open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Termiz xalqaro aeroporti

**Termiz xalqaro aeroporti**  – Termiz shahri yaqinidagi xalqaro aeroport.

1992-yil 4-fevraldagi VMQ-44-sonli qaror bilan Termiz aeroporti yangi tashkil etilgan Oʻzbekiston havo yoʻllari tarkibiga kiritilgan.

2018-yil 27-noyabrdagi PF-5584-sonli prezident farmoni bilan Oʻzbekistondagi aeroportlarni boshqarish uchun Uzbekistan Airports kompaniyasi tashkil etildi va Termiz aeroporti ham yangi kompaniya tarkibiga kiritildi.

## Tavsifi
Termiz aeroporti Oʻzbekiston Respublikasidagi yirik aviatashkilotlardan biri hisoblanib uning asosiy faoliyati quyidagilardan iboratdir:
* Havo kemalariga yerda xizmat koʻrsatish;
* Yoʻlovchilarga xizmat koʻrsatish;
* Yuklarga xizmat koʻrsatish;
* Pochtaga xizmat koʻrsatish;

Termiz aeroporti 1 soatda 100 ta aviayoʻlovchilarga xizmat koʻrsatish imkoniyatiga ega. Yongʻin xavfsizligi boʻyicha UTPZ (Yongʻindan himoyalash talablari darajasi) ning 8- darajasiga teng. Termiz aeroporti kecha-kunduz davomida ishlaydi va barcha turdagi (jumladan A320, A310, Boeing 737, 757, 767, Il-114, Il-76) havo kemalari va barcha turdagi vertolyotlarni qabul qiladi. Termiz aeroporti 2010-yil dekabr oyida ISO 9001: 2008 xalqaro standartlariga muvofiq „Rus registori“ assotsiatsiyasining sertifikatiga ega boʻldi.

Termiz aeroporti havo kemalari xizmat koʻrsatish bilan bogʻliq masalalar boʻyicha maxsus avtotransport parkini doimiy ravishda yangilanishni amalga oshirib kelmoqda. Avtomobil parkida muzlashga qarshi suyuqlik bilan ishlov beruvchi ISUZU avtomashinasi, aerodrom qoplamasini tozalash uchun AIST-5 VMU shamol purkash avtomashinasi, shuningdek havo kemalarini elektr bilan taʼminlovchi „Utronnik GPU – 150“ rusmli qurilma, gʻarbda ishlab chiqarilgan havo kemalariga yuklarni ortish va tushirishga moʻljallangan „Trepel“, yoʻlovchilar uchun „ABS – 580“ rusmli avtotraplar hamda barcha turdagi zamonaviy havo kemalarini havo yordamida yurgizuvchi qurilmalar mavjud.

Ruxsatnoma nazorat punktlarida xavfsizlikni taʼminlash uchun zamonaviy maxsus uskunalar oʻrnatilgan. Termiz aeroportida havo kemalarini ekspluatatsiya qilish va unga xizmat koʻrsatish xalqaro IKAO standartlariga muvofiqdir. Aeroportdan Toshkent, Moskva shahriga muntazam qatnovlar hamda Yevropa va Osiyo mamlakatlariga charter qatnovlari amalga oshiriladi. Yoʻlovchi va yuk tashuvlari yildan yilga oʻsib bormoqda. Axborotlar texnologiyasini rivojlanishi munosabati bilan aeroport tashuvlarni tashkil qilish xizmatida yoʻlovchilarga sifatli xizmat koʻrsatish uchun elektron koʻrinishdagi aviachiptalarni sotish hamda SDCS global tizimida yoʻlovchilarni qayd qilish joriy etildi, aerovokzal binosi 2011-yilda qayta taʼmirlanib ishga tushirildi.

## Aviakompaniyalar va yoʻnalishlar

## Statistika

## Manbalar
Qarshi-Xonobod aerodromi

**Qarshi-Xonobod harbiy aviabazasi** (qisqacha **K2**) — Qashqadaryo viloyati Qarshi tumani Xonobod qishlogʻida joylashgan aerodrom. Oʻzbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligiga qarashli aviabaza.

## Tarixi
1954-yildan 1981-yilgacha bazada Sovet havo mudofaa kuchlarining 735-qiruvchi aviatsiya polki joylashgan edi. Qarshi-Xonobod aerodromida MiG-15 (1950-yil iyuldan — 1955-yilgacha), MiG-17 (1955—1969), keyin esa Sukhoi Su-9 (Fishpot) (1961—1978) samolyotlari boʻlgan. Sovet havo mudofaa kuchlari 1978-yilda Su-9 ni MiG-23M (Flogger-B) samalyoti bilan almashtirdi.

Qarshi-Xonobod aerodromi 1981-yilda 735-qiruvchi-bombardimonchi aviatsiya polki, 1984-yilda esa 735-bombardimonchi aviatsiya polki deb nomlandi. 1984-yilgacha polkda MiG-23M, 1984-yildan 1992-yilgacha Su-24 samalyotlari mavjud boʻlgan. Polk 1980-yil aprelidan 1988-yil mayigacha Turkiston harbiy okrugi Sovet Harbiy havo kuchlari, soʻngra 49-havo armiyasi va 73-havo armiyasi qoʻl ostida boʻlgan.

1992-yil 30-iyunda Sovet Ittifoqi parchalanganidan soʻng bazani nazorat qilish Oʻzbekistonga oʻtdi. 1992-yildan boshlab aerodrom katta oʻzgarishlar kiritildi.

## Aerodrom imkoniyatlari
Aeroport dengiz sathidan 416 metr balandlikda joylashgan. Aeroportda 07/25 deb belgilangan bitta uchish-qoʻnish yoʻlagi mavjud boʻlib, yuzasi beton (2,498 metr x 40 metr).

## Ifloslanishi
2001-yil noyabr oyida AQSh armiyasining sogʻliqni saqlash va profilaktika tibbiyoti markazi va Yevropa atrof-muhitni oʻrganish markazi aerodromda tadqiqot oʻtkazdi va keng tarqalgan reaktiv yoqilg'i quyqalarini topdi. Reaktiv yoqilg'i odatda yer ostida 1-3 metr balandlikda boʻladi. Tahmin qilinishicha Sovet davridagi yer osti yoqilgʻisi sizib ketgan.

2015-yilgi armiya tadqiqotiga koʻra, maxsus operatsiyalar kuchlarini hisobga olmaganda K2 faxriylaridan 61 nafari saraton kasalligiga chalingan yoki kasallikdan vafot etgan.

Amerika Qo'shma Shtatlari Veteranlar ishlari departamenti va AQSh armiyasining sog'liqni saqlash markazi bazadagi ifloslanish saraton kasalligining koʻpayishini va sogʻliq uchun jiddiy muammolarni keltirib chiqarganini rad etdi.

2020-yil 18-noyabr kuni AQSh Vakillar palatasining Nazorat va islohotlar qoʻmitasida „Qarshi-Xonobod: Ozodlik lageri qahramonlarini ulugʻlash“ mavzusida maruza boʻlib oʻtdi. Bazadagi sogʻliq uchun sogʻliq uchun jiddiy muammolarni keltirib chiqargan kasalliklar haqida maʼlumot varaqasi chiqarildi.

## Manbalar

## Havolalar
* Satellite photo with annotations 
* Explanation of annotations
Cyril Montana

**Cyril Montana** (31-dekabr, 1969) farang yozuvchisi. 2010-2015-yillarda u Anggunning eri bo’lgan.

## Ijodi
* *Malabar trip*, Paris, Éditions Le Dilettante, 2003, 125 p. 
* *Carla on my mind*, Paris, Éditions Le Dilettante, 2005, 156 p. 
* *Le Bonheur de refaire le monde*, Paris, Maren Sell Éditeurs, 2005, 158 p. 
* *La Faute à Mick Jagger*, Paris, Éditions Le Dilettante, 2007, 222 p. 
* *Je nous trouve beaux*, Paris, Albin Michel, coll. « Littérature générale », 2013, 200 p.
Sharqiy qirgʻoq

**„Sharqiy qirgʻoq“** — oʻzbek shoiri Erkin Vohidov qalamiga mansub sheʼriy toʻplam. Toʻplamga muallif Kanada, Hindiston va Vengriyaga qilgan sayohatlari davomida yozgan sheʼrlar hamda „Ruhlar isyoni“ dostoni kiritilgan. „Sharqiy qirgʻoq“ toʻplami uchun Vohidov 1983-yil Hamza nomidagi Oʻzbekiston SSR Davlat mukofoti bilan taqdirlangan. 

