open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Mingbuloq tabiat yodgorligi

**Minguloq Tabiat yodgorligi** — Namangan viloyati Mingbuloq tumani (sobiq Zardaryo) hududida joylashgan.
## Yer maydoni
Mingbuloq tabiat yodgorligi jami 2 ta uchatkadan iborat. Shimolda Achchiqkoʻl kollektori, janubda Damkul kollektori oqib oʻtadi.
### Birinchi uchastka
Birinchi uchastkaning umumiy yer maydoni ni tashkil etib, „Istiqbol“ va „Gigant“ massivlari bilan chegaralanadi. Hududning janubiy qismi dengiz sathidan 330 metr, shimoliy qismi 330 metr, sharqiy qismi 329 metr, gʻarbiy qismi esa dengiz sathidan 329 metr balandlikda joylashgan.
### Ikkinchi uchastka
Ikkinchi uchastka umumiy yer maydoni  ni tashkil etib, „Gigant“, „Istiqbol“ va „Fargʻona“ massivlari bilan chegaralanadi. Hududning shimoliy qismi dengiz sathidan 329 metr, sharqiy qismi 329 metr, gʻarbiy qismi 327 metr balandlikda joylashgan.
## Tashkil etilishi
Mingbuloq tabiat yodgorligi Xalq deputatlari Namangan viloyati soveti ijroiy kometetining 1991-yil 28-dekabrdagi 164/14-sonli qarori bilan tashkil etilgan. Namangan oʻrmon xoʻjaligiga qum tepaliklarini yodgorlik sifatida saqlab turish va undagi hayvonot olamini rivojlantirib kelgusi avlodga qoldirish maqsadida Zadaryo rayon soveti prizidumining 1991-yil 12-dekabrdagi 127/15 son qarorida aniqlangan shartlar asosida (Mingbuloq tumani) Ilʼich nomli sovxozida (hozirgi Fargʻona)  qum tepaliklaridan iborat yaylov yerlar ajratilgan boʻlib, bugungi kundagi yer maydoni  ni tashkil etadi.

Tabiat yodgorligini tashkil etishdan maqsad choʻl majmualarini va Namangan viloyati hududidagi Aqqum qumlari qoldiqlarini saqlab qolishdan iborat.
## Tabiati
Tabiat yodgorligi qumli choʻlning bir qismi hisoblanadi. Qumlar tepalikli boʻlib, buta va choʻl oʻsimliklari bilan qoplangan. Bu hududdagi qumlar asosan kulrang va toʻq kulrang tusda boʻladi. Yer osti suvlari toza boʻlib, odatda 3-20 m chuqurlikda uchraydi. Tabiat yodgorligidagi eng baland joy dengiz sathidan 400 m balandlikda joylashgan. Flora olami chala choʻl oʻsimliklaridan tashkil topgan boʻlib boʻlib, asosan yarim butalar (shuvoq, hodgepodge, tuya tikanagi) va dasht oʻtlari (patlar maysasi, fescuye, bug‘doyiq) koʻproq uchraydi.

## Yana qarang

* Oʻzbekistondagi qoʻriqxonalar
## Manbalar
Bryan Callen

**Bryan Callen** – (1967-yil 26-yanvarda tugʻilgan) amerikalik stand-up komediyachi, aktyor, yozuvchi va podkaster. U Beverly Hills teatr maktabida aktyorlik sanʼatini oʻrgangan. Callen oʻz faoliyatini MADtv komediya yo'nalishida faoliyat olib boruvchi ko'rsatuvning dastlabki aktyorlaridan biri sifatida boshlagan. U „The Goldbergs“ serialida Mellor murabbiy rolini ijro etgan va „The Goldbergs“ ning spin-off seriali „Schooled“ da bu rolni asosiy qahramon sifatida davom ettirgan. Shuningdek, u Brendan Schaub bilan birgalikda „The Fighter and the Kid“ nomli podkastning hammuallifi hisoblangan.

## Manbalar

## Havolalar

* 
* 
* Official MADtv site
Xorazm milliy tabiat bogʻi

**Xorazm milliy tabiat bogʻi** — Oʻzbekistonning Xorazm viloyati hududida joylashgan qoʻriqlanadigan hududlar majmuasi. Hududlarning umumiy maydoni 21687,5 gektar boʻlib, ular Tuproqqalʼa (19538,8 ga), Urganch (197,5 ga), Xiva (1163 ga), Xonqa (45 ga) va Yangibozor (743,2 ga) tumanlaridan joy olgan.Amudaryo deltasida tabiiy to'qay resurslarini ishlab chiqarish, ularni qayta tiklash hamda Xorazm viloyatidagi cho'l ekotizimlarini saqlab qolish va ekoturizmni yanada yaxshilash Xorazm viloyatining ***Urganch, Xonqa, Xiva, Yangibozor*** va ***Hazorasp*** viloyat tumanlaridagi davlat tabiatni saqlash uchun umumiy maydoni **21 687,5** gektar bo'lgan ***Xorazm milliy tabiat bog'i*** tashkil etildi.Hozirda ***milliy bog' Xorazmda*** « ***Qizil kitob*** » *ga* kiritilgan yovvoyi hayvonlar, qushlar hamda noyob dorivor o'simliklarni saqlab qolish, qayta quvvatlantirish viloyatning ekoturizmini ishlab chiqarish, kelajak avlodga ona tabiatni sofligicha qo'llab-quvvatlash tashkil topgan.

Yangibozor tumanidagi Amudaryo sohilida noyob va yo'qolib ketayotgan hayvon va qushlarni asrash va ko'paytirish bo'yicha pitomnik tashkil qilinib, uning davolash **3,5 gektar** tabiiy to'qayzor temir panjara bilan o'rnatildi. Bu yerda *Buxoro bug'usi, Jayron* va boshqa noyob hayvonlarni sun'iy ravishdagi ko'paytirish ishlab chiqarish. Ilmiy tadqiqot ishlarini olib borish uchun materiallar – texnika bazasi tashkil qilish. Ushtom piyda chet el grantlari va olimlarni jalb qilgan holda tabiatni yaratish imkonini yaratadi. Pitomnik binosida **50** kishiga mo'ljallangan o'quv seminar zali, laboratoriya, va boshqa joylar mavjud.Tabiat bog‘i Davlat ekologiya qo‘mitasining tarkibiy bo‘linmasi hisoblanadi.

Shuningdek, qaror bilan Xorazm milliy tabiat bog‘iga doimiy foydalanish huquqi asosida beriladigan yer uchastkalarining maydoni hamda tabiat bog‘ining qo‘riqxona, rekreatsiya va xo‘jalik maqsadida foydalanish zonalari uchun ajratiladigan yer maydonlari tasdiqlandi.

Vazirlar Mahkamasining “Xorazm milliy tabiat bog‘ini tashkil qilish to‘g‘risida”gi qarori loyihasi muhokama uchun e'lon qilindi.

Hujjat “Muhofaza etiladigan tabiiy hududlar to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasining Qonuni talablarini bajarish, O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2018 yil 3 fevraldagi “2018 yildagi investitsiyaviy va infratuzilmaviy loyihalar ro‘yxatini tasdiqlash to‘g‘risida” PQ-3507-son qarori 7-ilovasining 80- va 146- bandlari ijrosini ta'minlash, Amudaryo deltasida tabiiy to‘qay resurslarini muhofaza qilish, qayta tiklash, shuningdek Xorazm viloyatidagi cho‘l ekotizimlarini saqlash va viloyatda ekoturizmni rivojlantirish maqsadida qabul qilinadi.

O‘zbekiston Respublikasi Yer resurslari, geodeziya, kartografiya va davlat kadastri davlat qo‘mitasi bilan birgalikda belgilangan tartibda tabiat bog‘i uchun yer uchastkalarini olib qo‘yish va ajratish materiallarini rasmiylashtirishni;

yer egalari, yerdan foydalanuvchilar va ijarachilar bo‘yicha, qo‘riqxona, rekreatsiya va xo‘jalik maqsadida va boshqa tarzda foydalanish zonalari chegaralarini belgilashni;

yer-kadastr hujjatlariga tegishli o‘zgartirishlar kiritishni ta'minlaydi.

## Manbalar
Yangibozor tabiat yodgorligi

**Yangibozor tabiat yodgorligi** — Xorazm viloyati Yangibozor tumanida, Urganch shahridan 25 km uzoqlikda, Amudaryo boʻyida, Kechakbobo qabristoni atrofida joylashgan. Mazkur tabiat yodgorligi dengiz sathidan 64-67 metr balandlikda joylashgan.

