open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Qorabuloq (Toshkent viloyati)

**Qorabuloq** – Oʻzbekiston Respublikasi Toshkent viloyati Boʻstonliq tumanidagi qishloq (qishloq), Chorboq suv omboridan shimoli-sharqda, dengiz sathidan 1000 metrdan ortiq balandlikda, Ugom togʻ tizmasining (Gʻarbiy Tyan-Shan) sharqiy yon bagʻrida joylashgan. Qishloq yonidan Piskom daryosi oqib oʻtadi.

## Tarix
Qishloq nomini qadimda qishloq atrofidan oqib oʻtgan buloqdan olingan. Kara *Bulak soʻzi* turkiy tilidan *Qora buloq* deb tarjima qilingan. Buloq suvi tiniq va toza boʻlib ohaktosh qatlamlari yorigʻidan oqib chiqqan. Qora soʻzi bu yerda rangni emas balki suvning yer ortidan chiqishini anglatgan.

***Qorabuloq*** qishlogʻi qiziqarli tarixga ega, chunki 1919-yil yanvar oyida uning atrofida yuzga yaqin ofitserlar qatnashgan bolsheviklarga qarshi qoʻzgʻolon magʻlubiyatga uchragach, Toshkentdan qishloq hududiga chekinib, uch kun davomida Turkiston Respublikasi hukumat qoʻshinlari bilan kurashgan.

## Iqlim
Bu hududda iqlim juda qulay. Yozda havoni namlaydigan va sovutadigan Chorvoq suv ombori (+30 C°) atrofdagi togʻ etaklari va qishloq iqlimiga bevosita taʼsir qiladi. Qishda sovuq (-20 C° gacha). Yomgʻir shaklida yogʻingarchilik asosan bahor va kuzda tushadi.

## Manzil

Qorabuloq qishlogʻi Toshkentdan 150 km uzoqlikda (taxminan 3,5 soatlik yoʻl) joylashgan. Qishloqqa Chorboq suv ombori toʻgʻoni orqali, Melovaya dovoni yoki Chimyon va Burchmulla orqali borish mumkin. Eng yaqin temir yoʻl stansiyasi — Toshkentdan harakatlanuvchi Xoʻjakent temir yoʻli Chorvoq qishlogʻi yaqinida joylashgan.

## Yana qarang

* Ugom-Chotqol milliy bogʻi
* Oʻzbekistonda turizm

## Manbalar
Pay Nam Seb

**Pay Nam Seb** norasmiy ruscha nomi – **Konstantin** (1908-yil 13-mart, Primorskaya viloyati, Ussuriysk tumani, Popova Gora qishlogʻi – 1976-yil 3-dekabr, Toshkent, Oʻzbekiston SSR) – Oʻzbekiston SSR, Toshkent viloyati, Quyi Chirchiq tumani MTS traktor brigadasi brigadiri. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1951).

## Biografiyasi
Pay Nam Seb 1908-yilda Ussuriysk tumani, Popova Gora qishlogʻida dehqon oilasida tavallud topgan. 1921-yilda Barabash qishlogʻidagi boshlangʻich maktabni tugatgan. 1926-yildan Posyetovskiy tumanida qishloq xoʻjaligi ishchisi boʻlib ishlagan. Nam Seb 1930–1931-yillarda Posyetovskiy tumanidagi „Traktor“ kolxozida , 1932–1933-yillardaSverdlov nomidagi bugʻuchilik kolxozida hamda 1933–1937-yillarda Kalinin nomidagi kolxozda temirchi va traktor haydovchisi boʻlib ishlagan. 1937-yilda Oʻzbekiston SSR Toshkent viloyatiga surgun qilingan.

Pay Nam Seb 1937-yildan Quyi Chirchiq viloyati Budyonniy nomidagi kolxozda traktorchi, 1944-yildan 4-son traktor brigadasida mexanik, 2- Quyi Chirchiq MTS traktor brigadasida brigadir lavozimlarida faoliyat olib borgan.

Pay Nam Seb SSSR Oliy Soveti Prezidiumining 1951-yil 15-oktyabrdagi farmoni bilan Lenin ordeni va "Oʻroq va Bolgʻa" oltin medali hamda Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoniga sazovor boʻlgan.

1958-yildan Toshkent viloyati, Oqqo'rg'on tumani, Dimitrov nomidagi kolxozda brigada mexanigi va ustaxona mudiri boʻlib ishlagan.

Mexanik 1971-yilda nafaqaga chiqqan. Toshkentda yashagan. 1976-yil dekabrda vafot etgan. U sobiq Dimitrov nomidagi kolxoz (hozirgi Quyi Chirchiq tumani) qabristoniga dafn etilgan.

## Mukofotlari
Pay Nam Seb Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni, Lenin ordeni, „1941–1945-yillardagi Ulugʻ Vatan urushidagi jasoratli mehnati uchun“ medali va „Vladimir Ilich Lenin tavalludining 100 yilligi munosabati bilan“ medali bilan taqdirlangan.

## Manbalar
Vasiliy Pak

**Vasiliy Pak**, norasmiy ruscha sharifi – **Aleksandrovich** (1916-yil 30-dekabr, Rossiya imperiyasi, Primorsk viloyati, Vladivostok tumani, Ussuriysk tumani, Zarechye qishlogʻi – 1986-yil 16-may, Toshkent, Oʻzbekiston SSR) – Oʻzbekiston SSR, Toshkent viloyati, Yuqori Chirchiq tumani Sverdlov nomidagi kolxoz brigadiri. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1951).

## Biografiyasi
Vasiliy Pak 1916-yil 30-dekabrda Ussuriysk tumani Zarechye qishlogʻida dehqon oilasida tavallud topgan. 1932-yilda tugʻilib oʻsgan qishlogʻida yetti yillik maktabni tamomlagan. Keyinchalik Budennovskiy tumani, Nikolayevka qishlogʻida yashagan. 1937-yilda Oʻzbekiston SSR Toshkent viloyatiga surgun qilingan. 1937-yildan Yuqori Chirchiq viloyati Sverdlov nomidagi kolxozda oddiy kolxozchi, dala mudiri va haydovchi boʻlib ishlagan.

Vasiliy Pak jamoasi 1950-yilda 34 gektar maydonning har gektaridan oʻrtacha 134,8 sentnerdan yashil kanop olgan. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1951-yil 22-maydagi farmoni bilan Pak Lenin ordeni, „Oʻroq va Bolgʻa“ oltin medali va Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan.

1953-yilda katta mehnat yutuqlari uchun ikkinchi bor Lenin ordeni bilan taqdirlangan.

Vasiliy 1965-yildan Rostov viloyatining Tsimlyanskiy tumanida yashab, „Dobrovolskiy“ gʻallachilik fermasida ishlagan. Keyingi yillarda turli qishloq xoʻjaligi korxonalarida faoliyat olib borgan. Tsimlyanskiy tumanidagi „Bolshovskiy“ sovxozida ishchi (1967–1969), Qalmogʻiston Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasidagi „Vosxod“ sholichilik sovxozida agronom (1970–1971), Tsimlyansk viloyati „Potapovskiy“ sovxozida ishchi (1971), Krasnodar oʻlkasi Tbilisi tumanidagi „Kavkaz“ kolxozida oddiy kolxozchi (1972), Krasnodar „Solnechniy“ (1973-1974) va „Pashkovskiy“ (1975) sovxozlarida ishchi boʻlgan.

Pak 1970-yillarning oxirida Volgodonskda, keyinchalik Toshkentda yashagan. 1986-yil may oyida vafot etgan. U sobiq „Politotdel“ (hozirgi Toshkent viloyatining Yuqori Chirchiq tumani) kolxozi qabristoniga dafn etilgan.

## Mukofotlari
Pak Vasiliy Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni, ikki marta Lenin ordeni hamda „1941-1945 yillardagi Ulugʻ Vatan urushidagi jasoratli mehnati uchun“ medali bilan taqdirlangan.

## Manbalar
Jalak Harupat Stadioni

**Si Jalak Harupat Stadium** – Indoneziyaning Gʻarbiy Yava, Bandung Regency, Kutavaringin tumanida joylashgan koʻp funksiyali stadion. U hozirda futbol oʻyinlari uchun ishlatiladi va 2018-yilgi Osiyo oʻyinlari erkaklar futbol turnirida foydalanilgan.

Stadion Persikab Kabupaten Bandungning uy maydoni hisoblanadi. 2009-yildan buyon „Persib Bandung“ jamoasi uy uchrashuvlarini shu yerda oʻtkaza boshlagan. Stadion sigʻimi 30 100 kishiga moʻljallangan.

