open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Biznes ertak

**Biznes ertak** (; Ishbilarmonlik ertagi) — (shuningdek, **biznes afsonasi** yoki **yetakchilik afsonasi** deb ham ataladi) yetakchilik mahoratini oshirish, shaxsiy qobiliyatlarini, yoki madaniy uyushmalarni rivojlantirish maqsadida biznes dunyosida qoʻllanishi kerak boʻlgan dars yoki saboqlarni oʻrtoqlashadigan motivatsion ertak, masal yoki boshqa fantastik hikoyadir. Biznes ertaklari oʻquvchilarga turli xil yetakchilik, loyihalarni boshqarish va boshqa vositalardan haqiqiy hayotda qanday foydalanish mumkinligini koʻrsatadi. Janr 2000-yillarning boshlarida eng yuqori choʻqqiga chiqqan.

Garvard Business Review taxminlariga qaramay, biznes ertaklari hali ham ishlab chiqilib, oʻqilmoqda. Patrick Lencioni va Jon Gordon yetakchilik ertaklari janrida uzoq yillardan beri yozuvchilik faoliyatini davom ettirib kelmoqda. Bundan tashqari, janrga bir nechta mustaqil va kichik nashriyotlardan mualliflar qoʻshilgan. Goodreads da eng yuqori baholangan biznes kitoblaridan birini yozgan, uzoq vaqtdan beri faoliyat yuritgan muallif Patrik Lencioni yangi mualliflarga biznes ertaklarini yozishda yordam bermoqda.

Ishbilarmonlik ertaklari anʼanaviy biznes kitobidagi barcha tafsilotlarni toʻlaqonli taqdim etmasligi mumkin, ammo uydirma hikoya oddiy kitobdan farqli oʻlaroq, ommaning his-tuygʻulariga chuqur taʼsir eta oladi. Baʼzi mualliflar va nashriyotlar muvaffaqiyatli biznes ertaklarini qanday yozishning asosiy jihatlari haqida batafsil maʼlumot berishgan. Boshqalar esa, baʼzi biznes ertaklaridagi kamchiliklarni va mualliflar oʻz hikoyalarini qanday yaxshilashlari mumkinligiga aʼlohida eʼtibor qaratishgan. Koʻpgina mualliflar oʻzlarining biznes ertaklarini veb-saytlaridan yuklab olinadigan ish kitoblari va materiallar bilan toʻldiradilar.

*The New York Times* bestsellerlariga biznes ertak janridan quyidagilar kiradi:

* 
* 
* 
* 
* 
*  Later republished by St. Martinʼs Press, Macmiliians, and Portfolio.

Boshqa taniqli biznes ertaklariga quyidagilarni oʻz ichiga oladi:

* 
* 
* *Fish! Philosophy* by Stephen Lundin (2000)
* *The Chicken and the Pig*

## Yana qarang

* Oʻz-oʻziga yordam kitoblar
* Ruhlantiruvchi notiq
* Ommabop psixologiya

## Manbalar
Jeyms Holland (muallif)

**James Holland** (1970 yil 27 iyunda tugʻilgan) – Ikkinchi Jahon urushi yoʻnalishi boʻyicha ingliz yozuvchisi va teleboshlovchisi. Uning eng soʻnggi nashr etilgan yozma asari 2021-yildagi *"Birodarlar qurollari: Bitta afsonaviy tank polkining D-Daydan VE-Daygacha boʻlgan qonli urushi"* boʻlib, u Shervud Reynjers, Britaniya tank polkini bir necha janglar davomida kuzatib boradi.

## Hayot va taʼlim
Holland Uilshir shtatining Solsberi shahrida tugʻilgan.  U Solsberidagi Chafyn Grove maktabida va Brutondagi Kingʻs maktabida tahsil olgan va 1992 yilda Durhamdagi Sent-Chad kollejida tarix boʻyicha bakalavr darajasini olgan.  Uning akasi Tom Holland ham yozuvchi va tarixchi.

## Karyera
Holland Ikkinchi Jahon urushiga bagʻishlangan romanlar va badiiy boʻlmagan tarixiy kitoblarni yozgan va televidenie va radio uchun Ikkinchi Jahon urushi haqida hujjatli dasturlarni taqdim etgan.

U shuningdek, Buyuk Britaniyada butunlay tarixga bagʻishlangan eng yirik festival boʻlgan yillik Chalke vodiysi tarixi festivalining hammuassisi, ham raisi va dastur direktori. 

Holland va Al-Myurrey *"Bizda siz bilan suhbatlashish usullari mavjud* " loyihasining boshlovchilari. 

### Badiiy boʻlmagan kitoblar
Hollandning Ikkinchi Jahon urushi haqidagi birinchi tarixiy hikoyasi 2003 yilda nashr etilgan. *Malta qal’asi – qamal ostidagi orol, 1940–1943 yillardagi* *[[The Guardian]]* uchun Nikolas Roe tomonidan ijobiy baholangan: „Malta qal’asi urushdagi insonlar holatining ajoyib tarzda namoyishi uchun muvaffaqiyat qozondi. Jeyms Xolland uchuvchilar, askarlar, suv osti kemalari, dengizchilar, hamshiralar, ofis xizmatchilari va boshqa tinch aholining shaxsiy tarixlarini mohirlik bilan aralashtirib yuboradi. Ularning barchasi tajriba orqali, yaratilgan hikoyada jozibali tarzda jonlantiriladi.“ 

Uning 2019-yilda chop *etilgan „Normandiya '44: D-Day va Fransiya uchun jang“* kitobi *Kirkus Sharhlar* tomonidan „Ittifoqchilarning Yevropaga bostirib kirishi haqidagi birinchi tarixdan uzoq, ammo eng yaxshi tarixlar qatorida“ deb nomlandi va „Bunyodkorlikka ajoyib va jozibali yangi qarash“.

### Romanlar
Hollandning birinchi romani *"Yonayotgan moviy"* (2004) oilaviy sirni yashirayotgan yosh qiruvchi uchuvchi haqida. Bu Ikkinchi Jahon urushi boshlanishidan oldingi va undan keyingi oylarda sodir boʻladi. Nayjel Jons bu haqda *Guardian* sharhini yozdi va „[Holland] tarixni jonlantiradigan odamlarga qoʻshildi“, dedi. 

Holland, shuningdek, Ikkinchi Jahon urushidagi mashhur janglarda qatnashgan oʻsmir askarlari haqida ikkita yosh kattalar romanini yozgan

## Maʼlumotnomalar
Shoh Sulton masjidi

**Shoh Sulton masjidi** – Istanbulning Eyüpsulton tumanining markaziy mahallasida joylashgan Silahtar ogʻa koʻchasidagi masjiddir. Bu masjid va uning atrofi Sünbüli|Sünbuli takkasi edi. 1533 – yilda uni Yavuz Sulton Salimning qizi Shoh Sulton farmoni bilan majmuani Memar Sinan qurdi. Shayx Merkezzade Ahmet Afandi masjidning qabriga dafn etilgan.

Toʻgʻri toʻrtburchak shaklidagi ushbu majmuaning devorlari tosh-gʻisht aralash, tomi gumbaz shaklida boʻlib, uchta derazasi bor. Jamoat namoz yerining ayvonida yogʻoch ustunlar mavjud. Haramga bitta eshikdan kiriladi, qiblaning qarshisida mahfil joylashgan.
Vyacheslav Kasmachevskiy

**Vyacheslav Kasmachevskiy**(1887-yil 15-fevral, Sirdaryo viloyati, Rossiya imperiyasi – 1969-yil, Samarqand viloyati, Oʻzbekiston SSR, SSSR) – belaruslik yuqumli kasalliklar boʻyicha mutaxassis, tibbiyot fanlari doktori, professor.

