open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Adam Mickiewicz yodgorligi (Poznan)

**[[Adam Mickiewicz]] [[Monument|haykali]]** — Poznan (Polsha) shahrida buyuk polyak shoiri, siyosiy publitsist, milliy ozodlik harakati yetakchisi  Adam Mickiewicz sharafiga oʻrnatilgan yodgorlik.

## Tarixi
Mualliflar - haykaltarosh Bazili Voitovich va meʼmor Cheslav Voznyak. Byustning balandligi 6 metr, poydevori 2 metr.

1960-yilda Poznan shahrida Adam Mickiewicz nomidagi maydonga oʻrnatilgan. 1859-yilda shaharda Polsha tarixida Adam Mickiewicz oʻrnatilgan birinchi yodgorlik Ikkinchi jahon urushi paytida vayron boʻlgan.Urush tugagach, 1955-yilda shoir haykalini tiklash masalasi koʻtarilgan. Keyin taniqli haykaltarosh Jozef Goslavskiy ishtirok etgan tanlov eʼlon qilindi. Undada birinchi oʻrinni B. Voitovich va Ch. Voznyak qoʻlga kiritdi. Toʻrt metrli Mickiewicz figurasi ikki metrli poydevorga oʻrnatilgan. Tagkursini qurishda katta qiyinchiliklar paydo boʻldi. Yodgorlik dizayni poydevorning yon tomonlarini barelyef bilan bezashni nazarda tutgan. Biroq, poydevor uchun tanlangan material - siyenit, shunchalik qattiq boʻlib chiqdiki, oʻsha paytdagi zarur asbob va jihozlarni sotib olishdagi qiyinchiliklar tufayli barelyeflardan voz kechishga qaror qilindi.

Shoir haykali haykaltarosh B.Voytovich ijodining choʻqqisi edi. Bu haqda taniqli polshalik olim va talabchan sanʼatshunos professor Zdislav Kiepinskiy „bu shoir uchun Polshada oʻrnatilgan eng yaxshi yodgorlikdir“ degan. 

## Manbalar

## Havolalar

* Pomnik Adama Mickiewicza )
Innovatsion tashkilot

**Innovatsion tashkilot** — bu tashkilotdagi yangilik, u ish samaradorligini oshirishni taʼminlaydi.

Tashkilotning innovatsion strategiyasi — tashkilotning yetakchi strategiyasi, bu uning rivojlanish bazasi hisoblanadi.

## Innovatsion jarayon
Tashkilotdagi innovatsion jarayon quyidagi elementlardan iborat:

* Innovatsiyalarni aniqlash (boshlash);
* Marketing innovatsiyalari;
* Ishlab chiqarish innovatsiyalari;
* Innovatsiyalarni mujassamlashtirish;
* Innovatsiyalarni tarqatish.

## Innovatsion samaradorlik
Tashkilotlardagi innovatsiyalar ham tashkilotlarning, ham ulardagi jarayonlarning uzluksiz rivojlanishini taʼminlaydi. shuningdek, innovatsiyalar odamlarning bilim va intellektual imkoniyatlarini rivojlantiradi. Tashkilotlarning innovatsion faoliyati faqat korxona rivojlanish dinamikasini oshirishda shunday hisoblanadi.

## Adabiyotlar
* Гершман М. А. Инновационный менеджмент. — М.: Маркет ДС, 2008. — 200 с.
Pshemisldagi Adam Mitskevich yodgorligi

**[[Adam Mickiewicz|Adam Mitskevich]] yodgorligi** **—** romantizm davrining buyuk polyak shoiri Adam Mitskevichga oʻrnatilgan haykal. Polshaning Przemysl voevodeligining markazi (u tarqatib yuborilgandan soʻng, u Karpatorti voevodligi tarkibiga kiradi), Przemysl shahrida joylashgan.

Yodgorlik muallifi Tomaş Dikas (1850-1910). Przemyslning Dominikan maydonida joylashgan.

Yodgorlik qurilishi uchun mablagʻ shahar aholisi tomonidan 1890-yilda uning jasadi Vavelga topshirilganda uning xotirasini abadiylashtirish uchun yigʻilgan. Yodgorlik 1898-yilda ochilgan.

1940-yilda Ikkinchi Jahon urushi paytida Przemisldagi Mitskevich haykali vayron qilingan. Uning birinchi restavratsiyasi 1958-yilda shaharning 1000-yilligi munosabati bilan amalga oshirilgan.

Keyingi restavratsiya 2004-yilda boʻlib oʻtdi.

2010-yil 6-avgustda shahardan oʻtgan boʻron paytida yodgorlik jiddiy shikastlangan. Yodgorlik ustiga yaqin atrofdagi daraxt qulab tushdi va Mitskevichning figurasi poydevordan qulab tushdi, oʻsha paytda uning boshi va qoʻli shikastlangan.

## Havolalar

* Przemysl. Pomnik Adama Mickiewicza Arxivnaya kopiya -da arxivlangan )
* Nawałnica zniszczyła pomnik Adama Mickiewicza w Przemyślu Arxivnaya kopiya -da arxivlangan )
1956-yil iyun advokatlari yodgorligi

**1956-yil iyun advokatlari haykali, (**Pomnik Advokatów Czerwca 1956) — Poznan shahrida (Polsha) Stanislaw Geimowski koʻchasida tuman prokuraturasi yaqinida joylashgan yodgorlik. Yodgorlik 1956-yilgi Poznan norozilik namoyishlari ishtirokchilarining sudida ishtirok etgan advokatlarga bagʻishlangan.

## Tarixi
Yodgorlik 2010-yil 19-iyunda Poznandagi iyun voqealarining 54-yilligi arafasida ochilgan edi.

Yodgorlik muallifi — Poznan tasviriy sanʼat akademiyasining professori rassom Anjey Kuzakovskiy.

Yodgorlik oʻz hamkasblarini xotirlashga qaror qilgan Poznan advokatlari kengashi tomonidan moliyalashtirildi. Yodgorlikning ochilishida, Poznan shahri meri, umumiy sud tizimi vakillari, faxriylar va Poznan shahri aholisi ishtirok etdi.

Yodgorlikdagi yozuv:ADWOKATOM / NIEZŁOMNYM OBROŃCOM W PROCESACH CZERWCA 1956 / I PROCESACH POLITYCZNYCH.

 (Advokatlarga, 1956-yilgi sud va siyosiy jarayonlarning ishonchli himoyachilariga)

## Havolalar

* Pomnik niezłomnych prawników czasów PRL  Arxivnaya kopiya -da arxivlangan )
* Poznań: w maju pomnik adwokatów Czerwcaʼ56  Arxivnaya kopiya  )

## Manbalar
Internet Administrator

**Internet Administrator** — internetga LANdan kelayotgan trafikni filtrlash uchun moʻljallangan koʻp funksiyali dasturiy taʼminot. Rossiyaning „Internet Administrator Kompani“ MChJ tomonidan ishlab chiqilgan. Mahsulot ilk marta 2003-yilda bozorga chiqarilgan, 2005-yilda ingliz tilidagi xalqaro versiya taqdimoti boʻlib oʻtgan. Dasturning asosiy vazifasi Internet tarmogʻidagi korporativ foydalanuvchilarni nazorat qilish, ularning harakatlari, jumladan taqiqlangan turdagi — pornografik, vaqtichogʻlik saytlari, ijtimoiy tarmoqlar va hokazoga kirishlarini cheklash hisoblanadi. Dasturning imkoniyatlari qatorida bir nechta parametrlar boʻyicha soʻrovlarni hisoblash va cheklash, maʼlumotlarni W3C formatiga yuklash imkoniyatiga ega boʻlgan kuchli tizimning mavjudligi, shuningdek dasturiy va apparatli taʼminotga boʻlgan talablarning kamligini taʼkidlab oʻtish lozim.

