open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Fil masjidi

**Fil masjidi** () milodiy 1105-yilda vazir va amalda Fotimiylar xalifaligi hukmdori boʻlgan al-Afdal Shahanshoh tomonidan Qohiraning janubiy chekkasida qurilgan kichik masjid edi. XIV asrga kelib, masjid diniy boʻlmagan maqsadlarda ishlatilgan.

## Umumiy maʼlumot
Al-Afdal regentligi (1094–1021) davrida qurilgani maʼlum boʻlgan yagona masjid boʻlgan bu bino Fustot (Eski Qohira)dan janubda, habashlar koʻli (Birkat al-Habash) deb atalgan joy ustidagi tepalikda joylashgan edi. U 6 000 oltin dinor miqdridagi mablagʻ evaziga qurilib, 1105-yil aprel/may oylarida ochilgan. Uning nomi yaqin atrofdagi yetti gumbazli maqbara qatoridan kelib chiqqan boʻlib, uzoqdan qaralganda ular fil minib olgan qurollangan jangchilarga oʻxshab koʻringanligi aytiladi.

1119-yil Misrda oʻsha paytda ishlatilgan, umidsiz darajada eskirib qolgan astronomik jadvallarni () qayta koʻrib chiqish uchun masjidda yangi rasadxona oʻrnatish ishlari boshlangan. Bu ish katta mojaroga aylanishi bilan yakunlanadi: xarajatlar keskin oshib ketadi, ayniqsa kuzatuvlar uchun ishlatiladigan yirik va quyish qiyin boʻlgan bronza halqalar bunga asosiy sabab boʻlgan. Hatto ular muvaffaqiyatli quyilib, masjid tomiga oʻrnatilgach ham, Muqattam tepaliklari quyosh chiqishi paytida quyosh manzarasini toʻsib qoʻyishi maʼlum boʻladi. Butun uskunani Muqattamning oʻzidagi yangi joyga koʻchirishga majbur boʻlishadi.

XIV asrga kelib masjid allaqachon vayrona holatga kelib boʻlgan, manbalarda badaviylar uning sisternasida tuyalarini sugʻorgani qayd etilgan.

## Yana qarang

* Misrda Islom
* Misrdagi masjidlar roʻyxati

## Manbalar

## Havolalar
Jomʼe as-Sahoba masjidi

**Yoʻqolgan masjid** rasmiy nomi bilan ham tanilgan, **Jomʼe as-Sahoba masjidi** () – Bangladeshning Rangpur divizionidagi Lalmonirhat tumanining Panchagram hududida joylashgan qadimiy masjid. Topilgan bir yozuvda masjid hijriy 69-yilda (milodiy 688-689-yil) qurilgani daʼvo qilinadi.

## Tarixi
Koʻp yillar davomida Lalmonirhat tumanidagi Panchagram ittifoqining Ramdas mauzasida tashlandiq bir chakalakzor mavjud edi. Mahalliy aholi bu chakalakzorni „Majder Ara“ deb atagan, bunda „Ara“ zich, yovvoyi hudud maʼnosini bildiradi. Chakalakzor tozalanayotganda qadimiy gʻishtlar topilgan. Tuproq va gʻishtlar yanada koʻproq olib tashlangach, masjidning poydevori ochilgan. U yerdan topilgan qadimiy yozuvni oʻrganish natijasida masjid hijriy 69-yilda (milodiy 688-689-yil) barpo etilgani aniqlandi.

### Yozuv
Masjid xarobalari ichidan  oʻlchamli yozuv topilgan. Yozuv arab tilida aniq bitilgan boʻlib, unda: „La ilaha illallah Muhammadur Rasulullah, hijriy 69-yil“, deyiladi. Ushbu tarixiy yodgorlik hozir Rangpurda joylashgan Tajhat muzeyida saqlanadi.

## Tadqiqot
1987-yil boshlarida mahalliy aholi yoʻqolgan masjid topilgani haqida jurnalistlar va tadqiqotchilarni xabardor qildi. Shundan soʻng, yuzdan ortiq tadqiqotchi, arxeologlar va tarixchilar tekshiruv uchun bu joyga oqib kelgan.

Team Steel, Tiger Tourism Institutionda maslahatchi, Lalmonirhat masjidi boʻyicha keng qamrovli tadqiqot olib bordi. Anʼanaviy tarixga koʻra, soʻfiylar ilk bor 10-asrda Chittagong mintaqasiga kelgan. Sharqiy Bengalda islomning tarqalishi 11–12-asrlarda soʻfiylar orqali boshlangan va ular mintaqadagi ilk masjidlarni qurgan, deb hisoblanadi. Shu bois bu hududda shunchalik erta davrga oid masjid mavjudligi juda hayratlanarlidir.

Team Steel jamoasi keyin Amerika Arxeologlar institutiga murojaat qildi. U yerdagi islom tarixi boʻyicha ixtisoslashgan tadqiqotchilar bir nechta rimlik va nemis tarixchilarining asarlariga ishora qildilar. Ularda arab va rim savdogarlari dengiz savdosi uchun Brahmaputra havzasiga borib-kelib turgani tilga olingan. Bundan tashqari, davom etayotgan bir qancha tadqiqotlar Brahmaputra–Tista havzasi dunyodagi eng qadimgi xalqaro dengiz savdo yoʻllaridan biri boʻlganini koʻrsatadigan dalillarni taqdim etdi. Team Steel jamoasi Panchagarhning Bhitargarhida qadimiy shahar mavjudligiga dalillar topgan arxeolog professor Shoh Navoz tadqiqotlaridan ham qoʻllab-quvvatlov oldi. U masjid qurilishi tarixini aniqlash Bangladeshning shimoliy tarixi bilan jahon sivilizatsiyasi oʻrtasidagi munosabatlarda yana bir bobni ochib berishi mumkin, deb hisoblangan.

## Galereya

Lost Mosque in Bangladesh 1.jpg|Yangi masjid 
Majader Ara.jpg|Yozuv 
Lost Mosque in Bangladesh 4.jpg|Asosiy qismi 
Lost Mosque in Bangladesh 3.jpg|Xarobalar 
Lost Mosque (16).jpg|Asosiy qismi 
Lost Mosque in Bangladesh 6.jpg|Qadimiy *[[Minbar|minbar]]*
Lost Mosque in Bangladesh 5.jpg|Hozirgi *minbar*
Lost Mosque-Sahaba Mosque, হারানো মসজিদ-সাহাবা মসজিদ (New interior & remains) 2021.jpg|2021-yilda namozxona va xarobalar


## Yana qarang

* Bangladeshda Islom
* Bangladeshdagi masjidlar roʻyxati

## Manbalar

## Havolalar
Macrotomoxia gardneri

**Macrotomoxia gardneri** — Macrotomoxia urug‘iga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur Janubiy Osiyo va Janubi-sharqiy Osiyo hududlarida uchraydi.

## Manbalar
Katta masjid (Nedroma)

**Nedroma katta masjidi** (), odatda **Katta masjid** () nomi bilan tanilgan, shimoliy Jazoirdagi Tlemsen viloyatida, Tlemsen shahridan taxminan  uzoqlikda joylashgan Nedroma shahrida joylashgan masjiddir. Masjid milodiy 1145-yilda bunyod etilgan va eng qadimgi saqlanib qolgan Almoraviylar minbarini oʻz ichiga oladi.

Masjid Jazoirning madaniy meros yodgorliklari roʻyxatiga kiritilgan.

## Arxitekturasi
Masjid, oʻsha davrning boshqa almoraviylar diniy binolari kabi, oʻxshash qurilish rejasiga amal qiladi. Reja oʻrtada devorlar bilan oʻralgan toʻrtburchak *[[Sahn|sahn]]*dan va qibla devoriga perpendikulyar joylashgan navedan iborat. Namozxona markaziy nefning janub tomonida teng taqsimlangan toʻqqiz naveni oʻz ichiga oladi. Uch nave *sahn*ning qisqa tomoni bilan tutashib, galereya hosil qiladi. Sahning eng uzun tomoni qibla devoriga parallel boʻlib, u galereya bilan oʻrab olingan.

