open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Genrix III

**Genrix III** (Inglizcha: *Genrix III of England*) (1207-yil 1-oktyabr, Winchester — 1272-yil 16-noyabr, Westminster) — 1216-yil 19-oktyabrdan 1272-yil 16-noyabrgacha 56 yil davomida Angliya qiroli sifatida hukmronlik qilgan.

## Hayoti
U qirol Jon va Izabellaning (Angulem grafinyasi) ning oʻgʻlidir. U hayoti davomida „Vinchesterlik Genrix“ nomi bilan tanilgan. U 1216-yilda otasi vafot etganidan soʻng, to‘qqiz yoshida Angliya taxtiga o‘tirdi. Shunday qilib, Angliya monarxlari orasida u Ethelreddan keyin birinchi bola qirol boʻldi. Voyaga yetgunga qadar Angliyani ikkita regent boshqargan: 1-1216-1219-yillarda. Uilyam Marshal, Pembrok grafi va 1219-1227-yillarda birinchi qirol. Hubert de Burgh, Kent grafi. Bu ikkala regent ham xalq tomonidan yaxshi qabul qilingan.

U voyaga yetib, davlat boshqaruvini o‘z qo‘liga olgach, otasi davridan keyin Angliya qanchalik o‘zgarganini tan olmas darajada siyosat yurita boshladi. Hukmronligining koʻp qismida u oʻzini ingliz zodagonlariga qarshi kurashga bagʻishladi, ular Buyuk ozodlik xartiyasi qoʻlga kiritgan huquqlarni qaytarib olishga va monarxiyaning mutlaq boshqaruvini tiklashga harakat qildi.

Ammo u oxir-oqibat 1264-yilda birinchi ingliz parlamentini tuzishga va taklif qilishga majbur boʻlgan.

Yevropada, shuningdek, Angliyaning sobiq qiroli bilan qarindosh boʻlgan otasining Fransiyaga yutqazgan Normandiya, Anju va Akvitaniya kabi oʻz yerlarini qaytarib olish uchun juda koʻp harakat qildi, ammo u hech qanday muvaffaqiyatga erisha olmadi.

Ammo uning hukmronligi davrida Angliya iqtisodiy jihatdan rivojlanib, farovon hayot kechirgan. Uning Angliyaga qilgan eng katta hissasi Vestminsterni Londonning poytaxtiga aylantirgani va bu tumanni maʼmuriy va diniy markaz sifatida rivojlantirgani boʻlgan. U juda dindor boʻlgani sababli, Vesses xonadonidan Angliya qiroli boʻlgan Avliyo Eduardning muqaddasligiga ishongan va Vestminster Abbetini Angliyaning eski qiroliga munosib buyuk ibodatxonaga aylantirishga harakat qilgan.

56 yil hukmronlik qilib, u Angliya va Buyuk Britaniya oʻrtasida 50 yildan ortiq hukmronlik qilgan 5 ta ingliz monarxlaridan eng birinchisi boʻldi.

## Oʻlim
Edvard Fransiya qiroli Lui boshchiligidagi Sakkizinchi Salib yurishida qatnashgan, ammo Genrix tobora bemor boʻlib boraveradi. Yangi qoʻzgʻolon haqida xavotirlar koʻtarildi. Shundan soʻng Genrix oʻgʻli Edvardga Angliyaga qaytishi kerakligini yozadi, ammo Edvard qaytmaydi. Genrixning biroz tuzalgach qayta salib yurishlariga qoʻshilish istagini bildiradi, ammo sogʻligʻini toʻliq tiklay olmaydi. U 1272-yil 16-noyabrda Vestminsterda vafot etadi. Taxtni uning oʻgʻli Edvard egallaydi, u Angliyaga Gaskonidan yetib kelgan.

Uning xohishiga binoan Vestminster abbatligida, cherkovning baland qurbongohi oldiga, Sent-Eduardning sobiq joyida dafn qilingan. Bir necha yil oʻtgach, u Genrix uchun kattaroq qabr qidira boshladi va 1290-yilda Edvard otasining jasadini Vestminster Abbetidagi hozirgi joyiga koʻchiradi.

## Havolalar
* Vikiombor’da Henry III bilan bogʻliq media toifalari mavjud.
* Britaniya Qirolligi rasmiy web saytida „Henry III“ nomida keltirilgan. 
## Manbalar
Abdullatif Sultonmahmudov

**Abdullatif Sultonmahmudov** ()

## Taʼlim
Abdullatif Sultonmahmudov (*Abdullatif maxdum*) 1937–1942-yillarda Namangan shahridagi 4-o‘rta maktabda o‘qiydi. 5-sinfni tamomlagach, urush davri qi­yinchiliklari sabab bo‘lib, maktabdagi o‘qishni tashlab, ishlashga majbur bo‘ladi. U 1952-yil islomiy ilmlarini egallash maqsadida Buxoro shahridagi Mir Arab madrasasiga o‘qishga kiradi. U yerda besh yil o‘qiydi, keyin Toshkentdagi Baroqxon madrasasida ham to‘rt yil taʼlim oladi. Bu davr mobaynida, ayniqsa, tafsir va fiqhni chuqur o‘rganib, ustoz­lari eʼtiborini qozonadi. Madrasani tugallaganlik to‘g‘risidagi shahodatnomani qo‘lga kiritgach (1959-yil), Mir Arab madrasa­sida arab tilidan o‘qituvchi qilib olib qolinadi. Dars berish mobaynida kechki maktabga qatnab, o‘n yillik o‘rta taʼlim shahodatnomasini oladi. 1960–1962-yillarda Suriya Davlat universitetining sha­riat fakultetida Shayx Muhammad Amin al-Misriy, Shayx Mus­tafo Ahmad az-Zarqo, Hishom al-Burhoniy kabi Islom olamining ko‘zga ko‘ringan olimlaridan tahsil oladi.

## Faoliyati
Suriyadan qaytgach, diniy nazorat huzuridagi kutubxonaga ishga kiradi. 1963-yildan 1968-yilgacha Mir Arab madrasasida mudarris va ilmiy mudir bo‘lib ishlaydi. Hozirjavobligi va bilimdonligi uchun madrasadagi kasbdoshlari hamda shogirdlari uni „Abdullatif afandi“ deb chaqirishgan. U 1968–1972-yillarda mad­rasa mudiri bo‘lgan. O‘sha davrda o‘qigan talabalar Abdullatif Sultonmahmudovni mudir bo‘la turib, farroshlar vazifasini ham o‘zi bajargan o‘ta kamtarin inson sifatida eslashadi.

Abdullatif Sultonmahmudov 1973-yil Namanganga qaytib, Shayx Eshon jome masjidida (1977–1980-yillar), keyinchalik Maxdum Eshon masjidida imom-xatib bo‘lib ishlaydi. 1991-yil Namanganda Mulla Qirg‘iz o‘rta-maxsus islom bilim yurti ochilgandan ke­yin, ko‘p yillar ushbu dargohda tafsir ilmidan dars bergan. Abdullatif Sultonmahmudov 1994-yildan umrining oxirigacha Mulla Bozor Oxund jome masjidida imom-xatib­lik qilgan.

Abdullatif Sultonmahmudovdan taʼlim olgan yuzlab shogirdlari bugungi kunda yurtimiz hamda xorijiy davlatlarda muftiy, bosh imom, imom-xatib kabi vazifalarda xizmat qilmoqdalar.

## Vafoti
Abdullatif Sultonmahmudov 2018-yil 9-oktabrda vafot etgan.
## Manbalar
Mansurpur

**Mansurpur** — Hindistonning Panjob shtatida Jalandhar tumanidagi Fillaur tehsilda joylashgan qishloq. U Bara Pinddagi bosh pochta idorasidan 4 km, Gorayadan 6 km, Fillaurdan 9 km, Jalandhardan 39 km va shtat poytaxti Chandigarhdan 121 km uzoqlikda joy olgan. Hududni qishloqdan saylangan vakil boʻlgan Sarpanch boshqaradi. Sidxu, Dhalival, Mall, Jandu, Sandhu qishloqdagi asosiy gotra hisoblanadi.

## Demografiyasi
2011-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 1273 kishi istiqomat qiladi. Ularning 651 nafari erkaklar, 622 nafari esa ayollar. Mansurpurda savodxonlik darajasi 80,94% ni tashkil etadi, bu Panjobdagi oʻrtacha savodxonlik darajasidan yuqori.

