Xanchjou Syaoshan xalqaro aeroporti

**Xanchjou Syaoshan xalqaro aeroporti**  – Sharqiy Xitoyning Chjetszyan provinsiyasi maʼmuriy markazi va Yanszi daryosi deltasidagi Xanchjou shahriga xizmat koʻrsatuvchi xalqaro aeroport. Aeroport Syaoshan tumanidagi Qiantang daryosining janubiy qirgʻogʻida joylashgan va Xanchjou markazidan  sharqda joylashgan. Xanchjou Syaoshan xalqaro aeroportini Aedas arxitektura firmasi loyihalashtirgan.

Aeroport Xitoy boʻylab koʻplab manzillarga xizmat koʻrsatadi. Xalqaro yoʻnalishlar asosan Sharqiy va Janubi-sharqiy Osiyo, shuningdek Afrika, Yevropa va Janubiy Osiyo mamlakatlariga amalga oshiriladi. Aeroport Air China, China Eastern Airlines, China Southern Airlines, Hainan Airlines va Xiamen Airlines aviakompaniyalari uchun markaz shahar hisoblanadi.

2017-yilda Xanchjou aeroporti 35 570 411 yoʻlovchiga xizmat koʻrsatdi va Xitoyda yoʻlovchi oqimi boʻyicha oʻninchi oʻrinni egalladi. Bundan tashqari, 589 461,6 tonna yuk bilan yuk tashish boʻyicha oltinchi oʻrinni, 271 066 parvoz harakati bilan toʻqqizinchi oʻrinni egalladi.

2022-yil 8-sentyabrda aeroportning 4-terminali faoliyat koʻrsata boshladi.

Xanchjou Syaoshan xalqaro aeroportining toʻrtta terminali bor. Kichikroq 2-terminal barcha xalqaro/mintaqaviy reyslarga, kattaroq 1- va 3-terminallar faqat mahalliy reyslarga xizmat koʻrsatadi. Yangi qurilgan 4-terminal ham xalqaro, ham mahalliy reyslarga xizmat koʻrsatadi. Aeroport Syaoshan tumanida, shahardan tashqarida joylashgan boʻlib, u Xanchjou shahri markazi bilan avtobus va metro orqali toʻgʻridan-toʻgʻri bogʻlangan. Aeroport va shahar markazi oʻrtasidagi mavjud avtomagistral ustiga yangi koʻtarma ekspress yoʻl qurilgan.

## Tarixi
Aeroport 3 bosqichda qurilishi rejalashtirilgan. Qurilishning birinchi bosqichi 1997-yil iyulda boshlangan, 2000-yil 30-dekabrda yakunlangan va parvozlar uchun ochilgan. U eski Hangzhou Jianqiao aeroportini almashtirgan boʻlib, eski aeroport fuqarolik va harbiy maqsadlarda foydalanilgan. 2004-yil mart oyida immigratsiya va bojxona inshootlari qurilib ishga tushirilgach, aeroport rasman xalqaro maqomga ega boʻldi.  ikkinchi uchish-qoʻnish yoʻlagi ham qurilmoqda. 2012-yil holatiga koʻra, terminal kengaytmalari ham qurilmoqda.

Aeroport ilgari CNAC Zhejiang markazi boʻlgan. Aviakompaniya Air China bilan qoʻshilgandan soʻng, Xanchjou markazi Air China tasarrufiga oʻtgan.

KLM 2010-yil 8-mayda Xanchjoudan Amsterdamga birinchi interkontinental yoʻnalishni ochdi.

2010-yil 7-iyul oqshomida nomaʼlum uchar jism aniqlangani sababli aeroport bir soatga yopilgan. Parvozlar Chjetszyandagi Ningbo va Szyansudagi Wuxi aeroportlariga yoʻnaltirilgan. Yopilish 18 ta reys taʼsir oʻtkazgan. Toʻrt soat oʻtib odatdagi faoliyat qayta tiklangan boʻlsa-da, hodisa Xitoy OAV eʼtiborini tortgan va nomaʼlum jism haqidagi taxminlarni keltirib chiqargan.

## Inshootlari
Aeroportning birinchi bosqichi  maydonni egallaydi. Yiliga 8 million yoʻlovchi va 110 000 tonna yuk tashish quvvatiga ega boʻlib, Boeing 747-400 kabi yirik samolyotlarga xizmat koʻrsata oladi.  uzunlikdagi va  kenglikdagi uchish-qoʻnish yoʻlagiga ega. Yoʻlovchi terminali  maydonga ega (shu jumladan  yer osti avtoturargohi). Uchib ketish qavatida 36 ta kassa mavjud, shundan 12 tasi xalqaro terminal qismida. Kutish zalida 2 900 oʻrindiq bor. Immigratsiya va bojxona zonasi  maydonga ega.

Apron  boʻlib, 12 ta teletrap va 18 ta chiqish darvozasiga ega.

Texnik xizmat koʻrsatish inshootlari barcha turdagi samolyotlarda B-Check, va Boeing 737 hamda 757 samolyotlarida C-Check bajarish sertifikatiga ega.

Aeroport kengaytirishining ikkinchi bosqichi 2007-yil 8-noyabrda boshlangan. U xalqaro terminal, ikkinchi mahalliy terminal va yangi uchish-qoʻnish yoʻlagini oʻz ichiga olgan. Xalqaro terminal 2010-yil 3-iyunda yakunlangan. Terminalda 8 ta teletrap mavjud boʻlib, ulardan biri Airbus A380 samolyotiga xizmat koʻrsatadi. Barcha xalqaro reyslar (shu jumladan Hong Kong, Makao va Tayvanga) ushbu terminaldan amalga oshiriladi. Dastlabki terminal esa faqat mahalliy reyslarga xizmat qiladi. Boshqa barcha qurilish ishlari 2012-yil 30-dekabrda yakunlangan va ishga tushirilgan.

