Chobi Mela xalqaro fotografiya festivali

***Chobi Mela*** (bengalcha: ছবি মেলা) – Bangladeshning Dhaka shahrida ikki yilda bir marta tashkil etiladigan xalqaro fotografiya festivali. Festival 2000-yilda bangladeshlik fotograf Shahidul Alam tomonidan asos solingan. Festival Drik Picture Library hamda Pathshala South Asian Media Institute tomonidan tashkil etiladi. Festival dunyo boʻylab fotografchilar uchun oʻz ishlarini namoyish etish imkonini beruvchi maydon vazifasini bajaradi. Ayniqsa, Osiyo, Afrika va Lotin Amerikasi vakillariga alohida eʼtibor qaratiladi.
Ishtirokchilar koʻrgazmalarda, seminar va mahorat darslarida ishtirok etishadi. Shuningdek, ular vizual hikoyalar orqali dolzarb ijtimoiy masalalarni muhokama qilish imkoniyatiga ega boʻlishadi.

## Tarixi
Chobi Mela 2000-yil 30-noyabrda Shahidul Alam tomonidan tashkil etilgan. Festival zamonaviy fotografiya amaliyotining semiotik jihatlarini oʻrganish hamda soha vakillari va keng jamoatchilik orasida vizual hikoyachilikni chuqurroq anglashni rivojlantirish maqsadida yoʻlga qoʻyilgan. Tadbir Drik Picture Library hamda Pathshala South Asian Media Institute tomonidan tashkil etiladi. Festival Osiyo va boshqa hududlardan fotografiya asarlarini namoyish etishga qaratilgan mintaqaviy platforma sifatida shakllangan.

2019-yilga qadar Chobi Mela oʻn marotaba oʻtkazilgan. 2021-yilda esa COVID-19 pandemiyasi sababli festival „Shunno“ nomli maxsus raqamli formatdagi nashr koʻrinishida tashkil etilgan.

## Jamoasi
Chobi Mela festivali Shahidul Alam rahbarligidagi jamoa tomonidan boshqariladi. U festival direktori lavozimida faoliyat yuritadi. Tashkiliy tuzilmada Tanzim Wahab sanʼat yoʻnalishining bosh kuratori hisoblanadi. Munem Wasif kurator sifatida koʻrgazmalar va dasturlarni ishlab chiqishda ishtirok etadi. ASM Rezaur Rahman festival menejeri hisoblanadi. Sarker Protick esa yordamchi kurator sifatida faoliyat olib boradi. Jamoa ikki yilda bir marta oʻtkaziladigan tadbirni tashkil etishda Drik Picture Library hamda Pathshala South Asian Media Institute bilan hamkorlik qiladi.

## Mavzular va nashrlar
Chobi Melaning har bir nashri markazlashgab mavzu asosida tashkil etiladi. Ushbu mavzular fotografik hikoyalar orqali global va mintaqaviy masalalarni yoritishga qaratilgan. Festival 2000–2019-yillar oraligʻida oʻn marotaba ikki yillik nashr sifatida oʻtkazilgan. 2021-yilda esa qoʻshimcha maxsus nashr tashkil etilgan.

* **Chobi Mela I** (2000): „Differences“ – 2000-yil 30-noyabrda boshlangan. Fotografiyani turli nuqtayi nazarlardan yoritishga bagʻishlangan.

* **Chobi Mela II** (2002): „Exclusion“ – Ijtimoiy va madaniy chetlanish masalalarini oʻrgangan.

* **Chobi Mela III** (2004): „Resistance“ – 2004-yil 6-dekabrda boshlangan. Zulm va bosimga qarshilik mavzusini yoritgan.

* **Chobi Mela IV (2006)**: „Boundaries“ – Jismoniy va ramziy chegaralarni tadqiq etgan. Xalqaro qamrovi bilan ajralib turgan.

* **Chobi Mela V** (2008): „Freedom“ – Erkinlikning turli qirralariga bagʻishlangan.

