open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Do'stlar filmi (1-mavsum)

Devid Kreyn va Marta Kauffman tomonidan yaratilgan *[[Friends|"Do'stlar"]]* kinosi ya'ni amerika sitkomining birinchi mavsumi NBC telekanalida 1994 yil 22 sentyabrda namoyish etildi. *Do'stlar* Warner Bros bilan hamkorlikda Bright/Kauffman/Crane Productions tomonidan ishlab chiqarilgan. Televizion . Mavsum 24 qismdan iborat bo'lib, 1995 yil 18 mayda efirga uzatilgan.

Serialning dastlabki sharhlari odatda ijobiy edi.   *Los Angeles Daily News jurnalida*, Rey Richmond serialni "yangi mavsumning yorqin komediyalaridan biri" deb atadi  va *Los Angeles Times jurnali* uni "yangi mavsumning eng yaxshi komediya seriyali" deb atadi.  " *The Plain Dealer"* dan Tom Feran seriya " *[[Seinfeld|Seynfeldning]]* osilgan uslubida noaniq va unchalik muvaffaqiyatli bo'lmagan" deb yozgan,  esa *Xyuston* xronikasidan Enn Xodjes uni "yangi *Seinfeld* hohlovchisi" deb atagan, ammo u hech qachon bunday bo'lmaydi. *Seinfeld* kabi kulgili."  *Chicago Sun-Times*  Jinni Xolbert Joey va Reychelning xususiyatlarini kam rivojlangan deb topdi,  esa Richmond "yaxshi kimyo" bilan "yoqimli, yoshlar ansambli" sifatida aktyorlarni maqtadi;  *[[AQSh bugun|USA Today jurnali]]* muxbiri Robert Bianko Shvimmerni maqtab, uni “ajoyib” deb atadi. U, shuningdek, ayol aktrisalar o'ynagan bosh rollarni maqtadi, lekin Perrining Chandler roli "aniqlanmagan"ligi va LeBlank "so'nggi ikki marta sinab ko'rganida allaqachon charchagan falajlab qo'yadigan kun mashg'ulotlariga juda ko'p ishonganidan" xavotirda edi.  *Biz kabi do‘stlar: Do‘stlar uchun norasmiy qo‘llanma* mualliflari, aktyorlar, xususan, Perri va Shvimmerni “bir oz ko‘p harakat qilishdi” deb o‘ylashgan.  *People jurnalining* ta'kidlashicha, "qutqaruvchi inoyat" vaqt o'tishi bilan qahramonlar yanada yoqimli bo'lib qoladi.
Obiskur

**Obiskur** — Kaspiy dengizi boʻyida joylashgan, Jurjon shahrining porti, Jurjon
viloyatida oʻrnashgan.
## Manballar
Muhammad al-Xuqandiy

**Muhammad ibn Ibrohim ibn Ali ibn Nasr ibn Ismoil al-Xuqandiy** — fargʻonalik faqihlardan biri. U haqida koʻp ulamolar rivoyat qilgan. Yirik hanafiy faqih Burhonulaʼimma Abdulaziz Ol-Mozaning ustozi. Uning tavallud va vafot sanasi maʼlum emas.

## Manbalar
Muhammad as-Salamosiy

**Muhammad ibn al-Hasan ibn Muhammad ibn Jaʼfar ibn Dovud ibn al-Hasan as-Salamosiy** — roviy. Abu Abdulloh amakisining oʻgʻli boʻlgan. U ulamolardan, undan esa boshqalar rivoyat qilganlar. U hijriy 444-yilda vafot etgan.

## Manbalar
Muhammad as-Surxakatiy

**Muhammad ibn Abdulloh ibn Foil as-Surxakatiy** (? — 1124-yil) — Samarqandning Gʻurjiston degan joyidan, fozil imom boʻlgan. Samarqandda fiqhni oʻrganib, soʻng Buxoroda yashagan. Munozara ilmida uning qo‘li baland boʻlgan. U Buxoroda munozara olib borganlardan biri boʻlgan. U ulamolardan, undan esa boshqalar rivoyat qilganlar. U 1124-yilda vafot etgan.

## Asarlari

# „Omol fi-l-hadis“ („Hadisdagi imlolar“).

## Manbalar
Bolxon

**Bolxon** — Jayhun daryosi qayrilish qismida va Jurjon dengiziga quyilish joyida, Gʻuziya viloyatida joylashgan hudud.
## Manballar
Barsxon

**Barsxon** — Issiqko‘l yaqinida joylashgan bu hudud (suvi) issiq koʻllardan biridir. Mazkur hudud Turkiston viloyatida joy joylashgan.
## Manbalar
Qariyat al-Hadisa

**Qariyat al-Hadisa** — Hasart daryosining quyilishi yonida, Xorazm ko‘li
yaqinida, G‘uzlar viloyatida joylashgan.
## Manballar
Zambar (togʻ)

**Zambar** — Samarqand viloyati Nurota tumanidagi togʻ nomi. Biron narsaning o‘rta qismi chuqurlik, ikki chekasi baland boʻlgan hudud zam bar (zanbar - zam bil) deb nomlangan.
## Manbalar
Gʻajirqoya

**G‘ajirqoya** — Surxondaryo viloyatidagi togʻ. Tog‘ nomiga G‘ajir qushi oti asos boʻlgan deb hisoblaydilar. G‘ajir — tik qoyalarda yashovchi qush. Shunday ekan G‘ajir so‘zining asl maʼnosi „tik, baland, quruq“ dir. Qushga ham shu nom asos sifatida qoʻllangan.
## Manbalar
Xonariq

**Xonariq** — Toshkent viloyati Toʻytepa yaqinida Chirchiqdan boshlangan kanal. Bu kanal XIX asrning 40-yillarida Qoʻqon xoni Madalixon davrida qazilgan va xon sharafiga shunday nom olgan.
## Manbalar
Abdukarimboy Attor madrasasi

## Tarixi
Mehtar Anbar guzarida, 22 hujrasi bor. U XIX asrning 70-yillarida Amir Muzaffarxon davrida qurilgan. Ismiga qaraganda, uni qurdirgan kishi tijorat bilan shug‘ullangan. Parfyonov Fenin tadqiqotlarida uni Xoja Sharifi attor nomi bilan ko‘rsatgan ekan. Aholi o‘rtasida u oddiygina Attor madrasasi deyilgan. Rasmiy hujjatlarda ham u Attor yoki Abdukarimboy attor madrasasi nomi bilan yuritilavergan. Abdukarimboy madrasasi mudarrisi oyiga 7 tilla maosh olgan.

## Meʼmorchligi
Abdukarimboy Attor madrasasi 22 ta hujradan iborat boʻlgan.

## Manbalar
Abdulazizxon ibn Ubaydullaxon madrasasi

Mazkur o‘quv dargohi haqida bemor talabalar ro‘yxatidan iborat bitta rasmiy hujjatda maʼlumot uchrab, unda taʼkidlanishicha, qori Uzoq ismli talaba xastalikka chalinadi. Maʼlumot mazmuniga qaraganda, mazkur o‘quv maskanida qorilar tayyorlangan.

