davrida, uchta firʼavnga uning oʻgʻillari deb nom berilganda oʻsdi. Ushbu firʼavnlardan biri Senusert I boʻlib, uning nomi „Useret maʼbudasining odami“ yoki „Kuchli odam“ deb tarjima qilingan.

Bu maʼbudaning tasviri juda kam. Uning surati tushirilgan bironta ham ibodatxona topilmadi. Maʼbudaning kam sonli tasvirlaridan biri barelyefli stela boʻlib, uning oʻng tomonida maʼbuda rasmi tushirilgan.

Useret uzun toj bilan tasvirlangan, qoʻlida uning nomi bilan bogʻliq „uas“ saltanat hassasi bor. Maʼbuda boshi tepasida patli „uas“ saltanat hassasi, qoʻlida esa nayza kamon va oʻqlar bilan Maat ham tasvirlangan boʻlishi mumkin.

Keyingi davrlarda Usret maʼbudasi oʻrnini Mut maʼbudasi egalladi, u Xathor maʼbudasining shakliga aylandi. U, shuningdek, Isidning oʻgʻli (yoshligida) maʼbud Horusning himoyachisi, deb hisoblangan.

U Amunning birinchi xotini edi (Jon Rey u haqida „qoʻshni qizning ilohiy ekvivalenti“ deydi), keyin u maʼbuda Mut bilan almashtirildi. Mut nomi Usret ismining keyingi versiyasi boʻlishi ham ehtimoldan xoli emas.

## Yana qarang

* Misr xudolari roʻyxati
* Amaunet
* Mut

## Manbalar


## Adabiyotlar

* Xans Bonnet: *Reallexikon der ägyptischen Religionsgeschichte*, Berlin-Nyu-York 2000-yil.
* Kristian Leitz (Hrsg): *Lexikon der ägyptischen Götter va Götterbezeichnungen*, Leuven 2002.
* Richard H. Wilkinson: *Die Welt der Götter im Alten Ägypten.* *Glaube-Macht-mifologiya*. Theis Verlag, Shtutgart 2003, ISBN 3-8062-1819-6, S. 169.

## Havolalar

* Misr ayollari: Wosret, „kuchli“)
* Misr: Wosret — Thebes maʼbudasi)
JetBlue Airways

**JetBlue Airways** — Amerikaning JetBlue Airways Corporationga tegishli arzon narxlardagi aviakompaniyasi (loukost).

Kompaniyaning bosh ofisi Nyu-Yorkda Kvins hududida, uy aeroporti esa Jon Kennedi xalqaro aeroportida joylashgan. Aviakompaniya asosan AQSh, Karib dengizi va Meksikaga, shuningdek,Bagama va Bermud orollariga parvoz qiladi. Skytrax maʼlumotlariga koʻra, JetBlue AQSh aviakompaniyalari orasida eng yuqori reytingga ega va mamlakatdagi yagona toʻrt yulduzli aviakompaniya hisoblanadi.

## Yoʻnalishlar
2018-yil holatiga koʻra, JetBlue Shimoliy va Janubiy Amerikaning turli davlatlari va mamlakatlaridagi 100 dan ortiq punktlarga parvoz qiladi.

## Flot
2021-yilning iyul oyida *JetBlue Airways* aviakompaniyasining havo floti quyidagi samolyotlardan iborat edi:

## Hodisalar

JetBlue oʻz samolyotlari bilan bogʻliq bir necha hodisalarni boshdan kechirgan, ammo ularning hech biri samolyotning buzilishi yoki odamlarning halok boʻlishiga olib kelmagan. Eng mashhurlari:

* 2005-yil 21-sentabrda Berbankdan Nyu-Yorkka 292-reys bilan uchayotgan Airbus A320 uchuvchilari parvozdan koʻp oʻtmay shassining old stoykasi nosozligini aniqlagan. Samolyot Los-Anjeles xalqaro aeroportiga favqulodda qoʻnishdan oldin yoqilgʻini yoqish uchun havoda uch soat vaqt oʻtkazdi. Samolyot qoʻnish paytida koʻrinadigan yagona zarar — shassi buzilganligi boʻlgan. Odamlardan hech kim jabrlanmagan.

* 2013-yil 9-mart kuni Nyu-York xalqaro aeroportida „JetBlue Airways“ samolyoti „Air India“ samolyoti bilan toʻqnashib ketdi. Odamlardan hech kim jabrlanmadi. Ikkala samolyot ham shikastlangan.

## Manbalar



## Havolalar
* Авиакомпания JetBlue стала первым заказчиком самолетов семейства  Airbus A220
Sutli shoʻrva

**Sutli shoʻrva** — bu sof sut yoki sut va suv aralashmasidan, shuningdek quyultirilgan, sterillangan, shakarsiz va quruq sutdan tayyorlangan suyuq issiq taom. Rus oshxonasining sutli shoʻrvalarida garnir yangi sabzavotlar, donlar va turli xil kombinatsiyalardagi makaron boʻlib, ular odatda suvda yarim pishganicha qaynatiladi, soʻngra issiq qaynatilgan sut bilan birlashtiriladi va pishganicha qaynatiladi. Sutli shoʻrvalar, odatda, lazzatlanish va koʻpik paydo boʻlmasligi uchun bir qoʻgʻirchoq sariyog' bilan chuqur idishlarda xizmat qiladi. Sutli shoʻrvalar tez tayyorlanadigan taomdir.

