open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Yesen Topoyev

**Yesen Tolenovich Topoyev** () - qirgʻiz generali va Qirgʻiziston sobiq mudofaa vaziri.

## Faoliyati

### Sovet Armiyasidagi xizmati
1952-yil 28-fevralda Qizilqiya shahrida tugʻilgan. 1969-yilda Sovet Armiyasi safiga borgan. Toshkent oliy umumqoʻshin qoʻmondonlik bilim yurtida tahsil olib, uni 1973-yilda tugatadi. Yesen Topoyev keyin zudlik bilan Vengriya Xalq Respublikasiga yuboriladi. U yerda janubiy kuchlar guruhida motorli miltiq otryadiga qoʻmondonlik qilgan. Uch yildan soʻng, Rossiya janubidagi Shimoliy Kavkaz harbiy okrugida polk komandiri sifatida xizmatga chaqiriladi. 1985-yilda Frunze nomidagi harbiy akademiyani (hozirgi Rossiya Federatsiyasi Qurolli kuchlarining umumiy harbiy akademiyasi) tamomlagan. Shundan beri Sovet Ittifoqi tarqagunga qadar Rossiyaning sharqiy qismidagi turli boʻlinmalarda, shu jumladan Blagoveshchenskdagi miltiq boʻlinmasida xizmat qilgan.

### Rossiyadagi faoliyati
1990-yillarning boshi va oʻrtalarida Yesen Topoyev Rossiya Qurolli Kuchlarida ofitser boʻlib, shu vaqt ichida ham oʻqishni davom ettirgan. 1992—1993-yillarda Uzoq Sharq harbiy okrugidagi 8-motorli otishmalar diviziyasi komandir oʻrinbosari boʻlgan. Rossiya Qurolli Kuchlari Bosh shtabining Harbiy akademiyasini tamomlagan.

### Qirgʻizistonga qaytishi
1995-yilda qaytib kelib, darhol Qirgʻiziston Respublikasi Qurolli Kuchlari Bosh shtabi boshligʻi boʻladi. Bu lavozimda 1999-yilgacha faoliyat koʻrsatgan. U ishdan boʻshatilgan yil, qisqa muddatga Davlat xavfsizlik xizmati rahbari va bir vaqtning oʻzida Qirgʻiziston Xavfsizlik kengashi kotibi lavozimlarida ishlaydi. Botken mojarosi boshlanganidan koʻp oʻtmay, urush zonasiga yuboriladi. 1999-yil 29-avgustda general Mirzakan Subanov oʻrniga oʻsha paytda general-mayor Topoyev Mudofaa vaziri etib tayinlangan. Uning tayinlanishi natijasida operatsiyaning keyingi bosqichlarida barcha harbiy harakatlarga rahbarlik qilgan.

Yesen Topoyev 2003-yil oktyabr oyida Rossiya Qurolli Kuchlarining Kant aviabazasi ochilishida raislik qiladi. Tashrif buyurgan Amerika delegatsiyasi bilan uchrashuvda AQShning terrorga qarshi urushdagi rolini kinoya qilib tanqid qiladi: „Amerikadagi prezidentingizga ayting, u kimga qurol berayotganiga eʼtiborli boʻlsin, Afgʻoniston va Pokiston Sovetlarga qarshi kurashadi“,-degan edi. Prezident Asqar Akayevning eng yaqin amaldorlaridan biriga aylangan Topoyev harbiy unvonlarda tez koʻtarilib, general-leytenant unvoniga tayinlanadi. 2002-yilda general-polkovnik, 2004-yil avgustida esa armiya generali (Bunday harbiy unvonga ega boʻlgan shaxs Qirgʻizistonda yagona). 2005-yilgi lola inqilobi paytida Qirgʻiziston Bosh vaziri Qurmanbek Bakiyevga isteʼfoga chiqish toʻgʻrisida ariza berib, mamlakatni tark etgan. OAV maʼlumotlariga koʻra, Topoyev hozirda Moskvada „Rosoboroneksport“ bosh direktorining maslahatchisi sifatida faoliyat koʻrsatmoqda.

## Manbalar
Sallama ummu Abdulloh

**Sallama Ummu Abdulloh** () Abbosiylar sulolasining asosiy ajdodi. Muhammad al-Imomning rafiqasi hamda Abbosiylar davlatiga Mansur nomi bilan xalifa boʻlgan Abdullohning onasi.

Sallama Muhammad ibn Alining xotini edi. Magʻriblik. Muhammadga 713/14-yilda turmushga chiqqan. Abbosiylarning ajdodi. Barcha Abbosiy xalifalar Sallamaning avlodlari, faqatgina as-Saffoh oʻgay oʻgʻli boʻlgan. Muhammadning qonuniy xotinimi yoki oddiy kanizagimi, bu bahsli masala. As-Suyutiyning *[[Xalifalar tarixi]]* kitobiga koʻra, Mansur hijriy 95—158-yillarda (milodiy 714—775-yil 6-oktyabr) yashagan. Abdulloh 714-yilda (hijriy 95) Hijozdan hijrat qilingandan keyin Humaymadagi (hozirgi Iordaniya) Abbosiylar xonadonida dunyoga kelgan. Mansurning onasi berber qul ekani haqida maʼlumotlar mavjud. Sallama, ehtimol Umaviylarning Magʻribni zabt etishi paytida asirga olinib, keyinchalik Muhammad egalik qilgan boʻlishi mumkin.

Eri, Muhammad ibn Ali ibn Abdulloh Ali ibn Abdulloh ibn Abbosning oʻgʻli, Abbos ibn Abdulmuttalibning katta nabirasi va Islom payg‘ambari Muhammadning amakisi edi. U Iordaniyadagi Humayma hududida tugʻilgan. Dastlabki ikki Abbosiy xalifa: as-Saffoh va Mansurlarning otasi boʻlib, Abbosiylar sulolasining bevosita ajdodi edi.

Sallam 740-yillarda, erining vafotidan qisqa vaqt oʻtib, vafot etgan. 

## Avlodlari

## Yana qarang
* Banu Hoshim

## Manbalar

## Adabiyotlar
* Masʼudiy. *The Meadows of Gold, The Abbasids*. transl. Paul Lunde and Caroline Stone, Kegan Paul, London and New York, 1989.
* Suyutiy. *[[History of the Caliphs]]*.
Javier Milei

**Javier Milei** (; 1970-yil 22-oktyabr, Buenos Ayres, Argentina) — argentinalik siyosat va davlat arbobi, iqtisodchi, tadbirkor. 2023-yilning 20-noyabridan Argentinaning saylangan prezidenti. Libertarianlardan chiqqan tarixdagi birinchi prezident. 2019-yildan „La Libertad Avanza“ siyosiy koalitsiyasi yetakchisi. 2021-yildan Buenos Ayres Deputatlar palatasi aʼzosi. 

Siyosatga kirib kelguniga qadar iqtisodchi hamda iqtisod va siyosatga oid koʻplab kitoblar muallifi sifatida tanilgan. U iqtisodda Avstriya maktabi tarafdori. Fiksal siyosat olib borgani tufayli avvalgi davrlardagi Argentina hukumatlarini tanqid qilgan va davlat xarajatlari kamayishi tarafdori boʻlgan. Makroiqtisodiyot, iqtisodiy oʻsish, mikroiqtisodiyot va iqtisodchilar uchun matematika kurslari boʻyicha unversitetda dars bergan.
## Tarjimai holi
Javier Milei 1970-yil 22-oktyabrda Buenos Ayresning Palermo tumanida kelib chiqishi italiyalik boʻlgan oilada tugʻilgan.  Otasi — Norberto Horacio Milei — avtobus haydovchisi boʻlib ishlagan, onasi — Alicia Luján Lucich — uy bekasi.

Javier Milei „Cardinal Copello“ oʻrta maktabida oʻqigan. 1989-yilgacha „Chacarita Juniors“ futbol klubida darvozabon ampluasida oʻynagan. Shuningdek, asosan The Rolling Stones guruhining qoʻshiqlarini kover tarzida kuylagan „Everest“ guruhi tarkibida qoʻshiq ham kuylagan.

