open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Belgilarning xalqaro ro‘yxatga olinishi bo‘yicha Madrid kelishuvi

**Madrid kelishuvi** () 1891-yilda tuzilgan Belgilarni xalqaro roʻyxatga olish toʻgʻrisidagi Madrid kelishuvi markalarni xalqaro roʻyxatga olish boʻyicha Madrid tizimini tartibga solish uchun asosdir.

Madridning tovar belgilarini roʻyxatga olish tizimi avval 1891-yilda qabul qilingan Markalarni xalqaro roʻyxatga olish toʻgʻrisidagi Madrid kelishuvi („Bartnoma“) bilan tartibga solingan.

Bitim Jahon intellektual mulk tashkiloti tomonidan boshqariladi.

Belgilarni xalqaro roʻyxatga olish toʻgʻrisidagi Madrid kelishuviga Protokol („Protokol“) 1989-yilda qabul qilingan, 1995-yil 1-dekabrda kuchga kirgan va 1996-yil 1-aprelda amalda boʻlgan. Protokol Madrid tizimini yanada moslashuvchan qilish uchun ishlab chiqilgan va ayrim mamlakatlar va hukumatlararo tashkilotlarning Bitimga qoʻshilishiga toʻsqinlik qilgan qiyinchiliklarni bartaraf etish uchun bir qator yangiliklarni joriy qilgan.

Shartnomani imzolagan davlatlar markalarni xalqaro roʻyxatga olish boʻyicha Madrid ittifoqini tuzdilar. Bitim aʼzosi boʻlgan mamlakatlar fuqarolari ushbu belgilarga milliy patent idoralari orqali Xalqaro intellektual mulk byurosiga arizalar topshirish orqali Bitim ishtirokchilari boʻlgan barcha mamlakatlarda roʻyxatdan oʻtgan tovar belgilarini oʻz mamlakatlarida himoya qilishlari mumkin edi. Shunday qilib Bitim boʻyicha xalqaro talabnomani topshirishning majburiy sharti oʻz mamlakati hududida roʻyxatdan oʻtgan tovar belgisining mavjudligi edi.

Madrid Ittifoqi Assambleyasining 2016-yil oktabr oyida qabul qilingan qaroriga muvofiq Bitim oʻz faoliyatini toʻxtatdi va Protokol Madrid tizimining faoliyatini tartibga soluvchi yagona shartnoma hisoblanadi. Mamlakatlar endi faqat Bitimga qoʻshila olmaydi. Biroq ular bir vaqtning oʻzida Bitimga ham, Protokolga ham qoʻshilish imkoniyatiga ega, bu holda Protokol ustunlikka ega boʻladi. Hozirda Madrid Ittifoqining 125 nafar aʼzosi bor.

## Manbalar

## Yana qarang

* Belgilarni xalqaro roʻyxatga olish toʻgʻrisidagi Madrid kelishuviga oid Protokol
* Intellektual mulk
* Savdo belgilari
* Tovar belgilari huquqi boʻyicha Singapur shartnomasi
* Jahon intellektual mulk tashkiloti
* Intellektual mulkni himoya qilish boʻyicha Birlashgan xalqaro byurolar (BIRPI)
* WIPO Lex
* Madrid protokoli boʻyicha tovar belgilarini xalqaro roʻyxatga olish boʻyicha koʻrsatmalar

## Havolalar

* Belgilarni xalqaro roʻyxatga olish toʻgʻrisidagi Madrid kelishuvi matni (1979-yil 28-sentabrdagi tahrirda) ) WIPO Lex maʼlumotlar bazasida — WIPO rasmiy veb-sayti.
*
Lepidoptera

Lepidoptera (qadimgi yunon tilidan *lepídos* (lepídos) "tangacha" va pterá (pterá) "qanotlar") tangachaqanotlilar yaʼni kapalaklarning ilmiy nomi hisoblanadi. Lepidopteraning 180 000 ga yaqin turlari tasvirlangan boʻlib, ular 126 oila va 46ta super oilada birlashadi. Lepidoptera hayvonot dunyosida eng keng tarqalgan va taniqli hasharotlar turkumlaridan biridir. Lepidoptera tana tuzilishida oʻziga xos murakkabliklar ularning turmush tarzi va tarqalishida afzalliklarga ega boʻlishi uchun rivojlangan. Oxirgi hisob-kitoblar shuni koʻrsatdiki, bu guruh aniqlanganidan koʻra koʻproq turga ega boʻlishi mumkin. Lepidoptera turlari uchtadan ortiq olingan xususiyatlar bilan tavsiflanadi. 

Eng yaqqol koʻrinib turgani, koʻzga yaqqol tashlanadigani bu tangachalar hisoblanib, kapalaklarga rang va naqshlarning xilma-xilligini beradi. Deyarli barcha turlar qanotlari qisqargan yoki qanotsiz boʻlgan ba'zi turlari bundan mustasno. Koʻpayish davri yaʼni tuxum qoʻyishi odatda oʻsimliklar bilan bogʻliq boʻlib, oʻsimliklarning turli qismlarida amalga oshadi. Boshqa koʻplab hasharotlar singari, kapalaklar ham golometabol, ya'ni toʻliq metamorfozga uchraydi. Lichinkalar odatda **qurtlar** deb ataladi va ular voyaga yetgan kapalak shakllaridan butunlay farq qiladi, silindrsimon tanasida yaxshi rivojlangan boshi, pastki ogʻiz qismlari, uch juft koʻkrak oyoqlari va besh juftgacha soxta qorin oyoqlarga ega boʻladi. Qurtlar oʻsib ulgʻaygan sari, bu lichinkalar "**instar"** deb ataladigan bir qator bosqichlardan oʻtib, tashqi koʻrinishini oʻzgartiradi. Lichinka toʻliq yetilgandan soʻng gʻumbakka aylanadi. Gʻumbak davridan soʻng, jinsiy jihatdan yetuk organizmlar paydo boʻladi. Lepidopteralar millionlab yillar davomida qanot naqshlari va rang-barangligini keng diapazonda rivojlantirdilar. Koʻpgina turlarda urgʻochi 200 dan 600 tagacha tuxum qoʻyishi mumkin, boshqalarida esa bir kunda ularning soni 30 000 tagacha boʻlishi mumkin. Bu tuxumlardan chiqqan qurtlar katta miqdordagi ekinlarga zarar yetkazishi mumkin. 

## Manbalar
Tovarlarga nisbatan noto‘g‘ri yoki chalg‘ituvchi ko‘rsatkichlarga barham berish to‘g‘risidagi Madrid kelishuvi

**Tovarlarga nisbatan noto'g'ri yoki chalg'ituvchi ko'rsatkichlarga barham berish to'g'risidagi Madrid kelishuvi** () xalqaro shartnoma boʻlib, “toʻgʻridan-toʻgʻri yoki bilvosita ahdlashuvchi Davlatlardan birini yoki shu yerda joylashgan joyni koʻrsatadigan, kelib chiqishi notoʻgʻri yoki chalgʻituvchi koʻrsatkichni oʻz ichiga olgan barcha tovarlarni nazarda tutadi, davlat yoki kelib chiqish joyi sifatida ularni olib kirishda olib qo'yiladi yoki bunday olib kirish taqiqlanadi yoki bunday olib kirishga nisbatan boshqa choralar va sanktsiyalar qoʻllanadi».

2020-yil uchun 36 ta shtat mavjud.

Shartnoma 1891-yilda Madridda tuzilgan, keyin 1911-yilda Vashingtonda, 1925-yilda Gaagada, 1934-yilda Londonda, 1958-yilda Lissabonda va 1967-yilda Stokgolmda qayta ko'rib chiqilgan.

Bitim Jahon intellektual mulk tashkiloti tomonidan boshqariladi.

