Jeymi Karrager

**Jeyms (Jeymi) Li Dunkan Karrager** ( ; 28-yanvar 1978-yil] Bootle, Mersisayd) — asli irland boʻlgan ingliz futbolchisi, faoliyatining asosiy qismini himoyachi sifatida oʻtkazgan va 17 yil davomida Liverpoolda oʻynagan. U butun futbolchilik faoliyatini faqat bitta klubda oʻtkazgan. U oʻn yil davomida jamoaning vitse-sardori boʻlgan. Shuningdek, klub uchun koʻp oʻyinlarda Ian Callaghandan keyin ikkinchi oʻrinda turadi. 2011-yil 9-may kuni maydonga tushgan Karrager „Liverpul“ safidagi 666-uchrashuvini oʻtkazdi. 2012-yil 2-avgustda Yevropa ligasining 3-saralash bosqichi doirasida Belarusning Gomel jamoasiga qarshi oʻyinda u „qizillar“ safidagi 700-oʻyinini oʻtkazdi. Shuningdek, u yevrokuboklarda eng koʻp oʻyin oʻtkazish boʻyicha rekordchi — 150 oʻyin. 2013-yilning 7-fevralida Karrager 2012/13-yilgi mavsum oxirida futboldan ketish niyati borligini eʼlon qildi. 2013-yilning 19-may kuni u jamoadagi soʻnggi oʻyinini oʻtkazdi.

Karrager faoliyatini Liverpul akademiyasida boshlagan. U 1996-97-yilgi mavsumda asosiy jamoada debyut qildi, keyingi mavsumda asosiy jamoada muntazam oʻynadi. U oʻzining birinchi kubogini 2001-yilda qoʻlga kiritgan, oʻshanda jamoa Angliya kubogi, Liga kubogi va UEFA kubogini yutib, treblga erishgan. Dastlab chap qanot himoyachisi sifatida oʻynagan Rafael Benites 2004-yilda jamoani qabul qilib, Karragerni markaziy himoyachi lavozimiga oʻtkazdi va oʻsha mavsumda u UEFA Chempionlar Ligasida gʻalaba qozonib, oʻzining eng yuqori sharafini qoʻlga kiritdi. Keyingi mavsumda u Angliya kubogini qoʻlga kiritdi va yilning eng yaxshi jamoasiga kiritildi. Karrager 2007-yilda „Liverpul“ safida yevrokuboklarda eng koʻp oʻyin oʻtkazish boʻyicha rekord oʻrnatdi.

Terma jamoa darajasida Karrager 21 yoshgacha boʻlganlar jamoasida oʻynagan oʻyinlari soni boʻyicha rekord oʻrnatdi va 1999 yilda asosiy jamoada debyut qildi. U Evro-2004 va Jahon chempionatida maydonga tushgan boʻlsa-da, Angliya milliy futbol terma jamoasi jamoasining asosiy oʻyinchisi boʻla olmadi. 2007-yilda Karrager terma jamoadagi faoliyatini yakunlaganini eʼlon qildi, 2008-yilda u uchun 34 ta oʻyin oʻtkazdi, Jeymi oʻzining „Karr“ nomli avtobiografiyasini nashr etdi. Biroq, u Jahon chempionati uchun tarkibga kiritilib, terma jamoaga qaytdi.

## Biografiya

### Klub karyerasi

Mersisayd shtatining Bootle shahrida tugʻilgan Karrager yoshligida 1999-yilning yozida yopilgan Lillesxol futbol assotsiatsiyasining mahorat maktabida tahsil olgan. Bolaligida Everton muxlisi boʻlishiga qaramay, u azaliy raqibi Liverpoolda oʻynashni tanladi va 1996-yilda doʻsti Michael Owen bilan Angliya yoshlar kubogini qoʻlga kiritdi. U 1996-yil oktyabr oyida birinchi professional shartnomani imzoladi va uch oy oʻtgach, Rob Jons oʻrniga Midlsbroga qarshi Liga kubogi yarim finalining ikkinchi oʻyinida Roy Evans qoʻl ostida oʻzining birinchi jamoadagi debyutini oʻtkazdi. Keyin u Angliya Premyer-ligasida debyut qildi va yana Vest Xemga qarshi oʻyinda zaxiradan maydonga tushdi. Keyingi oʻyin Aston Villaga qarshi boʻldi, Karrager uni asosiy tarkibda boshladi, bu oʻyinda u jamoadagi birinchi golini urdi (Kop tribunasi oldida). „Qizillar“ 3:0 hisobida gʻalaba qozonib, vaqtinchalik peshqadamlik qilishdi, ammo „Liverpul“ mavsumni toʻrtinchi oʻrinda yakunladi. 1997-1998-yilgi mavsumda Karrager Premer-ligada 20 ta oʻyin oʻtkazib, asosiy jamoaning doimiy oʻyinchisiga aylandi. Keyingi mavsumda u oʻzini boshlangʻich sifatida koʻrsatdi, butun mavsum davomida atigi toʻrtta oʻyinni oʻtkazib yubordi. Shu sababli Kevin Kigan uni yoshlar jamoasiga chaqirdi. Bundan tashqari, u oʻzini Liverpulning eng yaxshi futbolchilaridan biri sifatida koʻrsatdi.

