Hindiston milliy futbol terma jamoasi

**Hindiston milliy futbol terma jamoasi** – Hindiston sharafini xalqaro futbolda himoya qiladi va Butun Hindiston futbol federatsiyasi (AIFF) tomonidan nazorat qilinadi. Jamoa FIFAning global yurisdiksiyasi ostida va Osiyoda OFK tomonidan boshqariladi. AIFF Janubiy Osiyo futbol federatsiyasining (SAFF) taʼsischi aʼzolaridan biri boʻlib, terma jamoa ham mintaqaviy federatsiya tarkibiga kiradi.

Bir paytlar Osiyoning eng yaxshi jamoalaridan biri hisoblangan jamoa oʻzining oltin davrini 1950-yillar va 1960-yillarning boshlarida oʻtkazgan. Bu davrda Hindiston 1951 va 1962-yilgi Osiyo o'yinlarida oltin medalni qoʻlga kiritgan boʻlsa, 1956-yilgi Yozgi olimpiada oʻyinlarida toʻrtinchi oʻrinni egallagan. Shu tariqa Hindiston FIFA tomonidan tashkil etilgan yirik turnirda yarim finalga chiqqan birinchi Osiyo davlati boʻldi. Hindiston hech qachon FIFA Jahon chempionatida qatnashmagan. Ammo 1950-yilgi Jahon chempionatiga sukut boʻyicha saralangan, chunki saralash guruhidagi boshqa davlatlar ishtirok etishdan bosh tortgan edi. Biroq, Hindiston ham chempionat boshlanishidan oldin musobaqani tark etdi. Jamoa OFK Osiyo Kubogida ham toʻrt marta ishtirok etgan. 1964-yilgi Osiyo chempionatida ikkinchi oʻrinni egallagan.

Hindiston Janubiy Osiyodagi eng yuqori mintaqaviy futbol musobaqasi boʻlgan SAFF chempionatida ham ishtirok etadi. Ular 1993-yilda boshlangan turnirda sakkiz marta gʻalaba qozonishdi va shu tariqa mintaqadagi eng muvaffaqiyatli jamoaga aylanishdi.

## Tarix

### Ilk yillar (1930-1940-yillar)

Ham hind, ham britaniyalik futbolchilardan tashkil topgan Hindiston jamoasining birinchi rasmiy xalqaro safari 1924-yilda boʻlib, jamoani hind futbolchisi Gostha Paul boshqargan edi.

Toʻliq hind futbolchilaridan tashkil topgan futbol jamoalari 1930-yillarning oxirlarida Avstraliya, Yaponiya, Indoneziya va Tailand boʻylab sayohat qilishni boshladilar. Hindiston mustaqillikka erishgunga qadar oʻynagan birinchi xalqaro oʻyin hali rasman tasdiqlanmagan. Ammo manbalarga koʻra Hindistonning ilk oʻyini 1933-yilda Shri-Lanka qarshi boʻlib oʻtgan. Bu Hindistonning ikkinchi xalqaro turnesi boʻlib, Gosta Paul oʻz jamoasini gʻalabaga yetaklagan edi. Hisob 1:0 natijasida yakunlangan. 1936-yil 4-iyulda Hindiston terma jamoasi Kalkuttada mehmon boʻlgan Xitoy jamoasiga qarshi oʻynadi. Uchrashuvda 1:1 hisobi qayd etildi.

Chet elda bir qancha hind futbol klublari muvaffaqiyat qozonganidan soʻng, 1937-yilda Butun Hindiston futbol federatsiyasi (AIFF) tashkil topdi. Oʻsha yili Hindiston Avstraliya Futbol Assotsiatsiyasi taklifiga binoan avgustdan oktyabrgacha 17 ta oʻyin oʻtkazdi. Koʻplab shtatlar, tumanlar, klub jamoalari va Avstraliya milliy jamoasiga qarshi 5 ta oʻrtoqlik oʻyini oʻtkazildi. Shtat va okrug jamoalari bilan bir necha oʻyin oʻtkazgandan soʻng, 3-sentyabr kuni Sidneyda Hindiston Avstraliyaga qarshi birinchi oʻrtoqlik oʻyinini oʻtkazdi va 5:3 hisobida magʻlub boʻldi va bu oʻyin Hindistonning FIFA tomonidan tan olingan birinchi oʻyini hisoblanadi. Ikkinchi oʻyin Brisbenda boʻlib oʻtdi va u yerda hindlar 4:4 hisobida durang uchun kurashdilar. 17-sentyabr kuni Nyukaslda boʻlib oʻtgan uchinchi oʻyinda Hindiston 4:1 hisobida birinchi gʻalabasini qayd etdi. Ammo avstraliyaliklar Sidney va Melburnda oʻtkazilgan keyingi ikki oʻyinda Hindistonni mos ravishda 5:4 va 3:1 hisobida magʻlub etishdi. 24-sentyabr kuni Sidneyda boʻlib oʻtgan oʻyinda hindistonlik hujumchi Lumsden Avstraliya terma jamoasiga qarshi oʻyinda Hindiston terma jamoasi uchun birinchi xet-trikni qayd etdi.

