Asclepias curassavica

***Asclepias curassavica*** **tropik sut** oʻti nomi bilan tanilgan, asclepias *turkumiga* kiruvchi gulli oʻsimlik turi. Uning vatani Amerika. Boshqa keng tarqalgan nomlar orasida qon guli, **paxta tupi**, **hierba** **de la cucaracha**, **Meksika kapalak oʻti**, **qizil bosh**, **qizil sut** oʻti va **yovvoyi ipekakuanha bor**.

U manzarali bog‘ oʻsimligi va baʼzi kapalaklar uchun oziq-ovqat manbai sifatida oʻstiriladi. Tropik sut oʻtlari monarx lichinkalari uchun yaxshi ozuqa boʻlsa-da, oʻsimlik monarxlarning naqshlariga yomon taʼsir qiladi va boshqa fiziologik taʼsirlarga ega boʻlishi mumkin. *Asclepias curassavica* ni mahalliy boʻlmagan hududlarda ekish shuning uchun munozarali boʻlib qolmoqda. Shu bilan bir qatorda, kapalak bogʻlari uchun mahalliy sut oʻti turlari (masalan, koʻzga koʻringan sut oʻti, tor bargli sut oʻti va Kaliforniya uchun choʻl sut oʻti) tavsiya etiladi.

## Tavsif
Bo‘yi  gacha yetadigan doimiy yashil koʻp yillik yarimbuta ko‘rinishida o‘sadi. Barglari poyada qarama-qarshi joylashgan boʻlib, uchlari oʻtkir yoki oʻtkir nayzasimon yoki choʻzinchoq nayza shaklida boʻladi. Turning boshqa vakillari kabi shirasi sutli. Gullari har birida 10-20 ta guldan iborat boʻlgan to‘pgullarda joylashgan. Gullash deyarli yil davomida sodir boʻladi. Mevalar follikullar deb ataladi. Yassi urugʻlar ipak tuklarga ega, tuklar dukkakli follikulalar parchalanganda (yorilib ochilganda) havo oqimlarida suzishiga imkon beradi.

## Kultivatsiya
Chiroyli gul ranglariga ega bir qator turli xil navlar bor; baʼzilarida yorqin qizil, sariq yoki toʻq sariq rangli gullar mavjud. *Asclepias curassavica* baʼzan kapalak bogʻlarida (monarxlar uchun to‘g‘ri kelmaydi) ishlatiladi. Biroq, poyalari yoki barglari singanida, zaharli sut sharbati ajralib chiqadi, bu koʻzning shikastlanishiga olib keladi.

## Tarqalish
*Asclepias curassavica* NatureServe tomonidan „Shimoliy Amerikaning janubidan Markaziy Amerikagacha boʻlgan hududda keng tarqalgan tur“ sifatida tavsiflangan.

U Xitoyning Anxuy, Futszyan, Guangdong, Guangsi, Guychjou, Xaynan, Xubey, Xunan, Jiangsu, Jiangsi, Tsinxay, Sichuan, Xizang, Yunnan va Chjejiang provinsiyalarida va Tayvanda tabiiylashtirilgan.

*Asclepias curassavica* Avstraliyaga 1869-yilda olib kelinganva Kvinslendning baʼzi qismlarida keng tarqalgan. U Avstraliyaning Kvinslend shtatidagi Rolston yaqinidagi Meteor Downs South loyihasida ekzotik oʻsimlik va begona oʻt hisoblanadi.

## Kimyo
*Asclepias curassavica tarkibida* bir nechta yurak glikozidlari bor, jumladan asklepin, kalotropin, uzarin va ularning erkin geninlari, kalaktin, koroglyusigenin va uzarigenin. Shuningdek, tarkibida oleanolik kislota, b-sitosterol va asklepin glikozidlari mavjud. *Asclepias curassavica* barglardagi yurak glikozidlarining umumiy miqdorining taxminan 40% ni tashkil qiladi.

## Galereya

Fayl:Asclepias curassavica234.jpg|gul
Fayl:Asclepias curassavica 002.JPG|Mevalar
Fayl:Asclepias curassavica 003.JPG|Urug'lar
Fayl:Seeds of Asclepias curassavica (Family Apocynaceae).jpg|Urug‘lar
Fayl:Asclepiascurassavica.jpg|Urug'lar yaqindan
Fayl:Asclepias curassavica 1854.jpg|Gullarning yaqindan olingan surati
Fayl:Mexican Butterfly Weed Asclepias curassavica Ants 2000px.jpg|Chumolilar nektar bilan oziqlanadigan gullar
Fayl:Danaus plexippus-caterpillars.jpg|Sut o'ti bilan oziqlanadigan monarx tırtıllar.
Fayl:Milkweed Asclepias curassavica 'Silky Gold' Flowers 2400px.jpg|*Asclepias curassavica* "Ipak oltin"
Fayl:Scarlet Milkweed with caterpillar.jpg|O‘simlik ustidagi morax qurti


## Manbalar