open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Vikinomika

**Vikinomika**: Ommaviy hamkorlik hamma narsani qanday oʻzgartiradi? (ingl. Wikinomics: How Mass Collaboration Changes Everything) — Don Tapskott va Entoni D. Uilyamsning 2006-yil dekabr oyida nashr etilgan kitobidir. Kitobning nomi viki va iqtisodiyot atamalarining birlashuvidan olingan. Kitobda 21-asr boshlarida baʼzi kompaniyalar oʻz biznes texnologiyalarida ommaviy hamkorlik (mass collaboration), tenglarning oʻzaro taʼsiri (peer collaboration) va ochiq manba mafkurasi tamoyillaridan tijorat muvaffaqiyatiga erishish uchun qanday foydalanganliklari tasvirlangan.

Kitobning yakuniy maqolasi 2007-yil 5-fevralda tahrir qilish uchun ochiq boʻlganida oʻquvchilarning yordami bilan onlayn tarzda yozilgan.

2010-yil sentabr oyida kitobning davomi „Makroikinomika: Biznes va dunyoni qayta ishga tushirish“ nashr etildi.

## Vikinomika rus tilida
Kitob rus tilida 2009-yilda nashr etilgan.  Kitobning ruscha nashri huquqini BestBusinessBooks sotib olgan.  Kitobni taqdim qilishda  vikinomika tamoyillari qoʻllandi, nashriyot wikinomika.ru Wiki-saytini ochdi (hozirda ishlamayapti), u yerda har kim kitob tarjimasini nashrga tayyorlashda ishtirok etishi mumkin edi:"Vikinomika"ni amalda sizlarga taqdim etamiz: siz nafaqat bu kitobni nashr etilishidan avval oʻqigan birinchi odamsiz.  Siz uning sifatiga taʼsir qila olasiz — kitobning butun mazmunini tahrirlash imkoniyati mavjud!  Biz siz bilan birga matn ustida ishlaymiz.  Har bir faol kitobxon (eng yaxshi oʻquvchi) kitobning qogʻoz variantida tilga olinadi va uni sovgʻa sifatida qabul qiladi!2020-yilda kitobning elektron nusxasi matn va audio versiyalarda chiqarildi.

## Yana qarang
* Autsorsing
* Coworking
* Kraudsorsing
## Havolalar
* www.wikinomics.com
* Wikinomics Playbook, 2008
* Знакомьтесь: «Викиномика», Computer World, 2006
* Невежество толпы / Журнал Кейс №11
* 82-минутная презентация Дона Тапскотта (2007)
Afsonaviy qiz

**"Afsonaviy qiz"** — 1980-yilda „Oʻzbekfilm“ kinostudiyasi tomonidan ishlab chiqarilgan ikki qismli sovet badiiy telefilmi sanaladi.

## '''Filmning qisqacha mazmuni'''
Fuqarolar urushi qahramoni Mayna Hasanovaning ayanchli taqdiri xususida.

Mayna shoʻx, shaddod va jasur qiz boʻladi va Buxoroda dunyoga keladi. Otasi ovchilik bilan shugʻullanadigan boʻladi. Mayna otasining uyida emin-erkin voyaga yetadi. Otasi vafot etgach, bechora qiz shariatning shafqatsiz qonunlariga koʻra, uni zoʻrlab Buxoro amirining eng badjahl amaldori Said Valixon haramiga yuborishadi. Oʻsha mahalda Mayna Hasanova 16 yoshda edi. 

Magʻrur va hech narsadan tap tortmaydigan Mayna Hasanova amaldor xonadonida choʻri boʻlishni istamaydi. Johil erning tepkisi sabab homilasidan ajrashi, xoʻrligu azoblarga dosh berolmay erini otib oʻldiradi Shundan keyin u ozodlik yoʻlini tanlab, inqilobchilar safiga qoʻshiladi. U yerda Mayna boy va bosmachilarga qarshi isyon koʻtaradi. U Qizil armiya safiga qoʻshilgan birinchi oʻzbek ayoli edi. Mayna oddiy askarlikdan razvedkachi otliq askarlar bataloni komandiri darajasigacha koʻtariladi. Ammo oxir-oqibat bosmachilar tomonidan ikki qoʻli, koʻkragi, tili kesib olinib, vahshiylarcha oʻldiriladi. Ona vatan uchun koʻrsatgan jasorati uchun Mayna Qizil Bayroq ordeni bilan taqdirlanadi.

## Rollarda

* Shoira Tursunboyeva — Mayna Hasanova
* Hamza Umarov — Abdukarim
* Javlon Hamroyev — Madyarov
* Yuriy Nazarov — Ivan Shuvalov
* Quatboy Abduraimov — Valixon
* Muhammad Rafiqov — Usmonbek
* Rustam Toʻrayev — Abdulla
* Nazrulloh Soibov — Zamon
* Rashid Malikov — Abdulvahob
* Jamol Hoshimov — Nigʻmat
* Xabibulla Karimov — Boitbek
* Yahyo Fayzullayev — Xabib
* Sharif Kabulov — Qobil
* Baxtiyor Ixtiyorov — Hakim
* Oʻktam Luqmonova — Fotima
* Fedor Kotelnikov — Aleksandr Zelenchuk
* Xabib Narimonov — Hasan ovchi, Maynaning otasi
* Zikir Muhamedjonov — Maynaning amakisi
* Razzoq Hamroyev — Murod Mirzo
* Vladimir Soshalskiy — amir elchisi
* Baxtiyor Qosimov — Usmonbekning xabarchisi
* Roman Xomyatov — Mixail Frunze
* Vladimir Proxorov — kapitan
* Evgeniy Krasavsev — Ermolayev, kazak
* Sagʻdi Tabibullayev — uy egasi

## Manbalar
YouTube Space

**YouTube Space** – bu YouTube platformasi tomonidan tashkil etilgan kontent yaratuvchilarga yordam berish uchun virtual va maxsus joy.

Dastlab, YouTube Spaces kontent yaratuvchilarga kontent ishlab chiqarishni oʻrganish hamda ularga YouTube kanallari rivojlantirishda qulayliklar yaratish uchun YouTube tomonidan tashkil etilgan joy. Kontent yaratuvchilari uchun YouTube Spaces-dan foydalanish mutlaqo bepul edi, jumladan, YouTube tomonidan taqdim etilgan uskunalar, studiya maydoni, post-produserlik inshootlari, treninglar va mahorat darslaridan foydalanish. Dunyo boʻylab oʻnta YouTube Space inshoatlari mavjud. Birinchi YouTube Space 2012-yilda Googlening London Kings Cross ofisida ochilgan. Ushbu Spacelar 2020-yilda COVID-19 pandemiyasi sababli vaqtincha yopildi, ammo 2021-yil 18-fevralda YouTube bosh direktori Robert Kynkl Berlin, London, Los-Anjeles, Nyu-York, Parij, Rio-de-Janeyro va Tokio doimiy yopiq qolishi haqida aytgan. YouTube space-lar hozirda San-Paulu, Mumbay va Dubayda ochiqligicha qolmoqda.

## Joylar

### London
YouTubeʼning birinchi Spaceʼi 2012-yilda London Kings Crossda ochilgan. U uchta ovoz oʻtkazmaydigan studiyalarni, tahrirlash toʻplamlarini va YouTuberlar uchun oʻz mahsulotlarini sotish uchun doʻkonni oʻz ichiga oladi. Bundan tashqari, kofe bari boʻlgan jamoat maydoni mavjud.

### Los Anjeles
LA YouTube Spaceʼiga ikkinchi joy boʻldi va 2013-yilda ochildi. Los-Anjeles xalqaro aeroportidan bir necha daqiqa uzoqlikda joylashgan.

### Tokio
Tokiodagi YouTube maydoni 2013-yilda ochilgan. U anʼanaviy yapon uy toʻplamini, sinflar toʻplamini va oʻyin namoyishlari uchun ishlaydigan modulli toʻplamni oʻz ichiga oladi. Roppongi tepaligida joylashgan muassasa, shuningdek, ijodkorlar uchun oʻquv xonasi va ovoz yozish studiyasiga ega.