Yuqoridan qaralganda bino toʻrtburchak shaklda boʻlib, bir-biriga parallel yotqizilgan qiyalikli, cherepitsali tom bilan yopilgan. Markaziy tom biroz kengroq boʻlib, mehrob ustida koʻndalang gumbazsimon qoplama bilan yakunlanadi. Taqa-ark navelarni ajratib turuvchi ustunlarga tayangan. Mehrobda hech qanday bezaklar yoʻq. minora namozxona ichida mavjud bitikka koʻra, 1348-yilda (milodiy) qoʻshib qurilgan.

Qurilish sanasi aynan masjid uchun maxsus buyurtma qilingan minbarga hamda minora uchun ishlatilgan marmar qismiga bitilgan.

## Gallery

Hippolyte Fauvel - Au pied du minaret de Nedroma, Algérie 1877.jpg|Masjidning koʻrinishi, 1877-yil
Intérieur de la grande mosquée de Nédroma.jpg|Masjid ichki qismi


## Yana qarang

* Jazoirda Islom
* Jazoirdagi masjidlar roʻyxati

## Manbalar

## Adabiyotlar
* 
* 

## Havolalar
Un hijo cayó del cielo

**Un hijo cayó del cielo** – 1962-yilda Televisa tomonidan ishlab chiqarilgan va Telesistema Mexicano telekanali orqali efirga uzatilgan Meksika telenovellasi.

## Rollarda
* Miguel Córcega
* Ángel Garasa
* Bárbara Gil
* Héctor Suárez

## Manbalar

## Havolalar
*
Historia de un amor

**Historia de un amor** — Telesistema Mexicano tomonidan ishlab chiqarilgan va namoyish etilgan Meksika telenovellasi.

## Rollarda
*Jorge Mistral
*María Elena Marqués
*Fernando Mendoza
*Miguel Manzano
*Luis Gimeno
*Karina Duprez

## Manbalar

## Havolalar
Glipidiomorpha rhodesiensis

**Glipidiomorpha rhodesiensis** — Glipidiomorpha urug‘iga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur 1955-yilda Fransicolo tomonidan tavsiflangan.
## Manbalar
La herencia

**La herencia** — Televisa tomonidan ishlab chiqarilgan va Telesistema Mexicano telekanali orqali namoyish etilgan Meksika telenovellasi.

## Rollarda
*Joaquín Cordero
*María Teresa Rivas
*Alicia Gutiérrez
*Aurora Alvarado
*Eric del Castillo
*Alicia Montoya
*David Reynoso
*José Elías Moreno

## Manbalar

## Havolalar
La herida del tiempo

**La herida del tiempo** — Televisa tomonidan ishlab chiqarilgan va Telesistema Mexicano telekanali orqali namoyish etilgan Meksika telenovellasi.

## Rollarda
*Miguel Ángel Ferriz Sr.
*Angelines Fernández
*Miguel Córcega
*Aurora Molina
*Graciela Döring
*Rafael del Río
*Jose Antonio Cossi
*Emma Arvizu

## Manbalar

## Havolalar
Historia de un cobarde

**Historia de un cobarde** — 1964-yilda Ernesto Alonso tomonidan Telesistema Mexicano telekanali uchun ishlab chiqarilgan Meksika telenovellasi.

## Rollarda
* Héctor Gómez - Alfredo
* Alicia Montoya - Paula
* Miguel Ángel Ferriz - Pablo
* Irma Lozano - Esther
* Bertha Moss - Georgina
* Julio Monterde - Javier
* Joaquín Cordero
* Francisco Jambrina - Gilberto
* Emma Roldán
* Blanca de Castrejón
* Joaquín Roche Jr. - Santiago "Santiaguito" (niño)
* Amparo Villegas

## Manbalar

## Havolalar
*
Iberomorda

**Iberomorda** — Mordellidae oilasiga mansub qo‘ng‘izlar urug‘i. Ushbu urug‘ kamida ikki tavsiflangan turni o‘z ichiga oladi.

## Turlari
* *[[Iberomorda sulcicauda]]* (Mulsant, 1856)
* *[[Iberomorda viridipennis]]* (Mulsant, 1856)

## Manbalar
Falsomordellina amamiana

**Falsomordellina amamiana** — Falsomordellina urug‘iga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur 1961-yilda tavsiflangan.
## Manbalar
El hombre de oro

**El hombre de oro** — 1960-yilda Canal 4 Telesistema Mexicano telekanalida efirga uzatilgan Meksika telenovellasi.

## Rollarda
* Rafael Banquells
* Magda Guzmán
* Angelines Fernández
* Beatriz Aguirre
* María Idalia
* Carlos Navarro

## Manbalar
Mordellistenoda atrilimbata

**Mordellistenoda atrilimbata** — Mordellistenoda urug‘iga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur 1997-yilda Shiyake tomonidan tavsiflangan.
## Manbalar
La honra de vivir

**La honra de vivir** — 1961-yilda Televisa tomonidan ishlab chiqarilgan va Telesistema Mexicano telekanali orqali efirga uzatilgan Meksika telenovellasi.

## Rollarda
* Guillermo Zetina
* Elsa Cárdenas
* Pilar Sen
* Freddy Fernández
* Alejandro Ciangherotti

## Manbalar

## Havolalar
*
Janina

**Janina** — 1962-yilda Televisa tomonidan Telesistema Mexicano telekanali uchun ishlab chiqarilgan Meksika telenovellasi.

## Rollarda
* María Rivas ...	Janina
* Aldo Monti ... Rodolfo 
* Anita Blanch			
* Augusto Benedico			
* Guillermo Aguilar			
* Andrea Palma		
* José Gálvez		
* Jacqueline Andere ... Gladys 
* Chela Nájera			
* Zoila Quiñones			
* Guillermo Ríos			
* Carlos Rotzinger

## Manbalar

## Havolalar
*
El juicio de nuestros hijos

**El juicio de nuestros hijos** — Televisa tomonidan ishlab chiqarilgan va dastlab Telesistema Mexicano telekanali orqali namoyish etilgan Meksika telenovellasi.

## Rollarda
*Carmen Montejo
*Héctor Gómez
*Anita Blanch
*Aarón Hernán

## Manbalar

## Havolalar
*
Las pellizcadas de Margara

**Las pellizcadas de Margara** — Telehit telekanalining televizion ko‘rsatuvi. Dastur Eduardo España tomonidan (Doña Margara Francisca obrazi orqali) olib boriladi.

## Havolalar
* Las pellizcadas de Margara official website
Falsomordellina

**Falsomordellina** — Mordellidae oilasiga mansub qo‘ng‘izlar urug‘i. Ushbu urug‘ tarkibida kamida to‘rtta tavsiflangan tur mavjud.

## Turlari
* *[[Falsomordellina amamiana]]* (Nomura, 1961)
* *[[Falsomordellina luteoloides]]* (Nomura, 1961)
* *[[Falsomordellina makiharai]]* Tsuru, 2021
* *[[Falsomordellina takaosana]]* (Kôno, 1935)

## Manbalar

## Havolalar

*
Falsomordellina nigripennis

**Falsomordellina nigripennis** — Tenebrionoidea katta oilasiga kiruvchi Mordellidae oilasining Falsomordellina urug‘iga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur 1967-yilda tavsiflangan.
## Manbalar
Falsomordellistena

**Falsomordellistena** — Mordellidae oilasiga mansub qo‘ng‘izlar urug‘i. Ushbu urug‘ tarkibiga bir nechta tavsiflangan turlar kiradi.
## Turlari

