Leonid Kravchuk

**Leonid Makarovich Kravchuk** (  ; 1934 yil 10 yanvar, Buyuk Jitin, Volin vodiysi, Ikkinchi Polsha-Litva Hamdo'stligi - 2022 yil 10 may, Myunxen, Germaniya ) - Sovet va Ukraina partiyasi, davlat va siyosiy arbobi. Ukrainaning birinchi prezidenti (1991-1994). Ukraina Qahramoni (2001). Knyaz Yaroslav Donishmand ordeni to'liq ritsar. Ukraina Oliy Radasi xalq deputati (1994-2006).  Iqtisodiyot fanlari nomzodi (1970).

1991-yil 8-dekabrda Ukraina nomidan u Rossiya Federatsiyasi (RSFSR) Prezidenti Boris Yeltsin va Belarus Respublikasi Oliy Kengashi Raisi Stanislav Shushkevich bilan SSSRning parchalanishi to'g'risidagi Belovej shartnomasini imzolagan.

Kravchuk rahbarligida Ukraina iqtisodiyoti Sovet davridagi sanoat korxonalarini xususiylashtirish bilan bog‘liq korruptsiya avj olgani sababli keskin tushib ketdi. Natijada, Ukrainaning iqtisodiy muammolari Kravchukning siyosiy mashhurligining pasayishiga olib keldi .  1994 yilda prezident va Oliy Rada o'rtasida murosaga erishilganidan so'ng o'tkazilgan navbatdan tashqari prezidentlik saylovlarida Kravchuk o'zining sobiq bosh vaziri Leonid Kuchma tomonidan mag'lub bo'ldi, u keyin ikki muddat prezident bo'lib ishlagan. Prezidentlikdan keyin Kravchuk Ukraina siyosatida faol bo'lib, Oliy Radada Ukraina xalq deputati bo'lib ishlagan, u yerda 1998 yildan 2006 yilgacha SDPU(o) partiyasini boshqargan. Sotsiologik so'rovlar natijalariga ko'ra, Kravchukning prezidentligi Ukraina tarixida o'rtacha yoki o'rtacha darajadan past deb hisoblanadi . 

## Kitoblar.

* 1978 yil: Samaradorlik va sifat bo'yicha besh yillik rejaning qisqacha iqtisodiy lug'ati (hammualliflikda).
* 1982 yil: Buzilmas ittifoq: qo'llanma (hammualliflikda).
* 1982 yil: O'n birinchi besh yillik rejaning iqtisodiy lug'ati (hammualliflikda).
* 1985 yil: Birlashgan oilada: targ'ibot va dizayn san'ati orqali vatanparvar internatsionalistlarni tarbiyalash (umumiy tahririyat ostida).
* 1986 yil:  tarbiyani tashkil etish va metodologiyasi (hammuallif).
* 1989 yil: Yangi iqtisodiy mexanizm (hammuallif).
* 1989 yil: Mafkuraviy ish. Qayta qurish tajribasi: Respublika partiya tashkiloti materiali asosida .(hammualliflikda).
* 1992 yil: Bunday davlat bor - Ukraina: nutqlar, intervyular, matbuot anjumanlari, brifinglar,  va savollarga javoblar materiallari, [1991-1992] (  )
* 1994 yil: Imperiyaning so'nggi kunlari... Umidning birinchi yillari: [kitob-intervyu] ( Umidning, birinchi kunlari.
*
*
*
*
*

## Mukofotlar va mukofotlar.

* “Yil odami” nominatsiyasida Celebrity Awards 2020 yil  gʻolibi. 
* Davlat ordeni bilan taqdirlangan, Ukraina Qahramoni unvoni (2001 yil 21 avgust)  - *mustaqil Ukraina davlatini shakllantirish va rivojlantirishga qo'shgan ulkan shaxsiy hissasi, ko'p yillik faol siyosiy va ijtimoiy faoliyati uchun* .
* Ozodlik ordeni (2014 yil 10 yanvar) - *Ukraina davlatini rivojlantirishga qo'shgan ulkan shaxsiy hissasi, ko'p yillik samarali ijtimoiy va siyosiy faoliyati uchun* 
* Knyaz Yaroslav Donishmand ordeni, 1-darajali. (2020 yil 15 iyul) , II modda. (2007 yil 9 yanvar) , III modda. (2004 yil 10 yanvar) , IV m. (1999 yil 10 yanvar) , V modda. (1996 yil 21 avgust).
* "Ukraina mustaqilligiga 25 yil" yubiley medali (2016 yil 19 avgust).
* Sovet ordenlari: Oktyabr inqilobi ordeni va Mehnat Qizil Bayroq ordeni (ikki marta).
* Ukraina Vazirlar Mahkamasining faxriy yorlig'i, ( 2004 ).
* Sankt-Stanislaus ordeni ritsarining Katta xochi bilan taqdirlangan  .(1999 -yil).
* Taras Shevchenko nomidagi Kiev Milliy. universitetining faxriy doktori 

