open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Pang Fengyue

**Pang Fengyue** 1989-yil 19-yanvarda tugʻilgan— xitoylik ayol futbolchi, CWSLda Changchun Jiuyin Loans jamoasida yarim himoyachi sifatida oʻynaydi.

## Xalqaro gollar
{| class="wikitable"
!Yo'q.
! Sana
! Joy
! Raqib
! Hisob
! Natija
! Musobaqa
|-
| 1.
| 2010 yil 13 fevral
| Ajinomoto stadioni, Tokio, Yaponiya
|
| align="center" | **3** – 0
| align="center" | 3–0
| 2010 yil EAFF ayollar futboli chempionati
|-
| 2.
| 2010 yil 14 noyabr
| Guangzhou Higher Education Mega Center Markaziy stadioni, Guanchjou, Xitoy
|
| align="center" | **10** – 1
| align="center" | 10–1
| 2010 yil Osiyo o'yinlari
|
|

## Havolalar

* Pang Fengyue at Soccerway
Mohi Xosa (Rasht tumani)

*Mohi Xosa (Rasht tumani) * ()  — Tojikiston Respublikasining Rasht tumani,Hijborak jamoatiga qarashli daha.
Dahadan jamoat markazigacha 11 km,tuman markazigacha 31 km .
## Aholisi
Aholisi —    266  kishi.
## Manbalar
Tamakawa (Fukushima)

Yaponiyaning Fukushima prefekturasida joylashgan qishloqdir. 1-mart, 2020-yil holatiga koʻra, qishloqda 2143 ta xonadonda 6497 nafar aholi istiqomat qiladi va aholi zichligi har kvadrat kilometrga 140 nafarni tashkil qiladi. Qishloqning umumiy maydoni 46,67 kvadrat kilometrni (18,02 mi²) tashkil etadi.

## Geografiyasi
Tamakawa Fukushima prefekturasining janubi-markazida oʻrtacha 262 metr balandlikda joylashgan.

* Togʻlar: Kannondake
* Daryolar: Abukuma daryosi

### Iqlimi
Tamakawa nam iqlimga ega. Tamakawada oʻrtacha yillik harorat , yillik oʻrtacha yogʻin miqdori  eng yomgʻirli oy esa sentyabr oyidir.

### Qoʻshni munitsipalitetlar

* Fukushima prefekturasi
** Sukagava
** Ishikava
** Hirata
** Yabuki
** Kagamiishi

## Demografiyasi
Yaponiya aholini roʻyhatga olish maʼlumotlariga koʻra, Tamakawa aholisi 1970-yildan beri nisbatan barqaror boʻlib qoldi.

## Tarixi
Hozirgi Tamakawa hududi qadimgi Mutsu provinsiyasining bir qismi edi. Bu hudud asosan Edo davrida Tokugava syogunatining bevosita nazorati ostida boʻlgan *Tenryo* hududi edi. Meydzi restavratsiyasidan soʻng, Ivashiro viloyatining Nakadori mintaqasidagi Ishikava tumanining bir qismi sifatida tashkil etilgan. Izumi va Sugama qishloqlari 1889-yil 1-aprelda zamonaviy munitsipalitetlar tizimini yaratish bilan tashkil etilgan. Tamagava qishlogʻi 1955-yil 31-martda ikki qishloqning qoʻshilishi natijasida tashkil topgan.

## Iqtisodiyoti
Tamakawa qishloq xoʻjaligi va ishlab chiqarishning aralash iqtisodiyotiga ega.

## Taʼlim tizimi
Tamakawada qishloq hukumati tomonidan boshqariladigan ikkita davlat boshlangʻich maktabi va ikkita davlat oʻrta maktabi mavjud. Qishloqda oliy maktab yo‘q.

* Tamakawa birinchi boshlangʻich maktabi
* Tamakawa Sugama boshlangʻich maktabi
* Tamakawa Izumi oʻrta maktabi
* Tamakawa Sugama oʻrta maktabi

## Transport

### Aeroportlar

* Fukushima aeroporti

### Temir yoʻllar
Sharqiy Yaponiya temir yoʻl kompaniyasi — Suigun liniyasi

* Kavabeoki — Izumigō

### Magistral yoʻllar

* Abukuma Kōgen yoʻnalishi
* 118-milliy yoʻnalish

## Xalqaro munosabatlar

*  — Lugu, Nantou, Tayvan, Xitoy

## Mahalliy diqqatga sazovor joylar

* Sugama Tofuku-ji tosh yodgorligi, milliy tarixiy joy

## Manbalar

## Havolalar

*
Tolga Şirin

**Tolga Şirin** (1984-yil 7-may, Izmir, Turkiya) — turkiyalik huquqshunos va akademik. U Marmara davlat universiteti huquq fakultetida Konstitutsiyaviy huquqdan dars beradi va *T24* gazetasi uchun maqolalar yozish bilan shugʻullanadii.

## Tarjimayi holi

Radikal gazetasi va Current Law jurnali uchun maqolalar yozadi. U qiyosiy konstitutsiyaviy huquq, Inson huquqlari bo'yicha Yevropa sudi, konstitutsiyaviy adolat, konstitutsiyaviy sudga individual murojaat qilish, nafrat soʻzlari, so'z erkinligi, yig'ilishlar erkinligi, shaxs erkinligi, din erkinligi, millatchilik, ekologik huquq va dunyoviylik kabi mavzular boʻyicha ishlaydi. Istanbul Advokatlar uyushmasi Inson huquqlari markazi ijroiya kengashi sobiq aʼzosi. U 2010-yildagi Kapani-Prokuror inson huquqlari boʻyicha insholar tanlovi (Aybay fondi) gʻolibi va TUBITAK ijtimoiy fanlar dasturining aʼzosi hisoblanadi.

## Kitoblari

* *Konstitutsiyaviy sudga individual ariza berish boʻyicha qoʻllanma*, Anqara: Yevropa Kengashi nashriyoti, 2018.
* *Erkinlik va xavfsizlik huquqi*, Anqara: Yevropa Kengashi nashriyoti, 2018.​ ​
* *Qiyosiy konstitutsiyaviy huquqda huquq tushunchasi (İHAM, FAYM va AYM)*, Istanbul: XII Plate Pub., 2016.
* Tolga Shirin, *Konstitutsiyaviy sud qarorlari nuqtai nazaridan individual murojaat qilish huquqi*, Istanbul: XII Plate Pub., 2015.
* Tolga Shirin/Erkan Duymaz/Deniz Yulduz, *Turkiyada din va vijdon erkinligi, Muammolarni aniqlash va yechim takliflari*, Anqara: TBB, 2016.
* *Atrof-muhit insoniy davlat: Konstitutsiya boʻyicha joriy insholar*, Istanbul: Tekin Yay., 2015.
* *30 savolda yigʻilish va namoyish erkinligi*, Istanbul: XII Levha nashrlari, 2013 yil.
* *Turkiyadagi konstitutsiyaviy shikoyat: EKIH va nemis amaliyotlari bilan qiyosiy tadqiqot*, Istanbul: XII nashrlar, 2013 yil.
* Tolga Sirin/M. Fevzi Özlüer/Ilgın Özkaya-Özlüer/N. Sinan Odabaşı (ed.), *Boliviya Konstitutsiyasi: Qonun, Demokratiya, Avtonomiya*, Anqara: Feniks Pub., 2012.

## Manbalar
Tinchlik devori (yodgorlik)

**Tinchlik devori** - Qozog'istonning poytaxti Ostonadagi yodgorlik. LED ekrani bor barg shakliga o'xshash devor.

## Tarixi
“Tinchlik devori” monumenti - Aqto‘be viloyatidan Qozog‘iston poytaxtining 20 yilligiga bag‘ishlangan sovg‘a.

Yangi majmua 29 avgust – Xalqaro yadroviy sinovlarga qarshi harakat kunida ochildi. Chunki bu loyiha Qozog‘iston Prezidentining “Alem. "XXI asr" antiyadroviy manifestining g'oyasi kiritildi. 2018-yilning 29-avgustida Birinchi Prezidentning Farmoni bilan Semey poligoni rasmiy turda yopilganlikdan, yodgorlikning ochilish kuni 1991-yilning 29-avgusti tanlandi.

Yodgorlik Mustaqillik maydonida, Qozoq Milliy san'at universiteti va Mustaqillik saroyining o'rtasida joylashgan. 

