open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Fozilxon

**Fozilxon** (**Fozilbiy, Fozil toʻra**) (1752-yil, Buxoro, Buxoro xonligi — 1758-yil, Qarshi, Buxoro xonligi) — Mangʻitlar oʻzbek sulolasidan boʻlgan soxta xon. Qisqa muddat Buxoro xonligining rasmiy hukmdori boʻlgan (1758). Amalda real hokimiyat Muhammad Doniyolbiyning qoʻlida boʻlgan.

Mangʻitlar sulolasining vakili Muhammad Rahimxon toʻsatdan vafot etgach (1758-yil 24-mart), marhum xonning oʻgʻil farzandlari boʻlmaganligi uchun Buxoro xonligi taxtiga dastlab uning balogʻat yoshiga yetmagan nevarasi Fozil toʻra oʻtqazilgan. Muhammad Rahimxonning amakisi Muhammad Doniyolbiy esa yangi xonga otaliq qilib tayinlangan. Biroq Fozilxon tez orada taxtdan tushirilib, uning oʻrniga Abulgʻozixon Buxoro xonligi hukmdori deb eʼlon qilingan.
Telemeditsina

**Telemeditsina** — bu tibbiy maʼlumot almashish uchun kompyuter va telekommunikatsiya texnologiyalaridan foydalanish..

## Afzalliklar
* Yengillik. Telemeditsina chekka hududlarda boʻlgan bemorlarga masofaviy tibbiy yordam koʻrsatish imkonini beradi.
* Sogʻliqni saqlash xarajatlarini kamaytirish. Mobil texnologiyalardan foydalangan holda bemorlarni masofadan nazorat qilish ambulatoriyaga borishga boʻlgan ehtiyojni kamaytirishi va retseptlarni masofadan tekshirish va yozilgan dorilarni nazorat qilish imkonini beradi. Shunday qilib, tibbiy yordamning umumiy narxi sezilarli darajada kamayadi.
* Tajriba almashinuvi. Mobil texnologiyalar tibbiyot mutaxassislariga bir-biridan uzoqda boʻlgan holda tajriba almashish, kuzatish va mutaxassislar bilan muloqot qilish imkonini beradi.
* Stigmani kamaytirish. Bundan tashqari, baʼzi bemorlar shifokor xonasida oʻzlarini noqulay his qilishadi. Masalan, telepsixiatriya agrofobiya, harbiy posttravmatik psixik buzilish va bolalikdagi ruhiy kasalliklar uchun klassik terapiyadan koʻra samaraliroqdir.

## Kamchiliklari
* Telemeditsina fizik tekshiruvni oʻrnini toʻliq bosa olmaydi.
* Normativ aktlar, yoʻriqnomalar va qonunchilikni yangilash zarurati paydo boʻladi.
* Telemeditsina shaxsiy hayotga, xavfsizlikka, tibbiy litsenziyalashtirishga va xarajatlarni qoplashga tahdid soladi.
* Telemeditsina shifokordan koʻproq vaqt talab qiladi. Agar oddiy konsultatsiya 15 daqiqa davom etsa, masofaviy konsultatsiya yarim soatgacha davom etadi. Bundan tashqari, tibbiy xizmatlar koʻrsatishda xatolik xavfi ortadi.
* Shuningdek, ulanish sifatiga taʼsir qiluvchi uzatishdagi xatoliklar yoki xavfsizlik yoki maʼlumotlarni saqlashning buzilishi kabi texnik muammolar ham boʻlishi mumkin.

## Manbalar
Ufak parti

**Kichkina partiya** (*Turkcha: Ufak parti*) - Turkiyada, 1957-yilda jurnalist Husayin Ko'yju tomonidan asos solingan siyosiy partiya. Partiyaning maqsadi saylovlarda g'alaba qozonish emasligi ta'kidlangan. Biroq, partiyaning faoliyati uzoq davom etmadi. Turkiya Konstitutsiyaviy sudi, o'z siyosiy dasturiga ega bo'lmagan bu partiyani 1958-yilda yopdi.

## Havolalar
* "Türk siyasi tarihinin en garip partileri". *www.trthaber.com*. 2017-yil, 29-noyabr kuni arxivlandi.
* "Türk Tarih Kurumu Kütüphanesi (1.8.0.2046)". *kutuphane.ttk.gov.tr*.
FIM-92 Stinger

**FIM-92 Stinger** — past balandlikdagi dushman samolyotlari va vertolyotlariga zarba berish uchun ishlab chiqarilgan mudofaa quroli. Stinger bir kishi tomonidan qoʻllanadi, nishonga qarshi oʻt ochilganda infraqizil va ultrabinafsha nurlar yordami bilan manzilga borib uriladi. Ishlatishi qulay, yuqori aniqlik bilan nishonni yoʻq qilish xususiyatiga ega boʻlgani uchun, quruqlikdagi qoʻshinlarning havo mudofaasida muhim oʻrin tutadi. Stingerlarni vertolyotlar va barcha turdagi quruqlikdagi transport vositalariga oʻrnatish mumkin.

Ayni vaqtda Stingerlar AQShdan tashqari 29 ta davlatda xizmat qilmoqda. Ishlab chiqarish 1981-yilda boshlangan.

General Dynamics / Raytheon korporatsiyasi va Germaniyaga qarashli EADS tomonidan ishlab chiqariladi.

Stinger raketalarining uzunligi 1,52 metrni tashkil qiladi. Diametri 10,1&nbsp;mm, ogʻirligi 15.2&nbsp;kg tashkil qiladi. 1,4-8 kilometr uzoqlikdagi nishonlarga zarba bera oladi.

## Havolalar
* John Pike. "FIM-92A Stinger Weapons System: RMP & Basic". *globalsecurity.org*. 
* "".
Fathnoma

**Fathnoma** — tarixiy asar. Doston. Shayboniylar tarixiga oid dastlabki manbalar jumlasiga kiradi. Fors tilida yozilgan. 2021-yil holatiga koʻra u biror-bir tilga tarjima qilinmagan.

Asar Mahmud sulton topshirigʻiga koʻra Mulla Shodiy tomonidan 1502-yilda yozilgan. Dostonda Muhammad Shayboniy dunyoga kelgan kundan boshlab to 1501-yil iyunigacha Oʻzbek ulusi va Movarounnahr hududida yuz bergan muhim siyosiy-harbiy voqealar keng yoritilgan. Asarda Muhammad Shayboniyning Turkiston, Andijon, Buxoro va Qarshi viloyatlaridagi harbiy harakatlari hamda qoʻshinlarni safga tortish borasidagi mahorati tasvirlangan. Jahon kutubxonalarida asarning 5 ta nusxasi mavjudligi aniqlangan. Qoʻlyozmaning bir nusxasi Toshkentda, OʻzR FA Sharqshunoslik institutining qoʻlyozmalar fondida saqlanmoqda.

## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Shayboniynoma

**Shayboniynoma** — tarixiy asarlar.

* Shayboniynoma (1505—1507) — Kamoliddin Binoiy forsiyda yozgan.
* Shayboniynoma (1506—1507) — Muhammad Solih turliyda yozgan.
Shayboniynoma (Kamoliddin Binoiy)

**Shayboniynoma** — tarixiy asar. Shayboniylar tarixiga oid dastlabki manbalar jumlasiga kiradi. Fors tilida yozilgan.

Asar Kamoliddin Binoiy tomonidan Muhammad Shayboniy davrida, uning xizmatida boʻlgan paytida, 1505—1507-yillarda xon hamda uning oʻgʻli nazorati ostida bitilgan. Asar Tavorixi guzidayi nusratnoma negizida fors tilining fasohat ilmi, uning nozik iboralaridan keng foydalangan holda yozilgan. Shayboniynomaning qoʻlyozma nusxalari koʻp, bulardan biri xorazmlik tarixchi va tarjimon Muhammad Yusuf Bayoniy tomonidan 1914—1915-yillari oʻzbek tiliga tarjima qilingan nusxadir. Asarda Muhammad Shayboniyning tavallud kunidan boshlab to 1505-yilgacha, yaʼni uning Movarounnahr va Xorazmni boʻysundirishga qadar boʻlib oʻtgan voqealar hikoya qilinadi.

## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Mehmonnomayi Buxoro

**Mehmonnomayi Buxoro** — tarixiy asar. XVI asr boshlarida Movarounnahr va Xurosonda kechgan harbiy-siyosiy jarayonlar tarixini oʻrganishda muhim oʻrin tutadi. Fors tilida yozilgan.