## Manbalar
Li Sinbon

**Li Sinbon**, shuningdek, **Li Sin Bon** (1919-yil, Primorsk viloyati, Nikolsk-Ussuriysk tumani, Putsilovka qishlogʻi – vafot etgan yili nomaʼlum) – Oʻzbekiston SSR, Toshkent viloyati, Oʻrta Chirchiq tumanidagi „Polyarnaya zvezda“ kolxozining agronomi. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1950).

## Hayoti
Li Sinbon 1919-yilda Nikolsk-Ussuri tumani Putsilovka qishlogʻida dehqon oilasida tugʻilgan. 1937-yilda ota-onasi bilan birga Oʻzbekiston SSR Toshkent viloyatidagi maxsus posyolkaga surgun qilinadi. Oʻrta maktabning 9-sinfini tamomlagan. Oʻrta Chirchiq tumanidagi koreyslarning „Polyarnaya zvezda“ kolxozida sholichilik brigadasida oddiy kolxozchi boʻlib ishlagan.

1948-yildagi erishgan mehnat yutuqlari uchun Li Sinbonnga 1949-yilda Lenin ordeni berilgan.

Li Sinbon jamoasi 1949-yilda 5 gektar yerning har gektaridan oʻrtacha 80,6 sentnerdan sholi oldi. SSSR Oliy Soveti Prezidiumining 1950-yil 13-iyundagi farmoni bilan „Kolxozda barcha turdagi majburiy topshiriqlar va shartnomalarni toʻliq bajargani, sugʻoriladigan yerlarda qishloq xoʻjaligi mahsulotlari, sholidan yuqori hosil olgani uchun“ Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan. Shuningdek, „1948-yilda MTS ishi uchun natura toʻlovlari va 1949-yil bahorgi ekinlarni ekish uchun tayyorlash, ularni toʻliq miqdorida urugʻlik bilan taʼminlashdagi ishtiroki uchun“ Lenin ordeni hamda "Oʻroq va Bolgʻa" oltin medali berilgan.

Xuddi shu farmon bilan Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni „Polyarnaya zvezda“ kolxozining toʻrtta kolxozchisiga berildi: Kim Pendyu, Park Bong Chun, Li Gvanok va Xe Rim.

Oʻlim sanasi aniq emas.

## Mukofotlari
* Sotsialistik Mehnat Qahramoni
* Lenin ordeni – ikki marta (1949, 1950)

## Adabiyotlar
* Шин Д. В., *Советские корейцы Герои Социалистического труда*, Алматы: Service Press, 2019
* З. В., Пан Н. Г. *Герои Социалистического Труда — казахстанцы*, Алма-Ата, 1969—1985, тт. 1-5
* Мен Д. В., Квон Л. А., Ким, *Советские корейцы Казахстана*, Алматы, 1992
* Ким П. Г., *Корейцы Республики Узбекистан*, Ташкент: Узбекистон. 1993
* Кан Г. В., *История корейцев Казахстана*, Алматы: Гылым, 1995
* Ким Г. Н., Мен Д. В., *История и культура корейцев Казахстана*, Алматы: Гылым, 1995
* Ким Б. И., *Корейцы Узбекистана. Кто есть кто*, Ташкент, 1999

## Manbalar
Nikolay Li

**Nikolay Li** (1920-yil, Uzoq Sharq Respublikasi, Primorsk viloyati Nikolsk-Ussuriysk tumani, Gorniy Xutor qishlogʻi – 1978-yil, Toshkent viloyati) – Oʻzbekiston SSR, Toshkent viloyati, Oʻrta Chirchiq tumanidagi „Polyarnaya zvezda“ kolxozining rahbari. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1949).

## Hayoti
Nikolay Li 1920-yilda Nikolsk-Ussuriysk tumani, Gorniy Xutor qishlogʻida dehqon oilasida tugʻilgan. 1936-yilda yetti yillik maktabni tamomlagan. 1937-yilda ota-onasi bilan birga Oʻzbekiston SSR Toshkent viloyatidagi maxsus posyolkaga surgun qilinadi. Quyi Chirchiq tumanidagi Budyonniy nomidagi kolxozda yashagan. 1940-yildan Oʻrta Chirchiq tumanidagi „Yangi yoʻl“ kolxozida oddiy kolxozchi va 1945-yildan „Polyarnaya zvezda“ kolxozida oddiy kolxozchi, brigada rahbari, brigadir, sholichilik jamoasi rahbari boʻlgan.

1948-yilda Nikolay Lining boʻlinmasi 5,1 gektar maydonning har gektaridan oʻrtacha 81,8 sentner sholi yigʻib oldi. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1949-yil 18-maydagi farmoni bilan u Lenin ordeni va "Oʻroq va Bolgʻa" oltin medali hamda Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan.

Nikolay Li 1948-yilgi mehnat yutuqlari uchun 1949-yilda ikkinchi bor Lenin ordeni bilan taqdirlangan. 1958-yilda u Sovet Ittifoqi Kommunistik partiyasi aʼzoligiga qabul qilindi. Xalq xoʻjaligi yutuqlari Butunittifoq koʻrgazmasida bir necha bor qatnashgan (1957, 1970, 1972, 1973).

Toshkent viloyati xalq deputatlari Orjonikidze tuman Kengashining deputati va ijroiya qoʻmitasi aʼzosi etib saylangan.

1978-yil vafotigacha kolxozda ishladi. U Oʻrta Chirchiq tumani, Kim Pen Xva nomidagi sobiq kolxoz qabristoniga dafn etilgan.

## Mukofotlari
* Sotsialistik Mehnat Qahramoni
* Lenin ordeni – ikki marta (1949, 1950)
* Mehnat Qizil Bayroq ordeni (1958)
* "Shavkatli mehnati uchun" medali (1951)
* „1941–1945-yillardagi Ulugʻ Vatan urushidagi jasoratli mehnati uchun“ medali
* „Vladimir Ilich Lenin tavalludining 100 yilligi munosabati bilan“ medali

## Adabiyotlar
* Шин Д. В., *Советские корейцы Герои Социалистического труда*, Алматы: Service Press, 2019
* З. В., Пан Н. Г. *Герои Социалистического Труда — казахстанцы*, Алма-Ата, 1969—1985, тт. 1-5
* Мен Д. В., Квон Л. А., Ким, *Советские корейцы Казахстана*, Алматы, 1992
* Ким П. Г., *Корейцы Республики Узбекистан*, Ташкент: Узбекистон. 1993
* Кан Г. В., *История корейцев Казахстана*, Алматы: Гылым, 1995
* Ким Г. Н., Мен Д. В., *История и культура корейцев Казахстана*, Алматы: Гылым, 1995
* Ким Б. И., *Корейцы Узбекистана. Кто есть кто*, Ташкент, 1999

## Manbalar
Pak Bon Chun

**Pak Bon Chun** (1926-yil 8-fevral, Primorsk viloyati, Nikolsk-Ussuriysk tumani, Synxinchon qishlogʻi – 2013-yil 20-noyabr, Sankt-Peterburg) – Oʻzbekiston SSR, Toshkent viloyati, Oʻrta Chirchiq tumanidagi „Polyarnaya zvezda“ kolxozining agronomi. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1966).

## Hayoti
Pak Bon Chun 1926-yilda Primorsk viloyati, Nikolsk-Ussuriysk tumani, Synxinchon qishlogʻida tugʻilgan. 1937-yilda qishlogʻidagi boshqa koreyslar bilan birga O‘zbekiston SSRning Oʻrta Chirchiq tumaniga surgun qilinadi. U Oʻrta Chirchiq tumanidagi „Polyarnaya zvezda“ kolxozida oddiy kolxozchi boʻlib ishlagan, uning raisi ikki marotaba Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvonini olgan Kim Pen Xva boʻlgan.

Pak Bon Chun jamoasi 1949-yilda 5 gektar yerning har gektaridan oʻrtacha 81,1 sentnerdan sholi oldi. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1950-yil 13-iyundagi Farmoni bilan „Kolxozda barcha turdagi majburiy topshiriqlar va shartnomalarni toʻliq bajargani, sugʻoriladigan yerlarda qishloq xoʻjaligi mahsulotlari, sholidan yuqori hosil olgani uchun“ Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan. Shuningdek, „1948-yilda MTS ishi uchun natura toʻlovlari va 1949-yil bahorgi ekinlarni ekish uchun tayyorlash, ularni toʻliq miqdorida urugʻlik bilan taʼminlashdagi ishtiroki uchun“ Lenin ordeni hamda "Oʻroq va Bolgʻa" oltin medali berilgan. 1953-yilda Sovet Ittifoqi Kommunistik partiyasi aʼzoligiga qabul qilingan.