## Biografiyasi
Vyacheslav Kasmachevskiy 1887-yil 15-fevral kuni Rossiya imperiyasiga qarashli boʻlgan Sirdaryo viloyatida xizmatchi oilasida tugʻilgan. 1906-yil Orenburgdagi oʻrta taʼlim maktablarining birini tamomlagan. 1907-yil Sankt Peterburg harbiy tibbiyot akademiyasiga qabul qilinadi. Unga 1909-yil talabalik paytida terapevt mutaxassisligi berilgan. 1913-yil ayrim sabablarga koʻra, talabalikdan chetlashtiriladi. 1914-yil Tartu tibbiyot akademiyasiga qabul qilindi. 1914-yil Birinchi jahon urushi boshlanishi bilan, armiya safiga chaqirildi. Vyacheslav Kasmachevskiy 1917-yil fevral oyida 2-Turkiston harbiy batalyonida bosh shifokor boʻlib ishladi. U 1920-yil Turkiston otliq brigadasida bosh shifokor sifatida faoliyatini davom ettirdi. 1934-yil Samarqandga demobilizatsiya qilindi. Shu yili u ilmi ishlari asosida, dotsent unvoni va tibbiyot fanlari nomzodi ilmiy darajasiga erishdi. Bundan soʻng, Moskva tibbiyot institutining yuqumli kasalliklar shifoxonasi direktori lavozimida ishlay boshladi. 1936-yili Vyacheslav Kasmachevskiyga Belarus SSR sogʻliqni saqlash xalq komissarligi tomonidan professor unvoni berildi. U 1934-yildan 1941-yilgacha Moskva tibbiyot institutining yuqumli kasalliklar kafedrasiga rahbarlik qildi. Vyacheslav Kasmachevskiy 1941-yildan 1943-yilgacha Irkutsk shahridagi tibbiyot institutining yuqumli kasalliklar kafedrasini boshqargan. 1943-yilda Belarus tibbiyot instituti yuqumli kasalliklar kafedrasi mudiri lavozimiga tayinlandi. Ushbu lavozimda 1955-yilgacha ishladi.

Vyacheslav Kasmachevskiy 1969-yil Oʻzbekiston SSR tarkibidagi Samarqand shahrida vafot etdi.

## Manbalar
Rigor Truxnov

**Grigoriy Markovich Truxnov** (belaruscha: Rigor Markavіch Truxnooʻ; 1908-yil15-oktyabr, Shamki, Minsk viloyati, Rossiya imperiyasi – 1986-yil 26-noyabr, Minsk) – sovet belarus tarixchisi. Ikkinchi jahon urushi qatnashchisi. Tarix fanlari doktori (1966), professor (1967). BSSR Oliy maktabida xizmat koʻrsatgan xodim (1982).

## Hayoti
Grigoriy Truxnov Minsk viloyati, Borisov tumani, Shamki qishlogʻida tugʻilgan. 1927—1929-yillarda Sovet partiya maktabida oʻqigan, soʻngra Dubrovnodagi ishchilar fakultetida tarix fanidan dars bergan. 1931—1934-yillarda Minsk pedagogika institutining ijtimoiy-iqtisodiy fanlar fakultetida tahsil olgan. 1934—1938-yillarda Borisovda oʻqituvchi boʻlib ishlagan. 1939-yilda Belarus davlat pedagogika universitetining Yangi tarix fakulteti aspiranturasiga oʻqishga kirib, uni 1941-yilda tamomlagan. 1941-yil iyul-oktyabr oylari mobaynida Samarqand davlat universitetida yangi tarix fanidan dars bergan.

Grigoriy Tarxunov 1941-yil oktabr oyida janubi-gʻarbiy frontdagi 213-piyoda diviziyasining tankga qarshi artilleriya batalyonida oddiy askar sifatida frontga joʻnatilgan. Stalingrad jangida u bir necha marta yaralangan va snaryaddan zarba olgan. 1942-yilning noyabr oyida nemis tilini yaxshi bilishi tufayli 81-alohida diviziyaning razvedka boʻlimida, keyinroq 14-gvardiya otliq diviziyasining razvedka boʻlimida tarjimon boʻgan. Dasht, Don va 1-Belorusiya frontlarida jang qilgan. 1944-yil noyabr oyidan boshlab 1945-yil dekabr oyigacha 7-gvardiya otliqlari korpusining razvedka boʻlimida tarjimonlik qildi. Grigoriy Tarxunov Ulugʻ Vatan urushini gvardiya kapitani unvoni bilan tugatgan, ikkita 1 va 2-darajali Vatan urushi ordeni, ikkita Qizil Yulduz ordeni, shuningdek uchta medal bilan ham taqdirlangan.

1946-yildan boshlab esa Belarus davlat universitetining zamonaviy tarix fakultetida dars berishni boshlagan. 1949-yilda dotsent ilmiy unvonini olgan. 1967-yilga kelib esa professor ilmiy unvoniga ham sazovor boʻlgan. Grigoriy Tarxunov 1986-yil 26-noyabrda vafot etgan.

## Ilmiy faoliyati
1948-yilda Grigoriy Tarxunov „1912-1913-yillardagi Birinchi Bolqon urushi davrida Germaniyaning Bolqondagi imperialistik siyosati“ mavzusidagi nomzodlik dissertatsiyasini himoya qildi, shundan soʻng 1918—1923-yillarda Germaniyadagi inqilobiy yuksalish tarixini oʻrganishni boshladi. 1964-yilda u birinchi doktorlik dissertatsiyasini „Germaniyadagi inqilobiy yuksalish“ mavzusida himoya qildi.

Professor Sovet Belarusiya nemisshunoslik maktabining asoschisi edi. Lev Shneerson bilan birgalikda u Belorussiya germanistlarining ilmiy maktabini boshqarib borgan.

## Manbalar
Tish pastasi

**Tish pastasi** - bu kariesning oldini olish uchun tishlarni blyashkadan tozalash uchun ishlatiladigan pasta, jel yoki kukun ko'rinishidagi og'iz bo'shlig'i gigienik mahsulotidir  .

Ilgari tish pastasi bo'rdan tayyorlangan, zamonaviy tish pastalari asosan silikatlarga asoslangan.

## Tarix

Qadimgi misrliklar" tish pastasi " o'simliklarning ezilgan ildizlaridan tayyorlangan. Nafas olishning sofligi uchun og'iz bo'shlig'i o'simlik damlamalari bilan yuvilgan. Tish pastasi haqida eng qadimgi eslatma milodiy IV asrdagi Misr qo'lyozmasida mavjud bo'lib, uning retsepti kukunli tuz, qalampir, yalpiz barglari va ìrísí.

1873-yilda Colgate Amerika bozoriga o'zining xushbo'y tish pastasini taqdim etdi.

1915 yilda ba'zi daraxtlardan olingan ekstraktlar - jumladan, evkalipt - tish pastalariga kiritila boshlandi.

pasta alyuminiyga joylana boshladi keyin esa plastik quvurchalarga joylandi.

## Tarkib
Har qanday tish pastasida abraziv moddalar mavjud  . Zamonaviy tish pastalarida faol va neytral moddalar mavjud. Faol komponentlar og'iz bo'shlig'ini yaxshilaydi, masalan, ftoridli birikmalar tish emalini mustahkamlaydi va shu bilan tishlarning parchalanishini oldini oladi  .
Barnes (London)

**Barnes** (inglizcha: *Barnes*) – Angliyaning janubidagi tuman, Temzadagi Richmond okrugi tarkibiga kiradi. Richmond markazidan 9.3 km uzoqlikda, Temza daryosi boʻyida joylashgan.

## Geografiyasi va transporti

Barns Londonning janubi-gʻarbiy qismida joylashgan boʻlib, gʻarb, shimol va sharqdan Temza daryosi bilan chegaralangan.

### Temir yoʻli
Barns London metro tarmogʻida emas. Biroq, unga toʻgʻridan-toʻgʻri ikkita Milliy temir yoʻl stansiyalari xizmat koʻrsatadi hamda ularning ikkalasi ham Londonning Travelcard 3 zonasida joylashgan:

* Barnes temir yoʻl stansiyasi
* Barnes koʻprigi temir yoʻl stansiyasi

Ikkala stansiyaga faqat Janubiy Gʻarbiy temir yoʻl tomonidan boshqariladigan poyezdlar xizmat koʻrsatadi. Barnes temir yoʻl stansiyasiga janubi-gʻarbdan Teddington va Kingston tomon yuradigan poyezdlar ham xizmat koʻrsatadi. Eng yaqin boshqa temir yoʻl stansiyalari Putney va Mortlakeda joylashgan. Qoʻshni Hammersmithda London metrosi mavjud boʻlib, u yerda ikkita stansiya toʻrtta liniyaga xizmat qiladi: Circle va Hammersmith & City liniyalari va District va Piccadilly liniyalari. Hammersmithdan shahar va West End bilan toʻgʻridan-toʻgʻri aloqalar mavjud. Bundan tashqari, Heathrow aeroporti, Ealing, East End va Rayner’s Lane bilan toʻgʻridan-toʻgʻri ulanishlar mavjud.

