open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sümeyye Boyacı

**Sümeyye** **Boyacı** (2003-yil 5-fevralda tugʻilgan) – turkiyalik paralimpiyachi suzuvchi. Sprint musobaqalarida ixtisoslashgan erkin, chalqancha va batterflyayda S5 nogironlik toifasida ishtirok etadi.

## Shaxsiy hayoti
Sümeyye Boyacı 2003-yil 5-fevralda Turkiyaning Eskishehir shahrida dunyoga kelgan. Uning qoʻllari yoʻq (ikki tomonlama tugʻma yuqori ekstremita agenezi) va tugʻma son dislokatsiyasi bilan kasallangan.

Oʻz qishlogʻidagi maxsus boshlangʻich maktabda tahsil olgan, u yerda birinchi sinfdayoq oyogʻi bilan yozishni oʻrgangan.

## Suzishdagi faoliyati
Boyacı akvariumidagi baliqlarni diqqat bilan kuzatar ekan, baliqlar qoʻlsiz suzishlarini koʻrib suzishni boshlashga qaror qilgan. Boyacı 2008-yilda suzish bilan shugʻullana boshlagan. 2012-yildan beri Mehmet Bayrak murabbiyligida shugʻullanadi.

2016-yil iyun oyida Berlindagi 30-Xalqaro Germaniya chempionatida ishtirok etgan. 2016-yilda kattalar oʻrtasida xalqaro debyut qilgan. 2016-yilgi Yozgi Paralimpiya oʻyinlarida qatnashish huquqini qoʻlga kiritgan va Braziliyaning Rio-de-Janeyro shahrida oʻz mamlakati sharafni himoya qilgan. Hech qanday medalni qoʻlga kirita olmagan. Italiyaning Liguriya shahrida boʻlib oʻtgan 2017-yilgi Yevropa Para Yoshlar oʻyinlarida ishtirok etgan va 50 m masofaga S1-5 suzish boʻyicha bronza medalini qoʻlga kiritgan.

2019-yilda AQSHning Indianapolis shahrida boʻlib oʻtgan Butunjahon para suzish seriyasida 50 m masofaga chalqancha suzish boʻyicha S5 musobaqasida 45.28 natija bilan oltin medalni qoʻlga kiritgan. 2019-yilda Buyuk Britaniyaning London shahrida boʻlib oʻtgan para suzish boʻyicha jahon chempionatida 50 metrga chalqancha suzish boʻyicha S5 yoʻnalishida 44,74 natija bilan kumush medalni qoʻlga kiritgan.

 baland boʻyli suzuvchi  vazn toifasida Eskishehir shahar munitsipaliteti sport klubining aʼzosi. Boyacining suzish boʻyicha nogironlik klassifikatori tugʻma nuqson sifatida oyoq-qoʻllarining yetishmasligi tufayli S5 hisoblanadi.

## Yutuqlari

## Manbalar
Liana Gyurjyan

**Liana Gyurjyan** (2002-yil 13-iyunda tugʻilgan) - arman ogʻir atletikachisi. Ogʻir atletika boʻyicha Yevropa chempionatining ikki karra bronza medali sovrindori. Shuningdek, 2021-yili Toshkent shahrida boʻlib oʻtgan ogʻir atletika boʻyicha oʻsmirlar oʻrtasidagi jahon chempionatida ayollar oʻrtasida 81 kilogramm vazn toifasida oltin medalni qoʻlga kiritgan.

## Biografiyasi
Gyurjyan Kosovo poytaxti Prishtina shahrida ogʻir atletika boʻyicha oʻtkazilgan 2017-yilda yoshlar oʻrtasidagi Yevropa chempionatida 15 yoshgacha boʻlgan qizlar oʻrtasida 69 kg vazn toifasida oltin medalni, Italiyaning San-Donato-Milanese shahrida boʻlib oʻtgan 2018-yilda ogʻir atletika boʻyicha yoshlar oʻrtasidagi Yevropa chempionatida 17 yoshgacha boʻlgan qizlar oʻrtasida 69 kg vazn toifasida ham oltin medalni qoʻlga kiritgan. Argentinaning Buenos-Ayres shahrida boʻlib oʻtgan 2018-yilgi yozgi oʻsmirlar Olimpiadasida qizlar oʻrtasida +63 kg vazn toifasida ishtirok etgan. Oʻsha yili Turkmanistonning Ashxobod shahrida boʻlib oʻtgan ogʻir atletika boʻyicha jahon chempionatida ayollar oʻrtasida 71 kilogramm vazn toifasida ishtirok etgan.

2019-yilda Gruziyaning Batumi shahrida boʻlib oʻtgan ogʻir atletika boʻyicha Yevropa chempionatida Gyurjyan ayollar oʻrtasida 81 kg vazn toifasida 4-oʻrinni egalladi, ammo bu asl oltin medal sohibi gretsiyalik Eleni Konstantinidi diskvalifikatsiyasi tufayli bronza medali sohibiga aylangan. Oʻsha yili Ruminiyaning Buxarest shahrida boʻlib oʻtgan 2019-yilda ogʻir atletika boʻyicha oʻsmirlar va U23 oʻrtasidagi Yevropa chempionatida 81 kg vazn toifasida oʻsmirlar oʻrtasida oltin medalni qoʻlga kiritgan.

2021-yilda Rossiyaning Moskva shahrida boʻlib oʻtgan ogʻir atletika boʻyicha Yevropa chempionatida ayollar oʻrtasida 81 kg vazn toifasida bronza medalini qoʻlga kiritgan. Finlyandiyaning Rovaniemi shahrida boʻlib oʻtgan 2021-yilda ogʻir atletika boʻyicha oʻsmirlar va 23 yoshgacha boʻlgan oʻsmirlar oʻrtasidagi Yevropa chempionatida oʻz vazn toifasida oltin medalni qoʻlga kiritgan.

Gyurjyan 2022-yilda Albaniyaning Durres shahrida boʻlib oʻtgan ogʻir atletika boʻyicha oʻsmirlar va U23 oʻrtasidagi Yevropa chempionatida oltin medalni qoʻlga kiritgan.

## Manbalar
Michael Anagnos

**Michael Anagnos** – (yunoncha: Μιχαήλ Αναγνωστόπουλος/Ανάγνος; 1837-yil 7-noyabr – 1906-yil 29-iyun) — yozuvchi, pedagog va huquq himoyachisi. Perkins koʻzi ojizlar maktabining ikkinchi direktori.

## Manbalar
Kaplaneios maktabi

**Kaplaneios maktabi** (yunoncha: Καπλάνειος Σχολή) 1797—1820-yillarda Ioannina shahrida faoliyat koʻrsatgan taʼlim muassasasi. Maktab zamonaviy yunon maʼrifatparvarlik harakatining taniqli vakili Afanasios Psalidasning harakatlari natijasida shaharning eng muhim taʼlim markaziga aylangan. Maktab 1922—1926-yillarda qayta qurilgan.

## Athanasios Psalidas davrida
Maktab aka-uka Mantos va Zois Kaplanis hamda savdogarlar va mahalliy xayriyachilarning shaxsiy mablagʻlari hisobidan tashkil etilgan. Maktab ochilishi bilanoq zamonaviy yunon maʼrifatining asosiy namoyandalaridan biri boʻlgan Afanasios Psalidas tashabbusni oʻz qoʻliga olgan va maktab direktori vazifasini bajargan.

## Faoliyati
Biroq, koʻp oʻtmay Ali Poshoning Portega qarshi muxtoriyat tendensiyalarining bostirilishi va 1821-yilda Gretsiya mustaqillik urushining boshlanishi ortidan maktab faoliyati yakunlandi. Ali poshonining isyoni bostirilishi shahardagi maktablarning, shu jumladan Kaplaneiosning vayron boʻlishiga ham sabab boʻldi. Maktab 1922—1926-yillarda Zois Kaplanisning vasiyatiga binoan qayta qurildi va oʻsha vaqtdan buyon faoliyat koʻrsatib kelmoqda.

