open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ibrohim ibn Yaqub

**Ibrohim ibn Yaqub** ( – *Ibrāhīm ben Yaʿqūb al-Ṭarṭūshi* yoki *al-Ṭurṭūshī*;  – *Avraham ben Yaʿakov*;  961—62) – andaluslik yahudiy sayyoh, Tortosa shahridan chiqqan va X asrda ilm-fan, tibbiyot hamda geografiya sohasidagi bilimlari bilan tanilgan hamda eʼtirof etilgan. Kordova amirligi xalifasi Hakam II huzuriga tashrif buyurgan. Xalifa uni bir necha Yevropa mamlakatlariga, xususan, Otton I hukmronligidagi Muqaddas Rim imperiyasiga safar qilish uchun yuborgan.

Ibrohim, ehtimol, savdogar boʻlgan. Shuningdek, diplomatiya va josuslik faoliyati bilan ham shugʻullangan boʻlishi mumkin. Sayohatnoma asari „*Kitob al-Istibsar*“ turli shahar va mintaqalar tavsifini, shuningdek, safarlari davomida uchratgan xalqlarning urf-odatlari hamda kundalik hayoti haqidagi maʼlumotlarni oʻz ichiga oladi.

## Hayoti
Ibrohimning oilasi Umaviylar hukmronligidagi Tortosa shahridan, Ebro daryosi quyilishiga yaqin hududdan chiqqan. Ibrohim Kordovada ham yashagan boʻlishi mumkin. Baʼzi yozma va ogʻzaki manbalar hamda oʻz asarlari uning yahudiy ekanini koʻrsatadi. Shunga qaramay, koʻpchilik tarixchilar uning yahudiy musulmon boʻlganini taʼkidlaydi. Bernard Lewis bu masalada shunday deydi: „Ibrohim eʼtiqod qiluvchi yahudiymi yoki yahudiy musulmon boʻlganmi, bu borada maʼlum darajada noaniqlik mavjud“.

Kordova amirligi xalifasi Hakam II tomonidan  Ibrohimni 961—962-yillarda Gʻarbiy va Markaziy Yevropa boʻylab, shuningdek, Italiyada kamida Rimgacha yuborilgan. Rimda fevral oyining birinchi haftasida Otton I qabulida boʻlgan.

Ibrohimning al-Andalusga (Iberiya yarimorolining musulmonlar hukmronligidagi qismi) qaytgani yoki keyingi safarlari haqida hech qanday maʼlumot mavjud emas. Safar xotiralari va izohlari, ehtimol, dastlab xalifa Hakamga (961—976) taqdim etilgan boʻlsa-da, bizgacha yetib kelmagan. Faqat keyingi mualliflar keltirgan parchalar saqlanib qolgan. Asosan, ular Abu Abdulloh al-Bakriyning „*Book of Roads and Kingdoms (al-Bakriy)*“ asarida hamda Zakariya al-Qazviniyning asarida, ehtimol al-Udriy yozuvlari orqali yetib kelgan.

Ibrohimning asari Polsha davlatining ilk tarixiy hukmdori Meshko I davridagi holatini ishonchli tarzda tasvirlagan birinchi manba sifatida keng tan olingan. Shuningdek, Hedebyda yashagan vikinglar, Mecklenburg qasridagi Nakoniylar istehkomi hamda katta ehtimol bilan keyinchalik gersoglar qal’asi va saroyining markaziga aylangan Schwerin hududi haqida bergan tavsiflari bilan ham mashhur. Ibrohim ibn Yaqub chexlar tarixida ham alohida oʻrin tutadi, chunki u Praga shahri va uning yahudiy jamoasini yozma manbada tilga olgan ilk muallif hisoblanadi. Shuningdek, chex hukmdori Boleslav I ni hamda Krakovni Bogemiya gersogligi tarkibida tilga olgan.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* „Ibrāhīm ibn Ya‛qūb al-Isrā’īlī al-Ṭurṭūshī,“ by Lutz Richter-Bernburg, in: *The Oxford Companion to World Exploration,* David Buisseret, editor-in-chief, 2 vols., Oxford UP 2007, I:402b-403b
* 
* Ibrahim ibn Jakub i Tadeusz Kowalski w sześćdziesiątą rocznicę edycji, ed. Andrzej Zaborski, Kraków 2008
Aşubcan Kadın

**Aşubcan Kadın** ( – „*Qirolicha asalarining ruhi*“;  1793-yilda tugʻilgan – 1870-yil 10-iyunda vafot etgan), **Aşubican Kadın** deb ham atalgan, Usmoniylar imperiyasi sultoni Mahmud IIning xotini.

## Hayoti
Aşubcan 1793-yilda tugʻilgan. Shuningdek, Aşubican deb ham atalgan. 1808-yilda Mahmud II haramiga kirgan va unga „Beshinchi Kadın“ (xotin) unvoni berilgan. 1809-yil 5-iyulda u birinchi qizi Oysha Sultonni dunyoga keltirgan, biroq bola u 1810-yil fevral oyida vafot etgan. 1811-yil 16-iyunda Topkapı saroyida ikkinchi qizi Soliha Sultonni dunyoga keltirgan. Anʼanaviy tugʻruq marosimi haramda oʻtkazigan, unda Mahmudning onasi, xotinlari va opa-singillari qatnashgan. Shu munosabat bilan Volida Sulton Nakşidil Sultan Aşubcanga sovgʻalar taqdim etgan. Oradan bir yil oʻtib, 1812-yil 22-mayda uchinchi qizi Shoh Sulton tugʻilgan, biroq u 1814-yil sentyabr oyida 2 yoshida vafot etgan.

Soʻngra Aşubcanga „Toʻrtinchi Kadın“ unvoni, keyinroq „Uchinchi Kadın“ va oxirida „Ikkinchi Kadın“ unvoniga koʻtarildi. 1834-yilda uning qizi Damat Gürcü Halil Rifat poshoga turmushga chiqdi va yashash uchun Fandikli saroyiga koʻchib oʻtdi.

Mahmud 1839-yilda vafot etganidan soʻng sulton Mahmud va Bezmiâlem Sultonning oʻgʻli Abdulmajid I taxtga oʻtirdi. Aşubcan Beshiktosh sohilidagi saroyga, keyin esa Çamlıca va Maçka saroylariga koʻchib oʻtdi. 1843-yilda uning omon qolgan yagona qizi ham vafot etdi. 1861-yilda Abdulmajidning vafotidan soʻng uning oʻgay ukasi, Pertevniyal Sultonning oʻgʻli sulton Abdulaziz taxtga oʻtirdi. Aşubcan ikki oʻgay oʻgʻliga ham tez-tez maktublar yozib turar, ular hatto Aşubcanning saroyida uni ziyorat ham qilishardi.

## Vafoti
Aşubcan Kadın 1870-yil 10-iyunda vafot etdi va Divan Yolu koʻchasida joylashgan turmush oʻrtogʻining nomi bilan ataluvchi maqbaraga dafn qilindi.

## Farzandlari
Mahmud bilan birga Aşubcanning kamida uch qizi bor edi:
* Oysha Sulton (1809-yil 5-iyulda tugʻilgan – 1810-yil fevralda vafot etgan va Nuri Usmoniya masjidiga dafn qilingan)
* Soliha Sulton (1811-yil 16-iyunda Topkapi saroyida tugʻilgan – 1843-yil 5-fevralda Turkiyaning Istanbul shahrida vafot etgan va Istanbuldagi Divan Yolu koʻchasida joylashgan sulton Mahmud II maqbarasiga dafn qilingan);
* Shoh Sulton (1812-yil 22-mayda tugʻilgan – 1814-yil sentabrda Istanbulning Fotih tumanidagi Nuri Usmoniya masjidiga dafn qilingan).

## Yana qarang
* Usmoniylar sultonlarining xotinlari roʻyxati
* Usmoniylar imperiyasi harami

## Manbalar

## Adabiyotlar
* 
* 
* 
* 
*
Mana Mollayeva

**Mana Mollayeva** (; 1998-yil 19-martda tugʻilgan) – ozarbayjonlik professional ayol futbolchi. Ozarbayjon Ayollar yuqori ligasida ishtirok etuvchi „Neftchi“ klubi va Ozarbayjon ayollar milliy terma jamoasi himoyachisi.

