open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sergiy Marchenko

**Sergiy Mixaylovich Marchenko** (; 1981-yil 24-yanvarda tugʻilgan) – ukrainalik iqtisodchi va siyosatchi, 2020-yil 30-martdan beri Ukraina Moliya vaziri lavozimida ishlab kelmoqda. Ilgari u 2016—2018-yillarda Ukraina moliya vaziri oʻrinbosari, 2018—2019-yillarda esa Ukraina Prezidenti maʼmuriyati rahbari oʻrinbosari lavozimlarida ishlagan.

## Yoshligi va taʼlimi
2002-yilda Marchenko Davlat soliq xizmati akademiyasida davlat moliyasini boshqarish boʻyicha magistr (faxriy diplom, 2001–2002-yillarda Ukraina Prezidenti stipendiyasi) darajasini olgan.

2009-yilda Marchenko iqtisod fanlari nomzodi ilmiy darajasini oldi (iqtisod fanlari nomzodi).

## Faoliyati
2002-yildan boshlab Marchenko Moliya vazirligi, Davlat soliq boshqarmasi, Moliya-bank qoʻmitasi va Vazirlar Mahkamasi Kotibiyatida bir qancha lavozimlarda ishlagan.

Marchenko 2011-yilda Garvard Kennedi maktabining „Menejment va yetakchilik“ dasturida qatnashgan va oʻz faoliyatini Prezident huzuridagi islohotlarni amalga oshirishni muvofiqlashtirish markazida boshlagan. U Byudjet kodeksini ishlab chiqishda ishtirok etgan. Kodeks 2014-yilda qabul qilingan. Shuningdek Marchenko byudjetni oʻzgartirish va sogʻliqni saqlash muassasalarining avtonomiyasini yaxshilashga qaratilgan qonun loyihalari paketini tayyorlashni muvofiqlashtirgan.

2014-yildan Bendukidze nomidagi Erkin bozor markazida ekspert boʻlib ishlagan va Davlat moliyasida yetakchilik dasturi kontseptsiyasini ishlab chiqqan. Soʻngra 2015—2016-yillarda Kiyev iqtisodiyot maktabi bilan hamkorlikda amalga oshirgan.

2016—2018-yillarda Moliya vaziri oʻrinbosari lavozimida ishlagan.

2018-yildan 2019-yilgacha Marchenko Prezident Administratsiyasi rahbari oʻrinbosari lavozimida faoliyat yuritgan.

2019-yilgi Ukraina parlament saylovlarida Marchenko Ukrainaning Groysman strategiyasi partiyasining saylov roʻyxatida 7-oʻrinni egalladi. Partiya birorta ham oʻrinni qoʻlga kirita olmadi.

2020-yil 7-apreldan beri NSDC aʼzosi.

2020-yilda Ukraina moliya vaziri etib tayinlandi.

„Korrespondent“ jurnali maʼlumotlariga koʻra, Marchenko Ukrainadagi eng nufuzli yosh siyosatchilarning 40 taligidan 4-oʻrin.

Hozirda Marchenko Xalqaro valyuta jamgʻarmasi va Jahon banki Boshqaruvchilar kengashi raisi hisoblanadi.

2023-yil 26-yanvardan boshlab Marchenko Ukraina uchun Donorlarni muvofiqlashtirish boʻyicha koʻp agentlik platformasining hamraisi.

## Boshqa faoliyati

* Jahon banki, Boshqaruv kengashining rasmiy aʼzosi (2020-yildan beri)

## Shaxsiy hayoti
Marchenko uylangan va ikki farzandi bor.

U triatlonga qiziqadi. Ironman 70.3 yoki „Half Ironman“ ning uchta startida qatnashgan.

## Manbalar

## Havolalar
*
Arzu (futbolchi)

**Arturo García Muñoz** (1981-yil 17-martda tugʻilgan), Arzu nomi bilan tanilgan, Ispaniyalik sobiq professional futbolchi, yarim himoyachi yoki markaziy himoyachi sifatida oʻynagan.

U faoliyatining katta qismini „Betis“da oʻtkazgan, yetti mavsumda La Liganing 200 ta oʻyinida maydonga tushgan (klub bilan 11 yil, 317 ta raqobatli oʻyin) va 2005-yil Ispaniya kubogida gʻalaba qozongan
.
### Klubdagi faoliyat
### Betis
Andalusiyaning „Real Betis“ klubi yoshlar fudbolchi boʻlgan Arzu Sevilya provinsiyasining Dos Hermanas shahrida tugʻilgan va u 1999–2000-yilgi mavsumda „B“ jamoasida Segunda B divizionida oʻynagan. Keyingi mavsumda u oʻzining debyutini oʻtkazgan. Asosiy tarkib bilan, 16 ta oʻyin va ikkita gol bilan Segunda divizionidan chiqishga yordam bergan, ammo keyinchalik bu darajada qolib, uni birmavsum Córdoba bilan sharnoma qilingan shartnomaga koʻra CFga ijaraga berilgan.

La Ligadagi birinchi mavsumida Arzu 35 ta oʻyinda maydonga tushib, 4 marta gol urgan, shu jumladan 2002-yilning 1-sentyabrida „Deportivo de La Korunya“ga qarshi safarda 4:2 hisobida gʻalaba qozonib, ligani ochish uchun bitta gol urgan. 2003-yildan 200-yilgacha u yana 60 ta oʻyin oʻtkazgan, chunki Betis mos ravishda toʻqqizinchi va toʻrtinchi oʻrinni egalagan.

Arzu 2005-2006-yilgi mavsumda Yevropada sakkizta oʻyinda maydonga tushgan: toʻrttasi UEFA Chempionlar Ligasida („Liverpul“ga guruh bosqichida 2:1 hisobida magʻlub boʻlgan) va toʻrtta UEFA kubogida. 2006-yil 13-mayda uning 75-daqiqada Atletiko Madridga qarshi oʻyinda (1:1) tenglashtirgan goli juda muhim boʻlgan, chunki Verdiblankos quyi ligaga tushib ketishdan zoʻrgʻa qutulib qolgan.

2008-2009-yillarda hamon himoyaning asosiy toshi boʻlgan Arzu 34 ta oʻyinda maydonga tushgan, asosan markaziy himoyachi – lekin „Betis“ sakkiz yil ichida birinchi marta quyi ligaga tushib ketgan. 2011-yilning avgustida, atigi 17 ta oʻyinda qatnashib, jamoa yuqori ligaga qaytganidan soʻng, u shartnomadan ozod etilgan.

### Faoliyat

2011-yil yozgi transfer oynasining soʻnggi kunida Arzu ikkinchi darajali „Ximnastik de Tarragona“ bilan shartnoma imzolagan. Keyingi 7-may kuni u kataloniyaliklar bilan shartnomasini oʻzaro kelishuvga koʻra bekor qilgan.

2012-yilning avgustida, 31 yoshida Arzu birinchi marta chet elga borgan va Tailand Premer-ligasi klubi BEC Tero Sasana FCga qoʻshilgan.
## Yutuqlar
**Betis**
* Copa del Rey: 2004–05
* Segunda División: 2010–11
## Manbalar

## Havolalar
*
Tabuk mintaqaviy aeroporti

**Shahzoda Sulton bin Abdulaziz aeroporti,** shuningdek, **Tabuk mintaqaviy aeroporti** ()  – Saudiya Arabistonining Tabuk shahridagi xalqaro va fuqarolik aeroporti. 2011-yilda fuqarolik aeroportiga aylantirilgunga qadar harbiy aeroport hisoblanardi. Xalqaro aeroport boʻlishiga qaramay, faqat bir nechta xorijiy yoʻnalishlarga xizmat koʻrsatadi. Boshqa qoʻshni davlatlarga xalqaro qatnovlarni koʻpaytirish rejalashtirilgan. Aeroportda yoʻlovchilarni tushirish va samolyotga chiqarishda teletrapdan foydalaniladigan yagona terminal binosi mavjud. Aeroport marhum mudofaa vaziri va valiahd shahzoda Sulton bin Abdulaziz sharafiga nomlangan.

## Harbiy maqsadlarda foydalanish
**Podshoh Faysal aviabazasi (KFAB)** aeroport hududida joylashgan, biroq operatsiyalar uchun alohida uchish-qoʻnish yoʻlagidan foydalanadi. 2-sonli RSAF otryadi 1985-yilgacha Tabukda English Electric Lightning samolyotlarida uchgan.

