open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Xromtov (tuman)

**Xromtov tumani** — Oqtoʻbe viloyatining shimoliy qismidagi maʼmuriy hudud. Yer maydoni 12,9 ming km2. Tuman 1935-yilda tashkil topgan. Aholisi  kishi, oʻrtacha zichligi 1&nbsp;km2-ga 3,2 kishidan toʻgʻri keladi (2013). Tuman markazi — Xromtov shahri.

## Iqlimi
Tuman iqlimi keskin kontinental, qishi ancha sovuq, yozi issiq va qurgʻoq. Yanvar oyining oʻrtacha yillik harorati –16 – 18 °С ayrim vaqtlarda -44 °С gacha sovub ketadi. Iyul oyining yillik oʻrtacha harorati 21 – 23°С. Yogʻingarchilikning oʻrtacha yillik miqdori 250 – 300&nbsp;mm.

## Aholi punktlari
Oqjor (Novorossiyskoe), Boʻgetsoy, Koʻktov, Qoʻpa, Oqquduq (Kredikovka), Qudiqsoy, Qizilsuv, Maytoʻbe, Molodejnoye, Nikeltov, Oʻysilqora, Prostornoe, Sorisoy, Susanovka, Suxinovka, Tabantol, Tasoʻtkel, Troitskoe, Xromtov.

## Ijtimoiy soha
Tumanda 38 ta maktab, 1 kasbiy-texnik maktab, 3 ta bolalar bogʻchasi, madaniyat uyi, kutubxonalar, stadionlar aholiga xizmat qilmoqda. Tibbiyot sohasida kasalxona, 29 feld.-akusherlik punkt, “Mugʻaljar” xordiq maskani aholi uchun xizmatda.

## Manbalar
Daniel Radcliffe

**Daniel Jacob Radcliffe** (23-iyul 1989-yilda tugʻilgan) — britaniyalik kino va teatr aktyori. Sakkiz qismli *[[Harry Potter]]* film franshizasida asosiy rolni ijro etgan. Ilk marotaba 10 yoshida *[[David Copperfield]]* (1999) televizion filmida koʻrinish bergan, 2001-yilda *Panamalik tikuvchi* (2001) badiy filmida rol ijro etgan. 11 yoshga kirganda *[[Harry Potter va hikmatlar toshi (film)|Harry Potter va hikmatlar toshi]]* filmida rol oʻynaydi, 10 yil davomida, 2011-yilgacha Harry Potter filmlarining yettitasi va soʻnggi qismi hisoblangan *[[Harry Potter va Ajal tuhfasi: 2-qism]]* filmida rol oʻynagan, bu film unga yulduzli onlarni olib keldi. U 2012-yilda *Black Women* dahshatli filmida va 2013-yilda *[[Kill Your Darlings]]* filmida suratga tushdi.

2009-yilda u Ginnes rekordlar kitobiga oʻn yil ichida eng yuqori haq toʻlanadigan aktyor sifatida kiritildi. Kaliforniyadagi Hollywood Walk Of Fameda kino sanʼatiga qoʻshgan hissasi uchun shaxsiy yulduzi qoʻyildi.

## Filmografiya

## Mukofot va nominatsiyalari

## Manbalar

## Havolalar

*
Kabul Dreams

**Kabul Dreams** (ingl. *Qobul tushlari*) Afgʻonistonning Qobul shahrida 2008-yili tuzilgan rock guruhdir. Guruh Sulaymon Qardosh (vokal), Siddiq Ahmad (bas) va Mujtaba Habibi (dovul) dan iborat. Guruh BBC tomonidan "Afgʻonistonning birinchi rock guruhi," deb eʼtirof etildi. 2013-yil aprelida Olmoniyaning Sellaband kompaniyasi koʻmagida *Plastic Words* nomli birinchi albomini chiqarishdi.

Kabul Dreams aʼzolari oʻzbek, pushtu va dariy tillarida gapirib, inglizchada kuylashadi.

## Manbalar

## Havolalar
* 
* Kabul Dreams Soundcloud sahifasi
Hasan Ruhoniy

**Hasan Ruhoniy** — 2013-yildan 2021-yilgacha Eron Islom Respublikasining Prezidenti. 1948-yil, 12-noyabrda Eronning Sorhe shahrida tugʻilgan. Hasan Ruhoniy siyosatchilikdan tashqari Islomning Shia mazhabi yetakchisi hamdir. Hasan Ruhoniy Eronning 7-prezidenti hisoblanadi.

## Hayoti
Hasan Ruhoniy 1948-yil 12-noyabrda Eronning Semnan ostanidagi Sorhe shahrida tugʻilgan. Diniy savodni 1960-yildan boshlab oldi. 1969-yil Tehron universitetiga oʻqishga kirdi va 1972-yili Sud huquqlari boʻyicha bakalavr darajasiga koʻtarildi. 1995-yilda Shotlandiyaning Glazgo shahridagi Kaledon Universitetida „Eron misolida Islomiy qonunchilik“ (The Islamic legislative power with to the Iran experience) magisterlik dissertatsiyasini yoqladi. 1999-yili oʻsha universitetda „Falsafa va Davlat huquqshunosligi“ boʻyicha doktor unvonini qoʻlga kiritdi.

Shuningdek Hasan Ruhoniy koʻp tillarda soʻzlasha oladi, bular: fors, arab, ingliz, fransuz va olmon tillaridir.

## Siyosiy karyerasi
1991-yildan boshlab siyosiy karyerasi boshlandi. 1989-yildan „Milliy Xavfsizlikning oliy kengashi“ aʼzosi, 1999-yildan boshlab esa „Ekspertlar Hamjamiyati“ aʼzosi. Eron yadroviy dasturi boʻyicha Yevropa davlatlari bilan muzokara olib borgan.
2013-yil 15-iyun kuni „Prezideentlik saylovlari“da gʻalaba qozondi va „Eron Islom Respublikasi Prezidenti“ deb eʼlon qilindi.

## Fotosuratlar

|Hasan Ruhoniy (oldingi qator) Ruhillo Musaviy va uning hamrohlari bilan ibodat qilmoqda, Fransiya, 1978-yil.
|Eron Islom Respublikasi Ovozi kuzatuvchilari aʼzolari bilan. 1981-yil. Hasan Ruhoniy chapda.
Fayl:Hassan Rouhani in military service.jpg|Hasan Ruhoniy yoshligida.
Fayl:Hassan Rouhani at US Field Hospital 12-24-2003 - FEMA - 13321 - by Marty Bahamonde.jpg|Hasan Ruhoniy 2003-yilda Eronning Bam shahridagi zilziladan soʻng amerikaning dala gospitaliga tashrif buyurmoqda.
Fayl:Rouhani supporters (1).jpg|Tehronning Vali-Asr koʻchasida Hasan Ruhoniyni qoʻllab-quvvatlayotganlar mitingi.
|Hasan Ruhoniy Bishkekda. 2013-yil.
Fayl:Hassan Rouhani2 cropped.jpg|Hasan Ruhoniy omma oldida chiqish qilmoqda. 2013-yil.
Fayl:2013 Shanghai Cooperation Organisation.jpg|Shanxay Hamkorlik Tashkilotining 2013-yildagi yigʻinida.


## Manbalar

## Havolalar
* Hasan Ruhoniy Eron prezidenti sifatida ishga kirishdi
* Президентом Ирана избран Хасан Роухани
* Хасан Рухани вступает в должность президента Ирана
* 
* Президент Ирана Хасан Роухани//Передача радиостанции "Эхо Москвы"
* Хасан Рухани: *[http://polismi.ru/politika/geografiya-i-politesy/346-pochemu-iran-stremitsya-k-konstruktivnomu-vzaimodejstviyu.html Почему Иран Стремится к Конструктивном Взаимодействию] , Washington Post, 20 сентября 2013 года, перевод ПолиСМИ*
Philip Seymour Hoffman

**Philip Seymour Hoffman** (; 23-iyul, 1967 — 2-fevral, 2014) amerikalik aktyor va rejissor boʻlgan. 2005-yili *[[Capote]]* biografik filmi uchun *Eng yaxshi aktyor* nominatsiyasida Akademiya mukofotini olgan, bir necha marta Akademiya mukofotiga nomzod boʻlgan.

Hoffman ijodini 1991-yilda boshlab, 1992-yildan kinolarda suratga tushib keldi. U diqqatga loyiq bir necha filmlarda, jumladan *[[Scent of a Woman (film)|Ayol isi]]* (1992), *[[Twister (film)|Twister]]* (1996), *[[Boogie Nights]]* (1997), *[[The Big Lebowski]]* (1998), *[[Patch Adams (film)|Patch Adams]]* (1998), *[[Magnolia (film)|Magnolia]]* (1999), *[[The Talented Mr. Ripley (film)|The Talented Mr. Ripley]]* (1999), *[[Almost Famous]]* (2000), *[[Red Dragon (film)|Red Dragon]]* (2002), *[[25th Hour]]* (2002), *[[Punch-Drunk Love]]* (2002) va *[[Cold Mountain (film)|Cold Mountain]]* (2003) filmlarda ikkinchi plan rollarni oʻynab tanildi.

