open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Qoʻsh bogʻ

**Qoʻsh bogʻ** — molekuladagi 2 qoʻshni atom oʻrtasidagi 4 elektronli kova-lent bogʻ. Q.6., odatda, 2 valentli shtrix bilan belgilanadi:^S=S/ \s=1*-, ^S=0,\s = 5, _ N = N —, — N = O va boshqa

Bunda 5r2’ yoki zr — gibridlashgan orbitali 1 juft elektronlar 0-bogʻ hosil qiladi. Bu bogʻning elektron zichligi atomlararo oʻq boʻylab joylashgan boʻladi; a-bogʻ oddiy bogʻga oʻxshagan. /orbitali boshqa elektron jufti ya-bogʻ hosil qiladi, uning elektron zichligi atomlararo oʻqdan tashqarida boʻladi. Qoʻsh bogʻ hosil boʻli-shida davriy sistemaning IV yoki V guruh elementlari atomlari ishtirok etayotgan boʻlsa. u holda shu atomlar va ular bilan bevosita bogʻlangan atomlar 1 tekislikda yotadi; valent bur-chaklari 120° ga teng. Qoʻsh bogʻ oddiy bogʻga qaraganda qisqa va ichki aylanishda yuqori energetik toʻsiqqa ega boʻladi; shunga koʻra qoʻsh bogʻ orqali bogʻlangan atomlarga birikkan boshqa atomlarning holati ekvivalent emas, bu esa geometrik izomeriya kelib chiqi-shiga sabab boʻladi. Qoʻsh bogʻli birikmalar biriktirish reaksiyasiga moyil. Agar Qoʻsh bogʻ elektron simmetrik holatda boʻlsa, u vaqtda, reaksiya ham radi-kal, ham ion mexanizmlari boʻyicha boradi (yana qarang Kimyoviy bogʻ).
Qoʻsh nisbat

**Qoʻsh nisbat**, angarmonik nisbat — toʻgʻri chiziqdagi 4 ta Mr M2, M3, M4nuqtaning nisbati bilan aniqlanadigan son. 4 nuqtaning Qoʻsh nisbati proyektiv geometriyaning qator teoremalarini, jumladan, Cheva va menelay teoremalarini isbot qilishda qoʻllanadi. Agar Qoʻsh nisbat — I ga teng boʻlsa, u garmonik nisbat deyiladi. Qoʻsh nisbat proyektiv geometriyada muhim ahamiyatga ega.

## Manbalar
Qoʻsh urugʻlanish

**Qoʻsh urugʻlanish** - gulli oʻsimliklarga xos jinsiy jarayon xili. 1898-yilda rus olimi S.G.Navashin kashf etgan. Qoʻsh urugʻlanishda urugʻning shakllanishida tuxum hujayra bilan bir qatorda murtak xaltasining markaziy yadrosi ham urugʻlanadi. Qoʻsh urugʻlanish natijasida zigotadan urugʻ murtagi, markaziy hujayra bilan urugʻlangan markaziy yadrodan oziq toʻqima — ikkilamchi triploid endosperm rivojlanadi. Qoʻsh urugʻlanishda bitta chang naychasi spermentlari ishtirok etadi; naycha suyuqligi sinergid ichidagi murtak xaltasiga yoki tuxum hujayra bilan markaziy hujayra oraligʻidagi tirqishga quyiladi. Spervit sinergid orqali tuxum hujayraga boradi va siner-gid urugʻlanishdan soʻng yemirilib ketadi. Qoʻsh urugʻlanish apomiktik turlardan tashqari barcha gulli oʻsimliklar uchun xos. Qoʻsh urugʻlanishning mohiyati — oziqlantiruvchi toʻqima — endospermning juda tez shakllanishidir. Qoʻsh urugʻlanish urugʻ shakllanishi jarayonlarini tezlashtirib yuboradi (yana qarang Gulli oʻsimliklar, Changlanish).
Qoʻshbuloq oltin koni

**Qoʻshbuloq oltin koni** - Angren shahridan 15&nbsp;km jan.da, Qurama tizmasining shim. yon bagʻridagi kon. 1959-yilda topilgan. 1966-yildan oʻzlashti-rilmoqda. Konning maydoni 10&nbsp;km. Oʻrta karbon davriga mansub andezit-datsit formatsiyali, qalinligi 2,5&nbsp;km gacha boʻlgan vulkanogen yotqiziqlari qoplamidan tarkib topgan Qoʻshbuloq kalderasida rivojlangan. Rudalanish kvars-sulfidli tomirlarda va kvarslanish zonalarida sodir boʻlgan. Mineral tarkibi boʻyicha oltin-sulfid-kvarsli telluridli formatsiyaga tegishli. Rudalarning tarkibida koʻproq kvars va kamroq miqdorda karbonat, seritsitlardan tashqari, turli sulfidlar va kam darajada sulfatuzlar, telluridlar, oksidlar, tugʻma elementlar mavjud. turli ruda tanalarida rudali minerallarning miqdori har xil (5 dan 15— 20% gacha). Konda oltin-sulfid-tel-luridli assotsiatsiya asosiy oltin mahsulotli hisoblanadi. Yertomir minerallari kvars, karbonat, seritsitlardan tashkil topgan. Asosiy rudali minerallar piryt, xira rudalar, oltin va kumushning telluridlari, tugʻma oltinlardir. Baʼzan qalay minerali (kassiterit) uchraydi. Kon rudalari majmuali: asosiy komponen-tlari oltin (13,4 g/t), kumush (112,4 g/t gacha); yoʻl-yoʻlakaylari mis (0,29%), selen (0,0004%), tellur (101,6 g/t), vismut (0,01%). Rudalar 32 ta yirik rudali strukturalarda mujassamlashgan, hozirgi vaqtda 120 tacha ruda tanalari aniqlab oʻrganilgan. Konda ruda tanalarining ikki morfologik turi mavjud. Birinchi turga uz. 632 m gacha boʻlgan va oʻzga-ruvchi qalinlikka (0,1 —10,2 m, oʻrtacha 3,8 m) ega boʻlgan, ruda notekis tarqalgan tomirlar va minerallashgan zonalar kiradi. Ular tik va qiya holda muvofiq yotadi. Ikkinchi turga murakkab geologik tuzilishga ega boʻlgan tik yotuvchi quvursimon tomirli tanalar yoki notoʻgʻri shaklli eksp-loziv brekchiyalar tanalari kiradi. Burgʻilash maʼlumotlariga koʻra rudalanish koʻlami 1500 m chuq.gacha boradi. Kondan hozirgi vaqtda foydalanilmoqda. Chuqur gorizontlari va chekka qismlari hali yaxshi oʻrganilmagan.
Qoʻshdumlilar

**Qoʻshdumlilar** — tuban birlamchi qanotsiz hasharotlar turqumi. 200 ga yaqin turi maʼlum. Afrika, Janubiy Amerika, Rossiyaning Yev-ropa qismi oʻrta mintaqasi, Ukraina, Kavkaz, Oʻrta Osiyo va boshqa joylarda tarqalgan. Tanasi oq yoki sar-gish, bir necha mm dan 50&nbsp;mm gacha. Boshi yumaloq, moʻylovlari uzun, koʻzi yoʻq, ogʻiz apparati kemi- Oddiy ikkita ayrisimon oʻsimtasi (ayrimlarida koʻp boʻgʻimli, uzun; baʼzilarida ombirsimon) boʻladi. q. nam tuproqda va chiriyotgan oʻsimlik qoddiqlari orasida yashaydi. Koʻpchiligi yirtqich, baʼzilari hayyun qoldiqlari va boshqa bilan oziqlanadi. Lichinkasi metamorfozsiz rivojlanadi. Oʻrta Osiyo faunasida Q.ning bir necha turi, jumladan, eng yirik Q. — yapiks duks (uz. 40 m dan kattaroq) uchraydi.

## Yana qarang

* Qurt
Qoʻshilgan qiymat

**Qoʻshilgan qiymat** - ishlab chiqarish (xizmat koʻrsatish) jarayonida muayyan bir firma, korxonada yangidan yaratilgan, bevosita oʻstirilgan, mahsulotning oldingi qiymatiga qoʻshilgan qiymat. Firma tomonidan ishlab chiqarilgan mahsulotlar, tovarlar, xizmatlarni sotishdan olgan tushumlar bilan firmaning boshqa firmalardan resurslar (xom ashyolar, yarim fabrikatlar) sotib olish uchun qilgan xarajatlari ayirmasi tarzida aniqlanadi. Qoʻshilgan qiymat — ishlab chiqarishning pirovard natijasidir. Mazmunan Qoʻshilgan qiymat ishlab chiqarilgan yoki yaratilgan tovar va xizmatlar narxining bir qismi sifatida gavdalanadi.

