open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Abduyoliyl ibn Amr

**Abduyoliyl ibn Amr** ( – Abduyoliyl ibn Amr ibn Umayr as-Saqafiy) – pamgʻambar bilan kelishuv uchun Saqiyf qabilasi yuborgan hay’at boshligʻi.

## Hayoti
Paygʻambar 620-yil Toifga qilgan safarlari chogʻida Saqiyf qabilasi tomonidan yuborilgan hay’at aʼzolari va ularning boshligʻi Abdu­yoliyl ibn Amr bilan uchrashadilar. Rasululloh ularni Islom diniga daʼvat qiladilar, biroq boshqalar kabi Abduyoliyl ibn Amr ham bu taklifni rad etadi. Makka fathidan soʻng, mazkur qabiladan boʻlgan Urva ibn Mas’ud Madinaga hijrat qilib musulmon boʻlgan va hamshaharlarini Islomga daʼvat qilish uchun Toifga qaytgan. Toifliklar uning daʼvatiga qurol bilan qarshilik koʻrsatib uni oʻldiradilar. Biroq ke­yinchalik Saqiyf qabilasi vakillari musulmonlarga qarshilik koʻrsatishda yolgʻiz qolganlarini anglab, hijratning toʻqqizinchi yili Abduyoliyl ibn Amr boshchiligidagi hay’atni Madinaga yuborishga majbur boʻladilar. Hay’at paygʻambar tomonlaridan qabul qilinib, Masjid an-Nabaviyning yaqinida tiklangan chodirlarga joylashtiriladi. Shunday qilib, ularga musulmonlarning hayotlarini yaqindan kuzatish imkoniyati beriladi. Hay’at aʼzolari Islomni qabul qilmasdan turib biror-bir kelishuvga erishib boʻlmasligini tushunib yetganlaridan soʻng, musulmon boʻlish uchun baʼzi shartlarni oʻrtaga tashlaydilar. Paygʻambar ularning janglarda qatnashmaslik, ushr bermaslik va oʻzlaridan boʻlmagan rahbarlar tomonidan boshqarilmaslik shaklidagi istaklarini qabul qiladilar, faqat, namozdan ozod boʻlish istak­lariga „*Namozi boʻlmagan dinning hech qanday qiymati qolmaydi*“ deb, ushbu shartni rad etadilar. Hay’at boshligʻi Abduyoliyl ibn Amr qabilasi aʼzolari Islom dini man qilgan zino, sharob va ribo kabi yomon odatlarni tark eta olmasligini aytadi. Boshqa aʼzolar ham *Lot* ismli butlariga yana uch yil sigʻinish uchun izn berilishini soʻraydilar. Bu shartlar ham Rasululloh tomonlaridan qabul qilinmaydi.

Nihoyat, Abduyoliyl ibn Amr va hay’atning boshqa aʼzolari Islomni qabul qiladilar. Ular Paygʻambarning Saqiyf qabilasiga xitoban yozgan maktublari bilan ortlariga qaytadilar. Biroq musulmon boʻlganlari va Paygʻambardan olgan buyruqlarini bir muddat toifliklardan sir tutadilar. Keyinchalik Islomni ularga tushuntiradilar va qabila aʼzolarining musulmon boʻlish­larini taʼminlaydilar. Foizni man qiluvchi oyatlardan biri (Baqara surasi, 278-oyat) Abduyoliyl ibn Amr va uning tarafdorlari haqida nozil boʻlgani rivoyat qilinadi.

## Adabiyotlar

* Ibn Hishom. *As-Sӣra.* – Qohira: 1955. I, 67, 261; II, 419; IV, 538, 539;
* Ibn Saʼd*. At-Tabaqāt al-kubrā.* – Bayrut: 1968. I, 312-314; V, 506;
* Ibn al-Asir. *Usd al-gʻāba*. – Qohira: 1970-73. III, 512. Selman Başaran. „*Abdüyâlîl b. Amr“. TDV İA*. – İstanbul: 1988. I, 304-305.

## Manbalar
Faxriddin al-Burdvoniy

**Faxriddin ibn Fulon al-Hanafiy al-Burdvoniy** (; 1199-yil hijriy/1785-yil milodiy), yoki **Faxriddin Bardhamaniy** () — Bengaliyalik 18-asr ulamosi. Abdul Hayy al-Luknaviyning yozishicha, u o‘z davrida islom mantigʻi va *[[hikmat]]* sohalarida yetakchi olimlardan biri bo‘lgan.

## Hayoti
Faxr ad-Din oʻsha paytda Bengal Subahining bir qismi boʻlgan Burdvandagi Jilu qishlogʻida bengal musulmon oilasida tugʻilgan va u yerda oʻsgan. Oliy islomiy tadqiqotlar boʻyicha Faxr ad-Din Ollohobodlik Muhammad Baraka ibn Abdurrahmon qoʻl ostida yuqori kursda oʻqidi va hanafiy *[[Mazhab|mazhabiga ergashdi]]*.

Oʻqishni tugatgandan soʻng, Bengaliyaga qaytib keldi va u yerda islomshunoslik, mantiq va *[[Hikmat|hikmatdan]]* saboq oldi.

Faxr ad-Din al-Burdvoniy hijriy 1199-yili (milodiy 1785-yil) vafot etgan.

## Yana qarang

* Gʻulom Mustafo Burdvoniy

## Manbalar
Rimaleh

**Rimaleh** (, romanizatsiya qilinganda **Rīmaleh** va **Rīmleh**; shuningdek, **Rapamleh** nomi bilan ham mashhur) — Eronning Luriston ustoni, Xurramobod tuman okrugi Markaziy tumani tarkibidagi Robat okrugiga qarashli qishloq. 2006-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Rimaleh aholisi 467 nafarni tashkil qilib, ular 104 ta oiladan iborat boʻlgan.
## Manbalar
Sayyid Muhammad Zamon

**Qozi Sayyid Muhammad Zamon** (taxminan hijriy 1170-yil/milodiy 1756-yilda vafot etgan) — hozirgi Haryana shtatining Mevat okrugida Sakras shariat qonunlariga muvofiq ish tutadigan qozi boʻlgan.

## Hayoti
Muhammad Zamon (vafoti taxminan 1170 hijriy/1756 milodiy) otasining izidan borib, Qozi Shahr (shahar qozisi) boʻldi. Uning islomiy huquqshunos sifatidagi koʻplab hukmlarining nusxalari Tijara shahridagi Hakim Sayid Karam Husayn kutubxonasida saqlangan. Tibbiyot sohasida mutaxassis va shuning uchun ham koʻplab kasalliklarni davolashi bilan mashhur boʻlgan. Sayohat va ekskursiyani yaxshi koʻrargan.

## Oilasi
Muhammad Zamon Gardezi Sadoat oilasidan boʻlibb, Sayid Hayatullohning oʻgʻli edi (hijriy 1135-yil/milodiy 1722-yil vafot etgan). 

U Muhammad Qozim ibn Qozi G‘ulom Murtazoning qizi va Qozi Badruddinning ona tomonidan nabirasi Bibi Asalatga uylangan (hijriy 1169-yil, Ramazonning 6-kunida/milodiy 1755-yil vafot etgan). 

Badruddin Farmon (qirollik buyrugʻi) ba-Mohr „Sadrus Sudoor“ Saaduddinni Moʻgʻul imperatorlari Muhammad Shoh tomonidan hijriy 1141-yil, Rabiusson oyi/milodiy 1728-yilda qabul qildi. Muhammadshohdan yana ikkinchi qirollik ordeni unga hijriy 1154-yil, Zulhijja/milodiy 1741-yilda berildi.

Uning Qozi Sayid Muhammad Rafi ismli bir oʻgʻli boʻlgan.

## Yana qarang

* Hakim Sayyid Karam Husayn
* Hakim Sayyid Zillur Rahmon
* Sayyid Ziaur Rahmon

## Manbalar
Azizul Haq

Muftiy **Azizul Haq** ( ; 1903–1961) hozirgi Bangladeshlik islom olimi va ijtimoiy islohotchi hisoblanadi. U Al-Jomiya al-Islomiya Patiya asoschisi va uning birinchi kansleri boʻlib ishlagan.

## Ilk faoliyati va taʼlimi
Azizul Haq 1903-yilda Bengaliya prezidentligining Chittagong okrugi Patiya shahridagi Charkanai shahrida munshiy musulmon bengal oilasida tugʻilgan. Oʻn bir oyligida otasi Mavlono Nur Ahmaddan ayriladi. Azizul Haq oʻn bir yoshga toʻlganida onasidan ham ayrilgan. Shundan soʻng, u otasi tomonidan bobosi Munshiy Surat Ali qoʻlida tarbiyalanadi.