Podshoh Faysal aviabazasida Saudiya Arabistoni Qirollik havo kuchlari Hawk oʻquv samolyotlari eskadronlari, shuningdek, 88-eskadron – „Saudiya Hawks“ akrobatik namoyishi jamoasi joylashgan. KFAB Tabukda F-15 Eagle samolyotlaridan ham foydalanadi.

## Terminali
Aeroportda xalqaro va mahalliy yoʻnalishlarga xizmat koʻrsatadigan bitta terminal mavjud. Aerovokzal ikki qavatdan iborat: birinchi qavat va yuqori qavat. Aeroportning asosiy binosi yonida qirollik terminali ham mavjud boʻlib, ushbu terminalda davlat rahbarlari va boshqa yuqori martabali VIP tashrif buyuruvchilar qabul qilinadi.

Birinchi qavatda, xavfsizlik tekshiruvidan oldin va uchib kelganlar hududidan tashqarida ikkita qahvaxona va kichik sovgʻa doʻkoni mavjud. Doʻkonlar parvoz vaqtida ishlaydi. Yettita roʻyxatga olish/chipta stoli mavjud. Yoʻlovchilar roʻyxatdan oʻtish/chiptadan oʻtgandan soʻng, ular xavfsizlik xizmatidan oʻtadi. Xavfsizlikdan soʻng ular yuqori qavatga chiqadi.

Yuqori qavat uchib ketayotgan va kelayotgan yoʻlovchilarni uchta teletrap orqali samolyot bilan bogʻlaydi. Agar boʻsh teletrap mavjud boʻlmasa, yoʻlovchilar ularni kutib turgan samolyotga olib borish uchun birinchi qavatga tushishadi va avtobusga oʻtirishadi. Yuqori qavatda shuningdek, sovgʻa doʻkoni va qahvalar taqdim etadigan qahvaxona mavjud. Yuqori qavat ikki qismga boʻlingan, mahalliy reyslar boʻlimi va xalqaro reyslar boʻlimi. Ikkala boʻlim immigratsiya xizmati xodimlari xonasi orqali ajratilgan.

Samolyotdan tushgan yoʻlovchilar, agar xalqaro reysda uchib kelgan boʻlsa, immigratsiya orqali, yuklarini olish uchun karuselga tushadi. Aeroportdan chiqish ham birinchi qavatda joylashgan.

## Masjid
Aeroport yonida yoʻlovchilar va aeroport xodimlari ibodat qilishi uchun masjid qurilgan. Masjid aeroportning oʻng tomonida joylashgan.

## Aviakompaniyalar va yoʻnalishlar

## Baxtsiz hodisalar va falokatlar

* 1972-yil 11-iyulda Saudia aviakompaniyasining Duglas C-47B HZ-AAK samolyoti Tabuk aeroportida sodir boʻlgan avariya natijasida iqtisodiy taʼmirlanib boʻlmaydigan darajada shikastlandi.

## Yana qarang
* Podshoh Fahd xalqaro aeroporti

## Manbalar
Bilga Tong Erkin

**Bilga Tong Erkin** – Qirgʻiz xoqonligining xoqoni. U Uygʻur xoqonligining hukmdori tomonidan tayinlangan vassal hukmdor edi. 758-yilda Moyan-chur tomonidan tayinlanib xon unvoni berilgan.
## Tarjimai hol
751-yilda Yenisey qirgʻizlari davlati Uygʻur xoqonligiga qarshi urushda qarluqlar va oʻgʻuzlarning ittifoqchisi boʻldi. 758-yilda Moyan-chur qoʻmondonligi ostidagi uygʻurlar bir qancha qirgʻiz qoʻrgʻonlarini egallab, soʻng Minusinsk havzasiga yurish qildilar va qirgʻiz qoʻshinini magʻlub etdilar. Uygʻur xoqoni Qirgʻizlarning avvalgi hukmdorini oʻldirib, yangi qoʻgʻirchoq hukmdorni tayinladi. Bu magʻlubiyatdan Yenisey qirgʻizlari davlati katta zarar koʻrdi, ular boshqa mamlakatlar bilan aloqadan ajralib, Uygʻur xoqonligiga toʻliq qaram boʻlib qoldilar. 795-yilda Yenisey qirgʻizlari uygʻurlar hukmronligiga qarshi qoʻzgʻolon koʻtarishdi. Ammo qoʻzgʻalon muvaffaqqiyatsiz boʻldi.
## Manbalar

## Adabiyotlar
* Butanaev V. Ya., Xudyakov Yu. S. Istoriya eniseyskix kirgizov. / pod red. A. N. Gladishevskogo i V. I. Molodina. – Abakan: Xakasskiy gosudarstvenniy universitet, 2000. – S. 55. – 272 s. – ISBN 5-7810-0119-0.
* Ibraimov, Osmonakun. Kirgizstan: Ensiklopediya – Bishkek, 2001.
Víctor Manuel

**Viktor Manuel Fernández Gutierrez** (1974-yil 17-aprelda tugʻilgan), oddiygina Viktor nomi bilan tanilgan, Ispaniyalik sobiq professional futbolchi, u yarim hujumchi boʻlib oʻynagan.

## Futbolchilik faoliyati
18 mavsum davomida u Ispan futbolining ikkala asosiy saviyasida 561 ta oʻyinda maydonga tushib, 167 ta gol (La Ligada 342 ta oʻyin va 93 ta gol) kiritgan. U „Valyadolid“da toʻqqiz yil (ikkita mavsum) va „Vilyarreal“da toʻrt yil oʻynagan.
Oʻyin Faoliyat
Klub
Viktor Ekstremaduraning Merida shahrida tugʻilgan. CD Leganesning yoshlik tizimining mahsuli boʻlib, u „Real Madrid Castilla“da debyut qilgan va birinchi marta La Ligada CD Tenerife bilan maydonga tushgan va bir yarim mavsumda unchalik muvaffaqiyat qozonmagan. Ikkinchi yil oxirida u Segunda divizionida CD Toledo bilan oʻynagan.

1996-1997-yillarda Viktor „Real Valyadolid“ga qoʻshilgan va oʻzining debyut mavsumida 16 ta gol urib, klubni ettinchi oʻringa olib chiqgan, keyin yana toʻrt yilni „Vilyarreal“da oʻtkazdi va u yerda ham muntazam oʻyin oʻtkazgan (jami 28 gol). uning dastlabki ikki mavsumidagi gollari). 2000-yilning 5-iyunida u keyingi yetti yil davomida 1,4 million pesetaga yetti yillik shartnoma imzolagan.

2004-yilning yozida Viktor „Vilyarreal“da talablardan oshib ketgan deb topilgan va yana „Valyadolid“ga qoʻshilgan, markaziy hujumchi Xoseba Lyorente bilan uch yil davomida birlashgan va 2008-yilda jamoaga yuqori darajadagi maqomini saqlab qolish uchun toʻqqizta gol urgan.

2009-yil iyul oyida Kastiliya va Leon jamoasiga quyi ligaga tushib ketmaslikda yana bir bor yordam berganidan soʻng – 29 oʻyin, beshta gol, 1956 daqiqa – 35 yoshli Viktorga yangi shartnoma taklif qilinmagan va uni tark etgan. Keyingi haftada u yaqinda ikkinchi divizionga koʻtarilgan FC Cartagena bilan bir yillik shartnoma tuzgan.

Viktor oʻzining birinchi mavsumida Murcian jamoasi uchun toʻqqizta ligada gol urgan, keyin esa 12 golga koʻtarildi, chunki ular ketma-ket suvda qolishga muvaffaq boʻlishgan. 2011-yil iyul oyida 37 yoshli futbolchi Segunda B divizionida ishtirok etgan birinchi „Leganes“ klubiga qaytib, bir yilga shartnoma imzolagan.
### Xalqaro
Viktor 2000-yil 23-fevralda Splitda Xorvatiya bilan 0:0 hisobidagi oʻrtoqlik oʻyinida Luis Enrike oʻrniga maydonga tushgan Ispaniya terma jamoasida bitta oʻyin oʻtkazgan.
### Murabbiylik Faoliyat
2012-yilning aprelida Viktor nafaqaga chiqgan va kampaniya oxirigacha Leganes boshqaruvchisi boʻlgan. U uchta gʻalaba va durang bilan ularni Tercera Divisiónga tushib ketishdan qutqargan.

