open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ostin-ustin

**„Ostin-ustin“** () — fransuz yozuvchisi Jules Verne qalamiga mansub ilmiy-fantastik roman. Ilk bor 1889-yil nashr qilingan. Asar „Yerdan oyga“ hamda „Oy atrofida“ romanlari bilan birgalikda „Baltimor zambarak klubi“ haqidagi romanlar trilogiyasini tashkil etadi.

Asar qahramonlari Arktika muzlari ostidagi koʻmir qatlamlarini olish uchun yer oʻqini oʻzgartirmoqchi boʻladilar. Roman bir necha tilga, jumladan, oʻzbek tiliga tarjima qilingan.

## Syujeti
„Yerdan oyga“ hamda „Oy atrofida“ romanlarida oyga parvoz qilgan „Zambarak klubi“ aʼzoladi Arktikaning oʻrganilmagan hududlarida tadqiqot olib boradilar. Qahramonlar u yerda koʻmir qatlamlari bor, deya taxmin qiladilar. Ular yer oʻqini oʻzgartirib, Arktika muzlarini eritmoqchi boʻladilar.

## Qahramonlari
* J.T. Maston () – matematik, olim; bosh qahramon
* Barbicane () – „Zambarak klubi“ raisi
* Nicholl () – „Zambarak klubi“ aʼzosi
* Alcide Pierdeux () – fransuz matematigi
* Evangelina Scorbitt () – amerikalik beva ayol

## Oʻzbekcha tarjimasi
Roman oʻzbek tilida 1960-yil Toshkent shahrida „Yosh gvardiya“ nashriyotida chop etilgan. Oʻzbek tilidagi nashrni tayyorlashda quyidagi shaxslar ishtirok etgan: K.&nbsp;Poʻlatov – muharrir, K.&nbsp;Nazariv – rasmlar muharriri, Ya.&nbsp;Pinxasov – texnik muharrir, N.&nbsp;Komilov – musahhih. Kitob adadi – 30&nbsp;000 nusxa.

## Havolalar

* „Ostin-ustin“ Lib.ru saytida
Bogʻimizga taklif qilamiz

**„Bogʻimizga taklif qilamiz“** — oʻzbek shoiri Oʻktir Rashid qalamiga mansub sheʼriy toʻplam. 1988-yil Toshkent shahrida „Yosh gvardiya“ nashriyotida chop etilgan. Toʻplamga kichik yoshdagi bolalar uchun moʻljallangan sheʼrlar kiritilgan. Asar rasmlarini A.&nbsp;Suxarev chizgan.

## Manbalar
Aleksey Belan

**Aleksey Belan Alekseyevich** —  Latviya va rossiyalik xaker. FBRning eng xavfli jinoyatchilar roʻyxatiga kiradi.
AQSH hukumati sudi Belan Nevada va Kaliforniya shtatlarida uch AQSh kompaniyalarining kompyuter tarmoqlariga noqonuniy kirish va maxfiy hujjatlarni olishda ayblagan.
2012 va 2013-yilda sodir boʻlgan xakerlik hujumi natijasida, kompaniya xodimlarining shaxsiy maʼlumotlarini, shuningdek, ularning xizmatlari va boshqa bir necha million roʻyxatdan oʻtgan foydalanuvchilar shaxsiy maʼlumotlarini qoʻlga kiritgan.
Keyinchalik ularni internet orqali sotgan. .
*Tarmoqdagi taxalluslari: Абыр Валгов, Абырвалг, Федюня, Магг, М4G, Мой.Явик.
Hozirda uni tutishga yordam berganga 100 ming AQSH dollari vaʼda qilingan.
## Manbalar
Ola buzoq

**„Ola buzoq“** — oʻzbek yozuvchisi va shoiri Gʻafur Gʻulom qalamiga mansub sheʼriy toʻplam. 1989-yil Toshkent shahrida „Yulduzcha“ nashriyotida chop etilgan. Toʻplamga kichik yoshdagi bolalar uchun moʻljallangan sheʼrlar kiritilgan. Asar rasmlarini S.&nbsp;Gilenko chizgan. Toʻplamga kiritilgan „Ola buzoq“ sheʼrida Gʻulom mahorat bilan neologizmlardan foydalangan.

## Manbalar
Jonathan Joseph James

Jonatan Jeyms Jozef (), amerikalik xaker va kiber jinoyatchi.
Jonatan qamoqqa yuborilgan birinchi voyaga yetmagan xaker boʻlib tanilgan. U birinchi kiber jinoyatini sodir etganida atiga 15 yosh boʻlgan.
2008-yilda Floridada vafot etgan. Uning oʻlimi bilan bogʻliq tafsilotlar nomaʼlum boʻlsa-da, oʻz joniga suyqiast qilgan deb hisoblanib keladi. Baʼzi manbalarda esa Davlat yuqori tashkilotlari tomonidan atayin uyushytirligan deb koʻrsatilgan.
Jonatan bir qancha yirik davlat tashkilotlarining tarmoqlarini buzgan. Shu jumladan, AQSH Mudofaa vazrligi, NASA.
NASAning bayonatiga koʻra Jonatan dasturiy taʼminotga keltirgan zarari 1,7 million AQSH dollariga baholangan.
Uning voyaga yetmagani hisobga olingan holda advokatlar supermaxfiy hujjatlarni oʻgʻirlagani uchun kamida 10 yil ozodlikdan mahrum qilinishini maʼlum qilishgan.
* Jonatanning oʻzi esa shuday degan: „Kodlarning oʻzi — axlat … Bu aytishgandak,  1,7 million dollarga loyiq emas“
## Manbalar
Fred Rogers

**Frederick McFeely** "**Fred**" **Rogers** (talaffuzi: 1928-yili Latrobeda tugʻilgan) amerikalik aktyor, komik va musiqachidir.
Richard Simmons

**Milton Teagle** "**Richard**" **Simmons** (; 1948–yil 12–iyul New Orleansda tugʻilgan) — Amerikalik sport instruktori.

## Manbalar
Styopa amaki

**„Styopa amaki“** () — rus yozuvchisi va shoiri Sergey Mixalkov qalamiga mansub poemalar toʻplami va shu toʻplamning bosh qahramoni. Bosh qahramon boʻyi oʻta novcha, xush tabiat militsioner Stepan Stepanov boʻlib, Sovet davrida bolalarning keng tanilgan va sevimli qahramoniga aylangan.

Militsioner Stepanov haqidagi toʻrt sheʼr, yaʼni „Styopa amaki“ () (1935), „Styopa amaki — militsioner“ () (1954), „Styopa amaki va Yegor“ () (1968) hamda „Styopa amaki — veteran“ () (1981) sheʼrlari keng tanilgan boʻlsa-da, Mixalkov 1940-yil „Styopa amaki qizil armiyada“ () nomli sheʼri ham yozgan. Bularning orasida „Styopa amaki — veteran“ sheʼri 1985-yil oʻzbek tiliga tarjima qilingan.

## Manbalar

## Havolalar
Kulgixona

**„Kulgixona“** — oʻzbek yozuvchisi va shoiri Toʻra Mirza qalamiga mansub sheʼrlar va ertaklar toʻplami. 1990-yil Toshkent shahrida „Yosh gvardiya“ nashriyotida chop etilgan. Toʻplamga kichik yoshdagi bolalar uchun moʻljallangan sheʼrlar va ertaklar kiritilgan. Asar rasmlarini F.&nbsp;Basharova chizgan.

## Manbalar
Gli odori dei mestieri

**„Gli odori dei mestieri“** ()  — italyan yozuvchisi va shoiri Gianni Rodari yozgan sheʼr. Ilk bor 1950-yil Rodarining „Il libro delle filastrocche“ nomli toʻplamida eʼlon qilingan. Sheʼrda har bir ishxona oʻziga xos hidga ega ekanligi haqida hikoya qilinadi.

1952-yil Samuil Marshak sheʼrni rus tiliga „Chem paxnut remyosla?“ () nomi bilan tarjima qilgan. Sovet Ittifoqida sheʼr yillar davomida oʻnlab toʻplam tarkibida va alohida kitob oʻlaroq chop etilgan va keng shuhrat qozongan. Sheʼrning ayrim nashrlari illyustratsiyali sheʼriy toʻplam oʻlaroq, ayrimlari esa boʻyash albomi oʻlaroq chop etilgan. Shuningdek, sheʼr asosida diafilm hozirlangan.

