Cymodoceaceae

**Cymodoceaceae** – gulli oʻsimliklar oilasi, baʼzan „manatee-grass oilasi“ deb nomlanadi va bu oila faqat dengiz turlarini oʻz ichiga oladi. 

2016-yilgi APG IV Cymodoceaceani taniydi va uni Alismatales klassifikatsiyasida, monokotlar qatoriga joylashtiradi .Oila tropik dengizlar va okeanlarda (dengiz oʻtlari deb ataladigan ) tarqalgan 17 turdan iborat beshta avlodni oʻz ichiga oladi. AP-veb-saytiga koʻra, Ruppiaceae oilasidan yetarli darajada ajralib turishi savol ostida qolgan. Cymodoceaceae turkumidagi Ruppiaceae tarkibiga yagona *Ruppia* turini kiritish masalasi koʻrib chiqilmoqda. Uch oiladagi (Cymodoceaceae, Posidoniaceae va Ruppiaceae) oʻsimliklar birgalikda monofiletik guruhni tashkil qiladi.

Uning qazilma qoldiqlari shuni koʻrsatadiki, Cymodoceaceae hozirgi Hind-Gʻarbiy Tinch okeanda ilk eotsenda va hatto Paleotsenning oxirida ham paydo boʻlgan.  *Thalassodendron auriculalopris* den Hartog va *Cymodocea floridana* den Hartog (ikkalasi ham mavjud) qoldiqlari Floridaning gʻarbiy-markaziy qismida ham topilgan va bu qoldiqlar soʻnggi oʻrta Evsen davriga toʻgʻri keladi.  Ularning yoshi va xilma-xilligi Cymodoceaceae evolyutsiyaning juda sekin borganligidan dalolat beradi

## Taksonomiya
Dengiz oʻtlarining oilalari quyidagilar: Zosteraceae, Cymodoceaceae, Ruppiaceae va Posidoniaceae . Tegishli oilalar: Potamogetonaceae, Zannichelliaceae (doimiy emas). 

## Generativ organlari tuzilishi
Cymodoceaceae oilasi, Ruppiaceae, Zosteraceae va Posidonaceae oilalari kabi ipsimon gulchanglar ga ega toʻrtta oiladan biridir.  Gulchanglar shar shaklida emas, balki uzun va yupqa donalarda yigʻiladi, bu esa suvda suzib yurganda uning sirt maydonini oshiradi, suvda harakatlanishini osonlashtiradi. Bundan tashqari, gulchanglar suvning katta yuzasi boʻylab tarqalishiga imkon beradigan shaklni osonlikcha hosil qilishi mumkin. Gul changlari joylashishiga qarab, epigidrofil (suv yuzasida tarqalgan gulchanglar) yoki gipohidrofil (suv ostida joylashgan gulchanglar) boʻladi. Uch xil usul qoʻllanadi. *Halodule* va *Cymodocea* turlari past suv oqimida gulchanglarni chiqaradi, suv yuzasida chang donalari suzib yuradi va qorparchaga oʻxshash shaklda gulchanglarga toʻplanadi, soʻngra suv oqimi tezlashganda esa stigmalar bilan birlashadi degan tahminlar bor. *Amfibolis* va *talassodendron* gulchanglaridan esa faqat erkak gullar suv yuzasiga koʻtariladi. *Syringodium* donalariga esa dengiz suvi bilan taxminan bir xil zichlikda boʻlib, suv ostida urgʻochilik gullarining stigmalariga qarab harakatlanadigan kichik boʻlaklarni hosil qiladi.  Bu gipogidrofiliyaga qaytish esa ajdodlar holatiga qaytish sifatida talqin qilinadi.

Cymodoceaceae ning barcha turlari ikki uylidir . Bu dengiz oʻtlarining taxminan 75%i uchun xos boʻlsaf, bu barcha angiospermlarning 5% dan kamrogʻida topilgan xususiyatdir.  Cymodoceaceaeda ikki uylilikning tarqalishi bilan bogʻliq ikkita yetakchi nazariya mavjud. Bunday gulchanglarning paydo boʻlishi va bulardan tarkib topish murakkab jarayondir. Changcchili(erkak) va urgʻochi gullarga ega boʻlish, ikki jinsli gullarga nisbatan yaxshi urugʻlanmasligi mumkin. Boshqa nazariya shundaki, bu oʻz-oʻzini changlatishgina mavjud omuhitda oʻzaro changlanishni taʼminlaydi, bu genofondni cheklaydi va oʻsimliklarni oʻzgaruvchan sharoitlarga yoki kasalliklarga koʻproq moyil qiladi. Ikki nasl viviparous koʻchatlarga ega. *Amphibolis* va *Thalassodendron* urugʻlarida urugʻlik qobigʻi yoʻq va kraxmal yoki boshqa muhim oziq moddalarni oʻzida saqlamaydi. Ammo ular unib chiqqandan soʻng, darhol ota-ona oʻsimliklarga yopishib oladi.  Koʻchatda gipokotildan oyoq toʻqimasi hosil boʻladi, u ota-onaga transfer hujayralari orqali birikadi. Koʻchatlar ajralib chiqishidan oldin 7-12 oy davomida bargli kurtaklar hosil qiladi. *Amfibolis* koʻchatlari esa ajralib chiqqandan soʻng substratga mahkamlanish uchun xizmat qiluvchi grappling apparatini ishlab chiqadi, talassodendron koʻchatlari esa oʻralgan *braktdan* chiqariladi. Avlodlardagi pastki toʻqimalarining tashqi devori apoplastik boʻlganligi sababli, koʻchatlar ona toʻqimasida parazit, ammo, sitoplazmik jihatdan ajratilgan deb hisoblanishi mumkin. 

## Manbalar


## Qoʻshimcha havolalar

* ''Monokot oilalari'' (USDA)
* ''Syringodium filiforme'' (Manatee oʻsimligi)
* CSDL, Texasdagi havolalar