open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Aderus feai

**Aderus feai** — Aderidae oilasining Aderus urug‘iga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur 1906-yilda Maurice Pic tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur Kabo-Verde hududida uchraydi.
## Manbalar
Aderus

**Aderus** — Aderidae oilasiga mansub qo‘ng‘izlar urug‘i. Ushbu urug‘ 1829-yilda John Obadiah Westwood tomonidan tavsiflangan.
## Turlari
* *[[Aderus brunnipennis]]* (LeConte, 1875) i c g b
* *[[Aderus feai]]* (Pic, 1906)
* *[[Aderus lemoulti]]* (Pic, 1909) g
* *[[Aderus multinotatus]]* (Pic, 1920) g
* *[[Aderus populneus]]* (Panzer, 1796) i c g b
* *[[Aderus saginatus]]* (Casey, 1895) i c g
* *[[Aderus tantillus]]* (Champion, 1890) i c g b
Data sources: i = ITIS, c = Catalogue of Life, g = GBIF, b = Bugguide.net

## Manbalar




## Havolalar
* Genus ''Aderus'' (Aderidae): atlas of beetles of Russia
*
Aderus populneus

**Aderus populneus** — Aderidae oilasining Aderus urug‘iga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur G‘arbiy Palearktika hududida uchraydi. Keyinchalik Shimoliy Amerikada ham uchragan.
## Manbalar

## Adabiyotlar

* 

*''Aderus populneus'' (Creutzer in Panzer, 1796)  

## Havolalar

*
Qurma (taom)

**Qurma** (; ; ; ; ) – Hindiston subkontinentida paydo boʻlgan, Boburiylar oshxonasi taʼsirida rivojlangan qovurma taom. Keyinchalik uning turlari ingliz-hind oshxonasi va inglizlar didiga moslashtirilgan.

Qurma goʻsht yoki sabzavotlardan tayyorlanadi; ularni qatiq, suv yoki bulyon bilan pishirib, turli ziravorlar qoʻshib, qalin sous yoki shoʻrva tayyorlanadi. Qurmaning taʼmi boshqa goʻshtli taomlarga nisbatan yumshoqroq, hid va xushboʻyligi esa yanada kuchliroqdir.

## Etimologiyasi

Hind-urducha „qurma“ (क़ोरमा, قورمہ) soʻzi „qovurib pishirish“ – yaʼni ushbu taom tayyorlash texnikasini bildiradi. Shu soʻz va unga oʻxshash boshqa taom nomlari, masalan, forscha „qurme“ (), turkcha „kavurma“ va ozarbayjoncha „qovurma“ „yoki“ „kavarma“, asosan turkiycha „qavirma“ – „qovurilgan narsa“ soʻzidan kelib chiqqan.

Shuni taʼkidlash kerakki, qurma va zamonaviy turkcha kavurma taomlari mazmun va tayyorlanish uslubi boʻyicha sezilarli darajada farq qiladi.

## Kelib chiqishi

Qurma Hindiston subkontinentidagi Boburiylar oshxonasidan kelib chiqqan. Qurma dastlab Boburiylar saroyi oshxonalarida tayyorlangan. Taomshunos tarixchi Neha Vermaniga koʻra, bu taom birinchi marta Shoh Aʼlam hukmronligi davrida (1643–1712) oshpazlik kitoblarida tilga olingan.  asrda Boburiylar saroyi oshpazlari forscha uslubdagi shoʻrvani bodom, sarimsoq, ziravorlar va yogurt qoʻshib boyitgan. 1832-yilda Haydarobodda palovning bir turi sifatida tayyorlangan qurma yupqa boʻlaklangan goʻsht bilan aralashtirilgan.

 asrda hind oshpazlari Britaniya ustalari uchun qovurma taomlarini soddalashtirib, inliz-hind didiga moslashtirgan. Masalan, Lakhnauda tayyorlangan „quarama“da ghi, qatiq, qaymoq, maydalangan bodom, qalampirmunchoq, kardamon va zaʼfaron ishlatilgan. Shu bilan birga, 1869-yilda ingliz-hind „quorema“ yoki „korma“ taʼmi va nomi bilan farq qilgan. Unda qaymoq, bodom va zaʼfaron ishlatilmagan, balki oʻsha davr britancha qurma ziravorlari – kashnich, zanjabil va qora murch qoʻshilgan
.
## Tayyorlanishi

Korma tayyorlash usuli boshqa dimlab pishirish texnikalariga oʻxshaydi. Avval goʻsht yoki sabzavot yuqori haroratda tez qovuriladi yoki qizartiriladi, anʼanaviy ravishda ghi (eritilgan sariyogʻ) ishlatiladi. Shundan soʻng taom uzoq vaqt davomida past olovda, oz miqdordagi suyuqlik bilan dimlab pishiriladi.

Pishirishning oxirgi bosqichlarida qozon ogʻzi xamir bilan yopilishi mumkin; bu usul „dum“ yoki „dampokhtak“ deb ataladi. Ziravorlar esa „bagar“ deb ataluvchi usulda tayyorlanadi: ular qisqa vaqt davomida qizigan yogʻda qovuriladi. Keyingi bosqichda qoʻshimcha ziravorlar qizdirilgan ghi bilan aralashtirilib, dimlanish jarayonida hosil boʻlgan sousga qoʻshiladi. Soʻngra qozon yopilib, ichidagi bugʻ chiqishi va masalliqlar yaxshi aralashishi uchun silkitiladi.

Pishirish yakunida baʼzan sariyogʻ yoki qaymoq qoʻshiladi. Zamonaviy Bangladesh oshxonasida esa ayrim oshpazlar qatiq oʻrniga quyuq bugʻlangan sut ishlatadilar.

File:Chicken White Qorma (Korma).JPG|Tovuqli qurma
File:Potol ( pointed gourd) Korma.jpg|Potol

## Manbalar
Crematogaster atitlanica

**Crematogaster atitlanica** — Formicidae oilasining Crematogaster urug‘iga mansub chumoli turi. Ushbu tur faqat Gvatemala hududida uchraydi.
## Manbalar
At-Taqvo masjidi

**At-Taqvo masjidi** yoki **At-Taqvo jome masjidi** – Indoneziyaning Gʻarbiy Yava hududidagi Cirebon shahrida joylashgan tarixiy masjid boʻlib, 1918-yilda asos solingan. Bugun u Chirebondagi jome masjidlardan biri boʻlib, shahar ramzi sifatida qaraladi. Masjid, shuningdek, islomiy taʼlim bilan birga qon topshirish va bepul tez yordam mashinasi yuborish kabi jamoat xizmatlarini ham taqdim etadi.

## Tarixi
Masjid Kejaksan deb ataladigan qishloqda barpo etilgan. Dastlab u ikki qismdan iborat boʻlgan: bir qismi Tajug Agung (hozirgi At-Taqvo masjidi) deb atalgan masjid sifatida foydalanilgan, ikkinchi yarmi esa *[[alun-alun]]* (hozirgi Kejaksan maydoni) sifatida ishlatilgan.

Masjid dastlab Tajug Agung deb nomlangan, biroq inshootning eskirishi va namozxonlar sigʻimini oshirishga boʻlgan talab ortgani sababli, oʻsha paytda Chirebon shahar Din ishlari kengashi rahbari boʻlgan R. M. Arhatha Tajug Agungni taʼmirlash va uning nomini At-Taqvo masjidi deb oʻzgartirish gʻoyasini ilgari surgan.

Tajug Agung nomi taxminan „Katta masjid“ maʼnosiga toʻgʻri keladi va Kasepuhanda allaqachon katta masjid mavjud boʻlgani (hozirgi Sang Cipta Rasa katta masjidi) sababli, rasmiylar „katta masjid“ nomli ikki masjid boʻlishini oqlab boʻlmaydi, deb hisoblashgan. 1951-yilda masjidni qayta qurish ishlari boshlangan va u 1963-yilda At-Taqvo nomi bilan ochilgan.

## Meʼmorchilik
Masjid yavalik islomiy meʼmorchilik uslubiga xos xususiyatlarga ega boʻlib, *jurai* tomi bilan ajralib turadi. Masjid tarkibidaga toʻrtta kichik minora va balandligi 65 metr boʻlgan asosiy minora kiradi. Ikki jumladan iborat shahodat kalimasi xattotlik uslubida tushirilgan oltin rangli yozuv peshtoq koʻrinishini belgilab turadi. Yozuvlar Braziliyadan keltirilgan asl granit ustiga shisha bilan mustahkamlangan sementdan ishlangan. Oq rom esa darvozaning oltin rangini yanada anqroq koʻrsatib beradi.

