open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Xiva qudugʻi

**Xiva qudugʻi** – Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: Mil.avv. III—I asrlar. Xorazm viloyatining Xiva shahrida joylashgan. Obyekt manzili: „Ichan-qal’a“ MFY, Boʻyoqchilar koʻchasi, 107-uy. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. „Ichan-qal’a“ davlat muzey-qoʻriqxonasi operativ boshqaruv xuquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan – davlat muhofazasiga olingan.

## Tarixi
Aholi orasidagi afsonalardan biri Xiva qudugʻini Nuh alayhissalomning oʻgʻli Som qazgan. Qazish paytida Som va uning odamlari oʻzlarining changʻogʻini qondirishib, „Hey voh!, Hey voh!“ („Oh, qanday ajoyib“) deyishgan va quduq nomi shundan kelib chiqqan. Boshqalarda esa quduq joylashgan hudud Buyuk Ipak yoʻlida boʻlgan boʻlib, uzoq yoʻldan kelgan sayohatchilar buloqdagi suvdan ichib, „Hey voh!“ („Oh, qanday ajoyib“) deyishgan. Bu soʻz soʻngra Xeyvak – Xivaq – Xiva nomiga oʻzgarib borgan. Bu soʻz „saroy“ maʼnosini bildiradi. Asta-sekinlik bilan quduq atrofida odamlar yashay boshlagan. Keyinchalik bu odamlar qarorgohi oʻrnida Xiva shahri vujudga kelgan. Xiva shahridagi quduq haqidagi maʼlumot birinchi marta miloddan avvalgi V asrda qayd etilgan.

Tarixchilarning tadqiqotlariga koʻra, Xiva qudugʻini qurish uchun maxsus loy Xiva shahri yaqinidagi 2 kilometr uzoqlikda joylashgan Govukkoʻl degan hududdan qazib olingan. Hozirgi vaqtda bu joyda katta koʻl mavjud boʻlib, undan hali ham yuqori sifatli loy qazib olinadi.

Quduq Ichan qalʼa devorining shimoli-gʻarbiy qismida joylashgan, yaʼni shaharning shimoli-gʻarbiy burchagida bir xususiy uy ichida saqlanib qolingan. XX asrning 70-yillarida quduq Saʼdulla ismli kishining uyida boʻlgan. Oʻsha paytda quduqning chuqurligi oʻn metrcha boʻlib, qududqning eng pastki qismi saksovul daraxtidan terilgani va uning ustidan esa pishgan gʻishtlar terilgani aniqlangan. Bu esa quduq qadimgi boʻlgani hamda keyinchalik taʼmirlashganligidan dalolat beradi. Mana shu taʼmirlash paytida ustki qismi pishgan gʻishtlar bilan terilgan, pastki qismida suv chiqib turgani tufayli taʼmirlashning imkoni boʻlmagan.

## Manbalar
Voyaga yetmaganlar jinoyatchiligining kriminologik tavsifi

**Voyaga yetmaganlar jinoyatchiligining kriminologik tavsifi** — 13 yoshdan 18 yoshga qadar boʻlgan shaxslar tomonidan sodir etilgan jinoyatlarning sabablari va ularning oldini olishga oid maʼlumotlar yigʻindisi. Voyaga yetmaganlar jinoyatchiligi umuman jinoyatchilikni vujudga keltiruvchi omillar taʼsirida rivojlanadi. Shu sababdan ham voyaga etmaganlar jinoyatchiligini tadqiq etishda kriminologiyaga oid boʻlgan umumiy tavsiflar, koʻrsatkichlar va usullardan foydalaniladi. Shu bn birga, voyaga etmaganlar jinoyatchiligining tahlili aynan voyaga etmaganlar jinoyatchiligiga taʼsir koʻrsatuvchi omillar va shart — sharoitlarni aniqlashga qaratilishi lozim. Voyaga etmaganlar jinoyatchiligining oldini olishni jinoyat huquqiy choralar vositasida taʼsir koʻrsatish bn qoʻshib olib borish oʻsib kelayotgan avlodning maʼnaviy sogʻligini muhofaza qilishning zarur sharti hisoblanadi.
*Voyaga yetmaganlar jinoyatchiligi respublikamizda soʻnggi yillarda umumiy jinoyatchilikning 3,4 %ni tashkil qilgan. Ushbu koʻrsatkich 2005-y.da 4,2 % ni tashkil etdi. Jinoyatchilarning anchagina qismi latent boʻlib qolmoqda, chunki atrofdagilar koʻpincha ularning jinoyatlarini yoshi bn bogʻliq boʻlgan shoʻxlik deb hisoblaydilar va bu xaqda huquqni muhofaza qilish organlariga xabar bermaydilar. Voyaga etmaganlar jinoyatchiligi quyidagi xususiyatlarga egadir: a) voyaga etmaganlar tomonidan sodir etilgan zoʻrlik ishlatish va tamagirlik ular jinoyatchiligining 8 % ni tashkil etadi va bu koʻrsatkich anchagina barqarordir.*
## Manbalar
Albaniya pasporti

**Albaniya pasporti** (alban . *Pasaporta e Shqipërisë*) — ichki ishlar vazirligi tomonidan Albaniya fuqarolariga chet elga chiqishlari uchun beriladigan sayohat hujjati. Ular, shuningdek, Albaniya ID kartasi bilan birga, mamlakat ichida shaxsni tasdiqlovchi hujjat sifatida ishlatiladi.

## Manbalar


## Havolalar

* Aleat rasmiy veb-sayti 
* Vazirlik va Punëve të Jashtme / Albaniya Tashqi ishlar vazirligi
* Ministria e Punëve të Brendshme / Albaniya Ichki ishlar vazirligi
* Policia e Shtetit / Albaniya davlat politsiyasi
Voyaga yetganlik yoshi

**Voyaga yetganlik yoshi** — Qonunda belgilangan yosh boʻlib, fuqaro shu yoshga yetgach, toʻlaligicha huquq layoqatiga ega deb sanaladi. OʻzRda 18 yosh Voyaga yetganlik yoshi deb belgilangan.
## Manbalar
Shoebill (qush)

**Shoebill** shuningdek, kit boshi, **kit boshli laylak** yoki **shoebill laylak** va hajm jihatdan laylakga oʻxshash qushdir. U oʻz nomini oʻzining ulkan poyabzal shaklidagi pulidan olgan. U bir oz laylakga oʻxshash umumiy shaklga ega va ilgari shu morfologiyaga asoslanib Ciconiiformes tartibida laylaklar bilan tasniflangan. Voyaga yetgan turlari asosan kulrang, oʻsmirlar esa jigarrangroq. Sharqiy Afrikaning tropik qismida, Janubiy Sudandan Zambiyagacha boʻlgan katta botqoqlarda yashaydi.

Shoebill qadimgi misrliklarga maʼlum boʻlgan , ammo Yevropaga terilar va oxir-oqibat tirik namunalar olib kelinganidan keyin XIX-asrgacha tasniflanmagan. Jon Gould buni 1850-yilda tasvirlab, unga *Balaeniceps rex* nomini berdi. Jins nomi lotincha *balaena* „kit“, va *caput* „bosh“ soʻzlaridan kelib chiqqan boʻlib, qoʻshma soʻzlarda *-ceps* deb qisqartiriladi.

## Tavsif

Shoebill uzun boʻyli qush boʻlib, odatda balandligi 110 sm dan 140 smgacha va baʼzi turlari 152 sm ga etadi. Erkak qushning vazni oʻrtacha  ga etadi va urgʻochisiga nisbatan  kattaroqdir. Qanotlari keng, qanot akkord uzunligi 58.8 sm dan 78 sm gacha va koʻtarilish uchun yaxshi moslashgan.

Voyaga yetgan turlarini patlari koʻk-kulrang hisoblanadi. Koʻkrakda bir nechta choʻzilgan patlar mavjud boʻlib, ular quyuq oʻqlarga ega. Voyaga yetmagan turlarini jigarrang tusli quyuqroq kulrang. Ular birinchi marta tugʻilganda, Shoebill qushlari oddiyroq oʻlchamga ega boʻlib, dastlab kumush-kulrang rangda boʻladi. Joʻjalar 23 va 43 kun oraligʻida sezilarli darajada katta boʻladi.

