open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ali Aliyev

**Ali Nagi oʻgʻli Aliyev** () – Sovet Ozarbayjon paxtakori, uzumchilik va tamaki yetishtiruvchisi, Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1982-yil). Ozarbayjon SSR tamaki ustasi, uzumchilik ustasi va paxta ustasi. Ozarbayjon SSR Davlat mukofoti laureati (1978-yil).

## Hayoti va faoliyati
1932-yilda Ozarbayjon SSR Naxichevan Muxtor Respublikasi Naxichevan viloyati (hozirgi Ozarbayjon Respublikasi Naxichevan Muxtor Respublikasi Babek viloyati) Negram qishlogʻida tugʻilgan. Millati ozarbayjon.

1949-yildan Naxichevan MSSR Naxichevan viloyatidagi „Kommunizm“ kolxozida kolxozchi, keyin Boku shahridagi „Leninneft“ trestida texnik. Oʻrta maxsus maʼlumot olgan. 1964-yilda u KPSS aʼzoligiga qabul qilindi.

Keyinchalik kolxozda qurilish texnigi, 1965-yildan Ozarbayjon SSR Naxichevan Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasi (hozirgi Naxichevan) ning Nazxichevan (1978-yildan Babek) tumanidagi „Kommunizm“ sovxozida brigadir. Ozarbayjon Respublikasi Avtonom Respublikasi).

Sakkizinchi besh yillik (1966—1970) yakunlari boʻyicha yuqori mehnat yutuqlari uchun u Lenin ordeni va toʻqqizinchi besh yillik (1971—1975) topshiriqlarini muddatidan oldin bajarganligi uchun – ordeni bilan taqdirlangan. Oktyabr inqilobi.

SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1982-yil 10-martdagi Farmoni bilan Aliyev Ali Nagi oʻgʻliga Lenin ordeni va „Oʻroq va Bolgʻa“ oltin medali topshirilib, Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni berildi. SSSR Oliy Kengashining X va XI chaqiriqlari deputati (1979—1989). Pensiyaga chiqqunga qadar sovxozda ishladi. Bobek tumani Negram qishlogʻida yashagan. 1995-yil 22-mayda vafot etgan. Ozarbayjon SSR Davlat mukofoti laureati (1980).

## Mukofotlari
Lenin ordeni (04.08.1971; 10.03.1982),

Oktyabr inqilobi ordeni (14.02.1975)

Ozarbayjon SSR Davlat mukofoti laureati

Sotsialistik Mehnat Qahramoni

## Manbalar
Borislav Paravac

**Paravac, Borislav**

**Borislav Paravac** (, *Borislav Paravac*, tugʻilgan. 18 fevral 1943, Koshtanitsa) - Bosniyalik Serb siyosat va davlat arbobi. 2003 - 2006ahda - serb hamjamiyatidan Bosniya va Gersegovina Prezidentligi ("kollektiv davlat rahbari") aʼzosi; 11 aprel 2003a dan 27 iyun 2003a va 28 oktyabr 2004a dan 28 iyun 2005 a - Prezidium aʼzolarining rotatsiyasi printsipi boʻyicha Rayosat raisi.
## Biografiya
Bosniyaning Ustashe bosib olgan hududida tugʻilgan. Oʻzining tan olishicha, otasi Ikkinchi jahon urushi davrida Chetnik boʻlinmalarida boʻlgan.

1966yilda Zagreb universiteti Iqtisodiyot fakultetini moliyaviy hisobot buxgalteriyasi mutaxassisligi boʻyicha tamomlagan. U siyosiy faoliyat bilan kech shugʻullangan, bungacha uzoq vaqt munitsipal darajada moliya-sanoat sektorida rahbarlik qilgan, tadbirkorlik (agrobiznes) bilan shugʻullangan.

1990-yildan 2000-yillargacha 1996 bilan bir vaqtda Doboj meri boʻlib ishlagan va [Srpska] Milliy Assambleyasi aʼzosi boʻlgan.](https://uz.wikipedia.org/wiki/Respublika_Srpska) Bosniya va Gertsegovinada (BH).

5-oktabr 2002a Paravac BH Vakillar palatasiga, Federal parlament quyi palatasiga saylandi va u yerda u boʻldi. ushbu organ raisining birinchi o‘rinbosari.

2003-yil bahorida u Respublika Prezidiumidagi Serbiya vakili oʻrnini egallab, ishdan boʻshatilgan davlat rahbari Mirko Sharovich oʻrnini egalladi.. U keyingi saylovlargacha 1-oktabr 2006a. Nafaqaga chiqqanidan so‘ng o‘z shahriga ko‘chib o‘tdi, bog‘dorchilik va dehqonchilik bilan shug‘ullandi.

U Serb Respublikasi Buxgalterlar va Auditorlar Assotsiatsiyasining haqiqiy aʼzosi.

Fransuz tilida gapiradi.

## Oila

U Dragica Paravac bilan turmush qurgan va ikki farzandning otasi.

## Manbalar

## Havolalar
*
Lola Astanova

**Lola Astanova** (; 1982-yil 3-iyul, Toshkent, Oʻzbekiston SSR, SSSR) — oʻzbek va amerikalik pianinochi. Asosan Shopen, List va Raxmaninov asarlarini — ham asl, ham o‘z talqinida ijro etadi.

## Biografiyasi
Lola Astanova Toshkent shahrida fortepiano oʻqituvchisi va muhandis-ixtirochi oilasida tugʻilgan. Uning onasi dastlab qizining musiqiy karyerasiga qarshi edi, chunki bu juda qiyin kasb deb hisoblardi, lekin otasi musiqa o‘rganishini talab qildi. Olti yoshida qizni V. A. Uspenskiy nomidagi iqtidorli bolalar maktabida (hozirgi Oʻzbekiston Davlat konservatoriyasi qoshidagi iqtidorli bolalar akademik litseyi) dars bergan professor Tamara Popovna huzuriga olib borishadi. O‘qish yillari davomida Astanova doimiy ravishda Moskvaga kelib, u yerda Lev Naumovdan saboq oladi, u „Mumtoz musiqa haqida gap ketganda, Lola Astanova haqiqatan ham ajoyib intuitiv qobiliyatga ega“ ekanligini taʼkidladi.

Sakkiz yoshidan boshlab Astanova pianinochi sifatida gastrollarga chiqa boshladi. Germaniya, Fransiya, Avstriya, Italiya va Rossiyada ham yakkaxon konsertlar, ham orkestrlar bilan chiqish qilgan. 1996-yilda Moskvada bo‘lib o‘tgan yosh pianinochilarning Shopen nomidagi II-xalqaro tanlovi laureati bo‘lgan.

Toshkentdagi musiqa maktabini tamomlagandan so‘ng, Astanova 2003-yilda AQShga ko‘chib o‘tgan va Xyustondagi Rays universitetiga o‘qishga kirgan. Stipendiya va qulay shart-sharoitlarga ega bo‘lgan, buning natijasida musiqiy karyerasini Amerika sahnasida boshlashga muvaffaq bo‘lgan. 2004-yil may oyida birinchi marta Qo‘shma Shtatlarda — Vashingtondagi Jon Kennedi nomidagi sahna sanʼati markazida chiqish qilgan. 2005-yilda Rays universitetining „Shefedra“ musiqa maktabini tamomlagan. Uning o‘qituvchilari Jon Kimura Parker va Robert Ro edi.

2007-yil oktyabr oyida Lola Astanova Valeriy Gergiyev boshchiligidagi Mariinskiy teatri simfonik orkestri tomonidan Qo‘shma Shtatlardagi spektaklning bir qismi sifatida „Klassik super yulduzlarning ajoyib konserti“ (Classical Superstars Fantasy Concert) ning yulduzlaridan biriga aylandi.

2012-yil 19-yanvarda Astanova birinchi marta Karnegi Xollda Donald Tramp boshchiligidagi Vladimir Xorovitsga bag‘ishlangan maxsus kontsertda chiqish qildi. Konsertdan tushgan barcha mablag‘ Amerika Saraton Jamiyatiga o‘tkazildi. O‘sha yilning 30-mayida Astanova Linkoln markazida pianinochini kasbiy faoliyatidagi yutuqlari uchun taqdirlash marosimida Bayron Janis bilan duet ijro etdi.

2014-yilda Astanova Klivlend orkestri bilan Mar-a-Lagoda (Palm-Bich) qo‘shma kontsert berdi.