## Tarixi
Manbalarda Abdulazizxon hijriy 955-yili (1548) Mug‘oki attor masjidini qurdirgani haqida axborot bor, ammo Abdulazizxon masjidi nomi uchramagan. Shayboniy Abdulazizxon ibn Ubaydullaxon ibn Mahmud sulton ibn Shoh Budag‘ sulton ibn Abul Xayrxon hijriy 917-yili rajab oyida (1511-yil oktyabr) Turkiston viloyatidagi Arquq mavzesida tug‘ilgan. Onasi Qozoq xonim qozoq sultonlaridan birining qizi bo‘lgan. Otasi Ubaydullaxon vafotidan (945 /1539 — 1540) so‘ng Buxoro taxtiga o‘tirgan. Biroq u hali Movarounnahrda bosh hukmdor bo‘lmagan. Bu paytda Toshkentda Baroqxon laqabi bilan mashhur bo‘lgan qarindoshi Navro‘z Ahmad ibn Sevinchxon hokimiyati ayni avjida bo‘lib, ular o‘rtasida bir necha marta qonli to‘qnashuvlar bo‘lib o‘tgan. Nihoyat, Abdulazizxon hijriy 951-yili (1544) xonlik martabasiga yetishgan. U jami o‘n bir yil hukmronlik qilgan. Shundan olti yili mutlaq bosh hukmdor bo‘lgan. U hukmronligi davrida mamlakat maʼmurligi va ilm-maʼrifat rivojiga eʼtibor qaratgan zamondoshi Hasanxoja Nisoriy: „Bu xon davlati zamonida to‘s-to‘polonlar ko‘p bo‘lganiga qaramay, salim tab’i mamlakat obodligi va yurt qurilishiga kirishib, oliy imoratlar bino etdi, — deb yozadi“. U Buxoro shahrida hijriy 955-yili (1549) Mug‘oki attor masjidi va kutubxona qurdiradi. Abdulazizxoning yana bir qilgan ishi shahar mudofaa devorini bir farsax masofaga uzaytirib, Hazrati Ayub qabrini shahar ichkarisiga olish bo‘lgan.
Muhammad Sharif Sadri Ziyo asarlarida Abdulazizxon haqida so‘zlab: "Uning „Kar“ laqabi bor edi", — deydi. U hijriy 957-yili rabi us-sonining 26-kuni (1550-yil 14-may) Buxoroda vafot etgan. O‘rniga Muhammadyor sulton ibn Sevinch Muhammad sulton ibn Muhammadxon Shayboniy ibn Budag‘ sulton davlat tepasiga kelgan. O‘sha yili shaʼbon oyining uchinchi kuni (1550-yil 17-avgust) Pir Muhammadxon ibn Jonibekxon undan davlatni tortib olib, Buxoroda bir yil hukmronlik qilgan. Balxga qaytib ketish chog‘ida uni yana Muhammadyor sultonga qaytarib bergan.

## Manbalar
Abdullaboy madrasasi

Bu madrasaning qaerda joylashganini aniq emas. Uning nomi faqat bitta ariza hujjatida uchraydi.

## Tarixi
Qozikalon mulla Badriddin mudarrislarni ishga tayinlash yuzasidan oliy hukmdorga quyidagicha murojaat qiladi: „Hazrat Xoja Bulg‘or alayhi rahma guzari masjidi hujralari mudarrisi mulla Omonulla qashshoqligi sababli Azizon guzari masjidi hujralarida dars beruvchi mulla Ahmadning bo‘sh qolgan joyi-
ga o‘tishdan umidvor bo‘lib, janobi oliyni sidqi ixlos bilan benihoya duo qiladi. Maoshi yigirma besh tilla tanga“. Abdullaboy madrasasining mulla Avaz Badal ismli mudarrisi kambag‘alligi tufayli mehriboni oliydan Xoja Bulg‘or alayhi rahma guzari masjidi hujralarida dars bergan mazkur mulla Omonulla joyiga o‘tishdan umidvor bo‘lib janobi oliyni duo qiladi. Maoshi o‘n ikki tilla tanga".
Tadqiqotlar natijasida „Mulla Abdulloh madrasasi“ nomiga rasmiylashtirilgan vaqf hujjat aniqlangan. U to‘rt qismdan iborat. Birinchi hujjatda hijriy 1307-yili safar oyida (1889-yil sentyabr-oktyabr) mulla Abdulloh Muysafid Amr valadi mulla Qurbon Maymanagiy foxirai Buxoroyi sharifning mulla Payravi guzaridagi hovlisini ilm toliblariga vaqf qilgani maʼlum qilinadi. Ammo bu hujjat Abdullaboy madrasasiga tegishli ekaniga hozircha aniq dalil topganimizcha yo‘q. Chunki Buxoroning mulla Payravi guzarida joylashgan „Abdulla kotib madrasasi“ nomi bilan ataladigan yana bir o‘quv dargohi bor edi. Abdullaboy madrasasi o‘rni ko‘rsatilmagani va ismlardan biriga „boy“, ikkinchisiga „kotib“ so‘zlari qo‘shilib kelgan.

## Manbalar
Musoboz

**Musobozorlar** — Hisor vodiysida, Hisor togʻlarining shimoliy yonbagʻirlarida (Xonaqodaryo va Qoratogʻdaryo havzalarida), Qashqadaryoning bosh tomonidagi Forob, Denov, Sumsar qishloqlari atroflarida, ulardan pastroqda — Miraki qishlog‘i yaqinida ham yashashgan.
## Manballar
Otaliqarna

**Otaliqarna** — Xorazm viloyatidagi kanal. Hozirgi kunda Mangʻit arna deb ham ataladi. Yahyo Gʻulomov oʻzining „Xorazmning sug‘orilish tarixi“ nomli asarida
„Arna Xiva xonligining bir otaligʻi tomonidan qazilganligi uchun Otaliqarna deb atalgan“ deydi. Arna — kanal, daryodan suv oladigan katta ariq maʼnolarini bildiradi.
## Manbalar
Abu Bakr ibn al-Fazl madrasasi

Buxoroning X asr boshlarida bunyod etilgan qadimiy o‘quv
dargohlaridan biri, Al-Jadid (yoki al-Hadid) guzarida joylashgan bo‘lgan. Ushbu madrasa haqida Abdukarim as-Sam’oniy yozib qoldirgan.

## Tarixi
Ahmad ibn Muhammad Buxoriy mazkur shaxs haqida: "Shaharning g‘arb tomonidagi nurga to‘la ostona, Alloh rahmat qilsin, olam shayxi, zohid, haqqa yetishgan imom Abu Bakr Muhammad ibn al-Fazl ibn Jaʼfar al-Buxoriynikidir. U muhaddis va mujtahid, din va dunyodan to‘liq xabardor edi. Ilmi tufayli Buxoroda Muhammad dinidan boshqa mazhab qolmadi. Taqvodor va zohidligiga qaramay, ilm o‘rgatish, shariatni targ‘ib qilishni ko‘proq yaxshi ko‘rardi. Aytishlaricha, ulug‘lardan biri uni tushida ko‘rib: „Alloh senga qanday marhamat ko‘rsatdi?“ — deb so‘rabdi. U: „Barcha zoru iltijolarimni bor bisotim dirhamlari bilan taroziga tortishganida iltijolarim og‘irroq chiqdi. Shu sababli najot topdim“, — deb javob berdi. Uning 400 ming g‘itrifiy boyligi borligi el orasida mashhur edi. U hijriy 325-yili (936 – 937) vafot etgan.

## Manbalar
Jigarrang olma

**Jigarrang olma daraxti** yoki **daryo boʻyidagi olma daraxti** (,) — raʼnodoshlar oilasi, olma turkumiga mansub Shimoliy Amerikaning Tinch okeani sohilida oʻsuvchi gulli oʻsimlik turi.

## Botanika tavsifi
Balandligi 12 metrga yetadigan daraxt kòrinishida òsadi, yosh novdalarining qobigʻi qizil rangda, kattalariniki esa jigarrang rangda bòladi.

Barglari zich joylashgan, uzunligi 10 sm, shakli tuxumsimon yoki lansetsimon, uchi xanjar shaklida. Bargning ustki tomoni yalangʻoch, quyuq yashil, pastki tomoni bir oz tuk bilan qoplangan. Barg plastinkasining qirrasi oʻtkir.

Toʻpgullari soyabon, diametri 2,5 sm, 6-12 oq yoki pushti pushti gullardan iborat. Gullash vaqti — may.

Mevalari sariq yoki qizil, ellipsoid shaklida, uzunligi taxminan 1,5 sm. Sentabr oyida pishib yetiladi.

## Ilova
Bu tur alohida iqtisodiy ahamiyatga ega emas. Sanoatda olma bogʻlarini changlatish ishlatiladi. Baʼzan bogʻlarda va xiyobonlarda manzarali oʻsimlik sifatida oʻstiriladi.
Fayl:Crabapple1.jpg|alt=Яблоня бурая используется в качестве опылителя в промышленных яблоневых садах Северной Америки.|Jigarrang olma daraxti Shimoliy Amerikadagi olma bog'larida changlatuvchi sifatida ishlatiladi.
Fayl:Crabapple2.jpg|alt=Яблоня бурая как опылитель в квартале яблоневого сада сорта Ред Делишес. Села, штат Вашингтон, США|Red Delicious olma bog'ida o'sayotgan jigarrang olma daraxti. Village, Vashington, Amerika Qoʻshma Shtatlari


## Manbalar
Tukli smorodina

**Yoʻl-yoʻl smorodina**, yoki tukli s**morodina** () — smorodina turkumiga mansub tur.

## Tarqalishi
Oltoyda, Qozogʻiston, Qirgʻiziston, Tojikiston va Xitoyda hamda Pokistonning shimolidagi togʻ yonbagʻirlarida, dengiz sathidan 1500-3000 metr balandlikda oʻsadi.

