Indoneziya banki

**Indoneziya banki (**, qisqacha ***BI***) - Indoneziya Respublikasining markaziy banki. U 1953-yilda Java bankining (, DJB) oʻrnini egalladi. Java banki 1828-yilda Gollandiya Sharqiy Hindistoni mustamlakasining moliyaviy ehtiyojlarini qondirish uchun tashkil etilgan edi.

## Tarixi

### Java banki
Niderlandiya qiroli Uilyam I 1826-yilda oʻzining Hindiston mustamlakasida  deb nomlangan xususiy bank yaratish huquqini berdi. Bank 1828-yil 24-yanvarda tashkil etildi va keyinchalik Gollandiya Sharqiy Hindistonining emissiya bankiga aylandi. Bank Niderlandiya Hindistoni guldenini emissiya qildi va tartibga soldi.

1881-yilda Amsterdamda Java bankining ofisi ochildi. Keyinchalik Nyu-Yorkdagi ofisi faoliyatini boshladi. 1930-yilga kelib bank Gollandiyaning Sharqiy Hindistonida oʻn oltita ofis filialiga ega edi: Bandung, Chirebon, Semarang, Jokyakarta, Surakarta, Surabaya, Malang, Kediri, Banda Ache, Medan, Padang, Palembang, Banjarmasin, Pontianak, Makassar va Manado.

Java banki xususiy bank sifatida faoliyat yuritdi va jismoniy shaxslar, shuningdek, sanoat va boshqalar bank ofislaridan yordam olishlari mumkin edi.


File:COLLECTIE TROPENMUSEUM Kantoor van de Javasche Bank in Batavia TMnr 60047649.jpg| Java bankining Bataviyadagi bosh ofisi, hozir bu yerda Indoneziya banki muzeyi joylashgan
File:Keizersgracht 666-668, kantoorgebouw "De Javasche Bank" (1937-39).jpg| Keizersgracht 666-668, Java bankining Amsterdamdagi sobiq ofisi
File:COLLECTIE TROPENMUSEUM Kantoor van de Javasche Bank in Bandoeng TMnr 60016843.jpg|De Javasche Bankning Bandungdagi filiali, 1918-yilda qurilgan, hozirda muzey


### Indoneziya banki
Indoneziya banki 1953-yil 1-iyulda *Java bankining* milliylashtirilishi natijasida, Indoneziya mustaqilligini Niderlandiya tomonidan tan olinganidan keyin uch yil oʻtgach tashkil etilgan.

Keyingi 15 yil davomida Indoneziya banki tijoriy faoliyatini amalga oshirdi, shuningdek, mamlakatning milliy banki sifatida ishladi va Indoneziya rupiyasi valyutasini chiqarishga masʼuldir boʻldi. Bu 1968-yildagi 13-sonli Markaziy bank toʻgʻrisidagi qonun bilan yakunlandi, Indoneziya banki markaziy bank sifatida oʻzgartirildi.

Keyinchalik bu qonun 1999-yildagi 23-sonli qonun bilan almashtirildi, bu esa bankka hukumat nazoratidan mustaqillik berdi. Shundan soʻng, bank Prezidentga emas parlamentga (DPR) hisobot beradigan va bank rahbari endi vazirlar mahkamasi aʼzosi hisoblanmaydigan boʻldi.

## Tuzilmasi
Bankni Boshqaruvchilar kengashi boshqaradi. Ushbu kengash  gubernator, gubernatorning birinchi oʻrinbosari va toʻrtdan yetti nafargacha boʻlgan gubernator oʻrinbosarlaridan iborat.

