open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Anna Kingsford

**Anna Kingsford** (; (1846-yil 16-sentabr – 1888-yil 22-fevral) tibbiyot olimi hamda huquqshunos, asosan, ayollar huquqlari himoyachisi edi.

## Biografiyasi
U Elizabeth Garrett Andersondan keyingi oʻrinda tibbiyot boʻyicha ilmiy darajaga ega boʻlgan ilk ingliz ayollaridan deb eʼtirof etiladi.Parijda ilmiy darajasini davom ettirdi. 1880-yilga kelib, olti yillik oʻqishni tugatish barobarida ilmiy ishini ham tugatdi. Uning yakuniy dissertatsiyasi, *L’Alimentation Végétale de l’Homme deb nomlanib* vegetarianizmning afzalliklariga bagʻishlangan. Ingliz tilida *The Perfect Way in Diet*(1881) nomi bilan boshqa davlatlarda ham nashr etilgan. Oʻsha yili Food Reform Society deb nomlangan jamiyatga asos solgan va vegetarianizm haqida turlicha maʼruzalar eshittirish uchun Buyuk Britaniya boʻylab sayohat qilgan.

## Oilasi
Kingsford Meryland Pointda, Stratfordda, avval Sharqiy Londonning bir qismi, keyin esa Essexda, boy savdogar John Bonus va uning rafiqasi Elizabeth Ann Schröder oilasida dunyoga kelgan. Uning akasi John Bonus (1828-1909) ham shifokor va vegetarian edi. Boshqa akalari Henry (1830–1903) va Albert (1831–1884) otalarining yuk tashish biznesida ishlagan va bu biznesni davom ettirishgan. Kichik akasi Edward (1834-1908) Buckinghamshiredagi Hulkott tashkiloti rahbari boʻldi va ukasi Jozeph (1836-1926) general-mayor lavozimida faoliyat olib borgan.

## Izlanishlari
1873-yilda Kingsford yozuvchi Edward Maitland bilan uchrashdi va u materializmni rad etishini aytdi. Kingsfordning erining roziligi bilan ikkalasi hamkorlik qila boshladilar. Maitland tibbiyotni oʻrganishga qaror qilganida Parijdagi safarga ham hamroh boʻldi. Oʻsha paytda Parij fiziologiyani oʻrganishda inqilob markazi boʻlgan, uning koʻp qismi hayvonlar, xususan, itlar ustida olib borilgan tajribalar natijasida va asosan anarsthetic oʻtkazilgan. Parijda u oʻz hamkori bilan hayvonlardan tajriba uchun foydalanmaslik boʻyicha koʻplab namoyishlar hamda tushuntirishlar olib borgan. U yerda „fiziologiyaning otasi“ deb taʼriflangan Claude Bernard (1813-1878) bilan hamkorlikda ishlashga, oʻz fikrlaariga, qadriyatlariga uni ergashtirishga erishgan.

## Yana qarang

* Jigarrang itning ishi
* Ekofeminizm
* Oltin shafaqning germetik ordeni
* Izabel de Shtayger
* Hayvon huquqlari himoyachilari roʻyxati
* Luiza Lind-af-Xagebi
* Teosofiya va xristianlik

## Manbalar

## Havolalar

* Works by Anna Kingsford at Project Gutenberg
* Works by or about Anna Kingsford at Internet Archive
* Works by Anna Kingsford at LibriVox (public domain audiobooks)
Tosh suvsar

**Tosh [[Suvsarlar|suvsar]]** (***Martes foina***), shuningdek, uy suvsar yoki oq koʻkrakli marten sifatida ham tanilgan, Yevropa va Markaziy Osiyoning koʻp qismida yashaydigan marten turidir.

## Tavsifi
Yoqimli, aqlli va shoʻx ariq sichqonga oʻxshash ushbu hayvonning vatani Markaziy Osiyo va Yevropa boʻlsada, Shimoliy Amerikaning bir qancha joylarida ham uchrab turadi. Bu susarlarning  rangi och kulrang-jigarrangdan to quyuq jigarranggacha farq qiladi. Hayvonning boʻynidan koʻkragiga qadar iyak ostida oq chiziq koʻrinish mumkin. Ammo, baʼzi sharqiy va janubiy hududlarda oq chiziq umuman yoʻq. Yosh suvsarlarning orqasida kulrang moʻynasi bor. Ushbu hayvon uy mushuki bilan bir xil oʻlchamda, ammo nozikroq tanaga ega.

## Suvsar haqida
**Hayot** **davomiyligi**: 3-18 yil

**Ogʻirligi**:1.5-2.5 kg

**Uzunligi**: 42-48 cm

## Koʻpayishi

* **Koʻpayish [[mavsum]]<nowiki/>i:** Iyun-Avgust

* **Homiladorlik davomiyligi:** 7.5-9 oy

* **Mustaqil yashashni boshlaydigan mudday:** 2 oydan soʻng
* **Bolasining nomlanishi:** kit

## Oziqlanish
Tosh suvsarlar hamma narsalarni, xususan, kichikroq sut emizuvchilarni, mevalarni va tuxumlarni isteʼmol qilishadi.

## Aholi

##### Tabiiy tahdidlar
Tosh suvsarlar baʼzan zararkuranda boʻlganliklari uchun taʼqib qilinadi. Shuningdek, ular Hindiston, Rossiya va boshqa mamlakatlarda moʻynalari sababli ovlanadi. Biroq, bu tahdidlarning ushbu hayvonlarning sonini keskin darajada pasayishiga olib kelishi haqida hech qanday dalil mavjud emas.

##### Aholi soni
IUCN maʼlumotlariga koʻra, tosh suvsarlar keng tarqalgan, ammo umumiy aholi soni hisobi mavjud emas. Hozirgi vaqtda bu tur IUCN Qizil roʻyxatida „Eng Kam Tashvishli“ deb tasniflangan va bugungi kunda uning soni barqarorligicha qolmoqda.

## Ekologik joy
Tosh suvsarlar Markaziy Yevropadagi sichqonlar va kalamushlar kabi zararkunandalarining aholi sonini nazorat qilishga yordam beradi va tulkilar, yovvoyi mushuklar va boyqushlar kabi hayvonlar uchun oʻlja hisoblanadi. Oʻrmonli hududlarda ular urugʻlarning tarqalishiga hissa qoʻshishi mumkin va Markaziy Yevropa oʻrmonlarida mevali oʻsimliklarning urugʻlarini tarqalishi uchun muhim hisoblanadi.

## Manbalar


## Havolalar
Pine marten or stone marten – Waldwissen.net

Beech Marten – Animalia.bio – onlayn hayvonlar ensiklopediyasi
Frank Yerby

**Frenk Garvin Yerby** ( – ) amerikalik mashhur yozuvchi, asosan, 1946-yilda yozgan *"The Foxes of Harrow"* tarixiy romani bilan tanilgan.

## Taʼlimi
Yerby 1916-yil 5-sentabrda Gruziyaning Augusta shahrida tugʻilgan, mehmonxona eshigi boshligʻi lavozimida ishlagan Rufus Garvin Yerby (1886–1961) va oʻqituvchi Vilhelmina Ethel Yerbi (1888–1960)ning toʻrt farzandi orasida ikkinchisi boʻlgan. Yerbyning kelib chiqishi qora, oq va tubjoy amerikalik boʻlgan. Keyinchalik yozuvchi oʻzini „ajdodlari roʻyxatini Birlashgan Millatlar Tashkiloti kabi oʻqiydigan yosh yigit“ deb ataydi. Yerbining ukalaridan biri Alonzo Yerb, Bostondagi Garvard school of Public Health da dekan oʻrinbosari va Nyu-York shahar kasalxonalari komissari lavozimlarida ishlagan.

Yerby bolaligida Lucy Leney tomonidan asos solingan afro-amerikaliklar uchun maxsus maktab boʻlgan Augustaʼs Haines institutida tahsil olgan. Institutni 1933-yilda tugatgan. 1937-yilda u Peyn kollejini ingliz tili boʻyicha bakalavr darajasi bilan tugatgan.1938-yilda Fisk universitetida dramatik sanʼat boʻyicha magistr darajasini olgan.

## Ijodi
Adib dastlab, Antebellum shahri janubidagi odamlar orasida oʻzining ishqiy romanlari bilan mashhur edi. Asr oʻrtalarida Pericle Afinasidan tortib, qorongʻu asrlarda Yevropagacha boʻlgan eng koʻp sotilgan tarixiy romanlar qismlarini yozishni boshladi. Yerby oʻzining tarixiy asarlari uchun izlanishlarda juda koʻp mashaqqat chekdi va koʻpincha oʻzining mana shu tarixiy asarlaridan koʻngli toʻldi. Yozuvchi jami 33 ta roman yozgan.

