open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Tatyana Alizar

**Tatyana Adamovna Alizar** – rossiyalik gandbolchi (darvozabon), murabbiy va oʻqituvchi. Ikki karra jahon chempioni (2001, 2005). Yevropa chempionatining bronza medali sovrindori (2000). Olti karra Rossiya chempioni. Rossiyada xizmat koʻrsatgan sport ustasi (2002). Pedagogika fanlari nomzodi (2010).

## Biografiyasi
Tatyana Adamovna Alizar 1978-yil 21-noyabrda Volgogradda tugʻilgan. 2002-yilda Volgograd davlat jismoniy tarbiya akademiyasini tamomlagan.

Volgograd viloyat Olimpiya zaxiralari bolalar va oʻsmirlar sport maktabida murabbiylar Vyacheslav Vladimirovich Kirilyenko, Vasiliy Viktorovich Bushnev va Vladimir Fyedorovich Chivikov bilan gandbol oʻynashni boshlagan.

Volgogradning Dinamo (1997—2005, 2008—2010), Sloveniya Krimi (2005—2007), Turkiya Milliy Pyango (2007—2008), Ispaniyaning Itchako (2010—2011) va Zvenigorod Zvezda klublarida oʻynagan (2011).

Yevgeniy Vasilyevich Trefilov boshchiligidagi Rossiya ayollar jamoasi tarkibida Tatyana ikki marta jahon chempionligini qoʻlga kiritgan (2001, 2005), shuningdek, 2000-yilda Yevropa chempionatining bronza medali sovrindori boʻlgan.

Sportdagi faoliyatini yakunlagach, Volgogradning „Dinamo-2“ va „Dinamo-VKOR“ jamoalarida darvozabonlar murabbiyi boʻlib ishlagan. Hozirda Volgograd davlat jismoniy tarbiya akademiyasining „Sport oʻyinlari nazariyasi va metodikasi“ kafedrasi katta oʻqituvchisi, qoʻl toʻpi nazariyasi va metodikasi, shuningdek, amaliy jismoniy madaniyatdan dars beradi. 2010-yilda „Yuqori malakali gandbol darvozabonlarini tayyorlashni individuallashtirish“ mavzusida nomzodlik dissertatsiyasini himoya qilib, „Pedagogika fanlari nomzodi“ ilmiy darajasini olgan.

## Yutuqlari

### Milliy terma jamoadad

* Ikki karra jahon chempioni (2001, 2005).
* Yevropa chempionatining bronza medali sovrindori (2000).

### Klublarda

* Olti karra Rossiya chempioni (1999—2001, 2009, 2010).
* Rossiya chempionatining toʻrt karra kumush medali sovrindori (2002-2005).
* Rossiya chempionatining bronza medali sovrindori (1998).

## Manbalar

## Havolalar
* Rossiya gandbol federatsiyasi veb-saytidagi profili
Florencio Campomanes

**Florencio Kampomanes** (1927-yil 22-fevral &#x2013; 2010-yil 3-may) –  filippinlik siyosatshunos, shaxmatchi va shaxmat tashkilotchisi.

## Ta'lim
Campomanes Manila shahrida tug'ilgan va 1948-yilda Filippin universitetida siyosatshunoslik bo'yicha bakalavr darajasini olgan. Keyin u Braun universitetida (Providens, Rod-Aylend) tahsil oldi. U yerda 1951-yilda magistr darajasini oldi. 1949-yildan 1954-yilgacha Vashingtondagi Jorjtaun universitetida doktoranturada o'qigan.

## O'yinchi sifatida shaxmatdagi faoliyati
Campomanes ikki marta (1956, 1960) Filippin milliy chempioni boʻlgan. U o'z mamlakatini beshta shaxmat olimpiadalarida himoya qildi: Moskva 1956, Myunxen 1958, Leyptsig 1960, Varna 1962 va Gavana 1966. Natijada u Moskvada 1956-yilda Pal Benko va Ludek Pachmanga, 1958-yilda Myunxenda Oskar Pannoga, 1960-yilda Leyptsigda Mixail Tal va Migel Naydorfga, 1966-yilda Gavanada Lev Polugaevskiyga qarshi o'yinlarda mag'lub bo'ldi.

## FIDE
Campomanes FIDEda milliy delegat sifatida ishtirok etdi va Osiyo shaxmat tashkilotida mashhurlikka erishdi. Campomanes ko'pincha Filippinning sobiq prezidenti Ferdinand Markosga yaqin ekanligi bilan maqtanardi. Campomanes 1978-yilda Filippinning Bagio shahrida Anatoliy Karpov va Viktor Korchnoy o'rtasida shaxmat bo'yicha Jahon chempionati o'yinini tashkil etishga yordam berdi.

Uning prezidentlik davrida FIDE aʼzolari soni ellikka yaqin davlatga koʻpaydi. Campomanes o'rniga 1995-yilda Kirsan Ilyumjinov keldi. U FIDE faxriy prezidenti etib tayinlangan va mintaqaviy va qit’a chempionatlari, shaxmat olimpiadalari va shaxmat boʻyicha jahon chempionatlari kabi muhim xalqaro musobaqalarda tez-tez qatnashgan.

Campomanes Shveysariyaning Lozanna shahrida joylashgan FIDEga raislik qilgan yevropalik boʻlmagan yagona shaxs boʻlib qolmoqda.

## Jarohat va o'lim
2007-yil fevral oyi boshida *Florensio Campomanes* Turkiyaning Antaliya shahrida avtohalokat natijasida jarohat oldi va bu vaqt davomida intensiv terapiya bo'limiga yotqizildi.

2010-yil 3-mayda Campomanes Filippinda vafot etdi.

## Manbalar
Danielle Bowman

**Danielle Josephine Dani Bowman** (; 1988-yil 31-oktyabrda tugʻilgan) — ingliz futbol murabbiyi va isteʼfodagi xalqaro futbolchi. Hozirda „West Ham United“ning asosiy murabbiyi.

## Klublardagi faoliyati
Bowman (oʻsha paytda familyasi Buet edi) 2015-yilgi mavsum boshida Chelseadan Notts County Ladiesga qoʻshildi.

2007-yilda Arsenal Ladiesdan Chelseaga oʻtgan. Bunga asosiy jamoaning imkoniyatlari yoʻqligi va klub turnirda qatnashganiga qaramay, unga UEFA ayollar kubogi medalini bermagani sabab boʻlgan. Bowman Chelseadagi debyutida ikkita gol urdi, Angliya Premer-ligasi kubogida Crewe Alexandra ustidan 9:1 hisobida gʻalaba qozondi.

2008-yil oktyabr oyida u FA ayollar Premer-ligasining sentyabr oyidagi eng yaxshi futbolchisi deb topildi. Oʻsha mavsumda Buet va Chelsea Angliya ayollar kubogi yarim finalida Shimoliy divizionda Sunderlanddan magʻlubiyatga uchraganidan umidsizlikka tushishdi.

## Terma jamoadagi faoliyati
Buet Angliyada 17 yoshgacha va 19 yoshgacha boʻlgan terma jamoalarida oʻynagan va 19 yoshgacha boʻlgan Yevropa chempionatida gʻolib chiqqan jamoa aʼzosi edi. U 2009-yil mart oyida Janubiy Afrikaga qarshi oʻyinda Emily Westwoodning ikkinchi boʻlimda oʻrniga maydonga tushib, oʻzining kattalar safidagi debyutini qildi, oʻtgan sentyabr oyida kattalar tarkibiga birinchi chaqiruvni olgan edi. Uning birinchi kattalar starti xuddi shu oyda Shotlandiyaga qarshi 3:0 hisobida gʻalaba qozonganida boʻlgan. 2009-yilning avgustida u bosh murabbiy Hope Powellning Yevro-2009 uchun jamoasiga kiritildi.

## Shaxsiy hayoti
U Maidstonedagi St. Simon Stok-katolik maktabida, keyin esa Loughboro universitetida iqtidorli sportchilar uchun stipendiya asosida oʻqitiladigan joyda tahsil olgan.

2019-yilning yozida Danielle turmushga chiqdi, Bowman familiyasini oldi.

