Tao Yuanming

**Tao Yuanming** (365–427), **Tao Qian** ( nomi bilan ham tanilgan; shuningdek, Olti sulola davridagi eng taniqli shoirlardan biri boʻlgan xitoylik shoir va siyosatchi edi. U Sharqiy Jin sulolasi davrida (317-420) tugʻilgan va Liu Song (420-479) sulolasi davrida vafot etgan . Tao Yuanmin umrining koʻp qismini yolgʻizlikda, qishloqda yashash yashab oʻtqazgan, dehqonchilik, kitob oʻqish, sharob ichish, vaqti-vaqti bilan mehmonlar qabul qilish va sheʼrlar yozish bilan oʻtkazardi, unda u hayotning zavqu va qiyinchiliklari haqida tez-tez fikr yuritardi.  Tang sulolasida (618-907), Shimoliy Song sulolasi davriga (960-1127) nisbatan tanilgan shoir, Su Shi (1037-1101) kabi nufuzli savodxonlik arboblari uni haqiqiylik namunasi deb eʼlon qildilar. sheʼriyat, Tao Yuanming doimiy adabiy shon-sharafga erishadi.  Biroq, Tao Yuanminning VI asr adabiy antologiyasiga kiritilishi *Ven Xuan* oʻz tugʻilgan hududida shon-shuhratning boshlanishi haqida bahs yuritilardi. Tao Yuanming keyinchalik biz Fields and Gardens sheʼriyati deb bilgan narsaning eng muhim vakili sifatida qabul qilinadi. Tao Yuanming yaqin tabiat dunyosining goʻzalligi va osoyishtaligidan ilhom oldi. Tao Yuanming „Vu Shuang Pu“  tasvirlangan , *Tengsiz qahramonlar jadvali*) Jin Guliang tomonidan.

## Ismlar
Umrining oʻrtalarida Tao oʻz ismini (familiyasini saqlab) Tao Yuanmingdan oʻzgartiradi. **Tao Qian**"Besh tolning ustasi", u juda yoshligida ishlatgan yana bir ism, oʻzining ixtirosi boʻlib tuyuladi.  Uning yoshligidan saqlanib qolgan avtobiografik ismi bor, unda Tao Yuanming oʻziga ishora qilish uchun „Besh tol“ dan foydalanadi. Shundan soʻng, Tao oʻzining oldingi asarlarida oʻzini „Yuanming“ deb ataydi; ammo; Sharqiy Jin sulolasining 420-yilda halok boʻlishi bilan u oʻzini mamlakatdagi sokin hayotga yakuniy chekinishi va qarorini koʻrsatuvchi „Qian“, yaʼni „yashirish“ degan maʼnoni anglata boshlagani taxmin qilinadi. siyosiy sahnada boshqa ishtirok etishdan bosh tortadi.  *Tao Qian,* shuningdek, „Recluse Tao“ deb tarjima qilinishi mumkin.  Biroq, bu hech qanday tarzda eremitik turmush tarzi yoki ekstremal asketizmni nazarda tutmaydi; Toʻgʻrirogʻi, oilasi, doʻstlari, qoʻshnilari, musiqa asboblari, vinolari, goʻzal kutubxonasi va togʻning goʻzal manzarasi bilan qulay oʻzini qulay xis qilar edi. 

Ismlar Yuanliang (), Shenming () va Quanming () barchasi Tao Yuanming bilan bogʻliq. Bu chalkashliklarning baʼzilari Tang sulolasi davrida nomlash tashabusidan kelib chiqadi, xususan, imperator nomidagi belgilarni yozish yoki hatto tasodifiy talaffuz qilish uchun ishlatish mumkin emas edi. Ushbu taqiqdan qochish uchun oʻxshash belgilar yoki soʻzlarni almashtirishni talab qildi. Tang sulolasining „Oliy asoschisi“ (vafotidan keyin Tang imperatori Gaozu unvonini olgan) Li Yuan, *yuan* ( shaxsiy ismga ega boʻlganligi sababli) belgi tabuga aylandi. Shunday qilib, bu Yuanmingdagi *yuan* bilan bir xil boʻlganligi sababli, turli mualliflar *shen*  almashtirdilar.) *yuan* uchun – ikkalasi ham „chuqurlik“ ni nazarda tutadi. 

