Yangi Oʻrgimchak-odam

**Yangi Oʻrgimchak-odam** () — Marvel Comics qahramoni Oʻrgimchak-odam komikslariga asoslanib, 2012-yilda chiqarilgan AQShning fantastika janridagi film. Columbia Pictures tomonidan Marvel Entertainment, Laura Ziskin Productions, Arad Productions hamda Matt Tolmach Productions bilan hamkorlikda ishlab chiqarilgan va Sony Pictures Releasing tomonidan ommaga taqdim etilgan. Bu film Sam Raimi tomonidan 2002—2007-yillarda suratga olingan Oʻrgimchak-odam trilogiyasidan keyin chiqarilgan toʻrtinchi Oʻrgimchak-odam filmi boʻlib, yangi aktyorlar guruhi bilan qayta ekranlashtirilgan. Filmning davomi Yangi oʻrgimchak-odam 2 hisoblanadi. Filmga Marc Webb rejissyorlik qilgan boʻlib, ssenariy James Vanderbilt, Alvin Sargent hamda Steve Kloves tomonidan yozilgan. Bosh rollarni Andrew Garfield, Emma Stone, Rhys Ifans, Denis Leary, Campbell Scott, Irrfan Khan, Martin Sheen, va Sally Fieldlar ijro etishgan. Filmda Peter Parker oʻrta maktab oʻquvchisi boʻlib, genetik jihatdan oʻzgartirilgan oʻrgimchak tomonidan chaqilganidan keyin oʻrgimchakka oʻxshash qobiliyatlarga ega boʻladi. U oʻz qobiliyatlaridan foydalanib jinoyatchilikka qarshi kurashadi, lekin oʻzining oddiy hayoti bilan qahramonlik hayotini muvozanatlashga harakat qilganida shaxsiy muammolarga duch keladi. Peter, shuningdek, oʻtmishiga yuzlanishi va ota-onasining gʻoyib boʻlishi ortida turgan haqiqatni aniqlashga harakat qiladi. Bu Peterning otasining sobiq hamkasbi boʻlgan va yovuz kaltakesakka aylangan Dr. Curt Connors bilan toʻqnashuvga olib keladi.

Suratga olish ishlari 2010-yil Tobey Maguire bosh rolidagi *Oʻrgimchak-odam 4* filmini suratga olish ishlari bekor qilinganidan soʻng boshlangan. Columbia Pictures suratga olish guruhini oʻzgartirmasdan franshizani qayta ekranlashtirishga qaror qilgan. Vanderbilt ssenariyni yozishga chaqirilgan, Sargent va Kloveslar esa ssenariyda Vanderbiltga yordam berishgan. Asosiy rollar uchun kasting 2010-yilda suratga olish ishlari boshlanmasidan avval boʻlib oʻtgan. Komikslar asosida yangi dizaynlar, masalan, sunʼiy toʻr otuvchi qurilmalar kiritilgan. Red Digital Cinema Camera Companyning *RED Epic* kamerasi yordamida asosiy suratga olish ishlari 2010-yil dekabr oyida Los-Angelesda boshlanib, soʻng Nyu-York shahriga koʻchirilgan. Film uchun vizual effektlar va montaj ishlari 2011-yil aprel oyidan boshlangan. 3ality Technica 3D tasvirlar tayyorlashni oʻz zimmasiga olgan, Sony Pictures Imageworks esa CGI effektlar ustida ishlagan.

Sony Pictures Entertainment film uchun reklama veb-saytini yaratib, koʻplab treylerlarni chiqargan. Filmga oid mahsulotlarga Beenox va Activision tomonidan yaratilgan video oʻyinlar ham qoʻshilgan. Film 2012-yil 30-iyunda Tokioda premyera qilingan. AQShda esa 2012-yil 3-iyulda (2002-yilda taqdim etilgan „Oʻrgimchak-odam“ filmidan roppa-rosa oʻn yil oʻtib) 2D, 3D, IMAX 3D va 4DX formatlarida premyera qilingan. Film tanqidchilar tomonidan ijobiy qabul qilingan. Garfield va Stone oʻrtasidagi ishqiy munosabat, jangovar sahnalar, vizual effektlar va soundtrek tanqidchilarga xush kelgan boʻlsa, syujetdagi kichik detallar baʼzi tanqidlarga sabab boʻlgan. Film 2012-yilda dunyo boʻyicha 758 million dollar daromad qilgan holda, yilning yettinchi eng koʻp daromad keltirgan filmi boʻlgan. Filmning davomi, Yangi Oʻrgimchak-odam 2 filmi, 2014-yil 2-mayda ommaga taqdim etilgan. 2021-yilda Garfield va Ifans oʻz rollarini *[[Spider-Man: No Way Home|Oʻrgimchak-odam: Uyga Yoʻl Yoʻq]]* filmida yana takrorladilar. Bu film multi-olamlar fazasi sabab, Raimi va Webb filmlarini bir-biriga bogʻlagan.