“Shu munosabat bilan biz butun insoniyatda ishonch tuyg‘usini uyg‘otamiz. Biz bu kurashni Osiyoda ishonchni mustahkamlashga qaratilgan tadbirlar, jahon va an’anaviy dinlar qurultoyi va poytaxtimizda o‘tkaziladigan boshqa forumlar doirasida davom ettiramiz. Shu bois, Ostona kuni munosabati bilan ushbu ob'yektni taqdim etgan aktobelik do'stlarimizga o'z minnatdorchiligimni bildirmoqchiman. Bu yodgorlik yosh avlodni dunyoda tinchlikni saqlashga chorlaydi”, dedi Prezident ochilish marosimida.

– Tinchlikparvarlik haqidagi xabarimiz, avvalo, kelajak avlodga murojaatdir. Barcha tillarda biz “Tinchlikni saqla!” deb aytamiz, - chunki dunyoning har bir burchagida tinchlik o'rnatilishi kerak! – dedi Prezidentimiz o‘z nutqida!.

## Tuzilishi
Yodgorlikning asosiy poydevori yuqori po'latdan yasalgan. Devorda 51 tilda “Tinchlik” degan yozuv bor.

Yodgorlikning umumiy uzunligi - 111 metr, kengligi - 18,4 metr, balandligi - 17,5 metr.

Strukturaga maydoni 616 kvadrat metr LED ekran solingan, u 2.5 mln svetodiodtan iborat.

## Manbalar

## Havolalar

* Tinchlik devori  . *indepalace.kz*
Jalolobod (Rasht tumani)

*Jalolobod (Rasht tumani) * ()  — Tojikiston Respublikasining Rasht tumani,Hijborak jamoatiga qarashli daha.
Dahadan jamoat markazigacha 12 km ,tuman markazigacha 32 km .
## Aholisi
Aholisi —    58  kishi.
## Manbalar
Katta devonbegi madrasasi

**Katta devonbegi madrasasi** — Samarqand madrasasi. Katta devonbegi madrasasi hijriy 1207-yili (1792—1793) Samarqandda Buxoro amiri Amir Shohmurod davrida, Katta devonbengi tomonidan bunyod etiladi. Madrasa Xoja Abu Tolib Sarmast mazori yaqinida pishiq gʻishtdan bunyod etilgan. Rossiya imperiyasi va Sovet davrida ham madrasada talabalar tahsil olishi bir necha muddat davom etgan. Xoja Abu Tolib qabri Urgutdagi mashhur ziyoratgohlardan biri boʻlgan. Abu Tohirxoja qabri ustida minor kabi baland va yoʻgon chinorlar boʻlgan. Uning yonida bir tegirmon suv oqib turgan. Mazkur madrasa ushbu qabrning kunchiqar tarafida bunyod etilgan. Madrasa vaqf mulkiga ega boʻlgan. Abdusattor Jumanazar ushbu madrasaga oid bir qator vaqf hujjatlari va manbalarni oʻrgangan boʻlib, madrasa bilan bogʻliq maʼlumotlar keltirgan. Mahalla volostiga tegishli Qavoli oqsoqolligidagi Qavvali qishlogʻida 50 tanob yer vaqfi boʻlgan. Mazkur yerdan 90 rubl daromad olingan. Madrasaning 1882-1890-yillarga oid vaqf hujjatlari saqlanib qolgan. 1882-yil madrasa va vazifadorlarga 82 rubl qoldirilgan. 8 rubl soliq undirilgan. 1885-yilda madrasa mulkiga mulla Latip mutavvali boʻlgan. 1886—1890-yillarda ham madrasa va vazifadorlarga 82 rubl qoldirilgan. Rus maʼmurlari 8 rubl soliq undirgan. Madrasa hujralarida ikki nafar talaba istiqomat qilgan. Uzurli sabasiz 2 oyi 10 kun darsga qatnashmagan talabalar oʻqishdan chetlashtirilgan. Madrasa mutavvali tomonidan nazorat qilib borilgan. Madrasa Urgut tumanida joylashgan boʻlgan va mashhur madrasalardan biri boʻlgan. Rossiya imperiyasi davrida ushbu madrasaning vaqf hujjatlari saqlanib qolgan.

## Meʼmorchiligi
Katta devonbegi madrasasi Oʻrta Osiyo meʼmorchiligi uslubida bunyod etilgan. Madrasa pishiq gʻisht, yogʻoch, tosh va ganchdan qurilgan. Madrasa hozirgi kunda saqlanib qolmagan.

## Manbalar
Vang Shuang (futbolchi)

**Vang Shuang** 1995-yil 23-yanvarda tugʻilgan— xitoylik futbolchi , Milliy ayollar futbol ligasida (NWSL) “Rasing Louisville” klubida oʻynaydi.

## Klubdagi karyersi
Vang Shuang WK-Liga jamoasining Daejeon Sportstoto jamoasi skautlari tomonidan Xubey provinsiyasi jamoasi bilan 2013-yilgi Milliy o'yinlarga tayyorgarlik ko'rayotganda ko'zga tashlandi. 2013-yilning 3-iyulida u klub bilan shartnoma imzolagani va 2013-yilgi EAFF Ayollar o‘rtasidagi Sharqiy Osiyo kubogidan so‘ng ishtirok etishi e’lon qilindi.  Klubdagi birinchi mavsumida Vang Sportstotoga Koreya ayollar Angliya kubogi finaliga chiqishga yordam berdi va beshta o'yinda oltita gol urgani uchun eng qimmat futbolchi mukofotiga sazovor bo'ldi. Dastlabki muvaffaqiyat uning 2013-yilgi Milliy o'yinlar va Xitoy ayollar terma jamoasi bilan bo'lgan majburiyatlari tufayli to'xtatildi. 

## Shaxsiy hayoti
2019-yil iyun oyida *The Players' Tribune* uchun yozgan Vang ota-onasi bilan aloqasi uzilgani, amakisi va xolasi tomonidan qanday o'sganligi va firibgar sindromi bilan kurashayotgani haqida gapirgan edi. 

## Havolalar

* Wang Shuang – FIFA competition record (archived)
Ziyod ibn Abihiy

## Hayoti va ijodi
Arablar Ziyod ibn Abihi (vafoti 675 yil)ni ham notiqlik san'ati ning ustasi deb hisoblaydilar. U xalifa Ali davrida Forsda noib lavozimini egallagan. Keyinchalik esa Ummaviylar xalifasi Muoviya tomonidan xalifalikning deyarli barcha sharqiy viloyatlariga noib etib tayinlangan. Ziyod ibn Abihi koplab nutqlar muallifi bolgan. Ular orasida arab tanqidchilari uslubiy jihatdan eng mukammali deb «Kusaya» («al-Batra») nutqini hisoblaydilar. Ushbu nom odatdagi Allohga hamdu sanolar bilan boshlanadigan kirish qismining yoqligi bilan bog'liq.
Ziyod ibn Abihining nutqi Basra ahliga qaratilgan bo'lib, Umaviylar hokimiyatiga bo'ysunishga davat qo'zg'olonchilarga qaratilgan tahdidlardan iborat. Ziyodning ushbu ehtirosli nutqi faqat umumiy g'oya bilangina birlashgan va o'zaro yaxshi bog'lanmagan parchalardan iborat. Umuman olganda, ushbu nutq  diniy vaz bilan yangi hokimiyatning vazifalarini tushuntiruvchi davlat arbobining nutqi ortasidagi narsa. Unda tahdidlar va'dalar, qasamlar va ritorik savollar  notiqning temperamenti oz ifodasini topgan hayajonli ovozlar bilan almashadi.

## Adabiyotlar
At-Tabaroniy

**Abu-l-Qosim Sulaymon ibn Ahmad at-Tabaroniy** (  

## Biografiya
Uning toʻliq ismi Abulqosim Sulaymon ibn Ahmad ibn Ayyub ibn Mutayyir al-Lahmi ash-Shomi at-Tabaroniydir. Tiberiyada ( Falastin ) tug'ilgan, Isfahonda yashagan va vafot etgan. 13 yoshida ilm olishni boshlagan; oʻz davrining mashhur ilohiyot olimlaridan taʼlim olgan  .