Astanova chiqishlar paytida uslub va tashqi ko‘rinishga ehtiyotkorlik bilan munosabatda bo‘lishi bilan mashhur. Ko‘pincha baland poshnali tufli va eksklyuziv yuqori moda liboslarida ijro etadi. Pianinochining so‘zlariga ko‘ra, „ko‘ylaklari yorqin va uyg‘un ko‘rinishini“ xohlaydi, chunki bu uning chiqishlarining bir qismidir.

Bu xususiyat ko‘pincha moda jurnallarida tasvirlangan. Ular orasida — „*[[Vogue (jurnal)|Vogue]]*“, „People“ va boshqalar bor.

## Manbalar

## Havolalar

* Rasmiy sayt )
Sho Sato

Tochigi SC uchun oʻynaydigan yaponiyalik yarim himoyachi.

## Karyerasi
U faoliyatining dastlabki kunlarida Omori oʻsmirlar futbol klubida oʻynagach, JEF United Chiba yoshlariga qoʻshilgan. 2011-yilning 26-noyabrida Satoning asosiy jamoa safida oʻynagan „Tokyo“ga qarshi debyut oʻyinida (0:1) hisobda jamoa mag‘lubiyatga uchragan.

## Klub statistikasi
*2018-yil 23-fevralgacha yangilangan*.

## Manbalar

## Havolalar

* Mito HollyHockdagi profil
* Sho Sato
Amur Kalmykov

**Amur Arsenovich Kalmykov** – rossiyalik futbolchi, „Rodina“ futbol klubining hujumchisi.
## Biografiya
Kabardino-Balkar futboli tarbiyalanuvchisi. Futbolchilik faoliyatini Krasnodar oʻlkasining Tbilisi viloyatining „Kubanskaya Korona“ havaskorlar klubida boshlagan. 2017 yilning qishida u FNL Cupda ishtirok etgan „Kuban“ga oʻtdi. Oʻsha yilning yozida u Rossiya chempionati ikkinchi divizionining „Afips“ jamoasiga oʻtib, 13 ta oʻyin oʻtkazib, 10 ta gol urgan. 2018 yilning qishida u Maxachqal’aning „Anji“ safiga qoʻshildi U Rossiya Premer-ligasida 2018-yil 2-mart kuni 21-turning uy uchrashuvida Qozonning "Rubin jamoasiga qarshi maydonga tushdi. 78-daqiqada zahira Guramu Tetrashvili.

2018 yilning yozida u yangi tashkil etilgan „Urozhay“ FK futbolchisiga aylandi, 25-iyul kuni debyut qilgan. Mavsum yakuniga koʻra u Janubiy guruhning eng yaxshi toʻpurari (17 ta gol)ga aylandi PFL chempionati 2018/19.
## Yutuqlar
### Buyruq
; Hosil
*  Kumush medal sovrindori PFL (Janubiy hudud)]: 2018/19

;  Torpedo (Moskva)
*  Birinchi divizion gʻolibi: 2021/22
* **Jami: 1 kubok**

### Shaxsiy
* Janubiy guruh toʻpurari PFL chempionati: 2018/19
## Manbalar

## Havolalar
* 
* Profile by Russian Professional Football League
* Profile by Football National League
Vladimir Averin

## Biografiya
1932-yil 17-sentyabrda Verxniye Sergi Nijniye Serginskiy tumani Ural viloyati qishlogʻida tugʻilgan. Uning otasi ishchi edi, garchi oilada bogʻi, oshxonasi, qishloq xoʻjaligi hayvonlari boʻlgan boy tomorqa bor edi, shuning uchun bola bolaligidanoq kattalarga uy ishlarida yordam bergan va muntazam jismoniy mehnatga odatlangan. U yoshligidan sportga qiziqib qolgan, maktabda oʻqib yurgan chogʻida qishlogʻi nomidan voleybol, futbol musobaqalarida, changʻi yugurish musobaqalarida qatnashgan. yengil atletika.

Maktabni tugatgach, SSSR Qurolli Kuchlari safiga chaqirildi, toʻrt yil davomida Dengiz floti saflarida xizmat qildi. Demobilizatsiyadan soʻng u Sverdlovsk jismoniy tarbiya kollejida tahsil oldi va u yerda Zamonaviy beshkurash bilan jiddiy shugʻullana boshladi, xususan, kollejdan oʻrta kasb-hunar maktablari oʻrtasidagi SSSR chempionatida bronza medalini qoʻlga kiritdi. Keyinchalik u Sverdlovsk viloyatining engil atletika jamoasiga qoʻshildi, Butunrossiya va Butunittifoq chempionatlarida qatnashdi. 1962-yilda dekatlonda RSFSR xalqlari Spartakiadasida gʻolib chiqdi va shu tariqa ushbu intizom boʻyicha birinchi sport toifasi meʼyorini bajardi.

U Omsk davlat jismoniy tarbiya institutini tamomlagan va 1964-yilda Sverdlovskga qaytib, u yerda ixtiyoriy sport jamiyatining viloyat kengashida katta murabbiy boʻlib ishga joylashdi „Lokomotiv“. 1968-yildan „Yunost“ sport majmuasida bolalar murabbiyi boʻlib ishlagan, 1971-yilda viloyatda oʻtkazilgan „Eng yaxshi bolalar bilan murabbiy“ tanlovida gʻolib boʻlgan va Sverdlovsk viloyat sport qoʻmitasining esdalik medali bilan taqdirlangan.

1972-yilda Vladimir Averin tashabbusi bilan Sverdlovskda ochilgan sport maktab-internatida (keyinchalik 1-sonli olimpiya zaxiralari maktabi deb oʻzgartirildi) yengil atletika boʻlimiga asos soldi. Bu yerda uloqtirish boʻyicha birinchi murabbiylardan biri boʻldi, birinchi setda 60 nafar shogirdni tayyorladi. Koʻp yillik murabbiylik faoliyati davomida u koʻplab isteʼdodli sportchilarni tarbiyaladi, ular orasida oʻgʻil bolalar va qizlar oʻrtasidagi SSSR chempionatlari gʻoliblari Vadim Skorlupkin, Dmitriy Slasten, Aleksandr Firsov, Yuriy Fedotov, Gennadiy Anisimov, Vladimir Kosarev, Pavel Popov, Elena Klochixina, Pavel bor. Yamov. Uning eng mashhur shogirdi – yadro uloqtirish boʻyicha xizmat koʻrsatgan sport ustasi Vyacheslav Lixo, bronza medali sovrindori Barselonadagi Olimpiya oʻyinlari, oʻsmirlar oʻrtasidagi jahon va Yevropa chempionatlari sovrindori. – tayyorgarligi uchun Averinga „RSFSRda xizmat ko'rsatgan murabbiy“ faxriy unvoni berildi.

Yengil atletika musobaqalarida respublika toifali hakam sifatida qatnashgan. 1993-yildan nafaqada.
## Manbalar

 https://web.archive.org/web/20160922212654/http://uor-ekb.ru/5504/5593
Turklarning Qadimgi Merosi

Turklarning qadimgi meroslari 1950-yildan boshlab turkiylarning vatani bo'lgan Oltoy tog' etaklari ilk silvisiatsiyalari Afanasyevo va Andronovo madaniyatlari ekanligi aniqlandi.Turkiylar merosi haqida gap ketganda Ural Oltoy tog'lari,Sharqiy Turkiston,Akasiya,Marv,Rey Qohira,Sivs,Sheroz,Adriatik, Orol va Kasbiy dengizlarini o'z ichiga olgan ulkan geogrefiyani yodda tutushimiz kerak.Kul Tiginning o'lim haqida aytganlari:"Xudo zamon bilan yashaydi,inson o'lish uchun yaratilgan"iborasi asrlar o'tib ,Saljuqiylar sultoni Izzattin Qayqavusning o'z maqbarasiga yozilishini vasiyat qilgan quydagi misralar dunyodan mehmon bo'lib kelish-ketishdan ongiga asoslangan turkiy davlat tushunchasining eng yaxshi ifodasidir:

Biz kim jahonni tark etib ko'chdik.

Ko'ngil dardi ektik,motamlar bichdik,

Bundan buyon navbat sizniki.