## Botanika tavsifi
Tukli smorodina boʻyi 1,5 metrga yetuvchi ikki uyli buta. Kurtaklari jigarrang, tuxumsimon naysimon yoki choʻzinchoq, uzunligi 4-5 mm.

Barglari yumaloq, 3-5 boʻlakli, asosi keng tirnoqsimon, ikki tomoni bezlar bilan qoplangan.

May-iyun oylarida gullaydi. Guli tik, changchili gulning uzunligi 5 sm, urugʻvhili gul qisqaroq (3 sm gacha).

Mevalarining diametri 4-6 mm qizil yoki qizil-sariq sharsimon rezavor. Iyul-avgust oylarida pishib yetiladi.

## Manbalar
Abali qishloq okrugi

**Abali qishloq okrugi** () Eronning Tehron viloyati, Damavand okrugidagi Rudehen tumanida joylashgan. Markazi Abali shahrida joylashgan boʻlib, u shahar sifatida qishloq okrugi tarkibiga kirmaydi. 2006-yilgi aholini roʻyxatga olishda uning aholisi 578 ta xonadonda 2047 nafar kishini tashkil etdi. Keyingi 2011-yilgi aholini roʻyxatga olishda 778 ta xonadonda 2534 nafar kishi bor edi. 2016-yilda o‘tkazilgan aholini ro‘yxatga olishda esa, qishloq okrugi aholisi 2902 nafar kishi (951ta xonadon)ni tashkil qilgan.

## Manbalar
Band (qishloq)

**Band** (; **Darband**) — Eronning Gʻarbiy Ozarbayjon viloyati Urmiya okrugining Baranduz qishloq okrugiga qarashli qishloq. 2006-yilgi aholini roʻyxatga olishda uning aholisi 872 xonadonda 3888 kishidan iborat edi. 2011-yilgi aholini roʻyxatga olishda 1081 xonadonda 4092 kishi bor edi. 2016-yildagi aholini ro‘yxatga olishda qishloq aholisi 4769 kishi (1281 ta xonadon)dan iborat edi.

## Manbalar
Azizon madrasasi

Azizon guzarida, 7 hujradan iborat masjid-madrasa bo‘lgan.

## Tarixi
Qozikalonning oliy hukmdorga yozgan arznomasida Xiyobon madrasasining olti nafar mudarrisidan biri mulla Abduvahhob vafot etgani va uning o‘rniga Azizon guzari masjidi hujralari mudarrisi mulla Sayyid Kamol o‘tishdan umidvor bo‘layotgani to‘g‘risida so‘z boradi. Uning bo‘sh qolgan o‘rniga esa Afg‘on madrasasi mudarrisi va imomi mulla Ahmad kelgan. Unga 20 tilla maosh tayinlangan. Mulla Sayyid Kamol endi Jo‘ybor madrasasi mudarrisligiga o‘tib ketgan va Xiyobon madrasasidagi uning o‘rni bo‘sh qolgan. Mulla Ahmad yana uning izidan boradi: „Azizon guzari masjidi hujralari mudarrisi mulla Ahmad kambag‘alligi tufayli oliy marhamatingiz va mehribonligingizdan umidvor bo‘lib Xiyobon madrasasida dars o‘tuvchi mazkur mulla Sayyid Kamolning o‘rniga bir sahm mudarris bo‘lib o‘tishini xohlab janobi oliyni duo qilgan. Maoshi 30 tilla tanga. Hazrat Xoja Bulg‘or alayhi rahma guzaridagi hujralarda dars beruvchi mulla Omonulla ismli kambag‘al mudarris oliy marhamatingiz va mehribonligingizdan umidvor bo‘lib, Azizon guzari masjididagi mazkur mulla Ahmadning joyiga o‘tishni istab janobi oliyni sidqidildan va behad ixlos birla duo qilgan. Maoshi 25 tilla tanga“. Mazkur hujjatlardan Azizon madrasasi o‘qituvchisining maoshi oshgani maʼlum bo‘lmoqda. Bu holat, ehtimol, tabiat o‘zgarishining hosilga taʼsiri yo vaqf mulki miqdorining oshishi bilan bog‘liq bo‘lgandir.

## Manbalar
Abdullaxonning g‘arbiy madrasasi

Qo‘sh madrasa guzari, bir yuz qirqta hujradan iborat. Mazkur madrasaning vaqf hujjati saqlanib qolgan. Muhammad Sharif maxdum uni 108 hujrali deb ko‘rsatgan. Uning darvozasi peshtoqida jimjimador naqshlar va arabiy yozuvlari mavjud. Uning katta qadimiy yog‘och darvozasi mavjud. Hovlisi juda keng. Tosh yotqizilgan. Ayrim hujralarini chilangar ustalar va rassomlar ijodxona qilib olgan.

## Tarixi
O‘tmishda Buxoro mumtoz musavvirlik (miniatyura) maktabi Hindiston, ayniqsa, Eron rassomlari ishidan ancha farq qilgan. Bugungi kunda Buxoro va boshqa ko‘pgina joylarda ham suratlardagi qiyofalar tasvirida Eron maktabi taʼsiri kuchayib borayotgani seziladi. Madrasa binosi taʼmirlangan, saqlanish holati yaxshi. U qarshisidagi yana bir go‘zal tarixiy obida — hozirgi tilda Modarixon madrasasi bilan birgalikda atrofga chiroy berib turibdi. Shaharning bu qismi ular ikkisi tufayli Qo‘sh madrasa guzari nomi bilan ataladi. Ulargacha bu joy Xiyobon guzari yoki Ko‘yi Xiyobon nomi bilan yuritilgan. Ushbu madrasa shayboniy humdorlarning mashhur vakili Abdullaxon ibn Iskandarxon ibn Jonibekxon ibn Abul Xayrxon tomonidan barpo etilgan. Uning qurilishini Hofiz Tanish Buxoriy shunday taʼriflaydi: "Bu hikoyatni tahrir qilishdan maqsad shulki, jahongirlik maydonining shahriyori (Abdullaxon) Parvardigorning yordami va osmonning quvvatlashi bilan mamlakatlardan ko‘pini o‘z tasarrufiga olib, mehribonchilik rasmlari va marhamat qonunlarini tartibga keltirgan.

## Manbalar
Malus floribunda

***Malus floribunda***, **yapon qisqichbaqasimon olmasi** **yapon qisqichbaqasi**, **binafsha aronia**, yoki **koʻrkam qisqichbaqa** Yaponiya va Sharqiy Osiyoda paydo boʻlgan. Bu tur *M. toringo* bilan *M. baccata* gibrid boʻlishi mumkin, bu holda u hujjatlarda *Malus* × *floribunda* sifatida yoziladi.

## Tavsif

*Malus floribunda boʻyi*  gacha yetuvchi daraxt. Bahorda paydo boʻladigan gullari oq yoki och pushti rangga ega, qip-qizil kurtaklardan ochiladi. Mevasi qizil yoki sariq diametri 1&nbsp;sm, kuzda pishib yetiladi.

## Chidamlilik
Daraxt olma qoraqoʻtir va chirish kasalliklariga chidamli.

PRI kasalliklariga chidamli olma koʻpaytirish dasturi tashabbuskorlari *Malus floribunda* olma qoraqoʻtiriga chidamliligini aniqladilar va bu *VF genini* yetishtiriladigan olmalarga kiritish dasturini yaratdilar.

## Mukofotlar
Bu qisqichbaqasimon olma turi shakli va guli uchun oʻstirilafi. Qirollik bogʻdorchilik jamiyatining Bogʻdagi xizmatlari uchun mukofotiga sazovor boʻlgan.

## Manbalar
Langarbobo

**Langarbobo** — Namangan viloyatida joylashgan qishloq. Langar soʻzi asli „mozor“, „gʻaribxona“, „karvonsaroy“ degan maʼnolarini bildiradi.
## Manbalar
Mullakuding

**Mullakuding** – Namangan viloyatidagi Namangan tumanida joylashgan qishloq boʻlib, tuman markazidan 14 kilometr uzoqlikda joylashgan. Eng yaqin temir yoʻl bekati Oqtosh boʻlib, tuman markazidan 8 kilometr uzoqlikda joylashgan. Katta Toshbuloq, Xoʻja qishloq, Guldirov, Tepaqoʻrgʻon qishloqlari bilan chegaradosh. Aholisi 12197 kishi (2023-yil), maydoni esa 1000 gektar.