1946-yilda  *"The Foxes of Harrow" ni* nashr etdi, janubiy tarixiy romantika afro-amerikaliklarning milliondan ortiq nusxada sotilgan ilk romani boʻldi. Ushbu asarda adib janrning koʻplab eng tanish xususiyatlarini sodiqlik bilan takrorladi. Gollivud studiyasi tomonidan ekranga moslashtirish uchun xuddi mana shu kitob asosida ssenariy yozildi. Nihoyat, kitob 1947-yilda Reks Xarrison va Maureen O'Hara ishtirok etgan xuddi shu nomdagi Oskar mukofotiga nomzod boʻlgan filmga aylandi.

## Shaxsiy hayoti
Yerby 1941-yilda Flora Helen Claire Williams (1921 – 2001) bilan turmush qurdi. Ularning toʻrt farzandi bor edi..Ular 1955-yilga kelib ajralishdi va ularning ajrimlari 1956-yilda yakunlandi. Shundan soʻng, Yerby ikkinchi marta 1956-yilda Blanca Calle-Perez bilan turmush qurdi.

## Manbalar
Shvetsiya-NATO munosabatlari

Shvetsiya va Shimoliy Atlantika Shartnomasi Tashkiloti (inglizcha: *North Atlantic Treaty Organization, qisqartma shakli: NATO*) yaqin munosabatlarga ega va muntazam ravishda qoʻshma mashgʻulotlar olib boradi, tinchlikparvarlik operatsiyalarda hamkorlik qiladi va maʼlumot almashadi. Shvetsiya 2024-yil 7-martida NATO tarkibiga kirdi, unga qadar ushbu tashkilot aʼzosi boʻlmagan Yevropa Ittifoqining beshta aʼzosidan biri edi. Shvetsiya 1994-yil 9-mayda Tinchlik yoʻlidagi hamkorlikka qoʻshildi.

Tarixan, Shvetsiya aholisining bir qismi NATOga aʼzo boʻlish tarafdori boʻlgan, biroq aʼzolik masalasi 2022-yilda Rossiyaning Ukrainaga bostirib kirishi ortidan ancha ommalashdi va Shvetsiya hukumati 2022-yil 18-mayda tashkilotga aʼzo boʻlish uchun ariza berdi. 2022-yil 5-iyulda NATO Shvetsiyaning alyansga qoʻshilish protokolini imzoladi va ushbu protokol sentyabr oyigacha deyarli barcha NATOga aʼzo davlatlar tomonidan ratifikatsiya qilindi. Ammo Shvetsiyaning NATOga aʼzo boʻlish talabi tasdiqlanishidan oldin talab qilinadigan oxirgi ikki ratifikatsiya hujjati Vengriya va Turkiya tomonidan tasdiqlanishi kerak va hozirda ushbu jarayon 2023-yilning kuzida boʻlishi kutilmoqda.

## Tarix

### Napoleon urushlaridan keyin Shvetsiyaning betarafligi
19-asrda (1800-yillar) Shvetsiya betaraflik siyosatini qabul qildi chunki Shvetsiyaning Napoleon urushlarida ishtirok etishi natijasida mamlakat hududining uchdan bir qismini(Asosan Finlandiya hududini) Rossiyaga boy bergan va shu jumladan ancha yoʻqotishlarga ham ega edi. Shu vaqtdan boshlab Finlandiya  1917-yilda mustaqillikka erishgunga qadar Rossiya mustamlakasi boʻlib qoldi. Doimiy ravishda Napoleonga qarshi siyosat olib borgan va shu tariqa urushga sabab boʻlgan Shvetsiya qiroli Gustav IV Adolfga nisbatan norozilik kuchaydi va 1809-yilda *davlat toʻntarishini* keltirib chiqardi. Napoleon urushlari davridan beri Shvetsiya hech qanday toʻgʻridan-toʻgʻri qurolli toʻqnashuvni boshlamagan va mamlakat hatto Birinchi va Ikkinchi Jahon urushlarida ham betaraflik siyosatini afzal koʻrdi.

### 1949–1995: Sovuq urush davrida Shvetsiyaning betarafligi
1949-yilda NATO tashkil topganida, Shvetsiya ushbu ittifoqga qoʻshilmaslikni tanladi. Shuningdek Sovuq urush davrida Gʻarb bilan koʻpgina hamkorlik qilganiga qaramay, betaraflik siyosatini saqlab qoldi.

## 2022–2023 yillardagi aʼzo boʻlish jarayoni

2022-yil 17-mayda Shvetsiya tashqi ishlar vaziri Ann Linde Finlandiyaning NATOga aʼzo boʻlish niyatidan keyin  Shvetsiyaning NATOga aʼzo boʻlish haqidagi arizasini imzoladi. 2022-yil 18-may kuni har ikkala davlat ham NATOga aʼzo boʻlish uchun rasman ariza topshirdi. Yevropa Ittifoqi Finlandiya va Shvetsiyaning NATO aʼzoligini qoʻllab-quvvatlashini eʼlon qildi  va shuningdek 2022-yil may oyida Portugaliya hukumati Finlandiya va Shvetsiyaning NATOga aʼzo boʻlishini toʻliq qoʻllab-quvvatlashini eʼlon qildi. Turkiya prezidenti Rajab Toyyib Erdoʻgʻan Finlandiya va Shvetsiyaning NATOga aʼzo boʻlishiga qarshiligini bildirib, Turkiya hukumati ularning arizasini qoʻllab-quvvatlashi mumkin emasligini aytdi.

## Manba
Adivi Sesh

**Adivi Sesh Sunny Chandra** (1984-yil 17-dekabrda tugʻilgan) hindistonlik aktyor, rejissyor va ssenariy yozuvchi boʻlib, asosan telugu tilidagi filmlarda rol ijro etadi. Sesh Haydarobodda tugʻilgan va Kaliforniyaning Berkli shahrida oʻsgan. U 2010-yilda *"Karma"* filmida bosh aktyor va rejissyor sifatida birinchi debyut ishini boshlagan. *Panjaa* (2011), *Balupu* (2013) va *Baaxubali: Muqaddima* (2015) filmlarida salbiy rollarni oʻynagan. Soʻng Adivi Sesh Sunny Chandra *Kshanam* (2016), *Ami Thumi* (2017), *Gudachari* (2018), *Evaru* (2019), *Mayor* (2022) va *HIT* (2022) filmlarida oʻynagan rollari muvaffaqiyatga erishgan. Adivi Sesh eng yaxshi ssenariy uchun IIFA Telugu mukofotini va *[[Kshanam]] filmidagi* ssenariysi uchun Nandi mukofotini qoʻlga kiritdi.

## Hayotining boshlanish davri
Adivi Sesh Sunny Chandra 1984-yil 17-dekabrda Hindistonning Andhra Pradesh shtatidagi Haydarobod shahrida (Hindistonning hozirgi Telangana shtati) tugʻilgan. U Berkli shahrida (Kaliforniya) oʻsgan. U yerda Berkli oʻrta maktabida va San-Fransisko Davlat Universitetining bakalavriatida oʻqigan.

Adivi Seshning singlisi AQShda shifokor boʻlib ishlaydi  Uning amakivachchasi Sai Kiran Adivi rejissyor boʻlgan. Seshning amakisi Adivi Baapiraju yozuvchi, dramaturg va ozodlik kurashchisi edi. Adivi Sesh vegetariancha ovqatlarni isteʼmol qiladi.

## Karyera
Sesh *Sontham* (2002) filmida mehmon aktyor sifatida birinchi rolini ijro qildi. Rediff uning ijrosini yuqori baholadi: „Aktyorlik borasida Sesh Adivi yaxshi rol oʻynaydi. Uning ssenariy yozish mahorati ham eʼtiborga loyiq. U Telugu kinosiga yangi ijrolarni kiritishga harakat qildi“.

