Cognizant

**Cognizant** – Amerikaning transmilliy axborot texnologiyalari xizmatlari va konsalting kompaniyasi. Bosh qarorgohi Teaneck, Nyu-Jersi, Qoʻshma Shtatlarda joylashgan. Cognizant NASDAQ-100 ning bir qismidir va CTSH ostida savdo qiladi. U 1994-yilda Dun &amp;amp; Bradstreet kompaniyasining ichki texnologiya boʻlimi sifatida tashkil etilgan va 1996-yilda tashqi mijozlarga xizmat koʻrsata boshlagan. Bir qator korporativ qayta tashkil etishlardan soʻng 1998-yilda birlamchi ommaviy aksiyalar savdosi boʻlib oʻtdi. Cognizant 2000-yillarda tez oʻsish davrini boshdan kechirdi va 2011-yilda Fortune 500 kompaniyasiga aylandi; 2021-yil holatiga koʻra 185-oʻrinni egallaydi.

## Tarixi
Cognizant 1994-yilda Hindistonning Chennay shahrida Dun & Bradstreet Satyam Software (DBSS) sifatida tashkil etilgan boʻlib, Dun &amp;amp; Bradstreet va Satyam Computer Services oʻrtasida qoʻshma korxona boʻlib, Srini Raju asoschisi bosh direktor va MD sifatida faoliyat yuritgan. Bu Dun & Bradstreet kompaniyasining Dun & Bradstreet bizneslari uchun yirik IT loyihalarini amalga oshirishga qaratilgan ichki texnologiya boʻlimi sifatida Chennaydagi 50 nafar xodim bilan boshlandi. 1996-yilda kompaniya Dun & Bradstreet-dan tashqarida ham mijozlarni qidirishni boshladi.

1996-yilda Dun & Bradstreet oʻzining bir qancha shoʻba korxonalarini, jumladan, Erisco, IMS International, Nielsen Media Research, Pilot Software, Strategic Technologies va DBSSni ajratib, Cognizant Corporation deb nomlangan yangi kompaniyani tashkil etish uchun shtab-kvartirasi Hindistonning Chennay shahrida joylashgan. Uch oy oʻtgach, 1997-yilda DBSS oʻzini Cognizant Technology Solutions deb oʻzgartirdi 1997-yil iyul oyida Dun & Bradstreet Satyamning DBSSdagi 24 % ulushini 3,4 million dollarga sotib oldi. Bosh ofisi Qoʻshma Shtatlarga koʻchirildi va 1998-yil mart oyida Kumar Mahadeva bosh direktor etib tayinlandi Cognizant korporatsiyasining boʻlinmasi sifatida faoliyat yuritadigan kompaniya Y2K bilan bogʻliq loyihalar va veb-ishlab chiqishga eʼtibor qaratdi.

1998-yilda asosiy kompaniya Cognizant Corporation ikkita kompaniyaga boʻlingan: IMS Health va Nielsen Media Research. Ushbu qayta qurishdan soʻng, Cognizant Technology Solutions IMS Health kompaniyasining davlat shoʻba korxonasiga aylandi. 1998-yil iyun oyida IMS Health kompaniyani qisman tark etib, Cognizant aksiyalarini birlamchi joylashtirishni amalga oshirdi. Kompaniya 34 million dollar yigʻdi, bu IMS Health anderrayterlari kutganidan kamroq edi. Ular qarzni toʻlash va kompaniya ofislarini modernizatsiya qilish uchun pul ajratdilar.

Kumar Mahadeva kompaniyaning Y2K loyihalariga qaramligini kamaytirishga qaror qildi: 1999-yilning 1-choragiga kelib kompaniya daromadlarining 26 foizi Y2K loyihalaridan tushgan boʻlsa, 1998-yil boshida bu koʻrsatkich 49 foizga teng edi. 16,6 milliard dollarlik korxona resurslarini rejalashtirish boʻyicha dasturiy taʼminot bozori toʻyinganligiga ishongan Kumar Mahadeva keng koʻlamli ERP tatbiq etish loyihalaridan voz kechishga qaror qildi. Buning oʻrniga u ilovalarni boshqarishga eʼtibor qaratdi, bu esa 1999-yilning 1-choragida Cognizant daromadining 37 % ni tashkil etdi 2002-yilda Cognizantning daromadlari 229 million dollarni tashkil etdi va kompaniyaning bankdagi 100 million dollari bilan nol qarzi bor edi. Dotcom bust davrida kompaniya yirik IT xizmatlari kompaniyalari istamagan texnik loyihalarni oʻz zimmasiga olgan holda oʻsdi.

