Bharathiraja

**Bharathiraja** (,  1941-yil 17-iyul) — hind kino rejissyori va aktyori boʻlib, asosan Tamil kino sanoatida ishlaydi. 1977-yilda *[[16 Vayathinile]]* bilan debyut qilgan, u oʻz filmlarida qishloq hayotining real va nozik tasvirlari bilan mashhur. 2017-yil holatiga koʻra u oltita Milliy kino mukofoti, toʻrtta Janubiy Filmfare mukofoti, ikkita Tamil Nadu shtati kino mukofoti va Nandi mukofotiga sazovor boʻldi. U shuningdek, telugu va hind tillarida filmlar suratga olgan. Hindiston hukumati uni kino sanoatiga qoʻshgan hissasi uchun 2004-yilda Hindistonning toʻrtinchi fuqarolik sharafi — Padma Shri mukofoti bilan taqdirladi. 2005-yilda u Sathyabama universitetining fanlar doktori (faxriy daraja) bilan taqdirlangan.

## Kino faoliyati
Bharathiraja kino karerasini kannadalik rejissyor Puttanna Kanagalning yordamchisi sifatida boshlagan. Keyinchalik u P. Pullaya, M. Krishnan Nair, Avinasi Mani va A. Jagannathanga yordam berdi. Uning birinchi filmi *16 Vayathinile*, u uchun ssenariy yozgan. Film hozirda Tamil kinosi tarixidagi muhim voqea sifatida qabul qilinadi. Film haqida Bharathiraja shunday dedi: „Ushbu film Milliy Kino Rivojlanish Korporatsiyasi yordami bilan ishlab chiqarilgan oq-qora badiiy film boʻlishi kerak edi“, ammo tijoriy jihatdan muvaffaqiyatli rangli film va bir nechta muhim martaba uchun boshlangʻich nuqtasi boʻldi. Shuningdek, u kino sanoatiga yuzlab yangi yuzlarni taqdim etgani bilan mashhur. U koʻplab aktyorlarni yangi yuz sifatida tanishtirdi, ular orasida Karthik, Radha, Revathi, Raadhika va Vijayashanti bor. Bosh rol ijrochilaridan tashqari u bir qator yordamchi aktyorlarni ham taqdim etdi. Ular orasida Janagaraj, Vadivukkarasi, Chandrasekhar, Pandiyan va Napoleon bor. Eksperimental tashabbus sifatida u yangi aktyorlarga oʻz filmlarida kichik rollar bergan, keyinchalik ular odamlar orasida mashhur boʻlib, band aktyorlarga murojaat qilgan. Uning filmlarida debyut kichik rol oʻynaganidan soʻng, odamlarga notanish boʻlgan koʻplab hozirgi rejissyorlar aktyorga aylanishdi: K. Bhagyaraj, Manivannan, Manobala, Tiagarajan va Ponvannan shular jumlasidandir. U birinchi marta bosh rolda Sathyarajni tasvirlashda ham muhim rol oʻynadi.

## Shaxsiy hayoti
Bharathiraja Periyamayathevar va Karuthammalning ota-onalari Chinnasamy sifatida tugʻilgan. U 1974-yilda ChandraLeela bilan turmush qurgan va Manoj Bharathiraja (1976-yilda tugʻilgan) va Janani (1979-yilda tugʻilgan) ikki farzandi bor. Manoj *Tajmahalda* tanishtirilgan aktyor va u aktrisa Nandanaga uylangan. Janani malayziyalik Rajkumar Thambirajaga uylangan. Bharathirajaning qaynisi Manojkumar *Mannukkul Vayram*, *Vandicholai Chinraasu*, *Vaanavil* va *Guru* Paarvai kabi filmlarga rejissyorlik qilgan. Uning akasi Jayaraj *Katthukkutti* bilan aktyorlik debyutini qildi. Uning qarindoshi Stalin televizion aktyor boʻlib, *Saravanan Meenatchi* va *7C* kabi seriallarda rol ijro etgan. 

