open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Puy-de-Dome

**Puy-de-Dome** (; Auvergnat yoki *lo Puèi Domat*) Fransiyaning Auvergne-Rhône-Alpes mintaqasida joylashgan departamentdir. 2019-yil manbalariga koʻra departamentda 662 152 nafar aholiga istiqomat qiladi. Uning tarkibiga Clermon-Ferran, Ambert, Issuare, Riom va Thiers hudulari kiradi.

Puy de Dome harakatsiz vulqon nomi bilan atalgan, uning aholisi 2005-yilgacha fransuzcha *Puydedomois* deb atalgan. 2006-yildan boshlab aholi uchun ishlatiladigan nom Puy-de-Dom Bosh Kengashi tomonidan *Puydomoisga* oʻzgartirildi. Oʻshandan beri barcha rasmiy hujjatlar va nashrlarda bu nom qoʻllangan.

## Tarixi
Puy-de-Dome 1790-yil 4-martda fransuz inqilobi paytida yaratilgan 83 ta boʻlimlardan biri. U sobiq Auvergne provinsiyasining bir qismidan yaratilgan. Dastlab, departament *Mont-d’Or* („Oltin togʻ“) deb atalishi kerak edi, ammo mahalliy deputat Jan-Francois Gaultier de Biauzatning aralashuvi bilan bu Pyu-de-Domga oʻzgartirildi. Dastlab tanlangan nom milliy soliq organlari tomonidan haddan tashqari nomaqbul eʼtiborni jalb qiladi deb hisoblashgan.

## Geografiyasi
Puy-de-Dome hozirgi Auvern-Rhone-Alpes mintaqasining bir qismi boʻlib, Luara, Haute-Luara, Cantal, Corrèze, Allier va Creuse departamentlari bilan chegaradosh. Departamentning bir qismi Livradois-Forez tabiiy mintaqasiga tegishli.

Departament Markaziy massivda joylashgan boʻlib, 80 dan ortiq vulqon kraterlariga ega. Parijdan uch soat va Liondan A71, A89 magistrallari orqali bir soatlik yoʻl. A75 uni Oʻrta yer dengizi bilan bogʻlaydi.

### Asosiy shaharlari
Eng koʻp aholi yashaydigan kommuna Klermon-Ferran hisoblanadi. 2019-yil holatiga koʻra, aholisi 10 000 dan ortiq boʻlgan 10 ta kommuna mavjud.

## Demografiyasi

## Iqtisodiyoti
Clermon-Ferran departamentida mamlakatning eng mashhur ishlab chiqarish korxonalari va brendlaridan biri – Michelin joylashgan. Thiers XIV asrdan beri vilkalar, pichoqlar ishlab chiqarish anʼanasi bilan Auvergne shahridagi eng qadimgi sanoat joyidir.

Qishloqlar sayyohlikka xizmat qiladi va Puy-de-Dome shahar aholisi uchun dam olish maskanidir. 2019-yil holatiga koʻra, departamentdagi foydalanishga yaroqli uylarning 10,1 foizi ijara sifatida ishlatilgan.

## Siyosati
Departament 1974-yildan 1981-yilgacha respublika prezidenti lavozimida ishlagan Valery Giscard d’Estenning saylov okrugi edi. Departament kengashi prezidenti 2021-yil iyul oyida saylangan Lionel Chauvindir.

### Hozirgi Milliy Assambleya vakillari
Milliy Assambleyaning 15-Qonun chiqaruvchi organdagi vakillari hisoblanishadi.

## Turizmi

Fayl:Clermont vu de Montjuzet.JPG|Klermon-Ferranning qora sobori
Fayl:Saint-Floret1.JPG|Saint-Floret
Fayl:Puy de dome 2001-12-15.jpg|Puy de Dome vulqoni
Fayl:Lac de Guéry5.JPG|Markaziy massivdagi Lac de Gery


## Yana qarang

* Puy-de-Dom departamentining kantonlari
* Puy-de-Dom departamenti kommunalari
* Puy-de-Dom departamentining hududlari
* Moris Persat

## Manbalar


## Havolalar

* Prefecture website 
* Departmental Council website
*
Haute-Savoie

**Haute-Savoie** (; Arpitan: *Savouè d’Amont* yoki *Hiôta-Savouè*; ) — Fransiyaning Janubi-Sharqiy qismidagi Auvergne-Rhône-Alpes mintaqasidagi departament. Shveysariya va Italiya bilan chegaradosh. Departament markazi Annesi. Shimolda Jeneva koʻli, janub va janubi-sharqida Mont Blan, Aravis togʻ tizmasi joylashgan.

U oʻz nomini Savoy tarixiy mintaqasidan olgan. Shuningdek, Savoie departamenti janubida joylashgan. 2019-yilda uning aholisi 826 094 kishi edi. Uning tarkibiga quyidagi shaharlar kiradi: Bonneville, Sent-Julien-en-Genevois va Thonon-les-Bains. Fransiyaning Mont Blan tunneliga kirish qismi Haute-Savoie shahrida joylashgan. U qishki sport turlari uchun moʻljallangan departament hisoblanadi. Birinchi qishki Olimpiya oʻyinlari 1924-yilda uning tarkibiga kiruvchi Chamonixda boʻlib oʻtdi.

## Tarixi
Savoiening tarixiy hududi 1032-yildan 1860-yilgacha hukmronlik qilgan Savoy sulolasi tomonidan boshqarilgan. Keyinchalik Savoyya gersogligi 1416-1720-yillarda Savoy viloyatini boshqargan.

Zamonaviy Haute-Savoie va unga tutash Savoie departamenti egallagan hudud 1713-yilda Utrext shartnomasidan keyin Sardiniya qirolligi tarkibiga kirdi. Mintaqaning Fransiya tomonidan anneksiya qilinishi 1860-yil 24-martdagi Turin shartnomasida rasmiylashtirildi.

1942-yil noyabrdan 1943-yil sentyabrgacha Haute-Savoie fashistik Italiya tomonidan harbiy ishgʻol qilindi. Maquis des Glières boshchiligidagi guruh Ikkinchi Jahon urushi paytida fashistlarga qarshi Haute-Savoieda faoliyat yuritgan. 1943-1944-yillar qishda nemis qoʻshinlari Fransiya qarshilik harakatlariga javoban 500 ga yaqin fermani yoqib yubordilar.

## Geografiyasi
Haute-Savoie 279 kommuna va 17 kantonga boʻlingan toʻrtta okrugni oʻz ichiga oladi. Shimolda u Shveysariyaning Jeneva kantoni va Jeneva koʻli bilan chegaradosh. Sharqda Shveysariyaning Vale kantoni va Italiyaning Aosta vodiysi, gʻarbda Fransiyaning Ayn departamenti, janubda Savoie departamenti joylashgan.

Haute-Savoie Fransiyadagi barcha boʻlimlar orasida eng katta balandlikka ega. Eng past nuqtasi  Ron vodiysida va eng baland Mont Blanda  . Dunyoning eng mashhur togʻ-changʻi kurortlari Haute-Savoie departamentida joylashgan.

### Oʻrmonlari
1996-yil holatiga koʻra, 178,624 gektar oʻrmonlari bilan qoplangan (umumiy yer maydonining 38,8 foizi).

### Koʻllari

## Demografiyasi

### Asosiy shaharlar
Eng koʻp aholi yashaydigan kommuna Annesi hisoblanadi. 2019-yil holatiga koʻra, 15 000 dan ortiq aholiga ega 7 ta kommuna mavjud.

### Turizmi
2000-yil dekabr oyining oxiriga kelib, turizm sektorida jami 635 000 oʻrin bor edi:
Fayl:YvoireWiki 09.jpg|Ivuar va Leman ko'li
Fayl:Cluses.JPG|Arve vodiysi va Cluses shahri
Fayl:Fr-duingt-chateau-Ruphy-2-ulrichprinz.jpg|Duingtdagi Chateau de Ruphy
Fayl:Seyssel rive Haute-Savoie.JPG|Seyssel
Fayl:200505-Lac de Montriond 03.JPG|Montriond koʻli
Fayl:Aiguille-du-Midi-summer.jpg|Aiguille du Midi


## Manbalar

## Havolalar
Kemal Kılıçdaroğlu

**Kemal Kılıçdaroğlu** (1948-yil 17-dekabr, Nazimiya, Tunjeli viloyati, Turkiya) — turk siyosatchisi, 2010-yil mayidan Respublika Xalq partiyasi yetakchisi, 2002-yildan Turkiya parlamenti deputati.

