F.C. Abu Muslim

**F.C. Abu Muslim** (, *Bashgah-e Futbal-e Abumislâm-e Xorasan*) — Eronning Mashhad shahri, Razaviy Xuroson ustonidagi futbol klubi edi. Klub 1970-yilda tashkil etilgan va Umaviylar sulolasini ag‘darishga olib kelgan Abbosiylar inqilobiga boshchilik qilgan Abbosiylar davri sarkardasi Abu Muslim nomi bilan atalgan.

Jamoa uy uchrashuvlarini 27 000 o‘rinli Samen stadionida o‘tkazgan. Klubning egasi va homiysi Mohammad Reza Abbasi hisoblangan.

Abu Muslim to‘rt marta Liga 2 chempionligini, uch marta Xuroson ligasi sovrinini qo‘lga kiritgan va Hazfi kubogida bir marta finalda ishtirok etgan. Klubning provinsiyadagi asosiy raqibi Payam Khorasan bo‘lib, ular o‘rtasidagi uchrashuvlar Mashhad derbisi nomi bilan tanilgan.

## Tarixi

### Tashkil etilishi
1970-yilda Mashhaddagi bir guruh futbolchilar Abu Muslim nomi bilan yangi futbol jamoasini tashkil etishga qaror qildi. Musobaqadagi mag‘lubiyatdan so‘ng Xurosonda kuchli futbol jamoasi bo‘lishi uchun Abu Muslim va Aria klublarini birlashtirish zarurligi ta’kidlandi. Uch aka-uka ushbu birlashuv jarayoniga yordam berdi va natijada Abu Muslim 1975-yilda Eron inqilobidan avval mamlakatning eng yuqori futbol ligasi bo‘lgan Taxt Jamshid kubogi musobaqasiga yo‘l oldi. Jamoa dastlab faqat qora rangdagi liboslarda o‘ynagan, keyinchalik esa unga qizil rang qo‘shilgan. Muvaffaqiyat esa qisqa muddatli bo‘lib, jamoa keyingi mavsumda quyi ligaga tushib ketdi va inqilobgacha 2-divizionda o‘ynashda davom etdi.

### Inqilobdan soʻng
Eronning boshqa ko‘plab sport klublari kabi, Abu Muslim faoliyatida ham inqilob va Eron–Iroq urushi oqibatida sezilarli darajada cheklovlarga duch keldi. 1980-yildan 1984-yilgacha klub deyarli hech bir muhim musobaqada qatnasha olmadi. 1984-yilning oxirlarida mahalliy va viloyat ligalari qayta tashkil etilgach, vaziyat o‘zgara boshladi. 1980-yillarning oxiriga kelib esa jamoaga Shahdiran Inc. homiylik qildi. Urush tugaganidan keyin mahalliy va viloyat ligalari bekor qilinib, o‘rniga respublika miqyosidagi yagona ligalar tizimi joriy etildi.

Abu Muslim yangi tashkil etilgan Azadegan ligasi musobaqasiga yo‘l olib, 1990/91 hamda 1991/92-yilgi mavsumlarida ishtirok etib, quyi ligaga tushib ketdi. Quyi ligaga tushirilgach, klubning ahvoli keskin yomonlashdi va u hatto uchinchi diviziongacha, ya’ni mahalliy darajadagi liga darajasigacha tushib ketdi. Shahdiran klubga homiylik qilishni to‘xtatdi va uning o‘rnini ichimlik ishlab chiqaruvchi Khoshgovar kompaniyasi egalladi. Bir necha mavsum pastki ligalarda o‘tgach, Abu Muslim nihoyat 1997/98-yilgi mavsumida yana Eron futbolining eng yuqori darajasiga qaytdi va Azadegan ligasiga ko‘tarildi. O‘sha mavsum klubning moliyaviy ahvoli juda og‘ir edi, chunki Khoshgovar homiylikni to‘xtatgan, jamoaning yagona daromadi esa reklama tushumlari va muxlislar ko‘magidan iborat bo‘lgan. Shunga qaramay, klub kutilmaganda yuqori ligaga chiqishga muvaffaq bo‘ldi. Biroq Abu Muslim yana faqat ikki mavsum ligada qolib, 1999/2000-yilgi mavsumida yana quyi ligaga tushirildi. Shu davrga kelib klub boshlangʻich holiga qaytib, Eron politsiyasi tomonidan homiylik qilina boshlandi.

### Eron Pro ligasi
Keyingi mavsumda ular yana yuqori ligaga ko‘tarildi va 2001/02-yilgi mavsumida Eronning to‘liq professional darajadagi ilk futbol ligasi — EPLda debyut qildi. Shundan beri klub EPLda o‘yinlarini davom ettirib kelgan bo‘lib, eng yaxshi natijasi 5-o‘rin (ikki marta) boʻldi. 2004/05-yilgi mavsumdan Abu Muslimning yangi homiysi Iran Khodro kompaniyasi bo‘ldi.

