Matt Ritchie

**Matthew Thomas Ritchie** (1989-yil 10-sentabrda tugʻilgan) — **Matt Ritchie** nomi bilan tanilgan professional futbolchi, Premier liganing Newcastle United klubida yarimhimoyachi sifatida oʻynaydi. Ritchie 2015-yildan 2018-yilgacha Shotlandiya milliy terma jamoasi sharafini himoya qilgan. 2016-yilda Newcastle Unitedga qoʻshilishidan oldin u Portsmouth, Swindon Town va Bournemouth klublarida oʻynagan.

Angliyada tugʻilib oʻsgan Ritchie shotlandiyalik otasi orqali Shotlandiya terma jamoasida oʻynash huquqini qoʻlga kiritdi. U 2015-yilning 25-martida Shimoliy Irlandiyaga qarshi oʻrtoqlik oʻyinida terma jamoadagi debyutini oʻtkazdi.

## Jamoalardagi faoliyati

### Portsmouth
Ritchie 13 yoshga toʻlganidan beri Portsmouth akademiyasiga jalb qilingan, ilgari olti yoshidan boshlab Gosportda mahalliy futbol bilan shugʻullangan edi. Klub bilan birinchi professional shartnomasini imzolaganidan soʻng, 2008—2009-yilgi mavsum oldidan ijobiy natijalar qayd eta boshladi, jumladan, oʻz shahrining Gosport Borough klubi ustidan 4:1 hisobida gʻalaba qozongan xet-trik oʻyinidan soʻng, Ritchie istiqbolli yoshlardan biri ekanini namoyish qilgan edi.

U 2010-yilda Swidon Townga ijaraga oʻtgan, ammo Portsmouthdagi jarohatlar roʻyxati koʻpayib ketgani sababli, u mart oyida chaqirib olingan va Swindon tarkibida toʻrtta oʻyinda maydonga tushgan, Tottenhamga Premier ligada 2:0 hisobida magʻlubiyatga uchragani uchun zaxira oʻrindigʻiga olingan. 14-aprel kuni u Portsmouth uchun Ligadagi debyutini Wigan Athleticga qarshi oʻyinda oʻtkazdi. U 79 daqiqa oʻynadi, lekin keyin Frederic Piquionne bilan almashtirildi. Oʻyindan soʻng Ritchie Portsmouthdagi debyutini orzu qilganini tan oldi. Mavsum oxirida, Portsmouthning Premier ligadan tushib ketgani tasdiqlangach, u yangi ikki yillik shartnoma imzoladi.

2010—2011-yilgi mavsumda Ritchiega 5-raqamli futbolka berildi va Coventry Citydagi mavsumdagi birinchi oʻyinida Portsmouthning boshlangʻich XI tarkibiga kirdi. Biroq, u tez orada oʻzini Portsmouth tarkibidan chiqarib yubordi va klub zaxira jamoasini tarqatib yuborganidan soʻng, menejer Steve Cotterill jismoniy holati uchun futbolchini ijaraga olishga rozi boʻldi.

#### Dagenham & Redbridgega ijara
Ritchie sentabr oyining oxirigacha Pompeyda zaxira va akademiya futbolini oʻynadi, u Ikkinchi liga klubi Dagenham & Redbridge tomonidan bir oylik ijaraga olindi, Ritchie bu klub menejerlarida yaxshi taassurot qoldirgan edi. U Futbol ligasidagi debyutini 2008-yil 27-sentabrda Rotherham Unitedga qarshi oʻtkazdi va kech zaxiradan maydonga tushdi. Ritchie oʻzining Daggers jamoasi uchun birinchi raqobatbardosh debyutida Rochdale ustidan 2:0 hisobida gʻalaba qozondi. U navbatdagi oʻyinida yana gol urdi va Barnet ustidan 2:0 hisobida gʻalaba qozondi.