## Manbalar

## Havolalar
* „Gli odori dei mestieri“ sheʼri 
* „Chem paxnut remyosla?“ asosida tayyorlangan diafilm
John de Lancie

**John Sherwood de Lancie, Jr.** (; 20-mart 1948-yilda tugʻilgan) &mdash; amerikalik aktyor, qiziqchi va musiqachi.

## Manbalar

## Havolalar
*
Kem bit?

**„Kem bit?“** () () — rus shoiri Vladimir Mayakovskiy qalamiga mansub sheʼr. Sheʼr kichik yoshdagi bolalar uchun moʻljallangan boʻlib, bolalarni oʻzlari uchun biror kasbni tanlashga chorlaydi. Sheʼr misralari zinapoya pogʻonalari shaklida yozilgan. Shuning uchun ularning oʻrnini oʻzgartirib aytish mumkin.

„Kem bit?“ sheʼri kitob oʻlaroq ilk bor 1929-yil Moskva shahrida „Gosudarstvennoye izdatelstvo“ nashriyotida chop etilgan. Birinchi nashr rasmlarini Nisson Shifrin chizgan. Asar turli nashriyotlar tomonidan bir necha oʻn marta chop etilgan.

## Manbalar

## Havolalar
* „Kem bit?“ Rossiya davlat kutubxonasi saytida
Abdullo Tangriyev

**Abdullo Tangriyev** (1981-yil 28 martda tugʻilgan) — oʻzbekistonlik dzyudochi. U yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari 2008ning +100 kg vazn toifasida kumush medalni qoʻlga kiritgan. 

## Faoliyati
Abdullo Tangriyev 1981-yil 28 martda Surxondaryo viloyatida tugʻilgan. U 10 yoshidan dzyudo bilan shugʻullangan. 1995-yildan Chirchiq Olimpiya maktabida mashgʻulotlarga kirishgan. U oʻz isteʼdodini erta yoshidan namoyish eta olgan va 19 yoshida Oʻzbekiston Milliy Olimpiya terma jamoasiga chaqirilib, Yozgi Olimpiada oʻyinlari 2000da qatnashgan.

Olimpiadadan soʻng 2001-yilda dzyudo boʻyicha Oʻzbekiston chempionligini qoʻlga kiritdi. 2003-yilda u Cheju provinsiyasida oʻtkazilgan superogʻir vazn toifasida birinchi marta Osiyo chempioni boʻldi. Keyingi yillarda (2005, 2007, 2008, 2011) dzyudo boʻyicha Osiyo chempioni boʻldi.

2003-yil xuddi shu yili Tangriyev Osaka shahrida boʻlib oʻtgan dzyudo boʻyicha 23-Jahon chempionatida uchinchi oʻrinni egalladi. 2005-yil (Rio-de-Janeyro) va 2009-yil (Rotterdam) dzyudo boʻyicha Jahon chempionatida ikki marta bronza medaliga sazovor boʻldi.

2008-yilda Yozgi Olimpiada Oʻyinlarida Tangriyev 100kg vazn toifasida musobaqaning final bosqichiga chiqdi va u kurashni boy berib ikkinchi oʻrinni egalladi.

2012-yilda Yozgi Olimpiada oʻyinlari 2012da Tangriyev giyohvand moddalar sinovidan oʻtkazilganida nasha topilganligi sababli professional sportdan 2 yilga chetlashtirildi.

## Manbalar
Anfisa Chexova

**Anfisa Chexova** (asl ismi **Aleksandra Aleksandrovna Korchunova**; 21-dekabr 1977, Moskva, SSRI) — Rossiyalik teleboshlovchi, qoʻshiqchi va aktrisa. Inter telekanalidagi  «Давай, поженимся» va STB telekanalidagi «Как выйти замуж» nomli dasturlarini olib boradi.

## Biografiya
Aleksandra Aleksandrovna Korchunova 1977-yil 21-dekabrda tavallud topdi. 16 yoshida shaxsiy guvohnoma olgan vaqtida ismini Anfisa qilib oʻzgartirdi. Anfisa 4 yoshga toʻlganida ota-onalari ajrashib ketishdi. Otasi Aleksandr Ivanovich Korchunov — sportchi, ishbilarmon. Endigina siyosiy karerasini boshlagan Vladimir Jirnovskiyning shaxsiy haydovchisi va tansoqchisi boʻlgan.

## Shaxsiy hayoti
2009-yilning yozidan boshlab Guram Bablishvili degan aktyor bilan uchrasha boshladi. 2012-yil 31-mayda Solomon ismli oʻgʻil tugʻdi. 2015-yilning iyun oyida Anfisa va Guram rasmiy nikohan oʻtdi.

Anfisa Chexova yoga bilan shugʻullanadi. U 2007-yil *[[Yoga Journal]]*ga intervyusida shuni tan oldiki: «Yoga men uchun — shunchaki mashq emas uni ommaga tarqatish..

## Ijodi

### Filmografiya
* 2004 — *Я люблю тебя* — *bardagi ofitsiantka*
* 2006 — *Счастливы вместе* — *kameo*
* 2008 — *Калейдоскоп* — *hamshira*
* 2008 — *ССД: Смерть советским детям* — *Alisa Ten*
* 2008 — *Гитлер капут!* — *teleboshlovchi*
* 2008 — *Моя любимая ведьма* — *Li Bidovaning qoʻshnisi*
* 2008 — *Универ* — *разовое появление, [[камео]]*
* 2010 — *Реальные кабаны* — *radio boshlovchi*
* 2010 — *Обручальное кольцо* — *5 seriyasida, kameo*
* 2012 — *Ржевский против Наполеона* — *rieltorsha*
* 2012 — *Пять звёзд* — Sasha
* 2013 — *Женщины на грани* — *Evelina*

### Teatrdagi roli
* 2009 — «Однажды знойной ночью» — *Lola*
* 2009 — «8 женщин» — *?*

### Televideniya
* 2011 — «МастерШеф» — *hakamlar aʼzosi*
* 2013 — «Остановите, я влюбилась» 
* 2016 — «Анфиса в стране чудес»

## Manbalar
Sehrgar shahar kezadi

**„Sehrgar shahar kezadi“** () — rus yozuvchisi Yuriy Tomin qalamiga mansub qissa. Asar 1963-yil yozilgan, ilk bor oʻsha yili chop etilgan.

Asar dunyoning bir necha tiliga, jumladan, oʻzbek tiliga tarjima qilingan. 1970-yil qissa asosida „Temir eshik siri“ () filmi suratga olingan.

## Mabalar

## Havolalar
* „Sehrgar shahar kezadi“ Lib.ru saytida
Jonli shlyapa

**„Jonli shlyapa“** () — rus yozuvchisi Nikolay Nosov qalamiga mansub hikoya. Muallif hikoyani 1938-yil yozgan. Asar bir necha tilga, jumladan, oʻzbek tiliga tarjima qilingan, Hikoya asosida film va multfilm suratga olingan.

Hikoyani oʻzbek tiliga Sh.&nbsp;Boʻtayev tarjima qilgan. Oʻzbekcha nashr 1988-yil Toshkent shahrida „Yulduzcha“ nashriyotida chop etilgan.

## Syujeti
Hikoyada Vaska ismli mushukcha va Vova va Vadik ismli ikki doʻst haqida hikoya qilinadi. Vova va Vadik rasm chizayotib qandaydir shovqin boʻlayotganini eshitadilar. Tepada turgan shlyapa qulab tushadi. Ikki doʻst shlyapaga yaqinlashmoqchi boʻlishsa, u harakatga keladi.

Bolalar qoʻrqib ketadilar. Shlyapaga kartoshka uloqtirib koʻradilar. Pirovardida qulagan shlyapa ostida mushukcha qolganini anglab yetadilar.

## Qahramonlari
* Vova – bosh qahramon
* Vadik – bosh qahramon, Vovaning doʻsti
* Vaska – mushukcha

## Oʻzbekcha tarjimasi
Asarni rus tilidan oʻzbek tiliga Sh.&nbsp;Boʻtayev tarjima qilgan. Oʻzbekcha nashr 1988-yil Toshkent shahrida „Yulduzcha“ nashriyotida chop etilgan. Kitob rasmlarini G.&nbsp;Li chizgan.