## Yana qarang

* Jahon intellektual mulk tashkiloti
* Intellektual mulkni himoya qilish bo'yicha Birlashgan xalqaro byurolar (BIRPI)
* Savdo belgilari
* WIPO Lex

## Manbalar

## Havolalar

* Tovarlar manbasini noto'g'ri yoki chalg'ituvchi aniqlashga qarshi kurash bo'yicha Madrid kelishuvi  ) ) ) ) WIPO Lex ma'lumotlar bazasida - WIPO rasmiy veb-sayti.
Global iqlim o‘zgarishining insoniy o‘lchovi bo‘yicha Malezya deklaratsiyasi

**Global iqlim oʻzgarishining insoniy oʻlchovi boʻyicha Malezya deklaratsiyasi** — 2007-yil noyabr oyida boʻlib oʻtgan konferensiyada rivojlanayotgan bir necha kichik orol davlatlari vakillari tomonidan imzolangan xalqaro shartnomadir. Deklaratsiyaning maqsadi — iqlim oʻzgarishi va inson huquqlarini birlashtiradigan aniq strategiyani belgilash. Poytaxtida kelishuv imzolangan Maldiv orollarida iqlim oʻzgarishi allaqachon inson huquqlari va aholiga taʼsir qila boshlagan.

Deklaratsiya, shuningdek, iqlim oʻzgarishiga qarshi kurash yoʻnalishini oʻzgartirish, faqat iqlim oʻzgarishining atrof-muhitga taʼsiriga eʼtibor qaratish va iqlim oʻzgarishining insonlar uchun oqibatlarini hisobga olishga qaratilgan. Deklaratsiyada sogʻlom atrof-muhitga boʻlgan huquq barcha inson huquqlarining asosi ekanligi aniq qayd etilgan. Shunday qilib Maldiv orollari va boshqa orol davlatlari iqlim oʻzgarishiga qarshi kurashda inson huquqlaridan asos sifatida foydalanishga chaqiruvchi xalqaro koalitsiya tuzishga kirishdilar. Ushbu koalitsiyani qoʻllab-quvvatlash maqsadida Jenevada, Nyu-Yorkda va Maleda uchrashuvlar tashkil etildi.

## BMT
Deklaratsiyani imzolagan davlatlar BMT Inson huquqlari kengashidan iqlim oʻzgarishi va uning inson huquqlariga taʼsiriga eʼtibor qaratishni soʻradi. Bunga javoban Birlashgan Millatlar Tashkilotining Inson huquqlari boʻyicha Oliy komissari boshqarmasi iqlim oʻzgarishi inson huquqlaridan foydalanishga qanday taʼsir qilishini aniq belgilab bergan birinchi tadqiqotni eʼlon qildi va mamlakatlar inson huquqlarini global iqlim oʻzgarishidan himoya qilish uchun birgalikda ishlash majburiyatiga ega ekanligini taʼkidladi. Xususan, hisobotda tahdid ostidagi bir nechta asosiy huquqlar, jumladan, hayot, sogʻliq, munosib turmush darajasi va oʻz taqdirini oʻzi belgilash huquqlari taʼkidlangan.

## Manbalar
Lionel Messi tomonidan milliy terma jamoada kiritilgan gollar roʻyxati

Lionel Messi argentinalik professional futbolchi boʻlib, 2005-yilda Argentina milliy futbol jamoasida debyut qilgandan beri hujumchi sifatida oʻz faoliyatini davom ettirmoqda. 2005-yildan beri Messi 162 ta xalqaro oʻyinda 86 ta gol urdi va hozir ham mamlakat tarixidagi eng yaxshi toʻpurar hisoblanadi. U 2016-yil 21-iyun kuni Copa America Centenario kubogi yarim finalida AQSH darvozasiga jarima zarbasidan gol kiritib, Gabriel Batistutaning Argentina milliy jamoasidagi 54 ta gollik rekordini ortda qoldirdi.
## Gollar

## Manbalar
Bulet d’Aven

**Bulet** **d’Aven** () — sigir sutidan tayyorlangan fransuz aromatlangan pishlogʻi.

Pishloq, uning retsepti ixtiro qilingan Aven shahri sharafiga nomlangan.

## Ishlab chiqarilishi
Bulet d’Aven dastlab ayrondan tayyorlangan, ammo hozirda Marual pishloqining yangi choʻkmasidan tayyorlanadi. Xom ashyo eziladi va estragon, maydanoz, chinnigullar va qalampir bilan aralashtiriladi, shundan soʻng tayyor massaga qoʻlda toʻp yoki konus shakli beriladi. Pishloqning qobigʻi annatto bilan boʻyaladi va qalampir sepiladi. Tayyor pishloq boʻlaklari ikki-uch oy davomida saqlanadi, pishib yetish davrida pishloq qobigʻi pivo bilan yuviladi.

## Tavsifi
Pishloq boʻlaklari dumaloq yoki konus shaklida boʻlib, diametri 6-8 santimetr, balandligi 10 santimetr va ogʻirligi 200-300 grammni tashkil qiladi. Pishloq paprika bilan sepilgan va nam gʻishtli-qizil rangli qobiq bilan qoplangan. Poʻstlogʻi ostida jigarrang va yashil ziravorlar bilan maydalangan donador fil suyagi gulining donador magʻzi bor. Pishloq yogʻliligi 45 %.

Pishloq oʻtkir, achchiq, oʻtli va biroz qattiq taʼmga ega, shuningdek, estragonning oʻtkir hidiga ega.

Bu jin va qizil sharob (masalan, kagor) bilan birga mustaqil taom sifatida isteʼmol qilinadi.

## Manbalar

## Adabiyotlar

* Masui K., Yamada T. Fransuzskie siri : illyustrirovannaya ensiklopediya = [French Cheeses] / Kazuko Masui, Tomoko Yamada; vstup. sl. J. Robyushon; per. s angl.: S. Sapronov; foto Y. Maruyama. — SPb. : Izd. dom „Neva“, 2003. — 240 s. — (A Dorling Kindersley Book). — .
*
Vestmalle pishlogʻi

**Vestmalle** () — Belgiyaning sigir sutidan tayyorlangan yarim qattiq pishlogʻi.

Pishloq Belgiyaning shimolidagi Antverpen viloyati, Antverpen okrugi, Male jamoasi Vestmalle qishlogʻida joylashgan Trappist Vestmalle abbatligi rohiblari tomonidan ishlab chiqariladi. Abbatlik qatʼiy rioya qilish sistersiy ordenining bir qismi hisoblanadi.

Vestmalle — abbatlikning hususiy sut fermasidan pasterizatsiyalanmagan xom sigir sutidan tayyorlangan Trappist pishlogʻi hisoblanadi. Yarim qattiq konsistensiyali, past tuzli, bir hil tuzilishga ega.

Ishlab chiqarish pasterizatsiyasiz, konservantlarsiz va qoʻshimchalarsiz eng tabiiy usulda amalga oshiriladi. Pishloq toʻrtburchak qoliplarda presslanadi va shoʻr suvga botiriladi. Pishloq 13 dan 15 ° S gacha boʻlgan haroratda 4 hafta ichida tayyor boʻladi. Cheklangan miqdorda ishlab chiqarilgan va faqat monastirga kirishda va abbatlikdagi Trappisten kafesida sotiladi.

Pishloq Vestmalle brendi ostida sotiladi va Xalqaro Trappistlar Assotsiatsiyasining (ITA) „Authentic Trappist Product“ logotipiga ega boʻlib, mahsulot Trappist abbatligida yoki rohiblar nazorati ostida ishlab chiqarilganligini kafolatlaydi.

## Manbalar

## Yana qarang

* Westmalle pivosi

## Havolalar

* Westmalle Abbey rasmiy sayti
* Xalqaro Trappistlar uyushmasining rasmiy veb-saytida „Westmalle“ pishloq (mavjud havola)
* Cookipedia-dagi „Westmalle“ pishloq
Mariyenburg shartnomasi

**Mariyenburg shartnomasi** (, shved. Fördraget i Marienburg) — Brandenburg elektoratining Shvetsiya Qirolligiga vassal qaramligini tasdiqlovchi huquqiy hujjat. Shartnoma 1656-yil 29-iyunda Mariyenburg qasrida imzolangan.