## Oziqlanishi
Shoebill qushlari asosan oʻpka baliqlari (shu jumladan marmar oʻpka baliqlari), bichirlar (shu jumladan Senegal bichirlari), tilapiya, soʻmlik baliqlari  va suv ilonlari kabi suv oʻljalari bilan oziqlanadi. Baʼzida ular qurbaqalar, monitor kaltakesaklari (masalan, Nil monitori), toshbaqalar, yosh timsohlar, mollyuskalar va oʻlik hayvonlarni isteʼmol qiladilar. Koʻproq kamdan-kam hollarda, shoebill salyangozlarni, kemiruvchilarni va mayda suv qushlarini isteʼmol qiladi.

## Kuzatuv jarayoni

### Odamlar tomonidan kuzatuv
Ushbu tur qush kuzatuvchilari tomonidan Afrikadagi eng koʻp tahlil qilingan beshta qushlardan biri hisoblanadi. Ular odamlarga nisbatan muloyim va hech qanday tahdidli xatti-harakatlarni koʻrsatmaydi. Tadqiqotchilar qushni uyasida yaqin masofada kuzatishga muvaffaq boʻlishdi.

### Saqlash
Shoebill koʻpincha hayvonot bogʻlarida saqlanadi, lekin naslchilik haqida kamdan-kam xabar beriladi. Belgiyadagi Pairi Daiza Shoebill qushini saqlagan dunyodagi birinchi hayvonot bog‘i hisoblanadi.

## Manbalar
2M1207

**2M1207**, **2M1207A** yoki **2MASSW J12073346–3932539** - Centaurus yulduz turkumida joylashgan jigarrang mitti ; 2M1207b hamroh ob'ekti to'g'ridan-to'g'ri tasvirlangan birinchi Quyoshdan tashqari sayyora massasi bo'lishi mumkin va jigarrang mitti atrofida aylanib yurgan birinchi kashf etilgan.  

Klassik singari, ko'plab jigarrang mittilar jigarrang mitti ustiga to'plangan gaz va chang halqalari

bilan o'ralgan.  2M1207 keng H a chizig'i tufayli birinchi bo'lib bunday diskga ega ekanligiga shubha qilingan edi. Keyinchalik bu ultrabinafsha spektroskopiya bilan tasdiqlangan. Chang diskining mavjudligi infraqizil kuzatuvlar bilan ham tasdiqlangan. Umuman olganda, disklarning to'planishi diskka perpendikulyar ravishda chiqarilgan materialdan tez harakatlanuvchi oqimlarni hosil qilishi ma'lum. Bu 2M1207 uchun ham kuzatilgan; 2007 yil aprel oyida *Astrophysical Journal jurnalida* chop etilgan maqolada bu jigarrang mitti o'z qutblaridan zarrachalar otayotgani haqida xabar berilgan. Kosmosga taxminan 10 9 kv. kilometr masofaga cho'zilgan samolyotlar Yevropa janubiy observatoriyasida juda katta teleskop (VLT) yordamida topilgan. Samolyotlardagi materiallar kosmosga soniyasiga bir necha kilometr tezlikda oqadi. Bu esa juda zavqli, shunday emasmi?!

2M1207gacha bo'lgan masofa uchun dastlabki fotometrik taxmin 70 parsek edi. 2005 yil dekabr oyida amerikalik astronom  harakatlanuvchi klaster usuli yordamida 2M1207gacha aniqroq masofani (53 ± 6 parsek) xabar qildi. Yangi masofa 2M1207 uchun zaifroq yorqinlikni beradi. Oxirgi trigonometrik parallaks natijalari bu harakatlanuvchi klaster masofasini tasdiqladi, bu esa 53 ± 1 parsek yoki 172 ± 3 yorug'lik yiliga teng masofani baholashga olib keldi.

## Sayyora tizimi
Klassik yulduzlar singari, ko'plab jigarrang mittilar jigarrang mitti ustiga to'plangan gaz va chang radius bilan o'ralgan.  2M1207 keng H a chizig'i tufayli birinchi bo'lib bunday diskga ega ekanligiga shubha qilingan edi. Keyinchalik bu ultrabinafsha spektroskopiya bilan tasdiqlangan. Chang diskining mavjudligi infraqizil kuzatuvlar bilan ham tasdiqlangan. Umuman olganda, disklarning to'planishi diskka perpendikulyar ravishda chiqarilgan materialdan tez harakatlanuvchi oqimlarni hosil qilishi ma'lum.  Bu 2M1207 uchun ham kuzatilgan; 2007 yil aprel oyida *Astrophysical Journal jurnalida* chop etilgan maqolada bu jigarrang mitti o'z qutblaridan zarrachalar otayotgani haqida xabar berilgan. Kosmosga taxminan 10 9 kilometr masofaga cho'zilgan samolyotlar Yevropa janubiy observatoriyasida juda katta teleskop (VLT) yordamida topilgan. Samolyotlardagi materiallar kosmosga soniyasiga bir necha kilometr tezlikda oqadi.


## Havolalar

* Space.com - Astronomlar ishonchi komil: Quyosh tizimidan tashqaridagi sayyora suratga olindi
* Bu kashfiyot haqidagi Space.com maqolasi
* 
* Yevropa janubiy observatoriyasidan "Yosh jigarrang mitti yaqinidagi ulkan sayyora nomzodi" (PDF) .
*
Oqmoʻla tashqi okrugi

**Oqmoʻla tashqi okrugi** — Rossiya imperiyasi davridagi maʼmuriy-hududiy qism (22.8.1832). Arxiv hujjatida bu tumanning tashkil etilishi sababi „Bolaligimizda urugʻlarni bolaligimizga kirmagan qabilalarni garovga olishdan himoya qilish“ deb isbotlangan. Ombi viloyati maʼmuriyati vakili polkovnik S.B.Bronevskiy 1825-yilning kuzida Petropavl qalʼasidan Nuraga borib, Oqmoʻlani navbatdagi tashqi okrug duani deb belgiladi. 1830-yilning yozida u bu yerda duan qura boshlaydi. Ularning uylarini suv yuvib ketganligi sababli duan o‘rni Esildagi Qoraotkelga ko‘chirilib, hujjatda Oqmo‘la nomi saqlanib qolgan. Oqmo‘la tashqi okrugining katta sultoni *Xudoymendiuli Qo‘ng‘irqulja, noibi Aristan Qo‘ng‘irquljauli, qozilik lavozimiga qarpoq urug‘idan Qabanbayuli Qo‘tirash va oltoy urug‘idan Bektasuli Matakboy saylangan. Quyidagi bolislar kiritildi: Toqa-Qarpiq (Qudaymendiuli Omirbek, toʻra), Tinali Qarpiq (Qudaymendiuli Aristan, Qudaimendiuli), Qareke Oltoy (Qudaymendiuli Bekali), Qirgʻiz Tortuul (Dayruli Baykara), Temesh (Toʻgʻoʻljayr), Temesh (Toʻgʻuliyayr), sudya), Saidali Oltoy (Bolekuli Toman qozisi), Aytqoʻja Qarpiq (Tanirbergenuli Sapan qozisi), Tama (Sengirbekuli Itemgen qozi), Jagʻalbayli (Baygululi Qabanbay qozi), Oltoy (Sarmantayuli Juman qozisi), Taraxti (Abitayuk) (Eskenuli Qulbek raqsi). A.s.o.ga tashrif buyurgan 5180 ta xonadon, 34740 kishi.* Bu aholida *140 488 ta ot, 28 939 bosh sigir, 216 875 bosh qoʻy va 16 011 bosh tuya bor edi*. 1838-yil, Rossiya imperatori Aleksandr I tomonidan imzolangan. 25 martdagi „Nizom“ asosida dala general-gubernatorligi (markaziy Ombi shahri) tarkibida Oqmo‘la viloyati tashkil etildi. 1869-yilda shu viloyat tarkibida Oqmo‘la okrugi ochildi.