Asar Fazlulloh ibn Roʻzbehxon tomonidan 1503–1509-yillar oraligʻida yozilgan. Fazlulloh ibn Roʻzbehxon Muhammad Shayboniy hayotining oxirgi 5—6 yilida u bilan birga yurib, unga hamrohlik qilgan, mashvaratlar va harbiy yurishlarning deyarli barchasida ishtirok etgan hamda koʻrgan-bilganlarini mazkur asariga kiritgan. Bu asar memuar asardan koʻra sayohat kundaligin eslatadi.

Hozirgi kunda asarning faqat 2 ta qoʻlyozma nusxasi bizgacha yetib kelgan: biri — OʻzR FA Sharqshunoslik institutining qoʻlyozmalar fondida saqlanadigan asl nusxa sanaladi; ikkinchisi — Istanbulda Nuri Usmoniya kutubxonasida saqlanayotgan, yuqorida qayd qilingan qoʻlyozmadan koʻchirilgan nusxadir. Toshkent nusxasi asosida 1976-yili R. Jalilova tomonidan Mehmonnomayi Buxoroning forsiydan ruschaga tarjimasi va fotofaksimil nashri amalga oshirilgan.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* 
*
Degtyarov zavodi

**Degtyaryov zavodi** ( V.A. Degtyaryov nomidagi zavod" ochiq aktsiyadorlik jamiyati) yoki **ZiD** — Rossiyaning eng muhim qurol va transport vositalari ishlab chiqaruvchi korxonalaridan biri. Degtyarov zavodi yuqori aniqlikdagi tizimlar (Rostex) shoʻba korxonasidir.

## Tarix
1916-yilda Kovrovda tashkil etilgan oʻqotar qurol zavodi oʻshandan beri Rossiya va Sovet qurolli kuchlarini qurol-yarogʻ bilan taʼminlab kelmoqda. Zavodda Degtyaryov tankga qarshi miltiq (PTRD-41), Degtyyarov pulemyoti, Shpagin avtomati (PPSh-41) va Goryunov ogʻir avtomati (SG-43 Goryunov) kabi qurollar yaratilgan.

1989-yilda u Sovet Ittifoqida mototsikl ishlab chiqarish boʻyicha toʻrtinchi oʻrinni egalladi.

## Ishlab chiqarish

Ayni paytda Degtyyarov zavodi revolverlar, pulemyotlar, samolyotlar, zenit qurollari, tankga qarshi qurollar va raketa tizimlarini ishlab chiqarmoqda.

### Mahsulotlar

* KSVK 12.7 snayper miltigʻi
* PTRD-41
* KPV ogʻir pulemyoti
* Kord pulemyoti
* RPD
* PKM
* PPSh-41
* PKP Pecheneg pulemyoti
* AEK miltiq seriyasi
* AGS-30
* DP-64
* AEK-919K "Kashtan"
* RPG-7V2
* SP81 otash quroli
* RGS-50M granata otish moslamasi 

Zavod shuningdek, bir qator fuqarolik mahsulotlarini: mototsikllar (Vosxod), mopedlar, mikrotraktorlar, tikuv mashinalari traktorlar va akkumulyator batareyalari ishlab chiqaradi.

## Manbalar

## Havolalar

* Rasmiy sayt
* Mototsikl bo'limi (rus tilida)
Henry Sanfourche

**Henry Sanfourche** 1775-yil 24 martda Sarlatda Nascut 1841-yil 10-aprelda Sarlatda vafot etdim, Imperator Fransiyaning koroneli, Legió dʼHonor i Cavaller de lʼOrde de Saint-Luis qoʻmondoni. Napoleon Bonapartning 24 harbiy jangarisi boʻladi. general Fransua Fournier-Sarlovèze uchun Sarlatning al sementiri dam oldi.

## Manbalar

## Havolalar
Ataulla eshon madrasasi

**Ataulla eshon madrasasi** () — Qoraqalpogʻistonda saqlanib qolmagan madrasa. Muhammad Rahimxon II davrida (1864—1910) Xiva xonligidagi Qumoʻzakda joylashgan Eshonqalʼada (hozirda Kegeyli tumanida) Ataulla eshonning mablagʻlari evaziga 1864/65-yilda bunyod etilgan.

## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Qoraqum eshon madrasasi

**Qoraqum eshon madrasasi** () — Qoraqalpogʻistonda saqlanib qolmagan madrasa. XIX-asr oxiri - XX asr boshlaridagi qoraqalpoqlarning eng katta madrasalaridan biri. Muhammad Aminxon davrida (1845—1855) Xiva xonligining choʻl hududida (hozirda Boʻzatov tumanida) Qutli xojaning mablagʻlari evaziga 1854-yilda bunyod etilgan. Dastlab u masjid vazifasini bajargan. Madrasada ta'lim ikki bosqichli boʻlib, birinchi bosqichda arab tili grammatikasi oʻrgatilgan boʻlsa, keyingi bosqichda diniy-huquqiy bilimlar oʻqitilgan. Bu yerda Qoraqalpoqlarning buyuk shoiri Berdaq ham tahsil oladi.

Madrasa 30 ta hujra, kutubxona, darsxona va boshqa xonalarni oʻz ichiga olgan. Unda Qoraqalpoq ovullaridan tashqari hozirgi Turkmaniston va Qozogʻiston hududlaridan kelgan talabalar tahsil olishgan. Madrasa juda boy kutubxonaga ega boʻlib, oʻz davrida undagi kitoblarni saqlab qolish uchun N. A. Baskakov, P. P. Ivanov va boshqa taniqli ilm ahli bong urishgan. Lekin, ularni saqlab qolishning iloji boʻlmagan.

## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Türkmen Owazy

**Türkmen Owazy** (Turkman ovozi) — Turkmanistonning musiqiy telekanali. 2009-yil 1-yanvardan boshlab „TürkmenÄlem 52°E“ sunʼiy yoʻldoshi orqali kunu-tun rejimida uzatila boshlagan. Turkmaniston televideniyesining beshinchi telekanalidir. Efir turkman tilida olib boriladi. 
Telekanal shtab kvartirasi Ashxobod shahrida joylashgan. 
Telekanal Turkmaniston televideniyesi Bosh direksiyasi tomonidan tashlik etilgan boʻlib, Turkmaniston Davlat televideniye, radiouzatish va kinematografiya qoʻmitasi tomonidan nazorat qilinadi. Telekanal turkmanistonlik baxshilar, musiqachilar va qoʻshiqchilarining eng yaxshi ijod namunalarini ommalashtirish va turkman sanʼatkorlari erishayotgan yutuqlarni dunyo hamjamiyatiga koʻrsatish maqsadida ochilgandir.
## Tarixi
2008-yil 17-dekabrda Vazirlar Mahkamasi yigʻilishida Turkmaniston prezidenti Gurbanguli Berdimuhamedov „Türkmen Owazy“ nomli yangi telekanal tashkil etilishi toʻgʻrisidagi farmoyishga imzo chekdi. 
2009-yil 1-yanvardan boshlab efirga uzatishni boshlagan.
## Manbalar
Tezkor vazifalarni bajaruvchi safarbar otryad

**Oʻzbekiston Respublikasi IIV Tezkor vazifalarni bajaruvchi safarbar otryadi** (**Tezkor vazifalarni bajaruvchi safarbar otryad**; **TVBSO**) — Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligining maxsus kuchlar otryadi.