Qishloqning oʻziga xos tomonlaridan biri shuki – bu yerdagi qabristonning tarixiy ahamiyati bor. Maʼlumotlarga qaraganda, bu yerda Ahmad Yassaviy avlodlari dafn etilgan.

Rivoyatlarga koʻra, bu qishloqda mashhur bo‘z toʻquvchi yashagan boʻlib, u toʻqilgan matolarni kudunglash – jilo berish sanʼatini ham kashf etgan.Boʻzchilar turli hududlardan kelib, matolarini mana shu ustaga tekislatib, kudunglatib ketishgan. Qishloqning nomi ham shundan kelib chiqqan deya tariflanadi. Isʼhoqxon Ibratning „Tarixi Fargʻona“ asarida qishloq nomi Malakdoʻng sifatida keltirilgan.

## Manbalar
Qiyot (qishloq)

**Qiyot** — Namangan viloyatida joylashgan qishloq. Qiyot atamasi qishloqning geografik oʻrniga qarab, „qiyalik joy“,
„qiya“ so‘zlaridan kelib chiqqan degan fikrlar ham mavjud. Shu bilan birgalikda, qiyot bu o‘zbek urug‘laridan birining nomi hisoblanadi.
## Manbalar
Kurmak (qishloq)

**Kurmak** — Namangan viloyatida joylashgan qishloq. Qadimdan qishloq hududida sholi ekini koʻp ekilgan. Qishloq yerlarining suvga yaqin boʻlganligi, kurmak oʻti koʻp oʻsgani uchun qishloq nomi ham Kurmak deb atalgan.
## Manbalar
Neʼmatjon

**Neʼmatjon** - Namangan viloyatida joylashgan qishloq. Maʼlumotlarga qaraganda, qishloqqa Qoʻqon xonligida eʼtiborli odamlardan boʻlgan Neʼmatjon ismli kishi asos solgan. Hatto, Qoʻqon xonlari ham qishloqqa dam olish uchun tashrif buyurgan. Qishloq unga asos solgan inson sharafiga Neʼmatjon deb nomlangan.
## Manbalar
Salimbay Pirmanov

**Salimbay Pirmanov** (, eski nomi — **Birlestik**) — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyatining, Turar Risqulov tumanidagi qishloq. Oʻrnek qishloq okrugi tarkibiga kiradi. KATO kodi — 315051500.
## Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 696 kishini (346 erkak va 350 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 792 kishi (402 erkak va 390 ayol) yashagan.
## Manbalar
Dinmuhamed Qonaev

**Dinmuhamed Qonaev** (, 2018-yilgacha — *Yubileynoye*) — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Turar Risqulov tumanidagi qishloq. Novoselskiy qishloq okrugining maʼmuriy markazi. KATO kodi — 315045100.
## Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 1363 kishini (663 erkak va 700 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 813 kishi (409 erkak va 404 ayol) yashagan.
## Manbalar
Rahim Sabdenov

**Rahim Sabdenov** (, 2002-yilgacha — Lenina) — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Turar Risqulov tumanidagi qishloq. Aqbulaq qishloq okrugi maʼmuriy markazi. KATO kodi — 315042100.
Qishloq Sotsialistik Mehnat Qahramoni Rahim Sabdenov nomi bilan atalgan.
## Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 1406 kishini (665 erkak va 741 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 1535 kishi (727 erkak va 808 ayol) yashagan.
## Manbalar
Murod Muhammad Doʻst

**Murod** **Muhammad Doʻst** (1948-yil 12-aprel; Samarqand viloyati, Jom qishlogʻi, Oʻzbekiston SSR) – yozuvchi va jamoat arbobi. „Oʻzbekfilm“ kinostudiyasida ssenariynavis (1979—1984), „Sharq yulduzi“ jurnalida boʻlim mudiri, bosh muharrir oʻrinbosari (1984—1989), „Literaturnaya gazeta“ning muxbiri (1989—90), Prezident devonida masʼul xodim (1990—1992), Oʻzbekiston Respublikasi Milliy axborot agentligi bosh direktori (1992—1993; 1999—2002), Prezidentning matbuot kotibi (1993—1999). 2002-yildan „Oʻzbekkino“ davlat aksiyadorlik kompaniyasi raisi.

## Hayoti va ijodiy faoliyati
Murod Muhammad Doʻst 1948-yili Samarqand viloyatiga qarashli Jom qishlogʻida tugʻilgan. ToshDU tarix fakultetining falsafa boʻlimini tugatgan (1971), Moskvadagi Adabiyot institutida oʻqigan (1974—1979). Ijodiy faoliyatni 70-yillarda boshlagan. Adibning „Qaydasan, quvonch sadosi?“ nomli dastlabki hikoyalar toʻplami 1976-yilda eʼlon qilingan. Shundan keyin uning „Mustafo“ (1977), „Bir toychoqning xuni“ (1979), „Dashtu dalalarda“ (1987) singari hikoya va qissalari nashr etilgan. Murod Muhammad Doʻstning „Galatepaga qaytish“ qissasi (1983) istiqlol arafasi oʻzbek nasrida muhim voqea boʻldi. Yozuvchi bu va boshqa qissalarida olis qishloqlarda yashayotgan oddiy kishilarning kundalik mehnat ogʻushida kechayotgan hayotini diqqat-eʼtibor bilan kuzatadi, ularning oʻziga xos tabiati va insoniy sajiyasini yorqin gavdalantiradi. Murod Muhammad Doʻst bu asarlari bilan adabiyotimizning kitobiylashgan tilini yangilab, unga jonli xalq tili ranglari va ohanglarini olib kirdi, sheva doirasida qolib ketayotgan soʻz va iboralarning adabiy tildan oʻrin olishga toʻla huquqli ekanini isbotlab berdi. Yozuvchi oʻz ijodida folklor uslubidan keng foydalanadi, uning tili yumorga boy, uning har bir qaxramoni oʻz fikrlash tarziga ega. Murod Muhammad Doʻstning „Lolazor“ (1988) romani turgʻunlik yillaridagi murakkab hayotiy jarayonga bagʻishlangan. Romanda shoʻrolar tuzumining yemirilishi va kommunistik mafkuraning tanazzuliga olib kelgan ijtimoiy sabablar ishonarli tasvirlanadi, inson va hokimiyat munosabatidek qad. mavzu muayyan davr misolida chuqur tadqiq etiladi. Murod Muhammad Doʻstning asarlari asosida badiiy filmlar suratga olingan. Murod Muhammad Doʻst 1990-yilda *Hamza nomidagi Davlat mukofotiga* sazovor boʻlgan.

Murod Muhammad Doʻst 2000-yildan Oʻzbekiston Axborot agentligi bosh direktori, 2002—2005-yillarda „Oʻzbekkino“ DAK raisi lavozimlarida faoliyat olib borgan. Shu bilan birga 1999—2004-yillar Samarqand viloyati, Nurobod okrugidan Oliy Majlis deputati va 2005-yil apreldan Prezident Apparati maslahatchisi boʻlgan.

## Manbalar
Sungʻayti

**Sungʻayti** () — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Turar Risqulov tumanidagi qishloq. Oʻrnek qishloq okrugi tarkibiga kiradi. KATO kodi — 315051600.
## Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 227 kishini (115 erkak va 112 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 79 kishi (38 erkak va 41 ayol) yashagan.
## Manbalar
Ovul (Namangan)

**Ovul** — Namangan viloyatida joylashgan qishloq. 

Maʼlumotlarga qaraganda, qishloq aholisi Qoʻqon xonligi davrida Boysun tomonlardan koʻchib kelgan ekan. Ovul deb atalishiga sabab esa, boshqa manzillarga nisbatan chetda joylashganligi boʻlishi mumkin. Shuningdek, atrof qishloqlarda bu qishloqni „Yomon Ovul“ deb ham nomlaydilar. Aholining aytishicha, bir kuni Ovul qishlogʻi koʻchalaridan begona odamlar qoʻshiq aytib oʻtishgan. Buni eshitgan Ovul erkaklari bizning ayollarimizni yoʻldan urgani kelishgan deb oʻylab, ulami qattiq kaltaklashgan va qishloqdan quvib yuborishgan. Shuning uchun qishloqni Yomon Ovul deb ham atashadi.
## Manbalar
Tayqudiq

**Tayqudiq** () — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Turar Risqulov tumanidagi qishloq. Qaragʻatin qishloq okrugi tarkibiga kiradi. KATO kodi — 315037900.
## Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 69 kishini (38 erkak va 31 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 81 kishi (36 erkak va 45 ayol) yashagan.
## Manbalar
Tassholaq

**Tassholaq** () — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Turar Risqulov tumanidagi qishloq. Qaraqistaq qishloq okrugi tarkibiga kiradi. KATO kodi — 315035700.
## Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 612 kishini (351 erkak va 261 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 577 kishi (315 erkak va 262 ayol) yashagan.
## Manbalar
Ilyos Shayx

**Ilyos Shayx** – “Nasoyim ul-muhabbat”da tilga olingan turkistonlik tasavvuf shayxi. Ishqiya tariqatining peshvosi Muhammad Shayxning oʻgʻli. Haj ziyoratiga musharraf boʻlgan. Arab tilini mukammal bilib, unda sheʼr ham aytgan. Samarqandda vafot etadi. Ushbu shayx haqidagi faslni “Nasoyim ul-muhabbat”ga Alisher Navoiyning oʻzi yozib, kiritgan.

