Dogecoin

**Dogecoin** (DOHJ-koyn yoki DOHZH-koyn, Qisqartma: **DOGE**; belgisi: **Ð**) – bu dastur muhandislari Billy Markus va Jackson Palmer tomonidan yaratilgan Kriptovalyuta boʻlib, ular toʻlov tizimini yaratishga qaror qilgan. „hazil“, oʻsha paytda kriptovalyutalardagi yovvoyi spekulyatsiyani masxara qilish. U ham birinchi „mem tanga“, ham, aniqrogʻi, birinchi „mem Tanga“ hisoblanadi. Satirik tabiatiga qaramay, baʼzilar buni qonuniy investitsiya istiqboli deb bilishadi. Dogecoin Logotipi va nomi sifatida „doge“ memidagi Shiba Inu itining yuzini aks ettiradi. U 2013-yil 6-dekabrda taqdim etilgan va tezda oʻzining onlayn hamjamiyatini rivojlantirib, 2021-yil 5-mayda bozor kapitallashuvi 85 milliard dan ortiqni tashkil qilgan. Dogecoin.com valyutani „qiziqarli va doʻstona internet valyutasi“ sifatida targʻib qiladi va uning kelib chiqishini „hazil“ deb ataydi. Dasturiy taʼminot muhandislari Billy Markus va Jacksonn Palmer satirik kriptovalyutani Bitcoin va dunyoni egallashning ulkan rejalari bilan maqtanadigan boshqa koʻplab kriptovalyutalarni masxara qilish usuli sifatida ishga tushirdilar. Reddit yordamida sayt bir zumda xitga aylandi. Dogecoin Scrypt algoritmiga asoslanadi va tranzaksiya jarayoni Bitcoinga qaraganda qulayroqdir. Dogecoin tasdiqlash uchun atigi 1 daqiqa, BTC esa 10 daqiqa davom etadi.

## Tarixi
Dastlab „hazil“ sifatida yaratilgan Dogecoin IBM dasturiy taʼminot muhandisi Billy Markus va Adobe Inc. dasturiy taʼminot muhandisi Jacksonn Palmer tomonidan yaratilgan. Ular Bitcoindan koʻra kengroq demografiyaga erisha oladigan peer-to-peer raqamli valyutani yaratmoqchi edilar. Bundan tashqari, ular uni boshqa tangalarning bahsli tarixidan uzoqlashtirishni xohlashdi. Dogecoin rasmiy ravishda 2013-yil 6-dekabrda ishga tushirildi va birinchi 30 kun ichida Dogecoin.com saytiga milliondan ortiq tashrif buyuruvchilar boʻldi.

Palmer bu gʻoyani haqiqatga aylantirgan. Oʻsha paytda u Sidneydagi Adobe Systems marketing boʻlimi aʼzosi edi. Palmer Dogecoin.com domenini sotib oldi va tanga logotipi va Comic Sans matni tarqalgan ekranni qoʻshdi. Markus saytni koʻrgandan soʻng Palmerga murojaat qildi va valyutani ishlab chiqish uchun harakat boshladi. Markus Dogecoin protokolini ish isbotlash algoritmida scrypt texnologiyasidan foydalanadigan Luckycoin va Litecoin mavjud kriptovalyutalariga asoslangan holda ishlab chiqdi.

2013-yil 19-dekabrda Dogecoin 72 soat ichida deyarli 300% qiymatiga sakrab, 0.00026 AQSH dollaridan 0.00095 AQSH dollariga koʻtarilib, kuniga milliardlab Dogecoinlar hajmiga ega boʻldi. Bu oʻsish bitkoin va boshqa koʻplab kriptovalyutalar Xitoyning Xitoy banklariga bitcoin iqtisodiyotiga sarmoya kiritishni taqiqlash qaroridan chalgʻigan bir vaqtda yuz berdi. Uch kundan soʻng, Dogecoin ushbu hodisa va Dogecoinni qazib olish uchun zarur boʻlgan kichik hisoblash quvvatidan foydalanadigan yirik kon hovuzlari tufayli 80% ga tushib, oʻzining birinchi yirik qulashini boshdan kechirdi.