### Avtobuslari
Barnesga quyidagi London avtobuslari xizmat koʻrsatadi: 33, 72, 209, 265, 283, 378, 419, 485 va N22.

## Tarixi

1889-yilda Barnes Barnes munitsipal okrugi tarkibiga kirdi. 1965-yilda esa bu tuman tugatildi va Barnes Temzadagi Richmond London tumani tarkibiga oʻtkazildi.

## Ibodat joylari
Barnes hududida yettita cherkov mavjud bor.

* Barnes Baptistlar cherkovi

## Sporti

### Futboli
Barnesni futbol tarixida oʻz oʻrni bor. Maʼlumotlarga koʻra futbol oʻyinlariga hakamlik qilish tarixi shu yerga kelib taqaladi. Barnes futbol akademiyasi ham Angliya futboli uchun yosh iqtidorlarni kashf qilishni davom etmoqda.
Tuman sharafini himoya qiluvchi eng yaxshi futbol klubi Stonewall FC hisoblanadi.

### Regbisi
Barnes tumanida regbi ham rivojlangan. Baren Elms nomi bilan tanilgan Barnes Regbi klubi maydoni WWT London markazi yonida joylashgan. Klub mamlakat miqiyosida oʻz oʻrniga ega.

## Manbalar

## Tashqi havolalar
* Barns va Mortleyk tarix jamiyati
* Barnes jamoat assotsiatsiyasi
* Barnes Village veb-sayti
Sport maydonchasi

**Sport maydonchasi** - bu sport musobaqalari o'tkaziladigan bino,inshoot yoki joy hisoblanadi.

Stadion yoki arena — sport yoki boshqa tadbirlar oʻtkaziladigan joy yoki maydon boʻlib,tomoshabinlarning turishi yoki oʻtirishi va tadbirlarni tomosha qilishi uchun moʻljallangan qisman yoki toʻliq qavatli tuzilma bilan oʻralgan maydon yoki sahnadan iboratdir.

## Sport maydonchalarining turlari

* Arena
* Regatta uchun ishlatiladigan suv maydoni, masalan Bosbaan, Attersee ko'li,  yoki Atlantika okeani
* Bandi maydon
* Beysbol parki
* Bilyard zali
* Bouling zali
* Bullring
* Kriket maydonchasi
* sportzal
* Ot poygalari joylari ( *hipodrom* )
* Muzli xokkey arenasi
* Motorsport maydonchalari ( *avtodrom* )
* Poyga treki
* Chavandoz zali
* Otishma maydoni
* Chang'ida sakrash tepaligi
* Tezlik konkida uchish maydoni
* Stadion
* Tennis maydoni
* Suzish havzasi
* Velodrom

## Yana qarang

* Yopiq arenalar ro'yxati
* 100 000 yoki undan ko'p tashrif buyuradigan sport maydonchalari ro'yxati
* Stadionlarning sig'imlari bo'yicha ro'yxati
* Sport maydonchalari ro'yxati
* Ko'p maqsadli stadion
* Pitch (sport maydoni)
* Sport majmuasi

## Manbalar
Svetlana Mizeri

**Svetlana Nikolayevna Mizeri** (4-sentyabr 1933-yil Moskva – 10-oktyabr 2021-yil Moskva) – sovet va rus teatr va kino aktrisasi, rejissyor; RSFSR xalq artisti (1980). SSSR Davlat mukofoti (1977) va K. S. Stanislavskiy nomidagi RSFSR Davlat mukofoti laureati (1972).

## Tarjimai holi
1933-yil 4-sentyabr kuni Moskvada tavallud topgan. 1955-yilda Moskva badiiy teatr maktabini tamomlagan ( A. M. Karev kursi). Oʻsha yili Badiiy teatr truppasiga qabul qilindi, u yerda  M. Gorkiyning „Vragax“ filmidagi Nadya rolida debyut qildi, lekin 1956-yilda yangi tashkil etilgan „Sovremennik“  teatriga koʻchib oʻtdi va bir necha yil davomida u yerda boʻldi. Teatrning yetakchi aktrisalaridan biri V. S. Rozova „Vechno jiviye“ pyesasidagi Veronika rolining birinchi ijrochisi boʻldi. 

1959-yilda  V. V. Mayakovskiy teatriga koʻchib oʻtdi va u yerda 1980-yilgacha xizmat qildi. Bu teatrda oʻynagan eng yaxshi rollar qatoriga A. N. Arbuzovning „Irkutskiy istorii“dagi Valya, S. A. Naydenovning „Deti Vanyushina“ spektaklidagi Lyudmila, Tennessi Uilyamsning „Tramvaye Jelaniye“dagi Stella kiradi. 1980–1990-yillarda A. S. Pushkin nomidagi MADT sahnasida chiqish qilgan.

1990-yilda „Soprichastnost“ teatriga koʻchib oʻtdi va u yerda umrining oxirigacha faoliyat olib bordi. “Porosyonok Knok” (2006) va „Provinsialka“ (2009) spektakllarida rol oʻynagan. U 50 ga yaqin rollarni ijro etgan.

Svetlana Mizeri 2021-yil 11-oktyabrda Moskvada 88 yoshida vafot etdi. Dafn marosimi 13-oktyabr kuni Vagankovskoye qabristonida (43-qism) boʻlib oʻtdi.

## Oilasi

* birinchi turmush oʻrtogʻi – Igor Kvasha (1933–2012), aktyor, RSFSR xalq artisti (1978).
* ikkinchi turmush oʻrtogʻi – Mixail Zimin (1930–1991), aktyor, SSSR xalq artisti (1991).
** qizi – Mariya Zimina (1963-yilda tavallud topgan), aktrisa, Rossiya Federatsiyasida xizmat koʻrsatgan artist (2001).
* uchinchi turmush oʻrtogʻi – Igor Sirenko (1940–2021), aktyor, rejissyor; RSFSRda xizmat koʻrsatgan artist (1979), Rossiya Federatsiyasida xizmat koʻrsatgan artist (2004).

## Ijodi

### Rejissyorlik ishi („Soprichasnost“ teatrida)

* 2006 – „Porosyonok Knok ili istoriya dobroy kopilki“ М. А. Vorfolomeyev
* 2009 – „Provinsialka“ I. S. Turgenev
* 2011 – „Bledniy kray nebes“ Xanli Uilyam
* 2012 – „Devochka, gde ti jivyosh?“ М. М. Roshchin.

## Mukofotlari
**Faxriy unvonlari:**

* RSFSRda xizmat koʻrsatgan artist (1972-yil 6-mart)
* RSFSR xalq artisti (1980-yil 23-yanvar).

**Ordenlari:**

* „Doʻstlik“ ordeni (2009-yil 6-fevral) – *milliy madaniyat va sanʼatni rivojlantirishdagi ulkan xizmatlari, koʻp yillik samarali faoliyati uchun*
* „Shon-sharaf“ ordeni (2019-yil 29-aprel) – *milliy madaniyat va san’at rivojiga qo‘shgan ulkan hissasi, ko‘p yillik samarali faoliyati uchun*.

**Davlat mukofoti:**

* K. S. Stanislavskiy nomidagi RSFSR Davlat mukofoti (1972) – A. D. Salinskiyning „Mariya“ spektaklidagi bosh rolni ijro etgani uchun.

## Manbalar
Oq cho'l Milliy bog'i

**Sahara el-Beyda**, ya'ni **Oq cho'l qo'riqlanadigan hududi**, Misrdagi milliy bog' bo'lib, birinchi marta 2002-yilda qo'riqlanadigan hudud sifatida tashkil etilgan. U Farafra chuqurligida,  Qsar El-Farafra shahridan shimolda joylashgan. Bog'ning bir qismi Farafra vohasida (Yangi vodiy gubernatorligi) joylashgan.

**Sahara el-Beyda** shamol va qum tomonidan eroziya natijasida hosil bo'lgan katta oq bo'r toshlardan iborat bog'dir. Bu yer, shuningdek, qoyalar (Farafra chuqurligining shimoliy uchida), qumtepalar ( Buyuk qum dengizining bir qismi), shuningdek, Wadi Hennis va Ayn-el-Maqfi va Ayn-el-Vadidagi vohalar joylashuvidir.

Oq cho'l Milliy bog'i  maydonni egallaydi. Parkdagi eng baland nuqta El-Qess Abu Saidda dengiz sathidan  balandlikda, eng pasti esa Wadi Hennisda da joylashgan.