## Dasturning muhim xususiyatlari

* Qoʻlda moderatsiya qilinuvchi veb-saytlarning shaxsiy kontent bazasi mavjudligi (iAdmin URL toifasidagi baza);
* SSL va TLS trafiklarni shifrlash uchun HTTP/HTTPS proksi serverlar;
* Active Directoryda foydalanuvchilarning autentifikatsiya moduli;
* Trafik analizatori rejimida foydalanish imkoniyati, bu rejimda tizim tarmoq va internet kanalining oʻtkazuvchanlik qobiliyatiga taʼsir qilmaydi;
* Har bir foydalanuvchi uchun yuklab olingan maʼlumotlar hajmiga koʻra trafikni cheklash va hisoblash;
* Microsoft Internet Security and Acceleration Server va Microsoft Forefront bilan integratsiya;
* Microsoft SQL Server serverida maʼlumotlarning markaziy omborini joylashtirishning muqobil imkoniyati;
* Turli filtrlarga ega hisobot tizimi;
* Har bir foydalanuvchi uchun faollik monitori;
* Boshqaruv va sozlamalarning osonligi.

## Uy uchun internet administrator
Bu dasturning 2013-yilda taqdim etilgan shaxsiy versiyasi. Dastur ota-onalar nazorati funksiyasini taʼminlaydi, uy kompyuteriga oʻrnatiladi va Internet tarmogʻidagi boshqa dasturlarning har qanday faolligini nazorat qiladi. „Uy uchun Internet Administrator“ oʻzining funksiyalari bilan korporativ versiyadan ortda qolishmaydi va bepul asosda taqdim etiladi, faqatgina veb-saytlarning kontent bazasiga kirish imkoniyati bundan mustasno.

## Havolalar
* Официальный сайт разработчика программы
* Официальный сайт для международных пользователей
* PCMag Russia Российское ПО 2015: инновации и достижения

* Награда в 2010 году за 2е место по выбору читателей ISAserver.org Readers' Choice Awards в категории Monitoring & Administration 
* Награда в 2009 году за 2е место по выбору читателей ISAserver.org Readers' Choice Awards в категории Monitoring & Administration 
* Награда в 2008 году за 2е место по выбору читателей ISAserver.org Readers' Choice Awards в категории Monitoring & Administration 
* Награда Лучшие программы 2008 года по версии PC Magazine/RE
Saud Al-Shuraim

**Saud ibn Ibrohim ibn Muhammad ash-Shuraim** (arab) — Makkadagi Masjidul Haram masjidida namoz oʻqiydigan imomlardan va juma voizlaridan biri. Qur’on qorisi, Makkadagi Umm al-Qura universitetida shariat (islomshunoslik) boʻyicha fan doktori darajasiga ham ega. Shuraim yaqinda Umm al-Qara universitetga dekan va „Fiqh boʻyicha mutaxassis professor“ etib tayinlandi. Shuraim 1991-yildan beri Makkada Ramazon oyida tarovih namozlarini oʻqiydi.  U, shuningdek, 2012-yil 17-iyun kuni Masjid-i Haramda shom namozidan keyin valiahd shahzoda Nayif bin Abdulazizning janoza namozini oʻqiydi. Bu dafn marosimida Saudiya Arabistoni qiroli Abdulloh va qirollik oilalari ishtirok etgan edi.
## Faoliyati

1991-yilda u Qirol Fahdning buyrugʻi bilan Ulugʻ masjidda namozxon va juma voizi etib tayinlangan.  Oradan bir yil oʻtgach, u Makka Oliy sudiga qozi etib tayinlandi. Bundan tashqari, u zot ulomalar tomonidan maʼqullanib, Masjidul-Haramda taʼlim berishga tayinlangan. 1995-yildan buyon Makkadagi Umm al-Qura universitetida professor boʻlib ishlamoqda va ushbu universitetning **"Shariat va islomshunoslik" fakulteti dekani** etib tayinlangan. 2010-yil iyun oyida universitet prezidenti Bakri bin Matʼuk tomonidan fiqh boʻyicha professor darajasidan mutaxassis professor darajasiga koʻtarildi. Hozirda Saudiya Arabistonida ishlamoqda.

2018-yilning 6-aprelida Saudiya Arabistoni hukumati Saud Al-Shuraimning Twitterdagi sahifasini yopib qoʻydi, chunki u qirollikdagi siyosiy va ijtimoiy muammolar haqida sharhlar joylashtirgan va islom taʼlimotlarining buzilishini tanqid qilgan.

## Shaxsiy hayoti
Shuraimning oilasi Saudiya Arabistonining Banu Zayd qabilasining haroqiylar oilasidandir.

„*Al Vatan*“ gazetasiga bergan intervyusida Shuraim uning muvaffaqiyatida xotinining oʻrni haqida soʻralganda shunday degan edi:

*" Turmush oʻrtogʻimga kelsak, u baxt-u qaygʻuda ham oʻzini eng yaxshi yoʻldoshim ekanligini isbotladi, kerak boʻlganda yonimda boʻladi, koʻnglimni koʻtaradi, qaygʻularimni yengillashtirishga qoʻlidan kelgancha harakat qiladi. Alloh taolo buni uning xayrli ishlariga kiritsin".*

## Manbalar

## Havolalar
Media related to Saud Al-Shuraim at Wikimedia Commons

* Google Play’da Saud ash-Shuraym tomonidan Qur’on tilovati (bepul tinglash va yuklab olish)
* haramainrecordings.com — Masjid al-Haramdan Saʼud ash-Shurayimning soʻnggi yozuvlari (audio / video)
* shuraym.com — Imom ash-Shurayimning norasmiy sayti
* Shayx Saud ash-Shuraym Qur’on tilovatini mp3 formatda yuklab oling
Axborotlashtirish

**Axborotlashtirish** (ingliz tilidan „Informatization“) — bu koʻp maʼnoli atama boʻlib, ilgʻor axborot texnologiyalari yordamida jamiyatda *axborotdan* foydalanish samaradorligini oshirish jarayonida, shuningdek, jamiyatning rivojlanishi va axborot jamiyatiga aylanishi jarayonida va postindustrial jamiyatning rivojlanishida asosiy omil hisoblanadi.Shuningdek yuridik va jismoniy shaxslarning axborotga bo‘lgan ehtiyojlarini qondirish uchun axborot resurslari, axborot texnologiyalari hamda axborot tizimlaridan foydalangan holda sharoit yaratishning tashkiliy ijtimoiy-iqtisodiy va ilmiy-texnikaviy jarayoni.

Filippin universiteti professori Aleksandr Florning fikricha, axborotlashtirish anʼanaviy jamiyatlarga salbiy taʼsir koʻrsatadi.

## Taʼriflar

2006-yil 149-sonli „Axborot, axborot texnologiyalari va axborotni himoya qilish toʻgʻrisida“ Federal qonuni axborotlashtirishning quyidagicha taʼrifini beradi:

…axborot texnologiyalaridan foydalangan holda axborotni qidirish, olish, uzatish, ishlab chiqarish va tarqatish bilan bogʻliq munosabatlar… 
2006-yilda oʻz kuchini yoʻqotgan 1995-yilgi eski federal qonunning taʼrifiga koʻra, axborotlashtirish:

…axborot resurslarini shakllantirish va ulardan foydalanish asosida fuqarolar, davlat hokimiyati organlari, mahalliy davlat hokimiyati organlari, tashkilotlar, jamoat birlashmalarining axborot ehtiyojlarini qondirish va huquqlarini amalga oshirish uchun maqbul shart-sharoitlarni yaratishning tashkiliy ijtimoiy-iqtisodiy va ilmiy-texnik jarayoni… 
Belarus Respublikasi Vazirlar Kengashining qarorida „axborotlashtirish“ tushunchasiga quyidagi taʼrif berilgan:

…axborotlashtirish — axborot resurslarini shakllantirish va ulardan foydalanish hamda axborot munosabatlarini amalga oshirish uchun shart-sharoitlarni taʼminlovchi tashkiliy, ijtimoiy-iqtisodiy, ilmiy-texnikaviy jarayon…

## Yana qarang
* Kompyuterlashtirish
* Texnologik determinizm
## Manbalar

## Adabiyotlar
* Зайцев Н. Г. Принципы информационного обеспечения в системах переработки информации и управления. — Киев, 1976.
* Зайцев Н. Г. Концепция информатизации современного общества. — 1989.
* Коротков А. В., Кристальный Б. В., Курносов И. Н. Государственная политика Российской Федерации в области развития информационного общества. — М.: ООО «Трейн», 2007. — 472 c. ISBN 978-5-903652-01-3.
* Цветкова М. С., Ратобыльская Э. С., Дылян Г. Д. Модели комплексной информатизации общего образования // Учебное издание. — Мистером.: БИНОМ. Лаборатория знаний, 2007 г. — 119 с. ISBN 978-5-94774-652-5.
* 
* 
* 

## Havolalar
* Материалы Международной молодёжной научной конференции «Гражданское общество в эпоху глобальной информатизации» // Электронный информационный портал «Русский интеллектуальный клуб»
Anarkali maqbarasi

**Anarkali qabri** (urdu: مقبره انارکلی) – Pokistonning Panjob provinsiyasi poytaxti Lahor shahrida qurilgan 16-asrga oid sakkiz burchakli Boburiy yodgorligi.