## Sport tadbirlari

* 2008-yil AFF Suzuki Cup A guruhida Myanma va Kambodja oʻrtasidagi oʻyin
* 2013-yil Piala Menpora
* 2018-yilgi Osiyo oʻyinlari erkaklar futbol turniri
* 2023-yilgi FIFA U-17 Jahon chempionati

## Xalqaro musobaqalarga mezbonlik qildi

## Turnir natijalari

### 2008-yilgi AFF chempionati

}'''
| style="text-align:center;" | 3–2
|
| A guruhi
| style="text-align:center;" | -
|}

### 2018 Osiyo oʻyinlari Erkaklar futboli

### 2023-yilgi FIFA U-17 Jahon chempionati

## Yana qarang

* Indoneziyadagi stadionlar roʻyxati
* Stadionlarning sigʻimlari boʻyicha roʻyxati

## Manbalar

## Havolalar
Georgiy Pokrovskiy

**Georgiy Konstantinovich Pokrovskiy** (1877-yil – 1937-yil) Saratov viloyatidan 2-chaqiriq Davlat Dumasi deputati, huquqshunos, Butunrossiya taʼsis majlisi aʼzosi.

## Biografiyasi
Georgiy Konstantinovich 1877-yilda Balashov shahrida tavallud topgan. U qishlogʻida boshlangʻich maktabini tamomlab, zemstvoda kotib boʻlib ishlay boshlagan. Keyin Saratov viloyati Balashov tumani zemstvo qurultoyining kotibi boʻlgan. 1900-yillar boshida Sotsialistik inqilobiy partiyaga qoʻshilgan.

Kotib Pokrovskiy 1907-yil 6-fevralda Saratov viloyati saylov assambleyasi saylovchilarining umumiy tarkibidan 2-chaqiriq Davlat Dumasiga deputat etib saylangan. Sotsialistik inqilobchilar guruhiga aʼzo boʻldi va yozishmalarni tahlil qilish komissiyasining kotibi etib saylangan. Georgiy Dumaning davlat daromadlari va xarajatlari roʻyxatini tuzish boʻyicha komissiyasi va mahalliy davlat hokimiyati komissiyasi aʼzosi edi. U Dumadagi sotsialistik-inqilobchilar guruhi nomidan och va ishsizlarga oziq-ovqatdan yordam berish boʻyicha masalalarni ilgari surdi.

Pokrovskiy 3-iyundagi davlat toʻntarishidan keyin hibsga olinib, deportatsiya qilindi. Keyinchalik Moskva universitetining yuridik fakultetiga oʻqishga kirdi va uni muvaffaqiyatli tugatdi. Oʻqishni A. L. Shanyavskiy nomidagi xalq universitetida davom ettirdi. Moskvadagi Prechistenskiy ishchi kurslarida dars bergan.

Georgiy Konstantinovich 1920-yillarning boshida Sotsialistik inqilobiy partiya Markaziy byurosi aʼzosi boʻlgan. Petrovskiy nomidagi qishloq xoʻjaligi akademiyasida dars bergan. Iqtisodiyot boʻyicha kitoblari „Kooperativnoye delo“, „Mestnoye samoupravleniye na Severnom Kavkaze“ jurnallarida nashr etilgan. Sotsial-inqilobiy partiya Markaziy byurosining kotibi boʻlgan.

1922-yil 19-yanvarda Moskva ChK tomonidan hibsga olingan va keyinroq ozod qilingan. 1922-yilda „Lusmarin“ taxallus bilan chet elda Yekaterinodardagi qamoqxonada siyosiy mahbuslarning qiynoqlari va oʻldirilishi tasvirlangan bir nechta maqolalarini chop etgan.

## Manbalar
Gʻalvasoy (daryo)

**G‘alvasoy**, **Gʻolibasoy** – Toshkent viloyati Boʻstonliq tumanidagi togʻ daryosi. Gʻalvasoy Chirchiq daryosining chap irmogʻi hisoblanadi.

## Gidrologik xususiyatlar
Galvasoy – Qorangkoʻlsoy, Oqsoqotasoy, Parkentsoy va Qizilsoy bilan birga Chirchiqning chap tomonidagi eng yirik irmoqlaridan biridir. G‘alvasoy qishlogʻi ustidagi daryo havzasining maydoni 56,7 km², oʻrtacha suv yigʻish balandligi 1260 m. G‘alvasoy qishlogʻi yaqinida oʻlchanadigan oʻrtacha yillik suv oqimi 0,334 m³ / s, yillik oqim hajmi 10,5 mln m³, oʻrtacha oqim moduli 5 ,89 l/s km², oqim qatlami – 186 sm/yil, 20 yillik kuzatuvlarga koʻra (1980-1999 yillarda), oqimning oʻzgaruvchanlik koeffitsienti 0,522 ga teng.

Daryoning yuqori oqimi Katta Chimyon togʻidan sharqda (undan yoʻl bilan ajratilgan) chuqur darada joylashgan. G‘alvasoyning qiyaligi shimoli-gʻarbiy yoʻnalishdan shimolga qarab ortib boradi.

Pastga tushgan sari daryo vodiysi kengayadi, qirgʻoqlarning yon bagʻirlari qisqaradi va tekislanadi. Soy sohillarida *Uchterak*, *Keltas*, *Oqmasat*, *G‘alvasoy* aholi punktlari boʻlib, Gʻalvasoy va Oqsoqotasoy daryolari oraligʻidagi togʻ oldi tekisligida Gʻazalkent shahri qurilgan. Daryo vodiysi boʻylab *R-6* avtomobil yoʻli yotqizilgan boʻlib, buning uchun daryo boʻylab (Oqmasat va Galvasoy aholi punktlari oraligʻidagi hududda) ikkita koʻprik qurilgan. Gʻazalkentning shimoli-sharqida soy *P-12* avtomobil yoʻlini va Toshkent- Xojikent temir yoʻlini kesib oʻtadi. Gʻalvasoy temir yoʻl bilan kesishgan joydan narida taxminan 700 m balandlikdagi Gʻazalkent GESi suv omboriga quyiladi.

G‘alvasoy vodiysida buloqlar bor. Qishloq tepasida yongʻoqzor bor.

## Manbalar
Nikolay Petrovskiy

**Nikolay Fyodorovich Petrovskiy** (1837-yil – 1908-yil) – rus diplomati, arxeolog, tarixchi, sharqshunos va O'rta Osiyo tadqiqotchisi. Rossiya imperiyasining Qashqar konsuli (1882–1903) boʻlib ishlaganda oʻlka tarixi va arxeologiyasiga oid koʻplab qimmatli materiallar toʻplagan va bu faoliyatining eng mashhur davri boʻldi. Oʻrta Osiyodagi „Katta oʻyin“ning koʻzga koʻringan namoyandalaridan biri boʻlib, Qashqarda ingliz siyosiy taʼsirining kuchayishiga qarshilik koʻrsatdi.

## Biografiyasi
Nikolay Fyodorovich 1837-yil harbiy oilada tavallud topgan. U 2-Moskva Kadet Korpusida taʼlim olgan va 1858-yilda Astraxan Grenader polkida leytenant boʻlgan. 1859-yilda Aleksandrinskiy yetim bolalar kadet korpusiga rus tili oʻqituvchisi boʻlib yuborilgan. 1861-yil 9-yanvarda „uydagi sharoiti tufayli“ shtab kapitan unvoni bilan nafaqaga chiqqan.

Petrovskiy 1862-yil 16-iyulda „London targʻibotchilari“ bilan aloqada ayblanib, Petropavlovskaya qal’asida qamoqqa olingan. 1863-yil 9-dekabrda zemstvo arbobi Dmitriy Dmitriyevich Dashkov garov evaziga Nikolayni ozodlikka chiqargan. U 1865-yil 30-martda bir yillik qamoq jazosiga hukm qilingan.

Nikolay 1880-yilda Saratov va Samara viloyatlarini tekshirish uchun senator I. I. Shamshin ixtiyoriga yuborildi.

Petrovskiy 1882-yilda diplomatik xizmatga oʻtdi va iltimosiga binoan 1-iyunda Qashqarga (Xitoy, Shinjon viloyati) konsul etib tayinlandi. 1884-yil 31-iyulda toʻliq davlat maslahatchisi lavozimiga koʻtarildi. 1886-yilda uning konsullik faoliyati Turkiston general-gubernatorligi tomonidan qayd etildi va bosh konsul unvonini oldi.

