open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Tuzdon

**Tuzdon** yoki **tuzluq** osh tuzi yoki ziravorlar saqlanadigan idishdir. Xuddi shunday murch saqlanadigan idish esa **murchdon** deb ataladi. Tuzdon va murchdonlar plastik, shisha, metall yoki keramikadan tayyorlanadi. Tuzdonlar 1920-yillarda AQSh kompaniyasi Morton Salt tomonidan tuz qapishishi oldini oluvchi antizichlovchi moddalar chiqarilishidan keyin keng tarqalib ketdi. 1930-yillardagi moliyaviy tushkunlik tufayli keramika sanoati arzon xoʻjalik buyumlari ishlab chiqarishga oʻtib, tuzdon va murchdonlar ishlab chiqarilishi keskin oshdi.

Tuzdonlar funksiyasi tuz va ziravorlarni qopqoqdagi teshiklar orqali dozalab berish va ularni saqlash bilan cheklansa-da, boshqa oshxona anjomlari kabi ularga turli qiyofa berish urf boʻlgan. Natijada tuzdon va murchdonlar kolleksiyalash hobbiga aylangan. Tuzdon va murchdonlar shakli va dizayni hatto irqiy va boshqa madaniy qiymatlar haqida perspektiva berishi mumkin.

## Manbalar

## Havolalar
* Tuzdon va murchdon muzeyi
Voyager 1

***Voyager 1*** () fazo apparati Qoʻshma Shtatlarning NASA fazo agentligi tomonidan Voyager dasturi doirasida ishlab chiqilgan ikki fazoviy zondidan biridir. Massasi — 722 kg. 1977-yil 5-sentyabrda Quyosh tizimi va yulduzlararo fazoni oʻrganish maqsadida uchirilgan. *Voyager 1* Deep Space Network tarmogʻi bilan maʼlumot almashib turadi. 2013-yil avgustida *Voyager 1* Quyoshdan 125 AB masofa uchib, odam yasagan jismlar ichidan Yerdan eng uzoqlashgani boʻldi. 2012-yil sentyabrida NASA *Voyager 1* 2012-yil 25-avgustida yulduzlararo fazo mintaqasiga kirganini eʼlon qildi. 2013-yilga kelib, zondning Quyoshga nisbatan tezligi 17 km/s ga yetdi. Zonddagi energiya manbalari 2025-yilgacha ishlab turishi mumkin.

## Yana qarang
* *[[Voyager 2]]*

## Manbalar

## Havolalar
* Voyager dasturi
Norak (daryo)

**Norak** — Tojikistondagi daryo. Vaxshning oʻng irmogʻi. Uzunligi 20&nbsp;km, suv toʻplash maydoni 88,6&nbsp;km, havzasining oʻrtacha balandligi 1500 m. Oʻrtacha yillik suv sarfi 1 m3/sek. chamasida. N. asosan, mavsumiy qor va yomgir suvlaridan toʻyinadi. Aprel—may oylarida suvi koʻpayadi. N. daryosining Vaxshga quyilish joyida Norak suv ombori toʻgʻoni qurilgan.

## Manbalar
Norak (shahar)

**Norak** () — Tojikistondagi shahar. 1960-yilda Oʻrta Osiyoning eng yirik elektr stansiyasi — Norak GESning qurila boshlashi munosabati bilan 3 ta kichik qishloq (Disabur, Tutqovul va Langar) oʻrnida vujudga kelgan. Norak Dushanbedan 68 km janubi-sharqda, Vaxsh daryosining oʻng soxilida, Dushanbe — Koʻlob avtomobil yoʻlining chap tomonida joylashgan. Aholisi 27 ming kishiga yaqin (2013). 

## Sanoati
Shaharda temir-beton, non zavodlari, tikuvchilik, metallsozlik korxonalari, stadion, kutubxona mavjud. 

## Manbalar

## Havolalar
* Сайт города Нурека
Yovon (choʻl)

**Yovon**, yobon — choʻl, dasht, tekislik. Oʻrta Osiyoga doir tarixiy manbalarda va badiiy adabiyotda koʻp uchraydi. Joy nomlari tarkibida qolgan: Yovon dashti, Yovonsuv soyi (Jan. Tojikiston), Yozyovon choʻli (Fargʻona vodiysi). 

## Manbalar
Benedict Cumberbatch

**Benedict Timothy Carlton Cumberbatch** (1976-yil 19-iyulda tugʻilgan) — britaniyalik kino, televideniye, teatr va dublyaj aktyori. Britaniya imperiyasi ordeni sohibi. Marvel Kinomatografiya Koinoti filmlarida Doktor Strange rolini ijro etgan.

Uning eng eʼtiborli rollariga BBC kanalining *Hawking* dramasidagi Stephen Hawking (2004), BBC/PBS mahsuloti *[[Sherlok (teleserial)|Sherlock]]* serialidagi Sherlock Holmes, *[[Star Trek Into Darkness]]* filmidagi Khan Noonien Singh (2013), *[[The Fifth Estate]]* filmidagi Julian Assange (2013) kiradi. Cumberbatch 2014-yili chiqadigan *[[The Imitation Game]]* tarixiy drama filmida harbiy kriptograf va matematik Alan Turing rolini ijro etadi.

U Olivier mukofoti, Akademiya(Oscar), toʻrtta BAFTA nomzodligi, ikkita Emmy nomzodligi va Oltin globus nomzodliklariga erishgan.

2013-yil sentyabrida Cumberbatch *Yil artisti sifatida* *[[Britanniarum Regnum|Britannia]] mukofotini* oldi.

## Filmografiya

## Manbalar

## Havolalar
* 
*
Xuroson (tarixiy viloyat)

**Xuroson** () — Eronning shimoli-sharqiy qismida joylashgan tarixiy viloyat. Xuroson atamasi Sosoniylar davlati davrlaridan beri maʼlum.

## Joylashuvi va hududlari
Xuroson Eronning shimoli-sharqiy va qisman sharqiy qismini egallagan. Eron 31 ta ustondan, ya'ni viloyatdan iborat. 2004-yilgacha Xuroson ustoni Eronning eng yirik ustoni edi, ammo 2004-yilning 29-sentabr kuni ushbu uston 3 ga boʻlindi. Hozirda ushbu hududlar 3 ta ustonga qarashli. Bular: Razaviy Xuroson, Shimoliy Xuroson va Janubiy Xuroson ustonlari.

Xuroson tarixiy viloyatiga shuningdek baʼzi tarixchilar va olimlar Afgʻonistonning shimoli-gʻarbiy, qisman shimoliy va gʻarbiy qismlarini, Turkmanistonning janubi-sharqiy va janubiy qismlarini ham kiritishadi. Baʼzi tarixchi va olimlar ushbu hududga baʼzida butun janubiy Oʻrta Osiyoni ham kiritishadi. Agar Xuroson tarixiy viloyatiga janubiy Oʻrta Osiyo hududlari kiritilsa, Buyuk Xuroson deb ataluvchi tarixiy va madaniy viloyat nazarda tutiladi.

### Katta shaharlari
Xurosonning eng katta shahri — Mashhad. Shahar aholisi 2 million 700 ming kishidan ziyod boʻlib, Eron shaharlari orasida ikkinchi (Tehrondan keyin) oʻrindadir.

Parfiya podsholigining markazi (miloddan avval 250 — milodiy 224). Xuroson nomi sosoniylar davridan maʼlum. Xuroson 3-asrdan 18-asr oʻrtalarigacha hozirgi Eronning shimoliy-sharqiy qismi, Marv vohasi, hozirgi Turkmanistonning janubiy qismi va Afgʻonistonning shimoliy va shimoliy-gʻarbini oʻz ichiga olgan. Mashhad, Nishopur, Marv, Balx, Hirot, Tuye, Saraxs, Obivard, Niso, Sabzavor Xurosonning muhim shaharlari boʻlgan. VII asr oʻrtalarida uni arablar egallagan. Arab xalifaligi tanazzulga uchragach, Xuroson Tohiriylar, Safforiylar, Somoniylar, Gʻaznaviylar, Saljuqiylar, Xorazmshohlar, Hulokuiylar, Safaviylar tarkibiga kirgan (9 — 14-asrlar). 8-asrdan 13-asrning 20-yillarigacha Xuroson Yaqin va Oʻrta Sharqda iqtisodiy jihatdan eng rivojlangan hududlardan biri boʻlgan. U qoʻshni davlatlarga qishloq xoʻjaligi mahsulotlari, mevalar, ipak, jun, moʻyna chiqargan. Shuningdek, Xurosonda kumush, qoʻrgʻoshin, mis va temir rudalari, oltin, oltingugurt, toʻtiyo, margimush, marmar, malaxit va boshqa qazib chiqarilgan, toʻqimachilik avj olgan. 1220 va 1223-yillarda Xurosonga moʻgʻullar hujum qilib vayron etgan; aholisining koʻpchiligi qirib tashlangan. Shundan keyin Xuroson avvalgi mavqeiga chiqa olmagan. XIV asr oxirida Amir Temur Xurosonni istilo qilgan, 1510 —1736-yillar Safaviylar davlatlariga tobe boʻlgan. Keyinchalik Xurosonning bir qismi (Hirot viloyati va Balx) Afgonistonga, bir qismi Eronga qoʻshilgan.

