open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Jamrin

**Jamrin** (; transliteratsiyasi: *Jamrīn*, shuningdek, *Jimrin*, *Jemrin* va *Jemarrin*) Suriya janubida joylashgan qishloq. Maʼmuriy jihatdan Daraa muhofazasi tarkibiga kiradi. Daraadan sharqda, Bosradan shimolda joylashgan. Gʻarbda Maaraba, shimoli-gʻarbda Xaraba, shimolda al-Mujaymer, sharqda esa al-Qurayya bilan chegaradosh. Suriya Markaziy Statistika Byurosi (CBS) maʼlumotlariga koʻra, 2004-yil aholini roʻyxatga olishda Jamrin aholisi  kishini tashkil qilgan. Aholisi sunniylardan iborat.

## Tarixi
### Antk davr
Jamrin shimolida Rim davriga oid Jamrin koʻprigi joylashgan. 543-yil, Vizantiya davrida, Jamrinda Avliyo Stephenga atab cherkov qurilgan.

### Usmoniylar davri
Qishloq 1596-yilgi Usmoniylar soliq roʻyxatlarida Jimrin nomi bilan qayd etilgan boʻlib, Havron qadasi hududidagi Bani Nasiyya *[[nohiya]]si* tarkibiga kirgan. Qishloqda 15 ta xonadon va 5 ta boʻydoqdan iborat musulmon aholi yashar edi. Aholi qishloq xoʻjaligi mahsulotlari, jumladan bugʻdoy, arpa va yozgi ekinlardan 40% qatʼiy soliq toʻlagan. Bundan tashqari, vaqti-vaqti bilan boshqa daromadlardan ham soliq undirilgan. Jami soliq miqdori 6330 akçeni tashkil etgan. 1838-yilda qishloq *Jemurrin* xarobalari nomi bilan qayd etilgan boʻlib, ash-Shayx Maskinning sharqida, Nukra (Hauran tekisligi) hududida joylashgan edi.
### Zamonaviy davr
1980-yillardan boshlab Jamrin qishlogʻi aholisi uchta urugʻga mansub boʻlib, qishloq muxtori (oqsoqoli) lavozimini anʼanaviy tarzda Kafarnah urugʻi vakillari egallab kelgan.

## Manbalar

## Adabiyotlar

* .
* 
* 
* 
* 

## Havolalar
* Bosra-map; 22M
Al-Jiza

**Al-Jiza** () – Suriya janubida joylashgan shaharcha. Maʼmuriy jihatdan Daraa muhofazasi tarkibiga kiradi. Daraadan sharqda joylashgan. Janubda al-Mataaiya, janubi-sharqda Gʻasm, shimoli-sharqda as-Sahva, shimolda al-Musayfira, shimoli-gʻarbda Kahil, gʻarbda esa at-Taybeh bilan chegaradosh.

## Tarixi
1596-yilgi Usmoniylar soliq roʻyxatlarida, shaharcha Havron qadasi tarkibidagi Butayna *[[nohiya]]sida* joylashgan *Jiza* nomli qishloq sifatida qayd etilgan. Aholisi 19 xonadon va 7 nafar boʻydoqdan iborat boʻlib, ularning barchasi musulmon edi. Aholi qishloq xoʻjaligi mahsulotlari – bugʻdoy, arpa, yozgi ekinlar, echkilar va asalari uyalari kabi – uchun 40% qatʼiy soliq toʻlagan. Bundan tashqari, vaqti-vaqti bilan boshqa daromadlardan ham soliq olingan. Jami soliq miqdori 7215 akçeni tashkil etgan. Barcha daromadlar vaqfga ketgan.

1838-yilda al-Jizeh xarobalari „Busra gʻarbidagi Nukrah“ hududida joylashgani qayd etilgan.

Suriya Markaziy Statistika Byurosi (CBS) maʼlumotlariga koʻra, 2004-yil aholini roʻyxatga olishda al-Jiza aholisi  kishini tashkil qilgan. Shaharcha 2004-yilda umumiy aholisi  kishini tashkil etgan uchta aholi punktidan iborat al-Jiza *[[nohiya]]sining* maʼmuriy markazi hisoblanadi.

## Manbalar

## Adabiyotlar

* 
* 
* 

## Havolalar
* Map of the town, Google Maps
* Bosra-map; 22M
Xirbet Gʻazale

**Xirbet Gʻazale** (, shuningdek, **Xirbet Gʻazala**) Daraa muhofazasi tarkibiga kirgan shaharcha. Daraadan taxminan 17 kilometr shimoli-sharqda, gʻarbda Da’el shahriga tutash va shimolda Izra shahri yaqinida joylashgan. Shaharcha Damashq va Amman oʻrtasidagi asosiy avtomagistral boʻyida joylashgan. Suriya Markaziy Statistika Byurosi (CBS) maʼlumotlariga koʻra, 2004-yil aholini roʻyxatga olishda Xirbet Gʻazale aholisi  kishini tashkil qilgan. Aholisi musulmonlardan iborat.

## Manbalar

## Adabiyotlar

* 
* 
* 
* 

## Havolalar
* Map of town, Google Maps
* Cheik Meskin-map; 21L
Open Hearts

**„Open Hearts“** () – kanadalik qoʻshiqchi va qoʻshiqlar muallifi The Weekndning qoʻshigʻi. Trek XO va Republic Records orqali ijodkorning oltinchi studiyaviy albomi – *[[Hurry Up Tomorrow]]*ning yettinchi treki sifatida 2025-yil 31-yanvarda chiqarilgan. Qoʻshiqni Max Martin va Oscar Holter bilan birgalikda yozgan va ishlab chiqqan. Ijod namunasining klipi Apple Music Immersive experience orqali cheklangan sonda nashr qilindi va *The Weeknd: Open Hearts* deb nomlanib, faqat Apple Vision Pro uskunalaridagi Apple TV ilovasidagina tomosha qilish mumkin edi va qurilma uchun maxsus ishlab chiqilgan ilk klip sifatida 2024-yil 14-noyabrda taqdim etildi.

## Musiqiy klipi
Video toʻligʻicha 180 darajali media formatida suratga olingan va unga Anton Tammi rejissyorlik qilgan, u avvalroq „Dancing in the Flames“ qoʻshigʻining videoklipini ham suratga olgan edi. Bu Apple Vision Pro uchun ishlangan birinchi eksklyuziv musiqiy videoklip boʻlib, 2024-yil 14-noyabrda chiqarilgan. Musiqiy video The Weekndning tez yordam mashinasida zambilda yotgan sahnadan boshlanadi va ichki iblislari bilan qorongʻu muhitda yuzlashadi. Yorqin toʻq sariq koʻzlar bilan tasvirlangan tez yordam guruhi choʻl yoʻldan va Los-Anjeles koʻchalaridan oʻtishadi. Video Tesfayening koʻzlari porlab turgan mavjudotlar xonasida ularning yetakchisiga duch kelishi va oʻsha yetakchi oʻzining yomon sifatlarga ega versiyasi ekanligini anglab yetishi bilan yakunlanadi, bu esa qoʻshiqdagi kurash va oʻz-oʻzini anglash mavzularini yanada kuchaytiradi.

Video, keyinroq 2025-yil 2-fevralda YouTubeda taqdim etildi.

## Chartlar

## Chiqarilish tarixi

## Manbalar
Nikiou jangi

**Nikiou jangi** – Amr ibn al-Os boshchiligidagi arab musulmon qoʻshinlari hamda Vizantiya imperiyasi oʻrtasida 646-yilning may oyida Misrda boʻlib oʻtgan jang.

## Tarixi
640-yilning iyul oyida boʻlib oʻtgan Heliopolis jangidagi gʻalaba hamda 641-yil noyabr oyida Iskandariyaning taslim etilishidan soʻng, arab qoʻshinlari Rim imperiyasining bir qismi boʻlgan Misr viloyatini egallab oldi. Sharqiy Rim (Vizantiya) taxtiga oʻtirgan yangi imperatori Constans II bu hududni qaytarib olishga qatʼiy bel bogʻladi va yirik flot orqali askarlarni Iskandariyaga yuborishni buyurdi. Ushbu qoʻshinlar Manuel boshchiligida 645-yil oxirida kichik arab garnizonidan shaharni kutilmaganda dengiz orqali uyushtirilgan hujum natijasida bosib oldilar. Shunday qilib, 645-yilda vizantiyaliklar Iskandariyani maʼlum muddatga qaytarib oldi. Oʻsha paytda Amr ibn al-Os Makkada boʻlgan boʻlishi mumkin va shu sababli Misrdagi arab qoʻshinlarini boshqarish uchun zudlik bilan chaqirtirilgan.