## Tarixi

### Yaratish uchun zarur shartlar
1655-yilda Shvetsiyaning Boltiqboʻyi ustidan hukmronligini oʻrnatishga intilib, qirol Charlz X Gustav Polsha bilan urush boshladi, u turli muvaffaqiyatlar bilan rivojlandi. Kampaniyaning boshida Shvetsiya armiyasining kutilmagan kuchli hujumi Polsha qoʻshinlarini sarosimaga va qal’alarning keng taslim boʻlishiga olib keldi. Bu davr Shvetsiya toshqini deb ataladi. Brandenburg elektori Fridrix Vilgelm I nominal ravishda Hamdoʻstlikning vassali boʻlib, oʻz qoʻshinini yigʻib, Polsha askarlari otryadlari bilan birlashib, Hamdoʻstlik va Prussiyaning chegara zonasida shved qoʻshinlari bilan jangga kirdi. Ushbu jangda u magʻlubiyatga uchradi va darhol Shvetsiya qirolligi bilan tinchlik shartnomasini imzolash imkoniyatini qidira boshladi, chunki uchta shved armiyasi allaqachon Prussiyaga bostirib kirgan va Kenigsberg shahrining chekkasiga yaqinlashgan edi.

Tinchlik imzolanishi 1656-yil 17-yanvarda Königsberg qal’asida boʻlib oʻtdi. Biroq Charlz X Gustav koʻproq narsani talab qildi, yaʼni Fridrix Vilgelm I tomonidan Shvetsiya qirolligidan vassallikni tan olish, shuningdek, Hamdoʻstlikka qarshi urushda qatnashish majburiyati. 1656-yil aprel oyining oxirida Litva polklari Varshavani qamal qilishdi (1655-yil 8-sentabrda Shvetsiya qoʻshinlari tomonidan olingan), bu yerda dala marshali Arvid Vittenberg qoʻmondonligi ostida kichik shved garnizoni mavjud edi. May oyining oʻrtalarida qirol Yan II Kazimir shahar devorlari ostiga keldi va Polsha-Litva qoʻshinlari qamal qilishni boshladilar. Vittenberg darhol sulh boʻyicha muzokaralarni boshladi, shuning uchun Charlz X Gustavdan yordam kutib, vaqt oʻynashga harakat qildi.

### Imzolanish
1656-yil 25-iyunda Mariyenburgda Shvetsiya qiroli Karl X Gustav va Fridrix Vilgelm I oʻrtasida Brandenburg elektorining Shvetsiya Qirolligiga vassal qaramligini tasdiqlovchi shartnoma imzolandi. Bundan tashqari kelajakdagi istilolardan soʻng Brandenburg-Prussiya chekinishga majbur boʻldi: Varmian yepiskopligi, Buyuk Polsha, Poznan voivodligi. Bu harakati bilan Charlz X Gustav Fridrix Vilgelm I ustidan vassallikni kuchaytirishga harakat qildi, shuningdek, ikkinchisini Yan Kazimirga qarshi qoʻshinlar bilan ochiq harakat qilishga majbur qildi. Ushbu kelishuvni amalga oshirish uchun saylovchi toʻrt ming askar yubordi.

## Manbalar

[Turkum:1656-yil]]
[Turkum: iyun 1656-yil]]
Fujeryu

**Fujeryu** (,  — paporotnik) — bri pishloqlari oilasidan yumshoq pishloq, uning oʻziga xos xususiyati pishloq boshini bezatgan paporotnik bargidir.

## Tarixi
Dastlab, Fujeryu pishlogʻi oʻzlari isteʼmol qilishi uchun kichik fermer xoʻjaliklarida tayyorlangan. XX-asrning boshidan boshlab ular uni sotish uchun ham ishlab chiqara boshladilar va 1960-yillarda Ruzer pishloq zavodi (Turnan-an-Bri, Sena va Marna departamenti) Fujeryu pishlogʻini ishlab chiqarish bilan shugʻullangan va hozir kunda ham bu pishloqning asosiy ishlab chiqaruvchisi hisoblanadi.

## Xususiyatlari
Fujeryu pishlogʻi xom sigir sutidan tayyorlanadi va oq mogʻor (Penicillium candidum) bilan qoplangan. Boshining diametri 16 sm, balandligi — 4 sm; yogʻ miqdori 45-50%. Pishloqning taʼmi mayin, shirin, shoʻr taʼmga ega. Fujeryuni boshqa bri pishloqlaridan ajratib turadigan mashhur paporotnik bargi pishish jarayonida qoʻllanadi va ham gastronomik (pishloqqa qoʻshimcha xushboʻylik beradi), ham estetik maqsadlarda xizmat qiladi.

Oq sharob, shampan, Burgundiya vinolari va Bordo bilan uygʻunlashadi.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* Масуи К., Ямада Т. Французские сыры: иллюстрированная энциклопедия = [French Cheeses] / Казуко Масуи, Томоко Ямада ; вступ. сл. Ж. Робюшон ; пер. с англ.: С. Сапронов ; фото Й. Маруяма. — СПб: Изд. дом «Нева», 2003. — С. 60. — (A Dorling Kindersley Book). — ISBN 5-7654-2333-7.
## Havolalar
* 
*
Ota-onalar kuni

**Ota-onalar kuni** AQSh, Hindiston, Kongo Demokratik Respublikasi va boshqa mamlakatlarda nishonlanadigan bayramdir.

**Butunjahon ota-onalar kuni** 2013-yildan beri BMT shafeligida har yili 1-iyunda nishonlanadi.

## AQSH da
Qoʻshma Shtatlarda har iyul oyining toʻrtinchi yakshanbasida Ota-onalar kuni nishonlanadi. Bayram 1994-yilda Bill Klinton Kongress rezolyutsiyasini imzolagan va „bolalarni tarbiyalashda ota-onalarning rolini eʼtirof etish, yuksaltirish va qoʻllab-quvvatlash“ toʻgʻrisidagi qonunni qabul qilganida asos solingan. Qonun loyihasi respublikachi senator Trent Lott tomonidan taqdim etilgan. AQSh Oliy sudi sudyasi Rut Bader Ginsburg shunday dedi: *"Otalar kuni va onalar kunini Ota-onalar kuni bilan almashtirish ota-ona rolida anʼanaviy gender farqlarini minimallashtirish siyosatiga koʻra koʻproq bayram sifatida qaralishi kerak".*

## Janubiy Koreyada
Kongo DRda Ota-onalar kuni 1-avgust kuni nishonlanadi.

## Hindistonda
Hindistonda ota-onalar kuni 24-iyulda nishonlanadi.

## Kongoda
Kongo DRda Ota-onalar kuni 1-avgust kuni nishonlanadi.

## Manbalar

## Havolalar

* Milliy ota-onalar kuni kengashi 
* Oq uy matbuot relizi 2006-yil 23-iyunni Ota-onalar kuni deb eʼlon qildi
* Ota-onalar kuni haqida Yevropa veb-sayti — nemis tilida

]
Melissa (oʻsimlik)

**Melissa** - koʻp yillik oʻtlar guruhi, **Lamiaceae** turkumiga mansub oʻsimlik. Vatani Yevropa va Osiyo boʻlsada boshqa koʻplab joylarda yetishtirilishi mumkin. (shuningdek, iqlimlashtirilgan). Melissa juda sovuqqa ham chidamli oʻsimliklar boʻlib, yoz issiq boʻlsa, toʻliq quyosh nuridan "himoyalangan" joylarni yoki yengil soyani afzal koʻradi. Ular tez oʻsadi. M.officinalis dunyoning koʻp mamlakatlarida tabiiy holda oʻsishi mumkin. Melissa nomi gullardagi nektarning koʻpligi tufayli "asal ari" degan ma'noni anglatuvchi yunoncha mélissa (mélissa) soʻzidan olingan. Poyasi yalpizlar oilasiga mansub boshqa oʻsimliklar singari toʻrtburchak shaklda. Barglari poyada qarama-qarshi juft boʻlib, odatda tuxumsimon yoki yurak shaklida boʻlib joylashgan. Melissa poya va barglaridan limon hidini chiqaradi. Yozda oq yoki sargʻish gullarning boshoqcha toʻpgul hosil 

qiladi. Bu turning eng koʻp yetishtiriladigan turlari (navlari) Amerika Qoʻshma Shtatlarida limon balzami va Angliyada balzam sifatida tanilgan Melissa officinalis hisoblanadi.