2015-yil 29-iyunda Viktor oʻzining sobiq klubi Kartagenada uchinchi darajali boshqaruvga qaytgan. Uning ikki yillik shartnomasi 2016-yilning 1-fevralida, yettita oʻyinda gʻalaba qozona olmaganidan soʻng, ishdan boʻshatilishi bilan yakunlandi.
### Fuqarolar
**Vilyarreal**
* UEFA Intertoto Cup: 2003, 2004

**Valladolid**
* Segunda División: 2006–07
## Manbalar

## Havolalar

*
Barış Çakmak

**Barış Çakmak** (1979-yil 5-iyulda tugʻilgan) – teleseriallar, teatr spektakllari va filmlarda rol oʻynagan turk aktyori. 

## Faoliyati
Çakmak Istanbul universitetida Qadimgi yunon tili va lotin tillarida tahsil olgan, 2004-yilda Istanbul universiteti davlat konservatoriyasini drama va sahna sanʼati yoʻnalishini oʻqib tugatgan. 2002–2004-yillarda *Zerda* serialida *Osman Karacahan* rolini oʻynagan. 2007-yilda *Fikrimin Ince Gülü* serialida Haydar rolida suratga tushgan. 2012-yilda Turkiyaning milliy kanali TRT efirga uzatilgan Bosniya urushi haqidagi *Mavi kelebekler* nomli serialida *Selim Alich* rolini ijro etgan. Endi u „küçuk gelin“ yoki „kichik kelin“da Azad rolida suratga tushgan. Çakmak badiiy filmida ham suratga tushgan. Uning debyut roli Yusuf Kurçenli tomonidan suratga olingan *Gönderilmemiş Mektuplar* filmida Hoqon rolini oʻynagan. 2010-yilda Germaniyaning ARD telekanali uchun Ziegler Film kompaniyasi tomonidan suratga olingan. *[[Mordkommission Istanbul]]* filmida oʻynagan. *Tennessee Williamsning oʻlimi* filmida bosh rolni ijro etgan. *[[Benim Adım Kırmızı]]*, dramasida rol oʻynadi; Dramma Goldhawk Productions tomonidan ishlab chiqarilgan va keyinchalik BBC tomonidan efirga uzatilgan. Çakmak *Korku İmparatorluğu* (Qoʻrquv imperiyasi) nomli spektaklda rol oʻynagan. U *[[A Streetcar Named Desire]]* va *[[Play It Again, Sam (play)|Play It Again Sam]]* nomli teatr spektakllarida ishtirok etgan. Uning ovoz berish (dublyaj) sohasidagi faoliyati 2004–2006-yillar oraligʻida Eczacıbaşı kompaniyasida korporativ identifikatsiya dublyaji boʻlgan. Shuningdek, Greenpeace uchun ovoz chiqarib ishlaydi.

## Filmografiyasi

## Havolalar
* 
* 
* Sinema Türk’te Barış Çakmak 
* BBC 4 My Name is Red Barış Çakmak
Rolls-Royce Ghost

**Rolls-Royce Ghost** – Rolls-Royce Motor Cars tomonidan ishlab chiqarilgan toʻliq oʻlchamli hashamatli avtomobil. „Ghost“ nom belgisi 1906-yilda ishlab chiqarilgan Silver Ghost sharafiga nomlangan boʻlib, 2009-yil aprel oyida Shanxay avtosalonida eʼlon qilingan. Ishlab chiqarishga moʻljallangan model rasman 2009-yilda Frankfurt avtosalonida taqdim etilgan.

BMW AG bayonotiga koʻra, ichki yonuv dvigateliga ega ushbu avlod avtomobili faqatgina 2030-yilgacha ishlab chiqariladi va bundan maqsad kompaniya keyinchalik faqat elektr bilan ishlovchi modellar ishlab chiqarish niyatida ekanligidadir.

## 200EX modeli (2009)
"Rolls-Royce 200EX" 2009-yil mart oyida Jeneva avtosalonida namoyish etilgan va Ghost seriyasining umumiy dizayn uslubini koʻrsatib bergan. Hozirgacha seriyaning boshqa modellaridagi dizayn birinchi modelnikidan deyarli farq qilmaydi.

## Birinchi avlod

Rolls-Royce Ghostning rasmiy nomi dastlab 2009-yil aprel oyida eʼlon qilingan, seriyaning birinchi avtomobili esa 2009-yilda Frankfurt avtosalonida taqdim etilgan va 2009-yil sentyabr oyida sotuvga chiqarilgan.

### 1-seriya (2009-2014)
Ghost dizayni Andreas Thurner va Charles Coldham tomonidan ishlab chiqilgan va muxandis Helmut Riedl tomonidan loyihalangan. Helmut Riedl kattaroq model, Rolls-Royce Phantom loyihasiga ham bosh boʻlgan. Dizayn bosqichida RR04 kod nomini olgan Ghost, Bentley Flying Spur va Mercedes-Benz S-Class kabi Phantomga qaraganda ancha arzonroq avtomobillar bilan raqobat qilish maqsadida ishlab chiqilgan.

### 2-seriya (2014–2020)
Yangilangan 2-seriya Ghost 2014-yilda Jeneva avtosalonida taqdim etilgan.

### Galereya
**1-seriya**

File:Rolls-Royce Ghost (16534986827) (cropped).jpg


**2-seriya**

File:Rolls Royce Ghost 2015 (23124366942).jpg|Oldi
File:Rolls Royce Ghost 2015 rear.jpg|Orqasi
File:Rolls-Royce Ghost Black Badge Genf 2019 1Y7A5694.jpg|Black Badge, Oldi
File:Rolls-Royce Ghost Black Badge Genf 2019 1Y7A5696.jpg|Black Badge, Orqasi
Rolls-Royce Ghost, GIMS 2019, Le Grand-Saconnex (GIMS1246).jpg|Black Badge, interior
File:2019 Rolls-Royce Ghost Zenith (1).jpg|Rolls-Royce Ghost Zenth Edition


## Ikkinchi avlod

Ghostning keyingi avlodi birinchi marta 2019-yil 24-yanvarda uzoq kutilgan yangilanish bilan sinovdan oʻtkazildi va 2020-yil 1-sentabrda toʻliq namoyish etildi. Birinchi avloddan farqli oʻlaroq, bu avtomobil sakkizinchi avlod Phantom va Cullinan yoʻl tanlamasi bilan bir xil platformaga ega.

## Manbalar
Qora Issiq Xoqon

**Qora Issiq Xoqon** ( Qora Xoqon, xitoycha:乙息记) — Bumin Xoqonning oʻgʻli va ikkinchi Koʻkurk xoqoni.
## Umumiy maʼlumotlar
552-yilda Bumin vafot etdi. Uning katta (boshqa maʼlumotlarga koʻra oʻrta) oʻgʻli Qora Issiqxon nomi bilan xoqon boʻldi. U bir yildan kamroq vaqt hukmronlik qildi, ammo Rouranlar bilan urushda zafar qozondi. U Layshan togʻining shimolida joylashgan Voye hududida boʻlib oʻtgan jangda Yujiuli Deng Shuzi (oxirgi Rouran xoqoni) ustidan gʻalaba qozondi. U jangda 50 000 dan ortiq otni oʻlja qilib oldi. Qora Issiqxon Rouranlar ustidan qozongan gʻalabasidan tashqari, Oʻrxunning yuqori oqimidagi Bukrat (Mula) togʻlarida avarlarni magʻlub etdi. 553-yilda u sirli sharoitda vafot etgan. Uning oʻgʻli va vorisi Shetu taxt uchun urushlarda maxrum boʻldi. Taxtga esa Muqanxon unvoni bilan Qora Issiqxonning ukasi Kushu oʻtirdi.
## Manbalar
Liard daryosi

**Liard daryosi** − Shimoliy Amerika oʻrmonidagi daryo hisoblanib Kanadadagi Yukon va Shimoli-Gʻarbiy hududlar boʻylab oqadi. Pelly togʻlaridan boshlanib, 1115 km boʻylab janubi-sharqqa, Britaniya Kolumbiyasi tomonga qarab choʻzilgan. Bu daryo Qoyali togʻlarning shimolidagi chegarasi hisoblanadi va bu daryo Fort Simpsondagi Makenzi daryosiga qarab oqadi. Liard daryosi Tayga oʻrmonlarining taxminan 277,100 km kvadrat qismini oqirib ketadi.

## Geografiyasi
Daryolarning kelib chiqish joyi *Quyi Makenzi daryosining* chuchuk suvlari ekoregionidir. Yukonda daryo atrofidagi hudud *Liard daryosi vodiysi* deyiladi va Alyaska yoʻli daryoga ulanib ketadi. Bu atrofdagi hudud Liard tekisligi deb ataladi va Yukon-Tanana provinsiyasining bir qismi hisoblanadi.  Liard daryosi Nahanni buyvollari uchun yoʻl ham sanaladi. 