Bog' turli hayvonlar, jumladan, yo'qolib ketish xavfi ostida turgan Rhim g'izollari va himoyasiz Dorka jayronlari, shuningdek, Barbar qo'ylari, shoqollar, Rüppell, qizil va arpabodiyon tulkilari va qum mushuklari uchun boshpana bo'lib xizmat qiladi.

## Manbalar

## Tashqi havolalar

* Atrof-muhit vazirligi Misr atrof-muhit masalalari agentligi - Tabiiy himoyalangan hududlar tavsifi
Kamitonda

***Kamitonda ***(上富田町) – Yaponiyaning Vakayama prefekturasining Nishimuro tumanida joylashgan shaharchadir. 2021-yil 1-noyabr holatiga koʻra, shaharda 7348 ta xonadonda 15678 nafar aholi istiqomat qiladi va aholi zichligi 1&nbsp;km² ga 270 kishidan toʻgʻri keladi. Shaharning umumiy maydoni 57,37 kvadrat kilometrni tashkil etadi.
## Tarixi

Zamonaviy Tonda shahrining hududi qadimgi Kii provinsiyasida joylashgan edi. Ichinose va Ivata qishloqlari 1889-yil 1-aprelda zamonaviy munitsipalitetlar tizimining yaratilishi bilan tashkil etilgan. Ikki qishloq 1956-yil 30-sentabrda birlashib, Kamitonda shahrini tashkil qilgan.
## Geografiyasi
Kamitonda Vakayama prefekturasining janubi-sharqidagi Kii yarimoroli janubida joylashgan. Shahar sharqdan Tinch okeani suvlariga tutashgan. Tonda daryosi shahar orqali oqib oʻtadi. Kamitonda togʻlar bilan oʻralgan va beshta qoʻshni mahallalariga boʻlingan: Asso, Ivada, Ikuma, Oka va Ichinose. Aholisi eng koʻp boʻlgan mahalla Asso hisoblanadi.

## Iqlimi
Kamitonda nam subtropik iqlimga ega. Yozi issiq va qishi salqin. Qor yogʻmaydi. Kamitondada oʻrtacha yillik harorat 16,6&nbsp;°C. Yillik oʻrtacha yogʻin miqdori 2077&nbsp;mm, eng yomgʻirli oy esa sentyabr. Avgustda eng yuqori harorat 26,5&nbsp;°C atrofida, eng past harorat esa yanvarda 6,9&nbsp;°C atrofida.

## Taʼlim
Kamitonda beshta davlat boshlangʻich maktabi va shahar hukumati tomonidan boshqariladigan bitta davlat oʻrta maktabi va Vakayama prefekturasi taʼlim boʻlimi tomonidan boshqariladigan bitta davlat yuqori maktabiga ega. Prefekturada nogironlar uchun ikkita maxsus taʼlim maktabi ham mavjud.
## Iqtisodiyoti
Kamitondaning asosiy iqtisodiy faoliyati qishloq xoʻjaligi, xususan bogʻdorchilikdir. Shaharcha *umeshu* likyorida ishlatiladigan *ume* olxoʻrisini ishlab chiqaruvchi asosiy hududlardan biri hisoblanadi. Mandarin apelsinlarini yetishtirish ham yo'lga qo'yilgan. Shahar bir vaqtlar chigʻanoqdan yasalgan anʼanaviy tugmachalarni ishlab chiqarish bilan mashhur boʻlgan. Ammo keyinchalik import qilingan tugmalar ommalashishi anʼana oʼrnini egalladi. Yengil ishlab chiqarish toʻqimachilik va sanoat podshipniklarini ishlab chiqarishni oʻz ichiga oladi.
## Manbalar
Ziyodullo Shohidiy

**Ziyodullo Shohidiy** (; 1914-yil 4-may, Samarqand, Rossiya imperiyasi – 1985-yil 25-fevral, Dushanbe, Tojikiston) – sovet tojik kompozitori va oʻqituvchisi. Tojikiston SSR xalq artisti (1964). Abu Abdulloh Rudakiy nomidagi Tojikiston Davlat mukofoti laureati (1985), Tojikiston Bastakorlar ittifoqi raisi (1956–1960)

## Hayoti
U koʻhna Samarqandda aktyor, taniqli va isteʼdodli bastakor oilasida tavallud topgan mashhur tojik sanʼat namoyandalaridan biridir.

1939-yilda Stalinobodga (hozirgi Dushanbe) kelib, Tojikiston davlat filarmoniyasi qoʻshiq va raqs ansambli rahbari (1939–1952) boʻlib ishladi. U mashhur rus bastakorlari Aleksandr Stepanovich Lenskiy va Sergey Balasanyandan (1943–1946) kompozitsiyani oʻrgangan. Moskva konservatoriyasi qoshidagi ikki yillik milliy studiyani (1949) va shu konservatoriyaning milliy boʻlimini tamomlagan. Ziyodullo Shohidiy oʻzini maʼmur sanab, asta-sekin Sovet Ittifoqining mashhur ustalaridan saboq oldi.

1957-yilda Moskvadagi Chaykovskiy nomidagi konservatoriyani tamomlagach, oʻzining birinchi konsert dasturini oʻtkazdi va bu musiqa muxlislari tomonidan yaxshi qabul qilindi.

Ziyodollo Shohidiy 60-yillarning ikkinchi yarmidan boshlab simfonik janrga koʻproq qiziqa boshladi.

Aytish joizki, 60–70-yillarning oxirlarida koʻplab tojik kompozitorlari Shashmaqomga murojaat qilganlar. U dastlab tojik anʼanaviy musiqasi, jumladan, Shashmaqom sanʼatining professionalligini tan olmaganidan qatʼi nazar, keyinchalik u bu durdonaga nisbatan oʻz fikrini oʻzgartirib, simfonik tanada „Buzruk“ va „Maqomlar simfoniyasi“ qissalarini yaratadi. „Maqomlar simfoniyasi“ asari SSSR Bastakorlar uyushmasining VI qurultoyida va musiqashunoslarning maqomga bagʻishlangan xalqaro simpoziumida (Samarqand, 1983) ijro etilgan va juda yaxshi baholangan.

Ziyodullo Shohidiy Bastakorlar uyushmasi raisligi ishlarida faol ishtirok etib, 1956–1960-yillarda Bastakorlar ittifoqi raisi lavozimida ishlagan.

1985-yil 25-fevralda vafot etgan, Sariosiyo qabristoniga dafn etilgan.

Bastakorning izdoshlaridan biri toʻngʻich oʻgʻli Tolib Shohidiy va nabirasi Tabrez Shohidiydir. Tolib Shohidiy ota yoʻlining haqiqiy izdoshlaridan biri boʻlib, uning mehnatlari Abu Abdulloh Rudakiy nomidagi Tojikiston Davlat mukofoti bilan taqdirlangan. Tabrez ham Moskvada ijod qilayotgan mamlakatning yangi avlod bastakorlaridan biridir.

## Manbalar
Barux Saksier

**Barux (Boris) Saksier** ( 1942-yil Samarqand, Oʻzbekiston SSR) - moldovan va yahudiy haykaltaroshi.

## Hayoti
Barux Saksier yahudiy shoiri, Kishinyovda mashhur Kishinyov yahudiy teatri asoschisi Motla Saksier va Kishinyov davlat yahudiy teatrining aktrisasi (yopilishidan oldin shu nom bilan atalgan) Susanna Abramovna Saksier (Gahanskayada tug'ilgan) oilasida tug'ilgan. Bolalaigida jahon urushi va Stalin qatagʻonlarining oqibatlarini boshidan kechirgan. Uning otasi 1949-yildan 1954-yilgacha Sibirga surgun qilingan, onasi poyabzal fabrikasida ishlagan.

Kishinyov rassomlik bilim yurtini va I.E.Repin nomidagi Leningrad rassomlik, haykaltaroshlik va arxitektura institutini tamomlagan (1969). 1972-yildan boshlab Isroilda yashaydi.

