open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Lev Kostenko

**Lev Feofilovich Kostenko** (1841-yil 19-fevral – 1891-yil 28-sentyabr) – rus lashkarboshisi, Bosh shtab general-mayori, diplomat, harbiy sharqshunos, Turkiston yurishlari qatnashchisi.

## Biografiyasi
1841-yil 19-fevralda Poltava guberniyasida tugʻilgan. Petrovsk-Poltava kadet korpusida, 2-Konstantinov harbiy bilim yurtida va Bosh shtabning Nikolayev akademiyasida taʼlim olgan.

1860-yilda 14-Turkiston otishma batalyoniga xizmatga tayinlanib, ikkinchi leytenant sifatida maktabni tamomlagan. 1866-yil dekabrda akademiyani tugatgach, Bosh shtabga xizmatga tayinlangan.

1867-yilda Turkiston harbiy okrugi shtab-kvartirasi katta adyutantining yordamchisi etib tayinlangan. Bu yerda Turkiston oʻlkasi haqidagi maʼlumotlarni faol ravishda toʻplagan, ushbu maʼlumotlarni keyinchalik bir qancha asarlarda taqdim etgan.

1868-yil yanvar oyida Statistika qoʻmitasining aʼzosi etib tayinlandadi, shundan soʻng unga Sankt-Peterburgda boʻlib oʻtadigan Butunrossiya ishlab chiqarish koʻrgazmasi uchun mintaqaning eksponatlarini yigʻish va tizimli tartibga solish ishlari topshiriladi.

1870-yil 1-mayda diplomatik maqsadlarda Buxoro amirligiga yuborilgan; Xiva bilan munosabatlarning keskinlashganini hisobga olib, amir Muzaffarxonni Rossiya tomoniga ogʻdirish imperiya uchun maqsadga muvofiq boʻlgan; lekin shu bilan birga, amirning Afgʻoniston bilan aloqalari ham boʻlgan, xon ularni oʻz tomoniga tortishga harakat qilgan; bu harakatlarga qarshi afgʻonlar Buxoro chegarasiga 12 ming askar joylashtirganlar. Oʻsha yil 23-may kuni Kostenko Buxoroga kelgan va uzoq davom etgan muzokaralardan soʻng muvaffaqiyatli natijaga erishib, 18-iyul kuni men qaytib ketgan.

1873-yilda Xiva yurishida qatnashib, janglarda alohida ajralib turgani uchun Turkiston harbiy okrugi shtabiga katta adyutant etib tayinlanib, 2-darajali Avliyo Stanislav ordeni va podpolkovnik unvoni bilan taqdirlangan. 1874-yilda chet elga taʼtil olib, Jazoir va Tunisda joylashgan qoʻshinlar bilan tanishish uchun Afrikaga yoʻl olgan.

1876 ​​yilda Kostenkoga Turkiston harbiy okrugining harbiy statistik tavsiflarini tuzish topshirildi. Xuddi shu yili u Oloy togʻlariga ekspeditsiya qildi. U Pomirga birinchi boʻlib tashrif buyurgan va bu unchalik taniqli boʻlmagan mamlakatni tasvirlagan sayohatchilardan biri edi.

1878-yilda Yettisuv viloyatining shtab boshligʻi etib tayinlangan va bu yerda Tyan-Shan boʻylab bir necha bor sayohat qilgan, togʻ tizimlarini oʻrgangan va tavsifini yozgan.

1885-yil dekabr oyida Omsk harbiy okrugi qoʻshinlari qoʻmondonligiga tayinlangan va bir necha oy oʻtgach, 1886-yil fevral oyida Sankt-Peterburgga Bosh shtabning Harbiy-ilmiy qoʻmitasi katta kotibi lavozimiga oʻtkazilgan. 1887-yil iyun oyida Bosh shtabning Osiyo qismi boshligʻi etib tayinlangan, oʻsha yilning avgust oyida general-mayor unvoniga sazovor boʻlgan.

1890-yilda Amudaryo flotiliyasi toʻgʻrisidagi yangi nizomlarni ishlab chiqishda faol ishtirok etgan.

1891-yil 28-sentyabrda Sankt-Peterburg shahrida vafot etgan va Smolensk pravoslav qabristoniga dafn etilgan.
## Manbalar
Erast Kvitnitskiy

**Erast Ksenofontovich Kvitnitskiy** (1843-yil 30-dekabr – 1907-yil 3-oktyabr) – otliq qoʻshinlar generali, Turkiston yurishlari va 1877—1878-yillardagi rus-turk urushi qatnashchisi.

## Biografiyasi
Erast Kvitnitskiy 1843-yil 30-dekabrda Vilna komendanti, general-leytenant K. F. Kvitnitskiy oilasida tugʻilgan. Pajeskiy korpusida taʼlim olgan, undan 1860-yil 16-iyunda hayot gvardiyasi otliq qoʻshinlar grenadiyer polkiga praporshik sifatida xizmatga tayinlangan.

Keyin gvardiya otliq qoʻshinlar artilleriyasida xizmat qilgan va 1863-yilgi Polsha qoʻzgʻolonini bostirishda qatnashgan. 1865-yil 30-avgustda ikkinchi leytenant, 1866-yil 28-martda shtab kapitanligiga koʻtarilgan. Bu vaqtda Bosh shtabning Mixaylov artilleriya va Nikolaev akademiyalarida bir qator fanlar boʻyicha kurs oʻtagan.

1872-yil boshida Kvitnitskiy sud tomonidan askar darajasiga tushirilib, Turkiston harbiy okrugiga yuborilgan.

Oʻrta Osiyoda 4-Turkiston chegara batalyoniga tayinlangan va 1873-yilgi Xiva yurishida qatnashgan va 3 va 4-darajali harbiy ordeni nishonlari bilan taqdirlangan va unter-ofitser darajasiga koʻtarilgan. Oʻrta Osiyoda xizmatini davom ettirgan Kvitnitskiy Bosh shtab akademiyasida sobiq kursdoshi M. D. Skobelev qoʻmondonligida Qoʻqon xonligini zabt etishda alohida ajralib turgan va 2-darajali harbiy orden bilan taqdirlangan.

1877-yil 1-yanvarda unter-ofitser Kvitnitskiy harbiy jasoratlari uchun eng yuqori avf olgan, mayor unvoniga sazovor boʻldgan va 5-Aleksandriya gusar polkiga oʻtkazilgan. Kvitnitskiy 1877—1878-yillardagi rus-turk urushida qatnashib, bir necha ordenlar va „Jasorati uchun“ yozuvi tushirilgan oltin qilich bilan taqdirlangan.

1883-yil 23-yanvarda Kvitnitskiy 33-Izyum dragun polkining komandiri, 1888-yil 10-maydan boshlab 22-Novgorod dragun polkining komandiri etib tayinlangan.

1883-yilda 2-darajali Avliyo Anna ordeni, 1887-yilda esa 3-darajali Avliyo Vladimir ordeni bilan taqdirlangan.

1891-yil 17-oktyabrda general-mayor lavozimiga ko'tarilishi bilan Kvitnitskiy 8-otliq qoʻshinlar diviziyasining 2-brigadasi komandiri etib tayinlangan. 1895-yilda 1-darajali Avliyo Stanislav, 1902-yilda 1-darajali Avliyo Anna ordenlari bilan taqdirlangan.

1899-yil 17-yanvarda 15-otliq qoʻshinlar diviziya qoʻmondoni etib tayinlangan, 1899-yil 6-dekabrda esa general-leytenant unvonini olgan. 1907-yil 14-yanvarda otliq qoʻshinlar generali unvoniga ko'tarilib, harbiy forma va pensiya bilan xizmatdan ozod etilgan. 1906-yil 6-dekabrda 2-darajali Avliyo Vladimir ordeni bilan taqdirlangan.

Kvitnitskiy 1907-yil 3-oktyabrda davolanish paytida Fransiyada vafot etgan.
## Manbalar
Xodim (Bobojon Tarroh)

**Xodim** (taxallusḭ; toʻliq ism -sharifi ***Bobojon Tarroh Azizov***) – 1878 -yil, Xiva yaqinidagi Qushbegi mahallasi – vafot etgan yili nomaʼlum) – oʻzbek shoiri, xattot, sozanda va tarjimon. Muhammad Rahimxon II (Feruz)ning saroy shoirlaridan. Shoir, xattot, kotib va sozanda boʻlgan. Shoirlar oilasida tugʻilgan.