Bogʻ chiroqlarining oltita ustuni darvoza kirishini bezab turadi. Masjidning butun pol va devorlari, shuningdek, masjid ichidagi ustunlar ham granitdan ishlangan. Ustunlar islomiy meʼmorchilik naqshlari bilan bezatilgan. Boshqa binolardan farqli ravishda devorlarga oynali derazalar oʻrnatilmagan. Katta derazalar masjid ichiga va tashqarisiga havo bemalol kirib-chiqishi uchun ochiq qoldirilgan. Masjid tashqarisida koʻcha tomonga yaqin yon hovliga 10 ta xurmo palmasi ekish orqali soya yaratilgan, bunga ikki tomondagi favvoralar ham uygʻun tarzda qoʻshilgan.

## Yana qarang

* Indoneziyada Islom
* Indoneziyadagi masjidlar roʻyxati

## Manbalar

## Havolalar
Altas Horas

**Altas Horas** — 2000-yildan beri Rede Globo orqali namoyish etilayotgan Braziliya televizion dasturi. Ko‘rsatuv boshlovchisi Serginho Groisman.

## Havolalar
*
Amor com Amor Se Paga

**Amor com Amor Se Paga** — 1984-yil 19-martdan 14-sentabrgacha TV Globoda soat 18:00 da efirga uzatilgan, 155 qismdan iborat Braziliya telenovellasi. Telenovella *Voltei pra Você* o‘rniga efirga uzatila boshlagan va undan keyin *Livre para Voar* bilan almashtirilgan.

## Manbalar

## Havolalar
*
Amor de Perdição

**Amor de Perdição** — 1965-yilda TV Cultura telekanalida ilk bor efirga uzatilgan Braziliya telenovellasi.

## Manbalar

## Havolalar
*
Amor e Revolução

**Amor e Revolução** — 2011-yilda SBT telekanalida ilk bor efirga uzatilgan Braziliya telenovellasi.

## Manbalar

## Havolalar
* Official website 
*
Amor e Sexo

**Amor e Sexo** — Braziliya televizion dasturi. Ko‘rsatuv boshlovchisi Fernanda Lima.

## Manbalar

## Havolalar
* ''Amor e Sexo'' at the Memória Globo
Crematogaster abdominalis

**Crematogaster abdominalis** — Crematogastrini qabilasiga mansub chumoli turi. Ushbu tur 1863-yilda Motschoulsky tomonidan tavsiflangan.
## Manbalar
O Amor Está no Ar

**O Amor Está no Ar** — TV Globo tomonidan ishlab chiqarilgan va namoyish etilgan Braziliya telenovellasi. 1997-yil 31-martdan 6-sentabrgacha efirga uzatilgan va 137 qismdan iborat.

## Manbalar

## Havolalar
*
Lautze 2 masjidi

**Lautze 2 masjidi** () Indoneziyaning Gʻarbiy Yava provinsiyasi Bandung shahridagi masjiddir.

## Tarixi
Masjid 1997-yilda Hoji Abdulkarim Oei jamgʻarmasi tomonidan Jakartada birinchi Lautze masjidi tashkil etilgach, bino ijaraga olinishi orqali barpo etilgan. Keyinchalik bino egasi binoni jamgʻarmaga hadya qilgan. U 2004, 2007 va 2012-yillarda uch marta taʼmirdan chiqarilgan. 2016-yil noyabrda masjid qoʻmitalari tarkibida qayta tashkil etish amalga oshirilgan.

## Meʼmorchilik
Masjid xitoy meʼmorchiligi uslubida loyihalangan. U ikki qavatli binoda joylashgan boʻlib, 200 nafargacha ibodat qiluvchini oʻziga sigʻdira oladi. Birinchi qavatda asosiy namozxona, yuqori qavatda esa yaqinda islomni qabul qilganlar uchun boshpana joylashgan.

## Borish yoʻli
Masjidga Kereta Api Indonesianing Bandung stansiyasi]]dan sharqda joylashgan.

## Yana qarang

* Indoneziyada Islom
* Indoneziyadagi masjidlar roʻyxati

## Manbalar

## Havolalar
Faluda

**Faluda** – Boburiylar oshxonasiga mansub sovuq desert boʻlib, odatda vermishel (ingichka makaron) bilan tayyorlanadi. Kelib chiqishi fors taomi – falude bilan bogʻliq boʻlib, bu desertning turli koʻrinishlari Gʻarbiy, Markaziy, Janubiy va Janubi-Sharqiy Osiyoda uchraydi.

Anʼanaviy ravishda atirgul siropi, vermishel va shirin rayhon urugʻlarini sut bilan aralashtirib tayyorlanadi; koʻpincha ustiga kulfi (hind muzqaymogʻi) qoʻshib tortiladi.

Faluda tayyorlashda ishlatiladigan vermishel bugʻdoydan, shuningdek maranta, makkajoʻxori kraxmali yoki sagodan ham tayyorlanishi mumkin.

## Kelib chiqishi

Faludaning kelib chiqishi Eronga borib taqaladi. U yerda shunga oʻxshash desert – falude hozir ham mashhur. Bu desert soʻnggi oʻrta asrlarda koʻplab Markaziy Osiyo sulolalari tomonidan – asrlarda Janubiy Osiyoga olib kirilgan.

Faludaning hozirgi koʻrinishi Boburiylar davlati davrida shakllangan va ularning fathlari bilan keng tarqalgan. Boburiylardan keyin hokimiyatni egallagan fors madaniyati taʼsiridagi hukmdorlar ham bu desertni qoʻllab-quvvatlab, uni oʻz hududlariga moslashtirganlar. Ayniqsa Hindistonning hozirgi Haydarobod Dekani va Karnatik hududlarida uning oʻziga xos turlari paydo boʻlgan.

Bugungi kunda bu ichimlik Pokiston, Afgʻoniston, Myanma (Birma), Hindiston, Bangladesh va Shri-Lanka oshxonalarining bir qismi hisoblanadi hamda toʻylar va boshqa marosimlarda tortiladi. Shri-Lankada faluda (ෆලුඩා / ஃபலூடா) koʻpincha sutli tetiklantiruvchi ichimlik sifatida keng isteʼmol qilinadi.
## Hozirgi holati
Hozirgi kunda faluda koʻplab turlarga ega boʻlib, ular orasida anʼanaviy hududiy variantlar ham, zamonaviylashtirilgan koʻrinishlar ham mavjud. Bangladeshda faludaga pandan oʻsimligi ekstrakti (*Pandanus amaryllifolius*), xandon pista, sago, kokos qaymogʻi va mango qoʻshiladi. Malayziya hamda Singapurda shunga oʻxshash ichimlik bandung deb ataladi. Hindistonlik muhojirlar orqali Mavrikiy oroliga yetib borgan turi aluda nomi bilan mashhur. Shunga oʻxshash ichimlikni Iroqdagi kurdlar ham isteʼmol qiladi, biroq unda ishlatiladigan vermishel biroz qalinroq boʻladi.

Baʼzi tadqiqotchilar faluda retsepti keyinchalik Sharqiy Osiyoda paydo boʻlgan va butun dunyoga tarqalgan zamonaviy babl ti (pufakli choy) ichimligining yaratilishiga ham maʼlum darajada taʼsir koʻrsatgan boʻlishi mumkinligini taʼkidlaydi.

 asrda faluda koʻpincha plastik stakanlarda taqdim etiladi; baʼzan ichimlik ustiga bir dona muzqaymoq shari ham qoʻyib bezatiladi.

## Koʻchma maʼnoda qoʻllanishi
Hindistoniy tilidagi iboralarda faluda baʼzan parchalab tashlangan yoki butunlay buzilgan narsaga nisbatan koʻchma maʼnoda ishlatiladi. Bu maʼno desert tarkibidagi ingichka vermishel maydalangan holatda boʻlishiga ishora qiladi.