Biz galimizni o'ttik va kettik

## Oltin Libos
1969-yillda Qozog'istonning Olmaota yaqinidagi Eshik Qo'rg'on shahrida topilgan.Miloddan avvalgi 5-asrga oid oltin libos taxminan 4000ta alohida qismlardan iborat.Oltin Libos 18-yoshida vafot etgan shahzodaga tegishli ekanligi taxmin qilingan.Sak-skif silviziatsiyasi erishgan  darajani ko'rsatish nuqtai nazardan turkiy xalqlar tarixining o'ziga xos namunasi sifatida qabul qilingan.
Mirqodir Mirjalolov

**Mirqodir Mirjalolov Qobulovich** 1956-yil Toshkent shahrida tugʻilgan. ToshDU (hozirgi OʻzMU) sharq fakultetining 1979-yil bitiruvchisi. Sharqshunos-filolog-xitoyshunos, tarix fanlari nomzodi, dotsent.
1979-yildan Moskva davlat universiteti qoshidagi Osiyo va Afrika mamlakatlari instituti aspiranti; 1983-yildan ToshDU sharq fakulteti xitoy filologiyasi kafedrasida oʻqituvchi va 1988-yildan dotsent. 1994-yilda OʻzR TIV da Osiyo- Tinch okean mintaqalari boʻlimining ikkinchi kotibi, birinchi kotibi. 1994-yildan OʻzR Xitoydagi muvaqqat ishlari vakili; 1995-yildan OʻzR TIV Janubi-Sharqiy Osiyo davlatlari boʻlimida birinchi kotib. 1997-yildan boshqa sohaga oʻtib ketgan.

## Ilmiy yoʻnalishi
xitoy tarixi. 30 dan ortiq ilmiy ishlar muallifi. Bir necha Xalqaro ilmiy konferensiyalar ishtirokchisi.
## Asosiy ilmiy ishlari
Nomz. diss. mavzusi: „Kommunisticheskaya partiya Kitaya i antiimperialisticheskoye dvijeniye v gorodax Kitaya v 1927 — 1937 gg.“ — M., 1985.

1. O taktike KPK v Manchjuriiv 1931 — 1935 gg. // Sotsialnoye razvitiye i duxovniy protsess. — Tashkent: Fan, 1984.
2. Antiimperialisticheskoye dvijeniye v Kitaye v seredine 30-x godov XX v. i „Szyugoxuey“ // Materiali XIV nauchnoy konferensii Obщestvo i gosudarstvo v Kitaye. 2,3. — M.: Nauka, 1993.
3. Obrazovaniye i osobennosti razvitiya „Osobix ekonomicheskix zon“ v Kitaye // Ekonomika i statistika. — Tashkent, 1994.
4. Nekotorie osobennosti protsessa privatizatsii v stranax Azii // Ekonomika i statistika. — Tashkent, 1994.
## Manbalar

## Adabiyotlar
Karadeniz Powership Dog'an Bey

**Karadeniz Powership Dog'an Bey** - kuch kemasi . Karpowership kompaniyasiga tegishli va boshqariladi. Liberiya bayrog'ini ko'tarib. 1983 yilda Mitsui Co tomonidan qurilgan. Ichihara, Chiba, Yaponiyada ommaviy tashuvchi sifatida va *MV Sono deb nomlanadi.* 2010 yilda Turkiyaning Tuzla shahridagi Sedef kemasozlik zavodida quvvat kemasiga aylantirilgunga qadar turli nomlar va bayroqlar ostida suzib yurgan.

## Ommaviy yuk tashuvchi sifatida xizmat ko'rsatish
Kema 1983 yilda Ichixara, Chiba shahridagi Yaponiyaning Mitsui Co kemasozlik zavodida 1264-sonli hovli bilan yuk ko'taruvchi kranlar bilan yuk tashuvchi sifatida qurilgan va *Sono* deb nomlangan.

Kema keyinchalik Misr Shipping Co. tomonidan sotib olingan. Misrda va *Saqqara* nomini o'zgartirdi. Keyinchalik uni Maltada ro'yxatdan o'tgan Bright Star Marine kompaniyasi sotib oldi va *Seapace* deb o'zgartirildi. Keyin u yuk kemasini yana Malta bayrog'i ostida boshqargan Gretsiyaning Thenamaris Ships Man kompaniyasi tomonidan sotib olindi. Yana bir yunon dengiz kompaniyasi Vulcanus Technical Maritime Enterprises SA uning keyingi egasi bo'ldi va uning nomini *Melpomeni* deb o'zgartirdi.

### Texnik xususiyatlari
O'lchamlari: uzunligi - 188,14 m, kengligi - 31,00 m, qoralama - 5,85 m.Dudveyti - 41525 tonna, yuk ko'tarish quvvati 24729 tonna. Kema bitta pervanel bilan harakatlanadi. Elektr stansiyasi 13100 litr hajmli MAN B&W dizel dvigatelidir. Bilan

## kema elektr stantsiyasi
*Melpomeni* quyma yuk tashuvchisi 2009 yilda Karadeniz Holding sho'ba korxonasi Karpowership tomonidan uni suzuvchi elektr stansiyasiga aylantirish maqsadida sotib olingan. Bosh kompaniyaning bosh operatsion direktori Nuri Dogan Karadeniz sharafiga *Karadeniz Powership Dogan Bey* nomini oldi 

Kema 2009 yil may oyida Istanbulning Tuzla shahridagi Sedef kemasozlik zavodiga zarur dizel generatorlari, transformatorlar va elektr panellarini o'rnatish orqali yuk kemasini elektr stantsiyasiga aylantirish vazifasi bilan topshirildi.

*Dog'an Bey* bortida ikki yonilg'i bilan ishlaydigan dizel dvigatellari bo'lgan birinchi elektr stantsiyasidir Kemada har biri 10,53 MVt quvvatga ega o'n ikkita generator to'plami, kemaning to'rtta trubkasining har birida uchta birlik mavjud va palubada fanatlar va egzoz quvurlari o'rnatilgan . Elektr stansiyasining umumiy quvvati 126 MVtni tashkil qiladi.

Bureau Veritas, xalqaro sertifikatlash agentligi, kemasozlik va elektr stantsiyalarini rivojlantirishni nazorat qilish tajribasiga ega, kema konvertatsiya qilinganidan keyin "maxsus maqsadli suzuvchi elektr stantsiyasi" sifatida tasniflangan.

## Eslatmalar
Coolio

**Artis Leon Ivey Jr.** (; 1-avgust, 1963 — 28-sentabr, 2022) **Coolio** () taxallusi bilan tanilgan amerikalik rapchidir. Avvaliga WC and the Maad Circle gangsta rap guruhi tarkibida ijro etgan Coolio 1990-yillar oʻrtalarida *[[It Takes a Thief (albom)|It Takes a Thief]]* (1994), *[[Gangsta's Paradise (albom)|Gangstaʼs Paradise]]* (1995) va *[[My Soul (Coolio albomi)|My Soul]]* (1997) yakkaxon albomlari bilan tanildi.

U 1995-yilda Grammy mukofoti olgan „Gangsta's Paradise“ hamda „Fantastic Voyage“ (1994), „1, 2, 3, 4 (Sumpin' New)“ (1996) va „C U When U Get There“ (1997) qoʻshiqlari orqali mashhurlikka erishdi.

1996-yildan Coolio mustaqil albomlar chiqardi, Nickelodeon seriali *[[Kenan & Kel]]* uchun „Aw, Here It Goes!“ ashulasini yozdi. U *[[Cookin' with Coolio]]* nomli web-serial va oshpazlik kitobi ham chiqargan.

## Manbalar

## Havolalar

* 
* 
* 
*
Ali Fuat Onan

**Fuat Onan** (1952 yil 18 -sentyabr, Anqara shahrida tugʻilgan); Turk aktyori, rejissyor yordamchisi, ssenariy muallifi.

## Faoliyati
U oʻz faoliyatini teatr aktyorligidan boshlagan. Çağdaş Sahne, Anqara xalq teatri va Davlat teatrlari bosh direktorligi Aziz Nesin Sahneda aktyorlik qilgan Onan teatrdan kinoga oʻtdi. Aktyorlik faoliyatini Sinan Chetin rejissyorligidagi " *Bir Gün Hikayesi* " filmi bilan boshlagan. U kino va seriallarda rol oʻynagan. Mustafo Altıoklar, Sinan Chetin, Oğuzhan Terjan va Yusuf Kurchenli bilan rejissyor yordamchisi sifatida ishlagan. U 1987-yilda suratga olingan *[[Ateş Böceği (film, 1987)|Firefly]]* filmi uchun ssenariy yozgan. U kino va hujjatli film ssenariylarini yozgan.