* **Chobi Mela VI** (2011): „Dreams“ – Orzu-intilishlar va tasavvurlarga eʼtibor qaratgan.

* **Chobi Mela VII** (2013): „Fragility“ – Jamiyatdagi zaiflik va noziklik masalalarini yoritgan.

* **Chobi Mela VIII** (2015): „Intimacy“ – 2015-yil 23-yanvardan 5-fevralgacha davom etgan. Unda 22 mamlakatdan 31 nafar rassom ishtirok etgan.

* **Chobi Mela IX** (2017): „Transition“ – Janubiy Dhaka hududida oʻtkazilgan. Oʻzgarish va transformatsiya jarayonlariga bagʻishlangan.

* **Chobi Mela X** (2019): „Place“ – Festivalning yigirma yilligiga bagʻishlangan. 2019-yil 8-fevraldan 1-martgacha davom etgan. Unda 21 mamlakatdan 44 nafar rassomning 33 ta koʻrgazmasi namoyish etilgan.

* **Chobi Mela Shunno** (2021): „Self-reflection“ – 2021-yil 19-fevraldan 5-martgacha onlayn formatda oʻtkazilgan maxsus nashr. COVID-19 pandemiyasi sharoitida raqamli kontentga moslashtirilgan hamda Janubiy Osiyo rassomlariga alohida eʼtibor qaratilgan.

„Shunno“ (bengalcha „nol“ maʼnosini anglatadi) nashri global muammolarga javob sifatida tashkil etilgan. Unda raqamli integratsiya va multidisiplinar amaliyotlarga urgʻu berilgan.

## Tadbirlar
Chobi Mela festivalida ishtirokchilar va keng jamoatchilikni jalb etishga qaratilgan turli tadbirlar tashkil etiladi. Ular quyidagilardan iborat:

* **Koʻrgazmalar**: Turli mamlakatlardan fotografchilarning asarlari namoyish etiladi. Koʻrgazmalar odatda Dhakaning bir nechta maydonlarida oʻtkaziladi. Masalan, Chobi Mela VIII (2015) doirasida 22 mamlakatdan 31 nafar rassom ishtirok etgan. Chobi Mela X (2019) nashrida esa 21 mamlakatdan 44 nafar rassomning 33 ta koʻrgazmasi taqdim etilgan.

* **Seminar va mahorat darslari**: Taniqli fotografchilar va pedagoglar tomonidan olib boriladi. Ular yosh va ijodiy faoliyatini endi boshlayotgan rassomlar uchun amaliy bilim berishga qaratilgan.

* **Maʼruzalar va muhokamalar**: Fotografiyaning jamiyatga taʼsiri yuzasidan panel suhbatlar tashkil etiladi. Jumladan, 2021-yilda Sabih Ahmed va Sohrab Hura ishtirokida rassomlar bilan uchrashuvlar oʻtkazilgan.

* **Portfolio koʻriklari**: Fotografchilarga oʻz ishlarini takomillashtirish uchun mutaxassislar tomonidan fikr-mulohaza olish imkoniyati yaratiladi.

* **Koʻchma koʻrgazmalar**: Festivalning oʻziga xos jihatlaridan biri hisoblanadi. Unda riksha-furgonlar yordamida fotografiya asarlari Dhaka boʻylab namoyish etiladi. Bu tashabbus sanʼatni turli ijtimoiy qatlamlar, jumladan savodxonligi cheklangan jamoalar uchun ham ochiq qiladi.

* **Rassomlar bilan uchrashuvlar va film namoyishlari**: Vizual hikoyachilik boʻyicha chuqurroq tushuncha beradi. 2021-yilda bu dastur Munem Wasif tomonidan kuratorlik qilingan podkastlar turkumi bilan boyitilgan.

* *'Chobi Mela Fellowship*: Mahalliy bangladeshlik rassomlarga har bir nashr mavzusiga mos, muayyan joyga xos asarlar yaratish uchun buyurtma beriladi. Bu tashabbus mintaqaviy ijodkorlarni qoʻllab-quvvatlashga xizmat qiladi.

## Manbalar