## Tarixi
Daryoning mahalliy nomi Nêtʼił Tué', ya'ni Kaska tilida „Osilgan daryo“ni bildiradi. Bu nomning tarixi daryoning boshlanish qismi bilan bogʻliqdir. U yerda *Kaskaliklar* koʻpincha echkilar uchun tuzoqlar qoʻyishgan va daryoning mahalliy nomi mana shu tuzoqlarga aloqadordir.

## Manbalar
Aziz Ogan

**Aziz Ogan** (1888-1956-yillar) Turk arxeologi. U Turkiyaning birinchi arxeologlaridan biridir. Shuningdek Aziz Ogan *Izmir arxeologiya muzeyi*ga asos solgan va *Istanbul arxeologiya muzeyi*da direktor lavozimida ishlagan. U birinchi  turk ayol arxeologi Jale İnanning otasi hamdir.
 
## Hayoti
 
Aziz Ogan 1888-yil Turkiyaning Istanbul viloyatida tug‘ilgan. Uning otasi Edremit tumanining taniqli kishilaridan biri Xoji Ahmad Halil Zade Ahmad bo‘lgan.
 
1910-yilda  **Sanayi-i Nefise maktabi**ning rassomchilik bo‘limini tamomlagan. Keyinchalik otasining yaqin do‘sti Usmon Hamdi Beyning tavsiyasi bilan arxeologiyaga qiziqib qolgan va *Mecma-ı Asar-i Atika muzeyi*da ishlagan. Faoliyati davomida Aziz Bey Izmir, Manisa va Aydin viloyatlarida olib borilgan qazishmalarda qatnashgan..

1914-yilda 1914 yilda Izmir Asar-ı Atika inspektori etib tayinlangan. Biroq safarbarlik e’lon qilinishi bilan zahiradago ofitser sifatida harbiy xizmatga chaqirilgan. Dastlab Gelibolu Jangi va Kavkaz Janglarida bo‘lgan Aziz Ogan keyinchalik Damashqqa yuborilgan. Armiyadagi xizmati davomida u turk armiyasida xizmat qilgan mashhur nemis arxeologi Teodor Wiegandning yordamchisi bo‘lgan.

1918-yil 8-avgustda armiyadagi xizmatini yakunlab Izmirga qaytib kelgan. Izmirning bosib olinishi sababli u Istanbulga ketgan. Izmir ozod qilingandan so‘ng 1992-yildan armiyaga qaytib xizmatni davom ettirgan.

1931-yilda Istanbul arxeologiya muzeyi bosh direktori etib tayinlangan va bu lavozimda 23 yil ishlagan. Bu yillar davomida u muzeydagi Mesopotamiya, Misr va Parfiya topilmalarini tasniflash, kimyo laboratoriyasi, fotografiya va haykaltaroshlik ustaxonalarini tashkil etish va Ayasofiyani muzeyga aylantirish faoliyatlari bilan shug‘ullangan. Istanbul arxeologiya muzeyining yog‘och tomini beton tomga almashtirish uning muzeyga qo‘shgan muhim hissalaridan biri bo‘lgan.

1933-yilda Yevropa muzeylarini ko‘zdan kechirish maqsadida Yevropaga sayohat qilgan. Bu sayohat davomida u Avstriya, Germaniya, Niderlandiya, Angliya, Fransiya va Italiyaning mashhur muzeylarini ziyorat qilgan. 1934-yilda Turkiyaga kelgan Shvetsiya valiahd shahzodasi Adolf Gustavga Bursa, Istanbul va Izmir safarlarida hamrohlik qilgan.
Turk tarixi Jamiyati, Vena, Berlin, Praga, Finlandiya  antik davr institutlari hamda Germaniyaning Mayns Fanlar akademiyasining a’zosi bo‘lgan. Fethiye masjidi, Istanbul devorlari va koshinli pavilion haqida maqolalar yozgan.

## Manba
Control-AS

**Control-AS** (, **Menthol itga qarshi**, ) — Tyumen aerozollari zavodining gaz o'zini o'zi himoya qilish quroli va savdo belgisidir. Savdo belgisi 2019 yilda ro'yxatga olingan, o'sha yili zavod mudofaa gaz qurollarini ishlab chiqarishni boshlagan.

2020 yilda Tyumen Aerosols "Yil eksportchisi" Butunrossiya tanlovi laureati bo'ldi, va “Yil nominatsiyasi”da faxrli 2-o‘rinni egalladi.

## Tavsif
"Qora chaqmoq" konstruktsiyasidagi reaktiv-aerozolli püskürtme tipidagi teskari aktivatorli "Control-AS" gaz qutisi. Antidog tarkibida mentol va hayvonlar uchun juda yoqimsiz hidli o'simliklarning tabiiy ekstraktlari tarkibidan tashkil topgan faol moddaning 15% gacha konsentratsiyasi mavjud, bu ularga keskin sovutish ta'siriga ega.

### Asbobning asosiy xususiyatlari
Mahsulot shaxsiy himoya uchun mo'ljallangan. Antidog kuyish yoki hayvonning muhim organ tizimlarining buzilishiga olib kelmaydi. Mahsulot tirnash xususiyati beruvchi moddalarni o'z ichiga olmaydi, ular Sog'liqni saqlash vazirligining gaz o'zini o'zi himoya qilish qurollari ro'yxatiga kiritilgan. U huquqbuzarlarni zararsizlantirish uchun mo'ljallanmagan, faqat tajovuzkor hayvonlarni oldini olish uchun mo'ljallangan.

Anti Dog har qanday havo haroratida ishlatilishi mumkin. Spreyi qo'lda ushlab turish oson bo'lgan ixcham bankada. Kichkina ayollar hamyonida, cho'ntagida yoki kamarda sumkada olib yurish uchun javob beradi. Foydalanish uchun shunchaki purkagichni bosing va purkagichni tajovuzkor tomon yo'naltiring.

### Boshqa mahsulotlar
Xuddi shu yili zavod "Revun" signalizatsiya qurilmalarini ishlab chiqarishni boshladi.

## Ishlab chiqaruvchi

* Tyumen aerozollari

## Bozorlar

* Rossiya
* MDH
* Yevropa

## Manbalar

## Havolalar

* 
* Control-AS" (Antidog with menthol) - a unique development of Tyumenskiye aerosols plant was announced
Marcia Brown

**Marcia Joan Brown** (1918-yil 13-iyul – 2015-yil 28-aprel) amerikalik yozuvchi boʻlib, 30 dan ortiq bolalar kitoblarining yozuvchisi hisoblanadi. U Amerika Kutubxonalar Assotsiatsiyasining uchta yillik Kaldekott medali sovrindori boʻlib, yilning eng yaxshi rasmli kitobi illustratsiyasiga, va 1992-yilda bolalar adabiyotiga qoʻshgan hissasi uchun ALA Laura Ingalls Wilder medalini qoʻlga kiritdi.
Uning koʻpgina asarlari Afrikalik, Nemis, Yapon, Ispan va Xosa-Bantu kabi nashrlari tarjima qilingan. Brown bolalar adabiyotidagi eng sharafli rassomlardan biri sifatida tanilgan.

## Hayoti
Brown 1918-yil 13-iyulda Nyu-Yorkning Rochester shahrida tugʻilgan. U Nyu-York shtat o'qituvchilar kolleji yaʼni avvalgi Olbani universitetiga oʻqishga kirdi. U Nyu-York shahridagi Kornuoll oʻrta maktabida dars bergan. Kryinchalik u Nyu-York jamoat kutubxonasining markaziy bolalar xonasida ishlash uchun dars berishni tark etdi.
Uning birinchi kitobi „Kichik karusel“ boʻlib, u 1946-yilda Scribner's tomonidan nashr etilgan 32 betlik rasmli kitob boʻlgan.

Brown oʻzining muharriri boʻlgan hamrohi Janet Loranjer bilan birga yashagan. Brown 2015-yil 28-aprelda Kaliforniyaning Laguna Hills shahrida vafot etgan.

## Mukofotlari
Bolalar yozuvchisi sifatidagi hissasi uchun Brown 1966 va 1976-yillarda bolalar kitoblari ijodkorlari uchun mavjud boʻlgan eng yuqori xalqaro eʼtirof boʻlmish xalqaro Hans Christian Andersen mukofoti uchun AQSH nomzodi boʻlgan.