## Joylashuvi
Anarkali qabri Lahorning Panjob fuqarolik kotibiyati majmuasi hududida, Devorli Lahor shahridan janubi-gʻarbda, Britaniya davridagi savdo markazi yaqinida joylashgan. Bu haligacha mavjud boʻlgan eng qadimgi Boburiy-Temuriy va ilk Boburiy-Temuriy davrining eng muhim binolaridan biri hisoblanadi. Bino hozirda Panjob arxivi sifatida foydalaniladi va jamoatchilikka kirish taqiqlangan.

## Tarixi

Qabrning qurilishi 1599 yoki 1615-yillarda amalga oshirilgan.

Sikx imperiyasi davrida qabr Xarak Singx tomonidan vayron qilingan va keyinchalik Ranjit Singx armiyasida ishlagan general Jan-Batist Venturaning rafiqasi uchun qarorgohga aylantirilgan vaqtda yana bir marotaba tahqirlangan. Keyinchalik qabr Britaniya Raji davrida – 1851-yilda Saint James cherkoviga aylantirilishidan avval 1847-yilda ruhoniy idorasiga aylantirilgan va keyinchalik Lahorning „Protestant sobori“ sifatida faoliyat olib borgan.

## Arxitekturasi

Strukturaning poydevori sakkizburchak shaklida boʻlib, har bir tomonida 44 fut va 30 fut uzunlikdagi minoralar mavjud. Inshootning tepasida ham qoʻshaloq gumbaz joylashgan boʻlib, u Boburiylar davriga xos boʻlgan gumbaz namunalaridan biridir. Gumbaz har biri 12 fut-u 3 dyuymli 8 ta kamarga tayanadi.

Binoning yon tomonlaridagi katta arklar bir vaqtlar odatiy Boburiy uslubida ochilgan, ammo inglizlar tomonidan toʻsib qoʻyilgan.

Bugungi kunda bino oqlangan. Xabarlarga koʻra, bir vaqtlar u bogʻ bilan oʻralgan. Binodan hozirda Panjob arxivi sifatida foydalanilmoqda, shuning uchun ham keng jamoatchilikka kirish taqiqlangan.

## Kenotaf

Oq marmardan yasalgan kenotafda Allohning 99 ta ismi yozilgan oʻymakorlik tasvirlari mavjud boʻlib, uni 19-asr tarixchilari „dunyodagi eng yaxshi oʻymakorlik buyumlaridan biri“ deb taʼriflashgan.

:

## Muhofazaga olinishi
Qabr Panjob Arxeologiya Departamentining „Qoʻriqlanadigan meros yodgorliklari roʻyxati“ga kiritilgan.

## Manbalar
Moskvadagi Aleksandr Blok haykali

**Aleksandr Blok yodgorligi** — rus shoiri Aleksandr Blok haykali. Haykaltarosh Oleg Komov tomonidan yasalgan va 1993-yilda Moskvada, Spiridonovkadagi 6-uy yaqinidagi bogʻda oʻrnatilgan.

Ushbu manzilda oʻrnatilishiga sabab shuki, shoir 1904-yil yanvar oyida D.I. Mendeleyevning qizi Lyubov Dmitrievna Mendeleyeva bilan turmush qurganidan koʻp oʻtmay mana shu 6-uyda qolgan.

## Manbalar

## Havolalar

* 

*
Bokudagi Hazi Aslanov yodgorligi

**Hazi Aslanov yodgorligi ―** 1949-yilda ikki marta Sovet Ittifoqi Qahramoni boʻlgan yagona ozarbayjonlik general-mayor Hazi Aslanov xotirasiga oʻrnatilgan qabr toshidir.

## Yodgorlikni oʻrnatish
Yodgorlik 1949-yilda Togʻli bogʻdagi Hazi Aslanov qabriga oʻrnatilgan. Haykaltarosh Fuad Abdurahmonov tomonidan yaratilgan. 2012-yilda yodgorlik tubdan taʼmirlandi.

## Yana qarang

* Fizuli haykali
* Husayn Jovid haykali
* Xurshidbon Natavon haykali

## Manbalar
Koont

**Kont** () — qadimgi yunon mifologiyasida turli versiyalarga koʻra, kamida oʻn bir kishi boʻlgan koʻpchilik akalari kabi Troyan urushi paytida jang qilgan va vafot etgan troyan jangchisi. Priamning rafiqasi Feanoning doʻsti va maslahatchisi Troyan Antenorning toʻngʻich oʻgʻli.

## Agamemnon bilan jang
Gomerning Iliadasiga koʻra, u yunonlar rahbaridan oʻch olmoqchi boʻlib, Agamemnon tomonidan oʻldirilgan ukasi Ifidamasning jasadi ustida u bilan jangga kirdi. Koont kutilmaganda Agamemnonning qoʻlini nayza bilan yaraladi va uni tirsagidan yorib yubordi. U akasining jasadini oyogʻidan sudrab, yordam chaqirdi, lekin oʻldiriladi (Agamemnon uni nayza bilan yiqitdi va Koontning boshini murdaning ustida kesib tashladi). Biroq, yetkazilgan yara tufayli, qoʻlidagi ogʻriqdan azob chekayotgan Agamemnonni, „Iliada“ muallifi tugʻruqdagi ayolning ogʻrigʻi bilan solishtiradi, oʻsha kuni jangdan chiqarib yuboriladi va aravachiga uni yunonlarning kemalariga olib ketishni buyuradi.

Korinflik zolim Kipselning sandigʻida geograf Pausaniasning soʻzlariga koʻra, Agamemnon va Koont oʻrtasidagi jang tasvirlangan.

## Ismi
Ismning qadimgi yunoncha yozilishi *Κόων*, shuningdek **Cynon** (*Κύνων*) nomi bilan ham tanilgan.

## Manbalar
Koprey

**Koprey** () — qadimgi yunon mifologiyasidagi personaj. Yevrisfeyning xabarchisi. Pelopning oʻgʻli. Qotillikdan soʻng Ifita Mikenaga qochishga majbur boʻladi va Yevrisfey tomonidan ifloslikdan tozalanadi. U Geraklga unga topshirilgan ishlar haqida maʼlumot bergan. Geraklidlarni olib ketmoqchi boʻlganida afinaliklar tomonidan oʻldirilgan. Perifetning otasi.

Yevripidning „Geraklidalar“ tragediyasining bosh qahramoni.

## Manbalar
Korvak

**Korvak** () — Marvel Comicsning superyovuzi boʻlib, u birinchi marta *Giant-Size Defenders* № 3 (1975-yil yanvar) filmida paydo boʻlgan va Stiv Gerber va Jim Starlin tomonidan yaratilgan.

Qahramon Marvel olamidagi eng kuchlilardan biri hisoblanadi. Baʼzi jurnalistlar uni juda mashhur boʻlmasa-da, Qasoskorlarning eng dahshatli raqibi deb atashadi.

## Manbalar
Taganrogdagi Aleksandr Pushkin haykali

**Aleksandr Pushkin** yodgorligi — 1986-yilda Taganrogning Pushkinskaya qirgʻogʻida oʻrnatilgan Aleksandr Pushkin haykali. Haykaltarosh G.&nbsp;V.&nbsp;Neroda, meʼmor P.&nbsp;V.&nbsp;Bondarenko.

