open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Qora metallar

**Qora metallar** (*qora metallar*) — temir va uning asosidagi qotishmalar (poʻlatlar, ferroqotishmalar, choʻyan). Qora metallarga koʻpincha marganets (92 % metallurgiyada ishlatiladi) va baʼzan xrom (65 % metallurgiyada ishlatiladi) va vanadiy (90 % poʻlat va choʻyanni legirlash uchun ishlatiladi) kabi metallar kiradi. Bu metallar asosan choʻyan va poʻlat ishlab chiqarishda qoʻllanadi. Qora metallar xalq xoʻjaligida ishlatiladigan metallarning umumiy hajmining 90 % dan ortigʻini tashkil qiladi, ularning asosiy qismini esa turli poʻlatlar tashkil etadi. Temir qotishmalariga turli xil xususiyatlarni beruvchi asosiy element ugleroddir.

* Choʻyanlar - temirning uglerodli qotishmalari boʻlib, uglerod miqdori 2,14 % dan ortiq (baʼzi choʻyanlarda 6 % gacha). Choʻyanlar oq, kulrang va egiluvchanlarga boʻlinadi.
* Poʻlatlar — temirning uglerodli qotishmalari, tarkibida 2,14 % dan kam uglerod boʻladi.
** kam uglerodli (0,25 % dan kam),
** uglerodli (0,25-0,6 %),
** yuqori uglerodli (0,6 % dan ortiq).

Uglerodga qoʻshimcha ravishda, choʻyan va poʻlatlarda boshqa komponentlar ham mavjud

* legirlovchi: kerakli xususiyatlarga ega boʻlgan choʻyan va poʻlatlarni olish uchun — korroziyaga chidamlilik, elastiklik, bolgʻalanuvchanlik, issiqlikka chidamlilik; legirlovchi komponentlarga kremniy, alyuminiy, marganets, molibden, mis, nikel, xrom, vanadiy, volfram va boshqalar kiradi;
* zararli aralashmalar: oltingugurt, fosfor, mishyak, kislorod, azot .

Metallga kerakli shakl va xususiyatlarni berish, bosim bilan, ishlov berish va soʻngra issiqlik bilan ishlov berish orqali erishiladi.

## Yana qarang Fe(lotincha: ferrum) uning massasi 56,valentligi koʻpincha,II,III boʻladi.

* Rangli metallar

## Manbalar

## Yana qarang
Ferromagnetizm
## Havolalar

* Qora metall — jiddiy va uzoq vaqt
* Rossiya qora metallurgiya sanoat portali
Electronic Arts

**Electronic Arts** (; qisqartmasi: **EA**) – kompyuter oʻyinlarini tarqatish va chiqarish bilan shugʻullanadigan Amerika ommaviy transmilliy korporatsiyasi. 2020-yil may holatiga koʻra, EA Amerika va Yevropadagi Activision Blizzarddan keyin daromad va bozor kapitallashuvi boʻyicha ikkinchi yirik oʻyin kompaniyasi boʻlib, Take-Two Interactive va Ubisoftni ortda qoldirdi.

Hozirda EA *Battlefield*, *Need for Speed*, *The Sims*, *Medal of Honor*, *Command & Conquer*, *Dead Space*, *Mass Effect*, *Dragon Age*, *Titanfall* va *Star Wars* kabi allaqachon maʼlum franshizalar, shuningdek, EA Sports – *FIFA*, *Madden NFL*, *NBA Live*, *NHL* va *EA Sports UFC* kabi oʻyinlarni ishlab chiqadi va ishlab chiqaradi. Kompyuter oʻyinlari Valvedan Steam va Epic Gamesdan Epic Games Storening toʻgʻridan-toʻgʻri raqobatchisi boʻlgan mustaqil ravishda ishlab chiqilgan Origin raqamli tarqatish platformasida chiqariladi. EA shuningdek, Orlandodagi EA Orlando, Barnabydagi EA Vancouver, Buxarestdagi EA Romania, Stokgolm va Los-Anjelesdagi DICE, Edmonton va Ostindagi BioWare hamda Los-Anjeles va Vankuverdagi Respawn Entertainment kabi yirik oʻyin studiyalariga egalik qiladi va boshqaradi.
## Adabiyotlar
* Developer Lookback: Electronic Arts (ingl.) // Retro Gamer : journal. – 2008. – No. 46. – P. 52—57.
## Manbalar

## Havolalar

*
Djadochtatheriidae

**Djadochtatheriidae** (lat.) — koʻp tuberkulyarlar turkumining Cimolodonta turkumidan yoʻqolib ketgan sutemizuvchilar oilasi. Fotoalbom qazilmalari Oʻrta Osiyoning yuqori boʻr (83.6-70.6 million yil oldin) davridan maʼlum.

Polytuberculates — bu harakat va ovqatlanish nuqtai nazaridan juda xilma-xil guruh. *Kryptobaatar* va *Catopsbaatar* kabi shakllar sakrab turuvchi, jerboaga oʻxshash shakllar edi (ehtimol, bu guruhning ajdod shakli *Nemegtbaatar* edi), *Mangasbaatar* esa mustahkam koʻmilgan oʻtxoʻr edi.

## Tasniflash
2016-yildan beri oilaga 5 ta yoʻqolib ketgan avlodlar kiradi:

* 
* 
* 
* 
* 

## Manbalar

## Adabiyot

* Kielan-Jaworowska Z. va Hurum JH (1997). Djadochtatheria: koʻp tuberkulyar sutemizuvchilarning yangi pastki turkumi. *Acta Palaeontologica Polonica* **42** (2): 201-242.
* Kielan-Jaworowska Z. va Hurum JH (2001). Koʻp tuberkulyar sutemizuvchilarning filogenezi va sistematikasi. *Paleontologiya* **44** : 389-429.
* Ushbu maʼlumotlarning katta qismi MESOZOIC SUTESIDAGI Djadochtatherioidea internet katalogidan olingan.
Amrapali Dubey

**Amrapali Dubey** () — 1987-yil 11-yanvarda tugʻilgan hind aktrisasi, Bhojpuri filmlarida suratga tushgan va hozirda Bxojpuri yulduzi. U *[[Rehna Hai Teri Palkon Ki Chhaon Mein]] shousida* Suman rolini ijro etgan. U Zee TVda ''Saat'' Phe va *[[Maayka]]* filmlarida ham rolni ijro etgan. Dubey Sahara One fantastika shousida edi *[[Haunted Nights]]*. 2014-yilda u Bxojpuri kinoteatrida Dinesh Lal Yadavga qarshi *Niraxua Hindustani* filmidagi bosh rol bilan birinchi debyutlik filmiga erishgan.

## Erta hayoti
Dubey 1987-yil 11-yanvarda tugʻilgan. U Uttar-Pradesh shtatining Gorakhpur shahridan. Keyinchalik u bobosi bilan Mumbayga koʻchib oʻtdi. U Mumbaydagi Bxavan kollejida taʼlim olgan. U dastlab shifokor boʻlishni xohlaydi. Ammo, intervyuda aytilganidek, u oʻqishda unchalik yaxshi emas edi. Shunday qilib, Dubey tinglovlarni oʻtkaza boshladi, baxtiga u „Saat Phere“da imkoniyatga ega boʻldi. Keyin u teleseriallarda koʻp rollarni oldi. Ammo eng yaxshisi hali oldinda edi, yaʼni Bxojpuri kinoteatri. Amrapali Dubeyning Bxojpuri kinoteatriga kirishi Faoliyatini 2014-yilda „Nirahua Hindustani“ filmida boshlagan, shu paytgacha bir qancha Bxojpuri filmlarida rollar ijro etgan. Koʻpgina filmlarida u „Nirahua“ laqabi bilan mashhur boʻlgan „Dinesh Lal Yadav“ bilan ishlagan. Amrapali va Nirahua personajlari Bxojpuri uchun haqiqatan ham omad olib keldi. U yaqinda 2015-yil dekabr oyida Qatarning Doha shahrida „Bxojpuri Dhamaka“ nomli shousini o‘tkazdi. U Niraxua Rikshavala 2 da Akshara Singh va Dinesh Lal bilan ham ishlagan.
## Filmografiyasi

## Teleseriallari

* *Rehna Hai Teri Palkon Ki Chhaon Mein* (2009—2010) Suman rolida
* Shveta Singh *rolida Saat Fer* (2008—2009).
* *Maayka* (2009) Tina sifatida
* *Mera Naam Karegi Roshan* (2010) Reet rolida
* 67-qismdagi *qoʻrquv fayllari*

## Manbalar
Gap (kompaniya)

**Gap Inc.** () – Amerika Qoʻshma Shtatlaridagi eng yirik kiyim-kechak sotuvchi va dunyodagi uchinchi yirik (Ispaniyaning Inditex va Shvetsiyaning H&M kompaniyalaridan keyin) kiyim doʻkonlari tarmogʻi. Kompaniyaning bosh qarorgohi Kaliforniyaning San Bruno shahrida (AQSh) joylashgan.