## Kelib chiqishi
Kılıçdaroğlular oilasi Kureyshanalaviy qabilasiga mansub. Ajdodlar Bozok qabila ittifoqi tarkibiga kirgan oʻgʻuz urugʻi Beydillidan. Shuningdek, u oʻzini seyyid deb daʼvo qiladi.

## Biografiyasi
1948-yilda Tunceli viloyatining Nazimie qishlogʻida tugʻilgan, 1971-yilda Anqara Iqtisodiyot va savdo akademiyasini tamomlagan, soʻngra bir yil Fransiyada tahsil olgan. 1983 yilda u Daromadlar Bosh boshqarmasiga tayinlan-an va u yerda boʻlim boshligʻidan bosh direktor oʻrinbosarigacha boʻlgan lavozimlarda ishlab kelgan.

1991-yilda hunarmandlar va kichik tadbirkorlarni ijtimoiy himoya qilish jamg‘armasi bosh direktori etib tayinlandi. 1992-yilda u SSK (Turkiya Ijtimoiy sugʻurta jamgʻarmasi) Bosh boshqarmasiga oʻtdi, keyinchalik Turkiya mehnat va ijtimoiy himoya vaziri oʻrinbosari yordamchisi boʻlib ishladi. 1994-yilda „Ekonomik trend“ jurnali uni „Yilning eng yaxshi davlat amaldori“ deb tanladi. 1999-yil yanvar oyida u oʻz xohishi bilan SSK bosh direktori lavozimidan nafaqaga chiqdi.

U soya iqtisodiyotiga qarshi kurashish boʻyicha ixtisoslashgan komissiyani boshqargan, „Xajettepe“ universitetida dars bergan, „Turkiye Iş Bankası“ bank boshqaruv kengashi aʼzosi boʻlib ishlagan.

2002-yil 3-noyabrda boʻlib oʻtgan 22-chaqiriq Turkiya Buyuk Millat Majlisiga saylovda Istanbuldan XDP deputati etib saylandi. 23-chaqiriq saylovlarida O‘zXP Markaziy partiya kengashidagi lavozimni egallab, 2007-yil 22-iyulda Istanbuldan qayta saylandi va deputatlikka nomzodini taqdim etgunga qadar parlamentdagi partiya guruhi rahbari bo‘lib qoldi.

2009-yilda u CHPdan Istanbul merligiga nomzod bo‘lib, 36,8% ovoz olgan.

2010-yil 22-mayda boʻlib oʻtgan partiyada Deniz Baykal isteʼfoga chiqqanidan soʻng Respublika Xalq partiyasi raisi etib saylandi. 1250 delegatdan 1246 nafari Qilichdaro‘g‘li nomzodi uchun ovoz berdi va bu CHP tarixida rekord hisoblanadi.

## Oilasi
1974-yilda u Selviga (norasmiy ravishda Sevim deb ataladi) uylandi, turmush oʻrtogʻi Qilichdaroʻgʻlining uchta farzandi bor — qizlari Asli va Zeynep va oʻgʻli Kerem.
## Manbalar
Savoie

**Savoie** (; Arpitan: *Savouè* yoki *Savouè-d’Aval*) – Fransiyaning janubi-sharqiy qismidagi Auvergne-Rhône-Alpes mintaqasida joylashgan departament. Fransiya Alp togʻlarida joylashgan, uning tarkiniga Chambéry ham kiradi. 2019-yilda Savoie aholisi 436 434 kishidan iborat edi.

## Tarixi
Departamenda keng tarqalgan Savoie oʻz nomini lotincha *Sapaudia* yoki *Sabaudia*dan olgan, yaʼni archa. Savoie uzoq vaqtdan beri Savoy departamentining bir qismi.

## Geografiyasi
Savoie 2016-yil 1-yanvarda tashkil etilgan Auvergne-Rhône-Alpes mintaqasining bir qismidir.

Savoiening katta qismi togʻlar bilan qoplangan:

* Montblan massivi
* Belledonne massivi
* Lauzière massivi
* Aiguilles d’Arves massivi
* Massif des Cerces
* Aravis oraligʻi
* Mont Cenis massivi
* Bauges massivi
* Chartreuse massivi
* Vanois massivi
* Beaufortain massivi

Departamentni Iser daryosi kesib oʻtadi, uning manbai Iseran dovonidan oʻtgan. Uning ikkita asosiy koʻli – Lak du Burje (Fransiyadagi eng katta va eng chuqur koʻl) va Lac d’Aiguebelette. 1976-yilda koʻlda motorli qayiqlardan foydalanishni taqiqlovchi qonun tufayli Fransiyada eng kam ifloslanganlardan koʻllardan biri sanaladi.
Fayl:Relief Savoie.GIF|Savoy relyef xaritasi
Fayl:Paysage de l'avant-pays savoyard.jpg|Past balandlik: Savoie fronti
Fayl:Plateau du mariet - arith - 1.JPG|Oʻrta balandlik: Bauges massividagi Mariet platosi
Fayl:Aime_(vue_g%C3%A9n%C3%A9rale).JPG|Yuqori balandlik: Aime qishlog'i


### Iqlimi
Boʻlimning koʻp qismida alp yoki subalp iqlimi mavjud. Pastroq balandliklarda va vodiylarda iqlim nam kontinental.

### Qishloq xoʻjaligi
Savoie koʻplab pishloqlar ishlab chiqaradigan fermalari bilan mashhur.

* Beaufort
* Savoie gruyère
* Rebloshon
* Tamye
* Tome des Bauges
* Tomme de Savua

Savoieda koʻplab vino uzumlari ham yetishtiriladi. Eng mashhur vinolar Gamay, Pinot noir va Mondeuse uzumlaridan tayyorlanadi. Meva yetishtirish Savoie qishloq xoʻjaligining uchinchi yirik tarkibiy qismidir.

Viloyatda olma va nok ham yetishtirilib, sifati mashhur.

## Demografiyasi

### Asosiy shaharlari
Aholisi eng koʻp boʻlgan kommuna Chambéri hisoblanadi. 2019-yil holatiga koʻra, 7000 dan ortiq aholisi boʻlgan 8 ta kommuna mavjud.

### Dini
Savoiedagi katolik cherkovi uchta yeparxiyaga boʻlingan: Chambéry, Maurienne va Tarentaise. Birgalikda ular Chambéry arxiyepiskop tomonidan boshqariladi.

## Siyosati

### Savoya idoraviy kengashi
Savoie departamenti kengashi 38 oʻringa ega.

## Turizm
Savoie uchun juda muhim boʻlgan turizm XIX asrning oxiriga kelib changʻi sporti sohasida rivojlana boshlagan.
Fayl:Château des Ducs de Savoie - Chambéry.JPG|Chambéry
Fayl:Palais de Savoie -Aix-les-Bains.JPG|Eks-les-Bains kazinosi
Fayl:Hautecombe.jpg|Lac du Bourget sohilidagi Hautecombe Abbey
Fayl:Bonneval sur Arc.JPG|Maurienne vodiysidagi Bonneval-sur-Ark
Fayl:Refuge des Aiguilles d'Arves, Savoie.jpg|Aiguilles d'Arves boshpanasi
Fayl:Service d'hiver en gare de Chambéry (2016).JPG|Savoiedagi poyezdlar


## Manbalar
Turkiya Respublikasi Madaniyat va turizm vazirligi

**Turkiya Respublikasi madaniyat va turizm vazirligi -** Turkiya Respublikasi prezidentiga boʻysinadigan, madaniyat va turizm sohasini boshqaruvchi organ. 2003-yil 16-apreldagi 4848-sonli qonun bilan yaratilgan. Turkiya Prezidentining 2018-yil 10-iyuldagi farmoni bilan qayta tashkil etilgan.

## Mas’uliyat
Madaniyat va turizm vazirligining vazifalari:

# Madaniy va sayyohlik qadriyatlarini oʻrganish va rivojlantirish.
# Madaniyat va turizmga investitsiyalar bilan bogʻliq koʻchmas mulkni taʼminlash.

