open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Cevdet Sunay

**Cevdet Sunay** (; 1899-1982) — Turkiyaning 1966-1973-yillardagi prezidenti.

## Tarjimai holi
Istanbuldagi Kulei harbiy bilim yurtini tamomlagan. 1917-yilda birinchi jahon urushi davrida Falastinda front liniyasida askar sifatida jang olib borgan, 1918-yilda Misrda Britaniya tomonidan asirga olingan. ozodlikka chiqqanidan soʻng, avval Janubiy front, keyin esa Gʻarbiy frontlarda mustaqillik uchun urushda qatnashdi.

1930-yilda harbiy akademiyani tamomlaydi va ofitserlar tarkibiga kiradi. 1933-yilda Bosh shtabning operativ boshqarmasi boʻlimiga tayinlandi. Bir qancha qoʻmondonlik lavozimlaridan oʻtib, 1949-yilda brigada generali, 1959-yilda esa armiya generali boʻldi.

1960 — 1966-yillarda Turkiya Qurolli kuchlari bosh shtabi boshligʻi. 1966 — 1973-yillarda Turkiya prezidenti, shundan soʻng 1980-yil 12-sentyabrda harbiy toʻntarishdan soʻng umrbod senator lavozimini egalladi.

## Prezidentlik davri
Bosh shtab rahbari Cevdet Sunay 1966-yil 28-martda Turkiya Buyuk Millat Majlisi tomonidan Turkiyaining beshinchi prezidenti etib saylandi. Uning prezidentlik davri 1973-yil 28-martgacha davom etdi va bu orada Sunay qiyin davrlarni boshdan kechirdi. 1961 va 1965-yillar orasida Sulaymon Demirel, Nihat Erim va Ferit Melen Prezident Sunay maʼmuriyatining eng koʻzga koʻringan aʼzolari edi. Cevdet Sunay sogʻligʻi yomonlashgani sababli prezidentlik lavozimini tark etadi.

## Manbalar
Kelajakka maktub

**„Kelajakka maktub“** — oʻzbek shoiri Erkin Vohidov qalamiga mansub sheʼriy toʻplam. 1983-yil Toshkent shahrida „Yosh gvardiya“ nashriyotida chop etilgan. Toʻplamdagi sheʼrlar „Vatan sogʻinchi“ hamda „Biz Donishqishloqdanmiz“ turkumlariga boʻlingan. Toʻplamga Anvar Obidjon muharrirlik, taniqli yozuvchi, tarjimon va tanqidchi Ibrohim Gʻafurov esa taqrizchilik qilgan.

## Manbalar

## Havolalar
* „Kelajakka maktub“ Ziyo.uz saytida
André Weil

**André Weil** () (6-may 1906-yil — 6-avgust 1998-yil) — fransiyalik matematik. Weil sonlar nazariyasi va algebraik geometriya sohalaridagi ishlari bilan tanilgan. 1979-yil Wolf mukofoti bilan taqdirlangan.

Weil Alsaceda yahudiy oilasida tugʻilgan. Faylasuf Simone Weilning akasi. Weil Oliy normal maktabni bitirgan, Jacques Hadamard va Charles Émile Picardning shogirdi boʻlgan. Weil Parisda, Rimda va Gottingenda tahsil olgan. 1928-yilda doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan. Olim Germaniyada Carl Ludwig Siegel bilan doʻstona munosabatda boʻlgan. 1930-yildan boshlab Aligarh musulmon universitetida ikki yil oʻqigan. Aix-Marseille universitetida bir yil dars berganidan soʻng, olti yil davomida Strasbourg universitetida saboq bergan. Ikkinchi jahon urushi yillarida AQShda yashagan va Chicago universitetida hamda Princetondagi Perspektiv tadqiqotlar institutida ishlagan.

Weilning eng muhim ishlari algebraik geometriya sohasida boʻlib, olim funksional analiz, xususan, topologik guruhlar oʻlchovi va integratsiyasi teoriyasi, sonlar nazariyasi boʻyicha ishlari bilan ham tanilgan. Olimning algebraik xilma-xilliklar hamda topologiya oʻrtasidagi bogʻliqlikni koʻrsatib bergan gipotezalari matematikaning rivojlanishida muhim rol oʻynagan. Weilning aksar gipotezalarini Bernard Dwork, Alexander Grothendieck, Michael Artin hamda Pierre Delignelar isbotlab bergan.

## Manbalar
Doctor Sleep

***Doctor Sleep***, 2019-yilda Mike Flanagan tomonidan ishlangan, Warner Bros. Pictures tomonidan tarqatilgan Amerika dahshatli filmi.

## Manbalar

## Havolalar
* 
*
Jean Leray

**Jean Leray** () (7-noyabr 1906-yil — 10-noyabr 1998-yil) — fransiyalik matematik. Leray qisman differensial tenglamalar va algebraik topologiya sohalaridagi ishlari bilan tanilgan. 1979-yil Wolf mukofoti bilan taqdirlangan.

Leray Chantenay-sur-Loireda (bugungi kunda Nantes shahri tarkibiga kiradi) tugʻilgan. 1926–1929-yillarda Oliy normal maktabda oʻqigan. 1933-yil doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan. 1938–1939-yillarda Nancy universitetida, 1945–1947-yillarda Parij universitetida, soʻngra 1978-yilgacha Collège de Franceda professor boʻlib ishlagan.

Leray topologiya boʻyicha ishlarining asosiy qismini 1940–1945-yillarda Avstriyaning Edelbach shahrida urush lageri mahbusi boʻlgan paytida yozgan. Differensial tenglamalar boʻyicha bilimini yashirgan, chunki bunday tenglamalarning amaliy matematikaga aloqasi tufayli uni urush loyihalarida ishlashga majburlashlaridan qoʻrqqan. Olimning ishlari spektral ketma-ketliklar hamda tutamlar tushunchalarining rivojlanishida muhim rol oʻynagan.

## Manbalar
Birinchi fitna

**Birinchi fitna** () yoki **Birinchi islomiy fuqarolar urushi** – Roshidun xalifaligida bir necha musulmon guruh oʻrtasida sodir boʻlgan janglar. Urush Roshidun xalifalarning hokimiyatdan chetlatilishi hamda Muoviya Ining xalifa deb eʼlon qilinishi, shuningdek, Umaviylar sulolasining tashkil qilinishi bilan yakunlangan. Birinchi fitna janglari davomida  musulmonlar sunniylar, shialar va xorijiylarga boʻlina boshlagan.

Urush xalifa Usmon ibn Affonning 656-yilda isyonchilar tomonidan oʻldirib ketilishi ortidan boshlangan. Uning oʻlimi ortidan Ali xalifa etib tayinlangan. Janglar Alining toʻrt yillik hukmronligi davomida toʻxtamagan. Nihoyat, 661-yilda Alining vorisi Hasan ibn Ali ilk umaviy xalifa Muoviya I hukmronligini tan oluvchi bitimni imzolaganidan keyin toʻqnashuvlar oʻz yakuniga yetgan.

656-yil 17-iyunda misrlik isyonchilar xalifa Usmon ibn Affonni Madinada oʻz uyida oʻldirgan. Uning oʻlimidan keyin Ali xalifa deb eʼlon qilingan. Ammo bu qarordan norozi taraflar Aliga qarshi kurashishda davom etgan. Xususan, Talha va az-Zubayr kabi ayrim sahobalar hamda Muhammad paygʻambarning bevasi Oysha tarafdorlari unga qarshi kurashgan. Usmonning qarindoshi, Suriya hokimi Muoviya I ham Aliga qarshi urush eʼlon qilgan. 657-yil Furot daryosi yaqinida sodir boʻlgan Siffin jangida Ali qoʻshinlari Muoviya qoʻshinlarini magʻlub qilgan, ammo u raqiblari bilan kelishishga rozi boʻlgan. Alining oʻn mingdan oshiq askari bu qarordan norozi boʻlib, jangni tark etgan va xorijiylar diniy-siyosiy oqimni tuzgan. 661-yil 19-yanvarda Ibn Muljam Alini yaralagan, xalifa ikki kun oʻtib vafot etgan.

