Abu Ali ibn Sino nomidagi Buxoro davlat tibbiyot instituti

**Abu Ali ibn Sino nomidagi Buxoro davlat tibbiyot instituti** (**BSMI**) – Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi va Oʻzbekiston Respublikasi Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligiga qarashli boʻlgan tibbiyot oliy taʼlim muassasalaridan biri boʻlib, Respublika va Oʻrta Osiyo mintaqasidagi malakali, chuqur bilimga ega shifokorlarni yetishtirib beruvchi oliy bilim maskani hisoblanadi.

## Abu Ali ibn Sino nomidagi Buxoro davlat tibbiyot instituti
### Tarix
Buxoro davlat tibbiyot instituti 1990 yil oktyabr oyida tashkil etilgan. 1991 yil mart oyida xalq deputatlari Buxoro viloyat Kengashi Prezidiumi qarori bilan unga „Abu Ali ibn Sino“ nomi berilgan. *Tibbiyot fakulteti* 1991-yil, *stomatologiya fakulteti* 1992-yil*, [https://bsmi.uz/uz/kafedralar/ Oliy malakali hamshiralar kafedrasi]* 1999-yil, *tibbiy pedagogika kafedrasi* 2001-yil va *pediatriya kafedrasi* 2016-yilda tashkil etilgan.2018-yildan *tibbiy profilaktika va tibbiy biologiya* sohasida 2 ta yangi yoʻnalish yaratildi. Hozirgi kunda institutda 8 ta fakultet, 43 ta kafedra, jumladan, 8 ta yoʻnalish boʻyicha bakalavriat, 23 ta mutaxassislik boʻyicha magistratura va 40 dan ortiq mutaxassislik va 20 ta qoʻshma dasturlar boʻyicha klinik ordinatura yoʻnalishlari mavjud. Institutda jami 8500 dan ortiq talaba va rezident tahsil oladi. Institutda jami 480 nafar professor-oʻqituvchilar, jumladan, 50 nafar fan doktori, 18 nafar professor, 210 nafar fan nomzodi va dotsent, 100 nafar katta oʻqituvchilar faoliyat koʻrsatmoqda. Institutda hozirda oʻzbek, rus, ingliz va turk tillarida darslar olib borilmoqda. Institut yangi tahrirdagi „Taʼlim toʻgʻrisida“gi qonunga muvofiq 8 ta yoʻnalish boʻyicha oliy maʼlumotli kadrlar tayyorlaydi.

## Buxoro davlat tibbiyot instituti rektorlari

Institutning tarixiga nazar solsak, **Akram Ibragimovich Muminov** institutning birinchi rektori boʻlib, 1990-1995 yillarda faoliyat olib borgan. 5-6 yil davom etgan samarali sermahsul faoliyati mobaynida Buxoro davlat tibbiyot institutining ishlab chiqilgan konsepsiyasiga muvofiq oʻquv – tarbiya jarayonining, ilmiy – uslubiy va xoʻjalik faoliyatining yangicha, mustaqil dasturini taʼlim tizimida muvaffaqiyatli joriy qilinishiga, dastlabki umumiy va bioorganik kimyo, tibbiy va biologik fizika, tibbiy biologiya va irsiyat, tillar, normal anatomiya, operativ jarrohlik va topografik anatomiya, biologik kimyo va boshqa kafedralarning birin ketin – tashkil etilishi va shakllanishiga bosh qosh boʻlgan.

1995-1996- yillarda institut rektori vazifasini tibbiyot fanlari doktori, professor **Rauf Yuldoshevich Omirov** vaqtincha bajarib, oliygohda taʼlim – tarbiya ishlarini takomillashtirishga munosib hissa qoʻshgan. Institut strukturasi, institutning kafedralar tizilmasi, oʻquv – uslubiy, ilmiy ishlarini yanada takomillashtirib institut faoliyati muvofiqlashtirishga erishildi.

Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qaroriga binoan 1996 – yilda institut rektori ilmiy ishlar prorektori boʻlib ishlab kelayotgan hamda „Fakultet va gospital xirurgiya“ kafedrasi mudiri, **Rahmat Mahmudovich Axmedov** rektor etib tayinlangan va 1996-2012- yillar davomida yaʼni 16 yil rahbarlik qilgan. U institutning yanada rivojlanishiga faol hissa qoʻshdi. Uning rektorligi davrida oliy hamshiralik ishi fakulteti va tibbiy – pedagogika fakultetlari birin – ketin ochildi. Raxmat Maxmudovich samarali kadrlar tayyorlashga katta eʼtibor berdi. Institut oʻz asoschichi tomonidan qoʻyilgan anʼanalarini saqlab, uning faoliyatini davom ettirdi, yangi boʻlimlar ochildi, ilmiy tadqiqot ishlariga katta eʼtibor qaratildi. U insonning rektorlik davrida institutning ilmiy salohiyati 2 baravar oshdi. Viloyat aholisi salomatligi holatining dolzarb masalalariga bagʻishlangan turli konferensiya va kongresslar tashkil etildi.