Hozirgi davrda narxni va uning bir qismi boʻlgan Qoʻshilgan qiymatni aniqlashda neoklassik sintez nuqtai nazari keng tarqalgan. Bunga koʻra Qoʻshilgan qiymatni ifodalashda faqat klassik qarash, yaʼni tovarga sarflangan mehnat (obyektivlik) nuqtai nazaridan emas, balki tovarning nafliligi (subyektivlik) ham hisobga olinadi. Bosqichli ishlab chiqarish jarayonida Qoʻshilgan qiymat har bir bosqich boʻyicha alohida hisoblanadi. Masalan, sotib olingan xom ashyo qiymati 60 pul birligi boʻlsa, u qayta ishlangandan keyin qiymati 100 pul birligiga yetkazildi (Qoʻshilgan qiymat = 40). Ulgurji va chakana savdo korxonalarida Qoʻshilgan qiymat 75 pul birligini tashkil etdi (100+25=125; 125+50=175). Shunday qilib, piro-vard natijada sotuvning umumiy qiymati 460 pul birligini, Qoʻshilgan qiymat 175 pul birligini tashkil etadi. Qoʻshilgan qiymat miqdori darajasini bozor hal qiladi. Nafliligi yuqori tovarni bozor maʼqullab, uning haqini toʻlaganda, xarajat oʻzgarmagan taqdirda ham. Qoʻshilgan qiymat yuqori boʻlishi mumkin. Nafliligi past boʻlganda buning aksi yuz beradi. Qiymatga qoʻshimcha qoʻshilishi ishlab chiqarishda, eng avval mikro, yaʼni firmalar darajasida yuz beradi, ammo uning naqadar maqbulligini bozor hal qiladi. Qoʻshilgan qiymat narx tarkibiga kiradi va buning uchun belgilangan soliq (qoʻshilgan qiymat soligʻi)ni isteʼmolchi toʻlaydi. Qoʻshilgan qiymatning oz yoki koʻp boʻlishiga qarab ishlab chiqarish samaradorligini aniqlash mumkin. Korxona va sektorlar doirasida Qoʻshilgan qiymat miqdori qanchalik yuqori boʻlsa, pirovard natija ham shunchalik yuqori boʻladi. Oʻzbekistonda Qoʻshilgan qiymat tushunchasi va uni hisoblash amaliyoti 20-asrning 90-yillari boshidan qoʻllanila boshladi.
Qoʻshilgan qiymat soligʻi

**Qoʻshilgan qiymat soligʻi (QQS)** – umumdavlat soliq turi; ishlab chiqarish va muomala jarayonlarining barcha bosqichlarida yaratilgan qoʻshilgan qiymatning bir qismini davlat byudjetiga olish shakli. Tovar va xizmatlardan olinadigan bilvosita (egri) soliqlar tarkibiga kiradi. Birinchi marta fransuz iqtisodchisi Moris Lore () tomonidan 1954-yilda taklif qilingan, 1958-yilda KoddIvuar Respublikasida soliq tizimiga kiritilgan. Oʻzbekistonda 1992-yildan boshlab qoʻllanadi. Tovarlar (ishlar, xizmatlar)ni sotish va import qilish aylanmasi qoʻshilgan qiymat soligʻi solinadigan obyekt hisoblanadi. Sotish boʻyicha qoʻshilgan qiymat soligʻiga tortiladigan aylanma sotiladigan tovarlar (ishlar, xizmatlar) qiymati asosida, narxlar va tariflarni, aksiz soligʻini hisobga olgan holda belgilanadi.

Qoʻshilgan qiymat soligʻiga tortiladigan aylanma mablagʻ soliq obyektining turiga qarab, oʻziga xos usulda aniqlanadi. Masalan, ishlab chiqarilgan tovarlar yuklab joʻnatiladigan qismining qiymati, amalga oshirilgan qurilish, taʼmirlash, ilmiy tadqiqot, konstruktorlik, texnologik, qayta taʼmirlash va boshqa shunga oʻxshash ishlar qiymati qoʻshilgan qiymat soligʻiga tortiladi. Xizmatlar koʻrsatilganda esa transport vositalari yordamida bajarilgan ishlar qiymati, ijara, vositachilik haqi, infratuzilma, reklama va boshqa xizmatlar qiymati shu soliq obyekti boʻladi. Aksiz toʻlanadigan tovarlarni qoʻshilgan qiymat soligʻisga tortishda uning obyekti joʻnatilgan aylanmaga aksiz soligʻining qiymati qoʻshilgan holda aniqlanadi. Oʻzbekiston Respublikasida qoʻshilgan qiymat soligʻi asosan, 12,0 % li stavka boʻyicha undiriladi. Shuningdek, ijtimoiy ahamiyatga ega boʻlgan ayrim oziq-ovqat tovarlari boʻyicha qoʻshilgan qiymat soligʻi kamaytirilgan stavkalarda toʻlanishi mumkin. Stavkalar va bunday tovarlarning roʻyxati Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadi.

Qoʻshilgan qiymat soligʻi boʻyicha toʻlovlar soliq turi boʻyicha hisobot taqdim etilgan muddatdan soʻng 5 kun orasida davlat byudjetiga oʻtkaziladi. Shuningdek, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi ayrim toifadagi soliq toʻlovchilar uchun qoʻshilgan qiymat soligʻini toʻlashning boshqa muddatlarini ham belgilashi mumkin. Import qilinayotgan tovarlar boʻyicha qoʻshilgan qiymat soligʻi bojxonada rasmiylashtirilgunga qadar yoki rasmiylashtirish paytida toʻlanadi.

Qoʻshilgan qiymat soligʻini undirish va toʻlash tartibqoidalari Oʻzbekiston Respublikasining „Soliq kodeksi“ (65–79-moddalari) bilan tartibga solinadi.
Qoʻshilish

**Qoʻshilish** — arxeologik yodgorlik. Mezolit davri (mil. av. 12-mingyillik)ga oid ibtidoiy odamlar manzilgohi. Boʻzsuv kanalining chap sohili, Qoʻshilish mavzesida joylashgan. Arxeolog V. A. Zaxarevich topgan (1966-yil). 1967-yil Oʻ. Islomov tomonidan tekshirilgan. Q.dan toshdan ishlangan mehnat qurollari, ibtidoiy odamlar isteʼmol qilgan hayvonlarning suyak qoldiqlari topilgan va oʻrganilgan. Hamma mehnat qurollari (qirgʻichlar, iskana, oʻroq, randa, pichoqsimon qurollar va boshqalar) mayda tosh parchalari, qisman plastinkalardan tayyorlangan. Ixcham uchburchak mehnat qurollari ham uchraydi. Q.ni oʻrganish soʻnggi paleolit davridan boshlab Toshkent hududida uzluksiz odam yashaganligidan dalolat beradi.
Qoʻshaloq yulduzlar

**Qoʻshaloq yulduzlar** - tortishish kuchlari taʼsirida komponentlari massalarining umumiy markazi atrofida elliptik orbita boʻylab harakatlanuvchi, bir-biriga yaqin joylashgan 2 ta yulduz; komponentlari dinamik bogʻliq boʻlgan fizik siste-mani tashkil etadi. Qoʻshaloq yulduzlarning vizu-al, spektral, toʻsiluvchan va boshqa turlari mavjud. Vizual Qoʻshaloq yulduzlar teleskop orqali kuzatilganda komponentlarini bir-biridan ajratish mumkin va ularning yorqinliklarida unchalik katta farq sezilmaydi.

Spektral Qoʻshaloq yulduzlarning komponentlari yaqin boʻlgani uchun teleskoplar orqali bir-biridan ajratib boʻlmaydi. Ularning qoʻshaloqligini spekt-ridagi davriy oʻzgarishlaridan (davriy siljishlari yoki spektr chiziqlarining davriy ikkiga ajrali-shidan) bilish mumkin. Agar ikkala komponent bir xil yorqinlikka ega va, ayniqsa, ikkalasi bir spektral sinfga mansub boʻlsa, unda chiziqlarning davriy ajralishi va qoʻshilishi aniq bilinadi. Agar faqat bitta komponentning chiziqlari koʻrinsa, unda ular davriy ravishda qandaydir bir oʻrtacha vaziyat atrofida tebranib turadi. Dop-ler qonuni chiziqlarning siljishi va ikkiga ajralishi komponentlari massalarining umumiy markazi atrofida orbital harakatidan kelib chiqadi deb tushuntiradi. Spektrdagi chiziqlarning siljishini oʻlchashdan komponentlarning nur tezliklari oʻzgarishini aniqlash mumkin.