## Manbalar
Ilana Kloss

**Ilana Sheryl Kloss** (1956-yil 22-martda tugʻilgan)—sobiq professional tennischi, tennis murabbiyi va 2001—2021-yillardagi Jahon TeamTennisning sobiq komissari. U 1976-yilda juftlik bahslarida dunyoning 1-raqamli oʻyinchisi, 1979-yilda yakkalik bahslarida 19-oʻrinni egallagan. U 1972-yilda Uimbldon oʻsmirlar oʻrtasidagi yakkalik bahslarida, 1974-yilda US Open oʻsmirlar oʻrtasidagi yakkalik bahslarida va 1976-yilda AQSh ochiq juftlik va Fransiya ochiq aralash juftlik chempionatlarida gʻolib chiqdi.

## Shaxsiy hayoti
Kloss Janubiy Afrikaning Yoxannesburg shahrida tugʻilgan. U yahudiy.

Kloss amerikalik tennischi Billie Jan King bilan oila qurgan. Ularning ikkalasi 2018-yil sentyabr oyida Los-Anjeles Dodgers beysbol jamoasining ozchilik egalariga aylandi va Los-Anjelesda joylashgan Anxel Siti FC jamoasi 2022-yilda Milliy ayollar futbol ligasida 2020-yil oktyabrda oʻynashni boshlaydi.

## Tennisdagi faoliyati
Professional boʻlishdan oldin u 1972-yilda Uimbldonda oʻsmirlar oʻrtasidagi yakkalik bahslarida gʻolib chiqdi. U 1973, 1975 va 1977-yillarda Linky Boshoff bilan SA juftlik chempionligini qoʻlga kiritdi Shuningdek, u Isroildagi Makkabiya oʻyinlarida oʻynadi, 1973-yil Makkabiya oʻyinlarida ayollar juftlik va aralash juftlik bahslarida oltin medallarni qoʻlga kiritdi va 1977-yilda Makkabiya oʻyinlarida aralash juftlikda kumush medalni qoʻlga kiritdi.

1974-yilda u US Open oʻsmirlar oʻrtasidagi yakkalik bahslarida gʻolib chiqdi. U Janubiy Afrika tarixidagi eng yosh 1-raqamli futbolchi edi. 1973-yilda u Cincinnati shahrida Pat Uolkden bilan finalda Evon Goolagong va Janet Yangni magʻlub etib, chempionlikni qoʻlga kiritdi.

Kloss 1976-yilda juftlik bahslarida dunyoda 1-oʻrinni, yakkalik bahslarida esa 19-oʻrinni egallagan. Oʻsha yili u US Open, Italian Open, US Clay Courts, German Open, British Hard Courts Championship va Xilton Head musobaqalarida, shuningdek, Fransiya Ochiq chempionatida aralash juftliklar chempionligini qoʻlga kiritdi. Linky Boshoff uning eng tez-tez juftlik sherigi edi. 1977-yilda u Kanada va Germaniya chempionatlarida va Britaniyaning loy korti chempionatida gʻolib chiqdi.

1999-yilda Kloss 35 va undan ortiq turda US Open juftlik va aralash juftlik chempionligini qoʻlga kiritdi.

## Katta dubulgʻa turniri finali

### Ayollar juftligi: 1 (1 ta unvon)

### Aralash juftliklar: 1 (1 nom)

## Manbalar
Alina l'Ami

**Alina l’Ami** (née Moţoc; ; 1985-yil 1-iyunda Yassi shahrida tugʻilgan) – ruminiyalik ayol shaxmatchi, xalqaro magistr (IM) va ayol grossmeyster (WGM) unvonlariga ega.

Alina l’Ami 1995-yili shaxmat boʻyicha oʻsmirlar oʻrtasida oʻtkazilgan jahon chempionatining 10 yoshgacha boʻlgan qizlar toifasida va 2002-yili shaxmat boʻyicha yoshlar oʻrtasidagi Yevropa chempionatining 18 yoshgacha boʻlgan shaxmatchilar turnirida qizlar toifasida gʻoliblikni qoʻlga kiritgan. Shuningdek, 2002-yilda l’Ami Istanbulda boʻlib oʻtgan ayollarning Bolqon individual shaxmat oʻyinlar chempionatida ham gʻolib boʻldi. 2013-yilda u Sofi Milliet bilan Indoneziyaning Jakarta shahrida 8-chi Japfa shaxmat festivalining ayol grossmeysterlari turnirida gʻoliblik shoxsupasiga koʻtarildi. Keyingi yili l’Ami FIDE ayollar Gran-prisining 2013—2014-yilgi Sharja bosqichida ishtirok etdi.

Gollandiyada u birinchi marta *Hilversum shaxmat jamiyatida*, 2011-yildan esa Bunschoten – Spakenburgdagi *En Passant* shaxmat oʻyinlarida ishtirok etgan.

Ruminiya terma jamoasi tarkibida u beshta Olimpiada (2004, 2008—2014), yettita jamoaviy Yevropa chempionati (2003, 2007—2017) va Ostonadagi 4-jahon chempionati (2013) ishtirokchisi hisoblanadi.

## Hayoti
L’Ami Yassi shahridagi Aleksandru Ioan Kuza universitetining psixologiya yoʻnalishida oʻqishni tamomlagan. Alina l’Ami gollandiyalik shaxmat grossmeysteri Ervin l’Ami bilan oila qurgan.

Alina l’Ami oʻzining twitterdagi sahifasida shaxmatdagi oʻyinlarga quyidagicha tarif beradi: „Gʻoliblik hamma narsa degani emas, shuningdek, magʻlubiyat ham hech qanday ahamiyatga ega emas“.

## Manbalar

## Havolalar

* Alina l’Ami veb-sayti
* 365Chess.com saytida Alina L’Ami shaxmat oʻyinlari
Garbiñe Muguruza

**Garbiñe Muguruza Blanco** (1993-yil 8-oktabrda tugʻilgan) – ispaniyalik professional tennischi. U Ayollar Tennis Assotsiatsiyasi (WTA) tomonidan karyerasidagi eng yuqori yakkalik reytingida 1 -oʻrinni egallagan va juftlik oʻyinlari boʻyicha 10-oʻrinni egallagan. U 2016-yilgi Fransiya Ochiq chempionati va 2017-yilgi Uimbldon chempionati va 2021-yilgi WTA finalida ikkita yirik chempionlikni oʻz ichiga olgan oʻnta yakkalik chempionligini qoʻlga kiritdi.

Kuchli zarbalar va tajovuzkor oʻyin uslubi bilan Muguruza 2014-yilgi Avstraliya Ochiq chempionatida toʻrtinchi raundgacha etib bordi va yoʻlda sobiq dunyoning 1-raqamli Karolin Voznyackini magʻlub etdi. U chorak final yoʻlida oʻsha yili Fransiya Ochiq chempionatining ikkinchi davrasida dunyoning oʻsha paytdagi birinchi raqamli tennischisi Serena Williamsni magʻlub etgandi.

2015-yilda Muguruza Uimbldon chempionatida birinchi yirik finalga chiqdi va u yerda Serena Williamsga yutqazdi. Keyin u 2015-yilgi China Open turnirida gʻalaba qozonib, oʻzining birinchi Premer- level tojini qoʻlga kiritdi va yarim finalda Agnieszka Radwanskaga yutqazib, yakkalik bahslarida birinchi WTA finaliga yoʻllanma oldi.

Muguruza juftlik bahslarida ham muvaffaqiyat qozonib, beshta chempionlikni qoʻlga kiritdi, 2015-yilgi WTA finalida ikkinchi oʻrinni egalladi va 2014-yilgi Fransiya Ochiq chempionatining yarim finaliga chiqdi, barchasi Karla Suares Navarro bilan hamkorlik qiladi.

## Yoshligi
Garbiñe Muguruza 1993-yil 8-oktabrda Venesuelaning Karakas shahrida venesuelalik onasi Skarlet Blanko va Basklar mamlakatining Gipuzkoa shahridagi Azkoitia shahridan boʻlgan bask otasi Jose Antonio Muguruza oilasida tugʻilgan. Uning Asier va Igor ismli ikkita akasi bor va ikki tomonlama Ispaniya-Venesuela fuqaroligiga ega. Muguruza uch yoshida tennis oʻynashni boshlagan. Olti yoshida oilasi bilan Ispaniyaga koʻchib oʻtgach, Muguruza Barselona yaqinidagi Bruguera tennis akademiyasida mashgʻulotlarni boshladi.

