open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Balj ibn Bishr al-Qushayriy

**Balj ibn Bishr al-Qushayriy** () (742-yil avgust oyida vafot etgan) – Umaviylar xalifaligining Magʻrib (Shimoliy Afrika) va al-Andalusdagi (Iberiya) harbiy qoʻmondoni. 742-yildan boshlab to vafotiga qadar qisqa muddat davomida Al-Andalus hokimi boʻlgan. Balj Havozin qabilasining Banu Qushayr tarmogʻidan boʻlib, Umaviylar xalifasi Hishom tomonidan Ifriqiyaga hokim etib tayinlangan Kulsum ibn Iyod al-Qushayriyning jiyani edi. 741-yilda amakisining qoʻmondonligi ostida Shimoliy Afrikada Berberlar qoʻzgʻoloniga qarshi harbiy yurishda otliq askarlarga boshchilik qilgan. Kulsum Damashq, Iordaniya, Qinnasrin, Hims, Falastin va Misrdagi qoʻshinlardan (jundlardan) kelgan 30 000 arab armiyasini boshqargan.

Solnomachi Ibn al-Xotamning rivoyat qilishicha, Balj ibn Bishr jangda Ifriqiyaning boʻlajak hukmdori Abdurahmon ibn Habib al-Fihriy tomonidan oʻldirilgan. Ibn al-Xotam Abdurahmon ibn Habib al-Fixriyni Andalusiyaning qadimgi Narbonne shahri hokimi Abdurahmon ibn Alqama al-Laxmiy bilan aralashtirib yuborgan boʻlishi mumkin, chunki boshqa manbalarda aynan al-Laxmiyning qoʻshini parchalanib ketayotib, jang shiddatli tus olgan vaqtda Suriya otliq askarlari orasidan Baljni topib, unga nayzasi bilan zarba berganligi toʻgʻrisida maʼlumot berilgan.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* Al-Maqqari, trans. 1840-43, *The History of the Mohammedan dynasties in Spain*, v.2, London: Royal Asiatic Society.
* Kennedy, Hugh (1996) *Muslim Spain and Portugal: A Political History of al-Andalus*, New York and London: Longman.
* Lévi-Provençal, E. (1950) *Histoire de l’Espagne musulmane*, Tome 1, 1999 ed., Paris: Larose.
* Mercier, E. (1888) *Histoire de l’Afrique septentrionale, v. 1*, Paris: Leroux. Repr. Elibron Classics, 2005.
* Taha, Abd al-Wahid Dhannun (1989) *The Muslim conquest and settlement of North Africa and Spain*, London, Routledge.
Sinan ibn Salamah ibn Mohbik

**Sinan Bin Salamah bin Mohbik** () (8/628-53AH/673AD) – Makka bosib olingan kunida tugʻilgan.

## Tarixi
Salama, uning otasi Hunayn jangi uchun yoʻlga chiqishga tayyorlanayotganda, uning tugʻilgani haqidagi xabarni eshitdi. U dastlab yurishni kechiktirishga majbur boʻldi, ammo keyinchalik quyidagi soʻzlarni aytdi:

## Urush
Amir Muoviya davrida Sinan ibn Salama ibn Mohbik Sind viloyatiga ikki marotaba, 42 va 48-yillarda (hijriy 664, 670) hokim etib yuborilgan edi.

* **Kalat**: Hijriy 42-yilda (milodiy 664-yilda) Abdulla ibn Savar Abdi Kalot jangida boshqa islom jangchilari bilan birga shahid boʻldi. Shundan soʻng, Ziyod ibn Abih Xuroson hokimi etib tayinlandi. U Sinanni Abdulla ibn Savar Abdi boshlagan vazifani yakunlash uchun yubordi. Sinan Kalat hududini oʻz nazorati ostiga olishga muvaffaq boʻldi.
* **Sind**: Hijriy 44-yilda (milodiy 668-yilda) Sind vodiysiga kirib, u yerdan Makron tomon yurishini davom ettirdi. Makron hududini zabt etgach, u islohotlar oʻtkazdi.
* **Kohat**: Hijriy 53-yilda (milodiy 673-yilda) Kohat va Bunnuni bosib olib, Peshovar vodiysiga kirdi. Buddaviylar qoʻshiniga qarshi jang qildi. Bu urushda Sinan bir necha safdoshlari bilan birga shahid boʻldi.

## Manbalar

## Havolalar
* http://sahabanames.com/sinan/
Nosiriddin Nosir Hunzaiy

**Partov-i Shoh Nosiriddin Nosir Hubb-i 'Ali Hunzay** (1917-yil 15-may – 2017-yil 14-yanvar), *[[Alloma]]* (lit. bilimdon) *Hunzai**,* *<nowiki/>'Alloma Sohib* shuningdek, „Baba-yi Burushaskiy“ (yaʼni Burushaskiyning otasi), „Lison al-Qavm“ (yaʼni Millat soʻzlovchisi) va „Hakim al-Qalam“ (yaʼni Qalam donishmandi) kabi unvonlari bilan tanilgan. U 20–21-asrlarda yashagan ilohiyotshunos, faylasuf, ismoiliy olimi, shoir va tilshunos boʻlib, islom ilohiyotshunosligi, metafizikasi, germenevtika, sheʼriyat va Burushaskiy tili boʻyicha amalga oshirgan ishlari bilan mashhur. Uning 125 ta diniy-falsafiy nasriy asarlarida mumtoz ismoiliy bilimlar qayta ishlanib, keng koʻlamda rivojlantirilgan. Bu asarlarda 48-ismoiliy imom Sulton Muhammadshohning tarixda misli koʻrilmagan falsafiy koʻrsatmalariga asoslangan original teologik, metafizik va teleologik qarashlar bayon etilgan. Uning diniy-falsafiy nasriy asarlarida mumtoz ismoiliy tafakkur chuqur qayta ishlab chiqilgan va keng koʻlamda qurilgan. Bu asarlar, shuningdek, asl ismoiliy ezoterik tafsirining keng jamlanmasini tashkil etadi. Ular taʼvil jarayoni (yaʼni biror narsani asl manbasiga qaytarish) bilan oldingi ismoiliy germenevtik asarlarga qaraganda chuqurroq aloqani aks ettiradi. U, shuningdek, faol ijtimoiy-siyosiy arbob boʻlib, ayollar taʼlimi va ayollar huquqlari, madaniy xilma-xillik va til saqlanishini targʻib qilgan.

## Manbalar
Mujjaʼah ibn Siʼr

**Mujjaʼah ibn Siʼr** () – Iroq va sharqiy xalifalik gubernatori al-Hajjoj ibn Yusufning Ummon, keyinchalik esa Sinddagi Umaviylar rahbari boʻlgan. Al-Hajjoj uni Xuroson rahbari etib tayinlashni koʻzda tutgan, biroq xalifa Abdulmalik bunga qarshi chiqqan va natijada Qutayba ibn Muslim bu lavozimga tayinlangan.

## Ummoni bosib olish
Xalifalikning boshqa hududlaridan farqli oʻlaroq, Ummon mintaqasi Umaviylarning toʻgʻridan-toʻgʻri boshqaruvidan tashqarida qolgan edi. Xalifa Abdulmalik (685–705) davrida Iroq noibi al-Hajjoj ibn Yusuf Umaviylar hukmronligini butun Fors koʻrfazi, shu jumladan Ummon boʻylab qayta tiklash va kengaytirishga kirishdi. Bu mintaqa Azdiy sulolasidan boʻlgan Julandiylar tomonidan mustaqil boshqarilib kelgan. Al-Hajjojning dastlabki urinishlari muvaffaqiyatsiz boʻldi va Mujjaʼaning akasi al-Qosim boshchiligida katta ekspeditsion qoʻshin yuborildi. Al-Qosim halok boʻldi va uning qoʻshini tor-mor etildi, bu esa al-Hajjojni uning oʻrniga Mujjaʼani tayinlashga majbur qildi. Mujjaʼaga Basra garnizonining Mudar va Azd qabilaviy guruhlaridan tashkil topgan 40 000 kishilik qoʻshin berildi. Qoʻshinning yarmi quruqlikdan hujum qildi, Mujjaʼa esa qolgan yarmini dengiz orqali boshqardi. Quruqlikdagi qoʻshin Sulaymon ibn Abbod ibn Julanda tomonidan magʻlubiyatga uchradi, Mujjaʼa esa Sulaymonning ukasi Said bilan Samalilda toʻqnashdi. Said va Sulaymon Jabal al-Amharaga chekinib, u yerda Mujjaʼa qoʻshinlaridan yashirinishdi. Keyinchalik ular Maskat yaqinidagi qirgʻoqda turgan Mujjaa kemalariga hujum qilib, jangda uni magʻlub etishdi. Al-Hajjoj Abdurahmon ibn Sulaymon boshchiligidagi 5000 kishilik qoʻshimcha kuchlarni yubordi. Al-Hajjoj lashkarboshilarining birgalikdagi tazyiqi natijasida Julandid aka-ukalar Zanj sohiliga qochishga majbur boʻldi. Mujjaa va Abdurahmon esa Ummonni Umaviylar hukmronligi ostiga oldi.
## Adabiyotlar
* 
* 
* 
* 
## Manbalar
Pir Sadriddin