U 1977-yilda Katolik kutubxonalari assotsiatsiyasidan "bolalar adabiyotiga doimiy, alohida qoshgan hissasi uchun" Regina medali va 1992-yilda Amerika kutubxonalar assotsiatsiyasidan Laura Ingalls Wilder Medalini oldi.

## Tanlangan asarlari
Caldecott medali sovrindorlari
* *Cinderella, or the Little Glass Slipper*, 1954
* *Once a Mouse*, 1961
* *Shadow (Marcia Brown book)|Shadow*, 1982
Caldecott medali finalchilari
* *Stone Soup: An Old Tale*, 1947
* *Henry Fisherman*, 1949
* *Dick Whittington and his Cat*, 1950
* *Skipper Johnʼs Cook*,1951
* *Puss in Boots (Brown book)|Puss in Boots*, 1952
* *The Steadfast Tin Soldier*, 1953

## Manbalar
Salva Chamorro

Chamorro keyingi yillarda klublar va mamlakatlarni almashtirishni davom ettirgan, vakili haqiqiy Murcia, ud logro Roksis (ikkalasi ham Ispaniyaning uchinchi darajasida), Ittihod Tanger (Marokash), Doxa drama FK (Gretsiya futbol Ligasi) va Mohun Bagan AC (Hindiston i-ligasi).

**Salvador Perez Martinez** (Chinese; 1990-yil 8-mayda tugʻilgan), **Salva Chamorro** nomi bilan tanilgan, Ispaniyalik professional futbolchi, hujumchi sifatida oʻynagan.

## Klub faoliyat
Chamorro, Valensiya jamoasining Orixuela shahrida tug'ilgan, o'z faoliyatining katta qismini Ispaniyaning quyi ligalarida o'tkazgan, "Vilyarreal CF B" da boshlangan, keyin esa CP Cacereño va CD Teruelni sharafini himoya qilgan. 2011-yilning yozida u "Vilyarreal" dan kelushuv asosida "Kartagena" bilan shartnoma imzolagan. 27-avgust kuni "Hércules CF" ga qarshi safarda 2:0 hisobida mag'lub bo'lgan va Segunda divizionidagi ilk golini urgan holda professional debyutini o'tkazgan. keyingi 7-yanvarda SD Huesca ustidan 2:0 uyinda g'alaba qozongan, keyin mavsum yakunlangan.

Keyinchalik Chamorro Segunda B ga qaytgan va u yerda "Vilyarreal B", CD Atletiko Baleares, UE Llagostera va Lleida Esportiu uchun maydonga tushgan. U 2014-yilda birinchi marta ikkinchi klubga ikkinchi darajaga ko'tarilishiga yordam berdi, 11 marta pley-off o'yinlarini o'z ichiga olgan.

Chamorro 2015-yil iyul oyida Shotlandiyaning Hamilton Academical jamoasi bilan shartnoma imzolagan biroq u bir oydan kamroq vaqt o‘tib ketgan, chunki xalqaro rasmiylashtirishni amalga oshirib bo‘lmagan o‘rniga Portugaliyadan CD Tondelaga qo‘shilgan U Primeira Ligadagi debyutini 27-sentabr kuni o‘tkazgan va CS Maritimoga qarshi o‘yinda (1:0) 80-daqiqada tushib gol urgan u Dolli Menga o‘rniga maydonga tushgan.

O'zining so'nggi o'yinida Chamorro bor-yo'g'i 6 daqiqa maydonga tushgan, ammo baribir liga peshqadami "Sporting CP" ga qarshi safarda 2:2 hisobida durang o'ynashga hissa qo'sha olgan va qarshi hujumdan so'ng yakuniy tenglikni qayd etgan. Shaxsiy sabablarga ko'ra shartnomasini bekor qilgandan so'ng, o'z mamlakatiga qaytib ketgan va FC Barcelona B bilan 2017-yilning 30-iyuniga qadar shartnoma imzolagan.

Chamorro 2016-yilning yozida Gonkong Premer-ligasi jamoasi Gonkong Pegasus FC jamoasiga o'tgan. Biroq, bir mavsum davomida kamdan-kam maydonga tushganidan so'ng, uning shartnomasi uzaytirilmagan.

Chamorro continued to switch clubs and countries in the following years, representing Real Murcia, UD Logroñés (both in the Spanish third tier), Ittihad Tanger (Morocco), Doxa Drama FC (Football League Greece) and Mohun Bagan AC (Indian I-League).

## Yutuqlar

* Segunda B divizioni: 2013–2014

**Mohun Bagan**

* Durand kubogi sohibi: 2019

## Manbalar

## Havolalar

* BDFutbolda Salva Chamorro
* Salva Chamorro at Futbolme (ispan tilida)
*
Itami

– Yaponiyaning Hyōgo prefekturasida joylashgan shahardir.

## Geografiyasi
Itami Hyōgo prefekturasining janubi-sharqida joylashgan. Shaharning sharq tomonida Ina daryosi va gʻarbda Muko daryosi bor.

### Qoʻshni munitsipalitetlar
Hyōgo prefekturasi

* Amagasaki
* Nishinomiya
* Takarazuka
* Kavanishi

Osaka prefekturasi

* Ikeda
* Toyonaka

## Iqlimi
Itamida nam subtropik iqlimga (Köppen *Cfa*) ega, yozi issiq va qish esa odatda salqin boʻladi. Itamida oʻrtacha yillik harorat 15,0&nbsp;°C. Yillik oʻrtacha yogʻin miqdori 1475&nbsp;mm, sentyabr esa eng nam oy hisoblanadi. Yanvarda eng yuqori harorat 26,9 atrofida&nbsp;°C, eng pasti esa yanvarda, 3,7 atrofida&nbsp;°C boʻladi.

## Demografiyasi
Yaponiya aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Itami aholisi 1950-yillardan beri doimiy ravishda oʻsib bormoqda.

## Tarixi
Zamonaviy Itami hududi qadimgi Settsu provinsiyasining bir qismidir. Shahar chegarasidagi bir qancha hududlarda tosh mehnat qurollari, Jomon sopol, Yayoi sopol va turar-joy izlari topilgan.

## Hukumati
Itami toʻgʻridan-toʻgʻri saylanadigan mer va 28 aʼzodan iborat bir palatali shahar kengashiga ega boʻlgan mer-kengash boshqaruv shakliga ega. Itami Hyōgo prefekturasi assambleyasiga uch nafar aʼzosini qoʻshadi. Shahar Milliy siyosat nuqtai nazaridan, shahar Yaponiya Dietining quyi palatasining 6-okrugida joylashgan.

## Taʼlim
Itamida shahar hukumati tomonidan boshqariladigan 17 ta davlat boshlangʻich maktabi va Hyōgo prefekturasi taʼlim kengashi tomonidan boshqariladigan beshta davlat oʻrta maktabi mavjud. Bundan tashqari, shaharda bitta va prefekturada nogironlar uchun ikkita maxsus taʼlim maktabi ham bor.

## Manbalar
Kulrang Xonim

**Kulrang Xonim** (ing. – The Grey Lady) – Ravenclaw fakultetining arvohi, Rowena Ravenclawning qizi, hayotligida ismi Helena Ravenclaw boʻlgan. Mantiya kiygan, oq sochli, goʻzal ayol. Mantiyasini yechganida koʻkragidagi pichoqdan qolgan chuqur iz koʻrinadi.

Rowena Ravenclaw fakultetga X asrda asos solganiga qaraganda, Helena X-XI asrda yashab oʻtgan. Aniq sanalar maʼlum emas. Hayotligida Helena onasidan bilimliroq boʻlish maqsadida, uning tillaqoshini oʻgʻirlaydi. Ammo bu Helenaning umidlarini oqlamaydi, faqatgina ikki tomonga zararga ishlaydi holos: onasi bu isnoddan uyalib, buni barchadan sir salab, diadema undaligini aytsa, Helena Albaniya oʻrmonlariga qochib ketishga majbur boʻladi. U uyga qaytishdan bosh tortadi, shunda Rowena Qonli Baronda uni olib kelishni soʻraydi. Baron bu iltimosni bajaradi, lekin Helena qaytishni xohlamaydi. Oʻsha vaqtda Baron Helenani qatti sevardi va sehrgarlar orasida gʻazabdorligi bilan mashhur edi. Bu holatdan Baronni jaxli chiqadi va Helenani xanjari bilan oʻldiradi. Oʻziga kelganidan soʻng esa qilgan ishini tushunnib yetib, oʻz joniga qasd qiladi. Arbohga aylanganidan soʻng, tavba sifatida tez-tez oʻzini kishanlaydi.