Petrovskiy sogʻligʻi sababli 1903-yilda nafaqaga chiqdi va umrining soʻnggi yillarini Toshkentda oʻtkazdi.

Petrovskiyning shaxsiy kolleksiyasi Rossiya Fanlar Akademiyasi Sharq qoʻlyozmalari instituti Sharqshunoslik arxivida saqlanadi. 2010-yilda Petrovskiyning koʻplab taniqli rus jamoat arboblari, harbiy xizmatchilar va olimlar bilan yozishmalari Rossiya Fanlar akademiyasi tomonidan nashr etilgan.

Nikolay Sofya Alekseyevna Saxnovskaya bilan oila qurgan (1836–?).

## Manbalar
Erast Poyarkov

**Erast Fyodorovich Poyarkov** (1886-yil 1-fevral, Toʻqmoq shahri – 1955-yil 9-noyabr, Toshkent) – biolog, ipak qurti boʻyicha mutaxassis.

## Biografiyasi
Erast Fyodorovich 1886-yil 1-fevralda Toʻqmoq shahrida harbiy shifokor F. V. Poyarkov oilasida tavallud topgan. Poyarkovlar oilasi 1895-yilda Bishkekka, 1900-yilda esa Verniyga koʻchib oʻtgan. 1904-yilda Vernenskiy erkaklar gimnaziyasini tugatgan. Erast Fedorovich gimnaziya oʻqituvchisi Pol Gourdening tavsiyanomasiga koʻra oʻqishni Fransiyada, Bordeauxda davom ettirishga qaror qilgan. Erast bolaligidan doʻst boʻlgan Mariya Davidovna Triyers bilan birga Bordoga joʻnaydi. Ular Bordoda turmush qurishdi va farzandlari boʻlishdi. Ularga Vladimir va Mariya deb ism qoʻyishdi. Poyarkov Bordo universitetini kumush medal bilan tamomlagan va Parijda Sorbonna universitetida doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan. Fransiyada mashhur fransuz olimlari (professor Perez, akademik Jiar, professor Kollari) rahbarligida Vimere va Arkanshon dengiz biologik stansiyalarida ishlagan.

Poyarkov Rossiyaga qaytib kelgach, Petrograddagi Eksperimental veterinariya institutida ishladi. Inqilobdan keyin Moskvaga koʻchib oʻtdi va u yerda tasodifan gimnaziyadagi doʻsti Mixail Vasilyevich Frunze bilan uchrashdi. Frunze uni Oʻrta Osiyoga, oʻsha paytda Turkiston universiteti tashkil etilgan Toshkent shahriga qaytishga koʻndirdi. Professor Erast Fedorovich 1920-yilda tashkil etilgan universitetda pillachilik kursidan dars berdi. 1923-yilda Toshkent pillachilik stansiyasida ilmiy xodim boʻlib faoliyat olib borgan.

1929-yilda Erastning ipakchilik va ipak qurti biologiyasiga bagʻishlangan „Tutoviy shelkopryad“ asari nashr etildi.

## Xotirasi
Ipak qurti kasalliklariga qarshi kurashish uchun ishlab chiqqan usul Erast Fyodorovich Poyarkov sharafiga „Poyarkov biometodi“ deb nomlandi.

## Manbalar
Uygʻur genotsidi

Xitoy hukumati Shinjondagi uygʻurlar va boshqa etnik hamda diniy ozchiliklarga qarshi asosan genotsid deya tavsiflanayotgan siyosat olib borib, bir qator inson huquqlarini davomli ravishda poymol qilmoqda. 2014-yildan boshlab Xitoy Kommunistik partiyasi (XKP) Bosh kotibi Si Szinpin boshqaruvi ostidagi Xitoy hukumati bir milliondan ortiq turkiy musulmonlarni hech qanday qonuniy jarayonlarsiz qayta tarbiyalash lagerlarida qamoqqa oldi. 2016-yildan 2021-yilgacha boʻlgan operatsiyalarni Shinjon KP kotibi Chen Quanguo boshqargan. Bu jarayon Ikkinchi jahon urushidan keyingi etnik va diniy ozchiliklar hibsga olingan eng yirik holatdir. Xitoy hukumati 2019-yilda lagerlarni tugatishni boshladi. Amnesty International tashkiloti mahbuslar rasmiy jazo tizimiga oʻtkazilayotganini taʼkidlab kelmoqda.

Uygʻurlarning davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlanadigan lagerlarda oʻzboshimchalik bilan hibsga olinishidan tashqari, hukumat siyosati majburiy mehnat, uygʻur diniy urf-odatlariga qarshilik, siyosiy indoktrinatsiya, majburiy sterilizatsiya, majburiy kontrasepsiya va majburiy abortni oʻz ichiga olgan. Mutaxassislarning hisob-kitoblariga koʻra, 2017-yildan buyon oʻn olti mingga yaqin masjidlar vayron qilingan yoki zarar koʻrgan, yuz minglab bolalar ota-onasidan majburan ajratilib, maktab-internatlarga joylashtirilgan. Xitoy hukumati statistik maʼlumotlariga koʻra, asosan uygʻurlar yashaydigan Xoʻtan va Qashqar viloyatlarida 2015-yildan 2018-yilgacha boʻlgan oraliqda tugʻilish 60 foizdan koʻproqqa kamaygan. Xuddi shu davrda butun mamlakat boʻyicha tugʻilish darajasi 9,69 foizga kamaygan. Xitoy rasmiylari 2018-yilda Shinjonda tugʻilish koʻrsatkichlari deyarli uchdan biriga kamayganini tan olsa-da, majburiy sterilizatsiya va genotsid haqidagi xabarlarni rad etdi. 2019-yilda Shinjonda tugʻilish darajasi yana 24 foizga kamaydi, mamlakat boʻyicha esa bu koʻrsatkich 4,2 foizni tashkil etgan.

## Shuningdek qarang

* Iroq Turkman genotsidi

## Manbalar
Vasiliy Asafyev

**Vasiliy Andrianovich Asafyev** (1907-yil 17-mart, Verniy, Semirechensk viloyati – 1968-yil, Tarusa, Kaluga viloyati) – sovet harbiy boshligʻi, polkovnik (1942).

## Hayoti
Vasiliy Asafyev 1907-yil 17-martda Verniy shahrida (hozirgi Olma-Ota, Qozogʻiston) tugʻilgan. Millati - rus.

## Faoliyati
1928-yil 1-oktyabrda Toshkent shahridagi V. I. Lenin nomidagi Toshkent Oliy umumqoʻshin qoʻmondonlik bilim yurtiga oʻqishga kirgan. 1931-yilning iyun oyida Fargʻona shahridagi 2-Turkiston otishma diviziyasining 5-piyoda polkiga vzvod komandiri etib tayinlangan. 1932-yil may oyida Shepetovka shahridagi 100-piyoda diviziyasining 299-piyoda polkining snayperlar guruhiga rahbarlik qiladi. 1933-yil iyuldan Kiyev viloyati Vasilkov shahridagi 4-Turkiston otishma polkida miltiq va oʻquv rotalarini boshqargan. Soʻng, 184-Turkiston otishma polkida miltiq rotasi va batalyon komandiri boʻlgan. 1938-yil oktyabrdan M. V. Frunze nomidagi Qizil Armiya nomidagi Harbiy akademiyasiga oʻqishga kirgan. 1940-yil aprel oyida 2-kursdan soʻng, Vilkaviskis shahridagi PribOVO 33-piyoda diviziyasining 164-piyoda polki komandirining oʻrinbosari etib tayinlanadi.

### Urushdan keyingi davr
1945-yil iyul oyidan boshlab SGV Harbiy Kengashi ixtiyorida boʻlgan.

Vasiliy Asafyev 1945-yil oktyabrdan – Taurid harbiy okrugining 126-piyoda diviziyasi qoʻmondoni oʻrinbosari.

1946-yil mart oyidan – 263-piyoda diviziyasi komandirining oʻrinbosari.

1946-yil oktyabr oyida esa Leningraddagi L. M. Kaganovich nomidagi Qizil Armiya nomidagi Harbiy-transport akademiyasining taktika kafedrasiga dars berish uchun oʻtkaziladi.

1947-yil yanvardan – Kirovograd viloyati Kamenskiy RVK harbiy komissari.

1950-yilning 15-maydan 25-noyabrgacha Kuybishevdagi mahalliy harbiy hokimiyat ofitserlari malakasini oshirish kurslarida tahsil olgan.

1951-yil noyabr oyida Kirovograd viloyati Aleksandriya RVK harbiy komissari etib tayinlanadi.