1914-yilda bobosi uni Al-Jomiya al-Arabiya al-Islomiya Jiriyga olib boradi va u yerda Azizul Haqni direktor Shoh Ahmad Hasan nazorati ostiga ishonib topshiradi.

U Meshkatni tamomlagan yili Shoh Ahmad Hasan keyingi yili madrasada Hadis boʻlimi tashkil etilishini eʼlon qiladi. 1924-yilda Haq hadis ilmini tamomlab, qoʻshimcha taʼlim olish uchun Hindistonga joʻnab ketadi. U Saxaranpur tumanidagi Darul Ulum Deoband va Mazohir Ulumda tahsil olgan. U Ashraf Ali Tahonaviy qoʻl ostida toʻqqiz oylik taʼlimni egallaganidan soʻng Bengaliyaga qaytib keladi.

## Faoliyati
Azizul Haq Jiriy huzuriga qaytib, 1927–1940-yillarda madrasa muftiysi va mufassiri (Qur’on tafsiri olimi) boʻlib ishlaydi. Azizul Haq ustozi Zamiriddin Ahmad homiyligida 1938-yilda *Zamiriya Qosimul Ulum* nomli madrasa tashkil etadi. Keyinchalik u al-Jomiya al-Islomiya Patiya nomini oladi va islom universitetiga aylantiriladi. Umrining qolgan qismini shu madrasa rektori sifatida oʻtkazgan.

## Shaxsiy hayoti
Jiri madrasasida muallim boʻlib ishlagan vaqtida Azizul Haq Harinhayn (Gʻarbiy Patiya)lik Badiur Rahmon Savdagarning qiziga uylangan. Bu nikohdan ularning uch oʻgʻil va toʻrt qizi bor edi.

## Vafoti

Haq 1961-yil 3-martdagi juma namozi oldidan, 63 yoshida vafot etadi. Uning *[[Janoza|janozasi]]* (janoza namozi) Abdulkarim Madaniy (Anderkilla Shohi Jome masjidi imomi) tomonidan Jamiya Patiya maydonida oʻqilgan. Haq keyinchalik madrasa qabristoniga dafn qilinadi, mazkur joy hozir Maqbara-i-Aziziy nomi bilan mashhur.

## Manbalar

## Adabiyotlar

* 
* 
* 
* 
* Tazkira-e-Aziz, Sultan Zauq Nadvi
* Yaad-e-Aziz
*
Naybin

**Naybin** (, romanizatsiya qilinganda **Nāybīn**) — Eronning Gʻarbiy Ozarbayjon ustoni, Urmiya tuman okrugi Markaziy tumani tarkibidagi Torkaman okrugiga qarashli qishloq. 2006-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Naybin aholisi 422 nafarni tashkil qilib, ular 109 ta oiladan iborat boʻlgan.
## Manbalar
Abdulaziz al-Buxoriy

**Abdulaziz al-Buxoriy** ( — Alouddin Abdulaziz ibn Ahmad ibn Muhammad al-Buxoriy) — hanafiy faqihi.

## Hayoti
Abdulaziz Ahmad al-Buxoriy, asosan, usul al-fiqh ilmiga doir yozgan asarlari bilan tanilgan. Olimning hayoti haqida maʼlumotlar ko‘p emas. Fiqh taʼlimini amakisi Faxruddin Muhammad al-Maymurg‘iy va Hofizuddin Muhammad al-Buxoriylardan olgan. Shogirdlari orasidan Qavomuddin Muhammad al-Kokiy va Jamoluddin Umar al-Habboziy kabi mashhur hanafiy olimlari yetishib chiqqan.

## Asarlari
1. „*Kashf al-asrār fӣ sharh usӯl al-Bazdavӣ*“. Mazkur kitob al-Pazdaviyning *hanafiy mazhabi usul al-fiqh*iga oid asarining sharhi bo‘lib, muallif asarni yozishda Imom al-Gʻazzoliyning „*Mustasfā*“ nomli asaridan ham foydalangan.

2. „*Kashf al-asrār*“ asari keyingi davr olimlari uchun ham muhim manba bo‘lib xizmat qilgan. Asar Qohira (1890-yil) va Istanbulda (1890-1891-yillar) to‘rt jildda nashr qilingan.

3. „*Tahqӣq*“ („*Gʻā­ya at-tahqӣq*“ yoki „*Sharh al-Husāmӣ*“). *Usul al-fiqh*ga oid mazkur asar Husomuddin al-Axsikatiyning „*Muntaxab*“ nomli asariga yozilgan sharh hisoblanadi. Asar 1871-yil va 1876-yillarda Lakhnavda nashr qilingan.

Abdulaziz Ahmad al-Buxoriy f*iqh*iy asarlarga ham baʼzi sharhlar yozgan, jumladan, Burhonuddin al-Marg‘inoniyning „*Al-Hidāya*“ asarini sharh­lashni boshlagan, ammo bu sharhini tugatmasdan, aynan „*Kitāb an-nikāh*“ bobiga yetganda vafot etgan. Shuningdek, uning „*Risāla fӣ taxrӣj masāil zavi-l­-arhām fi-l-farāiz*“, „*Al-Arbaʼӯn fi-l-hadӣs*“, „*Kitāb al-afniya*“ asarlari ham bor.

## Adabiyotlar

* Abdulaziz al-Buxoriy. *Kashf al-asrār.* — Is­tanbul: 1892. I, 3-4;
* Al-Qurashiy. *Al-Javāhir al-muziyya.* — Qohira: 1978-79. II, 428;
* Ibn Qutlub­g‘o. *Tāj at-tarājim.* — Bag‘dod: 1962. 35;
* Hoji Xalifa. *Kashf az-zunӯn.* I, 112; II, 1395;
* Az-Zirikliy*. Al-Aʼlām.* — Qohira: 1954-59. IV, 137;
* Kahhola. *Mu’jam al-muallifӣn.* — Damashq: 1957-61. V, 242;
* Brockelmann. *GAL. Suppl*., I, 637, 654; II, 268;
* Seyyid Bey. *Üsül-i Fıkıh.* — İstanbul: 1333. 53-54, 193;
* Fahrettin Atar. *"Abdülazîz el-Buhârî". TDV İA.* — İstanbul: 1988. I, 186-187.

## Manbalar
Shayx Shamzin

**Sheyx Shamzin** (, romanizatsiya qilinganda **Sheykh Shamzīn**) — Eronning Gʻarbiy Ozarbayjon ustoni, Urmiya tuman okrugi tarkibidagi Silvaneh tumani, Targavar okrugiga qarashli qishloq. 2006-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Sheyx Shamzin aholisi 413 nafarni tashkil qilib, ular 70 ta oiladan iborat boʻlgan.
## Manbalar
Muhammad Solih Bengaliy

Shayx **Muhammad Solih Bengaliy** (, ) —18-asr ulamosi va bengaliyalik oʻqituvchi. Abdulhay al-Luknaviy va Muhammad Ishoq Bahti asarlarida tilga olinib, islom fiqhi, uning asoslari, *[[hikmat]]*, *[[kalom]]* va mantiq sohalarida yetakchi olimlardan biri sifatida taʼriflanadi.

## Hayoti
Muhammad Solih Bengaliyadan kelib chiqqan, shuning uchun tarixiy adabiy asarlarda uning ismiga *Bengaliy* suffiksi qoʻshiladi. Shimoliy Hindistonda Gopamau qozisi Shihob ad-Din huzurida islom ilmlarini oʻrgangan. Shundan soʻng Boburiylar saroyida *qozi* boʻlib xizmat qilgan Shoh Abdurrahimning ustozlari boʻlgan Mirzohid Xaraviyning (vaf. 1689) haloqasiga qoʻshiladi. Keyin Solihning oʻzi islom ilmidan muallim boʻldi. Uning koʻplab shogirdlari orasida sobiq ustozi Shihob ad-Dinning oʻgʻli Qutb ad-Din ham bor edi, u ham *qozi* boʻlgan

## Manbalar
Maqsudulloh

**Maqsud Ulloh ibn Tanoʻ Ullloh ibn Hijr Ullloh al-Gʻoziy** ((); 1961–1883), yoki oddiygina **Maqsudulloh** (), **Talgasiyaning birinchi piri Darbar Sharif** sifatida tanilgan Bengal Deobandiy islom olimi edi. U Ashraf Ali Tanviyning shogirdi boʻlgan va Katta Barisal hududida koʻplab *qavmiy [[Madrasa|madrasalariga]]* asos solgan.

## Yoshligi va oilasi
Maqsudulloh 1883-yilda Bengaliya prezidentligining Backergunge tumanida joylashgan Jalakatining Talgasiya *[[Gʻozi|qishlogʻida]]* Gʻoziylarning Bengal musulmon oilasida tugʻilgan. Uning otasi Moulvi Gʻozi Sanoulloh 1898-yilda haj ziyoratidan qaytayotganda vafot etgan, shuning uchun Maqsudulloh onasi Amina Xotun va otasi tomonidan bobosi Moulvi Gʻozi Hijrullohning qoʻlida tarbiyalangan.

