open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Bratislava koʻchasi (Toshkent)

**Bratislava koʻchasi** – Yakkasaroy tumanida, Nizomiy maydoni bilan Shota Rustaveli koʻchasi oraligʻida. Uzunligi 0,5 km atrofida. XX asrning 50-yillarida koʻchasi yuzidagi bogʻni saqlab qolgan holda Toshkentni rekonstruksiya qilish va rivojlantirish bosh plani asosida koʻchaning ikkinchi tomoniga maʼmuriy va koʻp qavatli binolar qurildi. 1954-yil koʻchaga rus kompozitori Mixail Glinka (1804—1857) nomi qoʻyildi. Slovakiya Respublikasi poytaxti Bratislavada Oʻzbekiston koʻchasi boʻlgani uchun 2001-yil 19-sentabrda Glinka koʻchasining bosh qismiga Bratislava nomi berildi.

Koʻcha yoʻnalishida Nizomiy nomidagi davlat pedagogika universiteti (hozirgi Toshkent davlat oʻzbek tili va adabiyoti universiteti), koʻp qavatli turar joy binolari, Bobur nomidagi madaniyat va istirohat bogʻi (hozirgi Doʻstlik bogʻi), Nizomiy maydoni, dorixona, savdo va umumovqatlanish shoxobchalari bor. Koʻcha yaqinida Yakkasaroy tumani hokimiyati, poliklinika, Baxt uyi, „Tabassum“ restoran-toʻyxonasi, „Oʻzbekengilsanoat“ kompaniyasi, „Nodir kitoblar“ doʻkoni joylashgan.

## Galereya
>
File: Bratislava ko'chasi 001.jpg


## Yana qarang
* Toshkent koʻchalari roʻyxati

## Manbalar
Aydarali

**Aydarali**   — Oʻzbekiston Respublikasining  Toshkent viloyatiga qarashli qishloq.   Boʻstonliq tumani tarkibiga kiradi.
 
## Manbalar
Abdurrahmon ibn al-Horis

**Abdurrahmon ibn al-Horis** ( — Abu Muhammad Abdurrahmon ibn al-Horis ibn Hishom ibn al-Mug‘iyra ibn Abdulloh ibn Umar al-Qurashiy al-Maxzumiy, 1/622,? — 43/663-64, Madina) — tobeʼin.

## Hayoti va faoliyati
Otasining vafotidan keyin onasi Fotima bint al-Valid Umar bilan turmush qurgach, Abdurrahmon ibn al-Horis Umarning himoyasida bo‘ladi. Oldin ismi *Ibrohim* bo‘lgan, biroq xalifaligi davrida payg‘ambarlar nomi bilan atalganlarning ismini o‘zgartirishni o‘ylagan Umar, uning ismini *Abdurrahmonga* almashtirgan.
Fotima bint al-Valid olimligi va saxiyligi bilan mashhur bo‘lgan. Xalifa Usmonning qiziga uylangan. Jamal voqeasida Oysha tomonida turib jang qilgan. Oysha uni maqtab „Abdurrahmon ibn al-Horisga o‘xshagan o‘nta farzandim bo‘lganida, uyim­da o‘tirib ularni tarbiyalashni hamma narsadan ustun tutgan bo‘lardim“, degan.

Usmon Mushaf nusxalarini ko‘paytirib, turli mintaqalarga tarqatishga qaror qilgach, bu ishni amalga oshirishni Zayd ibn Sobit, Saʼid ibn Os, Abdulloh ibn Zubayr va kuyovi Fotima bint al-Validga topshirgan. Usmon shahid qilinganida Fotima bint al-Valid o‘sha yerda bo‘lgani sababli yaralangan.

### Hadislari
Umar, Usmon, Abu Hurayra, Oysha, Ummu Salamalar kabi sahobalardan hadis rivoyat qilgan. Undan esa fuqahoi sab’a­dan biri bo‘lgan o‘g‘li Abu Bakr, shuning­dek, Abu Qiloba, Shaʼbiy singari muhaddislar hadis rivoyat qilganlar. Rivoyat qilgan hadislari „*Sahӣh al-Buxārӣ*“ va to‘rtta buyuk „*Sunan*“ kitoblarida zikr qilingan. Fotima bint al-Valid Muoviya­ning xalifaligi davrida vafot etgan.

## Adabiyotlar

# Ibn Saʼd. At-Tabaqāt al-kubrā. — Bayrut: 1388/1968. V, 5-6; 
# Al-Buxoriy. At-Tarӣx al-kabӣr. — Haydarobod: 1360-80/1941-60. V, 272; 
# Ibn Abdulbar. Al-Istӣ’āb. — Qohira: 1328. II, 426; 
# Ibn al-Asir. Usd al-g‘āba. — Qohira: 1390-93/1970-73. III, 431-432; 
# Az-Zahabiy. Si­yar. III, 484-485; 
# Ibn Hajar. Al-Isāba. — Qohira: 1328. II, 394; III, 66.

## Manbalar
Qazaqstannin 50 jildigʻi

**Qazaqstannin 50 jildigʻi** () — Qozogʻiston Respublikasining Almati viloyati, Koʻksu tumaniga qarashli qishloq. Mukanshin qishloq okrugi tarkibiga kiradi. Balpiq-biy qishlogʻidan 8 km gʻarbda joylashgan. KATO kodi — 194849300.
## Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 883 kishini (435 erkak va 448 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 650 kishi (308 erkak va 342 ayol) yashagan.
## Manbalar

:Turkum:Qozogʻiston aholi punktlari
Abdurrahmon ibn Yazid

**Abdurrahmon ibn Yazid** ( —
Abu Muhammad Abdurrahmon ibn Yazid ibn Joriya al-Ansoriy,? — 98/716-17,?) — madinalik tobeʼin.

## Oilasi
Amr ibn Avf urug‘idan. Onasi — Jamila bint Sobit ibn Abu-l-Aqlah Umarning nikohida bo‘lgan, keyinchalik undan ajrashgan ayol sahobalardan. Otasi esa, Vado hajining bir bo‘limini rivoyat qilgani bilan tanilgan Yazid ibn Joriya­dir.

## Hadislari
Ishonchli roviy hisoblangan Abdurrahmon ibn Yazid ko‘proq Umar, Abu Ayyub al-Ansoriy, Abu Luboba ibn Abdulmunzir va amakisi Mujammi’ ibn Joriyalardan hadis rivoyat etgan. Undan Qosim ibn Muhammad ibn Abu Bakr va Ibn Shihob az-Zuhriy kabi tobeʼinlar hadis rivoyat qilganlar.

## Faoliyati
­Abdurrahmon ibn Yazid Umar ibn Abdulaziz Hijozda hokimlik qilgan davrda, bir muddat Madina qoziligi vazifasini ado etgan.

## Adabiyotlar

# Ibn Saʼd. At-Tabaqāt al-kubrā. — Bayrut: 1388/1968. V, 84; 
# Xalifa ibn Xayyot. Tabaqāt. — Riyoz: 1402/1982. 237; 
# Al-Buxoriy. At-Tarӣx al-kabӣr. — Haydarobod: 1360-80/1941-60. III/I, 363; 
# Ibn Abu Hotim. Al-Jarh va-t-taʼdӣl. — Haydar­obod: 1371-73/1952-53. II/II, 299; 
# Inb al-Asir. Usd al-g‘āba. — Qohira: 1390-93/1970-73. III, 500-501; 
# Ibn Hajar. Tahzӣb at-tahzӣb. VI, 298-299; 
# Mücteba Uğur. „Abdurrahman b. Yezîd“. TDV İA. — İstanbul: 1988. I, 177.

## Manbalar
Usmonobod

**Usmonobod**,rasmiy nomi **Dharashiv** – Hindistonning Maxarashtra shtatidagi Usmonobod tumanidagi shahar va munitsipal kengash.

U Hindistonning Maxarashtra shtatidagi Balaghat togʻlarida, shahardan 8 km uzoqlikda joylashgan. Yetti gʻorning birikishi boʻlgan Dharashiv gʻorlari sharafiga nomlangan. Gʻorlar Hindiston arxeologiya departamenti tomonidan eʼtiborga olingan va Jeyms Burgesning Hindistonning arxeologik tadqiqotlari kitobida qayd etilgan. Dharashiv gʻorlari Maxarashtra hukumati tomonidan qoʻriqlanadigan hudud deb eʼlon qilingan. Bu haqda barcha maʼlumotlar batafsil kiritilgan.