## Ilk yillari
Futbol bilan 12 yoshidan boshlab shugʻullanadi. Oilali.

Mana Mollayeva „Zaqatala“ klubi safida U13 ligasida 48 ta gol urib, liganing eng yaxshi toʻpurari boʻlgan. 2015–2016-yillarda „Qəbələ“ klubida toʻp surgan.

## Professional faoliyati
2018-yilda „Kubanochka“ klubi safida to‘p surgan. U Rossiya Premyer-ligasidagi debyut o‘yinini 2017-yil 8-avgust kuni „Ryazan-VDV“ klubiga qarshi o‘tkazgan. Dastlabki ikki mavsumda yuqori ligada jami 19 ta o‘yin o‘tkazdi.

Mana Mollayeva birinchi ligada „Kubanochka“ning yoshlar jamoasida ham ishtirok etgan va 2018-yilda 14 tur davomida 4 ta sariq va 1 ta qizil kartochka olib, asosiy liganing eng qo‘pol o‘yinchisiga aylandi.

Mollayeva jarohati sababli 2019-yilning birinchi yarmini o‘tkazib yubordi. Ikkinchi yarmida esa „Ryazan-VDV“ klubi bilan shartnoma imzoladi. Keyinchalik u futbol faoliyatida tanaffus qilishga qaror qildi. Ushbu klubda 16 o‘yinda 2 ta gol bilan yodda qoldi.

2021-yil 30-noyabr kuni Chernogoriyaga qarshi kechgan Jahon chempionati saralash bosqichi o‘yinining 23-daqiqasida sariq kartochka oldi. Shundan bir daqiqa o‘tib, samarali uzatmani amalga oshirdi va Ozarbayjonning g‘alaba qozonishiga xizmat qildi.

2023-yildan buyon „Neftchi“ jamoasida to‘p surmoqda.

## Milliy terma jamoadagi faoliyati
Ozarbayjonning o‘smirlar va yoshlar terma jamoalarida ishtirok etgan. U 2019-yilning kuzida, 2021-yilgi Yevropa chempionati saralash turniri doirasidagi rasmiy o‘yinlarda milliy terma jamoa safida debyut qildi.

### O‘yinlar xronologiyasi

## Yutuqlari
* **[[Neftchi Boku (ayollar futbol klubi)|Neftchi Boku]]**
**  **Ozarbayjon Ayollar yuqori ligasi chempioni (1):** 2023/2024 

## Manbalar
Hammod ar-Roviya

**Hammod ar-Roviya** ((, „rivoyatchi Hammod“) (Abu-l-Qosim Hammad ibn Abi Laylo Shopor (yoki ibn Maysara)) (8-asr)) eronlik olim, Kufada tugʻilgan. U deylam kelib chiqishiga mansub edi. Tugʻilgan sanasi ayrimlar tomonidan milodiy yil 694-yil deb, boshqalar tomonidan esa 714-yil deb beriladi. U arab sheʼriyatini tizimli ravishda toʻplagan birinchi kishi hisoblanadi.

U „arablar kunlari“ (yaʼni ularning asosiy janglari), ularning hikoyalari, sheʼrlari, nasabnomalari va lahjalari borasida oʻz davrining eng bilimdon odami sifatida tanilgan. Aytilishicha, u arab alifbosining har bir harfiga (yaʼni har bir harfda qofiyalangan) yuztadan uzun qasidani, bularning barchasi islomdan oldingi davrga oid boʻlgan holda, qisqaroq asarlar va keyingi sheʼrlarni hisobga olmaganda ham yoddan aytib berishi bilan maqtalgan. Shundan uning „Hammod ar-Roviya“ – „sheʼrlarni yoddan oʻqib beruvchi“ taxallusi kelib chiqqan.

Biroq arab tanqidchilari aytishicha, uning ilmiga qaramay, u arab tili isteʼdodining asl mohiyatini chuqur anglamagan va u Qurʼonni oʻqiyotganda talaffuzda oʻttizdan ortiq (ayrimlar aytishicha uch yuzgacha) xato qilgan. Muallaqiyni toʻplaganlik ham unga nisbat beriladi. Uning hech qanday *[[Devon|devon]]*i bizgacha yetib kelmagan, garchi u oʻzi ham sheʼr yozgan boʻlsa va ehtimol oʻzidan oldingi shoirlarga nisbat bergan sheʼrlarining ancha qismi oʻziga tegishli boʻlgan boʻlsa ham.

## Adabiyotlar

## Qoʻshimcha oʻqish uchun
* William McGuckin de Slanening Ibn Xallikon tarjimasidagi tarjimai holi, 1-jild, 470–474-betlar.
* *Kitob ul-Agʻdni* asarining 5-jildi, 164–175-betlarda u haqda koʻplab hikoyalar keltirilgan.
Malak Yusuf Afgʻon

**Malak Yusuf Yasin xel**, Dilsak afgʻoni boʻlib, Ali (Marroniy Bobo, Chorsadda)ning otasi boʻlgan. U pushtun xalqi orasida Shohid bobo sifatida tanilgan. Malak Yusuf Gʻaznaviylar qoʻshinida afgʻon brigadasining qoʻmondoni boʻlgan. 977-yilda Sabuktegin Qandahorni egallaydi. Shunday yutuqni inobatga olib, Jayapala oʻz qoʻshiniga Gʻazna tomonga yurish qilishni buyurdi, biroq u Sebuktegin tomonidan magʻlub etildi.
Oradan koʻp oʻtmay, Sabuktegin Peshovarni zabt etdi va oʻz hududlarini Nilob (Hind daryosi) tomon kengaytirdi. 992-yilda u boshqa afgʻon askarlari bilan birga Radja Jay Palga qarshi jangda halok boʻlgan. Uning *mozori* (ziyoratgoh) Mardon shahrida joylashgan. U Yusuf Xelning, yaʼni Yasin Xelning bir tarmogʻi boʻlgan sulolaning ajdodi hisoblanadi. 

Ali ibn Yusuf, Malak Yusuf Afgʻonning oʻgʻli va olim boʻlib, otasining vafotidan so‘ng oqsoqollar tomonidan Dilsak qabilasining sardori etib saylangan. U pushtun tarixida Marroniy Bobo ("Jasur avliyo") nomi bilan mashhur. Peshovarda mustahkam hokimiyatni qo‘lga kiritgach, u Gʻaznaviylar imperiyasi tomonidan mintaqaning bosh qozisi etib tayinlangan. U, shuningdek, Qazyon sulolasining asoschisi hisoblanadi. U Chorsaddada Hind Shohi qo‘shinlariga qarshi kechgan urushda halok bo‘lgan.

## Manbalar
Muhammad Usmon Damoniy

**Muhammad Usman Damoniy** 19-asr (1828–1897) Janubiy Osiyoda (hozirgi Pokiston) Naqshbandiy tariqatining nufuzli musulmon olimi va soʻfiy shayxi boʻlgan.

## Hayoti
Muhammad Usmon hijriy 1244-yilda hozirgi Pokistondagi Dera Ismoilxon tumanining Loni shaharchasida Mavlono Musa Jonning oilasida tugʻilgan. Otasi Damoniy qabilasidan, onasi esa hind soʻfiy avliyosi Bande Navoz avlodidan boʻlgan. U Hoji Dost Muhammad Qandariyning xalifasi va vorisi, Dera Ismoilxondagi Mussa Zai Sharifdagi xonqohning sohibi edi.

## Faoliyati
Shayxi unga sakkiz soʻfiy tariqatining ijozatini (xilofat) bergan, yaʼni Naqshbandiy Mujaddidiy, Qodiriy, Chishtiy, Suhravardiy, Shattoriy, Madoriy, Kubroviy va Qalandariy.

Maktublari *Tuhfa Zohidiya* nomi ostida, urdu tarjimasi bilan birga toʻplam holida nashr qilingan. Hayotining soʻnggi yillarida u yangi kelganlardan bay’at olmay, ularni ikki yetakchi xalifasidan biriga, yaʼni oʻgʻli Muhammad Sirojuddin Naqshbandiy va Sayyad Lol Shoh Hamdoniyga yoʻnaltirar edi.