## Turlari
**Melissa axillaris** (Benth.) Bakh.f.  - Xitoy (jumladan, Tibet + Tayvan), Himolay, Indochina, Sumatra, Yavada keng tarqalgan.

**Melissa flava** Benth.  - Shimoliy + Sharqiy Hindistonning Tibet, Nepal, Butan, Himoloy togʻlari kabi hududlarda uchraydi.

**Melissa officinalis** L. - Oʻrta yer dengizi, janubi-gʻarbiy + Markaziy Osiyo, Portugaliya + Marokashdan Tojikistongacha;  Shimoliy Yevropa, Yangi Zelandiya, AQSh, Kanada, Janubiy Amerika janubida iqlimlashtirilgan boʻlib, ushbu mintaqalarda koʻplab uchraydi.

**Melissa yunnanensis** (C.Y.Wu va Y.C.Huang) - Tibet, Yunnanda uchratish mumkin.

## Lamiacea oilasi
Lamiacea oilasi gulli oʻsimliklar oilasi boʻlib, boshqacha yalpizdoshlar oilasi deb nomlanadi.

## Manbalar
Manila shartnomasi 1946

**1946-yil Manila shartnomasi** (), rasmiy ravishda **Umumiy munosabatlar shartnomasi** () — 1946-yil 4-iyulda Filippin poytaxti Manila shahrida imzolangan shartnoma. Shartnoma ishtirokchilari Amerika Qoʻshma Shtatlari va Filippin Respublikasi edi. Shartnomaga koʻra Qoʻshma Shtatlar Filippinga toʻliq mustaqillik berdi. Shartnoma AQSh Oliy komissari Pol V MakNutt va Filippin prezidenti Manuel Rojas tomonidan imzolangan.

Hujjat Filippin hukumatiga mamlakat suverenitetini oʻtkazishni belgilab, uning hududidagi Amerika harbiy bazalari ikki yillik muddat ichida ularning nizomi boʻyicha maxsus kelishuv tuzilmaguncha Qoʻshma Shtatlar tasarrufida qolishi sharti bilan belgilandi. Filippin sobiq Amerika mustamlaka maʼmuriyatining barcha majburiyatlari va qarzlarini oʻz zimmasiga oldi.

Shartnoma 1946-yil 31-iyulda AQSh Senati roziligini berganidan keyin 1946-yil 16-avgustda AQSh prezidenti tomonidan ratifikatsiya qilingan. Filippinda u 1946-yil 30-sentabrda ratifikatsiya qilingan. Shartnoma 1946-yil 22-oktabrda kuchga kirdi.

## Manbalar
Psou vino

„**Psow**“ () — yarim shirin oq sharob navi. U Rossiya va Abxaziya chegarasidan oqib oʻtuvchi shu nomdagi daryo nomi bilan ataladi.

Vino klassik uslubda kam miqdorda faqat Abxaziyada yetishtiriladigan Tsolikauri uzumidan tayyorlangan. Hozirgi vaqtda „Psou“ sharobi Aligote, Riesling va Sauvignon navlaridan (aralashtirish usuli bilan) koʻp miqdorda ishlab chiqariladi.

Tayyor sharob tarkibida 9-10,5 % (11 % gacha) spirt, 5-7 gr/litr titrlanuvchi ishqorlik darajasi bilan 3-5 % shakar boʻladi. Yorqin-somon rangiga va muattar hidga ega. Mazasi yaxshi ifodalangan, navli, oʻziga xos, yoqimli shirin.

## Adabiyotda

* *Fozil Iskandar*. Inson turargohi.

## Mukofotlari

* Psou vinosi xalqaro vinochilik musobaqalarida ikkita kumush medal bilan taqdirlangan.
* Rossiyaning Sochida boʻlib oʻtgan „Wine — Vodka 2003“ (sentabr) tanlovida „Psou“ Abxaziya vinosi oltin medalni oldi.

## Yana qarang

* Abxaz vinolari

## Manbalar
Handkeze

**Handkeze** ( [ˈhantkɛːzə] - qoʻlbola pishloq) ― Frankfurt, Offenbax, Darmshtadt va Langenda ishlab chiqarilgan sigir sutidan tayyorlangan nemis yumshoq pishlogʻi. Pishloq oʻz nomini qoʻlbola ishlab chiqarishning an’anaviy hunarmandchilik usulidan oldi. Bu oʻtkir hidli kichik, shaffof pishloq boʻlib, uni koʻpchilik yoqimsiz deb biladi. Ba’zan kvadrat, lekin koʻpincha yumaloq shaklda.

## Yana qarang
* Ishlab chiqarilgan mamlakat boʻyicha pishloqlar roʻyxati
## Manbalar


## Adabiyotlar
* Charles Sinclair. Handkäse // Dictionary of Food: International Food and Cooking Terms from A to Z. — Second Edition. — London: A & C Black, 2004. — P. 270. — 632 p. — ISBN 978-1-4081-0218-3.
Getashen vino

**Getashen** — Armanistonda ishlab chiqarilgan sharob turi. Desert navli qizil sharob.

## Tavsifi
Nozik guldasta va rezavorli piyozsimon nimtaʼmli Getashen sharobi „Cahors“ sharoblarining bir turi boʻlib, yoqutranglidan toʻq yoqutrangligacha tusga ega.

## Xususiyatlari

* Spirtli ichimliklar — 16 %
* shakar — 18 %
* Kislotaligi — 5 g/l

## Ishlab chiqarilishi
Getashen Kahegh (Kakhet) va Sev Khagog uzum navlaridan tayyorlanadi. Bu uzum navlari Armanistonning Artashat tumanida yetishtiriladi. Mevalar sharobni tayyorlash uchun uzumdagi shakar miqdori kamida 22-23 % va umumiy ishqoriyligi 4-5 g/l boʻlgan holda yigʻib olinadi. Terib olingan uzum qayta ishlashga yuborilgandan soʻng, mevalar orasida oq navlar boʻlmasligi uchun saralanadi. Uzum maydalagichdan oʻtkaziladi. Ezilgan uzum quyqalari burama naychalar oʻrnatilgan idishlarga quyiladi. Keyin 60-65°C gacha haroratdagi bug yordamida isitiladi. Ushbu massani isitish vaqtida turli usullar bilan aralashtirish amalga oshiriladi: qoʻlda va mexanik mikser bilan, shuningdek, havo kompressori yordamida. Ishlab chiqarish jarayonining uzoq davom etishiga qaramay, bu usulning ijobiy tomoni shundaki, urugʻlar maydalanadi va poʻsti kamroq eskiradi. Yuqori harorat tufayli uzum shirasi rang beruvchi va ekstraktiv moddalarni faol ravishda ajratadi. Uzum shirasi yetarli tusga kirgach, isitish toʻxtatiladi. Keyin, hosil boʻlgan mahsulot tozalash maqsadida har xil filtrlardan oʻtkaziladi va bochkalarga quyiladi. Soʻngra, ularda 3 yil davomida tindiriladi.

## Manbalar
Shaurs pishlog‘i

**Shaurs pishlogʻi** () — sigir sutidan tayyorlangan yumshoq fransuz pishlogʻidir.

## Tarixi
Pishloq XIV-asrdan beri maʼlum. Afsonaga koʻra, Pontigny Abbatligi rohiblari bu pishloqni tayyorlashni boshlaganlar. 1977-yil 21-yanvarda Shaurs AOC tomonidan sertifikatlangan. 2007-yilda 2446 tonna Shaurs pishloq ishlab chiqarilgan. 2009-yilda Shaurs ishlab chiqaruvchi 90 ta sut fermasi mavjud edi.