* *[[Falsomordellistena alpigena]]* Tokeji, 1953
* *[[Falsomordellistena altestrigata]]* (Marseul, 1876)
* *[[Falsomordellistena auriguttata]]* Nomura, 1951
* *[[Falsomordellistena aurofasciata]]* (Nakane, 1949)
* *[[Falsomordellistena aurosuturalis]]* Nomura, 1967 g
* *[[Falsomordellistena awana]]* Kôno
* *[[Falsomordellistena ayahime]]* Nomura, 1967
* *[[Falsomordellistena baishanzuna]]* Fan, 1995
* *[[Falsomordellistena bihamata]]* (Melsheimer, 1845) i c g b
* *[[Falsomordellistena brasiliensis]]* Ermisch, 1950
* *[[Falsomordellistena bruneiensis]]* Chûjô, 1964
* *[[Falsomordellistena discolor]]* (Melsheimer, 1845) i c g b
* *[[Falsomordellistena eocenica]]* Kubisz, 2003
* *[[Falsomordellistena formosana]]* (Píc, 1911)
* *[[Falsomordellistena hebraica]]* (LeConte, 1862) i c g b
* *[[Falsomordellistena hiranoi]]* g
* *[[Falsomordellistena hirasana]]* Shiyake, 1996
* *[[Falsomordellistena humerosignata]]* Nomura, 1967
* *[[Falsomordellistena inouei]]* Nomura, 1951
* *[[Falsomordellistena kleckai]]* Horak, 2005 g
* *[[Falsomordellistena konoi]]* g
* *[[Falsomordellistena loochooana]]* Nomura, 1964
* *[[Falsomordellistena nipponica]]* Nomura, 1957
* *[[Falsomordellistena parca]]* Tokeji, 1953
* *[[Falsomordellistena pseudalpigena]]* Nomura, 1975
* *[[Falsomordellistena pubescens]]* (Fabricius, 1798) i c g b
* *[[Falsomordellistena rosseolloides]]* Nomura, 1975
* *[[Falsomordellistena sauteri]]* (Píc, 1926)
* *[[Falsomordellistena shinanomensis]]* Tokeji, 1953
* *[[Falsomordellistena shirozui]]* Chûjô, 1957
* *[[Falsomordellistena tokarana]]* Nakane, 1956
* *[[Falsomordellistena vagevittata]]* Nakane, 1957
* *[[Falsomordellistena watanabei]]* Nomura, 1975
* *[[Falsomordellistena wui]]* Fan & Yang, 1995

Data sources: i = ITIS, c = Catalogue of Life, g = GBIF, b = Bugguide.net

## Manbalar
La Leona (Meksika teleseriali)

**La leona** — 1961-yilda Televisa tomonidan ishlab chiqarilgan va Telesistema Mexicano telekanali orqali efirga uzatilgan Meksika telenovellasi.

## Rollarda
* Amparo Rivelles — Alicia
* Ernesto Alonso
* Augusto Benedico
* Guillermo Murray
* Jacqueline Andere — María
* María Antonieta de las Nieves
* Prudencia Griffel
* Luis Bayardo
* Gerardo del Castillo
* Malena Doria
* Ada Carrasco
* Judy Ponte
* Arturo Benavides
* Eduardo MacGregor

## Manbalar

## Havolalar
*
Lo imperdonable

**Lo imperdonable** — 1963-yilda Televisa tomonidan Telesistema Mexicano telekanali uchun ishlab chiqarilgan Meksika telenovellasi. U faqat bir mavsum davom etgan va keyinchalik bekor qilingan
It only ran for one season before getting canceled.

## Rollarda
*Silvia Derbez
*Eric del Castillo
*Tony Carbajal
*Pilar Sen
*Dolores Tinoco
*Miguel Suárez
*Blanca Sánchez
*Ángeñ Dupeyrón
*Carlos Ancira
*Alejandro Anderson
*León Santherí

## Manbalar

## Havolalar
*
Falsomordellistena bihamata

**Falsomordellistena bihamata** — Mordellidae oilasining Falsomordellistena urug‘iga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur Shimoliy Amerikada uchraydi.
## Manbalar

## Adabiyotlar

*
La madrastra

**La madrastra** — 1962-yilda Televisa tomonidan Telesistema Mexicano telekanali uchun ishlab chiqarilgan Meksika telenovellasi.

## Rollarda
* Gloria Marín		
* Eduardo Fajardo			
* Raúl Ramírez			
* Susana Alexander			
* Angelines Fernández			
* Josefina Escobedo			
* Prudencia Grifell			
* Marcela Daviland			
* Raúl Meraz			
* Luis Gimeno			
* Consuelo Monteagudo

## Manbalar

## Havolalar
Isotrilophus

**Isotrilophus** — Mordellidae oilasiga mansub qo‘ng‘izlar urug‘i. Ushbu urug‘ tarkibida kamida ikkita tavsiflangan tur mavjud.

## Turlari
* *Isotrilophus erraticus* (Smith, 1883)
* *Isotrilophus rasnitsyni* Odnosum & Perkovsky, 2016

## Manbalar

## Havolalar

*
Made in Mexico

**Made in Mexico** – Mexiko shahrida yashovchi toʻqqiz nafar yosh sotsialit va muhojirlarning hayotini koʻrsatib boradigan realiti-televizion serial.

## Manbalar

## Havolalar
* Made in Mexico on Netflix
*
Mordellistenoda australiensis

**Mordellistenoda australiensis** — Mordellidae oilasining Mordellistenoda urug‘iga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur 1963-yilda Ermish tomonidan tavsiflangan.
## Manbalar
Madres egoístas

**Madres egoístas** — 1963-yilda Televisa tomonidan Telesistema Mexicano telekanali uchun ishlab chiqarilgan Meksika telenovellasi.

## Rollarda
*Carlos Navarro
*Blanca Sánchez
*María Idalia
*Patricia Morán

## Manbalar

## Havolalar
*
La maestra

**La maestra** — Televisa tomonidan ishlab chiqarilgan va Telesistema Mexicano telekanali orqali namoyish etilgan Meksika telenovellasi.

## Rollarda
*Enrique Lizalde
*Blanca Sánchez
*Rosario Granados
*Sandra Chávez
*Oscar Morelli
*Jaime Fernández

## Manbalar
La maldición de la blonda

**La maldición de la blonda** — Televisa tomonidan ishlab chiqarilgan va Telesistema Mexicano telekanali orqali namoyish etilgan Meksika telenovellasi.

## Rollarda
*Gloria Marín — Doña Concepcion
*Nadia Milton — Manuela
*Carlos Piñar
*Dunia Saldívar
*Rafael del Río
*Socorro Avelar
*Eric del Castillo
*Fedora Capdevila — Juvencia
*Malena Doria — Dolores
*Edith González
*Nina Green as Cora
*Miguel Ángel Sanroman — Fabian

## Manbalar

## Havolalar
Falsomordellistena partilis

**Falsomordellistena partilis** — Mordellidae oilasining Falsomordellistena urug‘iga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur Seyshel orollarida uchraydi.
## Manbalar
Marcela

**Marcela** — 1962-yilda Televisa tomonidan Telesistema Mexicano telekanali uchun ishlab chiqarilgan Meksika telenovellasi.

## Rollarda
* Bárbara Gil		
* Aldo Monti			
* Aurora Walker	
* Felipe del Castillo		
* Josefina Leiner	
* Julio Monterde		
* Miguel Manzano	
* Blanca Sánchez

## Manbalar

## Havolalar
*
María Guadalupe

**María Guadalupe** — 1960-yilda Canal 4 Telesistema Mexicano telekanalida efirga uzatilgan, epizodlari 30 daqiqa davom etgan Meksika telenovellasi. Serialga Raúl Astor rejissyorlik qilgan. Bosh rollarni Raúl Astor va Luz Maria Aguilar ijro etgan.

## Rollarda
* Luz María Aguilar — María Guadalupe
* Guillermo Murray
* Alejandro Ciangherotti
* Judy Ponte
* Antonio de Hud

## Manbalar

## Havolalar
Falsomordellistena pubescens

**Falsomordellistena pubescens** — Mordellidae oilasining Falsomordellistena urug‘iga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur Markaziy Amerika va Shimoliy Amerikada, Panamadan Kanadagacha bo‘lgan hududlarda uchraydi.

## Manbalar

## Adabiyotlar

*
Marianela

**Marianela** — 1961-yilda Ernesto Alonso rejissyorligida Telesistema Mexicano telekanali uchun suratga olingan Meksika telenovellasi.