### Nyu York
Nyu-Yorkdagi YouTube Space 2014-yilda ochildi va u toʻrtinchi Global YouTube Space va AQShda joylashgan ikkinchisi boʻldi. Nyu-Yorkdagi Chelsi bozorining oltinchi qavatida ochilgan 20 000 kvadrat fut maydon.

### San-Paulu
Braziliyada birinchi YouTube maydoni 2014-yilda ochilgan.

### Rio-de-Janeyro
Braziliyaning ikkinchi YouTube maydoni 2015-yilda ochilgan. U 22000 kvadrat metr maydonga ega.

### Berlin
Berlindagi YouTube maydoni 2015-yilda ochilgan. YouTube Berlin kampusi uchun MET Film School bilan hamkorlik qildi. Ijodkorlar kirishlari va suratga olishni boshlashlari uchun ularga atigi 1000 obunachi kerak boʻladi, bu esa boshqa takliflarga qaraganda ancha qulayroq.

### Parij
Parijdagi YouTube Space 2015-yilda ochilgan

### Mumbay
Mumbaydagi YouTube Space 2016-yilda ochilgan. U Whistling Woods International (WWI) keng tarqalgan ishlab chiqarish majmuasida 1400 kvadrat fut maydonga ega boʻlib, u 400 kvadrat futlik studiya, ijodkorlar dam olish va muloqot qilishlari uchun dam olish xonasi, ustaxona maydoni va 4K videomontajlarni qila olish quvvatiga ega ikkita kompyuterlarni oʻz ichiga oladi.

### Dubay
Dubaydagi YouTube Space 2018-yilda ochilib, oʻninchi global YouTube Spaceʼga aylandi. Boshqa studiyalar singari, u YouTube bilan hamkorlikda toʻliq jihozlangan studiya va post-prodakshn va hamjamiyat tomonidan mualliflar kontentini qoʻllab-quvvatlaydi.
## Manbalar
IMDB talqini bo‘yicha 250 eng yaxshi filmlar ro‘yxati

## Hisoblash formulasi
Filmlar reytingi Bayes baholash tizimi asosida, quyidagi shaklda hisoblab chiqariladi:

: *W* – yakuniy reyting;
: *V* – filmga berilgan ovozlar soni;
: *M* – reytingga kiritish uchun minimal ovozlar soni (*M* = 25 000);
: *R* – filmning oʻrtacha bahosi (oʻn balli tizimda);
: *C* – barcha filmlarning oʻrtacha bahosi.

Bu holatda IMDb saytining faqatgina roʻyxatdan oʻtgan va doimiy ovoz berib keladigan foydalanuvchilarining ovozlari hisobga olinadi.

## Roʻyxatning 2022-yil 12-aprel boʻyicha holati

## Rejissorlar boʻyicha
Roʻyxatda filmlari koʻproq uchraydigan rejissorlar:

* Akira Kurosava, Christopher Nolan, Martin Scorsese, Stanley Kubrick – 7 film
* Alfred Hitchcock, Steven Spielberg – 6 film
* Billy Wider, Ingmar Bergman, Quentin Tarantino, Hayao Miyazaki, Charlie Chaplin – 5 film
* Sergio Leone – 4 film
* Aka-uka Cohenlar, Deni Vilnew, David Fincher, Clint Eastwood, Pit Docker, Peter Jackson, Ridley Scott, Frank Capra, Francis Ford Coppola – 3 film

## Manbalar
Postindustrial shaharlar

**Postindustrial shaharlar** – Fan texnika inqilobi natijasida, sanoat yetakchilik qilgani holda, shaharlarning ilm-fan, texnik-iqtisodiy, moliyaviy, siyosiy-maʼdaniy funksiyalari ortib borishi natijasida vujudga kelgan shaharlar. Bunday shaharlar koʻp funksiyali ishlarni amalga oshirib murakkab shahar funksiyalarini (aglomeratsiya, megapolis) hosil qiladi. Postindustrial shaharlar jahon miqyosida globallashish jarayonining yuzaga kelishi bilan bogʻliq boʻlib, xalqaro ish yuritish, moliya-kredit, iqtisodiy-maʼdaniy, savdo, siyosiy-tashkiliy funksiyalar shaharlar rivojlanishining asosini tashkil etadi.
Mixail Salye

Mixail Aleksandrovich Salye (1899-yil 21-avgust — 1961-yil 17-avgust) sovet arabshunos olimi va tarjimoni edi. Salye "Ming bir kecha" asarini arab tilidan rus tiliga birinchi boʻlib tarjima qilgan. Bundan tashqari, „Ming bir kecha“ning Kalkutta II nashrida mavjud boʻlmagan yetti ertakni ham rus tiliga tarjima qilgan.

Salye 1919-1923-yillarda Sankt-Peterburgdagi Sharq tillari Universitetida tahsil olgan. 1926-yilda Sankt-Peterburg davlat universitetini tamomlab, xuddi shu universitetning Gʻarb va Sharq adabiyoti va tillarini qiyosiy tahlil qilish institutiga oʻqishga kirdi. 1921-1922-yillarda Toshkentga safar qildi va u yerda mahalliy institutlarda maʼruzalar oʻqidi. 1934-yilda SSSR Yozuvchilar Uyushmasiga qabul qilindi. U Tavfiq Al-Hakim va boshqa yozuvchilarning asarlarini tarjima qildi.

Salye Toshkentdagi Botkinskoe qabristoniga dafn qilingan.

## Asarlari (Rus tilida)

* "Materiali dlya datirovki skazki ob Al-ad-dine Abu-sh-Shaalate (iz „Tisyachi i odnoy nochi“)
* „Neizvestniy variant skazki o ribake i duxe iz 1001 nochi“
* „Alisher Navoi kak biograf“
* „Muxammed al Xorezmi — velikiy uzbekskiy ucheniy“

## Manbalar

# Isaak Filshtinskiy. „O perevodax 1001 nochi“ *Tisyacha i odna noch. Izbrannie skazki* (rus tilida). Sheherazade.ru.
# „Sale Mixail Aleksandrovich“ (rus tilida). Agentstvo po uxodu za pamyatnikami i mogilami v Tashkente.
Avxat Abdulin

**Avxat Asxatovich Abdulin** (1957-yil 30-sentyabrda tugʻilgan) — sovet futbolchisi, yarimhimoyachi, oʻzbek futbol murabbiyi.

## Tarjimai hol
Qizil-Qiya shahar futbol seksiyalari tarbiyalanuvchisi. Sovet Armiyasida xizmat qilgan.

21 yoshida debyutini ustalar musobaqasida, 1979-yilda „Frunze Alga“ tarkibida birinchi ligada oʻtkazgan, ammo klub uchun 1979-yil 3-avgustda „Pamir"ga qarshi faqat bitta oʻyin oʻtkazgan. Oʻsha mavsumda Qirgʻiziston SSR terma jamoasi tarkibida SSSR xalqlari Spartakiadasi turnirida qatnashdi. 1981-yildan boshlab toʻqqiz mavsum davomida Fargʻonaning „Neftyanik“ jamoasida ikkinchi ligada oʻynab, mamlakat chempionatlarida 288 ta oʻyin oʻtkazib, 61 ta gol urgan. Eng yaxshi shaxsiy natija – 1983-yilgi mavsumda urilgan 18 ta gol hisoblanadi. Ikkinchi liga zona turnirlarining koʻp karra gʻolibi (1981, 1983, 1987, 1988, 1989) va sovrindoridir.

Oʻz faoliyati yakunida, qisqa vaqt davomida „Qaysar“, „Navbahor“ va „Bogʻdodchi“ klublarida toʻp surgan.

Oʻzbekistonning „Atlaschi“, „Kosonsoy“, „Shahrixon“, „Qoʻqon“ klublarida, jumladan, oliy divizionda ham bosh murabbiy boʻlib ishlagan. „Qoʻqon“ bilan 2001-yilda birinchi liga gʻolibiga aylanib, klubini yuqori choʻqqiga olib chiqgan.