## Manbalar
Shirkent

**[[Shirkent]] (Qarshi tumani)** () – Oʻzbekiston Respublikasining Qarshi tumaniga qarashli mahalla. Mahalladan tuman markazigacha 11 km, shahar markazigacha 21 km masofa bor.

## Etimalogiyasi va tarixi
Qishloq nomining kelib chiqishi tarixan olib qaraganda bu yerda qadimdan chorva (qoʻy-echki va sigir) larning koʻp boʻlganligi bilan bogʻliq. Shirkent fors tilida „shir“ sut va soʻgʻdcha „kent“ qishloq maʼnosini bildiradi. Toponomik olim T. Nafasov Shirkent atamasini „Baland tepalik yonidagi qishloq“ deb izohlaydi. Tepa ustidan uning yonidagi aholi yashaydigan joy chuqurlikday koʻrinadi. Shuning uchun bu yer „Chuqur qishloq“ deb ataladi. Shuningdek, bu yerda „Boʻyniqora“, „Ariqboʻyi“, „Dovud“, va „Gumbaz“ qishloqlari ham bor. Amir Temur Qarshi qal’asini qoʻlga olish maqsadida Shirkent qishlogʻida toʻxtab oʻtgan. Sarkarda bu borada o'zining „Temur tuzuklari“ kitobida alohida toʻxtalib oʻtgan: "... *Lashkarlarim ichidan eng ishonchli, dovyurak, jang ko‘rgan yosh bahodir yigitlardan ikki yuz qirq uchtasini tanlab oldim va daryodan o‘tib, ilg'or yubordim. *'Shirkent*' mavzeyiga yetdim va o‘sha yerda bir kecha-kunduz to‘xtab, (so‘ng) yana yo‘lga tushib, Qarshi qal’asidan bir farsang masofaga kelib tushdim*."

## Joylashuvi
Qishloqda „Ariqboʻyi“, „Boʻyniqora“, „Dovud“, „Gumbaz“ urugʻ toʻporlari ham mavjud. Qishloq bilan Qarshi tumani markazi Beshkent shahri oraligʻida 7 km masofa mavjud.

## Qalʼalari
Shirkentda 2 ta tarixiy qal’a xarobalari mavjud. 

Ulardan biri Gumbaz Buxortepa (V—XII asrlar) ikkinchisi Shirkenttepa (XVIII—XIX asrlar) dir

## Manbalar
Lauriacum

**Lauriakum** () – Rim davridagi Enns daryosining Dunay daryosiga quyilish qismida joylashgan shahar boʻlgan.

## Manbalar
Tank 700

**Tank 700** – Xitoyning yirik avtomobil ishlab chiqaruvchilaridan biri boʻlmish Great Wall Motors kompaniyasiga qarashli Tank subbrendi ostida ishlab chiqariluvchi katta oʻlchamli yoʻltanlamas.

## Tarixi

Tank 700 ilk konsept model sifatida 2021-yilda Shanxaydagi avtomobil koʻrgazmasida taqdim etilgan. 2022-yil iyul oyida ushbu modelning ommaviy ishlab chiqarilishi mumkin boʻlgan versiyasining suratlari tarqaladi.
Great Wallning Tank subbrendi Tank 300 va Tank 500 avtomobillarni ishlab chiqargach, ushbu modellar qatoridagi uchinchi modeli boʻlmish Tank 700 ni ishlab chiqarishni boshladi.
Avtomobil ilk partiyasi 70 ta dona cheklangan miqdorda ishlab chiqarilgan va narxi 98 ming dollar edi. 2024-yil fevralda Tank 700 Hi4-T versiyasining taqdim etildi.

## Texnik koʻrsatkichlari

Tank 700 „E30Z“ 3 litrli V6 turbo dvigatel bilan jihozlangan boʻlib, u 360 ot kuchi va 450 Nm quvvatga ega. Avtomobil benzin yoqilgʻisida harakatlanadi. Yoʻltanlamas toʻqqiz pogʻonali avtomat uzatmalar qutisiga ega. Eng yuqori tezligi soatiga 190 kilometrni tashkil qiladi.

Avtomobilning uzunligi 5090 mm, kengligi 2061 mm, boʻyi 1952 mmni tashkil qiladi. Gʻildiraklar bazasi 3000 millimetr, umumiy ogʻirligi 2700 kilogramm. Avtomobilga standart 20 dyuymli gʻildiraklar oʻrnatilgan. Buyurtma qilish vaqtida ularni 22 dyuymli gi’ldirak oʻrnatib berilishi ham mumkin. Tank 700 da oʻrindiqlar soni besh kishiga moʻljallangan. Tank 700 Hi4-T ning tepalikka chiqish va tushish burchaklari mos ravishda 37,8° va 37,6° ni tashkil qiladi. Klirensning maksimal balandligi 282 mm, gʻovlardan oʻtish chuqurligi esa 970 mm.

## Sotuvlar

Tank 700 Hi4-T birinchi modifikatsiya Extreme Edition deb nomlanib uning narxi 59 500 dollarga baholangan. Tank 700 Hi4-T ning ikkinchi modifikatsiyasi ham Extreme Edition deb ataladi va uning narxi 65 000 dollarni, uchinchi modifikatsiyasi boʻlmish Limited Edition esa birinchi modifikatsiyadan deyarli ikki baravar qimmat boʻlib, uning narxi 97 300 dollarni tashkil qiladi. Tank 700 Hi4-T Limited Edition versiyasini ishlab chiqarish 10 barobarga oshirilib, har yili 700 dona ishlab chiqarilish moʻljallangan.

## Yana qarang

* Xitoy avtomobil ishlab chiqaruvchilari
* Shanxay Avtomobillar muzeyi
* Xitoy avtomobil sanoati

## Manbalar
Dalbergia capuroni

***Dalbergia capuroni*** – Burchoqdoshlar oilasiga tegishli boʻlgan dukkaklilarning turi. U faqat Madagaskarda uchraydi. Bu oʻsimlik oʻz yashash joyini yoʻqotish xavfi ostida.

Oʻsimlikning lotin tilidagi nomi fransuz botaniki René Capuronning sharafiga qoʻyilgan. U haqida birinchi marta 1996-yilda Milliy tabiat tarixi muzeyi B boʻlimining byulletening 18-sonida ma'lumot berilgan.

## Manbalar
Amerika Qoʻshma Shtatlari Milliy xavfsizlik kengashi

**Amerika Qoʻshma Shtatlari Milliy Xavfsizlik Kengashi (**MXK) Amerika Qoʻshma Shtatlari prezidenti tomonidan milliy xavfsizlik, harbiy va tashqi siyosat masalalarini koʻrib chiqish uchun foydalaniladigan asosiy kengash forumidir.

## Yana qarang

* „Krokus Siti Holl“dagi terakt

## Manbalar
Ilmiy Tatariston

**Ilmiy Tatariston** - ilmiy-axborot jurnali. Jurnalning birinchi soni 2000-yilda nashr qilingan. Jurnal tatar tilida nashr etiladi, lekin maqolalarning kirish qismi esa rus va ingliz tilida. Tatar adabiyoti, tarixi va falsafasiga qiziqqan kitobxonlar uchun yaratilgan jurnal hisoblanadi. Tatariston Fanlar akademiyasining "Science" nashriyoti tomonidan nashr etiladi.

## Tarix
Jurnal "2014-2020-yillarda Tatariston Respublikasining davlat tillarini va Tatariston Respublikasida boshqa tillarni saqlash, o'rganish va rivojlantirish"  Davlat dasturi doirasida nashr etilgan. OAV da ro'yxatdan o'tkazish to'g'risidagi guvohnomasi PI. No FS77-65242 01.04.2016 yil.

**Maqsadi:** Tatariston Respublikasi va chet ellardagi ilmiy yangiliklar haqidagi ma'lumotlarni kengaytirish; tatar tilida ilmiy ishlarini qiluvchi olimlar va aspirantlarning ijodiy va kasbiy faolligini oshirish; Tatar tilining ilmiy sohaga tatbiq etilishini qo‘llab-quvvatlash, fan va ta’limning barcha soxalarida tatar tilining imkoniyatlaridan foydalanishni kengaytirish kabilardir.

