open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Rigolboche

**Rigolboche** – 1936-yilda rejissyor Christian-Jaque tomonidan suratga olingan Fransiya tarixiy musiqiy filmi. Bosh rollarni Mistinguett, André Lefaur va Jules Berry ijro etgan. Filmda Rigolbochening hayoti badiiy talqinda tasvirlangan boʻlib, u Kan-kan raqsini mashhur qilgan raqqosa sifatida tanilgan.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* Dyer, Richard & Vincendeau, Ginette. *Popular European Cinema*. Routledge, 2013.

## Havolalar
*
La route est belle

**La route est belle** – 1930-yilda rejissyor Robert Florey tomonidan suratga olingan Fransiya musiqiy filmi. Bosh rollarni Laurette Fleury, André Baugé va Léon Bary ijro etgan.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* Marshall, Bill. *France and the Americas: Culture, Politics, and History*. 2005.

## Havolalar
*
Roger la Honte

**Roger la Honte** – 1933-yilda rejissyor Gaston Roudès tomonidan suratga olingan Fransiya tarixiy drama filmi. Bosh rollarni Constant Rémy, Germaine Rouer va France Dhélia ijro etgan. Film Jules Mary tomonidan yozilgan 1886-yilgi shu nomdagi roman asosida suratga olingan.

## Rollarda
* Constant Rémy – Roger Laroque
* Germaine Rouer – Henriette Laroque
* France Dhélia – Julia de Noirville
* Marcelle Monthil – Victoire
* Olympe Bradna – Suzanne Laroque
* Samson Fainsilber – Lucien de Noirville
* Paul Escoffier – Le juge d’instruction
* Édouard Delmont – L’inspecteur
* Marcel Maupi – L’inspecteur
* Raymond Narlay – Le président des assises
* Georges Mauloy – Le commissaire aux délégations
* Henri Bosc – Luversan
* Jean Arbuleau

## Manbalar

## Adabiyotlar
* Goble, Alan. *The Complete Index to Literary Sources in Film*. Walter de Gruyter, 1999.

## Havolalar
*
Le rosaire

**Le rosaire** – 1934-yilda rejissyorlar Tony Lekain va Gaston Ravel tomonidan suratga olingan Fransiya drama filmi. Bosh rollarni Louisa de Mornand, André Luguet va Hélène Robert ijro etgan.

## Rollarda
* Louisa de Mornand — Jeanne de Champel
* André Luguet — Gérard Delaval
* Hélène Robert — Pauline Lister
* Charlotte Lysès — La duchesse de Miremont
* Camille Bert — Docteur Grand
* Pierre Juvenet — Firmin
* Jean Rousselière — Bob de Lanzac
* Georges Flateau — Docteur Maréchal

## Manbalar

## Adabiyotlar
*Bessy, Maurice & Chirat, Raymond. *Histoire du cinéma français: 1929-1934*. Pygmalion, 1988.
* Crisp, Colin. *Genre, Myth and Convention in the French Cinema, 1929-1939*. Indiana University Press, 2002.
* Goble, Alan. *The Complete Index to Literary Sources in Film*. Walter de Gruyter, 1999.
* Rège, Philippe. *Encyclopedia of French Film Directors, Volume 1*. Scarecrow Press, 2009.

## Havolalar
*
Rouletabille the Aviator

**Rouletabille aviateur** – 1932-yilda rejissyor Steve Sekely tomonidan suratga olingan Fransiya triller filmi. Bosh rollarni Roland Toutain, Léon Belières va Germaine Aussey ijro etgan.

## Rollarda
* Roland Toutain — Joseph Rouletabille
* Léon Belières — Sainclair
* Germaine Aussey — Sonia
* Lisette Lanvin — Rosy Bathory
* Théa Dory — Amie de Rosy
* Maurice Maillot — George K. George 
* Abel Duroy — Hubner 
* Léonce Corne — Commissaire Moreau 
* Sándor Góth — Bathory

## Manbalar

## Adabiyotlar
*Bessy, Maurice & Chirat, Raymond. *Histoire du cinéma français: 1929–1934*. Pygmalion, 1988.
* Crisp, Colin. *Genre, Myth and Convention in the French Cinema, 1929–1939*. Indiana University Press, 2002.
* Rège, Philippe. *Encyclopedia of French Film Directors, Volume 1*. Scarecrow Press, 2009.

## Havolalar
*
Valse royale

**Valse royale** – 1936-yilda rejissyor Jean Grémillon tomonidan suratga olingan Fransiya—Germaniya tarixiy filmi. Bosh rollarni Henri Garat, Renée Saint-Cyr va Christian-Gérard ijro etgan.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* Crisp, Colin. *Genre, Myth and Convention in the French Cinema, 1929-1939*. Indiana University Press, 2002.

## Havolalar
*
Salto Mortale

**Salto Mortale** – 1931-yilda rejissyor Ewald André Dupont tomonidan suratga olingan Fransiya—Germaniya drama filmi. Bosh rollarni Gina Manès, Daniel Mendaille va Léon Roger-Maxime ijro etgan. Film Germaniyada suratga olingan *Salto Mortale* filmining fransuz tilidagi versiyasi hisoblanadi.

## Rollarda
* Gina Manès — Marina 
* Daniel Mendaille — Jim 
* Léon Roger-Maxime — Robby 
* Alfred Machard — L'agent de publicité 
* François Viguier — Grimby 
* Marie-Antoinette Buzet — Une artiste 
* Michéle
* André Saint-Germain

## Manbalar

## Adabiyotlar
* Hans-Michael Bock and Tim Bergfelder. *The Concise Cinegraph: An Encyclopedia of German Cinema*. Berghahn Books, 2009,
* Crisp, Colin. *Genre, Myth and Convention in the French Cinema, 1929-1939*. Indiana University Press, 2002.

## Havolalar
*
Samson (1936-yilgi film)

**Samson** – 1936-yilda rejissyor Maurice Tourneur tomonidan suratga olingan Fransiya drama filmi. Bosh rollarni Harry Baur, Gaby Morlay va André Lefaur ijro etgan.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* Goble, Alan. * The Complete Index to Literary Sources in Film*. Walter de Gruyter, 1999.

## Havolalar
*
Sarati, le terrible

**Sarati, le terrible** – 1937-yilda rejissyor André Hugon tomonidan suratga olingan Fransiya drama filmi. Bosh rollarni Harry Baur, George Rigaud va Jacqueline Laurent ijro etgan.

## Rollarda
* Harry Baur — César Sarati  
* George Rigaud — Gilbert de Kéradec  
* Jacqueline Laurent — Rose  
* Rika Radifé — Remedios  
* Marcel Dalio — Benoît 
* Charles Granval — Jean Hudelot  
* Jean Tissier — Beppo  
* Jeanne Helbling — Rosy  
* Nadine Picard — Alice  
* Yvonne Hébert — Maryse  
* Pierre de Guingand — Berneville  
* Kssentini — Ahmed 
* Anny Arbo
* Louis Eymond — Un ami de Berneville

## Manbalar

## Adabiyotlar
* Rège, Philippe. *Encyclopedia of French Film Directors, Volume 1*. Scarecrow Press, 2009.

## Havolalar
*
Deuxième bureau

**Deuxième bureau** – 1935-yilda rejissyor Pierre Billon tomonidan suratga olingan josuslik haqidagi romantik film. Bosh rollarni Jean Murat, Véra Korène va Janine Crispin ijro etgan. Film Charles Robert-Dumas tomonidan yozilgan *Second Bureau* romani asosida suratga olingan.