## Tarixi
Ilgari O‘zbekiston maxsus bo'linmalari Rossiya o'quv markazlarida o'qitilib, rossiyalik instruktorlar tomonidan tayyorlanar edi. Rossiya bilan munosabatlar sovuqlashganidan so'ng O'zbekiston maxsus kuchlari AQSh, Turkiya va Buyuk Britaniyadan kelgan mutaxassislar tomonidan tayyorlanmoqda. Bundan tashqari, 2001-yilda Avstriyaning baland tog'li alp bo'linmalariga ("Jagdkommand") o'xshashlik asosida yaratilgan AVBSO (Alohida Vazifalarni Bajaruvchi Safarbar Otryad) "Kaplan" mavjud bo'lib, u faqat ofitser unvoni boʻlgan xodimlardan iborat. Maxsus tayyorgarlikdan o'tgan, shu jumladan o'zlari, yuqori balandlik sharoitlari tufayli tanadagi haddan tashqari yuklarga bardosh berish qobiliyati, operatsion vaziyatdagi eng kichik o'zgarishlarga munosib javob berish qobiliyati va ularni ko'plab maxsus mashqlar bilan tenglashtiradigan boshqa qobiliyatlar.
Rossiya Federatsiyasi Federal xavfsizlik xizmati

**Rossiya Federatsiyasining Federal xavfsizlik xizmati** ( **Rossiya FXX** ) - federal ijroiya organi bo'lib, o'z vakolatlari doirasida Rossiya Federatsiyasi xavfsizligini ta'minlash, terrorizmga qarshi kurashish, davlat chegarasini qo'riqlash va qo'riqlash sohasida davlat boshqaruvini amalga oshiradi. Rossiya Federatsiyasi ichki dengiz suvlarini, hududiy dengizni, eksklyuziv iqtisodiy zonani, Rossiya Federatsiyasining kontinental shelfini va ularning tabiiy resurslarini himoya qilish, Rossiya Federatsiyasining axborot xavfsizligini ta'minlash va federal xavfsizlik xizmati organlari faoliyatining asosiy yo'nalishlarini bevosita amalga oshirish; Rossiya Federatsiyasi qonunchiligi bilan belgilanadi, shuningdek, uni amalga oshirish huquqiga ega boʻlgan federal ijro etuvchi hokimiyat organlarining kontrrazvedka faoliyatini muvofiqlashtiradi.

SSSR DXOning asosiy vorisi.

U dastlabki tergov va surishtiruv, tezkor-qidiruv va razvedka faoliyatini amalga oshirish huquqiga ega. Rossiya FXX harbiy va federal davlat xizmatini ta'minlaydi. Qurol-yarog'lar sotib olish huquqiga ega boʻlgan davlat harbiylashtirilgan tashkilotlarini nazarda tutadi.

Rossiya FXX faoliyati Rossiya prezidenti tomonidan boshqariladi.
Tarixi Abulxayrxoniy

**Tarixi Abulxayrxoniy** — tarixiy asar. Fors tilida yozilgan.

Asar Abdullatifxon farmoniga muvofiq Masʼud ibn Usmon Koʻhistoniy tomonidan yozilgan. Unda Abulxayrxonning taxtga koʻtarilishiga qadar boʻlgan voqealar batafsil bayon etilishi barobarida XV asrda Dashti qipchoqdagi siyosiy boshboshdoqlik, oʻzaro taxt talashishlar, janglar va ular yuz bergan hududlar, harbiy yurishlar va urushlarda ilohiy moʻjiza sabab gʻalaba qozonish va koʻp hollarda ilohiy kuch-qudratning taʼsiri, shuningdek, Muhammad Shayboniy va uning Movarounnahrga kelishi, qoʻshini, sarkardalari, ularning qaysi urugʻaymoq va qavmlarga mansubligi, harbiy hayot bilan bogʻliq maʼlumotlar keltirilgan.

## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Badoyeʼ ul-vaqoe

**Badoyeʼ ul-vaqoe** — tarixiy asar. Zayniddin Vosifiy tomonidan memuar (esdalik) janrida, fors tilida yozilgan.

Asarda Oʻrta Osiyo, Eron va Xurosonda yashagan xalqlarning turmush tarzi, madaniy hayot, xonlar, hukmdorlar, zodagonlar toifasi, oʻsha davr savodxon qatlamining maʼnaviy dunyosi va hokazolar qatorida harbiy yurishlar, istilolar, urush va jang voqealari toʻgʻrisida maʼlumotlar berilgan.

„Badoyeʼ ul-vaqoe“ning bizgacha koʻplab nusxalari yetib kelgan. Memuarning 31 nusxasi aniqlangan boʻlib, ulardan 3 tasi eski oʻzbek yoki chigʻatoy tiliga oʻgirilgan. OʻzR FA Sharqshunoslik instituti qoʻlyozmalar fondida bu asarning bir necha nusxalari saqlanadi. „Badoyeʼ ul-vaqoe“ning qisqartirilgan varianti 1979-yilda oʻzbek tiliga tarjima qilingan. Asarda XVI asrning birinchi yarmida Movarounnahrda sodir boʻlgan voqealar tasvirlangan.

## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Dumba (inson)

**Dumba** - koʻpchilik sutemizuvchilarning tashqi anatomiyasining ikki dumaloq qismi boʻlib, tos boʻshligʻining orqa qismida joylashgan. Odamlarda dumba pastki orqa va perineum oʻrtasida joylashgan. Ular chap va oʻng gluteus maksimus va gluteus medius mushaklari ustiga qoʻyilgan tashqi teri va pastki teri osti yogʻ qatlamidan iborat. Ikki gluteus maksimus mushaklari inson tanasidagi eng katta mushaklardir. Ular tananing beliga egilganida tik holatga erishish uchun javobgardir; son boʻgʻimlarini uzaytirish orqali tanani tik holatda saqlash; va yurish yoki yugurish paytida oyoqni (son) kengaytirish orqali tanani oldinga siljitish. Oʻtirgan holatda, dumba tananing yuqori qismining ogʻirligini koʻtaradi va bu ogʻirlikni oyoqlardan olib tashlaydi.

## Anatomiya
Dumba yogʻ qatlami bilan qoplangan gluteal mushaklar yoki "gluteus" (gluteus maksimus mushaklari va gluteus medius mushaklari) massalaridan hosil boʻladi. Dumbaning yuqori tomoni yonbosh suyagida tugaydi, pastki tomoni esa gorizontal gluteal burma bilan belgilanadi. Gluteus maksimus ikkita qoʻshish nuqtasiga ega: Femur linea aspera ning  yuqori qismi va yonbosh suyagining yuqori qismi. Gluteus maksimus mushaklarining massalari anus joylashgan oraliq intergluteal yoriq bilan ajralib turadi.

## Jamiyat va madaniyat

Ingliz tilidan kelib chiqqan yunoncha "" soʻzi dumbalari chiroyli odamni bildiradi.

Kontekstga qarab, intim boʻlmagan vaziyatlarda dumbalarning koʻrsatilishi odamda noqulaylik yoki kamsitish, xijolat yoki oʻyin-kulgini keltirib chiqarishi mumkin. Oʻzining yalang dumbalarini norozilik, provokatsiya yoki shunchaki oʻyin-kulgi sifatida qasddan ochib qoʻyish muning deb ataladi.

### Sinonimlar

Dumbalarning lotincha nomi *nates* (inglizcha talaffuzi  , klassik talaffuzi *nătes* [ˈnateːs]  ) koʻplik; singular, *natis* (dumba), kamdan-kam qoʻllanadi. Ularga murojaat qilish uchun koʻplab soʻzlashuv atamalari mavjud, jumladan: oʻzbek tilida odamlar inson tana aʼzosining oʻsha qismiga "koʻt" deb ham murojaat qiladilar.

### Moda

1880-yillar ayollar orasida bustle deb nomlangan moda tendentsiyasi bilan mashhur edi, bu hatto eng kichik dumbalarni ham ulkan koʻrinishga olib keldi. Ushbu modaning mashhurligi mashhur Jorj Seurat rasmida *"La Grande Jatte orolida yakshanba kuni tushdan keyin"* chap va oʻngdagi ikkita ayolda koʻrsatilgan. Hamma joyda keng tarqalgan "koʻt qopqogʻi" boʻlgan uzun ichki kiyim kabi (gigienaga kelsak, oddiy imo-ishora bilan faqat pastki qismini ochish uchun foydalanilgan) bu kiyim uslubi keyinchalik avlodlar uchun multfilmlar va komikslar kabi mashhur ommaviy axborot vositalarida tan olingan.

### Ommaviy madaniyatda

## Havolalar
Aimbet eshon madrasasi

**Aimbet eshon madrasasi** () — Qoraqalpogʻistonda saqlanib qolmagan madrasa. Qoʻngʻirot sulolasi davrida Xiva xonligi hududida (hozirda Taxtakoʻpir tumanida) Qaymoq boyning mablagʻlari evaziga XIX asr oʻrtalarida bunyod etilgan. Madrasaning soʻnggi mudarrisi Toʻra Muhammad eshon oʻgʻli Maxtum oxun boʻlgan.

## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Roʻza Qoʻziyeva

**Ruza Rashidovna Qoʻzieva** (1994-yil 12-mart, Xorazm, Oʻzbekiston) — oʻzbek parapauerliftingchisi, Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro toifadagi sport ustasi, Oʻzbekiston terma jamoasi aʼzosi. 2020-yilgi Yozgi Paralimpiya oʻyinlari kumush medali sovrindori, Yozgi Para-Osiyo oʻyinlari chempioni, pauerlifting boʻyicha jahon chempionati (IPC) ikki karra sovrindori.

## Karyera
2012-yilda murabbiy Fazliddin Umirzoqov qoʻl ostida paralimpiya pauerliftingi bilan shugʻullana boshladi. 2013-yil aprel oyidan boshlab, u Dubayda (BAA) 2013-yilda Fazaa xalqaro tanlovida ishtirok etganida taqiqlangan metandienon moddasi uchun ijobiy sinov oʻtkazganidan soʻng ikki yilga taqiqlangan. 2016-yilning fevral oyida Dubayda (BAA) Parapauerlifting boʻyicha Jahon kubogi musobaqalari chogʻida undan taqiqlangan meldoniy moddasi borligi aniqlangan. 2016-yilning noyabrida Xalqaro Paralimpiya qoʻmitasi uning doping-testdan oʻtganidan beri barcha natijalaridan mahrum boʻlganini eʼlon qildi. Biroq, u musobaqadan chetlashtirilmadi, chunki IPC Butunjahon antidoping agentligi va IPC antidoping kodeksi tomonidan taqdim etilgan maʼlumotlarga asoslanib, uning ishida „ayb yoki beparvolik“ qoʻllanilmaganligini aniqladi.

2017-yilda Meksikada boʻlib oʻtgan juft atletika boʻyicha jahon chempionatida (IPC) 55 kg gacha vazn toifasida u 113 kg toshni koʻtarib, chempionatning bronza medalini qoʻlga kiritdi. 2018 -yilda Jakartada (Indoneziya) boʻlib oʻtgan Yozgi Paraosiyo oʻyinlarida 55 kg vazn toifasida oltin medalni qoʻlga kiritdi. 2019-yilda Nur-Sultonda (Qozogʻiston) oʻtkazilgan juft atletika boʻyicha jahon chempionatida (IPC) 61 kg vazn toifasida kumush medalni qoʻlga kiritdi.

2021-yilda Tbilisida (Gruziya) boʻlib oʻtgan parapauerlifting boʻyicha Jahon kubogi bosqichida u 61 kg vazn toifasida oltin medalni qoʻlga kiritdi. Tokioda (Yaponiya) boʻlib oʻtgan Yozgi Paralimpiya oʻyinlarida pauerlifting boʻyicha 61 kg gacha vazn toifasida u 130 kg.ni koʻtarib, chempionatning kumush medalini qoʻlga kiritdi. Oʻsha yili Oʻzbekiston Prezidentining farmoni bilan Roʻza Qoʻziyevaga „Oʻzbekiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan sportchi“ unvoni berildi.
## Mukofotlari
* Mehnat shuhrati ordeni (2024-yil)

## Manbalar
Akmalxoʻja Mavlonov

**Akmalxoʻja Yusupovich Mavlonov** (1975-yil 12-may, Quva tumani, Fargʻona viloyati, Oʻzbekiston SSR) – oʻzbek davlat arbobi, Oʻzbekiston Respublikasi bojxona xizmati general-mayori, huquqshunos va iqtisodchi. 2021-yildan beri Oʻzbekiston Respublikasi Bojxona qoʻmitasi raisi lavozimida faoliyat yuritmoqda.

## Tarjimai holi
Akmalxoʻja Mavlonov 1975-yil 12-may kuni Fargʻona viloyati Quva tumanida tavallud topgan. 1997-yilda Fargʻona davlat universitetining iqtisodiyot yoʻnalishini, 2022-yilda Toshkent davlat yuridik institutining huquqshunoslik yoʻnalishini tamomlagan.

## Mehnat faoliyati
Akmalxoʻja Mavlonov mehnat faoliyatini 1997-yilda Fargʻona shahridagi „Movus“ mebel korxonasida yurist sifatida boshlagan. 2002-yildan boshlab prokuratura organlarida faoliyat yuritgan. Dastlab tergovchi, soʻngra katta tergovchi lavozimlarida ishlagan. 2006–2010-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasida tergov ustidan nazorat boʻlimida xizmat qilgan.

2010–2014-yillarda Fargʻona viloyati prokuraturasi boʻlim boshligʻi lavozimida ishlagan. 2014–2017-yillarda Margʻilon shahar prokurori, 2017-yilda Sirdaryo viloyati prokurorining birinchi oʻrinbosari, 2017–2018-yillarda Xorazm viloyati prokurori lavozimlarida faoliyat yuritgan.

2018-yilda Bosh prokuratura huzuridagi soliq, valyuta jinoyatlari va jinoyat daromadlarini legallashtirishga qarshi kurashish departamentiga rahbarlik qilgan. 2018–2019-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokurorining oʻrinbosari, 2019–2020-yillarda Namangan viloyati prokurori boʻlgan. 2020–2021-yillarda yana Bosh prokuror oʻrinbosari lavozimida xizmat qilgan.

2021-yil noyabridan boshlab Oʻzbekiston Respublikasi Bojxona qoʻmitasi raisi lavozimida faoliyat yuritmoqda.

Oʻzbekiston Prezidentining 2021-yil 18-noyabrdagi farmoni bilan Oʻzbekiston Davlat bojxona qoʻmitasi raisi etib tayinlangan va unga bojxona xizmati general-mayori unvoni berilgan. 2024-yil 25-avgustda Doʻstlik ordeni bilan mukofotlangan.

2025-yil 17-fevral kuni Oʻzbekiston yengil atletika federatsiyasi raisi etib saylandi.

### Ilmiy faoliyati
2024-yilda „Korruptsiyaga qarshi kurashishda axborot-kommunikatsiya texnologiyalaridan foydalanishning tashkiliy-huquqiy asoslarini takomillashtirish (bojxona organlari misolida)“ mavzusida falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasini himoya qilgan.

## Faxriy unvon va mukofotlar

* „Oʻzbekiston Respublikasi mustaqilligining 30 yilligi“ koʻkrak nishoni;
* „Prokuratura organlariga 30 yil“ medali;
* „Davlat bojxona xizmatiga 30 yil“ nishoni;
* „Dostlik“ ordeni (2024-yil 24-avgust, Prezident farmoniga asosan);
* MDH va ShHT tashkilotlarining yillik yubiley nishonlari va faxriy belgilar.

### Faxriy unvon
2024-yil 28-mart kuni Fargʻona davlat universiteti bilan samarali hamkorligi va yoshlarga ibrat boʻlayotgan faoliyati uchun unga „Fargʻona davlat universitetining faxriy professori“ unvoni berilgan.

## Manbalar
Kuchukchalar jamoasi

***Kuchukchalar jamoasi*** () bolalar uchun moʻljallangan kompyuter-animatsion teleserialdir. Keith Chapman tomonidan yaratilgan. Spin Master Entertainment studiyasi tomonidan ishlab chiqarilgan va Guru Studio tomonidan tarqatilgan. Multserial asosida toʻliq hajmli animatsion film ham ishlangan boʻlib, bu film 2021-yilda ekranlarga chiqarildi. Serial Oʻzbekistonda Aqlvoy va Bolajon (***Posbon kuchukchalar*** nomi bilan) telekanallarida efirga uzatiladi.  