Tabaroniy kuchli xotiraga ega bo'lib, Muhammad paygʻambarning 3000 dan ortiq hadislarini yod bilgan. U hadis toʻplash va oʻrganish maqsadida Suriya, Iroq, Hijoz, Yaman va Misrda koʻp sayohat qilgan  .

Sulaymon at-Tabaroniyning mashhur shogirdlari orasida Amr ibn Abdul-Xoliq al-Basriy va Abu Bakr al-Bazzor bor edi.

## Asarlari

* "al-Mujam al-Kabir"
* "al-Mujam al-avsat"
* “al-Mujam as-Sag‘ir” 

## Havolalar

* Али-заде А. А. Табарани Сулейман // Исламский энциклопедический словарь. — М. : Ансар, 2007. — . (CC BY-SA 3.0)
* al-Ṭabarānī / Maribel Fierro // Encyclopaedia of Islam. 2 ed :  [англ.] : in 12 vol. / edited by P. Bearman; Th. Bianquis; C. E. Bosworth; E. van Donzel & W.P. Heinrichs. — Leiden : E.J. Brill, 2000. — Vol. 10. (платн.)
Tang Jiali (futbolchi)

**Tang Jiali** 1995-yil 16-martda tug'ilgan - xitoylik professional futbolchi, Ispaniya Liga F klubi Madrid CFF va Xitoy ayollar terma jamoasida o'ynaydi. U so'nggida Angliyaning FA WSL jamoasida "Tottenxem" da ijara asosida o'ynadi.

## Klubdagi faoliyati
2021-yilning 21-iyulida Tang FA WSL jamoasining “Tottenxem” klubiga 2021–22-yilgi mavsum oxirigacha ijara asosida qo‘shildi.

## Xalqaro martabasi
Xitoyning 17 yoshgacha boʻlgan milliy terma jamoasi va Xitoyning 20 yoshgacha boʻlgan milliy terma jamoasida o'ynagan Tang 2014-yilning 10-dekabrida 2014-yil Torneio Internacional de Brasília musobaqasida AQShga qarshi 1:1 hisobida durang o'ynagan Xitoy ayollar terma jamoasida debyut qilgan. .

## Adabiyotlar

## Havolalar

* Tang Jiali – FIFA competition record (archived)
* Tang Jiali at Soccerway
Saruhan Bey

**Saruhan Bey** (vaf.1346) 14-asrda Gʻarbiy Anadoluda markazi Manisa boʻlgan Saruxonoʻgʻullari bekligining asoschisi harazmlik turkman hukmdori.

## Hayotiy
Otasi Alpagʻu bek, otasi Saruxon. Uning taniqli ukalari Chogʻa Bey va Ali Poshodir. Saruhan bek Saljuqiylar sulolasining margra xoʻjayini va uning qoʻmondonligidagi qoʻmondonlardan(nöker)biri boʻlgan deb taxmin qilinadi. U 3 yillik qamaldan keyin **Manisani** Vizantiyadan oldi. Uning qabri **Manisadagi** Saruhan Bey maqbarasida (shuningdek,Saruhan Baba qabri, Korhane yoki Gurhane qabri sifatida ham tanilgan).

## Manisaning zabt etilishi
**Manisaning** fath jarayoni va qanday qoʻlga kiritilgani haqida manbalarda yetarlicha maʼlumot yoʻq. Biroq, bugungi kungacha saqlanib qolgan mish-mishlar mavjud boʻlib, ulardan birinchisi;Saruxon bek **Manisaga** sharqdan hujum qilib, askarlariga koʻproq koʻrsatish uchun echkilarning shoxlariga sham (yoki mash’al) qoʻyib,Manisa qal’asi tomon joʻnatadi.Sharqdagi bu urush oxirida **Manisa** olingani haqida mish-mishlar bor. Manisada tasvirlangan hududning nomi *Qirtiq. Xalq* bu soʻz *dushmanni sindirdik degan soʻzdan* kelib chiqqan deyishadi. Aytilgan hududda shu nomdagi qishloq boʻlgan boʻlsa-da, bugungi kunda Qirtiq qabristoni bor. Ikkinchisi;Urush ertalabgacha davom etdi, kunning birinchi yorugʻligi bilan Vizantiyaliklar magʻlubiyatga uchradi va bugungi kunda **shaharning** gʻarbidagi Xorozkoʻy deb nomlanuvchi tumanga qaytarildi. Ilgari Manisaning zabt etilishi bayram sifatida nishonlangan boʻlsa, bu anʼana butunlay unutilgan.

## Ibn Battuta bilan uchrashuv
**Manisaga** tashrif buyurgan Ibn Batuta sayohat kitobida Saruhan bek haqida shunday yozgan;*"Shahar hokimi Saruxon ismli kishidir. Bu yerga kirganimizda bir necha oy oldin vafot etgan oʻgʻlining qabrida topdik. Ota-ona shu qabrda tunu tongni oʻtkazdi. Bolaning jasadi yuvilib, tayyorlangan(balzamlangan)kalayga, temir bilan qoplangan yogʻoch tobutga solingan va murdaning hidini yoʻqotish uchun ochiq gumbazga osib qoʻyilgan. Biroz vaqt oʻtgach, tom qurilib, tobut yerga tushirilib, oʻliklarning kiyimlari yopilardi.* *Men ilgari koʻp hukmdorlar uchun shunday qilinganini koʻrganman"* .Saruhan bey va uning rafiqasi hali ham shomanizm taʼsirida boʻlgani va turklar Islomni qabul qilganidan keyin ham uning taʼsiri davom etganligini koʻrsatishi bilan qiziq.Ibn Batutaning *"Men buni avval ham koʻrganman"* deb tilga olinishi turkiylarning shomanizmga boʻlgan sadoqatini koʻrsatuvchi izohdir.

## Arxitektura tadqiqotlari
Saruhan Beyning yagona maʼlum asari – Saruhan Bey Masjidi (Hacet Masjidi), shuningdek,Manisa qal’asida joylashgan hozirda qarovsiz qolgan Kale masjidi deb ham ataladi.

## Manbalar
Abdujabbor miroxoʻr madrasasi

**Abdujabbor miroxoʻr madrasasi** — Samarqand madrasasi. Abdujabbor miroxoʻr madrasasi Samarqandning Urgut tumanida bunyod etilgan. Mazkur madrasaga vaqf hujjatlari saqlanib qolgan. Abdusattor Jumanazar ushbu madrasaga oid bir qator vaqf hujjatlari va manbalarni oʻrgangan boʻlib, madrasa bilan bogʻliq maʼlumotlar keltirgan. Hujjat tepasiga „Vaqfiyayi masjidi Urgut“ deb yozilgan. Matn mahalliy qogʻozda yozilgan boʻlib, fors tilida nastaliq xatida yozilgan. 17 satr va sarlavhadan iborat. Hijriy 1234-yili zulhijja oyida (1818—1819) Abdujabborbek valadi Soʻfi Niyozboy Samarqandga qarashli Urgut viloyatidagi Kamravon guzarida nurga toʻla Sarmozorning gʻarbida ganch va pishiq gʻishtdan qurilgan bir necha hujralari va darvozaxonasi bor bir qapugʻli masjid uchun koʻplab mulklarni vaqf qiladi. Ushbu madrasa gʻarbida Sarmazor bulogʻi, shimoli Sarmozorga vaqf qilingan tutzor, sharqi omma yoʻli, janubi Sarmozorning baʼzi joylari bilan chegaradosh boʻlgan. Voqif madrasa uchun Koʻh darasidan chiqib, Sarchashma tarafidan keladigan ariqcha yoqasidagi gʻishtdan qurilgan bitta temirchilik ustaxonasini vaqf qiladi. Yana voqif ushbu guzardagi bir eshikli hovlisini vaqf qiladi: gʻarbi Safarboy valadi Bozorboy, shimolida omma yoʻli, janubi Mir Qozi valadi Mirzo Sharif hovlisi bilan chegaradosh boʻlgan. Madrasa mutavvali tomonidan nazorat qilingan. Mutavvali vaqf yerlaridan ushr olgan. Soʻngra hosilning qolganini mazkur madrasa talabalari va Sarmozor ziyoratchilariga sarflagan. Bu davrda mutavvali oxund mulla Rahimbobo valadi Hojibobo mutavvali boʻlgan. Uzurli sabasiz 2 oyi 10 kun darsga qatnashmagan talabalar oʻqishdan chetlashtirilgan. Madrasa mutavvali tomonidan nazorat qilib borilgan.

