Gagarin kubogi

**Gagarin kubogi -** 2008/09 yilgi mavsumidan boshlab kontinental xokkey ligasining "pley-off" bosqichi g'olibiga beriladigan xokkey mukofotidir.

Kubok birinchi kosmonavt Yuriy Gagarin sharafiga nomlangan  Kubok yakuniy pley-off seriyasi tugagandan so'ng g'olib jamoa sardoriga topshiriladi.

## Tarihi

Liga rahbari Aleksandr Medvedev  ga ko'ra, "Gagarin" nomi Rossiya aholisi orasida eng yuqori yutuqlar bilan bog'langanligi va **Yuriy Gagarinning** o'zi millat ramzi bo'lganligi sababli tanlangan. Bundan tashqari, KHL yaratuvchilarining fikriga ko'ra, Gagarinning kosmosdagi yutug'i xokkeydagi yutuq bilan bog'liq bo'lishi kerak. Shuningdek, final o'yinlari aprel oyining boshlarida, shu jumladan 12 aprel kuni - Kosmonavtika kunida o'tkaziladi. Kubok nomining variantlari orasida Anatoliy Tarasovning nomi ham paydo bo'ldi, ammo uning sharafiga liga divizionlaridan birini nomlashga qaror qilindi.

Kubok KHL tarixidagi birinchi Yulduzlar o'yini payitida keng jamoatchilikka taqdim etildi. Taqdimotda o'ynayotgan jamoa sardorlari - Aleksey Yashin va Jaromir Yagr edilar

Gagarin kubogi uchun KHLning  muntazam mavsumining eng yaxshi 16ta  jamoasi to'rttagacha g'alabalar seriyasida o'ynaydi. Biroq ochkolar soni bo‘yicha eng yaxshi 16 ta jamoa ham kuchli 16 ta klubga kirishi shart emas edi. Har bir konferensiyadan 8ta klub pley-offga chiqadi.

2009 yil ,12 aprelda Qozonning "Ak Bars" jamoasi 2008/2009 yilgi mavsumda Gagarin kubogining birinchi g'olibi va KHL chempioni bo'ldi. KHL tarixida 7ta jamoa kubokni qo'lga kiritgan: "Ak Bars Qozon" uch marta (2009, 2010, 2018), Moskvaning " Dinamo "jamoasi  ikki marta (2012, 2013), Magnitogorskning "Metallurg" (2014, 2016), Sankt-Sankt. Sankt-Peterburg SKA (2015, 2017) va SSKA Moskva (2019, 2022), har biri bir martadan - Salavat Yulaev (2011) va Avangard (2021).

2019/20 yilgi mavsumida Gagarin kubogi tarixda 1chi marta o‘z egasisiz qoldi  pley-off o‘yinlari COVID-19 pandemiyasi  tufayli birinchi bosqichdan keyin muddatdan oldin yakunlandi.

## Dekoratsiyasi

Kubok 925 lik kumushdan yasalgan boʻlib, tashqi tomoni oltin bilan qoplangan. Old tomonda Yuriy Gagarinning skafandr va uchuvchi kometadagi surati, boshqa tomonida esa xokkeychi tasvirlangan (afsonaga ko'ra, bu Vsevolod Bobrov ). U aylana bo'ylab g'olib jamoalarning nomlari o'yilgan kichik shaybalar bilan bezatilgan edi. Kubokning pastki qismida KHL emblemasi ham joylashgan.

Kubokning massasi 26&nbsp;kg 800 g  bolib  Taxminlarga ko'ra hajmi 12 litr .

Kubok muallifi Vladimir Mayzel , Rassomlar uyushmasi aʼzosi, “Maizel” zargarlik studiyasi rahbari  bo`lgan .

## Kubogning  sayohati
2011/12 yilgi mavsumdan boshlab Kubokni qo'lga kiritgan xokkeychi va murabbiylarning har biri kubok bilan bir kun o'tkazish huquqiga ega ekanligi qaror qilindi. Kubok tashrif buyurgan birinchi shahar Sankt-Peterburg bo'lib, uni Moskvaning "Dinamo" xokkeychilari Konstantin Gorovikov va Konstantin Volkov olib kelishdi va O'sha vaqtdan beri kubok Rossiya va boshqa mamlakatlarning ko'plab shaharlariga - Belarusiya, Qozog'iston, Latviya, Slovakiya, Chexiya, Finlandiya, Shvetsiya va Ukrainaga sayohat qilib keldi.