Xuddi shu farmon bilan Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni "Polyarnaya zvezda" kolxozining to'rtta kolxozchisiga berildi: Kim Pendyu, Li Gvanok, Li Sinbon va Xe Rim.

Keyinchalik 1991-yilda u Leningrad viloyatiga ko'chib o'tgan. Pak Bon Chun 2013-yil 20-noyabrda vafot etgan.

## Mukofotlari
* Sotsialistik Mehnat Qahramoni
* Lenin ordeni

## Manbalar
Sirlibek Bayjanov

**Sirlibek Bayjanov** (1912-yil 15-may, Rossiya imperiyasi, Turkiston viloyati, Chingeldi qishlogʻi – 1986-yil 27-yanvar) – temiryoʻlchi, Qozogʻiston temir yoʻli boshligʻining birinchi oʻrinbosari, Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1959). Qozogʻiston SSR Oliy Kengashi deputati.

## Hayoti
Sirlibek Bayjanov 1912-yil 15-mayda Turkiston viloyatining Chingeldi qishlogʻida tugʻilgan.

U 1931-yildan mashinist yordamchisi boʻlib ishlagan. 1937-yilda Toshkent temir yoʻl transporti muhandislari institutini tamomlagan. Bir muddat shu institutda dars bergan.

Sirlibek Bayjanov Ulugʻ Vatan urushida qatnashgan. 1946-yilda demobilizatsiyadan soʻng Turkiston stansiyasi temir yoʻl deposi boshligʻining oʻrinbosari boʻlgan. Keyinchalik, Qozogʻiston temir yoʻlining Aris boʻlimi bosh muhandisi hamda boshligʻi lavozimlarida ishlagan.

Aris filiali bosh muhandisi sifatida u temir yoʻl poyezdlari ekspluatatsiyasiga ratsionalizatorlik usullarini joriy etgan. Buning natijasida mehnat unumdorligi 42 foizga oshgan. Ushbu yutuqlari uchun u Qozogʻiston SSR Oliy Kengashining Faxriy yorligʻi bilan taqdirlangan. 1959-yilda Sirlibek Bayjanovga Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni berilgan. SSSR Oliy Soveti Prezidiumining 1959-yil 1-avgustdagi farmoni bilan Lenin ordeni hamda "Oʻroq va Bolgʻa" oltin medali berilgan.

Sirlibek Bayjanov 1960-yilda Qozogʻiston temir yoʻli boshligʻining birinchi oʻrinbosari etib tayinlandi. Keyinchalik esa Qozogʻiston SSR Oliy Kengashiga deputat etib saylangan.

Sirlibek Bayjanov 1986-yil 27-yanvarda vafot etgan.

## Mukofotlari
Sirlibek Bayjanov 1959-yil 1-avgustda SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining farmoni bilan Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan. 1959-yilda Lenin ordeni topshirilgan. Shuningdek, u Qizil Yulduz ordeni, Mehnat Qizil Bayroq ordeni, „Harbiy xizmatlari uchun“ ordeni hamda „1941–1945-yillardagi Ulugʻ Vatan urushida Germaniya ustidan qozonilgan gʻalaba uchun“ medali bilan mukofotlangan.

## Adabiyotlar
* *Музалевский М. В.* Герои Социалистического Труда. Биобиблиографический словарь. — М.: РИЦ «Кавалер», 2009. — Т. 3. — 181 с.
* ҚазССР. Қысқаша энциклопедия, 2-том. - Алматы, 1987.

## Manbalar
Magomet Botashev

**Magomet Abdurzakovich Botashev** (1921-yil 5-may, RSFSR, SSSR, Karachay milliy okrugi, Xurzuk qishlogʻi – 2006-yil 6-may) – sovet partiya yetakchisi, davlat arbobi, Qorachoy-Cherkasiya viloyat ijroiya qoʻmitasi raisi (1964–1979). Millati qorachoy.

## Hayoti
Magomet Abdurzakovich Botashev 1921-yil 5-mayda tugʻilgan. Uning kelib chiqishi qadimgi qorachoy qishlogʻi Xurzuk urugʻidan. Toʻrt aka-singilning eng kenjasi hisoblanadi. Otasi u hali bir yoshga toʻlmaganida vafot etgan. Bolaligi va yoshligi Kislovodskda oʻtgan, u yerda maktabni oltin medal bilan tamomlagan. Keyin Tbilisidagi sanoat institutiga oʻqishga kirgan va oʻqish payti armiyaga chaqirilgan. Magomet Abdurzakovich Botashev Sovet-fin urushi hamda Ulugʻ Vatan urushi qatnashchisi. U artilleriya ofitseri boʻlgan, koʻplab harbiy mukofotlar bilan taqdirlangan hamda Stalingrad mudofaasi va Kursk janglarida qatnashgan. Urushdan keyingi davrda qorachoylar bilan birga Oʻrta Osiyoga surgun qilingan. Bir muddat Toshkentda yashagan va Toshkent temir yoʻl transporti muhandislari institutini tamomlagan. Qatagʻonga uchragan xalqlarni oʻz vataniga qaytarish harakatining faol ishtirokchisi boʻlgan.

Magomet Abdurzakovich Botashev 1939–1945-yillar Qizil Armiya safidada xizmat qilgan. 1957–1965-yillarda KPSS Qorachoy shahar qoʻmitasi kotibi, Qorachoy-Cherkasiya viloyati rejalashtirish komissiyasining raisi boʻlgan. 1965–1979-yillarda Qorachoy-Cherkasiya viloyati ijroiya qoʻmitasi raisi, 1979–1989-yillarda SSSRning Polshadagi savdo vakolatxonasi raisining oʻrinbosari boʻlgan.

Magomet Abdurzakovich Botashev 1989-yildan nafaqaga chiqqan hamda 2006-yil 6-mayda 85 yoshida vafot etgan.

## Mukofotlari
Magomet Abdurzakovich Botashev „Birinchi darajali Vatan urushi“ va „Qizil Yulduz“ ordenlari, uchta „Mehnat Qizil Bayroq“ ordeni, „Shon-sharaf belgisi“ ordeni hamda „Jasorat uchun“, „Stalingrad mudofaasi uchun“ va „Germaniya ustidan qozonilgan gʻalaba uchun“ kabi koʻplab medallar bilan taqdirlangan. U 1997-yilda II darajali „Vatanga xizmatlari uchun“ ordeni, 2001-yilda esa „Doʻstlik“ ordeni bilan mukofotlangan.

## Manbalar

## Havolalar
* 🎓 Botashev Magomet Abdurzakovich – Istoricheskiy Cherkessk : Ensiklopediya
* https://web.archive.org/web/20081222170630/http://www.kchr.info/news/1289-.html
* Botashev Magomed Abdurzakovich (1921—2006)
* V Karachaevo-Cherkesii uvekovechili pamyat zaslujennix zemlyakov
Yesen Duysenov

**Yesen Duysenovich Duysenov** (; 1911-yil – 1983-yil) – temir yoʻl transporti sohasidagi qozoq va sovet davlat arbobi, Olmaota shahar kengashi raisi (1960—1975).

## Hayoti
Yesen Duysenov 1911-yilda Turkiston viloyati, Suzoq tumani, Jenis qishlog‘ida tugʻilgan. Besh yoshida yetim qolib, amakisining qoʻlida katta boʻlgan. 1924—1928-yillarda Turkiston shahridagi bolalar uyida yashagan. U 1928–1937-yillarda Toshkentda yashagan. 1928-yildan Toshkentdagi oʻrmon xoʻjaligi texnikumida, soʻngra suv xoʻjaligi tayyorlov boʻlimida oʻqigan. 1932–1937-yillarda Toshkent temir yoʻl muhandislari institutining ekspluatatsiya boʻlimida tahsil olgan.