1954-yil 31-avgustda polkovnik Asafiyev kasallik tufayli ishdan boʻshatilgan.

## Mukofotlari

* Lenin ordeni (03.11.1953)
* uchta Qizil Bayroq ordeni (1943-09-18, 1945-06-11, 1949-06-20)
* Kutuzov ordeni, II darajali (04.10.1945)
* ikkita Qizil Yulduz ordeni (21.02.1942 11.03.1944)
* medallar, shu jumladan:
** „1941-1945-yillardagi Ulugʻ Vatan urushida Germaniya ustidan qozonilgan gʻalaba uchun“
** „Kenigsbergni ozod qilganlik uchun“ medali

V. A. Asafiyev qayd etilgan Oliy Bosh Qoʻmondonning buyruqlari (minnatdorchiliklari).

## Manbalar

## Adabiyotlar

* Velikaya Otechestvennaya. Komdivi : voenniy biograficheskiy slovar / [D. A. Tsapaev i dr. ; pod obщ. red. V. P. Goremikina] ; M-vo oboroni Rossiyskoy Federatsii, Gl. upr. kadrov, Gl. upr. po rabote s lichnim sostavom, In-t voennoy istorii Voennoy akad. Generalnogo shtaba, Tsentralniy arxiv. – M. : Kuchkovo pole, 2014. – T. III. Komandiri strelkovix, gornostrelkovix diviziy, krimskix, polyarnix, petrozavodskix diviziy, diviziy rebolskogo napravleniya, istrebitelnix diviziy (Abakumov – Zyuvanov). – S. 128-130. – 1102 b. – 1000 ekz. – .

## Havolalar

* „1941-1945-yillardagi Ulugʻ Vatan urushidagi xalq jasorati“ davlat elektron hujjatlar banki.
* Mening bobom gvardiya polkovnigi Vasiliy Andrianovich Asafiyev
Pavel Ponomarov

**Pavel Sergeyevich Ponomarov** (22-yanvar 1924-yil, Belovodskiy, Turkiston ASSR – 1990-yil, Toshkent) – sovet harbiy xizmatchisi. Ulugʻ Vatan urushi qatnashchisi. Sovet Ittifoqi Qahramoni (1944). Kapitan.

## Biografiyasi
Pavel Sergeyevich Ponomaryov 1924-yil 22-yanvarda Belovodskiy qishlogʻida (hozirgi Qirgʻiziston Respublikasi Chuy viloyati Moskva tumanining maʼmuriy markazi) dehqon oilasida tavallud topgan. Maktabni tamomlagandan keyin Frunzega ketgan. Pavel Sergeyevich 1941-yilda fabrika-zavod tayyorlash maktabini tamomlagan. Harbiy xizmatga chaqirilgunga qadar Frunzenskiy goʻsht kombinatida ishlagan.

Ponomarov 1943-yil 8-yanvarda Frunze shahar harbiy komissarligi tomonidan Qizil Armiya safiga chaqirilgan. Olmaota harbiy piyodalar bilim yurtining artilleriya kurslarini tamomlagan. Qizil Armiya askari Ponomarov 1943-yil sentyabr oyida Fashist bosqinchilari bilan boʻlgan janglarda Dasht fronti 37-armiyasining 307-gvardiya otishma polkida otuvchisi sifatida qatnashgan. Pavel Poltava-Kremenchug operatsiyasida qatnashib, 1943-yil 30-sentyabrdan 1-oktyabrga oʻtar kechasi Ukraina SSR, Kirovograd viloyati, Onufriyevskiy tumani, Kutsevolovka qishlogʻi yaqinida Dneprni kesib oʻtgan. U Dneprning oʻng qirgʻogʻidagi plastdarm janglarda ayniqsa mardonavor xarakatlari bilan ajralib turgan.

1944-yil 22-fevralda SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining farmoni bilan „Dnepr daryosidan oʻtishda qoʻmondonlikning jangovar topshiriqlarini namunali bajarganligi, oʻng qirgʻoqdagi harbiy yutuqlarni rivojlantirish va jasorat va jasorat uchun“ Qizil Armiya askari Pavel Sergeyevich Ponomarov Sovet Ittifoqi Qahramoni unvoniga sazovor boʻlgan. Pavel Sergeyevich mukofot haqida kasalxonada bilgan. U 1943-yil 26-oktyabrda Ingul va Ingulets daryolari oʻrtasidagi Kirovograd yoʻnalishidagi jangda ikki oyogʻidan ogʻir yaralangan. Pavel sogʻayib ketganidan soʻng, V. I. Lenin nomidagi Toshkent Qizil Bayroq ordenli piyodalar bilim yurtiga yuborilgan, uni 1946-yilda tugatgan. Ponomarev SSSR Qurolli Kuchlarida 1976-yil dekabrgacha xizmat qilgan. Toshkent shahrida yashagan va yoshlarni harbiy-vatanparvarlik ruhida tarbiyalashda faol ishtirok etgan. Pavel Sergeyevich 1990-yilda vafot etdi. U Oʻzbekiston Respublikasi, Toshkent shahridagi „Ommaviy qabrlar“ harbiy qabristoniga dafn etilgan.

## Mukofotlari
Pavel Sergeyevich 1944-yil „Oltin yulduz“ medali va Lenin ordeni bilan taqdirlangan. 1985-yilda 1-darajali Vatan urushi ordeni hamda 1943-yilda 2-darajali Vatan urushi ordeni sohibi boʻlgan.

## Manbalar
Boris Serevitinov

**Boris Fedorovich Serevitinov** (1904—1979) – sovet olimi, professor. RSFSRda xizmat koʻrsatgan fan va texnika arbobi.

## Hayoti
Boris Fedorovich Serevitinov 1904-yilda Moskva imperatorlik texnikumi oʻqituvchisi Fyodor Vasilyevich Serevitinov oilasida tugʻilgan.

U 1927-yilda Moskva davlat universitetining fizika-matematika fakultetining biologiya boʻlimini imtiyozli diplom bilan tugatgan. U talabalik davrida Moskva davlat universiteti zoologiya muzeyiga Kavkazorti mintaqasi, Buxoroning janubiy qismi, Turkmaniston va Tojikistondagi sutemizuvchilar, qushlar va sudralib yuruvchilarni oʻrganish, kolleksiyalarini toʻplash ishlarida faol ishtirok etgan. 1926-yilda u moʻynali hayvonlarning xususiyatlarini tavsiflovchi birinchi maqolalarini nashr etdi.

1930—1933-yillarda Iqtisodiyot va tovarshunoslik Oliy pedagogika institutida, 1935-yildan G. V. Plexanov nomidagi Moskva xalq xoʻjaligi institutida dars bergan (1961—1964-yillarda sanoat tovarlari savdosi kafedrasini boshqargan). Bundan tashqari, 1934-yildan 1952-yilgacha u Butunrossiya ovchilik ilmiy-tadqiqot institutida tovar tadqiqot laboratoriyasini boshqargan. 1967—1979-yillarda Moskva veterinariya akademiyasining tovarshunoslik va hayvonot xomashyosi texnologiyasi kafedrasini boshqargan.

U moʻynali hayvonlarning xususiyatlarini oʻrganishning oʻziga xos usullarini taklif qildi. Moʻynali hayvonlar teri va moʻynasining xususiyatlari oʻzgarishini oʻrgangan. Sutemizuvchilar moʻynalarining turli ekologik sharoitlardagi 9 xil topografik xususiyatlarini aniqladi. 1965-yilda „Moʻynadan tayyorlangan buyumlar savdosining ilmiy asoslari“ doktorlik dissertatsiyasini himoya qildi.

Boris Fedorovich Serevitinov asarlari bibliografiyasi140 dan ortiq hisoblanadi, shu jumladan 17 darslik va oʻquv qoʻllanmalarini oʻz ichiga oladi. U ixtirolar uchun 18 ta mualliflik guvohnomasi olgan.

1975-yil dekabr oyida u RSFSRda xizmat koʻrsatgan fan va texnika arbobi faxriy unvoniga sazovor boʻldi.

1979-yilda Toshkentda xizmat safari chogʻida vafot etgan. U Moskvada, Vedenskiy qabristoniga dafn etilgan.

## Manbalar

## Havolalar
* Dinastiya Tserevitinovix – uchenix-tovarovedov
* Tserevitinov Boris Fedorovich
Vitaliy Bologov

**Vitaliy Ignatyevich Bologov** (1938-yil 4-avgust, Ak-Mechet qishlogʻi, Qora dengiz mintaqasi, Qrim ASSR, RSFSR – 2003-yil 29-iyun, Moskva) – sovet harbiy rahbari, Rossiya Federatsiyasi Qurolli Kuchlari general-polkovnigi.