Usmonobod oʻz nomini Haydarobodning oxirgi hukmdori Mir Usmon Ali Xon nomidan olgan. Bu shahar Usmonobod tumanining maʼmuriy qarorgohi hisoblanadi. Bu Maratvadadagi yettinchi yirik shahar va aholi soni boʻyicha Maxarashtrada 39-oʻrinda turadi.

Bir muddat Usmonobodda Mugʻullar, Bahmaniylar, Nizomlar va Odilshohlar saltanatlari ham hukmronlik qilgan. Haydarobod Nizom hukmronligidan oldin u Mugʻal qiroli Aurangzeb nazorati ostida edi. Nizom hukmronligi ostida boʻlgan tuman 1947-yilda Hindistonning qolgan qismi mustaqillikka erishganida oʻz ozodligini nishonlamadi. Biroq, 1948 yilda Haydarobod shtati mustaqil Hindiston bilan birlashtirildi va tuman oʻsha paytdagi Bombey shtatining bir qismiga aylandi. Shtat 1960 yilda tashkil etilganida u Maxarashtra shtatining bir qismiga aylandi.Usmonobodning tarixiy nasl-nasabi Maratvada davridan va undan oldin mintaqa bir qismi boʻlgan bir qancha qirolliklarga tegishli.

## Maʼlumotnomalar

## Tashqi havolalar

* Usmonobod biznes katalogi
* Usmonobod onlayn arxivi
Xemkaran

**Xem Karan** — Hindistonda Panjob shtatining Majha mintaqasidagi Patti texsilning Tarn Taran tumanida joylashgan shahar va nagar panchayat hisoblanadi.

Bu yerda 1965-yilda tank jangi boʻlga. Asal Uttar jangi 1965-yilgi Hindiston-Pokiston urushidagi ikkinchi yirik tank jangi boʻlgan. Jang Patton Nagar (yoki Patton Siti/Qabriston) ni, yaʼni Xem Karanni yaratishga olib keladi.

## Tarixi
Xem Karan — eski shahar. Unga Guru Teg Bahodur (1621-1675) tashrif buyurgan. Bu voqea Britaniya Hindistonining boʻlinishidan oldin Lahor tumanida sodir boʻlgan. Keyinchalik u Amritsar tumanining bir qismiga aylantirildi.

Shahar aholisining koʻpchiligi 1947-yildan 1965-yilgacha Nathuvala, Qadivind, Rohival va Sehjra kabi yaqin atrofdagi qishloqlardan koʻchib kelgan. Shaharning musulmon aholisi asosan 8 km uzoqlikdagi Kasur shahriga ko‘chib kelgan.

Ilgari bu shahardan 8 km uzoqlikdagi Pokistonning Kasur shahriga borish mumkin edi va 35 km uzoqlikda joylashgan Ferozepurga, Hindiston va Pokiston 1953-yilda chegara nazoratini oʻrnatgunga qadar borish mumkin boʻlgan. 1965-yilda sayohatni amalga oshirish yanada cheklagan. Xem Karan aholisi ikki shahardan ham uzilib qolgan — Kasur Pokistonda joylashgan, Ferozepurga boradigan yoʻl esa Pokistonni kesib oʻtib, 70 kilometrlik aylanma yoʻlni hosil qilgan.

### 1965-yilgi Hindiston-Pokiston urushi
1965-yilgi tank janglari Ikkinchi jahon urushi va 1991-yilgi Fors koʻrfazi urushi ichidagi eng shiddatli zirhli janglar sifatida harbiy tarixning bir qismini tashkil etadi. Janglar va hujumlarda ikkala tomondan toʻrt yuzga yaqin tank qatnashdi. Dastlab Hindistonning kuchi bitta zirhli diviziya va bitta mustaqil zirhli brigada, shuningdek, piyoda diviziyalarini qoʻllab-quvvatlovchi oltita zirhli polk bilan cheklangan edi. Pokistonda ikkita zirhli diviziya, oʻsha paytdagi zamonaviy M-48 Patton tanklari mavjud boʻlgan. Hindistonda Centurionda teng tank boʻlgan, ammo ularning kuchi toʻrtta zirhli polk bilan cheklangan edi.

## Demografiyasi
2011-yilgi Hindiston aholini roʻyxatga olish holatiga koʻra, Xem Karan aholisi 13,446 kishidan iborat edi. Erkaklar 55% va ayollar 45% tashkil etgan. Xem Karan oʻrtacha savodxonlik darajasi 61,55% ni tashkil qiladi, bu shtatdagi oʻrtacha koʻrsatkich 75,84% dan past: erkaklar savodxonligi 67%, ayollar savodxonligi 54,85% ga teng. Xem Karanda aholining 12,14 foizini 6 yoshgacha bo‘lgan bolalar tashkil qiladi.

## Geografiyasi
U Tarn Taran Sahibdan 56 km uzoqlikda, Tarn Taran tumanida joylashgan.

## Siyosati
Shahar Xemkaran Janubiy Assambleyasi saylov okrugiga kiradi.

## Turizmi
Bu qishloqda Pir Bobo Shayx Brahm nomi bilan mashhur boʻlgan soʻfiy avliyoning maqbarasi (*mozori*) joylashgan. U yerda yiliga ikki marta *mela* tadbiri oʻtkaziladi.

## Iqtisodiyoti
Xemkaron iqtisodiyoti dehqonchilikka asoslanadi.

## Taniqli odamlar

* Dipak Dhavan

## Manbalar

## Eslatmalar
* ↑
Buxoro koʻchasi (Toshkent)

**Buxoro koʻchasi** – Mirobod tumanida Amir Temur shoxkoʻchasi bilan Buyuk Turon koʻchasi oraligʻida. Uzunligi 0,7 km.

Koʻcha 1970-yillarda tashkil topgan boʻlib, unga Jizzax nomi berilgan va bu koʻcha Toshkentning Yangʻi shahar qismidagi markaziy koʻchalaridan biri hisoblangan. Koʻchada savdo rastalari, yaqinida Voskresenie bozori (Piyon bozor), „Zinger“ kompaniyasi filiali va boshka idoralar boʻlgan. 1903-yil „Kolizey“ binosi (mustaqillik davrida rekonstruksiya qilingandan keyin Birja markazi joylashgan), 1912-yil „Natsional“ mehmonxonasi (keyinchalik „Sharq“ deb nomlangan, hozirgi saqlanib qolgan qismi rekonstruksiya qilingandan keyin Respublika „Nuroniy“ jamgʻarmasi joylashgan) va boshka binolar qurilgan.

1928-yilda "Pravda Vostoka" gazetaning 1500-soni chiqishi munosabati koʻchaga „Pravda Vostoka“ nomi qoʻyilgan. 1997-yil 10-oktabrda Buxoro shaharning 2500-yilligi munosabati bilan koʻchaga Buxoro nomi berilgan.

Koʻcha yoʻnalishida Toshkent shahar hokimiyatining eski maʼmuriy binosi, "Bilayn" uyali aloqa kompaniyasi, "Sharq" nashriyot-matbaa aksiyadorlik kompaniyasining bosmaxonasi, Savdo-sanoat palatasi, Qimmatli qogʻozlar bozori faoliyatini muvofiqlashtirish va nazorat qilish markazi, Oʻzbekiston Respublika kasaba uyushmalari federatsiyasi, Alisher Navoiy nomidagi Katta opera va balet teatri, „Demir“ firmasi, gul va kitob doʻkonlari, kimyoviy tozalash atelesi bor.