## Rollarda
* Jean Murat — Capitaine Benoit  
* Véra Korène — L'Espionne Erna Flieder  
* Janine Crispin — Dorothee  
* Jean-Max — Comte Brusilot 
* Pierre Alcover — Weygelmann  
* Pierre Magnier — Colonel Guerraud  
* Georges Prieur — General Von Raugwitz  
* Geno Ferny — L'Aubergiste  
* Pierre Larquey — Asjundant Colleret  
* Jean Galland — Lieutenant Van Strammer  
* Andrée Moreau — Nageberger  
* Henry Bonvallet — Schaffingen

## Manbalar

## Adabiyotlar
*Low, Rachael. *Filmmaking in 1930s Britain*. George Allen & Unwin, 1985.

## Havolalar
*
Misr oshxonasi

**Misr oshxonasi** parranda go‘shti, dukkakli o‘simliklar, sabzavotlar va mevalardan keng foydalanadi. Ushbu mahsulotlarning aksariyati Misrning serhosil Nil vodiysi va Delta hududlarida yetishtiriladi. Misr taomlariga misol sifatida guruch bilan to‘ldirilgan sabzavotlar va uzum barglari, humus, falafel, shauarma, kabob va koʻfteni keltirish mumkin. Shuningdek, boshqa mashhur taomlar qatoriga *[[ful medames]]* — ezilgan boqla; *[[koshari taomi|koshari]]* — yasmiq va makaron asosida tayyorlanadigan taom; hamda *[[moloxiya]]* — jut barglaridan tayyorlanadigan sho‘rva kiradi. Mahalliy pita nonining bir turi  deb ataladi va u Misr oshxonasining asosiy oziq-ovqat mahsulotlaridan biridir. Misrda pishloq tayyorlash an’anasi Misrning Birinchi sulolasi davriga borib taqaladi. Hozirgi kunda esa eng mashhur pishloq turi Domiati hisoblanadi.

Misr oshxonasi asosan sabzavotlar va dukkakli o‘simliklarga tayanadi, biroq unda go‘shtli taomlar ham mavjud. Eng ko‘p iste’mol qilinadigan go‘sht turlari — quyon go‘shti va parranda go‘shti, jumladan yosh kaptar go‘shti, tovuq, o‘rdak, bedana va g‘oz go‘shtidir. Qo‘y va mol go‘shti ham Misr oshxonasida keng qo‘llanadi, ayniqsa panjara taomlari hamda turli xil dimlama va qaynatma ovqatlarda. Echki va tuya go‘shti ham iste’mol qilinadi, biroq ular mamlakat bo‘ylab unchalik keng tarqalmagan. Sakatat (ichki a’zolar) ham mashhur ko‘cha taomlaridan biri bo‘lib, ko‘pincha sendvichlar tarkibida taqdim etiladi. Baliq va dengiz mahsulotlari Misr bo‘ylab keng iste’mol qilinadi; ayniqsa Aleksandriya, Suvaysh va Port-Said kabi qirg‘oqbo‘yi hududlar dengiz mahsulotlari bilan mashhur. Mamlakatda eng ko‘p iste’mol qilinadigan baliq turlari — chuchuk suv baliqlari bo‘lgan tilapiya va kefal hisoblanadi.

Misr oshxonasining muhim qismi vegetarian taomlardan iborat. Bu holat asosan mamlakatning qishloq xo‘jaligi sharoiti va dehqonlarning tarixiy ovqatlanish an’analari bilan bog‘liq. Nil daryosining serhosil qirg‘oqlari asosan ekin yetishtirish uchun foydalaniladi, chunki yaylov yerlari cheklangan. Chorvachilik esa yer, suv va yem-xashak kabi katta resurslarni talab qiladi. Bundan tashqari, xristianlarning ro‘za davridagi ovqatlanish an’analari ham muhim rol o‘ynaydi: ular yilning muayyan davrlarida deyarli to‘liq o‘simlik mahsulotlariga asoslangan parhezga amal qiladilar. Bu esa Misr oshxonasida o‘simlik mahsulotlariga asoslangan taomlarning keng tarqalishiga sabab bo‘lgan.

Qora choy Misrning milliy ichimligi hisoblanadi va Misr kafelarida yalpiz qo‘shilgan choy ham juda mashhur. Pivo esa mamlakatda eng ko‘p iste’mol qilinadigan spirtli ichimlik hisoblanadi. Misrda aholining asosiy dini Islom bo‘lib, dindor musulmonlar odatda spirtli ichimliklardan saqlanishadi, biroq bunday ichimliklar mamlakatda baribir mavjud. Karkade choyi ham misrliklar orasida juda mashhur an’anaviy ichimlik bo‘lib, u ko‘pincha sovutilgan holda iste’mol qilinadi.

Misrda mashhur shirinliklar qatoriga *[[paxlava]]*, *[[Basbusa shirinligi|basbusa]]*, *[[„Kunafa“ shirinligi|kunafa]]* va katayef kiradi. Shirinliklar tayyorlashda keng qo‘llaniladigan asosiy mahsulotlar — xurmo, asal va bodomdir.
## Manbalar
Bazardüzü

**Bazardüzü** (;  — Ozarbayjonning eng baland tog'idir. Katta Kavkaz tog'larining sharqiy qismida joylashgan. Uning balandligi 4466 metr. U Ozarbayjon-Rossiya chegarasida joylashgan. Shuningdek, u Rossiyaning eng janubiy nuqtasidir.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil

## Havolalar
Draft:Javzo masjidi

**Javzo masjidi** — Qirg‘izistondagi O’sh shahriga yaqin, Sulaymon tog‘i etagida joylashgan masjid. Zahiruddin Muhammad Bobur masjidni o‘z asarida shunday tavsiflaydi:

“Baroko’h tog’i (Sulaymon tog’ning qadimiy nomi) domanasida shahr bila tog’ning orasida bir masjid tushubtur, masjidi Javzo otliq.”

Annette Susannah Beverij xonim, Boburnoma asarini ingliz tiliga tarjima qilar ekan, “Javzo” so‘zining ma’nosini “egizak” deb izohlaydi.

Amerikalik diplomat, yozuvchi va sayyoh Eugene Schuyler o‘zining “Turkiston: Rus istilosidahi Turkistondan esdaliklar” asarida Barako‘h (Sulaymon) tog‘i etagida ikki yoki uchta masjid mavjudligini qayd etadi. Shu masjidlardan biri Javzo masjidi bo’lishi mumkin.

Mashhur fransuz tarixchisi va yozuvchisi Marie de Ujfalvy-Bourdon ham “Parijdan Samarqand, Farg’ona, G’ulja, va g’arbiy Sibirgacha: Parijlik ayolning sayohat taassurotlari“ nomli asarida Sulaymon tog‘i etagida masjid borligini yozadi. Annette Susannah Beverij ushbu masjid Zahiruddin Muhammad Bobur zikr qilgan Javzo masjidi bo‘lishi mumkinligini ta’kidlaydi.

## Manbalar
George Eliot

**George Eliot** () (taxallusi; asl ism-sharifi **Mary Ann Evans** ()) (1819-yil 22-noyabr, Warwickshire  1880-yil 22-dekabr, London) — ingliz yozuvchisi, shoirasi, jurnalisti, tarjimoni, Viktoriya davri adabiyotining yirik namoyandasi. Ijodiy faoliyati tarjimonlik bilan boshlangan („The Life of Jesus, Critically Examined“, 1846). Dastlabki hikoyalar toʻplami „Scenes of Clerical Life“ 1858-yilda nashr etilgan. „Adam Bede“ (1859), „The Mill on the Floss“ (1860), „Silas Marner“ (1861), „Romola“ (18621863), „Felix Holt, the Radical“ (1866), „Middlemarch“ (18711872), „Daniel Deronda“ (1876) romanlarining muallifi. Asarlarining aksariyatida qishloq hayoti tasvirlangan.

## Manbalar

## Havolalar

* George Eliot  Britaniya kutubxonasida
La Brigade sauvage

**La Brigade sauvage** – 1939-yilda rejissyor Marcel L'Herbier tomonidan suratga olingan Fransiya drama filmi. Bosh rollarni Véra Korène, Charles Vanel va Florence Marly ijro etgan.

## Rollarda
* Véra Korène — Marie Kalitjeff
* Charles Vanel — Général Kalitjeff
* Youcca Troubetzkov — Boris Mirski 
* Lisette Lanvin — Natasha Kalitjeff
* Florence Marly — Isa Ostrowski
* Roger Duchesne — Grand-duc Paul
* Jean Galland — Maximoff
* Paul Amiot
* Denis d'Inès
* Paul Demange
* Ève Francis
* Georgina
* Georgette Lefebvre
* Liliane Lesaffre
* Henri Monteux
* Pierre Nay
* André Nox
* Poussard
* Philippe Richard 
* Georges Vitray
* Josette Zell

## Manbalar

## Havolalar
*
* The page on Cinéma Français accessed 27 November 2013
Les secrets de la Mer Rouge

**Les secrets de la Mer Rouge** – 1937-yilda rejissyor Richard Pottier tomonidan suratga olingan Fransiya sarguzasht filmi. Bosh rollarni Harry Baur, Gaby Basset va Alexandre Mihalesco ijro etgan.