## Voqealar rivoji
Bolakay Peter Parker otasining xonasi tartibsiz holatda turganligini koʻrib qoladi. Peterning otasi Richard va Mary Parkerlar yashirin hujjatlarni olib, Peterni Ben amakisi va May xolasining uyiga tashlab, sirli ravishda gʻoyib boʻlishadi.

Oradan yillar oʻtib, Peter Midtown Sciense High Schoolga oʻqishga boradi. Garchi u aqlli boʻlsa-da, maktabning bezorilari tomonidan tez-tez tazyiqqa uchrardi. U Gwen Stacyga oshiq boʻlib qoladi. Uyning omboridan otasiga tegishli portfelni hamda uning ichidagi yashirin hujjatlarni topib oladi. Peter ota-onasining sirli ravishda gʻoyib boʻlishi ustida izlanish jarayonida otasi Oscorpda bir qoʻlini yoʻqotgan va genlarning mutatsiyasi bilan shugʻullanadigan Dr. Curt Connors bilan birga ishlagani haqida maʼlumot oladi. Oscorpga borganida Peterni genetikasi oʻzgartirilgan oʻrgimchak chaqib oladi. Shu tariqa Peter oʻrgimchakka oʻxshash qobiliyatlarga ega boʻlib, devorga chiqa olish, tezlik, kuchli sezgi kabi xislatlarni shakllantiradi. Bir qoʻlini yoʻqotgan Connors, kaltakesaklarning yoʻqotilgan tana aʼzolarini qayta oʻstira olish qobiliyatlarini genetik mutatsiya orqali boshqa jonzotlarga oʻtkazish va shu tariqa oʻzining qoʻlini ham oʻstirish ustida ish olib boradi.

Peter Connorsning tajribalarida yetishmayotgan algoritmni dadasining hujjatlari orasidan topib oladi. So'ngra, Connorsning oldiga borib, u Richardning oʻgʻli ekanligini aytadi hamda yetishmayotgan algoritm formulasini unga taqdim qiladi. Maktabdagi janjal sabab Peterning amakisi ish vaqtini tunga oʻtkazishga majbur boʻlib, xolasini ishdan qaytishda uyga olib kelish Peterning zimmasiga tushadi. Oscorpda Connors bilan genlar mutatsiyasi ustida izlanish olib borganligi uchun uyga qaytganida xolasini ishdan olib kelmagani uchun Ben amakisi bilan janjallashib qolib, uydan chiqib ketadi. Ben Peterni qidirib yurgan vaqtda bir jinoyatchiga toʻqnash kelib o'ldirib ketiladi. Peter yaqin hududda oʻq ovozini eshitib, yugurib boradi va amakisini yaralangan holda topadi. Ben Peterning qoʻlida jon beradi. Jinoyatchining taʼriflaridan Peter unga oʻxshash jinoyatchilarni qidirib qasos olishni istaydi. Spandexdan foydalanib kiyim va niqob tayyorlaydi hamda sunʼiy toʻr otadigan mexanik qurilma ixtiro qiladi. Gwenning oilasi bilan tushlikda Peter oʻrgimchak odamni qoʻlga olishga buyruq bergan George Stacy Gwenning otasi ekanligini biladi. Tomda Peter Gwenga oʻrgimchak odam ekanligini aytadi.

Kaltakesaklardan qayta tiklanish mutatsiyasi boshqa jonzotlarda muvaffaqiyatli oʻtganidan soʻng, Rajit Ratha Connorsdan buni tezroq odamlar ustida sinashni talab etadi. Connors esa begunoh odamlar ustida tajriba oʻtkazib, ularning hayotini xavf ostiga qoʻyishdan bosh tortadi. Ratha Connorsni ishdan boʻshatib, tajribani Veteranlar kasalxonasida amalga oshirishga qaror qiladi. Connors noilojlikdan tajribani oʻz ustida amalga oshirib hushidan ketadi. Qayta uygʻonganida uning yoʻqotgan qoʻli qayta oʻsganini koʻradi. Connors Rathani toʻxtatishga ketayotganida ulkan kaltakesakka aylanib Williamsburg Bridgeda odamlarga hujum qiladi. Peter oʻrgimchak odam kiyimini kiyib, u yerda odamlarni Connorsning hujumidan saqlab qoladi. Keyinroq politsiya oʻrgimchak odamni ham, ulkan kalta kesakni ham qoʻlga olishga buyruq beradi.

Peter Connorsning izidan borib hujumga uchraydi, ammo qochishga ulgurib qoladi. Connors Peterning fotoapparatidan uning kim ekanligini bilib qoladi va u oʻqiydigan maktabga hujum qiladi. Peter Connorsning ortidan borib, uning Oscorp binosidan bir zumda butun shaharga dorini yoya oladigan moslama orqali shahar aholisini ulkan kalta kesaklarga aylantirish rejasini payqab qoladi. Tezda Gwenga qoʻngʻiroq qilib, undan bu biologik qurolga qarshi antidot tayyorlashni soʻraydi va Oscorp tomon yoʻl oladi.