Institutga 2012 – yil 6- iyuldan tibbiyot fanlari doktori **Toxir Askarovich Askarov** rektor etib tayinlangan va 2017 – yil mart oyiga qadar rahbarlik qilgan. U rahbarlik qilgan yillarda kafedra va fakultetlarni takomillashtirish ishlari faol yoʻlga qoʻyildi. Toxir Askarovich rahbarlik qilgan davrda institutga birinchi marta magistratura yoʻnalishlari uchun kvota ajratildi. Institutning birinchi qaldirgʻochlari „Morfologiya“ ixtisosligi magistrlari boʻlishgan.

## Tuzilma

* **Tibbiyot fakulteti (Davolash ishi, Pediatriya ishi, Tibbiy pedagogika, Stomatologiya)**

* **Biotibbiyot fakulteti (Tibbiy profilaktika, Tibbiy biologiya, Xalq tabobati, Oliy hamshiralik ishi, Farmasiya)**

* **Xalqaro tibbiyot fakulteti (Xorijiy talabalar)**

* **Turkiya fakulteti**

#### Xalqaro va mahalliy abituriyentlar quyidagi ta'lim yo'nalishlari bo'yicha ta'lim olishlari mumkin:
Davolash ishi  – 6 yil;

Tibbiy-pedagogik ish – 6 yil;

Pediatriya ishi – 6 yil;

Stomatologiya – 5 yil;

Tibbiy profilaktika ishi – 5 yil;

Tibbiy biologiya ishi – 4 yil;

Oliy hamshiralik ishi – 3 yil;

Xalq tabobati – 4 yil;

MBBS – 5 yil (5+1 amaliyot);

Farmatsiya – 5 yil.

## Kollej va akademik litseylar
Buxoro davlat tibbiyot institutining 3 ta kolleji va 1 ta akademik litseyi mavjud boʻlib, ularning har biri oʻz talabalarini nazorat qiladi va oʻzining ichki tuzilishi va faoliyatiga ega. Hamma kollejlar barcha kurslarni taklif qilmaydi, lekin ular odatda keng doiradagi fanlarni qamrab oladi.

#### Kollejlar quyidagilar:

* Qorakoʻl Abu Ali ibn Sino nomidagi Jamoat salomatligi texnikumi. 
* Gʻijduvon tibbiyot kolleji.
* Buxoro Abu Ali ibn Sino nomidagi jamoat salomatligi texnikumi.

#### Akademik litsey:

* Buxoro davlat tibbiyot instituti akademik litseyi. 

## Buxoro davlat tibbiyot instituti Klinikasi
Institutning klinikasida tibbiy turizmni yoʻlga qoʻyish hamda yuqori texnologiyali operatsiyalar, diagnostika va davolash ishlarini olib borish yoʻli bilan inson aʼzolari transplantatsiyasi, ochiq va interventsion kardiojarrohlik, hududiy neyroxirurgiya, ortopediya va boshqa boʻlimlar tashkil etish hisobidan yiliga 5 milliard soʻm miqdorida daromad olishi prognoz qilinmoqda. 2022 yilda 200 oʻrinli institut klinikasini qurish uchun 20 milliard soʻm va 2023-yil yanvar-fevral oylarida 30 milliard soʻm pul mablagʻlari ajratilgan, institutning byudjetdan tashqari mablagʻlari hisobidan 50 milliard soʻmlik tibbiy asbob-uskunalar xarid qilingan.

Klinikaning umumiy maydoni 23260m2,  qurilish maydoni - 5397m2, 6 qavatdan iborat:

#### 1-qavatda Qabul-diagnostika bo‘limi bo‘lib, quyidagi tor doiradagi mutaxassislari faoliyat olib boradi:

* Endokrinolog
* Ginekolog
* Pediatr
* Immunolog-allergolog
* Travmatolog-ortoped

* Stomatolog
* Gastroenterolog
* Urolog
* Nefrolog
* Pulmonolog
* Infeksionist
* Oftalmolog
* Nevropatolog
* Jarroh
* Kardiolog
* Otorinolaringolog
* Neyroxirurg kabi tor doiradagi mutaxassislar faoliyat olib boradi.

#### Klinikada quyidagi diagnostik laborator tekshiruv usullari mavjud:

* Umumiy qon tahlili
* Qonning biokimyoviy tahlili
* Immunoferment analiz
* PSR
* Siydikning umumiy tahlillari
* Qorin bo‘shlig‘ini ultratovush tekshiruvi,
* Dopler tekshiruvi,
* Ezofagogastroduodenafibroskopiya (EGDFS),
* Kolonoskopiya,
* Rektomonoskopiya,
* Audiometriya,
* Elektrokardiogramma (EKG),
* Veloergometriya
* Xolter
* Elektroensefalografiya (EEG),
* Magnit Rezonans Tomografiya (MRT),
* Rentgenografiya
* Multispiralnыy Kompyuter Tomografiya (MSKT),
* Angiografiya