Milliy terma jamoa mustaqil davlat sifatida ilk oʻyinini 1948-yilda 1948-yilgi yozgi Olimpiya o'yinlarining birinchi bosqichida Fransiyaga qarshi oʻtkazgan.Asosan yalangoyoq futbolchilardan foydalangan Hindiston Londonda 2:1 hisobida magʻlub boʻldi.

### Oltin yillar (1950-1960-yillar)
1950-yilda Hindiston saralash bosqichida oʻz guruhidagi barcha raqiblari ishtirok etmagach, Braziliyada boʻlib oʻtishi kerak boʻlgan 1950-yilgi futbol bo'yicha Jahon chempionatiga chiqishga muvaffaq boʻldi. Ammo keyinroq Hindiston ham yoʻl xarajatlari, mashgʻulotlarga vaqt yoʻqligi va Olimpiadani Jahon chempionatidan koʻra koʻproq baholagani uchun musobaqani tark etdi.

AIFF tomonidan aytilgan sababga qaramay, koʻplab tarixchilar va ekspertlarning fikricha, Hindiston oʻyinchilarga FIFA yalangoyoq oʻynashni taqiqlovchi qoidani joriy qilgani uchun Jahon chempionatidan chiqdi. FIFA Hindiston terma jamoasining sayohat xarajatlarini toʻlashni taklif qildi, shuning uchun Hindistonning sayohat xarajatlari tufayli uni tark etishi notoʻgʻri. Biroq, Hindistonning oʻsha paytdagi sardori Sailen Mannaning soʻzlariga koʻra, yalangoyoq oʻynash istagi tufayli jamoaga ruxsat berilmagani haqidagi hikoya haqiqatga toʻgʻri kelmaydi. Oʻshandan beri Hindiston boshqa jahon chempionatiga chiqishga yaqin kelmadi.

1950-yilgi jahon chempionatida ishtirok etmaganiga qaramay, 1964-yilgacha keyingi yillar odatda hind futbolining „oltin davri“ hisoblanadi. Haydarobod shahar politsiyasi bosh murabbiyi Syed Abdul Rahim boshchiligidagi Hindiston Osiyoning eng yaxshi jamoalaridan biriga aylandi. 1951-yil mart oyida Rahim Hindistonni 1951-yilgi Osiyo oʻyinlarida birinchi gʻalabaga tomon yetakladi. Hindiston mezbonlik qilgan oʻyinda terma jamoa oltin medal uchun bahsda Eronni 1:0 hisobida magʻlub etib, ilk sovrinini qoʻlga kiritdi. Sahu Mewalal oʻsha oʻyinda Hindistonga gʻalaba keltirgan gol muallifi boʻldi. Keyingi yili Hindiston yana Olimpiadaga yoʻl oldi, lekin birinchi raundda yana bir bor magʻlub boʻldi, bu safar Yugoslaviya va alamli 10-1 hisobida magʻlubiyat qayd etildi. Hindistonga qaytib kelgach, AIFF futbolchilar uchun butsa kiyishni majburiy qilib qoʻydi. Finlandiyada magʻlubiyatga uchragach, Hindiston 1952-yildan 1955-yilgacha toʻrt marta gʻolib boʻlgan Kolombo kubogi kabi turli kichik turnirlarda qatnashdi.

1954-yilda Hindiston Maniladagi Osiyo o'yinlariga amaldagi chempion sifatida qaytdi. Uch yil oldin erishgan yutuqlariga qaramay, Hindiston guruh bosqichidan oʻta olmadi, chunki jamoa turnir davomida Indoneziyadan ikki ochko ortda qolgan holda C guruhida ikkinchi oʻrinni egalladi. Ikki yil oʻtgach, 1956-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari paytida Hindiston raqobatbardosh turnirda jamoaning eng katta natijasini qoʻlga kiritdi. Jamoa yozgi Olimpiya oʻyinlari futbol turniri davomida toʻrtinchi oʻrinni egalladi va bronza medali uchun oʻyinda Bolgariyaga 3:0 hisobida yutqazdi. Musobaqa chorak finali Neville D'Souzaning Avstraliyaga qarshi oʻyindagi xet-triki bilan ham mashhur. D’Souzaning xet-triki osiyolik tomonidan Olimpiya oʻyinlari tarixidagi birinchi xet-trik boʻldi.