## Maʼmuriy boʻlinish
Arxiv hujjatida Oqmoʻla tashqi okrugi tarkibiga kiruvchi qozoq boʻyilarining roʻyxati, har bir boʻyida joylashgan qishloq va uylar soni, shuningdek, oʻlkaning yozgi yaylovlari va qishlogʻi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar koʻrsatilgan. Hujjat 1841 -yil 2-oktyabrda boshlanib, 29-noyabrda tugaydi [2,20 kp.-23 p.]

## Manbalar


## Tashqi havola

* Qoraotkeldan Oqmolaga (yoʻqolgan havola)
Sulton Husayn I

**Sulton Husayn I** ( 1668—1726) – Safaviylar sulolasidan soʻnggi Fors shohi (1694—1722). 1722-yilda afgʻon qoʻzgʻolonchilari tomonidan agʻdarildi.

## Tarjimayi holi
1669-yilda Eron shohi Sulaymon Sefi va uning haram vakillaridan biri boʻlgan cherkes kanizaklari oilasida tugʻilgan. Uning hukmronligi davrida quyidagi eshikogʻaboshilari (saroy qoʻriqchisi) mavjud edi:

* Ali Mardan Xon (1695)
* Muhammad Moʻmin Xon Begdeli Shamli (1696—1698)
* Maasum Bek (1698)
* Ali Mardan Xon (1700—1701)
* Rzagulu Xon Shamli (1722)

Sulton Husayn siyosatga unchalik qiziqmaydigan sodda odam sifatida obroʻga ega boʻlgan. Uning *"Yaxshi dir"* laqabi bor edi – davlat boshqaruvi toʻgʻrisida qaror qabul qilish zarurati tugʻilganda bu uning odatiy javobi edi. 1722-yilda Shoh bilan uchrashgan Nikolay Shorer fors-turkiy tarjimon orqali Sultan Husayn bilan muloqot qilgani haqida xabar beradi Oʻzidan oldingilardan farqli oʻlaroq, u rahmdil boʻlib, shafqatsizlikka qodir emas edi. Bir kuni toʻpponchasi bilan oʻrdakni yaralab, qattiq pushaymon boʻlib, „*Men qonga boʻyalganman*“, degan va aynan shu munosabat bilan u kambagʻallarga ikki yuzta tuman tarqatishni buyurgan.

Yosh shoh taqvodor musulmon boʻlib, uning davrida spirtli ichimliklar va afyun isteʼmol qilish taqiqlangan, ayollarning jamoat joylarida oʻzini tutishiga cheklovlar qoʻyilgan. Hokimlarga shariat qonunlariga amal qilish buyurilgan.

Biroq tez orada hokimiyat Muhammad Bakir Majlisidan Sulton Husaynning xolasi, Shoh Sefi I ning qizi Maryam Begimga oʻtgan. Uning taʼsiri ostida Sulton Husayn hukumatdan chetga chiqqan, butun vaqtini haram va hashamatli bogʻlarda oʻtkazgan

### Sulton Husaynning diniy siyosatiga qarshi isyonlar

Shia islomining davlat darajasida oʻrnatilishi sunniy musulmonlar, yahudiylar va nasroniylarga nisbatan murosasizlikning kuchayishiga olib kelgan. Shoh, shuningdek, zardushtiylik tarafdorlarini islom diniga majburan qabul qilish toʻgʻrisida farmon chiqagan.

## Eslatmalar
Yortitepa

**Yortitepa ** — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: III—V asrlar . Jizzax viloyatining Zomin tumanida joylashgan. Obyekt manzili: “Oqbuloq” QFY, Zomin xoʻjaligi . Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Jizzax viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

## Manbalar
Voyaga yetmagan

**Voyaga yetmagan** — *(lot . impubes, pupillus; ing, minor)* — OʻzR huquqida 18 yoshga toʻlmagan shaxs. Ushbu tushuncha huquqning turli sohalarida 14 dan 18 yoshgacha boʻlgan shaxslarga nisbatan qoʻllanadi. *OʻzR MKning 77-m.siga muvofiq, ishga qabul qilishga oʻn olti yoshdan yoʻl quyiladi. Oʻn besh yoshga toʻlgan shaxslar ota — onasidan birining yoki ular oʻrnini bosuvchi shaxsning yozma ravishdagi roziligi bn ishga qabul qilinishi mumkin.* Yoshlarni mehnatga tayyorlash maqsadida umumtaʼlim maktablari, hunar — texnika bilim yurtlari va oʻrta maxsus oʻquv yurtlarining oʻquvchilarini oʻn toʻrt yoshga toʻlganlaridan keyin ota — onasidan birining yoki ular oʻrnini bosuvchi shaxsning roziligi bn bolalarning sogʻligiga va kamol topishiga ziyon yetkazmaydigan va taʼlim olish jarayonini buzmaydigan engil ishlarni oʻqishdan boʻsh vaqtlarida bajarish uchun ishga qabul qilishga yoʻl quyiladi. Oʻn sakkiz yoshga toʻlmagan shaxslarni ishga qabul qilish OʻzR MKning 241 — m.sida nazarda tutilgan talablarga rioya etilgan holda amalga oshiriladi. Mehnat qonunchiligida Voyaga yetmaganlar voyaga etganlarga nisbatan qonun hujjatlarida oʻrnatilgan imtiyozlardan foydalanadilar. Fuqarolik huquqi oʻn toʻrt yoshdan oʻn sakkiz yoshgacha boʻlgan Voyaga yetmaganlarni va oʻn toʻrt yoshga toʻlmagan Voyaga yetmaganlarni ajratadi. Ular toʻla muomala layoqatiga ega emas. Emansipatsiya qilingan 16 yoshga toʻlgan Voyaga yetmagan shaxs toʻla muomalaga layoqatli hisoblanadi.

*OʻzR JKning 17 — m.siga asosan, jinoyat sodir etgunga qadar oʻn olti yoshga toʻlgan, aqli raso jismoniy shaxslar javobgarlikka tortiladilar. Jinoyat sodir etgunga qadar oʻn uch yoshga toʻlgan shaxslar javobgarlikni ogʻirlashtiradigan holatlarda qasddan odam oʻldirganliklari (OʻzR JK 97 — m.sining ikkinchi qismi) uchungina javobgarlikka tortiladilar . Jinoyat sodir etgunga qadar oʻn toʻrt yoshga toʻlgan shaxslar OʻzR JK 97 — m.sining birinchi qismi , 98 , 104 106 , 118 , 119 , 137 , 164-166 , 169 — m.lari , 173 — m.sining ikkinchi va uchinchi qismlari , 220 , 222 , 247 , 252 , 263 , 267 , 271 — m.lari , 277 — m.sining ikkinchi va uchinchi qismlarida nazarda tutilgan jinoyatlar uchun javobgarlikka tortiladilar. OʻzR JKning 122 , 123 , 127 , 144 , 146 , 193-195 , 205-210 , 225 , 226 , 230-232 , 234 , 235 , 279-302 — m.larida nazarda tutilgan jinoyatlar uchun jinoyat sodir etgunga qadar oʻn sakkiz yoshga toʻlgan shaxslar javobgarlikka tortiladilar.*
*Oʻn sakkiz yoshga toʻlgunga qadar jinoyat sodir etgan shaxslar umumiy qoidalarga muvofiq va OʻzR JKning umumiy qismi oltinchi boʻlimida nazarda tutilgan xususiyatlar xisobga olingan xolda javobgarlikka tortiladilar.*
## Manbalar
Argentina pasporti

**Argentina pasportlari Argentina** fuqarolariga Milliy reystr (ReNaPer) tomonidan beriladi. Ular faqat Argentina federal politsiyasi tomonidan 2011-yilgacha chiqarilgan. Ularning asosiy maqsadi xalqaro sayohatlarni osonlashtirishdir.

