SoftBank Vision Fund

**SoftBank Vision Fund** — 2017-yilda tashkil etilgan venchur kapital fondi boʻlib, SoftBank guruhi tarkibiga kiradi. 100 milliard dollardan ortiq sarmoyaga ega boʻlib, u dunyodagi eng yirik texnologiyaga yoʻnaltirilgan investitsiya fondidir. 2019-yilda SoftBank Vision Fund 2 tashkil etildi. Ikkala fondning umumiy bozor qiymati 2021-yil 31-mart holatiga koʻra 154 milliard dollarni tashkil etdi.

## Tarix
Softbank Vision Fund 2017-yilning may oyida Softbank Group va Davlat investitsiya fondi (PIF) tomonidan yaratilgan. Softbank Vision Fund orqali Masayoshi Son global sunʼiy intellekt tendensiyalariga muvofiq texnologiyalarni ishlab chiquvchi barcha kompaniyalarga, jumladan, moliya yoki transport kabi turli sohalarga sarmoya kiritish niyatini tushuntirdi.

2019-yil iyul oyida SoftBank Microsoft, Apple va Foxconn kabi texnologiya kompaniyalari, shuningdek, Standard Chartered, Mizuho Bank, Sumitomo Mitsui Banking Corporation va MUFG Bank kabi moliyaviy xizmatlar kompaniyalari investorlari ishtirokida SoftBank Vision Fund 2 tashkil etilganini eʼlon qildi. Qozogʻiston Milliy bankining Milliy investitsiya korporatsiyasi ham investor boʻlgan. Saudiya Arabistoni ikkinchi fondning investori boʻlmadi. Jamgʻarma AIga asoslangan texnologiyaga eʼtibor qaratishi va taxminan 108 milliard dollar sarmoya kiritishi, shundan 38 milliard dollari Softbankning oʻzidan kelishi haqida xabar berilgan edi.

2020-yil yanvar oyida Softbank tomonidan moliyalashtirilgan bir nechta startaplar – Getaround, Oyo, Rappi, Katerra va Zume xodimlarini qisqartirishni boshladilar. 2020-yil fevral oyida Elliott Management, faollar xedj fondi, Softbankning 2,5 milliard dollarlik ulushini sotib oldi va qayta qurish va oshkoralikni oshirishni talab qildi. Birinchi jamgʻarmaning koʻplab portfel kompaniyalari yaxshi ishlamaganligi va yuqori darajadagi muvaffaqiyatsizliklar, masalan, Weworkning birinchi ommaviy taklifdan soʻng sotib olinishi bilan investorlarning Vision Fundga ishonchi pasayib ketdi. 2020-yil may oyida Softbank Vision Fund 18 milliard dollar yo‘qotganini e’lon qildi, bu esa fondning 500 nafar xodimining 15 foizini ishdan bo‘shatishga olib keldi. Natijada, Vision Fund 2 oʻzining 108 milliard dollarlik maqsad qilingan fondning yarmidan kamrogʻini toʻpladi va ularning barchasi tashqi investorlarning majburiyatlarini taʼminlamaganidan keyin Softbank tomonidan moliyalashtirildi.

2021-yil may oyida SoftBank ikkala fondning 2021-yil 31-mart holatiga ko‘ra jami adolatli qiymatini 154 milliard dollarni tashkil etganini e’lon qildi va Vision Funds Coupangga muvaffaqiyatli sarmoya kiritganligi sababli rekord darajadagi 36,99 milliard dollar foyda keltirdi. Muvaffaqiyatni eʼlon qilgandan soʻng, SoftBank Vision Fund 2 hajmini 30 milliard dollarga koʻtardi va ikkinchi fondni oʻz-oʻzini moliyalashtirishni davom ettirishni rejalashtirayotganini aytdi, garchi u tashqi investorlardan moliyalashtirishni qayta tiklashga urinib koʻrishi mumkin.