## Rollarda
* Magda Guzmán — Marianela
* Narciso Busquets — Pablo
* Sergio Jurado
* Aurora Molina
* Alicia Rodríguez
* Celia Manzano
* Eduardo Alcaraz

## Manbalar

## Havolalar
*
Más allá del puente

**Más allá del puente** – 1993-yilda Carla Estrada tomonidan Televisa uchun ishlab chiqarilgan Meksika telenovellasi. 1992-yilda ishlab chiqarilgan *De frente al sol* telenovellasining davomi hisoblanadi.

## Manbalar

## Havolalar
*
Ermischiella bejceki

**Ermischiella bejceki** — Mordellidae oilasining Ermischiella urug‘iga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur 2012-yilda tavsiflangan.
## Manbalar
Mordellistenoda fukiensis

**Mordellistenoda fukiensis** — Mordellidae oilasining Mordellistenoda urug‘iga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur 1941-yilda Ermisch tomonidan tavsiflangan.
## Manbalar
Las máscaras

**Las máscaras** — Ernesto Alonso prodyuserlik qilgan va Telesistema Mexicano telekanali orqali namoyish etilgan Meksika telenovellasi.

## Rollarda
*Marga López — Márgara
*Joaquín Cordero — Guillermo
*Irán Eory — Silvina Cruz
*Rita Macedo — Elena
*María Rubio — Ida Cruz
*José Alonso — Gaspar
*Luis Aragón — Zacarías
*Ofelia Medina — Delia
*Anita Blanch — Blanca
*César Castro — Inspektor
*César del Campo
*Beatriz Sheridan
*Miguel Gómez Checa

## Manbalar

## Havolalar
*
La mesera

**La mesera** — 1963-yilda Televisa tomonidan Telesistema Mexicano telekanali uchun ishlab chiqarilgan Meksika telenovellasi.

## Rollarda
*María Elena Marqués
*Raúl Ramírez
*Raúl Meraz
*Jesús Valero
*Ada Carrasco
*Virginia Manzano
*Teresa Glabois
*Dalia Iñiguez
*Araceli Chavira
*Óscar Morelli

## Manbalar

## Havolalar
*
Mi mujer y yo

**Mi mujer y yo** — 1963-yilda Televisa tomonidan Telesistema Mexicano telekanali uchun ishlab chiqarilgan Meksika telenovellasi.

## Rollarda
*Enrique Rambal
*Lucy Gallardo
*Luis Aragón
*Fanny Schiller
*José Galvéz
*Martha Patricia
*León Barroso
*Rafael del Río
*Augusto Benedico

## Manbalar

## Havolalar
*
Mordellistenochroa fallaciosa

**Mordellistenochroa fallaciosa** — Mordellidae oilasining Mordellistenochroa urug‘iga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur 1969-yilda Ermish tomonidan tavsiflangan.
## Manbalar
Mis tres amores

**Mis tres amores** – Televisa tomonidan ishlab chiqarilgan Meksika telenovellasi. Telenovellaga Ernesto Alonso prodyuserlik qilgan va rejissyor Antulio Jiménez Pons tomonidan suratga olingan.

## Rollarda
* Nati Mistral – Raquel
* Narciso Busquets – Sergio Montalvo
* Magda Guzmán – Consuelo
* Anita Blanch – Maria Mercedes
* Octavio Galindo – Cesar
* Dunia Saldívar – Clara
* Fernando Borges – Alex
* Olivia Michel – Adriana
* Enrique Novi – Lalo
* Armando Arriola – Don Fernando
* Lilia Aragón – Arlette
* Enrique Beraza – Ariel
* Manolo García – Mauricio
* Julio Lucena – Flavio
* Cristina Moreno – Leticia
* Juan Peláez – Uribe

## Manbalar
Las modelos

**Las modelos** — 1963-yilda Ernesto Alonso tomonidan Teleprogramas Acapulco SA telekanali uchun ishlab chiqarilgan Meksika telenovellasi.

## Rollarda
*Ariadna Welter - Nilsa
*Rita Macedo - Sonia
*Alma Delia Fuentes - Diana
*Graciela Lara - Gloria
*Fanny Schiller - Señora Gallardo

## Manbalar

## Havolalar
*
Las momias de Guanajuato

**Las momias de Guanajuato** — Televisa tomonidan ishlab chiqarilgan va Telesistema Mexicano telekanali orqali namoyish etilgan Meksika telenovellasi .

## Rollarda
*Roberto REYES
*Amparo Rivelles — Julia Mancera
*Carmen Montejo
*Columba Domínguez
*Jacqueline Andere
*Marga López
*Ofelia Guilmáin
*Elsa Aguirre
*Jorge Martínez de Hoyos
*María Elena Marqués
*Ana Luisa Peluffo
*Sergio Bustamante — Rodrigo de Barral
*Ariadna Welter
*Alma Delia Fuentes
*Lilia Prado
*Alicia Montoya
*Guillermo Herrera
*Alida Valli
*Marilú Elizaga
*Héctor Gómez
*Aldo Monti

## Manbalar

## Havolalar
Los Monchis

**Los Monchis** — Meksikaning Telehit telekanaliga tegishli televizion ko‘rsatuv. Dastur Lalo va [[Beto tomonidan olib boriladi.

## Havolalar
* Los Monchis official website
Fahraeusiella

**Fahraeusiella moerens** — Mordellidae oilasining Fahraeusiella urug‘iga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur mazkur urug‘dagi yagona tur hisoblanadi.
## Manbalar
Ermischiella

**Ermischiella** — Mordellidae oilasiga mansub qo‘ng‘izlar urug‘i. Ushbu urug‘ vakillari Afrotropik, Oriental va Palearktika mintaqalarida uchraydi.

## Turlari
* *[[Ermischiella bejceki]]* Horák, Farkac & Nakládal, 2012  
* *[[Ermischiella castanea]]* (Boheman, 1858)
* *[[Ermischiella chichijimana]]* Nomura, 1975
* *[[Ermischiella fukiensis]]* (Ermisch, 1951)
* *[[Ermischiella hahajimana]]* Nomura, 1975
* *[[Ermischiella nigriceps]]* Nomura, 1975
* *[[Ermischiella papuana]]* Franciscolo, 1950

## Manbalar
Dellamora palposa

**Dellamora palposa** — Mordellidae oilasining Dellamora urug‘iga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur 1916-yilda tavsiflangan.
## Manbalar
Mujer bonita

**Mujer bonita** – 2001-yilda Ignacio Sada tomonidan Televisa uchun ishlab chiqarilgan va faqat ikki hafta davomida efirga uzatilgan Meksika telenovellasi. U 1963-yilda ishlab chiqarilgan *La mesera* telenovellasining adaptatsiyasi hisoblanadi.

## Manbalar

## Havolalar
*
Mujercitas

**Mujercitas** — 1962-yilda Televisa tomonidan Telesistema Mexicano telekanali uchun ishlab chiqarilgan Meksika telenovellasi.

## Rollarda
*Elsa Cárdenas
*Adriana Roel
*Rafael del Río
*Elizabeth Dupeyrón
*Claudio Brook

## Manbalar

## Havolalar
*
Dellamora

**Dellamora** — Mordellidae oilasiga mansub qo‘ng‘izlar urug‘i. Ushbu urug‘ tarkibida kamida ikkita tavsiflangan tur mavjud.

## Turlari
* *[[Dellamora castanea]]* (Boheman, 1858) 
* *[[Dellamora palposa]]* Normand, 1916 

## Manbalar
Mordellaria latior

**Mordellaria latior** — Mordellidae oilasining Mordellaria urug‘iga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur moʻtadil Osiyo hududida uchraydi.

## Manbalar
Mordellaria serval

**Mordellaria serval** — Mordellidae oilasining Mordellaria urug‘iga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur Shimoliy Amerika hududida uchraydi.

