Leocadia Zorrilla

**Leokadia Zorrilla**, turmushga chiqqandan keyingi familiyasi **Leokadiya Vayss** (1788-yil 9-dekabr, Madrid - 1856-yil 7-avgust, Madrid) ispan rassomi Fransisko Goyaning hamrohi va rassom Rosario Vays Zorrillaning onasi.

Leokadiya erta etim qolgan, uning ta'minoti bilan  uning xolasi Xuana Galarza shug'ullangan. Uning bolalik hayotining ko'p qismi ma'lum emas. U Goya bilan 1805-yilda uning o'g'li Xaverning amakivachchasi Gumersinda Goicoechea Galarzaning to'yida uchrashgan.

1807-yilda Leokadia oilasi Madridda yashovchi yahudiy-nemis zargar Isidor Vayssga turmushga chiqdi va ular ota-onasining uyiga joylashdilar. U yerda yashab, u ikki farzand tug'gan: Xoakin (1808) va Gilermo (1811). Biroq, 1811-yilda Vayss uni "noqonuniy xatti-harakatlarda" ayblagan va ular ajralishdi. 1814-yilda Leokadia uchinchi farzandi Rosario ni dunyoga keltirdi. Spekülasyonlar Goyaning Rosarioning otasi bo'lishi mumkinligini aytishadi. Bu aniq tasdiqlanmagan, ammo Vays Rosarioning otasi emasligi aniq. 1817-yilda ikki kichik farzandi bilan beva qolgan Leokadiya 1812-yilda Goyaning uyiga koʻchib oʻtdi.

1824-yilda Leokadia Madriddan Bayonnaga ketishga majbur bo'ldi, chunki uning o'g'li Gilermo Fransisko Espoz y Minaning inqilobiy faoliyatida ishtirok etgandi. Ispaniyadagi siyosiy voqealardan hafsalasi pir bo'lgan Goya bir vaqtning o'zida Parijga jo'nab ketdi. Ikkalasi ko'plab ispan surgunlari yashaydigan Bordoda birlashdilar. Garchi Leokadiya olovli, notinch xarakterga ega bo'lsa-da, Goya esa ancha zaif bo'lib qolgan bo'lsa-da, ular bir-birlari bilan muloqot qilishdan zavqlanishardi va ko'pincha jamoat oldida birga ko'rinishardi.

Leokadiyaning maktublari 1828-yilda Goyaning o'limigacha bo'lgan oxirgi kunlarning yagona yozuvidir. Goya Leokadiyani o'z vasiyatiga kiritmagan, bu esa uni juda yomon moliyaviy ahvolda qoldirdi. Goyaning o'g'illaridan biri Xaver Leokadiyaga otasining mebellarini saqlashga ruxsat berdi va uni bir oz pul bilan ta'minladi. Leokadiyaning sobiq eri Isidor Goyaning o'limiga qanday munosabatda bo'lganligi noma'lum, garchi u Rosario uchun otalik da'vo qilgan bo'lsa ham. Xaverning ochiq-oydin saxiyligiga qaramay, Leokadiyaning maktublari keyingi besh yil og'ir bo'lganini va u asosan Fransiya hukumati nafaqasi evaziga tirik yashaganini ko'rsatadi.

1833-yilda umumiy amnistiyadan so'ng u va Rosario Madridga qaytishdi. Bu vaqtga kelib, Xaver de Goya ularga bergan pul tugab qolgandi. Ular Rosario eski ustalarning asarlarini Museo del Pradoda nusxa ko'chirish va sotish orqali pul topishga muvaffaq bo'lishdi. 1840-yilda Rosario Real Academia de Bellas Artes de San Fernandoga qabul qilindi va malika Izabel va Luisa Fernandaga rasm chizish bo'yicha o'qituvchi sifatida tayinlandi va 8000 real maosh oldi. Ehtimol, bu lavozimni Izabelning qonuniy vasiysi Agustin Arguellesni tanigan akasi Gilermoning liberal do'stlari orqali olgandir.

1843-yilda atigi yigirma sakkiz yoshli Rosario to'satdan vafot etdi. Leokadiyaning bundan keyingi hayoti noma'lum, garchi u Goyaning o'zida saqlab qolgan bir nechta asarlarini sotishga majbur bo'lganligi ma'lum. U 1856-yilda uyda vafot etdi va San-Martin cherkovidagi ommaviy qabrga dafn qilindi. Uning sobiq eri Isidor 1850-yilda qashshoqlikda vafot etgan edi.

Bir vaqtlar Josefa Bayeu deb hisoblangan yog 'portretidan tashqari, Leokadia ham Goyaning " *La Leocadia* " yoki *"Seducttress"* nomi bilan tanilgan qora rasmlaridan birida tasvirlangan bo'lishi mumkin va kechki rasmda *"Bordo sutchisi"*. Rosario ham uning bir nechta rasmlarini chizgan.

## Manbalar