Jurnal nashri G. Ibrohimov nomidagi Til, adabiyot va san’at instituti zimmasida. Tatariston Respublikasi Fanlar akademiyasi prezidiumi filologiya fanlari doktori, professor, til, adabiyot va san’at instituti direktori Kim Mogallim Minnullinni  “Scientific Tatarstan” jurnali bosh muharriri etib tayinlagan.

## Jurnal mavzulari

* tatar tili ta'limi,
* Tatar adabiyotini o‘qish,
* Tatariston va tatar xalqi tarixi,
* Tatarlarning ijtimoiy, falsafiy fikri va diniy ta'limoti,
* Tatar madaniyati, san'ati va boshqalar.

## Eslatmalar

## Manbalar

* TATARISTON RESPUBLIKASIDAGI GOSUDARSTVENNA MILLIY SIYOSAT. 
* Jurnalning rasmiy sayti
Ivica tuneli

**Ivica tuneli** - 2010-yil dekabr oyida ochilgan Drobnjaci viloyatidagi Savnik va Žabljak shaharlarini bog‘lovchi Montenegrodagi yo'l tuneli. U 2,2 kilometr uzunlikda bo‘lib, Montenegrodagi ikkinchi eng uzun avtomobil tunnelidir. Bemax yo‘l quruvchi firmasi tomonidan qurilgan.

## Manba
Lulua masjidi

**Lulua masjidi** yoki **al-Lu’lu’a masjidi** () – Misrning Qohira shahridagi masjid. Milodiy 1015–1016-yillarda qurilgan. Uchinchi Fotimiylar xalifasi al-Hakim davrida Fotimiy meʼmoriy uslubida qurilgan. Masjid 1919-yilda deyarli butunlay vayron boʻlgan, ammo keyinchalik 1998-yilda diniy nasl-nasabini Fotimiylar xalifaligining shia islomiga bogʻlaydigan Dovudi Bohra tomonidan taʼmirlangan. Masjid Muqottam tepaliklarida joylashgan.

## Geografiyasi
Masjid Muqottam tepaliklarining janubiy qabristoni yaqinida, Qohiradan sharqdagi pastroq tepaliklarda joylashgan. Uning oʻrtacha balandligi dengiz sathidan  yuqori, eng baland choʻqqisi esa . U uch qismga boʻlingan. Eng baland qismi Muqottam togʻi deb ataladigan past togʻ relyefidir. Bu masjidlar va cherkovlar qurilishida foydalanilgan ohaktosh uchun muhim qadimiy Misr karerining joyi edi. Lulua masjidi ham shu ohaktosh bilan qurilgan.

## Tarixi
Al-Hakim (996–1021) Qohirada turli binolar barpo etishda xizmat qilgan, Muqottam tepaligida qurilgan koʻplab kichik masjidlar qatorida bu masjidni ham qurdirgan. Rivoyat qilinishicha, Hakim kechalari masjidga yolgʻiz oʻzi ibodat qilgan. Al-Lulua nomi „marvarid“ degan maʼnoni anglatadi, chunki masjidning tashqi koʻrinishi bezakli va yorqin edi.

Masjidning birinchi taʼmirlanishi 16-asrda boʻlgan. 1919-yilda uning jabhasi va qabrlari vayron boʻlganidan soʻng, masjid 1990-yillarning oxirida Hindistonning Dovudi Bohra jamoasi tomonidan qayta taʼmirlangan.

Fotimiylar masjidi ohaktosh choʻqqisida qurilgan boʻlib, tepalik tizmasining alohida qismi sifatida xavfli tarzda oʻrnatilgan. Ochilgan ohaktosh masjid qurilishi uchun poydevor boʻlgan. Masjid noyob fotimiy meʼmoriy uslubida qurilgan. Bu Misrda qurilgan dastlabki masjidlardan biri boʻlib, u yerda fotimiylarga xos meʼmoriy uslubda qurilgan. Lulua masjidi dastlab toʻrtburchaklar reja boʻyicha qurilgan uch qavatli minorasimon inshootdan iborat edi. Pastki qavat tepalikdan qisman qazilgan. Uch qavatli kirish eshigi, har bir qavatda orqa devorida mehrob boʻlgan. Yuqori qavatlar gʻishtdan qurilgan va ichki devorlari gipslangan. Bu ustki qavatlardan birining kirish joyi ham uch kamarli edi; arklar gʻisht va toshdan qurilgan. Oʻrta qavat, bochkali, orqa tomonida naqshinkor mehrob va bitta toʻrtburchak derazasi bor edi. Yuqori qavatda ikkita boʻlim bor edi, ularning har biri bitta oynaga ega edi. Yuqori qavatlardagi gumbazlar gʻishtdan qurilgan. Joylashtirilgan tarixiy fotosurat koʻplab tafsilotlarni tasdiqlaydi. Fasadda ikonografik yozuvlar koʻp edi.

## Yana qarang

* Masjidlar roʻyxati
* Afrikadagi masjidlar roʻyxati
* Misrdagi masjidlar roʻyxati

## Manbalar
Todorcheta

**Todorcheta** qishlogʻi Gabrovo munitsipaliteti 15963-yilda Gabrovo viloyati, Shimoliy Markaziy Bolgariyada joylashgan.
## Manbalar
Google Cloud Platform

**Google Cloud Platform (GCP)** – Google tomonidan taqdim etilgan bulutli hisoblash xizmatlari toʻplami boʻlib, foydalanuvchilarga hisoblash, maʼlumotlarni saqlash, maʼlumotlar tahlili va sunʼiy idrok kabi modulli bulut xizmatlarini, shuningdek, turli boshqaruv vositalarini taklif etadi. GCP, Googlening ichki mahsulotlari, jumladan, Google Search, Gmail va Google Docs kabi foydalanuvchi mahsulotlari uchun ishlatiladigan infratuzilma asosida ishlaydi. Roʻyxatdan oʻtish uchun kredit kartasi yoki bank hisob qaydnomasiga ega boʻlish talab etiladi.

GCP xizmat sifatida infratuzilma (IaaS), platforma sifatida xizmat (PaaS) va serverlarsiz hisoblash muhitlarini oʻz ichiga oladi.

2008-yilning aprelida Google, oʻzi tomonidan boshqariluvchi axborot markazlarida veb-ilovalarni ishlab chiqish va joylashtirish imkonini beruvchi App Engine platformasini eʼlon qildi va 2011-yilda ommaga taqdim qildi. App Engine platformasining eʼlon qilinishi, GCPga bir qator yangi bulutli xizmatlarning qoʻshilishiga olib keldi.

## Manbalar
Dündar Bey madrasasi

**Dündar Bey madrasasi** (), shuningdek, *Taş Medrese* („Tosh madrasa“) deb ham ataladi, Turkiyaning Eğirdir shahridagi tarixiy madrasadir. Madrasa oʻrta asrlarda bunyod etilgan islomiy taʼlim muassasasi hisoblanadi. 1960-yillarda u qayta tiklangan va hozirda bozor sifatida foydalanilmoqda.

## Joylashuvi
Madrasa binosi Isparta viloyatining ilche (tuman) Eğirdir shahrida joylashgan.

## Tarixi
Madrasa asoschisi Hamidoʻgʻli Anadolu beyligidan Dündar Bey edi. Oʻsha davrning boshqa beyliklari kabi Anadolu saljuqiylarining soʻnggi bosqichida paydo boʻlgan. Uning syuzerini Moʻgʻullar imperiyasi edi. Beylikning poytaxti Eğirdir, hozir kurort shahri, keyin esa muhim shahar boʻlgan. Madrasa taxminan 1301-yilda qurilgan. Dündar keyinchalik moʻgʻullar tomonidan oʻldirilgan boʻlsa-da, uning oʻgʻillari 1391-yilda Usmonlilar istilosiga qadar beylikni davom ettirishga muvaffaq boʻlishdi.