Masalan, kimdir obroʻsini yoʻqotsa, u „izzatim faludaga aylandi“ (, ) deb aytishi mumkin. Bu ibora taxminan „obroʻyim butunlay barbod boʻldi“ yoki „obroʻyim yer bilan yakson boʻldi“ degan maʼnoga teng.
## Manbalar
Crematogaster auberti

**Crematogaster auberti** — Crematogastrini qabilasiga mansub chumoli turi. Ushbu tur 1869-yilda Emery tomonidan tavsiflangan.
## Manbalar
Al-Barka masjidi

**Al-Barka katta masjidi** () Indoneziyaning Gʻarbiy Yava provinsiyasi, Bekasi shahridagi jome masjididir. U 1894-yilda ochilgan boʻlib, Bekasi shahridagi eng yirik masjid hisoblanadi.

## Tavsif
Al-Barka katta masjidi Bekasidagi diqqatga sazovor obida boʻlib, bir necha bor taʼmirdan oʻtkazilgan. U 1890-yilda qurilgan va shahar maydonidan bir necha metr narida joylashgan. Asosiy eshigi Yaqin Sharqga xos geometrik naqshlar oʻyilgan teak yogʻochidan yasalgan.

Bekasi shahrida al-Barka katta masjidini qurishga tayyorgarlik 2003-yilda shahar maydoni, yoʻllar va mavjud boshqa inshootlar joylashuvini qayta tartibga keltirishdan boshlandi. Masjid yanada zamonaviy qilib loyihalangan boʻlsa-da, Yaqin Sharq meʼmorchiligiga xos jihatlarni saqlab qolgan. Oʻsha paytdagi shahar hokimida Bekasi shahrining ramziga aylanadigan, munosib katta masjidni taqdim etish istagi boʻlgan. 10 000 nafargacha ibodat qiluvchini oʻzida sigʻdira oladigan masjidda hijriy 1443-yil Ramazon hayiti namozi (2022-yil 2-may) oʻqilganda sogʻliqni saqlash protokollari joriy etilgani sababli atigi 2 500 nafar kishi namoz oʻqigan.

## Yana qarang

* Indoneziyada Islom
* Indoneziyadagi masjidlar roʻyxati

## Manbalar

## Havolalar
Crematogaster aurora

**Crematogaster aurora** — Formicidae oilasining Crematogaster urug‘iga mansub chumoli turi. Ushbu tur taxminan 46–43 million yil avval Kaynozoy erasining Eotsen davrida Yevropa hududida yashagan. 

Bu tur tashqi ko‘rinishi jihatidan Acanthomyrmex urug‘i chumolilariga o‘xshash bo‘lib, Pristomyrmex urug‘i bilan ham ayrim o‘xshashliklarga ega.
## Manbalar
Anastácia, a Mulher sem Destino

**Anastácia, a Mulher sem Destino** — TV Globo tomonidan ishlab chiqarilgan va namoyish etilgan Braziliya telenovellasi. 1967-yil 28-iyunda premyera qilingan va 1967-yil 16-dekabrda yakunlangan.

## Manbalar
The Aspones

**The Aspones** (portugalcha: Os Aspones) — 2004-yil 5-noyabrdan 17-dekabrgacha Rede Globoda efirga uzatilgan Braziliya televizion sitkomi.

## Rollarda
* Selton Mello — Tales
* Andréa Beltrão — Leda Maria
* Pedro Paulo Rangel — Caio
* Marisa Orth — Anete
* Drica Moraes — Moira

## Manbalar

## Havolalar
* 
*  ''Os Aspones'' at Teledramaturgia
*  ''Os Aspones'' at Vestiário
Baila Comigo

**Baila Comigo** — Rede Globo tomonidan ishlab chiqarilgan va namoyish etilgan Braziliya telenovellasi. 1981-yil 16-martda premyera qilingan va 1981-yil 25-sentyabrda yakunlangan. Telenovella jami 162 qismdan iborat.

## Manbalar

## Havolalar
*
Bambolê

**Bambolê** — 1987-yil 7-sentabrdan 1988-yil 25-martgacha TV Globo tomonidan namoyish etilgan, 173 qismdan iborat Braziliya telenovellasi.

## Manbalar

## Havolalar
*
Alex Fernandes (2002-yilda tugʻilgan futbolchi)

**Alex Nascimento Fernandes** (2002-yil 3-iyunda tugʻilgan) – braziliyalik professional futbolchi, Rossiyaning „Baltika Kaliningrad“ klubidan ijara asosida Navbahor Namangan jamoasida oʻng qanot himoyachisi sifatida oʻynaydi.

## Futbolchilik faoliyati
Alex faoliyatini Portugeza Santistada boshlagan, „Atletico Mineiro“ga oʻtgan va 2020-yilda „Santos“ga qoʻshilgan. 2022-yil 7-iyulda Bolgariya Birinchi Ligasi jamoasi – „Cherno More“ga oʻtdi. Fernandes uchinchi Ligada „Spartak Varna-2“ klubiga qarshi mahalliy liga derbisida gol urdi. Professional debyutini 2022-yil 6-avgustda boshladi.

2024-yil 21-fevralda Fernandes nomaʼlum tovon puli evaziga Kaliningradning „Baltika“ klubiga oʻtdi. Baltika bilan 3,5 yillik shartnoma imzoladi. 2024-yil 13-aprelda Baltika safidagi beshinchi liga oʻyinida Fernandes „Ahmat Grozniy“ ustidan 7:1 hisobida gʻalaba qozonilgan oʻyinda xet-trik qayd etdi.

2024-yil 2-iyunda Fernandes 2024-yilgi Rossiya Kubogi finalida Zenit Sankt-Peterburgga qarshi oʻyinda „Baltika“ uchun gol urdi. Oxir-oqibat Zenit soʻnggi daqiqalarda 2:1 hisobida gʻalaba qozondi.

2025-yil 11-fevralda Ozarbayjon Premyer-ligasi vakili – „Neftchi“ Fernandesni „Baltika“dan 2024-25-yilgi mavsum oxirigacha ijaraga oldi. Ijara shartnomasida uni 2025-yil oxirigacha uzaytirish imkoniyati ham bor edi. 2026-yil 18-fevralda Alex 2026-yil oxirigacha Oʻzbekistonning Navbahor Namangan jamoasiga ijaraga berildi.

## Manbalar

## Havolalar
*
Band Kids

**Band Kids** — 2000-yil 14-avgustdan beri Braziliyaning Rede Bandeirantes telekanali orqali namoyish etilayotgan bolalar uchun mo‘ljallangan ertalabki televizion dastur.

## Manbalar
Crematogaster australis

**Crematogaster australis** — Crematogastrini qabilasiga mansub chumoli turi.Ushbu tur 1876-yilda Mayr tomonidan tavsiflangan. Tur Avstraliya hududida uchraydi.
## Manbalar
Bebê a Bordo

**Bebê a Bordo** — 1988-yil 13-iyundan 1989-yil 11-fevralgacha TV Globoda soat 19:00 da efirga uzatilgan, 209 qismdan iborat Braziliya telenovellasi.

## Manbalar

## Havolalar
*
Beto Rockfeller

**Beto Rockfeller** — TV Tupi kompaniyasi tomonidan ishlab chiqarilgan Braziliya telenovellasi. 1968-yil 4-noyabrdan 1969-yil 30-noyabrgacha efirga uzatilgan.

## Rollarda
*Luis Gustavo - Beto Rockfeller
*Bete Mendes - Renata
*Débora Duarte - Lu
*Ana Rosa - Cida
*Irene Ravache - Neide
*Walter Forster - Otávio
*Plínio Marcos - Vitório
*Maria Della Costa - Maitê
*Marília Pêra - Manuela
*Rodrigo Santiago - Carlucho
*Yara Lins - Clô
*Joffre Soares - Pedro
*Eleonor Bruno - Rosa
*Walderez de Barros - Mercedes
*Ruy Rezende - Saldanha
*Wladimir Nikolaief - Lavito
*Heleno Prestes - Tavinho
*Pepita Rodrigues - Bárbara
*Marilda Pedroso - Mila
*Renato Corte Real - Bertolo
*Etty Fraser - madame Waleska
*Alceu Nunez - Polidoro
*Luís Ameríco - Tomás
*Ester Mellingher - Tânia
*Gésio Amadeu - Gésio
*Zezé Motta - Zezé
*Jayme Barcellos - Fernando 
*Lourdes Moraes - Magda
*Luísa Di Franco - Bia
*Lima Duarte - Domingos / Duarte / Conde Vladimir / Secundino
*Felipe Donavan - Delegado Moreno
*Dias Barreto - Secundino / Domingos
*João Carlos "Midnight" - Vadeco 
*Theo De Faria - Lavinho
*Francisco Trentini - Canuto
*Othon Bastos

## Havolalar
*
O Brasil É aqui

**O Brasil É Aqui** — GNT telekanali orqali namoyish etilgan Braziliya televizion ko‘rsatuvi.

## Manbalar
Caras & Bocas

**Caras & Bocas** — TV Globo tomonidan ishlab chiqarilgan va namoyish etilgan Braziliya telenovellasi. 2009-yil 13-aprelda premyera qilingan va 2010-yil 8-yanvarda yakunlangan. Bu Braziliyada eng ko‘p tomosha qilingan ikkinchi telenovella bo‘lgan.