**2- qavat 20 o‘rinli Neyroxirurgiya hududiy markazi** bo‘lib, 10 ta o‘ringa mo‘ljallangan Ortopediya-travmatologiya bo‘limi hamda 10 o‘rinli Yuz-jag‘ rekonstruktiv xirurgiyasi va Otorinolaringologiya bo‘limlaridan iborat. Neyroxirurgiya bo‘limida zamonaviy neyro-jarroxlik amaliyotlari amalga oshirilishi bilan birga jarrohlik amaliyoti o‘tkazgan bemorlar reabilitatsiya qilinadi. Shuning bilan birga ushbu bo‘limda zamonaviy ortopedik va travmatologik barcha turdagi jarrohlik amaliyotlari ham o‘tkaziladi. Yuz-jag‘ rekonstruktiv xirurgiyasi hamda otorinolaringologiya bo‘limida Yevropa standartlariga mos davo-jarroxlik hamda plastik operatsiyalar amalga oshiriladi.

**3-qavatda 30 o‘rinli Serebrovaskulyar patologiya va 10 o‘rinli Bolalar reabilitatsiya markazi** bo‘lib, Serebrovaskulyar patologiya bo‘limida bosh miya qon aylanishining o‘tkir buzilishini (insult) o‘tkazgan bemorlarni davolash reabilitatsiya ishlari olib boriladi. Bolalar reabilitatsiya markazida esa jami turdagi bolalar xastaliklari davolanadi va qo‘shimcha tekshiriladi.

**4- qavatda Umumiy terapiya va intervension kardiologiya bo‘limlari 40 o‘rindan iborat bo‘lib, bu bo‘limda kardiolog, gastroenterolog, endokrinolog,  pulmonolog, nefrolog kabi tor doiradagi mutaxassislar faoliyat olib boradi.** Bu bo‘limda miokard infarktiga uchragan bemorlarni yurak toj tomirlarini koronorografiyaga hamda yurak toj tomirlarini stentlash amaliyotiga tayyorlaydi hamda amaliyotdan keyingi reabilitatsiya ishlarini amalga oshiradi.

**5-qavatda Xirurgik kasalliklar hamda Transplantalogiya va Reproduktologiya bo‘limlaridan iborat** bo‘lib, Xirurgiya bo‘limida xirurgik kasalliklar bilan og‘rigan bemorlar an’anaviy usulda va laporoskopik hamda torokoskopik zamonaviy davolash usullari yordamida davolanadi. Kelajakda buyrak hamda jigar ko‘chirib o‘tkazish amaliyotlarini yo‘lga qo‘yish rejalashtirilgan bo‘lib, bu borada AQSH, Koreya, Turkiya va Rossiya  kabi chet davlatlarda bir qator yosh mutaxassis shifokorlarimiz malakasini oshirib kelmoqda.

Reproduktologiya bo‘limida farzand ko‘rolmayotgan yosh oilalarda ginekologik muammolari bo‘lgan ayollar zamonaviy usulda davolanadi, hamda ularda Sun’iy Urug‘lantirish (EKO) amaliyoti amalga oshiriladi.

**6-qavatda Kardioxirurgiya va Reanimatsiya bo‘limlari hamda Operatsion xonalar joylashgan**. Reanimatsiya bo‘limi so‘nggi turdagi jonlantirish, sun’iy nafas berish asbob-uskunalari bilan ta’minlangan bo‘lib, og‘ir ahvoldagi bemorlarga yordam ko‘rsatadi.

Kardioxirurgiya bo‘limi 10 o‘rindan iborat bo‘lib, yurakning tug‘ma va orttirilgan nuqsonlarida yurak klapanlarini almashtirish hamda miokard-infarktni o‘tkazgan bemorlarga aorta-koronar shuntlash amaliyotlari bajariladi.

Klinika manzili: 200126, O‘zbekiston Respublikasi, Buxoro shahri, G‘ijduvon ko‘chasi 23/1-uy

**Tel: +998 91 833 00 50**  

Veb-sahifa: www.bdtuk.uz

Pochta manzili: bsmu.clinic@mail.ru

## Klinik bazalar

### Jo'''ʻ'''yzar ixtisoslashgan reabilitatsiya va sog‘lomlashtirish ilmiy tadqiqot markazi
Jo**ʻ**yzar sog‘lomlashtirish maskani 2017 yil Neftegazqurilishtamir "AJ" tasarrufida ish faoliyatini boshlagan. Maskan 60 o'ringa mo'ljallangan bo'lib, yurak qon tomir kasalliklari, nevrologik kasalliklar, harakat tayanch kasalliklari va ovqat hazim qilish kasalliklarini davolash va oldini olishga ixtisoslashgan. 2023-yil 26-may kunida O‘zbekiston Respublikasi Bosh vazirining birinchi o‘rinbosari O.J.Ramatov tomonidan tasdiqlangan "Buxoro viloyat xokimi tomonidan ko‘tarilgan muammoli masalalarni hal etish bo‘yicha yo‘l xaritasining 8- bandi va institut bilan Neftegazqurilishtamir AJ tasarrufidagi Jo**ʻ**yzar sog‘lomlashtirish maskani unitar korxonasi o‘rtasida 2023 yil 18-iyulda tuzilgan 15 - sonli oldi - sotdi shartnomasiga asosan Jo**ʻ**yzar sog‘lomlashtirish maskani Buxoro davlat tibbiyot instituti tasarrufiga o‘tkazildi va "Jo**ʻ**yzar ixtisoslashgan reabilitatsiya va sog‘lomlashtirish ilmiy tadqiqot markazi" deb qayta nomlandi.

