Turkan ogʻo maqbarasi

**Turkan ogʻo maqbarasi**, Shodimulk ogʻo maqbarasi – Samarqanddagi meʼmoriy yodgorlik (1372). Shohizinda ansambli tarkibida. Amir Temurning opasi Turkan ogʻo vafot etgan qizi Shodimulk ogʻo (1370—71)ga atab qurdirgan. 1383-yilda Turkan ogʻoning oʻzi ham qizi yoniga dafn etilgan. Maqbara (8,65x9,85 m) bir xonali, gumbazi qobirgʻali, tashqi tomonlari bezaksiz. Peshtogʻi va ichki tomoni sirkori gʻishtchalar, oʻymakor sirli parchin bezaklari feruza rangda nafis bezatilgan. Ichkarisidagi izora va namoyonlari, gumbazi serhasham bezaklarga boy. Shipi 8 boʻlakka boʻlinib, 8 qirrali yulduzchalar ichi naqshlar bilan toʻldirilgan va har biriga alohida turunj ishlangan. Mukarnaslar yuzasi va peshtoq ustunida samarqandlik Shamsiddin, Badriddin va buxorolik Zayniddin ustalarning nomlari yozilgan. Maqbara 1954-yilda ilmiy oʻrganilib, taʼmirlash ishlari olib borilgan. Maqbarada XIV—XV-asrlardagi xalq ustalarining meʼmorlik va naqqoshlikda erishgan yutuklari yuksak mahorat ila aks etgan.
## Tavsifi
Turkan ogʻo maqbarasi Amir Temur tomonidan Shohizindada qurilgan birinchi inshoot hisoblanadi. 1371-yil 29-dekabrda 11 yoshida vafot etgan Shodimulk ogʻo maqbaraga dafn qilingan.

Maqbarada naqsh va yozuvlar bitilgan. Yozuvlarning birida shunday soʻzlar qayd etilgan:

## Ichki qismi
Shodi Mulk ogʻo maqbarasining ichki qismi dabdabali bezaklari bilan ajralib turadi. Poldan gumbaz qismiga qadar boʻyalgan mayolika va oʻyilgan sirlangan terakota bilan qoplangan.
Mayolika koʻk rang bilan uygʻunlashgan.
Maqbara tagida, yertoʻlada shimoldan janubga qarab choʻzilgan ikkita dafn xonasi (arxeologik jihatdan oʻrganilmagan) joylashgan. Biri, maqbara markazida, oʻlchamlari – 2,5×1,2 m; ikkinchisi, gʻarbiy devor yaqinida, oʻlchamlari – 1,5 × 3,6 m. Xonalarning balandligi taxminan 1,3-1,4 m. Ichkariga kirilgandan soʻng yoʻl koridor boʻylab taxminan 1,2-1,5 m ga koʻtarilgan. Ichki qismga kiraverishda bino eshigida uch yoki toʻrtta zinapoya mavjud.

Bino ichki va tashqi tomondan sirkor gʻishtchalar, oʻymakor sirli parchinlar bilan yuqorida nomlari keltirilgan ustalar tomonidan jimjimador naqshli, serjilo feruza rangga moyil qilib bajarilganini P.Zohidov oʻz tadqiqotlarida maʼlum qiladi.

Shodimulk ogʻo maqbarasining peshtoqida joylashgan oʻymakor va sirkor naqshlar orasida binoni barpo etgan ustalarning nomlari „Amali ustod Shamsiddin“, „Amali ustod Badriddin“, „Amali Zayniddin binni Shamsiddin Buxoriy“ koʻrinishida saqlanib qolgan.

## Galereya

Antiquities of Samarkand. Tomb of Saint Kusam-ibn-Abbas (Shah-i Zindah) and Adjacent Mausoleums. Mausoleum of Emir Kutuluk Turdi Bek Aka. View of the Facade from the North WDL3618.png|1870-yil
Antiquities of Samarkand. Tomb of the Saint Kusam-ibn-Abbas (Shah-i Zindah) and Adjacent Mausoleums. Mausoleum of Emir Kutuluk Turdi Bek Aka. Entry Door WDL3661.png|1870-YIL
Самарканд - 110 - Шахи-Зинде. Мавзолей Шади-Мульк.jpg|1890-yil
Central Asia Hammond Slides 22.jpg|1964-yil
Nécropole Shah-i-Zinda (6507232401).jpg|1997-yil
Shodimulk_oqo_maqbarasi5.jpg|2023-yil


Shodimulk_oqo_maqbarasi1.jpg|Kirish qismidagi lavha
Shodimulk_oqo_maqbarasi3.jpg|Peshtoq qismidagi muqarnaslar
Shodimulk_oqo_maqbarasi8.jpg|Gumbazning ichki qismi
Shodimulk_oqo_maqbarasi7.jpg|Qabrlar
Shodimulk_oqo_maqbarasi4.jpg|Devoriy bezaklari
Shodimulk_oqo_maqbarasi9.jpg|Ichki qismi


## Manbalar

## Adabiyotlar