open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sayyid Ali (Nizoriy imom)

**Sayyid ʿAli** (arabcha:سيد علي) Nizoriy Ismoiliylar jamoasi tarkibidagi Qosim-Shohiy boʻlimining 41-imomi edi.

Sayyid Ali otasi Shoh Nizor II 1722-yil sentabrda vafot etgach, uning oʻrnini egallagan. U otasi singari, Forsning markaziy qismidagi Kahak shahrida istiqomat qilgan va 1754-yilda vafot etgan.

U otasining Kahakdagi maqbarasiga dafn etilgan. Uning qabri maqbara xonalarining eng kattasida joylashgan. Uning oʻrniga oʻgʻli Sayyid Hasan Ali oʻtirgan.
## Manbalar

## Havolalar

*
Tell Elkarame

**Tell Elkarame** () – Suriyaning Idlib muhofazasidagi Idlib okrugining Ad-Dana nohiyasida joylashgan qishloq. Suriya Markaziy Statistika Byurosi (CBS) maʼlumotlariga koʻra, 2004-yil aholini roʻyxatga olishda Tell Elkarame aholisi  kishini tashkil qilgan.

## Tarixi
Tall **Aqibrīn** deb nomlangan qishloq orqali Antioxiyani Qinnasrin bilan bogʻlagan Rim yoʻlining  uzunlikdagi qismi oʻtgan. Ushbu yoʻl, ehtimol, Mark Avreliy hukmronligi davrida () qurilgan boʻlib, undan 363-yilda Yustinian tomonidan Furot daryosi boʻyida Sosoniylarga qarshi tezkor hujum uchun foydalanilgan. 

Tall Aqibrin yaqinida Ager Sanguinis jangi sodir boʻlib, unda Salernolik Roger halok boʻlgan.
## Manbalar
Tuvays

**Tuvays** (; ; 632-yil 8-iyun – ) – Rashidun xalifaligi va ilk Umaviylar xalifaligi davrida arab qoʻshiqchisi va ustoz.

## Hayoti va faoliyati
Tuvays 632-yil 8-iyunda Madinada tugʻilgan (bu sanada islom paygʻambari Muhammad vafot etgan). Hayotidagi keyingi voqealar ham muhim islom arboblari vafot etgan davrga toʻgʻri kelgan: u Abu Bakr (birinchi rashidun xalifasi) vafot etgan kuni sutdan ajratilgan; Umar (Rashidunning ikkinchi xalifasi) oʻldirilganida kuni sunnat qilingan, Usmon (uchinchi Rashidun xalifasi) oʻldirilganda turmushga qurgan va Ali (toʻrtinchi va oxirgi Rashidun xalifasi) vafot etganida uning birinchi oʻgʻli dunyoga kelgan. Ushbu gʻayrioddiy tasodiflar qatori „Tuvaysdan koʻra baxtsizroq“ degan maqolning kelib chiqishiga olib keldi.

Taniqli arab musiqachilari uchun muhim ustoz boʻlgan.

## Adabiyotlar

* 

## Manbalar
Sayyid Hasan Ali

**Sayyid Hasan Ali** (arabcha:سید حسن علي) yoki **Sayyid Hasan Beg** (forscha:سید حسن بیگ) – Nizoriy Ismoiliy jamoasi tarkibidagi Qosim-Shohiy boʻlimining 42-imomi.

Sayyid Hasan Ali otasi Sayyid Ali 1754-yil sentabrida vafot etganidan keyin uning oʻrnini egallagan. Undan avvalgi imomlar Forsning markaziy qismidagi nomaʼlum Kahak shahrida istiqomat qilgann. Sayyid Hasan Ali oʻzining Xoja izdoshlarini Hindistondan Kahakgacha boʻlgan mashaqqatli yoʻl azobidan qutqarish uchun Shahri Bobakga koʻchib oʻtgan, bu vaqt davomida ular Baxtiyoriylar qabilalarining hujumiga duchor boʻlishgan.

Xojalar tomonidan toʻlangan ushrdan olingan pul Hasan Aliga Shahri Bobakda, shuningdek, qishki qarorgohiga aylangan Kirmon viloyati markazida maʼlum bir mulkka ega boʻlishiga imkon bergan. Shuningdek, u koʻp yillardan buyon omma oldida koʻrinish bergan birinchi nizoriy imom boʻlib, mahalliy ishlarda muhim rol oʻynagan. U, ayniqsa, viloyat hokimi Shahrohxon Afshor bilan yaqin munosabatda boʻlgan, buni uning qizi va Shahrohning oʻgʻli Lutf Alixonning oila qurganligida yaqqol koʻzga tashlanadi.

Sayyid Hasan Alidan keyin uning oʻgʻli Qosim Ali bu diniy lavozimni egallagan.

## Manbalar

## Havolalar

*
Tell Fuveydat Jazira

**Tell Fuveydat Jazira** (), shuningdek **Nochiya** (), Suriyaning shimoli-sharqidagi Hasaka muhofazasining gʻarbiy qismida joylashgan Tell Tamer yaqinidagi qishloq. Qishloq maʼmuriy jihatdan Tell Tamer nohiyasi tarkibiga kiradi.

Qishloqda Sharq suryoniy cherkoviga mansub boʻlgan suryoniylar istiqomat qiladi. 2004-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloq aholisi 439 kishini tashkil qilgan.
## Manbalar
Tell Hamis

**Tell Hamis** () –
Suriyaning shimoli-sharqiy qismidagi Hasaka muhofazasining shimoli-sharqida joylashgan shaharcha. Shaharcha boʻylab Vadi Jarrah daryosi oqib oʻtadi. Shaharcha 129 ta aholi punktidan tashkil topgan Tell Hamis nohiyasining maʼmuriy markazidir.

2004-yil holatiga koʻra, Tell Hamis aholisi  kishini tashkil qilgan. Shahardagi dominant millat arablar hisoblanadi.

## Fuqarolar urushi
Dastlab Islomiy davlat tomonidan egallab olingan shaharchani 2015-yil 27-fevralda kurd YPG kuchlari va ularga ittifoqchi boʻlgan arab qabilalari qayta qoʻlga kiritgan.
## Yana qarang
* Suriya fuqarolar urushi
## Manbalar
Tell Hamis nohiyasi

**Tell Hamis nohiyasi** () –
Suriyaning shimoli-sharqiy qismidagi Hasaka muhofazasining shimoli-sharqida joylashgan Qamishli okrugi tarkibidagi nohiya. Maʼmuriy markazi Tell Hamis shaharchasi.

2004-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, nohiya aholisi  kishini tashkil qilgan.

## Manbalar
Shoh Xalilulloh III

**Shoh Xalilulloh III** (&lrm;; 1740–1817) Nizoriy ismoiliy jamoasining 45-imomi. Xalilulloh Ali III 1740-yilda Kirmon shahrida tugʻilgan. Uning tarbiyasini ikki yoshida amakisi Muhammad Bakir Mirzo oʻz zimmasiga olgan va uni Mahallatdagi uyida oʻqitgan. 1792-yilda u otasi Abu-l-Hasan Ali ibn Qosim Alining oʻrnini egallagan. Sababi Xalilulloh uning toʻngʻich oʻgʻli edi. U imomlik kursini Kirmondan Kahakka koʻchiradi va u yerda 20 yil rahbarlik qilgan. Uning Shoh Xalilulloh nomi ni’matullohiy soʻfiy nomi boʻlib, nizoriylar va nimatullohiylar oʻrtasidagi yaqin munosabatni aks ettirgan. 1815-yilda Shoh Xalilulloh oʻzining hind izdoshlariga yaqinroq boʻlish maqsadida Yazdga koʻchib oʻtgan.

## Vafoti
Shoh Xalilulloh 1817-yilda 77 yoshida (bir qancha izdoshlari bilan birga) Mulla Husayn Yazdiy ismli mutaassibning Xalilullohning uyiga hujum qilishga undashi natijasida nizoriylar va oʻn ikki shia ulamosi tarafdorlari oʻrtasida yuzaga kelgan nizo sababli vafot etgan. Biroq Yazdiyning asl maqsadi nizoriylarning odamlar orasida tarqalayotgan taʼsirini susaytirish boʻlgan. Hujum vaqtida imomning uyi ham talon-taroj qilingan. Mulla Husayn Yazdiy qilmishi uchun Fath Alishoh Qojar (Eronning ikkinchi qojar podshohi) tomonidan jazolanadi, chunki podshoh imom Xalilulloh bilan yaxshi munosabatda boʻlgan.

