Amin Maaluf

**Amin Maaluf** (; ) (1949-yil 25-fevralda tugʻilgan) – asli livanlik fransuz yozuvchisi, 1976-yildan beri Fransiyada yashaydi. Ona tili arab tili boʻlsa-da, u fransuz tilida yozadi va asarlari 40 dan ortiq tillarga tarjima qilingan.

Bir nechta ilmiy asarlari orasida *"Salib yurishlari arablar nigohida"* eng mashhuri boʻlsa kerak. 1993-yilda *"Tanios qoyasi"* romani uchun Prix Goncourt, shuningdek, 2010-yilda adabiyot boʻyicha Asturiya shahzodasi mukofotiga sazovor boʻlgan. Fransiya akademiyasining aʼzosi va 2023-yil 28-sentyabrda akademiyaning Doimiy kotibi etib saylangan.

## Shaxsiy hayoti

Maaluf Livanning Bayrut shahrida tugʻilgan va Badaro kosmopolit mahallasida oʻsgan, toʻrt farzandning ikkinchisi. Ota-onasi turli madaniyatlarga mansub boʻlgan. Otasi Ayn al-Qabu shahridagi Baskinta yaqinidagi Machra qishlogʻidagi Melkit katolik jamoasidan boʻlgan yunon edi. Onasi, Odette Husayn, livanlik, Ayn al-Qabuning Metn qishlogʻidan boʻlib, asli turk. Odette Misrda tugʻilgan va Livanga qaytib kelguniga qadar u yerda koʻp yillar yashagan; 2021-yilda 100 yoshida vafot etguniga qadar Fransiyada yashagan.

Maalufning onasi qatʼiy moruniy katolik boʻlib, uni fransuz iyezuit maktabi Notr Dam Jamhur kollejiga yuborishni talab qilgan. Bayrutdagi fransuzzabon Sen-Jozef universitetida sotsiologiya boʻyicha tahsil olgan.

U karnaychi Ibrohim Maalufning amakisi.

### Karyerasi
Maaluf 1975-yilda Livandagi fuqarolar urushi boshlangunga qadar Bayrutda chiqadigan *"An-Nahar"* kundalik gazetasi direktori boʻlib ishlagan va urushdan Parijga koʻchib oʻtgan hamda Fransiya poytaxti uning doimiy uyiga aylangan. Maalufning birinchi kitobi *"Salib yurishlari arablar nigohida"* (1983) salib yurishlarini arab manbalari asosida yoritib bergan.

Oʻzining badiiy asari bilan bir qatorda musiqiy asarlar uchun toʻrtta matn va koʻplab romanlar yozgan.

*"Un fauteuil sur la Seine"* kitobida fransuz akademiyasining aʼzosi sifatida 29-oʻrinda oʻzidan oldin oʻtirganlarning hayoti haqida qisqacha hikoya qilinadi.

## Mukofotlari
Maaluf Katolik de Luven universiteti (Belgiya), Bayrut Amerika universiteti (Livan), Rovira i Virgili universiteti (Ispaniya), Evora universiteti (Portugaliya) va Ottava universiteti (Kanada) tomonidan faxriy doktorlik unvonlari bilan taqdirlangan.

1993-yilda Maaluf voqealari 19-asr Livanida boʻlgan *"Tanios qoyasi"* (fransuzcha *Le rocher de Tanios)* romani uchun Gonkur mukofotiga sazovor boʻldi. 2004-yilda uning *"Origins: A Memuar"* (*Origines*, 2004) asarining asl fransuz nashri Prix Méditerranée mukofoti bilan taqdirlandi.

2010-yilda Oʻrta yer dengizi tillari mozaikasi, madaniyatlar va dinlar, bagʻrikenglik va murosaga oid hikoyalar, oʻylovchi tilning qizgʻin aralashmasi, tarixiy voqealari uchun adabiyot boʻyicha Ispaniyaning Asturiya shahzodasi mukofotiga sazovor boʻldi. 2011-yil 23-iyunda antropolog Klod Levi-Strausning oʻlimi tufayli Fransiya akademiyasida boʻsh qolgan 29-oʻrinni egallab, akademiya aʼzosi etib saylandi. Maaluf ushbu sharafga sazovor boʻlgan birinchi livanlikdir.

2016-yilda „Yilning madaniy shaxsi“ yoʻnalishida Shayx Zayd kitob mukofoti bilan taqdirlandi va 1 million dirhamni (taxminan 272 000 AQSH dollari) qoʻlga kiritdi.

2020-yilda u Fransiya hukumati tomonidan „Milliy xizmatlari uchun“ ordeni bilan taqdirlangan. Unga bu orden prezident Emmanuel Makron tomonidan berildi.

2021-yilda Maaluf Britaniyaning Qirollik adabiyot jamiyatining Xalqaro yozuvchisi etib saylandi.

## Shon-sharaf va unvonlari

## Ijod namunalari

### Badiiy adabiyot
Maalufning romanlari fuqarolar urushi va migratsiya tajribasi bilan ajralib turadi. Uning qahramonlari mamlakatlar, tillar va dinlar oʻrtasidagi sayohatchilardir va u „oʻtmishimiz“ haqida yozishni afzal koʻradi.

### Ilmiy asarlari

### Librettolari
Maalufning barcha librettolari fin bastakori Kaija Saariaho uchun yozilgan.

* 2000. *L’Amour de loin* („Uzoqdan sevgi“), opera
* 2003. *Adriana Mater*, opera
* 2006. *La Passion de Simone*, oratoriya
* 2010. *Emiliya*, monodrama

## Manbalar

## Havolalar

* Amin Maaluf blogi
*