Sabzavotli sutli sho‘rvalar sabzi, sholgʻom, kartoshka, oq karam, gulkaram, savoy va bryussel karamlari, shuningdek, loviya, kabachki va qovoqdan tayyorlanadi. Achimtir taʼmni yoʻqotish uchun sholg‘om va karam qaynoq suv bilan yuvib olinadi, qovoq esa qaynatiladi. Sutli sho‘rvalar ko‘pincha chuchvara va uy sharoitida tayyorlangan lag‘mon xamirlari bilan birgalikda pishiriladi. Sharqiy Evropada sutdan zatiruxa tayyorlash uchun faydalaniladi. Baʼzi oshxonalarda baliq sho‘rvalari sut bilan tayyorlanadi, masalan, Shotlandiya cullen skinki yoki Finlandiya sutli shoʻrva kalakeitto. Bavariya dehqonlari azal-azldan un, qaynoq suv, prostokvasha, qaynatilgan kartoshka bilan kuzgi sutli shoʻrva tayyorlaydilar. Shveytsariyada, non va sutdan tayyorlangan Kappel sutli shoʻrvasi 1529 yilda Birinchi Kappel janggida tinchlik sulhi tuzilishiga sababchi boʻlgan.

Rus adabiyotida sutli sho‘rva bemorlar uchun hamyonbop parhez taom sifatida tasvirlanadi. 1818-yilda Olviyadagi muolajalardan zerikkan shoir K. N. Batyushkov A.I.Turgenevga yozgan maktubida. Qora chigirtka laqabiga ega bo‘lgan A.S.Pushkinning ishlariga katta qiziqish bildirgan va „Uni Göttingenga qamab, uch yil davomida sutli sho‘rva va mantiq bilan boqish yomon bo‘lmaydi“ deb yozgan ekan. A. P. Chexovning „Olcha bogʻi“ spektaklida Lyubov Andreevna oʻzining bemaʼni sarf-xarajatlaridan afsuslanadi, chunki Varya iqtisod qilish maqsadida hammani sutli sho‘rva bilan boqishga majbur edi.

## Manbalar



## Adabiyotlar

* 
* 
* 
* Ratushniy A. S. Molochnie supi // Vsyo o ede ot A do Ya: Ensiklopediya. — M.: Izdatelsko-torgovaya korporatsiya „Dashkov i K°“, 2016. — S. 222—223. — 440 s. — 300 ekz. — .
* 
* 
* 
*
Spagetti muzqaymoq

**Spagetti muzqaymoq** () — vanilli muzqaymoqdan tayyorlangan nemis shirinligi boʻlib, muzqaymoq asosi maxsus pressdan oʻtkazilib, qulupnay sousi va oq shokolad qirindisi bilan bezatiladi. Koʻrinishidan pomidor sousi va parmesan bilan bezatilgan italyan spagettisini yodga soladi. Spagetti muzqaymoq 1969-yilda Germaniyada italyan oshxonasi, xususan italyan muzqaymoq-qahvahonalari rivojining choʻqqisida paydo boʻlgan. Spagetti uslubidagi muzqaymoq shirinligi tezda mashhurlikka erishdi.Kafeda bolalarga spagettili muzqaymoq berishganida, kichkintoylar uni sevimli shirinliklari oʻrniga haqiqiy spagetti keldi deb oʻylab koʻzlari yoshga toʻlgan. Hozirda Germaniyada spagettili muzqaymoq deyarli urfdan chiqib ulgurdi. U oʻz oʻrnini ekzotik taʼmga ega, olib ketishga qulay stakandagi muzqaymoq turlariga boʻshatib berdi. 2014-yilda spagettili muzqaymoq kutilmaganda Nyu-Yorkda mashhurlikka erishdi.

Ikki italyan muzqaymoq ishlab chiqaruvchisi bir vaqtning oʻzida retseptning muallifligini daʼvo qilishgan. Ularning hech biri ixtirosini oʻz vaqtida patentlamagan. Eng ishonarli manbalarga koʻra, spagettili muzqaymoq ixtirochisi Mannheimlik muzqaymoq ishlab chiqaruvchining 17 yoshli oʻgʻli Dario Fontanella boʻlib, u otasining kafesida xandon pistali, limonli va qulupnayli muzqaymoqdan italyan trikolorini yasash uchun shpetsle pressidan foydalangan. Lekin unda faqat tez eriydigan koʻp rangli lagʻmon shakli hosil boʻlgan. Keyin Dario pressnimuzlatgichda sovutish fikri paydo boʻladi, otasi spagetti bilan bogʻliq gʻoyani berdi. Boshqa versiyaga koʻra, yaxna desert spagetti gʻoyasi Neusslik italiyan muzqaymoqchi Eliano Rizzardinida doʻstining pitseriyasida paydo boʻlgan.