## Tashkil etish
„Yangibozor“ tabiat yodgorligi Xorazm viloyati Yangibozor tuman hokimiyatining 2003-yil 5-maydagi 738-son (), 2004-yil 4-fevraldagi 819-son (), 2004-yil 7-avgustdagi 853-son () va 2004-yil 17-apreldagi 1155-son () qarorlari bilan tashkil etilgan.
## Maydoni
Hudud maydoni  dan iborat. Bugungi kundagi yer maydoni ni tashkil etadi.
Tabiat yodgorligining asosiy vazifasi Amudaryoning qirgʻoq qismidagi koʻl-toʻqay majmuasini saqlab qolishdan iboratdir.

## Tavsifi
Tabiiy yodgorlik sobiq „Yangibozor“ ovchilik xoʻjaligi hududida yaratilgan va toʻgʻonlar bilan ajratilgan toʻrtta koʻldan tarkib topgan. Koʻllar qisman botqoq oʻsimliklari bilan qoplangan va suv qushlari yashashi uchun qulay joy hisoblanadi.

Har bir koʻl joylashgan yer maydonining oʻz egasi mavjud. Har bir yerdan foydalanuvchi shaxs tuman hokimligi qaroriga asosan oʻzining „tabiat yodgorligini“ himoya qilishga majburdir.
## Hayvonot olami tavsifi
Tabiat yodgorligining hayvonot dunyosi asosan, o‘rdaklar va baliqlarning bir nechta turlaridan tarkib topgan.

## Foydalanilishi
Hozirgi kunda hududning asosiy qismida „Milliy bogʻ“ tashkil etilgan. Tabiat yodgorlik hududidan mahalliy baliqchilar qarmoq bilan baliq ovlash, shuningdek, dam olish uchun maskani sifatida foydalanadilar.

Bu hudud koʻpgina qush turlarini koʻpaytirish uchun muhim ahamiyatga ega boʻlgan makon hisoblanadi.
## Yana qarang

* Oʻzbekistondagi qoʻriqxonalar
## Manbalar
Varaxsha tabiat yodgorligi

**Varaxsha tabiat yodgorligi** — Buxoro viloyatining Jondor tumanida, Jondor shahridan 11 km shimoli-gʻarbda joylashgan.

## Tashkil etilishi
„Varaxsha“ tabiiy yodgorligi Buxoro viloyati hokimligining 1994-yil 21-apreldagi K-83-sonli qarori bilan tashkil etilgan. SSSR davrida u qo‘riqxona maqomiga ega edi.
## Tasnifi
Varaxsha tabiat yodgorligining umumiy maydoni — 9,0 gektarni tashkil etadi. Varaxsha — qadimiy shahar harobasi hisoblanadi. U Buxorodan 40 km shimoliy-gʻarbda, Dashti Urganji koʻlining qadimiy Rajfandun vohasida joylashgan. Varaxsha maydoni 9 ga va balandligi 10-20 metrli ulkan tepalik shaklida saqlanib qolgan.

Mazkur obyekt Jondor tumani madaniy meroslar roʻyxatida turadi. Obyekt tuman zahira maydonlari hududida joylashgan.

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining „Moddiy madaniy meros obyektlarini muhofaza qilish sohasidagi faoliyatni tubdan takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida“ 2018-yil 19-dekabrdagi PQ-4068-son qaroriga muvofiq madaniy meros sifatida qayta tashkil etilgan.

## Tabiati
Tabiiy yodgorlikning faunasi hozirgi kunda choʻl zonasiga mansub turlardangina tarkib topgan. Hududda yovvoyi oʻsimliklardan daryo terrasa va qayirlarida qamish, ro‘vak, bug‘doyiq, sho‘rajriq, kampirsoch, itgunafsha, yulg‘un, shoʻrxok yerlarida esa pashmakshoʻra, oqsho‘ra, qumli choʻl hududlarida oq saksovul, boyalich, quyonsuyak, selin, astragal va boshqa oʻsimliklar oʻsadi. Yovvoyi hayvonlardan qumli choʻl qismlarida sudraluvchilar va kemiruvchilar, qushlaridan esa qirg‘ovul, loyxo‘rak, so‘fito‘rg‘ay, zarg‘aldoq, chumchuq va boshqa turlar uchraydi. Herpetofaunasi esa oʻrganilmagan.

## Foydalanish
Tabiiy yodgorlik hududidan qishloq xo‘jaligi ekinlarini ekish uchun foydalaniladi. Bogʻning uchdan bir qismi allaqachon qayta ishlangan (shudgorlangan). Bu hududda chorva mollari ham boqiladi. Hozirgi kunga kelib mazkur maskanga uyushmagan sayyohlar tashrifi yoʻlga qoʻyilgan.

## Ahamiyati
Madaniy meros obyekti maxsus qoʻriqlash tizimiga oʻtkazilishi bu yerda eko turizmni rivojlarishiga sabab boʻlgan.

## Yana qarang

* Oʻzbekistondagi qoʻriqxonalar

## Manbalar
Qarnob choʻl buyurtma qoʻriqxonasi

**Qarnob choʻl buyurtma qoʻriqxonasi** — janubda Samarqand viloyati chegarasi boʻylab, gʻarbda Navoiy viloyati chegarasi boʻylab, shimolga Buxoro viloyati chegarasi boʻylab joylashgan. U sharqda „Nurobod“ davlat buyurtma qoʻriqxonasi, janubda „Muborak“ davlat buyurtma qoʻriqxonasi bilan chegaradosh.

## Tashkil etilishi
Navoiy viloyat hokimligining 1998-yil 9-iyundagi f-90-sonli qarori bilan muddatsiz vaqtga tashkil etilgan. Qoʻriqxonaning umumiy maydoni —  ni tashkil etadi.

Tashkil etishdan maqsad — birinchi navbatda yo‘rg‘a tuvaloqni (Chlamydotis undulata) hamda uning yashash muhitini, shuningdek Qarnob choʻlining butun biologik majmuasini muhofaza qilishdan iborat. Buyurtma qoʻriqxona yoʻrgʻa tuvaloqning mavsumiy uchib oʻtish yoʻlida joylashgan. Yoʻrgʻa tuvaloq bu hududda asosan mavsumiy uchib oʻtish davrida uchraydi. Yozda nisbatan kamroq uchratish mumkin. Kuzgi uchib oʻtishda eng koʻp miqdordagi tuvaloqlar shu yerdan topilgan.

## Tavsifi
Qarnob buyurtma qoʻriqxonasi Qarnob choʻli biotopiga xos boʻlgan oʻsimlik va hayvonot dunyosidan tashkil topgan dasht hududidan iborat.
Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish davlat qoʻmitasi — Navoiy viloyati ekologiya va atrof muhitni muhofaza qilish boshqarmasi tasarrufida.
Buyurtma qoʻriqxona doimiy qoʻriqlash ximatiga ega emas. Hudud tezkor reydlar oʻtkazish usuli bilan qoʻriqlanadi.

## Tabiati
Hayvonot dunyosi asosan qushlar va sudralib yuruvchilardan tarkib topgan. Hayvonlarning eng koʻp turlari bahor va kuzda, mavsumiy koʻchish paytida kuzatiladi. Oʻtroq turlarga: tolay tovushqoni (Lepus tolai), oddiy tulki (Vulpes vulpes), korsak (Vulpes corsac), kamenka (Turdidae), so‘fito‘rg‘ay (Alaudidae), kichik yirtqich qushlar (Falconidae), dasht agamasi, toshbaqa (Argionemys (Testudo) horsfieldii)lar kiradi. Buyurtma qoʻriqxonaning asosiy obyekti shubhasiz, qoʻriqxona hududida oz miqdorda in quruvchi yoʻrgʻa tuvaloq (Chlamydotis undulata) hisoblanadi. Yoʻrgʻa tuvaloqlarning katta qismini asosan koʻchish davrida kuzatish mumkin.
## Yana qarang

* Oʻzbekistondagi qoʻriqxonalar
## Manbalar
Üçpınar (Lapseki)

**Üçpınar** — Chanoqqal’a viloyatining Lepseki tumanidagi qishloq.
## Tarixi
Qishloq 1928-yildan beri shu nom bilan ataladi.
## Geografiyasi
Qishloq Chanoqqal’a shahar markazidan 40 km va Lapseki shahar markazidan 30 km uzoqlikda joylashgan.
## Aholi

## Manbalar
Sevda Erginci

**Sevda Erginci** (1993-yil 3-oktyabrda Istanbul tugʻilgan) — turk aktrisasi .

## martaba
Erginci aktyorlikni 15 yoshida Semaver kompaniyasining „Paki va Sevgi Chichekleri“ nomli spektaklida rol oʻynash orqali boshlagan, soʻngra Kenter teatrida aktyorlikdan saboq olgan. 2012-yilda u Özg‘u Namal va Ozan Güven bilan *"To‘q qizil" filmida* rol o‘ynadi va o‘sha yili *"Veda"* tarixiy dramasida rol o‘ynadi. 2013-2014-yillar oraligʻida u *Karagʻul serialida* Aysha obrazini oʻynadi. U kinodagi debyutini 2015-yilda Onur Unlu tomonidan yozilgan *"Uzoqlarga qo‘ng‘iroq"* rolini ijro etgan. *"Baʼzan shirin hayot"* va *"Ver Elini* so‘ra" filmlarida bosh rolni o‘ynagach, Zeynep Yilmaz obrazini aks ettiruvchi *"Taqiqlangan olma"* serialida rol o‘ynadi. 2019-yilda u *"Aziz oʻtmish"* serialida İpek Gencer rolini oʻynadi. 2020-yilda u *"Uyg‘onish: Buyuk Saljuqiy"* tarixiy serialida rol o‘ynagan va Turna Xotun obrazini tasvirlagan.