## Manbalar
Manzura

**Manzura** quyidagilardan birini anglatishi mumkin:  

* Manzura Hamidova (1914) — Oʻzbekiston xalq artisti.
* Manzura Hamidova (1921) — terapevt, Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi.
* Manzura Madaliyeva — ilgʻor oʻqituvchi. Oʻzbekiston Qahramoni.
* Manzura Rahmatullayeva — Oʻzbekiston Respublikasi xalq oʻqituvchisi.
* Manzura (qoʻshiqchi) — Oʻzbekistonlik pop qoʻshiqchi.
Universal Pictures

**Universal Studios** (**Universal Studios** yoki shunchaki **Universal**; eski nomlari **Universal Film Manufacturing Company** va **Universal-International Pictures Inc.**) yirik Hollywood kinostudiyalaridan biridir. 1912-yili Carl Laemmle, Mark Dintenfass, Charles O. Baumann, Adam Kessel, Pat Powers, William Swanson, David Horsley, Robert H. Cochrane va Jules Brulatour tomonidan asos solingan. 1915-yildan 1925-yilgacha Amerikaning eng yirik kino kompaniyasi boʻlgan. 2004-yildan NBC Universal kompaniyalar tarkibiga qoʻshilgan.

## Tarixi
Carl Laemmle Germaniyadan kelib, Mark Dintenfass, Charles O. Baumann, Adam Kessel, Pat Powers, William Swanson, David Horsley, Robert H. Cochrane va Jules Brulatour bilan birga 1909-yildan kino biznesi bilan shugʻullangan. Oradan 3 yil oʻtib Universalga asos solgan. 1915-yili Hollywood yaqinidan 230 akr yer sotib olib, u yerni kino suratga oladigan maydonga aylantirgan va *Universal City* deb nom bergan.

## Shoʻba korxonalari
* Amblin Partners 
* Back Lot Music
* Carnival Films
* DreamWorks Animation
* Makeready
* NBCUniversal Entertainment Japan
* OTL Releasing
* Rede Telecine  
* United International Pictures (50%)
* Working Title Films

## Filmlari
;Umumjahon boʻylab eng koʻp daromad topgan filmlari

## Manbalar

## Havolalar

*
Moʻminobod (mozor qoʻrgʻoni)

**Moʻminobod** — jez davri mozor qoʻrgʻoni (miloddan avvalgi 2-ming yillikning 2-yarmi). Samarqand viloyati Urgut tumani Moʻminobod qishlogʻi yaqinida joylashgan. 1964-yil arxeolog D. N. Lev, 1966-yil Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Tarix va arxeologiya instituti otryadi (A. A. Asqarov) tadqiqot ishlari olib borgan. Ayollar koʻmilgan 5 kabr ochilgan. Qabrda mayyitlar oʻng yoni bilan, boshi gʻarbga qarab egilgan holda koʻmilgan. Mozordan boy dafn ashyolari — geometrik naqshlar oʻyilgan ganchkor xum idish, tilla va jez sirgʻalar, usti tilla va kumush bilan qoplangan bilaguzuk, jun ip qoldiqlari saqlangan munchoqlar_, uzuk, oynalar va boshqa topilgan.

## Manbalar
Levakant

**Levakant** () — Tojikiston Respublikasining sharqiy hududida, Vaxsh daryosining yoqasida joylashgan. Dushanbe shahri bilan oraliq masofasi — 120 km.

1996-yil 2-fevralda Majlisi Olining №-247 qarori bilan Kalininobod shahrining nomi Sarband deb almashtirildi.

## Sanoati
Shaharda 2013-yilgi statiska boʻyicha 41,200 kishi istiqomat qilmoqda.
Levakand shahrida Tojikistondagi yagona va yirik  — «Tojik Azot» mineral oʻgʻitlarni ishlab chiqarish boʻyicha kimyoviy korxona faoliyat yuritmoqda.

## Manbalar

## Havolalar
* Стратегия социально-экономического развития административно-территориального образования города Сарбанда
Katharine McPhee

**Ketrin Makfi** (, Los Anjeles, AQSh, 25-mart 1984-yil) — amerikalik qoʻshiqchi, shoira, aktrisa, model. 2006-yil *[[American Idol]]* musiqiy teleshou mavsumidan keyin koʻpga taniqli boʻldi.

2006-yil uning birinchi singli chiqqan, ''Over The Rainbow'' qoʻshigʻi. Shu yili birinchi asl singli chiqdi ''My Destiny''. 2007-yil yanvarda ''Katharine McPhee'' nomli albomi chiqdi. 2011-yil «Mening kuyovimni koʻrsat» nomli filmida asosiy rolni ijro etdi. 2012-yildan «Hayot qanday tomosha» serialida rol ijro etmoqda.

## Manbalar

## Havolalar
* Rasmiy sayti  
* Katharine McPhee YouTubeda
Tuvacha Vikipediya

**Tuvacha Vikipediya** — Vikipediyaning tuva tilidagi boʻlimi. Tuvacha Vikipediya 2006-yildan boshlab faoliyat yuritmoqda.

## Hozirgi ahvoli

-yil - boʻyicha Tuvacha Vikipediyada  maqolalar mavjud.  foydalanuvchi roʻyxatdan oʻtgan, ularning  nafari oxirgi oy ichida kamida bitta tahrir qilgan,  foydalanuvchi esa administrator. Jami tahrirlar soni — . Teranligi (bugun): 

## Statistik tarixi
* May 2012&nbsp;— 100 maqola..
* May 2014&nbsp;— 500 maqola..
* Sentyabr 2014&nbsp;—  1 000 maqola.
* 7-mart 2020&nbsp;—  2 000 maqola (Irkutsk).
* 27-noyabr 2020&nbsp;—  3 000 maqola (Barnaul).

## Manbalar

## Havolalar
* Tuvacha Vikipediya
Uchtepa (Almati viloyati)

**Uchtepa** () — Qozogʻistondagi shahar (1961-yildan), Almati viloyati Qaratal tumanining markazi, temir yoʻl stansiyasi. Viloyat markazi Taldiqoʻrgʻan shahridan shimoliy-gʻarbga tomon 51&nbsp;km oraliqda, Qoratol daryosining oʻng qirgʻogʻida joylashgan. Aholisi 24,7 ming kishi (2012). Shaharga 30-yillarning boshlarida Turkiston-Sibir temir yoʻlining qurilishiga binoan asos solingan.

## Sanoati
Korxonalaridan Uchtepada mexanik taʻmirlash, yogʻ zavodlari, kigiz uy, tikish fabrikalari, goʻsht kombinatlari, “Frunze” tajriba-xoʻjalik stansiyalari, “Paltel” MchJ-i, “Опытное” qishloq xoʻjaligi, maishiy xizmat koʻrsatish mahkamalari, bosmaxona, gʻalla ombori, neft tashish avtomabil bazalari mavjud.

## Ijtimoiy soha
Uchtepa shahrida 4 oʻrta, sport, musiqa maktablari, bolalar bogʻchasi, 3 kutubxona, tuman kasalxonalari, tubdispanser, san-epidstansasi, 2 dorixona va boshqa mahkamalar faoliyat yuritmoqda.

## Manbalar
Yevtifron dilemmasi

**Yevtifron dilemmasi** Aflotunning *[[Yevtifron]]*  dialogida eslatilgan falsafiy dilemmadir. Dialogda Suqrot Yevtifrondan „taqvodorni xudolar uning taqvodorligi uchun sevishadimi yoki u xudolar sevgani uchun taqvodormi?“ deb soʻraydi. Zamonaviy teologiyada beriladigan shakli quyidagicha:

* Bu dilemmaning birinchi iddaosidan axloqni xudo(lar) oʻylab topishi, yaʼni axloq shunchaki xudo(lar)ning xarxashasi boʻlishi mumkinligi xulosasi kelib chiqadi.
* Bu dilemmaning ikkinchi iddaosidan axloq hech qanday xudo(lar)siz ham mavjud ekanligi xulosasi kelib chiqadi.