## Oilasi
Shoir Xiva shahrida 1878 yili Qushbegi mahallasida ziyoli oilada tavallud topgan. 

Shoirning ismi Bobojon Tarroh, otasining ismi Abdulaziz boʻlgan.  Shoirning otasi Abdulaziz Abduqodir oʻgli „Xodim“ taxallusi bilan sheʼrlar yozgan. Biroq u erta – 28 yoshida vafot etib ketgan.

Shoirning togʻasi Masharif Tarroh jiyani Bobojonni oʻz tarbiyasiga oladi.

Otasining taxallusi „Xodim“ nomi ostida ijod qiladi. Xodimning nevarasi Anvara Otamurotova va chevarasi Xiromon Yusupovalar ham shoira. Ularning sheʼrlari, maqolalari respublika matbuotida chop etilib turadi.

Bobosining ismi Abdulqodir devon, taxallusi Qoneʼ boʻlgan. Qoneʼning otasining ismi Muhammad Nazir devon, taxallusi Munshiy boʻlgan.

## Taʼlimi
Bobojon 7 yoshida boshlangʻich maktabga boradi. Maktabdan soʻng 22 yoshgacha madrasada tahsil oladi. 15 yoshidan boshlab sheʼrlar mashq qiladi.

## Faoliyati

### Muhammad Rahimxon II Feruz saroyidaː
Muhammad Rahimxon Soniy davrida devonda ishlagan akasining fojeali oʻlimidan soʻng, Bobojonning chekiga saroy devonida mirzo va saroy shoirlariga nazoratchi boʻlib ishlash tushadi. U bu vazifada 10 yil ishlaydi. Shoirlik bilan, 21 yoshdan shugʻullangan. Shoir Bobojon Tarrohning ustozi Doiy boʻlgan.

#### Xattotlik ishlariː
Quyidagilar esa, shoirning oʻz sheʼrlaridan tuzilgan devondir:

I. 906 – raqamli devon.

II 901 – raqamli devon.

III. 1142 – raqamli devon.

Shoir Tarroh boshqa shoirlarning sheʼrlaridan tuzilgan devonlarni koʻchirgan, ular Toshkentda Sharqshunoslik insituti fondida saqlanmoqda. Quyida ular bilan tanishing:

**1.** I – 1231 – qoʻlyozma.

**2.** II – 204 – qoʻlyozma

**3.** III- 3460 – qoʻlyozma

**4**. IV – 911 – qoʻlyozma

**5.** V – 1192 – qoʻlyozma

**6.** VI – 1119 – qoʻlyozma (Feruz devoni).

Xodim kotib sifatida shoir va tarjimon Ahmad Tabibiyning 490 sahifalik „Hayratul oshiqin“ („Oshiqlarning hayratlanishi“) nomli devonini 1908 yilda, „Munisul ushshoq“ („Oshiqlarning doʻsti“) devonini 1909 yilda mahorat bilan nastaʼliq xatida koʻchirgan. Mazkur devon 1910 yilda Xiva toshbosmaxonasida chop etilgan.

###### Mashhur asariː
„Xorazm navozandalari“ asari uning eng va shoh asaridir. Xodim bu asarida har bir shoir haqida fikr yuritar ekan, 12 ta savoldan iborat roʻyxat tuzib oladi. Va shu asosda shoirlar hayoti va ijodini kengroq yoritishga harakat qiladi.

##### Tarjima asarlariː
U tarjimon sifatida mohir tib olimi Yusufiyning „Foydalar majmuasi“ asarini fors tilidan oʻzbek tiliga tarjima qilgan.

## Vafoti
Bobojon Tarrohning vafot etgan yili nomaʼlum (Shoir 1970 yil 5- avgustlarda ham hayot boʻlgan).  Jasadi Kattaburun Gʻoʻvik qishlogʻidagi Shixmavlon qabristoniga qoʻyilgan.

**Adabiyotlar**
## Manbalar

# Bobojon Tarroh Azizov – Xodim. „Xorazm navozandalari“ Toshkent. 1994-yil, 96 bet.
# Muhammad Yusuf Bayoniy. „Shajarayi Xorazmshohiy“, Toshkent. 1994-yil. 104 b.
Aleksey Milyutin

Graf **Aleksey Dmitrievich Milyutin** (1845—1904) – general-leytenant, 1892—1902-yillarda Kursk gubernatori.

## Biografiyasi

1845-yil 11-noyabrda Sankt-Peterburgda tugʻilgan, urush vaziri D. A. Milyutinning Natalya Mixaylovna Ponse (1821—1912) bilan nikohidan boʻlgan yagona oʻgʻli; uning opa-singillari: Yelizaveta (1844—1938, knyaz S. V. Shaxovskiyga turmushga chiqqan), Olga (1848—1926), Nadejda (1850—1913, knyaz V. R. Dolgorukiyga turmushga chiqqan), Mariya (1854—1882), Yelena (1857—1881) otliq qoʻshinlar generali F. K. Gershelmanga turmushga chiqqan).

Pajeskiy korpusida taʼlim olgan, shundan soʻng 1865-yilda praporshik lavozimida otliq qoʻshinlar artilleriyasi leyb-gvardiya batareyasiga tayinlangan holda leyb-gvardiyasi otliq qoʻshinlar grenadiyer polkiga xizmatga yuborilgan; 1866-yilda ikkinchi leytenant unvonini olgan va 1-otliq qoʻshinlar artilleriya brigadasining batareyasiga oʻtkazilgan va keyingi yili gvardiya otliq qoʻshinlar artilleriyasiga oʻtkazilgan. 1872-yil 16-aprelda unga adyutant unvoni berilgan.

1873-yilda Milyutin polkovnik V. I. Markozov ixtiyorida Kaspiyorti viloyatiga yuborilgan va Krasnovodsk otryadi tarkibida Qoraqum orqali Xiva xonligiga muvaffaqiyatsiz holda oʻtishga muvaffq boʻlgan. Markozovning otryadni qaytarish toʻgʻrisidagi buyrugʻidan soʻng, Milyutin Markozovning otryadning muvaffaqiyatsizligi toʻgʻrisidagi maxsus yozishmalarni olgach, bir necha askar bilan Buxoro chegaralari orqali Turkiston general-gubernatori K. P. fon Kaufmanga yuborildi. Milyutin oʻz lavozimiga yetib kelgach, Shayx Ariq taraktida xivaliklar bilan boʻlgan jangda va Xivani egallashda qatnashgan; Milyutin, shuningdek, M. D. Skobelev tomonidan taklif qilingan qidiruv yoʻlini, Qoraqumning Markozov bosib oʻtmagan uchastkani bevosita ishlab chiqishda ishtirok etgan. Xivaliklarga qarshi harbiy xizmatlari uchun Milyutin qilich bilan birgalikdagi 4-darajali Avliyo Vladimir va 2-darajali Avliyo Stanislav ordenlari bilan taqdirlangan.

Soʻngra 1877—1878-yillardagi rus-turk urushida qatnashib, turklarga qarshi janglardagi katta xizmatlari uchun qilich bilan 2-darajali Avliyo Anna ordeni bilan taqdirlangan.

Urush oxirida Milyutin shtab-kvartirada boʻlgan va 1880-yilda Qrim diviziyasining qoʻmondonligiga tayinlangan. 1887 va 1888-yil]larda Milyutin Qrim diviziyasiga qoʻmondonligi bilanbir qatorda, Imperator shtab-kvartirasining komendanti boʻlib ishlagan.

1888-yildan Milyutin Xarkov vitse-gubernatori boʻlib ishlgan va 1891-yilda general-mayor unvoniga sazovor boʻlgan. 1892-yildan 1902-yilgacha u Kursk gubernatori bo'lib ishlagan, 1898-yilda esa general-leytenant unvoniga sazovor boʻlgan va shu vaqt ichida 1-darajali Avliyo Stanislav, 1-darajali Avliyo Anna va 2-darajali Avliyo Vladimir ordenlari bilan taqdirlangan.