## Filmografiya

## Mukofotlar

* IKU Karyera faxriy mukofotlari / Yilning eng yaxshi yutuqli aktrisasi .
* Medipol HR Business World Awards mukofotlari / Karyerasidagi eng yaxshi aktrisa .
* 4. Shimoliy Kipr Turk Respublikasida yilning eng yaxshi mukofotlari / Yilning eng yaxshi yosh avlod aktrisasi .

## Manba

## Havolalar

* 
*
Oqtov davlat buyurtma qoʻriqxonasi

**Oqtov davlat buyurtma qoʻriqxonasi** — Oʻzbekistonning Navoiy viloyati Nurota tumani Oqtov tizmasida joylashgan buyurtma qoʻriqxonasi. Oqtov togʻ tizmasining tabiiy xilma-xilligi saqlab qolish maqsadida Navoiy viloyati hokimligining 1997-yil 21-apreldagi Q-113-sonli qarori bilan tashkil etilgan.
## Qoʻriqlanishi
Qoʻriqxona tabiatni muhofaza qilish boʻlinmalarining tezkor reydlari usuli bilan qoʻriqlanadi.
## Tavsifi
Qoʻriqxona hududi Oqtov tizmasining bir qismi hisoblanib, dengiz sathidan 1951 m balandlikda joylashgan. 
## Faunasi
Oqtov tizmasida chukar * (Alectoris chukar)*, qoraqushlar, quyonlar (Lepus tolai), mayda kemiruvchilar, tulkilar (Vulpes vulpes), agama va kaltakesklar uchraydi. 
## Manbalar
Nurobod buyurtma qoʻriqxonasi

**Nurobod buyurtma qoʻriqxonasi** — Qashqadaryo viloyatining Navoiy viloyati bilan chegarasi kesishish qismida, Samarqand viloyatining gʻarbiy hududida joylashgan. Janubiy tomondan Qashqadaryo viloyatining Muborak davlat buyurtma qoʻriqxonasi bilan, gʻarbiy tomondan Navoiy viloyatining Qarnob cho‘l buyurtma qoʻriqxonasi bilan chegaralangan.
## Yana qarang

* Oʻzbekistondagi qoʻriqxonalar
## Manbalar
Yaylalar (Lapseki)

**Yaylalar** — Turkiyaning Chanoqqalʼa viloyati Lapseki tumaniga qarashli qishloq. Aholisi 391 nafar (2021).
## Manbalar
Yenice (Lapseki)

**Yenice** — Turkiyaning Chanoqqalʼa viloyati Lapseki tumaniga qarashli qishloq. Aholisi 581 nafar (2020).
## Aholi

## Tarixi
Qishloq 1928-yildan beri shu nomga ega.
## Geografiyasi
Qishloq Chanoqqal’a shahar markazidan 37 km va Lapseki shahar markazidan 4 km uzoqlikda joylashgan.
## Manbalar
Xadicha buyurtma qoʻriqxonasi

**Xadicha buyurtma qoʻriqxonasi** — Buxoro viloyatidaning Sham shahrida joylashgan tabiat zonasi.

Yer maydoni:89 gektar

Tashkil topgan sanasi:2014-yil

## Tashkil etilishi
Xadicha buyurtma qoʻriqxonasi Buxoro viloyati hokimligining 2010-yil 19-oktabrdagi 01/682-sonli qarori bilan tashkil etilgan. Qoʻriqxonadagi zaxiralar cheklanmagan. Hududning umumiy maydoni 11,3 ming gektarni tashkil etadi. Qoʻriqxonani tashkil etishdan asosiy maqsadi koʻchib yuruvchi qushlarni va boshqa hayvonlarni, hamda ularning yashash joylarini muhofaza qilish, koʻpayishini tartibga solishdan iborat.
## Yana qarang
* Oʻzbekistondagi qoʻriqxonalar
## Manbalar
Muborak davlat buyurtma qoʻriqxonasi

**Muborak davlat buyurtma qoʻriqxonasi** — Oʻzbekistonning Qashqadaryo viloyatida joylashgan qoʻriqxona. Qashqadaryo viloyati hokimligining 1998-yil 5-dekabrdagi X-344/12-sonli qarori bilan tashkil etilgan. Maydoni —249073,0 gektar.

## Tarixi
Muborak davlat buyurtma qoʻriqxonasi 1998-yil 5-dekabrda Qashqadaryo viloyati Muborak tumanida tashkil etilgan boʻlib hududi 249073,0 gektarni tashkil etadi. Faoliyat muddati cheklanmagan. Buyurtmaxona maydoni 219534 gektar oʻzgartirilgan. Tashkil qilishdan maqsad — Qizil kitobga kiritilgan hayvonlar yoʻrgʻa tuvaloq (Chlamydotis undulata) qushlarining yashash joylari — migratsiya yoʻllari, qishlash va koʻpayish yerlari, shuningdek, boshqa yovvoyi hayvonlar yashash joylarini saqlab qolishdan iborat. Qashqadaryo viloyati Tabiatni muhofaza qilish qoʻmitasi ixtiyorida.

## Tavsifi
Davlat buyurtma qoʻriqxonalari doimiy boʻlmasdan**,** ayrim paytlarda mavsumli qoʻriqlash tartibiga ega boʻlgan mintaqalarni oʻz ichiga oladi. Davlat buyurtmaxonalari qisqa vaqt (5-10 yilga) tashkil qilinadi. Ularning umumiy maydoni 12186,5 kv.km. boʻlib, bugungi kunda oʻndan ortiq davlat buyrtmaxonalari faoliyat yuritmoqda. Ularning vazifasi turli hayvonlarni yetkazib berish, koʻpaytirish va himoya qilishdan iborat. Mamlakatimizda Qorakoʻl, Qamabchoʻl, Saygʻoq, Sudoche, Qoʻshrabod, Qoraqir, Sarmishsoy, Arnasoy, Dengizkoʻl, Muborak, Oqtov, Nurobod kabi davlat buyurtmaxonalari muhim ahamiyatga ega.

## Manbalar
Qoraqir davlat qoʻriqxonasi

**Qoraqir davlat qoʻriqxonasi** — Oʻzbekistonning Buxoro viloyati Romitan va Peshku tumanlari hududida joylashgan qoʻriqxona. Buxoro viloyati ijroiya qoʻmitasining 1992-yil 25-yanvardagi 15/1-sonli qarori bilan tashkil etilgan. Maydoni 34 000 gektar.

## Manbalar
Zilxa tabiat yodgorligi

**Zilxa tabiat yodgorligi** — Oʻzbekistonning Fargʻona viloyati Oltiariq tumani Zilxa shaharchasi yaqinidagi qoʻriqlanadigan tabiiy hudud. Maydoni — 17,9 gektar. Hududdagi tabiiy qum barxanlarini saqlab qolish maqsadida Oltiariq tumani hokimligining 2003-yil 4-apreldagi 280-sonli va Fargʻona viloyati hokimligining 2004-yil 7-yanvardagi 3-sonli qarorlari bilan tashkil etilgan.
## Manbalar
Ruslan Abdullayev

**Ruslan Abdullayev** — birinchi yarim oʻrta vazn toifasida havaskor bokschi. Boks boʻyicha Oʻzbekiston terma jamoasi aʼzosi. Jahon chempioni (2023), Osiyo chempioni (2022), Oʻzbekiston chempioni (2021), havaskorlar oʻrtasidagi xalqaro va respublika turnirlarining koʻp karra gʻolibi.