Keyinchalik u Rossiyaga koʻchib ketgan. 2010-yillarda „Neftyanik“ (Novospas) havaskorlar klubi direktori va bosh murabbiyi boʻlib ishlagan. Jamoani bir necha bor chempionat va Ulyanovsk viloyati kubogidagi gʻalabalarga olib keldi, mintaqaning eng yaxshi murabbiyi deb topildi.
## Manbalar

## Havolalar

* Avxat Abdulin Footballfacts saytida
Beksli kriket klubi

**Beksli kriket klubi** () — (Buyuk Britaniya) Londonning Beksli tumanidagi kriket klubi.

## Tarixi
Beksli kriket klubi 1805-yilda tashkil etilgan. Londonning Beksli tumanidagi Menor-Veyning hozirgi maydoni klub tomonidan 1866-yildan beri foydalaniladi. Tarixan, klub Janubi-Sharqiy Angliyadagi eng kuchli klublardan biri boʻlgan. 1996-yilda u Kent Kriket Ligasi chempioni boʻldi va Evening Standard Challenge Trophy musobaqasida ikki marta final oʻyinida qatnashdi. Beksli kriket klubida shanba kungi musobaqalarda oltita jamoa va yakshanba kuni ikkita jamoa qatnashadi. 2010-yilda Beksli klubi birinchi marta ayollar jamoasini maydonga tushirdi. Shuningdek, klubda 9-17 yoshli oʻyinchilar uchun „Kolts“ boʻlimi ham mavjud.

Keyinchalik Angliya uchun sinov oʻyinlarida ishtirok etgan Beksli Kriket klubi aʼzolari orasida Robert Key, Min Patel, Jeyms Tredvell va Artur Vellard bor. Klub bilan, shuningdek, ingliz nogiron kriketchisi Frederik Dov ham bogʻliq.

## Manbalar


## Adabiyotlar
* 
* 
* 

## Havolalar

*
Evbuley

**Evbuley** (Elevsindan; yoki Evbulb va  „yaxshi maslahat beruvchi“) — qadimgi yunon mifologiyasidagi personaj. Argos versiyasiga koʻra, Triptolemning ukasi va Argosdan Attikaga qochib ketgan ruhoniy Demeter Troxilning oʻgʻli. Orfeyning versiyasiga koʻra, Evbuley va Triptolem Disavlning oʻgʻillari boʻlib, ular Persefona taqdiri haqida xabar berish uchun ekish uchun Demeterdan urugʻlarni oldilar. Elevsin sirlari bilan bogʻliq. Elevsindan choʻchqaboqar. Evbuley choʻchqalari maʼbudalarni oʻgʻirlash paytida yer tomonidan yutib yuborilgan, shuning uchun fesmoforiyada choʻchqalar megaronlarga tashlangan.

Diodorga koʻra, Evbul Demeterning oʻgʻli edi, uning qizi Karma Zevsdan Britomartida Diktinnani tugʻadi. Boshqalarning fikriga koʻra, Karma Fenik va Kassiopeyaning qizi.

## Manbalar
Aeropning oʻgʻli Exem

**Exem** () — qadimgi yunon mifologiyasidagi personaj. Arkadiya va Tegeatida shohi, Aeropning oʻgʻli. Gerakl uyushtirgan Olimpiya oʻyinlarida u gʻalaba qozongan. Xotini Timandra, oʻgʻli Laodok. Attika bosqini paytida Dioskurlar ittifoqchisi boʻlgan. Tarixchi Dikearxning yozishicha, ilgari Exedemiya deb nomlangan Akademiya (Afinadagi joy) — uning nomi bilan atalgan.

Geraklidlar Peloponnesga bostirib kirgan paytda u duelda qirol Gillni oʻldirdi. Tegeyda Exemga oʻrnatilgan yodgorlik va uning Gill bilan boʻlgan jangining relef tasviri bor.
## Manbalar
Even

**Even** (Even, , yoki Likorm ) — qadimgi yunon mifologiyasida Okean va Tefidaning oʻgʻli, Etoliyadagi Even (Evinos) daryosi xudosi. Plevron shohi Ares va Demonikaning oʻgʻli, Evenaning eri, **Marpessaning** otasi. Uning qizi Afareyning oʻgʻli Idas tomonidan oʻgʻirlab ketilgan. Even uni taʼqib qilib, Likormu daryosiga yetib keldi, lekin uni ushlab ololmay, otlarga pichoq urdi va oʻzini daryoga tashladi. Shuning uchun daryo Even deb ataladi.

Uning rafiqasi va **Marpessaning** onasi **Evena** — qarindoshlik faktidan tashqari, deyarli hech narsa maʼlum boʻlmagan qahramon.

Bir versiyaga koʻra, Even Geraklning oʻgʻli edi va oʻzini Likorm daryosiga tashlaydi.

Lirness qiroli, Selepning (Sepeliyning) oʻgʻli.

## Manbalar
Zambarak daraxt

**Zambarak daraxt** *(Couroupita guianensis)* – Britaniyaning Gvianasida oʻsadigan daraxt. Uning gul hamda mevalari daraxt tanasi boʻylab osilib turadigan novdalarda oʻrnashgan. Gullash davriga yaqin oʻsimlik tanasining har xil qismidan novdaga oʻxshash uzun gulbandlar oʻsib chiqa boshlaydi va bu gulbandlarning oxiri yoʻgʻonlashib, oldin gulga keyinchalik mevaga aylanadi. Bu gulbandlar yillar oʻtishi bilan uzayib boradi. Nihoyat mevalar oʻsimlik tanasida turlicha uzunlikdagi bandlarda osilib turadi. Zambarak daraxtini fanda K*ouropita guanenzis* deb yuritadilar. Oʻziga xos manzaraga ega boʻlgan bu daraxt koʻpgina tropik mamlakatlarning botanika bogʻlarida oʻstiriladi. Mevasi qattiq, yumaloq, sharsimon, jigar rang, diametri  10–18 sm ga yetadi. Bu oʻsimlikning mevalari shamolda bir-biriga yoki daraxtning tanasiga urilib uzoqdan kelayotgan zambarak shovqinlarini eslatuvchi oʻziga xos ovoz chiqaradi. Shuning uchun bu oʻsimlikka zambarak daraxt degan non berilgan.

## Adabiyotlar
Evpalam

**Evpalam** ( „sanʼat bilan yaratilgan“ yoki ) — qadimgi yunon mifologiyasidagi personaj. Afina qirollik oilasidan. Metion va Alkippaning oʻgʻli. Afina shohi Erexteyning qizi Meropega uylangan. Dedal, Metiadus va Perdikaning otasi. Metion oʻgʻillari Afina qiroli Pandionni quvib chiqardilar va hokimiyatni qoʻlga oldilar, lekin keyinchalik oʻzlari Pandion oʻgʻillari tomonidan quvib chiqarildilar.

## Manbalar
Suyak (musiqa asbobi)

**Suyak** () — idiofon turkumiga mansub cholgʻu asboblari, yaʼni cholgʻuning tanasi tomonidan tovush chiqaradigan asboblar. Ular kuyning ritmik joʻrligi yoki yakkaxon ijro uchun ishlatiladi. Koʻpincha notoʻgʻri tarzda kastanetaga oʻxshatishadi.

Ular sigir, echki yoki qoʻyning qaynatib ajratib olingan qovurgʻalarining ikkita segmentini tashkil qiladi (uzunligi 10-20 sm). Ular, shuningdek, qattiq yogʻoch, tosh yoki boshqa qattiq materiallardan tayyorlanishi mumkin. Bugungi kunda ular asosan qattiq yogʻochdan yasalgan.

Suyaklar qadimiy musiqa asboblaridan biridir. Ushbu asbob kelt xalqlari orasida — Irlandiyada, Shotlandiyada, Galisiya va Asturiyaning Ispaniya hududlarida, shuningdek, Moʻgʻulistondan Turkiyagacha boʻlgan koʻplab Osiyo xalqlari, Peru va Ekvador xalqlari orasida keng tarqalgan.

Turli mintaqalarda suyaklar turli xil materiallardan tayyorlanishi mumkin, ammo oʻyin texnikasi hamma joyda taxminan bir xil: suyaklar vertikal ravishda barmoqlar orasida ushlab turiladi, biri harakatsiz, ikkinchisi erkin, qoʻl bilakka perpendikulyar ravishda yuqoriga egilgan, bunda qoʻl bilan birga yon tomonlarga silkitadigan harakatlarni amalga oshiriladi, bunda kimgadir salomlashish yoki xayrlashish uchun qoʻlimizni silkitganimizdek boʻladi. Ushbu harakat tufayli harakatlanuvchi suyak qoʻzgʻalmas suyakka maʼlum bir tarzda uriladi va quruq chertish tovushini chiqaradi.

