The Cruise of the Snark

„**The Cruise of the Snark**“ — Jack Londonning 1911-yilda chop etilgan nobadiiy kitobi boʻlib, unda yozuvchi oʻzining 1907-yilda „Snark“ nomli ikki ustunli kemada Janubiy Tinch okeani boʻylab qilgan sayohatini tasvirlaydi. Bu sayohatda u bilan rafiqasi Charmian London va kichik bir ekipaj hamrohlik qilgan. London ushbu sarguzasht davomida astronomik navigatsiya va kemasozlik hamda suzish asoslarini mustaqil oʻrgangan va oʻz kitobida bu tajribalarini batafsil tasvirlab bergan. Safar davomida u Solomon orollari, Gavayi kabi ekzotik joylarga borgan. Londonning birinchi shaxsdagi hikoyalari va oʻz qoʻli bilan olingan suratlari oʻquvchilarga XX asr boshlaridagi ushbu uzoq va sirli oʻlkalarning hayoti haqida qimmatli tasavvur beradi.

## Snark haqida

1906-yilda Jack London dunyo boʻylab yetti yil davom etadigan sayohatni rejalashtirib, shu maqsadda 45 futli yaxta qurishni boshlaydi.

Bu kema Lewis Carrollning 1876-yilda yozilgan *[[The Hunting of the Snark]]* sheʼri sharafiga *Snark* deb nomlanadi. U ikki ustunli boʻlib, suv sathida 45 fut, paluba uzunligi boʻyicha esa 55 fut edi. Londonning aytishicha, kemani qurish uchun u 30 ming dollar sarflagan. Snark asosan yelkanli harakat tizimiga ega edi, biroq unda 70 ot kuchiga teng yordamchi dvigatel ham oʻrnatilgandi. Kema, shuningdek, bitta qutqaruv qayigʻi bilan jihozlangan boʻlgan.

Koʻplab kechikishlardan soʻng, Jack va Charmian London kichik bir ekipaj bilan birga 1907-yil 23-aprel kuni San-Fransisko koʻrfazidan yoʻlga chiqishadi. Ularning manzili Janubiy Tinch okeani boʻlgan.

Londonning ekipaj aʼzolaridan biri Kanzas shtatidan boʻlgan yosh Martin Johnson edi. Snark sayohatidan soʻng, u sarguzashtchi va dunyo kezuvchi sifatida tanildi hamda Yer yuzidagi eng kam tadqiq qilingan hududlar va xalqlar haqida ilk kinolavhalarni suratga olgan kishilardan biriga aylandi.

Keyinchalik Snark kemasining baʼzi qismlari, jumladan langari, arqon panjaralari va eski eshkaklari, 1930-yillarda qurilgan dirijyor John A. Van Peltning Los Felizdagi qarorgohiga oʻrnatilgan. Kemaning langari qandil koʻrinishida ishlatilgan, eshkaklar esa ayvon ustunlari sifatida bezak vazifasini oʻtagan.

## OAVda yoritilishi
Jack Londonning Tinch okeani boʻylab sayohati boshidan boshlab ommaviy axborot vositalarining eʼtiborini tortgan. Snark yaxtasi Markiz orollariga belgilangan vaqtda yetib kelmagach, kemaning yoʻqolgan boʻlishi mumkinligi haqida xavotirlar bildirilgan.

## Snark bilan bogʻliq asarlar
Londonning *The Lepers of Molokai* nomli asari dastlab *Womanʼs Home Companion* jurnalida (1908), soʻng *Contemporary Reviewda* (1909) maqolalar shaklida chop etilgan. Shuningdek, *Snark* sayohatiga oid qoʻshimcha ocherklar *[[The Pacific Monthly]]* hamda *[[Harper’s Weekly]]* jurnallarida *The Cruise of the Snark* kitobi nashr etilishidan avval bosilgan.

Jack Londonning rafiqasi Charmian Kittredge London *Snark* sayohati va Gavayida oʻtkazgan vaqtlariga bagʻishlab uchta kitob yozgan:

* *The Log of the Snark* (1915)
* *Our Hawaii* (1917)
* *Our Hawaii: Islands and Islanders* (1917)

Bu asarlar ekipaj hayotining kundalik tafsilotlarini batafsil bayon qiladi. Ularni Jack Londonning *The Cruise of the Snark* asari bilan solishtirganda, Jack koʻproq oʻquvchilar eʼtiborini tortadigan syorfing, sarguzasht va romantik voqealarni ajratib koʻrsatgan boʻlsa, Charmian esa uchrashgan xalqlar madaniyati, ularning kundalik hayoti va mustamlakachilikning salbiy taʼsiri haqida kengroq yozgan.

Tadqiqotchi Tuckerning taʼkidlashicha, Charmian oʻz yozuvlarini oldingi ayol sayohatnomachilardan farqli tarzda yaratgan. U erkaklardan iborat butun ekipaj ichidagi yagona ayol boʻlgani sababli, safar davomida jinsiy rollar va ierarxiyalarni chuqur tahlil qilgan.

## Manbalar

## Havolalar
* ''The Cruise of the Snark'' ebook online at Project Gutenberg
* Jack London After 1906 San Francisco Earthquake Builds The Snark: Original Letter  Shapell Manuscript Foundation