**Pir Sadardin**, shuningdek **Pir Sadriddin** yoki **Pīr Ṣadr al-Dīn** deb ham tanilgan, oʻn toʻrtinchi asrdagi ismoililik daʼvatchisi boʻlib, Satpanh tariqatiga asos solgan. Barcha dinlarning tolerantligi va sinkretizmni oʻrgangan hamda Islom va Hindizm sinkretizmlariga alohida eʼtibor qaratgan.

U Pir Shihob ad-Dinning oʻgʻli va merosxoʻri, XIV asrning eng koʻzga koʻringan ismoiliy mualliflaridan biri boʻlgan. U ismoiliy Nizoriy ulamosi Imom Muhammad ibn Islomshohning zamondoshi edi. Forsda tugʻilgan Sadardin keyinchalik Janubiy Osiyoga sayohat qilib, Sindda (hozirgi Pokiston janubida) yashaydi va bu hududda Satpanth tariqatini yoya boshlaydi. Shuningdek, Xojki yozuvini ishlab chiqadi va ginans yoza boshlaydi. Pir Sadardin bir necha asrlar davomida ismoiliylar tomonidan oʻqilgan duolarni yozgan, ular juda uzun va oʻqilishi deyarli yarim soat davom etgan. Uning „Gat Paj Ji Dua“ asari ham dunyoning yaratilish tarixi haqida yozilgan.

Pir Sadardinning „Ginanlar“ asari bugungi kunda Alamut va Daylam haqida yozilgan ginanlarning oxirgisi boʻlib, shu vaqtga qadar 1256-yilda Alamut moʻgʻullar qoʻliga oʻtgandan keyin yoʻq qilingan deb hisoblangan ismoiliylarning keyin ham shu hududlarda yashaganligini koʻrsatadi. Ular 14-asrgacha Alamut va Daylam hududlarida yashashgan. U ismoiliylarning *Vinod* nomli kitobini ham yozgan.

U Pokistonning muqaddas Uch Sharif shahridan uncha uzoq boʻlmagan Taranda Muhamad Panah qabristoniga dafn etilgan.
## Manbalar
Habib ibn Abu Ubayda al-Fihriy

**Habib ibn Abu Ubayda al-Fihriy** () (741-yil oktyabr oyida vafot etgan) – mashhur Fihriylarlar oilasidan boʻlgan arab harbiy qoʻmondoni, Ifriqiya (Tunis) va Al-Andalusning (Ispaniya) ilk tarixida muhim rol oʻynagan&#x5B;**'&#x5D;</sup>.

== Hayoti ==
Habib ibn Abu Ubayda al-Fihriy [[Musulmonlarning Magʻribga istilosi|musulmonlarning Magʻribni zabt etish harakatlariga]] boshchilik qilgan [[Uqba ibn Nafiy|Uqba ibn Nafiyning]] nabirasi boʻlgan. Habib [[Qayravon|Qayravonning]] yetakchi Fihriylar oilasidan boʻlgan<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B;**'&#x5D;.

Habib ibn Abu Ubayda Ifriqiya hokimi Muso ibn Nusayrning Ispaniyani zabt etish uchun qilgan 712-yilgi yurishlarida ishtirok etgan. 714-yilda Musoning oʻgʻli Abdulaziz Ispaniyada hokim oʻrinbosari boʻlgan va aynan shu yilda Habib ham shu lavozimga tayinlangan. Ibn Xaldunning taʼkidlashicha, 716-yilda Habib Abdulazizni oʻldirish farmonini olgan, uni oʻldirib, uzilgan boshini Damashqqa olib kelgan va xalifa Sulaymon ibn Abdulmalikka taqdim qilgan&#x5B;**'&#x5D;</sup>.

Shundan keyin Habib Shimoliy Afrikaga qaytib kelgan. Ubaydulloh ibn al-Habhob 734-yildan Ifriqiya hokimi lavozimida xizmat qilgan vaqtda Habib Ifriqiya qoʻshinining yetakchi qoʻmondonlaridan biriga aylangan. Ubaydulloh harbiy masalalarda Habibga katta ishonch bildirgan<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B;**'&#x5D;.

735-yilda Habib ibn Abu Ubayda arab qoʻshinlarining Marokash janubidagi Sous vodiysini bosib olishga qaratilgan yurishlariga boshchilik qilgan&#x5B;**' &#x5D;</sup>.

740-yil boshida Habib [[Sitsiliya (orol)|Sitsiliyaga]] qarshi yirik arab qoʻshinini boshqargan, ushbu yurish birinchi bor orolni keng koʻlamda bosib olishga qaratilgan urinish boʻlishi mumkin. [[Siracusa|Siracusani]] qisqa muddat davomida qamal qilib, hudud aholisini soliq toʻlashga majjbur qilgan<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B;**'&#x5D;.

Habib yoʻqligida Magʻribning gʻarbida Berberlar qoʻzgʻolon koʻtargan. Berberlar yetakchisi Maysara al-Matgʻoriy qoʻzgʻolon boshlanishini Habib Ifriqiya armiyasining asosiy qismi bilan Sitsiliyaga joʻnab ketguniga qadar ortga surgan. Qoʻzgʻolon koʻtarilganligi haqidagi xabarni eshitgan Habib Sitsiliyaga yurishini toʻxtatgan va qoʻzgʻolonni bostirish uchun qoʻshinini tezda Afrikaga joʻnatgan&#x5B;**'&#x5D;.</sup>

Habibning Abdurahmon, Ilyos, Abdulvoris va Imron ismli oʻgʻillarni boʻlgan. 745-yilda ular Ifriqiyani egallab, shaharga hukmronlik qilgan<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B;**'&#x5D;.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* Ibn Khaldun, *Histoire des Berbères et des dynasties musulmanes de l’Afrique*, 1852 trans., Algiers.
* Hrbek, Ivan (1992), Africa from the Seventh to the Eleventh Century, 3rd, University of California Press
* Julien, Charles-André, *Histoire de l’Afrique du Nord, des origines à 1830*, édition originale 1931, réédition Payot, Paris, 1961
* Abd al-Wahid Dhannun Taha, *The Muslim conquest and settlement of North Africa and Spain*, 1989, London, Routledge.
Ubaydulloh ibn al-Habhob

**Ubayd Alloh ibn al-Habhob as-Saluliy** () – 724—734-yillarda Umaviylar xalifaligining Misrdagi muhim amaldori. 734—741-yillarda Ifriqiya viloyatining Qayravon shahri hokimi. Aynan uning hukmronligi davrida Magʻrib (Shimoliy Afrika) va al-Andalusda (Pireney yarim oroli) Berberlar qoʻzgʻoloni koʻtarilgan.

## Misrdagi faoliyati
724-yilda Umaviylar xalifasi Hishom ibn Abdulmalik Ubaydullohni Misrda *sohib al-xiraj* yaʼni soliqlar boʻyicha boshliq etib tayinladi. 727-yilda Misr hokimi al-Hurr ibn Yusuf va uning oʻrinbosari Hafs ibn al-Volid ibn Yusuf al-Hadramiy Ubaydullohning maʼmuriy vakolatlariga qarshi chiqqanligi bois lavozimidan ozod etilgan.