Yozgi Olimpiya oʻyinlaridagi yaxshi oʻyinlaridan soʻng, Hindiston 1958-yilda Tokioda boʻlib oʻtgan Osiyo oʻyinlarida ishtirok etdi. Jamoa yana toʻrtinchi oʻrinni egalladi va bronza medali uchun oʻyinda Indoneziyaga 4:1 hisobida magʻlub boʻldi. Keyingi yili jamoa Malayziyaga yoʻl oldi va u yerda Merdeka kubogida ishtirok etdi va turnirni ikkinchi oʻrida yakunladi.

Hindiston 1960-yillarni 1960-yilgi Osiyo Kubogi saralash bahslari bilan boshlagan. Gʻarbiy zona uchun saralash oʻyinlari Kochi shahrida oʻtkazilganiga qaramay, Hindiston oʻz saralash guruhida oxirgi oʻrinni egalladi va shu tariqa turnirni oʻtkazib yubordi. 1962-yilgi Osiyo oʻyinlarida Hindiston ikkinchi marta oltin medalni qoʻlga kiritdi. Jamoa Janubiy Koreyani 2:1 hisobida magʻlub etib, ikkinchi yirik chempionligini qoʻlga kiritdi.

Ikki yil oʻtib, Osiyo oʻyinlaridagi gʻalabasidan soʻng, Hindiston 1964-yilgi Osiyo Kubogida ishtirok etdi, keyin saralash guruhidagi qolgan barcha jamoalar chiqdi. Hindiston qitʼa turniriga avtomatik ravishda kirishiga qaramay, mezbon Isroilga ikki ochkoga yutqazib, turnir davomida ikkinchi oʻrinni egallashga muvaffaq boʻldi. Bu Hindistonning Osiyo Kubogidagi eng yaxshi koʻrsatkichi boʻlib qolmoqda.

### Pasayish (1970-2000-yillar)
Hindiston 1966-yilda Osiyo oʻyinlariga qaytdi. Ikki yil oldin Osiyo Kubogida qatnashganiga qaramay, Hindiston guruh bosqichidan nariga oʻta olmadi, chunki terma jamoa Yaponiya va Erondan keyin uchinchi oʻrinni egalladi. Toʻrt yil oʻtgach, 1970-yilgi Osiyo oʻyinlari paytida Hindiston qaytib keldi va turnir davomida uchinchi oʻrinni egalladi. Jamoa bronza medali uchun oʻyinda Yaponiyani 1:0 hisobida magʻlub etdi.

1974-yilda Hindistonning Osiyo oʻyinlaridagi koʻrsatkichi yana keskin pasayib ketdi, chunki ular 1974-yilgi oʻyinni oʻz guruhida oxirgi oʻrinda yakunladilar, uchta oʻyinda ham magʻlub boʻldilar, ikkita gol urdilar va birinchi turda 14 ta gol oʻtkazib yubordilar. Keyin Hindiston 1978-yilgi turnirda barqaror yaxshilanishni koʻrsatdi va uchta guruhda ikkinchi oʻrinni egalladi. Keyin jamoa keyingi bosqichda nokautga uchradi va uchta oʻyinda uchta magʻlubiyat bilan oʻz guruhida oxirgi oʻrinni egalladi. 1982-yilgi turnir Hindiston uchun yaxshiroq boʻldi, chunki Saudiya Arabistoniga 1:0 hisobida magʻlub boʻlishdan oldin chorak finalga chiqishga muvaffaq boʻldi.

1984-yilda Hindiston 1964-yilda ikkinchi oʻrinni qoʻlga kiritganidan beri birinchi marta OFK Osiyo Kubogiga yoʻllanma oldi. 1984-yilgi turnirda Hindiston birinchi bosqichda beshta jamoaviy guruhda oxirgi oʻrinni egalladi. Hindistonning turnir davomida magʻlubiyatga uchramagan yagona oʻyini Eronga qarshi qayd etildi, 0:0 hisobida durang.

Hindiston Osiyodagi yirik futbol jamolari safidan tushib ketganiga qaramay, jamoa Janubiy Osiyodagi eng yaxshi jamoa sifatida oʻz ustunligini saqlab qolishga muvaffaq boʻldi. Hindiston 1985-yilda Janubiy Osiyo o'yinlarining futbol musobaqasida gʻolib chiqishga muvaffaq boʻldi va 1987-yilda yana oltin medalni qoʻlga kiritdi. Keyin jamoa 1990-yillarni 1993-yilda ilk SAFF chempionatida gʻalaba qozonish bilan boshladi. Jamoa 20-asrni 1997 va 1999-yillarda yana SAFF chempionatida gʻalaba qozonish bilan yakunladi.

### Qayta tiklanish (2001-2011)

Hindistonning 21-asrdagi birinchi raqobatbardosh oʻyinlari 2002-yilgi FIFA Jahon chempionatining birinchi bosqichi saralashi edi. Hindiston juda yorqin start oldi, Birlashgan Arab Amirliklarini 1:0 hisobida magʻlub etdi, Yaman bilan 1:1 hisobida durang oʻynadi, shuningdek, Bruney ustidan ikkita gʻalaba, jumladan Bangalorda 5:0 hisobida gʻalaba qozondi. Biroq ular keyingi bosqichga saralashdan bir ochko yetmay musobaqani tugatishdi. 2003-yilda Hindiston 2003-yilgi SAFF chempionatida ishtirok etdi. Jamoa yarim finalga yoʻl oldi, ammo |Bangladeshga 2-1 hisobida magʻlub boʻldi.

