open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Armanistonda korrupsiya

**Armanistondagi korrupsiya** mamlakatning iqtisodiy va siyosiy rivojlanishi uchun muhim muammo hisoblanadi.

Transparency International tashkilotining Armaniston bo‘yicha korrupsiyani qabul qilish indeksi sezilarli o‘sishni qayd etdi. 2020-yil uchun maʼlumotlarga koʻra, Armaniston Sharqiy Yevropaning Slovakiya, Xorvatiya, Vengriya, Bolgariya, Ruminiya kabi mamlakatlari, shuningdek, YeOIIning barcha mamlakatlarini ortda qoldirib, oʻzining eng yaxshi pozitsiyasiga erishdi. 2019 yilda Armaniston MDH davlatlari orasida korrupsiyaga qarshi kurashda eng katta natijalarni ko‘rsatdi. Armaniston 2019—2020-yillarda korrupsiyani idrok etish indeksining umumiy yaxshilanishi boʻyicha dunyoda birinchi oʻrinni egalladi.

## 2018-yildan keyingi korrupsiyani baholash
2018-yilda Armaniston hukumati o‘zgarganidan so‘ng, avvalgi davrdagi ko‘plab korrupsiya ko‘rinishlari tekshirilmoqda.

Bir qator ekspertlarning taʼkidlashicha, Nikol Pashinyan hukumati korrupsiyaga qarshi strategiyasida bu yoʻnalishda profilaktika va maʼrifiy ishlarni olib borish zarurligini eʼtibordan chetda qoldiradi.

Avvalroq Armaniston matbuotida sobiq moliya vaziri, Davlat daromadlari qo‘mitasining sobiq rahbari Gagik Xachatryan oilasining boyligi Xachatryanning karerasi bilan birga oshgani, akalari esa o‘n millionlab dollarga real pul sotib olgani haqida ko‘plab materiallar chop etilgan edi. Milliy xavfsizlik xizmati ushbu nashrlar yuzasidan tekshiruv boshlagan, biroq u bir hafta o‘tib yopilgan. MXX vakilining aytishicha, ular bu masalada AQShdan yordam soʻramagan. Shuningdek, MXX ishni yopish sabablari haqida javob berishdan bosh tortgan. 2020-yil aprel oyida Milliy xavfsizlik xizmati Gagik Xachatryanga nisbatan 22,4 million dollar miqdorida yirik pora berish bo‘yicha jinoiy ish ochilgani haqida xabar bergan edi.

## 2004-2018-yillardagi korrupsiyani baholash
2004-yil mart oyida Armaniston parlamentining Jahon bankining 30 million dollarlik kreditidan foydalanishni tekshirish boʻyicha maxsus komissiyasi Yerevanning vayron boʻlgan suv infratuzilmasini modernizatsiya qilish dasturining muvaffaqiyatsizligi hukumat amaldorlari va xususiy firmalar oʻrtasidagi notoʻgʻri boshqaruv va korrupsiya degan xulosaga keldi. Jahon banki ushbu kreditni 1999-yilda Yerevan aholisining ichimlik suvidan foydalanishini yaxshilash maqsadida bergan. Hukumat 2004-yilga kelib koʻpchilik uy xoʻjaliklarini kecha-yu kunduz suv bilan taʼminlashga vaʼda berdi, ammo 2008-yilga kelib koʻpchilik shahar aholisi hali ham kuniga bir necha soat suv olgan. 2007-yil avgust oyida parlament tekshiruvida ekspert sifatida ishtirok etgan yerevanlik Britaniya muhandisi Bryus Tasker nafaqat arman rasmiylari va ishbilarmonlarini, balki Yerevandagi Jahon banki vakillarini ham kreditni suiisteʼmol qilishda aybladi.

Transparency International tashkilotining 2014-yilgi hisobotiga koʻra, Armanistonda ildiz otgan korrupsiya, xususiy tadbirkorlik va davlat idoralari oʻrtasida aniq ajralish yoʻqligi, siyosiy va biznes elita oʻrtasidagi oʻzaro bogʻliqlik korrupsiyaga qarshi saʼy-harakatlarni nisbatan samarasizlikka olib keladi.

## Manbalar
Bosniya va Gersegovinada korrupsiya

Transparency International tashkilotining korrupsiya boʻyicha umumiy jamoatchilik soʻrovi shuni koʻrsatadiki, fuqarolar Bosniya va Gersegovinaning siyosiy tuzilmalarini korrupsiyadan chuqur taʼsirlangan deb bilishadi. Fuqarolarning uchdan ikki qismi hukumatning korrupsiyaga qarshi kurash borasidagi saʼy-harakatlari samarasiz, deb hisoblaydi.

Transparency Internationalning 2021-yilgi korrupsiyani idrok etish indeksida Bosniya va Gertsegovina 0 („juda korrupsiyalashgan“) dan 100 („juda toza“) gacha boʻlgan shkala boʻyicha 35 ball toʻpladi. Ballar boʻyicha tartiblanganda, Bosniya va Gertsegovina Indeksda 180 mamlakat orasida 110-oʻrinni egalladi. Indeksda birinchi oʻrinni egallagan davlat eng halol davlat sektoriga ega deb hisoblanadi. Taqqoslash uchun, eng yaxshi ball 88 ball (1-o‘rin Daniya), eng yomon ball esa 11 ball (180-o‘rin Janubiy Sudan) bo‘ldi.

## Koʻrsatkichlar
Yevropa Ittifoqining 2013-yildagi taraqqiyot hisobotiga koʻra, Bosniya va Gertsegovinada korrupsiya darajasi yuqori deb hisoblanadi va uning kelajakdagi YeIga aʼzo boʻlish yoʻlida toʻsiq hisoblanadi. Mamlakatning murakkab huquqiy va meʼyoriy-huquqiy bazalari korrupsiya uchun imkoniyatlar yaratadi. Fasilitatsiya toʻlovlari Bosniya biznes muhitida keng tarqalgan deb hisoblanadi.

## Korrupsiyaga qarshi kurash
Hukumat korrupsiyaga qarshi kurash boʻyicha 2009—2014-yillarga moʻljallangan strategiyani ishlab chiqdi va bir nechta shov-shuvli ishlarni qoʻzgʻatdi, ammo qonunchilik va institutsional bazalarning umumiy tatbiq etilishi hali ham yomon.

### Fuqarolik jamiyati ishtirokini kengaytirish
Fuqarolarning ishtiroki va halollik, hisobdorlik va oshkoralik qadriyatlari korrupsiyaga qarshi kurashning muhim tarkibiy qismidir. Korrupsiyaga oid madaniy tushunchani oʻzgartirish, fuqarolarga huquqbuzarliklarga qarshi harakat qilishga yordam beradigan dastur va harakatlarni ishlab chiqish muhimdir.

## Manbalar

## Havolalar

* korrupsiyaga qarshi biznes portalidan Bosniya va Gertsegovina korrupsiya profili
Albaniyada korrupsiya

**Albaniyada korrupsiya** juda jiddiy muammo. Global korrupsiya barometri (2013) maʼlumotlariga koʻra, respondentlarning 66 foizi Albaniyada korrupsiya darajasi oshganini taʼkidlagan.

Transparency International korrupsiyani qabul qilish indeksi 180 ta davlatni davlat sektoridagi korrupsiya darajasiga koʻra baholaydi va keyin bu mamlakatlarni reytingiga koʻra o‘rinlarini belgilaydi. Past ball yuqori reytingga ega boʻladi va korrupsiyalashgan davlat sektorini idrok etishdan dalolat beradi. 2021-yil indeksida Albaniya 100 balldan 35 ball toʻpladi va 180 mamlakat ichida 110-oʻrinni egalladi; solishtirish uchun, eng yaxshi ball 88 ball (1-o‘rin), eng yomon ball esa 11 ball (180-o‘rin) bo‘lgan.

Korrupsiya hali ham Albaniyada biznesni yoʻlga qoʻyishning eng muammoli omillaridan biri hisoblanadi. Albaniyada korrupsiyaga qarshi qonunchilik bazasi moʻtadil boʻlsa ham, uning ijrosi zaif va korrupsiya uchun sudlanganlik darajasi hali ham juda past.

