open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ossip Bernstein

**Ossip Samoilovich Bernstein** (1882-yil 20-sentyabrda Ukrainada tugʻilgan –1962-yil 30-noyabrda vafot etgan) – ukrainalik fransuz shaxmatchisi. Ossip 1950-yilda FIDE tomonidan taqdim etilgan xalqaro grossmeyster unvonining ilk sovrindorlaridan biri edi.

## Biografiyasi
Ossip Samoilovich Ukrainaning Zhytomyr shahrida yahudiy oilasda tugʻilgan. Bernsteinning bolalik yillari Ukrainada oʻtgan. 1906-yilda Heidelberg universitetida huquq fanlari doktori ilmiy darajasini oldi.

Bernstein muvaffaqiyatli tadbirkor sifatida koʻplab boylik orttirgan. Ammo, Oktyabr inqilobida boyliklarining katta qismidan ayrilgan. Keyinchalik, Buyuk depressiya davrida ikkinchi, 1940-yilda Fransiya Uchinchi reyx tomonidan bosib olinganida uchinchi bor boyliklarini yoʻqotishga sabab boʻldi. Uning yahudiy oiladan kelib chiqishi fashistlar tomonidan bosib olingan Fransiyada qola olmasligini anglatardi. Shundan soʻng Ossip Ispaniyaga qochishga majbur boʻldi va Barselonada joylashdi.

Jurnalist Edward Laskerning soʻzlariga koʻra, 1918-yilda 36 yoshli Bernstein Odessada bolsheviklar maxfiy politsiyasi tomonidan hibsga olingan. Ularning maqsadi „aksilinqilobiy“ jinoyatchilarni tergov qilish va jazolash edi. Bernstein bank sohasida yuridik maslahatchi boʻlib ishlagani uchun uni otishga mahkum etishgan edi. Qatl kuni soʻngi daqiqada qoʻmondon mahbuslarning ismlari roʻyxatini koʻrishni soʻradi va Bernsteinning ismini tanidi. Chunki qoʻmondon shaxmat ishqibozi edi. Bernstein bilan qoʻmondon suhbatidan soʻng, qoʻmondon unga rad qila olmaydigan kelishuvni taklif qildi. Ular shaxmat oʻynashni kelishib olishadi. Agar Bernstein oʻyinda gʻalaba qozonsa hayotini va erkinligini qoʻlga kiritadi. Durang yoki magʻlubiyatga uchrasa, qolgan mahbuslar bilan birga unga oʻq uziladi. Bernstein qisqa vaqt ichida gʻalaba qozondi va ozod qilindi. U Britaniya kemasi orqali Parijga qochib ketadi va joylashdi.

Bernstein 1962-yilda Fransiyaning Pireney togʻlaridagi sanatoriyda vafot etdi.

## Shaxmatdagi faoliyati

Bernstein 1902-yil iyun oyida boʻlib oʻtgan Berlindagi turnirda gʻalaba qozondi. 1902-yil iyul-avgust oylarida u Hannoverdagi turnirda esa Walter Johndan keyingi 2-oʻrinni egalladi. 1902–1903-yilgi Berlin oʻyinlarida yana bir bor zafar quchadi. 1903-yil sentyabr oyidagi Kiev 1903 shaxmat turnirida Mikhail Chigorindan keyin 2-oʻrinni egalladi.

1911-yil fevral-mart oylarida San Sebastian shaxmat turnirida 9-oʻrinni qayd etadi va kuchli shaxmatchi, Rossiya vakili José Raúl Capablancaga qarshi dona suradi. Ushbu oʻyinda magʻlub boʻlgan boʻlsada Brilliancy Prize sovrinini qoʻlga kiritadi.

Bernstein 1912-yilgi Vilna shahrida boʻlib oʻtgan turnirda Rubinsteindan keyingi 2-oʻrinni egalladi. 1914-yil yanvar oyidagi Moskva shahrida boʻlib oʻtgan kichik bahslarda Capablancaga qarshi bir magʻlubiyat hamda bir durang qayd etib, umumiy hisobda yutqazdi.

Ikkinchi jahon urushi vaqtida (1940-yil bahorida) Parijda Alekhine bilan oʻrtoqlik uchrashuvlarini olib bordi
## Manbalar
Jim Davis (tadbirkor)

**James S. Davis** (1943-yilda tugʻilgan) – AQShlik milliarder, tadbirkor, New Balance kompaniyasi raisi va Major League Lacrossening ilk investorlaridan biri.

## Yoshlik davri
James S. Davis 1943-yilda Massachusetts shatining Brookline shahrida tugʻilgan. Worcester Academy maktabida tahsil olgan va Middlebury Collegeda biologiya va kimyo fanlari boʻyicha bakalavr darajasini qoʻlga kiritgan.

## Karyerasi
Davis oʻz karyerasini Waltham shahridagi LFE korporatsiyasida sotuv menejeri va Kembrij shahridagi Applied Geodata Systems Division of Techven Associates kompaniyasida marketing menejeri sifatida boshlagan. 1972-yilda Bostonda joylashgan atigi 6 xodimga ega New Balance kompaniyasini sotib olgan va uni yillik oʻrtacha daromadi 2,5 milliard dollarni tashkil qiladigan 4000 nafar xodimlik global korporatsiyaga aylantirgan. Davis sport buyumlari ishlab chiqaruvchilari uyushmasi, xalqaro sport poyabzallari va kiyim-kechak ishlab chiqaruvchilari assotsiatsiyasi va Two/Ten jamgʻarmasi boshqaruv kengashi aʼzosi ham hisoblanadi.

James University of Mainega 5 million AQSh dollari miqdorida hayriya qilgan. Qolaversa, oʻzi tahsil olgan Middlebury universitetida faxriy doktor unvonini qoʻlga kiritgan. Universitet hududidagi kutubxona ham Jim Davis sharafiga nomlangan.

## Manbalar
Mavlono Ismatulloh

**Mavlono Ismatulloh ** – (1503–1601) – tariqat va shariatning mashhur namoyandalaridan biri, shoir. Buxoro xonligida hukmronlik qilgan Shayboniylar sulolasi vakillari Koʻchkunchixon va Abdullaxon I davrida Samarqandda „Al’am ul-ulamo“ vazifasini bajargan.
Mavlono Ismatulloh 1503-yilda Samarqandda tavallud topgan. Uning otasi Mavlono Mahmud ibn Neʼmatulloh boʻlgan. Mavlono Ismatulloh silsilasi Joʻyboriy xoʻjalarga borib taqaladi. Dastlabki taʼlimni u otasidan oladi va keyinchalik Samarqanddagi madrasada tahsil oladi. Nishopur, Balx shaharlariga sayohat qilib, naqshbandiya tariqati asoslarini, fors va arab tillarini oʻrganadi.
Sharafuddin Roqimiy asarida Mavlono Ismatulloh Xoja Orif Revgar Buxoriy avlodi ekanligi toʻgʻrisida yozgan.
Mavlono Ismatullohning fiqh va hadis ilmiga oid „Dar odobi tahorat“, „Najot ul-qori dar qavoid ul-Qur’on“, „Hoshiya bar shahri Aqoid“, „Hoshiya bar shahri Mullo“, fors tilida yozilgan „Zohiriy va botiniy bilimlar donishmandi“ kabi asarlari mavjud .
Uning „Risolai raʼsiya“, „Risolai husniya“, „Suol va javobi mas’alai gʻaribiya“, „Az azobi qabr to oxir“ kabi risolalari ham mavjud. Ushbu asarlarda qazo va qadar, rizo, shaxs, ajrim, jamiyat, ziddiyat, jon va dunyo va boshqa bir qator diniy masalalarni uchratish mumkin. Mavlono Ismatullohning ilmiy risolalari boshlanish qismi roboiy, gʻazal, pand, roboiy bilan boshlangan. Mavlono Ismatulloh 1601-yilda vafot etgan boʻlib, qabri Xoja Ahror Valiy qabrining oʻng tomonida joylashgan.
Sharafuddin Roqimiy shayx vafoti munosabati bilan fors tilida 23 baytdan iborat marsiyani yozadi. Qosim Shayx u haqida shunday yozgan: „Mavlono Ismatulloh validiylar va laduniy ilmlar sohibidir“.

