open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Penny Wong

**Penelopa Ying-Yen Vong** (1968-yil 5-noyabrda tugʻilgan) – avstraliyalik siyosatchi, 2022-yildan beri Alban hukumatida tashqi ishlar vaziri va Senatda hukumat rahbari boʻlib ishlamoqda. Avstraliya Mehnat partiyasi (ALP) aʼzosi, u 2002-yildan beri Janubiy Avstraliya senatori. Vong avval 2007-yildan 2013-yilgacha Kevin Rudd va Julia Gillard bosh vazirlari hukumatlari davrida Iqlim oʻzgarishi boʻyicha va moliya va tartibga solish vaziri lavozimlarida ishlagan.

Malayziyaning Kota Kinabalu shahrida otasi xitoylik malayziyalik va onasi avstraliyalik ingliz oilasida tugʻilgan Vong Adelaidadagi Shotlandiya kollejida tahsil olgan, keyin Adelaida universitetiga oʻqishga kirgunga qadar, sanʼat bakalavriati va huquqshunoslik bakalavriatini tamomlagan. Siyosiy faoliyatini boshlashdan oldin u huquqshunos va siyosiy maslahatchi boʻlib ishlagan. Vong siyosatga 2001-yilgi saylovda Senatdagi oʻrinni egallab kirib keldi.

2007-yilgi saylovda leyboristlar gʻalaba qozonganidan soʻng, u iqlim oʻzgarishi boʻyicha vazir etib tayinlandi va u 2009-yilda Kopengagenda boʻlib oʻtgan BMTning iqlim oʻzgarishi boʻyicha muhim konferentsiyasida Avstraliyaga rahbarlik qiladi. 2010-yilgi saylovlardan soʻng Vong Moliya va tartibga solish vaziri lavozimiga koʻchirildi va 2013-yil iyun oyida u hamkasblari tomonidan Senatda Hukumat rahbari etib saylandi. Leyboristlar 2013-yilgi saylovda magʻlubiyatga uchragach, Vong Bill Shorten va Entoni Albanesening soya kabinetlarida bir nechta rollarni egallab, Senatda muxolifat yetakchisi boʻlib ishlagan. Leyboristlar 2022-yilgi saylovda gʻalaba qozongach, Vong tashqi ishlar vaziri etib tayinlandi va Senatda hukumat rahbari lavozimini davom ettirdi.

Vong uning tarjimai holi tomonidan „prinsipli, aqlli, shaxsiy, vazmin va aqli raso“ sifatida tasvirlangan. 2008 yilda u Avstraliya vazirlar mahkamasidagi birinchi osiyolik avstraliyalik boʻldi. U, shuningdek, birinchi ayol LGBT boʻlgan avstraliyalik federal parlamentariy boʻlgan va 2017-yilda Avstraliyada bir jinsli nikohni qonuniylashtirishda muhim rol oʻynagan va Leyboristlar partiyasi siyosatiga qarshi chiqqan avvalgi maʼqullaganini bekor qilgan. 2022-yilda Roy Morgan Research tomonidan oʻtkazilgan tadqiqot Vongni Avstraliyadagi respondentlar orasida eng ishonchli siyosatchi deb topdi.

## Manbalar
Hadja Lahbib

**Xadja Labib** (frans. Hadja Lahbib; 1970-yil 21-iyunda tugʻilgan, Bussus, Haynaut) – Belgiyalik jurnalist va siyosiy faol, „Islohotlar harakati“ partiyasi aʼzosi, tashqi ishlar vaziri (2022-yildan).

## Manbalar

## Havolalar
Areh Jan

**Areh Jan** (forscha: **''اره جان''‎** ) – Eron Sharqiy Ozarbayjon ustonining Varziqon shahristoniga qarashli qishloq.

## Aholisi
2006-yil maʼlumotlariga koʻra qishloqda 449 nafar kishi istiqomat qiladi (84 ta oila).

## Manbalar
Oq jiblajibon

Oq jiblajibon (lot. *Motacilla alba*)  — jiblajibonsimonlar oilasiga kiruvchi qush turi.

## Tashqi koʻrinishi
Oq jiblajibonning tanasi uzunligi 16-19 sm, uzun dumi bilan ajralib turadi. Tananing yuqori qismining rangi asosan kulrang, pastki qismi esa oq rangga ega. Boshi oq, tomoq va koʻkrak qismi, hamda boshining tepasi qora. Oq jiblajibonning vazni atigi 20-23 gramm.

## Oziqlanishi
Oq jiblajibon hasharotlar, asosan qushlar osongina yutib yuborishi mumkin boʻlgan chivin va pashshalar kabi kichik hashoratlar bilan oziqlanadi. Bundan tashqari, qushlar buloqchilar va qoʻngʻizlarni yeyishadi. Qushlar kamdan-kam hollarda urugʻ yoki rezavor mevalarni isteʼmol qilishadi.

## Koʻpayishi
Asosan Yevropa, Osiyo va Shimoliy Afrikada koʻpayadi. Tarqalish hududining nisbatan issiq yerlarida tur oʻtroq turmush tarzini olib boradi. Salqin mintaqalardan qishlash uchun Afrikaga koʻchib yuradi. Baʼzan oq jiblajibon Alyaskada ham uchraydi.

Devor yoriqlari, daraxt teshiklari, tomlar va yogʻoch kovaklari kabi joylarda uya quradi. Oq jiblajibonlar, shuningdek, sunʼiy uya-joylarini egallashlari mumkin. Urgʻochilar toʻq kulrang dogʻli 5-6 ta oqish rangli tuxum qoʻyadi, odatda bir mavsum davomida ikki marta. Urgʻochisi tuxumni 12-14 kun davomida bosadi. Joʻjalar ikkala ota-ona tomonidan parvarish qilinadi. Polaponlar tuxumdan chiqqach, taqriban 15 kundan keyin parvoz qila olishadi.

Oʻrtacha umr koʻrish 10 yil, tutqunlikda 12 yilgacha umr koʻrishlari mumkin.

## Muhofaza maqomi
Tur keng tarqalgan boʻlib, 10 million kvadrat kilometrdan ortiq maydonni egallaydi. Umumiy soni 130 milliondan 230 million atrofida baxolanadi. Populyatsiya qisqaryotgani yetarlicha oʻrganilmagan, ammo tur IUCN Qizil kitobi mezonlariga yaqinlashayotgan deb hisoblanmaydi (yaʼni, oʻn yil yoki uch avlod davomida 30% dan ortiq kamayish). Shu sabablarga koʻra, tur eng kam xavf ostida deb baholanadi. Evropada soni barqaror. Tur atrof-muhitning  antropogen oʻzgarishlarga yaxshi moslashgan.

## Manbalar
Salixa Kanaeva

**Salixa Kanaeva** (; 1955-yil 1-fevralda tugʻilgan, Sharqiy Qozogʻiston viloyati, Kurshim tumani, Moʻnekey qishlogʻi) – 1991-yildan 2013-yilgacha „Qozogʻiston“ RTRK" OAJ Sharqiy Qozogʻiston viloyat boʻlimining teleboshlovchi, diktor, rejissyor, bosh direktori.

## Biografiyasi
Toʻre urugʻidan chiqqan

* 1971-yilda oʻrta maktabni tugatgach, Sharqiy Qozogʻiston viloyati Kurshim tumani Jolnuskay qishlogʻidagi sakkiz yillik maktabda oʻqituvchi boʻlib ishlagan.
* 1975—1981-yillar – Oʻskemen pedagogika institutida tahsil olib, geografiya-biologiya mutaxassisligi boʻyicha tamomlagan.
* 1981—1998-yillar – Sharqiy Qozogʻiston viloyati Jambil nomidagi maktab-internatida katta murabbiy va tarbiyachi boʻlib, geografiya va axloq fanlaridan dars bergan.
* 1991—1998-yillar – maktab-internatdagi asosiy ishidan tashqari, „Qozogʻiston RTRK“ AJ Sharqiy Qozogʻiston hududiy boʻlimida mustaqil teleboshlovchi boʻlib, 10 yil davomida „Aqxoltay“ loy dasturini olib bordi.
* 1998—2003-yillar – „Qozogʻiston RTRK“ AJ Sharqiy Qozogʻiston mintaqaviy boʻlimida ishlagan, oʻquv va maʼrifiy dasturlarni olib borgan, axborot-siyosiy xabarlar va yangiliklarda diktor boʻlgan.
* 2002-yilda „Xabar“ agentligining Olmaota shahridagi telestudiya maktabida telerejissorlik yoʻnalishi boʻyicha taʼlimini oshirib, 2003-yildan rejissyor lavozimida ishlab kelmoqda. Televizion tok-shoularni, kontsert dasturlarini yozib oldi, jonli efirlar berdi va dasturlar tayyorladi.
* 2007-yilda katta direktor, 2009-yilda esa bosh direktor lavozimiga oʻtkazilgan.2011-yilgacha respublika ahamiyatiga molik telekoʻprik va telemarafonlar, muhim siyosiy voqealarni jonli efirda olib bordi.
* 2011-yilda muhandislik-texnika boʻlimiga oʻtkazildi va 2013-yilda pensiyaga chiqqunga qadar videomuhandis boʻlib ishladi.

