Wang Yihan

**Wang Yihan** (soddalashtirilgan xitoycha: 王仪涵, anʼanaviy xitoycha: 王儀涵, pinyin: Wáng Yíhán; 1988-yil 18-yanvarda tugʻilgan) — isteʼfodagi xitoylik professional badmintonchi, sobiq ayollar oʻrtasidagi jahon chempioni va Olimpiada oʻyinlari kumush medali sovrindori. Wang faoliyatini atigi toʻqqiz yoshida murabbiyi Wang Pengren bilan boshlagan. U 2004-yilda oʻsmirlar terma jamoasiga tanlangan va 2006-yilda kattalar jamoasiga koʻtarilgandan soʻng, yirik turnirlarda muvaffaqiyat qozona boshladi. 2009-yil oktabr oyiga kelib Yihan yakkalik oʻyinlari boʻyicha dunyodagi eng yuqori reytingga ega boʻldi.

## Faoliyati

### 2004–2006-yillar
Vang 2004-yilda oʻsmirlar oʻrtasidagi Osiyo chempionatining bronza medali sovrindori boʻlgan. U oʻsha yili oʻsmirlar oʻrtasidagi jahon chempionatida ham chorak final ishtirokchisi boʻlib, koreyalik Ha Jung-eunga yutqazib qoʻygandi. 2005-yilda Yihan oʻsmirlar oʻrtasidagi Osiyo chempionatida kumush medalni qoʻlga kiritdi va finalda jamoadoshi Wang Linga magʻlub boʻldi. 2006-yilda u mos ravishda malayziyalik Lyddia Cheah va hindistonlik Saina Nehwal ustidan gʻalaba qozonib, oʻsmirlar oʻrtasidagi Osiyo va oʻsmirlar oʻrtasidagi jahon chempionatida gʻolib chiqdi. Yihan 2006-yilda badminton boʻyicha jahon kubogida gʻalaba qozonib, yarim finalda amaldagi Olimpiada chempioni Zhang Ning va finalda ikki karra amaldagi jahon chempioni Xie Xingfang ustidan 2 ta oʻyinda gʻalaba qozonib, jahon elita badmintoniga eʼtiborini qarata boshladi.

### 2007–2008-yillar
2007-yilda Yihan 3 ta chempionlikni qoʻlga kiritdi, 2007-yilgi yozgi Universiadada u taypeylik Cheng Shao-chiehni magʻlub etib, oltin medalni qoʻlga kiritdi. Yihan, shuningdek, oʻsha yili Bitburger ochiq va Rossiya ochiq Grand Pri Oltin musobaqalari gʻalabasiga sazovor boʻldi. 2008-yilni u Germaniya ochiq chempionatida Jun Jae-younga yutqazib, ikkinchi oʻrinni egallash bilan boshladi. Keyin 21-19, 17-21, 21-15 hisobida Gonkongning yetakchi badmintonchisi Zhou Mini magʻlub etib, Yaponiya ochiq chempionatining birinchi Superseriyasini qoʻlga kiritdi. Biroq, Yihan 2008-yilgi Olimpiadada ishtirok etish huquqini qoʻlga kirita olmadi, chunki uning eng yuqori natijalarga erishgan jamoadoshlari va katta oʻyinchilar Xie Xingfang, Zhang Ning va Lu Lan Xitoydagi oʻz oʻrinlarini allaqachon egallashgan edi.