## Albaniyada korrupsiya va inson taraqqiyoti
1990-yildan keyin Albaniya markazlashgan iqtisodiyotdan liberal iqtisodiyotga o‘tdi. Liberallashtirish siyosatga, iqtisodiyotga va boshqa ijtimoiy jihatlarga asosan salbiy taʼsir koʻrsatdi. Mamlakatning muvaffaqiyat sari olgʻa siljishini oʻlchaydigan ikkita asosiy komponent mavjud. Birinchidan, iqtisodiy oʻsish taraqqiyotning eng koʻp qoʻllaniladigan va muhokama qilinadigan koʻrsatkichidir. Soʻnggi yigirma yil ichida iqtisodchilarni iqtisodiy oʻsish emas, balki sogʻliqni saqlash, taʼlim darajasi va daromadlar yigʻindisidan iborat boʻlgan iqtisodiy rivojlanish koʻproq qiziqtirdi. Ikkinchidan, korrupsiya darajasi taraqqiyotning muhim tarkibiy qismi hisoblanadi. Turli tadqiqotlar korrupsiya darajasi va mamlakatlar taraqqiyoti oʻrtasidagi salbiy bogʻliqlikni aniqladi. Hysa (2011) ning empirik tadqiqoti korrupsiya indekslari va inson taraqqiyoti oʻrtasida statistik jihatdan muhim salbiy munosabatlar mavjudligini koʻrsatadi. Tadqiqotning empirik dalillari, Albaniyani Yevropa Ittifoqiga aʼzo davlatlar bilan solishtirganda, koʻproq korrupsiyaga uchragan mamlakatlarda inson rivojlanishining past darajasi borligini koʻrsatadi. Albaniya misolida korrupsiya va inson taraqqiyoti oʻrtasidagi munosabatlar Yevropa Ittifoqi mamlakatlariga qaraganda ancha kuchliroq ekanligi aniqlangan.

## Manbalar
Jamie Tardif

**Jamie Marc Tardif** (; 1985-yil 23-yanvarda tugʻilgan) – kanadalik sobiq professional xokkey hujumchisi. Tardif qisqa vaqt davomida Milliy xokkey ligasida (NHL) Boston Bruins jamoasida ikkita oʻyinda maydonga tushgan.

## Jamoalardagi oʻyin faoliyati
Tardif Calgary Flames jamoasi tomonidan 2003-yilda NHLga kirish draftida 112-oʻrinda jamoa tarkibiga tanlangan. U 2001-yildan 2006-yilgacha Ontario xokkey ligasining Peterboro Petes jamoasi bilan oʻynagan. Flames jamoasi bilan shartnoma imzolay olmagan Tardif 2005-yilgi NHL kirish draftiga qayta nomzodini qoʻydi.

2006—2007-yilgi mavsumda Tardif ECHLning Toledo Storm jamoasi bilan professional oʻyinda debyut qilgan. Mavsum davomida Tardif Grand Rapids Griffins bilan mavsumni yakunlashdan oldin Manitoba Moose va Iowa Stars jamoalari bilan professional sinov shartnomalarini imzolagan.

2007-yil 26-iyulda Tardif Griffins jamoasi bilan 2007—2008-yilgi mavsum uchun shartnoma imzolagan. 2008-yil 15-aprelda 17 gol va 34 ochko toʻplaganidan soʻng, Jamie Griffins jamoasining NHLdagi filiali Detroit Red Wings jamoasi bilan ikki yillik boshlangʻich darajadagi shartnoma imzolagan.

Jamie 2010-yilning 8 avgustida Red Wings jamoasi bilan ikki tomonlama bir yillik shartnomaga qayta imzo chekkan.

2011-yil 5-iyulda Tardif Boston Bruins jamoasi bilan ikki yillik shartnoma imzolagan. 2012—2013-yilgi mavsumdagi shartnomasining ikkinchi yilida Tardif Bruinsning Providensdagi AHL filialidan chaqirib olingan va 2013-yil 2-fevralda Maple Leafs jamoasi ustidan 1:0 hisobida gʻalaba qozongan oʻyinda NHLdagi debyutini oʻtkazgan.

2013-yil 5-avgustda Tardif erkin agent sifatida Buffalo Sabers jamoasi bilan bir yillik shartnoma imzolagan. Sabers oʻquv-mashgʻulot yigʻinida qatnashgandan soʻngRochester Americans jamoasiga transfer qilingan va u yerda 2013—2014-yilgi mavsumda 51 oʻyinda 18 gol va 37 ochko toʻplagan.

## Jamoalardagi faoliyat statistikasi

### Muntazam mavsum va pley-off

### Xalqaro

## Manbalar
Kalidou Koulibaly

**Kalidou Koulibaly** (; 1991-yil 20-iyun kuni Fransiyaning Sent-Die-des-Vosges shahrida tugʻilgan) — fransuz futbolchisi, „Al-Hilal“ futbol klubi himoyachisi va Senegal terma jamoasi sardori. 2018—2022-yilgi jahon chempionatlari ishtirokchisi.

## Klublardagi faoliyati
Faoliyatining boshida Kalidou Koulibaly oʻzining „Saint-Dié“ futbol klubining yoshlar jamoasida oʻynagan. Keyinchalik Fransiya havaskorlar chempionatida 2 mavsumni ushbu klubning asosiy jamoasida oʻtkazgan. Shundan keyin 2009-yil 1-iyulda „Metz“ professional futbol klubining yoshlar akademiyasi jamoasiga qoʻshilgan.

2012-yil 29-iyun kuni Kalidou Koulibaly Belgiyaning „Genk“ jamoasiga o‘tib, to‘rt yillik shartnoma imzolagan. 2012-yilning 23-avgustida Kalidou Koulibaly yangi jamoasi safida UEFA Yevropa ligasi doirasidagi „Luzern“ futbol klubiga qarshi o‘yinda debyut qilgan. 26-avgust kuni „Zulte Waregem“ futbol klubiga qarshi oʻyinda debyut qilgan. 23-dekabr kuni „Anderlecht“ futbol klubiga qarshi bahsda Kalidou Koulibaly yangi jamoasi safida ilk golini urgan. 2013-yilda Kalidou klubga Belgiya kubogini yutishda yordam bergan.

2022-yilning 16-iyulida u Angliyaning „Chelsea“ futbol klubiga o‘tib, to‘rt yillik shartnoma imzolagan. Transfer summasi 40 million yevroni tashkil qilgan. 6-avgust kuni „Everton“ futbol klubiga qarshi oʻyinda u Angliya premyer ligasida debyut qilgan. 14-avgust kuni „Tottenham“ futbol klubiga qarshi bahsda Kalidou Koulibaly „Chelsea“ safidagi ilk golini urgan.

## Xalqaro faoliyati
2011-yilda Kalidou Koulibaly Fransiya yoshlar terma jamoasining Kolumbiyadagi yoshlar o‘rtasidagi jahon chempionatida ishtirok etish uchun arizasiga kiritilgan. Turnirda u Kolumbiya, Janubiy Koreya, Mali, Nigeriya, Portugaliya va Meksika terma jamoalariga qarshi oʻyinlarda ishtirok etgan.

2015-yilda Kalidou Koulibaly oʻzining vatani Senegal terma jamoasida oʻynash taklifini olgan va uni qabul qilgan. 8-sentyabr kuni Janubiy Afrikaga qarshi oʻrtoqlik uchrashuvida u Senegal terma jamoasi safida debyut qilgan.

2017-yilda Kalidou Koulibaly Gabonda boʻlib oʻtgan Afrika Millatlar Kubogida ishtirok etgan. Turnirda u Zimbabve, Tunis va Kamerun terma jamoalariga qarshi oʻyinlarda ishtirok etgan.

2018-yilning may oyida Kalidou Koulibaly Rossiyada boʻlib oʻtadigan jahon chempionatiga chaqirilgan. Turnirda senegalliklar saralash bosqichining barcha uchta o‘yinini Polsha terma jamoasi, Yaponiya terma jamoasi va Kolumbiya terma jamoasiga qarshi o‘tkazgan, ammo yakunda Senegal turnirdan chetlashtirilgan.

2019-yilda Kalidou Koulibaly ikkinchi marta Misrda boʻlib oʻtgan Afrika Millatlar Kubogida ishtirok etgan. Turnirda u Tanzaniya, Jazoir, Keniya, Tunis, Benin va Uganda terma jamoalariga qarshi oʻyinlarda ishtirok etgan.