Imom Iroqning muqaddas Najaf shahrida, uning qarindoshlari va avlodlarining jasadlari qoʻyilgan maqbaraga dafn qilingan. Imom butun imomatini Forsda oʻtkazgan soʻnggi kishi edi. Uning oʻrniga toʻngʻich oʻgʻli Shoh Hasan Ali bu lavozimni egallagan. U Ogʻaxon unvonini qoʻllagan birinchi nizoriy imom boʻlgan. Mazkur anʼana hozirgi kungacha davom etmoqda.

Imomlar vafotidan soʻng, Eron ismoiliylari nihoyat omma oldida chiqish va 500 yildan ortiq amalda boʻlgan „Taqiyya“ dan foydalanishni toʻxtatish uchun yetarlicha kuchli mavqega ega boʻldilar.

## Manbalar

## Havolalar

*
Sumamah ibn al-Valid

**Tumama ibn al-Valid ibn Qaqa al-Absiy** () – bilad ash-shamlik zodagon nasldan boʻlgan arab generali. Abbosiylar xalifaligiga xizmat qilgan.

U Banu Abs oilasidan. Bu qabila eski arab qabila zodagonlari (*[[Sharif|ashraf]]*) tarkibiga kirardi. Xalifa Abdulmalik ibn Marvon (hukmronligi 685–705) Tumamaning bobosi Qoqo ibn Xulayd al-Albsiyning amakivachchasiga uylanish ortidan Umaviylar sulolasi bilan aloqa oʻrnatgan. Otasi al-Valid Umaviylarga lashkarboshi va Qinnasrin hokimi sifatida xizmat qilgan. Ammo ikki aka-uka Valid II ning taxtga oʻtishiga qarshi chiqqani uchun, Tumamaning amakisi Abdulmalik va boshqa oila aʼzolari bilan birga qiynoqqa solinib, oʻldirilgan.

Tumama qotilliklardan omon qoldi va Umaviylarni agʻdargan Abbosiylarga Vizantiya imperiyasiga qarshi lashkarboshi sifatida xizmat qildi. 777-yilda Vizantiya Kichik Osiyoga qilingan hujumlarni boshqardi. Lekin 778-yilda Vizantiya generali Michael Lachanodrakonga magʻlub boʻldi. 779-yilda harbiy yurishga mas’ul etib tayinlangan. Ammo at-Tabariyning yozishicha, u vazifani amalga oshira olmagan va oʻrniga al-Hasan ibn Qohtaba tayinlangan.

Tumama haqida boshqa hech narsa maʼlum emas. Lekin uning oʻgʻli Usmon 810-yillarda Toʻrtinchi Fitnaning gʻalayonlaridan foydalanib, oʻz hududlarining amalda mustaqil hukmdorlariga aylangan Qinnasrinning mahalliy yetakchilaridan biri edi.
## Adabiyotlar
* 
* 

## Manbalar
Tell Safouk

**Tell Safouk** () – Suriyaning shimoli-sharqiy qismidagi Hasaka muhofazasining janubida joylashgan shaharcha.

Shaharcha maʼmuriy jihatdan Hasaka okrugining Markada nohiyasi tarkibiga kiradi. 2004-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloq aholisi  kishini tashkil qilgan.

## Manbalar
Yusuf Najmuddin

**Said Yusuf Najmuddin bin Said Zakiyuddin** () (hijriy1213-yil 18-Jumadil oxir / 1798-yil 27-noyabrda vafot etgan, Surat, Hindiston) Mustaʼliylik tarkibidagi Dovudi Bohra mazhabining 42-Daʼi al-Mutlaq (Mutlaq missioner) lavozimida faoliyat olib borgan. U 41-daʼi Abduttoyyib Zakiyuddin ibn Badruddindan keyin bu diniy lavozimga tayinlangan.

## Hayoti
U 1764-yilda Jamnagarda tugʻilgan va otasi Said Abdutoyyib Zakiyuddin ibn Badruddindan taʼlim olgan. Uning onasi Ratan Aai Sohiba bintu Said Xon Bhaisohib edi. Uning uchta ukasi boʻlgan: Said Abde Ali Sayfuddin, Said Shayx Odam Safiyuddin va Said Abdulqodir Hakimuddin.

U Shayx Mitha Bhai bin Shayx Odam Safiyuddin bin Said Nuruddinning qizi Manak Aai Sohibaga uylangan. Bu nikohdan Said Yusufning Zaynab Baysohiba va Havva Baysohiba ismli ikki qizi boʻlgan.

## Faoliyati
Said Yusuf Najmuddin hijriy 1200-yilda, 23 yoshida Daʼi al-mutlaq boʻlgan. Uning Daʼvat davri hijriy 1200-1213-yillar (milodiy 1787-1799) oraligʻiga toʻgʻri keladi. Hijriy 1204-yilda u Ahmadobodni ziyorat qilgan va avvalgi daʼilar qabrlari va maqbaralarini tiklashni boshlagan. Hijriy 1207-yilda u Doʻngʻamga tashrif buyurib, u yerda Sayid Nuruddin maqbarasini qurdirgan. Suratga boradigan yoʻlda u Peshva Madhavrao II davrida qisqa vaqt Pune shahrida yashagan.

Uning davrida Daʼvat idorasi Burhonpurdan Suratga koʻchirilgan.

## Vafoti
Said Yusuf 36 yoshida vafot etgan. U Bharmal urugʻidan Mavlono Raja bin Mavlono Ali naslidan boʻlgan yettinchi daʼi edi. Uning qabri Suratdagi Mozori Sayfining Qubba Najmiyasida joylashgan.

## Manbalar

## Havolalar
* Daftary, Farhad, *The Ismaili, Their History and Doctrine* (Chapter -Mustalian Ismailism- p.&nbsp;300-310)
* Lathan, Young, *Religion, Learning and Science*
* Bacharach, Joseph W. Meri, *Medieval Islamic Civilisation*
Savr ibn Yazid

**Abu Xolid Savr ibn Yazid ibn Ziyod al-Kulaiy** (; milodiy 775-yilda vafot etgan) – 8-asr islom olimi. Oʻz qarashlari ortidan Himsdan quvgʻin qilinganidan soʻng Quddusda istiqomat qilgan. Molik ibn Anas bilan ziddiyatga borgan va Qadariyya mazhabiga mansublikda ayblashgan.

Uning qabri Livanning Tripoli shahrida joylashgan.

## Adabiyotlar

* 

## Manbalar
Abdul Husayn Husamuddin

**Said Abdul Husayn Husamuddin bin Said Toyyib Zaynuddin** Dovudi Bohraning 48-Daʼi al-Mutlaq lavozimida faoliyat olib borgan. U hijriy 1239/milodiy 1823-yilda Ashuro kuni (Muharram oyining 10-sanasi) kuni tugʻilgan va hijriy 1308/milodiy 1891-yil Zulhijja oyining 27-sanasida Hindistonning Ahmadobod shahrida vafot etgan.

U mazkur diniy lavozimga ukasi 47-daʼi Said Abdulqodir Najmuddindan keyin oʻtirgan. Said Husamuddin hijriy 1302/ milodiy 1885-yilda Daʼi al-Mutlaq boʻlgan. Uning Daʼvat davri hijriy 1302–1308/milodiy 1885–1891-yillar oraligʻida boʻlgan. Said Abdul Husayn Husamuddin Said Muhammad Burhonuddinni (49-daʼi) oʻzining vorisi etib tayinlagan va *[[Nass (Islom)|nass]]* bergan&#x5B; ** &#x5D;.