## Boshqa tillarga tarjimalari
„Jonli shlyapa“ hikoyasi yana polyak () (1954), eston () (1958), olmon () (1962), frasuz () (1967), ingliz () (1971), fin () (1985), malagasi () (1985) hamda irland () (1988) tillariga tarjima qilingan.

## Manbalar

## Havolalar
* „Jonli shlyapa“ hikoyasining qisqartirilgan versiyasi Kitob.uz saytida
Ilon yuragi

**„Ilon yuragi“** () — rus yozuvchisi Ivan Yefremov qalamiga mansub ilmiy-fantastik qissa. Muallif asarni 1958-yil yozgan.

Qissa ilk bor 1959-yil „Yunost“ jurnalida hamda „Yuz parsekli yoʻl“ toʻplamida chop etilgan. Asar bir necha tilga, jumladan, oʻzbek tiliga tarjima qilingan.

## Syujeti
„Tellur“ kosmik kemasi ekipaji fazoda oʻzga sayyoraliklar kemasiga duch keladi. Oʻzga sayyoraliklar odamlarga oʻxshaydi, ammo ftor bilan nafas oladi. Shu sabab ikki ekipaj shaffof oynaning ikki tarafida turib muloqot qiladi. Soʻngra har ikki kema oʻz yoʻlida davom etadi.

Qissada AQSh yozuvchisi Murray Leinsterning „Ilk kontakt“ hikoyasi tanqid qilinadi. Leisnter hikoyasida yerliklar oʻzga sayyoraliklar bilan bir-birining izidan bormaslikka kelishib oladi. „Ilon yuragi“ qissasida isnoniylik, ilm-fan hamda kommunizm olqishlangan.

## Qahramonlari
* Mut Ang – „Tellur“ kemasi qoʻmondoni
* Tey Eron – qoʻmondon yordamchisi va bosh astrofizik
* Kari Ram – elektron mexanik va astronavigator
* Afra Devi – biolog
* Tayna Dan – kimyogar
* Svet Sim – vrach
* Yas Tin – muhandis

## Havolalar
* „Ilon yuragi“ Fantastika laboratoriyasida
John Travolta

**John Joseph Travolta** (1954-yil 18-fevral, Englewood) — amerikalik aktyor, komik va musiqachi.

## Filmografiyasi

## Manbalar
Qani, oʻqib koʻray-chi

**„Qani, oʻqib koʻray-chi“** — oʻzbek shoiri Habib Rahmat qalamiga mansub sheʼriy toʻplam. 1990-yil Toshkent shahrida „Yosh gvardiya“ nashriyotida chop etilgan. Toʻplamga kichik yoshdagi bolalar uchun moʻljallangan sheʼrlar kiritilgan. Asar rasmlarini A.&nbsp;Lukyanov chizgan.

## Manbalar
Denis hikoyalari

**„Denis hikoyalari“** () — rus yozuvchisi Viktor Dragunskiy qalamiga mansub hikoyalar sikli. Hikoyalarda bosh qahramon Denis Korablyov maktabgacha davrda va boshlangʻich maktabda boshidan kechirgan hodisalar haqida hikoya qilinadi. 1959-yildan chop etila boshlangan hikoyalar sovet bolalar adabiyotining eng sara asarlaridan hisoblanadi. Hikoyalar bir necha marta qayta chop etilgan, ular asosida filmlar suratga olingan. 2012-yil Denis haqidagi hikoyalar „Bolalar uchun 100 kitob“ () roʻyxatiga kiritilgan.

Asosiy qahramon uchun yozuvchining oʻgʻli Denis Draguniskiy asos boʻlgan. Draguniskiy keyinchalik taniqli jurnalist va dramaturg boʻlib yetishgan. Shuningdek, hikoyalarning birida tilga olingan Denisning singlisi Kseniya obrazi yozuvchining qizi Kseniya Dragunskaya asosida yaratilgan boʻlib, bu farzandi ham taniqli dramaturg boʻlib yetishgan.

1978-yil 37 hikoyadan iborat oʻzbekcha toʻplam „**Yigirma yil karavot ostida**“ nomi bilan chop etilgan. Hikoyalarni rus tilidan Surayyo Saydaliyeva tarjima qilgan.

## Qahramonlari

* Denis Korablyov () – bosh qahramon
* Denisning otasi
* Denisning onasi
* Mishka Slonov  () – Denisning sinfdoshi va doʻsti
* Kostik () – Denis va Mishkaning doʻsti
* Alyonka () – Denisning qoʻshnisi
* Raisa Ivanovna () – adabiyot oʻqituvchisi
* Boris Sergeyevich () – musiqa oʻqituvchisi

## Oʻzbekcha tarjimaga kiritilgan hikoyalar

* Menga Singapur haqida soʻzlab bering ()
* Fantomas ()
* Yigirma yil karavot ostida ()
* Gʻildiraklar taq-taq-taqlab kuylaydi ()
* Ivan Kozlovskiyning shuhrati ()
* Menga nima yoqadi-yu ()
* Va nimalar yoqmaydi ()
* Mishka nimalarni yoqtiradi ()
* Grossmeysterning shlyapasi ()
* Josus Gazandayevning oʻlimi ()
* Etik kiygan mushuk ()
* Keksa dengizchi ()
* Karam shoʻrva professori ()
* Boʻyoqchilar
* Tik devorda motopoyga ()
* „U tirik, yaltirayapti“ ()
* Sir ochildi ()
* Ritsarlar ()
* Siz, sirkachlardan qolishmaymiz ()
* Ingliz Pavlya ()
* Roppa-rosa 25 kilo ()
* Bolalikdagi doʻstim ()
* Gʻozning kekirdagi ()
* Moviy osmondagi qizil shar ()
* Tarvuz koʻchasi ()
* „Katta“ konsert
* Shardagi qizcha ()
* Fil va radio ()
* Poyezddagi voqea yoki xalola-xoʻp 
* Fligeldagi yongʻin yoki muz ustidagi jasorat ()
* Tiniq daryo boʻyidagi jang ()
* Vankaning velosipedi ()
* Yuzi koʻk kishi ()
* Samolyotda uchishimga sal qolgani haqida ()
* Ajoyib fikr ()
* Minoradan suvga qanday sakraganim haqida ()
* Sayroqi qushlar koʻrgazmasi ()

## Manbalar
Mitch Hedberg

**Mitchell Lee** "**Mitch**" **Hedberg** (talaffuzi: 1968-yili Saint Paulda tugʻilgan) amerikalik aktyor, komik va musiqachidir.
Telefonda aytilgan ertaklar

**„Telefonda aytilgan ertaklar“** () — italyan yozuvchisi Gianni Rodari qalamiga mansub ertaklar toʻplami. Ilk bor 1962-yil chop etilgan. Asar bir necha marta nashr qilingan.

Toʻplam bir necha tilga, jumladan, oʻzbek tiliga tarjima qilingan. Asarni oʻzbek tiliga rus tilidan Husan Roʻzimatov tarjima qilgan. „Telefonda aytilgan ertaklar“ muallifning oʻzbek tilidagi „Rim ertaklari“ toʻplamiga kiritilgan.

## Havolalar
* „Rim ertaklari“
Dozor (maʼnolari)

**Dozor** quyidagilardan birini anglatishi mumkin:

* Dozor – qoʻriklash, razvedka va aloqa ishlari olib boruvchi harbiy qism;
* Dozor (asar) – rus shoirasi Zinaida Aleksandrova qalamiga mansub sheʼriy toʻplam.
Olmos jilosi

„**Olmos jilosi**“ — oʻzbek yozuvchisi Hojiakbar Shayxov qalamiga mansub ilmiy-fantastik qissa. 1983-yil Toshkent shahrida „Yosh gvardiya“ nashriyotida shu nomli toʻplamda chop etilgan. Qissa oʻquvchilar tomonidan yaxshi kutib olingan. Adabiy tanqidchi Ozod Sharafiddinov „Olmos jilosi“ qissasini „Rene jumbogʻi“ qissasi bilan bir qatorda ilmiy-fantastika janridagi muhim oʻzbekcha asarlardan ekanligini taʼkidlagan. Qissa rus tiliga ham tarjima qilingan va „Blesk almaza“ () nomli toʻplamda chop etilgan.