2005-yilda Hoffman *Capote* filmida bosh rolni ijro etib, Akademiya mukofotini erishdi. U shuningdek *[[Charlie Wilson's War]]* (2007), *[[Doubt (film)|Doubt]]* (2008) va *[[The Master (film)|The Master]]* (2012) filmlaridagi rollari uchun Akademiya mukofotiga nomzod boʻldi. Tanqidchilardan ijobiy baholar olgan boshqa filmlariga *[[Owning Mahowny]]* (2003), *[[Before the Devil Knows You're Dead]]* (2007), *[[The Savages (film)|The Savages]]* (2007), *[[Synecdoche, New York]]* (2008), *[[Moneyball (film)|Moneyball]]* (2011) va *[[The Ides of March (film)|The Ides of March]]* (2011) kiradi. 2010-yilda Hoffman *[[Jack Goes Boating (film)|Jack Goes Boating]]* filmiga rejissorlik qildi.

Hoffman 2014-yil 2-fevral kuni vafot etdi. *[[The New York Times]]* gazetasi nekrologda Hoffman haqida „ehtimol, oʻz avlodining eng tirishqoq va izzatli amerikalik aktyori“ deb yozdi.

## Manbalar

## Havolalar
*
Chalqar (tuman)

**Chalqar tumani** — Oqtoʻbe viloyatining janubi-sharqiy qismidagi maʼmuriy hudud. Yer maydoni 62,2 ming km2. Tuman 1921-yilda tashkil topgan. Aholisi  kishi, oʻrtacha zichligi 1&nbsp;km2-ga 0,7 kishidan toʻgʻri keladi (2013). Tuman markazi — Chalqar shahri.

## Iqlimi
Tuman iqlimi keskin kontinental, qishi ancha sovuq, yozi issiq va qurgʻoq. Yanvar oyining oʻrtacha yillik harorati –10 — 12 °С, shimoliy qismida –14 — 16 °С. Iyul oyining yillik oʻrtacha harorati 24 – 26°С. Yogʻingarchilikning oʻrtacha yillik miqdori 150 – 200&nbsp;mm.

## Aholi punktlari
66-temir yoʻl razyezdi, 67-temir yoʻl razyezdi, Begumbet, Birshoʻgʻir, Boyqadam, Boʻzoʻy, Esetota, Kengdola, Koʻpmoʻla, Munke Biy, Olabosh, Olaqoʻzi, Oqqaytim, Qo'tirtosh, Qonbaxtli, Qorabuloq, Qorashoʻqot, Qoratol, Qoratoʻgʻoy, Qoviljir, Qoʻpasoʻr, Qoʻpatoy, Qo‘rg‘onjar, Quyonquloq, Saridulak, Shilikti, Shoʻqisuv, Toldiqum, Toshbuloq, Tumolikoʻl, Ushquroy.

## Ijtimoiy soha
Tumanda 44 ta maktab, 1 kasbiy-texnik maktab, sport maktabi, 3 ta bolalar bogʻchasi, 4 ta madaniyat uyi, 12 kutubxona, stadionlar aholiga xizmat qilmoqda. 
Tibbiyot sohasida tuman kasalxonasi va shifoxonasi, 1 qishloq kasalxonasi, 2 feld.-akusherlik punkt, 10 feldsherlik punkt aholi uchun xizmatda.

## Manbalar
Sorha

**Sorha** () — Eronning markaziy qismida, Semnan provinsiyasida joylashgan. Shahar Sorha shahristonining tarkibiga kiradi.

## Geografiya
Shahar Semnanning shimoli-gʻarbiy qismida joylashgan. Provinsiyaning maʼmuriy markazi — Semnanning shimoli-sharqiy tarafidan oraliq masofasi taxminan 15 kilometr. Dengiz sathidan mutlaq balandligi — 1153 metr.

## Aholisi
2006-yilgi sanoq boʻyicha, shahar aholisi 9,062 kishini tashkil qildi. 2013-yilgi maʼlumot boʻyicha, Sorha shahrida 9,773 kishi istiqomat qilmoqda.

## Transport
Eng yaqin fuqorolik aeroporti — Semnan xalqaro aeroporti.

## Taniqli shaxslar
* Hasan Ruhoniy — Eron Prezidenti.

## Manbalar
Rupert Grint

**Rupert Alexander Lloyd Grint** (1988-yilning 24-avgustda tugʻulgan) — Garri Potter filmlarida uchta bosh qahramonlardan biri Ron Weasley rolini oʻynagan ingliz aktyori. Grint Ron Uesli rolini ijro etganda 11 yoshda boʻlgan, u maktabdagi umumiy teatrga aʼzo boʻlgan. U 2001 va 2011-yillar oraligʻida Daniel Redkliff va Emma Uotsonlar bilan birga Garri Potter filmlarining barcha sakkiz qismida bosh rolni ijro etgan.

## Qisqa hayot yoʻli
Grint Uesskeksda tugʻildi. Uning onasi Joanna Grint – uy bekasi (tugʻruq familiyasi Parson), otasi Nigel Grint suvenerlar ishlab chiqaruvchi. U oilada eng katta farzand edi. Undan keyin Jeyms ismli ukasi bor. Shuningdek Jorjina, Samanta va Sharlotta ismli singillari ham bor.

U „St Josephs Primary School“ nomli katolik maktabda taʼlim oldi. Maktabdalik davridayoq teatrga oʻzgacha mehr qoʻydi. Shu orada maktab teatrida katta boʻlmasada rollar ijro etdi. 16 yoshida maktabni bitirgach oʻz faoliyatsini boshladi.

## Faoliyat

### Garri Potter (2001 – 2011)

2001-yilning boshida muallifi britaniyalik ayol J.K Rouling boʻlgan bestseller asar „Harry Potter va hikmatlar toshi“ kitobiga film ishlana boshlandi. Film uchun Rouling – ssenariynavist, Syuzi Figgs – assistent va Kris Kolambus – Rejissor sifatida ish yurita boshladilar.

## Filmografiya

### Filmlar

## Manbalar

## Havolalar
* 
* Rupert Grint: Overview  na MSN
* rupertgrint.org 
* rupertgrint.net
Jezqazgʻan (viloyat)

**Jezqazgʻan viloyati**  — () Qozoq SSR (1973—1991) va Qozogʻiston Respublikasining (1991—1997) tarkibidagi maʼmuriy hudud. Maʼmuriy markazi - Jezqazgʻan shahri.

## Geografiyasi
Viloyat Qozogʻistonning markaziy qismida joylashgan. Maydoni 313,4 ming km2.

## Tarixi
1973-yil 20-martda Qozoq SSR tarkibida Qaragʻandi viloyatining shimoliy qismida tashkil topgan. 1991-yildan buyon Qozogʻiston Respublikasining tarkibida. 1997-yili qaytadan Qaragʻandi viloyatining tarkibiga qoʻshildi.

## Hududiy boʻlinishi
1989-yil **Jezqazgʻan viloyatining** tarkibiga 4 ta viloyatga boʻysunuvchi shahar va 7 ta tuman kirdi:

## Havolalar
* Всемирный исторический проект 

## Manbalar
Toʻrgʻay (daryo)

**Toʻrgʻay** — Qozogʻistondagi daryo. Uzunligi 825&nbsp;km, havzasining maydoni 157 ming km². Oʻrta oqimida suvining oʻrtacha sarfi 9 m³/sek. Qozogʻiston past togʻlarining gʻarbiy chekkasidan boshlanadigan Qoratoʻrgʻay va Jaldama daryolarining qoʻshilishidan hosil boʻladi. Asosan, Toʻrgʻay soyligidan oqib oʻtib, Shalqartengiz botigʻida tugaydi. Qordan toʻyinadi. noyabrda muzlab, aprelda muzdan boʻshaydi. Yozda quyilish joyida suvi shoʻrlanadi.
Toʻrgʻay (viloyat)

**Toʻrgʻay viloyati**  — Qozoq SSR (1970—1988) va Qozogʻiston Respublikasining (1990—1997) tarkibidagi maʼmuriy hudud. Maʼmuriy markazi - Orqaliq shahri.

## Geografiyasi
Viloyat Qozogʻistonning markaziy qismida, Yesil va Toʻrgʻay daryolari havzasida joylashgan. Maydoni 111,9 ming km2. Oqtoʻba, Qoʻstanay, Koʻkchatov, Tselinogarad va Jezqazgʻan viloyatlari bilan chegaradosh edi.

