open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Eucharia Iyiazi

**Eucharia Njideka Iyiazi** (1973-yil 19-noyabrda tugʻilgan) – nigeriyalik Paralimpiya sportchisi, asosan F57/58 toifasida yadro uloqtirish va disk uloqtirish musobaqalarida qatnashadi. U toʻrtta Paralimpiadada ishtirok etib, ikkita oltin, bitta kumush va ikkita bronza medalini qoʻlga kiritgan.

Eucharia Iyiazi 2008-yilda Xitoyning poytaxti Pekin shahrida boʻlib oʻtgan 2008-yilgi Yozgi Paralimpiya oʻyinlarida qatnashgan. U yerda ayollar oʻrtasida F57/F58 toifasida yadro uloqtirish va F57/F58 toifasida disk uloqtirish musobaqalarida oltin medalni qoʻlga kiritgan Pekin Paralimpiadasida Iyiazi F58 toifasida yadro uloqtirish. Shuningdek, Eucharia Iyiazi disk uloqtirish boʻyicha jahon va Paralimpiya rekordini oʻrnatgan.

Eucharia Iyiazi 2012-yilda Londonda boʻlib oʻtgan 2012-yilgi Yozgi Paralimpiya oʻyinlarida bronza medalini qoʻlga kiritgan. U 2016-yilda Rio-de-Janeyroda boʻlib oʻtgan Paralimpiada oʻyinlarida 27.54 metrlik natija bilan yana disk uloqtirish boʻyicha bronza medalini qoʻlga kiritgan. 2021-yilda Tokioda boʻlib oʻtgan 2020-yilgi Yozgi Paralimpiya oʻyinlarida yana bir bronza medaliga sazovor boʻlgan.

U 2022-yil 6-avgust kuni Birmingemda boʻlib oʻtgan 2022-yilgi Hamdoʻstlik oʻyinlarida ayollar oʻrtasida F55-57 toifasida yadro uloqtirish musobaqasida 10.03 metr natija bilan oltin medalni qoʻlga kiritgan. Bu Nigeriyaning 2022-yilgi Hamdoʻstlik oʻyinlaridagi sakkizinchi oltin medali edi.

## Manbalar

## Havolalar
Lucy Moore

**Lyusi Mur** — britaniyalik kurator va doktorant bo‘lib, Vikipediyada ayollar haqidagi mavzular yoritilishini yaxshilagani bilan tanilgan. U 2022-yilda Buyuk Britaniyada "Yil vikimedachisi" deb e’tirof etilgan.

## Taʼlimi
Mur 2006-yilda Oksford universitetining Wadhem kollejida zamonaviy tarix boʻyicha bakalavr darajasini oldi, soʻng 2009-yilda Lids universiteti qoshidagi Oʻrta asrlar tadqiqot instituti magistraturasini tamomladi. 2019-yilda u York universitetida doktorlik izlanishlarini boshladi, tadqiqot mavzusi — to‘qqizinchi asrdagi Nortumbriyadagi tangalar.

## Faoliyati
Mur arxeolog va kurator sifatida faoliyat yuritadi. 2013-yildan 2023-yilgacha u Lids muzeylari va galereyalarida loyiha kuratori sifatida ishlagan. 2024-yilda u Lids universitetida tangalar va 3D obyektlar kuratori lavozimiga tayinlandi. Shuningdek, u ko‘ngilli g‘amxo‘r sifatida ham ishlaydi. U 2015-yilda nashr etilgan "Buyuk urush Britaniyasi. Lids: 1914–18 yillarning xotirasi" nomli kitobning hammualliflaridan biridir.

Mur Vikipediyada tahrir qilishdan tashqari koʻplab ko‘ngilli ishlarni ham bajargan, jumladan Qirollik Numizmatika jamiyati, Lids fuqarolik jamg‘armasi va Carers Leeds tashkilotlarida vasiy sifatida faoliyat yuritgan.

## Vikipediya faoliyati

Mur 2019-yilda Vikipediya tahrirchisi boʻldi. Dastlab u Birinchi jahon urushidagi askarlar haqida maqolalar tahrir qildi, keyinchalik esa Vikipediyadagi ayollar haqida ma’lumotlar yetarli emasligini anglab, ayollar haqidagi maqolalarni yaxshilashga qaror qildi.

2021-yilda u har bir davlatdan bir nafardan ayol haqidagi maqolani yaratish loyihasini boshladi. Ushbu loyiha 2024-yilda, Xalqaro xotin-qizlar kuni arafasida yakunlandi. 2024-yil mart holatiga koʻra, Mur 533 ta ayol biografiyasini yozgan edi, ularning orasida Sharbat Gʻula, Julia Chinn, Jeanne Gapiya-Niyonzima, Ólafía Einarsdóttir va Gloria Meneses kabi shaxslar ham bor edi.

Mur, shuningdek, Vikipediyadagi gender muvozanatini yaxshilashga hissa qoʻshish uchun boshqa odamlarga koʻngilli boʻlishni targʻib qiladi, jumladan, u edit-a-thon tadbirlariga rahbarlik qiladi.

## Mukofotlar

2021-yilda u Wikimedia UK tomonidan "Kelajagi porloq vikimediyachi" deb e’tirof etildi. 2022-yilda esa u Buyuk Britaniyada "Yilning vikimediyachisi" deb tan olindi.

2024-yilda u Lids shahrida oʻrnatilgan *Ribbons* nomli haykalda e’tirof etilgan yuzlab ayollardan biri boʻldi.

## Shaxsiy hayoti
Moore Lids shahrida yashaydi.

## Manbalar
Josh Acheampong

**Joshua Kofi Acheampong** (2006-yil 5-mayda tugʻilgan) – angliyalik professional futbolchi, Premyer-liganing „Chelsea“ klubi himoyachisi.

## Yoshligi
Asli kelib chiqishi ganalik boʻlgan Achempong Londonda tugʻilgan. U dastlab „Chelsea“ akademiyasining 8 yoshgacha boʻlgan yosh toifasidagilar jamoasida faoliyatini boshlagan.

## Klublardagi karyerasi
2024-yilning 3-yanvarida Acheampong „Chelsea“ bilan birinchi professional shartnomasini imzoladi. 2024-yilning 11-martida futbolchi „Newcastle United“ga qarshi Premyer-liga oʻyinida jamoa qaydnomasiga kiritildi, ammo oʻyin yakuniga qadar zaxirada qoldi. 2024-yilning 2-may kuni, 18 yoshga toʻlishidan uch kun oldin, Acheampong oʻzining professional debyutini oʻtkazdi. Premyer-liga doirasida boʻlib oʻtgan „Tottenham“ga qarshi London derbisida oʻyinining 85-daqiqasida zaxiradan maydonga tushirildi.

Shartnomasini uzaytirish bilan bogʻliq muammolar tufayli asosiy jamoadan bir muddat uzoqda boʻlganidan soʻng, u 2024-yilning 12-dekabrida UEFA Konferensiyalar ligasida „Astana“ klubiga qarshi oʻyinda asosiy tarkibda boshladi. 18-dekabr kuni „Chelsea“ Acheampong bilan shartnomani 2029-yilning iyuniga qadar uzaytirish boʻyicha kelishuvga erishganini eʼlon qildi. 2025-yilning 4-yanvarida Acheampong Premyer-ligadagi debyutini Londonning „Crystal Palace“ga qarshi oʻtkazdi, oʻyin 1:1 hisobida yakunlandi va „Chelsea“ bosh murabbiyi Enzo Maresca uni maydondagi eng yaxshi futbolchi deb eʼtirof etdi.

## Terma jamoadagi karyerasi
2023-yilning may oyida Acheampong 2023-yilgi UEFA U-17 Yevropa chempionatida beshinchi oʻrinni egallagan Angliyaning 17 yoshgacha boʻlgan terma jamoasi tarkibidan joy olgan edi. 2023-yilning noyabr oyida u 2023-yilgi FIFA U-17 Jahon chempionatida Angliya terma jamoasi vakili sifatida ishtirok etdi va Yangi Kaledoniyaga qarshi dastlabki oʻyinida gol muallifiga ham aylandi.

2024-yil 4-sentyabr kuni Acheampong Nedelišche shahrida Italiyaga qarshi kechgan bahsda Angliya U-19 terma jamoasidagi debyutini oʻtkazdi.

