Haydar Aliyev xalqaro aeroporti

**Haydar Aliyev xalqaro aeroporti** ()  —  Ozarbayjondagi yetti xalqaro aeroportdan biri. Ilgari u Boku aglomeratsiyasidagi hududlardan biri Bina nomi bilan **Bina xalqaro aeroporti** deb atalgan. 2004-yil 10-martda aeroport Ozarbayjonning sobiq prezidenti Haydar Aliyev sharafiga qayta nomlandi. Aeroport Ozarbayjon poytaxti Bokudan 20 kilometr shimoli-sharqda joylashgan boʻlib, shahar bilan avtomagistral orqali bogʻlangan. Aeroport milliy aviatashuvchi Ozarbayjon Havo Yoʻllari hamda Azal Avia Cargo va Silk Way West Airlines uchun hab boʻlib xizmat qiladi.

## Imkoniyatlari

### Terminallari
Aeroport ikkita yoʻlovchi terminalidan, 1-terminal yangirogʻi va ikkita yuk terminalidan iborat.

#### 1-terminal
1-terminal 2014-yil aprel oyida foydalanishga topshirilgan. Uning umumiy maydoni 65 ming kvadrat metrni tashkil qiladi. Terminal yiliga 6 million yoʻlovchi qabul qilishga moʻljallangan. Hozirda u har yili 3 milliongacha yoʻlovchiga xizmat koʻrsatadi. Umumiy toʻxtash joyi 600 ta mashina uchun 20 000 kvadrat metrni tashkil qiladi. Aeroportda uchish va qoʻnish zallarida koʻplab doʻkonlar, restoranlar, kafelar va dyuti-fri doʻkonlar mavjud. 1-terminalda beshta dam olish xonasi va spa mavjud. 1-terminal bir vaqtning oʻzida 12 ta samolyotni qabul qila oladigan samolyot koʻpriklaridan foydalanadi. Ikkita koʻprik dunyodagi eng yirik yoʻlovchi samolyoti Airbus A380ni joylashtirish uchun moʻljallangan.

1-terminalning uchburchak shaklli va yarim shaffof tomli toʻrtinchi darajali muhandislik konsepsiyasi 2010-yilda Arup Group tomonidan ishlab chiqilgan. Turkiyaning AUTOBAN kompaniyasi tomonidan ishlab chiqilgan interyerda eman-shponli „pilla“lar seriyasi mavjud. 1-terminalda Vanderlande bagajni qayta ishlash tizimi, shuningdek, bagajni sinchiklab tekshirish uchun L-3 uskunasi va obyektning ichki tuzilishining qatlamli tasvirini olish uchun moʻljallangan skanerlar mavjud. 1-terminalda 30 ta Schindler eskalatori va 21 ta lift oʻrnatilgan. Terminal 1 zamonaviy binolarda amalga oshiriladigan jarayonlar va operatsiyalarni avtomatlashtirish uchun moʻljallangan va intellektual binolar deb ataladigan binolarni boshqarish tizimi (BMS) bilan jihozlangan. Shuningdek, 1-terminal elektr energiyasi, yoritish, ventilyatsiya, isitish, konditsionerlik, suv taʼminoti va kanalizatsiya kabi resurslarni taʼminlashning alohida tizimi bilan jihozlangan


File:Heydar Aliyev International Airport, Baku (27761614519).jpg|1-terminalning ichki qismi
File:Heydar Aliyev International Airport 4.jpg|1-terminalning ichki qismi
File:Heydar Aliyev International Airport second floor Elevator.jpg|1-terminalning ikkinchi qavatiga olib chiquvchi eskalatorlari
File:Heydar Aliyev International Airport, Baku (38641605565).jpg|1-terminalning ikkinchi qavati
File:GYD Baku airport inside.jpg|1-terminalning ikkinchi qavatiga olib chiquvchi eskalatorlari va hashamatli doʻkonlari
File:Aliyev airport, Baku (P1090548).jpg|1-terminaldagi oʻrindiqlar


#### 2-terminal
Meʼmor Viktor Denisov 2-terminal loyihasi muallifi boʻlib, u hozirda ichki reyslarga (Janubiy kirish) va arzon aviakompaniyalarning xalqaro reyslariga (Shimoliy kirish) xizmat koʻrsatadi. Loyiha 1981-yilda tanlovda birinchi mukofotga sazovor boʻlgan va 1989-yilda amalga oshirilgan.

#### Yuk terminallari
Yuk terminali 2005-yil 23-martda ochilgan. Terminal binosida Silk Way Airlines, Imair Air Company, Euroasian Air Services, Lufthansa Cargo va Panalpina kabi kompaniyalar joylashgan. Terminal bir vaqtning oʻzida toʻqqizta Boeing 747, Antonov An-124 yoki oʻn beshta Ilyushin Il-76 rusumidagi samolyotlarga xizmat koʻrsatishi mumkinligini daʼvo qilmoqda.

### Uchish-qoʻnish yoʻlaklari
Aeroportda ikkita uchish-qoʻnish yoʻlagi mavjud — 16/34 uchish-qoʻnish yoʻlagi  teng, 17/35 uchish-qoʻnish yoʻlagi esa .

### Mehmonxonalar
Haydar Aliyev xalqaro aeroporti hududida 205 xonali Sheraton Baku Airport mehmonxonasi xizmat koʻrstadi.

### Bolali yoʻlovchilar
Xalqaro terminalda (1-terminal) bolalarni parvarishlash xonasi, oʻyin maydonchasi va taglikni almashtirish stollari mavjud.

### Harakati cheklangan yoʻlovchilar uchun xizmatlar
Aeroportda imkoniyati cheklangan yoʻlovchilarga shaxsiy yordam koʻrsatish, maxsus avtoturargohlar, maʼlumot stollari va roʻyxatdan oʻtish punktlari, zarur hollarda 24/7 tibbiy markaz xizmati, shuningdek, samolyot bortida kutib olish uchun ambuliftlar mavjud. Aeroport xodimlari roʻyxatdan oʻtgan harakati cheklangan yoʻlovchilarni zalga, keyin esa bortga chiqish eshigigacha kuzatib boradi.

## Aviakompaniyalar va yoʻnalishlar

### Yoʻlovchi tashish

### Yuk tashish

## Statistika

2024-yil holatiga koʻra, Boku aeroporti Ozarbayjonning eng gavjum, Post Sovet hududining 11-eng gavjum aeroporti.

## Yer usti transporti
Boku xalqaro aeroporti kelajakda  Absheron halqa temir yoʻli bilan bogʻlanishi rejalashtirilgan.

### Avtobus va taksi
BakuBus H1 avtobuslari 28-may metro bekatidan Boku aeroportigacha tun-u kun (24 soat) rejimida ishlaydi. Harakat oraligʻi kunduzi 30 daqiqa, kechasi esa 1 soat. Aeroportga Bokudan (va orqaga) xususiy taksida taxminan 20 daqiqada yetib borish mumkin.

### Transport va toʻxtash joyi
Aeroportga poytaxtdan avtomobilda Haydar Aliyev shoh koʻchasi orqali aeroport shossesida yoki Nobel shoh koʻchasi orqali Zix shossesida yetib borish mumkin. Har bir terminalda toʻxtash joylari (parkovka) mavjud boʻlib, ularning umumiy sigʻimi 1600 ta mashinaga moʻljallangan.

## Yana qarang
* Ozarbayjonda transport

## Manbalar

## Havolalar
* Haydar Aliyev xalqaro aeroporti rasmiy sayti
* Current weather for UBBB
* Accident history for GYD
* Haydar Aliyev xalqaro aeroportini yangilash loyihasi