## Hayoti
Vitaliy Bologov 1938-yil 4-avgustda Qrim viloyati, Ak-Mechet qishlogʻida (hozirgi Chernomorskoye, Chernomorskoye viloyati, Qrim Respublikasi) tavallud topgan. 1958-yilda Toshkent Oliy qoʻshma qurolli qoʻmondonlik bilim yurtiga oʻqishga kirgan. Oʻqishni tugatgandan soʻng, janubiy kuchlar guruhida va Uzoq Sharq harbiy okrugida qoʻmondonlik lavozimlarida xizmat qilgan.

1972-yilda M. V. Frunze nomidagi harbiy akademiyani tugatib, Shimoliy Kavkaz harbiy okrugiga yuborilgan. 1979-yilda Bosh shtab Harbiy akademiyasini tamomlagan. Harbiy xizmatni turli lavozimlarda, jumladan Vengriya va GDRda davom ettiradi.

Bologov 1986-yildan boshlab SSSR Qurolli Kuchlari Bosh shtabida ishlagan. Soʻng, Chernobil AESdagi avariya oqibatlarini bartaraf etishda qatnashgan (1986-1987). 1988–1989-yillarda Afgʻoniston Demokratik Respublikasida xizmat qilgan. Sovet qoʻshinlarini tayyorlash va olib chiqish boʻyicha tadbirlarni amalga oshirgan.

SSSR parchalanganidan keyin Rossiya Federatsiyasi Qurolli Kuchlarida xizmat qilishni davom ettiradi. 1920-yil 14-noyabrda unga general-polkovnik unvoni berilgan. Qurolli Kuchlar Bosh shtabida xizmat qilgan davrda boʻlim boshligʻining birinchi oʻrinbosari, Bosh tashkiliy va safarbarlik boshqarmasi boshligʻi, Rossiya Federatsiyasi Qurolli Kuchlari Bosh shtabi boshligʻining oʻrinbosari kabi lavozimlarda faoliyat olib borgan (1992-1994).

Vitaliy Bologov 1994-yil 6-iyulda nafaqaga chiqqan. 2003-yil 29-iyunda ogʻir va uzoq davom etgan kasallikdan soʻng vafot etadi. U Moskvadagi Troekurovskoye qabristoniga dafn etilgan.

## Mukofotlari

* Qizil Yulduz ordeni
* III darajali „SSSR Qurolli Kuchlarida Vatanga qilgan xizmati uchun“ ordeni
* Sakkizta medal .

## Manbalar
Mixail Utkin

**Mixail Vasilyevich Utkin** (1923-yil 14-mart, Samara viloyati – 1991-yil 10-may, Toshkent) – maxsus xizmat kinologlarining 2-alohida polki boshligʻi, Qizil Armiya askari, 1-darajali Shuhrat ordeni (SSSR) sohibi.

## Hayoti
Mixail Utkin 1923-yil 14-martda Samara viloyati Sizran shahrining Oktyabr tumanidagi Kostichi qishlogʻida tugʻilgan. Taʼlim toʻliq boʻlmagan oʻrta. Batraki stansiyasi deposining taʼmirlash-mexanika ustaxonasida chilangar boʻlib ishlagan.

U 1942-yil may oyida koʻngilli boʻlib, Sizran tumani harbiy komissarligi orqali Qizil Armiya safiga qoʻshiladi. 1942-yil noyabrdan Ulugʻ Vatan urushi janglarida qatnashdi. U Stalingrad janglarida yarador boʻldi. Kasalxonada tuzalgandan keyin yana frontga qaytdi.

U tanklarni yoʻq qiluvchi itlarni oʻrgatuvchi kinolog kasbini tanlagan. Mixail Utkin urush tugagunga qadar yaʼni 1943-yil mart oyigacha Janubi-gʻarbiy frontning 3-gvardiya armiyasi qoshida tuzilgan maxsus xizmat kinologlarining 2-alohida polki tarkibida xizmat qildi. 1943-yil 3-iyuldan 6-iyulgacha boʻlgan janglarda Privolnoye qishlogʻi yaqinida dushmanning 7 askari va 2 merganini yoʻq qildi. „Jasorat uchun“ medali bilan taqdirlangan.

Keyinchalik, janubi-gʻarbiy 4- va 1-Ukraina frontlaridagi janglarida qatnashdi.

1943-yil 27-avgustdan 25-oktyabrgacha boʻlgan janglarda Qizil Armiya askari Utkin 243-piyoda diviziyasining 303-tankga qarshi qiruvchi diviziyasi tarkibida harakat qildi. Janglarda u 15 nafar dushman askarini oʻldirgan. 1944-yil 1-yanvarda Novo-Troitskoye fermasi hududida dushmanning qarshi hujumini qaytarish paytida chap qoʻlidan yarador boʻldi. Hammasi boʻlib, 1943-yil 27-avgustdan 1944-yil 2-yanvargacha boʻlgan janglarda u 29 nemis askarini yoʻq qildi.

Uchinchi gvardiya diviziyasi qoʻshinlarining 1944-yil 22-yanvardagi buyrugʻi bilan Qizil Armiya askari Mixail Vasilyevich Utkin 3-darajali "Shuhrat" ordeni bilan taqdirlangan.

U 1944-yil 30-31-yanvarda Nikopol shahri yaqinidagi hujum janglarida ishtirok etdi.

SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1945-yil 10-apreldagi farmoni bilan „jangovar topshiriqlarini namunali bajarganligi hamda janglarda koʻrsatgan jasorati uchun Qizil Armiya askari Mixail Vasilyevich Utkin 1-darajali “Shuhrat" ordeni bilan taqdirlangan. „Shon-sharaf“ ordenining toʻliq sohibiga aylangan.

1946-yilda Mixail Utkin demobilizatsiya qilindi.

U 1-darajali Vatan urushi ordeni, 3-darajali Shon-sharaf ordeni va „Jasorat uchun“ medali bilan taqdirlangan.

Mixail Utkin 1991-yilda Toshkent shahrida vafot etdi.

## Adabiyotlar
* Кавалеры ордена Славы трёх степеней: Краткий биографический словарь / Пред. ред. коллегии Д. С. Сухоруков. — М.: Воениздат, 2000. — 703 с. — 10 000 экз. — ISBN 5-203-01883-9.
* Кургузов И. П. Солдатская доблесть. Ташкент, 1970.

## Manbalar
Kırmızı minora masjidi

**Kırmızı minora masjidi** () – Turkiyaning Istanbul shahri, Beyoğlu () tumani, Hasköy () mahallasida joylashgan masjid. 1591-yilda Kiremitçi () Ahmet ogʻa tomonidan qurilgan boʻlishi, shu sababli ham Kiremitçi Ahmet ogʻa masjidi sifatida ham tanilgan boʻlishi mumkin. Masjid qizil gʻishtdan qurilgan minorasi tufayli ham „*Kırmızı minora*“ yaʼni „qizil minora“ nomini olgan. Bino 1889 va 1994-yillarda qayta tiklangan.

## Manbalar

## Adabiyotlar

* Beyogʻlu muftiyligi (Beyogʻlu muftiyligi). *Kiremitchi Ahmet Aga Camii* . URL: https://web.archive.org/web/20110905115831/http://www.beyoglumuftulugu.gov.tr/index.php?modul=cami&id=50 Olingan. 2009-yil 14-oktabr.
Trofim Borisov

**Trofim Mixaylovich Borisov** (1882-yil, Atirau, Ural viloyati, Rossiya imperiyasi — 1941-yil 15-sentyabr, Toshkent, Oʻzbekiston SSR, SSSR) — rus sovet yozuvchisi , Uzoq Sharq tabiati haqida yozgan.

## Biografiya
Baliqchi oilasida tug‘ilgan, rus-yapon urushida askar bo‘lgan va asirga olingan. 1906-yil yanvar oyida asirlikdan qaytgach, otasi bilan Aleevka qishlog'ida (Keyp-Pronge) ikra zavodiga ishchi bo'lib ishladi. Inqilobdan keyin Dalriba trestining raisi bo'ldi (1922), baliqchilik sanoati muassasalarida bir qator kichik lavozimlarda ishladi, 1930-yildan Uzoq Sharq universitetida ishladi. 1935-yildan Uzoq Sharq ilmiy-tadqiqot institutida ilmiy xodim bo'ldi. V.K. Arsenyev bilan do'st edi, u Arsenyev katta baliqchilik inspektori bo'lib ishlagan paytida uning bevosita boshlig'i edi. 1939-yilda universitetning Tomskga koʻchirilishi munosabati bilan u yerga, soʻngra Toshkentga koʻchib oʻtadi. Saraton kasalligidan vafot etgan.