1983-yil „Olmos jilosi“ nomi bilan chop etilgan toʻplamga „Olmos jilosi“ qissasi bilan bir qatorda „Alanga“, „Rene jumbogʻi“, „Reya toshlari“ va „Qora tuynuk sari“ qissalari kiritilgan. Ushbu beshala qissada oʻzbek fazogiri Olmos Azizovning kosmik sarguzashtlari haqida hikoya qilinadi. Qissalarda sovet mafkurasiga mos ravishda kommunizm gʻoyalari ilgari surilgan. Toʻplamga Xudoyberdi Toʻxtaboyev taqrizchilik, Anvar Obidjon esa muharrirlik qilgan. Asar soʻnggida filolog Pirmat Shermuhamedovning Shayxov ijodi haqidai „Istiqlol shaydosi“ maqolasi keltirilgan.

## Manbalar
Kevin Meaney

**Kevin Gerard Meaney** (talaffuzi: 1956-yili White Plainsda tugʻilgan) amerikalik aktyor, komik va musiqachidir.
Tim Curry

**Timothy James** "**Tim**" **Curry** (talaffuzi: 1946-yili Grappenhallda tugʻilgan) amerikalik aktyor, komik va musiqachidir.
Dangasaning holi voy

„**Dangasaning holi voy**“ – oʻzbek yozuvchisi Latif Mahmudov qalamiga mansub hikoya. 1989-yil Toshkent shahrida „Yosh gvardiya“ nashriyotida ayni nomli toʻplamda chop etilgan. Hikoya asosida Oʻzbekiston qoʻgʻirchoq teatrida spektakl sahnalashtirilgan. Qashqadaryo qoʻgʻirchoq teatri 1994-yil 15-martda aynan „Dangasaning holi voy“ spektakli (rejissyor Sh.&nbsp;Yusupov, rassom V&nbsp;.Akudin) spektakli bilan oʻz faoliyatini boshlagan.

## Manbalar
Jungli kitobi

**„Jungli kitobi“** () — ingliz yozuvchisi Rudyard Kipling qalamiga mansub hikoyalar toʻplami. Ilk bor 1894-yil chop etilgan. Asarda va uning davomi boʻlmish „Ikkinchi jungli kitobi“da (1895) junglida boʻrilar katta qilgan Mowgli () ismli bola haqida hikoya qilinadi.

Hikoyalar masal boʻlib, ularda hayvonlar yordamida maʼnaviy saboq beriladi. Asarning asosiy qahramonlari orasida Sher Khan () ismli sher hamda Baloo () ismli ayiqlar bor.

„Jungli kitobi“ asosida bir necha film va multfilm suratga olingan. Asar bir necha tilga, jumladan, oʻzbek tiliga tarjima qilingan.  Oʻzbekcha nashr 1990-yil Toshkent shahrida „Yosh gvardiya“ nashriyotida chop etilgan.

## Oʻzbekcha tarjimasi
„Jungli kitobi“ni oʻzbek tiliga rus tilidan M.&nbsp;Zokirov tarjima qilgan. Kitob oʻzbek tilida shunchaki „Mowgli“ nomi bilan nashr qilingan. Oʻzbekcha nashr 1990-yil Toshkent shahrida „Yosh gvardiya“ nashriyotida chop etilgan. Asar rasmlarini G.&nbsp;Jirnov chizgan.

## Manbalar

## Havolalar

* „Jungli kitobi“ Gutenberg loyihasida
Qoʻrqoq

„**Qoʻrqoq**“, toʻliq nomi „**Qoʻrqoq: Besh daftardan iborat roman**“ () – rus yozuvchisi Lev Nikulin qalamiga mansub roman. Nikulin romanni 1960-yil yozib tugatgan. Romanni Mirziyod Mirzoidov oʻzbek tiliga tarjima qilgan.

„Qoʻrqoq“ romani Nikulinning eng taniqli romanlaridan biridir. Roman uchun Yu. M. Nagibin va Ye. F. Knipovichlar taqriz yozgan.

Asar besh boʻlimga boʻlingan. Shuning uchun ham „Besh daftardan iborat roman“ deb nomlangan. Asarning bosh qahramoni Sergey Shcheglov gestapoda qiynoqqa tutiladi va qoʻrqoq boʻlib qoladi.

## Syujeti
Bosh qahramon Sergey Shcheglovni gestapo qiynoqqa tutadi. Natijada u qoʻrqoq boʻlib qoladi, sevgan yori Rozini tashlab qochadi. Yashirin tashkilot aʼzosi Deniza ismli qizning payiga agentlar tushganini koʻradi, ammo uni ogohlantirishdan qoʻrqadi. Natijada bir necha kishi natsistlar qoʻlida halok boʻladi. Koʻp qiyinchiliklarga duchor boʻlgan Shcheglov Rossiyadan kelgan sayyohlarni uchratib qolgunicha xor-zorlikda kun kechiradi.

## Qahramonlari
* Sergey Shcheglov () – bosh qahramon
* Rozi () – Shcheglovning yori
* Deniza () – yashirin tashkilot aʼzosi

## Oʻzbekcha tarjimasi
Romanni Mirziyod Mirzoidov oʻzbek tiliga tarjima qilgan. Mirzoidov asarning 1961-yil Moskva shahrida „Sovetskiy pisatel“ nashriyotida chop etilgan nashridan foydalangan. Oʻzbekcha tarjima 1965-yil Toshkent shahrida „Toshkent“ Badiiy adabiyot nashriyotida chop etilgan.

## Manbalar
Hotamjon Ketmonov

**Hotamjon Abdurahmonovich Ketmonov** (rasmiy manbada — Ketmonov Xatamjon Abduraxmonovich; 1969-yil 22-may, Baliqchi tumani, Andijon viloyati, OʻzSSR) — Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Qonunchilik palatasi deputati, 2015 va 2016-yildagi prezidentlik saylovlarida OʻzXDPdan koʻrsatilgan nomzod.

## Hayoti
Hotamjon Ketmonov 1969-yilda Andijon viloyati Baliqchi tumanida tavallud topgan.

1993-yilda Andijon davlat pedagogika institutini rus tili va adabiyoti o‘qituvchisi mutaxassisligi bo‘yicha tamomlagan.

### Mehnat faoliyati
Hotamjon Ketmonov mehnat faoliyatini Farg‘ona viloyati Toshloq tumanidagi 28-maktabda o‘qituvchi sifatida boshlagan. 1995-yildan 2004-yilga qadar Farg‘ona viloyati xalq taʼlimi boshqarmasi bosh mutaxassisi, bo‘lim boshlig‘i, boshliq o‘rinbosari lavozimlarida faoliyat yuritgan.

2004—2013-yillarda Andijon viloyati hokimining jamoatchilik va diniy tashkilotlar bilan aloqalar bo‘yicha o‘rinbosari lavozimida ishlagan.

2013-yildan hozirgi kungacha — O‘zbekiston Xalq demokratik partiyasi Markaziy Kengashi raisi.

2014-yil 21-dekabrda bo‘lib o‘tgan saylov natijalariga ko‘ra Ketmonov 11-son Bo‘z saylov okrugi bo‘yicha O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi deputati etib saylangan. 2015-yil yanvar oyidan buyon O‘zXDP rahbari, O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi Spikeri o‘rinbosari.

2016-yil 17-sentabr kuni — O‘zXDP Markaziy Kengashi tomonidan 2016-yil 4-dekabrda bo‘lib o‘tgan navbatdan tashqari Prezident saylovida O‘zbekiston Prezidentligiga nomzod sifatida ko‘rsatilgan.

O‘zbekiston Xalq demokratik partiyasi aʼzosi. 2015-yilgi prezidentlik saylovlarida OʻzXDP nomidan nomzodligi koʻrsatilgan.