## Taʼlimi
Maqsudulloh yoshligidayoq Qur’on yod olgan. Uning bobosi Moulvi Gʻozi Hijrulloh uni yaqin atrofdagi Kachua madrasasiga olib borib, Kalkiniy Said Ahmad qoʻliga ishonib topshiradi. Ahmad Kachuadagi oʻqishni tamomlagach, Maqsudullohga Hindistonga borishni va Dorul Ulum Deoband seminariyasiga oʻqishga kirishni buyuradi. Maqsudulloh 1906-yilda Deobandga joʻnab ketadi va u yerda bir necha yil davomida islomiy ilmlarni oʻrganishni davom ettiradi. Deoband davridagi boshqa Barisali talabalari orasida Zaynul Abedin, Muhammad Yasin, Mansur Ahmad va Fajruddin bor edi. Maqsudulloh Ashraf Ali Tanviyning shogirdi va *[[Murid|muridi]]* boʻldi. Tanviy keyinroq uni Hasanpurlik Ali Ahmad qoʻliga oʻqishga yuboradi. Maqsudulloh Hasanpur va Sahronpurda bir oz vaqt oʻqib, keyin 1916-yilda Deobandga qaytib keladi, hamda u yerda toʻrt tariqada bir necha kun ichida *[[Tariqat|Sanviydan]]* xalifat (ruhiy vorislik) unvonini oladi.

## Faoliyati
Maqsudulloh 1919-yilda Bengaliyaga qaytadi. Keyinchalik uzoq yillar Kachua madrasasiga mudir etib tayinlanadi. Soʻng u Dars-i Nizomiy oʻquv dasturi asosida Katta Barisal mintaqasidagi ilk *qavmiy* muassasalaridan biri boʻlgan ota-bobolarining Talgachiya qishlogʻidagi Madrasa-e-Ashrafia Emdadiani tashkil qiladi. Shuningdek, u „Baytul Mamur“ nomi bilan mashhur madrasaga tutash masjid ham qurdiradi. Maqsudulloh keyinchalik Barisalda Ashraful Ulum Barisal, Latabuniya madrasasi, Kayxali madrasasi va Bhandariyadagi Paikxali Maqsudul Ulum madrasasi kabi yana koʻplab *[[Madrasa|madrasalar]]* ochadi.

1947-yil 13-dekabrda Chavkbazar Jome Ebadulloh masjidida Sayid Mahmud Mustafo raisligida maslahat konferensiyasi boʻlib oʻtadi. Anjumanda Buyuk Barisalning yirik *[[Ulamo|ulamolari]]*, jumladan, Mahmudiya madrasasini tashkil etishda yordam bergan Talgasiyalik Maqsudulloh ham ishtirok etgan.

## Vafoti
Maqsudulloh 1961-yilda vafot etgan va Talgasiya Darbar Sharifda dafn etilgan. Uning oʻrniga Shohidulloh Ashrafiy kabi avlodlari pir boʻlgan.

## Yana qarang

* Abdur Rahim (ulamo)
* Delvar Hussain Sayyidi
* Sarsina pirining asoschisi: Nesariddin Ahmad
* Sayid Fazlul Karim, sobiq Charmonai piri

## Manbalar
Malibagʻ

**Malibag** — Bangladesh poytaxti Dakkadagi mahalla nomi. Shahjahanpur Thana tarkibiga kiradi. “Mali” so‘zi bog‘bon, “bag‘” so‘zi esa bog‘ degan ma’noni bildiradi. Demak, “Malibagʻ” so‘zining lug‘aviy ma’nosi bog‘bonning bog‘i yoki mahallasidir. Bu Mag‘bozor yaqinidagi aholi zich joylashgan hudud. Bu hududda ko'plab biznes do'konlari, bozorlar, ofislar, maktablar va kollejlar joylashgan. Bu yer Dakka shahrining eng gavjum transport nuqtalaridan biri.

## Manbalar
Shirali (Kirmonshoh)

**Shirali** (, romanizatsiya qilinganda **Shīr‘alī**) — Eronning Kermanshah ustoni, Kirmonshoh tuman okrugi Markaziy tumani tarkibidagi Miyan Darband okrugiga qarashli qishloq. 2006-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Shirali aholisi 83 nafarni tashkil qilib, ular 18 ta oiladan iborat boʻlgan.
## Manbalar
Koreh Jub

**Koreh Jub** (, romanizatsiya qilinganda **Koreh Jūb**; shuningdek, **Kūreh Jūb** nomi bilan ham mashhur) — Eronning Kermanshah ustoni, Kirmonshoh tuman okrugi tarkibidagi Firuzobod tumani, Sar Firuzobod okrugiga qarashli qishloq. 2006-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Koreh Jub aholisi 20 nafarni tashkil qilib, ular 4 ta oiladan iborat boʻlgan.
## Manbalar
Toʻqimachi (stadion, Fargʻona)

**Toʻqimachi stadioni** – Fargʻona shahridagi koʻp maqsadli stadion. Bino mahalliy toʻqimachilik fabrikasiga tegishli. Stadiondan oʻz vaqtida mahalliy Toʻqimachi va viloyatning bosh jamoasi Neftchi klublari foydalangan. Stadionda asosan Toʻqimachi klubi Oʻzbekiston Birinchi ligasi oʻyinlarida maydongga tushgan. Hozirgi kunda stadionda bolalar va oʻsmirlar sport maktabi foydalnmoqda.

## Tarixi

## Havolalar

* Dunyo stadionlari – Toʻqimachi
Ahmad Ali Enayetpuriy

**Ahmad Ali Enayetpuri** () Bengal yozuvchisi, jurnalisti va siyosatchisi hisoblanadi.

## Ilk faoliyati va taʼlimi
Ahmad Ali 1898-yil 21-yanvarda Bengaliya prezidentligi Jessor tumanidagi Enayetpur qishlogʻida bengal musulmon oilasida tugʻilgan. Oilaning kelib chiqishi asli iroqlik boʻlgan. Otasi Shoh Abed Ali (vaf. 1956) mavlono bo‘lib, onasining ismi Sayoda Xotun edi. 

Shajiali quyi boshlang‘ich maktabida Pandit Dvijabar Charkabarti va boshqalar qo‘lida o‘qigan. Shundan soʻng u Jessor tumani maktabiga oʻqishga kiradi va 8-sinfgacha oʻqiydi. Otasi Alining qiziqishi yo‘qligini tushunib, uni Kalkutta Alia madrasasiga o‘qishga kiritadi. Ahmad Ali Kalkuttada islom ilmini tamomlagan hamda Mavlono Gul Muhammadxon va Mavlono Bashir Ahmad davrida arab tilini o‘rgangan. Ammo Ahmad Ali madrasada oʻqishni tamomlash oʻrniga Furfura Sharifning birinchi piri Muhammad Abu Bakr Siddiqning taʼsiri ostiga tushib qoladi. Siddiq unga islom ilohiyoti, fors va urdu tillaridan saboq bergan. Enayetpuriy keyinchalik ingliz tilini ham mustaqil oʻrganadi va *Shamsul Ulamo* unvoniga sazovor boʻladi. Oradan koʻp oʻtmay, *piri* unga Islomga daʼvat qilib, omma oldida nutq soʻzlashni buyuradi.

## Faoliyati
Enayetpuriy 1924-yilda „Sariat“ (shuningdek, Sariyat deb ham ataladi) oylik jurnaliga asos solib, uning muharriri boʻldi. U gazeta nomini „Sariat-i-Islom“ deb o‘zgartirdi. Bu Kalkuttadagi yagona hanafiy nashri hisoblangan. Ahmad Ali 32 yil davomida „Sariat-i-Islom“ning muharriri bo‘lib ishlagan. 1934-yilda Britaniya Hindistoni unga Xon Sohib unvonini beradi. U Jessore tuman kengashi aʼzosi boʻlib ishlagan.

1937-yilda Bengal qonunchilik assambleyasiga Jenaidah saylov okrugidan Butun Hindiston musulmonlar ligasi nomzodi sifatida saylangan. Assambleyada u boshlangʻich taʼlimni bepul qilish toʻgʻrisidagi qonun loyihasini kiritdi. Ahmad Ali 1938-yilda Xon Bahodir unvoni bilan taqdirlangan.

## Vafoti
Enayetpuriy 1959-yil 4-yanvarda Sharqiy Bengaliya, Pokiston, Jessor tumanidagi Enayetpur shahrida vafot etdi.

## Manbalar
Murodpur

**Murodpur** — Hindistonning Panjob shtati Jalandhar tumani Jalandhar–Idagi qishloq. U tuman markazidan 23 kilometr (14 milya) uzoqlikda joylashgan. Qishloqni qishloq aholisi orasidan saylangan vakil Sarpanch boshqaradi.

