National Art Library

**Milliy san'at kutubxonasi** (NAL-MSK) - Londondagi dekorativ san'at muzeyi bo'lgan Viktoriya va Albert muzeyida (V&A) joylashgan yirik ma'lumot kutubxonasi. NAL Buyuk Britaniyaning eng keng qamrovli to'plamini o'z ichiga oladi: san'at va san'at haqidagi kitoblar ko'plab janrlar va davrlarni o'z ichiga oladi. NAL jamoatchilik uchun ochiq va yopiq ma'lumot kutubxonasi sifatida obyektlar xodimlar orqali so'ralishi kerak va ularni o'qish zalidan olib tashlab bo'lmaydi .To'plamlar san'at va dizayn mavzularining keng doirasini, jumladan, rassomlar va san'at texnikasi haqidagi kitoblarni o'z ichiga oladi va arxiv materiallari, rassomlarning kitoblari va bolalar adabiyoti kabi turli xil to'plam materiallaridan iborat. Kutubxona muzeyning kitob sanʼati boʻyicha kuratorlik boʻlimi vazifasini ham bajaradi. Ma'lumot kutubxonasi sifatida NAL talabalar, kuratorlar va muzey xodimlari va jamoatchilik uchun o'quv kutubxonasi sifatida ham xizmat qiladi.

NALning hozirgi missiyasi san'at tarixi va amaliyoti haqidagi ma'lumotlarni keng ommaga taqdim etishni o'z ichiga oladi va milliy va xalqaro hamjamiyatlarga xizmat qilishni maqsad qiladi.

## Tarix
Bugungi kundagi NAL dastlab 1837 yilda Hukumat Dizayn maktabi kutubxonasi sifatida tashkil etilgan, bu yerda u birinchi navbatda hunarmandlar uchun texnika va estetikani o'rganish uchun ta'lim vositasi bo'lib xizmat qilgan. Keyinchalik u 1857 yilda hozirgi V&A muzeyiga koʻchib oʻtdi. NAL V&A ning bir qismi bo'lib qolsa-da, u 1865 yilda qisman o'z mustaqilligini ta'minlash uchun muzey ishidan mustaqil ravishda kolleksiyalarni ishlab chiqishga imkon beruvchi institut sifatida Milliy san'at kutubxonasi nomini oldi. Biroq, 1908 yildan 1985 yilgacha NAL ko'pincha V&A muzey kutubxonasi deb nomlangan. 1852 yilga kelib, kutubxona hamma uchun ochiq edi, garchi homiylardan to'lov olinadi.

Dizayn maktabining kutubxonasi sifatida to'plamlar o'qitishga qaratilgan va yaxshi dizayn namunasi sifatida xizmat qilish uchun mo'ljallangan. Muzey bilan bog'liq dastlabki kolleksiyalar ko'p jihatdan rassomlar va kollektsionerlarning xayriyalariga bog'liq edi. To'plamlar 1900-yillarning boshlarida o'sib borar ekan, homiylik asosan san'atshunoslar, kollektsionerlar, kuratorlar va taniqli rassomlardan iborat edi, lekin u talabalar va boshqalarning san'atni o'rganish ehtiyojlariga qaratilgan bo'lib qoldi. 1970-yillardan boshlab va bugungi kunda ham talabalar NALga ta'lim va badiiy maqsadlarda tashrif buyuradigan homiylarning katta qismini tashkil qiladi. Ayniqsa eksperimental va zamonaviy rassomlarning kitoblarini to'plash 1980-yillarda bosh kutubxonachi bo'lib ishlagan Yan van der Uterenning ishi bilan boshlangan. 2000-yillarning boshlarida kutubxona bosma nashrlar, rasmlar va chizmalar boʻlimi bilan birlashtirilib, muzeyning kuratorlik xodimlariga xizmat koʻrsatadigan “Soʻz va tasvir” boʻlimi tashkil etildi.

NAL 1960-yillarda badiiy kitoblarning xalqaro bibliografiyasi bo'lib xizmat qilgan *San'at kitoblarining universal katalogini* nashr qilish bilan mashhur. U xuddi shu maqsadga xizmat qilgan 1800-yillarning oxirlarida xuddi shu nashrning oldingi takrorlanishi sharafiga nomlangan.

## To'plamlar

Umumiy kolleksiya mavzulari muzey ishiga mos keladigan materiallardan, jumladan, Uzoq Sharq, Hindiston va Janubi-Sharqiy Osiyo sanʼati va dizayniga alohida eʼtibor qaratilayotgan turli sanʼat turlari (masalan, rassomlik, yogʻochga ishlov berish va kulolchilik) haqidagi kitoblardan iborat. Umumiy to'plamning yana bir asosiy yo'nalishi - kitoblarning dizayni va badiiyligi tarixi, shu jumladan erta bosilgan kitoblar va bolalar kitoblari. NAL to'plamlarida topilishi mumkin bo'lgan narsalarning aksariyati davlat muassasalarida mavjud emas.

V&A tadqiqotining alohida yo'nalishlariga xos bo'lgan buyumlar va materiallarni to'plash bo'yicha o'z ishining bir qismi sifatida Kutubxona o'z kolleksiyasini kataloglashga alohida e'tibor beradi. Misol uchun, NAL kataloglash usullari ma'lum bir asardagi rasmlar sonini qayd etishni, shuningdek, uning to'plamlaridagi kitoblarning jismoniy elementlarini batafsil bayon qilishni o'z ichiga oladi, chunki NAL obyekt sifatida kitobga e'tibor qaratgan va ularning san'at tarixi uchun manba sifatida qiymati. va hunarmandchilik va dizayn tarixi.