Ritchie, shuningdek, ijara shartnomasini mavsum oxirigacha uzaytirish istagini ham aniq aytdi. Dagenhem 30-dekabr kuni futbolchining joriy mavsum oxirigacha klubda qolishini malum qildi. Ritchiening taʼsirchan oʻyinlari uni Portsmouthda yangi ikki yillik shartnoma. va mavsumning eng yaxshi yosh futbolchisi mukofoti bilan taqdirladi.

#### Notts Countyga ijara
2009-yil 28-iyulda Notts County Portsmouth bilan futbolchini ijaraga olish uchun 100 000 funt sterling boʻlishi mumkin boʻlgan olti raqamdan iborat toʻlov bilan muzokaralar olib borayotgani haqida xabar berildi. 2009-yil 1-sentabrda Ritchie 31-dekabrgacha boʻlgan ijara shartnomasini imzoladi, biroq County oʻzining ijara shartnomasini uzaytirmoqchi edi.

### Swindonga ijara va asosiy oʻyinchi sifatida
Danny Wilson transfer vaqtida Ritchie bilan doimiy kelishuvga erisha olmaganidan soʻng, 2010-yil 11-fevralda Swindon Town yarim himoyachini mavsumning qolgan qismida ijaraga olgani eʼlon qilindi. U 23-fevral kuni Stockport Countyga qarshi oʻyinda Danny Ward oʻrniga 25-daqiqadan soʻng maydonga tushganida klubdagi oʻz debyutini qildi.

4-oktabr kuni Pompey uchun qisqacha koʻrinish berganidan soʻng, Ritchie yana bir oylik shartnoma asosida Swindon Townga ijaraga berildi. Ikki hafta oʻtgach, shartnoma ikki oyga uzaytirildi.

2011-yilning 7-yanvarida Swindon Town Ritchie bilan ikki yarim yillik shartnoma imzoladi va nomaʼlum pul evaziga kelishuvga erishdi.  U oʻzining gollari soniga Bournemouthga 3:2, Southamptonga 4:1, Hartlepoll Unitedga 1:1 va Notts Countyga 2:1 hisobida magʻlub boʻlgan gollari bilan qoʻshildi. Swindon Town Ikkinchi ligaga tushib ketganiga qaramay, Ritchie Robinsning mavsumdagi eng yaxshi futbolchisi deb topildi.

U Ikkinchi ligada bosh murabbiy Paolo Di Canio qoʻl ostida oʻsha mavsumda oʻnta gol urib, asosiy oʻn birinchi oʻrinni saqlab qoldi. Mavsum davomida Ritchie Birinchi liga klublari bilan bogʻlangan, Bournemouth kabi klublar oʻyinchini oʻz safiga qoʻshib olishga qiziqish bildirgan. Bournemouthning Ritchiega boʻlgan taklifi rad etilganidan soʻng, menejer Di Canio uni 2 million funt sterlingga teng ekanligini aytdi. Mart oyida u Futbol ligasining 2012-yildagi eng yaxshi ikki oʻyinchisi deb topildi. Ritchie jamoadoshi Paul Caddis bilan PFA ligasida yilning eng yaxshi jamoasi deb topildi.

Birinchi ligadagi yangi mavsum oldidan Swindon Birinchi liga klubidan Ritchie uchun boʻlgan 900 ming funt sterlinglik taklifni rad etdi va uni 2,5 million funtga sotishini taʼkidladi. Koʻp oʻtmay u yangi shartnoma imzoladi va uni 2014-yilgacha klubda qoldirdi.

### Bournemouth AFC
2013-yilning 30-yanvarida Ritchie Bournemouth bilan 400 ming funt sterling evaziga uch yarim yillik shartnoma imzoladi. Swindon Townni tark etgach, u klubni tark etganiga hayron boʻlganini va „ogʻir yurak“ bilan ketganini aytdi. Biroq, Di Canio klub Ritchieni oʻziga bildirmay sotib yuborganini aytdi.