## Demografiya

2011-yil holatiga ko'ra qishloqda jami 53 ta xonadon mavjud. Umumiy aholi soni 275 nafar. Shundan 146 nafar erkaklar, 129 nafar ayollar.

## Manbalar

## Havolalar
* Tourism of Punjab
* Census of Punjab
Badriddin karvonsaroyi

**Badriddin karvonsaroyi** — Oʻzbekistonning Buxoro shahri tarixiy markazida joylashgan madaniy meros yodgorligi. Oʻzbekiston moddiy va madaniy merosining koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

1920-yilgi Buxoro inqilobiga qadar unda choy va manufaktura ulgurji savdosi bilan shugʻullanilgan. 40 ta hujradan tashkil topgan. Hozirda unda Badriddin restorani faoliyat yuritib kelyapti.

Maydoni: 900.0 m

## Manbalar
Johns Hopkins universiteti

**Johns Hopkins universiteti** (**Jons Xopkins** yoki **Johns Hopkins**, qisqartmasi **JHU**) — AQShning Baltimore shtati, Maryland shahrida joylashgan xususiy tadqiqot universiteti. 1876-yilda asos solingan ushbu oliygoh Qoʻshma Shtatlardagi Yevropa tadqiqot instituti modeliga asoslangan birinchi universitet hisoblanadi. Doimiy ravishda AQSh va dunyoning eng nufuzli oliy taʼlim muassasalari qatoridan oʻrin olib keladi.

Universitet oʻzining ilk xayrixohlaridan biri boʻlmish amerikalik kvaker, saxovatpesha tadbirkor Johns Hopkins sharafiga nomlangan. Hopkinsning oliygoh tashkil etilishi uchun qoldirgan 7 million dollarlik vasiyati AQSh tarixidagi eng yirik xayriya sovg‘asi boʻlgan.

## Yana qarang
* ***<small></small>***

## Izohlar

## Manbalar

## Havolalar
* Rasmiy sayti
Sadi

**Sadi** (, shuningdek Saʼdiy sifatida romanizatsiya qilingan) — Eronning Kerman viloyati, Kerman okrugining markaziy tumaniga qarashli Bogʻin qishloq okrugiga qarashli qishloq. 2006-yil aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloq aholisi 1382 nafar, 377 oiladan iborat boʻlgan.

## Manbalar
Bogʻin qishloq okrugi

**Bogʻin qishloq okrugi** () — Eronning Kerman viloyati Kermon okrugiga qarashli qishloq okrugi (*dehiston*). 2006-yil aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, uning aholisi 4,867 nafar, 1,173 oiladan iborat. Qishloq okrugida 36 ta qishloq bor.

## Manbalar
Stepan Kadishev

**Stepan Ivanovich Kadyshev** — Sovet davlat va iqtisodiy arbobi, Sotsialistik Mehnat Qahramoni.

## Biografiya
Hozir Nijniy Novgorod viloyatidagi Vladimirovka qishlogʻida dehqon oilasida tugʻilgan. 1932-yilda Gorkiy sanoat institutini tamomlagach, Gorkiy (hozirgi Nijniy Novgorod) shahrida yangi tashkil etilgan S. Orjonikidze nomidagi aviatsiya zavodiga ishlashga yuborilgan. 1944-yilda bosh muhandis lavozimiga tayinlanadi, 1945-yil dekabrda Gorkiy (hozirgi Nijniy Novgorod) viloyati Pavlovo shahridagi 467-sonli zavodga direktor etib tayinlanadi.

1956—1963-yillarda V. P. Chkalov nomidagi Toshkent aviatsiya zavodi direktori etib tayinlandi.

1963—1965-yillarda O‘rta Osiyo iqtisodiy tumani Xalq xo‘jaligi kengashi (XXK), so‘ngra O‘zbekiston SSR XXK raisi bo‘lgan. 1965-yildan — SSSR aviatsiya sanoati vazirining birinchi oʻrinbosari etib tayyorlangan.

## Mukofotlari

*„Ommaviy ishlab chiqarish va yangi aviatsiya texnikasini ishlab chiqarishni tashkil etishda erishilgan ulkan muvaffaqiyatlari uchun“* SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1962-yil 2-martdagi farmoni bilan Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan Lenin nomidagi orden va „Oʻroq va bolgʻa“ oltin medali (№ 8262) bilan mukofotlangan. Shuningdek, shu Farmon bilan misgar Ikrom Akmalov va parchinchi Taisiya Grigoryevna Pavlovagalar ham Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan.

## Vafoti

Moskvada yashab, ishlagan. 1974-yil 10-noyabrda vafot etgan. U Moskvadagi Novodevichy qabristoniga dafn etilgan.

## Manbalar

## Havolalar

* Stepan Ivanovich Kadishev (rus.). Sayt „Geroi strani“.
Zarafshon (futzal klubi)

**Stroitel-Zarafshon futzal klubi** — Navoiy viloyatining futzal klubi. 2020-yilda tashkil etilgan.

## Joriy tarkibi
*[[2023-yil]] [[2-yanvar]] holatiga*

## Manbalar
Samarqand viloyat bolalar kutubxonasi

**Samarqand viloyat bolalar kutubxonasi** 1953-yilda 1-sonli shahar kutubxonasi negizida tashkil etilgan. Kutubxona binosi sobiq viloyat pionerlar saroyida joylashgan edi.

Dastlab kutubxona fondi **15 ming** nusxadan iborat boʻlgan. 1970-yilda viloyat bolalar kutubxonasi Pushkin nomidagi viloyat universal ilmiy kutubxonasining oldingi joylashgan binosiga koʻchirilgan va shu yili kutubxonaga Abu Rayhon Beruniy nomi berilgan.

Kutubxona Kitob saqlash, Adabiyotlarga ishlov berish va toʻkislash, Kitobxonlarga xizmat koʻrsatish, Nafosat, Maʼlumot-bibliografiya, Ilmiy-metodik boʻlimlaridan iborat. Kutubxona viloyatdagi bolalar uylari va maktab-internatlariga kutubxona xizmatini koʻrsatish uchun ularni otaliqqa olgan. Kutubxonada oʻzbek va rus tillarini oʻrganish boʻyicha kurslar tashkil etilgan.
Hozirgi kunda kutubxona fondida 153 ming nusxadan ortiq adabiyotlar saqlanmoqda.

## Bugungi kunda
Bugungi kunda viloyat bolalar kutubxonasi fondida 130 ming 304 dona kitob boʻlib, 19 ming 800 nomdagi adabiyot mavjud. Shundan 100 ming 38 tasini qogʻozli, 30 ming 266 tasini elektron adabiyotlar tashkil qiladi. Ulardan 21 mingdan ziyod kitobxonlar foydalanmoqda.

Kutubxonamizda 35 nafar kutubxonachi xodim faoliyat yuritib, ular oyda 70 ta asar oʻqiydi va umumta’lim maktablaridagi targʻibot tadbirlarida oʻquvchilarga bu asarlar haqida soʻzlab beradi. Har bir sinfda 35 nafar oʻquvchi boʻlsa, 2450 nafar oʻquvchi bir oyda 70 ta asarning gʻoyasi bilan tanishadi.

Pandemiya davrida kutubxona xodimlari masofadan ishlash tizimini yoʻlga qoʻydi. Ular masofadan ishlashni tashkil etib, ijtimoiy tarmoqlarda “Ilmli kishi xor boʻlmas”, “Kitoblar olami”, “Kitob - bilim chirogʻi”, “Jajji kitobxonlar” kabi kanallar tashkil etdi va bu orqali eng durdona adabiyotlar tanlanib kitobxonlarga tavsiya etildi. Ularga istagan adabiyotlari oʻz vaqtida audio va elektron shaklda taqdim etildi.

Bugunga qadar online-kutubxonamizda 10 ta kanal va guruh tashkil etilgan. Ulardagi kitobxonlar soni 57 ming 699 nafardan ortiq, turli sohalardagi 75 ming 224 ta badiiy elektron adabiyotlar, 27 ming 161 ta audio adabiyotlar hamda  47 ming 227 ta boshqa turdagi ma’lumotlar yetkazib berilgan.
Hozirgi kunda kutubxona fondida 153 ming nusxadan ortiq adabiyotlar saqlanmoqda.