## Manbalar

## Adabiyotlar

*
Salmon Sovajiy

**Salmon Sovajiy** (1376-yilda vafot etgan) fors shoiri boʻlib, Jaloyiriylar saroy shoiri sifatida xizmat qilgan. 1309/10-yilda Sovah shahrida tugʻilgan; bu shahar Fors Iroqi (*Irāq-i Ajam*)da joylashgan boʻlib, Eronning gʻarbiy qismiga toʻgʻri keladigan mintaqadir. Hulokuiylarning vazirlariga xizmat qilgan hisobchilar oilasiga mansub edi. Otasi ham sovahlik boʻlgan vazir Saʼd ad-Din Sovajiyning qoʻl ostida xizmat qilgan. Salmonning oʻzi *[[Devon (idora)|devon]]* va devonxona (kanselyariya) sohasida taʼlim olgan, biroq Hulokuiylarning soʻnggi hukmdori Abu Saʼid Bahodirxon () hukmronligi davridayoq shoir sifatida nom qozongan. Homiysi, vazir Gʻiyosiddin Muhammad (1336-yilda vafot etgan) ga *Badaʼi al-Ashar* (yoki *Abhar*) nomli *[[Qasida|qasida]]*ni (oda) bagʻishlagan.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* 
* 
*
Afgʻoniston Milliy Televideniyesi

**Afgʻoniston Milliy Televideniyesi** (Dari: تلویزیون ملی – Afgʻoniston Milliy Televideniyesi, Pashto: ملی تلویزیون – Afgʻoniston Milliy Televideniyesi) – Afgʻoniston davlatiga qarashli telekanal hisoblanadi. U Radio Television Afghanistan (RTA) davlat teleradiokompaniyasi tarkibiga kiradi.
## Tarixi
1977-yil mart oyida qurilish ishlari boshlandi va dastlabki sinov eshittirishlari 1978-yil mart oyida yoʻlga qoʻyildi. Afgʻon televideniyesi 1978-yil 19-avgust kuni – Afgʻoniston Mustaqillik kuni munosabati bilan – Nur Muhammad Taraki boshchiligidagi tantanali marosimda ishga tushirildi. Dastlabki davrdan boshlab eshittirishlar PAL tizimi asosida rangli formatda olib borildi.

Tolibon rejimi davrida Afgʻoniston Milliy televideniyesi televideniye taqiqlanganda oʻz faoliyatini toʻxtatdi va 1998-yil 8-iyulda barcha televizorlarni yoʻq qilishga buyruq berdi. Bu davrda Badaxshonda faqat Shimoliy alyans tomonidan nazorat qilinadigan stantsiyaga ishlashga ruxsat berildi, chunki u Tolibon daʼvo qilgan hududlardan tashqarida edi.

2019-yilda RTA sport kontentiga bagʻishlangan RTA Sport deb nomlangan asosiy stansiyaga qardosh kanalni ishga tushirdi.
## Xalqaro qamrovi
Afgʻoniston milliy televideniyesi 2008-yil 5-yanvarda Yevropa, Yaqin Sharq, Shimoliy Afrika, Afrika, Osiyo Tinch okeani va Shimoliy Amerikada mavjud boʻldi. Kanalning efir vaqti 06:00 dan 00:00 gacha (mahalliy Afgʻoniston vaqti) boʻlib, UTC vaqti bilan 01:30 dan 19:30 gacha toʻgʻri keladi; oʻsha yilning oxirida u 24 soat davomida efirga uzatila boshlandi. 2018-yildan boshlab u endi Yevropadagi Hot Bird sun’iy yo‘ldoshida efirga uzatilmaydi.

Hozirda kanal TurkmenÄlem 52°E / MonacoSAT sunʼiy yoʻldoshi orqali Afgʻoniston va uning atrofidagi, Yevropa va Gʻarbiy Osiyodagi tomoshabinlarga efirga uzatilmoqda. Shuningdek, u Hindiston yarim orolidagi tomoshabinlar uchun GSAT-19 telekanalida efirga uzatiladi.
## Manbalar
L'homme à l'oreille cassée

**L'homme à l'oreille cassée** — 1935-yilda rejissyor Robert Boudrioz tomonidan suratga olingan Fransiya drama filmi. Bosh rollarni Thomy Bourdelle, Jacqueline Daix va Alice Tissot ijro etgan.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* Goble, Alan. *The Complete Index to Literary Sources in Film*. Walter de Gruyter, 1999.

## Havolalar
*
Chihil sutun (Kobul)

**Chihil sutun** (dariycha: , maʼnosi „Qirq ustun“), shuningdek **Chehel Sutoon**, **Chelsutoon**, **Chehelseton** yoki **Chihilsitoon** deb ham yoziladi. Afgʻonistonning Kobul shahrida bogʻlari boʻlgan tarixiy saroydir. Saroy atrofidagi 30 gektarlik park toʻliq devor bilan oʻralgan va shahar tarixiy Chihilsitoon mahallasida joylashgan boʻlib, Dorulomon mahallasidan taxminan 3,6 km sharqda joylashgan.

Chihil sutun saroyi 1796-yilda imperator Zamonshoh tomonidan qurilgan. Koʻplab odamlar bu joyga hordiq chiqarish va dam olish maqsadida tashrif buyuradi. Park va uning atrofidagi hudud shaharining 7-tumaniga kiradi. Bogʻi Bobur esa saroydan bir necha kilometr shimolda joylashgan.

## Tarixi
Chihil sutun XVIII asr oxirida Zamonshoh tomonidan – Durroniylar davlati hukmdorlaridan biri sifatida rivojlantirilgan. Hozirgi saroy va pavilyon aynan shu joyda XIX asr oxirida oʻsha davrdagi amir Abdurahmon Xon tomonidan qurilgan. Tarixiy xaritalarda saroy va hudud „Hendaki“ nomi bilan ham tilga olingan. Saroyning yodgorlik lavhasi 1888-yilda oʻrnatilgan. Keyinchalik uning vorisi Habibullo Xon tomonidan tosh yotqizilgan yoʻlaklar va marmar favvoralar bilan kengaytirilgan. XX asr davomida saroy baʼzan davlat mehmonxonasi sifatida foydalanilgan; xususan, AQSh prezidenti Dwight D. Eisenhower va sovet yetakchisi Nikita Xrushchyov tashrif buyurgan paytda ularning qarorgohi boʻlgan. Kommunistik davrda esa bino hukumatning media markazi sifatida ishlatilgan. 1990-yillardagi fuqarolar urushi vaqtida majmua jiddiy zarar koʻrib, uzoq yillar xaroba holatda qolgan. Keyinchalik u toʻliq qayta tiklanib, 2018-yilda yana foydalanishga topshirilgan.

Chihil sutun saroyi shaharning janubiy qismidagi Chihilsitoon mahallasida, Kobul daryosining sharq tomonida joylashgan. Chihilsitoon yoʻli saroyni shimolda markaziy Kobul bilan, gʻarbda esa Dorulomon hududi bilan bogʻlaydi. 7-tumanining boshqa hududlari kabi, bu joy ham rejasiz qurilgan boʻlib, odatda kambagʻal hudud hisoblanadi.

## Bino fotosuratlari

File:Entrance and stairs leading to the Hendaki Palace Wellcome L0025003.jpg|Saroyning kirish qismi va zinapoyalari
File:Plain towards Chihil Sutun, south of Kabul (1924) (NO-NB BLDSA GM2a307n).jpg|1924-yilda Bogʻi Boburdan Chihil sutunga qaragan tekisliki
File:War damaged Chilsetoon Palace, Kabul.png|1990-yillarning o‘rtalarida Chihil sutun saroyi


## Yana qarang
* Arg, Kobul
* Dorul Omon saroyi
* Tajbeg saroyi

## Manbalar

## Havolalar
*  (May 11, 2024)
*  (Apr. 16, 2023)
Maria Chapdelaine

**Maria Chapdelaine** — 1934-yilda rejissyor Julien Duvivier tomonidan suratga olingan Fransiya drama filmi. Bosh rollarni Madeleine Renaud, Jean Gabin va Jean-Pierre Aumont ijro etgan.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* McCann, Ben. *Julien Duvivier*. Oxford University Press, 2017.

## Havolalar
*
Maria de la Nuit

**Maria de la Nuit** — 1936-yilda rejissyor Willy Rozier tomonidan suratga olingan Fransiya drama filmi. Bosh rollarni Gina Manès, Paul Bernard va Monique Rolland ijro etgan.