## Mukofotlar

* 2008- yil: 13. Sadri Alishik teatr va kino aktyori mukofotlari - Hakamlar hay'ati maxsus mukofoti - *Fikret Bey* 

## Manba

## Havolalar

* 
* 
* SinemaTürk'te Ali Fuat Onan
* TSA'da Ali Fuat Onan
¥

**Yen va yuan belgisi**, ¥, lotin yozuvida yozishda yapon iyenasi va xitoy yuan valyutalari uchun ishlatiladigan valyuta belgisidir . Ushbu pul belgisi bitta yoki ikkita gorizontal chiziq bilan lotin Y harfiga o'xshaydi. Belgi odatda o'zi ko'rsatadigan qiymatdan oldin qo'yiladi, masalan: ¥50 yoki ma'no ajratish zarur bo‘lganda JP¥50 va CN¥50. Yapon va xitoy tillarida yozganda, yapon kanjisi va xitoycha belgi miqdoridan keyin yoziladi, masalan, Yaponiyada  va Xitoyda  yoki  .

Unicode kod nuqtasi

Asl (7-bit) US- ASCII -da ushbu belgi uchun kod nuqtasi yo'q edi va shuning uchun ko'plab dastlabki tizimlar  ni (ASCII-da teskari chiziqqa (\) ajratilgan) yen belgisiga qayta tayinladilar. 8-bitli kodlashning kelishi bilan ISO/IEC 8859-1 ("ISO Lotin 1") belgilar to'plami 1985 yilda ¥ ga  kod nuqtasini tayinladi; Unicode ushbu kodlashni davom ettiradi.

Shift JIS kengaytmasi bo'lgan JIS X 0201 da lotin yozuvi yen belgisiga  kod nuqtasini belgilaydi: yuqorida aytib o'tilganidek, bu ASCII da teskari chiziq uchun ishlatiladigan koddir. Ushbu standart Yaponiyada keng tarqalgan.

### Microsoft Windows
Microsoft Windows-1252- da Amerika va G'arbiy Yevropa uchun ISO  kodini qabul qildi, ammo Microsoft operatsion tizimlarining yapon tilidagi tillari Shift JIS varianti bo'lgan 932 belgilar kodlash kod sahifasidan foydalanadi. Shunday qilib, 0x5C Windows tizimidagi yapon tilidagi shriftlarda yen belgisi sifatida ko'rsatiladi. Shunga qaramay, u teskari qiyshiq chiziq ishlatilsa, masalan, katalog ajratuvchi belgi (masalan, `C:¥` ) va umumiy qochish belgisi ( `¥n` ) sifatida ishlatiladi. U Unicode U+005C REVERSE SOLIDUS (ya'ni, teskari qiyshiq chiziq)  bilan taqqoslanadi, Unicode U+00A5 YEN SIGN esa 932 kod sahifasida 0x5C uchun bir tomonlama "eng yaxshi mos" xaritalash imkonini beradi, va 0x5C 932-kod sahifasi uchun Microsoft hujjatlarida teskari qiyshiq chiziq sifatida ko'rsatilgan , mahalliylashtirilgan shriftlar bo'yicha yen belgisi ko'rinishini hisobga olsak, uni mohiyatan teskari chiziqqa aylantiradi. Yutuq belgisi ₩ Windows ning Koreya versiyalarida shunga o'xshash muammolarga ega.

### IBM EBCDIC
IBMning Code 437 sahifasida ¥ uchun  kod nuqtasi ishlatilgan va bu kodlash bir qancha boshqa kompyuter tizimlari tomonidan ham ishlatilgan. ¥ ga EBCDIC 500 va boshqa EBCDIC kod sahifalarida B2 kod nuqtasi tayinlangan.

## Xitoy IME
Xitoyning Pinyin kiritish usuli muharrirlari (IMEs) ostida, masalan, Microsoft yoki Sogou.com, yozish toʻliq kenglikdagi ￥ belgisini koʻrsatadi, bu yapon IMEʼlarida qoʻllaniladigan yarim kenglikdagi ¥ belgisidan farq qiladi.

## qàn, dàn va hài/jàn
Yapon va xitoy 圆 yozishda yapon kanjiyān (yen) va xitoycha 円 va 元 (yuan) ishlatiladi. Gonkong, Tayvan, Makao va Singapurda pul birligi lotin yozuvida dollar belgisi ($) (yoki HK$, NT$, MOP$ yoki S$ ) bilan yozilgan boʻlsa-da, bu shuningdek, xitoy tilida 圆 元 / 圓 (yuan) sifatida ko‘rsatiladi. Shimoliy Koreya va Janubiy Koreya 圓 nomi ( ₩ ) hanjajàn ( y, 원 ) ekvivalentidan kelib chiqqan.

## turkman
1993-yilgi turkman orfografiyasida Yen belgisi ÿ ning bosh shakli sifatida ishlatilgan va  tovushini ifodalagan. U Ý bilan almashtirildi.

## Manbalar
Braziliya-Trinidad munosabatlari

***'Braziliya-Trinidad munosabatlari***'

## Tarix
1942 yilda Port of Spainda Braziliya vitse-konsulligi ochildi, bu mamlakatlar o'rtasidagi munosabatlardagi birinchi qadam bo'ldi. 1965 yilda Port of Spainda Braziliya elchixonasi tashkil etildi va rasmiy diplomatik munosabatlar o'rnatildi. 2008 yilda Trinidad va Tobago Bosh vaziri Patrik Manning Braziliyaga rasmiy tashrif bilan keldi va u yerda 4 ta shartnoma, jumladan, energetika shartnomasini imzoladi. 2009 yilda Braziliya Prezidenti Luis Inasio Lula da Silva va Tashqi aloqalar vaziri Celso Amorim. Amerika sammitida ishtirok etish uchun Trinidad va Tobagoga tashrif buyurdi. So'nggi o'n yil ichida Trinidad va Tobago hamda Braziliyadan yuqori martabali amaldorlar davlat tashriflarini davom ettirdilar, bu esa munosabatlarni yaxshilashga yordam berdi.
## Savdo
2017 yilda Trinidad va Tobago Braziliyaga 205 million USD qiymatidagi tovarlarni import qildi.. 2012-yilda mamlakatlar o‘rtasidagi tovar ayirboshlash hajmi 1 mlrd USDni tashkil etdi. Asosiy eksport tovarlari neft mahsulotlari va neftdir. Trinidad va Tobago Braziliyaga oziq-ovqat ishlab chiqarish bo'yicha o'qitish uchun texnik xodimlarni yubordi.
## Diplomatik missiyalar
Braziliya Port of Spainda, Trinidad va Tobago esa Braziliyada elchixonasiga ega.
## Eslatmalar
Marokash tarixi

**Marokash tarixi** bu mamlakat yerlari va xalqlari tarixi bo'lib, hozir Marokash Qirolligi deb nomlanadi.

788-yilda, Shimoliy Afrikani arablar bosib olganidan qariyb bir asr o‘tib, Marokashga bir qator musulmon sulolalari hukmronlik qilishdi. XVI asrda Sa’diylar sulolasi, ayniqsa, Sulton Ahmad al-Mansur davrida (1578-1603) xorijlik bosqinchilarni qaytardi, Usmonlilar yordamida 1578-yilda Vadiseyl jangida g‘alaba qozonildi va oltin davr boshlandi. Hozirgi Marokash qirollik oilasi ham a'zo bo'lgan Alaviylar sulolasining ildizlari XVII asrga borib, Muhammad bin Abdullohga borib taqaladi.

1860- yilda Ispaniyaning Marokashning shimoliga bostirib kirishi bilan Yevropa kuchlari oʻrtasida yarim asr davom etadigan va Marokash suverenitetini asta-sekin yoʻq qiladigan tijorat raqobati boshlandi. 1912- yilda mamlakat ustidan protektorat o'rnatgan Fransiya bilan uzoq davom etgan mustaqillik uchun kurash 1956- yilda muvaffaqiyatli yakunlandi. Xalqaro shaharga aylangan Tanjer va Ispaniya tovarlari o'sha yili yangi tashkil etilgan davlatga etkazib berildi. Hozirgi monarxning bobosi Sulton Muhammad V davlatni konstitutsiyaviy monarxiya sifatida shakllantirdi va 1957- yilda qirollik unvonini oldi.