## Hayot

### Ajdod
Tao Yuanminning katta bobosi Jin sulolasining taniqli generali va gubernatori Tao Kan (259-334) edi. Uning bobosi va otasi ham hukumat amaldori boʻlib xizmat qilgan  okrug gubernatori darajasiga koʻtarilgan.  Biroq, Tao Yuanming tugʻilgan oilaviy sharoit faqat oʻrtacha qashshoqlik va katta siyosiy taʼsirning etishmasligi edi.  

### Shaxsiy fon

Tao Yuanmin Sharqiy Jin sulolasining boʻlgan (316/317 – 419/420), garchi bu sulolaning halokatidan keyin yashagan. Xitoy tarixidagi soʻnggi barqaror davr Xan sulolasi davrida (miloddan avvalgi 206 – 220 yillar) boʻlgan, undan keyin Uch Qirollik deb nomlanuvchi turli siyosiy oʻzgarishlar sodir boʻlgan, bu voris davlatlardan biri Kao klani tomonidan asos solingan va boshqarilgan Cao Vey boʻlgan. va asosan Xitoyni qisqacha birlashtirish. Jin sulolasi Sima urugʻi tomonidan asos solingan va nazorat qilingan boʻlib, uning yetakchi aʼzolari korruptsiya yoʻli bilan hokimiyatni qoʻlga kiritish va saqlab qolish bilan mashhur edi. Bu Tao Yuanminning tugʻilishidan oldin, Sima Yan Cao Vey sulolasining monarxal hukmdori taxtini egallab, uning shtab-kvartirasini gʻarbiy poytaxt Changʻanda oʻrnatgan va qirollik nomini Jin deb oʻzgartirganida boshlangan. Keyinchalik sulola tarixi qarindoshchilik, buzuq siyosat, fuqarolar tartibsizliklari va zoʻravonlik bilan ajralib turdi. Boshqa turli klanlar ham hokimiyat uchun kurashdilar. Sima bularga ham, bir-biriga qarshi ham kurashdi. Tizimga xos boʻlgan zaif tomonlar Sakkiz shahzodaning urushi (291 dan 306 gacha) bilan yakunlandi, sakkiz shahzoda hammasi Simas edi. Darhol keyingi voqealar maʼlum inqilobchilar va turli qoʻshni kuchlarning mamlakatni bosib olishiga olib keldi. Shimol va gʻarbdagi bu qoʻshni kuchlar etnik xan xitoylari emas edi va shu sabablarga koʻra Besh *Xu* yoki *Vu Xu* deb atalgan, ulardan biri Xiongnu imperiyasi edi – bu voqea shuning uchun qoʻzgʻolon deb nomlanadi. Besh *Hu* . Xiongnu Yangzi daryosining shimolida Sima knyazlari qoldiqlari va qaroqchilar rahbarlarini agʻdarib tashladi, oxir-oqibat Gʻarbiy Jinning soʻnggi ikki Sima hukmdorini qoʻlga oldi va oʻldirdi va bu jarayonda poytaxt Changʻanni egallab oldi. Yangzi shimolidagi hududni qoʻlga kiritgandan soʻng, Sima Rui ismli janubiy Tszyankanda poytaxti boʻlgan yangi Jin sulolasi davlatini tuzdi. Bu yangi Jin imperiyasi oʻzidan oldingi zoʻravonlik va korruptsiya anʼanalarini davom ettirdi; va, Bu Jin bu namoyon boʻldi, Sharqiy Jin sifatida tanilgan, Sharqiy Jinning nazorati turli klanlarning bir qator vorislari tomonidan tortib olindi, shuningdek, turli xil sarkardalar tomonidan muvaffaqiyatsiz isyonlarga duchor boʻldi, shuningdek , Shimoliy Vey kabi boshqa davlatlar tomonidan tashqi tahdidlarga duch keldi, ularning sulolasi hukmdorlari Tuoba (Tabgach) edi. Syanbey urugʻi . Oxir-oqibat, butun Jin davlati 419/420 yilda Liu Song bilan almashtirildi. Bu yangi sulola Song nomini oldi (keyinchalik kattaroq sulola singari) va Liu oilasi tomonidan boshqarilgan va qisqa umr koʻrgan. Tao Yuan minning tarjimai holining Xitoy manba materialidagi versiyalari Sharqiy Jin va Liu Songning turli tarixiy voqealari paytida uning ismi va yoshiga qarab, boshqa manbalardan maʼlum. 

#### Tugʻilgan joy