### 2009-yil
Yihan bu yil oʻzining eng yuqori bosqichida edi, u vatandoshi Zhuu Linga qarshi Yonex Germaniya ochiq musobaqasida gʻolib chiqdi va oradan bir hafta oʻtgach, 21 yoshida daniyalik Tine Rasmussenga qarshi nufuzli Butun Angliya chempionatida gʻalaba qozondi. Wang keyin hamyurti Jiang Yanjiaoga qarshi Wilson Shveysariya ochiq turnirida gʻalabaga erishdi. Yihan Osiyo chempionatining bronza medali sovrindori bo‘lib, yarim finalda Olimpiada kumush medali sovrindori Xie Xingfangga qarshi jang qildi. Oʻtgan turnirlarda ham Olimpiada chempioni, ham ikkinchi sovrindor (Zhang Ning va Xie Xingfang) ustidan gʻalaba qozongan, u 2009-yilgi Sudirman kubogi guruh bosqichida Olimpiada bronza medali sovrindori indoneziyalik Maria Kristin Yuliantini ham 16-21, 21-5, 21-10 hisobida magʻlub etgandi. Jahon chempionatida 4-o‘rinni egallagan Wang 2-raundda 11-raqamli germaniyalik Juliane Schenkga imkoniyatni boy berdi. Wang 2009-yil avgust oyida Jiang Yanjiaoni yana magʻlub etgan holda Makao ochiq chempionatida gʻolib chiqdi. 2009-yil sentabrida Wang atigi 29 daqiqada Wang Xinni (21-8, 21-9) mag‘lub etib, YONEX Yaponiya ochiq chempionati chempionligini himoya qildi. U 2009-yilda Daniya Superseriyasi finalida Tine Rasmussenga qarshi qiyin kechgan bahsda magʻlub boʻldi. Garchi u finalda mag‘lub bo‘lgan bo‘lsa-da, kelasi hafta reyting yangilanganida ayollar yakkalik toifasi reytingida birinchi o‘ringa chiqdi. Wang 2009-yil noyabr oyida amaldagi chempion Wang Linni (21-9, 21-12) yutdi va Fransiya Superseriyasida gʻolib chiqdi. Wang ketma-ket ikkinchi gʻalabasini va yilning beshinchi BWF Superseriyasi turnirini qoʻlga kiritdi, u bu safar Yonex Sunrise Gongkong ochiq musobaqasida yana Jiang Yanjiaoni magʻlub etdi. Bu, shuningdek, uning 2009-yildagi yettinchi sovrini edi. 

### 2010-yil

Yihan Butun Angliya ochiq musobaqasidagi gʻalabasini himoya qilishga urindi, lekin oʻtgan yilgi toʻqnashuvning takroriy finalida, gʻalabaga juda yaqin 3 oʻyinda Tine Rasmussen tomonidan magʻlub etildi. Xuddi oʻtgan yilgidek, Yihan BWF jahon chempionatida yana dastlabki oʻyinlardayoq magʻlub boʻldi va 2-raundda yaponiyalik Eriko Hirosega yutqazdi. U 2010-yilgi Daniya Superseriyasining finalida Liu Xinni magʻlub etib, bu yildagi birinchi chempionligini qoʻlga kiritdi. Keyin yana bir vatandoshi Li Xuerui ustidan gʻalaba qozonib, 2010-yilda Fransiya Superseriyasida bilan ketma-ket ikkinchi chempionlikka sazovor boʻldi. 2010-yilgi BWF Superseriyasi finalida Yihan 2-oʻrinni egalladi. U guruh bosqichidagi barcha uchrashuvlarida Petya Nedelcheva, Tine Baun va Yip Pui Yinga qarshi gʻalaba qozondi. Ammo yarim finalda Yihan bir soatdan ortiq davom etgan 3 ta bahsda koreyalik badmintonchi Bae Yeon-juga qarshi o‘yinda mag‘lubiyatga uchradi.

### 2011-yil
2011-yilda Yihan 2011 Malayziya Superseriyasining finaliga chiqdi, ammo Wang Shixianga imkoniyatni boy berdi. Keyingi hafta Koreya ochiq musobaqasi finalida u vaziyatni oʻzgartirib, Shixianni magʻlub etdi. Yihan 2011-yilda badminton boʻyicha Osiyo chempionatida Lu Lan ustidan gʻalaba qozonib, oltin medalni qoʻlga kiritdi. U 2011-yil Indoneziya Superseriyasining finalida yana Saina Nehwalga qarshi oʻynadi va u 2-o‘yinda 12-21, 23-21, 21-14 hisobida g‘alaba qozongan. Yihan eng yaxshi oʻyinlarini davom ettirib, Gu Juan, Ratchanok Intanon, Pi Hongyan va Wang Xinni magʻlub etdi va BWF jahon chempionati finaliga chiqdi. U Cheng Shao-chiehni yirik gʻalaba bilan magʻlubiyatga uchratib, oltin medalni qoʻlga kiritdi va ayollar oʻrtasidagi yakkalik toifasida Xitoy ustunligini davom ettirdi. Eslatma uchun, xitoylik ayollar yakkalik o‘yinchilari 2000-yildan buyon barcha gʻalabalarni qo‘lga kiritgan. Keyin Yihan Juliane Schenk ustidan gʻalaba qozonib, ketma-ket 3-marta Yaponiya ochiq chempionati chempionligiga sazovor boʻldi. U birinchi marta 2011-yilgi Daniya Superseriyasining finalida jamoadoshi Wang Xinga yutqazdi va shu sababli gʻalabasini himoya qila olmadi. 2011-yilgi Xitoy ochiq musobaqasi finalida uning raqibi yana Wang Xin boʻldi, ammo Yihan 1-oʻyinda 18-12 hisobida oldinda ketayotganida Xin nafaqaga chiqdi va shu tariqa Yihan chempionlikni qoʻlga kiritdi. Yana bir muvaffaqiyatli yil bilan u birinchi marta „Yil yakuni“ sovriniga ega boʻldi. 2011-yilgi BWF Superseriyasi finalida Yihan Sung Ji-hyunga yutqazdi, ammo Juliane Schenk hamda Tine Baunga qarshi qolgan 2 ta oʻyinda gʻalaba qozondi va shuning uchun yarim finalga yoʻl oldi. U yana Wang Xin bilan kechgan oʻyinda muvaffaqiyatga erishdi va hindistonlik Saina Nehwalga qarshi bahs olib bordi. Yihan 18-21, 21-13, 21-13 hisobida g‘alaba qozondi va chempionlikni qo‘lga kiritdi.

