Ronaldo

**Ronaldo Luís Nazário de Lima** ( 1976-yil 18-sentyabrda tugʻilgan), ** Ronaldo** yoki **Ronaldo Nazario** nomi bilan tanilgan, „Real Valyadolid“ klubi egasi. "Eyndxoven" (Gollandiya, 1994—96), "Barselona" (Ispaniya, 1996—97), "Inter" (Italiya, 1997—2001), "Real" (Ispaniya, 2001-yildan) jamoalarining hujumchisi. Braziliya terma jamoasi tarkibida oʻynab jahon chempioni (1994, 2002) va Olimpiada oʻyinlari (1996)ning bronza medali sovrindori boʻlgan. 1996, 1997, 2002-yillarda jahonning eng yaxshi futbolchisi sifatida tan olingan. Fenomen laqabi bilan mashhur. Brasileiro Série A klubi „Kruzeyro“ klubi futbolchisi va hujumchi sifatida oʻynagan sobiq professional futbolchi. ***O Fenomeno*** („Fenomen“) laqabli va ***R9***, u barcha davrlarning eng buyuk futbolchilaridan biri hisoblanadi. Pozitsiyaga yangi oʻlchov olib kelgan koʻp funktsiyali hujumchi sifatida Ronaldo keyingi hujumchilar avlodiga taʼsir oʻtkazdi. Uning shaxsiy mukofotlari orasida uch marta FIFA tomonidan yilning eng yaxshi futbolchisi nomiga sazovor boʻlish va ikkita „Oltin toʻp“ mukofotini qoʻlga kiritish kiradi.

Ronaldo oʻz faoliyatini „Kruzeyro“da boshlagan va 1994-yilda „PSV“ga oʻtgan. U 1996-yilda oʻsha paytdagi rekord darajadagi transfer evaziga „Barselona“ ga qoʻshilgan va 20 yoshida u 1996-yilda FIFA tomonidan yilning eng yaxshi futbolchisi unvoniga sazovor boʻlgan va mukofot uni eng yosh futbolchiga aylantirgan. 1997-yilda „Inter“ Ronaldoni sotib olish uchun jahon rekordini yangiladi va u Diego Maradonadan keyin ikki marta jahon transfer rekordini yangilagan birinchi futbolchiga aylandi. 21 yoshida u 1997-yilda „Oltin toʻp“ni oldi va mukofotning eng yosh laureati boʻlib qolmoqda. 23 yoshida Ronaldo klub va terma jamoasi uchun 200 dan ortiq gol urdi. Biroq, bir qator tizza jarohatlari va tiklanishdan soʻng, u deyarli uch yil davomida aytarli oʻyin darajasida emas edi. Ronaldo 2002-yilda „Real Madrid“ ga oʻtgan va 2002-03 mavsumda La Liga chempionligini qoʻlga kiritgan. U 2011-yilda faoliyatini yakunlagunga qadar „Milan“ va „Korintians“ da oʻynagan va yana jarohatlar olgan.

Ronaldo Braziliya terma jamoasi safida 98 ta oʻyinda maydonga tushib, 62 ta gol urgan va terma jamoasi safida gol urish boʻyicha uchinchi oʻrinda turadi. 17 yoshida u 1994-yilgi FIFA Jahon chempionatida gʻolib chiqqan Braziliya terma jamoasining eng yosh aʼzosi edi. 1998-yilgi FIFA Jahon chempionatida Ronaldo Braziliya terma jamoasiga finalga chiqishga yordam berganidan soʻng turnirning eng yaxshi oʻyinchisi sifatida „Oltin toʻp“ni oldi. U 2002-yilgi FIFA Jahon kubogi gʻolibi boʻlib, Ronaldinho va Rivaldo bilan birinchi oʻrinni egalladi. Finalda ikkita gol urdi va turnirning eng yaxshi toʻpurari sifatida „Oltin butsa“ ni oldi. 2006-yilgi FIFA Jahon chempionatida Ronaldu oʻzining Jahon chempionatidagi 15-golini urdi, bu oʻsha paytdagi turnir rekordi edi. U, shuningdek, 1997-yilda Amerika kubogida gʻolib chiqdi, u yerda u turnirning oʻyinchisiga aylandi va 1999-yilda Copa Americada u eng yaxshi toʻp urar boʻlgan.

