Shaybah

**Shayba** - Saudiya Arabistonidagi Shayba neft koni,  yirik xom neft qazib olish hududi joylashgan  aholi punkti boʻlib, Rub'al-Xali („Boʻsh chorak“) choʻlining shimoliy chekkasidan  taxminan   uzoqlikda joylashgan. Bu taxminan  Abu-Dabi,   Birlashgan Arab Amirliklarichegarasidan  janubda. U  Abu-Dabining Liva vohasining sharqiy qismidan  janubda.

## Iqlimi
Shaybaning ob-havosi ekstremal boʻlib, qish kechalarda havo harorati 0 darajagacha tushadi, yozda kunduzi 50 darajagacha koʻtariladi. Yillik yogʻingarchilik yiliga 3 smdan kam.

## Transporti

### Aeroport
Shayba aeroporti neft obektlariga xizmat koʻrsatadigan kichik aeroport. Undan faqat Saudi Aramko tomonidan foydalaniladi. Aeroportdan Dammam, Al-Hasa, Jidda va Ar- Riyodga parvozlar amalga oshiriladi.

## Sanoati
1967-yilda Shayba №1 quduqlarida neft topilgan va 1974-yilga kelib, 30 ta vertikal konni belgilash qudugʻi burgʻulangan. Biroq, kamida 250 000 barrel tovar ishlab chiqarish quvvatiga erishish uchun juda koʻp quduqlar talab qilinganligi sababli, kon oʻsha paytda oʻzlashtirilmagan. 1993-yildan boshlab Saudi Aramko kompaniyasida kengaytirilgan gorizontal quduqlar va geo-rujkalar paydo boʻlishi bilan Shayba konida gorizontal quduqlarning mahsuldorligini batafsil baholash amalga oshirildi. Dastur quduqlarning oʻrtacha unumdorligini gaz yoki suv ulanishisiz vertikal quduqlarda 500 barreldan, gorizontal quduqlarda 5000 barrelgacha oshirishni tasdiqladi.

Quduqlar unumdorligini oshirish loyiha hajmini 500 ta  250 ming barrel quvvatga ega neft qudugʻidan 140 ta neft va qoʻshma gazni quyish qudugʻiga 550 ming barrelga oʻzgartirish imkonini berdi. Ushbu oʻzgarish byudjet kapitali qiymatini 6,0 milliard dollardan 3,3 milliard dollarga qisqartirdi, bu esa Saudi Aramko rahbariyatiga 1995-yilda Shayba konini oʻzlashtirishni Gavordagi boshqa loyihalardan oldin tasdiqlash imkonini berdi.

Qoʻshimcha burgʻulash va neft va gazni qayta ishlash quvvati Shayba konining quvvatini qoʻshma gazdan NGL qazib olish va Abqayq zavodlariga ajratilgan NGL quvur liniyasi bilan birga 2010-yilda 750 ming barrelga va 2016-yilda 1 million barrelga oshirish imkonini berdi. 

386&nbsp;km yoʻlni qumtepalar boʻylab qurish kerak edi, undan keyin yuk samolyotlarini joylashtirish uchun katta qoʻnish chizigʻi bor edi. Markaziy qayta ishlash inshooti tarkibida 3 ta gaz moyini ajratish zavodi, gazni siqish zavodi, suvni tuzsizlantirish, 1000 kishiga moʻljallangan turar-joy binolari, kutubxona, suzish havzasi va sport zali mavjud edi. 645&nbsp;km yuqori bosimli quvur konni Abqayq bilan bogʻlaydi va u yerdan Ras Tanura va Juayma eksport terminallari tarmogʻiga ulanadi. 

Shayba neft konida ) „qoʻshimcha yengil“ xom neft  va    tabiiy gaz zaxiralari taxmin qilingan.  Maydon taxminan 64&nbsp;km uzunlik va 13&nbsp;km kenglikda, taxminan 2 km chuqurlikda. Neft zonasi suv ostida va gaz yuqorida joylashgan,  shuning uchun gorizontal burgʻulash 12&nbsp;km gacha choʻziladi. Ishlab chiqarish samaradorligini kuniga 12 000 barrelgacha oshirish uchun foydalanildi. Geosteering va 3D seysmik tasvirlar quduq traektoriyalarini boshqargan. Ishlab chiqarish 1998-yil iyul oyida, reja boʻyicha va byudjet boʻyicha 800 million dollar boʻlgan holda ishga tushirildi. 2021-yil iyun holatiga 255 ta quduq burgʻulangan, shu jumladan 205 ta gorizontal neft qudugʻi, 34 tasi vertikal neft qudugʻi, 8 tasi gazni quyish qudugʻi va 5 tasi yer osti suvlari qudugʻini tashkil etdi.

## Telekommunikatsiya
Shaybani Abqayqdagi asosiy radiotizim bilan bogʻlaydigan 650 kilometrlik optik tolali kabel mavjud.

## Manbalar

* https://web.archive.org/web/20070314105032/http://www.saudiembassy.net/1999News/News/EneDetail.asp?cIndex=1098

## Havolalar

* Shayba koinotdan ko'rinib turganidek (kattalashtirish mumkin) Chap tomonda Saudiya Arabistoni Aramco kompaniyasining Shayba shahri, oʻng tomonda esa Shayba gazini ajratish zavodi-2 joylashgan. Shaybaning uzoqligini koʻrish uchun kichraytiring.