## Havolalar

* Kompaniyaning rasmiy sayti
* GAP generation
Fila

Fila (; ) – Janubiy Koreya sport brendi. Kompaniya dastlab Ettore va Giansevero Fila tomonidan 1911-yilda Italiyaning Biella provinsiyasidagi Coggiola shahrida tashkil etilgan. Fila Korea brendni 2007-yilda sotib olgan va 2010-yil sentyabr oyida Koreya birjasida oʻzining dastlabki IPO sini amalga oshirgan.

Fila Holdings golf uskunalari ishlab chiqaruvchi Acushnet kompaniyasiga egalik qiladi. Fila Holdingsning eng yirik aksiyadorlari Piemonte Co., Ltd (taxminan 20%), Fila Holdings (20%) va Janubiy Koreyaning Milliy pensiya xizmati (taxminan 13%) hisoblanadi. Piemonte kompaniyasida 75% ulushga ega boʻlgan Gene Yoon (Yoon Yoon-su) Fila Holdings raisi. Bosh ijrochi direktor – Yun Keun-chang.
## Manbalar

## Havolalar

* Di-ModaClothing-dan erkaklar uchun Fila kiyimlari kolleksiyasi  – Di-Moda kiyimlari – FILA erkaklar kiyimlari kolleksiyasining vakolatli onlayn sotuvchilari
* FILA Sneakerpedia
Abonement (umumiy)

Abonement (frans. *abonnement*, fran. *abonner* — imzolamoq) — shartnoma hisoblanib, unga koʻra bir tomon (abonent) abonement shartnomasining amal qilish muddati davomida, istalgan mulkdan foydalanish huquqiga ega boʻladi yoki boshqa tomondan vaqti-vaqti bilan, muayyan xizmatlarni koʻrsatishni talab qilish huquqiga ega.

## Abonement shartnomasining xususiyatlari
Abonement haqida quyidagilarga nisbatan gapirish mumkin:

* telefon xizmatlarini koʻrsatish, elektr energiyasi, gaz yetkazib berish, kafolatli ta’mirlash, shuningdek, kafolatli, servis xizmat koʻrsatish va boshqalar boʻyicha shartnomalar;
* kutubxona fondlaridan foydalanish shartnomalari (kutubxona va kutubxonalararo abonement);
* teatrlarga, konsertlarga, muzeylarga yoki suzish havzalariga, fitnes klublariga, sport zallariga, spa-salonlariga muntazam tashrif buyurish uchun chiptalar;
* revolver (aylanma) akkreditivlar, kredit liniyasi shartnomalari;
* jamoat transportida va metroda yurish uchun moʻljallangan „yurishlar soni uchun“ va „uzoq muddatga“ (kun, oy, yil va boshqalar) chiptalar.

Abonement ham bepul (kutubxona abonementi), ham pullik boʻlishi mumkin. Abonement shartnomasi predmetini sotib olish narxi — abonent toʻlovi deb ataladi.

Oʻzining huquqiy tabiatiga koʻra abonement mulkiy yoki shaxsiy ijara shartnomalari elementlarini dastlabki shartnoma elementlari bilan birlashtiradi. Ba’zi hollarda abonement uchinchi shaxs foydasiga shartnomaga xos boʻlgan shartlarni oʻz ichiga olishi mumkin — bu abonent uchinchi shaxsni foydalanuvchi (benefitsiar) sifatida tayinlaganida.

## Manbalar
Geeta Bali

**Geeta** **Bali** (*talaffuzi*: Gita Bali; *tugʻilgandagi ismi*: Harkirtan Kaur; 1930-yil 30-noyabr — 1965-yil 21-yanvar) hind tilidagi filmlarda suratga tushgan hind aktrisasi edi.

## Yoshlik davri
Geeta Bali 1930-yilda Britaniya Hindistonining Panjob viloyati, Amritsar shahrida Harikirtan Kaur ismi bilan tugʻilgan. Uning katta opasi Xaridarshan Kaur, qizi esa aktrisa Yogeeta Bali edi.

## Faoliyati
Geeta Baali oʻzining kino faoliyatini 12 yoshida kichik aktrisasi sifatida „*The Cobbler*“ filmi bilan boshlagan. U *Badnaamida* (1946) qahramon sifatida debyut qilgan. 1956-yilda Getta Bali *Badnaami* filmida qahramon sifatida, 1948-yilda *Sohag Raat* filmida Bharat Bhushan bilan birgalikda va 1849-yilda *Neki Aur Badi* filmida Madhubala bilan sheriklikda suratga tushgan. Bu ketma-ket chiqarilgan filmlar tomoshabinlar eʼtiborini tortgan.

Bali 1950-yillarda yulduzga aylandi. Bundan tashqari, u ilgari oʻzining boʻlajak qaynogʻi Raj Kapoor bilan *Bawre Nain* (1950) filmida va boʻlajak qaynotasi Prithviraj Kapoor bilan *Anand Math* filmida suratga tushgan. Kapoorlar oilasiga turmushga chiqqanidan keyin filmlardan voz kechgan boshqa aktrisalardan farqli oʻlaroq, Bali vafotigacha aktrisalik faoliyatini davom ettirdi. Uning soʻnggi filmi 1963-yilda *Jab Se Tumhe Dekha Xay* edi. Geeta 10 yillik faoliyati davomida 70 dan ortiq filmda suratga tushgan. 

Bali Surinder Kapoorga prodyuser boʻlishiga yordam bergan.

## Shaxsiy hayoti
1955-yil 23-avgustda Gita *Coffee House* filmida birga ishlagan Shammi Kapoorga turmushga chiqdi. Ularning ikki farzandi bor edi, oʻgʻlining ismi Aditya Raj Kapoor qizining ismi esa Yogeta Baali Kanchan.

Geeta 1965-yil 21-yanvarda 35 yoshida chechakdan vafot etdi.

## Filmografiyasi

## Manbalar
Rimlik beva

**Rimlik beva** ayol (yoki **Dîs Manibus** ) — 1874 - yili ingliz rassomi Dante Gabriel Rossetti tomonidan chizilgan rasm. Ushbu asar hozirda Puerto-Rikodagi Ponse san'at muzeyi kollektsiyasida saqlanadi.

Rassom rasm ustida ishlashni 1873 yil oktyabr oyida boshlagan . Rossetti o'zi yozganidek: "Oq marmar, fon va urna, oq draper va oq atirgullar birlashadi va ajoyib effekt yaratadi va ishonamanki, tasvir men yaratgan har qanday tasvir kabi go'zal va ulug'vor bo'ladi.”. Ba'zi adabiyotlarda rasmning modeli Alexa Wilding bo'lgan deb da'vo qilinadi, ammo rassomning ukasi Uilyam Maykl Rossetti va san'atshunos Genri Marillier bu Mariya Spartali Stillman . Rossetti rasmni Frederik Leylandga sotmoqchi edi, lekin rasm "uning didi uchun juda qo'pol va fojiali" bo'lishidan qo'rqdi .

Rasmda erining qabri yonida o‘tirgan va ikkita cholg‘u chalayotgan rimlik ayol tasvirlangan. Qahramon oq rangda kiyingan - qadimgi Rimdagi kiyimning motam rangi . Rasmning ikkinchi sarlavhasi "Dîs Manibus" Rossettining Floberning o'limiga bag'ishlangan epigrammasi bilan bog'liq bo'lib, unda rassom Neron davridagi Rimning tanazzulga uchrashi  Ikkinchi imperiyaning qulashi o'rtasidagi parallellikni chizadi.. Shuningdek, "Dîs Manibus" qahramonning arfada ijro etgan musiqiy elegiyasining nomi bo'lib, bu so'zlar rasmda ko'rsatilgan urnada yozilgan (  )  .