10-oktyabr kuni Acheampong Frosinone shahrida Italiya ustidan 2:1 hisobida gʻalaba qozonilgan oʻyinda mamlakatining U-20 terma jamoasi safida debyut qildi.

## Statistikasi

## Sovrinlar
**Chelsea**
* UEFA Konferensiyalar ligasi: 2024–2025
* FIFA Klublar oʻrtasidagi jahon chempionati: 2025

## Manbalar
Anastasia Pagonis

**Anastasia Pagonis** (; 2004-yil 1-mayda tugʻilgan) – amerikalik para suzuvchi. 2020-yilgi Yozgi Paralimpiya oʻyinlarida AQSh terma jamoasi nomidan ishtirok etgan. Ushbu sport turi boʻyicha jahon rekordi va Amerika rekordi sohibasi.

## Karyerasi
Pagonis xalqaro maydondagi debyutini 2020-yil fevral oyida Avstraliyaning Melburn shahrida boʻlib oʻtgan WPS (World Para Swimming) Jahon seriyasi musobaqasida amalga oshirdi. Ushbu musobaqada 400 metrga erkin usulda suzish bahslarida oltin medal, 200 metrga kompleks suzish boʻyicha esa bronza medalni qoʻlga kiritdi. Shuningdek, 50 metrga erkin usulda suzish bahslarida sakkizinchi, 100 metrga erkin usulda esa toʻrtinchi oʻrinni egalladi.

AQSh Paralimpiya saralash musobaqalarida esa Pagonis 400 metrga erkin usulda suzish boʻyicha S11 toifasida ikki marta, jumladan, birinchi marta saralash bosqichida, ikkinchi marta esa finalda jahon rekordini yangiladi. Ushbu rekordlar 2020-yilgi Yozgi Paralimpiya oʻyinlari boshlanishidan oldin hali tasdiqlanmagan edi. 2021-yil iyun oyida Pagonisning 2020-yilgi Tokioda oʻtkaziladigan Yozgi Paralimpiya oʻyinlarida para suzish boʻyicha AQSh jamoasi tarkibida ishtirok etishi rasman eʼlon qilindi.

Atigi 17 yoshida Pagonis 2020-yilgi Yozgi Paralimpiya oʻyinlarida ayollar oʻrtasida 400 metrga erkin uslubda suzish bahslarida S11 toifasida AQSh sharafini himoya qildi. U saralash bosqichida 4:58.40 natija bilan S11 toifasida jahon rekordini oʻrnatdi. Finalda esa yana rekordni yangilab, 4:54.49 natijani qayd etdi va oltin medalni qoʻlga kiritdi. Bu uning Paralimpiya oʻyinlaridagi ilk medali, shu bilan birga AQSh delegatsiyasi uchun Paralimpiadadagi birinchi oltin medal edi. Shuningdek, sportchi ayollar oʻrtasida SM11 toifada 200 metrga kompleks suzish musobaqasida ham ishtirok etib, 2:45.61 natijani qayd etdi va Amerika rekordini oʻrnatgan holda bronza medalini qoʻlga kiritdi.

2022-yil 14-aprel kuni Pagonis AQSh nomidan 2022-yilgi para suzish boʻyicha Jahon chempionatida ishtirok etuvchi jamoa tarkibiga kiritildi. U Jahon chempionatidagi debyutini 2022-yil 15-iyun kuni amalga oshirib, SM11 toifasida 200 metrga kompleks suzish bahslarida 2:49.73 natija bilan oltin medalni qoʻlga kiritdi.

2023-yil iyun oyida Pagonis yelkasidan operatsiyani boshdan kechirdi, biroq 2023-yil dekabrida yana mashgʻulotlarga qaytdi va 2024-yilgi Yozgi Paralimpiya oʻyinlariga tayyorgarlikni boshladi.

## Shaxsiy hayoti
Pagonisga autoimmun retinopatiya tashxisi qoʻyilgan, bu kasallik uning koʻrish qobiliyatining tezda yomonlashishiga olib kelgan. 11 yoshida koʻrish qobiliyatida muammolarni sezgan va 14 yoshga kelib, butunlay koʻr boʻlib qolgan. Uning Radar ismli yoʻlboshchi iti boʻlib, Pagonis bu it uning hayotini butunlay oʻzgartirganini va koʻrish qobiliyatini yoʻqotishi tufayli yuzaga kelgan depressiyadan chiqishda katta yordam berganini aytgan. Pagonis TikTok va Instagram platformalariga koʻrlik haqida maʼlumot beruvchi va odamlarga yordam beruvchi videolar joylab boradi. Uning oilasi asli Gretsiyadan boʻlgan.

## Manbalar
Yusuf Otubanjo

**Yusuf Otubanjo** (1992-yil 12-sentyabrda tugʻilgan) – nigeriyalik professional futbolchi, Oʻzbekiston Superligasi vakili „Nasaf“ jamoasida hujumchi pozitsiyasida toʻp tepadi.

## Faoliyati
### Klubi
2020-yil 23-yanvarda „Ararat-Armeniya“ klubi Otubanjo bilan shartnoma imzolaganini eʼlon qilgan. 2022-yil 4-iyunda „Ararat-Armeniya“ Otubanjoning shartnomasi tugaganini va klubni tark etishini maʼlum qilgan.

2022-yil 11-iyunda Otubanjo Armaniston Premyer-ligasining boshqa klubi „Pyunik“ bilan shartnoma imzolagan.
## Faoliyat statistikasi
### Klub

## Mukofotlar
;Pyunik

* Armaniston Premyer-ligasi: 2023-24

;MŠK Žilina

* Slovakiya birinchi futbol ligasi: 2016-17

;Ararat-Armaniston

* Armaniston Premyer-ligasi: 2019-20

;Shaxsiy yutuqlar

* UEFA Yevropa Konferentsiya Ligasi guruh bosqichining eng yaxshi goli: 2022-23

## Manbalar

## Havolalar
* Futbalnet profile 
* 
* 
*
Madge Bester

**Madge Bester** (1963-yil 26-aprel – 2018-yil 19-mart) — dunyodagi eng past bo‘yli tirik ayol bo‘lgan sobiq rekordchi. U Janubiy Afrikalik bo‘lib, 1991-yilda uning bo‘yi 65 sm (2 fut 1,5 dyuym) deb o‘lchangan. Bester osteogenez imperfecta kasalligiga chalingan edi, bu suyaklarning mo‘rtligi bilan tavsiflanadi, va u nogironlar aravachasidan foydalangan.

U nogironlar huquqlari bo‘yicha faol bo‘lib, 1998-yilda shu masalada matbuot anjumani o‘tkazgan. Unda u dunyodagi eng past bo‘yli erkak Lin Yih-Chih bilan birga qatnashgan.

Bester Bloemfonteindagi nafaqadagi fuqarolar turar joyida yashagan. Uning onasi Vinnie 2001-yilda vafot etgan va unda ham osteogenez imperfecta kasalligi bo‘lgan, bo‘yi esa atigi 70 sm bo‘lgan.

Bester 2018-yil 19-martda 54 yoshida vafot etdi.

## Manbalar
Chexiya Respublikasi futbol assotsiatsiyasi

**Chexiya Respublikasi futbol assotsiatsiyasi** (; **FAČR**) yoki **Chexiya futbol assotsiatsiyasi** – mamlakatdagi futbol ishlarini tartibga soluvchi bosh tashkilot boʻlib, Praga shahrida joylashgan. Assotsiatsiya mamlakatdagi pastki darajadagi futbol ligalari hamda Chexiya Kubogini tashkil etadi. Biroq professional darajadagi Chexiya Birinchi Ligasi va Ikkinchi Ligasi mustaqil ravishda tashkil etiladi.

## Tarixi
Tashkilotning birinchi „ajdod“i 1901-yil 19-oktabrda Avstriya-Vengriya tarkibidagi Bogemiya Qirolligida Bogemiya futbol uyushmasi nomi bilan tashkil etilgan. 1922-yildan 1993-yilgacha, Chexoslovakiya mavjud boʻlgan davrda, ushbu assotsiatsiya **Chexoslovakiya** **futbol assotsiatsiyasi** (; **ČSAF**) nomi ostida faoliyat yuritgan va Chexoslovakiya milliy futbol terma jamoasini boshqargan. Chexoslovakiya parchalanishidan soʻng, bu tashkilot Chex-Moraviya futbol federatsiyasi (; **ČMFS**) nomini oldi va bu nom 2011-yil iyungacha amal qilgan.