## Tarixi
1970-yil 23-noyabrda Qozoq SSRning tarkibidagi Qoʻstanay viloyatining sharqiy tumanlarini Oqmoʻla viloyatining gʻarbiy tumanlarini biriktirish natijasida **Toʻrgʻay viloyati** tashkil topdi. Viloyat markazi etib Orqaliq shahri tanlandi. 1988-yilning 2-iyunida viloyat parchalandi.

1990-yil avgust oyida viloyat qaytadan tashkil topdi. 1991-yilning 16-dekabridan boshlab Qozogʻiston Respublikasining tarkibida. 1997-yil Toʻrgʻay viloyatining hududi Qoʻstanay va Oqmoʻla viloyatlarining tarkibiga qoʻshib berildi.

## Aholisi
### Milliy tarkibi
SSRIning 1970-yildagi aholisi sanogʻi boʻyicha viloyatning milliy tarkibi quyidagicha boʻldi: qozoqlar (32,5 %), ruslar (33,7 %), ukrainlar (15 %), shuningdek olmonlar (5,2 %), beloruslar (4,7 %), tatarlar, oʻzbeklar, boshqirdlar, marilar, chuvashlar, moldavanlar, udmurtlar, mordvalar v.b. Aholining oʻrtacha zichligi -  1&nbsp;km2-ga 2,3 kishi edi. Shahar aholisinining salmgʻi 31 % (80 ming kishi, 1975) tashkil qildi.

## Hududiy boʻlinishi
1988-yili **Toʻrgʻay viloyatining** tarkibiga 1 viloyatga boʻysunuvchi shahar (Orqaliq) va 9 ta tuman kirdi:

## Havolalar
* Тургайская область
* Всемирный исторический проект 
* Путешествие на Тургай (фото)

## Manbalar
Kaledon universiteti

**Kaledon universiteti** — Shotlandiyaning eng yirik universitetlaridan biridir. Universitetda 17,000 yaqin student bilim olmoqda. Kaledon universiteti 1993-yili tashkil topdi. Glazgo shahrida joylashgan.

## Taniqli oʻqituvchilar
* Gordon Braun — Buyuk Britaniyaning Bosh vaziri

## Taniqli bitiruvchilar
* Dryu Makintayr
* Hasan Ruhoniy — Eron Prezidenti

## Havolalar
* Rasmiy sayti
Oʻyil (tuman)

**Oʻyil tumani** — Oqtoʻba viloyatining shimoli-gʻarbiy qismidagi maʼmuriy hudud. Yer maydoni 11,5 ming km2. Tuman 1930-yilda tashkil topgan. Aholisi  kishi, oʻrtacha zichligi 1&nbsp;km2-ga 1,6 kishidan toʻgʻri keladi (2013). Tuman markazi — Oʻyil qishlogʻi.

## Iqlimi
Tuman iqlimi keskin kontinental, qishi ancha sovuq, yozi issiq va qurgʻoq. Yanvar oyining oʻrtacha yillik harorati –14 — 16 °С, iyul oyining yillik oʻrtacha harorati 22 – 24°С. Yogʻingarchilikning oʻrtacha yillik miqdori 220 – 250&nbsp;mm.

## Aholi punktlari
Qayindi, Qorakemar, Qoraoʻy, Qaratal, Kamar, Koʻptoʻgʻoy, Sarbie, Oʻyil

## Ijtimoiy soha
Tumanda 25 ta maktab, 1 madaniyat uyi, 14 kutubxona, 4 klub, 1 muzey aholiga xizmat qilmoqda. 
Tibbiyot sohasida tuman kasalxonasi va shifoxonasi, san.-epidemiologik stansiya, 8 feld.-akusherlik punkt aholi uchun xizmatda. Tuman hududi orqali Oʻyil – Shubarquduq, Oʻyil – Qoʻbda avtomabil yoʻllari oʻtadi.

## Manbalar
Toʻrgʻay

**Toʻrgʻay** quyidagilardan birini anglatadi:

* Toʻrgʻaylar — Chumchuqsimonylar turkumi oilasi.
* Toʻrgʻay platosi — Qozogʻistonning shimoli-gʻarbidagi platosimon qir.
* Toʻrgʻay soyligi — shimoldan janubga Toʻrgʻay platosi va Gʻarbiy Sibir tekisligi hamda Turon pasttekisligining shimoliy qismini kesib oʻtgan eroziontektonik soylik. 
* Toʻrgʻay viloyati —  Qozoq SSR (1970—1988) va Qozogʻiston Respublikasining (1990—1997) tarkibidagi maʼmuriy hudud.
* Toʻrgʻay (daryo) — Qozogʻiston Respublikasidagi daryo.
Misha Ge

**Ge Misha Tszyunovich** (1991-yil 17-mayda tugʻilgan) — xalqaro toifadagi sport ustasi. 2010-yildan muzda nafis uchish boʻyicha Oʻzbekiston terma jamoasi aʼzosi. Misha Ge Oʻzbekiston terma jamoasi tarkibida Fransiya, AQSh, Avstriya, Turkiya, Germaniya, Yaponiya, Xitoy, Bolgariya, Polsha kabi oʻndan ziyod mamlakatlarda boʻlib oʻtgan xalqaro turnirlarda qatnashib koʻplab sovrinli oʻrinlarni qoʻlga kiritdi.

Misha Ge 2014-yil 7-23-fevral kunlari Sochi shahrida oʻtkazilgan qishki Olimpiada oʻyinlarida ham ishtirok etdi. 13-fevral kuni qisqa dastur boʻyicha oʻtkazilgan musobaqalarda, 14-fevral kuni esa erkin dastur boʻyicha oʻtkazilgan musobaqada gʻoliblik uchun bahs yuritdi.

## Sport faoliyati

## Manbalar

## Havolalar

* Oʻzbekistonlik Ge Olimpiadaning 13-fevraldagi musobaqalarida qatnashadi, *[[Ozodlik radiosi]]*, 13-fevral, 2014
Artem Voronov

Voronov Artem Andreevich — 1993-yil 26-mart kuni Toshkent shahrida tavallud topgan. 2005-yildan buyon togʻ changʻisi boʻyicha Oʻzbekiston terma jamoasi aʼzosi. Xalqaro toifadagi sport ustasi.

Terma jamoa tarkibida Avstriya, Germaniya, Italiya, Fransiya, Qozogʻiston, Koreya kabi qator davlatlarda oʻtkazilgan xalqaro turnirlarda ishtirok etgan. 2009, 2010 va 2012-yillarda oʻsmirlar oʻrtasida oʻtkazilgan jahon chempionatlari qatnashchisi. 2011-yili oʻtkazilgan qishki Osiyo oʻyinlari ishtirokchisi. Mazkur qitʼa oʻyinlaridan soʻng xalqaro toifadagi sport ustasi unvoniga sazovor boʻlgan.

Artem Voronov Qozogʻiston va Eron davlatlarida boʻlib oʻtgan oʻsmirlar oʻrtasidagi Osiyo chempionati sovrindori. Sochi-2014 oʻyinlari yoʻllanmasiga 2013-yilning avgust-sentabr oylarida Yangi Zelandiyada oʻtkazilgan musobaqalarda ega boʻldi va boʻlajak musobaqaga Italiya, Avstriya va Shveysariyada tashkil etilgan oʻquv-mashgʻulot yigʻinlari orqali tayyorgarlik koʻrdi.

Artem Voronov 2014 Qishki olimpiya oʻyinlaridagi ishtirokini 13-fevral kuni togʻ changʻisining super kombinatsiya boʻyicha oʻtkaziladigan musobaqalarida boshlaydi. Mazkur musobaqalar Toshkent vaqti bilan soat 12:00da boshlanadi. 16-fevral kuni Artem togʻ changʻisining super gigant musobaqasida ishtirok etsa (Toshkent vaqti bilan soat 12:00da boshlanadi), 22-fevralda slalom boʻyicha oʻtkaziladigan musobaqada startga chiqadi (Toshkent vaqti bilan soat 17:45da boshlanadi).

## Manbalar
Olimpiya xartiyasi

**Olimpiya [[xartiya]]si** Olimpiya oʻyinlarini tashkillashtirish va Olimpiya harakatini boshqarish uchun qoida va koʻrsatmalar toʻplamidir. Xartiya oxirgi marta 2013-yil 9-sentabrida yangilandi.

Olimpiya xartiyasi Xalqaro Olimpiya Qoʻmitasi tomonidan qabul qilinib, fundamental prinsip, qoida va qarorlardan iborat. Olimpiya xartiyasi rasmiy ikki — fransuz va ingliz tillarida tuzilgan, boshqa tillarga mahalliy Olimpiya qoʻmitalari tomonidan tarjima qilinishi mumkin. Bunda xartiyaning fransuzcha matni bosh boʻlib, tahrirlar avvalo fransuzchada qilinadi va inglizchaga oʻgiriladi.