*Ushbu jadval 2022-yilgi Uimbldongacha amal qiladi.*

#### Dubllar

### Katta dubulgʻa turniri finali

#### Yakkalik: 4 (2 ta unvon, 2 ikkinchi oʻrin)

## Manbalar
Zuhra Ashurova

**Zuxra Ashurova** – 1961-yilda Toshkent viloyatining Qibray tumanida tugʻilgan. Milliy teatrda 1983-yildan buyon faoliyat koʻrsatib kelmoqda. 2000-yili „Oʻzbekistonda Respublikasida xizmat koʻrsatgan artist“ , 2016 - yili esa Oʻzbekiston Xalq artisti unvoni bilan taqdirlangan.

## Faoliyati
Zuxra Ashurova teatrda sahnalashtirilgan 100 ga yaqin asarlarda turli xil xarakterdagi murakkab rollarni ijro etdi. U teatr sahnasida namoyish etilgan jahon va oʻzbek klassikasi hamda zamonaviy asarlarda bir qator obrazlar galereyasini yaratib, bugungi kunda teatrning yetakchi aktyorlaridan biriga aylandi. Aktrisa tomonidan „Armon“ spektaklidagi Laura, „Apelsin ishqi“dagi Niketta, „Hayotdan toʻygan tun“dagi Bayan, „Tun albatta oʻtadi“dagi Amaliya, „Sohibqiron“dagi Bibixonim, „Uvaysiy“dagi Nodirabegim, „Yorqinoy“dagi Yorqinoy, „Muhabbat sultoni“dagi Layli, „Mehrobdan chayon“dagi Raʼno, „Oʻtkan kunlar“dagi Oftoboyim, „Yaralangan oqqush nolasi“dagi Zebo, „Yigʻlama qiz“dagi Qumri, „Kunduzsiz kechalar“dagi Solixa, „Eng suluvli kelinchak“dagi Gulbarchin, „Andishalik kelichka“dagi Munisa, „Neksiya“dagi Nilufar, „Uyqusiz kechalar“dagi Mohira, „Tortadurman jabrimni“dagi Farogʻat kabi bosh rollar ijro etilgan. Zuxra Ashurova kinofilmlarda, televidenie va radioda yaratgan 30 dan ziyod obrazlari bilan el orasida isteʼdodli sanʼatkor sifatida tanilgan. Aktirisa, shuningdek, „Turmush chorrahalari“, Odamlar orasida" turkumidagi videofilmlarda, „Osmondagi bolalar“, „Muhabbat sinovlari“, „Notanish“, „Jodugar“, „Hijron“, „Koreyalik kelin“, „Vijdon“ filmlarida munis ayollarimiz siymosini koʻrsatdi. Oʻzbekiston radiosidagi „Oʻtkan kunlar“ radiospektaklida Kumushbibi va boshqa radiopostanovkalarda bir qator yorqin obrazlar yaratdi.

## Filmografiyasi

## Manbalar
Friðrik Ólafsson

**Friðrik Ólafsson** (1935-yil 26-yanvarda tugʻilgan) — islandiyalik shaxmat boʻyicha grossmeyster. U 1978-yildan 1982-yilgacha FIDE prezidenti boʻlgan. U shaxmat bo'yicha olti karra Islandiya chempioni va ikki karra *Nordic Chess* chempioni boʻlgan.

## Shaxmatdagi faoliyati
Friðrik Islandiyaning Reykyavik shahrida tug'ilgan. 1952-yilda Islandiya shaxmat chempionatida va bir yil o'tib Shimoliy shaxmat chempionatida birinchi marta g'olib bo'ldi. U tezda o'z avlodining eng kuchli islandiyalik futbolchisi sifatida tan olindi. Friðrikning xalqaro notadagi birinchi natijasi 1955—1956-yillardagi Hastingsda Viktor Korchnoi bilan bo'ldi.

Friðrikning shaxmat boʻyicha jahon chempionatidagi eng yaxshi natijasi 1958-yilgi zonalararo turnirda boʻldi, u 5–6-oʻrinlarni egalladi. Avtomatik ravishda grossmeyster unvonini qoʻlga kiritdi (Islandiya uchun birinchi) va 1959-yilgi nomzodlar turniriga yoʻllanma oldi. 1960-yilda shaxmat bo'yicha jahon chempioni bo'ldi. Nomzodlar turnirida esa u 10/28 bilan sakkizinchi o'rinni egalladi. U 1962-yilda quyidagi Interzonalda ham o'ynagan, ammo Nomzodlar saralashiga erisha olmadi.

Chessmetrics ma'lumotlariga ko'ra, Olafsson 1958-yil oktyabr oyidagi reyting ro'yxatida 2692 ballga ega bo'lib, dunyoda 13-o'rinni egallagan.

Olafsson 21-asrda vaqti-vaqti bilan o'ynashni davom ettirdi va 2003-yilda faxriy Bent Larsenga qarshi tezkor o'yinda 5-3 hisobida g'alaba qozondi.

## FIDE prezidenti
1978-yilda Olafsson Max Euwedan keyin FIDE xalqaro shaxmat bo'yicha boshqaruv organi prezidenti lavozimini egalladi. U 1981-yilgi Karpov-Korchnoy jahon chempionati o'yinini boshqargan. 1976-yilda Korchnoy Sovet Ittifoqidan chiqib ketganidan beri Sovetlar Korchnoyning o'g'li Igorni ushlab turishgan. Olafsson Sovetlar Korchnoyning o'g'lini qo'yib yuborish uchun o'yinning 19-sentyabrga rejalashtirilgan boshlanish sanasini kechiktirdi. Bu urinishi uchun Olafsson sovetlarning g'azabini keltirdi. Keyin ular FIDE vitse-prezidenti Florensio Kampomanesni FIDE prezidentligi uchun qo'llab-quvvatladilar. Kampomanes 1982-yilda Olafssondan keyin FIDE prezidenti lavozimini egalladi.

## Shaxsiy hayoti
Shaxmatdan tashqari hayotda Friðrik uylangan va ikkita qizi bor.

1974-yilgacha u shaxmat bo'yicha professional boʻlganidan oldin Islandiya Adliya vazirligida huquqshunos bo'lib ishlagan. 1982-yilda FIDE prezidentligidan so'ng Olafsson Islandiya parlamentiga kotib etib tayinlandi.

## Manbalar
Mini Mathur

**Mini Mathur** (1975-yil 21-avgustda tugʻilgan) — hind teleboshlovchisi, aktyor va model. U 6 mavsum davomida *[[Indian Idol]]* hind realiti-qoʻshiq tanlovining boshlovchisi boʻlgan. Ilgari u *MTV Indiada* boshlovchi boʻlib, u yerda koʻplab shoularni olib boruvchilik qilgan. U *IMT Ghaziabad*dagi ingliz adabiyoti boʻyicha bakalavr darajasiga va marketing boʻyicha MBA darajasiga ega va yaqinda Amazonning *[[Mind the Malhotras]]* serialida bosh rolni ijro etgan va Shefali Malhotra roli uchun 7 ta eng yaxshi aktyor mukofotiga sazovor boʻlgan. U „Discovery India“da „Discovery School“ superligasiga boshlovchilik qiladi va birinchi mavsumi TLC telekanalida namoyish etilgan *Minime* sayohat koʻrsatuvining prodyuseri. Shuningdek, u siyosatchilar, sanoatchilar va fikr bildiruvchilar bilan *Dilli dil se* deb nomlangan intervyu koʻrsatuvini olib borgan. U 2007-yilda *Jhalak Dikhhla Jaa* ikkinchi mavsumida ham ishtirok etgan.

## Faoliyati
Mini Hindistondagi eng mashhur teleboshlovchilardan biridir. U Lady Sriram kollejida ingliz adabiyoti va Gʻozioboddagi Menejment texnologiyasi institutida biznes boshqarish boʻyicha ilmiy darajaga ega.

U oʻz faoliyatini IMT Campus Placement orqali Nyu-Dehlidagi J Valter Tompsonda reklama boʻyicha mutaxassis sifatida boshlagan. Ray-ban quyoshdan saqlaydigan koʻzoynaklarning yuzi boʻlish imkoniyati uni koʻplab modellik vazifalariga va Hindiston televideniyesidagi *Tol mol ke Bol* deb nomlangan birinchi oʻyin koʻrsatuviga olib kelgan. Yana bir nechta oʻyin va viktorina shoulari va sayohat shoulari uni Mumbayga olib bordi, u yerda u Mamta Kulkarni bilan suhbatda Simi Garewal sifatida oʻzini namoyon qilgan tanlovdan soʻng boshlovchi sifatida ishtirok etgan.