## Manbalar

## Adabiyotlar

* 
*
Krasnoznamenskiy tumani (Kaliningrad)

**Krasnoznamenskiy tumani** – Rossiya Federatsiyasining Kaliningrad viloyatidagi maʼmuriy-hududiy birlik. Mahalliy oʻzini oʻzi boshqarishni tashkil etish doirasida 2022-yil 1-yanvargacha u Krasnoznamenskiy shahar okrugiga, 2022-yil 1-yanvardan Krasnoznamenskiy munitsipal okrugiga kiritilgan. Maʼmuriy markazi – Krasnoznamensk shahri.
## Geografiyasi
Maydoni 1280 km². Krasnoznamenskiy shimolda va sharqda Litva, janubda Nesterovskiy tumani, gʻarbda Nemanskiy tumani va janubi-gʻarbda viloyatning Gusevskiy tumani bilan chegaradosh. Qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yer maydoni 62,271 ming gektar. Viloyat hududining 1/4 qismini oʻrmonlar egallaydi. Munitsipalitet hududida 11737 kishi yashaydi, ulardan 3,4 ming nafari viloyat markazida – Krasnoznamensk shahriga toʻgʻri keladi. Viloyat hududida ushbu mintaqa uchun „Novo-Serebryanskoye“ va „Vostochno-Gorinskoye“ kabi boy neft konlari topilgan. Mintaqadan katta gaz quvuri oʻtadi va butun Kaliningrad viloyatining ehtiyojlarini qondiradi.
## Aholisi
Tuman aholisi 2021-yilga koʻra 11082 kishini tashkil qiladi.
### Urbanizatsiya
Shahar sharoitida (Krasnoznamensk shahri) okrug aholisining 30,85%i yashaydi.
## Tarixi
Zamonaviy Krasnoznamenskiy tumani (shahar okrugi) qadimgi Prussiyaning ikkita tarixiy mintaqasi – Nadroviya (tumanning janubi-gʻarbiy qismi, 2000-yilga qadar Krasnoznamensk – Nesterov mintaqaviy avtomagistrali tomonidan okrugning janubiy chegarasidan chegaralangan. Instruch daryosi bilan kesishadi, keyin uning oqimi tumanning gʻarbiy chegarasigacha boradi) va Skaloviya (tumanning shimoli-sharqiy qismi) hududida joylashgan. Tuman 1946-yil 7-aprelda Königsberg viloyatining bir qismi sifatida Pilkallenskiy sifatida tashkil etilgan. 1946-yil 7-sentyabrda uning nomi Kaliningrad viloyatining Krasnoznamenskiy tumani deb oʻzgartirildi. 2004-yilda munitsipalitet okrugi shahar okrugiga aylantirildi. 2008-yilda shahar okrugi munitsipal tumanga aylantirildi. 2016-yilda munitsipal tuman yana shahar okrugiga aylantirildi. 2022-yilda shahar okrugi qayta munitsipal okrugiga aylantirildi.
### Aholi punktlari
2016-yil 1-yanvargacha Krasnoznamenskiy munitsipal okrugi hududida bitta shahar va uchta qishloq aholi punkti mavjud edi:

Qishloq aholi punktlari:
* Alekseevskiy;
* Vesnovskiy;
* Dobrovolskiy.
1 ta viloyat ahamiyatiga ega shahar:
* Krasnoznamensk
Krasnoznamenskiy okrugi 55 ta aholi punktini oʻz ichiga oladi.
## Mahalliy hukumat
Tuman rahbari:
* Makarov Viktor Georgievich
Adminstratsiya boshliqlari:
* Chubarev Dmitriy Anatolievich
## Madaniyati
Krasnoznamenskiy tumanida tarixiy va madaniy yodgorliklarga kiritilgan 17 ta obyekt, 4 ta arxeologik yodgorlik, 4 ta 2-jahon urushida halok boʻlgan askarlarning ommaviy qabrlari, F. S. Antipenkovga bagʻishlangan memorial kompleks mavjud.
## Manbalar
Polessk

**Polessk** (1946-yilgacha *Labiau*, nemischa: *Labiau*) – Rossiyaning Kaliningrad viloyatidagi shahar, Polesskiy tumanining maʼmuriy markazi.

Aholisi – 6926 kishi.

Shahar Kaliningraddan 46 km shimoli-sharqda, Deyma daryosining chap qirgʻogʻida joylashgan boʻlib, u boshqa daryo va kanallar bilan Pregolya daryosini Neman daryosi bilan bogʻlaydi.

## Tarixi
Polessk birinchi marta 1249-yilda Labagov nomi bilan tilga olingan. Bu nom Prussiya lahjasida -ov qoʻshimchasi bilan „yaxshi“ yoki Laba (Deimaning sobiq nomi) daryosining nomidan olingan. 1642-yil 28-iyundan boshlab shahar hisoblangan.

1885-yilda Labiau 4744 nafar aholiga ega edi, ularning aksariyati lyuteranlar (29 katolik va 92 yahudiy).

1930-yilga kelib shaharda 5411 kishi yashagan, pivo zavodi va boshqa korxonalar faoliyat yuritgan.

1945-yildan SSSR (RSFSR) tarkibiga kiradi. 1946-yilda u Sharqiy Prussiya operatsiyasi paytida halok boʻlgan qoʻmondonlardan biri, Sovet Ittifoqi Qahramoni, gvardiya polkovnigi Sergey Ivanovich Polesskiy sharafiga Polessk deb oʻzgartirilgan. Boshqa maʼlumotlarga koʻra, 1946-yilda nomi oʻzgartirilganda, u oʻzining keng oʻrmonlari va ov joylari tufayli shunday nomlangan.

## Aholisi
2020-yilgi Butunrossiya aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, shahar aholisi soni boʻyicha Rossiya Federatsiyasidagi 1119 shahar ichida 1022-oʻrinni egallagan. 1989-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Polesskda 6859 kishi, shu jumladan, 3314 erkak va 3545 ayol istiqomat qilgan.

## Iqtisodiyoti
Polesskiy baliq konserva zavodi OAJ, Promkorm YoAJ, Kirovskiy pishloq zavodi OAJ va Zalesovskiy pishloq zavodi OAJ mavjud.

## Manbalar

## Havolalar
* Polesskiy kulturno-dosugoviy sentr
Artur Adams

**Artur Aleksandrovich Adams** (1885–1969) Sovet harbiy razvedkachisi, Rossiya Federatsiyasi Qahramoni (17.06.1999). Sovet Armiyasining muhandis-polkovnigi.

### Tarjimai holi
Artur Adams 1885-yil 25-oktyabrda Shvetsiyaning Eskilstuna shahrida tavallud topgan. Otasi shved, un tegirmoni muhandisi boʻlgan. Onasi yahudiy boʻlib, Sankt-Peterburgda tugʻilgan va oʻqituvchi boʻlib ishlagan. 1891-yilda Adamsning otasi vafot etdi, shu sababli onasi va bolalari Rossiyaga qaytishga majbur boʻlishdi. Adamsning onasi 1895-yilda vafot etdi. Uning katta akalari Sankt-Peterburgga joʻnab ketishdi va Artur 1898-yilgacha Novgorod viloyati, Chudovo qishlogʻida onasining qarindoshlari bilan yashadi. Adams 1899-yilda Kronshtadtdagi Boltiq flotining konlar sinflaridagi dengiz mexanikasi maktabiga oʻqishga kirib, 1903-yilda tugatdi. Maktabda oʻqiyotganda, RSDLP shahar tashkiloti bilan bogʻliq yashirin toʻgaraklar aʼzosi boʻlib, talabalar oʻrtasida varaqalar va sotsialistik adabiyotlarni tarqatdi.

