Belair, Janubiy Avstraliya

**Belair** – Janubiy Avstraliyaning Adelaida shahri janubi-sharqiy qismining Lofty tizmalari etagida joylashgan shahar.

## Nomi
Kaurna aholisi YYevrapaga joylashishdan oldin hozirgi Belair hududini „piraldi“ deb atashgan. Bu hududning Yevrapadagi dastlabki nomlaridan biri 1830-yillarda Janubiy Avstraliyaga kelgan choʻpon Samuel Sleep sharafiga Sleep’s tepaligi edi. Zamonaviy „Belair“ nomining kelib chiqishi noaniq. Hududni ikkiga boʻlgan Gustav Lyudevigs, Bel Air, Martinika sharafiga shahar atrofidagi hududni xotini Mariyaning tugʻilgan joyi deb atagan boʻlishi mumkin. Boshqa bir nazariyaga koʻra, u 1849-yilda ushbu hududda yashagan hukumat tadqiqotchisi Yevgeniy Bellairs sharafiga nomlangan.

## Tarix
Bu hududdan Kaurna va Peramangk aholisi mavsumiy ov va terimchilik uchun foydalangan. Daraxtlar oziq-ovqat uchun saqich qatroni, boshpana qurish uchun poʻstlogʻi bilan taʼminlangan, possum va bandikotlar oziq-ovqat uchun, terisi esa kiyim uchun ovlangan.

### Davlat fermasi

Belairga maʼlum boʻlgan birinchi Yevropalik koʻchmanchi Nikolas Foott ismli sayyoh edi. Uning mulki boʻlmasa-da, mustamlakachi hukumat unga bu hududda qolib, hukumat tomonidan yer talab qilinmaguncha yerni yaxshilashga ruxsat berdi. Foott 1836-1840-yillar oraligʻida ushbu hududda uy qurdi. 1840-yil iyul oyida gubernator Jorj Gawler Hukumat fermasi deb nomlangan hududda fermer xoʻjaligi tashkil etishga qaror qildi va Foottdan ketishni soʻradi. 1858-yildan 1860-yilgacha Qadimgi Hukumat uyi fermada Janubiy Avstraliya gubernatori uchun yozgi qarorgoh sifatida qurilgan va u 1880-yilda Marble Hillda yangi uy qurilgunga qadar saqlanib qolgan.

1878-yilda Janubiy Avstraliya parlamentiga Adelaida tepaliklariga temir yoʻl liniyasini qurishni talab qilgan ikkita petitsiya taqdim etildi, ular orasida 620 ta imzo bor edi. Birinchi petitsiya Adelaida tekisligida yashovchi boylar ham, kambagʻallar ham Adelaida mintaqasining eng sogʻlom qismi hisoblangan togʻlarga kirishlari uchun temir yoʻl liniyasini hohlashdi. Ikkinchi petitsiya Port Adelaida bilan temir yoʻl aloqasini talab qildi, shunda mahsulot tepaliklardagi bozorlarga temir yoʻl aloqasi mavjud boʻlgan Shimoliy Adelaida bozorlari bilan bir xil narxda etkazib berilishi mumkin edi. Adelaida tepaliklarida oʻtkazilgan soʻrovdan soʻng, parlament Adelaidadan Nairnga Belair orqali oʻtadigan yoʻnalishni tasdiqlovchi qonun loyihasini qabul qildi. Chiziqdagi qurilish ishlari 1879-yilda boshlangan va liniyaning Aldgeytgacha boʻlgan qismi 1883-yil 14-martda ochilgan. Bunga hukumat fermasida joylashgan Belair temir yoʻl stantsiyasiga xizmat koʻrsatish kiradi.

1881-yilda Janubiy Avstraliya hukumati Adelaida tepaliklarida erga ortib borayotgan talabni qondirish uchun fermaning yerlarini boʻlishni taklif qildi, ammo bu norozilik bilan kutib olindi. Bu 1883-yil oktyabr oyida hukumat fermasini parlament ruxsatisiz sotishni taqiqlovchi parlament aktining qabul qilinishiga olib keldi. 1880-yillarda yerni himoya qilish boʻyicha keyingi kompaniyalar, shuningdek, Adelaidadan Neyrngacha boʻlgan temir yoʻl liniyasining qurilishi tufayli fermaga kirishning kengayishi hukumat fermasining 1891-yil 19-dekabrda eʼlon qilingan Belair milliy bogʻiga aylantirilishiga olib keldi.