## Tayyorlanishi
2 dan 4 haftagacha davom etadigan yetilish jarayonida zardob tabiiy ravishda ajratiladi. Dastavval, kalye devorlarida teshiklari va pastki qismi boʻlmagan qoliplarga quyiladi. Biroz vaqt oʻtgach, pishloq qattiqlasha boshlaganda, u qolipdan olinadi va yana zardobi ajralib chiqishi uchun yogʻoch javonlarga yoki quruq, harorat bilan boshqariladigan podvalga somonga teriladi. Baʼzan, oʻzgacha xushboʻylik berish uchun, pishloq quruq chinor barglariga oʻraladi.

Shaurs butun yil davomida ishlab chiqariladi.

## Tavsifi

Qalin qatlamli *penicillium candidum* oq mogʻor bilan qoplangan pishloq boshi silindrsimon 8 yoki 11 sm diametrli shaklga ega, balandligi 6 sm va ogʻirligi 200 yoki 450 g. Pishloq har doim qogʻozga oʻraladi. Pishloqning yogʻ miqdori — 50%. Pishloq qoʻziqorin va oʻrmon yongʻoqlari xushboʻyligi bilan nozik, ozgina nordon taʼmga ega.

Shaurs odatda shirinlikdan oldin isteʼmol qilinadi, baʼzan esa aperitiv bilan tortish uchun kvadrat shaklida kesiladi. Pishloq bilan eng uygʻun *Chablis blanc* va *Irancy* Burgundiya vinolaridir.

## Manbalar


## Havolalar
* 
* 
* 
*
Mandilariya

**Mandilariya** () — texnik uzum (sharob) navi. Gretsiya va grek orollarida qizil sharob ishlab chiqarish uchun ishlatiladi.

## Asosiy xususiyatlari
Barglari oʻrta, ponasimon, oʻrta yoki bir oz tarqoq, besh boʻlakli, silliq, pastida oʻrgimchaksimon tuk bilan qoplangan. Barg bandining tirqishi yopiq. Shungili yirik, konussimon, qanotli, zich. Mevalari oʻrta, biroz yassi, qoraga moyil koʻk, qalin mum qoplamasi bilan qoplangan. Poʻsti nozik. Oʻrta muddatda yetiladigan nav.

## Sharob xususiyatlari
Uzumlar rangining toʻyinganligi bilan ajralib turadi. Ehtimol, Gretsiyadagi eng toʻq rangli uzumdir. Lekin poyasi kichik boʻlishi bilan boshqa navlardan farqlanadi. Mintaqaning boshqa uzumlariga qaraganda alkogol miqdori pastligi bilan ajralib turadi. Bu uzumdan yasalgan vinolar kamdan-kam hollarda hatto 13 darajaga yetadi. Rangi tufayli u koʻpincha, masalan, Kotsifali bilanyigʻishlarda ishlatiladi.

## Sinonimlari
Amorjiano, Pariano, Vaftra, Koundoura, Mandelaria.

## Manbalar

## Havolalar

* Mandilariya (Amorghiano) sharobi
Naked Grouse

**Naked grouse** - premium sinfdagi shotland viskisi (skotch) markasi. Uni The Edrington Group kompaniyasi ishlab chiqaradi.

## Tarixi
U birinchi marta 2011-yilda xeres bochkalarida saqlanganaralash (blended) viski sifatida chiqarilgan. The Famous Grouse ning kengaytirilgan qatoriga "silliqroq va shirinroq" qoʻshimcha sifatida hisoblangan.

2017-yilda Naked Grouse hech qanday donli spirtsiz, aralash ajdodi bilan solishtirganda yanada boyroq ta’m va xushboʻy iforga ega boʻlgan bir solodli viski (blended malt) assortimentidan yaratilgan mustaqil brend sifatida qayta ishga tushirildi.

Edrington groupning global marketing menejeri Eleyn Miller viski endi Mellow Gold, Smoky Black, Black Grouse Alpha va boshqa aralashmalarni oʻz ichiga olgan The Famous Grouse portfelining bir qismi boʻlmasligini tasdiqladi. Shuningdek, u brend viski madaniyati haqidagi eskirgan stereotiplardan uzoqlashayotganini va milleniallar deb ataladigan yoshroq auditoriyaga moʻljallanganligini qoʻshimcha qildi.

## Ishlab chiqarish
Naked Grouse solodli viskisi The Edrington Group kompaniyasining bir solodli spirtlarini uylantirish orqali tayyorlanadi. Pishib yetish jarayoni birinchi toʻldirilgan Oloroso xeresi bochkalarida boʻladi va olti oy davom etadi, bu ichimlikka iris, oq shokolad va mevalarning yoqimli hidini beradi. Naked Grouse tayyor boʻlganida 40% boʻladi.

## Mukofotlar

* 2018-yil - Besh yulduz/Eng oliy tavsiya (F. Pol Pacult's Spirit Journal, march 2018);
* 2018-yil - Rais oʻljasi (2018 Ultimate Spirits Challenge blind tasting reytingida 96 ball);

## Manbalar


## Havolalar
* Официальный сайт Naked Grouse — www.nakedgrouse.com
Furm-de-Monbrizon

**Furm-de-Monbrizon** () — sigir sutidan boʻlgan koʻk mogʻorli fransuz pishlogʻidir.

## Tarixi
1972-yil 9-mayda Furm-de-Monbrizon va Furm-d’Ambert pishloqlari AOC sertifikatini qoʻlga kiritdi. 2002-yil 22-fevralda pishloqlarga alohida mahalliy nazorat ostidagi nomlar berildi va ularni ishlab chiqarishdagi farqlar tan olindi. Pishloq Luara departamentining departamentining 28 ta va Pyui-de-Dom departamentining beshta kommunalarida ishlab chiqariladi. 2005-yilda 497 tonna Furm-de-Monbrizon ishlab chiqarilgan.

## Tayyorlanishi
Tvorog massasi tuzlanadi, qoliplarga solinadi va yetilishi uchun archali tokchalarga joylashtiriladi. Pishloq 4-8 hafta ichida yetiladi. Har 12 soatda pishloq 90° ga aylantiriladi. Ichiga *Penicillium roqueforti* sporalari joʻnatiladi, soʻngra mogʻor rivojlanishi uchun pishloq qalin uzun ignalar bilan teshiladi. Bir bosh pishloq ishlab chiqarish uchun taxminan 20-25 litr sut kerak boʻladi.

## Tavsifi
Kulrang yoki qizgʻish rangli yupqa quruq qobiq bilan qoplangan pishloq boshi silindrsimon shaklga ega, diametri 13-19 sm va ogʻirligi 1,5-2 kg. Pishloqning zich quruq eti koʻk mogʻor joylashgan qaymoqli sariq rangda. Yogʻ miqdori — 50%. Furm-de-Monbrizon sut va yongʻoqlarning xushboʻy hidlari bilan nordon, shoʻr taʼmga ega.

Furm-de-Monbrizon non va uzum boʻlaklari bilan tortiladi. Pishloq eng yaxshi *Sauternes* yoki *Rivesaltes sharoblari* bilan uygʻunlashadi.

## Manbalar


## Adabiyotlar
* 
## Havolalar
* 
* 
*
Nama vinosi

**Nama** () — yunon shirin qizil sharobi. Pravoslav cherkovlarida birlashish marosimida ishlatiladi. Odatda quyoshda quritilgan qora uzumdan tayyorlanadi. Maza sifatlariga koʻra, Mavrodafni sharobiga oʻxshab ketadi. Farqi shundaki, nami birmuncha shirinroq va tarkibida spirtl miqdori kamroq. Quyida eng mashhur va tez-tez ishlatiladigan brendlar roʻyxati:

* Vizantino (); alkogol darajasi: 10 %hajm; shakar: 310 gr/l.; umumiy kislotalilik: 3,65 g/l.; Ph: 3.55;
* Mylopotamos (gr ); alkogol darajasi: 15 % hajm;
* monooksilit;
* Russos (); alkogol darajasi: 10,5 % vol. Tira orolida ishlab chiqarilgan;
* Tsantali.