Moliyaviy daromadlarni oshirish maqsadida Ubaydulloh 725-yilda *[[xiroj]]* soligʻini oshirgan va mahalliy misrliklarning oʻrniga arab amaldorlarini ushbu soliqlarni yigʻib olish uchun mas’ul etib tayinlagan. Bu esa 725–726-yillarda Misrda qibtiylarning qoʻzgʻolon koʻtarishlariga sabab boʻlgan. Hech qanday rahbarga ega boʻlmagan tartibsiz qoʻzgʻolonchilar Ubaydulloh va uning askarlari tomonidan qon toʻkilishi orqali bostirilgan&#x5B; ** &#x5D;.

## Manbalar
Guljigit Aliqulov

**Guljigit Janibekovich Aliqulov** (; ; 2000 yil 25 noyabrda tugʻilgan) – qirgʻizistonlik professional futbolchi, Neman Grodno jamoasida oʻynaydi.

## Futbolchilik faoliyati
### Klub
2020-yilning 27-yanvarida Qozogʻistonning „Qayrat“ klubi Aliqulov bilan ikki yillik shartnoma imzolaganini eʼlon qilgan. 2023-yil 11-mayda Aliqulov „Qayrat“ bilan shartnomasining qolgan qismini sotib olgan va klubni tark etggan.

2023-yilning 4-avgustida Aliqulov Neman Grodno bilan yana shartnoma imzolagan.

## Faoliyat natijalari
### Klub

### International

### Terma jamaoa safidagi gollari
: *Hisob va natijalar birinchi boʻlib Qirgʻizistonning gollar sonini koʻrsatib oʻtadi*.

## Manbalar

## Havolalar
* 
* 
*
Abdulaziz ibn Umar ibn Abdulaziz

**Abdulaziz ibn Umar ibn Abdulaziz** () – Umaviylar xalifasi Umar II ning oʻgʻli. 744—747-yillarda Madina hokimi boʻlgan.

## Hayoti
Abdulaziz Umaviylar xalifasi Umar ibn Abdulazizning oʻgʻli boʻlgan. Unga bobosi Abdulazizning ismi qoʻyilgan.

Otasi Umar ibn Abdulaziz 717-yilda Umaviylar xalifasi etib tayinlangan va 720-yil vafotiga qadar xalifalikda hukmronlik qilgan. Oʻlimidan soʻng uning oʻrniga amakivachchasi va qaynisi Yazid II oʻtirgan.

744-yili Abdulaziz xalifa Yazid ibn al-Volid tomonidan Madinaga hokim etib tayinlangan.

Abdulaziz Marvon II tomonidan ishdan boʻshatilguniga qadar Madina hokimi sifatida xizmat qilgan. 747-yilda uning oʻrniga amakivachchasi Abdulvohid ibn Sulaymon tayinlangan.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* 
* 
* 
*
Al-Hakam ibn Avana

**Al-Hakam ibn Avana** () – 731-740-yillarda Sind xalifalik viloyatining rahbari boʻlgan. Xalifa Hishom ibn Abdulmalik Tamim ibn Zayd al-Utbiyning vafotidan soʻng uni rahbarlikka tayinlagan. Al-Hakam Sind va Kushda tartibni tikladi, al-Mahfuza va al-Mansurda mustahkam qal’alar qurdi. Shuningdek, al-Junayd tomonidan ilgari bosib olingan yerlarni qayta egallashga kirishdi.

## Yurish
Arab manbalari yurishlar haqida batafsil maʼlumot bermagan, biroq hind manbalarida arab kuchlariga qarshi erishilgan ayrim gʻalabalar qayd etilgan, shuningdek, jangda arablar tomonidan magʻlub etilgan hukmdorlar haqida ham maʼlumotlar keltirilgan. Avanijanashraya Pulakeshinning Navsari yozuvida qayd qilinicha, arablar Saindhava, Kachchhela, Saurashtra, Chávoṭaka, Maurya, Gujar va boshqa hukmdorlarni yengib, Navsarigacha yetib borgan.

Chalukyalarning 120—121-yillarga (738—739) oid buyumlari shuni koʻrsatadiki, bundan biroz oldin musulmonlar Gʻarbiy Katxiyavardagi Bhumilkaning Saindhavalarini, Kutchning Kachchellalarini, Saurashtradagi Maitraklarni, Janubiy Rojasthondagi Chavdani va Chitordagi Mauryalarni talon-taroj qilganlar. Bu roʻyxat oʻn ikki yil oldin al-Junayd tomonidan zabt etilgan va keyinchalik yoʻqotilgan hududlarga juda oʻxshaydi. Bu istilolar Tamim Zayd davrida yoʻqotilgani va musulmonlar 121/739-yilga kelib yana Gujaratning janubi-sharqiy chekkasiga yetib borganligi sababli, al-Hakam yoki uning qoʻmondonlari haqiqatan ham bu hududlarning barchasini qayta qoʻlga kiritgan.

## Manbalar
Abdulloh ar-Radiy

**Abu Ali al-Husayn ibn Ahmad ibn Abdulloh ibn Muhammad ibn Ismoil** (arabcha: ابو علي الحسين بن أحمد ٱبْن عَبْد ٱللَّٰه ٱبْن مُحَمَّد ٱبْن إسْماعِيل, taxminan 825-881-yillar), shuningdek, al-Zakiy (yaʼni „pok“), al-Radiy (yaʼni „mamnun“) va al-Muqtada al-Hodiy (yaʼni „namuna olish va yoʻl koʻrsatish lozim boʻlgan“) nomlari bilan ham tanilgan, islom paygʻambari Muhammadning avlodi va ismoiliy imomlarning oʻninchisi edi. U otasi Muhammad at-Taqiy (vafoti 840-yil)dan keyin imomlikka kelgan. 881-yilda vafot etishidan oldin, u oʻgʻli va vorisi, oʻsha paytda taxminan 8 yoshda boʻlgan Abdulloh al-Mahdiyga gʻamxoʻrlik qilish vazifasini oʻzining tugʻishgan akasi, Abul-Shalagʻlogʻ nomi bilan ham tanilgan Said al-Xayrga ishonib topshirgan.

## Tarixdagi ahamiyati
765-yilda Jaʼfar as-Sodiqning vafot etishi bilan, Ismoil (775-yilda vafot etgan) va Muhammad (813-yilda vafot etgan) davrida Abbosiylar tomonidan ismoiliy imomlar va ularning tarafdorlariga nisbatan amalga oshirilgan taʼqiblarning shiddati sezilarli darajada kuchaydi. Ismoiliy imomlar yashirinishga majbur boʻlganligi sababli, ilk yillar „davr al-satr“ (yashirinish davri) bilan boshlandi va 765-yildan 909-yilgacha davom etdi. Ushbu davrdagi imomlar „al-aimma al-masturin“ (soʻzma-soʻz tarjimasi: „yashirin imomlar“) nomi bilan mashhur boʻlganlar. Abbosiylarning taʼqibidan saqlash maqsadida Imomning shaxsi sir tutilgan va jamoa Muhammad ibn Ismoil rahbarligida oʻz faoliyatini davom ettirgan. Keyingi anʼanalarga koʻra, bu imomlar sakkizinchi imom Abdulloh, toʻqqizinchi imom Ahmad va oʻninchi imom al-Husayn boʻlgan ekan. Keyingi ismoiliy tarixchilar orasida, „Istitār al-Imām“ asarining muallifi Ahmad ibn Ibrohim al-Naysaburiy, Fotimiy imomi va xalifa al-Aziz Billoh (hukmronlik davri 975–995) davrida yozilgan kitobida, uchta „yashirin“ imomning nomlarini tilga olgan birinchi tarixchi boʻlsa kerak. U oʻz asarida uchta „yashirin“ imomning nomlarini keltirib oʻtgan ilk tarixchi sifatida eʼtirof etiladi.

Fotimiylar davrining zamonaviy tarixchisi Shaynoul Jiva bu hodisa haqida shunday yozgan: „Davr al-satr paytida ismoiliy taʼlimoti Yamandan Ifriqiyagacha (hozirgi Tunis va sharqiy Jazoir hududlari) yoyilgan boʻlib, uning eng koʻzga koʻringan izdoshlari Shimoliy Afrikaning Kutama qabilasiga mansub berberlar edi“.

## Izohlar


## Manbalar

## Havolalar

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
Xolid ibn Abdulloh ibn Xolid ibn Asid

**Xolid ibn Abdulloh ibn Xolid ibn Asid** () – Umaviylar shahzodasi va davlat arbobi. Xalifa Abdulmalik hukmronligi davrida 692—693-yillarda Basra hokimi boʻlib xizmat qilgan.