### Keyinchalik rivojlanish

Belair Janubiy Avstraliyadagi alkogolizmni davolash uchun birinchi muassasa, Belair mastlar uyida joylashgan. Ushbu muassasa qisman hukumat tomonidan moliyalashtirildi va 1877-yilda ochildi. Bino 1893-yilda Umid uyi deb oʻzgartirildi va 1907-yilgacha missionerlar uchun oʻquv markazi sifatida faoliyat yuritdi. Belair, shuningdek, sil kasalligi bilan ogʻrigan odamlar uchun bir nechta sanatoriylarga uy edi. Kalyra Consumptive Home 1894-yil dekabr oyida Jeyms Braun Memorial Trust tomonidan tashkil etilgan boʻlib, uning birinchi bemorlari 1895-yil fevral yoki mart oylarida qabul qilingan. Nunyara tuberculosis sanatoriysi deb nomlangan yana bir sanatoriya 1902-yilda doktor Artur Golt tomonidan ochilgan boʻlib, u 1917-yilda vafotigacha faoliyat yuritgan.

1915-yilda Belairning gʻarbiy uchidagi Sleep’s tepaligida Burt va Timms tomonidan karerlar ochildi, ular Polkovnik Light Gardens yaqinidagi shahar atrofida uylar va yoʻllar qurish uchun shartnoma tuzdilar. Adelaide Quarries Ltd karerlarni yaxshiroq ishlatish uchun 1919-yilda tashkil etilgan va 1950-yillarga kelib karerlardagi umumiy ishlab chiqarish 7 million tonnaga yetgan. 1920-yillarda Belair taraqqiyotini himoya qilish uchun Belair Progress uyushmasi tashkil etildi. Ular yaqin atrofdagi karerlarda portlashni toʻxtatishga harakat qilishdi va tuman kengashini Belair yoʻllarini taʼmirlashga majbur qilishdi. Ular, shuningdek, Windy Point (oʻsha paytda kuzatuv punkti deb ataladigan) zaxira sifatida ajratilishi uchun lobbichilik qilishdi, bu esa Mitcham okrug kengashining 1930-yilda yerni sotib olishiga olib keldi. Oʻsha paytda Belair hali ham 200 dan kam aholiga ega boʻlgan kichik shaharcha edi. Aholi soni 1930-yillarning oxirigacha oʻsishni boshlamagan, oʻshanda aholi soni 1940-yilgacha boʻlgan uch yil ichida 165 dan 398 taga koʻpaygan.

## Geografiya
Belair Adelaida shahar markazidan janubda 10 km uzoqlikda joylashgan. Shahar atrofi turar-joylar(14,58 km2)ni oʻz ichiga oladi, ammo maydonning koʻp qismini Belair milliy bogʻi egallaydi, uning maydoni 8,35 km2 ni tashkil qiladi. Shimolda, shahar atrofi qoʻshni Linton va Torrens Park, Mitchamdagi Randell Park va Brown Hill Creek va Crafers West hududlari bilan chegaralangan. Sharqda Sheoak Road va Belair milliy bogʻining sharqiy chekkasi bilan chegaralangan. Janubda u Yuqori Sturt yoʻli bilan chegaralangan. Gʻarbda u Laffers Road, Gratton Street, Neate Avenue, Gum Grove, Watiparinga qoʻriqxonasi va Belair temir yoʻl liniyasi bilan chegaralanadi.

### Parklar va dam olish
Belair milliy bogʻi Avstraliyadagi ikkinchi eng qadimgi milliy bogʻ va Janubiy Avstraliyadagi eng qadimgi milliy bogʻ boʻlib, 1891-yilda tashkil etilgan. Mahalliy fauna va florani muhofaza qilish qoʻmitasining bosimidan soʻng, 1923-yilda barcha kelajakdagi koʻchatlar faqat oʻsimliklarning mahalliy turlaridan iborat boʻlishiga qaror qilindi. Bogʻdagi obyektlar orasida piyoda va togʻ velosiped yoʻllari, tennis kortlari va kriket maydonlari boʻlgan ovallar va Avstraliya qoidalariga muvofiq futbol darvozalari mavjud. Bu yerda, shuningdek, Eski Hukumat uyi va Janubiy Avstraliyadagi eng qadimgi oʻsimliklar bogʻchasi boʻlgan Shtat Flora joylashgan. Belairdagi boshqa zahiralar orasida Sleeps Hill qoʻriqxonasi, Sleeps Hill karerlari va Sleeps Hill temir yoʻl stansiyasining sobiq maydonini va Shamolli punkt shahar va qirgʻoq chizigʻini oʻz ichiga oladi.

