Pravdinsk (Kaliningrad viloyati)

**Pravdinsk** (1946-yilgacha Fridland, nemischa:*Fridland*) Rossiyadagi shahar, Kaliningrad viloyati Pravda tumanining (munitsipal okrugining) maʼmuriy markazi. Shahar Lava daryosi boʻyida, Kaliningraddan 53 km janubiy-sharqda joylashgan.

## Tarixi
1312-yilda eski Prussiya aholi punkti oʻrnida Tevton ordenining buyuk magistri Karl fon Trir tomonidan (nem:*qamal shahri*) tashkil etilgan. U har tomondan suv bilan oʻralgan edi. 1313-yilda shimoli-sharqiy qismida Muqaddas Georgiy kirxasi qurilgan.
1335-yilda Fridland shahar huquqlarini oladi. XVI-XVII asrlarda qal’adan tashqarida ham qurilish boshlangan. Janub va sharqdan shahar va qal’a devorlarining qoldiqlari saqlanib qolgan.
1807-yil 14-iyun kuni Fridland yaqinida general Leontiy Bennigsen boshchiligidagi rus armiyasi va rus-prus-fransuz urushi davomida fransuz armiyasi oʻrtasida jang boʻlib oʻtdi. Ushbu urush paytida Rossiya ittifoqchisi Prussiyani himoya qilishga harakat qildi. Fridland jangidan oldin Napoleon rus armiyasini magʻlub eta olmadi, ammo Fridland ostida rus armiyasi juda noqulay ahvolga tushib, qoʻmondonlik etishmasligi natijasida vaqtini yoʻqotib, 5 ta qurolni yoʻqotib, orqaga chekinishga majbur boʻldi va 12 ming kishi halok boʻldi va yaralandi. Ushbu jangda fransuzlarning yoʻqotishlari ham katta – 10 mingdan ortiq kishi. Fridland jangining natijasi Tilzit tinchligining xulosasi boʻldi.

## Sanoat
Sanoati – oziq-ovqat, qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini qayta ishlash. Pravdinsk GESi 1,14 MVt quvvatga ega Lava ustida ishlaydi (loyiha 7,44); va yiliga 9 mln kVt/soat ishlab chiqarish.

## Diqqatga sazovor joylar
* **Napoleon toʻxtagan uy** – Stolyarnoy koʻchasidagi 3/9-uy. Jangdan soʻng, charchagan Napoleon Fridlandni oʻz askarlarini talon-taroj qilish uchun berdi, oʻzi esa uning koʻziga tushgan birinchi uyga kirib, toʻshakka yetib kelgach, uxlab qoldi. Keyinchalik, Napoleon urushlaridan soʻng, bu umuman eʼtiborga loyiq boʻlmagan bino Bonapartning tasviri va unda fransuz gʻolibining uzoq vaqt boʻlmaganligini eslatuvchi belgi bilan oqlangan qanot bilan bezatilgan. Baʼzi maʼlumotlarga koʻra, qoʻshimcha bino ham, lavha ham Ikkinchi Jahon urushidan omon qolgan va faqat Sovet Ittifoqining birinchi yillarida mahalliy partiya rahbarlaridan birining shoshilinch iltimosiga binoan olib tashlangan, ular uchun nomaqbul va mafkuraviy zararli tuyulgan. Kaliningrad viloyati hukumatining 2007-yil 23-martdagi 132-son qarori bilan uy aniqlangan madaniy meros ob’ekti sifatida roʻyxatga olingan.
* **Pravdinsk [[GES|GESi]].** Pravdinsk yonida 1920-yillarda qurilgan Lava daryosidagi kichik gidroelektr stansiyasi boʻlgan Pravdinsk GES-3 suv ombori va binosi joylashgan.
* Shahardan 8 km uzoqlikda noyob tabiiy yodgorlik, butun Evropadagi yagona botqoq boʻlgan Zelau bogʻi joylashgan.

Свято-Георгиевский храм г.Правдинск.jpg| Fridland kirxasi
Pravdinsk, Kaliningrad Oblast, Russia, 238400 - panoramio - Anton Yefimov (17).jpg|2016-yilda Kirxa
Правдинская ГЭС-3.jpg|Pravdinsk GESi
Братская могила русских воинов в Правдинске.jpg|Pravdinskdagi rus askarlarining ommaviy qabri


## Mahalliy aholi
Otto saro (1818-1888) – Königsbergdagi ober-prokuror, Prussiya deputatlar palatasi va Reyxstag aʼzosi hisoblanadi.

## Manbalar