Gubernator va gubernator oʻrinbosarlari besh yil muddatga saylanadi va koʻpi bilan ikki muddatga qayta saylanish huquqiga ega. Gubernator va gubernatorning katta oʻrinbosari parlament roziligi bilan prezident tomonidan tayinlanadi. Gubernator oʻrinbosarlari gubernator tomonidan tavsiya qilinadi va prezident tomonidan parlament roziligi bilan tayinlanadi. Kengash a’zosi oʻz ixtiyori bilan iste’foga chiqqan, doimiy mehnatga layoqatsiz boʻlgan yoki jinoiy huquqbuzarlik sodir etganligi isbotlangan hollardan boshqa hollarda prezident tomonidan kengash a’zosi lavozimidan ozod etilishi mumkin emas. Gubernator lavozimi boʻsh qolgan taqdirda gubernatorning birinchi oʻrinbosari bu vazifani bajaradi.

Boshqaruv kengashi majlisi bankning qarorlar qabul qiluvchi oliy organidir. Pul-kredit masalalari boʻyicha umumiy siyosat toʻgʻrisida qaror qabul qilish uchun kamida oyda bir marta, siyosatning amalga oshirilishini baholash yoki boshqa strategik va prinsipial siyosat toʻgʻrisida qaror qabul qilish uchun haftada kamida bir marta oʻtkaziladi.

Bank moliyaviy inklyuzivlik siyosatini ilgari surishda faol va Moliyaviy qamrab olish alyansining yetakchi aʼzosi hisoblanadi. Bank 2010-yilda Indoneziyaning Bali shahrida alyansning ikkinchi yillik Global siyosat forumiga (GPF) https://web.archive.org/web/20120220161822/http://www.afi-global.org/gpf/gpf-2010 mezbonlik qildi. 2012-yil 14-may kuni Indoneziya banki Mayya deklaratsiyasiga muvofiq moliyaviy inklyuzivlik boʻyicha aniq majburiyatlar olishini eʼlon qildi.

2013-yil 30-dekabrga qadar bankning mikroprudensial nazorat funksiyalari Moliyaviy xizmatlar boshqarmasiga (OJK) oʻtkaziladi. Kelajakda Indoneziya banki moliyaviy tizimini va pul barqarorligini pul va makroprudensial vositalar va siyosatlar aralashmasi orqali saqlab qoladi. Moliyaviy xizmatlar boshqarmasi toʻgʻrisidagi institutsional qonuni (2011-yil 31-dekabrda kuchga kirgan 21-sonli qonun) Bank Century 710 million AQSh dollari miqdoridagi mablagʻni toʻlashdan keyin va 21 boshqa milliy xususiy banklarni qabul qildi [**iqtibos kerak**]. 

## Strategik maqsadlari
Bank oʻzining strategik maqsadlarini quyidagicha tavsiflaydi http://www.bi.go.id/web/en/Tentang+BI/Misi+dan+Visi/  :

# Pul barqarorligini saqlash;
# Indoneziya bankining moliyaviy barqarorligini taʼminlash**;**
# Pul boshqaruvining samaradorligini oshirish;
# Sogʻlom va samarali bank tizimini va moliya tizimining barqarorligini yaratish;
# Toʻlov tizimining xavfsizligi va samaradorligini taʼminlash**;**
# Samarali boshqaruvni joriy etish samaradorligini oshirish;
# Tashkilotni mustahkamlash va bilimga asoslangan mehnat madaniyatini qoʻllab-quvvatlagan holda yuqori malakali inson resurslarini yaratish;
# Indoneziya bankining 2008-yilgi maqsadli bayonotiga muvofiq Indoneziya bankining oʻzgarishini integratsiyalash.

### Milliy toʻlov koridori
Maqsad, birinchi navbatda har bir mamlakatdagi bankomatlarni integratsiyadan boshlab, ASEAN mamlakatlaridagi barcha bankomatlarni integratsiya qilishdir. 2012-yil 16-yanvarda Bank Mandiri bankomatlari va Bank Central Asia bankomatlari (Prima bankomatlari) oʻrtasida interkonnekt ishga tushirildi.