## Musiqalar
# "Tango moo"
# "Chapliniana"
# "Frederico"
# "Na Galeria (sarosima)"
# "Caretas 1"
# "Caretas 2"
# "Afrika 1"
# "Afrika 2"
# "Afrika 3"
# "No Boteco"
# "Ongsong"
# "Judaica moo"
# "Judaica moo (sarosima)"
# "Mitzva Party"

## Manbalar

## Havolalar
*
Crematogaster baduvi

**Crematogaster baduvi** — Crematogastrini qabilasiga mansub chumoli turi. Ushbu tur 1912-yilda Forel tomonidan tavsiflangan.
## Manbalar
Cavalo de Aço

**Cavalo de Aço** — TV Globo tomonidan ishlab chiqarilgan va namoyish etilgan Braziliya telenovellasi. 1973-yil 24-yanvarda premyera qilingan va 1973-yil 21-avgustda yakunlangan.

## Manbalar
A Casa das Sete Mulheres

**A Casa das Sete Mulheres** — 2003-yilda suratga olingan Braziliya mini-seriali.

## Manbalar

## Havolalar
*
G‘allaorol tumani Qashqabuloq MFY Obiz qishlog‘i

**Abiz qishlog‘i** - G'allaorol tumani Qashqabuloq mahallasi hududida joylashgan tarixiy qishloqlardan xisoblanadi. Qishloq aholisi asosan qishloq xo‘jaligi sohasi bilan shug‘ullanadi.

**Abiz** - qishloq nomi Abuz, Obiz shakllarida ham talaffuz qilinadi. Hozirgi vaqtda har qanday millat, xalq, el, qabila, urug‘ nomlari etnonim deyiladi. Etnonimlar tarix taqozosi bilan vujudga kelib, muayyan ma’nolarni anglatadi. Ularni etimologiyasini aniqlab, ilmiy jihatdan o‘rganish zarur. Abiz - etnik guruh nomi ekanligi aniq, ammo uning ilmiy etimologiyasi noma’lum.

Mahalliy xalq qishloq nomini ob-suv, iz-yo‘l so‘zlaridan tashkil topgan va suv yo‘li ma’nosini anglatadi deb hisoblaydi. Qo‘ng‘irot va yuz qabilalari tarkibida abiz urug‘i aniqlangan. Qoraqalpoqlarning ashamayli qozoqlarning jetiruv qabilalarining bir urug‘I ham abiz (uyshun qabilasi urug‘i esa abis) deb atalgan. Qishloq nomi qishloq aholisining etnik tarkibiga ko‘ra nomlangan.
Parisian Life

**Parisian Life** — 1936-yilda rejissyor Robert Siodmak tomonidan suratga olingan Fransiya musiqiy filmi. Bosh rollarni Max Dearly, Conchita Montenegro va Neil Hamilton ijro etgan.

## Rollarda
* Max Dearly – Don Ramiro de Mendoza
* Conchita Montenegro – Helenita
* Neil Hamilton – Jaques
* Tyrell Davis – Georges
* Eva Moore – Liane
* Carol Goodner – Simone
* Austin Trevor – Don Joao
* Germaine Sablon – Qoʻshiqchi

## Manbalar

## Havolalar
*
Passeport 13.444

**Passeport 13.444** — 1931-yilda rejissyor Léon Mathot tomonidan suratga olingan Fransiya sarguzasht filmi. Bosh rollarni Léon Mathot, Tania Fédor va René Ferté ijro etgan.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* 
* Crisp, Colin. *Genre, Myth and Convention in the French Cinema, 1929-1939*. Indiana University Press, 2002.
* Rège, Philippe. *Encyclopedia of French Film Directors, Volume 1*. Scarecrow Press, 2009.

## Havolalar
*
Pasteur

**Pasteur** — 1935-yilda rejissyorlar Sacha Guitry va Fernand Rivers tomonidan suratga olingan Fransiya biografik drama filmi. Bosh rollarni Sacha Guitry, Maurice Schutz va Gaston Dubosc ijro etgan. Film fransuz olimi Louis Pasteurning hayotini tasvirlaydi.

## Rollarda
* Sacha Guitry — Louis Pasteur
* Jean Périer — Le médecin
* José Squinquel — Roux, l'élève
* Maurice Schutz — Le grand-père 
* Camille Beuve — Joseph Lister
* Gaston Dubosc — Le président de l'Acadèmie
* Louis Maurel — Jules Guérin
* Louis Gauthier — Un élève
* Armand Lurville — Un témoin 
* Camille Cousin — Un témoin
* André Marnay — Un médecin
* François Rodon — Le petit Joseph Meister
* Henry Bonvallet — Sadi Carnot

## Manbalar

## Adabiyotlar
* Brown, Tom. *Spectacle in Classical Cinemas: Musicality and Historicity in the 1930s*. Routledge, 2015.

## Havolalar
*
Le parfum de la dame en noir

**Le parfum de la dame en noir** — 1931-yilda rejissyor Marcel L'Herbier tomonidan suratga olingan Fransiya detektiv filmi. Bosh rollarni Roland Toutain, Huguette Duflos va Marcel Vibert ijro etgan.

## Rollarda
* Roland Toutain — Joseph Rouletabille 
* Huguette Duflos — Mathilde 
* Marcel Vibert — Le vieux Bob 
* Léon Belières — Sainclair 
* Edmond Van Daële — Robert Darzac 
* Wera Engels — Edith Rance 
* Kissa Kouprine — Marie 
* Henri Kerny — Le père Jacques 
* Michel Kovally — Le prince Galitch

## Manbalar

## Adabiyotlar
* Dayna Oscherwitz & MaryEllen Higgins. *The A to Z of French Cinema*. Scarecrow Press, 2009.
* Spicer, Andrew. *Historical Dictionary of Film Noir*. Scarecrow Press, 2010.

## Havolalar
*
La Peur

**La Peur** — 1936-yilda rejissyor Victor Tourjansky tomonidan suratga olingan Fransiya filmi. Film Stefan Zweigning *Fear* hikoyasining Joseph Kessel tomonidan moslashtirilgan talqini asosida suratga olingan.

## Manbalar

## Havolalar
*
La charrette fantôme

**La charrette fantôme** — 1939-yilda rejissyor Julien Duvivier tomonidan suratga olingan Fransiya drama filmi. Bosh rollarni Pierre Fresnay, Marie Bell va Micheline Francey ijro etgan.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* Goble, Alan. *The Complete Index to Literary Sources in Film*. Walter de Gruyter, 1999.

## Havolalar
*
Le picador

**Le picador** — 1932-yilda rejissyor Lucien Jaquelux tomonidan suratga olingan Fransiya drama filmi. Bosh rollarni Ginette d'Yd, Madeleine Guitty va Jean Mauran ijro etgan.

## Rollarda
* Ginette d'Yd 
* Madeleine Guitty 
* Jean Mauran 
* Enrique Rivero
* Pedro Elviro

## Manbalar

## Adabiyotlar
* Crisp, Colin. *Genre, Myth and Convention in the French Cinema, 1929-1939*. Indiana University Press, 2002.

## Havolalar
*
La Piste du sud

**La piste du sud** — 1938-yilda rejissyor Pierre Billon tomonidan suratga olingan Fransiya sarguzasht filmi**La piste du sud** — 1938-yilda rejissyor Pierre Billon tomonidan suratga olingan Fransiya sarguzasht filmi.
.