Keyinchalik 2003-yilda Hindiston Haydarobodda boʻlib oʻtgan Afro-Osiyo o'yinlarida ishtirok etdi. Stephen Constantine murabbiyligida Hindiston oʻsha paytda FIFA reytingida Hindistondan 85 pogʻona yuqori boʻlgan Zimbabveni 5-3 hisobida magʻlub etib, turnir finaliga chiqishga muvaffaq boʻldi. Katta gʻalabaga qaramay, oltin medal uchun oʻyinda Hindiston Oʻzbekistonga 1:0 hisobida magʻlub boʻldi. Ushbu muvaffaqiyat tufayli Stephen Constantine 2003-yil oktyabr oyida Osiyo Futbol Konfederatsiyasi tomonidan oyning eng yaxshi menejeri deb topildi. Turnir natijasi Hindiston sharafini butun mamlakat va butun dunyoda koʻproq eʼtirof etilishiga olib keldi.

2005-yilda Constantine oʻrniga Syed Nayeemuddin keldi, ammo hindistonlik bosh murabbiy atigi bir yildan sal koʻproq ishladi, chunki Hindiston 2007-yilgi Osiyo Kubogi saralashida koʻplab alamli magʻlubiyatlarga uchradi. Bu vaqt ichida Hindiston Yaponiyadan 6:0 hisobida, oʻz maydonida Saudiya Arabistoni va Yamandan 3:0 hisobida va Jiddada mehmonda 7:1 hisobida magʻlub boʻldi. Sobiq Malmo va Xitoy bosh murabbiyi Bob Houghton 2006-yilning may oyida bosh murabbiy sifatida olib kelingan.

Houghton qoʻl ostida Hindiston oʻz futbol mavqeini sezilarli darajada yaxshilaganiga guvoh boʻldi. 2007-yil avgust oyida Hindiston finalda Suriyani 1:0 hisobida magʻlub etganidan soʻng Houghton mamlakatni qaytadan boshlangan Neru kubogini qoʻlga kiritishga munosib hissa qoʻshdi. Pappachen Pradeep oʻsha oʻyinda Hindistonga gʻalaba keltirgan golga mualliflik qildi. Keyingi yili Houghton 2008-yilda Haydarobod va Dehlida boʻlib oʻtgan OFK Chaqiruv Kubogida Hindistonni boshqargan. Turnir davomida Hindiston yarim finalda Myanmani magʻlub etishdan oldin guruh bosqichidan ajoyib oʻyin oʻtkazdi. Finalda Tojikistonga qarshi kechgan bahsda Hindiston terma jamoasi hujumchisi Sunil Chhetri xet-trik qayd etib, 4:1 hisobida gʻalaba qozonishini taʼminladi. Bu gʻalaba Hindistonga nafaqat chempionlikni, balki Hindistonga 2011-yilgi Osiyo Kubogiga yoʻllanmani qoʻlga kiritishga imkon berdi, bu mamlakatning 27 yil ichida birinchi Osiyo Kubogida ishtirok etishi edi. Osiyo Kubogiga tayyorgarlik koʻrish uchun Houghton jamoani 2010-yil iyunidan turnir boshlanishiga qadar sakkiz oy davomida jamoa sifatida birga qolishini talab qildi, yaʼni futbolchilar oʻz klublarida oʻynamasligi istadi.

Hindiston Avstraliya, Janubiy Koreya va Bahrayn bilan Osiyo Kubogi uchun C guruhidan joy oldi. Ular sakkiz oy davomida bir jamoa boʻlib birga qolishgan boʻlsalar ham, Hindiston Osiyo Kubogidagi barcha uchta oʻyinda magʻlub boʻldi, jumladan Avstraliyaga 4:0 hisobida magʻlub boʻldi. Natijalarga qaramay, Hindiston muxlislar va ekspertlar tomonidan turnir davomidagi mardonavor harakatlari uchun olqishlandi.

### 2011-yildan hozirgi kungacha
2011-yilgi Osiyo Kubogida qatnashgan Hindistonning 2015-yilgi Osiyo Kubogiga yoʻllanmasi uchun kurashi 2011-yil fevral oyida OFK Chaqiruv kubogi saralash oʻyinlari bilan boshlandi. Bob Houghton Hindiston terma jamoasi tarkibini oʻzgartirishga qaror qildi va Osiyo Kubogidagi koʻplab yoshi katta oʻyinchilarni I-ligadan AIFF rivojlanish tomonidagi baʼzi yosh futbolchilar bilan almashtirdi. Hindiston yosh jamoasi bilan ham OFK Chaqiruv Kubogiga yoʻllanmani qoʻlga kiritdi. OFK Chaqiruv kubogi saralashiga qaramay, AIFF Bob Houghton bilan shartnomani bekor qilishga qaror qildi, chunki u hakamga nisbatan irqiy haqorat qilganlikda ayblangan, natijada u Hindiston bosh murabbiyligidan isteʼfoga chiqarildi.