Klubdagi birinchi yillarida u „Spys Boyz“ deb nomlangan jamoada markaziy himoyachi, chap qanot himoyachisi, oʻng qanot himoyachisi va himoyachi yarim himoyachisi sifatida ishlatilgan. Karrager yoshligida ommaviy axborot vositalarida salbiy obroʻ qozondi, lekin yangi murabbiy Jerar Ullier uni OAVning ortiqcha eʼtiboridan qochish va faqat futbolga eʼtibor qaratishni oʻrgatdi, bu esa qattiq tartib-intizomga olib keldi. Karragerning koʻp qirraliligi uni muammoli oʻrinlarni egallash zarurati tugʻilgan joyda qoʻllashini anglatardi, bu esa uning asosiy tarkibdagi oʻrnini vaqtincha yoʻqotishiga sabab boʻldi. 1999/00-yilgi mavsumda u asosan oʻng qanot himoyachisi sifatida oʻynadi va oʻsha mavsumda Jeymi Anfielddagi faoliyatidagi eng dramatik lahzalardan birini boshdan kechirdi. U ikkita avtogol urganida va „Liverpul“ Manchester Unitedga qarshi oʻz uyida 2:3 hisobida magʻlub boʻldi. Karrager 2000/2001-yilgi mavsumni chap qanot himoyachisi sifatida oʻtkazgan. 2001-yilda Karrager oʻzining yuqori darajadagi birinchi sovrinlarini qoʻlga kiritdi: Angliya kubogi, UEFA kubogi, Liga kubogi (Birmingemga qarshi finalda penaltilar seriyasida gol urdi), Angliya Superkubogi va Yevropa Superkubogi.

2002-yil yanvar oyida u ilgari unga tashlangan tangani yana tribunaga uloqtirgani uchun sarlavhalarga aylandi. Natijada, Karrager qizil kartochka oldi, lekin omma oldida kechirim soʻraganidan soʻng notoʻgʻri xatti-harakati uchun Futbol assotsiatsiyasining (FA) sanktsiyasidan qutulib qoldi. Hodisa tufayli politsiyadan rasmiy ogohlantirish oldi. 2002 va 2004-yillar oraligʻida Karrager ikkita jiddiy jarohat oldi. U birinchi marta 2002-yilgi jahon chempionatini tizzasini jarrohlik amaliyoti tufayli oʻtkazib yuborgan. Ikkinchi marta, u 2003-04-yilgi mavsumning birinchi yarmini oyogʻi singanligi sababli oʻtkazib yubordi. Bu davrda Stiv Finnan va John Arne Riisening shartnoma imzolashi ortidan Karragerning asosiy oʻn birlikdagi oʻrni shubha ostida edi. Biroq u mavsumning birinchi yarmida 24 ta oʻyinda maydonga tushib, oʻzining asosiy oʻrnini saqlab qola oldi.

2004/05-yilgi mavsum Karragerning kelajakdagi faoliyati uchun hal qiluvchi boʻldi. Yangi bosh murabbiy Rafael Benites uni markaziy himoyachi lavozimiga oʻtkazdi va u mavsum davomida Sami Xipiya bilan birga 56ta oʻyin oʻtkazdi. Kuchli va pozitsion jihatdan aqlli himoyachi sifatida obroʻ qozonish, butun faoliyati davomida shu holatda qolish. Oʻsha mavsumda Karrager „Liverpul“ning Chempionlar ligasida gʻolib chiqqan jamoasining asosiy oʻyinchilaridan biriga aylandi. Xususan, u krampdan azob chekayotgan finalning qoʻshimcha taymlarida bir nechta muhim toʻplarni amalga oshirdi. Natijada, mavsum yakunida u Liverpulning yilning eng yaxshi futbolchisi deb topildi va SSKA Moskvaga qarshi UEFA Superkubogi uchun gʻalaba qozongan oʻyinda sardor sifatida maydonga tushdi. 2006-yilning may oyida Karrager „Vest Xem“ga qarshi Angliya kubogi hal qiluvchi oʻyinida „qizillar“ safidagi 10-soʻnggi oʻyinini oʻtkazdi. 21-daqiqada avtogol muallifiga aylanganiga qaramay, „Liverpul“ reglamentdan soʻng penaltilar seriyasida 3:1, qoʻshimcha vaqt esa 3:3 hisobidagi durang bilan yakunlandi. Bu uning Angliya kubogidagi ikkinchi gʻalabasi boʻldi. Ikki oydan soʻng u jamoa bilan Angliya Superkubogini qoʻlga kiritdi.