## Yutuqlari

* 2001-yilda Oʻskemen shahrida Qozogʻiston ishbilarmon ayollar assotsiatsiyasi tomonidan oʻtkazilgan „Sharqiy marjon“ tanlovining „Xodimdagi ayol“ nominatsiyasi boʻyicha gʻolib boʻlgan.
* 2005-yilda Sharqiy Qozogʻiston viloyati hokimi, 2008-yilda „Qozogʻiston“ RTRK" AJ boshqaruvi raisi, tashakkurnoma va faxriy yorliqlar bilan taqdirlangan.
* 2011-yilda Qozogʻiston Respublikasining „Xizmat koʻrsatgan xizmatlari uchun“ davlat mukofoti sovrindori.

## Manbalar
Gregg triadasi

**Gregg triadasi** — Ingliz oftalmologi N.Gregg(1892—1966) tomonidan kashf etilgan.
## Etiologiyasi
Gregg triadasi homiladorlik vaqtida qizilcha oʻtkazgan onalardan tugʻilgan farzandlarda kuzatiladi. Bunday bolalar karlik, katarakta va yurak nuqsonlari bilan tugʻulishadi. Bu uchlik muallif ismidan  kelib chiqib Gregg nomini olgan. Homiladorlik vaqtida qizilcha bilan kasallangan ayollardan tugʻiladigan farzandlarda triada ehtimoli katta boʻlganligi tufayli, akusherlar tomonidan abort maslahat beriladi.

## Manbalar
Emmanuel Yaghr

**Emmanuel Yaghr** (; 13-avgust 1998-yil, Gana) – ganalik futbolchi, „Dinamo“ klubi hujumchisi.

## Biografiya
Gananing „Kristal Pelas“ klubi akademiyasi bitiruvchisi. 2017-yilda u Gruziyaning „Guriya“ jamoasiga kelib, mamlakatning quyi ligalarida oʻynagan. 2021-yildan Qirgʻizistonning „Alay“ jamoasi bilan shartnoma imzolagan. Jamoa bilan birgalikda 2021-yilgi AFC kubogi guruh bosqichining uchta oʻyinida ishtirok etdi. 2022-yil 28-oktabr holatiga koʻra, u Qirgʻiziston chempionatining 2022-yilgi mavsumining eng yaxshi toʻpurari. 2023-yilgi mavsumda Samarqandning „Dinamo“ jamoasidan futbolchiga qiziqsh bildirildi va 24-dekabrda „Dinamo“ jamoasi bilan shartnoma imzoladi.

## Yutuqlar

* Qirgʻiziston kubogi finalchisi: 2023

## Manbalar

## Havolalar
* Emmanuel Yaghr Transfermarkt saytida futbolchi profili
*
Ayollarga nisbatan kamsitishning barcha turlariga barham berish toʻgʻrisidagi konvensiyaga qoʻshimcha protokol

**Ayollarga nisbatan kamsitishning barcha turlariga barham berish toʻgʻrisidagi konvensiyaga qoʻshimcha protokol (OP-CEDAW)** —  Ayollarga nisbatan kamsitishning barcha turlariga barham berish toʻgʻrisidagi konvensiya (CEDAW) boʻyicha shikoyat va tergov mexanizmlarini oʻrganadigan xalqaro shartnomadir. Protokol ishtirokchilari ayollarga nisbatan kamsitishlarga barham berish boʻyicha qoʻmitaga maʼsullarining shikoyatlarini koʻrib chiqish yoki konvensiyaning „oʻta ogʻir yoki muntazam ravishda buzilishi“ni tekshirish imkonini beradi. Protokolda oiladagi zoʻravonlik, ota-ona munosabati va majburiy sterilizatsiya kabi masalalar boʻyicha aʼzo davlatlarga qarshi bir qator qarorlar qabul qilgan. Shuningdek, Meksikaning Syudad-xuarez shahrida, Chihuahua shahridagi ayollarning muntazam ravishda oʻldirilishi boʻyicha tergovlar ham protokolga kiritilgan.

Protokol Birlashgan Millatlar Tashkiloti Bosh Assambleyasi tomonidan 1999-yil 6-oktabrda qabul qilingan va 2000-yil 22-dekabrdan kuchga kirgan.
## Yaratilishi
1979-yilda Birlashgan Millatlar Tashkiloti Bosh Assambleyasi ayollarga nisbatan kamsitishning barcha turlariga barham berish toʻgʻrisidagi konvensiyani (CEDAW) qabul qilgan. Konvensiya moddalari qonundan tashqari ayollarga nisbatan kamsitishni bekor qiladi. Lekin bu taqiq qonuniy ravishda amalga oshirilishi mumkin boʻlgan biron bir mexanizmni oʻz ichiga olmagan.

CEDAW loyihasining dastlabki ishlab chiqilishi paytida shaxsiy shikoyatlar mexanizmi taklif qilingan va oʻsha paytda rad etilgan. 15 yil oʻtib, 1993-yilgi Inson huquqlari boʻyicha Butunjahon konferensiyasining Vena deklaratsiyasi va Harakatlar dasturida konvensiyani amalga oshirish uchun yangi tartib-qoidalar zarurligi taʼkidlangan va „murojaat qilish huquqi“ taklif qilingan. Mustaqil ekspertlar guruhi 1994-yilda shikoyat va surishtiruv tartibini oʻz ichiga olgan loyihani ishlab chiqqan va u 1995-yilning boshida "Ayollarga nisbatan kamsitishlarga barham berish boʻyicha qoʻmita" tomonidan qoʻshimcha oʻrganish uchun qabul qilingan. 

1996-yil mart oyida „Xotin-qizlar boʻyicha komissiya“ rasmiy loyihani ishlab chiqish uchun ochiq ishchi guruhini tuzgan. Bu haqda 1999-yil boshida uch yillik muhokamadan soʻng maʼlum qilingan. Fakultativ protokol BMT Bosh Assambleyasi tomonidan 1999-yil 6-oktyabrda qabul qilingan.

## Taʼsir va tanqid
Protokol Bal Sokhi-Bulley kabi huquqshunos olim va Catharine MacKinnon kabi feministlar tomonidan tanqid qilingan. 

## Manbalar
Belém do Pará konvensiyasi

Xotin-qizlarga nisbatan zo‘ravonlikning oldini olish, jazolash va uni bartaraf etish bo‘yicha Amerikalararo konvensiya, ko‘proq Belém do Pará konvensiyasi nomi bilan tanilgan va Amerika davlatlari tashkiloti (OAS) ning Amerikalararo ayollar komissiyasi (CIM) tomonidan 1994-yil 9-iyunda Braziliyaning Belém do Pará shahrida bo‘lib o‘tgan konferensiyada qabul qilingan inson huquqlari bo‘yicha xalqaro hujjatdir. Bu ayollarga nisbatan zo‘ravonlikning barcha shakllarini, ayniqsa jinsiy zo‘ravonlikni jinoiy javobgarlikka tortadigan birinchi qonuniy kuchga ega xalqaro shartnomadir. 2004-yil 26-oktyabrda ishtirokchi-davlatlarning Konvensiyaga rioya etishini taʼminlash uchun Kuzatuv Mexanizmi (MESECVI) agentligi tashkil etilgan.

## Tarixi
1980-yillarning oxirlarida Salvador, Gaiti, Peru va Lotin Amerikasi boʻylab hukumat aʼzolarining ayollardan turli yomon maqsadlarda foydalanishi aniq boʻlgan. Shu bilan birga oiladagi zoʻravonlikka oid muommolar va ayollarning boshqa jamiyat orasidagi muommolari ommaviy munozarada birinchi oʻringa qoʻyilgan. 