## Manbalar

## Havolalar

* Media related to Passports of Argentina at Wikimedia Commons
* (in Spanish) Documentación Personal — Policía Federal Argentina
* (in Spanish) Decreto PEN Nº 2015/66 — Reglamento de Documentos de Identidad y de Viaje
* Images of a well-travelled 1965 Argentine passport from www.passportland.com
Baraq Soltibay Og'li

**Baraq Soltaboy Og'li** (1790 — 1865) — sulton . U Ayagʻoz shahri yaqinida nayman qabilasining zodagonlaridan boʻlgan matay urugʻidan boʻlgan Soʻltaboy oilasida tugʻilgan. Polshalik sayohatchi A.Yanushkevich o'z asarlarida Baraqning aqlli, jasur va mamlakatda hurmatga sazovor ekanligini ta'kidlab, uni dala Gerkulasi bilan taqqoslaydi. Baraq Kenesari qoʻzgʻolonini bostirishda qatnashgan.Sharqiy Qozog‘iston viloyatining Jarma tumani Birinshi May qishlog‘idagi Baraq Sulton qabristoni davlat homiyligida.

## Manbalar
Olatau okrugi

**Olatau okrugi** — Rossiya tarkibiga kirgan Yettisuv viloyatini boshqarish uchun «*Buyuk Oʻrda*» asosi negizida tuzilgan (1856) maʼmuriy-hududiy birlik. U Semipalatinsk viloyatining Qapal tumanining janubiy qismini, Qoratol va Ili daryolari oralig'idagi erlarni, Ili, Kungey va Teriskey Olatau hududlarini o'z ichiga olgan. Markaz Qapaldan Verniyga koʻchirildi. Yer maydoni 162 ming km 2, aholisi 160 ming kishi, jumladan: qozoqlar - 100 ming, qirg'izlar - 50 ming, ruslar - 6900, boshqa millatlar - 3100 kishi. U dastlab Semipalatinsk viloyati, 1865-yildan Turkiston viloyati harbiy gubernatorligini qaragan. 1867-yil Turkiston general-gubernatorligi tashkil etilgan paytda Olatau tumani Yettisuv viloyatiga aylandi.

## Manbalar
Voyaga yetmagan gumonlanuvchi va ayblanuvchini so'roq qilish

**Voyaga yetmagan gumonlanuvchi va ayblanuvchini soʻroq qilish** — Voyaga yetmagan gumon qilinuvchi va ayblanuvchi himoyachi ishtirokida soʻroq qilinadi. Soʻroq qilish chogʻida tergovchining ruxsati bilan voyaga yetmaganning qonuniy vakili ishtirok etishi mumkin.
## Manbalar
Jimmy Adam

**Jimmy Adam** () (1931-yil 13-mayda tugʻilgan) — Shotlandiyalik sobiq proffesional futbolchi, Angliyaning „Aston Villa“ jamoasidagi oʻyinlari bilan eslanadi. Bundan tashqari Shotlandiyaning  „Luton Toun“ jamoasida va yana bir ingliz klubi „Stok City" tarkiblarida maydonga tushgan.

## Faoliyati
Blantir shahrida tugʻilgan Adam oʻz faoliyatini mahalliy yoshlar klubi Blantayre Celtikda boshlagan, 1950-yilda janubga Angliyaning " Aldershot " klubiga oʻtgan. Biroq, yosh Adam 1950-51-yilgi mavsumda klub uchun faqat bitta liga oʻyinida oʻynay olgan va keyin uni tark etgan. Klbuni tark etgach Spennymoor United jamoasiga qoʻshilgan va u yerda o'z proffesional faoliyatini davom ettirgan.

## Luton Taun

1953-yilda Adam Shotlandiyaning "Luton Taun" jamoasi bilan shartnoma imzolagan va u yerda olti yillik faoliyati davomida 138 ta oʻyinda maydonga tushib, 1954/1955-yillarda klubning Birinchi divizionga koʻtarilishiga yordam bergan. Shu tariqa Adam Taunliklarning sevimli fubolchilaridan biriga aylangan.

## Aston Villa

1960-yilda Luton Taoun jamoasi birinchi diviziondan tushib ketganida, Adamga Angliyaning o'rtamiyona lekin doimo yuqori o'rinlar uchun kurash olib boradigan jamoasi  "Aston Villa" qiziqish bildirgan. Adam ingliz jamoasida sinovdan o'tgach shartnoma tuzib ularning safiga qoʻshilgan.  U yerda „Stok City“ bilan shartnoma imzolashdan oldin ikki mavsum oʻtkazgan va Aston Villa safidagi yorqin o'yinlaridan so'ng ikkinchi ingliz klubiga yo'l olgan.  „Stok City“ jamoasida 1961/1962-yilgi mavsumni Falkirk jamosi tarkibiga qoʻshilish uchun Shotlandiyaga qaytishdan oldin 24 oʻyinda 7 gol urgan. Keyinchalik u Avstraliyaga koʻchib oʻtgan va u yerda mahalliy Janubiy Melburn Hellas jamoasi tarkibida maydonga tusha boshlagan.

## Karyera statistikasi

## Manbalar
Vositachilik shartnomasi

**Vositachilik shartnomasi** — Vositachilik shartnomasi boʻyicha bir taraf (vositachi) ikkinchi tarafning (komitent) topshirigʻi boʻyicha oʻz nomidan, biroq komitent hisobidan bir yoki bir necha bitimni xaq evaziga tuzish majburiyatini oladi. Vositachilik shartnomasi yozma ravishda tuzilishi shart. Vositachi tomonidan uchinchi shaxs bn tuzilgan bitim boʻyicha, garchi bitimda komitentning nomi tilga olingan yoki u bitimni bajarish boʻyicha uchinchi shaxs bn bevosita munosabatlarga kirishgan boʻlsa xam, vositachi huquqlarga ega boʻladi va zimmasiga majburiyat oladi.
*Vositachilik shartnomasi muayyan muddatga yoki amal qilish muddati koʻrsatilmagan holda, qaysi hududda bajarilishi koʻrsatilgan yoki koʻrsatilmagan xolda, komitent vositachiga topshirgan komitentning manfaatlarini koʻzlab va uning hisobidan bitim tuzish huquqini uchinchi shaxslarga bermaslik haqida majburiyat olgan xolda yoki bunday majburiyatni olmagan holda, vositachilik narsasi boʻlgan tovarlarning assortimenti xususida shartlar quyilgan yoki quyilmagan holda tuzilishi mumkin.* Qonun xujjatlarida ayrim turdagi Vositachilik shartnomasining xususiyatlari nazarda tutilgan boʻlishi mumkin *(OʻzR FKning 832 — m.si)*. Vositachilik shartnomasi:
* komitent shartnomani bajarishdan bosh tortganligi;
* vositachi shartnomani bajarishdan bosh tortganligi;
* vositachi vafot etganligi, u muomalaga layoqatsiz, layoqati cheklangan, bedarak yoʻqolgan yoki nochor deb topilganligi oqibatida bekor qilinadi *(OʻzR FKning 845 — m.si)*.
## Manbalar
Vaqtincha saqlash

**Vaqtincha saqlash** — shunday bojxona rejimiki, bunda olib kirilgan tovarlar va transport vositalari bojxona organiga taqdim etilgan paytdan boshlab chiqarishga ruxsat berilgunga qadar tanlangan rejimga muvofiq bojxona omborida boj, soliqlar va iqtisodiy siyosat choralari qoʻllanilmasdan vaqtincha saqlanadi. OʻzR BKga muvofiq, vaqtincha saqlash rejimiga boshqa tovarlar va transport vositalari ham joylashtirilishi mumkin. *Tovarlar va transport vositalarini vaqtincha saqlash rejimiga joylashtirishda qisqq deklaratsiya qoʻllanadi. Tovarlarning vaqtincha saqlash rejimida turish muddati ikki oyfan oshmasligi lozim, qonun hujjatlarida nazarda tutilgan xollar bundan mustasno. (OʻzR BK 24-modda).*
## Manbalar
Vaqtinchalik boshqa vazifani bajarish