Aksariyat qishloq aholisi Jadval kastasiga (SC) tegishli boʻlib, bu koʻrsatkich umumiy aholining 72,58% ni tashkil qiladi.

## Taʼlim
Mansurpur 1972-yilda tashkil etilgan oʻrta maktab bilan birga yuqori boshlangʻich sinf maktabi faoliyat yuritadi. Mansurpurdagi maktablar Hindistonning kunduzgi ovqatlanish sxemasiga muvofiq kunduzgi ovqatlanishni taʼminlaydi.

## Transport

### Temir yoʻl
Ludhiana birlashmasi temir yoʻl stansiyasi — qishloqdan 24 km uzoqlikda, Bhatian poyezd stansiyasi 3 km uzoqlikda joy olgan.

### Havo yoʻli
Eng yaqin mahalliy aeroport 41 km uzoqlikdagi Ludhiana shahrida va eng yaqin xalqaro aeroport 134 km uzoqlikdagi Amritsarda, boshqa eng yaqin xalqaro aeroport Chandigarhda joylashgan.

## Manbalar
Mao Sahib

**Mao Sahib** () — Hindistonning Panjob shtatida Jalandhar tumanidagi qishloq, shuningdek Mata Ganga tugʻilgan joyi. U Fillaurdan 10 km, Nurmahaldan 14 km, Jalandhar tuman markazidan 47 km va shtat poytaxti Chandigarhdan 120 km uzoqlikda joylashgan. Qishloq Panchayati raj (Hindiston) boʻyicha qishloqning saylangan vakili boʻlgan sarpanch tomonidan boshqariladi.

## Manzilgohlar
Gurudvara Guru Arjan Dev Ji — beshinchi sikx gurusi Guru Arjan Dev Ji Mata Ganga turmushga chiqqan qishloqda joylashgan tarixiy sikx maʼbudlaridan biri hisoblanadi. Gurudvara qoʻmitasi har yili Guru Arjan Dev Jining Gurudvarada boʻlib oʻtgan nikohi xotirasiga bagʻishlangan yarmarka tashkil qiladi va bu yarmarka uch kun davom etadi. Odamlar, shuningdek, har yili Mao Sahibda yarim dunyoviy maʼnoga ega boʻlgan va barcha dinlarga mansub odamlar tomonidan madaniy bayramlar sifatida qabul qilinadigan festival va yarmarkalarni ham nishonlaydilar.

## Transport
Partabpura temir yoʻl stansiyasi eng yaqin poezd stantsiyasidir, shuningdek, Fillaur birlashmasi poyezd stansiyasi qishloqdan 9.3 km uzoqlikda joy olgan. Qishloq Ludhianadagi ichki aeroportdan 38.7 km uzoqlikda oʻrnashgan va eng yaqin xalqaro aeroport Chandigarhda joylashgan, shuningdek, Shri Guru Ram Dass Jee xalqaro aeroporti ikkinchi eng yaqin aeroport boʻlib, u 148 km uzoqlikdagi Amritsarda barpo etilgan.

## Manbalar
Moron (Panjob)

**Moron**, shuningdek, Morran nomi bilan tanilgan, Hindistonning Panjob shtatida Jalandhar tumanidagi Fillaur tehsilda joylashgan qishloq. Hududni qishloqdan vakil etib saylangan Sarpanch boshqaradi. U aholini roʻyxatga olish shaharchasi Apradan 4.2 km va Chhokran shahridan 1 km, Jalandhardan 47 km Fillaurdan 17 km va Chandigarhdan 120 km uzoqlikda joy olgan.

## Tarnsport

Eng yaqin poyezd stansiyasi 17 km uzoqlikdagi Fillaur shahrida, eng yaqin ichki aeroport Ludhiana shahrida va eng yaqin xalqaro aeroport 141 km uzoqlikdgi Amritsarda joylashgan. Qishloqda pochta boʻlimi ham mavjud.

## Kasta
Qishloq jadvalli kastaga ega (SC) boʻlib, bu qishloq umumiy aholisining 54,96% ni tashkil qiladi va unda jadvalli qabilalar (ST) aholisi mavjud emas.

## Taʼlim
Qishloqda 1994-yilda tashkil etilgan oʻrta va oliy oʻrta maktab (GSSS Moron maktabi) bilan panjobiy oʻrta, qoʻshma taʼlim yuqori boshlangʻich maktabi faoliyat yuritadi. Maktabda oʻyin maydonchasi, kutubxona va ovqatlanish xonasi mavjud. Boshqa eng yaqin maktab 4.2 km uzoqlikda Apra shahrida joylashgan.

## Manbalar
Futbol boʻyicha 2019-yilgi Oʻzbekiston Pro-B ligasi

**Futbol boʻyicha 2019-yilgi Oʻzbekiston Pro-B ligasi** () — Oʻzbekiston Professional futbol ligasi Oʻzbekiston futbol ligalari tizimidagi 3-darajali turnirning ikkinchi mavsumi.

## Jamoalar va joylar

* 9-turdan so‘ng „Ittifoq -Buxoro“ va „Zarangi“ klublari turnirdan chetlashtirildi. Barcha jamoa natijalari bekor qilinadi.

## Liga jadvali

### Sharq zonasi

#### Birinchi bosqich

#### Ikkinchi bosqich

### Gʻarb zonasi

#### Birinchi bosqich

#### Ikkinchi bosqich

## Chempionatning yarim finali
Musboqa yakunida Ikki mintaqaning birinchi va ikkinchi o'rinni egallagan jamoalari o'rtasida O'zbekiston Pro ligasiga chiqish uchun pley off, o'tish uchrashuvlari o'tkazildi.
----

### FINAL

*„<nowiki/>[[Turon (futbol klubi)|Turon]]<nowiki/>“ va „<nowiki/>[[Zomin (futbol klubi)|Zomin]]<nowiki/>“ 2020-yilgi O‘zbekiston Pro ligasi [[Futbol boʻyicha 2020-yilgi Oʻzbekiston Pro ligasi|2020-yilgi O‘zbekiston Pro ligasiga yo‘llanma]] oldi.*

## Yana qarang

* Futbol boʻyicha 2019-yilgi Oʻzbekiston Superligasi
* Futbol boʻyicha 2019-yilgi Oʻzbekiston Kubogi
* Futbol boʻyicha 2019-yilgi Oʻzbekiston Pro ligasi

## Manbalar


## Havolalar

* 2019 Uzbekistan Pro-B League at Soccerway
* Uzbekistan Pro League at PFL.uz 
* Uzbekistan Pro League News 
* Teams.by 2019 Uzbekistan Pro-B League
Kandagar (film)

**„Kandagar (film)“** (; *Qandahor* nomi bilan ham tanilgan) — 1996-yil 16-avgustda toliblar qoʻlida rossiyalik ekipajning Afgʻonistondan qochishi tasvirlangan 2010-yilda suratga olingan tarixiy jangovar film. Filmda bosh rollarni Rossiyaning eng mashhur aktyorlari Vladimir Mashkov, Andrey Panin va Aleksandr Baluyev ijro etgan. Film rus uchuvchisi Vladimir Sharpatovning kundaligi asosida suratga olingan. Film Rossiyada 2010-yil 4-aprelda ekran yuzini koʻrdi. Andrey Kavun filmi Sovet qoʻshinlari Afgʻonistondan olib chiqib ketilganidan soʻng Afgʻonistondagi ruslarni aks ettirgan birinchi filmdir.

## Film haqida
1995-yil 3-avgustda Tolibon harbiy-havo kuchlarining Mikoyan-Gurevich MiG-21 samolyoti bortida yetti nafar rus fuqarosi boʻlgan Rossiyaning Ilyushin Il-76 samolyotini urib tushirdi. Samolyot Qandahor yaqinidagi Tolibon nazoratidagi aerodromga qoʻnishga majbur boʻldi. Askarlar Afgʻoniston fuqarolar urushi paytida Afgʻonistonning qariyb yarmini nazorat qilgan Tolibon tomonidan bir yildan koʻproq vaqt davomida asirlikda boʻlgan. Film ularning asirligi, omon qolish uchun kurashi va Tolibondan qochishi haqida hikoya qiladi.

Rossiya diplomatlarining kutilmagan beparvoligi mahkumlarning oʻzlari ozodlik sari harakat qilishiga sabab boʻldi. Kapitan Tolibon jangchilariga samolyotni boshqarishni o‘rgatishga majbur bo‘ldi, qolgan garovga olinganlarga esa o‘z samolyotlariga texnik xizmat ko‘rsatish uchun tashrif buyurishga ruxsat beriladi.