U 2-fevral kuni Milton Keynes Dons ustidan 3:0 hisobida gʻalaba qozongan uchrashuvda debyut qildi. Ritchie oʻzining yangi jamoasi uchun birinchi golini 23-mart kuni Bury ustidan 4:1 hisobida gʻalaba qozongan oʻyinda kiritdi. Bu gʻalaba sakkiz oʻyindagi ketma-ket gʻalabalar seriyasining birinchisi boʻldi, jumladan, Ritchiening harakatlari Notts County ustidan 3:1 hisobida gʻalaba qozonib, chempionatga chiqishi bilan taqdirlandi.

U 2014—2015-yilgi mavsumda Bournemouth uchun asosiy oʻyinchi boʻlgan.  Uning formasi jamoaga chempionatda birinchi oʻrinni egallashga yordam berdi va Shotlandiyada xalqaro eʼtirofga sazovor qildi. Aprel oyigacha u jamoasi uchun 11 ta gol urdi va 13 ta golli uzatmani amalga oshirdi. Ritchiening formasi *FourFourTwo* jurnali tomonidan oʻtkazilgan soʻrovnomada, unga Futbol ligasining eng yaxshi oʻyinchisi nomini olib keldi.

2015-yil 19-sentabrda u Premier ligadagi ilk golini urdi va Bournemouth safida Sunderlandga qarshi oʻyinda (2:0) maydonga tushdi. 2015-yil 25-oktabrda Ritchie Bournemoutning Tottenhamga qarshi oʻyinida (5:1) bor-yoʻgʻi bir daqiqadan soʻng jamoasining oʻyindagi yagona golini kiritdi.

### Nyukasl Yunayted
2016-yilning 1-iyulida Ritchie yangi ligaga tushib qolgan Newcastle United bilan besh yillik shartnoma imzoladi va bu murabbiy Rafael Benitez boshqaruvidagi uchinchi shartnomaga aylandi. U klub uchun debyutida Fulhamga 1:0 hisobida magʻlub boʻldi va toʻliq 90 daqiqa oʻynadi.. Uning birinchi goli ikkita oʻyindan soʻng, penalti boʻldi, bu oʻyinda Ritchie Reading ustidan 4:1 hisobida gʻalaba qozondi. Oʻshandan beri Ritchie klubning belgilangan penaltichisiga aylanadi, barcha musobaqalarda 100 % muvaffaqiyatga erishdi va besh marta nuqtadan gol urdi. Mavsum davomida u ikkita penalti bilan bogʻliq voqeada ishtirok etdi. 25-oktabr kuni u toʻpni Aleksandar Mitrovicga berishdan bosh tortdi va Preston North End ustidan 6:0 hisobida gʻalaba qozongan uchrashuvda uchinchi golni kiritdi. 2017-yilning 5-aprelida Burton Albionga qarshi oʻyinda Ritchie penaltini aniq amalga oshirdi, biroq Dwight Gaylening tajovuzi tufayli gol amalga oshmadi. Biroq bosh hakam Keith Stroud Ritchiega penaltini qaytarishga imkon bermasdan, Bertonga toʻgʻridan-toʻgʻri jarima zarbasini belgiladi. Oxir oqibat, u baribir gʻolibni qoʻlga kiritdi. Ritchiening mavsumi Leeds United bilan oʻz uyida durang oʻynagandan soʻng, oʻyin hakami bilan bahslashishi natijasida diskvalifikatsiya bilan yakunlandi. Ritchie barcha musobaqalarda oʻn oltita gol urdi.

26-avgust kuni Ritchie Ciaran Clarkning ikkinchi goliga assistentlik qildi, buning natijasida Newcastle mavsumdagi ilk gʻalabasini qoʻlga kiritdi va West Ham Unitedni 3:0 hisobida magʻlub etdi. Keyin u Swansea City va Stoke City ustidan qozonilgan gʻalabalarda Jamaal Lascelles hamda Christian Atsu tomonidan kiritilgan gollarga assistentlik qilgan. 28-noyabr kuni u West Bromwich bilan 2:2 hisobidagi durang oʻyinda Newcastlening ikkala goliga ham golli uzatma berdi. Mavsumning ikkinchi yarmida Ritchie uchta gol urdi, barchasida oʻz uyida Manchester United, Southampton va Arsenal ustidan gʻalaba qozondi.

