Vivian Cheruiyot

**Vivian Jepkemoi Cheruiyot** (tug‘ilgan 1983-yil 11-sentabr) — keniyalik uzoq masofaga yuguruvchi. U 2000, 2008, 2012 va 2016-yilgi Yozgi Olimpiya o‘yinlarida Keniyani himoya qilgan, 2012-yil London Olimpiadasida 5000 metrda kumush va 10 000 metrda bronza medalini, 2016-yil Rio Olimpiadasida esa 5000 metrda oltin va 10 000 metrda kumush medalni qo‘lga kiritgan, bunda 5000 metrda yangi Olimpiya rekordi o‘rnatgan. Cheruiyot 2007-yilgi Jahon chempionatida 5000 metrda kumush medal sohibasi bo‘lgan va 2009-yilgi musobaqada shu masofada jahon chempioni bo‘lgan, bu yutuqni 2011-yilda ham takrorlab, o‘sha yili 10 000 metrda ham g‘olib chiqqan. 2015-yilgi Jahon chempionatida esa 10 000 metrda oltin medal qo‘lga kiritgan. 2010-yilgi Jahon yopiq inshootlardagi chempionatida 3000 metrda kumush medal olgach, Cheruiyot shu yili bir nechta ochiq maydon 5000 metr musobaqalarida g‘olib bo‘lgan, jumladan Hamdo‘stlik o‘yinlari, Afrika chempionati va Qit’alar kubogi chempioni bo‘lgan, shuningdek, Diamond Ligasi chempionligini qo‘lga kiritgan.

U uch karra Diamond Ligasi chempioni bo‘lib, 2011 va 2012-yilgi mavsumlarda ham g‘olib bo‘lgan. U 2000 metr va 10 000 metrda Keniyaning rekordchisi. 2012-yilda Cheruiyot “Yilning eng yaxshi sportchisi” nominatsiyasida Laureus mukofotiga sazovor bo‘lgan. Uning laqabi “cho‘ntak raketasi”.

## Karyerasi
Vivian Cheruiyot murabbiyi Rikky Simms hisoblanadi. U Rift vodiysi provinsiyasidagi Keyyo yaqinida tug‘ilgan bo‘lib, shu qishloqdan yana bir ayol yuguruvchi Elis Timbilili ham chiqqan.

Uning yirik muvaffaqiyatlari 1999-yilda boshlandi: o‘n besh yoshida u Jahon kross mamlakatlar bo‘yicha chempionatida yoshlar o‘rtasida kumush medalni qo‘lga kiritdi. Jahon o‘smirlar chempionatida 3000 metrda bronza medal oldi. Cheruiyot 1999-yilgi Butun Afrika o‘yinlariga chaqirilib, 5000 metrda bronza medal oldi. 2000-yilgi Jahon kross mamlakatlar bo‘yicha chempionatida yoshlar o‘rtasida chempion bo‘ldi. Cheruiyot 2000-yilgi Olimpiya o‘yinlariga tanlab olindi va 5000 metr saralash bosqichlarida shaxsiy rekordlarini yangilab, finalga chiqdi. Finalda esa ancha sekin yugurib, oxirgi bo‘lib marraga yetib keldi.

Cheruiyot 2007-yilgi Jahon chempionatining 5000 metr finalida 14:58.50 natija bilan kumush medal oldi, g‘olib Meseret Defardan 0,59 soniya ortda qoldi.

2009-yil boshida u Birmingemda 3000 metrda 8:30.53 vaqt bilan Keniyaning yopiq inshootlar rekordini yangiladi va Puerto-Rikodagi “World's Best 10K” musobaqasida g‘olib chiqdi. May oyida u Manchester shahrida o‘tkazilgan 10 km poygasida birinchi bo‘ldi. 2009-yilgi Jahon chempionatida 5000 metrda 14:58.33 natija bilan oltin medal oldi. Mavsumni 3000 metrda kumush va 5000 metrda bronza bilan yakunladi. 2009-yil San Silvestre Vallecana poygasida ham g‘olib bo‘ldi.

2010-yilda “World's Best 10K” musobaqasida unvonini saqlab qoldi. Jahon yopiq inshootlardagi chempionatida 3000 metrda kumush medal, Afrika chempionatida esa oltin medal qo‘lga kiritdi. Diamond Ligada bir nechta g‘alabalar qozonib, umumiy hisobda chempion bo‘ldi. Qit’alar kubogida Afrika nomidan qatnashib, oltin medal oldi. Hamdo‘stlik o‘yinlarida ham oltin medal sohibasi bo‘ldi. Keniyaga qaytgach, Tuskys kross mamlakatlar bo‘yicha musobaqasida 8 km masofada g‘alaba qozondi. Yilni BOclassic 5 km poygasidagi g‘alaba bilan yakunladi.

2011-yilda Jahon kross mamlakatlar bo‘yicha chempionatiga tayyorgarlik jarayonida bir nechta musobaqalarda qatnashib, Ispaniyada bo‘lib o‘tgan “Cross de Itálica”da g‘olib bo‘ldi. Keniyadagi milliy chempionatda ikkinchi o‘rin olib, jamoaga kirdi. Jahon chempionatida so‘nggi aylanishda raqiblarini ortda qoldirib, oltin medal va ayollar jamoaviy g‘alabasiga erishdi.

2012-yilda “World's Best 10K”da g‘olib chiqdi va yo‘lda eng yaxshi natijasini 30:47 daqiqaga yaxshiladi. Diamond Liga bosqichlarida Meseret Defarni ortda qoldirib g‘alabalar qozondi. Keniyada o‘tkazilgan 10 000 metr saralashida g‘olib chiqib, Olimpiadaga yo‘llanma oldi. Olimpiadada 5000 metrda kumush va 10 000 metrda bronza medal oldi.

2018-yilda u London marafonida 2:18:31 natija bilan g‘olib bo‘ldi.

Shu yili Nyu-York marafonida esa 2:26:02 vaqt bilan ikkinchi bo‘ldi, g‘olib Meri Keytani 2:22:48 bilan marraga yetib kelgan bo‘lsa, Shalane Flanaganni 20 soniyaga ortda qoldirdi.

## Yutuqlar

Barcha ma’lumotlar World Athletics profilidan olingan.

### Shaxsiy rekordlari

### Xalqaro musobaqalar

### Marafon bo‘yicha musobaqa natijalari

### Turlar bo‘yicha g‘alabalar va unvonlar
* Golden League
** 2007: Berlin ISTAF
** 2008: Bryussel Memorial Van Damme
* Diamond League 5000 metr bo‘yicha umumiy g‘olib:  2010,  2011,  2012
:: 5000 metr g‘alabalari, boshqa masofalar qavs ichida ko‘rsatilgan
:* 2010 (3): Lozanna Athletissima (3000&nbsp;m,  ), Parij Meeting Areva (WL MR), Bryussel Memorial Van Damme
:* 2011 (4): Shanxay Golden Grand Prix (WL), Yujin Prefontaine Classic (MR), Stokgolm DN Galan (WL ****), Tsyurix Weltklasse (MR)
:* 2012 (4): Doha Qatar Athletic Super Grand Prix (3000&nbsp;m, WL), Rim Golden Gala (WL), London Grand Prix, Bryussel
:* 2016 (1): Birmingem British Grand Prix

### Milliy chempionlik unvonlari
* Keniya yengil atletika chempionati
** 1500 metr: 2009, 2015
** 5000 metr: 1999, 2010
** 10 000 metr: 2011, 2012

## E’tirof
* 2012 Laureus yilning eng yaxshi sportchi ayoli mukofoti
## Manbalar