### Maxsus to'plamlar

NALdagi maxsus to'plamlar, odatda, o'rganish obyekti sifatida kitoblarga ko'proq e'tibor qaratiladi, ammo ular arxiv materiallari, rassomlarning xatlari, rassomlarning manifestlari va qo'lyozmalarini ham o'z ichiga oladi. Maxsus kollektsiyalarga bir qator yopiq to'plamlar kiradi, ular mustaqil kollektordan olingan to'plamlardir. Yopiq kollektsiyalar Beatrix Potter asarlarining uchta to'plamini o'z ichiga oladi.

### Rassomlarning kitoblari
NAL kitobga san'at va obyekt sifatida e'tibor qaratganligi sababli, u asosan Maxsus to'plamlarda joylashgan rassomlarning katta kitoblari to'plamiga ega. To'plamda rassomning kitoblari tarixini aks ettiruvchi buyumlar, jumladan, rassomlarning dastlabki hayoti, shuningdek, zamonaviy va eksperimental kitob obyektlari mavjud. NAL rassomlarining kitoblar to'plami uning eng kuchli tomonlaridan biri bo'lib, Ambroise Vollardning birinchi nashr etilgan kitobini o'z ichiga oladi. To'plamda Sol Lyuitt, Ed Ruscha, Eduard Manet va Devid Xokni kabi rassomlar tomonidan yaratilgan kitoblar ham mavjud. To'plamlarning ushbu bo'limi 1980 va 1990 yillarda, ko'plab zamonaviy asarlar sobiq bosh kutubxonachi Yan an der Wateren tomonidan turli darajadagi mashhur rassomlar tomonidan to'planganida gullab-yashnagan.

Rassomning kitoblari to'plami fondlardan to'plamlar orasida kengroq foydalanishga imkon berish uchun sekinlashgan bo'lsa-da, hali ham alohida kitob obyektlarini yig'ish ishlari olib borilmoqda. To'plamga kiritilgan rassomlarning kutubxonada ma'lumot fayllari mavjud bo'lib, ularda efemerlar va rassomlar va ularning asarlari to'g'risidagi ma'lumotlar, hatto alohida asarlar to'planmagan bo'lsa ham, ba'zi rassomlarning ma'lumotlar fayllari kutubxonada bo'lmaganida ham yaratilgan. ma'lum bir rassomning har qanday asarini to'plash imkoniyatiga ega.

### Rassomlar kitobining vizual ma'lumotlar bazasi
NAL rassomlarining kitob fondlariga hamrohlik qilish uchun V&A qisqartma Rassomlar kitobining vizual ma'lumotlar bazasiga ega. Ushbu onlayn resurs har qanday homiyga NAL rassomlari kitoblarining bir qismini ko'rish imkonini beradi, aks holda ular ko'ra olmaydi. Kitoblarning noyob tabiati tufayli rassomlarning kitoblari to'plami jismoniy jihatdan faqat NAL xodimlari tomonidan amalga oshiriladi va faqat homiyning iltimosiga binoan tanishish uchun mavjud.

### Qo'shimcha to'plamning diqqatga sazovorlari
NALning boshqa noyob fondlari orasida Dyce & Forster to'plami, auktsion savdosi kataloglari, xattotlik, kitoblar, bolalar kitoblari, komikslar, hujjatli qo'lyozmalar, dastlabki bosilgan kitoblar, ko'rgazma kataloglari, nozik jildlar, yoritilgan qo'lyozmalar va savdo adabiyotlari mavjud.

## Mehmonga kirish

### Patron xizmatlari

NAL - bu ma'lumotnoma kutubxonasi, ya'ni uning materiallari faqat kutubxonaning o'zida ko'rish va foydalanish uchun mavjud - materiallarni tekshirish uchun mavjud emas. Ba'zi ma'lumotnomalar ochiq javonlarda mavjud, ammo aks holda materiallar ma'lumot stolidagi xodimlar orqali so'ralishi kerak.

### Kutubxona kartasini olish
Milliy san'at kutubxonasi kartasi kutubxona materiallariga so'rov yuborish va V&A ning o'quv xonalariga kirish uchun kerak. Kutubxona kartasini olish uchun foydalanuvchilar NAL hisobini yaratishlari kerak, bu onlayn yoki kutubxonada shaxsan amalga oshirilishi mumkin.

### Imkoniyati cheklanganlar uchun foydalanish imkoniyatlari
Milliy san'at kutubxonasi nogironlar uchun quyidagi xizmatlarni taklif etadi:

* Materiallarni yetkazib berish imkoniyatlari
* Matnni kattalashtirish texnologiyasi
* Kitobga oldindan buyurtma berish
* Eshitish qobiliyati zaif bo'lganlar uchun eshitish induksiyasi halqalari
* Nusxa ko'chirish xizmatlari

V&A, NAL va oʻquv xonalariga kirish imkoniyati haqida koʻproq maʼlumotni V&A veb-saytida, jumladan, muzeyning har bir qavatining raqamli xaritasidan topishingiz mumkin.

## Adabiyotlar

## Manbalar

* Bettley, James, ed. *The art of the book: from medieval manuscript to graphic novel*. London: V&A Publications, 2001.
* Essential information about the National Art Library

## Havolalar

* 
* National Art Library catalogue
* Artists’ books database
* Digital map