Ushakov medali

**Ushakov medali** () 1991-yildan keyin SSSR mukofotlari tizimida saqlanib qolgan Rossiya Federatsiyasining davlat mukofoti.

## Mukofot tarixi
Ushakov medali - SSSR Oliy Kengashining qarori bilan 1944-yil 3-martda taʼsis etilgan Sovet harbiy mukofoti. U hech qachon jangda magʻlub boʻlmagan va Rossiya dengiz flotining homiysi deb eʼlon qilingan rus admirali Fyodor Ushakov sharafiga nomlangan.

Ushakov medali bilan Sovet dengiz floti, dengiz piyoda qoʻshinlari va KGB chegara qoʻshinlarining dengizchilari va askarlari, kichik ofitserlari va serjantlari, praporshiklari urush paytida ham, tinchlik davrida ham urush va tinchlik davrida koʻrsatgan jasorati uchun taqdirlangan. Sovet Ittifoqi dengiz harakatlarida SSSR dengiz chegaralarini himoya qilishda, hayot uchun xavf tugʻdiradigan harbiy vazifalarni bajarishda koʻrsatgan jasorati uchun berilgan.

**Eslatma:** „tinchlik davri“ mukofotlari medal nizomiga 1980-yilda kiritilgan oʻzgartirish edi. Bundan oldin medal faqat urush davridagi harakatlar uchun berilishi mumkin edi. Yagona istisno 1961-yil oktabr oyida birinchi darajali sovet yadroviy torpedosini sinovdan oʻtkazgan *B-130* suv osti kemasiga qoʻmondonlik qilgani uchun kapitan Nikolay Shumkov Ushakov medali bilan taqdirlandi.

Taxminan 14000 dan 16 000 gacha Ushakov medallari 1944-yilda yaratilganidan 1991-yilda Sovet Ittifoqi parchalanganiga qadar boʻlgan davrda taqdirlangan.

Rossiya Prezidentining 1994-yil 2-martdagi 442-sonli farmoni bilan Ushakov nomidagi Sovet medali SSSR parchalanganidan keyin Rossiya Federatsiyasi tomonidan xuddi shunday asosiy dizaynda saqlanib qoldi. Uning nizomi Prezidentning 1999-yil 6-yanvardagi № 19 va 2010-yil 7-sentabrdagi 1099-son Farmonlari bilan oʻzgartirilgan

## Zamonaviy nizom
Ushakov medali bilan Rossiya Federatsiyasi Federal xavfsizlik xizmati harbiy- dengiz floti va Chegara xizmatining harbiy-dengiz kuchlari saflarida Vatanni va Rossiya Federatsiyasining jamoat manfaatlarini himoya qilishda koʻrsatgan jasorati uchun harbiy-dengiz floti va dengizchilari taqdirlanadi. Rossiya Federatsiyasining davlat chegaralarini himoya qilishda, harbiy-dengiz floti va (yoki ) Rossiya Federatsiyasi Federal xavfsizlik xizmati Chegara xizmati kemalari bilan dengiz jangovar topshiriqlarini bajarishda, harbiy vazifalarni bajarishda mashqlar va manevrlar paytida. hayot uchun xavf tugʻdiradigan sharoitlar, shuningdek, dengiz jangovar mashgʻulotlarida aʼlo darajada ishlash uchun medal bilan taqdirlanadi.

Rossiya Federatsiyasining ustuvorlik ordeni Ushakov medalini Suvorov medalidan keyin chap koʻkrakda boshqa medallar bilan taqishni belgilaydi.

## Mukofot tavsifi
Ushakov medali - diametri 36 mm boʻlgan dumaloq kumush medal. Old tomon markazida admiral Ushakovning oldinga qaragan relyefli byusti joylashgan boʻlib, uning atrofi biroz koʻtarilgan lenta bilan oʻralgan, uning tepasida ikkita ruscha soʻz yulduz bilan ajratilgan: ADMIRAL✯ USHAKOV va pastki qismida ikkita dafna novdalari mavjud. Dumaloq medal dengiz langarini oʻz ichiga oladi, uning pastki qismida tayanch va nayzalar, tepada esa qoʻllar va kishanlar chiqib turadi.