## Rollarda
* Ketti Gallian - Hélène Marchand
* Albert Préjean - Le lieutenant Naud
* Pierre Renoir - Stolberg
* Jean-Louis Barrault - Olcott
* René Lefèvre - L'instituteur Saillant
* Jacques Baumer - Gomez
* Arthur Devère - Gingembre
* André Fouché - Le sous-lieutenant Beaumont
* Jean Brochard - Adjudant Soulier 
* Geymond Vital - Braun 
* Jean Témerson - Chailloux

## Manbalar

## Havolalar
*
Poliche

**Poliche** – 1934-yilda rejissyor Abel Gance tomonidan suratga olingan Fransiya drama filmi.

## Rollarda
* Constant Rémy – Didier Méreuil, called „Poliche“
* Marie Bell – Rosine
* Edith Méra – Mme Laub
* Violaine Barry
* Romain Bouquet – Boudier
* Alexander D'Arcy – Saint-Wast
* Betty Daussmond – Augustine
* Marcel Delaître – Prosper Méreuil
* Pierre Finaly – Laub
* Catherine Fonteney – Louise Méreil
* Marguerite Mahé – L’accordéoniste

## Manbalar

## Adabiyotlar
* Dayna Oscherwitz & MaryEllen Higgins. *The A to Z of French Cinema*. Scarecrow Press, 2009.

## Havolalar
*
Le Juif polonais

**Le Juif polonais** — 1931-yilda rejissyor Jean Kemm tomonidan suratga olingan Fransiya tarixiy drama filmi. Bosh rollarni Harry Baur, Mady Berry va Simone Mareuil ijro etgan.

## Rollarda
* Harry Baur — Mathias
* Mady Berry — Catherine
* Georges La Cressonnière — Christian
* Simone Mareuil — Annette
* Lucien Dayle — Walter
* Geo Laby — Richter Fils
* Louis Pré Fils — Muller
* Mlle Rivière — Loïs, la servante
* Raymond Gardanne — Franz
* Raymond Turgy — Nicolas
* Jules Maurier — Le Juif polonais

## Manbalar

## Adabiyotlar
* Limbacher, James L. . *Haven't I seen you somewhere before?: Remakes, sequels, and series in motion pictures and television, 1896-1978*. Pierian Press, 1979.

## Havolalar
*
Pièges

**Pièges** — 1939-yilda rejissyor Robert Siodmak tomonidan suratga olingan Fransiya triller filmi. Bosh rollarni Maurice Chevalier, Pierre Renoir, Marie Déa va Erich von Stroheim ijro etgan. Film Parijdagi Joinville Studiosda suratga olingan.

## Rollarda
* Maurice Chevalier — Robert Fleury
* Marie Déa — Adrienne Charpentier
* Pierre Renoir — Brémontier
* Erich von Stroheim — Pears, l'ex-couturier
* André Brunot — Ténier, l'inspecteur en chef
* Jacques Varennes — Maxime
* Henri Bry — Oglou Vacapoulos
* Catherine Farel — Lucie Baral
* Madeleine Geoffroy — Valérie
* Milly Mathis — Rose
* Jean Témerson — Batol, un inspecteur/inspektor
* Mady Berry — Sidonie, la cuisinière
* Pierre Magnier — l'homme d'affaires
* André Numès Fils 
* Raymond Rognoni 
* Pierre Labry — Le danseur

## Adabiyotlar
* Alpi, Deborah Lazaroff. *Robert Siodmak: A Biography*. McFarland, 1998.

## Havolalar
*
Nostalgie

**Nostalgie** — 1938-yilda rejissyor Victor Tourjansky tomonidan suratga olingan Fransiya tarixiy drama filmi. Bosh rollarni Harry Baur, Janine Crispin va George Rigaud ijro etgan.

## Rollarda
* Harry Baur — Virine, le maitre de poste
* Janine Crispin — Dounia, sa fille
* George Rigaud — Lieutenant André Minsky
* Charles Dechamps — Colonel Raditch
* René Dary — Kapitan
* Gina Manès — Olga
* Christiane Ribes — Lisa
* Paul Amiot — Le commissaire
* Jean Clarieux — Batman
* Jean Claudio — Yigit
* Hugues de Bagratide — Sotuvchi
* Pierre Labry 
* Palmyre Levasseur — Nanny
* Georges Paulais — Savdogar
* Marcel Pérès — Manserv

## Manbalar

## Adabiyotlar
* Bessy, Maurice & Chirat, Raymond. *Histoire du cinéma français: 1935–1939*. Pygmalion, 1986.
* Goble, Alan. *The Complete Index to Literary Sources in Film*. Walter de Gruyter, 1999.
* Crisp, Colin. *Genre, Myth and Convention in the French Cinema, 1929–1939*. Indiana University Press, 2002.
* Rège, Philippe. *Encyclopedia of French Film Directors, Volume 1*. Scarecrow Press, 2009.

## Havolalar
*
Primerose

**Primerose** — 1934-yilda rejissyor René Guissart tomonidan suratga olingan Fransiya drama filmi. Bosh rollarni Madeleine Renaud, Henri Rollan va Marguerite Moreno ijro etgan.

## Rollarda
* Madeleine Renaud — Primerose
* Henri Rollan — Pierre de Lancey
* Marguerite Moreno — Mme de Sermaize
* Georges Mauloy — Le cardinal de Mérance
* Renée Dennsy — Donatienne
* Pierre Moreno — Le facteur amoureux
* Henri Beaulieu — Le comte de Plélan
* Nadine Picard — La mondaine
* Lucienne Parizet — La divorcée
* Katia Lova — Une parente

## Manbalar

## Adabiyotlar
*Bessy, Maurice & Chirat, Raymond. *Histoire du cinéma français: 1929-1934*. Pygmalion, 1988.
* Crisp, Colin. *Genre, Myth and Convention in the French Cinema, 1929-1939*. Indiana University Press, 2002.
* Goble, Alan. *The Complete Index to Literary Sources in Film*. Walter de Gruyter, 1999.
* Rège, Philippe. *Encyclopedia of French Film Directors, Volume 1*. Scarecrow Press, 2009.

## Havolalar
*
Le prince Jean

**Le prince Jean** — 1934-yilda rejissyor Jean de Marguenat tomonidan suratga olingan Fransiya drama filmi. Bosh rollarni Pierre Richard-Willm, Natalie Paley va Nina Myral ijro etgan.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* Slavin, David Henry . *Colonial Cinema and Imperial France, 1919–1939: White Blind Spots, Male Fantasies, Settler Myths*. JHU Press, 2001.

## Havolalar
*
Prison sans barreaux

**Prison sans barreaux** – 1938-yilda rejissyor Léonide Moguy tomonidan suratga olingan Fransiya filmi. Film voqealari yosh qizlar uchun moʻljallangan tarbiya muassasasida sodir boʻladi.

Film Venetsiya kinofestivalida Biennale mukofotini qoʻlga kiritgan. Keyinchalik Alexander Korda tomonidan qayta ishlangan.

## Rollarda
* Annie Ducaux
* Roger Duchesne
* Ginette Leclerc
* Corinne Luchaire

## Manbalar

## Havolalar
* 
* Film page at BFI
Alex Fernandes

**Alex Fernandes** so‘zi quyidagilarni anglatishi mumkin:

* Alex Fernandes (1973-yilda tugʻilgan futbolchi), Braziliyalik futbol hujumchisi
* Alex Fernandes (2002-yilda tugʻilgan futbolchi), Namanganning “Navbahor” klubida o'ynaydigan braziliyalik futbolchi (yarim himoyachi)

## Yana qarang
* Alex Fernandez (maʼnolari)
Dinovar

**Dinovar** (shuningdek, **Daynavar** ) VII—X asrlar oraligʻida muhim boʻlgan shahar. Gʻarbiy Eron hududida, Kirmonshohning shimoli-sharqida joylashgan. Hozirgi kunda shahar xarobalari Shirxon yaqinida, Dinovar baxshi, Sahne tumani va Kirmonshoh viloyati hududida joylashgan.

## Tarixi
Qadimiy Midiya mintaqasi markazida joylashgan Dinovar tarixda ilk bor yunonlar asos solgan shahar sifatida tilga olinadi. Shahar Salavkiylar davlati (miloddan avvalgi 312—63-yillar) davrida barpo etilgan, ammo undan ham qadimroq boʻlishi mumkin. Qoʻshni Kangavar shahri kabi Dinovarda ham yunonlar yashagan. Sosoniylar davlati (milodiy 224—651-yillar) davrida Dinovar muhim va mustahkam maskan boʻlgan. Xabarlarga koʻra, VI asr boshlarida xazarlar hujumiga uchragan. 642-yilda Nahovand jangida sosoniylar arablardan magʻlub boʻlgach, Dinovar zabt etigan. Umaviylar xalifasi Muoviya I () hukmronligi davrida shahar *Moh al-Kufa* deb qayta nomlanib, Jibalning (Midiya) ikki okrugidan biriga aylantirilgan. Dinovar shimoliy hududlarni, Karmisin (Kirmonshoh) esa janubiy hududlarni oʻz ichiga olgan. Dinovar gʻarbda Hulvan, janubda Masabadhan, sharqda Hamadon va shimolda Ozarbayjon bilan chegaradosh boʻlgan. Moh al-Kufa nomidagi *moh* soʻzi Midiya mintaqasini anglatgan boʻlishi mumkin.

