Buryat davlat universiteti

**Buryat davlat universiteti** () — Rossiyaning Buryat Respublikasi, Ulan-Ude shahrida joylashgan, Sibir va Rossiya Uzoq Sharqining yetakchi oʻquv va ilmiy markazlaridan biri boʻlgan oliy taʼlim muassasasi. Kurslar rus va buryat tillarida olib boriladi. U 1932-yilda **Buryat davlat pedagogika kolleji** sifatida tashkil etilgan va 1995-yilda universitetga aylandi. U Arktika universitetining aʼzosi.

1666-yilda tashkil etilgan Ulan-Ude Rossiya poytaxti Maskvadan 5500 kmda joylashgan va Ulan-Batordan 450 km masofada.
## Tarixi
### Buryat pedagogika instituti tarixi
**Buryat pedagogika instituti** Sibirdagi eng qadimgi oliy taʼlim muassasalaridan biri. U 1932-yil 10-yanvardagi RSFSR Xalq Komissarlari Kengashi tomonidan Irkutsk davlat pedagogika institutining Buryat-Moʻgʻul filiali negizida tashkil etilgan. Institut tarkibiga toʻrtta boʻlim kirdi: fizika-matematika, tabiiy fanlar, adabiy-lingvistik va ijtimoiy-iqtisodiy. 146 talabaning birinchi qabuli 1932-yilning kuzida birinchi marta 146 ta talaba qabul qilingan.
1932-yilda oʻrta maktabda 22 nafar oʻqituvchi ishlagan. Institut Lenin va Ishchi koʻchalari (hozirgi Sux-Bator) burchagidagi uch qavatli gʻishtli uyda joylashgan edi. Oʻquv binosida 10 ta oʻquv xonalari va laboratoriya xonalari hamda bitta auditoriya mavjud edi. Talabalar yotoqxonasiga sobiq Dehqonlar uyining 90 oʻrinli tosh binosi ajratildi.

1932-yilning kuzida institutda yetti va toʻqqiz yillik maktab maʼlumotiga ega boʻlgan oʻgʻil va qizlar uchun kadrlar tayyorlash, kollejga qabul qilish uchun toʻrt yillik oʻqish muddati boʻlgan *pedrabfak* (ishchilar fakulteti) ochildi. 1933-yil yanvar oyida sirtqi boʻlim ochildi. 1934-yil sentabrda oʻqituvchilar instituti ochildi. U pedagogika institutida boʻlib, yetti yillik maktablar uchun oʻqituvchilar tayyorlagan.

Buryat pedagogika instituti 1932—1995-yillarda faoliyat yuritgan. Buryatiya oʻqituvchilarining 95 % dan ortigʻi, Agin va Ust-Oʻrda Buryat avtonom okruglari, Irkutsk va Chita viloyatlaridagi koʻplab oʻqituvchilar institut bitiruvchilari hisoblanadi.

### Buryat davlat universitetining tashkil etilishi
Sibirdagi eng qadimgi universitetlardan biri boʻlgan Buryat davlat universiteti Prezidentning 1995-yil 30-sentabrdagi farmoni va Hukumatning 1995-yil 2-noyabrdagi qaroriga asosan Ulan-Udeda Buryat davlat pedagogika instituti (1932-yilda tashkil etilgan) va Novosibirsk davlat universiteti Buryat filiali negizida tashkil etilgan.

BDU taʼlim, fan, menejment, iqtisodiyot, sogʻliqni saqlash, ijtimoiy xizmatlar va hokazolar boʻyicha mutaxassislar tayyorlaydigan tizimli taʼlim muassasasi.

## Tuzilishi

### Fakultetlar
* Biologiya va geografiya
* Kimyo
* Tarix
* Huquq
* Jismoniy tarbiya, sport va turizm
* Fizika va muhandislik
* Ijtimoiy ish va psixologiya

### Institutlar

* Iqtisodiyot va menejment
* Matematika va informatika
* Tibbiyot
* Sharqshunoslik
* Pedagogika
* Filologiya va ommaviy kommunikatsiyalar

### BDU filiallari

* Aginskoyeda, Zabaykalsk oʻlkasidagi BSU kampusi
* Irkutsk viloyatida, Boxan shahridagi BSU kampusi

### Kolleji

* Oʻrta maktabdan keyingi taʼlim kolleji

### Boshqa strukturaviy birliklar

* Kasb-hunarga yoʻnaltirish markazi
* Uzluksiz malaka oshirish instituti
* Ichki Osiyo instituti
* Yevroosiyo hamkorlik markazi
* Chet elliklar uchun til test markazi
* Konfutsiy instituti

va boshqalar.

## Akademiyalar
BDUdagi tadqiqotlar axborot va telekommunikatsiya texnologiyalari va elektronika, kosmik va aviatsiya texnologiyalari, yangi transport texnologiyasi, yangi materiallar, ekologiya va tabiatdan oqilona foydalanish, energiya tejovchi texnologiyalarni oʻz ichiga oladi.

## Xalqaro hamkorlik

BDU koʻplab mamlakatlardagi ilmiy va ilmiy markazlar bilan hamkorlik qiladi. Har yili BDUda 150 dan ortiq xorijlik talabalar tahsil oladi va universitet oʻzining xorijiy hamkor tashkilotlari bilan notijorat talabalar va oʻqituvchilar almashinuvini amalga oshiradi. Universitet har yili chet ellik talabalar va oʻqituvchilar uchun Baykal koʻli yozgi lagerlarini tashkil qiladi. Chet ellik talabalar rus va buryat tillarida kurslarda qatnashish imkoniyatiga ega boʻlib, ularda rus va mahalliy madaniyatlarni ham oʻrganishlari mumkin. BDU talabalari Xitoy, Mongoliya, Janubiy Koreya, Yaponiya, Turkiya, Shveysariya, Avstriya, Polsha va Germaniyadagi hamkor universitetlarda tahsil olishadi.

### Xalqaro talabalar uchun taʼlim tizimi
Universitet chet tili sifatida rus tili kurslarini taklif etadi. „Rus tili chet tili sifatida“ kafedrasi 2002-yil sentyabr oyida filologiya fakultetida tashkil etilgan. Xalqaro talabalar uchun „Filologiya“ (rus tili/rus adabiyoti) yoʻnalishi boʻyicha magistratura dasturi mavjud.

## Maʼlumotnomalar

## Havolalar

*