Barux Saksier 1978-yilda Quddusdagi Yad Vashem muzey majmuasidagi Yanush Korchak maydonida Yanush Korchak haykalini yaratish boʻyicha tanlovda g'olib chiqdi. 1978-yilda yodgorlik Yad Vashem memorial institutida oʻrnatildi. Kishinyov yahudiylar tarixi va madaniyati muzeyi kolleksiyasida haykaltaroshning otasi shoir Motla Sakyerning bronza byusti bor. Haykaltaroshning asarlari Art Manejda namoyish etilgan. Samariyadagi Sa-Nur rassomlar shaharchasida yashaydi. Barux Saksierning toʻrt nafar farzandi bor. Asosan bronza haykallar yasaydi.

Barux Saksier ijodining asosiy yoʻnalishi bronzadan yasalgan haykallar va portretlar. Ular orasida “Inoyat”, “Skripkachi”, “Oila”, “Onalik”, “Ayollar yurishi”, “Sholomaleyxem ”, “Leda”, “Zodiakning o‘n ikki belgisi” loyihalari alohida ajralib turadi. Baruxning Samariyadagi qishlogʻida studiyasi bor,

## Galereya
* Работы Б. Сакциера в ArtGallery2k
* Galerie STG ART — Saint Tropez
* Выставка работ скульптора в Сен-Тропе (2012)
* Скульптурная группа в музее «Яд Вашем»

## Kataloglar

* Boris Blankin "Baruch Saksier" (1978)

## Manbalar
Albaniyada sport unvonlari tizimi

**Albaniyaning sport unvonlari tizimi** hukumatning 1967-yildagi qaroriga asoslanib,Albaniya hukumati tomonidan tan olingan sport unvonlari to'g'risidagi oldingi qonunchilikni almashtirdi. Hukumatning 1967-yil 11-apreldagi № 4259-sonli qarori (*Xizmat ko'rsatgan sport ustasi*,*sport ustasi*,Albaniya Xalq Respublikasi chempioni va *xizmat ko'rsatgan sport rahbari* unvonlarini yaratish to'g'risida)asoslangan.

## Sportchilar

Tasniflash 1967-yil 11-apreldagi № 4259-sonda o'rnatildi va 1965-yil 18-yanvardagi 3957-sonli qonun o'rniga *"Hurmatli sportchi* " unvonini berdi va quyidagi to'rtta unvonni o'rnatdi.

* *Xizmat koʻrsatgan sport ustasi* (    ), sportga qimmatli hissa qo'shgan va boshqa sportchilarga ta'sir o'tkazgan ustalarga tenglashtiriladi
* *Sport ustasi* (), yuqori natijalar bilan ajralib turadigan sportchilarga tenglashtiriladi.
* *Milliy chempion* ( sport mavsumida eng yaxshi natijalarga erishgan barcha jamoalar va sportchilarga beriladi.
* *Hurmatli sport rahbari* ( uzoq vaqt davomida sport ta'limida yuqori xizmatlari bo'lgan professional rahbarlarga tenglashtiriladi.

Ushbu tizim Albaniyada mashhur bo'lib, SSSR va Rossiyaning yagona sport tasnifi tizimining Sovet tizimidan,shuningdek, Sovet sun'iy yo'ldosh davlatlaridan ko'chirilgan va Bolgariya, Chexoslovakiya, Sharqiy Germaniya,Polsha va Ruminiyada tarqalgunga qadar ishlatilgan.1991-yilda SSSR Rossiya tizimni davom ettirdi va sobiq Sovet respublikalari Belarus, Moldova, Qozog'iston, Qirg'iziston, Tojikiston, Ukraina va O'zbekiston ham o'xshash yoki bir xil reyting tizimini saqlab kelmoqda.

## Yana qarang

* Albaniyaning ordenlari, ordenlari va medallari
* SSSR va Rossiyaning yagona sport tasnifi tizimi
* Ukrainaning yagona sport tasnifi

## Manbalar
Aziz Shoxakimov

**Aziz Shoxakimov** — oʻzbek opera va simfonik dirijyori. U hozirda Orchestre Philharmonique de Strasbourgda musiqa va badiiy rahbar sifatida ishlab kelmoqda.

## Yoshligi va taʼlimi

Shoxakimov 1988-yil 3-oktabrda Toshkentda tugʻilgan, olti yoshida V.Uspenskiy nomidagi iqtidorli bolalar musiqa maktabiga oʻqishga kirgan, u yerda Vladimir Neymer bilan skripka, alta va orkestr dirijyorligi boʻyicha tahsil olgan.
Shoxakimov 13 yoshida Oʻzbekiston Milliy simfonik orkestrida dirijyor sifatida debyut qilgan. Shoxakimovning opera dirijyori sifatidagi debyuti Navoiy teatrida boʻlib oʻtdi va u yerda Bizet durdona asari *[[Carmen]]* spektakliga rahbarlik qildi.

2001-yilda Shoxakimov Oʻzbekiston Milliy simfonik orkestriga dirijyor yordamchisi etib tayinlandi. Uning isteʼdodi va layoqati 2006-yilda rezident dirijyor lavozimiga koʻtarilishiga olib keldi.

## Bellashuvlari
2010-yilda faoliyatida burilish yuz berdi, chunki u Bambergda boʻlib oʻtgan xalqaro miqyosda eʼtirof etilgan Maler Gustav dirijyorlik tanlovida 2-oʻrinni qoʻlga kiritdi. Bu yutuq unga koʻplab imkoniyatlar eshigini ochib berdi, jumladan, Staatskapelle Dresden, London Philharmonic Orchestra, Luzerner Sinfonieorchester va Orchestra Sinfonica di Milano Giuseppe Verdi kabi orkestrlar bilan hamkorlik qilishga yoʻl ochdi.

2016-yil avgust oyida Shoxakimov Zalsburg festivali davomida unga berilgan Herbert von Karajan yosh dirijyorlar mukofoti gʻolibi sifatida eʼtirofga sazovor boʻldi.

## Faoliyati
Shoxakimov 2015-2021-yillar oraligʻida Deutsche Oper am Rheinda kapellmeister sifatida faoliyat olib bordi.

Toronto simfonik orkestri, Sietl simfoniyasi, Seul filarmoniyasi, Yomiuri Nippon simfonik orkestri, Frankfurt radiosi simfonik orkestri, Varsovia, RAI milliy simfonik orkestri, Fransiya milliy orkestri, Teatro Comunale di Bolonya, Bolshoy teatri, Opera de Parij, Komische Oper Berlin, Tekfen filarmonik orkestri va Bayerische staatsoper kabi butun dunyo boʻylab yetakchi orkestrlar va opera teatrlarida doimiy dirijyor sifatida ishlaydi..

### Orchestre Philharmonique de Strasbourg
2014-yilda Shoxakimov Orchestre Philharmonique de Strasbourg bilan Maler va Shostakovich ijodiga bagʻishlangan dastur davomida ilk marta ishlagan. Bu uchrashuv unda unutilmas taassurot qoldirdi va orkestr sozandalari haqida yuqori baho berib, ularni oʻz chiqishlarida „porlab turgan“ deb ta’rifladi.

2020-yil iyul oyida orkestr Shoxakimovni 2021-2022-yilgi mavsumdan boshlab, dastlabki shartnomasi 3 mavsumdan iborat boʻlgan navbatdagi musiqa direktori etib tayinlanganini eʼlon qildi. 2022-yil noyabr oyida orkestr Shoxakimovning musiqa direktori sifatidagi shartnomasini 2026-yilgacha uzaytirishini eʼlon qildi..

## Filmografiyasi

* *Conduct! Every Move Counts!*
* *Der Taktstock*
* *O'zbekistonlik*

## Shaxsiy hayoti
Shoxakimov hozirda Strasburgda turmush oʻrtogʻi va ikki farzandi bilan yashaydi.

## Manbalar

## Tashqi havolalar

* Rasmiy veb-sayti 
* Oʻzbekistonlik koʻrastuvining Aziz Shoxakimov ishtirok etgan soni
Sokollu Mehmed Posho ko'prigi

**Sokullu Mehmet Posho ko'prigi** yoki **Drina ko'prigi -** 1577 - yilda Sokullu Mehmet Posho buyrug'i bilan Mimar Sinan tomonidan Drina daryosi ustida qurilgan 11 ustunli ko'prikdir. Ko'prik bugungi kunda Bosniya va Gertsegovina sharqidagi Visegrad shahrida joylashgan.

## Xususiyatlari
Ko'prik Drina daryosini shimoldan janubga qarab kesib o'tadi. Eni 7 metr va uzunligi qariyb 180 metr bo‘lgan ko‘prik  kesilgan tosh bo'laklardan qurilgan. Ko'prik, ayniqsa 20-asr oxirida Bosniya-Gersegovinadagi fuqarolar urushi paytida jiddiy shikastlangan.