## Manbalar
20 000 (son)

**20&nbsp;000** (**yigirma ming**) — 19&nbsp;999 va 20&nbsp;001 orasida joylashgan natural son.

## Matematikada
* 20&nbsp;000 = 25 × 54  
* 20&nbsp;000 sonining umumiy boʻluvchilar soni 30ta (oʻzini hisobga olmaganda) boʻlib, ular quyidagilardir:  1 2 4 5 8 10 16 20 25 32 40 50 80 100 125 160 200 250 400 500 625 800 1&nbsp;000 1&nbsp;250 2&nbsp;000 2&nbsp;500 4&nbsp;000 5&nbsp;000 10&nbsp;000 20&nbsp;000 

* Ushbu sonning umumiy boʻluvchilar yigʻindisi 49&nbsp;203 ga  (oʻzini hisobga olmaganda) teng boʻladi.
* Shuningdek, ushbu son ikkilik sanoq sistemasida 100111000100000 ga, uchlik sanoq sistemasida 1000102202 ga, toʻrtlik sanoq sistemasida 10320200 ga, beshlik sanoq sistemasida 1120000 ga, oltilik sanoq sistemasida  232332 ga, sakkizlik sanoq sistemasida 47&nbsp;040 ga, oʻnlik sanoq sistemasida 20000 ga, oʻn ikkilik sanoq sistemasida b6a8 ga, oʻn oltilik sanoq sistemasida 4e20 ga, yigirmalik sanoq sistemasida 2a00 ga hamda oʻttiz oltilik sanoq sistemasida ffk ga tengdir.		

### Ushbu songa eng yaqin tub sonlar
Ulam spiraliga koʻra, binafsha fondagi sonlar tub sonlar, yashil fondagi sonlar esa kvadrat ildizdan chiqadigan sonlardir.

## Fanda

## Boshqa sohalarda

## Manbalar

## Adabiyotlar
*  
## Havolalar
* 20&nbsp;000 sonining xossalari numberempire.com saytida (inglizcha)
Yusuf Qandlaviy

**Muhammad Yusuf Qandlaviy** (1917–1965) – hind islom olimi, „Tabligʻi jamoat“ ning ikkinchi aʼzosi boʻlgan.

## Biografiyasi
Muhammad Yusuf Qandlaviy 20 yoshida, 1936 (hijriy 1355)-yilda maktabni bitirgan.

Muhammad Yusuf Qur’onni oʻn yoshida hofiz Imom Xon Mavotidan yod olgan. Sayid Husayn Ahmad Madaniyning akasi Sayid Ahmad Fayzobodiy tomonidan Muhammad Yusufga Qur’onni yod olgani munosabati bilan faxriy unvon yuboriladi.

U 1965-yilda, 48 yoshida Lahorda vafot etgan. Muhammad Yusufning Dehlidagi dafn marosimida kamida ikki yuz ming aholi ishtirok etgan. Uning janoza namoziga Muhammad Zakariya Qandlaviy imomlik qiladi va otasi Muhammad Ilyos Qandlaviy qabri yoniga dafn qilinadi.

## Adabiy asarlari

## Manbalar

## Havolalar

* Muhammad Yusuf Kandxlaviyning urdu tilidagi bayanlar yoki nutqlari
* „Tabligʻi jamoat“ning 9000 aʼzosi karantinga olingan
* Qur’on – Koʻproq yorugʻlik uchun maqola
Shoh Abdurahim

**Shoh Abdurahim** (; 1644 — 1719) — islom olimi va islom huquqiga doir koʻp sonli toʻplam boʻlgan „Fatova-e-Alamgiri“ni tuzishda yordam bergan yozuvchi. Musulmon faylasufi Shoh Valiulloh Dehlaviyning otasi. Dehli soʻfiysi Xovoja Boqibillahning oʻgʻli Xoʻja Xurdning shogirdi boʻlgan. Dehlida „Madrasa Rahimiyya“ni, keyinchalik musulmon Hindistonning diniy ozod boʻlishida muhim rol oʻynagan. Shoh Valiulloh va Shoh Abdulaziz kabi diniy islohotchilar va mujohidlarning oʻsish maydoniga aylangan kollejni tashkil qildi.

## Islom yoʻlidagi xizmatlari
Shoh Abdurahim so‘fiy va hanafiy olimi bo‘lib, islom huquqiga oid asarlar yozgan. Madrasa Rahimiyya, ilohiyot kollejida dars bergan.

## Rahimiya madrasasi
Madrasa Rahimiya Dehlidagi islom instituti boʻlib, oʻquv dasturi ishlab chiqilgan va oʻqitish metodikasi yaxshilangan. Shoh Abdulrahimdan keyin o‘g‘li Shoh Valliulloh u yerda dars bergan va o‘quv dasturini yangilagan. Sayyid Ahmad Shahid Barelviy kabi bo‘lajak islom ulamolari va yetakchilari Rahimiya madrasasida taʼlim olishgan.

## Ishlari
Soh Abddurahim anʼanaviy fanlarning yetakchi olimi edi. Uning baʼzi asarlari orasidan quyidagilar bor:

* 1) Fatovo-i Olamgiri
* 2) Naqshbandiya so‘fiylik yo‘li haqidagi „Irshod-i-rahimiya“ kitobi,
* 3) Anfas-i-Rahimiya,
* 4) baʼzi harflar

## Manbalar
Adampur

**Adampur** — Hindistonning Panjob shtatidagi Jalandhar tumanida joylashgan shaharcha, munitsipal kengash va sub-tehsil.

## Geografiyasi
Adampur Doaba quyidagi koordinatada joylashgan: . Uning oʻrtacha balandligi 233 metr (764 fut). Adampurtuman shtab-kvartirasi Jalandhardan 24 km va Hoshiarpurdan taxminan 26 km uzoqlikda joylashgan. Eng yaqin tepalik stansiyasi — Dalay Lamaning bosh qarorgohi boʻlgan Dharamshala stansiyasi hisoblanadi. Adampur atrofidagi yana bir tepalik stansiyasi bu — McLeodganjdir. Bu asosiy bozor boʻlib, shahar va uning atrofida yashash uchun eng yaxshi joylardan biri hisoblanadi.

Shaharcha Panjob va uning ikkita asosiy shaharlari Jalandhar va Xoshiarpurning markazida joylashgan.

Adampur va Panjobdagi Xadi Mandal soat minorasi bu shaharning eng qadimgi binolaridan biri hisoblanadi. Xadi Bhandarni Mahatma Gandi ochgan.

Adampur havo kuchlari stansiyasi 1900-yillarning boshlarida inglizlar tomonidan qurilgan va Hindistondagi ikkinchi yirik havo kuchlari bazasi hisoblanadi. Jalandharning ichki aeroporti ham Adampur shahrida joylashgan.

Adampur orqali oʻtadigan temir yoʻl liniyasi 1902-yilda inglizlar tomonidan qurilgan. Avvaliga Adampur poezd stansiyasi quriladi, keyinchalik havo kuchlari bazasi yaqinligi sababli u Xurdpur deb oʻzgartirildi.

## Demografiyasi
2011-yilgi Hindiston aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Adampur Munitsipal Kengashida 20,922 aholi istiqomat qilgan, ulardan 11,152 nafari erkaklar, 9,770 nafari esa ayollardir. Adampurning oʻrtacha savodxonlik darajasi 87,98% ni tashkil qiladi, bu mamlakatdagi oʻrtacha 75,84% dan yuqori. Aholining 12 foizini 6 yoshgacha boʻlgan bolalarni tashkil etadi. Rejalashtirilgan kasta aholisi 47,30% ga teng.

Ramgarxiya jamoasining Virdi oilasi Adampurdagi eng qadimgi xizmat koʻrsatuvchi oilalardan biri boʻlib, 1700-yillardan boshlab shaharda oʻz turar-joylariga ega boʻlgan.

## Qonunchiligi
Shahar Adampur qonunchilik assambleyasi saylov okrugining bir qismi hisoblanadi. Kongress aʼzosi Suxvinder Singx Kotli bu oʻrindagi amaldagi deputatdir. Shahar hozirda INC vakili Santox Singx Chaudxari vakili boʻlgan Jalandhar parlament saylov okrugi tarkibiga kiradi.

## Manbalar

## Havolalar

* Jalandhar tumani
Asad Muhammad Sayid as-Sagʻarji

**Asad Muhammad Sayid as-Sagʻarji** () Suriyaning Damashq shahrida yashagan va hanafiy fiqhi masalalari bilan shugʻullangan suriyalik islom ulamosi. Damashqdagi Jomiyya al-Umaviyning bosh imomi, Suriyadagi yetakchi faqih (huquqshunos) edi. As-Sag‘arjiy so‘fizmning shodiylik tariqatiga mansub edi. Bir nechta kitoblar muallifi hisoblanadi. Shayxning eng koʻzga koʻringan ustozlaridan biri Suriyaning taniqli olimi ash-Shayx as-Sayyid Ibrohīm al-Yaʼqūbīy edi.

## Asarlari

Shayx bir qancha mashhur asarlar muallifi hisoblanadi.