Adams maktabni tugatgach, Mykolaivdagi kemasozlik zavodining kon ustaxonalarida amaliyot oʻtagan. Shaharga kelib, darhol RSDLP zavod tashkilotiga murojaat qildi. Tez orada zavodda ish tashlash boʻlib oʻtdi, shu sababli Adams zavodga qabul qilinmadi. Shundan soʻng Xersonga bordi va aloqa ustaxonalariga ishga kirdi. 1903-yil iyuldan Dnepr ogʻzini tozalash uchun port qurilishida ishladi. Adams 1904-yil avgust oyida politsiya tomonidan ishchilar oʻrtasida inqilobiy targʻibot uchun hibsga olingan. 1905-yil 10-sentyabrda abadiy surgunga hukm qilindi, ammo sudlanuvchining voyaga yetmaganligini hisobga olib, sud uni olti yillik qamoq jazosiga almashtirdi. 1905-yil 21-oktyabrda amnistiyaga binoan ozod qilindi va ikki oydan keyin Olonetsga surgun qilindi. Adams u yerdan qochib Odessaga yetib keldi va yana bir bor hibsga olindi. U ikkinchi marta Yakut viloyatiga deportatsiya qilindi, lekin yana qochib ketdi va bir muncha vaqt Sankt-Peterburgda yashirincha yashab, Finlandiyaga koʻchib oʻtdi.

### Manbalar
Farxat Soyibov

**Farxat Soyibov** (1957-yil 2-yanvar; Buxoro viloyati, Jondor tumani) — Oʻzbekiston qahramoni, „Mehnat shuhrati“ ordeni sohibi.

## Tarjimai holi
Farxat Soyibov 1957-yil 2-yanvar  kuni Buxoro viloyatining Jondor tumanida tugʻilgan. 1985-yilda Toshkent politexnika institutini tamomlagan. 1974-yilda Navoiy kon-metallurgiya kombinatida ish boshlagan. 1975—1989-yillarda Markaziy kon boshqarmasi 2-gidrometallurgiya zavodi qurilish sexida nasos qurilmalari mashinisti, katta usta, usta-texnolog, quyultirish boʻlinmasi boshligʻi lavozimlarida ishlagan. 2009—2015-yillar oraligʻida shu kombinatning Shimoliy kon boshqarmasi 3-gidrometallurgiya zavodida masʼul lavozimlarda faoliyat yuritgan. Soyibov 1989-yildan 1992-yilgacha Zarafshon shahri rahbariyatida faoliyat yuritgan. Keyingi 2 yilda 2-gidrometallurgiya zavodi quyultirish sexida texnolog-sex va 1994—1995-yilddarda „Zarafshon-Nyumont“ Oʻzbekiston-Amerika qoʻshma korxonasi moddiy taʼminot boʻlimi boshligʻi boʻlgan.

## Mukofotlari
*„Mehnat shuhrati“ ordeni (2003-yil)
*Oʻzbekiston qahramoni (2008-yil)

## Manbalar

## Adabiyotlar
Sevgi tunneli

**Sevgi tuneli** –(ukra. Tunnel kohannya) – mahalliy ahamiyatga ega tabiiy yodgorlik. U Ukrainaning Rovno viloyatining Rovno tumanidagi Klevan qishlogʻi yaqinida, Klevandan Orjev qishlogʻiga olib boradigan temir yoʻl uchastkasida joylashgan.

Bu botanika hodisasi – oʻrmon hududidagi yashil tunnel uzunligi taxminan 4&nbsp;km boʻlib, u bir-biri bilan oʻzaro bogʻlangan chakalakzor va butalar tomonidan yaratilgan va aniq kamar shaklidagi zich tunnel hosil qiladi. Sanoat poyezdi ushbu yoʻnalish boʻylab kuniga uch marta oʻtadi.Tunnel sayyohlar va juftliklar uchun ziyoratgoh hisoblanadi. Sayyohlik afsonasi bor, agar tunneldan oʻtayotgan sevishgan er-xotin tilak bildirsa, bu orzu amalga oshadi. Baʼzi yangi turmush qurganlar bu erga oʻzlarining his-tuygʻularini ifodalovchi gullar ekishadi.2013-yil noyabr oyi boshida OAVda tunnel boʻylab shaxmat taxtasi tartibida 700 metr uzunlikdagi daraxtlar profilaktika qilingani haqida xabarlar paydo boʻldi, prokuratura va Davlat ekologiya inspeksiyasi yetkazilgan zarar koʻlamini baholadi. Kesish natijasida „Sevgi tunneli“ vayron boʻlgan deb taxmin qilingan. Yaponiyalik rejissyor Akiyoshi Imazaki 2014-yilda „Klevan: Sevgi tuneli“ romantik dramasini suratga olgan. Film ilk bor 2014-yil 23-noyabrda Xanoy xalqaro kinofestivalida namoyish etilgan, biroq premyerasi 2015-yilda boʻlib oʻtishi rejalashtirilgan. Rasmning syujeti tunnel bilan bevosita bogʻliq.

## Manbalar
Elaine Dundy

**Elaine Rita Dundy** (née Brimberg; 1921-yil 1-avgust – 2008-yil 1-may) – amerikalik yozuvchi, biograf, jurnalist, aktrisa va dramaturg.

## Tarjimai holi
U New York shahrida Elaine Rita Brimbergda tugʻilgan. Elainening otasi polshalik yahudiy muhojir Samuel Brimberg boʻlib ofis mebellarini ishlab chiqaruvchi boʻlgan. Onasi latviyalik yahudiy edi. U multimillioner ishlab chiqaruvchi va ixtirochining qizi boʻlgan. Dundy uchta opa-singildan biri. Opasi Shirley Clarke, mustaqil kinorejissyor. Dundy Park Avenue uyida ulgʻaygan. U yerda gubernator tomonidan taʼlim olgan, lekin oxir-oqibat oʻrta maktabda oʻqishga majbur boʻlgan. Elainening maktab davridagi yigiti Terry dramaturg Maksvell Andersonning oʻgʻli boʻlgan. Keyinchalik ular yana uchrashishdi va turmush qurishdi. Otasi Dundyni New Yorkda uyda yashashini taʼkidlagan, ammo u oylik maoshi unga Parijda qisqa vaqt yashashi uchun yetishini oʻylab uydan chiqib ketadi. Ikkinchi jahon urushi oxirida Elaine Yevropaga sayohat qilib, dastlab Parijda (Fransiya) yashab, fransuz filmlarini dublyaj qiladi, keyin Londonga joylashadi va u yerda BBC radiosi spektaklida ishtirok etadi. 1950-yilda teatr tanqidchisi Kenneth Tynan bilan uchrasha boshlaydi va ikki hafta oʻtgach, birga yashashga qaror qilishadi. Ular 1951-yil 25-yanvarda turmush qurishdi, soʻng ularning Tracy (1952-yil 12-mayda tugʻilgan, London) ismli qizi dunyoga keldi. Qizaloq ulgʻaygach London va Gollivud teatr-kino elitasining bir qismiga aylandi.

## Faoliyati

Dundyning aktrisa sifatdagi rollari orasida 1953-yilda „Douglas Fairbanks, Jr. Presents“ teleserialining „The Scream“ epizodi va BBC-TV-ning „Dinner at Eight“ koʻrsatuvida xizmatchi obrazlari bor edi. Dundy Lyuksemburg radiosining Orson Welles rejissyorligidagi Garri Lim dramalarida turli rollarni ijro etdi. 1955-yilda Dundy va Tynan Britaniyaning ITV tijorat tarmogʻi pudratchisi Associated-Rediffusion uchun suratga olingan „Orson Welles bilan dunyo boʻylab“ hujjatli filmida ham epizod sifatida ekran oldida paydo boʻldi.

## Asarlari
Dundy 1958-yilda Parijdagi tajribalariga asoslanib, oʻzining birinchi „Dud Avocado“ romanini nashr etdi. Kitob eng koʻp sotilgan kitoblar roʻyxatining yuqori pogʻonasidan oʻrin oldi.
## Shaxsiy hayoti
Elaine 1986-yilgacha Londonda uyini saqlab qoldi. Keyin qizining yonida boʻlish uchun Los Angelesga koʻchib oʻtadi. Oʻshanda qizi Treysi kostyumlar dizayneri edi; u kinorejissyor Jim McBridedga turmushga chiqqan.
Elainening 1964-yilda yozgan „The Old Man and Me“ romani 2005-yilda feministik nashriyot kompaniyasi Virago Press tomonidan qayta nashr etilgan va oʻsha yili Dundy Daphne du Maurierning 1932-yilda yozgan „I’ll Never Be Young Again“ romanining Viragoning qayta nashri uchun kirish soʻzini yozgan.