Rasmni Rossetti 1872-1877 yillardagi asarlari bilan tenglashtirish mumkin - bular Veronika Veronese, La Ghirlandata va Sea Enchantment . “Rim beva ayoli” bilan birgalikda bu to‘rtta rasm bir qancha g‘oyaviy-kompozitsion xususiyatlarga ega bo‘lib, barchasi birgalikda bir obrazning to‘rt tomoni yoki tomonlarini aks ettiradi  . Shuningdek, to‘rtta rasmda ham u yoki bu tarzda musiqa mavzusi o‘z aksini topgan  . Rim beva ayoli "Dengiz sehri" bilan bir vaqtda yaratilgan, chunki Frederik Leyland shu kabi bir nechta asarlarni sotib olmoqchi bo'lgan, lekin keyinchalik Leyland bu g'oyadan voz kechgan  .

## Eslatmalar
Lucas Jade Zumann

**Lucas Jade Zumann** (2000-yil 12-dekabrda tugʻilgan) — amerikalik aktyor. U "Gunohkor 2" qo`rqinchli filmida Milo, "*20-asr ayollari* " hind komediya-drama filmida Jeymi Filds va "Anne, E bilan" filmida Gilbert Blythe rolini o'ynagan.

## Shaxsiy hayot
Zumann Illinoys shtatining Chikago shahrida tug'ilgan,  to'rt aka-ukaning eng kattasi hisoblanadi. U oilada yahudiy e'tiqodlari bilan tarbiyalangan va ibroniy maktabida o'qigan. U Waters boshlang'ich maktabida o'qidi, keyin beshinchi sinfda Chikago Valdorf maktabiga o`tib, sakkizinchi sinfgacha o`qidi va yana o'n ikkinchi sinfda shu maktabga qaytib keldi. 

## Karyera
Paskal Rudnicke Chikagoda Disney iste'dodlarini izlash bo`yicha bo`lib o`tgan kasting paytida Lukasning iste'dodini kashf etdi. Uning aktyorlikka bo`lgan ilk qadami *"Oliver" musiqiy asarida ansambl a'zosi sifatida* o'z tug'ilib o'sgan shahridagi Musiqa teatri fabrikasida(sobiq Light Opera Works) bo`lgan. Keyinchalik, u Netflix *Sense 8* serialida epizod ijro etadi.

Zumannning birinchi katta roli "*Gunohkor 2*" dahshatli filmidagi Milo obrazi bo'lgan. U, shuningdek, Elle Fanning, Billi Krudup, Greta Gervig va Annet Bening bilan birgalikda Oskar mukofotiga nomzod bo'lgan hamda *20-asr ayollari* filmida Jeymi Filds rolini o'ynashi bilan tomoshabinlar e'tiboriga sazovor bo`ladi. U dunyoga Kanada Netflix serialida Gilbert Blythe nomi bilan tanilgan, shuningdek, "*Har kun*" (2018) o'smirlar romantik-komedik filmida Neytan *Daldri* /A rolini ijro etgan.

## Filmografiya

### Film

### Televideniye

## Manbalar

## Havolalar

*
Volvo Cars

**Volvo Cars** (Shvedcha **VOLVO** nomi bilan tanilgan) — Shvetsiyaning hashamatli avtomobillar ishlab chiqaruvchisi boʻlib, bosh qarorgohi Gothenburg, Torslanda shahrida joylashgan. Kompaniya SUV, yukxonali avtomobillar va sedanlar ishlab chiqaradi. Kompaniyaning asosiy marketing tamoyillari xavfsizlik va uning dizayn meʼrosidir.

AB Volvo oʻzining Volvo Cars 2010-yilda asosiy sobiq konglomerati ogʻir yuk mashinalari, avtobuslar va qurilish texnikalari ishlab chiqaradigan kompaniyasini Ford Motor Kompaniyasiga sotganidan beri alohida ishlamoqda. 2010-yilda moliyaviy zarar koʻrgan Ford Volvo Cars Geely kompaniyasiga sotadi. Volvo Cars 2021-yilda Nasdaq Stokgolm fond birjasida ochiq roʻyxatga olingan, ammo Geely hali ham Volvo Cars yirik egalik huquqini saqlab qoladi. Volvo Cars va AB Volvo ikkalasi ham Volvo logotipini bir-biri bilan baham koʻradi va Volvo muzeyini boshqarishda hamkorlik qiladi.

2021-yil mart oyida Volvo Cars 2030-yilga kelib toʻliq elektr brendiga aylanishini eʼlon qilgan edi. 2021-yil iyun oyida esa Volvo Cars va Shved akkumulyator ishlab chiqaruvchisi Northvolt akkumulyator gigafabrikasidan va akkumulyator ilmiy-tadqiqot markazidan iborat 50/50 qoʻshma korxona tashkil etish niyatini ommaga oshkor qildi. 2021-yil dekabr oyida akkumulyator ilmiy-tadqiqot markazi Gyotborgda joy olishi ma’lum boʻldi. 2022-yil fevral oyida esa bunga hamohang tarzda, ushbu joy yaʼni Gyoteburg akkumulyator gigafabrikasining joylashuvi sifatida ham tanlandi. 2021 va 2022 yillar davomida Volvo Cars Skövde va Zhangjiakoudagi gibrid dvigatellarni tadqiq qilish va ishlab chiqarish imkoniyatlarini Geely bilan qoʻshma korxonada Aurobay shakliga oʻtkazdi.

Volvo Cars Polestar ning 49,5% va Lynk &amp;amp; Co ning 30% aksiyalariga egalik qiladi.

## Manbalar

## Havolalar
Rasmiy websayt
Sherzod Aʼzamov

**Sherzod Odilovich Aʼzamov** (1990-yil 14-yanvar) — oʻzbek futbolchisi, "Paxtakor" klubi va Oʻzbekiston milliy terma jamoasi himoyachisi.

## Futbolchilik faoliyati

### Klubdagi faoliyati
„Mashʼal“ va „Nasaf“ klublarining yoshlar terma jamoasida oʻynagan. 2010-yil 20-oktabrda „Mashʼal“ tarkibida „Olmaliq“ga qarshi oʻyinda O‘zbekiston oliy divizionida debyut qilgan.

2011-yildan buyon „Nasaf“ning asosiy tarkibida oʻynagan boʻlsa, biroz vaqt oʻtgach, ushbu klubning asosiy jamoasi futbolchisiga aylangan. 2011-yilda oʻz jamoasi bilan OFK kubogi sohibiga aylangan, qurʼa tashlash marosimida faqat bitta oʻyinda — yarim final bosqichida Iordaniyaning „Al-Vihdat“ klubiga qarshi oʻyinda ishtirok etgan. Keyinchalik „Nasaf“ yetakchilaridan biriga aylangan. 2015-yilda Oʻzbekiston kubogi sohibiga aylangan, shuningdek, bir necha bor mamlakat chempionati medallarini qoʻlga kiritgan.

2017-yilning iyul oyida „Paxtakor“ga koʻchib oʻtgan. 2023-yil mavsum yakunida "Paxtakor" jamoasini tark etgan.

### Jamoadagi faoliyati
Oʻzbekiston yoshlar va olimpiya terma jamoasida oʻynagan. 2009-yili Misrda boʻlib oʻtgan yoshlar oʻrtasidagi jahon chempionatida ishtirok etib, uchala oʻyinda ham maydonga tushgan. 2010-yilda Xitoyda boʻlib oʻtgan Osiyo oʻyinlarida ishtirok etib, jamoasining barcha beshta oʻyinida qatnashib, turnirning chorak finalchisiga aylangan.

2016-yilning yozida ilk bor Oʻzbekiston terma jamoasiga chaqirildi. 2016-yilning 7-iyunida Kanadaga qarshi oʻrtoqlik oʻyinida terma jamoa uchun debyut va hozircha yagona oʻyin oʻtkazgan.