Dempo murabbiyi Armando Colaconi vaqtinchalik bosh murabbiy etib tayinlaganidan soʻng, AIFF 2011-yilning oktyabr oyida Savio Medeirani bosh murabbiy sifatida tanishtirdi. Medeira Hindistonni navbatdagi SAFF chempionati gʻalabasiga olib keldi, shu bilan birga 2012-yil mart oyida OFK Chaqiruv Kubogidagi eng yomon koʻrsatkichiga erishdi. Jamoa guruhdagi uchta oʻyinda ham magʻlub boʻldi va turnir davomida bitta gol ham ura olmadi. Turnirdan soʻng Medeiraning oʻrniga gollandiyalik Wim Koevermans bosh murabbiy boʻldi. Koevermansning bosh murabbiy sifatidagi birinchi ishi 2012-yilgi Neru kubogi boʻlgan. Hindiston penaltilar seriyasida Kamerunni magʻlub etib, uchinchi marta Neru kubogini qoʻlga kiritdi.

2013-yil mart oyida Hindiston 2014-yilgi OFK Chaqiruv kubogiga yoʻllanmani qoʻlga kirita olmadi va shu tariqa 2015-yilgi Osiyo Kubogiga ham yoʻllanmani qoʻlga kirita olmadi. Jamoa 2013-yilgi finalda Afgʻonistonga 2:0 hisobida yutqazib, SAFF chempionatini ham saqlab qola olmadi. Oʻrtoqlik oʻyinlaridagi yomon natijalardan soʻng, Koevermans 2014-yilning oktyabrida bosh murabbiylik lavozimini tark etdi.

2015-yilning mart oyiga kelib, hech qanday oʻyin oʻtkazmagan Hindiston FIFA reytingidagi eng past oʻringa – 173-oʻringa tushib ketdi. Bir necha oydan soʻng oldin Hindistonni oʻn yildan koʻproq vaqt oldin boshqargan Stephen Constantine bosh murabbiy sifatida qayta ishga qabul qilindi. Constantinening Hindiston bosh murabbiyi sifatidagi birinchi asosiy vazifasi FIFA Jahon chempionati-2018 saralashi edi. Saralashning birinchi bosqichidan muvaffaqiyatli oʻtgan Hindiston ikkinchi bosqichda sakkizta oʻyinning yettitasida magʻlub boʻldi va shu tariqa yana bir bor Jahon chempionatiga chiqa olmadi.

Jahon chempionatiga chiqa olmaganiga qaramay, Hindiston 2019-yilgi Osiyo Kubogi saralash bosqichida Laosni pley-off bosqichida umumiy 7:1 hisobida magʻlub etib, uchinchi bosqichga chiqdi. 2017-yil 11-oktyabr kuni Hindiston Makao ustidan 4:1 hisobida gʻalaba qozonib, 2019-yilgi Osiyo Kubogiga yoʻllanmani qoʻlga kiritdi.

2018-yil sentyabrida 2018-yilgi SAFF chempionati finalida Maldiv orollariga 1-2 hisobida magʻlub boʻlgan boʻlsa-da, Hindiston Xitoy, Iordaniya va Ummonga qarshi oʻrtoqlik oʻyinlarida oʻz kuchini tikladi, ular 2019-yilgi OFK Osiyo Kubogini Tailandga qarshi 4:1 hisobidagi gʻalaba bilan boshladilar. Bu ularning Osiyo Kubogida 55 yil ichida eng yirik gʻalabasi birinchi gʻalabasi edi. Shunga qaramay, ular BAA va Bahraynga qarshi guruhdagi keyingi ikkita oʻyinda mos ravishda 0−2 va 0−1 hisobida magʻlub boʻlishdi va guruhda oxirgi oʻrinni egallashdi va shu tariqa, pley-off bosqichiga oʻta olmadilar. Stiven Constantine turnirda muvaffaqiyatga erisha olmagani uchun darhol bosh murabbiy lavozimini tark etdi.