2018-yilning 11-avgustida Ritchie oʻz uyida Tottenham Hotspurga 2:1 hisobida imkoniyatni boy berdi. Ikkinchi boʻlimda uni oʻyinga tushirishni rad etishdi.

2019-yilning avgust oyida u toʻpigʻidan jarohat oldi va ikki oyga safdan chiqishi kutilgandi.

2019—2020-yillarda Ritchie burchakdagi bayroqni dadil tepib gollarini nishonladi. 2020-yil 18-yanvar kuni Isaac Haydenning Chelseaga qarshi oʻyini golini nishonlayotganda, Ritchie anʼanaga koʻra, burchak bayrogʻini tepdi va bayroq muxlislarning oʻrta qismiga tushdi.

## Xalqaro karyerasi
FIFAning muvofiqlik qoidalariga koʻra, Ritchie oʻzi tugʻilib oʻsgan Angliya va otasining vatani Shotlandiya terma jamoalariga qatnashishi mumkin edi. 2015-yilning 16-martida u Shimoliy Irlandiyaga qarshi oʻrtoqlik oʻyini va Gibraltarga qarshi UEFA Euro 2016 saralash oʻyinlari uchun Shotlandiya terma jamoasiga chaqirildi. Ritchie 25-mart kuni Hampden Parkda Shimoliy Irlandiyaga qarshi oʻyinda debyut qildi va 85-daqiqada burchak toʻpini oʻyindagi yagona golga yordamchilik qilgan holda, Christophe Berraning boshi orqali yoʻlladi. 5-iyun kuni u oʻzining ilk xalqaro golini kiritdi, 20 metrli zarbasi Edinburgdagi Easter Roadda Qatar ustidan oʻrtoqlik uchrashuvida gʻalaba qozongan yagona gol edi. Uning ikkinchi goli 2015-yil 8-oktabr kuni Hampden Parkda Polshaga qarshi Yevropa chempionati saralash oʻyinida kiritildi va u uchun Shotlandiya Futbol Federatsiyasining „Yil goli“ sovrinini qoʻlga kiritdi.

2016-yil oxirigacha Shotlandiya terma jamoasida doimiy ishtirok etganidan soʻng, Ritchie jarohatlar tufayli bir nechta keyingi tarkiblarni tark etdi, u 2017-yilda hamda 2018-yilda bir marta maydonga tushgan. 2018-yil noyabr oyida u Shotlandiya menejeri Alex McLeish tomonidan oshkor qilinmagan sabablarga koʻra „yaqin kelajak“ da tanlovga qoʻyilmasligini soʻradi.

## Karyera statistikasi

### Klub

### Xalqaro

#### Xalqaro gollar

: *2016-yil 29-mart kuni boʻlib oʻtgan oʻyin holatiga koʻra.* *Birinchi boʻlib Shotlandiya hisobi keltirilgan, ball ustuni Ritchiening har bir golidan keyingi ochkoni koʻrsatadi**.*

## Yutuqlari
**Swindon Town**

* Futbol ligasi 2: 2011–2012;

**Bournemouth AFC**

* Futbol ligasi chempionati: 2014–2015

**Newcastle United**

* EFL chempionati: 2016–2017

**Individual**

* Futbol ligasida yilning eng yaxshi ikki futbolchisi: 2011–2012;
* Futbol ligasida yilning eng yaxshi futbolchisi: 2012–2013;
** Yilning eng yaxshi jamoasi PFA: 2011–2012 Ikkinchi liga, 2014–2015 Chempionat;
* SFWA xalqaro yilning eng yaxshi futbolchisi: 2015–2016.

## Manbalar

## Havolalar