## Kubok g'oliblari

## Eng muvaffaqiyatli jamoalar
Jadvalda jamoalar g'alabalar soni bo'yicha saralangan. *Kursivdagi* jamoalar hozirda o'z faoliyatini to`htatgan. (KHLda o'ynamaydi).

## Yozuvlar

### Uchrashuv davomiyligi
O'yin vaqti 100 daqiqadan ko'proq davom etganlar (5 davrdan ortiq, **g'olib** jamoa ajratib ko'rsatiladi):

### Gagarin kubogining eng yaxshi to'purarlari

### O'yinlar soni bo'yicha Gagarin kubogi rekordchilari

### G'alabalar soni bo'yicha darvozabonlar o'rtasida Gagarin kubogi rekordchilari

### Gagarin kubogida bosh murabbiylar orasida rekordchilar

### Bitta pley-offda Gagarin kubogi rekordchilari

*<small>Eslatma: O` - O'yinlar, G - gollar, A - assistlar, O - ochkolar, SH- o'chirishlar.</small>*

### Gollar

* 2011 yil 27 fevralda bo'lib o'tgan " Severstal " - " Atlant " (1:8) uchrashuvida 39 yoshu  bo'lgan Oleg Petrov eng ko'p "yosh" xet-trikiga erishdi va  ta vaqt ichida ketma-ket uchta gol urdi.  15- i, 17 va 18  . 2011 yilning 2 aprelida bo'lib o'tgan "Atlant" - " Lokomotiv " uchrashuvida (8:2) Oleg Petrov ham xet-trik qayd etgan:  va  Shu tariqa, u Gagarin kubogining bir mavsumida ikkita xet-trik qayd etgan.
* 2011-yil 27-mart kuni bo‘lib o‘tgan “Atlant” – “Lokomotiv” uchrashuvida turkumning uchinchi o‘yinining ikkinchi bo‘limida qiziq gol kiritildi. Yaroslavl kechiktirilgan penalti oldi va ularning darvozaboni  o'yinchisiga aylandi, Churilov uy zonasida o'z o'yinchisiga uzatma berib, shaybani butun maydon bo'ylab o'z darvozasiga yo'lladi. O'yin davomida gol Atlant darvozaboni Konstantin Barulin hisobiga yozildi, chunki Atlant o'yinchilaridan so'nggisi shaybaga tegdi, ammo o'yindan so'ng shayba himoyachi Ilya Goroxovga  o'tkazildi.
* Xuddi shunday qiziq gol 2018 yilda TsSKA va “Ak Bars” o‘rtasidagi final seriyasining to‘rtinchi o‘yinida ham urilgandi: 3-bo‘lim oxirida hujumkor TsSKA faqat darvozabonni maydondan chetlatib, uning o‘rniga maydon o‘yinchisini qo‘ydi, xolos. "Ak Bars" darvozasi Anton Lender qaramasdan, o'z zonasidan shaybani uloqtirib yubordi, uning traektoriyasi dastlab SSKA darvozasidan o'tib ketgan edi, ammo chetida aylanib yurgan buralib qolgan shayba himoyachi Mett Robinson bilan birga TsSKA darvozasiga "yopishib" qoldi., unga yetib olishga urinayotgan  .

### Shaxslar

* Danis Zaripov - Gagarin kubogining yagona besh karra g'olibi (uch marta "Ak Bars" va ikki marta "Metallurg" bilan).
* Murabbiy Zinetula Bilyaletdinov to'rt marta Qozonning "Ak Bars" jamoasi bilan finalda ishtirok etgan bo'lsa, dastlabki uch marta bitta klub bilan Gagarin kubogini qo'lga kiritgan.
* Murabbiy Oleg Znarok Gagarin kubogi finalida to'rt marta - Moskvaning "Dinamo" jamoasi bilan ikki marta va HC MVD va SKA bilan bir marta ishtirok etgan va birinchi marta turli jamoalar bilan uch marta Gagarin kubogini qo'lga kiritgan.
* Mayk Kinan KHLda Magnitogorsk Metallurg bilan Gagarin kubogini va NHLda Nyu York Reynjers bilan Stenli kubogini qo'lga kiritgan birinchi murabbiy. Keyinchalik bu yutuq Bob Xartli tomonidan takrorlandi, u Kolorado Avalanche bilan Stenli kubogini va Vanguard bilan Gagarin kubogini qo'lga kiritdi. Ikkala holatda ham sovrinlar orasidagi farq 20 yilni tashkil etdi.
* Viktor Kozlov futbolchi sifatida (Salavat Yulaev) va murabbiy sifatida (Metallurg Mg) Gagarin kubogini qo'lga kiritdi.
* Olti nafar futbolchi KHLda Gagarin kubogi va NHLda Stenli kubogini qo'lga kiritdi - Pavel Datsyuk ( SKA, Detroyt Red Wings ), Vyacheslav Voinov (SKA, Los-Anjeles Kings ), Vyacheslav Kozlov ( Salavat Yulaev, Detroyt Red Wings ) ”), Oleg Tverdovskiy (" Salavat Yulaev ", " Nyu-Jersi Devils " va " Karolina Hurricanes "), Aleksandr Ovechkin va Niklas Backstrom (ikkalasi Dinamo Moskva, Vashington poytaxtlari ).
* Pavel Datsyuk Stenli kubogi, Gagarin kubogi, jahon chempionati oltin va Olimpiya oltinini qo'lga kiritgan yagona xokkeychidir.
* Bob Xartli bosh murabbiy sifatida qatnashgan barcha beshta turnirda g'olib chiqqan yagona murabbiy: QMJHLda Prezident kubogi (Laval Titan), AHLda Kalder kubogi (Hershey Bears), NHLda Stenli kubogi ( Kolorado Avalanche), Shveysariya chempionati (Tsyurix Lions) va KHLda Gagarin kubogi (Avangard Omsk).