## Meʼmorchiligi
Abdujabbor miroxoʻr madrasasi Oʻrta Osiyo meʼmorchiligi uslubida bunyod etilgan. Madrasa pishiq gʻisht, yogʻoch, tosh va ganchdan qurilgan. Madrasa hozirgi kunda saqlanib qolmagan.

## Manbalar
Miki Ando

**Miki Ando** (yaponcha:安藤 美姫; 1987-yil 18-dekabrda tugʻilgan) — yakka holda konkida uchish musobaqalarida qatnashgan yaponiyalik sobiq figurali uchuvchi. 2007 va 2011-yilgi jahon chempioni, 2011-yilgi Toʻrt qitʼa chempioni, 2004-yil oʻsmirlar oʻrtasidagi Jahon chempioni va uch karra (2003, 2004 va 2010) Yaponiyaning milliy chempioni boʻlgan.

Ando musobaqada toʻrtta hatlab sakrashelementini muvaffaqiyatli yakunlagan birinchi ayol konkida uchuvchisidir. U buni 2002 — 2003-yilgi mavsumda Niderlandiyaning Gaaga shahrida bo‘lib o‘tgan o‘smirlar o‘rtasidagi Gran-pri finalida amalga oshirgan

## Shaxsiy hayoti
Ando 1987-yil 18-dekabrda Aichi prefekturasining Nagoya shahrida tugʻilgan. Uning otasi Ando sakkiz yoshida yoʻl-transport hodisasi tufayli vafot etgan. 2006-yilda Ando Toyota jamoasiga qoʻshilgan va Chukyo universitetiga oʻqishga kirgan va uni 2011-yil mart oyida tugatgan. Ando ingliz tilini AQSHdagi mashgʻulot vaqtida oʻrgangan. 2013-yil yanvar oyida Toyota Motor kompaniyasini tark etgan.

Ando 2013-yil aprel oyida Himavari ismli qizini dunyoga keltirdi. Himavari yaponcha „kungaboqar“ degan maʼnoni anglatadi.

## Faoliyati

### Ilk faoliyati
Ando konkida uchishni 1996-yilda sakkiz yoshida boshlagan. Uning birinchi murabbiyi Rina Xori edi. 2000 — 2001-yilgi mavsumdan boshlab unga Nobuo Sato murabbiylik qilgan.

Kichik xalqaro debyutini qilgan Ando 2001 — 2002-yilgi Xalqaro konkida uchish ittifoqi tomonidan oʻtkazilgan oʻsmirlar oʻrtasidagi Gran-pri (JGP) musobaqa dasturining ikkalasida ham gʻolib chiqqan va JGP finaliga yoʻllanma olgan va u yerda ham oltin medalni qoʻlga kiritgan. Milliy miqyosda Yaponiya oʻsmirlar chempioni va katta bronza medali sohibiga aylangan. Ando oʻz mavsumini 2002-yilgi oʻsmirlar oʻrtasidagi Jahon chempionatida bronza medalini qoʻlga kiritish bilan yakunlagan.

Ando 2002 — 2003-yilgi JGP musobaqasining ikkala bosqichida ham gʻolib chiqqan. Oʻsha mavsumda Ando oʻsmirlar oʻrtasidagi Jahon chempionatida kumush medalni qoʻlga kiritgan.

Ando 2003 — 2004-yillarda oʻzining barcha oʻsmirlar oʻrtasidagi musobaqalarida, jumladan, oʻsmirlar oʻrtasidagi Gran-pri finalida, ketma-ket uchta milliy oʻsmirlar chempionligida va oʻsmirlar oʻrtasidagi Jahon chempionatida gʻolib chiqqan. Shuningdek, u Yaponiya chempionatida (kattalar) ham gʻolib chiqib, oʻzining birinchi kattalar oʻrtasidagi Jahon chempionatida 4-oʻrinni egallagan.

## Dasturlari

## Natijalari
*GP: Gran-pri; JGP: Oʻsmirlar oʻrtasidagi Gran-pri*

## Manbalar
MV Savarona

**MV** **Savarona** — Turkiya prezident yaxtasi. 1931-yilda qurilgan paytda u dunyodagi eng katta yaxta edi. 2021-yildan boshlab, kema hali ham xizmatda.

## Tarix
Blohm &amp;amp; Voss tomonidan meʼmor Jon Rebling uchun qurilgan. U nabirasi Emili uchun dengiz kemasini sotib olgan. Kema shu nomdagi yaxtalar seriyasida uchinchi boʻldi. Bu mijozga 4 million dollarga tushdi.

Yaxta 21 tugungacha tezlikka ega edi. 11 ta suv oʻtkazmaydigan parda Savaronaga navigatsiya xavfsizligini taʼminladi.

1938-yilda egasi yaxtani Turkiya hukumatiga 1 million dollarga sotdi. Rasmiylar respublika asoschisi Mustafa Kemal Atatürk uchun bortda hukumat yigʻilishlarini oʻtkazish va chet el rahbarlarini qabul qilish uchun kema sotib oldi.

Savarona yaxtasi qisqa vaqt ishladi — sotib olinganidan 6 hafta oʻtgach, Mustafa Atatürk vafot etdi.

Shundan soʻng, yaxta dengiz flotiga topshirildi va 1945-yilgacha portda qoldi. Keyin yaxta oʻquv kemasi sifatida ishlatilgan.

1979-yildagi kuchli yongʻindan soʻng, allaqachon Gunes Dil („Buyuk xonim“) deb nomlangan Savarona turkiyalik tadbirkor Qahraman Sodiq-ogʻli tomonidan 49 yilga yaxta ijaraga olgan holda qayta tiklana boshladi.

Yaxta dizel-elektr dvigatellarini oldi. Taniqli mehmonlar uchun kruizlar davomida ideal sharoitlar yaratilgan — 17 ta keng kabinalar, sport zallari, tibbiyot markazi, turk hammomi va suv bilan shugʻullanishning barcha turlari, jumladan, shamol serfingi, suv changʻisi va mototsikllar mavjud. Prezident Mustafa Atatürk xotirasiga uning kabinasi yodgorlik muzeyiga aylantirildi. Yozda yaxta Oʻrta yer dengizi boʻylab sayohat qiladi.

## Mukofotlar
Savarona yaxtasi 2012-yilgi „World Luxury Yacht“ mukofoti bilan taqdirlangan.

## Manbalar
Chandokkun

&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Chxandokkun( koreyscha : 창덕궁?, 昌德宮? Chxandok saroyi yoki obod fazilat saroyi) — Janubiy Koreyaning poytaxti, Seul shahridagi katta bog‘ ichidagi saroy majmuasi. Bu Choson sulolasining Vanlar tomonidan qurilgan "Beshta katta saroy" dan biridir.

&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Saroyning qurilishi 1405 yilda boshlangan va 1412 yilda Dongxvamun asosiy darvozasi qurilganidan keyin yakunlangan. Van Sejong majmua hududini 500 ming kvadrat metrga kengaytirdi. 1592-1598 yillardagi Yaponiya bosqinlari paytida saroy butunlay vayron qilingan va 1609 yilda Vang Sonjo va Vang Gvanxegun tomonidan tiklangan. Keyingi safar saroy 1623 yilda Gvanxegunga qarshi qo'zg'olonlardan birida yonib ketgan. Chxandokkun 1872 yilgacha, Gyonbokkun saroyi qayta tiklangunga qadar qirollik saroyi va hukumatining qarorgohi bo'lgan. Koreyaning so'nggi monarxi imperator Sunjong 1926 yilda vafotigacha u yerda yashagan.