## Bino
Madrasa 1301-yilda qurilgan. U endilikda yoʻq boʻlib ketgan shahar devorlariga tutash boʻlgan. Bu ikki qavatli bino boʻlib, ikkita ayvan va ochiq monastirdan tarkib topgan. Unda ikkita yozuv bor. Ayvondagisi Dündar bey haqida, ikkinchisi esa toj darvozasidagi Dündarning zamondoshi boʻlmagan saljuqiylar sultoni Keyhusrev II (1237-1246) haqidadir. Darvoza Eğirdirga yaqin sulton tomonidan qurilgan sobiq karvonsaroydan keltirilgan. Bino tarkibida Vizantiya ustunlari kabi boshqa mamalakatlardan toʻplangan materiallar ham mavjud.
## Manbalar
Al-Halaviya madrasasi

**Al-Halaviya madrasasi** () – madrasa majmuasi, Suriyaning Qadimgi Halab shahrining al-Jallum tumanida joylashgan. U 1124-yilda Halabda V asrga mansub Avliyo Yelena Buyuk Vizantiya sobori oʻrnida qurilgan boʻlib, u yerda anʼanaga koʻra bir vaqtlar Rim ibodatxonasi boʻlgan. Buyuk Konstantinning onasi Avliyo Yelena bu hududda buyuk Vizantiya soborini qurdirgan.

1124-yilda Halab qamalida salibchilar atrofdagi qishloqlarni talon-taroj qilganda, shaharning bosh qozisi Ibn al-Xashshab Belek Gʻoziy davrida soborni masjidga aylantira boshlagan. 1149-yilda Nuriddin binoni madrasaga aylantirgan. Mazkur muassasa Hanafiy mazhabi tarafdorlari uchun islomiy-diniy maktab vazifasini oʻtagan.

V asr xristian arxitekturasining bir qismi islom maktabiga aylantirilgan. U oʻzining nozik mehroblari bilan ham mashhur.

## Yana qarang

* Al-Firdavs madrasasi
* Al-Sultoniya madrasasi
* Al-Usmoniya madrasasi
* Az-Zahiriya madrasasi
* Xusruviya masjidi
* Qadimgi Halab shahri
## Manbalar
Sultoniya madrasasi

**Sultoniya madrasasi** (), Suriyaning Qadimgi Halab shahridagi qal’aga kirish roʻparasida joylashgan madrasa majmuasi. Bu diniy, maʼrifiy va dafn marosimi majmuasi hamdir. Unda Ayyubid Sulton Saladinning oʻgʻli sulton Malik az-Zahirning qabri joylashgan. Biroq, sunʼiy yoʻldoshdan olingan suratlar uning yoʻq boʻlib ketganini koʻrsatadi.

## Yana qarang

* Al-Firdavs madrasasi
* Al-Usmoniya madrasasi
* Az-Zahiriya madrasasi
* Qadimgi Halab shahri
* Xusruviya masjidi
## Manbalar
Usmoniya madrasasi (Halab)

**Usmoniya madrasasi** () Suriyaning Halab shahridagi madrasa majmuasi. 

## Yana qarang
* Al-Firdavs madrasasi
* Al-Sultoniya madrasasi
* Zohiriya madrasasi
* Qadimgi Halab shahri
* Xusruviya masjidi

## Manbalar
Rasina

**Rasina** () – Serbiya janubidagi daryo. Uzunligi , Serbiyaning Rasina viloyatidan oqib oʻtadi va Krushevac shahri yaqinidagi G‘arbiy Moravaga quyiladi.

Daryoning tarixiy nomi – **Arsen** (Arsen).

Rasina Goč togʻining janubiy yon bagʻirlaridan, Rasovka qishlogʻi yaqinida, serblarning eng mashhur Vrnjačka Banja kurortining janubi-gʻarbida joylashgan. Daryo dastlab janubi-sharqda, Jeljin hamda Kopaonik togʻlari atrofida, Mitrovo Polye, Bzenitsa, Pleš, Yablanitsa, Grčak, Toskichi, Budilovina va Milentiya qishloqlari yonidan oqib oʻtadi. Rasina kichik Brus shahriga etib kelganida, yuqori Rasina mintaqasiga kiradi.

Bu vaqtda daryo Veliki Yastrebak togʻining gʻarbiy tomoniga yetib boradi va shimolga qarab oqadi. Bogishe va Zlatari qishloqlaridan daryo Chelije qishlogʻida sunʼiy Chelije koʻlini hosil qiladi.

Quyi Rasina viloyatida aholi zich joylashgan, maʼmuriy markazi Kruseva tumani. Uning quyi oqimida Rasinadan keyin G‘arbiy Moravaga alohida oqib tushadigan Pepeljusha daryosining parallel oqimi keladi. Krushevacdan yetti kilometr oʻtgach, Rasina Makrešane qishlogʻidagi G‘arbiy Moravaga oqadi.

Rasina  maydonni suv bilan taminlaydi. Qora dengiz daryo havzasiga tegishli. Daryo hududida kema qatnovi mumkin emas.

## Chelije koʻli
Suv ombori 1980-yilda sun'iy ravishda barpo etilgan. Koʻl Velika Morava daryosini tartibga solish dasturi doirasida, yaʼni Iron Gate I gidroelektr stantsiyasiga va uning Erdap koʻliga yetib boradigan choʻkindi miqdorini kamaytirish uchun yaratilgan. 1984–yilda Majdevo qishlogʻida suv tozalash inshooti qurildi. Zavod 2012-yilda rekonstruksiya qilingan. Quvvati oshishi hisobiga Chichevac va Varvarin munitsipalitetlaridagi suv inshootlari tarmoqqa ulangan.

Koʻl 2030–yilgacha suv taʼminoti uchun xizmat qilish uchun moʻljallangan edi.

2019-yil may oyida Serbiya Tabiatni muhofaza qilish instituti tomonidan oʻtkazilgan dastlabki tekshiruv natijasida koʻlni tabiiy yodgorlik sifatida huquqiy muhofaza qilish uchun asos bor degan xulosaga kelindi.

## Manbalar
Zayd ibn Horisaning Hismaga yurishi

**Zayd ibn Horisaning Hismadagi gʻazoti** hijriy 7-yilning 6-oyida (milodiy 628-yil oktyabr) boʻlib oʻtgan. Zayd ibn Horisa boshchiligida uyushtirilgan hujum Dihya ibn Xalifa Kalbiyning qaroqchilar hujumiga uchraganidan soʻng javob yurishi boʻlgan. Musulmonlar dushmanlardan qasos olishgan, koʻplab qaroqchilarni oʻldirishgan va 100 nafar qabila aʼzolarini asirga olishgan.

## Tavsifi

### Islomga daʼvat qilish uchun yuborilgan elchilar

Makkada Quraysh bilan Hudaybiya shartnomasi imzolaganidan soʻng Muhammad bir necha qoʻshni mamlakatlarga elchilar yuborib, ularni Islomga daʼvat qilgan. Jumladan, quyidagi shaxslar elchi sifatida yuborilgan:

* Amr ibn Umayya ad-Damriy Habashiston podshosi Ashama ibn Abjar an-Najoshiy huzuriga;
* Dihya ibn Xalifa al-Kalbiy Rim imperatori Herakleiosning oldiga;
* Xotib ibn Abu Baltoiy Misr podshohi Al-Mukaukis huzuriga;
* Allabn al-Hazermiy Munzer ibn Sava Bahrayn shohi Munzir ibn Sava al-Tamimiyning huzuriga;
* Amr ibn al-Os Abduljalandiy ismli Ummon podshosi huzuriga;
* Solit ibn Amri Havza ibn Ali Yamoma podshosi oldiga;
* Shiya ibn Vahob Xoris ibn Gʻassoniy Damashq shohi Horis ibn Abu Shomir al-Gʻasoniy huzuriga;
* Abdulloh ibn Huzofa as-Sahmiy Eron imperatori Xusrav II Parvizning oldiga elchi sifatida yuborilgan.