## Yodgorlik
Haykaltarosh G.V.Neroda, meʼmor P.DV.Bondarenko ("Spetsproektrestavratsiya").

## Tarix
Yodgorlik Aleksandr Pushkinning Taganrogga 1820-yil iyun oyidagi tashrifi faktini abadiylashtirish maqsadida qurilgan. Dastlab, yodgorlik Pushkinskaya qirgʻogʻiga qaragan holda, oʻz oʻqida, Tosh zinapoyadan 10-15 metr shimoli-gʻarbda oʻrnatilgan.

2002-yilda Pushkinskaya qirgʻogʻining rekonstruksiya qilinishi va Taganrogning 300-yilligi sharafiga yodgorlik oʻrnatilishi munosabati bilan Pushkin haykali yaxta klubi tomon 150 metrga koʻchirildi. Yodgorlikni koʻchirish jarayonida avvalgi toʻrtburchak shakldagi poydevor yumaloq shaklga almashtirilgan.

## Yana qarang

* Taganrog yodgorliklari

## Manbalar
Koreb

**Koreb** () — qadimgi yunon mifologiyasidagi personaj. Migdonning oʻgʻli. Kassandraning kuyovi. Kassandra bilan turmush qurish uchun Troyaga keladi, lekin Neoptolem tomonidan; yoki (Lesxey va Kvint poemasiga koʻra) Diomed tomonidan Troyaning olinish kechasida oʻldiriladi. Yoki Kassandrani qutqarishga harakat qiladi va Peneley tomonidan oʻldiriladi. Delfidagi Polignotning rasmida tasvirlangan.

## Manbalar
Cliff Booth

**Cliff Booth** — Kventin Tarantino tomonidan ixtiro qilingan personaj, kaskadyor, aktyor Rik Daltonning doʻsti va doimiy yordamchisi. Bir vaqtlar Gollivudda (2019-yil; oʻsha paytda uni Bred Pitt oʻynagan) bosh qahramonlardan biri va unga aloqador romanlar — „Bir paytlar Gollivudda“ (2020-yilda chiqqan) va Rik Dalton oʻynagan: Mak Kuinn boʻlishi mumkin boʻlgan odam 2022-yilda chiqariladi).

## Tarjimai hol
Kventin Tarantino asarlarida Cliff Booth — Ikkinchi Jahon urushi qahramoni, „yashil beret“, pichoqli janglar va yaqin janglar boʻyicha mutaxassis, „dunyodagi eng halokatli yigitlardan biri“. U ikki marta jasorat uchun mukofotlangan va boshqa amerikalik askarlardan koʻra koʻproq yaponlarni oʻldirgan. Urushdan keyin But filmlar va teleseriallar toʻplamida kaskadyor va yordamchi sifatida ishlagan. Maʼlumki, u uylangan va xotini vafot etgan; Kliff uni oʻldirgani haqida mish-mishlar bor edi, lekin ular uning aybini isbotlay olmadilar. 1961-yilda "Ov qonuni" filmining uchinchi mavsumini suratga olish paytida But aktyor Rik Dalton bilan uchrashadi, keyinchalik uning doʻsti va doimiy yordamchisiga aylanadi.

## Tasvirni shakllantirish
Cliff Booth — 1969-yilda boʻlib oʻtgan „Bir paytlar Gollivudda“ (2019) filmidagi bosh qahramonlardan biri. Filmda But rolini Bred Pitt ijro etgan. 2020-yilda Tarantino xuddi shu nomdagi romanini nashr etib, Cliff Boothning oʻtmishi haqida koʻproq maʼlumot berfdi. 2022-yil yanvar oyida yana bir kitob yozilgani maʼlum boʻlfdi — „Rik Dalton: Makkuin boʻlishi mumkin boʻlgan odam“.

Tarantino va Bred Pitt Booth obrazini Billi Jek — Tom Laflin obraziga qaratgan holda yaratdilar. Bu suratga Charlz Menson va uning izdoshlari u yerda yashagan Span ranchosida suratga olingan filmdagi kaskadyor Gari Kent, shuningdek, taklif etilgan kaskadyor, professional kurashchi va dzyudo boʻyicha ikki karra milliy chempion Jin Lebell taʼsir koʻrsatgan. „Yashil ari“ teleserialini suratga olib, boshqa kaskadyorlarning Bryus Li „ularni ahmoqona urmoqda“ degan shikoyatlaridan keyin. Lebell qotillikda gumon qilingan, ammo sudlanmagan. Pitt, shuningdek, Stiv Makkuinning dublyor Bud Akins va (Tarantinoning soʻzlariga koʻra) Death Proof filmidagi „Maykga eng yaqin ekvivalent“ boʻlgan kaskadyorning ishidan ilhomlangan. But va Dalton oʻrtasidagi munosabatlar Kurt Rassell va Jon Casino oʻrtasidagi munosabatlarga, Bert Reynolds va Xel Nidxem oʻrtasidagi koʻz bilan tasvirlangan.

## Manbalar
Klitemnestra

**Klitemnestra** (  ning **imlosi,** ) — Leda va Tyndareusning qizi, Agamemnonning rafiqasi. Iliada (I 113) va Odisseyda eslatib oʻtilgan.

## Mifologiyada hikoya
Qadimgi yunon mifologiyasida Sparta qiroli Tyndareus va Ledaning qizi (ikkinchi manbaga koʻra), Yelena va Dioskuriyning singlisi. Bir manbaga koʻra, u dastlab Tantalning xotini boʻlgan (Agamemnon tomonidan bolasi bilan oʻldirilgan). Troyaga qarshi yurishda yunon qoʻshinini boshqargan Miken qiroli Agamemnonga uylangan.

Agamemnon yoʻqligida, Nafplius tomonidan taklif qilingan Klitemnestra, uni amakivachchasi Egistf bilan aldagan va eri qaytib kelgach, uni va uning bekasi Kassandrani oʻldirgan.

Keyinchalik Klitemnestra Egisf bilan birga oʻz oʻgʻli Orest tomonidan oʻldirildi, u otasining oʻlimi uchun qasos oladi. Oʻlimi oldidan kechasi tushida ilon oʻziga qarab sudralib kelayotganini va tojdan tishlayotganini koʻradi. Esxilning soʻzlariga koʻra, u koʻkragini tishlagan ilonni tugʻganini tushida koʻrgan. Boshqa bir manbaga koʻra, u Agamemnon qirollik tayogʻi unib chiqib, daraxtga aylanganini orzu qilgan.

U Miken shahar devoridan uzoqda dafn etilgan.

Betti Radish taʼkidlaganidek, Gomer Klitemnestrani adashgan zaif ayol sifatida „xayriya“ bilan tasvirlaydi.

## Bolalar

* Orest, Iphigenia, Electra, Xrizotemida — Agamemnondan.
* Erigone, Alet — Aegisthusdan.

## Sanʼatda Klitemnestra tasviri

Esxilning „Agamemnon“ va „Xoefora“ tragediyalarining bosh qahramoni („Eumenidlar“ tragediyasida uning soyasi ham uchraydi); Sofoklning „Ifigeniya“, „Klitemestre“, „Elektra“ tragediyalari; Evripid „Aulisdagi Iphigenia“ va „Elektra“; „Klitemester“ polemesi, Pakuviyaning „Dulorest“ tragediyasi, „Klitemester“ harakati, Senekaning „Agamemnon“, Rasinning "Ifigeniya".

Klitemnestraning taqdiri Esxil ("Oresteya" trilogiyasi), Sofokl („Elektra“), Evripid („Elektra“) va Sartr ("Pashshalar") tragediyalari uchun syujet boʻlib xizmat qiladi.

1895-yilda opera S. I. Taneeva Oresteia, librettosi A. Venkstern tragediyasining syujetiga aylanadi.

1909-yilda Richard Straussning „Elektra“ operasining premyerasi boʻlib oʻtadi, u yerda bosh qahramonlardan biri Klitemnestra boʻladi.