## Hayoti
Ruslan Abdullayev 2002-yilda tugʻilgan.

## Havaskor faoliyati
### 2019—2020-yillar
2019—2020-yillarda Oʻzbekiston yoshlar terma jamoasiga kira olmadi. Qozogʻistonga kelib, Qozogʻiston yoshlar terma jamoasiga kirishga urindi va hatto Janubiy Qozogʻiston viloyati tarkibida Qozogʻiston yoshlar chempionatida qatnashdi. Yarim finalda  yutqazdi) va yakunda Qozogʻiston yoshlar chempionatining bronza medali sovrindori boʻldi. Qozogʻistonda COVID-19 pandemiyasi boshlanganda u ham COVID-19 koronavirus infeksiyasiga chalindi, musobaqalar uzoq muddatga toʻxtatildi. Bu esa Qozogʻistondagi navbatdagi respublika musobaqalarida ishtirok etishiga toʻsqinlik qildi va natijada u Oʻzbekistonga qaytib keldi.

### 2021—2022-yillar
2021-yil dekabr oyida Oʻzbekiston chempioni boʻldi va Rufat Risqiyev kubogini qoʻlga kiritib, Oʻzbekistonning eng yaxshi bokschisi deb topildi.

2022-yil noyabr oyida Ammanda (Iordaniya) 63,5 kg vazn toifasida ilk bor Osiyo chempioni boʻldi. Musobaqaning finalida tajribali hindistonlik bokschi Shiv Thapani magʻlub etdi.

### 2023-yil
Boks boʻyicha 2023-yilgi jahon chempionati finalida debyut qilgan Ruslan Abdullaev (-63,5 kg) finalda moʻgʻulistonlik Chinzorig Batarsuxdan ustun keldi.
### 2024-yil
**2024-yilgi Olimpiada oʻyinlari**

Ruslan Abdullayev 2024-yilgi Parijdagi Yozgi Olimpiada oʻyinlarining 1/16 finalida meksikalik Migel Ramiresni 5:0 hisobida magʻlub etgan. Chorak finalda Kanada vakili Wyatt Sanfordga  qarshi ringga chiqib, 1:4 hisobida magʻlub boʻlgan va turnirni yakunlagan.

## Unvon va mukofotlari
* Kelajak bunyodkori medali
* Oʻzbekiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan sportchi;

## Manbalar
Omonqoʻton buyurtma qoʻriqxonasi

**Omonqoʻton buyurtma qoʻriqxonasi** — Samarqand viloyatida joylashgan tabiat zonasi.
## Iqlimi
Omonqoʻton iqlimi keskin kontinental hisoblanadi. Havoning iyuldagi oʻrtacha harorati 24,5 °C, yozda maksimal harorati +35 °C ni tashkil etadi. Kuz quruq kam yomgʻirli va tumanli boʻladi. Havoning harorati 10-17°C ga qadar pasayadi, oktyabrda dastlabki tunggi sovuqlar boʻlishi kuzatiladi. Mazkur hududda haqiqiy qorli qish kuzatiladi, havo harorati −5° dan 10-15 °C gacha sovib ketadi. Tungi sovuqlar va kuchli shamollar yuzaga keladi. Yillik yogʻin miqdori 600-700 mm atrofida boʻlishi ekoturizmning toʻrtta faslda yoʻlga qoʻyishga imkon yaratadi. Omonqoʻtonning qon tomiri hisoblangan Omonqoʻtonsoy — Chaqalikalon togʻining shimoliy yonbagʻridan (1200m) boshlanadi va bu togʻni Qoratepa tog‘idan ajratib turadi. Daryo janubiy-gʻarbdan, shimoliy-sharqqa qarab oqadi, uzunligi 13 km ni tashkil etadi. Havzaning umumiy maydoni 24,31 km. kv. Soy oʻzanining kengligi 3-4 m ni tashkil etadi, eng keng joyi 6-8 m, eng tor joyi 1-2 m ga teng. Soy asosan shagʻal va harsangtoshlar bilan qoplangan. Soy suvi qor, yomgʻir va buloq suvlaridan toʻyinadi. Bahorda sel keladi. Oʻrtacha suv sarfi 0,46 m³ sek. Oqimning 60%i bahor oylarida boʻladi.
## Yana qarang

* Oʻzbekistondagi qoʻriqxonalar

## Manbalar
Paykent tabiat yodgorligi

**Paykent tabiat yodgorligi** qadimiy karvon yoʻli ustida qad koʻtargan shahar xarobasida (miloddan avvalgi IV—III, milodiy XI asrlar) joylashgan. Buxorodan 44 km janubi-gʻarbda, Jondor va Qorako‘l tumanlari tutashgan hududda joylashgan.

## Tashkil etilishi
Paykent tabiat yodgorligi Buxoro viloyati hokimligining 1987-yil 21-fevraldagi KI-122-sonli qarori bilan tashkil etilgan. SSSR davrida Paykent tabiat yodgorligi qo‘riqxona maqomiga ega boʻlgan.

## Paykent tadqiqoti
1914-yilda Paykentning ilk qazishma ishlarini Turkiston arxeologiya ixlosmandlari toʻgaragi kotibi L. A. Zimin olib borgan.

1939—1940-yillarda Paykentda Davlat Ermitaji va Moddiy madaniyat tarixi instituti tomonidan tashkil etilgan Zarafshon ekspeditsiyasi ish olib borgan, unda Oʻzbekiston qadimiy yodgorliklar va sanʼatni muhofaza qilish qoʻmitasi (Oʻzkomstaris) aʼzolari ham ishtirok etgan.

1981-yilda Ermitaj va Oʻzbekiston Arxeologiya institutining qoʻshma Buxoro arxeologik ekspeditsiyasi manzilgohni tizimli oʻrganish ishlariga kirishadi.

2010-yillarga qadar aholi punktining 20 gektarga yaqin, yaʼni 15% qismigina oʻrganilgan.

## Qadimgi va ilk oʻrta asrlar davri
Paykent — Buxoro Soʻgʻdining yirik shaharlaridan biri boʻlib, „savdogarlar shahri“ deb atalgan.

Paykent oʻrnida eng birinchi aholi punktlari miloddan avvalgi III asrlarda paydo boʻlgan. Keyinchalik ushbu hududning shimoli-sharqiy burchagida kvadrat qal’a barpo etilgan. Qal’aning oʻziga xos istehkomlar tizimi mavjud boʻlib, uning shimoli-sharqiy burchagidagi qal’a devorlarining umumiy qalinligi 30 m dan ortiq boʻlgan. Shuningdek, qal’ada olovli maʼbad ham mavjud boʻlgan. Shahar ikki qismdan: qal’a va Shahristondan iborat boʻlib, qal’a qismi VIII asr oxiri — IX asr boshlarida hukmdorning qarorgohi va uning saroyi vazifasini bajargan. Qal’a devorlari tashqarisida rabodlar ham qad koʻtargan. Shaharning gʻarbiy qismida V—VI asrlardagi Soʻgʻd harbiy meʼmorchiligining ajoyib namunalaridan hisoblangan 10 ta minora qoldiqlari yaxshi holda saqlangan. Minoralar toʻrtburchaklar shaklida ikki qavatli bino tarzida qurilgan boʻlib, tashqi qismida uch qator toʻrtburchak teshiklar mavjud boʻlgan. Ayrim maʼlumotlarga koʻra, Paykent erkin shaharlardan hisoblangan, yaʼni shaharda oʻzini oʻzi boshqarish ichki tizimi mavjud boʻlgan.

Paykent ilk oʻrta asrlarda Samarqand shahri bilan birgalikda Oʻrta Osiyoning savdo markazlaridan biriga aylangan.

Firdavsiy oʻzining Shohnoma asarida Kayxusrav Paykentda Otash ibodatxonasini qurdirgani, u yerda zardushtiylarning muqaddas kitobi Avesto bitilgani haqida xabar beradi. Tomashek, Markvart kabi tarixchilar Paykentni eftaliylar shohlarining qarorgohi boʻlgan deb yozishadi. Shuningdek, At-Tabariy, Ibn Hurdodbeh, Ibn al-Faqihlar shaharni „Madina at-tujar“ — „Savdogarlar shahri“, Narshaxiy (899-959) Tarixi Buxoro asarida esa „Shahristoni roin“ deb atagan.

## Tavsifi
Tabiat yodgorligining umumiy maydoni — 33,0 gektarni tashkil etadi.
## Manbalar
Antarktika shartnomasi

**Antarktika shartnomasi** - bu Antarktika mintaqasini demilitarizatsiya qilish, undan faqat tinch maqsadlarda foydalanish va yadro qurolidan xoli hududga aylantirishni nazarda tutuvchi kelishuv hisoblanadi. **Antarktika shartnomasi** 1959-yil 1-dekabrda Vashingtonda tuzilgan va 1961-yil 23-iyunda 13 ta davlat, keyin dastlabki ishtirokchilar tomonidan imzolanganidan keyin kuchga kirdi.