Ko‘prikka daryo uchun qurilgan to‘g‘on tufayli va viloyatda suv oqimining o‘zgarishi natijasida poydevoriga, ustunlariga sezilarli darajada zarar yetgan. Drina ko'prigining restavratsiyasi Turkiya Bosh vazirligiga qarashli Turk hamkorlik va taraqqiyot boshqarmasi (TIKA) tomonidan Jemal Biyedich universiteti bilan hamkorlikda amalga oshirilmoqda.

Ko'prik - dunyo adabiyotida Nobel mukofotiga sazovor bo'lgan yozuvchi Ivo Andrikning "Drinadagi ko'prik" romani orqali tanilgan.

## Galereya

## Manbalar

## Havolalar

* Mimar Sinan asarlari
Hainaut provinsiyasi

**Hainaut** () tarixan ingliz tilida **Heynault** nomi bilan ham tanilgan, Valloniyaning eng g‘arbiy viloyati, Belgiyaningning aholisi fransuz tilida so‘zlashuvchi mintaqasi. 

Uning janubida Fransiyaning Nord departamenti joylashgan, Belgiyaning ichida esa (shimoldan soat yoʻnalishi boʻyicha) gʻarbda Flandriya, Sharqda Flaman Brabant va Valloniyaning Brabant va Namur provinsiyalari bilan chegaradosh.

Markazi Mons shahri. Eng zich joylashgan shahri Charleroi. Mons shahri Hainautning moliyaviy poytaxti va aholi soni boʻyicha mamlakatning beshinchi yirik shahri hisoblanadi. 2019-yil yanvar oyi holatiga koʻra bu yerdagi aholi soni 1 344 241 kishini tashkil qiladi.

Hainaut provinsiyasi dumaloq landshaftga ega boʻlib juda koʻp tepaliklar bor. Eng janubi-sharqiy burchakda, 365 metr balandlikda joylashgan L’Escaillère qishlogʻi viloyatning eng baland nuqtasidir. Namur provinsiyasi chegarasidagi Hainaut sohilida sunʼiy beshta Eau d’Heure koʻllari joylashgan boʻlib, bu yer Belgiyaning eng katta koʻl hududi hisoblanadi.

## Tili
Viloyatning gʻarbiy va markaziy qismlarida pikar tilida, sharqiy qismida esa vallon va pikar tillari aralashmasida soʻzlashiladi. Flamand mintaqasi bilan chegaradosh munitsipalitetlarda esa flamand va braban tillari ommalashgan.

## Tarixi

Provinsiya o‘z nomini 1795-yilda tashkil etilgan fransuz inqilobiy Jemmape departamentidan olgan.

## Boʻlinishi
Hainaut provinsiyasi jami 69 ta munitsipalitetga boʻlingan 7 ta maʼmuriy tumandan iborat. Umumiy yer maydoni 3,831 km2.

### Munitsipaletlari

## Gubernatorlari

## Iqtisodiyoti
Provinsiyaning yalpi ichki mahsuloti (YaIM) 2018-yilda 34,2 milliard yevroni tashkil etdi. Bu Belgiya iqtisodiyotining 7,4 foizini tashkil etadi. Aholi jon boshiga yalpi ichki mahsulot xarid qobiliyati 22,500 yevro. Hainaut Belgiyaning aholi jon boshiga yalpi ichki mahsuloti eng past boʻlgan ikkinchi provinsiyasidir.

## Manbalar

## Tashqi havolalar
* Hainaut provinsiyasining rasmiy veb-sayti (fransuz tilida mavjud)
* Hainautning rasmiy shlyuzi (fransuz va golland tillarida mavjud http://hainaut.wallonie.be/spip/rubrique.php3?id_rubrique=32)
* Hainaut Savdo-sanoat palatasi (fransuz va ingliz tillarida mavjud)
* Euro Info Center Hainaut (fransuz tilida mavjud)
* Valon koʻchmanchilari yodgorligi
Toʻplam (matematika)

**Toʻplam ** – matematikaning boshlangʻich tushunchasidir. Tarifsiz qabul qilingan. Bu tushuncha matematika faniga toʻplamlar nazariyasining asoschilari boʻlgan Chexiya matematigi B. Boltano va nemis matematigi Jorje Kontor (1845-1918) tomonlaridan 1870 – yil kiritilgan. Masalan butun sonlar toʻplami; sinfdagi oʻquvchilar toʻplami vahokazo. Toʻplamni tashkil etgan obyektlar uning elementlari deyiladi. Hayotda uchraydigan soʻzlar toʻplam maʼnosida ishlatiladi. Masalan „yigʻilish“, „poda“ va hokazolar. Toʻplam fikrda bir butun deb qaraluvchi koʻplikdir.

## Asosiy tushunchalar

Toʻplam elementlari vergul bilan ajratilgan roʻyxati yoki uning elementlarini tavsiflovchi xususiyati bilan { } qavslar ichida tasvirlanadi. Toʻplamlar obyektlar boʻlgani sababli, aʼzolik munosabati toʻplamlarga ham tegishli boʻlishi mumkin. Toʻplam odatda qulaylik uchun lotin alifbosining bosh harflari, masalan, A, B, C, … , uning elementlari esa kichik lotin alifbosida belgilanadi, masalan, a, b, c, … .
Elementlari a, b, c … boʻlgan  toʻplam qavslar yordamida  = {a, b, c …} koʻrinishda yoziladi.
{6, 12}, {12, 6}, {6, 12, 12, 6} yozuvlar bitta toʻplamni anglatadi.

*  ning  toʻplamning elementi ekan  ∈  kabi, elementi esa  ∉  kabi yoziladi va birinchi holda "  element  ga tegishli ", ikkinchi holda „ element  ga tegishli emas“ deb oʻqiladi.

* Agar toʻplamni tashkil qilgan elementlar chekli sonda boʻlsa, bunday toʻplam *chekli toʻplam*, aks holda cheksiz toʻplam deyildi.

* () deb A toʻplamning barcha elementlar sonini belgilasak  = {2, 3, 5, 8, 13, 21} toʻplamning barcha elementlari soni soni 6 ga teng boʻlgani uchun, () = 6 boʻladi.
* Birorta ham elementga ega boʻlmagan toʻplam *boʻsh toʻplam* deyiladi va ∅ kabi belgilanadi.
∅ toʻplam ham chekli hisoblanadi va uning (∅)= 0.
Cheksiz  toʻplam uchun () = ∞ belgilash qabul qilingan.

* Agar  toʻplamning hamma elementlari  toʻplamga tegishli boʻlsa,  toʻplam  toʻplamning * qisim toʻplami* deyiladi  ⊆  kabi yoziladi.

Bu holatda „ toʻplam  da yotadi“ yoki „ toʻplam  ning qismi“ ham deb yuritiladi.

{  } toʻplam ∅ va {  }, yaʼni ikkita qismdan iborat.

{ , } toʻlam esa toʻrtta: ∅, {  }, {  } va , } qisim toʻplamlarga ega.

*  toʻplamning  toʻplamga tegishli boʻlmagan elementlari mavjud boʻlsa,  toʻplamning ning qism toʻplami boʻla olmaydi va bu holat  ⊄  kabi yoziladi.

## Toʻplamlarning birlashmasi va kesishmasi

1) 

,  toʻplamlarning **birlashmasi** deb bu toʻplamlardan kamida bittasining elementi boʻlgan elementi boʻlgan elementlardan tashkil topgan toʻplamga aytiladi.

,  toʻplamga toʻplamning birlashmasi  ∪  kabi belgilanadi.

2) 

,  toʻplamlarning **kesish** deb bu toʻplamlarning umumiy elementlaridan tashkil topgan toʻplamga aytiladi.
,  toʻplamlarning kesishmasi  ∩  bilan belgilanadi.

## Yana qarang

* To'plam nazariyasi
* Sonlar toʻplami
* Matematika

## Manbalar
Karotin

**Karotin** lotincha *carota*, „sabzi“  ) atamasi C 40 H x formulasiga ega boʻlgan, oʻsimliklar tomonidan sintez qilinadigan, lekin umuman ishlab chiqarilishi mumkin boʻlmagan koʻplab toʻyinmagan uglevodorodlar uchun ishlatiladi. Hayvonlar (qoʻziqorinlardan sintez qiluvchi genlarni olgan baʼzi shira va oʻrgimchak oqadilar bundan mustasno).  Karotinlar fotosintez uchun muhim boʻlgan fotosintez pigmentlaridir. Karotinlar tarkibida kislorod atomlari mavjud emas. Ular ultrabinafsha, binafsha va koʻk nurlarni oʻzlashtirib oladi va toʻq sariq yoki qizil yorugʻlikni va (past konsentratsiyalarda) sariq nurni tarqatadi.