## Manbalar
Karbonara

**Karbonara** pastasi () — tuxum, parmezan pishlogʻi va pekorino romanodan tayyorlangan qayla, tuz va yangi maydalangan qora murch bilan qorishtirilgan, kichik bekon boʻlaklari (asl variantida guanchiale yoki panchetta) bilan tayyorlangan spagetti. Qayla endigina pishirilgan makaron issiqligi bilan toʻliq tayyor holatga keladi.

Taom 20-asr oʻrtalarida oʻylab topilgan. Karbonara pastasi Italiyadagi Latsio mintaqasining anʼanaviy taomi boʻlib, uning markazi Rim hisoblanadi. Karbonara qaylasiga koʻp hollarda qaymoq qoʻshiladi, panchetta esa bekon bilan almashtiriladi.

## Pishloq
Rim oshpazlari pekorino romano (qoʻy sutidan tayyorlangan pishloq) dan foydalanishadi. Pekorino qaylasi juda achchiq tuyulishi mumkin: shu sababli pekorino romano va parmezan pishlogʻi teng miqdorda aralashtiriladi.

## Bekon
Rimda karbonara odatda bekonning mahalliy turi: guanchale yoki panchettadan tayyorlanadi. Panchetta guanchaledan goʻsht taramlarining koʻproq ekanligi bilan farqlanadi. Bekonning toʻrtburchak shakldagi kichik boʻlaklari shaffof holatga kelguniga qadar qovuriladi va qayla quyilishidan avval pastaga qoʻshib aralashtiriladi.

## Turli xil pishirish usullari
Baʼzi retseptlarda taom uchun koʻproq qayladan foydalanish, qayla pasta ichida turishi uchun naycha shaklidagi makarondan, misol uchun pennedan foydalanish tavsiya etiladi. Karbonara tarkibiga qoʻshiladigan qaymoq odatda italyan taomlari uchun ishlatilmaydi, ammo istisnolar ham yoʻq emas. Bu sarimsoqqa ham tegishli: italyan retseptlarida sarimsoqni uchratmaysiz, Italiyadan tashqarida esa sarimsoq bilan tayyorlanadigan karbonara pastasi retseptini topishingiz mumkin. Bundan tashqari, Italiyadan brokkoli, noʻxat, piyoz, qoʻziqorin yoki boshqa sabzavotlarni oʻz ichiga oladigan karbonara retseptini topish ham mumkin.

## Manbalar


## Adabiyotlar

* Charles Sinclair. spaghetti alla carbonara // Dictionary of Food: International Food and Cooking Terms from A to Z. — Second Edition. — London: A & C Black, 2004. — P. 545. — 632 p. — .
LED yoʻl belgilari

**LED yoʻl belgilari** – yorugʻlik indikatsiyali yoʻl belgilari. Ular yaxlit korpusdagi ruxlangan poʻlatdan yoki qalinligi 0,8 mmli metall asosida „impulsli mil“ applikatsiya usulida yasaladi. Elektr taʼminoti 12V kuchlanishli avtomobil akkumulyatoridan yoki 220/12V moslashtirilgan qurilmadan taʼminlanadi. LED yoʻl belgilari tayyorlashga buyurtma berilganda elektr kuchlanishini boshqacha qilib oʻrnatish mumkin, masalan 36V.LED lampochkalari xonadon va binolarda boʻladi. Ularning kuchlanishi 12 va 37V gacha boʻladi.

## Xususiyatlari
Kunning vaqti va ob-havo sharoitlariga qarab, lavha maʼlumotlarini oʻzgartirish imkoni bor. LED lardan foydalanilgani tufayli ular tunda va tumanli ob-havoda yaqqol koʻrinadi. Axborot oʻzgarishlarini nazorat qilish imkoniyati mavjud:

* kompyuter yordamida boshqarish (boshqaruv kabeli orqali);
* lavhaning orqa tomonidagi kalitlar orqali boshqarish;
* LED yoʻl belgilari quyosh batareya modulli boʻladi.

## Samaradorligi
LED indikatsiyali yoʻl belgilardan foydalanish haydovchilarning eʼtiborini tezyurar yoʻllarning oʻta xavfli uchastkalarida, taʼmirlash yoki ekspluatatsion ishlar olib boriladigan joylarda jalb qilish imkonini beradi. Bunday belgilarning samaradorligi beqiyosdir. Haydovchi nur qaytaruvchi yuzani, qachonki, mashinasi farasining nuri tushganda koʻradi, LED indikatsiyali yoʻl belgisini esa shu yoʻl uchastkasining eng uzoq koʻrish masofasidan va turli burchak ostida koʻra oladi. Shu sababli, transport vositasining haydovchisi yoʻlning xavfli qismiga yaqinlashishidan oldin xavfsizlik choralarini oldindan koʻrish imkoniyatiga ega boʻladi.