## Manbalar

## Havolalar
* *The Ismaili, their history and doctrine* by Farhad Daftary (Chapter -Mustalian Ismailism- p.&nbsp;300-310)
Torif ibn Malik

**Torif ibn Malik** () — Toriq ibn Ziyod qoʻl ostidagi arab qoʻmondoni, arab va umaviylar sarkardasi. 711-yilda Vestgotlar Hispaniyasini bosib olishga boshchilik qilgan. Tarixiy manbalarda uning arab boʻlganligi aytiladi. Toriq milodiy 710-yil iyul oyida Torifni Pireney yarim orolining janubiy sohillarini tekshirish maqsadida yurishga joʻnatgan. Rivoyatlarga koʻra, unga rahbar va elchi sifatida Ceuta grafi Julian yordam bergan.

## Manbalar
Abdulqodir Najmuddin

**Said Abdulqodir Najmuddin bin Said Toyyib Zaynuddin** (1814-yil 18-avgustda tugʻilgan (2-Ramazon al-Muazzam 1229-yil) – 1885-yil 11-mayda vafot etgan) Dovudi Bohra mazhabining ixtiloflari ostida 47-Daʼi al-Mutlaq lavozimini egallagan.

U Said Toyyib Zaynuddinning otasi va amakisi Said Muhammad Ezzuddin Daʼi al-Mutlaq boʻlishlari uchun Said Abde Ali Sayfuddin tomonidan oʻqitilayotgan vaqtda tugʻilgan. Unga Said Abde Ali Imaduddin saboq bergan.

Otasi Toyyib Zaynuddin 45-Daʼi al-mutlaq boʻlganida, u yetti yoshda edi.

U 1885-yilda, Ujjaynda tarqagan epidemiyadan vafot etgguniga qadar Daʼi al-Mutlaq lavozimida faoliyat yuritgan.

## Galereya

Fayl:Entrance_Roja_Dawoodi_Bohra_Dais_,Ujjain.jpg|alt=Entrance Dargah-e-Najmi|Dargohi Najmiga kirish
Fayl:Mosque,_Roja_premises,_Ujjain.jpg|alt=Mosque, Roja premises, Ujjain|Masjid, Roja binolari, Ujjain
Fayl:Ujjain_Dawoodi_Bohra_Roja_musafirkhana.jpg|alt=Residential accommodation facility for visitors at Dargah-e-Najmi|Dargohi-Najmiyda tashrif buyuruvchilar uchun turar joy
Fayl:Kabr_syednna_najmuddin,_ujjain.jpg|alt=Kabr Syednna Najmuddin, Dargah-e-Najmi, Ujjain|Said Najmuddin qabri, Dargohi-Najmiy, Ujjain
Fayl:Roja_Dawoodi_Bohra_Dais,_Ujjain.jpg|alt=Dargah-e-Najmi, Ujjain|Dargahi-Najmiy, Ujjayn


## Oila daraxti

## Manbalar

## Havolalar
* Gems of History, https://drive.google.com/file/d/10-Q22KPxd8Cl5iNUWLi_ttZYoVTQMSxI/view?usp=sharing&usp=embed_facebook&usp=embed_facebook
Muhammad Badruddin

**Said Muhammad Badruddin** (vaf. hijriy 1256 /milodiy 1840-yil Surat, Hindiston) Dovudi Bohraning 46-Daʼi al-Mutlaqi. U 45-daʼi Said Toyyib Zaynuddindan keyin budiniy lavozimga tayinlangan. U 1811-yilda Bharuch shahrida tugʻilgan. Otasi Said Abde Ali Sayfuddin vafot etganida u yetti yoshda edi. U Said Muhammad Ezzuddinning qaramogʻida katta boʻlgan. Said Muhammad uni toʻrt yil davomida tarbiyalagan va taʼlim bergan.

Said Muhammad Badruddin hijriy 1252 /milodiy 1836-yilda Daʼi al-Mutlaq boʻlgan. Uning *daʼvat* davri hijriy 1252–1256/milodiy 1836–1840-yillar oraligʻiga toʻgʻri keladi.

Said Muhammad Badruddin Said Tayyib Zaynuddinning qizi Amatulloh Aaisohibaga uylangan. Uning mazuni Said Hebatulloh Jamoliddin va mukosiri Abdulqodir Najmuddin boʻlgan. Uning oʻlimidan soʻng, merosxoʻrlik masalasi Nagpurdagi Atba-e-Malak oqimining ajralib chiqishiga sabab boʻlgan.

## Manbalar

## Havolalar
* *The Ismaili, their history and doctrine* by Farhad Daftary (Chapter: Mustalian Ismailism, p.&nbsp;300-310)
Muhammad Ezzuddin

**Said Muhammad Ezzuddin bin Said Jivanji** (19-Ramazon al-Moazzamda 1236-yil/milodiy 1821-yil Surat, Hindistonda vafot etgan) Dovudi Bohra tariqatining 44-Daʼi al-Mutlaqi edi. U 29 yoshida 43-daʼi Said Abde Ali Sayfuddindan keyin bu diniy lavozimni egallagan. U 1788-yilda tugʻilgan.

## Oilasi
Uning otasi Said Jivanji bin Shayx Dovud bhai va onasi Buji BaiSohiba bintu Mulla Ahmad-ji edi. U oʻzidan avvalgi daʼi Said Toyyib Zaynuddinning ukasi edi. Buji BaiSohibaning otasi Said Abdulqodir Hakimuddinning nabirasi, onasi Aamena BaiSohiba esa Said Faxruddin Shahidning avlodi Said Hasanji Badshohning nevarasi edi.

## Faoliyati
Said Muhammad Ezzuddin hijriy 1232/milodiy 1817-yilda yaʼni 29 yoshida Daʼi al-Mutlaq boʻlgan. Uning Daʼvat davri hijriy 1232–1236/milodiy 1817–1821-yillar oraligʻiga toʻgʻri keladi.

## Vafoti
Said Muhammad Ezzuddin oʻtkir qorin ogʻrigʻidan aziyat chekkan, bu esa uning zaiflashuviga taʼsir koʻrsatgan. U 33 yoshida vafot etgan.

## Manbalar

## Havolalar
* *The Ismaili, their history and doctrine* by Farhad Daftary (Chapter -Mustalian Ismailism- p.&nbsp;300-310)
Toyyib Zaynuddin

**Said Toyyib Zaynuddin bin Said Jivanji** (1782-yil – hijriy 1252-yil 15-Zulqada / milodiy 1836-yil, Surat, Hindiston) Dovudiy Bohra tariqatining 45-Daʼi al-Mutlaqi. U 38 yoshida akasi, 44-daʼi Said Muhammad Ezzuddin bin Said Jivanjidan keyin bu diniy lavozimni egallagan.

## Oilasi
Uning otasining ismi Said Jivanji bin Shayx Dovud bhai, onasining ismi Buji BaiSohiba bintu Mulla Ahmad-ji edi. U avvalgi daʼi (Muhammad Ezzuddin) ning ukasi boʻlgan. Buji BaiSohibaning otasi Said Abdulqodir Hakimuddinning nabirasi, onasi Aamena BaiSohiba esa Said Faxruddin Shahidning avlodi Said Hasanji Badshohning nevarasi edi.

## Faoliyati
Toyyib Zaynuddin hijriy 1236/ milodiy 1821-yilda Daʼi al-mutlaq boʻlgan. Uning Daʼvat davri milodiy 1821—1836 /hijriy 1236–1252 yillarga toʻgʻri keladi

## Vafoti
Said Toyyib Zaynuddin 54 yoshida vafot etgan.

## Manbalar

## Havolalar
* *The Ismaili, their history and doctrine* by Farhad Daftary (Chapter -Mustalian Ismailism- p.&nbsp;300-310)
Abu Qavuq

**Abu Qavuq** (arabcha:أبو قاووق) – Suriyaning Rif Damashq muhofazasidagi Qatana tumanida joylashgan qishloq. Suriya Markaziy Statistika Byurosi (CBS) maʼlumotlariga koʻra, 2004-yilgi aholini roʻyxatga olishda Abu Qavuqda 645 kishi yashashi aniqlangan.

## Manbalar
Tell Xanzir

**Tell Xanzir** () – Suriyaning Idlib muhofazasidagi Idlib okrugining At-Tamana nohiyasida joylashgan qishloq. Suriya Markaziy Statistika Byurosi (CBS) maʼlumotlariga koʻra, 2004-yil aholini roʻyxatga olishda Tell Xanzir aholisi  kishini tashkil qilgan.