Baliqchilik bo'yicha qo'llanmalardan tashqari, Borisov badiiy va hujjatli asrlar ham yozgan. Borisov Arsenyev bilan baham ko'rgan narsa uning Uzoq Sharq tabiatiga bo'lgan muhabbati va ko'rgan va boshidan kechirganlarini ajoyib rus tilida tasvirlash qobiliyatidir. 1928-yilda Borisovning "Kichik daryoning siri" hikoyasi Maksim Gorkiyning e'tiborini tortdi. Borisov hayotining so'nggi yillarida Amur va Kamchatkaga bag'ishlangan ko'plab kitoblarini yozgan.

## Manbalar
Charles Bukowski

**Henry Charles Bukowski** ( ; asl ismi **Heinrich Karl Bukowski**; ; 1920-yil 16-avgust — 1994-yil 9-mart) — amerikalik shoir, yozuvchi va jurnalist. Bukowskining ijodi kambagʻal amerikaliklarning oddiy hayoti, spirtli ichimliklar, ayollar bilan munosabatlar va ishning mashaqqatliligi haqidadir. Bukowski, shuningdek, Oʻn olti toʻplam, olti roman va oʻttizdan ortiq sheʼriy kitobga kiritilgan ikki yuzdan ortiq hikoyalar muallifidir.
## Manbalar
Emirasan Kurtmollayev

**Emirasan (Emir-Asan) Kurtmollayev** (, 1902-yil 7 (20)-dekabr Oʻzenbash, Taurida viloyati – 1973-yil 11-aprel, Olmaota) – sovet tilshunosi. Filologiya fanlari nomzodi (1933). Ulugʻ Vatan urushi qatnashchisi.

## Hayoti
Emirasan Kurtmollayev 1902-yil 7 (20)-dekabrda Taurida viloyati, Yalta tumani, Oʻzenbash qishlogʻida badavlat dehqon oilasida tugʻilgan. Undan tashqari, ota-onasining yana ikkita oʻgʻil va ikkita qizi bor boʻlgan. Emirasan oʻzi tugʻilib oʻsgan qishlogʻida boshlangʻich maktabni tugatgan.

1922-yilda Qrim-tatar pedagogika kollejiga oʻqishga kirib, u yerda toʻrt yil oʻqigan. Texnikumni tugatgach, M. V. Frunze nomidagi Qrim davlat pedagogika institutining Qrim-tatar tili va adabiyoti fakultetiga oʻqishga kirib, 1930-yilgacha shu yerda tahsil olgan. Texnikumni tugatgach, bir yil davomida Afandikoʻy qishlogʻidagi boshlangʻich maktabda oʻqituvchi boʻlib ishlaydi va universitetda oʻqishni davom ettiradi. 1933-yilda esa Qrim pedagogika instituti qoshidagi aspiranturani tugatib, nomzodlik dissertatsiyasini himoya qilgan.

Emirasan Kurtmollayev 1933-yildan 1941-yilgacha – Qrim pedagogika institutida oʻqituvchi boʻlib ishlagan. Shu bilan birga Pushkin nomidagi Qrim til va adabiyot ilmiy-tadqiqot institutida katta ilmiy xodim boʻlgan. Qrim-tatar tilining rivojlanishiga hissa qoʻshgan. Til boʻyicha birinchi (1930) va uchinchi (1934) ilmiy anjumanlarida maʼruza qilgan. Maktablar uchun bir qator darsliklar, jumladan, „Qrim-tatar tilining imlo lugʻati“ (1936) muallifi va hammuallifi boʻlgan.

Ulugʻ Vatan urushi boshlanishi bilan Qizil Armiya safiga chaqiriladi. U yerda kichik leytenant unvoni bilan piyodalar polkida vzvod komandiri boʻlib xizmat qilgan. 1942-yilning mart oyida Qrimdagi yer osti faoliyatiga qoʻshilgan. Yarim orolni fashistlardan ozod qilish jarayonida Kurtmollayev boshchiligidagi vzvod Massandraning vinoyertoʻlalarini talon-taroj qilishdan qutqaradi.
Kurtmollayev 1944-yilda Qrim-tatarlar deportatsiyasi paytida Oʻzbekiston SSR, Samarqand viloyati, Bulungʻur tumaniga surgun qilingan. Keyinchalik oilasi yashagan Qozogʻiston SSSRning Olma-Ota shahriga koʻchib oʻtgan. U yerda SSSR tarixi va qozoq tilidan dars berib, keyinchalik Qozogʻiston SSR Maorif vazirligida ishlagan. Toshkent pedagogika institutida oʻqituvchi boʻlib, qrim-tatar tilini oʻqitish metodikasi kursidan dars bergan.

Emirasan Kurtmollayev 1973-yil 11-aprelda Olmaotada vafot etib, u yerda dafn etilgan.

## Oilasi
* Rafiqasi – Anife Safayevna, pediatr.
* Qizi – Lenyar.

## Manbalar
Yuriy Yarovitskiy

**Yuriy Davidovich Yarovitskiy** (1965-yil 27-may, Oʻzbekiston SSR, SSSR, Toshkent viloyati, Chirchiq) – Rossiya harbiy qoʻmondoni, shtab boshligʻi – Gʻarbiy harbiy okrugi 1-gvardiya tank armiyasi qoʻmondoni birinchi oʻrinbosari (2014-2016), qoʻmondon. Boltiq floti qirgʻoq kuchlarining 11-armiya korpusi qoʻmondoni (2016-2020), general-leytenant (2019).

## Hayoti
Yuriy Yarovitskiy 1965-yil 27-mayda Toshkent viloyatining Chirchiq shahrida (hozirgi Oʻzbekiston Respublikasi) tugʻilgan. U yerda Ulugʻ Vatan urushi yillarida otasi oʻsmirlik chogʻida zavod bilan birga Ukrainadan evakuatsiya qilingan.

Oʻrta maktabning 8-sinfini tamomlab, 1980-yilda Chirchiq sanoat texnikumiga oʻqishga kirigan va texnikumni 1983-yilda tugatgan.

1983-yildan boshlab harbiy xizmatda boʻlgan. Toshkent Oliy umumqoʻshin qoʻmondonlik bilim yurtiga oʻqishga kirib, uni 1987-yilda tugatgan. Soʻng, harbiy leytenant unvonini olgan.

1987–1996-yillarda TVOKUni tamomlagandan keyin, Germaniyadagi Sovet qoʻshinlari guruhi tarkibida 90-gvardiya tank diviziyasining 81-gvardiya motooʻqchi polkida qoʻmondonlik lavozimlarida xizmat qilgan (1989-yildan – Gʻarbiy kuchlar guruhi, GʻKB).

Yarovitskiy 1993-yilda Gʻarbiy kuchlar guruhining tugatilishi munosabati bilan polk 90-gvardiya tank diviziyasining boshqa boʻlinmalari bilan birgalikda Rossiya Federatsiyasi hududiga olib chiqilgan. U Samara viloyati, Roshchinskiy qishlogʻida joylashgan boʻlib, Volga harbiy okrugining 2-gvardiya tank armiyasining tarkibiga kirgan.

Keyingi yillarda Chelyabinsk viloyati, Chebarkul shahrida Volga-Ural harbiy okrugi 34-motooʻqchi diviziyasi Suvorov polkining Vitebsk ordeni 239-gvardiya tankining komandiri boʻlib xizmat qilgan. Amur viloyati hududidagi Sharqiy harbiy okrugning 35-qoʻshma qurolli armiyasining 38-alohida gvardiya motooʻqotar brigadasi qoʻmondoni boʻladi. 2014—2016-yillarda esa Gʻarbiy harbiy okrugning 1-gvardiya tank armiyasi qoʻmondonining birinchi oʻrinbosari (Moskva viloyati, Bakovka mikrorayonidagi Odintsovo shahridagi armiya shtab-kvartirasi) boʻlib faoliyat olib borgan.

2016-yilda u Boltiq floti qirgʻoq kuchlarining yangi tashkil etilgan 11-armiya korpusi qoʻmondoni etib tayinlanib, uning qismlari Kaliningrad viloyatida (korpusning Gusev shahridagi shtab-kvartirasi) joylashgan edi.