2022-yil 11-noyabrda u Senegal terma jamoasining Qatarda bo‘lib o‘tadigan JCh-2022 o‘yinlarida ishtirok etish uchun rasmiy tarkibga kiritilgan. 2022-yilning 29-noyabr kuni guruh bosqichining uchinchi o‘yinida Ekvador terma jamoasi darvozasini ishg‘ol qilib, terma jamoadagi ilk golini kiritgan.

## Statistikasi

## Manbalar

## Havolalar

*
*
*
Don Thompson (muz xokkeyi)

**Donald Thompson** () – kanadalik isteʼfodagi xokkey hujumchisi.

## Jamoalardagi faoliyati
Thompson 1968—1969-yillarda Niagara Falls Flyers jamoasida qisqa vaqt oʻynagan, ammo tez orada Michigan shtat universitetida birinchi kurs talabasi sifatida roʻyxatdan oʻtish uchun jamoani tark etgan. Thompson 1970-yilda universitet jamoasida ikkinchi kurs talabasi sifatida oʻynashni boshlashi mumkin boʻlgan. 1969—1970-yilgi mavsumdan boshlab barcha kelgan oʻyinchilar toʻrt yillik huquqqa ega boʻlgan. Thompson 1970-yilda WCHA yilning ikkinchi talabasi deb topilganida, u ushbu mukofotni olgan oxirgi oʻyinchi boʻlgan.

Yoʻqotilgan mavsumga qaramay, Thompson 1970-yillarning boshlarida Spartans jamoasi uchun ajoyib oʻyinchiga aylangan. U klub bilan oʻtkazgan uch mavsumining har birida gol urish boʻyicha jamoada yetakchilik qilgan va 1971-yilda butun amerikalik deb topilgan. Milliy terma jamoada u gol urish boʻyicha mamlakatda oltinchi oʻrinni egallagan. Thompson oʻqishni tugatganida, u Sparta jamoasining barcha vaqtlardagi eng yaxshi toʻpurari boʻlgan.

Kollejni tugatgandan soʻng, Tompson professional xokkeyning tez kengayishidan manfaatdor boʻlgunga qadar qisqa vaqt davomida professional xokkey oʻynagan. NHL va WHAning oʻyinchilarga boʻlgan talabi tufayli Thompson New Haven Nighthawks jamoasi bilan professional shartnoma imzolashga muvaffaq boʻlgan. U jamoa bilan ikki mavsumning bir qismini oʻynagan va 1974-yilda jamoaga ikkinchi bosqichga chiqishga yordam bergan.

## Jamoalardagi faoliyat statistikasi

### Muntazam mavsum va pley-off oʻyinlari

## Mukofot va unvonlari

## Manbalar
Rustamov Ergash

**Rustamov Ergash** - sharqshunos, filolog, Eronshunos  va filologiya fanlari doktori. 1925 — yil Qozogʻistonning Chimkent viloyatida tugʻilgan. SAGU (hozirgi OʻzMU) sharq fakultetini 1953 — yil bitiruvchisi. 1953 — yil Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi Fanlar Akademiyasi tizmasi Sharqshunoslik Instituti aspiranti, 1957 — yil OʻzFA da ilmiy xodim, 1964 — yilda katta ilmiy xodim. 1976 — yil pensiyaga chiqqan. 1980 — yil vafot etgan.
## '''Ilmiy yoʻnalishi'''
Manbashunoslik, oʻzbek mumtoz adabiyoti. Bir qancha Xalqaro ilmiy konfrensiyalar ishtirokchisi. 1991 — yilda Xalqaro Yassaviy mukofotiga sazovor boʻlgan.
## '''Asosiy ilmiy ishlari'''
Nomzodlik dissertatsiyalik mavzusi:" O znachenii tvorchestva uzbekskix poetov pervoy poloviniy XV veka" — 1957.
Doktorlik dessertatsiya mavzusi:"Nekotoriye voprosiy sravnitelnogo izucheniya uzbekiskiy literaturiy XV veka s lietraturoy drugix narodov Vostoka" — 1968.
## Manbalar
Fan Chjungyan

**Fan Chjungyan** (xitoycha 范仲淹, pinyin Fan Zhongyan; 989, Usyan uyezdi — 1052) — Xitoy davlat arbobi va Song davri yozuvchisi.
## Tarjimai hol
1015-yilda (26 yoshda) Tsinshi unvonini oldi. Dastlab, u Xitoyning Tinch okeani sohillarida suv oqimlari qurilishiga rahbarlik qilgan. 1034—1036-yillarda Ouyang Syu bilan birgalikda imperator kutubxonasini kataloglashtirdi.
1040—1044-yillarda Gʻarbiy Syaning Tangut podsholigi bilan boʻlgan urushda Fan Shensi provinsiyasiga qoʻmondon oʻrinbosari etib tayinlangan, 1041-yilda esa viloyat mudofaasini tashkil etish bilan shugʻullangan. 1044-yilda tinchlik oʻrnatilishi imperator saroyi tomonidan Fanning shaxsiy muvaffaqiyati sifatida baholandi, garchi xitoyliklar kumush, ipak va choyga katta soliq toʻlashlari kerak edi. Fan poytaxtga chaqirilib, kansler o‘rinbosari darajasiga ko‘tarildi. Bu lavozimda Fan 1045-yilda hayotning turli sohalarida bir qator islohotlarni amalga oshira boshladi.
Ortodoksal konfutsiylik boʻlgan Fan 10 banddan iborat islohot loyihasini taklif qildi, keyin esa imperator tomonidan maʼqullandi, jumladan soliq siyosati va mansabdor shaxslarni tekshirish tizimidagi oʻzgarishlar. Fan Xitoy boshqaruv tizimining asosiy muammolaridan birini yetarli darajada malakali amaldorlar va mutaxassislarning yo‘qligida ko‘rdi. U butun mamlakat boʻylab yangi maktablar ochilishini yoqladi.
## Ijodiyoti
Fan Chjungyan Ci janridagi koʻplab sheʼrlar muallifi. Uning eng mashhur asari „Yueyang minorasi haqida eslatmalar“. Asar minorani qayta qurgan Teng Tzitsing (xitoycha: 滕子京) taklifiga binoan yozilgan. Boshqa narsalar qatorida, unda muallif oʻz oʻrnini egallashni orzu qilgan „qadimgi xalqlar“ (shi-ziyolilar tabaqalari) haqidagi mashhur tavsifni oʻz ichiga oladi: "Poytaxt saroylarida xalqqa gʻamxoʻrlik qiladiganlar va daryolar orasida. va koʻllar ular suverenga gʻamxoʻrlik qiladi. Dunyo qiyinchiliklarida birinchi va quvonchlarida oxirgi (xitoycha: 不以物喜，不以己悲，居廟堂之高，則憂其民；處江湖之遠，則憂其君。是進亦憂，退亦憂；然則何時而樂耶？其必曰：「先天下之憂而憂，後天下之樂而樂」乎！噫！微斯人，吾誰與歸！).
## Manbalar
Oscar (1991-yilda tugʻilgan futbolchi)

**Oscar dos Santos Emboaba Júnior** (; 1991-yil 9-sentabrda, San-Paulu, Braziliyada tugʻilgan) – Oskar nomi bilan mashhur, braziliyalik sobiq futbolchi, Xitoyning „Shanxay SIPG“ klubida yarim himoyachi sifatida oʻynaydi. Braziliya terma jamoasida oʻynagan. Oskar yoshlar oʻrtasidagi jahon chempionati finalida uchta gol urgan birinchi va hozircha yagona futbolchidir.

## Klub martaba

Oskar oʻz faoliyatini "Unian Barbarense" yoshlar jamoasida boshlagan. Keyin 2004-yilda San-Pauluga koʻchib oʻtgan. 2008-yildan boshlab yarim himoyachi asosiy jamoada oʻynay boshladi va oʻsha yili klub bilan mamlakat chempionligini qoʻlga kiritdi. Umuman olganda, Oskar Emboaba jamoa tarkibida 14 ta oʻyin oʻtkazdi, ammo 2010-yilda uning shartnomasi yakunlangach, San-Paulu futbolchi bilan shartnomani uzaytirmaslikka qaror qildi.

2010-yil 17-iyunda Oskar Emboaba Internasional klubiga oʻtdi. U Klublar oʻrtasidagi Jahon chempionatida asosiy jamoaga qoʻshilishdan oldin 23 yoshgacha boʻlgan milliy chempionatda oʻynagan. 2011-yildan beri Oskar Koloradoda bosh murabbiy boʻlib, markaziy maydonda Andrés D’Alessandro bilan duet tuzdi. Ular birgalikda oʻz jamoasiga Rio Grande do Sul shtat chempionatida gʻolib chiqishga yordam berishdi.