Uning „*Al-Fiqh al-Hanafiya va Adillatahu*“ asari Qur’on va Sunnatdan hanafiy fiqhini isbotlovchi asosiy dalillarga bag‘ishlangan uch jilddan iborat yirik qo‘llanmadir. Shayxning „*Shu’ab al-Imon*“, „*Sayiduna Muhammad Rasulalloh*“, „*Zavjatun-Nabiy*“ va „*Haj val-Umra*“ kabi boshqa asarlari bilan bir qatorda ushbu kitob ham ko‘plab arab universitetlarida, jumladan Qohiradagi mashhur Al-Azhar universitetida o‘qitiladi.

## Vafoti

As-Sagʻarjiy 2015-yil 21-avgustda vafot etdi. Madinadagi Jannatul Boqiy qabristoniga dafn qilingan.

## Manbalar

## Havolalar
* Muslimyouth.org.uk
* Interview at Yanabi.com
Abdulaziz ibn Abdurrazzoq al-Marg‘inoniy

**Abdulaziz ibn Abdurazzoq al-Margʻinoniy** ( – Shayxul-imom Abu-l-Aimma Abdulaziz ibn Abdurrazzoq ibn Abu Nasr ibn Jaʼfar ibn Sulaymon ibn Matkan al-Margʻinoniy) – muhaddis.

## Hayoti
Abdulaziz ibn Abdurrazzoq al-Margʻinoniy 1016-yil (hijriy 406-yil)da Margʻilonda tavallud topgan. U asosan, oʻzi tugʻilib-oʻsgan yerda yashab ijod etgan. Manbalarda keltirilishicha, ilm talabida ikki marta Samarqandga safar qilgan. Abdulaziz ibn Abdurazzoq al-Margʻinoniy taniqli olim Shamsul-islom Mahmud ibn Abdulaziz ibn Abdurrazzoq al-Oʻzgandiyning otasidir.

Abdulaziz ibn Abdurazzoq al-Margʻinoniy 1084-yilda (hijriy 476) 68 yoshida vafot etgan.

## Adabiyotlar

* O. A. Qoriyev. *Fargʻona fiqh maktabi va Burhoniddin al-Margʻinoniy.* – T.: „Fan“, 2009. 60;
* *Oʻrta asr Sharq allomalari ensiklopediyasi.* – Samarqand: „Imom Buxoriy xalqaro markazi“, 2016. 222.

## Manbalar
Atufiy

**Abubakr Ahmad bin Ali bin Husayn bin Vahb Atufiy** (vaf. 956) – “Nasoyim ul-muhabbat”da tilga olingan tasavvuf shayxi. Junayd Bagʻdodiyning shogirdi. Ustozidan hikmatlar rivoyat qilgan. Navoiy “Nasoyim ul-muhabbat”ga “Nafahot ul-uns”dan ushbu shayx bilan bogʻliq bobni aynan kiritgan.

## Manbalar
Ali al-Qoriy

**Nur ad-Din Abu al-Hasan Ali ibn Sulton Muhammad al-Hiraviy al-Qoriy** (; vafoti 1605/1606-yil), **Mulla Ali al-Qoriy** () nomi bilan tanilgan islom olimi.

Al-Qoriy Hirotda tugʻilgan, u yerda islomiy taʼlim olgan. Makkaga borib, olim Shayx Ahmad ibn Hajar al-Haytamiy Makkiydan taʼlim oldi. Shundan keyin Makkada qolishga qaror qildi, oʻsha yerda dars berdi, vafot etdi va dafn qilindi.

U Hanafiylik boʻyicha hadis ustalaridan, fiqh, Qurʼon tafsiri, til, tarix va tasavvuf ilmi imomlaridan biri sanaladi. Hofiz va har yili qoʻlda Qur’on yozadigan mashhur xattot boʻlgan.

Bir qancha kitoblar yozgan, jumladan, „*[[Mishkat al-Masabih|Mishkat al-Nasabih]]*“ning bir necha jildli „al-Mirqot“ sharhi, Qodi Ayyadning „*[[Ash-Shifo bi ta'rif huquq al-mustafo|Ash-shifo]]*“siga ikki jildlik sharh, *[[Shamoil Muhammadiya|Shamoil at-Termiziyga]]* sharh.

Uning eng mashhur asari Qur’on va Hadislardan olingan „*Hizb ul-Azam*“ nomli duolar toʻplamidir. Toʻplam yetti bobga boʻlingan. Bu asar „Daloil ul-xayrot“ toʻplamida ham aytib oʻtilgan.

Ali al-Qoriy Makkada vafot etgan, Jannat ul-Mualloh qabristoniga dafn etilgan.

## Yana qarang

* Hanafiylar roʻyxati
* Musulmon teologlari roʻyxati
* Ashʻariylar va moturidiylar roʻyxati
* Islom ulamolari roʻyxati

## Manbalar
Alavalpur

**Alavalpur** — Hindistonning Panjob shtatidagi Jalandhar tumani joylashgan shahar va shahar kengashi hisoblanadi. Alavalpur Maxaraja Ranjit Singx davrida bu hududni boshqargan Pathan Alaval Xon sharafiga shunday nomlangan. Sardor Himmat Singx Jallevaliya Jatlarning asosiy boshligʻi va Ranjit Singx armiyasining generali boʻlib, keyinroq Alavalpurni zabt etadi. Uning avlodlari hali ham shahar markazida joylashgan qal’ada yashaydi.

## Geografiyasi
Alavalpur quyidagi koordinatada joylashgan: . Uning oʻrtacha balandligi 232metr (761 fut). Shahar Kartarpur Adampur yoʻlida oʻrnashgan. Alavalpur yaqin atrofda yashovchi odamlarga kundalik foydalanish uchun barcha narsalarni taqdim etadigan yaxshi bozorga ega. Alavalpur atrofidagi qishloqlarga Doltpur, Dhogri, Sikandarpur, Sarmastpur, Sanghval, Kishangarh va boshqa bir qancha qishloqlar kiradi. DAV universiteti yaqinda Alavalpurga juda yaqin joylashgan Sarmastpur qishlogʻida tashkil etildi. Mazkur institut mahalliy aholiga oliy maʼlumot olishda, kasb-hunar egallashda yordam bermoqda. Sumit Arora (Sanghval), Satnam Badxan (Sanghval) singari tubyerlik aholi oʻz qishlogʻini boshqa qishloqlar orasida eng yaxshisiga aylantirish uchun bor kuchini sarflamoqda.

## Demografiyasi
2001-yil Hindistonda aholini roʻyxatga olish holatiga koʻra, Alavalpurda 7172 aholi istiqomat qilgan. Aholining 52 foizi erkaklar, 48 foizi ayollardan tashkil topgan. Alavalpurda oʻrtacha savodxonlik darajasi 73% ni tashkil etadi, bu milliy oʻrtacha darajda — 59,5% dan yuqori; Erkaklarning 55 foizi, ayollarning 45 foizi savodli. Aholining 12 foizi 6 yoshgacha bolalardan iborat.

## Manbalar
Abdur Rahmon Chatgami

**Abdur Rahmon Chatgami** (; 1920–2015) shuningdek, **Faqihul millat** islom dini devbandiylik maktabining bangladeshlik olimi edi. 1920-yilda Chittagongdagi Fotikchharining Imom Nagar degan joyida tug'ilgan.

## Yoshlik davri va taʼlim
Abdur Rahmon 1920-yilda Britaniya Hindistonining Chittagong tumani, Fatikchhari shahridagi Imomnagar qishlog‘ida bengal musulmon oilasida tug‘ilgan. Otasining ismi Chan Miah. Abdurrahmon umumiy oʻrta taʼlimni Dorul Ulum Muinul Islom Hathazariyda olgan. O'qishini davom ettirish uchun Dorul ulum devbandga kirgan. U yerda Abdurrahmon “Davrani hadis”ni muvaffaqiyatli tamomlab, shu muassasada ifto (islom huquqi) sohasida tadqiqot olib bordi.

## Kasbiy faoliyati

Dorul Ulum Deobandni tugatgandan so'ng Abdur Rahmon mahalliy madrasalar, jumladan Chittagongdagi Al-Jomia Al-Islomiya Patiya va Bogradagi Jamil madrasalari hamda turli islomiy seminariylarda o'qituvchi va direktor bo'lib ishlagan. Abdur Rahmon Bangladesh Islom tadqiqot markazi va Dakkadagi Jamiatul Abrarat Riverviewning asoschisi. Shuningdek, Bangladeshdagi Qavmi madrasa Ta'lim kengashi federatsiyasi raisi. Bulardan tashqari, muftiy Abdurrahmon Shimoliy Bengaliya madrasasining 18 ta tumandagi mingdan ortiq islomiy taʼlim muassasalarini oʻz ichiga olgan taʼlim kengashi raisi sifatida ham faoliyat yuritib kelmoqda.

