open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
XKvars

**XQuartz** X.Org X serverining ochiq manbali versiyasi boʻlib, macOS tizimida ishlaydigan X Window System (baʼzan X11 yoki X ga qisqartirilgan) uchun displey serveridir. Rasmiy ravishda Apple ichki X11 ilovasini almashtirdi. "XQuartz" nomi XQuartz ushbu ilovalarni bog'laydigan macOS Core Graphics ramkalarining bir qismi bo'lgan Quartz dan olingan. XQuartz GUI uchun X11 dan foydalanadigan kross platforma ilovalarini macOS da ishlashiga imkon beradi hamda ularning aksariyati macOS uchun maxsus ishlab chiqilmagan. Bunga ko'plab ilmiy va akademik dasturiy ta'minot loyihalari kiradi.

## Tarix
X11.app dastlab Mac OS X 10.2 Jaguar uchun yuklab olinadigan ommaviy beta sifatida mavjud bo'lgan . Keyinchalik  esa Mac OS X 10.3 Panther uchun standart paket sifatida kiritilgan. Mac OS X 10.4 da Tiger X11 app o'rnatish DVD diskiga kiritilgan ixtiyoriy o'rnatish edi. Mac OS X 10.5 Leopard, Mac OS X 10.6 Snow Leopard hamda Mac OS X 10.7 Lion sukut boʻyicha X11.app ni oʻrnatgan, ammo , Apple dagi OS X 10.8 Mountain Lion dan X11.app ni maxsus qoʻllab-quvvatlashni toʻxtatib, foydalanuvchilar ochiq dasturga yoʻnaltirilgan. Manba XQuartz loyihasi (buning o'rniga Apple hissa qo'shadi).

Mac OS X 10.4 Tiger da Apple X11 protokoli 6.6 (X11R6.6) versiyasini amalga oshirdi. Dastur XFree86 4.4 asosidagi X11 oyna serverini, Kvars ildizsiz oyna boshqaruvchisini, kutubxonalarni va xterm kabi asosiy yordamchi dasturlarni o'z ichiga oladi. "Ildizsiz" shunday ma'noni anglatadiki; X oynasining ilovalari Kvars ish stolida paydo bo'ladi va ular boshqa oynali Kvars ilovalari kabi paydo bo'lishini anglatadi (ya'ni boshqa oynada joylashgan virtual ish stolida emas). Shuningdek , Mac OS X Leopard da X11 XFree86 emas, balki X.Org Server (X11R7.2) dan foydalanish uchun yangilandi. Ba'zi manba kodlari Apple Public Source License ostida mavjud bo'lsa, asosiy qismi MIT litsenziyasi ostida litsenziyalangan.

## Joriy versiya
XQuartz ning joriy versiyasi X.Org serveriga kiritilgan DDX (Device Dependent X) boʻlib, apparat tezlashtirilgan 2D grafika (2.1 dan oldingi versiyalarda), apparat OpenGL tezlashtirishni va Aqua, macOS bilan integratsiyani qoʻllab-quvvatlaydi shu bilan birga grafik foydalanuvchi interfeysi (GUI) 2.8.0 versiyasidan boshlab, XQuartz yuqori aniqlikdagi displeylarda 2 marta pikselli rejimda ishlaydigan X11 ilovalariga yuqori aniqlikdagi Retina displeyini qo'llab-quvvatlamadi.

## Versiyalar ro'yxati (2010-yildan beri)

## Shuningdek qarang

* Classic Mac OS da MacX, X11 ni qo'llab-quvvatlash
* XWayland, Wayland ostidagi X ilovasini qo'llab-quvvatlash uchun
* XDarwin, XQuartz dan oldingi macOS uchun X ilovasi va XQuartz dan farqli ravishda macOS ning 10.3 dan oldingi versiyalarini qo'llab-quvvatlaydi.

## Manba


## Tashqi havolalar

*
IMessage

**iMessage** – Apple kompanyasi tomonidan 2011-yilda ishlab chiqilgan tezkor xabar almashish xizmat turi hisoblanadi. iMessage faqat Apple platformalarida ishlaydi. Bular: macOS, iOS, iPadOS va watchOS.

2011-yilda iOS’da ishga tushirilgan iMessage 2012-yilda macOS’ga (oʻsha paytdagi OS X) ham qoʻllana boshladi. 2020-yilda Apple macOS Messages ilovasining butunlay qayta ishlangan variantini eʼlon qildi. Ilgari Mac’da mavjud boʻlmagan baʼzi xususiyatlar, jumladan, joylashuv yuborish va xabar yuborishdagi effektlar qoʻshiladi.

## Tarixi
iMessage Scott Forstall tomonidan 2011-yil 6-iyunda WWDC 2011 asosiy nutqida eʼlon qilindi. iOS uchun Messages ilovasining iMessageni qoʻllab-quvvatlaydigan versiyasi 2011-yil 12-oktabrda iOS 5 da qoʻllanila boshlandi. 2012-yil 16-fevralda Apple iChat oʻrnini bosuvchi yangi Messages ilovasi OS X Mountain Lionning bir qismi boʻlishini eʼlon qildi.

2012-yil 23-oktabrda Apple kompanyasi bosh direktori Tim Cook Apple qurilmasi foydalanuvchilari iMessage yordamida 300 milliard xabar joʻnatganini va Apple soniyasiga oʻrtacha 28 000 ta xabarni yetkazib berishi haqidagi statistikani eʼlon qildi. 2016-yilning fevralida Eddy Cue iMessages soniyasiga 200 000 tagacha xabar yuborganini aytib oʻtdi.

2014-yilning may oyida Apple foydalanuvchisi boʻlmagan shaxs iMessage orqali yetkazilayotgan xabarlar Apple qurilmasi boʻlmagan aloqa vositalari manziliga yetib bormasligi bilan bogʻliq muammo yuzasidan Appleʼga qarshi daʼvo qoʻzgʻagan edi. 2014-yil noyabr oyida Apple iMessageni qayta koʻrib chiqdi hamda kerakli choralarni koʻrdi. Federal sud Apple foydasiga daʼvoni rad etdi.

2016-yilning 21-martida Johns Hopkins universiteti tadqiqotchilari guruhi iMessage orqali yuborilgan maʼlumot, fotosuratlar, videolarning shifrlangan matnlarga ega ekanligi hamda bu maʼlumotlar tarqatilishi mumkinligini koʻrsatgan hisobotni chop etdi.

2020-yil 22-iyun kuni boʻlib oʻtgan WWDC 2020 anjumanida Apple oʻzining 2020-yil oxirida chiqarilishi rejalashtirilgan macOS operatsion tizimining navbatdagi versiyasini taqdim etdi. Bunda Big Sur xabar effektlari, eslatmalar, stikerlar va joylashuvni yuborish kabi avval faqat iOS qurilmalarida mavjud boʻlgan iMessages ilovasining qayta ishlab chiqilgan versiyasi koʻrish mumkin.

## Xususiyatlari

iMessage foydalanuvchilarga Internet orqali boshqa iOS yoki macOS foydalanuvchilariga matnlardan tashqari hujjatlar, fotosuratlar, videolar, audio xabarlarini yuborish imkonini beradi. Xabarlar ostidagi „SMS sifatida yuborish“ sozlamasi, agar joʻnatuvchida faol Internet aloqasi boʻlmasa, xabar SMS orqali yuborilishi ham. Agar qabul qiluvchida Internet aloqasi boʻlmasa, ulanish tiklanmaguncha xabar serverda saqlanadi.

## Platformalar
iMessage faqat iOS, iPadOS, macOS va watchOS kabi Apple operatsion tizimlarida mavjud. Boshqa baʼzi xabar almashish ilovalaridan farqli oʻlaroq, u Android yoki Microsoft Windows uchun ishlamaydi. iMessagening maxsus veb-sahifasi mavjud emas. Bu iMessagega faqatgina Apple operatsion tizimidan foydalanadigan qurilmadagi ilova yordamida kirish kerakligini anglatadi.