## Manbalar

## Adabiyotlar
*Christian Gilles. *L'avant-guerre, 1937-1939*. Harmattan, 2002.
* Jonathan Miran, "Pearling Fortunes: Recovering 'Ali al-Nahari, a Legendary Red Sea Magnate in the Early Twentieth Century," in Pedro Machado, Steve Mullins & Joseph Christensen. *Pearls, People, and Power: Pearling and Indian Ocean Worlds*. Ohio University Press, 2020.

## Havolalar
*
Faro tumani

**Faro tumani** — Portugaliya respublikasining eng janubiy tumani. Ma’muriy markazi — Faro shahri. Maydoni — 4,960 km2. Aholisi —  458,734 kishi.
Le Scandale

**Le Scandale** – 1934-yilda rejissyor Marcel L'Herbier tomonidan suratga olingan Fransiya romantik drama filmi. Bosh rollarni Gaby Morlay, Henri Rollan va Jean Galland ijro etgan.

## Rollarda
* Gaby Morlay — Charlotte Férioul
* Henri Rollan — Maurice Férioul
* Jean Galland — Graf Artanezzo
* Mady Berry — Misses Férioul
* Pierre Larquey — Parizot
* Jean Marais — lift operatori
* Milly Mathis — qahvaxonachi
* Mircha — Little Riquet
* Gaby Triquet — Suzanne
* André Nicolle — Jeannetier
* Paulette Burguet — Margaridou

## Manbalar

## Adabiyotlar
* Goble, Alan. *The Complete Index to Literary Sources in Film*. Walter de Gruyter, 1999.

## Havolalar
* 
* Le Scandale (1934) at the *Films de France*
Roshanak Wardak

**Roshanak Wardak** (; 1962-yil, Vardak, Afgʻoniston) – afgʻonistonlik ginekolog va Vardak viloyatining sobiq siyosatchisi. 2021-yilda Roshanak ellik nafar afgʻon ayollari kabi BBC tomonidan „100 ayol“ roʻyxatiga kiritilgan.

## Tarjimayi holi
Roshanak 1962-yilda Vardak viloyatida tugʻilib oʻsgan. 2021-yildagi maʼlumotga asosan turmushga chiqmagan va Saydabodda yashaydi hamda tumandagi xususiy klinikani boshqaradi.

### Faoliyati
1990-yillarning boshlarida Afgʻonistondagi fuqarolar urushi paytida otasi oʻldirilgan va Roshanak Pokistonga qochib ketib, oʻsha yerdagi boshqa qochqinlarga tibbiy yordam koʻrsatgan. Soʻngra Roshanak Afgʻonistonga qaytib keladi hamda Vardak viloyatida 40 dan ortiq ayol tugʻuruq paytida vafot etganini bilib, 1996-yildan ginekologiya sohasida ishlay boshlaydi. Oʻsha yili, Tolibon hokimiyatga kelishidan biroz oldin, Roshanak oʻzining birinchi klinikasini ochadi. Oʻsha davrda Roshanak oʻz viloyatida faoliyat yuritgan yagona ayol shifokor boʻlgan, shuningdek, mahalliy anʼanalarga qarshi chiqib, burqa kiyishdan bosh tortadi, ammo hijob kiyib yurgan. Roshanak 2010-yilda siyosiy faoliyatini tugaganidan keyin ham shifokorlik faoliyatini davom ettirgan. Roshanakning otasi va bobosi mahalliy siyosatchilar boʻlishgan, 2005-yilgi parlament saylovlarida Roshanak mustaqil nomzod sifatida qatnashib, Vardak viloyatidan Xalq palatasi aʼzosi etib saylangan. Deputatlik davrida Gʻarbning Afgʻonistonga harbiy aralashuviga tanqidiy yondashib, yanada mustahkam kelishuvlarga erishish va mojaroning oldini olish uchun Tolibon bilan aloqalarni oʻrnatishni qoʻllab-quvvatlagan. Yana Roshanak 1990-yillarning oxirida mavjud boʻlgan Tolibon hukumatining boshqaruv elementlarini, jumladan ularning mamlakatda oʻrnatgan xavfsizlik darajasini yuqori baholagan, biroq Tolibonning keyingi isyoniga tanqidiy munosabatda boʻlib, ularni bir guruh jinoyatchilar bilan taqqoslagan. Roshanak Tolibonning ayollar taʼlimi boʻyicha siyosatini tanqid qilib, 2010-yilda Tolibonni qoʻllab-quvvatlash eng yuqori boʻlgan Vardak viloyatidagi pushtun hududularida qizlar uchun maktablar yoʻqligini taʼkidlaydi. Roshanak deputat boʻlganida  Saydabod kasalxonasida toʻliq ish kuniga ega boʻlmagan shifokor sifatida ham ishlashni davom ettirgan. 2010-yilgi parlament saylovlaridan keyin Roshanak deputat boʻlishdan voz kechadi, saylov kampaniyasi davomida unga Tolibon vakillaridan tahdidlar boʻlgan hamda boshqa nomzodlarni saylovda aralashishda ayblagan. Vardak 2022-yil avgust oyida Kobul qulaganidan keyin dastllab Tolibonning hokimiyatga qaytishini yuqori baholab, Ashraf Gʻani boshchiligidagi avvalgi hukumatni korrupsiyalashgan deb hisoblaydi. Shundan keyin esa Tolibonning boshqaruv tizimiga, ayniqsa qizlar taʼlimi boʻyicha munosabatiga nisbatan tanqidiy munosabatda boʻla boshlagan va butun mamlakat boʻylab qizlar uchun maktablar ochishni ommaviy ravishda qoʻllab-quvvatlagan.

## Manbalar
Safi Airways

**Safir Airways** (Pushtu tili: صافي هوايي شرکت; Forscha:خطوط هوایی صافی) Afg‘onistondagi birinchi va eng yirik xususiy aviakompaniyalardan biri boʻlgan. Uning bosh qarorgohi Afgʻonistonning Kobul shahri, Shahr-e-Naw hududida joylashgan boʻlib, maʼmuriy ofisi esa Dubay aeroportining erkin iqtisodiy zonasida faoliyat yuritgan. 2016-yil sentabr oyida aviakompaniya qarzlari va soliqlarini toʻlamagani sababli Afgʻoniston hukumati tomonidan uning faoliyati toʻxtatilgan.

## Tarixi

Safi Airways Safi Groupning shoʻba korxonasi sifatida tashkil etilgan boʻlib, 2006-yilda uning raisi va bosh direktori Gʻulom Hazrat Safi tomonidan asos solingan. 2009-yil 15-iyunda Safi Airways Afgʻoniston poytaxti Kobul va Germaniyaning Frankfurt aeroporti oʻrtasida parvozlarni yoʻlga qoʻygan. Biroq, 2010-yil 24-noyabrda Yevropa Ittifoqi barcha afgʻon aviakompaniyalarining Yevropaga parvoz qilishini taqiqlagani sababli ushbu qatnovlar toʻxtatilgan va shundan buyon qayta tiklanmagan.

2009-yil 5-noyabrda Safi Airways aviakompaniyasi Airbus A340-300 samolyotini qabul qilib oldi. Biroq Frankfurt yoʻnalishi Yevropa Ittifoqi taqiqi tufayli toʻxtatilganidan soʻng, ushbu samolyotdan foydalanish ham bosqichma-bosqich toʻxtatildi. 2011-yilda Safi Airways oʻzining Boeing 737-300 samolyotlarini Airbus A32x turkumidagi samolyotlar bilan almashtirdi. 2016-yilda esa uzoq masofali yoʻnalishlar uchun Airbus A330 samolyotini sotib olish rejalashtirilgan edi, biroq bu reja amalga oshmadi.

2012-yil fevralidan buyon Safi Airways Yevropa aviatsiya xavfsizligi agentligi (EASA), IATA operatsion xavfsizlik auditi (IOSA) va Xalqaro fuqaro aviatsiyasi tashkiloti (ICAO) talablariga muvofiq faoliyat yuritayotgan birinchi afgʻon aviakompaniyasi hisoblangan.

2016-yil 5-sentyabrda Afgʻoniston hukumati toʻlanmagan qarzlar va soliqlar sababli Safi Airways aviakompaniyasini barcha operatsiyalarini toʻxtatgan.