**Vaqtinchalik boshqa vazifani bajarish** — OʻzR MKning 160- moddasiga muvofiq, oʻzining asosiy ishi bilan bir qatorda vaqtinchalik ish joyida boʻlmagan xodimning mehnat vazifalarini bajarishni vaqtincha boshqa xodim zimmasiga yuklatishi. Bu, albatta, xodimning funksional vazifalari yoki mansab yoʻriqnomasida belgilangan boʻlishi zarur.
*Oʻzining asosiy ishi bilan bir qatorda ishda vaqtincha boʻlmagan xodimlarning vazifalarini bajarganlik uchun hodimlarning mehnat haqi miqdori mehnat shartnomasining taraflari oʻrtasidagi kelishuvga binoan amalda bajarilgan ish yuzasidan belgilanadi.*
## Manbalar
Xoʻja Boʻstontepa

**Xoʻja Boʻstontepa ** — Oʻzbekistondagi madaniy meros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: Mil.avv. III asr, mil.VI asr. Navoiy viloyatining Qiziltepa tumanida joylashgan. Obyekt manzili: „Husbiddin“ MFY . Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Navoiy viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida.. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

## Manbalar
Veksel egasi

**Veksel egasi** — veksel oʻziga mulk huquqi yoki boshqa ashyoviy huquq asosida tegishli boʻlgan yuridik yoki jismoniy shaxs.
## Manbalar
Viktimologik profilaktika

**Viktimologik profilaktika** — viktimogen faktorlarining vujudga kelishiga yoʻl qoʻymaslik, ularni bartaraf qiliah yoki neytrallashtirish choralarini qoʻllash, jinoyatning potensial qurbonlarini aniqlsh va ularni himoya qilish imkoniyatlarini oshirish yoʻli bilan ayrim turdagi jinoyatlarining oldini olish.
## Manbalar
Dudley Park, Janubiy Avstraliya

**Dadli Park -** Janubiy Avstraliyaning Adelaida shahri chekka qismi bo'lib, CBDdan taxminan 3 kilometr shimoli-g'arbda joylashgan. Shahar chekkasi Regency Road (shimolda), Simpson prospekti (janubiy), Adelaida-Gawler temir yo'l liniyasi (sharqda) va to'g'ridan-to'g'ri shimoli-janubiy Xarrison yo'li - Simpson prospekti chorrahasidan Regency Road (g'arbiy)gacha bo'lgan yo'l bilan chegaradosh.

Dadli Park qabristoni Simpson avenyusi va Exeter terasining burchagida, shahar atrofida joylashgan.

## Tarix
Yigirmanchi asrning oxiriga kelib, Dadli Park hududi **Islington** nomi bilan tanilgan. Bu nom hozirgi Islington temir yo'l stantsiyasi bo'lib saqlanib qolgan va 1881-yildan 1966-yilgacha Islington kanalizatsiya fermasi (hozirgi Regency Park ) uchun ishlatilgan.

1909-yil oktyabr oyida Dadli Park bo'linmasi yaratildi va 1908-yildan 1911-yilgacha Avstraliya general-gubernatori bo'lgan va o'sha yilning boshida Janubiy Avstraliyaga tashrif buyurgan Dadlining 2-grafi Uilyam Humble Uord sharafiga nomlangan.

1940-yilda Becker Pty. Ltd. tomonidan Dadli bog'idagi Pim ko'chasida 40 akr (16 ga) maydonda kofein, teobromin va boshqa dorilar ishlab chiqarish uchun yangi zavod tashkil etildi. Bu zarurat bo'lib qoldi, chunki kofeinning asosiy global manbai Ikkinchi Jahon urushi boshida Germaniya tomonidan bosib olingan Niderlandiya, kofein ishlab chiqarish uchun esa asosiy xom ashyo Avstraliyaning boshqa shtatlaridan olib kelingan kakao chiqindilari edi. Zavod barpo etilayotganda, shtat hukumati yangi avtomobil va temir yo'l kesishmasini qurishda yordam berdi va shahar kanalizatsiyasini hududga uzaytirdi. 1942-yilda kimyoviy zavodda sodir bo'lgan portlash ikki ishchining o'limiga olib keldi. Ushbu zavodning eng mashhur mahsuloti Bex Powders edi. Zavod va ma'muriyat binosining jabhasi mahalliy meros muhofazasiga ega.

## Hukumat
Dadli Park Port Adelaida Enfildning mahalliy hukumat hududida Kroydon shtat saylov okrugi va Adelaida federal bo'limida joylashgan.

## Manbalar
Chili pasporti

**Chili pasportlari Chili** fuqarolariga xalqaro sayohatlarni osonlashtirish uchun beriladi. Chili pasportlari butun dunyo boʻylab sayohat qilish uchun amal qiladi va chet elda konsullik xizmatlaridan foydalanishni osonlashtiradi. Ular *Registro Civil e Identificación* tomonidan chiqariladi.

## Manbalar
Blue jay

**Blue jay** (*Cyanocitta cristata*) — Shimoliy Amerikaning sharqiy qismida joylashgan Corvidae oilasiga mansub qush. U asosan Amerika Qoʻshma Shtatlarining sharqiy va markaziy qismlarining koʻp qismida yashaydi. U bargli va ignabargli oʻrmonlarda koʻpayadi va aholi turar joylarida keng tarqalgan. Uning rangi asosan koʻk rang, koʻkrak va pastki qismlari oq, koʻk tepa; uning boʻyni qora. Erkaklar va urgʻochilar kattaligi va patlari bir-biriga oʻxshash boʻlib, patlar yil davomida oʻzgarmaydi.

## Tavsif

Blue jay 22 sm dan 30 sm gacha uchraydi. Blue jay massasi oʻrtacha 92.4 gramm massani tashkil etadi, issiqroq janubiy Floridadagi Blue Jaylari esa oʻrtacha 73.7 grammni tashkil etdi . Qush har xil holatga koʻra oʻzgaradi. Masalan: hayajonlangan yoki tajovuzkor boʻlsa, tepa patlari toʻliq koʻtariladi. Qoʻrqib ketganda, choʻtkasi tashqi tomondan choʻtkasimon tuklarga oʻxshaydi. Qush boshqa Blue Jaylar orasida ovqatlanayotganda yoki dam olayotganda, tepa boshiga tekislanadi.

## Kichik turlar
Blue Jaylarni toʻrt kichik turi boʻlib, garchi bu tur ichidagi oʻzgarishlar juda nozik va mohiyatan klinik koʻrinishga ega. I
Fayl:Blue Jay-27527.jpg|alt=Cyanocitta cristata cristata in Johnston County, Shimoliy Karolina shtatining Jonston okrugidagi Cyanocitta Blue Jay
Fayl:Young blue jay.jpg|alt=C. c. bromia, Northern blue jay, juvenile, in Ontario, Canada|Shimoliy Blue Jay, balog'atga etmagan, Ontario, Kanada
Fayl:Blue jay.jpg|alt=C. c. bromia, Northern blue jay in Ontario, Canada|Ontario, Kanadadagi Shimoliy Blue Jay
Fayl:Blue Jay, Melbourne FLorida.jpg|alt=Blue Jay, Melbourne Florida|Florida, Melburn, Blue Jay qushi


## Xulq-atvor

Blue Jay — shovqinli, jasur va tajovuzkor qush. Bu oʻrtacha tezligi (taxminan soatiga 32–40&nbsp;km/soat). U tanasi va dumini bir tekisda ushlab, qanotlarini sekin yoyish bilan uchadi. Uning sekin uchish tezligi bu turni ochiq joylarda uchganida qirgʻiylar va boyqushlar uchun oson oʻljaga aylantiradi. Turli xil yirtqichlar Blue Jay tuxumlari va yosh bolalarni ovlaydi.

## Oziqlanishi

Blue Jay hamma narsa bilan oziqlanadi, ammo Audubon jamiyati ularning oziqlanishining 75 foizini oʻsimlik moddalari bilan deb hisoblaydi. Blue Jaylar, ayniqsa, qobiqdagi yeryongʻoqlarni isteʼmol qilishni yaxshi koʻradilar. Uning oziq-ovqatlari yerda ham, daraxtlarda ham qidiriladi va oʻsimlik va hayvonot manbalarining deyarli barcha maʼlum turlarini oʻz ichiga oladi, masalan, boshoq va olxa ustuni, begona oʻtlar urugʻlari, don, mevalar va boshqa rezavorlar, yeryongʻoq, non, goʻsht, koʻplab mayda umurtqasiz hayvonlar . turlari, shahar bogʻlaridagi qoldiqlar, qushlar uchun ovqatlar va kamdan- kam hollarda tuxum va nestlings.