## Manbalar
Dahmayi shohon

**Dahmayi shohon** – tarixiy-adabiy asar. Asar masnaviyda bitilgan. Muallifi Buxoro amirlari Amir Muzaffar va Amir Abdulahadxon davrida saroyda munshiylik qilgan Mirzo Abdulazim Somiy Boʻstoniydir. Asar 1902-yilda yozib tugallangan.
Tarixchi olim Halim Toʻrayev fikriga koʻra, asar Mirzo Sodiq Munshiyning shu nomdagi asariga ilova sifatida yozilgan. Asarning uchdan bir qismi Mirzo Abdulazim Somiy Boʻstoniyga tegishlidir.
Mirzo Sodiq Munshiy ashtarxoniy hukmdorlar davri tarixini yozgan. Mirzo Somiy esa mangʻit amirlari davri tarixini yozgan. Asar masnaviyda yozilgan.
Dahmayi Shohon asarining nuxsalari koʻp boʻlib, bir qoʻyozma nusxasi Buxoro davlat muzey-qoʻriqxonasi Hujjatlar fondida saqlanadi.
Asarda Mirzo Somiy mangʻit amirlari faoliyatiga turlicha baho bergan. Jumladan, Muhammad Rahimxon, amir Nasrullo kabi hukmdorlarga nisbatdan salbiy, Amir Shohmurod, Amir Haydar va Amir Muzaffarxonlar haqida ijobiy fikrlar bergan. U asarida Amir Shohmurodni Tus va Xurosonda aholini qirib tashlaganligini, Mavrga hujum qilib toʻgʻonni buzib tashlagani, qizilboshlilar ustiga yurish qilgani haqida yozadi. Asarda Amir Shohmurodning darveshona hayoti haqida maʼlumotlar ham mavjud.
Mirzo Somiy Amir Haydarni esa ilm fan homiysi sifatida tasvirlaydi. Asarning katta qismi Amir Muzaffarxon davriga bagʻishlangan.
Asarda Amir Muzafarxoning salbiy tomonlari ham tasvirlangan. Mirzo Somiy Amir Muzaffaroxonni maqtanchoq va magʻrur sifatida tasvirlagan. U bundan tashqari Amir Muzaffarxonni Buxoro amirligi Rossiya tomonidan bosib olingach, davlat ishlari bilan shugʻullanmaganligini, koʻp bazmlar oʻtkazganligini yozib oʻtgan.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* 
*
Nayoro

Xokkaydoning Kamikava subprefekturasidagi shahar.

2016-yil sentyabr holatiga koʻra, shaharning taxminiy aholisi 28373 kishini tashkil etadi va aholi zichligi 53 kishi/km2 (140 kishi/kv.m.). Umumiy maydoni .

2006-yil 27-martda Nayoro Furen shahri bilan birlashtirilgan.

## Tarixi
* 1909-yil: Kaminayoro qishlogʻiga asos solingan.
* 1915: Kaminayoro qishlogʻi Nayoro shaharchasiga aylandi.
* 1920: Chiebun qishlogʻi Shimonayoro qishlogʻidan ajralib chiqdi.
* 1924: Shimokava qishlogʻi Nayoro shahrchasidan ajratildi.
* 1954:Chiebun qishlogʻi Nayoro shaharchasiga qoʻshildi.
* 1956: Nayoroga shahar maqomi berildi.
* 2006: Furen shaxarchasi Nayoro shahri bilan birlashtiridi.

## Sanoati
Nayoroning asosiy sanoati qishloq xoʻjaligidir. Kunduzgi va tungi harorat oʻrtasidagi katta farq, yozda 30 °C dan yuqori issiqlik va salqin tunlar hosil miqdorini oshiradi va zararli hasharotlar sonini kamaytiradi. Pestidsidlar kam ishlatilgani natijasida, hosil sifati ham oshadi.
Nayoro Yaponiyada glyutenli guruch (mochi-gome) ishlab chiqarish miqdorida eng yuqori oʻrinda turadi.
Yana bir muhim ekinlardan biri kungaboqardir. U asosan kungaboqar yogʻi ishlab chiqarish uchun ishlatiladi. Xozirda Nayoro dalalarining 60 gektarida kungaboqarning turli navlari ekilmoqda.

## Taʼlim

### Universitetlar
* Nayoro Shahri Universiteti

### Kollejlar
* Nayoro Shahri Universiteti qoshidagi kollej

### Yuqori maktablar
* Xokkaydo Nayoro yuqori maktabi
* Xokkaydo Nayoro sanoat yuqori maktabi

## Transporti

### Temir yoʻl
Poyezdlar Nayoro magistral liniyasi va Shimmei liniyasi orqali Nayoro stantsiyasidan qatnaydi.

Nayoro shahrida quyidagi temir yoʻl stansiyalari mavjud: Soya Asosiy liniyasi: Furen – Nayorokoukou – Nayoro – Nishshin – Chiebun – Chihoku

### Yoʻl
Nayoro shahri Vakkanai va Xokkaydoning janubiy qismlarini bogʻlovchi 40-sonli milliy marshrut hamda Xokkaydo poytaxti Sapporoga olib boruvchi Xokkaydo Avtomagistraliga ulangan. Shaharning gʻarbiy tomonida joylahgan Nayoro aylanma yoʻlining (40-marshrut) ikkita oʻtish yoʻlidan Nayorga kirish mumkin.

## Iqlimi
Nayoro nam va qorli issiq yoz nam kontinental iqlimga ega (*Köppen* *Dfb*). Yozlari iliq, baʼzida esa juda issiq. Qishllari Yaponiya iqlimiy meyorlariga nisbatan juda sovuq va uzoq davom etadi. Yaqinidagi dengiz taʼsiri sabab, qalin qor yoʻgishi ko'p kuzatiladi.

## Maskoti

Nayoroning ramziy belgisi —. Nayoro-kun – yulduzlarni tomosha qilishni va oʻyinchoqlarni yigʻishni yaxshi koʻradigan mochi (yapon shirinligi) koʻrinishidagi oʻzga sayyoralik. U yulduzlarni oʻrganish uchun doimo oʻzi bilan teleskop olib yuradi. U Ebetsu shahridan Sakiko Yatani tomonidan ishlab chiqilgan va Sapporolik Ayumi Xagivara nomini bergan.

## Egizak shaharlar
### Xalqaro
* Lindsay, Ontario, Kanada
* Dolinsk, Rossiya
### Mahalliy
* Fujishima, Yamagata
* Suginamiku, Tokyo
## Manbalar
Aʼzam Kamolov

**Aʼzam Kamolov** (1912-yil; Samarqand viloyati, Rossiya imperiyasi – 1971-yil 14-oktyabr; Dushanbe, Tojikiston SSR, SSSR) – bastakor, sozanda, dirijyor. Tojikiston SSR xalq aktyori.

## Hayoti
Aʼzam Kamolov 1912-yilda Rossiya imperiyasiga qarashli boʻlgan Samarqand viloyatida tugʻilgan. Oʻrta maktabni tamomlagach, 1947-yil Moskva konservatoriyasiga oʻqishga qabul qilingan. U 1927-yil „Sanʼat ixlosmandlari“ sozandalar guruhiga asos solgan. Aʼzam Kamolov 1930-yildan 1932-yilgacha Samarqand viloyati musiqa va drama teatrida dirijyor boʻlib ishlagan. 1932-yildan 1935-yilgacha esa Samarqand yahudiylar musiqali teatrida dirijyor sifatida faoliyat yuritgan. 1935-yildan 1938-yilgacha Tojikiston davlat drama teatrida bosh dirijyor sifatida ishlagan. Aʼzam Kamolov 1950-yildan 1971-yilgacha Tojikiston xalq musiqasi orkestrida sozanda boʻlib faoliyat yuritgan. U 1971-yilning bahor faslida Tojikiston Vazirlar Kengashi huzuridagi Televideniye va radio qoʻmitasi raisi lavozimiga tayinlangan. Aʼzam Kamolov 1971-yil 14-oktyabrda Tojikiston SSRning Dushanbe shahrida vafot etgan.