## Yoʻnalishlari
2018-yil sentyabr holatiga koʻra, Safi Airways quyidagi yoʻnalishlarga xizmat koʻrsatdi:

## Manbalar

## Havolalar

* Official website
Eʼtiqoddagi moʻtadillik

**Al-Iqtisād fī al-iʿtiqad** (arabcha: الاقتصاد في الاعتقاد), yoki **Eʼtiqodda moʻtadillik** – Abu Hamid Muhammad ibn Muhammad al-Gʻazzoliy tomonidan yozilgan muhim ilohiyotiy asardir. George Hourani taʼkidlashicha, *Iqtisod* hamda *Mizan al-amal* asarlari Gʻazzoliyning eʼtiqodiy inqirozidan oldin yoki oʻsha davrda yozib tugatilgan. Bu inqiroz uni Al-Nizamiyya madrasasidagi lavozimini tark etishga va Tasavvuf yoʻliga kirishga olib kelgan.
Mazkur asarda muallif Ash’ariyya maktabining islomiy ilohiyotdagi qarashlarini olimlar tomonidan eng yaxshi himoyalardan biri sifatida baholanadigan tarzda asoslab beradi. Shuningdek, u taqlidga asoslangan va keskin bahs-munozaralar bilan ajralib turadigan ilohiyotga nisbatan ham jiddiy eʼtirozlarini bildiradi. Bu kitobda Gʻazzoliy oʻta literalistlar hamda Moʻtazila oqimi vakillariga javob berishga harakat qiladi. Aql bilan vahiy oʻrtasidagi muvozanatni asoslash gʻoyasi asarga „Eʼtiqodda moʻtadillik“ nomi berilishiga sabab boʻlgan.

## Mazmuni
Abu Hamid Muhammad ibn Muhammad al-Gʻazzoliy kitobni Allohga hamd aytish va vahiyning ahamiyatini taʼkidlash bilan boshlaydi. Uning taʼkidlashicha, bir tomondan aql bilan yoʻl koʻrsatilmagan inson vahiyni notoʻgʻri tushunishi mumkin. Boshqa tomondan esa haddan tashqari ratsionalizmga berilgan kishi chegaradan oshib ketib, vahiyning ochiq va ravshan maʼnosini inkor etish darajasiga borib qolishi mumkin. Gʻazzoliyga koʻra, eng toʻgʻri yoʻl – aql bilan vahiyni uygʻunlashtirishdir. Bunda aql avvalo tushunishga xizmat qiladi, soʻngra vahiy talqin qilinadi. Aql va vahiy birgalikda „nur ustiga nur“ boʻlib, bu ibora Qur’onning Qur’an 24-surasi 35-oyatida ham zikr qilingan. Shundan soʻng kitobda tushuntiruvchi bob keladi. U toʻrt kirish qismi va toʻrtta asosiy boʻlimdan iborat. Asar davomida Gʻazzoliyning asosiy mavzusi Allohni ulugʻlash boʻlib, u bu masalani ilohiyotga oid asar sifatida bayon qiladi.

## Tarjimalari
Asarning dastlabki boʻlimlarining ingliz tilidagi tarjimasi 2005-yilda Dennis Morgan Davis Jr. tomonidan dissertatsiya sifatida nashr etilgan.

Asarning ingliz tilidagi birinchi toʻliq nashri esa Aladdin M. Yaqub tomonidan tarjima qilinib, 2013-yilda Chikago universiteti nashriyoti tomonidan chop etilgan.
## Manbalar
Diyor Abdunazarov

**Diyor Abdunazarov** () — oʻzbekistonlik futbolchi. „Nasaf“ klubi markaziy himoyachisi.

## Manbalar

## Havolalar
* Diyor Abdunazarov Transfermarkt saytida
*
Faxriddin Masud

**Faxriddin Masud** () – Gʻuriylar sulolasining Bomiyondagi ilk hukmdori, 1152-yildan 1163-yilgacha hukmronlik qilgan.

## Hayoti
Faxriddin Masud Izzuddin Husaynning oʻgʻli boʻlib, onasi turkiy edi. Uning Sayfiddin Suriy, Bahouddin Sam I, Shihobiddin Muhammad Xarnak, Shuja ud-Din Ali, Alovuddin Husayn va Qutbiddin Muhammad ismli bir necha akalari ham boʻlgan.

Izzuddin Husaynning vafotidan soʻng Sayfiddin Suriy taxtga oʻtirib, Gʻuriylar saltanatini ukalari oʻrtasida boʻlib berdi. Faxriddin Masud Tajan daryosi yaqinidagi yerlarni, Bahouddin Sam I Gʻurni, Shihobiddin Muhammad Xarnak Madinni, Shuja ud-Din Ali Jarmasni, Alovuddin Husayn Vaziristonni oldi. Qutbiddin Muhammad esa Varshad Varshni olib, u yerda mashhur Firuzkuh shahrini barpo qildi. Biroq keyinroq Sayfiddin ukasi Qutbiddin bilan janjallashib qolgach, Qutbiddin Gʻaznaga boshpana izlab bordi, ammo u yerda Bahromshoh Gʻaznaviy tomonidan zaharlab oʻldirildi.

Ukasi uchun qasos olish maqsadida Sayfiddin 1148-yilda Gʻaznaga yurish qilib, Gʻazna jangida gʻalaba qozondi. Bahrom esa Kurramga qochdi. Bahrom qoʻshin toʻplab yana Gʻaznaga qaytdi. Sayfiddin esa qochib ketdi. Biroq Gʻaznaviylar qoʻshini uni quvib yetdi va Sangi Suraxda jang boʻldi. Sayfiddin va Majdiddin Musaviy asir olinib, keyinchalik Puli Yak Taqda xochga tortildi.

## Bomiyonda hukmronligi
Sayfiddinning vafotidan soʻng, oʻrniga ukasi Bahuddin Sam I taxtga oʻtirdi. U Firuzkuh qurilishini davom ettirdi hamda ikki ukasining oʻlimi uchun qasos olish maqsadida Gʻaznaga yurish qilish uchun qoʻshin tayyorladi. Biroq shaharga yetib bormasdan tabiiy sabablar tufayli vafot etdi. Shundan soʻng Sayfiddin va Bahouddinning ukasi Alovuddin Husayn Gʻuriylar taxtiga oʻtirdi. U Faxriddin Masud bilan koʻp oʻtmay ukalarining qasosini olib, Gʻaznani shafqatsiz ravishda talon-toroj qildi. Keyinchalik Alovuddin Husayn Garchiston, Toxaristan va Bomiyonni egallashga muvaffaq boʻldi. Koʻp oʻtmay Faxriddin Masudga Bomiyon iqto qilib berildi va shu bilan Bomiyon Gʻuriylari davri boshlandi. Alovuddin Husayn 1161-yilda vafot etgach, oʻrniga oʻgʻli Sayfiddin Muhammad taxtga oʻtirdi. Biroq u ikki yil oʻtmay vafot etdi. Shundan soʻng Bahouddin Samning oʻgʻli Gʻiyosiddin Muhammad taxtga chiqdi.

### Gʻuriylar taxti uchun kurash
Faxriddin Masud taxt daʼvosida Saljuqiylarning Hirot va Balxdagi hokimi Tojiddin Yildiz bilan ittifoq tuzdi. Biroq bu ittifoq Ragʻi Zarda Gʻiyosiddin Muhammad va Muʼizz ud-Din Muhammaddan magʻlub boʻldi. Gʻiyos jang paytida saljuqiy hokimini oʻldirishga muvaffaq boʻldi va Zamindovar, Badgʻis, Gʻarchiston hamda Guzgonni egalladi. Gʻiyosiddin Faxriddin Masudni afv etib, uni yana Bomiyon hokimi etib tayinladi. Faxriddin Masud oʻsha yilning oʻzida vafot etdi va oʻrniga oʻgʻli Shamsiddin Muhammad ibn Masud taxtga oʻtirdi.

## Manbalar

## Adabiyotlar

* 
*
Emetulloh Sulton

**Emetulloh Sulton** (; 1701-yil 22-iyun – 1727-yil 19-aprel), shuningdek, **Ummetulloh Sulton** yoki **Heybetulloh Sulton** deb ham atalgan, Usmoniylar malikasi, Usmoniylar imperiyasi sultoni Mustafo II va Shohsuvar Sultonning qizi, sulton Mahmud I ning oʻgay singlisi, sulton Usmon III ning tugʻishgan singlisi.

## Hayoti
Emetulloh Sulton 1701-yil 22-iyunda Edirne saroyida tugʻilgan. Uning otasi Usmoniylar imperiyasi sultoni Mustafo II, onasi esa uning xotinlaridan biri Shohsuvar Kadin edi. Boʻlajak sulton Usmon III uning tugʻishgan akasi boʻlgan. Unga ota tomondan buvisi Emetulloh Robiya Gulnush Sulton sharafiga shunday ism qoʻyilgan.