Kasallik tufayli nafaqaga chiqqan Milyutin Moskvaga koʻchib oʻtgan, shu yerda 1904-yil 20-yanvar kuni vafot etgan va Novodevich monastiri qabristoniga dafn qilingan.
## Manbalar
Rostislav Krassovskiy

**Rostislav Vladimirovich Krassovskiy** (Krasovskiy) (1841—1909) – rus harbiy muhandisi, Rossiya imperatorlik armiyasi general-leytenanti muhandisi; 1873-yilgi Xiva yurishi va 1877—1878-yillardagi rus-turk urushi qatnashchisi, Ossovets qalʼasini qurish muallifi (1882—1885), keyin Fin (1897-yilgacha) va Sankt-Peterburg (1900-yilgacha) harbiy okruglari muhandislari boshligʻi. Rossiya imperiyasi Harbiy vazirligi Bosh muhandislik boshqarmasining muhandislik qoʻmitasi aʼzosi.

## Biografiyasi
Rostislav Krassovskiy 1841-yil 23-iyulda tugʻilgan; Chernigov guberniyasi zodagonlaridan. Chernigov gimnaziyasida, Konstantinov harbiy bilim yurtida (1860—1862) va Nikolayev muhandislik akademiyasida (1882—1864) tahsil olgan.

1873-yil 2-fevraldan 30-sentyabrgacha Krassovskiy kapitan unvoni bilan xivaliklarga qarshi harbiy harakatlar uchun tuzilgan otryadning muhandislik boʻlinmasini boshqargan va bu yurishdagi xizmatlari uchun qilich va kamon bilan birgalikdagi 4-darajali Avliyo Vladimir va 2-darajali Avliyo Stanislav ordenlari bilan taqdirlangan.

1877—1878-yillardagi rus-turk urushi boshlanishi bilan Krassovskiy armiyaning dala muhandislik boʻlimi ishlariga tayinlangan. 1877-yil 28-noyabrda „Jasorati uchun“ yozuvi tushirilgan oltin qurol bilan taqdirlangan. 1890-yilda Rostislav Vladimirovich Krassovskiyga general-mayor unvoni berilgan va 1898-yilda podsho minnatdorchiligi bilan taqdirlangan.

General-leytenant Rostislav Vladimirovich Krassovskiy 1909-yil 7-yanvar]da vafot etgan va Aleksandr Nevskiy monastirining Nikolskoye qabristoniga dafn qilingan. Qabr bugungi kungacha saqlanib qolmagan;  asrning boshlarida „Madaniy merosni tiklash“ xayriya jamgʻarmasi Avliyo Nikolay cherkovi yonida yodgorlikka ikki tomonli granit plitasini oʻrnatgan (ikkinchi tomoni oktyabr toʻntarishidan keyin bolsheviklar tomonidan dafn etilgan general Yevgeniy Vasilyevich Bogdanovichga bagʻishlangan).
## Manbalar
Mackenyu

— yapon aktyori.

## Biografiya
1996 yil 16 noyabrda Los-Anjelesda Sonny Chiba va Tamomi Chiba oilasida tug'ilgan. Ikki aka-uka Juri Manase va Gordon Maeda bor.

## Filmografiyasi
### Film

### Televizion

## Manbalar

## Havolalar
Shibliy ota maqbarasi

**Shibliy ota maqbarasi**— hozirgi Qoraqalpogʻiston Respublikasi (Qadimiy Xorazm) Kegeyli tumani, Xalqobod elatida „Jalpaq jap“ va „Qumshungil“ ovul fuqorolar yigʻini hududida joylashgan maqbara. Maqbara milodiy 945-yili 87 yoshida vafot etgan mashhur ulamo Shayx Shibliy sharafiga bunyod etilgan boʻlib, obyekt davri X—XIV, XVIII—XIX, XX asrlarni oʻz ichiga oladi. 

Shibliy ota maqbarasi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktyabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan va davlat muhofazasiga olingan. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida davlat mulkiga tegishli va „Vaqf“ xayriya jamoat fondiga tekin foydalanish shartnomasi asosida biriktirilgan.

## Shayx Shibliy shaxsi va maqbarasi
Tarixiy manbalarda keltirilgan malumotlarga koʻra, Abu Bakr ash-Shibiliy milodiy 858-yili tugʻilgan. Shayxning tugʻilgan joyi toʻgʻrisida malumotlar mavjud emas. Sharqshunos olimlarning taʼkidlashicha, Shayx Shibiliy 912-yili Bagʻdod shahridagi taniqli uch shayxdan biri ekani, shuningdek, otasi bilan birga Bagʻdod xalifasi saroyida xizmat qilgan taniqli olim sifatida tilga olingan. Mansur Xalloj 922-yilda „Ana al-Haq“ (yaʼni Men Xudoman) deganligi sababli Bagʻdod xalifasi boʻlgan Al Muqtadir tomonidan oʻlim jazosiga hukm qilinadi. Uning tarafdorlari boʻlgan koʻpchilik ulamo va muridlar „Biz uning nima deyayotganini tushunmadik“ deb, Mansur Xallojning oʻldirilishiga rozilik berishmagan. Qarshiliklarga qaramay xalifa farmoni bilan Mansur Xalloj dorga osilgan va uning tarafdorlari quvgʻinga uchragan. Bu paytda Shayx Shibliy ham gumon ostiga olinganlar qatorida Bagʻdoddan ketishga majbur boʻlgan.

Boshqa manbalarga koʻra Shibliy sufizm taʼlimotini yoyish maqsadi bilan savdo yoʻli orqali  asrning birinchi yarmida Janubiy orol (Qadimiy Xorazm)boʻylariga keladi. Taxminlarga koʻra bu vaqtda Shayx Shibliy 60 yoshlarda boʻlgan va bugungi Qoraqolpogʻiston (Qadimiy Xorazm) hududlariga kelib, mahalliy aholiga xizmat qilgan va ular orasida obroʻ qozongan. Shayx Shibliy 945-yili 87 yoshida (Qadimiy Xorazm) hozirgi Kegeyli tumani hududida vafot etgan va shu yerga dafn qilingan.

## Yana qarang
*Vayangan bobo maqbarasi

*Poyanda maqbarasi

*Yusuf Hamadoniy maqbarasi

*Shamun-Nabi maqbarasi

*Tugʻon Turk maqbarasi

## Manbalar
Afgʻonistondagi masjidlar roʻyxati

Quyida Afgʻonistonda joylashgan yirik masjidlarning toʻliq boʻlmagan roʻyxati keltirilgan:

## Yana qarang

* Afgʻonistonda Islom
* Masjidlar roʻyxati

## Manbalar
Agha Mirza Muhammad Baqir Chahar Suqi masjidi

**Agha Mirza Muhammad Baqir Chahar Suqi masjidi** — Isfahonda joylashgan masjid. Qojarlar sulolasiga tegishli.
## Manbalar
Vladimir Utkin

**Vladimir Ivanovich Utkin** (1954-yil 13-may) – sovet futbolchisi va murabbiyi. RSFSRda xizmat koʻrsatgan murabbiy, SSSR sport ustasi. Vladimir Minskdagi „ART“ bolalar va oʻsmirlar uchun qoʻshimcha taʼlim markazi davlat taʼlim muassasasida ishlaydi.

## Biografiya
Vladimir Ivanovich Utkin 1954-yil 13-mayda Belorussiya SSR, hozirgi Belarus Respublikasi Grodno viloyati Slonim shahrida tugʻilgan.

Dnepropetrovskning „Dnepr“ jamoasi qoshidagi futbol maktabi tarbiyalanuvchisi. Vladimir „Zauralets“ (Koʻrgan), „Shaxtyor“ (Ekibastuz), „Trud“ (Volkovisk), „Dvina“ (Novopolotsk) va „Neman“ (Grodno) jamoalarida toʻp surgan.

1983-yilda Belorussiya Davlat Mehnat Qizil Bayroq ordeni Jismoniy tarbiya institutini tamomlagan. 1998-yilda Rossiya davlat jismoniy tarbiya akademiyasi qoshidagi Oliy murabbiylar maktabini tamomlagan.

Utkin chorak asrdan koʻproq vaqt davomida murabbiylik bilan shugʻullanadi. U „Zorya Lugansk“ ning ikkinchi jamoasi bilan ishlagan. Keyinchalik u Belarus, Litva, Estoniya, Tojikiston va Oʻzbekiston elit ligalari jamoalarini boshqargan. 2007-yilda Suduva jamoasi bilan birgalikda UEFA kubogida ishtirok etdi.