Oʻgʻirlangan diadema shundoqligicha Helena yashirgan yerda, yaʼni Albaniya oʻrmonlaridagi daraxtlardan birining kavagida qolgan. Uzoq yillar davomida u manzilni hech kimga aytmay keladi. Lekin XX asrning 40-yillarida arvohni gapirtira oladigan inson topiladi. Helena oʻz sirini yosh Tom Marvolo Reddlega ochib qoʻyadi. Bir necha yildan soʻng, Hogwartsni bitirib, Tom diademani qidirish uchun yoʻlga otlanadi va topishga muvaffaq boʻladi.
David Anderson

**David Anderson** – avstraliyalik sobiq professional regbi ligasi futbolchisi, 1990-yillarda oʻynagan. U NSWRL/ARL musobaqasida Western Suburbs, Balmain Tigers va Parramatta Eels jamoalarida va Angliyaning Rochdeyl jamoasida faoliyat olib borgan.

## Faoliyati
Anderson Balmeyn uchun birinchi debyutini 1991 yil NSWRL mavsumining 1-turida Leichhardt Ovaldagi Kenterberi-Bankstaunga qarshi oʻtkazgan. Anderson Gʻarbiy Suburbs 26-16 hisobida magʻlubiyatga uchraganida ham gol urishga urinib koʻrgan. 1992-yilda Anderson „Western Suburbs“ga qoʻshildi va keyingi ikki mavsumda klub uchun 23 oʻyin oʻtkazdi. Keyin Anderson Avstraliyaga qaytib, 1996 yilgi ARL mavsumi uchun Parramatta bilan shartnoma imzolashdan oldin Rochdeyl bilan Angliyada ishlagan. Anderson Parramatta uchun atigi bitta oʻyin oʻtkazdi, u 15-turda Manli-Varringaga qarshi oʻyinda Parramatta Brukveyl Ovalida 44:0 hisobida magʻlub boʻldi.

## Manbalar
Kakogawa

– Yaponiyaning Hyōgo prefekturasida joylashgan shahar.

## Geografiyasi
Kakogawa Hyōgo prefekturasining janubida joylashgan.

### Qoʻshni munitsipalitetlar
Hyōgo prefekturasi

* Akashi
* Takasago
* Himeji
* Kasai
* Miki
* Ono
* Harima
* Inami
* Harima

### Iqlimi
Kakogawa nam subtropik iqlimga ega (Köppen *Cfa*), yozi issiq va qishda qor yogʻmaydi. Kakogawada oʻrtacha yillik harorat 15,4&nbsp;°C. Yillik oʻrtacha yogʻin miqdori 1527&nbsp;mm, sentyabr esa eng nam oy hisoblanadi. Avgustda eng yuqori harorat 26,5 atrofida&nbsp;°C, eng pasti esa yanvarda, 4,9 atrofida&nbsp;°C boʻladi.

## Demografiyasi
Yaponiya aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Kakogawa aholisi soni 1970-yil va 1980-yillarda tez oʻsgan

## Tarixi
Kakogawa hududi qadimgi Harima provinsiyasining bir qismi boʻlib, Kofun davridagi koʻplab mozorlar shaharda joylashgan. 1950-yil 15-iyunda shahar maqomiga koʻtarildi. Kakogava 2002-yil 1-aprelda mahalliy avtonomiya kuchaygani uchun Maxsus shaharga aylandi.

## Hukumati
Kakogawa toʻgʻridan-toʻgʻri saylanadigan mer va 31 aʼzodan iborat bir palatali shahar kengashiga ega boʻlgan mer-kengash shakliga ega. Kakogawa Hyogo Prefekturasi Assambleyasiga toʻrt nafar aʼzosini qoʻshadi. Milliy siyosat nuqtai nazaridan, shahar Yaponiya Diet quyi palatasining 10-okrugiga kiradi.

## Iqtisodiyoti
Kakogawa Hanshin sanoat hududi va Harima dengiz boʻyidagi sanoat hududida joylashgan boʻlib, ogʻir sanoat, jumladan poʻlat tegirmonlari, neftni qayta ishlash zavodlari va kimyoviy qayta ishlash markazidir.

## Taʼlim
Kakogawada shahar hukumati tomonidan boshqariladigan 28 ta davlat boshlangʻich maktabi va Hyōgo prefekturasi taʼlim boshqarmasi tomonidan boshqariladigan oltita davlat oʻrta maktabi mavjud. Hyogo universiteti Kakogawa shahrida joylashgan. Shaharda nogironlar uchun bitta maxsus taʼlim maktabi ham bor. Hyogo universitetining hamshiralik maktabi Akashi shahrida joylashgan.

## Manbalar
Aleksandr Svetakov

**Aleksandr Aleksandrovich Svetakov** () – rossiyalik milliarder, mulk ishlab chiqaruvchi, Absolut Group asoschisi hamda rahbari.

## Hayotning boshlangʻich davri
Aleksandr Aleksandrovich Svetakov Moskva Elektron Mashinasozlik Institutida (MIEM) tahsil olgan hamda u yerda muhandislik bakalavriati darajasini olgan.

## Faoliyati
MIEMda qatnashayotganda Svetakov kursdosh talabalari Gleb Galin va Endryu Truskovlar bilan hamkorlik qilib, Singapurdan elektronika buyumlarini olib kelgan, hamda ularni ulgurji narxga sotishgan. Ushbu korxona Absolute Trade House (Absolute LLP) boʻlgan. Hozirda Rossiyadagi eng yirik elektronika ulgurji savdosi ham rivojlangan.

1993-yilda Svetakov Galin va Truskov bilan hamkorlik qilib, Absolute Bankni tashkil qilishgan. Aleksandr Svetakov 2007-yilda Absolut-bankni Belgiyalik guruhga deyarli 1 milliard dollarga sotishgan. Oʻshandan beri Aleksandr Svetakov mulkni rivojlantirishga oʻtgan hamda 2013-yilda London va Nyu-Yorkda beshta loyihani ishlab chiqgan. 2015-yilda Absolute Group Kiprning Limassol shahridagi Noble Business Center uchun Yevropadagi eng yaxshi ofis arxitekturasi uchun Xalqaro mulk mukofotini ham olgan.

## Shaxsiy hayoti
Aleksandr Svetakovning uchta farzandi bor. Aleksandr Svetakov Rossiyaning Moskva shahrida yashaydi. Aleksandr Svetakov Cloudbreak yaxtasining egasi hisoblanadi.

Aleksandr Svetakov 2002-yilda yetimlar, nogiron bolalar va ogʻir kasalliklarga chalingan bolalarga yordam berish uchun "Absolute-Help" jamgʻarmasiga asos solgan. Bu loyihasi orqali juda ham koʻp bolalarga yordam berib, ularni xursand qilib kelmoqda.

## Manbalar
Xanif Rizayev

**Xanif Rizayev Sultonovich** (1903-yil, Sirdaryo viloyati – 1938-yil, Toshkent) — Samarqand okrug partiya qoʻmitasi aʼzosi. Samarqand shahri Djerjinskiy raykom sekretari. Stalin davri qatagʻoni qurboni boʻlgan.

Xanif Rizayev 1903-yilda Turkiston Respublikasining Sirdaryo viloyatida tugʻilgan. Bu hudud hozir Qozogʻiston Respublikasiga qaraydi. 1911-yilda maktabga borgan. 1915-yilda oʻqishdan tashqari otasiga dehqonchilik ishlarida qarashib turgan. 1916-yilda yana maktabga qabul qilingan. 1917-yilda qishloqdagi bankda xizmatchi boʻlib ishlagan. 1919-yilning kuzidan militsiya boʻlimida ishlagan. 1920-yilda Turkiston shahridagi uyezd-turmasi boshligʻi boʻlgan. 1923-yilga kelib Turkiston uyezd-shahar ijroiya qoʻmitasida instruktor vazifasida ishlaydi. 1924-yilda Stalin nomidagi Sharq xalqlari kommunistik universitetiga oʻqishga kirgan. 1925-yildan boshlab Samarqand viloyatining partiya sovet maktabida oʻqituvchilik qilgan. 1927-yilning oxiridan boshlab Samarqand shahridagi Djerjinskiy raykom sekretari boʻlib ishlagan.
Xanif Rizayev 1935-yilning mart oyida Akmalobod tumani partiya qoʻmitasining kotibi etib tayinlanadi. Xanif Rizayev Samarqand okrug partiya qoʻmitasiga, 6-partiya syezdida OʻzKompartiya Markaziy qoʻmitasi reviziya komissiyasining aʼzosi boʻlgan. 1933-yilning oktyabr oyidan boshlab 1935-yilning mart oyigacha Toshkent shahrida partiya qoʻmitasining byuro aʼzosi sifatida faoliyat olib borgan.
1936-yilgi paxta yigʻim-terim mavsumida davlatga qarshi tendensiyaga yoʻl qoʻyganligi sababli OʻzVKP (b) Markaziy qoʻmitasi Rizayevga qatʼiy hayfsan eʼlon qilgan. Keyinroq bekor qilingan. Xanif Rizayev oʻzbek, rus va tojik tillarini bilgan. Qamoqqa olingan paytda yashash manzili sifatida Akmalobod shahri koʻrsatilgan.
1938-yilning 4-oktyabrda Toshkentda boʻlib oʻtgan SSSR Oliy Sudi Harbiy kollegiyasining sud majlisida oʻlimga hukm qilinadi. Hukm ijrosi oʻsha kuni taʼminlanib, otib tashlanadi. Keyinchalik oqlangan.

