Anatoliy Malashenkov

**Anatoliy Ivanovich Malashenkov** (1939-yil 16-avgust – 2012-yil 29-mart) – sovet va rus kardiojarrohi, A. N. Bakulev nomidagiRossiya Tibbiyot fanlari akademiyasi, Rossiya Tibbiyot fanlari akademiyasining muxbir aʼzosi, tibbiyot fanlari doktori, professor. Rossiya Federatsiyasining xizmat koʻrsatgan fan arbobi.

## Tarjimai holi
1939-yil 16-avgustda Fargʻona (Oʻzbekiston SSR, hozirgi Oʻzbekiston) shahrida tugʻilgan. 1963-yilda Toshkent tibbiyot institutini tamomlagan. Shifokorlik faoliyatini Toshkent klinik tez tibbiy yordam shifoxonasida boshlagan.

1966-yilda Moskvaga koʻchib oʻtgan va bu yerda SSSR Tibbiyot fanlari akademiyasining yurak-qon tomir jarrohligi institutining orttirilgan yurak nuqsonlarini jarrohlik yoʻli bilan davolash boʻlimida stajyorlikda ish boshlagan. Malashenkovning 40 yildan ortiq davom etgan keyingi kasbiy faoliyati ushbu institut bilan bogʻliq boʻlgan. 1982-yilda „Kardiopulmoner bipass orqali operatsiyalar paytida miyokardni himoya qilish usullarini qiyosiy baholash“ mavzusida doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan.

1995—2001-yillarda orttirilgan yurak kasalliklarini jarrohlik yoʻli bilan davolash kafedrasi shoshilinch jarrohlik boʻlimiga rahbarlik qilgan.

Umrining soʻnggi yillarda Malashenkov A. N. Bakulev
nomidagi yurak-qon tomir jarrohligi ilmiy markazi direktorining ilmiy ishlar boʻyicha oʻrinbosar va bir vaqtning oʻzida RAMS koronar va qon tomir jarrohligi institutini boshqargan.

### Ilmiy hissasi
Malashenkov SSSRda orttirilgan yurak nuqsonlari boʻyicha jarrohlik asoschilaridan biri. Miyokardning intraoperativ kardiologik himoyasini va yurak qopqogʻi kasalliklarini rekonstruktiv jarrohlik muammosini ishlab chiquvchilardan boʻlgan. Rus yurak-qon tomir jarrohligida yangi yoʻnalish – koʻtarilgan aorta va aorta yoyi anevrizmalarini jarrohlik davolashga asos solgan. Uning rahbarligida va bevosita ishtirokida koʻtarilgan aortaning oʻtkir parchalanishi boʻyicha jarrohlik taktikasi ishlab chiqilgan.

A. I. Malashenkov oʻziga xos jarrohlik texnikasini oʻzlashtirgan va yurak qopqogʻi kasalliklari bilan ogʻrigan bemorlarda eng murakkab operatsiyalarni bajargan. Rossiyada birinchi marta koʻtarilayotgan aortani ksenoperikardial oʻtkazgich bilan almashtirish boʻyicha noyob operatsiyani (1991), shuningdek, koʻtarilayotgan aortani „Bental de Bono“ usulida aorta rezektsiyasi bilan birgalikda bir vaqtda almashtirish operatsiyasini amalga oshirgan (1996). Rossiyada birinchilardan boʻlib koronar arteriya kasalligi bilan orttirilgan yurak nuqsonlarini koʻp klapanli protezlash va kombinatsiyalangan davolash operatsiyalarini ishlab chiqqan va amalga oshirgan. Rossiyada yurak oʻsmalarini davolash muammosi boʻyicha yetakchi mutaxassis boʻlgan.

Malashenkov 250 dan ortiq ilmiy ishlar, shu jumladan 3 ta monografiya muallifi, 2 ta ixtiro va 2 ta ratsionalizatorlik taklifiga ega.

Yevropa yurak-qon tomir jarrohlari jamiyati aʼzosi, Ukraina kardiojarrohlik jamiyatining faxriy aʼzosi boʻlgan.

Rossiya Federatsiyasi Prezidentining 2010-yil 3-martdagi 260-sonli farmoni bilan sogʻliqni saqlash, tibbiyot fanini rivojlantirishga qoʻshgan ulkan hissasi va koʻp yillik vijdonli mehnati uchun A. N. Bakulev nomidagi Rossiya Tibbiyot fanlari akademiyasining koronar va qon tomir jarrohligi instituti direktori Malashenkov IV darajali „Vatanga xizmatlari uchun“ ordeni bilan taqdirlangan.

2012-yil 29-martda 73 yoshida ogʻir va uzoq davom etgan kasallikdan soʻng vafot etgan. Moskvadagi Vagankovskiy qabristoniga dafn etilgan.

## Mukofotlari

* IV darajali „Vatanga xizmatlari uchun“ ordeni (2010)
* „Shon-sharaf“ ordeni (2004, mahalliy kardiojarrohlikni rivojlantirishga qoʻshgan hissasi uchun)
* N. I. Pirogov nomidagi orden (2006)
* „Moskvaning 800 yilligi xotirasiga“ medali
* Xalq xoʻjaligi yutuqlari koʻrgazmasining kumush medali
* Rossiya Federatsiyasi Davlat mukofoti (2002-yil, koʻtarilgan aorta va aorta yoyi anevrizmalarini jarrohlik davolash muammosining asosiy qoidalarini ishlab chiqqani uchun)
* A. N. Bakulev nomidagi mukofot.
* „Rossiya Federatsiyasida xizmat koʻrsatgan fan arbobi“ faxriy unvoni (2000-yil) – *ilmiy faoliyatdagi xizmatlari uchun*
* „Sogʻliqni saqlash aʼlochisi“

## Manbalar


## Havolalar

* A. VA. Malashenkov MedArt veb-saytida (mavjud havola)
* A. I. Malashenkov. Yubiley // Interventsion kardioangiologiya xalqaro jurnali. – 2009. – No 18. – B. 71.