2019-yil 15-may kuni AIFF Stiven Constantine ketganidan soʻng xorvatiyalik sobiq futbolchi va murabbiy Igor Štimacni jamoa bosh murabbiyi sifatida eʼlon qildi. Uning Hindiston bilan birinchi asosiy vazifasi 2022-yilgi Jahon chempionati saralashi boʻlib, u Ummonga 1:2 hisobida magʻlub boʻlganidan boshlandi. Ammo ikkinchi oʻyinda ular 2019-yilgi Osiyo chempioni va 2022-yilgi FIFA Jahon chempionati mezboni Qatar bilan golsiz durang oʻynab, munosib ochko qoʻlga kiritdi. Ammo uchinchi oʻyinda Bangladeshga qarshi uy oʻyinida ular 1-1 hisobida umidsiz durangga erishdi. Xuddi shunday natija Afgʻonistonga qarshi safar oʻyinida ham takrorlandi. Mehmon oʻyinida Hindiston yana Ummonga yagona gol evaziga magʻlub boʻldi va shu tariqa keyingi bosqichga chiqish umidini uzdi. COVID-19 tufayli bir nechta kechiktirilgan oʻyinlardan soʻng, jamoa qolgan oʻyinlarni oʻtkazish uchun nihoyat Dohaga uchib ketdi. Qatarga qarshi javob oʻyinida Hindiston yagona gol evaziga mezbonlarga imkoniyatni boy berib qoʻydi va ikki oʻyin qolganida jahon chempionati saralash turniridan chiqib ketdi. Jamoa navbatdagi oʻyinda Bangladeshga qarshi oʻyinda 2:0 hisobida gʻalaba qozonib, Afgʻonistonga qarshi oʻyinni 1:1 hisobida yakunladi. Hindiston jami yetti ochko bilan Qatar va Ummondan keyin uchinchi oʻrinni egalladi va shu tariqa ikkinchi bosqichda jahon chempionatidan chiqib ketdi. Biroq ular 2023-yilgi Osiyo Kubogi saralash bosqichining uchinchi bosqichiga yoʻl olishdi.

2023-yilgi Osiyo Kubogi saralashining uchinchi bosqichida Hindiston terma jamoasi Afgʻoniston, Gonkong va Kambodja bilan bir guruhdan joy oldi. COVID-19 pandemiyasi tufayli Hindiston saralash bosqichining mezboni sifatida tanlandi, saralash esa yagona davra tizimiga qisqartirildi. Ushbu uy ustunligidan foydalanib, Hindiston Kambodja (2:0), Afgʻoniston (2:1) va Gonkong (4:0) ustidan uchta gʻalaba bilan guruhda birinchi oʻrinni egalladi va Hindiston birinchi marta ketma-ket ikki OFKga yoʻllanma oldi.

## Jamoa tasviri
### Taxalluslar
Hindiston rasman 2013-yildan beri „Moviy yoʻlbarslar“ taxallusi bilan tanilgan. U jamoaning uy libosining asosiy rangini tashkil etuvchi, milliy bayroqdagi Ashoka Chakra rangini (Hindistonning boshqa sport turlari boʻyicha terma jamoalariga oʻxshash) aks ettiruvchi moviy rangdan ilhomlangan. va Hindistonning milliy hayvoni boʻlgan yoʻlbarsdan olingan.

### Toʻplam va ranglar
Hindiston kriket jamoasi va chim ustida xokkey jamoalarining koʻk formadagi muvaffaqiyati rangni yanada yorqinroq qildi. Biroq, futbol jamoasi oʻnlab yillar davomida koʻk rangning qandaydir soyasidan foydalangan.

21-asrning boshida Hindiston oʻzining toʻplami sifatida qora shortik va koʻk paypoq kiygan. 200- yilda Butun Hindiston futbol federatsiyasi nemis ishlab chiqaruvchisi Adidas bilan Hindiston libosini ishlab chiqarish uchun shartnoma imzoladi. Adidas tomonidan ishlab chiqarilgan birinchi toʻplam butunlay oq edi. Adidas bilan toʻrt yil oʻtgach, AIFF 2006-yil 27-fevralda Amerikaning Nike kompaniyasi bilan yetti yillik shartnoma imzoladi. Nike kompaniyasining Hindiston uchun birinchi liboslari toʻq koʻk rangda boʻlgan, mehmon libosi esa oqdan toʻq sariq rangga oʻzgartirilgan.

### Uy stadionlari

Hindistonning koʻplab joylarida milliy terma jamoa uchun uy oʻyinlari boʻlib oʻtdi. Hindiston terma jamoasi uchun oʻziga xos uy maydoni yoʻq. Hindiston oʻyinlari Kalkuttadagi Salt Leyk stadioni, Dehlidagi Javoharlal Neru stadioni, Margaodagi Fatorda stadioni, Bangalordagi Sri Kanteerava stadioni, Kochidagi Javoharlal Neru stadioni, Mumbaydagi futbol arenasi kabi stadionlarda oʻtkazildi. Guvahatidagi Indira Gandi Atletik stadioni va Ahmadoboddagi EKA Arena stadioni shular jumlasidandir.