Yevtifron dilemmasi axloqning dindan mustaqilligini koʻrsatish uchun ishlatiladi.

## Manbalar
Grin-karta

**Grin-karta** (; tarjimasi „yashil karta“, rasmiy nomi: **United States Permanent Resident Card**) — AQSh fuqorosi boʻlmagan shaxsning, AQShda yashash huquqini beruvchi, shahsiy guvohnoma yoki identifikatsion karta. Ushbu „yashil karta“ bir necha yil, koʻp bosqichli hujjatlar toʻplamidan soʻng beriladi.

## Dastur haqida maʼlumot
Kongress qarori bilan joriy etilgan „Turli millatlarga mansub immigrantlar viza dasturi -(Diversity Visa)DV“ har yili Davlat Departamenti tomonidan boshqariladi. Immigratsiya va Fuqarolik Kodeksining (IFK) 203(s) boʻlimi Amerika Qoʻshma Shtatlariga tarixan immigratsiya koʻrsatkichi past davlatlardan boʻlgan „turli millatlarga mansub immigrantlar“ deb ataluvchi immigrantlar sinfini joriy etadi. DV dasturida roʻyxatdan oʻtish bepul.

Lotereyada tanlab olinganlar (saralanganlar) „turli millatlarga mansub immigrantlar“ vizalarini olishga muvofiq boʻlishlari uchun dasturning oddiy, lekin qatʼiy talablariga muvofiq boʻlishlari shart. Saralanganlar kompyuterlashtirilgan tasodifiy lotereya tanlovi orqali saralanadi. Vizalar olti joʻgʻrofiy mintaqalar orasida taqsimlanadi va hech qaysi bir davlatga bir yil ichida DV vizalarining etti foizidan ortigʻi berilmaydi.

Soʻnggi besh yil davomida bir davlatda tugʻilgan umumiy soni 50000dan ortiq shaxs AQShga immigratsiya qilgan davlatlarga ushbu viza berilmaydi

## Manbalar
Oʻzbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligi

**Oʻzbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligi** — Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Kengashining 1991-yil 31-avgustdagi „Oʻzbekiston Respublikasining davlat mustaqilligi toʻgʻrisida“gi Bayonotida „Davlat mustaqilligini, hududiy yaxlitligini, fuqarolarning Konstitutsiyaviy huquqi va erkinligini himoya qilish maqsadida Oʻzbekiston Respublikasida Mudofaa ishlari vazirligi va Milliy gvardiya tuzildi.

Respublika hududida joylashgan SSSR Ichki ishlar vazirligi, SSSR Davlat xavfsizlik komiteti hamda Ichki qoʻshinlari Oʻzbekiston Respublikasi yurisdiksiyasiga olinadi“, deb koʻrsatilgan edi. Bu 1991-yil 31 avgustda qabul qilingan „Oʻzbekiston Respublikasi davlat mustaqilligining asoslari toʻgʻrisida“gi qonunda „Oʻzbekiston Respublikasi Mudofaa ishlari vazirligini tuzish, Milliy gvardiya va muqobil xizmatni tashkil etish huquqiga ega“ deb huquqiy jihatdan mustahkamlandi. Bu amalda yosh respublikaga harbiy siyosatni amalga oshirish huquqini berdi.

Oʻzbekiston Respublikasi prezidentining 1991-yil 6-sentyabrdagi farmoniga asosan, Mudofaa ishlari vazirligi tashkil etildi, uning shtat tizimi va vakolatlari belgilandi. 1991-yil 10 sentyabrdagi farmonga binoan, Mudofaa Vaziri ayni vaqtda Milliy gvardiya qoʻmondoni etib tayinlandi. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1991-yil 25-oktyabrdagi qaroriga binoan, Mudofaa ishlari vazirligining huquqiy maqomi, tuzilishi va nizomlari tasdiqlandi. Turkiston harbiy okrugi boshqaruv organlari negizida Mudofaa ishlari vazirligi Bosh shtabi va boshqarmalari tuzildi.

## Vazirlar
* Rustam Ahmedov (6.9.1991 - 29.8.1997)
* Hikmatilla Tursunov (29.8.1991 - 17.3.2000)
* Yuriy Agzamov (2000)
* Qodir Gʻulomov (2000-2005)
* Ruslan Mirzayev (2005-2008)
* Qobul Berdiyev (17.09.2008 - 4.9.2017)
* Abdusalom Azizov (4.9.2017 - 11.02.2019)
* Bahodir Qurbonov (11.02.2019 - 23.11.2024)
* Shuhrat Xolmuhammedov (*hozirgacha*)
## Yana qarang
* Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlari
* Oʻzbekiston Respublikasi Davlat xavfsizlik xizmati
* Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi
* Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligi
* Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi
* Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi
* Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi
* Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot vazirligi
* Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq va suv xoʻjaligi vazirligi
* Oʻzbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligi
* Oʻzbekiston Respublikasi Milliy gvardiyasi
* Oʻzbekiston Respublikasi Transport vazirligi

## Manbalar

## Havolalar
Rebollar

**Rebollar** quyidagilardan birini anglatadi: 

*Rebollar (Cáceres) — Ispaniyaning Extremadura, Cáceres provinsiyasi mintaqasida joylashgan munitsipalitetdir.
*Rebollar (Soria) —  Ispaniyaning Castilla y León, Soria provinsiyasi mintaqasida joylashgan munitsipalitetdir.
Edward Moss

**Edward Moss** (talaffuzi:*Edvars Moss* ) —  1977-yil 11-iyulda Los Anjelesda tugʻilgan. Amerikalik aktyor, komik va musiqachidir.

## Manbalar

## Havolalar
* Official Website 
* 
* My Space page
* You Tube Promo Video
Iquique

**Iquique** — Chilidagi shahar. Maydoni – 2262,4 km2. Aholisi – 166204 kishi (2002).



## Havolalar
* **[http://toolserver.org/~geohack/geohack.php?pagename=Iquique&language=es&params=20_12_50_S_70_09_09_W_ 20°12′50''S 70°9′9''W]**
* Iquique vebsayt
Arroyomolinos (Cáceres)

**Arroyomolinos** — Ispaniyaning EstremaduraEstremadura mintaqasida joylashgan munisipalitet. Cáceres provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 115.2 km2. Aholisi — 948 kishi (2012
## Havolalar
Jeff Foxworthy

**Jeff Foxworthy** — 1958-yil Atlantada tugʻilgan. Amerikalik aktyor, komediyachi.

## Manbalar

## Havolalar
* Official Website
*
James Adomian

**James Haig Adomian** —  1980-yil Omahada tugʻilgan. Amerikalik komediyachi, aktyor.

## Manbalar

## Havolalar
*
Pat Carroll

**Patricia Ann** "**Pat**" **Carroll** (talaffuzi: 1927-yil tugʻilgan) Amerikalik aktrisa, komik va musiqachidir.
Aqcha (Afgʻoniston)

**Aqcha** (; *Āqca*) — Afgʻoniston Islom Respublikasining Joʻzjon viloyatidagi shahar. Shahar gʻarbiy tomondan Balx shahridan 42&nbsp;km uzoqlikda joylashgan. Aholisi 2011-yilgi statistika boʻyicha 50,000 kishini tashkil qildi. Aholisining asosiy qismi oʻzbeklardan va tojiklar iborat.

## Manbalar
Torrent

**Torrent** quyidagilardan birini anglatadi: 

*Torrent (Valencia) — Ispaniyaning Comunidad Valenciana, Valencia provinsiyasi mintaqasida joylashgan munitsipalitetdir.
*Torrent (Gerona) — Ispaniyaning Kataloniya, Cáceres provinsiyasi mintaqasida joylashgan munitsipalitetdir.
Carlos Mencia

**Ned Arnel Mencía** —  1967-yil San Pedro Sulada tugʻilgan. Amerikalik aktyor, komediyachi.

## Manbalar

## Havolalar
*
Dehnav

**Dehnav** — Samarqand viloyati Samarqand tumanining Dashtakibolo qishloq xoʻjaligiga qarashli qishloq. Dehnav Samarqand tumanining markaziy qismida joylashgan. Aholisi 1970-yil 1090 kishi boʻlgan. Dehnavning aholosi sabzavotchilik, bogʻdorchilik va uzumchilik bilan shugʻullanadi.