## Magistral yoʻllarda LED yoʻl belgilari
Soʻnggi yillarda avtomobil yoʻllarida haydovchilarni yoʻldagi maʼlumotlardan ogohlantirish uchun LED belgilaridan foydalanilmoqda. Foydalanish maqsadiga qarab, LED yoʻl belgilarining bir nechta turi mavjud:

* Ogohlantirishlarni koʻrsatish uchun oʻzgaruvchan maʼlumotlarga ega LED yoʻl belgilari

File:LEDSign 01.png|Yuk tashuvchi transport harakatini taqiqlovchi belgi
File:LEDSign 02.png|Tezlikni cheklovchi belgi
File:LEDSign 03.png|Xavf haqida ogohlantiruvchi belgi


* Harakatlanish parametrlari, ogohlantirishlar va meteorologik parametrlarni koʻrsatish uchun oʻzgaruvchan maʼlumotli yoʻl belgilari

File:LEDSign 03.png|Xavf haqida ogohlantiruvchi belgi


* Harakatlanish parametrlari, ogohlantirishlar va meteorologik parametrlarni koʻrsatish uchun oʻzgaruvchan maʼlumotli birlashgan yoʻl belgilari

LEDSign 05.png||


## Manbalar
Morkovcha

**Koreys uslubida tayyorlangan sabzi** (shuningdek, **morkovcha**) ― toʻgʻralgan sabzi (ingichka va uzun somoncha shaklida), sarimsoq, oʻsimlik moyi va ziravorlar (masalan, koriandr) solingan salat.

Taom 1937-yilda Uzoq Sharq oʻlkalardan Qozogʻiston va Oʻzbekistonga deportatsiya qilingan sovet koreyslari tomonidan yaratilgan. Bu salatning paydo boʻlishiga yangi yashash joylarida koreys yaxna gazaklarini (panchxan) tayyorlash uchun mahsulotlarning yetishmasligi sabab boʻlgan. Xususan, morkovcha oʻsimlik yogʻida qovurilgan (*Tarodi* , *Taradi* yoki *Toraji*) *qoʻngʻiroq* ildizi taomiga muqobil variant boʻldi.

## Manbalar
Reyn midiyalari

**Reyn midiyalar**i () nemis oshxonasining klassik taomi. Taomning asosiy ingredientlari — Reyn deltasi yaqinidagi Shimoliy dengizdan midiyalar hamda Oʻrta va Yuqori Reynda keltirilgan oq musallas.Daryo transporti yaxshi rivojlangani tufayli bu mahsulotlarni topish qiyinchilik tugʻdirmagan.Midiyalar 20-asr boshlariga qadar Germaniyada kambagʻallarning taomi hisoblanar edi, urushdan keyingi davrda midiyalar qoʻylar, sigirlar boqilgan dengiz qirgʻogʻidan ovlangan. Bu davrda Shimoliy Reyn-Vestfaliyaga tez-tez yuborilgani uchun ham oziq-ovqat tanqisligi kamroq sezilgan. Shu tariqa midiyalar Reyn-Rur mintaqasida mashhur taomga aylangan.

Reyn uslubida midiya tayyorlash uchun piyoz, sabzi va seldereylar kub yoki somon shaklida toʻgʻraladi, qizib turgan sariyogʻda qovuriladi va koʻp miqdorda oq sharobda, yaxshisi quruq Rieslingda dimlanadi. Taʼbga koʻra tuz, qora murch dafna yaprogʻi, qalampirmunchoq va sarimsoq piyoz solinadi. Yuvilgan tirik midiya tayyor boʻlgan bulonga solinadi va qobigʻi ochilguncha dimlanadi. Germaniyaning shimolida Reyn uslubidagi midiya pivo, bulon yoki oddiy suv bilan ham tayyorlanadi.

Reyn uslubidagi midiyalar anʼanaviy ravishda chuqur likoplarda, idishda yoki ogʻirligi deyarli bir kilogramm boʻlgan qopqoqli tuvaklar sabzavotli shoʻrvasida solib dasturxonga tortiladi. Qora non va sariyogʻ bilan isteʼmol qilinadi.

## Manbalar


## Adabiyotlar

* Tom Dieck: Pottkieker. 50 klassische norddeutsche Gerichte mit Geschichte. Koehler, Gamburg 2013, ISBN 978-3-7822-1079-9, S. 40-41.

## Havolalar

* Westdeutscher Rundfunk: Reyn uslubidagi midiya )
* Kabel Eins: Reyn uslubidagi midiya )
Messier 35

**M 35** **tarqoq toʻdasi** (shuningdek, Messier Object 35 yoki NGC 2168 nomi bilan ham tanilgan) Uning yoshi 110-150 million yil ichida baholanadi, bu nisbatan kam uchraydigan klasterdir: 3.75 oʻlchamli parsek maydoni 1,600 dan 3,200 gacha quyosh massani oʻz ichiga oladi.

## Kashfiyot tarixi
Klaster Gemin tomonidan „Ostki qism“ deb nomlangan. Keyinchalik 1745-yilda Jan Filipp De Shezo tomonidan tasvirlangan va Jon Bevis tomonidan 1750-yilgacha mustaqil ravishda ochilgan.