## Manbalar
Terenoʻzek (Jambul viloyati)

**Terenoʻzek** () — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Turar Risqulov tumaniga qarashli qishloq. Terenoʻzek qishloq okrugining maʼmuriy markazi. Tuman markazi Qulan qishlogʻidan 54 km gʻarbda joylashgan. KATO kodi — 315055100.
## Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 1973 kishini (1012 erkak va 961 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra qishloqda 2060 kishi (1050 erkak va 1010 ayol) yashagan.
## Manbalar
Imod al-Husayniy

**Imod al-Husayniy** (16-asr) – Alisher Navoiy asarlarini koʻchirgan xattotlardan biri. Navoiy terma devonini Mashhad shahrida koʻchirgan. Mazkur qoʻlyozma kutub­xonasi Sharq boʻlimida TNS 59 raqami bilan saqlanadi. 65 varaqdan iborat. Qoʻlyozma oxirida “Imod al-Husayniy”, deb imzo qoʻyilgan. Kitob badiiy qoʻlyozma sanʼatining nodir namunasi hisoblanadi.

## Manba
Imraʼatun Isfahoniya

**Imraʼatun Isfahoniya** – “Naso­yim ul-muhabbat”da tilga olingan orifa ayol. Ismi nomaʼlum. Shayx Abdulqodir Giloniyning murid va muxlisi. Alisher Navoiy “Nasoyim ul-muhabbat”ga “Nafahot ul-uns”­dan ushbu orifa ayol bilan bogʻliq bobni aynan kiritgan.

## Manbalar
Imraʼatun Majhula

**Imraʼatun Majhula** – “Nasoyim ul-muhabbat”da tilga olingan orifa ayol. Ismi nomaʼlum. Zunnun Misriyning zamondoshi. Arab tilida irfoniy sheʼrlar aytgan. Alisher Navoiy “Nasoyim ul-muhabbat”ga “Nafahot ul-uns”dan ushbu orifa ayol haqidagi bobni aynan kiritgan.

## Manbalar
Imraʼatun Misriyayi Uxro

**Imraʼatun Misriyayi Uxro** — „Nasoyim ul-muhabbat“da tilga olingan orifa ayol. Ismi nomaʼlum. Imom Yofiʼiyning „Ravz ur-rayohin“ asari ushbu ayol haqidagi yagona manba hisoblanadi. Alisher Navoiy „Nasoyim ul-muhabbat“ga "Nafahot ul-uns"dan ushbu orifa ayol bilan bogʻliq bobni aynan kiritgan.

## Manbalar
Zokir Berdiqulov

**Zokir Berdiqulov** (28-may 1972-yilda tugʻilgan) — tojikistonlik nafaqadagi futbolchi.

## Faoliyat statistikasi

### Xalqaro

*2000-yil 28-noyabrda oʻtkazilgan oʻyindagi aniq statistika* 

### Terma jamoa tarkibida gollar

## Yutuqlar

; Parvoz Bobojon Gʻofurov

* Tojikiston kubogi (1): 2007-yil

## Manbalar

## Havolalar

*
Imraʼatun Forisiya

**Imraʼatun Forisiya** — "Nasoyim ul-muhabbat"da zikr etilgan orifa ayol. Ismi nomaʼlum emas. Gulpoygon qasabasida tugʻilgani aytiladi. Shayx Najibiddin Ali Buzgʻush Sheroziy uning karomatiga guvoh boʻlgan. Alisher Navoiyning „Nasoyim ul-muhabbat“ tazkirasiga "Nafahot ul-uns"dan ushbu orifa ayol bilan bogʻliq bob aynan kiritilgan.

## Manbalar
Imod Faqih Kirmoniy

**Imod Faqih Kirmoniy** (1310 – Kirmon – 1371) – fors-tojik shoiri.

## Taʼlimi
Kirmon, Sheroz va Yazd madrasalarida tahsil olgan. Adabiyot bilimdoni sanalgan. Shayx Ozariy “Javohir ul-asror” (“Sirlar javohiri”) va Davlatshoh Samarqandiy “Tazkirat ush-shuaro” (“Shoirlar tazkirasi”) asarida uning bilimi, fazilatlari va shoirlik mahoratiga yuksak baho bergan. 

## Ijodi
Imod Faqih sermahsul shoir boʻlib, undan bizga 6 masnaviy va bir devon yetib kelgan. Ijodiy merosi 16 ming baytdan iborat. Dostonlari “Tariqatnoma”, “Safonoma”, “Suhbatnoma”, “Muhabbatnoma”, “Dahnoma” (“Oʻn noma”), “Tuhfat ul-ixlos” (“Ixlos tuhfasi”) deb nomlangan. Ularning barchasi irfoniy mavzuda. Ijodiy merosida gʻazal asosiy oʻrin egallaydi. 26 qasida, 107 ruboiysi ham bor. 

## Navoiy eʼtirofi
Alisher Navoiyning “Nasoyim ul-muhabbat”da yozishicha, Imod Faqih vajd-u hol sohibi, xonaqoh va muridlariga ega, samoʼ suhbatiga moyil boʻlgan. Makka safariga ketayotib, Sherozda Hofiz Sheroziy bilan uchrashgan va duo olgan. Hajdan qaytgunicha shuhrati olamni tutgan emish.

## Manbalar
Imom Yofiʼiy

**Imom Yofiʼiy, Abussaodat Afifiddin Abdulloh bin Asʼad Yofiʼiy Yamaniy** (vaf. 768 h.q./1367 m.) – “Nasoyim ul-muhabbat”da tilga olingan tasavvuf shayxi, tarixchi va tazkiranavis. “Mirʼot ul-jinon va ibrat ul-yaqzon fiy maʼrifati havodis iz-zamon” tarixiy asari, “Ravz ur-rayohin fiy hikoyot is-solihin” tazkirasi, “Ad-durr an-nazim fiy fazoilil-Qurʼon il-ʼazim” tafsiri, sheʼriy devon va boshqa asarlar muallifi. Hijozda yashab vafot etgan. Alisher Navoiy “Nasoyim ul-muhabbat”ga “Nafahot ul-uns”dan ushbu shayx bilan bogʻliq bobni aynan kiritgan.

## Manbalar
Albert Tsarayev

**Albert Sulikovich Tsarayev** (; 1967-yil 13-dekabrda tugʻilgan) – rossiyalik professional futbol murabbiyi va sobiq futbolchi.

## Futbolchilik faoliyati
U 1973-yilda oʻz qishlogʻidagi maktabda futbol boʻlimi tashkil etilganda futbol oʻynashni boshlagan. Keyin Dushanbega joʻnab ketdi, qarindoshlarinikida yashadi va sport kollejida oʻqidi. U Tojikiston SSR yoshlar terma jamoasida oʻynagan, Pomirning oʻrinbosarlar jamoasida oʻynagan.

1988—1989-yillarda „Surxon Termiz“ jamoasida oʻynagan, 44 uchrashuvda 14 ta gol urgan. U 1989 yilgi mavsumni „Paxtakor“ da oʻtkazgan va 19 ta uchrashuvda maydonga tushib, 2 ta gol urgan. 1990-yil boshida uni „Spartak“ (Orjonikidze) klubida koʻrishgan, ammo birinchi yigʻindayoq u jiddiy jarohat olib, klubni tark etgan. 1990-yilning ikkinchi yarmida „Surxon“ga qaytib, 29 ta oʻyin oʻtkazib, 10 ta gol urdi.