U hijriy 1314-yil 22-shaʼbon seshanba kuni (1897-yil 26-yanvar) vafot etgan va Mussa Zai Sharifda oʻzining shayxi Hoji Dost Muhammad Qandariy qabri yoniga dafn qilingan. Uning janoza namozini oʻgʻli Muhammad Sirojuddin Naqshbandiy oʻqigan.

## Silsila

Xoja Muhammad Usman Damoniy soʻfiylikning Mujaddidiy yoʻnalishiga mansub boʻlib, u Naqshbandiy soʻfiy tariqatining asosiy tarmogʻidir. Uning ruhiy silsilasi Muhammadga, oʻn birinchi hijriy asr mujaddidi Shayx Ahmad Sirhindiy orqali yetib boradi.

## Xalifalari
:* Muhammad Sirojuddin Naqshbandiy, oʻgʻli va vorisi (v. 1915)
:* Sayyad Lol Shoh Hamdoniy (v. 1896)
:* Mavlono Sheroziy
:* Abdurrahmon Bahodur Kilmiy (v. 1922)

## Yana qarang
* Abu Hanifa

## Manbalar

## Havolalar
* Baghar Sharif
* „Jalva Goh-e-Dost“ (urdu) 2-nashr (2008), Xoja Muhammad Tohir Baxshiy
* „Qisqa tarjimai hol“ (urdu), Muxtor Ahmad Xoxar
Sayyid Najibul Bashar Maizbhandariy

**Sayyid Najibul Bashar Maizbhandariy** (; 1959-yil 2-dekabrda tugʻilgan) Bangladesh Tariqat Federatsiyasi raisi va Chittagong-2 saylov okrugidan sobiq parlament aʼzosidir.

## Hayoti
Sayyid Najibul Bashar Maizbhandariy 1959-yil 2-dekabrda Sharqiy Pokistondagi (hozirgi Bangladesh) Chittagong tumani Fatikxari hududida *[[Maizbhandariya]] [[Tariqat|tariqati]]*ga mansub, avliyolik merosiga ega boʻlgan bengal musulmon sayyid oilasida tugʻilgan. U ''soʻfiy pir'' Sayyid Shafiul Bashar Maizbhandariyning oʻgʻli boʻlib, u esa oʻz navbatida Sayyid Gʻulomur Rahmon Maizbhandariyning oʻgʻlidir. Onasi Sayyida Ashrafunnesa Begimdir. Uning ajdodlari Madinadan oʻrta asrlardagi Bengalning sobiq poytaxti Gavrga, Bagʻdod va Dehli orqali koʻchib kelganlar. Maizbhandariyning yaqindagi nasab zanjiri quyidagicha: Sayyid Najibul Bashar, Sayyid Shafiul Basharning oʻgʻli, Sayyid Gʻulomur Rahmonning oʻgʻli, Sayyid Abdul Karim Shohning oʻgʻli, Sayyid Tayyabullaning oʻgʻli, Sayyid Abdul Qodirning oʻgʻli, Sayyid Hamiduddinning oʻgʻli. Hamiduddin Gavrning tayinlangan *[[Imom|imom]]* va *[[Qozi|qozisi]]* boʻlib, epidemiyada Chittagong tumanidagi Patiyaga koʻchib oʻtgan. Sayyid Abdulqodir esa Fatikxaridagi Azimnagar masjidining *imomi* etib tayinlangan.

Maizbhandariy oʻz taʼlimini Oliy oʻrta maktab sertifikati darajasigacha davom ettirgan.

## Faoliyati
1991-yilgi Bangladesh umumiy saylovlarida Maizbhandariy Avami ligasi nomzodi sifatida Chittagong-4 saylov okrugida deputatlik oʻrnini qoʻlga kiritdi. Keyinchalik u Bangladesh Milliyistlar partiyasiga qoʻshildi. Ular safidan xuddi shu okrug boʻyicha 2001-yilgi Bangladesh umumiy saylovlarida ham nomzod boʻlib qatnashdi, biroq deputatlik oʻrnini qoʻlga kirita olmadi.

1997-yilda BNP raisi Begim Xaleda Ziyo uni partiyaning ulamolar qanoti – Jatiotabadi Ulama Dolning muvofiqlashtiruvchisi (konveneri) etib eʼlon qildi.

U 2005-yilda Bangladesh Milliyistlar partiyasidan chiqdi, chunki partiya Jamoat-e-Islomiy bilan ittifoq tuzgan edi. Maizbhandariy bu tashkilotni *[[dargoh]]*larga (soʻfiy ziyoratgohlariga) hujum qiluvchi terrorchilarni qoʻllab-quvvatlashda ayblagan. Maizbhandariy Bangladesh Dargoh Mazar Federatsiyasi – ziyoratgohlar uyushmasi prezidenti hisoblanadi. Oʻsha yili u siyosiy partiya sifatida Bangladesh Tariqat Federatsiyasini tuzdi, partiya 2008-yildagi ilk saylovlarida 45 nafar nomzod bilan qatnashdi, biroq parlamentda oʻrin ola olmadi.

2014-yil 5-yanvarda Maizbhandariy oʻz partiyasi nomidan Chittagong-2 saylov okrugida deputatlik oʻrnini qoʻlga kiritdi va bu oʻrinni 2018-yilgi Bangladesh umumiy saylovlarida yana saqlab qoldi. U Bangladesh Tariqat Federatsiyasi raisi boʻlib, Avami ligasining ittifoqchisidir.

## Manbalar
Sofrito

**Sofrito** – bu qoʻzichoq, mol va tovuq goʻshtidan tayyorlanadigan sefarad-yahudiy quymogʻi.

## Tarixi
Sofrito Ispaniyadan haydab chiqarilgan sefaradiy yahudiy jamoalarida tayyorlangan va anʼanaviy ravishda Bolqon yarim oroli, Levant, Turkiya va Magʻribda isteʼmol qilingan.

Sofritoning retseptlari juda turlicha boʻlishi mumkin. Claudia Rodenning retseptida kungaboqar moyi, limon sharbati va oz miqdorda kurkuma, oq murch hamda kardamon qoʻshiladi va deyarli boshqa narsa qoʻshilmaydi. Bu esa paprika, piyoz va sarimsoq, yoki *baharat* kabi turli ziravor aralashmalari qoʻshiladigan boshqa retseptlardan farq qiladi. Rodenning retsepti sofritoning misrliklar uslubiga xosroq boʻlib, ular yanada nozik, „bir oz quritilgan mevalar va/yoki kardamon bilan“ boʻladi.

Bugungi kunda u Isroilda isteʼmol qilinadi.

## Yana qarang
* Sefaradiy yahudiy taomlari
* Isroil oshxonasi

## Manbalar
Qozogʻistondagi oʻzbeklarning familiyalari roʻyxati

2021-yilgi aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra, Qozog'iston o'zbeklarining eng keng tarqalgan familiyalari ro'yxati, jami 3814 ta. Familiyalar hujjatda ko'rsatilganidek berilgan. Qozog'iston Respublikasi Milliy statistika byurosi ma'lumotlariga ko'ra. 

## Erkak va ayol jinsidagi otlarning birlashtirilgan ro'yxati
Familiyalar erkak jinsida berilgan.

## Manbalar
Fiera Milano

**Fiera Milano SpA** – bosh ofisi Milan shahrida joylashgan yarmarka va koʻrgazmalar tashkilotchisi. Kompaniya Italiyadagi eng muhim, shuningdek, dunyoda 4-oʻrinda turadigan yirik yarmarka tashkilotchisi hisoblanadi.

Kompaniya 2000-yil 1-oktyabrdan faoliyat yurita boshlagan va 2002-yil 12-dekabrdan beri Borsa Italiana (STAR boʻlimi) birjasida roʻyxatga olingan.

Fiera Milano, asosan, koʻrgazmalar, yarmarkalar va konferensiyalarni boshqarish hamda ularni tashkil etish sohalarida faoliyat yuritadi. Har yili taxminan 70 ta koʻrgazmaga (shulardan qariyb uchdan biri bevosita oʻzi tomonidan tashkil etiladi) va 30 000 ta ishtirokchiga mezbonlik qiladi. Kompaniya Fiera Milano Rho hududida boʻlib oʻtgan Expo 2015 tadbirida ham ishtirok etgan.