### Islomiy bank ishi

1983—1992-yillarda muftiy Abdurrahmon Islami Bank Bangladesh Ltdning 1-shariat kengashi aʼzosi boʻlgan. Oʻshandan beri mamlakatning turli banklaridagi islom banki sektorida shariat nazoratchisi sifatida muhim rol oʻynagan. 2007-yilda Bangladesh Islom banklari Markaziy shariat kengashi (CSBIB) raisi etib saylangan. Shu bilan birga Al Arafah islomiy banki Shariat kengashi raisi va Ijtimoiy investitsiya banki Shariat kengashi raisi oʻrinbosari lavozimlarida ishlagan. Qisqa muddat Sharq bankining shariat maslahatchisi ham bo‘lgan. Shuningdek, Shahjalal Islami bankning Shariat kengashi raisi lavozimida ham ishlagan. Abdur Rahmon turli seminarlarda qatnashish uchun Saudiya Arabistoni, BAA, Bahrayn, Qatar, Hindiston va Pokistonga sayohat qilgan.

## Vafoti

Abdurrahmon 2015-yil 10-noyabrda Dakkaning Bashundhara shahrida keksalikdan vafot etdi. Vafoti munosabati bilan Bashundhara group raisi Ahmed Akbar Sobhan hamdardlik bildirdi.

## Yana qarang
* Abdur Rahmon ibn Yusuf Mangera

## Manbalar

## Havolalar
* Qawmi Madrasa Education Board
* Mufti Yousuf Sultan 
* Mufti Saeed Ahmad
* Mufti Mizanur Rahman Sayed
*Contribution of Faqihul Millat (RA) to the development of self-purification
Axiy Ali Misriy

**Axiy Ali Misriy** – “Naso­yim ul-muhabbat”da tilga olingan tasavvuf shayxi. Iroq va Rumda koʻp muridi boʻlgan. Rukniddin Alouddavla Simnoniyning huzuriga isteʼdodli muridlarining bir guruhi bilan kelib, shogird tushgan. Alisher Navoiy “Nasoyim ul-muhabbat”ga “Nafahot ul-uns”­dan ushbu shayx haqidagi bobni aynan kiritgan.

## Manbalar
Axiy Faraj Zanjoniy

**Axiy Faraj Zanjoniy** (vaf. 1065) – “Nasoyim ul-muhabbat”da tilga olingan tasavvuf shayxi. Abuabbos Nihovandiyning shogirdi. Alisher Navoiy “Nasoyim ul-muhabbat”ga “Nafahot ul-uns”dan ushbu shayx haqidagi bobni aynan kiritgan.

## Manbalar
Axiy Ali Dehistoniy

**Axiy Ali Dehistoniy** – “Naso­yim ul-muhabbat”da tilga olingan tasavvuf shayxi. Rukniddin Alouddavla Simnoniyning muridi. Alloh taoloning “as-Samad” (barcha narsaga hojatsiz) sifatining tajalliysi tufayli (yemoq va ichmoqdan hojatsiz boʻladigan ruhiy maqom) oʻzida ilohiy quvvat sezib olti oy hech narsa yemagan. Piri tarbiyasi bilan bu ruhiy holatdan haj safarida forigʻ boʻlgan. Alisher Navoiy “Nasoyim ul-muhab­bat”ga “Nafahot ul-uns”dan ushbu shayx haqidagi bobni aynan kiritgan.

## Manbalar
Muhammad Jifri Muthukkoya Thangal

**Sayyid Muhammad Jifri Muthukkoya Thangal** — Keralalik islom olimi. Kerala shimolidagi sunniy-shofi'iy olimlarining organi bo'lgan Samastha Kerala Jemʼiyyathul Ulama prezidenti sifatida ishlaydi.

2016-yilda Kumaramputhur AP Muhammad Musliyardan keyin Samastha prezidenti lavozimini egalladi.

## Manbalar
Anihar

**Anihar** (shuningdek, **Aneehar** deb ham ataladi) — Hindistonning Panjob shtatining Jalandhar tumanidagi Fillaur tehsilidagi qishloq. U bara Pinddagi Bosh pochta idorasidan 6.4 km uzoqlikda joylashgan. Qishloq Gorayadan 10 km uzoqlikda, Jalandhardan 35 km, Shtat poytaxti Chandigarhdan 125 km va Pokiston-Hindistonning Vahga chegarasidan 165 km uzoqlikda oʻrnashgan. Qishloq Panchayati raj (Hindiston) boʻyicha qishloqning saylangan vakili boʻlgan sarpanch tomonidan boshqariladi.

Boʻlinishdan oldin u musulmonlar hukmronlik qilgan qishloq boʻlgan. Subkontinent boʻlinish chogʻida bu qishloq musulmonlari Pokistonning Panjob viloyatidagi Jaranvala shahridagi Chak 236 GB Kilanvala, Kot Daya Kishan qishlogʻiga koʻchib oʻtishgan.

## Kasta
Qishloq aholisi 1030 kishidan iborat boʻlib, qishloq aholisining aksariyati umumiy aholining 73,40% ni tashkil etuvchilar rejali kastadan boʻlib, unda hech qanday Qabila (QT) aholisi mavjud emas.

## Transport

### Temir yoʻl
Eng yaqin poezd stansiyasi Gorayada, 9.8 km uzoqlikda va Ludhiana Jn temir yoʻl stansiyasi qishloqdan 34,7 km uzoqlikda joylashgan.

### Havo transporti
Eng yaqin mahalliy aeroport Ludhiana shahrida, 50 km uzoqlikda va eng yaqin xalqaro aeroport Amritsarda, 129 km uzoqlikda, boshqa eng yaqin xalqaro aeroport Chandigarhda joylashgan.

## Manbalar
Abdur Rahmon ibn Yusuf Mangera

**Abdur Rahmon ibn Yusuf Mangera** (1974-yilda tugʻilgan) — sunniy islom olimi, muallif, Whitethread instituti va Zamzam akademiyasining asoschisi. *Fiqh al-Imam* () va *Healthy Muslim Marriage* () kitoblarini yozgan. Qirollik Islom strategik tadqiqotlar markazi tomonidan tuzilgan 500 ta eng nufuzli musulmonlarning 2020-yilgi nashrida qayd etilgan.

## Biografiyasi

Mangera Dorul ulum Buriyni tamomlagan va Janubiy Afrikadagi Darul ulum Zakariyyada, so‘ngra Hindistonning Saharonpur shahridagi Mazohir ulumda ifto boʻyicha o‘qigan. Yoxannesburgdagi Rand Afrikaans universitetida sanʼat bakalavri darajasini, SOAS London universitetida islomshunoslik boʻyicha magistr va PhD darajasini olgan. Habib ar-Rahmon al-Azmiy (shogirdi Zayn al-Obidin orqali), Abul Hasan Ali Hasani Nadwi, Muhammad al-Avvoma va Muhammad Yunus Jaunpuriydan hadislarni yetkazgan.

Mangera Whitethread instituti va ZamZam akademiyasini tashkil qilgan. „Eng nufuzli 500 musulmon“ jurnalining 2020-yilgi nashrida qayd etilgan. 2013-yilda Kembrij musulmon kollejida va 2016-yilda Iordaniyaning Amman shahridagi Qirollik Aal al-Bayt islomiy tadqiqot institutida faxriy stipendiya bilan taqdirlangan.

2016-yilda Mangera Kashmir universitetining chaqiriqlar majmuasida Dorul ulum Rahimiyya tomonidan tashkil etilgan Imom Abu Hanifa konferensiyasida nutq soʻzlash uchun Kashmirga borgan.

## Adabiy asarlari

Mangera quyidagi kitoblar muallifi:

* *Fiqh al-Imam: Key Proofs in Hanafi Fiqh* (1996)
* *Prayers for Forgiveness: Seeking Spiritual Enlightenment through Sincere Supplication* (2004)
* *Provisions for the Seekers* (2005), (Oshiq Ilohi Bulandshahriyning „Zad at-Tolibin“ asarining tarjimasi va sharhi.).
* Co-authored *Reflections of Pearls* (2005)
* *[[Imomi Aʼzam|Imom Abu Hanifa]]'s Al-Fiqh al-Akbar Explained* (2007)
* *Salat & Salam: In Praise of Allah’s Most Beloved* (2007), Muhammad paygʻambarga salovot va salomlar qoʻllanmasi
* *Imaam Ghazali’s Beginning of Guidance* (Bidayah al-Hidaya) (2010)
* *A Critical Edition of Abū’l-Layth al-Samarqandī's Nawāzil* (PhD tezis, 2013)
* *Healthy Muslim Marriage: Unlocking The Secrets to Ultimate Bliss* 

## Manbalar
Ashiʼat ul-lamaʼot

**“Ashiʼat ul-lamaʼot”** (“Porloq shuʼlalar”) – Abdurahmon Jomiyning falsafiy-irfoniy sharhnomasi. Faxriddin Iroqiyning “Lamaʼot” asariga bitilgan ushbu sharh Alisher Navoiyning iltimosi bilan yozilib, 1481-yilda tugallangan.