## Yana qarang
* Qoshiq (cholgʻu)
Evrial

**Evrial** () — yunon mifologiyasining qahramoni, Odisseyning va Epira malikasi Evippaning oʻgʻli, oʻz otasi tomonidan oʻldirilgan.

## Mifologiyada
Evrialning onasi Epira malikasi, Tirimmaning qizi malika Evippa boʻlgan. U Odisseyning sevgilisi boʻlgan, u Penelopaning daʼvogarlari oʻldirilganidan keyin bir muncha vaqt quvgʻinda Epirda yashagan. Keyinchalik Odissey Itakaga qaytib keldi. Evrial voyaga yetganidan soʻng, onasi yozgan xatni olib, otasini qidirishga yoʻl oladi. U Itakaga Odissey yoʻqligida keldi; rashkchi Penelopa u kimligini tushundi va uni yoʻq qilishga qaror qiladi. Odissey qaytib kelgach, unga begona yigit uni oʻldirish uchun yuborilganini aytdi va Laertid Evrialni tan olishiga vaqt bermasdan oʻldirdi.

Afsonaning muqobil versiyalarida Evippa va Odisseyning oʻgʻli *Leontofron* yoki *Dorikl* deb ataladi.

## Xotira
Sofokl Evrialni xuddi shu nomdagi fojianing qahramoniga aylantirdi, uning matni butunlay yoʻqolgan. Evrial haqidagi afsona matrilokal nikoh bilan bogʻliq boʻlgan odatiy afsonalardan biri boʻlib, unda er-xotinlar xotinning urugʻining bir qismi sifatida yashaydilar. Qahramon oʻz otasini tanimaydi, uni qidirib ketadi, lekin ular uchrashganda uni tanimaydi va janjal chiqib, ishtirokchilardan biri halok boʻladi. Qadimgi olimlar bu yerda Odisseyning oʻzi boshqa oʻgʻli Telegon qoʻlida vafot etgani haqidagi afsonaning oʻziga xos takrorlanishini koʻrishadi.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* Ярхо В. «Одиссея» — фольклорное наследие и творческая индивидуальность // Гомер. Одиссея. — 2000. — С. 289—329.
* Escher. Euippe 2 // Paulys Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft. — 1907. — Bd. VI, 1. — Kol. 994.
* Schmidt J. Odysseus // W. H. Roscher: Ausführliches Lexikon der griechischen und römischen Mythologie. — 1902. — Bd. III, 1. — Kol. 602—681.
* Wagner. Euryalos 6 // Paulys Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft. — 1907. — Bd. VI, 1. — Kol. 1317.
* Wüst E. Odysseus // Paulys Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft. — 1937. — Bd. XVII, 2. — Kol. 1905—1996.
Evippa

**Evippa** () — yunon mifologiyasidagi personaj, Epir malikasi. Odisseyning sevgilisi, Evrialning onasi.

## Mifologiyada

Evippa *Tirimma* ismli Epir shohining qizi. Penelopaning daʼvogarlarini urib, Itakadan surgunga ketgan Odissey Epirda paydo boʻlganida, Tirimma uni aziz mehmon sifatida qabul qildi. Evippa qahramonning sevgilisiga aylandi va uning oʻgʻil farzand dunyoga keltirdi, u *Evrial* ismini oldi (muqobil versiyalarda — *Leontofron* yoki *Dorikl*). Keyinchalik Odissey oʻz vataniga qaytib keldi. Evrialning voyaga yetishini kutib, Evippa unga xat berib, uni otasini qidirishga yuboradi. Biroq, Evrial Penelopaning hiylalari tufayli Odissey tomonidan oʻldirilgan.

## Xotira
Matni butunlay yoʻqotilgan „Evrial“ tragediyasi Sofokl qalamiga mansub. Evippa afsonasi matrilokal nikoh bilan bogʻliq koʻplab afsonalardan biri boʻlib, unda turmush oʻrtoqlar xotinning urugʻining bir qismi sifatida yashaydilar. Bunday afsonalarda, sayohat paytida qahramon malika bilan qisqa munosabatda boʻladi, u oʻgʻil tugʻadi, bolasi katta boʻlib, uni qidirib ketadi. Ikki qahramon uchrashganda, ular bir-birlarini tanimaydilar va mushtlashuv boshlanadi, natijada ishtirokchilardan biri halok boʻladi. Evrial tarixida qadimgi olimlar Odisseyning boshqa oʻgʻli Telegon qoʻlidan oʻlishi haqidagi afsonaning oʻziga xos takrorlanishini koʻradi. Shunga koʻra, Evippani Kirkaning „egizagi“ deb hisoblash mumkin.

## Manbalar

## Adabiyotlar
# 
# Escher. Euippe 2 // Paulys Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft. — 1907. — Bd. VI, 1. — Kol. 994.
# Schmidt J. Odysseus // W. H. Roscher: Ausführliches Lexikon der griechischen und römischen Mythologie. — 1902. — Bd. III, 1. — Kol. 602—681.
# Wagner. Euryalos 6 // Paulys Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft. — 1907. — Bd. VI, 1. — Kol. 1317.
# Wüst E. Odysseus // Paulys Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft. — 1937. — Bd. XVII, 2. — Kol. 1905—1996.
Enona

**Enona** (Oynona va ) — yunon mifologiyasidagi nimfa, Troya yaqinida oqadigan daryo xudosi Kebrenning qizi. Parisning birinchi xotini, u goʻzal Yelenani olib kelish uchun yoʻl olishidan oldin Ida togʻida uzoq va baxtli yashagan. Paris unga sevgisi haqida qasam ichgan. Enona fol ochish sanʼatini Readan oʻrgandi va Parisga Yelenaniing orqasidan suzib ketmaslik kerakligini bashorat qildi, lekin u gapiga quloq solmaydi. Paris Filoktet tomonidan yaralanganida, u Idadagi Enonaning oldiga bordi, lekin u qasosi tufayli uni davolashdan bosh tortdi. Keyinchalik u tavba qildi va dori olib keldi, lekin Parisni oʻlik holda topdi va oʻzini osdi yoki oʻzini Paris oloviga tashladi.

U, shuningdek, Vakxilid, Parfeniy, Konon tomonidan ham eslatib oʻtilgan. Ovidiy Enonadan Parisga maktub yozdi (Geroides V). „Enona“ poemasi Tennison tomonidan yozilgan.

1880-yilda rus astronomi Viktor Karlovich Knorre tomonidan kashf etilgan Enona asteroidi (215) Enona sharafiga nomlangan.

## Manbalar


## Adabiyotlar
* Энона // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
* http://www.terme.ru/dictionary/1114/word/paris
Enkelad

**Enkelad**, shuningdek *Enselad* () — qadimgi yunon mifologiyasida gigantlardan biri, Tartar va Geyaning oʻgʻli.

Devlar va Olimpiya xudolari oʻrtasidagi jangda, devlar magʻlubiyatga uchraganida, Enkelad qochib ketadi. Afina uni aravada quvib ketadi. Bir versiyaga koʻra, u ushbu maʼbuda tomonidan tashlangan toshdan oʻladi. Bu tosh Sitsiliya oroliga aylandi. Boshqa biriga koʻra, u Afina tomonidan tashlangan nayza bilan vayron qilingan va Sitsiliya orolida Etna togʻi ostida dafn etilgan.

Etna vulqon olovi Enkeladaning nafasi deb hisoblashgan (Tifon va Gefest haqida shunga oʻxshash afsonalar mavjud). Yunonistonda zilzilalar hanuzgacha „Enkelade titrashi“ deb ataladi.

Evripidlar satirik dramasi „Kikloplar“ da xudo silen Enkelad ustidan qozonilgan gʻalaba shon-sharafi aynan unga tegishli, deb daʼvo qiladi, lekin, ehtimol, muallif silenning soʻzlari shunchaki mast maqtanish ekanligini nazarda tutgan boʻlishi mumkin.

## Ismlar

* Enceladus, Saturnning yoʻldoshi, mifologik gigant sharafiga nomlangan.