Marokash Birlashgan Millatlar Tashkiloti tomonidan G'arbiy Sahara ustidan ma'muriy hokimiyat sifatida tan olinmagan bo'lsa-da, u aslida mintaqada ma'muriy boshqaruvni amalga oshiradi. Birlashgan Millatlar Tashkiloti Marokash va Polisario fronti o'rtasidagi to'g'ridan-to'g'ri muzokaralarda yordamchi rol o'ynaydi, ammo mintaqaning maqomi hali hal etilmagan.

1990-yillardagi bosqichma-bosqich siyosiy islohotlar natijasida 1997-yilda birinchi marta yig‘ilgan ikki palatali qonun chiqaruvchi organ tashkil etildi. Marokashda o'rtacha erkin matbuot mavjud, ammo hukumat; Monarxiya Islom va G'arbiy Sahroi Kabirning maqomiga zid deb hisoblagan jurnalistlarga qarshi chora ko'rmoqda.

2011-yil fevral oyida “ Arab bahori ” norozilik namoyishlaridan jabrlangan minglab marokashliklar mamlakatning ko‘plab shaharlarida ko‘proq demokratiya va korrupsiyaga chek qo‘yish talabi bilan haftalik namoyishlar o‘tkazdilar. Marokash xavfsizlik kuchlarining norozilik namoyishlariga munosabati boshqa joylardagi zo'ravonliklarga qaraganda ancha pastroq edi. Qirol VI. Muhammad yangi konstitutsiya va muddatidan oldin saylovlarni o'z ichiga olgan islohotlar dasturi bilan tezda javob berdi. Parlament va bosh vazirga ba'zi yangi vakolatlar beruvchi, lekin yakuniy vakolatni monarx qo'lida qoldiradigan yangi konstitutsiya 2011- yil iyul oyida referendum orqali qabul qilingan edi. 2012-yil noyabr oyida boʻlib oʻtgan navbatdan tashqari saylovlarda moʻtadil islomiy “ Adolat va taraqqiyot” partiyasi eng koʻp oʻrinlarni qoʻlga kiritib, Marokashda hokimiyatga kelgan birinchi islomiy partiya boʻldi.
Rene Teofil Giast Laennek

**Rene Teolit Giast Laennek** (1781-1826) fransuz shifokori va anatomi , Sharite universiteti professori va kafedra mudiri.1816-yilda Laennek stetoskopni kashf etib, bemorlarni eshitib koʻrishni yangi usulini amaliyotga tatbiq qildi. uning oʻzi tibbiyotdagi oʻz zamonasining ushbu kashfiyotini quyidagicha yozgan: meni yurak kasalligini belgilari boʻlgan semizlik va yosh ayolligi tufayli qoʻlni yoki quloqni yurak sohasiga qoʻyib eshitish imkoniyati boʻlmagan bemorni koʻrishga taklif etishdi. Shunda avvaldan mavjud boʻlgan akustik uslu yodimga keldi. Odatda quloqning choʻpning bir uchiga qoʻyib ikkinchi tomoniga nina bilan tegilsa, ovoz juda yaxshi eshitiladi. Men  bir varoq qogʻozni olub naycha shaklida oʻradim va bir uchini qulogʻimga, ikkinchi tomonini bemorning yurk sohasiga qoʻydim. Bunda yurak urishlarini qulogʻimni bevosita koʻkrak sohasiga qoʻyib eshitganiga nisbatan bir necha marotaba yaxshiroq eshityotganim bir tomondan meni hayratga solsa, ikkinchi tomondan quvontirdi.men ushbu usul yordamida nafaqat yurak shovqinlarini, balki oʻpkadagi nafas olish jarayoni va xirillashlar, plevra va yurak qopchasidagi suyuqlik ovozlarini ham eshitish mumkin degan qarorga keldim.
Solix Ibn Muhammad Hondaxoniy

**Solix Ibn Muhammad Hondaxoniy ** Hirotda tugʻilgan. Buxoroda tabobat bilan shugʻullangan. U oʻz asarlarida „Tuxvat al Shoista“ (Muvofiq sovgʻa) va „Tuxvat al Maʼlumiy“ (Gunohsizlarga sovgʻa) asarlarida bola organizmi xususiyatlari haqida toʻliq xarakteristika bergan.

1994 yilda A. A. Qodirov oʻz fikrlarini bayon etganda, tabib Solix ibn Muhammad Hondaxoriy birinchi pediatr boʻlgan deb taʼkidlagan. Xorazmlik tabib Jafar xoʻja Xazaraspiy „Tabobat ilmlarining toʻplamasi“ kitobida yuqumli kasalliklar, aynan qizilcha kasalligi haqidagi savollarga toʻxtalgan.
## Pediatriya
Pediatriya juda yosh fan va  uning  boshlanishi,  XIX asr ortalariga to'g'ri keladi. Parijda birinchi bo'lib, 1802 yilda bolalar kasalxonasi ochilgan. Keyinchalik shunga o'xshash tibbiyot muassasalari Olmoniya, Vena, Berlinda ochilgan. XIX asrning ikkinchi yarimlarida shunga o'xshash pediatriya davolash markazlari Amerikada, Angliya, Italiya, Shvetsiya va Skandinaviyada ochilgan. XIX asr o'rtalarigacha Rossiyada va boshqa xorij davlatlarida, tibbiyot oliygohlari  talabalari  akusherlik predmetini organish bilan birga, chaqaloq bola va bir yoshgacha bo'lgan  bola tarbiyasi  haqida o'rganishgan. 1831 - 1847 yillarda akusher - ginekolog Stepan Fomich Xatovisskiy tibbiy - xirurgiya akademiyasi  talabalariga  pediatriya to'liq kursi bo'yicha ma'ruza o'qigan. 
1847 yilda Rossiyada S. F. Xatovisskiy birinchi boʻlib, „Pediatriya“ boʻyicha original oʻquv qoʻllanma chiqargan, shuning uchun u birinchi rus pediatri hisoblanadi. XIX asrning oxiri XX asr boshlarida Rossiyada pediatriyaning rivojlanish davri boshlandi. Uning rivojida F. N. Filatov va N. P. Gundobin katta xissa qoʻshgan.
## Manbalar
Bolo Yeung

**Bolo Yeung** — xitoy aktyori, bodibilder. „Ajdarhoning chiqishi“ filmidagi Bolo roli bilan, *"Qonli sporti"* kinofilmida Jung Li *va* *"Qoʻshaloq zarba"* filmidagi Mun roli bilan koʻpchilikka tanilgan. Butun dunyoga oʻzining “Enter the Dragon” filmidagi Bolo (bosh rolni Bryus Li ijro etgan) va “Bloodsport” filmidagi (Jean Cloude Van Damme ishtirokidagi) dominant super yovuz odam Chong Li roli, shuningdek, Hon Kong jang sanʼati filmlaridagi boshqa koʻplab chiqishlari va uzoq faoliyati bilan mashhur.

1946-yili 3-iyulda Guanchjouda tugʻilgan. Boshqa xitoylik bolalar singari u ham mahalliy o‘qituvchidan kun-funi o‘rganadi. Akrobatika bilan shugʻullanib, ogʻir vazn yigishga qiziqardi.

1970-1980-yillari Janubi-Sharqiy Osiyoda kempodan (qoʻl kurashidan) chempion boʻlgan.

**"Winston"** sigaretining reklamasuga tushib yurgan paytda Bruse Li bilan tanishgan. 1973-yili uni oʻzining „Ajdarhoning chiqishi“ filmiga taklif qilindi. Keyinchalik u bir nechta kung-fu sarguzasht filmlarida suratga tushgan. Eng mashhuri — American Cannon Films studiyasi tomonidan ishlab chiqarilgan „Qon sporti“ filmi. Uning filmdagi sherigi Jean-Cloude Van Damme boʻladi.

2007-yili uning soʻnggi va mashhur rollarining biri AQSh va Qozogʻiston tomonidan birgalikda suratga olingan „*Yaqin jang*“ filmi boʻlgan.