Ali vafotidan keyin uning oʻgʻli Hasan ibn Ali tarafdorlari uni Iroqda xalifa deb eʼlon qilgan va Muoviya I hokimiyatiga qarshi kurashni yangitdan boshlashga daʼvat etgan. Ammo Hasan Muoviya I bilan muzokara olib borib, u bilan kelishgan, oʻziga inʼom etilgan katta mablagʻ hisobiga hokimiyatga daʼvo qilishdan voz kechgan. Shu bilan Birinchi fitna janglari oʻz yakuniga yetgan.

## Yana qarang
* Ikkinchi fitna
* Toʻrtinchi fitna

## Manbalar
Henri Cartan

**Henri Cartan** () (8-iyul 1904-yil — 13-avgust 2008-yil) — fransiyalik matematik. Cartan algebraik topologiya sohasidagi ishlari bilan tanilgan. 1980-yil Wolf mukofoti bilan taqdirlangan.

Cartan Versaillesdagi Lycée Hoche oʻrta maktabida, keyin Parisdagi Oliy normal maktabda oʻqigan. 1931-yil noyabrdan Ikkinchi jahon urushi boshlangunga qadar Strasbourg universitetida dars bergan. Shundan soʻng Fransiyaning boshqa bir qator universitetlarida ilmiy lavozimlarni egallab, butun umrini Parisda oʻtkazgan.

Cartan gomologik algebra, algebraik topologiya, murakkab oʻzgaruvchan funksiyalar nazariyasi va umumiy topologiya sohalariga salmoqli hissa qoʻshgan. Cartanning ilmiy ishlari Jean-Pierre Serre, Armand Borel, Alexander Grothendieck hamda Frank Adams kabi matematiklarga taʼsir koʻrsatgan. Cartanning rasmiy oʻquvchilari soni oz boʻlgan. Ular orasida Joséphine Guidy Wandja, Adrien Douady, Roger Godement, Max Karoubi, Jean-Louis Koszul, Jean-Pierre Serre va René Thomlar bor.

## Manbalar
Janubiy Koreya bayrogʻi

**Janubiy Koreya bayrogʻi** yoki **Taegukgi** () — Janubiy Koreyaning davlat ramzi. Janubiy Koreya 1947-yilning 15-avgustida Yaponiyadan mustaqillikka erishgach, Taegukgini davlat bayrogʻi oʻlaroq qabul qilgan. Bayroq toʻgʻri toʻrtburchak shakldagi oq matoda aks etgan boʻlib, markazida qizil va koʻk tusli *[[Taegeuk]]* emblemasi joylashgan. Mazkur emblemani esa qora rangdagi toʻrt trigramma oʻrab olgan.

## Manbalar

## Havolalar
Oskar Zarisskiy

**Oskar Zarisskiy** (inglizchalashtirilgani **Oscar Zariski**) () (24-aprel 1899-yil — 4-iyul 1986-yil) — Rossiyada tugʻilgan amerikalik matematik. Zarisskiy algebraik geometriya sohasidagi ishlari bilan tanilgan. 1981-yilda Wolf mukofoti bilan taqdirlangan.

Zarisskiy yahudiy oilasida tugʻilgan. 1918-yildan Kiyev universitetida oʻqigan. Rossiyadagi fuqarolar urushi tufayli 1920-yilda  Italiyaga koʻchib ketgan, u yerda Italiya algebraik geometriya maktabida Guido Castelnuovo, Federigo Enriques va Francesco Severilardan tahsil olgan. Zarisskiy 1927-yildan boshlab oʻlimiga qadar AQShda yashagan. Dastlab Johns Hopkins universitetida, keyin İllinois universitetida va Harvard universitetida dars bergan.

Zarisskiy kommutativ algebra va algebraik geometriya sohasidagi fundamental ishlari bilan shuhrat qozongan. Olim ushbu ikki sohani birlashtirib, italyan matematika maktabi xulosalarini mustahkamlagan. Olimning ushbu sohadagi eng diqqatga sazovor ishlaridan biri Zarisskiy topologiyasidir.

## Manbalar
Hassler Whitney

**Hassler Whitney** () (23-mart 1907-yil — 10-may 1989-yil) — amerikalik matematik. Singularlik (oʻzgachalik) nazariyasi asoschilaridan bir. Shuningdek, differentsial geometriya va topologiya, algebraik topologiya, halokatlar nazariyasi boʻyicha ishlari bilan tanilgan. 1983-yil Wolf mukofoti bilan taqdirlangan.

Whitney 1928-va 1929-yillarda Yale universitetidan mos ravishda fizika va musiqa boʻyicha bakalavr darajasini olgan. 1932-yilda Harvard universitetidan matematika boʻyicha PhD ilmiy darajasini olgan. Olim 1930–1931-yillarda Harvard universitetida matematika oʻqituvchisi va 1934–1935-yillarda yordamchi professor lavozimida ishlagan.

Whitney algebraik va, ayniqsa, differensial topologiya sohasiga salmoqli hissa qoʻshdi. Uning asosiy natijalaridan biri sanoqli bazaga ega umumiy silliq xilma-xillikning ikki baravargacha katta boʻlgan Euclid fazosiga joylashtirish teoremasidir. Shuningdek, uning xarakterli sinflar va vektorli toʻplamlar boʻyicha ishlari ham eʼtiborga loyiq.

## Manbalar
Astekcha Vikipediya

**Astekcha Vikipediya** () — Vikipediyaning atstek tilidagi boʻlimi. Ucha Vikipediya 2003-yilning avgust oyidan boshlab faoliyat yuritmoqda.

## Hozirgi ahvoli
-yil - boʻyicha Astekcha Vikipediyada  maqolalar mavjud.  foydalanuvchi roʻyxatdan oʻtgan, ularning  nafari oxirgi oy ichida kamida bitta tahrir qilgan,  foydalanuvchi esa administrator. Jami tahrirlar soni — . Teranligi (bugun): 

Astekcha Vikipediya  orasida maqolalar soni boʻyicha -oʻrinda (*..*).

## Statistik tarixi
* Yanvar 2005 — 100 maqola.
* Fevral 2007 — 1 000 maqola.
* Dekabr 2014 — 10 000 maqola

## Manbalar

## Havolalar
* Mobil versiyasi
Parmenid

**Parmenid** () — yunon faylasufi. Parmenid ontologiyaning asoschisi hisoblanib, Aflotunga taʼsiri orqali Gʻarb falsafasining butun tarixiga taʼsir koʻrsatgan. Parmenid, shuningdek, Eleyalik Zenon va Samoslik Melis bilan birga falsafa maktabining asoschisi hisoblanadi. Zenonning harakat paradokslari Parmenid qarashlarini himoya qilish uchun ishlab chiqilgan.

## Biografiyasi
Parmenid janubiy Italiyada istiqomat qiluvchi aslzoda, boy-badavlat xonadonda dunyoga keldi. Parmenid faylasuf Ksenofan va Pifagorning izdoshi Aminiydan saboq olgan. Parmenid Eleya maktabi vakili boʻlgan. Parmenid Anaksimandr va pifagorchilar bilan qarashlari yaqin boʻlgan. Falsafadan tashqari qonunshunoslik bilan ham shugʻullangan. Parmenid borliq va tafakkurning aynan bir xilligini taʼriflab berishga uringan. Garchi, dunyoni hissiy bilishni inkor etmagan boʻlsa ham, ammo uni falsafiy va ilmiy tushunish uchun faqat hissiyotning oʻzi yetarli emas deb koʻrsatgan. Parmenidning fikricha, aql-idrok haqiqat mezonidir. Parmenidning fikriga koʻra, olamning asosida 2 ta materiya bor. Parmenidning asosiy falsafiy asari „Tabiat toʻgʻrisida“ dostonidir.

Parmenidning tugʻilgan sanasi haqidagi taxminlar va noaniqliklardan tashqari, baʼzi mutaxassislar Parmenidning boshqa mutafakkirlar bilan aloqasini aniqlash uchun uning ishining ayrim qismlariga eʼtibor qaratdilar. Permanidning ijodida Anaksimen va Pifagorchilar taʼlimotiga, shuningdek Geraklitga qarshi baʼzi munozarali ishoralar topilgan.

## Xronologiyasi
Parmenid xronologiyasi bilan bogʻliq boʻlgan hamma narsa: Parmenidning tugʻilgan, vafot etgan sanalari va falsafiy faoliyati davri haqida maʼlumot yetarli emas.