Asar ilk bor 1980-yil Toshkent shahrida Gʻafur Gʻulom nomidagi Adabiyot va sanʼat nashriyotida chop etilgan. 1981-yil „Yosh gvardiya“ nashriyotida chop etilgan. 2014-yil „Yangi asr avlodi“ nashriyotida „oʻz holida“ qayta nashr qilingan. Toʻplam sheʼrlari „Tirik sayyoralar“ (1978) toʻplamidagi sheʼrlar bilan bir qatorda „Zamin sayyorasi“ (2014) sheʼriy toʻplamiga kiritilgan.

## Manbalar

## Havolalar
* „Sharqiy qirgʻoq“ Ziyouz saytida
* „Sharqiy qirgʻoq“ Kitobxon saytida
Hozirgi yoshlar

**„Hozirgi yoshlar“** — oʻzbek shoiri Erkin Vohidov qalamiga mansub sheʼriy toʻplam. 1975-yil Toshkent shahrida „Yosh gvardiya“ nashriyotida chop etilgan. Toʻplamga muallif 1970-yillarning birinchi yarmida yozgan sheʼrlar hamda „Baxmal“ dostoni kiritilgan.

## Havolalar
* „Hozirgi yoshlar“ Ziyouz saytida
Osiyo-Tinch okeani iqtisodiy hamkorlik tashkiloti

**Osiyo-Tinch okeani iqtisodiy hamkorlik tashkiloti -** 1989-yili, Kanberrada (Avstraliya) asos solingan. Mintaqaviy tijorat sohasida hamkorlikni va sarmoyani joylashtirishni erkinlashtirish va qulaylashtirishga qaratilgan tashkilot. Aʼzo mamlakatlar hududidagi aholi dunyo aholisining 40 % ga toʻgʻri keladi va jahon YaIM ning 54 % ni hamda tijoratning 44 %ni tashkil etadi. Xozirgi kunda tashkilotga 21 davlat aʼzo. Tashkilotning shtab-kvartirasi Singapurda joylashgan. **OTEIning asosiy maqsadi** 2020-yilga borib erkin va ochiq savdoni hamda, liberal investitsa tizimini barpo etish.

## OTEIga aʼzo davlatlar:

## Yillik yig'ilish sammitlari:
Iqtisodiy yig'ilish sammitlari yiliga bir marta o'tkazilib, mintaqa bo'ylab yaxlit moliya va savdo masalasini muhokama qiladi. Sammit o'tkaziladigan sammitga a'zo davlatlar orasida tasodifiy qaror qabul qilinadi:

## Manbalar
Nagoya metropoliteni

**Nagoya metropoliteni** — Yaponiyaning Nagoya shahri aholisi uchun xizmat qiladiga metropoliten.
## Manbalar

## Havolalar
Kursk shahri

**Kursk** () Rossiya Federatsiyasidagi shahar, Kursk viloyatining markazi, Kursk tumaning markazi. Moskva shahridan 530 km janubda joylashgan. O'rta asrlarda Kursk knyazligi poytaxti boʻlgan. Seym daryosi boʻyida. Kursk tuguni. Moskva—Simferopol avtomagistralida. Aholisi 445,5 ming kishi (1998). Mashinasozlik ("Schyotmash", akkumulyator, elektroapparat zavodlari), kimyo (kimyoviy tola, texnik rezina buyumlari), kimyo-farmatsevtika, yengil, oziq-ovqat sanoati korxonalari, 4 oliy oʻquv yurti, 2 teatr, oʻlkashunoslik, Kursk jangi (1943) harbiy-tarixiy muzeylari, suratlar galereyasi bor. Kursk 1032 yildan Kiyev Rusi qalʼasi sifatida maʼlum. 14-asr dan Litva, 1508 yildan Rossiya tarkibida. K.da 17— 19-asrlar meʼmoriy yodgorliklari, Troitsa cherkovi saqlangan.

## Aholisi
Shahar aholisining yarmidan oshigʻini ruslar tashkil qiladi. Rasmiy bayonotga koʻra aholi soni 443 212 ming kishini tashkil qiladi.

## Kurskning aholisi
* 1811 —23,500 
* 1847 —24,776 
* 1897 —75,721 
* 1910 —82,456 
* 1915 —85,400
* 1920 —48,825 
* 1931 —92,300 
* 1939 —119,000 
* 1956 —179,000 
* 1976 — 353,000
* 1986 — 409,000
* 1995 — 438,000
* 2016 — 443,212

## Tarixi
Kurskda birinchi shahar ko'rinishlari 1032-yilda ko'zga tashlangan. Shaharga 1095-yilda asos solingan. XI-XIII asrlarda Kursk knyazligi hukm surgan. Birinchi Kursk knyazlari Izyaslav Vladimirovich, o'g'li Vladimir Monomaxlar boʻlgan.

## Ma'daniyat va san'at
### Kutubxona

* N. N. Asayeva nomidagi Kursk viloyati kutubxonasi
* Bolalar va o'smirlar viloyat kutubxonasi
* Y. I. Nosova nomidagi kutubxona
* Yegor Polyanko nomidagi kutubxona
* Afasiyeva Fita nomidagi kutubxona
* N. Y. Korneyeva nomidagi kutubxona
* 4-bolalar kutubxonasi
* 5-bolalar kutubxonasi
* 8-bolalar kutubxonasi
* Meditsina kutubxonasi
## Birodar shaharlari
 Cherniy, Rossiya
 Novgorod-Volinskiy, Ukraina
 Donetsk, Ukraina
 Gomel, Belarusiya
 Postav, Belarusiya
## Manbalar
Ruhlar isyoni

**„Ruhlar isyoni“** — oʻzbek shoiri Erkin Vohidov bengal shoiri Nazrul Islom haqida yozgan doston. Doston bir necha rivoyatdan iborat boʻlib, ularda turli tarixiy va tarixiy boʻlmagan shaxslar haqida soʻz yuritiladi. „Ruhlar isyoni“ Vohidovning eng yaxshi tanilgan dostonlaridan biri boʻlib, adabiy tandiqchilar tomonidan yuqori baholanib keladi. Ibrohim Gʻofurov doston haqida „Menga u koʻp jihatlardan bugungi oʻzbek sheʼriy tafakkurining – lirik tafakkurining choʻqqisi boʻlib koʻrinadi“, deb yozgan.

Vohidov „Ruhlar isyoni“ dostonini 1978–1979-yillarda yozgan. Doston ilk bor „Sharq yulduzi“ jurnalida chop etilgan. Kitob oʻlaroq birinchi marta 1980-yil Toshkent shahrida Gʻafur Gʻulom nomidagi Adabiyot va sanʼat nashriyotida chop etilgan.

Dostonni Aleksandr Faynberg rus tiliga tarjima qilgan. Ruscha nashr 1983-yil Moskva shahrida „Sovetskiy pisatel“ nashriyotida chop etilgan. Doston keyinchalik Vohidovning bir necha sheʼriy toʻplamiga, jumladan, „Sharqiy qirgʻoq“ (1980), „Sadoqatnoma“ (1986), „V minutu pesni ne porvis, struna...“ (1986), „Sheʼr dunyosi“ (2001) hamda „Zamin sayyorasi“ (2014) toʻplamlariga kiritilgan. Bundan tashqari, dostondagi rivoyatlar „Qumursqalar jangi“ (1993) toʻplamidan ham oʻrin olgan.

## Yozilishi
Vohidov dostonning 1979-yilning 20-martida Hindistonning Dehli shahrida yozib tugatgan. Shoir dostonning yaratilishi haqida shunday degan:

## Manbalar

## Havolalar
*
Ilk paleolit

**Ilk paleolit** - odam tarixining davridir, pliotsen davrining ohirida boshlangan va bu davrda birinchi marotaba hozirgi odamning ajdodlari Homo habilis tosh asboblarini ishlatilishni boshlaganlar. Bu 3 million yildan oldin boshlangan va 100000 yilgacha boʻlgan vaqt(6-sinf darsligi Qadimgi Dunyo Tarixi maʼlumoti boʻyicha). Oʼziga Olduvay madaniyati va Ashel madaniyati kiradi. **[[Paleolit]]** davrining boshlanish davridir.