2008-yili kinoni butunlay tark etib, Hong Kong jismoniy tarbiya tijorat tashkilotining raisi etib tayinlanadi. Kanadalik jangovar film aktyori, rejissyor va prodyuser Jalol Merhi Gonkongda Yeung bilan oʻzining birinchi „Qoʻrqmas yoʻlbars“ filmini suratga olish chogʻida, keyin yana „Double Impact“ filmi suratga olish paytida uchrashdi. Merhi Yeungning shaxsiyati va qobiliyatidan hayratda qoldi va u uchun maxsus qism yaratishga qaror qildi. Keyinchalik Merhi Yeung bilan Tiger Claws, TC 2000 va Tiger Claws 2 kabi koʻproq filmlarda ishladi.

## Manbalar



## Qoʻshimcha oʻqish

* Hong Kong Action Cinema by Bey Logan (21 Sep 1995)
* Martial Arts Illustrated (UK), 1990 September, Vol 3, Num 4
* Inside Kung Fu, 1991 September, Vol 18, Num 9
* Inside Kung Fu, 1992 June, Vol 19, Num 6
* Martial Arts Illustrated (UK), 1992 November, Vol 5, Num 6
* Inside Karate, 1993 January, Vol 14, Num 1
* Masters of Kung Fu, 1993 December, Vol 1, Num 7
* Inside Karate, 1994 March, Vol 15, Num 3
Tadbir turizmi

Voqealar turizmi-bu turizmning bir turi bo'lib, unda sayohatlar har qanday voqealarga to'g'ri keladi. Tadbirlar madaniyat, sport, biznes va boshqalarga tegishli bo'lishi mumkin.

Voqealar turizmining o'sishiga sabab bo'lgan voqealarga misollar: Olimpiya o'yinlari, Jahon kuboklari, rok festivallari, kinofestivallar, karnavallar, iqtisodiy forumlar, aviashoular.

Voqealar turizmining o'sishiga olib keladigan voqealarga misollar: olimpiadalar, jahon chempionatlari, rok festivallari, kinofestivallar, karnavallar, iqtisodiy forumlar, havo ko'rgazmalari.

Babkin A. V., "turizmning maxsus turlari"kitobining muallifi[1] tadbir turizmida quyidagi tematik turlarni ajratib turadi:

* milliy festivallar va bayramlar,
* teatr tomoshalari,
* kino va teatr festivallari,
* oziq-ovqat festivallari,
* gullar festivallari va ko'rgazmalari,
* moda namoyishlari,
* kim oshdi savdosi,
* musiqa festivallari va musiqa tanlovlari,
* sport tadbirlari

Bir qator ekspertlarning fikriga ko'ra, yaqin kelajakda tadbir turlarining ishtirokchilari soni ekskursiya turlarining ishtirokchilari sonidan oshib ketadi.

## Manbalar

## Havolalar

* Federal turizm agentligi (Rosturizm) 
* Rossiya sayohat sanoati ittifoqi
* “Hammasi turizm haqida”, turistik kutubxona
Manzara generatori

**Manzara yaratuvchisi** — landshaft tasvirlari, 3D modellar va animatsiyalarni yaratish uchun foydalaniladigan dastur.
## Manbalar
Michael J. Berens

**Michael J. Berens** — (;) amerikalik tadqiqotchi muxbir. U 2012-yilda tergov hisobotlari uchun Pulitzer mukofotini qoʻlga kiritgan.

## Hayoti va faoliyati
Berens jurnalistik faoliyatini 1981-yilda Ogayo shtati universitetida oʻqiyotganda The Columbus Dispatch jurnalida nusxalovchi sifatida boshlagan. 1995-yilda u „Okrug shahar sudi tizimidagi adolatsizliklarni, jumladan, kichik jinoyatlar uchun jarima toʻlatish maqsadida juda kambagʻal shaxslarni qamoqqa olinayotgani va jiddiy jinoyatchilarni ozod qilishayotgani“ haqidagi maqolalari „Beat Reporting“ yoʻnalishida Pulitzer mukofotiga munosib deb topildi. Michael The Columbus Dispatch kompaniyasida 13 yil ishlagan.

1994-yilda Berens The Seattle Times gazetasida faoliyat yurita boshladi. 2012-yilda u va Ken Armstrong „Vashington shtatidagi nogiron bemorlariga xavfsiz boʻlgan ogʻriqni qoldiruvchi dori vositasidan arzon ammo xavfli boʻlgan dori vositalarining tavsiya qilinayotgani haqidagi tadqiqot hisoboti uchun" Pulitzer mukofotini qoʻlga kiritgan. Shuningdek, The Seattle Times gazetasida Berens hamkasblari Julia Summerfed va Carol Ostrom bilan 2007-yilda „Sogʻliqni saqlash sohasi mutaxassislari tomonidan yaratilgan jinoyatchilarning keng qamrovli maʼlumotlar bazasidagi jinsiy zoʻravonlikda ayblanuvchilarni tergov qilganliklari sababli“ Pulitzer mukofoti finalistlari deb topilgan.

Michael The Seattle Times gazetasida 10 yil ishlagandan soʻng Chicago Tribune gazetasida tergov muxbiri sifatida faoliyat yurita boshlagan. 2017-yilda u va Patricia Callahan Illinois shtatidagi zo‘ravonlik va o‘limlar haqidagi tergov hisoboti uchun Pulitzer mukofotiga sazovor boʻldi.

Berens, Worth Bingham mukofoti, tergov reportajlari sababli Clark Mollenhoff mukofoti, Edgar A. Poe memorial mukofoti va Jerald Loeb mukofotlarini qoʻlga kiritgan.

## Mukofotlari

* 1995-yil Beat Reporting uchun Pulitzer mukofoti finalchisi.
* 2007-yil Tergov hisoboti uchun Pulitzer mukofoti finalchisi (Juliya Summerfeld va Carol Ostrom bilan).
* 2012-yilda tergov hisoboti uchun Pulitzer mukofoti (Ken Armstrong bilan).
* 2017-yilgi tergov reportaji uchun Pulitzer mukofoti finalchisi (Patricia Callahan bilan).

## Manbalar
Liu Xiang (to'siqli yugurish)

**Liu Xiang** 1983-yil 13-iyulda tugʻilgan. Xitoylik sobiq 110 metrga toʻsiqli yuguruvchi . Liu Olimpiya oltin medali sohibi va jahon chempioni.  Uning 2004-yilgi Olimpiya oltin medali  Xitoy uchun erkaklar oʻrtasidagi yengil atletika musobaqasida birinchi oʻrinni egalladi.

Liu Xitoyning eng mashhur sportchilaridan biri va madaniyat belgisi sifatida paydo boʻldi.  110 metrga to‘siqlar osha yugurish bo‘yicha jahon rekordchisi, jahon chempioni va Olimpiya chempioni bo‘lgan yagona erkak sportchi bo‘lishidan tashqari, Liu erkaklar o‘rtasida 110 metrga to‘siqlar osha yugurish bo‘yicha 12,91 soniya natija bilan Olimpiada rekordchisi bo‘lib qolmoqda.  2004-yilgi Afina Olimpiadasida ortga qaytdi. U Pekin Olimpiadasida 110 metrga to‘siqlar osha yugurish bo‘yicha oltin medalni qo‘lga kiritish uchun talabgor bo‘lgan biroq u noto‘g‘ri start va avvalgi jarohati tufayli so‘nggi lahzada musobaqadan chiqishga majbur bo‘ldi. London Olimpiadasida yana 110 metrga toʻsiqlar bilan yugurish boʻyicha oltin medalning sohibi boʻlib, qizgʻinda birinchi toʻsiqni bartaraf etishga urinib, Axilles tendonini tortib oldi.  2015-yil 7-aprelda u Sina Weiboʻda nafaqaga chiqqanini eʼlon qildi. 