Bir vaqtning oʻzida rossiyalik ekipaj qochish rejasini ishlab chiqadi va qoʻnish moslamalari uchun texnik tashriflardan birida ular samolyotni boshqarishga muvaffaq boʻlishadi. Tolibon bazasi qo‘riqchilarining to‘xtatib turish harakatlariga qaramay, samolyot uchish-qo‘nish yo‘lagining atigi yarmiga ega bo‘lgan holda parvozni boshlaydi. Parvozdan soʻng bir qancha texnik qiyinchiliklarga qaramay, ular nihoyat xavfsiz parvoz balandligi va tezligiga erishadilar.

## Roʻllarda

* Aleksandr Baluev — Vladimir Ivanovich Sharpatov, uchuvchi
* Vladimir Mashkov — Serega, ikkinchi uchuvchi
* Andrey Panin — Aleksandr Gotov, navigator
* Aleksandr Golubev — Vitek, direktorlar kengashi
* Bohdan Beniuk — Roman Vakulenko, bort muhandisi
* Aleksandr Robak — Mark

## Manbalar

## Havolalar
* 
* Official site
Abdulloh (Abdullohxon Toʻra)

**Abdulloh** (Abdullohxon Toʻra) – (arabcha: عبد الله (عبد الله خان توره))- (1890, Qoʻqon – 1951, ?) – mutasavvif, shoir va xattot.

## Hayoti
*Abdulloh xoja Eshonxon oʻgʻli* nomi bilan ham tanilgan. Qoʻqon madrasalarida tahsil olgan, shu yerlik taniqli ilohiyotshunos olim va mavlaviy shoir Yoʻldosh (1861-1922-yillar)ning shogirdi boʻlgan. Tatar olimi Rizo (Rizouddin ibn Faxruddin) bilan yaqin doʻstona munosabatlarda boʻlgan.

Abdulloh butun hayoti davomida tasavvufga oid sheʼrlar va tarixlarni yozgan hamda koʻchirib yozish bilan shugʻullangan. Xattot sifatida taniqli mutasavvif olim Majzub Namangoniyning tasavvufga oid asarini koʻchirgan. Sharq sheʼriyati klassiklari va Qoʻqon adabiyoti vakillari asarlaridan namunalar asosida sheʼlar (bayoz) almanax toʻplamini tuzgan, mazkur toʻplamda diniy mavzudagi sheʼrlarga alohida oʻrin ajratilgan. Muallif ushbu toʻplamga oʻz asarlarini ham kiritgan: bayozning ikkinchi boʻlimida XX asr boshlarida faoliyat olib borgan Fargʻona vodiysi (Qoʻqon, Andijon, Namangan, Isfara)ning oʻnlab diniy vakillari haqidagi xotiralarini yozgan. XX asrning birinchi choragida muallifning oʻzi ham Qoʻqon diniy hayotida faol ishtirok etgan.

## Ijodi
Ustozi Mavlaviy Yo‘ldosh qalamiga mansub ilmiy-diniy maqolalar, sheʼr va maktublardan tashkil topgan *"Al-­Favāid al-mavlaviyya va-l-mavā’id al-maʼ­naviyya"* nomli katta toʻplam (maj­mua) tuzgani, Abdullohning tahsinga lo­yiq xizmatlari sirasiga kiradi. Mazkur toʻplam olti boʻlimdan tashkil topgan:

1) ilmiy-diniy maqolalar;

2) adabiy asarlar;

3) sheʼriy xronogramma(tarix)lar;

4) Mavlaviy Yoʻldoshning olim va shoirlarga yoʻllagan maktublari;

5) mashhur zamondoshlari tomonidan Mavlaviy Yoʻldoshga yoʻllangan maktublar;

6) shoirlarning Mavlaviy Yoʻldoshga bagʻish­lab yozgan qasida va marsiyalari. Ushbu toʻp­lamda keltirilgan maʼlumotlar oʻzbek, fors va arab tillarida bitilgan.

Shuningdek, Abdullohning oʻz davrining mu­him ijtimoiy-siyosiy voqyealari va diniy vakillarga boʻlgan munosabatlari aks etgan oʻziga xos kundaligi ham saqlanib qolgan.

Abdulloh umrining soʻnggi yillarini yolgʻizlikda, darveshona oʻtkazadi va Qoʻqonda vafot etadi. Uning yozma merosi nashr etilmagan va Fargʻona viloyati adabiyot muzeyi­ning fondlarida saqlanmoqda

## Adabiyotlar

* *Bayoz (toʻplam)*. Aftograf. Qoʻlyozma. FVAMF. inv. raqam 460; *Al-Favāid al-mavlaviyya va-l-mavā’id al-­maʼnaviyya*. Qoʻl­yozma. FVAMF. inv. raqam 658.

## Manbalar
Futbol boʻyicha 2018-yilgi Oʻzbekiston Pro-B ligasi

**Futbol boʻyicha 2018-yilgi Oʻzbekiston Pro-B ligasi** () — Oʻzbekiston Professional futbol ligasi Oʻzbekiston futbol ligalari tizimidagi 3-darajali turnirning ilk mavsumi.

Turnir 2018-yil 8-aprelda boshlangan.

Mavsumning soʻnggi uchrashuvi 2018-yil 20-noyabrda boʻlib oʻtdi.

## Jamoalar



## Liga jadvali

## Pley-off oʻyinlari

----

*"[[Mashʼal (futbol klubi)|Mash’al]]" va „[[Istiqlol (futbol klubi, Fargʻona)|Istiqlol]]“ klublari 2018-yilgi O‘zbekiston Superligasi [[Futbol boʻyicha 2018-yilgi Oʻzbekiston Superligasi|pley-off]] bosqichiga yo‘llanma oldi,*

## Yana qarang
* Futbol boʻyicha 2018-yilgi Oʻzbekiston Superligasi
* Futbol boʻyicha 2018-yilgi Oʻzbekiston Kubogi
* Futbol boʻyicha 2018-yilgi Oʻzbekiston Pro ligasi

## Manbalar

## Havolalar
* Oʻzbekiston Pro ligasi PFL.uz saytida 
* Oʻzbekiston Pro ligasi yangiliklari
Ahmadjon karvonsaroyi

**Ahmadjon karvonsaroyi** — Oʻzbekistonning Buxoro shahri tarixiy markazida joylashgan madaniy meros yodgorligi. Oʻzbekiston moddiy va madaniy merosining koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

Sovetlar hukmronligi davrida koʻp yillar yotoqxona vazifasini bajargan karvonsaroy, bora-bora qurilish va xoʻjalik axlatiga toʻlib borgan. 2003-yildan buyon yarim buzilgan holatga kelib qolgan karvonsaroyni fransuz asotsiatsiyasi tomonidan qayta qurish ishlari olib borilmoqda.

## Manbalar
Bahr ul-haqoiq

**“Bahr ul-haqoiq”** (“Haqiqatlar dengizi”) – Najmiddin Roziyning Qurʼoni Karim tafsiriga oid asari. Alisher Navoiy ushbu asar nomini “Nasoyim ul-muhabbat”da Najmiddin Roziy bilan bogʻliq bobda eslatadi.

## Manbalar
Bek Malakiy

**Bek Malakiy** (15-asr) – xurosonlik forsiynavis shoir, Hasan Malakiyning oʻgʻli. Nomi “Majolis un-nafois”ning beshinchi majlisida tilga olinadi. Alisher Navoiy “uning otasini har qancha taʼrif-u tavsif qilish oz, oʻgʻli esa bu holatning aksidir, avvallari hech boʻlmasa muammo aytar edi, endi esa shundan ham mahrum boʻldi”, deb yozadi va bir paytlar “Xurram” ismiga bitgan muammosini keltiradi.

## Manbalar
Bibichayi Munajjima

**Bibichayi Munajjima** – “Nasoyim ul-muhabbat”da tilga olingan orifa ayol, Alisher Navoiyning zamondoshi. Nujum ilmining bilimdoni boʻlganligi uchun “Munajjima” nomi bilan mashhur boʻlgan. Jomiyning bir qator gʻazallariga javob yozgan. Hirotning Xiyobon mavzesi boshida oʻz hisobidan jomeʼ masjidi qurgan. Ushbu orifa ayol haqidagi bobni “Nasoyim ul-muhabbat”ga Navoiyning oʻzi yozib kiritgan.