Jang kichik va mustahkam Nikiou shahrida boʻlib oʻtdi. Ushbu shahar Iskandariyadan Fustatgacha boʻlgan yoʻlning taxminan uchdan ikki qismida joylashgan edi. Arab qoʻshinlari soni taxminan 15,000 nafarni tashkil etgan boʻlib, ular son jihatidan ustun boʻlgan Vizantiya qoʻshinlariga qarshi jang qilgan. Arablar ushbu jangda gʻalaba qozongan, natijada Vizantiya qoʻshinlari tartibsiz holatda Iskandariyaga chekinishga majbur boʻlgan.

Vizantiyaliklar ortlaridan quvib kelayotgan arablarga Iskandariya darvozalarini yopib qoʻygan boʻlsalar-da, oʻsha yilning yozida shahar arablar tomonidan qattiq hujumga uchragan va egallab olingan. Manuel qoʻshinlarining magʻlubiyati Vizantiya imperiyasining Misrni qaytarib olishga qaratilgan soʻnggi urinishini ifodalaydi. Keyingi 500 yil davomida bu hududni tiklashga urinish boʻlmagan, faqatgina XII asrda imperator Manuel I Komnenos oʻzinin muvaffaqiyatsiz yurishini amalga oshirgan.

## Manbalar

## Adabiyotlar

* Butler, Alfred J. *The Arab Conquest of Egypt and the Last Thirty years of Roman Dominion* Oxford, 1978.
* 
*
Hirot qamali (652)

**Hirot qamali** musulmonlarning Eronga yurishlarining bir qismi boʻlib, ushbu yurishga Ahnaf ibn Qays boshchilik qilgan.

## Tarixi
Xalifa Umar (634—644) hijriy 642-yilda Sosoniylar imperiyasiga qarshi hujum boshladi va 651-yilga kelib, ushbu imperiya vayron boʻldi. Biroq Xurosonning ayrim hududlarida eftaliy ittifoqchilarining yordami bilan hukmronlik saqlanib qolingan edi.

651-yilda Xurosonni zabt etish vazifasi Abdulloh ibn Omir tomonidan Ahnaf ibn Qaysga yuklandi. Abdulloh 650-yilda Erondan yurish boshladi va Raydan qisqa va kamroq foydalaniladigan yoʻl orqali harakatlandi. Ahnaf esa shimolga, toʻgʻridan-toʻgʻri hozirgi Turkmanistondagi Marvga yoʻl oldi. Keyinchalik Ahnaf Abdulloh tomonidan Banu Tamim qabilasi vakillaridan tuzilgan old qoʻshin hamda 1000 nafar *Asavira* yaʼni sobiq sosoniy elit otliq askarlariga rahbarlik qilish uchun yuborilgan. Tabasyin aholisi xalifalikdan yuz oʻgirib isyon koʻtardi, biroq Ahnaf ibn Qays yana ularni boʻysundirgan va bu safar ularga ogʻirroq soliq yuklagan. Shundan soʻng Ahnaf oʻz yurishlarini davom ettirigan, dastlab Hirot tinchlik shartlariga rozi boʻlgan va jizya toʻlashga kelishilgan.

## Jang
652-yilda Hirot yana qoʻzgʻolon koʻtargach, Ahnaf yana hujum qilishga majbur boʻldi. Hirot hukmdorini yengib, u bilan yana bir bor shartnoma tuzdi. Ammo Hirot hukmdori Kareniylar va boshqa koʻplab Xuroson aholisi bilan birgalikda arablarga qarshi isyon koʻtardi va Badgʻis jangida magʻlubiyatga uchradi.

## Yana qarang
* Sosoniylar davlati

## Manbalar
Hakima

**Hakima** ( — donishmand ayol; tabib ayol) — kelib chiqishi arabcha boʻlgan xotin-qizlar ismi. Koʻp xalqlarda, jumladan, oʻzbeklarda keng tarqalgan.

## Taniqli shaxslar

* Hakima Fozilova — oʻzbekistonlik oʻqituvchi; Oʻzbekiston Respublikasi xalq oʻqituvchisi;
* Hakima Xotun — Muhammad al-Javodning qizi, Ali al-Hadiyning singlisi va Hasan al-Askariyning xolasi.

## Yana qarang

* Hakim

## Manbalar
Halim (ism)

**Halim** ( — yumshoq, yuvosh, muloyim, beozor; sabr-toqatli) — kelib chiqishi arabcha boʻlgan erkaklar ismi. Koʻp xalqlarda, jumladan, oʻzbeklarda keng tarqalgan.

## Taniqli shaxslar

* Halim Hamidov — oʻzbekistonlik oʻqituvchi, Oʻzbekiston Respublikasi xalq oʻqituvchisi;
* Halim Latipov — fizika-matematika fanlari doktori, professor;
* Halim Toʻrayev — oʻzbekistonlik manbashunos olim, tarix fanlari doktori, professor;
* Halim Usmonxoʻjayev — mexanika sohasidagi olim, Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi;
* Halimboy Boboyev — huquqshunos olim. Oʻzbekiston Respublikasi fan arbobi, yuridik fanlari doktori, professor.

## Familiya

* Halimov
* Halimova

## Yana qarang

* Halima

## Manbalar
Hamdam

**Hamdam** ( — samimiy, yaqin oʻrtoq, doʻst) — kelib chiqishi forscha boʻlgan erkaklar ismi. Koʻp xalqlarda, jumladan, oʻzbeklarda keng tarqalgan.

## Taniqli shaxslar

* Hamdam Haydaraliyev — oʻzbek xalq professional artisti, raqqos, ashulachi, chavandoz;
* Hamdam Qarshiyev — O‘zbekiston mudofaa vazirining tarbiyaviy va mafkurafiy ishlar bo‘yicha vazir o‘rinbosari general-mayor;
* Hamdam Sodiqov — oʻzbekistonlik tarixchi olim, tarix fanlari doktori;
* Hamdam Tojiyev — Buxoro shahar partiya komiteti birinchi sekretari;
* Hamdam Umarov — sovet iqtisodiy, davlat va siyosiy arbobi;
* Hamdam Usmonov — kimyogar olim, Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi akademik. Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan va texnika arbobi. Kimyo fanlari doktori, professor;
* Hamdam Zokirov — rus tilida ijod qilgan oʻzbek shoiri;

## Familiya

* Hamdamov
* Hamdamova

## Manbalar
Hamza (ism)

**Hamza** ( — nina sanchish) — kelib chiqishi arabcha boʻlgan erkaklar ismi. Koʻp xalqlarda, jumladan, oʻzbeklarda keng tarqalgan.

## Taniqli shaxslar

* Hamza Abdi Barre — Somali Federal Hukumatida Bosh Vazir vazifasini oʻtayotgan siyosatchi;
* Hamza Allamov — turkman futbolchisi;
* Hamza Alvi — pokistonlik akademik sotsiolog va jamiyat faoli;
* Hamza Bali — Bosniyalik soʻfiylar yetakchisi;
* Hamza Bencherif — jazoirlik professional futbolchi;
* Hamza Hakimzoda Niyoziy — oʻzbek sovet adabiyotining taniqli namoyandasi, shoir, yozuvchi, pedagog, teatr va jamoat arbobi;
* Hamza Imonberdiyev — taniqli oʻzbek bolalar shoiri;
* Hamza Jabborov — oʻzbekistonlik futbolchi;
* Hamza Karimov — oʻzbekistonlik futbolchi;
* Hamza Mahkamov — oʻzbek temir yoʻl ishchisi, mashinist;
* Hamza Namira — misrlik qoʻshiqchi;
* Hamza Perez — Puerto-Rikolik islomni qabul qilgan sobiq amerikalik rep ijrochisi;
* Hamza Roberto Piccardo — Italiyadagi Islom jamoalari ittifoqi UCOII direktiv kengashi aʼzosi;
* Hamza Sattorov — oʻzbekistonlik oʻqituvchi, Oʻzbekiston Respublikasi xalq oʻqituvchisi;
* Hamza Shinvoray Abdumurod — afgʻon shoiri;
* Hamza Tzortzis — britaniyalik yozuvchi, faylasuf, notiq, islom dini boʻyicha tadqiqotchi va musulmon apologi;
* Hamza Umarov — oʻzbekistonlik aktyor, rejissyor Oʻzbekiston xalq artisti;
* Hamza Yerlikaya — turkiyalik yunon-rum kurashchisi;
* Hamza al-Fansuri — soʻfiy olim va yozuvchi;
* Hamza al-Isfahoniy — Eron tarixchisi va adibi;
* Hamza ibn Abdulmuttalib — Muhammad paygʻambarga xizmat qilgan arab musulmon harbiy qoʻmondoni;
* Hamza ibn Vahos — Fotimiylar xalifaligi davrida Makkani boshqargan;
* Hamzaxon Xoʻjayev — oʻzbekistonlik futbolchi.