&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Bugungi kunda majmua hududida 13 ta inshoot, shuningdek, 45 gektar maydondagi bog‘larda 28 ta pavilyon saqlanib qolgan. Mashhur tuzilmalarga quyidagilar kiradi:

&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;• Dejojon zali qirolichaning rasmiy qarorgohi hisoblanadi. 1917 yilda yong'inda vayron bo'lgan, 1920 yilda tiklangan.
&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;• Donhvamun darvozasi - saroyning asosiy darvozasi. 1412 yilda qurilgan, saqlanib qolgan eng qadimgi darvoza.
&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;• Gimchongyo ko'prigi Seuldagi eng qadimgi ko'prikdir. 1411 yilda qurilgan.
&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;• Hijondan Xolli - dastlab qirollik yotoqxonasi, keyinroq - ofis. 1917 yilda vayron qilingan va 1920 yilda qayta tiklangan.
&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;• Injonjon zali (milliy xazina ro'yxatiga kiritilgan) taxt xonasidir. 1405 yilda qurilgan, Imjin urushi paytida vayron qilingan, 1609 yilda tiklangan, 1803 yilda yonib ketgan, hozirgi bino 1804 yilda qurilgan.
&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;• Chuhamnu pavilyoni qirollik arxividir. 1776 yilda qurilgan.
&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;• Sonjonjon Hall rasmiyning idorasi. 1461 yilda qurilgan, Imjin urushi paytida vayron qilingan, 1647 yilda qayta tiklangan.
&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;• Yongyondan qarorgohi konfutsiy uslubidagi bino. 1828 yilda qurilgan.

&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Majmuaning orqa hovlisida, 32 gektar maydonda, dastlab qirollik oilasi uchun va ayollar qismi sifatida qurilgan yashirin bog' (Pivon) mavjud. Lotus hovuzi, pavilyonlar, maysazorlar va gulzorlar mavjud. Bog'da bir necha yuz turdagi 26 ming daraxt o'sadi. Ulardan ba'zilarining yoshi 300 yoshdan oshgan.

&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Onnyuchon ("Jade oqimi") Chxandokkunning diqqatga sazovor joylaridan biridir. Bu yerda 1636 yilda qazilgan suvli U shaklidagi kanal, tepasida toshga o'yilgan oyatlar bilan kichik sharshara. Soy atrofida beshta kichik pavilyon bor.

&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;1997 yilda Chxandokkun UNESCOning Butunjahon merosi ro'yxatiga kiritilgan.
Raman Hrabarenka

**Raman Hrabarenka** () (belaruscha: Raman Grabarenka, 1992-yil 24-avgustda tugʻilgan) (**Roman Graborenko** (ruscha: Roman Gpaborenko) nomi bilan ham tanilgan) – belaruslik professional xokkey himoyachisi. Raman Hrabarenka hozirda "VHK ROBE Vsetín" xokkey jamoasida faoliyat olib bormoqda.

## Klublardagi oʻyin faoliyati
Raman Hrabarenka Belarussiyada tugʻilgan. Hrabarenka 6 yoshida xokkey bilan shugʻullana boshlagan. Raman Hrabarenka 11 yoshida ota-onasi bilan Rossiyaga koʻchib oʻtgan. Xokkeychilik karyerasini davom ettirish uchun Raman Hrabarenka 16 yoshida AQShga koʻchib oʻtgan va Sharqiy xokkey ligasi vakili „Philadelphia Revolution“ xokkey jamoasida oʻynay boshlagan.

Shundan soʻng, Raman Hrabarenka „Cape Breton Screaming Eagles“ va „Drummondville Voltigeurs“ xokkey klublari bilan faoliyatini davom ettirdi.

Raman Hrabarenka 2012—2013-yilgi mavsumda Amerika xokkey ligasining „Albany Devils“ xokkey jamoasida harakat qildi. Keyinchalik Raman Hrabarenka „Albany Devils“ xokkey klubining asosiy filiali „New Jersey Devils“ xokkey klubi bilan 2013-yil 12-iyulda uch yillik boshlangʻich darajadagi shartnoma imzoladi.

Raman Hrabarenka 2014—2015-yilgi mavsumda NHLda ilk oʻyinini 2015-yil 9-aprel kuni „Tampa Bay Lightning“ xokkey klubiga qarshi uchrashuvda oʻtkazdi.

Shundan soʻng, Raman Hrabarenka 2016-yil 22-avgustda „Toronto Maple Leafs“ xokkey klubi bilan professional sinov shartnomasiga rozi boʻldi. Sinov muvaffaqiyatsiz tugadi va 2016-yil dekabr oyida Hrabarenka Belarussiyaga qaytib, Kontinental xokkey ligasi (KHL) vakili „HC Dinamo Minsk“ klubi bilan shartnoma imzoladi. Raman Hrabarenka 2016—2017-yilgi mavsumda „HC Dinamo Minsk“ xokkey klubi safida 17 ta oʻyin oʻtkazib, 6 ochko jamgʻardi. Keyin Raman Hrabarenka 2017-2018-yilgi mavsum uchun „Neftekhimik Nizhnekamsk“ xokkey klubi bilan shartnoma imzoladi.

Chexiya Ekstraligasi vakili „HC Litvínov“ va „HC Bíli Tygři Liberec“ xokkey klublari bilan ikki mavsum davomida faoliyat olib bordi. Keyin Hrabarenka 2020-yil 15-mayda bir yillik shartnoma asosida Kontinental xokkey ligasi (KHL) vakili „Neftekhimik Nizhnekamsk“ xokkey jamoasi safiga qaytdi.

## Xalqaro oʻyinlardagi faoliyati
Raman Hrabarenka 2012-yilda Belarus milliy xokkey terma jamoasi safida ilk oʻyinini oʻtkazdi. Shundan soʻng, Raman Hrabarenka terma jamoa safida 2013, 2014 va 2017-yilgi jahon chempionatlarida ham ishtirok etdi.

## Faoliyat statistikasi

### Muntazam mavsum va pley-off oʻyinlari

### Xalqaro

## Manbalar
Nihon shoki

**"Nihon shoki"** ( ,  "Yaponcha yilnoma"), "Nixongi" ( 日本紀 - "Yaponiya yozlari"), 720 - Yaponiyadagi eng qadimgi yozma yodgorliklardan biri (" Kojiki " va " Fudoki " bilan birga). Yaponiyaning qadimgi hukmdorlari haqidagi xronologik yozuvlar bilan bir qatorda xudolar va dunyoning yaratilishi haqidagi afsonalar, afsonalar va qo'shiqlar to'plangan " Kojiki " dan farqli o'laroq, uchinchi bobdan boshlab oxirgi o'ttizinchi bobgacha boʻlgan "Nixongi"., 697 yilgacha Yaponiyani boshqargan mamlakat hayoti va nasabnomasi imperatorlari haqida batafsil ma'lumot. e. Kojikidan farqli o'laroq, nixongi qadimgi yapon tilida emas, balki klassik xitoy tilida yozilgan bo'lib, bu hujjatning diplomatik ahamiyati va Qadimgi Yaponiya rasmiy tarixshunosligi an'analari bilan belgilanadi. Nihonganing davomi Shoku Nixongi (Yaponiya yilnomalarining davomi) 697 yildan 791 yilgacha boʻlgan davrni o'z ichiga oladi. Bundan tashqari, Nihonshoki bir xil hikoyaning bir nechta variantlarini taklif qiladi, bu esa yilnomani mavjud boʻlgan turli mifologik majmualar haqida ancha qimmatli ma'lumot manbai qiladi.

Xronika nomining variantlari (“Nixon-shoki” – “Nixongi”) Yaponiya tarixining o‘ziga xos xususiyatlari, shuningdek, Xitoy ta’siri bilan izohlanadi. "Nihon-shoki" so‘zma-so‘z "Nihon sulolasi yozuvlari" degan ma‘noni anglatadi. Bu har bir hukmron sulola yozgan ko‘plab Xitoy yilnomalari sarlavhalarining nusxasi. Yaponiyada, aslida, rasmiy ravishda, sulola o‘zgarmadi, shuning uchun "qo'shimcha" ieroglif keyinchalik olib tashlandi va ovoz berish bilan bu nom "Nihongi" tovushiga ega bo‘ldi.

* Nihon shoki: Yaponiya yilnomalari: 2 jildda / trans., comm. L. M. Ermakova, A. N. Meshcheryakova. - СПб. : Hyperion, 1997 yil. - (Qadimgi Yaponiya adabiy yodgorliklari. IV).
** 1-jild: I-XVI o'ramlari. - 1997. - 494 b. - ISBN 5-89332-002-6 .
** 2-jild: XVII-XXX varaqlari. - 1997. - 426 b. - ISBN 5-89332-003-4 .