## Mukofotlari

### Fuqarolik unvonlari

* 2004-yil — Hindiston hukumatidan Padmashri

### Milliy kino mukofotlari

* 1982-yil — *[[Seethakoka Chiluka (film, 1981)|Seethakoka Chiluka]]* (rejissyor) uchun Telugu tilidagi eng yaxshi badiiy film uchun Milliy kino mukofoti
* 1986-yil — *[[Mudhal Mariyathai]]* uchun Tamil tilida eng yaxshi badiiy film uchun Milliy kino mukofoti (prodyuser va rejissyor)
* 1988-yil — Boshqa ijtimoiy mavzudagi eng yaxshi film uchun Milliy kino mukofoti *[[Vedham Pudxithu|Vedham Pudxitu]]* (rejissyor)
* 1995-yil — *Karutthamma* uchun oilaviy farovonlik haqidagi eng yaxshi film uchun Milliy kino mukofoti (rejissyor)
* 1996-yil — *Anthimanthaarai* uchun Tamil tilida eng yaxshi badiiy film uchun Milliy kino mukofoti (rejissyor)
* 2001-yil — *Kadal Pookkal* uchun eng yaxshi ssenariy uchun Milliy kino mukofoti (rejissyor va yozuvchi)

### Filmfare mukofotlari Janubiy

* 1978-yil — *Sigappu Rojakkal* uchun eng yaxshi tamil rejissyori
* 1987-yil — *Vedham Pudxithu* uchun eng yaxshi Tamil filmi
* 1987-yil — *Vedham Pudhithu* uchun eng yaxshi tamil rejissyori
* 1994-yil — *Karuthamma* uchun eng yaxshi tamil filmi

### Tamil Nadu davlat kino mukofotlari

* 1977-yil — *16 Vayathinile* uchun eng yaxshi rejissyor mukofoti
* 1979-yil — Eng yaxshi film uchun Tamil Nadu davlat kino mukofoti — Ikkinchi mukofot — *Puthiya Vaarpugal*
* 1981-yil — *Alaigal Oivatillai* uchun eng yaxshi rejissyor mukofoti
* 1994-yil — *Karutthamma* uchun „Yaxshi yorugʻlikdagi ayolni tasvirlaydigan eng yaxshi film“
* 2001-yil — Tamil Nadu davlat kino faxriy mukofoti — 2001-yilda Arignar Anna mukofoti
* 2003-yil — *Eera Nilam* uchun eng yaxshi film

### Nandi mukofotlari

* 1981-yil — *Seethakoka Chiluka* uchun eng yaxshi rejissyor uchun Nandi mukofoti

### [[Vijay mukofotlari]]

* 2012-yil — Tamil kinosiga qoʻshgan hissasi
* 2013-yil — *Pandiya Naadu* uchun eng yaxshi ikkinchi plandagi aktyor

### Boshqa mukofotlari

* 1980-yil — Janubiy Hindiston kino texniklari: *Kallukkul Eeram* uchun eng yaxshi texnik mukofoti
* 2005-yil — Sathyabama universitetining faxriy doktori (D.Litt)
* 2015-yil — SIIMA umr boʻyi muvaffaqiyat mukofoti

## Filmografiyasi

### Filmlari

### Televideniye
Bharathiraja rejissyori va Kalaignar TVda efirga uzatilgan teleseriallar roʻyxati.

* *Thekkathi Ponnu*
* *Appanum Aathalum*
* *Muthal Mariyathai*

### Dublyaj rassomi

* Vijayan (*Niram Maaratha Pookkal, Mann Vasanai)*
* Tiagarajan (*Alaigal Oivatillai*)
* Nizhalgal Ravi (*Mann Vasanai*, *Vedham Pudhithu*)
* Manivannan (*Kodi Parakuthu*)
* Tennavan (En Uyir Thozhan)

### Qoʻshiqchi

* „Kaadu Pottakaadu“ (*Kauthamma*)

## Manbalar

‎