2017-yil 3-may kuni Chexiya politsiyasi Chexiya futbol assotsiatsiyasi shtab-kvartirasi va boshqa muassasalarga 2017-yil uchun Taʼlim vazirligi tomonidan ajratilgan davlat subsidiyalarining qayta taqsimlanishi bilan bogʻliq holda reyd oʻtkazdi. Shu voqea davomida assotsiatsiya prezidenti Miroslav Pelta hibsga olindi. 2020-yil 16-oktabrda assotsiatsiya shtab-kvartirasida yana bir reyd amalga oshirildi va 20 kishi, jumladan prezident oʻrinbosari Roman Berbr ham qoʻlga olindi.

2021-yildan Petr Fousek Chexiya futbol assotsiatsiyasining prezidenti lavozimida ishlaydi. U 2021-yil 3-iyunda boʻlib oʻtgan 23-umumiy yigʻilishda Karel Poborský ustidan 15 ovoz farqi bilan gʻalaba qozonib saylangan.

2025-yil 29-may kuni boʻlib oʻtgan umumiy yigʻilishda saylangan David Trunda Chexiya Futbol Assotsiatsiyasi raisi lavozimida faoliyat yuritmoqda.

## Prezidentlar

## Yana qarang

* Chexiya milliy futbol terma jamoasi

## Manbalar

## Havolalar
*  
* Chexiya Respublikasi FIFA vebsaytida (arxivlangan)
Slasher

**Slasher** — bu qoʻrqinchli film janrining bir turi bo‘lib, unda qotil yoki bir guruh qotillar jamoasi odamlarni ta’qib qiladi va ularni tig‘li qurollar yordamida o‘ldiradi. Garchi "slasher" atamasi qotillik ishtirok etadigan istalgan qo‘rqinchli filmga nisbatan norasmiy ishlatilsada, lekin kino tahlilchilari slasher janrini boshqa qo‘rqinchli filmlardan; masalan, maxluqlar, qonli sahnalar, g‘ayritabiiy va psixologik filmlardan ajratib turuvchi aniq xususiyatlari mavjudligini ta’kidlashadi.
Tanqidchilarning fikricha, 1960-yilda suratga olingan „Peeping Tom“ va „Psycho“ kabi qo‘rqinchli psixologik filmlar hamda italyancha „giallo“ filmlari slasher janrining ilk ilhom manbalari hisoblanadi. Slasher filmlarining "oltin davri" ya’ni 1978-yildan 1984-yilgacha ushbu janr o‘zining eng yuqori cho‘qqisiga yetdi. Slasher janridagi mashhur filmlar qatoriga quyidagilar kiradi: „Black Christmas“ (1974), „The Texas Chain Saw Massacre“ (1974), Halloween (1978), „Friday the 13th“ (1980), „My Bloody Valentine“ (1981), „Sleepaway Camp“ (1983), „A Nightmare on Elm Street“ (1984), „Child's Play“ (1988), „Candyman“ (1992), „Scream“ (1996), „I Know What You Did Last Summer“ (1997), „Urban Legend“ (1998) va „Terrifier“ (2016). Avvalgi o‘n yillikda chiqarilgan ko‘plab slasher filmlar bugungi kunda ham kult muxlislariga ega bo‘lib qolmoqda.

## Manbalar
Ebrar Karakurt

**Ebrar Karakurt** (; ; 2000-yil 17-yanvar, Balıkesir, Turkiya) — turkiyalik voleybolchi. Boʻyi 1.93 m (6 fut 4 dyuym). Hujumchi (qarshi) pozitsiyasida oʻynaydi. Hozirda Rossiyaning Lokomotiv Kaliningrad jamoasi va Turkiya ayollar milliy voleybol jamoasi safida toʻp suradi.
## Voleyboldagi faoliyati
### Klub
Ebrar Karakurt voleyboldagi faoliyatini Balıkesirdagi DSİ sport klubida boshlagan. Keyinchalik Bursa shahriga ko‘chib o‘tgan va u yerda Bursa Bahçeşehir Anadolu litseyi jamoasi hamda bir vaqtning o‘zida Bursa Büyükşehir Belediyespor klubi safida o‘ynagan. 2014—2015-yilgi Turkiya ayollar voleybol ligasida Bursa Büyükşehir Belediyespor (ayollar voleybol jamoasi) tarkibida qatnashgan.
Karakurt ikkita klub litsenziyasiga ega bo‘lib, bu unga Bursa Büyükşehir Belediyespor (ayollar voleybol jamoasi) va VakıfBank sport klubi jamoalarida bir vaqtning o‘zida o‘ynash imkonini bergan. Avvaliga Vakıfbank klubining yoshlar jamoasi a’zosi bo‘lgan, keyinchalik esa asosiy jamoaga qabul qilingan. Vakıfbank tarkibida 2017—2018-yilgi CEV Ayollar Chempionlar Ligasida chempionlikni qo‘lga kiritgan. Karakurt 2020-yilda Türk Hava Yolları (ayollar voleybol jamoasi)ga o‘tgan.
### Milliy jamoadagi faoliyati
Ebrar Karakurt Turkiya U18 yoshlar jamoasi tarkibida 2017-yilgi U18 Yevropa chempionati (Niderlandiyada) va 2017-yilgi FIVB U18 Jahon chempionati (Argentinada)da ishtirok etgan. Jahon chempionatida eng yaxshi ikkita tashqi hujumchidan biri sifatida e’tirof etilgan. Shuningdek, 2017-yilgi 2017—2018 CEV Ayollar Chempionlar Ligasida Turkiya U23 jamoasi tarkibida qatnashib, jamoasi bilan birga chempionlikni qo‘lga kiritgan.

Milliy jamoaga qabul qilingach, Karakurt bir qator yutuqlarga erishgan. Ularning eng muhimlaridan biri — 2019-yilda Anqarada o‘tkazilgan Ayollar o‘rtasidagi Yevropa chempionatida kumush medalga sazovor bo‘lishidir. Shuningdek, 2018-yilgi FIVB Ayollar oʻrtasidagi Millatlar Ligasida jamoasi bilan kumush medalni qo‘lga kiritgan.
## Shaxsiy hayoti
2021-yil avgust oyida Karakurt Instagram sahifasida sevgilisi bilan tushgan suratini joylashtirgan. Mazkur post Takvim nomli konservativ gazetada chop etilgan va u yerda Karakurtning jinsiy orientatsiyasi “shov-shuvli” deya ta’riflangan. Bu esa ijtimoiy tarmoqlarda unga qarshi gomofobik haqoratlarga sabab bo‘lgan.

Turkiyalik dindorlardan biri Ahmet Mahmut Ünlü uni tanqid qilib, “bu qiz tufayli turklarga qanday musibatlar tushishini bilmayman”, deya fikr bildirgan. Biroq bu hujumlardan so‘ng Karakurt ijtimoiy tarmoqlarda ko‘plab qo‘llab-quvvatlovchi xabarlar olgan. Turkiya Milliy Voleybol Federatsiyasi matbuot kotibi Kurtaran Mumcu Karakurtni qo‘llab-quvvatlab, unga qarshi bildirgan gomofobik fikrlarni keskin tanqid qilgan. Karakurtni qo‘llab-quvvatlagan mashhur shaxslar qatorida Demet Akalın, Eda Erdem Dündar va Naz Aydemir ham bo‘lgan.

Fanatik sport gazetasi bilan bo‘lgan intervyusida Karakurt o‘zini Beşiktaş J.K. futbol jamoasining ashaddiy muxlisi ekanini aytgan. U tez-tez Beşiktaş futbolkasida tushgan suratlarini ijtimoiy tarmoqlariga joylab boradi.

## Manbalar

## Havolalar
Bridgette Jordan

**Bridgette Mari Jordan** (1989-yil 9-iyun – 2019-yil 12-iyun) Ginnesning Rekordlar kitobiga koʻra eng mitti ayol boʻlgan. Uning bo‘yi 69 sm (2 fut 3 dyuym) edi. U Ginnes rekordlariga koʻra eng mitti tirik aka-ukalardan biri bo‘lgan — uning ukasi Bred Jordan 20 yoshida 96 sm bo‘yga ega edi. Ular noyob genetik holat — mikrosofalik osteodisplastik primordial mittilik II turi bilan tug‘ilgan.