2012-yilning 25-iyulida Oskar "Chelsi" klubi bilan 5 yillik shartnoma imzoladi. Transfer summasi 25 million funtni tashkil qildi. 19-sentabr kuni Oskar EmboabaUEFA Chempionlar Ligasi doirasidagi birinchi oʻyinini "Juventus" ga qarshi oʻtkazdi va bu oʻyinda u 2 ta gol urdi, bu braziliyalikning London klubidagi birinchi oʻyinidir; Uchrashuv durang bilan yakunlandi – 2:2.

2016-yil 23-dekabrda Oskar „Shanxay SIPG“ bilan shartnoma imzoladi. Transfer summasi 70 million yevro. Futbolchi Xitoy klubida soliqdan keyin yiliga 20 million funt ishlab topadi.

## Yutuqlar
**"San-Paulu"**

* A Seriya chempioni: 2008-yil

**Chelsi**

* Premyer-liga chempioni: 2014/15
* Futbol Ligasi kubogi sohibi: 2015
* 2013-yil UEFA Yevropa ligasi gʻolibi

## Ishlash statistikasi

### Klub statistikasi

## Manbalar

## Havolalar

* 
* 
* 
*
Liviya ayollar milliy futbol terma jamoasi

**Liviya ayollar milliy futbol terma jamoasi** Liviya sharafini himoya qiladigan milliy futbol terma jamoasidir. Liviya ayollar milliy futbol terma jamoasi haligacha FIFA tomonidan tan olinmagan. Demakki, Liviya ayollar milliy futbol terma jamoasi FIFA reytingiga kirmagan.

## Tarixi

Liviyada ayollar oʻyini juda kam rivojlangan. 2004-yilda Afgʻonistonda amalga oshirilgan shunga oʻxshash loyihadan ilhomlangan holda, Liviyada ham ayollar uchun oʻyin holatini yaxshilashga harakat qilish uchun loyiha ishlab chiqilgan edi. 2006-yilda mamlakatda bironta ham ayol futbolchi roʻyxatdan oʻtmagan. Oʻsha yili ayol futbolchilarni yaxshiroq roʻyxatga olish va ularning faoliyatini kuzatib borish uchun qoʻmita ishlab chiqilgan edi. 2006-yilda mamlakatda birorta ayollar jamoasi yoʻq edi. Shunga qaramay, Liviyada ayollar futbolig boʻlgan eʼtibor oshib bormoqda. Xususan, 2011-yilgi ayollar oʻrtasidagi Jahon chempionatini mamlakatda translyatsiya qilish huquqini Al-Jazira va Eurosport telekanallari sotib olgan.

Liviyada Milliy federatsiya 1962-yilda tashkil etilgan va 1964-yilda FIFAga qoʻshilgan. Liviya ayollar milliy futbol terma jamoasining sport toʻplamlari yashil koʻylaklar, oq shortilar va yashil paypoqlarni oʻz ichiga oladi. 2006-yilda mamlakatda Miliy federatsiya tarkibida ayollar futboliga mas’ul boʻlgan uchta xodim mavjud edi.

2021-yilda Abdul Hakim Al-Shalmaniy boshchiligidagi Liviya Futbol Assotsiatsiyasi mamlakat tarixidagi birinchi ayollar ligasi boshlanganini eʼlon qildi va ayollarligasining starti kelasi yilning birinchi sentyabrida boʻlishini maʼul qildi.

## Liviya ayollar milliy futbol terma jamoasining xalqaro turnirlardagi natijalari
 **Chempion**  **Ikkinchi oʻrin**  Uchinchi oʻrin Toʻrtinchi oʻrin

### FIFA ayollar oʻrtasidagi Jahon chempionati

### Olimpiya oʻyinlari

### Afrika ayollar millatlar kubogi

### Afrika oʻyinlari

#### UNAF ayollar turniri

#### Oʻrtayer dengizi oʻyinlari

#### Arab ayollar kubogi

## Liviya ayollar milliy futbol terma jamoasining barcha davrlardagi oʻyinlari tarixi
Quyida Liviya ayollar milliy futbol terma jamoasining barcha davrlardagi oʻyinlar tarixi berilgan. Bunda oʻzaro oʻyinlarda Liviya ayollar milliy futbol terma jamoasining ustunligi boʻlgan terma jamoalar qatori yashil rangda, oʻzaro oʻyinlarda, aksincha, Liviya ayollar milliy futbol terma jamoasi ustidan raqib terma jamoaning ustunligi boʻlgan qatorlar qizil rangda va agar raqib terma jamoa va Liviya ayollar milliy futbol terma jamoasining oʻzaro oʻyinlardagi natijalari teng boʻlsa sariq rang berilgan.

; *Ushbu roʻyxatni tuzishda Liviya ayollar milliy futbol terma jamoasining [[FIFA]] [https://web.archive.org/web/20130328201723/http://www.fifa.com/mm/document/affederation/administration/01/79/87/75/circularno.1324-fifa-coca-colaworldranking.pdf A darajasidagi oʻyinlari] hisobga olingan*

## Manbalar
Rene Trudell

**Joseph Rene Edward Trudell** (; 1919-yil 31-yanvar &#x2013; 1984-yil 25-iyul) -  Kanadalik professional xokkeychi boʻlib, New York Rangers jamoasi bilan Milliy xokkey ligasida 129 oʻyin oʻtkazgan.

## Biografiyasi
Manitoba shtatining Mariapolis shahrida tug'ilgan Trudell Ikkinchi jahon urushi paytida Kanada armiyasida xizmat qilgan. Urushdan keyin Trudell New York Rangers jamoasining katta filialiga qo'shilgan. New York Rovers jamoasida u boshqa manitobans Cal Gardner va Church Russell bilan bir qatorda o'ynagan. Matbuot tomonidan "ko'zni qamashtiruvchi" deb ta'riflangan uchlik jamoada yaqqol ustunlik qilgan

Rangers bilan uch mavsumning bir qismini o'tkazgandan so'ng, 1948-yil 26-aprelda Trudell Gardner, Bill Juzda bilan birga Stanley kubogi chempioni Toronto Maple Leafs jamoasiga almashtirilgan. 

Oxir oqibat, Trudell butun NHL faoliyatini Rangers jamoasi bilan o'tkazgan va 129 o'yinida 52 ochko uchun 24 gol va 28 golga assistentlik qilgan.

## Jamoalardagi faoliyat statistikasi

## Manbalar
Payshanba madrasasi

**Payshanba madrasasi** — Samarqand madrasasi. Payshanba madrasasi XVIII asrda Miyonqol viloyatidagi Payshanba qal’asida Buxoro amiri Amir Shohmurod buyrugʻi bilan Qambariy tomonidan bunyod etilgan. Madrasa gʻarbida Roʻzi Murod hovlisi, shimolida omma yoʻli va Arabboy hovlisi, sharqi omma yoʻli, janubida esa tahoratxona mavjud boʻlgan. Madrasa xonaqoh va 15 ta hujradan iborat boʻlgan. Xonaqoh vayron etilgan masjid oʻrniga qurilgan. Madrasaning sharqiy tomonida yana 2 ta hujra qurilgan. Madrasa hujralari 17 taga yetgan. Payshanba madrasasi manbalarda „Amir Jannatmakon madrasasi“, „Panjshanba xonaqohi madrasasi“, „Amir Jannatmakon madrasasi“, „Qambariy madrasasi“ „Panjshanba qoʻrgʻoni oliy madrasasi“ kabi nomlar bilan qayd etilgan. Abdusattor Jumanazar ushbu madrasaga oid bir qator vaqf hujjatlari va manbalarni oʻrgangan boʻlib, madrasa bilan bogʻliq maʼlumotlar keltirgan. Amir Shohmurod buyrugʻi bilan tuzilgan vaqf hujjati yoʻqoladi va hijriy 1227 yil (1812) ishonchli kishilar koʻmagida qayta tiklanadi. Madrasa bunyodkori Qambariy ushbu madrasa va xonaqoh uchun Qirgʻiz qishlogʻida 50, Pashanba tegishli Quruq mavzesida 15 , Yodgorxona mavzesi va Navqa qal’asi yaqinida 8, Tabaron mavzesida 8 tanob yerni vaqf qiladi. Mutavvali vaqf hosilidan ushr olgan. Mazkur vaqf hujjati qozi ul-quzzot Mir Nosir ibn Miri Miron Mir Abdulloh va qozi Boboxoja ibn Xoja Abdukarim muhrlari bilan tasdiqlangan. Vaqf hujjatini Samarqand viloyati vaqf ishlari boshqaruvchisi V.L Vyatkin rus tiliga tarjima qilgan. V.L Vyatkin tadqiqotlariga koʻra madrasa pishiq gʻisht va ganchdan mustahkam qurilgan. Hovlisi uzunasiga 10 sajen, oyoq tagiga pishiq gʻishtdan terilgan, 15 hujrada 2 nafardan talaba yashab, tahsil olgan. Har biri alohida eshikli, xonalar tepasi gumbazli va yorugʻlik tushib turishga moʻljallangan. Hujralar yonida pishiq gʻishtdan minora ham boʻlgan.