## Manbalar

*
Berna Laçin

**Berna Laçin**(1970-yil 20-avgustda tugʻilgan) – turk aktrisasi va teleboshlovchi.

Istanbul Davlat Konservatoriyasi teatrshunoslik fakultetini tamomlagan. Laçin *Gökkuşağı*, *Böyle mi Olacaktı*, *Ateş Dansı*, *Evdeki Yabancı*, va *[[Belalı Baldız]]* kabi turli seriallarda suratga tushgan.Shuningdek Laçin vaqti-vaqti bilan ATV telekanalida „Her Şey“ kabi kundalik dasturlarda ham suratga tushgan.
## Filmografiya

## Teatr
* *Dekorator* : Donald Cherchill – Tiyatro Marti – 2014
* *Turbulentlikdagi juftlik* : Erik Assous – Tiyatro Istanbul – 2007
* *Ikkinchi boʻlim* : Nil Simon – Tiyatro Istanbul – 1997
* *La Pelle* : Kurzio Malaparte – Istanbul shahar teatri
* *Teope* : Çoşkun Büktel – Istanbul shahar teatri
* *Gözlerimi Kaparim Vazifemi Yaparim* : Haldun Taner – Istanbul shahar teatri
* *Aile Şerefi*
## Havolalar

* 
* 
## Manbalar
Aleksandr Aksyonov

**Aleksandr Aleksandrovich Aksyonov** (1984-yil, Saratov – 2022-yil 17-sentyabr, Volnovaxa yaqinida, Donetsk viloyati, Ukraina) – Rossiya harbiy xizmatchisi, podpolkovnik, 11-Qizil bayroqli havo kuchlari va havo mudofaasi armiyasining 18-chi armiya aviatsiya brigadasi qoʻmondoni oʻrinbosari. Rossiya Federatsiyasi Qahramoni (2022-yil).

## Hayoti
Aleksandr Aleksandrovich Aksyonov 1984-yilda harbiy oilada tugʻilgan.

Rossiyaning Ukrainaga bostirib kirishida qatnashgan. 2022-yil 17-sentyabrda Aksyonov boshqargan Ka-52 vertolyoti Ukrainaning Donetsk viloyati Volnovaxa yaqinida urib tushirildi. Aksyonov va uning navigatori vafot etdi. 2022-yil 27-sentyabrda Saratovdagi Yelshanskoye qabristoniga dafn etilgan.

## Mukofotlari

* Rossiya Qahramoni (2022-yil 14-noyabr; vafotidan keyin);
* Saratov shahrining faxriy fuqarosi (2023-yil 28-iyul; vafotidan keyin).

## Manbalar
George Mosson

**George Mosson** (, 1851-yil 2-fevral, Aix-en-Provence – 1933-yil 3-sentyabr, Berlin) – kelib chiqishi fransuz boʻlgan nemis rassomi. Asosan gulli natyurmortlar, shuningdek, peyzaj va portretlari bilan mashhur boʻlgan.

## Biografiyasi
Mosson 1851-yil 2-fevralda Fransiya janubidagi Aix-en-Provence shahrida tugʻilgan. Rassom 14 yoshida, yaʼni 1865-yilda Berlinga keladi va u yerda maktabdagi taʼlimini tugatgan. Uning rassomchilikdagi taʼlimi dastlab Berlin akademiyasida Carl Steffeck va Hermann Freese murabbiyligida boshlangan, keyinroq Veymar sanʼat maktabiga oʻqishga kiradi. 1884-yildan boshlab Mosson Berlinda oʻz koʻrgazmalarini oʻtkazgan.

1933-yil 3-sentyabrda Mosson Berlinda vafot etgan. Nemis rassomlari uyushmasi aʼzosi.

## Galereya

File:George Mosson Tulpenvase 1912.png|Tulpenvase (1912)
File:George Mosson Maerkische Landschaft 1915.jpg|Märkische Landschaft (1915)
File:George Mosson Stillleben Sommerastern 1919.jpg|Stillleben Sommerastern (1919)
File:George Mosson Stillleben Amaryllis 1928.jpg|Stillleben Amaryllis (1928)
File:George Mosson Rosenvase 1932.jpg|Rosenvase (1932)


## Manbalar

## Adabiyotlar
* Rudolf Pfefferkorn: *Die Berliner Secession: Eine Epoche Deutscher Kunstgeschichte.* Haude & Spenersche Verlagsbuchhandlung, Berlin 1972; ISBN 3-7759-0150-7
Zafer Algöz

**Zafer Algöz** (1961-yil 30-avgustda tugʻilgan) – Turk aktyori, *[[Salkım Hanımın Taneleri]]* (1999) , *[[A.R.O.G]]* (2008) va *[[Yahşi Batı]]* (2010) filmlaridagi oʻynagan roli bilan tanilgan.

## Biografiya
1975-yilda Bursa Davlat teatrida oʻtkazilgan aktyorlik darslariga bora boshlagan. 1980-yilda Anqara Davlat Konservatoriyasi Teatr boʻlimiga oʻqishga kirdi, 1985-yilda u terni tugatdi. Shu yilni oʻzida Bursa Davlat teatrida aktyorlik faoliyatini boshlagan.
1989 yilda Algoz Istanbul davlat teatriga tayinlandi. U bir nechta rollarni ijro etgan. Shuningdek, u koʻplab filmlar va telekoʻrsatuvlarda rol oʻynagan. Hozirda Istanbul davlat teatrida ishlaydi. 1989 yilda Algoz Istanbul davlat teatriga tayinlandi. U bir nechta rollarni ijro etgan. Shuningdek, u koʻplab filmlar va telekoʻrsatuvlarda rol oʻynagan. Hozirda Istanbul davlat teatrida ishlaydi. Algöz 1989-yilda Istanbul davlat teatriga tayinlandi.

## Teatr
* *[[Hamlet]]*, William Shakespeare – Istanbul State Tiyatrosu
* *[[Amadeus (play)|Amadeus]]*, Peter Shaffer – 
* *[[Macbeth]]*, William Shakespeare – Istanbul davlat teatri
* *[[God of Carnage]]*, Yasmina Reza – Istanbul davlat teatri
* *[[Long Live Comedy]]*, Anton Chekhov – Istanbul davlat teatri
* *[[Black comedy]]*, Peter Shaffer – Istanbul davlat teatri
* *[[The Resistible Rise of Arturo Ui]]*, Bertolt Brecht – Istanbul
* *[[Münasebetsiz]]*, Francis Veber – Donkişot Tiyatro
* *[[Ay Işığında Şamata]]*, Haldun Taner – Istanbul davlat teatri
* *[[Yaşar Ne Yaşar Ne Yaşamaz]]*, Aziz Nesin – Istanbul davlat teatri
* *[[Babaanem Yüz Yaşında]]* (*La nona*), Roberto Cossa

## Filmografiya
Zafer Algöz quyidagi filmlar va teleseriallarda suratga tushgan:

**Filmlar:**

**Televizion seriallar:**

## Mukofotlari
* 10-chi Lions teatr mukofoti, 2010 yil, *Eng yaxshi komediya aktyori*, God of Carnage

## Yana qarang
* 

## Manbalar
Vanity Fair

***Vanity Fair*** (loogtipi jurnal nomining katta harflar bilan yozilishidan yasalgan) — Amerika Qoʻshma Shtatlarida Condé Nast tomonidan nashr etiladigan madaniyat, moda sohasiga oid maqolalar chop etiladigan Amerika oylik jurnali.

Vanity Fairning birinchi versiyasi 1913-yildan 1936-yilgacha nashr etilgan. Jurnal 1983-yilda Conde Nast boshqaruvni qoʻlga kiritgandan soʻng qayta tiklandi va hozirda jurnal beshta xalqaro nashrni oʻz ichiga oladi. Radhika Jones 2018-yildan beri jurnal bosh muharriri sifatida ishlab kelmoqda. Vanity Fair chop etgan mashhurlarning suratlari va vaqti-vaqti bilan chop etgan tasvirlari atrofidagi bahs-munozaralari bilan tanilgan. Bundan tashqari, nashr oʻzining shijoat bilan yozilan maqolalari va ijtimoiy sharhlari bilan mashhur.