Mitcham’s Shared Use Trails tarmogʻi va Belair Milliy Parkining bir qismi sifatida Belair va shahar atrofida koʻplab umumiy foydalanish uchun velosiped va piyoda yoʻllari mavjud. Bunga Randell Park Trails, Lynton Reserve Trails (Sleeps Hill qoʻriqxonasi orqali oʻtadi), OʻDeas qoʻriqxonasi, Saddle Hill va Ashby qoʻriqxonasi yoʻllari kiradi.

### Iqlim

## Demografiya
2016-yilgi aholini roʻyxatga olishda Belairning aholisi 4,411 ta edi, bu 2011-yilgi aholini roʻyxatga olishdan 4,390 ta dan koʻp. Bu aholi orasida 2016-yilgi aholini roʻyxatga olishda atigi 20 ta aborigen va Torres boʻgʻozi oroli aholisi bor edi, bu shahar atrofi aholisining atigi yarim foizini tashkil qiladi, bu mamlakatdagi oʻrtacha 2,8 foizdan ancha past. Belair, shuningdek, eskiroq shahar boʻlib, oʻrtacha yoshi 46 va aholining 23,4 foizi 65 yoshdan oshgan. Odamlarning 89,9 foizi uyda faqat ingliz tilida gaplashgan va 73,8 foizi Avstraliyada tugʻilganligini xabar qilgan. Angliya boshqa tugʻilgan mamlakat boʻlib, shahar atrofining 1% dan koʻprogʻini 10,2% ni tashkil qiladi. Bular eng koʻp tayinlangan ajdodlar edi:

* Ingliz tili (34,3%)
* avstraliyalik (23,4%)
* Shotlandiya (9,1%)
* Irlandiya (7,8%)
* Nemis (6,1%)

## Transport

Adelaida-Volseli temir yoʻl liniyasi Belair orqali oʻtadi, Pinera va Belair temir yoʻl stantsiyalariga Adelaida metrosi tomonidan boshqariladigan Belair temir yoʻl liniyasi xizmat koʻrsatadi.

## Taʼlim
Belair boshlangʻich maktabi 1957 yoki 1958-yildada ochilgan. U ikkita kampusdan iborat edi: kichik boshlangʻich (dastlab „Belair Infant School“ nomi bilan tanilgan va keyinchalik „Belair Junior Primary School“ deb oʻzgartirilgan) va alohida yuqori boshlangʻich maktab. Kichik boshlangʻich kampus 1997-yilda yopildi va oʻshandan beri *Belair maktablari* birgalikda joylashgan kichik maktab va Belair, Main Roadda joylashgan yuqori boshlangʻich maktabdan iborat. Maktablar Eko-maktab maqomiga ega va Xalqaro Bakalavr dasturiga amal qiladi. 1999-yilda maktablar Yaponiyaning Kioto shahridagi Momoyama boshlangʻich maktabi bilan birlashtirilgan. Har ikki yilda, may oyida bir guruh talabalar va xodimlar Kiotoga sayohat qilishadi. Muqobil yilda Momoyama talabalari va xodimlari avgust oyida Belairga tashrif buyurishadi. Ushbu tashriflar maktablarning yapon tili va madaniyati dasturining ajralmas qismiga aylandi.

Sent-Jon Grammatika maktabida shuningdek, temir yoʻl vokzaliga ulashgan kichik kampus va shahar atrofi gʻarbida joylashgan katta kampus mavjud. Aktyorlar Ben Nikolas va Sara Snook uning eng mashhur bitiruvchilari.

## Manbalar

## Havolalar

* Belair maktablari 
* Windy Point-dan shahar koʻrinishi (Mualliflik huquqi Mitcham kengashi)