Toʻsiluvchan Qoʻshaloq yulduzlarda uning orbita tekisligi kuzatuvchiga qulay boʻlgan yon tomondan koʻringanda yulduzlardan biri ikkinchisini maʼlum vaqtga toʻsib qoʻyadi. Ularning davrlari bir necha soatdan bir necha yilgacha boradi. Yorqinliklarining kamayish darajasi va nisbiyligi yulduzlarning oʻlchamlariga, ularning orasidagi masofaga, yorqinliklarining farqiga va orbitalarining qiyali-giga bogʻliq.

Ayrim holda fizik qoʻshaloqlarning komponentlari bir-biridan ancha olisda joylashgan, lekin ularning xususiy harakatlari, parallakslari va nur tezliklari yaqin boʻladi. Bunday yulduzlar keng juftlarni tashkil etadi. Fazoda ularning kompo-nentlarini minglab, hatto oʻn ming-lab astronomik birliklar ajratib turadi. Agar ularning komponentlari bir-birining atrofida harakatlanayotgan boʻlsa, aylanish davrlari millionlab yillarga teng boʻladi. Shuningdek, komponentlari bir-bi-riga juda yaqin joylashgan zich qoʻshaloq sistemalar mavjud. Ularning ajralgan, yarim ajralgan va kontaktli turlari kuzatiladi.
Qoʻshimcha

**Qoʻshimcha** - asosga qoʻshilib unga yangi yoki qoʻshimcha ma'no yuklovchi qismdir. Affiks, Suffiks, Prefiks.
Qoʻshimcha nerv

**Qoʻshimcha nerv** (nervus accessorius) — bosh miya nervlarining XI jufti. Bu nervning nomi uni dastlab tavsiflagan (1664) ingliz vrachi T. Villiziy nomi bilan villiziy ner-v i deb ham yuritiladi. Qo‘shimcha nervda ikkita harakatlantiruvchi o‘zak bo‘ladi. Bu o‘zaklar uzunchoq miya va orqa miyaning bo‘yin segmentlarida joylashadi. Asosan, bu nerv X juft nerv tarkibidan ajralib, adashgan nerv bilan birga bo‘yinturuq teshigi - foramen jugularae orqali kalla bo‘shlig‘idan ikkita ildiz sifatida chiqadi:

a) radix cranialis (pars vagalis) - kalla qismidagi ildizi; 

b) radix spinalis (pars spinalis) - orqa miya ildizi.

Qo‘shimcha nerv poyasi - tractus nervi accessorii ichki shox - r. internus va tashqi shox -r. externus larga ajraladi.

Qo‘shimcha nerv r.r. muscularis shoxlari orqada joylashgan m. trapezius hamda bo‘yindagi                  

to‘sh-o‘mrov-so‘rg‘ichsimon (m.sternocleidomastoideus) mushaklarini innervatsiya etadi. Qo‘shimcha nerv tolalari adashgan nerv (n. vagus) tolalariga qo‘shilib, halqum hamda hiqildoq mushaklarini innervatsiya etishda qatnashadi (ramus internus).
Qoʻshin

**Qoʻshin** — urush xavfi tugʻilganda yoki harbiy yurish oldidan shahar, viloyatlarda toʻplangan harbiy qism, lashkar; keng maʼnoda — koʻp sonli harbiy qism (korpus, armiya). 13— 14-asrlardan eʼtiboran turkiy tillarda, xususan, oʻzbek adabiy tilida qoshuntarzida qoʻllanila boshlagan. Chingiziylar harbiy istilohlari tizimidan harbiy qism, tuzilma maʼnosida oʻrin olgan. Temuriylar davrida ming yoki undan oz jangchilardan iborat askariy guruh Qoʻshin deb nomlangan. Nizomiddin Shomiyning taʼkidlashicha, bir oʻrinda Amir temur 200 kishidan 4 ta Qoʻshin tuzishni buyurgan. Yana bir joyda 600 askardan 7 ta Qoʻshin tuzilganligi aytib oʻtilgan. Abdurazzoq Samarqandiy "Matlaʼi saʼdayn va majmai bahrayn" asarida 1405-yil voqealarini tasvirlaganida Mironshoh Mirzoning oʻgʻli Umar Mirzo har biri 500 otliqdan tashkil topgan 47 Qoʻshinni koʻrikdan oʻtkazganini qayd etadi. Keyingi davrlarga kelib Qoʻshin yuqorida qayd etilgan atamalarning deyarli barchasini harbiy terminlar tizimidan siqib chiqargan va armiya maʼnosini ifodalash uchun ishlatilgan.

"Qoʻshin" atamasi zamonaviy qurolli kuchlar turlari, Qoʻshin turlari, maxsus Qoʻshinlar, shuningdek, operativ va hududiy birlashmalarning harbiy kuch va vositalarining umumlashgan nomlarini ifodalash uchun qoʻllanadi.
Qoʻshinlar paradi

**Qoʻshinlar paradi** yoki **qoʻshinlar koʻrigi** — rasmiy bayramlarda qoʻshinlarning jangovar texnika bilan tantanali marsh sadolari ostida maydondan saf tortib oʻtishi. Qoʻshinlar paradi Qadimgi Misr, Eron, Rim va boshqa armiyalarda ham oʻtkazilgan. Oʻrta Osiyo xalqlarida qoʻshinlarni harbiy yurish yoxud jang oldidan koʻrikdan oʻtkazish qadimdan maʼlum. Mas, Amir Temur va temuriylar davrida harbiy yurishdan oldin toʻplangan qoʻshin koʻrikdan oʻtkazilgan; jangdan oldin lashkarni koʻrikdan oʻtkazib, uning jangovar ruhi va holatini aniqlash izchillikka aylangan. Sohibqiron Boyazid I bilan hal qiluvchi jangdan avval turkiyalik elchilar koʻz oʻngida Sivasda qoʻshin koʻrigini oʻtkazgan. Amir Temur qoʻshinidagi har bir harbiy qism jangchilarining jussasi, otlarining rangi, javshan, sovutlarining yarqiroqligi, tugʻlarining bir-biridan farq qilib turishi elchilarga katta ruhiy taʼsir koʻrsatgan.
## Manbalar
Qoʻshish

**Qoʻshish** — arifmetik amallardan biri. a sh  sonlarni Qoʻshish natijasi a+ son boʻlib, u a va  qoʻshiluvchilarning yigʻindisi deyiladi. matematikada sonlarni qoʻshishdan tashqari boshqa obʼyektlar, koʻphadlar, toʻplamlar, vektorlar, matritsalar ustida bajariladigan Qoʻshish ham oʻrganiladi.

## Yana qarang

* Ayirma
* Koʻpaytma
Qoʻshkoʻpir

**Qoʻshkoʻpir** — Xorazm viloyati Koʻshkoʻpir tumanidagi shaharcha (1983-yildan), tuman markazi. Xorazm viloyatining gʻarbida, Gʻozovot kanali boʻyida joylashgan. Yaqin temir yoʻl stansi-yasi — Urganch (27&nbsp;km). Q.dan Urganch shahrigacha 27&nbsp;km. Aholisi 42,8 ming kishi (2017). Q.da paxta tozalash, silikat gʻisht zavodlari, MTP, avtokorxona, qurilish tashkilotlari, savdo, madaniy va maishiy xizmat koʻrsatish shoxobchalari, dehqon bozori bor. Kichik, oʻrta biznes korxonalari va mik-rofirmalar faoliyat koʻrsatadi. Umumiy taʼlim, bolalar musiqa va sport maktablari, kasb-hunar kolleji, tuman markaziy kutubxonasi, klub muassasalari, madaniyat uylari, madaniyat va istirohat bogʻi, stadion va boshqa sport inshootlari bor. Tuman markaziy kasalxonasi, tugʻruqxona, poliklinika, dorixonalar aholiga xizmat koʻrsatadi. Q.dan Urganch, Xiva shaharlari va boshqa tuman markazlariga avtobus va marshrutli taksilar qatnaydi.
Qoʻshilmaslik harakati