1991-yilda u Stavropolning „Dinamo“ klubiga oʻtdi va 40 ta oʻyinda 14 ta gol urdi. U 1992-yilgi mavsumni Stavropolda boshlagan va Rossiya Premyer-ligasida debyut qilgan. Biroq bor-yoʻgʻi 4 uchrashuvdan soʻng Oʻzbekistonga koʻchib oʻtdi. U bir yarim yil davomida Fargʻonaning „Neftchi“ jamoasida toʻp surgan, bu jamoada 47 ta oʻyin oʻtkazib, 25 ta gol urgan va ikki marta Oʻzbekiston chempioni boʻlgan.

1994-yildan 1995-yilgacha u Anapaning „Spartak“ jamoasida (keyinchalik – „Gekris“) oʻynagan, 77 oʻyinda 22 ta gol urgan. U 1996-yilgi mavsumni Kubanda boshlagan, 15 uchrashuv oʻtkazib, 3 ta gol urgan. Vengriyaning „Siyofok Banyas“ klubi vakillari Kubandagi uchrashuvlardan biriga etib kelishdi va Tsarayevni Vengriyaga taklif qilishdi. Natijada u 1996/97-yilgi mavsumni Vengriya chempionatida oʻtkazdi. Klub uchun 20 ta oʻyin oʻtkazdi, 1 ta gol urdi, jamoaning yuqori ligada qolishiga yordam berdi.

1998-yilda u Rossiyaga qaytib keldi va u yerda „Anapa“da oʻynashni davom ettirdi. U 1998-yilgi mavsumning ikkinchi yarmini „Volgar-Gazprom“ klubida oʻtkazdi. 1999-yildan 2000-yilgacha u „KAMAZ-Challi“ da oʻynab, 28 ta oʻyin oʻtkazib, 11 ta gol urgan. 1999-yilda Naberejnye Chelnida sport jurnalistlari oʻrtasida oʻtkazilgan soʻrov natijalariga koʻra u jamoaning eng yaxshi futbolchisi deb topildi.

Mavsum oraligʻida „Krilya Sovetov“ klubi bilan oʻtkazilgan yigʻinda u tizzasidan jarohat olib, 7 ta operatsiyani oʻtkazdi va professional faoliyatini yakunlashga majbur boʻldi.

### Futbolchilik keyin
Professional futbolchi sifatidagi faoliyatini yakunlaganidan soʻng, u qisqa muddat „Spartak Anapa“ va „ Novorossiysk Chornomorets“ning dubliga murabbiylik qildi.

Bundan tashqari, u havaskorlar darajasida oʻynashda davom etmoqda.

## Yutuqlar

* Oʻzbekiston chempioni: 1992, 1993

## Shaxsiy hayot
Uning oʻgʻli Alan Tsarayev ham futbolchi.

## Manbalar

## Havolalar
* Albert Tsarayev at FootballFacts.ru (in Russian)
* Transfermarkt (oʻyinchi)
Podxradik

**Podxradik-**Slovakiyaning sharqiy qismidagi Presov iloyatidagi qishloq va munisipalitet hisoblanadi.

## Tarixi
Tarixiy yozuvlarda qishloq nomi birinchi marta 1427-yilda tilga olingan.

## Geografiya
Munitsipalitet 441 metr balandlikda joylashgan va uning maydonni  egallaydi.

## Manbalar

## Havolalar
* 
* http://www.statistics.sk/mosmis/eng/run.html 
* http://podhradik.sk/
Imraʼatun Xorazmiya

**Imraʼatun Xorazmiya** – “Nasoyim ul-muhabbat”da zikr etilgan xorazmlik orifa ayol. Ismi maʼlum emas. Imom Yofiʼiy “Mirʼot ul-jinon” asarida xorazmlik bu ayol haqida yigirma yildan ortiqroq “yegulik va ichkulikdin hech ishtigʻol koʻrguzmaydur erdi”, deb yozadi. Alisher Navoiy “Nasoyim ul-muhabbat”ga “Nafahot ul-uns”dan ushbu orifa ayol bilan bogʻliq bobni aynan kiritgan.

## Manbalar
Adi ibn Xotim

**Adi ibn Xotim at-Toi** — () arab qabilasining toy boshligʻi va Muhammad sahobalaridan biri edi. U arablar orasida jasurligi, mardligi va saxovatliligi bilan mashhur bo‘lgan shoir Xotim at-Toyning o‘g‘li edi. Adi 630-yilda (hijriy 9-yil) islomni qabul qilguniga qadar yigirma yilga yaqin islomga dushman boʻlib yashadi,.

Adiy otasining mulkini meros qilib oldi va otasining lavozimiga toy xalqi tomonidan tayinlandi. Uning boyligining katta qismi yurishlarida natijasida qoʻlga kiritilgan mablagʻlarning toʻrtdan bir qismini unga berish natijasida toʻplangan edi.

### Islomdan oldin
Muhammad bilan uchrashganidan u zotning oʻzlari Adiga vaʼz qilganlar. Undan avvalroq oʻzining soʻzlariga koʻra, Adi Odil Salohiyning soʻzlariga koʻra, Rekusiyni yozgan Rakusiyya amaliyotchisi boʻlgan. Rakusiyya ham Isoning nasroniylik taʼlimotiga, ham Zakariyoning izdoshi boʻlgan yahudiylik taʼlimotiga sodiq boʻlgan alohida diniy oqim edi. Biroq, Adi va Muhammad oʻrtasidagi hadis suhbatini kuzatgan Misrdagi tilshunoslar va lugʻatshunoslarning fikriga koʻra, Rakusiya nasroniylik va sobiylar dini oʻrtasidagi oʻzaro aralashgan koʻrinishi edi.

### Islomdan keyin
Islom diniga koʻra eʼtiqodining xatoligiga ishonch hosil qilgan Adi islomni qabul qildi.

Ibn Xotim xalifa Abu Bakr davrida Islom qoʻshiniga qoʻshilgan. U mushriklarga, gʻayridinlarga va murtadlarga qarshi qoʻzgʻolon urushlarini olib borgan, shuningdek , Xolid ibn Valid qoʻmondonligida Iroqqa bostirib kirish uchun yuborilgan islom qoʻshiniga qoʻmondonlik qilgan.

Adi ham Iroqdan Levantga Xolidning afsonaviy choʻl oʻtishida qatnashgan musulmon askarlari orasida edi. Xotim Levantga yetib borgach, Xolid tomonidan Madinaga yuborilgan oʻljaning beshdan bir qismini xalifa Abu Bakr (r.a)ga u kishi bilan berib yuborilgan.

Tuya va Siffin janglarida ham Ali ibn Abu Tolib tarafida jang qilgan. 

## Merosi
Buxoriy, Muslim, Ahmad ibn Hanbal va boshqalar undan hadis rivoyat qilganlar.

## Manbalar
Neknot

**Neknot** — Panjakent tumani qishloq Roʻdakiy qishlogʻi tarkibidagi qishloq. Neknotdan shahar markazigacha 56 km.
## Aholisi
Aholisi −2546 kishi

## Manbalar
Tojikiston joy nomlari reestri  2013. — 332 s. — ISBN 978-99947-33-54-5
Dimitriy Kamarovski

**Dimitriy Aleksandrovich Kamarovski** (; ; 1986-yil 10-oktyabrda tugʻilgan) – belaruslik professional futbol murabbiyi va sobiq futbolchisi. U Isloch Minsk tumani murabbiyi hisoblanadi.

## Milli terma jamoa
2012-yilning fevralida u Sergey Kornilenko jarohati tufayli safdan chiqqanidan soʻng Belarus milliy terma jamoasiga ilk bor chaqiruv oldi. 2012-yilning 29-fevralida u Moldova terma jamosiga qarshi oʻrtoqlik uchrashuvida ilk bor debyut qildi.

## Yutuqlar
**Naftan Novopolotsk**

* Belarus kubogi gʻolibi: 2008-09

**Shaxtyor Soligorsk**

* Belarus kubogi sohibi: 2014-15

## Manbalar

## Havolalar
* 
*
Moʻldir Auelbekova

**Moʻldir Auelbekova** (1986-yil 10-avgust, Taraz, Jambil viloyati, Qozogʻiston SSR) – Qozogʻistonning taniqli qoʻshiqchi va aktrisa, teleboshlovchisi. 2012-yilgacha „KeshYou“ guruhining tarkibida boʻldi. „Gʻashiq jurek nemese juldizdi kokteyl“ nomli filmidagi bosh rollardan birini oʻynagan.