## Familiya

* Hamzayev
* Hamzayeva

## Manbalar
Reflections Laughing

**„Reflections Laughing“** () – kanadalik qoʻshiqchi va qoʻshiqlar muallifi The Weeknd, amerikalik repper va qoʻshiqchi Travis Scott hamda britaniyalik indie rok guruhi Florence and the Machine tomonidan ijro etilgan qoʻshiq. Qoʻshiq XO va Republic Records orqali The Weekndning oltinchi studiyaviy albomi – *[[Hurry Up Tomorrow]]* tarkibida 2025-yil 31-yanvarda chiqarilgan. Trekni The Weeknd va Travis Scott, Mike Dean bilan birga yozgan va ishlab chiqqan, Metro Boomin, OPN va Nathan Salon ko-prodyuserlar sifatida ishlagan.

## Kompozitsiyasi va matni
Qoʻshiq fonida toʻsatdan telefon jiringlaydi va bir stakan viskidagi muzlar idish devoriga urilib ovoz chiqaradi, bu esa qoʻshiqchining ichki holati va stressi haqida soʻzlaydi. U oʻziga yuklangan ogʻir mas’uliyat, tashvishlar va hayotidagi qiyinchiliklar bilan yuzma-yuz turadi.

satrlari uning ichki kurashini, qaygʻu va tashvishlarini yashirishga harakat qilishini va oʻz mavqeini yoʻqotishdan, shu jumladan, oʻz hukmronligini yoʻqotishdan qoʻrqishini ifodalaydi. Britaniyaning *GQ* jurnali jurnalisti Josiah Gogarty, qoʻshiqdagi Travis Scottning kuylaydigan qismida ishlatilgan „chopped and screwed“ effekti haqida shunday yozgan: „Uning ushbu trek paydo boʻlishi bizga Astroworld kabi katta loyihalarni boshqarishdan tashqari, ajoyib kupletlar ham yoza olishi mumkinligini eslatadi“. *Billboard* jurnalisti Carl Lamarre „Reflections Laughing“ni albomdagi eng yaxshi oʻn uchinchi qoʻshiq sifatida baholab, Weeknd va Travis Scott „yana bir bor ular nima uchun kuchli jamoa ekanliklarini isbotlashdi“ deb izohlab oʻtgan.

## Xodimlar
Maʼlumotlar Tidaldan olingan.

* The Weeknd – vokal, klavishlar, dasturlash, qoʻshiq yozish, ishlab chiqarish
* Travis Scott – vokal, qoʻshiq yozish, ishlab chiqarish
* Florence and the Machine – vokal
* Chxrry22 – aytilgan soʻzlar
* Mike Dean – qoʻshiq yozish, ishlab chiqarish, miksing, mastering
* OPN – sintezator, qoʻshimcha ishlab chiqarish
* Metro Boomin – ko-prodyuser
* Nathan Salon – qoʻshimcha ishlab chiqarish
* Tommy Rush – ikkichi muhandis, miksing
* Sage Skofield – vokal muhandis, vokal ishlab chiqarish
* Ethan Stevens – yozish

## Chartlar

## Manbalar
Enjoy the Show

**„Enjoy the Show“** () – kanadalik qoʻshiqchi va qoʻshiqlar muallifi The Weeknd hamda amerikalik repper Future tomonidan ijro etilgan qoʻshiq. U XO va Republic Records orqali The Weekndning oltinchi studiyaviy albomi – *[[Hurry Up Tomorrow]]* tarkibida oʻninchi trek sifatida 2025-yil 31-yanvarda chiqdi. Qoʻshiq Future bilan birgalikda The Weeknd va Mike Dean tomonidan yozilgan; yuqoridagi ikki shaxsdan tashqari Tommy Rush, Cheʼ Fuego 3000, and Just da 1 prodyuserlik qilgan. Ingliz guruhi Jungledan Josh Lloyd-Watson va Lydia Kitto ham qoʻshiq mualliflari sifatida koʻrsatilgan, chunki qoʻshiqda Loaded Honeyning 2023-yilgi „Homemade Gun“ singlidan sempl ishlatilgan.

## Kompozitsiyasi va matni
„Enjoy the Show“ qoʻshigʻida The Weeknd oʻlim haqida oʻylashini kuylaydi. *British GQ* jurnalisti Josiah Gogarty uni „biti sokin, ozgina soul sempli bilan bezatilgan – Futurening qoʻshiqqa iztirobli ovozi bilan kirib kelish uchun mukammal kuy“ deb hisobladi. *Billboard* jurnalisti Carl Lamarre „Enjoy the Show“ qoʻshigʻini albomdagi toʻrtinchi eng yaxshi qoʻshiq deb baholadi va uni *[[Hurry Up Tomorrow]]* albomining birinchi yarmidagi eng yaxshi qismlardan biri sifatida taʼriflab, „The Weeknd va Future oʻz sevganlarini yoʻqotib, qaygʻuda choʻkayotgan holatda, ular orasidagi jilovlab boʻlmaydigan R&B jangi“ boʻlganini yozadi va „bu ikkisi ogʻriqni yengish uchun ikkilanmasdan giyohvand moddalarga murojaat qiladi, chunki ularning zarur ehtiyojlarini endi qondirishning umuman iloji yoʻq“.

## Chartlar

## Manbalar
Bettina Plank

**Bettina Plank** (1992-yil 24-fevralda tugʻilgan) – avstriyalik karatechi. Yaponiyaning Tokio shahrida boʻlib oʻtgan 2020-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida ayollar oʻrtasida 55 kg vazn toifasida bronza medallaridan birini qoʻlga kiritgan. Karate boʻyicha jahon chempionatida ayollar oʻrtasida 50 kg vazn toifasida ikki karra bronza medali sohibi, Yevropa oʻyinlarining uch karra sovrindori, jumladan, ikki karra oltin medal sohibi.

2015-yilda Turkiyaning Istanbul shahrida karate boʻyicha Yevropa chempionatida oʻz yoʻnalishida oltin medalni qoʻlga kiritgan.

## Sport faoliyati
Plank 2011-yil Shveysariyaning Syurix shahrida boʻlib oʻtgan karate boʻyicha Yevropa chempionatida ayollar oʻrtasida 50 kg vazn toifasida kumite bahslarida bronza medalini qoʻlga kiritgan. 2014-yilda Finlandiyaning Tampere shahrida karate boʻyicha oʻtkazilgan Yevropa chempionatida esa kumush medalga sazovor boʻlgan.

2015-yilda Turkiyaning Istanbul shahrida boʻlib oʻtgan karate boʻyicha Yevropa chempionatida Plank ayollar oʻrtasida 50 kg vazn toifasida kumite yoʻnalishida oltin medalni qoʻlga kiritgan. Shuningdek, kumite yoʻnalishida ayollar oʻrtasidagi jamoaviy bahsda bronza medaliga ega chiqqan. Oʻsha yili Plank Ozarbayjonning Boku shahrida boʻlib oʻtgan Yevropa oʻyinlarida xuddi shu yoʻnalishda kumush medalga sazovor boʻlgan. Finalda Plank turkiyalik Serap Özçelikka oʻyinni boy bergan. Portugaliyaning Braga shahrida boʻlib oʻtgan 2016-yilgi Universitetlar oʻrtasida karate boʻyicha jahon chempionatida bronza medalini qoʻlga kiritgan. U, shuningdek, xuddi shu musobaqaning kumite yoʻnalishida ayollar oʻrtasida jamoaviy bahslarning bronza medaliga ega chiqqan.