**Qoʻshilmaslik harakati** – harbiy-siyosiy bloklar va guruhlarda qatnashmaslikni oʻz tashqi siyosatining asosiy yoʻli deb eʼlon qilgan mamlakatlarni birlashtiruvchi hara-kat. Ikkinchi jahon urushidan keyin paydo boʻlgan va hozirda 100 dan ortiq davlatni birlashtiradi. Ushbu harakatda mustamlakachilik asoratidan ozod boʻlgan davlatlarning koʻpchiligi ishtirok etadi. Qoʻshilmaslik harakatida qatnashuvchi davlatlar 1961-yilda „Qoʻshilmaslikning besh tamoyili“ni eʼlon qilganlar. Ular quyidagilardan iborat; turli tuzumdagi davlatlar bilan tinch-totuv yashash, qoʻshilmaslik; xalklarning mustamlakachilarga qarshi qaratilgan milliy ozodlik harakatini qoʻllab-quvvatlash; buyuk davlatlar oʻrtasidagi nizolarga taalluqli harbiy it-tifoqlarda qatnashmaslik; harbiy kelishuvlarda qatnashmaslik; oʻz hududida xorijiy harbiy bazalarni joylashtirmaslik. 1990-yillar boshigacha qoʻshilmagan mamlakatlarning quyidagi konferensiyalari boʻlib oʻtgan: Belgrad (Yugoslaviya, 1961-yil sentyabr; 25 davlat), Qohira (Misr, 1964-yil oktabr; 47 davlat), Lusaka (Zambiya, 1970-yil sentyabr; 54 davlat), Jazoir (1973-yil sentyabr; 76 davlat), Kolombo (Shri Lanka, 1976-yil avgust; 86 davlat, shuningdek, 29 mamlakat, xalqaro tashkilot va milliy ozodlik hara-katlari vakillari kuzatuvchi va mehmonlar sifatida ishtirok etgan), Ga-vana (Kuba, 1979-yil sentyabr; 95 davlat va milliy ozodlik harakatlari, shuningdek, 39 mamlakat, xalqaro tashkilotlar va milliy ozodlik hara-katlari vakillari kuzatuvchi va mehmonlar sifatida ishtirok etgan), Dehli (Hindiston, 1983-yil dekabr; 97 davlat va milliy ozodlik harakatlari, shuningdek, 41 mamlakat, xalqaro tashkilot va milliy ozodlik hara-katlari vakillari kuzatuvchi va mehmonlar sifatida ishtirok etgan), xarare (Zimbabve, 1986-yil avgust-sentyabr; 100 davlat va milliy ozodlik hara-katlari), Belgrad (Yugoslaviya, 1989-yil sentyabr; 102davlat), Jakarta (Indoneziya, 1992-yil sentyabr; 108 davlat).
Rumincha Vikipediya

**Rumincha Vikipediya** () — Vikipediyaning rumin tilidagi boʻlimi. Rumincha Vikipediya 2003-yilning iyun oyidan boshlab faoliyat yuritmoqda.

## Hozirgi ahvoli
-yil - boʻyicha Rumincha Vikipediyada  maqolalar mavjud.  foydalanuvchi roʻyxatdan oʻtgan, ularning  nafari oxirgi oy ichida kamida bitta tahrir qilgan,  foydalanuvchi esa administrator. Jami tahrirlar soni — . Teranligi (bugun): 
Rumincha Vikipediya  orasida maqolalar soni boʻyicha -oʻrinda (*..*).

## Statistik tarixi
*7-aprel 2004-yil: 5.000 maqola
*12-dekabr 2004-yil: 10.000 maqola 
*5-yanvar 2007-yil: 50.000 maqola
*11-yanvar 2008-yil: 100.000 maqola
*21-may 2009-yil: 125.000 maqola
*5-avgust 2012-yil: 200.000 maqola

## Manbalar

## Havolalar

* Rumincha Vikipediyaning statistikasi 
* Rumincha Vikipediyaning statistik diagrammasi
* Rumincha Vikipediyaning statistik koʻrsatkichi 
* Rumincha Vikipediyaning mobil nusxasi
Qoʻshma soʻzlar

soʻz birikmalar

ikki yoki undan ortiq oʻzak morfemaning qoʻshilishidan hosil boʻlgan va yagona struktur-semantik birlkni tashkil etgan soʻzlar. Masalan; koʻzoynak, bilaguzuk, uchburchak, atirgul, boʻtakoʻz, nomoz-shomgul, mehmondoʻst, balandparvoz, erksevar, jigarrang kabi. Qoʻshma soʻzlar yasalishi uchun asos boʻlgan soʻzlar oʻzlarining dastlabki maʼnolarini qisman yoki butunlay yoʻqotadi: ular birgalikda tamoman yangi lugʻaviy maʼno bildiradi. Chunonchi, osh va qozon soʻzlari alohida leksemalar sifatida oʻz lugʻaviy maʼnolariga ega. Lekin ularning qoʻshilishidan hosil boʻlgan oshqozon soʻzi mazkur soʻzlarning dastlabki maʼnolaridan farqlanuvchi yangi maʼnoni — "inson va hayvonlarning ovqat hazm qilish aʼzo-si" maʼnosini bildiradi. Qoʻziqorin, itogʻiz, oqsoch, oqsuyak, kampirchopon singari Qoʻshma soʻzlar haqida ham shunday fikrni aytish mumkin.

Qoʻshma soʻzlar qismlari orasidagi maʼno munosabati har xil. Ular oʻxshatish, qiyoslash (karnaygul, otquloq, tuyaqush, sheryurak, qoʻykoʻz), xoslik, biror narsaga moʻljallanganlik (gultuvak, molqoʻra, olovkurak, tokqaychi, qiymataxta), biror oʻrin-joyga mansublik (suvilon, togʻolcha, choʻlyalpiz, qoʻqonarava), biror belgiga nisbat berish (achchiqtosh, olaqargʻa, shoʻrdanak, qizilishton, Qiziltepa), miqdorga munosabat (beshbarmoq, mingoyoq, qirqogʻayni, Beshariq) va boshqa maʼnolarni anglatadi. Qoʻshma soʻzlar strukturasi mavjud sintaktik aloqalarni eslatadi, boshqacha aytganda, Qoʻshma soʻzlar ega-kesim munosabatida, boshqa-ruv, moslashuv. bitishuv aloqalarida boʻlgan soʻz birikmalari asosida yuzaga kelgan. Mas, goʻshtkuydi, kelintushdi kabi Q.s ega va kesim munosabatini eslatsa, toʻyboshi. tomorqa, koʻzoy-nak kabi Qoʻshma soʻzlar moslashuvni, kitobsevar, dunyoqarash kabilar boshqaruvni, xom-kalla, koʻksulton, iskabtopar kabilar esa bitishuvni eslatadi.

Q.s ot, sifat, ravish va qisman feʼl turkumida tarqalgan. Ularning komponentlari bir soʻz turkumiga yoki turli soʻz turkumlariga mansub boʻlishi mumkin. Mas, qoʻshma otlar ot-+ot (belkurak), sifat+ot (oqqush), son+ot (sakkizoyoq), feʼl+ot (Yoril-tosh), ot+feʼl (boʻyoʻsar), feʼl+feʼl (Sotib-oldi, ishlabchiqarish) kabi qoliplarda boʻladi. Boshqa soʻz turkumlariga oid Q.s ham oʻziga xos qoliplar asosida yasaladi.

Oʻzbek tilshunosligida Qoʻshma soʻzlarni oʻrganish boʻyicha A.Hojiyev, B.Madaliyev, N.Mamatov va boshqa tomonidan anchagina izlanishlar olib borilgan.

## Adabiyot
* Hojiyev A., Oʻzbek tilida qoʻshma. juft va takroriy soʻzlar, T., 1963; Madaliyev B., Hozirgi oʻzbek tilida qoʻshma soʻzlar, T.. 1966: Mamatov N., Oʻzbek tilida qoʻshma soʻzlar, T„ 1982.

Nosirjon Oxunov.
Qoʻshmadrasa

**Qoʻshmadrasa** - Buxorodagi koʻsh (muqobila) uslubida bunyod etilgan meʼmoriy yodgorlik; qadimiy koʻchaning ikki yonini egallagan Abdullaxon madrasasi (1588—90) va Modarixon madrasasi (1566—1567)dan iborat majmua.

## Meʻmorchiligi
Ikkala binoning bosh tarzlari bir mujassamot oʻqi boʻylab bir-biriga qaratib qurilgan; majmua uchun ajratilgan joydan mohirona foydalanilgan. 

Abdullaxon madrasasining tarhi toʻrtburchak boʻlgan holda janubiy tomoni qisman ichkariga kirgan, gʻarbiy va shimoliy tomonlarida tashqarilariga turtib chiqqan boʻrtiq qismlari mavjud; boʻrtiq qismlarining oʻrtasida hovli boʻlib, u 2 qavatli ("yorugʻli") va gumbazlidir (gumbaz "Ablullaxon fonusi" deb yuritiladi).