### 2012-yil
Yihan Wang Xin ustidan har bir matchda gʻalaba qozonib, Malayziya Superseriyasi chempionligiga sazovor boʻldi. U faoliyati davomidagi uchinchi Butun Angliya finalida xitoylik yangi yulduz Li Xueruiga atigi 2 oʻyinda magʻlub boʻldi. Yihan finalda Li Xueruiga mag‘lub bo‘lib, Osiyo chempionligini ham himoya qila olmadi va shu tariqa kumush medal bilan kifoyalandi. 2012-yilgi London Olimpiada o‘yinlarida birinchi o‘rinni egallagan holda, u chempionliklari orasida eng yaxshi muvaffaqiyatlaridan birini qo‘lga kiritgan edi. 2-raundda Yihan Bae Yeon-juni 3 o‘yinda, chorak finalda Cheng Shao-chiehni (2-0) va yarim finalda Sayna Nehwalni 2 o‘yinda mag‘lub etdi. Uning finaldagi raqibi yana Li Xuerui edi. Dastlabki oʻyinda Li 21-15 hisobida gʻalaba qozondi, ammo Wangning mehnati ikkinchi oʻyinda 23-21 hisobida gʻalaba qozonib, oʻyinni uchinchi oʻyingacha choʻzdi. Li yana Wangga qarshi 3-oʻyinda 21-17 hisobida gʻalaba qozondi va uni muvaffaqiyatsiz qoldirib, Olimpiada chempionligini qoʻlga kiritdi. Shuning uchun Wang yana bir kumush medal bilan kifoyalanishga majbur boʻldi. Wang Yihan 2012-yilgi Xitoy Master Superseriyasi musobaqasida tanish raqibi Jiang Yanjiaoni magʻlub etib, gʻolib chiqdi. Uning Li Xueruiga qarshi mag‘lubiyatlar seriyasi davom etdi, shu tarzda Wang 2012-yilgi Gonkong Superseriyasi finalida 2-o‘yinning o‘rtalarida raqibidan 12-21, 3-11 hisobida ortda qolib, nafaqaga chiqdi. Jarohati tufayli u oʻtgan yili chempion boʻlgan musobaqasining yil oxiridagi master-finalda qatnasha olmadi.

### 2013-yil
2013-yilda Yihan Juliane Schenk ustidan g‘alaba qozonib, Germaniya ochiq chempionati chempioni nomini qaytarib oldi. Yihan Li Xueruining oʻynash usulini oʻrganib, 2-marta Osiyo chempioni boʻldi va shu tariqa oʻtgan yilgi ketma-ket 5 ta magʻlubiyatdan soʻng undan ustun keldi. U Li Xueruini bu safar 2013-yilgi Singapur Superseriyasi finalida magʻlubiyatga uchratdi. Yihan jahon chempionatining amaldagi chempioni edi, ammo 2-raundda hindistonlik yosh oʻsmir P. V. Sindhuga imkoniyatni boy berdi. U 2013-yilgi Daniya Superseriyasi Premierda 3 ta oʻyindan iborat juda qiyin uchrashuvda Sung Ji-hyun ustidan gʻalaba qozongan. Yihan Gonkong ochiq chempionatida Wang Shixianni magʻlub etib, navbatdagi chempionlikni qoʻlga kiritdi. U badminton chempionatining bu yilgi reytingida 8-o‘rinni egallab, musobaqa finaliga olindi, ammo saralash reytingida hamyurtlari Wang Shixian va Li Xueruidan ortda qoldi. Qoidaga koʻra, bitta mamlakatdan faqat 2 ta oʻyinchiga qatnashishga ruxsat beriladi. Shunday qilib, Yihan tanlovda ishtirok etishdan ozod qilindi.