## Meʼmorchiligi
Payshanba madrasasi 15 ta hujradan iborat boʻlgan. Ushbu madrasa Oʻrta Osiyo meʼmorchiligi uslubida bunyod etilgan. Madrasa pishiq gʻisht, yogʻoch, tosh va ganchdan qurilgan. Madrasa hozirgi kunda saqlanib qolmagan.

## Manbalar
Riechedly Bazoer

**Riechedly Bazoer** (; 1996-yil 12-oktabrda tugʻilgan) — gollandiyalik professional futbolchi, Gollandiyaning AZ klubida yarim himoyachi sifatida oʻynaydi.

## Klublardagi faoliyati

### Ajax
Bazoer 2012-yil 16-noyabrda Erediviziya vakili Ajaxga qoʻshilgan.  Premyer-liga vakillar „Arsenal“, „Chelsea“, „Manchester City“ va „Newcastle United“ ga oʻtishi mumkin edi, ammo „Ajax“ bilan shartnoma imzoladi. KNVB qarori tufayli 2012—2013-yilgi mavsumda asosiy jamoada oʻynamadi. Oʻrniga Beloften Erediviziyasida Jong Ajax safida oʻynadi.

2013-yil 29-iyun kuni SDC Puttenga qarshi mavsumoldi o‘rtoqlik o‘yinida (4:1) „Ajax“ safida debyut qildi. 2015-yilning 15-fevralida Bazoer Twentega qarshi o‘yinda (4:2) „Ajax“ safidagi ilk golini kiritdi. 2015-yilning 19-fevralida Bazoer Legia Warshaw qarshi oʻyinda (1:0) Yevropa ligasida debyut qildi.

### VfL Wolfsburg
2016-yilning 14-dekabrida VfL Wolfsburg Bazoer shartnoma imzolaganini eʼlon qildi. Transfer keyingi qishki transferlar oynasida amalga oshirildi. Shartnomaga koʻra 2021-yilning 30-iyunigacha oʻynashi kerak edi. Transfer narxi 12 million yevroga baholangan.VfL Wolfsburg safida 2017-yil 12-fevralda TSG 1899 Hoffenheimga qarshi Bundesliga o‘yinida debyut qildi.

#### Porto (ijara)
2018-yilning 31-avgustida Bazoer Primeira Liga vakili Portoga bir yilga ijaraga berildi. Bazoer jarohatlar va intizomi yoʻqligi sababli „Porto“ ning birorta liga oʻyinida maydonga tushmadi.

#### Utrecht (ijara)
2019-yilning 7-yanvaridan mavsum oxirigacha Utrechtda ijara asosida oʻynadi.

### Vitesse
2019-yil 12-iyulda Vitessga qoʻshildi. Uch yillik shartnoma imzoladi. Bazoer 2019-yilning 3-avgustida sobiq jamoasi „Ajax“ga qarshi oʻyinda „Vitess“ safida debyut qilgan. Uchrashuvda gol urdi, ikkita sariq kartochka olib, maydondan chetlatildi

### AZ Alkmaar
2022-yilning 1-avgustida Bazoer AZga tekinga qoʻshildi va uch yillik shartnoma imzoladi.

## Xalqaro faoliyati

### Yosh
Bazoer Gollandiyanining turli yoshlar darajasidagi terma jamoalarida oʻynagan. 2012-yilgi UEFA U-17 Yevropa chempionatida ishtirok etgan. Musobaqada chempionlini qoʻlga kiritgan.

2013-yil 4-yanvar kuni Curaçao Futbol Federatsiyasi Bazoerni Meksikada boʻlib oʻtadigan 2013-yilgi KONKAKAF U-20 chempionatiga Curaçao U-20 jamoasiga chaqirdi. Bazoer Curaçaoda oʻynash huquqi bor edi. Lekin uning agentlari taklifni rad etdi va Bazoer Amsterdamda qoldi.

### Professional
Bazoer 2015-yilning oktyabr Gollandiya terma jamoasiga birinchi chaqiruvni oldi. 2015-yilning 6-noyabrida Uels va Germaniyaga qarshi oʻrtoqlik oʻyinlariga ham taklif qilindi. 2015-yilning 13-noyabrida Uelsga qarshi kechgan o‘yinda asosiy tarkibdagi debyutini o‘tkazdi.

## Faoliyat statistikasi

## Yutuqlari

### Xalqaro
**Niderlandiya U17**

* 17 yoshgacha boʻlgan futbolchilar oʻrtasidagi Yevropa chempionati: 2012-yil

### Individual

* Ajax yilning eng yaxshi iqtidorli futbolchisi: 2016

## Manbalar
Mintaqashunoslik

**Mintaqashunoslik** - bu hududiy hamjamiyatlarning rivojlanishidagi ichki va tashqi omillarni (geosiyosiy, geografik, iqtisodiy, sotsial-madaniy, konfessional va boshqalar),mintaqaviy guruhlar, mamlakatlar va ularning mintaqalari xalqaro munosabatlar va global raqobat sub'ektlari sifatida o'rganadigan tahlili universitet fanidir.

## Manbalar

* Отделение краеведения и учебной географии Московского центра Русского географического общества
* Блог для краеведов всех уголков России
* «Я — Краевед» — Сайт народного краеведения
* Два десятилетия российского краеведения (Г. А. Мельничук, Н. В. Степанова. Два десятилетия российского краеведения // Библиография, № 5, 2010, C. 43-50)
Yabu madrasasi

**Yabu madrasasi** — Samarqand madrasasi. Yabu madrasasi 1841—1842-yillarda Samarqandda mulla Ernazar valadi Samandarboy tomonidan bunyod etilgan. Madrasa gumbazli boʻlib, 8 hujradan iborat boʻlgan. Madrasa uchun vaqf mulklari ajratilgan. Abdusattor Jumanazar ushbu madrasaga oid bir qator vaqf hujjatlari va manbalarni oʻrgangan boʻlib, madrasa bilan bogʻliq maʼlumotlar keltirgan. Hijriy 1257-yili zulhijja oyida (1842-yil, yanvar-fevral) mulla Ernazar valadi Samandarboy Payshanba viloyati qozixonasiga kelib, Hanifa arigʻi yonidagi Yabi qishlogʻida yarimgav yerini Yabu madrasasi uchun vaqf qiladi. Madrasa xom gʻishtdan gumbazli qilib qurilgan, yonida 2 ayvonli masjidi boʻlgan. Bitta mudarris 16 nafar talabaga dars oʻtgan. Madrasaga voqifning oʻzi mutavvali boʻlgan. Undan keyin esa uning avlodlari ushbu vazifani bajarishgan. Mutavvali hosildan ushr haq olgan. Vaqf hujjati shartiga koʻra, madrasa talabasi istagiga qarab, fiqhiy ilm yoki Qur’on hofizi yoʻnalishida tahsil oladi. Mudarris madrasa tarkibidagi ayvonli masjidda imomlik qilgan. Mazkur hujjatda toʻrtta muhr bosilgan. Mir Sadriddin qozi, Sayyid Mir Olim va mulla Fozil raisga kabilar muhrlari bosilgan. Mazkur hujjat bilan Samarqand viloyati vaqf ishlari boshqaruvchisi V.L Vyatkin ham tanishgan. Madrasa hujralarida ikki nafar talaba istiqomat qilgan. Uzurli sabasiz 2 oyi 10 kun darsga qatnashmagan talabalar oʻqishdan chetlashtirilgan. Madrasa mutavvali tomonidan nazorat qilib borilgan. Madrasa Pashanba tumanida joylashgan boʻlgan va mashhur madrasalardan biri boʻlgan. Rossiya imperiyasi davriga oid ushbu madrasaning vaqf hujjatlari saqlanib qolgan.