Butun langar teskari tomondan koʻrinadi, langarning chap tomonida „N“ harfi joylashgan, mukofotning seriya raqami uning yonida joylashgan (seriya raqami Sovet davrida langarning oʻng tomonida boʻlgan.). Mukofot seriya raqami uchun ajratilgan maydon ostida ishlab chiqaruvchining belgisi joylashgan.

Ushakov medali rus tilidagi standart beshburchakka uning ikkala yuqori burchagiga osilgan kichik kumush metall zanjir bilan osilgan. Oʻrnatish 2 mm koʻk va oq qirralarning chiziqlari boʻlgan 24 mm kenglikdagi ipak moire koʻk lenta bilan qoplangan.

## Sovet laureatlari (qisman roʻyxat)
Sovet Ittifoqining Ushakov medali bilan quyidagi shaxslar taqdirlangan:

* Kichik ofitser Yevgeniy Kutyshev (2 ta mukofot);
* Aleksandr P. Fedorenko (2 ta mukofot);
* Vasiliy Borisov (2 ta mukofot);
* Evgeniy Kutishev (2 ta mukofot);
* Kravchenko, Aleksandr Dmitryevich;
* 1-darajali serjant Grigoriy Mitrofanovich Davydenko;
* Aleksandr Portnov;
* Busarev AP;
* Rodik VA;
* Titkov GI.

## Chet ellik laureatlar (qisman roʻyxat)
Sovet Ittifoqining Ushakov medali bilan quyidagi shaxslar taqdirlangan:

* Jeyms Jozef Jons Qirollik dengiz piyodasi (HMS Diadem) 10-rus konvoyidagi xizmati uchun 1943—1945-yillar
* Kennet Kittinger, Boatswains Mate 2-darajali, 1943—1944-yillar (Jangovar tasma) AQSh dengiz floti
* 2-darajali radio operatori, Jeyms Braun, dengiz floti savdogarlari, 1942-yilda FB, Arktika konvoylari operatsiyasining bir qismi sifatida SS Empire Galliard bortida xizmat qilgani uchun.
* 2-darajali radiochi Garold Bogigian (AQSh dengiz floti)
* Signalman 3-darajali Delbert Dauenbaugh (AQSh dengiz floti).
* Frederik Xenli (Qirollik dengiz floti) Rossiya hukumati tomonidan medal topshirilishi kerak edi, biroq Britaniya hukumati Henleyga medalni berishdan bosh tortdi, chunki bu medal boshqa mamlakatlar tomonidan beriladigan medallarni tartibga soluvchi qoidalarga zid edi.
* Kennet Vessey kichik ofitser stoker, HMS *Zambesi*da xizmat qilgan va Arktika konvoylaridagi xizmatlari uchun Ushakov medali bilan taqdirlangan.

2013-yilda Ushakov medali bilan taqdirlash Britaniya hukumati tomonidan quyidagilar qoidalardan istisno qilingan.

* Frank Stafford (Qirollik dengiz floti) HMS Sheffild bortida xizmat qilgan. U 1942—1944-yillarda Qirollik dengiz flotining taʼqib qiluvchi kemalaridan birida Bismarck nemis jangovar kemasini kuzatib borgan. Hozir u Kanadaning Ottava shahrida istiqomat qiladi.
* Jon Bennet (Qirollik dengiz floti)
* Kichik ofitser Dennis Charlz Seignot (Qirollik dengiz floti).
* Gʻarbiy Midlend shtatining Stourbridge shahrida yashovchi bosh kichik ofitser D. M. Kristison (Qirollik dengiz floti)
* Bosh kichik ofitser Jon Ian Roberts (Qirollik dengiz floti)
* Donald Edmund MakAdam (Kanada Qirollik dengiz floti)
* HMS Tracker bortida xizmat qilgan Edvard Xoughton. 1942–1945. Hozir Uigan shahrida, Lankashirda yashaydi.
* Stenli Robinson (Qirollik dengiz floti) 
* Kiril Jeyms Prays (Qirollik dengiz floti)
* HMS Edinburgda omon qolgan podpolkovnik Roy Frensis
* HMS Meteorda xizmat qilgan podpolkovnik Iv Mari Dias (Qirollik dengiz floti). 1942-yil.
* LTO Erik Lyon (Qirollik dengiz floti) HMS Zest.
* Uilyam Pikering 1941—1945-yillar oraligʻida Sovet Ittifoqiga muhim yuklarni olib oʻtishda Arktika konvoyidagi xizmatlari uchun Ushakov medalini oldi. Unga 2015-yil 8-aprelda Rossiyaning Edinburgdagi Bosh konsuli Andrey Pritsepov tomonidan taqdim etilgan.
* 1944-yilda HMS Arbiterda xizmat qilgan Piter Garri.
* 1943-yilda HMS *Sheffildda* xizmat qilgan Qirollik dengiz piyodasi Devid S. Miller. Norvegiyaning shimoliy qirgʻogʻida Scharnhorst jangovar kemasini choʻktirishda ishtirok etgan Qirollik dengiz flotining taʼqib qiluvchi kemalaridan biri.
* 2014-yilda Buyuk Britaniyaning 30 nafar savdogar dengizchilari, jumladan, 2018-yil iyul oyida 100 yoshga toʻlgan Dunkan Makfarleyn Kristison va Richard Viktor Devis Ikkinchi jahon urushidagi xizmatlari uchun Ushakov medali bilan taqdirlandilar.