## Maqsadi
Shartnomaning asosiy maqsadi Antarktidadan butun insoniyat manfaatlari yoʻlida foydalanishni ta’minlashdan iborat. U ilmiy tadqiqotlar erkinligini taʼminlaydi va xalqaro hamkorlikni ragʻbatlantiradi. Antarktidada har qanday yadroviy portlashlar va radioaktiv materiallarni utilizatsiya qilish taqiqlanadi. 1982-yilda Antarktika shartnomasi tizimining bir qismi va IX-moddani amalga oshirish doirasida **Antarktika dengiz tirik resurslarini saqlash toʻgʻrisidagi konvensiya** (**CCAMLR**) kuchga kirdi. Ushbu Konvensiya qoidalarini amalda qoʻllash **CCAMLR komissiyasi tomonidan** tartibga solinadi, uning qarorgohi Avstraliyaning Tasmaniya shtatidagi Xobart shahrida joylashgan.

## Shartnoma taraflarining tasnifi
2010-yil yanvar holatiga koʻra 46 ta davlat shartnoma aʼzosi boʻlib, ulardan 28 tasi maslahatchi tomonlardir. Shartnomaga nisbatan ekspertlar mamlakatlarning uchta guruhini ajratib koʻrsatishadi:

* Uning imzolanishidan oldin hududiy daʼvolarga ega boʻlganlar - Avstraliya, Argentina, Buyuk Britaniya, Yangi Zelandiya, Norvegiya, Fransiya va Chili.
* Bunday daʼvolar qilish huquqini oʻzida saqlab qolgan Peru, Sovet Ittifoqi/Rossiya, AQSh va Janubiy Afrika.
* Rasmiy hududiy daʼvolarga ega boʻlmaganlar Belgiya, Bolgariya, Braziliya, Germaniya, Hindiston, Italiya, Xitoy, Pokiston, Polsha, Ruminiya, Ukraina, Urugvay, Chexiya, Shvetsiya, Ekvador, Janubiy Koreya va Yaponiyadir.

## Antarktidaning minerallar masalasi
Taxmin qilinganidek, Antarktidada koʻmir, temir rudasi, mis, rux, nikel, qoʻrgʻoshin va boshqa foydali qazilmalarning keng konlari mavjud. Biroq, Antarktida shelfidagi neft va gaz zaxiralari eng katta amaliy qiziqish uygʻotadi. Baʼzi maʼlumotlarga koʻra, faqat Ross dengizi mintaqasida taxminan 50 milliard barrel neft va 100 trillion kub metrdan ortiq gaz mavjud. 1988-yilda Antarktika shartnomasi ishtirokchilari kon qazib olish imkoniyatini muhokama qilishga urinib koʻrdilar va konvensiya qabul qildilar. Biroq, u hech qachon kuchga kirmadi va 1991-yilda Madrid protokoli bilan almashtirildi, u 1998-yilda kuchga kirdi. Antarktidada har qanday foydali qazilmalarni qazib olishni taqiqlaydi. Ammo bu taqiq cheksiz emas: protokol matni kuchga kirganidan keyin 50 yil oʻtgach, 2048-yilda qayta koʻrib chiqilishi kerak.

## Manbalar

## Havolalar

* Antarktika shartnomasi kotibiyati
Braziliya–Livan munosabatlari

**Braziliya-Livan munosabatlari** Braziliya va Livan oʻrtasidagi hozirgi va tarixiy munosabatlarga ishora qiladi. Har ikkala davlat ham Birlashgan Millatlar Tashkilotiga aʼzo.

## Tarixi

1877-yilda Braziliya imperatori Pedro II oʻsha paytda Usmonli imperiyasining bir qismi boʻlgan Bayrutga tashrif buyurdi. Braziliyaga kelgan birinchi livanlik muhojirlar 1882-yilda boʻlgan, ularning aksariyati Livan togʻidagi maronit nasroniylari edi. 1920-yilda Braziliya Usmonli (Livan)larning Braziliyaga koʻchib ketishini osonlashtirish uchun Bayrutda konsullik ochdi. 1914-yilga kelib, 60 000 dan ortiq livanliklar Braziliyaga koʻchib keldi. 1945-yil oktyabr oyida Livan Fransiyadan mustaqillikka erishdi va 1945-yil noyabrda Braziliya Livanni tan oldi va diplomatik munosabatlar oʻrnatdi.

1954-yilda Livan Prezidenti Kamil Chamoun Braziliyaga rasmiy tashrif bilan borib, Braziliyaga tashrif buyurgan birinchi Livan davlat rahbari boʻldi. Oʻsha yilning oxirida ikkala mamlakat ham bir-birining poytaxtlarida elchixonalarini ochdi. Birinchi jahon urushi va Ikkinchi jahon urushi oraligʻida livanlik muhojirlarning ikkinchi toʻlqini Braziliyaga koʻchib keldi. Livanliklarning oxirgi toʻlqini Livandagi fuqarolar urushi (1975—1990) davrida Braziliyaga koʻchib kelgan.

2011-yildan beri Braziliya oʻz qoʻshinlarini kiritdi va Livan janubida joylashgan Birlashgan Millatlar Tashkilotining Livandagi Muvaqqat kuchlariga qoʻmondonlikni oʻz zimmasiga oldi va hozirda mamlakatda 1288 askar va xizmatchini saqlaydi. 2011-yil noyabr oyida Braziliya vitse-prezidenti Mishel Temer Livanga tashrif buyurdi. Asli livanlik boʻlgan Temer 2016-yil avgustida Braziliya prezidenti boʻldi.

## Yuqori darajadagi tashriflar
**Braziliyadan Livanga yuqori darajadagi tashriflar**

* Vitse-prezident Mishel Temer (2011)

**Livandan Braziliyaga yuqori darajadagi tashriflar**

* Prezident Kamil Chamoun (1954)
* Bosh vazir Rafiq Haririy (1995, 2003)
* Prezident Elias Xravi (1997)
* Bosh vazir Najib Mikati (2005)
* Prezident Mishel Sleyman (2010)

## Shartnomalar
Har ikki davlat bir qancha ikki tomonlama shartnomalarni imzoladilar, masalan, Siyosiy maslahatlashuvlar boʻyicha oʻzaro anglashuv memorandumi; Diplomatik, xizmat yoki rasmiy pasportga ega boʻlgan fuqarolar uchun vizani bekor qilish toʻgʻrisidagi kelishuv va oddiy pasportlarda turistik va ishbilarmonlik vizasi amal qilish muddatini uzaytirish boʻyicha notalar almashinuvi shartnomasi.

## Savdo
2018-yilda Braziliya va Livan oʻrtasidagi savdo hajmi 298 million dollarni tashkil etdi. Braziliyaning Livanga asosiy eksporti quyidagilardan iborat: goʻsht, qahva, shakar, samolyotlar va avtomobillar. Livanning Braziliyaga asosiy eksporti quyidagilardan iborat: oʻgʻit va qoʻrgʻoshin. Livan Braziliyaning global miqyosdagi 77-yirik savdo hamkori sanaladi.

## Doimiy diplomatik vakolatxonalar

* Braziliyaning Bayrutda elchixonasi bor.
* Livanning Braziliyada elchixonasi va Rio-de-Janeyro va San-Pauluda bosh konsulliklari bor.

## Yana qarang

* Livanlik braziliyaliklar

## Maʼlumotnomalar
Zarafshon milliy tabiat bogʻi

**Zarafshon milliy tabiat bogʻi** — Oʻzbekistonning Samarqand viloyati Bulungʻur va Jomboy tumanlari hududida joylashgan qoʻriqlanadigan hudud. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2018-yil 7-fevraldagi 82-sonli qarori asosida Zarafshon davlat qoʻriqxonasi negizida tashkil qilingan. Hududi — 2426 gektar.
## Manbalar
Yozyovon tabiat yodgorligi

**Yozyovon tabiat yodgorligi** — Oʻzbekistonning Fargʻona viloyati Yozyovon va Qoʻshtepa tumanlari hududida joylashgan choʻl kompleksi. Fargʻona viloyati hokimining 1994-yil 23-mqydagi 164-sonli qarori asosida tashkil etilgan.