1703-yilda Emetulloh 2 yoshdaligida otasi taxtdan tushirilgach, u Istanbuldagi Eski saroyga joylashgan.

1720-yilda amakisi sulton Ahmad III Emetullohni Usmon poshoga turmushga bergan. Silohdor, Cherkas, Kichik, Sinek taxalluslari bilan tanilgan Usmon posho silohdorlikdan yuqori mansablarga koʻtarilgan boʻlib, bundan avval Emetullohning amakivachchasi Rukiya Xonimsultonga uylangan edi. Rukiye Fotma Emetulloh Sultonning qizi edi. Ularning nikohi 1720-yil 13-sentyabrda Eski saroyda boʻlib oʻtgan.

Ularning Hibetulloh Xonimsulton ismli bir qizi boʻlgan.

1724-yilda Usmon posho vafot etgach, Emetulloh beva qolgan.

## Vafoti
Emetulloh Sulton 1727-yil 19-aprelda vafot etgan va Istanbuldagi Yangi masjiddagi maqbaraga dafn qilingan.

## Farzandlari
Emetulloh Sulton va Usmon poshoning ning bir qizi boʻlgan:
* *Hibetulloh Xonimsulton* (1721-1744) Hoji Ali poshoga turmushga chiqqan va farzand koʻrgan. Uning avlodlari XXI asrda ham tirik.

## Yana qarang
* Usmoniylar malikalarining ro‘yxati

## Nasabi

## Manbalar

## Adabiyotlar
* 
* 
*
Hadicha Sulton (Ahmad III ning qizi)

**Hadicha Sulton** (; 1738-yil 27-sentyabr – 1738-yil) – Usmoniylar malikasi, Usmoniylar imperiyasi sultoni Ahmad III va Rukiye Xotunning qizi.

## Hayoti
### Tugʻilishi
Hadicha Sulton 1710-yil 27-sentyabrda Topkapı saroyida tugʻilgan. Otasi sulton Ahmad III, onasi esa Rukiye Xotun edi. Shahzoda Mehmed ismli ukasi ham boʻlgan.

### Turmushi
1724-yilda otasi uni yirik viloyat hokimi Hofiz Ahmad poshoga unashtirdi. Posho nufuzli vazir, Cherkas Usmon poshoning oʻgʻli boʻlib, Bosh vazir Nevşehirli Damat Ibrohim poshoning yaqin hamrohi edi. 1724-yil 21-fevralda Hofiz Ahmad posho taqdim etgan unashtiruv sovgʻalari Bosh vazir saroyidan Imperiya saroyiga olib kelindi va oʻsha kuni nikoh shartnomasi tuzildi. Oʻsha kuni uning oʻgay opa-singillari Ummugulsum Sulton va Atike Sulton ham turmushga chiqdi. Hofiz Ahmad esa hali Saydadan yetib kelmagan edi, chunki Hadicha Sulton bilan nikohi uning vakili ishtirokida rasmiylashtirildi. Hofiz Ahmad posho toʻrt kundan keyin yetib keldi. 1724-yil 6-martda Hadicha Sultonning sarposi Topkapı saroyidan Ahirkapi Yoʻli orqali unga ajratilgan Qibleli saroyiga olib oʻtildi. Soʻng 9-mart kuni malikaning oʻzi ham saroyiga koʻchib oʻtdi.

Eri 1730-yilda Patrona Halil qoʻzgʻoloni chogʻida oʻldirilib, otasi taxtdan agʻdarilgach, Hadicha Sulton beva qoldi. Shundan soʻng u Halil oʻgʻaga turmushga chiqib, bir oʻgʻil koʻrdi.

## Farzandlari
Ikkinchi nikohidan Hadicha Sultonning bir oʻgʻli boʻlgan:
* Sultonzoda Sulaymon Izziy afandi

## Xayriya ishlari
1728 va 1729-yillarda Hadicha Sulton Üsküdarda ikki favvora qurdirgan. Yana bir favvora uning sharafiga otasi tomonidan bunyod etilgan.

## Vafoti
Hadicha Sulton 1738-yilda Qibleli saroyida vafot etgan va Istanbuldagi Yangi masjidga dafn etilgan.

## Nasabi

## Manbalar

## Adabiyotlar
* 
*
Husan Boymetov

**Husan Kunarovich Boymetov** (1960-yil 21-iyunda, Oʻzbekiston SSRda tugʻilgan) – sovet, oʻzbek futbolchisi, himoyachi pozitsiyasida toʻp tepgan.

## Biografiya
Husan futbolchilik faoliyatini „Xorazm Yangiariq“ jamoasida boshlagan. 1978-yilda u Sovet Ittifoqi Ikkinchi ligasi ishtirokchisi „Xorazm Yangiariq“, SSSR Oliy ligasi ishtirokchisi Toshkentning „Paxtakor“ jamoasining oʻrinbosarlar jamoasi va mahalliy chempionat ishtirokchisi Toshkentning „Traktor“ klubida oʻynagan. 1979-yilgi mavsumda Ikkinchi liga ishtirokchilari „Xonqa“ va Jizzaxning „Boʻston“ jamoalarida oʻynagan.

„Boʻston“ klubi tarkibida 1980-yilgi mavsumda Birinchi ligada 40 ta oʻyin oʻtkazgan. 1980-yil 21-noyabrda SSSR Oliy ligasining soʻnggi turida Moskvaning „Dinamo“ klubiga qarshi safardagi oʻyinda (1:4) „Paxtakor“ safida debyut qilgan. Keyingi toʻrt mavsum davomida Oliy ligada Paxtakor safida 59 ta oʻyinda maydonga tushib, bitta gol urgan.

Boymetov keyinchalik Jizzaxning „Zvezda“ klubi tarkibida (1985) SSSR birinchi ligasida oʻynagan, Kosonsoyning Kosonsoy klubi tarkibida Sovet Ittifoqi ikkinchi quyi ligasi (1987—1989, 1991) oʻynagan va 1990—1991-yillarda yordamchi murabbiylik qilgan.

Oʻzbekiston mustaqillikka erishgan ilk chempionat yillarida Orol Nukus (1992—1994, 1997) va Madaniyat Qibray (1995) jamoalari safida oʻynagan.

## Shaxsiy hayoti
Husan Boymetovning akasi Anvar Boymetov ham futbolchi boʻlgan.

## Manbalar

## Havolalar
* Husan Boymetov Sport-strana.ru saytida
* Husan Boymetov Footballfakts.ru saytida
Abdulgʻafor al-Axras

**Abdulgʻafor al-Axras** () (1804–1873), *al-Axras* („soqov“) nomi bilan tanilgan, Usmonli shoiri va xattot boʻlib, Mosulda tugʻilgan va Bagʻdodga koʻchib borgan. U Mahmud al-Alusiy (Usmonli Iroq muftiysi)ning seminarida qatnashgan. Bagʻdoddagi hayoti davomida al-Axras boshqa bir shoir va xattot „Umar ibn Ramazon al-Hitiy“ning dushmani boʻlgan. Ular bir-birini hajv qilgan.

Al-Axras koʻplab mashhur latifalar va maqollar muallifi. U „Abdulgʻani al-Jamilning sheʼrlar toʻplami“ni yozgan. Al-Axras, Muhammad Said al-Habbubiy va Abdulboqiy al-Umariy 19-asrning eng yaxshi usmonli-iroqlik shoirlari hisoblanadi. U 1875-yilda Basrada dafn etilgan.

## Manbalar
Ashurov Asilbek Rahmonovich

= Ashurov Asilbek Rahmonovich =

**Ashurov Asilbek Rahmonovich** (1982-yil 9-yanvar, Jizzax shahri) —. 2025-yil 22-avgustdan buyon Jizzax viloyati Sharof Rashidov tumani hokimi lavozimida faoliyat yuritmoqda.

## Tarjimai holi
Asilbek Rahmonovich Ashurov 1982-yil 9-yanvarda Jizzax shahrida tug‘ilgan. Millati — o‘zbek. 2003-yilda Toshkent davlat yuridik instituti ni tamomlagan. Mutaxassisligi — huquqshunos.

Oʻzbekiston Liberal-demokratik partiyasi a’zosi. 2025-yildan Xalq deputatlari Sharof Rashidov tumani kengashi deputati.

