Hududiy saqlash tarmogʻi

**Maʼlumotlarni qabul qilish tarmog'i** (*SAN) -*  bu turli tashqi xotira qurilmalarini (masalan, katta hajmli disklar, arxivlash lentasi, yoki disk o‘quvchi qurilmalar) kompyuter serverlariga ulab, ular bilan birgalikda ishlashini taʼminlovchi maxsus tizim (yaʼni arxitektura), operatsion tizim ulangan resurslarni mahalliy ulanish tarmogʻi [ *manba belgilanmagan 567* kun ] deb tan oladi.

SAN tizimlari odatda *Fiber Channel* , *iSCSI* yoki *AoE* kabi maʼlumotlarni qabul qiluvchilar orqali tarmoq darajasida blok saqlash imkoniyatini taqdim etadi. NAS esa NFS, SMB/CIFS yoki *Apple faylini topshirish tarmogʻi* (AFP) kabi tarmoq fayl tizimi yordamida o‘zining fayl tizimida saqlangan maʼlumotlarga kirishni taʼminlashga mo‘ljallangan. Biroq, bu ikki texnologiyaning qatʼiy ajratilishi shartli hisoblanadi: iSCSI kabi protokollarning paydo bo‘lishi SAN va NAS o‘rtasidagi farqni kamaytirib, ularning bir-biriga yaqinlashishiga olib keldi. Masalan, 2003-yildayoq *NetApp NAS qurilmalari* orqali iSCSI xizmatini taklif qila boshlagan, EMC va HDS esa aksincha – SAN tizimlariga NAS funksiyalarini qo‘shgan.

## Tarmoq turlari
Ko‘pgina maʼlumot saqlash tarmoqlarida serverlar va saqlash qurilmalari o‘rtasida muloqot qilish uchun aslida tarmoq paketlari uchun mo‘ljallanmagan SCSI protokolidan foydalaniladi, shuning uchun bu tarmoqlarda SCSI buyruqlarini uzatish imkonini beruvchi past darajadagi protokollar, masalan, iSCSI yoki Fibre Channel qo‘llaniladi:

•FCP inglizcha (Fiber Channel Protocol) — bu Fiber Channel tarmog‘i orqali SCSI ma'lumotlarini uzatish uchun ishlatiladigan protokoldir. U yuqori tezlikda va kam kechikish bilan ma'lumotlarni uzatishni ta'minlaydi, shuning uchun saqlash tarmoqlari va ma'lumot markazlarida keng qo‘llaniladi.

* iSCSI inglizcha(Internet Small Computer System Interface) — bu SCSI protokolining TCP/IP tarmog‘i orqali ishlatiladigan kengaytirilgan versiyasidir. iSCSI yordamida saqlash qurilmalariga tarmoq orqali *ma'lumotlarni* uzatish mumkin, bu esa saqlash tarmoqlarini masofaviy boshqarishni va samarali ishlashni ta'minlaydi.
* iSER inglizcha] (iSCSI Extension for RDMA) — bu iSCSI protokolining RDMA (Remote Direct Memory Access) orqali InfiniBand tarmog‘i yoki boshqa RDMA-ni qo‘llab-quvvatlovchi tarmoqlar orqali uzatilishini ta'minlaydigan protokoldir. Bu protokol yordamida iSCSI ma'lumotlari yuqori tezlikda va kam kechikish bilan uzatiladi, bu esa ma'lumot almashish jarayonini samarali va tez amalga oshirish imkonini beradi.
* SRP inglizcha] (SCSI RDMA Protocol) — bu SCSI ma'lumotlarini InfiniBand tarmog‘i orqali RDMA yordamida uzatish imkonini beruvchi protokoldir. Bu texnologiya saqlash tizimlari va serverlar o‘rtasida yuqori tezlikda ma'lumot almashishni ta'minlaydi, kam kechikish va yuqori samaradorlik bilan ishlaydi.
* Fibre Channel protokolini Ethernet tarmog‘i orqali uzatish imkonini beruvchi texnologiya, bu orqali saqlash tarmoqlari (SAN) va Internet tarmog‘i (Ethernet) birlashtiriladi, bu esa *tarmoq infratuzilmasini* soddalashtirish va samaradorligini oshirishga yordam beradi.
* FCIP va iFCP — bu texnologiyalar FCP/SCSI ma'lumotlarini IP paketlarida inkapsulyatsiya qilib, masofaviy saqlash tarmoqlarini bog‘lash imkonini beradi. Ular Internet yoki IP asosidagi tarmoq orqali saqlash tizimlari o‘rtasida yuqori tezlikda va ishonchli ma'lumot almashinuvini ta'minlaydi.
* HyperSCSIinglizcha — bu SCSI buyruqlarini *Internet tarmog‘i* orqali uzatish imkonini beruvchi texnologiya, bu esa saqlash tarmoqlari va ma'lumotlar tizimlari o‘rtasidagi ulanishni soddalashtiradi va samarali tarzda amalga oshiradi..
* FICON — bu ma'lumotlarni saqlash tarmog‘i (SAN) da ishlatiladigan *Fiber Channel protokoli* asosidagi tizim bo'lib, asosan *IBM* asosiy kompyuter tizimlarida ma'lumotlarni yuqori tezlikda uzatishga xizmat qiladi. FICON tizimining boshqaruvi va monitoringi faqat administratorlar tomonidan amalga oshiriladi, chunki bu tizimlar katta va muhim ma'lumotlarni boshqarish uchun ishlatiladi.
* Internet yoki Internet orqali *ATA qurilmalariga* (disklar yoki saqlash qurilmalari) masofaviy tarzda kirish va ularni boshqarish imkonini beradi. Bu texnologiya tarmoq orqali saqlash qurilmalari bilan ishlashni osonlashtiradi va serverlar yoki boshqa qurilmalardan ularni masofadan boshqarish imkonini yaratadi. .

NVMe ustidan mato protokoli — *NVMe protokolining* tarmoq orqali kengaytirilgan versiyasi bo'lib, u masofaviy saqlash tizimlariga yuqori tezlikda va kam kechikish bilan kirishni ta'minlaydi. Bu protokol tarmoq saqlash tizimlarida SSD yoki boshqa saqlash qurilmalariga tez va samarali kirishni osonlashtiradi.

## Manbalar