## Ijodi
Aʼzam Kamolov 1929-yilda teatrda oʻz faoliyatini boshlagan. U Toshkent va Samarqand shaharlaridagi teatrlarda dirijyorlik qilgan. Faoliyati davomida, Halima Nosirova va Tamaraxonim kabi ijodkorlar bilan tanishib, birgalikda ishlagan. Kamolov 1936-yili Tojikistonga koʻchib borib, teatrlardagi turli kuylarni bastalagan. U 1941-yil Moskvada boʻlib oʻtgan tojik musiqalari festivalida faol ishtirok etganligi uchun, „Lenin ordeni“ bilan mukofotlangan. Aʼzam Kamolov 1942-yilda ijodiy safar bilan Eronga borgan. Muvaffaqiyatli dirijyorlik faoliyati uchun jamoadoshlari uni „Oltin qoʻlli Aʼzam“ deb eʼtirof etishgan. Naʼmunali faoliyati uchun Aʼzam Kamolov „Mehnat Qizil Bayroq ordeni“ bilan mukofotlangan.

## Manbalar
Orlat plitalari

**Orlat plitalari** 1980-yillarning oʻrtalarida Oʻzbekistonda topilgan suyak plitalari turkumidir. Ular Galina Pugachenkova boshchiligida Samarqanddan shimolda, Saganak daryosi boʻyidagi (Zarafshonning irmogʻi) Orlat qabristonida olib borilgan qazishmalar paytida topilgan. Pugachenkova topilmalar haqidagi maʼlumotlarni 1989-yilda chop ettirgan. Orlat plitalari chap yarmida murakkab jang sahnasi, boshqa tomonda esa ov sahnasi tasvirlangan.

## Plitalar
Plitalar dekorativ kamar tokalari boʻlgan deb taxmin qilinadi. Ular katafrakt sifatida qurollangan askarlar oʻrtasidagi jang sahnalari va bitta ov sahnasi bilan bezatilgan. Shuningdek, yana uchta oʻlchami kichikroq boʻlgan lavhalar boʻlib, ularda Baqtriya tuyalari bilan jang qilayotgan otliq jangchilar tasvirlangan. Plitalarning milodiy I asrga oid.

Manbalarga koʻra lavhada oʻtroq soʻgʻdlar va koʻchmanchi bosqinchilar oʻrtasidagi jang tasvirlangan. Unda oʻz guruhining boshligʻi boʻlgan soʻgʻd qahramoni koʻchmanchilar guruhlarining hujumlarini qaytaradi. Soʻgʻdlar uchun koʻchmanchi bosqinlar doimiy xavf edi. Markus Modening fikriga koʻra, plitada jangdan koʻra koʻproq narsa bor. Yodgorlik soʻgʻd sanʼatini tavsiflovchi hikoya tasvirining dastlabki koʻrinishi boʻlib, ushbu tasvirga yaqin bezaklar VII asr oxiri VIII asr boshlarida Panjikent devoriy suratlarida chizilgan. Plitalar soʻgʻd sanʼati haqida asosiy manbalardan biri hisoblanadi. Oʻz rasmlari va oʻymakorliklarida soʻgʻd musavvirlari chiziqlar, rang bloklari va bir nechta landshaft elementlardan foydalangan.

Yuriy Xudyakov Mo'g'uliston va Oltoydan topilgan boshqa Xun —Sarmatiya topilmalari, Yenisey daryosi yaqinidagi Tepsey togʻidan topilgan plitalar bilan Toshtiq madaniyatiga tegishli boʻlgan plitalar oʻrtasida koʻplab oʻxshashliklarni topdi.

Pugachenkova bu lavhalar kushonlar va toxarlar bilan chambarchas bogʻliq deb hisoblangan. U plitalar Kangyuy aholisi tomonidan qilingan deb hisoblaydi U tasvirdagi askarlar soʻgʻdlar, saklar, yuechjilar va parfiyaliklar degan xulosaga kelgan.

## Galereya

File:Orlat plaque.jpg|upright=1.5|Orlat plitalaridan birining to'liq chizilgani.
File:Orlat plaque (horserider 2).jpg|Orlat plitalaridadagi otliqlar.
File:Orlat plaque (horserider).jpg|Orlat plitalaridan biri. Otning oldida kesilgan bosh osilgan boʻlishi mumkin.
File:Orlat archer.jpg|Orlat kamonchisi.
File:Orlat axeman.jpg|Bolta koʻtargan jangchi.
File:Orlat plaque encounter.jpg|Otliqlar jangi.
File:Orlat encounter 2.jpg|Otliq va piyoda askar jangi.
File:Orlat plaque hunter.jpg|Orlat otliq ovchisi.


## Manbalar

## Havolalar
* The Orlat battle plaques
*
Jahon Dizayn Tashkiloti

**Jahon Dizayn Tashkiloti** (**WDO**, ruscha: Vsemirnaya organizatsiya dizayna), avval **Xalqaro sanoat dizayni jamiyatlari kengashi** (**Icsid**, rus. Mejdunarodniy sovet obщestv promishlennogo dizayna) nomi bilan tanilgan, 1957-yilda sanoat dizayni sohasida faoliyat yurituvchi xalqaro tashkilotlar guruhi oʻlaroq tashkil etilgan uyushma. Bugungi kunda WDO tarkibiga 40dan ortiq mamlakatdan 170dan ziyod tashkilotlar aʼzo boʻlgan. Va ular, taxminan, 150000 dan ziyod dizaynerlar bilan faoliyat olib bormoqda.

## Manbalar
Ato Ahrorov

**Ato Ahrorov** (1938-yil 3-iyul, Samarqand viloyati, Oʻzbekiston SSR, SSSR – 2023-yil 25-may, Samarqand, Oʻzbekiston) – kinooperator, sanʼat fanlari nomzodi, SSSR kinematograflar ittifoqi aʼzosi, SSSR kinematografiyasi aʼlochisi, Tojikiston xalq artisti.

## Hayoti
Ato Ahrorov 1938-yil 3-iyul kuni Oʻzbekiston SSR tarkibidagi Samarqand viloyatida tugʻilgan. U 1955-yil Samarqand davlat universitetining pedagogika fakultetini tamomlagan. 1960-yil esa Samarqand davlat universitetining tojik tili va adabiyoti fakultetini tugatgan. Ato Ahrorov 1960-yili Dushanbe shahriga koʻchib oʻtgan. Shu yili Ahmad Donish nomidagi tarix instituting sanʼatshunoslik boʻlimida kichik ilmiy xodim sifatida ish faoliyatini boshlagan. U 1960-yildan 1961-yilgacha Tojikiston fanlar akademiyasida tahsil olgan. 1962-yildan 1963-yilgacha Afgʻonistonda xizmat safari bilan boʻlib, u yerda tarjimonlik bilan shugʻullangan. Ato Ahrorov 1963-yildan 1967-yilgacha SSSR Madaniyat vazirligi qoshidagi Sanʼat institutida aspirantura taʼlim bosqichida tahsil olgan. Oliygohda „1962-1965-yillarda tojik kinolari“ mavzusida nomzodlik dissertatsiyasini himoya qilgan. U 1994-yildan 1995-yilgacha Tojikiston fanlar akademiyasining sanʼatshunoslik boʻlimi mudiri lavozimida ishlgan. 1996-yil Samarqandga koʻchib oʻtgan. 1997-yildan 2003-yilgacha Samarqand davlat universitetining ijtimoiy fanlar kafedrasi oʻqituvchisi boʻlib ishlagan. 2005-yildan 2007-yilgacha esa Toshkent axborot texnologiyalari universitetining Samarqand filialining ijtimoiy fanlar kafedrasi dotsenti lavozimida ishlagan. Ato Ahrorov 2023-yil 25-may kuni Samarqand shahrida vafot etgan.

## Ijodiy faoliyati
Ato Ahrorov tojik kinolari boʻyicha tadqiqotchi boʻlib, kino va teatr sohalariga oid ilmiy ishlar va maqolalar muallifi hisoblanadi. Shuningdek, „Tojik film“ badiiy kengashining aʼzosi va „Kino olamida“ telekoʻrsatuvi boshlovchisi boʻlgan.