## Yutuqlar

* AFC Kubogi chempioni: 2011
* Oʻzbekiston Superligasi chempioni: 2019, 2020, 2021, 2022, 2023
* Oʻzbekiston Kubogi sohibi: 2015, 2019, 2020
* Oʻzbekiston Liga kubogi sohibi: 2019
* Oʻzbekiston Superkubogi sohibi: 2016, 2021, 2022

## Manbalar

## Havolalar

* Sherzod Aʼzamov na sayte Transfermarkt
* 
* Sherzod Aʼzamov Soccerway saytida
Buxoro amirligi medallari

**Buxoro amirligi medallari** — Buxoro amirligidagi turli darajadagi amaldorlar, harbiylar, savdogarlarni taqdirlash uchun taʼsis etilgan medallar.

XIX asr oxirida Buxoroda amir Abdulahadxon hukmronligi davrida ordenlar bilan birga quyi turuvchi mukofotlar — medallar joriy etildi. Ular asosan oltin, kumush, bronza va misdan tayyorlangan. Medallar aylana shaklda bo‘lib, turli emallar va har xil yozuvlar tushirilgan. Yozuvda mukofotlanganning ismi va mukofotlanish sababi („G‘ayrati va xizmatlari uchun“) ham qayd etilgan. Medallarning asosiy xarakterli jihati shunda ediki, ularning usti xilma-xil emallarda qoplangan.

1908—1915-yillarda turli darajadagi mansabdor shaxslar oltin va emaldan yasalgan 1-darajali „G‘ayrati va xizmatlari uchun“ medali bilan taqdirlandilar. Medallar uch darajali bo‘lib, Oliy darajali medal oltindan qilingan, sakkizburchak shaklda, qizil tasmada bo‘yinga taqilgan. Ikkinchi daraja medal oltindan ishlangan, halqa shaklda, qizil tasmada ko‘kragiga taqilgan. Keyinchalik ular bronzadan yasala boshlangan va sirti oltin bilan qoplangan. Uchinchi daraja medal kumushdan qilingan.

1915-yilda amir yana bir tomchi shaklidagi medalni taʼsis etadi. Bu medal: „Urushdagi fidoyilar xotirasi uchun. Buxoroi Sharif. 1915—1916“. Ushbu medal harbiy xizmatga safarbar qilingan buxorliklarga berilgan. Bu medalning taʼsis etilishi bilan Buxoro amirligining mukofotlash tizimi shakllanishi yakunlandi.

Shunigdek, Buxoro amirligi tomonidan orden va medallarning qancha miqdorlarda berilganligi masalasi hozirgacha aniq emas. Buxoro amirligining koʻplab ordenlari bugungi kunda Ermitaj, Buxoro davlat meʼmoriy-badiiy muzey qoʻriqxonasi va mashhur muzeylar fondlarida saqlanmoqda.

## Manbalar
Geeta Basra

**Gita Basra Singh** (*talaffuzi*: Gita Basra Singh; 1984-yil 13-martda tugʻilgan) — Bollivud filmlarida suratga tushgan britaniyalik aktrisa. U hindistonlik kriketchi Harbhajan Singhga turmushga chiqqan. Kriketchi Harbhajan Singh va model/aktrisa Gita Basra Jalandhar yaqinidagi Gurudvarada boʻlib oʻtgan marosimda turmush qurishgan. Bollywood aktrisasi Gita Basra, Harbhajan Singh bilan shunchaki doʻst boʻlib yurganlarida ham, turmush qurgan ayol sifatida oʻzini tanishtirardi.

## Yoshlik davri
Basra Angliyaning janubiy qirgʻogʻidagi Hempshirening Portsmut shahrida hind panjob oilada tugʻilgan, ammo hozir Hindistonning Mumbay shahrida istiqomat qiladi. Uning bitta Rahul ismli ukasi va Rubi ismli singlisi bor.

Aktrisa Kishore Namit Kapoor nomidagi aktyorlik institutida aktrisalik boʻyicha tahsil olgan.

## Faoliyati
Gita birinchi marta 2006-yilda bosh rol ijrochisi Emraan Khashmi tomonidan *Dil Diya Xay filmida* oʻz sevgilisi tomonidan fohishalikka sotilgan qiz rolini oʻynayotganda eʼtiborga olingan. Uning ikkinchi roli *The Train* (2007) filmida Khashmi bilan birgalikda edi. Filmda Gita nikohdan tashqari munosabatlarga oʻralashib qolgan ishchi ayol Roma rolini ijro etgan.

Shuningdek, Basra Sukshinder Shinda va Rahat Fateh Ali Khanning „Ghum Sum Ghum Sum“ qoʻshigʻining klipida suratga tushadi, klipda Rahul Bhat oʻynagan erkak qahramonning sevib qolgan qizi rolini ijro etadi.

## Shaxsiy hayoti

Basra 2015-yilning 29-oktyabrida Panjobning Jalandhar shahrida hindistonlik kriketchi Harbhajan Singhga turmushga chiqqan. Ularning 2016-yil 27-iyulda Hempshire shtatining Portsmut shahrida tugʻilgan Hinaya Heer Plaha ismli qizi va 2021-yil 10-iyulda tugʻilgan Yovan Veer Singh Plaha ismli oʻgʻli bor.

## Filmografiyasi

## Manbalar
Geeta Dutt

**Geeta Dutt** (*talaffuzi*: Gita Dut; *tugʻilgan paytidagi ismi*: **Geeta Ghosh Roy Choudhuri**; *talaffuzi*: Gita Gosh Roy Choduri; 1930-yil 23-noyabr — 1972-yil 20-iyul) hind aktrisasi va mashhur hind va bengal klassik qoʻshiqchisi, Hindiston boʻlinishidan oldin Faridpurda tugʻilgan. Dutt hind kinosida qoʻshiqchi sifatida alohida eʼtibor qozongan. U hind filmlarida barcha davrlarning eng yaxshi kinodagi ijrochi qoʻshiqchilaridan biri hisoblanadi. Shuningdek, Dutt kino va kinodan tashqari koʻplab zamonaviy bengal qoʻshiqlarini kuylagan.

## Yoshlik davri
Geeta Ghosh Roy Chowdhuri Idilpur, Madaripur boʻlinmasi (hozirda Bangladesh, Shariatpur okrugining Gosairhat Upzilla qoʻli ostida), ilgari Britaniya Hindistonining Bengal shahridagi Faridpur tumaniga qarashli Idilpur nomli qishloqda boy Zamindar oilasida tugʻilgan 10 farzanddan biri edi. Uning oilasi 1940-yillarning boshlarida oʻz yerlari va mulklarini qoldirib, Kalkutta va Assamga koʻchib oʻtgan. 1942-yilda uning ota-onasi Bombeydagi uyiga koʻchib oʻtdi. Bu paytda Geeta oʻn ikki yoshda edi va Bengal oʻrta maktabida oʻqishni davom ettirdi.

## Qoʻshiqchilik faoliyati
K. Hanuman Prasad Geetani oʻz homiyligi ostiga oldi, uni qoʻshiq aytishga oʻrgatdi va tarbiyaladi va keyinchalik uni kinolarda qoʻshiq kuylashni boshladi. 1946-yilda u Prasad musiqiy direktori boʻlgan „*Bhakta Prahlad*“ mifologik filmida qoʻshiq kuylash imkoniyati bilan birinchi tanaffus oldi. Unga ikkita qoʻshiq kuylash uchun ikkita qator berildi. Oʻsha paytda u oʻn olti yoshda edi.

## Shaxsiy hayoti
Geeta „*Baazi*“ filmi uchun qoʻshiqlarni yozish paytida u oʻzining yosh rejissyori Guru Dutt bilan uchrashishni boshladi. Ularning ishqiy munosabatlari 1953-yil 26-mayda nikoh bilan yakunlandi. Ularning birgalikda uchta farzandi bor edi: Tarun (1954—1985), Arun (1956—2014) va Nina (1964-yilda tugʻilgan).

U, shuningdek, Sudhin Dasgupta va Anal Chatterji kabi taniqli musiqa rejissyorlari ohangida qoʻshiq kuyladi.