2019-yilda — hukumat qarori bilan Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Taʼlim sifatini nazorat qilish davlat inspeksiyasi boshlig‘ining birinchi o‘rinbosari etib tayinlangan. Joriy yilning 1-iyun kuni Ketmonov boshqa ishga o‘tganligi bois, o‘z xohishiga muvofiq OʻzXDP yetakchiligidan ozod etilishini so‘rab, ariza bilan Plenum aʼzolariga murojaat etgan va uning arizasi koʻrib chiqilgan holda partiya yetakchiligidan ozod etilgan. Ketmonovning ushbu lavozimdan ketishi munosabati bilan Plenumda Oʻzbekiston Xalq demokratik partiyasi Markaziy Kengashi Ijroiya qoʻmitasi aʼzolari, joylardagi partiya vakillarining takliflariga asosan, Oʻzbekiston Xalq demokratik partiyasi Markaziy Kengashi raisi vazifasiga Inoyatov Ulugʻbek Ilyasovichning nomzodi tavsiya etilgan. Plenum aʼzolari tomonidan bir ovozdan Inoyatov Ulugʻbek Ilyasovichning nomzodi qoʻllab-quvvatlanilgan va Inoyatov Oʻzbekiston Xalq demokratik partiyasi Markaziy Kengashi raisi etib saylangan.

## Mukofotlari
Hotamjon Ketmonov mehnat faoliyati davomida „O‘zbekiston Respublikasi mustaqilligining 15 yilligi“ ko‘krak nishoni (2006), „O‘zbekiston Respublikasi mustaqilligining 20 yilligi“ ko‘krak nishoni (2011), "Mehnat shuhrati" ordeni (2018) kabi mukofotlar bilan taqdirlangan.

## Manbalar
Tirik sayyoralar

**„Tirik sayyoralar“** — oʻzbek shoiri Erkin Vohidov qalamiga mansub sheʼriy toʻplam. Ilk bor 1978-yil Toshkent shahrida „Yosh gvardiya“ nashriyotida 60 ming nuxsada chop etilgan. Vohidov toʻplamga kiritilgan sheʼrlarning ayrimlarini xorijiy mamlakatlarga qilgan sayohatlaridan ilhomlanib yozgan. 

„Tirik sayyoralar“ toʻplami 1983-yil qoraqalpoq tiliga tarjima qilingan. Toʻplamga kiritilgan sheʼrlar „Sharqiy qirgʻoq“ (1980) toʻplamidan oʻrin olgan sheʼrlar bilan bir qatorda 2014-yil chop etilgan „Zamin sayyorasi“ sheʼriy toʻplamiga kiritilgan.

## Manbalar
Gene Wilder

**Jerome Silberman** (talaffuzi: 1933-yili Milwaukeeda tugʻilgan) amerikalik aktyor, komik va musiqachidir.
Kak papa bil malenkim

**"Kak papa bil malenkim"** () („Dadamning yoshligi“) – rus yozuvchisi Aleksandr Raskin qalamiga mansub hikoyalar seriyasi. Ilk bor 1961-yil Moskva shahrida „Sovet Rossiyasi“ nashriyotida chop etilgan. Bolalar uchun moʻljallangan toʻplam muallifning eng mashhur asarlaridan biridir.

„Kak papa bil malenkim“ hikoyalar turkumi bir necha oʻn toʻplamga kiritilgan va hozirgi kunda ham rus tilida soʻzlashuvchi mamlakatlarda keng oʻqiladi. „Kak papa bil malenkim“ muvaffaqiyati ortidan Raskin uning davomi hisoblanuvchi „Kak papa uchilsya v shkole“ („Dadamning oʻquvchilik davri“) toʻplamini yozgan. Toʻplam 1963-yil chop etilgan. 1966-yil hikoyaning Fianna Glagoleva ingliz tiliga qilgan tarjimasi „When Daddy was a Little Boy“ nomi bilan bosilib chiqqan.

A. Gubaydullina toʻplamni tahlil qilib, unda ota va oʻqil obrazlari antagonistlar oʻlaroq koʻrilishi mumkinligini, hokoyalarda Raskin ota-oaning asosiy vazifasi tarbiya berishdan iborat, degan fikrni ilgari surganini xulosa qilgan. Groovy Dhruv „The Guardian“ gazetasi uchun yozgan taqrizida „Kak papa bil malenkim“ toʻplamidagi hikoyalarni „qiziqarli, haqqoniy va kulgili“ deya baholagan.

## Manbalar
Muhabbatnoma (Vohidov asari)

**„Muhabbatnoma“**, toʻliq nomi **„Saylanma: Muhabbatnoma“** — oʻzbek shoiri Erkin Vohidov qalamiga mansub sheʼriy toʻplam. „Muhabbatnoma“ hamda „Sadoqatnoma“ asarlaridan iborat „Saylanma“ ikki jildli sheʼriy toʻplamining birinchi jildi. 1986-yil Toshkent shahrida Gʻafur Gʻulom nomidagi adabiyot va sanʼat nashriyotida chop etilgan. Toʻplamga muallifning 1975-yilggacha yozilgan sheʼrlari va dostonlari kiritilgan. Asar boshida Ibrohim Gʻofurov yozgan soʻzboshi keltirilgan.

Asarni nashrga tayyorlashda quyidagi shaxslar ishtirok etgan: M.&nbsp;Kenjaboyev – muharrir, G.&nbsp;Jirnov – rassom, N.&nbsp;Karpuzas – rasmlar muharriri, T.&nbsp;Smirnova – texnik muharrir, Sh.&nbsp;Soatova – musahhih. Kitob adadi – 25&nbsp;000 nusxa.

## Yana qarang
* „Sadoqatnoma“

## Manbalar
Oʻzbekiston prezidentlik saylovi (1991)

**[[Oʻzbekiston Prezidenti]] saylovi** 1991-yilning 29-dekabr kuni boʻlib oʻtdi. Saylovchilarning kelishi 94,2 %ni tashkil etdi. Unda Islom Karimov gʻalaba qozondi.

## Manbalar
Ikkinchi aprel

**„Ikkinchi aprel“** — oʻzbek shoiri Usmon Azim qalamiga mansub sheʼriy toʻplam. 1987-yil Toshkent shahrida „Yosh gvardiya“ nashriyotida chop etilgan.

## Manbalar
Muhabbatnoma (maʼnolari)

**Muhabbatnoma** quyidagilardan birini anglatishi mumkin:

* Muhabbatnoma — noma janrining mumtoz adabiyotdagi bir turi;
* Muhabbatnoma (Vohidov asari) — oʻzbek shoiri Erkin Vohidov qalamiga mansub sheʼriy toʻplam.
Guldursun (maʼnolari)

**Guldursun** quyidagilardan birini anglatishi mumkin:

* Guldursun — oʻzbek xalq rivoyati;
* Guldursun qalʼasi — Qoraqalpogʻistonda joylashgan qalʼa harobasi;
* Guldursun (Saidmurodov asari) — oʻzbek yozuvchisi Qadam Saidmurodov qalamiga mansub sheʼriy toʻplam.
Oʻzbekiston prezidentlik saylovi (2016)

**[[Oʻzbekiston Prezidenti]] saylovi** — 2016-yilning 4-dekabr kuni boʻlib oʻtgan navbatdan tashqari umumxalq prezidentlik saylovlari.
## Saylov
2016-yil 2-sentyabr kuni amaldagi Prezident Islom Karimovning vafot etishi munosabati bilan Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy saylov komissiyasi Prezident saylovi kunini belgiladi. Saylovoldi kampaniyasiga 9-sentyabrdan ruxsat berildi. Siyosiy partiyalar tomonidan prezidentlikka nomzodlar 30-sentyabrdan 20-oktabrgacha taqdim etildi. Dastlabki natijalarga koʻra, Oʻzbekiston Liberal Demokratik Partiyasidan nomzod Shavkat Mirziyoyev gʻolib boʻldi.
## Natijalar
2016-yil 5-dekabr kuni Toshkent vaqti bilan soat 16:00da Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy saylov komissiyasi saylov natijalarini eʼlon qildi.

## Manbalar
Quvnoq doʻmboqchalar

***Smeshariki*** (; rasmiy tarjimasi: ***Quvnoq doʻmboqchalar***, asl tarjimasi: *Kulgili sharlar*, ) komedik janrdagi rus animatsion teleserialidir. Eski qismlar va mavsumlar „YouTube“da mavjud. 2004-yildan 2012-yilgacha, ikki oʻlchovli tasvir bilan (2D) klassik multfilm seriyasi ishlab chiqarildi.Serial 60 mamlakatda efirga uzatiladi, 15 tilga tarjima qilinadi va har kuni 50 million tomoshabinga ega.