## Manbalar
Muhit at-tavorix

**Muhit at-tavorix** (Tarixlar majmuasi) – tarixiy asar. Muallifi Muhammad Amin Buxoriydir. Mazkur asar XVIII asrning boshlarida yozilgan. Asarda Buxoro xonligi tarixiga oid qimmatli maʼlumotlar mavjud. „Muhit at-tavorix“da bayon etilgan voqealar 1700-yil bilan yakunlangan
. Asar ashtarxoniylar sulolasi vakillari Abdulazizxon (1645–1680) va uning ukasi Subhonqulixon (1680–1702) davrida yozilgan 
.
Asar muallifi Muhammad Amin ibn Mirzo Muhammad Zamon Buxoriy Soʻfyoniy. XVII asrning birinchi yarmi va XVIII asrning boshida yashagan tarixnavislardan biri hisoblanadi. Akademik Dilorom Yusupova tadqiqotlariga qaraganda u asli buxorolik boʻlib, Soʻfyon mahallasidan boʻlgan. Asar Buxoro xoni Subhonqulixonning amaldorlaridan biri Ibrohim qushbegining farmoyishi bilan yozilgan.
Mazkur asarning 6 ta nusxasi mavjud. Eng qadimiy nusxasi 1861-yilda qayta koʻchirilgan. Asarning OʻzR FA Sharqshunoslik institutida saqlanayotgan ikkita fors va ikkita eski oʻzbek tilidagi nusxalari mavjud. Muhammad Amin Buxoriy ushbu asarini yozishda 37 ta kitobdan foydalangan va 10 bobga boʻlgan.
1970-yilda ushbu asar boʻyicha Oʻz FA Sharqshunoslik instituti ilmiy xodimi Usmon Hamroyev, oʻsha paytda tarix fanlari nomzodi Boʻriboy Ahmedov rahbarligida nomzodlik disertatsiyasini yoqlaydi. 2020-yilda mazkur asar Dilorom Yusupova va Usmon Hamroyevlar tomonidan Toshkentda izohlar bilan birgalikda oʻzbek tilida shop qilingan. Tarjimonlar Muhammad Amin Buxoriyning oʻzi koʻrgan va bilib yozgan qismlarini, yaʼni ashtarxoniy hukmdorlar Abdulazizxon va Subhonqulixon davrini tarjima qilgan.
Muhit at-tavorix asarida Buxoro xonligi iqtisodiy va siyosiy ahvoliga oid qiziqarli maʼlumotlar ham mavjud. Muhammad Amin Buxoriy oʻzining „Muhit-at tavorix“ asarida Rum va Qoshgʻar tomonidan xon huzuriga elchi kelganligi aytib oʻtilgan.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* 
*
Fraport

**Fraport AG Frankfurt Airport Services Worldwide**, qisqacha **Fraport** nomi bilan tanilgan — Frankfurtmayn shahridagi Frankfurt aeroportini boshqaradigan va dunyo boʻylab bir qancha boshqa aeroportlari boshqaruvida oʻz ulushiga ega boʻlgan nemis transport kompaniyasi. Ilgari kompaniya shahardan 130 kilometr gʻarbda joylashgan kichikroq Frankfurt-Han aeroportini ham boshqargan. Xetra va Frankfurt fond birjalarida listingga kiritilgan. Kompaniyaning hozirgi bosh ijrochi direktori  . 2019-yil holatiga koʻra, kompaniyada 22 514 nafar xodim ishlaydi. Yillik daromadi esa taxminan 3,3 milliard yevroni tashkil qiladi. Fraport 2002-yildan 2012-yilgacha Bundesliga futbol jamoasi Eintracht Frankfurtning bosh homiysi boʻlgan.

Fraport AG oʻz aeroportlarida hamda uchinchi tomon boshqaradigan aeroportlarda yerda xizmat koʻrsatish operatsiyalari bilan ham shugʻullanadi. Yerda xizmat koʻrsatish faoliyatini asosan tartibga solinmagan kontekstda amalga oshiradi. Fraport, shuningdek, Frankfurt aeroporti va Indira Gandi xalqaro aeroportini dunyodagi eng yirik yoʻlovchi layneri A380 uchish-qoʻnishiga tayyor qilish uchun jalb qilingan.

## Faoliyati
Frankfurt aeroportiga aloqador turli boshqaruv va infratuzilma shoʻba korxonalariga qoʻshimcha ravishda, Fraport holdinglari quyidagi aeroportlarni boshqaradigan kompaniyalarni oʻz ichiga oladi:

### Gretsiya

2015-yil dekabr holatiga koʻra, Gretsiya hukumati Fraport va Copelouzos grek energetika kompaniyasi bilan 14 ta mintaqaviy aeroportlarni 40 yillik imtiyozli muddatga ijaraga olish va boshqarish boʻyicha 1,2 milliard yevrolik xususiylashtirish shartnomasini imzoladi. Fraport 2017-yilning 11-aprelidan boshlab 14 ta mintaqaviy aeroportlarni boshqarishni boshladi. Har bir aeroportning bosh rejasi va qurilish ishlari tugagandan soʻng 14 ta aeroportning kompyuter renderi (tashqi koʻrinishlarini) eʼlon qilindi.

Fraport boshqaruviga oʻtkazilgan aeroportlar:

* Aktion milliy aeroporti
* Kavala xalqaro aeroporti
* Kefaliniya xalqaro aeroporti
* Korfu xalqaro aeroporti
* Kos oroli xalqaro aeroporti
* Mitiliya xalqaro aeroporti
* Mikonos oroli milliy aeroporti
* Rodos xalqaro aeroporti
* Samos xalqaro aeroporti
* Santorini (Tira) milliy aeroporti
* Skiatos oroli milliy aeroporti
* Saloniki xalqaro aeroporti
* Zakintos xalqaro aeroporti
* Xanya xalqaro aeroporti

Fraport tomonidan boshqariladigan grek aeroportlaridagi yuqori narx siyosati hamda samolyotlar uchun toʻxtash joylari yoʻqligi sababli ham mahalliy, ham xorijiy fuqaro aviatsiyasi samolyotlari egalari tomonidan koʻplab shikoyatlar kelib tushdi. Gretsiyaning yirik „To Vima“ gazetasida hamda AOPA Hellas uyushmasi veb-saytida bu haqda maqolalar eʼlon qilindi.

## Bosh qarorgohi
Kompaniyaning ustavida roʻyxatga olingan manzili sifatida Frankfurtmayn shahri koʻrsatilgan. Fraport inshootlari shaharning Flughafen tumanidagi Frankfurt aeroporti mulkida joylashgan. Uning bosh ofis binosi 178-bino, Tor 3 (3-darvoza) yaqinida joylashgan.

## Aksiyadorlari
Kompaniyaning hozirgi aksiyadorlik tuzilmasi quyidagicha.

## Manbalar


## Havolalar
*
Martin Eden (film 2019)

***Martin Eden*** – rejissyor Pietro Marcello tomonidan 2019-yilda suratga olingan italyan-fransuz tarixiy romantik va drama filmi . Film Jek Londonning xuddi shu nomdagi romaniga asoslangan boʻlib, Neapol shahri fonida boʻlib, savodsiz dengizchining urushdan keyingi Italiyada yozuvchi sifatida oʻzini namoyon etishi uchun qilgan sayohati haqida hikoya qiladi.  

Ushbu film omma eʼtiboriga toʻliq holida Golden Lion va 76- Venetsiya Xalqaro Film Festivalida taqdim etildi va Luca Marinelli Volpi Cup mukofotining Eng yaxshi aktyor nominatsiyasida gʻolib boʻlgan.

Filmning asosiy suratga olish ishlari 2018-yilning may oyida Italiyaning Neapol shahrida boshlangan.  

Filmning jahon premyerasi 2019-yilning 2-sentyabrida Venetsiya xalqaro kinofestivalida boʻlib oʻtdi   . U 2019-yil Toronto xalqaro kinofestivalida Platforma mukofoti dasturida namoyish etildi  ,12-sentyabr kunida nominatsiyaning bosh sovriniga sazavor boʻldi

U Italiyada birinchi marotaba Distribution tomonidan 2019-yil 4-sentabrda namoyish etildi.  U Fransiyada esa Shellac Distribution tomonidan 2019-yil 16-oktyabrida namoyish etildi. 

*"Martin Eden"* Shimoliy Amerikada 0 dollar jamgʻargan boʻlsa, boshqa hududlarda 3 million dollar jamgʻarmaga ega boʻldi. Oʻtgan COVID-19 pandemiyasi tufayli film Kino Lorber VOD nashrini tanladi.

