Sulton Zaynal Obidin universiteti

**Sulton Zaynal Abidin universiteti** (qisqartirilgan **UniSZA**; Javi **اونيۏرسيتي سلطان زين العابدين**; ) Malayziyaning Terengganu shtatida joylashgan 18-davlat oliy taʼlim muassasasi hisoblanadi. Universitet 1971-yilgi Universitetlar va universitet kollejlari toʻgʻrisidagi qonun nomi bilan tanilgan parlament qonunining natijasida faoliyat boshlagan, uning konstitutsiyasi Universitetlar va universitet kollejlari (Konstitutsiyaning oʻzgarishi va qoʻshimchasi) ostida tuzilgan (Universiti Sulton Zaynal Obidin Buyurtma 2010). Bu Malayziya yarim orolining sharqiy qirgʻogʻidagi birinchi toʻlaqonli universitet va „klaster“ kontsepsiyasiga asoslangan birinchi universitetdir. Bu, shuningdek, Malayziyadagi London universiteti (Birlashgan Qirollik) dan namuna olgan birinchi universitet hisoblanadi.

Universitetda toʻrtta kampus mavjud, bular: Gong Badak kampusi, Kuala Terengganudagi tibbiyot kampusi va Tembila, Besutdagi Besut kampusi.

## Tarixi
Universitet birinchi boʻlib **Kolej Ugama Sulton Zaynal Abidin** (qisqartmasi: **KUSZA**; Javi: **كوليج أڬام سلطان زين العابدين**; ) nomi bilan tanilgan Islom taʼlim kolleji sifatida 1980-yil 27-yanvarda Terengganu Diniy Ishlar Boshqarmasi boshqaruvi ostida tashkil etilgan. KUSZA 31/1981-yildagi Terengganu shtat qonunchilik assambleyasi tomonidan qabul qilingan qaror bilan qonuniy organga aylantirilgan. Doimiy kampus  Gong Badak, Kuala Nerus, Kuala Terengganu va KUSZAdagi hudud 1983-yil yanvar oyidan boshlab kampusda faoliyat boshladi. Taklif qilinadigan birinchi dastur Islomshunoslik boʻyicha diplom (Syariah) boʻlgan. Bu 23 ta diplom dasturlari va uchta ilgʻor diplom dasturlarigacha kengaytirilgan.

### Universitetning tashkil etilishi

2005-yil 26-martda KUSZA *Universiti Darul Iman Malaysia* (qisqartmasi: **UDM**; Jawi:****; ) nomi bilan tanilgan toʻliq huquqli universitetga aylantirilgan va dasturlar va fanlar soni kengaytirilgan. Bu Bosh vazir Dato Seri Abdulloh Hoji Ahmad Badaviy Malayziyaning Terengganu shtatida tashkil etiladigan yangi universitet tashkil etilishini eʼlon qilganida boshlangan. Buning ortidan 2006-yil 1-yanvarda birinchi vitse-kansler Alias bin Dovud tayinlangan.

### Hozirgi holati
Yang di-Pertuan Agong, Sulton Mizan Zaynal Abidinning 2010-yil 13-apreldagi roziligi bilan Malayziya Dorul Imon universiteti endi Malayziya Dorul Imon universiteti (Inor) hukumat gazetasidan keyin 2010-yil 14-mayda kuchga kirgan **Universiti Sulton Zaynal Abidin** nomi bilan tanilgan. 2010-yildagi buyrugʻi bilan 2010-yil 13-mayda kuchga kirgan. Oliy taʼlim vaziri Datuk Seri Muhammad Xolid Nordin matbuot bayonotida nom oʻzgarishi institutning tarixiy kelib chiqishini hisobga olgan holda amalga oshirilganini aytgan.

## Kampuslar
Universitet Kuala Terengganu shahridagi ikkita kampus bilan ishlaydi, ular Tibbiyot va Gong Badak kampusi va Besutdagi boshqa kampus (Besut kampusi) hisoblanadi. Gong Badak kampusi islomiy bilimlarni oʻrgatish va tadqiq qilish hamda uni buxgalterlik, huquq, til, dizayn va texnologiya, ijtimoiy fanlar va sogʻliqni saqlash fanlari kabi boshqa professional kurslar bilan uygʻunlashtirishga qaratilgan. Tibbiyot kampusi tibbiy va hamshiralik dasturlarida oʻqishlikni taklif qiladi. Besut kampusi biotexnologiya, bioresurslar, oziq-ovqat sanoati, IT va kompyuter sohalarida oʻqitishga moslashtirilgan. Ushbu kampuslar oʻzlarining ixtisoslashgan taʼlim sohalariga ega boʻlib, ularning har biri alohida va identifikatsiya qilinadigan joyga ega.