XX-asrda „Klitimnestra yoki jinoyat“ nasriy sheʼri Marguerite Yourcenarga tegishli. 1958-yilda Marta Grem „Klitemnestra“ baletini sahnalashtirdi, 1967-yilda janubiy afrikalik bastakor Kromvel Everson tomonidan birinchi afrikaans operasi „Klitemnestra“ yozilgan.

1877-yilda kashf etilgan asteroid (179) Klitemnestra, Klitemnestra nomi bilan atalgan.

## Manbalar


## Havolalar
* Галерея
Sapyorlar yodgorligi

**Sapyor askarlar haykali** (hujumchi muhandislik-sapyorlik brigadalari muhandislik-tank polklari sapyor askarlari yodgorligi) — sapyorlar xotirasiga oʻrnatilgan yodgorlik. Moskva viloyati, Naxabino qishlogʻida Ulugʻ Vatan urushi askarlari-sapyorlari sharafiga oʻrnatilgan yodgorlik.

## Tarixi
Hujumkor muhandislik-sapyor brigadalari nemis armiyasining kuchli mudofaasini yorib oʻtish uchun 1943-yil may oyida tashkil etilgan. Hujum paytida harbiylarning minalar koʻmilgan maydonlardan oʻtishini taʼminlash uchun muhandislik-tank polklari hujum brigadalari tarkibiga kiritildi. Ularda gʻildirakli trallar ishlatilgan. Nakhabino shahrida beshta muhandislik-tank polklaridan biri tashkil etilgan.

Sapyorlar haykali yodgorlik majmuasining bir qismi boʻlib, tagkursi yoniga osilgan lavdagi maʼlumot shundan dalolat beradi. Uning old qismida SSSR muhandislik qoʻshinlari ramzi va yozuvi boʻlgan katta plastinka bor: *"Hujumchi-muhandis-sapyor brigadalari tank-muhandis polklari janchi-sapyorlariga"*.

Haykal 2007-yil 7-sentabrda Novy Gorodok mikrorayoni, Naxabino qoʻrgʻonidagi Novaya va Injenernaya koʻchalari chorrahasida oʻrnatilgan. Yodgorlik asfaltli yoʻlaklar, maysazor va tungi yoritgichlar oʻrnatilgan hamda plitkalar bilan qoplangan maydonchada joylashgan. Ulug 'Vatan urushi davridagi T-34 tanki gʻildirakli mina tashuvchisi boʻlgan tosh poydevorga oʻrnatilgan (tankka Ulugʻ Vatan urushi davrida ishlatilmagan KMT-5M mina tozalash mashinasi oʻrnatilgan). Tank oldida zanglamaydigan poʻlatdan yasalgan konstruktsiya qurilgan boʻlib, u tral gʻildiraklaridan birining ostidagi mina portlashidan uchib ketgan parchalarni takrorlaydi.


„Yodgorlik majmuasi harbiy xizmatchilar, RF QK Muhandislik qoʻshinlari muassasalari va korxonalarining qismlari ishchi-xodimlarining tashabbusi va mehnati bilan barpo etilgan. Yodgorlikni tashkil etishda Krasnogorsk oʻlkasi maʼmuriyati va vatanparvar fuqarolar ishtirok etdi“.
2014-yil 1-avgustda Rossiya Federatsiyasi Mudofaa vazirining qarori bilan ushbu yodgorlik yaqinida Rossiya Federatsiyasi Qurolli Kuchlarining minalarga qarshi xalqaro markazi tashkil etildi. Ahamiyatlisi, aynan 2017-yili ushbu markazda Rossiyaning Suriyadagi harbiy operatsiyasida ishtirok etib halok boʻlgan sapyorlarning jasorati abadiylashtirildi.

## Manbalar

## Havolalar
* Nakhabinodagi sapyor tankiga yodgorlik  Arxivnaya kopiya -da
* „Nakhabino shahar posyolkasi“ munitsipalitetining yodgorliklari va esda qolarli joylari Arxivnaya kopiya -da
Vatan himoyachilari — Korenyov harbiylari yodgorligi

**"Korenyovo askarlari – Vatan himoyachilari" yodgorligi** – Korenyovo qishlogʻining 1941-1945-yillardagi Ulugʻ Vatan urushida halok boʻlgan fuqarolari xotirasiga bagʻishlangan. 1993-yil 9-mayda ochilgan. Korenyovo qishlogʻi Moskva oblastining Lyubertsi tumanida (hozirgi Lyubertsi shahar okrugi, Moskva viloyati) joylashgan.

Ikkinchi jahon urushi yillarida Korenyovo va Kraskovo qishloqlari, ular yaqinidagi Mashkovo, Marusino va Motyakovo qishloqlarining 342 nafar fuqarosi jang maydonlarida, olgan jarohatlari va kasalliklardan shifoxonalarda vafot etgan.

Toʻrt metrlik yodgorlik yarim yalangʻoch yarador jangchining chap qoʻli bilan jarohatini qoplab, oʻng qoʻlida PPSh avtomati qurolini ushlab turgan relyefli shaklida namoyon boʻladi. Haykaltaroshlik qismi monolit och kulrang granitdan yasalgan. Tagkursisi qizil-jigarrang granit bilan qoplangan.

Vatan himoyachilariga atalgan yodgorlik Moskva viloyati, Lyubertsi tumani, Kraskovo qishlogʻi faxriylar kengashi tashabbusi bilan oʻrnatilgan. Korenyovo mikrorayoni ham ushbu maʼmuriy hudud tarkibiga kiradsi. Loyihani ishlab chiqishda faxriylar faol ishtirok etgan.

Yodgorlik majmuasi muallifi haykaltarosh, RFda xizmat koʻrsatgan rassom, Rossiya Badiiy akademiyasi akademigi A. A. Rojnikovdir.

Majmua 2005-yilda rekonstruksiya qilingan. 22-iyun, ya]ni Xotira va motam kunida Korenyovo mikrorayonida taʼmirlangan majmuaning tantanali ochilishi boʻlib oʻtdi.

Yodgorlikni rekonstruksiya qilish ishlari Kraskovo qishlogʻi maʼmuriyati tashabbusi bilan boshlangan. Qishloq faxriylar kengashi, Moskva viloyati Madaniyat vazirligi koʻmagida kompozitsiya muallifi bilan kelishilgan holda amalga oshirilgan.

## Manbalar
You Are Not Alone

„**You Are Not Alone**“ () — amerikalik xonanda Michael Jackson ijro etgan qoʻshiq. 1995-yilning 15-avgustida Jacksonning oʻsha yili chiqarilgan „“ deb nomlanuvchi toʻqqizinchi albomining ikkinchi singli sifatida chiqarilgan.

„You Are Not Alone“ qoʻshigʻi R&B janridagi ballada boʻlib, uni amerikalik qoʻshiqchi R. Kelly shaxsiy hayotidagi qiyinchiliklarga javoban Jackson uchun maxsus yozgan. Kelly qoʻshiq demosini Jacksonga yuborgan. Jacksonga qoʻshiq yoqqan va u Chikagodagi studiyasida Kelly bilan hamkorlikda ashulani yozishga qaror qilgan. Jacksonning qoʻshiqqa boʻlgan qiziqishi uygʻonishiga oʻz shaxsiy hayotidagi voqealar ham turtki boʻlgan. Qoʻshiq uchun Jackson va uning oʻsha paytdagi rafiqasi Lisa Marie Presley () ishtirokida klip suratga olingan. Klipda yarim yalangʻochlik sahnalari bor.

Umuman olganda, qoʻshiq ijobiy kutib olingan hamda „Grammy“ va „American Music Award“ mukofotlari uchun nominatsiyalarni olgan. „You Are Not Alone“ qoʻshigʻi premyerasi „Billboard Hot 100“ xit-paradida birdaniga birinchi oʻrindan boshlangan qoʻshiq sifatida Guinness rekordlar kitobiga kiritilgan. Koʻp sonda sotilgani uchun Amerika ovoz yozish sanoati assotsiatsiyasi () tomonidan „platina“ sertifikati bilan taqdirlangan. Shuningdek, qoʻshiq Avstriya, Belgiya, Fransiya, Irlandiya, Yangi Zelandiya, Polsha, Ruminiya, Shotlandiya, Ispaniya, Shvetsiya, Shveysariya va Buyuk Britaniya xit-paradlarida birinchi oʻrinni egallagan. Qoʻshiq 2006-yilda Jacksonning „Visionary: The Video Singles“ toʻplamiga kiritilgan va Buyuk Britaniyaning singllar xit-paradida 30-pogʻonagacha koʻtarilgan.

