Suriyaning viza siyosati

2011-yilda Suriyada norozilik namoyishlari, jangovar harakatlar, mojarolar va halokatli fuqarolar urushi boshlanishidan oldin, koʻplab Osiyo, Yevropa, Afrika va Amerika mamlakatlari fuqarolari **[[Suriya|Suriya Arab Respublikasiga]]** **[[Viza|vizasiz]]** tashrif buyurishlari yoki uni kelganlarida olishlari mumkin edi, asta-sekin Suriya ko‘plab davlatlar uchun vizasiz kirishni hamda kelganda viza olish siyosatini bekor qila boshladi va 2014-yilda Suriya rasmiylari barcha mamlakatlar uchun viza rejimi joriy etilganini rasman eʼlon qildi. Biroq shu paytgacha ayrim davlatlar fuqarolari Suriyaga amalda vizasiz kirishlari yoki yetib kelishlari bilan vizani olishlari mumkin. Suriyaning viza siyosati hozir juda beqaror va bu davlatning viza siyosati haqida aniq maʼlumotlar yoʻq. Ochiq manbalardan olingan maʼlumotlar esa koʻpincha Suriya viza siyosatida eskirgan yoki ahamiyatsiz boʻlib qolgan maʼlumotlarni tashkil etishi mumkin. Suriyaga kirayotganda, Suriya rasmiylari mamlakatning dunyodagi diplomatik vakolatxonalaridan biriga murojaat qilib, oldindan Suriya vizasini olishni soʻrashadi.

## Suriya viza siyosati xaritasi

## Viza talab qilinmaydi
 
Suriya hukumatining 2014-yildan buyon mutlaqo barcha davlat fuqarolari Suriyaga kirish uchun oldindan viza olishlari kerakligi haqidagi rasmiy bayonotlariga qaramay, quyidagi davlatlar fuqarolariga Suriyaga amalda vizasiz kirishga ruxsat berilgan:

Quyidagi davlatlarning fuqarolari ham Suriyaga vizasiz tashrif buyurishlari mumkin, lekin koʻpincha ularning baʼzilariga kirish taqiqlanadi va oldindan viza olishni soʻrashadi:

Suriyaga faqat ushbu davlatlarning ayol fuqarolari vizasiz tashrif buyurishi mumkin:

*  Marokash

Oʻz mamlakatlarida norezident (doimiy boʻlmagan) boʻlgan quyidagi davlatlarning fuqarolari Suriyaga amalda vizasiz yoki uchinchi davlatga tranzit uchun kirishlari mumkin:

*  Iroq
*  Liviya
*  Somali

## Kirishda viza talabi
2014-yilgacha SSSRning sobiq ittifoq respublikalari (Boltiqboʻyi respublikalari bundan mustasno), Eron, baʼzi Osiyo, Afrika, Yevropa, Amerika davlatlari va arab dunyosining deyarli barcha mamlakatlari fuqarolari Suriyaga kirish uchun vizaga muhtoj emas edilar. Milliy hukumatlar tomonidan taqdim etilgan maʼlumotlarni taqdim etuvchi IATA maʼlumotlariga koʻra, Suriya hukumati rasmiy ravishda oldindan vizani olish zarurligiga rasman bildirganiga qaramay, Armaniston, Ozarbayjon, Belarusiya, Misr, Eron, Qozogʻiston, Qirgʻiziston, Malayziya, Rossiya, Tojikiston, Turkmaniston va Oʻzbekiston fuqarolari uchun kelish vizasi amalda hamon amal qiladi, biroq fuqarolar urushi kuchayganidan keyin ushbu davlatlarning ayrim fuqarolari kelganida „xavfsizlik nuqtai nazaridan“ viza berilmaydi va ushbu mamlakatlar fuqarolaridan Suriya vizasini oldindan olishlarini soʻrashadi:

2015-yilgacha va 2020-yilgacha fuqarolar  Ukraina va  Moldovadan kelganida ham viza olishi mumkin edi. Ammo bu ikki davlatning „gʻarbparast va Rossiyaga qarshi pozitsiyalari“ tufayli kelish vizasi toʻxtatildi (qarang: Yevromaydon va 2020-yilgi Moldova prezidentlik saylovlari). 2018-yilga qadar fuqarolar  Gruziyadan kelganida ham vizani olishi mumkin edi, biroq Abxaziya va Janubiy Osetiyani Suriya tomonidan tan olinishi sababli Gruziya tashabbusi bilan ikki davlat oʻrtasidagi diplomatik munosabatlar uzilganidan soʻng, Gruziya fuqarolari Suriya vizasini oldindan olishlari kerak boʻlib qoldi.