Dinovar geografik joylashuvi tufayli muayyan ahamiyatga ega boʻlgan. Shahar Jibalga kirish darvozasi vazifasini bajargan. Shuningdek, Zagros togʻlarining narigi tomonida yashovchi aholi madaniyati bilan Eron madaniyati oʻrtasidagi chorraha hisoblangan. Shahar Umaviylar va Abbosiylar davrida ravnaq topgan. Arab muallifi Ibn Havqal (978-yildan keyin vafot etgan) bergan maʼlumotga koʻra, X asrda Dinovar hajmi jihatidan Hamadondan atigi uchdan bir qismga kichik boʻlgan.

Dinovarda tarixan koʻplab olimlar yetishib chiqqan. Ular orasida Ibn Qutayba, Faxrunniso va Abu Hanifa Dinovariy bor. Dinovar, shuningdek, kurdlar knyazligi boʻlgan Hasanvayhiylarning markazi ham edi. Shahar 931-yilda Mardaviylar tomonidan talon-toroj qilingan. Ibn Asirning yozishicha, 1172/1173-yilda shahar Iva qabilasiga mansub turkmanlar tomonidan talangan. XIV asr geografi Hamdulloh Mustavfiy (1339/40-yildan keyin vafot etgan) „Nuzhat al-Qulub“ asarida yozishicha, u yashagan davrida Dinovar kichik shahar boʻlgan. Biroq keyinchalik, XIV asr oxirida Amir Temur tomonidan vayron qilingan. Bugungi kunda faqat xarobalar maydoni saqlanib qolgan.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* 
* 
*
Dürrüşehvar Xonim

**Oysha Athermelik Dürrüşehvar Xonim** (;  1767 – 1831-yil 11-may) – Usmoniylar imperiyasi sultoni Abdulhamid Ining eng katta qizi.

## Yoshligi
Dürrüşehvar 1767-yilda Istanbulda tugʻilgan. U tugʻilgan paytda otasi Abdulhamid hali shahzoda edi. Shahzodalarga taxtga chiqishlaridan oldin farzand koʻrish taqiqlangan boʻlib, Dürrüşehvarning tugʻilishi uning oʻldirilishi kerakligini anglatardi. Biroq Abdulhamid uni Istanbuldan olib chiqib, taxtga chiqquniga qadar xavfsiz joyda yashirishga muvaffaq boʻlgan.

## Nikohi
Otasi 1774-yilda taxtga chiqqach, Dürrüşehvar Istanbulga qaytarildi. Shunda Abdulhamid hammaning oldida uning oʻz qizi ekanini aytdi. Biroq Dürrüşehvarga sulton xonim unvoni berilmadi, shu bois unga sultonning asrab olingan qizi sifatida qaraldi.

1784-yilda Dürrüşehvar 17 yoshida otasi uni Hoji Salim ogʻaning oʻgʻli Nishonchi Ahmad Nazif afandiga turmushga berdi. Ularning nikohi Istanbulda boʻlib oʻtdi. Juftlikning Atiyatulloh Xonim va Zaynab Athermelik Xonim ismli ikki qizi boʻlgan.

Oysha Dürrüşehvar otasi vafot etgunga qadar farovon va huzur-halovatda hayot kechirdi. 1789-yilda eri hamda qaynotasi jiddiy ayblovlar sabab sulton Salim III tomonidan qatl etildi. Erining oʻlimidan keyin Dürrüşehvar beva qoldi va Usmoniylar imperiyasining koʻplab boshqa malikalari singari qayta turmush qurmadi.

Nakşidil Volida Sulton boʻlgach, Dürrüşehvar uni Topkapı saroyiga olib borishga mas’ul boʻlgan.

## Vafoti
Oysha Athermelik Dürrüşehvar Xonim 1831-yil 11-may kuni 64 yoshida Kuruçeşmedagi saroyida vafot etgan va Istanbulning Fotih tumanidagi Nakşidil Sulton maqbarasiga dafn qilingan.

## Farzandlari
Dürrüşehvar Xonimning ikki qizi boʻlgan:

* Atiyatulloh Xonim (1785–1848) Koca Yusuf poshoning oʻgʻli Mulla Mehmedbeyga (vaf. 1824-yil 4-sentyabr) turmushga chiqqan. Ularning Ahmed Muhtar Mullabey afandi (1807-yil 10-iyul – 1882-yil 22-dekabr) ismli bir oʻgʻli boʻlib, ikki marta shayx ul-islom boʻlgan.
* Zaynab Athermelik Xonim (1789–1805) Izmir qozisi Ismoil Rahmi afandiga turmushga chiqqan.

## Izohlar
.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* 
* 
* 
*
Marjon al-Kotib al-Islomiy

**Marjon al-Kotib al-Islomiy** (forscha: Marjan Kateb Islami) 17-asrda Safaviylar davridagi Eronning Forsida yashagan mashhur ayol xattot edi. U taxminan 1670-yillar atrofidagi davrda faoliyat yuritgan.

## Asarlari
2005-yil avgustida Marjon al-Kotib al-Islomiy tomonidan koʻchirilgan Qur’on nusxasi Mashhaddagi Astan-e Qods Razaviy muzeyida namoyish etildi. Muqaddas oyatlar 20 x 31,5 santimetrli Samarqand qogʻozi varaqlarida noyob xattotlik va bezak uslubi bilan koʻchirilgan.

## Manbalar
Gʻanizoda Nodiriy

**Gʻanizoda Nodiriy** (Gʻanizoda Nodiriy, Meḥemmed Nādirī b. ʿAbdülgʻanī b. Emīr Şāh b. Maḥmūd b. Bāyezīd, 1572–1626–7) Istanbuldan chiqqan usmonli olimi, qozisi, shoiri va xattoti edi. Uning taxallusi **Nodiriy** (Nādirī) boʻlgan. Otasi Abdulgʻanī (ʿAbdülgʻanī) muallif, mudarris va qozi, akasi Abduljabbor (ʿAbdülcebbār) ham shoir boʻlib, uning taxallusi Jaliliy (Celīlī) edi.

Gʻanizoda dastlab 1591–1601-yillarda Istanbulda *mülazim* (taʼlim yordamchisi) va oʻqituvchi (*müderris*) sifatida ishladi. 1601-yildan boshlab u qozi boʻlib, 1609-yilgacha Saloniki, Qohira, Edirne, Istanbul va Galata qozisi vazifalarini bajardi. Soʻng 1612–1624-yillarda avval Anadolu, keyin Rumeliya harbiy qozisi (*qāḍī-ʿasker*) boʻldi. Faoliyati davomida saroyga yaqin amaldorlardan boʻlgan.

Gʻanizoda asosan ikki tasvirli qoʻlyozma yaratgan: taxminan 1605-yilga oid *[[Devon-i Nodiriy]]* (Istanbul, Topqopi saroyi muzeyi kutubxonasi, H. 889) va taxminan 1620-yilga oid *[[Shohnoma-i Nodiriy]]* („Nodiriyning shohlar kitobi“) (Istanbul, Topqopi saroyi muzeyi kutubxonasi, H. 1124). *Devon*da mashhur usmonli amaldorlari (vazirlar, byurokratlar va olimlar) shaʼniga bagʻishlangan oʻttiz yetti madh, shuningdek sultonlar Murod III (982–1003/1574–1595), Mehmed III (r. 1003–12/1595–1603), Ahmad I, Mustafa I (r. 1026–1027/1617–1618 va 1031–1032/1622–1623) hamda Usmon IIga atalgan madhlar mavjud.

## Manbalar

## Havolalar
*
Egrikapili Mehmed Rasim Efendi

**Egrikapili Mehmed Rasim Efendi ** (tugʻ. 1687—vaf. 13-may, 1756) (Hozirgi turk tili: *Eğrikapılı Mehmed Râsim Efendi*) – Usmonlilar davrining xattoti va shoiri.