## Qahramonlar
### Asosiy

## Qismlar
### 2004

### 2005

### 2006

### 2007

### 2008

### 2009

### 2010

### 2011

### 2012, 2015

## Manbalar

## Havolalar

* 
* Rasmiy inglizcha web-sayti
Narimon Umarov

**Narimon Majitovich Umarov** — Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senatining sud-huquq masalalari qoʻmitasi raisi (2020-yildan), Oʻzbekiston Adolat sotsial-demokratik partiyasi Siyosiy Kengashi raisi (2015-2020), partiyadan prezidentlikka nomzod boʻlgan.

## Hayoti
1974-yilda Toshkent politexnika institutini tamomlagan. Mutaxassisligi — muhandis-gidrogeolog. Geologiya-mineralogiya fanlari nomzodi.

1974-yilda „Gidroenergeo“ ilmiy tekshirish institutida katta texnik xodim lavozimidan boshlab, ilmiy ishlar boʻyicha direktor muovini lavozimigacha boʻlgan yoʻlni bosib oʻtdi.

1997-2009 — Tabiatni muhofaza qilish davlat qoʻmitasi huzuridagi Analitik nazoratga ixtisoslashgan davlat inspeksiyasi boshligʻi.

2009-2013 — Tabiatni muhofaza qilish davlat qoʻmitasi raisi, „Ekosan“ ekologiya va salomatlik xalqaro xayriya jamgʻarmasining boshqaruvi raisi.

2013-yildan 2020-yilgacha Oʻzbekiston „Adolat“ SDP Siyosiy Kengashi raisi.

2014-yildan 2020-yilgacha Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi deputati.

2015-yildan 2020-yilgacha Qonunchilik palatasi Spikeri oʻrinbosari, Oʻzbekiston „Adolat“ SDP fraksiyasi rahbari.

2020-yildan — Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senatining sud-huquq va korrupsiyaga qarshi kurash masalalari qoʻmitasi raisi

Oilali. Uch nafar farzandi bor.

## Mukofotlari
2020-yil 26-avgustda Mehnat shuhrati ordeni bilan mukofotlangan.

2024-yil 24-avgustda Fidokorona xizmatlari uchun ordeni bilan mukofotlangan.
## Manbalar
Sarvar Otamuratov

**Sarvar Saʼdullayevich Otamuratov** – Milliy tiklanish partiyasidan prezidentlikka nomzod boʻlgan.

## Biografiyasi
1973-yilda Toshkent shahrida tugʻilgan. Millati – oʻzbek. Maʼlumoti – oliy, Toshkent davlat universiteti falsafa-iqtisodiyot fakultetining sotsiologiya boʻlimini, Oʻzbekiston Respublikasi Bank-moliya akademiyasini, Oʻzbekiston Prezidenti huzuridagi Davlat va jamiyat qurilishi akademiyasini tamomlagan. Sotsiologiya fanlari nomzodi.

1995—2006-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi valyuta-iqtisod bosh boshqarmasida yetakchi iqtisodchi, bosh iqtisodchi, boʻlim boshligʻining oʻrinbosari, boshqarma boshligʻining oʻrinbosari, boshqarma boshligʻi lavozimlarida ishlagan.

2006—2009-yillarda sugʻurta kompaniyalarida rahbarlik lavozimlarida ishlagan.

2009-yilda va 2014-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi deputati etib saylangan.

2010—2014-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi Byudjet va iqtisodiy islohotlar qoʻmitasi raisining oʻrinbosari.

2013-yilda „Milliy tiklanish“ demokratik partiyasi Markaziy kengashi raisi etib saylangan.

2015-yildan 2019-yil]gacha bir vaqtning oʻzida Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi Spikeri oʻrinbosari. Oʻzbekiston „Milliy tiklanish“ demokratik partiyasi fraksiyasi rahbari.

2016-yilgi prezidentlik saylovida 2,35 foiz ovoz olgan.

2019-yildan hozirgacha sugʻurta shirkati direktori.

Oilali, ikki farzandi bor.

## Manbalar
Abdulhafiz Jalolov

**Jalolov Abdulhafiz Marahimovich** (2-fevral, 1947-yil, Birlashgan qishlogʻi, Yangiqoʻrgʻon tumani, Namangan viloyati – 29-iyul, 2019-yil, Birlashgan qishlogʻi, Namangan) – Sovet va Oʻzbekiston davlat, siyosiy, partiyaviy va fan arbobi, falsafa fanlari doktori. 1993—2002-yillarda Oʻzbekiston xalq demokratik partiyasi siyosiy kengashi raisi boʻlgan. 2000-yilning noyabrida boʻlgan prezidentlik saylovlarida rasman 4,17% ovoz olgan holda Islom Karimovning yagona raqibi sifatida tanilgan.

## Hayoti
1947-yilda Namangan viloyati Yangiqoʻrgʻon tumani Birlashgan qishlogʻida shifokor oilasida tugʻilgan. 1964-yilda shu qishloqdagi 14-oʻrta maktabni tamomlagan.

1969-yilda Toshkent davlat universitetining falsafa fakultetini tamomlagan.

1969—1971-yillarda Termiz shahridagi chegara zastavasi boshligʻining oʻrinbosari sifatida Chegara qoʻshinlari saflarida muddatli harbiy xizmatni oʻtagan.

### Akademik faoliyati
1971—1972-yillarda Toshkent davlat universitetining falsafa kafedrasi oʻqituvchisi boʻlib ishlagan. 1972—1977-yillarda Oʻzbekiston SSR Fanlar akademiyasi Falsafa va huquq instituti ilmiy xodimi sifatida ishlagan.

1976-yilda „Gegel va Sharq xalqlarining falsafiy tafakkuri“ mavzusida nomzodlik dissertatsiyasini himoya qildi.

1977—1981-yillar oraligʻida – Oʻzbekiston davlat jismoniy tarbiya va sport universiteti Falsafa kafedrasi mudiri. 1981—1992-yillarda ToshDU qoshidagi Malaka oshirish institutida falsafa kafedrasi dotsenti, fan boʻyicha direktor oʻrinbosari lavozimlarida ishlagan.

1992-yilda „Insonni har tomonlama rivojlantirish va jamiyatni insonparvarlashtirish muammolari“ mavzusida nomzodlik dissertatsiyasini himoya qilgan.

Bir muddat Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Jahon muammolari instituti boʻlim mudiri boʻlgan.

1993—2001-yillarda Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Falsafa va huquq institutini boshqargan.

### Siyosiy faoliyati
1986—1991-yillar oraligʻda Oʻzbekiston Kommunistik partiyasi Markaziy Komiteti maʼruzachisi, maʼruza guruhi rahbari.

1991-yilda Oʻzbekiston Xalq demokratik partiyasi tashkil topganidan buyon partiya markaziy kengashi boʻlim mudiri lavozimida ishlab kelgan.

1994-yilning avgust oyida Oʻzbekiston Xalq demokratik partiyasi Markaziy Kengashining birinchi kotibi etib saylandi, 1999-yil oktyabrda qayta saylandi. 2003-yil 27-dekabrda oʻz lavozimidan ozod qilindi.

1994-yil dekabr oyida Oliy Majlisga saylangan. U parlamentdagi OʻzXDP fraksiyasi raisi boʻlgan.

2000-yilning yanvar oyida boʻlib oʻtgan prezidentlik saylovlarida u amaldagi prezident Islom Karimovga yagona muqobil raqib boʻlgandi. Jalolov mazkur saylov payti amaldagi davlat rahbari uchun ovoz berganini bildirgan. Rasmiy maʼlumotlarga koʻra, Jalolov 4,17% ovoz olgan.

2003-yilda XDP Markaziy kengashi birinchi kotibligidan ozod etildi. Shundan soʻng Yuristlar malakasini oshirish markazi hamda Oliy pedagogika instituti professori lavozimlarida ishladi.

2019-yil 29-iyul kuni Yangiqoʻrgʻon shahrida vafot etgan. U tugʻilib oʻsgan qishlogʻi – Birlashgan qishlogʻida dafn etilgan.

U uylangandi va 4 nafar farzandi bor edi.