## Galereya
### Buxoro koʻchalari

File:Buxoro koʻchasi 003.jpg
File:Buxoro koʻchasi 001.jpg


## Yana qarang
* Toshkent koʻchalari roʻyxati

## Manbalar
Aynabulaq (Almati viloyati)

**Aynabulaq** () — Qozogʻiston Respublikasining Almati viloyati, Koʻksu tumanidagi aholi yashash punkti (posyolka). Aynabulaq qishloq okrugining maʼmuriy markazi. KATO kodi — 194833100.
## Geografiyasi
Balpiq-biy qishlogʻidan 36 km janubi-gʻarbda joylashgan. A-3 avtomagistrali (Olmaota — Oʻskemen) ushbu posyolka yaqinidan oʻtadi.
## Tarixi
Aynabulaq stansiyasi Turkiston — Sibir temir yoʻli zvenosining joyi. Yoʻllar tutashishidan oldin u O‘g‘iz-qo‘rg‘on deb atalgan.
## Qiziq faktlar
* Turkiston — Sibir temir yoʻlining tantanali tadbiri 1930-yil 28-aprel kuni soat 12.00 da belgilangan muddatdan 8 oy oldin boʻlib oʻtgan. Tantanali mitingda Turor Risqulov (RSFSR Xalq Komissarlari Soveti raisining oʻrinbosari), Uraz Isaev (Qozogʻiston Xalq Komissarlari Kengashi raisi), Taymas Shafikov (Boshqirdiston MSK raisi), Sen-Katayama (Komintern Ijroiya qoʻmitasi Prezidiumi aʼzosi), shuningdek, Xitoyning Semipalatinskdagi bosh konsuli — Mo-Vey-Tong kabilar qatnashgan.
## Aholisi
1999-yilda stansiya aholisi 812 kishini (401 erkak va 411 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 754 kishi (353 erkak va 401 ayol) yashagan.
## Manbalar

:Turkum:Qozogʻiston aholi punktlari
Mohanpura (Panjob)

**Mohanpura** — Hindistonda Panjob shtatining Tarn Taran tumanidagi shahar. U Amritsardan 40 km uzoqlikda joylashgan.

## Tarixi
Mohanpuraning tarixi XVII asrga borib taqaladi.

Mohanpurada „Sandhu“ familiyasiga ega boʻlgan koʻplab oilalari mavjud. 

## Joylashuv
Mohanpura NH-54 (eski NH-15) dan 4 km uzoqlikda, Sarhali va Naushehra Pannuan oʻrtasida joylashgan. Qoʻshni qishloqlar orasida Sohava, Brahampur, Vring va Bhathal kabilar mavjud.

## Transport
Mohanpuraga eng yaqin poezd stansiyasi Tarn Taran temir yoʻl stansiyasidir. U yerdan shahar Amritsar va Ludhiana bilan turli mahalliy poezdlar (MEMU va DMU) va bir qator mintaqaviy tezyurar poezdlar bilan bogʻlangan. Uzoq masofali xizmatlarga, jumladan, ittifoq poytaxti Dehliga ulanish uchun Amritsarga borish va uzoq masofalarga xizmat koʻrsatish uchun boshqa poyezdlarga chiqish imkoniyati mavjud.

Tarn Taran hamda atrofdagi turli qishloqlar va shaharlar oʻrtasida muntazam xususiy avtobus xizmatlari, shuningdek, Tempo uch gʻildirakli xizmati faoliyat yuritadi. Ular Brahmpur yoʻli avtobus bekati va Mohanpura yoʻli avtobus bekatida ishlaydi. Xizmatlar Tarn Tarandagi baʼzi davlatlararo va davlat avtobus transporti bilan ham bogʻlanadi. Boshqa davlatlararo hamda davlat avtobuslarini Amritsar avtobus bekatidan olish mumkin.

Shaxsiy xizmat koʻrsatish uchun Tarn Taran avtobus stendidan mikroavtobus taksi xizmatini ijaraga olish imkoni bor.

Eng yaqin aeroport — Amritsar shahrida joylashgan Shri Guru Ram Dass Jee xalqaro aeroporti hisoblanadi. Aeroport mintaqaviy havo qatnovlarini, shuningdek, Yaqin Sharq, Shimoliy Amerika va Yevropadagi yoʻnalishlardagi tashriflarni amalga oshiradi.

## Taʼlim
Mohanpurada hukumat tomonidan boshqariladigan boshlangʻich va oʻrta maktab mavjud.

## Mashhur joylari
Mohanpura mashhur Gurudvara Baba Javahar Das Jining uyi hisoblanadi. Bu hududdagi boshqa Gurudvaralar — Gurudvara Shri Rorhi Sahib va Gurudvara Panchayat tomonidan bunyod etilgan.

## Imkoniyatlari
Mohanpuraning o‘z dispanseri bor. Shuningdek, har yili Kabaddi turniri oʻtkaziladigan oʻz stadioni ham mavjud. Oʻninchi Guru nomidagi bitta benzin nasosi boʻlib, u „Guru Gobind Singh Kisan Sewa kendra“ deb nomlanadi, ushbu qishloqning Sardar Jasvinder Singx Mohanpura (sobiq Sarpanch) mulki ostida muvaffaqiyatli ishlaydi.

Khalsa Sports & Welfare Club — bu maʼlumotli jamiyat uchun ishlaydigan ijtimoiy tashkilot. Ularning maqsadi savodxonlikni oshirish va giyohvand moddalarni isteʼmol qilishni kamaytirishdan iborat. NNT oʻsish va rivojlanishni ragʻbatlantiradigan qulay muhitni taʼminlash orqali individual kuch hamda ehtiyojlarni baholash, shaxsiy maqsadlarni belgilash shuningdek yoshlarni sport va oʻyinlarga jalb qilishda ragʻbatlantirishga eʼtibor qaratadi.

## Manbalar

## Havolalar

* Mohanpurning pin kodi bilan rasmiy Hindiston pochta sayti
* Hindiston hukumati tomonidan Moxanpurning aholini roʻyxatga olish hisoboti.
## Eslatmalar
* 
*
Bogʻora (Ohangaron tumani)

**Bogʻora**   — Oʻzbekiston Respublikasining  Toshkent viloyatiga qarashli qishloq.   Ohangaron tumani tarkibiga kiradi.
 
## Manbalar
Aqtekshe

**Aqtekshe** () — Qozogʻiston Respublikasining Almati viloyati, Koʻksu tumaniga qarashli qishloq. Kabilisa qishloq okrugining maʼmuriy markazi. KATO kodi — 194845100.
## Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 865 kishini (457 erkak va 408 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 851 kishi (428 erkak va 423 ayol) yashagan.
## Manbalar

:Turkum:Qozogʻiston aholi punktlari
Karrab qishloq okrugi

**Karrab qishloq okrugi** () — Eronning Xurosoni Rizoviy viloyati Sabzavor okrugiga qarashli qishloq okrugi (*dehiston*). 2006-yil aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, uning aholisi 3,335 nafar, 1,106 oiladan iborat. Qishloq okrugida 9 ta qishloq bor.

## Manbalar
Sarhali (Jalandhar)

**Sarhali** — Hindistonda Panjob shtatining Jalandhar tumanidagi aholini roʻyxatga olish shaharchasi. U Fagvaradan 6.7 km, Fillaurdan 11 km, Jalandhar tuman shtab-kvartirasidan 24.8 km va shtat poytaxti Chandigarhdan 139 km uzoqlikda joylashgan. Shahar Panchayati raj (Hindiston) boʻyicha shaharning saylangan vakili boʻlgan sarpanch tomonidan boshqariladi.

## Transport
Fagvara temir yoʻl stansiyasi eng yaqin temir yoʻl stantsiyasi, ammo Fillaur birlashmasi poyezd stansiyasi Sarhalidan 25 km uzoqlikda joylashgan. Sarhali Ludhianadagi ichki aeroportdan 63 km uzoqlikda boʻlsa, eng yaqin xalqaro aeroport Chandigarhda joylashgan, shuningdek, Shri Guru Ram Dass Jee xalqaro aeroporti ikkinchi eng yaqin aeroport boʻlib, u 123 km uzoqlikdagi Amritsarda bunyod etilgan. Shuningdek, nakodar yoʻlida avtobus xizmati mavjud, bu Sarhali aholisini oson tashish imkonini beradi.

## Manbalar
Gozur Hiraviy

**Muhammad Bin Abdulloh Gozur Hiraviy** — "Nasoyim ul-muhabbat"da tilga olingan tasavvuf shayxi. Hirotdagi javonmardlik tariqatining yirik namoyandalaridan. Alisher Navoiy „Nasoyim ul-muhabbat“ga "Nafahot ul-uns"dan ushbu shayx haqidagi bobni aynan kiritgan.