1988-yilda Amerikada „Xotin-qizlar Komissiyasi“ bosim oʻtkazish uchun xalqaro meʼyorlarni yaratish modeliga amal qilgan. 1990-yilda maxsus maslahat yigʻilishi belgilangan. 1990-yilda ayollarning zoʻravonlik boʻyicha Amerikada bunday turdagi birinchi diplomatik yigʻilishi boʻlgan. Yigʻilishda ishtirokchilar ayollar oʻrtasidagi zoʻravonlik masalasini baholagan. Keyin esa konvensiya taklifi ishlab chiqilayotganda muammolarni oydinlashtirishga yordam berish uchun hukumatlararo ekspertlar yigʻilishi tashkil etilgan. Yakuniy hujjat 1994-yildagi Belém do Pará Konventsiyasi nomi bilan tanilgan boʻlib, ayollarga nisbatan zoʻravonlikka qaratilgan birinchi shartnoma boʻlgan. U 1994-yil aprel oyida CIM delegatlarining maxsus assambleyasida taqdim etilgan.  U 1994-yil 9-iyun kuni Braziliyaning Belém do Pará shahrida qabul qilingan va OASga aʼzo 34 davlatdan 32 tasi tomonidan maʼqullangan.
## Ishtirokchi davlatlar
2020-yil mart oyi holatiga koʻra, Amerika Davlatlari Tashkilotiga aʼzo boʻlgan 34 yoki 35 ta davlatdan 32 tasi Belém do Pará konvensiyasini imzolagan, ratifikatsiya qilgan yoki unga qoʻshilgan. Ushbu roʻyxatda faqat Kanada, Kuba va AQSh yoʻq.

## Kuzatuv mexanizmi (MESECVI)
Ishtirokchi-davlatlar tomonidan Konvensiya majburiyatlariga rioya etilishini samarali nazorat qilish uchun ishtirokchi-davlatlar 2004-yil 26-oktyabrda Belém do Pará Konvensiyasiga rioya qilish mexanizmi deb nomlangan MESECVI agentlikni yaratgan. MESECVI ikki organdan iborat: Ishtirokchi-davlatlar Konferensiyasi va Ekspertlar Qoʻmitasi. MESECVI shtab-kvartirasi Vashingtondagi CIM Ijroiya Kotibiyatida joylashgan.
## Manbalar
Roza Karimova

**Roza Mashurovna Karimova** – taniqli oʻzbek va sovet sanʼatkori. Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan artist (1992). I darajali „Mehnat faxriysi“ (2021) va „Madaniyat va sanʼat fidokori“ (2021) koʻkrak nishonlari sohibasi. Oʻzbekiston xalq artisti Ergash Karimovning ayoli. Abdula Qahhor nomidagi satira teatrida faoliyat yuritgan.

## Manbalar
Kakhaber Kakashvili

**Kaxaber Kakashvili** (; 1993-yil 26-iyun, Suxumi), odatda **Kaxa** nomi bilan tanilgan, gruziyalik futbolchi, „Gagra“ klubining sobiq hujumchisi.

## Faoliyati
Kakhaber Kakashvili faoliyati davomida Gruziya va Eron chempionati jamoalarida oʻynagan.

## Manbalar

## Havolalar

*
Muzaffar Saminjonovich Maqsudov

**Muzaffar Saminjonovich Maqsudov** (1970-yil, 25-sentyabr, Buvayda tumani, Farg'ona viloyati, O'zbekiston SSR) — o'zbekistonlik olim, kimyo fanlari nomzodi.
## Biografiyasi
**Muzaffarjon Maqsudov** 1970-yil 25-sentyabr Farg'ona viloyati, Buvayda tumanida tugʻilgan. Millati o'zbek. Mutaxassisligi kimyo, organik kimyo. 1992-yilda Toshkent davlat texnika universitetini tugatgan. 1992-1994-yillarda O‘zbekiston Respublikasi Fanlar Akademiyasi o‘simlik moddalari kimyosi instituti tadqiqotchisi, 1994-1997-yillarda O‘zbekiston Respublikasi Fanlar Akademiyasi o‘simlik moddalari kimyosi instituti aspiranti, 1997-1998-yillarda Qo‘qon davlat pedagogika instituti kimyo kafedrasi katta o‘qituvchisi, dekan o‘rinbosari, 1998-2003-yillarda Qo‘qon davlat pedagogika instituti kimyo kafedrasi mudiri, 2003-2005-yillarda Qo‘qon davlat pedagogika instituti kimyo-biologiya fakulteti dekani, 2005-2006-yillarda Qo‘qon davlat pedagogika instituti o‘quv ishlari bo‘yicha prorektor vazifasini bajaruvchi, 2006-2010-yillarda Qo‘qon davlat pedagogika instituti o‘quv ishlari bo‘yicha prorektori, 2010-2013-yillarda Qo‘qon davlat pedagogika instituti tabiiyot va geografiya fakulteti dekani, 2013-2015-yillarda Qo‘qon davlat pedagogika instituti kimyo kafedrasi katta o‘qituvchisi, 2015-2015-yillarda Qo‘qon davlat pedagogika instituti maktabgacha va boshlang‘ich ta’lim fakulteti dekani vazifasini bajaruvchisi, 2015-2018-yillarda Qo‘qon davlat pedagogika instituti maktabgacha va boshlang‘ich ta’lim fakulteti dekani, 2018-2020-yillarda Qo‘qon davlat pedagogika instituti moliya va iqtisod ishlari bo‘yicha prorektori, 2020-2020-yillarda Islom Karimov nomidagi Toshkent davlat texnika universiteti Qo‘qon filialining katta o‘qituvchisi, 2020-2022-yillarda Islom Karimov nomidagi Toshkent davlat texnika universiteti Qo‘qon filialining Elektronika va elektr texnikasi fakulteti dekani, 2022-2023-yillarda Islom Karimov nomidagi Toshkent davlat texnika universiteti Qo'qon filialining Yoshlar maasalalari va ma'naviy-ma'rifiy ishlar bo'yicha direktorning birinchi o'rinbosari lavozimlarida faoliyat yuritgan. 2023-yil 26-dekabrdan Toshkent davlat texnika universiteti Qo‘qon filiali direktori.
## Manbalar
Turing testi

**Tyuring testi -** ilk bor Alan Tyuring tomonidan „Mind“ jurnalida 1950 -yilda „Hisoblash mashinalari va oʻy“ nomli maqolada ilk bor tilga olingan emperik test. Tyuring mashina ham oʻylashini isbotlashga harakat qiladi.

Ushbu testning odatiy talqini quyidagicha: „*Inson bir kishi va bir inson bilan muloqot qila oladi. Savollarga berilgan javoblarga asoslanib, u kim bilan gaplashayotganini aniqlashi kerak: odam yoki kompyuter dasturi. Kompyuter dasturining maqsadi esa odamni notoʻgʻri tanlov qilishga undash“*.

## Qoidalari

Test qatnashchilari bir-birlarini koʻrmaydilar. Agar qatnashchi suhbatdoshlarning qaysi biri inson ekanini aniq ayta olmasa, dastur sinovdan oʻtgan hisoblanadi. Dasturni aynan intellekt tomonidan sinash uchun undagi gapirish qobiliyati bilan emas, klaviatura va ekran orqali test qilinadi. Qatnashchi javobning qanchalik tez yoki sekin kelishidan dasturni sezib qolmasligi uchun suhbat nazorat qilinadigan vaqt oraligʻida oʻtkaziladi. Tyuring davrida kompyuterlar insonga nisbatan sekin reaksiya bildirgan. Ammo bu qoida hozir ham aktual, chunki hozir kompyuterlarning reaksiyasi insonlarnikiga nisbatan tezroq.

## Qoʻshimcha maʼlumotlar

1.Turing testi sunʼiy intellekt tomonidan olib boriladigan hozirgi eng mashhur va bahsli sinovlaridan biridir.
2.Bugungi kunda Turing sinovdan bir necha kompyuter dasturlari oʻtdi, ammo hali hech bir dastur ishonchli tarzda sinovdan oʻtmagan.
3.Tyuring testi hali ham mashina intellektining haqiqiy sinovi hisoblanadi lekin testning cheklovlari borligi ham tan olinadi.
4.Tyuring testi mashina intellektining qiyin va muhim sinovidir. Bu hali toʻliq sinovdan oʻtmagan, ammo bu sunʼiy intellekt sohasidagi tadqiqotchilarni yanada oʻzlarining ustida ishlashga majbur qilayotgan sinovlardan biri hisoblanadi.