Bridgette Jordan AQSHning eng mitti ayoli hisoblangan; u Sandoval, Illinoysda yashagan va Kaskaskia kollej]da tahsil olgan. U raqs tushishni va cheerleading bilan shug‘ullanishni yoqtirgan. Jordan Kaskaskia cheer jamoasida ishtirok etgan. U chaqaloqlar uchun mo‘ljallangan 2-o‘lchamdagi oyoq kiyim kiygan.

Jordan bu rekordni avvalgi Ginnes rekordchisi Elif Koʻkaman (2 fut 4,5 dyuym)dan qabul qilib olgan. Ammo 2011-yil 16-dekabrda hindistonlik Jyoti Amge 18 yoshga to‘lishi bilan undan rekordni tortib olgan.

2012-yilda Jordanlar oilasi *Big Tiny* nomli realiti-teleko‘rsatuvda ishtirok etgan.

Bridgette tug‘ilganda uning og‘irligi 0,8 kg va uzunligi 31,7 sm edi. Uning ukasi Bred esa 1 kg og‘irlikda va 34,3 sm uzunlikda tug‘ilgan. Ularning bo‘ylari birga hisoblanganda atigi 165 sm bo‘lgan. Bred Jordan 2017-yil 21-fevralda 25 yoshida vafot etdi. Bridgette Jordan esa 2019-yil 12-iyunda vafot etdi.
Anna Dibaba

Anna Dibaba (1999-yil 26-oktyabrda tug‘ilgan) — efiopiyalik uzoq masofaga yuguruvchi, yo‘l va trek musobaqalarida qatnashadi. U xalqaro marafonlar, yarim marafonlar va o‘rta masofali yugurish musobaqalarida raqobatbardosh natijalarni qayd etgan. Dibaba Efiopiyaning taniqli Dibaba sportchilar oilasining a’zosi bo‘lib, uning opa-singillari Tirunesh Dibaba, Genzebe Dibaba va Ejegayehu Dibaba - barchasi Olimpiada yoki jahon chempionati sovrindorlari hisoblandi.

## Faoliyati
Dibaba xalqaro miqyosda ham yo‘l, ham trek musobaqalarida qatnashgan. 2024-yilda u Amsterdam marafonida 2:23:56 natija bilan shaxsiy rekordini qayd etib, yetakchi o‘rinlardan birini egalladi.

2023-yilda u Xyuston yarim marafonida 1:09:22 natija bilan to‘rtinchi o‘rinni qo‘lga kiritdi.

U shuningdek, o‘sha yili AQShning yo‘l poygalarida ham qatnashdi. Jumladan, Vashington shahridagi Cherry Blossom 10 millik yugurish musobaqasida 54:31 natija ko‘rsatdi hamda Janubiy Karolina shtatining Charlston shahrida o‘tkazilgan Cooper River Bridge Run 10 kilometrlik musobaqada 32:37 vaqt bilan marraga yetib keldi.

2023-yil aprel oyida Kaliforniyaning Walnut shahrida o‘tkazilgan 63-chi yillik Mt. SAC musobaqalarida Dibaba 5000 metr masofani yo‘lakda 16:24.85 vaqt bilan bosib o‘tdi.

## Shaxsiy hayoti
Anna Dibaba Efiopiyaning Oromiya mintaqasida joylashgan va uzoq masofali yugurish bo‘yicha dunyoga mashhur iste’dodli sportchilar vatani hisoblangan Bekoji shahrida tavallud topgan.  Tirunesh Dibaba, Genzebe Dibaba va Ejegayehu Dibalba kabi dunyoga mashhur yengil atletikachilarning kenja singillaridan biri sanaladi. Shuningdek, uning amakivachchasi esa Efiopiyaning ilk ayol Olimpiada chempioni, uzoq masofali yugurish bo‘yicha ayollar sportining peshqadamlaridan biri bo‘lgan Derartu Tuludir.

## Shaxsiy yutuqlari
* Marafon - 2:23:56 (2024-yil 20-oktyabr, Amsterdam)
* Yarim marafon - 1:09:22 (2023-yil 15-yanvar, Xyuston)
* 10&nbsp;km Avtomobil yo‘li - 32:37 (2022-yil 2-aprel, Charleston)
* 10 Miles yo‘li - 54:31 (2023-yil 2-aprel, Vashington, Kolumbiya okrugi)
* 5000 metr - 16:24.85 (2023-yil 15-aprel, Walnut)
## Manbalar

## Havolalar
https://worldathletics.org/athletes/-/14758201
Lea Henry

**Ludi "Lea" Genri** (1961-yil 22-noyabrda tugʻilgan) — amerikalik sobiq basketbolchi, u 1984-yilgi yozgi Olimpiada oʻyinlarida ishtirok etgan.

## AQSH Basketboli

Genri AQSH terma jamoasi tarkibida 1981-yilgi yozgi Universiadada ishtirok etish uchun tanlandi. Musobaqa Buxarest, Ruminiyada boʻlib oʻtdi va jamoani Kay Yow boshqargan. AQSH dastlabki oʻyinda gʻalaba qozondi, keyingi bahsda Xitoy jamoasi birinchi boʻlimda ustunlik qilgan boʻlsa-da, AQSH jamoasi Denise Curryning 26 ochkosi yordamida ikki ochko farq bilan gʻalaba qozondi. Kanada bilan oʻyinda ham AQSH jamoasi tanaffusda ortda borayotgan boʻlsa-da, uch ochko farq bilan – 79–76 hisobida gʻalaba qozondi. AQSH mezbon Ruminiyani magʻlub etib, finalda magʻlubiyatsiz Rossiya bilan oltin medal uchun toʻqnashdi. Rossiya jamoasi kuchliroq boʻlib chiqdi va oltin medalni qoʻlga kiritdi, AQSH esa kumush medal bilan kifoyalandi. Genri oʻrtacha 5,1 ochko toʻpladi.

Genri 1980-yilda Tayvanda boʻlib oʻtgan R. Uilyam Jons kubogida ishtirok etgan AQSH jamoasiga ham qoʻshilgan. Jamoa 7–2 hisobidagi natija bilan bronza medalini qoʻlga kiritdi. Genri 1982-yilgi Jons kubogida yana ishtirok etdi. Bu safar AQSH 7–1 natija bilan kumush medalga sazovor boʻldi. Genri jamoaning eng yaxshi toʻpurariga aylandi — oʻrtacha 19,6 ochko bilan. Bu natija uni turnirning eng yaxshi oʻyinchilari roʻyxatiga kiritdi.

Genri 1984-yilgi Jons kubogida ham qatnashdi. Bu turnirda AQSH Olimpiya jamoasi ishtirok etdi va bu ularning Olimpiya oʻyinlari oldidan tayyorgarlik jarayoni edi. Jamoa barcha sakkizta oʻyinda gʻalaba qozonib, oltin medalni qoʻlga kiritdi.

Genri 1981 va 1983-yillardagi Universiada turnirlarida ham AQSH terma jamoasi safida ishtirok etdi. Ikkala jamoaga ham murabbiy Jill Hutchison rahbarlik qilgan. Genri har ikkala turnirda ham AQSH jamoasiga oltin medalni qoʻlga kiritishda yordam bergan.

## Manbalar
Shelley Gautier

**Shelley Gautier** (1968-yil 31-oktyabrda tugʻilgan) — Kanadalik para-velosport boʻyicha koʻp karra medal sohibasi. 
2010-yildan 2022-yilgacha boʻlgan davrda UCI para-velosport yoʻl boʻyicha jahon chempionatida Gautier 19 ta medal, jumladan, 16 ta oltin medalni qoʻlga kiritgan. Parapanamerika oʻyinlarida Gautier 2011 va 2015-yillardagi musobaqalarda aralash yoʻl boʻyicha vaqtga qarshi poygada kumush medalni qoʻlga kiritgan. Paralimpiya ishtirokchisi sifatida Gautier 2016-yilgi yozgi Paralimpiya oʻyinlarida ayollar oʻrtasidagi vaqtga qarshi poygada bronza medalini qoʻlga kiritgan. Para-velosportdan tashqari, Gautier nogironlar uchun suzish sportida ham ishtirok etgan. Gautier 2003-yilda Niagara Falls Sport shon-sharaf devoriga kiritilgan va 2015-yilda “Imkoniyati cheklangan sportchilar uchun yilning eng yaxshi sportchisi” mukofotiga nomzod boʻlgan.