## Fasllar

## Manbalar

## Havolalar
*
Turon (sport turi)

**Turon** — sportchilarni tayyorlashning oʻziga xos qoidalari, uslubi va tizimiga ega boʻlgan oʻzbek milliy sport turi.

## Manbalar

## Adabiyotlar

* Национальная Энциклопедия Узбекистана (Т. Т. 8, 12).
* Б. Саидов. Учебная программа для детско-юношеских спортивных школ, специализированных детско-юношеских спортивных школ олимпийского резерва, школ высшего спортивного мастерства (Ташкент, 2002 г., 38 стр.).
* Министерство здравоохранения Республики Узбекистан, Рекомендуемые среднесуточные нормы питания для профессиональных спортсменов (Ташкент, № 0140-03, 2003 г., 14 стр.).
* О. Утенов. Учебные программы для колледжей олимпийского резерва по направлению подготовки «Спорт» (Ташкент, 2005 г., 336 стр.).
* Табель оснащения спортивных и физкультурно-оздоровительных сооружений спортивным оборудованием и инвентарем (Минюст, рег. № 1550 от 06.03.2006 г. и № 1550-1 от 20.03.2007 г., «Собрание законодательства Республики Узбекистан», 2006 г., № 10, стр. 78.,).
* Учебник для обучения и подготовки тренеров и спортсменов (ISCTA, 2010 г., 304 стр.).
* Правила соревнований (ISCTA, 2010 г., 116 стр.).
* Всемирный фестиваль национальных видов спорта и народных игр (ЮНЕСКО, Таиланд, 1996 г.).
Oʻzbekiston bosh vazirlari roʻyxati

O'zbekiston Respublikasi vazirlar ro'yxati
### Oʻzbekiston SSR vazirlari roʻyxati
* 1925-yil fevral — 1937-yil iyun — Fayzulla Xoʻjayev
* 1937-yil iyun — oktyabr — Abdulla Karimov
* 1937-yil oktyabr — 1938-yil iyul — Sulton Segizboyev
* 1938-yil 23-iyul — 1950-yil 21-avgust — Abdujabbor Abdurahmonov
* 1950-yil 21-avgust — 1951-yil 18-may — Abdurazzoq Mavlonov
* 1951-yil 18-may — 1953-yil 7-aprel — Nuriddin Muhiddinov
* 1953-yil 7-aprel — 1954-yil 18-dekabr — Usmon Yusupov
* 1954-yil 18-dekabr — 1955-yil 22-dekabr — Nuriddin Muhiddinov
* 1955-yil 22-dekabr — 1957-yil 30-dekabr — Sobir Kamolov
* 1957-yil 30-dekabr — 1959-yil 16-mart — Mansur Mirzaahmedov
* 1959-yil 16-mart — 1961-yil 27-sentyabr — Orif Alimov
* 1961-yil 27-sentyabr — 1971-yil 25-fevral — Rahmonqul Qurbonov
* 1971-yil 25-fevral — 1984-yil 19-noyabr — Narmaxonmadi Xudoyberdiyev
* 1984-yil 19-noyabr — 1989-yil 21-oktyabr — Gʻayrat Qodirov
* 1989-yil 21-oktyabr — 1990-yil 26-mart — Mirahad Mirqosimov
* 1990-yil 26-mart — 1-noyabr — Shukrullo Mirsaidov
Serdar Berdimuhamedov

**Serdar Gurbanguliyevich Berdimuhamedov** () — turkman davlat va siyosat arbobi. Turkmaniston prezidenti, 2022-yil 12-mart kuni boʻlib oʻtgan saylovda saylanib, 19-martda lavozimga kirishdi.

Turkmanistonning ikkinchi prezidenti Gurbanguli Berdimuhamedovning yagona oʻgʻli.

## Mukofotlari
* „Turkmaniston Vatanining himoyachisi“ faxriy unvoni (2021-yil).
* „Turkmanistonda xizmat ko‘rsatgan itboqar“ unvoni (2021-yil).
* „Turkmaniston qahramoni“ unvoni .

## Manbalar

## Havolalar
*
Concorde

**Concorde** () oʻrta masofali, toʻrt motorli, tor korpusli va supersonik (tovushdan tez uchuvchi) yoʻlovchi samolyotidir. Uning maksimal tezligi 2.04 Ma (1 354 metr/soat) ni tashkil qilib, bu tezlik tovush tezligidan ikki barobar ortiqdir. 92 tadan 128 tagacha yoʻlovchiga moʻljallangan. 1969-yilda ilk sinov parvozini amalga oshirgan Concorde 1976-yilda tijoriy parvozini amalga oshirdi va 27 yil davomida yoʻlovchi tashidi. Bu tayyora tijoriy maqsadlar uchun foydalanilgan jahondagi ikki supersonik samolyotdan biridir; ulardan ikkinchisi Sovet Ittifoqi tomonidan ishlab chiqarilgan Tupolev Tu-144 samolyoti boʻlib, bu samolyot 1970-yillarning oxirlarida yoʻlovchi tashigan.

Concorde Fransiyaning Sud Aviation (keyinchalik, Aérospatiale) va Birlashgan Qirollikning British Aircraft Corporation shirkatlari oʻrtasidagi kelishuv asosida loyiha oʻlaroq yaratildi va ishlab chiqarildi. Bu ikki shirkat hamkorlikda ushbu samolyotdan 20 dona tayyorlashdi. Air France va British Airways shirkatlari Concordeni sotib olgan hamda uni parvozini amalga oshirgan yagona aviakompaniyalar boʻldi. Samolyotdan asosan uning tezligi va hashamatli xizmati uchun yuqori narx toʻlashga qodir boʻlgan boy yoʻlovchilar foydalanishgan. 1997-yili New Yorkdan Londonga boʻlgan ikki tomonlama chipta narxi $7 995 (2020-yilda $12 900 ga ekvivalent) ni tashkil etgan boʻlib, bu narx ushbu yoʻnalish boʻyicha rejalashtirilgan eng arzon parvozdan 30 barobar qimmatdir.

Tayyorlangan 20 dona samolyotdan 18 tasi yaxshi holatda qolgan.

## Bibliografiya
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* .
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Manbalar

## Havolalar

* Concorde — British Airways 
* Concorde — Design muzeyi 
* Concorde merosini saqlash guruhi sayti
Ahamon

**Ahamon** (**Haxomanish**) (qadimgi forscha:  *Hakhāmanish*) — Ahamoniylar (Haxomanishiylar) sulolasi asoschisi va birinchi shohi (mil. av.700—675).

## Manbalar

## Adabiyotlar
* Дандамаев М. А. Политическая история Ахеменидской державы. — М.: Главная редакция восточной литературы издательства «Наука», 1985. — 319 с. — 10 000 экз.
* Персия, Греция и Западное Средиземноморье ок. 525—479 гг. до н. э. / Под ред. Дж. Бордмэна, Н.-Дж.-Л. Хэммонда, Д.-М. Льюиса, М. Оствальда. Пер. с англ., подготовка текста, заметка и примечания А. В. Зайкова. — М.: Ладомир, 2011. — 1112 с. — (Кембриджская история Древнего мира. Т. IV). — ISBN 978-5-86218-496-9.
Turkmenistan (teleradiokompaniya)

**Turkmenistan** — Turkmanistonning 2004-yil 12-sentabrda ochilgan telekanali. Telekanal Turkmanistonning erishayotgan yutuqlarini, mamlakatda boʻlayotgan oʻzgarishlarni dunyo hamjamiyatiga tanitish va kelajakda informatsion tizimni rivojlantirish maqsadida ishga tushirilgandir. -{„Altyn Asyr“}- telekanali kabi mamlakatning bosh teleradiokanali hisoblanadi. Telekanal oʻz koʻrsatuvlarini 7 tilda (turkmancha, inglizcha, ruscha, fransuzcha, xitoycha, arabcha, forscha) efirga uzatadi.

## Manbalar
Braziliya bayrogʻi

**Braziliya bayrogʻi**, bugungi kunda qoʻllanilganidek, 1992-yil 11-mayda koʻtarilishi bilan foydalanila boshlandi.

Bayroq yashil fonda yaratilgan va bu yerda, bayroqning oʻrtasida gorizontal romb oʻrnatilgan. Bundan tashqari, toʻrtburchakning oʻrtasida yulduzlar tasvirlangan doira tasviri va bu doira ichida *ordem e progresso* (tartib va progress) yozuvi joylashgan.

Bayroqdagi yashil rang nafaqat mamlakatdagi zich yomg**ʻ**irli o**ʻ**rmonlarni, balki 1822-1889-yillarda Braziliya imperatori rolini o**ʻ**z zimmasiga olgan Portugaliya qirollik oilasini ham anglatadi. Rombga rang beradigan sariq rang mamlakatning tabiiy yer osti boyliklarini emas, balki Gabsburglar sulolasini ifodalaydi. Rombning oʻrtasida joylashgan koʻk doira va undagi yulduzlar Braziliya davlatining mustaqilligi eʼlon qilingan 1889-yil 15-noyabrda soat 08:30 da Rio-de-Janeyroning atmosfera ko**ʻ**rinishini anglatadi. Mustaqillik eʼlon qilingan sana va vaqtda Braziliyaga atmosferadan tashqaridan qaraganida paydo boʻladigan tasvir va yulduz turkumlarini o**ʻ**z ichiga olgan Braziliya yillar davomida har biri federal davlat ramzi bo**ʻ**lgan yulduzlarni ko**ʻ**paytirdi. va 1992-yilda 27 yulduzga yangilangan. Bu raqam dastlab 21 (1889-1960) boʻlsa, keyinchalik 22 (1960-1968), keyin esa 23 (1968-1992) ga koʻtarildi. Portugal tilidagi koʻk doiradagi Ordem e progresso shiori bayroqqa 19-asrda Auguste Comte tomonidan ilgari surilgan pozitivizm g**ʻ**oyasiga aloqador boʻlgan va mamlakatning barpo etilishiga hissa qoʻshgan odamlar tomonidan qo**ʻ**shilgan.