Ronaldo futbolchilik faoliyati davomida dunyodagi eng haridorgir sportchilardan biri edi. U 2004-yilda Pele tomonidan tuzilgan FIFA 100 eng zoʻr futbolchilar roʻyxatiga kiritilgan va Braziliya futbol muzeyi shon-shuhrat zaliga, Italiya futboli shon-shuhrat zaliga, „Inter Milan“ shon-shuhrat zaliga va „Real Madrid“ shon-shuhrat zaliga kiritilgan. 2020-yilda Ronaldo '''France Football''' jurnali tomonidan chop etilgan „Oltin toʻp“ning orzular jamoasiga kiritildi. Ronaldo Birlashgan Millatlar Tashkiloti Taraqqiyot dasturining yaxshi niyat elchisi sifatida faoliyatini davom ettirdi, bu lavozimga u 2000-yilda tayinlangan edi. Ronaldo 2018-yilning sentabrida „Real Valyadolid“ning 51% aktsiyalarini sotib olib, klubning asosiy egasiga aylandi. 2021-yil dekabr oyida u oʻzining bolaligidagi „Kruzeyro“ klubining nazorat paketini sotib oldi va klubga 70 million $ dollar sarmoya kiritdi.

## Hayotning boshlangʻich davri
Ronaldo – Luís Nazario de Lima 1976-yil 18-sentabrda Rio-de-Janeyroda Nélio Nazario de Lima Sinrning va Sônia dos Santos Barataning uchinchi farzandi sifatida tugʻilgan. Ronaldoning kichik Nelio ismli akasi bor. Ota-onasi u 11 yoshida ajrashgan va Ronaldo koʻp oʻtmay maktabni tashlab, futbol bilan shugʻullanishgan. U Rio-de-Janeyro chekkasida joylashgan Bento Ribeyro koʻchalarida oʻynadi. Uning onasi shunday deydi: „Men uni maktabda oʻqishi kerak boʻlgan paytda koʻchada doʻstlari bilan toʻp oʻynab oʻtirganini koʻrdim. Bilaman, men jangda yutqazganman“. U Social Ramos futzal jamosiga qoʻshildi. Jamoada 12 yoshida va oʻzining birinchi mavsumida 166 ta gol urish boʻyicha shahar yoshlar ligasida rekord oʻrnatgan, shu jumladan bir oʻyinda jamoasining 12 golidan 11 tasini kiritgan. Futzaldaa oʻz mahoratini oshirgani uchun minnatdorchilik bildirgan Ronaldo, „futzal doim mening birinchi muhabbatim boʻlib qoladi“, dedi. Uning Sotsial Ramosdagi murabbiyi Alirio Karvalyu shunday deydi: "Ronaldoning oʻziga xosligi uning ishga boʻlgan munosabatida edi. Goʻyo u oydan kelgandek edi. Uni hech narsa bezovta qilmadi, hech narsa uni hayratda qoldirmadi, uni oʻyindan chetlatib yubordi".

„San-Kristovao“ga ustozlik qilgan braziliyalik sobiq futbolchi Jairzinyoning fikriga koʻra, Ronaldu „San-Kristovao“ yoshlar jamoasida oʻynagan. Murabbiy Alfredo Sampaio rahbarligida u 17 yoshgacha va 20 yoshgacha boʻlgan klublarda oʻynab, atigi 15 yoshda oʻynadi. Ronalduning Braziliyadagi agentlari Reynaldo Pitta va Aleksandr Martines shartnoma imzoladi. u 13 yoshda edi. Pitta shunday dedi: „Biz u boshqa oʻyinchilardan farqli boʻlishi mumkinligini darhol angladik“. Bolalar Vunderkindi sifatida tan olingan Jairzinyo oʻsha paytdagi 16 yoshli futbolchini oʻzining sobiq klubi „Kruzeyro“ga tavsiya qilgan.