## Hayoti va faoliyati
Istanbulning Eğrikapı tumanida tugʻilgan, tugʻilgan joyi nomidan kelib chiqib *Eğrikapılı* taxallusi bilan tanilgan. Uning otasi Yusuf Efendi (vaf. 1729) Mulla Aşkî masjidining imomi hamda yetuk xattot edi.

Bolaligida Eğrikapılı otasi qoʻlida tahsil oldi, keyinroq saroy xattoti Yedikuleli Sayyid 'Abdulloh Efendining shogirdi boʻladi. 1705-yilda ustozidan ijozatnoma (sertifikat) olgan.

Mehmed Rasim ijodi bilan shuhrat qozonib, Sulton Ahmad III hukmronligi davridagi Lola davrida saroyning yirik xattotlaridan biriga aylandi. 1714-yilda Galata saroyida xattotlik oʻqituvchisi etib tayinlandi, 1737-yilda esa Topqopi saroyida shu vazifani bajardi. U Qurʼonning 60 dan ortiq qoʻlyozma nusxasini koʻchirganligi, shuningdek koʻplab bitiklarni yozganligi bilan mashhur, jumladan, Konstantinopoldagi Azap Kapida Saliha Sulton favvorasidagi yozuvlar ham shular jumlasidandir. Shuningdek u qogʻoz ebrusi sanʼatini ham yaxshi bilgan.

Rasim Mehmed yaxshi taʼlim olgan inson boʻlib, uch xil tilda sheʼrlar yozgan.

U 1169-yilda (1756-yil 14-may) sil kasalligidan vafot etib, Eğrikapı tashqarisidagi bir cherkovda dafn etilgan. Uning shogirdi Mestcizade Ahmad Efenci (vaf. 1761) qabr toshini bitgan.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* Osmanlı Tarihi: cilt. 2. kısım. Uzunçarşılı, İ.H. XVIII. yüzyıl (1959), İsmail Hakkı Uzunçarşılı, Enver Ziya Karal, p. 554
Mehmed Esad Yesariy

**Mehmed Esad Yesariy** (zamonaviy turk tili: *Mehmet Es’ad Yesârî*) (1798-yilda vafot etgan) (muqobil nomlari: Asad Yasariy, Taliknüvis Mehmed al-Assad, Şeyhülislam Veliyüddin Efendi) – XVIII asr Usmonlilar xattoti, oʻz davrining eng buyuk xattoti sifatida tanilgan.

## Hayoti va ijodi
Mehmed Esad Yesariy Istanbulda tugʻilgan, Kara Mahmud Ogʻaning oʻgʻli boʻlib, u Anadolining Bosh qozisi huzuridagi boshqaruvchi (bailiff) edi. Tanasining oʻng tomoni falaj boʻlib tugʻilgani sababli unga *Yesari* – „chapqoʻl“ maʼnosini anglatuvchi taxallus berilgan.

U oʻqishni Shayxulislom Veliyüddin Efendi (vaf. 1768) huzurida boshlagan, biroq sogʻligʻi yomonligi tufayli qabul qilinmagan. Shundan soʻng u Dedezoda Mehmed Efendi (vaf. 1758)dan taʼlim olgan; u darhol Yesariyning isteʼdodini tan olgan. U juda nimjon va kichik gavdali boʻlgan. Zaifligi sababli uni maxsus yasalgan savatda xonadan xonaga koʻtarib olib oʻtishgan.

U *[[Taʼliq|taʼliq]]* yozuvida usta boʻlib, uni takomillashtirgan va nihoyatda goʻzal asarlar yaratgan. Faoliyatining boshlarida u fors ustasi Mir Imod Hassaniyning *taʼliq* uslubiga ergashgan. Biroq ulgʻayib borgan sari fors unsurlarini oʻziga xos jihatlar bilan uygʻunlashtirib, oʻz uslubini shakllantirgan. Oxir-oqibat „usmonli uslubi“ (*[[Nastaʼliq|nastaʼliq]]*)ga aylangan bu uslub keyinchalik uning oʻgʻli tomonidan shunchalik sayqallanganki, natijada u forscha asl nusxadan ham ustun kelgan.

U Sulton Mustafo III ning saroyida xizmat qilgan va sulton buyurtmasi bilan koʻplab meʼmoriy yodgorliklar uchun yozuvlar yaratgan. U bir qator *qitʼalar*, *muralaakar* va *levhar*lar yaratgan. Shuningdek, u Sulton Mehmed II ning maqbarasi, Uskudardagi Haji Selim Ogʻa kutubxonasi, Beylerbeyi masjidi hamda Qora evnuxlar kazarmasi (haram ichida) devorlaridagi bitiklar kabi yozuvlarni ham yaratgan; bularning barchasi *taliq* yozuvining eng nafis namunalarini namoyon etadi.

Uning oʻgʻli va shogirdi Yasarizoda Mustafo Izzet (vaf. 1265/1849) ham mashxur xattotlardan boʻlgan. Boshqa taniqli shogirdlari orasida Mehmed Shehabeddin va Mir Emin (1758–1809) bor edi.

1792-yilda oʻgʻli Yesarini Makkaga haj safariga olib borgan. Shundan keyin uning ahvoli yomonlashib, 1798-yil 19-dekabrda vafot etgan. U Istanbulning Fotih tumanidagi Gelenbevi qismida joylashgan qabristonga dafn etilgan.

## Manbalar
Crematogaster batesi

**Crematogaster batesi** — Crematogastrini qabilasiga mansub chumoli turi. Ushbu tur 1911-yilda Forel tomonidan tavsiflangan.
## Manbalar
Sarbozor MFY Beshbola qishlog‘i

**[[Beshbola]] qishlog‘i** - G‘allaorol tumani Sarbozor mahallasi hududida joylashgan qishloq hisoblanadi. Beshbola qishlog‘i tuman hududidan kesib o‘tuvchi Xalqaro ahamiyatdagi M-39 avtomobil yo‘li yoqasida joylashganligi uchun xizmat ko‘rsatish va savdo-sotiq sohasi yaxshi rivojlangan.

**Beshbola** - qishloq nomining besh bola (yigit, oila), besh bo‘la (xolavachchalar) tashkil qilgan qishloq, kabi xalqona izohlari ham bor. Mutaxassislarning yozishicha, qovchin, kenagas, qo‘ng‘irot, yuz, qipchoq qabilalari tarkibiga kirgan urug‘. Masalan, qo‘ng‘irotliklarning oyinni bo‘limida, Zarafshon vodiysidagi qoraqalpoqlar va sariq qipchoqlar tarkibida, Farg‘ona qipchoqlarining, Surxondaryo turkman juzlarining bir urug‘i, Qashqadaryo qatag‘onlari va saroylarini tarkibida ham beshbola urug‘i bo‘lgan.

Beshbola - Jizzax yuz va qipchoqlarning urug‘I. Etnonim qishloq nomiga o‘tgan. Aholining etnik tarkibi inobatga olinib, qishloq nomlangan. Besh - etnonimiya va toponimiyada ko‘p, mo‘l, ortiq, noaniq miqdor ma’nolariga ega. Forish tumanida ham shu nom bilan qishloq mavjud.
Uzunbuloq MFY Avliyo qishlog‘i

***** - G‘allaorol tumanining Uzunbuloq mahallasi hududida joylashgan qishloq bo‘lib, Avliyo qishlog‘ida Sa’d ibn Abu Vaqqos ziyoratgohi joylashgan. Hozirgi kunda Sa’d ibn Abu Vaqqos ziyoratgohiga har kuni juda ko‘plab mahalliy va xorijiy turistlar dam olish maqsadida tashrif buyurishadi.*

**Avliyo** - qishloq nomiga o‘tgan avliyo so’zi arab tilidan xudoga yaqin odam ma’nosini ifodalaydi. Islom an'analarida avliyolar qaysidir bi rishi, xizmat yoki xislati tufayli Allohga yaqin bo‘lib qolgan, duolari mustajob, solih, qobil, kamtar kishilardir. Avliyolarni mozorlarini ziyorat qilib ruhiy ozuqa olish islom dinida savobli ishlardan xisoblanadi. Xalq orasida, avliyo xudo emas-xudo undan judo emas degan naql ham bor.