Toʻrt yil ichida „MTV Mini“da xalqaro sanʼatkorlarning kontsertlari boʻlib oʻtgan, kino va estrada yulduzlari bilan suhbatlar oʻtkazilgan, yoshlar kampuslarida paydo boʻlgan, sevgi haqida maslahatlar bergan va klassik treklarni ijro etgan. „MTV“da u Buyuk Britaniyada efirga uzatilgan Hindistondagi madaniyat koʻrsatuvi *Bombay Blushni* olib borgan. U „BBC2“ da shouning 2-faslini olib bordi.

## Shaxsiy hayoti
Mini Mathur Chitraguptavanshi Kayastha oilasida tugʻilgan. U Mumbayda eri, rejissyor Kabir Khan, shuningdek, farzandlari Vivaan va Sayra bilan yashaydi.

## Filmlari

## Manbalar
Xalqaro ayollarga nisbatan zo‘ravonlikka barham berish kuni

**Xalqaro ayollarga nisbatan zoʻravonlikka barham berish kuni** (inglizcha:*International Day for the relmination of Women against Women*) 1999-yilda BMT Bosh Assambleyasi rezolyutsiyasi bilan butun dunyoda ayollarga nisbatan zoʻravonlikni oldini olish maqsadida eʼlon qilingan xalqaro muhim kun sanaladi.

1999-yil BMT Bosh Assambleyasi 25-noyabrni Ayollarga nisbatan zoʻravonlikka barham berish xalqaro kuni deb eʼlon qiladi. Ushbu kunning 25-noyabr qilib belgilanishining sababi 1960-yilda Dominikan Respublikasida sodir boʻlgan mudhish voqeadir. Mamlakatni diktatura orqali boshqaryotgan Rafael Truxilloga muxolifligi bilan tanilgan uch opa-singil Miraballar diktator Trijilloning: „Mamlakatda ikkita xavf bor: cherkov va Mirabal opa-singillar“ deb bergan bayonotidan soʻng oʻldirib ketiladi.
## Xalqaro ayollarga nisbatan zoʻravonlikka barham berish kunining eʼlon qilinishi
Mirabel opa-singillar uzoq vaqt Trujilloning diktatorligiga qarshi muxolif boʻlib kelishgan edi. Mirabel opa-singillarning bir muddat qamoqqa tashlanishi ham ularni bu yoʻldan qaytara olmaydi. Ular kurashda davom etishadi. Ammo 1960-yilning 25-noyabr kuni ularning jasadi Dominikan davlatining shimolida joylashgan bir jarlik yoqasida topiladi. Ertasi kun gazetalarda opa-singillarning avtohalokatga uchragani toʻgʻrisidagi xabarlar chiqadi. Lekin haqiqat maxfiyligicha qolib ketmaydi. Mamlakat ozodligi uchun kurashgan opa-singillarning jasorati oʻlimidan soʻng ham yod etiladi. 1981-yilning 25-noyabr kuni Lotin Amerikasining ayollar qurultoyi Dominikada boʻlib oʻtadi. Qurultoy bu kunni ayollarga nisbatan zoʻravonlikka qarshi birdamlik kuni deb eʼlon qiladi. Bu qaror BMT tomonidan keyinchalik xalqaro ayollarga nisbatan zoʻravonlikka barham berish kuni qilib belgilanadi.

## Manba

*
Karen Burke

**Karen Burke** (; 1971-yil 14-iyulda tugʻilgan) — ingliz futbolchisi. Yaqingacha Blackburn Rovers Ladies jamoasida oʻynagan. Burk Liverpoolda tugʻilgan va Angliyani toʻliq xalqaro darajada himoya qilgan.

## Klublardagi faoliyati
1994-yilda u Knowsley United bilan birinchi Ayollar Kubogi finaliga chiqdi. Knowsley Donkcaster Bellesga 1:0 hisobida magʻlub boʻlganida, Burke darvoza toʻsiniga zarba berib jarohat oldi. Kelgusi yilgi finalda Knowsley hozirda Liverpool Ladies nomi bilan tanilgan, oʻyinning eng yaxshi oʻyinchisi Burke ularni ikki marta Arsenalga qarshi oʻtkazib yubordi, faqat Marieanne Spacey „kanonirlar“ning 3:2 hisobidagi gʻalabasini ta'minladi. 1995-yil yozida Burke Everton Ladiesga oʻtishga rozi boʻldi, ammo Liverpool Jon Bennisonni Liverpoolning Boot Room dan professional murabbiy etib tayinlaganidan keyin fikrini oʻzgartirdi.

1996-yil aprel oyida Burk oʻzining ketma-ket uchinchi Ayollar kubogi finalida Croydonga, New Denda 1:1 hisobidagi durangdan keyin penaltilar seriyasida yutqazdi. Omadsiz Burke „Liverpool“ni oldinga olib chiqdi va penaltini oʻyinda golga aylantirdi. Vanihoyat 1997-yil yakunlangan mavsumida Everton Ladies safiga qoʻshildi va 1997–1998-yillarda Premer-liga chempionligini qoʻlga kiritdi. U Islandiyada 1998-, 1999- va 2000-yil yozida ÍBV bilan oʻynagan.

2000-yilda Burke va jamoadoshi Becky Easton Doncaster Bellesga qoʻshildi. 2002-yilgi Ayollar kubogi finali Burkning toʻrtinchi muvaffaqiyatsiz oʻyini boʻldi.

Burk 2002—2003-yillar davomida Leeds United Ladiesga oʻtdi va 2003-yilgi mavsumni Islandiyaning ÍBV jamoasida oʻtkazdi. U naqd pul inqirozi sabab boʻlgan oʻyinchilarning ketishiga qoʻshilishdan va ÍBVda yana bir stad orqali Leedsga qaytishdan oldin 2003–2004-yillarda Doncaster Bellesga qaytdi. 2006-yilda „Arsenal“dan 0:5 hisobida magʻlubiyatga uchragan „Leeds United Women“dan keyin Burk Angliya ayollar kubogi finalida koʻproq umidsizlikka uchradi.

Burk 2007-yil yakunlangan mavsumda Blackburn Rovers Ladiesga qoʻshilish uchun Leedsni tark etdi. Hujumkor yarim himoyachi sifatida imzolangan boʻlsa-da, 2009-10-yilgi mavsumda oʻng qanot himoyasiga oʻtdi.

## Xalqaro faoliyati
Burk Angliya terma jamoasi safida 50 dan ortiq oʻyinda gʻalaba qozongan.

### Xalqaro gollar

: *Ballar va natijalar birinchi boʻlib Angliyaning gollari roʻyxatini koʻrsatadi.*

## Blackburndagi statistikasi
*2009-yil oktyabr oyi holatiga koʻra*

## Manbalar
Otfried Preußler

**Otfried Preußler** (baʼzan **Otfried Preussler** deb yoziladi; ikkalasi ham talaffuz qilinadi; **Otfried Syrowatka** ismi bilan tugʻilgan; 1923-yil 20-oktabr — 18-fevral 2013-yil) nemis bolalar kitobi muallifi. Uning kitoblari dunyo boʻylab 50 milliondan ortiq nusxada sotilgan va ular 55 tilga tarjima qilingan. Uning eng mashhur asarlari: „The Robber Hotzenplotz“ va „The Satanic Mill“ (Krabat).

## Hayoti
U Chexoslovakiyaning Liberets (Reyxenberg) shahrida tugʻilgan. Uning onasi Erna Syrowatka, qizalogʻi Tschervenka va otasi Yozef Syrowatka ikkalasi ham oʻqituvchi boʻlgan. Ular 1941-yilda fashistlar tomonidan mamlakatni bosib olgan paytda oʻz familiyalarini Chexiya Syrowatkadan nemis Preußlerga oʻzgartirdilar. 1942-yilda maktabni tugatgach, Ikkinchi jahon urushi paytida u Germaniya armiyasiga chaqirildi. U Sharqiy frontdagi harbiy harakatlardan omon qolgan boʻlsada, 1944-yilda 21 yoshli leytenant sifatida asirga olingan. Keyingi besh yilni [Tatariston]]dagi turli harbiy asirlar lagerlarida oʻtkazgan.

1949-yil iyun oyida ozodlikka chiqqanidan soʻng, u Bavariyaning Rosenheim shahrida oʻzining koʻchirilgan qarindoshlari va kelini Annelies Kindni topdi. Oʻsha yili ular turmush qurishdi.