2017-yilda Polshaning Vrotslav shahrida boʻlib oʻtgan Jahon oʻyinlarida ayollar oʻrtasida 50 kg vazn toifasida kumite yoʻnalishida ishtirok etgan, biroq musobaqadan medalsiz qaytgan. Saralash bosqichida bitta oʻyinda gʻalaba qozonib, ikkita oʻyinda magʻlub boʻlgan va yarim finalda ishtirok eta olmagan. 2018-yilda Plank Ispaniyaning Madrid shahrida boʻlib oʻtgan karate boʻyicha jahon chempionatida ayollar oʻrtasida 50 kg vazn toifasida kumite yoʻnalishida bronza medalini qoʻlga kiritishga muvaffaq boʻlgan.

Belarus poytaxti Minsk shahrida boʻlib oʻtgan 2019-yilgi Yevropa oʻyinlarida ayollar oʻrtasida kumite yoʻnalishi 50 kg vazn toifasi boʻyicha oltin medalga ega chiqib, shohsupaning yuqori pogʻonasiga koʻtarilgan. Musobaqaning oltin medal uchun bahslarida turkiyalik Serap Özchelikni magʻlubiyatga uchratgan.

## Manbalar
Abdurahmon Tashanov

**Abdurahmon Tashanov** – inson huquqlari faoli, taniqli jurnalist, „Ezgulik“ inson huquqlari jamiyati asoschisi va markaziy boshqaruvi raisi.
## Tarjimai holi
1976-yil 9-may kuni Surxondaryo viloyatining Muzrabot tumanida tavallud topgan. 1984—1998-yillarda Qashqadaryo viloyatining Nishon tumanidagi umumiy oʻrta taʼlim maktabida tahsil olgan.

1994—1998-yillarda Qozogʻistondagi Xalqaro Ekologiya akademiyasining jurnalistika boʻyicha fakultetida oʻqigan.

Jurnalistik faoliyatini esa Oʻzbekiston Yozuvchilar uyushmasi qoshidagi Adabiyot targʻibot markazida boshlagan. 1998-yildan boshlab „Hurriyat“ gazetasida muxbir hamda mas’ul kotib lavozimlarida ishlagan. 2001-yildan „Mohiyat“ gazetasida maʼsul kotib, 2004-yildan esa Oʻzbekiston liberal-demokratik partiyasining „“ gazetasida adabiy kotib lavozimida ishlagan.

2004-yildan „Harakat“ internet nashri muxbiri va „Ezgulik“ inson huquqlari jamiyati markaziy boshqaruvi aʼzosi.

Mahalliy matbuotda koʻplab maqolalari, feleton va jurnalistik tadqiqotlari chop etilgan.

Qator xorijiy ommaviy axborot vositalari, xalqaro tashkilotlar bilan hamkorlik qiladi.

Abdurahmon Tashanov Oʻzbekistonda inson huquqlarining buzilish hollari yuzasidan oshkora chiqishlari va tanqidlari orqali tanilgan.
## Bosimlar va tahdidlar
Jurnalist va huquq faoli oʻziga nisbatan bosim boʻlayotgani haqida ochiqlagan. 2025-yil aprelida esa uni Toshkent davlat yuridik universitetining ikki oʻqituvchisi sudga berdi.

## Shaxsiy hayoti
Oilali, ikki nafar oʻgʻli bor.

## Manbalar

## Havolalar
Ezgulik inson huquqlari jamiyati rasmiy sayti
Margarita Xhepa

**Margarita Zoi Xhepa** (arumincha: *Margarita Gepa*; 1932-yil 2-aprelda tugʻilgan – 2025 -yil 3-aprelda vafot etgan) – albaniyalik aktrisa. Uning aktrisalik faoliyati sakson yildan ortiqroq davrni qamrab oladi. Mehnat faoliyati davomida 140 ta pyesa, 40 ta klassik hamda zamonaviy kinolarda rol ijro etgan. Aktrisaning ushbu rollari uni Albaniya sanʼati va madaniyatining buyuk ayollaridan biri sifatida tanilishiga sabab boʻlgan.

## Yoshlik yillari
Margarita Xhepa 1932-yil 2-aprelda Albaniyaning Lushnjë shahrida dunyoga kelgan. Etnik kelib-chiqishi arumin boʻlgan. Tugʻilgan paytidagi ismi Margarita Prifti. Toʻqqiz yoshida onasidan ayrilgan. Bolaligidan Albaniya sheʼriyatini sevgan, shu sababli oʻqituvchisi uni aktyorlik mashgʻulotlariga qatnashishga undagan. Oʻsha davrda Lushnjë madaniyat institutida faoliyat yuritgan mashhur drama oʻqituvchisi Gëzim Libohova mahalliy maktablar oʻquvchilari orasidan teatr spektaklida rus qizining rolini ijro etish uchun mos oʻquvchi izlayotgan edi. Margarita Xhepaning sargʻish sochlari va moviy koʻzlari sababli Libohova uni koʻrishi bilanoq uni ushbu rol uchun tanlagan. Spektakl namoyishi katta muvaffaqiyatga erishgan va shu sababli spektakl Fier va Berat shaharlarida ham namoyish etilgan.

Boshlangʻich maktabni tugatgandan soʻng, Margarita Xhepa Tiranadagi mashhur Liceu Artistik (Sanʼat maktabi)ning drama yoʻnalishiga hujjat topshirgan.

## Mehnat faoliyati
Margarita Xhepa oʻz faoliyatini Tiranadagi Milliy teatrda (albancha: Teatri Kombëtar) boshlagan. U erda Anton Chekov, Friedrich Schiller, Nikolay Gogol va boshqa mualliflarning asarlaridagi rollarni ijro etgan. Xhepa 1962-yilda birinchi bor oʻtkazilgan *Festivali i Kengës* musiqiy festivalini olib borgan.

Xhepa Albaniya kino va teatr olamining eng buyuk ayollaridan biri sifatida tan olingan va Albaniya xalq artisti unvoni bilan taqdirlangan.

Fatos Kongolining „*Bolero në vilën e pleqve*“ romani asosida xuddi shu nomda suratga olingan filmda Xhepa Firdus obrazini gavdalantirgan.

## Manbalar
Parashqevi Qiriazi

**Parashqevi Qiriazi** (Paraskevi D. Kyrias; 1886-yil 27-mayda tugʻilgan – 1970-yil 17-dekabrda vafot etgan) – Qiriazi oilasiga mansub alban oʻqituvchisi boʻlib, hayotini alban alifbosi hamda yozma alban tilini oʻqitishga bagʻishlagan. Albaniya alifbosining shakllanishiga bagʻishlangan Manastir Kongressida ishtirok etgan. Shuningdek, *Yll' i Mengjesit* ayollar uyushmasi asoschisi. 1919-yilda Parij tinchlik konferensiyasida Albaniya-Amerika hamjamiyati vakili sifatida ishtirok etgan. 1891-yilda Korçada qizlar uchun moʻljallab ilk marotaba ochilgan Albaniya maktabining direktori Sevasti Qiriazining singlisi.

## Biografiyasi
Parashqevi Qiriazi Usmoniylar imperiyasi tarkibidagi Manastir viloyatining Monastir shahrida (hozirgi Bitola, Shimoliy Makedoniya) tugʻilgan. Atigi 11 yoshida akasi Gjerasim Qiriazi va opasi Sevasti Qiriaziga Albaniyada ochilgan birinchi Qizlar maktabi (albanca: *Shkolla e Vashave*)da qizlarga yozma alban tilini oʻrgatishda yordam bera boshlagan. Ushbu maktab 1891-yil 15-oktyabrda ochilgan.

Keyinchalik Parashqevi Konstantinopoldagi Amerika qizlar kollejida taʼlim olgan. Maktabni bitirganidan soʻng opasi Sevasti bilan birga Korçëga borgan va u yerda 1887-yilda ochilgan birinchi alban maktabida boshlangʻich sinf oʻqituvchisi sifatida faoliyat yuritgan.

1908-yilda Monastir Kongressida ishtirok etgan Qiriazi ushbu Kongressdagi yagona ayol edi.

1909-yilda u boshlangʻich maktablar uchun alifbo kitobi *abecedariumni* nashr etgan. Garchi Manastir Kongressi yangi alifbo boʻyicha qaror chiqargan boʻlsa-da, Qiriazining abecedariumida alifboning ikkita talqini mavjud edi. Bu esa Kongressda erishilgan kelishuvning hali ham mustahkam boʻlmaganligini koʻrsatadi. Shunga qaramay, Qiriazi abecedarium bilan birga yangi alban alifbosini himoya qilishga bagʻishlangan mashhur sheʼrlarini ham chop etgan.