### Soʻnggi yillari
2006-yilda Khodadad Azizi futbolchilik faoliyatini yakunlagach, klubga maslahatchi sifatida qo‘shildi. Jamoaning so‘nggi ikki mavsumdagi bosh murabbiyi Akbar Misaghian esa 2006/07-yilgi mavsumning birinchi haftasidan keyin rahbariyat bilan moliyaviy kelishmovchiliklar sabab iste’foga chiqdi. 2007-yil yanvar oyida Khodadad Azizi Abu Muslim bosh murabbiyi etib tayinlandi. Biroq u oradan bir yil ham o‘tmay lavozimidan bo‘shatildi va 2007-yil oktyabr oyida uning o‘rniga Parviz Mazloomi tayinlandi. Klub uchun mavsum juda og‘ir o‘tdi: ular faqat so‘nggi turda quyi ligaga tushib ketishdan qutulib qoldi, va shu davrgacha jamoa uch marta bosh murabbiy va uch marta raisni almashtirdi. Barqarorlikning yo‘qligi 2009/10-yilgi mavsumida ham davom etdi va Abu Muslim oxirgi o‘rinni egallab, quyi ligaga tushib ketdi. 2014-yilda esa klub tarixida birinchi bor jamoa 2-divizongacha tushirildi.

### Bankrotlik
Klub duch kelgan moliyaviy muammolar tufayli, 2014-yil 7-sentyabrda Yoshlar va sport vazirligi F.C. Abu Muslimning bankrot bo‘lganini e’lon qildi. Yangi rais Mehdi Biglari 2014-yilda klubni Toloe Nasl e Abu Muslim Football Club nomi ostida qayta tashkil etdi. Abu Muslim 2016-yilda faoliyatini tikladi va to‘rtinchi darajadagi musobaqalarda ishtirok eta boshladi.

## Mashhad derbisi
Mashhad derbisi (shuningdek, Xuroson derbisi nomi bilan ham tanilgan), F.C. Abu Muslim va Payam Khorasan o‘rtasidagi mahalliy futbol derbisidir. Hozirgi kunda ushbu derbi o‘z maqomini yo‘qotgan bo‘lib, Isfaxon derbisi, Ahvaz derbisi va Sheroz derbisi kabi yanada mashhur to‘qnashuvlarga oʻz o‘rnini bo‘shatib bergan.

## Mavsumlardagi natijalar
Quyidagi jadval Abu Muslimning turli musobaqalardagi natijalarini aks ettiradi.

## Jamoa rahbarlari

* Heshmat Mohajerani
* Hadi Khayami
* Amir Sharifian
* Bagher Sayammi
* Jahangir Sadehdel
* Hamid Tayebbi
* Mahmoud Haj Rezapour
* Rahman Naderi
* Gholam Hossein Takaffoli
* Gholam Reza Basiripour
* Nasser Shafagh
* Mahdi Najami
* Karim Malahi (1996–06)
* Nasser Shafagh (2006–08)
* Mostafa Bani-Asad (2008–09)
* Hossein Ghasemi (2009–10)
* Esmaeil Vafaei (2010–2014)
* Mehdii Biglari (2014–hozir)

## Jamoa bosh murabbiylari

*  Seyed Mehdi Qiyassi (1974)
*  Abbas Razavi (1974)
*  Ştefan Stănculescu (1974)
*  Seyed Mehdi Qiyassi (1974–1986)
*  Seyed Kazem Ghiyassian (1990-yillar boshi)
*  ALI BONYADI (1995–96)
*  Mehdi Dinvarzadeh (1996–97)
*  Akbar Misaghian (1997–99)
*  Farhad Kazemi (2000–01)
*  Firouz Karimi (2001–02)
*  Mahmoud Yavari (2002–03)
*  Akbar Misaghian (2003–06)
*  Mehdi Ghiasi (2006)
*  Khodadad Azizi (2006–07)
*  Parviz Mazloomi (2007–08)
*  Akbar Misaghian (2008)
*  Hadi Bargizar (2008)
*  Amir Hossein Peyrovani (2008)
*  Ali Hanteh (2008–09)
*  Naser Pourmehdi (2009)
*  Farhad Kazemi (2009–10)
*  Nader Dastneshan (2010)
*  Majid Namjoo-Motlagh (2010)
*  Asghar Sadri (2010)
*  Seyed Kazem Ghiyassian (2010–11)
*  Ali Hanteh (2011)
*  Seyed Kazem Ghiyassian (2011)
*  Khodadad Azizi (2011–12)
*  Gholam Hossein Peyrovani (2012)
*  Hadi Bargizar (2012–13)
*  Ali Hanteh (2013–2014)
*  Saeed Josheshi (2014–)

## Yutuqlari

**Liga**
* **2-divizion**
** **Chempion (4)**: 1974/75, 1977/78, 1990/91, 2000/01
* **Xuroson futbol ligasi**
** **Chempion (5)**: 1985/86, 1987/88, 1989/90, 1990/91, 1993/94
** **Vitse-chempion (1)**: 1988/89
* **Mashhad futbol ligasi**
** **Chempion (2)**: 1984/85, 1985/86

**Kubok**
* **Hazfi kubogi**
** **Finalchi (1)**: 2004/05
* **AK Pipe International Cup:**
** **Chempion (1)**: 2001

## Jamoa tarkibi
2013-yil 10-sentabrga koʻra:

 (U23)
 (U23)
 (U23)
 (U23)
 (U23)
 (U23)
 (U23)

## Manbalar