## Manbalar
Alisher Karimov

**Karimov Alisher Shukurovich** *()* — 1985-yil 28-oktyabrda Taraz shahrida dunyoga kelgan. Millati oʻzbek. 1991-yil ilk bor sahnaga chiqib, 5 yoshida „Anshi balapan“ konkursiga, 1995-yili Turkiyada, 1997-yili Bolgariyada, 1998-yili Avstriyada tashkil etilgan xalqaro festivallarda ishtirok etgan. 2003-yili T.Jurgenov nomidagi qozoq milliy sanʼat akademiyasining estradik vokal fakultetiga qabul qilingan. 2004-yil „superstar. kz“ mega loyihasiga qatnashib, ikkinchi oʻrinni qoʻlga kiritdi va millionlab muxlislarning koʻnglidan joy oldi. 2007-yil Gollivudda (Los-Andjeles) tashkil etilgan dunyo miqyosidagi sanʼat konkursuda 2 otin medalni qoʻlga kiritdi. 2009-yildan buyon „Qazaqkonsert“ sanʼat jamoatchiligida yakka qoʻshiqchi vazifasini bajaradi. 2010-yili Alisher Karimovning „Kelemіn sagʻan“ deb nomlangan birinchi albomi chiqdi.

## Manbalar

## Havolalar
* Биография Алишер Каримов 
* Alisher Karimovning qoʻshiqlari
Yesik

**Yesik** — (qoz. Есік) Almati viloyati Yenbekshiqazaq tumanining markazi, shahar. Almati shahridan sharqqa tomon 43&nbsp;km masofada, Ile Oaltovining shimol tomonida, dengiz sathidan 935 – 1040 m balandlikda joylashgan. Aholisi 36,928 kishi (2012).

## Tarixi
Yesik shahrida odamlar qadimdan istiqomat qilishgan. Shaharning shimoliy tomonida saklat madaniyaning mil. av. 5 — 4 asrlardagi koʻhna yodgorligi saqlangan. 1854-yil bu koʻhna joyda Nadejdinskaya stanitsasi barpo etildi. 1923-yildan u Yesik stanitsasi deb nomi oʻzgartirildi. 1968-yil shahar mavqeini oldi.

## Sanoati
Shaharda „Koʻktem“, „Yesіk sharob zavodi“, „Dionis“, „Yeles“, „Fudmaster“, „Gold Produkt“ kabi yirik korxonalar joylashgan. Undan boʻlak qurulish, avtomabil, v.b. mahkamalar va kichik ishlab chiqarish korxonalar faoliyat yuritmoqda.

## Ijtimoiy soha
Yesikda umumiy bilim beruvchi 9 maktab, pedagogik kolledj, tibbiyot kolledji, huquqshunoslik kolledjі, birlashgan qozoq-turk litseyі, madaniyat uylari, kinoteatrlar, klub, tuman kasalxonasi, shifoxona, dorixonalar va boshqalar.

## Manbalar

## Havolalar
* «Золотой» человек — Подробная информация 
* Телефонный справочник Есик (Иссык) 
* История города Есик (Иссык) 
* Карта города Есик (Иссык) 
*  Вид с гор на Есик / Иссык (13/8/2009) 
*  Фотоальбом города Есик (Иссык) 
* Неофициальный сайт города
Balpiq-biy

**Balpiq-biy** — qishloq, Koʻksuv tumanining markazi. Viloyat markazi Taldiqoʻrgʻan shahridan shimolga tomon 240&nbsp;km uzoqlikda joylashgan. Koʻksuv daryosining soʻng qirgʻogʻida joylashgan. Aholisi 12,6 ming kishi (2009).

## Aholisi
1999-yili qishloq aholisi 12,145 kishini tashkil qildi (5,664 erkaklar va 6,481 ayollar). Qishloqda 2009-yildagi statistikaga tayanadigan boʻlsak 12,654 kishi istiqomat qilmoqda (6070 erkaklar va 6584 ayollar).

## Tabiati
Qishloq Joʻngʻor Olatovining gʻarbidagi moʻtadil agro-klimat mintaqada joylashgan. Yeri qoʻngʻir tuproqli, boʻz, shoʻra va boshqa oʻtlar oʻsadi.

## Tarixi
Qishloqning poydevori 1831-yil Oʻrta Osiyo va Sibіrnі bogʻlovchi savdo yoʻlidagi qadimgi Dungene va Meti qishloqlarining oʻrniga qurilgan. 1942-yilgacha Dungene qishlogʻi deb, 1993-yilgacha Kirovsk qishlogʻi deb nomlangan.

## Ijtimoiy soha
Qishloqda qand zavodi, qurulish va avtomabil jamoatchiligi va mahkamalari, 4 oʻrta, 1 toʻliqsiz maktab, madaniyat uyi, 2 kutubxona, tuman kasalxonasi, shifoxona, v.b. tibbiy va madaniy mahkamalar mavjud. Balpiq-biy qishlogʻi orqali respublika ahamiyatiga ega Almati — Oʻstkemen avtomobil yoʻli oʻtadi.

## Manbalar
Ahmad Ahqar

**Ahmad Abdulhakim oʻgʻli Ahqar** (1861–1919) — oʻzbek shoiri. Kattaqoʻrgʻonda tugʻilgan. Shoirning zamondoshlariga koʻra, u uch ming misradan iborat devon va ikkita sheʼriy toʻplam yozgan. Ahqar Ahmad Abdulhakim oʻgʻli fors va arab tillarida ham sheʼrlar yozgan. Shoir geometriya va matematikani yaxshi bilgan.

## Manbalar
Lara Fabian

**Lara Fabian** (*Лара Фабиан*; 1970-yilda tugʻilgan, Ettenberg) — Belgiyalik xonanda. Lara Fabian belgiyada tugʻilib oʻsib, kanadada fuqarosi. Lara Fabian ingliz, ispan va rus tilida qoʻshiq aytadi, lekin koʻpincha fransuz tilida qoʻshiq aytadi. Yevrovidiniye-88 da Luksemburg nomidan borgan.

### Yoshligi

Lara Fabian 9 yanvar 1970 yilda Ettenberg shahrida tugʻulgan. 1975 yilgacha Italiyaning Sitsiliya shahrida yashagan. Faqat 1975 yilda oilasi bilan Belgiyaga koʻchib borgan. 5 yoshligida Laraning otasi unda musiqiy maʼlumotni sezgan va 8 yoshida unga pianino olib bergan. Lara 8 yoshdan boshlab oʻzini birinchi musiqalarini yozgan. Kechroq Konservatoʻriyada qoʻshiq aytishni oʻrgangan.
Laraning muvaffaqiyoti 14 yoshdan boshlangan. Otasi gitarachi boʻlib u bilan klublarda qoʻshiq aytgan. U koʻp musiqiy tanlovloda qatnashgan. Masalan: tramplin («Tremplin de la chanson») musiqiy tanlovda 1986 yilda gʻolib boʻlgan. Laraga xalqaro muvaffaqiyoti 1988 yilda kelgan. 1988 yildagi Yevrovideniyeda Luksemburgni taqdim etgan. Lekin faqat 4 oʻrini olgan.

### Kanada
Laraning muvaffaqiyoti uchun 28 may 1990 yil juda katta ahamiyati bor. Bu kuni Lara Rik Ellison bilan uchrahsadi va oz vaqt oʻtib Kanadaga uchib ketadi. Shu  vaqtda esa Laraning otasi, uning birinchi musiqiy albomini pulini toʻlaydi. Bu albomi chiqshi bilan tez sotilib ketdi. Har bir kontsertida uni yaxshi kutib olishdi va 1991 yil "Felix" musiqiy mukofotida gʻolib boʻlib chiqdi.
1994 yilda esa Kanadada uning ikkinchi musiqiy albomi chiqdi - «Carpe Diem».
Talgʻar

**Talgʻar** () — Qozogʻistondagi shshar. Talgʻar tumanining markazi. Aholisi 47,3 ming kishi (2012). Almati shahridan 25&nbsp;km uzoqlikda, Taldiqoʻrgʻan shahridan esa 260&nbsp;km uzoqlikda joylashgan.

## Geografiyasi
Talgʻar shahri Yevraosiyo materigining markazida va Qozogʻiston Respublikasining janubi-sharqiy qismida joylashganна, uning yer maydoni 1808 ga. Dengiz sathidan 1000—1300 metr balandlikda joylashgan. Talgʻar Vladivostok va Gagra shaharlari bilan bir parallelda turadi. Shahar hududi orqali respublika ahamiyatiga ega 25&nbsp;km masofadagi Talgʻgʻar — Almati avtomagistrali oʻtgan.