Yesen Duysenov institutni tugatgach, Jambul yoʻl boshqarmasi texnik boʻlimi boshligʻi, yoʻl boshqarmasida yoʻl harakati xizmati katta muhandisi, stansiya muhandisi boʻlib ishlagan. 1940-yilda Turksib uchun anchagina katta boʻlgan Chu uchastkasi stansiyasining boshligʻi qilib tayinlangan va uch yildan soʻng Olmaota transport boshqarmasi boshligʻi oʻrinbosari lavozimiga koʻtarilgan.

1946-yil sentyabr oyida SSSR Vazirlar Kengashining „Yoʻl boʻlimlarini temir yoʻl transportining mustaqil tuzilmalari sifatida toʻliq iqtisodiy asosda tashkil etish toʻgʻrisida“gi qarori qabul qilingan. Unga koʻra yoʻl boʻlimlari yuridik shaxs huquqiga ega boʻlgan. Shu bilan birga, Yesen Duysenov harakatning Olmaota boʻlimi rahbari lavozimiga tayinlangan. U yangi boʻlim tuzilmasini tuzgan va transport vazifalarini qatʼiy bajargan. 1948-yilda Qaragʻanda temir yoʻli boshligʻining oʻrinbosari lavozimiga tayinlangan.

Yesen Duysenov istiqbolli rahbar sifatida 1951-yilda Mudofaa vazirligining temir yoʻl transporti akademiyasiga yuborilgan. Biroq, lavozimda koʻtarilish oʻrniga Turkiston-Sibir yoʻlining Matay boʻlimi boshligʻi etib tayinlangan va 1955-yilda Olmaota yoʻli boʻlimi boshligʻi lavozimiga oʻtkazilgan. Yesen Duysenov Temir yoʻllar vazirligi va Sanoat kasaba uyushmasi Markaziy qoʻmitasining maxsus nishoni bilan taqdirlangan.

Ushbu muvaffaqiyatlardan soʻng Yesen Duysenov Qozogʻiston SSR Kommunistik partiyasi Markaziy Qoʻmitasining transport va aloqa boʻlimi mudiri etib tayinlangan. Bu lavozimda u Qozogʻiston SSR rahbariyatiga Olmaotada boshqaruv markazi bilan yagona Qozogʻiston temir yoʻlini yaratishni taklif qilgan. Temir yoʻl 1958-yil 13-iyunda ishga tushgan hamda I.A.Zadorojniy uning boshligʻi, Yesen Duysenov esa uning oʻrinbosari etib tayinlangan.

Yesen Duysenov 1983-yilda Qozogʻiston SSRning Olmaota shahrida vafot etgan.

## Mukofotlari
* Ikkita Mehnat Qizil Bayroq ordeni (1959; 1971).

## Manbalar
Filipp Prass

**Filipp Mixaylovich Prass** (1909-yil 22-fevral, Yekaterinoslav gubernatorligi, Rossiya imperiyasi – 1965-yil, Toshkent viloyati Oʻzbekiston SSR) – sovet partiya yetakchisi. 1928-yildan Butunittifoq Kommunistik partiyasi (bolsheviklar) aʼzosi.

## Hayoti
Filipp Mixaylovich Prass 1909-yil 22-fevralda Yekaterinoslav gubernatorligi Shtormovo qishlogʻida tugʻilgan.

1925–1927-yillarda Lisichansk kon boshqarmasining konchilik va sanoat maktabida oʻqigan. 1927–1929-yillarda Lisichanskiy kon boshqarmasining 1-sonli konida tamirchi hamda komsomol qoʻmitasi kotibi boʻlib ishlagan. 1929–1930-yillarda Lisichanskiy respublika komsomol qoʻmitasi, 1930–1931-yillarda Gorlovka respublika komsomol qoʻmitasi kotibi boʻlgan.

Filipp Mixaylovich Prass 1931-yilda Lisichansk konchilik institutiga oʻqishga kirgan va uni 1934-yilda bitirgan.

U 1934–1935-yillarda K.E.Voroshilova nomidagi kon uchastkasi boshligʻi, 1936–1937-yillarda V.V.Molotova nomidagi kon boshligʻi, 1937—1939-yillarda esa K.E.Voroshilova nomidagi kon boshligʻi boʻlgan. 1939-yil martdan 1939-yil oktyabrgacha Kuzbassdagi yer osti yongʻinlarini bartaraf etish boʻlimini boshqargan.

Filipp Mixaylovich Prass 1940—1941-yillarda Bolsheviklar Butunittifoq Kommunistik partiyasi Prokopyevsk davlat qoʻmitasining ikkinchi kotibi, 1941—1943-yillarda Butunittifoq Kommunistik partiyasi Novosibirsk viloyat qoʻmitasining kadrlar boʻyicha kotibi, 1943–1944-yillarda Butunittifoq Kommunistik partiyasi Kemerovo viloyat qoʻmitasining kadrlar boʻyicha kotibi, 1944–1945-yillarda Butunittifoq Kommunistik partiyasi Kemerovo davlat qoʻmitasining ikkinchi kotibi, 1945–1946 KPSS Kemerovo viloyat qoʻmitasining uchinchi kotibi, 1946–1947-yillarda KPSS Kemerovo viloyat qoʻmitasining ikkinchi kotibi boʻlgan.

1947–1948-yillarda Bolsheviklar Butunittifoq Kommunistik partiyasi Markaziy Komiteti Kadrlar boshqarmasining kadrlar va partiya tashkilotlari boʻlimi boshligʻining oʻrinbosari lavozimida ishlagan.

1948–1949-yillarda Bolsheviklar Butunittifoq Kommunistik partiyasi Markaziy Qoʻmitasining inspektori boʻlgan.

1950-yil yanvardan 1954-yil yanvargacha KPSS Molotov viloyat qoʻmitasining birinchi kotibi boʻlgan. U Moskvaga KPSS viloyat qoʻmitalari kotiblarini qayta tayyorlash kurslariga yuborilgan, soʻngra Oʻzbekistonda partiya organlarida ishlagan. Samarqand viloyati partiya qoʻmitasining ikkinchi kotibligidan chetlashtirilgan va KPSS aʼzoligidan chiqarib yuborilgan. Soʻngra Toshkent viloyatining Angren shahriga ishga oʻtgan va u yerda oʻzining asosiy mutaxassisligi boʻyicha ishlagan. U 1965-yil iyun oyida partiyaga qayta qabul qilingan.

Filipp Mixaylovich Prass 1965-yil 1-fevralda Toshkentda vafot etgan.

## Mukofotlari
* „Hurmat Belgisi“ ordeni (1942).
* Lenin ordeni (1945).
* Mehnat Qizil Bayroq ordeni (1945).

## Manbalar
Pak In Bok

**Pak In Bok** (1922-yil 15-sentyabr, Nam-Proxori qishlogʻi, Iman tumani, Primorskiy viloyati, Uzoq Sharq Respublikasi – 1972-yil 7-avgust) – Oʻzbekiston SSR Toshkent viloyati Quyi Chirchiq tumanidagi Mikoyan nomidagi kolxoz aʼzosi. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1951).

## Hayoti
Pak In Bok 1922-yilda Primorsk viloyati, Imon tumani, Nam-Proxori qishlogʻida dehqon oilasida tugʻilgan. 1937-yilda Oʻzbekiston SSR Toshkent viloyatidagi maxsus posyolkaga surgun qilingan. Pak In Bok 1938-yilda Budyonniy kolxozidagi kichik maktabning 6-sinfini tamomlagan. 1939-yildan Oʻrta Chirchiq tumanidagi „Shimoliy mayoq“ kolxozida oddiy kolxozchi, keyin Yuqori Chirchiq tumanidagi „Politotdel“ kolxozida oddiy kolxozchi (1945—1947), 1950-yildan Quyi Chirchiq tumani Mikoyan kolxozining dala mudiri boʻlgan. Pak In Bok 1950-yilda oʻz kolxozida yuqori hosil olishdagi mehnati uchun Mehnat Qizil Bayroq ordeni bilan taqdirlangan.

1950-yilda Park In Bok jamoasi 4,3 gektar maydonning har gektaridan oʻrtacha 100,4 sentnerdan yashil kanop poyasi oldi. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1951-yil 17-iyuldagi farmoni bilan unga Lenin ordeni va "Oʻroq va Bolgʻa" oltin medali hamda Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni berilgan.

