Abdusalom Chatgamiy

**Abdus Salom Chatgamiy** ( , ; 1943 — 2021-yil 8-sentyabr) – bangladeshlik islom olimi, pedagog, yozuvchi va tadqiqotchi. O‘z tadqiqot ishlari uchun Janubiy Osiyoning ko‘zga ko‘ringan islom ulamolaridan biri hisoblangan. Chatgamiy Pokiston va Bangladeshda bosh muftiy boʻlib ishlagan.

## Biografiyasi
Abdus Salom Chatgamiy 1943-yilda Bengaliya prezidentligining Chittagong shahridagi Anvara upazilasida joylashgan Naldiya qishlog‘ida dindor Bengal musulmon oilasida tug‘ilgan. Nasabnomasi quyidagicha: Shayx Abdus Salom, Shayx Xalilur Rahmon o‘g‘li, Shayx Abdulxoliq o‘g‘li, Shayx Raushon Ali o‘g‘li.

## Taʼlim
Taʼlimni dastlab Nadiadagi uyida boshlagan. Hijriy 1367-yilda (milodiy 1947-1948) qishlog‘idagi Al-Madrasa al-Aziziya al-Qosimiya madrasasiga o‘qishga kirdi. Madrasada uch yil tahsil oldi. Keyin otasi Xalilur Rahmondan saboq oldi. Hijriy 1375-yilda (milodiy 1955-1956) Boaliya qishlogʻidagi Ihyoul Ulum al-Husayniyaga oʻqishga kirdi. Bu madrasada ham uch yil taʼlim oldi. Chatgami taʼlimni Al-Jamiatul Islamiah Azizul Ulum Babunagarda davom ettirib, u yerda toʻrt yil oʻqidi. 1967-yilda Jamiya Islomiya Jirida davra-e hadis darajasini tugatdi. Chatgamining Bengaliyadagi ustozlari orasida Abdul Vadud Sandvipi, muftiy Nurul Haq Chatgami, Bosh muftiy Ahmadul Haq, Horun Babunagariy, Muhammad Yunus, Ali Ahmad Boalvi, Nurul Islom al-Jadid, Burumchxaralik Ahmad Husayn, Naldiyalik Muhammad Ismoil, Mavlono Abdus Subxon, Mavlono Muhammad Ali, Mavlono Ahmad Hasan, Mavlono Abdul Gʻani, Mavlono Farruh Ahmad, Qori Ahmadulloh, Shayx Abduljabbor, Kabir Ahmad Rauzoniy va Shayx Solih Ahmad Chatgami va boshqalar bor edi.

1967-yilda Karachiga koʻchib oʻtdi va Jomiyya Ulum-ul-Islomiyaga qabul qilinib, Muhammad Yusuf Banuriydan ikki yil tahsil oldi. Bu yerda yana hadis ilmini, keyin esa *[[Fiqh|fiqhni]]* oʻrgandi. Karachidagi ustozlari qatorida Alloma Sayid Hamid Miyon, Alloma Idris Miratiy, Alloma Fazl Muhammad Svatiy, Shayx Badiuzzamon, Shayx Muhammad Is’hoq Sandelviy va Shayx Sayid Masabihulloh Hazarviy bor edi. *Chatgami* Hadisda Rasul Xon Hazarviy, Muhammad Zakariyo al-Kandlaviy, Muhammad Tayyib Qosmiy, Shamsul Haq Afg'oniy, Muhammad Idris Qandlaviy va Abdul Haqqoniydan ijozat olgan.
## Faoliyati
Jomiyya ulum-ul-islomiyadagi taʼlimni tugatgandan soʻng ushbu seminariyaga muftiy etib tayinlandi. Keyinchalik muftiy o‘rinbosari, muftiy vazifasini bajaruvchi lavozimlariga ko‘tarildi. Muftiy Vali Hasan Tonki vafotidan keyin bosh muftiy boʻldi. Muftiylik vazifasidan tashqari, Ahmad Usmoniy Jome masjidida hadisshunoslik mudarrisligi va xatibi ham bo‘lgan. 2000-yilda Bangladeshga qaytib, Hathazari madrasasiga ishga kirdi. Shoh Ahmad Shofiy qoʻlidaAbdulqodir Raypuriyga, oʻlimidan soʻng esa Sulton Ahmad Nanupuriyga bayʼat berdi.

## Asarlari
Uning kitoblariga quyidagilar kiradi:

* *Zawahirul Fatwa*
* *Makalat-e Chatgami*
* *COVID-19 pandemiyasi davridagi muammolar va uning shariat qoidalari*
* *Yurakni isituvchi Malfuzat aromatidagi Boalvi Rah*
* *Vitr namozlari va rakatlari soni*
* *Qurbonlik qoidalari va shoshilinch masalalar*
* *Ahkamda tavhid va risola*
* *Aapka Suwal Aur Unka Jawab Ahadish Ki Roushani Mein*
* *Islomiy Mayshatning asosiy tamoyillari*
* *Islom va zamonaviy tibbiyot ilmi nazarida inson organlarini sotib olish va sotish*
* *Rahmat Alamning maqbul duosi (Sa.* *)*
* *Murawaza islom bankir*
* *Hayate Shaykhul Kul*
* *Tajkera-e Muxlis*

## Vafoti
Chatgamiy 2021-yil 8-sentyabrda vafot etdi. Shu kuni Hathazari madrasasining navbatdagi bosh direktorini tayinlash boʻyicha qoʻmita yigʻilishi boʻlib oʻtdi. Oʻlimidan oldin qoʻmita uni keyingi bosh direktor boʻlishiga qaror qilgan edi.

## Manbalar