## Shaharda tavallud topganlar
* Noʻgʻaybayev Idris (1931—1989) — kino va teatr aktori, KSRI xalq artisti (1982).
* Maqash Tatimov — demograf

## Manbalar

## Havolalar
* Talgʻar tuman hokimyatining rasmiy sayti 
* Elektronli Talgʻar 
* Talgʻarning norasmiy sayti
* Talgʻar yoshlar sayti
Chunja

**Chunja** — Qozogʻistondagi qishloq, Almati viloyati Uygʻur tumanining markazi. 1867-yilda asos solingan. Aholisi 18,298 kishi (2012). Chunja Viloyat markazi — Taldiqoʻrgʻan shahridan — 346&nbsp;km uzoqlikda, Almati shahridan esa 243&nbsp;km uzoqlikda joylashgan.

## Aholisi
1999-yili qishloq aholisi 20&nbsp;095 kishini (9834 erkaklar va 10&nbsp;261 ayollar), 2009-yili esa qishloq aholisi 18&nbsp;008 kishini tashkil qildi (8805 nafari erkaklar, 9203 nafari ayollar).

## Manbalar

## Havolalar
* Фотографии
Oʻtegen-Botir

**Oʻtegen-Botir** — Almati viloyati Ile tumanidagi qishloq, tuman markazi (1976-yildan buyon). Viloyat markazi – Taldiqoʻrgʻan shahridan janubi-gʻarbga tomon 260&nbsp;km masofada, Almati shahridan 3&nbsp;km uzoqlikda joylashgan. Aholisi 21,596 kishi (2012).

## Aholisi
1999-yili qishloq aholisi 17&nbsp;301 kishini , 2012-yili esa qishloq aholisi 21&nbsp;596 kishini tashkil qildi.

## Tarixi
Oʻtegen-Botir qishlogʻi 1999-yilgacha “Energeticheskiy” deb nomlandi. Poydevori 1962-yili Almati davlat maʼmuriy elektr stansiyasining bunyod etilishi bilan qurilgan.

## Sanoati
Qishloqda temir beton zavodi, davlat maʼmuriy elektr stansiyasi, avtomabil, qurulish sohalaridagi korxonalari va boshqalari bor. Oʻtegen-Botir qishlogʻidan Turkiston-Sibir temir yoʻli oʻtadi.

## Manbalar
Sarioʻzak

**Sarioʻzak** — Almati viloyati Kerbuloq tumanidagi qishloq (1938-yildan), tuman markazi (1973-yildan ). Viloyat markazi — Taldiqoʻrgʻan sharidan janubiy-gʻarbga tomon 90&nbsp;km masofada joylashgan. Aholisi 13,4 ming kishi (2012).

## Aholisi
1999-yili qishloq aholisi 12&nbsp;236 kishini (5,855 nafari erkaklar va 6,381 nafari ayollar), 2012-yili esa qishloq aholisi 13&nbsp;401 kishini tashkil qildi.

## Tarixi
Poydevori 1930-yili Turkiston-Sibir temir yoʻlining bunyod etilishi bilan qurilgan.

## Sanoati
Harbiy qishloq sifatida barpo etilgan Sarioʻzakda non kombinati, kimyoviy korxonalari, lokomotiv deposi, elevator, elektr stansiya, asfalt zavodi, yoʻl qurulish boʻlimi va boshqa korxonalar faoliyat yuritmoqda. Sarioʻzak orqali Turkiston — Sibir temir yoʻli, Almati — Oʻstkemen, Almati — Jarkent avtomabil yoʻllari oʻtadi.

## Manbalar

## Havolalar
* Сары-Озек — точка на карте былой империи…
Jarkent

**Jarkent** () — Almati viloyati Panfilov tumanidagi shahar, tuman markazi (1928-yildan). Viloyat markazi — Taldiqoʻrgʻan shahridan janubi-sharqqa tomon 289&nbsp;km masofada, Almati shahridan shimoli-sharqqa tomon 331&nbsp;km masofada, Ile daryosi yaqinida joylashgan. Aholisi 41,2 ming kishi (2012).

## Aholisi

1999-yili shahar aholisi 32&nbsp;656 kishini, 2012-yili esa shahar aholisi 41&nbsp;127 kishini tashkil qildi.
## Tarixi
Jarkentga 1881-yil asos solindi va 1891-yilda shahar mavqeini oldi. Boshlanishida, asosan, kichik hunarmandlar va savdo-sotiq shahri boʻlgan, 1928-yildan tuman markazi. Shu vaqtda yangi korxonalar ochilib, bunyodkorlik ishlari davom etdi. Shahar 1942 — 1992-yillari Kengash Ittifoqining qahramoni I.V.Panfilovning nomi bilan ataldi.
## Sanoati
Jarkentda qurulish zavodi, non, goʻsht kombinatlari, tikish fabrikasi va boshqa korxonalar faoliyat yuritadi. Jarkent orqali Almati — Qoʻrgʻas — Urumchi avtomagistrali oʻtadi.
## Ijtimoiy soha
Shaharda 7 oʻrta maktab, pedagogika maktab, (respublikadagi birinchi oʻquv joylarining biri, 1929-yil ochilgan), masjid, 2 kinoteatr, 3 kutubxona, madaniyat uyi, 3 klub, kasalxona, shifoxona, stadion, avtostansiya, yirik savdo markazi va boshqa mahkamalar bor (1999).
## Manbalar
Alexander Bard

**Alexander Bengt Magnus Bard**, 1961 yil 17 martda Västra Ny, Motala tumanida tugʻilgan, shved va yaxudi soʻz ustasi/munozarachi, yozuvchi, notiq, artist, siyosatchi va film bilan ishlovchi produsent. U Army of Lovers, BWO, Gravitonas va Vacuum musika guruhlarini tuzgan va ularni chiqishlarida ishtirok etgan. Muzikadan tashqari u 1995 yildan beri turli sohalarda. Shvetsiya va chet ellarda munozaralarga qatnashib, soʻzga chiqib keladi. U Jan Söderqvist bilan birga 3ta kitob yozgan, 2011 yildan beri Alexander Idol TV Dasturining Jurisida ishtirok etib keladi. Undan tashqari Bard psykoanalytik sifatida úqimagan bulsa ham ishlab keladi.

## Manbalar
Al Ayn

**Al Ayn** (  — «buloq») — Birlashgan Arab Amirliklaridagi shahar, aholisi boʻyicha Birlashgan Arab Amirliklarida toʻrtinchi oʻrinda turadi. Aholisi 518,3 ming kishi (2012). Aholisi boʻyicha Abu Dabi amirligida ikkinchi oʻrinda.

## Ijtimoiy soha
Shaharda universitet, tarixiy muzey, koʻpgina oromgohlar va hayvonot bogʻi bor. Shuningdek shaharda xalqaro aeroport ham aholiga xizmat qilmoqda.

## Adabiyot
* Густерин П.В.: Города Арабского Востока
Shayx Xalifa xalqaro stadioni

**Shayx Xalifa xalqaro stadioni** () Birlashgan Arab Amirliklarining Al Ayn shahridagi koʻp maqsadli stadiondir.

## Manbalar

## Havolalar
* example.com
Sharja stadioni

**Sharja stadioni** Birlashgan Arab Amirliklarining Sharja shahridagi koʻp maqsadli stadion. Sigʻimi 20,000 kishi. Hozirda futbol oʻyinlari oʻtkazilib kelinadi, Sharjah FC uy stadioni hisoblanadi.

## Manbalar

## Havolalar
* example.com
Al Rashid stadioni

Rashid stadioni (arabcha: استاد راشد) – Birlashgan Arab Amirliklarining Dubay shahridagi koʻp maqsadli sport inshooti. Hozirgi kunda u asosan futbol va regbi musobaqalari oʻtkazish uchun foydalaniladi. Stadion 8015 tomoshabinni sigʻdira oladi. 2019-yilgi OFK Osiyo Kubogi musobaqasi uchun stadionga vaqtinchalik tribunalar oʻrnatilishi natijasida uning sigʻimi 12 056 oʻringa yetkazilgan. Mazkur inshoot 1948-yilda barpo etilgan.

Stadion 2003-yilgi FIFA yoshlar oʻrtasidagi jahon chempionati, 2013-yilgi FIFA U-17 jahon chempionati hamda 2019-yilgi OFK Osiyo kubogi musobaqalarining bir qator oʻyinlariga mezbonlik qilgan.