## Erta hayoti va taʼlimi
Gautier 1968-yil 31-oktabrda Niagara-Falls shahrida tugʻilgan. U Gʻarbiy Ontario Universitetida jismoniy tarbiya boʻyicha faxriy daraja olgan, keyinchalik Toronto Universitetini jismoniy terapiya boʻyicha tamomlagan.

## Faoliyati
Gautier oʻzining sport faoliyatini universitetda oʻqiyotgan paytda kollej sportchisi sifatida boshlagan. 2001-yilda boshidan olgan jarohat va komadan soʻng, Gautierning tanasining oʻng tomonida gemiparez tashxisi qoʻyilgan. Jarohatidan soʻng, u nogironlar yelkanli sportida musobaqalasha boshlagan va keyinroq paravelosportga oʻtgan. Yelkanli sportdagi faoliyati davomida Gautier 2006-yilda Mobility Cup musobaqasida Silver Fleet yoʻnalishida gʻalaba qozongan va 2006–2007-yillarda Ontario Nogironlar Yelkanli Sport Assotsiatsiyasi prezidenti boʻlgan.

Paravelosportda Gautier 2010-yildan 2015-yilgacha boʻlgan davrda vaqt sinovi va yoʻl poygasi musobaqalarida bir necha bor oltin medalni qoʻlga kiritgan. U 2017 va 2018-yillarda ham vaqt sinovi va yoʻl poygasi yoʻnalishlarida oltin medallarni yutishda davom etgan. 2019-yilda u yoʻl poygasida kumush, vaqt sinovida esa bronza medalni qoʻlga kiritgan. 2021-yilda boʻlib oʻtgan jahon chempionatida ham yoʻl poygasi va vaqt sinovida oltin medal yutgan. 2022-yilda esa vaqt sinovida bronza medal yutgan, ammo yoʻl poygasida soʻnggi oʻrinni egallagan.

UCI tashqarisidagi musobaqalarda Gautier 2011 va 2015-yillardagi Parapan Amerika oʻyinlarida aralash vaqt sinovi musobaqalarida kumush medal olgan. 2012-yilgi yozgi Paralimpiya oʻyinlarida medalga erishmagan boʻlsa-da, 2016-yilda ayollar oʻrtasidagi vaqt sinovi boʻyicha bronza medal yutgan. 2020-yilgi Paralimpiya oʻyinlarida esa hech qanday medal yutmagan. Musobaqalardan tashqari, 2010-yillar oʻrtalarida Shelley Gautier Para-Sport Foundation tashkil etilgan.

## Mukofotlar va e'tiroflar
2003-yilda Gautier A. N. Myer Secondary Schoolning futbol jamoasi aʼzosi sifatida Niagara Falls Sports Wall of Fame shon-sharaf devoriga kiritilgan .

2015-yilda u Laureus World Sports Award for Sportsperson of the Year with a Disability mukofotiga nomzod boʻlgan, biroq sovrinni Tatyana McFadden qoʻlga kiritgan.

## Manbalar
Mallory Weggemann

**Mallory Weggemann** (1989-yil 26-martda tugʻilgan) – amerikalik para suzuvchi.

## Karyerasi
2008-yilda suvchechakdan keyingi bel ogʻrigʻini davolash uchun epidural inʼeksiya qilinganidan soʻng Weggeman T10-darajadagi toʻliq falaj holatiga tushdi.

Weggemann sport faoliyati davomida S7 toifasida koʻplab jahon rekordlarini yangiladi. 2009 hamda 2010-yillardagi IPC suzish boʻyicha Jahon chempionatida bir nechta oltin medallarni qoʻlga kiritdi. 2012-yilgi Paralimpiya oʻyinlarida bahsli ravishda S8 toifasiga oʻtkazildi, bu esa nisbatan kamroq nogironligi boʻlgan suzuvchilar uchun moʻljallangan toifa edi. Weggemann S8 toifasida 50 metrga erkin uslubda suzish bahslarida yangi Paralimpiya rekordini oʻrnatgan holda musobaqada gʻalaba qozondi.

Weggemann falaj boʻlib qolganidan keyin oradan toʻrt oydan kamroq vaqt oʻtgach, yana suzishga qaytdi. Endilikda sportchi 2012-yilgi Yozgi Paralimpiya oʻyinlarining oltin medaliga ega chiqishni oʻz oldiga maqsad qilib qoʻygan edi. Weggeman bu maqsadiga erishgach, oʻzining eng katta orzusini amalga oshirishni, yana qayta yurishga qaror qildi. Yillar davomida buning amalga oshishi imkonsiz deb hisoblangan edi, ammo Weggemannda yangi imkoniyat paydo boʻldi. Mallory odamlardan yordam soʻrab murojaat qildi va Indiegogo platformasida ommaviy moliyalashtirish kampaniyasini boshladi. 2013-yil 16-noyabrda Mallory maxsus tayyorlangan oyoq apparatlari va tirsak tayanchli qoʻl tayoqlari yordamida deyarli 6 yildan soʻng ilk marta yurishga muvaffaq boʻldi.

Weggemann 2016-yil Braziliyaning Rio-de-Janeyro shahrida boʻlib oʻtgan Paralimpiya oʻyinlariga tayyorlangan va shu bilan birga suzishdan tashqari faoliyatini ham rivojlantirib, ilhomlantiruvchi nutqlar soʻzlagan. Mallory, shuningdek, „The Current“ (Oqim) nomli hujjatli filmda ham ishtirok etgan. Bu film „Make A Hero“ nomli notijorat tashkilot tomonidan suratga olingan boʻlib, nogironligi boʻlgan insonlarni oʻzlariga mos sport turlari bilan shugʻullanish orqali faol va erkin hayotga undaydi.

2021-yil iyun oyida AQSh Tokioda kechiktirilgan 2020-yilgi yozgi Paralimpiya oʻyinlariga boruvchi 34 nafar para suzuvchilar nomini eʼlon qildi. Ayollar jamoasi tarkibidan Weggemann, Jessica Long, McKenzie Coan, Rebecca Meyers va Elizabeth Marks oʻrin olgan edi. Tokio oʻyinlari davomida Weggemann bir nechta medallarni qoʻlga kiritdi va ikki marotaba Paralimpiya rekordini yangiladi.

2022-yil 14-aprelda Maloryning AQSh terma jamoasi tarkibida 2022-yilgi para suzish boʻyicha Jahon chempionatida ishtirok etishi rasman eʼlon qilindi.

## Mukofotlari

* Dunyoning eng yaxshi nogiron suzuvchisi – 2009, 2010;
* AQShda yilning eng yaxshi suzuvchisi (Trischa L. Zorn mukofoti) – 2009, 2010, 2011;
* Nogironligi boʻlgan eng yaxshi ayol sportchi ESPY mukofoti – 2011 yil.

## Shaxsiy hayoti
Malory Waggemann Minnesota shtatining Eagan shahrida istiqomat qiladi.

## Manbalar
Dzyudo 2024-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida – ayollar +78 kg

**[[2024-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari]]da [[Dzyudo 2024-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida|dzyudo boʻyicha ayollar]]** oʻrtasida 78 kg vazn toifasida musobaqa 2024-yil 1-avgust kuni Fransiyaning Parij shahridagi Grand Palais Éphémère sahnada boʻlib oʻtadi.
## Natijalar

### Final

### A guruhi

### B guruhi

### C guruhi

### D guruhi

## Vazn o‘lchov ro‘yxati
Jadvaldagi og‘irliklar kg larda keltirilgan.

## Manbalar

## Havolalar
* 
* https://www.judoinside.com/event/18000/judo-matches?cId=79
* https://www.ijf.org/competition/2653/draw?id_weight=14
Jorrel Hato

**Jorrel Hato** (2006-yil 7-martda tugʻilgan) – niderlandiyalik professional futbolchi, Eredivizionning Ajax klubi va Niderlandiya terma jamoasida markaziy himoyachi yoki chap qanot himoyachisi sifatida oʻynaydi.