Xolid ibn Abdullohning otasining ismi Abdulloh ibn Xolid ibn Asid boʻlib, ular Asid ibn Abu al-Is avlodidan kelib chiqqan Banu Umayya urugʻidan boʻlgan.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* 
* 
* 
* 
* 
*
Kuk orollari 2024-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida

**[[Kuk orollari]] 2024-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida** 2 nafar sportchilar 2 sport turi boʻyicha qoʻlga kiritdi.

## Sportchilar
Olimpiada oʻyinlariga yoʻllanma qoʻlga kiritgan sportchilar va dasturlar soni boʻyicha maʼlumot keltirilgan.

## Manbalar

## Havolalar
* Kuk orollari XOQ rasmiy sayti
Fiji 2024-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida

**[[Fiji]] 2024-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida** 34 nafar sportchilar 7 sport turi boʻyicha qoʻlga kiritdi. Ushbu o‘yinlarda Fiji jamoasi regbi 7 musobaqalarida tarixda ilk bor kumush medalni qo‘lga kiritdi. Olimpiada o‘yinlarining birinchi medali 2016-yilda regbi 7 musobaqasida qo‘lga kiritilgan.

## Sportchilar
Olimpiada oʻyinlariga yoʻllanma qoʻlga kiritgan sportchilar va dasturlar soni boʻyicha maʼlumot keltirilgan.

## Medallar

## Manbalar

## Havolalar
* Fiji XOQ rasmiy sayti
Boks boʻyicha Osiyo chempionati

**Boks boʻyicha Osiyo chempionati** – Osiyoda boks boʻyicha havaskorlar oʻrtasidagi eng katta musobaqa hisoblanadi. Birinchi musobaqa 1963-yilda Tailandning Bangkok shahrida oʻtkazilgan.
## Erkaklar musobaqasi

## Ayollar musobaqasi

## Aralash musobaqa

## Medallar jadvali
### Erkaklar va aralash musobaqa
#### 1963–1992

#### 1994–2024

### Ayollar (2001-2017)

## Havolalar
*Osiyo Boks Konfederatsiyasi
Faxriddinova

**Faxriddinova**

* Nigina Faxriddinova – oʻzbekistonlik goʻzallik tanlovi sovrindori
* Sanobar Faxriddinova

## Yana qarang
* Faxriddinov
Boks boʻyicha 2015-yilgi Osiyo chempionati

**Boks boʻyicha 2015-yilgi Osiyo chempionati** – 2015-yilning 26-avgust – 5-sentyabr kunlari Tailand poytaxti Bangkok shahrida havaskor boks boʻyicha erkaklar oʻrtasida boʻlib oʻtgan yigirma sakkizinchi Osiyo chempionati.
## Medal olgan bokschilar

## Medallar jadvali

## Adabiyotlar
* Medal olgan bokschilar 
## Havolalar
* Natijalar
Boks boʻyicha 2017-yilgi Osiyo chempionati

**Boks boʻyicha 2017-yilgi Osiyo chempionati** – 2017-yilning 30-aprel – 7-may kunlari Oʻzbekiston poytaxti Toshkent shahrida havaskor boks boʻyicha erkaklar oʻrtasida boʻlib oʻtgan yigirma toʻqqizinchi Osiyo chempionati.
## Medal olgan bokschilar

## Medallar jadvali

## Adabiyotlar
*AIBAda natijalar 

## Havolalar
*Natijalar
Faxriddinov

**Faxriddinov**

* Muhammadamin Faxriddinov – oʻzbek maʼrifatparvari, pedagog
* Zayniddin Faxriddinov – xalq seleksioneri, Oʻzbekistonda sitrus mevachilik asoschisi, Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi faxriy akademik (1979), Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan agronom (1967)

## Yana qarang
* Faxriddinova
Boks boʻyicha 2013-yilgi Osiyo chempionati

**Boks boʻyicha 2013-yilgi Osiyo chempionati** – 2013-yilning 30-iyun – 9-iyul kunlari Iordaniya poytaxti Amman shahrida havaskor boks boʻyicha erkaklar oʻrtasida boʻlib oʻtgan yigirma yettinchi Osiyo chempionati.
## Medal olgan bokschilar

## Medallar jadvali

## Adabiyotlar
* Natijalar
## Havolalar
* Osiyo Boks Konfederatsiyasi
Boks boʻyicha 2011-yilgi Osiyo chempionati

**Boks boʻyicha 2011-yilgi Osiyo chempionati** – 2011-yilning 5-12-avgust kunlari Janubiy Koreyaning Inchxon shahrida havaskor boks boʻyicha erkaklar oʻrtasida boʻlib oʻtgan yigirma oltinchi Osiyo chempionati.
## Medal olgan bokschilar

## Medallar jadvali

## Adabiyotlar
* Havaskor boks natijalari

## Havolalar
* Osiyo Boks Konfederatsiyasi
Boks boʻyicha 2024-yilgi Osiyo chempionati

**Boks boʻyicha 2024-yilgi Osiyo chempionati** – 2024-yilning 28-noyabr – 12-dekabr kunlari Tailandning Chiangmay shahrida havaskor boks boʻyicha boʻlib oʻtgan oʻttiz uchinchi Osiyo chempionati.
## Medal olgan bokschilar
## Medallar jadvali
Boks boʻyicha 2007-yilgi Osiyo chempionati

**Boks boʻyicha 2007-yilgi Osiyo chempionati** – 2007-yilning 4-10-iyun kunlari Mongoliya poytaxti Ulan-Bator shahrida havaskor boks boʻyicha erkaklar oʻrtasida boʻlib oʻtgan yigirma toʻrtinchi Osiyo chempionati. Yetti kun davomida 20 ta mamlakatdan kelgan 140 ga yaqin sportchi 11 ta oltin medal uchun kurash olib bordi.

## Medal olgan bokschilar

## Medallar jadvali

## Adabiyotlar
* Havaskor boks

## Havolalar
* Osiyo Boks Konfederatsiyasi
Musamuhamedov

**Musamuhamedov**

* Rizamat Musamuhamedov — sohibkor bogʻbon, uzumchilik amaliyoti novatori. Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan agronom (1971), Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan sohibkor (1935), Mehnat Qahramoni (1962)
* Yusuf Musamuhamedov — Oʻzbekiston matbaasining asoschilaridan

## Yana qarang
* Musamuhamedova
Boks boʻyicha 2004-yilgi Osiyo chempionati

**Boks boʻyicha 2004-yilgi Osiyo chempionati** – 2004-yilning 11-18-yanvar kunlari Filippinning Puerto Princesa shahrida havaskor boks boʻyicha erkaklar oʻrtasida boʻlib oʻtgan yigirma ikkinchi Osiyo chempionati. Shuningdek, ushbu musobaqa Afinada boʻlib oʻtgan 2004-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlariga saralash sifatida ham xizmat qilgan.

## Medal olgan bokschilar

## Medallar jadvali

## Adabiyotlar
* Havaskor boks

## Havolalar
* Osiyo Boks Konfederatsiyasi
Dmitriy Ivanov

**Dmitriy Iosifovich Ivanov** (1946-yilda tugʻilgan) sovet va ukrainalik shoir.

## Biografiyasi
Dmitriy Iosifovich 1946-yil 22-oktyabrda Tarasovka qishlogʻida (hozirgi Kropivnitsk tumani, Kirovograd viloyati, Ukraina) tugʻilgan. Shoir Demyan Bedniy nomidagi oʻrta maktabni tamomlagan. Dmitriy birinchi she'rlarini tuman gazetasida chop etgan. Chernigov temir yoʻl polkida xizmat qilgan va „Desnyanskaya Pravda“gazetasi tahririyati huzuridagi viloyat adabiy studiyasining majlislarida qatnashgan. Haqiqiy adabiy muvaffaqiyat unga 1976-yilda Irpen yosh adabiyotchilar seminarida keladi. Chernigov tumani, Frunze sovxozidagi issiqxona ishchisi, mavzuning yangiligi va uning badiiy timsolining oʻziga xosligi bilan barchani hayratda qoldirdi. „Vatan“ jurnalida Ivan Drachning keyingi soʻzi bilan uning asarlarining keng tanlovi paydo boʻladi. Bu ishonchli debyut edi. Va tez orada „Molod“ nashriyotida Dmitriy Ivanovning „Don va sevgi“ she'rlar kitobi nashr etildi. Undan keyin" Kamalak"da bolalar uchun"Oʻyna, sopilyonkam " toʻplami nashr etiladi. Dmitriy Ivanovning toʻplamlari Butunittifoq matbuoti sahifalarida paydo boʻladi. Keyinchalik ular „Qizil ildiz“ to'plamiga kirishadi, bu esa Moskvadagi „Molodaya gvardiya“ nashriyotida nashr etilgan edi.