Olimpiya xartiyasining bosh prinsiplaridan biri quyidagicha:

## Havolalar
* Joriy Olimpiya xartiyasi
Janaqiyma (Oqmoʻla viloyati)

**Jana Qiyma** () — Qozogʻiston Respublikasi Oqmoʻla viloyati Yaxshi tumanidagi qishloq. Janaqiyma qishloq okrugining maʼmuriy markazi. Viloyat markazi — Koʻkchatov sharidan 260 km, Otbosar shahridan 65 km masofada joylashgan. 

## Aholisi
1999-yili qishloq aholisi 2,011 kishini tashkil qildi (9,87 erkaklar va 1,024 ayollar). Qishloqda 2009-yildagi statistikaga tayanadigan boʻlsak  1,410 kishi istiqomat qilmoqda (719 erkaklar va 691 ayollar).

## Ijtimoiy soha
1972 – 97 yil Qiyma tumanining markazi boʻlgan. Qishloqda «Qiyma» jamaotchligi, chorva xoʻjaliklar faoliyat yuritadi. Janaqiymada oʻrta maktab, madaniyat uyi, klub, kasalxona v.b mahkamalar faoliyat yuritadi. Aholisi boshqa hududlarga avtomabil yoʻli orqali qatnaydi. 

## Manbalar
Bob Barker

**Robert William "Bob" Barker** — 1923-yil Suffolkda tugʻilgan. Amerikalik aktyor, komediyachi. Alf teleserialining 18-qismida oʻz-oʻzini oʻynagan.

## Manbalar

## Havolalar
*
2022-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlari

**Qishki Olimpiada oʻyinlari 2022** — 2022-yili boʻlib oʻtgan, hisob boʻyicha 24-Qishki olimpiada oʻyinlaridir. Ushbu Olimpiada oʻyinlarini oʻtkazish uchun 2013-yildan rasmiy arizalar qabul qilish boshlandi. 2015-yili iyul-avgust oylarida Kuala-Lumpurda (Malayziya) Halqaro Olimpiya Qoʻmitasi mezbon shaharni eʼlon qildi.
### Rasman oʻz nomzodini qoʻygan shaharlar
*  Almati - Qozogʻiston janubiy poytaxti Almati, birinchilardan boʻlib oʻz nomzodini mezbonlikka qoʻydi.
*  Pekin-Chjanszyakou - agarda ushbu shahar mezbonlikni qoʻlga kiritadigan boʻlsa, tarixda ham yozgi ham qishki olimpiadalarni oʻtkazgan ilk shaharga aylanadi.

### Oʻz nomzodini qaytarib olgan shahar
*  Stokgolm - Shvetsiya poytaxti avvalroq oʻz nomzodini qoʻygan edi, biroq 2014-yilning boshida shahar oʻz nomzodini qaytarib oldi va Olimpiadani oʻtkazishi mumkin boʻlgan shaharlar safidan chiqdi.
*  Lvov
* / Krakov-Yasna
*  Oslo

### Oʻz nomzodini qoʻymoqchi boʻlgan, lekin keyinroq nomzodini qaytarib olgan shaharlar
*  Denver
*  Kvebek
*  Helsinki, Taxkovuori va Kuopio
*  Tuluza
*  Brashov
*  Sarayevo
*  Xarbin

## Manbalar
Toʻrtburchak

**Toʻrtburchak** – Yevklid geometriyasida toʻrtta uchga ega boʻlgan, uchlarining hech bir uchtasi bir tekislikda yotmaydigan geometrik figuradir.

Oddiy (yoki tekis) toʻrtburchak *ABCD* ning ichki burchaklari yigʻindisi 360 gradusga tengdir:

: \angle A+\angle B+\angle C+\angle D=360^{\circ}.

## Manbalar

## Havolalar
Los-Kabosdagi G-20 sammiti (2012)

**G-20 Meksika sammiti** 2012-yil 18-19-iyun kunlari Katta yigirmatalikga aʼzo mamlakatlar vakillari ishtirokidagi 7-chi sammit halqaro ravishda Meksikaning Los-Kabos shahrida boʻlib oʻtgan. Ushbu sammitda Jahon moliya inqiroziga tobora botib borayotgan jahon iqtisodiyotini qutqarish masʼalalari koʻtarilgan hamda asosiy diqqat Yevropa inqirozidan aziyat koʻrgan davlatlarning iqtisodiy savollariga javob topish muammolari sammit mavzusi sifatida koʻrilgan.
Dunyoning ilgʻor tahlilchilari va iqtisodchilari oʻzaro sammit koʻzdan kechirgan muammolarni dunyo iqtisodiyotida joriy etilgan omillarni keng ravishda targʻib qilinmasligi va amalda oqsayotganini eʼtirof etishgan..

„Katta yigirmattalik“ vakillari sammit davomida Xalqaro Valyuta Jamgʻarmasi fondi 450 mlrd dollarga koʻpaytirilishi shartnomasiga erishishgan.

### Sammit ishtirokchilari

{| class="wikitable"
|-
! colspan=2 background:Gainsboro;"|**[[Katta yigirmatalik]]**Mezbon mamlakat qalin harflarda belgilangan.
! Vakil
! Mansab
|-
! 
| Avstraliya
| Julia Gillard
| Bosh vazir
|-
! 
| Argentina
| Cristina Fernández de Kirchner
| Argentina Prezidenti
|-
! 
| Braziliya
| Dilma Rouseff
| Braziliya Prezidenti
|-
!  Birlashgan Qirollik
| Birlashgan Qirollik
| David Cameron
| Birlashgan Qirollik Bosh vaziri
|-
! 
| Olmoniya
| Angela Merkel
| Olmoniya Federal Kansleri
|-
! 
| Hindiston
| Manmohan Singh
| Hindiston Bosh vaziri
|-
!  Indoneziya
| Indoneziya
| Susilo Bambang Yudhoyono
| Indoneziya Prezidenti
|-
! 
| Italiya
| Mario Monti
| Italiya Bosh vaziri
|-
! 
| Kanada
| Stiven Harper
| Kanada Bosh vaziri
|-
! 
| XXR
| Hu Jintao
| Xitoy Xalq Respublikasi raisi
|-
! 
| **[[Meksika]]**
| **[[Felipe Calderon]]**
| **[[Meksika Prezidenti]]**
|-
! 
| Rossiya
| Vladimir Putin
| Rossiya Prezidenti
|-
!  Saudiya Arabistoni
| Saudiya Arabistoni
| Ibrahim Abdulaziz Al-Assaf
| Moliya vaziri
|-
! 
| AQSh
| Barack Obama
| AQSh Prezidenti
|-
! 
| Turkiya
| Recep Tayyip Erdoğan
| Turkiya Bosh vaziri
|-
! 
| Fransiya
| Fransua Olland
| Fransiya Prezidenti
|-
! 
| JAR
| Jacob Zuma
| JAR Prezidenti
|-
! 
| Janubiy Koreya
| Lee Myung-bak
| Janubiy Koreya Prezidenti
|-
! 
| Yaponiya
| Yoshihiko Noda
| Yaponiya Bosh vaziri
|-
! rowspan="2" | 
| Yevropa Komissiyasi
| Jose Manuel Barroso
| Rais
|-
| Yevropa Kengashi
| Herman Van Rompuy
| Rais
|-
{| class="wikitable"
|-
| colspan="4" style="text-align:center; background:Gainsboro;"|**Taklif qilingan mamlakatlar**
|- style="background:LightSteelBlue; text-align:center;"
! colspan=2 | Mamlakat
! Vakil
! Mansab
|-
!  Benin
| Benin
| Yayi Boni
| Benin Prezidenti
|-
!  Kambodja
| Kambodja
| Hun Sen
| Kambodja Bosh vaziri
|-
!  Chili
| Chili
| Sebastián Piñera
| Chili Prezidenti
|-
! 
| Kolumbiya
| Juan Manuel Santos
| Kolumbiya Prezidenti
|-
!  Efiopiya
| Efiopiya
| Meles Zenawi
| Efiopiya Bosh vaziri
|-
! 
| Ispaniya
| Mariano Rajoy
| Ispaniya Bosh Vaziri
|-

### Manbalar

### Turkumlar
IOS

**iOS** (eski nomi **iPhone OS**) — amerikalik muhandis Steve Jobs tomonidan ishlab chiqarilgan mobil aloqa operatsion sistemasi. iOS Applening iPhone, iPod, iPad, Apple TV uskunalarida oʻrnatilgan operatsion sistema sanaladi. iOS multitach (koʻp belgi sezuvchanlik) xususiyati va tezkorligi bilan boshqa mobil aloqa operatsion sistemalardan yaqqol ajralib turadi. iOSning birinchi versiyasi 9-yanvar 2007-yilda Macworld Conference & Expo koʻrgazmasida taqdim etildi va hozirga kelib eng soʻnggi versiyasi iOS 14.5.1 (3-may 2021-yil) chiqarildi. iOSga oʻyin yoki dasturlar ilovalari onlayn-doʻkon App Store dasturi orqali koʻchirib olish bilan amalga oshirish mumkin. App Storedagi ilovalar soni hozir (13-may 2016-yil) ga kelib 130 milliondan oshdi va yuklashlar soni esa 70 milliarddan oshib ketdi.