## Manbalar
Dengizkoʻl davlat buyurtma qoʻriqxonasi

**Dengizkoʻl davlat buyurtma qoʻriqxonasi** — Oʻzbekistonning Buxoro viloyati hududida joylashgan buyurtma qoʻriqxonasi. Oʻzbekiston SSR Ministrlar Sovetining 1973-yil imzolangan 530-sonli qarori bilan tashkil etilgan.
## Manbalar
Boʻstonbuva tabiat yodgorligi

**Boʻstonbuva tabiat yodgorligi** — Oʻzbekistonning Fargʻona viloyati Buvayda tumanida joylashgan tepaliklar majmui. 4 ta qumtepalikdan iborat. Buvayda tumani hokimligining 2003-yil 23-maydagi 288-qaroriga asosan tumandagi „Yangi hayot“ shirkat xoʻjaligining 3 ta hududidagi jami 8,5 gektar maydondagi qumtepaliklarga muhofaza etiluvchi tabiiy hudud maqomi berilgan. Hozirgi jami yer maydoni — 2,9 gektar. 
## Manbalar
Bryden Murdoch

**Bryden Murdoch** - Shotlandiya televideniesi aktyori hisoblanadi.

U asosan 1960—1970-yillarda faol boʻlgan. U *"Yangi yoʻl* ", *"Sazerlend qonuni"*, *"Doktor Finlayning Casebook"*, *"Chegarachilar* " va *"Daniel Pikdan koʻrinish"* filmlarida rol ijro etgan edilar. U "Toʻrtinchi yoʻl koʻprigi qurilishi" hujjatli filmida va Shotlandiyaning birinchi Oscar mukofoti sovrindori boʻlgan. "Buyuk kemalarni dengizga beradi" (1960) hujjatli filmiga ovozli sharhlagan.

## Havolalar

* IMDB kirish
* https://www.youtube.com/watch?v=Y8O2blNfnww
Olimpiada oʻyinlarida ishtirok etgan Oʻzbekistonlik ayol sport gimnastikachilar roʻyxati

Gimnastika boʻyicha musobaqalar Olimpiya oʻyinlarida 1896-yildan beri oʻtkazib kelinmoqda. Oʻzbekistonlik ayol sport gimnastikachilari, 2012-yildan tashqari, 1996-yildan buyon barcha Olimpiya oʻyinlarida qatnashib kelmoqda. Luiza Galiulina 2012-yilgi musobaqada qatnashgan, ammo doping tufayli chetlashtirilgan. Oʻzbekistonlik ayollar hali Olimpiadada medal qoʻlga kirita olishmadi.

## Gimnastikachilar

;Eslatmalar:
1 2008- va 2012-yillarda Chusovitina Germaniyadagi musobaqalarda qatnashgan.

2 2012-yildagi musobaqalarda Galiulina doping sababli musobaqalardan chetlashtirilgan.

## Yana qarang
* Badiiy gimnastika bo‘yicha O‘zbekiston ayollar terma jamoasi

## Manbalar
Akbarobod tabiat yodgorligi

**Akbarobod tabiat yodgorligi** — Farg‘ona viloyatining Quva tumani hududida joylashgan.
## Joylashuvi
Tabiiiy yodgorlik Quva tumanining „M.Sherboʻtayev“, „A.Navoiy“ va „Dehonobod“ nomli massivlar bilan chegaralangan boʻlib, jami ni tashkil etgan. Hudud dengiz sathidan 427 metr balandlikda joylashgan boʻlib, bugungi kundagi yer maydoni ni tashkil etadi.
## Tashkil etilishi
Quva tumani hokimining 2003-yil 14-maydagi 388-sonli „Muhofaza etiladigan tabiiy hudud maqomini berish toʻgʻrisida“gi qaroriga asosan, qumliklarga muhofaza etiladigan tabiiy hudud maqomi berilgan. Ushbu tabiat yodgorliklariga pasport ishlab chiqilib, Quva tuman hokimligi, hamda Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish inspeksiyasi tomonidan tasdiqlanib, yuqoridagi Katta Dehqonobod va Katta Qishloq mahalla fuqarolar yigʻinlariga nazorat qilish uchun biriktirib berilgan. Muhofaza etiladigan qum barxani tabiiy holatda saqlanmoqda.

Tashkil etishdan maqsad-tabiiy qum barxanlarini saqlab qolishdan iborat.
## Oʻsimliklar qoplamasi
Tabiiy yodgorlikda yarim butalarning 5-6 turi, ko‘p yillik o‘tlarning 7-8 turi, bir yillik va ikki yillik oʻsimliklar ham oʻsadi.
## Foydalanilishi
Tabiat yodgorligi atrofidagi yerlar qishloq xo‘jaligi ekinlari uchun oʻzlashtirilgan va baliqchilik havzalari tashkil etilgan.

## Yana qarang
* Oʻzbekistondagi qoʻriqxonalar
## Manbalar
Anastasia Dzyundzyak

**Anastasiya Dzyundzyak** (1979-yil 26-martda tugʻilgan) - sobiq oʻzbekistonlik sport gimnastikachi. U 1996-yilgi yozgi Olimpiya oʻyinlarida qatnashgan.

## Yana qarang
* Oʻzbekiston ayol sport gimnastikachilar roʻyxati

## Manbalar
Toksifobiya

Hayvonlarda **toksikofobiya** — bu taʼmga, hidga yoki oziq-ovqatlarni rad etish, bu oziq-ovqatlarda mavjud boʻlgan toksinlar natijasida kelib chiqqan kasallik. Insonlarda toksifobiya - bu zaharlardan va zaharlanishdan qoʻrqish.

## Yana qarang

* Ovqatdan zaharlanish

## Manbalar

[Turkum:Tibbiyot]]
Submexanofobiya

**Submexanofobiya** (lotincha *sub* „ostida“; va Qadimgi yunon *μηχανή* (*mechané*) „mashina“ va *φόβος (phóbos)* „qoʻrquv“) — odamlar tomonidan yaratilgan va suv ostida qolgan narsalardan qoʻrqish. Bu obyektlar kema halokatlari, haykallar yoki eski binolarda koʻrinadigan animatronika, shuningdek, turli xil qoldiqlar kabi oddiy narsalar boʻlishi mumkin.

## Sabablari
Suvdan qoʻrqish (akvafobiya) yoki akulalar qoʻrquvi (galeofobiya) tushunarli sabablarga bogʻliq boʻlishi mumkin boʻlgan oqilona qoʻrquv (shuning uchun „fobiya“) boʻlsa-da, submexanofobiya zararsiz narsalardan ham qoʻrquv boʻlishi mumkinligi sababli ham boshqalaridan ajralib turadi, ammo bu insonga zarar yetkaza olmaydi. Koʻpgina submexanofobiklar oʻzlarining fobiyalarining rivojlanishini biron bir maxsus tajriba yoki travmatik xotiraga bogʻlamaydilar. Submexanofobiyaning bir nechta tahmin qilingan sabablari bor, ammo hech biri isbotlanmagan. Submexanofobiya nomaʼlum narsadan qoʻrqish va suv chizigʻi ostida nima borligini bilmaslikdan kelib chiqishi mumkin. Obyektlar suv va uning harakati taʼsirida vizual ravishda buzilishi mumkin, bu ularni tirik koʻrsatishi va shuning uchun zararli boʻlib koʻrinishi mumkin. Biroq, submexanofobiya, taʼrifiga koʻra, tirik mavjudotlarga emas, balki faqat sunʼiy, inson tomonidan yaratilgan narsalarga tegishlidir. Tavsiya etilgan tushuntirish shundan iboratki, inson ongi boshqa tabiiy muhitda begona jismni instinktiv ravishda aniqlaydi va bu jang yoki parvoz reaksiyasini keltirib chiqaradi, chunki odamlar odatdagidan tashqarida boʻlgan narsaga salbiy munosabatda boʻlishadi.

## Mezonlar
Submexanofobiya kabi maʼlum bir fobiya tashxisini qoʻyish uchun subyektlar bir nechta alomatlari boʻlishi va talablarga mos kelishi kerak.

* Asossiz va haddan tashqari qoʻrquv
* Anksiyetega darhol javob
* Suv ostida jonsiz narsani koʻrganda qochish
* 6 oydan ortiq qoʻrquv davomiyligi

## Alomatlar
Submexanofobiya bilan ogʻrigan koʻplab odamlarda umumiy belgilar mavjud boʻlib.

Ular:

* Suv ostidagi inson tomonidan yaratilgan narsalar haqidagi fikr bilan bogʻliq qattiq qoʻrquv
* Mushaklarning tuortishuvi, tanadagi ogʻriqlar
* Nafas qisilishi, boʻgʻilish hissi
* Qon bosimining oshishi
* Terlash, koʻngil aynish
* Bosh aylanishi, zaiflik hissi
* Diqqatni jamlay olmaslik

## Davolash
Sunʼiy suv ostida qolgan narsalardan qoʻrquvni davolash odatda asosiy qoʻrquvni aniqlash va yoʻq qilishni oʻz ichiga oladi. Agar bemor oʻz ahvoli nazoratdan chiqib ketganiga va kundalik hayotiga xalaqit bersa, terapiyadan oʻtishi mumkin. Davolash rejalari kognitiv terapiyas, virtual reallik terapiyasi, ekspozitsiya terapiyasi yoki ularning kombinatsiyasini oʻz ichiga olishi mumkin.