Modarixon madrasasidan oʻtgan mujassamot oʻqi darvozaxonaning orqasida sinib davom etadi. Bu madrasani qibla tarafga qaratib qurish zaruratidan kelib chiqqan. Abdullaxon madrasasida ham masjid qiblaga qaratish zaruratidan madrasaning umumiy tarhiga nisbatan burchak ostida qurilgan. Qadimiy Oʻrta Osiyoning noyob meʼmoriy majmualari qatoriga kiradi.
Qoʻshnay

**Qoʻshnay** — oʻzbek, tojik va boshqa sharq xalqlarida tarqalgan, biriktirilgan ikki nayli, puflama tilchali cholgʻu asbobi.

## Tuzulishi
Qoʻshnay puflama musiqa cholgʻulari guruhida kiradi. U Oʻzbekistonning Fargʻona vodiysi va Xorazm vohasida keng ommalashgan.

Qoʻshnay silindr shaklidagi naylarda iborat boʻlib, bir-biriga oʻzaro bogʻlangan ikkita bir xil gʻarov qamishdan ishlanadi va ular bir-biriga shoyi iplar bilan birlashtiriladi. Naychalarning uzunligi 250-300&nbsp;mm, diametri 14-16&nbsp;mm atrofida boʻladi. Puflash uchun uchining toʻsiq qismida tilcha ochiladi. Tilchalarning tebranayotgan qismlarini qisqartirish va uzaytirish uchun ipdan halqasi hamda uning pastida 7 ta baʼzan 8 ta barmoq teshikchasi mavjud. Tilchalar ip bilan xomut qilib yuqori va pastga sozlash uchun suriladigan qilib bogʻlangan boʻladi. Teshikchalarning uzunligi 6&nbsp;mm, eni esa 3&nbsp;mm boʻladi.

Diapazoni 1,5-2 oktavaga yaqin, birinchi oktava „re“ notasidan ikkinchi oktava „si“ notasigacha (baʼzan uchinchi oktava „do“ notasigacha) diatonik tovushqatorga ega.

## Ijro etilishi
Qoʻshnayni ijro etish uchun chap qoʻlning 3 ta va oʻng qoʻlning 4 ta barmogʻi ishlatilib, unda boshqa damli cholgʻular kabi barmoqlarning uchi emas, balki ikkala naychalardagi parallel teshiklarni berkitish uchun barmoqlar tekis choʻzilgan holatda ijro etiladi. Ikkinchi oktava tovushlari asosan nafas bosimi natijasida hosil qilinadi. Lab boshqaruvi yordamida xromatik tovushqatorni ijro qilish mumkin.

Qoʻshnay cholgʻusida maqom cholgʻu kuylarini ham yakka holda ijro etish mumkin. Hozirda anʼanaviy cholgʻu ijrochiligida asosan Fargʻona-Toshkent va Xorazm vohalarida, shuningdek, xalq cholgʻulari orkestri tarkibida qoʻllanadi.

## Ijrochilari
Oʻzbek ijrochilik amaliyotida qoʻshnay ijrochilari koʻp boʻlmagan. Lekin Fargʻonalik Ahmadjon Umurzoqov va uning shogirdi Xorazmlik Quronboy Boboxonov hamda Ziyomiddin Shokirov kabi ijrochilar oʻtgan. Hozirda Matrasul Matyoqubov, Yoʻldosh Tojiyev, Saddin Saddinov, Mirsharif Mirbaratov, Olim Xudoyberganov, Ikrom Matanov va N.Roʻziyev kabi qoʻshnaychi sozandalar faoliyat koʻrsatadi.

## Havolalar

* “Xojiniyoz” — Oʻzbek xalq kuyi
* Sardor Primov ijrosida “Iztirob” kuyi
* Shavkat Matyakubov ijrosida „Aliqambar“ kuyi
* Abdurashidov Javohir ijrosida „Qoʻshnay nolasi“ kuyi

## Manbalar
Qoʻshni burchaklar

**Qoʻshni burchaklar** – bir tomoni umumiy qolgan tomonlarini toʻgʻri chiziqqacha toʻddiruvchi nurlardan tashkil topgan burchaklar. Qoʻshni burchaklar yigʻindisi 180^\circ ga teng.
Qoʻshoyoqlar

**Qoʻshoyoqlar**, qoʻshoyoqsimonlar — kemiruvchilar turkumiga mansub sut emizuvchilar oilasi. 14 urugʻi, 30 turi maʼlum. Yevrosiyo, Shimoliy Afrika va Shimoliy Amerikada tarqalgan. Tanasining uz. 5—26 sm; dumi tanasidan uzun, uchida bir tutam tuki bor. Orqa oyoqlari oldin-gisiga nisbatan 3—4 marta uzun, 1-va 5-barmoqlari qisqargan yoki butunlay yoʻq. Keyingi 2 oyogʻida sakrab harakat qiladi. 3 m gacha uzunlikka sakraydi. Iliq va issiq mintaqalardagi dasht, choʻl va chala choʻllarda, togʻlardagi ochiq landshaftlarda yashaydi. Yidda 2 martda 1—8 tadan bolalaydi. Hamma Q. qishki uyquga kiradi. Tunda yoki oqshomda faol. Oʻsimlikning yer ostki qismi, urugʻlari, baʼzan hasharot va ularning lichinkalari bilan oziqlanadi. Oʻrta Osiyoda mitti Q., katta Q., seversov qoʻshoyogʻi, yemuranchik qoʻshoyoq, jun-oyoqli Q., turkman qoʻshoyogʻi, taroq-barmoqli Q. va boshqa tarqalgan.
Qoʻshtirnoq

**Qoʻshtirnoq** — oʻzbek tilida keng qoʻllanadigan, koʻp (toʻrt) element-li, qoʻshaloq holda ishlatiladigan chegaralovchi tinish belgisi. Uning umumiy meʼyor hisoblangan grafik shakli « » yoki „ “ dan iborat boʻlib, nashriyot ishlarida " " shaklida ham qoʻllanadi; ilmiy uslubda yakka tirnoq shaklida (, ʻ) ishlatiladi. Uning birinchi qismi ochiluvchi Q, ikkinchisi esa yopiluvchi Qoʻshtirnoq deb yuritiladi. Ushbu tinish belgisi oʻzbekcha matnlarda 1886-yildan "Turkiston viloya-tining gazeti" sahifalarida qoʻllana boshlagan.

Qoʻshtirnoq koʻp vazifali tinish belgilaridan boʻlib, muayyan matn qismini chegaralab koʻrsatish bilan birga, uning matn (qarangqa olingan qism kiritilgan umumiy matn)ga sintaktik va intonatsion jihatdan maʼlum darajada bogʻlanishini, unga muvofiqlashuvini ham koʻrsatadi. Qoʻshtirnoq maʼlum qismning oʻzgaligi, muayyan nutqqa yotligi (chetdan kiritilganligi), uning odatdagi maʼnoda qoʻllanmaganligi va boshqalarni ifodalash uchun xizmat qiladi. Qoʻshtirnoq takroriy, oddiy va murakkab holatda qoʻshaloq holda qoʻllana oladi. Bunda ochiluvchi va yopiluvchi Qoʻshtirnoqlar ketma-ket qoʻllanadi; bunda ulardan birining shakli oʻzgartib qoʻllanadi.

Quyidagilar Qoʻshtirnoq ichiga olinadi:
# soʻz, soʻz birikmasi, ibora va gap shakllarida boʻlgan koʻchirma (oʻzga) nutq (qarang Koʻchirma gap);
# sitatalar;
# koʻchma maʼnoda qoʻllangan, qoʻllanishi odat tusiga kirmagan, eskirgan yoki yangi qoʻllanayotgan; kesatiq, piching, kinoya va boshqa maʼno uchun qoʻllangan soʻzlar;
# badiiy asar, gaz., jur., musiqa asarlari, spektakl va boshqalarning nomlari;
# muassasa, tashkilot, korxona, jamoa va shirkat xoʻjaliklari, zavod, fabrika, mehmonxona, turli (yer, suv, havodagi) transport vositalarining shartli nomlari;
# tarkibida «orden», «medal» soʻzlari boʻlgan, ammo bu soʻzlar bilan sintaktik aloqaga kirishmagan orden va medallar nomi;
# mahsulotlarning, oʻsimliklarning turini, mashina, samolyot, televizor kabilarning markasini bildiruvchi nomlar;
# ichki monolog (personajlarning oʻyi, ichki kechinmalarini ang-latuvchi soʻz va gaplar);
# sinflar, buyruqlar, qarorlarning ayrim bandlariga qoʻshilib yoziladigan harflar: IX «A» sinf, 6- «A», sinf, 135 - «V» sonli qaror, 10-moddaning «B» ban-di);
# baho ballari («besh», «toʻrt» yoki «aʼlo», «yaxshi»);
# matn ichida kelgan maqollar, hikmatli soʻzlar, sar-lavhalar va boshqa
Qoʻshrabot