## Manbalar
Hans Beck

**Hans Beck** (1929-yil 6-may, Greiz – 2009-yil 30-yanvar, Markdorf) – playmobil oʻyinchoqlarini yaratgan nemis ixtirochisi. U koʻpincha „playmobilning otasi“ deb taʼriflanadi. U yoshligidan oʻyinchoqlar yasashni boshlagan va 1958-yilda oʻyinchoqlar kompaniyasi Geobra Brandstätter tomonidan ishga qabul qilinishidan oldin duradgorning shogirdi boʻlgan. Beck 1971-yilda mavjud oddiy oʻyinchoqlardan harakatchanligi bilan ajralib turadigan playmobil figurasining qismlarini ishlab chiqish uchun mas’ul shaxs boʻlgan. Playmobil oʻyinchoqlar toʻplami 1974-yilda ishlab chiqarilgan va 1975-yilda global muvaffaqiyatga erishgan.

## Ixtirosi

1971-yilda Brandstätter kompaniyasi Beckdan bolalar uchun oʻyinchoq figuralarini ishlab chiqishni taklif qilgan. Beck uch yil davomida playmobil nomini olgan oʻyinchoq qismlarini ishlab chiqgan. U shunday deb taʼkidlagan: „Menga bu taklif kelib tushganidan soʻng bozorda nima borligini koʻrish uchun atrofga qaradim, lekin faqat 1800-yillardan beri ishlab chiqarilgan qalay askarlarini topdim, ular egilib yoki harakatlana olmaydigan eski oʻyinchoqlar edi“. Shundan soʻng uch dyuymdan kichikroq oʻlchamdagi va boshini, qoʻllarini va oyoqlarini harakatga keltira oladigan yangi oʻyinchoq figurasini ishlab chiqgan.

1973-yilgi neft inqirozi neftdan olinadigan plastmassa narxini sezilarli darajada oshirdi. Bu Geobra Brandstätterni oʻzlari ishlab chiqarayotgan yirik oʻyinchoqlarga qaraganda kamroq plastik xom ashyo uchun koʻproq daromad keltiradigan mahsulotlarni koʻrib chiqishga undagan. Beckning oʻyinchoqlari esa bunga yechim sifatida taklif qilingan.

## Oʻlimi
Beck 1998-yilda nafaqaga chiqishdan oldin Brandstätterda 40 yil ishlagan. U 24 yil davomida kompaniyada tadqiqot va ishlanmalar boʻlimi boshligʻi boʻlgan. 2009-yil 30-yanvarda Markdorf-am-Bodensi shahrida ogʻir kasallikdan soʻng 79 yoshida vafot etgan. Geobra Brandstaetter GmbH & Co. kompaniyasi uning oʻlimidan soʻng kompaniyaning taziyanomasini eʼlon qilgan, unda „Beck kompaniyaga oʻziga xos tarzda ajoyib xizmatlar koʻrsatgan xodimlardan biri boʻlib uning buyuk hunarmandchilik isteʼdodi va katta malaka bilan ishlaganini ayniqsa oʻyinchoqlar tarixida muhim sahifa yozgan va millionlab bolalarni xursand qilgan shaxs sifatida tarixda qoldi.“

## Manbalar
Abrehot kutubxonasi

**Abrehot kutubxonasi** – Addis-Abebadagi kutubxona, Efiopiya.

U 2022-yil yanvar oyida loyiha tashabbuskori Bosh vazir Abiy Ahmad raisligidagi marosimda rasman ochildi.

1,1 milliard Birrdan ortiq mablagʻga qurilgan va 19 000 kvadrat metr hajmda bu Efiopiyadagi eng katta kutubxonadir. Abrehot, amxar tilida „maʼrifat“ degan maʼnoni anglatadi, Efiopiya parlamenti binosi oldida joylashgan.

Bino ZIAS Design International PLC tomonidan loyihalashtirilgan boʻlib, 19 ming kvadrat metr maydonni egallagan ob’ektni qurish deyarli ikki yil davom etgan. Mamlakatdagi eng yirik ommaviy kutubxona boʻlgan 4 qavatli muassasa 1,4 million kitobni sigʻdira oladigan 1,5 km uzunlikdagi javonlar bilan jihozlangan va bir vaqtning oʻzida 2000 dan ortiq foydalanuvchini sigʻdira oladi. Abrehot dizayni uchta sohaga qaratilgan boʻlib, ochiq va yopiq oʻquv maydonlaridan foydalanadi. *Knowledge Garden* – bu zaytun daraxtlari chizigʻi bilan chegaralangan va toʻrtta Sessa dukkakli daraxti oʻtqazilgan tashqi maydon. *Knowledge Springs* – bu maxsus onlayn taʼlim zonasi. *Knowledge Centre* kutubxonaning oʻzi. Shuningdek, 8 ta kitob doʻkoni, majlislar zali, choyxona, bolalar oʻqish maydoni mavjud.

Bir qator organlar va xususiy shaxslar hukumatning Abrehotga kitoblarni sovgʻa qilish chaqirigʻiga javob berishdi, jumladan Book Aid International, Ethiopia Reads va Bosh vazir idorasi. Ayni paytda Abrehot kutubxonasida 300 000 dan ortiq mahalliy va 120 000 dan ortiq xalqaro ilmiy maqolalar mavjud.
## Manbalar
Birinchi turk-fors urushi

**Birinchi fors-turk urushi** – 588 – 589-yillarda Sosoniylar imperiyasi va turk hukmdorlari boʻlgan Eftaliy shohliklari oʻrtasida boʻlgan jang. Urush turklar tomonidan Sosoniylar imperiyasiga bostirib kirishi bilan boshlandi. Soʻngra Sosoniylarning gʻalabasi va oldin bosib olingan yerlarni qayta egallashi bilan yakunlanadi.
## Fon
557-yilda oʻz saltanatining nufuzini ancha oshirgan Sosoniylar shohi Xosrov I Eftaliylar imperiyasining Oʻrta Osiyo ustidan hukmronligiga chek qoʻyishga qaror qildi. Shu tariqa u eftaliylarni yengish uchun Koʻkturklar bilan ittifoq tuzdi. Reja muvaffaqiyatli tugadi va Amudaryo shimolidagi butun mintaqa turklar qoʻliga oʻtdi, janub esa Sosoniylar hukmronligi ostiga oʻtdi. Xosrov I va Turk xoqoni Istami oʻrtasida ikki imperiya oʻrtasidagi chegara deb Amudaryo belgilangan. Biroq 588-yilda Turk xoqoni (fors manbalarida Sabeh/Saba nomi bilan mashhur) oʻziga qaram boʻlgan eftaliy xalqlari bilan birgalikda Amudaryo janubidagi sosoniylar hududlariga bostirib kirdi. Balxda joylashgan sosoniy askarlariga hujum qilishdi va ularni tor-mor etishdi. Soʻngra ushbu shaharni Taloqon, Bodgʻis va Hirot shaharlari bilan birga oʻz hududlariga qoʻshib oldi.