2006-yil 9-dekabrda Karrager 1999-yil yanvaridan beri „Liverpul“ safidagi ilk golini urdi. Enfildda „Fulxem“ ga qarshi oʻyinda. Uning himoyadagi sherigi Daniel Agger burchak toʻpini amalga oshirdi, natijada Jeymi Yan Lashtuvka darvozasining uzoq burchagiga aniq zarba berdi. Bu uning faoliyatidagi toʻrtinchi goli boʻldi.

Chempionlar ligasi yarim finalining Chelseaga qarshi javob uchrashuvida Karrager klub safida Yevropadagi 90-uchrashuvini oʻtkazib, klub rekordini oʻrnatdi. Shu tariqa, 1964-yildan 1978-yilgacha klub safida toʻp surgan Ian Kallaganga tegishli boʻlgan 89 ta evrokubok oʻyinlaridan ustun keldi. Shuningdek, Jeymi mavsum yakunida ikkinchi marta „Liverpul“ muxlislari tomonidan yilning eng yaxshi futbolchisi sovrinini oldi. Va u darhol klub bilan shartnomasini 2011-yilgacha uzaytirdi. Bundan tashqari, u Angliya terma jamoasida oʻynashni toʻxtatayotganini eʼlon qildi, chunki u oʻzini Stiv Maklaren boshchiligidagi „Uch sherlar“ning asosiy tarkibida koʻrmagan.

2007/08-yilgi mavsumda Karrager „Liverpul“ safidagi 500-uchrashuvini oʻtkazdi va sardorlik bogʻichini olib ketdi. 2009-yil 18-may kuni West Bromwich Albionga qarshi oʻyinda Jeymi himoyadagi sherigi Álvaro Arbeloa bilan toʻqnashib ketdi. Ularni Xabi Alonso va Daniel Agger ajratishdi. „Qizillar“ bosh murabbiyi Rafa Benites voqeaga izoh berishdan bosh tortdi. Ammo Karragerning oʻzi bu xatti-harakatini quyidagicha izohladi: "Biz barchamiz toʻrni quruq saqlashni xohlaymiz va biz Pepe ketma-ket toʻrtinchi „Oltin qoʻlqop“ni qoʻlga kiritishini xohlaymiz". Keyingi mavsumda koʻpchilik uning asosiy tarkibdagi ishtirokini shubha ostiga oldi. Ammo 2009-yil 29-oktabrda „Manchester Yunayted“ga qarshi kuchli oʻyindan soʻng u oʻz tanqidchilarining ovozini oʻchirdi. Va atigi toʻrt kundan soʻng u Fulxemga qarshi oʻyinda chetlatildi, bu uning 7 yildagi birinchi qizil kartochkasi boʻldi.

2010-yil 4-sentabrda u „Liverpul XI“ va „Everton XI“ oʻrtasidagi oʻrtoqlik oʻyinida „qizillar“ safida oʻynadi. Qaerda oʻtgan va hozirgi oʻyinchilar qatnashgan va oʻyindan tushgan barcha mablagʻ Carragher’s 23 Foundation xayriya tashkilotiga oʻtkazilgan. „Liverpul“ 4:1 hisobida gʻalaba qozondi, birinchi gol oʻz darvozasiga penaltidan kiritildi.

2010-yil 24-oktabrda Karrager jamoa safidagi 7-avtogolini urdi. Bu 10 ta avtogol bilan Richard Danni ortda qoldirib, ligada ikkinchi oʻrinni egallab turibdi. Oradan bir-ikki hafta oʻtib, Jeymi chempionatdagi jamoa safidagi 450-uchrashuvini oʻtkazdi. Oʻsha oʻyin Uayt Xart Leynda 1:2 hisobida magʻlub boʻldi, u yerda ham yelkasi chiqib ketdi. U operatsiya qilindi va 3 oyga safdan chiqdi. 6 fevral kuni Chelseaga qarshi oʻyinda maydonga qaytish.

