Lisa Kruger

**Liza Kruger** (2000-yil 4-sentyabrda tugʻilgan) – gollandiyalik suzuvchi, Gollandiya Paralimpiya terma jamoasi aʼzosi.

Kruger S10, SB9, SM10 toifalarida musobaqalarda ishtirok etadi. Sportchi, asosan, SB9 toifasida 100 metrga brass usulida yaxshi koʻrsatkichlarga ega. U 2016-yil 8-sentyabr kuni Rio-de-Janeyroda oʻtkazilgan Yozgi Paralimpiya oʻyinlarida ushbu yoʻnalishda oltin medalni qoʻlga kiritib, jahon va Paralimpiya rekordini (1:15.47) yangiladi. 2020-yilgi Yozgi Paralimpiya oʻyinlarida sportchi ayollar oʻrtasida SB9 toifada 100 metrga brass usulida suzish boʻyicha kumush medal, S10 toifada 100 metrga erkin uslubda bronza medal, S10 toifada 100 metrga chalqancha suzish boʻyicha bronza medal hamda SM10 toifada 200 metrga kompleks suzish boʻyicha bronza medalini qoʻlga kiritgan.

## Qoʻl holati
Kruger 2000-yilda sogʻlom holda tugʻilgan, biroq 2006-yilda devordan yiqilib, chap qoʻlining bir nechta suyaklarini sindirib olgan. Shundan soʻng jarrohlik amaliyoti oʻtkazilgan, dastlab operatsiya muvaffaqiyatli kechgandek koʻringan. Keyinchalik Kruger zamonaviy beshkurash (yugurish, suzish, qilichbozlik, otish va ot minishdan iborat sport turi) bilan shugʻullana boshlagan. 8 yoshida Niderlandiya yoshlar chempionatida 3-oʻrinni egallagan.

Liza Krugerning chap qoʻli tobora koʻproq ogʻriq va noqulaylik bera boshladi hamda asta-sekin qiyshayib oʻsdi. Chap qoʻlida harakatlanish imkoniyati kamaydi va oʻng qoʻliga nisbatan chap qoʻli qisqaroq boʻlib qolgani sezildi. U yana shifoxonaga qaytishga majbur boʻldi, u yerda aniqlanishicha, Kruger yiqilganida chap bilak suyaklaridan biri – radius epifizi shunchalik shikastlanganki, endilikda oʻsishni toʻxtatgan edi. Shu sababli qolgan suyaklari oʻsishda davom etayotgani uchun chap qoʻli qiyshayib oʻsmoqda. Bu oʻsish buzilishi „Madelung deformatsiyasi“ deb ataladi. Krugerda bu kasallik irsiy yoki tugʻma emas, balki jarohat tufayli yuzaga kelgan. Shu muammolar sababli unga bir necha jarrohlik amaliyotlari, jumladan, suyakni uzaytirish operatsiyasi ham oʻtkazilgan. Bu jarayonda oʻsishni toʻxtatgan suyakka tashqi qismi burama mexanizmga ega boʻlgan temir pin oʻrnatilgan. Uch oy davomida u har kuni vintlarni burab, suyakni biroz-biroz choʻzishi kerak edi. Biroq bu keskin jarrohlik amaliyoti shifokorlar kutgan natijani bermadi va 2014-yil avgustida shifokor uni operatsiya qilib boʻlmasligini aytdi. Oʻsishni toʻxtatgan suyakni choʻzishga urinish natijasida suyak bilak suyaklari (karpal suyaklar) ustiga siljib, qoʻlning yanada kamroq harakat qilishiga olib keldi. Hozirda uning chap bilagi harakatlanishida cheklov bor. U qoʻlini bura olmaydi, unga tayanolmaydi va osila olmaydi. Chap qoʻli oʻng qoʻlidan taxminan 7 santimetr qisqaroq, chap qoʻlining kafti ham biroz kichikroq. Chap qoʻlida deyarli kuch qolmagan va natijada oʻng qoʻliga nisbatan chap qoʻlida kuch 70 foizga kam. Sportchi oʻsishdan toʻliq tugamaguncha Rotterdamdagi Erasmus shifoxonasida muntazam nazoratdan oʻtib turishi kerak, qoʻllaridagi nomutanosiblik sababli favqulodda operatsiya qilish ham mumkin.

## Xalqaro karyerasi
Lisa Kruger oʻzining xalqaro debyutini 2015-yilda IPC jahon chempionatida amalga oshirgan.

U 2016-yilda Rio-de-Janeyroda oʻtkazilgan Paralimpiya oʻyinlarida va 2020-yilda Tokio Paralimpiya oʻyinlarida ishtirok etgan.

Rio-de-Janeyro Paralimpiadasidagi yutuqlarini eʼtirof etish maqsadida Harderwijk shahridagi hovuzga „Lisa Kruger hovuzi“ nomi berilgan.

## Asosiy natijalari
* 2016-yilgi Paralimpiya oʻyinlarida 100 metrga SB9 toifasida brass usulida suzish boʻyicha jahon va Paralimpiya rekordi;
* 2014-yilda 200 metrga S10 toifasida erkin uslubda suzish boʻyicha jahon rekordi;
* 2018-yilda 200 metrga S10 toifasida chalqancha suzish boʻyicha jahon rekordi (amalda);
* 2018-yilda 100 metrga S10 toifasida chalqancha suzish boʻyicha jahon rekordi (amalda);
* 2017-yilda 50 metrga S10 toifasida batterflay usulida suzish boʻyicha Yevropa rekordi;
* 2017-yilda 100 metrga SM10 toifasida kompleks suzish boʻyicha Yevropa rekordi;
* 2018-yilgi Yevropa chempionatida 200 metga SM10 toifasida kompleks suzish boʻyicha Yevropa rekordi;
* 2018-yilda 200 metrga SM10 toifasida kompleks suzish boʻyicha Yevropa rekordi (amalda);
* 2018-yilda 100 metrga S10 toifasida erkin uslubda suzish boʻyicha Yevropa rekordi (amalda);
* 2019-yilda 50 metrga S10 toifasida chalqancha suzish boʻyicha Yevropa rekordi (amalda);
* 2021-yilda 50 metrga S10 toifasida erkin uslubda suzish boʻyicha Yevropa rekordini oʻrnatgan (amalda).

## Manbalar