## Manbalar
Nasuhiy tariqati

**Nasuhiy** tariqati Xilvatiy tariqatining shahobchasi sanaladi. Uning asoschisi Pir Nasuhiy bir qancha asarlar, jumladan, Qur’on tafsirini ham yozgan sermahsul muallif edi. U vafot etdi va Istanbulning Uskudar shahridagi O‘zbeklar takkasiga dafn qilindi. O’sha vaqtda uning tariqati keng tarqalgan tariqat emas edi va faqat Istanbul va Bursada bir qancha takkalarga ega edi.
## manzili
Nasuhiy tariqati markazi Istanbulning Uskudar tumanidagi Doganjilar tumanida bo‘lib, tariqatning buyuk shayxi Nasuhiy takkasi o’sha yerda edi.
## [[takka]]ni tarixi
Turkiya respublika bo‘lgach, barcha takkalar yopildi. Nasuhiy tekkasi keyinchalik masjid shaklida ochilgan, shunday bo‘lsa-da hali hamon takka majmuasi orqa tarafidan katta qismi omma uchun yopiqligicha qolmoqda. Shayx Nasuhiyning maqbarasi Turkiyadagi taqvodor musulmonlar uchun ziyoratgoh boʻlib qolmoqda, chunki u Istanbuldagi musulmon avliyolaridan biri boʻlgan (ayniqsa, Aziz Mahmud Hudoiyga nisbatan). U hali ham Xilvatiy tariqatida muhim shayx hisoblanadi.
## Manbalar
Buck Newton

**Eldon Sharp „Bauck“ Newton III** (1968 yil 5 iyulda tugʻilgan) – amerikalik huquqshunos va siyosatchi, Shimoliy Karolina Bosh Assambleyasida (shtat qonun chiqaruvchi organi) NC Senat okrugi 4 (Uilson, Grin va Ueyn okruglari) vakili boʻlgan Respublikachi shtat senatori boʻlib xizmat qiladi.  Newton dastlab 2010 yilgi saylovlarda muvoffaqiyatli qatnashib demokrat amaldagi prezident Albin B. Swindellni magʻlub etishga sazovor boʻldi va Shimoliy Karolina Senatida oʻchmas iz qoldirishga sazovor boʻldi.  

2016- yilda Newton Shimoliy Karolina Bosh prokurori lavozimiga Respublikachilar partiyasidan nomzod boʻlib, demokrat Josh Steynga  25 000 ovoz toʻplagan holda, 0,5% farq bilan magʻlub boʻldi.

2022- yilda Newton Shimoliy Karolina Senatining 4-okrugida amaldagi demokrat Tobi Fitchni arzimagan 16 ball farq bilan magʻlub etishga sazovor boʻldi va uning oʻrnini egalladi. 

## Erta hayot va taʼlim
Shimoliy Karolina shtatining Uilson shahrida tugʻilgan boʻlib, Newton Appalachian shtat universitetiga oʻqishga kirdi, oldinroq Hunt oʻrta maktabini tamomlagan oʻquvchilardan biri edi. ADUda siyosatshunoslik boʻyicha bakalavr darajasini oldi. 

Kollejdan soʻng Newton AQSh Senatida Tashqi aloqalar qoʻmitasida senator Jessi Xelmsning yordamchisi boʻlib ishlash sharafiga muyasar boʻlgan. 

Newton, shuningdek, Kempbell universitetining huquq fakultetini tamomlagan va U Uilsondagi Newton va Li firmasida 16 yil davomida advokatlik bilan shugʻullangan va 2010 yilda shtat qonun chiqaruvchi organida qonun chiqaruvchi boʻlgan 

## Davlat idorasi
2007 yildan 2011 yillar oraligʻida Newton shtat senatori Albin B. Swindell oʻrniga ishladi va 2011 yil boshida shtat poytaxtida lavozimga kirishgunga qadar Vilson okrugi Respublikachilar partiyasi raisi lavozimida ish olib borgan. 

Shtatning LGBT masalalari boʻyicha qonuniga javoban Newton, Shimoliy Karolinadagi qonun loyihasini qoʻllab-quvvatlovchi konservativ mitingda 2 (a.k.a) „HB2“),  „Uyga boring, bugun ishlashga majbur boʻlgan doʻstlaringiz va oilangizga bu nima ekanligini va davlatimizni toʻgʻri saqlash uchun hammamiz zoʻr berib harakat qilishimiz uchun qanchalar kurashishimiz kerakligini ayting“ dedi.  Keyinchalik bergan intervyusida Newtonning aytishicha, uning mitingdagi soʻzlari „erkaklarni ayollar xonasidan uzoqroq tutish shart emas“ degan maʼnoni anglatadi.  Newton, shuningdek, kamalak bayroqlarini silkitadigan odamlarga nisbatan narsalar har doim shunday boʻlganliga va oʻzgarmasligiga oʻrganishlari kerakligini aytdi. 

Newton 2016-yilda Respublikachilar partiyasidan boshqa partiyalar singari rasmiy nomzod sifatida shtat bosh prokurori lavozimiga daʼvogarlik qilgan.  Ammo U noyabr oyida Demokratik partiyadan nomzod Josh Steynga yutqazdi.

U 2022 yilda mashaqatli mehnati tufayli amaldagi senator Tobi Fitchni magʻlub etib, yana shtat Senatiga saylandi. 

## Maʼlumotnomalar

## Havolalar

* Shimoliy Karolina Bosh Assambleyasi – Senator ES (Bak) Nyuton (Rep)
* Ballotpedia da Bak Nyuton
* Project Vote Smart – Senator Bak Nyuton (NC) profili
Ishq-Nuriy tariqati

**Ishq-Nuriy** tariqati mashhur va ancha qadimgi Chishtiya so‘fiy tasavvuf ta’limoti yoki tizimining bir tarmog‘i yoki shoxidir.

## Kelib chiqishi
Tariqatga Chishtiy so‘fiy donishmand va shayx Xoja Xolid Mahmud Siddiqiy Chishtiy tomonidan,1960-yillarning oxirida Pokistonning Lahor shahrida asos solingan. Uning asoschisi dastlab an’anaviy Chishtiy tariqatining Chishtiy-Nizomiy donishmandi bo‘lib, u ushbu tizim ta’limotlarini “zamonaviy tarzda ifodalash” zarurligini his qilgan. Ishq-Nuriy tariqati ilohiy ishqni ta’limot asosi qilib olishga intildi va bunda Xoja Muyiniddin Chishtiy va Bobo Farid kabi oldingi so‘fiy donishmand va avliyolarning, shuningdek, Rumiy kabi boshqa universal so‘fiylarning ko‘plab g‘oyalarini aks ettirdi. Keng, umumbashariy sevgi va minnatdorchilik tariqat ta’limotining asosiy tamoyillaridan biri bo‘lib qolmoqda.

## Amaliyot
**Ishq-Nuri**y tariqati faoliyati kichik miqyosda faqat Janubiy Osiyoda, asosan Pokiston, Hindiston va Bangladeshda davom etmoqda. Hozirda Yevropa va Yaqin Sharqning ayrim qismlarida ba’zi odamlar bu tariqatga ergasha boshlaganiga ishoniladi.
## Manbalar
Qudusiya tariqati

**Qudusiya** - Indoneziyadagi so‘fiylik tariqati bo‘lib, 1968-yilda Bantenning Silegon shahrida tashkil etilgan.
## tarixi
Qudusiya tariqatining murshidi Suprapto bin Kadis Darmosuxarto (1929–2011) boʻlib, shogirdlari tomonidan **Suprapto Kadis** nomi bilan tanilgan. Hozirda bu lavozimni Suprapto vafotidan keyin mandat olgan Zamzam Tanuvijaya egallab turibdi.
## etimologiya
“**Qudusiya**” nomi Suprapto ta’limotining markaziy mavzusi bilan chambarchas bog‘liq bo‘lib, u Qur’onda yozilganidek Ruhul-Qudus (Muqaddas Ruh) tushunchasini qayta tiklash va tushuntirishdir.
## nomi
Tariqat ilgari **“Tariqa Kadisiya”** deb atalgan, bu ismni tariqat a’zolari ustozlari ismiga nisbatan qo‘yganlar. 2018-yilda Tanuvijaya tariqatning nomini Qudusiyaga o‘zgartirdi.
## Manbalar
Gamze Özçelik

**Gamze Özchelik** (1982-yil 26-avgustda dunyoga kelgan) – turk aktrisasi, modeli va teleboshlovchisi. Gamzening sobiq turmush oʻrtogʻi Ugʻur Pektosh bilan „Arka sokaklar“ nomli kriminal serialida birga rol oʻynagan va juda katta mashhurlika erishadi. „Arka sokaklar“ turk seriali eng uzuni. Sobiq sevgilisi Okan Yalabik bilan „Serseri“ serialida birga rol oʻynagan. Uning yana bir mashhur seriali Jeffersonsning turkcha remeyk „Tatlı Hayat“, „Canan“ va „Mehmetchik Kutʼül Amare“ tarixiy serialidir. U faxriy aktyor Haluk Bilginer bilan uch marta rol oʻynagan.