## Manbalar

## Havolalar

* ''Vanity Fair'' bosh sahifasi
Kathy Acker

**Kathy Acker** (1947-yil 18-aprel – 1997-yil 30-noyabr) amerikalik romannavis, dramaturg, va yozuvchi boʻlib, bolalikdagi travmaga bagʻishlangan oʻziga xos asarlari bilan tanilgan. Unga fransuz tanqidiy nazariyasi, tasavvuf, pornografiya, hamda klassik adabiyot katta taʼsir oʻtkazgan.

## Biografiyasi
### Bolalik va yoshlik yillari
Uning oilasi badavlat boʻlib,
madaniy jihatdan kelib chiqishi nemis-yahudiy boʻlsa-da, dini yahudiy emas edi. Uning otasi tomonidan buvisi Florens Vayl avstriyalik yahudiy boʻlib, erining qoʻlqop tikish biznesidan kichik boylik meros qilib olgan. Ackerning bobosi va buvisi Birinchi jahon urushi oldidan Elzas-Lotaringiyadan siyosiy surgun qilingan.

## Taʼlimi
Acker *Upper East Side*dagi qizlar uchun xususiy maktab – Birch Wathen Lenox maktabida oʻqidi. Brandeis universitetida klassikani oʻrgandi. 1966-yilda u Robert Ackerga turmushga chiqdi va uning familiyasini oldi. Robert Acker polsha-yahudiy muhojirlarining oʻgʻli edi. Uning onasi va oʻgay otasi oʻgʻlini badavlat insonga uylanishini xohlashgan edi va ularning nikohi uzoq davom etadi deb oʻylashmagan.
Kathy roman yozishga qiziqib qoladi va turmush oʻrtogʻi Robert bilan Kaliforniya universitetiga, San-Diegoga oʻqishga keladi, u yerda David Antin, Eleanor Antin va Jerome Rothenberg kabi ustozlardan tahsil oladi. U 1968-yilda bakalavr darajasini olgach, Nyu-Yorkka koʻchib oʻtadi. Nyu-York shahar kollejida yunon tiliga ixtisoslashgan klassika boʻyicha ikki yillik aspiranturada tahsil oladi, ammo aspirantura diplomini ololmadi. Nyu-Yorkdagi faoliyati davomida u kotib va porno ijrochi sifatida ishlagan.
## Oxirgi yillari va vafoti
1996-yil aprel oyida Ackerga ko'krak bezi saratoni tashxisi qoʻyildi. 1997-yil yanvar oyida u Guardian gazetasining „Kasallik sovgʻasi“ („The Gift of Disease“) maqolasida anʼanaviy tibbiyotga boʻlgan ishonchini yoʻqotganligi haqida yozgan.
Oradan bir yarim yil oʻtgach, Acker 1997-yil 30-noyabrda 50 yoshida Tijuana saraton klinikasida saraton kasalligining asoratlari tufayli vafot etdi

## Manbalar
Avangard (gipertovushli uchuvchi vosita)

**Avangard** (; Ilgari **Objekt 4202**, **Yu-71** va **Yu-74** nomlari bilan tanilgan) Rossiyaning gipertovushli uchuvchi vositasi hisoblanadi (HGV). U ham yadroviy ham oddiy kallaklarni nishongacha yetkazib bera oladi.

## Tarixi
Vladimir Putinning soʻzlariga koʻra, AQShning 2002-yildagi ABM shartnomasidan chiqishi Rossiyani gipertovushli qurollarni ishlab chiqarishni boshlashga majbur qildi: „Biz AQShning strategik raketaga qarshi mudofaa tizimini joylashtirganiga javoban ushbu gipertovushli qurollarni yaratishga majbur boʻldik“ degan. 2007-yilda AQShning Yevropada ballistik raketalarga qarshi mudofaa tizimini joylashtirish rejalari haqida soʻralganda, Putin „Rossiya gipertovush tezligida uchadigan hamda balandlik va traektoriyani ham oʻzgartirishga qodir boʻlgan mutlaqo boshqa turdagi strategik qurol tizimlarini ishlab chiqayotganini“ taʼkidlagan.

*Avangard* (oʻsha paytlari Yu-71 va Yu-74 deb nomlangan) 2015-yil fevralidan 2016-yil iyunigacha Orenburg viloyati Dombarovskiy aviabazasida sinovlardan oʻtkazilgan.

2016-yil oktyabr oyida Dombarovskiy havo bazasidan uchirilgan R-36M2 ogʻir ICBM yordamida navbatdagi parvoz sinovi oʻtkazilgan va Kura raketa sinov poligonidagi nishonni muvaffaqiyatli urgan.

2018-yil 1-mart kuni Rossiya Prezidenti Vladimir Putin Moskvada Federal Majlisga prezidentlik murojaatida qurolni sinovdan oʻtkazish tugallanganini va u seriyali ishlab chiqarishga oʻtganini maʼlum qilgan. Buni Strategik Raketa Kuchlari qoʻmondoni, general-polkovnik  ham tasdiqlagan.

Rossiya Mudofaa vazirligi matbuot xizmati/ TASS xabariga koʻra, 2019-yilning 24–26-noyabr kunlari Yangi START shartnomasi tartib-qoidalariga muvofiq, gipertovushli uchuvchi vositaga ega *"Avangard"* raketa tizimi AQSh inspeksiya guruhiga namoyish etilgan. 2019-yil 27-dekabrda *Avangard* HGV bilan qurollangan birinchi raketa polki rasman jangovar xizmatga kirishgan.

2020-yil 19-sentabrda „Mashinostroyenia“ NPOning fan boʻyicha maslahatchisi Gerbert Efremov „*Avangard“* ni rivojlanishiga qoʻshgan xissasi uchun Avliyo Endryu ordeni bilan taqdirlangan.

## Dizayni
Avangart anʼanaviy ballistik raketalardan pastroq balandliklarda manevr qilish va harakat qilish qobiliyati bilan farq qiladi. Manevrlik va yuqori tezlikning kombinatsiyasi anʼanaviy raketalarga qarshi mudofaa tizimlari uchun jiddiy qiyinchiliklar tugʻdiradi.

Janeʼs (harbiy, milliy xavfsizlik, aerokosmik va transport mavzulariga ixtisoslashgan global ochiq manba razvedkasi) tomonidan ochiq manba tahliliga koʻra, *Avangard* mustaqil harakatlanish tizimiga ega boʻlmagan raketa tizimidir.

Avangardning yuqori tezligi unga yengilroq subsonik qanotli raketalarga qaraganda ancha yaxshi nishonga borish xususiyatlarini beradi. Avangardning ogʻirligi 2000 kgga yaqin va 20-27 Mach tezlikda harakatlanadi, bu esa kinetik energiyada 21 tonna TNT ekvivalentini hosil qiladi.
 

## Manbalar
Children Believe

**Children Believe** – 2019-yil oktyabr oyida ishga tushirilgan boʻlib, uning nomi Kanadadagi Xristian bolalar jamgʻarmasiga oʻzgartirildi. Kanadada tashkil etilgan jamgʻarma rivojlanayotgan mamlakatlardagi bolalar, olilar va jamiyat hayotini rivojlantirishni maqsad qilgan va bu maqsadni amalga oshirish uchun jamgʻarma beshta asosiy yoʻnalishini belgilab oldi: salomatlik va ovqatlanish; taʼlim; suv, sanitariya va gigiena; jamoat tashkilotlarini mustahkamlash; va barqaror turmush tarzini rivojlantirish. Bolalar hayotini rivojlantirishga yoʻnaltirilgan 12 ta xalqaro tashkilotlardan biri hisoblangan ChildFund Alliance tashkilotiga CHildren Believe xayriya jamgʻarmasi aʼzo boʻldi.
 
## Matbuot kotiblari va elchilari
*Children Believe* jamg'armasi jamoat arboblari bilan hamkorlik qilish ularning ishlari uchun elchi vazifasini bajarishiga ishonishdi. *Children Believe* jamg'armasining elchilari Kanada jamoatchiligining xayriya ishlari bo'yicha xabardor qilish orqali o'z  jamg'armasiga ega bo'ldi.  Hozirda jamg'arma bolalar sporti boshlovchisi James Duthie, sport boshlovchisi Rachel Bonetta va radio boshlovchisi Sharon Caddy bilan faoliyat olib bormoqdi.  Xayriya fondining  Burkina Faso, Efiopiya, Gana, Hindiston, Nikaragua va Paragvayda  o'z vakolatxonalariga ega.