Qishloq nomi Sa’d ibn Abu Vaqqos ziyoratgohi bilan bevosita bog‘liq. Rivoyat qilishlaricha, Sa’d ibn Abu Vaqqos Makka ashroflaridan birining o’g’li. Muhammad alayhissalomga payg’ambarlik vahiyi kelgan paytda navqiron bir yigit bo‘lib islom diniga kiradi va sarkardalik xislatlarini namoyon qiladi. U hijratning 16 yili xalifa Umar ibn Xattobning Eron va Movarounnahrga yuborgan qo‘shiniga qo‘mondon etib tayinlanadi. Hozirgi Avliyo qishlog‘i atrofida o‘tgan bir jangda yaralanib, sinchilog‘i uzulib tushadi, hozirgi xonaqoh o‘rniga qoni to‘kiladi. Sarkardaning sinchilog‘ini qishloqning shimol tomonidagi qabristonga ko‘mishadi, tabarruk zotning qoni tomgan ko‘l bo‘yiga yaqin joyda ham xonaqoh bunyod etilgan.
Crematogaster biroi

**Crematogaster biroi** — Crematogastrini qabilasiga mansub chumoli turi. Ushbu tur 1897-yilda Mayr tomonidan tavsiflangan.
## Manbalar
Crematogaster aegyptiaca

**Crematogaster aegyptiaca** — Crematogastrini qabilasiga mansub chumoli turi. Tur asosan Misr hududida uchraydi.
## Manbalar

*

## Havolalar
*
Crematogaster brunnescens

**Crematogaster brunnescens** — Crematogastrini qabilasiga mansub chumoli turi. Ushbu tur 1863-yilda Motschoulsky tomonidan tavsiflangan. Tur Shri-Lankada endemik hisoblanadi.
## Manbalar
Chiquinha Gonzaga

**Chiquinha Gonzaga** — 1999-yilda suratga olingan Braziliya mini-seriali. Ssenariysi Lauro César Muniz va Marcílio Moraes tomonidan yozilgan bo‘lib, o‘qituvchi va bastakor Francisca Edwiges Neves Gonzaga hayotiga asoslangan. Serialga Jayme Monjardim, Luiz Armando Queiroz va Marcelo Travesso rejissyorlik qilgan.

## Manbalar

## Havolalar
*
Colégio Brasil

**Colégio Brasil** — Yoya Wursch tomonidan yaratilgan va bolalar uchun mo‘ljallangan Braziliya telenovellasi. Telenovella 1996-yil 6-maydan 1996-yil 20-sentabrgacha SBT telekanali orqali namoyish etilgan.

## Rollarda

## Manbalar

## Havolalar
*
Crematogaster buddhae

**Crematogaster buddhae** — Crematogastrini qabilasiga mansub chumoli turi. Ushbu tur 1902-yilda Forel tomonidan tavsiflangan. Tur Janubiy Osiyo va Janubi-Sharqiy Osiyoda uchraydi.
## Manbalar
Crematogaster butteli

**Crematogaster butteli** — Crematogastrini qabilasiga mansub chumoli turi. Ushbu tur 1913-yilda Forel tomonidan tavsiflangan.
## Manbalar
Corpo a Corpo

**Corpo a Corpo** — 1984-yilda efirga uzatilgan Braziliya telenovellasi. Telenovella TV Globo telekanalida namoyish etilgan. Ssenariysi Gilberto Braga va Leonor Brassères tomonidan yozilgan.

## Rollarda
*Antônio Fagundes — Osmar
*Gloria Menezes — Teresa
*Débora Duarte — Eloá
*Hugo Carvana — Alfredo
*Joana Fomm — Lúcia
*Marcos Paulo — Cláudio
*Lauro Corona — Rafa
*Malu Mader — Bia
*Dennis Carvalho — Maurício 

## Manbalar

## Havolalar
*Corpo a Corpo no Memória Globo 
*
O Cravo e a Rosa

**O Cravo e a Rosa** — Rede Globo telekanali tomonidan ishlab chiqarilgan va namoyish etilgan Braziliya telenovellasi. Telenovella 2000-yil 26-iyun kuni premyera qilingan va 2001-yil 10-mart kuni yakunlangan. Syujeti William Shakespearening *[[Qaysar qizning quyilishi]]* komediyasiga asoslangan.

## Manbalar

## Havolalar
*
Crematogaster capensis

**Crematogaster capensis** — Crematogastrini qabilasiga mansub chumoli turi. Ushbu tur 1862-yilda Mayr tomonidan tavsiflangan.
## Manbalar
Afgʻoniston taʼlim vazirligi

Afg‘oniston Ta’lim vazirligi (Dari: وزارت معارف افغانستان) (Pashto: د افغانستان د پوهنې وزارت) Afg‘onistonda ta’lim sohasiga oid siyosatni ishlab chiqish, ta’lim tizimini tashkil etish hamda uni nazorat qilish uchun mas’ul hisoblanadi. Uning bosh qarorgohi Kobul shahrida joylashgan. Ta’lim vazirligi Afg‘oniston ta’lim sohasidagi rivojlanishlar haqida jamoatchilikni xabardor qilish maqsadida yarim yilda bir marta hisobot taqdim etadi.

## Sobiq ta’lim vazirlari

* **[[Rasul Amin]]** (22.12.2001 – 06.2002)
* **[[Yunus Qonuniy]]** (06.2002 – 31.08.2004)
* **[[Ahmad Mushohid]]** (31.08.2004 – 12.2004)
* **[[Nur Muhammad Qarqeen]]** (23.12.2004 – 02.03.2006)
* **[[Hanif Atmar]]** (03.2006)
* **[[Doktor Faruq Vardak]]** (22.10.2008 – 30.09.2014), ikkinchi muddatga Wolesi Jirga tomonidan tasdiqlangan (03.01.2010)
* **[[Doktor Faruq Vardak]]** – vaqtinchalik vazir (01.10.2014)

* Ta’lim vazirligi vaqtinchalik vaziri **[[Muhammad Osif Nang]]** (09.12.2014)

* **[[Doktor Asadulloh Hanif Balxiy]]** (18.04.2015; 22.05.2016; 13.11.2016) – impichment qilingan va vaqtincha lavozimda
* **[[Muhammad Shoh Ibrohim Shinvariy]]** – nomzod (23.11.2017)
* **[[Doktor Mirvays Balxiy]]** – vaqtinchalik (19.03.2018; 07.01.2019)
* **[[Shayx Mavlaviy Munir Nurulloh]]** (11.09.2021)
* **[[Mavlaviy Habibulloh Oqa]]** – vaqtinchalik (20.09.2022)

----

## Ta’lim vaziri o‘rinbosarlari

### '''Ma’muriyat va moliya bo‘yicha o‘rinbosar'''
**[[Sulaymon Kakar (Muhammad Sulaymon Kakar)]]** (22.02.2010)

v.b. – **[[Muhammad Siddiq Patman]]** (2006; 26.03.2011)

## Islomiy ta’lim ishlari bo‘yicha o‘rinbosar
**[[Doktor Shafiq Samim]]** (18.10.2011)

## Texnik baholash bo‘yicha ta’lim vaziri o‘rinbosari

* **[[Sarvar Aziziy]]** (09.08.2010)
* **[[Muhammad Osif Nang]]** (28.12.2010)
* **[[Asadulloh Mohaqiq]]** (13.10.2014; 01.01.2017)

## Ta’lim vazirligi o‘rinbosarlari

* **[[Doktor Muhammad Ibrohim Shinvariy]]** (11.11.2017)
* **[[Abdul Hakim Himmat]]** (29.03.2022)
* **[[Mavlaviy Saxiulloh]]** (05.10.2021)
* **[[Mavlaviy Said Ahmad Shahidxel]]** (22.11.2021)
Dancin' Days

**Dancinʼ Days** – TV Globo tomonidan ishlab chiqarilgan Braziliya telenovellasi. Telenovella 1978-yil 10-iyul kuni premyera qilingan va 1979-yil 26-yanvar kuni yakunlangan. Jami 173 qismdan iborat.

## Manbalar

## Havolalar
*
Decadência

**Decadência** — Rede Globo tomonidan ishlab chiqarilgan Braziliya mini-seriali. 1995-yil 5-sentabrdan 1995-yil 22-sentabrgacha namoyish etilgan. Jami 12 qismdan iborat.

## Rollarda

;Maxsus mehmonlar
;

;Tashrif buyurganlar

;Mehmon aktyorlar

## Manbalar

## Havolalar
Desejo Proibido

**Desejo Proibido** — TV Globo tomonidan ishlab chiqarilgan Braziliya telenovellasi. Telenovella 2007-yil 5-noyabrdan 2008-yil 2-maygacha efirga uzatilgan.

## Havolalar
*''Desejo Proibido'' (Official Website) 
*