## Biografiya
Uning onasi turk millatiga mansub boʻlib, Usmonlilar imperiyasining Saloniki shahridan (hozirgi Gretsiyada) koʻchib kelgan. Maltepe Anadolu Liseyida maktabida tahsil olgan va Istanbul Bilgi Universitetini tamomlagan.. 1999-yilda Elite Model loyhasida gʻolib chiqgan. Shundan soʻng aktyorlikka ilk qadamlarini qoʻyadi. Gamze shuningdek, *Popstars*, *Popstar 1* va *Pop Idol*, *Turkstar* turkiy versiyasining ham boshlovchisi boʻlgan.

2004-yilda Hyrsız Var nomli filmda rol oʻynadi. 2006-yilda Tiyatrokare sahnalashtirgan Seni Seviyorum spektaklida kotib rolini ijro etgan.

U „Arka sokaklar“ politsiya serialidagi Zeynep Akyuz Atesh obrazi bilan tanildi. Ushbu serialdagi hamkasbi Ugʻur Pektoshga turmushga chiqdi. Bu nikohdan soʻng ular oʻgʻil farzandli boʻlishadi. Er-xotin 2011-yilda ajrashishadi. Mehmetchik Kutʼül Amare serialida Elizabet obrazini oʻynagan. 2017-yilda „Umuda Koʻshanlar“ yordam uyushmasiga asos solgan.

## Filmografiya

### Seriya

### Kino

* Hırsız Var! (2004)

## Manbalar

## Tashqi havolalar

*
Madoriyya

Sharqiy Bengaliyalik madoriyya darveshi, 1860-yillar

**Madoriyya** - Shimoliy Hindistonda, xususan, Uttar-Pradesh, Mevat mintaqasi, Bihar, Gujarat va G‘arbiy Bengaliya, shuningdek, Nepal va Bangladeshda mashhur so‘fiylik tariqati. Sinkretik jihatlari va ichki zikrga e’tibor qaratilishi bilan mashhur bo‘lib, u so‘fiy avliyo Badiuddin (Shoh Mador; vafoti 1434) tomonidan boshlangan va uning markazi Uttar Pradeshning Kanpur tumani, Makanpur shahrida joylashgan.
## Tarixi
Boyazid Tayfur Bastomiy (IX asr) taʼlimotiga asoslangan tayfuriya tartibidan kelib chiqqan Madoriylar tariqati XV-XVII asrlar oʻrtasida boburiylar davrining oxirlarida oʻzining yuksak choʻqqisiga chiqdi va Shoh Mador shogirdlarining shimoliy hududlarga tarqalishi natijasida yangi tartiblar paydo boʻldi. Ko‘pgina so‘fiylik tariqatlarida bo‘lgani kabi, tariqat nomi uning asoschisi (Shoh) Mador nomidan olingan. Tariqat ba’zan “Tabaqotiyya” deb ham ataladi.

## Dargoh
Dargoh yoki Badiuddin Shoh Mador maqbarasi Hindistonning Uttar-Pradesh shtatidagi Kanpur shahri yaqinidagi Makanpur shahrida joylashgan. Unga har oy minglab sayyohlar tashrif buyurishadi va ayniqsa, har yili o‘tkaziladigan Urs bayramlarida.

## Madoriyya tariqatining atoqli avliyolari

Sadan Shoh **Sarmast Zinda Shoh Madorning shogirdi, qabri Gujaratda**
Sayyid Akmal Husayn Urf Babaman Sadan Shoh Sarmastning shogirdi, Gujarat, qabri Vadodarada.
Chote Mast Dada Sadan Shoh Sarmastning shogirdi, qabri Vadodarada
Sayyid Jamaluddin Janeman Jannati Madoriy, Bihar.
## Manbalar
Zohidiya

**Zohidiya** so‘fiylik tariqatiga lahijonlik Zohid jiyloniy tomonidan asos solingan. Safaviylar sulolasida hali Safaviya tariqati yuzaga chiqmay turib uning xabarchisi sifatida paydo bo‘lgan Zohidiya tariqati va uning murshidi Shayx Zohid Giloniy Eron tarixida alohida o‘rin tutadi.
## etimologiyasi
Bu tariqat oʻzining kelib chiqishini oltita mangur (qabila) ajdodlaridan biri boʻlgan Zarrin va Muhammadalayhissalomga borib taqaydi.

## Manbalar
Woluwe-Saint-Pierre

**Woluwe-Saint-Pierre** (fransuzcha talaffuzi: ​*wolywe sɛ̃ pjɛʁ*, gollandcha talaffuzi: *sɪnt ˈpitərs ˈʋoːlyʋə*) – Belgiyaning poytaxt mintaqasidagi 19 ta munitsipalitetdan biri. Shahar poytaxtning sharqiy qismida joylashgan boʻlib, Etterbeek, Auderghem va Woluwe-Saint-Lambert, shuningdek, Kraainem hamda Tervuren Flamand munitsipalitetlari bilan chegaradosh hisoblanadi. Bryusselning barcha munitsipalitetlari bilan bir qatorda rasmiy ikki tildan (fransuz-niderland tili) foydalanadi.

2022-yil 1-yanvar holatiga koʻra munitsipalitetda 42 216 nafar aholi istiqomat qiladi. Umumiy maydoni 8,94 km 2 (3,45 sq mi), aholi zichligi 4,722/km 2 (12,230/sq mi) tashkil qiladi. Shahar hududi asosan parklar bilan qoplangan. Shaharning mashhur joylari de Tervurenlaan avenyusi va Marshal Montgomeri maydoni hisoblanadi. Bir paytlar munitsipalitetni Senna daryosi kesib oʻtgan.

## Tarixi
Woluwe-Saint-Pierre nomining ilk koʻrinishi shakllanishi 1117-yilga toʻgʻri keladi. Bu haqida Forest shahridan topilgan nizomda keltirilgan. Oʻsha paytda, asl qishloq va uning fermalari Leuven yaqinidagi Park Abbeyga tegishli edi. Shaharda bir necha bor ocharchilik boʻlgan.

## Manbalar
Bang Kapi

**Bang Kapi** () – Bangkokdagi 50 tumandan (*khet*) biri. U Bangkokning boshqa tumanlari bilan chegaradosh (shimoldan soat yoʻnalishi boʻyicha): Bueng Kum, Saphan Sung, Prawet, Suan Luang, Huai Khwang, Wang Thonglang va Lat Phrao.

## Nomi
Bang Kapi nomi ikki qismdan iborat. *Bang* Tailanddagi joy nomlari uchun keng tarqalgan prefiks boʻlib, taxminan „sohil boʻyidagi qishloq“ degan maʼnoni anglatadi. *Kapi* kelib chiqishi haqida bir nechta nazariyalar mavjud. *Kapi* soʻzining oʻzi Tailand tilida mavjud va „qisqichbaqa pastasi“ degan maʼnoni anglatadi. Yana bir ehtimolga koʻra, u „maymun“ maʼnosini anglatuvchi sheʼriy soʻz boʻlishi ham mumkin. Bu hududda koʻplab musulmonlar istiqomat qilganligi sababli, u islom erkaklari kiyadigan qalpoq turi *([[Taqiyah (qopqoq)|taqiyah]]*) degan tailandcha soʻzdan kelib chiqqan boʻlishi ham mumkin.

## Tarixi
Bang Kapi hududi tarixi Rama III hukmronligi davriga borib taqaladi.

U kattaroq shaharga aylanganligi sababli, Bang Kapi Phra Nakhon provinsiyasining *amfo* (tuman) ga aylantirildi.

1966-yilda Huay Khwang tumani (tambon) va Bang Kapi tumanining bir qismi ajratilib, Phaya Thai tumani tashkil etildi.

1972-yilda Phra Nakhon va Thonburi yagona provinsiya, Bangkok sifatida birlashtirildi. Poytaxtdagi tumanlar nomi mos ravishda *amfo* va *tambondan,* *khet* va *khwaengga* oʻzgartirildi. Bang Kapi oʻsha paytda toʻqqiz tumanga ega boʻlgan yangi birlashtirilgan viloyatga aylandi.

1977-yilda Sam Sen Nok tumani Huai Khwang tumaniga koʻchirildi.

1989-yilda Lat Phrao tumani va Bueng Kum tumani Bang Kapi shahridan ajralib, yangi tumanlarga aylandi.

1997-yil 14-oktyabrda Wang Thonglang kichik okrugi Khlong Chan tumanining bir qismini oʻz ichiga olgan tumanga aylantirildi.