## Manbalar
Avazbek Oʻlmasaliyev

**Avazbek Alisher oʻgʻli Oʻlmasaliyev** (; 27-mart 2000-yil, Fargʻona, Oʻzbekiston) – Oʻzbek millatiga mansub, Oʻzbekistonlik futbolchi. Ampulasi boʻyicha markaziy himoyachi pozitsiyasida oʻynaydi. Olmaliqning „OKMK“ klubi futbolchisi.

## Faoliyati
Avazbek Fargʻona futbol maktabi tarbiyalanuvchisi. Professional faoliyatini 2016-yilgi mavsum „Neftchi“ jamoasi yoshlar tarkibida boshlagan holda 2017-yilgi mavsumda Fargʻona jamoasi bilan ilk bor professional shartnoma imzolagan. Yangi jamoasi tarkibida dastlabki mavsumidayoq asosiy futbolchilardan biriga aylangan va 9 ta oʻyinda 1 ta gol muallifiga aylangan. 2018-yilgi mavsumda 15 ta oʻyinda ishtirok etib „Nasaf“ jamoasiga qarshi oʻyinda mavsumdagi yagona golini urgan. Mavsum yakunida „Neftchi“ jamoasi quyi ligaga tushib ketganligi sababli Oʻlmasaliyev jamoasini oʻzgartiradi va 2018-yilgi mavsum chempioni Toshkentning „Lokomotiv“ klubi bilan 2019-yilda shartnoma imzolagan. Yangi jamoasida dastlabki sovrini 2019-yilgi Oʻzbekiston Superkubogida qoʻlga kiritgan. Temiryoʻlchilar jamoasi tarkibida ikki mavsumda oʻynab asosiy futbolchilaridan biriga aylana olmagan Avazbek 2021-yilgi mavsumda Toshkentning boshqa bir jamoasi „Bunyodkor“ klubiga ijaraga berilgan. Bunyodkor klubida bir mavsumda davomida jamoaning ishonchli oyinchilaridan biriga aylangan va mavsum yakunida „Paxtakor“ klubidan futbolchiga qiziqish bildirilgan. 2022-yilgi mavsum oldidan „Paxtakor“ klubi bilan shartnoma imzolagan Avazbek, keyinchalik shartnoma shartlari borasida kelisha olmay bir oydan soʻng „Bunyodkor“ klubiga qaytgan. 2022-yilgi mavsumni Bunyodkor klubida boshlagan xolda ikki mavsum davomida Oʻzbekiston Superligasi oʻyinlarida 48 ta oʻyinda 1 ta gol muallifi boʻlgan, 2023-yilgi mavsumda klub sardori darajasigacha koʻtarilgan. 2023-yilgi mavsum yakunida Bunyodlkor klubi bilan shartnoma yakunlangan va jamoani erkin agent sifatida tark etgan. 2023-yil dekabr oyida Moskvaning „SSKA“ jamoasi Oʻlmasaliyevni oʻz safiga qoʻshib olmoqchiligi toʻgʻrisida OAVlarida xabar berilgan. 2024-yil 9-yanvar kuni Olmaliqning „AGMK“ klubi bilan ikki yillik shartnoma imzoladi.

## Yutuqlar

* Oʻzbekiston Superkubogi sohibi: 2019
* Oʻzbekiston Superligasi ikkinchi oʻrin: 2019

## Manbalar

## Havolalar

* Avazbek Oʻlmasaliyev Transfermarkt saytida futbolchi profili
*
Anri Chichinadze

**Anri Chichinadze** (; 1997-yil 5-oktyabr, Kutaisi, Gruziya) – gruziyalik futbolchi, Oʻzbekistonning „Navbahor“ klubi himoyachisi.

## Futbolchilik faoliyati
U Gruziya chempionatida Kutaisi „Torpedo“ (2015/16-2019, 2023), „Saburtalo Tbilisi“ (2020) va „Dilu Gori“ (2021-2022) jamoalarida oʻynagan. U 2023-yilgi mavsumning birinchi qismini Oʻzbekiston chempionati ishtirokchisi Yaypanning „Turon“ klubida oʻtkazgan. 2023-yilning dekabr oyida u Rossiyaning birinchi ligasidagi „Chernomorets Novorossiysk“ klubiga oʻtdi.

Yevropa musobaqalarida u UEFA Yevropa Ligasida 5 ta (2017/18, 2018/19, 2019/20, 2020/21) va Yevropa Konferensiya Ligasi 5 ta oʻyinda (2022/23, 2023/24) ishtirok etgan.

### Terma jamoa
U Gruziya yoshlar terma jamoalariga jalb qilingan. Shuningdek, u Gruziya terma jamoasi safida ikkita norasmiy oʻrtoqlik oʻyinida ishtirok etgan.

## Manbalar

## Havolalar

* Anri Chichinadze  O'zPFL
* 
*
Ara Damansara masjidi

**Ara Damansara masjidi** () yoki **Masjid** **Ara Damansara** – Malayziyadagi 13 ta davlatdan biri hisoblanmish Selangor davlati Petaling Jaya shahri yaqinida joylashgan Ara Damansara shaharchasida qurilgan birinchi masjid.

## Tarixi
Ara Damansara masjidi Sime Darby Malayziya savdo konglomerati tomonidan qurilgan. Binoning qurilish ishlari 2013-yilda boshlanib, 2015-yilda yakunlangan. Ushbu masjid 2015-yilning dekabr oyida rasman foydalanishga topshirilgan.

## Xususiyatlari
Ara Damansara masjidi zamonaviy futuristik masjid hisoblanadi.

## Manbalar
Dorul Ehson masjidi

**Dorul Ehson masjidi** () – Malayziyadagi 13 ta davlatdan biri hisoblanuvchi Selangor davlati Subang Jaya shahrida joylashgan birinchi masjid. Bino Subang Parade savdo majmuasiga tutashib ketgan SS 15 hududida joylashgan. Masjid 1983-yildan 1985-yilgacha oʻsha paytda yangi qurilgan Subang Jaya shaharchasi aholisiga xizmat koʻrsatish uchun bunyod etilgan. Dorul Ehson masjidi 1985-yilning 13-sentyabrida selangorlik Almarhum Sulton Salohiddin Abdulazizshoh tomonidan oʻz hukmronligining 25-kumush yubileyi munosabati bilan rasman ochib berilgan.

## Manbalar
Al-Mujohiddin masjidi

**Al-Mujohiddin masjidi** () – Malayziyada joylashgan 13 ta davlatdan biri hisoblanmish Selangorning Damansara Utama shahridagi masjid. Damansara shaharchasi joylashgan Damansara Utama aylanma yoʻli yaqinidagi Al-Mujohiddin masjidida musulmonlar namoz oʻqishlari va boshqa islomiy amallarni bajarishi mumkin, shuningdek, majmuada SRA Al-Mujohiddin nomi bilan ataluvchi islom maktabi ham mavjud.

Ushbu maktab xalq diniy maktabi hisoblanadi. Ayrim musulmon aholisi oʻz farzandlarini islom dini boʻyicha chuqur taʼlimotlar olish uchun aynan shu yerga yuborishadi.

## Manbalar

## Yana qarang

* Masjid Al-Mujohidning Google Maps Street View
* Masjid al-Mujohidin asosiy namozxonlar zalining GoogleMaps PhotoSphere
Qosim Shayx masjidi

**Qosim Shayx masjidi** — Navoiy viloyati Karmana tumanida joylashgan masjid. XVI asrda barpo etilgan.

## Manbalar

## Havolalar
* "Qosim shayx" jome masjidi (YouTube'da)
Imom al-Buxoriy jome masjidi

**Imom al-Buxoriy jome masjidi** – Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi va Oʻzbekiston musulmonlari idorasi tasarrufidagi jome masjid boʻlib, Andijon viloyati Andijon shahrida joylashgan. Masjid 1992-yilda hashar yoʻli bilan qurilgan. 1998-yilda Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan roʻyxatga olingan. Masjid bir vaqtning oʻzida 1000 nafar namozxonni sigʻdira oladi. Masjid binosi 2018-yilda qayta taʼmirlangan.

## Manbalar
Plakala

„**Plakala**“ – KAZKA guruhining „KARMA“ nomli debyut albomidagi qoʻshiq. Birinchi marta 2018-yil 17-mayda ijro etilgan. Qoʻshiqning soʻzlarini Sergey Lokshin, musiqasini esa Sergey Ermolayev (Ranov) va Andrey Ignatchenko yozgan.

## Chartlar

## Manbalar
Klang Royal Town masjidi

**Klang Royal Town masjidi** () – Malayziyada joylashgan 13 ta davlatdan biri hisoblanuvchi Selangor davlati Kelang shahridagi masjid. Masjid Jalan Pasar shahri Kelang daryosi boʻyida joylashganligi uchun ham unga suzuvchi masjid taʼrifi berilgan.