## Afinaga tashrifi
Parmenid dialogida taxminan oltmish besh yoshida oʻzining shogirdi Eleyalik Zenon hamrohligida Afinaga tashrif buyurganini va oʻsha paytda Permanid bilan oʻsha davr vakili boʻlgan yosh yigit Suqrot bilan suhbatlashganini aytadi.

## Merosi
Parmenid ontologiyani ilohiyotdan ajralib turadigan alohida fan sifatida birinchi boʻlib taʼriflagan faylasuf sifatida eʼtirof etiladi. Parmenidning eng yaqin shogirdi Zenon boʻlib, Zenon Platonning „Parmenid“ asarida Parmenid bilan birga paydo boʻlib, Zenon va Parmenid ikkalasi Suqrot bilan dialektikani muhokama qilganliklari tasvirlangan. Ellinistik doksograflar ham Parmenidni Ksenofanning shogirdi deb hisoblashgan.

## Manbalar
Mark Kreyn

**Mark Grigoriyevich Kreyn** () (3-aprel 1907-yil — 17-oktyabr 1989-yil) — sovet matematigi. Kreyn algebra, tahlil, funksiyalar nazariyasi, funksional tahlil, integral va differensial tenglamalar nazariyasi, matematik fizika va analitik mexanika sohalaridagi 250 dan ortiq asarlar (shu jumladan 7 monografiya) muallifidir. 1982-yil Wolf mukofoti bilan taqdirlangan.

Kreyn Kiyevda injener-texnolog oilasida tugʻilgan. 26 yoshida professor boʻlgan, besh yildan soʻng 1939-yil fizika-matematika fanlari doktori, soʻngra Ukraina SSR Fanlar akademiyasining muxbir aʼzosi boʻlgan. Odessa, Kuybishev, Xarkov, Kiyev oʻquv muassasalarida va ilmiy-tadqiqot institutlarida ishlagan. 1930–1933-yillarda Odessa universitetlarida dars bergan, 1933-yilda tiklangan Odessa universitetida professor etib tayinlangan va funksiyalar nazariyasi kafedrasini tashkil qilib, unga rahbarlik qilgan. 1940-yilda Kiyevdagi Ukraina Fanlar akademiyasi qoshidagi Matematika institutining algebra va funksional tahlil boʻlimi boshligʻi etib tayinlangan.

Kreyn oʻz ishlarida funksional tahlilning zamonaviy gʻoyalarini Pafnutiy Chebishyov hamda Andrey Markovlarning klassik gʻoyalari bilan birlashtirgan. Olim 60 dan ortiq fan nomzodlari va doktorlarini tayyorlagan. Ikkinchi jahon urushidan oldingi yillarda Kreyn rahbarligi ostida Odessa matematika maktabi shakllangan.
Anna (film)

„**Anna**“ (oʻzbek tiliga „**Anna**“ deb dublyaj qilingan) — Luc Besson ishlagan jangari-triller. 2019-yilda ekranlarga chiqqan. Bosh rollarni Sasha Luss, Luke Evans, Cillian Murphy, Helen Mirren ijro etgan.

## Rollarda
* Sasha Luss — *Anna Polyatova*
* Helen Mirren — *Olga*
* Luke Evans — *Aleks Chenkov*
* Cillian Murphy — *Leonard (Lenni) Miller*
* Lera Abova — *Mod*
* Alexander Petrov — *Pyotr*
* Nikita Pavlenko — *Vlad*
* Anna Krippa — *Nika*
* Aleksey Maslodudov — *Jimmi*
* Eric Godon — *Vasilyev*
* Ivan Franěk — *Mossan*
* Jean-Baptiste Puech — *Sami*
* Nastya Sten — *soxta Anna*
* Andrew Howard — *Oleg Filenkov*

## Manbalar

## Havolalar
* 
*
Shahlo Mahmudova

**Shahlo Nasimovna Mahmudova** — 1991-1992-yillarda faoliyat yuritgan Oʻzbekiston tashqi ishlar vaziri.

Toshkent viloyatining Pskent tumanida tug‘ilgan. Toshkent to‘qimachilik institutini tamomlagan. Mehnat faoliyatini 1969 yilda Toshkent to‘qimachilik kombinatida boshlagan. 

1972 yilda komsomol-partiya ishlarida faoliyat yurita boshlagan. Dastlab Toshkent shahri Frunze rayoni komsomol tashkilotining birinchi kotibi, so‘ngra O‘zbekiston LKSM kotibi, Kirov rayon partiya qo‘mitasining birinchi kotibi, KPSS MQ mas’ul tashkilotchisi, Toshkent viloyat partiya qo‘mitasining ikkinchi kotibi lavozimlarini egallagan. 

1991 yilning 16 sentyabrida mustaqil O‘zbekistonning birinchi tashqi ishlar vaziri etib tayinlangan. 1992 yilda iste’foga chiqqanidan so‘ng, O‘rta maxsus kasb-hunar ta’limi markazida xorijiy investitsiyalarni jalb qilish va xalqaro hamkorlik bo‘limi boshlig‘i lavozimida, shuningdek, O‘zbekiston Tashqi ishlar vazirligida ishlagan. 

1990 yilda XII chaqiriq O‘zbekiston SSR Oliy Soveti deputati etib saylangan.

## Manbalar
Klaus (film)

„**Klaus**“ — rojdestvo haqidagi toʻla metrajli multfilm. Netflix Animation, Sergio Pablos, Atresmedia Cine studiyalari mahsuloti. 2019-yilda ekranlarga chiqqan.

## Syujeti
Pochta biznesi bilan shugʻullanadigan kishining oʻgʻli — Jesper Smirensburg shaharchasiga pochtalon boʻlib ishlash uchun joʻnab ketadi. Kunlardan bir kuni u bolalar oʻyinchoqlarini yasaydigan usta — Klaus bilan tanishib qoladi. Aynan uning yordami bilan pochtalon shahar aholisining bayramga boʻlgan ishonchini qaytarishga urinadi.

## Ovoz berganlar
* Jason Schwartzman — *Jesper*
* J. K. Simmons — *Klaus ([[Santa Klaus]])*
* Rashida Jones — *Alva*
* Joan Cusack — *missis Krum*
* Will Sasso — *mister Ellingboe*
* Norm Macdonald — *Mogens*

## Musiqasi

## Manbalar

## Havolalar
* 
* 
* 
*
Ikkinchi fitna

**Ikkinchi fitna** yoki **Ikkinchi islomiy fuqarolar urushi** – Umaviylar xalifaligining ilk yillarida Islom dunyosida sodir boʻlgan siyosiy va harbiy tartibsizlik va mojarolar. Urush 680-yilda birinchi umaviy xalifa Muoviya I ning oʻlimi ortidan boshlanib, taxminan 12 yilga choʻzilgan. Bu davrda Umaviylar sulolasi ularning hukmronligiga tahdid soluvchi ikki raqib tarafni yoʻq qilishga kurashgan. Umaviylarga bir tomondan Husayn ibn Ali hamda uni qoʻllovchilar, jumladan, Sulaymon ibn Surod va Muxtor al-Saqafiylar, ikkinchi tomondan Abdulloh ibn az-Zubayr tahdid solgan.

Urush tomirlari Birinchi fitnaga borib taqaladi. Uchinchi xalifa Usmon ibn Affon oʻldirib ketilganidan keyin, musulmon dunyosi yetakchiligi uchun Ali va Muoviya kurashdi. 661-yilda Ali oʻldirib, oʻsha yili vorisi Hasan ibn Ali hokimiyatdan voz kechganidan keyin, Muoviya xalifalikning yagona yetakchisiga aylandi. Muoviya oʻgʻli Yazid Ini voris qilib koʻrsatishi koʻpchilikka maʼqul kelmadi. Muoviya vafot etganidan keyin vaziyat keskinlashdi. Kufadagi Ali tarafdorlari Husayn ibn Alini umaviylarni agʻdarishga chaqirdi, ammo Husayn 680-yilning oktyabrida Kufaga ketayotganida oz sonli jangchisi bilan Karbalo jangida halok boʻldi. 663-yilning avgustida Yazid armiyasi Madinada isyonchilarga hujum qildi va Makkani qamal qildi. Makkada Yazidga qarshi Abdulloh ibn az-Zubayr hukmronlik qilayotgan edi. Noyabr oyida Yazid vafot etganidan keyin, qamal toʻxtatildi va Suriyaning ayrim hududlaridan boshqa yerlarda umaviylar hukmronligi tugatildi. Aksar viloyat Ibn az-Zubayrni xalifa deb tan oldi. Sulaymon ibn Surod yetakchiligidagi „pushaymon“ harakati yuzaga kelishi ortidan Kufada Husayn vafoti uchun qasos olishni talab qilgan bir necha Ali harakatlari paydo boʻldi. Bu harakatlarni 685-yilning yanvarida Ayn al-Varda jangida umaviylar barbod qildi. Buning ortidan Kufani Muxtor qoʻlga oldi. Uning kuchlari 686-yilning avgustida sodir boʻlgan Xazir jangida yirik umaviy armiyasini tor-mor qilgan boʻlsa-da, bir necha jang ortidan 687-yilning aprelida Muxtorni va uning sheriklarini zubayridlar oʻldirdi. Abdulmalik ibn Marvon yetakchiligida umaviylar Iroqda Maskin jangida zubayridlar ustidan gʻalaba qozonib, 692-yil Makka qamalida Ibn az-Zubayrni oʻldirishi ortidan xalifalik boʻylab hukmronlikni qayta qoʻlga olishdi.