**Qoʻshrabot** — Oʻzbekiston Respublikasi Samarqand viloyati Qo'shrabot tumanidagi shaharcha, tuman markazi. Yaqin temir yo'l stansiyasi — Kattaqoʻrgʻon (58&nbsp;km). Qoʻshrabotdandan Samarqand shahri gacha 100&nbsp;km. Aholisi 10 ming kishiga yaqin (2004). Qoʻshrabotda paxta tozalash, gʻisht zavodlari, MTP, kichik va oʻrta biznes korxonalari, mikrofirmalar, savdo, madaniy va maishiy xizmat koʻrsatish shoxobchalari, dehqon bozori bor. Umumiy taʼlim, bolalar musiqa, sport maktablari, kasbhunar kollejlari, tuman markaziy kutubxonasi, madaniyat uylari, stadion, sport maydonchalari va boshqa sport inshootlari mavjud. 6 kasalxona (shu jumladan, tuman markaziy kasalxonasi, poliklinika, tugʻ-ruqxona va boshqa tibbiy muassasalar faoliyat koʻrsatadi. Q.dan Samarqand shahri va qoʻshni tuman markazlariga yoʻlovchilar tashuvchi avtobuslar va marshrutli taksilar qatnaydi.
{
    "type": "FeatureCollection",
  "features": [
    {
      "type": "Feature",
      "properties": {
        "marker-color": "#0000ff",
        "marker-size": "medium",
        "marker-symbol": "battle"
      },
      "geometry": {
        "type": "Point",
        "coordinates": [
            66.650556,
          40.263889
        ]
      }
    }
  ]
}
Qoʻshrabot buyurtma qoʻriqxonasi

**Qoʻshrabot buyurtma qoʻriqxonasi** — Samarqand viloyatining Qoʻshrabot tumanida joylashgan. 1991-yil 8-iyulda tashkil etilgan. Maydoni 16300 ga. Mavjud oʻsimliklar, hayvonot dunyosi va boshqa qoʻriqlanadi, nodir oʻsimliklar, hayvonlar koʻpay-tiriladi. Buyurtmaxonada ov qilish, daraxt va butalarni kesish, dorivor oʻsimliklarni terish taqiqlangan.
Qoʻqon yogʻ-moy aksiyadorlik jamiyati

"QOʻQON YOGʻ-MOY" AKSIYADORLIK JAMIYATI - oziq-ovqat sanoatining yirik korxonasi. "Yogʻ-moytamakisanoat" uyushmasi tarkibiga kiradi. Oqlangan paxta yogʻi. distillangan yogʻ kislotasi, kunjara, shulxa va boshqa mahsulotlar ishlab chiqaradi. Oʻzbekistonda paxta chigitidan moy oluvchi gidravlik pressli birinchi zavod boʻlgan korxona 1884-yilda ishga tushirilgan. 1910-yildan Vadʼyayevlar savdo uyi tarkibiga kirgan. 1917-yildagi Oktyabr toʻntarishiga qadar yiliga 6,5—7,5 ming t yogʻ ishlab chiqargan. 20-asrning 30-yillarida bir necha marta rekonstrukpiya qilinib, qayta qurildi. 1947-yildan sutkalik yogʻ ishlab chiqarish quvvati 55—60 t ga yetkazildi. 1955-yilda yogʻ ekstraksiya zavodining ishga tushirilishi bilan 1956-yildan Qoʻqon yogʻmoy kombinatiga aylantirildi. Kombinatning sutkalik yogʻ ishlab chiqarish quvvati esa 125—130 t ga yetdi. Kombinatda 1962-yilda soapstok yogʻ kislotalarini distillash, 1965-yilda donador kunjara ishlab chiqarish, 1968-yilda mitselladan gossipol ajratib olish, soʻng tozalash sexlari ishga tushirilgan. 1975-yilda kombinat qoshida oʻrik, shaf-toli danagidan, uzum, soya, anor, tarvuz, qovun. chakanda urugʻidan yogʻ ishlab chiqaruvchi zavod qurildi va 80-yillar oxiriga qadar meva-sabzavot danaklari va urugʻlaridan olinadigan keng assortimentdagi yogʻlar ishlab chiqardi. 1994-yildan ochiqturdagi akiiya-aorlik jamiyati va hozirgi nomda. 90-yillarning 2-yarmidan zamonaviy chet el texnologik liniyalari bilan jihozlandi, chet el investitsiyalari jalb qilindi. 2001-yilda korxona quvvati 850—950 t/sutka chigitni qayta ishlashga yetkazildi. Mahsulotlari ichki bozorda sotiladi, qoʻshni davlatlarga eksport qilinadi.
Qoʻqon jome masjidi

**Qoʻqon jome masjidi** - Qoʻqondagi meʼmoriy yodgorlik (1819— 22); Qoʻqon xoni Umarxon nomi bilan bogʻliq. Masjid ulkan xonaqoh va uni uch tomonidan oʻrab olgan 98 yogʻoch ustunli keng ayvon hamda minoradan iborat. Bino devorlari ganchkori, izo-ralari chaspak uslubida, ayvon shifti toʻsinlari islimiy va girih naqshlar, ustunlar kalla muqarnaslar, oʻyma naqshlar bilan bezatilgan, tag-kursilar marmardan ishlangan. Minora konussimon shaklda, yuqori qismi 6 qirrali qafasa tuynuk va qubba bilan tugallangan, bezaksiz. Minora yuqorisiga aylanma zina orqali chiqiladi.

Quqrn jome masjidining ziynatlangan — kandakorlik sanʼatidagi oʻziga xos yoʻnalish; 18—19-asrlarda shakllangan. Qoʻqon jome masjidim.ning oʻymasi sayoz, ammo aniqligi bilan ajralib turadi, islimiy va girih naqshlari jozibador; oʻsimliksimon naqshlari ajoyib gullar hosil qiluvchi mayda qismlarga boy. 19-asr 2-yarmidan chekma bezaklar, chiziqlar, kataklar va boshqa boʻrtiq shakllar koʻp uchraydi; naqsh zaminini boʻyash keng qoʻllanadi. 19-asr oxiridan naqsh mujassamotlarida meʼmoriy obidalar (mas, Xudoyorxon oʻrdasi, usta Fozil ishi va boshqalar), afsonaviy hayvonlar (Us t a Lutfulla Fozilov ishi va boshqalar) va odamlar tasvirlana boshladi; buyumlar feruza, marjon va boshqa koʻzlar qadab bezatiladi. Qoʻqon jome masjidim. vakillari barkash, laʼli, choy idishlari, kosa va boshqa anʼanaviy buyumlarni, shuningdek, f-kada ishlab chiqarilgan idishlar (mas, usta Siddiq Otaullayev bezagan samovar va boshqalar)ni ham oʻsimliksimon va handasiy naqshlar bilan jozibador bezadilar. Qoʻqon jome masjidi ustalaridan Otaulla Muhammad Rajab, Mulla Xoliq, Fozil Otaullayev, Lut-fupa Fozilov va boshqa tanilgan.