## Tarixi
Bino *Masjid Klang Utara* (Shimoliy Klang masjidi) deb nomlanuvchi kichikroq masjid oʻrnida qurilgan. 2003-yilda yaqin atrofdagi masjidlar yaʼni Hindiston masjidi va Sulton Sulaymon masjidlariga tashrif buyurvchilar soni ortgani sababli ushbu hududda yangi masjid qurilishi boshlangan. Masjid 2009-yilda qurib bitkazilgan va Sulton Sharafuddin Idrisshoh tomonidan 2009-yilning 11-dekabrida uning tugʻilgan kuni munosabati bilan rasman ochib berilgan.

## Imkoniyatlari
Masjidda asosiy namozxona, idoralar, maʼruza xonalari, ochiq namozxonalar, dafn marosimlarini oʻtkazish xonalari va ovqatlanish xonalari mavjud.

## Manbalar

## Havolalar

* Rasmiy Facebook sahifasi
Puchong Perdana masjidi

**Puchong Perdana masjidi** () – Puchong koʻli yaqinidagi Malayziyaning Selangor davlati Puchong shahri Puchong Perdana shaharchasida joylashgan masjid.

Bino 2004–2006-yillarda qurilgan.

## Manbalar
Roja Hoji Fisabililloh masjidi

**Roja Hoji Fisabililloh masjidi** () yoki **Cyberjaya masjidi** – Malayziyadagi 13 ta davlatdan biri Selangorning Cyberjaya shahri Sepang shaharchasida joylashgan asosiy masjid. Ushbu zamonaviy futuristik bino Indoneziyaning Penyengat orolidan boʻlgan Bugilar jangchisi Roja Hoji Fisabililloh ibni Daeng Chelak sharafiga nomlangan. U, shuningdek, 1777-yildan 1784-yilgacha Johor-Riau sultonligining Yang Dipertuan Muda (valliahd shahzodasi) boʻlgan.

## Tarixi
Masjidning qurilish ishlari 2013-yil 5-aprelida boshlangan va 2015-yil 24-fevralida yakunlangan. Bino 2016-yil 22-iyunda Selangor sultoni Sulton Sharafuddin Idrisshoh tomonidan hijriy 1437-yil ramazon oyining 17-kunida Nuzul Qur’on bayrami munosabati bilan rasman ochib berilgan.

## Manbalar

## Havolalar

* Raja Hoji Fisabilillah masjidi (Cyberjaya masjidi) Facebook saytida
* Raja Hoji Fisabilillah masjidi (Cyberjaya masjidi) blogspot sayti
*  2015 yil, iyul
Zoʻravonlik girdobi

**Zoʻravonlik girdobi** atamasi davriy koʻrinish sifatida takrorlanadigan va xavfli zoʻravonlik harakatlarini anglatadi. Bu yuqori his-tuygʻular va qasos yoki qasos haqidagi taʼlimotlar bilan bogʻliq. Har bir bosqich turli vaqt davomida davom etishi mumkin va vaqt oʻtishi bilan zoʻravonlik darajasi oshishi mumkin. Bu ibora 1970-yillarda birinchi marta ommalashganidan beri tobora keng tarqalgan.

Bu koʻpincha bolaligida oʻrganilgan va keyin voyaga yetgan shaxs sifatida takrorlanadigan zoʻravonlik xatti-harakatlariga ishora qiladi. Shuning uchun qabul qilingan davriylikda davom etadi.

## Manbalar
Roja Alang masjidi

**Roja Alang masjidi** () – Malayziyadagi 13 ta davlatdan biri hisoblanuvchi Selangor davlati, Sepang tumani, Beranang shahridagi tarixiy masjid. Bino Tengku Paglima Besar Selangorning oʻgʻli Roja Alang sharafiga nomlangan.

## Tarixi
Roja Alang masjidi 1904–1906-yillarda qurilgan boʻlib, rasman 1907-yilda selangorlik Almarhum Sulton Sir Alaeddin Sulaymonshoh tomonidan ochib berilgan.

## Xususiyatlari
Masjid Jugradagi Alaeddin masjidiga oʻxshab qurilgan boʻlib, Mavriy, Gʻarb va Yaqin Sharq meʼmorchilik uslublarining uygʻunlashuvidan iborat.

## Manbalar
Arabxona katta jomeʼ masjidi

**Arabxona katta jomeʼ masjidi** – Navoiy viloyati Navbahor tumani Katta Arabxona qishlogʻida joylashgan masjid.
## Manbalar
Sayfi Olimov

OLIMOV Sayfi (1901.18.2 – Toshkent – 1984.14.7) – aktyor., rejissyor, oʻzbek teatri tashkilotchilaridan biri. Oʻzbekiston xalq artisti (1950). Sahna faoliyatini 1918-yil Toshkent eski shahar xalq maorifi boʻlimi qoshidagi „El-tuzar“ yarim professional truppada boshlagan. 1919-yil M. Uygʻur rahbarligidagi teatr truppasiga qabul qilingan. 1925—27 yillar Boku teatr texnikumida oʻqigan. 1927—84 yillar Hamza teatrida aktyor, 1931—32 yillar Ishchi-yoshlar teatrida, 1935—37 yillar Xorazm teatrida, 1937—40 yillar kolxoz—s-z teatrida rejissyor O. improvizatsiya sanʼa-tiga boy, hozirjavob, harakterli rollar ustasi, aktyorlik sanʼatining yirik namoyandasi sifatida tanilgan. Yaratgan obrazlari milliy boʻyoqlarga boy va hayotiyligi, ifoda vositalarining aniqligi, sahna texnikasining mukammalligi bilan qimmatlidir. Tabib („Turkiston tabibi“), Maqmudxon, Qodirqul mingboshi (Hamza, „Zaharli hayot“, „Boy ila xizmatchi“), Miller (F. Shiller, „Makr va muhab-bat“), Sultonbek (U. Hojibekov, „Arshin mol olon“), Ismoil (K. Gotssi, „Malikai Turandot“), Poloniy (U. Shekspir, „Hamlet“), Jomiy (I. Sulton, Uygʻun, „Alisher Navoiy“), Sanjarov („Imon“) kabi yuzdan ortiq rollar ijro etgan. Rej. sifatida „Paxta shumgʻiyalari“, „Rustam“ (U. Ismoilov), „Yondiramiz“ (Komil Yashin), „Uylanish“ (N. Gogol) kabi spektakllarni sahnalashtirgan. Kinoda (Zargar, „Nasriddinning sarguzashtlari“; Tarixchi, „Amirlikning yemirilishi“; Munajjim, „Ulugʻbek yulduzi“ va boshqalar) ham rangbarang obrazlar yaratgan.

## Manbalar
Imom al-Buxoriy jome masjidi (Boyovut)

**Imom al-Buxoriy jome masjidi** – Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi va Oʻzbekiston musulmonlari idorasi tasarrufidagi jome masjid boʻlib, Sirdaryo viloyati Boyovut tumanida joylashgan. Masjid 1992-yilda hashar yoʻli bilan qurilgan. 2000-yil 25-sentyabrda Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan roʻyxatga olingan. Masjid bir vaqtning oʻzida 300 nafar namozxonni sigʻdira oladi. Masjid binosi 2017-yilda qayta taʼmirlangan.

## Manbalar
Jinsiy tegajogʻlik

**Jinsiy tegajogʻlik** – bu ochiq-oydin yoki yashirin ishoralar orqali jinsiy aloqaga undash jarayoni hisoblanadi. Jinsiy tegajogʻlik ‒ oʻzganing ixtiyoriga xilof tarzda soʻz, vizual, va jismoniy shakllarda amalga oshiriladigan behayo xatti-harakat;

diy masxara qilish, bemaʼni izohlar, kichik bir-biridan farqli hodisalarni taqiqlamaydi – bu ularning „umumiy fuqarolik kodeksi“ni amalga tatbiq qilmasligi bilan bogʻliq. Ish joyida tazyiqlar tez-tez yoki ogʻir boʻlsa va shu bilan dushmanlik yoki haqoratli ish muhitini yaratsa yoki ish bilan bogʻliq salbiy qarorga olib kelgan taqdirdagina (masalan, jabrlanuvchining lavozimini pasaytirish, ishdan boʻshatish yoki ishdan boʻshatish) noqonuniy deb hisoblanishi mumkin. Biroq, jinsiy zoʻravonlikning huquqiy va ijtimoiy tushunchasi madaniyatga qarab farq qiladi.