## Manbalar
Asad Dilmurod

**Asad Dilmurod** (1947—2019) — yozuvchi va jurnalist. Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan madaniyat xodimi.
## Hayoti
Asad Dilmurod 1947-yil 20-iyulda Samarqand viloyati Urgut tumanining Qoratepa qishlogʻida tugʻilgan. 1971-yilda Toshkent davlat universitetining (hozirgi OʻzMU) jurnalistika fakultetini bitirgan.

Ancha yillar mobaynida „Sharq yulduzi“ jurnalining nasr boʻlimini boshqargan. Oʻzbekiston Yozuvchilar uyushmasi Nasr kengashida faoliyat yuritgan.

2019-yil 29-yanvarda vafot etgan.
## Ijodi
Ilk hikoyalar toʻplami 1978-yil „Osmonning bir parchasi“ nomi ostida nashr etilgan. Keyinchalik „Tosh burgut“ (1979), „Sirli zina“ (1980), „Sherdor“ (1986), „Mulk“ va „Girih“ (1989), „Togʻlar, sukut saqlamang“ (1987), „Oq ajdar sayyorasi“ (2000), „Mezon burji“ (2007) nomli qissalari hamda „Afrosiyob sukunati“ (1983), „Koʻchki“ (1991) singari kitoblari chop etilgan.

Yozuvchi, shuningdek, „Mahmud Torobiy“ (1998), „Fano dashtidagi qush“ (2001), „Pahlavon Muhammad“ (2006) nomli romanlar muallifi.

## Manbalar
Regular Show

***Regular Show*** (tarjimasi „Doimiy shou“) — J. G. Quintel yaratgan Amerika animatsion teleserialidir. Serial 2010-yilning 6-sentyabrida Cartoon Network telekanalida birinchi marta efirga uzatilgan. Yakuniy qismi 2017-yilning 16-yanvarida efirga uzatilgan. Bu vaqt davomida serial 8 ta mavsumga boʻlinib, hammasi boʻlib 244 ta qism tayyorlangan.

## Ovoz berganlar

* J. G. Quintel — Mordecai / Hi-Five Ghost
* William Salyers — Rigby
* Sam Marin — Benson Dunwoody / Pops Maellard/Mega Kranus / Mitch "Muscle Man" Sorrenstein / The Sensei / Garrett Bobby Ferguson
* Mark Hamill — Skips/Walks
* Roger Craig Smith — Thomas/Nikolai / Low-Five Ghost
* Minty Lewis — Eileen Roberts
* Janie Haddad — Margaret Smith
* Robin Atkin Downes — Gary
* Julian Rebolledo — Don
* David Ogden Stiers — Mr. Maellard
* Courtenay Taylor — Starla Gutsmandottir
* Linda Cardellini — CJ/Cloudy Jane
* Julian Holloway — Death
* Steve Blum — John "Muscle Bro" Sorrenstein

## Manbalar

## Havolalar

* 
*
We Bare Bears

***We Bare Bears*** — Daniel Chong yaratgan Amerika animatsion teleserialidir. Serial 2015-yilning 27-iyulida Cartoon Network telekanalida birinchi marta efirga uzatilgan. Yakuniy qismi 2019-yilning 27-mayda efirga uzatilgan. Bu vaqt davomida serial 4 ta mavsumga boʻlinib, hammasi boʻlib 140 ta qism tayyorlangan.

## Ovoz berganlar

* Eric Edelstein — Grizzly
* Bobby Moynihan — Panda
* Demetri Martin — Ice Bear
* Charlyne Yi — Chloe Park
* Patton Oswalt — Nom Nom
* Jason Lee — Charlie
* Cameron Esposito — Ranger Tabes
* Ellie Kemper — Lucy

## Manbalar

## Havolalar

*
Teen Titans Go!

***Teen Titans Go!*** (tarjimasi „Yosh Titanlar, Olgʻa!“) — Amerika animatsion televizion seriali. Yaratuvchisi Michael Jelenic va Aaron Horvath boʻlib, ushbu multserial Cartoon Network telekanalida namoyish etilgan.

## Ovoz berganlar

* Scott Menville — Robin / Speedy / Billy Numerous / Birdarang / Dr. Light
* Tara Strong — Raven
* Hynden Walch — Starfire
* Khary Payton — Cyborg
* Greg Cipes — Beast Boy / Puppet Wizard
* Ozioma Akagha — Bumblebee
* Wil Wheaton — Aqualad
* Freddy Rodriguez — Más y Menos
* Will Friedle — Kid Flash
* Lauren Tom — Gizmo / Jinx
* Kevin Michael Richardson — Mammoth / See-More / Trigon
* Will Arnett — Slade
* Ashley Johnson — Terra
* John DiMaggio — Brother Blood
* Alexander Polinsky — Control Freak

## Manbalar

## Havolalar

* 
*
MuzART

**MuzART** () – qozoq vokal va cholgʻu ansambli. Dastlab guruh uchta qoʻshiqchidan iborat boʻlib, hozirda sakkiz nafar: Meyrambek Bespayev, Saken Maygʻaziyev, Kenjebek Janabilov, Gʻalimjan Artiqbayev, Yerlan Qulaxmetov, Beksultan Arman, Yerik Jasaqbayev. Guruhning badiiy rahbari Yerlan Junisbay, musiqa rahbari Beksultfn Arman.

## Tarixi
2001-yil aprelda „MuzART“ guruhi tashkil etildi. Guruhning asl tarkibi: Saken Maygʻaziev, Meyrambek Bespayev va Maqsat Bazarbayev. Guruhning birinchi qoʻshigʻi „Sening koʻzing“, soʻzi Muqagʻali Maqatayev, qoʻshiq muallifi Qanat Ibragimov.

* 2003-yil 16—17-dekabr kunlari „Oʻz elim“ nomli konsert dasturi boʻlib oʻtdi.
* 2003-yildan 2004-yilgacha guruh Rossiya va Xitoyda gastrollarda boʻldi.
* 2005-yilda Maqsat Bazarbayev guruhni tark etdi va uning oʻrniga Kenjebek Janabilov keldi.
* 2006-yilda guruh Turkiyada yakkaxon konsert dasturini taqdim etdi.
* 2007-yilda guruh aʼzolari soni 8 kishiga koʻpaydi va vokal va cholgʻu ansambliga aylandi.
* 2008-yil mayda „MuzART“ vokal-instrumental guruhining yakuniy kontserti boʻlib oʻtdi.
* 2008-yil 14-dekabrda ansambl Sankt-Peterburg shahrida konsert berdi.
* 2011-yilda „MuzART“ guruhi 10 yilligi shu munosabat bilan 27-aprel kuni Ostona shahrida konsert boʻlib oʻtdi.
* 2013-yil 20-aprel – guruhning 12 yilligi – Olmaota shahrida, Respublika saroyida kontsert boʻlib oʻtdi.
* 2016-yilda guruhning 15 yilligi Ostonada Qozogʻiston konserta zalida boʻldi.

## Ijodi
Vokal va cholgʻu guruhining qoʻshiqlari asosan estrada janriga tegishli. Ansambl repertuarida xalq va retro qoʻshiqlarni ham topishingiz mumkin. 10 yil davomida guruhda 46 ta qoʻshiq bor. Masalan: „Oʻz elim“, „Shinarim“, „Shashbaulim“, „Qazaqtai el qayda“, „Sagʻindim Almatimdi“, „Ushqongir“, „Anagʻa salem“, „Qayran koʻngil“. 3 ta albom chiqarildi: „Sening koʻzin“, „Atteng-ai“ va „Yesinge al“.

## Yutuqlari
Vokalchilar Meyrambek Bespayev, Saken Maygʻaziyev, Kenjebek Janabilev „Darin“ davlat mukofoti laureatlari boʻldi. Ular Qozogʻiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan artistlardir. 2013-yil sentyabr oyida MUZZONE telekanalida MuzART „Eng yaxshi guruh“ nominatsiyasida EMA mukofotini qoʻlga kiritdi.