1953—1970-yillarda u dastlab boshlangʻich maktab oʻqituvchisi, keyin Rosenheimdagi maktab direktori boʻlgan. U yerda uning hikoyachi va illyustrator sifatidagi isteʼdodlaridan unumli foydalanilgan va koʻpincha u bolalarga aytgan hikoyalari keyinchalik yozib olinib, nashr etilgan.

U 1972-yilda Krabat uchun Deutscher Jugendliteraturpreis gʻolibi boʻlgan.

Preußler Rosenheim yaqinidagi Haidholzenda istiqomat qilgan.

Uning nemis tilida 15,2 million nusxadan ortiq kitoblari sotilgan, asarlari 55 dan ortiq boshqa tillarga tarjima qilingan.

Uning asosiy mashgʻulotiga aylangan hikoyalar yozishdan nafaqaga chiqqandan soʻng, u harbiy asirlar lagerlarida asir sifatida oʻz tajribalarini oʻz zimmasiga oldi; bu xotiralar uning vafotidan keyin nashr etilishi kerak.

## Meros
Gimnaziya uning nomi bilan atalgan („Otfried Preußler Gymnasium Pullach“, Pullach, Bavariya, Germaniya). Bad Sodenda uning nomi bilan atalgan Grundschule (boshlangʻich maktab) ham mavjud.

2017-yil 20-oktabrda Google oʻzining 94 yoshini Google Doodle bilan nishonladi.

## Manbalar

## Havolalar
* Author’s Official Website
* Melinda C. Shepherd: ''Otfried Preussler'' at Britannica Online
* www.worldcat.org: List of Preußler’s books that have been translated into English
Mink Brar

**Mink Brar** (1983-yil 4-noyabrda tugʻilgan) — nemis modeli, aktrisasi va prodyuseri. Mink Bollywood filmlari va hind telekoʻrsatuvlaridagi faoliyati bilan tanilgan. U 2012-yilda *Bigg Boss* realiti-shousida ishtirok etgan.

### Faoliyati
Faxriy aktyor Dev Anand 13 yoshli Minkni hind kino sanoati bilan tanishtirgan. U Hindiston kino sanoatidagi debyutini Dev Anandning 1993-yil sentyabrda chiqqan hind filmi *Pyaar Ka Tarana* bilan qildi. Keyin u *Jung* (1996), *Saat Rang Ke Sapne* (1998), *Yamraaj* (1998), *Hum Aapke Dil Mein Rehte Xain* (1999), *Ganga Ki Kasam* (1999), *Maa Kasam* (1999), *Jwalamukhi* (2000), *Ajnabee* (2001), *Zahreela* (2001), *Pitaah* (2002), *Chalo Ishq Ladaaye* (2002), Raaz (2002), *Border Hindustan Ka* (2003) va *Oops* (2003) kabi bir qancha filmlarda suratga tushgan. U, shuningdek, baʼzi mintaqaviy Janubiy Hindiston filmlarida ishlagan, jumladan: Telugu filmi, *Prematho Raa* (2001).

### Kliplar
1999-yil fevral oyida Mink Tamil tilidagi En Swasa Kaatre filmida *Jumbalakka* qoʻshigʻi uchun maxsus raqsga tushgan. Mink 2000-yil fevral oyida chiqarilgan *Badal* filmida *Lal Garara* klipida paydo boʻlgan. 2008-yil avgust oyida uning prodyuserlik kompaniyasi „Ghonghat Mix“ musiqiy albomini chiqargan, unda u Mujhko *Ranaji Maaf Karna* klipida rol oʻynagan. Ushbu musiqiy albom uning *Bro and Sis Productions-*ning „Katputtli“ filmidan keyingi ikkinchi yirik ishi edi.

## Shaxsiy hayoti
Mink konservativ va himoya muhitida oʻsgan, uning oilasi gʻarbiy qadriyatlar oʻrniga unga anʼanaviy hind qadriyatlarini singdirishga harakat qilgan. Koʻpchilik uni konservativ oilada oʻsgan lezbiyan deb aytishadi, shuning uchun u odatda oʻzining jinsi haqida daʼvo qilmaydi. Uning oilasi onasi va oʻzidan uch yosh katta boʻlgan Punnu Brar ismli akasidan iborat.

## Filmografiyasi

## Televizorda

## Manbalar
Ayollar oʻrtasida WWE chempionlari roʻyxati

**WWE ayollar chempionati** () - National Wrestling Alliance (NWA) va keyinchalik World Wrestling Federation/Entertainment (WWF/E) kurash federatsiyasi unvonlaridan biri boʻlgan va 2010-yilda bekor qilinmaguniga qadar federatsiyadagi eng qadimiy chempionlik unvoni hisoblangan. U 1956-yilda yaratilgan boʻlib, *NWA* ayollar oʻrtasidagi jahon chempionati deb nomlangan. 1983-yilda *WWF NWA* tarkibidan ajralib chiqqan. 2010-yil 19-sentabrda Mishel Makkul Melinani magʻlub etgach, qizlar va ayollar chempionatlarini birlashtirdi.

1956-yilning 18-sentyabrida chempionlik uchun turnir finalida Mary Lillian Ellison Judi Grablni magʻlub etib, birinchi chempion ayolga aylandi. WWE 1984-yilgacha, yaʼni, WWF NWAdan chiqquniga qadar chempionatdagi oʻzgarishlarni tan olmadi. Shuning uchun, WWE maʼlumotlariga koʻra, Mary Lillian Ellison 10,170 kun davomida *chempionlik unvonini* saqlab qoldi. Umumiy hisobda, bu unvonni 29 nafar restler ayollar yutib olishgan. Trish Stratus eng koʻp unvonni qoʻlga kiritgan ayol boʻlib, u 7 marta bu unvonning sohibasi boʻlgan.

## Unvon nomi

## Unvon tarixi

## Manbalar
Katty Martinez

**Katty Martinez Abad** (1998-yil 14-martda tugʻilgan) — meksikalik futbolchi, Liga MX Femenil tomonidagi Amerika Klubida va Meksika ayollar terma jamoasida hujumchi sifatida oʻynaydi.

## Xalqaro martabasi
Martines Meksikani 2015—2018-yillardagi KONKAKAF nomli ayollar oʻrtasidagi U-20 chempionatida va ikkita FIFA U-20 ayollar oʻrtasidagi Jahon chempionati (2016 va 2018-yillar) da himoya qilgan. U 2019-yilning 27-fevralida Italiya terma jamoasiga qarshi oʻrtoqlik uchrashuvida debyut qildi.

## Jamoasi haqida
"Tigres de la Universidad Autónoma de Nuevo León Femenil" yoki oddiygina „Tigres de la UANL Femenil“ — bu Meksikaning birinchi ayollar divizionida ishtirok etadigan ayollar futbol jamoasi. Bu Meksikaning birinchi divizioni jamoasi Tigres UANL ning ayollar boʻlimi hisoblanadi. Shaharda boshqa jamoa boʻlgani uchun, „Rayadas del Monterrey“ bilan koʻproq sport raqobati boʻlib oʻtadi, u bilan „Regiomontano Klasikosi“ deb ataladigan bahsda toʻqnash kelishgan.
Bu jamoaning ikkinchi oʻyini Regiomontano Femenil Klasikosining birinchi nashrida Monterreyga qarshi boʻldi. Oʻyin 2017-yil 4-may kuni boʻlib oʻtdi, u yerda „Tigrillar“ birinchi gʻalabasini Rayadasni 4:3 hisobida magʻlub etib, birinchi Regio Femenil Klasikosida ham qoʻlga kiritdi. Mushuk Lanni Silva oʻyinning birinchi daqiqasidayoq ayollar qirollik klassikalari tarixidagi ilk golni urdi. Musobaqa yakunida gʻalaba, magʻlubiyat va durang natijalar qayd etildi.

2017-yil 29-iyul kuni ular mehmon sifatida birinchi liga oʻyinini „Keretaro“ga qarshi oʻtkazishdi, natija golsiz durang bilan yakunlandi va oʻyin boshlovchilari: Ana Paz, Mariya Yokoyama, Jazmin Enrigue, Karen Luna, Nensi Antonio, Liliana Merkado, Nayeli Rangel, Lizbet Ovalle, Natalya Vilyarreal, Belen Kruz va Fabiola Ibarra Osvaldo Batocletti qoʻmondonligi ostida.