## Qoʻshimcha

* 
* 
* 
* 

## Manbalar

## Havolalar

* 
* 
* iOS manbalar kutubxonasi — Apple Developer Connection vebsaytida
UTC+3:30

**UTC+3:30** — Greenwich oʻrtacha vaqtidan 3:30 soatga surilgan vaqt mintaqasi. Bu vaqt mintaqasidan butun yil Eron Islom Respublikasida foydalanishadi (Tehron vaqti).

## Davlatlar
*
Turkiya bosh vaziri

## [[Turkiya|Turkiya Jumhuriyati]]ning mustaqillikga kurashayotgan vaqtdagi Bosh vazirlari  (1920-1923)

## [[Turkiya|Turkiya Jumhuriyati]] Bosh vazirlari (1923-...)

### Manbalar
Komsomolskoe (Ayteke biy tumani)

**Komsomolskoe** — Oqtoʻba viloyati Ayteke biy tumanining maʼmuriy markazi. Komsomol qishloq okrugining maʼmuriy markazi. Aholisi 2012-yilgi maʼlumot boʻyicha 5,890 kishi. 1966-yili tashkil topgan.

## Aholisi
1999-yili qishloq aholisi 5,065 kishini (2,622 nafari erkaklar va 2,443 nafari ayollar), 2009-yili esa qishloq aholisi 5,909 kishini tashkil qildi (2,907 nafari erkaklar va 3,002 nafari ayollar).

## Manbalar
Togʻli Qorabogʻ respublikasi

**Togʻli Qorabogʻ Respublikasi** yoki **Artsax Respublikasi** — dengizga chiqish imkoniyati yoʻq, dunyo davlatlari tan olmagan Kavkazortidagi davlat. Ushbu mamlakat 1991-yil 2-sentyabrda oʻz mustaqilligini eʼlon qilgan. Togʻli Qorabogʻ Respublikasi Old Osiyoning Kavkazortidagi Arman togʻlarida joylashgan. Gʻarbda Armaniston bilan, shimolda va sharqda Ozarbayjon bilan, janubda Eron bilan chegaradosh.



Bosh Assambleya tomonidan 2008-yilning 14-martida qabul qilingan rezolyutsiya — **62/243. Ozarbayjonning bosib olingan hududlaridagi holat**

…

Ozarbayjon Respublikasining Togʻli Qorabogʻ hududi va uning atrofida qurollangan mojaro jahon tinchligi va xavfsizligiga tahdid solishda tavom etayotganidan jiddiy tashvishlanib va uning gumanitar holat va Janubiy Kavkaz mamlakatlarida rivojlanishi uchun salbiy oqibatlarni hisobga olib,
# Ozarbayjon Respublikasi suverenligi va hududiy daxlsizligini, uning xalqaro tan olingan chegaralari doirasida hurmat qilish va quvvatlash haqida eʼlon qiladi;
# Ozarbayjon Respublikasining barcha bosib olingan hududlaridan barcha armani qurolli kuchlarini darhol, toʻliq va soʻzsiz olib chiqishni talab qiladi;

…


## Tugatilishi
2023-yil 28-sentyabrda Artsax prezidenti keyinchalik 2024-yil 1-yanvargacha respublikaning barcha institutlarini tarqatib yuborish to‘g‘risidagi farmonni imzoladi, ammo prezident keyinchalik bu farmonni bekor qilishga uringan. 2023-yil 1-oktyabrga kelib, mintaqaning deyarli barcha aholisi Armanistonga qochib ketdi. 

## Yana qarang

* Separatizm
*Janubiy Osetiya
*Lugansk xalq respublikasi
*Donetsk xalq respublikasi
## Manbalar
Kseniya Grigoryeva

**Kseniya Igorevna Grigoryeva** (1987-yil 25-noyabr, Toshkent, OʻzSSR) — oʻzbekistonlik togʻ changʻi sportchi, xalqaro toifadagi sport ustasi. 2003-yildan togʻ changʻisi boʻyicha Oʻzbekiston terma jamoasi aʼzosi. 2010 va 2014-yilda Qishki Olimpiada oʻyinlarida ishtirok etgan.

## Tarjimai hol
Tajribali sportchi Germaniya, Qozogʻiston, Koreya, Eron kabi koʻplab davlatlarda oʻtkazilgan xalqaro turnirlarda Oʻzbekiston sharafini himoya qilib, sovrindorlar safidan oʻrin egallagan.

Kseniya Grigoryeva 2010-yil Vankuver shahrida (Kanada) boʻlib oʻtgan Qishki Olimpiada oʻyinlarida slalom gigant boʻyicha oʻtkazilgan musobaqalarda ishtirok etgan. 2011 va 2013-yillarda oʻtkazilgan Jahon chempionati qatnashchisi. 2011-yili Qozogʻistonda oʻtkazilgan qishki Osiyo oʻyinlarida 4-oʻrinni band etgan.

Sochi-2014 qishki Olimpiada oʻyinlari yoʻllanmasiga 2013-yilning avgust — sentabr oylari Yangi Zelandiyada oʻtkazilgan musobaqada sazovor boʻldi va boʻlajak musobaqaga Italiya, Avstriya, Shveysariya kabi davlatlarda tashkil etilgan oʻquv-mashgʻulot yigʻinlari orqali xozirlik koʻrdi.

Kseniya Grigoryeva 2014-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlaridagi ishtirokini 18-fevral kuni togʻ changʻisining slalom yoʻnalishi boʻyicha oʻtkaziladigan bahslar orqali boshlaydi (Musobaqa Toshkent vaqti bilan soat 17:45da boshlanadi).

## Manbalar
Olgʻa (Olgʻa tumani)

**Olgʻa** — Qozogʻiston Respublikasi Oqtoʻba viloyati Olgʻa tumanining maʼmuriy markazi, temir yoʻl stansiyasi. Aholisi 2012-yilgi statiska boʻyicha 19,678 kishini tashkil qildi.

## Geografiyasi
Oqtoʻba shahrining janubiga tomon 45&nbsp;km masofada, Yelek daryosining soʻng qirgʻogʻida joylashgan.

## Sanoati
1930-yil kimyo kombinatining qurulishi boshlanishiga binoan poydevori qurildi. 1961-yil poselekadan sharga aylandi. Olgʻa shahrida Qozogʻistondagi yirik kimyo korxonalarining biri, mineral oʻgʻitlarni ishlab chiradigan Oqtoʻba kimyo kombinati (AJ) faoliyat yuritadi.

## Ijtimoiy soha
Shaharda non, moy zavodlari, Oqtoʻba tibbiyot kollejining filiali, shifoxona, kasalxona, dorixona, kasbiy-texnik kolleji, oʻrta musiqa va sport maktablari, kinoteatr, kutubxona, bosmaxona, sanitar-epidemik stansiyasi, stadion va suzish xavzasi bor. Olgʻa hududi orqali Orenburg — Toshkent temir yoʻli, Oqtoʻba — Atirau avtomabil yoʻli oʻtadi.

## Manbalar

## Havolalar
* Алгинский городской портал — AlgaOnline 
* Современный фотоальбом города Алга
* Акимат Алгинского района Актюбинской области
Olgʻa

**Olgʻa** quyidagilardan birini anglatadi:

## Joylar
### Qozogʻiston
* Olgʻa (tuman) — Qozogʻiston Respublikasi Oqtoʻba viloyatidagi tuman.
* Olgʻa (Olgʻa tumani) — Qozogʻiston Respublikasi Oqtoʻba viloyatidagi shahar.

### Qirgʻiziston
* Olgʻa (Qadamjoy tumani) — Qirgʻiziston Respublikasining Botken viloyati Qadamjoy tumaniga qarashli qishloq.
* Olgʻa (Chuy tumani) — Qirgʻiziston Respublikasining Chuy viloyati Chuy tumaniga qarashli qishloq.
* Olgʻa (Laylak tumani) — Qirgʻiziston Respublikasining Botken viloyati Laylak tumaniga qarashli qishloq.
* Olgʻa (Oʻzgan tumani) — Qirgʻiziston Respublikasining Oʻsh viloyati Oʻzgan tumaniga qarashli qishloq. 
* Olgʻa-Bos (Qorasuv tumani) — Qirgʻiziston Respublikasining Oʻsh viloyati Qorasuv tumaniga qarashli qishloq. 
## Media
* ''Olgʻa'' — 2020-yilda ishlangan AQSh filmi.
Rektor

**Rektor** ( — "hukmdor") akademik mansab egasi boʻlib, universitet, institut va ayrim maktablarda eng yuqori amaldor vazifasini oʻtaydi. Rektor ofisi va amal qilish muddati *rektorat* deb ataladi. "Rektor" atamasi asosan Yevropa, MDH, Lotin Amerikasi mamlakatlarida ishlatiladi. Buyuk Britaniyada "kansler", Qoʻshma Shtatlarda esa "universitet prezidenti" atamalari ishlatiladi.