**"Joʻyzar ixtisoslashgan reabilitatsiya va sog‘lomlashtirish ilmiy tadqiqot markazi"da davolanish dasturi:**

Quyidagi kasalliklar davolanadi:

* Yurak qon tomir tizimi kasalligi.
* Yurak ishemik kasalligi.
* Gipertoniya(qon bosimi oshishi).
* Harakat tayanch tizimi kasalliklari.
* Osteoxondroz.
* Umurtqalar aro disk churrasi Osteoartroz.
* Bo‘g‘imlarda tuz yig‘ilishi.
* Nevrologik kasalliklari.
* Radikulit.
* Nevroz.
* Nevralgiya.
* Oshqozon ichak kasalliklari.
* Surunkali gastrit.
* Surunkali xoletsistit, Surunkali pankreatit.
* Gepatoz (jigar yog‘ bosishi.).
* Surunkali enterokolit.
* Oshqozon va 12 barmoq ichak yara kasalligi.
* Nafas olish tizimi kasalliklari.
* Surunkali bronxit remissiya davri.

## Ilmiy markazlar

### Xalq tabobati markazi

Oxirgi yillarda Respublikamizda Xalq tabobatiga nisbatan eʼtibor oshib bormoqda. Buni yaqqol namunasi sifatida Respublikamiz Prezidentining 2018 yil 12 oktyabrdagi „Oʻzbekiston Respublikasi Xalq tabobati sohasini tartibga solish chora-tadbirlari toʻgʻrisida“gi PQ-3968 va 2020 yil 10 apreldagi „Oʻzbekiston Respublikasida Xalq tabobatini rivojlantirishga doir qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida“gi PQ −4668 sonli qarorlari boʻlib, ularda Milliy xalq tabobatimizni rivojlantirish sohasidagi vazifalar belgilab berildi. Belgilangan vazifalarni ijrosini taʼminlash maqsadida Buxoro Davlat Tibbiyot Instituti Xalq tabobati va kasb kasalliklari kafedrasi qoshida „Integrativ va Xalq tabobati klinikasi“ ochildi. Bu klinikada Xalq tabobati va kasbkasalliklari kafedrasi tarkibida boʻlib, bunda davolash va profilaktika ishlarini kafedra professor-oʻqituvchilar tomonidan olib borilishi rejalashtirilgan.

#### Asosiy vazifasi
Abu Ali ibn Sino nomidagi Buxoro davlat tibbiyot instituti „Xalq tabobati va kasb kasalliklari“ kafedrasi qoshida „Integrativ va xalq tabobati klinikasi“ tashkil etildi.

Aholi salomatligini yaxshilashga qaratilgan tibbiy-sanitar yordam koʻrsatish, turli xil, ayniqsa surunkali kasalliklar profilaktikasida va ularni davolashda xalq tabobatining kasalliklarni profilaktika qilish, tashxis qoʻyish va davolash boʻyicha samarali usullarini zamonaviy tibbiyot amaliyotiga integratsiyalash ushbu klinikaning ustuvor vazifasi hisoblanadi.

#### Ilmiy – tadqiqot ishlari
Klinikada xalq tabobati boʻyicha ilmiy-tadqiqot ishlari olib borilmoqda, xususan, fibroz bilan murakkablashgan oʻpka kasalliklarini davolashda anor urugʻi moyidan foydalanish, erta bosqichda saratonni oldini olish va davolash, errozif gastrit, kolit, enteritda anor urugʻi moyidan foydalanish samaradorligi.

II turdagi diabetni davolashning ijobiy natijalari olindi

Klinikamizdagi hirudoterapiya yuzdan ortiq bemorga yordam bergan keng qamrovli davolanishning bir qismidir. Ushbu protseduraning samaradorligi asrlar davomida sinovdan oʻtgan, metodologiyaning asosiy afzalligi shundaki, u nafaqat har qanday kasallikni davolaydi, balki butun organizmga ijobiy taʼsir koʻrsatadi.

Bugungi kunda jigar kasalliklarini davolashda sikanjubin (sirka – asal) dan foydalanish boʻyicha ilmiy-tadqiqot ishlari olib borilmoqda.

Integrativ terapiya tizimi yuqori samaradorlik va samaradorlik bilan ajralib turadi. Muayyan hududga taʼsir qilmasdan butun tanani tiklash uchun ishlatiladi.

Sogʻliqni saqlash xavfsizligi;

Tanaga samarali taʼsir;

Manipulyatsiyadan olingan tezkor natija;

Hayot uchun xavfli kasalliklar rivojlanishining oldini olish.