## Fiera Milano Rho
*Fiera Milano Rho* meʼmor Massimiliano Fuksas tomonidan loyihalashtirilgan boʻlib, 2005-yilda ochilgan yarmarka majmuasi hisoblanadi. Rho va Pero shaharlari chegarasidagi joylashgan. Mazkur majmua avvalgi koʻrgazma hududining oʻrnini egallagan boʻlib, eski hudud keyinchalik yangi CityLife tumani sifatida qayta rivojlantirilgan. Fiera Milano Rho, asosan, sanoat yoʻnalishidagi xalqaro koʻrgazmalar va savdo yarmarkalarini oʻtkazish uchun foydalaniladi.

Fiera Milano Rho majmuasi 2023-yil 19-aprelda 2026-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlarining konkida yugurish sporti arenasi sifatida eʼlon qilindi. Dastavval ushbu sport turini oʻtkazish boʻyicha Ice Rink Piné muz maydoniga tom qismi oʻrnatish rejasi koʻrib chiqilgan. Biroq bu taklif Xalqaro olimpiada qo‘mitasi (XOQ) tomonidan rad etilgan. Shundan soʻng Fiera Miano Rho majmuasi tanlangan. Musobaqalar 13 va 15-zallarda oʻtkazilmoqda, bu zallardan bitta katta maydon yaratilgan boʻlib, unda konkida yugurish arenasi joylashgan, shuningdek, 6500 oʻrinli tribunalar mavjud. Shu bilan birga, mazkur maskanda qoʻshimcha xokkey muz maydoni ham tashkil etilgan.


File:RHO ICE HOCKEY ARENA MILANO-CORTINA 2026 WOMEN GER-FRA 2-1 - 55088386473.jpg|2026-Qishki Olimpiya oʻyinlari paytidagi xokkey maydoni


## Fiera Milano City
Fiera Milano City hududi, asosan, Milan moda haftaligi kabi isteʼmolchi yarmarkalariga mezbonlik qiladi.

## MiCo
*MiCo* (Milano Congressi) hozirda Yevropadagi eng yirik kongress markazi boʻlib, 70 ta turli konferensiya zallarida 18 000 nafargacha kishini oʻzida sigʻdira oladi.

## Manbalar

## Havolalar

* FieraMilano rasmiy sayti 
* FieraMilano Congress rasmiy sayti
* Expopage Fiera Milano – Fiera Milano yarmarkalarining onlayn ishtirokchilar kataloglari
Yerosti hammomi (Boku)

**Yerosti hammomi** (ozarbayjoncha: Yeraltı hamam) — Bokuning Icheri-sheher qismida, qal’a darvozalari yaqinidagi Boyuk Gala ko‘chasida joylashgan qadimiy hammomdir.

## Tavsifi

Hammom xonalari yer sathidan pastda joylashgan bo‘lib, bu Boku hammomlari uchun xos bo‘lgan xususiyatdir. Bunday tuzilish doimiy harorat rejimini saqlab turishga yordam bergan. Yer yuzasida esa ichkariga yorug‘lik tushishini ta’minlaydigan teshiklari mavjud ikkita gumbaz qad ko‘targan. Hammomning kirish qismi janubiy tomonda joylashgan.

Hammom bir nechta xonalar va sakkiz burchakli ikkita zaldan iborat. Arxeologik tadqiqotlar davomida kirish qismida joylashgan birinchi zal tashrif buyuruvchilar kiyim almashtirishi uchun, ikkinchi zal esa bevosita cho‘milish uchun xizmat qilgan, deb taxmin qilingan.

Qurilish davomida aglay toshining turlaridan biri bo‘lgan gulbah toshidan foydalanilgan. Izolyatsiya (namlik va issiqlikdan himoya) uchun esa loy va ohaktosh asosidagi qorishmadan foydalanilgan.

## Tarixi
Taxminlarga ko‘ra, hamom XVII asr boshlarida qurilgan. O‘sha davrda shaharga kirish joylarida hammomlar barpo etish keng tarqalgan bo‘lib, bu karvon va sayyohlarning shahar ichkarisiga kirishdan avval yuvinib-poklanishlari uchun xizmat qilgan.

1806-yilda Boku rus qo‘shinlari tomonidan zabt etilgach, hammom hududida harbiy komendantlik idorasi joylashtirildi. Hammomning o‘zi tuproq bilan to‘ldirilib, uning gumbazlari buzib tashlandi.

### Qazish va ta’mirlash ishlari
2015-yilda Juft qal’a darvoza (Gosha Gala) atrofida olib borilgan arxeologik qazishmalar davomida hammomning bir qismi tozalandi. Bir nechta xonalarining shifti o‘pirilganini hisobga olmaganda, butun hammom nisbatan yaxshi holatda saqlangan. Biroq qulab tushish xavfi mavjudligi sababli, hammomni o‘rganish ishlari faqat 2016-yilda — devorlar mustahkamlangandan keyingina davom ettirildi.

Qazishmalar davomida chiroqlar, sopol ko‘zalar parchalari, Boku va Shamaxa xonliklari hamda Rossiya imperiyasiga tegishli tangalar, o‘qlar, harbiy kiyim tugmalari va asosan XVIII–XX asrlarga oid boshqa buyumlar topildi. Ular orasida uchta pravoslav piktogrammasi (ikona) tushirilgan bronza qatlama buti ham bor edi. Markaziy ikonada Avliyo Nikolay Chudotvores (Yoqimli Nikolay), qolganlarida esa Bibi Maryam, Grigoriy, Vasiliy, Sergey va boshqa avliyolar tasvirlangan. Ushbu topilmalarning ba’zilari bu yerga hammomni to‘ldirish uchun keltirilgan tuproq bilan birga tushib qolgan bo‘lishi mumkin.

2018–2020-yillarda hammomda konservatsiya va restavratsiya ishlari olib borildi. Ushbu jarayonga Avstriyaning "Atelier Erich Pummer" kompaniyasi rahbarlik qildi.

## Manbalar
Patrick Braunhofer

**Patrick Braunhofer** (1998-yil 19-aprelda tugʻilgan) – italiyalik biatlonchi. 2019-yildan buyon Biatlon boʻyicha Jahon kubogida ishtirok etib kelmoqda.

## Faoliyati

2015–2016-yilgi mavsumdan buyon faoliyat yuritayotgan Braunhofer 2019-yil 17-yanvarda Ruhpolding shahrida oʻtkazilgan sprint poygalarida Jahon kubogida debyut qilgan va 87-oʻrinni egallagan. Shundan soʻng 2019-yilda Osrblie shahrida boʻlib oʻtgan yoshlar oʻrtasidagi jahon chempionatida estafeta bahsida bronza medalini qoʻlga kiritgan.

2023-yilda Oberhofda oʻtkazilgan Jahon chempionatida (kattalar darajasidagi ilk ishtiroki) sprint poygasida 50-oʻrinni, taʼqib (pursuit) bahsida esa 46-oʻrinni egallagan. 2024-yilda Nové Město na Moravě shahrida oʻtkazilgan Jahon chempionatida sprintda 52-oʻrin va quvib yetish bahsida 48-oʻrin bilan yakunlagan.

2024-yil 8-mart kuni Soldier Hollow bosqichida estafeta bahsida 2-oʻrinni egallab, Jahon kubogida ilk bora shohsupaga koʻtarilgan.
## Natijalari
### Bahon chempionatlari
*Medal yutmagan*

### Jahon kubogi

## Manbalar
Saodat saroyi

Hozirda **Nikohni qayd etish saroyi**, avvalari esa **Muxtorov saroyi** deb atalgan **Saodat saroyi** (ozarbayjoncha: *Səadət Sarayı*) — Ozarbayjon poytaxti Boku markazida joylashgan tarixiy binodir. Ushbu qasr XX asr boshlarida neo-gotika uslubida barpo etilgan.

## Tarixi
Bino ozarbayjonlik neft magnati Murtuzo Muxtorov tomonidan rafiqasi Liza-xonim Tuganova uchun qurdirilgan. Loyiha muallifi polshalik me’mor Yuzef Ploshko (Józef Płoszko) bo‘lib, u XX asr boshlarida Bokuda yana bir qancha tarixiy binolarni ham barpo etgan.