## Ayblovlar
2018-yilda L. N. Gumilyov nomidagi Yevrosiyo Milliy universiteti oʻqituvchisi Mirzantay Jaqip MuzART xonandasi Meyrambek Bespayevni grant sotib olganlikda ayblagan, shuningdek, uni ikki yil davomida hech qachon maʼruzalarida koʻrmaganini daʼvo qilgan edi. Oʻqituvchi xonandaga „5“ baho qoʻyish haqida universitet rahbariyatining ogʻzaki buyrugʻi borligini ham aytgan.

## Manbalar
Sevasti Qiriazi

**Sevasti Qiriazi-Dako** (Sevasti D. Kyrias; taxminan 1871-yilda tugʻilgan – 1949-yilda vafot etgan) – albaniyalik vatanparvar, maʼrifatchi, protestant missioneri, yozuvchi, albaniyalik ayollar taʼlimining kashshoflaridan biri va Albaniya milliy uygʻonish harakati faoli.

## Hayoti va ilk mehnat faoliyati

### Yoshlik yillari
Sevasti taxminan 1870-yilda hozirgi Shimoliy Makedoniyada joylashgan, oʻsha davrda Usmoniylar imperiyasi tarkibiga kirgan Manastir shahridagi Tërnovë qishlogʻida vatanparvar Qiriazi oilasi dunyoga kelgan. Oilada oʻn nafar farzandning oltinchisi boʻlgan. Oilasi xristianlik dinining pravoslavlik yoʻnalishiga eʼtiqod qilgan. Sevasti toʻrt yoshidan boshlab yunon tilidagi boshlangʻich maktabga qatnagan. Yoshligida bir nechta tillarni, jumladan, alban, yunon, bolgar, turk va ingliz tillarini oʻrgangan. U va uning oilasi Manastirdagi uylariga yaqin joyda maktab yuritgan va diniy marosimlar oʻtkazgan albaniyalik vatanparvarlar va amerikalik protestant missionerlari bilan yaqindan tanish boʻlgan. Sevasti amerikaliklar maktabiga oʻqishga qabul qilingan va 1888-yil iyul oyida u yerni oʻrta maktab darajasidagi diplom bilan tamomlagan.

### Taʼlimi
Sevasti 1888–1891-yillarda Istanbuldagi Qizlar uchun Amerika kollejida tahsil olgan. Uning oʻqishga qabul qilinishini akasi, ruhoniy Gjerasim Qiriazi tashkil qilgan. Ikkinchi kursdan oʻqishga qabul qilingan va 1891-yilda sakkiz nafar ayol bilan birgalikda kollejni tamomlab, sanʼat bakalavri (Bachelor of Arts) darajasini olgan. Shu tariqa u kollej taʼlimini tamomlagan birinchi albaniyalik ayolga aylangan. Uning kollejda oʻqishdan asosiy maqsadi akasi Gjerasimga Albaniyada qizlar uchun maktab ochishda yordam berish uchun tayyorgarlik koʻrish edi. Sevasti kollejda oʻziga katta taʼsir koʻrsatgan shaxslar sifatida kollejninng rahbari va Cyrus Hamlinning qizi Clara Hamlin, shuningdek Florence A. Fensham, Mary Mills Patrick, Ida Prime, Caroline Borden va bolgariyalik Grandinaroff oilasini tilga olgan. Gjerasim Qiriazi Sevastining bitiruv marosimiga mashhur albaniyalik aka-ukalar Abdyl Frashëri, Sami Frashëri va Naim Frashërilarni taklif qilgan. Naim Frashëri oʻzining Usmoniylar hukumatidagi nufuzi orqali Sevastining diplomini rasman roʻyxatdan oʻtkazib, Korçada birinchi qizlar maktabining ochilishi uchun ruxsatnoma – *irade* olib bergan.

## Manbalar
Oʻzbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligi orkestri

**Oʻzbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligi orkestras**i – Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlarining Toshkent shahrida joylashgan markaziy harbiy orkestri. Shuningdek, u Oʻzbekiston Mudofaa vazirligining tashkiliy va yoʻriqnoma boʻlimi boʻlib, Oʻzbekistondagi barcha 30 ta harbiy orkestrga raislik qiladi. Hharbiy orkestr 1992-yilda Turkiston harbiy okrugi qoʻshinlari guruhidan tashkil topgan.

## Faoliyati
Harbiy orkestr prezident qarorgohi Koʻksaroyda xorijiy davlatlar rahbarlarini kutib olishda faxriy qorovul rotasiga hamrohlik qiladi. Shuningdek, u mamlakatdagi rasmiy madaniy va ijtimoiy tadbirlarda ishtirok etadi. Oʻzbekiston Mustaqilligi, Xotira va qadrlash kuni, Vatan himoyachilari kuni kabi tadbirlar shular jumlasidandir.

Guruh Norfolk dengiz bazasida, Pentagonda, 13-Berlin va 7-Kyoln xalqaro harbiy guruhlar festivallarida, Pekindagi Tinchlik shoxi xalqaro musiqa festivalida, hamda birinchi Spasskaya minorasi harbiy musiqa festivalida ishtirok etgan.

## Tarkibi

* Markaziy namunali orkestr
** Simfonik guruh
** Tantanali guruch orkestr
** Katta guruh
** Barabanlar korpusi

Harbiy orkestr shuningdek, quyidagi harbiy okrug orkestrlariga ham rahbarlik qiladi:

* Toshkent harbiy okrugi orkestri
* Shimoli-gʻarbiy harbiy okrugi guruhi
* Janubi-gʻarbiy maxsus harbiy okrugi guruhi
* Markaziy harbiy okrugining orkestr
* Sharqiy harbiy okrugning orkestri

## Guruh rahbarlari

* Katta harbiy orkestr komandirlari roʻyxati:
** Polkovnik Yuriy Saydjanov (1970—1975)
** Polkovnik Revo Petrov (1975—1987)
** Polkovnik Pavel Makarov (1987—1991) va (1991-yildan hozirgi kungacha)

### Pavel Makarov

Polkovnik **Pavel Leontyevich Makarov** () – orkestr boʻlinmasining hozirgi boshligʻi. 1949-yil 30-mayda Oʻzbekiston Sovet Sotsialistik Respublikasining oʻsha paytdagi poytaxti Toshkent shahrida tugʻilgan. 1972—1977-yillarda Moskva konservatoriyasining harbiy fakultetida tahsil olgan. 1977-yildan 1982-yilgacha Germaniyada Sovet qoʻshinlarida xizmat qilgan. 1982—1991-yillarda Turkiston harbiy okrugi shtab orkestrida turli lavozimlarda ishlagan. Keyinchalik 1987-yilda katta drijyor lavozimiga koʻtarilgan. 1991-yildan Makarov Oʻzbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligi katta orkestri hisoblanadi. Guruhning koʻpgina marshlari (qurolli kuchlar yurishi, Amir Temur yurishi, gvardiya marshi, Vatan va boshqalar) tomonidan yaratilgan. „Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan sanʼat arbobi“ faxriy unvoni, „Doʻstlik“ ordeni sohibi boʻlgan.

## Yana qarang

* Turkmaniston Qurolli Kuchlarining Harbiy orkestri
* Harbiy orkestr (Qozogʻiston)
* Qirgʻiziston Qurolli Kuchlari Bosh shtabi orkestri
* Tojikiston Mudofaa vazirligi Komendant polkining harbiy orkestri

## Videos

* Orkestr 2017-yilda Spasskaya minorasi musiqa festivalida.
* 2005-yil Toshkentdagi konsert
* Qizil maydondagi chiqishi oldidan repetitsiya
* Polkovnik Pavel Makarov tavalludining 60 yilligi sharafiga konsert
* Toshkentda harbiy-vatanparvarlik musiqa festivali

## Manbalar
Markaziy harbiy okrugi (Oʻzbekiston)

**Markaziy harbiy okrugi** – Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlarining Jizzax shahrida joylashgan harbiy okrugi. Markaziy harbiy okrug Jizzax, Samarqand va Sirdaryo viloyatlariga xizmat qiladi.

## Faoliyatlar
2019-yil 21-iyun kuni Markaziy harbiy okrugi va Yoshlar ittifoqi Samarqand viloyat kengashi oʻrtasida hamkorlik toʻgʻrisida memorandum imzolangan. Oʻzbekistonda COVID-19 pandemiyasi davrida Markaziy harbiy okrugi bilan hamkorlikda Samarqand viloyatida dezinfeksiya ishlari olib borilgan.