2011-yil 24-fevralda Karrager Yevropa Ligasi doirasida AC Sparta Praguega qarshi Yevropa kubogi doirasidagi 137-uchrashuvini oʻtkazib, Britaniya rekordini oʻrnatdi. 2011-yil 17-aprelda Emirates (stadion)da Arsenalga qarshi oʻyinda u Jon Flanagan bilan toʻqnash keldi. Natijada u hushini yoʻqotdi va 6 daqiqadan soʻng uni zambilda olib ketishdi. Uning oʻrniga darhol Sotirios Kiriakos tushdi. Oʻsha mavsumda 5:2 hisobida gʻalaba qozongan „Fulxem“ bilan oʻyin uning 666-uchrashuvi boʻldi. Shunday qilib, Jeymi klub uchun oʻyinlar soni boʻyicha 857 oʻyin bilan Ian Callaghandan keyin ikkinchi boʻldi. 2012-yilning fevralida u „Liverpul“ bilan uchinchi marta Liga kubogini qoʻlga kiritdi.

U 2012/13-yilgi mavsumning ilk oʻyinini yangi bosh murabbiy Brendan Rojers boshchiligida asosiy tarkibda sardorlik bogʻichida boshladi. Bu Karragerning „Liverpul“ safidagi 700-uchrashuvi boʻldi. Bu Yevropa ligasida Belarusning „Gomel“ jamoasi ustidan 1:0 hisobida gʻalaba qozondi.

2013-yil 7-fevralda Karrager mavsum oxirida faoliyatini yakunlaganini eʼlon qildi. 9-mart kuni u „Liverpul“ safida Premer-ligadagi 500-uchrashuvini oʻtkazdi va Tottenham Hotspurni 3:2 hisobida magʻlub etdi.

### Terma jamoadagi faoliyati
1996-yilda Karrager Angliyaning 20 yoshgacha boʻlgan terma jamoasi uchun birinchi oʻyinini oʻtkazdi. Dastlab u himoyaviy yarim himoyachi sifatida oʻynagan, keyinchalik u 21 yoshgacha boʻlgan toifadagi yoshlar jamoasining asosiy oʻyinchisi va sardoriga aylandi. U jamoa uchun 27 ta oʻyin oʻtkazdi va shu tariqa Angliya yoshlar terma jamoasi uchun oʻyinlar soni boʻyicha rekord oʻrnatdi, faqat 2007-yilda, shuningdek, „qizillar“ning sobiq darvozaboni Skott Karson ham bu yutuqni ortda qoldirdi.

1999-yil 28-aprelda Jeymi Vengriyaga qarshi oʻyinda zaxiradan maydonga tushib, terma jamoaning asosiy tarkibida debyut qildi. U 2001-yilda Uayt Xart Leynda Niderlandiya milliy futbol terma jamoasi bilan oʻyinda asosiy jamoada debyut qilgan. Karrager Angliyaning Olympiastadionda Germaniya milliy futbol terma jamoasi ustidan yirik 5:1 hisobidagi gʻalabasi bilan yakunlangan oʻyinda ham ishtirok etdi va oʻsha uchrashuvda zaxiradan maydonga tushdi. Jarohati tufayli 2002-yilgi Jahon chempionatini oʻtkazib yubordi, ammo Evro-2004da ishtirok etdi. Ledli Kingga asosiy tarkibdagi jangda magʻlub boʻldi. Shuningdek, Gary Neville jarohat olganidan keyin FIFA Jahon chempionati uchun Angliya terma jamoasini tuzdi.

Terma jamoada Karrager chap, oʻng va markaziy himoyachi sifatida ishlatilgan, shuningdek, himoyaviy yarim himoyachi sifatida ham oʻynagan. Koʻp sonli oʻyinlar va Angliya terma jamoasiga muntazam chaqiruv boʻlishiga qaramay, u hech qachon asosiy tarkib futbolchisi sifatida oʻz oʻrniga ega boʻla olmadi. „Uch sherlar“ning sobiq bosh murabbiyi Sven-Göran Eriksson odatda John Terry, Rio Ferdinand va Sol Kempbelldan oʻrinbosar sifatida foydalanishni maʼqul koʻrardi, lekin baʼzida oʻng qanot himoyachisi sifatida Karragerdan foydalandi, xuddi jahon chempionatidagi kabi. Germaniya, Gari Nevillning jarohati tufayli.