## Tuzilishi

* Tasviriy sanʼat bosh boshqarmasi
* Madaniy meros va muzeylar bosh boshqarmasi
* Kutubxonalar va nashriyotlar bosh boshqarmasi
* Mualliflik huquqi bosh boshqarmasi
* Kino bosh boshqarmasi
* Investitsiyalar va operatsiyalar bosh boshqarmasi
* Tadqiqot va taʼlim bosh boshqarmasi
* Ragʻbatlantirish Bosh boshqarmasi
* Tekshiruv komissiyasi
* Strategiyani ishlab chiqish boshqarmasi
* Yevropa Ittifoqi va tashqi aloqalar departamenti
* Kadrlar boʻlimi
* Qoʻllab-quvvatlash xizmatlari boʻlimi
* Yuridik xizmatlar bosh boshqarmasi
* Matbuot va jamoatchilik bilan aloqalar boʻyicha maslahat
* Xususiy kotibiyat
* Viloyat madaniyat va turizm boshqarmalari

### Filiallar

* Davlat opera va balet bosh boshqarmasi
* Davlat teatrlari bosh boshqarmasi
* Turkiya mualliflik idorasi
* Turk hamkorlik va muvofiqlashtirish agentligi
* Chet ellik turklar va qarindoshlar
* Otaturk nomidagi madaniyat, til va tarix instituti
* Jamgʻarmalar Bosh boshqarmasi
* Chanoqqal’adagi tarixiy urushlar va Gelibolu tarixi boshqarmasi

### Nazorat qiluvchi tashkilot

* Radio va televideniye boʻyicha Oliy Kengash

## Manbalar
Doubs

**Doubs** (; Arpitan) Fransiyaning sharqiy qismidagi Bourgogne-Franche-Comté mintaqasida joylashgan departamentdir. Doubs daryosi nomi bilan atalgan. 2019-yilda aholisi 543 974 kishini tashkil etgan. Tarkibiga Besanson,Montbéliard va Pontarlier kabi quyi shaharlar kiradi.

## Tarixi
XIII asrdayoq Doubsning shimoliy uchdan ikki qismi aholisi *langues d’oïl* lahjasi boʻlgan frank-komtua tilida gaplashar edi. Doubsning janubiy uchdan bir qismi aholisi Arpitan tilining lahjasida gaplashishgan. Ikkala til ham qonun va savdoning rasmiy tili boʻlgan fransuz tili bilan birga mavjud boʻlgan. XX asrgacha qishloq joylarda ushbu lahjalardan foydalanishda davom etgan. Ularning ikkalasi ham bugungi kunda ishlatiladi, lekin faol emas.

Doubs Cluse de Pontarlier dovoni orqali Shveysariyaga asosiy oʻtish yoʻli sifatida muhim sanaladi. Koʻplab mashhur odamlar bor. Jumladan, Mirabeau, Tussaint Louverture, Heinrich von Kleist, Chateau de Jouxd.

Doubs 1790-yil 4-martda Fransiya inqilobi paytida yaratilgan 83 ta boʻlimdan biridir. U sobiq Franche-Komte provinsiyasining bir qismidan yaratilgan. Departament (poytaxti) — Besanson.

1793-yilda Mandeure Fransiyaga qoʻshib olindi va departament tarkibiga kiritildi. Ushbu tuman keyingi yillarda maʼmuriy jihatdan qayta tashkil etilgan. Ammo 1816-yilda sobiq Montbéliard knyazligi qoʻshib yuborilgan.

Biroq, Le Cerneux-Péquignot kommunasi 1814-yilgi Parij shartnomasi shartlariga koʻra Neyshatel kantoniga qoʻshildi va shundan beri Shveysariya hududi boʻlib qoldi.

Vaterloo jangida Fransiyaning magʻlubiyati va 1818-yil noyabri orasida Doubs Avstriya qoʻshinlari tomonidan bosib olingan.

Victor Hugo, Gustave Courbet, Armand Pejo, Auguste va Lui Lumière va Frank Darabontlar Doubsda tugʻilgan mashhur shaxslardir.

## Geografiyasi
Doubs hozirgi Burgon-Fransh-Komte mintaqasining bir qismi boʻlib, Fransiyaning Yura, Haute-Son va Territoire de Belfort departamentlari hamda Shveysariyaning Vo, Neuchâtel va Yura kantonlari bilan oʻralgan.

Departament tarkibidagi Besancondan sharqda Yura togʻlari qad koʻtargan.

### Asosiy shaharlari
Eng koʻp aholi yashaydigan kommuna Besanson hisoblanadi. 2019-yil holatiga koʻra, 10 000 dan ortiq aholisi boʻlgan 5 ta kommuna mavjud.

## Demografiyasi
Departament aholisi doubiens deb ataladi.

## Galereya

Fayl:Besancon boucle Doubs.jpg|Qo'rg'on va eski Besanson shahri Dublar sohilida
Fayl:France arc et senas saline royal main building 1.jpg|Arc-et-Senansdagi Royal Saltworks
Fayl:2009-05-03 Montbeliard 108.JPG|Montbéliard
Fayl:Château de Joux - Vue du belvédère de la Fauconnière.JPG|Fort de Joux
Fayl:0 Lods - Le village et la Loue (1).JPG|Lods, Fransiyaning eng go'zal qishloqlaridan biri


## Manbalar
Riad Bajić

**Riad Bajić** (; 1994-yil 6-mayda tugʻilgan) – bosniyalik professional futbolchi, Superliganing Giresunspor klubida hujumchi sifatida oʻynaydi.

## Klublardagi faoliyati

### Željezničar
Bajić 2003-yilda Željezničar klubining yoshlar akademiyasiga qoʻshilgan. 2013-yilning may oyida jamoa bilan ilk professional shartnomasini imzoladi. 27-iyul kuni 19 yoshida NK Zvijezda Gradačacga qarshi oʻyinda professional debyut qildi. 19-oktyabr kuni Mladost Velika Obarska qarshi oʻyinda klubi bilan gʻalaba qozonib, oʻzining birinchi professional golini kiritdi.

### Konyaspor
2015-yilning avgustida Bajić Turkiyaning Konyaspor jamoasi bilan uch yillik shartnoma imzoladi. 15-avgust kuni Akhisarsporga qarshi oʻyinda jamoa safida debyut qildi. 17-oktyabr kuni Gaziantepsporga qarshi oʻyinda jamoadagi birinchi golini urdi.

31-may kuni Turkiya kubogi finalida klubi bilan İstanbul Başakşehirni magʻlub etib, klubning ilk sovrini — kubokni qoʻlga kiritdi.

### Udinese
Avgust oyida Bajić nomaʼlum pul evaziga Italiyaning Udinese klubiga oʻtdi. 12-avgust kuni Italiya kubogi doirasida Frosinonega qarshi oʻyinda jamoa safida debyut qildi. Besh hafta oʻtgach, Milanga qarshi ligadagi debyutini oʻtkazdi.

2018-yil yanvar oyida Bajić olti oylik ijaraga Istanbul Başakşehirga oʻtdi. Iyun oyida ijara muddati bir mavsumga uzaytirildi.

2019-yil iyun oyida Bajić sobiq jamoasi Konyasporga ijaraga berildi.

2020-yil sentabr oyida Ascoliga mavsumiy ijaraga yuborildi.

2021 yil iyul oyida bir mavsumga Brescisaga ijaraga berildi.

### Giresunspor
2022-yil iyul oyida Bajić Giresunsporga oʻtdi.

## Xalqaro faoliyati
Bajić Bosniya va Gersegovinani turli yoshlar darajasida himoya qilgan.

2015-yil mart oyida Andorraga qarshi Yevro-2016 saralashi va Avstriyaga qarshi o‘rtoqlik o‘yini uchun birinchi marta chaqiruv oldi.

## Shaxsiy hayot
Bajić 2019-yil sentabrida Sanitaga uylandi.

## Faoliyat statistikasi

### Klub

### Xalqaro

## Yutuqlari
**Konyaspor**

* Turkiya kubogi: 2016—2017.

**Individual**

* Bosniya Premyer-ligasining eng yaxshi toʻpurari: 2014—2015.

## Manbalar
Kuluban

***Kuluban*** - Markaziy Yavaning an'anaviy  salati . *Kuluban* o'z-o'zidan vegetarian taomlari uchun salat yoki garnitür sifatida iste'mol qilinishi mumkin. *Kuluban* qadimgi Yava oshxonalaridan biridir, chunki u Medang Mataram davrida eramizning 9-asriga oid yozuvda qayd etilgan. 

## Ingredientlar
*Kulubanda* odatda ishlatiladigan sabzavot loviya, *petai*, yosh jakfruti, apelsin barglari, loviya nihollari, *kencur*, *terasi*, maydalangan yosh kokos, qizil qalampir, tuz, shakar . Aniq tuzilishga ega bo'lish uchun asosan retseptlar *kerupuk* qo'shishni talab qiladi.