## Kuzatishlar

M 35 Egizaklar yulduz turkumining eng gʻarbiy qismida joylashgan. Kuzatishlar uchun eng yaxshi vaqt qishdir. Yaxshi qorongʻi osmonda klasterni yalangʻoch koʻz bilan biroz qiyinchilik bilan koʻrish mumkin — u yon tomoni η Gem — 1 Gem bilan deyarli teng yonli uchburchakning shimoliy choʻqqisida joylashgan. Durbinda klaster bir nechta xira yulduzlar diffuzda joylashgan dogʻ kabi koʻrinish mumkin. Oʻrta diafragma (150 mm) lik teleskopda klaster koʻrish maydoni boʻylab tasodifiy tarqalgan turli yorqinlikdagi oʻnlab oq yulduzlarga boʻlinadi.

Klasterning  xususiyati bor. Janubiy-gʻarbdan yarim daraja atrofida NGC 2158NING yumshoq, ixcham nuqtasi mavjud boʻlib, unda tajribasiz kuzatuvchilar baʼzan yangi ochilgan kometa deb qabul qilishadi. 250 mm teleskop diafragma bilan bu „kometa“ yuqori kattalashtirishda oʻnga yaqin juda zaif yulduzlarga aylanadi va undan ham kattaroq teleskoplar bu uzoqdagi ochiq klasterda oʻnlab yulduzlarni koʻrsatadi.

M35ning bir necha darajalari ichida bir nechta gaz-chang tumanliklari (IC444, NGC 2175) mavjud boʻlib, ular badiiy astrofotografiya uchun qulay va 100-300mm atrofida toʻplangan.

## Messiye katalogidagi osmon qoʻshnilari

* M 1 — (Gʻarbda Toros yulduz turkumida) mashhur „Qisqichbaqa“ tumanligi;
* M 36, M 37, M 38 — (shimoli-gʻarbda, Auriga yulduz turkumida) yorqin ochiq klasterlar;
* M 78, M 42, M 43 — (janubda, Orion yulduz turkumida) yorqin diffuz tumanliklar.

## "Messiye Marafoni" dagi kuzatishlar ketma-ketligi
… M 36 → M 37 → **M 35** → M 41 → M 50 …

## Manbalar


## Havolalar
* Messier 35, SEDS Messier pages
* Informatsiya na angliyskom
* Informatsiya
* VizieR
* NASA/IPAC Extragalactic Database
* [Spisok publikatsiy, posvyaщyonnix NGC 2168](http://adsabs.harvard.edu/cgi-bin/basic_connect?qsearch=%22NGC+2168 %22&version=1)
* Messier 35, SEDS Messier pages
Michaela Walsh

**Michaela Walsh** (tugʻ. 1993-yil 5-iyun) – irlandiyaik bokschi, 57&nbsp;kg gacha toifasida ishtirok etadi, Irlandiya terma jamoasi aʼzosi. 2018-yilgi Yevropa chempionati gʻolibi, 2019-yilgi Yevropa oʻyinlarining kumush medali sovrindori, 2020-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari ishtirokchisi.

## Faoliyati
Michaela Walsh Shimoliy Irlandiyada yashaydi. Eng engil vazn toifalarida ringga chiqadi. 2014-yilgi Glazgodagi (Shotlandiya) Hamdoʻstlik oʻyinlarida Michaela Walsh boʻlingan qarorda kumush medalni qoʻlga kiritgan. 2018-yilda u engil vazn toifasiga chiqdi va yana kumush medalni qoʻlga kiritgan. Uning akasi Aydan ham boks boʻyicha Hamdoʻstlik medali sovrindori.

2018-yilgi Sofiyada (Bolgariya) boʻlib oʻtgan Yevropa chempionatida u chempionatning bronza medalini qoʻlga kiritib, sovrindor boʻlishga muvaffaq boʻlgan. Oʻsha yili Nyu Delida (Hindiston) ayollarning boks boʻyicha oʻrtasida boʻlib oʻtgan Jahon chempionatida 1/8 final uchrashuvida irlandiyalik sportchi italiyaik Alessia Messiano bilan uchrashib, unga 1:4 hisobida imkoniyatni boy berib, Jahon chempionatidagi oʻyinini yakunlagan.

2019-yilgi Minskda (Belarus) boʻlib oʻtgan Yevropa oʻyinlarida u kumush medalni qoʻlga kiritgan, hal qiluvchi jangda bolgariyalik bokschi Stanimira Petrovaga yutqazgan.

2021-yilda Tokioda (Yaponiya) Yozgi Olimpiada oʻyinlarida ishtirok etgan. 1/8 finalda u Italiya sportchisi Irma Testaga yutqazgan.

## Manbalar
Cervelle de canut taomi

**Toʻquvchining miyalarlari** (**fr.**Cervelle de canut), shuningdek, „claqueret“ (fr. qarsak chalish, urish) — tvorogdan tayyorlanuvchi Lion oshxonasining taomi.

## Yaratilishi
Taomning zamonaviy retsepti Liondagi Léon restoranining oshpazi Pol Lakombga tegishli. Restoran 1904-yilda ochilgan va 1930-yillarning oʻrtalarida juda mashhur boʻlgan.