### Indoneziya banki likvidligini qoʻllab-quvvatlash
**Indoneziya banki likvidligini qoʻllab-quvvatlash** Indoneziya hukumatining siyosati boʻlib, inqiroz davrida Indoneziya banki bilan tuzilgan va Indoneziya banki tomonidan pul va bank tizimini hamda umuman iqtisodiyotni qutqarish uchun amalga oshirilgan siyosatdir. Buning bir qismi Prezidentning 1997-yil 3-sentabrda boʻlib oʻtgan Iqtisodiyot, moliya va rivojlanish nazorati hamda ishlab chiqarish va taqsimot masalalari boʻyicha cheklangan yigʻilishidagi koʻrsatmasi va buyrugʻiga asoslandi.

Likvidlikni qoʻllab-quvvatlash siyosati turli favqulodda kreditlash sxemalari (Fasilitas Diskonto I/Fasdis I, Fasdis II, Fasilitas SBPU, Fasilitas SBPUK, Fasilitas Diskonto Baru va Dana Talangan) vositasida amalga oshirildi.

## Ofislari
BI Indoneziya boʻylab 37 ta ofis va Nyu-York, London, Tokio, Singapur va Pekinda beshta vakolatxonaga ega. Bundan tashqari, Indoneziya bank eski Jakartada (*Kota*) sobiq De Javasche Bank bosh ofis binosida joylashgan yaxshi jihozlangan muzeyni (*Indoneziya banki muzeyi*) ham yuritadi.

### Indoneziya ofislari
BI Indoneziyaning deyarli barcha yirik shaharlarida oʻz filiallariga ega.


File:Bank Indonesia in Medan.jpg|Bank Indonesia in Medan
File:Gedung BI Banjarmasin.jpg|Bank Indonesia in Banjarmasin
File:Bank Indonesia Solo 2009 Bennylin 13.jpg|Bank Indonesia in Surakarta
File:Bank Indonesia Yogyakarta.jpg|Bank Indonesia in Yogyakarta
File:Bank Indonesia Lama di Padang.JPG|Bank Indonesia in Padang
File:COLLECTIE TROPENMUSEUM Kantoor van Bank Indonesia TMnr 10015484.jpg|Bank Indonesia in Palembang (1950s)
File:COLLECTIE TROPENMUSEUM Het gemeentehuis en het kantoor van de Javasche Bank TMnr 10015457.jpg|Town Hall and Bank Indonesia in Medan (formerly De Javasche Bank)
File:COLLECTIE TROPENMUSEUM Het kantoor van de Javasche Bank in Soerabaja TMnr 10015463.jpg|De Javasche Bank in Surabaya
File:COLLECTIE TROPENMUSEUM De Javasche Bank te Malang. TMnr 60005905.jpg|De Javasche Bank in Malang
File:COLLECTIE TROPENMUSEUM Gebouw van de Javasche Bank in Koetaradja Noord-Sumatra. TMnr 60008371.jpg|De Javasche Bank in Banda Aceh


### Butun dunyo boʻylab vakolatxonalar

*  Singapur:  Singapur shahri Robinson Road, 160-uy #28-05, SBF markazi 068914.
*  London: London shahri Siti Road, 10-uy EC 1Y 2EH.
*  Tokio: Tokio shahri 3-Chome Chiyoda-ku Marunouchi New Kokusai binosi 906-xona №4, 100-0005 Japan.
*  Nyu-York: Nyu-York shahri Vesey koʻchasi 200-uy 25-qavat 10285.
*  Pekin: Pekin shahri Chaoyang tumani 5-Dongsanhuan Road  Fortune moliya markazi binosi 46, 100020.

## Gubernatorlar roʻyxati

## Bibliografiya

* J. Soedradjad Djivandono. 2005 yil. *Bank Indoneziya va inqiroz: Insayderning nuqtai nazari* . Singapur: Janubi-Sharqiy Osiyo tadqiqotlari instituti.
* Miranda S. Goeltom. 2008 yil. *Makroiqtisodiy siyosatda insholar: Indoneziya tajribasi.* Jakarta: PT. Gramedia Pustaka Utama.ISBN&nbsp;

## Yana qarang

* Indoneziya rupiyasi
* Toʻlov tizimi

## Manbalar


## Havolalar

* Indoneziya banki rasmiy veb-sayti