## Manbalar
Akmal Saidov

**Saidov Akmal Xolmatovich** (1958-yil 11-oktyabr, Toshkent viloyati, Zangiota tumani) — Inson huquqlari boʻyicha milliy markaz raisi, Oliy Majlis Qonunchilik palatasining demokratik institutlar, nodavlat tashkilotlar va fuqarolarni oʻzini oʻzi boshqarish organlari qoʻmitasi raisi. 2007 va 2015-yilgi prezidentlik saylovlari qatnashchisi.

## Hayoti
1981-yilda Toshkent davlat yuridik universiteti, yuridika fakultetini muvaffaqiyatli yakunlagan. 1984-yilda nomzodlik dissertatsiyasini himoya qilgan boʻlsa, 1990-yilga kelib doktorlik dissertatsiyasini muvvafaqiyatli himoya qilgan. 1985-yildan 1989-yilga qadar Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar Akademiyasi huquq instituti ilmiy xodimi va boʻlim mudiri lavozimlarida ishlagan. 1989yildan 1990-yilgacha Oʻzbekiston SSR Komsomol ittifoqi raisi boʻlgan. 1990-yildan toki 1991-yilgacha Oʻzbekiston Fanlar Akademiyasi Falsafa va huquq instituti direktori boʻlib ishlagan. 1991 va 1993-yillar orasida Oʻzbekiston Prezidenti huzuridagi jahon muammolari kengashi raisi lavozimida faoliyat yuritgan. 1992-yildan 1993-yilga qadar Oʻzbekiston xalq demokratik partiyasi 2-kotibi boʻlib ishlagan. 1993 va 1994-yillar orasida oʻzi tahsil olgan Toshkent yuridik institutida rektor boʻlib ishlagan. 1994-yildan tok 1996-yilgacha Oʻzbekistonning Fransiyadagi elchisi, UNESCOdagi vakili boʻlgan. 1996-yildan eʼtiboran Inson huquqlari boʻyicha milliy markaz raisi. Keyinchalik yaʼni 2000-yildan — Oliy Majlis qonunchilik palatasi deputati, demokratik institutlar, nodavlat tashkilotlar va fuqarolarni oʻzini-oʻzi boshqarish organlari boʻyicha qoʻmitasi raisi lavozimida ishlagan. 2017-yilda — Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi aʼzoligiga saylangan. 2018-yildan boshlab Oʻzbekiston Prezidenti huzuridagi maslahat kengashi raisi lavozimida faoliyatini boshlagan 2020-yilga kelib Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi spikerining birinchi oʻrinbosari bo‘lib faoliyat yuritmoqda. Akmal Saidov Favqulodda va muxtor elchi diplomatik martabasiga ega.

## Ilmiy faoliyati
Akmal Saidov olim sifatida 1984-yilda „Sovet qiyosiy huquqining nazariy muammolari“ mavzusida nomzodlik dissertatsiyasini himoya qilgan.

U oʻzining 20 yildan ortiq ilmiy faoliyatini zamonaviy huquq tizimlarini oʻrganishga bagʻishlagan, uning bu boradagi asarlari koʻplab xorijiy tillarga tarjima qilingan Buyuk Britaniya, Fransiya, AQSh, Germaniya, Avstriya, Yaponiya, Polsha kabi davlatla shular jumlasidandur.

Hozirda Saidovning aksariyat ilmiy ishlari va darsliklari rus kitobxonlari uchun moʻljallangan. Shu bilan birga rus mualliflarining bir qancha asarlarini oʻzbek tiliga tarjima qilgan va Oʻzbekistonda nashr etishga boshchilik qilgan.

Akmal Saidov oʻzbek va rus tillari bilan bir qatorda ingliz va fransuz tillarini ham yaxshi biladi.

## Manbalar
Asliddin Rustamov

**Asliddin Ashurbayevich Rustamov** (1962-yil 22-yanvar, Samarqand viloyati Payariq tumani) – 2007—2012-yillarda Oliy Majlis Qonunchilik palatasi Spikerining oʻrinbosari.

## Hayoti
* 1983-yilda Samarqand davlat universitetining filologiya fakultetini va Toshkent davlat iqtisodiyot universitetini tugatgan.
* 1983-1992 yy. – Samarqand viloyati yoshlar tashkilotida turli lavozimlarda.
* 1992-1994 yy. – Payariq tumanidagi 25-maktab direktori.
* 1994-1994 yy. – Oʻzbekiston xalq demokratik partiyasi markaziy kengashi referenti.
* 1994-1999 yy. – „Turonbank“ ATB boʻlim boshligʻi.
* 1999-2003 yy. – Oʻzbekiston xalq demokratik partiyasi markaziy kengashi kotibi.
* 2003-2013 yy. – Oʻzbekiston xalq demokratik partiyasi siyosiy kengashi raisi.
* 2005-2010 yy. – Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasining mehnat va ijtimoiy masalalar qoʻmitasi raisi.

## Manbalar
Stixi, poemi

**„Stixi, poemi“** () („Sheʼrlar, poemalar“) — rus shoiri Sergey Yesenin qalamiga mansub sheʼriy toʻplam. 1974-yil Krasnodar shahrida „Kniga“ nashriyotida chop etilgan. Maktab oʻquvchilari uchun moʻljallangan ushbu toʻplamga muallifning „Sovet rusi“ kabi sheʼrlari hamda „Anna Snegina“ poemasi kiritilgan.

## Yana qarang
* „“

## Manbalar
Yoqut (maʼnolari)

**Yoqut** quyidagilardan birini anglatishi mumkin:

* Yoqut — mineral;
* Yoqutlar (Saxalar''')''' — xalq;
* Yoqut (Saxa) tili — saxalar tili;
* Yoqut (asar) — tojikistonlik yozuvchi Zayniddin Doʻstmatov qalamiga mansub qissalar, hikoyalar va ocherklar toʻplami.
Hikoya (maʼnolari)

**Hikoya** quyidagilardan birini anglatishi mumkin:

* Hikoya — badiiy adabiyotda kichik epik janr;
* Hikoyalar (Tagor asari) — bengal yozuvchisi Rabindranat Tagor qalamiga mansub hikoyalar toʻplami.
* Hikoyalar (Wells asari) — ingliz yozuvchisi Herbert Wells qalamiga mansub ilmiy-fantastik hikoyalar toʻplami.
Armaniston bayroqlari roʻyxati

Bu Armaniston hududida ta'sis etilgan (tarixiy va zamonaviy) bayroqlar ro‘yxati. Ular haqida ko‘proq bilishni istasangiz Armaniston bayrogʻi sahifasiga o‘ting.
## Tarixiy shtandartlar

## Yaqin o‘tmishdagi va zamonaviy bayroqlar

## Munitsipial bayroqlar
O‘zbekiston gerblari

Bu Oʻzbekiston hududida ta'sis etilgan gerblar roʻyxati. Hozirgi kunda: O'zbekiston respublikasining gerbi xumo qush tasviri va chap tarafida paxta, o'ng tarafida bug'doy, tasviri tushirilgan.
## Xonliklar davri

## Rossiya imperiyasi davri

## Ilk shoʻroviy gerblar

## Shoʻrolar Ittifoqi davri
### Oʻzbekiston SSR

### Tojikiston ASSR

### Qoraqalpogʻiston ASSR

### SSSR davrida shahar gerblari

## Mustaqillik davri gerblari

## Manbalar

## Havolalar
António Guterres

**Antonio Guterres** (; 30-aprel, 1949-yil, Lissabon) — Birlashgan millatlar tashkilotining bosh kotibi (2017-yildan). Portugaliya Sotsialistik partiyasi bosh kotibi (1992—2002), Bosh vazir (1995—2002), BMTning qochoqlar ishlari boʻyicha oliy komissari (2005—2015).

## Tarjimai holi
1973-yilda Oliy texnika institutini tugatgan.
1974-yildan sotsialistik partiya aʼzosi. 1992—2002 yillarda bosh kotib. 1995-2002 yillarda Portugaliya Bosh vaziri. 2005-2015 yillarda BMTning qochoqlar boʻyicha oliy komissari.
2016-yil 5-oktyabrda BMT Xavfsizlik Kengashi tomonidan tashkilot bosh kotibi etib saylandi. 2017-yil 1-yanvardan bosh kotib lavozimiga kirishdi.
2017-yilning 8-9 iyun kunlari Shanxay Hamkorlik Tashkilotining Ostona sammitida ishtirok etdi.
10-iyun kuni Oʻzbekistonga tashrif buyurdi. Samarqand shahrida marhum prezident Islom Karimov qabrini ziyorat qildi. Qoraqalpogʻistonda boʻlib, Orol dengizidagi ahvol bilan tanishdi. Shu kuni Qirgʻizistonga joʻnab ketdi.