## Meʼmorchiligi
Yabu madrasasi 8 ta hujradan iborat boʻlgan. Ushbu madrasa Oʻrta Osiyo meʼmorchiligi uslubida bunyod etilgan. Madrasa xom gʻisht, yogʻoch, tosh va ganchdan qurilgan. Madrasa hozirgi kunda saqlanib qolmagan.

## Manbalar
Momaqaldiroq (pyesa)

**“Momaqaldiroq” —** Aleksandr Nikolayevich Ostrovskiyning 1859 yilda islohotdan oldingi koʻtarilish muhitida yozilgan besh pardali pyesasi . Muallif tomonidan tasvirlangan voqealar yozda Volga boʻyidagi xayoliy Kalinov shahrida sodir bo'ladi. Pyesaning uchinchi va toʻrtinchi qismlari oʻrtasida oʻn kun oʻtadi.

## Syujeti
Domostroy Kabanovlar oilasida hukmronlik qiladi, uni Tixon Ivanovich Kabanovning onasi - Marfa Ignatievna Kabanova (Kabanixa) boshqaradi. Bosh qahramon Katerina bolaligidanoq onasi bilan mehr va muhabbat muhitida yashagan, ammo Tixonga uylanganidan keyin uning hayoti oʻzgardi. Keyin u Dikogoning jiyani Boris Grigoryevichni (yana bir mayda zolim, ochkoʻz va shafqatsiz) sevib qoladi. Boris ham Katerinani sevib qolgan. Vaziyatning ogʻirligini tushungan oshiqlar hali ham yashirincha uchrashadilar. Keyin Katerina oʻzining yorqin, xudojoʻy tabiati bilan eriga - onasining huzurida - xiyonatini tan oladi, shundan keyin yosh ayolning hayoti butunlay chidab boʻlmas holga keladi. Tez orada Boris Dikoyning buyrugʻi bilan Sibirga joʻnaydi va Katerina oʻzini Volgaga tashlab oʻz joniga qasd qiladi .

## Qahramonlar

* **Savel Prokofyevich Wild**, savdogar, shaharning muhim shaxsi.
* **Boris Grigoryevich**, uning jiyani, yosh yigit, munosib oʻqigan.
* **Marfa Ignatyevna Kabanova** (" **Kabanixa** "), boy savdogarning xotini, beva ayol.
* **Tixon Ivanich Kabanov**, Marfa Kabanovaning oʻgʻli.
* **Katerina**, bosh qahramon, Tixon Kabanovning rafiqasi.
* **Barbara**, Tixonning singlisi.
* **Kuligin**, savdogar, oʻz-oʻzini oʻrgatgan soatsoz.
* **Vanya Kudryash**, yosh yigit, Dikiga xizmatchi.
* **Shapkin**, savdogar.
* **Feklusha**, sargardon.
* Glasha, **Kabanixining uyidagi** qiz.
* **Ikki piyodali** ayol, yetmish yoshli kampir, yarim aqldan ozgan.
* **Ikkala jinsdagi shahar aholisi** .

## Manbalar
1947-yilgi Indianapolis 500

**31-Xalqaro Indianapolis 500 mill poygasi** 1947-yil 30-may, juma kuni Indianapolis Motor Speedwayda boʻlib oʻtdi. 1947-yilgi mavsum natijalari bevosita AAA Championship Car poygasining natijalariga taʼsir qilar edi. Ushbu poyga 11 bosqichda oʻtkazilgan. 1946-yilgi mavsum gʻolibi George Robson 1946-yil 2-sentyabrda avtohalokatda vafot etgan. Ushbu mavsumda poygachi Shorty Cantlon poyga paytida halok boʻladi.

## Saralash va ASPAR boykoti
Saralash sinovlari besh kunga rejalashtirilgan edi. Saralash uchun minimal tezlik soatiga 115 milya etib belgilandi. Poygadan bir necha oy oldin, Amerika Professional Avtopoygalar Jamiyati (ASPAR) kasaba uyushmasiga aʼzo boʻlgan bir nechta faol haydovchilar pul hajmi boʻyicha poygani boykot qilish bilan tahdid qilishdi. 

## Saralashdan oʻtolmagan ishtirokchilar

* Walt Ader ***' (#6)
* [[Zora Arkus-Duntov]] ***' (#49)
* Bud Bardowski ***'
* [[Tommy Boggs (racing driver)|Tommy Boggs]] ***' (#23)
* Frank Brisko
* Leslie Brooke ***' (#35)
* [[Jim Brubaker]] ***' (#86)
* Red Byron ***' (#22)
* [[Duane Carter]] ***' (#32)
* Hal Cole
* Charles Crawford (#67)
* Billy Devore (#17)
* Louis Durant (#23)
* Sam Grecco ***' (#51)
* [[Sam Hanks]] (#54)
* [[Tommy Hinnershitz]] (#5)
* [[Norm Houser]] ***' (#69)
* Danny Kladis
* Johnny Mauro ***' (#64)
* [[Harry McQuinn]]
* [[George Metzler]] ***' (#55)
* Chet Miller
* Wally Mitchell ***'
* [[Overton Phillips]]
* [[Buddy Rusch]] ***'
* Art Scovell ***'
* [[Bill Sheffler]]
* [[Hal Stetson]] ***'
* Joel Thorne
* Louis Tomei (#44, #57)
* Steve Truchan ***' (#28)
* [[George Weaver (racing driver)|George Weaver]] ***' (#44)
* Doc Williams (#54)

## Natijalar

## Manbalar
Qumi xonaqohi madrasasi

**Qumi xonaqohi madrasasi** — Samarqand madrasasi. Qumi xonaqohi madrasasi Ofarinkentdagi mashhur Qumi xonaqohi bilan bitta meʼmoriy inshoot boʻlgan. Vaqf hujjati mavjud boʻlib, unda xonaqoh yonidagi hujralarda talabalar yashashi hamda ularga shaʼriy ilmlardan dars oʻtilgani taʼkidlanadi. Tadqiqotchi olim Abdusattor Jumanazar ushbu madrasaga oid bir qator vaqf hujjatlari va manbalarni oʻrgangan boʻlib, madrasa bilan bogʻliq maʼlumotlar keltirgan. Hujjatning yana ikkita alohida qismi mavjud. Ulardan birinchisida hijriy 1011-yili (1602—1603) Xoja Qosim ibn Mirzo Qosim ushbu vaqf muklarini boshqaruvchisi ekanini qozi Yasovul ibn Turdi oqa, Ibodulla shayx ibn hoji Abdurahmon guvohligida tasdiqlangan. Mutavvali hosildan ushr olgan. Qolganini xonaqoh imorati zaruriyatiga sarflaydi. Undan ortib qolganidan uchdan bir qismi voqif avlodlariga boʻlib berilgan. Yana uchdan bir qismi shu xonaqoh masjidida besh vaqt namozni ado etishga xizmat qiluvchi imom, xonaqohda talabalarga dars beruvchi 1 nafar mudarris va musulmonlar ibodatiga chorlovchi muazzinga taqsimlangan. Mazkur hujjat bilan Samarqand viloyati vaqf ishlari boshqaruvchisi V.L Vyatkin ham tanishgan. Madrasa hujralarida ikki nafar talaba istiqomat qilgan. Uzurli sabasiz 2 oyi 10 kun darsga qatnashmagan talabalar oʻqishdan chetlashtirilgan. Madrasa mutavvali tomonidan nazorat qilib borilgan. Madrasa Pashanba tumanida joylashgan boʻlgan va mashhur madrasalardan biri boʻlgan. Rossiya imperiyasi davriga oid ushbu madrasaning vaqf hujjatlari saqlanib qolgan.

## Meʼmorchiligi
Qumi xonaqohi madrasasi Oʻrta Osiyo meʼmorchiligi uslubida bunyod etilgan. Madrasa pishiq gʻisht, yogʻoch, tosh va ganchdan qurilgan. Madrasa hozirgi kunda saqlanib qolmagan.

