Bromocriptine

**Bromokriptin** dastlab **Parlodel** nomi ostida  sotilgan keyinchalik koʻplab brend nomlari ostida sotuvga chiqarilgan. Ergolin hosilasi  dofamin agonisti boʻlib, u gipofiz oʻsmalari, Parkinson kasalligi, giperprolaktinemiya, neyroleptik malign sindrom va 2-turdagi qandli diabetni  davolashda qoʻllanadi.

Bromokriptin 1968-yilda patentlangan va 1975-yilda tibbiy foydalanishga ruxsat berilgan.

## Tibbiy maqsadlarda foydalanish
Bromokriptin akromegaliya va amenoreya, bepushtlik, gipogonadizm va prolaktin ajraladigan adenoma kabi giperprolaktinemiya bilan bog'liq kasalliklarni davolash uchun foydalaniladi. Shuningdek, u tuxumdonlar giperstimulyatsiyasi sindromining oldini olish uchun va Parkinson kasalligini davolash uchun ishlatiladi.

1980-yillarning oxiridan beri u kokain  alomatlarini kamaytirish uchun  ishlatilgan, ammo bu usulda  foydalanish uchun isbotlar  kam.

Bromokriptinning  formulasi, sikloset ham 2-toifa diabetni davolash uchun ishlatiladi. Uyg'onganidan keyin 2 soat ichida qo'llanilganda, u gipotalamusdagi dofamin darajasini oshiradi va natijada jigarda glyukoza ishlab chiqarishni kamaytiradi. Shuning uchun u glyukemik nazoratni yaxshilash uchun parhez va jismoniy mashqlar uchun qo'shimcha sifatida iste'mol qilinishi mumkin.

## Nojo‘ya ta'sirlari
Eng ko'p uchraydigan nojo'ya ta'sirlarga  ko'ngil aynishi, ortostatik gipotenziya, bosh og'rig'i va qusish markazini stimulyatsiya qilish orqali qayt qilishdir. Miyokard infarkti va insult kabi jiddiy oqibatlarga olib keladigan vazospazmlar tug'ruq davri bilan bog'liq bo'lib, juda kam uchraydigan hodisalardir. Periferik vazospazm (barmoqlar yoki oyoq barmoqlari) Raynaud fenomeniga olib kelishi mumkin. Bromokriptinni qo'llash psixotik simptomlarni keltirib chiqarishi yoki yomonlashishi bilan bog'liq (uning mexanizmi ko'pchilik antipsikotiklarga qarama-qarshidir, ularning mexanizmlari odatda dopamin retseptorlarini bloklaydi). Bromokriptin Parkinson kasalligini davolash uchun yuqori dozalarda qo'llanilganda o'pka fibrozi haqida xabar berilgan.

Tuqqandan  keyin sut ishlab chiqarishni to'xtatish  uchun foydalanish 2014-yilda ko'rib chiqildi va bu kontekstda jiddiy yurak-qon tomir, nevrologik yoki psixiatrik hodisalar bilan sababiy bog'liqlikni istisno qilib bo'lmaydi, degan xulosaga keldi, umumiy insidans 0,005% dan 0,04% gacha. Ma'lumotlarga asoslanib, qo'shimcha xavfsizlik choralari va qat'iyroq retseptlash qoidalari taklif qilindi. Bu safro tuzining eksport pompasi inhibitori.

Dofamin agonistlarini uzoq muddat qabul qilgandan  keyin, dozani kamaytirish yoki qabul qilishni to'xtatish paytida quyidagi  nojo'ya ta'sirlar kelib chiqadi : tashvish, vahima hurujlari , disforiya, depressiya, qo'zg'alish, asabiylashish, o'z joniga qasd qilish fikri, charchoq, ortostatik gipotenziya, ko'ngil aynishi, qusish., diaforez, umumiy og'riq va giyohvand moddalarga bo'lgan ishtiyoq. Ba'zi odamlar uchun bu nojo'ya ta'sirlar  qisqa muddatli bo'lib, ular to'liq tuzalib ketadi, boshqalar uchun uzoq davom etadigan nojo'ya ta'sirlar paydo bo'lishi mumkin, bu bu nojo'ya ta'sirlar  oylab  yillab  davom etishi mumkin.

## Farmakologiya

### Farmakodinamikasi

Bromokriptin dofamin  D  retseptorining qisman agonistidir. Bundan tashqari, boshqa dofamin  retseptorlari va turli xil serotonin va adrenergik  retseptorlari bilan o'zaro ta'sir qiladi.    Bromokriptin qo'shimcha ravishda GLT1 glutamat tashuvchisini teskari o'zgartirib, glutamatning tarqalishini ingibatsiya qilgani aniqlangan.

Serotonin 5-HT  retseptorlarining antagonisti sifatida  bromokriptin yurak valvulopatiyasi bilan bog'liq emas. Bu kabergolin va pergolid kabi 5-HT 2B retseptorlari agonistlari vazifasini bajaradigan boshqa ergolinlardan farqli o'laroq, lekin xuddi shunday tarzda 5-HT 2B retseptorlari antagonisti vazifasini bajaradigan lizuridga o'xshaydi.

## Kimyo
Barcha ergopeptidlar singari, bromokriptin ham sikloldir ; uning tripeptid qismining ikkita peptid guruhi o'zaro bog'langan bo'lib, amid funksionalligi bilan ikkita halqa o'rtasida >NC(OH)< birikmasini hosil qiladi.

Bromokriptin - *N* -bromosuksid yordamida ergokriptinni bromlash yo'li bilan sintez qilinadigan tabiiy ergot alkaloidi, ergokriptin (lisergik kislota hosilasi) ning yarim sintetik hosilasi hisoblanadi.

## Tarix
Bromokriptin 1965-yilda Sandoz tomonidan kashf etilgan va birinchi marta 1968-yilda patentlangan   birinchi marta Parlodel brendi ostida sotuvga chiqarilgan.

Bromokriptinning formulasi 2009-yilda FDA tomonidan tasdiqlangan

## Jamiyat va madaniyat

### Brend nomlari
2017-yil iyul oyidan boshlab bromokriptin butun dunyo bo'ylab ko'plab brendlar ostida sotildi, jumladan Abergin, Barlolin, Brameston, Brocriptin, Brom, Broma-Del, Bromergocryptine, Bromergon, Bromicon, Bromocorn, Bromocriptin, Bromocriptina, Bromocriptine, Bromocriptina, Bromocriptine, Bromocriptina, Bromocriptine, Bromocriptine, Bromocriptine, Bromocriptemes, metansulfonat, bromokriptin mesilas, bromokriptinmesilat, bromodel, bromokriptin, bromolac, bromotin, bromtin, brotin, butin, korpadel, kripsa, kriptin, kriten, sikloset, degala, demil, deparo, deprolak, dokriptin, kiriptin, diakriptin,, Kriptonal, Laktodel, Medokriptin, Melen, Padoparin, Palolactin, Parlodel, Pravidel, Proktinal, Ronalin, Yarim Brom, Serokriptin, Serokriptin, Suplac, Sintokriptin, Umprel, Unew, Updopa, Upnol B va Volbro.

2017-yil iyul oyidan boshlab u Diakriptin-M sifatida metformin bilan kombinatsiyalangan dori sifatida va Pseudogravin brendi ostida veterinariya preparati sifatida sotilgan.

## Manbalar