## Qabul
Children Believe xayriya fondi 2015-yilda MoneySense tomonidan Kanadadagi eng yaxshi 100 xayriya tashkilotlari roʻyxatida umumiy A− baho bilan baholandi. Ular Financial Post tomonidan 2014-yilda Kanadaning eng yaxshi 25 xayriya tashkilotidan biri sifatida tanlandi va B+ bahosi bilan baxolandi.

= Havolalar =
* Children Believe Official Website

## Manbalar
Park Min Young

**Park Min Young** (koreyscha:박민영; 1986-yil 4-martda tugʻilgan) – Janubiy Koreyalik aktrisa. Uning boʻyi 1.64 metr va vazni taxminan 41&nbsp;kg. Park „Sungkyunkwan Scandal“(2010) tarixiy sarguzasht dramasidagi roli orqali mashhurlikka erishgan. Shundan soʻng u „City Hunter“ (2011), „Glory Jane“ (2011), „Doctor Jin“(2012), „A New Leaf“(2014), „Healer“(2014–2015), „Remember“ (2015–2016), „Queen for Seven Days“(2017), „Whatʼs Wrong with Secretary Kim“(2018), „Her Private Life“(2019), „When the Weather Is Fine“(2020), „Forecasting Love and Weather“(2022) va „Love in Contract“(2022) kabi teleseriallarida rol oʻynagan.
## Hayoti

Park Min Young 1986-yilning 4-martida Seoulda oddiy koreys oilasida tugʻilgan. Park Min Young oʻrta maktabda oʻqiyotgan davrlarida XALQARO almashinuv talabasi sifatida AQShda tahsil olgan. 2013-yilning fevral oyida Park Seouldagi Dongguk universitetini teatr mutaxassisligi boʻyicha tamomlagan.
## Faoliyati
Park Min Young 2005-yilda SK Telecom reklama roligida oʻzining koʻngilochar debyutini qilgan. Oʻzining aktyorlik faoliyatini bir yildan soʻng 2006-yilda „High Kick sitcom“ida boshlagan. U televideniya dramalarda „I Am Sam“(2007) filmidagi taniqli gangsterning yagona qizi rolini oʻynagan. „Ja Myung Go“(2009) dramasida yovuz malika rolini hamda „Running,Gu“(2010) filmida ikki marafon yuguruvchisi oʻrtasida qolgan qizni oʻynagan.2008-yilda esa BigBang guruhning *Haru Haru* qoʻshigʻida G-Dragonning sevgilisi rolini ijro etgan. Shuningdek, 2010-2017-yillarda Park Min Young koʻplab dramalarda rol ijro qiladi.

2018-yilda esa Park oʻzining birinchi romantik komediya dramasida Pak Seo Jun bilan birga „Whatʼs Wrong with Secretary Kim“ serialida rol ijro etgan va bu rol Parkning mashhurligini oshirdi. 2019-yilda Park Kim Chje Vuk bilan birga oʻzining ikkinchi romantik komediyali dramasi „Her Private Life“da rol oʻynaydi. 2020-yilda esa Seo Kang-Jun bilan birga JTBC telekanalining „Weather is Fine“ ishqiy dramasida rol oʻynagan. 2021-yilning 29-dekabrida Parkning „Namoo Actors“ agentligi bilan shartnomasini uzaytirmaslikka qaror qilganidan keyin u bu agentlik bilan shartnomasi oʻz nihoyasiga yetgani eʼlon qilgan. Oradan bir kun oʻtgach, „Hook Entertainment“ bilan shartnoma imzolagani eʼlon qilgan.
## Manbalar
Maksim Apletalin

**Maksim Sergeyevich Apletalin** (1987-yil 17-fevral – 2022-yil 27-noyabr) – rossiyalik harbiy xizmatchi, mayor, 25-alohida maxsus kuchlar polkining maxsus kuchlar batalyoni razvedka kompaniyasi komandiri. Rossiyaning Ukrainaga bostirib kirishi ishtirokchisi. Rossiya Federatsiyasi Qahramoni (2022, vafotidan keyin).

## Hayoti
1987-yil 17-fevralda Volgograd viloyati, Voljskiy shahrida tugʻilgan.

Kollejni tugatgach, u maxsus kuchlarda xizmat qildi. Rossiya harbiylarining Suriyadagi xalqaro terroristik guruhlarga qarshi operatsiyasi ishtirokchisi. Apletalin 25-alohida maxsus kuchlar polkining maxsus kuchlar batalyonining razvedka kompaniyasi komandiri boʻlib xizmat qilgan.

Maksim Apletalin 2022-yil 2-dekabrda Voljskiyda dafn etilgan.

2023-yil 30-martda Rossiya Prezidentining farmoni bilan mayor Maksim Apletalinga harbiy burchini bajarishda koʻrsatgan jasorati va qahramonligi uchun vafotidan keyin Rossiya Federatsiyasi Qahramoni unvoni bilan taqdirlandi.

## Manbalar
Cerro Largo departmenti

**Cerro Largo departamenti** (ispancha talaffuzi:*[ˈsero ˈlaɾɣo]*) – Urugvay davlatining 9 ta departamentidan biri. Poytaxti Melo shahri. Departament mamlakatning sharqiy qismida joylashgan. Shimoli-sharqda Braziliya bilan chegarasi Yaguaron daryosi hisoblansa, janubda Treinta y Tres departamenti, gʻarbda Durazno departamenti va shimoli-gʻarbda Negro daryosi orqali Tacuarembó hamda Rivera departamentlari bilan tashkil qilgan chegaralari mavjud.

## Tarixi
XVIII asrning oxiriga kelib bu hududlarda mahalliy aholidan tashqari, ispanlar va portugallar ham istiqomat qilgan. 1795-yilda ispan piyodalari kapitani Agustin de la Rosa portugal va hindlarning hujumlarini qaytarish uchun qal’a qurish maqsadida Melo shahriga asos solgan. 1816-yilda ushbu hudud portugallar tomonidan bosib olingan.
Shahardan 15 kilometr uzoqlikda joylashgan Posta del Chuy tarixiy mehmonxonasi va 1855-yilda Etcheverri tomonidan Chuy del Tacuarí daryosi ustida qurdirilgan tosh koʻprik mamlakatning eng mashhur tarixiy obyektlari hisoblanadi. Cerro Largo 1830-yilda tashkil etilgan Urugvayning dastlabki toʻqqizta departamentidan biridir. Keyinchalik departamentning katta bir qismida Treinta y Tres nomli yangi departament tashkil qilingan.

## Aholisi

2011-yilda roʻyxatga olingan statistik maʼlumotlariga koʻra, Cerro Largo departamentida 84,698 (41,050 erkak va 43,648 ayol) nafar aholi va 35,841 ta xonadon mavjud. Cerro Largo departamenting 5,936 nafar aholisi qishloqlarda yashaydi.

Departamentning 2010-yildagi demografik koʻrsatkichlari:

* Aholining oʻsish sur’ati: 0.571%
* Tugʻilish darajasi: 15.95 tugʻilish/1000 kishi
* Oʻlim darajasi: 8.64 oʻlim/1000 kishi
* Oʻrtacha yoshi: 32.1 (31.0 erkaklar, 33.0 ayollar)
* Tugʻilganda kutilayotgan umr koʻrish:
** Umumiy aholi uchun: 75.86 yosh
** Erkaklar uchun: 72.58 yosh
** Ayollar uchun: 79.04 yosh
* Bitta xonadonning oʻrtacha daromadi: oyiga 18,880 peso
* Aholi jon boshiga shahar daromadi: oyiga 7<801 peso

## Departament xaritasi

## Mashhur shaxslari
* Aparicio Saravia, 1904-yilda Masoller jangida vafot etgan taniqli partiya rahbari.
* Villanueva Saravia, mintaqaviy partiya rahbari.
* Rodolfo Nin Novoa, Urugvay vitse-prezidenti (2005—2010).