## Manbalar
Mariya Zaxarova

**Mariya Vladimirovna Zaxarova** (24-dekabr 1975-yil, Moskva shahrida tugʻilgan) — rossiyalik davlat xizmatchisi va diplomat. Rossiya Federatsiyasi Tashqi ishlar vazirligi (Rossiya TIV) Axborot va matbuot departamenti direktori, 2015-yil 10-avgustdan Rossiya TIV rasmiy vakili. Diplomatik unvonga ega - Favqulodda va Muxtor Elchi (2020). Rossiya Tashqi ishlar vazirligi kollegiyasi aʻzosi, tarix fanlari nomzodi.

## Manbalar
Ersa (maʼbuda)

**Ersa** () – yunon mifologiyasidagi shudring xudosi.

## Mifologiya
Ersa, ikki singlisi Pandiya va Nemeya singari, Zevs va Oyning (Selenaning) qizi edi. Ersa namligi oyning kuchiga qarab oʻzgarib turadigan yer oʻsimliklarini oziqlantirdi.

## Adabiyotda
Qadimgi adabiyotda Ersa maʼbudasi faqat Plutarx tomonidan uning „Axloq“ida uchta joyda eslab oʻtilgan. U yerda u miloddan avvalgi VII-asrda yashagan yunon shoiri Alkmandan iqtibos keltiradi. Alkmanning asarlari anchagina yoʻqolgan, asosan, faqat alohida parchalar maʼlum boʻlib, keyinchalik boshqa mualliflar tomonidan keltirilgan.

Biroq Ersa ismi afsonalarning boshqa qahramoni Gersaning nomiga oʻxshaydi (), *shudring* degan maʼnoni anglatadi. Shunga qaramay, Alkman taʼkidlaganidek, „Siz uni [Ersani] Kekrops va Aglavraning qizi Gersa bilan tenglashtirishingiz mumkin emas, garchi uning [Ersa] singlisi Pandrosa [*barcha* sugʻoruvchi] uni shudring bilan bogʻlaydigan ismga ega boʻlsa-da.“.

## Tasviriy sanʼatda

Ersa maʼbudasi tasvirlangan qadimiy yodgorliklar yo umuman yoʻq, yo bizgacha yetib kelmagan. Uning suratini aks ettiruvchi yagona asar bu Fridrix Distelbart tomonidan 1830-yilda Germaniyaning Shtutgart shahridagi Rozenshteyn saroyining asosiy kirish eshigi ustidagi pedimentda rassom Iogann Fridrix Ditrix loyihasi asosida yaratilgan qumtoshdan yasalgan gorelyefdir. Frizda, boshqalar qatorida, Selena (yoki Artemida) ikki ot tortgan aravada qoʻlida mash’al bilan yeldek uchayotgani hamda onasining orqasida uchib, chanogʻidan yerga shudring sepayotgan yosh maʼbuda Ersa tasvirlangan.

I. F. Ditrixdan bevosita relyef haqida maʼlumot olgan Vyurtemberg Gertsogligining qurilish va bogʻdorchilik boʻlimi boshligʻi Ernst Eberxard Seyffer uning ishini quyidagicha taʼriflagan: „Uning orqasida (Selena yoki Artemida) Roza navjuvonligida parvoz qilmoqda“ („Hinter ihr schwebt der Thau in weiblicher Jugend“). Oʻz-oʻzidan maʼlumki, shudringni ifodalovchi ikkita maʼbuda – Ersa va Gersa, u faqat Ersani nazarda tutishi mumkin edi, chunki u Selenaning qizi.

## Manbalar


## Havolalar

* *Hesiod* . Teogoniya . Matnlarning toʻliq toʻplami / Per. V. V. Veresaeva, O. P. Tsybenko. V. N. Yarxoning kirish maqolasi. O. P. Tsybenko va V. N. Yarxoning sharhlari. – M. : Labirint, 2001. – 256 b.
Esak

**Esak** () — qadimgi yunon mifologiyasidagi personaj. Priam va Arisbaning oʻgʻli (yoki Priam va Idada tugʻilgan Aleksiroyning). U tushlarning mohir taʼbirchisi boʻlib, buni bobosi Meropdan oʻrgangan. U Priamga yangi tugʻilgan Parisni oʻldirishni maslahat bergan.

U Asteropga uylangan edi. Oʻlgan rafiqasini sogʻinib, u qushga aylandi Yoki nimfa Gesperiyani qoʻmsaganidan, Fetida uni gʻavvosga aylantirdi.

## Manbalar


## Adabiyotlar

* Obnorskiy N. P.,. Ezak // Ensiklopedicheskiy slovar Brokgauza i Yefrona : v 86 t. (82 t. i 4 dop.). — SPb., 1890—1907.
Nyudi

**Nyudi** (moksha tilida nyudi, erzya tilida nudey — qamish maʼnosida) — ikkita cholgʻu trubkasi boʻlgan, anʼanaviy moksha va erzya xalq puflama musiqa asbobi. Shuningdek, erzya tilida nudeyt, moksha tilida nyudiht deb ham ataladi.

U uzunligi taxminan 20 sm (baʼzan har xil uzunlikdagi) ikkita mahkamlangan qamish naychasidan yasalgan. Har bir trubaning bir tomonida kesma (tilcha) qilingan va trubaning boshqa tomonlari qayin poʻstlogʻining konusiga yoki sigir shoxiga kiritilgan. Trubkalarning uchta chalinuvchi teshigi boʻladi. Trubkalardan biri asosiy kuyni (moksha tilida "vyari vaigyal" — yuqori ovoz), ikkinchisi — unga hamroh boʻlgan pastki, burdon kuyni (moksha tilida "alu vaigal") ijro etadi.

## Manbalar
Egialey

**Agialey** (, „Argolik“) — qadimgi yunon mifologiyasida, qirol Argos Adrast va Amfiteyaning (yoki Demoanassaning) oʻgʻli. Epigonlar safarining ishtirokchisi. Glisantadagi birinchi jangda Laodamant tomonidan oʻldirilgan, Egialeyon ziyoratgohi joylashgan Megarian Pagida dafn etilgan. Argosdagi haykal boshqa epigonlar bilan, Delfidagi haykal.

## Manbalar
Organola

**Organola** (yunon. ὄrganon — „asbob“) — *garmonika* oilasiga mansub musiqa asbobi, ventilyator yoki markazdan qochma nasos yordamida tilchasiga elektrlashtirilgan usulda havo yetkazib beriladigan fisgarmoniya turi. Ovoz balandligi puflash tezligini oʻzgartiruvchi tizza dastagi tomonidan boshqariladi.

Organolada tugma bosilganda bir vaqtning oʻzida ikkita ovoz (sakkiz futlik registrning) ovozi eshitiladi va keyinchalik koʻp tembrli asboblar ham paydo boʻldi: uch va toʻrtta ovoz toʻplamli, bir nechta registr-kalitli. Organola diapazoni besh oktava: *do* katta oktavadan *si* uchinchi oktavagacha. Klaviatura fisgarmoniyalarga qaraganda ixchamroq va qulayroq.

1970-yillarda baʼzi klaviaturasi bor elektrli musiqa asboblari SSSRda *organolalar* deb ataldi, masalan, „Yunost-70“ koʻp tembrli tranzistorli sintezatori (elektr organ).

## Manbalar

## Adabiyotlar

* 
* 
*
Vilma zavodi

**Vilma** (litva tilida *Vilma*; shuningdek, „zavod raqami 51“ maʼnosida; dastlab — „Ovoz yozish uskunalari zavodi“) — Vilnyus shahrining Jirmunay tumanida joylashgan Vilnyus asbobsozlik zavodi.

Shuningdek, u 1960 dan 1994-yilgacha SSSR Mudofaa vazirligi uchun radiotexnika va mahsulotlar ishlab chiqargan. Eng mashhur mahsulotlar uy magnitafonlari edi.

Zavod 1989-1991-yillarda „Vilma“ haftalik gazetasini nashr etdi.

Mahsulotlar butun SSSR va Yevropa, Osiyo, Afrika kabi 27 mamlakat uchun ishlab chiqarilgan.

## Tarixi
Zavodning birinchi direktori etib Valentin Aleksandrovich Kripaytis tayinlangan.

Zavodda hisoblash markazi, iqlim laboratoriyasi, magnitafonlar uchun elektr motorlar ishlab chiqarish sexi, oʻzining telefon stansiyasi, kasb-hunar maktablari faoliyat yuritgan.