2016-yil 1-sentyabrdan boshlab Minskdagi „ART“ bolalar va oʻsmirlar uchun qoʻshimcha taʼlim markazida ishlab kelmoqda.

## Mukofotlar va unvonlar

* RSFSRda xizmat koʻrsatgan murabbiy
* Futbol boʻyicha SSSR sport ustasi

## Yutuqlar

*  **Litva chempionatining kumush medali sovrindori** (1): 2007-yil

## Manbalar

## Havolalar
*
Ruslan Usachev

**Ruslan Usachev** (, asl ismi: **Ruslan Eduardovich Vixlyantsev**, ; 1989 yil 20 mayda tugʻilgan, Leningrad, SSSR) – rossiyalik videobloger, sayohatchi, rassom va festival tashkilotchisi.

## Mukofot va nominatsiyalar

* GQ jurnalining „Ekrandagi yuz“ nominatsiyasida „Yil erkaklari-2021“ mukofotiga nomzod.
* National Geographic Traveler mukofotlari 2019 nomzodi.
* „Ruslan Usachev“ YouTube kanalidagi 100 000 va 1 000 000 obunachilari uchun Ruslan kumush va oltin YouTube tugmachasini oldi.
* Sobaka.ru jurnali maʼlumotlariga koʻra, 2012 yilda Ruslan Usachev Sankt-Peterburgning ellikta mashhur kishilari qatoriga kirgan, shuningdek, „Yil startapi“ nominatsiyasida gʻolib boʻlgan.
* Rossiyaning „Like-2015“ mukofoti sovrindori.

## Manbalar
Oʻskemen aeroporti

**Oʻskemen aeroporti** yoki **Ust-Kamenogorsk aeroporti**  – Qozogʻistondagi aeroport. Sharqiy Qozogʻiston viloyatining maʼmuriy markazi Oʻskemen shahridan  shimoli-gʻarbda joylashgan. Aeroport mintaqaviy samolyotlarga xizmat koʻrsatadi.

## Infratuzilmasi
Aeroport oʻrtacha dengiz sathidan  balandlikda joylashgan. U 12/30 deb belgilangan bitta asfalt qoplamali uchish-qoʻnish yoʻlagiga ega, uning oʻlchami  ni tashkil qiladi.

## Aviakompaniyalar va yoʻnalishlar

## Manbalar
Agʻa Ziyo ol Din masjidi

**Agʻa Ziyo ol Din masjidi** – Arak shahrida joylashgan masjid. Qajarlar sulolasi paytida qurilgan.

## Manbalar
Komil Xorazmiy uy-muzeyi

**Komil Xorazmiy uy muzeyi** – Xorazm viloyati Xiva shahrida Komil Xorazmiy qorixonasi ichida joylashgan. Komil Xorazmiy oʻzi uchun qabri ustiga bitta daxliz va ikkita xonadan iborat bino qurdiradi. Komil Xorazmiy Xiva xonligida mirzaboshi, devonbegi lavozimlarida ishlagan. Muzey pahlavon mahmud maqbarasining gʻarbiy qismida joylashgan. Qurilishga Komil Xorazmiy boshchilik qilgan boʻlib, bino ichidagi qorixonada qorilar Qur’on tilovat qilgan. Qorilarga Komil Xorazmiy oʻz mablagʻlari hisobidan oylik ajratgan. Hozirda Komil Xorazmiy qurdirgan bino saqlanib qolgan va uning farzandlari tomonidan „Mirzaboshi“ mehmonxonasiga aylantirilib sayyohlar uchun xizmat qilmoqda.

## Komil Xorazmiy
Asl ismi Pahlavon Abdulla oxund boʻlgan Komil Xorazmiy shoir, tarjimon, sozanda, bastakor, xattotlik bilan shugʻullangan. 1856-1865 yillarda xiva xoni Said Muhammadxon davrida xattotlik bilan shugʻullanadi. Pahlavon Abdulla oxund 1865-yildan boshlab, Muhammad Rahimxon II davrida mirzaboshilik qila boshlagan. Komil Xorazmiy 1883-yilda Rossiyaga boradi va bu yerdagi xalq hayoti va madaniyati haqida oʻrganadi. 1891-yilda Komil Xorazmiy Toshkentdagi Laxtin tipolitografiyasida boʻladi va bu yerdagi ishlar bilan tanishadi. Pahlavon Abdulla oxund Muhammad Rahimxon II buyrugʻi bilan musiqa sohasida koʻplab yangilik va ixtirolar qildi. Komil Xorazmiy „Tanbur chizigʻi“ (nota) ni ixtiro qildi. Komil Xorazmiyning asarlari bizga qoʻlyozma yoki toshbosma shaklida yetib kelgan. Pahlavon Abdulla oxundning dastlabki devonining nashri 1881-yilda Xiva toshbosmasida bosilgan. Komil Xorazmiy ona tomondan Xoʻjash Maxram va Pahlavonniyoz xonadoni bilan aloqadorli aytiladi.

## Manbalar
Abdulla Mehtar qorixonasi

**Abdulla Mehtar qorixonasi** – Xorazm viloyati Xiva shahrida joylashgan. 1870-yilda Abdulla mingboshi mehtar lavozimiga tayinlanadi. Abdulla mehtar lavozimida 7 yil ishlagach 1877-yilda vafot etadi. Vafot etgach Abdulla mehtar qorixonaga dafn qilinadi. Qorixonaning gʻarbiy qismida Muhammad Rasul mirzaboshi madrasasi joylashgan.

## Manbalar
Taʼlim shahri masjidi

**Taʼlim shahri masjidi** (QFIS masjidi), Qatardagi Ar-Rayyan Taʼlim shahrining milliy masjididir. U Minorateyn binosida joylashgan. Islomning besh ustunini ifodalovchi beshta katta ustun ustida joylashgan boʻlib, har birida Qur’ondan olingan oyatlar mavjud. 2016-yilda bino Britaniya meʼmorlari Qirollik instituti (RIBA) tomonidan oʻtkazilgan ilk xalqaro mukofotga nomzod boʻlgan. 2015-yilda u Singapurda boʻlib oʻtgan Butunjahon arxitektura festivalida (WAF) „Eng yaxshi diniy bino“ mukofotini qoʻlga kiritgan. Masjid loyihasini Mangera Yvars arxitektura jamoasi ishlab chiqqan.

## Galereya

File:Staircase in courtyard of Education City Mosque.jpg|Taʼlim shahri masjidi hovlisidagi zinapoya.
File:Courtyard lawn in Education City Mosque.jpg|Taʼlim ahshri masjididagi hovli maysazori.
File:Qatar foundation mosque.jpg|Taʼlim shahri masjidi minorasi.


## Manbalar
Xon kasalxonasi

**Xon kasalxonasi** (boshqa nomlari:**Valiah shahzoda Aleksey kasalxonasi, Xiva kasalxonasi, Dishan qalʼa kasalxonasi**) – Xorazm viloyati Xiva shahrida joylashgan meʼmoriy yodgorlik. 1912-yilda Xiva shahridagi Oqyop kanali boʻyida Rossiya imperatori Nikolay IIning oʻgʻli shahzoda Aleksey sharafiga Asfandiyorxon tomonida qurilgan kasalxona.
## Tarixi
Xon kasalxonasi Asfandiyorxon tomonidan Dishan qalʼada 1912-yilda qurilgan boʻlib, hozirda Xiva shahri Mevaston mahalla fuqarolar yigʻinida joylashgan. Hozirda Xorazm viloyati madaniy meros boshqarmasi tasarufida. Kasalxonaning ikkinchi nomi valiahd shahzoda Aleksey kasalxonasi. Kasalxona peshtoqiga bino Asfandiyorxon tomonidan qurilganining tasdiqlovchi soʻzlar bitilgan: „Sayid Isfandiyor Bahodirxondan valiahd shahzoda Alekseyga 1912 yil“. Bitiklar arab yozuvidagi turkiy tilda va eski slavyan yozuvida yozilib kasalxonaning old tomonidagi ikkita peshtoqi oraligʻidagi oynavand peshtoq tepasiga qoʻyilgan. Kasalxona loyihasi muallifi rus arxitektori Aleksandr Roop hisoblanadi. Kasalxonani qurishda naqqosh, Oʻzbekiston xalq rassomi  Abdulla Boltayev ham ishtirok etgan. Kasalxonaning qurilishida Quryaz Bobojon oʻgʻli, Bobojon Qalandar oʻgʻli, Ota Shixov, Ismoil Abdiyaz oʻgli, Xudargan Xoʻja oʻgʻli, Roʻzmat arbob Masharip oʻgʻli va Sodiq xoʻja Matkarim oʻgʻlilari qatnashganlar. Kasalxona Yevropa va Xorazm meʼmorchiliklarining ekletik uslubida qurilgan. Dastavval kasalxonada xon va uning yaqinlari davolangan, keyinchalik oddiy aholiga ham ushbu kasalxonada davolanishga ruxsat berilgan. Dastlab kasalxonada bitta shifokor ishlagan, soʻngra ularnining soni Rossiya imperiyasining turi shaharlaridan kelgan shifokorlar bilan oshirib borillgan va shifokorlar bir yoʻla ellik nafar bemorga xizmat koʻrsatishgan. Kasalxonada ayollar boʻlinmasi ham boʻlgan boʻlib, unda ayollar va bolalarga tibbiy ximat koʻrsatilgan. 1912-yilda Xudoybergan Devonov tomonidan kasalxonaning shimoliy qismi yon tomonidan suratga olingan. 