## Manbalar
Bibiyaki Marviya

**Bibiyaki Marviya** – “Nasoyim ul-muhabbat”da tilga olingan orifa ayol. Shayx Abusaid Abulxayrga zamondosh. Alisher Navoiy “Nasoyim ul-muhabbat”ga “Nafahot ul-uns”dan ushbu orifa ayol haqidagi bobni aynan kiritgan.

## Manbalar
Bisotiy Samarqandiy

**Sirojiddin Bisotiy Samarqandiy** (774–849-hijriy-qamariy/1373, Samarqand – 1446-milodiy, Samarqand) – 14–15-asrlardagi Samarqand adabiy muhitiga mansub shoir. Dastlabki taʼlimni Samarqandda olgan. Boʻyra toʻqish bilan shugʻullangani sababli, dastlab „Hasiriy“ (hasir – boʻyra) taxallusi bilan sheʼrlar yozgan. Ustozi Xoja Ismat Buxoriyning taklifi bilan „Bisotiy“ (bisot – patgilam) taxallusini olgan. Bir muddat Xalil Sultonning saroyida xizmat qilgan.Dil shishavu chashmoni tu har soʻy barandash,

Mastand, mabodo, ki zi mastiy shikanandash.Yuqoridagi bayt uchun Xalil Sulton 1000 dinor inʼom etganidan soʻng shoir sifatida mashhur boʻlib ketadi. Jomiy „Bahoriston“ asarida Bisotiy Samarqandiy haqida maʼlumot berib, „iktisobiy bilimlardan unchalik xabardor emas“, deydi. Boshqa tadqiqotchilar ham (Zabehullo Safo, Muʼtaman) Bisotiy Samarqandiy sheʼrlarida tuygʻu tafakkurdan, taqlid va tatabbu originallikdan ustun turishini taʼkidlaganlar. Qasida, gʻazal, muxammas va ruboiy janrida ijod qilgan. Xayoliy Buxoriy, Mavlono Burunduq, Xoja Rustam Xuryoniy, Kamol Xoʻjandiy bilan suhbatda boʻlgan. Kamol Xoʻjandiy bilan boʻlgan oʻzaro munoqasha Davlatshoh Samarqandiy tazkirasida batafsil bayon etilgan. Bisotiyning devoni nusxasi (har sahifasida 12 bayt sheʼr joylashgan 66 varaq) Parij Milliy kutubxonasida saqlanadi. Devonining umumiy hajmi 792 baytdan iborat.

Alisher Navoiy Bisotiy Samarqandiy haqida "Majolis un-nafois"da maʼlumot berib, uning sheʼrlari oʻta joʻn va oddiy ekanligini taʼkidlaydi.

## Manbalar
Abdulaziz Bahroniy

**Abdulaziz Bahroniy** – “Nasoyim ul-muhabbat”da tilga olingan tasavvuf shayxi. Abu Abdulloh Xafif Sheroziy va Abulxayr Molikiy bilan suhbatdosh boʻlgan. Alisher Navoiy “Nasoyim ul-muhabbat”ga “Nafahot ul-uns”dan ushbu shayx haqidagi bobni aynan kiritgan.

## Manbalar
Bahrom va Gulandom

**“Bahrom va Gulandom”** – Kotibiy Turshiziy “Xamsa”si tarkibiga kiruvchi doston. Nizomiy Ganjaviy “Panj Ganj”i dostonlaridan biriga javob tarzida yozilgan. Adabiyotshunoslikda dostonning nomlanishiga qarab uni “Haft paykar”ga tatab­buʼ sifatida, qoʻllangan sheʼriy oʻlchoviga qarab esa “Xusrav va Shirin”ga javob tarzida yozilgan degan qarashlar mavjud. Alisher Navoiy ushbu doston nomini “Majolis un-nafois”da Kotibiy Turshiziy bilan bogʻliq bobda eslab oʻtadi.

## Manbalar
Pal Qadiam

**Pal Qadiam** — Hindistonning Panjob shtati Jalandhar tumanidagi Fillaur tehsiliga qarashli oʻrta kattalikdagi qishloq. Nagardan 3,8 km, aholini roʻyxatga olish shaharchasi Apradan 4 km, Jalandhardan 45 km va shtat poytaxti Chandigarhdan 121 km uzoqlikda joylashgan. Pal Qadiamning pochta bosh idorasi qishloqdan 10 km uzoqlikda joylashgan Fillaur shahrida joylashgan. Qishloq Panchayati raj (Hindiston) boʻyicha qishloqning saylangan vakili boʻlgan sarpanch tomonidan boshqariladi

## Kasta
Qishloq jadvalli kastaga ega (SC) qishloqning umumiy aholisining 47,04% ni tashkil qiladi va unda jadvalli qabilalar (ST) aholisi yoʻq.

## Transporti

### Temir yoʻl
Fillaur Junction eng yaqin poyezd stansiyasi boʻlib, 10 km uzoqlikda joylashgan. Goraya temir yoʻl vokzali esa qishloqdan 13 km uzoqlikda joylashgan.

### Havo
Eng yaqin ichki aeroport 40 km uzoqlikda, Ludhiana shahrida va eng yaqin xalqaro aeroport Chandigarhda joylashgan.

## Manbalar
Bhestan

**Bhestan** — Hindistonning Gujarat shtatida Surat tumanidagi Surat shahridagi shaharcha va aholi punkti.

## Demografiyasi
2001-yilgi Hindiston aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Bhestanda 52,936 aholi bor edi: erkaklar aholining 62,40% va ayollar 37,60% ni tashkil qiladi.

## Transport

### BRTS
Bhestan Surat BRTS orqali Udhna Darvaja va Sachin GIDC bilan yaxshi bogʻlangan.

### Temir yoʻl
Bhestan temir yoʻl stansiyasi Gʻarbiy temir yoʻl Mumbay — Vadodara segmentida joylashgan. Bu Suratdan 10 km, Vadodara 138 km va Mumbaydan 254 km uzoqlikda joylashgan.

## Manbalar
Abdulloh al-Bofiy

**Abdulloh al-Bofiy** ( — Abu Muhammad Abdulloh ibn Muhammad al-Bofiy al-Xorazmiy al-Buxoriy) — shofeʼiy faqihi, adib va tilshunos.

## Hayoti
Xorazm qishloqlaridan sanalgan "Bof­­"dan yetishib chiqqan Abdulloh al-­Bofiy Bag‘dodda yashagan. Manbalarga ko‘ra, „al-Buxoriy“ nisbasiga ham ega bo‘lgan. Abdulloh al-Bofiy shofeʼiy fiqhida zamonasining imomlaridan sanalgan. Shu bilan birga, u nahv ilmi va adabni, badiiy til va uning nozik jihatlarini yaxshi bilgan.

Abdulloh al-Bofiy fiqh ilmini Abu Ali ibn Abu Hurayra va Abu Ishoq al-Marvaziylardan taʼlim olgan. O‘z navbatida, undan mazkur ilmni al-Qoziy Abu-t-Tayyib va al-Movardiylar o‘rganganlar.

Abdulloh al-Bofiy hozirjavob notiq bo‘lib, balog‘at bilan so‘zlar edi. Manbalarda olim qalamiga mansub sheʼrlardan namunalar keltirilgan. Ularda olimning katta kitoblar yozgani aytilsa-da, asarlari nomi keltirilmagan.

## Adabiyotlar

* Yoqut. *Mu’jam*. — Bayrut: „Dor Sodir“, 1995. I, 326;
* As-Sam’oniy. *Al-Ansāb*. — Haydarobod: „Doira al-maʼorif al-Usmoniyya“, 1962. II, 48;
* Ibn al-­Imod. *Shazarāt az-zahab*. — Damashq-Bayrut: 1986. XI, 109;
* As-Subkiy. *Tabaqāt ash-shāfi’iyya al-kub­rā*. 1413. III, 317;
* Abdulkarim as-Sam’oniy. *Nasabnoma.* — T.: „Hilol-nashr“, 2017. 148.

## Manbalar
Chalthan

**Chalthan** — Hindistonning Gujarat shtatida Surat shahridagi aholini roʻyxatga olish shaharchasi.

## Demografiyasi
2001-yilgi Hindiston aholini roʻyxatga olish holatigakoʻra, Chalthan aholisi 12,746 nafar edi. Aholining 57 foizini erkaklar, 43 foizini ayollar tashkil etgan. Chalthanda oʻrtacha savodxonlik darajasi 71% ga teng, bu milliy oʻrtacha 65% dan yuqori; erkaklar savodxonligi 78% va ayollar savodxonligi 62%. Aholining 14 foizi 6 yoshgacha boʻlgan bolalardan iborat.