„Vilma“ ishlab chiqarish birlashmasi erkaklar xori respublikaning Xalq jamoasi unvoni bilan taqdirlandi. 1994-yilda bankrot deb eʼlon qilindi va zavod davlat mulkiga aylandi. 2006-yilda butunlay yoʻq qilindi.

## Mahsulotlari

Zavod simli magnitafonlar, gʻaltak qoʻshimchalari, diktofon, „qora qutilar“ va boshqa jihozlarni ishlab chiqargan.

; Statsionar magnitafonlar

* Vilma-302 stereo;
* Vilma-303;
* Vilma-311 stereo;
* Ruta-101 stereo;
* Ruta-201 stereo;
* Tonika-305;
* Tonika-310 stereo.

## Manbalar
Bayrut fond birjasi

**Bayrut fond birjasi** Livandagi fond birjasi boʻlib, mintaqadagi eng qadimgilaridan biri hisoblanadi. Bayrutda joylashgan.

## Tarixi
Birja tarixi 1920-yilda, oltin savdosi va valyuta operatsiyalari boshlangan paytdan boshlanadi. Birjaning gullab-yashnashi 1930-yillarda aksiyalari Fransiyada ham, Livanda ham sotilgan qoʻshma fransuz-livan aktsiyadorlik jamiyatlarining tashkil etilishi munosabati bilan boshlandi. 1983-yilda mamlakatda fuqarolar urushi boshlanganligi sababli hudud haqiqatda oʻz faoliyatini toʻxtatdi va 1995-yilda ish qayta tiklandi. 2006-yilda birjada masofadan turib savdo qilish tizimi ishga tushirildi.

## Bugungi kunda birja
Bugungi kunga kelib birjada 15 ta korxonaning, asosan, moliya sektoridagi aksiyalari sotilmoqda.

Birja qoidalariga koʻra, agar sessiya davomida 5% ga oʻsish yoki pasayish kuzatilsa, savdo toʻxtatilishi mumkin, masalan, 2006-yilda boʻlgani kabi.

Bayrut fond birjasi davlat muassasasi hisoblanadi. Uning rahbariyati Moliya vaziri taklifiga binoan Livan Vazirlar Kengashi tomonidan tayinlanadi.

Dastlabki savdo sessiyasi ertalab soat 9 dan 9:30 gacha, asosiy savdo vaqti mahalliy vaqt bilan 12:30 gacha davom etadi. Dam olish kunlari shanba, yakshanba va bayram kunlari hisoblanadi.

## Yana qarang
* Bayrut fond birjasida roʻyxatga olingan kompaniyalar

## Manbalar


## Havolalar
* Официальный сайт биржи
* Бейрутская фондовая биржа на www.lebanon.com
Xalkodont

**Xalkodont** (boshqa-Grech. Xanna (yunoncha χαλκδδων) — qadimgi yunon mifologiya qahramoni Elefenorning Otasi. Abantning Oʻgʻli Evbeyda Abantlarning qiroli.

Afinaliklar bilan jang qildi. Amfitrion tomonidan fivans jangida evbeytsamlar bilan oʻldirilgan, uning qabri Beotiyada Fivdan Xalkidikgacha boʻlgan yoʻlda. Boshqa versiyaga koʻra, u Elisga qarshi yurishda Gerklga yordam bergan va oʻldirilgan va Enoy (Arkadia) manbasiga dafn etilgan. U Sofokl tomonidan Troya urushining zamondoshi sifatida tilga olinadi.

## Manbalar
Oʻnta negr bolasi

***Oʻnta negr bolasi*** (***And Then There Were None***) ingliz yozuvchisi Agatha Christie qalamiga mansub romandir.
 
## Manbalar
Eney Silviy

**Eney Silviy** () — Alba Longaning afsonaviy qiroli. Eng keng tarqalgan versiyaga koʻra, Silviy oʻgʻli va Latina Silviy otasi. Uning haykallaridan ikkita yozuv saqlanib qolgan.

## Tarjimai holi
U ikkinchi shoh Silviyning oʻgʻli, Askaniyning nabirasi va Eneyning evarasi edi. Eney Silviy Latsiyadagi Alba Longaning afsonaviy shohlari roʻyxatida uchinchi va Silviylar uni oʻz oilasining asoschisi deb hisoblangan. Galikarnasslik Dionisiy 31-yil hukmronlik qilganini aytadi. Biroq, Ovidiy uni Alban shohlari orasida tilga olmaydi. Titu Liviy va Dionisiyning fikriga koʻra, Latin Silviy Eney Silviyning merosxoʻri deb nomlangan.

Galikarnasslik Dionisiyning yozishicha, Eney Silviy 31-yil hukmronlik qilgan. Roland Larosh bu raqamni sunʼiy deb hisoblagan. Eney Silviydan oldingi hukmdorning hukmronligi — 29-yil, ularning umumiy hukmronligi 60-yil davom etdi, bu oʻttiz yildan roppa-rosa ikki avlodni tashkil etadi.

## Laviniydan olingan yozuv

Qadimgi Lotin Laviniya shahrida, afsonaga koʻra, asosan, Eney tomonidan, yaqin atrofdagi ikkita haykalning bazalari topilgan. Ulardan biri Laviniyaga, ikkinchisi esa Eney va Laviniya oʻgʻli deb atalgan Eney Silviyga tegishli. Yozuv matni:
Silvius Aeneas
Aeneae et Lavi

niae filius





## Avgust forumidan olingan yozuv

Eney Silviyning haykali Avgust Forumida, Alba Longa shohlarining qolgan haykallari bilan birga oʻrnatilgan. Forumni qazish paytida shoh haykali bazasidan yozuvning bir qismi topildi. Yozuvning matni topilgan barcha qismlarni tahlil qilish asosida qayta qurildi. Yozuvning taxminiy matni:
Quart(us) Aeneas Sil[viusSilvii f(ilius)Aeneae neposregnavit Albae ann(os) XXXI.




## Manbalar


## Adabiyotlar
* Dionisiy Galikarnasskiy. Rimskie drevnosti / Perevod s drevnegrecheskogo N. G. Mayorovoy (gl. I—IX), I. L. Mayak (gl. X—XC). Otvetstvenniy redaktor I. L. Mayak. — Moskva : Izdatelskiy dom „Rubeji XXI“, 2005. — T. I.
* Hermann Dessau. Inscriptiones latinae selectae : [lat.]. — Berolini Apud Weidmannos, 1892. — T. I.
* Joseph Geiger. The Heroes // The First Hall of Fame: A Study of the Statues in the Forum Augustum : [angl.]. — BRILL, 2008. — 240 p. — (Mnemosyne, Supplements, History and Archaeology of Classical Antiquity).
* Roland A. Laroche. The Alban King-List in Dionysius I, 70-71: A Numerical Analysis : [angl.] // Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte. — 1982. — T. 31, № 1. — P. 112—120. — ISSN 00182311. — JSTOR 4435792.
Kniperkol

**Kniperkol** () — Brandenburg Prignitzidagi odatiy sabzavotli taom boʻlib, uzum va olcha barglari bilan tuzlangan oq (60 %), yem-xashak uchun yoki qizil (5 %) va oqbosh karam (30 %) aralashmasi dan iborat. Prignitzda kniperkoldan tayyorlangan toʻyimli, oʻtkir taʼmga ega maxsus taomlar noyabrdan martgacha oʻnga yaqin mahalliy restoranlar tomonidan taqdim qilinadi.

Knieperkol Oʻttiz yillik urushdan keyingi ocharchilik davrida paydo boʻldi. Unda Prignitz aholisining atigi oʻn ikkidan biri omon qolgan. Qish uchun mahalliy aholi tuzlangan karam zaxirasini toʻldirishgan, ammo urushdan keyingi davrda oq bargli karam yoʻqligi sababli ular yem-xashak karamini achitishga majbur boʻlishgan. Bunday majburiy sharoitlarda vaqt oʻtishi bilan, kniperkol tayyorlash anʼanasi rivojlandi.