## Qushning tarixi
Amerika Qoʻshma Shtatlarining janubidagi qadimgi afro-amerikalik folklorda Blue Jay muhim metafizik mavjudot edi. Baʼzi ertaklarda Blue Jay birinchi *"quloq"* yoki *"axloqsizlik* „ ni olib, *“butun dunyo suv boʻlganda"* yerni yaratgan deb hisoblangan. Boshqa ertaklarda Blue Jay vaqtincha Iblisning xizmatkori sifatida chaqirilgan va juma kuni u doʻzaxni yoqish va yer yuzidagi yovuz odamlarga oʻt qoʻyish uchun novdalarni yigʻayotganida tasvirlangan.

## Manbalar
Viloyat sudi

**Viloyat sudi** — QR jinoyat ishlari boʻyicha OSi, jinoyat ishlari boʻyicha viloyat, Toshkent shahar sudlari rais, rais oʻrinbosari, sudyalar, xalq maslahatchilaridan iborat boʻladi va sud rayosati hamda sudlov hay’atlari tarkibida ish olib boradi.
*QR fuqarolik ishlari boʻyicha OSi, fuqarolik ishlari boʻyicha viloyat, Toshkent shahar sudlari rais, rais oʻrinbosari, sudyalardan iborat boʻladi va sud rayosati hamda sudlov hay’atlari tarkibida ish olib boradi.*
QR Osi, Viloyat sudi, Toshkent shahar sudi:
# Oʻz vakolatlari doirasida ishlarni birinchi instantsiya sudi sifatida, apelyatsiya, kassatsiya tartibida va nazorat tartibida koʻradi;
# Tumanlararo, tuman sudlarining sud faoliyati ustidan nazorat olib boradi, sud amalyotini umumlashtiradi;
# Sud amaliyoti va sud statistikasining tizimli tahlilini amalga oshiradi;
# Sudlarning kadrlari oshirilishini tashkil qiladi.
## Manbalar
RWE-Minorasi

**RWE-Turm** (RWE minorasi - Essenning Südviertel tumanida (Shimoliy Reyn -Vestfaliya) modernistik uslubda qurilgan ko'p qavatli ofis binosi. Bino Gutenbergstraße va Rellinghauserstraße chorrahasida joylashgan. RWE-Turm Essendagi eng baland bino. RWE-Turm - RWE AG kompaniyasining bosh qarorgohi. Ingenhoven Overdiek und Partner tomonidan loyihalashtirilgan binoning qurilishi 1994-yil iyul oyida boshlangan. Qurilish ishlari HOCHTIEF AG tomonidan amalga oshirildi. Bino 1996-yil dekabr oyida foydalanishga topshirilgan.

Texnik tafsilotlar:

* Minora balandligi - 120 m
* Minora diametri - 32 m
* Har qavatdagi derazalar soni - 51 ta
* Er usti qavatlari soni 30 ta. Ulardan:
** Zal - 1-qavat (birinchi qavat)
** Ofis qavatlari - 26
** Texnik qavatlar - 2 (17 va 18-kavatlar oralig'ida)
** Kuzatuv qavati - 1 (30-qavat)
* Er osti qavatlari soni - 3 ta
* Liftlar soni - 9 ta (shundan biri tashqi)
* Binoning umumiy maydoni 56 000 m²

Fasad ikki oynali oynaga ega, bu binoning harorat rejimini ta'minlashga imkon beradi.RWE-Turm bir necha bor turli arxitektura mukofotlari va mukofotlariga sazovor bo'lgan, jumladan "Architekturpreis NRW" (1998) va "CIMMIT Immobilien Award" (1998).

## Manbalar

## Havolalar

*  на 
* 
* 
*
Barbados davlat madhiyasi

„**In Plenty and In Time of Need**“ — Barbados davlatining milliy madhiyasi. Madhiya soʻzlari musiqachi Irving Burgie tomonidan yozilgan va C. Van Roland Edvards tomonidan bastalangan. 1958-yildan 1962-yilgacha Vest-Indiya federatsiyasining bir qismi sifatida Barbados davlati madhiyasi „Forged from the Love of Liberty“ qoʼshigʼi  boʻlishi kerak edi (hozirda bu Trinidad va Tobago milliy madhiyasi), ammo hozirgi madhiya yaratilgan. Madhiya 1966-yil 30-noyabrda mustaqillikka erishgandan soʻng qabul qilingan. Madhiya rasman qabul qilinishi esa qiyin kechgan.

## Tarix
Madhiyani C. Van Roland Edvards (1912—1985) bastalagan. Qisman koʻr boʻlgan bastakor Edvardsga „In Plenty and In Time of Need“ kompozitsiyasida qizlari Nannette va Eullia yordam berishdi. Qoʻshiq soʻzlarini Nyu-Yorklik (Bruklin) musiqachi Irving Burgi (1924—2019) yozgan, uning onasi barbadoslik va otasi amerikalik hisoblanadi. Bruce St. John, Frank Collymore, Enid Lynch, George Lamming, Gerald Hudson va John Fletcherlardan iborat qoʻmita Van Roland Edwards kompozitsiyasini milliy madhiya sifatida tanladi va Van Roland Edwards 500 barbados dollari bilan mukofotlandi.

Madhiya birinchi marta 1966-yil 30-noyabrda Mustaqillik kunida ijro etilgan. 1967-yilda madhiya musiqasi qirollik Barbados politsiya guruhining inspektori Prince Cave tomonidan qayta tartibga solingan va asl ohangni saqlab qolgan holda unga yanada uygʻunlik bergan.

## Matn

## Madhiya boʻyicha qoidalar
Barbados hukumati Davlat madhiyasi uchun quyidagi qoidalarni belgilaydi:

### Madhiya ijrosi davomida harakat qilish
1. Davlat madhiyasi yangraganda, hozir boʻlgan barcha tinch aholi tik turishi va erkaklar bosh kiyimi yechilgan holatda boʻlishi kerak. Formadagi shaxslar koʻrsatmalarga muvofiq harakat qilishlari kerak.

### Foydalanish qoidalari
2. Davlat madhiyasi sheʼr yoki qoʻshiqda parodiya qilinmasligi va uni rasman tan olinganidan boshqa tempda ijro etish mumkin emas. 

## Manbalar

## Havolalar
* Streaming audio of the national anthem of Barbados, with information and lyrics (archive link)
Asfaltenlar

**''Asfaltenlar'' –** qattiq erimaydigan geterotsiklik birikmalar boʻlib, molekulyar massasi 1500 dan 10000 gacha, zichligi 1000 kg/m3 dan ortiq. Asfaltenlar bogʻlovchi materiallarning issiqqa bardoshliligini, qovushqoqligini va qayishqoqligini belgilaydi.
I Go Crazy

„**I Go Crazy**“ amerikalik qoʻshiqchi va qoʻshiqnavis Paul Davis ijro etgan qoʻshiqdir. Qoʻshiq Davisning 1977-yilda chiqarilgan *Singer of Songs: Teller of Tales* nomli albomiga kiritilgan.

## Manbalar
Tozlar tepa

**Tozlar tepa ** — Oʻzbekistondagi madaniy meros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: V—VIII asrlar . Surxondaryo viloyatining Angor tumanida joylashgan. Obyekt manzili: „Qorabogʻ“ MFY . Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Surxondaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.

## Manbalar
Kolumbiya pasporti

**Kolumbiya [[Pasportlar|pasporti]] Kolumbiya** fuqarolariga xalqaro sayohat qilish uchun beriladigan sayohat hujjatidir. 2015-yil sentyabr oyidan boshlab biometrik pasport berila boshlandi, biroq avval berilgan mashinada o‘qiladigan pasportdan uning amal qilish muddati tugaguncha foydalanish mumkin.