## Manbalar
Chjan Go-li

**Chjan Go-li** (xitoycha: 張國立, inglizcha: Chang Kuo-li ; 1955-yil 26 mayda Taypeyda tugʻilgan) — tayvanlik detektiv romanlar muallifi. U 1978 yilda Fujen katolik universitetining Sharq tillari va adabiyoti fakultetini tamomlagan, ko‘p tillarni biladi, harbiy ishlar, sport tarixini o‘rganadi, zamonaviy qurol turlarini yaratish bilan qiziqadi. Yaponiya, Italiya va Fransiyada mualliflik qo‘llanmalarini nashr etadi (xotini bilan hammualliflikda).

Tayvanda turli adabiy mukofotlarga sazovor boʻlgan. Tayvanning Huangguan nashriyot uyi mashhur adabiyot mukofoti (Crown mashhur fantastika mukofoti) Gran-prisini oldi.

Taypeyda joylashgan The Times Weekly (xitoycha: 時報周刊) (1996-yil 29-maydan 2009-yil 31-maygacha) bosh direktori va bosh muharriri lavozimlarida ishlagan. U sobiq teleboshlovchi va kitoblarining hammuallifi Chjao Veyga uylangan.
## Manbalar
Vyetnamcha "Tiền"

**"Tiền"** (Hán tự : ) atamasi Vyetnam tarixida ishlatiladigan turli xil valyutaga oid tushunchalarga murojaat qilish uchun ishlatigan. Bu nom Xitoychada *qián* (yán) bilan oʻxshash boʻlib, ingliz tilida „ mace“ deb ataladigan ogʻirlik birligi hisoblanadi. Bu qimmatbaho metall tangalarda ishlatiladigan ogʻirlik birligiga, shuningdek, ipdagi naqd tangalarning soniga ham ishora qilishi mumkin. Bu nom, shuningdek, Vyetnamda oʻz tarixining turli davrlarida berilgan .

*"Tiền"* soʻzi ham vyetnamcha soʻz boʻlib, umuman pul tushunchasini anglatadi.

## Naqd pullar
Naqd tangalarda „*tiền“* atamasi 100 −600-qatoridagi 10 ta naqd tanganing pastki qatorlariga murojaat qilish uchun ishlatilishi mumkin.  Naqd tangalarning sifati „*tiền“ ni* hisoblash uchun ham muhim, 1945-yilda „*tiền“* *[[Tiền gián|tiền tiền gián]]* 36 ta naqd tangani oʻz ichiga olgadi.

## Qimmatbaho metall tangalar
19-asr boshlarida kumush va oltin quymalari imperator Vyetnamda 10 tiền (taxminan 40 gramm yoki 1 tael) gacha boʻlgan pul birligi sifatida sotilgan. 1 tiền boʻlgan barlarning ogʻirligi 3 grammdan 4 &nbsp;grammgacha boʻlgan.  Bu vaqt ichida kumush va oltin tangalar zarb qilingan.

Min-Mạng davrida esa (1820-1841) kumush „*tiền“* tangalardagi ajdarlarning rasmi koʻpincha dexterga (oʻngga) qaragan holda tasvirlangan boʻlsa, Thiệu Trị davrida (1841-1847) va keyinchalik bu tangalarda ajdaholar qoʻriqchisi tarzda (oldinga qaragan) tasvirlangan. 

Min Mệnh 14 (1833) yilda *Phi Long* ajdaho tangalarida ulardagi mis va rux miqdorini oshirib, kumushning esa tarkibini pasaytirib, amortizatsiya qilinadigan boʻlgan. 

Ushbu tangalar 20-asrgacha fransuz Indochinaʼda har xil miqdorda zarb qilinishda davom etgan boʻlsada garchi fransuz Indochina piastri bilan birga muomalada boʻlishgan.

## Tanga bezaklari
*Tian,* shuningdek, 1945-yilgacha Nguyen sulolasining hukumati tomonidan berilgan bezaklarning nomi boʻlgan, xuddi imperator Xitoyda boʻlgani kabi, bu tangalar ham taqdimot tangalari koʻrinishida boʻlgan, ammo Fransiya mustamlakasidan keyin *Tian* Yevropa uslubidagi *[[Sapèque d'Honneur|Sapeque]]* medallari sifatida ham taqdirlanilgan. *[[Sapèque d'Honneur|d’Honneur]]* (" Faxriy tanga „). 

*“Tiền"* taqdimotining tangalari bir nechta sinflarga boʻlingan boʻlib bular: *Đồng Tiền* (Đồngīn, „Mis pul“), *Ngân Tiền* (yàngyīn, „Kumush pul“) va *Kim Tiền* (yĐềnī, „Oltin pul“) nomlari bilan ham tanilgan.  *Sapèque d’Honneur* medali oʻz navbatida *Sapèque d’Argent* (kumushdan qilingan) va *Sapeque d’Or* (oltindan qilingan) nomlariga boʻlingan. 

Bu bezaklar odatda kumush yoki oltin naqd tangalarda, shuningdek Nguyen sulolasi tomonidan chiqarilgan boshqa tangalarning shaklini olgan lekin koʻpincha yanada murakkab dizaynga va (koʻpincha) turli xil yozuvlarga ham ega boʻlishgan. 

## Eslatmalar

## Manbalar

## Havolalar

* Vetnam imperatorlik tangalari
* Vetnam imperator tangalarining tavsifi (Vetnam tilida)
Ōharu

Yaponiyadagi Aichi prefekturasining Ama okrugida joylashgan shaharchadir. 2019-yil 1-oktabr holatiga ko‘ra, shaharda 13683 ta xonadonda 32318 nafar aholi istiqomat qiladi va aholi zichligi har kvadrat kilometrga 4904 nafarni tashkil qiladi. Shaharning umumiy maydoni 6,59 kvadrat kilometr (2,54 mi²) ga teng.

## Geografiyasi
Ōharu Aichi prefekturasining gʻarbiy qismida joylashgan boʻlib, asosan qoʻshni Nagoya metropolisi uchun yotoqxona shaharchasi sifatida rivojlangan.

### Qoʻshni munitsipalitetlar

* Aichi prefekturasi
** Nakagava-ku, Nagoya
** Nakamura-ku, Nagoya
** Ama

## Demografiyasi
Yaponiya aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra Ōharu aholisi soni soʻnggi 50 yil ichida keskin koʻpaygan.

### Iqlimi
Shahar issiq va nam yoz hamda nisbatan yumshoq qish (Köppen iqlim tasnifi *Cfa*) bilan ajralib turadigan iqlimga ega.

## Tarixi
Ōharu qishlogʻi 1889-yilda zamonaviy munitsipalitetlar tizimining oʻrnatilishi bilan tashkil etilgan. 1975-yilda u shahar maqomiga koʻtarildi. 2008-yilda Ōharuni qoʻshni Shippō, Jimokuji va Miva shaharlari bilan birlashtirish boʻyicha munozaralar boʻlib oʻtdi. Keyinchalik uchta munitsipalitet yangi Ama shahrini tashkil etdi, ammo Ōharu muzokaralardan voz kechdi va mustaqil munitsipalitet boʻlib qolmoqda.

## Taʼlim tizimi
Ōharuda uchta davlat boshlangʻich maktabi hamda shahar hukumati tomonidan boshqariladigan bitta davlat oʻrta taʼlim maktabi faoliyat yuritadi. Shaharda yuqori maktab mavjud emas.

## Transporti

### Temir yoʻl
Ōharuda hech qanday yoʻlovchi temir yoʻl transporti xizmat mavjud emas. Eng yaqin poezd stansiyasi — Nagoya shahar metrosining Higashiyama liniyasidagi Nakamura Kōen va qoʻshni Nakamura-ku vaNagoya shahrlaridagi stansiyalardir.