Keyingi yillarda Quyi Chirchiq tumani Stalin nomidagi kolxozning rais yordamchisi (1951—1953), Quyi Chirchiq tumani Dimitrov nomidagi kolxozning oddiy kolxozchisi (1953—1961) sifatida mehnat faoliyatini olib bordi. Oʻrta Chirchiq tumani „Kommunizm“ kolxozi (1964—1965), Oʻrta Chirchiq tumanidagi „Polyarnaya zvezda“ kolxozida agronom boʻlgan (1960-yillarning oxirlarida).

1972-yil avgust oyida vafot etdi. Toshkent viloyati, Oʻrta Chirchiq tumani, Toʻytepa qishlogʻi qabristoniga dafn etilgan.

## Mukofotlari
* Sotsialistik Mehnat Qahramoni
* Lenin ordeni
* Mehnat Qizil Bayroq ordeni (1950)

## Adabiyotlar
* Шин Д. В., *Советские корейцы Герои Социалистического труда*, Алматы: Service Press, 2019
* З. В., Пан Н. Г. *Герои Социалистического Труда — казахстанцы*, Алма-Ата, 1969—1985, тт. 1-5
* Мен Д. В., Квон Л. А., Ким, *Советские корейцы Казахстана*, Алматы, 1992
* Ким П. Г., *Корейцы Республики Узбекистан*, Ташкент: Узбекистон. 1993
* Кан Г. В., *История корейцев Казахстана*, Алматы: Гылым, 1995
* Ким Г. Н., Мен Д. В., *История и культура корейцев Казахстана*, Алматы: Гылым, 1995
* Ким Б. И., *Корейцы Узбекистана. Кто есть кто*, Ташкент, 1999

## Manbalar
Mariya yurineyasi

**Mariya yurineyasi** () – ikki urugʻpallalilar sinfi, murakkabguldoshlar oilasi, yurineya turkumiga kiruvchi koʻp yillik gulli oʻsimlik turi. Oʻzbekiston Respublikasi Qizil kitobiga kamyob, endemik tur sifatida kiritilgan. Toshkent viloyati Piskom tizmasi, Nanay qishlogʻi atrofida tarqalgan.
## Tavsifi
Boʻyi 45 sm gacha yetadigan koʻp yillik gulli oʻt oʻsimlik. Poyasi shoxlanmagan, tik qirrali, sirti gʻuj-gʻuj paxmoq tuklar bilan qoplangan. Barglari burishgan, kichik, bezchali, ustki tomonining sirti siyrak paxmoq tuklar bilan qoplangan, ostki qismi kulrang ingichka tukli, poyada navbatma-navbat joylashgan. Yopirma barglari va poyaning pastki qismidagi barglari qisqa bandli, barg plastinkalari yarmigacha tishli, boʻlaklarga boʻlingan. Poyaning oʻrta qismidagi barglari bandsiz butun, tishchalari yoʻq. Toʻpguli savatcha shaklida. Gullari bir jinsli urugʻchibarg va changdon alohida gullarda joylashgan. Hasharotlar yordamida changlanadi. Nashtarsimon oʻrama bargchalari ost tomondan toʻpgulni oʻrab turadi. Gultojibarglari qirmizi yoki pushti tusda. Iyul avgust oylarida gullab mevasi sentabrda pishib yetiladi. Urug‘i quruq pista meva, teskari piramidasimon shaklda yuzasi silliq, tuksiz. Urug‘i orqali koʻpayadi.

## Tarqalishi va oʻsish sharoiti
Tabiatda juda kam tarqalgan. Toshkent viloyati Piskom tizmasi, Nanay qishlogʻi atrofida uchraydi. Togʻlarning yuqori qismidagi toshli surilmalarda oʻsadi. Ugom Chatqol davlat tabiat milliy bogʻi hududida muhofaza ostiga olingan. Maʼlum bir oʻsish sharoitiga moslashganligi sababli areali qisqarib ketgan.

## Manbalar
Angren ugamiyasi

**Angren ugamiyasi** () – ikki urugʻpallalilar sinfi, murakkabguldoshlar oilasi, ugamiya turkumiga mansub koʻp yillik gulli oʻsimlik turi. Oʻzbekiston Respublikasi Qizil kitobiga kamyob, endemik tur sifatida kiritilgan. Toshkent viloyati Piskom, Ugom va Qurama togʻ tizmlarida oʻsadi.
## Tavsifi
Boʻyi 2-8 sm gacha yetadi. Hayotiy shakli yarimbuta. Poyalari koʻp va zich joylashgani sababli chim hosil qiladi. Serbarg, bargchalarining uzunligi 1,2 sm, kengligi 0,6 sm boʻlib sirti zich joylashgan tuklar sababli kulrang yashil tusda koʻrinadi. Barglari poyada navbatma-navbat joylashgan. Toʻpguli savatcha shaklida. Savatchalari yakka-yakka boʻlib poya uchida joylashadi. Gulbandlari kalta va egri. Gultojibarglari sariq tusda cheti toʻq qoʻngʻir hoshiyali. Savatchadagi gullari nay shaklida, tojibargi 4,5-5,5 mm. Gullari bir jinsli, urugʻchibargining uzunligi 4-5 mm tuklar bilan qoplangan. Hasharotlar yordamida changlanadi. Iyun oyida gullab mevasi iyul-avgustda yetilib pishadi. Mevasi quruq pista meva. Urug‘i orqali koʻpayadi.

## Tarqalishi va oʻsish sharoiti
Tabiatda kam tarqalgan. Kichik toʻplamlar hosil qilib oʻsadi. Toshkent viloyati Piskom, Ugom va Qurama togʻ tizmlarida uchraydi. Togʻning yuqori qismidagi toshli, shagʻalli yonbagʻirlarda, granit boʻlaklar orasida, quyosh nuri tik tushmaydigan joylarda topish mumkin. Maʼlum oʻsish sharoitiga moslashganligi sababli tabiatda kam uchraydi. Chotqol biosfera qoʻriqxonasi va Ugom Chatqol davlat milliy tabiat bogʻi hududida muhofaza ostiga olingan.

## Manbalar
Son Chun Xva

**Son Chun Xva**, shuningdek, **Song Chun Xva** (1912-yil 26-dekabr, Amur viloyati, Primorsk oʻlkasi, Nikolsk-Ussuriysk tumani — 1989-yil 12-oktyabr, Toshkent viloyati) – Oʻzbekiston SSR Toshkent viloyati, Oʻrta Chirchiq tumanidagi „Polyarnaya zvezda“ kolxozining aʼzosi. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1951).

## Hayoti
Son Chun Xva 1912-yilda Amur viloyati, Primorsk oʻlkasi, Nikolsk-Ussuriysk tumanidagi qishloq aholi punktlaridan birida dehqon oilasida tugʻilgan. 1937-yilda Oʻzbekiston SSR Toshkent viloyatidagi maxsus posyolkaga surgun qilingan. Son Chun Xva 1938-yildan Oʻrta Chirchiq tumanidagi Karl Marks nomidagi kolxozda oddiy ishchi boʻlgan. Keyingi yillarda: Oʻrta Chirchiq tumanidagi „Polyarnaya zvezda“ kolxozi aʼzosi (1947—1957), Yuqori Chirchiq tumanida „Politotdel“ kolxozida oddiy ishchi (1957—1967) boʻlgan.

1950-yilda Son Chun Xva boshchiligidagi jamoa 21,2 gektar maydonning har gektaridan oʻrtacha 129,8 sentnerdan koʻp yillik oʻt pichanini yigʻdi. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1951-yil 1-noyabrdagi farmoni bilan u Lenin ordeni va "Oʻroq va Bolgʻa" oltin medali hamda Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan. Xuddi shu farmon bilan Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni „Polyarnaya zvezda“ kolxozining toʻrtta kolxozchisiga berildi: Kim Pendyu, Park Bong Chun, Li Gvanok va Xe Rim. Unga 1945-yil 6-iyunda „1941—1945-yillardagi Ulugʻ Vatan urushidagi jasoratli mehnati uchun“ medali ham berilgan. 

1965-yilda Xalq xoʻjaligi yutuqlari Butunittifoq koʻrgazmasida bir necha bor qatnashgan va sovrindor boʻlgan. 