## Rollarda
* Gina Manès — Maria de la Nuit
* Paul Bernard — Jacques
* Monique Rolland — Laurence
* Abel Tarride — Le président Revel
* Camille Bert		
* Henri Bosc 	
* Lina d'Acosta 
* Lucien Dairès 			
* Pedro Elviro
* Mademoiselle Landry	
* Germaine Lix	
* Georges Marceau 	
* Paul Marcel	
* Gilbert Périgneaux	
* Nicolas Redelsperger	
* Ingrid Richard	
* Marcel Sicard		
* Sinctalowa
	
## Manbalar

## Adabiyotlar
* Bessy, Maurice & Chirat, Raymond. *Histoire du cinéma français: 1935–1939*. Pygmalion, 1986.
* Crisp, Colin. *Genre, Myth and Convention in the French Cinema, 1929–1939*. Indiana University Press, 2002.
* Rège, Philippe. *Encyclopedia of French Film Directors, Volume 1*. Scarecrow Press, 2009.

## Havolalar
*
Marthe Richard au service de la France

**Marthe Richard au service de la France** — 1937-yilda rejissyor Raymond Bernard tomonidan suratga olingan Fransiya josuslik filmi. Bosh rollarni Edwige Feuillère, Erich von Stroheim va Marcel Dalio ijro etgan.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* Bessy, Maurice & Chirat, Raymond. *Histoire du cinéma français: 1935-1939*. Pygmalion, 1986.
* Crisp, Colin. *French Cinema—A Critical Filmography: Volume 1, 1929–1939*. Indiana University Press, 2015.
* Lennig, Arthur. *Stroheim*. University Press of Kentucky, 2004.
* Rège, Philippe. *Encyclopedia of French Film Directors, Volume 1*. Scarecrow Press, 2009.

## Havolalar
*
Les otages

**Les otages** — 1939-yilda rejissyor Raymond Bernard tomonidan suratga olingan Fransiya drama filmi. Bosh rollarni Annie Vernay, Saturnin Fabre va Fernand Charpin ijro etgan.

## Rollarda
* Annie Vernay — Annie Beaumont
* Saturnin Fabre — Rossignol, le châtelain
* Fernand Charpin — Beaumont, le maire 
* Dorville — Rodillar, le braconnier
* Pierre Larquey — Fabien, l'huissier 
* Pierre Labry — Rameau, le coiffeur
* Noël Roquevert — Le garde-champêtre 
* Palmyre Levasseur — Mme Rossignol
* Georges Douking — Brazoux 
* Mady Berry — Maria
* Jean Pâqui — Pierre Rossignol
* Marguerite Pierry — Madame Fabien
* Florian — Le gendarme
* Léon Larive — Le cafetier 
* Marcel Pérès — Tartagnac 
* Jean Sinoël — Le père Labiche
* Paul Villé — Le chef de gare

## Manbalar

## Adabiyotlar
* Bessy, Maurice & Chirat, Raymond. *Histoire du cinéma français: 1935-1939*. Pygmalion, 1986.
* Crisp, Colin. *Genre, Myth and Convention in the French Cinema, 1929-1939*. Indiana University Press, 2002.
* Rège, Philippe. *Encyclopedia of French Film Directors, Volume 1*. Scarecrow Press, 2009.

## Havolalar
*
Les hommes de proie

**Les hommes de proie** — 1937-yilda rejissyor Willy Rozier tomonidan suratga olingan Fransiya drama filmi. Bosh rollarni Jeanne Boitel, Jean Galland va Jean-Max ijro etgan.

## Rollarda
* Jeanne Boitel — Michelle Korany
* Jean Galland — Marice Vauzelle
* Jean-Max — Le prince Korany
* Maurice Lagrenée — Lucien
* Georges Mauloy — Le directeur
* Régine Grandais — Colette 
* Pierre Etchepare — Johnnie Dupont
* Eva Barcinska — Nadia 
* André Bertoux — Le chauffeur 
* Hugues de Bagratide — Elias Karhoum 
* Nita Georges — La secrétaire 
* Gilberte Joney — Jacqueline 
* Marinette Luppi — Josy 
* Blanche Margat — La soubrette 
* Frédéric Mariotti — L'hôtelier 
* Lola Venda — La créole 
* Victor Vina — Le commissaire 

## Manbalar

## Adabiyotlar
* Bessy, Maurice & Chirat, Raymond. *Histoire du cinéma français: 1935-1939*. Pygmalion, 1986.
* Crisp, Colin. *Genre, Myth and Convention in the French Cinema, 1929-1939*. Indiana University Press, 2002.
* Rège, Philippe. *Encyclopedia of French Film Directors, Volume 1*. Scarecrow Press, 2009.

## Havolalar
*
Tyrell Malacia

**Tyrell Johannes Chicco Malacia** (1999-yil 17-avgustda tug‘ilgan) — niderlandiyalik professional futbolchi. U asosan chap qanot himoyachisi sifatida Manchester United klubi safida o‘ynaydi. 

Malacia to‘qqiz yoshida Feyenoord klubining yoshlar akademiyasiga qabul qilingan. U 2017-yil dekabr oyida klub safida professional debyut qilgan. 2018-yilda jamoa bilan birgalikda KNVB Cup musobaqasida g‘olib chiqqan. 2021–2022-yilgi mavsumda UEFA Konferensiyalar ligasi musobaqasida finalga qadar yetib borib, kumush medalni qo‘lga kiritgan hamda turnirning “Mavsum jamoasi” ro‘yxatiga kiritilgan. 2022-yilda esa u Angliyaning Manchester United klubiga transfer qilingan.

Malacia Niderlandiya yoshlar terma jamoalarining U16 va U21 toifalarida to‘p surgan. U milliy terma jamoa safidagi ilk uchrashuvini 2021-yil sentabr oyida Chernogoriya milliy terma jamoasiga qarshi o‘yinda o‘tkazgan.
## Manbalar
Les hommes sans nom

**Les hommes sans nom** — 1937-yilda rejissyor Jean Vallée tomonidan suratga olingan Fransiya jangari filmi. Bosh rollarni Constant Rémy, Maurice Rémy va Arthur Devère ijro etgan.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* David Henry Slavin. *Colonial Cinema and Imperial France, 1919–1939: White Blind Spots, Male Fantasies, Settler Myths*. JHU Press, 2001.

## Havolalar
*
Ian McEwan

**Ian Russell McEwan** (; 1948-yil 21-iyunda tugʻilgan) — britaniyalik yozuvchi va ssenarist. Quddus mukofoti laureati (2011). Ijodini hikoyalar yozish bilan boshlagan. Ilk hikoyalar toʻplami („First Love, Last Rites“) 1975-yilda bosilgan. „The Cement Garden“ (1978), „The Comfort of Strangers“ (1981) romanlari bilan shuhrat qozongan. „Amsterdam“ (1998) asari uchun Booker mukofotiga sazovor boʻlgan. McEwanning mashhur asarlaridan biri „Atonement“ (2001) romanida badavlat oila qizining birgina xatosi oqibatida insonlar taqdirining izdan chiqib ketishi tasvirlanadi. Yozuvchining asarlarida ruhiy ziddiyat, axloqiy murakkablik, shuningdek, zamonaviy jamiyat muammolarini tasvirlash yetakchilik qiladi.

## Manbalar

## Havolalar

*  
*
Brodskyella holzschuhi

**Brodskyella holzschuhi** — Mordellidae oilasining Brodskyella urug‘iga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur 1989-yilda Horák tomonidan tavsiflangan.
## Manbalar
Brodskyella

**Brodskyella** — Mordellidae oilasiga mansub qo‘ng‘izlar urug‘i. Ushbu urug‘ tarkibida taxminan to‘rtta tasvirlangan tur mavjud.

## Turlari
* *[[Brodskyella angustata]]* (Pic, 1923)
* *[[Brodskyella holzschuhi]]* Horák, 1989
* *[[Brodskyella konvickai]]* Ruzzier & Yeshwanth, 2019
* *[[Brodskyella viraktamathi]]* Ruzzier & Yeshwanth, 2019

## Manbalar
Calyce cardinalis

**Calyce cardinalis** — Calyce urug‘iga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur 1922-yilda kashf etilgan.
## Manbalar
Mordellaria borealis

**Mordellaria borealis** — Mordellaria urug‘iga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur Shimoliy Amerikada uchraydi.