## Yana qarang

* Mavrodafni
* Cahors

## Manbalar

## Havolalar

* „Nama“ vinosi haqida
Atiri uzum navi

**Atiri** ( yoki **Athiri Aspro** — oq uzumning yunon navi. Rodos orolida Retsina navli qatronli vinoni ishlab chiqarish uchun ishlatiladigan, ertapishar, avtoxton (mahalliy) yunon uzum. Yunon vinochiligi **Atirini** eng yaxshi oq navlaridan biri deb biladi. Shuning barobarida, uzumni yigʻish sanasiga alohida eʼtibor qaratiladi. Chunki haddan tashqari pishgan uzumning ishqoriyligi sezilarli darajada kamayadi. Bu nav oʻzining „limonsimon“ xususiyati bilan ajralib turadi va Gretsiyaning boshqa hududlarida koʻpincha Assyrtiko vino uzum navi bilan aralashtiriladi. Baʼzi hududlarda u Vilana va Ladikino navlari bilan aralashtiriladi.

## Kelib chiqishi va yetishtiriladigan mintaqalar
Bu nav mahalliy boʻlib, kelib chiqishi Egey dengizi orollari bilan bogʻliq. Bugungi kunda nav, Rodos va boshqa Dodecanese orollaridan tashqari, Kiklad orollarida, Kritda, Markaziy Makedoniyaning Saloniki hududlarida va Xalkidiki yarim orolida, Boeotia, Euboea hamda Lakoniyada yetishtiriladi.

## Vino ishlab chiqarish
Bu nav yunon „sharoblarining kelib chiqish sertifikatiga“ ega boʻgan „Rhodes“ „Santorini“, „Playes Melitona“, „Topicos Agioritikos“, „Makedonikos“, „Lasithiotikos“, „Playes Vertiscu“ singari vinolarni ishlab chiqarishda ishlatiladi (gr. S. P. A. P.).. Ular Fransiyaning Appellation d’origine protégée kabidirlar.

## Ampelografik xususiyatlar
Uzum yashovchanligi va yuqori mahsuldorligi bilan ajralib turadi. Mogʻorga (mogʻorga) yetarlicha qarshilik koʻrsatadi, lekin Oidiumga (Unicola necator) juda sezgirdir. U boshqa birga yetishtiriladigan navlar uchun kasallikka uchrashining koʻrsatkichi sanaladi.

## Sinonimlar
Atiri Aspatiri, Aspatiro, Atiri Aspro, Atiri Lefko sinonimlari ostida ham tanilgan.

## Adabiyotlar

* 
* 

## Manbalar

## Havolalar

* Los oi Lolinikis onikilies
* Nesrafx
* Pioi kaliyoturas
Perle uzum navi

**Pearl — Perle** (- „marvarid“ yoki  — „Alzey marvaridi“) — uzumning texnik (sharob ishlab chiqarish uchun) navi. Uning mevasidan Germaniyada oq vino ishlab chiqariladi. Poʻstining pushti va hatto qizgʻish rangiga qaramay, u oq uzumlar navida tasniflanadi.

## Kelib chiqishi
Turni 1927-yilda nemis vino ishlab chiqaruvchisi Georg Schue () Alzey shahrida *Gewürztraminer* × *Myuller-Thurgau* ni chatishtirish orqali olgan. Shu bois Alzey shahri sharafiga Alzey marvaridi deb nomlangan. 1950-yilda Hans Breider () Bavariya davlat vinochilik va oʻsimlikshunoslik institutida () shbu navni koʻpaytirishni boshladi. Oʻshandan beri u oddiygina *Perle* deb ataladi.

1961-yilda nav Germaniyada yetishtirish uchun tasdiqlangan. Ushbu navni Buyuk Britaniya ham oʻz hududida koʻpaytirish uchun tasdiqlangan.

## Hududi
Perle, asosan, Germaniyaning ikkita vino ishlab chiqarish mintaqasi — Frankoniya va Reynhessenda yetishtiriladi. Nav oʻz mashhurligini yoʻqotib bormoqda va u ekilgan uzumzorlar maydoni asta-sekin kamaymoqda: 1994-yilda 181 gektar, 2001-yilda 93 gektar, 2008-yilda 43 gektar va 2015-yilda atigi 19 gektar maydonda ushbu uzum yetishtirilgan.

## Asosiy xususiyatlari
Barglari kichik, uch yoki besh boʻlakli. Gul ikki jinsli. Shingillari oʻrtacha, konussimon, mevalari zich joylashgan, qanotsimon. Rezavorlari oʻrtacha, ovalsimon yumaloq shaklda, pushti yoki qizil tusda. Erta pishadigan nav hisoblanadi. Oq Shasla (uzum navi)dan keyin 10-20 kun ichida pishadi. Nav kurtaklarni kech chiqarishi bois bahorgi ayozlardan kam zarar koʻradi. Oidium va *Peronosporaceae* oilasiga mansub chirish kasalligiga chidamsiz, kulrang mogʻorga esa chidamli.

## Qoʻllanilishi
Alkogol darajasi uncha yuqori boʻlmagan, ishqoriyligi past va taʼmi yuqori boʻlgan oq vinolarni tayyorlashda foydalaniladi.

## Sinonimlari
Perle, Perle fon Alzey, Zuchtstammnummer Az 3951, Zuchtstammnummer Wü S 3951.

## Manbalar

## Havolalar
Libfraumilx vinosi

**Liebfraumilch** (shuningdek *Liebfrauenmilch*; ) — yarim shirin oq nemis sharobi. Asosan eksport uchun Reyngessen, Pfalz, Reyngau va Nahe mintaqalarida ishlab chiqariladi. XX asrning ikkinchi yarmida u ingliz tilida soʻzlashuvchi mamlakatlarga koʻp miqdorda eksport qilingan (qarang. „Blue Nan“).

Sharob nomi soʻzma-soʻz tarjima qilinganida „suyukli ayolning suti“ degan maʼnoni anglatadi. Bunda Bibi Maryam anglashiladi. Liebfrauenmilch soʻzining asl nemischa imlosi XVIII asrda Vormsdagi Bokira Mariya cherkovi uzumzorlarida yetishtirilgan uzum navidan tayyorlangan sharob turiga berilgan. Liebfraumilch imlosi eksport qilinadigan vino yorliqlarida koʻp uchraydi.

Odatda „Liebfraumilch“ yorligʻi (Madonna va bolacha tasviri tushirilgan), odatda, Germaniyaning Mozeldan tashqari, asosiy vino ishlab chiqaruvchi mintaqalarida tayyorlangan sifatli vinolarni sotishda ishlatiladi. Ommaviy eksport yillarida „Liebfraumilch“ Germaniyadan tashqarida oʻrta sifatli, arzon, shirin sharob navlarini anglatgan.

Germaniya qonunchiligi Liebfraumilch sharobini Qualitätswein bestimmter Anbaugebiete (QbA) ga muvofiq uchinchi (toʻrttadan) toifaga qoʻshadi. Sharob uchun uzumlar Reynhessen, Palatinate, Nahe yoki Rheingau vinochilik mintaqalaridan kelishi va kamida 70 %i Riesling, Sylvaner, Myuller Thurgau yoki Kerner uzum navlaridan iborat boʻlishi kerak. Sharobda 18-40 g/l qoldiq shakar boʻlishi kerak.

Germaniya, shuningdek, Spätlese yoki Auslese kabi yuqori sifatli yarim shirin va shirin sharoblarni ham ishlab chiqaradi.

## Manbalar

## Adabiyotlar

* Markina L. G. LIEBFRAUENMILCH LIBFRAUENMILX // Kultura Germanii: lingvostranovedcheskiy slovar / pod obщey redaksiey prof. N. V. Muravlyovoy. — M.: AST, 2006. — S. 577. — 1181 s. — 3000 ekz. — .
* Jancis Robinson, Julia Harding. Liebfraumilch // The Oxford Companion to Wine (angl.). — 4th ed. — Oxford: Oxford University Press, 2015. — 860 p. — . — .
Zeta uzum navi

**Zeta** () - texnik uzum navi. Vengriyada oq sharob ishlab chiqarish uchun yetishtiriladi.

## Kelib chiqishi
Bu nav Vengriyaning Pech shahrida 1951-yilda Bouvier × Furmint navlarini payvandlash orqali hosil qilingan. Chatishtirishni selektsioner Ferents Kiray Oremus vino zavodida *Oremus*  nomi bilan amalga oshirgan. 1990-yilda navni keng miqyosda yetishtirishga ruxsat berilgan. 1999-yili vengriyalik yozuvchi Geza Gardonining  „Koʻrinmas odam“ romani qahramoni Zeta sharafiga Zeta deb oʻzgartirilgan.