## Diqqatga sazovor jihatlari
Chalthan asosan shakar tegirmoni va mangosi bilan mashhur.

## Maktablar

* Adarsh hindi vidyalaya
* Bhardvaj davlat maktabi
* Kichik gul oʻrta maktabi
* Muqaddas xoch
* Global xalqaro maktab
* Apex maktabi
* KVMehta Vidhyalaya
* Feniks k12 maktabi
* Boshlangʻich maktab

## Yana qarang
* Suratning diqqatga sazovor joylari roʻyxati
## Manbalar
Chhaprabhatha

**Chhaprabhatha** Surat munitsipal korporatsiyasidagi Katargam zonasining (shimoliy zona) bir qismi hisoblanadi.

## Demografiyasi
Hindistonda 2001-yildagi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Chhaprabhatha 23,411 nafar aholiga ega edi. Aholining 57 foizini erkaklar, 43 foizini ayollar tashkil qiladi. Chhaprabhatha oʻrtacha savodxonlik darajasi 73% ni tashkil etadi, bu milliy oʻrtacha koʻrsatkich - 59,5% dan yuqori; erkaklar savodxonligi 78% va ayollar savodxonligi 66%. Aholining 14 foizi 6 yoshgacha boʻlgan bolalardan tarkib topgan.

## Manbalar
Abdulloh Zuhdiy Afandi

**Abdulloh Zuhdiy Afandi** ( — Abdulloh Zuhdiy (Afandi) ibn Abdulqodir Afandi Nablusiy) — xattot.

## Hayoti
Abdulloh Zuhdiy Afandi 1836-yilda Falastindagi Nablus shahrida tug‘ilgan. Yoshligida oilasi bilan Istanbulga ko‘chib borishgan. O‘z tahsili va ilmiy ijodini aynan shu yerda boshlagan. Masjid an-Nabaviyning yozuvlarini yozgan usmoniy xattot. Sahoba Tamim ad-Doriyning avlodiga mansub ekanini o‘z imzolarida ham qayd etgan. Avval Ayyubiy Rashid Afandidan (vafoti: 1875-yil) kitobatdan taʼlim olgan. Asl ustozi Qozias­kar (harbiy qozi) Mustafo Izzat Afandi bo‘lgan. Abdulloh Zuhdiy Afandi undan olgan taʼlimi natijasida suls va nasx yozuvlarini eng mukammal kitobat qiluvchilardan biri bo‘lib yetishadi. U Nuri usmoniyya jome masjididagi yozuv mashqxonasida va Muhandisxonai Barri Humoyunda kitobat va rasm chizish bo‘yicha ustozlik qiladi.

## Faoliyati
Abdulloh Zuhdiy Afandi keyinchalik Misrda yashagan va unga „Misr xattoti“ unvoni berilgan. U yerda banknot shakllari va rasmiy doiralar uchun turli yozuvlarni yozgan. Abdulloh Zuhdiy Afandi umrining so‘nggi kunlarini maktablardagi yozuv darslarini nazorat qilish bilan o‘tkazadi. XIX asrda kitobat sanʼatining Misrda yoyilishida Abdulloh Zuhdiy Afandining xizmatlari katta.

Xattotlik sanʼatida mohir, xususan, jaliy xat namunasini boshqa xattotlardan ko‘ra yaxshiroq bilgan xattot Sulton Abdulmajid Abdulloh Zuhdiy Afandini Madinada Masjid an-Nabaviyning yozuvlarini yozishga maʼmur etadi. U uzoq yillar Madinada qolib, Masjid an-Nabaviyning qubbalari va devorlariga Qur’on oyatlarini jaliy-suls yozuvida kitobat qiladi. Hozirgacha saqlangan bu yozuvlar uzunligi bo‘yicha boshqa jaliy-suls yozuvida bitilgan namunalarni ortda qoldiradi. Abdulloh Zuhdiy Afandi ham xattot, ham rassom ekanligidan jaliy-suls yozuvining murakkab unsurlariga katta ahamiyat bergan. U o‘z uslubida sanʼatkorona shakllarni ham kashf etgan. Ammo harflarning murakkabligi (yaʼni, harflarning ustma-ust mindirilish qoidalari)ga rioya qilmagani uchun, u yozgan oyatlar qiyinchilik bilan o‘qiladi.

## Vafoti
Abdulloh Zuhdiy Afandi 1879-yilda Qohirada 43 yoshida vafot etgan.

## Adabiyotlar

* İbnülemin. *Son Hattatlar*. — İstanbul: 1970. 15-19;
* M. Uğur Derman. „*Abdullah Zühdi Efendi“. TDV İA.* — İstanbul: 1988. I, 147.

## Manbalar
Olmos tadqiqoti va savdo shahri

**Olmos tadqiqoti va savdo shahri**, shuningdek, **DREAM City (Diamond Research and Mercantile City)** nomi bilan ham tanilgan, Hindistonning Surat shahrida rivojlanib kelayotgan biznes tumanidir. U Xajod yaqinidagi  yerni oʻz ichiga oladi, Gujarat Xalqaro Moliya Tec-Siti va Ahmadobod yaqinidagi Dholera Smart shaharlari boʻylab joylashgan. Shahar 2030-yilda ochilishi kutilmoqda bu Gujaratning uchinchi aqlli shahri boʻladi.

## Tavsifi
Tumanda ofis binolari, turar-joy binolari va ushbu turar-joy massivlari uchun obyektlar boʻlishi rejalashtirilgan. U Gujarat hukumati tomonidan tuzilgan maxsus avtomobil tomonidan tashkil etiladi va boshqariladi. *DREAM City Company Limited* nomini olgan maxsus maqsadli transport vositasi shtat hukumati yigʻilishida qabul qilingan qaror bilan tuzilgan.

### Surat Olmos birjasi
Hindistonning ikkinchi olmos savdo markazi Surat Olmos birjasi DREAM Sitidan ishlaydi. Uning asosiy roli jilolanmagan olmoslar savdosi va sayqallangan olmoslarni ishlab chiqarish boʻladi. Olmos birjasida olmos importi va eksporti, shuningdek, bank va sugʻurta xizmatlari boʻlishi kutilmoqda. Hozirda olmoslar Suratda sayqallanadi va Hindistonning Mumbaydagi yagona brilliant birjasi Bharat olmos birjasia sotiladi.

### Toʻqimachilik universiteti
Gujarat hukumati, shuningdek, DREAM Siti shahrida toʻqimachilik universitetini tashkil etish rejasini ham eʼlon qilgan. Bu haqda Ittifoq moliya vaziri Arun Jaitley Suratda toʻqimachilik klasteri tashkil etilishini eʼlon qilganidan keyin yetti oy oʻtgach eʼlon qilindi.

## Qurilish taqvimi
Poydevorga ilk gʻisht 2015-yil 15-fevralda Gujarat bosh vaziri Anandiben Patel tomonidan qo‘ygan. Loyiha Gujarat infratuzilmasini rivojlantirish kengashi tomonidan uch bosqichda yakunlanishi kerak, Surat munitsipal korporatsiyasi joylarda tuproqni sinab koʻrishga yordam beradi.

## Yana qarang
* Suratning diqqatga sazovor joylari roʻyxati

## Manbalar
Dindoli

**Dindoli** — Surat shahridagi zonali shaharcha hisoblanadi. Bugungi kunda Dindoli Godadara va Parvat munitsipalitetlari hamda Dindoli, Kharavas shahar panchayatlarining birlashishi tufayli hudud va aholi soni boʻyicha oʻsdi. Hudud, shuningdek, bu yerdagi muhojirlarning koʻpayishi sababli oʻzining tasodifiy rivojlanishi bilan ham mashhur.