Soʻnggi paytlarda Dehlidagi Javoharlal Neru stadionida 2011-yilgi SAFF chempionati va 2012-yilgi Neru kubogi, Trivandrum xalqaro stadionida 2015-yilgi SAFF chempionati, 2017-yilgi Qahramon Tri-Nation seriyasi va 2018-yilgi Interkontinental kubogi boʻlib oʻtdi. Indira Gandi nomidagi Athletic Stadium, Sree Kanteerava Stadium va Fatorda stadionlarida OFK Osiyo Kubogi va FIFA Jahon chempionati saralash oʻyinlari oʻtkazildi.

### Qoʻllab-quvvatlovchilar

21-asrgacha hind futbol muxlislari asosan Gʻarbiy Bengaliya, Shimoliy-Sharqiy Hindiston, Goa va Keralada joylashgan edi. Osiyo oʻyinlari, Neru kubogi yoki SAFF chempionatidagi oʻyinlardan tashqari jamoa oʻynaganida, muxlislar Yevropa yoki Janubiy Amerikada boʻlgani kabi hech qanday bayroq ostida tashkil etilmagani uchun muxlislar uyushgan holda muxlislik qila olishmagan. Turli klublarning muxlislari oʻzlarining mahalliy maydonlarida jamoani qoʻllab-quvvatlashgan. 2017-yilga „Blue Pilgrims“ milliy terma jamoaning birinchi tashkil etilgan fan-klubi boʻlgan.

## Natijalar va oʻyinlar
*Oxirgi 12 oydagi oʻyinlar va kelajakda rejalashtirilgan oʻyinlar*

### 2021

### 2022

## Murabbiylar shtabi
### Hozirgi xodimlar
2019-yil 15-may kuni Igor Štimac terma jamoa bosh murabbiyi etib eʼlon qilindi. Unga boshqa texnik xodimlar sifatida uning xorvatiyalik hamkasbi Luka Radman va Tomislav Rogic mos ravishda fitnes va darvozabonlar murabbiyi sifatida qoʻshildi. Yordamchi murabbiy Shanmugam Venkatesh 2015-yilning fevral oyida tayinlanganidan soʻng yordamchi murabbiy sifatida faoliyatni davom ettirdi.

### Oldingi bosh murabbiylar
Hindiston mustaqillikka erishganidan beri milliy terma jamoada yigirma toʻqqiz xil bosh murabbiy boʻlgan, ulardan oʻn bittasi xorijlik. Hindiston terma jamoasining eng muvaffaqiyatli bosh murabbiyi Syed Abdul Rahim boʻlib, u Hindistonni 1951 va 1962-yilgi Osiyo oʻyinlarida oltin medalga erishishiga ulkan hissa qoʻshgan va 1956-yilgi Yozgi Olimpiya oʻyinlarida ham toʻrtinchi oʻrinni egallagan. Hindiston uchun eng muvaffaqiyatli xorijlik bosh murabbiylar Bob Houghton va Stiven ConstantinE edi; Ularning ikkalasi ham jamoaga Osiyo kubogi saralashiga yordam berishdi. Houghton 2006-yildan 2011-yilgacha boshqargan Hindiston ikki marta Neru kubogini va 2008-yilda OFK Chaqiruv kubogini qoʻlga kiritdi, bu esa Hindistonga 27 yil davomida birinchi OFK Osiyo kubogida qatnashish imkonini berdi. Houghton 2011-yilda Hindiston terma jamoasi bosh murabbiyligidan isteʼfoga chiqqanidan beri, Hindiston terma jamoasining FIFA reytingi 2015-yilning mart oyida jamoa tarixidagi eng past koʻrsatkichga – 173-oʻringa yetdi. Uning ikkinchi murabbiylik davrida ham Hindiston ulkan yutuqlarga erishdi. Uning qoʻl ostida jamoa 2016-yilning iyunidan 2018-yilning martigacha ikki yil davomida magʻlubiyatsiz seriyani amalga oshirdi, 11 oʻyinda gʻalaba qozondi va 2 oʻyinda durang oʻynadi. U shuningdek, terma jamoani 2017-yil iyul oyida FIFA reytingida 96-oʻrinni egallashga yordam berdi, bu soʻnggi 21 yildagi eng yaxshi natija edi.

