Samiha Ayverdi

**Samiha Ayverdi** (1905-yil 25-noyabr – 1993-yil 22-mart) turk yozuvchisi edi.

## Hayoti
Samiha Ayverdi Istanbulda usmonli harbiy amaldori Fatma Meliha xonim va Ismoil Haqqi beyning oilasida tugʻilgan. U Sulaymoniya Qizlar Namunaviy maktabida tahsil olgan va boshqa darslar qatori fransuz tilini oʻrgangan, falsafa va islom tasavvufi boʻyicha mutolaa qilgan. U tasavvuf mutafakkiri Kenan Rıfoiyning muridi, keyinchalik esa uning rasmiy vorisiga aylangan. Ularning taʼsiri Ayverdi ijodida katta oʻrin tutdi. U meʼmor va tarixchi Ekrem Haqqi Ayverdiyning singlisi edi.

1938-yilda u *Aşk Budur* nomli oʻzining birinchi romanini nashr etdi va undan soʻng 30 dan ortiq roman va hikoyalar toʻplamini chop qildi.

## Vafoti
Ayverdi 1993-yil 22-martda vafot etgan va Istanbulning Zeytinburnu tumanidagi Merkezefendi qabristoniga dafn qilingan.

## Asarlari
Samiha Ayverdi oʻzining birinchi romani *Aşk Budur*ni 1938-yilda nashr ettirdi. 1946-yildan boshlab u koʻproq gʻoyaviy va tarixiy asarlarga eʼtibor qaratdi. U oʻz asarlarida tarixdan keng foydalandi. Uning maqolalari va romanlari Istanbul haqidadir. Tasavvufiy tafakkur va tarix ayniqsa uning romanlarida qayta jonlantirildi va u oʻz asarlari orqali Kenan Rifoiyni oʻquvchilarga tanishtirishga harakat qildi.

Uning „Batmayan kun“ va „Inson va shayton“ romanlari oʻtmishni izlashining mahsulidir. Uning oʻtmishga sogʻinchini eng yaxshi aks ettirgan romani – „Ibrohim efendi konağı“ boʻlib, u 100 ta zaruriy asarlar roʻyxatiga ham kiritilgan. Kubbealtı nashriyoti tomonidan „Samiha Ayverdi toʻplami“ nomi ostida chop etilgan kitoblar soni 47 tani tashkil etadi.

## Asarlari
* Aşk Budur (Aşk Bu imiş) 1938
* Batmayan Gün 1939
* Mâbette Bir Gece 1940
* Ateş Ağacı 1941
* Yaşayan Ölü 1942
* İnsan ve Şeytan 1942
* Son Menzil 1943
* Yolcu Nereye Gidiyorsun 1944
* Yusufcuk 1946
* Mesihpaşa İmamı 1948
* Kenʼan Rifâî ve Yirminci Asrın Işığında Müslümanlık 1951
* İstanbul Geceleri 1952
* Edebî ve Mânevî Dünyâsı İçinde Fâtih 1953
* İbrâhim Efendi Konağı 1964
* Boğaziçi’nde Târih 1966
* misyonerlik Karşısında Türkiye 1969
* Türk-Rus Münâsebetleri ve Muhârebeleri 1970
* Bir Dünyâdan Bir Dünyâya 1974
* Türk Târihinde Osmanlı Asırları 1975
* Millî Kültür Meseleleri ve Maârif Dâvâmız 1976
* Âbide Şahsiyetler 1976
* Türkiyeʼnin Ermeni Meselesi 1976
* Hâtıralarla Başbaşa 1977
* Kölelikten Efendiliğe 1978 (arab va ingliz tillarida 1979, urducha 1981)
* Dost 1980 (inglizcha 1995)
* Yeryüzünde Birkaç Adım 1984
* Rahmet Kapısı 1985
* Mektuplardan Gelen Ses 1985
* Ne İdik Ne Olduk 1986
* Hancı 1986
* Bağ Bozumu 1987
* Hey Gidi Günler Hey 1988
* Küplüceʼdeki Köşk 1989
* Ah Tuna Vah Tuna 1990
* Dile Gelen Taş 1999
* Râtibe 2000
* İki Âşinâ 2003
* Ezelî Dostlar 2004
* Mülâkatlar 2005
* Dünden Bugüne Ne Kalmıştır 2006
* Arkamızda Dönen Dolaplar 2007
* Kaybolan Anahtar 2008
* Paşa Hanım 2009
* Ebabil Kuşları 2010
* O da Bana Kalsın 2013
* Türkiyeʼnin Ermeni Meselesi 2014
* Sinanʼın Günlüğü 2015

## Mukofotlari
Samiha Ayverdi 1978-yilda Turkiya Milliy madaniyat jamgʻarmasining sovgʻasi, 1984-yilda Milliy madaniyat jamgʻarmasi tomonidan berilgan „Turk milliy madaniyatiga faxriy xizmat“ mukofoti, 1985-yilda „Yeryüzünde Birkaç Adım“ („Yer yuzida bir necha qadam“) nomli asari uchun Boğaziçi nashriyotidan Boğaziçi yutuq mukofotini oldi. 1986-yil 26-aprel kuni Turkiya Adabiyot jamgʻarmasi tomonidan unga „Milliy sanʼatga xizmatlari uchun“ faxriy yorliq topshirildi. 1988-yilda chop etilgan „Hey Gidi Günler Hey“ nomli asari uchun Turkiya Yozuvchilar uyushmasi tomonidan yilning til mukofoti berildi. 1990-yilda Bosh vazirlik huzuridagi oila tadqiqotlari instituti unga tashakkurnoma taqdim etdi. 1992-yilda u Turkiya Ilmiy va adabiy asarlar mualliflari kasbiy uyushmasi (İLESAM) tomonidan berilgan „Alohida xizmatlar“ mukofotiga sazovor boʻldi. 2005-yilda Istanbulning Fatih tumanidagi Vatan koʻchasida joylashgan Vatan anatoliya litseyi nomi „Samiha Ayverdi anatoliya litseyi“ etib oʻzgartirildi.

## Yana qarang
* Cemalnur Sargut

## Manbalar

## Havolalar
* Samiha Ayverdi’ga bagʻishlangan veb-sayt
* Samiha Ayverdi biografiyasi
* en/ Jamalnur Sargʻutning Samiha Ayverdi haqidagi maqolasi