Kniperkolni tayyorlash uchun karam barglari qaynoq suvda qaynatilib, suvi siqib olinadi. Soʻng uzum va olcha barglari bilan qatlamlariga joylashtirilib tuzlanadi, shu tariqa sopol idishlar toʻldirilib, ustidan yuk bostiriladi. Karam shu tariqa 4-10 hafta davomida sut kislotaslii fermentatsiyasi uchun ajratilgan sharbat ostida qoladi. Tayyor knieperkol eritilgan choʻchqa yogʻida, bekon, tuzlangan yoki dudlangan aysbayn, maxsus dudlangan "karamli kolbasa ", sosiska va kasseler bilan dimlanadi. Kniperkol qaynatilgan kartoshka bilan bezatiladi. Toʻgʻri tayyorlangan kniperkol yogʻning koʻpligidan yaltirab turishi kerak, chunki ishchi qatlamga juda koʻp kaloriya kerak edi. Kniperkol konservalarda sotuvga chiqariladi.
## Manbalar



## Adabiyotlar
* Lothar Bendel. Knieperkohl // Deutsche Regionalküche von A—Z. Mit Grundrezepten zum Nachkochen. — Random House, 2013. — 384 S. — .

## Havolalar

* Süddeutsche Zeitung: Brandenburg oshxonasi sirlari Arxiv nusxasi  )
Kabatki

**Kabatki** (kashub. kabatkòwie, kabatczi, kabatcë , polyak. kabatkowie) — kashubiyaliklarning subetnik guruhi boʻlib, zamonaviy Kashubiya hududining shimoli-gʻarbida, Lebsko koʻlining janubida, Pustinka daryolari (polyak. Pustynka), Lupava (polyak. **Łupava**) va Leba *[2]* *Pomeraniya vodiysining* Slupsk poviatida istiqomat qilishadi.. Kabat qishloqlari tarkibiga Poblose qishlogʻi (polyak. Pobłocie) Cecenowo (Polsha) yaqinida. Cecenowo), Izbica qishlogʻi (polyak. Izbica), Tsemino (polyak. Ciemino), Rumsko (polyak. Rumsko), Shipkovitse (polyak. Szczypkowice), Szczypkowice), Wielka Ves (polyak. Wielka Wieś) Glovczyce yaqinida (polyak. Główczyce)[3] qishloqlari kirgan.

Kabatki aholisi slovenlardan uncha uzoq boʻlmagan joyda yashagan, xuddi slovenlar kabi, ular ham nemislashgan [1] , F. Lorenzning fikricha 20-asrning birinchi choragida Lebsko va koʻllari hududlarida slavyan dialektlari deyarli yoʻq boʻlib ketdi [4]  Kabatki aholisi ham, sloveniyaliklar ham kashubiyaliklardan farqli oʻlaroq, katoliklar emas, balki lyuteranlar edi.

## Nomi
Kabatki nomi ularning kiyimlarining oʻziga xos xususiyatlariga bogʻliq edi, ular Boltiqboʻyi sohilidagi boshqa slavyanlar orasida ularning kostyumiga xos element — „kabot“ (kashub. *kabôt*) yoki koʻproq „kabotk“ (kashub. *kabôtk*) deb nomlangan erkaklar chakmoni bilan ajralib turardi.

## Dialektlar
Shimoliy kashub lahjasiga mansub kabat lahjalari (kashub. *gwara kabôcka* , polyak. *gwary kabackie, gwara kabacka*) oʻtmishda kabatki aholisi orasida keng tarqalgan boʻlib, 19-asr oxirida ular nemis tili tomonidan majburan chiqarib yuborilgan holda qoʻllanishdan toʻxtagan. Kabatki aholisining lingvistik va etnografik xususiyatlarini birinchi tadqiqotchilaridan biri boʻlgan A.F.Gilferding pomeraniya slovenlari shevalarini ajratib koʻrsatdi, ularda slovinskiy va kabat lahjalarini oʻz ichiga olgan, ularni prussiya va pomeraniya kashubiyaliklar shevalari va lahjalar bilan taqqoslagan. F. Lorenz gluvchitskiy va setsenovskiyni Shimoliy Kashubiya dialektlariga tegishli qilib, Shimoliy Pomeraniya dialekti doirasida sloven lahjalariga qarama-qarshi qoʻygan [8]. Lorenz gluvchiskiy va sesenovskiy shimoliy kashubiya dialektiga bogʻlab, ularni shimoliy pomorsk dialekti doirasidagi sloven lahjalariga qarama-qarshi qoʻydi [8].

## Manbalar

## Oʻxshash manbalar

* Kashubiyaliklar
* Sloveniyaliklar
* Slupsk poviati

## Adabiyotlar

# 
# 
# 

## Havolalar

*  — statya „Kabat“ iz staropolskoy ensiklopedii Zigmunta Glogera
Tuxumli boʻtqa

**Tuxumli boʻtqa**, yoki, **bryui**, tovuq tuxumidan tayyorlangan rus oshxonasining parhez taomi hisoblanadi. Boshqa tuxumli taomlar singari, nonushta uchun juda mos hamda bolalar ovqat ratsionidan ham oʻrin egallagan. Nozik tuxumli boʻtqa smetana konsistensiyasiga ega, sariyogʻ qoʻshilib issiq harorat ostida tayyorlangan tuxum-sut aralashmasi boʻlib, omlet yoki tuxumli quymoqqa oʻxshash jihatlari mavjud. Tuxumli boʻtqa odatda tovada emas, balki kichik kastryulchada yoki suv hammomida 80° C haroratda va doimiy aralashtirib pishiriladi, bundan tashqari multivarkadan foydalansa ham boʻladi.

Tuxumli boʻtqa odatda bugʻdoyli qovurilgan non va maydalangan pishloq qoʻshilgan kichik metall yoki chinni kosalarda, shuningdek sutli sousdagi sabzavotlar (qushqoʻnmas, loviya, qovoq, yashil noʻxat, gulkaram yoki Bryussel karami), smetana yoki maydalangan oq qoʻziqorinlari bilan, yoki sariyogʻda pomidorlar bilan qovurilgan mayda tugʻralgan kolbasa yoki vetchina bilan, shirin taʼm berganda — murabbo bilan tortiladi  SSSRda umumiy ovqatlanish korxonalarida tuxumli boʻtqani oziq- ovqat isitgichlarida saqlashgan.

## Manbalar

## Adabiyot

* 
* 
* 
* 

## Havolalar

* Resept
Olga Chexovich

**Chexovich Olga Dmitriyevna** – sovet sharqshunos-tarixchisi, Markaziy Osiyo manbashunosligi boʻyicha mutaxassis.

## Biografiya
Chexovich Olga Dmitriyevna 14-iyun 1912-yilda Sankt-Peterburgda tugʻilgan. 1982-yil 27-yanvar kuni Toshkent shahrida vafot etgan. 1929-1932-yillarda Leningrad universitetining tarixiy fakultetida tahsil olgan. A. A. Jdanov (1930-yildan Leningrad tarixiy-lingvistik instituti).

1932-yildan O. D. Chexovich-tojik pedagogika texnikumining oʻqituvchisi (Toshkent), 1933-yildan Lksmuz Markaziy qoʻmitasi propagandisti, 1934-yildan „transport ishchi“ gazetasi xodimi, 1937-1943-yillarda Toshkent shahridagi 34 – sonli temir yoʻl maktabida tarix oʻqituvchisi. 1938-yilda Olga Dmitriyevna Toshkent shahridagi Oʻrta Osiyo davlat universitetining aspiranturasiga qabul qilindi. 1940-1941-yillarda Buxoro shahridagi tarix-etnografik ekspeditsiyada professor M. S. Andreev (1873 – 1948) rahbarligida Oʻzbekiston davlat universiteti tarix fakulteti va sanʼat muzeyi tomonidan tashkil etilgan; 1944-yildan to umrining oxirigacha – OʻzSSR FA tarix instituti (hozirgi OʻzR FA Tarix instituti) katta ilmiy xodimi.

## Temurning shaxsiyatini baxolashdi
O. Chexovich va Mahkam Abduraimov shaxsiyatini (1336-1405) salbiy sharhlab berishdi. Akademik Ya. Gʻulomov boshchiligidagi Oʻzbek SSRning boshqa tarixchilari Temur faoliyatini har tomonlama baholashdi.