## Aktivlar

* Maʼnaviyat va maʼrifat markazi
* Kichik mutaxassislar tayyorlash markazi
* Kattaqoʻrgʻon oʻquv maydonchasi

Jizzax shahrida Markaziy harbiy okrug qoʻmondonligiga qarashli kutubxonada 8000 ga yaqin kitob mavjud boʻlib, shundan 5000 ta jahon va oʻzbek adabiyoti, 500 tasi tarix kitoblari va darsliklardir.

## Yetakchilar

* Qoʻmondonning tarbiyaviy va mafkuraviy ishlar boʻyicha oʻrinbosari – podpolkovnik Nuriddin Qodirov

## Manbalar
Islom.uz

**Islom.uz** – 2003-yilda Shayx Muhammad Sodiq Muhammad Yusuf tomonidan asos solingan diniy-maʼrifiy sohada faoliyat yuritadigan internet portal.

## Tarixi
Portalga 2003-yilda Shayx Muhammad Sodiq Muhammad Yusuf tomonidan asos solingan. Uning ishga tushirilishida Shayx Muhammad Sodiq Muhammad Yusufning shogirdi Adham Atajanov (*Abu Muslim* nomi bilan tanilgan) muhim rol oʻynagan.

Portalda aqida, qurʼon, hadis, fiqh, siyrat, islomning besh arkoni (imon, namoz, roʻza, zakot, haj) kabi boʻlimlar mavjud. Shunindek, unda Toshkent vaqti boʻyicha namoz vaqtlari koʻrsatiladi. Materiallar oʻzbek tilidan tashqari arab, rus va ingliz tillarida ham taqdim etiladi.

2019-yilda Sof.uz tomonidan oʻtkazilgan soʻrovnomada Islom.uz portali doirasida faoliyat yuritadigan „Zikr ahlidan soʻrang“ loyihasining telegramdagi kanali 16 mingga yaqin ishtirokchi orasida 30% ovoz toʻplab, *"Oʻzbekistonning 2019-yildagi eng yaxshi Telegram-kanali"* sifatida eʼtirof etilgan.

### Takomillashuv
2018-yilda portalining mobil ilovasi yaratilgan. Ilovada namoz va roʻza jadvallari, qibla yoʻnalishini aniqlash, „Hilol“ elektron kutubxonasi, „Zikr ahlidan soʻrang“ savol-javob xizmati, „Oʻzbekiston masjidlari“ boʻlimi va Islom.uz radiosini kabi xizmatlar joy olgan. 2023-yilga kelib portalning quyidagi mobil ilovalari ishlab chiqilgan:

* Islom.uz
* Hilol e-book
* Oltin silsila
* Qurʼoni Karim
* Tafsiri Hilol
* Zikr ahlidan soʻrang
* Abdurahmon Qurʼon
* Abdulmalik Qurʼon
* Qurʼon tartili
* Namoz
* Zikr va duolar
* Javohir (arabcha-oʻzbekcha lugʻat).

## Manbalar

## Havolalar
*
Toshkent harbiy okrugi

**Toshkent harbiy okrugi** – Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlarining Toshkent shahrida joylashgan harbiy okrugi. Okrug Toshkent, Toshkent viloyati va Sirdaryo viloyati hududiga xizmat qiladi. Vazirlar Mahkamasining 2001-yil 9-yanvardagi qarori va Mudofaa vazirining 2001-yil 12-yanvardagi qaroriga muvofiq Toshkent harbiy okrugi tashkil etilgan.

## Tuzilishi
Tumanda okrugga biriktirilgan oʻndan ortiq batalyon va brigadalar mavjud boʻlib, ular quyidagi tuzilmalardan iborat:

* Qurolli Kuchlar Bosh shtabi
* Toshkent harbiy okrugi faxriy qorovul batalyoni
** Quruqlikdagi kuchlar faxriy qorovul
** Dengiz faxriy qorovuli
** Harbiy havo kuchlari faxriy qorovul
* Muhandislik brigadasi
* Maxsus kuchlar brigadasi
* Alohida razvedka batalyoni
* Milliy gvardiya brigadasi
* „Qalqon“ maxsus maqsadli brigadasi
* Moddiy yordam batalyoni
* Andijon maxsus kuchlari bataloni (Andijon)
* 1-motorli otishma brigadasi (Chirchiq)
* 37-motooʻqcho brigadasi (Andijon)
* 1-alohida maxsus maqsadli batalyoni
** 1-Aloqa vzvodi
** 1-Moddiy yordam vzvodi
* Aloqa boʻlinmasi
* Taʼmirlash boʻlinmasi
* Shifokor boʻlinmasi
* Oʻzbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligi orkestr
** Toshkent harbiy okrugi orkestri
* „Yoʻlbars“ brigadasi
* Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi „Bars“ boʻlinmasi
* Oʻzbekiston Respublikasi Milliy xavfsizlik xizmati „Yaguar“ boʻlinmasi
* Oʻzbekiston Respublikasi Milliy xavfsizlik xizmati „Burgut“ boʻlinmasi
* Chirchiq oʻquv polki

## Yetakchililar
Okrug faoliyatini quyidagi shaxslar boshqaradi:

* Okrug qoʻmondoni – polkovnik Zokirjon Sayfudinov
* Bosh shtab boshligʻining birinchi oʻrinbosari – polkovnik Shokir Xairov
* Komandirning moddiy-texnik taʼminot boʻyicha oʻrinbosari – Otabek Abdurahmonov
* Qurol-yarogʻ qoʻmondonligi qoʻmondoni oʻrinbosari – Oybek Ismoilov
* Komandirning jangovar tayyorgarlik boʻyicha oʻrinbosari – Shuhratjon Otaqoʻzyev
* Qoʻmondonning yoshlar bilan vatanparvarlik, maʼnaviy-axloqiy tarbiya boʻyicha oʻrinbosari – Baxtiyor Oʻrolboyev

### Qoʻmondonlar roʻyxati

* General-polkovnik Bahodir Toshmatov (2001-yil 2-may – 2005-yil 17-may)
* General-mayor Akmaljon Komilov (2005-yil 22-iyun – 2008-yil 9-oktyabr)
* General-leytenant Viktor Mahmudov (2008-yil 9 oktyabr – 2010-yil 9 iyun)
* Polkovnik Rustam Xalilov (2010-yil 3-iyun – 2012-yil 25-iyul)
* Polkovnik Lutfullo Buzrukov (2012-yil 26-iyul – 2018-yil 13-yanvar)
* General-mayor Bahodir Qurbonov (2018-yil 13 fevral – 2019-yil 11 fevral)
* Polkovnik Zokirjon Sayfudinov (2019-yil 21-martdan boshlab)

## Manbalar

## Havolalar
* Rasmiy sayti  (oʻzbekcha lotincha)
* Rasmiy sayti  (oʻzbek kirillcha)
* Rasmiy sayti  (rus tilida)
KazCosmos

**Qozogʻiston Respublikasi Milliy kosmik agentligi** (; shuningdek **KazCosmos** yoki **KazKosmos** nomlari bilan ham tanilgan) – Qozog‘istonning milliy kosmik tashkiloti boʻlib, 2007-yil 27-martda tashkil etilgan.

## Tarixi
### Kosmonavtlar korpusi
2000-yil 7-yanvarda Qozogʻiston hukumati kosmonavtlar korpusini tashkil etish toʻgʻrisida qaror qabul qildi. Oʻsha paytga kelib, ikki nafar qozogʻistonlik kosmonavt allaqachon kosmosga parvoz qilgan edi: Toʻxtar Aubakirov 1991-yilda hamda Talgat Musabayev 1994 va 1998-yillarda (keyinchalik 2001-yilda ham). 2002-yilda 2000 nafar nomzod orasidan ikkitasi – Aydin Aimbetov va Muxtor Aymaxanov tanlab olindi hamda ular 2003-yildan 2009-yilgacha Star Citydagi tayyorgarlikka yuborildi, ammo jahon moliyaviy inqirozi tufayli kosmik parvoz noaniq muddatga qoldirildi. 2009-yilda ular KazKosmosga ishga qaytishdi. Ular dastlab 2005 yoki 2006-yilda kosmik parvozga chiqish uchun tanlangan edilar. Aymaxanov kosmonavtlik faoliyatini davom ettirish maqsadida 2012-yilda Qozogʻistonni tark etib, Rossiya fuqarosi boʻldi. Aimbetov 2015-yil aprel oyida hamon kosmik parvozga tayyor edi va dastlab 2017-yilgi parvozda uchishi rejalashtirilgan edi. 2015-yil iyun oyida u „Soyuz TMA-18M/Soyuz TMA-16M“ kemasi ekipajida uchishdan voz kechgan Sara Braytmanning oʻrniga tanlab olindi. Sara Braytmanning zaxira astronavti Satoshi Takamatsu ham parvozdan bosh tortdi. Aimbetov 2015-yil 2-sentyabrda Boyqoʻngʻirdan uchib ketdi, Xalqaro kosmik stansiyaga tutashdi va 2015-yil 11-sentyabrda Qozogʻiston dashtiga qaytib tushdi. U koinotda jami 10 kun boʻldi.