* Nihon Shoki Sharq adabiyoti saytida
* НИХОНГИ / / Yaponiya A dan Z gacha. Ommabop tasvirlangan ensiklopediya. (CD-ROM). - M . : Directmedia nashriyoti, "Bugungi kunda Yaponiya", 2008 yil. -  .
Natia Danelia

**Natia Danelia** (; 2003-yil 23-sentyabrda tug'ilgan) — gruziyalik futbolchi, ayni paytda "Soʻgʻdiyona" ayollar futbol klubi futbolchisi. Nike Tbilisi FC va Gurjiston ayollar terma jamoasida yarim himoyachi sifatida o'ynagan.

## Faoliyati
Danelia ayollar o'rtasidagi Euro-2021 musobaqasi saralash bosqichida Gurjiston terma jamoasi safida maydonga tushdi.

## Manbalar
Paninskaya (Xarovsk tumani, Vologda)

**Paninskaya** ()  — Rossiya Federatsiyasining Vologda viloyati Xarovsk tumanida joylashgan qishloq.
Xarovsk viloyat markaziga avtomobil yo'li bilan masofa 56 km, Kumzer munitsipaliteti markazigacha - 7 km.

2002 - yil aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra, aholi soni 4 kishi.
## Aholisi
Aholisi - 0  kishi (2010).
## Manbalar
Kyongbokkun

&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;**Kyongbokkun** (Kyongbok saroyi) – Janubiy Koreyaning Seul shimolida joylashgan saroy majmuasi. Bu Qirol oilasi yashagan Choson sulolasining asosiy va eng katta saroyi va Xoson davrida qurilgan beshta yirik saroylardan biri edi.

&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;1394 – yilda koreyalik taniqli Jong Dodjonning loyihasi asosida qurilgan.

&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Saroyning baʼzi qismlari 1592 – yilda Yaponiya bosqini paytida yoqib yuborilgan. 1860-yillarda Tevongunning saʼy-harakatlari bilan qayta qurilgan. Taʼmirlashdan soʻng u 330 bino va 5792 xonadan iborat edi. Majmuaning umumiy maydoni 410 ming kvadrat metrni tashkil etadi. 1895 – yilda yapon agentlari tomonidan qirolicha Myonson oʻldirilganidan koʻp oʻtmay, uning eri imperator Kojon saroyni tark etdi va u yerga qaytib kelmadi.

&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;1911 – yilda yaponlar saroy majmuasining 10 ta binosini buzib, Koreya general-gubernatorining uyini qurishdi.

&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Kyongbokkunning asosiy inshootlari-Kyunjonjon taxt zali (223-sonli milliy xazinalar roʻyxatida), shuningdek, 48 ta granit ustunlarda sunʼiy koʻl oʻrtasida joylashgan Kyonghveru paviloni (224-sonli milliy xazinalar roʻyxatida). Ushbu pavilon eski uslubdagi 10000 von banknotada tasvirlangan (2007 – yilda yangi turdagi banknot chiqarilgunga qadar).

&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Bugungi kunga kelib saroy ochiq osmon ostidagi muzeyga aylandi. Saroyga kirishdan oldin, Choson sulolasi davrida bu yerda oʻtkazilgan qoʻriqchilar navbatining rang-barang dramatizatsiyalarini koʻrishingiz mumkin.
Olu,olcha

**Olu**(olcha) — soʻzi fors tilidan oʻzlashgan va oʻzbek tilida aktiv qoʻllanuvchi boʻlib, qoʻshma soʻzlar tarkibida birinchi yoki ikkinchi komponent sifatida qatnashadi. Alisher Navoiy ijodida ham koʻpgina qoʻshma soʻzlar tarkibida kelganligini koʻramiz. Mustaqil holda ham olu shaklida kelgan:
Husnu raʼnoliq bila dastori uzra sanchibon,
Vahki, shaftoli gulidur, yo erur olu guli.
(Badoe ul-vasat, 702)
## Olu soʻzining yasalishi
Olu — soʻzi fors-tojik tili materiali boʻlib, u rang bildiruvchi ol-al soʻzidan yasalgan. Dastlab rangli mevalarni ummumnom — olu nomi bilan atab, keyinchalik yana ularni tur va guruhlarga ajratishda qatnashgan(shaftolu, zardolu, olma, olcha-olucha, olu, gilos va boshqalar).
## Olu soʻzining etimoni
Olu soʻzining etimoni haqida manbalarda maʼlumot berilmagan. Mana shu qoʻllash formalarini qiyoslash va fors-tojik tilidagi rang ifodalovchi soʻz asoslaridan ol-al bilan aloqasi bor. Chunki shu turdagi mevalar bir-birlaridan faqatgina rang, tuslari bilan farqlanadi.
## Ranglar boyicha turlari
fors tilida:
oluzard — sariq olu,
olusiyoh — qora olu,
oluyisafid — oq olular,
parallel:
shaftolu — oq olu,
zardolu — sariq olu,
olbolular qoʻllanadi.
## Biologik turlari
Mevani rangidan tashqari, bilogik belgisi orqali ham nomlanadi:
(pashm alu) — tukli
(yungli oli) — tukdor olu
## Qadimgi va hozirgi manbaalarda qoʻllanishi
Oʻrxun-Yenisey yozma manbalarida uchramaydi. Mahmud Qoshgʻariy lugʻatida aluch(olicha) ,Zamaxshariy lugʻatida a:lu, hozirgi tillarda: tojik tilida olu, fors tilida alu, kurd tilida olucha, turkiy tillarda: turkman tilida garali, qoraqalpoq tilida qaroli kabilar.
## Manbalar
Panovskoe (Xarovsk tumani, Vologda)

**Panovskoe** ()  — Rossiya Federatsiyasining Vologda viloyati Xarovsk tumanida joylashgan qishloq.
Xarovsk viloyati markaziga avtomobil yo'li bilan masofa 17 km. Eng yaqin aholi punktlari - Afonixa, Nijne-Kubenskiy, Shenurovo, Bychixa, Yakushevo, Xvostixa.

2002 - yil aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra, aholi soni 8 kishi.
## Aholisi
Aholisi - 10  kishi (2010).
## Manbalar
Afro-Yevrosiyo

**Afro-Yevrosiyo**  (shuningdek, **Afroyevrosiyo**,  ye**vrasia**  yoki Eski Dunyo ) — Afrika, Osiyo va Yevropa qitʼalarini oʻz ichiga olgan quruqlik hisoblanadi. Terminlar uning tarkibiy qismlari nomlarining qo'shma so'zlaridir .  Uning materik qismi Yerda joylashgan katta va eng zich qo’shni quruqlik hisoblanadi. 

Afro-Yevrosiyo  o'z ichiga oladi. Dunyo quruqlikning 57% ni tashkil qiladi va taxminan 6,7 milliard kishini tashkil etadi. Bu esa o’z navbatida dunyo aholisining taxminan 86% ni tashkil qiladi degani.
Akaa

**Akaa** () Finlandiyaning Pirkanmaa qismida joylashgan shaharcha va munisipalitetdir. U 2007-yil 1-yanvarda Toijala shahri va Viyala munitsipalitetlari yagona shaharchaga birlashganda tashkil etilgan. Kylmäkoski munitsipaliteti 2011-yil 1-yanvarda Akaa bilan birlashtirilgan.

Konvertatsiya qiluvchining aholisi 16,453 kishi mavjud boʻlib (2023-yil 28-fevral), 314.38 kilometr kvadrat maydonni egallaydi, shundan 21.24 kilometr kvadrat qismini suv tashkil qiladi. Aholi zichligi — har bir kilometr kvadratga 56.13 kishi toʻgʻri keladi.

## Geografiyasi
Akaaning qoʻshni munitsipalitetlari — Xämeenlinna, Lempäälä, Urjala, Valkeakoski va Vesilahti shaharlari hisoblanadi. Pirkanmaa viloyatining poytaxti Tampere shahri Akaa shimolidan 43 kilometr uzoqlikda joylashgan.

Akaa, shuningdek, Toijala shahri va sobiq Viiala munitsipaliteti Vanajavesi koʻli boʻyida joylashgan boʻlib, u Tavastiya Proper mintaqasidagi markaziy suv oqimi hamda Pirkanmaa viloyatining janubiy qismlarida joylashgan.