## Yana qarang

* Lawar, *urapning* baliy tilidagi versiyasi
* Gado-gado
* Karedok
* Salatlar ro'yxati
* Pesel
* Urap

## Manbalar

## Havolalar

* Asl Indoneziya retseptidan Kuluban retsepti
Mizeriya

**Mizeriya** - bu Polshada paydo bo'lgan salat  va yupqa to'g'ralgan yoki maydalangan bodringdan iborat bo'lib, ko'pincha shirin smetana yoki kefir qo'shiladi, ammo ba'zi hollarda yog'li bo'lishi mumkin.. Boshqa mumkin bo'lgan ingredientlarga piyoz, qalampir yoki limon sharbati, shakar, arpabodiyon, shingil, yalpiz yoki maydanoz kiradi. Taom odatda asosiy taom bilan birga beriladi va Polshadagi eng mashhur salatlardan biridir.

Mizeriya, shuningdek, Ogayo shtatining Toledo shahridagi venger-amerika jamoasida odatiy holga aylangan.

## Yana qarang

* Salatlar ro'yxati
* Polsha oshxonasi
* Tzatziki
Nộm

**Gỏi** (Shimoliy Vetnamdagi **Nộm** ) Vetnam oshxonasining mahalliy salatidir . Bu g'arbiy uslubdagi restoranlarda uchraydigan *sa lát* (fransuz tilidan salat) va *sa lát Nga* (" rus salatasi ") dan farqlidir.

Bu salat turli xil yangi sabzavotlar, maydalangan sholg'om, kolrabi, karam yoki papayya va ko'pincha go'sht bilan bodring bo'laklari - maydalangan, qaynatilgan, yog'siz cho'chqa go'shti, mol go'shti, qisqichbaqalar yoki mayda qovurilgan go'shtlardan iborat. Boshqa ingredientlar va ziravorlar orasida ziravorlar, o'tlar va yerfıstığı mavjud. Salat aralashtirilib, sirka, shakar, sarimsoq, chili qalampiri va tuz bilan ziravorlanadi.

Eng mashhurlaridan biri *gỏi gà*, tovuq salatidir. Boshqa navlarga *bánh đúc* bilan tayyorlangan *bánh đúc nộm* salatasi, Vetnam balzamli *gỏi bò khô* quritilgan go'shti salatasi, mashhur *gỏi đu đủ* papayya salati va *gỏi tôm* krevet salatasi va gỏi tôm maxsus gỏi salatasi kiradi. .

## Yana qarang

* Salatlar ro'yxati

## Manbalar

## Havolalar

* Vetnam mazali - Nộm 
* Paket Vetnam - Oziq-ovqat va ichimliklar - Nộm salat
Felice Bonetto

**Felice Bonetto** (1903-yil 9-iyun, Italiyaning Breshiya yaqinidagi Manerbio shahrida — 1953-yil 21-noyabr, Silao, Meksika) — Il Pirata (Qaroqchi) laqabini olgan poygachi.

## Faoliyati

### Dastlabki davr
Felice Bonetto Breshiya provinsiyasidagi Manerbio shahrida tugʻilgan. U yoshligidanoq mototsikl poygalariga qiziqqan. Katta poygadagi ilk yillari omadli kelmagan. Asosiy muvaffaqiyati Ikkinchi jahon urushidan keyin boshlandi. Ikkinchi Jahon urushidan soʻng bir nechta poygada gʻalaba qozondi va jahon chempionatidan soʻng faoliyatini yakunladi.

## Natijalari

### Umumiy natijalar

### Complete Formula One World Championship results
(key)

### Le-Mann poygalari

## Manbalar
Johnny Claes

**Octave John Claes** (1916-yil 11-avgust — 1956-yil 3-fevral) — belgiyalik ingliz poygachisi.

## Poygadagi faoliyati
John Claes Ikkinchi jahon urushidan keyingi Gran-pri poygalarida qatnashgan. Uning poygadagi birinchi ishtiroki 1947-yilgi Fransiya Gran-prisida boʻgan. John Claes u yerda britaniyalik haydovchilar uchun tarjimon boʻlib xizmat qilgan. 

## Natijalar

### Formula 1

### Chempion boʻlmagan Formula 1 natijalari

## Manbalar
Ermedin Demirović

**Ermedin Demirović** (; 1998-yil 25-martda tugʻilgan) — Bosniyalik professional futbolchi, Bundesliganing Augsburg klubi va Bosniya va Gersegovina terma jamoasida hujumchi sifatida oʻynaydi.

## Klublardagi faoliyati

### Alavés va ijaralar
2017-yilning 30-mayida Demirović to‘rt yillik shartnoma asosida Ispaniyaning Alaves jamoasiga o‘tdi. Roʻyxatga olish bilan bogʻliq dastlabki muammolardan soʻng, avval Alavés B da oʻynadi.

Demirović 2018-yilning 3-yanvarida Ispaniya Kubogida Formenteraga qarshi oʻyinda jamoa safida debyut qildi va dubl qayd etdi. 3 haftadan soʻng Barcelonaga qarshi ligadagi debyutini oʻtkazdi. Birinchi ligadagi golini 6-may kuni Malagaga qarshi oʻyinda kiritdi.

2018-yilning 23-iyulida Demirović shartnomasini 2021-yilning iyunigacha uzaytirdi. Ertasi kuni bir mavsumga Fransiyaning Sochaux jamoasiga ijaraga berildi.

2019-yil yanvar oyida Almeriyaga olti oylik ijaraga yuborildi.

2019-yil 2-sentyabrda Demirović Shveysariyaning St. Gallen jamoasiga mavsumiy ijaraga yuborildi.

### SC Freiburg
2020-yil iyul oyida Bundesliga klubi SC Freiburg Demirović Shveysariya Superligasi mavsumi 3-avgustda yakunlanganidan keyin qoʻshilishini eʼlon qildi. OAV „Alavés“ga toʻlangan transfer summasini taxminan 4 million yevro teng deb baholagan. 13-sentabr kuni Waldhof Mannheimga qarshi DFB-Pokal oʻyinida klubdagi debyutini oʻtkazdi. Ikki hafta oʻtgach, VfL Volfsburgga qarshi ligadagi debyutini oʻtkazdi. 20-dekabr kuni „Freiburg“ safidagi birinchi golini Herthaga kiritdi.

### FK Augsburg
2022-yil iyul oyida Demirović Augsburg klubiga toʻrt yillik shartnoma asosida oʻtdi.

## Xalqaro faoliyati
Demirović Bosniya va Gersegovinanining barcha yosh terma jamoasini himoya qilgan.

2018-yil noyabr oyida 2018—2019-yilgi UEFA Millatlar Ligasi doirasida Avstriya va Ispaniyaga qarshi o‘rtoqlik o‘yinlariga birinchi marta chaqiruv oldi.

## Faoliyati statistikasi

### Klub

### Xalqaro

## Manbalar
Pinus sylvestris

***Pinus sylvestris***, **shotland qaragʻayi** (Buyuk Britaniya), **shotland qaragʻayi** (AQSh) yoki **Boltiq qaragʻayi** — vatani Yevroosiyo boʻlgan Qarag‘aydoshlar oilasiga mansub daraxt turi. Uni juda qisqa, koʻk-yashil barglari va toʻq sariq-qizil qobigʻi bilan osongina aniqlash mumkin.

## Tavsif

*Pinus sylvestris* — balandligi  gacha oʻsadigan doimiy yashil, ignabargli daraxt. Tarixdagi eng baland daraxt Estoniyada 210 yoshdan oshgan daraxt boʻlib, uning balandligi  ga etadi. Umr ko‘rish muddati odatda 150-300 yilni tashkil etadi, eng qadimgi namunalar Shimoliy Finlandiyadagi Laplandiyada topilgan, 760 yildan ortiq umr ko‘rgan.

Poʻstlogʻi qalin, qip-qizil va yoshligida toʻq sariq-qizil rangga ega boʻlib, yetukligida kulrang-jigarrang ranga kiradi Voyaga yetgan daraxt uzun, yalangʻoch va toʻgʻri o‘sgan tanasi, tepasidagi yumaloq yoki tekis tepalikli barglari bilan ajralib turadi.