## Karyera

### 2004-yilgi Olimpiya oʻyinlari
2004-yil may oyida Yaponiyaning Osaka shahrida boʻlib oʻtgan IAAF Gran-pri poygasida Lyu Allen Jonsonni 13,06 natija bilan engishga muvaffaq boʻldi. 2004-yilgi Afina Olimpiadasida u yanada yaxshilandi. U tadbir uchun favorit hisoblanmasa ham, u 12,91 ball bilan Olimpiada finalida biroz masofaga gʻalaba qozonib, oltin medalni qoʻlga kiritdi. 11 yil oldin Kolin Jekson oʻrnatgan jahon rekordini oʻrnatdi.  Bu yangi Olimpiya rekordi edi va ikkinchi oʻrinni egallagan Terrens Trammelldan deyarli oʻndan uch soniya tezroq edi. Bu spektaklda Liu musobaqada 13 soniyadan kam yugurgan oltinchi odam boʻldi va Xitoyning yengil atletika boʻyicha erkaklar oʻrtasidagi birinchi Olimpiya oltin medali sohibi boʻldi.  Buning ustiga, bu osiyolik sportchilar yuqori darajadagi sprint musobaqalarida qatnasha olmaydi degan anʼanaviy fikrga qarshi chiqdi.  . Uning soʻzlariga koʻra, uning oltin medali „ Osiyo mamlakatlari sprint poygalarida yaxshi natijalarga erishmaydi degan fikrni oʻzgartiradi. Men butun dunyoga osiyoliklar juda tez yugura olishlarini isbotlamoqchiman.“ 

## Yana qarang

* Xitoy 2004 yilgi Yozgi Olimpiya oʻyinlarida
* Xitoy 2008 yilgi Yozgi Olimpiya oʻyinlarida
* Xitoy yengil atletika boʻyicha jahon chempionatida
* Hindiston uchun yengil atletika boʻyicha birinchi oltin medal

## Adabiyotlar

## Manbalar

* Rasmiy veb-sayt
* www.spikesmag.com saytida SPIKES Qahramon profili
Li Na (Tang sulolasi)

**Li Na** (758 — 13 iyun, 792 yil), rasmiy ravishda Longxi **shahzodasi** xitoylik harbiy general va Xitoy Tang sulolasining siyosatchisi edi. Bu lavozimni otasi Li Chjenjidan meros qilib olgan holda, u imperator hukumatidan yarim mustaqil ravishda Pinglu tuman (Shandun shahrida joylashgan) harbiy gubernatori boʻlib xizmat qilgan.

## Fon
Li Na 758-yilda imperator Suzong davrida tugʻilgan. Uning otasi Li Xuayyu, Goguryodan boʻlib, oʻsha paytda Pinglu tumanida (zamonaviy Chaoyang, Liaoning shahrida joylashgan) Li Xuayyuning amakivachchasi Xou Xiyi (chànghui) qoʻl ostida harbiy ofitser boʻlib xizmat qilgan, oʻsha vaqt u tuman harbiy gubernatori vazifasini bajargan.  Biroq, 761-yilga kelib, oʻsha paytda qoʻzgʻolonchi Yan davlati tomonidan Tang davlatining qolgan qismidan uzilib qolgan va nafaqat Yan qoʻshinlarini, balki Xitan va Si qabilalarining kuchlarini qoʻshimcha ravishda toʻsib qoʻyishga majbur boʻlgan Pinglu Jiedushi qoʻshini, uzoqroq turdilar va ular Pinglu aylanasini tark etib, janubga qarab jang qilishdi. 762 yilda imperator Suzongning oʻgʻli va vorisi imperator Daizong Xouni Ziqing tuman (shtab-kvartirasi zamonaviy Veyfan, Shandun shahrida joylashgan) harbiy gubernatori etib tayinladi va Ziqing va Pinglu nomlari birlashtirildi.  765 yilda askarlar Xouni agʻdarib tashladilar, chunki u ularni ortiqcha ish bilan yuklagan va ular Li Xuayyuni uning vorisi sifatida qoʻllab-quvvatladilar. Imperator Daizong rozi boʻldi va Li Xuayyuni harbiy gubernator etib tayinladi va uning ismini Li Zhengji deb oʻzgartirdi. Li Chjenji imperator hokimiyatiga nominal boʻysunganiga qaramay, Pingluni yarim mustaqil davlat sifatida samarali boshqarishga kirishdi. 

## Li Zhengji boshqaruvidagi xizmat
Li Naning yoshligida Li Chjenji uni Tangning Tufan bilan gʻarbiy chegarasini mavsumiy himoya qilishda yordam berish uchun armiyaga qoʻmondon qilib qoʻygan edi. Li Na ushbu joylashtirishning bir qismi sifatida imperator Daizongga hurmat bajo keltirish uchun Changʻan shahrida edi. Imperator Daizong uni kutib oldi va unga bir qator sharaflar berdi. Shunindek, bu joylashtirish tugagandan soʻng, Li Chjendji uni Zi prefekturasining prefekti qilib qoʻydi (zamonaviy Zibo, Shandong shahrida). Li Chjengjining 775 yilda Weibo tuman (shtab-kvartirasi zamonaviy Xandan, Xebey shahrida joylashgan) harbiy gubernatori Tian Chengsiga qarshi imperator tomonidan ruxsat etilgan kampaniyasi paytida Li Na Pingluda yoʻqligida harbiy gubernator vazifasini bajaruvchi boʻlib ishlagan. Keyinchalik, yana bir isyonkor harbiy gubernator Li Lingyaoga qarshi kampaniyadan soʻng, Li Zhengji Li Lingyaoning Byanson tumanidan (shtab-kvartirasi zamonaviy Kayfeng, Xenan shahrida joylashgan) beshta prefekturani oldi va ularni Pinglu tumaniga birlashtirdi. Keyin u Pinglu shtab-kvartirasini Qing prefekturasidan (bēngēng) oʻzi qabul qilgan Byanson prefekturalaridan biriga, Yun prefekturasiga koʻchirdi (zamonaviy Tai’an, Shandong) va Li Nani Qing prefekturasining prefekti etib tayinladi.

## Adabiyotlar

## Manbalar
 
* *Old Book of Tang*, vol. 124.
* *New Book of Tang*, vol. 213.
* *Zizhi Tongjian*, vols. 225, 227, 228, 229, 230, 232, 233, 234.
Afg'on ko'rpasi

**Afgʻon yoʻrgʻoni** yoki ***afgʻon trikotaji*** trikotaj, ko'rpalarning bir turi . Ko'pincha divan yoki stullar suyanchig'iga qoplama yoki bezak sifatida ishlatiladi  .

Bu " buvijonning kvadrati " motifining navlaridan biridir. U paypoqlar, sharflar va boshqa kiyim-kechak buyumlarini yaratish uchun ishlatiladi; bu uslubda tayyorlangan eng keng tarqalgan mahsulot ko'rpa  .

## Etimologiya

## Xususiyatlari
Ko'pincha afg'on naqshlari turli xil rangdagi iplar bilan to'qiladi, afg'on to'qimalari to'shak ko'rinishida ham, bir xil tusda ham bo'lishi mumkin. Lekin fakturasi yorqin ajratilgan bo'lishi bilan ajralib turadi.

## Turlari
*«Mile-a-minute»*, odatda, har bir chiziqda minimal qatorlar va tikuvlar bo'lgan bir nechta alohida chiziqlardan tayyorlanadi, so'ngra chiziqlar birlashtiriladi  .

Afg'on ko'rpalarining ko'plab turlari mavjud:

* *Join-as-you-go* - har xil qismlardan iborat bo'lib, har biri avvalgisi tugagan joyda boshlanadi  .
* "Afg'on naqshlari" - ko'p sonli turli naqshlar, kvadratlar yoki bloklarning kombinatsiyasidan iborat bo'ladi. . Ular bir xil yoki boshqacha dizaynda bo'lishi mumkin. Har bir blokni ulash qulay bo'lishi uchun odatda bir xil o'lchamda to'qiladi bo'ladi. Ko'pincha, ushbu uslubdagi mahsulot dekorativ chekka bilan bezatilgan  .
* Grafgan - bu afg'on, tekis diagramma bo'yicha, rangli kvadratchalar panjarasi bilan. Grafgan yasashning uchta asosiy usuli mavjud: piksel to'qish, burchakdan burchakka to'qish va gobelen to'qish  .
Xe Kexin

**Xe Kexin** 1992-yil 1-yanvarda tugʻilgan. 2008 va 2012 yilgi Yozgi Olimpiya oʻyinlarida qatnashgan sobiq xitoylik badiiy gimnastikachi . 2008-yil Pekinda boʻlib oʻtgan Olimpiadada u notekis panjaralarda va Xitoy terma jamoasi tarkibida oltin medallarni qoʻlga kiritdi. U 2005-2008-yillardagi Ballar kodeksiga muvofiq 17.00 ball toʻplagan sanoqli gimnastikachilardan biri boʻldi va 2008-yilda 7,7 ball toʻplagani dunyodagi eng yuqori koʻrsatkichlardan biri edi.