21-asr boshiga kelib, Qoʻqon jome masjidim. uslubida ijod qilayotgan usta Maqsud madaliyev va uning shogirdlarining kan-dakorlikni rivojlantirishdagi xizmatlari katta, ular ijodida Oʻzbekistondagi turli kandakorlik maktablarining anʼanalari uygʻunlikda qoʻllanilib, ajoyib sanʼat asarlari yaratilmoqda.
Qoʻshtor neft-kondensat koni

**Qoʻshtor neft-kondensat koni** — Surxondaryo viloyati Shoʻrchi tumanidagi kon. Jarqoʻrgʻon shahridan 100&nbsp;km sharqda. 1966-yil ochilgan. 1967-yilda foydalanishga topshirilgan. Kon relyefi bir-biriga ulanib ketgan tepaliklar tizimi va jarliklardan iborat. Qn.-k.k. shim.-sharqiy yoʻnalishda choʻzilgan tor antiklinal strukturada joylashgan. Jami 27 ta quduq qazilgan, boʻr, paleogen va neo-gen davrlari jinslari ochilgan. sanoat miqyosidagi neft 2-, 3-, 4-gorizontlarda mujassamlashgan. 2gorizont paleogen davri buxoro qatlarining yuqori qismidagi darzli ohaktoshlardan (1272–1258 m), 3-, 4gorizontlar oʻrta qismidagi ohaktoshlardan tarkib topgan. 2gorizontdagi neft uyumining oʻlchami 6,2x0,5&nbsp;km, neftlilik maydoni 290 ga. Neft tarkibida oltin-gugurt — 5,58%, asfaltin — 0,97%, aksiz smolasi — 80%, parafin — 5,95%. Qn.-k. k.zaxirasiga koʻra kichik konlar toifasiga kiradi. Kondan hozirgi kunda foydalanilmoqda.
Qoʻshchi

**Qoʻshchi** – qadimiy turkiy qabilalardan biri. 6—7-asrlarda Turk xoqonligi tarkibida boʻlgan. Moʻgʻullar istilosi paytida Dashti Qipchoqqa kelib joylashgan. 16-asr boshlarida Shayboniyxon qoʻshinlari tarkibida Movarounnahrga kelishgan. Ular Shayboniylar va Ashtarxoniylar davlatlarining boshqaruv tizimida faol ishtirok etganlar. Buxoro amirligi davrida qoʻshchilarning vakillari taxtga chiqarish marosimida ishtirok etishgan. 19-asr oxiri 20-asr boshlarida qoʻshchilar quyidagi urugʻlarga boʻlingan: qashgʻarlik, toʻqqiz-novcha, shix-sayod, moli. Ularning katta qismi Samarqand viloyatining Urgut, Jomboy tumanlari, shuningdek, Jizzax viloyatida ham yashagan. Qoʻshchilar, asosan, dehqonchilik va chorvachilik bilan shugʻullanib, 16—17-asrlar davomida oʻtroqlashib keyinchalik oʻzbek xalqi tarkibiga singib ketgan.

Chingizxon avlodi sifatida qoʻshchilar koʻriladi. Chiroqchi tumanida dashli yerlarda yashaydilar. Oʻzlarini quchi yoki qoʻshchi sifatida atashadi. Ugaday xon oʻgʻli qoʻshchining avlodlari sifatida koʻriladi.

Qoʻshchilarning ayrim guruhlari turkman, qirgʻiz, qozoq va boshqirdlar tarkibiga kirgan.

## Manbalar
Qoʻqon teatri

**Qoʻqon teatri**, Hamza nomidagi Qoʻqon shahar musiqali drama teatri — Oʻzbekistondagi koʻhna teatrlardan biri. 1919-yil Hamza Xakimzoda Niyoziy tashabbusi bilan tashkil topgan. 1920-yil okrug teatriga, 1924-yildan davlat teatriga aylantirilgan. Repertuari, asosan, Hamza asarlari: „Boy ila xizmatchi“, „Tuhmatchilar jazosi“, „Kim toʻgʻri“, „Zaharli hayot“ hamda M.Uygʻurning „Turkiston tabibi“, N.Gogolning "Uylanish’asarlaridan iborat boʻlgan. 1929-yil teatrga Hamza nomi berilgan. 1931-yildan teatr qayta tashkil qilinib, drama va musiqali spektakllar qoʻya boshlagan. „Zafar“ (U.Nosir), „Shohi soʻzana“, „Ogʻriq tishlar“ (A.Qahhor), „Revizor“ (N.Go-gol), „Ikki boyga bir malay“ (K.Goldoni), „Momaqaldiroq“ (A.Ostrovskiy) kabi dramatik, „Layli va Majnun“ (Xurshid; T.Sodiqov, N.Mironov musiqasi), „Farhod va Shirin“ (Xurshid; V.Uspenskiy, G.Mushel), „Nurxon“ (K.Yashin; T.Jalilov, G.Sobitov) singari musiqali asarlar bilan repertuari boyitilgan. 1961-yildan drama teatri deb yuritila boshlagan. 1978-yildan hozirgi nomda. L.Sarimsoqova, M.Ahmedov, S. Ahmedov, S. Karimova, 3. Mirzatov, M.Qoʻldoshev, O. Hasanovlar shu teatr saxnasida ijod qilganlar. Teatr jamoasi 1987-yil yangi zamonaviy binoga koʻchib oʻtgan.

Teatr tomoshabin talabiga mos, turfa mavzularni oʻz ichiga olgan spektakllar yaratishda izlandi. „Tohir va Zuhra“ (S.Abdulla, T.Ja-lilov), „Ravshan va Zulxumor“ (K.Yashin, T.Islomov), „Jonli tuzoq“ (G.Mdivani), "Ufq (S. Ahmad), „Muhabbat qasri“, „Qoʻqonning oʻn ikki darvozasi“, „Bashar allomasi“ (N.Abdullayev), „Uvaysiy“ (H.Abduhakimova), „Hasan Kayfiy“ (Gʻ.Gʻulom asari asosida M.Joʻrayev), „Bogʻ“ (N.Abbosxon), „Berk koʻcha“ (J.Mahmudov) va boshqa asarlar 1987-1997-yillar davomida yaratilgan eng yaxshi spektakllardir.

Teatrning ushbu yillar rivojlanishida dramaturg Nurilla Abdullayev hamda aktyor Rashidxon Sodiqovlarning xizmatlari katta. Oʻzbekiston xalq artisti Shafoat Rahmatullayeva, Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan artist Xursanoy Umarova, artistlardan Mahmudjon Yusupov, Ravshan Ibrohimov, Bahromjon Rahimov, Yunusali Xalilov, Sabohiddin Ergashev, Nargiza Gʻoziyeva,Yoqutxon Juraeva(Oʻzbekistonda xizmat kursatgan artist), Odinaxon Begmatova,Xalimjon Ortiqov va boshqalar teatrning yetakchi ijodkorlaridir. Teatrning bosh rejissyori va bosh rassomi Azimjon Azizov(Oʻzbekistonda xizmat kursatgan madaniyat xodimi).

Eson Oʻrinov.
## Manbalar
Qoʻqon shamoli

**Qoʻqon shamoli** - Oʻrta Osiyodagi kuchli shamollardan biri. Fargʻona vodiysining Fargʻona yoʻlagi orqali vodiy tomon harakatlanadi. Tezligi 32–35 m/sek., yiliga oʻrtacha 40 kun esadi (yana qarang Bekobod shamoli).
Qoʻqonspirt davlataksiyadorlik jamiyati

"QOʻQONSPIRT" DAVLATAKSIYADORLIK JAMIYATI - spirt sanoatining yirik korxonasi. "Oʻzspirtsanoat" aksiyadorlik kompaniyasi tarkibida. Qoʻqon shahridan 7&nbsp;km uzoqdikdagi Muqimiy shaharchasida joylashgan. Bugʻdoydan liker-araq, tibbiyotda ishlatiladigan tozalangan "Ekstra" va yuqori darajada tozalangan etil spirti, xalq xoʻjaligida ishlatiladigan boshqa ikkilamchi mahsulotlar ishlab chiqaradi. 1991-yilda oʻgʻitlar va sulfat kislota ishlab chiqaradigan Yangi Qoʻqon kimyo zavodi (1983) negizida oziq-ovqat spirti ishlab chiqaradigan "Qoʻqon" ishlab chiqarish birlashmasi tashkil etildi. Qayta rekonstruksiya qilinib, yillik quvvati 1,8 mln. dal boʻlgan 1-navbati 1995-yildan mahsulot ishlab chiqara boshladi. 1998-yilda 2-navbati (yillik quvvati 0,9 mln.dal) ishga tushi-rildi. 2000-yildan ochiq turdagi aksiya-dorlik jamiyati (Us t a v fondi 10127,6 mln. soʻm; aksiyalar paketining 51% davlatga, 47% chet el investorlariga, 2% mehnat jamoasiga tegishli). Mahsulotlari "Oʻzmevasabzavotuzumsanoatxolding" kompaniyasi korxonalariga yetkazib beriladi, qoʻshni davlatlarga eksport qilinadi. 2004-yilda 988,1 ming dal spirt ishlab chiqarildi.

Abdukarim Umarov.
Qoʻqon shahar oʻlkashunoslik muzeyi

**“Qoʻqon” davlat muzey-qoʻriqxonasi** — Qoʻqon shahridagi madaniy-maʼrifiy muassasa. 
## Tarixi

1925-yil Xudoyorxon oʻrdasida Fargʻona okrug oʻlkani oʻrganish muzeyi nomi bilan tashkil etilgan; 1930—1957 yillarda Qoʻqon rayonlararo oʻlkani oʻrganish muzeyi sifatida faoliyati davom etgan. Keyinchalik 1958-yildan 2018-yilgacha **Qoʻqon shahar oʻlkashunoslik muzeyi** nomi bilan faoliyat yuritgan.