## Biografiyasi
Moʻldir Esirkepovna Auelbekova 1986-yil 10-avgustda Jambil viloyati Taraz shahrida tugʻilgan. Yakkaxon qoʻshiqchi, teleboshlovchi, aktrisa. Oilada otasi Yesirkep, onasi Kamshat, katta opasi Meruert va ukasi Ersultan.

Taraz shahridagi № 49, № 36, № 30-maktablarda tahsil olgan. Besh yoshidan gimnastika, taekvondo, dzyudo, yugurish, basketbol, ​​voleybol kabi sport turlariga mehr qoʻygan.

2001-yilda Taraz shahridagi Abay nomidagi gumanitar kollejining musiqa boʻlimining talabasi boʻldi. Doʻmbira sinfini tamomlagan. Viloyat „Aygoʻlek“ qoʻshiq tanlovining birinchi oʻrin sohibi, „Boʻztorgʻay“ qoʻshiq tanlovi diplom sovrindori.

2003-yili boshlangan „SuperStar.kz“ loyihasining birinchi mavsumida 100 talikka kirmay qoladi. Va 2004-yili loyihaning ikkinchi mavsumida ishtirok etib va kuchli oʻntalikka kiradi.

2005-yilda Temirbek Jurgenov nomidagi Qozogʻiston Milliy Badiiy akademiyasining akademigi boʻldi. Lyusa Toleshovaning sinfida oʻqigan. Birinchi yil oxirida oʻsha paytdagi „Saf“, hozir esa „KeshYou“ guruhiga saralash oʻtkazildi va Moʻldir Auelbekova guruhga qoʻshildi. 2010-yilda guruh „Sharq bozori“ xalqaro qoʻshiq tanlovining bosh mukofotiga sazovor boʻldi.

2011-yilda Temirbek Jurgenov nomidagi Qozogʻiston Milliy Badiiy akademiyasini tamomlagan.

2010-yilda „Gʻashiq jurek nemese juldizdi kokteyl“ filmidagi bosh rolga nomzod 2000 qizning ichidan Moʻldir tanlanadi. Film va Moʻldir ijro etgan obraz xalqqa manzur boʻldi. 2011-yilda „Gʻashiq jurek nemese juldizdi kokteyli-2“ deb nomlangan ikkinchi qismi suratga olindi.

2012-yilning yanvar oyidan boshlab Moʻldir shaxsiy ijod bilan shugʻullana boshladi. Bir nechta qoʻshiqlarni yozdirdi. „Tugʻan jer“, „Kutemin“, „Janim-janim“, „Djan-djan nemese kel bile“, „Bir sen ushin“, „Tolgʻau“, „Oʻsiet“ kabi qoʻshiqlarini alohida taʼkidlash joiz. May oyidan boshlab „Adam Media Group“ kompaniyasi tayyorlab, „Qozogʻiston“ Milliy kanalida namoyish etilgan „Elim mening“ intellektual suhbatni olib borib, tomoshabinlarga manzur boʻlmoqda. Oʻsha yilning noyabr oyida „Oʻsiet“ deb nomlangan videofilm chiqdi.

## Filmografiyasi

* Gʻashiq jurek nemese juldizdi kokteyl (2010)
* Gʻashiq jurek nemese juldizdi kokteyl-2 (2011)

## Mukofatlari
"Hurmat ordeni" ordeni. (2018)

## Shaxsiy hayoti
Moʻldir Auelbekova turmushga chiqqan, sobiq turmush oʻrtogʻining ismi Aristan – qishloq xoʻjaligida tadbirkor, ijodiy faoliyatida unga har tomonlama yordam bergan. Ajrashgan. 2019-yilda ikkinchi marta turmushga chiqqan. Ular birgalikda oʻgʻil koʻrishadi.

## Manbalar

## Havolalar
* „Bagʻdarsham. Moʻldir Auelbekova“, suxbat
* „XabarStars“ bagʻdarlaması
* „Qazaqstan“ Ulttıq arnasi
* „hitTV“ arnasi
* „Oʻsiet“ beynebayani
* „Qazaqstan“ Ulttiq arnasi
* „XabarStars“ bagʻdarlaması
Buxoroning bombalanishi

„**Buxoroning bombalanishi**“ — rassom Vyacheslav Oxunov tomonidan 1987-yilda chizilgan triptix. Surat 1988-yil 2-sentabr kuni Londonda joylashgan Ogʻaxon jamgʻarmasiga qarashli „Zamon“ galereyasida namoyish etilgan. Ushbu sanʼat asari Turkfront qoʻshinlarining qoʻmondoni Frunze tomonidan 1920-yil 1-sentabr kuni Buxoroning bombarminon qilish orqali 2-sentabr kuni ishgʻol qilinishiga bagʻishlangan. Tanqidchilar kartinani Arkadiy Plastovning „Fashist uchib o‘tdi“ va Pablo Picassoning „Gernika“ asarlaridan emotsional jihatdan ustun ekanini taʼkidlagan. Suratning kengligi yetti metr, balandligi esa ikki metr bo‘lib, unda mavhum shakllardan iborat tasvir shiddatli tartibsizliklar sahnasini oʻzida aks etgan. Tasvirda yerda gumbaz, qulab tushayotgan figuralar va tuvaldan otilib chiqayotgan qoʻllarni koʻrish mumkin.

## Surat tarixi va Oʻzbekistonga olib kelinishi
Vyacheslav Oxunov suratni 1987-yili chizib tugatgan. Rassom talabalik davrida „Voyna v peskax. Materiali po istorii grajdanskoy voyni“ (Qumdagi urush. Fuqarolar urushi tarixi bo‘yicha materiallari) asarini oʻqigan va bu asar orqali Buxoroning bombardimon qilinganini bilib olgan. Buxorolik mashhur rassom Zelimxan Saidjanov, Oxunovga Buxoroning bombardimon bo‘lganidan keyin olingan suratlarni arxivdan olib ko‘rsatgan. Kartina namoyishidan so‘ng oʻtkazilgan badiiy kengashda rassom qattiq tanqid qilingan va yolg‘on maʼlumot tarqatishda ayblangan chog‘ida, keksa olim Lazar Rempel so‘zga chiqib, Oxunovning tarafini olgan, haqiqatdan Buxoro bombardimon qilinganini aytgan.

Surat dastlab Londonda soʻngra AQShning Nyu York shahridagi xususiy kolleksiyada saqlanib kelingan. Suratni Oʻzbekistonga olib kelinishining tashabbuskorlaridan biri YUZUK nodavlat tashkiloti rahbari Dilbar Gʻafforovadir. Suratning Oʻzbekistonga olib kelinishiga Oʻzbekiston Respublikasining prezidentining qizi Saida Mirziyoeva bosh qosh boʻlgani aytiladi. 2023-yil 25-mart kuni Toshkentga olib kelingan surat Vyacheslav Oxunov tomonidan 1984-yilda chizilgan Choʻlpon portreti bilan birga Oʻzbekiston Davlat Sanʼati muzeyiga topshirilgan. Biroq, Buxoroning bombardimon qilinishi asarining namoyishiga nomaʼlum sabablarga koʻra ruxsat berilmagan. Rassom Vyacheslav Oxunov muzey rahbari Vasila Fayziyevani suratni muzeyning ekspozitsiya zaliga osishga ruxsat bermaganini oʻz intervyusida aytib oʻtgan. Suratni O‘zbekistonga olib kelinishiga Tashqi ishlar vazirligi, O‘zbekistonning Frankfurtdagi Bosh konsulligi, O‘zbekiston madaniy meros agentligi, Sanʼat va madaniyat jamg‘armasi va O‘zbekiston havo yo‘llari shirkati hissa qo‘shgan.

YUZUK tashkilotining rahbari Dilbar G‘afforova bu holat boʻyicha shunday fikr bildirib oʻtgan:

Surat 2023-yilning 20-aprel kuni muzey tomonidan rasman namoyish uchun olib chiqildi. Bu haqida Dilbar Gʻafforova oʻzining Yuzuk Art nomli Facebook sahifasida xabar qoldirgan.