Braziliya bayrog**ʻ**i bugungi kunda birinchi Braziliya imperiyasi davrida xuddi shunday tarz da yaratilgan bo**ʻ**lib, qirollikning gerbi bayroqning o**ʻ**rtasida ko**ʻ**k doira o**ʻ**rniga joylashgan. Bugungi bayroq kabi, bayroqning oʻrtasiga rombning joylashishi 1889-yilda amalga oshirilgan, vaqt o**ʻ**tishi bilan bayroqdagi kichik o**ʻ**zgarishlar (ayniqsa, yulduzlar qo**ʻ**shilishi), tashqi ko**ʻ**rinishdagi farqlar tufayli va 1992-yilda kiritilgan o**ʻ**zgartirish bilan, bayroq bugungi kunda foydalaniladigan bayroqga aylandi.
Fayl:Flag Regent Prince of Brazil.svg|Braziliya Qirolligi bayrogʻi (1822-yil 18-sentabr - 1 dekabr)
Fayl:Flag of Empire of Brazil (1822-1870).svg|Braziliya imperiyasi bayrogʻi (1822-yil 1 dekabr - taxminan 1870-yil)
Fayl:Flag of Empire of Brazil (1870-1889).svg|Braziliya Imperiyasi bayrogʻi (Armada qoʻshimcha yulduzi) (taxminan 1870 - 1889-yil 15-noyabr)
Fayl:Flag of Brazil (November 1889).svg|Braziliya Qoʻshma Shtatlari bayrogʻi
Fayl:Flag of Brazil (1889-1960).svg|Braziliya Qoʻshma Shtatlari bayrogʻi(19 Noyabr 1889-14 Aprel 1960)
Fayl:Flag of Brazil (1960-1968).svg|Braziliya Qoʻshma Shtatlari bayrogʻi (1889-yil 19-noyabr - 1960-yil 14-aprel)
Fayl:Flag of Brazil (1968-1992).svg|Braziliya Federativ Respublikasi (1968-yil 28-may - 1992-yil 11-may)
Fayl:Bandeiras06052007.jpg|Uch Erk maydonida Braziliya bayroqlari hilpirayapti


## Braziliya bayrogʻidagi yulduzlarning maʼnosi

## Manbalar

## Havolalar
* Braziliya bayrogʻi va uning tavsif
RSFSR Oliy soveti Prezidiumining faxriy yorlig‘i

**RSFSR Oliy soveti Prezidiumining faxriy yorligʻi** – 1956–1992-yillarda amalda boʻlgan RSFSR davlat mukofoti. 1956-yil 18-iyulda RSFSR Oliy soveti Prezidiumi qarori bilan taʼsis etilgan. RSFSR Oliy soveti Prezidiumi faxriy yorligʻi bilan ishlab chiqarish, ilm-fan, jamiyat va siyosat, ijtimoiy-madaniy aloqalarni yaxshilash, mehnatkashlarni kommunistik ruhda tarbiyalash, Sovet ittifoqining himoyasi va xavfsizligini saqlash, xalqlar oʻrtasida tinchlik va doʻstlikni taʼminlash ishlarida xizmat koʻrsatgan shaxslar taqdirlangan.

Shuningdek, faxriy yorliq bilan tashkilotlar, tuzilmalar, strukturali boʻlinmalar, harbiy qismlar, avtonom respublikalar, oʻlkalar, viloyatlar, avtonom viloyatlar, avtonom okruglar, rayonlar, shaharlar va boshqa aholi yashash punktlari ham taqdirlangan.

RSFSR Oliy soveti Prezidiumining faxriy yorligʻi bilan taqdirlash haqidagi qarorlar „Vedomosti Verxovnogo soveta RSFSR“ va boshqa chop etish organlarida chop etilgan.

1992-yil 25-may kuni Rossiya Federatsiyasi Oliy soveti Prezidiumining 2843-I-sonli farmoyishi bilan RSFSR Oliy soveti Prezidiumining faxriy yorligʻi tugatildi, oʻrniga Rossiya Federatsiyasi Oliy soveti Prezidiumining faxriy yorligʻi joriy etildi.
## Havolalar
* Положение о государственных наградах РСФСР , утверждённое Указом Президиума Верховного Совета РСФСР от 27 января 1983 г.
* Постановление Президиума Верховного Совета Российской Федерации от 25 мая 1992 г. № 2843-I «О Почётной Грамоте Президиума Верховного Совета Российской Федерации»
Yeshim oxun madrasasi

**Yeshim oxun madrasasi** () — Qoraqalpogʻiston saqlanib qolmagan madrasa. Qoʻngʻirot sulolasi davrida Xiva xonligida (hozirgi Qanlikoʻl tumanida) qozoqlar tomonidan XIX asrda bunyod etilgan. Hozirda bu yerda Yeshim oxun qabristoni joylashgan.

Yeshim oxun umrining 32 yilini madrasada ilm oʻrgatish bilan oʻtkazgan va 500 ga yaqin talabani oʻqitgan. Uning baʼzi-bir shogirdlari keyinchalik Xiva madrasalarida tahsilini davom ettirgani maʼlum.

## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Rossiya Federatsiyasi Oliy soveti Prezidiumining faxriy yorlig‘i

**Rossiya Federatsiyasi Oliy soveti Prezidiumining faxriy yorligʻi** – davlat, xoʻjalik, ijtimoiy-madaniy va Rossiyaning harbiy himoya salohiyatini yaxshilash yoʻlida xizmat koʻrsatgan shaxslarga topshirilgan mukofot. 1992-yil 25-mayda Rossiya Federatsiyasi Oliy soveti 2843-I-sonli farmoni bilan joriy qilingan. 
1993-yil Rossiya Federatsiyasi Oliy soveti tugatilganidan soʻng, mazkur mukofot ham tugatilgan.

## Yana qarang
* RSFSR Oliy soveti Prezidiumining faxriy yorlig‘i
Abdulla Qahhor uy-muzeyi

*

**Abdulla Qahhor uy-muzeyi** (Yunus Rajabiy koʻchasi, 26/1) – adabiy memorial muzey. 1958 – 1968-yillarda yozuvchi Abdulla Qahhor yashagan va ishlagan uyda 1987-yil 6-mayda Oʻzbekiston Respublikasi hukumatining 191-sonli qaroriga muvofiq tashkil etilgan. Uy-muzey 4 ta xona va asosiy kirish yoʻlagidan tashkil topgan. Muzey fondida 5035 ta eksponat bor (2022). Ularning ichida kitob, hujjat, magnitofon yozuvlari, qoʻlyozma, fotosuratlar bor. Ekspozitsiya (memorial qismi) 2 xonadan iborat boʻlib, unda yozuvchining ish kabineti, kutubxonasi va mehmonxonasi aks ettirilgan.

Muzeyning Abdulla Qahhor hayoti, ijodi, merosi nomli boʻlimlari mavjud. Uning 1-boʻlimida adib hayotining turli bosqichlari, muhim voqealari haqida hikoya qilinadi. 2-boʻlimda adibning jurnalistik faoliyati va ijodining ilk davrlariga tegishli hikoya, feletonlarning qoʻlyozmalari, ular eʼlon qilingan vaqtli matbuot nashrlari qoʻyilgan. 3-boʻlim ekspozitsiyasidan adibga hurmat va ehtirom namunasi sifatida berilgan tuhfalar, mukofotlar (jumladan " Buyuk xizmatlari uchun" ordeni), diplom, esdalik buyumlari joy olgan.