1957-yilda Guru Dutt qoʻshiqchi yulduz sifatida Geeta Dutt bilan *Gauri* filmini suratga oldi. Bu Hindistonning kinoskopdagi birinchi filmi boʻlishi kerak edi, biroq loyiha suratga olishdan bir necha kun oʻtgach toʻxtatildi. Oʻshanda Guru Dutt Vaxida Rehman bilan ishqiy munosabatda boʻlgan va Geeta ichishni boshlagan. Ularning nikohining buzilishi Geetaning qoʻshiqchilik karerasiga taʼsir qildi.

## Vafoti
Geeta Dutt 1972-yil 20-iyulda 41 yoshida Mumbayda (Maharashtra shtati) jigar sirrozi tufayli vafot etdi. Geeta u yerda uch farzandi va ukalari qaramogʻida edi.

## Mashhur qoʻshiqlari
Geeta hind filmlarida 1417 dan ortiq qoʻshiq kuylagan. Bundan tashqari, u boshqa koʻplab hind tillarida qoʻshiqlar kuylagan, shu jumladan marati, gujarati, bengal, maitili, bxojpuri va panjobi. Geeta Nepalning doimiy mashhur boʻlgan „*Maitighar*“ filmida qoʻshiq kuylagan.

## Hukumat tomonidan tan olinishi

Dutt aks etgan pochta markalari India Post tomonidan 2013- va 2016-yillarda chiqarilgan.

## Manbalar
Geetanjali Thapa

**Geetanjali Thapa** — hind aktrisasi, u asosan hind filmlarida suratga tushadi. U *"Liar’s Dice"* filmidagi ijrosi uchun „Eng yaxshi aktrisa“ nominatsiyasida Milliy kino mukofotini (2013) qoʻlga kiritgan.

## Faoliyati
Kino sanoatiga qoʻshilishdan oldin professional model boʻlib faoliyat yurigan, 2010-yilda u *Tina Ki Chaabi* badiiy filmida debyut qilgan. Uning navbatdagi filmi Kamol KM rejissyori boʻlgan „*ID*“ Los-Anjeles kinofestivalida va Madrid kinofestivalida eng yaxshi aktrisa mukofotini qoʻlga kiritdi. Filmning premyerasi Pusan xalqaro kinofestivalida boʻlib oʻtgan va boshqa bir qancha nufuzli xalqaro festivallarda ishtirok etish uchun tanlangan. U navbatdagi „*Monsoon Shootout*“ filmida rol oʻynadi, film Amit Kumarning Hind trilleri, 2013-yilda Kann kinofestivalida „Midnight Screenings“ boʻlimining bir qismi sifatida namoyish etilgan va bir qancha xalqaro tanqidchilarning sharhlarini olgʻa surgan. U, shuningdek, Anurag Kashyapning „*That Day After Everyday*“ qisqa metrajli filmida paydo boʻldi, u nashr etilganidan keyin bir necha hafta ichida YouTubeʼda 6 milliondan ortiq tomoshani toʻpladi. Uning navbatdagi filmi Geetu Mohandasning „*Liar’s Dice“* filmi 2013-yil oktabr oyida Mumbay kinofestivalida premyerasi boʻlib oʻtdi va 2014-yil yanvarida Sundance kinofestivalida va Rotterdam xalqaro kinofestivalida namoyish etildi. Ayol rolini ijro etgan Geetanjali 61-Milliy kino mukofotlari marosimida eng yaxshi aktrisa nominatsiyasida gʻolib boʻldi. Film, shuningdek, Hindistonning 87-Oskar mukofotlaridagi eng yaxshi chet tilidagi filmi xalqaro kinofestivallarda bir qancha mukofotlarni qoʻlga kiritdi.

## Shaxsiy hayoti
Geetanjali Hindistonning Himoloy shtati Sikkim shahrida tugʻilib oʻsgan va Don Bosko maktabi, Malbasey va Tashi Namgyal Akademiyasi, Gangtokdan Sikkim shahrida oʻqigan va shundan soʻng u oʻqishni davom ettirish uchun Kolkataga koʻchib oʻtgan. U kino sanoatiga kirishdan oldin professional model edi va Assam shtatining Guvahati shahrida oʻtkazilgan Mega Miss North East 2007 goʻzallik tanlovida gʻolib chiqdi.

Thapaning qisqa metrajli filmidagi debyuti u hali maktabda oʻqib yurganida rejissyor Prashant Rasaily tomonidan suratga olingan *Myth* (2006) ingliz tilidagi loyihasida boʻlgan.

## Filmografiya

### Filmdagi rollari

### Televideniye

## Manbalar
Bill Burns

**William M. Burns** (1913-yil 10-aprel — 1997-yil 16-sentyabr) amerikalik jurnalist va televidenie yangiliklari boshlovchisi edi.

Burns oʻttiz yildan koʻproq vaqt davomida (1953-1989) Pitsburgda bozordagi eng katta stantsiya boʻlgan KDKA uchun yangiliklar dasturini olib bordi.

## Faoliyati
Burns, Pensilvanya shtatining Houtzdale shahrida tugʻilgan. Ikkinchi Jahon urushida xizmat qilganidan soʻng, u „ Binafsha yurak“ medalini qoʻlga kiritdi, Burns 1946-yilda KQV radiostansiyasida ishlash uchun Pittsburghga keldi. U rafiqasi bilan Pittsburgga joylashdi va keyinchalik er-xotinning Michael va Patti ismli ikki farzandi bor edi.

U 1953-yilgacha KQV uchun hisobot berdi, u oʻsha paytdagi WDTV kanali 3-kanalda ishlashga ketdi. WDTV dastlab DuMont Television Network filiali sifatida aniqlangan, ammo CBS filialiga aylandi va 1955-yilda chaqiruv xatlarini KDKA va chastotasini 2-kanalga oʻzgartirdi.

Burns Pitsburgerlar uchun tanish chehra edi; Koʻp vaqt davomida u KDKAda boʻlib, tushlik va 23:00 da efirga ketadigan yangiliklar dasturlarini olib bordi. Burns yangiliklar tarixining bir qismiga aylandi, u 1976-yilda qizi va oʻzi Boshlovchilarga aylangan jurnalist Patti Berns bilan boshlovchi vazifalarini boʻlishishni boshladi. Ularning dastlab „The Patti va Daddy Show“ deb masxara qilingan juftligi yuqori reytinglarga ega boʻldi.

Burns 1989-yilda nafaqaga chiqqunga qadar 35 yildan ortiq vaqt davomida KDKA-TVning peshin vaqtidagi yangiliklarini olib bordi. Koʻp vaqt davomida u 14 soatlik smenada ishlagan holda stansiyaning 23:00 yangiliklar dasturini ham olib bordi. Pitsburgliklar oʻzining kechki yangiliklaridan oʻzining tanish chehrasini hanuzgacha eslab, tomoshabinlarga „Xayrli tun, omad va ertaga yaxshi xabar“ tilashdi.

Hamkasblari orasida Burns oʻzining qoʻpol hazil tuygʻusi uchun sevimli boʻlgan va yangiliklar hikoyalari va Pensilvaniya siyosatining sirli tafsilotlarini yaqin fotografik esda qoldirishi bilan hayratga tushirgan.

Bu Bill Burns 1:40 atrofida KDKAning *Mayk Duglas shou* koʻrsatuvini buzdi.&nbsp;1963-yil 22-noyabr kuni kechqurun (KDKA oʻsha davrda CBS telekanalining „ *Dunyo* aylanar ekan“ telekanalini taqdim etdi) Dallasda (Texas) prezident Kennedining otishma haqida xabar berish uchun. Oʻsha kunlari u bir necha soat efirda qolardi.

Burns baʼzan oʻz shaxsiy fikrini yangiliklarga kiritgani bilan taʼkidlangan, masalan, Pitsburg pingvinlari oʻzlarining mashhur „konkida uchuvchi pingvin“ logotipini „uchar pingvin“ logotipi bilan almashtirganlarida. (Berns „uchuvchi pingvin“ logotipini kabutar deb ataydi, garchi jamoa oʻshandan beri „konkida uchuvchi pingvin“ logotipini qaytarib oldi.) Shuningdek, u hazillashishga va boshdan-oyoq izoh berishga moyil edi; u bir marta oʻzining yangiliklar dasturidan keyin „The Young and the Breastless“ deb nomlangan serialni taqdim etdi.