2013-yil 25-dekabrda Dogecoin-ning birinchi yirik oʻgʻirlanishi Dogewallet onlayn kriptovalyuta hamyon platformasini buzish paytida millionlab tangalar oʻgʻirlanganida yuz berdi. Xaker platformaning fayl tizimiga kirish huquqiga ega boʻldi va har qanday va barcha tangalarni statik manzilga yuborish uchun yuborish/qabul qilish sahifasini oʻzgartirdi. Ushbu xakerlik hodisasi Dogecoin haqidagi tvitlarni koʻpaytirdi va bu salbiy hodisaga ishora qilgan boʻlsa-da, oʻsha paytda Twitterda eng koʻp tilga olingan altkoinga aylandi. Dogewallet buzilganidan keyin mablagʻlarini yoʻqotganlarini yoʻqotganlarni yordam berish uchun Dogecoin hamjamiyati ularni oʻgʻirlaganlarga tangalar berishga yordam berish uchun „SaveDogemas“ nomli tashabbusni boshladi. Taxminan bir oy oʻtgach, oʻgʻirlandi.

2014-yil yanvar oyida Dogecoin savdo hajmi qisqacha Bitcoin va boshqa barcha kriptovalyutalarni birlashtirgandan oshib ketdi. Biroq, uning bozor kapitallashuvi Bitcoinnikidan sezilarli darajada orqada qoldi. Dastlab, Dogecoin har bir kon bloki uchun olinadigan tasodifiy mukofotni taqdim etdi. Biroq, 2014-yil mart oyida bu xatti-harakatlar keyinchalik statik blok mukofotiga yangilandi.

Asoschilaridan biri Jacksonn Palmer 2015-yilda kriptovalyuta hamjamiyatini tark etdi va qaytib kelishni rejalashtirmaydi, chunki dastlab pulga libertar muqobil sifatida oʻylab topilgan kriptovalyuta tubdan ekspluatatsiya qilinadi va uning eng yaxshi tarrilishaf doruchlarini boyquitgan. Uning asoschisi Billy Markus Palmerning pozitsiyasi umuman toʻgʻri ekanligiga rozi boʻldi.

2017-yildan 2018-yilning boshigacha kriptovalyuta pufakchasi davomida Dogecoin qisqa vaqt ichida 2020-yil iyul oyida Dogecoin narxi Dogecoinni 1 AQSh dollariga olib chiqishga qaratilgan TikTok tendentsiyasidan keyin koʻtarildi.

2021-yil 9-mayda SpaceX Oyga rideshare missiyasini toʻliq Dogecoin tomonidan moliyalashtirilganligini eʼlon qildi va shu tariqa kriptovalyuta tomonidan moliyalashtirilgan birinchi kosmik missiyaga aylandi. Elon Mask bu xabarni Twitter orqali tasdiqladi. DOGE-1 2022-yilning 1-choragida Intuitive Machines kompaniyasining IM-1 missiyasi uchun 40 kg yuk tashish uchun kichik yuk boʻlishi rejalashtirilgan edi.

2021-yil 14-augustda Dogecoin jamgʻarmasi "Dogecoin Jamgʻarmasining qayta tashkil etilishini (2014-yilda), Dogecoin ekotizimini, hamjamiyatini qoʻllab-quvvatlashga va Dogecoin blokcheynining kelajagini targʻib bor bilishga eʼrtiborni eʼon qildi. Jamgʻarma Kengash tarkibiga Vitalik Buterin (Ethereum asoschisi va ixtirochisi) va Jared Birchall (Elon Mask vakili) kabi taniqli maslahatchilarning qoʻshilishi bilan jonlandi.

## Manbalar

## Havolalar

• Dogecoin loyihasi