## Tuman kengashi
Bang Kapi tuman kengashi sakkiz aʼzodan iborat boʻlib, ularning har biri toʻrt yillik muddatga xizmat qiladi. Saylovlar oxirgi marta 2006-yil 30-aprelda boʻlib oʻtgan. Natijalar quyidagicha edi:

* Demokratik partiya – yetti kishi
* Thai Rak Thai partiyasi – bir kishi

## Joylar

### Taʼlim

* Ramkhamhaeng universiteti
* Milliy taraqqiyot instituti (NIDA)
* Rattana Bundit universiteti
* Taxminlar universiteti
* Milliy uy-joy boshqarmasi
* Bang Kapi maktabi
* Ramkhamhaeng Advent xalqaro maktabi (RAIS)
* Traill xalqaro maktabi

## Manbalar
Rahim Hoshim

**Rahim Hoshim** (1908-yil 5-oktyabr, Samarqand viloyati, Rossiya imperiyasi – 1993-yil 24-oktyabr, Dushanbe, Tojikiston) – tojik adabiyotshunosi, tilshunos, tarjimon, yozuvchi. U filologiya fanlari nomzodi, Tojikiston yozuvchilar uyushmasi aʼzosi, Tojikistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi, „Sadriddin Ayniy“ mukofoti sovrindori.

## Biografiyasi
Rahim Hoshim 1908-yil 5-oktyabr kuni Rossiya imperiyasiga qarashli boʻlgan Samarqand viloyatida tugʻilgan. 1916-yil boshlangʻich taʼlimni yangi usul maktabida oladi. 1917-yil Sadriddin Ayniy tashkil qilgan maktabda oʻqigan. Rahim Hoshim 1918-yil rus maktabida tahsilini davom ettirgan. 1920-yildan 1925-yilgacha „Zarafshon“, „Maorif“ va „Bilim peshvosi“ gazetalarida adabiy xodim sifatida ishlagan. 1925-yildan 1930-yilgacha „Zarafshon“ gazetasida masʼul kotib lavozimida faoliyat yuritgan. Rahim Hoshim 1930-yilTojikiston SSRga koʻchib oʻtgan. 1933-yildan 1934-yilgacha Tojikiston yozuvchilar uyushmasida kotib lavozimida ishladi. Rahim Hoshim 1934-yili Moskva shahrida boʻlib oʻtgan Sovet ittifoqi yozuvchilarining qurultoyida ishtirok etgan. Rahim Hoshim 1944-yildan 1954-yilgacha Sibirga surgun qilingan. 1955-yilTojikiston SSRga qaytib, Tojikiston Fanlar akademiyasining Rudakiy nomidagi Tojikiston davlat til va adabiyot institutida ilmiy xodim lavozimida faoliyat yuritdi. Uning ilmiy yoʻnalishdagi maqolalari 1928-yildan boshlab Samarqandda chop etiladigan „Bilim peshvosi“ gazetasida nashr etiladi. Rahim Hoshim 1985-yil nashr qilingan „Tojikcha-ruscha“ lugʻatni tuzishda ilmiy jamoaga rahbarlik qilgan. Uning 1969-yili „Tojik xalqi madaniyati“ nomli kitobi chop etiladi. 1929-yilda „Tojikcha alifbo“ darsligini birinchilardan boʻlib ishlab chiqqan. Rahim Hoshim 1993-yil 24-oktyabr kuni Tojikiston Respublikasiga qarashli boʻlgan Dushanbe shahrida vafot etgan.

## Manbalar
Dullu

**Dullu** () – Nepalning Karnali provinsiyasi Dailex tumanidagi shahar munitsipaliteti.

2011-yilgi Nepal aholini roʻyxatga olish vaqtida sobiq Dullu 5,861 yakka tartibdagi uy xoʻjaliklarida 30,457 kishidan iborat edi. 2017-yilda Nepalda mahalliy hokimiyat toʻldirilgandan soʻng, yangi Dullu munitsipalitetining umumiy maydoni  boʻlgan.

## Tarixi
Munitsipalitet 6 ta sobiq Qishloqni rivojlantirish qoʻmitasini birlashtirib tashkil etildi. Ular quyidagilar: Naule Katuwal, Nepa, Paduka, Dullu, Pusakot Chiudi va Badalamji.

2015-yilda Nepalning yangi konstitutsiyasi talabini bajargan holda, barcha eski munitsipalitetlar (58 ta munitsipalitet) va qishloqlar (3900 dan ortiq) 753 ta yangi munitsipalitet qishloqlarga aylantirildi. Shu tariqa Malika, Gauri, Kalbhairab va Gamaudi qishloqlari birlashdi.

Bu joy Sinja qirolligining qishki poytaxti boʻlgan va keyinchalik u qirol Mahendra tomonidan Nepalga qoʻshilganidan keyin 2019-yilgacha mustaqil boʻlgan. Nepal tilida yozilgan birinchi boʻlishi kerak boʻlgan tosh tabloid bor.

## Demografiyasi
2011-yil Nepal aholini roʻyxatga olish vaqtida Dullu munitsipalitetida 41,540 aholi bor edi. Ulardan 99,7% Nepal, 0,3% Magar va 0,1% boshqa tillarda birinchi til sifatida gaplashgan.

Etnik kelib chiqishi boʻyicha 45,7% Chhetri, 16,7% Kami, 9,8% Thakuri, 8,8% Hill Brahmin, 6,7% Sarki, 5,0% Damay/Dholi, 4,1% Sanyasi/Dasnami, 1,2%, Mamal, 1,20% Gurung, 0,3% Badi, 0,3% boshqa Dalit, 0,2% Majhi, 0,1% Newar, 0,1% boshqa Terai va 0,1% boshqalardan iborat boʻlgan.

Diniy nuqtai nazardan, 99,7% hindular, 0,1% xristianlar va 0,1% buddistlar edi.

Savodxonlik darajasi boʻyicha 63,8% oʻqish, yozish 3,0%, 33,2% oʻqish va yozishni bilmaydi.

## Manbalar


## Havolalar

* Dailex tumani munitsipalitetlarining BMT xaritasi
Abdulloh ibn Muhammad ibn al-Hanafiyya

**Abdulloh ibn Muhammad ibn al-Hanafiyya** () (98-hijriy;  716-yilda vafot etgan), **Abu Hoshim** nomi bilan ham tanilgan boʻlib, Makkadagi Quraysh qabilasining Banu Hoshim qabilasidan boʻlgan. Abu Hoshim salaflardan va hadis roviylaridan edi. Muhammad ibn al-Hanafiya vafot etgach, uning oʻgʻli yaʼni Abu Hoshim imomlikka daʼvo qilgan. Oʻrta asrlar tasavvufchisi Jomiyning taʼkidlashicha, Abu Hoshim „soʻfiy“ deb atalgan birinchi shaxsdir.

## Hayoti
Abbosiylar Abu Hoshim vafotidan keyin Abu Hoshimning oʻzi oʻlim toʻshagidaligi payti uzoq qarindoshi Muhammad ibn Ali ibn Abdulloh ibn Abbos ibn Abdulmuttalib ibn Hoshimni imomlikka koʻrsatgan deb daʼvo qilishgan. Uning oʻgʻli Abu al-Abbos Abdulloh shialikni rad etgan birinchi abbosiy xalifasi boʻlgan, chunki u as-Saffah Muhammad ibn al-Hanafiyyani imom deb tan olgan mazhabni amalda yoʻq qilgan.

Alining oʻgʻli Muhammad ibn al-Hanafiyya Abu Hoshimning otasi boʻlgan. Abu Hoshimning Hasan ismli ukasi ham bor boʻlgan.

Milodiy 700-yilda otasi vafotidan soʻng, Kaysaniylar tomonidan shialarining Hoshimiyya sektasi Abu Hoshimga bobosi Alining merosxoʻri sifatida qaralgan. Oʻz oʻlimidan soʻng esa, ilk abbosiylar Abu Hoshim birinchi ikki abbosiy xalifalari deb as-Saffah va al-Mansurning otasi Muhammadni Banu Hoshim qabilasining vorisi va boshligʻi etib tayinlaganini daʼvo qilishgan.

Sunniylarga koʻra, Ibn Hajar al-Asqaloniy hadisda Muhammad ibn al-Hanafiyyaning ikki oʻgʻlini zaif deb baholagan, biri murji’iy, ikkinchisi esa shia deb taʼkidlagan.

Boshqa tomondan, Ibn Sa'd esa : „Abu Hoshimning ilmi va naqli bor. U hadisda ishonchli boʻlgan va bir necha qabul qilingan hadislarni rivoyat qilgan“  .

