Leidos

Ilgari **Science Applications International Corporation** (SAIC) nomi bilan tanilgan **Leidos** — Amerika Mudofaa, aviatsiya, Axborot texnologiyalari (**Lockheed Martin IS&GS**) va bio tibbiyot tadqiqot kompaniyasi boʻlib, ilmiy, muhandislik, tizim integratsiyasini taʼminlaydi. Shtab kvartirasi Virjiniya shtatining Reston shahrida joylashgan. Axborot texnologiyalar bozorida eng yirik mudofaa boʻyicha kompaniya yaratish maqsadida Leidos 2016-yilda Lockheed Martinʼs bilan birlashadi. **Leidos**-**Lockheed Martin** birlashishi mudofaa sektorini birlashtirishdagi eng yirik bitimlardan biri hisoblanadi. Leidos Amerika Qoʻshma Shtatlari Mudofaa Departamenti, Amerika Qoʻshma Shtatlari Ichki Xavfsizlik Departamenti va Amerika Qoʻshma Shtatlari Razvedka Jamiyati, jumladan, NSA, shuningdek, AQSh hukumatining boshqa fuqarolik idoralari va maxsus tanlangan tijorat bozorlari bilan keng hamkorlik qiladi.

## Tarixi

### SAIC sifatida

Kompaniya J.Robert „Bob“ Beyster tomonidan 1969-yilda Kaliforniyaning San-Diego shahridagi La Jolla mahallasida Science Applications Incorporated (SAI) sifatida tashkil etilgan.

Dastlab, kompaniya diqqat markazida AQSh hukumati uchun yadro energetikasi va qurol taʼsirini oʻrganish dasturlari bilan bogʻliq loyihalarga qaratilgan. Kompaniya oʻz faoliyatini kengaytirganligi sababli Science Applications International Corporation (SAIC) deb oʻzgartirilgan. Beyster davridagi yirik loyihalar Los Alamos milliy laboratoriyasi uchun radiatsiya terapiyasi boʻyicha ishlarni oʻz ichiga olgan; 1970-yillarda qanotli raketani ishlab chiqishga texnik yordam va boshqaruv yordamini koʻrsatgan; Katta avariyadan keyin Three Mile Island yadroviy ishlab chiqarish stansiyasini va Love Canalʼning ifloslangan hamjamiyatini tozalash ishlarini bajargan; 1987-yilgi Amerika kubogi uchun gʻolib boʻlgan Stars &amp;amp; Stripes 87 kemasining dizayni va ishlashini baholagan; va Lockerbie (Shotlandiya) ustidan Pan American 103 reysini terrorchilar tomonidan bombardimon qilinganidan keyin Federal Aviatsiya maʼmuriyatining yangi sinovlaridan oʻtgan birinchi bagajni tekshirish mashinasining dizaynini ishlab chiqqan.

Anʼanaviy biznes modellaridan farqli oʻlaroq, Beyster dastlab SAICʼni Xodimlarga tegishli kompaniya sifatida ishlab chiqdi. Ushbu umumiy egalik biznesni rivojlantirishda umumiy masʼuliyat va erkinlik bilan birga boʻldi va SAICga yuqori maʼlumotli va gʻayratli xodimlarni jalb qilish va saqlab qolish imkonini berdi, bu esa kompaniyaning rivojlanishi va diversifikatsiya qilinishiga yordam bergan. 2003-yilda Beyster nafaqaga chiqqanidan soʻng, SAIC 2006-yil 17-oktyabrda oddiy aksiyalarni birlamchi joylashtirishni oʻtkazgan. 86 250 000 dona oddiy aksiyalarni taklif qilish har bir aksiya uchun 15,00 dollarga baholandi. Anderrayterlar Bear Stearns va Morgan Stanley 11,25 million aksiyaga ega boʻlgan umumiy taqsimot opsiyalarini amalga oshirdilar . IPO 1,245 mlrd tashkil qildi. Shunda ham xodimlarning aksiyalari imtiyozli maqomini saqlab qoldi, oddiy aksiyalarga nisbatan har bir aksiya uchun oʻn baravar koʻp ovoz berish huquqiga ega edi.