Muxtorov osetin millatiga mansub, rus generali Tuganovning qizi bo‘lmish rafiqasi Liza Tuganovani tez-tez Yevropaga sayohatlarga olib borardi. Fransiyaga qilgan safarlaridan birida ular go‘zal bir fransuz gotikasi uslubidagi binoga duch kelishadi. Uning me’morchiligidan hayratga tushgan Liza: "Bu binoda yashovchilar naqadar baxtli bo‘lsa kerak", deydi. Muxtorov bunga javob bermaydi, biroq Bokuga qaytgach, o‘z odamlarini binoning chizmalarini sotib olish va Bokuga olib kelish uchun Fransiyaga yuboradi. To‘qqiz oy ichida Boku markazida ushbu binoning aynan nusxasi qad ko‘taradi. 1912-yilda bino qurib bitkazilgach, Muxtorov rafiqasini foytunda o‘sha yerga olib borib, bu uning yangi qarorgohi ekanini aytib, uni hayratda qoldiradi. Binoning qiziqarli detallaridan biri — kirish qismi tepasida joylashgan mashhur polshalik o‘rta asr ritsari Zavisha Qora (Zawisza Czarny) haykalidir.

Er-xotin 1920-yil 28-aprelda bolsheviklar Ozarbayjonni bosib olguniga qadar ushbu saroyda yashashdi. Binoga bostirib kirgan uch nafar rus zobitini Muxtorovning o‘zi otib tashladi, shundan so‘ng u o‘z joniga qasd qildi. 1922-yilda Sovet hukumati binoni yangi tashkil etilgan Ali Bayramov nomidagi xotin-qizlar klubiga foydalanish uchun berdi; ushbu klub ayollarga madaniy va hordiq tadbirlaridan tashqari, turli kasbiy mahorat va ta’lim yo‘nalishlarini tashkil qilar edi. Keyinchalik bino Shirvonshohlar muzeyi sifatida faoliyat yuritdi. Ozarbayjon SSR davrida saroy Nikohni qayd etish saroyiga aylantirildi. 2001-yil 2-avgustda Ozarbayjon Vazirlar Mahkamasining qarori bilan bino tarixiy va davlat ahamiyatiga ega bo‘lgan ko‘chmas mulk ro‘yxatiga kiritildi va Ozarbayjon madaniyati yodgorligi sifatida muhofaza qilindi. Binoning o‘ng tomonidagi ko‘cha Murtuzo Muxtorov nomi bilan ataladi. 2012-yil 5-iyulda bino keng ko‘lamli ta’mirlash va restavratsiya ishlaridan so‘ng qayta foydalanishga topshirildi.

## Manbalar

## Havola
*"Ozarbayjon xalqaro jurnali. Neft baronlari davri me’morchiligi. Nikoh saroyi"
Hojiakbar Moʻminov

**Hojiakbar Moʻminov** – oʻzbekistonlik futbolchi. „Lokomotiv“ futbol klubi sobiq yarim himoyachisi.

## Manbalar
Mingechaur GES

**Mingachevir to‘g‘oni** (Mingachevir gidroelektr stansiyasi) — Ozarbayjonning Mingechaur shahri shimolida, Kura daryosida joylashgan tuproq to'ldirilgan to‘g‘ondir. U bir nechta maqsadga xizmat qiladi, jumladan, gidroelektr energiya ishlab chiqarish hamda sug‘orish uchun suv zaxirasini to‘plash. To‘g‘on ortida hosil bo‘lgan Mingechaur suv ombori Yuqori Qorabog‘ va Yuqori Shirvon kanallarini suv bilan ta’minlaydi; bu kanallar mamlakatdagi taxminan  qishloq xo‘jaligi yerlarini sug‘orishga yordam beradi. Uning oltita Francis turbinasi-generatorlari 2000-yilda ta’mirlangan yoki  quvvatli agregatlar bilan almashtirilgan. Mingechaur suv omborining sig‘imi  bo‘lib, u  maydonni qamrab oladi. To‘g‘on uzunligi , eni  va balandligi . U Janubiy Kavkazdagi eng yirik gidroelektr stansiya hisoblanadi.

## Tarixi
Stansiya qurilishi 1945-yilda boshlangan, birinchi gidroagregat 1953-yilda ishga tushirilgan. Asosiy turbinalar dastlab Manchjuriya hududida (hozirgi Shimoliy-Sharqiy Xitoy) joylashgan Fengman gidroelektr stansiyasida o‘rnatilgan yapon ishlab chiqarishidagi uskunalar bo‘lib, 1945-yilda Manchjuriya bosqini vaqtida Qizil Armiya tomonidan qo‘lga kiritilgan. 1954-yilda stansiya to‘liq quvvatda ishga tushirilgan.

Mingachevir gidroelektr stansiyasi qurilishi va o‘rnatilishi sababli Ozarbayjonning turli hududlaridan ko‘plab odamlar bu yerga kelgan. Umuman olganda, stansiya qurilishida 20 000 kishi qatnashgan. 1940-yillarning oxirlarida o‘rnatish ishlariga taxminan 10 000 nafar nemis harbiy asirlari ham jalb etilgan.

2018-yil 27-fevral kuni Prezident Aliyev rekonstruksiyadan so‘ng Mingachevir gidroelektr stansiyasini ishga tushirish marosimida ishtirok etdi. Rekonstruksiya doirasida stansiyaning barcha gidrogenerator va gidroturbinalari yangilariga almashtirildi. Natijada stansiyaning ishlab chiqarish quvvati 284 MWdan 424 MWgacha oshirildi.

## Texnik ko‘rsatkichlar
Mingachevir GES quvvati 359 MW bo‘lib, u 6 ta gidroagregatdan iborat. O‘rtacha yillik elektr energiyasi ishlab chiqarish hajmi 1,4 milliard kVt·soatni tashkil etadi.

Suv o‘tkazish majmuasiga 3 ta teshikka ega beton to‘g‘on (kengligi 30 m bo‘lgan ochiq kanal), 6 ta teshikdan iborat bosimli suv quvurlariga suv oluvchi inshoot (uzunligi 66 m), tuproq to‘g‘oni (uzunligi 1550 m, balandligi 80 m) hamda Yuqori Qorabog‘ va Yuqori Shirvon kanaliga suv oluvchi 1 teshikli qurilma kiradi.

## Manbalar
Sanita Buliņa

**Sanita Buliņa** (2001-yil 4-aprelda tugʻilgan) – latviyalik biatlonchi. 2020-yildan buyon Biatlon boʻyicha Jahon kubogida ishtirok etib kelmoqda.
## Faoliyati

Sanita Buliņa xalqaro maydondagi ilk startlarini 2018-yilgi Yoshlar oʻrtasidagi jahon chempionatida amalga oshirgan, keyingi qishda esa IBU yoshlar kubogida qatnashgan. Dastlab yoshlar darajasida katta muvaffaqiyatlarga erisha olmagan. Oʻsha paytda eng yaxshi natijasi esa yozgi biatlon boʻyicha 2019-yilgi yoshlar oʻrtasidagi jahon chempionatida sprint bahsida 18-oʻrin boʻlgan. 2019/20-yilgi mavsum boshidan latviyalik sportchi IBU kubogida debyut qilgan va butun qish davomida ishtirok etgan, biroq kuchli 60 talikka kira olmagan. Shunga qaramay, 2020-yil yanvar oyida Antholz shahrida boʻlib oʻtgan Jahon chempionatida debyut qilib, eng yuqori darajadagi musobaqada qatnashgan. 2020/21-yilgi mavsumda Buliņa boshidanoq Jahon kubogi jamoasi tarkibiga kiritilgan va Hochfilzen shahrida sprint bahsida 64-oʻrinni egallab, munosib natija koʻrsatgan. Keyingi Jahon chempionatida eng yaxshi natijasi individual poygada 67-oʻrin boʻlgan. Mavsum oxirida esa Östersund shahrida oʻtkazilgan sprint poygasida kutilmaganda 32-oʻrinni egallab, jahon elitasi vakillari – Emma Lunder va Yevgeniya Pavlovani ortda qoldirgan. Ushbu natijadan ruhlangan Buliņa 2021-yilgi Yoshlar oʻrtasidagi yozgi biatlon jahon chempionatida uchala yoʻnalishda ham medal qoʻlga kiritgan, garchi bir necha bor otishda xatoga yoʻl qoʻygan boʻlsa ham Bundan avval u vatani Latviyada rolikli changʻida ikki marotaba kross poygalarida qatnashgan va har ikkala safar ham Baiba Bendikaga yutqazgan.