## Manbalar

## Adabiyotlar

*
Oysha Sulton (Mustafo II ning qizi)

**Oysha Sulton** (; 1696-yil 30-aprel – 1752-yil 26-sentyabr), **Buyuk Oysha** taxallusi bilan ham tanilgan, Usmoniy malika, sulton Mustafo II ning qizi, sulton Mahmud I hamda sulton Usmon III ning ota bir, ona boshqa opasi.

## Hayoti
### Tugʻilishi
Oysha Sulton 1696-yil 30-aprel kuni Edirne saroyida yoki Belgradda tugʻilgan. Tugʻilgan paytida otasi Avstriyada safarda boʻlib, haramining bir qismi uni Belgradda kutgan, qolgan qismi esa Edirneda qolgan. Shu bois Oysha Sulton Belgradda yoki Edirneda tugʻilgan.

U sulton Mustafo II ning eng katta farzandi va qizi boʻlgan. Soʻngra uni amakivachchasi – Ahmad III ning qizi Oyshadan ajratish uchun „katta“ maʼnosida Büyük Oysha deb atay boshlashgan.

1703-yilda otasi taxtdan agʻdarilib, oʻrniga uning kichik ukasi Ahmad III oʻtirdi va Oysha opalari bilan birga turmush qurguniga qadar Eski saroyga qamab qoʻyildi.

### Nikohlari
1708-yil 8-aprelda Oysha Sulton Fozil Mustafo poshoning oʻgʻli, oʻsha paytda Belgrad hokimi boʻlgan Köprülüzoda Numan poshoga turmushga berildi. Oysha posho bilan 7 yoshida unashtirilgan edi. Uning mahri 20 000 dukat boʻlgan. Toʻy uning opasi Emine Sultonning toʻyi bilan birga oʻtkazilgan. Bir oy oʻtib, sep-sarposi oldindan joʻnatilgach, Oysha ham oʻziga yarasha nihoyatda hashamatli va dabdabali hamrohlar guruhi bilan unga ajratilgan Zeyrek saroyiga yoʻl oldi. Biroq amaldorlar Oysha Sultonni Zeyrekka qadar kuzatmay, faqat bosh vazir saroyigacha borishdi. Shu paytdan boshlab, marosimning yanada amaliy ahamiyatga ega boʻlgan asosiy qismi yaʼni malika va uning sep-sarposidan iborat boʻlgan guruh Zeyrek saroyiga nisbatan sokin va ortiqcha dabdabasiz tarzda olib borildi. Nikoh 1710-yil mart oyida toʻliq amalga oshirilgan.

Numan posho 1710-yilda bosh vazir boʻldi va bir necha oy oʻtib Krit hokimi etib tayinlandi. Numan posho oʻsha yerda 1719-yilda vafot etgan.

Numan poshoning vafotidan soʻng Oysha 1720-yil 6-fevralda Silohdor Tezkireci Ibrohim poshoga turmushga chiqdi. Posho avval sulton Ahmad II ning silohdori boʻlgan. Nikoh 1720-yil 20 avgustda toʻliq amalga oshirilgan. Oysha 1722-yilda yana beva qolgan.

Ibrohim poshoning vafotidan soʻng Oysha 1725-yil 18-avgustda Koca Mustafo poshoga turmushga chiqqan. 1728-yilda Mustafo posho ham vafot etgan.

Ushbu nikohlardan tugʻilgan farzandlar haqida maʼlumotlar mavjud emas.

Uchinchi erining vafotidan keyin Oysha qayta turmushga chiqmaslikka qaror qildi va umrining qolgan qismini Konstantinopoldagi saroyida oʻtkazdi.

## Vafoti
Oysha Sulton 1752-yil 26-sentyabrda 56 yoshida vafot etdi. Vafotidan keyin otasining yoniga, buvisi Turhon Sultonning Turkiyaning Istanbul shahridagi Eminönü hududida joylashgan Yangi masjiddagi maqbarasiga dafn qilindi. Oysha Sulton vafot etgach, saroyi uning amakivachchasi Kichik Oyshaga berilgan.
## Ajdodlari

## Manbalar

## Adabiyotlar
* 
* 
*
Mordellaria hananoi

**Mordellaria hananoi** — Mordellidae oilasiga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur Mo‘tadil iqlimli Osiyo hududlarida uchraydi.

## Manbalar
Calycemorda brasiliensis

**Calycemorda brasiliensis** — Calycemorda urug‘iga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur 1969-yilda kashf etilgan.
## Manbalar
Curtimorda bisignata

**Curtimorda bisignata** — Mordellidae oilasiga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur 1849-yilda Ludwig Redtenbacher tomonidan tavsiflangan.
## Manbalar
Calycina horaki

**Calycina horaki** — Calycina urug‘iga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur 2016-yilda Ruzzier va Kovalev tomonidan tavsiflangan.
## Manbalar
Conalia helva

**Conalia helva** — Mordellidae oilasining Conalia urug‘iga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur 1862-yilda John Lawrence LeConte tomonidan tavsiflangan.

## Manbalar
Calycemorda

**Calycemorda** — Mordellidae oilasiga mansub qo‘ng‘izlar urug‘i. Ushbu urug‘ Markaziy Afrika va Janubiy Afrika hududlarida uchraydi.

## Turlari
* *[[Calycemorda brasiliensis]]* Ermisch, 1969
* *[[Calycemorda lemoulti]]* (Pic 1929)
* *[[Calycemorda kamerunensis]]* Ermisch, 1969

## Manbalar
Emine Sulton (Mustafo II ning qizi)

**Emine Sulton** (; 1696-yil 1-sentyabr – 1739) – Usmoniylar malikasi, sulton Mustafo II ning qizi, sulton Mahmud I hamda sulton Usmon III ning oʻgay singlisi.

## Hayoti
### Tugʻilishi
Emine Sulton 1696-yil 1-sentyabrda tugʻilgan. Tugʻilgan paytida otasi Avstriyada safarda boʻlib, haramining bir qismi uni Belgradda kutgan, qolganlari esa Edirneda qolgan. Shu sababli Emine Belgrad yoki Edirneda tugʻilgan. Emine sulton Mustafo II ning ikkinchi qizi boʻlgan.

1703-yilda otasi taxtdan tushirilib, oʻrniga Musfato II ning kenja ukasi Ahmad III oʻtirdi va Emine oʻgay opa-singillari bilan turmush qurguniga qadar Eski saroyda qamoqda saqlandi.

### Nikohlari
Emine 5 yoshida boʻlganida sulton Mustafo uni Damashq beylerbeyi Hasan poshoga unashtirgan. Bu unashtiruv 1701-yilda bekor qilingan va oʻsha yili Emine otasining silohdori Çorlulu Ali poshoga unashtirilgan.

1708-yil 8-aprelda Emine amakisi sulton Ahmad IIIning buyrugʻi bilan oʻsha paytda Bosh vazir boʻlgan Çorlulu Ali poshoga turmushga chiqqan. Oʻsha vaqtda Emine 12 yoshda, eri esa 38 yoshda edi. Eminening sep-sarposi ham, nikoh marosimi tantanalari ham Alay Köşkü roʻparasida, yoʻlning narigi tomonida joylashgan bosh vazir saroyiga yoʻl oldi. Har ikki marosim yurishi ham oliy martabali davlat amaldorlari boshchiligida imperiya darvozasidan yoʻlga chiqib, Cebehane (Avliyo Irene cherkovi), Ayasofya hammomlari yonidan oʻtdi va Soğukçeşme deb ataluvchi koʻcha orqali bosh vazir saroyiga yetib bordi. Boʻlajak eri esa unga olmos, yoqut, zumrad va boshqa qimmatbaho taqinchoqlar, shuningdek, 2 000 dona oltin hadya etdi.