## Manbalar

## Havolalar
* Soccerway.com
Aries Spears

**Aries Spears** —  1975-yil Chicagoda tugʻilgan. Amerikalik aktyor, komediyachi.

## Manbalar

## Havolalar
*
Uzinagʻash

**Uzunagʻash** — Almati viloyati Jambul tumanidagi qishloq, tuman markazi (1934). Viloyat markazi — Taldiqoʻrgʻan shahridan janubi-gʻarbga tomon 314&nbsp;km, Almati shahridan gʻarbga tomon 44&nbsp;km uzoqlikda joylashgan. Aholisi 30,5 ming kishi (2009).

## Aholisi
1999-yil qishloq aholisi 23,887 kishini (11,579 nafari erkaklar, 12,308 nafari ayollar). 2009-yilda esa 30,589 kishi tashkil qildi (14,952 erkaklar va 15,637 nafari ayollar).

## Ijtimoiy soha
Qishloqda tuman kommunal xoʻjaligi, elektr energiya tarmogʻi, bosmaxona, telekommunikatsiya, aloqa boʻlimlari va boshqa mahkamalar faoliyat yuritmoqda. Shuningdek tuman kasalxonasi, shifoxona, dorixona, feldsher-akusherlik punkt, san-epidstansiya, maktab, maktab-internat, sport maktabi, kutubxona, madanyat uyi, klub, stadion, masjid, mehmonxona va boshqalar faoliyat yuritmoqda. Uzunagʻash orqali respublika ahamiyatiga ega Almati — Chimkent Avtomagistrali oʻtadi.

## Manbalar
Muhammad Bin Zayed stadioni

**Al Jazira Muhammad Bin Zayed stadioni** () – Abu-Dabi shahrida, Birlashgan Arab Amirliklarida joylashgan koʻp maqsadli stadion. Hozirgi kunda u asosan futbol va kriket musobaqalari uchun foydalaniladi hamda Al Jazira klubining uy maydoni hisoblanadi. Stadion Muhammad bin Zoid Ol Nahayonning sharafiga nomlangan.
## Manbalar

## Havolalar

* example.com
Siegfried & Roy

**Siegfried Tyron Fischbacher** & **Uwe Ludwig Horn** (talaffuzi: 1939 / 1944 – 2020) Amerikalik komediyachi, aktyor va musiqachidir.
Dee Dee Davis

**Dee Dee Davis** — 1996-yil Cuvler Cityda tugʻilgan. Amerikalik aktyor, komediyachi.

## Manbalar

## Havolalar
*
Olgʻa (tuman)

**Olgʻa tumani** — Oqtoʻba viloyatining shimoliy qismidagi maʼmuriy hudud. Yer maydoni 7,1 ming km2. Aholisi 38 ming kishi, oʻrtacha zichligi 1&nbsp;km2-ga 5,6 kishidan toʻgʻri keladi (2010). Tuman markazi — Olgʻa shahri.

## Tarix
1933-yil **Klyuchevoy tumani** tumani boʻlib tashkil topdi. 1963-yili tuman nomi Olgʻa tumani deb oʻzgartirildi.

## Geografiyasi
Olgʻa tumanining shimoli-gʻarbida Tasqoʻrali togʻi (balandligi 386,7 m), janubiy-gʻarbida Besoʻba togʻi joylashgan (balandligi 324 m). Ulardan boʻlak Oqquduq, Qoramen, Keruentau, Aqshoʻqi, Qayqi, Yeset, Besoʻba, Qoratepa, Nartau, Tasshoʻqi togʻlari bor. Foydali qazilmalaridan toshkoʻmir, neft, fosforit, qurulish materiallari va boshqalari uchraydi. Tuman hududi orqali Orenburg — Toshkent temir yoʻli, respublika ahamiyatiga ega Oqtoʻba — Atirau avtomabil yoʻli oʻtadi.

### Iqlimi
Iqlimi keskin kontinental, qishi ancha sovuq, yozi issiq va qurgʻoq. Yanvar oyining oʻrtacha yillik harorati –15 – 16 °С, iyul oyining yillik oʻrtacha harorati 22 – 23°С. Yogʻingarchilikning oʻrtacha yillik miqdori 200 – 250&nbsp;mm.

## Sanoati
Mineral oʻgʻitlarini ishlab chiqaruvchi Oqtoʻba «Nitroxim», «Neoxim» kimyo korxonalari, non, yogʻ zavodlari faoliyat yuritmoqda.

## Manbalar
Kuy

**Kuy** — (yunoncha: melodia — ashula aytish, melos — ashula va ode—kuylash)—turli baland va uzunlikdagi tovushlarning maʼlum bir ritm va ladda badiiy holatda kelishi. Musiqa asari bir yo bir necha kuydan tuzilishi mumkin. Kuy asarning asosi hisoblanadi. Kuy garmonizatsiya qilinish bilan xarakteri oʻzgarishi mumkin. Kuyning eng xarakterli oʻrni uning ohangdor boʻlishidadir. Cholgʻu musiqa kuylari vokal musiqa kuylari bilan yaqin boʻlishiga qaramay, bular turlicha tuzilishda va kengayib, rivojlanib borishida farq qiladilar. Ashula aytishga nisbatan, katta imkoniyatlarga ega boʻlgan cholgʻu asboblarida kuy murakkab boʻladi. Demak, kuy musiqadagi asosiy ifoda vositalari boʻlgan lad, ritm, metr va tembrni oʻz ichiga oladi. Shuning uchun birovozli musiqa ham, koʻpovozli musiqa ham asosan kuy bilan esda qoladi. 

## Yana qarang
* Bastakor
* Kompozitor
Sung Jae-ki

**Sung Jae-ki**(Koreya:성재기 成在基, 1967.9.11, Daegu - 2013.7.26. Seoul) — Koreya Respublikasi Inson huquqlari activists, civil right activists. "Youngnam" universitetini tugatgan (1992). 1999 va 2001—13-yil men's libetarian movements. 2006-yil Abolition Department Ayol club(여성부 폐지운동 본부) prezidenti. 2008-yildan Tinchlik va club liberty Koreya Erkak(남성연대 男性連帶). 2011 va 2013-yildan club liberty Koreya Erkak prezidenti.

## Manbalar

## Havolalar
* South Korean channel films suicide  
* Suicide performance and journalist ethics News Dongah 
* Police continue search for missing men's rights activist yonhapnews 
* Body of Sung Jae-gi found in Han River Koreaherald 2013.07.29
Ruslan Nurudinov

**Ruslan Shamilyevich Nurudinov** (1991-yil 24-noyabrda Andijon viloyati Xonobod shahrida tugʻilgan) — oʻzbekistonlik ogʻir atletikachi. 2013-yil oktyabrda Polshaning Wrocław shahrida oʻtkazilgan ogʻir atletika chempionatida 105&nbsp;kg vaznda qatnashib, oltin medal oldi.

### Sport faoliyati
Ruslan Nurudinov xalqaro maydondagi dastlabki gʻalabasini 2009-yili Birlashgan Arab Amirliklarida oʻtgan oʻsmirlar oʻrtasidagi Osiyo chempionatida qoʻlga kiritgan va oltin medalga sazovor boʻlgan.

Nuriddinov 2011-yili Fransiyadagi jahon chempionatida shtangani siltab koʻtarishda kumush medalni qoʻlga kiritgan. 2012-yili Janubiy Koreyada oʻtgan Osiyo chempionatida gʻolib chiqdi va London Olimpiadasida kuchli toʻrtlikdan joy oldi.

2013-yil ogʻir atletikachi uchun har tomonlama muvaffaqiyatli boʻldi. Dastlab mamlakat chempionatida gʻalaba qozongan Ruslan Osiyo chempionatida ham uchta oltin medalni qoʻlga kiritdi. Iyul oyida Jahon universiadasida ikki marotaba rekord oʻrnatib, chempion boʻldi. Bu yilgi mavsumning eng nufuzli musobaqasi — jahon chempionatida ham shohsupaning eng yuqori pogʻonasiga koʻtarildi.

## Mukofotlari
2013-yil 30-oktyabr kuni Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti farmoni bilan ogʻir atletika boʻyicha Oʻzbekiston milliy terma jamoasi aʼzosi Ruslan Nuritdinov „Oʻzbekiston iftixori“ unvoni bilan taqdirlandi.