## Mehnat faoliyati

* 1998–1999 — “Jizzaxakkumulyator” AJ ish yurituvchisi
* 1999–2003 — Toshkent davlat yuridik instituti talabasi
* 2003–2006 — “Jizzax qurilish servis” MChJ huquqshunosi
* 2006–2007 — Jizzax tumani “Meva sharbati” tajriba xo‘jaligi huquqshunosi
* 2007–2008 — Jizzax tumani R. Qosimov suvdan foydalanuvchilar uyushmasi huquqshunosi
* 2008–2010 — Jizzax tumani tibbiyot birlashmasi huquqshunosi
* 2010–2013 — Jizzax shahar prokurorining yordamchisi lavozimida ish o‘rganuvchi, yordamchisi
* 2013–2014 — Jizzax viloyati prokuraturasi bo‘limi prokurori va katta prokurori
* 2014–2016 — Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi boshqarmasi prokurori
* 2016–2018 — Jizzax viloyati Baxmal tumani prokurori
* 2018 — Agrosanoat majmuasi va oziq-ovqat xavfsizligi ustidan nazorat inspeksiyasi Jizzax viloyati boshqarmasi boshlig‘i
* 2018–2021 — Jizzax viloyati prokurori o‘rinbosari
* 2021 — Jizzax viloyati hokimining jamoatchilik bilan ishlash bo‘yicha maslahatchisi
* 2021–2022 — Jizzax viloyati prokurori o‘rinbosari
* 2022–2025 — Jizzax viloyati Paxtakor tumani hokimi

* 2025-yildan hozirgacha — Jizzax viloyati Sharof Rashidov tumani hokimi

## Manbalar

# https://www.gazeta.uz/oz/2022/01/19/pakhtakor/
# https://daryo.uz/2022/01/19/jizzax-viloyati-prokurorining-orinbosari-paxtakor-tumaniga-hokim-boldi/
# https://www.xabar.uz/uz/jamiyat/jizzaxning-paxtakor-tumaniga-yangi-ra
# https://kun.uz/news/2025/08/22/sharof-rashidov-tumaniga-yangi-hokim-tayinlandi
# https://platina.uz/o'z/2025/08/22/asilbek-ashurov-sharof-rashidov-tumani-hokimi-etib-tayinlandi
Hibetulloh Sulton

**Hibetulloh Sulton** (; 1789-yil 16-mart – 1841-yil 19-sentyabr) – Usmoniylar malikasi, sulton Abdulhamid I va uning xotini Şebsefa Kadınning qizi, sulton Mustafo IV va Mahmud II ning ona boshqa singlisi.

## Yoshligi
Hibetulloh Sulton 1789-yil 16-martda Topkapı saroyida tugʻilgan. Uning otasi sulton Abdulhamid I, onasi esa Şebsefa Kadın boʻlgan. Hibetulloh ularning eng kenja farzandi edi. Uning oʻzidan 6 yosh katta Shahzoda Mehmed Nusrat ismli akasi, 4 yosh katta Alemshoh Sulton ismli va 1 yosh katta Emine Sulton ismli opasi bor edi. Otasi 1789-yilda vafot etgach, u va onasi Eski saroyga koʻchib oʻtgan.

## Nikohi
1801-yilda Hibetulloh 12 yoshga toʻlganida amakivachchasi sulton Salim III uni qarindoshi Sultonzoda Alouddin poshoga unashtirdi. Alouddin posho Seyyid Ahmad posho va Hadicha Sultonning oʻgʻli boʻlib, Hadicha Sulton Mustafo III ning qizi edi. Nikoh 1803-yil 3-fevralda boʻlib oʻtdi. Ularning yashashi uchun Kadırga saroyi berilgan.

1808-yilda uning ona boshqa akasi sulton Mustafo IV taxtdan tushirilgach, davlat ishlariga aloqador boʻlgan Hibetulloh Sulton va ona boshqa opasi Esma Sulton Mahmud II tomonidan qatʼiy kuzatuv ostiga olindi va ularga begona kishilar bilan muloqot qilish taqiqlandi.

Hibetullohning farzand koʻrgan yoki koʻrmagani maʼlum emas. U 1812-yilda Alouddin poshoning vafotidan soʻng beva qolgan. Oʻshanda u 23 yoshda edi. Boshqa Usmoniylar malikalari kabi u ham qayta turmushga chiqmagan.

Onasi 1805-yilda vafot etgach, onasiga tegishli barcha yer mulklari uning nomiga biriktirilgan.

## Vafoti
Hibetulloh Sulton 1841-yil 19-sentabrda xolasi Esma Sultonning saroyi Kadırgada vafot etgan va Divanyoluda akasi sulton Mahmud II maqbarasiga dafn qilingan.

## Ajdodlari

## Manbalar

## Adabiyotlar
* 
*
Ahmad ibn Qosim ar-Rifoiy ar-Ribotiy

**Ahmad ibn Qosim ar-Rifoiy ar-Ribotiy** () Mag‘rib yozuvini isloh qilish va standartlashtirishga qiziqqan marokashlik xattot edi.

Arab xattotligi Ibn Muqla va Ibn al-Bavvob davrida Mashriqda standartlashtirish va islohotlardan oʻtgan boʻlsa-da, Magʻribda bunday boʻlmagan. ar-Ribotiy 1840-yilda *Ipga marvaridlarni terish* () asarini yozgan boʻlib, uni Muhammad Sabriy tahrir qilgan va qayta nashr ettirgan. Kitob 143 baytdan iborat boʻlib, ''urjuza'' shaklida yozilgan.
## Manbalar
Mirzo Muhammad-Ali Sanglax

**Mirzo Muhammad-Ali Xurosoniy Sanglax** (; nomaʼlum – 1877-yil 3-mart), **Mirzo Sanglax** nomi bilan ham tanilgan, 19-asrning mashhur Eron xattoti va tosh oʻymakori edi. U, shuningdek, shoir va muallif ham boʻlgan. Sanglax ketma-ket uch nafar eronlik hukmdor – Fath-Ali Shoh Qojar, Muhammad Shoh Qojar va Nosiriddin Shoh Qojar hukmronligi davrida ijod qilgan. U Quchon shahrida tugʻilgan va Tabrizda vafot etgan. U koʻplab xattotlarning tarjimai holi jamlangan *Tazkirat al-xatṭạ̣̄tị̄n al-musammā bi-kitāb Imtihạ̄n al-fudạlā* asarining muallifidir.

## Manbalar
Yesarizade Mustafa Izzet Efendi

**Yesarizade Mustafa Izzet Efendi** (Zamonaviy turk tili: *Yesârîzâde Mustafa Izzet Efendi*) (vaf. 1849) – Usmonli xattoti.

## Hayoti va faoliyati
Yesarizade Mustafa Izzet Efendining tugʻilgan sanasi nomaʼlum, biroq 1770-yillarga toʻgʻri keladi, deb taxmin qilinadi. U Konstantinopolda tugʻilgan va xattot Mehmed Esad Yesariyning oʻgʻli edi.

Otasi qoʻlida xattotlikni oʻrganganidan soʻng, u Rumeliyaning qozaskeri sifatida xizmat qilgan. Mustafo oʻz nomi bilan mashhur xattotga aylandi va saroyda shogirdlariga taʼlim bergan.

Uning otasi *[[Taʼliq|taʼliq]]* xatining *[[Nastaʼliq|nastaʼliq]]* deb atalgan oʻziga xos uslubini ishlab chiqqan boʻlib, u fors ustasi Mir Imod Hassaniydan olingan unsurlarga asoslangan, shuningdek Mehmed Esad Yesariy (Yesarizadening otasi) ishlab chiqqan uslubiy elementlar bilan uygʻunlashtirilgandi. Yesarizade Mustafa Izzet otasi kiritgan oʻzgarishlarni rivojlantirib, yanada takomillashtirdi hamda bu uslubning qoidalarini batafsil shakllantirdi. Bu yangi uslub *celî taʼliq* deb ataldi va usmonlilar didiga ancha mos edi. Uning xat varianti oʻzgarmagan holda hozirgi kungacha yetib kelgan.

U 1849-yil 23-iyunda vafot etdi va Fotih madrasasi yaqinida, otasining yoniga dafn etildi. Tumandagi yongʻindan soʻng ularning qabrlari koʻchirilgan.

## Manbalar
S.O.S. Emergência

**S.O.S Emergência** — Rede Globo telekanalida efirga uzatilgan Braziliya komediya televizion ko‘rsatuvi. Ko‘rsatuv Daniel Adjafre va Marcius Melhem tomonidan yaratilgan, rejissyorligi esa Mauro Mendonça Filho tomonidan amalga oshirilgan.