### Yoʻldoshlar
Tashkil etilishidan bir yil oldin, 2006-yil 18-iyunda Bayqo‘ng‘ir kosmodromidan KazSat-1 aloqa sunʼiy yoʻldoshi uchirildi. Bu Qozogʻistonning mustaqil kosmik parvoz operatsiyalarining boshlanishini belgilab berdi. 2008-yilda sunʼiy yoʻldosh bilan aloqa uzildi va u yoʻqolgan deb eʼlon qilindi. Keyingi rejalashtirilgan KazSat-2 sunʼiy yoʻldoshi bir qator kechikishlarga uchradi, ammo 2011-yil 16-iyulda Proton raketasi yordamida muvaffaqiyatli uchirildi. KazSat-2 sunʼiy yoʻldoshini Krunichev va Italiyaning Thales Alenia Space kompaniyalari birgalikda yaratdi. KazCosmos 2011-yil 21-iyunda ISS-Reshetnev va Italiyaning Thales Alenia Space kompaniyalari bilan KazSat-3 deb nomlangan uchinchi telekommunikatsiya sunʼiy yoʻldoshini yaratish maqsadida shartnoma imzoladi va uni 2014-yilda kosmosga uchirdi.

## Manbalar
Zubayr ibn al-Avvom masjidi

**Zubayr ibn al-Avvom masjidi** — Iroqning Basra shahridagi Az-Zubayr shahrida joylashgan masjid, maqbara va ziyoratgoh. Masjidda Zubayr ibn al-Avvom va Utba ibn G‘azvon qabrlari borligi taxmin qilinadi.

## Manbalar
Jalil Xayat masjidi

**Jalil Xayat masjidi** () – Iroqning Kurdiston viloyati Arbil shahridagi eng katta masjid. Masjid qurilishi Jalil Xayat (2005-yilda vafot etgan) tomonidan boshlangan va 2007-yilda uning oʻgʻillari tomonidan otasi xotirasiga qurib bitkazilgan.

Masjid uslubi Qohiradagi Muhammad Ali masjidi va Istanbuldagi Moviy masjidga oʻxshaydi. Asosiy gumbazning balandligi , diametri esa , toʻrtta yarim gumbaz va oʻn ikki chorak gumbaz bilan oʻralgan. Masjid 15,000&nbsp;kvadrat metr va 1500 dan 2000 gacha odamni oʻz bagʻriga sigʻdira oladi.
## Manbalar
Al-Imom Muhsin masjidi

**Al-Imom Muhsin masjidi** () – Iroqning Mosul shahrida joylashgan tarixiy masjid. Ash-Shifo mahallasida, Bash Tapiya qal’asi yaqinida va Yahyo Abu al-Qosim maqbarasi oldida joylashgan. 2017-yilda masjid vayron qilingan. Keyinroq taʼmirlangan.
## Manbalar
Az-Zirba

**Az-Zirba** () Halab muhofazasining Simeon togʻi okrugida joylashgan qishloq. Suriya Markaziy Statistika Byurosi (CBS) maʼlumotlariga koʻra, 2004-yil aholini roʻyxatga olishda az-Zirba aholisi  kishini tashkil qilgan.
## Manbalar
Imom Moso al-Kozim masjidi

**Imom Moso al-Kozim masjidi** — Iroqning Basra shahrida joylashgan jome masjid. Qisman vayron boʻlganidan soʻng, 2012-yilda rekonstruksiya qilina boshlangan.
## Manbalar
Muzaffariya minorasi

**Muzaffariya minorasi** — Iroqning Kurdiston mintaqasi Arbil shahridagi yangi Minora Parkida joylashgan minora.

Minora balandligi 36&nbsp;m (118&nbsp;fut). 1190—1232-yillarda (milodiy 586–630) Arbil oʻgʻuz shahzodasi Muzaffariddin Abu Said al-Kavkaburiy tomonidan qurilgan.
## Manbalar
Anadan

**Anadan** () Suriyada joylashgan shahar. Halabdan 12 km shimolda, Halab — Gaziantep xalqaro yoʻlida joylashgan. Shahar Halab muhofazasining Simeon togʻi okrugi tarkibiga kiradi. Suriya Markaziy Statistika Byurosi (CBS) maʼlumotlariga koʻra, 2004-yil aholini roʻyxatga olishda Anadan aholisi  kishini tashkil qilgan.

Shahar qishloq xoʻjaligi mahsulotlari, jumladan, don, dukkakli ekinlar, zaytun va turli xil mevalari bilan mashhur. Anadan shahri atrofi tekislik boʻlgan tepalikda qurilgan. Hozirda Anadan shahrida oʻn uchta masjid, bir nechta boshlangʻich maktab, bitta oʻrta maktab hamda oʻgʻil va qizlar uchun alohida yuqori maktab mavjud.

Ayyubiylar davrida, 1220-yillarda, suriyalik geograf Yoqut Hamaviy Anadanga tashrif buyurgan va uni „Avasimviloyatining Urtik kurah okrugi tarkibidagi Qinnasrin yaqinida joylashgan qishloq“ deya ta’riflagan. 13-asrga oid *Marasid* roʻyxatida bu joy Halabning shimoli-sharqida joylashgan qishloqlar qatorida tilga olingan.
## Suriya fuqarolar urushi
Anadan jangi Suriya fuqarolar urushi davrida, 2012-yilning 29-30-iyul kunlari Anadan shahrida yuz bergan. Prezident Bashar Asad hukumatiga qarshi qoʻzgʻolon davrida Suriya harbiy kuchlari Anadanga kuchli artilleriya hujumlari uyushtirgan. Natijada, muxolifat manbalarining ma’lumotlariga ko‘ra, Anadan shahrining deyarli barcha aholisi, taxminan 30 ming kishi, qochib ketishga majbur boʻlgan. Natijada, *[[Reuters]]* agentligining muxbiri Sulaymon al-Xolidiy Anadanni „arvoh shahar“ deya ta’riflagan. Amnesty International tashkiloti sun’iy yoʻldosh tasvirlarini e’lon qildi. Bu tasvirlar qoʻzgʻolon paytida Anadan shahri kuchli artilleriya hujumlariga duchor boʻlganini koʻrsatmoqda. 2017-yil 24-yanvar kuni Jabhat Fateh ash-Shom guruhi shaharni Ahror ash-Shom jangchilaridan tortib oldi. 2020-yil 16-fevralda shaharni Suriya arab armiyasi egallagan.

2024-yilgi Shimoli-gʻarbiy Suriya hujumi vaqtida Anadanni Suriya muxolif kuchlari egallab oldi.
## Manbalar
Imom al-Bahir masjidi

**Imom al-Bahir masjidi** () – Iroqning Mosul shahrida joylashgan tarixiy masjid. 1259-yilda Zangiylar hukmdori Badriddin Lulu tomonidan foydalanishga topshirilgan. Bino bir necha marta qayta tiklangan, oxirgi rekonstruksiya 2022-yilda amalga oshirilgan.

## Qurilishi
Masjidda Imom Husayn avlodlaridan biri boʻlmish Imom al-Bahirning qabri bor boʻlgan, namozxona yonida joylashgandi. Inshoot 1940-yilda qayta tiklangan. Asl binoning mehrobi 1940-yillarda qayta qurish paytida Iroq Milliy muzeyiga koʻchirilgan. Mehrob kamgakining yarim gumbazi muqarnas bilan bezatilgan. Namoz zalining balandligi gumbaz bilan hisoblanganda . Masjidning temir minorasi ham bor edi.

## Buzib tashlash
2014-yilda masjid Iroq va Shom islomiy davlati tomonidan portlovchi moddalar yordamida vayron qilingan.
## Manbalar