## Manbalar

## Havolalar
* Ruslan Nurudinov  IWF profili
Marcia Wallace

**Marcia Karen Wallace** —  1942-yil Crestonda tugʻilgan. Amerikalik aktyor, komediyachi.

## Manbalar

## Havolalar
*
Feniks

**Feniks** yoki **Foyniks** () — qadimgi yunon mifologiyasining qahramoni, Amintorning o‘g‘li, Peleyning sodiq do‘sti.

Kalidon ovining ishtirokchisi. Gomerning so‘zlariga ko‘ra, otasining kanizi Klitiyani shaydo qilib otasining laʼnatiga uchragan va bepusht bo‘lib qolgan. Boshqa bir hikoyaga ko‘ra, otasining kanizagi Ftiya uni yolg‘ondan tegachog‘lik qilishda ayblaydi va otasi uni ko‘r qiladi. Qutulish uchun, Feniks otasidan Peleyga qochib ketdi.

Kentavr Xiron Feniksning koʻrish qobiliyatini tikladi, Peley uni Doloplar shohi qiladi.

Dolops Troyaga qarshi yurishda qatnashdi. Versiyaga ko‘ra, Feniks Troya ostiga 50 ta kema olib kelgan. **Feniks (Foyniks, Fenik)** -

1. **Axillga** notiqlik va harbiy ishlarni o‘rgatgan Fessaliya oqsoqoli. Axill va **Agamemnon** o‘rtasidagi janjal paytida (qarang. **Troyan urushi**), Feniks Axillni urushni davom ettirishga ko‘ndirishga harakat qilgan Axey elchilaridan biri edi.

2. **Agenorning** o‘g‘li, **Kadm** va Ye**vropaning** ukasi, Finikiyaliklarning eponimi. Atamalar lug‘ati blokida qarang.

Gomerning „Iliadasi“da Mirmidonlar yetakchilaridan biri Axill boshchiligida Odissey va Ayaks bilan birga Axillni Troyadagi jangni davom ettirishga undagan.

Axilldagi elchixonada, shuningdek, Neoptolem uchun Likomeddagi elchixonada qatnashgan. U Troya qulagandan so‘ng, Molosslar tomon yo‘lda vafot etgan va Neoptolem tomonidan dafn etilgan.

Feniksning qabri Feniks daryosida, Asopning Fessaliyadagi irmog‘ida, shuningdek, Strimon yaqinidagi Eyonda ko‘rsatilgan.

Esxilning „Mirmidonlar“ (fr.132v Radt) tragediyasi, Sofoklning „Feniks“ (fr.718-720 Radt), „Ftiya aholisi“ (fr.694-696 Radt, „Xarakterlar tragediyasi“), Yevripidning „Feniks“, Ion Xiosning ikkita „Feniks“ pyesalari, Kichik Astidamant va Enniyning „Feniks“ tragediyalarining bosh qahramoni.

## Manbalar


## Havolalar
* На Викискладе есть медиафайлы по теме Феникс
* Феникс в библиотеке Максима Мошкова
Sariq uygʻurlar

**Sariq uygʻurlar** (**yugʻurlar**, xara-yogʻurlar; ; sar.-uy. Sarïg Yogïr [sarɯɢ jʊɢʊr], shir. uy. Šera Yogor [ʃira jʊɢʊr]) — 56 ta rasmiy tan olingan xitoy xalqlaridan biri. Soni, 2000 yilgi sanoqqa muvofiq, 13 719 kishi. Gansu provinsiyasi hududida yashashadi (2,3 %).

Sariq uygʻurlar ikkita hududiy guruhlarga boʻlinadi, biri turkiy sariq uygʻur tilida, boshqasi — moʻgulcha shira uygʻur tilida gapirishadi.

## Adabiyot
* Народы Восточной Азии / N. N. Cheboksarova, S. I. Bruka, R. F. Itsa, G. G. Stratonovichlar tahriri ostida. M. — L.: Nauka, 1965. S. 219.
Marmaray

**Marmaray** (Marmar +  — „rels“ soʻzlaridan) Turkiyaning Istanbul shahridagi temir yoʻl transporti loyihasidir. U Bosfor boʻgʻozi ostidan oʻtgan temir yoʻl tunneli qurilishi va Yevropa tomondagi Halkalıdan Marmar dengizi boʻylab Osiyo tomondagi Gebzegacha yotqizilgan mavjud shahar temir yoʻlini zamonaviylashtirishdan iborat. Loyihaga shuningdek yangi temir yoʻl transport sostavlari xarid qilish ham kiradi. Qurilish 2004-yili boshlanib, 2009-yil aprelida yakunlanishi rejalashtirilgan edi. Qurilish davomida qazib olingan bir necha arxeologik topilmalar tufayli bu muddat surildi va tunnel 2013-yil 29-oktabrida ochildi.

## Tafsilotlar
Marmaray texnik xarakteristikasi quyidagicha:
* Umumiy uzunligi: 76,3&nbsp;km
* Tunnel uzunligi: 13,6&nbsp;km
* Suv osti qismi: 1387 m
* Eng chuqur nuqtasi: 60,46 m
* Minimum qiyalik radiusi: 300 m
* Maksimum gradienti: %1,8
* Yerusti bekatlari soni: 37
* Yerosti bekatlari soni: 3
* Boshqa yoʻlga oʻtish bekatlari soni: 4
* Minimum platforma uzunligi: 225 m
* Bekatlararo oʻrtacha masofa: 1,9&nbsp;km
* Maksimum tezlik: 100&nbsp;km/soat
* Tijoriy tezlik: 45&nbsp;km/soat
* Yoʻlovchilar: 75 ming kishi/soat
* Yoʻlovchi vagonlar soni: 440
## Galereya

Fayl:Marmaraystairs.JPG|pillapoya
Fayl:Marmaraystation.JPG|bekat ichi
Fayl:Marmaraytunnel.JPG|Uskudardan Cankurtaranga
Fayl:Marmaraytunnel2.JPG|tonnel
Fayl:Marmaraytunnel3.JPG|tonnel
Fayl:Marmaraytunnel4.jpg|tonnel
Fayl:Marmaraytunnel5.JPG|tonnel
Fayl:Marmarayunderconstruction.jpg|bekat
Fayl:Marmarayunderconstruction2.JPG|tonnel
Fayl:Marmarayvehicle.JPG|minorali kran qismlari
Fayl:Marmarayvehicle2.JPG|minorali kran qismlar
Fayl:Marmaraytwotunnel.JPG|ikki farqli tonnel qazish uslubi
Fayl:Marmarayways.JPG|tonneldagi plakat
Fayl:Twodifferenttube.jpg
Fayl:MarmaraytunelTBM.JPG
Fayl:Marmarayscrew.JPG|qalinligi 30sm beton
Fayl:MarmarayUskudarStationunderconstruction.JPG
Fayl:RailworkMarmaray.JPG


## Manbalar

## Havolalar
*
Pula Juraj Dobrila Universiteti

**Pula Juraj Dobrila Universiteti** — Xorvatiyadagi yirik oliy oʻquv yurtlaridan biri, 2006-yil.

## Manbalar
Hal Holbrook

**Harold Rowe "Hal" Holbrook** — 1925-yil Crestonda tugʻilgan. Amerikalik aktyor, komediyachi.

## Manbalar

## Havolalar
*
Feniks (maʼnolari)

**Feniks** (lotincha Phoenix):
* Feniks — afsonaviy qush.
* Feniks — osmonning Janubiy yarim sharidagi yulduz turkumi.
* Feniks — palmadoshlar oilasiga mansub ikki uyli daraxtsimon oʻsimliklar turkumi.
* Feniks ordeni — Gretsiya Respublikasining davlat mukofoti.
Matthew Broderick

**Matthew Broderick** (; 1962-yil 21-martda tugʻilgan) — amerikalik aktyor.

## Filmografiyasi

## Manbalar

## Havolalar
*
Douglas Engelbart

**Douglas Carl "Doug" Engelbart** —  1925-yil Crestonda tugʻilgan. Amerikalik ixtirochi.

## Manbalar

## Havolalar
* Doug Engelbart's official Web site and home of the Doug Engelbart Institute (formerly Bootstrap)
Délfor Dicásolo

**Délfor Amaranth Dicásolo** —  1920-yil Crestonda tugʻilgan. Argentinik aktyor, komediyachi.

## Manbalar

## Havolalar
*
James Gandolfini

**James Joseph Gandolfini** — 1961-yil Crestonda tugʻilgan. Amerikalik aktyor.

## Manbalar

## Havolalar
*
Jorge Pedreros

**Pedreros Jorge Arnaldo Aviles** —  1942-yil Crestonda tugʻilgan. Chilik aktyor, komediyachi.

## Manbalar

## Havolalar
*
Martin Landau

**Martin Landau** (1928-yilda Crestonda tugʻilgan) — amerikalik aktyor va komik.

## Manbalar

## Havolalar
*
Otto Sander

**Otto Sander** —  1941-yil Crestonda tugʻilgan. Olmoniyik aktyor, komediyachi.

## Manbalar

## Havolalar
*
Pran

**Pran Krishan Sikand** —  1920-yil Crestonda tugʻilgan. Hindistonik aktyor, komediyachi.

## Manbalar

## Havolalar
*
Johannes Heesters

**Johannes Heesters** — 1903-yil.5.12 Crestonda tugʻilgan. Niderlandlarik aktyor, komediyachi.

## Manbalar

## Havolalar
*
Richard Griffiths

**Richard Griffiths** (31-iyul 1947-yilda tugʻilgan) — ingliz aktyori.  Britaniya Imperiyasi ordeni sohibi. Laurens Olivier mukofoti sovrindori.  *[[Harry Potter]]* film qismlarida Vernon Dursley va *[[Karib dengizi qaroqchilari: Nomaʼlum sohillarda]]* filmida qirol George rolini ijro etgan.