## Nomlanishi
Taomning nomi 1834-yilda Lion toʻquvchilarining iyul monarxiyasiga qarshi qoʻzgʻoloni bilan bogʻliq degan farazlar mavjud. Shunday qilib, burjuaziya Lion proletariatining aqliy qobiliyatlari shu tariqa namoyish qilishgan, ohir-oqibat qoʻzgʻalon kuch bilan bostirilgan.

Zamonaviy tadqiqotlarga koʻra, ipakni qayta ishlab, kam maosh oladigan toʻquvchilar uchun bu taom, ular sotib olishiga qurbi yetmaydigan qoʻzichoq miyasinining oʻrnini bosgan.

Taom toʻquvchining ratsionida doim boʻlgan. „Claqueret“ nomi tvorog pishirishdan oldin uni yaxshilab ezib olish kerakligidan kelib chiqqan.

## Tayyorlanishi
"Toʻquvchining miyalari" asosiy ingredient tvorogga oʻtlar, piyoz, tuz, zaytun moyi va sirka (yoki sharob) qoʻshilishi bilan tayyorlanadi. Lionda idish chuqur likopda qoshiq bilan, javdar noni (koʻpincha qovurilgan), baʼzan qaynatilgan yangi kartoshka, rukkololi salat bilan dasturxonga tortiladi. Lion restoranlarining menyusida Cervelle de canut pishloqlar/ desertlar boʻlimida joylashgan. Bu taom bilan oq musallas, ayniqsa Shardone navini ichish tavsiya etiladi.

## Manbalar
Hatmehit

**Hatmehit** (Hatmehet; misr. Ḥ3.t-mḥ.jt „Mehit uyi“) — Misr mifologiyasidagi baliq-maʼbuda („Baliqlar orasida birinchi“), dastlab, Per-Banebdjedet (Mendes) shahridagi Nil deltasi hududida sigʻinish boshlangan.

Hatmehit nomi „Mehit uyi“ degan maʼnoni anglatadi, bu uni katta toʻfon bilan bogʻliq boʻlgan Xathor maʼbudasi (Misrdagi eng qadimgi maʼbudalardan biri) bilan birxillashtiradi. Bu afsona hamma narsa paydo boʻlgan „Yaratilishning asosiy suvlari“ afsonasi bilan bogʻliq. Boshqa maʼbudalar ibtidoiy suvlarda yaratilgan Mut va Nun maʼbudalari bilan bogʻlangan.

Qadimgi Misr sanʼatida Hatmehit baliq yoki baliq timsolida boshida toj kiygan ayol sifatida tasvirlangan. Hatmehit hayot va himoya maʼbudasi sanalgan.

Osiris kulti paydo boʻlganda, Mendes xalqi buni koʻrib, u Hatmehitning eri sifatida mashhurlikka erishganiga ishonishdi. Banebdjedet nomi bilan mashhur boʻlgan Osirisning ruhi Ba tarjimada „Janob Jedning ruhi“ degan maʼnoni anglatadi (Osirisga nisbatan), bu uning Hatmehit bilan turmush qurganligini koʻrsatadi.

Banebdjedet, Hatmehit va ularning oʻgʻli Hor birgalikda Mendes shahri maʼbudlari triadasini tashkil qildilar.

Hor (Garpokrat) Osirisning oʻgʻli sifatida izzatlana boshlaganida, Hatmehitni uning onasi hisoblay boshlashdi. Osirisning rafiqasi va Horning onasi sifatida Hatmehit oxir-oqibat Isida bilan birxillashtirildi.

## Yana qarang

* Rem

## Manbalar

## Adabiyotlar

* 
*
Agasfenning oʻgʻli Poliksen

**Poliksen** (, Gomerda). Elisdagi qadimgi yunon mifologiyasining personaji. Agasfen va Peloridaning oʻgʻli, Avgiyaningnabirasi. U Mikenadan tafiyaliklar tomonidan oʻgʻirlangan qoramolni olgan, keyin uni Amfitrion sotib oldi (bu yerda xronologik chalkashlik mavjud boʻlsa-da, xuddi shu personaj).

Elenaning kuyovi. Troya urushi ishtirokchisi, 10 ta kema (yoki 40 ta kema) olib kelgan, Troyadan zararsiz qaytdi. Amfimaxning otasi. Odissey uning mehmoni edi.
## Manbalar
Pikey

**Pikey** () – 2014-yilda rejissyor Rajkumar Xirani tomonidan hind tilida suratga olingan ilmiy-fantastik komediya filmi. Film Yer sayyorasida diniy qarama-qarshiliklar ichida qolgan oʻzga sayyoralik haqida hikoya qiladi. Bosh rolni Amir Xon, boshqa rollarni esa Anushka Sharma, Boman Irani va Sanjay Duttlar ijro etishgan.

Film tanqidchilar va tomoshabinlar tomonidan ijobiy qabul qilingan. Shuningdek, u butun dunyo boʻylab 7 milliard rupiydan ortiq daromad keltirdi va bu Hindistonning eng yuqori daromad keltirgan filmiga aylanishi uchun yetarli boʻldi, hamda film ijodkorlariga ikkita Kino aktyor mukofotini ham qoʻlga kiritishlariga sabab boʻlgan.