2014-yilda Dmitriy Iosifovichning „Semeyniy veter“ kitobi nashr etilgan.

## Manbalar
Dilshod Yoʻldoshev (bokschi)

**Dilshod Yoʻldoshev** (1976-yil 29-yanvarda tugʻilgan) – oʻta yengil vazn toifasidagi havaskor bokschi. Toshkentda boʻlib oʻtgan Boks boʻyicha 1999-yilgi Osiyo Chempionatining oltin medal sohibi. U 2000-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida Oʻzbekiston nomidan ishtirok etgan.
## Manbalar
Ishbilarmon kishilar

„**Ishbilarmon kishilar**“ () – O. Henry novellalari asosida Leonid Gayday tomonidan suratga olingan mashhur film. Film 1962-yil Mosfilm studiyasida suratga olingan. 

## Tarkibi
Film bir-biriga bogʻliq boʻlmagan uch xil taqdir haqidagi hikoyadan iborat. Birinchi hikoya fojiali, qolganlari esa komediya janridadir. Hikoya ketma-ket ravishda „Biz tanlagan yoʻllar“, „Hamdardlar“, „Qiziltanlilar sardori“ deb nomlangan.

## Filmning ijodiy guruhi

: **Asar muallifi:** O. Henry
: **Ssenariy muallifi:** Leonid Gayday
: **Ijodiy direktor:** Leonid Gayday
: **Ijodiy operator:** Konstantin Brovin
: **Dizayner:** Vladimir Kaplunovskiy
: **Bastakor:** Georgiy Firtich
: **Ovoz operatori:** I. Mayorov
: **Dirijyor:** Yuriy Silantyev
: **Ikkinchi rejissyorlar:** A. Vanichkin, V. Sevastyanova
: **Muharrir:** Y. Skidanenko
: **Rassom:** Y. Korablyov
: **Liboslar dizayneri:** L. Naumova
: **Tahrirlovchi:** Alla Abramova
: **Sahnalar operatori:** Nikolay Renkov
: **Sahnalar rassomi:** B. Noskov
: **Film rejissyorlari:** Viktor Slonimskiy, V. Ageyev

### Rollarda

#### „Biz tanlagan yoʻllar“

#### „Hamdardlar“

#### „Qiziltanlilar sardori“

## Manbalar

## Havolalar
* 
* 
* Strictly Business (1962) (English subtitles) 
* Деловые люди
Aleksandr Obrazsov

**Obrazsov Aleksandr Alekseyevich** (23-sentyabr 1944-yil – 5-dekabr 2017-yil) sovet va rossiyalik yozuvchi, shoir, dramaturg va ssenariychi.

## Biografiyasi
Aleksandr Alekseyevich 1944-yilda Amur viloyatining Svobodniy shahrida tugʻilgan.

1961-yildan boshlab Leningradda istiqomat qilgan. LDUning geografiya fakulteti okeanologiya yoʻnalishida 3-kursini hamda Adabiyot institutini tamomlab, diplom olgan. Sankt-Peterburg dramaturglar uyining asoschisi va prezidenti. 1989-yildan buyon Yozuvchilar uyushmasi aʼzosi. Moskvadagi „Dramaturg“ jurnali ijodiy kengashining aʼzosi hisoblanadi.

Shoir 2017-yil 5-dekabrda, 74 yoshida vafot etgan. Sankt-Peterburgdagi Shimoliy qabristonga dafn etilgan.

## Mukofotlari
* Radio pyesalari uchun ikkita umumittifoq mukofoti.
* 2003-yilda Sergey Dovlatov mukofoti.
* 2005-yilda Gʻalabaning 60 yilligiga bagʻishlangan Umumrusiya pyesalar tanlovida birinchi mukofot.

## Manbalar
Futbol boʻyicha 1992-yilgi Oʻzbekiston Oliy ligasi

**Futbol boʻyicha 1992-yilgi Oʻzbekiston Oliy ligasi**  Sovet Ittifoqi parchalangandan keyingi davrda Oʻzbekistondagi eng yuqori darajadagi futbol divizionining birinchi turniri. 17 jamoa qatnashgan.

## Liga satistikasi

## Natijalar

## Eng koʻp gol urganlar

## Manbalar
Boks boʻyicha 1997-yilgi Osiyo chempionati

**Boks boʻyicha 1997-yilgi Osiyo chempionati** – 1997-yilning 25-31-avgust kunlari Malayziya poytaxti Kuala Lumpur shahrida havaskor boks boʻyicha erkaklar oʻrtasida boʻlib oʻtgan oʻn toʻqqizinchi Osiyo chempionati.

## Medal olgan bokschilar

## Medallar jadvali

## Adabiyotlar
*Havaskor boks

## Havolalar
*Yakuniy natijalar
*Osiyo Boks Konfederatsiyasi
Boks boʻyicha 1965-yilgi Osiyo chempionati

**Boks boʻyicha 1965-yilgi Osiyo chempionati** – 1965-yil Janubiy Koreya poytaxti Seul shahrida havaskor boks boʻyicha erkaklar oʻrtasida boʻlib oʻtgan ikkinchi Osiyo chempionati.
## Medal olgan bokschilar

## Medallar jadvali

## Havolalar
*  Natijalar
*Osiyo Boks Konfederatsiyasi
Boks boʻyicha 1971-yilgi Osiyo chempionati

**Boks boʻyicha 1971-yilgi Osiyo chempionati** – 1971-yil 27-avgust – 1-sentyabr kunlari Eron poytaxti Tehron shahrida havaskor boks boʻyicha erkaklar oʻrtasida boʻlib oʻtgan beshinchi Osiyo chempionati.
## Medal olgan bokschilar

## Medallar jadvali

## Havolalar
*Osiyo Boks Konfederatsiyasi
Boks boʻyicha 1973-yilgi Osiyo chempionati

**Boks boʻyicha 1973-yilgi Osiyo chempionati** – 1973-yil 3-9-may kunlari Tailand poytaxti Bangkok shahrida havaskor boks boʻyicha erkaklar oʻrtasida boʻlib oʻtgan oltinchi Osiyo chempionati.
## Medal olgan bokschilar

## Medallar jadvali

## Manbalar

## Havolalar
*Osiyo Boks Konfederatsiyasi
Lambsar qalʼasi

**Lambsar** (forscha: لمبسر, shuningdek Lamsar deb ham talaffuz qilinadi), Lamasar, Lambasar, Lambesar (لمبه سر) yoki Lomasar (لمسر) – Ismoiliylar qal’alarining eng yirigi va eng mustahkami boʻlgan. Bu qal’a markaziy Alborz togʻlarida, Kaspiy dengizining janubida, hozirgi Eron poytaxti Tehrondan taxminan 120 km uzoqlikda joylashgan. Lambsar Razmian qishlogʻining (Rudbar e Shahriston markaziy tumanining) shimoli-sharqida bunyod etilgan.

Kiya Buzurg Ummid (1138-yilda vafot etgan) qal’ani Rasamujdan tortib olib, uni mahalliy ishchi kuchi yordamida asosiy mustahkam qoʻrgʻonga aylantirgan. U Hasan ibn Sabboh (1124-yilda vafot etgan) tomonidan bu qal’aning hokimi etib tayinlangan edi.