## Manbalar
Abdulloh ibn Abdulasad

**Abdulloh ibn Abdulasad** ( — Abu Salama Abdulloh ibn Abdulasad ibn Hilol al-Qurashiy al-Maxzumiy) — sahoba.

## Hayoti
Payg‘ambarning ko‘kaldoshi va xolalari Barra bint Abdulmuttalibning o‘g‘li. Xotini Ummu Salama bilan birga avval Habashistonga, so‘ngra esa Aqaba bay’atidan bir yil avval Madinaga hij­rat qilgan. Habashistondaligi vaqtida o‘g‘li Umar ibn Abu Salama tug‘ilgan. Quraysh qabilasidan Madinaga ilk hijrat qilgan Abdulloh ibn Abdulasadni payg‘ambar Ushayra g‘azotiga chiqayotgan vaqtida (hijriy 2-yil jumadus-soniy) Madinada o‘z o‘rnilariga vakil qilib qoldirgan. Abdulloh ibn Abdulasad Badr va Uhud g‘azotlarida qatnash­gan va bu g‘azotda jarohatlangan. Bir oyga yaqin davolanganidan so‘ng, Qatan safarida Bani Asad ustiga jo‘natilgan o‘ttiz besh kishilik guruhga boshchilik qilgan. Hijriy 4-yil muharram oyida (milodiy 626) Tulayha ibn Xuvaylid rahbarligida mazkur qabila mushriklari Madinaga bostirib borishni rejalashtirib turgan vaqtda, ushbu Abu Salama sariyyasi yuboriladi. Dushman qochib ketib, musulmonlar o‘ljalarni qo‘lga kiritadilar. Madinaga qaytgach, Uhudda olgan jarohat oqibatida Abdulloh ibn Abdulasad vafot etadi. Ochiq qolgan ko‘zlarini payg‘ambar yopgan. O‘limidan keyin xotini Ummu Salamani payg‘ambar o‘z nikohlariga olganlar.

Abdulloh ibn Abdulasaddan rivoyat qilingan ikki hadis Ahmad ibn Hanbalning „*Musnad“idan* o‘rin olgan. Abdulloh ibn Abdulasadning Salama, Umar, Zaynab va Durra ismli farzandlari bo‘lgan.

## Adabiyotlar

* Ahmad ibn Hanbal. *Musnad*. IV, 278;
* Al-Voqidiy. *Al-Mag‘āzӣ.* I, 7, 340-346;
* Ibn Hishom. *As-Sӣra.* II, 468;
* Ibn Saʼd*. At-Tabaqāt al-kubrā.* III, 239-242; VIII, 87;
* Ibn Abdulbar. *Al-Istӣ’āb.* II, 338-339;
* Ibn al-Asir. *Usd al-g‘āba.* III, 294-296; VI, 152;
* Az-Zahabiy. *Siyar.* I, 150-153; Ibn Hajar*. Al-Isāba.* II, 335;
* Salahattın Polat. „*Ebû Seleme el-Mahzûmî*“. *TDV İA.* — İstanbul: 1994. X, 229;
* Alixonto‘ra Sog‘uniy. *Tarixi Muhammadiy*. — T.: „Movarounnahr“, 2017. 650, 670;
* Muhammad Sodiq Muhammad Yusuf. *Islom tarixi*. — T.: „Hilol-nashr“, 2017. I, 223, 251, 261.

## Manbalar
Godadara

**Godadra** Hindistonning Gujarat shtatida Surat shahridagi shahar va munitsipalitet hisoblanadi. Shahar Katta Surat shahri ostida joylashgan. Godadara Suratdagi sakkizta birlashtirilgan munitsipalitetlardan biri boʻlib, u Limbayat zonasiga qoʻshilgan.

## Geografiyasi
Shahar oʻrtacha 15 metr (66 fut) balandlikda joylashgan.

## Demografiyasi
2001-yilgi Hindiston aholini roʻyxatga olish holatiga koʻra, Godadra 21870 aholiga ega edi. Aholining 52 foizini erkaklar, 48 foizini ayollar tashkil qiladi. Bu yerda oʻrtacha savodxonlik darajasi 74% ni tashkil etadi, bu mamlakat oʻrtacha koʻrsatkichi 59,5% dan yuqori: erkaklar savodxonligi 81% va ayollar savodxonligi 63% ga teng. Godadra shahrida aholining 14 foizini 6 yoshgacha bo‘lgan yoshlar tashkil qiladi.

## Transport
Godadra shahrida Udhana shahridan 14 km va Suratdan 8 km uzoqlikda Deepak Gas agentligi mavjud. Gyan Sagar hind maktabi, Manny maktablari ham faoliyat yuritadi.

Havo orqali: Eng yaqin aeroport Suratda boʻlib, u Godadradan 30 km uzoqlikda joylashgan.

## Yana qarang

* Suratning diqqatga sazovor joylari roʻyxati

## Manbalar
Ichchhapor

**Ichchhapor** Hindistonning Gujarat shtatida Surat tumanidagi shaharchadir. Shahar *Hazira Urban Aglomeratsiyalari tasarrufiga* kiradi.

## Demografiyasi
2011-yilgi Hindiston aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Ichchhaporda 8291 aholi bor edi. Aholining 56% erkaklar va 44% ayollar. Ichchhaporda oʻrtacha savodxonlik darajasi 79% ni tashkil etadi, bu mamlakat oʻrtacha koʻrsatkichi 59,5% dan yuqori: erkaklar savodxonligi 83%, ayollar savodxonligi 75% ga teng. Ichchhaporda aholining 13 foizini 6 yoshgacha bo‘lgan yoshlar tashkil qiladi.

## Manbalar

## Yana qarang

* Suratning diqqatga sazovor joylari roʻyxati
Kadod

**Kadod** — Hindistonning Gujarat shtati, Surat tumanidagi Bardoli Tehsilda joylashgan va Tapti daryosi boʻyidagi shahar. Bardolidan taxminan  shimoli-sharqida joy olgan.

Bu yerda Lord Hanuman va Lord Ramaga bagʻishlangan koʻplab ibodatxonalar mavjud. Shri Rokadia Hanuman Mandir, Shri Mankameshvar Mahadev ibodatxonasi, Shri Dantai Mataji Mandir, Shri Hingalaji Mataji Mandir va Shri Atmananda Sarasvathiji Maxaraj ibodatxonasi bu yerda joylashgan ziyoratgohlardan eng mashhurlari hisoblanadi. Kadodda „Sarvajanik Pustakalay (kutubxona)“ ham bor. Tungi kriket turniri uchun „Gandhi Ground“ deb nomlangan yaxshi kriket maydonchasi bunyod etilgan boʻlib, bu asosan yoshlar uchun foydalidir.

Kadod va Kadod oʻrta maktablari Hindistonda qishloq taʼlimini yaxshilashga qaratilgan Nanubhai Education Foundation xayriya tashkilotining innovatsion pilot dasturi tufayli milliy ommaviy axborot vositalarining eʼtiborini tortdi. 

## Manbalar

## Yana qarang

* Suratning diqqatga sazovor joylari roʻyxati
Abdulloh ibn Abdulloh

**Abdulloh ibn Abdulloh** ( — Abdulloh ibn Abdulloh ibn Ubay ibn Salul al-Ansoriy al-Xazrajiy) — sahoba.

## Hayoti
Xazraj qabilasining sayyidi, pay­g‘am­bar davri­dagi munofiqlarning rahnamosi, Abdulloh ibn Ubay ibn Salulning o‘g‘li bo‘lgan. Uning asl ismi *Hubob* bo‘lib, musulmon bo‘lgach, otasini ham *„Abu Hubob“* kunyasi bilan chaqirishgani uchun payg‘ambar „Hubob shaytondir“ deb, ismini Abdullohga o‘zgartirgan. U sahobalar rahbarlaridan biridir. U payg‘ambar bilan Badrgacha bo‘lgan deyarli har bir jangda qatnashgan.

Hijriy 6-yili Bani Mustaliq jangidan qaytayotganda Ibn Salul ichida saqlab yurgan adovatini oshkor qilib, muhojirlarga qarata „Madinaga borganimizda aziz va sharafli bo‘lganlar u yerdan kuchsiz va sharafsizlarni chiqaradi“, deb ularni haqorat qiladi. Bunga javoban Umar payg‘ambardan Ibn Salulni o‘ldirish uchun izn so‘raydi. Lekin payg‘ambar Muhammad birodarlarini o‘ldirtiryapti, degan malomatga qolmaslik uchun bunga rozi bo‘lmaydi. Payg‘ambarning bu qaroridan bexabar bo‘lgan Abdulloh ibn Abdulloh uning oldiiga borib, agar otasi o‘ldiriladigan bo‘lsa, keyinchalik hissiyotga berilib intiqom olish maqsadida bir moʻminni o‘ldirib qo‘ymasligi uchun bu vazifani shaxsan o‘zi bajarishiga ruxsat berishini so‘raydi. Payg‘ambar unga ham ruxsat bermaydi va otasi bilan yaxshi munosabatda bo‘lishini tavsiya qiladi.