## Mukofotlar
### Yakka shaxs

* Erediviziyada yilning eng yaxshi iqtidori: 2024-25.
* Abdelhak Nouri kubogi: 2022-23
* Erediviziyada oyning eng yaxshi iqtidori: 2023-yil avgust

## Manbalar

## Havolalar

* Profil Niderlandiya Qirollik futbol assotsiatsiyasi veb-saytida (gollandcha)
*
Matija Krivokapić

**Matija Krivokapić** (talaffuzi: Matiya Krivokapich; 2003-yil 19-martda tugʻilgan) – chernogoriyalik futbolchi, Toshkentning „Bunyodkor“ klubida hujumchi sifatida oʻynaydi.

## Klubdagi faoliyati
Matija Chernogoriyaning Nikšićda tugʻilgan. Futbolchilik faoliyatini Junior Nikšić klubida boshlagan, soʻngra FK Sutjeska jamoasiga oʻtgan.

**FK Podgoritsa**

U 2018-yilda FK Podgoritsa klubiga qoʻshilgan. 17 yoshida Podgoritsaning asosiy jamoasida oʻynashni boshlagan. FK Podgoritsa uchun bir yarim yil davomida 42 ta oʻyinda 10 ta gol urgan.

**DAC Dunajská Streda**

Krivokapić 2023-yil 8-fevralda DAC Dunajská Streda futbolchisiga aylandi va 2026-yil iyunigacha shartnoma imzolagan.

**MFK Zemplín Michalovce**

2023-yilning iyunigacha Zemplín Michalovce jamoasiga ijaraga berilgan.

## Manbalar

## Havolalar
* 
* Futbalnet profile
Mikaela Jenkins

**Mikaela Jenkins** (2003-yil 11-martda tugʻilgan) – amerikalik sobiq para suzuvchi, 2020-yilgi Yozgi Paralimpiya oʻyinlarida AQSh terma jamoasi sharafini himoya qilgan.

## Karyerasi
Jenkins xalqaro maydondagi debyutini 2019-yilgi para suzish boʻyicha Jahon chempionatida amalga oshirgan va u yerda ayollar oʻrtasida S10 toifada 100 metrga batterflay usulida suzish bahslarida oltin medalni, shuningdek, ayollar oʻrtasida 34 ochko toifasida 4×100 metrga erkin usulda estafeta suzish yoʻnalishida ikkita kumush medalni qoʻlga kiritgan.

Jenkins 2020-yilgi Yozgi Paralimpiya oʻyinlarida ayollar oʻrtasida S10 toifasida 100 metrga batterflay usulida suzish musobaqasida AQSh sharafini himoya qilgan va oltin medalni qoʻlga kiritgan. Shuningdek, u ayollar oʻrtasidagi 34 ochko toifasida 4×100 metrga aralash estafeta musobaqasida ham ishtirok etib, yana bir oltin medalga ega chiqqan.

2022-yil 14-aprel kuni Jenkins AQSh terma jamoasi tarkibida 2022-yilgi para suzish boʻyicha Jahon chempionatida ishtirok etuvchilar roʻyxatga kiritilgan. 2023-yil 29-aprel kuni esa u yana bir bor AQSh terma jamoasi tarkibiga kiritilib, 2023-yilgi para suzish boʻyicha Jahon chempionatida ishtirok etgan.

2024-yil 29-aprelda Jenkins para suzish boʻyicha sport faoliyatini yakunlaganini eʼlon qildi. U asosiy eʼtiborini kollejdagi soʻnggi oʻquv yiliga va sportdan tashqari boshqa faoliyatiga eʼtibor qaratmoqchi ekanini bildirdi. Jenkins Grove City kollejida molekulyar biologiya yoʻnalishi boʻyicha tahsil oladi, shuningdek, kimyo fanidan qoʻshimcha yoʻnalishda oʻqiydi.

## Shaxsiy hayoti
Jenkins tugʻma proksimal femoral fokal yetishmovchiligi (yaʼni son suyagining yuqori qismida rivojlanish nuqsoni) kasalligi bilan dunyoga kelgan va sakkiz oyligida chap oyogʻi syme usulida amputatsiya qilingan, yaʼni chap oyogʻining pastki qismi kesib tashlangan, lekin oyoqning tovon qismi (yoki boʻgʻimning muhim qismlari) imkon qadar saqlab qolingan. Bu usul maxsus protez kiyish va yurish imkoniyatini yaxshiroq taʼminlash maqsadida amalga oshiriladi.

## Manbalar
Carlos Vinícius

**Carlos Vinícius Alves Morais** (1995-yil 25-martda tugʻilgan) – braziliyalik professional futbolchi, Campeonato Brasileiro A Seriyasining Gremio klubida hujumchi sifatida oʻynaydi.

## Mukofotlar
;Benfika

* Supertaça Candido de Oliveyra: 2019
;PSV Eyndxoven

* KNVB kubogi: 2021-22
;Galatasaroy

* Superliga: 2023-24
* Turkiya Superkubogi: 2023
;Yakka shaxs

* LigaPro oyining eng yaxshi futbolchisi: 2018-yil fevral
* Primeira Ligada oyning eng yaxshi futbolchisi: 2019-yil oktyabr/noyabr
* Primeira Ligada oyning eng yaxshi hujumchisi: 2019-yil oktyabr/noyabr 2019-yil dekabr
* Primeira Liganing eng yaxshi toʻpurari: 2019-20

## Manbalar

## Havolalar

* Profile at the Fulham F. C. website
*
Love Story in Harvard

**Love Story in Harvard** () — 2004-yilda Janubiy Koreyaning SBS telekanali orqali efirga uzatilgan romantik drama janridagi teleserial. Serialda bosh rollarni Kim Rae-won, Kim Tae-hee va Lee Jung-jin ijro etgan. 2004-yil 22-noyabrdan 2005-yil 11-yanvargacha 16 qismda efirga uzatilgan.

## Syujet
Serial asosiy syujetini Harvard universitetida tahsil olayotgan koreys talabalari atrofida quradi. Kim Hyun-woo — Harvard huquq fakultetining iqtidorli talabasi. U AQShga kelganidan keyin birinchi darsidayoq professori bilan bahsga kirishadi va bu orqali sinfdoshlarining e’tiborini tortadi. Shu yerda u Harvard tibbiyot fakultetining iqtidorli va g‘ayratli talabasi Su In Lee bilan tanishadi. Ular o‘rtasida romantik munosabatlar rivojlanadi.

Shuningdek, sujetda Hyun-woo Jung Minning raqibi sifatida, yurtga sodiq, mehnatkash va idealist yigit sifatida tasvirlanadi. Voqealar Koreyaga qaytganlaridan keyin davom etadi va sevgi, adolat, tanlov hamda kasbiy mas’uliyat atrofida aylanadi.

## Aktyorlar tarkibi

### Asosiy aktyorlar
* **Kim Rae-won** — Kim Hyun-woo
* **Kim Tae-hee** — Lee Soo-in
* **Lee Jung-jin** — Hong Jung-min

### Ikkinchi darajadagi aktyorlar
* Kwak Ji-min — Oh Young-jae
* Joo Hyun — Kim Hyun-woo’ning otasi
* Jung Sung-mo — Hong Jung-min’ning otasi
* Kim Min — Yoo Jin-ah
* Kang Nam-gil — Garvard professori John H. Keynes
* Ben Wells — David McInnis
* Phillip Choi — Anthony Marsh
* Choi Yeo-jin — Yoko
* Ahn Suk-hwan — advokat Jo Yoon-ho

## Namoyish tarixi
Serial dastlab 2004-yil noyabr oyida Janubiy Koreyada efirga uzatildi va qisqa vaqt ichida mashhurlikka erishdi. Ayniqsa, Kim Tae-hee va Kim Rae-wonning rollari muxlislar tomonidan iliq kutib olindi.

