Jahon intellektual mulk tashkiloti

**Butunjahon intellektual mulk tashkiloti** ( **WIPO** ;   ) Birlashgan Millatlar Tashkilotining (BMT) 15 ta ixtisoslashgan agentliklaridan biri hisoblanadi. [notes 1] Butunjahon intellektual mulk tashkilotini taʼsis etish toʻgʻrisidagi 1967-yilgi Konventsiyaga muvofiq, BIMT davlatlar va xalqaro tashkilotlar bilan hamkorlik qilish orqali butun dunyo boʻylab intellektual mulkni (IP) targʻib qilish va himoya qilish uchun yaratilgan. U 1970-yil 26-aprelda konventsiya kuchga kirgan paytdan boshlab oʻz faoliyatini boshladi. Hozirgi Bosh direktor - Singapurlik Daren Tang, Singapur Intellektual mulk idorasining sobiq rahbari, u o'z vakolatini 2020 yil 1 oktyabrda boshlagan .

WIPO faoliyatiga xalqaro IP qoidalari va siyosatlarini muhokama qilish va shakllantirish uchun forumlar oʻtkazish, turli mamlakatlarda IPni roʻyxatdan oʻtkazuvchi va himoya qiluvchi global xizmatlarni taqdim etish, transchegaraviy IP nizolarni hal qilish, yagona standartlar va infratuzilma orqali IP tizimlarini ulashga yordam berish va umumiy maʼlumot bazasi sifatida xizmat qilish kiradi. barcha IP masalalari; Bu global miqyosda va muayyan mamlakatlarda IPni himoya qilish yoki innovatsiyalar holati to'g'risida hisobotlar va statistik ma'lumotlarni taqdim etishni o'z ichiga oladi .BIMT shuningdek, ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanish uchun IPdan foydalanish uchun hukumatlar, nodavlat tashkilotlar (NNT) va shaxslar bilan hamkorlik qiladi.

Bosh qarorgohi Jenevada ( Shveysariya ) joylashgan WIPO butun dunyoda, jumladan, Jazoirda (Jazoir) “tashqi idoralariga” ega; Rio-de-Janeyro (Braziliya); Pekin (Xitoy), Tokio (Yaponiya); Abuja (Nigeriya); Moskva (Rossiya); va Singapur (Singapur) .Ko'pgina BMT tashkilotlaridan farqli o'laroq, BIMT a'zo davlatlarning baholangan yoki ixtiyoriy badallariga tayanmaydi; Byudjetining 95 foizi global xizmatlar bilan bog'liq to'lovlardan tushadi 

Hozirgi vaqtda BIMTga 193 ta a'zo davlat kiradi , jumladan, 190 BMTga a'zo davlatlar va Kuk orollari, Muqaddas Taxt va Niue ; Falastin doimiy kuzatuvchi maqomiga ega. Birlashgan Millatlar Tashkilotiga a'zo bo'lmagan yagona davlatlar Mikroneziya, Palau va Janubiy Sudan Federativ davlatlari tomonidan tan olingan.

## Tarix

#### 1883 yil - Sanoat mulkini himoya qilish bo'yicha Parij konventsiyasi

Sanoat mulkini himoya qilish bo'yicha Parij konventsiyasi 1883 yilda qabul qilingan va birinchi intellektual mulk shartnomalaridan biri bo'lgan. Sanoat mulkini himoya qilish ittifoqini tuzdi. Bu patentlar, tovar belgilari, foydali modellar, sanoat namunalari, savdo nomlari, xizmat ko'rsatish belgilari, geografik ko'rsatkichlar, shuningdek, " nohaq raqobatni bostirish " kabi sanoat mulkining keng doirasiga taalluqlidir. Parij konventsiyasi boshqa mamlakatlardagi ijodkorlarning asarlarini himoya qilishga qaratilgan birinchi xalqaro shartnoma edi.

Konventsiya 1880 va 1883 yillarda Parijda bo'lib o'tgan diplomatik konferentsiyalarda qabul qilingan, keyin 1883 yil 20 martda Braziliya, Fransiya, Gvatemala, Niderlandiya, Portugaliya, Serbiya, Ispaniya va Shveysariya, Belgiya, Italiya va El nomidan imzolangan. Salvador. U 19 ta moddadan iborat Konventsiyadan va Konventsiya bilan deyarli bir xil uzunlikdagi *Protokol de clôturedan* (Yakuniy Protokol) iborat edi.

#### 1891 yil - Markalarni xalqaro ro'yxatga olish to'g'risidagi Madrid kelishuvi
1891 yilda Sanoat mulkini himoya qilish bo'yicha Parij konventsiyasining 14 ta davlatidan to'qqiztasi birinchi "sanoat mulkini himoya qilish bo'yicha maxsus tartib" ni yaratdi. Madrid kelishuviga oid Protokol (1989) bilan bir qatorda u butun dunyo bo'ylab ko'plab yurisdiksiyalarda tovar belgilarini ro'yxatga olishni osonlashtiradigan asosiy xalqaro tizim bo'lgan Madrid tizimini yaratdi.