Ish beruvchi tomonidan jinsiy zoʻravonlik – bu noqonuniy, tahqirlashning bir turi. Koʻpgina korxonalar yoki tashkilotlar uchun jinsiy zoʻravonlikning oldini olish va xodimlarni jinsiy zoʻravonlikdan himoya qilish asosiy maqsadga aylandi.

## Etimologiya va tarix
Koʻplab madaniyatlarda bu tushuncha mavjud boʻlishiga qaramasdan, jinsiy zoʻravonlikning bugungi kundagi huquqiy tushunchasi birinchi marta 1970-yilda shakllangan.

### Jinsiy zoʻravonlik atamasi
Jamoatchi Catharine MacKinnon 1979-yilda chop etilgan *Sexual Harassment of Working Women (*"Ishlaydigan ayollarda uchraydigan jinsiy zoʻravonlik") nomli kitobi bilan Qoʻshma Shtatlarda jinsiy zoʻravonlik bilan bogʻliq qonunlarni yaratgan. U 1973-yilda fan nomzodi Mary Rowening *"Saturnʼs Rings("* „Saturn halqalari“) deb nomlangan diskriminatsiya haqidagi hisobotida paydo boʻlgan atamani ishlatgan. Oʻsha paytda Rowe Massachusets Texnologiya Institutida (MIT) Prezidentning maxsus yordamchisi hamda ayollar ishlari boʻyicha kansler edi. Uning MITdagi saʼy-harakatlari tufayli universitet AQShda jinsiy zoʻravonlikni toʻxtatishga qaratilgan maxsus siyosat va tartiblarni ishlab chiqqan birinchi yirik tashkilotlardan biri boʻldi.

Rowening aytishicha, 1970-yillarning boshida Massachusets shtatidagi ayollar guruhlarida ish joyida ayollarni tahqirlash muhokama qilingan. Kornell universitetida instruktor Lin Farley muhokama guruhidagi ayollar erkaklar tomonidan zoʻravonlikka uchragani uchun ishdan boʻshatilgan yoki ishdan boʻshatilganliklarini qayta-qayta taʼriflaganliklarini aniqladi. U va uning hamkasblari muammoni tasvirlash va 1975-yilning may oyida „Ochiq gapiring“ga qiziqish uygʻotish uchun „jinsiy zoʻravonlik“ atamasini ishlatishdi. Keyinchalik u 1975-yilda Nyu-York shahar Inson huquqlari komissiyasi oldida bergan guvohligida jinsiy zoʻravonlikni uzoq tasvirlab berdi. Jurnalist Susan Brownmiller „Bizning zamonda: inqilob xotirasi“ (1999) kitobida Korneldagi ayollar tazyiqlarga uchragan 44 yoshli yolgʻiz ona Carmita Dickerson Wooddan yordam soʻraganidan keyin jamoat faollariga aylanganini aytadi. Kornelning yadro fizikasi kafedrasi professori. Farley 1978-yilda McGraw-Hill tomonidan chop etilgan va 1980-yilda Warner Books tomonidan qogʻozli nusxada chop etilgan „Ish joyidagi ayollarning jinsiy zoʻravonligi“ kitobini yozgan.

## Manbalar

## Havolalar
Otilia Brumă

**Otilia Brumă** (1992-yil 13-iyun, Suceava, Ruminiya; taxallusi: **Otilia**) – ruminiyalik estrada qoʻshiqchisi.

## Musiqalari
* Share This Love For Life (2011)
* All The Stars (2012)
* On Fire (2013)
* Wonʼt Surrender (Revolt Klan bilan; 2013)
* Bilionera (2014)
* Balım (Serdar Ortaç bilan; 2015)
* Aventura (2015)
* Iubire adevarata (2015)
* Passion (Andrea, Shaggy va Costi bilan; 2015)
* Diamante (2016)
* Wine My Body (2017)
* Prisionera (2017)
* Sleepless Nights (2017)
* Frunze (2018)
* Devoción (2018)
* I Donʼt Know (Deejay Fly bilan; 2018)
* Adelante (2018)
* Seu Corpo (2021)
* Oh Na Na (2021)
* Nu pot (2021)

## Manbalar

## Havolalar
* Suceava: Otilia Brumă – De pe băncile școlii, pe scena muzicii (PORTRET), 2010 yil 6-noyabr, *Adevărul*
* „Cel mai celebru artist al anului 2014 în Turcia“ eo romancă , 2 mart 2015, *Evz Monden*
* Otilia Brumă premiată de ambasadorul Turciei , *Revista Bravo*
Dooset Daram

„**Dooset Daram**“ – eronlik qoʻshiqchi Arash va shved xonandasi Helenaning qoʻshigʻi boʻlib, 2018-yilda Warner Music leybli orqali chiqarilgan.

## Treklist

## Chartlar
### Haftalik chartlar

### Oylik chartlar

### Yillik chartlar

## Manbalar
Donya (albom)

***Donya*** () – eronlik estrada xonandasi Arashning 2008-yilda chiqarilgan ikkinchi studiyaviy albomi.

## Treklist
# „Intro“
# „Donya“ (Shaggy bilan)
# „Suddenly“ (Rebecca bilan)
# „Miduni Midunam“
# „Kandi“ (Lumidee bilan)
# „Pure Love“ (Helena bilan)
# „Naro“
# „Chori, Chori“ (Aneela bilan)
# „Laf, Laf“
# „Joone Man“
# „Tanham“
# „Doset Nadaram“
# „Dasa Bala“ (Timbuktu, Aylar va Yag bilan)
# „Donya“ (Payami Break Mix) (Shaggy bilan)

## Chartlar

## Manbalar
Victor da Silva

**Victor Matheus da Silva Matos** (1995-yil 4-yanvarda tugʻilgan) – braziliyalik professional futbolchi, Oʻzbekistonning „Nasaf“ klubida hujumkor yarim himoyachi sifatida oʻynaydi.

## Klub faoliyati
Victor Kuyabada tugʻilgan. San-Kaetano klubining yoshlar jamoasida oʻynagan. 2013-yilning 19-mayida Chievo klubining asosiy jamoadagi debyut oʻyinini oʻtkazgan. 2014–2015-yilgi mavsumda „Peskara“ jamoasi tarkibida B seriyada oʻynagan. 2016-yilning yanvarida Da Silva mavsum oxirigacha ijara asosida „Breshiya“ klubi tarkibida oʻynagan.

2020-yilning avgust oyida da Silva Albaniyaning KF Vllaznia Shkoder klubi bilan shartnoma imzolagan.

2024-yil yanvar oyida „Nasaf“ jamoasi bilan shartnoma imzolagan.

## Yutuqlar

* Oʻzbekiston Superligasi gʻolibi: 2024
* Oʻzbekiston Superkubogi gʻolibi: 2024

* Campionato Nazionale Primavera: 2013-2014

## Manbalar

## Havolalar

*
Husayn Vahidi

**Husayn Vohidi** (Az: Hüseyn Vahidi – حسین واحدی) – yozuvchi, jurnalist, tarjimon. Asarlarini Ozarbayjon Turkchasi tilida yozadi. Vohidiy, d. 1981-yil 29-oktabrda Eronning Urmiya shahrida tugʻilgan.

## Hayot va faoliyat
U tahsilni Urmiyada tugatgan. Ona tiliga qiziqib, ozarbayjon turkchasini kitoblar yordamida oʻrgangan. Uning hikoyalari, maqolalari va rasmlari Eron Ozarbayjonining turli gazeta, jurnal va boshqa gazetalarida chop etilgan. Ular orasida Aftab-i Ozarbayjon, Shahamat, Agʻri, Navid-i Ozarbayjon, Hamshahriy, Bayram, Gulshan-i raz…,, nomlarini koʻrsatish mumkin. Hozirda Husayn Vohidiy Urmiyadagi „Mahni“ jurnali va ikkita gazeta muharriri.

## Ishlar
* Sevgi yoʻlovchilari – Urmiya
* Chet ellik(yabanchi), (Alber Kamyuning „Begona“ romani „Begona“ nomi bilan tarjimasi) (Ozarbayjon)
* Oq tunlar (bəyaz gecələr), Fyodor Dostoyevskiy asarining kirill alifbosidan arab alifbosiga moslashtirilgani. 2017, Urmiya, Yaz nashriyoti
* Bizning hikoyalarimiz (Bizim hekayələr) (Hikoyalar antologiyasi, ozarbayjon), Axtar nashriyoti, 2023 yil

## Manbalar
Omid Musawi

**Omid Musawi** (2001-yil 1-yanvar, Mozori-Sharif) – afgʻon futbolchisi, hozirda „Axironas-Onisilos“ va Afgʻoniston terma jamoasida oʻynaydi.