## Manbalar

## Havolalar

* 
* 
*
Apple A9X

**Apple A9X** Apple Inc tomonidan ishlab chiqilgan chip (SoC) ustidagi 64 bitli ARM arxitekturasiga asoslangan tizimdir. U 1-marotaba 2015-yilning 9-sentabrda eʼlon qilingan hamda 2015-yilning 11-noyabrda chiqarilgan iPad Pro da paydo boʻldi. A9X oʻrnatilgan M9 harakat protsessoriga ega va bu avvalgi chip avlodlarida koʻrilmagan. Bu A9 ning bir variantidir shuningdek, Apple daʼvolariga koʻra, u oʻzidan oldingi A8X dan 80% ga koʻproq protsessor va 2 baravar koʻp GPU unumdorligiga ega. Ushbu chipdan foydalanadigan iPad Pro 12.9 1-avlod va 9.7 uchun dasturiy taʼminotning soʻnggi yangilanishi iPadOS 16.5 boʻlgan edi. 2023-yilning 18-mayda chiqarilgan, chunki 2023-yilda iPadOS 17 ning chiqarilishi bilan A9X ning apparat cheklovlari tufayli toʻxtatilgan edi.

## Dizayn
A9X Apple tomonidan ishlab chiqilgan 64 bitli ARMv8-A „Twister“ deb nomlangan 2 yadroli protsessorga ega. Bu Apple A8X xotira oʻtkazish qobiliyatini 2 baravar oshirish hamda saqlash unumdorligini 2 baravar oshirish imkoniyatini beradi.

A9 dan farqli oʻlaroq, A9X muhim DRAM tarmoqli kengligi tufayli L3 keshini oʻz ichiga olmaydi. A9X 12,9 dyuymli iPad Pro da 4 GBli LPDDR4 xotirasi hamda 9,7 dyuymli iPad Pro da 2 GBli LPDDR4 xotirasi bilan umumiy oʻtkazish qobiliyati 51,2 Gb/s bilan birlashtirilgan. Ushbu yuqori tarmoqli kengligi SoC-ning maxsus 12 yadroli PowerVR Series7XT GPU ni taʼminlash uchun zarur. Operativ xotira uning birodaridan farqli oʻlaroq, A9X paketiga kiritilmagan.

A9X A9 bilan bir xil NAND interfeysidan foydalanadi va u PCIe ulanishi orqali aloqa qiladigan, Apple tomonidan ishlab chiqilgan NVMe ga asoslangan kontrollerdan foydalanadi. IPad Pro ning NAND dizayni mobil qurilmalarda keng tarqalgan flesh-xotiradan koʻra, shaxsiy kompyuter sinfidagi SSD ga juda oʻxshash. Bu iPad Pro ga saqlash tizimlariga ulanish uchun tez-tez mSATA yoki eMMC dan foydalanadigan raqobatchilarga nisbatan sezilarli saqlash samaradorligini beradi.

A9X H.264 uchun video kodek kodlashni qoʻllab-quvvatlaydi. U HEVC, H.264, MPEG‑4 va Motion JPEG uchun dekodlashni qoʻllab-quvvatlaydi.
## Galereya

## Apple A9X ni oʻz ichiga olgan mahsulotlar

* iPad Pro 9,7 dyuymli (2016)
* iPad Pro 12,9 dyuymli (2015)

## Shuningdek qarang

* Apple silicon, Apple tomonidan ishlab chiqilgan ARM-ga asoslangan protsessorlar qatori.
* Apple harakat protsessorlari
* ARMv8-A yadrolarini solishtirish

## Manbalar
Oz yurti

**Oz mamlakati** – 1900 yilda L. Frank Baum tomonidan yozilgan va V. V. Denslou tomonidan tasvirlangan „Ozning ajoyib sehrgari“ bolalar romanida kiritilgan sehrli mamlakat

Oz toʻrtta keng kvadrantdan iborat: shimolda Gillikin mamlakati, janubda Kvadling mamlakati, sharqda Munchkin mamlakati va gʻarbda Winkie mamlakati. Har bir viloyatning oʻz hukmdori bor, lekin podshohning oʻzi doimo bitta monarx tomonidan boshqarilgan. The Marvelous Land of Oz nashriga koʻra, bu monarx malika Ozmadir.
## Oz qirollik tarixchisi nomi

Baum „Ajoyib Oz sehrgari“ning davomi boʻlishini niyat qilmagan, biroq u oʻzi yaratgan boshqa ertaklar, jumladan, bir yildan soʻng yozilgan Baumning „Nuqta va Tot“ bolalar romanidagi „Merriland“ yurtiga qaraganda koʻproq mashhurlikka erishgan. Ozning butun dunyo boʻylab muvaffaqiyati tufayli Baum „Ozning ajoyib sehrgari“ nashr etilganidan toʻrt yil oʻtgach, unga qaytishga qaror qildi. Keyingi yigirma yil davomida u koʻplab xayoliy qahramonlar va mavjudotlarni taqdim etgan Oz Kitoblarida yerni tasvirlab berdi va kengaytirdi. Baum seriyani oltinchi Oz kitobi „Ozning zumrad shahri“ (1910) bilan yakunlamoqchi edi, unda Oz abadiy muhrlangan va tashqi dunyoga koʻrinmas holga keltiriladi, ammo bu muxlislarga yoqmadi va u bu gʻoyadan tezda voz kechdi. Bundan tashqari u yana sakkizta muvaffaqiyatli Oz kitoblarini yozdi va hatto oʻzini „Oz qirollik tarixchisi“ deb nomladi.
## Umumiy asarlari soni
Hammasi boʻlib, Baum Oz va uning sehrlangan aholisi haqida oʻn toʻrtta eng koʻp sotilgan bolalar kitobini, shuningdek, oltita erta oʻquvchilarning spin-off seriyasini yozgan. 1919 yilda vafotidan keyin yozuvchi Rut Plumli Tompson, illyustrator Jon R. Neill (u avval Baum bilan Oz kitoblarida hamkorlik qilgan) va boshqa bir qancha yozuvchi va rassomlar seriyani davom ettirdilar. Hozirda Baumning asl Oz dostoniga asoslangan 50 dan ortiq romanlar mavjud.

Baum MGMning 1939 yildagi musiqiy filmiga moslashuvidan farqli oʻlaroq, Ozni haqiqiy joy sifatida tavsifladi, bu esa uni bosh qahramon Doroti Geylning orzusi sifatida taqdim etadi. Oz kitoblariga koʻra, bu Oʻlik choʻl tomonidan dunyoning qolgan qismidan uzilgan yashirin ertak.
## 'Ozmieʼ matbaa xatosi
Ozda yashovchi odam uchun stenografiya maʼlumoti „Ozite“. Bu atama Doroti va Ozdagi sehrgar, Oz sari yoʻl va Ozning zumrad shahri kabi romanlarida uchraydi. Kitoblarning boshqa joylarida „Ozmie“ ham ishlatilgan. MGM filmining 1974-yilda suratga olingan „Ozga qaytishga sayohat“ yarim davomi animatsion filmida „Ozonian“ ssenariyda. „Ozian“ atamasi Royal Shekspir kompaniyasining MGM filmini sahnalashtirishda va Wicked asarida uchraydi. „Ozmite“ 1920-yillarda Reilly & Lee marketingida ishlatilgan, bu esa baʼzi tanqidchilarga „Ozmie“ matbaa xatosi boʻlishi mumkinligini koʻrsatgan.

## Manbalar

## Havolalar
* Standart elektron kitoblardagi Oz elektron kitoblari toʻplami
* Toʻliq Oz ishlari
* Oz xaritalarining Hungry Tiger Talk muhokamasi
Ahad Ochilov

**Ahad Ochilov** (1912-yil, Samarqand, Rossiya imperiyasi – 1989-yil 14-noyabr, Dushanbe, Tojikiston SSR, SSSR) – davlat arbobi, Sotsialistik Mehnat Qahramoni.