## Nashrlar
Peru O. D. Chexovich oʻrta Osiyo feodal davrining tarixi, manbashunosligi, arxeografiyasi boʻyicha 80 ga yaqin nashrga, shu jumladan: „XVII—XIX asrlarda Buxoro xonligida agrar munosabatlar tarixiga oid hujjatlar“ (1954), „XIV asr Buxoro hujjatlari“ (1965), „ Samarqand hujjatlari 19-asr oxiri-20-asr boshlarida A. K. Arends va A. B. Xalidovlarning“ Buxoro vakfasi XIII asr "nomli asarlari nashrdan chiqqan.

Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy davlat arxivida saqlanayotgan O. D. Chexovichning hujjatlarini oʻrganib chiqqan U. A. Abdurasulovning fikriga koʻra, 1979-yilda "oʻrta Osiyoda feodal munosabatlarni huquqiy rasmiylashtirish dalolatnomalarini rivojlantirish tarixi "asarini yozib, shu kungacha nashr etilmagan.
## Manbalar

## Havolalar
Oleg Rostovtsev

## Oleg Rostovtsev
**Oleg Mixaylovich Rostovtsev — 5-aprel [[1929]] — yilda,** Yelets shahrining Lipetsk viloyatida tugʻilgan — **sovet tarixchisi-[[Arxeologiya|arxeolog]], Oʻzbekiston qadimiy asarlari tadqiqotchisi.**

## Biografiyasi
Rostovtsevning bolalik yillari Yeletsda oʻtkazildi. Urush boshlanganda u 12 yoshli bolakay edi. Boshqa bolalar bilan birgalikda u Markaziy Osiyoning Qoʻqon shahridagi bolalar uyiga koʻchirildi. 1942-yil Margʻilon ipak kombinati qoshidagi FZO maktabining talabasi boʻldi. Dastlab pillani oʻrash uchun motalchi sifatida ishlaydi, keyin metall uchun oqim sifatida. 1948- yilda esa u Asaka shahridagi Leninsky avtomobil taʼmirlash zavodining bosh mexanik boʻlimi ustasi boʻladi.

1949 — yilda u demobilizatsiyadan keyin oʻsha shaharda DOSAAF shahar qoʻmitasi raisi boʻlib ishlagan. 1957 — yilda u „Oʻzbek koʻmir“ kombinati avtobazasining bosh mexanigi boʻlib ishlaydi keyin esa katta Angren qurilishida ishtirok etadi. Ushbu lavozimda ishlaydigan Rostovtsev Angren shahar oʻlkashunoslik muzeyini tashkil etish boʻyicha tashabbus guruhiga kiradi.

1960 — yilda u Toshkent universitetining tarix fakultetiga oʻqishga kiradi va maktabga ishga joylashadi, Soʻngra Angren oʻlkashunoslik muzeyi direktori boʻladi.

1962 — yilda Angren yaqinida Rostovtsev, maktab oʻquvchilari bilan birgalikda, dunyo boʻylab mashhur boʻlgan Qul-Buloq nomli tosh asri parkini topadi.

Ushbu topilma haqida eshitgan akademik Aleksey Pavlovich Okladnikov shunday dedi:

Oleg Mixaylovich, Qul-Buloq nomli bir topilmani deb, hayotingiz yaxshi tomonga oʻzgarib ketti.

1968- yilda esa Oleg Mixaylovich tarix va madaniyat yodgorliklarini himoya qilish boʻyicha respublika ahamiyatiga ega inspektor boʻldi. 1970 — yilda Samarqandda Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar Akademiyasining Ya. Gʻulomov nomidagi arxeologiya instituti tashkil etildi va uning ochilishidan soʻng Oleg Mixaylovich oʻsha Yerda ishlay boshladilar. Oʻsha paytda u "Sugʻda tarixiy topografiyasi" Oʻzbekiston arxeologik yodgorliklari majmuasi ustida koʻplab ishlar olib boradi. Ilmiy ekspeditsiyalarni amalga oshiradi.

1972 — yilda Yu. F. Buryakova, M. R. Qosimov va O. M. Rostovtsevlarning „Toshkent viloyatining arxeologik yodgorliklari“xaritasi chop etildi. 1992-yilda uning Olmaliq oʻlkashunoslik muzeyi bilan hamkorligi boshlanib, Qorixon yodgorligini oʻrganish ishlarini olib borishni boshladi.

## Ilmiy faoliyati
Rostovtsev nomi bilan Oʻzbekistonda Obi-rahmat, Jar-Tepe, Uturliq-tepe, Rabidjan, galva-tepe, Turtkul-tepe, Zarabulak, Nurota va boshqa koʻplab tarixiy va madaniy yodgorliklarni oʻrganish bilan bogʻliq.

U Rostovtsev Angara Aleksey Okladnikov taklifiga binoan ekspeditsiyasi bir qismi sifatida ishlagan Oʻzbekistonda va Rossiyada uning ishlari davomida amalda uni tasdiqladi paleogenov ohaktosh, tosh asri qidiruv usuli muallifi.

Koʻp yillar davomida Rostovtsev boshqa yirik olimlar bilan muvaffaqiyatli ishlagan: M. M. Gerasimov, ya. g. Gʻulomov, M. E. Masson.
Loki (teleserial)

***Loki*** — Michael Waldron tomonidan yaratilgan AQSh teleserialidir.

## Mazmuni
 (2019) voqealari davomida Tesseraktni o‘g‘irlab olgan Loki, vaqt va makon tashqarisida mavjud bo‘lgan va vaqtni kuzatib boruvchi Time Variance Authority (TVA) degan sirli tashkilotga olib kelinadi. TVA Lokiga ikkita tanlov beradi: *time-variant* sifatida mavjudlikdan yo‘q qilinishi yoki vaqtni tiklashga yordam berib, katta bir tahdiddan saqlashga ko‘maklashish. Loki vaqt bo‘ylab sayohat qilib, o‘zining ayol versiyasi bo‘lgan Sylvieni izlashga kirishadi.

## Havolalar
*
M.2 SSD

M.2 – m nuqta ikki deb talaffuz qilinadi va ilgari Next Generation Form Factor (NGFF) sifatida tanilgan, ichki oʻrnatilgan kompyuter kengaytirish kartalari va ulangan ulagichlar uchun spetsifikatsiyadir. M.2 mSATA standarti oʻrnini egallaydi, u PCI Express Mini Card jismoniy karta tartibi va ulagichlarini ishlatadi. Moslashuvchan jismoniy spetsifikatsiyadan foydalangan holda, M.2 modulning turli kengligi va uzunligiga imkon beradi va yanada rivojlangan interfeys xususiyatlari mavjudligi bilan birgalikda M.2 ni qattiq holatda saqlash ilovalari uchun mSATAʼdan koʻra koʻproq moslashtiradi, ayniqsa ultrabuklar va planshetlar kabi kichikroq qurilmalar.

M.2 ulagichi orqali taʼminlangan kompyuter avtobus interfeyslari PCI Express 4.0 (toʻrt qatorgacha), Serial ATA 3.0 va USB 3.0 (oxirgi ikkitasining har biri uchun bitta mantiqiy port). M.2 xost yoki modul ishlab chiqaruvchisi qaysi interfeyslarni qoʻllab-quvvatlashni tanlashi kerak, bu xostni qoʻllab-quvvatlashning istalgan darajasiga va modul turiga bogʻliq. Turli M.2 konnektorlarini kalitlash choklari M.2 xostlari va modullarining turli maqsadlari va imkoniyatlarini bildiradi hamda M.2 modullarining mos kelmaydigan xost konnektorlariga kiritilishini oldini oladi.

M.2 spetsifikatsiyasi M.2 PCI Express SSD-lar uchun mantiqiy qurilma interfeysi sifatida NVM Expressni (NVMe) qoʻllab-quvvatlaydi, bundan tashqari, mantiqiy interfeys darajasida eski Xost Controller Interface (AHCI) ni qoʻllab-quvvatlaydi. AHCI-ni qoʻllab-quvvatlash eski SATA qurilmalari va eski operatsion tizimlar bilan dasturiy taʼminot darajasida orqaga qarab muvofiqligini taʼminlasa-da, NVM Express parallel ravishda koʻplab kiritish/chiqarish operatsiyalarini bajarish uchun yuqori tezlikdagi *PCI Express* xotira qurilmalarining imkoniyatlaridan toʻliq foydalanish uchun moʻljallangan.[2] : 14 [6]