2017-yil 5-avgust kuni ular mahalliy aholi sifatida birinchi oʻyinini Universitet stadionida, 2017-yilgi Aperturaning 2-kuni Chivas de Guadalaxaraga qarshi oʻyinda oʻtkazishdi. Natija 2:0 hisobida tigresliklar uchun qulay boʻlgan boʻlsa, Tigres Femenilning ligadagi oʻyinidagi birinchi rasmiy gol muallifi oʻyinning 2-daqiqasida Blanka Solis boʻldi.

### Xalqaro maqsadlar
*Ballar va natijalar birinchi boʻlib Meksikaning gollari roʻyxatini koʻrsatadi*

## Karyera statistikasi

### Klub

## Faxriy unvonlari va mukofotlari

### Klub

; UANL

* Liga MX Femenil: Clausura 2018
* Liga MX Femenil: Clausura 2019
* Liga MX Femenil: Apertura 2020

### Xalqaro

; Meksika U20

* KONKAKAF U-20 ayollar chempionati: 2018-yil

## Manbalar
Bibi Aisha

**Bibi** **Aisha**( ; *Bibi* hurmat soʻzi boʻlib, “Xonim” maʼnosini bildiradi; **Aisha Mohammadzay**, Amerika Qoʻshma Shtatlarida tugʻilgan, qonuniy ismi: **Aesha Mohammadzai**) — afgʻon ayoli.

## Yoshligi
Aisha Afg'onistonda afg'on oilasida tug'ilgan. U yoshligida onasidan ayrilgan. U o'n ikki yoshga to'lganida, otasi uni Tolibon jangchisiga Aishaning oila aʼzolaridan biri tomonidan sodir etilgan qotillik uchun "*baad*" deb nomlangan amaliyotda tovon puli sifatida vaʼda qildi. U o'n to'rt yoshida bu odamga turmushga chiqishga majbur bo'ldi. Eri va uning oilasi uni haqorat qilishdi. O'n sakkiz yoshida u zo'ravonlikdan qochib ketdi, lekin u politsiya tomonidan ushlanib, besh oyga qamaldi va otasinikiga qaytib keldi. Qochib ketgani uchun qasos olish niyatida Aishaning qaynotasi, eri va oilaning yana uch kishisi Aishani toqqa olib borib, burni va quloqlarini kesib, tashlab ketishdi. U amakisining uyiga emaklab bordi, lekin u yordam berishdan bosh tortdi. Nihoyat, otasi va bobosi unga boshpana taklif qildi va uni AQSh harbiy bazasiga olib keldi.

## Amerika yangiliklaridagi ko'rinishi

Aishaning hikoyasi birinchi marta 2009-yil dekabr oyida *The Daily Beast* jurnalida paydo bo'lgan va bu ko'plab shifokorlarni bepul yordam va rekonstruktiv operatsiyalarni taklif qilishga undagan. Kaliforniyadagi Grossmann Burn jamg'armasi zarur operatsiyalarni o'tkazishga vaʼda berdi va 2010-yil bahorida uning vizasini rasmiylashtirishni boshladi.

2010-yil mart oyida ABC News muxbiri Dayan Soyerga o'zining hayotini yoritib berdi, u 2014-yilda uni qayta ko'rib chiqadi.

Aisha 2010-yil avgustida *[[Time (jurnal)|Time]]* jurnalining muqovasida va tegishli “Afgʻon ayollari va Tolibonning qaytishi” nomli maqolasida tasvirlangan. Muqova tasviri katta xalqaro bahslarga sabab bo'ldi. Rasm va unga qoʻshilgan “Agar biz Afgʻonistonni tark etsak, nima boʻladi” nomli muqova afgʻon urushi haqidagi munozaralarni kuchaytirdi. Uning muqova fotosurati janubiy afrikalik fotograf Jodi Biber tomonidan olingan va 2010-yilda World Press Photo mukofoti bilan taqdirlangan. Aishaning bu surati Stiv Makkarri tomonidan olingan Sharbat Gulaning *afg'on qizi* suratiga qiyoslanadi.

## Manbalar
Jess Carter

**Jessica Ley Carter** (; 1997-yil 27-oktyabrda tugʻilgan) – ingliz professional futbolchisi, „Chelsea“ va Angliya ayollar milliy futbol jamoasida himoyachi sifatida oʻynaydi.

## Yoshligi
Yoshligida Carter Uorvik Juniorsni County kubogi chempionatiga sardorlik qilgan. 2013-yil iyun oyida Birmingham City Akademiyasiga qoʻshildi.

## Faoliyati

### Klubdagi faoliyati
2014-yil mart oyida 16 yoshida Carter 2013-14-yilgi UEFA Ayollar Chempionlar Ligasi chorak finalining birinchi oʻyinida „Arsenal“ga qarshi oʻyinda „Birmingham City“ safida debyut qildi. Keyinchalik u oʻyinning eng yaxshi futbolchisi deb topildi.

### Xalqaro faoliyati
Carter U19 va U20 terma jamoalarida Angliyani himoya qilgan. Angliya U19 terma jamoasidagi debyutida u Norvegiya darvozasiga gol urdi. 2017-yilda Carter Qozogʻistonga qarshi saralash uchun Angliya terma jamoasiga chaqirildi va 77-daqiqada Lucy Bronze oʻrniga maydonga tushdi, Angliya 5:0 hisobida gʻalaba qozondi.

2022-yil iyun oyida Carter UEFA ayollar oʻrtasidagi Yevro-2022 musobaqasida gʻolib chiqqan Angliya terma jamoasiga kiritildi.

## Shaxsiy hayoti
Carter Angliyada tugʻilgan. Otasi amerikalik va onasi ingliz. U „Chelsea“dagi jamoadoshi Ann-Katrin Berger bilan munosabatda.

Carter „Arsenal“ning sobiq oʻyinchisi Judan Ali tomonidan boshqariladigan ayollar futbol akademiyasining elchisi.

## Faoliyat statistikasi
 

### Klub

### Xalqaro

: *2022-yil 23-fevralda oʻtkazilgan oʻyindagi aniq statistika.*

#### Xalqaro gollar

## Yutuqlari
**Angliya**

* UEFA ayollar chempionati: 2022
* Arnold Clark kubogi: 2022

## Manbalar

## Havolalar

* uefa.com saytidagi profil
* Chelsea futbol klubidagi profil
*
Yekaterina Andryushina

**Yekaterina Sergeyevna Andryushina** – rossiyalik gandbolchi, Rossiya terma jamoasi tarkibida ikki karra jahon chempioni. Rossiyaning „Luch“ va „Zvezda“, shuningdek, Fransiyaning „Metz“ klublarida oʻynagan. 2015-yilda sportdagi faoliyatini yakunlagan. Hozirda „Metz“ klubida  yordamchi murabbiyi boʻlib ishlamoqda, 2019—2021-yillarda Niderlandiya terma jamoasida ham ishlagan.

2007 va 2009-yilgi jahon chempioni. 2008-yilgi Olimpiya oʻyinlarining kumush medali sovrindori. 2006-yilgi Yevropa chempionatining kumush medali sovrindori. Rossiya terma jamoasi uchun (2009-yil 20-dekabr holatiga koʻra) 81 oʻyin oʻtkazib, 192 gol urgan.

Rossiya chempioni (2007), Rossiya chempionatlarining kumush medali sovrindori (2008, 2009, 2010), EHF kubogi (2007), Chempionlar ligasi (2008) va EHF Superkubogi (2008) gʻolibi.

2019-yilda Andryushina bosh murabbiy yordamchisi boʻlib ishlayotgan Niderlandiya terma jamoasi tarixda ilk bor jahon chempioni boʻlgan.

## Mukofot va unvonlari

* Rossiyada xizmat koʻrsatgan sport ustasi
* II darajali „Vatanga xizmatlari uchun“ medali (2009-yil 2-avgust) – *jismoniy tarbiya va sportni rivojlantirishga qoʻshgan ulkan hissasi, 2008-yilda Pekinda boʻlib oʻtgan XXIX Olimpiada oʻyinlarida erishgan yuksak sport yutuqlari uchun* 

## Faoliyati

* 2000—2007-yillar: „Luch“ (Moskva)
* 2007—2011-yillar: „Zvezda“ (Zvenigorod)
* 2011—2015-yillar: „Metz“ (Metz)

## Yutuqlari

* 2 karra jahon chempioni (2007, 2009).
* Yevropa chempionatining kumush (2006) sovrindori.
* Rossiya chempioni (2007).
* Rossiya kubogi gʻolibi (2010).
* Chempionlar ligasi gʻolibi (2008).
* EHF kubogi gʻolibi (2007).
* 2008-yilgi yozgi Olimpiya oʻyinlarida kumush.
* 2 karra Fransiya chempioni (2013, 2014).
* Fransiya kubogining 2 karra gʻolibi (2013, 2015).
* Liga kubogi gʻolibi (2014).