## Manbalar
Gulshani roz

**"Gulshani roz" („Sir gulshani“)** — Shayx Mahmud Shabustariyning tasavvufga oid asari. Zamonaning mashhur fozil va adibi Amir Sayid Husayn Husayniy Hiraviy savollariga javob tarzida 1317-1318-yillarda yozilgan. Hajman 1000 baytdan iborat. Asarga koʻplab sharhlar yozilgan. Eng mashhuri Shayx Muhammad Lohijiy (Muhammad bin Yahyo Lohijiy Nurbaxshiy Giloniy) qalamiga mansubidir. Lohijiy oʻz sharhini „ Mafotix ul-eʼjoz“ („Moʻʼjizalar kalitlari“) deb atagan. Alisher Navoiy ushbu asar nomini "Nasoyim ul-muhabbat"da Mahmud Shabustariy bilan bogʻliq bobda hamda "Majolis un-nafois"da Abulqosim Bobur sevib mutolaa qilgan asarlardan biri sifatida tilga oladi.

## Manbalar
Aqin Qalqa

**Aqin Qalqa** (, 2010-yilgacha — Mukri) — Qozogʻiston Respublikasining Almati viloyati, Koʻksu tumanidagi qishloq. Mukri qishloq okrugining maʼmuriy markazi. Balpiq-biy qishlogʻidan 6 km janubi-gʻarbda joylashgan. KATO kodi — 194853100.
Ilgari Oqin Qalqi Japsarboev nomi bilan atalgan.
## Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 2471 kishini (1218 erkak va 1253 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 2777 kishi (1391 erkak va 1386 ayol) yashagan.
## Manbalar

:Turkum:Qozogʻiston aholi punktlari
Aqshatogʻan

**Aqshatogʻan** () — Qozogʻiston Respublikasining Almati viloyati, Koʻksu tumanidagi qishloq. Balpiq qishloq okrugi tarkibiga kiradi. KATO kodi — 194830200.
## Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 864 kishini (425 erkak va 439 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 832 kishi (399 erkak va 433 ayol) yashagan.
## Manbalar

:Turkum:Qozogʻiston aholi punktlari
Dayjur

**Dayjur** – yilning eng uzun kechasi (21-dekabrga toʻgʼri keladi); yaldo kechasi. Qorongʻi va qahraton kecha maʼnosida ham qoʻllanadi:Tunum dayjur, oʼzum ranjur, ichim gʼam noku bagʼrim chok,

Tilim lolu tanim behol, ishim afgʻon, sirishkim qon

(„Navodir ush-shabob“, 491-gʻazal).

## Manbalar
Toʻkabolta

**Toʻkabolta**   — Oʻzbekiston Respublikasining  Toshkent viloyatiga qarashli qishloq.   Yuqori Chirchiq tumani tarkibiga kiradi.
 
## Manbalar
Algʻabas (Koʻksu tumani)

**Algʻabas** () — Qozogʻiston Respublikasining Almati viloyati, Koʻksu tumaniga qarashli qishloq. Algʻabas qishloq okrugining maʼmuriy markazi. U Bizje daryosi yaqinida joylashgan. KATO kodi — 194835100.
## Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 1489 kishini (760 erkak va 729 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 1380 kishi (696 erkak va 684 ayol) yashagan.
## Manbalar

:Turkum:Qozogʻiston aholi punktlari
Oʻzbekiston (Yuqori Chirchiq tumani)

**Oʻzbekiston**   — Oʻzbekiston Respublikasining  Toshkent viloyatiga qarashli qishloq.   Yuqori Chirchiq tumani tarkibiga kiradi.
 
## Manbalar
Baqsha (Almati viloyati)

**Baqsha** () — Qozogʻiston Respublikasining Almati viloyati, Koʻksu tumanidagi stansiya. Musabek qishloq okrugi tarkibiga kiradi. KATO kodi — 194843200.
## Aholisi
1999-yilda stansiya aholisi 47 kishini (23 erkak va 24 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 35 kishi (20 erkak va 15 ayol) yashagan.
## Manbalar

:Turkum:Qozogʻiston aholi punktlari
Darvesh Abdulloh

**Darvesh Аbdulloh** (15-asr) – xurosonlik forsiynavis shoir, tarxoniylardan Shayx Salmon atkaning oʼgʼli. Uning nomi “Majolis un-nafois”ning beshinchi majlisida tilga olinadi. Alisher Navoiy uning yoshlikdan sheʼr aytishga qobiliyatli ekanligini aytib, bir matlaʼsini keltiradi.

## Manbalar
Amir Olim Dalvolijiy

**Аmir Olim Dalvolijiy** – “Nasoyim ul-muhabbat”da tilga olingan hindistonlik tasavvuf shayxi. Hind mashoyixi haqidagi tazkira va manoqiblarda uning koʼp karomatlari yozilgan. Ushbu shayx haqidagi faslni “Nasoyim ul-muhabbat”ga Alisher Navoiyning oʼzi yozib, kiritgan.

## Manbalar
Shexpura

**Shexpura** — Hindistonning Bihar shtatidagi Shayxpura tumanidagi aholini roʻyxatga olish shaharchasi .

## Demografiyasi
2001-yilgi holat boʻyicha, Shexpuraning aholisi 1932 kishi edi. Aholining 53 foizini erkaklar, 47 foizini ayollar tashkil etadi. Shexpurada o'rtacha savodxonlik darajasi 68% ni tashkil etadi, bu mamlakatdagi o'rtacha 59,5% aholidan yuqori: erkaklar savodxonligi 75% va ayollar savodxonligi 61%. Shexpurada aholining 12% 6 yoshgacha bo'lgan yoshlardir.

## Manbalar
Darvesh Bahlul

**Darvesh Bahlul** – “Nasoyim ul-muhabbat”da tilga olingan tasavvuf namoyandasi, Navoiyning zamondoshi. Zayniddin Xavofiyning oʼgʼli Mavlono Yahyoning muridi. Zikri jahr va samoʼ majlisiga koʼp ahamiyat qaratgan. Hirotning shimoliy qismida togʼ etagida dafn etilgan. Ushbu darvesh haqidagi faslni “Nasoyim ul-muhabbat”ga Navoiyning oʼzi yozib, kiritgan.

## Manbalar
Darveshbek

**Darveshbek** (15-asr) – forsigoʼy shoir, Gilon hukmdori Mirzo Аli Idigu Temurning oʼgʼli. Uning nomi “Majolis un-nafois”ning ikkinchi majlisida tilga olingan. Аlisher Navoiy uning nasab va hasab (shuhrat, obroʼ)da oliymaqom ekanligini taʼkidlab, tabʼi ham nihoyatda xush ekanligini aytadi va bir matlaʼsini keltiradi.

## Manbalar
Darvesh Bashir

**Darvesh Bashir** – “Nasoyim ul-muhabbat”da tilga olingan hindistonlik tasavvuf shayxi. Oʼz holini devonalik bilan pinhon tutadigan majzub soliklardan. Ushbu darvesh haqidagi faslni “Nasoyim ul-muhabbat”ga Alisher Navoiyning oʼzi yozib, kiritgan.

## Manbalar
Sabzavor okrugi

**Sabzavor tumani** () Eronning Xurosoni Rizoviy viloyatida joylashgan. Markazi — Sabzavor shahri. 2006-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, okrug aholisi 429,187 kishi, 116,891 xonadondan iborat edi. 2011-yilgi aholini roʻyxatga olishda 98,581 xonadon va 319,893 kishidan iborat boʻlgan. Bu vaqtga kelib Jogʻatoy, Joveyn va Xoʻshob tumanlari tumandan ajralib, bir xil nomdagi uchta okrugni tashkil qilidi. 2016-yilgi aholini roʻyxatga olishda Sabzavor okrugi aholisi 95,553 xonadon, 306,310 kishini tashkil etdi. Bu vaqtda esa Davarzan tumani okrugdan ajralib, Davarzan tumanini tashkil qilingan. Aholini ro‘yxatga olishdan so‘ng Sheshtamad tumani okrugdan ajratilib, Sheshtamad okrugiga aylandi.

## Maʼmuriy boʻlinmalar
Sabzavor okrugi maʼmuriy boʻlinmalarining ketma-ket uch marta roʻyxatga olinishi boʻyicha aholi tarixi va tarkibiy oʻzgarishlari quyidagi jadvalda keltirilgan. So‘nggi aholini ro‘yxatga olishda uchta tuman, 11 ta dehiston va uchta shahar ko‘rsatilgan.

## Manbalar
Edvard Stafford

**Edward Stafford** (; 1470-yil 7-aprel - 1499yil 24-mart) - 1473 yildan Uilshirning 2-grafi, Jon Stafford, Uilshirning 1-grafi va Konstans Grinning o'g'li.

