Rossiya Federatsiyasi uchuvchi-kosmonavti Faxriy unvoni

**Rossiya Federatsiyasining faxriy uchuvchi-kosmonavti** unvoni () - Rossiya Federal kosmik agentligi uchun parvoz qilgan barcha kosmonavtlarga beriladigan Rossiya Federatsiyasining davlat mukofoti. Odatda Rossiya Federatsiyasi Qahramoni unvoni bilan birga topshiriladi. U davlat xizmatida qahramonlik koʻrsatganligi uchun ruslarga berilishi mumkin boʻlgan eng oliy unvondir.

## Tarixi
“Uchuvchi-kosmonavt” faxriy unvoni dastlab Oliy Kengash Prezidiumining 1961-yil 14-apreldagi Farmoni bilan ta’sis etilgan. Keyinchalik u SSSR uchuvchi-kosmonavti () deb atalgan. 1991-yilda Sovet Ittifoqi parchalanganidan keyin unvon Rossiya Federatsiyasining 1992-yil 20-martdagi 2555-1-sonli qonuni bilan saqlanib qoldi va unvon Rossiya Federatsiyasining uchuvchi-kosmonavti deb oʻzgartirildi.

## Mukofot toʻgʻrisidagi nizom
"Rossiya Federatsiyasining uchuvchi-kosmonavti" faxriy unvoni Rossiya Federatsiyasi Prezidenti tomonidan kosmik parvozdagi jasorati uchun beriladi. Rossiya Federatsiyasining uchuvchi-kosmonavtining nishoni koʻkrakning oʻng tomonida ordenlar va bezaklar ustida joylashadi.

## Mukofot tavsifi
"Rossiya Federatsiyasining uchuvchi-kosmonavti" faxriy unvoni - kengligi 25&nbsp;mm va balandligi 23,8&nbsp;mm boʻlgan zarhal kumush qirrali qavariq beshburchak. Markazda koʻk rangda sirlangan yer sharida Rossiya Federatsiyasi hududi tasviri. Oltin yulduz Moskvani dunyoning yuqori chap tomonidagi kumush sun'iy yoʻldoshga etib borish uchun butun dunyo boʻylab bir marta aylanib chiqadigan zarhal orbital yoʻlning kelib chiqish nuqtasini bildiradi. Ikkinchi orbital yoʻl, qizil sirlangan, globusning pastki markazidan boshlanadi va globus ustidagi zarhal kosmik kemaga etib borish uchun torayib boradi. Yer kurrasi ustidagi beshburchakning yuqori chap chetida zarhal relefli “PILOT” () yozuvi joylashgan. Yer shari ustidagi beshburchakning yuqori oʻng chetida zarhal relefli “KOSMONAVT” yozuvi (), yer kurrasi ostidagi beshburchakning pastki chetida zarhal yozuvda “ ROSSIYA”() yozuvi aks etgan. Beshburchakning chap va oʻng pastki qirralari boʻylab zarhal dafna novdalari tasvirlangan. Mukofotning seriya raqami nishonning orqa tomonida.

Belgilar standart rus kvadratiga osma halqa bilan mahkamlangan. Nishon oq, koʻk va qizil rangli ipak moir lenta bilan qoplangan.

## Erishganlar roʻyxati
Quyida sanab oʻtilgan shaxslar Rossiya Federatsiyasining uchuvchi-kosmonavti faxriy unvoniga sazovor boʻlganlar:

# 1992-yil 11-avgust, № 871-son Farmon. - Aleksandr Yurievich Kaleri
# 1993-yil 5-fevral, № 181-son Farmon. - Sergey Vasilyevich Avdeev
# 1993-yil 23-iyul, № 1060-son Farmon. - Aleksandr Fedorovich Poleshchuk
# 1994-yil 14-yanvar, № 154-sonli Farmon. - Vasiliy Vasilyevich Tsibliev
# 1994-yil 18-avgust, № 1697-sonli Farmon. - Yuriy Vladimirovich Usachev
# 1994-yil 24-noyabr, № 2107-sonli Farmon. - Yuriy Ivanovich Malenchenko
# 1994-yil 24-noyabr, № 2107-sonli Farmon. - Talgat Amangeldyuli Musabayev
# 1995-yil 10-aprel, № 338-sonli Farmon. - Elena Vladimirovna Kondakova
# 1995-yil 7-sentyabr, № 907-sonli Farmon. - Vladimir Nikolaevich Dezhurov
# 1995-yil 5-oktyabr № 1017-son Farmon. - Nikolay Mixaylovich Budarin
# 1996-yil 1-aprel, № 447-sonli Farmon. - Yuriy Pavlovich Gidzenko
# 1996-yil 16-oktyabr, № 1443-son Farmon. - Yuriy Ivanovich Onufrienko
# 1997-yil 11-aprel, № 342-sonli Farmon. - Valeriy Grigoryevich Korzun
# 1998-yil 10-aprel, № 370-sonli Farmon. - Aleksandr Ivanovich Lazutkin
# 1998-yil 10-aprel, № 372-sonli Farmon. - Pavel Vladimirovich Vinogradov
# 1998-yil 10-aprel, № 372-sonli Farmon. - Sharipov Salijan Shakirovich
# 1998-yil 25-dekabr, № 1640-sonli Farmon. - Yuriy Mixaylovich Baturin
# 1999-yil 5-aprel, № 428-sonli Farmon. - Gennadiy Ivanovich Padalka
# 1999-yil 10-sentyabr, № 1211-son Farmon. - Valeriy Ivanovich Tokarev
# 2000-yil 9-noyabr, № 1858-sonli Farmon. - Sergey Viktorovich Zalyotin
# 2001-yil 9-aprel, № 408-sonli Farmon. - Boris Vladimirovich Morukov
# 2002-yil 10-aprel, № 367-son Farmon. - Konstantin Mirovich Kozeev
# 2002-yil 10-oktyabr, № 1145-son Farmon. (nashr qilinmagan) - Yuriy Valentinovich Lonchakov
# 2003-yil 12-aprel, № 420-son Farmon. - Mixail Vladislavovich Tyurin
# 2003-yil 21-sentyabr, № 1082-sonli Farmon. - Fyodor Nikolaevich Yurchixin
# 2004-yil 4-fevral, № 140-sonli Farmon. - Sergey Yevgenyevich Treshchov
# 2005-yil 23-fevral, № 206-sonli Farmon. (nashr qilinmagan) - Yuriy Georgiyevich Shargin
# Oleg Valeryevich Kotov
# 2009-yil 5-fevral, (nashr qilinmagan) - Sergey Aleksandrovich Volkov
# 2009-yil 5-fevral, (nashr qilinmagan) - Oleg Dmitriyevich Kononenko
# 2010-yil 12-aprel, № 449-sonli Farmon. - Roman Yurievich Romanenko
# 2010-yil 30-oktyabr, № 1310-son Farmon. — Maksim Viktorovich Surayev
# 2011-yil 12-aprel, № 432-son Farmon. - Oleg Ivanovich Skripochka
# 2011-yil 12-aprel, № 433-son Farmon. - Mixail Borisovich Korniyenko
# 2011-yil 12-aprel, № 433-son Farmon. - Aleksandr Aleksandrovich Skvortsov
# 2012-yil 3-mart, № 270-son Farmon. - Dmitriy Yuryevich Kondratyev
# 2012-yil 25-iyun, № 904-sonli Farmon. - Andrey Ivanovich Borisenko
# 2012-yil 25-iyun, № 904-sonli Farmon. — Aleksandr Mixaylovich Samokutyayev
# 2013-yil 25-dekabrda - Anatoliy Ivanishin
# 2013-yil 25-dekabrda — Anton Shkaplerov
# 2014-yil 28-may, № 374-son Farmon. - Oleg Novitskiy
# 2014-yil 28-may, № 374-son Farmon. - Sergey Revin
# 2014-yil 28-may, № 374-son Farmon. - Evgeniy Tarelkin

## Manbalar