Sosenskiy shahri

**Sosenskiy** — Kaluga viloyatidagi shahar (1991-yildan), 1952-yilda Moskva viloyati koʻmir havzasidagi konlarning rivojlanishi munosabati bilan tashkil etilgan. Rossiya Federatsiyasi Hukumatining 2014-yil 29-iyuldagi 1398-r-sonli „Yagona tarmoqli shaharlar roʻyxatini tasdiqlash toʻgʻrisida“gi qarori bilan „Sosenskiy shahri“ shahar posyolkasi „Yagona profilli munitsipalitetlar“ toifasiga kiritilgan. Ijtimoiy-iqtisodiy vaziyatning yomonlashishi xavfi mavjud boʻlgan Rossiya Federatsiyasining (yakka tartibdagi shaharlar)".

## Tarixi
1952-yilda konchilar qishlogʻi sifatida tashkil etilgan. 1952-yilning birinchi yozida ikkita Finlandiya uyi, toʻrtta kazarma, kichik doʻkon, hammom, novvoyxona va oshxona qurildi. Yangi posyolkaning birinchi koʻchasiga Lenin nomi berildi. Kozelskiy tuman Kengashi ijroiya qoʻmitasi qishloqqa birinchi navbatda Oktyabrskiy, 1953-yil dekabrda esa Leninskiy deb nom berishni taklif qildi. 1954-yil 27-yanvarda Kozelskiy tuman ijroiya qoʻmitasi va 19-martda Kaluga viloyat ijroiya qoʻmitasi *Leninskiy* ishchilar posyolkasini tashkil etish toʻgʻrisida qaror qabul qildi. Ammo negadir 1954-yil 5-aprelda Kaluga viloyat ijroiya qoʻmitasi „Lev-Tolstovskiy, Suxinichskiy va Kozelskiy tumanlarida yangi paydo boʻlgan aholi punktlarini roʻyxatga olish toʻgʻrisida“ yangi qaror qabul qildi. Ushbu qaror bilan yangi aholi punkti *Shepelevskiy* nomini oldi. Ammo bir necha kundan keyin, 1954-yil 10-aprelda qaror tuzatildi va qishloq yangi nom oldi — *Sosenskiy* .

1953-yil avgust oyida Sosenskiyda oʻrta maktab ochildi. Ishchi yoshlar uchun kechki maktab bor edi. 1957-yilda qishloqda kon qurilish kechki texnikumi ochildi. 1956-yilda konlar qurilishi bilan bir qatorda Gornyak klubi (dastlab konstruktor deb nomlangan), poliklinika va bir yildan soʻng maishiy uy qurildi.

1980-yillarning boshlariga kelib, koʻmir konlarining yuqori qatlamlari tugaydi, Cherepetskaya GRES (Tula viloyati) asta-sekin Sosenskiy koʻmiridan voz kechishni boshladi. Saksoninchi yillar oxirida konlar yopila boshladi.

Umumiy mashinasozlik vazirining 1968-yil 11-iyuldagi „Avtomatlashtirish va asbobsozlik ilmiy-tadqiqot instituti Moskva zavodi filialini qurish toʻgʻrisida“gi buyrugʻi bilan qishloqqa ikkinchi hayot berildi. Qurilish GPTU oʻquv binosidan boshlandi va 1973-yildan boshlab doʻkonlarda ishlab chiqarish uskunalari oʻrnatila boshlandi va maktabga birinchi oʻquvchilar qabul qilindi. 1975-yil 15-sentabrda Bosh mashinasozlik vazirining zavodni mustaqil yuridik shaxs sifatida tashkil etish toʻgʻrisida buyrugʻi chiqdi. Zavod mudofaa va xalq isteʼmoli mollari ishlab chiqarishga yoʻnaltirilgan edi. SSSRning turli burchaklaridan kelgan mutaxassislar tufayli Sosenskiy aholisi bir necha baravar koʻpaydi. Yangi mahallalar qurildi, bogʻchalar foydalanishga topshirildi. 1986-yil dekabr oyida „Prometey“ madaniy-sport majmuasi foydalanishga topshirildi, 1987-yilda esa ikkinchi maktab oʻz eshiklarini ochdi.

## Jismoniy va geografik xususiyatlari
Shahar Kozelskiy tumanining sharqida, Sharqiy Yevropa tekisligining bir qismi boʻlgan Markaziy Rossiya togʻligida, dengiz sathidan 220 m balandlikda joylashgan. Shahar har tomondan oʻrmonlar bilan oʻralgan. Shahar chegaralarida daryolar Pesochnaya daryosiga (Jizdraning irmogʻi) quyiladi.

## Manbalar