## Hayoti
Ahad Ochilov 1912-yilda Rossiya imperiyasiga qarashli boʻlgan Samarqand viloyatining Samarqand shahrida tugʻilgan. U oʻrta maktabni tugatgach, 1927-yilda Samarqand davlat universitetining pedagogika fakultetiga oʻqishga qabul qilingan. Ushbu oliygohni 1931-yil muvaffaqiyatli tamomlagan. Ahad Ochilov 1931-yildan 1932-yilgacha Samarqand shahridagi maktablarning birida boshlangʻich sinf oʻquvchilariga dars bergan. U 1932-yil Dushanbe shahriga koʻchib oʻtgan. Ahad Ochilov 1932-yildan 1933-yilgacha Tojikiston Oliy sudida kotib sifatida ishlagan. U 1933-yilda Hisor xalq sudi sudyaligiga tayinlangan. 1937-yildan 1938-yilgacha ichki ishlar xalq komissarligida harbiy inspektor lavozimida ishlagan. Ahad Ochilov 1939-yildan 1941-yilgacha Tursunzoda moliya boʻlimiga rahbarlik qilgan. U 1941-yildan 1942-yilgacha Tursunzoda Ijroiya qoʻmitasi instruktori lavozimida faoliyat yuritgan. Ochilov 1942-yil Ishchi-dehqonlar Qizil Armiyasi safiga chaqirilgan. Armiyada 1946-yilgacha xizmat qilgan. Ahad Ochilov 1959-yil Tojikiston qishloq xoʻjaligi xodimlari birlashmasiga aʼzo boʻlgan. 1969-yildan 1970-yilgacha Tojikiston suv xoʻjaligi qoʻmitasi boshligʻi lavozimida ishlagan. 1971-yildan 1973-yilgacha Vaxdat tumani Ijroiya qoʻmitasi kotibi boʻlgan. 1986-yildan 1989-yilgacha Vaxdat tumani mexanika zavodi direktori lavozimida faoliyat yuritgan. Ahad Ochilov 1989-yil 14-noyabr kuni Tojikiston SSR tarkibidagi Dushanbe shahrida vafot etgan.

## Mukofotlari
Ahad Ochilov koʻplab orden va mukofotlar bilan mukofotlangan:
* „Sotsialistik Mehnat Qahramoni“
* „Lenin ordeni“
* „Mehnat Qizil Bayroq ordeni“
* „1941-1945-yillardagi Ulugʻ Vatan urushida Germaniya ustidan qozonilgan gʻalaba uchun“ medali
* „Jasoratli mehnati uchun“
* „Gʻalabani 20 yilligi“
* „Mehnat faxriysi“

## Manbalar
Matlab ut-tolibin

**Matlab ut-Tolibin** – (Toliblar matlabi) asari XVI-XVII asrlarda Buxoro xonligida oʻz nufuziga ega boʻlgan Joʻyboriy xoʻjalari faoliyatiga bagʻishlangan asarlardan biri hisoblanadi. Muallifi joʻyboriy Abulabbos Muhammad Tolib ibn Tojiddin Hasanxoja al-Husayniy as-Siddiqiy.
Asarda Joʻyboriy xojalarining faoliyati, muridlari va xizmatkorlari, bunyod ettirgan imoratlari, mol-u mulklari va Buxoro xonlari va ularning boshqa davlatlar bilan tashqi aloqalari toʻgʻrisida maʼlumotlar keltirilgan. Makur asar muallif tomonidan 1673-yilda yozib tugallangan. Asar qisqacha muqaddima va sakkiz bobdan iborat. Asarning dastlabki boblarini yozishda Badriddin Kashmiriyning asarlaridan foydalanilgan. „Matlab ut-Tolibin“ asarini toʻrtta bobini yozishda muallif boshqa mualliflar asaridan foydalangan. Asarning baʼzi joylarida esa Muhammad Tolib otasi yoki boshqa kishilardan eshitgani asosida yozadi.
Asarning Xoja Saʼd haqidagi bobida unga turli hududlarda hukmdor va hokimlardan mingga yaqin maktublar kelgani taʼkidlanadi. Baʼzi maktublar asarda toʻliq keltirilgan. Elchilar orqali maktublar va sovgʻa-salomlar almashilgan. Asarda asosan Boburiy hukmdorlar bilan siyosiy aloqalar toʻgʻrisida maʼlumot keltirilgan. Manbada qayd qilinishicha, birgina Tojiddin Hasanga kelgan maktublar soni oʻn mingtadan oshib ketgan. Muhammad Tolib asarning dastlabki toʻrt bobini yozishda oʻzidan oldingi mualliflar asarlaridan foydalangan. „Matlab ut-tolibin“ asari nafaqat tasavvufiy, balki qimmatli tarixiy manbalardan biri hisoblanadi. 2012-yilda „Matlab ut-tolibin“ asarining ilmiy-tanqidiy nashri chop qilingan boʻlsa, 2016-yilda Buxoro davlat universiteti professori Halim Toʻrayev maʼsul muharrirligida Gʻulom Karimiy va Erkin Mirkomilovlar tomonidan Toshkentda oʻzbek tiligiga oʻgirilib, nashr qilingan.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* 
*
Muhammad Sakizli

**Muhammad Sakizli** (1892-yil –14 -yanvar 1976-yil ) 1950-yil 18-martdan 1951-yil 24-dekabrgacha Kirenaika Bosh Vaziri boʻlib ishlagan inson. U keyinchalik 1954-yil 19-fevraldan 12-aprelgacha Liviya Bosh Vaziri sifatida ham faoliyat yuritgan.

## Shaxsiy hayot
Sakizlining asli turk boʻlgan. Uning familiyasi (Sakizli) Usmonli turk tilidagi *Sakiz* soʻzidan kelib chiqqan.

## Kirenaika hukumati
1949-yil 1-iyunda amir Idris Kirenaika amirligining mustaqilligini eʼlon qildi. Garchi mustaqillikdan keyin ham Buyuk Britaniya taʼsiri yuqori boʻlgan boʻlsa-da, yangi hukumatni shakllantirish zarur edi. Omar Pasha El Kikhia boshchiligidagi qisqa hukmronlik qilgan hukumat qulagandan soʻng Muhammad Sakizli 1950-yil mart oyida yangi vazirlar mahkamasini tuzdi. 1951-yil 24-dekabrda Qirol Idris I Liviya mustaqilligini eʼlon qilganidan soʻng Sakizlining univoni oʻzgardi. U Kirenaika gubernatori etib tayinlandi va shu lavozimda 1952-yil maygacha faoliyat yuritdi. 1952-yil mayda Sakizli Liviya federal hukumati tomonidan Taʼlim vaziri etib tayinlandi. Keyin 1953-yil sentyabrda lavozimi qirollik byurosining boshligʻiga oʻzgartirildi.

## Bosh Vazir
1954-yil fevralda Sakizliga hukumatni tuzish topshirigʻi topshirildi, ammo uning bu huquqi koʻpga choʻzilmadi. 1954-yil 5-aprelda Liviya Oliy sudi 1954-yil 19-yanvarda Tripolitaniya qonunchilik kengashini tarqatib yuborish toʻgʻrisidagi qirollik buyrugʻini bekor qilish toʻgʻrisida qaror chiqardi. Bundan soʻng Tripolida Tripolitaniya gubernatori As-Siddig al-Mutassir boshchiligida Qirol Idrisning qarorini bekor qilgan sud qaroriga qarshi norozilik namoyishlari boshlandi.

Tripolida namoyishlar oʻtkazilayotgan bir paytda 7-aprelda Vazirlar mahkamasi chaqirildi va gubernator al-Mutassir sud qarorlarini rad qilgan holda qonunchilik saylovlarini oʻtkazishni davom ettirdi. Soʻng Sakizli Idrisga telefon qilib, hokim al-Mutassirga saylovlarni toʻxtatishni buyuradi, shekilli, qirol bunga rozi emas. Keyingi kun Sakizli isteʼfoga chiqishini talab qiluvchi qirol xabarini qabul qiladi.

## Vazirlikdan keyingi yillar
Sakizli Liviyada federal tizim bekor qilinganda 1962-yil 26-dekabrdan 1963-yil 26-aprelgacha yana Kirenaika gubernatori etib tayinlanadi.

Sakizli 1976-yil 14-yanvarda vafot etadi.