Abdulmalik ibn Marvon xalifalikning maʼmuriy tizimida muhim islohotlarni amalga oshirdi. Jumladan, xalifa vakolatlarini oshirdi, armiyani qayta tuzdi hamda hukmronlarni arablashtirdi. Ikkinchi fitna davomida Islom dinida firqalarga boʻlinish kuchaydi, keyinchalik sunniy va shia yoʻnalishlari asosiga aylangan taʼlimotlar yuzaga keldi.

## Yana qarang
* Birinchi fitna
* Toʻrtinchi fitna

## Manbalar
Hans Lewy

**Hans Lewy** () (20-oktyabr 1904-yil — 23-avgust 1988-yil) — Germaniyada tugʻilgan amerikalik matematik. Qisman differensial tenglamalar hamda koʻp sonli murakkab oʻzgaruvchili funskiyalar nazariyasi boʻyicha ishlari bilan tanilgan. 1986-yilda Wolf mukofoti bilan taqdirlangan.

Lewy 1922-yil Göttingen universitetiga qabul qilingan. 1926-yil universitetdan PhD darajasini olgan. 1933-yil Adolf Hitler hokimiyat tepasiga kelganidan keyin, avval Italiya va Fransiyada yashagan, soʻngra AQShga koʻchib ketgan. Karyerasi davomida Brown, California, Harvard, Stanford va Minnesota universitetlarida ishlagan.

Lewy qisman differensial tenglamalar sohasiga qoʻshgan salmoqli hissasi bilan tanilgan. 1957-yil ikkinchi darajali chiziqli qisman differensial tenglamalar misolini keltirgan, natijada differensial tenglamalar sohasida yirik oʻzgarishlar boshlangan. Olim, shuningdek, koʻp sonli murakkab oʻzgaruvchilar boʻyicha ishlari bilan tanilgan. Courant–Friedrichs–Lewy kriteriyi uning nomi bilan ataladi.
Samuel Eilenberg

**Samuel Eilenberg** () (30-sentyabr 1913-yil — 30-yanvar 1998-yil) — Polshada tugʻilgan amerikalik matematik. Eilenberg algebraik topologiya va gomologik algebra sohalaridagi ishlari bilan tanilgan. 1986-yilda Wolf mukofoti bilan taqdirlangan.

Eilenberg 1936-yilda Varshava universitetida polshalik matematik Karol Borsuk rahbarligida doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan. 1939-yilda natsistlarning Polshani bosib olishi xavfi va otasining qistovi bilan AQShga koʻchib ketgan, 1948-yilda AQSh fuqaroligini olgan. 1940–1946-yillarda Michigan universitetida, 1946–1947-yillarda Indiana universitetida oʻqituvchi boʻlib ishlagan. 1947-yildan 1982-yilgacha Columbia universitetida dars bergan.

Eilenberg asosiy ishlarini algebraik topologiya sohasida yozgan. Norman Steenrod bilan hamkorlikda gomologiyaga doir aksiomalar ustida ishlagan. Bu aksiomalar bugungi kunda Eilenberg–Steenrod aksiomalari nomi bilan tanilgan. Olim, shuningdek, Saunders Mac Lane bilan hamkorlikda turkum nazariyasini ishlab chiqqan.
Paul Erdős

**Paul Erdős** () (26-mart 1913-yil — 20-sentyabr 1996-yil) — vengriyalik matematik. Erdős 20-asrning eng koʻp ilmiy maqola yozgan olimlaridan biridir: olim umumiy hisobda 1500 dan oshiq ilmiy maqola yozgan, ularnng taxminan 500 tasini – boshqa matematiklar bilan hamkorlikda. 1983-yilda Wolf mukofoti bilan taqdirlangan.

Erdős 17 yoshida Budapesht universitetiga qabul qilingan. 20 yoshida Cherbishev teoremasini isbotlagan. 1934-yilda 21 yoshida matematika boʻyicha PhD darajasini olgan. Yahudiy boʻlgani uchun xatardan qutilish uchun Vengriyani tark erib, AQShga koʻchib borgan. Erdősni „gʻalati inson“ deya taʼriflashgan. Olim umri davomida bir yerda uzoq yashamagan, doim sayohat qilib, boshqa matematiklar bilan hamkorlikda maqola yozgan. Hech qachon oila qurmagan, atrofidagi jism va shaxslarni oʻz oʻylab topgan atamalar bilan atagan.

Erdős zamonaviy matematikaning turli sohasida ishlagan: kombinatorika, graflar nazariyasi, sonlar nazariyasi, matematik analiz, yaqinlashuv nazariyasi, toʻplamlar nazariyasi va ehtimollik nazariyasi. Olim chekli matematika sohasida koʻplab masala yechimini topgan. Erdős butun umrini matematika bagʻishlagan. Olim Varshavada geometriya masalasini yechganidan bir necha soat oʻtib vafot etgan.
Shiing-Shen Chern

**Shiing-Shen Chern** (28-oktyabr 1911-yil — 3-dekabr 2004-yil) — xitoylik-amerikalik matematik. Chern differensial geometriya va topologiya sohasidagi ishlari bilan mashhur. 1983-yil Wolf mukofoti bilan taqdirlangan.

Chern 1943–1945-yillarda Perspektiv tadqiqotlar institutida ishlagan. 1949–1960-yillarda esa Chicago universitetida faoliyat olib borgan. Soʻngra California universiteti, Berkeleyga koʻchib oʻtgan va u yerda 1982-yilda dunyoga mashhur Matematika fanlari ilmiy tadqiqot institutini tashkil qilgan.

Chern „zamonaviy differensial geometriyaning otasi“ oʻlaroq tanilgan. Olim yetuk geometriyachi va 20-asrning eng buyuk matematiklaridan biri hisoblanadi. Uning ishlari, ayniqsa Chern-Gauss-Bonnet teoremasi, Chern-Simons nazariyasi va Chern sinflari matematikaga, shu jumladan, geometriya, topologiya va tugun nazariyasiga katta taʼsir oʻtkazgan. Bundan tashqari, uning ishlari fizikaning barcha sohalariga, ayniqsa, tola nazariyasi, siqilgan modda fizikasi, umumiy nisbiylik nazariyasi va maydon kvant nazariyasida keng qoʻllanadi.
.NET Core

**.NET**, Windows, Linux va macOS operatsion tizimlarini qoʻllab-quvvatlovchi bepul va ochiq kodli dasturiy infratuzilma. Bu .NET Framework uchun oʻzaro faoliyat platformaning vorisi hisoblanadi. Loyiha asosan Microsoft tomonidan  MIT litsenziyasi ostida ishlab chiqarilgan.

