Turkiya pasporti

**Turkiya pasportlari** ( pasaportu) 1950-yil 15-iyuldan pasport qonuniga (5682-son) muvofiq Turkiya fuqarolariga chet elga chiqish va shaxsini tasdiqlash uchun beriladigan rasmiy hujjat. Shimoliy Kipr Turk Respublikasining (SHKTR) davlati fuqarolari ham Turkiya pasportiga murojaat qilishlari mumkin. 2010-yil 1-iyundan beri berilgan pasportlar biometrik hisoblanadi va 10-yilgacha (maxsus pasportlar uchun 5 yil) amal qiladi. **Henley Partners Passport Index** reytingida turk pasporti 2022-yilda 54-oʻrinni egalladi

## Turlari

* **Oddiy pasport** ( pasaport), 2010-yildan keyin Maroon pasporti ( pasaport). U maxsus, xizmat va diplomatik pasport turlaridan birortasiga mos kelmaydigan Turkiya fuqarolariga beriladi.
* **Maxsus pasport** (), yashil pasport () deb ham ataladi. 67 ga yaqin davlatga vizasiz sayohat qilish imkonini beradi. Oddiy pasportdan farqli oʻlaroq, u pasport toʻlovidan ozod qilingan va faqat muqova toʻlovi (2022-yil holatiga koʻra 225 ₺ taxminan 15 evro olinadi. U quyidagi shaxslarga beriladi;
** Milliy Assambleyaning sobiq aʼzolari.
** Birinchi, ikkinchi yoki uchinchi darajali davlat xizmatchilari.
** Birinchi, ikkinchi yoki uchinchi darajali nafaqaga chiqqan davlat xizmatchilari.
** Metropolitan boʻlmagan merlarga
** Kamida 15 yillik tajribaga ega akademiklarga
** Maxsus pasport egalarining turmush oʻrtogʻiga
** 25 yoshga toʻlgunga qadar ota-onasi bilan birga yashaydigan maxsus pasport egalarining turmushga chiqmagan va ishsiz farzandlariga.
* **Xizmat pasporti** ( pasaportu), shuningdek, kulrang pasport ( pasaport) deb ham ataladi. U quyidagi shaxslarga beriladi;
** Milliy sportchilarga
** Turkiya aʼzo boʻlgan xalqaro tashkilotlarda ishlayotgan turk fuqarolariga
** Turk Qizil yarim oy jamiyati xodimlariga
** Turkiya aviatsiya uyushmasi xodimlariga
** Xizmat pasporti egalarining turmush oʻrtogʻiga
** 25 yoshga toʻlgunga qadar ota-onasi bilan birga yashaydigan xizmat pasporti egalarining turmushga chiqmagan va ishsiz farzandlariga.
* **Diplomatik pasport** ( pasaport), 2010-yildan keyin Qora pasport ( pasaport deb ham yuritiladi). U quyidagi shaxslarga beriladi;
** Milliy Assambleyaning amaldagi va sobiq aʼzolari, Vazirlar va vitse-prezidentlarga
** Konstitutsiyaviy sud aʼzolari, boshqa sud organlarining bosh sudyalari va ularning oʻrinbosarlariga
** Turkiya Bosh shtab boshligʻi, uning oʻrinbosarlari, toʻrt yulduzli generallar va amirallarga
** Sobiq prezidentlar, bosh vazirlar va spikerlarga
** Viloyat gubernatorlari va metropoliten merlariga
** Diplomatlarga
** Xalqaro masalalar bilan shugʻullanadigan muzokarachilarga
** Diplomatik pasport egalarining turmush oʻrtogʻiga.
** Ota-onasi bilan birga yashaydigan diplomatik pasport egalarining 18 yoshgacha boʻlgan nikohsiz va ishsiz bolalariga.
**

## Biometrik pasportlari
Turkiya **biometrik pasportlari** (), yangi ICAO standartlariga mos 2010-yilning 1-iyunidan beri mavjud. Yangi pasportlar uchun ariza qabul qilish uchun hujjatlarni hukumat veb-sayti orqali onlayn tarzda biron qilish mumkin, arizalar shaxsan topshirilishi kerak. Keyin pasportlar har bir kishiga pochta orqali yuboriladi.

## Toʻlovlari
Turkiya pasporti koʻp yillar davomida dunyodagi eng qimmat pasportlardan biri boʻlib kelgan. Jamoatchilik talablari kuchayishi natijasida 2010-yil iyun oyida oddiy pasportlar narxi deyarli ikki barobarga arzonlashdi. Ommaviy pasaytirilganiga qaramay, turk pasporti dunyodagi eng qimmat pasportlardan biri boʻlib qolaverdi (€ 293). Shundan soʻng pasport toʻgʻrisidagi qonunga oʻzgartirish kiritilib, pasportning maksimal amal qilish muddati 5 yildan 10 yilgacha oshiriladi. Hozirda majburiy muqova toʻlovi bilan birga 10 yillik pasport uchun ₺ 1703,30 (115 evro) toʻlov qilinishi kerak.

## Manbalar