## Yana qarang
* Prorektor
* Dekan
Birlashgan Qirollik bosh vaziri

**[[Birlashgan Qirollik|Buyuk Britaniya va Shimoliy Irlandiya birlashgan Qirolligi]] Bosh vaziri** - Hokimiyatdagi eng yuqori oʻrinda koʻriladigan  va Mustaqil ravishda koʻp tomonlama vazifalarni hal qilaoladigan shaxs boʻlib Mamlakatning raisidir. 
Buyuk Britaniya qoidalariga koʻra har bir Bosh vazir Parlament aʼzolariga oʻzi boʻshidagi harakatlarning barchasiga javob berishi sharti koʻrsatilgan.

### [[Birlashgan Qirollik]]ning 18-asrdagi Bosh vazirlari

### [[Birlashgan Qirollik]]ning 19-asrdagi Bosh vazirlari

### [[Birlashgan Qirollik]]ning 20-asrdagi Bosh vazirlari

### [[Birlashgan Qirollik]]ning [[XXI asr]]dagi Bosh vazirlari

### Manbalar
Dmitriy Azarov

**Dmitriy Igorevich Azarov** - (rus. *Дмитрий Игоревич Азаров*). 1970-yil, 9-avgust kuni Kuybishev shahrida tugʻilgan. 2010-yilning 10-oktyabridan Rossiya Federatsiyasining Samara shahri meri. 2017 yilning 25-sentyabridan Samara viloyati gubernatori vazifalasini bajaruvchi.
Samara metropoliteni

**Samara Metropoliteni** - (rus.*Самарский Метрополитен*). Rossiya Federatsiyasining Samara shahrida joylashgan metropoliten.
10 ta stansiyasi mavjud, ulardan sakkiztasi yer osti tunnel, bittasi yer usti stansiya. Hozirgi paytda metropoliten 1 ta uzunligi 11,4 kilometrli liniyadan iborat.

## Tarixi
1977-yili "SSSR Vazirlar Kengashi" Kuybishevda (hozirgi Samara) metropoliten qurilishini maʼqulladi. Proekt "Metrogiprotrans" institutiga topshirildi. 1980-yil sentyabrda qurilish boshlandi va 1987-yili metropoliten rasman ishga tushdi. Samara Metripoliteni Rossiya metropolitenlari ichida 5-chi, SSSR metropolitenlari ichida 12-chi boʻldi (bundan oldin SSSRda metropoliten Moskvada, Leningradda, Kiyevda, Xarkovda, Tbilisida, Yerevanda, Bokuda, Toshkentda, Minskda, Gorkiyda va Novosibirskda mavjud edi).
 
### Samara Meropoliteni stansiyalari

**Stansiyalar roʻyxati**
* «Yungorodok»
* «Pobeda»
* «Sovetskaya»
* «Sportivnaya»
* «Gagarinskaya»
* «Moskovskaya»
* «Rossiyskaya»
## Manbalar
Marek Grechuta

**Marek Michał Grechuta** (10-dekabr 1945 Zamość, Polsha-09-oktabr 2006 Krakov, Polsha) –  polyak kompozitori, shoir va musavviri. Krakov politexnika institutini tugatgan (1966). Orasida 1966-1971 igru guruhi Anawa.

## Havolalar
* http://trylogia.ovh.org/
Emomali Rahmon

**Emomali Rahmon** (, 2007-yil 21-martgacha Emomali Sharipovich Rahmonov, . 1952-yil 5-oktyabr kuni tugʻilgan) — Tojikistonlik siyosatchi, 1992—1994-yillarda Tojikiston Oliy Majlisi raisi, 1994-yildan Tojikiston Respublikasi Prezidenti . 2015-yil 25-dekabrda "tinchlik va barqarorlik asoschisi" unvoni berilgan.

## Manbalar
Xitoy Xalq Respublikasi raisi

**[[Xitoy Xalq Respublikasi]] raisi** yoki **[[Xitoy Xalq Respublikasi|Xitoy Prezidenti]]** - () — XXR bosh raisi va Butun Xitoy Xalq vakillari kengashining doimiy qoʻmitasi, Butun Xitoy Xalq vakillari kengashi bilan birga yuqori hokimiyatning boshidagi shaxs. Hozirgi kunda 14-mart 2013-yildan Xi Jinping Xitoy Xalq Respublikasining Raisi hisoblanadi.

## Termin
Xitoycha **主席 „chjusi“** soʻzi oʻzbek tili va ingliz tilida **„rais“** , **„boshliq“** va umuman yuqori mansabda turadigan lavozim maʼnosi kelib chiqadi. Ingliz tilining bazi bir faktlarida 1982-yilgacha **()** **„rais“** deb eʼtirof etilgan, lekin keyinchalik XXR boshligʻi sifatida rasmiy ravishda **„XXR Prezidenti“** **()** atamasiga oʻzgartirilgan. Qolaversa boshqa manbalarda     **„chairman“** , **„chjusi“** soʻzi sifatida tilga olinadi. Xitoy Xalq Respublikasining rasmiy tili manbalarida keltirilishicha   boshqa mamlakatlarning Prezident yoki shunga oʻxshash lavozimlari **„szuntun“** **()** soʻzi bilan yuritiladi.

## XXR raislari

### XXR Markaziy Xalq hokimiyati Raislari
1-oktyabr 1949-yildan to 27-sentyabr 1954-yilgacha Mao Szedun mamlakat raisi hisoblangan.

### XXR raislari roʻyxati

;Xitoy Xalq Respublikasining raislari

|**[[Mao Szedun]]**1-chi Prezident(27-sentabr 1954 - 27 Aprel 1959)
Fayl:Soong Ching-ling 1937.jpg|**[[Soong Ching-ling|Song Qingling]]**Acting President(31 Oktyabr 1968 - 24 Fevral 1972)
Fayl:DONGBIWU.JPG|**[[Dong Biwu]]**Acting Prezident(31 Oktyabr 1968 - 17 Yanvar 1975)
|**[[Li Xiannian]]**3-chi Prezident(18 Iyun 1983 - 8 Aprel 1988)
Fayl:Yang Shangkun.jpg|**[[Yang Shangkun]]**4-chi Prezident(8 Aprel 1988 - 27 Mart 1993)
Fayl:Jiang Zemin St. Petersburg2002.jpg|**[[Jiang Zemin]]**5-chi Prezident(27 Mart 1993 - 15 Mart 2003)
Fayl:Hu Jintao Cannes2011.jpg|**[[Hu Jintao]]**6-chi Prezident(15 Mart 2003 - 14 Mart 2013)
Fayl:Xi Jinping Mexico2013.jpg|**[[Xi Jinping]]**7-chi Prezident(14 Mart 2013-yildan)

;Oliy Kengash raislari

|**[[Mao Szedun]]**Xalq Hokimiyat markazi raisi (1949-1954)
Fayl:Chu De2.jpg|**[[Zhu De]]**Butun Xitoy Xalq vakillari kengashi raisi (1975-1976)
Fayl:Soong Ching-ling 1937.jpg|**[[Soong Ching-ling|Song Qingling]]**Butun Xitoy Xalq vakillari kengashining doimiy qoʻmitasi raisi (1976-1978)
Fayl:Ye Jianying.jpg|**[[Ye Jianying]]**Butun Xitoy Xalq vakillari kengashi raisi (1976-1983)

## XXR raislarining rafiqalari

## Yashayotgan tirik prezidentlar
Manuel Neuer

**Manuel Peter Neuer** (*talaffuzi:Menuel Piter Neyer*, 1986-yil 27-mart kuni Gelsenkirchen, Germaniyada tugʻilgan)- professional germaniya futbolchisi.

## Yana qarang

* Xalqaro darajadagi 100 va undan ortiq oʻyinlardan maydonga tushgan erkak futbolchilar roʻyxati

## Manbalar

## Havolalar

*  
* Manuel Neuer at FC Bayern Munich
* 
*
Muros

**Muros** quyidagilardan birini anglatadi: 

#### 
*Muros (Galicia) — Galicia, A Coruña provinsiyasi mintaqasida joylashgan munitsipalitetdir.
*Muros de Nalón — Asturiya mintaqasida joylashgan munisipalitetdir.