2003-yilda IMS Health oʻzining Cognizant kompaniyasidagi 56 % ulushini sotdi. Kumar Mahadeva 2003-yilda bosh direktor lavozimidan isteʼfoga chiqdi va uning oʻrniga Lakshmi Narayanan keldi. Asta-sekin, kompaniyaning xizmatlar portfeli IT-xizmatlar landshafti boʻylab kengayib, biznes jarayonlari autsorsingi (BPO) va biznes konsaltingiga aylandi. Lakshmi Narayanan oʻrniga 2006-yilda Fransisko DʼSouza keldi. Cognizant 2000-yillarda tez oʻsish davrini boshdan kechirdi, buni *Fortune* jurnalining „Eng tez rivojlanayotgan 100 ta kompaniya“ roʻyxatida 2003-yildan 2012-yilgacha ketma-ket oʻn yil davomida paydo boʻlishi aks ettirdi.

2014-yil sentabr oyida Cognizant o‘zining eng katta bitimini tuzib, TriZetto Corp sog‘liqni saqlash IT xizmatlarini 2,7 milliard dollarga sotib oldi. Cognizant Shares, bozor oldidan savdolarda qariyb 3 foizga oʻsdi.

2015-yil 24-iyun kuni kompaniya Escorts kompaniyasining biznesiga raqamli transformatsiya va biznesning barcha segmentlari bo‘yicha faoliyatini modernizatsiya qilishda yordam berish uchun Hindistondagi Escorts Group bilan ko‘p million dollarlik shartnoma imzoladi.

2015-yil 30-iyun kuni u Singapurda joylashgan supermarket chakana sotuvchisi NTUC FairPrice bilan hamkorlikda NTUC biznesida raqamli transformatsiyani amalga oshirish uchun bir nechta kanallar bo‘ylab shaxsiylashtirilgan va izchil mijozlarga xizmat ko‘rsatishni takomillashtirish uchun hamkorlik qildi.

2022-yil yanvar oyida Cognizant Oy Samlinkni Kyndrylga va Mustacheni DJE Holdingsga sotdi.

## Sotib olishlar

## Biznes modeli

Boshqa koʻplab IT xizmatlari kompaniyalari singari,  Cognizant offshor dasturiy taʼminot R &amp;amp; D va offshor autsorsing asoslangan global yetkazib berish modeli amal qiladi. Kompaniyaning Qoʻshma Shtatlardan tashqarida bir qator offshor rivojlanish markazlari va AQSh, Yevropa va Janubiy Amerikada qirgʻoqqa yaqin markazlari mavjud.  

Oʻzining dastlabki yillarida Cognizant Dun & Bradstreet brendi yordamida bir qator Amerika va Yevropa kompaniyalaridan biznesga ega boʻldi. Kompaniyaning yuqori martabali rahbarlari firmani oltita zamonaviy asosiy tizim integratorlari (Accenture, BearingPoint, Capgemini, Ernst & Young, Deloitte va IBM) bilan bir qatorda yuqori darajadagi mijozlarga xizmat koʻrsatuvchi provayder sifatida koʻrishgan.

## Operatsiyalar

### Mintaqalar
Kompaniyaning butun dunyo boʻylab 318 400 xodimi bor, ulardan 200 000 dan ortigʻi Hindistonda 10 ta joyda, koʻpchiligi Chennayda ishlaydi. 1994-yil 20-yanvarda Cognizant oʻzining Chennay shahrida, Tamilnadu, Hindistonda Cognizant Technology Solutions India Private Limited yuridik nomi bilan filialini roʻyxatdan oʻtkazdi. Kompaniyaning boshqa markazlari –Bangalor, Chennay, Koimbatore, Gurgaon, Noida, Haydarobod, Kochi, Kalkutta, Mangalor, Mumbay va Pune shaharlarida joylashgan. Kompaniyaning Buyuk Britaniya, Avstraliya, Vengriya, Niderlandiya, Ispaniya, Xitoy, Filippin, Kanada, Braziliya, Argentina, Meksika va boshqalarda mahalliy, mintaqaviy va global yetkazib berish markazlari mavjud.