## Klub faoliyati
Musaviy besh yoshida Afg‘onistondan qochib, Niderlandiyaning Apledoorn shahrida qoʻnim topgan. Oʻn yoshida u FK Tvente tomonidan skaut qilindi va ularning akademiyasiga imzo chekdi. 2019-yilning oktabr oyida uning shartnomasi bekor qilindi va u shaxsiy nizolar va murabbiylar shtabining oʻzgarishi sababli klubni tark etdi. Klubdagi faoliyati davomida u yakunda oʻrinbosarlar jamoasiga koʻtarildi va buning uchun uchta oʻyinda maydonga tushdi. Shuningdek, u 19 yoshgacha boʻlganlar uchun oʻttiz bir uchrashuvda oʻnta gol va uchta golli uzatmani amalga oshirdi.

„Tvente“dagi uzoq yillik faoliyatidan soʻng u SBV Vitesse va PEC Zwolle klublarida oʻynadi. Oxir-oqibat u Avstraliyaning bir nechta qiziqqan klublaridan biri Para Hills Knights SC bilan shartnoma imzoladi. Para Hills oʻsha mavsumda Davlat ligasi 1 Janubiy Avstraliya Grand Finaliga chiqdi. Musaviyning goliga qaramay, klub yakunda West Adelaide SCga 3:4 hisobida magʻlub boʻldi va Janubiy Avstraliya Milliy Premer-ligasiga chiqish imkoniyatidan mahrum boʻldi. 2022-yilgi mavsumda u chempionatda beshta oʻyin oʻtkazib, bitta gol urdi. U qoʻshimcha toʻrtta oʻyinda maydonga tushdi va pley-offda yana bir gol urdi. Mavsumdan soʻng u Gollandiyaga qaytib, „Dordrext“ klubida mashgʻulot oʻtkazdi.

## Terma jamoadagi faoliyati
Musavi terma jamoadagi debyutini 2022-yilning 1-iyunida Vetnamga qarshi oʻrtoqlik uchrashuvida oʻtkazdi. Bir hafta oʻtgach, u 2023 yilgi Osiyo Kubogi saralash bosqichi doirasida Gonkongga qarshi oʻyinda debyut qildi.

### Xalqaro martaba statistikasi

## Manbalar

## Havolalar

* 
*
Jiddai Muborak jome masjidi

**Jiddai Muborak jome masjidi** – Andijon viloyati Andijon shahrida joylashgan. U Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi va Oʻzbekiston musulmonlari idorasi tasarrufidagi jome masjid hisoblanadi.
## Qurilishi
Masjid 1992—1993-yillar oraligʻida Ulugʻuva Xamidaxon ismli ayol tashabbusi bilan qurilgan. 1998-yilda Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan roʻyxatga olingan. Masjid bir vaqtning oʻzida 2800 nafar namozxonni sigʻdira oladi. Masjid kutubxonasida jami 250 ta kitob mavjud.

## Manbalar
Axmad Yassaviy jomeʼ masjidi (Navoiy viloyati)

**Axmad Yassaviy jomeʼ masjidi** –  Navoiy viloyati Navbahor tumanida joylashgan masjid. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi va Oʻzbekiston musulmonlari idorasi tasarrufida. 1995-yildan faoliyat yuritila boshlangan. 1998-yilda Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan roʻyxatga olingan.
## Manbalar
Zubayr ibn Avvom jome masjidi

**Zubayr ibn Avvom jome masjidi** – Andijon viloyati, Andijon shahrida joylashgan masjid. 1998-yilda Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan roʻyxatga olingan.
## Qurilishi
Masjid binosi 1998-yilda hashar yoʻli bilan qurilgan. Binoda bir vaqtning oʻzida 2000 nafarga yaqin namozxon ibodat qilishi mumkin. Masjid tarkibidagi kutubxonada umumiy 300 dona ilmiy va diniy kitoblar, qoʻllanmalar mavjud.

2021-yilda masjid tahoratxonasi qayta taʼmirlangan.

## Manbalar
Minora-i Kabir

**Minora-i Kabir** (Menār-e Kabir) – XI asrda qurilgan gʻishtli minora boʻlib, Tabasda (Markaziy Erondagi choʻl shahri) Saljuqiylar imperiyasi davrida bunyod etilgan.

Minora Tabasda 993-1014-yillar oraligʻida (Gaznaviylar davrining oxiri – ilk Saljuqiylar davrida) qurilgan eng qadimgi inson qoʻli bilan yaratilgan inshootlardan biri boʻlgan. Uning balandligi taxminan  ga yaqin boʻlgan deb hisoblaniladi.

1907-yil 22-fevralda minora poydevorini zaiflashtirgan Kariz-e Allohobodda koriz qurilishi tufayli qulab tushgan.

Minora 1935-yil 7-dekabrda Eron milliy merosidan biri sifatida qayd etilgan (Arxeologiya boʻlimining roʻyxati № 245).

Minora qoldiqlari 1960-yillarda olib tashlangan va uning atrofidagi uylarning devorlaridan qolgan gʻishtlar topilgan.

## Yana qarang

* Eronning madaniy meros, hunarmandchilik va turizm tashkiloti
* Saljuqiylar sulolasi

## Manbalar

## Havolalar

*
J.K. (qo'shiqchi)

**Marta Simlat**, **JK** nomi bilan tanilgan (1970-yil 2-yanvar) – polshalik model va yevrodans „qoʻshiqchisi“ boʻlib, 1990-yillarning oʻrtalaridan oxirigacha italiyalik prodyuserlar Larri Pignagnoli va Davide Riva bilan muvaffaqiyatga erishgan.

## Musiqiy karyerasi
Simlat 1992-yilda Polshadan Italiyaga koʻchib oʻtgan va modellik faoliyatini boshlagan. Biroq, oradan koʻp vaqt oʻtmay, Whigfield jamoasi aʼzolari Larri Pignagnoli va Davide Riva tomonidan eʼtiborga tushgan. Simlat tezda oʻzining birinchi yakkaxon qoʻshigʻi „You Make Me Feel Good“ qoʻshigʻini imzolagan hamda Fransiya, Italiya va Germaniyada ushbu qoʻshiqni muvafaqqiyatli ijro etib, Kanada raqs chartlarida birinchi oʻrinni egallagan.

Uning uchinchi yakkaxon qoʻshigʻi „You and I“ Kanada raqs chartlarida yuqori pogʻonaga koʻtarildi va Yevropada efirga chiqdi. Trek butun dunyo boʻylab koʻplab raqs albomlariga, jumladan Muchmusic’s *Dance Mix '95* va *Eurodisco '96 – Collectionga* ham kiritilgan. Toʻrtinchi yakkaxoni „My Radio“ Yevropani hayratda qoldirdi va Yaponiyada ham mashhur boʻldi.

1999-yilda J. K.ning soʻnggi rasmiy yakkaxon qoʻshigʻi „Deep in the Night“ chiqarilgan boʻlsada, 2005-yilda Benassi Bros vokalist Dhany bilan J. K.ning „Hit My Heart“ va „Make Me Feel“ nomli qoʻshiqlarining kover versiyasini yaratdi. Uning aksariyat qoʻshiqlari faqat Italiyada chiqarilgan.

Aslida, J. K. uchun barcha qoʻshiqlarining vokal qismi Giovanna Bersola, Sandy Chambers va Zeitia Massiah tomonidan ijro etilgan. Simlat tomonidan videolar va jonli ijrolarda lab sinxronligi namoyish etilgan. Simlat Dance Machine 9-da „My radio (70-yillar)“ qoʻshigʻi boshlanishida mikrofonini oʻchirishni unutib qoʻyganligi tufayli, lablarini sinxronlashtirgani bilinib qolgan. 2000-yilda oʻzining soʻnggi „You Got Me Dancing“ rasmiy yakkaxonidan soʻng, Simlat omma eʼtiboridan gʻoyib boʻldi va J. K. loyihasida oʻrnini boʻsh qoldirib, loyihani tark etdi (bu balki tasdiqlangan lab-sinxron ayblovlari tufayli boʻlishi mumkin).