## Manbalar
Mona Singh

**Mona Singh** (1981-yil 8-oktyabrda tugʻilgan) — hind aktrisasi, raqqosa, model, komediyachi va teleboshlovchi. Birinchi marta 2000-yillarda *Jassi Jaissi Koi Nahin* (2003-06) serialidagi Jassi nomli qahramon rolini ijro etgani uchun mashhur boʻlgan, shundan soʻng u boshqa bir qancha televideniye va kino rollarida paydo boʻlgan. Singh Hindiston televideniyesi akademiyasining ikkita mukofoti sovrindori.

Singh, shuningdek, *Jhalak Dikhhla Jaa* realiti-shoularning birinchi mavsumida ishtirok etishi va gʻalaba qozonishi hamda *Kya Huaa Tera Vaada-*da Mona, *Pyaar Ko Xo Jaane* *Do*-da Preet Singh va *Kavach-*da Paridhi rollarini ijro etishi bilan mashhur. U kinodagi debyutini Rajkumar Hiranining komediya-dramasi *[[3 savdoyi|3 Savdoyi]]* (2009) filmidagi ikkinchi darajali rolni ijro etgan, bu barcha davrlarning eng yuqori daromad keltirgan hind filmlaridan biri hisoblanadi.

## Faoliyati

Singh hind televideniyesida *[[Sony Entertainment Television]]*-ning mashhur va super-xit seriali *Jassi Jaissi Koi Nahin* (2003-06) bilan debyut qilgan, unda u ketma-ket uch yil davomida samimiy, aqlli va sodda Jasmeet „Jassi“ Valiya sifatidagi faoliyati tufayli mashhurlikka erishgan. Shou uni mashhur qildi va Apsara mukofotlari, Hindiston Telly mukofotlari va Hindiston televideniyesi akademiyasi mukofotlari kabi koʻplab mukofotlarni qoʻlga kiritdi.

2006-yilda u *Jhalak Dikhhla Jaa 1* realiti-shousida ishtirok etdi va gʻolib boʻldi. U 2007-yili *Femina Miss India* va *Jhalak Dikhhla Jaa 2* -ga mezbonlik qilgan, 2008-yilda *Ek Khiladi Ek Haseenada* ishtirok etgan va gʻalaba qozongan.

Badiiy shoularga qaytib, u 2012-yilda Sony Entertainment Television telekanalidagi *Kya Huaa Tera Vaada* filmiga (Kapoor tomonidan ishlab chiqarilgan) Mona sifatida kirdi, uning xotini sobiq sevgilisi bilan nikohdan tashqari munosabatlari tufayli eri uni tark etadi va ajrashadi. Shou 2013-yilda yakunlandi va keyin u televideniyeda ham tanaffus oldi.

2021-yil sentabr oyida u *&amp;TV*ning *Mauka-E-Vardaat* shousini olib borgan.

### Onlayn-seriallar faoliyati
2018-yilda Singh *Kehne Ko Humsafar Hain* filmidagi Ananya obrazi bilan internet olamiga kirib borgan. Oʻsha yili u The Viral Fever va Netflix seriyali *Yeh Meri Family* filmida ham rol oʻynagan. 2019-yilda u ZEE5 va ALT Balaji seriyali *Mission Over Mars* filmlarida koʻrilgan. Keyinchalik u ZEE5-da „Black Widows“da paydo boʻlgan.

## Filmografiyasi

### Filmlar

### Onlayn-seriyalar

## Manbalar
Zuhrabegim

**Zuhrabegim** — Shayboniylar oʻzbek sulolasi malikasi.
Xon avlodiga mansub boʻlgan Zuhrobegim haramdagi barcha ayollardan farq qilib, oʻz davridagi diniy, dunyoviy ilmlardan xabardor boʻlgan hamda mamlakatning siyosiy ijtimoiy va madaniy hayotida faol ishtirok etgan fozila ayollardan biri sanalgan. Qurʼoni Karimda bayʼat qilish huquqi erkaklar bilan bir qatorda ayollarga ham berilgan. Islomda davlat rahbarini saylash, unga itoat etishga ahdlashish „bayʼat“ deyilgan. Oqila, zukko bu ashtarxoniy malika bayʼat yigʻinlarida doimo ishtirok etgan. Dilorom Sangirova islom dinida ayol kishi erkaklar bilan taʼlim olish va dunyo qarashini kengaytirishda teng huquqqa ega boʻlganligini hisobga olib, Zuhrobegim bilimli, did-farosatli, tadbirkor ayol edi degan xulosaga kelgan. U farzand tarbiyasini muhim davlat ishlari qatoriga qoʻygan. Uning farzandlari mamlakatning yetakchi hududlarini boshqarib turgan. Zuhrobegim ularga doimo dono maslahatlari bilan yordam berib borgan. Shuning uchun ham uning bir necha farzandlari va nabiralari ketma-ket Buxoro taxtini boshqargan.
Buxorodagi oʻzaro hokimiyat uchun kurashlar shayboniylar sulolasini zaiflashtirib qoʻygan edi. Shu sababdan Buxoro xoni Abdullaxon II (1534—1598) uni qoʻllab-quvvatlab turgan ashtarxoniy Yormuhammad bilan qarindoshlik aloqalarini yanada mustahkamlashga intilgan. Yormuhammadxon bilan shayboniyzoda Maʼsuma sulton xonimning toʻngʻich farzandi boʻlgan Joni Muhammadga Abdullaxon II oʻz singlisi Zuhrobegimni turmushga beradi. Shu orqali yangi sulolaning hokimiyatga kelishiga zamin yaratildi. Mana shu nikohdan dunyoga kelgan xonzodalar Dinmuhammad, Boqi Muhammad, Vali Muhammad , Alim Muhammadlar edi. Shuningdek, ularning Ajab xonim va Ammaxonim ismli qiz farzandlari boʻlib, ular malikalar qatorida edi.
Ajab xonim Zuhrobegimning toʻngʻich qizi boʻlib, uni mahalliy zodogonlardan Abduxojaga turmushga berishgan. Ularning nikohidan Ibodulla xoja degan farzand dunyoga kelgan. Ajabxonim Abduxojaning vafotidan keyin taomilga koʻra, shahzoda Abdulaziz sultonga turmushga chiqadi.
Zuhrobegimning ikkinchi qizi Ammaxonim boʻlgan. Uning Tursun sulton bilan nikohidan bir oʻgʻil tugʻilgan. Tursunxojaning vafotidan keyin Toyibxoja binni Kalonxuja joʻyboriga turmushga chiqadi. Beva qolgan ayolning boshqa nikohga kiritilishi ayollarni taʼminotsiz qoldirmaslik maqsadida amalga oshirilgan.

## Manbalar
Mita Vashisht

**Mita Vashisht** (1967-yil 2-noyabrda tugʻilgan) — hind aktrisasi. Ekran, sahna va televideniyedagi faoliyati bilan tanilgan Vashisht turli xil rollarni ijro etgan. Uning eng koʻzga koʻringan filmdagi koʻrinishlari quyidagilarni oʻz ichiga oladi; *Space City Sigma* (1989-1991) ilmiy-fantastik teleseriallari, *Pachpan Khambe Laal Deewarein*, *Swabhimaan, Kahani Ghar Ghar Kidagi* Trishna va *Kaala Tikadagi* Jeti Maa kabi turli kinoteatrlarda keng rejissorlar ishtirokidagi rollarda suratga tushgan.

## Faoliyati
Vashisht kinoteatrlarda (ayniqsa, Kumar Shahani va Mani Kaul filmlari), (Govind Nihalani filmlari) hamda Bollywoodning muvaffaqiyatli katta byudjetli filmlarida bosh rollarni oʻynagan. U teatrda aktrisa va rejissor sifatida ham ishlagan. U oʻz ssenariylarini yozadi. 2004-yildan beri u butun Hindiston boʻylab oʻrta asrlardagi kashmirlik mistik *Lal Ded* hayotiga asoslangan *Lal Ded* nomli ingliz va hind tillarida oʻzining yakkaxon spektaklini ijro etib kelmoqda.

Vashisht uchta qisqa metrajli film, shuningdek televideniye uchun serial yozgan va prodyuserlik qilgan. U BFI (London) — NFDC (Hindiston) — Bangladesh hamkorlikdagi *The Name of a River* filmining ijrochi prodyuseri boʻlgan.