Karotinlar sabzi toʻq sariq rangi uchun javobgardir, boshqa koʻplab mevalar, sabzavotlar va qoʻziqorinlarning ranglari uchun ham(masalan, shirin kartoshka, chanterelle va apelsin qovun qovunlari). Karotinlar, shuningdek, quruq barglardagi toʻq sariq (lekin barcha sariq ranglar uchun emas) uchun ham javobgardir. Shuningdek, ular (pastroq konsentratsiyalarda) sut-yogʻ va sariyogʻga sariq rang beradi. Odamlar va tovuqlar kabi rangli karotinoidlarni rangsiz retinoidlarga nisbatan yomon oʻzgartiruvchi, oʻtxoʻr hayvonlar turlari oʻz dietasining oʻsimlik qismidan karotenoidni ushlab turishi natijasida sariq rangga ega tana yogʻiga ega.

Karotinlar yorugʻlik energiyasini xlorofillga oʻtkazib, fotosintezga hissa qoʻshadilar. Ular, shuningdek, fotosintez jarayonida hosil boʻlgan kislorod molekulasi O 2 ning qoʻzgʻatilgan shakli boʻlgan yagona kisloroddan energiyani soʻrishga yordam berish orqali oʻsimlik toʻqimalarini himoya qiladi.

## Manbalar
Talassofobiya

**Talassofobiya** (θάλασσα - dengiz va φόβος – qoʻrquv) – dengiz, okean, hovuz va ko‘llar kabi chuqur suv havzalaridan doimiy kuchli qo‘rqish. Buni gidrofobiya (akvafobiya) - suvning o‘zidan qo‘rqish bilan adashtirmaslik kerak. Talassofobiya chuqur suv havzalarida bo‘lishdan qo‘rqish, cheksiz dengiz bo‘shlig‘idan vahima, dengiz to‘lqinlari, suv jonivorlaridan xavotir va quruqlikdan uzoqlashishdan qo‘rqishni o‘z ichiga olishi mumkin.

## Manbalar
Pulsar

**Pulsar**  yuqori magnitlangan aylanadigan neytron yulduz boʻlib, magnit qutblaridan elektromagnit nurlanish nurlarini chiqaradi.  Bu nurlanishni faqat emissiya nuri Yer tomon yoʻnaltirilganda kuzatish mumkin (masalan, yorugʻlik faqat kuzatuvchi tomon yoʻnaltirilganda mayoqni koʻrish mumkin) va emissiyaning impulsli koʻrinishi uchun ham javobgardir. Neytron yulduzlari juda zich va qisqa, muntazam aylanish davrlariga ega. Bu individual **pulsar** uchun millisekunddan soniyagacha boʻlgan impulslar orasidagi juda aniq intervalni hosil qiladi. Pulsarlar ultra yuqori energiyali kosmik nurlar manbaiga nomzodlardan biri hisoblanadi. (Shuningdek, tezlashtirishning markazdan qochma mexanizmiga qarang.)

Pulsarlarning davrlari ularni astronomlar uchun juda foydali vositaga aylantiradi. Ikkilik neytron yulduzlar tizimidagi pulsarning kuzatuvlari gravitatsion nurlanish mavjudligini bilvosita tasdiqlash uchun ishlatilgan. Birinchi quyoshdan tashqari sayyoralar 1992-yilda PSR B1257+12 pulsar atrofida topilgan. 1983-yilda pulsarlarning ayrim turlari aniqlandi, ular oʻsha paytda vaqtni saqlashda atom soatlarining aniqligidan oshib ketgan. 

## Manbalar
Eduard Xananov

**Eduard Axatovich Xananov** (; 1942-yil 9-yanvar, Samarqand, Oʻzbekiston SSR – 2004-yil 16-iyun, Lugansk, Ukraina) – asli oʻzbek boʻlgan ukrainalik siyosatchi, 1992-yildan boshlab birinchi chaqiriq Ukraina xalq deputati, iqtisodiyot fanlari doktori..

## Hayoti
Eduard Axatovich Xananov 1942-yil 9-yanvar kuni Oʻzbekiston SSRning Samarqand shahrida tugʻilgan.

1958—1963-yillarda Lugansk viloyati Voroshilov (Komunar) kon-metallurgiya institutida muhandis-qurilish mutaxassisligi boʻyicha tahsil olgan. KPSS Markaziy Komiteti huzuridagi Ijtimoiy fanlar akademiyasini tamomlagan. Keyinchalik Donbass davlat texnika universitetida tahsil olgan.

1959-yilda Kommunarskiy kon-metallurgiya institutini tamomlagan.

1963-yilda „Lisichanskiyneftestroy“ trestining Verxnyanskiy qurilish boshqarmasi ustasi, qurilish nazoratchisi, boʻlim boshligʻi boʻlgan.

1965-yilda Lugansk viloyati Lisichansk shahri Ukraina Leninchi Kommunistik Yoshlar Ittifoqi (LKSMU) birinchi kotibi. Shuningdek, Eduard Xananov 1965-yildan boshlab Lugansk viloyati davlat tibbiyot universiteti Lisichan shahar qoʻmitasining 1-kotibi lavozimida faoliyat yuritgan.

1971—1973-yillarda – „Lisichanskiyneftestroy“ trestining Donetsk qurilish boshqarmasi boshligʻi.

1973-yilda Ukraina Kommunistik partiyasi Lisichansk davlat qoʻmitasining kotib oʻrinbosari, keyinchalik birinchi kotibi boʻlgan.

1973-yildan 1978-yil 5-oktyabrgacha Voroshilovgrad viloyati Kommunistik partiyasi Lisichan shahar qoʻmitasining 2-kotibi, 1978-yil 5-oktyabrdan 1987-yil 27-iyulgacha Voroshilovgrad viloyati Kommunistik partiyasi Lisichan shahar qoʻmitasining 1-kotibi boʻlgan.

1987-yilda Voroshilovgrad viloyat Kengashining birinchi oʻrinbosari, ijroiya qoʻmitasi raisi.

Eduard Xananov 1992-yildan 1994-yilgacha Ukraina Prezidentining Lugansk viloyatidagi vakili boʻlgan.

Eduard Xananov 2004-yil 16-iyunda vafot etgan. U Lisichanskda dafn etilgan.

## Mukofotlari

* Mehnat Qizil Bayroq ordeni

## Manbalar
Giuliano Ghelli

**Giuliano Ghelli** (1944-yil 10-may – 2014-yil 15-fevral) italiyalik rassom boʻlib, har biri rasmlarida badiiylik va oʻziga xoslik koʻrinib turgan. Avtodidakt  Ghelining dastlabki taʼsiri norasmiylik va geometrik abstraksiya edi , shundan u pop-art  va syurrealizmdan ilhomlangan multfilmga oʻxshash figura uslubini ishlab chiqdi.  Ghelli oʻz rasmlariga intellekt, shaxsiy manfaatlar va munosabatlarni  va keyinchalik tushlarni  ga taʼsir qiladi ; Rassomning sarlavhalarida italyancha *racconto* (qissa yoki hikoya) soʻzi tez-tez uchraydi. 

## Faoliyati
17 yoshida Ghelli zamonaviy florensiyali rassomlarning  studiyalariga tez-tez tashrif buyura boshladi va tez korada avangard sanʼati vakili Fiamma Vigo (italyan) bilan uchrashdi. Vigoning *Numero* galereyasi orqali Ghelli uning sanʼatga boʻlgan yondashuviga kuchli taʼsir koʻrsatgan rassomlar va yozuvchilar haqida koʻplab maʼlumotlarni oʻrgangan. Ghelli 1963-yilda Milanda Vigoning *Numero* galereyasida oʻtkazilgan koʻrgazmasida kanvasdagi ikkita asari bilan debyut qildi.  U 1960-yillarning oxirlarida Florensiya va Venetsiyada joylashgan Vigo galereyalarida oʻz ishini namoyish etishda davom etdi. 