1913-yilda kasalxona qarshisida pochta-telegraf binosi quriladi va Oʻrta Osiyo shaharlarini bir-biriga bogʻlovchi aloqa yoʻlga qoʻyilgan. Bu davrgacha aloqa xizmati maxsus choparlar orqali amalga oshirilgan, hozir bu binoda aloqa muzeyi tashkil qilingan.

Kasalxona hozirda ham faoliyat yuritib kelmoqda.

## Manbalar
Agʻa Nur masjidi

**Agʻa Nur masjidi** () — Eronning Isfahon shahrida joylashgan masjid. Shoh Abbos I davrida qurila boshlangan va Shoh Safiy I davrida tugallangan. Masjid peshtoqidagi yozuvda har ikki podshohning nomi tilga olingan. Masjid Isfahonning eng boy kishilaridan biri boʻlmish Nuriddin Muhammad Isfahoniy nazorati ostida qurilgan. Masjid shabistonida marmar arkli tosh ustunlar bor, ular kun davomida yorug'lik beradi.
## Manbalar
Qatardagi masjidlar roʻyxati

Bu **[[Qatar|Qatardagi]] [[Masjid|masjidlar]] roʻyxati** hisoblanadi. 2017-yil 28-may holatiga koʻra, mamlakatda jami 2000 ta masjid faoliyat yuritishi qayd etilgan.

## Yana qarang

* Qatarda Islom
* Masjidlar roʻyxati

## Manbalar
Nikolay Bardovskiy

**Nikolay Fyodorovich Bardovskiy** (1832-yil 21-dekabr - 1890-yil 8-sentyabr) – rus general-leytenanti, Turkiston yurishlari ishtirokchisi.

## Biografiyasi

1832-yil 21-dekabrda tugʻilgan.

Dvoryanlar polkida kursni tamomlagandan soʻng, 1852-yil 13-avgustda praporshik unvoniga sazovor boʻlgan va Sankt-Peterburg grenadiyer polkiga xizmat qilish uchun yuborilgan, keyingi yili Moskva gvardiya polkiga oʻtkazilgan; 1854-yil 26-apreldan – podporuchik. 1856-yilda mohir oʻqchi sifatida 2-Sarskoye Selo oʻqchi batalyoniga oʻtkazilgan; 1856-yil 6-dekabrda leytenant, 1858-yil 21-martda shtab-kapitan va 1861-yil 21-aprelda kapitan unvoniga sazovor boʻlgan.

1863 va 1864-yillardagi Polsha yurishlarda qatnashgan Bardovskiy kampaniya soʻnggidagi harbiy xizmati uchun 4-darajali qilich bilan birgalikdagi Avliyo Vladimir ordeni bilan taqdirlangan va oʻsha yili, 1864-yil 16-dekabrda polkovnik unvoni bilan (1863-yil 30a-vgustdan) 41-zaxira piyoda qoʻshinlar (shaxsiy) batalyonining komandiri etib tayinlangan; 1860-yil 10-fevralda 66-Butirskiy piyoda qoʻshinlar polkiga komandirlikka tayinlangan, 1871-yil 7-yanvarda Turkiston otishma brigadasi komandiri etib tayinlangan, 1872-yil 16-aprelda esa general-mayor unvonini olgan.

Keyingi yilgi Xiva yurishida faol qatnashgan, Turkiston otryadining birinchi esheloniga rahbarlik qilgan va 1873-yil 5 va 6-mayda Sadik Kenisarga qarshi Adamkirilgan traktidagi jangda alohida ajralib turgani uchun qilich bilan birgalikdagi 1-darajali Avliyo Stanislav ordeni bilan mukofotlangan. Turkiston otryadi 11-may kuni Uch Uchakda Amudaryoni kesib oʻtish paytida, qoʻshinlarning orqa qatorlariga Bardovskiy boshchilik qilgan. Xiva yurishi uchun unga „Jasorati uchun“ yozuvi tushirilgan oltin qilich berilgan (1874). 1879-yil 24-iyuldan 7-piyoda qoʻshinlar diviziyasi qoʻmondoni etib tayinlangan; 1881-yilda general-leytenant unvonini olgan va 1-darajali Avliyo Anna ordeni bilan taqdirlangan. 1883-yil 6-oktyabrda 1-piyoda qoʻshinlar diviziyasining boshligʻi etib tayinlangan va 2-darajali Avliyo Vladimir ordeni bilan taqdirlangan. 1887-yil 10-avgustda 3-gvardiya piyoda qoʻshinlar diviziyasi qoʻmondonligi lavozomiga tayinlangan. Qoʻshinlardagi oʻqchi boʻlinma bilan yaqindan tanish boʻlganligi sababli, bir necha bor ushbu masalani ishlab chiqish boʻyicha komissiyalarda, shuningdek, qoʻshinlarni tashkil etish va tarbiyalash qoʻmitasida faol ishtirok etgan.

1890-yil 8-sentyabrda Lutsk yaqinidagi manyovrlar paytida toʻsatdan vafot etgan.
## Manbalar
Otajon toʻra majmuasi

**Otajon toʻra majmuasi** — Xiva shahridagi meʼmoriy yodgorlik. Majmua XIX asr oxiri XX asr boshlarida qurilgan. Hozirgi joylashgan manzili Xiva shahri Gandimiyon mahalla fuqarolar yigʻini. Xorazm viloyati madaniy meros boshqarmasi tasarufida.

## Tarixi
Otajon toʻra majmuasi Xiva shahrining sharqiy tomonida, Qoʻy darvozadan 2 kilometr uzoqlikda joylashgan. Majmua XIX asrning oxiri XX asr boshlarida Xiva xoni Muhammad Rahimxon II Feruzning kichik ukasi Otajon toʻra homiyligida qurilgan. Xiva qamali paytida Otajon toʻra vaqtinchalik mamlakat hukmdori vazifasini bajargan. 1873-yil 1-iyunda Otajon to‘ra Turkistonning birinchi general-gubernatori Konstantin fon Kaufmanning talabi bilan qonuniy xon Said Muhammad Rahimxonga Xivaga qaytishi kerakligi haqida iltimos xati yozgan. Otajon toʻra 1873-yilda Xiva xonligi Rossiya imperiyasi tomonidan bosib olingandan keyin Kavkaz kavaleriyasiga rotmistr lavozimiga oʻtkazilgan hamda ish bu lavozimda 1881-yilgacha xizmat qilgan. Otajon toʻra adabiyot ixlosmandi boʻlgan boʻlib, Kamron taxallusi bilan sheʼrlar yozgan. Majmua qurilishi 1893-yilda boshlangan boʻlib, 1899-yilda qurib bitkazilgan. Boshqa manbalarda esa majmua 1889-yilda qurilb bitkazilgan deb keltirilgan. Otajon toʻra majmuasi tarkibi madrasa, masjidlar (yozgi va qishki), maxsus tugʻruqxona, maktab va hammomdan iborat. Majmuadagi maxsus daxmada 1903-yilda vafot qilgan Otajon toʻra (Sayyid Ahmad toʻra) dafn etilgan. Otajon toʻra majmuasida katta bogʻ mavjud boʻlib, 1873-yilda mazkur bogʻda Rossiya imperiyasi  bilan Xiva xonligi oʻrtasida Gandimiyon shartnomasi imzolangan. Hozirda ushbu majmua taʼmirlanib, davlat muhofazasiga oʻtkazilgan. Yogʻoch oʻymakorlik bilan shugʻullanuvchi Oʻzbekiston xalq ustasi Hayitmat Bogʻbekov mazkur majmuada yogʻoch oʻymakorlik faoliyati bilan shugʻullanib kelmoqda.