## Dastur sohasi bo'yicha .NET ekotizimi
**Veb va orqa tomonni ishlab chiqish****:**

* Veb-shakllar (oldindan belgilangan yoki maxsus boshqaruv elementlari va komponentlaridan foydalangan holda dinamik veb-sahifalarni yaratish)

# ASP.NET MVC (sinov asosida ishlab chiqishni ta'minlash; Model-View-Controller paradigmasiga muvofiq yechimlar yaratish)
# ASP.NET veb-sahifalari (dinamik veb-sahifalar, veb-ilovalar va xizmatlarni ishlab chiqish)
# Veb API-lari (ASP.NET veb-API REST asosidagi veb-xizmatlarni yaratishga yordam beradi)

* ASP.NET bitta sahifali ilovasi ko'plab mijoz tomonidagi o'zaro ta'sirlarga ega moslashuvchan ilovalarni ishlab chiqishda qo'llaniladi.
* Real vaqt texnologiyalari (SignalR, WebSockets)
* Mobil ilovalarning orqa tomoni ASP.NET veb-API yordamida yaratilishi mumkin. ASP.NET moslashuvchan dizaynlarga ega mobil veb-saytlarni yaratish imkonini beradi.

* Vebhuklar

**Mobil ilovalar:**

* Xamarin (eskirgan texnologiya, 2024-yil 1-maydan beri qo'llab-quvvatlanmaydi)
* .NET MAUI

**Ish stoli ilovalari:**

* Windows Forms
* WPF
* UWP
* .NET MAUI
* Avalonia UI
* Blazor Hybrid
* WinUI

**O'yinlarni ishlab chiqish va vizualizatsiya platformalari:**

* Unity
* MonoGame
* Godot
* Stride
* Flatredball
* Evergine
* CRYENGINE
* Unigine

**AI algoritmlari:**

* ML.NET yordamida AI modellarini yaratish
* OpenAI dan oldindan tuzilgan AI modellaridan foydalanish (masalan, ChatGPT)

## .NET yordamida ishlab chiqilishi mumkin bo'lgan dasturiy ta'minot yechimlari turlari
Dasturiy ta'minot yechimlarining turlari:

* Veb-ilovalar
* Mobil ilovalar
* Ish stoli ilovalari
* Ilovalarning orqa va oldingi qismlari
* Bulutli ilovalar
* O'yinlar va simulyatsiyalar
* IoT ilovalari

## Manbalar

## Havolalar
* 
* Overview of .NET Framework (MSDN)
* .NET Github repository
Christopher Robin (film)

„**Christopher Robin**“ () — jonli aktyorlar ijrosi va kompyuterli multiplikatsiyani oʻzida mujassamlashtirgan kinokomediya. A. A. Milnening „Winnie-the-Pooh“ qissasi asosida yaratilgan. 2018-yilda ekranlarga chiqqan. Bosh rollarni Ewan McGregor, Hayley Atwell, Jim Cummings, Nick Mohammed, Brad Garrett va boshqalar ijro etgan.

Film 2018-yil 30-iyulda Berbank shahrida premyera qilingan. Kinotanqidchilar tomonidan yaxshi kutib olingan. Umumjahon miqyosida prokatda 197,7 million AQSH dollari yigʻib, „Winnie the Pooh“ franshizasi doirasida eng kassabop filmga aylangan. „Eng yaxshi vizual effektlar“ yoʻnalishida „Oscar“ga nomzod etib koʻrsatilgan (2019).

## Rollarda
### Rol ijro etganlar
* Ewan McGregor — *[[Christopher Robin]]*
* Hayley Atwell — *Evelyn Robin*
* Bronte Carmichael — *Madeline Robin*
* Mark Gatiss — *Giles Winslow Jr.*
* Oliver Ford Davies — *Giles Winslow Sr.*
* Ronkẹ Adékoluẹjo — *Katherine Dane*
* Adrian Scarborough — *Hal Gallsworthy*
* Roger Ashton-Griffiths — *Ralph Butterworth*
* Ken Nwosu — *Paul Hastings*
* John Dagleish — *Matthew Leadbetter*
* Amanda Lawrence — *Joan MacMillan*
* Katy Carmichael — *Daphne de Sélincourt*
* Paul Chahidi — *Cecil Hungerford*
* Tristan Sturrock — *A. A. Milne*
* Matt Berry — *politsiyachi Bobby*
* Simon Farnaby — *taksichi*
* Mackenzie Crook — *gazeta sotuvchi*

### Ovoz berganlar
* Jim Cummings — *[[Winnie the Pooh]], Yoʻlbarsvoy*
* Brad Garrett — *[[Xoʻtikvoy]]*
* Nick Mohammed — *Puchuqvoy*
* Peter Capaldi — *Quyon*
* Sophie Okonedo — *Kenguru*
* Sara Sheen — *Roo ()*
* Toby Jones — *Ukki*

## Musiqasi

## Manbalar

## Havolalar

* 
*
Christopher Robin

**Christopher Robin** () — A. A. Milne yaratgan personaj.

## Ekranizatsiyalar
### Multfilmlar
* „The Many Adventures of Winnie the Pooh“ (1977)
* „The Tigger Movie“ (2000)
* „Piglet's Big Movie“ (2003)
* „Pooh's Heffalump Movie“ (2005)
* „Winnie the Pooh“ (2011)

### Kinofilmlar
* „Goodbye Christopher Robin“ (2017)
* „Christopher Robin“ (2018)
* „Winnie-the-Pooh: Blood and Honey“ (2023)
** „Winnie-the-Pooh: Blood and Honey 2“ (2024)
** „Winnie-the-Pooh: Blood and Honey 3“ (2025)

## Manbalar
Oʻyinchoq ayiq

**Oʻyinchoq ayiq** – ayiqqa oʻxshatib yasalgan yumshoq oʻyinchoq.

AQSh va Gʻarbiy Yevropada oʻyinchoq ayiqlar odatda „Teddy ayiqlari“ nomi bilan ataladi. Oʻyinchoq ayiqlarning „Teddy“ nomini olishi AQSh prezidenti Theodore Roosevelt bilan bogʻliq. 1902-yilning noyabrida Roosevelt ov safari bilan Mississippi shtatiga borgan. Ov chogʻida Rooseveltning bir guruh xizmatkorlari Amerika qora ayigʻini ushlab, tol daraxtiga bogʻlab qoʻyishgan. Soʻngra, Rooseveltni voqea joyiga chaqirishib, ayiqni otishni soʻrashgan. Roosevelt esa ayiqni otishdan bosh tortgan. Bu voqea 1902-yil 16-noyabrda *[[The Washington Post]]* karikaturachisi Clifford Berryman ishlagan siyosiy karikatura bosh mavzusiga aylangan. Berrymanning karikaturasini koʻrib qolgan Morris Michtom karikaturadagiga oʻxshash oʻyinchoq ayiq yasab, prezident sharafiga „Teddy’s bear“ deb nomlagan va uni Brooklyndagi qandolat doʻkoni peshtaxtasiga qoʻygan.

## Madaniyatda
* Winnie-the-Pooh

## Manbalar
Kiyosi Itô

**Kiyosi Itô** () (7-sentyabr 1915-yil — 10-nayabr 2008-yil) — yaponiyalik matematik. Itô stoxastik tahlil, stoxastik integratsiya nazariyasi va stoxastik differensial tenglamalar sohasidagi ishlari bilan mashhur. 1987-yil Wolf mukofoti bilan taqdirlangan.

Itô 23 yoshida Tokio imperatorlik universitetini matematika boʻyicha tamomlagan. Buning ortidan Milliy statistika boshqarmasida ishlay boshlagan, u yerda ehtimollik nazariyasi va stoxastika boʻyicha ikki ilmiy maqolasini nashr qilgan. Ikkinchi jahon urushi yillarida statistika boshqarmasida ishlashda davom etgan, qisqa muddat Nagoya universitetida tahsil bergan. 1945-yilda PhD darajasini olgan. Oradan yetti yil oʻtgach, Kyoto universitetida professor etib tayinlangan va u yerda 1979-yil nafaqaga chiqquniga qadar ishlagan.