2023/24-yilgi mavsum boshida Buliņa qariyb uch yillik tanaffusdan soʻng yana Jahon kubogida ochko qoʻlga kiritib, Östersunddagi sprintda 33-oʻrin va quvib yetish bahsida esa 30-oʻrinni egallagan. Biroq otish boʻyicha past koʻrsatkichlar sabab bu natijalarni takrorlay olmagan va ayollar estafeta bahslaridan tashqari hech bir bahsda Jahon chempionatiga nomzod sifatida kiritilmagan. Yevropa chempionatida ham sezilarli natija koʻrsata olmagan.
## Natijalari

### Jahon chempionati

### Jahon kubogi

### Oʻsmirlar va yoshlar oʻrtasidagi jahon chempionatlari

## Manbalar
Raphael Ayagwa

**Raphael Viashima Ayagwa** (1998-yil 13-fevralda tugʻilgan) – nigeriyalik professional futbolchi, Oʻzbekiston Superligasi ishtirokchisi, Muborakning „Mashʼal“ klubida yarim himoyachi sifatida oʻynaydi.

## Klubdagi faoliyati
2017–18-yilgi mavsumda Nigeriyaning Plateau shtatining Jos shahridagi Plateau United jamoasida oʻynagan. Rafael Ayagva 2018-yil 15-avgustda Norvegiyaning Lillestrøm jamoasi bilan shartnoma imzolagan. U 2019-yil 25-iyunda oʻzaro kelishuv asosida shartnomasi bekor qilinganidan soʻng klubni tark etgan.

2020-yil 11-yanvarda Ayagva USL chempionati vakili Tulsa klubiga qoʻshilgan.

## Xalqaro karyera
Ayagva Nigeriya terma jamoasiga chaqirilgan va 2017-yil 19-avgustda Nigeriya terma jamoasi safida Beninga qarshi oʻyinda bitta oʻyinda maydonga tushgan.

## Manbalar

## Havolalar
Nazira Sayfiddinova

**Nazira Sayfiddinova** (2007-yil 17-martda tugʻilgan) – oʻzbekistonlik futbolchi, U20 terma jamoasi hamda ayollar chempionatining "Bunyodkor" klubi yarim himoyachi.

## Klubdagi faoliyati

### Bunyodkor
Nazira Sayfiddinova 2024-yildan Bunyodkor ayollar klubining asosiy jamoasida oʻynab kelmoqda. U jamoa safida 2024-yilgi mavsum 13 ta gol kiritishni uddalagan. 2025-yil esa futbolchi mavsumni 12 ta gol bilan yakunladi.

## Yutuqlar
Oʻzbekiston Ayollar oliy ligasi bronza medali sohibi: 2025.

CAFA U18 chempionati chempioni: 2023.

## Manbalar
Augustine Chidi Kwem

**Augustine Chidi Kwem**  (1997-yil 2-avgustda tugʻilgan) – nigeriyalik professional futbolchi, Oʻzbekiston Superligasi ishtirokchisi, Muborakning „Mashʼal“ klubida hujumchi sifatida oʻynaydi.

## Faoliyati
Chidi Kwem Nigeriyada tugʻilgan. Professional futbolchilik faoliyatini Isroilning „Beitar Jerusalem F. C.“ kubining yoshlar jamoasida boshlagan. 2017-yil Janubiy Afrikaninng „Polokwane City Rovers“ klubiga oʻtgan. U Yoxannesburg universitetida mashgʻulot oʻtkazgan va 2019-yil iyul oyida Chippa Yunaytedga bir yillik shartnoma imzolagan. Augustine 2020-yil oktyabr oyida shartnomasini uch yilga uzaytirgan.

2021-yil may oyida Chidi Kwem TS Galaxy klubi ikki yilga uzaytirish imkoniyati bilan ikki yillik shartnoma imzolagan.

2024-yil 19-avgustda Chidi Kwem V.Liga 1 ishtirokchisi Hanoi FC klubi bilan bir yillik shartnoma imzolagan.

## Manbalar

## Havolalar

* Augustine Chidi Kwem Transfermarkt saytida
Darina Chalik

**Darina Viktorivna Chalik** (; 2001-yil 19-avgustda tugʻilgan) – ukrainalik biatlonchi.

## Yoshligi
Darina Chalik 2001-yil 19-avgustda Chernigov viloyatining Naumivka qishlogʻida tugʻilgan. Chernigov viloyat Oliy sport mahorati maktabini tamomlagan va mashgʻulotlarini Janna va Mikola Zotslar olib boradi. Hozirda T. G. Shevchenko nomidagi milliy universitetning Chernigov kollejida tahsil olmoqda.

## Faoliyati
2020-yil dekabr 19 yoshida, Bukovel shahrida oʻtkazilgan Ukraina kattalar oʻrtasidagi biatlon chempionatida ayollar jamoaviy estafeta bahsida gʻolib boʻlgan. 2021-yil fevralda Yoshlar oʻrtasidagi jahon chempionatida qatnashib, 12,5 km individual bahsda 66-oʻrinni egallagan.

2022-yil dekabrda, 2022/23-yilgi biatlon mavsumida, Chalik Obertilliachdagi IBU Yoshlar kubogida sprintda 13-oʻrin, individual poygada 17-oʻrin va aralash estafetada 4-oʻrinni egallagan. 2023-yil fevralda Haanja shahrida oʻtkazilgan IBU Yoshlar kubogida Olena Grodna, Oleksandra Merkushshna va Yuliya Gorodna bilan birga estafeta bahsida 3-oʻrinni qoʻlga kiritgan. IBU Yoshlar kubogidagi navbatdagi shohsupa esa 2023-yilgi yoshlar oʻrtasidagi Yevropa chempionatida Stepan Kinash, Vitaliy Mandzin va Oleksandra Merkushina bilan birga bronza medal bilan yakunlangan.

2024-yil dekabrda Obertilliachdagi IBU Biatlon Jahon kubogi bosqichida 7,5 km sprint bahsida 9-oʻrinni egallagan. 2025-yil yanvarda esa Turin shahrida oʻtkazilgan Qishki Universiada musobaqalarida Ukraina sharafini himoya qilib, mass startda oltin medal, individual poygada va taʼqib poygasida esa ikkita bronza medal qoʻlga kiritgan.

## Manbalar
Rashid Abubakar

**Rashid Abubakar** (2000-yil 16-martda Akkrada tugʻilgan) – ganalik futbolchi. Qozogʻistonning „Atirau“ klubida yarim himoyachi sifatida oʻynagan.

## Futbolchilik faoliyati

### Klub faoliyati
Rashid futboldagi faoliyatini „“ jamoasida boshlagan. 2021-yil 29-oktabrda u Gana Pryemer-ligasida „“ klubiga qarshi oʻyinda debyut qilgan.

2022-yil 9-avgustda u Bosniyaning „Sarajevo“ klubiga oʻtgan. 2022-yil 19-sentyabrda u Bosniya va Gersegovina Premyer-ligasida „Velež“ga qarshi oʻyinda debyut qilgan.

2024-yil 15-fevralda u Ummonning „“ klubiga qoʻshilgan. 2024-yil 16-fevralda u Ummon Premyer-ligasida „“ jamoasiga qarshi oʻyinda debyut qilgan.

2024-yil 14-sentabrda u Moldovaning „Spartani“ klubi bilan shartnoma imzolagan. 2024-yil 14-sentyabrda „Zimbru“ klubiga qarshi oʻyinda u Moldova chempionatida debyut qilgan.

## Faoliyat statistikasi

## Manbalar

## Havolalar
* Rashid Abubakar Transfermarkt saytida
* Rashid Abubakar Scorebar saytida
Oydinoy Turgʻunova

**Oydinoy Turgʻunova** (2006-yil 15-martda tugʻilgan) – oʻzbekistonlik futbolchi, U20 terma jamoasi hamda ayollar chempionatining AGMK klubi hujumchi.

## Klubdagi faoliyati

### AGMK
Oydinoy Turgʻunova 2023-yildan AGMK ayollar klubining asosiy jamoasida oʻynab kelmoqda. U jamoa safida 2024-yilgi mavsum 8 ta gol kiritishni uddalagan. 2025-yil esa futbolchi mavsumni 10 ta gol bilan yakunladi.