## Biografiya
Edward 1470-yil 7-aprelda tug'ilgan. 1473-yilda uning otasi Jon Stafford, Uilshirning 1-grafi vafot etdi. Edvard atigi 3 yoshda bo'lganligi sababli, qirol Edvard IV uning vasiyligini o'z zimmasiga oldi. Shu sababli, Edvardning go'dakligi davrida uning mol-mulkidan keladigan daromad toj tomonidan qabul qilingan.

1475-yil 18-aprelda Edvard Vannada ritsar unvoniga sazovor bo'ldi va o'sha yilning 1-aprelida ser Ralf Xastingsga o'z mulkini boshqarish ishonib topshirildi. Edvardni buvisi Bukingem gertsoginyasi Enn.

1383-yil 6-iyulda Edvard Richard III ning toj kiyish marosimida qatnashdi. 1484-yil 30-iyul, 14 yoshli Edvard o'z mulklarini mustaqil ravishda boshqarishga muvaffaq bo'ldi. 1487-yil 25-noyabrda u Genrix VII ning toj kiyish marosimida ishtirok etdi. 1497-yil 17-iyunda Edvard Kornuollda isyonchilarga qarshi Blekxit jangida qatnashdi va 1498-yil 11-sentyabrda  da qirolni mehmon qildi.

Edvard 1499-yil 24-martda Draytonda vafot etdi. Uning jasadi Louikdagi ( Nortgemptonshir ) Avliyo Pyotr cherkovida dafn etilgan. Edvard farzand qoldirmaganligi sababli, Uilshir grafi unvoni yo'qoldi. 1510-yilda unvon uning qarindoshi Genri Stafford uchun qayta tiklandi.

## Oilasi
Xotini: 3-iyul 1494-yil **Muriel (Margaret) Grey** (vaf. 8-avgust 1500/9-sentyabr 1504), Edvard Grey, 1-viskont Layl va Elizabet Talbot, 3-viskontessa Laylning qizi.

Jon Burkning ta'kidlashicha, eri vafotidan so'ng Margaret 1502-yilda yana turmushga chiqqan, uning eri **Genri Stafford** (taxminan 1479-1523 yil 6-mart), 1510-yildan Uilshirning 1/3 grafi edi. Biroq, Angliya, Shotlandiya, Irlandiya, Buyuk Britaniya va Birlashgan Qirollikning To'liq Peerage bu nikoh tugamaganligini ta'kidlaydi.

## Manbalar


## Adabiyotlar

* Устинов В. Г. Войны Роз. Йорки против Ланкастеров. — М.: Вече, 2012. — 432 с. — (History files). — 2000 экз. — .
* Устинов В. Г. Столетняя война и Войны Роз. — М.: АСТ: Астрель, Хранитель, 2007. — 637 с. — (Историческая библиотека). — 1500 экз. — .
* 
* 
* 
* 
* The Complete Peerage of England, Scotland, Ireland, Great Britain and the United Kingdom / G. E. Cokayne, revised and edited by the Hon. Vicary Gibbs et al. — 2nd edition revised. — 1910—1998.

## Havolalar

* 
* 
* Cawley H. Dukes of Buckingham 1444—1164 (Stafford) (англ.). Foundation for Medieval Genealogy. Дата обращения: 25 июня 2014.
Darvesh Mashhadiy

**Darvesh Mashhadiy I** (15–16-asr) – fors-tojik tilida ijod qilgan shoir. Uning nomi “Majolis un-nafois”ning uchinchi majlisida tilga olingan. Аlisher Navoiy uning yomon feʼl va achchiq tilli kishi ekanligini aytib, baʼzi aziz zotlarni hajv qilganligi haqida maʼlumot beradi. “Majolis un-nafois”ning tarjimoni Faxriy Hirotiy bu shoirning yomon tilligi, johilligi Navoiy aytganidan yuz chandon koʼpdir, lekin odamlar uning Аllohdan oʼzining it feʼli va nafsidan forigʼ qilishni iltijo qilib yozgan darveshona bir bayti uchun afv etadilar, deb yozadi va forsiyda yozilgan oʼsha baytini keltiradi.

## Manbalar
Darvesh Mashhadiy II

**Darvesh Mashhadiy II** (15–16-asr) – fors-tojik tilida ijod qilgan mashhadlik shoir. Uning nomi “Majolis un-nafois”ning uchinchi majlisida tilga olingan. Аlisher Navoiy uni Darvesh Ravgʼangar bilan adashtirmaslik kerakligini taʼkidlab, quyidagi baytini keltiradi:Dogʼho bar dasti dil, k-az dasti jononi man ast,

Garchi mesoʼzad maro, osoyishi joni man ast.

(**Mazmuni**: Dilim kaftidagi dogʼlar yorimning qoʼli bilan paydo boʼlgan. Garchi ular meni chunonam kuydirsa-da, lekin jonimning oromidir).

## Manbalar
Besqaynar (Koʻksu tumani)

**Besqaynar** () — Qozogʻiston Respublikasining Almati viloyati, Koʻksu tumaniga qarashli qishloq. Enbekshin qishloq okrugi tarkibiga kiradi. Balpiq-biy qishlogʻidan 8 km gʻarbda joylashgan. KATO kodi — 194839102.
## Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 684 kishini (336 erkak va 348 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 828 kishi (422 erkak va 406 ayol) yashagan.
## Manbalar

:Turkum:Qozogʻiston aholi punktlari
Qoraqalpoq (Yuqori Chirchiq tumani)

**Qoraqalpoq**   — Oʻzbekiston Respublikasining  Toshkent viloyatiga qarashli qishloq.   Yuqori Chirchiq tumani tarkibiga kiradi.
 
## Manbalar
Rurki Kasba

**Rurki Kasba** — Hindistonning Panjob shtatidagi Patiala tumaniga qarashli aholini roʻyxatga olish shaharchasi.

## Demografiyasi
2001-yilgi holat boʻyicha, Rurki Kasba aholisi 8186 kishidan iborat edi. Aholining 55 foizini erkaklar, 45 foizini ayollar tashkil qiladi. Rurki Kasba oʻrtacha savodxonlik darajasi 69% ni tashkil etadi, bu mamlakat oʻrtacha 59,5% dan yuqori: erkaklar savodxonligi 74% va ayollar savodxonligi 63%. Rurki Kasbada aholining 14% 6 yoshgacha boʻlgan yoshlardir.

## Manbalar
Boztogʻan

**Boztogʻan** () — Qozogʻiston Respublikasining Almati viloyati, Koʻksu tumaniga qarashli qishloq. Jarlyozek qishloq okrugi tarkibiga kiradi. KATO kodi — 194855200.
## Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 842 kishini (423 erkak va 419 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 857 kishi (437 erkak va 420 ayol) yashagan.
## Manbalar

:Turkum:Qozogʻiston aholi punktlari
Darvesh Muhammad Gozurgohiy

**Darvesh Muhammad Gozurgohiy, Darvesh Аli** – “Nasoyim ul-muhabbat”da tilga olingan tasavvuf namoyandasi, Alisher Navoiyning zamondoshi. Sipohiylikni tark etib, Muhammad Tabodkoniy tarbiyatida boʼlgan. Gozurgohda dafn etilgan. Faqr tariqida koʼp yorugʼlik topgan ushbu darvesh haqidagi faslni “Nasoyim ul-muhabbat”ga Navoiyning oʼzi yozib, kiritgan.

## Manbalar
Darvesh Hasan Shahroshub

**Darvesh Hasan Shahroshub** – “Nasoyim ul-muhabbat”da tilga olingan tasavvuf shayxi, Alisher Navoiyning zamondoshi. Zohid va taqvodor bu kishi kotiblik bilan kun oʼtkazgan. Аstrobodda yashab vafot etgan. Ushbu shayx haqidagi faslni “Nasoyim ul-muhabbat”ga Navoiyning oʼzi yozib, kiritgan.

## Manbalar
Nino Maisuradze

**Nino Maisuradze** ( ; 1982-yil 13-iyunda tugʻilgan) — gruzin-fransuz shaxmatchi. U 2009 yilda FIDE tomonidan ayol grossmeyster unvoni bilan taqdirlangan. Maisuradze ayollar o‘rtasida ikki karra Fransiya chempioni hisoblanadi.

## Faoliyati
Maisuradze 2009 yilda Xorvatiya va Fransiyadagi xalqaro musobaqalarda g‘olib chiqqanidan so‘ng Xalqaro ayol grossmeyster (WGM) unvoniga sazovor bo‘ldi.