Itô stoxastik integratsiya va stoxastik differensial tenglamalar nazariyalariga salmoqli hissa qoʻshgan. Bu soha hozirgi kunda Itô hisobi nomi bilan ataladi. Bu hisob yordamida tasodifiy hodisalar matematik nuqtai nazardan oʻrganiladi. Xususan, Itô hisobi matematik moliya sohasida keng qoʻllanadi.
Oʻzbekiston davlat imtiyozli mukofotlari

**Oʻzbekiston davlat imtiyozli mukofotlari** — Oʻzbekiston Respublikasining davlat va jamoat faoliyatida katta ishlar qilgan shaxslarga beriladi. Mukofotlar qonunda belgilangan imtiyozlarga ega

## Davlat mukofotlari
### Amaldagi

### Avvalgi

## Manbalar
Oʻzbekiston hukumatining mukofotlari

**Oʻzbekiston hukumatining mukofotlari** — Oʻzbekiston fuqarolariga xizmatlari uchun beriladigan mukofotlardir. Ular Oʻzbekiston Respublikasining orden va medallaridan farq qiladi va esdalik, koʻkrak, faxriy nishonlardan iborat.
## Mukofotlar roʻyxati va ularning tavsifi

## Yana qarang
* Oʻzbekiston Respublikasining orden va medallari
* Oʻzbekiston Respublikasining faxriy unvonlari
* Oʻzbekiston davlat imtiyozli mukofotlari

## Manbalar
Anushka Sharma

**Anushka Sharma** (1988-yil 1-mayda tugʻilgan) — hindistonlik aktrisa, prodyuser va dizayner.

## Filmografiya

## Manbalar

## Havolalar

* 
*
The Hundred Thousand Fools of God

**„The Hundred Thousand Fools of God: Musical Travels in Central Asia (and Queens, New York)“** () — amerikalik musiqashunos va etnograf Theodore Levin qalamiga mansub kitob. Ilk bor 1996-yil AQShning Bloomington shahrida Indiana University Press nashriyotida chop etilgan. 1999-yil qayta nashr qilingan. Kitobda Oʻrta Osiyo, xususan, Oʻzbekiston va Tojikiston musiqiy merosi, bu xalqlar musiqasida Sovet Ittifoqi davrida qilingan islohotlar hamda mintaqada ijod qilgan yetuk musiqachilar hayoti va ijodi haqida soʻz yuritiladi. Asarda, shuningdek, Levinning doʻsti va hamkasbi, musiqashunos olim Otanazar Matyoqubov bilan suhbatlari, hamkorlikda qilgan sayohatlari atroflicha yoritilgan.

Kitob 23 qoʻshiq va kuyni oʻzida jamlagan hamroh kompakt-disk bilan nashr qilingan. Bu kuy va musiqalarning 21 tasini Levinning oʻzi yozib olgan. Kitobda, shuningdek, Oʻrta Osiyo xalqlari musiqasi va musiqiy hayoti toʻgʻrisida yozilgan ilmiy asarlar bibliografiyasi keltirilgan.

Kitob tanqidchilar va oʻquvchilar tomonidan yaxshi kutib olindi. Illinois universiteti professori Donna Buchanan kitobni yuqori baholadi: „Garchi bu kitob asosan Movarounnahr musiqasi haqidagi etno-musiqiy etnografiya boʻlsa-da, u antropologiya, sovet va postsovet tadqiqotlar, islomshunoslik, tillar mutaxassislari uchun hamda ekspressiv madaniyat siyosati, musiqa va tasavvuf, anʼanalar va oʻzgarishlar, qishloq-shahar dialektikasi yoki shunchaki Oʻrta Osiyo hayotining jozibali goʻzalligiga qiziqqan har bir kishi uchun katta ahamiyatga ega“.

## Boʻlimlari

## Hamroh disk
Birinchi va ikkinchi trekdan boshqa hamma asarni muallif Theodore Levin va Otanazar Matyoqubov yozib olgan.

## Manbalar

## Havolalar
* Kitob taqrizi – Geoff Butts 
* Kitob taqrizi – Robin Bisha
Friedrich Hirzebruch

**Friedrich Hirzebruch** () (17-oktyabr 1927-yil — 27-may 2012-yil) — germaniyalik matematik. Hirzebruch topologiya, murakkab manifoldlar va algebraik geometriya sohalaridagi ishlari bilan tanilgan. 1988-yil Wolf mukofoti bilan taqdirlangan. Olim „urushdan keyingi davrdagi Germaniyadagi eng muhim matematik“ deb taʼriflanadi.

Hirzebruch Münster universitetida tahsil olgan, bir yil ETH Zurichda oʻqigan. 1952–1954-yillarda Princetondagi Perspektiv tadqiqotlar institutida ishlagan. Keyinchalik u Bonn universitetida ishlagan va Max Planck jamiyati tarkibidagi matematika institutining direktori etib tayinlangan.

Murakkab manifoldlar boʻyicha Hirzebruch–Riemann–Roch teoremasi, Michael Atiyah bilan hamkorlikda K-teoriya boʻyicha ilmiy maqolalar mualliflaridandir. Shuningdek, olim Armand Bore bilan hamkorlikda xarakteristik sinflar ustida ishlagan. Hirzebruch umuimy hisobda 55 nafar talaba doktorlik ishiga rahbarlik qilgan.
Nol (film)

***Nol*** ()  2018-yilda katta ekranlarga chiqqan, Aanand L. Rai tomonidan suratga olingan romantik, komediya va drama janrlarida ishlangan hind tilidagi filmdir. Filmda bosh rollarni Shah Rukh Khan, Anushka Sharma va Katrina Kaif oʻynagan.

## Manbalar

## Havolalar
* 
* ''Zero'' Bollywood Hungamada
* 
*
Koʻhinur olmosi izidan

***Koʻhinur olmosi izidan*** (original: ***Bang Bang!***) — 2014-yilda Siddharth Anand tomonidan ishlangan hamda Fox Star Studios tomonidan ishlab chiqarilgan va tarqatilgan Hindiston jangari komediya filmi. Film voqealari gʻoyalari 2010-yilda ishlangan *[[Knight and Day]]* nomli Hollywood filmidan olingan hisoblanadi. Filmda bosh rollarni Hrithik Roshan va Katrina Kaif oʻynagan.

## Manbalar

## Havolalar
* 
* 
*
Knight and Day

***Knight and Day***, 2010-yilda James Mangold tomonidan ishlangan hamda 20th Century Fox tomonidan tarqatilgan Amerika jangari komediya filmi.

## Rollarda
* Tom Cruise - Roy Miller/Matthew Knight  
* Cameron Diaz - June Havens  
* Peter Sarsgaard - John Fitzgerald  
* Jordi Mollà - Antonio Quintana  
* Viola Davis - CIA Director Isabel George  
* Paul Dano - Simon Feck  
* Falk Hentschel - Bernhard  
* Marc Blucas - Rodney  
* Lennie Loftin-Braces  
* Maggie Grace - April Havens  
* Rich Manley-Danny  
* Dale Dye - Frank Jenkins 
* Celia Weston - Molly Knight  
* Gal Gadot - Naomi  
*Jack OʻConnell-Wilmer
## Manbalar

## Havolalar
* Rasmiy Film sayti
* 
* 
* 
* 
* 
* Knight and Day Soundtrack
Ford v Ferrari

***Ford v Ferrari*** (Birlashgan Qirollikda ***Le Mans '66*** nomi bilan tarqalgan), 2019-yilda James Mangold tomonidan ishlangan Amerika sport drama filmi. Filmda bosh rollarni Matt Damon va Christian Bale oʻynagan.

## Manbalar

## Havolalar
* 
*
Katrina Kaif filmografiyasi

Katrina Kaif hindistonlik aktrisadir. Aktrisalik debyutini 2003-yilda chiqarilgan *Boom* filmi bilan boshlagan. David Dhawan rejissyorligi ostida suratga olingan *Maine Pyaar Kyun Kiya?* filmidagi roli ortidan esa shuhrat qozongan. Mazkur filmda Kaif va Salman Khan bosh rollarni ijro etgan.

## Film

### Videokliplar

## Manbalar

## Havolalar
* 
* Katrina Kaif Bollywood Hungamada
Edward Said

**Edward Said** () ()(1-noyabr 1935-yil — 24-sentabr 2003-yil) — Falastin mandatli hududida tugʻilgan amerikalik adabiyotshunos olim va intellektual. Said uzoq yillar davomida Columbia universitetida adabiyot oʻqituvchisi lavozimida ishlagan. Olim postkolonial izlanishlar yoʻnalishi asoschisi hisoblanadi.

Britaniya va Amerika maktab va universitetlarida tahsil olgan Said oʻz taʼlimi va ikki madaniyat muhitida shakllangan qarashlari yordamida Gʻarb va Sharq madaniyatlari bir-birini madaniy va siyosiy anglashidagi kamchiliklarni koʻrsatib bergan. Xususan, olim Yaqin Sharqdagi Isroil-Falastin mojaridagi xato qarashlar haqida yozgan. Saidga Antonio Gramsci, Frantz Fanon, Aimé Césaire, Michel Foucault hamda Theodor Adorno kabi faylasuf olimlar ishlari taʼsir koʻrsatgan.