Kurtaklar och jigarrang, spiral shaklida joylashgan shkalasimon naqshga ega. Yetuk daraxtlardagi barglar („ignalar“) glaukoz koʻk-yashil, koʻpincha toʻq yashildan, qishda toʻq sariq-yashilgacha o‘zgarib turadi, uzunligi . Kuchli yosh daraxtlarda barglar ikki baravar uzun boʻlishi mumkin. Barglarning chidamliligi iliqroq iqlim sharoitida ikki yildan toʻrt yilgacha, subarktik mintaqalarda toʻqqiz yilgacha oʻzgarib turadi.

## Turlari

Botanika adabiyotida 100 dan ortiq *Pinus sylvestris* navlari tasvirlangan, ammo hozirda faqat uchta yoki toʻrttasi tur sifatida qabul qilingan. Ular morfologiyada juda kam farq qiladi, ammo genetik tahlil va qatronlar tarkibida sezilarli farqlar bor.

## Tarqalishi va o‘sish joyi
*Pinus sylvestris* — Shimoliy Yevropadan kelib chiqqan yagona qaragʻay.

Turlar asosan kambagʻal, qumli tuproqlarda, toshloq joylarda, torf botqoqlarida yoki oʻrmon chegarasiga yaqin joyda o‘sadi.

### Turlari
Parklar va katta bogʻlarda bezak maqsadlarida bir nechta navlar yetishtiriladi, ulardan „Aurea“, „Beuvronensis“, „Frensham“ va „Oltin tanga“ Qirollik bogʻdorchilik jamiyatining mukofotiga sazovor boʻlgan.

## Madaniyatda
Shotlandiya qaragʻayi Gregor urugʻining belgisidir. Bu Shotlandiyaning milliy daraxti.
Fayl:Pinus sylvestris cones pl.jpg|Barglar va konuslar, Polsha
Fayl:Pinus syvestris seedling.jpg|Yassi barglarli koʻchatlar
Fayl:Pinus sylvestris wood ray section 1 beentree.jpg|Yogʻoch
Fayl:Pinus Sylvestris 8407.jpg|Yetuk namunadagi qobiq
Fayl:Strom roka borovica velke borove 03.jpg|Filial tuzilishiga qarash


## Manbalar
Dominika — Meksika munosabatlari

**Dominika — Meksika munosabatlari** Dominika va Meksika oʻrtasidagi ikki tomonlama diplomatik munosabatlar hisoblanadi. Mamlakatlar Karib dengizi davlatlari uyushmasi, Amerika davlatlari tashkiloti va Birlashgan Millatlar Tashkilotiga aʼzo sanaladi.

## Tarixi
1979-yil 3-aprelda diplomatik aloqalar oʻrnatildi. 2010-yil fevral oyida Dominika Bosh vaziri Ruzvelt Skerrit Meksika-Karib dengizi hamjamiyatining (CARICOM) sammitida ishtirok etish uchun Kankunga tashrif buyurdi. 2014-yil may oyida Dominika Bosh vaziri Ruzvelt Skerrit Merida dagi Meksika — Karib dengizi hamjamiyatining sammitida ishtirok etish uchun Meksikaga qaytib keldi. Tashrif chog‘ida Rivojlanish sohasidagi hamkorlik to‘g‘risidagi bitim imzolandi.

2014-yilda Meksika hukumati 2013-yilda kuchli yomg‘irdan zarar ko‘rgan sektorlarni tiklash uchun Dominikaga 500 ming dollar xayriya qildi. 2015-yil avgust oyida Dominika Erika tropik bo‘ronidan qattiq zarar ko‘rdi va Meksika prezidenti Enrike Penya Nieto yordam ko‘rsatish uchun 250 ming AQSh dollari miqdorida gumanitar yordam paketlarini ulashdi.

2017-yilning mart oyida Meksikada Roseau shahrida faxriy konsullik ochildi. 2017-yil iyun oyida Dominika tashqi ishlar vaziri Fransin Baron Kankun shahrida boʻlib oʻtgan Amerika Davlatlari Tashkilotining 47-Bosh Assambleyasida ishtirok etish uchun Meksikaga tashrif buyurdi. Har yili Meksika hukumati Dominika fuqarolariga Meksika oliy taʼlim muassasalarida aspiranturada oʻqish uchun stipendiyalar taklif qilib kelmoqda.

## Savdo
2018-yilda mamlakatlar o‘rtasidagi tovar ayirboshlash hajmi 29,4 million AQSH dollarini tashkil qildi. Dominikaning Meksikaga eksporti: kiyim-kechak, teri va teri shunga oʻxshash mahsulotlardan iborat. Meksikaning Dominikaga eksporti: elektr energiyasi uchun izolyatsiyalangan kabellar, telefonlar, shu jumladan uyali telefonlar va sanoat asbob uiskunalari eksport qiladi. Meksikaning Cemex transmilliy kompaniyasi Dominikada mavjud.

## Diplomatik missiyalar

* Dominikaning Meksikadagi manfaatlari Vashingtondagi (AQSh) elchixonasi orqali amalga oshiriladi.
* Dominikadagi Meksika manfaatlari Castriesdagi (Sent-Lyusiya) elchixona va Roseaudagi faxriy konsullik orqali amalga oshiriladi.

## Manbalar
Daniya — Misr munosabatlari

**Daniya — Misr munosabatlari** Daniya va Misr oʻrtasidagi tashqi iqtisodiy savdo aloqalar hisoblanadi. Daniya elchixonasi Qohirada joylashgan, Suvaysh, Port Said va Qohirada konsulliklar ham bor. Misrning Kopengagenda elchixonasi mavjud. Ikkala davlat ham Oʻrta yer dengizi ittifoqiga aʼzo hisoblanadi.

2006-yilda Daniyaning Jyllands-Posten gazetasida Muhammad paygʻambar karikaturalari boʻyicha bahs Daniya va Misr oʻrtasida diplomatik inqirozni keltirib chiqardi.

2008-yilda Per Stig Moellerning Prezident Husni Muborakga tashrifidan so‘ng Muborak ikki tomonlama munosabatlarni yaxshi va samarali deb taʼriflab, iqtisodiy hamkorlik sohasida yanada kengaytirishni qo‘llab-quvvatladi.

## Siyosiy munosabatlar
Misr tashqi ishlar vaziri Abul Geyt Daniya Bosh vaziri va Birlashgan Millatlar Tashkiloti Bosh kotibiga bir necha maktub yoʻllab, misrliklar Bosh vazirning „Jyllands-Posten“ ni javobgarlikka tortishini istamasligini taʼkidlad. Misr hukumati Yaqin Sharqdagi muammoni hal qilishda yetakchi rol oʻynadi.

Misrning „Al-Fagr“ gazetasi karikaturalarning bir qismini qayta nashr etib, ularni „doimiy haqorat“ va „irqchi bomba“ deb nomladi va ular musulmon diniga eʼtiqod qiluvchi odamlarga kufr keltirishlarini, daniyadagi ozchilik musulmonlarni kamsitishni maqsad qilganliklarini yoki Gʻarb imperializmi tarixidan bexabarlikning koʻrinishi ekanligini daʼvo qilganlar.

## Rivojlanishda yordam
1989-yildan 2008-yilgacha Daniya Misrda investitsiya dasturiga ega edi. Misr loyihalarini qoʻllab-quvvatlash uchun 6 milliard dollar ajratilgan, Ayn Suxna yaqinidagi Zafarana shamol stansiyasi uchun katta sarmoyta ajratgan.

## Yuqori darajadagi tashriflar
2008-yil oktyabr oyida Per Stig Meller Husni Muborakga tashrif buyurdi. Javob tashrifi 2009-yil 17-dekabrda boʻlib oʻtdi. 2007-yilda Misr taʼlim qoʻmitasi delegatsiyasi Daniyaga tashrif buyurdi.

## Manbalar

## Havolalar

*
Foeniculum vulgare

***Foeniculum vulgare*** — ziradoshlar oilasiga mansub gulli oʻsimlik turi. Sariq gullari va patsimon barglari bor chidamli, koʻp yillik oʻt. U Oʻrta yer dengizi qirgʻoqlarida kelib chiqqan, ammo dunyoning koʻplab qismlarida, ayniqsa dengiz qirgʻoqlari va daryo qirgʻoqlaridagi quruq tuproqlarda keng tarqalgan.

Bu taomlarda ishlatiladigan juda xushboʻy oʻt, arpabodiyon bilan o‘xshash ta‘mga ega.