Muzey 1987-yilda yozuvchining turmush oʻrtogʻi Kibriyo Qahhorova tashabbusi bilan tashkil etilgan.
## Adabiyotlar

# Toshkent. Ensiklopediya. „Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi“ Davlat milliy nashriyoti. Toshkent. 2009. – s. 784 

## Manbalar
Abdulla Qahhor uy-muzeyi. *Meros.uz*

Abdulla Qahhor ijod muzeyi ochildi . *el.tfi.uz*
Masha va ayiq

***Masha va ayiq*** () yoki ***Qizaloq va maymoq*** — „Animakkord“ animatsion studiyasi tomonidan yaratilgan, keng ommaga moʻljallangan rus animatsion seriali. Multserial efirga uzatilishi 2009-yil 7-yanvarda boshlangan. Multfilm 3D grafika yordamida yaratilgan.

„Karusel“, „Mult“, „Super“ va boshqa telekanallarda efirga uzatiladi.

2011-yilda rus xalq va boshqa ertaklarga asoslangan 26 qismdan iborat „Mashaning ertaklari“ () deb nomlangan birinchi spin-off chiqdi. 2014-yilda „Mashaning qoʻrqinchli hikoyalari“ () deb nomlangan ikkinchi spin-off chiqdi.

2019-yil 31-may kuni 4-mavsum „Mashaning qoʻshiqlari“ () nomi bilan boshlandi.

5-mavsum 4K formatida 2020-yil 30-iyulda boshlangan.

2021-yil 16-iyun kuni „Animakkord“ studiyasi vakillari 2025-yilgacha Masha va Ayiqning sarguzashtlari haqida toʻliq metrajli animatsion filmni chiqarish niyatida ekanliklarini eʼlon qilishdi.

## Mazmuni
Qizaloq Masha tasodifan oʻz uyidan unchalik uzoq boʻlmagan joyda yashovchi Ayiqning uyiga borib qoladi va u yerni tartibsiz holga keltiradi. „Bosqinchi“ning xatti-harakatlaridan dahshatga tushgan ayiq uni oʻrmonga olib borib, undan qutulishga harakat qiladi. Kech tushishi bilan u Mashadan tashvishlana boshlaydi va uni topish uchun oʻrmonga boradi, lekin uni topa olmay, uyiga qaytib keladi va uni oʻsha yerdan topadi. Oʻshandan beri Masha va Ayiq ajralmas doʻst boʻlib qolishdi. Masha tez-tez ayiqni „ziyorat qilish“ uchun keladi, doimo hazillar va tartibsizlik qiladi, Ayiq esa uni tarbiyalashga harakat qiladi.

Uchinchi mavsumdan boshlab Masha ancha ulgʻayadi va masʼuliyati oshadi. Endi u ayiqning uyiga kamroq boradi, oʻzining uyida koʻproq vaqt oʻtkazadi. Oʻrmon aholisi tez-tez turli xil muammolarga duch kela boshlaydilar va Masha ulardan xalos boʻlishga yordam beradi.

Toʻrtinchi mavsumda Masha turli mamlakatlar (Italiya, Germaniya, Fransiya, Angliya, Yaponiya, Braziliya va boshqalar)ga sayohat qiladi va har bir mamlakatning mashhur milliy kuylari asosida qoʻshiqlar kuylaydi.

Beshinchi mavsumda Masha yanada sergʻayrat boʻlib, Ayiq uchun koʻp tashvishlar keltiradi. Har doimgidek, ular yana kelishib ketishadi.

## Qahramonlar
* Masha 
* Ayiq

## Manbalar
Avloniy yodgorlik muzeyi

**Avloniy yodgorlik muzeyi** — Oʻzbekiston Respublikasi Toshkent shahrida joylashgan muzey.

## Tarixi
Muzey dastlab 1968-yilda tashkil etilgan. Bu uyda 1910-1934-yillarda Abdulla Avloniy yashagan. Oʻzbekiston kitobsevarlar jamiyati tashabbusi bilan 1988-yilning dekabrda Avloniy uy-muzeyi nomi bilan rasmiy ravishda ochilgan.

Keyinchalik muzey Abdulla Avloniy nomidagi xalq taʼlimi xodimlarini qayta tayyorlash va malakasini oshirish markaziy instituti binosiga koʻchirilgan va 1993-yilning 26-dekabrida Avloniy yodgorlik muzeyi nomi bilan ochilgan.

Muzeyda jami 682 ta eksponat bor. Muzey yodgorlik va adabiy boʻlimlardan iborat. Yodgorlik boʻlimida Avloniy yashagan turmush sharoiti, shaxsiy buyumlari, oʻzbek hamda rus tillaridagi kitoblar saqlanmoqda. Adabiy boʻlimda Avloniyning pedagogik, maʼrifatparvarlik, jurnalistik, teatr va adabiyot sohasidagi hamda ijtimoiy faoliyati bilan bogʻliq fotosurat, hujjatlar, kitob va jurnallar mavjud.

## Manbalar
Miras (teleradiokanal)

**Miras** (tarjimasi: *Meros*) – Turkmanistondagi teleradiokompaniya. 2001-yil tashkil etilgan. Turkman tilida koʻrsatuvlar olib boradi. Turkmaniston Davlat televideniye, radiouzatish va kinematografiya qoʻmitasi tomonidan nazorat qilinadi. Kanal yoʻnalishi turkman xalqining madaniyati va ota-bobolardan qolgan merosi haqidadir.

Shtab-kvartirasi Ashxobod shahridadir.

## Manbalar
Somerville

***Somerville*** 2022-yili 15-Noyabrda  Jumpship studiyasi tomonidan  ishlab chiqarilgan videooʻyindir. Studiya asoschisi Dino Patti bungacha Playdead studiyasi asoschilaridan biri oʻlaroq *[[Limbo]]* va *[[Inside]]* videooʻyinlarida ijrochi produser boʻlgan. Somerville hozirda Microsoft Windows, Xbox One va Xbox Series X/S platformalarida mavjud

## Oʻyin
Limbo va Inside singari, Somerville-bu uchinchi shaxs nuqtai nazaridan oʻynaladigan sarguzasht oʻyini, koʻpincha platforma oʻyini kabi. Oʻyinchi Yerdagi apokaliptik hodisadan soʻng uch kishilik oilani, otasi, onasi va ularning kichik oʻgʻlini, shuningdek, uy hayvonini boshqaradi. Oʻyinchi personajlardan birini tsivilizatsiya xarobalari boʻylab boshqarishi, odamlarni oʻldirishga urinayotgan gʻalati begona artefaktlardan qochishi va oila uchun xavfsizlikni topish uchun tirik qolgan odamlar bilan ishlashi kerak. Limbo va Inside singari, oʻyin dialogsiz taqdim etiladi, buning oʻrniga hikoyani aytib berish uchun sozlamalar, muhitlar va animatsiyalardan foydalanadi.
## Rivojlanishi
Dino Patti Limbo va Inside yirik mustaqil muvaffaqiyatlari ortida turgan Playdead studiyasining asoschisi edi. 2016-yilda Inside nashr etilgandan soʻng, Patti Playdead-ni tark etdi va u studiyani oʻz-oʻzidan turishi mumkin boʻlgan nuqtaga olib borishga yordam berganini his qildi.  2017-yilga kelib, u Buyuk Britaniya kino animatori Kris Olsen bilan birgalikda Jumpship kompaniyasini tashkil qilganini va ular Somerville deb nomlangan oʻyin ustida ishlayotganliklarini eʼlon qildi va bu oʻyin uchun tizer treylerini taqdim etdi. Somervilning asosi Olsenning gʻoyasi edi, ular birinchi marta Jumpshipni tashkil qilgan va studiya tashkil etilgandan keyin kengaytirilgan.

## Manbalar

Rasmiy veb-sahifasi
Epiderma

Oʻsimliklarda **epiderma** (poʻst) — yosh barglar, novdalar, meva, urugʻ va gullarda oʻsish konusi protodermasidan hosil boʻladigan birlamchi qoplovchi toʻqima. E. hujayralari bir qavat boʻlib joylashgan; sirtdan kutikula, yupqa mum qavati va tirik yoki oʻlik tukchalar bilan qoplangan. E. hujayralari tashqi qobigʻidagi teshikchalar orkali suv va oziq moddalar oʻtadi. E.da kuchli ixtisoslashgan tuzilmalar — ogʻizchalarni yopuvchi hujayralar, har xil funksiyani bajaruvchi trixomalar (tukchalar hosil qiluvchi hujayralar), gidadotlar (oʻsimlikdan tomchi suyuqlik va tuzlarni chiqaruvchi hujayralar) va boshqalar shakllanadi. E. baryer (toʻsiq) funksiyasini bajaradi; ichki toʻqimalarni shikastlanish va qurib qolishdan saqlaydi; gaz almashinuvi, suv bugʻlanishi, shimish va sekret (jumladan, fermentlar va gormonlar) ishlab chiqarish vazifasini bajaradi.