## Yana qarang

* Muhammadning harbiy faoliyati
* Muhammadning yurishlari roʻyxati

## Manbalar
Uyayna ibn Hisnning yurishi

**Uyayna ibn Hisnning Banu Tamim qabilasiga yurishi** hijriy 9-yilning 1-oyi (milodiy 630-yil iyul) boʻlib oʻtgan.

Islom paygʻambari Muhammad Uyayna ibn Hisnni Banu Tamim qabilasidan soliq yigʻish uchun yuborgan. Qabila urugʻlaridan biri Uyaynaga hujum qilgan va uni soliq olishidan oldin hududdan chiqarib yuborgan. Shundan soʻng Muhammad ularga qarshi 50 nafar jangchi joʻnatib, ularning erkak, ayol va bolalarini asirga olgan. Keyin esa qabila tomonidan yuborilgan bir guruh elchilar Muhammadning oldiga kelib kechirim soʻraganidan keyin mahbuslar ozod qilingan.

## Yurish

### Soliq yigʻuvchilarning chiqib ketishi
Banu Tamim qabilasi Muhammad bilan birga janglarda ishtirok etib, Hunayn va Makka fathida yordam bergan qabilalardan biri edi. Biroq Muhammad Uyayna ibn Hisn boshchiligida bir guruhni soliq (yoki zakot) yigʻish uchun qabila tomon yuborganida Banu Tamim qabilasidan boʻlgan Banu al-Anbar kichik qabilasi uni toʻlashdan bosh tortgan. Qabila elchilarga hujum qilib, ularni oʻz yerlaridan haydab yuborgan.

### Asirga olish
Uyayna ibn Hisn Muhammadning oldiga qaytib kelgan va bu xabarni unga yetkazgan. Voqeadan xabar topgan Muhammad qabila zoʻravonlariga oʻrnak boʻlishi uchun 50 kishilik askarlar guruhini ular tomon yuborgan. Uyayna ibn Hisn qabilaga qarshi kutilmaganda hujum uyushtirib, 50 dan ortiq erkak, ayol va bolalarni asirga olgan va Madinaga olib kelgan. Ular bir muddat qamoqda saqlangan. Asirlardan 11 nafari erkak, 22 nafari ayol va 30 nafari oʻgʻil bolalar boʻlgan.

### Sheʼriy tanlov
Shundan keyin Banu Tamimdan bir guruh elchilar Madinaga Muhammadning yoniga kelib, undan magʻfirat soʻrashgan. Biroq boʻlib oʻtgan voqeadan qattiq xafa boʻlgan Muhammad ular bilan koʻrishishdan bosh tortgan. Tabariy va Ibn Saʼdning maʼlumotlariga koʻra, elchilar Madinaga kelib, Muhammadning huzuriga kirish uchun shoshilayotganlarini tushuntirgan.

Keyinchalik ular suhbatlashish imkoniyatiga ega boʻlgach, Muhammadga Hunayn jangidagi quroldoshliklarini eslatib, bir qancha sheʼrlar aytib berishlarini va oʻz shoirlari bilan bellashishni taklif qilishgan.

Sheʼriy musobaqada birinchi boʻlib oʻrnidan turib sheʼr aytgan kishi (bu oʻsha paytda arab anʼanasi edi) Banu Tamim qabilasidan edi. Undan keyin Muhammad Sobit ibn Qaysga oʻz sheʼrlari bilan javob berishini aytgan. Sobit ibn Qays Muhammadning jannatdan kelgan elchi ekanligini, muhojirlar va moʻminlar uchun yuborilganligini maqtab sheʼr aytgan. U sheʼrini Islom dinidan bosh tortganlarning barchasiga halokat tahdid solishi bilan yakunlagan.

## Yana qarang

* Muhammadning harbiy faoliyati
* Muhammadning yurishlari roʻyxati

## Manbalar
Xotuniya madrasasi

**Xotuniya madrasasi** (), Turkiyaning Karaman shahridagi tarixiy madrasa boʻlib, 14-asrda qurilgan. Tokatdagi xuddi shunday nomli Hatuniye Kulliyesi bir asr avvalroq yashagan boshqa ayolga ishora qiladi.

## Tarixi
Usmonli sultoni Murod Xudavendigarning qizi, Karamanogʻlu Alaeddin Beyning rafiqasi Sulton Xotun 1382-yilda qurilishga buyruq bergan. Madrasa meʼmori binoning kitabesiga (yozuviga) koʻra, Numanoʻgʻli Xoja Ahmad (Noʻmonning oʻgʻli Xoʻja Ahmad)dir.

Bino Karaman atrofidagi kesma toshdan, asosiy darvoza (peshtoq) marmardan qilingan.

## Galereya

Fayl:Karaman_Hatuniye_Medresi_4812.jpg|alt=Hatuniye Medresesi ‘Taşkapı’ (stone gatehouse)|Xotuniya madrasasi „Toshkapi“ (tosh darvozaxona)
Fayl:Karaman_Hatuniye_Medresi_2146.jpg|alt=Hatuniye Medresesi Detail ‘Taşkapı’ (stone gatehouse)|Xotuniya madrasasi „Toshkapi“ (tosh darvozaxona)
Fayl:Karaman_Hatuniye_Medresi_4793.jpg|alt=Hatuniye Medresesi Detail ‘Taşkapı’ (stone gatehouse)|Xotuniya madrasasi „Toshkapi“ (tosh darvozaxona)
Fayl:Karaman_Hatuniye_Medresi_4791.jpg|alt=Hatuniye Medresesi Detail ‘Taşkapı’ (stone gatehouse)|Xotuniya madrasasi „Toshkapi“ (tosh darvozaxona)
Fayl:Karaman_Hatuniye_Medresi_4794.jpg|alt=Hatuniye Medresesi Detail ‘Taşkapı’ (stone gatehouse)|Xotuniya madrasasi „Toshkapi“ (tosh darvozaxona)
Fayl:Karaman_Hatuniye_Medresi_4795.jpg|alt=Hatuniye Medresesi Detail ‘Taşkapı’ (stone gatehouse)|Xotuniya madrasasi „Toshkapi“ (tosh darvozaxona)
Fayl:Karaman_Hatuniye_Medresi_4800.jpg|alt=Hatuniye Medresesi Detail door to one of the cells inside|Hatuniye Medresesi Ichkaridagi hujralardan biriga eshik
Fayl:Karaman_Hatuniye_Medresi_4801.jpg|alt=Hatuniye Medresesi Detail door to one of the cells inside|Hatuniya madrasasi ichkarisidagi hujralardan biri
Fayl:Karaman_Hatuniye_Medresi_4802.jpg|alt=Hatuniye Medresesi Detail door to one of the cells inside|Hatuniya madrasasi ichkarisidagi hujralardan biri


## Manbalar

## Havolalar
* Ingliz tilidagi virtual sayohat
Mahmud al-Kurdiy masjidi

**Mahmud al-Kurdiy masjidi** () yoki **Jamoliddin Mahmud al-Istadar masjidi** () – Misrning Qohira shahridagi tarixiy masjid. Unga Mahmud al-Kurdiy ismli amir asos solgan. U Radvan Bey (yoki Chodirchilar koʻchasi) Qasabasidan janubda, Ahmad Maher koʻchasidan, Tarixiy Qohirada, al-Darb al-Ahmar tumanida joylashgan.

## Tarixi
Masjid 1395-yilda qurib bitkazilgan.

Antik davr vazirligi tomonidan restavratsiya ishlari 1979-yilda boshlangan va 2004-yilda yakunlangan. Keyinchalik, minora oq rangga boʻyalgan.

## Arxitekturasi
Bu kichik masjid bir nechta diqqatga sazovor xususiyatlarga ega. Gumbaz gorizontal chevron naqsh bilan oʻyilgan eng qadimgi tosh gumbazlardan biridir. Gumbaz sakkizta oynali baraban ustida oʻtiradi. Minora oʻzining yumaloq shakli bilan ham ajralib turadi, bu davr uchun odatiy boʻlmagan va keyinchalik Usmonli meʼmorchiligida keng qoʻllangan. Fasad, deraza romlari va eshiklarning har birida asl yozuvlar va bezaklar mavjud. Masjidning metall eshiklari ajoyib mahoratga ega boʻlib, ular geometrik yulduz naqshlari va sirt boʻylab islimiy oʻymakorligini oʻz ichiga oladi. Ichkarida ikkita ayvon mavjud.

