Nilufar Abduraxmonova

**Nilufar Zaynobiddin qizi  Abduraxmonova** (1987-yil 24-aprel, Qoʻrgʻontepa tumani, Andijon viloyati, Oʻzbekiston) — oʻzbekistonlik olima, filologiya fanlari doktori, professor. Oʻzbek kompyuter lingvistikasi boʻyicha mutaxassis.

## Hayoti
1994—2003-yillarda Qoʻrgʻontepa tumanidagi 5-sonli oʻrta maktabni tamomlagan. 2003—2005-yillari Andijon shahri Andijon Davlat Universiteti qoshidagi 11-sonli litsey-internatini bitirgan. 2005—2009-yillarda Mirzo Ulugʻbek nomidagi Oʻzbekiston Milliy universitetining Oʻzbek filologiyasi fakultetini tugatgan. 2009—2010-yillarda Olmazor tumani Politexnika kasb-hunar kollejida ilk faoliyatini boshlagan. 2009—2011-yillarda Mirzo Ulugʻbek nomidagi Oʻzbekiston Milliy universitetining Oʻzbek filologiyasi fakultetida magistraturasida tahsil olgan. 2011—2012-yillarda Mirzo Ulugʻbek nomidagi Oʻzbekiston Milliy universitetining Oʻzbek filologiyasi fakultetida „Til nazariyasi va amaliyoti“ kafedrasining stajyor-tadqiqotchi-izlanuvchisi boʻlgan. 2016—2017-yillarda Toshkent davlat oʻzbek tili va adabiyoti universiteti oʻzbek tilshunosligi kafedrasi tayanch doktoranturasini tamomlagan. 2016—2021-yillarda Toshkent davlat oʻzbek tili va adabiyoti universitetida dotsent lavozimida ishlagan. 2017—2021-yillarda Alisher Navoiy nomidagi Toshkent davlat oʻzbek tili va adabiyoti universitetida Kompyuter lingvistikasi laboratoriyasining rahbari. Bugungi kunda Nilufar Abduraxmonova Oʻzbekiston Milliy universiteti Oʻzbek filologiyasi fakulteti Kompyuter lingvistikasi va amaliy tilshunoslik kafedrasi mudiri vazifasida faoliyat olib bormoqda.

2018-yilda filologiya fanlari doktori, professor Hamidulla Dadaboyev ilmiy rahbarligida „Inglizcha matnlarni oʻzbek tiliga tarjima qilish dasturining lingvistik taʼminoti“ mavzusida til nazariyasi, amaliy va kompyuter lingvistikasi ixtisosligi boʻyicha falsafa doktori ilmiy darajasini, 2021-yili „Oʻzbek tili elektron korpusining kompyuter modellari“ mavzusida  doktorlik dissertatsiyasini (DSc) himoya qilgan. 2023-yilda til nazariyasi, amaliy va kompyuter lingvistikasi ixtisosligi boʻyicha professor ilmiy unvonini olgan.

Nilufar Abduraxmonova 4 ta monografiya („Mashina tarjimasining lingvistik taʼminoti “(2018), „Oʻzbek tili elektron korpusning kompyuter modellari“ (2021), „Kompyuter leksikografiyasida ontologiya“ (2023, hammualliflikda)), 5 ta oʻquv qoʻllanma („Mashina tarjimasining lingvistik asoslari“ (2012), „Oʻzbek tilidan universal qoʻllanma“ (2013, hammualliflikda), „Ontology and semantic technologies“ (2020, xorijiy olimlar hammuallifligida), „Tabiiy tillar jarayoni uchun dasturlash (Python)“ (2023, hammualliflikda), „Ontologiya va semantik texnologiyalar“ (2024, hammualliflikda)), 4 ta darslik („Kompyuter lingvistikasi“ 2021, „Korpus lingvistikasi“ 2023, „Sotsiolingvistika“ 2024, „Kompyuter lingviktikasina kiriw“ 2024, qoraqolpoq tilida), lugʻtlar („Inglizcha-oʻzbekcha feʼlli frazemalar lugʻati“ (2017), „Oʻzbek tili omonimlarining oʻquv lugʻati“ (2022, hammualliflikda), „Kon-sanoat sohasidagi terminologik birliklarning tarjima lugʻati“ (2023, hammualliflikda)), 1 ta uslubiy qoʻllanma, xorij va respublika nashrlarida 400 dan ortiq ilmiy maqolalar nashr etgan, 30 dan ortiq dasturiy taʼminot va maʼlumotlar bazasi uchun mualliflik guvohnomalarini qoʻlga kiritgan.

Nilufar Abduraxmonova rahbarligida 2020-yilda Oila va mahalla ilmiy tadqiqot instituti tomonidan moliyalashtirilgan loyiha doirasida https://uzbekcorpus.uz/ nomli oʻzbek tilining korpusi yaratilgan.

2021—2023-yillarda Nilufar Abduraxmonova Oliy taʼlim fan va innovatsiyalar vazirligi tomonidan moliyalashtirilgan „Yangi avlod oʻquv lugʻatlari va ularning mobil ilovasini yaratish“ nomli amaliy loyihada ishtirok etgan.

2018-yili „El-yurt umidi“ (Isteʼdod) fondining stipendiati sifatida Kompyuter lingvistikasi, korpus lingvistikasi va tabiiy tilni qayta ishlash (NLP) kurslari boʻyicha Litvaning Vitautas Magnus universitetida malaka oshirgan.

2020-yili „100 ta eng yaxshi innovatsion loyihalar“ nomli tanlovining „Eng yaxshi maʼlumotlar bazasi“ nominatsiyasi boʻyicha Respublika bosqichida gʻolibasi boʻlgan. Shu nominatsiya boʻyicha Koreya olima ayollar assotsiatsiyasining maxsus sertifikatini qoʻlga kiritgan (2020).

2019-yili Fransiyaning Parij shahrida UNESCO tomonidan oʻtkazilgan „Til texnologiyasi hamma uchun“ (Language technology for all) xalqaro konferensiyasining til sohasi boʻyicha ekspert boʻlgan.

Olima bir qator xorijiy universitetlarida kompyuter va korpus lingvistikasi boʻyicha maʼruzalar oʻqigan: Qozon Federal universiteti (2020), Novosibirsk universiteti (2021),  Yevroosiyo Milliy universiteti (2022, Qozogʻiston), Al Farobiy nomidagi Qozoq Milliy universiteti (2023), Puate universiteti (2023, Fransiya).
## Manbalar