Buxoro davlat tibbiyot instituti integrativ va xalq tabobati klinikasi mazkur yoʻnalishda faol rivojlanmoqda.

### Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi Immunologiya va inson genomikasi instituti Buxoro filiali
Mazkur filialning ochilishi katta va kichik ilmiy xodimlarning immunologiya va inson genetikasiga oid ilmiy-tadqiqot ishlarini Buxoro shahrida olib borish imkoniyatini yaratadi, shu bilan birgalikda mahalliy aholi orasida avj olib borayotgan immun va irsiy kasalliklarni erta tashxislash, davolash va oldini olishda muhim ahamiyatga ega. Ushbu institut immunologiya va inson genomikasi boʻyicha ilmiy tadqiqotlarni yanada takomillashtirish, keng tarqalgan kasalliklarning immunodiagnostikasi, immunoprofilaktikasi va immunoterapiyasida innovatsion texnologiyalarini yaratish, shuningdek, mazkur sohada yuqori malakali mahalliy kadrlarni tayyorlash maqsadida tashkil etildi.

#### Immunologiya va inson genomikasi instituti Buxoro filiali tahlillar roʻyxati:
**Hujayra immuniteti:**
* T-limfotsitlar, T-supressorlar, T-xelperlarni aniqlash).
* qotil hujayralar.
* Apoptoz va proliferativ limfotsitlar (makrofaglar), lizozim.

**[[:en:Humoral immunity|Gumoral immunitet]]:**

* barcha sinflardagi (G, A, M, E, D) immunoglobulin darajasini aniqlash.
* oʻtkir fazadagi oqsillarni aniqlash (laktoferrin, C reakt oqsil, ferritin va boshqalar).

**[[Fagotsitoz]] (NST testini oʻrnatish**).

**[[:en:Cytokine|Sitokin]]<nowiki/>larni aniqlash.**
* yalligʻlanishga qarshi: IL-1,2,6,8,13,17,18,23,33.
* yalligʻlanishga qarshi sitokinlar: IL-4,6,10,12.
* oʻsish omillari – VEGF-qon tomir endotelial oʻsish omillari (5 sinf).
* oʻsish omilining retseptorlari.
**[[Molekulyar genetika|Molekulyar genetik]] tadqiqot:**
* barcha sitokinlarning gen polimorfizmini aniqlash.

#### Tekshirilayotgan immunofermentlar roʻyxati:

## Simulyatsiya oʻquv - klinik markazi
Abu Ali ibn Sino nomidagi Buxoro davlat tibbiyot institutining yangi talabalar shaharchasida 11 milliard soʻmga zamonaviy respublikada oʻxshashi boʻlmagan simulyatsiya oʻquv-klinik markazi barpo etildi. Markazda talabalar va klinik ordinatorlardan tashqari, Buxoro, Qashqadaryo va Navoiy viloyatlarida mehnat qilayotgan tibbiyot xodimlari uchun ham pullik malaka oshirish va akkreditatsiya kurslari tashkil etilib, buning uchun yiliga 1 milliard soʻm miqdorida daromad olish koʻzda tutilgan. 2022-yilda tashkil etilayotgan „Simulyatsiya“ oʻquv-klinik markazi uchun 3 milliard soʻmlik jihozlar (simulyatorlar) xarid qilindi. 2023 yilda 7 milliard soʻm Skript uchun zamonaviy robot-simulyatorlar xarid qilish rejalashtirilgan.

Markazda quyidagi fanlar boʻyicha oʻquv xonalari mavjud: Anesteziologiya-reanimatsiya; Jarrohlik; Otorinolaringologiya; Akusherlik va ginekologiya; Pediatriya va neonatologiya; Terapiya va ichki kasalliklar propedevtikasi; Oftalmologiya; Stomatologiya. Bu xonalarning barchasi tegishli simulyatsiya uskunalari bilan jihozlangan boʻlib, bu talabalar tomonidan amaliy koʻnikmalarni mustahkam oʻzlashtirishga yordam beradi.

2022-yil may oyida simulyatsiya oʻquv-klinik markazi zamonaviy simulyatorlar bilan jihozlandi. Akusherlik-ginekologiya, pediatriya-neonatologiya, terapiya, jarrohlik, anesteziologiya-reanimatsiya kabinetlari boyitildi. Markaz toʻliq jihozlangan va axborot-kommunikatsiya texnologiyalari bilan taʼminlangan.

Markazda 7 ta oʻquv xonasi, 1 ta maʼruza xonasi, 1 ta ilmiy ishlar himoyasi xonasi, 2 ta talabalar uchun laboratoriya xonasi, 15 ta amaliy koʻnikmalarni oʻrganish uchun mulyajlar bilan taʼminlangan xonalar mavjud.

Simulyatsiya oʻquv-klinik markazida bir vaqtning oʻzida 400 talaba amaliy va nazariy mashgʻulotlar bilan shugʻullanishi mumkin. Bundan tashqari 50 ta talabaning nazariy bilimlarini baholash mumkin, hamda talabalar klinik laboratoriyada tahlillar oʻtkazish uchun bevosita ishtirok etishlari mumkin.