## Syujeti
"Rajastan" shtatiga odam qiyofasidagi oʻzga sayyoralik Yerda tadqiqot olib borish uchun kemasida uchib keladi. Biroq, u birinchi uchratgan Yer odami, uning                                                                                                                                          uyga qaytishi uchun zarur boʻlgan kema kalitini oʻgʻirlab ketadi. Shunday qilib, u uyiga qaytib ketish uchun kerakli boʻlgan asbobni qidirishni boshlaydi va shaharda turli odamlarga duch keladi. U odamlarning turli xil urf-odatlari va eʼtiqodlaridan chalkashib qoladi, ammo asta-sekinlik bilan ularga moslasha boshlaydi. Yerliklar haqida yaxshi maʼlumotga ega boʻlmagan Pikey bir qizni uchratib qoladi, ular doʻst tutinishadilar. Qiz Pikey yoʻqotib qoʻygan narsasini topishda yordam beradi. Film oxirida Pikey maxsus asbobini topib uni qaytarib olgach oʻz sayyorasiga qaytib ketadi.

## Havolalar
* 
* 
* 
*
Zangtepa

**Zangtepa** — Termiz yaqinidagi qadimiy Chagʻoniyon qal’asi xarobalari. Qal’a V asrda kichik shahar qal’asi rolini oʻynagan qadimiy davrning yirik mustahkam binosi xarobalari ustida paydo boʻlgan.

V—VI asrlardagi qurilishdan gʻarbiy devorning old qismi, qisman sharqiy va janubiy devorlari, janubi-sharqiy burchakda kvadrat shakldagi ziyofatlar xonasi, shu bilan bir vaqtda yoki VI-VII asrlarda qurilgan, shimoliy va gʻarbiy tomondan — G - shaklidagi kuluar saqlanib qolgan. Oʻn metr balandlikka koʻtarilgan devor kvadrati burchakli toʻrtburchaklar minoralar — tor boʻshliqlari boʻlgan poydevorlar shaklida tashqariga chiqadi. V-VI asrlarga oid ichki bezaklarning deyarli hech bir qismi saqlanib qolmagan, baʼzi devorlar parchalari bundan mustasno. Ammo VII asrda qal’aning devor ichidagi makonining shimoli-gʻarbiy qismida biroz murakkab koridor-taroq tipidagi massiv inshoot — eksenel yoʻlak — kirish zali va yon tomonlarida toʻrt va uchta choʻzilgan gumbazli xonalardan iborat guruhlar qurilgan. Ushbu rejalashtirish texnika asosan kazarmalar, harbiy yotoqxonalar va ombor binolariga xos boʻlib, bu bizga Zangtepaning shimoli-gʻarbiy burchagidagi binoni qal’aning zodagon egasining harbiy otryadining yashash joyi deb hisoblash imkonini beradi. Ushbu binoning eng shimoliy xonalarida axlat qutilari va maishiy va ombor jihozlarining baʼzi boshqa qismlari saqlanib qolgan.

Qal’a shunisi bilan qiziqtiradiki, bu yerda deyarli bitta namunada, Xorazm gofrirovka qilingan kishkalaridan butunlay farq qiladigan oʻziga xos tashqi dizayni saqlanib qolgan. Ushbu bezakning tafsilotlari juda munosib boʻlib, uning yoshini hisobga olsak, qal’aning gʻarbiy devorining tashqi yuzasida saqlanib qolgan.

Oʻrta Osiyoning islomgacha boʻlgan qalʼalarining tashqi meʼmorchiligi, qoida tariqasida, Xorazmni hisobga olmaganda, saqlanib qolmagan. Zangtepa bundan mustasno boʻlib, bu meʼmorchilik tashqi shakllarning qattiq himoyalanganligi, mustahkamligi bilan bir qatorda dekorativ, plastik ekspressivlikka muhtoj emasligini koʻrsatadi. Qal’alarning baland jabhalari ilgari oʻylangandan koʻra koʻproq bezakli boʻlgan: katta, ritmik tarzda tartibga solingan detallar — dekorativ boʻshliqlar, teshiklar, shlyapa ramkalar va shunga oʻxshashlar tufayli ular aniq masshtab va kuchli, cheklangan boʻlsa-da, plastiklik bilan ajralib turardi.

Zangtepa hozirda moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan.

## Manbalar

## Adabiyotlar

* S.G. Xmelniskiy, Kushonlar va arablar oʻrtasida. V-VIII asrlar Oʻrta Osiyo meʼmorchiligi. — Berlin-Riga: GAMAJUN, 2000. — 288 r.