Burns 1997-yil 16-sentyabrda vafot etdi.

## Manbalar

## Havolalar

* Bill Berns Pitsburg arboblari roʻyxatida
* KQV radiosi uchun fan sahifasi
* Bill Berns Pensilvaniya teleradiokompaniyalari assotsiatsiyasi shon-sharaf zalida
Bobur Akbarov

**Boburjon (Bobir, Bobur) Akbarov** (1989-yil 14-fevral, Andijon, Oʻzbekiston SSR, SSSR) – oʻzbek futbolchisi, Himoyachi pozitsiyasida oʻynagan.

## Futbolchilik faoliyati
Bobirjon (baʼzi manbaalarda Bobur) Akbarov 1989-yil 14-fevralda Andijon shahrida tugʻilgan.

Markaziy himoyachi sifatida futbol oʻynaydi. Professional faoliyatini 2013-yilda Oʻzbekiston chempionatida 13-oʻrinni egallab, birinchi ligaga tushib ketgan „Guliston“ tarkibida boshlagan. Akbarov 23 ta oʻyin oʻtkazib, 2 ta gol urgan.

2014-yilda Toshkentning „Bunyodkor“ jamoasiga oʻtib, uning tarkibida Oʻzbekiston Superkubogini qoʻlga kiritgan. Osiyo chempionlar ligasida Saudiya Arabistonining „Al-Fateh“ (0:0) va Qatarning „Al-Jaish“ (1:2) klublariga qarshi oʻynagan. Milliy chempionatda „Bunyodkor“ tarkibida bor-yoʻgʻi 3 ta oʻyin oʻtkazgan va mavsum davomida Namangandan „Navbahor“ga koʻchib oʻtgan. Ikki mavsumda uning uchun 37 ta oʻyin oʻtkazgan.

2016-yilda oxirgi oʻrinni egallab, birinchi ligaga tushib ketgan „Andijon“ safida 24 ta oʻyinda ishtirok etgan.

2017—2018-yillarda Kuala-Lumpur uchun Malayziya chempionatida ishtirok etgan. Birinchi mavsumda u bilan Premyer-liga turnirida gʻolib chiqdi va Superligaga yoʻl oldi, Kuala-Lumpur esa 10-oʻrinni egalladi. Akbarov 41 ta oʻyin oʻtkazib, 3 ta gol urdi.

2019-yilda u yana Andijonda oʻynadi, 21 ta oʻyin oʻtkazdi. 2020-yilda „Qoʻqon-1912“ga koʻchib oʻtdi. 2022-yilgi mavsumda Termizning „Surxon“ jamoasi bilan shartnoma imzoladi, lekin mavsum yakunida „Qoʻqon-1912“ jamoasiga qaytdi.

## Yutuqlari
* Oʻzbekiston Superkubogi sohibi (1): 2014.
* Oʻzbekiston Pro ligasi Ikki oʻrin: 2012
* Malayziya Premyer-ligasi chempioni: 2017

## Manbalar

## Havolalar

* Bobur Akbarov  Transfermarkt sayti
* Bobur Akbarov  OʻzPFL sayti
* Bobur Akbarov Soccerway sayti
Balx jangi (1602)

**[[Balx]] jangi (1602)** — 1602-yil iyunda ashtarxoniy Boqi Muhammadxon boshliq Buxoro xonligi qoʻshin bilan shoh Abbos I boshchiligidagi Safaviylar davlati qoʻshini oʻrtasida boʻlgan jang.

## Jangning borishi
1601-yilda shayboniylar sulolasi hukmronligi barham topgandan soʻng Movarounnahrda beqaror siyosiy vaziyat vujudga keldi. Safaviylar davlati shohi Abbos I bundan foydalanishga qaror qiladi. 1602-yil aprelda u qoʻshini bilan Buxoro xonligiga qarashli Amudaryoning janubidagi hududlarni (hozirgi Shimoliy Afgʻoniston) egallashga kirishadi. U 300 ta toʻp qurollangan 120 minglik qoʻshin bilan bostirib kiradi. Abbos I Boqi Muhammadxonning 80 minglik qoʻshinini magʻlub etib, Balxni bosib olishni rejalashtirgandi. Ammo u Boqi Muhammadxondan magʻlubiyatga uchrab, Balxni egallay olmadi. Iyun oyida boʻlib oʻtgan jang safaviyar qoʻshinining ortga chekinishi bilan yakunlanadi.

Dinsiz qorayi xalqining qirgʻin qilinganligi haqidagi xabar Eron hukmdori shoh Abbosga yetib borgach, shaxsan oʻzi son-sanoqsiz qoʻshinlari bilan Marv, Andxud va Shibirgʻondan oʻtib, bu hududlarning qal’a va shaharlariga eʼtibor bermay, Aqcha hududiga kiriadi. Bu hodisa Vali Muhammadxon akasiga xabar berdi. Ushbu qoʻrqmas hukmdor Turon qoʻshinlarini safarbar qilishga eʼtiborini qaratmay, buyuradi: „Qoʻl ostimizdagi baxtli aʼyonlarimiz boʻlgan har bir kishi bizga ergashsin!“ Va oʻsha kuni bir necha kishilar bilan gʻayrioddiy tezlikda Islom gumbazi (Balx) tomon yoʻl oldi. Ikki kun ichida Jayxun qirgʻoqlariga yetib borgan xon: „Qizilbosh xalqi musulmonlar hududiga kirib, ularni egallab oldi. Eʼtiqodimiz rost boʻlsa, bu qonxoʻr daryodan eson-omon oʻtamiz, agar haqiqat oʻsha xalq tarafida boʻlsa, oʻlim timsohining oʻljasiga aylanamiz“. Buni aytib, xon kemasiz va qayiqsiz oʻzini daryo suviga tashladi. Xonni oʻrab olgan qoʻshin buni koʻrib, xudoga umid bogʻlab, oʻzlarini ham daryoga tashladilar va paygʻambarlik iymonining marhamati bilan bu xavfli daryodan shunday (yaxshi) oʻtdilarki, hech kimning uzangilari ham hoʻl boʻlmadi. Ha, kimda Muhammad iymonining barcha ustunligini ifodalashga soʻz kuchi yetadi?

U razil qizilboshlarning boshiga, koʻzlariga chang bulutlarini koʻtardi, natijada dunyo qorongʻilashdi. Shayx dushmanga qarshi hujum qilishni islom lashkariga buyurdi. Qoʻllariga qon toʻkilayotgan qilichlarni olib, oʻzbeklar qizilboshlarni shunday urishdiki, hech kim tirik qolmadi.— Muhammad Yusuf Munshiy „Tarixi Muqimxoniy“

## Jang yakuni
Safaviylar davlati qoʻshini magʻlubiyati Buxoro xonligining janubiy viloyatlarini bosib olishini toʻxtatdi. Bu gʻalabada hamda Movarounnahr mustaqilligini saqlab qolishda Boqi Muhammadxonning xizmatlari katta boʻldi

## Manbalar

## Adabiyotlar

*
Tolegenov Baxtiyar Quanishevich

**Baxtiyar Kuanishevich Tolegenov** (1976 yil 5 yanvarda , Tyulkubas tumanida tugʻilgan) – qozogʻistonlik bokschi, yengil vazn toifasi vakili. 1990-yillarning ikkinchi yarmida boks boʻyicha Qozogʻiston terma jamoasida safida faoliyat yuritgan, Osiyo chempioni, xalqaro turnirlar gʻolibi va sovrindori , Atlantadagi yozgi Olimpiya oʻyinlari ishtirokchisi .

## Biografiya
Baxtiyor Tolegenov 1976-yil 5-yanvarda Qozogʻiston SSR Chimkent viloyatining Tyulkubas tumanida tugʻilgan.

U xalqaro maydondagi debyutini 1994-yilgi mavsumda Qozogʻiston terma jamoasiga qoʻshilganida va Istanbulda boʻlib oʻtgan oʻsmirlar oʻrtasidagi jahon chempionatida qatnashgan – bu yerda engil vazn toifasida 1/8 finalda bolgariyalik Dimitar Shtilyanovga yutqazgan.