Bundan keying Oʻrta paleolit va keying Soʻnggi paleolit boʻlgan.

## Ilk paleolit davrining xronologiyasi
### Afrikada gominidlarni hayotga yuzaga kelishi
*3-mln. atrofida - soʻngi pliotsen davrining boshlanishi. Issiq iqlim.
*2,8-mln. atrofida - Afrika iqlimining Aridizatsiyasi yaʼni jingirtoblanishi. 2,6-2,52 mln atroflarida maksimal jarayoniga erishadi.
*2,74-mln atrofida - Arktika, Shimoliy Osiyo va Amerikada muzlanish kuchayib boradi.
*2,614-mln atrofida - Dengiz izotop bosqichi statistikasi boshlanishi.
*2,588-mln atrofida - Gauss va Matuyama paleomagnit davrlarini inversiyasi.
*2,6-2,5-mln atroflarida - Vest Gona mazili Omo vodiylari daryosida (Janubiy Efiopiya, Rudolf koʻlining shimoliy yoʻnalishida), Shungura tuzilishi. Yaʼni Olduvay madaniyati. **Olduvay - mil. Avv. 3-2 mln. yil. Odamzod ajdodlarining qadimiy yodgorliklari topilgan [[Sharqiy Afrikada]]gi [[Olduvay darasi]] ([[Tanzaniya]]).** *6-sinf. Qadimgi Dunyo Tarixi*
*2,6 mln atrofida - Australopithecus garhi qoldiqlari Buri tuzilishidan (Avash daryosi, Efiopiya), ehtimol u tosh qurolarini ishlatgan.
*2,5-2,3 mln atrofida - Homo habilisning paydo boʻlishi
*2,4-mln atrofida - Keniyaning Baringo koʻlida chakka suyaklar. KNM-BC 1, tahminan Homo rudolfensis boʻlishi mumkin.
*2,4 mln atrofida - UR 501 jagʻi Uraxdan (Malavi), Homo rudolfensis.
*2,4 mln (?) - Olduvay I maʼnaviyatiga tegishli tosh asboblar, Yiron (Isroil).
*2,34 mln - 3000 yaqin tosh asboblari Lokaley 2Cdan (Turkan koʻlidan gʻarb tarafida).
*2,34 mln - KNM-WT 42718 tishi, Homo  toifasidan individ (Turkan koʻlidan gʻarb tarafida).  
*2,33 mln -  A.L. 666-1 jagʻi, Hadardan, Efiopiya. Tahminan Homo Habilisga tegishli boʻlishi mumkin. Bu topilmalar Olduvay madaniyatida joylashgan yerda topilgan.
*(??)''2,5-2,33 mln atrofida - "Tosh asboblar" San-Valedan, Fransiya. Antropogen kelib chiqilishi rad etilgan va boshqa Yevropadagi topilmalar ham.
*2,2mln atrofida - Tosh asboblar Kanjerdan, Keniya.
*2,15-2,14 mln - Reyunyon paleomagnit ekskursi.
*2,05 mln atrofida - Shungura tuzilishida asboblar topilmalari.
*2,35 - 2 mln atrofida - Olduvay madaniyatiga tegishli tosh asboblari. Semlika daryosi, Kongo Demokratik Respublikasi

### "Afrika natijasi"ning boshlanishi

## Yana qarang
*Odam tarixini oldingi davri

## Manbalar
Afrosiyob (obraz)

**Afrasiab** ( *afrosiyob*) — afsonaviy Turon podshohi va qahramonining nomi. U Firdavsiy qalamiga mansub forsiy dostonning " Shohnoma "sining asosiy antagonistidir.

## Afsonaviy shoh va qahramon

Fors epik shoiri Firdavsiyning " *[[Shohnoma]]* „ (*“Shohlar kitobi"*) asarida yozilishicha, Afrasiyob Turon shohi va qahramoni, Eronning ashaddiy dushmani bo‘lgan. Eron mifologiyasida Afrasiyob butun Turon shohlari orasida eng koʻzga koʻringan hisoblanadi, u kuchli jangchi, mohir sarkarda va Eron sivilizatsiyasini yoʻq qilish uchun sehrli aldamchi kuchlarga ega boʻlgan Ahrimanning agenti boʻlgan.

## Gipotezalar
Ernst Gertsfeld  nomi etimologik jihatdan Afrasiyob ismi bilan bir xil deb hisoblagan. Tabariy o‘z asarlarida eftaliylar shohi Axshunvar yoki Axshunvaz nomi bilan Afrasiyob/Aspandiat bitta nom ekanini eslatib o‘tadi.

## Yana qarang

* Afrosiyob(Samarqand)
* Samarqanddagi Afrosiyob muzeyi
* Alp Er To‘nga

## Manbalar
Toshkent-sharqiy aerodromi

**Toshkent-Vostochniy** — Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlariga qarashli boʻlgan, harbiy va maxsus yuklar tashish, oʻquv-amaliyot ishlari uchun moʻljallangan aerodrom. Avval V.P. Chkalov Nomidagi Toshkent Aviatsiya Ishlab Chiqarish Birlashmasiga qarashli edi. 2007-yilda Oʻzbekiston havo yoʻllari milliy aviakompaniyasiga berildi.
2017-yilning 30-iyun kuni Oʻzbekiston prezidenti Shavkat Mirziyoyevning „Toshkent-Sharqiy“ aerodromi bazasida fuqarolik (ishchi) aviatsiyasi zamonaviy aeroport majmuasini qurish" toʻgʻrisidagi qarori eʼlon qilingan. Shu qaror asosida „Toshkent-Sharqiy“ aerodromi fuqarolik aviatsiyasi uchun moslashtiriladi, uning bazasida oliy darajadagi mehmonlarni kutib olish uchun aviatsiya majmuasi barpo etiladi.

## Manbalar
Igor Dodon

**Igor Dodon** — 2016-2020 yillarda Moldova Prezidenti.

## Biografiyasi
Igor Dodon (moldav Igor Dodon) 1975-yil 18-fevral kuni Sadova shahrida tavallud topgan. 2016-yil 23-dekabridan Moldova Respublikasi prezidenti, 2008-yil 31-martidan 2009-yilni 14-sentyabrga qadar Moldova Respublikasi Bosh vazir oʻrinbosari, 2006-yil 18-sentyabridan 2009-yil 14-sentbrgacha Moldova Respublikasi Iqtisodiyot va Moliya vaziri lavozimlarida ishlagan. 2009-2016-yillarda Moldova Parlamenti deputati boʻlgan. 2022-yil 26-mayda kоррупция, ноқонуний бойлик орттириш, партияни жиноий ташкилот томонидан молиялаштириш ва давлатга хиёнат қилишда гумонланиб, аксилкоррупция прокуратураси ходимлари томонидан 72 соатга ҳибсга олинган.

## Oilasi
Igor Dodoning turmush oʻrtogʻi Galina. Ularning uch oʻgʻillari bor: Bagdan, Vlad va Nikolay.

## Manbalar
Qoʻngʻirot aeroporti

**Qo'ng'irot aeroporti** — Qoraqalpogʻistonning Qoʻngʻirot qishlog'ida joylashgan sobiq aeroport. U yengil samolyotlar, barcha turdagi vertolyotlarning zaxira maydoni bo'lib, aviatsiya ishlari uchun foydalaniladi.

## Manbalar
Moʻynoq aeroporti

**Moʻynoq aeroporti** ()  – Qoraqalpogʻistonning Moʻynoq tumanida joylashgan mahalliy aeroport. Yengil samolyotlar, barcha turdagi vertolyotlarning zaxira maydoni boʻlib, aviatsiya ishlari uchun foydalaniladi. Oʻzbekistonning shimoli-gʻarbiy qismida, Qoraqalpogʻiston Respublikasidagi xuddi shu nomdagi shahar aeroporti. Mamlakatning eng shimoliy aeroporti. 1947-yilda qurilgan.

## Tarixi
Sovet davrida Moʻynoq aerodromi 3-darajali boʻlib, An-24, Yak-40 va yengilroq samolyotlarni, shuningdek, barcha turdagi vertolyotlarni qabul qilishga moslashgan edi. Uchish-qoʻnish yoʻlagining oʻlchamlari 1500x40 m edi.