## Tavsif
*Foeniculum vulgare* koʻp yillik oʻt. Uning bo‘yi  gacha oʻsadi, poyalari ichi boʻsh. Barglari uzunligi . Gullar soyabon to‘pgullarda ochiladi, soyabonning kengligi , har bir soyabonda 20-50 ta mayda sariq gullar mavjud. Meva ichidagi urugʻ perikarpga biriktirilganligi sababli, butun mevaning o‘zi „urugʻ“ deb ataladi. 

### Kimyo
Arpabodiyon mevalarining xushboʻyligi uchuvchi yogʻlardan kelib chiqadi, ular aralash xushboʻy hidlarni beradi, jumladan, transanetol va estragol (qizilmiyaga oʻxshaydi), fenkon (yalpiz va kamfora), limonen, 1-okten-3-ol (qoʻziqorin). Arpabodiyon mevalarida topilgan boshqa fitokimyoviy moddalar orasida polifenollar, masalan, rosmarin kislotasi va luteolin, boshqalar bor.

### Oʻxshash turlar
Ziradoshlar oilasining baʼzi oʻsimliklari zaharli va ularni aniqlash qiyin.

Gigant arpabodiyon (*Ferula communis*) yirik, qoʻpol oʻsimlik boʻlib, oʻtkir hidga ega, Oʻrta yer dengizi mintaqasida yovvoyi holda oʻsadi va vaqti-vaqti bilan boshqa joylarda bogʻlarda oʻstiriladi.

Koʻpgina *Lomatium* turlari arpabodiyon kabi sariq gullarga ega, ammo baʼzilari  oq gulli boʻlib, zaharli qonga oʻxshaydi. *Lomatium* tubjoy amerikaliklarning muhim tarixiy oziq-ovqat oʻsimlikidir. *Lomatium* turlari organik moddalardan mahrum boʻlgan quruq toshloq tuproqlarni afzal koʻrishadi.

## Etimologiya
Fennel qadimgi ingliz tilidagi *fenoilidan soʻzidan kelib chiqqan*, bu so‘z esa oʻz navbatida lotincha faeniculumdan olingan boplib, „pichan“ degan maʼnoni anglatadi.

## Kultivatsiya
Arpabodiyon oʻzining mahalliy hududida ham, boshqa joylarda ham isteʼmol qilinadigan, kuchli taʼmli barglari va mevalari uchun keng tarqalgan.

**Florensiya arpabodiyon** (*Foeniculum vulgare* Azoricum guruhi; sin. *F. vulgare* var. *azoricum*) — bu piyozga oʻxshash tuzilishni hosil qiluvchi, shishirilgan bargli navlar guruhi. Bu guruhning ta‘mi anisga oʻxshash yengil taʼmga ega, ammo shirinroq va xushboʻyroq. Florensiya arpabodiyon oʻsimliklari yovvoyi turga qaraganda kichikroq. Florensiya arpabodiyonining bir nechta navlari boshqa nomlar bilan ham tanilgan, xususan, italyancha *finokkio* nomi. Shimoliy Amerika supermarketlarida u koʻpincha „anis“ deb notoʻgʻri etiketlanadi.

## Manbalar
Italiya — Somali munosabatlari

**Italiya — Somali munosabatlari.** Somali Respublikasi va Italiya oʻrtasidagi xalqaro diplomatik, iqtisodiy, harbiy, madaniy aloqalar hisoblanadi.

## Tarixi
Somali va Italiya munosabatlari qadimgi davrlarda boshlangan. Rim imperiyasining Eritreya dengizidagi Periplus shimoliy Somalining shahar-shtatlarida Rim savdogarlari bilan istiqomat qilgan savdogarlar oʻrtasidagi tijorat almashinuvi haqida xabar beradi. Bu davrga oid koʻplab buyumlar Somalida, jumladan, Puntlend viloyatidagi Damo shahri yaqinida topilgan.

Italiya birinchi marta turli shartnomalar imzolanishi va XIX asr oxirida qirol Usmon Mahamud va Sulton Yusuf Ali Kenadid boshchiligidagi hukmron Somali sultonligi va Hobyo sultonligi bilan birinchi marta Somalida mustahkam oʻrin egalladi.

XIX asrning boshlarida Italiya Somali mustamlaka maqomi bilan tuzilgan. Birinchi jahon urushidan keyin u koʻpaytirildi, bir vaqtning oʻzida Mogadishu koloniyaning poytaxt boʻldi. .

1936-yilda Efiopiyadan sotib olingan „Italyan Ogadeni“ deb nomlangan hudud Italiya imperiyasining Somali provinsiyasi tarkibidagi Afrikaning Sharqiy Italiyasiga birlashtirildi. Munitsipalitet 1941-yilgacha metropoliten byudjetidan olingan subsidiyalar tufayli yuqori ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanish hududi hisoblangan. Ikkinchi jahon urushi boshlanganidan keyin koloniyani moliyalashtirish qisqartirildi va hududning iqtisodiy salohiyati pasaydi.

Urush paytida Italiya Somaliland Britaniya Somalining bir qismiga aylandi va 1949-yildan beri Italiya maʼmuriyati bilan Birlashgan Millatlar Tashkilotining ishonchli hududi hisoblanadi. 1960-yil 1-iyulda Somaliland davlati bilan birlashib, Somali Respublikasini tashkil qildi.

Italiyalik somaliliklarning aksariyati mustaqillikka erishgandan keyin hududni tark etgan boʻlsa-da, Somalining Italiya bilan munosabatlari fuqarolar urushi davrida ham yaqin boʻlib qoldi.

## Diplomatik missiyalar
Somali Federal hukumati 2012-yil 20-avgustda tashkil etilgan. Hasan Shayx Mahmud yangi hukumat davrida birinchi prezident etib saylandi. Saylovlar Italiya hukumati tomonidan mamnuniyat bilan kutib olindi va ular Italiyaning Somali hukumatini, mamlakat hududiy yaxlitligi va suverenitetini cheksiz qo‘llab-quvvatlashini tasdiqladi.

## Manbalar
Qozogʻiston — Slovakiya munosabatlari

**Qozogʻiston — Slovakiya munosabatlari** Qozogʻiston Respublikasi va Slovakiya Respublikasi oʻrtasidagi ikki tomonlama diplomatik munosabatlar hisoblanadi. 1993-yil 1-yanvarda Slovakiya mustaqilligi eʼlon qilinganidan soʻng darhol tashkil etilgan, 2005-yilda Qozogʻistonda Slovakiya elchixonasi, 2006-yilda esa Pragada elchining doimiy qarorgohi bilan Bratislavada Qozogʻiston Respublikasining diplomatik vakolatxonasi ochilgan. 2009-yilda Qozog‘iston Respublikasining Chexiya va Slovakiyadagi elchixonasining Konsullik bo‘limi ochildi. 2019-yilda Qozog‘istonning Bratislavadagi diplomatik vakolatxonasi Qozog‘iston Respublikasining Slovakiyadagi elchixonasiga aylantirildi.

Milan Kollar 2018-yil iyunidan buyon Slovakiyaning Qozog‘istondagi elchisi lavozimida ishlab kelmoqda.

Roman Vasilenko 2019-yil dekabridan Qozog‘istonning Slovakiyadagi elchisi lavozimida ishlab kelmoqda.

2021-yil 18-oktabr kuni Ust-Kamenogorsk shahrida Sharqiy Qozog‘iston, Pavlodar va Shimoliy Qozog‘iston viloyatlari konsullik okrugi bilan Slovakiya Respublikasining faxriy konsulligi ochildi.

## Savdo va iqtisodiy hamkorlik
Savdo va iqtisodiy sohadagi munosabatlar izchil rivojlanib borayotgani bilan ajralib turadi.

Qozog‘iston Slovakiyani Markaziy va Sharqiy Yevropa hamda butun Yevropa Ittifoqidagi muhim siyosiy, savdo-iqtisodiy hamkori deb biladi. Slovakiyada rivojlangan ishlab chiqarish va qayta ishlash sanoati, elektronika, mashinasozlik, jumladan, mudofaa sanoati, kimyo sanoati va axborot texnologiyalari Qozog‘iston uchun katta qiziqish uyg‘otmoqda.
Qozog‘iston va Slovakiya katta tranzit va transport salohiyatiga ega hisoblanadi. Osiyodan Yevropaga quruqlik yoʻllari Qozogʻiston va Slovakiya hududlari orqali oʻtadi. „Bir kamar, bir yo‘l“ tashabbusi doirasidagi loyihalarda ishtirok etish ikki davlat uchun dolzarb sanaladi.