## Manbalar

## Havolalar

* Colombia.com, Guia para los colombianos en el exterior
* pasaportes.gov.co, current Colombian Passport
Shon bi

**Shon Bi Edigeuli** (; 1764 — 1836) — Oʻrta juzning mashhur bi. 1816-yilda Qozoq choʻlida xonlikni yoʻq qilish maqsadida. „To‘rt o‘g‘il“ (Tortuyl) ittifoqini jonlantiradi. Ittifoqqa kirgan urugʻlarning bi Sh. b-ni bir ovozda „Tobe Bi“ deb nomlanadi. 1833-1836 yillarda Bayanoul tashqi okrugining katta sultoni. A.Yanushkevich oʻzining 1946-yil Parijda nashr etilgan „Kundaliklar va xatlar“ asarida: „Shon Bi buyuk inson edi. U xalqni donolik va adolat bilan boshqara oldi“, deb yozadi u. Turkiston shahridagi Xoʻja Ahmad Yassaviy maqbarasiga dafn etilgan. Argʻin qabilasining Idabol urugʻidan Abilayxon saroyidagi qozilar kengashining taniqli aʼzosi Edige bining oʻgʻli. Otasi vafotidan keyin hokimiyat tepasiga kelib, qozilar hukmronligiga qarshi qoʻl ostidagi xalqni bir joyga yigʻdi. 18-asrning 2-yarmida quba qalmoqlari qaytgandan soʻng Shon **bi** Suyindikning Qarjas, Janbold, Qulbold, Joʻlbold (oʻrmonchilar) avlodlarini birlashtirdi, ular oʻz vatanlaridan Oʻrta Osiyoga qariyb yuz yil davomida koʻchib oʻtishga majbur boʻldilar, muqaddam „Tortuyl“ birlashmasi tarkibiga kirib, ularni Bayanaul tumaniga ko‘chirdi. Bu ishni amalga oshirishda unga Idabol qabilasining qahramoni Sati biy O‘ljaboy yordam bergan. **Shon Bi** „Turtuyl“ raqsi uchun bosh bi etib saylanganidan so‘ng u jiddiy ravishda hakamlarni mamlakatdan haydab chiqara boshladi. Xonga tegishli boʻlgan yaylovlarni oʻzlashtirib olish uchun butun mamlakatini Nura daryosi boʻylab joylashtirdi. Boʻkey, sudya, S**hon bi guruhiga** qarshi hujum boshladi. 1817-yil iyun oyida bo‘lib o‘tgan bu jangda **Shon Bi** g‘alaba qozonib, xalq orasida obro‘-eʼtibori ortdi. 1822-yil Qirol hokimiyati tomonidan tasdiqlangan qoidalarga koʻra, Oʻrta juz xonligi tugatildi. Ularning oʻrniga duanlar (grafliklar) tuzilib, oqsuyaklardan boʻlgan katta sultonlar tomonidan boshqarilgan. **Shon Bi** oddiy odamlar davlatni boshqarishi mumkinligini isbotlab, podshoh tomonidan tasdiqlangan nizomni buzdi va birinchi Bi Sulton bo‘ldi. **Shon Bi** shogirdlari orasida Shoʻrman Kushikuli eng mashhuri edi. Rossiya arxivlarida bi haqida juda koʻp yozma maʼlumotlar mavjud. U haqidagi xalq orasida tarqalgan rivoyat va rivoyatlar mashhur Jusip Kopeiulining solnomasida batafsil bayon etilgan. Yozuvchi I.Isabay shu mavzuda tadqiqot olib borib, „Shon bi“ va „Sert“ kitoblarini yozgan. Pavlodar shahridagi koʻchalardan biriga **Shon Bi** nomi berilgan. Shonning jasadi Turkiston shahriga olib ketilib, dafn qilindi. Qozoq shajarasida Shon Bi afsonasi quyidagicha taqsimlangan. Argʻin, jumladan Meiramsopydan Quandiq, Suyindik, Begendik, Shegendik, Qarakesek (Bolatkoʻja, Shubirtpaly, Qambar). Suyindikdan Qarjas, Janboʻldi, Qulboʻldi, Joʻlboʻldi (Oʻrmonchi) (bu toʻrtta qishloq ajdodini el „Turtuli“ (Turtuyl) deb atagan). Qulboldidan,Idabol bidan,Janqo‘zidan, To‘lebaydan, Edidan. Edidan aka-uka Cho‘ng va To‘rayg‘ir tug‘ilgan. Idabol, Janqozi, Malqozi, Kenjeqozi, Oqqozi, Qoraqozi, Bozqozi, Taykeltir, Qosjeter (Kosheter), Qojageli ajdodlari tarqalgan.
## Manbalar
Rinku Gate Tower

**Rinku Gate Tower** () — Yaponiyaning Osaka prefekturasidagi Izumisano shahrining Rinku kvartalida joylashgan 256 metrli 56 qavatli osmonoʻpar bino. 1996-yil avgust oyida foydalanishga topshirilgan. Asosiy meʼmorlar — Nikken Sekkei va Yasui Architects & Engineers. 2013-yil holatiga koʻra, bu Yaponiyadagi Yokohama Landmark Towerdan keyin ikkinchi eng baland bino.

## Tarix
Rinku Gate Tower binosi 80-yillarning oʻrtalarida Kansai aeroporti bilan bir vaqtda ishlab chiqilgan. Dastlab aeroportdan qarasa, darvozadek taassurot qoldiradigan ikkita minora qurish rejalashtirilgan edi, ammo moliyaviy qiyinchiliklar tufayli bu gʻoyadan voz kechildi.

Oʻz tarixining dastlabki-yillarida, Osaka hukumati xizmatlarning bir qismini osmonoʻpar binoga koʻchirmaguncha, bino asosan ishlamay qolgan.

2005-yildan 2011-yilgacha mehmonxona 90 % Osaka hukumatiga tegishli kompaniya tomonidan boshqarilgan va-yiliga 150-400 million ien zarar keltirgan.

2012-yil dekabr oyida Gonkongda joylashgan SiS International Holdings binoni 3 taga sotib oldi&nbsp;000&nbsp;000&nbsp;000 yen.

## Qurilma
Minora uch darajaga boʻlingan:

* birinchi qavatda xalqaro konferensiya zali,
* ikkinchi ofislarda,
* uchinchisi Gate Tower mehmonxonasining xonalari uchun ajratilgan.

Mehmonxona sayohatchilar orasida juda mashhur, chunki u Sky Gate koʻprigi orqali Kansai xalqaro aeroporti va Yaponiya temir yoʻli Xanva liniyasi va Nankay magistral liniyasi bilan bogʻlangan.

26-qavatda okean, Sky Gate koʻprigi va mahalliy Ferris gʻildiragiga qaraydigan kuzatuv maydonchasi joylashgan. Bino haqidagi maʼlumot risolasida aytilishicha, u Yaponiyadagi eng baland pivo bogʻi — 28-qavatda, erdan 130 metr balandlikda joylashgan. Bino 365 ta mashinaga moʻljallangan toʻxtash joyiga ega ikkita er osti qavatidan iborat.

## Manbalar

## Havolalar

* Emporis.com — Bino ID 105197
* Rasmiy veb-sayt (inglizcha)
* Rinku shaharchasi bilan tanishtirish
Amfetamin

**Amfetamin** – markaziy asab tizimining stimulyatori sifatida ishlatiladigan oq kristalli kukun. U hidsiz va ozgina achchiq taʼmga ega.
Ushbu modda bilan chambarchas bogʻliq boʻlgan va shunga oʻxshash taʼsirga ega boʻlgan har qanday dori vositalari, masalan, metamfetamin va dekstroamfetamin bular ham amfetamin unumlaridir.

