Terminator-2 (TQJM)

**"Terminator-2"** (TQJM-72) — T-72 tankining shassisi asosida ishlab chiqarilgan tanklarni qoʻllab-quvvatlovchi jangovar mashinasi (TQJM); "Terminator" TQJMning birinchi moduli bilan parallel ravishda rivojlantirilgan modeldir. Yangi jangovar transport vositasi yuqori darajadagi xavfsizlik, oʻq otish kuchi va boshqariluvchanlikka ega. Shuningdek, avvalgi modeldan farqli jihati shuki, uning qurollar tizimida avtomatik granata otish moslamalari mavjud emasligi, ekipajini besh kishidan uch kishiga qisqartirishga imkon beradi. Kuchli va koʻp qirrali qurollar tufayli u dushmanning oʻq otish nuqtalari va istehkomlarini samarali ravishda yoʻq qilishga, piyoda askarlar tomonidan unga qarshi qoʻllanadigan granata otish moslamalari va tankga qarshi tizimlarni yoʻq qilish, shuningdek, jangovar tanklar, piyoda jangovar mashinalari va dushmanning boshqa zirhli nishonlarini yoʻq qilishga qodir.
 
## Taqdimoti
Uning prototipi ilk marta «Russian Arms Expo-2013» koʻrgazmasida taqdim etilgan. Mashinaning ikkinchi taqdimoti esa 2015-yil 16–19-iyun kunlari Kubinkadagi „Patriot“ bogʻidagi «Armiya-2015» xalqaro harbiy-texnik forumida boʻlib oʻtgan.

## Konstruktsiyasi
Tanklarni qoʻllab-quvvatlaydigan jangovar transport vositasining yangi versiyasi T-72 tankining shassisi asosida ishlab chiqarilgan. Ekipaj aʼzolarining joylashuv tartibi aynan T-72 bilan oʻxshashdir.

Tankning qurol-yarogʻ tizimi ikkita 30 mm avtomatik toʻp, boshqariladigan qurol tizimi va bitta 7,62 mm tank pulemyotidan iborat. Terminator-2 minorasining yon tomonlarida ikkita zirhli korpus oʻrnatilgan boʻlib, ular ichida 9M120-1 yoki 9M120-1F/4 boshqariladigan raketalari boʻlgan tashish va uchirish konteynerlari oʻlrnatilgan. Ushbu raketalar 6 kilometrgacha boʻlgan masofadagi zirhli nishonlarni urishga qodir. Raketalarni boshqarish uchun B07S1 vositalar majmuasi qoʻllanadi.

TQJM-72 avtomatining oʻt ochish tizimi oʻqchi va komandirning nishonlari, lazer masofa oʻlchagichlari, ballistik xisoblagichlar va qurol stabilizatoridan iborat. Mashina komandiri televizor va termal tasvir kanallari bilan birlashtirilgan panoramali ko'rsatuvchi nishonga olish tizimiga ega. Nishonni koʻrish maydoni ikki tekislikda ham barqarorlashtirilgan. Komandirning koʻrish moslamasi shuningdek, lazer masofa oʻlchagich bilan ham jihozlangan. Pulemyotchi optik va termal tasvirlash kanallari bilan koʻrish imkoniyati bor. Ushbu koʻrish moslamasi ikki tekislikda barqarorlashtirilgan koʻrish maydoniga ega, shuningdek, lazer masofa oʻlchagich va tankga qarshi raketalarni lazer bilan boshqarish tizimi bilan jihozlangan.

Televizion kanaldan foydalanganda ishlatiladigan nishonga olish uskunasi komandirga dushman tanklarini taxminan 5 kilometr masofada tanib olish imkonini beradi. Kechasi, termal tasvirlash tizimidan foydalanganda, tanib olish diapazoni 3,5 km gacha kamayadi.

## Asosiy qurollar
;Boshqariladigan qurollar majmuasi:
*Lazerli boshqaruv kanali bilan yarim avtomatik;
*4 ta uchirish moslamasidagi boshqariladigan raketalar; 
*Qoʻllaniluvchi boshqariladigan raketa turlari:
**9M120-1 boshqariluvchi tankka qarshi raketa;
**9M120-1F boshqariluvchi raketa.
*Toʻp, tur, kalibr:
**2A42, qoʻshavtomatik, 30 mm.
### Yordamchi qurollar
*Pulemyot, turi, kalibrli:
**PKTM, tankka moslangan, 7,62 mm.

Fayl:Army2016-204.jpg
Fayl:Army2016-203.jpg
Fayl:Army2016-205.jpg
Fayl:Army2016-202.jpg



Fayl:Army2016-199.jpg
Fayl:Army2016-198.jpg
Fayl:Army2016-197.jpg
Fayl:Army2016-200.jpg


## Operatorlar
3 tadan ortiq, 2022-yil holatiga koʻra. Shuningdek, «menadefense.net» Portaliga ko'ra, 300 dan ortiq buyurtma berilgan.

## Jangovar foydalanish
2022-yil 15-mayda bir nechta  "Terminator-2" TQJM Rossiyaning Ukrainaga bostirib kirishi paytida Severodonetsk hududida mexanizatsiyalashgan kolonnaning bir qismi sifatida harakatlangani koʻrilgan.
## Reytinglar

"Argumenti i Fakti" gazetasi ushbu mashinani Rossiya harbiy-sanoat kompleksi ishlanmalarining „tub burulish yasagan loyihalar“ qatoriga kiritadi.

## Rivojlanish istiqbollari
Uralvagonzavod, SSSR va Rossiyada ushbu loyiha boʻyicha olib borilgan koʻplab ishlanmalar va tadqiqotlarni hisobga olgan holda, ammo va 57 mmli toʻpga ega «Armata» platformasidagi jangovar modul asosida (AU220M Baykal) loyihani ishlab chiqishda davom etmoqda.

Rossiya Mudofaa vazirligi bosh zirhli mashinalar boshqarmasi boshligʻi Aleksandr Shevchenkoning soʻzlariga koʻra, unga bir qancha davlatlar, xususan, Isroil va Suriya qiziqish bildirgan.

## Videooʻyinlarda
TQJM-72 «Armored Warfare: Project Armata» kompyuter oʻyinida namoyish etilgan.

## Manbalar

## Havolalar

* *Marcin, Tim*. Russian Terminator 2 Tank: BMPT-72 Rare Glimpse Draws Attention At Army Expo.  // *International Business Times*, 25 June 2015.
* *Genys, Andrius*. BMPT-72: Tank support combat vehicle .  // *Military-today.com*.
* BMPT 'Terminator-2'. — U. S. Foreign Military Studies Office.