### Galereyasi

Fayl:Cairo,_moschea_di_al-kurdamadrasat,_interno_01.JPG|alt=The interior of the mosque, which resembles the reception hall (qa'a) of a house or mansion.|Masjidning ichki qismi
Fayl:Cairo,_moschea_di_al-kurdamadrasat,_portale_02.JPG|alt=The metal doors of the mosque, with geometric and arabesque patterns.|Masjidning metall eshiklari 


## Yana qarang

* Masjidlar roʻyxati
* Afrikadagi masjidlar roʻyxati
* Misrdagi masjidlar roʻyxati
* Oʻrta asr arab va gʻarbiy Yevropa gumbazlari tarixi

## Manbalar
Al-Adiliya masjidi

**Al-Adiliya masjidi** (, ) yoki **Dukaginzade Mehmed Posho masjidi** Halabdagi kulliya boʻlib, Qalʼaning janubi-gʻarbida, qadimiy shaharning „Al-Jallum“ tumanida, Al-Saffahiya masjididan bir necha metr uzoqlikda joylashgan. Masjid 1556-yilda Dukakinzoda Mehmed Posho tomonidan vaqf qilingan. Dukakinzoda Mehmed Posho 1551-yildan 1553-yilgacha Misr general-gubernatori etib tayinlanganidan keyin alban-usmonli Halab general-gubernatori lavozimida ishlagan. 1557-yilda vafot etgan va masjid 1565-1566 (hijriy 973) yillar oraligʻida qurib bitkazilgan. Mazkur inshoot Usmonlilar davrining Halabdagi Xusruviya masjididan keyin eng qadimiy masjidlaridan biri hisoblangan.

Masjid gubernator saroyi yaqinida joylashgani uchun Adiliya nomi bilan mashhur boʻlgan, chunki u Dar al-Adl, shuningdek, Dor al-Saada deb ham nomlanadi.

Masjidda katta gumbazli namozxona bor, uning oldida qoʻshaloq ayvon bunyod etilgan. Shimol tarafdagi derazalar tepasida va ibodatxonada yorqin rangli kafel bilan qoplangan lunette panellari mavjud. Bular Turkiyaning Iznik shahridan olib kelingan boʻlishi mumkin deb taxmin qilinadi.

2014 yoki 2015-yil yozida Halab jangi paytida bino deyarli butunlay vayron qilingan.

## Galereya

Fayl:Al-Adiliyah_mosque1.jpg|alt=The main entrance|Kirish qismi
Fayl:Al-Adiliyah_mosque2.jpg|alt=The courtyard|Hovli
Fayl:Al-Adiliyah_mosque4.jpg|alt=Inside the mosque|Masjid ichi
Fayl:Al-Adiliyah_mosque5.jpg|alt=The alley leading to the entrance|Kirish eshigiga olib boruvchi xiyobon
Fayl:Aleppo_Al-Adiliyah_Mosque_9823.jpg|alt=Interior with mihrab|Mehrob bilan ichki koʻrinish
Fayl:Aleppo_Al-Adiliyah_Mosque_9826_(1).jpg|alt=Tiles above window|Deraza ustidagi plitkalar
Fayl:Aleppo_Al-Adiliyah_Mosque_9842_(1).jpg|alt=View from "whispering gallery"|Masjid ichining yuqoridan koʻrinish
Fayl:Aleppo_Al-Adiliyah_Mosque_9844_(1).jpg|alt=The "whispering gallery"|Gumbaz ichki qismi
Fayl:Aleppo_Al-Adiliyah_Mosque_9829_(1).jpg|alt=View from below dome with citadel|Qubba ostidan qalʼa bilan koʻrinishi
Fayl:Aleppo_Al-Adiliyah_Mosque_9848_(1).jpg|alt=View of dome from a little below|Bir oz pastdan gumbazning koʻrinishi
Fayl:Aleppo_Al-Adiliyah_Mosque_9830_(1).jpg|alt=View from below dome in setting sun|Quyosh botayotganda gumbaz yonidan koʻrinishi
Fayl:Aleppo_Al-Adiliyah_Mosque_9847_(1).jpg|alt=View from below minaret in setting sun|Quyosh botayotganini minora ostida koʻrinishi

## Manbalar

## Adabiyotlar

* 
* 

## Havolalar

*
Zayd ibn Horisaning al-Isga yurishi

**Zayd ibn Horisaning al-Isga yurishi** hijriy 6-yilning 5-oyida (milodiy 627-yil sentyabr) boʻlib oʻtgan.

## Karvon yurishi
Zayd ibn Horisa hijriy 6-yilning Jumodilavval oyida 170 otliq boshchiligida al-Is degan joyga yoʻl olgan va Islom paygʻambari Muhammadning qarindoshi Abul Os ibn Robiʼ boshchiligidagi Quraysh karvonini tutib, ularning tuyalarini oʻlja sifatida qoʻlga olgan.

Mahbuslar orasida Muhammadning toʻngʻich qizi Zaynabning eri, Muhammadning kuyovi Abul Os ibn Robiʼ ham bor edi. Abul Os Muhammadning birinchi xotini Xadichaning jiyani, shuningdek, Makkadagi boy savdogarlardan edi. U dastlab Islomni qabul qilmagan, shuningdek, musulmon boʻlmagani uchun Zaynabni taloq qilishdan ham bosh tortgan.

Abul Os raqiblaridan qochib, Zaynabning uyida panoh topgan va Muhammaddan boyligini qaytarib berishni soʻrashini iltimos qilgan. Muhammad sahobalaridan kuyovining mol-mulkini qaytarib berishlarini soʻragan, biroq bundan bosh tortgan taqdirda ham ixtiyor oʻzlarida ekanligini aytgan.

Abul Osni asir qilib olganlar darhol uni ozod qilishga rozi boʻlishgan. U esa oʻziga koʻrsatilgan bunday saxiylikdan qattiq taʼsirlangan. Makkaga qaytib, u yerdagi barcha ishlarini tugatgach, Madinaga qaytib kelgan va Islomni qabul qilgan. Shundan keyin yana xotini Zaynab bilan birga yashashda davom etgan.

Musulmon olimi Sayfur Rahmon al-Muborakpuriyning fikricha, musulmon va kofir ayollarning nikohini harom qilish haqidagi oyat oʻsha paytda hali nozil boʻlmagan edi.

Bu yurishda butun karvon talon-taroj qilingan, katta kumush zaxirasi qoʻlga olingan, shuningdek, karvonni qoʻriqlaganlarning bir qismi asirga olingan.

## Yana qarang

* Muhammadning harbiy faoliyati
* Muhammadning yurishlari roʻyxati

## Manbalar
Zayd ibn Horisaning al-Jumumga yurishi

**Zayd ibn Horisaning al-Jumumdagi gʻazoti** milodiy 627-yilning sentyabr oyida (hijriy 6-yil) boʻlib oʻtgan.

Zayd ibn Horisa ozod qilingan qul va Islom paygʻambari Muhammadning asrandi oʻgʻli boʻlgan. Oʻsha yili Muhammad Banu Salim qabilasining Al-Jumum hududiga yuborilgan boʻlinmasiga boshchilik qilgan edi. Yurish davomida bir guruh gʻayrimusulmonlar qoʻlga olingan. Banu Muzayna qabilasidan asirga olingan bir ayol ularga musulmonlar asirga olinib, katta miqdorda qoʻlga kiritilgan oʻlja saqlanadigan dushman qarorgohiga yoʻl koʻrsatgan. Keyinroq Muhammad asir ayolni ozod qilgan va izdoshlaridan biri unga uylangan.

## Yana qarang

* Muhammadning harbiy faoliyati
* Muhammadning yurishlari roʻyxati

## Manbalar
Zayd ibn Horisaning Vodiy al-Quraga yurishi

**Zayd ibn Horisaning Vodiy al-Quraga yurishi** milodiy 627-yilning noyabr oyida (hijriy 6-yilning 7-oyi) boʻlib oʻtgan.

Vodiy al-Qura Madinadan 7 mil uzoqlikda joylashgan voha boʻlgan. Zayd ibn Horisa 12 kishi bilan ushbu hududni oʻrganish va Muhammadning dushmanlari harakatlarini kuzatish uchun yoʻlga chiqqan.