### Biznes birliklari
Kognizant bir nechta vertikal va gorizontal birliklarga ajratilgan. Vertikal boʻlinmalar bank va moliyaviy xizmatlar, sugʻurta, sogʻliqni saqlash, ishlab chiqarish va chakana savdo kabi muayyan sohalarga qaratilgan. Gorizontallar Analytics, mobil hisoblash, BPO va Testing kabi muayyan texnologiyalar yoki jarayon sohalariga qaratilgan. Ham gorizontal, ham vertikal boʻlinmalarda biznes-maslahatchilar mavjud boʻlib, ular birgalikda tashkilot boʻylab Cognizant Consulting jamoasini tashkil qiladi. Cognizant — bu sohada MBAlarni eng yirik yollovchilardan biri; ular IT xizmatlari loyihalari uchun biznesni rivojlantirish va biznesni tahlil qilish bilan shugʻullanadi.

## Korporativ ishlar

### Boshqaruv
Cognizantni Brian Humphries (bosh direktor), Jan Siegmund (CFO) va Rajesh Nambiar (Prezident, Digital Business & Technology) boshqaradi. 2019-yil 1-aprelda Fransisko DʼSouza bosh direktor lavozimiga Brian Humphries almashtirildi.

### Moliya

Cognizant 1998-yilda NASDAQ roʻyxatiga kiritilgan va 2004-yilda NASDAQ-100 indeksiga qoʻshilgan. 2006-yil 16-noyabrda savdolar yopilgandan soʻng, Cognizant oʻrta darajadagi S&amp;amp;P 400 dan S&P 500 ga oʻtdi. Cognizant 2011-yilda Fortune 500 kompaniyasiga aylandi.

### Korporativ ijtimoiy masʼuliyat
Cognizantning xayriya va korporativ ijtimoiy mas’uliyat (CSR) tashabbuslari Cognizant fondini moliyaviy va maʼmuriy qoʻllab-quvvatlash uchun Cognizant xodimlari orqali amalga oshiriladi. 2005-yil mart oyida Hindiston kompaniyalari toʻgʻrisidagi qonunga muvofiq „Xayriya kompaniyasi“ sifatida roʻyxatdan oʻtgan Cognizant jamgʻarmasi „jamiyatning imtiyozsiz aʼzolariga moliyaviy va texnik yordam koʻrsatish orqali sifatli taʼlim va sogʻliqni saqlashdan foydalanishda yordam berish; taʼlim va sogʻliqni saqlashni yaxshilash dasturlarini ishlab chiqish va amalga oshirish; va nodavlat tashkilotlar (NNT), taʼlim muassasalari, sog‘liqni saqlash muassasalari, davlat idoralari va korporatsiyalar bilan hamkorlik qilish“ vazifalarini bajaradi. Cognizant kompaniyasining „*Outreach“* deb nomlangan korporativ ijtimoiy masʼuliyat loyihasi mavjud, buning uchun Cognizant xodimlari maktablar va mehribonlik uylarini qoʻllab-quvvatlash uchun koʻngilli boʻlishadi.

### Mukofotlar
2015-yilda *Fortune* uni dunyodagi eng mashhur IT-xizmatlari boʻyicha toʻrtinchi kompaniya deb atadi. 2017-yilda Cognizant *Fortune* Future 50 roʻyxatiga kiritilgan.

## Homiylik
2021-yil davomida Cognizant sport, yelkanli sport va poyga jamoalari bilan bir nechta homiylik shartnomalarini imzoladi. 2021-yil yanvar oyida yangi rebrendlangan Aston Martin Formula 1 jamoasi Cognizantni 2021-yilgi Formula 1 jahon chempionati va undan keyingi musobaqalar uchun titul homiysi sifatida eʼlon qildi. 2021-yil fevral oyida Cognizant PGA TOUR va LPGA Tour bilan homiylik shartnomasini imzoladi va Prezidentlar kubogining global hamkori va LPGA Tour asoschilari kubogining unvon hamkori boʻldi. Yil oxirida, aprel oyida Cognizant SailGPʼning raqamli transformatsiya hamkori boʻlish toʻgʻrisida shartnoma imzoladi. Oʻsha yilning iyun oyida Cognizant THE JOHN SHIPPEN Shoot-Out Inaugural Golf Eventning taqdimot hamkori boʻldi.
## Manbalar