## Yana qarang

* Fobiyalar roʻyxati
* Talassofobiya — dengizdan qoʻrqish

## Manbalar

[Turkum:Tibbiyot]]
Linan (Fujian)

**Linan** () — janubdagi Futszyan provinsiyasida joylashgan Putian shaharidagi shaharcha. Syanyou okrugi maʼmuriyati tasarrufida boʻlib, 2ta mahalla qoʻmitasi va 16 qishloqni oʻz ichiga oladi.

## Manbalar
Spektrofobiya

**Spektrofobiya** (lotin tilidan olingan: *spectrum*, narsaning koʻrinishi, shakli, tasviri; spektr) yoki **katoptrofobiya** (yunoncha κάτοπτρον *kátoptron*, „oyna“) — oʻziga xos gʻayritabiiy va noodatiy fobiyalardan biri. Asosan, koʻzgulardan va ularda aksini koʻrishdan qoʻrqish. Bu baʼzan arvohlar yoki oʻliklardan qoʻrqish bilan bogʻliq. 

Bu fobiya eyzotrofobiyadan yaʼni oʻzini aks ettirishdan qoʻrqishdan farq qiladi. Spektrofobiya bilan ogʻrigan odamlar koʻzgu sinishidan qoʻrqishlari mumkin, bu esa omadsizlikka olib keladi deb tashvishlanishadi.  Ular toʻgʻridan-toʻgʻri koʻzguga qaraganlarida, qoʻrqinchli narsa koʻzgudan sakrab tushish yoki uning ichida oʻz aksi yonidagi bezovta qiluvchi narsani koʻrishdan qoʻrqishlari mumkin.  Boshqalar esa bu gʻayritabiiy dunyo bilan bogʻlanish yoki boshqa dunyoga kirish eshigi deb hisoblashi, qandaydir gʻayritabiiy kuch tomonidan oynaga tortilishidan qoʻrqishlari mumkin.  Baʼzilar zulmatdagi oʻz akslaridan ham qoʻrqishadi, chunki u gʻalati tarzda buzilgan koʻrinishi yoki aksi ularni qoʻrqitishi mumkin. 

## Manbalar
Mussa Tsalikov

**Mussa (Musa) Danilovich (Danilbekovich) Tsalikov** (22.02.1937, Tulatovo — 16.09.2020) — sovet futbolchisi. RSFSRda xizmat koʻrsatgan murabbiy.

## Faoliyati
U Grozniyda futbol oʻynashni boshlagan. Maktab oʻquvchisi sifatida u Grozniy viloyati terma jamoasida RSFSR janubiy zonasi chempionati va RSFSR chempionatida oʻynagan. Viloyat darajasida u Grozniyning „Dinamo“ (1953), „Neftyanik“ (1954), „Spartak“ (1955) va „Metallurg“ (1956) klublarida oʻynagan. "B" toifasidagi ligada „Mehnat zahiralari“ Stavropol (1957), Maxachqal’aning „Temp“ (1958—1959), Novosibirskning „Sibselmash“ (1960), Orjonikidzening „Spartak“ (1961) jamoalarida oʻynagan. Himoya, yarim himoya va hujumda yaxshi oʻynadi. U yaxshi tezlikka ega, oʻtkir, qatʼiyatli futbolchi edi.

Oʻrtoqlik oʻyinida oyogʻidan jiddiy jarohat olib, u murabbiylikka oʻtdi. 1963-yilda Orjonikidzening „Dinamo“ KFK jamoasida ishlagan. „Spartak“ga taklif qilingandan soʻng, Orjonikidze „Dinamo“dan 120 kishini olib, futbol maktabini tashkil qiladi. 1967-yil oxirida Tsalikovdan „Spartak“ ni boshqarishni soʻrashdi. U Andrey Zazroevning nomzodini qoʻyishda turib oldi, lekin oʻz taʼbiri bilan aytganda, u asosan mashgʻulotlar jarayonini oʻzi boshqargan. 1969-yilda "Spartak " ikkinchi toifadagi „A“ guruhida gʻolib chiqdi va yuqori guruhga chiqdi. Tsalikov chempionat boshlanishiga bir hafta qolganda jamoadan chetlatildi va yakunda „Spartak“ soʻnggi oʻrinni egalladi.

Jamoada murabbiy (1971—1972), jamoa rahbari (1973), bosh murabbiy (1978-yil iyul — 1980-yil iyul) lavozimlarida ishlagan. Jamoa menejeri (1975) va bosh murabbiy (1976) „Terek“ Grozniy, „Dinamo“ Orjonikidze (1977), Yangiyer (1981—1982) jamoalarida bosh murabbiyi sifatida faoliyat olib borgan.

Ikki marta yurak xurujidan soʻng u asosan yoshlar futboliga e‘tibor qaratdi. Uning shogirdlari orasida mashhur Valeriy Gazzaev, Vladimir Olegnikov, Nikolay Xudiyev, Ruslan Suanov, Aleksandr Babenko, Georgiy Khuadonov, Vladimir Podlujniy, Givi Kerashvili va boshqalar bor.

U „Osetiya shon-sharafi uchun“ medali bilan taqdirlangan.

U 2020-yil sentyabr oyida 83 yoshida vafot etdi.

## Manbalar

## Havolalar

*
Muhammad al-Xorazmiy (932-yilda vafot etgan)

**Muhammad al-Xorazmiy Muhammad ibn Ahmad al-Xorazmiy** (? — 932-yil) — sufiy va nahvshunos olim boʻlgan. U „Sharafuddin“ unvoni va „shovqin“, „baqiriq“ maʼnolarini anglatuvchi „Ajij“ nomi bilan mashhur boʻlgan. 932-yil vafot etgan. Uning sheʼrlari bor.

## Manbalar
Anora Davlyatova

**Anora Davlyatova** (1999-yil 17-fevralda tugʻilgan) — oʻzbekistonlik individual badiiy gimnastikachi.

## Faoliyati
Davlyatova Xitoyning Nankin shahrida boʻlib oʻtgan 2014-yilgi yozgi oʻsmirlar Olimpiadasida qatnashib, qizlar oʻrtasida badiiy koʻpkurash yoʻnalishi boʻyicha finalda ishtirok etib, 8-oʻrinni qoʻlga kiritdi. 

Davlyatova jahon chempionatlarida, jumladan da qatnashgan. 24–27-iyun kunlari Davlyatova 2017-yilgi badiiy gimnastika boʻyicha Osiyo chempionatida ishtirok etib, Oʻzbekiston terma jamoasi tarkibida oltin medalni qoʻlga kiritdi.

## Manbalar

## Havolalar
* 
* https://database.fig-gymnastics.com/public/gymnasts/biography/20722/true?backUrl=%2Fpublic%2Fresults%2Fdisplay%2F5763%3FidAgeCategory%3D7%26idCategory%3D71%23anchor_36531
* http://www.gymmedia.com/Rhythmic-Gymnastics/13th-Junior-Rhythmic-Gymnastics-Asian-Championships
* http://195.158.28.46/uz/site/page.html?id=19231
* http://news.uzreport.uz/news_10_u_123485.html
Rasuljon Abdurahimov

**Rasuljon Abdurahimov** (1996-yil 3-oktyabrda tugʻilgan) — oʻzbek sport gimnastikachisi. U 2020-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida qatnashgan.
## Unvon va mukofotlari
* „Kelajak bunyodkori“ medali

## Manbalar

## Havolalar
* Rasuljon Abduraximov Olimpiada websaytida
Muhammad al-Xorazmiy (997-yilda vafot etgan)

**Muhammad ibn Ahmad ibn Yusuf al-Xorazmiy** (? — 997-yil) — kotib va ilm-fanning turli sohalarida faoliyat olib borgan olim. 997-yilda vafot etgan.
## Asarlari
* „Miftohu-l-ulum“ („Ilmlar kaliti“).

## Manbalar
Muhammad al-Xorazmiy (adib)

**Muhammad ibn Ali ibn Ibrohim al-Hirosiy al-Xorazmiy** (? — 1034-yil) — sufiy, adib, nozim, nosir, nahvshunos va tilshunos olim boʻlgan. 1034-yil vafot etgan. 
## Asarlari
* Sharhu Devoni-l-Mutanabbiy“ („Mutanabbiy devoni“ga sharh)
* „Kitob fi-t-tasrif“ („Morfologiya haqidagi kitob“)
* „al-Balogʻa va-l-baroʻa“ („Balogʻat va mahorat“).