## Qaydlar


## Qoʻshimcha havolalar
* Mustafa Ben Halim, „Safahat Matwiya men Tarikh Libia as Siyasi“, Matabeʼ al-Ahram at Tejariya, Qalyub, Misr, 1992.
* Mohamed Yousef el-Magariaf, „Libia bain al Madi wal Hadir: Safahat men at Tarikh as Siyasi“, 4 vols., Markaz ad Dirasat al Libiya, Oxford, & Maktabat Wahba 14 al-Gomhuriya street Cairo, 2004–2006.
* Salem el Kebti, „Libia..Maseerat al Istiqlal..Wathaʼiq Mahalliya wa Dawliya“, part 3-Takween Dawla, Ad Dar al Arabiya lil Ulum Nashiroun, 1st ed., 2012.
David Hasselhoff

**David Hasselxoff** ()(1952-yil 17-iyul Amerika Qoʻshma Shtatlari) amerikalik aktyor va qoʻshiqchi. Asosan „Knight Rider“ va „Baywatch“ teleserialidagi rollari bilan tanilgan.

## Biografiyasi
1952-yilda Merilend shtatining Baltimor shahrida tugʻilgan. Beyts kollejini tugatgach, Oklend universitetida, keyin esa Kaliforniya Sanʼat universitetida taqsil olgan.

1980-yillardan boshlab musiqiy faoliyati boshladi va bir nechta „Pop“ yoʻnalishidagi albomlarini chiqarishga ulgurgan.

1982-yildan 1986-yilgacha „Knight Rider“ fantastik serialida oʻzining eng mashhur rollaridan biri – Maykl Nayt rolini ijro etgan.

1989-yildan boshlab mashhur „Baywatch“ teleserialida Mitch Buchannon rolida oʻynay boshladi.

1996-yilda Xasselxoff Gollivud shon-shuhrat xiyobonida oʻz yulduzini ega boʻldi.

2000-yilda „Jekyll and Hyde“ musiqiy filmidagi debyut rolini ijro etgan.

2008-yilda „Command & Conquer: Red Alert 3“ kompyuter oʻyinida Qoʻshma Shtatlar vitse-prezidenti rolini ijro etgan. 2015-yilda „Kung Fury“ qisqa metrajli filmida kameo ijro etgan va soʻnggi titrlarda qoʻshiq kuylaydi. Keyinchalik ushbu qoʻshiq uchun videoklip suratga olindi, unda xonandaning oʻzi ishtirokida filmdan bir qator oʻzgartirilgan kadrlar mavjud. Ushbu videoklipning YouTubeʼda joylashtirilgan videosida 2017-yil 7-avgust holatiga koʻra 29 milliondan ortiq koʻrishlar yigʻilgan.

1989-yildan 2006-yilgacha boʻlgan vaqtda aktrisa Pamela Bax bilan turmush qurgan, ularning ikki qizi bor – Teylor-Enn Janis Hasselhof (05/05/90) va Hayley Amber Hasselhoff (08/26/92), 2006-yilga kelib ular ajrashishgandan soʻng, bolalarning ikkisi ham Hasselhoff bilan qolgan.

## Filmografiyasi

* 1975 – 1982 – *The Young and the Restless*
* 1979 – *Starcrash*
* 1982 – 1986 – *Knight Rider*
* 1991 – *Knight Rider 2000*
* 1989 – 2000 – *Baywatch*
* 1998 – *Nick Fury: Agent of S. H. I. E. L. D.*
* 2004 – *Dodgeball: A True Underdog Story*
* 2004 – *The SpongeBob SquarePants Movie*
* 2006 – *Click*
* 2008 – *Anaconda 3: Offspring*
* 2008 – *Knight Rider*
* 2008 – 2009 – *Knight Rider (Teleserial)*
* 2009 – *The Legend of the Dancing Ninja*
* 2008 – Command &amp;amp; Conquer: Red Alert 3
* 2011 – *Hop*
* 2015 – Kung Fury
* 2015 – Sharknado 3
* 2016 – Sharknado 4
* 2017 – Baywatch
* 2017 – *[[Galaktika qoʻriqchilari 2-qism]]*

## Diskografiyasi
### Albomlari

### Singllari

## Manbalar
Antoni Aibel

**Entoni Aibel** — amerikalik rejissyor, aktyor, yozuvchi, prodyuser va sobiq musiqiy direktor. U, shuningdek, xalqaro miqyosda taniqli bo'lgan va bo'lajak aktyorlar bilan ishlaydigan murabbiy ham hisoblanadi; u ta'limdagi faoliyati uchun Juilliard maktabining maxsus mukofotiga sazovor bo'ldi. Aybel hozirda “Willing & Aibel Productions, LLC” kompaniyasiga tegishli “Shock” telekanalida bir nechta yangi seriallarga prodyuserlik qilmoqda.

U, shuningdek, Karnegi Xoll  va Kennedi markazidagi EGOT g'olibi Rita Moreno, Rozmari Kluni, *[[The Tonight Shown]]*ing Doc Severinsoni va Al Jarro kabi san'atkorlar ishtirok etgan shoulari bilan tanilgan  va *31-maydon* uchun musiqiy direktor sifatida Grammy mukofotiga nomzod bo'lgan.

Aibel Live at Five dasturida mehmon bo'lishga taklif qilindi. U "Oskar" sovrindorlari Kosta-Gavras va Martin Skorseze tomonidan suratga olingan spektakllarda aktyorlik rolini ijro etgan. U Stiven Spilbergning yangi The Fabelmans* filmida ikkinchi darajali rol o'ynagan [[Emmi mukofoti]] va [[Toni mukofoti]] sovrindori [[Judd Xirsh]]ni yulduz mehmon sifatida o'z ichiga olgan serialni boshqaradi.

==Karyera==
23 yoshida Aibel Qo'shma Shtatlardagi eng yosh professional musiqa rejissyorlaridan biriga aylandi, u ko'pincha sahnada rol o'ynadi U [[Karnegi Xoll]]dagi yettita tadbirda, shuningdek, [[Nyu-York Davlat Universiteti]]ning Purchase va [[Kennedi markazi]]dagi  shoularda ma'ruzachi va ijrochi bo'lgan. Bir shouda Aibel [[Jon Uilyams]]ning “*Star Wars*” filmining saundtrekini tayoqcha  bilan boshqargan va [[Dart Veyder]] roliga ovoz bergan.

Aibel ICM Artists (hozirda [[ICM Partners]] nomi bilan tanilgan)  bilan ishlagan va [[Dastin Xoffman]] ishtirokidagi [[Kosta-Gavras]]ning  " [[Mad City]]" filmida rol o'ynagan. U [[Kennedi markazi]]da [[EGOT]] gʻolibi [[Rita Moreno]], [[Rozmari Kluni]], *The Tonight Shown*ing [[Doc Severinson]] va [[Al Jarro]] kabi koʻp qirrali sanʼatkorlar ishtirokidagi shoularni boshqargan. U, shuningdek, [[48-yillik Grammy mukofotlari]]da [[Grammy mukofoti]]ga nomzod bo'lgan *31-sonli* hududning musiqiy direktori edi. Entoni Aibel, shuningdek, [[Amerika bastakorlar, mualliflar va noshirlar jamiyati]] (ASCAP) mukofotiga sazovor bo'ldi.

Aibel [[Martin Skorseze]] rejissyorligidagi [[HBO]]’ning *Boardwalk Empire* epizodida rol o‘ynagan. 2014 va 2015 yillarda u [[Lirik teatr]]da Bernshteynning *On the Town'' asarini ijro etib, Brodveyda musiqachi sifatida qatnashdi. Aibel 2016-yildan beri aktyorlik mahorati darslariga taklif qilingan. 2020-yilda u 2022-yil kuzida ochiladigan Shock telekanalida bir nechta seriallar yozish, prodyuserlik, rejissyorlik va aktyorlik faoliyatini boshlagan. Yulduz mehmonlardan biri Emmi mukofoti va Golden Globe mukofoti sovrindori Judd Xirsh bo'lgan.

## Manbalar

## Qo'shimcha havolalar
*
*
İlay Erkök

**İlay Erkök** (1993-yil 1-oktyabrda tugʻilgan) – turk aktrisasi.

## Hayoti
Ilay Erkök asli Manisa shaharchasidan boʻlishiga qaramay, Istanbulda tugʻilgan. Uning Koray Erkök degan ukasi bor. Istanbul universiteti Davlat konservatoriyasini tamomlagan. Shotlandiyaning Glazgo shahridagi Shotlandiya Qirollik konservatoriyasida aktyorlik yonalishi boʻyicha taqsil olgan.