„You Are Not Alone“ Jacksonning hayoti davomida AQSh xit-paradlarida birinchi pogʻonaga koʻtarilgan oʻn uchinchi va soʻnggi singlidir. Jackson 2009-yilning iyun oyida vafot etishi ortidan Kelly oʻzining „Love Letter“ (2010) albomiga qoʻshiqni kiritigan. 2011-yilda qoʻshiq Jacksonning „I Just Canʼt Stop Loving You“ qoʻshigʻi bilan remiks qilingan va oʻsha yili „Immortal Version“ nomi bilan „Immortal“ albomiga kiritilgan.

## Manbalar

## Havolalar
* „You Are Not Alone“ YouTubeda
Qizil boshli karkidon qush

**Qizil boshli karkidon qush** () — karkidon qushlar oilasiga mansub Osiyo kalaosi urugʻidan. Filippinning Negros va Panay orollarida yashaydi.

Qizil boshli karkidon qushlar oʻz uyalarini qurish uchun daraxtlardagi tabiiy kovaklardan foydalanadilar. Ushbu tur jiddiy xavf ostida hisoblanadi. Qizil boshli karkidon qush juda sekin koʻpayadi va shuning uchun ular ov hamda oʻrmonlarni kesish kabi jarayonlarga dosh berolmaydi. Bu tur ilgari Gimaras orolida ham yashagan, hozirda esa Negros orolida ham yoʻq boʻlib ketgan. Ushbu turning hozirgi soni 160 dan kam miqdorni tashkil qiladi.

Qush oʻzining ushbu ilmiy nomini Shotlandiya ornitologi Artur Xay (1824-1878) sharafiga olgan(en: Arthur Hay, 9th Marquess of Tweeddale), Viscount Valden.

## Manbalar

## Havolalar
* BirdLife International 2013. ''Rhabdotorrhinus waldeni''. The IUCN Red List of Threatened Species. Version 2014.3.
Tartudagi Tosh koʻprik

**Tosh koʻprik** () — Estoniyaning Tartu shahridagi Emayigi daryosi boʻylab saqlanib qolmagan tosh koʻprik. Liflyandiyadagi birinchi tosh koʻprik, erta klassik davrning muhim meʼmoriy asari.

## Tarixi
Tosh koʻprik 1775-yilda general-gubernator Yuriy Yuryevich Broun tashabbusi bilan Tartudagi katta yongʻindan keyin qurilgan. Loyiha mualliflari — Iogann Zaklovski va I. Ts. Zigfriden. Koʻprik uchun toshlar ogʻir mehnat uchun Estoniyaga haydalgan Pugachev qoʻzgʻoloni ishtirokchilari tomonidan tarashlangan. Qurilish 1779-yilda boshlangan va 1784-yilda yakunlangan. Koʻprik 1784-yil 16-sentyabrdaishga tushurilgan.

Koʻprikning markaziy qismi antik davrni eslatuvchi zafar arkalari bilan bezatilgan . Koʻprik Tartu markaziy maydonidagi tarixiy ansambl tarkibining asosiy elementlaridan biri boʻlgan. Koʻprik maydonning uzunlamasına oʻqida joylashgan boʻlib, unga oʻziga xos tantanali kirish vazifasini oʻtagan.

1941-yil 9-iyulda chekinayotgan rus qoʻshinlari tomonidan koʻprik portlatilgan. Bugungi kunda uning oʻrnida yana bir koʻprik — Kaarsild turibdi.

Hozirda Tosh koʻprikni qayta tiklash rejalari mavjud.

## Galereya

File:Kivisild Tartus 2007.jpg
File:Album von Dorpat, TKM 0031H 06, crop.jpg
File:Tartu Kivisild, Körber.jpg
File:Villem Ormisson, Tartu vaade (1937).jpg

## Manbalar
Baynalmilal jangchilar yodgorligi Qarag‘anda

**Afgʻonistonda halok boʻlgan askarlar sharafiga yodgorlik majmuasi** — 1990-yilda ochilgan yodgorlik. Yodgorlik postsovet hududida Afgʻonistonda jang qilib halok boʻlgan askarlar xotirasi uchun eng katta yodgorlik majmui hisoblanadi. U Qaragʻanda (Qozogʻiston) shahridagi Gʻalaba bogʻida joylashgan.

## Tavsifi
Baynalmilal askarlar klubi 1987-yilda Afgʻonistonda halok boʻlgan askarlar xotirasiga yodgorlik majmuasi barpo etish tashabbusi bilan chiqdi. Ularni Qaragʻanda shahar komsomol qoʻmitasi qoʻllab-quvvatladi. 1990-yilda shahar bogʻida Afgʻonistondagi urushda qatnashgan baynalmilalchilar xotirasiga bagʻishlangan yodgorlik majmuasi ochildi. Uning loyihasi mualliflari haykaltarosh N. Novopoltsev va meʼmor J. Altayevlardir.

Xotira majmuasi uch qismdan iborat yirik inshootdir. Uning asosiy qismi zinapoyalardan tashkil topgan ikki qavatli maydondir. Pushti chigʻanoqli tosh bilan qoplangan himoya devorlari bilan oʻralgan. Ushbu qismning ichida granit bilan qoplangan monolit devorlar koʻtarilib, atrofida yarim doira oʻrindiqlar bor. Maydon atrofi nosimmetrik maysazorlar va gullar bilan bezatilgan. Kompozitsiyaning meʼmoriy markazi — afgʻon urushida vafot etgan qaragʻandaliklarning ismlari yozilgan podium boʻlib, u 8 metrli bronza kompozitsiya bilan tojlangan. Tagkursiga urushda yonib ketgan yoshlik timsoli boʻlgan yigit qiyofasini mujassam etgan haykal oʻrnatilgan.

Gʻalaba bogʻidagi afgʻon askarlari yodgorligi baynalmilalchilar xotirasiga hurmat bajo keltirish, ularni ulugʻlashning asosiy maskani hisoblanadi. Har yili 15-fevral kuni Sovet qoʻshinlarining Afgʻonistondan olib chiqilganligi munosabati bilan halok boʻlgan askarlar sharafiga gulchambarlar qoʻyiladi va shamlar yoqiladi.

Yodgorlik 2010-yil aprel oyida Qaragʻanda viloyati, Qaragʻanda shahrining mahalliy ahamiyatga ega boʻlgan tarixiy va madaniy yodgorliklari roʻyxatiga kiritilgan.

## Manbalar
LulzRaft

**LulzRaft** — 2011-yilda Kanada veb-saytlariga bir qator yuqori darajadagi hujumlar tufayli xalqaro doirada eʼtibor qozongan xakerlar guruhi. Ularning maqsadlariga Kanada Konservativ partiyasi va Husky Energy kabi tashkilotlar kiradi.

2011-yilning 7-iyun kuni *LulzRaft* Kanada Konservativ partiyasi veb-saytiga buzib kirish va Kanada Bosh vaziri Stephen Harper haqida yolgʻon xabar tarqatish uchun javobgarlikni oʻz zimmasiga oladi. Xakerlar Xarper nonushta qilayotganda boʻgʻilib qolgani va Toronto umumiy kasalxonasiga havo yostiqchasidan nafas olgan holda ketgani haqida ogohlantirishni saytga joylashtirishadi. Hikoyaga koʻpchilik ishonadi, shu jumladan Kanada parlamenti deputati Christopher Alexander ham bu voqeani Twitterda tarqatadi. Tez orada Bosh vazirning matbuot kotibi bu voqeani rad etgan raddiya bilan koʻrinish beradi.