Madaniyat tanqidchisi oʻlaroq Said „Orientalism“ (1978) asari bilan tanilgan. Kitobda oriyentalizm tamoyili, xususan, Gʻarbning Sharq xalqlari madaniyatini tushunishiga asos boʻlgan qarash va metodlar tanqid qilinadi. Saidning matnlarni tahlil qilish modeli adabiyot nazariyasi, adabiy tanqid hamda Yaqin Sharq sohalaridagi akademik ishlarni, xususan, ularda oʻrganilayotgan jamiyatlar qay yoʻsinda koʻrib chiqilishi, taʼriflanishi hamda belgilanishini tubdan oʻzgartirdi. „Oriyentalizm“ kitobi Yaqin Sharqni oʻrganib kelgan olimlar, faylasuflar hamda adabiyotshunoslar orasida qizgʻin muhokamalarga sabab boʻldi.

Said Falastin milliy kengashi aʼzosi boʻlgan, ommaviy ravishda Isroil hamda arab davlatlari siyosatini, ayniqsa, oʻz xalqlari manfaatlariga zid chora koʻrga musulmon tuzumlarni tanqid qilgan. Olim Isroildagi falastinliklarga teng siyosiy va inson huquqlari berilishi uchun Falastin davlatini tuzishni qoʻllagan.

1999-yil Said doʻsti Daniel Barenboim bilan Gʻarb-Sharq devon orkestriga asos solgan. Isroillik, falastinlik hamda arab musiqachilaridan iborat orkestr qarorgohi Seville shahrida joylashgan. Said ilmiy ishlaridan tashqari musiqaga ham qiziqqan, pianinoni mahorat bilan chalgan. Shuningdek, Barenboim bilan musiqa boʻyicha suhbatlarini oʻzida jamlagan „Parallellar va paradokslar: Musiqa va jamiyatda tadqiqotlar“ () (2002) kitobini yozgan.

## Havolalar

* Edward Said arxivi 
*
Alberto Calderón

**Alberto Calderón** () (14-sentyabr 1920-yil — 16-aprel 1998-yil) — argentinalik matematik. Calderón Qisman differensial tenglamalar sohasidagi ishlari bilan tanilgan. 1989-yil Wolf mukofoti bilan taqdirlangan.

Calderón 1920-yilda Mendoza shahrida tugʻilgan. Avval Buenos Aires universitetida qurilish muhandisligi sohasida taʼlim olgan. 1947-yilda universitetni tamomlagach, YPF davlat neft kompaniyasining geofizik boʻlimining ilmiy-tadqiqot laboratoriyasiga ishga kirgan. Soʻngra Buenos Aires universitetida ishlagan. 1950-yil Chicago universitetidan PhD darajasini olgan.

Calderón akademik rahbari Antoni Zygmund bilan oʻttiz yil davomida ilmiy hamkorlik qilgan. Xususan, ikki olim singular integrallar boʻyicha Calderón-Zygmund teoriyasini hamda Calderón-Zygmund dekompozitsiya lemmasi ishlab chiqqan. Olim, shuningdek, Cauchy masalasini isbotlab, qisman differensial tenglamalar sohasiga ham hissa qoʻshgan.
Aleksandr Blok

**Aleksandr Aleksandrovich Blok** [1880. 16 (28). 11, Peterburg 1921. 7.8, Petrograd] – rus shoiri. Peterburg universitetini tamomlagan (1906). „Zolotoye runo“ jurnali (1907—08) va Jahon adabiyoti nashriyotida (1918-yildan) ishlagan, Butun Rossiya shoirlar uyushmasi Petrograd boʻlimini boshqargan (1920-yildan). Ilk toʻplami – „Goʻzal Bonu haqida sheʼrlar“ (1904) rafiqasi Lyubov Dmitriyevna (kimyogar D. Mendeleyevning qizi)ga bagʻishlangan. Dastlab Blok simvolist shoir sifatida tanilgan. 1905-yil inqilobiy oʻzgarishlar taʼsirida simvolizmdan voz kechib, ijtimoiy mavzuda „Shahar“ (1904—1908), „Vatan“ (1907—1916), „Dahshatli olam“ (1908—1916), „Qasos“ (1907—1913) turkum sheʼrlari va „Tomoshaxona“ (1906), „Atirgul vaxoch“ (1912—1913) kabi dramalar yozgan. Blok 1917-yilgi Oktyabr toʻntarishini shod-xurramlik bilan kutib olmagan boʻlsa-da, ammo u bolsheviklarning ashaddiy muxoliflari (I. A. Bunin, N. Gumilyov, Z. Gippius, A. Kuprin, M. Svetayeva kabi) safida ham boʻlmagan. Bolsheviklar hokimiyatni qoʻlga olgandan soʻng 5 oy davomida Blok „Oʻn ikki“ dostonini, „Ziyolilar va inqilob“ maqolasini yozib, Oktyabr voqealari va Rossiya taqdiri haqida ijodiy mushohada yuritishga harakat qildi. Har ikki asar ziyolilar oʻrtasida qizgʻin bahsga sabab boʻldi. Shu hodisa Blok ijodida chuqur inqiroz va turgʻunlikni yuzaga keltirdi. Blok 1918-yilning mart oyidan soʻng to umrining oxirigacha (1921) hech qanday yangi asar yozmaydi, faqat „Qasos“ poemasini nihoyasiga yetkazish bilan mashgʻul boʻladi.

„Oʻn ikki“ poemasi (A. Muxtor), koʻplab sheʼrlari (E. Vohidov, M. Ikrom, O. Muxtor va boshqalar) oʻzbek tiliga tarjima qilingan.

## Manbalar
* Sheʼrlar, T., 1967; Stixotvoreniya, poemi, T., 1986; Sochineniya v dvux tomax, M., 1990.

## Adabiyotlar
* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

## Havolalar
Forgetting Sarah Marshall

****** 2008-yilda Nicholas Stoller tomonidan suratga olingan AQSh romantik kinokomediyasidir.

## Manbalar

## Havolalar
* 
* 
* 
*
Ennio de Giorgi

**Ennio De Giorgi** () (8-fevral 1928-yil – 25-oktyabr 1996-yil) — italiyalik matematik. Giorgi qisman differensial tenglamalar hamda matematika asoslari boʻyicha ishlari bilan tanilgan. 1990-yil Wolf mukofoti bilan taqdirlangan.

Giorgi koʻplab mukofot va sovrin bilan taqdirlangan. 1993-yil Paris unviversitetidan matematika boʻycha, 1992-yil esa Lecce universitetidan falsafa boʻyicha faxriy darajalarni olgan. 1995-yil AQSh Milliy fanlar akademiyasi aʼzosi etib tayinlangan.

Giorgi minimal sathlar boʻyicha Bernstein masalasini yechgan. 1957-yil elliptik qisman differensial tenglamalar boʻyicha Hilbertning 19-masalasi yechimini topgan. Giorgidan mustaqil tarzda John Nash ham ayni masala ustida ishlayotgan boʻlgan va ikki olim alohida yechim topgan.
Hugh Jackman filmografiyasi

Quyida avstraliyalik aktyor, qoʻshiqchi va prodyuser Hugh Jackmanning filmografiyasi keltirilgan.

## Filmlar

## Manbalar
Qutqaruvchi

***Qutqaruvchi*** (original: ***The Lifeguard***) — 2013-yilda Liz W. Garcia tomonidan ishlangan Amerika drama filmi. Filmdabosh rolni Kristen Bell oʻynagan.

## Rollarda
* Kristen Bell roli Leigh London
* David Lambert roli Little Jason
* Mamie Gummer roli Mel
* Martin Starr roli Todd
* Alex Shaffer roli Matt
* Joshua Harto roli John
* Amy Madigan roli Justine London
* John Finn roli Big Jason
* Paulie Litt roli Lumpy
* Sendhil Ramamurthy roli Raj
* Adam LeFevre roli Hans
* Mike Landry roli Officer Miller
* Lisa Ann Goldsmith roli Mattning onasi
* Terri Middleton roli Mattning xolasi

## Manbalar

## Havolalar
*
Baywatch

***Baywatch*** 2017-yilda ekranlarga chiqarilgan jangari-komediya janridagi AQSh filmidir. Filmga Seth Gordon rejissorlik qilgan. Ssenariyni esa Mark Swift va Damian Shannon yozgan. Film Michael Berk, Douglas Schwartz va Gregory J. Bonann tomonidan yaratilgan shu nomdagi teleserialga asoslangan. FIlmda bosh rollarni Dwayne Johnson va Zac Efron ijro etgan.