1960-yillardan 1990-yillarning boshlarigacha aerodromda An-2 samolyotining parvozi amalga oshirilgan, mahalliy havo yoʻnalishlarida (xususan, Qoʻngʻirot, Nukus, Urganch, Taxtakoʻpir, Qozoqdaryo, Aspantay, Tuley punktlariga) kuniga 19 tagacha yoʻlovchi reyslari amalga oshirilgan.

1990-yillardan boshlab u havo ishlari uchun (xususan, janubiy Orolboʻyida chigirtka tarqalishiga qarshi agrokimyoviy tadbirlar uchun) qoʻnish joyi sifatida foydalanilgan.

## Rekonstruksiyasi
2019-yilda aeroportni rekonstruksiya qilishni boshlash uchun hukumat qarori chiqdi. Uning qiymati 300 milliard soʻmga baholangan.

Yangi aeroport birinchi sinov parvozini 2020-yil avgust oyida qabul qildi. Fevral oyida Oʻzbekiston Prezidentining samolyoti birinchi marta aeroportga kelgan edi. Keyin Shavkat Mirziyoyev Nukus-Moʻynoq-Toshkent yoʻnalishida havo qatnovi ochilganini maʼlum qildi.

Uchish-qoʻnish yoʻlagi rekonstruksiya qilindi, uning oʻlchami 2300x60 m gacha kattalashtirildi. Bu esa zamonaviy yoʻlovchi samolyotlarini joylashtirish imkonini berdi. Yangi aeroport terminali qurildi.

2020-yil 26-avgust kuni A320 samolyotida Toshkent – Moʻynoq yoʻnalishi boʻyicha sinov yoʻlovchi reysi amalga oshirildi.

2022-yil 23-fevral kuni Moʻynoq aeroporti birinchi marta Oʻzbekiston Prezidentining „1-sonli havo kuchlari“ni qabul qildi.

2022-yil 27-mart kuni „Oʻzbekiston havo yoʻllari“ Milliy aviakompaniyasi Toshkent – Nukus – Moʻynoq yoʻnalishida sinov reysini amalga oshirdi.

„Oʻzbekiston havo yoʻllari“ Milliy aviakompaniyasi 2022-yil 12-sentabrdan Nukus – Moʻynoq – Toshkent yoʻnalishi boʻyicha muntazam qatnovni yoʻlga qoʻyishini maʼlum qildi. Parvozlar dushanba kunlari amalga oshirilgan.

## Aviakompaniyalar va yoʻnalishlar

## Manbalar
Tokio metropoliteni

**Tokio metropoliteni** — butun Yaponiyada eng katta metro bo'lib, Yaponiyada eng birinchi qurilgan. U dunyoda eng tez harakatlanadigan metropolitenlardan biri hisoblanadi.
## Tarixi
Tokio metropolitenini qurish ishlari 1920-yilning 29-avgustda boshlangan. Uni **Tokyo Underground Railway** kompaniyasi qurgan. 1927-yilning 30-dekabr sanasida Tokio metropolitenining ikki bekati: Asakuso va Ueno qurib bitkazikadi.

## Manbalar

## Havolalar
Jasliq aerodromi

**Jasliq aerodromi** – Qoraqalpogʻistonning Jasliq qishlogʻidan 9 km uzoqlikda joylashgan sobiq harbiy aviabaza. Sovet Ittifoqi davrida harbiy qismlarga xizmat koʻrsatish va kimyoviy qurollarni sinovdan oʻtkazish uchun qurilgan. 1990-yilda yopilgan. Hozirda bu yerda axloq tuzatish ishlari uchun moʻljallangan muassasa faoliyat koʻrsatadi.

Aerodrom yaqinida mahalliy parvozlar uchun Tuley aeroporti ham bor.

## Manbalar
Najib Razak

**Najib Razak** — Malayziya Bosh vaziri.

## Biografiyasi
* 1953-yil 23-iyul kuni Kuala-Lipis shahrida tavallud topgan.
* 2009-yil 3-apreldan Malayziya Bosh vaziri lavozimini egallab kelmoqda. Najib Razak Malayziyaning ikkinchi bosh vaziri Abdul Razakning o'g'li.
* Najib Razak 1974-yilda Nottingem Universitetini tugatgan.
* 1976-yilda 23-yoshida Malayziya parlamenti deputati boʻlgan.
* 2004-2008-yillarda moliya vaziri boʻlgan.
* 2020-yilda korrupsiyada ayblanib, qamoqqa olingan.

## Manbalar
Pekin metropoliteni

**Pekin metropoliteni** —Xitoyda kattaligi boʻyicha Shanxay metrosidan keyingi metro hisoblanadi. Pekin metropoliteni yiliga eng koʻp odam tashish boʻyicha dunyoda 2-oʻrinda turadi.Pekin metropoliteni yildan yilga kattarib bormoqda.
## Tarixi
1950-yillarda Pekinda metropoliten qurish rejalashtirilgan. Pekin metropolitenini qurish ishlari 1963-yilda boshlangan. 1969-yilning 1-oktabr sanasida Pekin Metropoliteni qurib bitkaziladi.

## Yoʻllari
## Yana qarang
* Metropolitenlar roʻyxati

## Manbalar

## Havolalar
Milan metropoliteni

**Milan metropoliteni** - tez harakatlanadiga Italiyadagi metropoliten. Milan metropolitenini operatori Azienda Transporti Milanesi hisoblanadi. Milan metropoliteni 4ta linyadan tashkil topgan. 4ta linya turli xil ranglarga bo'linadi. Birinchi linya qizil rangda bo'lib, 1964-yilda qurilgan. Ikkinchi linya yashil rangda bo'lib, birinchi linya qurilgandan 5 yil o'tib, ya'ni 1969-yilda qurilgan. Uchinchi linya sariq rangda bo'lib, 1990-yilda qurilgan. To'rtinchi linya och binafsha rang bo'lib, 2013-yilda qurilgan. Qurilish arxitektorlari Franso Albini, Fransa Helg va Bob Noordlar boʻlgan. 

## Tarixi
## Yo'llari

## Manbalar

## Havolalar
Spartak qoʻzgʻoloni

**Spartak qoʻzgʻoloni** — Mil. avv. 74-yilda (73-yil)-71 boshlangan Spartak boshchilidagi qullar qoʻzgʻoloni qadimgi dunyoda eng ommaviy va uyushgan qoʻzgʻolonlardan biri boʻlgan. 