### 2014-yil
U yana qator gʻalabalarni qoʻlga kiritdi, birinchi boʻlib 2014-yilgi Koreya ochiq Superseriyasi, keyin 2014-yil Shveysariya ochiq Grand Prisi va Singapur chempionati chempionligini himoya qildi. 2011-yilda jahon chempionatida g‘alaba qozonganidan so‘ng, Yihan ushbu nufuzli turnirda boshqa medal qo‘lga kirita olmadi va u 2-raundda yakuniy g‘olib ispaniyalik Carolina Marin tomonidan magʻlubiyatga uchratildi. Keyin Yihan 2014-yilgi Osiyo o‘yinlarida raqibi Li Xuerui ustidan 11-21, 21-17, 21-7 hisobida g‘alaba qozonib, oltin medalga sazovor boʻldi. U Daniya ochiq chempionati finalida Li Xueruiga magʻlub boʻldi. Yihan 2014-yilgi BWF Superseriyasi finalining 2-guruh o‘yinida qatnashayotganda magʻlubiyatga uchradi va turnirdan chetlatildi.

### 2015-yil
2015-yilda Yihan badminton boʻyicha 2015-yilgi Osiyo chempionatida bronza medalini qoʻlga kiritdi. Uning 2015-yilgi Xitoy Taypeyi ochiq Grand Prisidagi g‘alabasi barchani hayratda qoldirdi, chunki Yihan atigi 29 daqiqalik o‘yinda Li Xuerui ustidan qiyin boʻlgan g‘alabani qayd etib, o‘yinda 20 ochkodan kamroq ochko o‘tkazib yubordi. Bu gʻalaba uning keyingi yilgi Olimpiadada ishtirok etish uchun hali ham imkoniyati bor ekanligini koʻrsatdi, chunki Yihanning soʻnggi yillardagi koʻrsatkichlari qoniqarli emas edi. U Saina Nehwal bilan boʻlgan mashaqqatli bahsdan soʻng jahon chempionatining chorak finalchisi boʻldi. Keyin Yihan Koreya ochiq chempionati finalida Sung Ji-hyunga magʻlub boʻldi. Yihan Dubay jahon Superseriyasi finaliga chiqdi, u avvalroq yarim finalda Ratchanok Intanonni 12-0 hisobida magʻlub etgan edi. Finalda esa Yihan oʻyinning hal qiluvchi paytida Nozomi Okuharaga qarshi kortga tushdi va 2 ta oʻyinda magʻlubiyatga uchradi.

### 2016-yil
2016-yilda Wang Yihan jahon reytingida kuchli uchlikka qaytdi va turnirlarda oʻzining barqaror ishtirokini koʻrsatdi. U 2016-yilgi Shveysariya ochiq Grand Prisining Oltin musobaqasida ikkinchi o‘rinni egallagan va finalda xitoylik yosh He Bingjiaoga yutqazgan. Yihan Li Xueruidan ustun kelib, 3-marta Osiyo chempioni bo‘ldi. U 2013-yilda ham Lini magʻlub etgan edi. Keyin Yihan 2016-yilgi Indoneziya Superseriyasi Premierning final bosqichiga chiqdi, u yarim finalda 2 karra amaldagi jahon chempioni Carolina Marin ustidan ketma-ket ikkinchi gʻalabasini qozondi. Biroq Yihan final bahsida Tai Tzu-yingga magʻlub boʻldi. Xitoylik murabbiylar Yihanning muvaffaqiyatli faoliyati uchun uni boʻlajak Olimpiada oʻyinlarida qatnashish uchun Xitoydan ikkinchi nomzod sifatida tanladilar. Shunday qilib, soʻnggi daqiqada uning jamoadoshi Shixian oʻyindan chetda qoldi va Yihan allaqachon saralangan Li Xuerui (oldingi Olimpiada chempioni) bilan Rioga yuborildi. Uning ishtiroki magʻlubiyat bilan yakunlandi, chunki Yihan 2-oʻrindagi badmintonchi boʻlgan boʻlsa-da, u 2 ta qiyin oʻyin bilan 9-oʻrinni egallagan chorak finalchi P. V. Sindhuga yutqazib qoʻydi. Wang Yihan keyin professional badmintondan ketishini eʼlon qildi. Wang muvaffaqiyatli faoliyatga ega boʻlgan, u oʻttizta yakkalik toifasidagi gʻalabasini qoʻlga kiritgan, jumladan toʻrtta Superseriya Premier, oʻn beshta Superseriya va bitta Superseriya finalida.

