Nandi tepaliklari (Hindiston)

**Nandi tepaliklari** (inglizcha "Nandi hills", shuningdek, *Nandidurg* va *Nandydoorg* ham deyiladi) - Karnataka shtatining Chikkaballapur tumanida Ganga sulolasi tomonidan qurilgan qadimiy tepalik stantsiyasi. Bu tepaliklar Chickballapur shahridan 10 km va Bengaluru shahridan taxminan 60 km uzoqlikda hamda Nandi shahri yaqinida joylashgan. An'anaviy e'tiqodga ko'ra, tepaliklar Arkavatiy daryosi, Ponnaiyar daryosi, Palar daryosi, Papagni daryosi va Penna daryosining boshlanishi hisoblanadi. Nandi tepaligida quyosh chiqishini tomosha qilish sayyohlar orasida mashhur. Hindiston mezbonlik qilgan birinchi SAARC sammiti 1986-yilda Nandi tepaligida bo'lib o'tadi.

## Etimologiyasi
Nandi tepaliklari ismining kelib chiqishi haqida ko'plab hikoyalar mavjud. Chola davrida Nandi tepaliklari Baxt tepaligi degan ma'noni anglatuvchi Anandagiri deb nomlangan. Bu, ehtimol, shuning uchun Nandi tepaliklari deb ataladi, chunki tepaliklar uxlayotgan buqaga o'xshaydi. Boshqa bir nazariyaga ko'ra, tepalik o'z nomini 1300 yillik qadimgi Dravid uslubidagi ibodatxonadan va bu tepada joylashgan Nandi (buqa) haykalidan olgan.

## Tarixi

Nandi tepaligi 11-asrda Ganga sulolasi tomonidan ishlab chiqilgan. Bundan tashqari ushbu tepaliklardan Tipu Sulton yozgi dam olish maskani sifatida foydalangan.

Tepalik ustidagi iqlim bog'dorchilarni qiziqtirdi. Eksperimental bog'ga bir nechta o'simlik turlari kiritilgan. Firmingerning qo'llanmasida ushbu bog'da *Anonaning* bir nechta turlari o'stirilganligi va *Hypericum mysorense* o'ziga xosligi qayd etilgan:
Kartoshka yetishtirish birinchi marta Bangalore mahallasida Polkovnik Cuppage tomonidan joriy qilingan va botanik Benjamin Heyne tomonidan davom ettirilgan. Heyne Avliyo Yelenadan urug'lar olib keladi va ular Madrasda yetkazib berilib, Bengaliyadan olinganidan ko'ra yaxshi o'sadi. 1860-yilda Hugh Cleghorn esa Nandi tepaligida choy o'simliklarini sinab ko'radi.

## Rivojlanishi
Bog'dorchilik departamenti bir million oziq-ovqat korti tashkil qilmoqda. Uch yarim gektar maydonda joylashgan 30 lakh musiqa sahnasi madaniy dasturlarni o'tkazish uchun ishlatiladi. Bundan tashqari, bog'dorchilik bo'limi    keng miqyosli ekzotik botanika bog'ini yaratish bilan Nandi tepaliklari mintaqasidagi yerni tanlagan. Dastlab bir milliard dollarlik investitsiya hisobiga planetariy ham qurilmoqda. Gondol lift tizimi Nandi tepaligining cho'qqisini yaqin atrofdagi Muddenahalli bilan bog'laydi. Nandi tepaliklari yaqinida Prestige Golfshire va QVC Nandi Hills kabi boshqa loyihalar paydo bo'lmoqda. Shuningdek, mahalliy atrof-muhitni muhofaza qilish va adirlarga chiquvchi avtomashinalar sonini kamaytirish uchun 15-20 million dollarga osma yo‘llar qurish taklifi ham bor.

## Diqqatga sazovor joylari

Mintaqaning diqqatga sazovor joylari orasida Yoga Nandeeshvara ibodatxonasi (Chikkaballapur tumanidagi hind ibodatxonasi), Tipu yozgi saroyi, Tipu Drop va Skandagiri mashhurdir.

## Biologik xilma-xilligi

Tepalikning oʻsimliklari baland adirlarga xos. Cho'qqida ko'plab yirik ekzotik daraxtlar ekilgan, masalan, *[[evkalipt]]* va ba'zi mahalliy turlar bilan birga past bo'yli *[[Coffea arabica|Coffea arabicadan]]* iborat. O'rmon bulutli kondensatsiya uchun substrat vazifasini bajaradi va har kuni ertalab daraxtlar suv bilan qoplanadi. Bu esa o'simlik va hayvonlarning ko'plab turlari yashashiga imkon beradi.

Tepaliklar qushlar hayotiga juda boy, bu esa qush kuzatuvchilari va qushlarni suratga oluvchilar uchun mashhur hamda qulay joy. Tog' tepasidagi doim yashil o'rmon hududi ko'plab ko'chmanchilar, chivinlar va qo'ziqorinlar uchun qulay qishlash joyidir. O'rmon hududi, shuningdek, Nilgiri o'rmon kaptarining relikt populyatsiyasi uchun o'ziga xos boshpanadir. Nandi tepaliklarida ko'pincha shohin lochinlarining ko'payuvchi juftligi, qora lochinning doimiy irqi ham bor. Malabar hushtakbozi, Uropeltid ilonlari va faqat G'arbiy Ghats tog'larida ma'lum bo'lgan milliped tabletkalari ham bu yerda uchraydi. Tepalik yonbag'irlari Hindiston yarim orolining tepaliklariga xos bo'lgan sariq tomoqli bulbulning vatani hisoblanadi.

## Sayr qilish

Nandi tepaliklari - o'rta darajadagi yangi boshlovchilar uchun piyoda va trekking uchun munosib hudud. Hududdagi yo'llar Sultonpet qishlog'i yaqinida boshlanadigan zinapoyalarga asoslangan trekking yo'lini o'z ichiga oladi.

## Manbalar