2020-yil avgust oyida Nikaragua bosh harbiy maslahatchisi etib tayinlanadi.

## Harbiy unvonlari

* General-mayor (12.06.2013);
* General-leytenant (22.02.2019).

## Mukofotlari

* IV darajali Avliyo Jorj ordeni (03/16/2016) – *harbiy burchni bajarishda koʻrsatgan jasorati va fidoyiligi, Rossiya Federatsiyasining mudofaa qobiliyatini mustahkamlash va xavfsizligini taʼminlashdagi xizmatlari uchun*;
* Jasorat ordeni (shu jumladan 04.17.1995);
* "Harbiy xizmat uchun" ordeni (31.07.2007);
* II darajali "Vatanga xizmatlari uchun" medali ;
* Rossiya Federatsiyasi Mudofaa vazirligining medallari.

## Manbalar

## Havolalar

* Yuriy Yarovitskiy // RIA Novosti
* Komanduyuщiy Baltflotom vruchil shtandart komandiru 11-go armeyskogo korpusa // Vesti Kaliningrad
Zeynep Sulton masjidi

**Zeynep Sultan masjidi** () – 1769-yilda Ayazma masjidi meʼmori Mehmet Tohir ogʻa tomonidan Ahmad III ning qizi Zeynep Sulton uchun qurilgan masjid. Inshoot oʻzining meʼmoriy uslubi va qurilishida ishlatilgan materiallar bilan Vizantiya cherkovlarini esga soladi.

## Tarixi

Zeynap Sulton masjidi Istanbul shahri Alemdar Caddesi koʻchasi, Gülhane bogʻi () qarshisida, Sofiya ibodatxonasidan unchalik uzoq boʻlmagan hududda joylashgan boʻlib, shahar boʻylab harakatlanadigan tramvaydan koʻrinib turadi. Masjidning orqa tomonida bir vaqtlar maktabxona, hozir esa boshlangʻich maktab sifatida foydalanilayotgan bino bor. Avvallari sevil sifatida ishlatilgan, **Hamidiye bulogʻi** () nomi bilan ham tanilgan qism hozirda yopib tashlangan. Masjid roʻparasida favvora joylashgan boʻlib, ushbu favvora aslida Abdulhamid I kulliyasining bir qismi boʻlgan. Bu yerga esa 1920-yillarda olib kelingan.

Usmonli imperiyasining harbiy qahramonlaridan biri Alemdar Mustafo poshoning qabri masjidning *hazîresida* (masjidlarda panjaralar bilan oʻralgan qabr) joylashgan, yoʻl qurilishi tufayli Zeynep Sultonning qabri yertoʻlada saqlanmoqda. Selim III ning sadr vaziri va Zeynep Sultonning ikkinchi turmush oʻrtogʻi Melek Mehmet poshoning (faoliyat yillari: 1792–1794) qabri ham masjid *hazîresida* saqlanadi. Zeynep Sultonning birinchi turmushidan Mahmud Dramali posho ismli oʻgʻli boʻlgan.

## Manbalar

## Havolalar

* Istanbuldagi masjidlar roʻyxatini sayohat veb-sayti
* Masjidning rasmlar galereyasi
Fyodor Sherbakov

**Fyodor Ivanovich Sherbakov** (1947-yil 26-may, Bidayiq qishlogʻi, Janaarqa tumani, Qaragʻandi viloyati, Qozogʻiston SSR, SSSR – 2022-yil 16-avgust) – Qozogʻiston Respublikasi Qurolli Kuchlari Oliy qoʻmondonligi vakili, general-leytenant(1993). Quruqlikdagi qoʻshinlar qoʻmondoni (1994-2000).

## Hayoti
Fyodor Sherbakov 1947-yil 26-mayda Qaragʻandi viloyati , Janaarqa tumani, Bidayiq qishlogʻida tugʻilgan.

1966–1970-yillarda Toshkent Oliy qoʻshma qurolli qoʻshinlar qoʻmondonlik bilim yurtida tahsil olgan. Kollejni tugatgandan soʻng, motooʻqotar vzvod komandiri boʻlib xizmat qilgan.

1970–1977-yillarda Germaniyadagi Sovet qoʻshinlari guruhida motorli miltiq otryadi komandiri, motorli miltiqlar rotasi komandiri, motorli miltiq batalonining shtab boshligʻi boʻlgan.

1980-yilda Frunze nomidagi harbiy akademiyani tamomlagan.

1980–1987-yillarda esa Uzoq Sharq harbiy okrugida motorli miltiq polkining komandiri boʻlgan.

1987–1990-yillarda – Magadan viloyatidagi Uzoq Sharq harbiy okrugining 99-motooʻqchilar diviziyasi qoʻmondoni.

1992-yilda general-mayor Sherbakov RF Qurolli Kuchlari Bosh shtabining Harbiy akademiyasini tamomlagan. Shundan soʻng, Qozogʻiston Respublikasi Qurolli Kuchlarida harbiy xizmatni davom ettirgan.

1992-yil iyun-oktyabr oylarida – Qozogʻiston Respublikasi Qurolli Kuchlarining 40-qoʻshma qurolli armiyasi qoʻmondoni birinchi oʻrinbosari.

1992-yil oktyabr – 1994-yil fevral – qoʻmondonligi Semipalatinskda joylashgan 1-armiya korpusi qoʻmondoni.

1993-yil 5-mayda Fyodor Sherbakovga navbatdagi general-leytenant harbiy unvoni berilgan.

1994-yil fevral, 1997-yil noyabr – Quruqlikdagi qoʻshinlar qoʻmondoni, Qozogʻiston Respublikasi Mudofaa vazirining birinchi oʻrinbosari.

1998-2000-yillarda – Qozogʻiston Respublikasi Umumiy maqsadli kuchlar qoʻmondoni.

„Qizil Yulduz“ (SSSR, 1989-yil) va „Hurmat“ ordenlari(Qozogʻiston Respublikasi, 1997-yil, may), SSSR va Qozogʻiston Respublikasining koʻplab medallari bilan taqdirlangan.

2000-yilda general-leytenant Sherbakov zaxiraga oʻtkazilgan.

Fyodr Sherbakov 2022-yil 16-avgustda vafot etgan.

## Mukofotlari

* Hurmat ordeni ;
* Qizil Yulduz ordeni;
* SSSR va Qozogʻiston Respublikasining 20 dan ortiq medallari.

## Manbalar

## Havolalar

* Щerbakov Fyodor Ivanovich na sayte vipusknikov Tashkentskogo obщevoyskovogo komandnogo uchiliщa
Valentin Bogdanov

**Valentin Olegovich Bogdanov** (1979-yil 14-mart, Toshkent, Oʻzbekiston SSR) – rossiyalik jurnalist, Rossiya-1 telekanali muxbiri. 2000-yillarda u *Yamal* davlat teleradiokompaniyasida muxbir sifatida ish boshlagan, 2010- yillarning boshidan Rossiya davlat teleradiokompaniyasining AQShdagi muxbiri va 2021-yil mart oyidan boshlab Valentin Bogdanov bilan *Goodbye, Amerika* dasturini olib boradi.

## Hayoti
Valentin Bogdanov 1979-yilda Toshkent shahrida tugʻilgan.

Otasi – Oleg Bogdanov, juda mashhur sovet zoologi va gerpetologi, Oʻrta Osiyodagi birinchi ilon pitomnigining yaratuvchisi. Bolaligidan u sayohat qilishni yaxshi koʻrgan va Bogdanov butun bolaligini otasi bilan birga ekspeditsiyalarda oʻtkazgan.

Oʻrta maʼlumotni Toshkent maktablaridan birida, shuningdek, Fransiyadagi Laragne-Monteyl kommunasida joylashgan Les Hauts de Plaine kollejida olgan. Fransuz va ingliz tilini oʻrgangan.

Maktabni tugatgach, Toshkent Davlat universitetining filologiya fakultetiga oʻqishga kirgan. Birinchi kursdan keyin u Moskvaga koʻchib oʻtgan va u yerda xuddi shu yoʻnalish boʻyicha Moskva davlat universitetida oʻqishni davom ettirgan.

Universitet diplomini olgandan soʻng, u koʻplab sohalarda faoliyat olib borgan. Maktab oʻqituvchisi sifatida fransuz tilidan dars bergan, bir muncha vaqt kino sanoatida ishlagan, radioning tijorat boʻlimida ishlagan va marketing bilan shugʻullangan.

U televideniyeda ishlash boʻyicha birinchi tajribasini 2005-yil mart oyida Yamal teleradiokompaniyasining Salekharddagi filialida amaliyot oʻtash paytida olgan.