### Magistral yoʻl

*  Nagoya Daini Kanjo ekspress yoʻli

## Oxarulik taniqli odamlar

* Kaneyoshi Muto, dengiz aviatori
## Galereya

## Manbalar


## Havolalar

*
1948-yilgi Indianapolis 500

**32-Xalqaro Indianapolis 500 mill poygasi** 1948-yil 30-may, dushanba kuni Indianapolis Motor Speedwayda boʻlib oʻtdi.

## Natijalar

## Saralashdan oʻtolmagan ishtirokchilar

* Walt Ader ***' (#15, #45)
* [[Manny Ayulo]] ***' (#88)
* Henry Banks (#38)
* Cliff Bergere (#12, #85)
* Walt Brown (#69)
* Jim Brubaker ***' (#14)
* [[Red Byron]] ***' (#43)
* Bob Droeger ***' (#44)
* [[Louis Durant]] (#29)
* [[Milt Fankhouser]] (#23)
* [[Myron Fohr]] ***' (#32)
* Ken Fowler (#41)
* Roland Free (#73)
* Andy Granatelli ***' (#39, #59)
* [[Art Hartsfeld]] ***' (#27)
* Ralph Hepburn (#12)
* Jackie Holmes ***' (#24, #93)
* [[Ronney Householder]] (#68)
* [[George Lynch (racing driver)|George Lynch]] ***' (#56)
* George Metzler ***' (#47)
* [[Al Miller (racing driver born 1907)|Al Miller]] (#66)
* [[Cowboy O'Rourke]] ***' (#45)
* Johnnie Parsons ***' (#39)
* [[Joe Perkins (racing driver)|Joe Perkins]] ***' (#62)
* Ralph Pratt ***'(#87)
* [[Charlie Rogers (racing driver)|Charlie Rogers]] ***' (#89)
* Pete Romcevich (#49)
* Loral Tansy ***' (#71)
* [[Joel Thorne]] (#57)
* [[Louis Tomei]] (#10)
* [[Eddie Zalucki]] ***' (#21)

## Galereya


File:Alfa Romeo 308.jpg|Johnny Mauroning 1948-yilgi Alfa Romeo 308 avtomashinasi
File:1948NoviIndy500.jpg|1948-yilgi Novi


## Manbalar
Saint Martinville (Louisiana)

**Saint Martinville** () — AQShning Louisiana shtatidagi Saint Martin Parish shahrida joylashgan shaharchadir. Aholisi 2010-yilgi AQSh aholini roʻyxatga olishda 6 114 kishi va 2020-yilgi AQSh aholini roʻyxatga olishda 5 379 kishini tashkil qilgan.

## Geografiyasi
Saint Martinville shahri  (30,125053, −91,830593) koordinatalarda joylashgan. Shahar Lafayette metropolitan statistik hududining bir qismidir. Amerika Qoʻshma Shtatlari aholini roʻyxatga olish byurosi maʼlumotlariga koʻra, shaharning umumiy maydoni 3,0 kvadrat milya (7,8 km 2), shundan 3 kvadrat milya (7,8 km 2) quruqlik va 0,33% suvdan iborat.

## Demografiyasi

2020-yilgi AQSh aholini roʻyxatga olishda shaharda 5 379 kishi, 2 567 xonadon va 1 366 oila istiqomat qilgan.

2019-yilgi Amerika hamjamiyatining soʻroviga koʻra, irqiy va etnik tarkibi 63% qora va afro-amerikalik, 32,8% ispan boʻlmagan oq tanli, 0,4% osiyolik, 2,3% ikki yoki undan ortiq irq va 1,5% ispan va lotin amerikalik edi.

2010-yilgi AQSh aholisini roʻyxatga olishda shaharda 2 320 ta oila bor boʻlgan, ulardan 27,7% 18 yoshgacha boʻlgan bolalari bor , 31,5% er-xotinlar birga yashaydilar, 28,7% eri boʻlmagan ayollar va 33,9% oilasizlar edi. Barcha uy xoʻjaliklarining 28,7 foizi jismoniy shaxslardan iborat boʻlib, 12,4 foizida 65 yosh va undan katta boʻlgan yolgʻiz yashaydiganlar bor. Shahar aholisi keng tarqalgan boʻlib, 24,9% 18 yoshgacha, 6,6% 20 yoshdan 24 yoshgacha, 22,8% 25 yoshdan 44 yoshgacha, 26,9% 45 yoshdan 64 yoshgacha, 15,8% 65 yosh yoki yoshi kattaroqdir. Aholining oʻrtacha yoshi 38,8 yoshni tashkil etadi. Har 100 ayolga 85,8 erkak toʻgʻri keladi. 18 va undan katta yoshdagi har 100 ayolga 80,7 erkak toʻgʻri keladi.

2019-yilda uy xoʻjaliklarining oʻrtacha daromadi 25 520 dollarni tashkil etdi va uning aholisining 28 2 foizi qashshoqlik chegarasida yoki undan pastda yashagan. Erkaklar oʻrtacha daromadi 30 505 dollarni, ayollarniki esa 27 167 dollarni tashkil qilgan. 2010 yilda shahardagi uy xoʻjaliklarining oʻrtacha daromadi 24 246 dollarni, oilaning oʻrtacha daromadi esa 33 009 dollarni tashkil etdi. Erkaklar oʻrtacha daromadi 30 710 dollarni, ayollarniki esa 33 455 dollarni tashkil qilgan. Shaharning aholi jon boshiga daromadi 17 835 dollarni tashkil etdi. Oilalarning qariyb 24,6 foizi va aholining 29,4 foizi qashshoqlik chegarasidan past boʻlgan, shu jumladan 18 yoshgacha boʻlganlarning 50,2 foizi va 65 yoshdan oshganlarning 16,2 foizi qashshoq hisoblanadi.

## Manbalar
Park Kvang-on

**Park Kvang-on** ( koreys : gang-on, 1957-yil 26-martda tugʻilgan) — janubiy koreyalik teleboshlovchi va siyosatchi. U 2014-yildan beri Suvon 4-saylov okrugi bo‘yicha Milliy assambleyaning amaldagi deputati, shuningdek, 2020-2021-yillarda hukmron Liberal - demokratik partiyaning sobiq Bosh kotibi . 2018-2020-yillarda partiya vitse-prezidentlaridan biri bo‘lgan. Siyosatga kirishdan oldin u 1984 yildan 2011 yilgacha Munhwa Broadcasting Corporation (MBC) da ishlagan.

## <big>Hayoti:</big>
Haenam shahrida tugʻilgan  Park Koreya universitetida sotsiologiya boʻyicha bakalavr darajasiga ega  va Dongguk universitetida aloqa fanlari boʻyicha magistr darajasiga ega .  U 1984 yilda MBCga kirdi va turli lavozimlarda ishladi, jumladan, muxbir, muxbir, yangiliklar o'quvchisi va hokazo.  U 1997 yildan 2000 yilgacha Tokioda muxbir va 2000 yildan 2002 yilgacha MBC Newsdesk  uchun hafta oxiri yangiliklari rahbari boʻlib ishlagan. MBC 100 daqiqali munozara  2010 yildan 2011 yilgacha.

## <big>Faoliyati:</big>
Park MBCni tark etdi va 2011-yilda siyosatga kirgan.  2012-yilgi saylovdan oldin u Haenam - Vando - Jindo saylov okrugi uchun DUP -ning dastlabki saylovida qatnashgan  biroq amaldagi prezident Kim Yung-rokga yutqazgan . Buning oʻrniga u 2012 -yilda DUP prezidentligiga nomzod boʻlgan Mun Chje Inning matbuot kotibi boʻldi . U 2014 yilgi takroriy saylovda Suvon 4-saylov okrugi uchun NPAD nomzodi sifatida saylangan.,  Kim Jin-pyo Kyonnggi gubernatori lavozimini egallash uchun iste'foga chiqqanidan keyin . U o'sha paytdagi hukmron Saenuri partiyasidan Lim Tae- xuini mag'lub etdi va keyinchalik Seul poytaxti hududida NPADning yagona g'olibiga aylandi . U 2016 yilda qayta saylangan .2018-yil avgust oyida u Demokratik partiyadan vitse-prezidentlikka nomzod sifatida qatnashdi va 2-o‘rinni egalladi.

2018-yil 15-oktabrda Park va uning soxta yangiliklarga qarshi qo‘mitasi Google Koreyadan Kvanju qo‘zg‘oloni , Prezident Mun Chje In va boshqalar bilan bog‘liq soxta yangiliklarni o‘z ichiga olgan YouTube kontentini olib tashlashni so‘radi.  Biroq, Google ularning soʻrovini rad etdi va “qaysi biri haqiqiy va soxta ekanligini aniqlash oson emasligini” qoʻshimcha qildi.  Muxolifatdagi Koreya Ozodlik partiyasi ularning soʻrovini “OAV nazorati” deb tanqid qildi.

2020 yil 31 avgustda Park yangi prezident Li Nak Yon boshqaruvidagi Demokratik partiyaning yangi Bosh kotibi etib tayinland