Korrannulen

Chemical compound
**Korannulen** – kimyoviy formulasi C20H10 boʻlgan polisiklik aromatik uglevodorod.Molekula 5 ta benzol halqasi bilan birlashtirilgan siklopentan halqasidan iborat, shuning uchun uning boshqa nomi sirlendir. Bu ilmiy qiziqish uygʻotadi, chunki u geodezik poliarendir va bukminsterfullerenning bir boʻlagi sifatida qabul qilinishi mumkin. Ushbu bogʻliqlik va uning piyola shakli tufayli korannulen, shuningdek, **bukkiboul** sifatida ham tanilgan. Korannulen −64 °C. da 10,2 kkal/mol (42,7 kJ/mol) inversiya toʻsigʻi bilan piyola-piyola inversiyasini koʻrsatadi.&nbsp;

## Sintez
Korannulenni sintez qilishda bir nechta sintetik yoʻllar mavjud. Fleshli vakuumli piroliz usullari odatda eritma-kimyo sinteziga qaraganda pastroq kimyoviy rentabellikka ega, ammo koʻproq hosilalarni olish yoʻllarini taklif qiladi. Korannulan birinchi marta 1966-yilda koʻp bosqichli organik sintez orqali ajratilgan. 1971-yilda korannulanning sintezi va xossalari haqida xabar berilgan. Fleshli vakuumli piroliz usuli 1991-yilda qoʻllanilgan Eritmalar kimyosiga asoslangan sintezlardan biri nukleofil joy almashish &#x2013; oktabromidni natriy gidroksid bilan yoʻq qilish reaksiyasidan iborat:

:

Brom oʻrnini bosuvchi moddalar ortiqcha *n* -butillitiy bilan chiqariladi.

Korannulenning kilogramm miqyosda sinteziga erishildi.

Korannulen halqasini etinil guruhlari, efir guruhlari, tioefir guruhlari, platina funktsional guruhlari, aril guruhlari, fenalenil birlashtirilgan va indeno kengaytmalari. va ferrosin guruhlari orqali boyitildi.

## Xushboʻylik
Ushbu birikma uchun kuzatilgan aromatiklik **annulen ichidagi annulen modeli** bilan izohlanadi. Ushbu modelga koʻra, korannulen aromatik 14 elektronli **annulenil** kation bilan oʻralgan aromatik 6 elektronli siklopentadienil anionidan iborat. Bu model Bart va Lotton tomonidan 1966-yilda korannulenning birinchi sintezida taklif qilingan Ular, shuningdek, annulen ichidagi annulen modelidan olingan „korannulen“ arzimas nomini taklif qilishdi: yadro + annulen.

:

Biroq, keyingi nazariy hisob-kitoblar bu taxminning toʻgʻriligini isbotladi.

## Reaksiyalar

### Qisqartirish
Korannulen bir elektronli qisqarishlar seriyasida tetraaniongacha kamayishi mumkin. Bu ishqoriy metallar, elektrokimyoviy va asoslar bilan amalga oshirildi. Korannulen dianioni antiaromatik, tetraanion esa yana aromatikdir. Qaytaruvchi vosita sifatida litiy bilan ikkita tetraanion supramolekulyar dimer hosil qiladi, ular bir -biriga 4 ta litiy ionlari oʻrtasida va 2 juft yuqorida va pastda joylashgan ikkita idishdan iborat. Ushbu oʻz-oʻzini yigʻish motivi fullerenlarni tashkil qilishda qoʻllanilgan. Beshta elektron bilan zaryadlangan penta almashtirilgan fullerenlar (metil yoki fenil guruhlari bilan) interstitsial litiy kationlari bilan „tikilgan“ qoʻshimcha korannulen tetraanion kosasi bilan supramolekulyar dimerlarni hosil qiladi. Tegishli tizimda 5 ta litiy ioni ikkita korannulen kosasi orasiga biriktirilgan

Bitta siklopentakorannulenda tetraanionlarni bogʻlaydigan 2 C–Li–C bogʻlari boʻlgan NMR spektroskopiyasida konkav – botiq agregat kuzatiladi.

: 

Metalllar annulenning qavariq yuziga bogʻlanishga moyil. Seziy / toj efir tizimi uchun konkav bogʻlanishi haqida xabar berilgan

### Oksidlanish
UV 193-nm fotoionizatsiyasi korannulen radikal kationini hosil qiluvchi aromatik elektronlar tarmogʻida joylashgan ikki marta degeneratsiyalangan E1-HOMO dan p-elektronni samarali ravishda olib tashlaydi. HOMO orbitalidagi degeneratsiya tufayli korannulen radikal kationi oʻzining dastlabki C5v molekulyar tuzilishida beqaror va shuning uchun Jahn-Teller (JT) tebranish buzilishiga duchor boʻladi.

Elektrosprey ionizatsiyasidan foydalanib, protonlangan korannulen kationi ishlab chiqarildi, unda protonlanish joyi periferik sp2 – uglerod atomida joylashganligi kuzatildi.

### Elektrofillar bilan reaksiya
Korannulen elektrofiller bilan reaksiyaga kirishib, korannulen karbokatini hosil qilishi mumkin. Xlorometan va alyuminiy xlorid bilan reaksiyaga kirishish natijasida markazda joylashgan metil guruhi bilan AlCl4 - tuzi kation markazi chetida joylashgan. X-nurlari diffraktsiya tahlili shuni koʻrsatadiki, yangi uglerod-uglerod bogʻi choʻzilgan (157 pm)

## Bikorannulenil
**Bikorannulenil korannulenning** degidrogen birikmasi mahsulotidir. C20H9-C20H9 formulasi bilan u bitta C-C aloqasi orqali bogʻlangan ikkita korannulen birligidan iborat. Molekulaning stereokimyosi ikkita chiral elementdan iborat: yakka almashtirilgan korannulenilning assimetriyasi va markaziy bogʻlanish atrofidagi spiral burilish. Neytral holatda bikorannulenil 12 ta konformator sifatida mavjud boʻlib, ular bir nechta piyola inversiyasi va bogʻlanish aylanishlari orqali oʻzaro aylanadi. Bikorannulenil kaliy metalli bilan dianionga aylantirilganda, markaziy bogʻlanish sezilarli qoʻsh bogʻlanish xarakterini oladi. Ushbu oʻzgarish markaziy bogʻlanishda lokalizatsiya qilingan LUMO orbitaliga ega boʻlgan orbital strukturaga bogʻliq. Bikorannulenil litiy metall bilan oktanionga qaytarilganda, u oʻz-oʻzidan supramolekulyar oligomerlarga aylanadi. Ushbu motiv „zaryadlangan poliaren stacking“ ni tasvirlaydi.

## Tadqiqot

Korannulen guruhi mezbon-mehmon kimyosida pi stackingga asoslangan oʻzaro taʼsirlarda, xususan fullerenlar (buckycatcher) bilan, shuningdek, nitrobenzol bilan qoʻllanadi.

Alkil bilan almashtirilgan korannulenlar termotropik olti burchakli ustunli suyuq kristalli mezofazani hosil qiladi. Korannulen dendrimerda asosiy guruh sifatida ham ishlatilgan. Boshqa PAHlar singari, korannulen metallarni bogʻlaydi. Etinil guruhlari boʻlgan korannulenlar ularning koʻk emitentlar sifatida ishlatilishi uchun tekshiriladi. Struktura infraqizil spektroskopiya, Raman spektroskopiyasi va rentgen fotoelektron spektroskopiyasi yordamida tahlil qilindi.

## Yana qarang

* Koronen
* Helitsen
* Geodezik poliaren

## Manbalar