## Rollarda
* Marisa Orth — Dra. Michelle
* Bruno Garcia — Dr. Mike (Wando in Brazil)
* Maria Clara Gueiros — Dra. Veruska (faqat 1 mavsum)
* Fábio Lago — Nurse Anderson
* Fernanda de Freitas — Dra. Evilyn
* Hugo Polosso — Dr. Brenon
* Cláudio Mendes — Dr. Camargo

### Mehmon yulduzlar
* Ellen Rocche — Lisa
* Ney Latorraca — Dr. J. Solano

## Manbalar

## Havolalar
Sabor da Paixão

**Sabor da Paixão** – 2002 va 2003-yillarda Rede Globo tomonidan ishlab chiqarilgan va namoyish etilgan Braziliya telenovellasi.

## Rollarda

## Manbalar

## Havolalar
*  
* ''Sabor da Paixão'' at Memória Globo 
*
Abdulmajid Taliqoniy

**Abdulmajid Taliqoniy** (; –1771/2) – 18-asrning yirik eronlik xattoti. U *[[Nastaʼliq]]* shakli boʻyicha 18-asrning eng mashhur xattoti boʻlgan, shuningdek *Shekasteh* yozuvini yakuniy, mukammal shakliga keltirgani ham unga nisbat beriladi.

## Hayoti
Taliqoniy -yilda Afshariylar Eronidagi Qazvin (Alborz viloyati) tarkibidagi Toliqon tumanida tugʻilgan. U yoshligida Isfahon shahrida – Safaviylar Eronining sobiq qirollik poytaxtida – tahsil olgan. Taliqoniyning zohidona feʼl-atvori sababli u **Darvish Abdulmajid** („darvish Abdul Majid“) nomi bilan ham tanilgan. U 1771/1772-yilda Isfahonda vafot etgan.

## Xattotlik

*[[Nastaʼliq|Shekasteh]]* xati – taliq va Nastaliqning ayrim jihatlarini uygʻunlashtirgan yozuv – 17-asrda Safaviylar saroyi doiralarida shakllangan. Oʻsha paytda bu xat yozishmalarda qoʻllanilgan. Taliqoniyning xattotlik boʻyicha ustozi nomaʼlum, biroq uning asarlari Muhammad Shafi al-Husayn (1670/1671-yilda vafot etgan)nikidan ham yuqori sifatli boʻlgani aytiladi. Sanʼat tarixchisi P. P. Sousek Taliqoniy ehtimol Muhammad Shafiy al-Husayn uslubida ishlagan bir xattotdan taʼlim olgan boʻlishi mumkinligini tushuntiradi. Abdulmajidning xattotlik asarlari asosan 1756/1757–1771/1772-yillar oraligʻida yaratilgan albom sahifalari orqali maʼlum. Bu albom sahifalari ham *Shekasteh*, ham Nastaliq xattotlik xatlarida yozilgan.

19-asrdagi Qojarlar Eronida *Shekasteh* xati yozishmalardan tashqari albom sahifalari uchun ham, qoʻlyozmalarni koʻchirib yozishda ham ishlatilgan. Oʻz navbatida, Abdulmajidning xattotlik faoliyati „ushbu xatning kengroq qabul qilina boshlagan davrining boshlanishini anglatishi mumkin“. Abdulmajidning *Shekasteh* boʻyicha shaxsiy talqini keyingi eronlik xattotlar, jumladan Mirzo Kuchik Isfahoniy (1813-yilda vafot etgan) va Neshot (1829-yilda vafot etgan) tomonidan qoyil qolinib, taqlid qilingan.

## Sheʼriyat
Taliqoniy „Majid“ va „Xamus“ taxalluslari bilan ham sheʼr yozgan.

## Izohlar


## Manbalar
Salsa e Merengue

**Salsa e Merengue** – Rede Globo tomonidan ishlab chiqarilgan va efirga uzatilgan Braziliya telenovellasi. Telenovella 1996-yil 30-sentabrdan 1997-yil 2-maygacha soat 19:00 efir vaqtida namoyish etilgan boʻlib, jami 185 qismdan iborat.

Ssenariy mualliflari Miguel Falabella va Maria Carmem Barbosa, matn nazorati Gilberto Braga tomonidan olib borilgan. Serialga Wolf Maya rejissyorlik qilgan.

## Rollarda
* Patrícia França – Madalena Sobral
* Marcos Palmeira – Valentim Muñoz
* Marcello Antony – Eugênio Amarante Paes
* Cristiana Oliveira – Adriana Campos Queiroz
* Arlete Salles – Anabel Muñoz
* Zezé Polessa – Marinelza Bolla
* Laura Cardoso – Ruth Campos Queiroz
* Cláudio Cavalcanti – Dr. Olavo
* Ariclê Perez – Gilda Campos Queiroz
* Bia Nunnes – Remédios Muñoz
* Thaís de Campos – Amparo Muñoz
* Gabriela Alves – Assunção Muñoz
* Diogo Vilela – Caio Graco Leão
* Rosi Campos – Dayse Menezes
* André Gonçalves – Walter
* Maria Maya – Caroline „Kelly“ Bolla
* Juliana Baroni – Inês Soares da Cunha
* Ricardo Petraglia – Tito Soares da Cunha
* Mônica Torres – Lídia
* Jacqueline Laurence – Eglantine Billard
* Stella Miranda – Maria do Socorro
* Marcos Oliveira – Cândido „Candinho“
* Ademir Zanyor Jair „Jairzinho“ Billard
* Estelita Bell – Imaculada Muñoz
* Maria Lúcia Dahl – Laís Soares da Cunha
* José D’Artagnan Júnior – Edgar
* Chico Díaz – Ramiro Morales
* Maria Gladys – Neném
* Luís Salém – Lázaro
* Angela Rebello – Tereza
* Regiana Antonini – Deusa
* Mara Manzan – Sexta-Feira
* Alexandre Barillari – Antônio Muñoz
* Adriana Garambone – Clarice Amarante Paes
* Johnny Rudge – Moacir „Moa“ Menezes
* Bruno Murtinho – Wellington
* Zezeh Barbosa – Jacinta
* Vanessa Dantas – Flávia
* Adriano Garib – Juarez
* Débora Bloch – Teodora Bentes do Gama
* Victor Fasano – Heitor Lobato
* Marcos Paulo – Gaspar Junqueira
* Nelson Xavier – Mestre Bento Sobral
* Marly Bueno – Sandra

## Manbalar

## Havolalar
*
Santo

**Santo** — Ispaniya va Braziliya hamkorligida yaratilgan jinoyat, jangari va triller janridagi, okkult detektiv fantastika elementlariga ega teleserial. Serial Carlos López tomonidan yaratilgan. Serialga Vicente Amorim rejissyorlik qilgan. Ssenariy mualliflari Carlos López, Miguel Ángel Fernández va Gustavo Lipsztein.

## Rollarda

## Manbalar

## Havolalar
Saramandaia

**Saramandaia** — 1976-yilda Dias Gomes tomonidan yaratilgan, Rede Globo tomonidan ishlab chiqarilgan va efirga uzatilgan Braziliya telenovellasi.

## Rollarda

## Manbalar

## Havolalar
* Saramandaia at IMDb
O Estranho Mundo de Zé do Caixão

**O Estranho Mundo de Zé do Caixão** – Canal Brasil telekanalida efirga uzatiladigan oylik intervyu dasturi. Dastur boshlovchisi José Mojica Marins boʻlib, u Coffin Joe obrazida chiqish qiladi.

## Manbalar

## Havolalar
* Profile page on Official site 
* O Estranho Mundo do Zé do Caixão Television program (Official website)
O Semideus

**O Semideus** – Rede Globo tomonidan ishlab chiqarilgan va efirga uzatilgan Braziliya telenovellasi. Telenovella 1973-yil 22-avgust kuni premyera qilingan va 1974-yil 7-may kuni yakunlangan. Jami 221 qismdan iborat boʻlib, oq-qora formatda suratga olingan. Telenovella ssenariysi Janete Clair tomonidan yozilgan. Serialga Walter Avancini va Daniel Filho rejissyorlik qilgan.