2001-yil iyun oyida Vashisht tadqiqot va taʼlim sohasida hamkorlik qilish uchun Mandala-ni yaratdi. Uning maqsadi sanʼatdagi yangi harakatga rahbarlik qilish, jamiyatdagi sahna sanʼatini sahnalashtirish va individuallashtirish (u elektron ommaviy axborot vositalarining hujumi oldida buni majburiy deb biladi) va badiiy hamkorlikka yordam berish edi.

### Teatr
U Kashmirning mistik ayoli va shoiri Lal Dedning hayoti va sheʼriyatiga asoslangan 75 daqiqalik yakkaxon teatr *Lal Ded* spektaklida ishtirok etdi. *Lal Ded* spektakllari Hindiston va xorijdagi quyidagi milliy/xalqaro teatr festivallariga taklif qilingan va ularda namoyish etilgan.

Soʻnggi yillarda Vashisht Ekta Kapoorning *Kahani Ghar* *Gharki* filmida asosiy rol oʻynadi. Trishna obrazi serialni yangi TRP choʻqqilariga olib chiqdi va olti yil davomida birinchi marta raqibi *Kyonki Saas Bhi Kabhi Bahu Ti-ni* ortda qoldirdi. U Hindistonning V kanalidagi *Suvreen Guggal* shousida direktor rolini va Zee TV telekanalida Akbarning yovuz oʻgay onasi *Jodha Akbar* rolini oʻynagan. U *Kaala Teeka* teleserialidagi Jeti Maning salbiy obrazi uchun tomoshabinlar tomonidan yuqori baholandi.

## Filmografiyasi

## Manbalar
Monali Thakur

**Monali Thakur** (1985-yil 3-noyabrda tugʻilgan) hindistonlik qoʻshiqchi va aktrisa. U bir qancha mukofotlar, jumladan *Dum Laga Ke Haisha* (2015) filmidagi „Moh Moh Ke Dhaage“ qoʻshigʻi uchun Milliy kino mukofoti va *Lootera* filmidagi „Sawaar Loon“ qoʻshigʻi uchun Filmfare mukofoti (2013) laureati boʻlgan. U Zee TV-ning *Sa Re Ga Ma Pa L’il Champs 2014* ashula realiti-shousining hakami boʻlgan. U, shuningdek, ketma-ket ikki mavsum Colors TV-ning *Rising Star* dasturida „mutaxassis“ boʻlgan.

## Faoliyati
Thakur 1985-yil 3-noyabrda Kalkutta shahrida bengal musiqachi oilasida tugʻilgan. Uning otasi Shakti Thakur Bengal kino sanoatida professional qoʻshiqchi va aktyor boʻlgan va uning singlisi Mehuli Thakur Bengalda ijrochi qoʻshiqchi boʻlgan. U hip-hop va Bharatanatyamni oʻrgangan, shuningdek, salsa raqqosi boʻlgan.

Jamgʻarma maktabi va Kalkuttadagi Avliyo Ksavyer kolleji bitiruvchisi. Thakur maktab va kollej tanlovlarida qoʻshiq aytishni va mahalliy tadbirlarda chiqishni boshlagan, 1999-yilda u *Chena* filmida oʻz faoliyatidagi birinchi qoʻshigʻini kuylagan. *Chena* Anupam Duttaning musiqiy rahbarligi ostida va afsonaviy lirik Pulak Bandyopadhyay tomonidan yozilgan. Bu „Choi Choi Choi Tipi Tipi“ deb nomlangan bengal bolalar qoʻshigʻi edi. Oʻsha yili u *Shri Ramkrishna* bengal serialining bosh trekini yozdi. U 14 yoshida Anandalok mukofotlarida „Eng yaxshi ijrochi qoʻshiqchi“ mukofotiga sazovor boʻlgan. U *Indian Idol 2* da toʻqqizinchi oʻrinni egallaganidan keyin mashhurlikka erishgan.

U ikki yil davomida Bengal musiqiy realiti-shousida *Bengal Sa Re Ga Ma Pa Li’l Champs* hakami boʻlgan. U, shuningdek, *Key Hobe Biggest Fan* Bengal koʻrsatuvida paydo boʻldi va *Coke Studio* tarkibiga kirgan.

## Shaxsiy hayoti
Thakur 2017-yilda Shveysariyada joylashgan restoranchi Mike Richterga turmushga chiqdi. U Richter bilan Shveysariyaga safar qilish paytida uchrashgan — u Airbnb uy egasi edi. Thakur nikohni faqat 2020-yil iyun oyida Mike bilan birga aks ettirilgan „Dil Ka Fitoor“ singlini chiqarganidan keyin ommaga eʼlon qilgan.

## Kinodagi qoʻshiqlari

## Manbalar
Leanne Champ

**Leanne Kelly Champ** (; 1983-yil 10-avgustda tugʻilgan) — ingliz futbolchisi va murabbiyi, soʻnggi marta Shimoliy Amerika W-ligasining North Jersey Valkyries jamoasida oʻynagan. Yarim himoyada ham oʻynay oladigan himoyachi, Champ avvalroq FA WSL klubi Chelsea Ladies, Arsenal va Pali Blyuz klublarida oʻynagan, shuningdek, Millwall Lionesses bilan uch oʻyin oʻtkazgan. Shuningdek, Angliyani yoshlar va kattalar darajasida himoya qilgan. Hozirda NWSLdagi Boston Breakersda Pro Team ikkinchi yordamchi murabbiyi va Breakers kolleji akademiyasi murabbiyi.

## Klublardagi faoliyati
Champ oʻz faoliyatini Millwall Lionessesda boshlagan, 9 yil davomida oʻynagan va 2001-yilda Arsenalga oʻtgan. 2007-08-yillarda Millwallga qaytishdan oldin u olti yilni Arsenalda oʻtkazdi. 2008-09-yilgi mavsumda u Millwallga FA Ayollar Premer-ligasi Janubiy divizioni Championligiga va shu bilan birga FA Ayollar Premer-ligasi Milliy divizioniga qaytishga yordam berdi. 2009-10-yilgi mavsum boshida Champ Chelseaga oʻtdi va 2009-yilning noyabrida oʻz uyida 3:2 hisobida magʻlubiyatga uchragan sobiq klubi Arsenalga gol urdi.

U 2010-yil yozida Shimoliy Amerikaning W-ligasidagi Pali Blues klubida oʻynagan. 2011-yilgi FA WSL ning ilk bosqichi uchun Chelseaga qaytdi va klubning 14 liga oʻyinidan 13 tasida oʻynadi. 2012-yilda Champ Amerikaning Ayollar Premer-Ligasi Elitasida (WPSL Elite) Philadelphia Fever jamoasida oʻynadi. U 2013-yilning yanvar oyida, North Jersey Valkyries bilan Amerikaga yana yoʻl olishdan oldin, 2013-yil yanvar oyida qisqa vaqt ichida Millwallga qaytishga rozi boʻldi.

2014-yilda Champ Boston Breakers jamoasida futbol murabbiyi sifatida ishga qabul qilingan. Milliy ayollar futbol ligasi klubi akademiya jamoalariga murabbiylik qilgan va oʻrinbosarlar jamoasida Futbolchi-murabbiy sifatida oʻynashni niyat qilgan.

## Terma jamoadagi faoliyati
Champ 2002-yilgi FIFA U-19 ayollar oʻrtasidagi jahon Championatida Angliya terma jamoasi safida oʻynadi va chorak finalga qadar yetib bordi. U ilgari U-16 darajasida yetti marta gʻalaba qozongan va 2001—2002-yilga kelib kattalar jamoasining belgilangan aʼzosi edi. 2003-yil fevral oyida Champ Italiyada 1:0 hisobidagi oʻrtoqlik uchrashuvida kattalar safida debyut qildi.

## Murabbiylik faoliyati
Leanne 2017-yildagi Boston Breakers murabbiylar shtabining yangi aʼzosi boʻlib, u Pro Team ikkinchi yordamchi murabbiyi va Breakers kolleji akademiyasi murabbiyi sifatida “Boston Breakers katta jamoalari va Akademiya jamoalari uchun oʻyinchilarni aniqlash va skautlar tarmogʻi aʼzosi“ sifatida ishlaydi.

## Shaxsiy hayoti
Champ oʻzining tugʻilgan joyi Kent shahrida pochtachi boʻlib ishlagan.

## Manbalar