## Rollarda
* Dwayne Johnson — leytenant Mitch Buchannon
* Zac Efron — Matt Brody
* Priyanka Chopra — Victoria Leeds
* Alexandra Daddario — Summer Quinn
* Jon Bass — Ronnie Greenbaum
* Hannibal Buress — Dave
* Pamela Anderson — kapitan Casey Jean Parker
* David Hasselhoff — mentor
* Kelly Rohrbach — C. J. Parker
* Ilfenesh Hadera — Stephanie Holden
* Yahya Abdul-Mateen II — serjant Garner Ellerbee
* Oscar Nunez — Councilman Rodriguez
* Rob Huebel — kapitan Thorpe
* Amin Joseph — Frankie
* Jack Kesy — Leon
* Belinda Peregrín — Carmen

## Mukofotlar

## Manbalar

## Havolalar
* 
*
Robot jangi

***Robot jangi*** (inglizcha: ***Real Steel***) — 2011-yilda Shawn Levy tomonidan ishlangan hamda DreamWorks Pictures tomonidan ishlab chiqarilgan Amerika ilmiy fantastika sport filmi.

## Manbalar

## Havolalar

* 
* 
*
Avstraliya (film)

***Avstraliya*** () 2008-yilda ekranlarga chiqqan, Baz Luhrmann tomonidan suratga olingan hamda 20th Century Fox tomonidan tarqatilgan epik, romantik, tarixiy va drama janridagi AQSh filmidir.

## Manbalar

## Havolalar

* 
* 
* 
* 
* 
* ''Australia'' saundtreki (tinglash uchun)
* Tourism Australia's campaign produced by Baz Luhrmann
* Slide show of costume designs for ''Australia'' &mdash; Catherine Martin *The New York Times* saytida
Taʼtil (film)

***Taʼtil*** (original: ***Vocation***) — 2015-yilda Jonathan Goldstein va John Francis Daley tomonidan ishlangan hamda Warner Bros. Pictures tomonidan tarqatilgan Amerika komediya filmi.

## Manbalar

## Havolalar
* 
* 
* 
*
Van Helsing (film)

***Van Helsing*** — 2004-yilda Stephen Sommers tomonidan ishlangan hamda Universal Pictures tomonidan tarqatilgan Amerika dahshatli filmi. Filmda Van Helsing rolini Hugh Jackman oʻynagan.

## Manbalar

## Havolalar
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* Dark Horse Comics' Van Helsing one-shot comic book
Abraham Van Helsing

**Professor Abraham Van Helsing**, Bream Stoker tomonidan yaratilgan toʻqima qahramon. Van Helsing Niderlandiyaning Amsterdam shahrida tugʻilgan.

## Manbalar
Kelly Rohrbach

**Kelly Rohrbach** (; 1990-yil 21-yanvarda tugʻilgan) amerikalik aktrisa va modeldir. U 2017-yilda ishlangan *[[Baywatch]]* filmida jonlantirgan C. J. Parker roli ortidan mashhurlikka erishgan.

## Dastlabki hayoti
Rohrbach New York shahrida tugʻilgan, bolaligi esa Greenwich shahrida oʻtgan. Onasi — Anne (qizlik familiyasi Wholly), otasi — Clay Rohrbach. U Greenwich akademiyasida tahsil olgan. Akademiyada oʻqish paytida golf oʻynash bilan shugʻullanib, atletika boʻyicha Georgetown universitetiga grant yutgan. 2012-yilda Georgetown universitetini tugatgan.

## Filmografiyasi
### Film

### Televideniye

## Manbalar

## Havolalar
* 
* 
* Kelly Rohrbach   guhoyas.com’da
* Kelly Rohrbach Models.com’da
* Kelly Rohrbach SI Swimsuitʼda
Priyanka Chopra filmografiyasi

Quyida hind aktrisasi Priyanka Chopraning filmografiyasi keltirilgan.

## Filmlar
### Aktrisa sifatida

### Prodyuser sifatida

## Manbalar

## Havolalar

* 
* 
* Priyanka Chopra Bollywood Hungamada
Mila Kunis

**Milena Markovna „Mila“ Kunis** (; ; 1983-yil 14-avgustda tugʻilgan) amerikalik aktrisadir. Birinchi marta 14 yoshida Fox telekanalining *[[That '70s Show]]* (1998—2006) serialida rol oʻynagan. Kunis, shuningdek, *[[Family Guy]]* animatsion teleserialida Meg Griffin personajiga ovoz bergan.

Kunis *[[Forgetting Sarah Marshall]]* (2008), *[[Black Swan]]* (2010), *[[Max Payne]]* (2008), *[[The Book of Eli]]* (2010), *[[Friends with Benefits]]* (2011), *[[Oz the Great and Powerful]]* (2013), *[[Ted (film)|Ted]]* (2012), *[[Bad Moms]]* (2016) va *[[A Bad Moms Christmas]]* (2017) kabi filmlarda rollar ijro etgani bilan tanilgan.

## Hayoti
Milena Markovna Kunis 1983-yil 14-avgustda Ukrainaning Chernovsi shahrida yahudiy oilasida tugʻilgan. Onasi Elvira — sobiq fizika oʻqituvchisi, hozir dorixona mudiri; otasi Mark Borisovich — Chernovsidagi „Legmash“ zavodining sobiq injener-mexanigi, hozirda taksi haydovchisi boʻlib ishlaydi. Milaning Maykl ismli akasi bor. Aktrisaning ona tili rus tilidir. 2011-yilda bergan intervyusida u ota-onasi „ajoyib ishga“ egaligi, u „juda omadli“ boʻlganligi va oilasi „kambagʻal emas“ligini aytdi.

1991-yilda, Mila sakkiz yoshda ekanligida, u va uning oilasi AQShning Los-Anjeles shahriga koʻchib oʻtgan.

## Shaxsiy hayoti
2012-yil aprel oyida Mila Ashton Kutcher bilan munosabatlarni boshladi. Kunis Kutcher bilan birinchi bor *That '70s Show* serialida uchrashgan. 2014-yil fevral oyida juftlik unashtirilganliklarini eʼlon qilishdi.

## Filmografiyasi
### Filmlar

### Teleseriallar

## Manbalar

## Havolalar

* 
*
Ilya Pyatetskiy-Shapiro

**Ilya Iosifovich Pyatetskiy-Shapiro** () (30-mart 1929-yil — 21-fevral 2009-yil) — Sovet Ittifoqida tugʻilgan isroillik matematik. Sonlarning analitik nazariyasi, guruhlarni ifodalash nazariyasi va algebraik geometriya sohalari mutaxassisi. 1990-yil Wolf mukofoti bilan taqdirlangan.

Pyatetskiy-Shapiro Moskva universitetida tahsil olgan. Moskva pedagogika institutida aspiranturaga kirgan va 1954-yilda Aleksander Buxshtab rahbarligida fan nomzodi darajasini olgan. Moskva pedagogika institutidan keyin V. A. Steklov nomidagi matematika institutiga kirgan. Shu yerda 1959-yilda Igor Shafarevich rahbarligida PhD ilmiy darajasini olgan. Shafarevich bilan aloqa Pyatetskiy-Shapironing matematikaga qiziqishlarini kengaytirgan va olim zamonaviy sonlar nazariyasiga va algebraik geometriyaga eʼtibor qarata boshlagan.

Pyatetskiy-Shapiro 60 yillik ilmmiy va oʻqituvchilik faoliyati davomida ham amaliy, ham nazariy matematikaga salmoqli hissa qoʻshgan. Izlanishlarining soʻnggi 40 yilini olim sof matematika, xususan, sonlarning analitik nazariyasi, guruhlarni ifodalash nazariyasi va algebraik geometriyaga bagʻishlagan. Avtomorf shakllar teoriyasi hamda L-funskiyalar sohalariga qoʻshgan hissasi ham eʼtiborga loyiqdir.