2009-yil sentyabr oyida SAIC korporativ shtab kvartirasini Maklin yaqinidagi Virjiniya shtati Fairfax okrugidagi Taysons burchagidagi binolariga koʻchirdi. 2014-yilda SAICning CityTime dasturi menejeri Gerard Denault va uning hukumatdagi aloqasi ushbu shartnoma bilan bogʻliq firibgarlik va poraxoʻrlik uchun 20 yillik qamoq jazosiga hukm qilingan.

### Leidos sifatida
2012-yil avgust oyida SAIC ikkita ochiq kompaniyaga boʻlinish rejasini eʼlon qilgan. Kompaniya oʻz biznesining uchdan bir qismini toʻxtatib, yiliga taxminan 4 milliard dollarlik xizmat koʻrsatuvchi kompaniyani tashkil etgan va uni davlat xizmatlari, jumladan, tizim muhandisligi, texnik yordam, moliyaviy tahlil va dasturiy ofisni qoʻllab-quvvatlashga yoʻnaltirilgan. Qolgan qismi milliy xavfsizlik, sogʻliqni saqlash va muhandislik sohalari uchun texnologiyalarga ixtisoslashgan yiliga 7 milliard dollarlik IT kompaniyasiga aylandi. Kichikroq kompaniyani SAICning *razvedka, kuzatuv va razvedka* guruhini avvaldan boshqargan Toni Moraco kattaroq kompaniyani esa John P. Jumper boshqargan. Boʻlinish ikkala kompaniyaga koʻproq biznes bilan shugʻullanish imkonini berdi, bu esa u yagona kompaniya sifatida amalga oshira olmagan va bu manfaatlar toʻqnashuviga olib kelishi mumkin edi. 2013-yil fevral oyida kichikroq spin-off kompaniyasi „Science Applications International Corporation“ nomini olishi va hozirgi shtab-kvartirasida qolishi eʼlon qilingan, kattaroq kompaniya esa oʻz nomini *Leidos* nomiga oʻzgartirgan (*ka*'leidoscope soʻzi qirqib hosil qilingan**') va shtab-kvartirasini Virjiniya shtatining Reston shahriga koʻchirgan. Boʻlinish shunday tuzilganki, SAIC oʻz nomini Leidosʼga oʻzgartirgan, soʻngra yangi SAIC alohida ochiq kompaniya sifatida ajralib chiqdi. Biroq Leidos asl SAICning huquqiy vorisi boʻlib, SAICning 2013-yilgacha boʻlgan aksiyalari narxini va korporativ ariza berish tarixini saqlab qolgan.

2013-yil 27-sentabrda SAIC oʻz nomini *Leidosga* oʻzgartirdi va Science Applications International Corporation nomini saqlab qolgan 4 milliard dollarlik yangi va mustaqil davlat xizmatlari va axborot texnologiyalari kompaniyasini ajratib oldi; Leidos asl SAICʼning bevosita vorisi hisoblanadi. Boʻlinishdan oldin Leidos 39 600 nafar xodimni ish bilan taʼminlagan va 2013-yil 31-yanvarda yakunlangan moliyaviy yil uchun 11,17 milliard dollar daromad va 525 million dollar sof daromad haqida xabar bergan, bu Fortune 500 roʻyxatida 240 oʻrinni egallagan. 2014-yilda Leidos 5,06 milliard AQSh dollari daromad olgan.

2016-yil avgust oyida Lockheed Martinning butun Axborot tizimlari va Global Solutions (IS&GS) biznesi bilan birlashish bo‘yicha kelishuv yakuniga yetgach, bu Leidos va uning portfelining hajmini ikki baravar oshirgan va kompaniyani jahon mudofaa sanoatining eng yirik korxonasi sifatida tanitgan. 2019-yil fevral holatiga koʻra, kompaniyada 32 000 nafar ishchi ishlaydi. 2018-yilda Leidos 10,19 milliard AQSh dollari daromad olgan. U 2019-yilgi Fortune 500 roʻyxatida 311-oʻrinni egallagan.