### Boshqa faktlar

* Gagarin kubogining har bir qura tashlash marosimida faqat to'rtta KHL jamoasi ishtirok etdi - "Ak Bars", "Metallurg MG", SKA va Salavat Yulaev.
* 2009 yilgi KHL pley-offida to'plar farqi bo'yicha maksimal ball (+10) qayd etilgan: 14 mart kuni "Ak Bars" " Avangard "ga qarshi 11:1 hisobida g'alaba qozondi; Qolaversa, “Ak Bars” 6 ta gol urdi.
* 2014/15 yilgi mavsumda Gagarin kubogida ilk bor SKA SSKAni 4:3 hisobida mag'lub etib, 0:3 hisobida ketma-ket qaytdi. Bu KHL pley-offlari tarixidagi yagona holat bo'lib qolmoqda.
* 2018/19 yilgi mavsumda Qozog'istonning "Baris" klubi pley-off seriyasining 1/4 finali doirasida "Nijniy Novgorod "Torpedo"siga qarshi o'z uyida 0:4 hisobida ortga qaytdi va 5:4 hisobida g'alaba qozondi.
* Yuriy Gagarin koinotga uchgan yili asos solingan " Salavat Yulaev " 2011 yilda o'zining ellik yilligi va shunga mos ravishda Yuriy Gagarin parvozining ellik yilligi munosabati bilan Gagarin kubogini qo'lga kiritdi.
* KHL tarixidagi eng uzoq golsiz o'yin: 2016 yil 26 mart kuni KHL pley-off bosqichida TsSKA safarda SKAga qarshi o'yinda   
* 2019 yilda CSKA muntazam mavsum g'olibi maqomida Gagarin kubogini qo'lga kiritdi. Bu liga tarixida birinchi marta.
* TsSKA 2019-yilda “Avangard”ni mag‘lub etib, so‘nggi seriyani toza o‘yinda yutgan KHL tarixidagi yagona jamoadir.
* Gagarin kubogi-2022da KHL tarixida birinchi marta pley-off bosqichining har birida yettita o‘yindan iborat kamida bitta seriya (o‘yinlarning maksimal soni) o‘tkazildi.
* 2022 yil 2 mart kuni SKAdan Nikita Gusev Minskning "Dinamo" klubiga qarshi o'yinda KHL pley-off bosqichining bir o'yinida o'ynash bo'yicha rekord o'rnatdi - 6 (1 + 5) ochko.
* Gagarin kubogining 2021/22 yilgi mavsumida “Metallurg” va “Avangard” o‘rtasidagi seriya Gagarin kubogi tarixidagi eng sermahsul bo‘ldi, jamoalar 51 ta gol urishdi.
* Gagarin kubogi finalidagi eng uzoq quruq seriya rekordi 2021/22 yilgi mavsum yakuniy seriyasida Magnitogorskning "Metallurg" klubi darvozaboni Vasiliy Koshechkinga tegishli bo'lib, 156 daqiqa 34 soniyani tashkil etadi.
* 2021/22 yilgi mavsumda “Metallurg” KHL pley-offida bitta rekord o'rnatdi — jamoa 80 ta gol urdi.

## Eslatmalar

## Havolalar

* KHL rasmiy sayti