Arizona shtat universiteti

**Arizona Shtat universiteti** (qisqartmasi: **Arizona State** or **ASU**) — Feniks poytaxti hududidagi davlat tadqiqot universiteti. 1885-yilda Arizona shtatining 13-hududiy qonun chiqaruvchi organi tomonidan asos solingan ASU AQShdagi eng yirik davlat universitetlaridan biri hisoblanar ekan. 

Arizona Regentlar kengashi tomonidan boshqariladigan uchta universitetdan biri, ASU Universitetlar tadqiqot assotsiatsiyasining aʼzosi boʻlib, „R1: Doktorlik universitetlari — juda yuqori tadqiqot faoliyati“ qatoriga kiritilgan . ASUda 150 000 ga yaqin talaba darslarga qatnaydi, 38 000 dan ortiq talaba onlaynda, 90 000 bakalavr va 20 000 ga yaqin aspirantlar Arizona boʻylab beshta kampus va toʻrtta mintaqaviy oʻquv markazlarida qatnashar ekan. ASU oʻzining 17 kolleji va 170 dan ortiq fanlararo markazlari va institutlaridan bakalavriat talabalari uchun 350 ta daraja variantlarini, shuningdek, 400 dan ortiq magistratura va sertifikat dasturlarini taklif etadi. Arizona shtati Sun Devils **NCAA Division I** Pac-12 konferentsiyasida 26 ta universitet darajasidagi sport turlari boʻyicha raqobatlashadi va 1100 dan ortiq roʻyxatdan oʻtgan talaba tashkilotlariga mezbonlik qilar ekan.

### 1930-1989 yillar

1933-yilda Flagstaffdagi Arizona shtat oʻqituvchilar kollejining oʻsha paytdagi prezidenti Gredi Gammage Tempedagi Arizona shtat oʻqituvchilar kollejining prezidenti boʻldi va u deyarli 28 yil davom etadigan lavozimni boshladi, Svetmanning kollej boshqaruvidagi 30 yillik faoliyatidan keyin ikkinchi oʻrinda. Undan oldingi prezident Artur Jon Metyus singari, Gammage Tempe kampusidagi bir nechta binolarning qurilishini nazorat qilgan. Shuningdek, u universitetning magistratura dasturlarini ishlab chiqishga rahbarlik qilgan; Taʼlim boʻyicha birinchi sanʼat magistri 1938-yilda, birinchi taʼlim doktori darajasi 1954-yilda va 10 ta oʻqituvchilik boʻlmagan magistrlik darajasi 1956-yilda Arizona Regentlar kengashi tomonidan tasdiqlanganligi aniq. Uning prezidentligi davrida maktab nomi 1945-yilda **Arizona shtat kolleji** va nihoyat 1958-yilda **Arizona shtat universitetiga** oʻzgartirildi. Oʻsha paytda yana ikkita nom koʻrib chiqildi: **Tempe universiteti** va **Tempe davlat universiteti lekin ular bulmadi** .  Gammagening Tempedagi eng katta yutuqlari orasida Frank Lloyd Rayt tomonidan ishlab chiqilgan Grady Gammage memorial Auditorium/ASU Gammage qurilishi ham bor edi. Universitetning oʻziga xos binolaridan biri boʻlgan ASU Gammage 1964-yilda, prezident (va Raytning) oʻlimidan besh yil oʻtib qurib bitkazilganligi aniq.

## Kampuslar va joylar
Akademik dasturlar Feniks Metropolitan hududidagi toʻrtta alohida kampus boʻylab tarqalgan; koʻp kampusli institutlardan farqli oʻlaroq, ASU oʻzini „koʻp joylarda bitta universitet“ deb taʼriflaydi va „alohida kampusli tizim va filiallar kampusli bitta asosiy kampus emas“ degan xulosaga keladi.  Universitet har bir kampusni „oʻziga xos“ deb hisoblaydi va akademik jihatdan universitetning umumiy missiyasining ayrim jihatlariga qaratilganligi aniq. Tempe kampusi universitetning tadqiqot va aspirantura markazidir. Tempe kampusidagi bakalavriat taʼlimi talabalarni aspirantura, kasb-hunar maktabi yoki ishga joylashish uchun tayyorlaydigan tadqiqotga asoslangan dasturlardan biridir.  Politexnika kampusi bevosita ishchi kuchini tayyorlash uchun professional va texnologik dasturlarga eʼtibor qaratgan holda ishlab chiqilganligi aniq chunki maqsadga qarab qilingan. Politexnika kampusi loyihaga asoslangan taʼlimga bagʻishlangan universitetning koʻplab simulyatorlari va laboratoriyalarining sayti.  Gʻarbiy kampus intizomlararo darajalar va liberal sanʼatga qaratilgan boʻlib, jamiyat va jamiyatga bevosita taʼsir koʻrsatadigan professional dasturlarni qoʻllab-quvvatlashligi aniq.  Downtown Feniks kampusi hamshiralik, davlat siyosati, jinoiy odil sudlov, ommaviy aloqa va jurnalistika kabi toʻgʻridan-toʻgʻri shahar va jamoat dasturlariga qaratilgan.  ASU yaqinda hamshiralik va sogʻliq bilan bogʻliq baʼzi dasturlarni yangi ASU-Mayo tibbiyot maktabi kampusiga koʻchirgan ekanligi aniq. Kampuslararo qatnovlar va yengil temir yoʻl talabalar va professor-oʻqituvchilarga kampuslar oʻrtasida osongina sayohat qilish imkonini beradi. Jismoniy kampuslarga qoʻshimcha ravishda, universitetning SkySong Innovatsiya markazidagi ASU „virtual kampusi“ onlayn va kengaytirilgan taʼlimni taʼminlaydi va yitqazadi.
## Manbalar