Bugungi kunda bu muhtasham qal’adan faqat xarobalargina saqlanib qolgan. Qal’ani oʻrab turgan juda chuqur vodiylar sharq va gʻarb tomonlardan kirish imkonini butunlay yoʻqqa chiqaradi. Qal’aga faqat shimoliy va janubiy tomonlardan kirish mumkin. Togʻ yonbagʻri shimoldan janubga 480 metr uzunlikka choʻzilgan boʻlib, ikkala sathda ham 150 metrlik balandlik farqi mavjud, qal’aning kengligi esa 190 metrdan ortiqroqdir.. Tashrif buyuruvchilarni hayratga soladigan Lambsar qal’asining xususiyatlari orasida 10 metr balandlikdagi ulkan toshlardan qurilgan ikki qavatli mustahkam devorlar, qal’aning shimoliy qismidagi 1,2 metr qalinlikdagi yoʻnilgan tosh devorli asosiy inshoot, janubiy va janubi-sharqiy qismlaridagi ajoyib suv omborlari va don omborlari, minoralar hamda suv taʼminoti tizimi mavjud. Qal’aning shimoliy tomonida sharqqa qaragan toʻrtta kichik qoʻshimcha qismlari boʻlgan ulkan bino saqlanib qolgan.

## Gallery

File:Lambsar Fortress 2.jpg|Lambsar qalʼasi yon tomoni
File:LamsaCas.jpg|Lambsar qalʼasi atrofi
File:Lambsar Fortress 1.jpg|Lambsar qalʼasi yuqoridan koʻrinishi


## Manbalar
Razmiyan

**Razmiyan** () – Eronning Qazvin viloyatidagi Rudbar-e Alamut-e Gʻarbiy tumanida joylashgan shahar va uning markazi.

## Demografiyasi
Razmiyan xalqi tatlardan iborat. Ular asosan tati tilida gaplashadilar.

2006-yilgi Milliy aholini roʻyxatga olish vaqtida shahar aholi 284 xonadonda yashovchi 965 kishidan iboratligi qayd etilgan. 2011-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, 305 xonadonda 1164 kishi yashashi aniqlangan. 2016-yilgi aholini roʻyxatga olish davomida shahar aholisini 405 xonadonda yashovchi 1253 kishidan tashkil topgani maʼlum boʻlgan.

## Lambsar qal’asi
Lambsar qal’asi Erondagi ismoiliylarning (assasinlar) eng katta va eng mustahkam, shuningdek yengib boʻlmas qal’alaridan biri boʻlgan. U Razmiyan shahridan taxminan 5 km uzoqlikda joylashgan.
## Izohlar

## Manbalar
Ahmad al-Vafiy

**Abu Ahmad Abdulloh ibn Muhammad ibn Ismoil** (arabcha: أَبُو أَحْمَد عَبْد ٱللَّٰه ٱبْن مُحَمَّد ٱبْن إسْماعِيل, taxminan 766 – 828-yillar), islom paygʻambari Muhammad avlodidan boʻlib, sakkizinchi ismoiliy imom edi. U oʻz otasi Muhammad ibn Ismoil (813-yilda vafot etgan)dan keyin bu maqomga erishgan. Abdulloh Fors va Yaqin Sharq boʻylab koʻp sayohat qilgan. Aniq sanasi nomaʼlum boʻlsa-da, hijriy 3-asr (milodiy 9-asr)ning birinchi yarmida u Suriyada boshpana topadi. Keyinchalik u yerda oʻzining baʼzi daʼvatchilari bilan aloqani qayta oʻrnatadi va Salamiya shahrida joylashib, oʻzini Hoshimiy savdogar sifatida koʻrsatishda davom etadi. Abdulloh oʻzining haqiqiy shaxsiyatini ommaga oshkor qilmaydi va uning qayerdaligini faqat bir nechta yuqori martabali ismoiliy amaldorlari va daʼvatchilar bilishardi. U „*al-Vafiy*“ (soʻziga sodiq) va „*al-Raziy*“ (rozi boʻlgan) laqablari bilan tanilgan. Abdulloh oʻgʻli Ahmadni oʻz vorisi etib tayinlagan va taxminan 828-yilda vafot etgan.

Hijriy 148 (milodiy 765)-yilda Jaʼfar as-Sodiqning vafotidan soʻng, Ismoil (vaf. 158/775) va Muhammad (vaf. 197/813) davrida Abbosiylar tomonidan amalga oshirilgan taʼqiblar sezilarli darajada kuchaydi. Ismoiliy imomlar yashirinishga majbur boʻladilar. Shu sababli, hijriy 197 (milodiy 813)-yildan hijriy 268 (milodiy 882)-yilgacha davom etgan birinchi davr al-satr (yashirinish davri) deb ataladi. Bu davrda imomlar al-aʼimma al-masturin (yaʼni „yashirin imomlar“) nomi bilan tanilgan edilar. Yashirinish davri Fotimiylar xalifaligining tashkil etilishi bilan yakuniga yetdi (hukmronlik davri 909–1171-yillar).

## Tarixiy ahamiyati
Jaʼfar as-Sodiqning hijriy 148 (milodiy 765)-yilda vafot etishi bilan, Ismoil (vafot etgan 158/775) va Muhammad (vafot etgan 197/813) davrida Abbosiylar tomonidan amalga oshirilgan taʼqiblar sezilarli darajada kuchaygan edi. Ismoiliy imomlar yashirinishga majbur boʻldilar. Shu bois, hijriy 197 (milodiy 813)-yildan hijriy 268 (milodiy 882)-yilgacha oʻtgan birinchi davr al-satr („yashirinish davri“) deb nomlangan. Bu davrda imomlar al-aʼimma al-masturin (soʻzma-soʻz „yashirin imomlar“) nomi bilan tanilganlar. Bu davrda tirik imomning shaxsiyati himoya maqsadida sir tutilgan va jamoa Muhammad ibn Ismoil rahbarligi ostida oʻz faoliyatini davom ettirgan. Keyingi anʼanalarga koʻra, bular sakkizinchi imom Abdulloh, toʻqqizinchi imom Ahmad va oʻninchi imom al-Husayn edilar. Keyingi ismoiliy tarixchilar orasida, Fotimiy imom-xalifa al-Aziz Billoh (hukmronlik davri 975–995) davrida „Istitār al-Imām“ asarini yozgan Ahmad ibn Ibrohim al-Naysaburiy birinchi boʻlib uchta „yashirin“ imomning nomlarini tilga olgan. 

Fotimiylar davrining zamonaviy tarixchisi Shoinul Jiva quyidagilarni yozgan:"Davr al-satr (milodiy 765–909-yillar) mobaynida ismoiliy taʼlimoti Yamandan to Ifriqiyagacha (hozirgi Tunis va sharqiy Jazoir hududlari) yoyilgan boʻlib, uning eng koʻzga koʻringan izdoshlari Shimoliy Afrikaning Kutama berberlari edi".

## Manbalar

## Havolalar

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
Oqilov

**Oqilov**

* Isohor Oqilov — sovet artisti, raqqos, xoreograf, baletmeyster. Oʻzbekiston SSR xalq artisti (1970)
* Komil Oqilov – tarixchi olim
* Oqil Oqilov — Tojikiston Bosh vaziri

## Yana qarang
* Oqilova
Oqilova

**Oqilova**

* Margarita Oqilova – sovet raqqosasi, Oʻzbekiston SSRda xizmat koʻrsatgan artist (1959), Oʻzbekiston SSR xalq artisti (1970)
* Viloyat Oqilova — sovet va oʻzbek artisti, raqqosa, baletmeyster, xoreografchi. Oʻzbekiston SSR xalq artisti (1989)

## Yana qarang
* Oqilov
* Oqilovlar
Abdulloh ibn Amr ibn Gʻaylon

**Abdulloh ibn Amr ibn Gʻaylon as-Saqafiy** () – 674-yilda Umaviylar xalifaligining Basradagi hokimi. 665-yilda Basra hokimi al-Horis ibn Amr al-Azdiyning *[[shurta]]* (elita qoʻshinlari) boshligʻi boʻlgan, ushbu lavozimda uning oʻrnini Ziyod ibn Abihiy egallaguniga qadar toʻrt oy xizmat qilgan. Keyinchalik, xalifa Muoviya I () tomonidan Samura ibn Jundabning oʻrniga Basra hokimi etib tayinlangan. Ushbu lavozimda olti oy davomida xizmat qilgan va Abdulloh ibn Hisnni *shurta* boshligʻi etib tayinlangan. Bir kuni juma namozi xutbalaridan birida Banu Dabba qabilalari unga qarata tosh otgan, natijada Abdulloh ibn Amr hujumchilardan birining qoʻlini kesib tashlashga majbur boʻlgan. Banu Dabba qabilasi ushbu voqea yuzasidan Muoviyaga murojaat qilgan, bundan xabar topgan xalifa Abdullohning oʻrniga Ubaydalloh ibn Ziyodni Basra hokimi etib tayinlagan.

## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Boks boʻyicha 1987-yilgi Osiyo chempionati

**Boks boʻyicha 1987-yilgi Osiyo chempionati** – 1987-yil 19-24-dekabr kunlari Quvayt poytaxti Al-Quvayt shahrida havaskor boks boʻyicha erkaklar oʻrtasida boʻlib oʻtgan oʻn uchinchi Osiyo chempionati.
## Medal olgan bokschilar

## Medallar jadvali

## Havolalar
*  Natijalar
*Osiyo Boks Konfederatsiyasi
Al-Horis ibn Abdulloh al-Azdiy

**Al-Horis ibn Abdulloh al-Azdiy** , baʼzi manbalarda **al-Horis ibn Abd**, **al-Horis ibn Amr** yoki **al-Horis ibn Abduamr** xalifa Muoviya I hukmronligi () davrida 665-yilda 5 oy Basra hokimi boʻlgan. Keyinchalik, Falastin hokimi, 670-yillarning oʻrtalarida Falastin qoʻshinlari qoʻmondoni boʻlib xizmat qilgan.

## Hayoti
Al-Horis Falastinning Azd qabilasidan boʻlgan. Oʻsha vaqtda Azd qabilasi vakillari hududdagi arab aholisining muhim qismini tashkil qilgan. Islomiy manbalarida al-Horisning nomi Muoviya boshchiligidagi Falastin qoʻshinlari qoʻmondoni sifatida tilga olinadi.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* 
* 
* 
*
Dirge of Cerberus: Final Fantasy VII

**Dirge of Cerberus: Final Fantasy VII** (yaponcha: ダージュ オブ ケルベロス -ファイナルファンタジ) – 2006-yilda Square Enix kompaniyasi tomonidan PlayStation 2 oʻyin konsoli uchun ishlab chiqilgan va chiqarilgan, rolli oʻyin elementlariga ega boʻlgan uchinchi shaxs nuqtai nazaridan oʻynaladigan otishma oʻyin, unda oʻyinchi 12 ta syujet bobi davomida Vinsent Valentaynni boshqaradi.

## Manbalar
Futbol boʻyicha 1993-yilgi Oʻzbekiston Oliy ligasi

**Futbol boʻyicha 1993-yilgi Oʻzbekiston Oliy ligasi** – Sovet Ittifoqi parchalangandan keyingi davrda Oʻzbekistondagi eng yuqori darajadagi futbol divizionining ikkinchi turniri. 16 jamoa qatnashgan.

„Nefchi“ jamoasi chempionlikni qoʻlga kiritib, Osiyo chempionlar ligasida ishtirok etish huquqini qoʻlga kiritgan. 1994-yilgi MDH kubogida ham ishtirok etgan.

## Liga satistikasi

## Natijalar

## Eng koʻp gol urganlar

## Manbalar
Qayrat Jirgʻalbek oʻgʻli

**Qayrat Jirgʻalbek oʻgʻli** (; 1993-yil 13-iyunda tugʻilgan) – qirgʻizistonlik professional futbolchi, Abdish-Ata va Qirgʻiziston terma jamoasi yarim himoyachi ampulasida oʻynaydi.

## Futbolchilik faoliyati

### Klub karerasi
2012—2014-yillarda „Abdish-Ota“ jamoasi tarkibida oʻynagan.

2015-yilda poytaxtning „Dordoy“ klubi safiga oʻtgan. Dordoy Bishkek jamoasi bilan birgalikda OFK kubogi turnirida ishtirok etgan. Xalqaro turnir doirasidagi dastlbki golini 2018-yilning 23-yanvarida Turkmanistoning „Ahal“ jamoasi darvozasiga urgan. Dordoy oʻynagan davrida bir necha bor mamlakat chempioni va kubok sohibi boʻlgan. 2018-yilgi mavsum soʻngida mamlakatning eng yaxshi futbolchisi sifatida eʼtirof etilgan.

### Terma jamoadagi faoliyati
Qirgʻizistonning 23 yoshgacha boʻlgan terma jamoasi tarkibida 2014 (3 ta oʻyinda ishtirok etgan) va 2018-yilgi Osiyo oʻyinlarida (23 yoshdan katta boʻlgan uchta oʻyinchidan biri sifatida oʻynagan, 3 ta oʻyinda ishtirok etgan) qatnashgan.

Qayrat Qirgʻiziston terma jamoasidagi ilk oʻyinini 2013-yilning 6-sentyabr kuni Belarus terma jamoasi bilan oʻrtoqlik uchrashuvida oʻtkazagan. Jirgʻalbek oʻgʻli ikkinchi boʻlim avvalida Ildar Amirov oʻrniga maydonga tushgan. Qayrat terma jamoa tarkibidagi sakkizinchi oʻyinida, 2014-yilning 5-sentyabri kubi Qozogʻistonga qarshi oʻyinda birinchi golini kiritgan.

Qirgʻiziston bilan birgalikda 2019 va 2023-yilgi Osiyo Kubogida ishtirok etgan.

## Faoliyat statistikasi

: *Hisob va natijalar birinchi navbatda Qirgʻizistonning gollari roʻyxatini koʻrsatadi, hisob ustunida har bir Jirgʻalbek oʻgʻli golidan keyin hisob oʻzgarishini koʻrsatadi.*

## Yutuqlar
**Dordoy Bishkek**
* Qirgʻiziston Premyer-ligasi chempioni: 2018, 2019, 2020
* Qirgʻiziston Kubogi sohibi: 2016, 2017, 2018

* Qirgʻizistonning eng yaxshi futbolchisi (2): 2018, 2023

## Manbalar

## Havolalar
* 
* 
* Qayrat Jirgʻalbek oʻgʻli Transfermarkt saytida
Boks boʻyicha 2021-yilgi Osiyo chempionati

**Boks boʻyicha 2021-yilgi Osiyo chempionati** – 2021-yilning 24-31-may kunlari BAAning Dubay shahrida havaskor boks boʻyicha boʻlib oʻtgan oʻttiz birinchi Osiyo chempionati.
## Medal olgan bokschilar
### Erkaklar

### Ayollar

## Medallar jadvali

## Manbalar

## Havolalar
* Natijalar
* Osiyo Boks Konfederatsiyasi
Giorgi Jgerenaia

**Giorgi Jgerenaia** (; 1993-yil 28-dekabrda tugʻilgan) – gruziyalik professional futbolchi, Iberia 1999 jamoasida himoyachi ampulasida oʻynaydi.

## Klub faoliyati
Giorgi 2013-yilning 14-iyul kuni „Zirka Kirovohrad“ jamoasiga qarshi oʻyinda „Nikolaiv“ jamoa safidagi debyut oʻyinini oʻtkazgan.

## Manbalar

## Havolalar
*
Furqat Usmonov

**Furqat Usmonov** (1991-yil 13-oktyabr, Samarqand) – oʻzbekistonlik rejissyor, ssenariynavis va prodyuser. 2023-yildan Oʻzbekiston Milliy kinematografiyani rivojlantirish markazi direktori.

## Hayoti
Furqat Usmonov 1991-yil 13-oktyabrda Samarqandda tugʻilgan. 2021–2023-yillarda O‘zbekiston Kinematografiya agentligi huzuridagi Hujjatli va xronikal filmlar kinostudiyasi direktori sifatida faoliyat yuritgan. 2023-yildan Milliy kinematografiyani rivojlantirish markazi direktori lavozimiga tayinlangan.

## Filmografiyasi
Furqat Usmonov rejissyor sifatida 6 ta hujjatli film tasvirga olgan. Bundan tashqari u 12 ta hujjatli va 2 ta badiiy filmning ssenariynavisi, 5 ta hujjatli va 1 ta badiiy filmning prodyuseri hisoblanadi.

## Manbalar

## Havolalar

*
Oʻzbekiston sanatoriysi (Sochi)

**Oʻzbekiston sanatoriysi** – Rossiyaning Sochi shahrida joylashgan sanatoriy. 1977-yil 7-yanvarda Sochi shahrida ochilgan boʻlib, SSSR davrida faoliyat yuritgan. SSSRning qulashi oqibatida, oʻz faoliyatini toʻxtatgan. Rossiya Ichki ishlar vazirligining „Salyut“ sanatoriysi tarkibida.