## Demografiyasi
2020-yilda Akaa aholisining 16,5 foizini 15 yoshgacha bo‘lganlar, 59,3 foizini 15 yoshdan 64 yoshgacha bo‘lganlar va 24,2 foizini 65 yoshdan oshganlar tashkil etgan. Oʻrtacha yoshi 44,6, mamlakat oʻrtacha 43,4 va viloyat oʻrtacha 42,8 edi. Fin tilida so‘zlashuvchilar aholining 97,4 foizini, shved tilida so‘zlashuvchilar esa 0,2 foizni, xorijiy tillarda so‘zlashuvchilar esa 2,4 foizni tashkil etadi. Chet el fuqarolari umumiy aholining 1,8% ni tashkil etadi.

1975 — 2020-yillardagi Akaa umumiy aholisining rivojlanishini tavsiflovchi quyidagi jadval 2021-yildagi munitsipalitetning hududini qamrab oladi.

### Shahar hududi

2019-yilda jami 16 475 nafar aholidan 14 323 nafari shaharlarda, 1995 nafari kam aholi yashaydigan joylarda istiqomat qilgan, 157 nafarining koordinatalari nomaʼlum edi. Bu Akaaning urbanizatsiya darajasini 87,8% ni tashkil etdi. Munitsipalitetdagi shahar aholisi toʻrtta shahar hududiga boʻlingan:

## Xalqaro munosabatlari

### Qardosh shaharlar
Akaa ushbu shaharlar bilan qardosh :

*  Sande, Norway
*  Hallsberg Municipality, Sweden
*  Tapa, Estonia

## Manbalar


## Havolalar

* Media related to Akaa at Wikimedia Commons
* Akaa travel guide from Wikivoyage
* Town of Akaa  Archived 2011-09-30 at the Wayback Machine — Official website
Châu Phú A

**Châu Phú A** — Vetnamning An Giang provinsiyasidagi Châu Đốc shahrida joylashgan palata ().

## Manbalar
Geliy-3

**Geliy-3** (**<sup>3</sup> He**  , shuningdek, geliyga qarang) — ikkita proton va bir neytronli geliyning engil, barqaror izotopi (eng keng tarqalgan izotop, geliy-4, ikkita proton va ikkita neytronga ega). Protiy (oddiy vodorod) dan tashqari geliy-3 neytronlardan koʻra koʻproq protonga ega boʻlgan har qanday elementning yagona barqaror izotopidir. Geliy-3 1939-yilda kashf etilgan.

Geliy-3 ibtidoiy nuklid sifatida paydo boʻlib, millionlab yillar davomida Yer qobigʻidan atmosferaga va koinotga qochib ketadi. Geliy-3, shuningdek, tabiiy nukleogen va kosmogen nuklid boʻlib, litiy tabiiy neytronlar tomonidan bombardimon qilinganda hosil boʻladi, bu oʻz-oʻzidan boʻlinish va kosmik nurlar bilan yadroviy reaktsiyalar natijasida ajralib chiqishi mumkin. Yer atmosferasida topilgan geliy-3 ning bir qismi ham atmosfera va suv osti yadroviy qurollari sinovi artefaktidir.

Geliy-3 ning kelajakdagi energiya manbai boʻlishi mumkinligi haqida koʻp mish-mishlar qilingan. Koʻpgina yadroviy sintez reaktsiyalaridan farqli oʻlaroq, geliy-3 atomlarining sintezi atrofdagi materialning radioaktiv boʻlishiga olib kelmasdan katta miqdorda energiya chiqaradi. Biroq, geliy-3 sintez reaktsiyalariga erishish uchun zarur boʻlgan haroratlar anʼanaviy termoyadroviy reaktsiyalarga qaraganda ancha yuqori  va jarayon muqarrar ravishda atrofdagi materialning radioaktiv boʻlishiga olib keladigan boshqa reaktsiyalarni keltirib chiqarishi mumkin. 
## Manbalar
Delongi

**DeLonghi**  - Italiyadagi maishiy texnika ishlab chiqaruvchi kompaniya hisoblanadi va uning bosh ofisi Italiyaning Treviso shahrida joylashgan.Ushbu kompaniya dastlab 1781-yilda sanoat qismlarini tayyorlash uchun kichik ustaxona sifatida tashkil etilgan va 1829-yilda ro'yxatga olingan.Dastlab, ushbu kompaniya ko'chma isitgichlar va konditsionerlarning yirik ishlab chiqaruvchisi bo'lib,keyinchalik turli xil maishiy texnika ishlab chiqarish bo'yicha o'z faoliyatini kengaytirdi.

DeLonghi kompaniyasi, 1880-yilda quyosh, Angliyaning eksklyuziv Kenwood guruhiga egalik qilish imkoniyatiga ega bo'ldi,bu uning egalari tomonidan bahsli edi,bu esa ushbu kompaniyaning Kenwood kompaniyasining Osiyodagi,ayniqsa Xitoydagi zavodlariga kirishiga sabab bo'ldi.Ushbu kirish natijasi Xitoyda ushbu kompaniyaning ko'plab mahsulotlarini original dizayn bilan ishlab chiqarish edi.

13 ta ishlab chiqarish bo'linmalari va 30 ta xalqaro distribyutor kompaniyalarni tashkil etish orqali DeLonghi o'z mahsulotlarini 75 dan ortiq mamlakatlarda sotishni amalga oshira oladi. Bu mahsulotlarni asosiy qismini Eron ahoisi olgan.

Uning eng muhim mahsulotlariga espresso mashinalari,fritözlar va bug' pishirgichlari kiradi.

Milan fond birjasini tashkil etishda xalqaro miqyosda 7500 dan ortiq xodimlardan tashkil topgan ushbu kompaniya aksiyalarini (qimmatbaho qog'ozlar) sotadi .
## Manbalar
Pashinskaya (Xarovsk tumani, Vologda)

**Pashinskaya** ()  — Rossiya Federatsiyasining Vologda viloyati Xarovsk tumanida joylashgan qishloq.
Xarovsk viloyat markaziga avtomobil yoʻli bilan masofa 57 km, Kumzer munitsipaliteti markaziga — 8 km. Eng yaqin aholi punktlari — Poshivchixa, Odenevskaya, Andreevskaya, Balukovskaya, Davydovskaya.
## Tarix
Pashinskiya qishlogʻi, ehtimol, Pashinskiylar oilasining ajdodlar qishlogʻidir. Maʼlumki, Rossiya xaritalarida qishloq aholi zich joylashuv sifatida koʻrsatilgan. Sovet Ittifoqidan oldingi davrda, Pashinskiylar oilasining avlodlari Veliko-Ustyug viloyatiga „koʻchirilgan“ (sabablari nomaʼlum): Verxneye Chistyakovo qishlogʻi, Nijneshadrinskoye qishlogʻi, Chupanovo qishlogʻi (Gorodok qishlogʻi) , Babushkinskiy tumani, Pankratovo qishlogʻi, barcha aholi punktlari 300-400 km. oila qishlogʻining sharqida joylashgan, lekin ularning baʼzilari surgun qilingan (SSSRda siyosiy terror qurbonlari roʻyxatiga koʻra), baʼzilari esa oʻz xohishiga koʼra ketgan.
## Aholisi
2002 - yil aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, aholi soni 19 kishi.
Aholisi — 9 kishi (2010).
## Manbalar
Vishenkiy (Chernigov viloyati)

**Vishenkiy** (; shuningdek **Vishenki**, nemis: Wischenka; Xutteriylar munosabati bilan *Vishenka* deb ham ataladi) — Ukrainaning Chernigov viloyati, Novgorod-Siversskiy tumanidagi kichik qishloq hisoblanadi. Aholisi taxminan 500 kishini tashkil etadi. Qishloq Desna daryosining oʻng qirgʻogʻida joylashgan. U Ukrainaning aholi punktlaridan biri boʻlgan Korop shahriga tegishli.

Qishloq Hutteritlar tarixida muhim rol oʻynagan, chunki u yerda barcha Hutteritlar 1770-yildan 1802-yilgacha yashagan. Ularni u yerga joylashtirishga oʻsha paytda „Yangi Rossiya“ deb atalgan Ukraina gubernatori boʻlgan rus generali Pyotr Aleksandrovich Rumyantsev-Zadunayskiy (1725—1796) taklif qilgan.

2020-yil 18-iyulgacha Vishenkiy Korop tumaniga tegishli edi. Ukrainaning maʼmuriy islohoti doirasida 2020-yil iyul oyida ushbu tuman tugatildi, bu esa Chernigov viloyatining tumanlari sonini beshtaga qisqartirdi. Korop tumani hududi Novgorod-Sivers tumaniga birlashtirildi.