## Manbalar
Olahamak

**Olahamak** – Namangan viloyatida joylashgan qishloq. Qadimda qishloq hududidagi dalalarda qovun, tarvuzdan yaxshi hosil olingan. Qishloq nomining kelib chiqishi ham shunga borib taqaladi. Lekin Olahamak XVII asrda bu yerlarga koʻchib kelgan qipchoqlarning Olahamak urugʻi nomidan olingan degan taxminlar ham mavjud. Hozirda Olahamakda 1 ta umumiy oʻrta taʼlim maktabi, 1 ta monomarkaz hamda 1 ta jomeʼ masjid mavjud.
## Manbalar
Guldirov

**Guldirov** – Namangan viloyatining Chortoq tumanida joylashgan qishloq. Qishloq nomini kelib chiqishi sababini, shu yerdan oqib oʻtadigan katta ariq suvining daryo oʻzaniga guldirab oqib turishi bilan bogʻlaydilar. Shuningdek, Mingbuloq neft koniga yaqin bu joyning nomini keksalar yer osti guldirashlari bilan ham aloqador, deb hisoblaydilar. Boshqa manbalarda esa bu yerdagi buloqlarda koʻp miqdorda suv oqqan va sharsharaday shovqin solib, chiroyli manzarani yaratgan. Qishloqning nomi ham shu manzaradan, yaʼni „Guldir-ob“ dan olingan deyiladi.

Sharq va Gʻarbdan Koʻshan adirlari, shimoldan Yangiqoʻrgʻon tumanidagi Koʻriq, janubdan esa Koʻshan qishloqlari bilan chegaradosh. Tuman markazi va yaqin temir yoʻl bekati Chortoq boʻlib tuman markazidan 15 kilometr uzoqlikda joylashgan. Aholisi 6127 kishi (2023-yil). Aholisi asosan bogʻdorchilik, uzumchilik va pillachilik bilan shugʻullanadi.
## Manbalar
Qizilrovot

**Qizilrovot **— Namangan viloyatida joylashgan qishloq. XIX asr boshlarida Norin daryosidan suv olish uchun
hashar yoʻli bilan Yangiariq kanali qazilgan. Qishloq nominining kelib chiqishini shu voqea bilan bogʻlaydilar. Rivoyat qilishlaricha, Xizr alayhissalom duosi va yordami bilan Yangiariq kanalining rejasi yer tuzish va boshqa muhandislik qonun-qoidalariga javob beradigan tarzda puxta qilib tuzilgan. U inson yoʻl-yoʻlakay butalarning uchini birin-ketin bir-biriga bogʻlab ariq yoʻlini belgilab bergan ekan. Shu bois, kanal boshidagi qishloq dastlab „Xizirobod“ deb atalgan. Shoʻro davrida bu soʻzning aytilishi buzilib, „Qizilrovot“ shaklini olgan. Boshqa bir maʼlumotga koʻra, qishloq hududidagi adirliklardan Xitoy va boshqa Sharq mamlakatlarini bogʻlaydigan karvon yoʻl oʻtgan. Yangiariq boʻyidagi yoʻl chetlariga karvonsaroylar, mehmonxonalar, rabotlar qurilgan. Qishloqning nomi ham shundan kelib chiqib, „Xizrravot“ deb atalgan boʻlishi mumkin.
## Manbalar
Dahyakota

**Dahyakota** — Namangan viloyatida joylashgan qishloq. Dahyakota toponimi dahyak („oʻndan bir“) — daromadning o‘ndan biri qismi hisobida toʻlanadigan soliq nomidan olingan. Shuningdek, baʼzi bir madrasa talabalari va mudarrislariga har yili toʻlangan nafaqa ham dahyak deb nomlangan. Dahyakota esa xon xazinasidan dahyak (nafaqa) olib turgan mashhur shayh yoki diniy ulamo hisoblangan. Shuningdek, Dahiyak — o‘n bir ota degani boʻlib, o‘z navbatida Dahyaota — tirik-g‘oyib, aslida barhayot bo‘lgan kishi demakdir.

Rivoyatlarga qaraganda, Dahyaota 11 ogʻa-inilarnining eng kenjasi boʻlgan. Dahyaotadan katta ogʻalari Ovchi buva (O‘nhayatda), Buva ota va Podsho ota buvalar (Qirgʻizistonning Aqsu tumanida), Ko‘k to‘nli buva, Mashhad buva (O‘nhayatda) va boshqalar boʻlgan. Norin daryosi Ovchi buva degan manzilga yaqin joydan oqqan. Og‘a-inilar nomozni Ovchi buva huzurida o‘qishgan. Bir kuni toshqin tufayli Dahyaota namozga kechikib boradi. Jamoat duo qilishib, Allohdan daryoni sal naridan oqishini so‘raganlar. Daryo nariroqdan oqa boshlaydi va „Norin“ nomini oladi. Shuning uchun ham, Dahyaotada toshqin boʻlmaydi.
## Manbalar

.
Yorkatay

**Yorkatay** — Namangan viloyatida joylashgan qishloq.

Qishloq nomi katak, tor, kichkina uycha degan soʻzlardan kelib chiqqan. Maʼlumotlarga qaraganda, qishloq avvallari qo‘shni Yorqo‘rg‘on qishlogʻi bilan qoʻshilgan boʻlgan. Lekin maydoni nisbatan kichkina, moʻjaz boʻlganligi sababli ham hududni „Yorkatak“ deb atashgan. Keyinchalik, bu atama buzilib, Yorkatay boʻlib ketgan.
## Manbalar
Irises (kartina)

„**Irises**“ — Vincent van Goghning koʻplab iris surati tushirilgan asarlaridan biri. Asar 1890-yilda yaʼni rassomning vafotidan bir yil avval Fransiyaning Saint-Rémy-de-Provence shahriga qarashli Saint-Paul de Mausoleda joylashgan Ruhiy kasalliklar shifoxonasida chizilgan.

Van Gogh 1889-yilning may oyida, ruhiy kasalliklar shifoxonasiga yotqizilgan haftadan boshlab *Irises* suratini chizishni boshlagan. Suratni Van Gogh asosan kasalxona bogʻida yaʼni tabiat qoʻynida chizgan. Rassomning asarlarida yaqqol koʻzga tashlanadigan yuqori kayfiyat hissi bu asarda koʻzga tashlanmaydi. Rassom suratni „kasalligimning chaqmoq tayoqchasi“ deb atagan, chunki chizayotgan bu surati uni aqldan ozishdan saqlayotganiga ishongan.

Ehtimol, Van Gogh oʻsha davrning boshqa rassomlari singari, yapon *[[ukiyoe|ukiyoe sanʼat maktabida]]* yaratilgan asarlardan ilhomlangan boʻlishi mumkin. Van Gogh bu suratga qoralama sifatida qaragan. Shuning uchun asarning bizga maʼlum boʻlgan aniq tasviri yoʻq. Van Gogning akasi Theo undan farqli oʻlaroq  rasmga ijobiy munosabatda boʻlgan va asarni 1889-yil sentyabr oyida Société des Artistes Indépendantsda boʻlib oʻtayotgan yil koʻrgazmasiga Starry Night Over the Rhône (Yulduzli tun) asari bilan birga taqdim etgan. Theo Vincentga koʻrgazma borasida shunday deb yozgan: „Rasm uzoqdan qaraganda koʻz qamashtiradi. *Irises* hayot nafasini oʻzida jamlagan goʻzal asardir“.

## Asarning mulk huquqi tarixi
Suratni qoʻlga kiritgan birinchi sohibi sanʼat asarlari sotuvchisi va Vincent van Goghning homiysi Julien "Père" Tanguy boʻlgan. Van Gogh Tanguyning portretini uch marta chizgan. 1892-yilda Tanguy *"Irises"ni* Van Goghning homiylaridan biri boʻlgan sanʼatshunos va anarxist Oktav Mirboga sotgan. Mirbo surat uchun 300 frank toʻlagan.

Surat 1987-yilda eng yuqori narxda sotilgan sanʼat asari boʻlgan va bu mavqeni ikki yarim yil davomida oʻzida saqlab qolgan. Keyinchalik asar Alan Bondga 53,9 million dollarga sotilgan, ammo Bondda suratni sotib olish uchun yetarli mablagʻ boʻlmagan. *Irises* asari 1990-yilda Los-Anjelesdagi J. Pol Getti muzeyiga sotib yuborilgan.

## Manbalar

## Havolalar

* ''Van Gogh, paintings and drawings: a special loan exhibition''14 Nisan 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., a fully digitized exhibition catalog from The Metropolitan Museum of Art Libraries, which contains material on this painting (see index)