## Manbalar

## Havolalar
* Official site – Intendencia de Cerro Largo / Geography and demographics 
* Official site – Intendencia de Cerro Largo / History of the department
* INE map of Cerro Largo Department
* Nuestra Terra, Colección Los Departamentos, Vol.18 „Cerro Largo“
Bornholm jangi (1563)

**Bornholm jangi (1563) —** Shimoliy yetti yillik urush (1563 – 1570) davridagi ilk dengiz jangi hisoblanadi.

## Jang
Ushbu dengiz jangi 1563-yil 30-mayda Bornholm yaqinida boʻlib oʻtdi. Daniya eskadroni Jacob Brockenhuus(1521 – 1577) qoʻmondonligi ostidagi edi va 10 ta kemadan iborat boʻlgan. Shvetsiya eskadroni esa Yakob Bagge (1502 – 1577) qoʻmondonligi ostida va 19 ta kemadan iborat boʻlgan. Ikki flot Bornholm yaqinida bir-biriga duch kelishdi. Brockenhuus faqat uchta kemani jangga olib kirdi. Kemalarning nomlari *Gerkules* 81 (tugʻdor), *Gektor* 38 va *Xyort* 46 boʻlgan. Uch marta oʻq otilgan, oʻqlardan bir donasi shved kemasiga tegdi. Soʻngra Shvetsiyakuchlari juda tezlik bilan Daniya kemalarini qurshab oldi va ularga hujum qildi. 4 soatlik jangdan soʻng kemalarning uchchalasini ham qoʻlga oldi.

## Manbalar

## Adabiyotlar

* Sundberg, Ulf (1998) *Svenska krig 1521-1814* (Hjalmarson & Högberg) 
* Stiles, Andrina (1992) *Sweden and the Baltic, 1523 – 1721* (Hodder & Stoughton) 
* Frost, Robert I. (2000) *The Northern Wars, 1558-1721*(Longman, Harlow)
Torjok

**Torjok** – Rossiyaning Tver viloyatidagi shahar. Torjok tumanining maʼmuriy markazi viloyat ahamiyatiga ega boʻlgan shahar (okrug) hisoblanadi.

Torjok Rossiyaning janubiy viloyatlaridan Novgorod va Sankt-Peterburgga yaqin joylashgan yirik savdo shahri. XV asrning oʻrtalariga qadar Novgorod Respublikasining chegara shahri boʻlgan.

Shaharda XVII–XIX asrlarning meʼmoriy yodgorliklari, jumladan, turar-joy binolari, cherkovlar, Borisoglebskiy va Tirilish monastirlari saqlanib qolgan. Poligrafiya sanoati va yongʻinga qarshi uskunalar ishlab chiqarish rivojlangan. Aholisi 41 116 kishini tashkil etadi (2021-yil holatiga).

## Geografiyasi
Torjok Rossiyaning Yevropa qismida, Tverdan 63 km shimoli-gʻarbda, Valday togʻining etaklarida, Volganing chap irmogʻi boʻlgan Tvertsa daryosining ikkala qirgʻogʻida joylashgan. Shaharning maydoni 58,8 km². Dengiz sathidan oʻrtacha balandligi 165 m.

Tver Torjokdan 64 kilometr janubi-sharqda, Moskva esa 239 kilometr uzoqlikda joylashgan. Torjok temir yoʻl stantsiyasi Rjev, Lixoslavl va Soblagoga yoʻnalishlar kesishmasi bilan ulangan.

Torjok shahri Torjok tumanining markazi hisoblanadi.

Shahar Tvertsa daryosi kesib oʻtishi natijasida 2 qismga boʻlingan.

## Tarixi
Torjok Rossiyaning eng qadimgi shaharlaridan biri. Torjok nomining kelib chiqish davri aniq emas. Taxminlarga koʻra shaharga X-XI asrlar oxirida Novgorod savdogarlari tomonidan asos solingan. Buni arxeologik qazishmalar natijalari tasdiqlaydi.

## Aholisi
2020-yilgi Butunrossiya aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra shahar aholisi soni boʻyicha Rossiya Federatsiyasining 1119 ta shaharlari orasida 369-oʻrinda edi.

## Iqtisodiyoti
Elektronika sanoati rivojlangan. „Rossiya temir yoʻllari“ OAJ lokomotiv xoʻjaligi bosh boshqarmasining loyiha-qurilish byurosining filiali Torjokda joylashgan.

## Manbalar

## Havolalar
* Официальный сайт администрации Торжка
* Официальный Туристический портал города Торжка 
* Информационный портал города. Официальное СМИ
MetaMask

**MetaMask** – Ethereum kriptovalyutasi bilan oʻzaro ishlash uchun yaratilgan hamyon dasturi. Ushbu dastur foydalanuvchilarga brauzer extensioni yoki mobil ilova orqali Ethereum hamyonini ishlatish imkonini beradi.
MetaMask ilovasi asosan Etheruemga asoslangan dasturlar ishlab chiqaruvchi ConsenSys kompaniyasi tomonidan rivojlantirib borilgan.

## Dastur xususiyatlari
Ushbu ilova orqali foydalanuvchilar oʻz hisoblarining kalitlarini saqlashi va boshqarishi, tranzaksiyalarni koʻrishi, Ethereumga oid kriptovalyuta hamda tokenlarni yuborishi va qabul qilib olishi mumkin. Bundan tashqari, u hisoblarni markazlashmagan ilovalarga veb brauzer yoki mobil ilova orqali xavfsiz bogʻlay oladi.

Veb saytlar yoki markazlashmagan dasturlar veb saytlarga soʻrovlar yuboruvchi JavaScript kodi orqali foydalanuvchi hamyoniga bogʻlanishi mumkin .

Dastur eng yaxshi valyuta kursini topish uchun Ethereum tokenlarini almashinish xizmatini ham oʻz ichiga oladi. Bu xizmat MetaMask Swaps deb ataladi. Ushbu xizmatdan foydalinish orqali dastur xizmat haqqi sifatida tranzaksiyaning 0.875%ni oladi.

Bloombergning xabar berishicha, 2021-yilning Noyabr holatiga koʻra, MetaMask brauzer extensioni oylik qariyb 21 million faol foydalanuvchilarga ega boʻlgan.

## Tarixi
MetaMask 2016-yilda ConsenSys tomonidan yaratilgan. 2019-yilgacha MetaMask faqatgina Google Chrome va Firefox veb brauzerlari uchungina extension sifatida mavjud boʻlgan. Ilovaning kriptovalyuta foydalanuchilari orasida mashhur boʻlganiga qaramasdan, bir necha yil davomida rasmiy mobil ilovasi mavjud boʻlmagan. MetaMask nomi orqali yaratilgan zararli ilovalar koʻp yillar davomida Google kompaniyasining Chrome Web Store va Google Play platformalarini boshqarishda anchagina muammolarga sababchi boʻladi. 2020-yilda Google Play baʼzi bir sabablarga koʻra MetaMaskning rasmiy test rejimidagi ilovasini oʻchirib yuboradi.
2019-yilning boshida, MetaMask oʻzining mobil ilovasini yopiq test rejimi uchun yaratishni boshlaydi. Keyinchalik, 2020-yilda iOS va Android platformalari uchun yaratilgan ilovalar ommaga taqdim etiladi.
2020-yilning oktabr oyida, MetaMask Swaps xizmati brauzer extensionlariga qo'shiladi. 2021-yilning mart oyida esa ushbu xizmat mobil ilovalarda ham mavjud bo'ladi.

## Tanqid
Tanqidchilar MetaMaskning brauzer extensioni foydalanuvchilarning tranzaksiyalari manzillarini saqlashini asosiy kamchilik sifatida aytishgan.

MetaMask ayrim davlatlarda mavjud boʻlmagan blokcheyn node infrastruktura xizmatidan foydalanadi. Ushbu davlatlarda yashovchi foydalanuvchilar hamyonlariga kirish imkoni yoʻq ekanligini taʼkidlashgan. Bu esa MetaMask haqida salbiy fikrlar vujudga kelishiga olib keladi.
## Manbalar
Lanzarote aeroporti

**César Manrique-Lanzarote aeroporti**  (), qisqacha **Lanzarote aeroporti** va *Arrecife aeroporti* nomlari bilan tanilgan, Kanar orollaridagi Lanzarote oroliga xizmat koʻrsatadigan aeroport hisoblanadi. Aeroport San-Bartolomeda, orolning poytaxti Arrecifedan  janubi-gʻarbda joylashgan. Har yili yuz minglab sayyohlar Yevropa aeroportlaridan bu yerga parvoz qiladi, shuningdek, Ispaniyaning boshqa aeroportlariga ichki reyslar amalga oshiriladi. Aeroport 2018-yilda 7 327 019 yoʻlovchiga xizmat koʻrsatgan.