## Qabul qilish rad etildi
 Isroil davlatining fuqarolari Suriya Arab Respublikasiga ushbu davlat pasporti bilan kirishi bu davlatni tan olmagan va shunga mos ravishda Isroilni dushman davlat deb bilgan Suriya tomonidan taqiqlangan. Suriyaga kirish vizasi Isroilning kirish/chiqish muhri yoki biror shaxsning Isroilda boʻlganligi toʻgʻrisidagi har qanday maʼlumot yoki u bilan bogʻliqligi koʻrsatilgan barcha davlatlarning pasportlari yoki Isroil davlati bilan bogʻliq boshqa sayohat hujjatlari egalariga rad etiladi.

Shuningdek, doʻstona munosabatlarga qaramay,  fuqarolariga deyarli har doim „milliy xavfsizlik nuqtai nazaridan“ Suriyaga kirish taqiqlanadi va Falastin maʼmuriyati pasporti egalaridan Suriyaga kirish uchun maxsus ruxsat olish oldindan soʻraladi.

Shuningdek, Suriya Arab Respublikasi Kosovo, Shimoliy Kipr, Somaliland, Artsax (yoki Tog‘li Qorabog‘) va Pridnestroviya Moldaviya Respublikasi fuqarolarining pasportlarini tan olmaydi.

*  Isroil
*  Shimoliy Kipr
*  Kosovo
*  Somaliland
*  Togʻli Qorabogʻ Respublikasi
*  Pridnestroviya Moldaviya Respublikasi

Suriya Arab Respublikasi tomonidan qisman tan olinganidan keyin 2018-yil may oyida  Abxaziya Respublikasi hamda  Janubiy Osetiya Respublikasi — Alaniya davlati va 2022-yil iyun oyida  Donetsk Xalq Respublikasi hamda  Lugansk Xalq Respublikasi fuqarolari Suriyaga viza olish orqali kirishlari mumkin boʻldi.

## Statistika
2011-yilda Suriyada fuqarolar urushi boshlanishidan oldin Suriya Yaqin Sharqdagi eng mashhur sayyohlik markazlaridan biri edi. Turizm va umuman chet elliklarning Suriyaga kirishi ayniqsa 1990-yillarning oxiridan boshlab rivojlana boshladi. Chet elliklar Suriyaga nafaqat qarindoshlari yoki doʻstlarini ziyorat qilish, balki turizm, davolanish va islom va nasroniy obidalarini ziyorat qilish, shuningdek, savdo-sotiq uchun ham kirar edilar, chunki Suriya atrofdagi davlatlar uchun muhim savdo markaziga aylangan edi. Suriya, ayniqsa, Turkiya, Eron, arab dunyosining deyarli barcha mamlakatlari, Yevropa va Janubiy Osiyo fuqarolari, shuningdek, Sobiq sovet davlatlarining deyarli barchasi uchun sayohat qilish va savdogarlardan tovarlar xarid qilish nuqtasi sifatida mashhur edi.

### Mamlakat boʻyicha
Ro‘yxatga uchinchi davlatlar orqali, shuningdek, Suriya Arab Respublikasi rasmiy hukumati tomonidan Suriyaning nazoratsiz chegaralari orqali kirgan Rossiya fuqarolari kiritilmagan. Ayniqsa, 2011—2016-yillar oralig‘ida Suriyaga kirgan Rossiya fuqarolarining haqiqiy soni bir necha barobar ko‘p bo‘lgan.

## Yana qarang

* Suriya fuqarolari uchun viza talablari
* Suriya vizasiga qanday murojaat qilish kerak

## Manbalar