## Manbalar
Qozogʻiston aeroportlari roʻyxati

Bu **[[Qozogʻiston|Qozogʻistondagi]] [[aeroport|aeroportlarning]]** joylashuviga koʻra saralangan **roʻyxati**.

__TOC__
## Aeroportlar

Nomi **qalin** qilib koʻrsatilgan aeroportlar muntazam tijoriy reyslarga xizmat koʻrsatadi.

## Yana qarang
* Aeroportlar roʻyxati ICAO kodlari boʻyicha: U#UA – Qozogʻiston

## Manbalar

* 
* 
*  – includes IATA codes
* 
*
Sulton Uvays bobo maqbarasi

**Sulton Uvays Qaraniy bobo maqbarasi** — Qoraqalpogʻiston Respublikasining Beruniy tumani „Doʻstlik“ ovulida joylashgan tarixiy yodgorlik. Maqbara XII—XIV va XVI—XIX asrlarga tegishli. Sulton Uvays Qaraniy bobo maqbarasi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktyabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan va davlat muhofazasiga olingan. Hozirda Qoraqalpogʻiston Respublikasi madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida davlat mulki hisoblanadi va „Vaqf“ xayriya jamoat fondiga tekin foydalanish shartnomasi asosida biriktirilgan.  Togʻ yonbagʻrida Sulton Uvays Qaraniy bobo maqbarasi qad koʻtarib turganligi uchun ham hozirgi kunda Qoraqalpogʻistondagi bu togʻ tizmasiga avliyo Sulton Uvays nomi berilgan.

## Qurilish tarixi
Dastlab Xorazmshohlar davlati hukmdori Alovuddin Muhammad Xorazmshoh buyrugʻi bilan Sulton Uvays dafn etilgan joyda maqbara qurilgan boʻlib, u Chingizxon tomonidan Xorazmga amalga oshirilgan harbiy yurishlar vaqti — 1221-yilda buzib tashlangan. Xorazmshoh tomonidan qurdirilgan maqbara Chingizxon davridan keyin ancha asrlar mobaynida yarim vayrona holatda saqlanib qolgan. Shu voqealar sababli Sulton Uvays bobo maqbarasida uning jasadi yoʻq. Keyinchalik avliyoning izdoshlari oʻsha davr odati boʻyicha ramziy qabr yasattirishgan (asrda). Ushbu ramziy qabr esa ziyoratgohga aylangan. Keyingi asrlarda hukmronlik qilgan Xiva xoni Olloqulixon shahzodalik davrida Peterburgga qilgan safaridan qaytib kelayotgan vaqtda ziyoratgoh yaqinida tunab qolgani rivoyat qilinadi. Shunda Uvays Qaraniy boʻlajak xonning tushiga kirib, yaqinda uning xon boʻlishi haqida bashorat qilgan. Bu bashorat roʻyobga chiqqach esa Olloqulixon uning sharafiga masjid va alohida oʻnta chillaxona qurdirgan. Sulton Uvays bobo maqbarasi asosan, gumbazli qilib bunyod etilgan boʻlib, atrofi gʻishtin devor bilan oʻralgan hovlining shimoliy qismida joylashgan. 

## Yana qarang
*Vayangan bobo maqbarasi

*Shibliy ota maqbarasi

*Yusuf Hamadoniy maqbarasi

*Shamun-Nabi maqbarasi

*Tugʻon Turk maqbarasi

## Manbalar
12 (qoʻshiq)

„**12**“ — rossiyalik rep ijrochisi Morgenshternning 2022 yilgi singli. Qoʻshiq 2022-yil 14-martda Telegram ijtimoiy media platformasida „12“ ni striming platformalarida chiqarishga bir necha marta muvaffaqiyatsiz urinishlardan soʻng chiqarildi.

## Tavsif
„12“ Morgenshternning ukasiga bagʻishlangan. Bundan tashqari, qoʻshiq Morgenshternning 2022-yil 14 martda 12 yoshga toʻlgan ukasining tugʻilgan kuni sharafiga nomlangan. Qoʻshiq, shuningdek, 2022-yilgi Rossiyaning Ukrainaga bosqini kirishi haqida gapirib, Rossiya va Ukraina oʻrtasidagi tinchlik va doʻstlikka chaqiradi, shu bilan birga Rossiyaning bosqinchilik harakatlarini qoralaydi.

## Manbalar
Ice

„**Ice**“ – rossiyalik hip-hop rassomi Morgenshternning qoʻshigʻi. Trek 2020-yil 31-iyulda chiqarilgan.

## Tarixdan oldingi
2020-yil 1-iyulda Morgenshtern trekning parchasini chiqardi. Keyinchalik u Ice boshqa musiqachi bilan hamkorlik qilishini eʼlon qildi.

2020-yil 28 iyulda Morgenstern murojaat eʼlon qildi, unda u „Ice“ qoʻshigʻi uchun ikkinchi qoʻshiqchi unga sheʼrni tashlaganini aytdi, shundan soʻng u ikki hafta davomida unga eʼtibor bermay boshladi. Murojaatda Morgenstern rassomdan javob berishni soʻradi, ammo hammuallifning ismini eʼlon qilmadi. Keyinchalik, 29 iyul kuni „last appeal“ eʼlon qilindi, unda u qoʻshiqchiga javob berish uchun bir kun muhlat berishini aytdi, aks holda Morgenstern qoʻshiqni raqamli platformalarda, uni muallif sifatida koʻrsatmasdan chiqaradi.

## Manbalar
Kechirmas bobo maqbarasi

**Kechirmas bobo maqbarasi** (yoki *Kechirmas ota maqbarasi*) — Qoraqalpogʻiston Respublikasining Ellikqalʼa tumanidagi tarixiy yodgorlik. Maqbara XII—XIV va XVI—XIX asrlarga tegishli boʻlib, bugungi kunda Ellikqalʼa markazi boʻlgan Boʻston shahrida joylashgan. Maqbara Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktyabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan va davlat muhofazasiga olingan. Hozirda Qoraqalpogʻiston Respublikasi madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida davlat mulki hisoblanadi.
## Maqbara tarixi va faoliyati
Kechirmas bobo qadimgi davrda bu hududda yashagan avliyolardan biri boʻlgan. Bu shaxsning Muhammad paygʻambar bilan zamondosh boʻlganligi taxmin qilinadi. Kechirmas bobo oʻz davrida odamlarni davolaganligi sababli vafotidan keyin bu shaxsning qabri yordamga muhtoj boʻlgan mahalliy aholi uchun ibodat va shifo maskaniga aylangan. Bugungi kunga kelib maqbara Qoraqalpogʻiston Respublikasining eng koʻp tashrif buyuriladigan ziyoratgoh manzillari qatoridan joy olgan. 2020-yil koronavirus pandemiyasi tufayli turistlar oqimi ancha kamaygan boʻlishiga qaramay Ellikqalʼa tumaniga ichki turizm yoʻnalishi boʻyicha „Kechirmas ota ziyoratgohi va shifo maskani“ va „Norinjon bobo“ arxeologik yodgorligi va tumandagi boshqa tarixiy obyektlarga 40 mingdan ortiq ziyoratchi tashrif buyurgani xabar qilingan.

## Etimologiyasi
Mahalliy aholi Kechirmas boboning turli kasalliklar davosiga yoʻl ochib qoʻyganiga ishonib kelishadi. Bu kasalliklardan biriga yoʻliqqan kishi faqat qilgan xatolaridan tavba qilish orqali tuzalishi mumkinligi aytiladi. Shuningdek, agar bu odam davolangandan keyin ham xuddi shunday xatoga yoʻl qoʻysa, butun umri davomida kasal boʻlib qolishi mumkinligiga mahalliy aholi ishonib keladi. „Kechirmas bobo“ nomi shu sababli kelib chiqqani taʼkidlanadi.