## Yetishtiriladigan hududi
Vengriyaning Tokaj-Hegyalya hududida yetishtiriladi.

## Asosiy xususiyatlari
Bargi oʻrtacha kattalikda, uch yoki besh boʻlakli. Band chiqarish chuqurchasi yopiq, tomchi shaklidagi yoriqchali. Shingili kichik oʻlchamda, silindrsimon, shalviragan, kamdan-kam hollarda — oʻrtacha zichlikda. Rezavorlari yumaloq, toʻliq pishganida oltin rangda, quyoshga qarab turgan tomoni qahrabo tusda. Poʻsti yupqa, moʻrt. Magʻzi yengil, oʻziga xos xushboʻy hidli, sersuv. Shakar miqdori odatda juda yuqori, 22-27 % oraligʻida, ishqoriyligi standart. Serhosil, ayniqsa, payvandtag Furmint navi bilan qiyoslaganda. Erta-oʻrta pishar. Texnik yetuklik faol haroratlar yigʻindisi 2500-2600°C darajani tashkil etgan sentabr oyining oʻrtalariga toʻgʻri keladi. Bu nav payvandtag Furmintdan 5-6 hafta oldin yetiladi. Asosiy uzum kasalliklariga qarshi chidamlilik zaif. Yetarli himoya qilinmasa, chirish kasalligi kuchli ziyon yetkazadi, oidiumga unchalik emas. Noqulay iqlim sharoitida kulrang chirish kasalligiga ham koʻp uchraydi.

## Qoʻllanilishi
Bu nav, garchi baʼzi sharob ishlab chiqaruvchilar quruq oshxona sharoblarini tayyorlash uchun foydalanishsa-da, tokaj vinolarini ishlab chiqarishda yordamchi vosita sifatida baholanadi, Baʼzan bir navli sharoblarni tayyorlash uchun ishlatishadi. Bunday sharoblar oq mevalar (yashil olma, nok) qoʻshimchalari bilan ajralib turadi. Ushbu uzumdan tayyorlangan sharoblar uzoq saqlanishi mumkin.

## Sinonimlari
Oremus, Oremus. 

## Adabiyotlar

* Jancis Robinson, Julia Harding, José Vouillamoz. Zéta // Wine Grapes — A complete guide to 1,368 vine varieties, including their origins and flavours (angl.). — Penguin Books, 2012. — .

## Manbalar
Asirtiko

**Assyrtiko** — Asirtiko (Assyrtiko, ) — Gretsiyaning Santorini orolida yetishtiriladigan avtoxton (mahalliy) uzum navi va shu nomdagi oq vino. Asirtiko Tiraning qurgʻoqchil, ammo vulqon kullariga boy boʻlgan yerlarida, shuningdek, Egey dengizining Paros va Naxos kabi orollarida keng tarqalgan. Bu nav, shuningdek, Gretsiyaning boshqa hududlari, masalan, Markaziy Makedoniya chegarasidagi Xalkidiki yarim orolida ham yetishtiriladi. Santorinida bu navning koʻplab eski uzumzorlari mavjud (70 yoshdan oshgan) va ularning koʻpchiligi payvandlanmagan. Bu uzumzorlar phylloxera kasalligiga chidamli.

## Turi
Bu navdan aralashtirmasdan turli xil ajoyib sharob navlarini ishlab chiqarish mumkin, lekin aralashtirish uchun mos keladi. Uzumning mineral tarkibi boshqa navlar bilan aralashtirish uchun imkon beradi yaratadi va soʻnggi paytlarda uni Sauvignon blanc, Semillon va Malagousia kabi navlar bilan aralashtirishmoqda. Asirtiko shingillari katta, shaffofsimon sariq-tillarangdagi suvli magʻziga ega. Santorinining vulqonli tuprogʻida, ehtimol, uzum mevasiga taʼsir qiladigan va sharobga ham oʻtadigan oʻziga xos xususiyatlar bor. Ulardan biri shuki, Asirtiko juda pishganida ham ishqoriyligini yoʻqotmaydi. Yunoniston boʻylab bu uzumdan turli xil quruq va shirin sharoblar, jumladan „Vin Santo“ kabi muskat va desert uchun shirin sharoblar tayyorlanadi. Qatronli „Retsina“ni tayyorlash uchun Asirtikoni koʻpincha kamroq ishqorli Savatiano navi bilan aralashtirishadi.

## Sinonimlari
Asirtiko Arkitiko, Assyrtiko va Assurtiko nomlari bilan ham tanilgan.

## Manbalar

## Havolalar

* Yunon oq sharobining asosiy navlari
* Los oi Lolinikis onikilies
* Nesrafx (mavjud havola)
Blyu Nan

**Blue** Nun — H.Sichel Söhne (Mainz) kompaniyasiga tegishli nemis sharob brendi.

1923-yili 1921-yilgi uzum hosilidan yasalgan. Blue Nun, koʻp yillar davomida, to 1990-yillarning oxirigacha Liebfraumilch sifatida tasniflangan yagona nemis sharobi hisoblanar edi. Ammo, hozirda, turli xil usulda tayyorlangan sharoblar navlari shu nom bilan ataladi. U ilk bor ishlab chiqilganida, uning yorligʻi isteʼmolchini shoshirib qoʻyadigan gotik uslubidagi yozuvlar va chiroyli nomlarsiz, soddagina tayyorlangan. Sichel 1927-yili Buyuk Britaniyada oʻz ofisini ochish bilan eksport uchun maqsadli bozorni tanladi. 1950-yillardan buyon Blue Nun ovqat davomida isteʼmol qilinishi mumkin boʻlgan sharob sifatida targʻib qilinadi. Shu bilan sharob va taomni aralashtirish muammosiga barham berdi. Aytish mumkinki, Blue Nun xalqaro ommaviy bozor talablarini inobatga olgan holda samarali ishlab chiqarilgan ilk sharob edi.

Ikkinchi jahon urushidan keyin brend Buyuk Britaniya va Qoʻshma Shtatlarda juda mashhur boʻldi. U mashhurligi boʻyicha ikkinchi oʻrinda boʻlgan qizil Bordo sharobi bilan bir xil narxda sotilgan. 1984-1985-yillarda oʻzining eng mashhurlik nuqtasiga erishgan vaqtda, AQShda yillik sotuvlar 1,25 million qutini tashkil etgan, dunyoning qolgan qismida 750 000 quti sotilgan.

## Manbalar

## Havolalar

* https://wineeconomist.com/2012/06/12/blue-nun-gets-a-makeover/
* https://www.thetimes.co.uk/article/blue-nun-what-happened-to-german-wine-s-famous-export-vbbs2pbh3
Saule ma’buda

**Saule** (, , pruscha. Saule) — Boltiqboʻyi xalqlari mifologiyasida Quyosh maʼbudasi. *Saule* ismi litva va latish tillarida Quyosh maʼnosini ham bildiradi va Proto-Baltic **Sauliā*dan kelib chiqqan. U vediylar xudosi Suryaga oʻxshash hisoblanadi.

## Ishlash
Saule bir vaqtning oʻzida ham ona, ham yosh qiz koʻrinishida. Saule — eng qudratli xudolardan biri, hayot va unumdorlik, issiqlik va salomatlik maʼbudasi sanaladi. U ekin maydonlariga unumdorlik yuboradi, azob-uqubatda qolganlarga yordam beradi, gunohkorlarni jazolaydi. U baxtsizlarning, ayniqsa yetimlarning homiysi hisoblanadi. Litvacha va latishcha „tinchlik“ soʻzlari (*pasaulis* va *pasaule*) „quyosh ostidagi joy“ deb tarjima qilinadi.