1973-yildan boshlab Ghelli asarlari asosan landshaft elementlari (tepaliklar, osmon boʻlaklari, ufqdagi daraxtlar chizigʻi), yoʻl belgilari, mexanik elementlar mavzusida ijod qilgan.  1974-yilda u zamonaviy sanʼatshunos Lara-Vinca Masinining matni bilan *"Il portapaesaggi"* choʻntak jildini nashr etdi. 

1975-yilda Ghelli rasmlari Nyu-York va Los-Anjelesda namoyish etildi va 1977-yilda Ghelli oʻz ishlarini namoyish qilish va mamlakat boʻylab sayohat qilish uchun Nyu-Yorkka qaytib keldi. 1978-yildan boshlab Arezzoda joylashgan Novart *Il portapaesaggi* asosida zargarlik buyumlarini ishlab chiqardi. 

## Mukofotlari
1973-yil: Florensiya shahri tomonidan yosh rassomlarga taqdim etilgan stipendiya bilan taqdirlandi. 

1975-yil: 10-nashrda ishtirok etgan *Quadriennale nazionale d’arte di Roma* 

1975-yil: taniqli tanqidchi Tommaso Paloscia (italyan) tomonidan Bolaffi Artening „eng yaxshi italyan rassomlari“ yillik roʻyxatiga kiritilgan. 

2006-yil: *Rassegna di pittura Marina di Ravennaning* 51-nashrida yana uchta rassom bilan birga tanqidchining *Vela d’oro* mukofoti bilan taqdirlandi. 

## Manbalar


## Havolalar

* Archivio Giuilano Ghelli (ingliz va italyan tillarida)
* La Repubblica -da rassom Giuliano Ghelli (italyan tilida) bilan xayrlashing
* Sanʼatshunos Lara-Vinka Masini haqidagi postlar va yozuvlari bilan badiiy blog (italyan tilida) 
* Museo Giuliano Ghelli (italyan tilida)  Val di Pesadagi San-Kassiano munitsipaliteti veb-saytida
Karim Valiyev

**Karim Tofig oʻgʻli Valiyev** (;1961-yili 9-fevralda tavallud topgan) – ozarbayjonlik harbiy ofitser. Ozarbayjon Qurolli Kuchlarida general-polkovnik, Ozarbayjon Qurolli Kuchlari Bosh shtab boshligʻi va Ozarbayjon mudofaa vazirining birinchi oʻrinbosari boʻlib ishlagan. U Ikkinchi Togʻli Qorabogʻ urushining qatnashuvchisi.

## Yoshligi
Karim Tofiq oʻgʻli Valiyev 1961-yili 9-fevralda Ozarbayjon SSRning (oʻsha paytda Sovet Ittifoqi tarkibida boʻlgan) poytaxti boʻlgan Boku shahrida tugʻilgan. 1982-yili Boku shahridagi Oliy qoʻshma qurollari qoʻmondonlik bilim yurtini imtiyozli diplom bilan tamomlagan. Valiyev 1982—1990–yillar davomida Sovet Qurolli Kuchlarining *kursant vzvod komandiri, oʻquv boʻlimining boshliq yordamchisi, tayyorgarlik boʻlimi boshligʻining katta yordamchisi* boʻlib xizmat qilgan.
1990—1994–yillari Moskva shahridagi Frunze nomli harbiy akademiyada taʼlim olgan.

## Harbiy xizmat
Karim Valiyev 1992-yildan buyon Ozarbayjonning Qurolli Kuchlarida xizmat qilib kelmoqda. Xizmatda yurgan paytlarida *oʻquv boʻlimi boshligʻining oʻrinbosari, brigada komandirining oʻrinbosari, brigada komandiri, front komandirining oʻrinbosari, [[Ozarbayjon Respublikasi Mudofaa vaziri]]ning jangovar harakatlari boʻyicha oʻrinbosari, harbiy qismning komandiri lavozimlarida ishlagan. Harbiy ilmiy markazning boshligʻi va Mudofaani rejalashtirish harbiy strategiyasining boshligʻi boʻlib ham saylanadi.*

Karim Valiyev Ikkinchi Togʻli Qorabogʻ urushida ishtirok etgan. Urush tugagandan soʻng, 10-dekabrda Ozarbayjonning urushdagi gʻalabasi sababli Bokuda boʻlib oʻtgan gʻalaba paradiga boshchilik qiladi. U 2021-yilning 23-iyulida Ozarbayjonning Qurolli kuchlari Bosh shtabi boshligʻi etib tayinlanadi.

## Shaxsiy hayoti
Karim Valiyev *oilali*, *ikkita farzandi* bor.

## Mukofotlari

* Karim Valiyev 1994-yili Ozarbayjonning oʻsha paytdagi prezidenti Haydar Aliyevning farmoni bilan *"Ozarbayjon bayrogʻi"* ordeniga sazovor boʻlgan.
* U 2005-yili Ozarbayjonning prezidenti Ilhom Aliyevning farmoni bilan *"Vatan uchun"* medali bilan mukofotlangan.
* Valiyev 2012-yili Prezident Aliyev farmoni bilan *"Harbiy xizmatlari uchun"* medali bilan taqdirlangan.
* Karim Valiyev 2020-yili Prezident Aliyev farmoni bilan *"Zafar"* ordeniga sazovar boʻlgan.

## Manbalar
Roksana Rubenovna

**Roksana Rubenovna Babajan** (**Рокса́на Рубе́новна Бабая́н**, арм. **Ռոքսանա Ռուբենի Բաբայան**) (1946-yil 30-may Toshkent) Oʻzbekiston SSR, SSSR) Sovet va Rossiya pop qoʻshiqchisi, aktrisasi. Rossiya Federatsiyasining xalq artisti (1999). Uysiz hayvonlarni himoya qilishning faol ishtirokchisi, Rossiya hayvonlarni himoya qilish ligasi prezidenti.

## Biografiyasi
Roksana Babajan 1946-yil 30-mayda Toshkent shahrida muhandis Ruben Mixaylovich Mukurdumov hamda xonanda va pianinochi Seda Grigoryevna Babajan oilasida tugʻilgan.

1970-yilda Toshkent temir yoʻl muhandislari institutining sanoat va qurilish fakultetini tamomlagan. Institutda oʻqiyotganda u havaskorlarning chiqishlarida qatnashgan, qoʻshiq tanlovlarida sovrinli oʻrinlarni egallagan. Universitetni tamomlagan yili Armaniston davlat estrada orkestri rahbari, SSSR xalq artisti Konstantin Orbelyan Roksanani oʻz orkestriga, Yerevanga taklif qildi va u Yerda u keyinchalik professional qoʻshiqchi boʻldi. 1973-yildan (boshqa manbalarga koʻra, 1975-yildan) Roksana *VIA Blue Guitars* guruhining solisti boʻladi.

The turning point in the career was the participation in the International Festival of Internationales Schlagerfestival Dresden on 16–19 September 1976 in the GDR. Despite the very strong composition of the contestants and the constant sympathy of the German jury to their performers from the GDR (in 9 of the 17 festivals they were the winnersу

Karyeradagi burilish nuqtasi 1976-yil 16-19-sentyabrda Germaniyada boʻlib oʻtgan „Xalqaro Schlagerfestival Drezden“ xalqaro festivalida ishtirok etish edi. Tanlov ishtirokchilarining juda kuchli tarkibi va nemis hakamlar hayʼatining GDRdan kelgan ijrochilarga doimiy yon bosishiga qaramay (17 ta festivalning 9 tasida ular gʻolib boʻlgan), Babajan gʻalaba qozona oldi.

1983-yilda Rossiya Teatr Sanʼati Institutining maʼmuriy-iqtisodiyot fakultetini tamomlagan.

Mashhurlikning yangi davri 1980-yillarning oxiridan keldi, oʻshanda Rubenova har yili 1988-yildan 1996-yilgacha Pesnya Goda festivalining finalida qatnashgan.

Rossiya xalq artisti Mixail Derjavin (1936–2018) bilan 1980-yilda turmush qurgan.

Rossiyaning „Yagona Rossiya“ siyosiy partiyasi aʼzosi.

## Diskografiyasi
* 2014 —  *Formula of Happiness* (CD)
* 1996 —  *Enchantment Witchcraft* (CD)
* 1991 —  *Another Woman* (Vinyl)
* 1984 —  *When We Are Together* (Vinyl)

## Manbalar

## Tashqi havolalar
*