## Kampus jihozlari va resurslari
### Sulton Zaynal Obidin universiteti kutubxonasi
Sulton Zaynal Abidin universitetining kutubxonasi 1980-yilda tashkil etilgan boʻlib, talabalarning birinchi partiyasi UniSZA birinchi marta KUSZA sifatida tashkil etilganda, Kuala Terengganudagi Batu Buruk shahridagi Sekolah Menengah Agama (ATAS) Sulton Zaynal Abidin vaqtinchalik kampusga rasman roʻyxatdan oʻtganida tashkil etilgan. 1984-yilda kutubxona doimiy Gong Badak kampusiga koʻchirilgan va uch qavatli binoning birinchi qavatiga joylashtirilgan. Perpustakaan Al-Muxtor nomi bilan tanilgan hozirgi kutubxona binosining qurilishi 1987-yil oʻrtalarida yakunlangan. Kutubxona oʻz faoliyatini 2007-yilda Tibbiyot shaharchasi uchun Kota kampusining barcha talabalari va xodimlari uchun axborot xizmatlari va kutubxona xizmatlarini koʻrsatish uchun boshlagan. Tembila Besutdagi yangi qoʻshimcha kampusning ishlashi bilan birgalikda kutubxona ham 2013-yil sentyabr oyida oʻz faoliyatini boshlagan. Ushbu filial talabalar, professor-oʻqituvchilar va oʻsha kampusning barcha xodimlariga xizmat koʻrsatadi.

## Moliya
Toʻliq davlat universiteti sifatida uning moliyaviy resurslari asosan federal hukumat tomonidan ajratiladi. Toʻqqizinchi Malayziya rejasi (Malay: *Rancangan Malaysia ke-9*) doirasida universitetga 2006-yildan 2010-yilgacha sarflanishi uchun 417 million RM (137 million AQSh dollari) ajratilgan. Oʻninchi Malayziya rejasi (Malay: *Rancangan Malaysia ke-10*) doirasida universitet 2011 va 2015-yillar oraligʻida sarflashi uchun 420 million RM (138 million AQSh dollari) olgan.

2009-yil aprel oyida Terengganu shtat hukumati tomonidan universitetga Osiyo achchiq yam yoki mast qiluvchi yam (Botanika nomi: Dioscorea hispida Dennst)ni tadqiq qilish uchun qoʻshimcha 2,2 million RM (721 000 AQSh dollari) tadqiqot granti ajratilgan. Bu zaharli oʻsimlik mahalliy aholi uchun, ayniqsa oziq-ovqat tanqisligi davrida muhim ikkilamchi oziq-ovqat manbai hisoblanadi. Mahalliy farmatsevtika sanoati va tibbiyotda ham keng qoʻllanadi. 

## Xalqaro hamkorlik
2011-yilda universitet Kanadaning MakGill universiteti bilan oʻzaro anglashuv memorandumini (Memorandum) imzolangan va Malayziyada ilgʻor zamonaviy oʻquv shifoxonasi va teletibbiyot muassasalarini rejalashtirish va rivojlantirish boʻyicha kelishib olingan.

## Tan olinishi va muvaffaqiyatga erishishi
2011-yilda UniSZA innovatsion dizayn va texnologiyalar fakultetining ikki nafar talabadan iborat jamoasi NST-Peugeot avtomobil dizayni 2011 tanlovida bosh sovrinni qoʻlga kiritgan. Ushbu yutuq ularga Parijga besh kun va toʻrt kechalik sayohat va Fransiyaning Velinzi shahridagi Pejo tadqiqot va dizayn markaziga tashrif buyurish uchun barcha xarajatlarni qoplab berish imkonini bergan.

2011-yil avgust oyida UniSZA yuridik va xalqaro munosabatlar fakultetining uch nafar talabadan iborat jamoasi Yaponiyaning Tokio shahrida 2011-yilda boʻlib oʻtgan „Asia Cup International Law Moot Court Competition“ da „Eng yaxshi yutuqlari uchun esdalik mukofoti“ bilan taqdirlangan. UniSZA Malayziyadagi birinchi tanlov tashkil etilgan universitet boʻlib, 1999-yildan beri nufuzli mukofotlarga sazovor boʻlgan.

## Yana qarang

* Malayziyadagi universitetlar ro'yxati
## Manbalar

## Havolalar

* Sulton Zaynal Obidin universiteti rasmiy sayti