Son Chun Xva kasaba uyushma ahamiyatiga ega shaxsiy nafaqaxoʻr boʻlgan. 1989-yil 12-oktyabr oyida vafot etdi. U Yuqori Chirchiq tumanidagi sobiq „Politotdel“ kolxozi qabristoniga dafn etilgan. 

## Mukofotlari
* Sotsialistik Mehnat Qahramoni
* Lenin ordeni
* "Shavkatli mehnati uchun" medali (1949)
* „1941–1945-yillardagi Ulugʻ Vatan urushidagi jasoratli mehnati uchun“ medali

## Adabiyotlar
* Шин Д. В., *Советские корейцы Герои Социалистического труда*, Алматы: Service Press, 2019
* З. В., Пан Н. Г. *Герои Социалистического Труда — казахстанцы*, Алма-Ата, 1969—1985, тт. 1-5
* Мен Д. В., Квон Л. А., Ким, *Советские корейцы Казахстана*, Алматы, 1992
* Ким П. Г., *Корейцы Республики Узбекистан*, Ташкент: Узбекистон. 1993
* Кан Г. В., *История корейцев Казахстана*, Алматы: Гылым, 1995
* Ким Г. Н., Мен Д. В., *История и культура корейцев Казахстана*, Алматы: Гылым, 1995
* Ким Б. И., *Корейцы Узбекистана. Кто есть кто*, Ташкент, 1999

## Manbalar
Uzunbarg karrak

**Uzunbarg karrak** () – ikki urugʻpallalilar sinfi, murakkabguldoshlar oilasi, karrak turkumiga mansub koʻp yillik gulli oʻsimlik turi. Oʻzbekiston Respublikasi Qizil kitobiga kamyob, endemik tur sifatida kiritilgan. Toshkent viloyati Qorjontov, Ugom, Piskom togʻ tizmalarida tarqalgan
## Tavsifi
Balandligi 90 sm gacha yetadigan koʻp yillik gulli oʻsimlik turi. Poyasi tik oʻsadi, sirti yoʻl-yoʻl chiziqlar va dagʻal tuklar bilan qoplangan. Ildiz boʻgʻzidan chiqqan barglari uzun bandli, choʻziq nashtarsimon, uzunligi 25-30 sm, kengligi 5-8 sm charmsimon, ustki tomoni siyrak, dagʻal tuklar, pastki qismi qalin oq tuklar bilan qoplangan. Poyaning oʻrta qismidagi barglari qisqa bandli, yuqorida joylashgan barglar bandsiz, chetlari tikansimon boʻlingan. To‘pguli savatcha shaklida yakka-yakka holatda poya uchida oʻrnashadi. Savatchasi koʻp gulli qisqa bandli. Gultojibarglari och sariq tusda, gulkosachabarglardan biroz uzunroq. To‘pguli ostki tomondan oʻrama bargchalar bilan oʻralgan. Gullari naysimon bir jinsli. Hasharotlar yordamida changlanadi. Iyul avgust oylarida gullab mevasi sentabrda pishib yetiladi. Urug‘i teskari piramidasimon, yirik, uzunligi 7 mm. Urug‘i yordamida koʻpaytiriladi.

## Tarqalishi va oʻsish sharoiti
Tabiatda yakka-yakka holatda uchraydi. Toshkent viloyati Qorjontov, Ugom, Piskom togʻ tizmalarida tarqalgan. Togʻlarning oʻrta qismidagi mayda jinsli, shagʻalli tuproqlarda oʻsadi. Yem xashak sifatida yigʻib olinishi natijasida populyatsiyasi qisqarib ketgan. Ugom-Chatqol davlat milliy tabiat bogʻi hududida muhofaza ostiga olingan.

## Manbalar
Korolkov marmaragi

**Korolkov marmargi** () – ikki urugʻpallalilar sinfi, yalpizdoshlar oilasi, marmarak turkumiga mansub koʻp yillik gulli oʻsimlik turi. Oʻzbekiston Respublikasi Qizil kitobiga kamyob, endemik tur sifatida kiritilgan. Toshkent viloyati Piskom, Ugom, Qorjontov hamda Chotqol togʻ tizmalarida oʻsadi.
## Tavsifi
Boʻyi 50 sm gacha yetadigan tik oʻsuvchi oʻt oʻsimlik. Hayotiy shakli yarimbuta. Oʻq ildiz tizimiga ega. Poyasining sirti oq tuk bilan qoplangan. Ildiz boʻgʻzidan chiqqan barglari nashtarsimon keng qirqilgan, poya yuqorisidan chiqqan barglari butun oq momiq tuk bilan qoplangan. Gullari bir jinsli, poya uchida 2-3 tadan halqa hosil qilib oʻrnashadi. Gultojibarglari oq yoki och sariq tusda rangda, uzunligi 23-25 mm gulkosachabarglari keng qoʻngʻiroqsimon, ikki labli, yogʻon tomirli. Hasharotlar yordamida changlanadi. Iyunda gullab mevasi iyulda yetilib pishadi. Mevasi quruq yongʻoq meva, toʻrt boʻlakka ajraladi. Urugʻi orqali koʻpayadi.

## Tarqalishi va oʻsish sharoiti
Tabiatda juda kam tarqalgan, endemik tur. Toshkent viloyati Piskom, Ugom, Qorjontov hamda Chatqol togʻ tizmalarida oʻsadi. Dengiz sathidan 1200-1500 m balandlikdagi soʻz tuproqlarda, tik qoyalarda, quyosh nuri toʻgʻridan toʻgʻri tushmaydigan joylarda topish mumkin. Chorva mollarining koʻplab boqilishi va yangi yerlarni oʻzlashtirilishi sababli oʻsish hududi qisqarib ketgan. Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi bogʻida ekib oʻstirilmoqda. Ugom Chatqol davlat tabiay milliy bogʻi hududida uchratish mumkin.
## Manbalar
Maxmut Telegusov

**Maxmut Utegenovich Telegusov** () – Qozogʻiston Respublikasining davlat va harbiy arbobi. Qozogʻiston Respublikasi Qurolli Kuchlari Aeromobil kuchlari qoʻmondoni oʻrinbosari va general-mayor (2000).

## Hayoti
Maxmut Telegusov 1955-yil 16-fevralda Orenburg viloyati Dmitrievka qishlogʻida tugʻilgan. 1977-yilda V. I. Lenin nomidagi Toshkent oliy qoʻshma qurolli qoʻshinlar qoʻmondonlik bilim yurtini tamomlagan. Kollejni tugatgach, Uzoq Sharq, Shimoliy Kavkaz va Turkiston harbiy okruglarida vzvod komandiri, rota komandiri, alohida razvedka bataloni shtab boshligʻi va batalyon komandiri lavozimlarida xizmat qilgan.

1987-yilda „Vystrel“ oliy ofitserlik kurslarini tamomlagan. 1994-yilda Frunze nomidagi harbiy akademiyani tamomlagan. 1992-yilda Qozogʻiston Respublikasi Qurolli Kuchlari safida xizmat qilish uchun joʻnatilgan. Xizmatini Jambil viloyatidagi gvardiya garnizonida 55-gvardiya motooʻqotar polkining shtab boshligʻi sifatida boshlagan.

1993—1996-yillarda 55-gvardiya motorli miltiq polkining komandiri, 1996—1997-yillarda Sharqiy Qozogʻiston viloyati Ayaguz aholi punktidagi 78-tank diviziyasining shtab boshligʻi boʻlib ishlagan. 1997—2000-yillarda 78-tank diviziyasi qoʻmondoni (1999-yil may oyidan — 3-mexanizatsiyalashgan divizion) boʻlgan. 2000-yilning 7-mayida Telegusovga general-mayor harbiy unvoni beriladi.

2001—2002-yillarda — Sharqiy harbiy okrug qoʻmondonining qurollanish boʻyicha oʻrinbosari. 2002—2004-yillarda — Sharqiy harbiy okrug qoʻmondoni oʻrinbosari. 2004—2005-yillarda — AQSh Qurolli kuchlari Markaziy qoʻmondonligida Qozogʻiston Respublikasi vakili. 2005—2006-yillarda — Qozogʻiston Respublikasi Qurolli Kuchlari Aeromobil kuchlari qoʻmondoni oʻrinbosari.