## Boʻlimlar
Muzeyda nashr ishlari,
koʻchma koʻrgazmalar,
tabiat,
tarix,
sanʼat va
Turizm va Marketing boʻlimlari faoliyat yuritib kelmoqda.

Muzeyning fondida 48 mingdan oshiq eksponat saqlanadi (2022). Muzey ekspozitsiyasi Oʻrda, Xonlik va Qoʻqon shahri tarixi, Fargʻona vodiysi tabiati, hayvonot va oʻsimliklar dunyosi, madaniyatini atroflicha aks ettiradi. Muzeyning 6 boʻlimi faoliyat koʻrsatmoqda:

## Filiallar
Qoʻqon davlat muzey-qoʻriqxonasi tarkibida 9 ta fillial mavjud: 
Buyuk allomalar muzeyi,Jome Amaliy san’at muzeyi, 
Muqimiy hujra-muzeyi,
Hamza uy-muzeyi, 
Adabiyot muzeyi, 
Norboʻtabiy madrasasi, Dasturxonchi madrasasi, Modarixon Dahmasi va
Tepaqo'rg'on arxeologik yodgorligi.

## Havolalar

* Rasmiy sayti
Qoʻqon-jizzax avtomobil yoʻli

**Qoʻqon-jizzax avtomobil yoʻli** (A-376) — davlatlararo ahamiyatga ega boʻlgan magistral yoʻl. Qoʻqon shahridan boshlanib, Tojikiston Respublikasi hududida Konibodom shahri, Qayroqqum suv omborini yonlab Xoʻjand shahri, soʻngra Toshkent viloyatining bekobod tumani, Sirdaryo viloyatining Xovos, Jizzax viloyatining Zomin tumanidan oʻtadi va Toshkent — Ter-miz (M-39) xalqaro avtomagistralini kesib oʻtib Jizzax shahriga kiradi. Xalq hashari yoʻli bilan 1938—40 yillarda qurilgan. Keyingi davrlarda bir necha marta rekonstruksiya qilingan va kengaytirilgan. Umumiy uz. 300&nbsp;km. Yoʻlning 164&nbsp;km qismi asfalt-beton, 136&nbsp;km qismi qora toʻshamali. Yoʻlning 53&nbsp;km — I darajali, 232&nbsp;km — II darajali, 15&nbsp;km — III darajali toifaga kiradi. Transport harakati jadalligi 1585—3566 avtomobil/kunni tashkil qiladi.

Tohirjon Mirzayev.
Qoʻqongul

**Qoʻqongul** — murakkabguldoshlar oilasiga mansub ikki turkum oʻsimliklarning umumiy nomi. 200 turi maʼlum. Shimoliy va Janubiy Amerikada, Afrika, Osiyo va Yevropada keng tarqalgan. yagona turi - xitoy yoki bir yillik qo'qongul Xitoy va Yaponiyada yovvoyi holda oʻsadi, gullari yirik, savatchaga yigʻilgan, rangi binafsha, qizil, oq, iyuldan to kuzgacha ochiladi. Bir yillik qatqat gulli va boshqa xillari manzarali qo'qongulning urugʻboshisi hisoblanadi. 4 mingga yaqin madaniy navi bor. Ular bir-biridan shakli, tusi, boʻyi va gullarining joylashishi bilan farq qiladi. Qo'qongulning ikkinchi turkumi turlarining barglari oddiy, ketma-ket joylashgan koʻp yillik oʻtlardan tashkil topgan. Gullari, savatcha, toʻpgullarga yigʻilgan. Tundradan to oʻrmon zonasigacha boʻlgan yamlovlar, dashtlar, togʻ zonalarida oʻsadi. Urugʻidan koʻpaytiriladi. Hovli, bogʻlarda, xiyobonlarda manzarali oʻsimlik sifatida oʻstiriladi.

## Manbalar
Qoʻgʻa

**Qoʻgʻa**, chakan — qoʻgʻadoshlarga mansub koʻp yillik ildizpoyali oʻsimlik. Poyasi tik oʻsadi, silindrsimon yoʻgʻon, boʻyi 2–3 m. Barglari keng tasmasimon. Gullari mayda, ayrim jinsli, gulqoʻrgʻonsiz, qoʻngʻir tusli toʻpgulga yigʻilgan. Erkak gullari toʻpgulning yuqori qismida, urgʻochi gullari esa ost qismida joylashgan. Ildizpoyasi serkraxmal, yer bagʻirlab oʻsadi. Iyun—sentabrda gullaydi va mevalaydi. Mevasi yongʻoqcha. Uchmali mayda urugʻlari shamol vositasida tarqaladi. Urugʻidan hamda ildizpoyalaridan koʻpayadi. Oʻrta Osiyodatarqalgan. Botqoq joylarda, suv omborlari, ariqlar va tashlama kanallarning qirgʻoqlarida, toʻqayzorlarda oʻsadi. Sholi maydonlarini ifloslaydi.

Kurash choralari: yer ildizpoya joylashgan chuqurlikkacha haydaladi va soʻngra ildizpo-yalar yigʻishtirib olinadi. Sugʻorish sistemasidagi kanallar tozalanadi.
Qoʻgʻadoshlar

**Qoʻgʻadoshlar** — koʻp yillik oʻtlar. 1 turkum (qoʻgʻa) va 15 turdan iborat. Yevropa va Shim. Amerikada keng tarqalgan. Oʻzbekistonda 6 turi daryo, kanal, ariq boʻylarida, koʻllar atrofida oʻsadi. Poyalari 30— 200 sm atrofida; silliq, boʻgʻimlarga ajralmagan. Barglari qalami, 2 qator boʻlib oʻrnashgan. Gullari 1 jinsli, gulqoʻrgʻonsiz. Changchi gullari toʻpgullarning yuqori qismida, urugʻchi gullari esa pastki qismida joylashgan. Iyun—avgustda gullab, meva beradi.
Notijorat tashkilot

**Notijorot tashkilot (NT)** – asosiy maqsadi foyda olmaslik va u foydani ishtirokchilar oʻrtasida taqsimlamaslik boʻlgan tashkilot. Bu tashkilot ijtimoiy, xayriya, madaniy-maʼrifiy, ilmiy va boshqa maqsadlarda fuqarolar sogʻligʻini saqlash, jismoniy tarbiya va sportni rivojlantirish, fuqarolarning nomoddiy talablarini qondirish, huquqini himoya qilish, fuqaro va tashkilotlarning qonuniy manfaatlarlarini himoyalash, mojaro va bahslarni hal qilish, yuridik yordam koʻrsatish va boshqa jamiyat foydasiga xizmat qiluvchi maqsadlarga erishish uchun tashkil etiladi.

## Yana qarang

## Manbalar
Yunoncha Vikipediya

**Yunoncha Vikipediya** — Vikipediyaning yunon tilidagi boʻlimi. Yunoncha Vikipediya 2002-yilning dekabr oyidan boshlab faoliyat yuritmoqda.

## Hozirgi ahvoli
-yil - boʻyicha Yunoncha Vikipediyada  maqolalar mavjud.  foydalanuvchi roʻyxatdan oʻtgan, ularning  nafari oxirgi oy ichida kamida bitta tahrir qilgan,  foydalanuvchi esa administrator. Jami tahrirlar soni — . Teranligi (bugun): 
Yunoncha Vikipediya  orasida maqolalar soni boʻyicha -oʻrinda (*..*).

## Statistik tarixi
* 1-dekabr 2002-yil — 1-maqola
* 16-may 2006-yil — 10 000 maqola
* 10-oktyabr 2006-yil — 15 000 maqola
* 17-mart 2007-yil — 20 000 maqola
* 27-dekabr 2007-yil — 30 000 maqola
* 14-fevral 2009-yil — 40 000 maqola
* 10-aprel 2010-yil — 50 000 maqola
* 8-mart 2011-yil — 60 000 maqola
* 23-sentyabr 2011-yil — 65 000 maqola (48-oʻrin)

## Manbalar

## Havolalar

* Yunoncha Vikipediyaning statistikasi 
* Yunoncha Vikipediyaning statistik diagrammasi
* Yunoncha Vikipediyaning statistik koʻrsatkichi 
* Yunoncha Vikipediyaning mobil nusxasi
Gʻ (maʼnolari)

**Gʻ**:

* Gʻ (harf) — oʻzbek tili lotin alifbosining qoʻshimcha harfi.
* Gʻ (kirill) — oʻzbek kirill alifbosining oʻttiz toʻrtinchi harfi.