## Manbalar
Baxodir Maxsitov

**Maxsitov Baxodir Maxsitovich** – oʻzbek davlat arbobi, Oʻzbekiston sport tashkilotlari faxriylari kengashi raisi. Turli yillarda davlat lavozimlarida faoliyat olib borgan.
## Hayoti
Baxodir Maxsitov 1948-yil 30-iyulda Toshkent viloyatida tugʻilgan. Oʻrta taʼlimni olgach, 1972-yilda Toshkent davlat universitetiga oʻqishga qabul qilingan. Oliygohni 1976-yilda tamomlagan.
## Faoliyati
Oliygohni tamomlagandan soʻng, mehnat faoliyatini sud-huquq tizimidan boshlagan. 1994-yilda Toshkent viloyatining Boʻka tumani hokimi etib tayinlangan. Bu lavozimda 1 yil faoliyat olib borganidan soʻng, 1995-yilda Oʻzbekiston Respublikasi Jismoniy tarbiya va sport davlat qoʻmitasi raisi lavozimiga tayinlangan. Bu lavozimda 2002-yilgacha faoliyat yuritgan. 2002-yildan 2003-yilgacha Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti devonida faoliyat yuritgan. 2020-yil dekabr oyidan hozirgacha Oʻzbekiston sport tashkilotlari faxriylari kengashi raisi sifatida ishlab kelmoqda.
## Mukofotlari
Baxodir Maxsitov bir qancha mukofotlar bilan taqdirlangan. Jumladan, „Mehnat shuhrati“ ordeni hamda „Qoraqalpogʻiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan madaniyat xodimi“ faxriy unvoni bilan mukofotlangan. Shuningdek, 2021-yil 29-dekabr kuni „Uzbekistan Sport Awards-2021“ milliy mukofotining „Sport sohasidagi koʻp yillik xizmati uchun“ nominatsiyasida gʻolib deb topilgan. 2023-yil 25-avgust kuni Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining „Oʻzbekiston Respublikasi mustaqilligining oʻttiz ikki yilligi munosabati bilan yuqori natijalarga erishgan sportchi va murabbiylardan bir guruhini mukofotlash toʻgʻrisida“gi farmoniga asosan, „Oʻzbekiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan yoshlar murabbiysi“ faxriy unvoni bilan mukofotlangan.
## Manbalar
Aleksandr Vorobey

**Aleksandr Valeryevich Vorobey** (; 1995-yil 14-iyun kuni Lvov viloyatining Sokal shahrida tugʻilgan) – ukrainalik futbolchi, darvozabon ampulasida oʻynaydi.

## Faoliyati
Aleksandr futbolchilik faoliyatini „Ternopil“ jamoasida boshlagan. 2016-yil 9-oktyabrda „Obolon“ jamoasiga qarshi oʻyinda, Ukraina birinchi ligasida ilk bor maydonga tushgan.

2017-yil 22-dekabrda Ukrainaning „Volyn“ jamoasi tarkibiga oʻtgan.

2021-yil 15-iyulda Ukrainaning Nikolaevka shahridagi „Viktoriya“ jamoasiga oʻtgan.

2022-yil 1-avgustda Tbilisining „Gagra“ jamoasi bilan shartnoma imzolagan. 2022-yil 10-sentyabrda Batumining „Dinamo“ jamoasiga qarshi oʻyinda Gruziya chempionatida ilk bor ishtirok etgan. 2025-yil 21-yanvarda Qarshining „Nasaf“ klubi bilan shartnoma imzolagan.

## Klublardagi statistikasi

## Yutuqlar
* Oʻzbekiston Superkubogi sohibi: (1) 2025
## Manbalar

## Havolalar
* 
* 
* 
* Aleksandr Vorobey Transfermarkt saytida
Mixail Salnikov

**Mixail Valeryevich Salnikov** (; 1974-yil 17-dekabrda tugʻilgan) – rossiyalik futbol murabbiyi va sobiq futbolchi boʻlib, hozirda „Dinamo Vladivostok“ futbol klubini boshqarmoqda.

## Tarjimayi holi

### Futbolchilik faoliyati
Rossiyaning turli yoshlar va yoshlar terma jamoalarida oʻynagan.

### Murabbiylik
2010-yildan 2015-yilgacha u Korkino „Shaxtyor“ jamoasida (uchinchi divizion/LFK) murabbiylik qilgan, keyin esa „Chelyabinsk“ klubining murabbiylar shtabida ishlagan. 2018/19-yilgi mavsum davomida u „Chelyabinsk“ bosh murabbiyi etib tayinlangan. Moskvaning „Veles“ jamoasiga murabbiylik qilgan. 2023-yil 4-iyunda u „Novosibirsk“ bosh murabbiyi etib tayinlangan, ammo 23-iyun kuni shartnoma bekor qilingani rasman eʼlon qilingan. 2023-yil 4-iyuldan beri u Vladivostokning „Dinamo“ jamoasini boshqarmoqda.

## Yutuqlari

### Futbolchi sifatida
Gʻolib (1994, 2001), kumush (ikkinchi divizion: 2003) va bronza (ikkinchi divizion: 2002) ikkinchi liga/ikkinchi divizion mintaqaviy turniri sovrindori

### Murabbiy sifatida
PFL chempionati / FNL ikkinchi divizioni mintaqaviy turnirining kumush medali sohibi (PFL chempionati: 2019/20, 2021/22) va bronza medali sohibi (PFL chempionati: 2020/21)

## Shaxsiy hayoti
Mixailning oʻgʻli Ilya Salnikov (2000-yil tugʻilgan) ham futbolchi.

## Manbalar

## Havolalar
* 
* Mixail Salnikov Transfermarkt saytida (murabbiy profili)
Abror Zohidov

**Abror Zohidov** (1979-yil 5-mart, Andijon viloyati Asaka tumani) – taniqli oʻzbek jurnalisti, Shuhrat medali sohibi, Oltin qalam mukofoti sovrindori. Onkologik kasalliklarga chalingan bolalar uchun xayriya aksiyalar tashkilotchisi.

## Biografiyasi
Abror Zohidov 1979-yil 5-mart kuni Andijon viloyatining Asaka tumanida tugʻilgan. 1995—2002-yillarda Samarqand davlat tibbiyot institutida tahsil olgan. Asl kasbi shifokorlik boʻlsa-da, jurnalistik faoliyat bilan shugʻullanadi. 2001—2017-yillarda bir qator davriy nashrlarda bosh muharrirlik qilgan.

## Xayriya faoliyati
Abror Zohidov vaqti-vaqti bilan ijtimoiy tarmoqlardagi sahifalari orqali xayriya aksiyalari uyushtirib turadi. Xayriya faoliyati asosan onkologik kasalliklarga chalingan bolalarga yoʻnaltiriladi. Jumladan, oʻziga tegishli boʻlgan 62 yillik tarixga ega surat auksion orqali 45 mln soʻmga sotilgach, ushbu mablagʻ onkologik kasalliklar bilan kurashayotgan bolalarni davolash uchun xayriya qilgan.

## Yana qarang
* Aziza Qurbonova
* Beruniy Alimov
## Manbalar
Saint-Marc-la-Lande

**** – Fransiyaning Yangi Akvitaniya mintaqasi Deux-Sèvres departamentida joylashgan kommuna.
## Yana qarang
*Deux-Sèvres departamenti kommunalari
## Manbalar
Dinamo (futbol klubi, Vladivostok)

**FC Dynamo Vladivostok** () – Rossiyaning Vladivostok futbol assotsiatsiyasi jamoasi.

## Klub tarixi
Dinamo klubi oʻz tarixining katta qismida havaskorlar darajasida oʻynagan. 1957-yilda ikkinchi darajali Sovet B toifasidagi ishtirok etgan. Klub bir necha bor tarqatib yuborilgan va qayta tashkil etilgan.

2021-yilda yana bir bor qayta yaratilgan va 2021-22-yilgi mavsum uchun uchinchi darajali Rossiya FNL 2 turniri uchun litsenziyalashdan o'tgan.