## Havolalar
Beti-pahuin

**Beti-Pahuin** — Kamerun, Kongo Respublikasi, Ekvatorial Gvineya, Gabon va San-Tome va Prinsipi tropik oʻrmonlari boʻylab tarqalib ketgan qarindosh xalqlar guruhi. Ular oʻzlarini bir necha alohida qabilalarga boʻlishsa-da, ularning barchasi bitta umumiy kelib chiqishi, tarixi va madaniyatiga ega. XXI-asrning boshlarida ularning soni 3 milliondan oshib, Markaziy Kamerun va uning poytaxti Yaunde, Gabon va Ekvatorial Gvineyadagi eng yirik etnik guruhni tashkil qiladi.

## Tavsif
Beti Pahuinlar 20 dan ortiq turli xalqlardan iborat. Ular shimolda Sanaga daryosidan janubda Ekvatorial Gvineya va shimoliy Gabon va Kongoga, gʻarbda Atlantika okeanidan sharqda Dya daryosigacha choʻzilgan oʻrmon va tepaliklarda yashaydi. Beti-pahuin qabilalariga Beti, Fang, Bulu va boshqa qabilalar kiradi.

## Til
Beti tili Bantu tillari oilasining Niger-Kongo kichik guruhiga kiradi.

## Din

Beti Pahuinning aholisi 1939-yilga kelib xristianlashtirilgan. Biroq, ularning aksariyati oʻzlarining anʼanaviy kultlarining marosimlarini bajarishda davom etmoqdalar. Fang- bieri anʼanaviy dini — bu ajdodlarga sigʻinishning bir turi. Bieri asta-sekin Fang mahalliy pigmey qabilalaridan qarz olgan Bwiti bilan almashtiriladi. Bwiti, alandan koʻra kuchliroq enteogen boʻlgan ibogainni olishga asoslangan. Ajdodlarga sigʻinish, animizm, evurning shaxssiz gʻayritabiiy kuchi haqidagi gʻoyalar (managa oʻxshagan) ham keng tarqalgan.

## Manbalar


## Adabiyotlar

* Ngoh, Victor Julius (1996) History of Cameroon Since 1800.
* Андрианов Б. В., Попов В. А. Фанг // Народы и религии мира / Глав. ред. В. А. Тишков. М.: Большая Российская Энциклопедия, 1999. С.575-576.
* Андрианов Б. В., Попов В. А. Фанг // Народы мира. Историко-этнографический справочник / Глав. ред. Ю. В. Бромлей. М.: Советская Энциклопедия, 1988. С. 477—478

## Havolalar
* Народ фанг
Hedetet

**Hedetet** (shuningdek, **Hededet**; misr. ḥdd.t) — qadimgi Misr mifologiyasidagi chayon maʼbudasi. Baʼzi xususiyatlari bilan u Selket maʼbudasiga oʻxshaydi, ammo keyingi davrlarda u Isida (Isida-Hedetet) maʼbudasi bilan birlashtirilgan. Xedetet chayon boshli, chaqaloqni emizayotgan ayol sifatida tasvirlangan.

## Mifologiya
U birinchi marta „Piramida matnlari“da va keyinroq, XVIII-sulola davrida Edfudagi diniy markazda tilga olingan. Selket singari, maʼbuda, afsonaga koʻra, yovuz ruhlardan himoyalagan. Edfuda sinkretik maʼbuda Isida-Hedetetni mahalliy aholi hurmatlashi uni Horning onasiga aylantirgan.

## Yana qarang

* Selket
* Misr xudolari roʻyxati

## Manbalar
Angitsiya

**Angitsiya** (yoki Ankitsiya, lat. *Angitia, Ancitia*) — italyan mifologiyasida ilonlar bilan bogʻliq davolovchi maʼbuda. Vergiliy Angitiy bogʻi va Futsin toʻlqinlarini eslaydi, Marruviyadagi ilon sehrgar Umbron haqida hikoya qiladi. Eetaning qizi Angitiyani, shuningdek, Siliy Italik tilga oladi.

Seliy Antipatrning soʻzlariga koʻra, Angitsiya — Eetaning uchta qizidan biri, koʻl yaqinidagi bogʻda yashagan Medeya va Kirkining singlisi, sehrgarlik qilgan (ilonlarni sehr bilan oʻldirgan) va maʼbuda sifatida hurmatga sazovor boʻlgan. Serviy uni Medeyaning oʻzi bilan birxillashtiradi, u Kolxidaga sayohati paytida Yason bilan Italiyaga kelgan va Futsin koʻli yaqinida yashovchi mahalliy aholiga ilon zahriga qarshi dori-darmonlarni oʻrgatgan va uning ismi lotincha *angerent* (*qisish, siqib chiqarish*, yaʼni u oʻz qoʻshiqlari bilan ilonlarga xalaqit bergan) dan kelib chiqqan, ammo lotinchada *anguis*, „ilon“ bilan yaqinligi aniq-tiniq, shuning uchun u baʼzi qoʻlyozmalarda *Anguitia* deb ataladi. Uning ismi bir nechta lotin yozuvlarida (baʼzan koʻplikda — Angitii) qayd etilgan.

## Manbalar


## Manbalar

* *Любкер Ф.* Реальный словарь классических древностей. М., 2001. В 3 т. Т.1. С.107
* Лексикон Рошера. Т.1. Стб. 351.
* 
* Ангиция на mythindex.com (англ.)