N.Maisuradze 2013 va 2014 yillarda ayollar klassik shaxmat bo‘yicha Fransiya chempionatida g‘olib bo'lgan. Maisuradze 2016 va 2018-yillarda ayollar o‘rtasida tezkor shaxmat bo‘yicha Fransiya chempionatida ham g‘olib chiqqan.

U 2017 va 2018 yillarda Frankofoniya mamlakatlari chempioni unvonini saqlab qoldi.

Maisuradze 2010 yilda (Shveysariya) ayollar o'rtasidagi Mitropa kubogida birinchi doskada yakka tartibda oltin medalga sazovor bo'ldi.

U 2011 va 2015 yillarda ayollar o‘rtasida Fransiya vitse-chempioni (2-o'rin sohibasi) ham bo‘lgan.

U 2010 (Rossiya), 2012 (Turkiya) va 2016 (Ozarbayjon) ayollar shaxmat olimpiadalarida Fransiya terma jamoasi sharafini himoya qilgan, ammo Fransiyaning amaldagi chempioni bo‘lishiga qaramay, 2014 (Norvegiya) nashrida Fransiya terma jamoasiga kiritilmagan. Bu fakt jamoa tuzuvchilarining jiddiy tanqid qilinishiga sabab bo'ldi. Olimpiadadan so'ng Maisuradze yana milliy chempionatda mag'lubiyatsiz g'alaba qozonib, Olimpiada terma jamoasi a'zolariga qarshi yutqazmay, 22 o'yinlik seriyaga erishdi.

U 2011-yilda Gretsiyada  bo'lib o'tgan Yevropa jamoaviy chempionatida va 2013-yilda Polshadagi musobaqada Fransiya nomidan ishtirok etib, 5-o‘rin o‘rinni egallagan.

2012-yilgi Istanbul Olimpiadasida 7-o‘rinni egallagan Fransiya ayollar terma jamoasi jahonning eng yaxshi 10 ta jamoasi o‘rtasida 2013-yilda Qozog‘istonda bo'lib o'tadigan jahon chempionatiga yo'llanma oldi.

Maisuradze 2013-yilda Jakarta shaxrida Fransiya va Indoneziya terma jamoalarining o'rtoqlik o'yinida ishtirok etgan.

Jamoalar o'rtasidagi Fransiya chempionatida (Top 12) Maisuradze Elzasning "Bishwiller" jamoasida o'ynaydi, ayollar va mikst (aralash) toifalarida 4 marta Fransiya chempionatida g'olib chiqqan.

Elzas viloyati uni faxriy medal bilan taqdirladi.

Fransiya Respublikasi Prezidenti Fransua Olland uni ikki marta faxriy "Vase of Elysée" mukofoti bilan taqdirlagan.

## Shaxsiy hayoti
Maisuradze Gruziyaning Tbilisi shahrida tug'ilgan, u yerda Gruziya davlat universitetining xalqaro huquq magistri darajasiga erishgan. Maisuradze 2003 yilda Fransiyaga ko'chib o'tdi va u yerda Parijdagi "Alliance Francaise"da o'qidi. Keyinchalik u Panteon universitetidagi huquq fakultetida o'qishni davom ettirdi.

Maisuradze gruzin, fransuz, ingliz, rus, italyan, portugal tillarini biladi.

Maisuradze 2013 yilda eri, mashhur braziliyalik shaxmat grossmeysteri Aleksandr Fierdan farzandli bo'lgan.
## Manbalar

## Havolalar

*
Ganaur

**Ganaur** — Hindistonning Panjob shtatidagi Patiala tumanidagi shahar va Nagar Panchayat va u Rajpura sub-Tehsil boʻlib, qoʻshma magistratura vakolatiga ega.

## Geografiyasi
Ganaur  koordinatalarida joylashgan. Uning oʻrtacha balandligi 255 metr (836 fut)

Ganaur jangi shu yerda boʻlgan.

## Demografiyasi
2001-yil holatiga koʻra Ganaur aholisi 5754 kishidan iborat edi. Aholining 53 foizini erkaklar, 47 foizini ayollar. Ganaurda oʻrtacha savodxonlik darajasi 64%, bu mamlakatdagi oʻrtacha 59,5% dan yuqori: erkaklar savodxonligi 68% va ayollar savodxonligi 60%. Ganaurda aholining 12 foizini 6 yoshgacha bo‘lgan yoshlar tashkil qiladi. Gʻagar daryosi Gʻanaur yaqinidan oqib oʻtadi.

## Manbalar
Biji (stansiya)

**Biji** () — Qozogʻiston Respublikasining Almati viloyati, Koʻksu tumanidagi aholi yashash punkti. Musabek qishloq okrugi tarkibiga kiradi. KATO kodi — 194843300.
## Aholisi
1999-yilda aholisi 140 kishini (71 erkak va 69 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Bijida 84 kishi (47 erkak va 37 ayol) yashagan.
## Manbalar

:Turkum:Qozogʻiston aholi punktlari
Darvesh Muhammad Bihra

**Darvesh Muhammad Bihra** – “Nasoyim ul-muhabbat”da tilga olingan tasavvuf shayxi, Alisher Navoiyning zamondoshi. Hirotning Bihra qishlogʼida tugʼilgan. Shayx Zayniddin Xavofiy va Muhammad Tabodkoniy huzurida tarbiyat topgan. Ushbu shayx haqidagi faslni “Nasoyim ul-muhabbat”ga Navoiyning oʼzi yozib, kiritgan.

## Manbalar
Kakrala Bhaika

**Kakrala Bhaika** — Hindistonning Panjob shtati Patiala tumanida joylashgan katta qishloq. Aholisi 2011-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra 7165 kishi. Kakrala Bhaika Chandigarhdan 110 km va Patialadan 37 km uzoqlikda joylashgan. Bhaika Kabbadi nomi bilan ham mashhur.

## Manbalar
Kaidupur

**Kaidupur** — Panjob shtatining Patiala tumanida joylashgan qishloq. Nabha-Bhadson yoʻlida joylashgan boʻlib, Nabhadan toʻqqiz km uzoqlikda joylashgan. Kichik qishloq boʻlsa-da, Kaidupur odamlari tufayli nomi tanilgan. Kaidupur aholisining asosiy kasbi qishloq xoʻjaligi.Odamlarning asosiy kiyimi anʼanaviy panjobidir .

## Manbalar
Enbekshiqazaq (Almati viloyati)

**Enbekshiqazaq** () — Qozogʻiston Respublikasining Almati viloyati, Koʻksu tumanidagi qishloq. Labasin qishloq okrugi tarkibiga kiradi. KATO kodi — 194847200.
## Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 1308 kishini (642 erkak va 666 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 935 kishi (441 erkak va 494 ayol) yashagan.
## Manbalar

:Turkum:Qozogʻiston aholi punktlari
Jambil (Koʻksu tumani)

**Jambil** () — Qozogʻiston Respublikasining Almati viloyati, Koʻksu tumaniga qarashli qishloq. Labasinskiy qishloq okrugi tarkibiga kiradi. KATO kodi — 194847300.
## Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 1309 kishini (626 erkak va 683 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 919 kishi (471 erkak va 448 ayol) yashagan.
## Manbalar

:Turkum:Qozogʻiston aholi punktlari
Jarlioʻzek

**Jarlioʻzek** (, 2006-yilgacha — Oktyabr) — Qozogʻiston Respublikasining Almati viloyati, Koʻksu tumanidagi qishloq. Jarlioʻzek qishloq okrugining maʼmuriy markazi. KATO kodi — 194855100.
## Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 1131 kishini (579 erkak va 552 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 1164 kishi (599 erkak va 565 ayol) yashagan.
## Manbalar

:Turkum:Qozogʻiston aholi punktlari
Xolid ibn Valid masjidi

Oʻzbekiston hududida joylashgan bir nechta shu nomdagi jome masjidlari mavjud. Ular quyidagilar:

*Toshkent shahrida joylashgan Xolid ibn Valid masjidi (Toshkent);
*Asaka shahrida shoylashgan Xolid ibn Valid masjidi (Asaka);
*Jizzax viloyatida joylashgan Xolid ibn Valid masjidi (Paxtakor).
Jetijal

**Jetijal** (, 199?-yilgacha — Engels) — Qozogʻiston Respublikasining Almati viloyati, Koʻksu tumanidagi qishloq. Mukanshin qishloq okrugi tarkibiga kiradi. KATO kodi — 194849200.
## Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 1039 kishini (524 erkak va 515 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 873 kishi (435 erkak va 438 ayol) yashagan.
## Manbalar

:Turkum:Qozogʻiston aholi punktlari
Zilixa Tamshibay (qishloq)

**Zilixa Tamshibay** (, 2017-yilgacha — Amangeldi) — Qozogʻiston Respublikasining Almati viloyati, Koʻksu tumanidagi qishloq. Enbekshin qishloq okrugining maʼmuriy markazi. Balpiq-biy qishlogʻidan taxminan 12 km shimoli-gʻarbda joylashgan. KATO kodi — 194839100.

## Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 1705 kishini (853 erkak va 852 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 1519 kishi (773 erkak va 746 ayol) yashagan.
## Manbalar

:Turkum:Qozogʻiston aholi punktlari
Qaratal (Almati viloyati)

**Qaratal** () — Qozogʻiston Respublikasining Almati viloyati, Koʻksu tumaniga qarashli qishloq. Enbekshin qishloq okrugi tarkibiga kiradi. KATO kodi — 194839400.
## Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 443 kishini (209 erkak va 234 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 437 kishi (225 erkak va 212 ayol) yashagan.
## Manbalar

:Turkum:Qozogʻiston aholi punktlari
Abdurrahmon Rahmatullayev

**Abdurrahmon Rahmatullayev** () — imom-xatib.

## Oilasi
Abdurrahmon Rahmatullayev Namangan viloyatining Pop tumaniga qarashli Chorkesar qishlog‘ida, dehqon oilasida tavallud topgan. Otasi dehqonchilik qilish uchun Qozog‘istonning Chimkent viloyatining Abay tumaniga farzandlari Abdurrahmon Rahmatullayev va Fayzirahmon bilan birga ko‘chib o‘tadilar.

## Taʼlimi
Abdurrahmon Rahmatullayev yoshligidan Qur’oni karimni yod oladi. Keyinchalik *Abdurrahmon qori* nomi bilan taniladi. Bir kuni Shayx Ziyouddin ibn Eshon Boboxon Rahmatulloh buvanikida mehmon bo‘ladi. Suhbat asnosida uning ikki o‘g‘liga diniy sohada o‘qishni davom ettirishni tavsiya qilib, o‘zi bilan Toshkentga olib keladi. Shu zayl­da Abdurrahmon Rahmatullayev 1958-yilda Mir Arab madrasasiga o‘qishga kiradi.

## Faoliyati
Madrasani tamomlagach (1965-yil), Toshkent shahridagi Xo‘ja Alambardor masjidiga imom-xatib etib tayinlanadi. 1969-yilda O‘rta Osiyo va Qozog‘iston musulmonlari diniy nazorati rahbariyatining tavsiyasiga ko‘ra, Abdurrahmon Rahmatullayev Marokashdagi Qaravayn islom universitetining shariat fakultetiga o‘qishga yuboriladi va 1972-yilda uni muvaffaqiyatli tamomlab qaytadi. Marokashdan qaytgach, bir muddat Mir Arab madrasasida mudarris va keyinroq mudir bo‘lib ishlaydi. 1975-yildan bosh­lab Sirdaryo shahridagi jome masjidida, 1978–1990-yillarda Toshkent shahri Yunusobod tumanidagi Mirza Yusuf masjidida, 1990–1997-yillarda Yakkasaroy tumanidagi Yak­kasaroy masjidida imom-xatib bo‘lib ishlaydi. U juma namozlarida yoki turli marosimlarda sodda va ravon maʼruzalar qilib tanilgan ulamolardan edi. Abdurrahmon Rahmatullayev 1997–1998-yillarda O‘zbekiston musulmonlari idorasining muh­tasiblik bo‘limi mudiri, masjid­lar bo‘limi mudiri vazifalarida ishlaydi.

## Vafoti
Umrining oxirida salomatligi yomonlashib, ishdan bo‘shaydi. Abdurrahmon Rahmatullayev 1999-yilning 29-sentyabr sanasida Toshkent shahrida vafot etadi. Vafot etganida janozasini Rahmatulloh qori Obidov o‘qigan. Toshkentdagi Shayx Zayniddin qabristoniga dafn etilgan.

## Adabiyotlar

* O‘zbekiston ulamolari. — T.: „Movarounnahr“, 2015. 126-127.

## Manbalar
Koʻkbastau (Almati viloyati)

**Koʻkbastau** () — Qozogʻiston Respublikasining Almati viloyati, Koʻksu tumaniga qarashli qishloq. Kabilisa qishloq okrugi tarkibiga kiradi. KATO kodi — 194845200.
## Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 800 kishini (401 erkak va 399 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 348 kishi (175 erkak va 173 ayol) yashagan.
## Manbalar

:Turkum:Qozogʻiston aholi punktlari
Abdurrahmon Toj

**Abdurrahmon Toj** (, 1896 — Misr — 1975) — Al-Azhar shayxi, huquqshunos va davlat arbobi.

Misr Arab Respublikasining Asyut viloyatida tug‘ilgan.

## Taʼlimi
Hofizlik hamda bosh­lang‘ich taʼlimni vatani Asyutda olgan. Oilasining Iskandariyaga ko‘chib kelishi sababli Iskandariya din institutiga (Maʼ­had al-Iskandariyya ad-diniy) o‘qishga kiradi (1910-yil). 1926-yilda al-Azhar universiteti shariat fakultetini tugatgan.

## Faoliyati
Bir muddat Asyut va Qohira din universitetlarida talabalarga dars beradi. 1933-yilda shariat fakulteti o‘qituvchisi, ikki yildan so‘ng ushbu faoliyati bilan birga fatvo qo‘mitasining hanafiy mazhabi hay’ati aʼzoligiga tayinlanadi. 1936-yilda al-Azhar universiteti tomonidan Parijdagi Sorbon universitetiga yuboriladi. U yerda „*Bobiylik va Islom*“ mavzusida nomzodlik dissertatsiya­sini yoqlab, falsafa va dinlar tarixi fanlari doktori ilmiy darajasini oladi. U yerdan qaytib yana al-Azhar universiteti professori va fatvo qo‘mitasi aʼzosi sifatida vazifalarini davom ettiradi. Shu bilan birga Abdurrahmon Toj ilmiy tadqiqotlardan chetlanmagan holda, „*As-Siyāsa ash-shar’iyya*“ mavzui­dagi ilmiy ishi yuzasidan „*Jamoat kibor al-ulamo*“ jamiyati aʼzoligiga saylanadi (1951-yil). Bir muddat Ayn ash-Shams universitetining huquq fakulteti va asosiy qonun (Konstitusiya) komissiyasi aʼzosi sifatida fao­liyat olib boradi. 1954-yilda al-Azhar universiteti shayxi etib tayinlanadi. Universitetga taʼlim va bosh­qaruv bo‘­yicha yangi qoidalar olib kiradi. Xorijdan kelgan talabalar uchun yotoqxonalar qurdiradi. 1958-yilda Misr va Suriya mamlakatlarining hamkorligida Birlashgan Arab jumhuriyati tashkil etilganidan so‘ng, vazir etib tayinlanadi. 1963-yilda Arab tili akademiyasi (*Majmaʼ al-lug‘a al-’arabiyya*), keyinchalik esa, al-Azhar islomiy tadqiqotlar akademiyasi (*Maj­maʼ al-buhus al-islamiyya*)ga aʼzo bo‘ladi.

## Asarlari

* „*Al-Ahvāl ash-shaxsiyya fi-l-fiqh al-islāmӣ*“ (Qoxira 1955-yil);
* „*As-Siyā­sa ash-shar’iyya*“;
* „*Hukm ar-ribā fi-sh-sharӣ’a al-islāmiyya*“;
* „*Sharikāt at-­taʼmӣn min vijha nazar ash-sharӣ’a al-islāmiyya*“.

## Adabiyotlar

* Ali Abdulazim. Mashӣxa al-Azhar. — Qohira: 1399/1979. II, 165, 177; 
* Muhammad Abdulalim Husayn. Al-Azhar ash-sharӣf fӣ ’ӣdih al-alfӣ — Qohira: 1403/1983. 259-260; 
* Shuyӯx al-Azhar. — Qohira: 43-44; 
* Muhammad Mahdiy Allom. Al-Maj­maʼiyyӯn fӣ xamsӣna ’āman. — Qohira: 1406/1986. 155-157; 
* Rahmi Yaran. „Abdurrahman Tâc“. TDV İA. — İstanbul: 1988. I, 175.