2006-yilda u DIP Vesti kompaniyasiga ishga kirgan. Dastlab u Moskvada ishlagan, 2008-yil sentyabrdan esa Ukrainaning Kiyev shahridagi teleradiokompaniyalarining birida muxbiri lavozimida ishlagan. 2013-yildan beri Rossiya telekanallarining AQShdagi muxbiri sifatida ish boshlagan. Federal telekanallar va radiostantsiyalarda uning muallifligi muntazam ravishda Qoʻshma Shtatlarning tashqi va ichki siyosati haqidagi reportajlarni olib boradi va u Amerikaga shu yoʻnalish boʻyicha mutaxassis sifatida efirga taklif qilingan.

2021-yil mart oyidan boshlab u Rossiya 24 telekanalida Valentin Bogdanov bilan Amerika dasturi, shuningdek, Vesti FM radiosidagi *Trumposkop* va *Shtatniy korrespondent* dasturlari boshlovchisi sifatida ishlab kelmoqda. U 2022-yil yanvar oyidan boshlab u yakshanba kunlari *Soloviev LIVE* YouTube kanalida, shuningdek, Vesti FM radiostansiyasida efirga uzatiladigan *Goodbye, America* haftalik dasturining boshlovchisi sifatida ham ishlab kelmoqda.

Uylangan, xotini ham jurnalist. Bir qizi va bir oʻgʻli bor.

## Manbalar
Tin Chan Yon

**Tin Chan Yon**, shuningdek, **Tin Chanen** (1900-yil 4-dekabr, Ando volosti, Anbyon okrugi, Koreya – 1977-yil 23-noyabr, Toshkent, Oʻzbekiston SSR) – Toshkent viloyati, Oʻzbekiston SSR, Quyi Chirchiq tumani, Budyonniy nomidagi kolxoz raisi. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1949).

## Hayoti
Tin Chan Yon 1900-yil 4-dekabrda Koreyaning Gangvon provinsiyasi Anbyon okrugi qishloq aholi punktlaridan birida dehqon oilasida tugʻilgan. U mehnat faoliyatini 13 yoshida boshlagan. U ota-onasining shaxsiy qishloq xoʻjaligida ishlagan. 1921-yilda u Rossiyaning Uzoq Sharqiga koʻchib oʻtadi. U boy dehqonlar uchun qishloq xoʻjaligida va shaxsiy fermalarda ishlagan. 1927-yildan Posyetovskiy tumani dehqonlarning oʻzaro yordam qoʻmitasi raisi boʻlgan. Keyingi yillarda Posyetovskiy tumani Fatashinskiy qishloq kengashi raisi (1929—1930) boʻlgan, Nikolsk-Ussuriysk sovet partiya maktabida oʻqigan (1930—1933). 1933—1937-yillarda Posyetovskiy tumanidagi „Yangi yoʻl“ kolxozi raisi boʻlgan. 1930-yilda KPSS(b) safiga qabul qilinadi.

1937-yilda Oʻzbekiston SSR Toshkent viloyatidagi maxsus posyolkaga surgun qilingan. 1937-yildan Quyi Chirchiq tumani Budyonniy nomidagi kolxozda oddiy kolxozchi boʻlgan. 1941-yilda Toshkent qishloq xoʻjaligi texnikumini tamomlagan. Oʻsha yili Quyi Chirchiq tumani Budyonniy nomidagi kolxozga qaytib, yana kolxozchi boʻlib ishlagan. Oradan maʼlum vaqt oʻtgach, oʻsha kolxozga rais etib saylandi.

Uning rahbarligida kolxoz iqtisodiy va ijtimoiy taraqqiyotda salmoqli muvaffaqiyatlarga erishdi. U jamoa xoʻjaligini Toshkent viloyatidagi qishloq xoʻjaligi kolxozlari orasida birinchi oʻringa olib chiqdi. 1948-yilda kolxoz 40 gektar maydonning har gektaridan oʻrtacha 82 sentnerdan sholi oldi. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1949-yil 18-maydagi farmoni bilan u Lenin ordeni va "Oʻroq va „Bolgʻa“ oltin medali hamda Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan.

Uning rahbarligida 12 ishchi kolxozda ishlab, turli vaqtlarda Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan:

: **1949-yil 18-maydagi farmon bilan:**

* An Sen Nam
* Kim Geum Sun
* Kim Ilya
* Moon Young Sik
* Park Gvan yaxshi

: **1951-yil 15-oktyabrdagi farmon bilan:**

* An Von Sun
* Ten Aleksey
* Xvan Pavel Aleksandrovich
* Zheng Gi Thya
* Shin Seung Gi

1954-yilda Toshkent yuridik institutini tamomlagan. 1958-yilda Quyi Chirchiqda Lenin nomidagi kolxoz raisi etib saylandi. U 1977-yil 23-noyabrda vafot etgan.

## Adabiyotlar
* Шин Д. В., Советские корейцы Герои Социалистического труда, Алматы: Service Press, 2019
* З. В., Пан Н. Г. Герои Социалистического Труда — казахстанцы, Алма-Ата, 1969—1985, тт. 1-5
* Мен Д. В., Квон Л. А., Ким, Советские корейцы Казахстана, Алматы, 1992
* Ким П. Г., Корейцы Республики Узбекистан, Ташкент: Узбекистон. 1993
* Кан Г. В., История корейцев Казахстана, Алматы: Гылым, 1995
* Ким Г. Н., Мен Д. В., История и культура корейцев Казахстана, Алматы: Гылым, 1995
* Ким Б. И., Корейцы Узбекистана. Кто есть кто, Ташкент, 1999

## Manbalar

## Havolalar
* Герман Ким, Энциклопедия корё сарам. Герой Социалистического Труда Тин Чан Ен
Nurbopa Umurzoqov

**Nurbopa Umurzoqov** (1907-yil, Olmaota viloyati, Rayimbek tumani, Jambil qishlogʻi – 1947-yil 20-may, Toshkent) – sovet davlat arbobi.

## Hayoti
Nurbopa Umurzoqov 1907-yilda Olmaota viloyati, Rayimbek tumani, Jambil qishlogʻida tugʻilgan. Kelib chiqishi Katta juzning alban urugʻiga borib taqaladi.

### Taʼlimi
U 1918—1920 va 1923—1926-yillarda Jarkent maktab-internatida oʻqigan. Keyinchalik 1926—1927-yillarda viloyat partiya-sovet maktabida oʻqigan, shuningdek, 1930—1933-yillarda Toshkentdagi Lenin Kommunistik universitetni tamomlagan.

### Partiyadagi faoliyati
1937-yil 28-oktabrda Qozogʻiston SSR Markaziy Ijroiya Qoʻmitasining qarori bilan Nurbopa Umurzoqov Markaziy Ijroiya Qoʻmitasi raisi etib 30 yilga saylandi. Oʻsha yilning dekabr oyida Umurzoqov SSSR Oliy Soveti deputati boʻlgan, 1938-yil yanvar oyida esa SSSR Oliy Soveti Prezidiumi Raisining oʻrinbosari etib saylandi.

1938-yildan Timiryazev nomidagi Moskva qishloq xoʻjaligi akademiyasida tahsil olgan.

1939—1945-yillarda Boshqird ASSR, RSFSRning Stavropol va Krasnodar oʻlkalarida sovxozlar direktori boʻlgan.

1945—1946-yillarda Oʻzbekiston SSR gʻallachilik va chorvachilik sovxozlari xalq komissarining oʻrinbosari boʻlgan. 1946-yilda Oʻzbekiston SSR chorvachilik vazirining oʻrinbosari boʻldi. 1938-yilda Umurzoqov va Qozogʻiston SSRning boshqa kommunistik rahbarlariga qarshi koʻplab anonim bayonotlar olina boshladi. Shu munosabat bilan 1939-yilda Nurbopa deputatlik mandatidan mahrum qilinib, Boshqird Muxtor Sovet Sotsialistik Respublikasining olis sovxozlardan biriga rahbar qilib yuboriladi.

Ulugʻ Vatan urushidan keyin RSFSR Qishloq va chorvachilik vazirligida ishlagan. Nurbopa Umurzoqov 1945-yildan umrining oxirigacha Oʻzbekiston SSR Markaziy partiya qoʻmitasida boʻlim mudiri oʻrinbosari lavozimida ishladi.

1947-yil 20-mayda haydovchisi qoʻlida fojiali tarzda halok boʻldi.

## Manbalar

## Havolalar