Sandra Day O'Konnor

**Sandra Day O'Konnor** (1930-yil 26-martda tug'ilgan) - iste'fodagi amerikalik advokat va siyosatchi, 1981-yildan 2006-yilgacha Qo'shma Shtatlar Oliy sudining birinchi ayol yordamchisi sifatida ishlagan. U birinchi nomzod bo'lgan va sudga tasdiqlangan birinchi ayol edi. Prezident Ronald Reygan tomonidan nomzod qilib ko'rsatilgan, u Renquist sudi va Roberts sudining birinchi besh oyida eng ko'p ovoz to'plagan ayol hisoblangan.

O'Konnor sudda bo'lishidan oldin u Arizona shtatida sudya bo'lib saylangan mansabdor shaxs sifatida, Arizona Senatida Respublikachilar yetakchisi sifatida shtat senatining birinchi ayol rahbari bo'lib ishlagan. O'Konnor sudga ko'rsatilganidan keyin Senat tomonidan bir ovozdan tasdiqlandi. 2005-yil 1-iyulda u merosxo'r tasdiqlagach, nafaqaga chiqish niyatini e'lon qildi. Samuel Alito 2005-yil oktabr oyida uning o'rnini egallashga nomzod bo'ldi va 2006-yil 31-yanvarda sudga qo'shildi.

O'Konnor ko'pincha sudning konservativ bloki tarafida bo'lgan. U haqida *Grutter v.* *Bollinjer* va *Hamdi v.* *Ramsfeld* tez-tez ko'pchilik xolding imkoniyatlarini cheklashga intilayotgan bir-biriga mos keladigan fikrlarni yozgan.

Sudda ishlagan vaqtida, ba'zi nashrlar O'Konnorni dunyodagi eng kuchli ayollar qatoriga qo'ydi. Sudni tark etgach, u Genri Kissingerning o'rniga Uilyam va Meri kolleji kansleri lavozimini egalladi. 2009-yil 12-avgustda u Prezident Barak Obama tomonidan Prezidentning Ozodlik medali bilan taqdirlangan.

## Hayotining dastlabki yillari va ta'limi
Sandra Day Texasning El-Paso shahrida, chorvador Garri Alfred Day va Ada Meyning (Uilki) qizi bo'lib tug'ilgan. U Arizona shtatidagi Dunkan yaqinidagi 198 000 akr chorvachilik fermasida o'sgan. Rancho eng yaqin asfaltlangan yo'ldan to'qqiz mil uzoqlikda edi. Sandra yetti yoshga to'lgunga qadar oilaning uyida suv va elektr yo'q edi. Yoshligida u 22 kalibrli miltiqga ega bo'lib, koyot va quyonlarni ovlayadi.Sandraning o'zidan sakkiz va o'n yosh kichik singlisi va ukasi bor edi. Uning singlisi Arizona qonun chiqaruvchi organida ishlagan Enn Day edi. Keyinchalik u akasi H. Alan Day bilan birga, *Lazy B: G'arbiy Amerikadagi chorvachilik fermasida o'sgan* (2002) kitobini ranchodagi bolaligidagi tajribasi haqida yozgan. Erta maktabda o'qishning ko'p qismi uchun Day El-Pasoda buvisi bilan yashagan va xususiy maktab bo'lgan Radford Qizlar maktabida o'qigan.U 1946-yilda El-Pasodagi Ostin o'rta maktabida oltinchi sinfni tamomlagan.

U 16 yoshida Day Stenford universitetiga o'qishga kirdi. U 1950-yilda iqtisod bo'yicha bakalavr darajasiga *ega* bo'lgan. 1952-yilda u Stenford yuridik maktabida huquqshunoslik fakultetida o'qishni davom ettirdi U yerda u *Stenford qonunlari sharhida* uning bosh muharriri, bo'lajak Oliy sud raisi Uilyam Renkvist bilan birga ishlagan. Day va Rehnquist 1950-yil sanasi Garchi bu munosabatlar Renkvist maktabni erta tugatib, Vashingtonga ko'chib o'tishidan oldin tugagan bo'lsa-da, u 1951-yilda unga xat yozib, turmush qurishni taklif qiladi. Day Renquistning taklifini qabul qilmadi. O'Konnor, shuningdek, 2008-yilda Uilyam va Meri kolleji tomonidan Phi Beta Kappaning faxriy a'zosi etib saylangan.

## Oliy suddagi faoliyati

### Nomzodlik va tasdiqlashi

1981-yil 7-iyulda Reygan&nbsp;- 1980-yilgi prezidentlik kampaniyasi paytida sudga birinchi ayolni tayinlashga va'da bergan&nbsp;- O'Konnorni nafaqadagi Potter Styuartning o'rniga Oliy sudning yordamchisi sifatida nomzodini ko'rsatishini e'lon qildi. O'Konnor e'lon qilinishidan bir kun oldin prezident Reygandan o'z nomzodi ko'rsatilganligi to'g'risida bildirishnoma oldi va u bu lavozim uchun finalist ekanligini bilmagan.

Reygan 1981-yil 19-avgustda O'Konnor nomzodini rasman ilgari surdi

21-sentabr kuni O'Konnor AQSh Senati tomonidan 99-0 ovoz bilan tasdiqlandi. Ovoz berishda faqat Montana shtatidan senator Maks Bauks ishtirok etmadi va u O'Konnorga uzr so'rash *orqali "Daryodan oqib o'tadi" kitobini* yubordi. Sudda ishlagan birinchi yilida u jamoatchilikdan 60 000 dan ortiq maktub oldi, bu tarixdagi boshqa sudyalarga qaraganda ko'proq natija edi.

## Iste'fo
2000-yil 12-dekabrda *[[The Wall Street Journal|The Wall Street Journal gazetasi]]* O'Konnor prezidentlikdagi demokrat bilan birga nafaqaga chiqishni istamagani haqida xabar berdi: "Vashingtondagi saylov kechasida, sobiq elchi Valter Stoesselning bevasi Meri Enn Stosselning uyida sudyaning turmush o'rtog'i Jon O'Konnor, uchta guvohning so'zlariga ko'ra, boshqalarga iste'foga chiqish istagini aytib o'tgan. Ammo janob O'Konnor, agar demokrat Oq uyda bo'lsa, uning rafiqasi nafaqaga chiqishni istamaydi va uning o'rnini tanlashini aytadi. sudya O'Konnor izoh berishdan bosh tortgan edi."

2005-yil 1-iyulda O'Konnor nafaqaga chiqish niyatini e'lon qiladi. Bushga yo'llagan maktubida u o'zining nafaqaga chiqishi uning o'rinbosari tasdiqlanishi bilan kuchga kirishini aytdi. Uning maktubida ketish sababi ko'rsatilmagan; ammo, Oliy sud matbuot kotibi O'Konnor eri bilan vaqt o'tkazish uchun ketayotganini tasdiqlagan edi.
## Manbalar