## Spartak qo‘zg‘oloni – Rim imperiyasidagi eng yirik qullar isyoni

Spartak qo‘zg‘oloni qadimgi Rim tarixidagi eng mashhur va ta’sirli voqealardan biridir. Bu qo‘zg‘alon miloddan avvalgi 73–71-yillar orasida yuz bergan bo‘lib, Rim jamiyatining asosini tashkil etgan qullik tizimiga qarshi yo‘naltirilgan edi. Qo‘zg‘alon rahbari — Spartak, Frakiya (hozirgi Bolgariya hududi)dan bo‘lgan sobiq jangchi va gladiator edi. Qo‘zg‘alon sabablari 1.Rim imperiyasida mil.avv. I asrda. 2.Qullar soni nihoyatda ortgan, 3.Ularning mehnati og‘ir, huquqlari esa yo‘q edi, Gladiator janglari orqali qullar hayoti “tomosha” sifatida ishlatilgan. Qullar qishloq xo‘jaligi, qurilish, konchilik va harbiy ishlar uchun ekspluatatsiya qilinar, ularning ozgina qarshiliklari ham qattiq jazolanardi. Shu sababli jamiyatda norozilik kuchayib, Spartak boshchiligidagi qo‘zg‘alon yuzaga keldi. Qo‘zg‘alonning boshlanishi Miloddan avvalgi 73-yilda Italiya janubidagi Kampaniya viloyatida, Kapuya shahridagi gladiatorlar maktabida taxminan 70–80 nafar gladiator qochishga muvaffaq bo‘lishdi. Ularning yetakchilari orasida Spartak, Krikss (Crixus) va Enomay (Oenomaus) bor edi. Ular qurol topish uchun oshxona asboblari bilan Rim askarlariga qarshi chiqib, tez orada ko‘plab qullarni o‘zlariga qo‘shib olishdi. Qo‘zg‘alonning kengayishi Spartak qisqa muddatda: Ko‘p minglab qullar va kambag‘allarni o‘z atrofida birlashtirdi, Janubiy Italiyadan shimolga qarab yurish boshladi, Rim armiyasini bir necha marta yengishga muvaffaq bo‘ldi. Uning asosiy maqsadi — qullarni ozod qilib, Alp tog‘laridan o‘tib vatanga qaytish edi. Ammo ayrim jangchilar (ayniqsa Krikss boshchiligidagi galllar) Italiyada qolib, o‘ljani bo‘lish istagida bo‘lishgan. Shu nizo Spartak rejasiga zarar yetkazdi. Rimning javobi Rim Senati dastlab qo‘zg‘alonga e’tibor bermadi, lekin Spartakning kuchayib borishi ularni cho‘chitdi. Avval bir necha Rim qo‘shinlari mag‘lub bo‘ldi. Keyinchalik Senat Mark Litsiniy Kras (Marcus Licinius Crassus)ni qo‘mondon etib tayinladi. Kras: Spartak qo‘shinlariga qarshi qat’iy intizom o‘rnatdi, Qo‘zg‘alonchilarning chiqish yo‘llarini to‘sdi, Spartakni janubdagi Kalabriya yarimoroli tomon siqib bordi. Qo‘zg‘alonning yakuni Mil.avv. 71-yilda Apuliya (Janubiy Italiya)da hal qiluvchi jang bo‘ldi. Spartak jasorat bilan jang qilgan, ammo jangda halok bo‘lgan. Qo‘zg‘alonchilar mag‘lubiyatga uchradi — Rimliklar taxminan 6 ming kishini Appiya yo‘li bo‘ylab xochga mixlab, boshqalar uchun ogohlantirish sifatida qatl etishdi. Spartak shaxsiyati va ahamiyati Spartak tarixda: Qullik zulmiga qarshi kurash ramzi, Erkinlik va inson qadr-qimmatining timsoli sifatida tanilgan. Uning harakati Rim jamiyatidagi adolatsizlikni ochib berdi va kelajakdagi siyosiy hamda ijtimoiy islohotlarga zamin yaratdi. Ko‘plab adabiy va san’at asarlarida — jumladan, Xovard Fastning “Spartak” romani, Stenli Kubrikning mashhur filmi (“Spartacus”, 1960) — Spartak ozodlik uchun kurashchi sifatida tasvirlanadi.
Kakaydi aerodromi

**Kakaydi aerodromi** — Surxondaryo viloyati Termiz shahridan 45 km shimoli-sharqda Jarqoʻrgʻon tumani, Kakaydi qishlogʻi yaqinida joylashgan harbiy aerodrom. Afgʻon urushi davrida Sovet Ittifoqi Qurolli Kuchlari tomonidan foydalanilgan asosiy harbiy aviabaza.

## Tarixi
Kakaydi aerodromi 1947-yilda foydalanishga topshirilgan. Kakaydi aerodromini qurishda quyidagi umumiy talablar qoʻyildi: Davlat chegarasidan uni dushman qiruvchi samolyotlarining reydlaridan himoya qilishni taʼminlaydigan masofada joylashganligi, aerodromni yetarli oʻlchamlarga ega boʻlishi, yoʻnalishi boʻyicha erkin qoʻnish yoki uchish yoʻlagi boʻlishi kerakligi (yaʼni vertikal toʻsiqlarning yoʻqligi togʻlar, ustunlar), barcha kerakli narsalarni yetkazib berish uchun yaxshi marshrutlar. Mazkur talablardan kelib chiqib, aerodrom qurish uchun Surxondaryo viloyati Jarqoʻrgʻon tumani, Kakaydi qishlogʻi hududidan yer uchastkasi ajratish toʻgʻrisida qaror qabul qilindi.

1947-yil oktyabrdan 1992-yil yanvargacha boʻlgan davrda aerodromda quyidagilar joylashgan edi: Kutuzov nomidagi 115-gvardiya qiruvchi Orsha ordeni va 29693-harbiy qismning Aleksandr Nevskiy aviatsiya polki, aerodrom texnik taʼminotining alohida bataloni (OBATO), alohida batalyon, aloqa va radiotexnika taʼminoti (OBS va RTO), alohida radiotexnik havo mudofaa bataloni (133-radiotexnika havo mudofaasi brigadasining ORTB havo mudofaasi).

1943-yil 3-sentyabrda 146-qiruvchi aviatsiya polki jangovar topshiriqlarni namunali bajargani, bir vaqtning oʻzida koʻrsatgan jasorati va qahramonligi uchun SSSR NKO ordeni asosida 115-gvardiya deb nomlandi.

Sovet davrida (ayniqsa, 1979—1989-yillardagi Afgʻoniston urushi paytida) aerodrom SSSR Harbiy-havo kuchlarining Markaziy Osiyodagi asosiy havo bazalaridan biri boʻlib, jangovar samolyotlar tomonidan muntazam foydalanilgan. Aerodrom bir vaqtning oʻzida 80 tagacha samolyotga xizmat koʻrsatishi mumkin edi.

1980-yil 2-iyuldan 1989-yil 2-yanvargacha boʻlgan davrda 735-bombardimonchi aviatsiya polki Su-24 samolyotlari aerodromda joylashgan. 735-bombardimonchi aviatsiya ploki qoʻshinlarning asosiy qismi bilan Qarshi-Xonobod aerodromida‎ Afgʻonistondagi janglarda qatnashgan.

61-qiruvchi aviatsiya polki Qarshi-Xonobod aerodromiga koʻchirilgandan soʻng, „Kakaydi“ aerodromi oʻn yildan ortiq vaqt davomida ishlamay qolgan, aerodromning uchish-qoʻnish yoʻlagi yaroqsiz holga kelgan.

## Manbalar
Toshkent-Sergeli aerodromi

**Toshkent-Sergeli aerodromi** – Toshkent shahrining Sergeli tumanida joylashgan faoliyati toʻxtatilgan aerodrom. Hozirgi Yangihayot tumani Fayzli mahallasi hududida joylashgan.

Aerodrom 1950-yillarda tashkil etilgan. Oʻsha vaqtda bu yerda Yak-18 va Po-2 samolyotlari joylashgan, 2010-yil holatiga koʻra, aerodromda „Maxsus aviatsiya ishlari aviakompaniyasi“ DUKka tegishli An-2 samolyotlari va Mi-8 vertolyotlari bor boʻlgan. Turli vaqtlarda bu yerda samolyotlar va vertolyotlar joylashgan, parvoz va vertolyot simulyatorlari va ishchilarni qayta tayyorlash uchun oʻquv kurslari boʻlgan.

2018-yil 15-avgustdagi PF-5511-sonli prezident qaroriga muvofiq, aerodrom hududidagi  maydon „Industrial park“ kichik sanoat zonasi tashkil etish maqsadida Toshkent shahar hokimligi balansiga oʻtkazilgan.

2020-yil 20-yanvardagi Vazirlar Mahkamasining VMQ-35-sonli qaroriga binoan aerodrom hududidagi „IL-86“ trenajyori binosi yangi tashkil etilgan Humo Air aviakompaniyasiga oʻtkazib berilgan.

„Industrial park“ tashkil etilishi kerak boʻlgan 101,64 gektar maydonning 72 gektarida 2022-yil Tashkent INDeX koʻp tarmoqli savdo-sotiq bozori tashkil etilgan.

## Manbalar
Diktator (film)

**Diktator** () — Sacha Baron Cohen muallifligidagi komediya filmi. 2011—2012-yillarda bir qator arab mamlakatlaridagi norozilik namoyishlari tugagan paytda taqdim etilgan. „Paramount Pictures“ press-relizida film quyidagicha taʼriflanadi: „Shimoliy Afrika diktatorining oʻz hayotini xavf ostiga qoʻyganligi haqidagi qahramonlik ertagi xolos, demokratiya hech qachon uning mazlum mamlakatiga kelmaydi. Film Kim Chen Irning yorqin xotirasiga bagʻishlanadi“.