Dievs singari, uning ham Samoviy togʻda mintaqasida mulki bor. Baʼzida Dievs va Saule xudolari oʻzaro kuch sinashadi va bu kurash uch kun davom etadi. Yozgi quyoshli kunlarda uning sharafiga Ligo bayrami nishonlanadi.

Litva folkloriga koʻra, Saule har kuni tongda ulkan kumush togʻdan koʻtariladi. U hech qachon charchamaydigan va dam olmaydigan olovli otlar tortib boruvchi aravada harakatlanadi. Saule kech kirgach otlarini dengizda choʻmiltiradi va ertalab yana osmonga koʻtarilish uchun olma bogʻiga tushadi. Bundan tashqari, Saule kumush qayiqda dengiz uzra suzib yurishi haqida ham yozma manbalar bor.

Saule Litva mifologiyasiga oid eng qadimgi yozma manbalardan biri boʻlgan Ioaan Malala yilnomasida (1261-yil) eslab oʻtilgan.

## Oilasi
Quyosh (Saule) va Oy (, ) er va xotin boʻlgan. Oy tong yulduzi Ashringa oshiq boʻlib qoladi. Uning xiyonati uchun momaqaldiroq xudosi Perkunas Oyni jazolaydi. Jazo qanday boʻlganiga doir turli xil taxminlar mavjud. Birida aytilishicha, Oy ikki qismga boʻlingan, lekin oʻz xatolaridan saboq olmagan. Shu bois jazosi har oy takrorlanadi. Boshqa bir rivoyatda aytilishicha, Oy va Quyosh ajrashgan, ammo ikkalasi ham qizi Jeminani (Yer) koʻrib turishni xohlashgan. Shuning uchun Oy tunda tashrif buyursa, kunduzi Quyosh porlaydi. Uchinchi manbada oyning yuzi oliy xudo Dievas yoki Saule tomonidan buzilganligi yoziladi.

Boshqa afsonalarda Austra Saulening qizi va xizmatkori sifatida tasvirlangan. Austra Saule uchun olov yoqadi va uni ertangi kungi osmon boʻylab sayohatga tayyorlaydi. Vakarinya (kechki yulduz) Saule dam olishi uchun toʻshak hozirlaydi. Litva mifologiyasida Saule boshqa sayyoralar: Indraya (Yupiter), Seliya (Saturn), Jiesdre (Mars), Vaivora (Merkuriy)ning onasi deb ataladi.

## Yana qarang

* Auseklis
* Avstraliya

## Manbalar

## Havolalar

* XUDOLAR VA BOLTIQBOʻYI AFSONALARI QAHRAMONLARI
* Litva mifologiyasida quyosh, oy va sayyoralar
Rojer Duli

**Rojer Duli** ( — xayoliy komiks qahramon. Marvel Comics nashriyoti tomonidan nashr etilgan.

## Nashr qilinishi tarixi
Rojer Duli muallifi Jon Birn boʻlib, birinchi marta *Marvel Graphic Novel #18* da paydo boʻlgan.

## Toʻqima tarjimai hol
Rojer Duli S.H.I.E.L.D. (Qalqon)ning toʻrtinchi darajali maxsus xodimi hisoblanadi.

Duli She-Hulk (ayol-Hulk)ni baholash uchun jarrohlik amaliyotiga yuborilgan edi. U amaliyot chogʻida tasodifan aqlli suvaraklar koloniyasini teleportatsiya qiladi, keyinchalik ular Duli tanasini egallab oladi. Suvaraklar uni She-Hulkni oʻziga olishga majburlamoqchi boʻlganida, She-Hulk uni tashlab yuboradi va Dulining tanasi yorilib ketadi.

## Kuchi va qobiliyatlari
Rojer Duli S.H.I.E.L.D. agenti sifatida tayyorlangan edi.

## Komikslardan tashqari

### Televideniye

* Shea Whigham *Agent Karter* teleserialida Rojer Duli rolida paydo boʻladi. U aygʻoqchi-josuslar Peggi Karter, Jek Tompson va Deniel Souzalarga rahbarlik qiladigan hamda Strategik Fanlar Zaxirasi (yoki SFR)ning bosh direktori sifatida tasvirlanadi. Whigham „boy komikslar tarixi“ yoʻqligi sababli, qahramon uchun oʻz ohangini yaratadi va u haqda shunday deydi: „Men Dulini siyosiy tayinlangan qahramon deb oʻylamayman, menimcha, yaxshigina mehnatim evaziga oʻz yoʻlimni ortda qoldirdim. Men hech qanday siyosatchi emasman, deb oʻylayman. Duli juda oʻtkir hazil tuygʻusiga ega qahramon“. U boshqa koʻplab josuslardan farqli oʻlaroq, Whigham, Duli Karterni haqiqatan ham hurmat qiladi, degan taxmin bilan quyidagilarni aytadi: „Menimcha, Duli uni (Karter) yaxshi koʻradi. Menimcha, u juda xavotirda. U buni har doim koʻrsata oladimi yoki yoʻqmi, ishonchim komil emas, lekin menimcha, siz uning Karterga gʻamxoʻrlik qilayotganini koʻrasiz. Men ularni topshiriq bilan yuborganimda uni va boshqa bolalarni tunda ushlab qoladigan narsa aynan shu“. „Muvaffaqiyatsizlik“ epizodida uning Loretta ismli rafiqasi va ikki farzandi borligi, ikkinchi jahon urushida qatnashgani maʼlum boʻladi. U uzoq safarda boʻlgan chogʻida, Loretta unga xiyonat qiladi va bu oilaviy muammolarni keltirib chiqaradi. Epizod davomida doktor Ivchenko Dulini gipnoz qilib, Peggi Karter va Edvin Jarvisni soʻroq xonasiga qamab qoʻyadi va unga № 17 raqamli buyumni olishni buyuradi. Ivchenko hatto Dulini portlovchi nimcha kiyishga majburlab ishni tugatishga muvaffaq boʻladi. Duli trans holatidan chiqqandan soʻng, qizib keta boshlaganida, oʻzida nimcha borligini biladi. Nimcha portlashga yaqin qolganida Duli S.F.R. boʻyicha oʻz agentlaridan xotiniga uni sevishini yetkazishni iltimos qiladi, Karterdan esa Ivchenkoni magʻlub etishni soʻraydi. Soʻngra Duli deraza tomon yugurib, undan pastga sakraydi va nimcha Duli qulayotganda portlaydi.

## Manbalar

## Havolalar

* [Rojer Duli](http://marvel.wikia.com/Roger_Dooley_%28Earth-616 %29) Marvel Wiki-da
* Rojer Duli Marvel olamining qoʻllanmasiga ilovada
The Speyside

**The Speyside** () — Spey daryosi nomi bilan atalgan xuddi shu nomdagi viski ishlab chiqaruvchi mintaqada joylashgan *Speyside spirtli ichimliklar zavodida* ishlab chiqariladigan shotland viskilaridan birining markasi. Spirtli ichimliklar zavodi Drumguish () qishlogʻi yaqinida joylashgan boʻlib, u maʼmuriy jihatdan Xaylend mintaqasiga tegishli.

## Tarixi
Spirtli ichimliklar zavodi 1962-yilda tadbirkor Jorj Kristi () tomonidan tashkil etilgan, ammo qurilish faqat 1987-yilga kelib yakunlandi. U 1895-yildan 1910-yilgacha yaqin atrofda mavjud boʻlgan xuddi shu nomdagi ishlab chiqarish sharafiga nomlangan.

Spirtli ichimliklar zavodi oʻz brendi ostida 10-yildan ortiq ushlab turilgan viskilarni chiqaradi. Yoshroq viski Drumguish markasi ostida chiqariladi. Bochkadagi viski Scottʼs Selection brendi ostida quyiladi. Yillik ishlab chiqarish 600 000 litr (130 000 gallon).

## Havolalar
# Официальный сайт
# Обзор Speyside
## Manbalar