## Yutuqlar
Oʻzbekiston Ayollar oliy ligasi vitse-chempioni: 2024, 2025.

## Manbalar
2026-yilgi Qishki Olimpiya o‘yinlari translyatorlari ro‘yxati

2026-yilda Milanda va Kortina-d’Ampetsoda boʻlib oʻtadigan qishki Olimpiya oʻyinlari butun dunyo boʻylab bir qator translyatorlar tomonidan namoyish etiladi. Avvalgi yillardagi kabi, Olimpiya radioeshittirish xizmatlari mahalliy teleradiokompaniyalarga yoritishda foydalanish uchun taqdim etilgan jahon tasmasini ishlab chiqaradi.

## Teleradiokompaniyalar
Italiyada pullik (pay-TV) translyatsiya huquqlari Warner Bros. Discoveryga tegishli.
Bepul efir (free-to-air) va raqamli translyatsiya huquqlari esa RAIga tegishli boʻlib, bu huquqlar Yevropa radioeshittirishlar ittifoqi bilan tuzilgan sub-litsenziya shartnomasi asosida berilgan.
2023-yil 16-yanvarda Xalqaro Olimpiya Qoʻmitasi Yevropa boʻyicha translyatsiya huquqlari toʻgʻrisidagi shartnomani TNT Sports bilan 2026–2032-yillar oraligʻiga uzaytirganini eʼlon qildi.

Ushbu shartnoma 49 ta Yevropa hududi uchun Yozgi Olimpiada oʻyinlari, Qishki Olimpiya oʻyinlari va Yoshlar Olimpiya Oʻyinlari ning pullik televideniye va striming huquqlarini qamrab oladi; translyatsiyalar Eurosport va Discovery+ platformalarida namoyish etiladi.

Avvalgi shartnomadan farqli oʻlaroq – oʻshanda korporativ avvalgi tuzilma Discovery, Inc har bir mamlakatdagi teleradiokompaniyalarga sub-litsenziyalash uchun mas’ul boʻlgan – bu safar bepul efir (free-to-air) huquqlari paketlari bir vaqtning oʻzida Yevropa radioeshittirishlar ittifoqi va uning aʼzolariga berildi. Bu paketlar har bir Qishki Olimpiada uchun kamida 100 soat efirni qamrab oladi.

Shundan soʻng EBU aʼzosi boʻlgan RAI Italiya hududi uchun bepul efir televideniyesi va raqamli (digital) huquqlar boʻyicha sub-litsenziya shartnomasini imzoladi.

Oʻyinlar jadvali AQShdagi Super Bowl translyatsiya huquqlariga ham taʼsir koʻrsatadi. Super Bowl – Milliy futbol ligasi (NFL) chempionlik uchrashuvi boʻlib, tarixan har yili AQShda eng koʻp tomosha qilinadigan teleko‘rsatuv hisoblanadi. Mazkur oʻyin sanasi Olimpiya oʻyinlari davom etayotgan davrga toʻgʻri keladi; bu holat tarixda ikkinchi bor yuz bermoqda – avval bunday holat 2022-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlarida kuzatilgan.

NFLning 2023-yildan 2034-yilgi Qishki Olimpiya oʻyinlarigacha amal qiladigan AQSh media-shartnomasiga muvofiq, NBC Super Bowl translyatsiya huquqlariga ega boʻladi. Bu yillar NBC 2022, 2026, 2030 va 2034-yillardagi Qishki Olimpiya oʻyinlarini ham namoyish etadigan davrga toʻgʻri keladi.

Super Bowldan keyin tomoshabinlar sonining yuqoriligidan foydalanish maqsadida koʻngilochar dasturlarning premyera yoki maxsus qismlarini efirga uzatish amaliyotidan farqli oʻlaroq, NBC yana bir bor Super Bowl LX yakunlangan zahoti Olimpiya oʻyinlarining 3-kuni boʻyicha prime-time translyatsiyasini namoyish etadi.

2026-yil yanvar oyida NBC oʻzining CNBC, USA Network va boshqa telekanallarini Versant nomli yangi kompaniyaga ajratib chiqarganiga qaramay, ushbu kabel kanallari orqali Olimpiya oʻyinlari translyatsiyasini davom ettirish boʻyicha kelishuvga erishildi.

## Manbalar
Elīna Ieva Bota

**Elīna Ieva Bota** (tavallud paytidagi ismi: **Vītola**; 2000-yil 14-mayda tugʻilgan) – latviyalik chana sportchisi, 2022 va 2026-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlarida Latviya sharafini himoya qilgan.

## Karyera
Bota 2022-yilgi Pekin Qishki Olimpiadasida yakkalik bahslarida Latviya sharafini himoya qilgan va u yerda 18-oʻrinni egallagan.

2024-yilgi FIL Jahon chempionatida sprint musobaqasida va jamoaviy estafetada bronza medallarini qoʻlga kiritgan.

2026-yil 10-fevralda 2026-yilgi Milano Cortina qishki Olimpiadasida Bota ayollar yakkalik bahslarida kumush medalni qoʻlga kiritdi, bu medal orqalik Olimpiya yakkalik bahslarida medal qoʻlga kiritgan birinchi latviyalik ayol boʻldi.

## Shaxsiy hayot
2024-yil 5-iyulda Bota 2022-yilgi Qishki Olimpiadada Latviya sharafini himoya qilgan chana sportchisi Martiņš Botsga turmushga chiqgan.

## Manbalar

## Havolalar

* Elīna Ieva Bota Olimpiya saytida
* Elīna Ieva Bota Olympedia saytida
Jutta Leerdam

**Jutta Monica Leerdam** (1998-yil 30-dekabrda tugʻilgan) – uzoq masofaga yugurish boʻyicha sprint musobaqalarida ixtisoslashgan niderlandiyalik konkida uchuvchi. U 500 va 1000 metr masofalarni birlashtirgan holda 2022-yilgi jahon sprint chempioni unvonini qoʻlga kiritgan.

1000 metr masofada u 2020 va 2023-yillarda yakka tartibdagi jahon chempioni, 2022-yilgi Pekin Olimpiadasida kumush medal sohibasi va 2026-yilgi Milan-Kortina Olimpiadasida oltin medal sovrindori boʻlgan, soʻnggi musobaqada Olimpiya rekordini oʻrnatgan. Jamoaviy sprintda u 2019 va 2020-yillarda yakka masofalar boʻyicha jahon chempioni hamda 2022-yilgi jahon sprint chempioni unvonlarini qoʻlga kiritgan.

## Faoliyat

Leerdam 2017-yilda Finlandiyaning Helsinki shahrida boʻlib oʻtgan oʻsmirlar oʻrtasidagi jahon chempionatida gʻoliblikni qoʻlga kiritgan. Keyingi yil, 2018-yilda AQShning Solt-Leyk-Siti shahrida oʻtkazilgan chempionatda u vatandoshi Joy Beunedan keyin ikkinchi oʻrinni egallagan.

2017-18-yilgi mavsumda u 1000 va 1500 metr masofalarida ISU oʻsmirlar oʻrtasidagi jahon kubogi musobaqalarida gʻalaba qozongan. Shuningdek, u oʻsmirlar oʻrtasida sprint boʻyicha Niderlandiya chempioni unvonini olgan. 2018-yilda u professional sportchiga aylandi va IKO jamoasiga aʼzo boʻlgan.

Professional sifatida Leerdam 1000 metr masofada ikki marta (2020 va 2023-yillarda) jahon chempioni boʻlgan, 2022-yilgi Qishki Olimpiya oʻyinlarida shu masofada kumush medal sohibasi boʻlgan, shuningdek, 2022-yilda Sprint boʻyicha jahon chempionatida oltin medalni qoʻlga kiritgan. Leerdam 2022-yilda Jumbo-Visma jamoasiga qoʻshildi va u bilan 2024-yilgacha shartnoma tuzgan.

2026-yilgi Qishki Olimpiya oʻyinlarida Leerdam ayollar oʻrtasida 1000 metr masofani 1:12.31 vaqt bilan bosib oʻtib, Olimpiya rekordi va oltin medalni qoʻlga kiritgan.