Ali posho 1711-yilda vafot etgach, Emine 1712-yilda Trabzon eyaletining beylarbeyi Rajab poshoga, soʻngra 1724-yilda Ibrohim poshoga turmushga chiqdi. Emine ulardan biri bilan darhol, hatto koʻrmasdan turib ogohlantirishsiz ajrashgan. Sababi uning Makka ziyoratini tashkil etish uslubini Emine Sulton „jirkanch“ deb baholagan, shu sababli bu uning oʻzini, Emini Sultonni va butun sulolani sharmanda qilgan, degan xulosaga kelgan. Nihoyat, Emine Sulton 1728-yil 1-iyunda Abdulloh poshoga turmushga chiqqan. Posho 1736-yilda vafot etgan.

Bu nikohlardan Emine Sultonning farzand koʻrgan yoki koʻrmagani maʼlum emas.

Toʻrtinchi nikohidan soʻng Emine Sulton qayta turmush qurmaslikni tanlagan.

### Xayriya
1715-yilda Emine Sulton Topkapı saroyidagi Çivizade masjidi yaqinida favvora qurdirgan.

## Vafoti
Emine Sulton 1739-yilda vafot etib, Istanbuldagi Mevlevihane Kapısıda dafn etilgan.

## Nasabi

## Manbalar

## Adabiyotlar
* 
* 
*
Abdulrahmon Habil

**Abdurahmon Habil**, PhD, (arabcha: عبد الرحمن هابيل) – yurist va Liviya siyosatchisi. U 2011-yil 22-noyabrda Abdurahim El-Keyb tomonidan Madaniyat va fuqarolik jamiyati vaziri etib tayinlangan.
## Manbalar
Calyce horioni

**Calyce horioni** — Calyce urug‘iga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur 1942-yilda aniqlangan.
## Manbalar
Calyce

**Calyce** — Mordellidae oilasiga mansub qo‘ng‘izlar urug‘i. Ushbu urug‘ tarkibida kamida beshta tavsiflangan tur mavjud bo‘lib, ular Markaziy Amerika va Janubiy Amerika hududlarida uchraydi.

## Turlari
* *[[Calyce allemandi]]* Leblanc, 2013
* *[[Calyce cardinalis]]* Blair, 1922
* *[[Calyce fulva]]* Champion, 1891
* *[[Calyce horioni]]* Ermisch, 1942
* *[[Calyce maculata]]* Pic, 1911

## Manbalari

## Havolalar
Macrotomoxia palpalis

**Macrotomoxia palpalis** — Tenebrionoidea katta oilasiga kiruvchi Mordellidae oilasining Macrotomoxia urug‘iga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur 1935-yilda aniqlangan.
## Manbalar
Mediimorda

**Mediimorda** — Mordellidae oilasiga mansub qo‘ng‘izlar urug‘i. Ushbu urug‘ tarkibida taxminan yettita tavsiflangan tur mavjud bo‘lib, ular asosan Janubiy Yevropa va O‘rta yer dengizi mamlakatlarida uchraydi.

## Turlari
* *[[Mediimorda angeliquae]]* Leblanc, 2002
* *[[Mediimorda attalica]]* Schilsky, 1895
* *[[Mediimorda batteni]]* Plaza, 1985
* *[[Mediimorda bipunctata]]* (Germar, 1827)
* *[[Mediimorda brusteli]]* Leblanc, 2002
* *[[Mediimorda fallaciosa]]* (Stshegoleva-Barowskaja, 1930)
* *[[Mediimorda maceki]]* Horak, 1985

## Manbalar

## Havolalar

*
Mediimorda bipunctata

**Mediimorda bipunctata** — Mordellidae oilasiga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur Janubiy Yevropada uchraydi.

## Manbalar

## Havolalar

*
Safseri

**Safseri** (), baʼzan **sefseri**, **safsari** yoki **sefsari** deb ham yoziladi, ayollar tomonidan taqiladigan anʼanaviy Tunis yopinchigʻidir. Uni chadra yoki Dupatta bilan adashtirmaslik kerak, u Tunisga xos noyob matodir.

## Tarkibi

Safseri butun tanani yopib turadigan katta mato boʻlagidan iborat. Odatda u och-sariq (krem) rangda boʻladi va paxta, atlas yoki ipakdan tayyorlanadi.

Tunisning mintaqalariga qarab, u juda rang-barang ham boʻlishi mumkin, ayniqsa mamlakatning janubida.

## Kiyilishi
U erkaklarning nigohidan saqlanish uchun hayo sababli ayollar tomonidan kiyiladi. Zamonaviy Tunisda bu matoni asosan yoshi katta ayollar kiyadi. Koʻpincha buvilar uni kiyadi, qizlari esa kiymaydi. Tunisda hijob taqiqlangandan soʻng, ayrim ayollar safserini kiyishni boshlagan. Natijada, prezident Habib Bourguiba odamlarni undan foydalanishni tashlashga koʻndirishga uringan, biroq bu harakat behuda ketgan.

Bugun bu matodan deyarli foydalanilmaydi.

## Manbalar
Boshiya

**Boshiya** (shuningdek **bushiyyah** yoki **ghatva** deb ham ataladi) – Yaqin Sharq kiyimi boʻlib, u kiyuvchiga ichkaridan koʻrinib tursa-da, koʻzlar uchun teshiklari boʻlmagan yopinchiq orqali kiyuvchining yuzini toʻliq yopadi. U anʼanaviy ravishda abaya yoki boshqa ustki kiyim bilan kiyiladi.

## Dizayni

*Boshiya* aslida yuqori qismida bogʻichlari boʻlgan, peshonaning yuqori qismiga (kiyuvchining roʻmolining ostidan yoki ustidan) joylashadigan va butun yuz ustidan pastga tushib yopiladigan yupqa paxtadan, dokaga oʻxshash materialdan tayyorlangan katta kvadrat matodir. Yuqoriga qayirib qoʻyilganda, kiyim kiyuvchining yuzini toʻliq ochib beradi. *boshiya* odatda anʼanaviy ''niqob'' kabi unchalik qalin va toʻliq yopuvchi boʻlmaydi, u yarim uslubdagi *niqob*ni toʻldirish uchun ham, yoki kiyuvchi qoʻshimcha hayolilik istasa, qarindosh boʻlmagan erkaklar atrofida ham taqilishi mumkin.

## Yana qarang
* Niqob
* Burqa

## Manbalar
Jom’e masjidi (Harar)

**Jomʼe masjidi** (, Hararning Katta masjidi) juma masjidi boʻlib, sharqiy Efiopiyadagi Harar shahrida joylashgan. U qadimiy devor bilan oʻralgan shahar – Harar Jugol hududida joylashgan boʻlib, bu joy YUNESKOning Jahon merosi obyekti hisoblanadi.

## Tarixi
Mahalliy rivoyatlarga koʻra, Jom’e masjidi Hararda saqlanib qolgan eng qadimiy masjidlardan biridir, boshqalar esa uning asos solingan sanasini milodiy 1216-yil deb koʻrsatadi. Harardagi uch masjid milodiy 10-asrga taalluqli deb sanalgan, biroq Jom’e masjidi bu roʻyxatga kiritilmagan. Masjid perimetri doirasida arxeologik qazish ishlariga ruxsat berilmagan.

Jom’e masjidi 16-asrda ikkinchi minora qoʻshilishi bilan keng koʻlamda qayta taʼmirlangan, ehtimol Ahmad ibn Ibrohim al-G‘oziy hukmronligi davrida () bu ishlar amalga oshirilgan boʻlishi mumkin. Uning qabrtoshi namozxonada joylashgan. Yogʻoch minbardagi yozuv bu minbar hijriy 1175-yilda qurilganini koʻrsatadi.

19-asr boshlarida britaniyalik diplomat William Cornwallis Harris Jom’e masjidini shunday tasvirlagan:

Amir Abdullohiy () davrida masjid kengaytirilgan. Italiya okkupatsiyasi (1936–1941) paytida masjidning sharq tomonidagi *[[Sahn|sahn]]*ga suv havzasi qoʻshilgan. Masjid eng koʻp 1980-yillarda qayta taʼmirlanib, ikkinchi qavat qoʻshilgan.

## Yana qarang

* Efiopiyada Islom
* Efiopiyadagi masjidlar roʻyxati

## Manbalar

## Havolalar