## Boshqa faktlar.

* Leonid Makarovichning  so'zlariga ko'ra, u talaba sifatida N. haykalini yaratgan haykaltaroshga namuna bo'lib ishlagan.Kievdagi Shchors . Shu bilan birga, Gordon nashriga bergan intervyusida Leonid Kravchuk yodgorlik taqdiriga befarq emasligini ta'kidladi. 
* 1992-yil 28-noyabrda Avstriyadagi Ukraina filatelistlari ittifoqi tomonidan tashkil etilgan " Pochta markalarida siyosatchilar" ko'rgazmasining aloqa bo'limida Leonid Kravchukning portreti tushirilgan maxsus markadan foydalanildi. Markada ukrain va nemis tillarida "Ukraina Prezidenti Leonid Kravchuk" deb yozilgan yozuv bor. Kravchuk yozilgan pochta markasi Avstriyada xorijiy davlat rahbarining portreti tasvirlangan birinchi pochta markasi bo'ldi.

* Kravchuk nomi kravchuchka - tovarlarni tashish uchun qo'l aravasining mashhur nomi bilan yanada abadiylashtirildi. Kravchuk davrida kravchuchkalardan foydalanish ham keng tarqaldi.
* U shaxmat, ov va futbolga qiziqardi.  
* 2014 yil 31 yanvarda Ukraina pochtasi Kravchukning sakson yilligi  sharafiga pochta markasini chiqardi va Kiev pochta bo'limida maxsus belgi bekor qilindi.

## Adabiyot.

* Sayyoramizning, 1/6 qismi uchun // Filateliya. 1993. - No 4. - B. 7.
* Valentin Chemeris. Prezident. K., 1994-yil.
* Chiesa D. Vidolashuv, Rossiya. M.: Gaia, 1998-yil.
* *L. V. Guberskiy* . Kravchuk Leonid Makarovich ,// Ukraina Diplomatik Entsiklopediyasi : 2 jildda / Tahririyat: L. V. Guberskiy (bosh) va ichida. - K: Zannanya Ukrainy, 2004 - T.1 - 760 b. 
* *Y. Shapoval, M. Mixalchenko* . Kravchuk Leonid Makarovich,// Siyosiy entsiklopediya. Tahririyat jamoasi: Yu.Levenets (bosh), Y.Shapoval  - K.: Parlamentske Vidavnitstvo, 2011. - B. 371. 
* *Yu.I. Shapoval* . Kravchuk Leonid Makarovich. // .(ukr.)
* *Ю. І. Шаповал*. Кравчук Леонід Макарович // 
* Ukrainada kimga kim: guvoh.

## Havolalar.

* Leonid Makarovich Kravchuk.
* Kravchuk Leonid Makarovich.
* Ukraina Qahramoni - Kravchuk Leonid Makarovich .)
* "Biz Rossiya bilan  bunchalik uzoq davom etamiz deb hech o'ylamagan edik" (L. M. Kravchuk, 1992).
* Leonid Kravchuk bilan suhbatlar. 
* Kravchuk Leonid. 
* Leonid Kravchukning siyosiy faoliyatini monitoring qilish.
* Kravchuk: Biz Rossiya bilan sherik emasmiz.
* Erkin narxlar va  erkin yoqilgan depozitlar. Qora dengiz flotidagi g'alayon. Trident  va kravchuchka. 
* Leonid Kravchuk, Ukrainaning sobiq prezidenti: Yeltsin Qrimni Rossiyaga qaytarishni iltimos qildi.
* Leonid Kravchuk - Debriefing - Moskva aks-sadosi, 01/05/2017-yil.
* 

## Manbalar