## Manbalar
1939-yilgi Indianapolis 500

27-Xalqaro Indianapolis 500 millik poygasi 1939-yil 30-mayda boʻlib oʻtdi. Poygada Wilbur Shaw Maserati 8CTF mashinasini boshqarib gʻoliblikni qoʻlga kiritdi. 

## Saralash poygasi
1939-yilgi Indianapolis 500da oʻn davrali saralash poygalari bekor qilindi va masofa toʻrt davrli (10 milya) poygaga qaytarildi. 

## Natijalar
George Bailey 1939-yilgi Indianapolis 500da orqa dvigatelli mashina bilan qatnashgan birinchi poygachiga aylandi.

## Manbalar
Eng buyuk (Sia qo'shig'i)

**"The Greatest"** - avstraliyalik qo'shiqchi -qo'shiq muallifi Sianing amerikalik reper Kendrik Lamar ishtirokidagi qo`shig`i, 2016-yil 6-sentyabrda chiqarilgan. Qo`shiq uning ettinchi albomi *"This Is Acting"*  ning hashamatli qayta nashriga kiritilgan. Qo`shiq Sia va Greg Kurstin tomonidan yozilgan.

## Sharhlar
*Atlantikadan* Spenser Kornxaber shunday deb yozgan edi: "Hech qanday ijtimoiy kontekst yo`qligi uchun, bularning barchasi yorqin, chiroyli va aytib bo`lmaydigan darajada qayg`uli edi"  . Britaniyaning **  gazetasidan Bruno Rassell qo`shiqning kontseptsiyasini "ilhomlantiruvchi" deb atadi, "biz o`zgarishlar qilishimiz mumkinligi va "Eng buyuk" bo`lishimiz kerakligi haqidagi aniq xabar, ammo buning uchun hozir harakat qilishimiz kerak".

## Musiqa video
Ushbu qo`shiq uchun musiqiy videoda 13 yoshli Maddi Ziegler bosh rolni ijro etgan, u ilgari Sianing " Chandelier " va " Chap Thrills " kabi oldingi videolarida bir guruh bolalar bilan birga suratga tushgan. Videoga Sianing o'zi va avstraliyalik rejissyor   rejissyorlik qilgan va raqs qismlarini     xoreograflik qilgan. U trek 2016-yil 6-sentabrda ekran yuzini ko`rdi.

Musiqani tanqidchilar Orlando qirg`iniga bag`ishlanish deb hisoblashdi, chunki teraktga oid ko`plab havolalar, suratga olishda ishtirok etgan ko`plab raqqosalar buni ijtimoiy tarmoqlarda tasdiqlashdi  .

Video past ovozli shovqin bilan boshlanadi va yakunlanadi. Keyin polda yotgan odamlarning o`qlari bor. Qora parik kiygan qizcha jimgina barmoqlari bilan yerdagi odamning yonoqlariga kamalak rangidagi bo'yoq suradi. U yana 48 nafar yoshni qamoqxona kamerasidan ozod qiladi.(49 nafari hujumdanhalok bo'lgan), ammo ularning ozodlikdagi umri qisqa bo'ldi. Keyinchalik ramkada o'q bilan qoplangan devor ko'rinadi, shundan so'ng barcha raqqosalar yerga tushadilar. Oxirgi sahnada Maddi Ziglerning ko'z yoshlari oqishi aks etadi.

## Jonli ijrolar
2016-yil 7-sentabrda Sia birinchi marta Apple tadbirida “The Greatest” qo`shig`ini ijro etdi, San-Frantsiskoda Bill Graham Civic Auditoriumda yangi iPhone 7 modeli taqdimoti chog`ida bo`lib o`tdi. 13 yoshli Maddi Zigler boshchiligidagi 5 nafar raqqosa rang-barang balet liboslarida chiqish qildi va musiqiy videolar ("Buyuk"dan tashqari " Chandelier " ham ijro etdi) fonda bir vaqtning o`zida ekranda namoyish etildi  .
Loaloat Al Behar (yaxta)

**Loaloat al Bihaar** (*dengiz marvaridlari*) — rasmiy ravishda Ummon Sultonligi turizm vazirligining yaxtasi.

Ilgari u Al Said deb atalgan va Ummon sultoniga tegishli boʻlgan.

## Kema tavsifi
Loaloat al Bihaar yaxtasi uzunligi 103,9 m, kengligi 16,2 m va qoralama 5 m boʻlgan superyaxta. Kema 4800 ot kuchiga ega ikkita Detroit TA 420-6 dizel dvigatellari bilan jihozlangan. Shuningdek, yaxta 18 tugungacha tezlikka ega.

Ushbu yaxtada 7 ta kvartira va 6 ta katta kabinalar mavjud boʻlib, ular 26 kishiga moʻljallangan.

## Xizmat tarixi
Al Said yaxtasi 1982-yilda Pikkiotti tomonidan Sulton Qobus bin Said uchun qurilgan va u ishga tushirilgan paytda Italiyada qurilgan eng katta yaxta edi. 2007-yilgacha u Sulton Yaxtalar boʻlimining flagmani boʻlib xizmat qilgan.

2007-yilda xuddi shu nomdagi 155 metrli yaxta qurilgandan soʻng, u Loaloat al Bihaar deb oʻzgartirildi va Sultonlik Turizm vazirligiga topshirildi.

2009-yilda kema Dubayda qayta jihozlandi, ish zamonaviy koʻngilochar tizimlarni oʻrnatishni oʻz ichiga oldi.

Loaloat al Bihaar yaxtasi Singapur shahridagi quruq suv omborida qayta oʻrnatildi. 2011-yil holatiga koʻra, ushbu yaxta Ummon Sultonligi dengiz flotining Qirollik yaxta boʻlimining boshqa kemalari bilan bir qatorda joylashgan boʻlib qoldi.

Shuni etib oʻtish kerakki, Loaloat al Bihaar Yaxtasidan Cannes kinofestivalida va Monako Gran-prisida foydalanilgan.

## Manbalar
Åkrehamn

**Åkrahamn —** (odatda Åkra nomi bilan tanilgan) Norvegiyaning Rogaland okrugidagi Karmoy munisipalitetidagi kichik shaharchalardan biri. Shahar Haugaland tumanidagi, Karmoy orolining janubi-g'arbiy tomonida joylashgan. Kopervik shahridan taxminan 5 km (3,1 milya), g'arbda Skudeneshavn shahridan 12 km (7,5 milya), shimolda Haugesund shahridan 25 km (16 milya), Veavågen qishlog'ining shimoli-sharqida joylashgan.

Shahar aholisi 2019-yil holatiga ko'ra 7,873 kishi va aholi zichligi 1 km2ga 1810 kishi (4700/kv milya) to'g'ri kelgan. Åkrehamn qishlog'i 2002-yildagi qabul qilingan qonunga ko'ra shahar maqomini berildi. Shahar maqomini e'lon qilganidan keyin, Åkrehamn gullab-yashnadi va hozir Karmoy munitsipalitetidagi Kopervikdan keyin, ikkinchi yirik shahar hisoblanadi. Norvegiyaning yaxshi iqtisodiyoti Akrehamnga kapital va investitsiyalar olib keldi va so'nggi bir necha yil ichida shahar kengaytirildi. Hududda katta hashamatli turar uy-joylar, savdo komplekslari qurilib, sanoatning yangi sohalari ishga tushirildi. 

Åkrehamn shimoliy qismida Sævelandsvik eski baliqchi qishlog'i bo'lib. U *Mannes* deb nomlangan har tomonlama rivojlangan port hududida joylashgan. Bu hududning iqtisodiyoti baliqchilik va boshqa kichik sanoat tarmoqlariga asoslangan yirik qishloq bo'lgan.

## Yana qarang

* Norvegiyadagi shaharlar va shaharlar ro'yxati

## Manbalar


## Havolalar

* Åkrehamns nettsted
* Åkrehamn Veksts nettsted
Nevruz (Yenice)

**Nevruz** — Çanakkale viloyatining Yenice tumaniga qarashli qishloq.

## Tarixi
Qishloq nomi 1902-yil yozuvlarida **Mavris** yoki **Nevruz** deb qayd etilgan.

## Geografiyasi
Qishloq Çanakkale shahar markazidan 102 km, Yenice shahar markazidan 3 km uzoqlikda joylashgan.

## Aholisi

## Manbalar