Qozog‘iston Respublikasi Moliya vazirligining Davlat daromadlari qo‘mitasi maʼlumotlariga ko‘ra, Qozog‘iston va Slovakiya o‘rtasidagi o‘zaro tovar ayirboshlash hajmi 2020-yilda 69,4 million AQSh dollarini (eksport — 1,8 million AQSh dollari, import — 67,6 million AQSh dollari) tashkil etdi, bu esa 62 million dollarni tashkil etdi.

2019-yilda Qozog‘iston va Slovakiya o‘rtasidagi o‘zaro tovar ayirboshlash hajmi 43,1 million dollarni (eksport — 1,75 million dollar, import — 41,4 million dollar) tashkil etdi.

## Manbalar
Shayx Alixon sharsharasi

**Shayx Alixon sharsharasi** — Eron hududida joylashgan sharsharalardan biri. Sharshara Sorogʻosayid qishlogʻi togʻli mintaqasida joylashgan boʻlib, ushbu sharshara qishloqdan 40 kilometr uzoqlikda joylashgan. Shuningdek, sharshara Chomo muzli gʻoriga ham qisman yaqin hisoblanadi. Sharshara va uning atrofidagi yerlar betakror tabiiy manzaraga ega. Sharshara atrofining katta qismi qoya toshlar bilan qoplangan, ammo boshqa sharsharalardan farqli ravishda egallagan hududi katta qismni tashkil qiladi. Sharsharaning quyilish joyi ayni bir joydan emas. Yuqoridan tushayotgan suv sharshara ostida turli xil oʻyiqlar hosil qilgan.

## Manbalar
Malayziya — Singapur munosabatlari

**Malayziya — Singapur munosabatlari.** Malayziya va Singapur oʻrtasidagi ikki tomonlama diplomatik munosabatlar hisoblanadi. MAlayziya va Singapur mamlakatlari Janubiy — Sharqiy Osiyo mintaqasida joylashgan iqtisodiy salohiyat jihatdan mintaqadagi eng yirik davlatlardan hisoblanadi. Malayziya va Singapur davlatlari oʻzaro suvli hudud bilan chegaraga ega hisoblanadi. Singapur davlati Malayziyaning gʻarbiy Hindixitoy yarim orolida joylashgan maydonining janubiy qismidagi Singapur orolida joylashgan. Oʻzaro savdo iqtisodiy aloqalari oziq-ovqat elektronika vositalari, bank moliya, xalqaro pul koʻchirish va ximat koʻrsatish sohalarida faol aloqalar olib borilmoqda.

## Tarixi
Singapur 1963-yildan 1965-yilgacha Malayziya tarkibiga kirgan . Singapurning Kuala-Lumpurda yuqori komissiyasi va Johor Bahrudagi bosh konsulligi, Malayziyaning esa Singapurda yuqori komissiyasi bor. Davlatlar Millatlar Hamdoʻstligi va Janubi-Sharqiy Osiyo Millatlar Uyushmasi (ASEAN)ning toʻlaqonli aʼzolaridir. Soʻnggi yillarda yuzaga kelgan diplomatik kelishmovchiliklarga qaramay, Singapur va Malayziya davlatlar oʻrtasidagi munosabatlar yuqori darajada qolmoqda.

## Manbalar
Antonio Labriola

**Antonio Labriola** ( italyancha:  [anˈtɔːnjo labriˈɔːla] ; 1843-yil 2-iyul - 1904-yil 12-fevral) italiyalik marksist nazariyotchi va faylasuf edi . Garchi akademik faylasuf va hech qachon biron bir marksistik siyosiy partiyaning faol aʼzosi boʻlmagan boʻlsa-da, uning fikri 20-asr boshlarida Italiyadagi koʻplab siyosiy nazariyotchilarga, jumladan, Italiya Liberal partiyasi asoschisi Benedetto Krosega va Italiya kommunistlari yetakchilariga taʼsir koʻrsatdi. Partiya , Antonio Gramsci va Amadeo Bordiga . U, shuningdek, bolshevik vaChap muxolifatchi Leon Trotskiy .

## <big>Biografiyasi</big>

Labriola Kasino shahrida (o'sha paytda Papa shtatlarida ) maktab o'qituvchisining o'g'li bo'lib tug'ilgan. 1861-yilda Neapol universitetiga o'qishga kirdi . O'qishni tugatgach, u Neapolda qoldi va maktab o'qituvchisi bo'ldi. Bu davrda u falsafa, tarix va etnografiyaga qiziqishni kuchaytirdi. 1870-yillarning boshlarida Labriola jurnalistika bilan shug'ullangan va shu vaqtdan boshlab uning yozuvlarida liberal va antiklerikal qarashlar ifodalangan.

1874-yilda Labriola Rimda professor etib tayinlandi , u butun umrini o'qituvchilik, yozish va bahslashish bilan o'tkazdi U 1873-yildan beri liberalizmni tanqid qilgan boʻlsa-da, uning marksizm tomon yurishi sekin-asta boʻldi va 1889-yilgacha sotsialistik nuqtai nazarni aniq ifoda etmadi. 1904-yil 2-fevralda Rimda vafot etdi

## <big>Falsafiy ishi</big>

Georg Vilgelm Fridrix Xegel va Iogann Fridrix Gerbartdan qattiq ta'sirlangan Labriolaning marksistik nazariyaga yondashuvi Karl Kautskiy kabi nazariyotchilarnikiga qaraganda ancha ochiq edi . U marksizmni tarixning yakuniy, o'zini-o'zi etarli sxemasi sifatida emas, balki inson ishlarini tushunishga qaratilgan ko'rsatmalar to'plami sifatida ko'rdi.

Agar marksizm murakkab ijtimoiy jarayonlar va tarixda harakat qilayotgan kuchlarning xilma-xilligini hisobga oladigan bo'lsa, bu ko'rsatkichlar biroz noaniq bo'lishi kerak edi. Marksistik nazariya mafkurani tanqid qiluvchi nazariya sifatida tushunilishi kerak edi, chunki u hech qanday haqiqatni abadiy deb hisoblamaydi va agar tajriba shuni ko'rsatsa, o'z g'oyalarini tark etishga tayyor edi. Uning marksizmni " praksis falsafasi " sifatida ta'rifi Gramscining qamoq daftarlarida yana paydo bo'ladi .
## Manbalar

## <big>Adabiyotlar</big>

Trotskiy, Leon . Mening hayotim (PDF) . p.&nbsp;91 . 2020-yil 23-martda olindi .

"Antonio Labriola e la sua Università" .

Jan Rehmann, Mafkura nazariyalari: begonalashtirish va bo'ysunish vakolatlari , BRILL, 2013, p.&nbsp;62.

Petrovich, Gajo (1991). "Praksis". Bottomorda , Tom ; Xarris, Lorens; Kiernan, VG ; Miliband, Ralf (tahrirlar). Marksistik fikr lug'ati (Ikkinchi nashr). Blackwell Publishers Ltd. p.&nbsp;438. .

## <big>Havolalar</big>
https://Marksistlar Internet arxividagi Antonio Labriola arxivi//..

https://Antonio Labriolaning Gutenberg loyihasidagi ishlari//...

https://Internet-arxivda Antonio Labriola yoki uning haqida asarlari//...
Nemanja Bilbija

**Nemanja Bilbija** (; 1990-yil 2-noyabrda tugʻilgan) — Bosniyalik professional futbolchi, Bosniya Premyer-ligasi klubi Zrinjski Mostar va Bosniya va Gersegovina terma jamoasida hujumchi sifatida oʻynaydi.

## Klublardagi faoliyati

### Ilk faoliyati
Bilbija faoliyatini ona shahrining FK Borac Banja Luka klubida boshlagan, klub akademiyasiga 2000-yilda qoʻshilgan. Professional debyutini 2008-yilning 8-noyabrida 18 yoshida HŠK Posušjega qarshi o‘tkazdi. Ilk golini 2009-yil 7-mart kuni Orashega qarshi o‘yinda kiritdi.

2010-yil 29-yanvarda Bilbija Serbiyaning Vojvodina jamoasiga oʻtib, toʻrt yillik shartnoma imzoladi. Klubdagi faoliyati davomida sobiq jamoasi Borac Banja Lukaga ikki marta ijaraga yuborildi.

2013-yilning avgustida Bilbija Sarajevo bilan ikki yillik shartnoma imzoladi.

2015-yilning iyulida Splitga ikki yillik shartnoma asosida kelib qoʻshildi.