## Urush
Isfaxonda favqulodda kengash boʻlib oʻtdi, unda turklarga qarshi qoʻshin boshligʻi sifatida parfiyalik aslzoda Mihran oilasidan boʻlgan Bahrom Choʻbin tayinlandi. Unga Xuroson hokimligi topshirildi. Qoʻshin Nishopurda toʻplandi. Unda 12 ming tanlangan askarlar bor edi. Ular orasida otliqlar, piyodalar va jangovar fillar bor edi. Milodiy 588-yilda Sosoniylar Xurosonning sharqiy qismiga turklar bilan jang uchun yoʻlga chiqishdi. Sosoniylar Turklar ustidan irodali gʻalabaga erishdi. Forslar Amudaryodan kechib oʻtib Buxoro yaqinidagi Boykandgacha yetib borishga muvaffaq boʻldi. Sosoniylar endilikda Choch va Samarqand shaharlari ustidan hukmronlik qila boshladilar.
Firdavsiyning „Shohnoma“ (milodiy 1010) asarida Bahrom Choʻbin 12 000 askar bilan jangga kirganini batafsil tasvirlab bergan.
## Manbalar
Kasai (Hyōgo)

– Yaponiyaning Hyōgo prefekturasida joylashgan shahardir.

## Geografiyasi
Kasai Harima tekisligining markazida joylashgan, shimolda oʻrmonlar va janubda esa past togʻlar bilan oʻralgan. Bu yerdan oqib oʻtadigan asosiy daryolar: Kako daryosining irmoqlaridan biri boʻlgan Manganji daryosi va Manganji daryosining irmogʻi boʻlgan Fukkoji daryosi hisoblanadi.

### Qoʻshni munitsipalitetlar
Hyōgo prefekturasi

* Himeji
* Kakogawa
* Ono
* Nishiwaki
* Katō
* Taka
* Ichikawa
* Fukusaki

## Iqlimi
Kasai nam subtropik iqlimga ega (Köppen *Cfa*), yozi issiq va qish faslida qor yogʻmaydi. Kasaida oʻrtacha yillik harorat 14,9&nbsp;°C. Yillik oʻrtacha yogʻin miqdori 1606&nbsp;mm, sentyabr esa eng nam oy hisoblanadi. Avgustda eng yuqori harorat 26,8 atrofida&nbsp;°C, eng pasti esa yanvarda, 3,5 °C atrofida&nbsp; boʻladi.

## Demografiyasi
Yaponiya aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Kasai aholisi soʻnggi 70 yil ichida nisbatan barqaror boʻlib qolgan.

## Tarixi
Zamonaviy Kasai shahrining hududi qadimgi Harima provinsiyasida boʻlgan. Hōjō qishlogʻi Kasai tumanida 1889-yil 1-aprelda zamonaviy munitsipalitetlar tizimini yaratish tizimi tatbiq etilishi bilan tashkil etilgan. Hōjō 1955-yil 15-yanvarda shahar maqomiga koʻtarildi. 

## Hukumati
Kasai toʻgʻridan-toʻgʻri saylanadigan mer va 15 aʼzodan iborat bir palatali shahar kengashiga ega boʻlgan mer-kengash boshqaruv shakliga ega. Kasai Hyogo Prefekturasi Assambleyasiga bir aʼzodan hissa qoʻshadi. Hyōgo Milliy siyosat nuqtai nazaridan, Yaponiya Parlamenti quyi palatasining 4-okrugiga kiradi.

## Iqtisodiyoti
Kasai iqtisodiyoti qishloq xoʻjaligiga asoslangan.

## Taʼlim
Kasai shahrida 11 ta davlat boshlangʻich maktabi va Hyōgo prefekturasi taʼlim boshqarmasi tomonidan boshqariladigan ikkita davlat oʻrta maktabi mavjud. Prefekturada nogironlar uchun bitta maxsus taʼlim maktabi ham bor.

## Manbalar
Chokak Hamam

**Chokak hamam** ( „tushgan hammom“) – Ganjadagi Juma masjidi yaqinidagi tarixiy hammom.

## Tarixi

Choʻkak hamami 1606-yilda Ganjada meʼmor Bahoʻad-din al-ʼAmiliy (shayx Bahoiy nomi bilan ham mashhur) loyihasi asosida qurilgan. Binoni qurishda loy va ohak aralashmasi va qizil gʻisht ishlatilgan. Uning katta va ikkita kichik gumbazlari bor. 2003-yilda Madaniyat vazirligining taʼmirlash boshqarmasi tomonidan taʼmirlangan.

Bino dekorativ sanʼat markazidir. 2014-yildan beri hammom Ganjadagi mehmonxonalardan biri uchun hammom sifatida ishlagan.

## Galereya

## Yana qarang

* Juma masjidi
* Javadxon maqbarasi
* Ganjaning turistik diqqatga sazovor joylari

## Manbalar
Aleksandr Mejia

**Aleksandr Mejia Sabalza** (; 1988-yil 11-iyul, Barranquilla) — kolumbiyalik professional futbolchi, Atletiko Nasional klubida yarim himoyachi sifatida to‘p suradi. Kolumbiya terma jamoasida ham o‘ynagan.
## Klubdagi faoliyati
Mejia dastlab “Deportes Quindio” klubi futbol akademiyasida tajribali futbol murabbiylaridan ta‘lim oladi. 2005-yil Mustang kubogi doirasida o‘tkazilgan bahsda jamoa safida debyut qiladi. 2008-yil 26-aprelda Independiente Medellinga qarshi o‘yinda Mejia klubi Quindio uchun o‘zining birinchi golini uradi. 2011-yilda Mejia One Caldas klubiga ijara asosida o‘tadi. 6-fevral kuni Mejia Chikoga qarshi o‘yinda yangi jamoasi safida debyut qiladi.

2012-yilda Aleksandr “Atletiko Nasional”ga o‘tadi. 11-fevral kuni Boyaca Chikoga qarshi uchrashuvda u yangi jamoasi safida debyut qiladi. Birinchi mavsumidayoq Mejía klubga Kolumbiya kubogini yutishda yordam beradi va 2013-yilda Apertura va Klausura chempioni bo‘ladi.

2015-yil boshida Aleksandr Meksikaning Monterreyi klubiga transfer qilinadi. 12-yanvar kuni bo‘lib o‘tgan Leones Negrosga qarshi o‘yinda u Meksika Primerasida debyut qiladi. O‘sha yilning yozida Mejia “Atletiko Nasional”ga ijara asosida qaytadi. 2016-yilda u Atletiko Nasional bilan Libertadores kubogini qo‘lga kiritadi. O‘sha yilning yozida Mejia Leon safiga kelib qo‘shiladi. 7-avgust kuni o‘zining sobiq jamoasi Monterreyga qarshi o‘yinda u Leon safida debyut qiladi. 29-sentyabr kuni Meksika kubogi doirasida Toluka bilan kechgan o‘yinda Aleksandr Leon uchun o‘zining dastlabki golini uradi.

## Milliy terma jamoadagi faoliyati
2012-yilning 4-aprelida Peruga qarshi JCh-2014 saralash bahsida Mejia Kolumbiya milliy futbol terma jamoasi safida o‘zining dastlabki o‘yinini o‘tkazadi.
## Erishgan yutuqlari

* Kolumbiya chempioni (4): Apertura 2013, Finalisacion 2013, Apertura 2014, Clausura 2015
* Kolumbiya kubogi sohibi (2): 2012, 2013
* Libertadores kubogi g‘olibi (1): 2016
* Copa Sudamericana finalchisi (1): 2014

## Manbalar

## Havolalar
*
Dennis Kruppke

**Dennis Kruppke** (1980-yil 1-aprelda tugʻilgan) – nemis sobiq professional futbolchisi, yarim himoyachi yoki hujumchi sifatida oʻynagan.

## Faoliyati
Kruppke Myunsterda tugʻilgan. U 2003-yilda VfB Lyubeckdan Bundesliganing SC Freiburg jamoasiga kelib qoʻshilgan. U Germaniya birinchi ligasida 2003-yil 2-avgustida Bayer Leverkuzenga qarshi oʻyinda debyut qilgan.

2007-yilning yanvarida u olti oylik ijara uchun Lyubekga qaytdi. Bu ijaradan soʻng u yana „Frayburg“da oʻynadi, biroq 2008-yilning yanvarida Braunshveygning Eintracht klubiga oʻtdi. 2011-yilda 2.Bundesligaga va 2013-yilda Bundesligaga koʻtarildi. Braunshveygdagi sakkiz mavsumdan soʻng u tizzasidan olgan jarohati tufayli 2014-15-yilgi mavsum oxirida nafaqaga chiqdi.

## Yutuqlari
* Shimoliy Germaniyada yilning eng yaxshi sportchisi (Nordsportler des Jahres): 2012 yil

## Manbalar