2020-yil yanvar oyida Leidos mudofaa pudratchi Dynetics kompaniyasini taxminan 1,65 milliard dollarga sotib olgan. 2020-yil may oyida u L3Harrisning xavfsizlikni aniqlash va avtomatlashtirish tizimlari boʻlimini sotib olgan (barcha aeroport yoʻlovchilari parvoz paytida oʻtadigan aniqlovchi skrininglar bilan taʼminlanganligi bilan ajralib turadi).

## Tuzilishi
Leidos toʻrtta markaziy boʻlinmaga ega: fuqarolik, sogʻliqni saqlash, ilgʻor yechimlar, mudofaa va razvedka. Fuqarolik boʻlimi aviatsiya tizimlarini integratsiyalash, transport yechimlarini taʼminlash, IT infratuzilmasini modernizatsiya qilish va energiyani samarali boshqarishga eʼtibor qaratadi. Sogʻliqni saqlash boʻlimi tibbiy korxonalarni optimallashtirish, xususiy tibbiy maʼlumotlarni himoya qilish, maʼlumotlarni yigʻish va kiritish usullarini takomillashtirishga qaratilgan. Ilgʻor yechimlar boʻlimi maʼlumotlarni tahlil qilish, ilgʻor mudofaa va razvedka tizimlarini integratsiyalash hamda kuzatuv va razvedka samaradorligini oshirishga qaratilgan. Mudofaa va razvedka boʻlimi havo xizmati tizimlari, geofazoviy tahlil, kiberxavfsizlik, razvedka tahlili va operatsiyalarni qoʻllab-quvvatlashga qaratilgan.

## Boshqaruv

* Bosh direktor: Roger Krone

Beysterning 30 yildan ortiq rahbarligidan soʻng, Kenneth C. Dahlberg 2003-yil noyabr oyi SAIC bosh direktori etib tayinlangan. 2005-yil may oyida kompaniya oʻzining tashqi shiorini „xodimlarga tegishli kompaniya“dan „Fan yechimlari“ga oʻzgartirdi.

Uchinchi bosh direktor Walt Havenstein boʻlib, u kompaniyaning tarixan avtonom boʻlinmalarini yanada qattiqroq integratsiyalashuvga undadi, bu esa foyda va daromadning pasayishiga olib kelgan. Strategiya 2012-yilda tayinlangan toʻrtinchi bosh direktor, isteʼfodagi havo kuchlari generali John P. Jumper tomonidan oʻzgartirilgan. 2014-yil 1-iyulda Leidos Roger Krone 2014-yil 14-iyulda uning bosh direktori bo‘lishini eʼlon qilgan. 2019-yildan boshlab, Krone Leidos raisi va bosh direktori hisoblanadi.

## Bosh qarorgoh
2018-yil yanvar oyida Leidos VA Reston shahrida, 11951 Freedom Drivedan 1750-Prezidentlar ko‘chasigacha bo‘lgan chorak mil uzoqlikka koʻchishini eʼlon qilgan. Yangi bino 2020-yil boshida qurib bitkazilgan.

## Operatsiyalar
Mudofaa razvedka agentligi (DIA) 1991-yilda masofadan turib koʻrish dasturini SAICʼga oʻtkazgan, uning nomi Stargate Project deb oʻzgartirilgan.

2001-yil mart oyida SAIC NSA Trailblazer loyihasi konsepsiyasini aniqlagan. 2002-yilda NSA „texnologik namoyish platformasi“ ishlab chiqarish uchun SAIC bilan 280 million dollarga shartnoma tuzgan. Agentlik loyihasi uchun kompyuter tarmoqlarida olib boriladigan maʼlumotlarni tahlil qilish uchun „Raqamli tarmoq razvedkasi“ tizimidan foydalangan. Loyihaning boshqa ishtirokchilari Boeing, Computer Sciences Corporation va Booz Allen Hamilton edi. PhysOrg.com ilmiy yangiliklar saytiga koʻra, Trailblazer avvalgi ThinThread dasturining davomi edi. 2005-yilda NSA direktori Michael Hayden Senatdagi tinglovda Trailblazer dasturi byudjetdan bir necha yuz million dollar oshirib yuborilganini va rejadan yillar ortda qolganini aytdi.