## Faoliyat statistikasi

### Klub

### Milliy terma jamoa

**Eslatma**

: *Scores and results list Brazil’s goal tally first.*

## Yutuqlar
**Cruzeiro**

* Copa do Brasil: 1993
* Campeonato Mineiro: 1994

**PSV Eindhoven**

* KNVB Cup: 1995-96

**Barcelona**

* UEFA Cup Winners' Cup: 1996-97
* Copa del Rey: 1996-97
* Supercopa de España: 1996

**Inter Milan**

* UEFA Cup: 1997-98

**Real Madrid**

* Intercontinental Cup: 2002
* La Liga: 2002-03
* Supercopa de España: 2003

**Corinthians**

* Copa do Brasil: 2009
* Campeonato Paulista: 2009

**Brazil**

* FIFA World Cup: 1994, 2002; runner-up: 1998
* Copa América: 1997, 1999; runner-up: 1995
* FIFA Confederations Cup: 1997
* Summer Olympic Games bronze medal: 1996

**Individual**

* Supercopa Libertadores top scorer: 1993-94
* Supercopa Libertadores Team of the Year: 1993-94
* Campeonato Mineiro top scorer: 1993-94
* Campeonato Mineiro Team of the Year: 1994
* Eredivisie top scorer: 1994-95
* FIFA World Player of the Year: 1996, 1997, 2002
* Trofeo EFE La Liga Ibero-American Player of the Year: 1996-97, 2002-03
* Pichichi Trophy: 1996-97, 2003-04
* European Golden Shoe: 1996-97
* *[[World Soccer (magazine)|World Soccer]]* magazine World Player of the Year (3): 1996, 1997, 2002
* Don Balón Award La Liga Foreign Player of the Year: 1996-97
* Copa América Final Most Valuable Player: 1997
* Copa América Most Valuable Player: 1997
* FIFA Confederations Cup Bronze Boot: 1997
* FIFA Confederations Cup All-Star Team: 1997
* UEFA Cup Winners' Cup Final Most Valuable Player: 1997
* Copa América All-Star Team: 1997, 1999
* IFFHS World’s Top Goal Scorer of the Year: 1997
* Bravo Award: 1997, 1998
* Onze d'Or: 1997, 2002
* Oltin toʻp: 1997, 2002
* European Sports Media ESM Team of the Year: 1996-97, 1997-98
* FIFA XI: 1997, 1998
* Serie A Footballer of the Year: 1998
* Serie A Foreign Footballer of the Year: 1998
* UEFA Cup Final Most Valuable Player: 1998
* UEFA Club Footballer of the Year: 1997-98
* UEFA Club Best Forward: 1997-98
* FIFA World Cup Golden Ball: 1998
* FIFA World Cup All-Star Team: 1998, 2002
* FIFA World Cup top assist provider: 1998
* Inter Milan Player of the Year: 1998
* FIFA World Cup Golden Shoe: 2002
* FIFA World Cup Silver Ball: 2002
* FIFA World Cup Final Most Valuable Player: 2002
* Intercontinental Cup Most Valuable Player: 2002
* UEFA Team of the Year: 2002
* BBC World Sport Star of the Year: 2002
* Laureus World Sports Awards Comeback of the Year: 2003
* Best Male Soccer Player ESPY Award: 2003
* FIFA 100 (2004)
* FIFA World Cup Bronze Boot: 2006
* Brazilian Football Museum Hall of Fame: 2006
* Golden Foot award: 2006
* *[[France Football]]* magazineʼs all-time starting XI: 2007
* Association of Football Statisticians (AFS) Top-100 Players of All Time: 2007. #2
* Sports Illustrated Team of the Decade: 2009
* Real Madrid Hall of Fame
* Marca Leyenda: 2011
* L'Équipe's top 50 South-American footballers in history: #5
* Italian Football Hall of Fame: 2015
* International Federation of Football History & Statistics (IFFHS) Legends
* Inter Milan Hall of Fame: 2018
* Globe Soccer Awards Player Career Award: 2018
* Ballon d’Or Dream Team: 2020
* IFFHS All-time Menʼs B Dream Team: 2021

## Yana qarang

* List of most expensive association football transfers
* List of men's footballers with 50 or more international goals
* List of professional sports team owners

## Manbalar

## Havolalar

* Ronaldo at Real Madrid