Institutning ushbu yangi „Simulyatsiya oʻquv-klinik markazi“ quyidagi xonalardan tashkil topgan:

## Yashil energiyadan foydalanish

Buxoro davlat tibiyot institutida Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 16-fevraldagi „2023-yilda qayta tiklanuvchi energiya manbalarini va energiya tejovchi texnologiyalarni joriy etishni jadallashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida“gi PQ-57-son qarori hamda Oʻzbekiston Respublikasi Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirining 2023-yil 25-fevraldagi 8-sonli bayoni ijrosini taʼminlash maqsadida institut hovlisi va zamonaviy klinikasining tom qismida  quyosh panellari oʻrnatilgan.

Institutda jami reja boʻyicha 500 kVt/s quyosh panellari oʻrnatilgan.

Oʻrnatilgan quyosh panellari institutga zarur boʻlgan elektr energiyasini 100 foizga qoplagan holda ortiqcha ishlab chiqarilgan elektr energiyasini davlatga sotish imkoniyati ham mavjud.

## Xalqaro aloqalar

## Qabul nizomi (Bakalavriat)
Xorijiy davlat fuqarolari Buxoro davlat tibbiyot institutiga skrining jarayoni asosida qabul qilinadi, bunda Buxoro davlat tibbiyot instituti vakolatli hamkori va Biologiya, kimyo, fizika va ingliz tili fanlari boʻyicha taʼlim yoʻnalishi boʻyicha akademik maslahatchisi tomonidan suhbatdan oʻtkaziladi. Shuningdek, 10+2 imtihon va 10-sinf imtihonidagi akademik koʻrsatkichlar. Ushbu dasturga kirish uchun minimal foiz 65% ni tashkil qiladi.

**Suhbatda qatnashish uchun quyidagi hujjatlarni topshirish kerak:**

* taʼlim dasturi koʻrsatilgan ariza shakli va boshqalar.
* uy manzili, elektron pochta va aloqa telefon raqamlari koʻrsatilgan aloqa maʼlumotlari;
* oʻqigan fanlari va olingan baholar (ballar) koʻrsatilgan sertifikat/diplomning asli va nusxasi
* nusxalari bilan milliy va xorijiy pasport (yashash uchun ruxsatnomangiz boʻlsa, nusxasini ham taqdim etishingiz kerak);
* 3,5 x 4,5 sm oʻlchamdagi 6 ta fotokarta.
Yuqorida sanab oʻtilgan barcha hujjatlar shaxsan topshirilishi yoki institut elektron pochta manziliga yuborilishi mumkin.

## Taniqli bitiruvchilar

**<big><u>Amrillo Shodiyevich Inoyatov</u></big>** (13-noyabr, 1979-yil, Buxoro, Oʻzbekiston SSR, SSSR) – oʻzbek shifokori va davlat arbobi, 2022-yil 28-dekabrdan Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vaziri. 2020-yilning iyulidan 11-noyabriga qadar Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining yoshlar, fan, taʼlim, sogʻliqni saqlash, madaniyat va sport masalalari boʻyicha maslahatchisining oʻrinbosari. 2021-yil yanvar oyidan boshlab Jahon sogʻliqni saqlash tashkilotining Oʻzbekistondagi loyihalar koordinatori.

### '''<small>Biografiyasi</small>'''
1979-yilda Buxoro shahrida tugʻilgan.

2001-yilda Buxoro davlat tibbiyot institutini tamomlagan.

2001—2002 – Buxoro davlat tibbiyot instituti Markaziy ilmiy-tadqiqot laboratoriyasida kichik ilmiy xodim.

2006—2008 – Buxoro davlat tibbiyot instituti jarrohlik stomatologiya kafedrasi assistenti.

2008—2009 – Buxoro davlat tibbiyot instituti jarrohlik stomatologiya kafedrasi mudiri – bir vaqtda fan va yangi texnologiyalar kafedrasi mudiri.

2009—2010 – Buxoro davlat tibbiyot instituti stomatologiya fakulteti dekani – bir vaqtning oʻzida jarrohlik stomatologiya kafedrasi mudiri.

2010—2012 – Buxoro davlat tibbiyot instituti jarrohlik stomatologiya kafedrasi mudiri – akademik litsey va kasb-hunar kollejlari bilan ishlash boʻlimining sirtqi boʻlimi boshligʻi.

2012—2014 – Buxoro davlat tibbiyot instituti stomatologiya fakulteti dekani.

2014—2015 – Toshkent davlat stomatologiya instituti Buxoro filiali stomatologiya fakulteti dekani.

2015—2016 – Toshkent davlat stomatologiya instituti Buxoro filiali direktori.

2016—2017 – Buxoro davlat tibbiyot instituti stomatologiya fakulteti dekani.

2017—2020 – Buxoro davlat tibbiyot instituti rektori.

2020-yil iyul-noyabr – Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining yoshlar, fan, taʼlim, sogʻliqni saqlash, madaniyat va sport masalalari boʻyicha maslahatchisi oʻrinbosari.