## Manbalar
Koʻksu (Koʻksu tumani)

**Koʻksu** () — Qozogʻiston Respublikasinining Almati viloyati, Koʻksu tumanidagi stansiya. Mukanshi qishloq okrugining maʼmuriy markazi. U Bije daryosi boʻyida, Balpiq-biy qishlogʻidan 26 km shimoli-gʻarbda joylashgan. KATO kodi — 194849100.
## Aholisi
1999-yilda stansiya aholisi 2121 kishini (1042 erkak va 1079 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, aholi punktida 2007 kishi (1022 erkak va 985 ayol) yashagan.
## Infratuzilmasi
Ushbu qishloqda 1977—1997-yillarda qand lavlagi yetishtiruvchi „Muqanti“ fermer xoʻjaligi boʻlgan. 1997-yildan boshlab uning negizida mas’uliyati cheklangan shirkatlar va kichik xususiy fermer xoʻjaliklari tashkil etilgan.
## Adabiyotlar
Koksu // Kazaxstan. Natsionalnaya ensiklopediya (rus.). — Almati: Qazaq ensiklopediyasi, 2005. — T. III. — . (CC BY-SA 3.0)
## Manbalar

:Turkum:Qozogʻiston aholi punktlari
Abdurrahmon ibn Hasson ibn Sobit

**Abdurrahmon ibn Hasson ibn Sobit** ( – Abu Saʼid Abdurrahmon ibn Hasson
ibn Sobit al-Xazrajiy al-Ansoriy) – tobeʼin, shoir.

## Hayoti va faoliyati
Paygʻambarning shoiri Hasson ibn Sobitning oʻgʻli, onasi paygʻambarning zavjasi Moriya­ning singlisi Siriyn boʻlgan. Paygʻambar davrida tugʻilgani uchun sahoba boʻlgani aytilsa-da, koʻpchilik ulamolar uni tobeʼin hisoblaganlar. Umrining koʻp qismini tugʻilgan joyi Madinada oʻtkazgan. Qisqa muddat Damashqda ham yashagan.

Ayrim shoirlar bilan she’r musobaqalarida qatnashib, baʼzi-baʼzida otasidan yordam olgan. Muoviya davrida yozgan hajviy sheʼrlari bilan umaviylar tanqidiga uchragan. Muoviyaning qizi Ramla haqida aytgan sheʼrlari tufayli uni hajv qilgan Yazidni oʻz raddiyasi bilan yenggan. Bunga chiday olmagan Yazid otasining vazminlik bilan ish tutishni maslahat berishiga qaramay, nasroniy shoir Axtaldan yordam soʻragan. U esa himoya qilinishiga kafolat olgach, Abdurrahmon ibn Hasson ibn Sobit shaxsiyati ostida ansorlarni hajv qilgan. Axtalning bu hajvi musulmonlarni qattiq ranjitgan.

### Asari
Sheʼrlari Somiy Makkiy al-Oniy tomonidan „*Shi’r Abdurrahmān bin Hassān al-Ansārӣ*“ nomi bilan nashr qilingan (Bagʻdod 1971 y.).

## Adabiyotlar

* Ibn Saʼd. At-Tabaqāt al-kubrā. – Bayrut: 1388/1968. V, 266; VIII, 212, 215;
* Jumahiy. Tabaqāt fuhӯl ash-shu’arā. – Qohira: 1394/1974. I, 150, 461-466;
* Ibn al-Asir. Usd al-gʻāba. – Qohira: 1390-93/1970-73. III, 434-436;
* Az-Zahabiy. Siyar. V, 64-65;
* Ibn Hajar. Al-Isāba. – Qohira: 1328. III, 67;
* Ibn Hajar. Tahzӣb at-tahzӣb. VI, 162-163;
* Umar Farrux. Tarӣx al-adab al-’arabӣ. I, 313, 384, 414-417, 518, 555-556;
* Yosin al-Ayyubiy. Mu’jam ash-shu’arā. – Bayrut: 1982. 258;
* Salahattin Polat. „Abdurrahman b. Hassân b. Sâbit“. TDV İA. – İstanbul: 1988. I, 164.

## Manbalar
Abdus

**Abdus** ( – Abu Muhammad Ubaydulloh ibn Muhammad ibn Molik an-Naysoburiy) – hadis hofizi.

## Biografiyasi
Buyuk hadis hofizlaridan biri boʻlgan Abdus tavallud topgan sana nomaʼlum boʻlib, olimning vafot sanasi borasida manbalarda ikki xil rivoyat, hijriy 282-yil (milodiy 895) va hijriy 283-yil (milodiy 896) keltirilgan. Samarqandda yashagan va shu yerda vafot etgan.

Abu Abdulloh Gʻunjar „*Buxoro tarixi*“ asarida zikr qilishicha, Abdus Yahyo ibn Yahyo, Qutayba ibn Saʼid, Ishoq ibn Rohavayh, Muhammad ibn Abdulmalik ibn Abu ash-Shavorib, Amr ibn Zurora, Abu Hafs al-Fallos va ularning safdoshlari suhbatidan bahramand boʻlib, hadis eshitgan.

### Hadislari
Oʻz navbatida, Abdusdan Muhammad ibn Muhammad ibn Nasr al-Marvaziy, Umar ibn Muhammad ibn Bujayr, Sahl ibn Sozavayh va boshqalar hadis rivoyat qilganlar.

## Adabiyotlar

* Az-Zahabiy. Tazkira al-huffāz. – Bayrut: „Dor al-kutub al-’ilmiyya“, 1998. II, 179;
* Ibn al-­Imod. Shazarāt az-zahab. – Damashq-Bayrut: „Dor Ibn Kasir“, 1986. III, 346;
* Imom Shamsiddin Zahabiy. Mashhur daholar siyrati. – T.: „Hilol-nashr“, 2017. 54.

## Manbalar
Abdussalom Afandi al-Mardiniy

**Abdussalom Afandi al-Mardiniy** () — hanafiy olimi.

## Biografiyasi
Mardin shahida tug‘ilgani uchun *al-Mardiniy* kunyasini olgan. Otasi — Sayyid Umar Afandi. Tahsilini Mardin, Diyor­bakr, Halab, Shom, Misr va Istanbul shaharlarida olgan. Keyinchalik Mardinga qaytib, u yerda muftiylik qilgan. Hayo­ti haqida maʼlumotlar oz. Qabri Takka mahallasidagi Ibrohim Bey qabristonida.

### Asarlari

* „*Umm al-’ibar fӣ zikr man mazā va mar*“. Bu asar Ibrohim Muhammadiy ash-Sharboniyning arab tilidagi „*Umm al-’ibar*“ asarining tarjimasi. Abdussalom Afandi al-Mardiniy bu asarda payg‘ambarlar tarixi, xalifalar davri tarixi, umaviylar, abbosiylar, saljuqiylar, usmoniylar, mo‘g‘ullar, temuriylar tarixi haqida xronogolik maʼlumotlarni keltirish bilan birga, asar so‘nggida Mardin tarixiga o‘rin ajratgan. Asarning asl nusxasi Qohiradagi „Dor al-kutub al-Misriyya“ kutubxonasida (inv. raqam 813), uning bir nusxasi Istanbul universiteti kutubxonasida (AY, inv. raqam 44) saqlanmoqda.

* Olimning tafsir ilmiga oid „*Taf­sӣr al-Fātiha*“, faroiz ilmiga oid „*al-Qirātiyya*“, hadis roviylarining tarjimai hollari bayon qilingan „*Asmā rijāl al-hadӣs*“ asarlari hamda adabiyot va mantiq ilmlariga doir ishlari ham maʼlum.

## Adabiyotlar

* Ismoil Posho al-Bag‘dodiy. Ha­diy­ya al-­’ārifӣn. I, 572; 
* Brockelmann. GAL. Suppl., II, 780; 
* Kahhola. Mu’jam al-muallifӣn. — Damashq: 1376-80/1957-61. V, 229; 
* Mücteba Uğur. „Abdüsselâm Efendi, Mardînî“. TDV İA. — İstanbul: 1988. I, 300-301.

## Havolalar

* https://mehmetayaz.blogspot.com.

## Manbalar