2006-yil 1-iyulda Jeymi Ricardo Pereiraga qarshi penalti tepishni oʻtkazib yuborgan uchta oʻyinchidan biri boʻldi, chunki Angliya chorak finalda Portugaliya milliy futbol terma jamoasiga penaltilar seriyasida yana magʻlub boʻldi. Oʻyin oxirida Wayne Rooney maydondan chetlatilgani sababli Karrager Aaron Lennonning oʻrniga maydonga tushdi. Penaltilar seriyasining oʻzida esa u ikkita urinishdan bir marta gol urdi, chunki birinchi urinishda Karrager hushtak chalingani uchun hakam penaltini qaytarishga majbur qildi.

2007-yil 9-iyulda Jeymi terma jamoadagi faoliyatini yakunlashi mumkinligi eʼlon qilindi. Shundan soʻng TalkSport boshlovchisi Adrian Durem Karragerni terma jamoada oʻynashni istamaganlikda aybladi, unga Karrager asosiy tarkibda oʻrin yoʻqligini va shuning uchun terma jamoadagi faoliyatini yakunlash haqida oʻylayotganini, ammo yakuniy qarorni shundan soʻng qabul qilishini aytdi. Germaniya bilan boʻlajak oʻyin. Natijada u terma jamoadagi faoliyatini yakunladi, garchi keyinchalik yirik xalqaro turnirda ishtirok etish taklifi tushsa va murabbiy undan doimiy ravishda markaziy himoyachi sifatida foydalansa, qaytish imkoniyatini istisno qilmagan.

2010-yil 11-mayda „Uch sherlar“ bosh murabbiyi Fabio Kapello Karragerni FIFA Jahon chempionatiga tayyorgarlik koʻrish uchun 30 nafar futbolchidan iborat kengaytirilgan tarkibga kiritdi. 24-may kuni Karrager oʻzining 3 yil ichida ilk bor xalqaro maydonda ilk bor maydonga tushdi, u Meksika milliy futbol terma jamoasiga qarshi oʻrtoqlik oʻyinida ishtirok etdi va unda Angliya 3:1 hisobida gʻalaba qozondi. Jeymi Jahon chempionatining dastlabki ikkala oʻyinida ham maydonga tushdi va ikkalasida ham sariq kartochka oldi, natijada u diskvalifikasiya tufayli Sloveniyaga qarshi guruh bosqichidagi hal qiluvchi oʻyinni oʻtkazib yuborishga majbur boʻldi. Germaniya milliy futbol terma jamoasiga qarshi 1/8 final uchrashuvida u Matthew Upsonga asosiy tarkibdagi oʻrnini boy berdi. Keyinchalik, Karrager nihoyat terma jamoadagi faoliyatini yakunladi va uning qaytishi bir martalik boʻlganini va asosiy jamoa oʻyinchilarining jarohatlari sabab boʻlganini aytdi.

## Shahsiy hayot
Karrager bolalikdagi sevgilisi Nikola Xartga uylangan va ikki farzandi bor. Steve McManaman, Robbi Fauler va Michael Owen kabi bir qator boshqa Liverpul futbolchilari kabi u ham bolalikdan Evertonga muxlislik qilgan. 2006-yil 23-yanvarda Karrager mahalliy xayriya ishlari va bugungi kunda yoshlarga koʻrsatgan beqiyos namunasi uchun Sefton Borough tomonidan taqdirlangan. U baʼzan oʻzining xayriya ishlari doirasida maktablarga tashrif buyuradi. Oilaviy hayotning ahamiyati va qiymatini taʼkidlaydi. Karrager Leyboristlar partiyasi tarafdori va partiya rahbariyati saylovida Endi Bernxemni qoʻllab-quvvatlagan.

## Yutuqlar

### Jamoa yutuqlari

; Liverpul

* Angliya kubogi gʻolibi (**2**): 2000/01, 2005/06
* Futbol Ligasi kubogi sohibi (**3**): 2000/01, 2002/03, 2011/12
* Angliya Superkubogi sohibi (**2**): 2001, 2006
* UEFA Chempionlar Ligasi gʻolibi: 2004/05
* UEFA Yevropa Ligasi gʻolibi: 2000/01
* UEFA Superkubogi gʻolibi (**2**): 2001, 2005

### Shaxsiy

* "Liverpool F. C."ning eng yaxshi futbolchisi (**3**): 1999, 2000, 2007
* Yilning PFA jamoasi : 2006-yil

* 1 — Angliya Superkubogida ishtirok etdi
* 2 — Klublar oʻrtasidagi jahon chempionatida ikkita oʻyinda ishtirok etdi
* 3 — Angliya Superkubogida ishtirok etdi

## Manbalar

## Havolalar
* LFCHistory.net saytidagi oʻyinchi profili
* Liverpolfc.ru saytidagi oʻyinchi profili 
* Liverbird.ru saytidagi oʻyinchi profili