1995 yilda u Toshkentda boʻlib oʻtgan Osiyo chempionatida gʻolib chiqdi va Berlindagi jahon chempionatiga tashrif buyurdi va u yerda 1/16 finalda kubalik Arnaldo Mesa ga magʻlub boʻldi.

Bir qator muvaffaqiyatli chiqishlari tufayli u 1996 yilda Atlantada boʻlib oʻtgan Yozgi Olimpiada oʻyinlarida mamlakat sharafini himoya qilish huquqiga ega boʻldi, ammo 57 kg vazn toifasidagi birinchi jangida u amerikalik Floyd Meyvezer bilan uchrashdi va ikkinchi raundda erta magʻlubiyatga uchradi – uning burni qonadi va shifokorlar unga jangni davom ettirishni taqiqladi .

Olimpiadadan soʻng Tolegenov boks boʻyicha Qozogʻiston terma jamoasida qoldi va yirik xalqaro musobaqalarda qatnashishda davom etdi. Shunday qilib u 1998 yilda Halleda boʻlib oʻtgan Kimyo kubogida ukrainalik Aleksandr Lutsenkoga hal qiluvchi final duelida yutqazib, kumush medalni qoʻlga kiritdi.

1999 yilda u Neapolda boʻlib oʻtgan „Trofeo Italia“ xalqaro turnirida eng yaxshi ishtirokchi boʻldi, Bangkokdagi Qirol kubogining bronza medali sovrindori boʻldi , Xyustonda boʻlib oʻtgan jahon chempionatida boks bilan shugʻullandi – bu yerda, allaqachon engil vazn toifasidagi dastlabki bosqichda. amerikalik Rikardo Xuaresga yutqazdi va darhol medallar uchun kurashni tark etgan .

## Eslatmalar

## Havolalar

* Baxtiyar Tolegenov – olimpiyskaya statistika na sayte Sports-Reference.com (angl.)
Magno Vieira

**Magno Silva Vieira** (1985-yil 13-fevralda tug'ilgan) - sobiq braziliyalik futbolchi, yaqinda Markaziy Premer-liganing Shimoliy Wellington klubini boshqargan. Faoliyatini Wigan Athletic bilan boshlagan u Barnet, Wycombe Wanderers, Flitvud Town va Forest Green Rovers kabi jamoalarni himoya qilgan.

## Karyera
Brazilia, Distrito Federal shahrida tug'ilgan Vieyra faoliyatini 2003-yilda Wigan Athletic jamoasida Angliyada boshlagan, biroq asosiy jamoaga kira olmay, "Nortgempton Town" va "Karlayl Yunayted "ga ijaraga berilgan  Karlaylga ijarada bo'lganida, Vieyra bir qancha muhim gollarni urganida, ayniqsa, Aldershot Town mehmoni bo'lganida, 5:0 hisobida g'alaba qozonganida, xet-trik qayd etgan..

U 2005-yilda "Uigan"ni tark etdi.

Bir yillik futboldan so'ng, Vieyra 2006-yilda Barnet bilan shartnoma imzoladi. U Underhillda bir yil o'tkazdi, 2007-yil may oyida ozod qilindi.

Barnet tomonidan ozod etilganidan so'ng, Vieyra iyun oyida Krouli Town bilan shartnoma imzoladi va Stiv Evansning klub uchun birinchi shartnomalaridan biriga aylandi. 

2008-yilning 6-martida Vieyra 2007-08-yilgi mavsumning qolgan qismida ijara asosida Kembrij Yunaytedga o‘tishga ruxsat oldi.

U 2009-yil 6-mayda mavsum oxirida ozodlikka chiqarilgunga qadar 30-iyunda  bir yillik shartnoma asosida Uikom Uonderers tomonidan imzolangan.

Vieyra 7-avgust kuni konferensiya jamoasi Ebbsfleit Yunaytedga bir yillik shartnoma asosida qo'shildi. U beshta o'yinda beshta gol urganidan so'ng, yanvar oyining eng yaxshi milliy futbolchisi sovrinini qo'lga kiritdi.  U shuningdek, 2009-10-yilgi mavsumda klub tarafdorlari tomonidan yilning eng yaxshi futbolchisi sovrinini qo'lga kiritdi.

Vieyra Yangi Zelandiyaga 2010-yil iyul oyida Vellingtonning A-Liga jamoasi vakili Vellington Feniks bilan 2010-11-yilgi A-Liga mavsumi oldidan sinov o'tkazish uchun kelgan. 

2010-yil 22-iyulda Vieira yangi ko'tarilgan Konferentsiya milliy jamoasi Flitvud Town bilan shartnoma imzoladi va Rushden & Diamondsda ligada debyut qildi.  Uyerdagi birinchi mavsumida u klubga pley-offga chiqishga yordam berdi va 22 ligadagi gollari bilan eng ko'p gol urgan futbolchi bo'ldi, Vieyra klubidagi ikkinchi mavsumida esa Flitvudga Konferensiya chempioni sifatida Futbol Ligasiga ko'tarilishiga yordam berdi.

2012-yil aprel oyi oxirida Vieyra Konferensiya klubiga o'tishdan oldin Forest Green Rovers bilan muzokaralarga kirishgani tasdiqlandi.  U may oyi boshida klubga tekinga kelib, uch yillik shartnoma imzolagani tasdiqlandi. 

## Manbalar
Alisher Azizov

**Alisher Azizov** (1990-yil 14-fevral) – oʻzbek futbolchisi, Oʻzbekistonning „Doʻstlik“ klubida hujumchi sifatida toʻp suradi.

## Tarjimai holi

### Klubdagi faoliyati
17 yoshidan boshlab Toshkentning „Paxtakor“ jamoasi safida Oʻzbekiston oliy ligasida toʻp surgan, ammo asosiy tarkibda mustahkam oʻyinchi boʻlmagan. Futbolchi uchun eng omadli mavsum 2010-yil boʻlib, chempionatda 15 ta oʻyin oʻtkazib, 5 ta gol urgan. Poytaxt jamoasidagi oʻyinlari davomida Oʻzbekiston chempionati chempioni va sovrindori boʻlgan, Osiyo klublari turnirlari oʻyinlarida qatnashgan. 2012-yilda „Paxtakor“ safidagi soʻnggi oʻyinini oʻtkazgan, keyin bir necha bor Oʻzbekiston oliy divizioni klublariga ijaraga berilgan.

2015-yilda „Obod“ klubi tarkibida 26 ta gol bilan birinchi liga gʻolibi va turnir toʻpurari boʻlgan. Keyingi yili oliy divizionda 13 uchrashuvda bir marta ham gol ura olmagan.

2017-yilda Qirgʻizistonning „Dordoy“ jamoasiga oʻtib, u bilan milliy chempionatimiz bronza medali sohibi va Qirgʻiziston kubogi sohibiga aylangan. Chempionat toʻpurarlari bahsida 10 ta gol bilan ikkinchi oʻrinni egallagan, OFK kubogi bahslarida ham 5 ta gol urgan.

2018-yilning birinchi yarmida Ummonning „As-Salam“ jamoasida, ikkinchi yarmida esa Qirgʻizistonning „Alga“ klubida oʻynagan. 2018-yil oxirida Bangladeshning „Shayx Russel“ klubiga oʻtgan va u yerda Bangladesh chempionatining birinchi oʻyinida gol urib, jamoasiga „Arambag“ klubi ustidan gʻalaba keltirgan.

### Jamoadagi faoliyati
Oʻzbekistonning kichik yoshdagi terma jamoalarida oʻynagan. Olimpiya terma jamoasi tarkibida 2010-yilgi Osiyo oʻyinlarida qatnashgan, uchta oʻyinda maydonga tushgan.

## Manbalar

## Havolalar

* Alisher Azizov Transfermarkt saytida
* Alisher Azizov  OʻzPFL saytida
Ishiya (Aleksandr) Ayzenshteyn

**IIshiya (Aleksandr) Abramovich Ayzenshteyn** (1905-yil 22-dekabr — 1986-yil 17-dekabr, Toshkent) — Toshkentning faxriy fuqarosi, keyinchalik shahar timsollaridan biriga aylangan Kurantlarni shaharda oʻrnatish tashabbuskori boʻlgan.