## Mazmuni
Afrikadagi Vadiya nomli mamlakatning mutloq hukmdori Admiral-general Hafiz Alouddin oʻz davlatida xohlagan ishini qiladi. Uning tashabbusi bilan Vadiyada yadroviy dastur qabul qilinib, uni Isroilga qarshi qoʻllash haqida koʻrsatma beriladi. Nadal ismli yirik olim tomonidan yadro quroli yaratiladi, biroq bu qurol Alouddinga yoqmay, Nadal ishdan haydaladi. Alouddinning yadroviy dasturidan xavotir olgan AQSH maʼmuriyatiga javob tariqasida Alouddin Nyu Yorkda Birlashgan millatlar tashkilotining majlisida chiqish qilishi va yadroviy dastur ahamiyatini tushuntirishi kerak boʻladi. Nyu Yorkka kelgan zahotiyoq, Alouddin oʻz amakisi va bosh vazir Tamirning odamlari tomonidan oʻgʻirlab ketiladi. Alouddin tasodifan tuzoqdan qochib qutuladi va koʻchalarda daydib yurib, katta televizordan xuddi oʻziga oʻxshash, ammo oligofren odam Birlashgan millatlar tashkiloti majlisida qogʻozga yozib berilgan nutqni oʻqib berayotganini koʻrib qoladi. Nutqda Vadiya xalqiga demokratik konstitutsiya orqali demokratiya berilishi, tabiiy resurslarning eksportga yoʻnaltirilishi eʼlon qilinadi. Tamirning asl maqsadi davlatda „soyadagi hukmdor“ boʻlib, barcha narsaga egalik qilishdan iborat. Koʻchada qolgan Alouddin Zoe ismli sotuvchi qiz bilan tanishib qoladi. Zoe uni oʻzining oziq-ovqat doʻkoniga ishga oladi va ularning oʻzaro munosabatlari shakllanadi. Bu shaharda Alouddin oʻzi bir vaqtlar ishdan haydab yuborgan vadiyalik olim Nadalni uchratadi. Nadal va Alouddin birlashib, demokratik konstitutsiyaning qabul qilinishini toʻxtatish rejasini tuzishadi. Reja muvafaqiyatli bajariladi. Alouddin konstitutsiyani yirtib tashlaydi, oʻziga suiqasd qilmoqchi boʻlgan amakisini hibsga oldiradi, biroq Vadiya xalqiga demokratiya berishni vaʼda qiladi. Film oxirida Alouddin va Zoe nikohlanishadi.

## Rollarda

## Manbalar
Qadimgi Misr xronologiyasi

Bu maqolada Qadimgi Misrni odamlar Nil daryosi qirgʻoqlaridagi yerlarni oʻzlashtirishga bel bogʻlaganlaridan boshlab Rim Misrni anneksiyalaganicha.

***Mil. avv. 4-mingyillik boshida** — Nil qirgʻoqlarini birinchi odamlar oʻzlashtirinishi.
***Mil. avv. 4-mingyillik oʻrtasida** — Janubiy va Shimoliy 
***Mil. avv. 2600-yil** — Misrda Xeops (Xufu) piramidasi qurilishi.
***Mil. avv. XVIII asr boshida** — Koʻchmanchi giksoklar Misrni ayrim hududlarini bosib oladi.
***Mil. avv. 1500-yil** —  Firʻavn Tutmos IIning yirik bosqinchilik yurishlari.
***Mil. avv. VII asr** — Misrning yana yagona davlatga birlashishi.
***Mil. avv. 525-yil** — Misrning qadimgi fors shohi Kambiz II tomonidan zabt etilishi.
Mondializm

**Mondializm** (fransuzcha: Monde) – Fransuzcha monde soʻzidan olingan boʻlib dunyo degan maʼnoni anglatadi. Bu tub xalq, millat, madaniyat va dunyoviy hukumatlarning oʻzaro planetar integratsiyalashuvi tizimi asosida tartibga solinadi.
Ityurak (film)

**Ityurak** () — Mixail Bulgakovning „Ityurak“ asari asosida 1988-yilda suratga olingan film.

## Syujeti
1924-yilda Moskvada oʻz zamonasining buyuk jarrohlaridan biri Filipp Filippovich Preobrajenskiy, odam gipofizini va urugʻlarini it tanasiga koʻchirish boʻyicha jarrohlik amaliyotini boshlaydi. Buning uchun donor sifatida koʻchada daydib yurgan „Sharik“ laqabli itni va bezori-piyonistaligi tufayli halok boʻlgan Klim Chugunkinni tanlab oladi. Jarrohlik amaliyoti muvaffaqiyatli bajariladi. Butun Moskva aholisi professorning itni odamga aylantirgani haqida gapirishadi... Odamga aylangan it tez orada odamdek koʻrinishni va gaplashishni boshlaydi, biroq unda marhum bezori Klim Chugunkinga xos yaramas odatlar paydo boʻladi. Lekin bu yomon xislatlari unga Sovet Ittifoqining fuqarolik jamiyatiga kirib borishiga, hattoki davlat idorasida muhim lavozimni egallashiga ham halaqit bermaydi. Oʻziga Sharikov Poligraf Poligrafovich ismini bergan sobiq it, professorning uyini gʻurbatxonaga aylantiradi. Oʻz navbatida professor jarrohlik amaliyoti oʻtkazib, Sharikovni yana itga aylantirib, avvalgi holiga qaytarib qoʻyadi.

## Rollarda
* Yevgeniy Yevstigneyev — *Professor Preobrajenskiy*
* Boris Plotnikov — *Ivan Arnoldovich Bormental*.
* Vladimir Tolokonnikov — *Poligraf Poligrafovich Sharikov*
* Olga Melixova — professorning xizmatkori Zinaida Prokofyevna Bunina
* Aleksey Mironov — professorning uyida eshik qoʻriqchisi Fyodor
* Roman Kartsev — uy boshqaruvchisi Shvonder

## Manbalar
Qariya Logan

**Qariya Logan**, (Asl nomi **Old Man Logan**), Marvel Comics nashriyotida uchraydigan Suvsar qahramonining qarigan versiyasi.
## Havolalar
* Old Man Logan MarvelWiki'da
James Mangold

**James Mangold** (talaffuzi *Jeyms Mengold*, tug'. kuni 16-dekabr, 1963-yil) - amerikalik kinorejissor va ssenariychi. U ****** va ***[[Logan (film)|Logan]]*** filmini hamda *[[Iks Odamlar (Marvel Comics)|Iks odamlar]]* mutantlar teleseriyasida rosomaxa  personajini yaratgan rejissor hisoblanadi.

## Filmografiya
* 1995 -  Ogʻir
* 1997 - Politsiyachi
* 2007 - 3:10 da Yumaga
* 2001 - Keyt va Leo
* 2010 - Kun ritsari
* 2013 - 
* 2017 - Logan

## Manbalar

http://www.jamesmangold.com 

http://m.imdb.com

http://www.film.ru
Obid Asomov

**Asomov Obid Agzamovich** (22-oktabr 1962-yil, Toshkent, OʻzSSR — 14-dekabr, 2018, Toshkent, Oʻzbekiston) — oʻzbekistonlik qiziqchi va aktyor. 

## Oilasi
Obid Asomov bir oʻgʻil hamda uch qizning otasi, olti nafar nabiraning buvasi. Nargiz — qizi. Nargizning ikki oʻgʻli va bir qizi bor.

## Biografiyasi
Toshkent teatr institutida oʻqigan. Oqishni tashlab, toʻylarda boshlovchilik qilgan. 1998-yilda „Obid-A teatri“ hajviy guruhini tashkil etgan. 2006-yildan Rossiya televideniyesi „Rossiya-1“ telekanalining „Egri oyna“ () hajviy koʻrsatuvida qatnashib kelgan. 2009-yilda Oʻzbekiston milliy teleradiokompaniyasi Obid Asomovni tanqid ostiga oldi va taqiq qoʻydi. 2017-yilda undan barcha taqiqlar olib tashlandi. 2018-yil 24-may kuni Oʻzbekfilm qoshidagi „Multiplikatsion filmlar studiyasi“ DUK direktori etib tayinlandi

## Vafoti
2018-yil 14-dekabrda vafot etgan. Kamolon qabristoniga dafn etilgan.
## Unvon va mukofotlari
* Fidokorona xizmatlari uchun ordeni (2021-yil);

## Filmografiyasi

## Manbalar
Lauren Shuler Donner

**Lauren Shuler Donner** (tugʻ. 23-iyun 1949-yil) - Amerikalik film produser, u turli xil oilaviy filmlar ishlagan. Uning turmush oʻrtogʻi rejissor Richard Donner **The Donnerʼs Company** kompaniyasi asoschisi.