## Rollarda
* Tarcísio Meira – Hugo Leonardo / Raul de Paula
* Glória Menezes – Ângela
* Francisco Cuoco – Alex Garcia
* Maria Cláudia – Estela
* Juca de Oliveira – Alberto Parreiras
* Yoná Magalhães – Adriana Penha
* Nívea Maria – Soninha
* Ziembinski – Padre Miodek
* Yara Cortes – Sula
* Miriam Pires – Dulce Leonardo
* Felipe Carone – Gildo Graça
* Paulo Padilha – Dr. Lafayette Pontes
* Monah Delacy – Santa
* Ary Fontoura – Mauro
* Stênio Garcia – Lorde José
* Renata Fronzi – Paloma
* Antônio Patiño – Horácio
* Mary Daniel – Joyce
* Castro Gonzaga – Azevedo
* Gracinda Freire – Juventina
* Ênio Santos – Santana
* Macedo Neto – Dr. Fausto
* Ana Ariel – Clara
* Jardel Mello – Dr. Paulo
* Ângela Leal – Carmem
* Ivan Cândido – Wálter
* Heloísa Helena – Elza
* Irma Alvarez – Rachel
* Carlos Duval – Almeida
* Roberto Faissal – Januário
* Hemílcio Fróes – Quinzinho (Joaquim)
* Lúcia Alves – Beatriz
* Tony Ferreira – Telmo
* Suzana Gonçalves – Norma (Norminha)
* Rodolfo Arena – Osvaldo
* Roberto Bomfim – Carlos
* Françoise Forton – Wanda
* Maria Cristina Nunes – Leda
* Paulo Ramos – Dr. Renato
* Roberto Pirillo – Lulu
* Denise Dumont – Analu (Ana Lúcia)
* Diogo Vilela – Diogo
* Glória Pires – Ione
* Júlio César Vieira – Manuel (Maneco)
* Rosana Garcia – Carmem (Carminha)
* Isabela Garcia – Clara (Clarinha)
* Sérgio de Oliveira – Abílio
* Marcele Russo – Durvalina
* Sérgio Mansur – Ruy Reis
* Mário Petráglia – Juca

## Manbalar

## Havolalar
*
Só Risos

**Só Risos** — 2017-yilda Rede Bandeirantes telekanalida namoyish etilgan Braziliya televizion dasturi.

## Manbalar
Sakina Oxunzoda

**Sakina Mirzo Heybat qizi Oxunzoda** () (1865-yil Qubada tugʻilgan – 1927-yil Qubada vafot etgan) – ozarbayjonlik dramaturg. Ozarbayjon adabiyotining ilk mashhur ayol dramaturgi va pyesanavisi.

## Hayoti va faoliyati
Sakina Oxunzodaga otasi uyida taʼlim bergan. Uning otasi Fado taxallusi bilan ijod qilgan shoir edi. Sakina Bokuga (hozirgi Ozarbayjon poytaxti) borib, 1901-yilda tashkil etilgan Qizlar uchun imperatrisa Aleksandra rus-musulmon internat maktabining ilk oʻqituvchilaridan biriga aylandi. U yerda ozarbayjon tili, adabiyot va diniy fanlardan dars berdi. Mazkur maktab butun Rossiya imperiyasida musulmon qizlar uchun ochilgan ilk dunyoviy maktab boʻlgan. Maktab birgina ozarbayjonlik neft magnati Zeynalabdin Tagiyev tomonidan moliyalashtirilgan va ochilgan edi. Shuningdek, mahalliy teatr ham Tagiyev tomonidan moliyalashtirilgan.

Oxunzoda oʻsha maktabda drama toʻgaragini tashkil etdi va dramaturg sifatida oʻz faoliyatini boshladi. Uning „*Elmin manfaati*“ („Ilmning foydasi“) nomli ilk pyesasi 1904-yilda birinchi bor sahnalashtirildi. Muvaffaqiyatli ijrodan ruhlangan Oxunzoda yana bir qancha pyesalar yozdi. Ular orasida „*Hagg soz aji olar*“ („Haqiqat ogʻriqli boʻladi“) va „*Galin va gayinana*“ („Kelin va qaynona“) asarlari bor edi. Bu davr oʻzgarishlar davri boʻlib, 1901-yilda Bokuda yopinchiqsiz sahnaga chiqqan ilk aktrisalar paydo boʻldi. Olib borilgan nisbatan erkinroq siyosat ortidan 1911-yilda ayollar tomonidan ayollar uchun yozilgan ilk jurnal nashr etildi. Oxunzoda ozarbayjon ayollarining ogʻir ahvoli haqida soʻz yurituvchi koʻplab pyesalari bilan ilk feminist dramaturg sifatida eʼtirof etildi. Uning koʻplab asarlari ozarbayjon ayollarining taqdiriga bagʻishlangan edi.

1911-yilda Huseyn Arablinskiy Oxunzodaning Nomiq Kamolning „*Zavallı çocuk*“ (; „Baxtsiz bola“) pyesasini sahnalashtirdi. Asar tez orada Kavkazdan tashqaridagi havaskor teatrlarda ham namoyish etila boshlandi. U 1919-yilda Arablinskiy vafotigacha, shuningdek, 1917–1922-yillarda Abbos Mirzo Sharifzoda bilan hamkorlikda ishlashda davom etdi. Nihoyat, 1917-yilda Oxunzodaning „*Zulmun natijasi*“ („Yovuzlikning oqibati“) Boku shahridagi Tagiyev teatrida (hozirgi Ozarbayjon davlat musiqiy komediya teatri) sahnalashtirildi. Spektakl katta muvaffaqiyat qozondi va Oxunzodaga shuhrat keltirdi. Natijada, Oxunzoda Ozarbayjonning ilk ayol dramaturgi sifatida tan olindi.

Sakina Oxunzoda nasrda ham ijod qilgan va bu yoʻnalishda ham tanilgan. 1918-yilda u „*Shahzadeh Abulfaz va Rana khanim*“ romanini nashr ettirgan.

## Manbalar
Tuo Kayu Jao masjidi

**Tuo Kayu Jao masjidi** () – Indoneziyadagi qadimiy masjid boʻlib, u Indoneziyaning G‘arbiy Sumatra hududigi Gunung Talang tumani Jorong Kayu Jao, Batang Barus nagarisida joylashgan. Masjid haqida ilk marotaba 1599-yilda qayd etilgan boʻlib, bu uni Solok regensiyasidagi eng qadimiy masjid, shuningdek, Indoneziyadagi saqlanib qolgan eng qadimiy masjidlardan biriga aylantiradi.

Masjid Gʻarbiy Sumatradagi meros obyektlari roʻyxatida qayd etilgan boʻlib, bu roʻyxatni Qadimiy yodgorliklarni muhofaza qilish boshqarmasi nazorat qiladi. Masjid bir necha bor restavratsiya qilingan, jumladan ustunlardan birini taʼmirlash va yemirilgani sababli eski palma tomini yangisiga almashtirish ishlari bajarilgan. Shunga qaramay, masjidning asl qiyofasi yaxshi saqlangan.

## Tarixi

Masjid aynan qaysi yilda toʻliq qurib bitkazilgani aniq maʼlum emas. Bir qator qaydlarga koʻra, masjid 1599-yilda qurilgan. boshqa manbalarda esa undan ham oldingi sanalar keltiriladi. Bu tafovutlardan qatʼi nazar, masjid qurilishi XVI asrda Solok mintaqasida islomning keng tarqalishi ortidan amalga oshirilgani maʼlum. Masjid joylashgan nagari avvalroq minangkabau jamoasining uchta rahbariyati tomonidan tashkil etilgan. Mahalliy jamoa oqsoqollari soʻzlariga koʻra, ushbu masjid qurilishida Angku Musaur va Angku Labai ismli ikki kishi muhim rol oʻynagan; ularning ikkalasi ham masjiddan uncha uzoq boʻlmagan joyda dafn etilgan.

## Yana qarang

* Indoneziyada Islom
* Indoneziyadagi masjidlar roʻyxati

## Manbalar

## Havolalar
Sua Vida Me Pertence

**Sua Vida Me Pertence** (tarjimasi: „Sening hayoting menga tegishli“) – Braziliyada ishlab chiqarilgan birinchi telenovella sifatida tanilgan teleserial. Serial oq-qora formatda TV Tupi telekanali tomonidan São Pauloda 1951-yildan 1952-yilgacha efirga uzatilgan.

## Rollarda

## Manbalar

## Havolalar
* https://web.archive.org/web/20070708045446/http://lass.calumet.purdue.edu/cca/gmj/sp03/gmj-sp03-rego.htm