I.A.Ayzenshteyn kurantlarning mexanizmini Sharqiy Prussiyadagi Allenshteyn kichik shaharchasidan olib kelgan, u yerda I.A.Ayzenshteyn 1945-yil bahorida Ulugʻ Vatan urushi davrida harbiy xizmatni tugatgan. U yiqilib qolish xavfi ostida turgan shahar minorasidan biroz shikastlangan soat mexanizmlarini yechib olgan.

Keyinchalik serjant I.A.Ayzenshteyn oʻz polki nomidan oʻz qoʻli bilan ta’mirlagan minora soatining soat mexanizmini Toshkent shahriga sovgʻa sifatida taqdim etgan.

I.A.Ayzenshteyn Toshkentda vafot etgan va Botkin qabristoniga dafn etilgan.

## Toshkent kurantlarining tarixi
Shahar arxitektura boshqarmasi tomonidan soat uchun bino loyihasi boʻyicha tanlov oʻtkazilib, eng yaxshi loyiha tanlab olingan va 30 metrlik minoraning oʻzi oʻsha davrda noyob deb topilgan. Kurantlar binosini bezash mashhur ganch (xom alebastr) oʻymakori, mashhur bezak rassomi, Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi faxriy aʼzosi - usto Shirin Murodov faol ishtirokida amalga oshirilgan. 1947-yil 9-mayda Toshkent kurantlari ishlay boshlagan. Kurantlar binosiga I.A.Ayzenshteyn nomi yozilgan marmar tosh oʻrnatilgan.

Keyinchalik, professional soatsoz boʻlgan I.A.Ayzenshteyn uzoq yillar davomida Toshkent kurantlarining mexanizmini ishchi holatini saqlab kelgan, shuningdek, 1966-yilgi zilziladan keyin ularning ish faoliyatini tiklashda faol ishtirok etgan.

## Tegishli havolalar

* Toshkent chimeslari tarixi: Shahabutdin ZAYNUTDINOV. Toshkent uzra malina yangradi. 2007-yil 10-mayda "Jamoatchilik axborot haftaligi" Zerkalo 21 "" saytida e'lon qilingan.
* LEKIN. T. Jabborov “Toshkent chimes”, A. VA. Soljenitsin va A. LEKIN. Eyzenshteyn"
* Aizenstein Ishiya Abramovich (1905.22.  XII-1986.17.  XII) - qabr fotosurati. 

## Manbalar
Dayxanbank

**Dayxanbank** (, ), rasmiy toʻliq nomi " **Turkmaniston davlat tijorat „Daihanbank**“ **banki** (, ), **TDTB „Dayxanbank“ —** Turkmaniston davlat tijorat banki boʻlib, asosan qishloq xoʻjaligini kreditlash bilan shugʻullanadi.

## Tarixi
1999-yil 1-yanvargacha u „DayxanCenterBank“ deb nomlangan.

Dastlab, bank agrosanoat kompleksini moliyalashtirishga qaratilgan edi. Bank faoliyatining muhim jihati tayyorlov tashkilotlariga kredit liniyalarini ochish bo‘lib, bu qishloq xo‘jaligi ishlab chiqaruvchilari bilan dayxon birlashmalarida o‘z vaqtida hisob-kitob qilish imkonini beradi. 2012-yildan buyon bank sanoat, qurilish, transport, aloqa, axborot texnologiyalari, xizmat ko‘rsatish va maishiy xizmat ko‘rsatish, sog‘liqni saqlash va turizm kabi sohalardagi investitsiya loyihalarini kreditlashtirib kelmoqda. Shu bilan birga, qishloq xo‘jaligini o‘zlashtirish, bokira va lalmi yerlarni o‘zlashtirish, qishloq xo‘jaligi ishlab chiqarishini o‘zlashtirish va kengaytirish, texnik qayta jihozlash, omborxonalar, fermer xo‘jaliklari, mini sexlar qurish, chorva, parranda, yem-xashak sotib olish, mineral oʻgʻitlar, urugʻlar, koʻchatlar va boshqalar Bank davlat qurilish tashkilotlariga kreditlar ajratadi va 2008-yildan beri bank tomonidan yakka tartibdagi turar-joy binolari qurilishi uchun ham kreditlar ajratiladi.

Bank chet el valyutasida operatsiyalarni amalga oshirish uchun bosh litsenziyaning egasi hisoblanadi va xorijiy valyutadagi depozit hisobvaraqlari bo‘yicha xizmatlar ko‘rsatadi.

Bankning binolari va yashil maydonlarini taʼmirlashni osonlashtirish maqsadida bankda „Dayxanxyzmat“ korxonasi faoliyat yuritmoqda.

Bank Commerzbank (Germaniya) va Deutsche Bank (Germaniya) bilan vakillik aloqalariga ega.

Turkmanistonning har bir viloyatida va poytaxtda uning filiallari mavjud:

* Ashxobod shahri — 2 ta filial.
* Ahal viloyati — 9 ta filial.
* Bolqon viloyati — 7 ta filial.
* Dashoguz viloyati — 10 ta filial.
* Lebap viloyati — 16 ta filial.
* Mari viloyati — 13 ta filial.

## Manbalar
Valensiya metropoliteni

**Valensiya** **metropoliteni** yoki **Metrovalencia**http://es.wikipedia.org/wiki/Ferrocarriles_de_la_Generalidad_Valenciana — Ispaniyaning Valensiya shahri va uning chekkalarida joylashgan metro va tramvayning birlashgan tarmogʻidir.

Bu Ispaniyada Madrid va Barselonadan keyin qurilgan uchinchi metro, Madriddan keyin ikkinchi eng uzun va yo'lovchi tashish bo'yicha Madrid, Barselona va Bilbaodan keyin to'rtinchi o'rinda turadi.

To'qqiz liniyadan iborat. Ulardan oltitasi toʻlaqonli, asosan yerosti, metro liniyalari - 1, 2, 3, 5 va 7 ; va uchta - tramvay: 4, 6 va 8 .

## Tarixi
Valensiyadagi metro tarmog'i Trenet de Valensiya (http://es.wikipedia.org/wiki/Trenet_de_Valencia) deb nomlanuvchi eski shaharlararo temir yo'l tarmog'ining vorisi bo'lib, poytaxtni yaqin atrofdagi shaharlar bilan bog'laydi. Bu tarmoq asosan XIX asr oxirida qurilgan. Bu liniya dastlab Sociedad Valenciana de Tranvías(http://es.wikipedia.org/wiki/Sociedad_Valenciana_de_Tranvías), keyinchalik Compañía de Tranvías y Ferrocarriles de Valencia(http://es.wikipedia.org/wiki/Compañía_de_Tranvías_y_Ferrocarriles_de_Valencia) va nihoyat Ferrocarriles Españoles de Vía Estrecha(http://es.wikipedia.org/wiki/FEVE) tomonidan boshqarilgan.

1980-yillarda amalga oshirilgan eski tarmoqni modernizatsiya qilish kengayishi va zamonaviy temir yo'l transportiga, jumladan uchta metro liniyasi va ikkita tramvay liniyasiga aylanishiga olib keldi. Birinchi metro liniyasining janubiy va shimoliy qismlari dastlab shaharlararo poezd liniyalari boʻlgan, 1988-yilda ular shahar markazi ostidan o'tgan tunnel bilan bog'langan. Shu paytdan boshlab yangi metro va tramvay liniyalari (to'liq yerosti 4 va 6 liniyalar) qurilishi boshlandi.

2006-yil 3-iyulda Valensiya metrosida ikki poyezdning Xesus stantsiyasida relsdan chiqib ketishi natijasida 43 kishi halok bo'ldi va 47 kishi jarohat oldi.

## Liniyalar va stantsiyalar

## Texnik xususiyatlari
Yo'lning kengligi - 1000&nbsp;mm, kuchlanish - 750/1500 V, oqim aloqa simlari orqali beriladi. Umumiy uzunligi 143,8&nbsp;km boʻlgan liniyaning bor-yoʻgʻi 24,2 kmi tunnelda oʻtadi (171 ta bekat va bekatdan 31 tasi yer osti).

## Manbalar