## Yana qarang
* Epidermis
* Poʻstloq

## Adabiyotlar
* Атлас по анатомии растений: учеб. пособие для вузов / Бавтуто Г. А., Ерёмин В. М., Жигар М. П.. — Мн.: Ураджай, 2001. — 146 с. — (Учеб. и учеб. пособия для вузов). — ISBN 985-04-0317-9.
* Лотова Л. И. Ботаника: Морфология и анатомия высших растений. — Изд. 4-е, доп.. — М.: Книжный дом «ЛИБРОКОМ», 2010. — 512 с. — ISBN 978-5-397-01047-4.
Olivia Rodrigo

**Olivia Isabel Rodrigo** (; 20-fevral 2003-yilda tugʻilgan) amerikalik qoʻshiqchi, qoʻshiqnavis va aktrisadir. U Disney mahsuloti boʻlgan teledasturlar – *[[Bizaardvark]]* va *[[High School Musical: The Musical: The Series|High School Musical: The Musical: The Seriesdagi]]* roli ortidan shuhrat qozondi. Geffen va Interscope Records studiyalari bilan shartnoma imzolaganidan soʻng, Rodrigo 2021-yili ilk singli boʻlmish „Drivers License“ni ommaga taqdim etdi. Ashula yilning eng koʻp sotilgan qoʻshiqlaridan biri boʻldi. Keyinchalik, „Deja Vu“ va „Good 4 U“ ashulalarini chiqardi.

Rodrigoning ilk studiyaviy albomi *[[Sour]]* (2021) boʻlib, bu albom xalqaro miqyosda chartlarda choʻqqiga erishdi hamda tanqidchilar tomonidan xush qarshilandi. U yetti nominatsiyada, jumladan „Eng yaxshi yangi artist“, „Yil albomi“ hamda „Yil yozuvi“ va „Yil qoʻshigʻi“ („Drivers License“ uchun) nominatsiyalarida Grammyni oldi. Rodrigoni 2021-yilda *[[Time (jurnal)|Time]]* jurnali „Yil qiziqchisi“, 2022-yilda esa *[[Billboard]]* „Yil ayoli“, deb atadi hamda buning ortidan u bunday eʼtirofga sohib boʻlgan ilk osiyolik-amerikalik sanʼatkorga aylandi.

## Dastlabki hayoti
Olivia Isabel Rodrigo 20-fevral 2003-yilda Kaliforniya shtatining Murrieta shahridagi Rancho Springs tibbiyot markazida dunyoga kelgan. Bolaligi Temecula shahrida oʻtgan. Rodrigo ikkimillatli boʻlib, otasi filippinlik-amerikalik, onasi esa olmon va irland ajdodlarga mansubdir. Otasi terapevt, onasi esa maktabda oʻqituvchi boʻlib ishlagan. Rodrigoning taʼkidlashicha, uning ota tarafdan katta bobosi oʻsmir paytida Filippindan AQShga koʻchib oʻtgan va uning oilasi haligacha filippin urf-odatlariga amal qilishadi. Rodrigo vokal boʻyicha saboqlarda bogʻchada olishni boshlagan va keyinroq pianino chalishni oʻrgangan. U olti yoshida aktyorlik va kuylash boʻyicha saboq olishni boshlab, Lisa J. Mails boshlangʻich maktabida va Dorothy McElhinney oʻrta maktabida oʻqigan chogʻlarida teatr sahnalarida rollar ijro etgan. Rodrigo 12 yoshida gitara chalishni bilgan. U ota-onasining sevimli alternativ rok musiqiy guruhlari boʻlmish No Doubt, Pearl Jam, the White Stripes va Green Daylarning ashulalarini tinglab ulgʻaygan. Rodrigoda country janridagi musiqalarni, ayniqsa amerikalik qoʻshiqchi va qoʻshiqnavis Taylor Swiftning qoʻshiqlarini tinglaganidan soʻng, qoʻshiqnavislikka qiziqish uygʻonadi. U *Bizaardvark* teleserialidagi rolidan keyin Los Angeles shahriga koʻchib oʻtdi.

## Ish faoliyati

### 2015-2019: Aktyorlik va ish faoliyatining boshlanishi
2015-yilda, oʻn ikki yoshida Olivia „*An American Girl: Grace Stirs Up Success*“ nomli filmda bosh rolni ijro etgan. U Murrietadagi Doroti Makelxin oʻrta maktabida bir yil davomida oʻqidi, 2016 yilda Disneyning „Bizaardvark“ filmida aktyorlik rolini oʻynaganidan keyin Los-Anjelesga koʻchib oʻtdi.

## Diskografiyasi
* *[[Sour]]* (2021)
* Guts (2023)

## Filmografiyasi

## Gostrollari / Konsert dasturlari
* Sour Tour (2022)
* Guts Tour (2023-2025)

## Manbalar

## Havolalar

*  
* 
* 
* 
*
Sour

***Sour*** amerikalik qoʻshiqchi va qoʻshiqnavis Olivia Rodrigoning ilk studiyaviy albomidir. 2021-yilning 21-mayida Geffen Records studiyasi tomonidan chiqarilgan. Albom Rodrigo va uning produseri Dan Nigro tomonidan yozilgan. Dastlab mini-albom sifatida chiqarish rejalashtirilgan. Albomning "Drivers License" ashulasi juda ommalashib, ''Billboard'' Hot 100 chartida choʻqqiga erishdi.

## Treklar roʻyxati

## Reliz tarixi

## Manbalar

## Havolalar
* ''Sour'' Discogsda
Abdiqodir eshon madrasasi

**Abdiqodir eshon madrasasi** (mahalliy xalq orasida **Muhammad Sharif oxun madrasasi** yoki **Mambetsherip axun madrasasi** nomi bilan mashhur) (, , ) — Qoraqalpogʻiston madrasalaridan biri. Qoʻngʻirot sulolasi davrida Xiva xonligida (hozirgi Qoraoʻzak tumanida) Turkistondan koʻchib kelishgan Erkaboy va Mirzaboylarning mablagʻlari evaziga XIX asrning I choragida bunyod etilgan.

Madrasaning soʻnggi mutavallisi Abdusattor oxunning nabirasi Muhammad Sharif oxun (Mambetsherip axun) boʻlgan. Muhammad Sharif oxun 18 yil davomida Xorazm xonlarining oʻgʻillari bilan birga Xiva madrasalaridan birida tahsil olgan. Madrasani bitirganidan soʻng oʻzining ajdodlari madrasasida ilm oʻrgatgan.

Ushbu madrasa 3 ta binoning majmuidan tashkil topgan: *Doʻngdagi masjid*, *Oydagi masjid* va oshxona. Madrasa binolari bir-biriga nisbatan 50—60 metr uzoqlikda va oshxona ularning orasida joylashgan. Doʻngdagi masjid Oydagi masjidning shimoliy tomonida keyinroq qurilgan. Madrasalarning qurilishi bilan bogʻliq bir nechta afsonalar bizgacha yetib kelgan.

## Oydagi masjid
Oydagi masjid toʻrtburchak shaklida (15x16 metr). Binoning oʻrtasidan janubdan shimolga qarab koridor oʻtgan. Koridorning sharqiy tomonida talabalar yashashi uchun 5 ta hujra joylashgan. Koridorning gʻarbiy tomonida 4 ta xona: darsxona, kutubxona va oxunning yashashi uchun qurilgan xonalar joylashgan. Madrasaning janubiy tomoniga qadab yana bir xona — tavojixona (muridlar tayinlangan xona) qurilgan.

## Doʻngdagi masjid
Doʻngdagi masjid ham toʻrtburchak shaklida boʻlib (19x20 metr), hovli atrofini oʻrab qurilgan 20 ta xonadan tashkil topgan. Darsxona va kutubxona madrasaning janubiy tomonida joylashgan. Informatorlarning soʻslariga koʻra, madrasaning qurilishi paytida bu yerda odamlar yashashgan.

## Manbalar

## Adabiyotlar
*