## Yana qarang

* Sulton Uvays bobo maqbarasi
* Shibliy ota maqbarasi
* Yusuf Hamadoniy maqbarasi
* Shamun-Nabi maqbarasi
* Tugʻon Turk maqbarasi
## Manbalar
Ollabergan Gavdonboy uylari

**Ollabergan Gavdonboy uylari** — Xorazm viloyati, Xonqa tumanidagi meʼmoriy yodgorlik. XIX asr va XX asr boshlarida qurilgan mahalliy boyning uylari. Uylar Xorazm viloyati madaniy meros boshqarmasi tasarufida. Uylar ta’mirtalab ahvolga kelib qolgan.
## Tarixi
Ollabergan Gavdonboy uylari Xorazm meʼmorchiligining an’anaviy uslubida qurilgan turar joy boʻlib, uylar Xonqa tumani markazidaga G‘alaba ko‘chasida joylashgan. Ollabergan Gavdonboy XIX asr oxiri — XX asr boshlarida Xonqada yashagan mahalliy boylardan biri bo‘lgan boʻlib, savdo-sotiq hamda sanoat bilan ham shug‘ullangan. 1923-yilda Shokirjon Pirning buyrugʻi bilan Ollabergan Gavdonboy va boshqa xonqalik boylar otib oʻldirilgan. 

Hozirda Ollabergan Gavdonboy ikkita uylari saqlanib qolingan bo‘lib, birinchi uy 1910-yilda rus pishgan g‘ishtidan qurilgan. Uy bir qavatli bo‘lib, tekis tom usulida yopilgan. Tashqi devorlarga bo‘rtma shaklda g‘ishtdan naqsh berilgan. Qadimgi usuldan chekinib, katta-katta derazalar ishlangan. Ichki qismi ohak bilan suvalib, pol qilingan, keyinroq uy bir necha bor ta’mirlangan. Uy uncha katta bo‘lmagan dolon (dahliz), mehmonxona, yotoqxonalar va boshqa xo‘jalik xonalaridan iborat  boʻlib, bugungi kunda ushbu hudud yoshlari tomonidan tikuvchilik sexi sifatida foydalanilmoqda. Ikkinchi uy XIX asr oxirida sinkori (nigirik) uslubida oʻsha paytdagi uylarga xos bo‘lmagan rejaga asosan qurilgan. Uy bir qavatli bo‘lib, tekis tom usulida yopilgan. Uy madrasalar kabi hovli atrofiga xonalar gir aylantirib qurilgan. Hovli atrofi ayvonlar bilan oʻralgan boʻlib, ayvon ustunlari, qoshi va eshiklari o‘ymakorlik asosida ishlangan. Ikkala uy ham hozirgi kunda ta'mirtalab ahvolga kelib qolgan.

## Manbalar
Damir Nizanov

**Damir Nizanov** (; 1995-yil 1-senyabr, Nukus) – Oʻzbekistonlik va qoraqalpoq futbolchisi, yarim himoyachi pozitsiyasida oʻynaydi. Nukusning „Aral“ jamoasi futbolchisi.

## Futbolchilik faoliyati
Damir professional futboldagi faoliyatini Nukusning „Aral samali“ jamoasida 2013-yilda boshlagan. Nukus jamoasida ikki mavsum davomida oʻynagan va yaxshi oʻyinlari natijasida Fargʻonaning „Neftchi“ va „Qoʻqon 1912“ jamoalaridan taklif olgan. 2016-yilgi mavsumda „Neftchi“ jamoasi bilan shartnoma imzolagan. 2015-yil Oʻzbekiston yoshlar terma jamoasi oʻyinlariga jalb etilgan. 2017-yil Samarqandning „Dinamo“ jamoasi safiga oʻtgan. 2018-yilgi mavsumda „Aral samali“ jamoasiga qaytgan va ikki mavsum davomida Nukus jamoasi tarkibida oʻynagan. 2020-yilgi mavsumda „Xorazm“ klubi safida oʻynagan, 2021-yilgi mavsumda yana „Aral samali“ klubi tarkibiga qaytgan. 2022-yilgi mavsumda Nukusda yangi tashkil etilgan „Aral samali“ jamoasi bilan nomi oʻxshash „Aral“ jamoasi tarkibiga oʻtgan.

## Manbalar

## Havolalar

* Damir Nizanov  Transfermarktda futbolchi profili
* Damir Nizanov Championat.comda futbolchi profili
* Damir Nizanov Teams.byda futbolchi profili
* Damir Nizanov  OʻzPFLda futbolchi profili
* Damir Nizanov Soccerwayda futbolchi profili
Xonqa bekligi

**Xonqa bekligi** yoki **Xonqa viloyati** – Xiva xonligidagi 18 beklikdan biri. Xonlikning markaziy qismida joylashgan. Boshqaruvdagi tayanch bekliklardandir.

## Tarixi
 asr 2-choragida xonlik hududiga tashrif buyurgan rus sayyohlari asarlarida xonlik tarkibida 21 ta maʼmuriy birlik mavjudligi qayd etilgan. Ushbu maʼlummotlarda hozirgi Xonqa shahrida oʻrnida Xonqa qal’asi borligi va bu yerda 2000 ga yaqin kishi yashaganligi haqida maʼlumot berib oʻtilgan. Beklik hududidan asosiy suv tarmoqlari oʻtgan, shu tufayli qal’a muhim tayanch nuqta vazifasini oʻtagan.

 asrda beklik 15 tuman va 119 ta masjid qavmlaridan iborat boʻlgan. Beklik har yili xonga 10 ming tilladan ortiq soliq toʻlagan, mingdan oshiq askar xon askarlari safiga joʻnatilgan va hashar paytida 10 mimgga yaqin aholi qazuv ishlarida qatnashgan.

1873-yilgi Gandimiyon tinchlik shartnomasidan soʻng beklikda ijtimoiy va siyosiy ahvol tubdan oʻzgargan. Bu davrga kelib Xonqada bir nechta yangi zavodlar ham qurilgan. 1889—1890-yillarda xonqalik Avazboy qozining yerida teng shartnoma shartlari bilan rus kapitalisti K. M. Chernikov tomonidan paxta zavodi qurilgan. 1890-yilda esa yana bir kapitalist Pavel Manuylov bugʻ mashinasida ishlovchi paxta zavodini qurgan. U yana 1910-yil bu yerda koʻn zavodini ham ishga tushirdi. Sanoat Xivaga yaqinlik sabab beklik hududida tezroq oʻsgan. 1910-yilda Xonqa hokimiga ixtiyorida 12 mimg tanob haydaladigan va 15 tanob haydaladigan yerlar boʻlgan. Asfandiyorxon davrida beklikka Hojiboy Amin ogʻli hokimlik qilgan. Bu davrda Xonqa bekligida 96 ta masjid qavmi joylashgan. Xonqa shahri esa Boymachit, Said ota, Ziyom, Qozi Madamin, Xoʻjiq masjid qavmlaridan tashkil topgan. 1904—1907-yillarda madirlik Matyoqub Pishiq boshchiligida qoʻzgʻolon koʻtarilib u Xonqa, Bogʻot, Hazoraspga yoyiladi. 1916-yilda xalq ocharchilkdan yana qoʻzgʻolon koʻtaradi.

Bolsheviklar hokimyatga kelgach, bir necha yildan soʻng 1919-yil beklik qizillar tomonidan egallangan.

## Iqtisodiyoti
Oʻsha paytda ham vohadagi aksar aholi singari beklik hududida dehqonchilik asosiy daromad sohasi boʻlgan. Yana savdo va hunarmandchilik ham ancha rivojlangan. Avval beklikda asosan sholi, bugʻdoy kabi ekinlar ekilgan.Rossiya imperiyasi bosqinI davrida bu yerga sanoat kirib kelgan va bir qancha zavodlar qurilgan.

## Taniqli kishilari
Beklik hududida Islomxoʻja kabi davlat arboblari tugʻlib oʻsgan. Uning otasi Ibrohimxoʻja Feruz davrida Bosh vazir lavozimida ishlagan, Islomxoʻja esa Asfandiyorxon davrida shu lavozimda faoliyat olib borgan
## Manbalar

## Adabiyotlar
* 
*
Olmaota hokimi

Olmaota **hokimi**  Olmaota shahri hokimyatiga rahbarlik qiluvchi inson hisoblanadi. Lavozim 1992-yilda taʼsis etilgan.