## Shaxsiy hayoti
Wang oilada yolgʻiz farzand. Uning onasi badminton musobaqasi sayohatlarida Yihanga sherik boʻlgan. Yihanning onasi u bilan uyining tashqarisida badminton ham oʻynagan. Uni baquvvat bola sifatida koʻrgan ota-onasi Yihanni badminton akademiyasiga yuborishga qaror qilishgan va natija Wangning muvaffaqiyatli faoliyatiga olib kelgan. Yihanga badminton bilan shug‘ullanishdan oldin ham bo‘yi baland bo‘lgani uchun ustozlari tomonidan voleybol o‘ynash tavsiya qilingan. Wang asli shanxaylik boʻlib, shanxay tilida ravon gapiradi.

Munosabatlari haqida soʻralganda, Wang u turmush qurmaganligini va hozirda faoliyatida oʻsishga eʼtibor qaratayotganini aytdi. Wang Li Xuerui, Tian Qing, Fu Haifeng, Lin Dan va boshqalar kabi jamoadoshlari bilan yaxshi doʻstdir.

2019-yil 26-oktabrda Wang Shanxay badminton jamoasining sobiq aʼzosi Gu Zhengyu bilan turmush qurishini eʼlon qildi.

## Yutuqlari

### Olimpiada oʻyinlari
*Ayollar yakkaliklari*

### Jahon chempionatlari
*Ayollar yakkaliklari*

### Jahon kubogi
*Ayollar yakkaliklari*

### Osiyo oʻyinlari
*Ayollar yakkaliklari*

### Osiyo chempionati
*Ayollar yakkaliklari*

### Yozgi Universiada
*Ayollar yakkaliklari*

### Oʻsmirlar oʻrtasidagi jahon chempionati
*Qizlar yakkaliklari*

### O‘smirlar o‘rtasidagi Osiyo chempionati
*Qizlar yakkaliklari*

### BWF Superseriyasi
2006-yil 14-dekabrda boshlangan va 2007-yilda joriy etilgan BWF Superseriyasi badminton boʻyicha Butunjahon Federatsiyasi (BWF) tomonidan ruxsat etilgan elita badminton turnirlari seriyasidir. BWF Superseriyasi darajalari Superseriya va Superseriya Premier hisoblanadi. Superseriya mavsumi 2011-yildan beri joriy qilingan butun dunyo boʻylab oʻn ikkita turnirdan iborat. Muvaffaqiyatli oʻyinchilar har yil oxirida oʻtkaziladigan Superseriya finaliga taklif qilinadi.

:  BWF Superseriyasi final turnirlari
:  BWF Superseriyasi Premier turnirlari
:  BWF Superseriyasi turnirlari

### BWF Grand Prisi
BWF Grand Prisi ikki darajaga ega: BWF Grand Pri va Grand Pri Oltin. Bu 2007-yildan beri Butunjahon Badminton Federatsiyasi (BWF) tomonidan ruxsat etilgan badminton turnirlari seriyasidir.

*Ayollar yakkaliklari*

:  BWF Grand Pri Oltin turnirlari
:  BWF Grand Pri turnirlari

## Tanlangan raqiblarga qarshi rekordlari
Quyida Wang Yihanning yil yakuni boʻyicha finalchilar, jahon chempionati yarim finalchilari va Olimpiada chorak finalchilariga qarshi oʻyinlaridagi rekordlari keltirilgan:

## Manbalar