Otasi vafot etgach, Abdulloh ibn Abdulloh ham otasining vasiyati, ham uxroviy manfaatni ko‘zlab, payg‘ambardan otasini kafanlash uchun ridosini so‘raydi. Shuningdek, otasining janozasini o‘qib berishini ham iltimos qiladi. Payg‘ambar Abdulloh ibn Abdulloh mansub bo‘lgan xazrajliklarni Islomga yanada moyil qilish maqsadida ridolarini beradi va mayyitga janoza o‘qib berish taklifini ham qabul qiladi. Lekin Umar bu ishga qattiq eʼtiroz bildiradi. Shunda, „''Tavba''“ surasining 84-oyati nozil bo‘lib, munofiqlarning janozasini o‘qish taqiqlanadi.

Abdulloh ibn Abdullohdan Oysha hadis rivoyat qilgan. U Musaylama Kazzobga qarshi bo‘lib o‘tgan Yamoma jangida shahid bo‘lgan.

## Adabiyotlar

* Ibn Hishom. *As-Sӣra.* — Qohira: 1955. III, 209;
* Ibn Saʼd*. At-Tabaqāt al-kubrā.* — Bayrut: 1968. III, 540-542;
* At-Tabariy. *Tarӣx.* — Qohira: 1326. II, 260;
* Ibn al-Asir. *Usd al-g‘āba*. — Qohira: 1970-73. III, 296-298;
* Az-Zahabiy. *Siyar*. I, 321-323;
* Ibn Hajar*. Al-Isāba*. — Qohira: 1328. II, 95;
* Al-Olusiy. *Rӯh al-maʼānӣ*. — Bayrut: „Dor ihyo at-turos“. X, 153-154;
* W. Montgomery Watt. „*Abd Allah b. Ubayy“. EI<sup>2</sup>* (Ing.). I, 53;
* Talat Koçyiğit*. „Abdullah b. Abdullah“. TDV İA.* — İstanbul: 1988. I, 80;
* Alixonto‘ra Sog‘uniy. *Tarixi Muhammadiy*. — T.: „Movarounnahr“, 2017. 282-283;
* Muhammad Sodiq Muhammad Yusuf. *Islom tarixi*. — T.: „Hilol-nashr“, 2017. I, 270.

## Manbalar
Muhammad Ali as-Sabuniy

**Muhammad Ali al-Sabuni** () (1930-yil 1-yanvar – 2021-yil 19-mart) taniqli Suriyalik hanafiy olimi Qur’on tafsirida “**Safvat at-tafosir**” (“Tafsirlar elitasi”) deb nom olgan.

## Manbalar
Kadodara

**Kadodara** Hindistonning Gujarat shtatida Surat shahridagi shahar atrofi hududi va munitsipalitetdir. Kadodra NH 6 va NH8 avtomagistralining kesishmasi, kadodara esa Surat-Bardoli yoʻlining oʻrta yoʻlidir. Kadodara fuqarolik agentligi joylashgan. Kadodara koʻchmas mulkidagi bu joy koʻplab sanoatchilarni oʻziga jalb qildi va Suratga yaqinligi tufayli yaxshi rivojlangan. Qadodara shahrida ko‘plab turar-joy loyihalari qurilmoqda.

Koʻpgina restoranlar **kadodara** tomoshabinlarini oʻziga jalb qiladi. Mahalliy aholi didining oʻzgarishi kuzatilmoqda. Kadodara, shuningdek, stansiya yaqinida joylashgan mashhur Hanumanji ibodatxonasi bilan ham mashhur. Shuningdek, Shri Niwas Green City jamiyati kabi Bardoli yoʻlidagi rezidentlik loyihasi Shiv rezidensiyasi, shahzoda rezidentsiyasi, opera, shuningdek, vidhya nomli maktab kabi 100 dan ortiq kvartirani qamrab oladi. bharti oʻrta maktabi. **Kadodaraning** eng yaqin aeroporti bu Surat aeroportidir

## Demografiyasi
Hindiston aholini roʻyxatga olish holatiga koʻra, Kadodara aholisi 14,819 kishi edi. Aholining 68 foizini erkaklar, 32 foizini ayollar tashkil qiladi. Kadodara oʻrtacha savodxonlik darajasi 68% ni tashkil etadi, bu mamlakat oʻrtacha 59,5% dan yuqori: erkaklar savodxonligi 77% va ayollar savodxonligi 50%. Kadodarada aholining 12 foizi 6 yoshgacha boʻlgan bolalardan iborat.

## Yana qarang

* Suratning diqqatga sazovor joylari roʻyxati

## Manbalar

## Havolalar

* al.com/surat/ Surat: Orzular shahri
Aqlli shahar

** „Aqlli shahar“ ** — shahar tashkiliy mulkini boshqarish uchun zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalari (AKT) va internet texnologiyalarining integratsiyasidir. ** „Aqlli shahar“ ** konsepsiyaga koʻra „aqlli transport“, „aqlli taʼlim“, „aqlli tibbiyot“, „aqlli energetika tizimi“, „aqlli qurilish“ „aqlli kommunal xoʻjalik“, „aqlli uy“, „aqlli hokimiyat“, „aqlli mahalla“ kabi loyihalar „Aqlli shahar“ texnologiyalarini joriy etishning asosiy yoʻnalishlari sifatida belgilanadi.

## Manbalar
Biznes-akselerator

**[[Biznes]]-akselerator**() — startaplarni qoʻllab-quvvatlovchi ijtimoiy institut. Biznes-akselerator konsepsiyasiga koʻra, biror kompaniyaning kapitalidagi ulush evaziga murabbiylik, trening, moliyaviy va ekspert yordami orqali kompaniyalarni jadal rivojlantirish uchun institutlar va ular tomonidan tashkil etilgan dasturlarni tavsiflaydi.

## Manbalar
Mehtar (Luriston)

**Mehtar** () — Eronning Luriston ustoni, Xurramobod tuman okrugi tarkibidagi Papi tumani, Tang-e Haft okrugiga qarashli qishloq. 2006-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Mehtar aholisi 43 nafarni tashkil qilib, ular 8 ta oiladan iborat boʻlgan.
## Manbalar
Kamrej

**Kamrej** — Hindistonning Gujarat shtatida Surat tumanidagi Surat shahrining sunʼiy yoʻldosh shaharchasi. Kamrej — Mumbaydan Dehligacha boʻlgan 8-milliy avtomagistraldagi pul yigʻish markazi hisoblanadi. Kamrej oʻzining tez tayyor boʻluvchi taomlari va tungi kechki ovqati bilan mashhur.

## Demografiyasi
2001-yilgi Hindiston aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Kamrejda 12,746 aholi bor edi. Aholining 57 foizini erkaklar, 43 foizini ayollar tashkil qiladi. Kamrejning oʻrtacha savodxonlik darajasi 71% ni tashkil etadi, bu mamlakatdagi oʻrtacha koʻrsatkichi 59,5% dan yuqori; erkaklar savodxonligi 78% va ayollar savodxonligi 62%. Aholining 14 foizi 6 yoshgacha boʻlgan bolalar tashkil etadi.

## Manbalar

## Yana qarang

* Suratning diqqatga sazovor joylari roʻyxati
Kanakpur-Kansad

**Kanakpur-Kansad** - Hindistonning Gujarat shtatida Surat tumanidagi Surat munitsipal korporatsiyasida joylashgan shaharcha. Shahar Surat janubida 25 km uzoqlikda, Sachin yaqinidagi Surat-Navsari avtomobil yoʻlida oʻrnashgan. Shahar Mindxola daryosi boʻyida joylashgan. Sanoat shaharchasi Sachinga yaqin boʻlgani uchun bu yerda toʻqimachilik sanoatining koʻplab ishchilari va xizmatchilari istiqomat qilishadi. Bu yerdagi aholining asosiy qismi mahalliy kolislardir.