}  Pankaj Gupta
|1938
|-
| Balaidas Chatterjee
|1948
|-
| Syed Abdul Rahim
|1951-1952
|-
| Balaidas Chatterjee
|1953
|-
| Syed Abdul Rahim
|1954
|-
| Balaidas Chatterjee
|1954
|-
| Saroj Bose
|1955
|-
| Syed Abdul Rahim
|1956-1962
|-
| T. Shome
|1958
|-
| Sailendra Nath Manna
|1961
|-
| G. M. Pentiah
|1963
|-
| Harry Wright
|1964
|-
| Mohammed Hussain
|1964-1967
|-
| Sachindranath Mitra
|1966
|-
| S. R. Deb
|1967
|-
| Sailendra Nath Manna
|1968
|-
| Jarnail Singh
|1969
|-
| G. M. H. Basha
|1970-1971
|-
| P. K. Banerjee
|1972-1974
|-
| Jarnail Singh
|1976
|-
| Sahu Mewalal
|1977
|-
| G. M. H. Basha
|1977
|-
| Arun Ghosh
|1978
|-
| G. M. H. Basha
|1980
|-
| P. K. Banerjee
|1981-1982
|-
| Bob Bootland
|1982
|-
| Joe Kinnear
|1983
|-
| Milovan Ćirić
|1984-1985
|-
| Arun Ghosh
|1985
|-
| P. K. Banerjee
|1985-1986
|-
| Syed Nayeemuddin
|1987−1989
|-
| József Gelei
|1990-1991
|-
| Derek D'Souza
|1992-1993
|-
| Jiří Pešek
|1993−1994
|-
| Rustam Akramov
|1995−1996
|-
| Syed Nayeemuddin
|1997-1998
|-
| Sukhwinder Singh
|1999-2001
|-
| Islam Ahmedov
|2001
|-
| Stephen Constantine
|2002-2005
|-
| Sukhwinder Singh
|2005
|-
| Syed Nayeemuddin
|2005-2006
|-
| Bob Houghton
|2006-2011
|-
| Armando Colaco
|2011
|-
| Savio Medeira
|2011-2012
|-
| Wim Koevermans
|2012-2015
|-
| Stephen Constantine
|2015-2019
|-
| Igor Štimac
|2019−present
|}

## Musobaqalarda ishtirok

### FIFA Jahon chempionati
Hindiston hech qachon FIFA Jahon chempionati finalida oʻynamagan. 1947-yilda mustaqillikka erishgach, Hindiston 1950-yilda boʻlib oʻtgan Jahon chempionatiga yoʻllanma oldi. Bunga Myanma, Indoneziya va Filippinning saralashdan chiqishlari sabab boʻldi. Biroq, musobaqa boshlanishidan oldin, Hindiston terma jamoasini Braziliyaga olib kelish uchun zarur boʻlgan xarajatlar tufayli musobaqani tark etdi. Hindistonni tark etishining boshqa sabablari orasida FIFA hindistonlik futbolchilarni yalangoyoq turnirda oʻynashga ruxsat bermagani va Butun Hindiston futbol federatsiyasi jahon chempionatini Olimpiya oʻyinlari bilan solishtirganda muhim turnir deb hisoblamasligini oʻz ichiga oladi.

## Mukofot va unvonlar
SAFF, OFK va FIFA tomonidan rasman tan olingan Hindiston tomonidan qoʻlga kiritilgan quyidagi mukofot va unvonlar.

### [[FIFA]]
* **[[Futbol yozgi Olimpiya o'yinlari|Yozgi Olimpiya oʻyinlari]]**
** **Toʻrtinchi oʻrin:** 1956

### [[Osiyo Futbol Konfederatsiyasi|OFK]]
* **[[OFK Osiyo Kubogi]]**
** **Ikkinchi oʻrin:** 1964
* **[[Osiyo o'yinlarida futbol|Osiyo oʻyinlari]]**
** **Oltin medal:** 1951, 1962
** **Bronza medali:** 1970
** **Toʻrtinchi oʻrin:** 1958
* **[[OFK Chaqiruv kubogi]]**
** **Gʻoliblar:** 2008

### [[Janubiy Osiyo Futbol Federatsiyasi|SAFF]]
* **[[SAFF chempionati]]**
** **Gʻoliblar:** 1993, 1997, 1999, 2005, 2009, 2011, 2015, 2021
** ** Ikkinchi oʻrin:** 1995, 2008, 2013, 2018
** **Uchinchi oʻrin:** 2003
* **[[Futbol Janubiy Osiyo o'yinlarida|Janubiy Osiyo oʻyinlari]]**
** **Oltin medal:** 1985, 1987, [1995]](https://uz.wikipedia.org/wiki/1995-yilgi_Janubiy_Osiyo_o%27yinlaridagi_futbol)
** **Kumush medal:** 1993
** **Bronza medali:** 1989, 1999

## Yana qarang

* **Yoshlar jamoalari**
** Hindiston U-23
** Hindiston U-20
** Hindiston U-17
* **[[Hindistonda futbol]]**
** Hindistonda ayollar futboli
** Hind futboli tarixi
** Missiya XI Million
** Hindiston futzal assotsiatsiyasi
** Hindiston milliy plyaj futboli jamoasi
* ** Turli **
** Hindiston milliy terma jamoasi xet-triklari ro'yxati
** Xorijiy ligalardagi hindistonlik futbolchilar ro'yxati

## Manbalar

## Havolalar
* All India Football Federation (official website)
* 
* 
* Team profile at FIFA
* Team ranking at FIFA
* Overview at Sportskeeda