## Faoliyati
Erkök aktyorlik faoliyatini 2013-yilda boshlagan, *Güneşi Beklerken* serialida rol ijro etgan va Young Demet xarakterini tasvirlagan, kinoda Kerem Bürsin va Hande Doğandemir kabi mashhur aktyorlar ham rol oʻynagan. 2015-yilda *"İnadina Aşk"* serialida rol ijro etadi va serialda Damla obrazida oʻynadi, serial FOX telekanalida efirga uzatildi, bosh rollarda Can Yaman va Açelya Topaloğlu ham rol ijro etgan. 2016-yilda *"Hayatim Aşki* „ serialida debyut qildi va Sezen obrazini oʻynagan, oʻsha yili *“Chetin Jeviz 2"* telefilmida rol ijro etadi va Ayshen obrazini oʻynadi.

2017-yilda *"Seni Gidi Seni"* filmi bilan kinodagi debyutini rolini oʻynaydi va Elif obrazini tasvirlaydi. 2018-yilda *"Darısı Başımıza"* serialida debyut qilgan va Nur obrazini tasvirlagan. 2019-yilda *Hercai* serialida rol oʻynadi va serialda Yaren Shadogʻlu xarakterini tasvirladi, unda Akin Akınözü, Ebru Şahin va Oya Unustasi rol oʻynadi, serial 2021-yilda buyon efirga uzatilmoqda.

## Shaxsiy hayoti
Erkök oʻzidan oʻn besh yosh katta boʻlgan turk aktyori va qoʻshiqchisi Keremcem bilan turmush qurishadi, biroq ular keyinchalik ajralishadi. keyinchalik 2020-yilda u Basketbolchi Kerem Gülmez bilan turmush qurishadi.

## Filmografiya

## Manbalar

## Havolalar

* 
*
Memet Ali Alabora

**Memet Ali Alabora** (1977-yil 25-noyabrda tugʻilgan) – turk filmi va teatr aktyori. U aktyorlar Mustafo Alabora va Betul Arimlarning oʻgʻlidir. U „Yılan Hikayesi“ kriminal komediyasi bilan mashhur.

## Biografiyasi
Rassomlar oilasining toʻngʻich farzandi Alaboraning ilk sahna koʻrinishlari *[[Sovchi]]*, *[[Tomdagi skripkachi]]* va *[[West Side Story]] spektakllaridan boshlagan*. Bularning hammasi maktabining teatr boʻlimi tomonidan ingliz tilida ijro etilgan. Oʻrta maktabda Alabora Shekspir va Oʻrxon Veli dramalarida ham rol oʻynagan. 1994-yilda oʻrta maktabi va Özel Boğaziçi oʻrta maktabi koʻmagi bilan Alabora oʻzining ilk professional teatrga asos soldi.

Uning ilk professional aktyorlik mavqeini koʻtargan „Acaba Hangisi?“ spektakli boʻlgan va Tiyatroda Istanbul shahrida namoyish etilgan. Shu bilan birga, 1995-1997 yillarda ATV telekanalida efirga uzatiladigan *A Takımı* („Jamoa“) telekoʻrsatuvida muxbir boʻlib ishlagan. Sanem Çelik bilan mashhur „Kara Melek“ va „Canim Kocacim“ seriallarida ikki marta birga suratga tushishgan. „Yılan Hikâyesi“ („Ilon hikoyasi“) filmida bosh rolni oʻynagan. 1999-yilda turk-grek kinochilari bilan hamkorlikda *Kayıkçı* („Qayiqchi“) filmida bosh rolni oʻynagan.

Alabora Istanbul davlat universiteti konservatoriyasining teatr fakultetini tamomlagan. Magistrlik darajasini Yıldız Texnika Universitetining Sanʼat va dizayn fakultetida olgan. Alabora garajistanbul zamonaviy sahna sanʼati institutining asoschilaridan biri boʻlib, institutda 2010-yilning mayigacha ishlagan. aktrisa Pınar Öğün bilan turmush qurgan.

2011-yilda Manisa Tarzan mukofoti bilan taqdirlangan.
2012-yilda *[[Mi Minör]]* filmiga pul tikdi, bosh rolni ijro etdi va rejissyorlik ham qildi.

Alabora insonlarning huquqlari va atrof-muhitni muhofaza qilish tarafdori edi; 2013-yilda Gezi namoyishlarini qoʻllab-quvvatlagan.

## Filmografiya
### Filmlari
* 1999-yil *Kayıkçı (Boatman)* – Kayıkçı
* 2003-yil *Sır Çocukları sir bolalari)* – Reşo
* 2004-yil *[[Hababam Sınıfı Merhaba]]* – Matkap Emre
* 2005-yil *[[Hababam Sınıfı Askerde]]* – Matkap Emre
* 2005-yil *Ayın Karanlık Yüzü (Oyning qorongʻu tomoni)* – Yusuf
* 2005-yil *[[Maskeli Beşler İntikam Peşinde]]* – Murat
* 2005 yil *[[Dondurmam Gaymak]] (Qichqiraman, muzqaymoq)* – „Oʻqituvchi vazifasini bajaruvchi“
* 2006-yil *[[Hababam Sınıfı 3,5]]* – Matkap Emre
* 2006-yil *[[Havva Dönüş]] (Uyga qaytish)* – Mustafo
* 2008-yil *Gölge (soya)* – Sharif
* 2009-yil *[[Yedi Kocalı Hürmüz]]* – Hüsrev (Doktor)
* 2011-yil *Entelköy Efeköy’e Karşı* – Oyun tasarımı

## Yana qaranag

## Manbalar
AMD

**Advanced Micro Devices, Inc.** (qisqarmasi – AMD) – Kaliforniyaning Santa Clara shahrida joylashgan, biznes va isteʼmol bozorlari uchun kompyuter protsessorlari va maishiy elektronika mahsulotlari ishlab chiqaradigan yarimoʻtkazgich kompaniyasi.

Kompaniya 1969-yilning 1-may sanasida Jerri Sanders va uning Fairchild Semiconductor kompaniyasidagi yettita hamkasblari tomonidan tashkil etilgan. AMDning dastlabki mahsulotlari asosan xotira chiplari va kompyuterlar uchun boshqa turdagi komponentlardan iborat boʻlgan. Keyinchalik kompaniya mikroprotsessorlar bozoriga kirib borib, sanoatdagi asosiy raqibi Intel bilan raqobatlasha boshladi. 2000-yillarning boshida AMD shaxsiy kompyuterlar bozoridagi kuchli mavqei hamda Athlon va Opteron protsessorlarining muvaffaqiyati tufayli sezilarli oʻsish va muvaffaqiyatga erishdi. Biroq, kompaniya 2000-yillarning oxiri va 2010-yillarning boshida, tezroq va kuchliroq protsessorlar ishlab chiqarish poygasida Intel bilan raqobat qilish davomida baʼzi qiyinchiliklarga duch keldi. 2010-yillarning oxirida AMD Ryzen protsessorlarining muvaffaqiyati tufayli bozor ulushining bir qismini qaytarib oldi, ular hozirda biznes ilovalarida, shu jumladan bulutli ilovalarda Intel mahsulotlaridan ustun deb hisoblanadi. AMD protsessorlari shaxsiy kompyuterlar, serverlar, noutbuklar va oʻyin pristavkalari kabi turli xil hisoblash qurilmalarida qoʻllanadi. Dastlab protsessorlarni oʻzi ishlab chiqargan boʻlsa-da, keyinchalik, 2009-yilda GlobalFoundriesdan ajralib chiqdi va ishlab chiqarishni "outsourcing" usuli orqali davom ettirdi.

AMD ning asosiy mahsulotlari mikroprotsessorlar, ona plata, videokartalar va serverlar, shaxsiy kompyuterlar va maʼlum bir maqsadda ishlab chiqariladigan imkoniyati cheklangan kompyuter ilovalari uchun FPGAlardan iborat.

## Manbalar

* Rodengen, Jeffrey L. ''The Spirit of AMD: Advanced Micro Devices'' . Write Stuff, 1998-yil.
* Ruiz, Gektor. ''Slingshot: AMD sanoatni Intelning shafqatsiz taʼsiridan ozod qilish uchun kurashmoqda'' . Greenleaf Book Group, 2013 yil.