## Geografiyasi
Shahar oʻrtacha 12 m (66 fut) balandlikda joylashgan.

## Demografiyasi
2001-yilgi Hindiston aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Kanakpur-Kansad aholisi 23567 kishidan iborat edi. Aholining 54 foizini erkaklar va 46 foizini ayollar tashkil qiladi. Kanakpur-Kansad oʻrtacha savodxonlik darajasi 74% ni tashkil etadi, bu mamlakatdagi oʻrtacha koʻrsatkich 59,5% dan yuqori: erkaklar savodxonligi 81% va ayollar savodxonligi 63% ga teng. Kanakpur-Kansadda aholining 14 foizini 6 yoshgacha boʻlgan yoshlar tashkil qiladi. Shahar oʻn yil oldin 17,384 atrofida aholiga ega boʻlgan katta qishloq edi, ammo hududning sanoatlashuvi tufayli shahar aholisining oʻsishini kuzatila boshladi va shuning uchun gramm panchayat asosiy qulayliklarni taʼminlash uchun munitsipalitet darajasiga koʻtarildi.

## Transport
Kanakpur-Kansad Udhana shahridan 17 km va Suratdan 22 kmlik masofaga ega.

Havo orqali: Eng yaqin aeroport Surat shahrida boʻlib, u Kanakpur-Kansaddan 22 km uzoqlikda joylashgan.
## Yana qarang

* Suratning diqqatga sazovor joylari roʻyxati
## Manbalar
Kanakpur

**Kanakpur** — Nepal janubi-sharqida Narayani zonasidagi Rautahat tumanida joylashgan qishloqni rivojlantirish qoʻmitasi hisoblanadi. 1991-yilgi aholini roʻyxatga olish vaqtida Nepalda 1086 xonadonda 6176 kishi yashagan.

## Manbalar
Abdulloh ibn Abu Avfo

**Abdulloh ibn Abu Avfo** ( — Abu Muoviya Abdulloh ibn Abu Avfo al-Aslamiy) — sahoba.

## Hayoti
Manbalarda kunyasi *Abu Muoviya, Abu Ibrohim, Abu Muhammad* deb keltiriladi. Otasi Abu Avfoning asl ismi Alqama ibn Xolid bo‘lgan. Shu bois ushbu sahoba Abdulloh ibn Alqama nomi bilan ham zikr qilinadi. Abdulloh ibn Abu Avfo Kufada vafot etgan sahobalarning eng so‘nggisi hisob­lanadi. U Hudaybiya kuni Rizvon bay’­atida qatnashgan va bay’at qilgan. Shuning­dek, Xaybar fathi va Hunayn kabi, jami yettita g‘azotda ishtirok etgan. Hunayn g‘azotida qo‘lidan jarohatlangan. Muhammad payg‘ambarning vafotiga qadar Madinada yashagan. Xulafoi roshidiyn davridagi fathlar sababli bosh­qa ko‘pgina sahobalar kabi Madinadan Kufaga ko‘chgan.

Sahobalarning uzoq umr ko‘rganlaridan bo‘lgan Abdulloh ibn Abu Avfo Abu Hanifa ko‘rgan to‘rt sahobadan biridir. Undan Ismoil ibn Abu Xolid, ash-Sha’biy, Abdulmalik ibn Umayr, Abu Ishoq ash-Shayboniy, Salma ibn Kuhayl kabi mashhur kishilar hadis rivoyat qilganlar. Payg‘ambardan rivoyat qilgan hadislarining to‘qsonga yaqini bizgacha yetib kelgan.

Abdulloh ibn Abu Avfo doimo soch va soqolini xinaga bo‘yab yurgan. Uning ko‘zlari umrining oxirida ojiz bo‘lib qolgan.

## Vafoti
Abdulloh ibn Abu Avfo 705-yilda (hijriy 86-yil) Kufada yuz yoshida vafot etgan.

## Adabiyotlar

* Al-Buxoriy. *At-Tarӣx al-kabӣr.* — Haydar­obod: 1941-60. V, 24;
* Ibn Hibbon. *Mashāhӣr ’ulamā al-amsār.* — Qohira: 1959. 49;
* Hokim. *Al-Mustadrak.* III, 570-571;
* Az-Zahabiy. *Siyar.* III, 428-430;
* Az-Zahabiy. *Tahzӣb at-tahzӣb.* V, 151;
* Ali Yardim. „*Abdullah b. Ebû Evfâ*“ *TDV İA.* — İstanbul: 1988. I, 96;
* *101 ulug‘ sahobiy*. — T.: „Toshkent Islom universiteti“ nashriyot-matbaa birlashmasi, 2018. 36.

## Manbalar
Karchelia

**Karchelia** — 7000 kishilik shaharcha boʻlib, u Surat shahridan 55 km janubi-sharqda, Gujarat shatatida joy olgan. Karchelia Surat, Bardoli, Navsari, Ahmadobod va Saputara shaharlaridan jamoat transporti bilan yaxshi bogʻlangan.

Karchelia Hindistonning Gujarat shtatidagi Surat tumanidagi Maxuva talukaning iqtisodiy markazi boʻlib, u oziq-ovqat, kiyim-kechak, qishloq xoʻjaligi buyumlari doʻkonlari, yaqin atrofdagi shakar zavodi hamda jonli dehqonchilik bilan ham shugʻullanadi.

## Imkoniyatlar
Karchelia axlatni qayta ishlash markazi Gujaratdagi namunaviy qayta ishlash zavodi hisoblaandi.

Karchelia — „Vardha Rashtrya Prathmik school“ deb nomlangan hukumat boshlangʻich maktabi, yarim xususiy boshlangʻich maktab va BBS High School, B.Ed. kollej va ITI tayyorlash maktabi faoliyat yuritadi. Karchelia savdogarlari chakana va ulgurji savdoda oʻzlarining ishbilarmonligi bilan mashhur hamda siyosatchilar bilan yaxshi aloqa oʻrnata oladi.

## Fasllar
Karcheliya qishi yumshoq (noyabr-mart), yozi issiq (aprel-iyun) va musson (iyun-sentyabr) kuzatiladi. Qishki harorat 70-90 F, 20-30 C atrofida boʻladi. Yozda 80-104 F, 30-40 C harorat kuzatiladi. Musson yomgʻirlari 20-iyundan oktyabrgacha davom etadi va harorat pasayib ketadi, ammo yomgʻir bir hafta davomida toʻxtovsiz yogʻishi mumkin. Karcheliyada umuman suv toshqini, boʻron yoki zilzilalari sodir boʻlmaydi. Karcheliyaga tashrif buyurish uchun eng yaxshi vaqt — oktyabrdan martgacha boʻlgan davr hisoblanadi.

## Yana qarang

* Suratdagi diqqatga sazovor joylar roʻyxati

## Manbalar
Kim (Gujarat)

**Kim** — Hindistonning Gujarat shtatida Surat tumanidagi aholini roʻyxatga olish shaharchasi.

## Demografiyasi
2011-yilgi Hindiston aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Kim 18,638 aholiga ega edi. Aholining 53,49 foizini erkaklar, 46,51 foizini ayollar tashkil qilagan. Kim oʻrtacha savodxonlik darajasi 89,25%: erkaklar savodxonligi 92,74%, ayollar savodxonligi 85,22% ga teng. Kimda aholining 12,38 foizi 6 yoshgacha boʻlgan bolalardan iborat.

## Transport

### Temir yoʻl
Kim temir yoʻl stansiyasi Gʻarbiy temir yoʻlning Mumbay — Vadodara segmentida joylashgan. Shaharcha Suratdan 24 km, Vadodara shahridan esa 105 km uzoqlikda joylashgan.

## Manbalar
Kosad

**Kosad** Hindistonning Gujarat shtatida joylashgan shaharchadir.

## Geografiya
Shahar oʻrtacha balandligi  ga teng.  

## Demografiyasi
2001-yilgi Hindiston aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Kosad 26,578 aholiga ega boʻlgan. Aholining 52 foizini erkaklar, 48 foizini ayollar tashkil qiladi. Kosadda oʻrtacha savodxonlik darajasi 74% ni tashkil etadi, bu mamlakatdagi oʻrtacha 59,5% dan yuqori: erkaklar savodxonligi 81%, ayollar savodxonligi 63% ga teng. Kosadda aholining 14% ni 6 yoshgacha boʻlgan yoshlar tashkil qiladi.

Ushbu shahar 2006-yil 14-fevralda Surat Municipal Corporation tarkibiga kiritilgan.

## Transport
Kosad Udhanadan  va Suratdan  masofada joylashgan.

Havo orqali: Eng yaqin aeroport — Suratda boʻlib, u Kosaddan  narida oʻrnashgan.

## Manbalar

## Yana qarang

* Suratning diqqatga sazovor joylari roʻyxati