## Uning ajdodlari va shajarasi

## Manbalar

## Tashqi havolalar

* ABŪ HĀŠEM ʿABDALLAH B. MOHAMMAD B. HANAFĪYA
Rashidiy Samarqandiy

**Rashid Samarqandiy**(11-asr, Samarqand shahri – 12-asr, Tabriz shahri) – fors shoiri, munajjim olim. Qoraxoniylar davlati podshohi boʻlgan Xizrxonning shaxsiy shoiri.

## Hayoti
Rashidiy Samarqandiy XI asrda Samarqandda tugʻilgan. Uning nechanchi yili tugʻilganligi haqida maʼlumotlar boʻlmasa-da, XI—XII asrlarda yashagan fors shoiri ekanligi haqida maʼlumotlar yetib kelgan.

Rashid Samarqandiy haqidagi maʼlumotlarning aksariyat qismini Hermen Ettening „Fors adabiyoti tarixi“ kitobidan olish mumkin. Rashid Samarqandiy madrasada tahsilini tamomlaganidan soʻng, qoraxoniylar va saljuqiylar sulolasidagi saroylarida xizmat qildi. Rashid Samarqandiy 12-asr boshlarida Qoraxoniylar davlati podshohi boʻlgan Xizrxonning shaxsiy shoiri boʻlgan. Rashid Samarqandiy Xizrxonga Qoraxoniylar davlati haqida yozgan 4 misralik sheʼri uchun 4 ta oltin suvi yugurtirilgan idishni sovgʻa qiladi. Rashid Samarqandiy yozgan sherlarning aksariyat qismi vatanparvarlik ruhida yozilgan edi. U fors shoiri Rudakiyning ijodidan ilhom olgan holda, sheʼrlarini yozgan. Rashid Samarqandiy garchi Qoraxoniylar tarixi va ularning davlatlari haqida yozma maʼlumotlar yozgan boʻlsa-da, Qoraxoniy hukmdorlarning tazyigʻiga uchradi. Ularning Rashid Samarqandiyga bergan bosimining asosiy sababi, Rashid Samarqandiy davlatdagi kundalik turmush paytidagi muammolarni hajv yoʻli bilan kulgiga oladi. Xalqning Qoraxoniylarga nisbatan ishonchi tushib ketaveradi. Bundan soʻng u shaharlardan shaharlarga koʻchib yurishga majbur boʻldi. Rashid Samarqandiy 1174-yili Saljuqiy hukmdor Toʻgʻonshoh va Ardasherlarning saroylariga borib, hujjatlar ishlari bilan shugʻullangan. Hujjat ishlari bilan birgalikda, Saljuqiylar davlatining tashqi siyosatiga ham oʻz hissasini qoʻshdi. Boshqa qoʻshni davlatlarning Saljuqiylar bilan yaqinlashuviga asosiy sabab, aynan, Rashid Samarqandiy tayyorlagan shogirdlarining ijodiy ishlari edi.

Rashid Samarqandiy munajjim ham edi. U yulduzlarni joylashuviga oid qisman maʼlumotlarni yozib qoldirgan. U oʻzini Farobiyning shogirdi deb bilar edi.

Rashid Samarqandiy umrining oxirlarida barcha narsalardan voz kechib, tarkidunyo qiladi. U 12-asrda Erondagi Tabriz shahrida vafot etadi.

## Manbalar
Bheriganga

**Bheriganga** () – Nepalning Karnali provinsiyasi Surkhet tumanida joylashgan shahar munitsipaliteti.

2011-yilgi Nepal aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, munitsipalitetning umumiy aholisi 41,407 kishini tashkil qilgan. Munitsipalitet jami 13 ta tumanga boʻlingan. Lekhparajul VDC 2017-yilda munitsipalitet bilan birlashtirilgan. Oʻshanda hukumat barcha eski boshqaruv tizimini bekor qilgan va yangi 753 mahalliy darajadagi maʼmuriy organni joriy qilgan.

Munitsipalitet sharqda Gurbha Kot, gʻarbda Barahatal, shimolda Birendranagar va Lekbesi va janubda Bardiya tumani bilan chegaradosh.

## Tarixi
Bheriganga munitsipaliteti 2014-yil 2-dekabrda 3 VDC Chinchu, Maintada va Ramghatni birlashtirgan holda tashkil etilgan. Lekhparajul VDC 2017-yilda yangi maʼmuriy tizim kuchga kirganida munitsipalitet bilan birlashtirilgan.

## Demografiyasi
2011-yilgi Nepal aholini roʻyxatga olish paytida Bheriganga munitsipalitetida 41,865 aholi bor edi. Ulardan 96,1% nepal, 2,5% magar, 0,5% gurung, 0,3% raji, 0,2% hind, 0,1% urdu, 0,1% newar, 0,1% maytiliy va 0,1% boshqa tillarda birinchi til sifatida gaplashadi.

Etnik kelib chiqishi boʻyicha 42,8% Chhetri, 23,5% Kami, 13,5% Magar, 4,9% Sarki, 4,2% Damai/Dholi, 4,1% Hill Brahmin, 2,6% Thakuri, 1,0% Sanyasi/Dasnami, 0.90%, % Gurung, 0,4% Newar, 0,4% Raji, 0,3% Musalman, 0,2% Gaine, 0,1% Halwai, 0,1% Rai, 0,1% Tamang, 0,1% Tharu va 0,2% boshqalardan iborat.

Diniy nuqtai nazardan, 95,7% hindular, 3,6% xristianlar, 0,5% buddistlar va 0,3% musulmonlar bor.

Savodxonlik darajasi boʻyicha 70,9% oʻqish va yozish, 2,7% faqat oʻqish va 26,4% oʻqish va yozishni bilmaydi.

## Manbalar

## Havolalar

* www.bherigangamun.gov.np
Bangad Kupinde

**Bangad** () – Nepalning Karnali provinsiyasi Salyan tumanida joylashgan shahar munitsipaliteti.

Munitsipalitetning umumiy maydoni 338.21 km2 va munitsipalitetning umumiy aholisi 36 052 kishini tashkil qiladi. Munitsipalitet jami 12 ta tumanga boʻlingan. Munitsipalitetning shtab-kvartirasi № 1-boʻlimda joylashgan.

2017-yil 10-martda Nepal hukumati 2015-yilgi Nepalning yangi konstitutsiyasiga muvofiq 744 mahalliy darajadagi birliklarni eʼlon qildi. Shunday qilib, Bangad Kupinde munitsipaliteti 2017-yil 10-martda quyidagi qishloqlarni birlashtirgan holda paydo boʻldi: Devisthal, Bame Banghad, Mulkhola, Dhagari Pipal, Kubhinde, Majh Khanda va Nigalchula.

## Demografiyasi
2011-yil Nepal aholini ro'yxatga olish vaqtida Bangad Kupinde munitsipalitetida 36,135 aholi bor edi. Ulardan 99,8% nepal, 0,1% hind va 0,1% boshqa tillarni birinchi til sifatida bilishgan.

Etnik kelib chiqishi boʻyicha 46,5% Chhetri, 23,5% Magar, 14,6% Kami, 5,2% Damai/Dholi, 4,6% Sanyasi/Dasnami, 1,7% Hill Brahmin, 1,6% Thakuri, 1,2%, Baqi, 1,2%, Baqi % Gaine, 0,1% Majhi, 0,1% Musalman, 0,1% Newar, 0,1% boshqa Terai va 0,1% boshqalar yashashadi.

Diniy nuqtai nazardan, 97,4% hindular, 2,4% xristianlar va 0,1% musulmonlar bor.

Savodxonlik darajasi boʻyicha 57,7% oʻqish va yozish, 3,3% faqat oʻqish va 38,9% oʻqish va yozishni bilmas edi.

## Manbalar

## Havolalar

* www.bangadkupindemun.gov.np
Artur Kaliyev

**Artur Kaliyev** () – amerikalik xokkeychi, NXL klubi „Los Anjeles Kings“ va uning AXL farm klubi „Ontario Reyn“ hujumchisi.

## Faoliyati
Artur 2017–18-yilgi birinchi mavsumida Hamilton Bulldogs bilan 68 ta oʻyin oʻtkazdi va 20 ta penaltidan 48 ochkoni qoʻlga kiritdi. Keyingi mavsumda 51 ta gol urgan eng yosh xokkeychi sifatida liga rekordini yangilashga muvaffaq boʻldi.

2020-yil 3-iyunda NXL klubi Los-Anjeles Kings bilan uch yillik shartnoma imzoladi. U „Kingz“ safidagi debyutini 2021-yil 2-fevralda Anaheim Ducksga qarshi oʻyinda oʻtkazdi va u NXLdagi birinchi golini urdi.