2020-yil 3-noyabrdan 2022-yil 28-dekabrgacha sogʻliqni saqlash vazirining birinchi oʻrinbosari.

2021-yildan hozirgi vaqtgacha JSSTning Oʻzbekistondagi loyihalar koordinatori.

2022-yil 28-dekabrdan Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vaziri.

2023-yil 14-yanvarda tibbiy taʼlimni rivojlantirishga qoʻshayotgan hissasi uchun Turkiya Sogʻliq bilimlari universitetining faxriy professori unvoni berildi.

### <small>Ilmiy faoliyati</small>
2020-yildan „World Medicine Journal“ tahrir hay’ati raisi.

„Tugʻma lab va tanglay yorigʻi boʻlgan yosh bolalarning immunitet tizimining holati“, „Tugʻma lab va tanglay yorigʻi boʻlgan bolalarda immun mediatorlari darajasi“ (2012), „Metal-keramika va sirkoniy protezlar bilan protezlash paytida periodontal toʻqimalarning strukturaviy va funktsional oʻzgarishlarini qiyosiy baholash“ (2020) kabi ilmiy maqolalar muallifi.

### <small>Mukofotlari</small>
1-darajali „Salomatlik“ ordeni bilan mukofotlangan.

**<big><u>Xaydarov Nodir Qodirovich</u></big>** (aksariyat nufuzli manbalarda: **Haydarov Nodir Qodirovich**; 1987-yil 24-avgust, Buxoro, Buxoro viloyati, OʻzSSR, SSSR) – oʻzbek nevrologi, stomatologi, dotsenti va tibbiyot fanlari doktori. Xalq deputatlari Toshkent shahar kengashi deputati (2019-yildan) va Toshkent davlat stomatologiya instituti rektori (2020-yildan). Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi huzuridagi Koronavirusga qarshi kurashish shtabi aʼzosi.

#### Biografiyasi
N. Q. Xaydarov 2003—2010-yillarda Buxoro davlat tibbiyot institutida tahsil olgan.

2018-yildan Toshkent davlat stomatologiya institutida „Nevrologiya“ kafedrasi mudiri, Bolalar stomatologiyasi fakulteti dekani lavozimlarida faoliyat yuritgan.

2019—yilda xalq deputatlarining Toshkent shahar kengashi deputati etib saylangan

2020-yilda Toshkent davlat stomatologiya institutiga rektor lavozimiga tayinlangan.

2020-yilda Oʻzbekiston Respublikasi sogʻliqni saqlash vazirligi huzuridagi Koronavirusga qarshi kurashish shtabi aʼzosi boʻlgan.

## Kutubxona (ARM)
Buxoro Davlat tibbiyot instituti  Axborot-resurs markazlarini  tashkil etish boʻyicha ishlar Oʻzbekiston Respublikasi birinchi Prezidentining „Respublika aholisini  axborot-kutubxona  taʼminoti tashkil etish toʻgʻrisida“ gi 2006-yil 20 iyun PQ 381-sonli qarori, 2011yil 23-fevraldagi „2011-2015-yillarda Axborot –kommunikatsiya texnologiyalari bazasida axborot-kutubxona va axborot-resurs xizmatlari sifatini yanada rivojlantirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida“gi PQ-1487 sonli qarori, Oʻzbekiston  Respublikasi  Vazirlar Mahkamasining  2011-yil 5-iyuldagi "Elektron kutubxona toʻgʻrisidagi namunaviy nizomni  hamda axborot-kutubxona va axborot – resurs markazlarida  va kutubxonalarda toʻliq matnli elektron axborot – kutubxona resurslari fondini yaratish va reja jadvalini tasdiqlash haqida " gi 198-sonli qarori, 2011 yil 13-apreldagi „Axborot –kutubxona faoliyati toʻgʻrisida“ qonuni hamda Oʻzbekiston Respublikasi  Prezidentining 2017-yil 13 sentyabragi PQ −3271sonli  „Kitob mahsulotlarini chop etish va tarqatish tizimini rivojlantirish, kitob mutolaasi va kitobxonlik madaniyatini  oshirish hamda targʻib qilish boʻyicha kompleks chora-tadbirlar dasturi“ qarorida belgilangan  vazifalar ijrosini taʼminlash maqsadida OOʻMTVning 2017-sentyabrdagi 679 sonli buyrugʻi asosida olib borilgan.

ARMning  umumiy fondi   22266 nomda 179180sonda

Shundan:

*  oʻquv adabiyotlar 6044-nomda, 90231-sonda,
* badiiy adabiyotlar 2319 nomda-24812 sonda,
* ilmiy ommabop adabiyotlar 3154 nomda-7798 sonda,
* boshqa turdagi adabiyotlar 10749 nomda 56339 sonda.

Shundan jami tillar boʻyicha:

Lotin: 451/22883, Kirill: 5997/82030, Rus: 7462/62435 Xorijiy: 412/10500 sondan iborat.

2022-2023 oʻquv yilidagi namunaviy dasturdagi asosiy adabiyotlar  575 nom-14866 sonda ARMda mavjud.