## Roʻyxat
### Olmaota hokimlari (1992–hozirgacha)

## Yana qarang
* Ostona hokimi

## Manbalar
Toqmaq ota maqbarasi

**Toqmaq ota maqbarasi** (yoki *Toqpaq ata maqbarasi*; asli ismi: *Abdurahmon*) — Qoraqalpogʻiston Respublikasi, Moʻynoq tumani, Ushsay ovuli hududida joylashgan tarixiy yodgorliklardan biri. Maqbara Moʻynoq tumaniga qarashli Ushsay ovulidagi qumtepalikning tepasida joylashgan. Yodgorlik XVII—XVIII va XIX asrlarga tegishlidir. Moʻynoq tumanida moddiy-madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari roʻyxatiga jami 12 ta madaniy meros hamda ziyorat obyektlari kiritilgan boʻlib, Toqmaq ota maqbarasi bu roʻyxatga kiritilgan obyektlardan biri hisoblanadi. 

Toqmaq ota maqbarasi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktyabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan va davlat muhofazasiga olingan. Hozirda Qoraqalpogʻiston Respublikasi madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida davlat mulki hisoblanadi.

## Tarixi
Toqmoq ota haqidagi xalq orasida aytilgan afsona va rivoyatlar bizgacha kam yetib kelgan. Ularning birida aytilishicha, Toqmoq ota Hakim ota bilan bir davrda Ahmad Yassaviydan birga taʼlim olgan.

Toqmaq (Toqpaq) ota toʻgʻrisida Jiyen Jirov va Kunxoʻja asarlarida ham maʼlumotlar mavjud. Masalan, *Toqpaqtan esti qatti jel (Toqpaqdan esdi qattiq shamol), Bunnan bardim Házireti Toqpaqqa (Bundan bordim Harzati Toqpaqga)* kabi satrlarning mavjudligi Toqmaq ota shaxsining XVIII asrning oʻrtalarida aholi orasida mashhur ekanligidan darak beradi. XIX asrda bu yerda boʻlgan vengriyalik sayyoh va olim Vamberi Toqmaq otaning „baliqchilarning piri“ ekanligini taʼkidlab, maqbara ichida choʻpon va uy buyumlarining saqlanib kelinayotganligini yozgan.

Qoraqalpogʻistonlik arxeolog olim X. Yesbergenov tomonidan yozilgan „Qoʻngʻirotning tarixiy va madaniy esdaliklari“ kitobida Moʻynoqdagi „Toqmaq ota“ maqbara va qabristoni haqida ham maʼlumotlar mavjud. Kitobda sirli Adaq qalʼaning mavjudligi haqida soʻz boradi. Xususan, muallif „Toqmaq ota“ qabristonidagi qadimiy bir qulfitoshdagi „Adaq“ haqida yozilgan qadimiy qoʻshiqqa eʼtibor qaratgan:

*Aslimni soʻrasang Adaq ichida,*

*Ala buyrak edim Adjar ichida.*

Qoʻshiqda kechgan joy Sariqamishdan 16—17 km masofa uzoqlikda joylashgan Adaq qalʼaning qoldiqlari hozir ham mavjudligi taxmin qilinadi.

## Yana qarang

* Sulton Uvays bobo maqbarasi
* Shibliy ota maqbarasi
* Yusuf Hamadoniy maqbarasi
* Shamun-Nabi maqbarasi
* Tugʻon Turk maqbarasi
## Manbalar
Sarapayon

**Sarapayon** – Oʻzbekistonning Xorazm viloyati Xonqa tumanida joylashgan qishloq. Maydoni 4,2 kavadrat kilometr. Aholisi 21 070 kishi (2012). Qishoqdan Urganch-Buxoro-Toshkent avtomagistrali oʻtgan.

## Etimologiyasi
Sarapayon soʻzi ikki til yaʼni forsiy va turkiy atamalarning qoʻshilishidan hosil boʻlgan. Bir qator olimlar bu soʻzni „sar“, „ob“ va „yon“ soz’laridan yaʼni **sar** – *bosh*, **ob** – *suv* va **yon** – *makon* kelib chiqqan deb hisoblaydilar. Yana bir qator olimlar esa soʻzning oʻzagida ikkita soʻz mavjud yaʼni „sara“ va „poyon“ degan qarashga ega. Bunda **sara** – *yaxshi* va **poyon** – *chegara* maʼnosini anglatadi. Ushbu soʻzlarning tub maʼnosida qishloq hududi yerlari unumdorligi nazarda tutilgan. Chunki qishloqqa yaqin va tutash hududlrdan Shovot, Qulobod, Xonqaarna kabi yirik kanallar oqib oʻtgan.

## Aholisi
2012-yil maʼlumotlariga koʻra qishloqda 21 070 kishi istiqomat qilgan. Shundan 21 018 kishi oʻzbek, 13 kishi qoraqalpoqlar boʻlib, yana tatar, ukrain va belarus millatiga mansub aholi ham yashab kelmoqda.

## Maʼmuriy tuzilishi
Sarapayon 4 ta mahalladan tashkil topgan. Ular Istiqlol, Paxtagul, Qoramozi va Guliston mahallari. Oʻz navbatida ushbu mahallalar ham bir qator elatlarga boʻlingan.

## Xoʻjaligi
Qishloq hududi yerlarining katta qismi sugʻoriladigan yerlarda iborat. Bu yerda bogʻdorchilik, dehqonchilik, poliz ekinlari yetishtirish asosiy sohalardir. Sarapayondan yirik avtomagistral oʻtganligi sababli savdo sohasi ham yaxshi rivojlangan.

## Injtimoi soha obyektlari
Qishloqda 2 ta kollej, 5 umumiy oʻrta taʼlim maktabi, 7 ta maktabgacha taʼlim muassasasi, 3 ta qishloq vrachlik punkti va koʻplab savdo va xizmat koʻrsatish obyektlari mavjud.
## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Qabaqli ota maqbarasi

**Qabaqli ota maqbarasi** (yoki *Qabaqli ata maqbarasi*) — Qoraqalpogʻiston Respublikasi, Qoraoʻzak tumaniga qarashli „Qorauzyak“ OFY, Qabaqli ata qabristonida joylashgan tarixiy yodgorlik. Maqbara XVIII—XIX asrlarga tegishli boʻlib, hozirda Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktyabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan va davlat muhofazasiga olingan. Hozirda Qoraqalpogʻiston Respublikasi madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida davlat mulki hisoblanadi.

## Tarixi va etimologiyasi
Qadim zamonlarda Orol dengizi sohillari boʻyida yashagan turkiy qavmlarining muqaddas qabristonlaridan biri boʻlgan. „Qabaqli ota“ning asl ismi Sipatdin boʻlgani manbalarda qayd etilgan. Qabaqli ota bu hududlarga XVII asrning oxirlarida Turkiston tomonlardan kelgan shaxs boʻlgan. U islom dini targʻiboti bilan shugʻullangan maʼrifatchi ulamolardan biri hisoblanadi. Rivoyatlarda aytilishicha, Qabaqli ota yoʻl boʻylab juda katta suv toʻla qovoqni orqalab yurgan va choʻlda sayohat qilgan yoʻlovchilarga ulashgan. Shu sababdan ham mahalliy aholi uni keyinchalik „Qabaqli ota“ deb atay boshlagan. Qabaqli otaga tegishli ekanligi aytiladigan suv qovogʻining siniqlari hozirgi kungacha saqlanib qolgan. Shu bilan bir qatorda turkmanlarning Qabaqli urugʻi ham mavjud boʻlib, XIX asrda Amudaryo qirgʻogʻida Qabaqli qoʻrgʻoni va mudofaa inshooti ham qurilgan. Oʻz zamonasining koʻplab ziyoli shaxslari, jumladan, Berdaqning ustozi Jiyen Jirov „Qabaqli ota“ qabristoniga dafn etilgan. Oʻzbekiston Qahramoni, Oliy Majlis Senati aʼzosi olim Gʻayratdin Xoʻjaniyazov koʻplab ziyoratgohlar qatorida Qabaqli ota ziyorotgohining yoʻl koʻrsatgich xaritalarini tuzish kerakligini aytib oʻtgan.

## Yana qarang
*Sulton Uvays bobo maqbarasi

*Shibliy ota maqbarasi

*Toqmaq ota maqbarasi

*Shamun-Nabi maqbarasi

*Tugʻon Turk maqbarasi

## Manbalar