## Shaxsiy hayoti
Kaliyev Oʻzbekiston poytaxti Toshkent shahrida tavallud topgan. Uning oilasi 2 yoshida AQShga Nyu-York shtatidagi Staten-Aylendga koʻchib oʻtdi. 13 yoshida oilasi bilan Michiganga koʻchib oʻtdi. Uning singlisi Elvina Kaliyeva professional tennischi.

## Manbalar
Munxauzen (film 2013)

***Munxauzen*** – qisqa muddatli ovozsiz qoʻrqinchli amerika filmi. 2014-yilda Ari Aster tomonidan yozilgan. Filmda Liam Aiken kollejga borish arafasida turgan bolakay rolida, Bonni Bedelia esa uning onasi rolini ijro etadi.

Bu film Munxauzen sindromi nomini oldi. Yaʼni „Tarbiyachining oʻz qaramogʻidagi bolalarda jismoniy, psixologik, xulq-atvor yoki ruhiy salomatlik muammolarini keltirib chiqaradigan xatti-harakatlari.“

## Syujeti
Oʻgʻil oʻzining kelajagini uydan uzoqda tasavvur qiladi. Shuning uchun, bola kollej uchun narsalarini yigʻayotgan edi. Ayol oʻzini bola kollejga ketayotganda mashinasi ortidan yugurayotganini tasavvur qiladi. Uning tasavvurida bola kollej talabasi va debat jamoasining chempioniga aylanadi va u yerda bir qiz bilan tanishadi. Oʻqishni tugatgach, bola qizga turmush qurishni taklif qiladi. Va yana ona oʻgʻlini yoshligida bogʻda superqahramon qiyofasidagi oʻyinchogʻini qidirayotganini sogʻinayotganini xayol qiladi. Keyin oʻgʻli qutilarini yigʻishtirayotganda film yana hozirgi kunga qaytadi.

Ona oʻgʻli uyni erta tark etmasligi uchun ovqatiga isteʼmol qilingandan keyin oʻzini yomon his qiluvchi zahar solib qoʻyadi. Shifokor kasal bolani tekshirish uchun keladi, lekin nima boʻlganini aniqlay olmaydi. Ona oʻgʻlining shoʻrvasiga „Yana oʻzini yaxshi his etuvchi dori“ qoʻshib, uni davolamoqchi boʻladi, lekin oʻgʻli uni isteʼmol qila olmaydi. Shifokor yana tashrif buyurganida oʻgʻlining ahvoli yomonlashadi. Onasi yigʻlayotganda bolaning tanasi dahshatli spazmlarga duchor boʻladi va bola toʻsatdan yerga qulab tushadi.

Film bolaning dafn marosimi va hozir qurib qolgan ona bogʻidagi superqahramon qiyofasi tasviri bilan yakunlanadi.

## Rollarda

* Bonni Bedelia – Ona
* Liam Aiken – Bola
* Reychel Brosnahan – Qiz
* Richard Riehle – Doktor
* Devid Purdham – Ota

## Chiqarilgan sanasi
Film 2013-yil 23-sentyabrda  Fantastic Festda tugallanmagan premyerasi boʻlib oʻtdi. 2014-yil 27-iyun kuni Amerika kino institutida cheklangan namoyishda chiqarildi. Keyin u 2015-yil 21-fevralda Vice Shorts tomonidan global miqyosda ommaga namoyish etildi

Davomiyligi – 16 daqiqa

## Manbalar
Bezovta Ruh (film)

**Bezovta Ruh** – ssenariysi 2008-yilda Vivek Sharma tomonidan yozilgan film. Hind tilidagi ushbu film komediya janrida suratga olingan boʻlib, unda Amitabh Bachchan, Juxi Chavla, Aman Siddiqui, Priyanshu Chatterji, Rajpal Yadav va Shah Rukh Khan ishtirok etgan. Film Oscar Wildning 1887-yilda yozgan „Kentervil sharpasi“ asari asosida yozilgan.

## Davomi
„Bezovta Ruh“ filmi 2008-yil 9-mayda ilk marta ekranlarda qoʻyildi. Filmning davomi Nitesh Tivari tomonidan yozilgan. Davomiy film 2014-yil 11-aprelda ommaga taqdim qilindi.

## Syujeti
Aditya ismli muhandis, rafiqasi Anjali va oʻgʻli Banku bilan bir uyga koʻchib keladi. Ertasi kuni Aditya ish safariga ketadi. Bir necha kundan keyin, Banku Kailash Nath ismli sharpaga duch keladi. Bola tezda u bilan doʻstlashib oladi va unga Arvoh Nath laqabini ham qoʻyadi. Arvoh Nath uni qoʻrqitish va uydan haydab chiqarish uchun turli urinishlariga qaramay, Banku undan qoʻrqmaydi. Bir necha hafta oʻtgach, Arvoh Nathning oʻgʻli Vijay Nath otasidan qolgan eski uyni sotish uchun AQShdan qaytib keladi. Bu otasinini gʻazablantiradi, chunki u uyining buzilishini xohlamaydi va kelgan xaridorlarni qoʻrqitishni boshlaydi. Banku uni tinchlantirishga harakat qiladi va onasining oldiga kelishni soʻraydi. U oʻz hikoyasini aytib berishga qaror qiladi.

## Reytingi
Film tomoshabinlardan ijobiy baho oldi. U bolalar orasida mashhur boʻlib, muvaffaqiyat qozondi. 2020-yil holatiga koʻra, film *[[Rotten Tomatoes]]* boʻyicha 60% reytingni qoʻlga kiritdi. Oʻrtacha hisobda 6,25/10 ballga ega boʻlgan.

## Manbalar
Malay yoʻlbarsi

**Malay yoʻlbarsi** – yoʻlbarslarning *Panthera tigris tigris* kenja turi populyatsiyaslaridan biri boʻlib, faqat Malay yarim orolining janubiy (Malayziya) qismida yashaydi. 2004-yildan yarim orolning bu qismidagi yoʻlbars populyatsiyasini alohida kenja tur sifatida kiritishga harakat qilinib, 2017-yilgi tadqiqot bilan tasdiqlangan. 2004-yilgacha ushbu tur Hindixitoy yoʻlbarsi turiga mansub deb hisoblangan.

## Tashqi koʻrinishi
Malay yoʻlbarsi – yoʻlbars kenja turlari ichida eng kichigi. Uning rangi va chiziqlari Hindxitoy yoʻlbarsiga juda oʻxshash, lekin jussasi Sumatra yoʻlbarsiga yaqinroq. Erkaklarining vazni 120 kg, urgʻochilar – 100 kg gacha yetadi. Erkak yoʻlbarslarning uzunligi 237 sm gacha, urgʻochilariniki esa 203 sm gacha boradi.

## Yashash tarzi
Malay yoʻlbarslari sambar bugʻusi, yovvoyi choʻchqa va boshqa tuyoqli hayvonlarni, shuningdek Malay ayigʻini ovlaydi. Baʼzida Malay tapiri kabi kam uchraydigan oʻlalarni ham ovlashi mumkin, ammo bunday oʻlja, juda kamdan-kam hollarda ushlanadi. Erkaklari odatda 100 km² gacha boʻlgan hududni egallaydi, bu yerda odatda bir vaqtning oʻzida 6 tagacha urgʻochi birga yashaydi.

IUCN 2014-yil taksoniga butunlay yoʻq boʻlib ketish arafasida (CR) maqomini bergan, chunki 2013-yildagi roʻyxatga olish jarayonida 250-340 yoʻlbars mavjudligi koʻrsatilgan.

## Geraldikada tasvirlanishi
Malay yoʻlbarsi Malayziyaning milliy ramzidir, u davlat gerbida, turli davlat idoralarining timsollarida (masalan, Malayziya banki), armiya boʻlinmalari va maxsus kuchlarning emblemalarida va boshqalarda tasvirlangan.

Fayl:Coat of arms of Malaysia.svg|Malayziya gerbi
Fayl:Grup Gerak Khas (GGK) Insignia.svg|21-maxsus guruh emblemasi  (Gerak Xas guruhi)


## Manbalar

## Havolalar
Muhammad an-Nafs az-Zakiyya

**Abu Abdulloh Muhammad ibn Abdulloh ibn al-Hasan al-Mutanna ibn al-[[Hasan ibn Ali|Hasan al-Mujtabo]] ibn [[Ali|'Ali ibn Abi Tolib]]** yoki **Muhayyaf al-Nuhm-az** ( , 'Sof qalb'), qizi Fotima orqali Islom paygʻambari Muhammadning avlodi boʻlgan. Oʻzining qoʻmondon notiqlik mahorati, xushmuomala xulq-atvori va taʼsirchan tuzilishi bilan mashhur boʻlgan, Madinada ikkinchi Abbosiy xalifasi Al-Mansurga qarshi muvaffaqiyatsiz qoʻzgʻolon boʻlgan Alidlar qoʻzgʻoloniga boshchilik qildi. U bir necha yuz askar bilan Iso ibn Muso boshchiligidagi abbosiylarning katta qoʻshiniga qarshi toʻqnash keldi va u milodiy 762-yil (145 hijriy) 6-dekabrda oʻldirildi.