2022-yilda SoftBank Vision Fund 2022-yil 31-martda yakunlangan moliyaviy yil davomida, uning aksiyalari portfelining bahosi keskin pasayganligi sababli rekord darajadagi 3,5 trillion iyen (27,4 milliard dollar) zarar ko‘rdi.

2022-yil iyul oyida bosh direktor Rajeev Misra oʻzining baʼzi asosiy vazifalaridan, jumladan, SoftBank Vision Fund 2 boshqaruvidan ketishini eʼlon qildi. Oʻsha yili yana bir qancha rahbarlar oʻz lavozimlarini tark etishdi.

2022-yil avgust oyida Vision fondi aprel-iyun choraklari uchun 23,1 milliard dollar zarar ko‘rganini va xodimlar sonini qisqartirishni rejalashtirayotganini e’lon qildi. Eric J. Savitz, Barronʼs texnologiya boʻyicha muharrir yordamchisi SoftBank Vision Fundni muvaffaqiyatsiz tajriba sifatida tavsifladi. The Wall Street Journal SoftBankni “katta yutqazuvchi” deb atagan, Bloomberg esa bu haqida batafsil maʼlumot bergan. Sonning 2017 va 2019-yillarda tashkil etilgan birinchi va ikkinchi SoftBank Vision Fondlariga investitsiya strategiyasi kattaroq ahmoq nazariyaga tayangan va uning investitsiyalarining sust ishlashi sifatida tasvirlangan va Masayoshi Sonning taqdimotlari ixtisoslashgan ommaviy axborot vositalari tomonidan masxara qilingan.

## Biznes sharhi
SoftBank Vision Fund SoftBank Investment Advisors tomonidan, SoftBank Vision Fund 2 esa SoftBank Global Advisors tomonidan boshqariladi. Ikkalasi ham SoftBank guruhining shoʻba korxonalari. Firmada sarmoya kiritish uchun kompaniyalarni baholaydigan va tanlaydigan sarmoya guruhi mavjud. Olingan investitsiyalar asosan, venchur kapitali yoki xususiy kapital turi hisoblanadi. Silikon vodiysi kompaniyalariga kiritilgan sarmoyalarning aksariyati 100 million dollardan oshgan.

SoftBank Investment Advisers shtab-kvartirasi Londonda joylashgan, qoʻshimcha asosiy ofislari Silikon vodiysi va Tokioda joylashgan. Abu Dabi, Gonkong, Mumbay, Ar-Riyod, Shanxay va Singapurda ham boshqa ofislari mavjud. Hozirgi bosh direktor Rajeev Misra, avval, SoftBankning strategik moliya boʻlimi boshligʻi boʻlgan.

Birinchi Vision Fundning eng yirik investori Saudiya Arabistoni Davlat investitsiya jamgʻarmasi boʻlib, 100 milliard dollarlik fondning 45 milliard dollarini ajratadi. Boshqa investorlar orasida Softbank, Mubadala, shuningdek, texnologiya firmalari, Foxconn, Qualcomm, Sharp va Apple bor. Ikkinchi Vision Jamgʻarmasi faqat Softbank tomonidan moliyalashtiriladi, chunki oʻzidan oldingi fondning past ishlashi tufayli tashqi investorlarning majburiyatlarini taʼminlamagan.

## Muhim investitsiyalar
 
* Arm Ltd.
* Automation Anywhere
* ByteDance
* C2FO
* Cohesity
* Compass
* Coupang
* Cruise
* DiDi
* Digits
* DoorDash
* eToro
* Fanatics
* Flipkart
* Flexport
* Fungible Inc.
* Getaround
* Improbable
* Kabbage
* Katerra
* Klarna
* Lenskart
* Mapbox
* Nvidia
* OneWeb
* Opendoor
* OurCrowd
* Oyo Rooms
* Ping An Good Doctor
* PolicyBazaar
* Rappi
* Revolut
* Roivant Sciences
* Slack
* Swiggy
* The Hut Group
* Uber
* Unacademy
* View, Inc.
* Wag
* WeWork
* Wiliot
* ZhongAn
* Zume
* Zymergen

## Manbalar