## Shaxsiy hayoti
Leerdamning otasi vindsyorfing ishqibozi boʻlgan. Otasi Jutta ismini germaniyalik vindsyorfing boʻyicha jahon chempioni  sharafiga ism qoʻygan. Leerdam Gröningen shahridagi Hanze amaliy fanlar universitetining Johan Cruyff akademiyasida tijorat iqtisodiyoti boʻyicha tahsil olmoqda.

Leerdam 2017-yildan 2022-yilgacha niderlandiyalik konkida uchuvchi Koen Verweij bilan munosabatda boʻlgan. 2023-yildan beri u amerikalik ijtimoiy tarmoq taniqli shaxsi va professional bokschi Jake Paul bilan munosabatda. Juftlik bir necha oy davomida Instagram orqali muloqot qilgandan soʻng, 2023-yil 3-aprelda oʻz munosabatlarini ommaga eʼlon qilgan. 2025-yil 22-martda Leerdam va Pol Instagramda unashtirilganliklarini maʼlum qilishgan. Pol 2026-yilda Milan-Kortinada boʻlib oʻtgan Qishki Olimpiada oʻyinlarida ishtirok etdi va u yerda Leerdam 1000 metrga yugurishda oltin medal qoʻlga kiritganida uni qoʻllab-quvvatlagan.

Uning ikkinchi amakivachchasi  ham konkida uchuvchidir.

## Manbalar

## Havolalar

* 
* 
* 
*
Shimoliy Makedoniya Olimpiya qo‘mitasi

**Shimoliy Makedoniya Olimpiya qoʻmitasi** (makedoncha: Olimpiski komitet na Severna Makedoniјa, lotincha: Olimpiski komitet na Severna Makedonija; Xalqaro Olimpiya qoʻmitasi kodi: **MKD**) – Shimoliy Makedoniya Milliy Olimpiya qoʻmitasidir. Qoʻmita aʼzolari 26 ta sport federatsiyasidan iborat boʻlib, ular rais va toʻrt nafar aʼzodan tashkil topgan Ijroiya Kengashini saylaydilar. Qoʻmita mamlakat poytaxti Skopye shahrida joylashgan.

## Tarixi
Shimoliy Makedoniya Olimpiya qoʻmitasi dastlab 1992-yilda *Sobiq Yugoslaviya Respublikasi Makedoniya Olimpiya qoʻmitasi* nomi bilan tashkil etilgan va 1993-yilda Xalqaro Olimpiya Qoʻmitasi tomonidan tan olingan. Bu mamlakatning rasmiy nomi boʻyicha mavjud bahsli holatni aks ettirgan. 2019-yil mart oyida Xalqaro Olimpiya qoʻmitasi uning nomini **Shimoliy Makedoniya Olimpiya qoʻmitasi** deb oʻzgartirishni maʼqullagan.

## Prezidentlar roʻyxati

## Vazifalar va maqsadlar
Qoʻmita Shimoliy Makedoniyada sport faoliyati va sport taʼlimini rivojlantirishni maqsad qilgan. Shuningdek, u Olimpiya harakatini targʻib qilish va yoshlarni sport va Olimpiya oʻyinlarining ahamiyatiga qiziqtirishga ham faol hissa qoʻshgan. Qoʻmitaning asosiy vazifalari va maqsadlari quyidagilardan iborat:
* Shimoliy Makedoniya sportchilarini Yozgi va Qishki Olimpiada oʻyinlariga tayyorlash va ishtirokini taʼminlash.
* Shimoliy Makedoniyada Olimpiya harakatini rivojlantirish va keng targʻib qilish.
* Olimpiya harakatining asosiy tamoyillarini mamlakat boʻylab targʻib qilish, buning uchun taʼlimiy va madaniy hayotga integratsiya qilingan tadbir va dasturlardan foydalanish.
* Eng mashhur sport turlarini eng yuqori darajada rivojlantirish.
* Sport sohasida xalqaro hamkorlikni rivojlantirish.
* Diskriminatsiya va irqchilikka qarshi tadbirlar amalga oshirish.

## Ijroiya qoʻmitasi
* **Rais:** Daniel Dimevski
* **Rais oʻrinbosarlari**: Primislav Dimovski, Pero Antić
* **Bosh kotib:** Sasho Popovski
* **Sport direktori:** Vladimir Bogoevski

## Aʼzo federatsiyalar
Milliy federatsiyalar – bu oʻzlariga tegishli sport turlarining barcha jihatlarini muvofiqlashtiruvchi tashkilotlardir. Ular sportni rivojlantirish, musobaqalarni tashkil etish va sportchilarni tayyorlash uchun javobgardir. Hozirgi kunda Shimoliy Makedoniyada 23 ta Yozgi Olimpiya sport federatsiyasi va 3 ta Qishki sport federatsiyasi mavjud.

## Yana qarang
* Shimoliy Makedoniya Olimpiya o‘yinlarida
## Manbalar

## Havolalar
* Rasmiy veb‑sayt
Sulaymon Bobokalonov

**Sulaymon Loyiqovich Bobokalonov** (1960-yil 3-yanvar – 2026-yil 13-fevral) – sovet va tojikistonlik futbolchi, yarim himoyachi pozitsiyasida oʻynagan.

## Futbolchilik faoliyati
Bobokalonov faoliyatini 1978-yilda Qoʻrgʻontepaning „Paxtakor“ jamoasida boshlagan, bu jamoa mahalliy chempionatida ishtirok etgan. 1979-yilgi mavsumda, „Paxtakor“ klubi SSSR ikkinchi ligasiga koʻtarilganida jamoaning bir qismi boʻlgan. Sulaymon zonal turnirda toʻqqizta gol urgan.

1980-yilgi mavsum avvalida SSSR birinchi ligasida ishtiriok etayotgan Dushanbening „Pomir“ klubiga oʻtgan. Mavsumning dastlabki qismida birorta ham oʻyinda maydonga tushmagan. Keyinchalik ikkinchi davra oldidan „Paxtakor“ klubiga ijara asosida qaytib, ikkinchi ligada 21 ta oʻyinda maydonga tushib, uchta gol urgan. 1981-yilda u „Pomir“ tarkibida oʻzini koʻrsatgan, 27 ta oʻyinda maydonga tushgan va ikkita gol urgan. 1982-yilgi mavsumni „Pomir“ tarkibida boshlagan, mavsum davomida SKA Odessa klubiga ijaraga berilgan. Bobokalonov mavsum davomida Dushanbe va Odessa jamoalarida birorta ham oʻyinda maydonga tushmagan. Shuningdek, u 1983-yilni ham oʻtkazib yuborgan.

1984-yilda u „Pomir“ klubiga qaytgan. U Birinchi ligada 16 ta oʻyinda maydonga tushib, bitta gol urgan. Biroq, keyinchalik u tarkibdagi oʻrnini yoʻqotdi: 1985-yilda u faqat bitta oʻyinda maydonga tushgan, 1986-yilda esa hech qanday oʻyinda maydonga tushmagan. 1987-yilgi mavsumda Qoʻrgʻontepaga qaytib kelgan va u yerda Ikkinchi ligada Vaxsh jamoasi safida 17 ta oʻyinda maydonga tushib, bitta gol urgan.

SSSR parchalanganidan soʻng, 1993—1994-yillarda u Hisorning Shodmon jamoasi safida Tojikiston chempionatida oʻynagan. 1996-yilda u Dushanbening Sitora jamoasi safida chempionatda kumush medalni qoʻlga kiritgan, 11 ta oʻyinda maydonga tushib, toʻrtta gol urgan. Mavsum davomida u Dushanbening Bofanda jamoasiga oʻtgan va u yerda toʻqqizta oʻyinda uchta gol urgan.

### Terma jamoadagi faoliyati
1993-yil iyun oyida u toʻrtta oʻrtoqlik oʻyinida maydonga tushgan. Debyut oʻyini 1993-yil 6-iyunda Ashxobodda Turkmaniston jamoasiga (0:6) qarshi boʻlib oʻtgan.

## Yutuqlar
;Sitora jamoasi

* Tojikiston chempionatining kumush medali sovrindori: 1996.

## Manbalar

## Havolalar
* Sulaymon Bobokalonov Transfermarkt saytida
* Sulaymon Bobokalonov Footballfakts saytida