## Xalqaro namoyishlar
* Filippin: GMA Network (2005)
* Indoneziya: Indosiar (2006)
* Vyetnam: HTV9 (2006)
* Tayvan: Videoland (2006)

## Saundtrek
Serial uchun yozilgan musiqalar sevgi, sog‘inch va orzular kabi mavzularni ochib beradi.

**Asosiy qoʻshiqlar:**
* So in Love — Kim Jeong-woon
* Love Theme — Oh Ji-yeong

## Mukofotlar
* 2004 SBS Drama Awards — "Yil aktyori" mukofoti: Kim Rae-won
* 2004 SBS Drama Awards — "Eng yaxshi juftlik": Kim Rae-won & Kim Tae-hee

## Tashqi havolalar
* Love Story in Harvard — IMDbda
Qitmir (it)

Islomiy rivoyatlarda **Qitmir** — Kahf ahlini qo‘riqlagan it bo‘lgan va ular bilan uzoq uyqu davomida birga bo‘lgan. Uning arab tilidagi ismi — Qitmir — xurmo urug‘idan ajratilgan mayda pardaga nisbatan ishlatiladi. Baʼzan u **Ar-Raqim** deb ham ataladi, biroq ayrim rivoyatlarda Ar-Raqim — g‘orning nomi yoki "misdan yasalgan lavha yoki tosh taxta" nomi sifatida tilga olinadi.

U islomdagi eng muhim hayvonlardan biri hisoblanadi. Tafsiri Ibn Kasirda Ibn Jurayj Qitmirni eshik tashqarisida qorni bilan yotgan, oldingi oyoqlari oldinga choʻzilgan holda tasvirlaydi. U, shuningdek, Kahf ahlidan birining ovchi iti boʻlgan (bu koʻproq qabul qilingan qarash), yoki shoh oshpazining iti boʻlgan, degan rivoyatlar ham bor. Oshpaz Kahf ahlining diniy e’tiqodini qabul qilib, Qitmirni oʻzi bilan birga olib kelgan, deyilgan.

## Qur’onda
Al-Kahf surasida quyidagilar aytilgan:  
.

## Da’vo qilingan bosh suyak
Arab arxeologi Rafiq Al-Dajani 1963-yilda Al-Rajibdagi Yetti uxlovchi yigitlar gʻoriga kirib, u yerda da’vo qilinishicha, yettita qabriston va g‘or eshigi yonida bir it boshining bir qismini topgan.

## Manbalar
Fatema Nedham

**Fatema Nedham** – Bahraynlik paralimpiya sportchisi. U Bahrayn shaʼnini himoya qilib Yozgi Paralimpiya oʻyinlarida medal qoʻlga kiritgan birinchi ayol paralimpiyachi hisoblanadi. U 2016-yilgi Yozgi Paralimpiada oʻyinlarida Bahrayn sharafini himoya qilib, ayollar oʻrtasida oʻq otish F53 musobaqasida 4.76 metr natija bilan oltin medalni qoʻlga kiritgan. U shuningdek 2016-yilgi Yozgi Paralimpiada ochilish marosimida oʻz mamlakatining bayroqdori boʻlgan.

Nedham 2008-yilgi Yozgi Paralimpiada oʻyinlarida ayollar oʻrtasida disk uloqtirish F32-34/51-53 musobaqasida qatnashgan, biroq medal qoʻlga kiritmagan. U 2012-yilgi Yozgi Paralimpiada oʻyinlarida ham ayollar oʻrtasida disk uloqtirish F51/52/53 va ayollar oʻrtasida nayza uloqtirish F33/34/52/53 musobaqalarida ishtirok etgan, ammo yana medal qoʻlga kiritolmagan.

2017-yilda Buyuk Britaniyaning London shahrida boʻlib oʻtgan 2017-yilgi Jahon Para Yengil Atletika Chempionatida u ayollar oʻrtasida oʻq otish F53 musobaqasida oltin medalni qoʻlga kiritgan.

## Xalqaro yutuqlar

## Manbalar

## Havolalar
Noelia Gil

**Noelia Gil Pérez** (1994-yil 23-mayda tugʻilgan) Real Betis ayollar jamoasida darvozabon ampluasida oʻynaydigan Ispaniyalik professional futbolchi.

## Yoshligi va shaxsiy hayoti
Gil Madrid shahrida joylashgan Carabachel tumanida ishchi oilasida dunyoga kelgan. Uning otasi bosmaxonada va onasi referent-yordamchi lavozimida ishlagan. Gilning oilasi Real Madrid klubi muxlisi boʻlishgan. Futboldan tashqari u yana suzish va basketbol bilan ham shugʻullangan. Gil oilada yagona farzand.

Gil Madrid Texnik Universitetining INEF boʻlimida oʻqituvchilik boʻyicha magistr darajasiga ega. Shuningdek unda ingliz tilidan ham darajasi bor.

## Klubdagi faoliyati
Gil Ispaniya ayollar Premier-ligasidagi faoliyatini Atlético Madrid jamoasida boshlagan. Yoshlar akademiyasidagi yillar bilan umumiy u 15 yilni klubda oʻtkazgan.

2018-yil yanvar oyida ligaga chiqishga muvaffaq boʻlgan Sevilla jamoasiga Granadilla jamoasidan Pamela Tajonarga raqib sifatida qoʻshilgan. 2019-yil iyun oyida klubda 10 ta oʻyin oʻtkazgandan keyin klubdan ketishini eʼlon qilgan. 2019—2020-yilgi Segunda Division mavsumi boshlanishida Gil Málaga jamoasi safiga qoʻshilgan. U bir mavsumni klubda oʻtkazib, 21 ta gol oʻtkazgan holda ligadagi 4chi eng yaxshi natijani qayd etgan. 2020-yilda Gil Málaga jamoasidan Valencia jamoasiga transfer qilingan.

2023-yil 2-iyulda Gil OH Leuven jamosi bilan shartnoma imzolaganini eʼlon qilgan.

## Xalqaro faoliyati
Ispaniya U17 jamoasi azosi sifatida Gil 2011-yilgi 17 yoshgacha boʻlgan UEFA Ayollar chempionatida gʻolib boʻlgan.

## Manbalar
Aleksei Mitin

**Aleksei Mixaylovich Mitin** (; 1973-yil 19-sentabrda tugʻilgan) — sobiq rossiyalik professional futbolchi.

## Klubdagi faoliyati
U Rossiya futbol milliy ligasida 7 mavsum davomida 4 xil klub safida o‘ynagan. 2004-yilda u Qozogʻistonning Zhetysu (Taldıqorğan) klubida 14 ta o‘yinda maydonga tushgan.

## Manbalar

## Havolalar
*
Nuria Ligero

**Nuria Ligero Fernández** (1991-yil 4-sentyabrda tugʻilgan), **Nana** nomi bilan ham mashhur, himoyachi sifatida Real Betis jamoasi tarkibida oʻynovchi ispaniyalik futbolchi.

## Klubdagi faoliyati
Nana oʻz faoliyatini Sevilla ayollar jamoasida boshlagan. 2015-yilda klubning azaliy raqibi Real Betis ayollar jamoasiga qoʻshilgan. Betis jamoasida Nanaga qoʻshimcha yoshlar akademiyasiga koordinatorlik qilish yuklatilgan, asosan uzoq muddatga jarohat olganlar bilan shugʻullangan.

## Shaxsiy hayoti
Nananing ushbu taxallusni olishiga asosiy sabab deb faoliyatini boshlaganida jamoada undan tashqari yana 3 nafar Nuria ismli futbolchilar borligi boʻlgan. Professional futbolchi boʻlishidan oldin Nana futbol faoliyati bilan birga shaxsiy murabbiy boʻlib ishlagan. Unda yana
INEF darajasi ham bor.

## Manbalar
Mizuho Sakaguchi

— yapon sobiq futbolchi, yarim himoyachi pozitsiyasida oʻynagan. U so‘nggi marta Omiya Ardija Ventus jamoasida, WE League va Yaponiya milliy terma jamoasi safida to‘p surgan.