## Manbalar
Muhammad al-Xorazmiy (muhaddis)

**Muhammad ibn Said ibn Samʼat al-Xorazmiy** — muhaddis, xabarlarni aytuvchilardan boʻlgan. 369-yil vafot etgan.
## Asarlari
* „Axboru Xorazm“ („Xorazm xabarlari“).

## Manbalar
Drabbl

Drabbl – bu eng koʻpi 100 ta soʻzdan iborat kichik badiiy asar. Drabbl janrining maqsadi qisqalik hamda yozuvchining voqeani cheklangan doirada qiziqarli va maʼnoli tasvirlash mahoratini sinashdir.

## Tarixi
Ushbu atama 1980-yillarda Angliyada ilmiy fantastika muxlislari tomonidan yaratilganligi aytiladi. Monty Pythonning 1971-yilgi „Ulkan qizil kitob“ asaridan olingan ushbu atama bilan nomlangan 100 ta soʻzdan iborat janr koʻrinishiga esa Birmengem universitetining sotsiologiya boʻlimi tomonidan asos solingan. Kitobda „Drabbl“ soʻzi birinchi boʻlib roman yozgan ishtirokchi gʻolibga aylanadigan soʻz oʻyinini anglatgan. Ushbu oʻyinni real hayotga moslashtirish maqsadida u 100 ta soʻzdan iborat boʻlishi tasdiqlanadi. Fransuz yozuvchisi Félix Fénéon oʻzining *nouvelles en trois lignes* (uch satrli hikoyalar) bilan ushbu yangilikning ilk nomyondasi hisoblanadi.

Drabbl musobaqalarida ishtirokchilarga mavzu va maʼlum bir vaqt berilgan. Drabbl musobaqalari va, umuman, drabllar odatda ilmiy-fantastika hamda fantastik asar muxlislari orasida mashhur boʻlgan. *Beccon Publications* nashriyoti uch yirik hajmli loyiha ishga tushuradi: Rob Meades va David Wake tomonidan nashr qilingan *Drabbl loyihasi* (1980) va *Drabbl II: Juft asr* (1990); David J. Howe tomonidan nashr etilgan *Drabbl* (1993).

## Misollar
Lois McMaster Bujold tomonidan yozilgan *Cryoburn* romanining oxirgi qismi turli qahramonlar nigohidan aytiladigan 5 ta davomiy drabbllar bilan yakunlanadi. Jake Bible esa oʻzining *Dead Mech* romonini boshdan oxirigacha drabbl koʻrinishida yozib chiqadi.

100 Word Story – onlayn adabiy jurnal boʻlib, 2011-yilda Grant Faulkner va Lynn Mundell tomonidan asos solingan. Ushbu jurnal roppa-rosa 100 ta soʻzdan iborat hikoyalarni chop etadi.

## Fantastik 55
Oʻxshash tushnchaga ega Fantastik 55 eng koʻp 55 soʻzdan iborat yoki aynan 55 ta soʻzdan iborat fantastik asarni anglatadi. Uning kelib chiqishi *New Times* gazetasi tomonidan tashkil etilgan hikoya yozish musobaqasiga borib taqaladi. Uning gʻoyasi esa *New Times* asoschisi va noshiri Steve Moss hisoblanadi.

### Talablar

Adabiy asar *Fantastik 55* sifatida boʻlishi uchun quyidagilar zarur:
# 55 ta yoki kamroq soʻzlardan iborat boʻlishi;
# Asar voqealari yuz beradigan joy;
# Bir yoki undan ortiq qahramonlar;
# Biroz qarama-qarshilik va ziddiyatlar;
# Asar uchun yechim.
Shuningdek, hikoyaning sarlavhasi umumiy soʻzlar hisobiga qoʻshilmaydi, shunday boʻlsada, 7 ta soʻzdan oshmasligi kerak.
## Manbalar
Bingöl tumani

**Bingöll tumani** (shuningdek: *Merkez*, „markaz“ degan maʼnoni anglatadi) — Turkiyaning '''Bingöl''' viloyatidagi tuman hisoblanadi. Uning joylashgan joyi Bingöl shahridir. Uning maydoni 1814 km 2 ga teng va aholisi 168 953 kishi (2021).

## Tarkibi
Bingöll tumanida uchta munitsipalitet mavjud:

* '''Bingöl'''
* Ilıcalar
* Sancak

Bingöll tumanida 88 ta qishloq bor:
 
* Ağaçeli
* Ağaçyolu
* Akdurmuş
* Alatepe
* Alibir
* Altınışık
* Ardıçtepe
* Arıcılar
* Aşağıakpınar
* Aşağıköy
* Bahçeli
* Balıklıçay
* Balpınar
* Bilaloğlu
* Büyüktekören
* Çavuşlar
* Çayağzı
* Çayboyu
* Çeltiksuyu
* Çevrimpınar
* Çiçekdere
* Çiçekyayla
* Çiriş
* Çobantaşı
* Çukurca
* Dallıtepe
* Dikköy
* Dikme
* Direkli
* Dişbudak
* Dügernan
* Düzyayla
* Ekinyolu
* Elmalı
* Emtağ
* Erdemli
* Erentepe
* Garip
* Gökçekanat
* Gökçeli
* Gökdere
* Göltepesi
* Gözeler
* Gözer
* Gümüşlü
* Güngören
* Gürpınar
* Güveçli
* Haziran
* İncesu
* Kardeşler
* Kartal
* Kılçadır
* Kıran
* Köklü
* Küçüktekören
* Kumgeçit
* Kurtuluş
* Kuruca
* Kurudere
* Kuşburnu
* Kuşkondu
* Oğuldere
* Olukpınar
* Ormanardı
* Ortaçanak
* Ortaköy
* Şabanköy
* Sancaklı
* Sarıçiçek
* Sudüğünü
* Sütgölü
* Suvaran
* Tepebaşı
* Topalan
* Üçyaka
* Uğurova
* Uzunsavat
* Yamaç
* Yaygınçayır
* Yazgülü
* Yelesen
* Yenibaşlar
* Yeniköy
* Yeşilköy
* Yolçatı
* Yukarıakpınar
* Yumaklı

## Manbalar
Muhammad al-Xarqoniy (muhaddis)

**Muhammad ibn Jibril ibn Yahyo ibn Jibril ibn Solih ibn Yusuf al-Xarqoniy** (1060-yil — 1128-yil) — muhaddis. U 1060-yili Ustrushananing Xarqona qishlogʻida tavallud topgan. U ilm talabi bilan Samarqandga kelib muqim yashagan. U ulamolardan, undan esa boshqalar hadis rivoyat qilganlar. 1128-yili Samarqand shahrida vafot etgan va Chokardiza qabristoniga dafn etilgan.

## Manbalar
Muhammad al-Usmandiy

**Muhammad ibn Abdulhamid ibn Husayn ibn Hasan ibn Hamza al-Usmandiy** (1017-yil — 1109-yil) — oʻz zamonasida Alaulolam al-Usmandiy nomi bilan mashhur boʻlgan hanafiy mazhabi faqihlaridan biri. U ilm talabi bilan bir necha Sharq mamlakatlarida boʻlgan. Fiqh, hadis va tafsir ilmlarini puxta egallab, bir necha jilddan iborat fiqhiy asar yozgan. Ammo u bizgacha yetib kelmagan. U 1017-yili Samarqandda tugʻilib, 1109-yil shu yerda vafot etgan.

## Manbalar
Muhammad an-Navqadiy (muhaddis)

**Muhammad ibn Ibrohim an-Navqadiy** (? — 1034-yil) — muhaddis. U ulamolardan, undan esa boshqalar hadis rivoyat qilganlar. U 1034-yili vafot etgan.

## Manbalar
Muhammad ad-Dizakiy

**Muhammad ibn Ali ibn Ismoil ibn Mansur ibn Yahyo ad-Dizakiy** (1096-yil, Dizak shahri — ?) — faqih. U Ustrushananing Dizak shahrida 1096-yili tavallud topgan. Keyinchalik ilm-maʼrifat izlab Samarqandga koʻchib keladi va shu yerda muqim yashab qoladi. U ilmiy salohiyati bilan oʻz zamonasida „Hajjoj al-Karobisiy“ nomi bilan mashhur boʻlgan. Uning nisbasini ad-Dizakiy deb ham aytishgan. U Samarqanddagi Minor masjidida faoliyat koʻrsatgan.

## Manbalar