LulzRaft 8-iyun kuni yana Konservativ partiyani nishonga oldi va partiya donorlari haqidagi maʼlumotlar bazasini muvaffaqiyatli buzganlik uchun javobgarlikni oʻz zimmasiga oldi. Guruh tomonidan foydalaniladigan maʼlumotlar, jumladan donorlarning ismlari, shuningdek ularning uy va elektron pochta manzillari. Keyinchalik LulzRaft partiyaning „dahshatli xavfsizlik“ borligini va bosqinchilik uchun u juda oddiy usullardan foydalanganini aytdi. Xuddi shu kuni LulzRaft Husky Energy kompaniyasining veb-saytiga ham kirgan. Ular „*[[hash-browns]]*“ kupon kodini ishlatgan foydalanuvchilarga bepul gaz vaʼda qilingan xabarnomani qoʻshib, bu ularning oldingi hujumlaridan xafa boʻlgan konservatorlarni tinchlantirishga qaratilgan xayrixohlik ishorasi ekanligini daʼvo qilishadi.

Baʼzi sharhlovchilar guruh Konservativ partiyani yoqtirmaslik sabab boʻlgan deb taxmin qilishsa-da, LulzRaft siyosatchilarni umuman yoqtirmaydigan partiyasiz guruh ekanligini taʼkidlaydi. Guruhning LulzSec bilan aloqasi bor-yoʻqligi nomaʼlum, garchi baʼzi ommaviy axborot vositalarida LulzRaft hujumlari nusxa koʻchirish effekti tufayli ilhomlantirilgan degan taxminlar mavjud.

## Manbalar

## Havolalar
*
Argʻimchoq yodgorligi, Eski Oskol

**Urush bolalari uchun „Argʻimchoq“ yodgorligi** — 2014-yilda Eski Oskolda ochilgan Ulugʻ Vatan urushi bolalariga bagʻishlangan haykaltaroshlik janridagi kompozitsiya.

## Tarixi
Eski Oskolda „Argʻimchoq“ yodgorligi Davlat Dumasi deputati Sergey Muravlenko tashabbusi bilan oʻrnatilgan. Uning maketi 2014yil yanvar oyida fuqarolarga taqdim etilgan. Loyiha Belgorod viloyati gubernatori Yevgeniy Savchenko va viloyat madaniyat boshqarmasi boshligʻi boʻlgan tanlov komissiyasi tomonidan tanlab olingan. Yodgorlik loyihasining muallifligi Moskva viloyati , Jukovskiy shahri jamoasiga tegishli („Lit Art“ ustaxonasi): haykaltaroshlar Zaxar Karamyan va Denis Melnikov, meʼmorlar Andrey Shipunov va Konstantin Ashixmin.

2014- yil 11-iyulda Eski Oskolning Makarenko mikrorayonida yodgorlikning tantanali ochilishi boʻlib oʻtgan. „Argʻimchoq“ haykaltaroshlik kompozitsiyasidagi ramziy qizil lentani Eski Oskol shahar okrugi maʼmuriyati boshligʻi Aleksandr Gnedix , Davlat Dumasi deputati Sergey Muravlenko va Eski Oskol shahar okrugi faxriylar kengashi raisi Vladislav Polkovnitsin kesishgan.

## Tavsif
Mitishi shahrida bronzadan quyilgan, balandligi uch metrdan bir oz koʻproq boʻlgan haykal kichik granit poydevorga oʻrnatilgan.

Kompozitsiya realistik janrda taqdim etilgan va ogʻir urush davridagi bolalikka tegishli tuygʻularga qaratilgan. Yodgorlik qayishtirilgan toʻpning tumshugʻiga bogʻlangan argʻimchoq shaklida yasalgan. Argʻimchoqda bir bolakay uchib oʻtiribdi, yonida katta o‘lchamli va eskirgan kiyimdagi bir qiz turibdi.
## Manbalar
Biz Stone

**Christopher Isaac „Biz“ Stone** (1974-yil 10-martda tugʻilgan)) — Twitter asoschilaridan biri va kreativ direktori, shuningdek, Xanga, Blogger, Odeo va Obvious ni yaratish va ommaga taqdim etishda qatnashgan. Blog yuritish faoliyati haqida ikta kitobi nashr etilgan: „Blogging: Genius Strategies for Instant Web Content“  (New Riders, 2002) va „ Who Let The Blogs Out?“ (St Martins, 2004).

Biz Stoun  TIME  jurnalining maʼlumotlariga koʻra dunyodagi eng nufuzli shaxslardan  biri, Inc maʼlumotlariga koʻra oʻn yillikning koʻzga koʻringan tadbirkori. Magazine@  va Vanity Fair  roʻyxatidagi „Dunyodagi eng nufuzlu 10 kishi“dan biri hisoblanadi.

Jek Dorsi va Stoun Twitter prototipini taxminan ikki hafta ichida yaratganlar.  Stoun Kaliforniyaning Berkli shahrida istiqomat qiladi.  Massachusets shtatining Uelsli shahridagi Uellsli oʻrta maktabini tamomlagan.Vegan hisoblanadi

2015-yilda nashr etilgan va dunyoning koʻplab tillariga tarjima qilingan „Dadil boʻl! Twitter asoschisidan buyuk ishlafni amalga oshirish uchun maslahat“ nomli shaxsiy rivojlanishga oid asar muallifi hisoblanadi.

## Manbalar

## Havolalar

* Biz Stone veb-sayti
* 
* Biz Stone savol-javob, Boston Globe jurnali bilan
* Biz Stoun Malkom Gladvellning Twitterni tanqidiga javob berdi
Axborot etikasi

**Axborot etikasi** — axborot texnologiyalarini ishlab chiqish va qoʻllash bilan bogʻliq holatlarda yuzaga keladigan axloqiy muammolarni oʻrganadigan fan. Axborot etikasi kompyuter etikasi va axborot falsafasi bilan bogʻliq.

Axborot axloqiy dilemmalari "axborot jamiyati"da muhim ahamiyat kasb etadi. Hozir ham axborot texnologiyalari mualliflik huquqini himoya qilish, intellektual erkinlik, mas’uliyat va xavfsizlik bilan bogʻliq asosiy inson huquqlariga taʼsir qiladi. Axborot etikasi axborotga egalik qilish, foydalanish, maxfiylik, xavfsizlik va umumiylik masalalarini hal qiladi.

## Adabiyotlar

* Adam D. Moore ed (2005). «Information Ethics: Privacy, Property, and Power», University of Washington Press.
* Richard A. Spinello and Herman T. Tavani (eds.) (2004). Readings in Cyberethics, second ed. Mass.: Jones and Bartlett Publishers.
* Herman T. Tavani (2004). Ethics & Technology: Ethical Issues in an Age of Information and Communication Technology. New Jersey: John Wiley and Sons, Inc..
* Díaz Nafría  J.M. at al. (2016) Interdisciplinary Elucidation of Concepts, Metaphors, Theories and Problems Concerning INFORMATION – glossariumBITri. P. 223.

## Yana qarang
* Axborot ekologiyasi
* Kiberetika
* Kompyuter etikasi
* Amaliy etika
* Sunʼiy intellekt falsafasi
* Etika
Kanko-maru

**Kanko-maru** (yap. 観光丸 Kanko:-maru) — Yaponiya tomonidan taklif qilingan, vertikal uchish va qoʻnish imkoniyatiga ega boʻlgan, oʻzida bir bosqichli raketa tashuvchi va uchuvchi tomonidan boshqariladigan kosmik kemani birlashtirgan, koʻp marta foydalanishga moʻljallangan kosmik transport tizimi.

Orbitaga milliy universal vosita sifatida yuk va ekipajni olib chiqish, shuningdek turizm (jumladan yoʻlovchilarni orbital mehmonxonalarga yetkazish) va suborbital qitʼalararo yoʻlovchilarni avialaynerlardan sezilarli darajada tezroq tashish uchun moʻljallangan koʻp martalik istiqbolli ilgʻor tizim loyihasi 1993-yilda Yaponiyaning raketa jamiyati va „Kavasaki“ kompaniyasi tomonidan taklif etilgan. Loyiha oʻsha vaqtlar uchun texnologiya jihatdan xavflilik darajasi kamroq, anʼanaviy raketa tashuvchida uchiriladigan koʻp martalik HOPE kosmoplani loyihasi amalga oshirilishi munosabati bilan Kosmosni tadqiq etish milliy agentligi (NASDA), hozirgi Yaponiya aerokosmik tadqiqotlar agentligi (JAXA) tomonidan qabul qilinmadi, HOPE ham keyinchalik texnik va iqtisodiy qiyinchiliklar bois boshqariladigan milliy kosmik dasturlarni nomaʼlum muddatga kechiktirish qarori (Yaponiyaning „Kibo“ moduli va Xalqaro kosmik stansiya uchun HTV „Kontori“ yuk kemalaridan tashqari) tufayli amalga oshirilmay qoldi (2003-yilda bekor qilindi).