Telegusov 2006-yildan boshlab sogʻligʻi sababli zaxiraga oʻtkaziladi.

„Generallar kengashi“ Respublika jamoat birlashmasi prezidiumi raisining oʻrinbosari lavozimini egallaydi.

Shuningdek, u ijtimoiy ishlarda ham faol ishtirok etadi. OAVda Qozogʻiston Respublikasi Qurolli Kuchlaridagi korrupsiya holatiga bergan bahosi bilan keng tanilgan.

Maxmut Telegusov tomonidan oʻz tashabbusi bilan aviatsiya qoʻshinlaridagi korruptsiya boʻyicha oʻtkazilgan tergov harakatlari natijasida jinoiy ish qoʻzgʻatilgan. U qurolli kuchlar mansabdor shaxslari tomonidan bir necha bor obroʻsizlantirilib, unga nisbatan turli ayblovlar qoʻyilgan.

## Oilasi
Rafiqasi — Mariya Leonidovna. Oʻgʻillari — Marat va Igor.

## Mukofotlari
Maxmut Telegusov „Kurmet“ ordeni, SSSR va Qozogʻiston Respublikasining 14 ta medali bilan taqdirlangan.

## Manbalar

## Havolalar

* „Generallar kengashi“ Respublika jamoat birlashmasi rasmiy sayti
Mixail Rostovtsev

**Mixail Yakovlevich Rostovtsev** (1832-yil 4-noyabr, Sankt-Peterburg, Rossiya imperiyasi – 1870-yil 11-may, Toshkent, Turkiston general-gubernatorligi) – graf (1861), imperator gvardiyasi kuirassier polkining polkovnigi, mudofaa vazirining yordamchisi, zemstvo rahbari.

## Hayoti
Mixail Yakovlevich Rostovtsev 1832-yil 4-noyabrda Sankt-Peterburgda tugʻilgan. U General-ad’yutantning oʻgʻli, dehqonlar islohotining mashhur arbobi Yakov Ivanovich Rostovtsevning oʻgʻli hisoblanadi. Mixail Rostovtsev dastlab Pajes Korpusida tahsil olgan. Keyin u Mixaylovskiy artilleriya maktabida maxsus kursni tamomlagan.

Mixail Yakovlevich Rostovtsev 1855-yil 8-avgustdan boshlab imperator gvardiyasi Kuirassier polkida kornet boʻlib xizmat qilishni boshlaydi. Oʻsha yilning 19-may sanasida u mudofaa vazirining ad’yutanti etib tayinlangan. 1861-yil 23-aprelda esa Rossiya imperiyasining grafligi darajasiga koʻtarilgan.

Mixail Yakovlevich Rostovtsev 1861-yil 23-aprelda graf unvonini olgan.

Mixail Yakovlevich Rostovtsev keyinchalik polkovnik darajasiga koʻtarilgan. Biroq, 1862-yil 5-iyunda u Gersen bilan munosabatlari uchun xizmatdan chetlatilgan. Bundan tashqari, baʼzi manbalarga koʻra, u liberal jamoat arbobi sifatida ham qayd etilgan, shuningdek, u sanʼatshunos sifatida faoliyat olib borgan. Biroz muddat oʻtgandan soʻng Mixail Rostovtsev yana harbiy xizmatga qaytadi va otliq qoʻshinlar safiga qoʻshiladi. Zemlyanskda u jamoat ishlarida faol qatnashgan, zemstvo hukumati rahbari va tuman maktablarining ishonchli vakili lavozimlarida faoliyat yuritgan.

Mixail Yakovlevich Rostovtsev 1870-yil 11-mayda Turkiston general-gubernatorligining Toshkent shahrida vafot etgan.

## Oilasi
Otasi – Rostovtsev Yakov Ivanovich (1804-yil 9-yanvar – 1860-yil 18-fevral).

Onasi – Vera Nikolaevna Emina (1807-yil – 1888-yil).

## Adabiyotlar
* Столетие военного министерства. Указатель биографических сведений, архивных и литературных материалов, касающихся чинов общего состава по канцелярии военного министерства с 1802 до 1902 г. включительно. Книга 2 стр 554.

## Manbalar

## Havolalar
* Государственный Русский музей. Живопись. Первая половина XIX века. Каталог (А-И). Санкт-Петербург. Palace Editions. 2002.
Sarpa Daraq

**Sarpa Daraq** (forscha: **سرپادرق** , **Sarpā Daraq** deb ham romanizatsiya qilinadi, shuningdek, **Sarpa-Dara**, **Sarpā Dareh**, **Sarpa Darreh**, **Sarpeh Daraq** va **Sūbeh Daraq** nomlari bilan ham keng tarqalgan) – Eronning Sharqiy Ozarbayjon ustonining Vorzikon shahristoniga qarashli qishloq. 2006-yil aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqning aholisi 41 nafarni tashkil etadi.

## Manbalar
Aleksandr Nefedyev

**Aleksandr Nikolayevich Nefedyev** (1887-yil 12-oktyabr, Qozon – 1929-yil 15-may, Toshkent) – rus, sovet astronomi, astrometr, Perm universiteti astronomiya professori, Kitobdagi Xalqaro kenglik stansiyasining asoschisi va birinchi direktori.

Botanik A. G. Genkelning kuyovi.

## Biografiyasi
Aleksandr Nikolayevich ziyolilar oilasida tavallud topgan.

Nefedyev 1906-yilda 3-Qozon gimnaziyasini kumush medal bilan, 1910-yilda Qozon universitetining fizika-matematika fakultetini tugatgan. Universitetda oʻqib yurganida professor A. P. Kotelnikov va D. I. Dubyago amaliy astronomiyadan ilm olgan. 1908–1910-yillarda Engelxardt rasadxonasida kompyuter olimi boʻlib faoliyat olib borgan.

Keyinchalik 1910–1912-yillarda 3-Qozon gimnaziyasida matematika oʻqituvchisi boʻlib ishlagan. Aleksandr Taʼlim okrugi boshqarmasi huzuridagi matematika fakultetining pedagogika kurslari talabasi boʻlgan. 1912-yilda Qozon universiteti qoshidagi fizika-matematika jamiyatining haqiqiy aʼzosi etib saylangan. Qozon shahridagi 2-real maktabda oliy matematika va astronomiya oʻqituvchisi boʻlib ishlagan.

Nefedyev 1918-yildan Tomsk yer boʻlimi kartografiya boʻlimida geodezik, 1919–1920-yillarda Sibirni oʻrganish institutida katta kompyuter olimi boʻlgan.

1920-yilda Bosh gidrografiya boshqarmasining Ob gidrografik partiyasiga, ushbu partiyaning qutb ekspeditsiyalarida qatnashish uchun, astronom lavozimiga taklif qilingan.

Aleksandr 1921–1923-yillarda Qozon astronomik rasadxonasida astronom boʻlgan.

Aleksandr Nikolayevich 1922-yilda Kara dengizi va Sibir daryolarining ogʻizlarida navigatsiya xavfsizligini taʼminlash boshqarmasining astronomik boʻlimi boshligʻi etib tayinlangan.

1923-yil kuzida Perm universitetida tavsifiy, sferik va nazariy astronomiya, shuningdek, oliy geodeziya boʻyicha maʼruza qila boshlagan. Perm universitetining birinchi rektori K. D. Pokrovskiy Nefedyevni universitetning astronomiya kafedrasi professori lavozimiga tavsiya qilgan.

Aleksandr GUS tomonidan 1925-yilda Perm universitetining astronomiya professori sifatida tasdiqlangan. 1927-yilda Ulugʻbek nomidagi Oʻzbekiston astronomik stansiyasi direktori lavozimiga tayinlangani munosabati bilan universitetdagi ishidan ozod qilingan.

Nefedyev 1921–1923-yillarda Ulugʻbek nomidagi Oʻzbekiston astronomik stansiyasi direktori lavozimida faoliyat olib borgan.

Professor 1929-yil 15-mayda Toshkentda vafot etgan.