## Asar tuzilishi
Asar batafsil muqaddima, 28 lamʼa (bob) va xotimadan iborat. Jomiy ushbu risolasida dastlab “Laʼmaot”ning ilmiy-tanqidiy matnini, soʻng har bir bob oxirida oʻzining talqinini beradi. Navoiy “Xamsat ul-mutahayyirin”da ushbu risola yuzasidan Jomiy huzurida taʼlim olganini qayd etgan. “Nasoyim ul-muhabbat”da esa bu haqda shunday yozadi:“Maxdumi Nuran bu xoksor iltimosi bila ul kitob sharhida “Ashiʼat”ni bitdilarki, mutolaa qilib maonidin fayz olgʻaylar va aning anfositin bu bilimda bilgʻaylar”.

## Manbalar
Akalpur

**Akalpur** — Hindistonning Panjob shtatining Jalandhar tumanida joylashgan Fillaur tehsildagi qishloq. U Fillaurdan 2 km, Jalandhardan 45,8 km va shtat poytaxti Chandigarh shahridan 112 km uzoqlikda joylashgan. Eng yaqin poezd stansiyasi Fillaurda, eng yaqin ichki aeroport Ludhiana shaharchadan 33 km uzoqlikda eng yaqin xalqaro aeroport Amritsarda 140 km narida joylashgan. Qishloqni qishloqdan saylangan vakil boʻlgan Sarpanch boshqaradi. Uning bosh pochta idorasi Fillaur shahrida, 2 km uzoqlikdagi qad rostlagan.

## Manbalar
Amir Sharafiddin Ashraf

**Amir Sharafiddin Ashraf** – “Naso­yim ul-muhabbat”da tilga olingan hindis­ton­­lik tasavvuf shayxi. Sayidlar avlodidan. Zohidlik va taqvodorligi bilan shuhrat top­gan. Ushbu shayx haqidagi faslni “Naso­yim ul-muhabbat”ga Alisher Navoiyning oʻzi yozib kiritgan.

## Manbalar
Ashraf

**Ashraf, Abu Ali Husayn ibni Hasan Marogʻiy Tabriziy** (vaf. 1459) – fors-tojik shoiri. **Darvesh Ashraf Xiyoboniy** nomi bilan ham mashhur boʻlgan.

## Ijodi
837–843-hijriy-qamariy/1434–1440-milodiy yillarda Nizomiyga javoban "Xamsa" yozgan. Uning „Xamsa“si „Minhoj ul-abror“ („Solih kishilarning haq yoʻli“), „Riyoz ul-oshiqin“ („Oshiqlarning mashaqqatlari“ yoki „Shirin va Xusrav“), „Ishqnoma“ yoki „Layli va Majnun“, „Haft paykar“ („Yetti goʻzal“) va „Zafarnoma“ doston­laridan iborat.

Ashraf sermahsul shoir boʻlib, qasida, gʻazal, qitʼa, ruboiy va bosh­qa janrlardagi sheʼrlari jamlangan toʻrtta devon tuzgan. Ular – „Unvon ush-shabob“ („Yoshlik nishonasi“), „Xayr ul-umur“ („Ezgu amal“), „Boqiyot us-solihot“ („Ezguliklar abadiyati“) va „Mujaddadot ut-tajalliyot“ („Zuhurotning yangilanishi“) deb nomlangan.

Uning „Sad pandi Ali“ („Alining yuz pand-nasihati“) asari Hazrati Aliga nisbat berilgan yuz hikmatning arabchadan amalga oshirilgan sheʼriy tarjimasidan iborat.

## Navoiy eʼtirofi
Alisher Navoiy “Nazm ul-javohir” ruboiylar toʻplamini yaratishda boshqa salaflari qatori Ashrafdan ham taʼsirlangan. Navoiy "Nasoyim ul-muhabbat" va "Majolis un-nafois"ning birinchi majlisida Ashrafga alohida toʻxtalib, uning darveshtabiat va xilvatnishin kishi ekanligini, koʻp vaqtini „Xamsa“ga tatabbuʼ bogʻlash bilan oʻtkazganini aytadi. "Sabʼai sayyor" dostoni muqaddimasi (6-bob)­da Ashrafga shunday taʼrif beradi:"Garchi bir nuktagoʻy Ashraf oʻlub,

Oʻzi maqdurigʻa musharraf oʻlub.

Yaxshi yoxud yomon dedi, gʻam emas,

Yaxshi gar boʻlmasa, yomon ham emas".Shuningdek, Navoiy "Muhokamat ul-lu­gʻatayn"da oʻz asarlariga turtki bergan manbalar haqida toʻxtalar ekan, Ashrafning „Haft paykar“i „Sabʼai sayyor“ dostoni uchun asos boʻlganini aytib oʻtadi.

## Manba
Ashahur

**Ashahur**, (yoki **Asha Hoor**) — Hindistonning Panjob shtatining Jalandhar tumanida joylashgan Fillaur tehsilidagi oʻrta oʻlchamdagi qishloq. U Nagardan 3.2 km, Phillaurdagi pochta bosh ofisidan 9 km, Jalandhardan 53 km va shtat poytaxti Chandigarhdan 118 km uzoqlikda oʻrnashgan. Qishloq Panchayati raj (Hindiston) boʻyicha qishloqning saylangan vakili boʻlgan sarpanch tomonidan boshqariladi.

## Taʼlim tizimi
Qishloqda 1996-yilda tashkil etilgan panjobiy oʻrta maktabi (GPS Ashahoor maktabi) faoliyat yuritadi. Maktablar Hindistonning kunduzgi ovqatlanish sxemasi va maktab binolarida tayyorlangan taomga muvofiq kunning yarmida oʻquvchilarni ovqat bilan taʼminlaydi.

## Transport

### Temir yoʻl
Fillaur birlashmasi eng yaqin poezd stansiyasi boʻlib, ammo Bhatian temir yoʻl stantsiyasi qishloqdan 13 km uzoqdalikda joylashgan.

### Havo transporti
Eng yaqin mahalliy aeroport Ludhiana shahrida, 41 km uzoqlikda va eng yaqin xalqaro aeroport Chandigarhda joylashgan, shuningdek, ikkinchi eng yaqin xalqaro aeroport Amritsarda 147 km uzoqlikda qad rostlagan.

## Manbalar
Ashhab

**Ashhab** – oqimtir, kulrang tusdagi ot. Adhamning muqobili. Saroy taomiliga koʻra, Ashhab asosan, bayramlar va qabul marosimlarida minilgan.  Vosifiyning guvohlik berishicha, Sulton Husayn Boyqaroning Ashhab laqabli oti boʻlgan.Magar shah ashhabi ollinda payk boʻldi sipehr 

Ki, qilmish oʻn kechalik oyni egnida nochax.

(“Gʻaroyib us-sigʻar”, 108-gʻazal)Alisher Navoiy asarlarida Ashhab soʻzi majoziy maʼnoda kun, quyosh, falak, Buroq maʼnolarini ham bildiradi.

## Manbalar
Ashaur

**Ashaur** — Hindistonning Panjob shtati Jalandhar tumanida joylashgan Fillaur tehsil shahridagi oʻrta kattalikdagi qishloq hisoblanadi. U Fillaur Navanshahr yoʻlida joylashgan va Nagardan 3.9 km, Fillaurdagi pochta bosh ofisidan 10 km, Jalandhardan 117 km va shtat poytaxti Chandigarhdan 117 km uzoqlikda oʻrnashgan. Qishloq Panchayati raj (Hindiston) boʻyicha qishloqning saylangan vakili boʻlgan sarpanch tomonidan boshqariladi.

## Kasta
Qishloqda jami 1349 kishi 274 ta uyda istiqomat qiladi. Qishloqning umumiy aholisining 32,47% ni tashkil etadigan qismida jadval kastasi mavjud va unda jadvalli qabilalar aholisi mavjud emas.

## Transport

### Temir yoʻl
Fillaur birlashmasi eng yaqin poezd stansiyasi hisoblanadi, ammo Bhatian temir yoʻl stansiyasi qishloqdan 16 km uzoqlikda bunyod etilgan.

### Havo transporti
Eng yaqin mahalliy aeroport Ludhiana 41 km uzoqlikda va eng yaqin xalqaro aeroport Chandigarhda joylashgan, shuningdek, ikkinchi eng yaqin xalqaro aeroport Amritsarda 148 km uzoqlikda qad rostlagan.

## Manbalar