#### 
*Muros (Italiya)
Tbilisi metropoliteni

**Tbilisi Metropoliteni** — Gurjiston poytaxti Tbilisida joylashgan transport turlaridan biri.
1966-yil, 11-yanvar kuni ochilgan. Tbilisi Metropoliteni SSSR shaharlari ichida 4-chi boʻldi (bundan oldin metro Moskvada, Leningradda va Kiyevda mavjud edi).

### Stansiyalari roʻyxati
* **Axmeteli-Varketil liniyasi (19,6 km)**
* Axmetelis Teatri
* Saradjishvili
* Guramishvili
* Grmagale
* Didube
* Gotsiridze
* Nadzaladevi
* Sadguris Moyedani-1
* Mardjanishvili
* Rustaveli
* Tavisuplebis Moyedani
* Avlabari
* 300 Aragveli
* Isani
* Samgori
* Varketili
* **Saburtalin liniyasi (6,8 km)**
* Sadguris Moyedani-2
* Tsereteli
* Teknikuri Universiteti
* Sameditsino Universiteti
* Delisi
* Vaja-Pshavela
* Davlat Universiteti
## Manbalar
Xitoy Xalq Respublikasi Prezidenti rafiqasi

**Xitoy Xalq Respublikasi Prezidenti rafiqasi** -  martabasiga sazovor boʻlgan shaxslar Xitoy qonun qoidalariga koʻra Oliy darajali honim sifatida eʼzozlanadi. Shu davrgacha bunday martabaga 7 ayol sazovor boʻlishgan va 14-mart 2013-yildan Xitoy Xalq Respublikasi raisi turmush oʻrtogʻi sifatida hamda Xitoy Xalq Respublikasining oliy darajali honimi Peng Liyuan hisoblanadi.

## Xitoy Xalq Respublikasining rafiqalari

## Manbalar
Yerevan metropoliteni

**Yerevan Metropoliteni** — Karen Demirchyan nomidagi „Yerevan Metropoliteni“ Armaniston poytaxti Yerevan shahrida joylashgan transport turlaridan biridir.
Ushbu metropoliten 1981-yil 7-martda ochilgan.

 

### Stansiyalari roʻyxati
* Barekamutsyun
* Marshall Bagramyan
* Eritasardakan
* Anrapetsuyan Xraparak
* Zoravar Andranik
* Sasuntsi David
* Gortsaranain
* Shengavit
* Garegin Njde Xraparak
* Charbax
## Yana qarang
* Metropolitenlar roʻyxati
## Manbalar
Xitoy Xalq Respublikasi raislarining roʻyxati

### [[Xitoy Xalq Respublikasi|Xalq Markaziy hokimiyatining raisi]]

### [[Xitoy Xalq Respublikasi raisi|Xitoy Xalq Respublikasining raislari]]

## Manbalar
WhatsApp

***WhatsApp Messenger*** (; inglizchadan *Whatʼs up?* — „Nima gaplar?“ va *app* — *[[Ilova|ilova]]) [[smartfon]]lar uchun [[propriyetar dasturiy taʼminot|propriyetar]], [[kross-platforma]] [[darhol xabarlashuv]] [[abonement|obuna xizmat]]dir. Matn xabarlashuvdan tashqari foydalanuvchilar bir-birlariga tasvir, video va audio xabarlar yuborishlari mumkin. Mijoz dastur Google [[Android (ishlatuv tizimi)|Android]], [[Windows]], [[BlackBerry OS]], Apple [[iOS]], Nokia [[Series 40]], [[Symbian]], [[Nokia Asha platform]] va Microsoft [[Windows Phone]] uchun mavjud. WhatsApp Inc. 2009-yilda amerikaliklar, sobiq [[Yahoo!]] xodimlari [[Brian Acton]] va [[Jan Koum]] tomonidan ochilib, [[Mountain View (California)|Mountain View, Kaliforniya]]da joylashgan.

Osiyolik xabarlashuv xizmatlari ([[LINE (app)|LINE]], [[KakaoTalk]], [[WeChat]] kabi) bilan raqobatda boʻlgan WhatsApp 2012-yil avgustida kuniga oʻn milliard xabar oʻtkazdi. 2013-yil 13-iyunida WhatsApp [[Twitter]] hisobida kuniga 27 milliard xabar oʻtkazib, rekord oʻrnatganini eʼlon qildi. *Financial Times'' gazetasiga binoan, „Skype xalqaro telefonlashuvga nima qilgan boʻlsa, WhatsApp SMSga xuddi shunday qildi.“

2013-yil noyabriga kelib WhatsApp oylik foydalanuvchilari soni 190 millionga, ulashilgan fotolar soni 400 millionga yetdi. 2013-yil dekabrida WhatsApp blogi oylik faol foydalanuvchilar soni 400 millionga yetgani haqida iddao qildi.

2014-yil 19-fevralida Facebook WhatsAppʼni $19 milliardga sotib olishini bildirdi. Facebook shundan $4 milliardni naqd, $12 milliardni Facebook hissalarida, $3 milliardni keyingi toʻrt yil davomida faqat WhatsApp asoschilari va xodimlari tomonidan olinadigan xizmat uchun ajratiluvchi aksiyalarda berishini va WhatsApp messendjerining asoschilaridan biri boʻlmish Yan Kum (Jan Koum) direktorlar kengashi aʼzosi etib tayinlanishini eʼlon qildi.

## Qiziq faktlar
WhatsAppning Server dasturiy taʼminoti Erlang tilida yozilgan; 2012-yilning yanvar oyida WhatsApp serverlari FreeBSD OTidan foydalanishgan, ularda 96 Gb operativ xotira oʻrnatilgan boʻlib, ularning har biri 1 dan 2,8 milliongacha bogʻlanishni amalga oshira olgan.
Bir kunda WhatsApp 10 mlrd.ga yaqin maʼlumotlarni yetkazib bera olgan (2012-yil avgust).
2013-yil iyun oyida kompaniyaning xabar berishicha, rekord oʻrnatilgan kuni ular 10 mlrd.dan ortiq xabarni qabul qilgan va 17 mlrd xabarni yetkazib bera olgan.

„WhatsApp“ga atalgan oʻzbek film ishlashdi bosh rollarda: Mirza Azizov, Shahzoda Muhammedova, Adis Rajabov va boshqalar.

## Manbalar

## Havolalar

*
Georgi Margvelashvili

**Georgi (Giorgi) Teymurazovich Margvelashvili** (gr.*Giorgi Teymurazis dze Margvelashvili*) - 1969-yil, 4-sentabrda Tbilisida tugʻilgan. Gurjistonlik siyosatchi, sharhlovchi, 2013-yil 17-noyabrdan 2018-yil 16-dekabrgacha Gurjiston Prezidenti boʻlgan.

## Biografiyasi

* Giorgi Margvelashvili 1969-yilning 4-sentabrida Tbilisida, partyalik ishchilar oilasida tavallud topgan.
* 1992-yili Tbilisi Davlat Universitetining falsafa va psixologiya fakultetini tugatdi. 1993-1994-yillarda Markaziy Yevropa Universitetida sotsiologiyani oʻrgandi. Falsafa fanlari doktori.
* 1992-1995-yillarda turistik kompaniyaning togʻli turizm boʻlimida menejer asistenti boʻlib ishladi.
* 1994-1995-yillarda Marketing boʻyicha «Biznes Kundaliklar» kompaniyasida departament boshligʻi lavozimida ishladi.
* 1996-1997-yillarda «Tbilisi Mustaqil Universitetida» falsafa fani boʻyicha dars berdi.
* 1995-2000-yillarda «Xalqaro munosabatlar milliy demokratik institutida» mutaxasis (dastur konsultanti) boʻlib ishladi.
* 2000-2012-yillarda «Jamiyat ishlari boʻyicha Gurjiston instituti» (GIPA)da ishladi, shu jumladan 2000-2006-yillarda va 2010-2012-yillari rektor lavozimida.
* 2010-2012-yillari GIPA Izlanishlari departamenti raisi sifatida faoliyat yuritdi.

## Siyosiy karyerasi
2012-yilning oktyabrida Georgi Margvelashvili, Bidzina Ivanishvili hukumatida Gurjiston Taʼlim Vaziri lavozimini egalladi.
2013-yilning 7-fevralida U Gurjiston hukumatining vitse-premyeri etib tayinlandi.
2013-yilning 11-may kuni «Gurjiston Orzusi» koalitsiyasi Giorgi Margvelashvilini oʻz nomidan 2012-yilning 27-oktabrida boʻlib oʻtadigan Gurjiston Prezidenti saylovlariga uning nomzodini qo'ydi. 2013-yil 16-iyulda Margvelashvili saylovoldi kampaniyada aybdorlikni oldini olish uchun Taʼlim Vaziri vakolatidan isteʼfoga chiqdi.
Georgi Margvelashvili falsafa, siyosat, madaniyat va xalqaro munosabatlar haqida qator maqolalar va qoʻllanmalar muallifidir.
2013-yil 27-oktabr kuni Gurjiston Prezidenti saylovlarida gʻalaba qozondi va Gurjiston Respublikasi Prezidenti deb e'lon qilindi va 17-noyabrdan Prezidentlik lavozimida rasman ish boshladi.