## Manbalar
Leonid Nikolayev

**Leonid Vladimirovich Nikolayev** (1 [13]-avgust 1878-yil, Kiyev – 1942-yil 11-oktyabr, Toshkent) – rus sovet pianinochisi, bastakor va pedagog, RSFSR xalq artisti (1938), fan doktori (1941).

## Biografiyasi
Leonid Vladimirovich 1-avgust 1878-yilda Kiyevda tavallud topgan. Kiyev musiqa kollejida Vladimir Puxalskiydan pianino boʻyicha, Yevgeniy Ribdan musiqa nazariyasi boʻyicha tahsil olgan. 1897-yilda Moskva konservatoriyasiga oʻqishga kirgan, 1900-yilda Vasiliy Safonovning fortepiano sinfini va ikki yildan soʻng Sergey Taneyev va Mixail Ippolitov-Ivanovning kompozitsiya sinfini tamomlagan.

Leonid Pianinochi sifatida dastlab Moskvada rus musiqa ixlosmandlari toʻgaragida chiqish qilgan (1900). „Muzikalnix vistavkax“ da faol ishrirok etgan hamda Kiyev (1904) va Sankt-Peterburg (1907) zamonaviy musiqa kechalarida ham qatnashgan. Bir muncha vaqt Katta teatrida oʻqituvchi boʻlib ishlagandan soʻng, Nikolayev musiqa bastalashni boshlagan. U 1909-yildan Peterburg konservatoriyasida fortepiano va kompozitsiyadan dars bergan (1912-yildan professor). 1930-yillarning oʻrtalarida qisqa muddat Leningrad konservatoriyasida direktor lavozimida faoliyat olib borgan.

Nikolayev 1942-yilda boshqa konservatoriya oʻqituvchilari bilan birga Toshkentga evakuatsiya qilingan va u yerda tifdan vafot etgan. U shahar qabristoniga dafn etilgan. 1952-yilda kuli Literatorskie Mostkida qayta dafn qilingan.

Nikolayev oʻqituvchi sifatida katta shuhrat qozongan. Konservatoriyada oʻqituvchilik qilgan yillar davomida Vladimir Sofronitskiy, Dmitriy Shostakovich, Mariya Yudina, Pavel Serebryakov, Natan Perelman, Aleksandr Sokovnin, Aleksandr Kreyn, Valerian Bogdanov-Berezovskiy, Boris Golts, Natan Fishman, Isaak Shvarts kabi bir qator taniqli musiqachilarni tayyorlagan.

## Mukofotlari
Leonid Vladimirovich 1937-yilda Mehnat Qizil Bayroq ordeni sohibi boʻlgan. 1938-yilda RSFSR xalq artisti va RSFSRda xizmat koʻrsatgan artist unvonlariga sazovor boʻlgan.

## Manbalar
Isaak Zvavich

**Isaak Semyonovich Zvavich** (1904-yil 21-aprel (4 may), Odessa – 1950-yil 16-may, Toshkent) – sovet diplomati va ingliz tarixchisi, Buyuk Britaniya va Britaniya Hamdoʻstligi tarixi, shuningdek, iqtisodiy geografiya boʻyicha mutaxassis.

## Biografiyasi
Isaak Semyonovich 1922-yilda diplomatik xizmatga kirdi, 1924-yildan 1927-yilgacha Buyuk Britaniyadagi Sovet savdo missiyasida maslahatchi boʻlib ishladi va bir vaqtning oʻzida London universitetining Iqtisodiyot fakultetida oʻqidi. Universitetni 1926-yilda tugatdi.

Zvavich 1928-yildan Moskvaning turli universitetlarida ishladi. 1930–1934-yillarda Moskva davlat lingvistik institutida, 1934–1941-yillarda V. I. Lenin nomidagi Moskva davlat pedagogika institutida dars berdi. Zvavich 1940–1949-yillarda Moskva davlat universiteti tarix fakultetining zamonaviy tarix kafedrasi professori boʻldi, 1944–1949-yillarda Rossiya Tashqi ishlar vazirligining Diplomatik akademiyasida va 1946–1949-yillarda Ijtimoiy fanlar akademiyasida dars berdi.

Zvavich 1932-yildan 1937-yilgacha Kimyoviy tibbiyot institutida katta ilmiy xodim, deputat lavozimlarida faoliyat olib bordi. 1938-yilda iqtisodiy geografiya kafedrasi professori ilmiy unvonini oldi va „Angliya i dominioni“ kursidan dars berdi.

1940-yillarning oʻrtalariga kelib, Isaak asosan „1812 yilgi Vatan urushining diplomatik tarixi“ doktorlik dissertatsiyasini tayyorladi, ammo bu ishni yakunlashga ulgurmadi.

Isaak Semyonovich 1949-yildan kosmopolit sifatida Britaniya leyboristlar partiyasi yetakchisi G. Laski bilan doʻstona aloqalari hamda asarlarida ingliz imperializmini yetarlicha tanqid qilmagani uchun taʼqibga uchradi. U oʻqituvchilik faoliyatini toʻxtatib, Toshkentga ketishga majbur boʻldi va u yerda vafot etdi.

## Ilmiy faoliyati
Zvavichning tadqiqotlari birinchi navbatda ingliz tarixiga, shuningdek, zamonaviy va yaqin tarixshunoslik, iqtisodiy geografiya, mustamlaka siyosati va xalqaro munosabatlarga qaratilgan. Issak Ikkinchi jahon urushi yillarida fashistlarga qarshi bir qancha publitsistik asarlar yozgan. 1942-yilda SSSR Yozuvchilar uyushmasiga tarjimon va publitsist sifatida qabul qilingan.

## Manbalar
Karl Braunshtayner

**Karl Braunshtayner** (, 27-oktyabr 1891-yil, Vena – 19-aprel 1916-yil, Toshkent, Turkiston oʻlkasi) – avstriyalik futbolchi, himoyachi sifatida oʻynagan. 1912-yil yozgi Olimpiya oʻyinlari ishtirokchisi.

## Biografiyasi
Karl Braunshtayner 27-oktyabr 1891-yilda Vena shahrida tavallud topgan. 1911-yilda kattalar futbolida debyut qilgan. Sentyabr oyida oʻynagan Wiener Sport klubi soʻnggi Chaqiruv kubogi gʻolibiga aylangan. Yosh futbolchi dastlabki tur oʻyinlarida maydonga tushgan va finalda oʻzidan tajribaliroq Ferensvaros ustidan gʻalaba qozongan. 1911-yilgi mavsumdan boshlab Vena ligasi chempionatlari oʻtkazila boshlangan. Klubning birinchi turnirida ikkinchi oʻrinni, keyingi yili uchinchi oʻrinni egallagan. Klubdagi atigi uch mavsumda 43 oʻyin oʻtkazgan va 16 gol urgan.

Karl 1912-yil 5-mayda Avstriya milliy futbol terma jamoasida debyut qilgan. Venada mezbonlarning asosiy raqibi Vengriya terma jamoasi bilan boʻlgan oʻyinda durang natija qayd etilgan (1:1). Karlga Stokgolmdagi Olimpiya oʻyinlariga borish uchun bitta oʻyin kifoya qilgan.

Olimpiya turnirining birinchi bosqichida Avstriya terma jamoasi nemislar ustidan gʻalabaga erishgan, ammo keyingi turda Gollandiyaga magʻlub boʻlgan. Avstriya terma jamoasi Olimpiyadani oltinchi oʻrin bilan yakunlagan va Karl Braunshtayner barcha oʻyinlarda qatnashgan.

Karl keyingi ikki yil ichida terma jamoa safida Italiya va Vengriya terma jamoalariga qarshi yana ikkita oʻyin oʻtkazgan.

Futbolchi Birinchi jahon urushi boshida 1-qal’a artilleriya polkiga () va Sharqiy frontga yuborilgan. U rus qoʻshinlari 1914-yil sentyabrdan 1915-yil martgacha bosib olishga uringan Twierdza Przemyśl qal’asini himoya qilishda qatnashgan. 22-mart kuni ochlik va kasallikdan charchagan 100 000 dan ortiq avstriyalik askar va Twierdza garnizoni qoʻmondonligi taslim boʻlgan. Karl Breynshtayner 1916-yil 19-aprelda Toshkentdagi harbiy asirlar lagerida tifdan vafot etgan.

## Manbalar