2003-moliya yilida SAIC Qoʻshma Shtatlar Mudofaa vazirligi bilan 2,6 milliard dollardan ortiq biznesni amalga oshirgan va bu uni Qoʻshma Shtatlardagi toʻqqizinchi yirik mudofaa pudratchisiga aylantirgan. Boshqa yirik shartnomalar 2004-yilda Gretsiyada boʻlib oʻtgan Olimpiada uchun axborot texnologiyalari boʻyicha taklifni oʻz ichiga olgan. 2001-yildan 2005-yilgacha SAIC FBIning muvaffaqiyatsiz Virtual Case File loyihasining asosiy pudratchisi boʻlgan. 2012-moliya yilida (soʻnggi maʼlumotlar mavjud) SAIC DoD bilan biznesini ikki baravar koʻpaytirgan va 5 988 489 000 dollarga yetgan va eng yaxshi 100 talik roʻyxatida 4-oʻrinni egallagan. Leidos 2017-yilgi Fortune 500 roʻyxatida 292-oʻrinni egallagan.

## Shoʻba korxonalar

* *Dynetics, Inc.*, 2020-yil yanvardan beri Leidosning toʻliq shoʻba korxonasi.
* *Leidos Biomedical Research, Inc.*, ilgari *SAIC — Frederick*, Leidosning toʻliq shoʻba korxonasi Frederick Saraton tadqiqotlari milliy laboratoriyasini boshqaradi.
* *Gibbs &amp;amp; Cox*, 2021-yil 7-maydan beri Leidosning toʻliq shoʻba korxonasi. 
* *MEDPROTECT, LLC* AQSh hukumati sogʻliqni saqlash tizimiga badal toʻlovchi tashkilotlarini qoʻllab-quvvatlaydi
* *Reveal* aeroportlar va shunga oʻxshash obyektlarda portlovchi moddalarni aniqlash uchun ikki energiyali rentgen-kompyuter tomografiya tizimini ishlab chiqadi
* *CloudShield Technologies* — kiberxavfsizlik boʻyicha ixtisoslashgan toʻliq shoʻba korxona
* *Varec, Inc.*, suyuq neft aktivlarini boshqarish kompaniyasi
* *Leidos Health*
* *Leidos Canada*, ilgari SAIC Canada, toʻliq shoʻba korxonasi, Kanada hukumati bilan ishlaydi.
* Hujjat texnologiyalari va kiberxavfsizlik boʻyicha ixtisoslashgan *Leidos Australia* (Leidos Pty Ltd) toʻliq shoʻba korxonasi. TeraText dasturini ishlab chiqaradi.
* *Leidos UK* (Leidos Innovations UK Ltd, Leidos Europe Ltd, Leidos Supply Ltd & Leidos Ltd), toʻliq egalik qiluvchi shoʻba korxona, boshqariladigan IT xizmatlariga, buyurtma asosida tayyorlangan mahsulotlarni ishlab chiqishga ixtisoslashgan. MODning taʼminot zanjiri uchun masʼul boʻlgan Chroma Airport Suiteʼni ishlab chiqaradi, qoʻllab-quvvatlaydi.
* *Leidos Engineering*, LLC, ilgari *SAIC Energy, Environment & Infrastructure LLC*, *Benham Investment Holdings*, LLC, RW Beck Group, Inc. va *Patrick Energy Services* kompaniyalarining muhandislik boʻyicha merosini birlashtirgan.
* *QTC Management, Inc.*, Lockheed Martin IS&GS bilan birlashish orqali sotib olingan.
* *Systems Made Simple (SMS)*, Lockheed Martin IS&GS bilan birlashish orqali sotib olingan.

### Sobiq shoʻba korxonalari
SAIC va Northrop Grumman shoʻba korxonasi Newport News Shipbuilding oʻrtasidagi biznes hamkorligi boʻlgan AMSEC LLC 2007-yil 13-iyulda sotib olingan. Network Solutions kompaniyasi 1995-yilda SAIC tomonidan sotib olingan va keyinchalik VeriSign, Inc. tomonidan 21 milliard dollarga sotib olingan. Ilgari Lockheed Martin Industrial Defender, Lockheed Martin IS&GS bilan birlashish natijasida sotib olingan *Leidos Cyber, Inc.* 2018-yilda Capgemini kompaniyasiga sotilgan.
## Manbalar