Uchinchi bosqich qurilishi 2022-yil mart oyida qabul nazoratidan oʻtgan boʻlib, bu Xanchjouda boʻlib oʻtgan 19-Osiyo oʻyinlari uchun muhim loyiha hisoblangan. Ushbu bosqich tugagach, Xanchjou aeroporti Sharqiy Xitoydagi ikkinchi eng yirik aviatsiya markaziga aylandi. 8-sentyabrda 4-terminal sinov operatsiyalarini boshlagan; 10-sentyabrda xalqaro reyslar sinov tarzida boshlangan; sentyabr oʻrtalarida terminal va transport markazi rasmiy ishga tushirilgan, loyihaviy quvvati yiliga 50 million yoʻlovchi. 16-sentyabrdan boshlab avtoturargoh, onlayn mashina olish zonasi, T4 taksi maydoni va B2 darajadagi metro kirish joyi sinov tarzida ish boshlagan. 22-sentyabrda Xanchjou Syaoshan xalqaro aeroportining 3-bosqichi – Osiyo oʻyinlariga tayyorgarlikdagi muhim loyiha – rasmiy ishga tushirilgan.

Yangi T4 terminal umumiy  maydonga ega boʻlib, yiliga 50 million yoʻlovchiga xizmat koʻrsatish uchun moʻljallangan. U ikki yer osti va besh yer usti qavatdan iborat. Binoda ekologik („yashil“) dizayn qoʻllangan boʻlib, Xanchjoudagi boshqa terminallardan farqli markazlashgan reja asosida qurilgan. Ichki dizayni Gʻarbiy koʻldagi nilufar yaproqlari va gullari tasviridan ilhomlangan. Bu tasvir binoning struktura dizayni, yorugʻlik, shamollatish va boshqa jihatlar bilan uygʻunlashtirilgan; natijada terminalning markaziy qismida nilufar shaklidagi oynali tom va markaziy „nilufar vodiysi“ yaratilgan..

Yangi uchish-qoʻnish yoʻlagi  uzunlikda va  kenglikda boʻlib, Airbus A380 samolyotlariga xizmat koʻrsata oladi. Yangi mahalliy terminal (T3) 90 ta roʻyxatdan oʻtish peshtaxtasi va 21 ta oʻz-oʻziga xizmat koʻrsatish peshtaxtasiga ega. Shuningdek, 26 ta xavfsizlik yoʻlagi va 31 ta teletrap mavjud. Barcha jamoat joylarida bepul Wi-Fi xizmati bor. Yangi terminal qoʻshilishi bilan aeroport jami  terminal maydoniga ega boʻlib, eng gavjum soatda 8 520 yoʻlovchiga va yiliga 32,5 million yoʻlovchiga xizmat koʻrsatish imkoniyatiga ega boʻldi.

Loong Air aviakompaniyasining bosh ofisi aeroport hududidagi Loong Air Office Building (; Chánglóng Hángkōng Bàngōngdàlóu) binosida joylashgan.


File:20231125 Hangzhou Xiaoshan International Airport 02.jpg|Xanchjou Syaoshan xalqaro aeroportining yuqoridan koʻrinishi
File:201607 Departure hall at HGH T2.jpg|2-terminal
File:202001 MU & FM Check-in Area at HGH T3.jpg|3-terminal
File:杭州萧山T4.jpg|alt=Hangzhou Xiaoshan Airport T4 Check-in area|upright|4-terminal
File:20231125 Office building of HIA.jpg|Xanchjou aeroporti ofis binosi


## Aviakompaniyalar va yoʻnalishlar
### Yoʻlovchi tashish

### Yuk tashish

## Yer usti transporti
### Avtobus
Aeroport avtobuslari Chjetszyan va Szyansu provinsiyasi shaharlariga qatnaydi.

Shahar markazidan keluvchi/ketuvchi avtobuslar Tiyuchang yoʻlidagi chipta kassasidan harakatlanadi, yoʻlda oraliq toʻxtash joylari mavjud.

### Temir yoʻl
Xanchjou metropolitenining Syaoshan xalqaro aeroporti stansiyasi orqali yoʻlovchilar 1-, 7- va 19-liniyalarga oʻtishlari mumkin, bu liniyalar aeroportni shahar markazi bilan bogʻlaydi.

### Avtomobil yoʻli
Aeroportga Aeroport yoʻli orqali kirish mumkin, u Aeroport avtomagistrali bilan bogʻlangan va Xixing koʻprigi orqali Xanchjou markaziga chiqadi. Aeroport avtomagistralida Shimoliy Shixin yoʻli chiqishi mavjud boʻlib, u Syaoshan markazi bilan tutashgan. G92 Xanchjou koʻrfazi halqa yoʻli ham aeroportda chiqishga ega.

## Baxtsiz hodisalar va falokatlar
* 2022-yil 8-yanvarda Aviastar-TU aviakompaniyasiga tegishli Tupolev Tu-204-200 (RA-64032) samolyoti aeroportda yongʻin natijasida butunlay yonib ketgan.

## Manbalar

## Havolalar
* Rasmiy veb-sayti