Uning 2008-yilgi Olimpiada oʻyinlarida ishtiroki etish uchun yoshi yetmagan boʻlishi mumkinligi haqidagi xabarlar paydo boʻlganda, uning bir qancha jamoadoshlari singari, xalqaro matbuotda ham savollar paydo boʻldi; ammo, rasmiy tergov uning foydasiga aniqlandi.  U Pekin Olimpiadasidan keyingi davrda ham muvaffaqiyatini davom ettirdi. U butun London davridagi eng yuqori rekord oʻrnatadi. 2010-yilgi jahon chempionatida jamoaviy finalda u 7,4 qiyinchilik bilan 16,133 ball to‘pladi, bu 2009-2012-yillar davomida ayollar gimnastikasi bo‘yicha erishilgan eng yuqori ko‘rsatkichlardan biri edi.

## Gimnastika karerasi
Xe Kexin 1997-yilda Pekindagi Shichahai sport maktabida mashg‘ulotlarni boshlagan.  U 2006-yilda Xitoy milliy oʻyinlarida  va 2007-yilda shaharlararo oʻyinlarda qatnashgan.  *China Daily* xabariga koʻra, Kexin 2007-yilda Xitoy terma jamoasiga ishga olingan, chunki shaharlararo oʻyinlardagi notekis toʻsiqlar gʻalabasi bosh murabbiy Xuan Yubinning eʼtiborini tortgan. 

U 2008-yilda jahon chempionati doirasidagi bir nechta tadbirlarda qatnashib, xalqaro debyutini o‘tkazdi. Dohada boʻlib oʻtgan Jahon kubogi birinchi uchrashuvida u notekis panjaralarda 16,550 ball toʻpladi; Ikkinchi Kottbus kubogida u 16.800 ball toʻpladi. Bu belgi joriy Ballar kodeksiga muvofiq xalqaro tadbirda eʼlon qilingan eng yuqori notekis barlar reytingi boʻlib *,* 2008-yilda Tinch okeani boʻylab oʻtkazilgan chempionatda Nastya Lyukinning 16,65 ballidan ustun keldi. 2008-yil 15-mayda u Tyantszindagi Jahon kubogida ishtirok etib, ikkita jahon rekordini yangiladi.

## Musiqa

* 2008 yil Jeki Channing „Afsona“ filmidagi „Hindistonga sayohat“ (14-trek) va „Uygʻonish“ (16-trek)
* Jatin Lalit tomonidan 2010 yil Aankhein Khuli

## Adabiyotlar


## Manbalar

* 
*
Arab tilining afgʻon lahjasi

**Arab tilining afgʻon lahjasi** (), **Balx lahjasi** () — Afgʻonistonning bir necha arab tilida soʻzlashuvchi arablari orasida keng tarqalgan arab tilining Markaziy Osiyo turlaridan biri.

## Tarixi

### Oʻrta asrlar va keyingi davrlar
Afgʻonistonda arab tilida soʻzlashuvchi aholi haqida XVI asrda Moʻgʻullar imperiyasining asoschisi Bobur " Bobur-noma "da tilga olgan. U taʼriflagan Kobul viloyati arablari endi butunlay fors tiliga oʻtgan.

18-asrning ikkinchi yarmida tarixchi Abdul-Karim Buxoriy Afgʻonistonning shimolidagi Andxoy shahrini taʼriflar ekan, bu hududda yashovchi arab qabilalarini eslatib oʻtgan. Unga koʻra, ular Xurosondan Umaviylar va Abbosiylar xalifalari davrida kelganlar. Oʻsha paytda ularning soni 60 mingdan ortiq oila edi.

### XX asr
1926 yilda Mozori Sharif gubernatori Georg Morgenstierne bilan suhbatda baʼzi koʻchmanchi qabilalar shahar gʻarbida arab tilida gaplashishda davom etayotganini aytdi. 1957-yilda Abdul-Gʻofur Farhodiy sharqshunoslarning 24-xalqaro kongressida bu arabzabonlarning yashash joylari haqida maʼruza qildi. 1960-yillarda Abdul-Sattor Sirat va Boyazid Otsek Xoshxalobod aholisining tiliga, Sanaolla Sana esa Yahdon aholisining tiliga oid tadqiqotlarini nashr etdilar. 1975 yilda arab tilida soʻzlashuvchi barcha toʻrt qishloqning *(Ch. M. Kieffer, R. Kieffer-Vonmoos)* lahjalarini oʻrganish uchun ekspeditsiya amalga oshirildi. Nihoyat, 1994 yilda ingliz tilshunosi Bryus Ingham oʻz tadqiqotini nashr etdi.

### Zamonaviy Afgʻoniston
Zamonaviy Afgʻonistonda koʻpchiligi koʻchmanchi va yarim koʻchmanchi turmush tarzini olib boradigan arablar soni 40-45 ming kishini tashkil qiladi (2000). Ular mamlakat shimolida, Balx viloyatining Akcha va Mozori Sharif shaharlari yaqinida yashaydilar. Ularning ozgina qismi haligacha arab tilida soʻzlashadi, koʻpchilik dari (afgʻon-fors) tiliga oʻtgan.

## Manbalar
Luhan

**Luhan** (koreys: 루한, xitoycha: 鹿晗; 1990-yil 20-aprel, Pekin, Xitoy) — xitoylik qoʻshiqchi va aktyor. Koreys-xitoylik EXO guruhining sobiq aʼzosi. 2014-yili Lu Han „Xitoy milliy radio“-sida „Mamlakatning eng mashhur yulduzlari“ nomli oʻntaligining oltinchisi boʻldi.

## 1990-2010: Erta faoliyati
Lu Han „Beijing Middli School“-ni tamomladi va Janubiy Koreyaga borishdan oldin „Beijing Haidian Foreign Language Shi Yan Shcool“-da tahsil oldi. Hozir vaqtda u „Seul Institute of the Arts“ universitetida „amaliy musiqa“ yoʻnalishida tahsil olmoqda.

## 2011-2014: EXO
29-dekabrda u birinchi marta „SBS’s Gayo Daejun“ telekanalida „EXO-M“ guruhining boʻlajak aʼzolari Chen va Tao bilan birga chiqdi. 2012-yilning 30-yanvarda EXO-M va koreys guruhi qismi EXOning eng birinchi ijodkorlik „What is love“ chiqdi. 9-mart kuni navbatdagi qoʻshigʻi „History“ chiqdi. 2012-yil 31-mart kuni ular Seul Olimpiya stadionida oʻzlarining birinchi „maxfiy shou“in oʻtkazishdi. Ularning navbatdagi „maxfiy shousi“ 1-aprel Pekindagi „Pekin xalqaro biznes va iqtisodiyot universitetining“ katta zalida oʻtdi.

## Singllari
2014 — Our Tomorrow

2015 — Love moving forward

2015 — Tian Mi Mi

2015 — That Good Good

2015 — Your Song

## Diskografiya

** 2015 — 爱情向前进 (Love moving forward)
** 2015 — 甜蜜蜜 (As Sweet As Honey)
** 2015 — Please Come to the Great Wall to Ski (feat David Tao)
** 2015 — 有點兒意思 (That Good Good)
** 2015 — 鹿晗 (Your Song)
** 2015 — 诺言(Promises)
** 2015 — Lu
** 2016 — Adventure Time
** 2017 — Xperience
** 2017 — Xplore
** 2017 — Venture
** 2017 — Imagination
** 2017 — I

### Shaxsiy albomlar

* 2015 — Reloaded
* 2017 — XXVII

### Videografiya

** 2014 — 我們的明天 (Our Tomorrow)
** 2015 — 甜蜜蜜 (As Sweet As Honey)
** 2015 — 有點兒意思 (That Good Good)
** 2015 — 鹿晗 (Your Song)
** 2015 — 诺言(Promises)
** 2015 — (Medals)
** 2016 — 封印 (Excited)
** 2016 — Catch me When I fall（某时某刻）
** 2016 —  Adventure Time
** 2017 — 微白城市 (Winter Song)
** 2017 — Skin to Skin
** 2017 — What If I Said
** 2017 — On Call
** 2017 — Set it off

## Koʻrsatuvlari
MBC every1 《EXOʻs Showtime》 (2013-yil 28-noyabr — 2014-yil 13-fevral)

Mnet 《EXO XOXO Hot Moment》 (2014-yil 9-may — 2014-yil 30-may)

Mnet 《EXO 90:2014》 (2014-yil 15-iyul — 2014-yil 8-noyabr)

## Manbalar