## Manbalar
Izbrannoye: Stixotvoreniya i poemi

**„Izbrannoye: Stixotvoreniya i poemi“** (; ) — rus shoiri Sergey Yesenin qalamiga mansub sheʼriy toʻplam. Toʻplamni adabiyotshunos Yuriy Prokushev tuzgan. Ilk bor 1983-yil chop etilgan. Bir necha bor, jumladan, 1984- qyata nashr qilingan.

Toʻplam oʻrta va yuqori sinf maktab oʻquvchilari uchun moʻljallangan. Shuning uchun toʻplamga asosan vatan, tabiat va ona hamda sevgi haqidaig sheʼrlar kiritilgan. „Izbrannoye“ toʻplami sovet davrida rus adabiyoti darslarida keng qoʻllangan boʻlib, katta adadda bosilib chiqqan.

## Yana qarang
* „Stixi, poemi“

## Manbalar
Br'er Rabbit

**Br'er Rabbit** (; inglizcha „Brother Rabbit“ jumlasining qisqartirilgan versiyasi boʻlib, ayrim manbalarda **Brer Rabbit** oʻlaroq yozilgan) — badiiy qahramon. AQSH janubida yashovchi afroamerikaliklar, shuningdek, Antil orollarida yashovchilar ogʻzaki ijodidagi muhim personajlarning biri. 

Br'er Rabbit kuch emas, aql bilan ish koʻradigan trikster oʻlaroq tasvirlanadi. U oʻz nazdida asossiz boʻlgan odob-axloq meʼyorlariga qarshi chiqadi. Br'er Rabbit haqidagi matal va ertaklar bir necha toʻplamga kiritilgan boʻlib, XIX asrda Joel Chandler Harris tuzgan toʻplam keng tanilgan. Ushbu qahramon asosida bir necha film, jumladan, „Walt Disney Productions“ shirkati tomonidan „Song of the South“ (1946) filmi suratga olingan.

Br'er Rabbit va u haqidagi matal va ertaklar Sovet Ittifoqida ham ommalashgan. Bunga ingliz tilini oʻrganayotgan oʻrta maktab oʻquvchilari uchun Lev Xvostenko tuzgan „Brother Rabbit, His Friends and Enemies“ () nomli toʻplam turtki boʻlgan. Ushbu toʻplam ilk bor 1953-yil Moskva hamda Leningrad shaharlarida „Uchpedgiz“ nashriyotida chop etilgan, bir necha marta qayta nashr qilingan.

## Manbalar
Scott Adsit

**Robert Scott Adsit** (talaffuzi: 1965-yili Northbrookda tugʻilgan) amerikalik aktyor, komik va musiqachidir.
Faqirsiz qishloq turmas

**„Faqirsiz qishloq turmas“** () — rus yozuvchisi Aleksandr Soljenitsin qalamiga mansub hikoya. Soljenitsinning eng mashhur hikoyasi. Muallif hikoyani 1959-yil yozgan. Ilk bor 1963-yil „Noviy mir“ jurnalida chop etilgan. „Faqirsiz qishloq turmas“ muallifning mazkur jurnalda chop etilgan ikkinchi hikoyasidir. Hikoya bir necha tilga, jumladan, oʻzbek tiliga tarjima qilingan.

Jurnal muharrirlari talabiga binoan hikoya nomi **„Matryona hovlisi“** () deb oʻzgartirilgan. Bundan tashqari, muallif hikoyadagi voqealarni 1956-yil sodir boʻlgan, deb koʻrsatishga majbur boʻlgan.

## Syujeti
Asardagi hodisalarni sobiq Gulag mahbusi hamda matematika oʻqituvchisi Ignatich soʻzlab beradi. Ignatich Rossiyaning chekka viloyatlariga qaytishni istaydi. Kolxoz maktabiga ishga kiradi. Matryona unga oʻzining kichik va eski uyida yashashni taklif qiladi.

Ignatich va Matryona bir xonada yashaydilar. Matryona kolxozda arzimagan pul uchun yoki bepul ishlaydi. Qarindoshi yangi uy qura boshlaganda Matryona oʻz uyining bir burchagini material oʻlaroq berib yuborishga majbur boʻladi.

Bir guruh mast kolxozchi ruxsatsiz olingan traktor bilan yogʻochni tunda olib ketmoqchi boʻlishadi. Matryona ularga yordam bermoqchi boʻladi. Buning ketidan yuzagan kelgan tartibsizlik davomida Matryonani poyezd oʻldiradi. Matryona obrazi „yagona haqiqiy xristian hamda haqiqiy kommunist“ oʻlaroq, uning vafoti esa Rossiya chekkan azob-uqubatlar timsoli oʻlaroq tasvirlanadi.

## Qahramonlari
* Ignatich – hikoyachi
* Matryona Vasilyevna Grigoryeva – bosh qahramon
* Yefim Mironovich Grigoryev – Matryonanin eri
* Faddey Mironovich Grigoryev – Yefimning akasi
* „Ikkinchi Matryona“ — Faddeyning ayoli
* Kira – „ikkinchi“ Matryona va Faddeyning qizi
* Kiraning eri, mashinist
* Faddeyning oʻgʻillari
* Masha – Matryonaning yaqin dugonasi

## Manbalar

## Havolalar
* „Faqirsiz qishloq turmas“ Lib.ru saytida
Rain Man (roman)

**„Rain Man“** („Yomgʻir odami“) — amerikalik yozuvchi Leonore Fleischer qalamiga mansub roman. 1989-yil „Penguin Books“ nashriyotida bosilib chiqqan. Roman shu nomli film asosida yozilgan. Film ssenariysini Ronald Bass bilan Barry Morrow yozgan. Ssenariy uchun asos boʻlgan hikoyani ham Barry Morrow yozgan. Roman bir necha tilga tarjima qilingan. Shuningdek, 1994-yil romanning ingliz tilini oʻrganayotganlar uchun moʻljallangan qisqa versiyasi chop etilgan.

## Syujeti
Romanda Charlie Babbitt () ismli qoʻpol va egoist koʻzboʻyamachi haqida hikoya qilinadi. Babbitt oʻzidan uzoqlashib ketgan otasi koʻp million dollar qiymatga ega boyliklarini Raymon () ismli boshqa oʻgʻliga meros qilib qoldirganidan xabar topadi. Charliega esa faqat otasining avtomobili hamda atirgul kolleksiyasi qoladi.

Charlie oʻta aqlli va autist akasi Raymond haqida avval eshitmagan boʻladi. Charlie akasiga qolgan boylikka erishish uchun uni autistlar uyidan olib chiqadi. Pirovardida ikki aka-uka bir-biriga bogʻlanib qoladi, Charlie otasi qaroridan boshqa gʻazablanmay qoʻyadi.

## Manbalar
Kuy avjida uzilmasin tor

**„Kuy avjida uzilmasin tor“** — oʻzbek shoiri Erkin Vohidov qalamiga mansub sheʼriy toʻplam. 1991-yil Toshkent shahrida Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa birlashmasida chop etilgan. Toʻplamga Vohidov 1960-, 1970- hamda 1980-yillarda yozgan sheʼrlari va „Ruhlar isyoni“ dostoni kiritilgan. Toʻplamga kiritilgan „Kuy avjida uzilmasin tor“ sheʼri Vohidovning eng keng tanilgan sheʼrlaridan biri boʻlib, shoir 2016-yilda kasalikka chalingani haqida xabar tarqalganidan keyin uning ijodiga bagʻishlangan blog va maqolalarda tilga olingan.

Kitob boshida Vohidovning tarjimai holi keltililgan. Toʻplam „Kuy avjida uzilmasin tor“, „Dildorga noma yozdim“, „Oʻrtada begona yoʻq“, „Ona tilim oʻlmaydi“ turkumlariga boʻlingan. Asar rasmlarini I.&nbsp;Kiriakidi chizgan.

## Manbalar

## Yana qarang
* V minutu pesni ne porvis, struna...

## Havolalar
* „Kuy avjida uzilmasin tor“ Ziyouz saytida