Loyihaga Edo davrida qurilgan va bugʻ bilan ishlaydigan birinchi yapon harbiy kemasi xotirasiga Kanku-maru deb nom berilgan.

Anʼanaviy qanotli, koʻp martalik aviatsion-kosmik tizimlarning aksariyatidan farqli oʻlaroq, loyihada vertikal uchish va qoʻnish, qurilmaning past qismidagi aylana boʻylab tirgaklar bilan joylashtirilgan reaktiv dvigatellardan foydalangan holatda qoʻnish taklif etilgan. U ishga tushirish jarayoni jihatidan Amerika hukumati tomonidan bekor qilingan „Venture Star“ loyihasiga oʻxshab ketadi, uchish va qoʻnish jihatidan esa Amerikaning amalga oshmay qolgan xususiy ROTON loyihasini yodga soladi.

Tizim raketa texnikalari uchun noodatiy boʻlgan keng tuxumsimon shaklga ega boʻlib, balandligi 23,5 m, diametri esa 18 m ni tashkil qiladi. Tizimning uchish ogʻirligi — 550 tonna, Yer orbitasining pastki qismiga olib chiqiladigan foydali yuk ogʻirligi 4 tonna yuk yoki 50 kishini tashkil qiladi. Tizimni boshqaruvchi ekipaj va yoʻlovchilar uning yuqori qismidagi aylana boʻylab illyuminatorlarga ega boʻlgan keng boʻlimga joylashadilar.

Loyiha qiymati 1995-yilda 28 milliard dollarga baholangan.

## Yana qarang
* UMID
* Fuji (kosmik kema)
* ROTON
* Venture Star
## Havolalar
* Encyclopedia Astronautica. Kankoh Maru 
* 
*
Kendzi Kasaxara

**Kendzi Kasaxara** (yap. 笠原 健治, 1975-yilda 6-dekabrda Yaponiyaning Osaka provinsiyasi Minoo shahrida tugʻilgan) — mashhur  Mixi ijtimoiy tarmogʻiga asos solgan yapon tadbirkori.  Hozirda Kendzi Kasaxara Yaponiyaning eng boy odamlari roʻyxatida 37-oʻrinni egallab turibdi.

## Xronologiya
**1997-yil: (21-yosh)**

* Ish qidirish boʻyicha maʼlumot beruvchi Find Job nomli veb-sayt yaratdi.

**1999-yil: (23-yoshda)**

* eMercury Inc kompaniyasiga asos soldi.

**2004-yil: (28-yoshda)**

* Mixi ijtimoiy tarmogʻini ommaga taqdim etdi.

**2008-yil: (32-yoshda)**

* Kendzi Kasaxara Yaponiyaning 40 ta eng boy insonlari roʻyxatida 37-oʻrinni egalladi. Amerikaning moliyaviy-iqtisodiy jurnali Forbes uning moliyaviy ahvolini 740 million dollar deb baholadi.

## Manbalar

## Yana qarang
* Mixi
## Havolalar
* Официальный сайт Mixi
* Интервью на CNN 19 декабря 2007 года
Bakal mayogʻi

**Bakal mayogʻi** — Qrim yarimorolining Shimoliy-gʻarbiy qismida Steregushee qishlogʻidan uzoq boʻlmagan joyda bakal tilining qumloq burunida joylashgan mayoq. Dengiz poʻrtanalari taʼsiri ostida tilning uchi asta-sekin surilib bordi, mayoq esa oʻzining beton asosida qoʻzgʻalmasdan qoldi. 2000-yillarda til shunchalik surildiki, mayoq dengizda qirgʻoqdan 120 metrga yaqin masofada boʻlib qoldi. 2010-2011 yillar qishidagi kuchli poʻrtanalar burunni orolga aylantirib, tilning qumloq strelkasini butunlay yuvib ketdi.

*Bakal mayogʻi* — mamlakat Rossiya/Ukraina qumloq burun (bakal tili) amaldagi. Mayoq Karkinit koʻrfazida uzoqdan koʻrinadigan qumloq burun va u bilan bir qatorda bakal sayozligi mavjudligi toʻgʻrisida ogohlantirish uchun moʻljallangan edi.

Hozirgi vaqtda mayoq ishlamayapti va kunning yorugʻvaqtida koʻrinadigan orientir va tun vaqtida, shuningdek tumanlar va koʻrish cheklangan vaqtda radiopelengator yordamida aniqlanadigan orientir hisoblanadi.

## Manbalar
Oʻzbekiston koʻllari

Oʻzbekiston Respublikasida 509 ta koʻl va suv omborlari mavjud boʻlib, ulardan 426 tasining maydoni 1 km² dan kam. Maydoni 10 km² dan kattaroq boʻlgan koʻllar soni 32 ta, 50 km² dan ortiq 12 ta koʻl mavjud. Oʻzbekiston hududida koʻllar bir maromda tarqalmagan. Gʻarbiy Oʻzbekistonga 42% toʻgʻri keladi, shimolda – 34%, boshqa hududlarda atigi 24%. Sirdaryo va Amudaryo sohillarida, Xorazm vohasi va Amudaryo deltasida juda koʻp koʻllar joylashgan. Oʻzbekiston koʻllarining umumiy maydoni 9673,20 km² ga yetadi. Suvning umumiy hajmi 47 km³. Oʻzbekiston koʻllarini joylashishiga qarab ikki turga boʻlish mumkin: togʻ koʻllari, pasttekislik koʻllari.

Togʻli hududlarda koʻllarning joylashishi iqlim va morfologik va gidrografik xususiyatlar bilan bogʻliq, chunki togʻlar daryolar oqimini hosil qiluvchi namlik akkumulyatori boʻlib xizmat qiladi. Togʻlarda ham qulay geomorfologik va geotektonik qulay sharoitlar mavjud. Togʻ koʻllariga misol sifatida Ixnach, Badak, Shabirkoʻl, Urungach, Koʻksu daryosidagi koʻllar va boshqalarni keltirsa boʻladi. Koʻllarning eng koʻp soni 2000-3000 m balandlikda joylashgan. Togʻ koʻllari kelib chiqichi odatda toʻgʻon yoki muzlik-morenali. Togʻli koʻllar toza, chuchuk suvning potentsial manbaidir.

Pastekislik koʻllari daryo burmalarida va sugʻoriladigan yerlar atrofida joylashgan. Soʻnggi paytlarda tekislik zonasining barcha koʻllari kollektor-drenaj suvlarining ifloslanishi taʼsirida. Pasttekislik koʻllarining tipik vakillari: Arnasoy, Dengizkoʻl, Sudoche, Zarafshon koʻllar tizimi va Qashqadaryoning patki qismidagi koʻllar.

## Fotogalereya

Fayl:Lac Tcharvak.jpg|Chorvoq suv ombori. Toshkent viloyati.
Fayl:Urungach lake.JPG|Pskem tizmasidagi Urungach koʻli. Toshkent viloyati.
Fayl:Arashan lake.jpg|Arashansoyning yuqori oqimidagi koʻllar. Namangan viloyati.
Fayl:Tuzkan lake.jpg|Tuzkan koʻlining janubiy qirgʻogʻi.
Fayl:Sudochye lake.JPG|Ustyurt platosidan Sudochye koʻlining koʻrinishi
File:Arnasoy aydarko'l quyosh botishi.jpg|Arnasoy koʻlining koʻrinishi. Jizzax viloyati


## Havolalar

## Manbalar

* http://deartravel.ru/5808-ozera-uzbekistana.html Arxivnaya kopiya