## Hayoti
Dastlab, **Muhayyaf al-Nuhm-az** Abvada Hoshim farzandlari unga nisbatan bay’at qilganlarida, Umaviylar hukmronligiga qarshi isyon koʻtarishga umid qiladi. Ular orasida Ibrohim al-Imom, As-Saffah va Al-Mansur ham bor edi. Ammo tez orada maʼlum boʻladiki, Abbosiylar hukmronligi oʻrnatilib boʻlgan edi, shuning uchun unga bay’at qilganlar uni tark etishadi va yana bir guruh shialarning atrofiga toʻplanishadi.

### Shaxsiyat
Muhammad xalifalik davridagi koʻpchilik uchun oʻzining nasl-nasabi tufayli ulugʻvorlikka erishganiga ishongan koʻpchilikni ilhomlantirgan shaxs boʻlgan edi. Yillar davomida u oʻzini yashirib, yashirincha sayohat qiladi, chunki uning Paygʻambar bilan munosabatlari oʻrnatilgan siyosiy tuzumga tahdid solayotganini anglatgan edi. Oxir-oqibat, Muhayyaf al-Nuhm-az katta, ammo nopok qoʻshin toʻplaydi va Madina shahrini egallashga muvaffaq boʻladi. Keyin 145-hijriy yili Madinani tark etib Makka va Yamanni egallaydi. Bir necha oydan keyin esa Madinada oʻldiriladi.

### 762-763 yillardagi qoʻzgʻolon
Madina mol-mulk uchun boshqa viloyatlarga qaram boʻlganligi sababli har qanday keng koʻlamli qoʻzgʻolon uchun juda kambagʻal joy boʻlgan va uning rang-barang fidoyilar armiyasi xalifaning imperator askarlari bilan tenglasha olmaydi. Abbosiylar qoʻshinlarining ustunligiga qaramay, Muhammad urushdan bir necha soat oldin shaharni mustahkamlash uchun Paygʻambar tomonidan qazilgan tarixiy xandaqlardan foydalangan holda isteʼfoga chiqishni rad etgan.

## Shuningdek qarang

* Abbosiylar
* Alidlar
* Abdulloh Shoh Gʻozi, Muhammadning oʻgʻli
* Jaʼfar as-Sodiq
* Nafsi zakiyya (pok ruh)
* Zaydizm

## Manbalar
Avion (avtomobil)

**Avion** prototip sport avtomobili boʻlib, u bir gallon yonilgʻi bilan 100 mildan koʻproq masofani bosib oʻtadi. Avion avtomobili oddiy kontseptsiyaga asoslangan: yoqilgʻi tejamkorligi asosan aerodinamik qarshilik va avtomobil ogʻirligi bilan belgilanadi. Avion mavjud avtomobil komponentlaridan, mavjud yuqori samarali avtomobil dizel dvigatelidan foydalanadi va ularni yengil alyuminiy ramka va yuqori aerodinamik kompozit korpus bilan birlashtiradi.

## Tarixi

Avion 1979 yilda Kreyg Xenderson va Bill Grin tomonidan ishlangan. Ular Vashingtonning Bellingem shahridagi Gʻarbiy Vashington universitetini tamomlagandan va u yerda ular Vehicle Research Institute ishlagan. Prototip 1984 yilda tugallangan va 1986-yilda yoqilgʻi tejamkorligi boʻyicha 103,7 mpg bilan Ginnesning rekordlar kitobiga kiritilgan. 

Mashinani ishlab chiqishning asosiy rejasi Avionni cheklangan miqdorda ishlab chiqarish va avtomobil ixlosmandlari bozoriga sotish edi. Ammo benzinning haqiqiy narxi 1979-yildan 1980-yillargacha  barqaror ravishda pasayib ketdi va potentsial investorlarning qiziqishi bilan birga yoqilgʻi tejamkor avtomobillarga boʻlgan qiziqish ham yoʻqoldi.

2000-2008-yillar oraligʻida yoqilgʻining real narxlarining keskin oʻsishi avtomobil yoqilgʻisini tejashga qiziqishni yana bir bor kuchaytirdi. Original Avion omborlardan olib tashlandi va yangilangan versiyasi Progressive Automotive X Prize davraga kiritildi. Oxirgi sinovlar, original korpusdan foydalanish va original Volkswagen Rabbit dizel dvigatelini Smart Car ForTwo dizel dvigateliga almashtirish  da 80 mpg. va  da ajoyib 114 mpg . natijalarini koʻrsatadi.

## Avtomobil
Avtomobil mavjud avtomobil komponentlari, jumladan, kichik avtomobil dizel dvigateli yordamida kichik hajmda ishlab chiqarish uchun moʻljallangan. U alyuminiy ramkaga biriktirilgan kapalak (tepaga ochiladigan) eshiklari bilan yuqori aerodinamik dizayndagi engil kompozit korpusga ega.

## Manbalar


## Havolalar

* Avion rasmiy sayti
* Bellingham Herald maqolasi
* New York Times blogidagi maqola
* 2010 yil sentyabr, Simli avtotopiya parchasi
Busan xorijiy tillar universiteti

**Busan xorijiy tillar universiteti** (BUFS) — 2011-yilgacha Busan chet tillari universiteti sifatida yuritilgan boʻlib, Janubiy Koreyaning  Busan shahridagi xorijiy tillarga ixtisoslashgan xususiy universitetdir.

## Tarixi
Busan xorijiy tillar universiteti marhum Chung Tae-sung tomonidan tashkil etilgan. Universitet 1981-yil aprel oyida ingliz, fransuz, yapon, xitoy, nemis, indonez,tay va malay tilini oʻrganishga ixtisoslashgan kollej sifatida tashkil etilgan. 1990-yillar boshida kollej oʻz dasturlarini kengaytirdi va 1991-yilda universitetga aylandi.

## Xalqaro aloqalar
2009-yil holatiga koʻra Busan xorijiy tillar universiteti 24 mamlakatdagi 94 ta universitet bilan akademik almashinuv dasturi boʻyicha shartnomalarga ega.

## Dasturlar
BUFS yettita kollej, toʻrtta aspirantura dasturi va toʻqqizta tadqiqot institutidan iborat. Maktabning til boʻlimi uchta boʻlimga boʻlinadi: ingliz, yapon va xitoy kolleji, gʻarb tadqiqotlari kolleji va sharqshunoslik kolleji. Universitet taklif qiladigan gʻarb tillari qatoriga italyan, ispan, portugal va rus tillari kiradi. Sharq tillariga yapon va xitoy tillaridan tashqari vetnam, hind, arab, turk va oʻzbek tillari kiradi.
Universitet,shuningdek, xalqaro tadqiqotlar, koreys tili va adabiyoti, xalqaro huquq, xalqaro biznes va IT boʻyicha oʻqish dasturlarini ham taqdim etadi.

## Fakultetlar
**Ingliz, xitoy va yaponshunoslik kolleji:
**

Ingliz tili boʻlimi

Turizm va konventsiya bo'yicha ingliz tili mutaxassisligi

Muloqot va tarjimonlik bo‘yicha ingliz tili mutaxassisligi

Buyuk Britaniya va Amerika adabiyoti va madaniyati bo'yicha mutaxassislik

ITda ingliz tili mutaxassisligi

**Yaponiya aloqa boʻlimi**

Yapon tili tarjimonligi 

Yapon tili va adabiyoti mutaxassisligi

Yaponiya biznes boʻlimi

Mehmonxona va turizm sohasida yapon tili

Biznes va IT sohasida yapon tili

**Xitoy bo'limi**

Xitoy tili tarjimonligi boʻyicha mutaxassis

Xitoy tili va madaniyati mutaxassisligi

**G'arb tadqiqotlari kolleji**

Fransuz tili boʻlimi

Nemis tili boʻlimi

Ispan tili boʻlimi

Portugal tili boʻlimi

**Sharqshunoslik kolleji**

Tailand boʻlimi

Indoneziya-Malayziya departamenti

Arab tili kafedrasi

Hindiston  boʻlimi

Vetnam tili boʻlimi

Myanma departamenti

Turk va Markaziy Osiyo tillari kafedrasi (qozoq, oʻzbek).

## Manbalar

## Havolalar