FNSS Pars

**FNSS Pars** — Turkiyaning zamonaviy koʻp maqsadli zirhli jangovar mashinasi. 

Pars AQSH-Turkiya harbiy-sanoat konsortsiumi FNSS (zirhli transport vositalarini ishlab chiqaruvchi amerika transmilliy korporatsiyasi FMC va turk koʻptarmoqli xoldingi Nurol tomonidan asos solingan) tomonidan ishlab chiqilgan. 2005-yilda rasman namoyish etilgan va shu yili kompaniyaning 49% aktsiyalari Britaniyaning «BAE Systems» korporatsiyasiga sotilgan.

Zirhli transport vositasining shassisi gʻildirak formulasi 8x8. Bunday mashinaning oʻta ogʻir 10x10 va yengilroq 6x6 versiyalari mavjud. Tashiladigan desant soni 11 kishini tashkil qiladi.

Turkiyaning quruqlikdagi qõshinlari 1000 dona Pars, dengiz piyoda qoʻshinlari esa 50 donaga buyurtma berdi va buyurtmalar 2012-2016-yillarda yetkazib berildi.

2011-yil iyul oyida Malayziyaga 559 million dollar miqdoridagi 257 dona Pars yetkazib berish boʻyicha shartnoma imzolandi.

## Konstruktsiya tavsifi
### Qurollanish
Pars ZJM ning asosiy modifikatsiyasi 12,7 mm kalibrli pulemyot bilan jihozlangan. PJM versiyasidagi Pars FNSS kompaniyasining 25 mm kalibrli M242 avtomat toʻpi va 7,62 mm kalibrli koaksiyal pulemyoti va aylanuvchi «Sharpshooter» minorasi bilan qurollangan. Qurolning oʻq-dorilar soni 380 tani tashkil qiladi va daqiqasiga 200 oʻq otish tezligiga ega.

### Xavfsizlik
"Pars" zaxirasi frontal proyeksiyada 14,5 mm zirhli teshib oʻtuvchi oʻqlardan va 7,62 mm zirhni teshib oʻtuvchi oʻqlardan har tomonlama himoyalaydi. Pars konstruktsiyasi korpus ostida 6 kg trotil va g'ildirak ostida 8 kg ekvivalentli mina portlaganda ekipajning omon qolishini taʼminlaydi.
### Harakatchanligi
Pars dvigateli 524 ot kuchiga ega boʻlib, avtomobil yoʻlida 100 km/soatgacha va suvda 8 km/soat maksimal tezlik bilan harakatlanadi.

### Modifikatsiyalar
*Pars — turk qurolli kuchlari uchun asosiy modifikatsiya
*AV8 — Malayziya qurolli kuchlari uchun litsenziyalangan versiya. AV-8 prototipi Turkiyadan Malayziyaga 2012-yilning avgust oyida joʻnatilishi rejalashtirilgan. Seriyali zirhli transport vositalarini ishlab chiqarish 2013-yilda boshlandi va 2018-yilda tugadi. AV-8 Malayziyaning Pekan shahridagi «DEFTECH» zavodida yigʻiladi, minoralarga texnik xizmat koʻrsatish, taʼmirlash va ishlab chiqarish Nilai zavodida amalga oshiriladi. DEFTECH shuningdek, AV-8 ni Janubi-Sharqiy Osiyo mintaqasidagi boshqa mijozlarga sotish huquqiga ega bo'ladi.

## Buyurtmalar
2011-yil fevral oyida «DEFTECH» FNSS bilan Malayziyada yigʻish uchun AV8 toʻplamlarini yetkazib berish boʻyicha 559 million dollarlik shartnoma tuzdi. Bitim Malayziyada zirhli mashinalar ishlab chiqarishni yuqori darajada mahalliylashtirishni nazarda tutadi.

Hammasi boʻlib, 2018-yilga kelib Malayziya armiyasi 257 ta AV8-ni oldi, ular:
*114 ta zirhli transport vositalari FNSS tomonidan ishlab chiqarilgan 25 mm ATK M242 Bushmaster avtomat toʻpi bilan jihozlangan; 
*54 ta zirhli transport vositasi - ikkita oʻrindiqli Sharpshooter minorasiga ega. Janubiy Afrikaning Denel tomonidan ishlab chiqilgan 30 mm kalibrli toʻp va Denel Ingwe tankga qarshi tizimiga ega; 
*10 ta zirhli transport vositasi - 12,7 mm kalibrli pulemyotli masofadan boshqariladigan minoralarga ega;
*8 ta 120 mm kalibrli oʻziyurar minomyotlar va boshqal modifikatsiyalar kiradi.

## Gallireya

## Operatorlari
### Hozirgi operatorlar
* – Buyurtma va xizmatdagilar soni noma'lum.
* – 6x6 va 8x8 konfiguratsiyasida 67 ta avtomobil. 2019-2020 Tripoli kampaniyasi davomida Turkiyadan olingan. 
* – 6x6 va 8x8 konfiguratsiyasidagi 172 ta avtomobil. Birinchi yetkazib berish 2017-yilning 12-iyulida va oxirgisi 2020-yilning avgustida boʻlgan.
*  – 6x6 va 8x8 configuratsiyadagi 257 mashina.

### Potentsial operatorlar
* 

## Manbalar