## Tarixi

### Dastlabki yillar

1930-yillarda orolni boshqa orollar hamda materik bilan bogʻlash, shuningdek, samolyotlarga yonilgʻi quyish punkti qurish zarurati tufayli aerodromga ehtiyoj tugʻildi. Natijada Llanos de Guasimetada aerodrom qurildi. Aeroportga qoʻngan birinchi samolyot 1941-yil 24-iyulda Junkers Ju 52 EC-DAM samolyoti edi. Keyin Ispaniya havo kuchlari mudofaa maqsadlarida doimiy aerodromga ehtiyoj sezdi va bu aerodrom Arrecifeda qurildi. 1946-yilda aeroport vaqtincha fuqarolik samolyotlarini qabul qildi. Mavjud obyektlarda rekonstruksiya ishlari olib borildi, uchish-qoʻnish yoʻlagi kengaytirildi va qoʻshimcha pandus maydoni ajratildi.

Boshqaruv markazi bilan birga yangi yoʻlovchi terminali qurildi va 1970-yil 3-martda xalqaro va mahalliy reyslar aeroportdan foydalana boshladi. Guacimeta terminalining markaziy qismida ispan rassomi César Manrique tomonidan yaratilgan *Lanzarote* nomli devoriy surat joylashgan edi.

### 1990-yillardan boshlab rivojlanishi
Aeroportdan foydalanuvchilar sonining koʻpayishi undagi obyektlarning yaxshilanishini talab qildi. Aeroportda qoʻshimcha saqlash punktlari bilan birgalikda 03/21 uchish-qoʻnish yoʻlagi uchun DME, ILS va VOR qurilmalari oʻrnatildi. Shuningdek, yangi uchish-qoʻnish yoʻlagi yoritgichlari va oʻt oʻchirish punkti foydalanishga topshirildi. 1999-yilda yiliga 6 million yoʻlovchiga xizmat koʻrsatadigan yangi yoʻlovchi terminali ochildi (1-terminal). Oʻshandan beri dastlabki yoʻlovchi terminali qayta tiklandi va endi orollararo parvozlar uchun foydalanilmoqda (2-terminal).

2002-yilda sayyohlar va mahalliy aholining orolning aviatsiya merosiga boʻlgan qiziqishiga ortidan Aena Guacimeta yoʻlovchi terminalidan aviatsiya muzeyi sifatida foydalanishga qaror qilindi. Muzey oroldagi aviatsiya tarixi haqida toʻliq va batafsil maʼlumot beradi. Muzeyda bir qator audio-vizual taqdimotlar mavjud.

Mahalliy rassom César Manrique qoldirgan merosga hurmat sifatida aeroportning rasmiy nomi 2019-yilda rassom tavalludining 100 yilligida oʻzgartirildi.

## Aviakompaniyalar va yoʻnalishlar
Lanzarote aeroportida quyidagi aviakompaniyalar tomonidan muntazam va charter reyslari amalga oshiriladi:

## Yer usti transporti
Lanzarote aeroportini orolning qolgan qismi bilan bogʻlaydigan toʻrtta avtobus yoʻnalishi mavjud. Aeroport 22 va 23 avtobus yoʻnalishlari orqali Arrecife shahriga, 161 va 261-yoʻnalishlar orqali Playa Blanca va Puerto del Carmen shaharchalariga ulangan.

## Statistika

### Yoʻlovchilar oqimi

### Parvoz yoʻnalishlari statistikasi

## Manbalar

## Havolalar

* Rasmiy veb-sayti
Stephen P. Duggan

**Stephen Pierce Hayden Duggan** (1870-yil 20-dekabr, New York shahri – 1950-yil 18-avgust, Stamford, Connecticut) – AQSH olimi hamda pedagogi.

## Tarjimai holi
Stephen New York shahar kollejida (CCNY) tahsil olgan. Bu kollejda 1896-yili bakalavriatni tugatgandan soʻng, Columbia universitetida aspiranturada oʻqish davomida dars berishni boshlagan. Soʻngra 1902-yili ushbu universitetda PhD darajasini olgan. U CCNYda tarix fani professori hamda 1906-yildan boshlab tarix fakulteti dekani boʻlgan.

Duggan 1919-yilda Nobel mukofoti laureatlari Elihu Root va Nicholas Murray Butler bilan birgalikda Council on Foreign Relations nomli xalqaro universitetga asos solgan. Universitetning birinchi rahbari lavozimiga Duggan tayinlangan (1946-yilgacha).

## Oilasi
Duggan New Yorkdagi White Plains negro farovonlik ligasining direktori boʻlgan Sarah Alice Elsesserga uylangan.

Ularning oʻgʻli Lorens Duggan iqtisodchi va Davlat departamenti xodimi boʻlib, Sovet davlatiga agentlik qilganlikda gumonlangan.

## Ishlari

* **' (1902)
* **' (1916)
* ** (1919)

## Manbalar
Ostashkovskiy tumani

**Ostashkovskiy tumani** – Rossiyaning Tver viloyatida 1929-yildan 2017-yilgacha mavjud boʻlgan tuman.

Munitsipal tuzilmaning bir qismi sifatida 2017-yil 28-aprelda yangi munitsipalitet Ostashkovskiy shahar okrugi tashkil etildi.

Viloyat maʼmuriy-hududiy tuzilishining bir qismi tarkibida tuman toifasiga mos keladigan maʼmuriy-hududiy birlik shakllantirildi.

Maʼmuriy markazi Ostashkov shahri hisoblanadi.

## Geografiyasi
Maydoni 3202 km². Seliger koʻli Ostashkovskiy tumanida joylashgan. Seligerdan tashqari, hududda koʻplab kichik koʻllar mavjud, ularning eng kattalari Glubokoe, Sabro, va Sonino.

Volgoverxovye qishlogʻi hududidan Volga daryosi oqib oʻtadi.

## Aholisi
Tuman aholisining 75,81 foizi shahar sharoitida yashaydi (Ostashkov shahri).

## Tarixi
Tuman 1929-yilda Tver viloyatining gʻarbiy mintaqasida joylashgan Velikolukskiy tumani tarkibida tashkil etilgan. 1935-yil 29-yanvarda u Kalinin viloyatiga koʻchirildi.

1940-yilda okrug tarkibiga 30 ta qishloq sovetlari kirdi: Belkovskiy, Botovskiy, Glubochinskiy, Dubkovskiy, Emshinskiy, Jdanovskiy, Jegalovskiy, Jukovskiy, Zaborskiy, Zadubskiy, Zaozerskiy, Zexnovskiy, Kommuno-Aurorskiy, Kommuno-Aurorskiy, Kotchischevskiy, Kraschevskiy, Kraskovskiy, Kraskovskiy, Krasnovskiy, Krasnovskiy, Krasnovskiy, Krasnovskiy, Krasnovskiy, Kotchishnoskiy, , Moshenskiy, Orexovskiy, Pervomayskiy, Svyatoselskiy, Seligerovskiy, Sigovskiy, Sorozhskiy, Sosnitskiy, Stanovskiy, Staropolskiy, Uritskiy, Shchuchyevskiy, Yasenskiy.

## Iqtisodiyoti
2007-yilning 12 oyi davomida butun shaharda (yirik va oʻrta korxonalar uchun statistik maʼlumotlarga koʻra) ishlab chiqarishi, bajarilgan ishlar va xizmatlarning joʻnatilgan tovarlari hajmi 2 499,6 million rublni tashkil etdi. Asosiy korxonalar: „Ostashkovskiy teri zavodi“ AJ, „Luch zavodi“ OAJ, „Tverxlebprom“ OAJ filiali, „Ostashkovskiy non zavodi“, „Raduga“ MChJ, „Sofya“ MChJ, „Miarmles“ MChJ.

## Manbalar

## Havolalar
* Istoricheskaya spravka
* Ekonomicheskaya spravka 
* Karta Ostashkovskogo rayona