Biroq hudud aholisi Zaydga yomon munosabatda boʻlishgan va musulmonlarga hujum qilib, ulardan 9 nafarini oʻldirishgan, qolganlari esa Zayd ibn Horisa bilan birga qochib ketishga muvaffaq boʻlishgan.

## Yana qarang

* Muhammadning harbiy faoliyati
* Muhammadning yurishlari roʻyxati
* Usama ibn Zayd

## Manbalar
Xushqadam al-Ahmadiy masjidi

**Xushqadam al-Ahmadiy masjidi** — Misrning Qohira shahridagi masjid. Al-Sayufiya ko'chasida joylashgan, 1366-yilda qurilgan. Bino dastlab amir Toshtimur saroyi boʻlgan. Bino XV asr oxirida masjidga aylantirilgan. Masjid nomi amaldor Amir Xushqadam al-Ahmadiydan olingan..

## Manbalar

## Havolalar

* Xushqadam al-Ahmadiy masjidi haqida ma'lumot
*
Fadakka yurish

**Fadakka yurish** maʼnolari:
* Ali ibn Abu Tolibning Fadakka yurishi, milodiy 627-yil (hijriy 8-yilning 6-oyi)
* Bashir ibn Saʼd al-Ansoriy yurishi, milodiy 628-yil dekabr (hijriy 7-yilning 3-oyi)
* Gʻolib ibn Abdulloh al-Laysiy yurishi, milodiy 629-yil yanvar (hijriy 7-yil)

## Yana qarang
* Fadakni bosib olish, milodiy 628-yil may (hijriy 7-yilning 2-oyi)
Amr ibn al-Osning yurishi

**Amr ibn al-Osning Ruhatga yurishi** hijriy 8-yilning 9-oyida (milodiy 630-yil yanvar) sodir boʻlgan.

## Suvani buzish bosqini
Oʻsha oyda Xolid ibn Valid tomonidan al-Uzzo buti buzib tashlabadi. Amr ibn al-Os esa Banu Huzayl qabilasi sigʻinuvchi Suva deb nomlanadigan boshqa bir butni yoʻq qilish uchun yuborilgan. Oʻsha paytda ushbu hudud Makkadan 3 kilometr uzoqlikda joylashgan edi.

Butni himoya qilib turadigan eshik qoʻriqchisining Amr ibn al-Osga bergan savoliga bu topshiriq Muhammad tomonidan berilganini, u esa shu butni yoʻq qilishi kerakligini aytadi. Qoʻriqchi esa Amr ibn al-Osni bu ish qoʻlidan kelmasligidan ogohlantiradi. Amr butga yaqinlashib, uni vayron qiladi, keyin uning yonidagi tobutni sindiradi. Tobut ichida hech narsa yoʻqligini va hech qanday falokat sodir boʻlmaganini koʻrgan qoʻriqchi oʻsha zahotiyoq Islomni qabul qilib, musulmon boʻladi.

## Yana qarang

* Muhammadning harbiy faoliyati
* Muhammadning yurishlari roʻyxati

## Manbalar
Yevropa yoshlar parlamenti (Armaniston)

**Yevropa yoshlar parlamenti (Armaniston)** (**EYP Armaniston**) () Yevropa yoshlar parlamentining (YYP) Armaniston boʻlimidir. EYP Armaniston 2012-yilda notijorat tashkilot sifatida tashkil etilgan va bosh qarorgohi Yerevanda joylashgan. EYP Armaniston partiyasiz va mustaqil taʼlim loyihasi boʻlib, butunlay yosh liderlar ehtiyojlariga moslashtirilgan.

## Tarixi
EYP Armaniston 2012-yilda tashkil etilgan. EYP Armaniston Yevropa boʻylab EYPning 40 milliy qoʻmitasidan biri. 2022-yil holatiga koʻra, 10 000 dan ortiq arman yoshlari EYP dasturlari va loyihalarida ishtirok etishadi. Nareh Honarchian EYP Armanistonning amaldagi prezidenti.

## Maqsadi
EYP siyosiy munozaralar, madaniyatlararo almashinuv va muloqot hamda Yevropa fuqarolik taʼlimi uchun eng yirik platformalardan biridir. EYP Armaniston yoshlarni fuqarolik va madaniy hodisalarni tushunishga undaydi, Yevropa boʻylab yoshlar oʻrtasida fikr almashishni qoʻllab-quvvatlaydi hamda kasbiy koʻnikmalarni rivojlantirish va tarmoq imkoniyatlarini taqdim etadi.

## Faoliyati
2013-yil may oyida Armaniston Milliy Assambleyasida EYP delegatlari uchun tantanali marosim boʻlib oʻtgan.

2015-yil may oyida EYP Armaniston demokratik fuqarolik mavzusiga bagʻishlangan tadbirga mezbonlik qilgan. 50 dan ortiq davlatdan delegatlar ishtirok etgan.

2015-yil avgust oyida oʻnta davlatdan 60 dan ortiq EYP vakillari Artsaxga tashrif buyurishgan.

2016-yilning iyul oyida Yerevanda EYP xalqaro forumi boʻlib oʻtgan. 30 ta davlatdan yoshlar ishtirok etgan. Muhokama mavzulari postsovet davlatlaridagi mojarolar, korrupsiyani oldini olish va Yevropadagi migratsiyani oʻz ichiga olgan.

Yevropa Yoshlar Parlamenti har yili aʼzo mamlakatlarda oʻtkaziladigan sessiyalarni tashkil qiladi. 89-xalqaro sessiya 2019-yilda Armanistonning Yerevan shahrida boʻlib oʻtgan, unda 8000 dan ortiq yoshlar ishtirok etgan. Sessiyada Armaniston Bosh vaziri Nikol Pashinyan, Yevropa Ittifoqining sobiq elchisi Pyotr Shvitalskiy va boshqa yuqori martabali shaxslar ishtirok etgan.

## Manbalar

## Havolalar

* EYP Armaniston  rasmiy sayti
Armaniston Milliy yoshlar kengashi

**Armaniston Milliy yoshlar Kengashi** (**NYCA**) () Armanistondagi oʻnlab talabalar va yoshlar tuzilmalarini birlashtirgan eng yirik yoshlar tashkilotlaridan biri. 1997-yilda tashkil etilgan va bosh qarorgohi Yerevanda joylashgan.

## Tarixi
Armaniston Milliy yoshlar Kengashi 1997-yil 12-dekabrda Armaniston boʻylab 70 nafar talaba va yoshlar tuzilmalari uchun qalqon tashkilot sifatida tashkil etilgan. NYCAning maqsadi Armaniston boʻylab yoshlar huquqlarini himoya qilish va ular tarafida boʻlshdir. Tashkilot butun mamlakat boʻylab konferensiyalar, tadbirlar, bahslar, taqdimotlar va seminarlar oʻtkazishni rejalashtiradi.

NYCA 2002-yilda Yevropa yoshlar forumining toʻlaqonli aʼzosi boʻlgan va tashkilotning barcha dasturlari hamda assambleyalarida qatnashadi. NYCA Armanistondagi AEGEE Yerevan kabi boshqa yoshlar tashkilotlari bilan yaqindan hamkorlik qiladi. 2015-yilda NYCA aʼzolari Yevropa Ittifoqining Armanistondagi delegatsiyasining moliyaviy koʻmagida AEGEE Yerevan tomonidan tashkil etilgan „Armenia Model EU 2015“ konferentsiyasida ishtirok etganlar.

## Faoliyati
2013-yilda NYCA Armaniston va Yevropa Ittifoqi oʻrtasidagi siyosiy hamda iqtisodiy munosabatlarni rivojlantirish va Armanistonning Yevropa integratsiyasi jarayonida arman yoshlarining roliga bagʻishlangan konferentsiya oʻtkazgan.

2015-yil oktabr oyida MDHga aʼzo davlatlarning yoshlar tashkilotlari yetakchilari Moskvada toʻplanib, hamkorlikni kengaytirishni muhokama qilishgan.