## Manbalar

## Havolalar

* https://www.discogs.com/artist/43674-JK
Devonaboy jome masjidi

**Devonaboy jome masjidi** – Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi va Oʻzbekiston musulmonlari idorasi tasarrufidagi jome masjid boʻlib, Andijon viloyati Andijon shahrida joylashgan. Masjid 1870-yilda hashar yoʻli bilan qurilgan va 1950-yildan buyon faoliyat yuritib kelmoqda. Jome masjidi madrasa va minora bilan birgalikda bir yarim gektar maydonni egallagan. Shuningdek, majmuaning hududida Andijon viloyati Adabiyot va san'at muzeyi joylashgan. 1998-yilda Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan roʻyxatga olingan. Masjid bir vaqtning oʻzida 15000 nafar namozxonni sigʻdira oladi. Masjid binosi 2021-yilda qayta taʼmirlangan.

Masjid binosi yonida ikkita minorasi boʻlib, har birining balandligi 50 metrni tashkil etadi.
## Manbalar
Muhammad al-Arabiy at-Tabboniy

**Muhammad al-'Arabiy at-Tabboniy** (; 1897–1970), **Abuhomid ibn Marzuq** nomi bilan ham tanilgan () Jazoirlik molikiy faqih, ashʼariy ilohiyotchi, muhaddis, tarixchi (muarrix) va nasabshunos (nassaba) boʻlib, oʻz davrida Makkadagi Masjidi Ulugʻi imomi boʻlgan.

U oʻz davrining eng koʻzga koʻringan muhaddislaridan biri sanaladi. Shuningdek, uning vahhobiylik/salafiylikka tanqid tarzida yozilgan „*[[:ar:براءة الأشعريين من عقائد المخالفين (كتاب)|Baroat al-ash’ariyyin min 'Aqoid al-Muxalifin“]]* () kitobi hma mashhur.

Uning „at-Tabboniy“ taxallusi Ouled Tebben shahri va kommunasi nomidan olingan.

## Tugʻilishi
At-Tabboniy hijriy 1315 (milodiy 1897)-yilda Ras El-Oudda tugʻilgan.

## Nasabi
Uning nasl-nasabi Abdusalom ibn Mashishga (vaf. 625/1228) borib taqaladi.

## Oʻqituvchilari
U koʻplab olimlardan tahsil olgan, jumladan:

* Abdulhamid ibn Badis
* Yusuf al-Nabhani
* Muhammad Baxit al-Mutiiy
* Muhammad ibn Jaʼfar al-Kattaniy
* Muhammad al-Makkiy ibn Azuz
* Hamdan ibn Ahmad al-Vaniysiy
* Ahmad ibn al-Hayyat az-Zakariy.
* Mushtaq Ahmad al-Hind.

## Talabalari
Uning mashhur shogirdlari orasida quyidagilar bor:

* Alaviy ibn Abbos al-Molikiy va uning oʻgʻli Muhammad Alaviy al-Molikiy
* Abdulloh al-Haroriy
* Muhammad Nur Saif
* Hasan al-Mashshat
* Abdulloh b. Said al-Lahjiy
* Muhammad Amin Kutbiy
* Abdulqodir b. Ahmad al-Jazoiriy

## Ishlari
Uning kitoblari quyidagilardir:

* *[[:ar:براءة الأشعريين من عقائد المخالفين (كتاب)|Baroat al-Ash’ariyyin min 'Aqoid al-Muxalifin]]* (). Bu kitobida u Ibn Taymiyya (vaf. 728/1328) va shogirdlarii Ibn al-Qayyim (vaf. 751/1350), Muhammad ibn Abdulvahhob (vaf. 1207/1792) va uning izdoshlari targʻib qilgan aqidaviy qarashlarni tanqid qilgan.
* *At-Taʼaqqub al-Mufid 'ala Hadyy az-Zar’i ash-Shadid* (). Bu kitobida u Ibn al-Qayyimning „Zod al-maod“ kitobini tanqid qilgan.
* Tahzir al-'Abqori min Muhadarat al-Xudari (). U bu kitobida misrlik huquqshunos olim Muhammad al-Xudariyni (vafoti 1345/1927) tanqid qilgan.

## Vafoti
Muhammad al-Arabiy hijriy 1390 (milodiy 1970)-yilda Makkada vafot etgan va Jannatul-Mualla qabristonida, Asmo binti Abu Bakr (vaf. 73/692) qabri yoniga dafn etilgan.

## Yana qarang

* Sulaymon ibn Abdulvahhob
* Ahmad Zayni Dahlan
* Muhammad Zohid al-Kavsariy
* Abdulloh al-Gumariy
* Xalil Ahmad Saharanpuriy
* Muhammad Obid as-Sindi
* Muhammad Said Ramazon al-Buti
* Ali Gum’a
* Ahmad Karima
* Said Fuda


## Manbalar

## Havolalar

* Muhammad al-'Arabiy at-Tabboniyning Goodreads sahifasi
Sulimon Gʻani

**Sulimon Gʻani** – musulmonlar jamiyati yetakchisi, teleboshlovchi va janubiy Londonlik imomdir.

Gʻani Janubiy Afrikada voyaga yetgan.

2010-yilda Gʻani Londondagi Ahmadiyaga tegishli korxonalarni boykot qilib, bu ishlar tashkilotchiligiga rahbarlik qiladi. Ahmadiylarni qodioniylar deb atagan Gʻani, ular „muntazam aldamchi“ boʻlgani uchun sunniy musulmonlar oʻzlariga tegishli yoki boshqaradigan bizneslarni boykot qilishlari kerakligini aytib oʻtadi.

2016-yilda Gʻani „gomoseksualizmga qarshi turishi va ayollar erkaklarga boʻysunishi kerakligi“ haqida vaʼz qilgan.

2016-yil iyun oyida Mudofaa vaziri Michael Fallon Sulaymon Gʻanini IShID tarafdori deb ayblaydi. Gʻani uni tuhmat qilgani uchun sudga bergan va u bu nomdagi terrorchi guruhni emas, Saudiya Arabistoni kabi islomiy davlatlarni qoʻllab-quvvatlashini aytgan. Keyinroq Fallon Sulaymon Gʻanidan kechirim soʻraydi va unga tovon pulini toʻlab beradi.

## Manbalar
Muhammad Ayaz Niyoziy

**Muhammad Ayaz Niyoziy** () (1964-yil – 2-iyun, 2020-yil) – afgʻon islom olimi, xatib va imom boʻlgan. U Kobul universitetida islom huquqi professori va Vazir Akbarxon masjidida xatib lavozimida ishlagan.

## Vafoti
Niyoziy 2020-yil 2-iyun kuni Vazir Akbar Xon masjidida sodir etilgan portlash oqibatida uch kishi bilan birga halok boʻlgan.

## Manbalar
Oq goʻr jome masjidi

**Oq goʻr jome masjidi** – Andijon viloyati, Andijon shahrida joylashgan masjid. Masjid 1992-yil 16-dekabr oyida davlat ro‘yxatidan o‘tkazilgan. 1998-yilda Andijon viloyati Adliya boshqarmasi tomonidan qayta ro‘yxatdan o‘tkazilgan. 1989-yildan buyon faoliyat yuritib kelmoqda.

## Qurilishi
Masjid binosi 1899-yilda hashar yoʻli bilan qurilgan. Masjid eski “Oq go‘r” qabristoni yakinida bo‘lgani uchun ayni shu nom bilan nomlangan.

Masjidda 310m2 yopiq ayvon va bir qancha yordamchi xonalar qurilgan. 1991-yilda esa asosiy xonaqoh va ayvon qurib bitkazilgan. Masjidning umumiy yer maydoni 1808,11 kv metr, binolar maydoni esa 1021,51 kv metr, sahn qismi 820,54 kv metrni tashkil qiladi. 2013-2014-yillari masjid tahoratxonasi ta’mirga muhtoj bo‘lib qolganligi sababli tahoratxona binosi qayta ta’mirlanib, foydalanishga topshirilgan. O‘tgan yillar davomida kichik ta’mirlash ishlari olib borilgan bo‘lib, namozxonlarga har tomonlama qulay shart-sharoitlar yaratib berilgan.

Binoda bir vaqtning oʻzida 1100 nafarga yaqin namozxon ibodat qilishi mumkin. Masjid tarkibidagi kutubxonada umumiy 950 dona ilmiy va diniy kitoblar, qoʻllanmalar mavjud.

## Manbalar
Shayx Abul Hasan Xaraqoniy jomeʼ masjidi

**Shayx Abul Hasan Xaraqoniy jomeʼ masjidi** – Navoiy viloyati Navbahor tumanida joylashgan masjid. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi va Oʻzbekiston musulmonlari idorasi tasarrufida. 1998-yilda Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan roʻyxatga olingan.

## Manbalar