Strukturaviy ravishda simpatomimetik amin hisoblanadi, psixostimulyator hisoblangan va narkolepsiya davolash uchun Jahon sogʻliqni saqlash tashkiloti tomonidan tasdiqlangan kimyoviy birikma; birinchi navbatda presinaptik neyronlardan norepinefrin, dofamin va serotoninning chiqarilishini qoʻzgʻatish orqali harakat qiladi. Koʻp miqdorda isteʼmol qilish tolerantlik chaqiradi. Semizlikda ishlatiladi: adrenergik neyron presinaptik membranasida joylashgan NET ni bloklaydi va NE miqdorini sinaps boʻshligʻida oshiradi. NE ishtaxa markazini bloklaydi.

## Manbalar
Yer uchastkasiga boʻlgan huquni davlat roʻyxatiga olish

**Yer uchastkasiga boʻlgan huquni davlat roʻyxatiga olish** — mahalliy davlat hokimiyati organlari tomonidan yer uchastkasiga boʻlgan huquning davlar reestriga kiritilishi.
*OʻzR YKning 35-moddasiga asosan, yuridik va jismoniy shaxslarning yer uchastkalariga boʻlgan huquqlari davlat roʻyxatiga olinishi kerak. Yer uchastkalariga boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatiga olish yer uchastkalari joylashgan yerda amalga oshiriladi.*
Davlat reestriga quyidagilar kiritiladi:
# yer uchastkasiga boʻlgan huquqni olgan shaxs toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;
# yer uchastkasining tavsifi ;
# yer uchastkasi berish toʻgʻrisidagi shartnoma talablariga, yer uchastkasini saqlash vazifalari va servitutlarga oid maʼlumotlar;
# vakolatli organlarning yer uchastkasini davlat yoki jamoat ehtiyojlari uchun ajratib olish zonasiga kiritish toʻgʻrisidagi qarorlari;
# qonun hujjatlarida belgilangan boshqa maʼlumotlar.
*Yuridik va jismoniy shaxslarning yer uchastkalariga boʻlgan huquqlarini davlat roʻyxatiga olish yer uchastkalariga boʻlgan huquqlar toʻgʻrisidagi zarur hujjatlar ham ilova etilgan ariza kelib tushgan paytdan eʼtiboran oʻn kunlik muddatda tegishli vakolatli organ tomonidan amalga oshiriladi, qonun hujjatlarida nazarda tutilgan hollar bundan mustasno.* *Yer uchastkalariga boʻlgan huquqlar davlat roʻyxatiga olingani toʻgʻrisida roʻyxatga olingan sana va tartib raqami koʻrdatilgan holda guvohnoma beriladi. Yer uchastkasiga boʻlgan huquqni dablat roʻyxatiga olishni rad etish uchun quyidagilar asos boʻladi: — davlat roʻyxatiga olish organida mazkur yer uchastkasi kimga tegishli ekanligi toʻgʻrisida nizo borligidan dalolat beruvchi hujjatlar borligi; — davlat roʻyxatiga olish organida mazkur yer uchastkasi qonunda belgilangan tartibda olib qoʻyilganligi toʻgʻrisida maʼlumotlar mavjudligi.*
Yer uchastkasiga boʻlgan huquni davlat roʻyxatiga olish tartibi OʻzR VMning 1998- yil 31- dekabrdagi 543-son qarori bilan tasdiqlangan Davlat yer kadastrini yuritish tartibi toʻgʻrisidagi nizom va Oʻzbekiston Respublikasida yer uchastkalariga boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazish tartibi toʻgʻrisidagi yoʻriqnoma bilan tartibga solinadi.
## Manbalar
Xorvatiya pasporti

**Xorvatiya pasporti** () Xorvatiya Respublikasi fuqarolariga xalqaro sayohat qilish uchun beriladi. Pasport Xorvatiya fuqaroligi va shaxsini tasdiqlovchi hujjat sifatida xizmat qiladi. 

## Manbalar

## Havolalar

* Pasport qonuni (in Croatian)
* Viza talablari haqida umumiy maʼlumot
Viktor omonqorasi

Keyingi yillarda olib borilgan izlanishlar o‘lkamiz florasiga mansub yana 138 turdagi o‘simlikni “Qizil kitob”ga kiritish lozimligini ko‘rsatmoqda. 1998-yil ma’lumotlariga ko‘ra, O‘zbekiston Respublikasi “Qizil kitobi”ga kiritilgan o‘simlik turlarining soni 301 tani tashkil etgan bo‘lsa, yangi nashrdan 48 oilaga mansub 313 turdagi o‘simlik o‘rin oldi.

O‘zbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi Botanika instituti ilmiy xodimlarining keyingi yillar mobaynida  viloyatlar kesimida olib borgan ilmiy-tadqiqot ishlarining samarasi o‘laroq, “Qizil kitob”ning avvalgi (2009) nashridagi ma’lumotlar yangilandi, ya’ni, “Qizil kitob”ning yangi nashriga ayrim jiddiy o‘zgartirishlar kiritildi. Jumladan, O‘zbekistonda kam uchrashi, tarqalish hududlari, ya’ni tarqalish maydonlari, asosan boshqa mamlakatlar (Rossiya, Qozog‘iston, Qirg‘iziston, Tojikiston va boshqalar)ga to‘g‘ri kelganligi sababli, botqoq toshyorari, kechki lloydiya, Martius qilicho‘ti, Oltoy trolliusi, yumaloqbargli parpi, Tojikiston yetmagi va boshqa bir qancha turlar “Qizil kitob”dan chiqarish lozimligi borasidagi ilmiy tavsiyalar tayyorlandi. Ulug‘bek skabiozasi, Olga sorbariyasi, Oloy nataliyellasi ham “Qizil kitob”dagi turlar ro‘yxatidan chiqarildi, sababi, hozirgi kundagi ma’lumotlarga ko‘ra, ularning areallari O‘zbekiston hududiga tegishli emasligi aniqlandi.

Bundan tashqari, so‘nggi yillarda olib borilgan tadqiqotlar Keller astragali, Olatog‘ za’faroni, Olьga soxta klausiyasi, Severtsov mug‘ultog‘i, Lipskaya chandiri singari turlarning o‘sish maydonlarini kengayganligi aniqlanib, mavjud tabiiy va antropogen omillar yig‘indisi ularning yo‘qolib ketish xavf emasligi tadqiqotlar davomida o‘z tasdig‘ini topdi. Shunga asoslangan holda, mazkur turlar “Qizil kitob”dan chiqarildi. Maqomi 0 ga tenglashtirilgan, ya’ni yo‘qolib ketgan deb hisoblanuvchi turlar soni 19 tadan 10 taga qisqardi. Shuningdek, 15 ta noyob va mamlakatimiz florasi uchun endemik turlar ham “Qizil kitob”ga kiritildi. Qiziqarlisi shundan iboratki, ular orasida so‘nggi bir necha yilda O‘zbekistonlik olimlar tomonidan kashf etilgan va hozirgacha dunyo botanika fani  uchun noma’lum bo‘lgan turlar ham bor. “Qizil kitob”ning avvalgi nashri bilan yaqin kunlarda chop etilishi rejalashtirilayotgan yangi nashrini taqqoslaydigan bo‘lsak, endilikda 157 ta turlarning kamyoblik maqomi o‘zgardi. Shuningdek, avvalgi nashr chop etilganidan beri xalqaro botanika nomenklaturaga kiritilgan ko‘p sonli o‘zgarishlar tufayli, shu jumladan, DNK-tahlillash usulidan keng foydalanilishi munosabati bilan uzoq vaqt davomida maxsus adabiyotlarda qo‘llanilib kelingan ko‘plab taksonomik birliklar (turlar, turkumlar, oilalar)ning ilmiy nomlari ham o‘zgardi.

## Manbalar
Misr pasporti

**Misr pasportlari** () Misr fuqarolariga xalqaro sayohat qilish uchun beriladi. Misr fuqaroligini tasdiqlovchi hujjat sifatida xizmat qilishdan tashqari, ular zarur boʻlganda xorijdagi Misr konsulligi xodimlaridan yordam olish jarayonini osonlashtiradi. Misr pasportlari kattalar uchun etti yil amal qiladi va maktab yoki kollej oʻquvchilari yoki harbiy xizmatga chaqiruv maqomini tugatmaganlar uchun kamroq muddatga beriladi. 

## Manbalar