## Klubdagi faoliyati
Sakaguchi 1987-yil 15-oktabrda Sakai shahrida tugʻilgan. 2003-yilda, 15 yoshida, u L.Ligada Speranza FC Takatsuki jamoasi safida debyut qilgan. Maktabni tamomlagach, 2006-yilda Tasaki Perule FC klubiga qoʻshilgan. 2007-yilda "Eng yaxshi oʻn birlik" (Best Eleven) roʻyxatiga kiritilgan. Biroq, 2008-yilda klub moliyaviy muammolar tufayli tarqatib yuborilgan. U AQShga ketib, 2009-yilda USL W-League’dagi FC Indiana klubida oʻynagan. 2010-yilda Yaponiyaga qaytib, Albirex Niigata klubiga qoʻshilgan. 2011-yilda yana "Eng yaxshi oʻn birlik" tarkibiga kiritilgan. 2012-yilda u Nippon TV Beleza jamoasiga oʻtgan. U 2015–2017-yillar mobaynida ketma-ket 3 yil MVP mukofotiga sazovor boʻlgan. 2013–2017-yillar oraligʻida esa 5 yil ketma-ket "Eng yaxshi oʻn birlik" tarkibiga tanlangan.

## Terma jamoadagi faoliyati
2006-yil iyul oyida Sakaguchi 2006-yilgi Osiyo Kubogi uchun Yaponiya terma jamoasiga chaqirilgan. Ushbu musobaqada, 19-iyul kuni, u Vetnamga qarshi oʻyinda debyut qilgan va 2 ta gol urgan. U 2011-yilgi Jahon chempionatida oʻynagan va Yaponiya chempionlikni qoʻlga kiritgan; finalda AQShga qarshi penaltilar seriyasida Sakaguchi gollardan birini kiritgan. U, shuningdek, Yaponiya ikkinchi oʻrinni egallagan 2015-yilgi Jahon chempionatida ham ishtirok etgan. U, shuningdek, kumush medalni qoʻlga kiritgan 2012-yilgi Yozgi Olimpiya oʻyinlarida ham ishtirok etgan. 2016-yil iyun oyidan boshlab, yangi murabbiy Asako Takakura tomonidan unga Yaponiya terma jamoasida 10-raqam berilgan. U 2018-yilgacha Yaponiya terma jamoasi safida 124 ta oʻyin oʻtkazib, 29 ta gol urgan.

## Faoliyat statistikasi
### Klub

### Xalqaro

:*Natijalar Yaponiya hisobini birinchi ko‘rsatadi, har bir Sakaguchi goli kiritilganidan keyingi hisob ko‘rsatilgan.*

## Sovrinlar

**Tasaki Perule FC**
* Imperator kubogi: 2007

; Yaponiya terma jamoasi
* FIFA ayollar jahon chempionati: 2011; Ikkinchi oʻrin: 2015
* Osiyo oʻyinlari: 2010; Kumush medal: 2006
* EAFF ayollar chempionati: 2008
* AFC ayollar Osiyo kubogi
: *Gʻolib*: 2014

; Shaxsiy
* L.Leaguening eng yaxshi oʻyinchilari roʻyxati: 2007, 2011, 2013

## Manbalar
Diana Gomes

**Diana Catarina Ribeiro Gomes** (1998-yil 26-iyulda tugʻilgan)–Ispaniya ayollar Premier-ligasi jamoasi Sevilla hamda Portugaliya ayollar milliy futbol terma jamoasi saflarida markaziy himoyachi hamda yarim himoyachi amplualarida oʻynaydigan professional futbolchi.

## Faoliyati
### Klub
Gomes oʻz faoliyatini 2012-yildan Paços de Ferreiradagi mahalliy S.C. Freamunde jamoasida boshlagan. 4 yildan keyin u Portugaliya ayollar milliy chempionati jamoasi Valadares Gaia F. C. tarkibiga qoʻshilgan. 2017-yilda Gomes Braga ayollar jamoasi bilan shartnoma imzolagan. 2022-yildan boshlab u Sevilla ayollar jamoasi tarkibida toʻp surmoqda.

### Xalqaro
2013-yildan Gomes Portualiyaning turli yosh toifasidagi jamoalarida oʻynagan . Portugaliya U17 terma jamoasi bilan 2014-yilgi 17-yoshgacha boʻlgan qizlar oʻrtasidagi UEFA Ayollar chempionatida oʻynagan hamda jamoa ilk marotaba 17-yoshgacha boʻlgan ayollar oʻrtasidagi UEFA Ayollar Yevropa chempionati saralash bosqichidan oʻtgan. Shuningdek, Gomes 2017-yilgi 19-yoshgacha boʻlgan qizlar oʻrtasidagi UEFA Ayollar Yevropa chempionatilarida 3 marta saralash bosqichlarida Portugaliya U19 jamoasida oʻynagan.

2017-yil 3-mart sanasida Gomes Portugaliyaning asosiy jamoasida Daniya ayollar milliy futbol terma jamoasiga 6–0 hisobida magʻlubiyatga uchragan oʻyinda debyut qilgan. 2017-yil 19-iyunda murabbiy Francisco Neto tomonidan Portugaliya milliy termasi ilk marta ayollar futboli boʻyicha katta musobaqaga chiqqan 2017-yilgi ayollar o'rtasidagi futbol boʻyicha UEFA Yevropa chempionati uchun saralangan 25 talik roʻyxatdan oʻrin olgan. 2017-yil 6-iyulda Neto 23 talik soʻnggi roʻyxatni eʼlon qildi, unda Gomes va Cristiana Garsia nomlari chiqarib tashlangan edi . Biroq, musobaqaga yoʻl olishdan oldingi soʻnggi mashgʻulot payti Jéssica Silva jarohat oldi va 14-iyul kuni Neto Gomesni oʻrinbosar sifatida jamoa tarkibiga chaqirdi. Gomes musobaqa davomida umuman maydonga tushmadi va Portugaliya birinchi bosqichning oʻzida magʻlubiyatga uchradi.

2023-yil 30-may kuni Gomes Jahon chempionati uchun 23 kishilik jamoa roʻyxatidan oʻrin oldi.

2025-yil 24-iyun kuni Gomes Portugaliya terma jamoasining 2025-yil Yevropa chempionati tarkibiga chaqiruv oldi.

## Xalqaro gollari

## Manbalar
Irada Aliyeva (atlet)

**Irada Azad qizi Aliyeva** () – ozarbayjonlik paralimpiyachi, F12 koʻzi ojizlar toifasida Paralimpiada oʻyinlarida qatnashadi. 2015-yil Paralimpiyachilar oʻrtasida Jahon kubogi gʻolibi boʻlgan. Irada 2016-yilgi Yozgi Paralimpiya oʻyinlarida Ozarbayjon shaʼnini himoya qilib, kumush medalni qoʻlga kiritgan.

## Hayoti
Irada Aliyeva 1991-yil 27-dekabrda Boku shahrida sportchilar oilasida tugʻilgan. Onasi velosport va mototsikl sporti, buvisi esa akrobatika bilan shugʻullangan. Dastlab Irada voleybolchi boʻlishni xohlagan, boʻyi pastligi sabab nayza uloqtirish bilan shugʻullangan. Iradaning soʻzlariga koʻra, nayza uloqtirish murakkab sport turi boʻlib, u „qiyinchiliklarga qarshi kurashishni“ yoqtiradi. Irada 310-sonli maktab va Boku shahridagi Jismoniy tarbiya va sport akademiyasini tamomlagan.

## Faoliyati
Irada Aliyeva 2005-yildan musobaqalarda qatnasha boshlagan. 2009-yilda sportni tark etgan, biroq 2014-yilda yana sportga qaytgan. 2015-yilda Bokudagi birinchi Yevropa oʻyinlarida sogʻlom atletlar oʻrtasida nayza uloqtirish boʻyicha ishtirok etib, 36.99 metr natija bilan 10-oʻrinni egallagan. Xuddi shu yili Tunis va Bokudagi Gran-pri musobaqalarida gʻolib chiqqan.

2015-yil oktyabr oyida Qatarning Doha shahrida boʻlib oʻtgan Jahon chempionatida Irada Aliyeva nayza uloqtirish boʻyicha yangi jahon rekordini (44.18 m) oʻrnatib, oltin medalni qoʻlga kiritgan va 2016-yilgi Yozgi Paralimpiya oʻyinlariga yoʻllanma olgan. Paralimpiadada Aliyeva F12/13 toifasida nayzani 42.58 metrga uloqtirib, ikkinchi oʻrinni egallagan. 2016-yil sentyabr oyida Ozarbayjon Prezidenti Ilham Aliyevning farmoni bilan „Vatanga xizmatlari uchun“ ordeni bilan taqdirlangan.

## Xalqaro yutuqlar

## Manbalar

## Havolalar