* 2014-yil avgust oyida leytenant Cdr. Jon Errol Mannersga medali topshirildi.
* 2014-yil 23-oktabr kuni quyidagi Buyuk Britaniya fuqarolariga medallar topshirildi
** Samuel Leonard BARNES
** Thomas Albert CHANDLER
** John Jesse William CHURCH
** Colin CHURCHER
** Norman Kenneth Thornton CROCKER
** Alan James DAVIES
** Sidney EWERS
** Timothy Patrick FURLONGE
** Peter James GUTHRIE
** Jeremiah Carruthers JOHNSTON
** Frederick JONES
** James Richard MARIGOLD
** Harold Paul MARKHAM
** Patrick Joseph MINOGUE
** Edward Frederick PEERS
** Owen PIGOTT
** Barrie Desmond PRICE
** Gordon Samuel RAVENSCROFT
** Robert John REMNANT
** Keith Frank SALISBURY
** Berwick Colin SANSOM
** Leonard James SAUNDERS
** John Arthur Eddy SEARLE
** John Alfred Charles SHOOSMITH
** Raymond SMITH
** Allen Robert WHITE
* 2015-yilda 93 yoshli janubiy afrikalik Jeyms (Jim) Kuperga Ikkinchi jahon urushidagi xizmatlari uchun Ushakov medalini topshirish maqsadida Rossiya bosh konsuli Vyacheslav Levin Janubiy Afrikaning Port-Elizabet shahridagi uyiga shaxsan tashrif buyurdi.
* 2015-yilda medal Ikkinchi jahon urushidagi Arktika konvoylarida qilgan xizmatlari uchun Devon Ottery Sent-Meri Harold Jeyms Loveringga topshirildi.
* 2015-yil fevral oyida Garri Darbi va Deyv Xill Market Harboro va Ted Xankoksga Ikkinchi Jahon urushi davridagi Arktika konvoylarida qilgan xizmatlari uchun Rossiya elchixonasi xodimi Sergey Fedichkin tomonidan Ushakov medali topshirildi.
* 2015-yilda Rossiyaning Vashingtondagi elchixonasi Uilyam D. Xanga Ushakov medalini topshirdi. Janob Xan Ushakov medali bilan Rossiya Federatsiyasi Prezidentining 2015-yil 5-martdagi buyrugʻi bilan taqdirlangan. U Arktika konvoylarini qoʻllab-quvvatlagan USS Alabama bortida Ikkinchi Jahon urushidagi xizmatlari uchun Ushakov medalini oldi. USS Alabama (BB-60) bortida xizmat qilganida Xan 10-divizionning oʻq otish boʻlimi aʼzosi edi.
* General-leytenant Jorj Verdon (Qirollik dengiz floti) HMS Norfolk (Konvoy PQ 17) HMS Kent, HMS Vigilant, HMS Mauritius kemalarida 1941—1943-yillarda Rossiya konvoylarida qilgan xizmatlari uchun 2015-yilda medal bilan taqdirlangan. Uning nomidan medalni uning kenja oʻgʻli havo kommodori A. M. Verdon (Moskvadagi sobiq harbiy attashe boʻlgan) oldi.
*

## Manbalar