Robert Adler

**Robert Adler** (1913-yil 4-dekabr — 2007-yil 15-fevral) Avstriya-Amerikalik ixtirochi boʻlib, koʻplab patentlarga ega boʻlgan. U Zenith Electronics kompaniyasida ishlagan, kompaniyaning vitse-prezidenti va tadqiqot direktori lavozimlarida nafaqaga chiqqan. Infraqizil (IR) masofadan boshqarish pultlari paydo boʻlgunicha u televizorlar uchun 25 yil davomida standart boʻlgan, dastlabki ovozga asoslangan masofadan boshqarish vositalarini ishlab chiqarish ustida ish olib borgan

## Yutuqlari
Adler 1913-yilda Venada tugʻilgan, shifokor Jenni va ijtimoiy nazariyotchi Maks Adlerning oʻgʻli. U 1937-yilda Vena universitetida fizika boʻyicha fan nomzodi ilmiy darajasini olgan. 1938-yilda Avstriyaning fashistlar Germaniyasi tomonidan anneksiya qilinishidan soʻng, yahudiy boʻlgan Adler mamlakatni tark etdi. U avval Belgiyaga, soʻngra Angliyaga sayohat qildi va u yerda doʻstlarining maslahati bilan AQShga joʻnab ketadi. Qoʻshma Shtatlarga borganidan soʻng, u 1941-yilda Zenith Electronics kompaniyasining tadqiqot boʻlimida ishlay boshladi. Hayoti davomida Adlerga 180 dan ortiq AQSh patentlari berilgan.

## Masofadan boshqarish pultiga qoʻshgan hissalar
Adlerning ixtirosi televizorlar uchun simsiz masofadan boshqarish pulti bilan mashhur. Birinchi masofadan boshqarish pulti boʻlmasa-da, uning asosiy texnologiyasi oldingi masofadan boshqarish tizimlaridananchayi takomillashgan edi.

Zenith kompaniyasining boshqa muhandisi Eugene Polley tomonidan ixtiro qilingan „ Zenith Flash-Matic“ masofadan boshqarish pulti birinchi simsiz masofadan boshqarish pulti edi. Bunday pultlar signal kabeliga asoslangan masofadan boshqarish vositalarini oʻrnini bosdi. Flash-Matic uzatuvchi qurilmada yoʻnaltiruvchi chiroq va televizorning oʻzida fotohujayralardan foydalangan. Ushbu texnologiyaning asosiy kamchiliklaridan biri shunda ediki, agar televizorga toʻgʻridan-toʻgʻri quyosh nuri tushsa, u beixtiyor masofadan boshqarish pulti funksiyalaridan birini ishga tushirishi mumkin edi. Shuning uchun kompaniya prezidenti muhandislarni yaxshiroq yechim topish uchun yana chizma taxtasiga yubordi.

Radiotoʻlqinlarga asoslangan pult tizimi qisqacha koʻrib chiqildi, ammo rad etildi. Chunki bunday signallar devorlardan osongina oʻtib qoʻshnining televizoridagi kanalni beixtiyor oʻzgartirishi mumkin edi. Bundan tashqari, Zenithdagi marketing xodimlari batareyalarni talab qilmaydigan masofadan boshqarish pultini xohlashdi, chunki oʻsha paytda batareya oʻtirib qolsa, mijoz televizorning oʻzida nimadir buzildi deb oʻylashi mumkin edi.

Adlerning yechimi signallarni televizorga uzatish uchun tovush toʻlqinlaridan foydalanish edi. U ishlab chiqqan birinchi masofadan boshqarish pulti „Space Commander“ televizordagi funksiyalarni boshqarish uchun talqin qilinadigan yuqori chastotali ohanglarni ishlab chiqarish uchun tyuning vilkalariga oʻxshash alyuminiy rodlardan foydalangan. Qurilma bolgʻachasi tugmachalarni urib kerakli diapazondagi tovush signalin hosil qilgan.

1960-yillarda Adler masofadan boshqarish pultini ultratovush signallaridan foydalanish uchun oʻzgartirdi, bu texnologiya keyingi 25 yil davomida ishlab chiqarilgan televizorlarda qoʻllanilib, murakkabroq buyruqlarni uzatishi mumkin boʻlgan infraqizil tizimlar bilan almashtirildi. Ammo yangi pultlar batareyalar bilan ishlashi kerak edi.

## Professional yutuqlari
Rasmiy ravishda 1982-yilda Zenithdan nafaqaga chiqqanida, Adler kompaniyaning vitse-prezidenti va tadqiqot boʻyicha direktori edi. U 1999-yilgacha „Zenith“ning texnik maslahatchisi boʻlib qoldi. 1980-yilda Adler Edison medali bilan taqdirlandi. 1997-yilda Adler va Polley birgalikda Milliy Televizion sanʼat va fanlar akademiyasi tomonidan Emmi mukofotiga sazovor boʻlishdi. Adlerning soʻnggi patent arizasi 2006-yil 6-oktabrda sensorli ekran texnologiyasida ishlash uchun topshirilgan.

## Vafoti
Robert Adler 2007-yil 15-fevralda, 93 yoshida Aydaxo shtatining Boise shahridagi qariyalar uyida yurak yetishmovchiligidan olamdan oʻtdi.

## Manbalar

## Havolalar

* Hafta arxivi ixtirochisi — Robert Adler
* Robert Adler intervyuda
* Robert Adler: Kartoshka uchun hayotni osonlashtirgan ixtirochining tarjimai holi 
* Oʻtirib olqishga loyiq ixtirochi — *[[The Washington Post]]*
* Robert Adler, 94 yosh; Muhandis, televizorni masofadan boshqarish pultining ixtirochisi — *[[The Washington Post]]*
* Nekroloq , *The Independent*, 2007-yil 22-fevral
* Nekroloq, *[[Deyli telegraf|The Daily Telegraph]]*, 2007-yil 13 mart
* Nekroloq va Amerika televideniesi arxivi intervyu tavsifi
* IEEE dan tarjimai holi