## Joriy tarkib
*2025-yil 9-yanvar holatiga koʻra [https://2b.2fnl.com/teams/10036/season-2024/ Ikkinchi liga veb-sayti].*

## Manbalar
Sahob Rashidov

**Sahob Ixtiyorovich Rashidov** (; 1998-yil 17-sentyabrda tugʻilgan) – oʻzbekistonlik futbolchi, Jizzaxning „Soʻgʻdiyona“ jamoasida hujumchi ampulasida oʻynaydi.

## Futbolchilik faoliyati
2022-yil 21-yanvarda Samarqandning "Dinamo" klubi bilan shartnoma imzolagan. 

2025-yil 16-yanvarda „Soʻgʻdiyona“ klubi bilan shartnoma imzolagan va uch yillik tanaffusdan keyin jamoaga qaytgan.

## Shaxsiy hayoti
Sahob Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasining sobiq hujumchisi Sardor va „Soʻgʻdiyona“ klubining sobiq futbolchisi Sanjar Rashidovlarning ukasidir.

## Manbalar

## Havolalar
* Sahob Rashidov Transfermarkt saytida
* 
*
Ayn ash-Shaara

**Ayn ash-Shaara** (arabcha:عين الشعره) – Suriyaning Rif Damashq muhofazasidagi Qatana tumanida joylashgan qishloq. Suriya Markaziy Statistika Byurosi (CBS) maʼlumotlariga koʻra, 2004-yilgi aholini roʻyxatga olishda Ayn ash-Shaarada 645 kishi yashashi aniqlangan. Hudud aholisining bir qismini darziylar tashkil qiladi.

## Tarixi
Hermon togʻi atrofidagi hududlarda druzlarning yashashi, 11-asr boshlarida darziylar diniga asos solingan vaqtdan buyon yozma manbalarda tilga olinadi.

1838-yilda Eli Smith Ayn ash-Shaara aholisini darziylar va pravoslav xristianlar deya tariflagan.

## Manbalar
Ayn at-Tina

**Ayn at-Tina** (arabcha:عين التينة) – Suriyaning Rif Damashq muhofazasidagi Qatana tumanida joylashgan qishloq. Suriya Markaziy Statistika Byurosi (CBS) maʼlumotlariga koʻra, 2004-yilgi aholini roʻyxatga olishda qishloqda 3206 kishi yashashi aniqlangan. Uning aholisi asosan sunniy musulmonlardan tashkil topgan.

## Manbalar

## Adabiyotlar

*
Umaviylarning Galliyaga bosqini

**Umaviylarning Galliyaga bosqini**, shuningdek, **Islomning Galliyaga bosqini** deb ham ataladi, Umaviylar Pireney yarim orolini bosib olganidan keyin musulmon qoʻshinlarining Galliya hududiga (taxminan hozirgi Fransiya) oʻz yerlarini kengaytirish uchun amalga oshirgan bir qator harbiy yurishlari hisoblanadi. Umaviylarning bosqini ikki bosqichda, milodiy 719 va 732-yillarda amalga oshirilgan. Garchi Umaviylar Septimaniyani oʻz nazorati ostiga olgan boʻlsa-da, u yerdan tashqaridagi Luara va Ron vodiysiga qilgan yurishlari muvaffaqiyatsiz yakunlangan. 759-yilda musulmon qoʻshinlari Septimaniyani nasroniy Franklar imperiyasiga boy berdi va al-Andalus deb atagan Pireney yarim oroliga chekinishga majbur boʻldi.

719-yilgi Umaviylarning Galliyaga bosqini ularning Vestgot qirolligini bosib olishga qaratilgan hujumlarining davomiga aylandi. Galliya janubida joylashgan Septimaniya Vestgot qirolligining bosib olinmagan soʻnggi viloyati edi. Septimaniyaga bostirib kirish Umaviylarning Pireney yarim orolida erishgan muvaffaqiyatlarini yanada mustahkamlash zarurati bilan bogʻliq edi. Musulmon qoʻshinlari 719-yilda Septimaniyaga yurish boshladi. 720-yilda Vestgot davlatining poytaxti Narbonne shahri qulaganidan soʻng, arablar va berberlardan tashkil topgan Umaviy qoʻshinlari shimolga, Akvitaniya tomon yoʻl oldi. Ularning ilgʻor yurishlari 721-yilda boʻlib oʻtgan Toulouse jangiga kelib toʻxtatildi, ammo ular Galliyaning janubiy yarmiga, hatto Avignon va Liongacha boʻlgan hududlarga vaqti-vaqti bilan hujum uyushtirishgan.

## Manbalar

## Adabiyotlar

* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
Vosit qamali

**Vosit qamali** Abbosiylar inqilobi qoʻshini va Vositdagi Umaviylar garnizoni oʻrtasidagi toʻqnashuv. Abbosiylar qoʻshiniga al-Hasan ibn Qahtaba va boʻlajak xalifa al-Mansur boshchilik qilgan. Umaviylar garnizoniga esa Iroqning soʻnggi Umaviylar noibi Yazid ibn Umar ibn Hubayra rahbarlik qilgan. Abbosiylar tarafdorlarining qoʻzgʻoloni sababli Yazid Kufani tark etishga majbur boʻlib, Vositga qochib borgan. Shahar 749-yilning avgust/sentyabr oyidan 750-yilning iyun/iyul oyigacha, ya’ni 11 oy davomida qamaldan soʻng taslim boʻldi. Qamal doimiy zarbalar va hujumlar bilan xarakterlanadi. Biroq, vaqt oʻtishi bilan Umaviylar garnizoni tushkunlikka tushib, Qays va Yaman qabilalari oʻrtasidagi ichki ziddiyatlar yuzaga chiqа boshladi. Umaviylar xalifasi Marvon II Zab jangida magʻlubiyatga uchragani va Abbosiylarning Shomni zabt etgani haqidagi xabar Vositga yetib kelgach, mudofaachi qoʻshin saflari parchalana boshladi. Shunga qaramay, Yazid Abbosiy xalifa as-Saffohdan oʻzi va izdoshlari uchun afv olgunga qadar yana bir necha oy kurashni davom ettirdi. Shunga qaramay, Yazid va uning yuqori martabali zobitlari tez orada as-Saffohning buyrugʻi bilan qatl etildi.

## Adabiyotlar
* 
*
Shimoliy Afrikada Umaviylar hukmronligi

**Shimoliy Afrikada Umaviylar hukmronligi** yoki **Umaviylar Ifriqiyasi** Shimoliy Afrikaning Magʻrib mintaqasida (Misrdan tashqari) Umaviylar xalifaligi davrida (661–750) davom etgan. Bu davr 661-yilda musulmonlarning Magʻribni zabt etishidan boshlab 743-yilda Xorijiy berberlar qoʻzgʻoloni tufayli Gʻarbiy va Markaziy Magʻribda Umaviylar hukmronligining tugashigacha davom etgan. Bu davrdan keyin Umaviylar Ifriqiya ustidan oʻz hukmronligini saqlab qolgan (keyinchalik Abbosiylar xalifaligi qoʻliga oʻtgan), shu bilan birga Magʻribning qolgan qismi arab, berber va forslardan iborat turli islomiy sulolalar tomonidan zabt etilgan.

## Tarixi

Musulmonlarning Magʻribga istilosi 647-yilda Roshidun xalifaligi davrida boshlangan boʻlib, ular Misrdan Magʻribni zabt etish uchun baza sifatida foydalangan. Abdulloh ibn Saʼd ibn Abu Sarh 20 000 nafar askar bilan Madinadan (Arabiston yarim oroli) yoʻlga chiqqan, Tripolitaniyani egallab olib, shu yilning oʻzida Sufetula jangida Vizantiyaning ancha katta boʻlgan qoʻshinini magʻlubiyatga uchratgan. Biroq Afrikaning yangi eksarxati soliq toʻlashga rozi boʻlgach, arab qoʻshinlari orqaga chekingan. 642 yoki 643-yillarda Kirenaikani zabt etgan Amr ibn al-Os berber qabilalaridan olinadigan jizya soligʻini 13 000 dinor qilib belgilagan. Shuningdek, Lavata qabilasidan arablarga oʻzlarining bir qancha oʻgʻil-qizlarini jizyaning umumiy miqdoriga teng boʻlgan qiymatda sotishni talab qilgan.