U dunyoda prokatda 3 milliard dollar miqdorida pul toʻplagan Gʻaroyib odamlar filmini suratga olgandir.

Lauren Shuler 2018-yilda "Gʻaroyib odamlar" filmining davomi *[[Qora Qaqnus (film)|Qora Qaqnus]]*, hamda, *[[Yangi mutantlar]]*, *[[Dedpul 2]]* filmi suratga olinmoqda.

## Manbalar

#1 
http://www.laurenshulerdonner.us
http://www.the-donner's-company.com
Marvel

**Marvel**  quyidagilarga ishora  qilishi mumkin:

## Biznes
* Marvel Entertainment, Amerika ko'ngilochar kompaniyasi.
** Marvel Comics, Marvel Entertainment kompaniyasining asosiy nashri.
** Marvel Music, Marvel Comics nashri.
** Marvel Entertainment Groupning sobiq televizion va kinostudiya sho'ba korxonasi boʻlgan Marvel Productions
** Marvel Toys, sobiq o'yinchoqlar kompaniyasi
* Marvel Studios, Walt Disney Studiosning sho'ba korxonasi boʻlgan kino va televideniye studiyasi
** Marvel Television, telestudiyaning sho'ba korxonasi
** Marvel Animation animatsiya ishlab chiqaruvchi kompaniya
* Marvel (oziq-ovqat), Britaniyada joylashgan Premier Foods tomonidan ishlab chiqarilgan sut kukuni brendi

## Nashriyot. Komikslar

* Marvel Comics , komikslar nashriyoti
** Marvel Illustrated , Marvel Comics-ning  nashri
** Marvel Press , boshqa nashr
** Marvel UK , Britaniya bozori uchun 1972 yilda yaratilgan nashr
* *Marvels* , 1994 yil to'rt sonli mini-serial
* Kapitan Marvel (DC Comics) , Shazam nomi bilan ham tanilgan, xayoliy super qahramon
* Kapitan Marvel (Marvel Comics) , bir nechta Marvel komikslari qahramonlari
* Meri Marvel , Fawcett Comics / DC Comics qahramoni
* Marvel xonim , bir nechta Marvel Comics super qahramonlari
Ram Nath Kovind

**Ram Nath Kovind** (1-oktabr 1945, Paraunh qishlogʻi, Ramabai Nagar, Birlashgan provinsiyalar, Britaniya Hindistonida tugʻilgan) — hind davlat arbobi, 14-chi Hindiston prezidenti (25-iyul 2017 yildan boshlab shu lavozimda). Bundan oldin 2015-yildan 2017-yilgacha Bihar gubernatori. 1994-yildan boshlab 2006-yilgacha Rajya Sabha parlament deputati boʻlgan. Kovind prezidentlik nomzodligikga yetakchi partiyadan qoʻyildi va prezidentlik saylovlarida 2017-yili gʻalaba qozondi. Uning raqibi - prezidentlik nomzod qoʻygan Meira Kumar 34,35 ovoz yigʻdi, Kovind esa 65,65% ovoz yigʻdi.

## Manbalar
Marvel Entertainment

**Marvel Entertainment, LLC** (eski nomi **Marvel Enterprises**) – AQSh koʻngilochar kompaniyasi. 1998-yilning iyunida Marvel Entertainment Group va Toy Biz kompaniyalari birlashishi natijasida tashkil topgan. Bosh ofisi AQShning Nyu-York shahrida joylashgan.

## Aktivlari

### Hozirgi

* Marvel Worldwide, Inc
** Marvel Comics
* Marvel Games
* Marvel Characters, Inc
** MVL Rights, LLC
* Marvel New Media
* Marvel Characters B. V.
* Marvel International Character Holdings LLC
* Marvel Brands, LLC
* Marvel Property, Inc.
* Marvel Custom Solutions
* Cover Concepts, Inc
* Iron Works Productions LLC
* Incredible Productions LLC

### Sobiq
* Marvel Toys (Toy Biz) (1984–2007)
* Marvel Merchandising/Heroes World Distribution Co. (1970–1975/1994-1996)
* Malibu Comics (1994–1997)
* Marvel Books
* Marvel UK (1972–1995)
* Marvel Studios, LLC (1996–2015)
** Marvel Films Animation (1994–1997)
** Marvel Film Productions, LLC
** MVL Development LLC
* Marvel Television, Inc (2010–2019)
** Marvel Animation, LLC (2008–2019)
*** MLG Productions (2006–2011)
*** Marvel Animation Studios
* Marvel Mania Restaurant (Marvel Restaurant Venture Corp.)
* Marvel Enterprise
** Marvel Interactive
*** Online Entertainment (Marvel Zone)
*** Software Publishing
** Fleer Corporation
*** Panini Group: Italian sticker manufacturer
** SkyBox International
* Marvel Music Groups (1981–1989)
* Marvel Productions (1981–1989)
* Mighty Marvel Music Corporation (1981–1989)
* Spider-Man Merchandising, L. P. (2001–2013)
* Welsh Publishing Group

## Manbalar

## Havolalar
*
The Donners' Company

**The Donners' Company** - amerikaning korporation kompaniyasi. Kompaniyaga kinoproduser Lauren Shuler Donner va uning turmush o‘rtog‘i kinorejissor Richard Donner tomonidan asos solingan. "The Donners' Company" kompaniyasi "Iks-Odamlar" film-seriya trilogiyasi uchun $4,5 milliard dollar miqdorda mablag‘ jamg‘argan.

## Filmografiya
*1983    Janob Oyi/ Mr.Mom
*1985    Ledi Qirg‘iy/ Ladyhawke
*1986    Qizaloq atirguli/ Pretty in Pink
*1989    Uch qochoqlar/ Three Fugitives
*1993    Deyv/ Dave
*1993    Ozod Villi/ Free Willy 
*1994    Meverik/ Maverick
*1995    Ozod Villi 2/ Free Willy 2
*1995    Yollanma qotil/ Assassins
*1997    Vulqon/ Volcano
*1997    Ozod Villi 3/ Free Willy 3
*1998    Bulvort/ Bulworth
*2000    Iks-Odamlar/ X-Men
*2003    Iks-Odamlar 2/ X2
*2005    Konstantin/ Constantine
*2006    U erkak/ She's the man
*2006    Iks-Odamlar: So‘nggi jang/ X-Men: The Last Stand
*2011    Iks-Odamlar: Birinchi sinf/ X-Men: First Class
*2013    Rosomaxa: O‘lmas/ The Wolverine immortal
*2014   Iks-Odamlar: O‘tib ketgan kelajak kunlari/ X-Men: Days of Future Past
*2016    Dedpul/ Deadpool
*2016     Iks-Odamlar: Apokaliksis/ X-Men: Apocalypce
*2016    Legion/ Legion
*2017    Qobiliyatli/ The Gifted
*2017    Logan/ Logan
*2018    Yangi mutantlar/ New mutants
*2018    Dedpul 2/ Deadpool 2
*2018    Iks-Odamlar: Qora Qaqnus/ X-Men: Dark Pheonix

## Manbalar
Soch uchun lak

**Soch uchun lak (ingl. Hairspray, AQSh, 2007)** — hareograf va rejissor Adam Shenkmanning musiqiy filmi. Adam Shenkmanning filmi Djon Uotersning 1988-yilgi „Soch uchun lak“ filmiga asoslangan boʻlib, brodvey musikliga moslashgan film sanaladi.

## Havolalar
## Manbalar
Mansur Maqsudiy

**Maqsudiy Mansur Abdurauf oʻgʻli** – yirik ishbilarmon, Oʻzbekistonning birinchi prezidentining qizi Gulnora Karimovaning sobiq turmush oʻrtogʻi.

## Biografiyasi
1966-yil 23-mayda Afgʻonistonning Kobul shahrida tugʻilgan. Etnik oʻzbek.

Uning otasi Abdurauf oʻzbek boʻlib, 1960-yillarda Afgʻonistonga koʻchib ketgan. Afgʻoniston-Sovet Ittifoqi savdo kengashining raisi boʻlgan. 1980-yillarning boshlarida Nyu-Yorkka ketgan va u yerda elektron mahsulotlar doʻkonini ochgan.