## Manbalar

## Havolalar
*
Richard Matheson

**Richard Burton Matheson** —  1926-yil Crestonda tugʻilgan. Amerikalik satirachi.

## Manbalar

## Havolalar
*
Christopher Lee

**Sir Christopher Frank Caradini Lee** (talaffuzi: Ser Kristofer Frank Karandini Li; 27-may 1922 — 7-iyun 2015) — ingliz aktyori, musiqachi va yozuvchi. Ikkinchi jahon urushi faxriysi. Lee 69 yillik faoliyatga ega sanoqli ijodkorlardan. U Peter Jacksonning „Uzuklar hukmdori“ va  trilogiyasida Saruman obrazini ijro etgan.

## Manbalar

## Havolalar
*
Conrad Bain

**Conrad Stafford Bain** —  1923-yil Crestonda tugʻilgan. Kanadiz-Amerikalik aktor.

## Manbalar

## Havolalar
*
Christopher Nolan

**Christopher Jonathan James Nolan**  (1970-yil Crestonda tugʻilgan) – ingliz kinorejissori, ssenariy muallifi va prodyuseri. Tarixdagi eng mashhur va eng yuqori daromadli rejissyorlardan biri. Uning oʻnta filmi butun dunyo bo'ylab 6,7 milliard AQSh dollaridan ortiq daromad keltirgan va jami 28 ta „Oscar“ mukofotiga nomzod boʻlib, shulardan 8 tasida gʻolib chiqqan.

Nolan 1998-yilda *„The Pursuit“* filmida rejissyorlik debutini oʻtkazadi. Ikkinchi filmi *„<nowiki/>[[Memento]]<nowiki/>“* (2000) koʻplab mukofotlarga, shu jumladan *eng yaxshi original ssenariy* uchun Akademiya mukofotiga nomzod boʻldi. Mustaqil filmlar orqali erishilgan e'tirof Nolanga katta byudjetli *„Insomnia“* (2002) trilleri va *„The Prestige“* (2006) dramasida rejissorlik qilish imkoniyatini berdi. 2005-2012-yillarda suratga olgan *„[[Qora ritsar (film)|The Dark Knight]]“* trilogiyasi Nolanga olamshumul mashhurlik olib keldi.  *„[[Muqaddima (film)|Inception]]“* (2010) filmi uchun esa  „*[[Eng yaxshi film uchun Oscar mukofoti|Eng yaxshi film*“ nominatsiyasida „Oscar“ mukofotiga]] va „*Eng yaxshi ssenariy*“  nominatsiyasiga sazovor boʻldi. Nolanning *„[[Interstellar]]“* (2014) va *„[[Dunkirk]]“* (2017) filmlari unga *„[[Oscar|Eng yaxshi rejissyor]]“* uchun „Oscar“ nominatsiyasini taqdim etdi.

## Filmografiya
***Asosiy maqola: [[Christopher Nolan filmografiyasi]]***

**[[Following]]* (1998)
**[[Memento]]* (2000)
**[[Insomnia]]* (2002)
*** (2005)
**[[The Prestige]]* (2006)
**[[Qora ritsar (film)]]* (2008)
**[[Muqaddima (film)|Muqaddima]]* (2010)
**[[The Dark Knight Rises]]* (2012)
**[[Interstellar]]* (2014)
**[[Dunkirk]]* (2017)
**[[Tenet (film)|Tenet]]* (2020)
**[[Oppenheimer (film)|Oppenheimer]]* (2023)

## Mukofot va nominatsiyalar
### [[Oscar|Akademiya mukofoti (Oscar)]]

### [[BAFTA|British Academy of Film and Television Arts (BAFTA)]]

### [[Oltin globus]]

## Manbalar

## Havolalar
* 
* 
* Christopher Nolan Biography at Tribute.ca
* Christopher Nolan – How to Direct Your First Feature Film
David Letterman

**David Michael Letterman** —  1947-yil Crestonda tugʻilgan. Amerikalik aktyor, komediyachi.

## Manbalar

## Havolalar
*
Charles Durning

**Charles Edward Durning** —  1923-yil Crestonda tugʻilgan. Amerikalik aktyor.

## Manbalar

## Havolalar
*
Carl Reiner

**Carl Reiner**; 20-mart, 1922 – 29-iyun, 2020 Amerikalik stendap qiziqchi va aktyor boʻlgan.

## Manbalar

## Havolalar
*
Hans Zimmer

**Hans Florian Zimmer** (nemischa oʻqilishi: [ˈhans ˈfloːʁi̯aːn ˈtsɪmɐ] – 1957-yil 12-sentyabrda Frankfurt shahrida tugʻilgan nemis kompozitori. U ikki marta „Oskar“ va toʻrtta „Gremmi“ mukofotiga sazovor boʻlgan, ikki bor „Emmi“ va bir bor „Toni“ mukofotiga nomzod boʻlgan. Zimmer 2007 – yildaThe Daily Telegraph nashri tomonidan eʼlon qilingan 100 ta tirik daho roʻyxatiga ham kiritilgan.

Uning asarlari elektron musiqa tovushlarini anʼanaviy orkestr aranjirovkalari bilan uygʻunlashtirish bilan ajralib turadi. 1980-yillardan beri Zimmer 150 dan ortiq filmlarga musiqa bastalagan. Uning asarlari orasida „Qirol sher“ (1995-yilda „Eng yaxshi original musiqa“ nominatsiyasida ilk bor Oskar mukofotiga sazovor boʻlgan), „Gladiator“, „Soʻnggi samuray“, „Karib dengizi qaroqchilari“ seriali, „Qora ritsar“ trilogiyasi, „Muqadima“, „Interstellar“ va „Dunkirk“ filmlari bor. U 2022 yilda „Dyuna“ filmi uchun ikkinchi „Oscar“ mukofotini qoʻlga kiritdi.

Qoʻshma Shtatlarga koʻchib oʻtishdan oldin Zimmer oʻz faoliyatining dastlabki qismini Buyuk Britaniyada oʻtkazdi. U DreamWorks studiyasining kino musiqasi boʻlimi rahbari va oʻzi asos solgan Remote Control Productions kompaniyasi orqali boshqa bastakorlar bilan ishlaydi, ilgariroq Media Ventures deb nomlangan. Uning Kaliforniyaning Santa-Monika shahridagi studiyasi kompyuter uskunalari va klaviaturalarning keng assortimentiga ega boʻlib, filmlar spektakllarining demo versiyalarini tezda yaratishga imkon beradi.

## Manbalar

## Havolalar
*
Max von Sydow

**Max von Sydow** (1929-yil 10-aprel – 2020-yil 8-mart) — Shveysariya va Fransiya aktyor.

## Filmografiyasi

## Manbalar

## Havolalar
*
Tez-tez soʻraladigan savollar

**F. A.Q.** (inglizcha: Frequently Asked Question(s)) — tez-tez soʻraladigan savollar soʻzining bosh harflaridan olingan boʻlib, „fak“, „fek“, „feks“, „ef-ey-kyu“ kabi talaffuz qilinadi) — biror bir mavzuga doir tez-tez beriladigan savollar va ularga javoblar jamlanmasi hisoblanadi.

Turli xil mavzularga bagʻishlangan koʻpgina FAQlar mavjud. Baʼzi saytlar ularni tartibga soladi va qidirish imkonini taʼminlaydi. Masalan: Internet FAQ Consortium.
## Manbalar