## Manbalar
Tolib al-Haq

**Abu Yahyo Abdulloh ibn Yahyo ibn Umar ibn al-Asvad ibn Abdulloh ibn al-Horis ibn Muoviya ibn al-Horis al-Kindiy** (oʻzining „**Tolib al-Haq**“ () taxallusi bilan tanilgan) – Uchinchi fitna paytida janubiy Arabistonda Umaviylar xalifaligiga qarshi qilingan ibodiylar qoʻzgʻoloni rahbari.

## Adabiyotlar

* 

## Manbalar
Al-Adnaniya (Rif Damashq)

**Al-Adnaniya** (arabcha:العدنانية) – Suriyaning Rif Damashq muhofazasi Qatana tumanidagi qishloq. U al-Nashabiya nahiyasidan („tuman“) janubi-sharqda joylashgan. Suriya Markaziy Statistika Byurosi (CBS) maʼlumotlariga koʻra, 2004-yilgi aholini roʻyxatga olishda Al-Adnaniyada 2352 kishi yashashi aniqlangan.

## Manbalar

## Adabiyotlar

*
Sulton Ali

**Sulton Ali ibn Muhammad al-Boqir ibn Ali Zayn al-Obidin ibn Al-Husayn** (arab ạlḥsyn) oʻn ikkinchi shia musulmonlarining beshinchi imomi va ismoiliy shia musulmonlarining toʻrtinchi imomi Muhammad al-Baqirning oʻgʻli. Madinada tugʻilgan, Eronda „Sulton Ali“ nomi bilan mashhur boʻlgan Ali otasi tomonidan Koshon va Qum viloyatlariga joʻnatilgan. U yerda juma namozi imomi va ustozlik qilgan. Mashhurligi va shia islomini targʻib qilishi Umaviylar sulolasining mahalliy vakili uchun tahdid tugʻdirgan. Umaviylar vakili qoʻshinlari uzoq davom etgan jangdan soʻng Sulton Ali va uning bir guruh tarafdorlarini qurshovga olib, milodiy 734-yil 7-avgustda (hijriy 116-yil, Jumodi as-soniy oyining 27-kuni) Koshondan 45 kilometr sharqda joylashgan Ardihal qishlogʻida kattaroq tarafdorlar guruhi yetib kelishidan oldin ularni oʻldirganlar. Uni shia musulmonlari, ayniqsa Eronda, hali ham eʼzozlaydilar. Uning dafn etilgan joyi – qayta-qayta taʼmirlangan, ammo qisman Saljuqiylar davriga mansub boʻlgan – ziyoratgohga aylangan. Ziyoratgoh har yili kuzning oʻn yettinchi kunida oʻtkaziladigan oʻziga xos gilam yuvish marosimi bilan mashhur. Bu marosim Sulton Alining shahid boʻlgan kunini xotirlash uchun oʻtkaziladi va uning kelib chiqishi Sulton Alining jasadi gilamga oʻralib, oʻldirilgandan soʻng dafn etiladigan joyga olib kelinganiga bogʻliq boʻlishi mumkin.

Shajaraviy maʼlumotlarga koʻra, Sulton Ali beshinchi shia imomining oʻgʻli, oltinchi shia imomining ukasi, shuningdek, qizi Fotima orqali yettinchi shia imomining qaynotasi boʻlgan.

## Manbalar
Al-Bahariya

**Al-Bahariya** (arabcha:البحارية) – Suriyaning Rif Damashq muhofazasidagi Duma tumanida joylashgan qishloq. U Sharqiy Gutada, Damashq shahar markazidan 20 km (12 milya) sharqda joylashgan. Damashq xalqaro aeroporti Al-Bahariyadan 13 kilometr (8,1 milya) janubda joylashgan. Qishloq 2013-yil avgustida vayron qilingan va Suriyadagi fuqarolar urushi paytida bu yerda kimyoviy qurol hujumi uyushtirilgan.
## Manbalar

## Adabiyotlar

*
Berberlar qoʻzgʻoloni

**Berberlar qoʻzgʻoloni** yoki **Xorijiylar qoʻzgʻoloni** milodiy 740–743-yillarda (islom taqvimi boʻyicha hijriy 122–125) Umaviy xalifasi Hishom ibn Abdulmalik davrida sodir boʻlgan va arab xalifaligidan (Damashqdan hukmronlik qilgan) birinchi muvaffaqiyatli ajralish sifatida tarixda qolgan. Xorijiy puritan voizlarining taʼsiri ostida berberlar Umaviylar xalifaligiga qarshi 740-yilda Tanjerda isyon koʻtargan va ushbu isyon dastlab Maysara al-Matgʻoriy tomonidan boshqarilgan. Qoʻzgʻolon tez orada Magʻribning qolgan qismiga (Shimoliy Afrika) va boʻgʻozlar orqali al-Andalusgacha tarqalgan.

Berberlar Baqdura va zodagonlar janglaridan soʻng Gʻarbiy Magʻribda Umaviylar hukmronligini tugatishga muvaffaq boʻldi, ammo Umaviylar tez orada ularga qarshilik koʻrsatib, Ifriqiyaning asosiy qismini (Tunis, sharqiy Jazoir va gʻarbiy Liviya) va al-Andalusni (Ispaniya va Portugaliya) ulardan tortib olishga muvaffaq boʻldi. Ayniqsa, ularning al-Asnam jangidagi gʻalabasi muhim ahamiyat kasb etdi. Biroq Magʻribning qolgan qismida hech qachon Umaviylar oʻz hukmronligini qayta tiklay olmadi. Umaviylar viloyatining poytaxti Qayravonni qoʻlga kirita olmaganidan soʻng, berber qoʻzgʻolonchilari qoʻshinlari tarqab ketdi va gʻarbiy Magʻrib bir qator kichik davlatchalar hamda qabila boshliqlari va xorijiy imomlar tomonidan boshqariladigan hududlarga boʻlinib ketdi.

Berberlar qoʻzgʻoloni xalifa Hishom davridagi eng katta harbiy muvaffaqiyatsizlik boʻlishi mumkin. Ushbu isyon natijasida xalifalikdan tashqarida ayrim ilk musulmon davlatlari paydo boʻlgan.

## Manbalar

## Adabiyotlar

* al-Maqqari (1840-43 transl. by P. de Gayangos) *The History of the Mohammedan dynasties in Spain*, 2 vols, London: Royal Asiatic Society.
* Blankinship, Khalid Yahya (1994). *The End of the Jihad State: The Reign of Hisham Ibn 'Abd Al-Malik and the Collapse of the Umayyads*. SUNY Press. 
* Fournel, Henri (1857) *Étude sur la conquête de l’Afrique par les Arabes*, Paris, Impermerie Imperiale.
* Heath, Jeffrey M (2002). *Jewish and Muslim Dialects of Moroccan Arabic*. London: Routledge. 
* Holt, P M, Lambton, Ann K S. and Lewis, Bernard (1977). *The Cambridge History of Islam*. Cambridge University Press. 
* Hrbek, Ivan (1992), Africa from the Seventh to the Eleventh Century, 3rd, University of California Press,
* Ibn Khaldun (1852 transl.) *Histoire des Berbères et des dynasties musulmanes de l’Afrique*, Algiers.
* Lévi-Provençal, E. (1950)*Histoire de l’Espagne musulmane, Tome 1*, 1999 ed., Paris: Larose.
* Julien, Charles-André, *Histoire de l’Afrique du Nord, des origines à 1830*, édition originale 1931, réédition Payot, Paris, 1961
* Kennedy, Hugh (1996) *Muslim Spain and Portugal: A Political History of al-Andalus*, New York and London: Longman.
* Mercier, E. (1888) *Histoire de l’Afrqiue septentrionale, V. 1*, Paris: Leroux. Repr. Elibron Classics, 2005.
* Roth, A M and Roth, Norman (1994). *Jews, Visigoths and Muslims in Medieval Spain: Cooperation and Conflict*. Brill Academic Publishers. 
* Taha, Abd al-Wahid Dhannun (1989) *The Muslim conquest and settlement of North Africa and Spain*, London, Routledge.
Sulaymon ibn Saʼd al-Xushaniy

**Abu Sobit Sulaymon ibn Saʼd al-Xushaniy** ()) () – Umaviylar xalifaligining arab amaldori. 630-yillarda musulmonlar Vizantiya imperiyasidan bu hududni zabt etganidan beri, yunon tili Suriya maʼmuriyatining tili boʻlib qolgan edi. 700-yildagi oʻzgarish Abdulmalik tomonidan amalga oshirilgan kengroq markazlashtirish siyosatining bir qismini tashkil etdi. Ushbu yutugʻini eʼtirof etgan holda, Sulaymon Suriya moliyasi boshqarmasi rahbari etib tayinlandi va melkit nasroniy tajribali amaldor Sarjun ibn Mansurning oʻrnini egalladi. Sulaymon bu lavozimda xalifalar Volid I () va Sulaymon (), Umar II hukmronligining boshlarida () hamda Yazid II davrida () faoliyat yuritgan.