Mansur Garvard universitetini tamomlagan. Gulnora Karimova bilan 1991-yilda Toshkentda tanishgan. Oʻzbekiston prezidentining qiziga uylanganidan keyin muvaffaqiyatli biznesmenga aylangan. Maqsudiy „Coca-Cola“ kompaniyasining Oʻzbekistondagi filiali prezidenti va bosh aksiyadori boʻlgan. Uning faoliyatiga rahbarlik qilish uchun u yana bir firma – Kayman orollaridagi offshor hududda roʻyxatdan oʻtgan „Rose Trading Ltd.“ tashkil etdi. SSSR parchalanganidan keyingi oʻn yil davomida Maqsudiy Oʻzbekistondagi eng muvaffaqiyatli xorijiy ishbilarmonlardan biri boʻlib, Amerikaning yirik kapitali va Islom Karimov oilasi oʻrtasidagi oʻziga xos aloqachi edi.

„Rose Trading“ kompaniyasi rahbari sifatida ishlab topilgan valyutani konvertatsiya qilishning eksklyuziv huquqini olgan.

1994-yilda „Coca-cola“ va „Oʻzbekziqovqatsanoat“ bilan hamkorlikda „Coca-cola Bottlers Tashkent LTD“ qoʻshma korxonasini tashkil etdi. Toshkent va Qibraydagi „Coca-cola“ quyish boʻyicha 2 ta zavodni sotib olgan. 1997-yil fevral oyida Namanganda uchinchi zavodni ochdi (10 million dollar sarmoya kiritdi) va Toshkentda toʻrtinchi zavod qurilishini boshladi.

Gulnora Karimova bilan ajrashgandan soʻng unga tegishli boʻlgan barcha korxonalar tortib olindi, Maqsudiyning oilasi esa Oʻzbekistondan chiqib ketdi.

Ajralish jarayoni ikki yil davom etgan. Nyu-Jersi shtati sudi Gulnora Karimovaning ikki farzandini otasi Mansurga qaytarishga qaror qilgan. Gulnora sudning bu qarorini bajarmadi. Sud Oʻzbekiston prezidentining qizini hibsga olishga ruxsat berdi va unga sud xarajatlari uchun 3,2 million dollari toʻlash majburiyatini yuklagan. 2008-yil iyul oyida Nyu-Jersi shtati Oliy sudi Karimovaning ikki farzandidagi huquqini toʻliq tiklash toʻgʻrisida qaror chiqargan.

Oʻzbekiston Maqsudiyni 17,6 million AQSh dollari miqdoridagi soliqlarni yashirganlikda ayblagan materiallarni AQShga yuborgan. U juda katta miqdorda pora olganlikda, boshqa odamlarning mulkini oʻgʻirlash va pul yuvish bilan shugʻullanganlikda ayblangan. Korxonani roʻyxatdan oʻtkazishda „Rose Trading Ltd“ soxta hujjatlarni taqdim etgani aytilgan. Har xil turdagi tovarlar „Rose Trading Ltd“ kompaniyasi tomonidan Toshkentga emas, balki Birlashgan Arab Amirliklariga joʻnatilgan yoki ular AQShdan umuman chiqmay, Nyu-York va Nyu-Jersi shaharlarida sotilgani iddao qilinadi.

Oʻzbekiston rasmiylarining daʼvo qilishicha, Maqsudiy kompaniyasi ham Iroqqa qarshi xalqaro iqtisodiy sanksiyalarga qaramay, undan neft mahsulotlarini sotib olib, xalqaro qonunlarni buzgan.

Hozirda Oʻzbekiston soʻroviga koʻra Maqsudiylar oilasining uch nafar aʼzosi Interpol qidiruv roʻyxatida: Abdulrauf, Mansur va Farid Ahmad.

## Manbalar
Oʻrtada begona yoʻq

**„Oʻrtada begona yoʻq“** — oʻzbek shoiri Erkin Vohidov qalamiga mansub sheʼriy toʻplam. 1991-yil Toshkent shahrida „Yozuvchi“ nashriyotida chop etilgan. Toʻplamga muallifning aruz vaznida yozilgan gʻazallari kiritilgan. Asar „Nazm gulshani“ turkumi doirasida chop etilgan.

## Manbalar

## Havolalar
* „Oʻrtada begona yoʻq“ Ziyouz saytida
Qumursqalar jangi

**„Qumursqalar jangi“** — oʻzbek shoiri Erkin Vohidov qalamiga mansub sheʼriy toʻplam. 1993-yil Toshkent shahrida „Choʻlpon“ nashriyotida chop etilgan. Toʻplamga „Bir yolgʻondan qirq yolgʻon“, „Qumursqalar jangi“, „Tandir haqida ertak“, „Nayning qismati“, „Soʻz oʻyinlari“, „Boʻri chaqirgan majlis va beodob ot haqida latifa“ sheʼrlari hamda „Ruhlar isyoni“ dostonidan rivoyatlar kiritilgan.

## Havolalar
* „Qumursqalar jangi“ Ziyouz saytida
Sergey Yesenin muzeyi

{
    "type": "FeatureCollection",
  "features": [
    {
      "type": "Feature",
      "properties": {
        "marker-color": "#000000",
        "marker-size": "medium",
        "marker-symbol": "hotel"
      },
      "geometry": {
        "type": "Point",
        "coordinates": [
         69.29745889780841,
          41.32052688615461 
        ]
      }
    }
  ]
}
**Sergey Yesenin muzeyi** () — Toshkent shahrining Mirzo Ulugʻbek tumani, Qori Niyoziy koʻchasi, 20-uyda joylashgan muzey. Rus shoiri Sergey Yesenin hayoti va ijodiy faoliyatiga bagʻishlangan.

## Muzey tarixi va faoliyati
Mashhr rus shoiri Sergey Yesenin 1921-yil 13-maydan 3-iyunga qadar Toshkentda shoir doʻsti Aleksandr Shiryavsevning uyida mehmon boʻlib turgan. Shoir Toshkentdaligida bir necha bor Toshkent  shoirlar uyushmasiga tashrif buyurgan va kitoblarini sotuvga qoldirib ketgan. Shuningdek shoirning Toshkentning eski shahar qismidagi choyxonalarida ham boʻlganligini F.Lixoletovning qaydnomalaridan oʻqish mumkin. 

Muzey 1981-yil 10-iyul kuni Sergey Yeseninning muxlislari tashabbusi va davlat tomonidan koʻrsatilgan yordam hamda qilingan xayr-ehsonlar ortidan ochilgan. Dastlab muzey „Xalq muzeyi“ maqomiga ega boʻlgan, keyinchalik uning asosida 1988-yil 6-dekabrdan davlat adabiy muzeyi ochilgan. Muzeyda 3000 dan ortiq eksponatlar mavjud boʻlib, ular Sergey Yeseninning 1921-yilda Toshkent va Samarqandga qilgan sayohati bilan bogʻliqdir. Muzeyni tashkil etish tashabbuskorlaridan biri oʻzbek raqqosasi Tamaraxonim boʻlgan.   

Muzeyda Sergey Yeseninning avtograflari, uning kamyob asarlari, suratlari, shuningdek, shoirning ovozi yozib olingan gramplastinkalar saqlanib kelinadi. Bundan tashqari Sergey Yeseninning doʻsti Shiryavsev fondi materiallaridan asosida „Yesenin va biz“ ekspozitsiyasi tashkil etilgan. 1942-yildan boshlab Toshkentda shoirning qizi, jurnalist va yozuvchi Tatyana Yesenina yashay boshlagan. Tatyana Yesenina Toshkentda 50 yil davomida istiqomat qilgan va „Pravda Vostoka“ gazetasida ishlagan. Seryey Yesenin muzeyi ochilganda otasining hayoti, ijodiga oid noyob eksponatlarni muzeyga taqdim etgan. Muzeyda Sergey Yesenning Erkin Vohidov va boshqa ijodkorlar tomonidan oʻzbek tiliga tarjima qilingan kitob nusxalari, shuningdek, boshqa tillardagi kitoblari ham mavjud.

## Galereya

## Manbalar