ARM fondi mamlakatimizning turli nashryotlarida chop etilgan darslik, oʻquv qoʻllanma, ilmiy adabiyotlar, badiiy adabiyotlar, lugʻat va ensiklopediyalar bilan boyitib borilmoqda.

ARMning umumiy fondi darslik va ilmiy adabiyotlar elektron platformaga kiritib borilmoqda. Axborot resurs markazi doimiy ravishda ijodiy rivojlanib yangi kutubxona texnologiyalaridan samarali foydalanishga yoʻnaltirilib borilmoqda. Axborot resurs markazi kitobxonlik madaniyatini oshirish maqsadida „SMART BOOK shallehce“ QR kodli virtual elektron kutubxonasini  yaratdi. Bu sayt arsenal D xosting orqali alohida sayt boʻlib 3000 minga yaqin adabiyotlari mavjud. Bu saytda  oʻzbek klassik adabiyotlari, rus adabiyoti, chet el badiy adabiyotlari oʻrin olib mintaqamizda koʻp uchraydigan kasaliklar va asoratlarini oldini olish haqidagi ilmiy ommabop adabiyotlar oʻz aksini topgan, shu bilan birgalikda alohida ruyxatdan oʻtib,  institut-professor oʻqituvchilarining yaratgan adabiyotlari, darsliklari talabalarga yangi imkoniyatlarni yaratib berdi.  Hozirgi kunda jamoat  joylarida QR-kodli elektron kutubxona tarmoqlarimiz oʻrnatildi.

ARM telegram saytida 4631ta tibbiyotga oid darslik va oʻquv qoʻllanmalar joylashtirilgan.  Aʼzo boʻlgan foydalanuvchilar soni-1439ta. Book.bsmi.uzda 2249taQR kodli tibbiyotga oid darslik va oʻquv qoʻllanmalar joylashtirilgan. ARM foydalanuvchilari uchun onlayn, oflayn qidiruv internet saxifalari hamda,  http://www.studentlibrary.ru/, http://www. Sprinjer.com/gp,http://www.proquest.com, www.webofknowledge.com,  www.sciencedirekt.com, Web of science, Scopus, www. ROZMEDIB.RU xorijiy ilmiy bazalari yaratilgan.

BuxDTIda mavjud 42 ta kafedraning 5040ta darsliklari elektron QR kodli kitob butkalariga joylashtirilib, kafedralarga  tarqatildi. Institut elektron serviriga ulangan  http://irc.bsmi.uz/ sayti orqali viloyatda QR kodli elektron kitob butkalari orqali 32 ta tarmoq xizmat koʻrsatmoqda. ARMda 2022-yil yakuniga qadar23247.adabiyotlar elektron shaklga oʻtqazilgan. Fan boʻyicha oʻqitiladigan asosiy adabiyotlarning elektron shakli 100% taʼminlangan.

ARMda IRBIS dasturi yoʻlga qoʻyilgan. Elektron oʻquv zalida 50 ta kompyuter lokal internet tarmogʻiga ulangan. MINvuz.2  tas-ix 1000 Mbayt/sek mir. 300 Mbayt/sek. WI-FI zonasi mavjud. „Scopus“, „Web of Ssiense“, „EBSCO“, „LIBRARY.ru“va boshqa chet el maʼlumotlar bazasidan foydalanish yoʻlga qoʻyilgan. Chet el maʼlumotlari bazasidan talabalar va professor-oʻqituvchilarimiz faol foydalanib borishayapti. Chet el maʼlumotlar bazasidan hozirgi kunga qadar 3200 ta foydalanuvchilarimiz mavjud.  Bundan tashqari Hindistondan 40 dona Ayfat nomli planshetlar olib kelingan. bu planshet  ichida 40 dona anatomiya kitoblari mavjud. Planshet 2ta programmaga ulangan.  Smart book  AR, DemoMed2.  Bu programalarning vazifasi 3D formatda kitobni oʻqiydi. bu programmalar litsenziyaga ega boʻlib, 10000 ga yaqin kitoblarni yuklab oladi. Oʻquv zalida 2 dona axborot monitoringi oʻrnatilib, kitoblar roʻyxati mavjud.  ARM yaratgan saitlarida QR kodli kitoblar fanlarga boʻlinib, talaba uchun katta qulaylik yaratildi. Xorij talabalari turar joyida 3ta yangi kutubxona tashkil etilib, talabalar foydalanishiga sharoit yaratildi.

Hozirgi kunga qadar qatnov −27469, kitob berilishi – 34415.

## Malumotlar uchun:

* **Call:** +998 (65) 223-00-50
* **Website:** https://www.bsmi.uz
* **Facebook:** https://www.facebook.com/people/Abu-Ali-ibn-Sino-nomidagi-Buxoro-davlat-tibbiyot-instituti/100063673612706/
* **Instagram:** https://www.instagram.com/bsmi.uz/
* **Telegram:** https://t.me/BSMI_UZ
* **YouTube:** https://www.youtube.com/channel/UC6sYTxyAuvK7FyH1TQ_9YTA

## Adabiyotlar
* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

## Manbalar