## Hayoti
Sulaymon Falastin hududidan, Suriyaning Jund al-Urdun harbiy okrugi hududidan edi. Tarixchi Moshe Gilning uning Jund al-Urdunning maʼmuriy poytaxti Tiberiyadan boʻlgan. Uning otasi Saʼd nasroniy edi va Sulaymon ham nasroniy boʻlgan boʻlishi mumkin. Baʼzi anʼanaviy musulmon tarixchilari uni „Saʼid, al-Husaynning mavlosi“ning oʻgʻli deb atashadi, biroq bu xato boʻlib, ehtimol oldingi manbadagi bosma xatodan kelib chiqqan. Tarixchi Martin Sprenglingning taʼkidlashicha, Sulaymon arab va yunon tillarini mukammal bilgan, bu esa xalifa Abdumalik tomonidan unga rasmiy yozishmalar uchun kotib vazifasi topshirilganidan koʻrinib turadi.

## Adabiyotlar

* 
* 
* 
* 
* 

## Manbalar
Barid

***Barīd*** (, koʻpincha „pochta xizmati“ deb tarjima qilinadi) – Umaviylar, keyinchalik Abbosiylar xalifaligida hukumat tomonidan boshqariladigan pochta xizmati. Ilk islom davridagi muhim tashkilotlardan biri boʻlgan *barīd* nafaqat xalifalik boʻylab rasmiy xat-hujjatlarning yetkazilishini taʼminlagan, balki ichki aygʻoqchilik agentligi sifatida ham faoliyat yuritgan. Bu esa xalifalarga viloyatlardagi voqealar va amaldorlarning faoliyati haqida maʼlumot bergan.

## Tarixi
Musulmonlarning *barid* tashkiloti ulardan oldin hukmronlik qilgan Vizantiya imperiyasi va Sosoniylarning pochta tizimlariga asoslangan boʻlishi mumkin. Qadim zamonlardan beri Yaqin Sharqda pochta tizimlari mavjud boʻlib, bunday tashkilotlar islomdan oldingi bir qancha davlatlarda faoliyat yuritgan. Yoʻllar boʻyida yashovchi aholini u yerdan oʻtib ketayotgan askarlar va amaldorlarning yuklarini tashishga majburlash yoki Ptolemeylar davrida Misrda boʻlgani kabi davlat xizmatlari uchun yuk tashuvchi hayvonlardan foydalanish anʼanasi Ahamoniylar imperiyasi davridan beri mavjud boʻlgan va IV asrda Rim qonunchiligi tomonidan kuchga kiritilgan.

## Manbalar

## Adabiyotlar

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
Haras

**Haras** () Umaviylar va Abbosiylar davrida xalifaning shaxsiy qoʻriqchilar boʻlinmasi. Haraslar Kordova amirligida ham tashkil etilgan.

## Paygʻambar Muhammad davrida
Haras birinchi marta islom paygʻambari Muhammad davrida tasvirlangan boʻlib, oʻsha paytda bir qancha kuchli musulmon kishilar, masalan, Abu Bakr, Saʼd ibn Abu Vaqqos, Saʼd ibn Muoz, Jakvon ibn al-Qays, Zubayr ibn al-Avvom, Bilol ibn Raboh, Abbod ibn Bishr va Abu Ayyub al-Ansoriylar paygʻambarning shaxsiy harasi sifatida xizmat qilgan.

## Rashidun xalifaligi davrida
Abu Bakr musulmon olamida ilk xalifa sifatida taxtga koʻtarilgan va Ridda urushlari boshlanganda, Ali ibn Abu Tolib, Saʼd ibn Abu Vaqqos va Zubayr ibn al-Avvom boshchiligidagi qoʻl ostidagi Haras va ash-Shurta boʻlinmalari Madinaga hujum qilgan isyonchilarga qarshi Zu Qissa jangida qatnashgan va keyinchalik isyonchilarni Dumat al-Jandalga qadar quvib borgan. Xalifa ushbu boʻlinmadan foydalanishga majbur boʻlgan, chunki xalifalikning asosiy qoʻshini Usoma ibn Zayd boshchiligida Balqa yurishi bilan band boʻlgan.

## Manbalar

## Adabiyotlar

* 
* 
*
Mavlo

***Mavlo*** () koʻp maʼnoli arabcha soʻz boʻlib, uning maʼnolari turli davr va kontekstlarda turlicha boʻlgan.

Islom paygʻambari Muhammaddan oldin ushbu atama dastlab birlashgan qabilalar guruhining har qanday shakliga nisbatan qoʻllanilgan.

Qur’on va hadislarda mavlo soʻzi turli maʼnolarda, jumladan, „Rabb“, „voliy“, „vasiy“ maʼnolarida qoʻllangan.

Paygʻambar Muhammadning vafotidan keyin bu tashkilot Umaviylar sulolasi tomonidan islomni yangi qabul qilgan kishilarni arab-musulmon jamiyatiga qoʻshish uchun moslashtirilgan va *mavoli* soʻzi ilk islom xalifaliklarida islom qabul qilgan arab boʻlmagan musulmonlar uchun qoʻllanila boshlangan.

## Yana qarang

* Ajam
* Jizya
* Mavlono
* Mulla
* Ummu al-valad

## Manbalar

## Adabiyotlar

* Hourani, Albert. *A History of the Arab People*. Chapter 1.
* Mas’udi. *The Meadows of Gold*. Trans. and eds. Paul Lunde and Caroline Stone.
* 

## Qoʻshimcha adabiyotlar

* *Conversion and Poll-Tax in Early Islam*, D. C. Dennett, Cambridge 1950.
* *The Encyclopaedia of Islam*, second edition.
* *Slaves on Horses*, P. Crone, Cambridge 1980.
* *Roman, Provincial and Islamic Law: The Origins of the Islamic Patronate*, P. Crone, Cambridge University Press, 2002.
* *Patronate And Patronage in Early And Classical Islam*, M. Bernards, J. Nawas, Brill, 2005.
* ''Mawlas: Freed slaves and converts in early Islam'', Daniel Pipes, in: Slavery & Abolition, 1980, 1:2, 132–177
Arab–sosoniy tangalari

**Arab–sosoniy tangalari** musulmonlar Eronni bosib olgandan keyin, VII–VIII asrlar oraligʻida ilk islom xalifaliklarining musulmon hokimlari tomonidan Eron Sosoniylar imperiyasi (224–651) tangalariga oʻxshash uslubda zarb qilingan. Bu tangalar, asosan, kumush dirhamlar, baʼzan mis tangalar boʻlib, ular Sosoniylar hududlari boʻlgan Iroq va Eronda zarb qilingan. Tangalar, arab yozuvlari bilan birga, Sosoniy imperatorining boshi tasviri va boshqa islomdan oldingi Sosoniy tangalaridagi motivlarni aks ettirgan.

## Manbalar

## Adabiyotlar

* 
* 
* 
*
Koreya Respublikasi 2024-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida

**[[Koreya Respublikasi]] 2024-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida** 144 nafar sportchilar bilan 23 sport turi boʻyicha ishtirok etdi.