## Shaxsiy hayoti
1993-yilda tugʻilgan Ana ismli qizi bor. Soʻngi yillarda Giorgi Margvelashvili rassom Mako Chichuo bilan yashaydi. Gruzin tilidan tashqari Rus va Ingliz tilini mukammal tarzda biladi.

## Manbalar
Yevropa Ittifoqi aʼzolari roʻyxati

**"Yevropa Ittifoqi"** – aʼzolari roʻyxati (2014-yilga koʻra).

## „Yevropa Ittifoqi“ – aʼzolari roʻyxati

* U Germaniya, Fransiya, Italiya, Belgiya, Gollandiya, Lyuksemburg, Buyuk Britaniya, Daniya, Irlandiya, Gretsiya, Ispaniya, Portugaliya, Avstriya, Finlyandiya, Shvetsiya kabi mamlakatlar (1993) ishtirokida yaratilgan.373 milliondan ortiq aholiga ega Yevropa hududida joylashgan. Yevropa Ittifoqi Yevropa Assotsiatsiyasining aʼzosi, xususan Yevropa koʻmir va Poʻlat qazib olish assotsiatsiyasi (1951, ushbu tashkilot Yevropa Ittifoqini yaratishga asos solgan), Yevropa iqtisodiy assotsiatsiyasi (1957-yilda Rim shartnomasida tashkil etilgan ushbu tashkilot „umumiy“ deb ham ataladi bozor"), shuningdek, Yevropa atom energiyasi assotsiatsiyasi (1957-yilda tashkil etilgan) ularning munosabatlari asosida ishlaydi. Keyinchalik mamlakatlar – Polsha, Vengriya, Chexiya, Slovakiya, Sloveniya, Xorvatiya, Estoniya, Latviya, Litva – ushbu ittifoqqa aʼzo boʻlishdi. Yevropa Ittifoqi doirasidagi integratsion hamkorlikning asosiy vazifalari noyob Yevropa Qonuni (1987), Maastrixt shartnomasi (1992) va Amsterdam shartnomasi (1997) bilan belgilanadi. Soʻnggi yillarda Yevropa Ittifoqi quyidagi yoʻnalishlarda: umumiy bozordan iqtisodiy va valyuta Ittifoqiga oʻtish; keng asoslangan strategiyani amalga oshirish; noyob tashqi siyosat va xavfsizlik sohasida yaxlitlik muhitini shakllantirish; Oʻrta yer dengizi, Osiyo, lotin Amerikasi, Afrika qitʼalari sohillarida mintaqaviy siyosatni faollashtirish; ijtimoiy sohada hamjihatlikni yanada takomillashtirish va qonuniylik va ichki tartibni himoya qilishda sheriklikni kengaytirish. 1999-yil 1-yanvardan boshlab (birinchi navbatda oʻn bir mamlakat: Avstriya, Belgiya, Germaniya, Irlandiya, Ispaniya, Italiya, Lyuksemburg, Niderlandiya, Portugaliya, Finlyandiya, Fransiya) noyob yevro valyutasini (1996-yilgacha ECU) joriy qildi, unda hisob-kitob operatsiyalari uchun muvozanat xususiyati belgilanadi. 2002-yildan boshlab naqd toʻlovlar uchun tangalar va banknotalar muomalaga kiritiladi. Yevropa Ittifoqining umumiy organlariga quyidagilar kiradi Yevropa komissiyasi, Yevropa parlamenti, Yevropa Ittifoqi Kengashi, Yevropa Adliya sudi, auditorlar palatasi va boshqalar.
*
*
*
Sergey Andreyev (siyosatchi)

**Sergey Igorevich Andreyev** (rus. *Андреев Сергей Игоревич* - 1973-yil, 29-mart kuni Smolenskda tugʻilgan. Rossiyalik siyosatchi, 2012-yildan Tolyatti shahri Meri hisoblanadi.
Argentina prezidentlari roʻyxati

## Mustaqillik uchun kurash

### Birinchi Prezidentlar

### Triumvirat

### Yuqori boshqarma

## Hokimiyatdagi birinchi prezidentlar

## Buenos Ayresning gubernatorlik bilan birga prezident vazifasini bajargan shaxslari

## Prezidentlar

## Manbalar
Albert Popkov

**Albert Mixaylovich Popkov (Elbert)** (rus. *Альберт (Эльберт) Михайлович Попков*) - rossiyalik milliarder, veb-yaratuvchi, Odnoklassniki.ru ijtimoiy tarmogʻi yaratuvchisi.

## Yana qarang

* Odnoklassniki.ru
* VKontakte
* Pavel Durov

## Havolalar
*
Tojikistonning maʼmuriy boʻlinishi

**Tojikistonning maʼmuriy SHERHONBEK MUHTOROV 2006 boʻlinishi** - Tojikiston Respublikasi Konstitutsiyasi qonuni boʻyicha hal qilinadi.u 3 ta viloyatga bòlinadi
Hozirda Tojikiston Togʻli-Badaxshon muxtor viloyati, Sugʻd viloyati va Xatlon viloyatidan tashkil topgan 17 ta shahar, 62 ta tuman (shu jumladan 13 ta Respublikaga boʻysinuvchi tumanlar), 55 ta posyolok va 368 ta qishloqdan iborat.
Tojikistonning respublikaga boʻysunuvchi tumanlari

**Respublikaga boʻysunuvchi tumanlar** (toj. *Ноҳияҳои тобеи ҷумҳурй*) — Tojikistonda 13 ta tumandan tashkil topgan hudud. Aholisi soni 1,832,000 kishi. Maydoni 28,600&nbsp;km2.

## Hududiy boʻlinishi
* Varzob tumani 
* Vahdat tumani 
* Hisor tumani 
* Laxsh tumani
* Nurobod tumani
* Rasht tumani 
* Rogʻun tumani 
* Roʻdakiy tumani
* Sangvor tumani
* Tojikobod tumani 
* Tursunzoda tumani 
* Fayzobod tumani 
* Shahrinav tumani

## Manbalar
Iridiy

IRIDIY (yun. iris, iridos — kamalak; lotincha Indium), Ir — Mendeleyev davriy sistemasining VIII guruhiga mansub kimyoviy element, platina metallari turkumiga kiradi. Tartib raqami 77, atom massasi 192,22. Tabiiy Iridiy ikkita barkaror izotopdan tashkil topgan: "Chg (37,3%) va |931g (62,7%). Iridiyning atom radiusi 0,135&nbsp;nm; ion radiusi (koordinatsion soni 6 ga teng): Ir3t 0,082&nbsp;nm, Ir*+ 0,077&nbsp;nm va 1g5+ 0,071&nbsp;nm. Iridiy — siyrak element. Yer poʻstida massa jihatidan 1 • 10~7% ni tashkil qiladi. Tabiatda Iridiy va osmiy tutgan minerallar tarki-bida uchraydi. Iridiyni 1804-yilda ingliz kimyogari Iridiy Tennat kashf etgan. Iridiy Och kumushrang metall. Suyuqlanish temperaturasi 2447°, kaynash temperaturasi 4380°; zichligi 22,65 g/sm3 (20°), suyuq holatdagi Iridiyni-ki 19,39 g/sm3. Iridiy qattiqva moʻrt; Vik-kers boʻyicha qattiqligi 2000 MPa, Brinsel boʻyicha esa 1700—2200 MPa. Oddiy sharoitda havoda barqaror, kislotalar taʼsiriga chidamli. Kislorodli muhitda 600—1000° da qizdirilganda oz miqdorda dioksid 1gO2 hosil qiladi. IrO2 — qora rangli modda, zichligi 11,655 g/sm3, parchalanish temperaturasi 1100° dan yuqori. 1g2O3 — toʻq havorang kristall modsa; 400° da metall Iridiy va kislorodga ajraladi. Iridiy oksidlari suv, kislotalar va ishqorlarda erimaydi; mikroelektronikada rezistiv pastalar tayyorlashda qoʻllanadi. Iridiy galogenlar, oltingugurt bilan birikib tegishli galogenidlar va sulfidlar hosil qiladi. Sof xrldagi Iridiy maxsus idishlar yuzasini qoplashda, monokristallar (lazer materiallar, qimmatbaho toshlar va boshqalar) oʻstirishda ishlatiladigan tigellar tayyorlashda qoʻllanadi. Uning "21g radioaktiv izotopi quvurlarni radiografik usudda tekshirishda, shuningdek, tibbiyotda oʻsmalarni radioterapiya usulida davolashda u-nurlar sifatida ishlatiladi.

## Manbalar