2015-yil noyabr oyida NYCA delegatlari Ukrainaning Kiyev shahrida boʻlib oʻtgan Sharqiy hamkorlik yoshlar mintaqaviy ittifoqida (EPYRU) ishtirok etishgan.

2016-yil aprel oyida NYCA aʼzolari Belgiyaning Bryussel shahrida Yevropa yoshlar forumi Kengashi yigʻilishida ishtirok etishgan. Uchrashuv doirasida NYCA vakillari nutq soʻzlab, Artsaxning oʻz taqdirini oʻzi belgilashini qoʻllab-quvvatlashga chaqirishgan.

2016-yil 12-sentabr kuni NYCA Gruziyaning Tbilisi shahrida boʻlib oʻtgan Sharqiy hamkorlikning Qora dengiz mintaqaviy hamkorligi konferensiyasida ishtirok etgan. Ishtirokchilar mintaqaviy hamkorlik imkoniyatlari va Qora dengiz mintaqasi yoshlari duch kelayotgan muammolarni hal qilish yoʻllarini muhokama qilganlar. Tadbirda Sharqiy hamkorlik davlatlarini Yevropa Ittifoqiga yaqinlashtirish imkoniyatlari ham muhokama qilingan.

## Manbalar

## Havolalar

* Armaniston yoshlar milliy kengashi
Toto

**Toto** — progressiv rok, pop-rok, hard rock va yumshoq rok ijro etuvchi amerikalik rok guruhi. Guruh dastlab Devid Paich (vokalchi, klaviaturachi), Stiv Lukater (gitarachi, vokalchi), Bobbi Kimball (vokalchi), Stiv Porkaro (klaviaturachi), Jeff Porcaro (barabanchi, perkussiya ijrochisi) va Devid Xungeytdan (bas gitara ijrochisi) iborat edi.

Guruh 1977-yilda Kaliforniyada tashkil etilgan. Guruh progressiv rok, ritm va blyuz va hard-rokni organik tarzda uygʻunlashtirishga muvaffaq boʻldi. Ularning sintezi "Toto" debyut albomida taqdim etilgan. Shuningdek, soul, fank va jazz kabi yoʻnalishlarni egallagan. "Toto"ning mashhurligi 1970-yillarning oxiri va 1980-yillarning boshlarida eng yuqori choʻqqisiga chiqdi.

Debyut albomidagi „Hold the Line[eng]“ kompozitsiyasi katta jamoatchilik e'tirofiga sazovor boʻldi va 1982-yilda guruhning eng muvaffaqiyatli albomi „Toto IV“ chiqdi. Buning natijasida guruh nominatsiyaga nomzod boʻldi va Gremmi „Yil kashfiyoti“ nominatsiyasida "Toto" „Yil albomi“ va „Yilning eng yaxshi rekordi“ uchun Grammy mukofotini qoʻlga kiritdi va Toto IV qoʻshiqlari – „Afrika“ va „Rosanna“ uzoq vaqt Amerika radiosi efirida hukmronlik qildi. Albom AQSh va Buyuk Britaniyada mashhurlikka erishdi. Guruhning keyingi nashrlari bu muvaffaqiyatni takrorlay olmadi. "Toto" shuningdek, Devid Linchning "Dune" (1984) filmining saundtrekiga ham musiqa yaratgan.

## Manbalar
Lokša

**Lokša** yoki lokše – (Ingliz tilida **loksha** yoki lokshe deb yozilishi mumkin) – bu Slovakiya va Chexiyaning Janubiy Moraviya mintaqasidagi oshxonalarda mashhur boʻlgan, kartoshkali keks turi.

## Nomlanishlari
Lokšalar – Chexiyada *lata*, *přesňák*, *shumpál* yoki *patent* va Slovakiyada lokeš yoki lokoš deb ham tanilgan.

## Tayyorlanishi
Lokša qaynatilgan, tozalanmagan kartoshkadan tayyorlanadi, keyinchalik tozalanadi, maydalanadi va un va tuz bilan aralashtiriladi. Xamir tayyorlanadi va yupqa pankeyklarga yoyiladi, ular issiq idishda quruq pishiriladi. Slovakiyada tuzli turi koʻproq mashhur boʻlib, u yerda tayyor quymoqlar yogʻ (afzalrogʻi gʻoz goʻshti) bilan yoyiladi va shoʻrvaga tatib koʻriladi yoki sous-kraut yoki qiyma go‘sht bilan toʻldiriladi. G‘oz jingalaklari, ayniqsa, Slovenskiy Grob uchun mashhur.
## Tashqi havolalar
* Lokšas with goose liver (in Slovak)
* Slovácko patentas (in Czech)
## Manba
Armaniston talabalari sport federatsiyasi

**Armaniston talabalari sport federatsiyasi** (**ARMSSF**) () Armanistonda talabalarning sport va jismoniy faoliyati manfaatlarini himoya qilish, qoʻllab-quvvatlash va targʻib qilish uchun mas’ul boʻlgan milliy nodavlat tashkilot. Federatsiyaning bosh qarorgohi Yerevanda joylashgan. Federatsiya Armaniston boʻylab universitetlar bilan koʻplab hamkorlik shartnomalariga ega.

## Tarixi
Armaniston talabalar sporti federatsiyasi 1994-yilda tashkil etilgan boʻlib, hozirgi prezident Ovannes Gabrielyan hisoblanadi. Federatsiya 1995-yildan Universitet sporti xalqaro federatsiyasining toʻliq aʼzosi. Federatsiya, shuningdek, Yevropa universitetlar sport assotsiatsiyasining ham aʼzosi hsoblanadi. 2021-yil sentabr oyida Ovannes Gabrielyan Yevropa universitetlar sport assotsiatsiyasi boshqaruviga auditor etib saylangan. Saylanganidan soʻng Gabrielyan „Armanistonda xalqaro talabalar musobaqalari, jumladan, Yevropa talabalari oʻrtasida turli sport musobaqalari oʻtkazish imkoniyati koʻproq boʻladi“, deb taʼkidlagan.

## Faoliyati
Federatsiya talaba sportchilarini turli xalqaro va Yevropa darajadagi universitet sport chempionatlarida, jumladan Jahon yozgi va qishki universitet oʻyinlarida, FISU Jahon universitet chempionatida hamda Pan-Yevropa talabalar oʻyinlarida ishtirok etish uchun joʻnatishga javobgardir. ARMSSF, shuningdek, Armaniston boʻylab talabalar uchun milliy tadbirlar, musobaqalar va tadbirlarni tashkil qiladi va koʻpincha Armaniston stol tennisi federatsiyasi, Armaniston armrestling federatsiyasi, Armaniston milliy eshkak eshish va kanoe federatsiyasi va figurali uchish federatsiyasi kabi boshqa sport federatsiyalari bilan hamkorlik qiladi.

ARMSSF har yili „Armaniston Respublikasi talabalar sport oʻyinlari“ ni tashkil qiladi. 2014-yil noyabr oyida Armanistonning 21 universitetidan 3500 dan ortiq talaba qatnashgan. Oʻyinlarga Taʼlim va fan vazirligi homiylik qiladi.

2015-yil oktabr oyida federatsiya Armanistonda universitetlar oʻrtasida shaxmat boʻyicha birinchi Yevropa chempionatini tashkil etgan. 2015-yil iyul oyida federatsiya Janubiy Koreyada boʻlib oʻtgan Yozgi Jahon Universiadasida ishtirok etgan.

2017-yilda Armaniston birinchi marta Qozogʻistonda oʻtkazilgan Qishki jahon universiadasida ishtirok etgan.

2020-yilda federatsiya tomonidan „Armaniston-Gruziya“ sport festivali tashkil etilgan.

2021-yilda federatsiya Armaniston Kibersport federatsiyasi bilan birinchi kibersport musobaqasini oʻtkazgan.

## Yana qarang

* Armaniston yoshlar milliy kengashi
* Armanistonda taʼlim
## Manbalar

## Havolalar

* Armaniston talabalar sporti federatsiyasi  rasmiy sayti
* Armaniston talabalar sport federatsiyasi Facebookda