## Sportchilar
Quyida Olimpiada oʻyinlariga yoʻllanma qoʻlga kiritgan sportchilar soni boʻyicha maʼlumot keltirilgan.

## Medallar

## Manbalar

## Havolalar
* Koreya Respublikasi XOQ rasmiy sayti
Maktab (fan va sanʼatda)

**Maktab** () — fan, adabiyot, sanʼat, ijtimoiy-siyosiy hayot va shu kabilarda oʻziga xos xususiyatlarga ega boʻlgan yoʻnalish, oqim (masalan, geolog olim Habib Abdullayev maktabi va hokazo). Maktab atamasi, shuningdek, rang-tasvir, haykaltaroshlikka, oʻziga xosligi aniq ifodalangan shahar yoki maʼlum viloyat meʼmorligiga, u yoki bu darajada aniq, uslubiy va tarixiy chegaralariga ega boʻlgan butun bir mamlakatning milliy sanʼatiga nisbatan ham qoʻllanadi (masalan, Hirot miniatyura maktabi).

## Manbalar


## Havolalar
Maktab (maʼnolari)

**Maktab** ():

# Maktab — oʻqituvchi rahbarligida yosh avlodga maʼlumot beriladigan va tarbiyaviy ishlar olib boriladigan oʻquv tarbiya muassasasi;
# Maktab — fan, adabiyot, sanʼat, ijtimoiy-siyosiy hayot va shu kabilarda oʻziga xos xususiyatlarga ega boʻlgan yoʻnalish, oqim.
Bam (musiqa)

**Bam** — musiqadagi yoʻgʻon yoki past ovoz. Musiqa asboblaridagi torlarning yoʻgʻon tovush beradigani — bas. Bamning aksi esa zir.

## Manbalar

## Adabiyotlar

* 
* 

## Havolalar
Banda (musiqa)

**Banda** () — mis puflama va urib chalinadigan musiqa asboblaridan tuzilgan ansambl. Baʼzi operalarda sahna yoki sahna orqasida simfonik orkestrga qoʻshilgan tarzda yoki yakka holda ijro qiladi. Banda simfonik musiqaga koʻproq tantanali yoki jangovar holatlarda qoʻshiladi. Shuningdek, yakka va orkestrga joʻr boʻlib ham qoʻllanadi.

## Manbalar


## Havolalar
Altin Kryeziu

**Altin Kryeziu** (2002-yil 3-yanvarda, Sloveniyada tugʻilgan) – professional futbolchi, KF Egnatia jamoasida yarim himoyachi sifatida oʻynaydi. Sloveniya va Kosovoning yoshlar terma jamoalarida oʻynagan.

## Terma jamoadagi faoliyati

### Sloveniya
2018-yil 23-avgustda Sloveniya U17 terma jamoasi tarkibida Shveytsariya U17 terma jamoasiga qarshi oʻrtoqlik uchrashuvlarida ishtirok etgan.

### Kosovo
2020-yil 29-avgustda Kryeziu Kosovo U21 terma jamoasidan Angliya U21 jamoasiga qarshi 2021-yilgi UEFA U-21 Yevropa chempionati saralash oʻyini uchun chaqiruv olgan va oʻz debyutini amalga oshirgan.

## Manbalar

## Havolalar
* Altin Kryeziu Sloveniya futbol assotsiatsiyasi saytida
Petar Bosančić

**Petar Bosančić** (; 1996-yil 19-aprelda tugʻilgan) xorvatiyalik professional futbolchi, Oliy Ligasining FK Žalgiris klubida markaziy himoyachi sifatida oʻynaydi.

## Klub faoliyati
Petar Bosanchich oʻz faoliyatini NK Solin yoshlar akademiyasida faoliyatini boshlagan.

2023-yil mart oyida Bosančić Latviya Oliy ligasi klubi Riga bilan shartnoma imzolagan. U 2024-yilning iyulida oʻzaro kelishuvga koʻra shartnomasini bekor qilgan holda klubni tark etgan.

## Manbalar

## Havolalar
*
Bunyodkor futbol klubi legionerlari roʻyxati

Quyida „Bunyodkor“ futbol klubi legionerlari roʻyxati keltirilgan. Klub 2005-yil 6-iyulda „Quruvchi“ nomi bilan tashkil etilgan. 2005-yilda Toshkent viloyati chempionatida (Ikkinchi liga) ishtirok etib, jamoa Oʻzbekiston chempionatining birinchi ligasiga chiqish uchun kurashish huquqini beruvchi uchrashuvlarga yoʻllanmani qoʻlga kiritgan. „Quruvchi“ birinchi ligaga chiqish vazifasini muvaffaqiyatli uddalaggan va 2006-yildan boshlab milliy chempionat, Oliy ligasida oʻynay boshlagan. 2008-yil 3-avgustda klub nomi „Bunyodkor“ga oʻzgartirilganligi rasman eʼlon qilingan. „Quruvchi“da oʻynagan birinchi legioner turkman futbolchisi Gochguli Gochguliyev hisoblanadi. Shu paytgacha „Bunyodkor“ safida 32 nafar xorijlik futbolchi oʻynagan.

## Roʻyxat
2018-yil dekabr holatiga oid maʼlumotlar.

Hozirgi vaqtda ham klubda oʻynaydigan futbolchilar qalin yozuvlarda koʻrsatilgan.
}|| Ukraina||Yarim himoyachi||2013—2014||47||28
|-
|22|||| Ukraina||Himoyachi||2014||7||0
|-
|23||Karles Koto|| Ispaniya||Yarim himoyachi||2014||5||0
|-
|24||Ivan Milošević|| Serbiya||Himoyachi||2014—2015||34||2
|-
|25||Samir Bekrić|| Bosniya va Gersegovina||Yarim himoyachi||2014—2015||24||1
|-
|26||Chaker Zouagi|| Tunis||Yarim himoyachi||2015—2016||37||8
|-
|27||Minori Sato|| Yaponiya||Yarim himoyachi||2014—2016||99||12
|-
|28||Aleksandar Alempijević|| Serbiya||Yarim himoyachi||2016||30||1
|-
|29||Jurica Buljat|| Xorvatiya||Himoyachi||2016||37||0
|-
|30||Dušan Mićić|| Serbiya||Himoyachi||2017||5||0
|-
|31||Vadim Chemirtan|| Moldova||Hujumchi||2017||11||2
|-
|32||Filip Rajevac|| Serbiya||Himoyachi||2018||27||7
|}

## Legionerlar fuqaroligi

## Yana qarang
* Bunyodkor PFK
* Bunyodkor futbol klubi Osiyo kuboklarida
* Oʻzbekistonda futbol

## Havolalar
* „Bunyodkor“ FK rasmiy sayti 
* Klubning rasmiy saytida „Bunyodkor“ legionerlari roʻyxati 
* Bunyodkor afsonalari
* „Bunyodkor“ haqida maʼlumot va klub oʻyinchilarining toʻliq roʻyxati footballfacts.ru saytida
Al-Bejaa

**Al-Bejaa** (arabcha:البجاع) – Suriyaning Rif Damashq muhofazasidagi Qatana tumanida joylashgan qishloq. Suriya Markaziy Statistika Byurosi (CBS) maʼlumotlariga koʻra, 2004-yilgi aholini roʻyxatga olishda Al-Bejaada 1058 kishi yashashi aniqlangan.

## Manbalar
Talhiye

**Talhiye** () Suriyaning Idlib muhofazasidagi Idlib okrugining Taftanaz nohiyasida joylashgan qishloq. Suriya Markaziy Statistika Byurosi (CBS) maʼlumotlariga koʻra, 2004-yil aholini roʻyxatga olishda Talhiye aholisi  kishini tashkil qilgan.

## Manbalar
Sulaymon ibn Hishom

**Sulaymon ibn Hishom ibn Abdulmalik** (; ) – arab lashkarboshisi, Umaviylar xalifasi Hishom ibn Abdulmalikning () oʻgʻli. Vizantiya imperiyasiga qarshi yurishlarida ishtiroki, shuningdek, Umaviylar xalifaligining soʻnggi yillarida yuz bergan fuqarolar urushlardagi muhim roli oʻynagan. Marvon II ga () magʻlub boʻgach, Hindistonga qochib ketdi va u yerda vafot etdi.
## Adabiyotlar
* 
* 
## Manbalar