## Tarixi
Sanatoriyning qurilishi oʻzbek siyosatchisi Sharof Rashidov nomi bilan bogʻliq. XX asrning 70-yillarida Oʻzbek SSR hukumati tomonidan Moskvaga Sochi shahrining Matsesta mikro hududi yaqinida sanatoriy qurish uchun ruxsat xati yuboriladi.

Loyiha bosh meʼmori Vnukov sanatoriy qurilishi haqida mualliflik kitobida shunday degan:

Loyihalash ishlariga koʻra, qurilish ishlari 2 bosqichda amalga oshirilishi kerak boʻlgan. Biroq, faqatgina 1-bosqich muvaffaqiyatli yakunlangan. 2-bosqich amalga oshirilmagan.

Rus muhandisi Igor Yaroshevskiy „Arxitektura va kuch“ kitobida qurilish jarayonlari haqida fikr bildirgan:

2014-yilda Sochida oʻtkazilgan 2014-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlari sabab, sanatoriyning koʻp qavatli binosi taʼmirlangan.
## Mukofotlari
Qurilish ishlarida ishtirok etgan V.Shavernev, A.Potrebich, B.Usmonov, D.Latipov, I.Yaroshevskiy va V.Ochinskiylar 1976-yilda Hamza mukofoti bilan taqdirlangan.
## Manbalar
Mahkam Mahmudov

**Mahkam Mahmudov** (1940-yil, 5-dekabr, Qadim qishlogʻi, Asaka tumani, Andijon viloyati, Oʻzbekiston SSR, SSSR – 2024-yil 13-dekabr, Oʻzbekiston) – shoir, yozuvchi va adabiyotshunos. Oʻzbekiston Yozuvchilar uyushmasi aʼzosi. „El-yurt hurmati“ ordeni sohibi

## Biografiyasi
Mahkam Mahmudov 1940-yil 5-dekabrda Andijon viloyati, Asaka tumanining Qadim qishlogʻida tavallud topgan. Dastlab oʻrta maʼlumotni 1947—1957-yillarda Andijon shahrida joylashgan Muqimiy nomidagi maktabda olgach, 1957—1962-yillarda Toshkent Davlat universitetida tahsil olgan. 1960-yildan boshlab gazeta va jurnal tahririyatlari hamda nashriyotlarda ishlab keladi. Muloqot jurnalida adabiy xodim sifatida faoliyat koʻrsatgan.

Mahmudov „Movarounnahr yulduzi“, „Bibixonim“, „Men – men emasman“, „Teskari koʻzlar sayyorasi“, „Shohlar malikasi“, „Movarounnahr yulduzi“, „Sulton Mahmud Gʻaznaviy“, „Boysungʻur ibn Shohruh“, „Imom Zayniddin Gʻazzoliy“, „Sirli qasr“, „Mangu kuy izlab“ „Teskari koʻzlar sayyorasi“, singari asarlar yozgan.

## Vafoti
Mahkam Mahmudov 2024-yil 13-dekabrda 84 yoshida vafot etgan.

## Mukofotlari
* „El-yurt hurmati“ ordeni (19988-yil)

## Manbalar
Salm ibn Qutayba al-Bohiliy

**Abu Abdulloh Salm ibn Qutayba ibn Muslim al-Bohiliy** – VIII asrda yashagan arab millatiga mansub shaxs, Umaviylar va Abbosiylar xalifaligi davrida viloyat hokimi va harbiy qoʻmondon boʻlib xizmat qilgan.

Salm Umaviylar xalifaligi davrida Xuroson hokimi, Movaronunaronni bosib olgan taniqli general Qutayba ibn Muslimning oʻgʻli boʻlgan.

Tarixchi Tabariyning yozishicha, Yusuf ibn Umar 738-yilda Iroq hokimi boʻlgach, Salmni Xuroson hokimi etib tayinlash haqida oʻylagan, biroq xalifa Hishom ibn Abdulmalik uning tanlovini rad etgan va oʻrniga Nasr ibn Sayyorni ushbu lavozimga tayinlangan. Uchinchi fitna davrida Yazid ibn Umar ibn Hubayra qoʻl ostida Salm Basra hokimi boʻlib xizmat qilgan. 749-yilning sentyabr yoki oktyabr oylarida Abu Muslim qoʻshinlari Iroqqa kirib borgach, Abbosiylar qoʻmondoni Hasan ibn Qahtaba Sufyon ibn Muoviya ibn Yazid ibn al-Muhallabni Basraga hokim etib tayinlagan va uni shaharni egallash uchun yuborgan. Salm oʻz ixtiyorida boʻlgan Qays va Mudar qoʻshinlari yordamida Sufyonning oʻgʻli Muoviya boshchiligidagi ilgʻor guruhga qarshi chiqqan va ushbu toʻqnashuvda Muoviya halok boʻlgan. Shundan keyin Sufyon Basraga yurishini toʻxtatgan. Salm esa Yazid ibn Umarning vafoti haqidagi xabarni olguniga qadar shahar ustidan nazoratni saqlab qolgan, xabarni olgach, u yerni tark etgan.

750-yilda Abbosiylar xalifaligi tashkil qilinganidan soʻng, Salm xalifa al-Mansur qoʻl ostida Ray va Basra hokimi lavozimlarida ishlagan. 762–763-yillardagi Aliylar qoʻzgʻoloni vaqtida Ray hokimi boʻlgan va al-Mansur undan qoʻzgʻolonni bostirishda yordam berishini soʻragan. 763-yilda Salm Basraga hokim etib tayinlangan, keyingi yili (hijriy 146, milodiy 763/764) Muhammad ibn Sulaymon ibn Ali uning oʻrnini egallagan. Salm ibn Qutayba 766-yilda vafot etgan.

Salmning Amr, Mutanna, Said, Ibrohim, Kasir ismli oʻgʻillari va ularning avlodlari Abbosiylar davrida xalifalikda hokim va harbiy qoʻmondon sifatida bir qancha yuqori lavozimlarda xizmat qilgan.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* 
* 
* 
* 
* 
*
Amerika Samoasi 2024-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida

**[[Amerika Samoasi]] 2024-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida** 2 nafar sportchilar 2 sport turi boʻyicha qoʻlga kiritdi. Amerika Samoasi delegatsiyasi Fransiyaning Parij shahrida 26-iyul – 11-avgust kunlari boʻlib oʻtgan Yozgi Olimpiada oʻyinlarida oʻninchi bor qatnashdi.

## Sportchilar
Olimpiada oʻyinlariga yoʻllanma qoʻlga kiritgan sportchilar va dasturlar soni boʻyicha maʼlumot keltirilgan.

## Manbalar

## Havolalar
* Amerika Samoasi XOQ rasmiy sayti
Kurash boʻyicha Osiyo chempionati

**Kurash boʻyicha Osiyo chempionati** – Osiyo Kurash Assotsiatsiyasi Qo‘mitasi (OKAQ) tomonidan tashkil etiladigan kurash boʻyicha Osiyo chempionati.

Erkaklar oʻrtasidagi musobaqa 1979-yilda boshlangan, ayollar oʻrtasida esa birinchi marta 1996-yilda tashkil etilgan. Musobaqa har yili oʻtkaziladi.
## Musobaqalar jadvali

## Jamoaviy oʻrinlar

## Medallar jadvali
Medallar jadvali Kurash boʻyicha 2024-yilgi Osiyo chempionatidan soʻng hisoblangan.

## Manbalar

## Havolalar
*UWW Database
Yangi Zelandiya 2024-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida

**[[Yangi Zelandiya]] 2024-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida** 195 nafar sportchilar bilan 22 sport turi boʻyicha ishtirok etdi. Bu oʻyinlar Yangi Zelandiya uchun eng muvaffaqiyatli boʻldi. Ular 2020-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlaridagi kabi 20 ta medal qoʻlga kiritdilar, biroq oltin medallar soni boʻyicha 1984-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlaridan ham oʻzib ketishdi.

## Sportchilar
Quyida Olimpiada oʻyinlariga yoʻllanma qoʻlga kiritgan sportchilar soni boʻyicha maʼlumot keltirilgan.

## Medallar

## Manbalar

## Havolalar
* Yangi Zelandiya XOQ rasmiy sayti