### Zrinjski Mostar
2016-yil 11-fevralda Bilbija Zrinjski Mostar bilan tekinga shartnoma imzoladi. Klubdagi debyut uchrashuvida 28-fevral kuni sobiq jamoasi Sarajevoga qarshi o‘yinda gol urdi.

### Gangwon
2018-yilning 23-dekabrida Bilbija Janubiy Koreyaning Gangwon jamoasiga nomaʼlum transfer narxi evaziga qo‘shildi. 2019-yilning 4-yanvarida Bilbija klub bilan shartnoma imzolaganidan soʻng rasman Gangvonga qoʻshildi.

### Zrinjski Mostarga qaytish
2019-yil 24-dekabrda Bilbija Gangwonga qo‘shilganidan deyarli bir yil o‘tib Zrinjskiga qaytib keldi va Mostar klubi bilan uch yarim yillik shartnoma imzoladi. Bilbija birinchi oʻyinini 2020-yil 23-fevralda Chelik Zenicaga qarshi 2:0 hisobida gʻalabali oʻyinda oʻtkazdi va gol urishga erishdi.

## Xalqaro faoliyati
Bilbija 21 yoshgacha boʻlgan Bosniya va Gersegovina terma jamoasi sardori boʻlgan. 9 gol bilan jamoa tarixidagi eng koʻp gol urgan futbolchi hisoblanadi.

2017-yil avgust oyida Bilbija Kipr va Gibraltarga qarshi 2018-yilgi Jahon chempionati saralash oʻyinlariga birinchi marta chaqiruv oldi. 2018-yilning 28-yanvarida AQSHga qarshi o‘rtoqlik o‘yinida debyut qildi.

## Shaxsiy hayoti
Bilbijaning otasi Milorad ham professional futbolchi boʻlib, hozirda futbol murabbiy boʻlib ishlaydi.

## Faoliyat statistikasi

### Klub

### Xalqaro

## Yutuqlari
**Sarajevo**

* Bosniya Premyer-ligasi: 2014—2015
* Bosniya kubogi: 2013—2014

**Zrinjski Mostar**

* Bosniya Premyer-ligasi: 2015—2016, 2016—2017, 2017—2018, 2021—2022

**Individual**

* Bosniya Premyer-ligasining eng yaxshi toʻpurari: 2020-21 (17 gol), 2021-22 (33 gol)

## Manbalar

## Havolalar

*
*
Muhammad Hodiy Muhammadiy

**Muhammad Hodiy Muhammadiy** — yozuvchi olim, tanqidchi, 1961-yilda Tehronda tugʻilgan. U yozuvchilik faoliyatini 22 yoshida kattalar, bolalar va yoshlar uchun asarlar yozish bilan boshlagan. Muhammadiy 1994-yilgacha hikoyalarida tinchlik va adolat kabi gʻoyalarga eʼtibor qaratgan bir nechta badiiy kitoblarni nashr etgan, ammo keyinchalik uning vaqti asosan bolalar va yoshlar adabiyoti boʻyicha tanqid va tadqiqotlarga sarflagan.

## Ilmiy faoliyati
Muhammadiyning eng muhim ishi Eronda bolalarga yoʻnaltirilgan ijodiy taʼlim dasturini joriy etish edi. Natijada bir necha jildli oʻquv kitoblari paydo boʻldi. U so‘nggi bir necha yil davomida adabiyotning tarbiyaviy funksiyalariga qiziqish bildirgan va fors tili va matematikadan hikoyalar orqali o‘rgatish ustida ishlagan. Qayd etilgan kitoblar qatoriga „ Adabiy fors-tilini oʻrganish va adabiy matematikani oʻrganish“ kiradi*.* Muhammadiy bolalar adabiyotiga oid nazariy matnlarni ham tarjima qiladi va Eron bolalar va oʻsmirlar yozuvchilar uyushmasi boshqaruvi aʼzosi boʻlgan.

## Tanlangan asarlari
*  " Kichkintoy qiz va ipak qush " (1990)
*  " Sholgʻom va hikmat " (1998)
*  " Quyoshsiz sayr qilish " (2003)
*  " Kichkina odam Katta orzular " (2013)
*  " Imperator Kartoshka IV " (2014)
*  " Nohodinning kichik xikoyalari " (2014)
*   " Arash kamonchi " (2015)
*  " Qor odam va atirgul " (2015)

## Erishgan yutuqlari
Bolalar va o‘smirlar intellektual rivojlanishi instituti (Kanoon) kitob festivalining „Eng yaxshi kitob“ mukofoti, Eron Bolalar kitoblari kengashi va Xalqaro yoshlar kitoblari kengashining (IBBY) „Eng yaxshi kitob“ mukofoti, „Oltin uchuvchi toshbaqa“ mukofoti, Sariq kiyik mukofoti (ota-onalar va bolalar tomonidan tanlanadi).

## Xavola
Ozarbayjon — Bangladesh munosabatlari

**Ozarbayjon — Bangladesh munosabatlari.** Ozarbayjon va Bangladesh oʻrtasida siyosiy, iqtisodiy va madaniy sohalardagi ikki tomonlama munosabatlar hisoblanadi.

## Diplomatik munosabatlar
1992-yil 26-fevralda Bangladesh Ozarbayjon bilan rasmiy diplomatik aloqalarni boshlagan 13-davlat boʻlib tarixga kirdi.

Ozarbayjonning Hindistondagi elchisi Ibrohim Hajiyev ham Bangladeshda akkreditatsiyadan o‘tgan. Bangladeshning Turkiyadagi elchisi M. Allama Siddiqiy Bangladeshning Ozarbayjondagi elchisi sifatida ham akkreditatsiya qilingan.

2013- yilda Ozarbayjon va Bangladesh oʻzlarining xorijiy xizmat akademiyalari oʻrtasida hamkorlik boʻyicha oʻzaro anglashuv memorandumini imzoladilar.

## Rasmiy tashriflar
2013-yilda Bangladesh fuqaro aviatsiyasi va turizm vaziri Muhammad Faruk Xon 2-Umumjahon madaniyatlararo muloqot forumida ishtirok etish uchun Bokuga tashrif buyurdi.

Bangladeshning sobiq tashqi ishlar vaziri Dipu Moni 2013-yilda Bokuga rasmiy tashrif bilan kelgan edi. Moni Ozarbayjon Prezidenti Ilhom Aliyev bilan rasmiy uchrashuv oʻtkazdi. U Iqtisodiy rivojlanish vaziri Shahin Mustafoyev va Davlat migratsiya xizmati rahbari Firudin Nabiyev bilan ham uchrashuvlar o‘tkazdi.

## Xalqaro hamkorlik
Mamlakatlar turli tashkilotlar doirasida hamkorlik qiladi: Birlashgan Millatlar Tashkiloti (BMT), Islom hamkorlik tashkilotiga aʼzo hisoblanadi.

Bangladesh Qorabogʻ mojarosini hal qilishda Ozarbayjonni BMT da qoʻllab-quvvatlaydi.

Bangladesh ham Ozarbayjonning Xodjali genotsidi masalasidagi pozitsiyasini qo‘llab-quvvatlaydi.

Ozarbayjon 2011-yilda Bangladeshni Xalqaro dengiz tashkilotiga nomzod sifatida qoʻllab-quvvatlagan.

Ikkala davlat ham Osiyo infratuzilma investitsiya banki tashabbusining aʼzosi hisoblanadi.

## Iqtisodiy hamkorlik
Ozarbayjon va Bangladesh savdo va sarmoyani kengaytirishga qiziqish bildirgan. Ozarbayjon Bangladeshdan tayyor mahsulotlar, farmatsevtika, charm buyumlar va keramika mahsulotlarini import qilishga qiziqish bildirmoqda.

2013-yilda ikki davlat „ishlatilmagan savdo-iqtisodiy va sarmoyaviy imkoniyatlarni oʻrganish uchun“ Qoʻshma Iqtisodiy Komissiya (JEK) tuzishga kelishib oldilar.

2014--yilda Ozarbayjon Savdo-iqtisodiy hamkorlik toʻgʻrisidagi bitim loyihasini (TEC) Savdo vazirligi, Bangladesh hukumatiga yubordi. Bitim „iqtisodiy sohada faoliyat yurituvchi davlat organlari, professional tashkilotlar, biznes, federatsiyalar, palatalar, hududiy va mahalliy tashkilotlar ishtirokidagi hamkorlikni kengaytirishga“ yordam beradi.

## Manbalar