Kapitan Stacy va politsiyachilar oʻrgimchak odamni qoʻlga olishadi. Kapitan Stacy oʻrgimchak odam aslida Peter Parker ekanligini bilib, uni kaltakesakni toʻxtatish uchun qoʻyib yuboradi. Gwen antidotni tayyorlaydi. Peter kelib uni butun shaharga yoyib Connorsni asl holatiga qaytaradi, ammo Connors Kapitan Stacyni jarohatlab boʻlgan edi. Oʻlimidan avval Stacy Peterga Gwenni xavfsizligi uchun undan uzoqlashishni soʻraydi. Peter dastlab bu ishni qiladi, ammo ikkisi ham baxtsizligi sabab bu vaʼdasidan voz kechadi.

Qamoqda Connors nomaʼlum shaxs bilan Peter otasi haqidagi haqiqatni bilish bilmasligi haqida suhbat olib boradi. Connors esa Peter hech nimani bilmasligini va uni tinch qoʻyish kerakligini aytadi hamda nomaʼlum shaxs gʻoyib boʻladi.
## Rollarda

*Andrew Garfield *[[Peter Parker (Yangi Oʻrgimchak-odam film seriyasi)|Peter Parker]]* (Oʻrgimchak odam) rolida: Garchi oʻtkir zehnli boʻlsa-da tabiatan tortinchoqroq boʻlgan, hayot yoʻlida oʻz oʻrnini topishga urinayotgan, ota-onasidan erta ayrilgan oʻspirin yigit. U otasi ishlagan Oscopr binosiga kirganida genetik mutatsiyalar orqali oʻzgartirilgan oʻrgimchak uni chaqib olib, unga oʻrgimchaknikiga oʻxshash qobiliyatlar taqdim qiladi. Amakisi jinoyatchi tomonidan oʻldirib ketilganidan soʻng, u oʻzi yaratgan kiyim va niqob orqali Oʻrgimchak odam nomi ostida koʻcha jinoyatchilariga qarshi kurashishni boshlaydi. U oʻrgimchak kabi devorlarda yopishib yura olar va oʻzi yaratgan toʻr otuvchi moslama orqali binolar aro harakatlanardi. U amakisining qotilini izlashdan chekinib, insonlar uchun xavf tugʻdirayotgan ulkan kaltakesakka aylangan yovuzga qarshi kurashadi. Garfield unga Parker obrazi yoshligidan muhim personaj boʻlganini va hayot yoʻlida muhim taʼsir oʻtkazganini taʼkidlagan. Garfield Maguire bilan oʻtkazilgan intervyu jarayonida u yoshligida „*Oʻrgimchak odam“* filmini tomosha qilgan vaqtlari Maguirening jumlalarini doʻsti bilan koʻzgu yonida yoddan aytgan davrlarini eslagan. Doʻsti unga u hech qachon oʻrgimchak odam boʻlmasligini aytganini eslaydi. Rolga qabul qilinganidan soʻng, Garfield shunday deydi: „Men bu rolni asli kabi gavdalantirish uchun juda koʻp qiyinchiliklar kutib turganini bilaman. Muxlislar ham, men ham allaqachon bu rol haqida taassurotlarga egamiz. Balki kinoteatrlarda filmni tomosha qilganimda oʻzimga nisbatan turli haqoratlar ham ishlatarman. Ammo endi ortga yoʻl yoʻq va men ham chekinish niyatida emasman“. U kiyimning juda noqulayligini aytib, kiyim teriga yopishib turadigan boʻlgani uchun ichki kiyimlar kiyishga ruxsat berilmaganiga qaramay, baribir bu ishni qilganini taʼkidlaydi. Suratga olish ishlari davrida Garfieldda personajning jismoniy holatiga moslashish uchun toʻrt oygina muddat berilgani uchun juda qiyin va charchatadigan boʻlganini aytgan. Shu sababdan Sony unga kaskadyor sifatida yoshroq boʻlgan Andy Devineni jalb qilgan.
**Max Charles Peter Parkerning yoshligini gavdalantirgan.
*Emma Stone ''Gwen Stacy'' rolida: Peterning sevgilisi va maktabdagi sinfdoshi boʻlib, Oscorpda malaka oshiruvchi zukko va jozibali qiz. Bu rol uchun Stone odatiy boʻyalgan qizil sochlaridan koʻra oʻzining tabiiy tillarang sochlarini saqlab qolgan. U koʻproq Oʻrgimchak odam haqida maʼlumot yigʻishi kerakligini tan olib shunday deydi: „Men yoshligimdan komikslar oʻqib katta boʻlmaganman. Oʻrgimchak odam filmi haqida tushunchalarim faqat Sam Raimi filmlari orqali boʻlgan. Men har doim Mary Jane Peterning ilk muhabbati boʻlgan deb oʻylayman“. Stone yana shunday deydi: "Men ich-ichimdan Oʻrgimchak odam yoki Gwen Stacy personajlarini juda sevadiganlarning koʻnglini olishni istayman. Umid qilamanki, ular menga bu rolga oʻz uslubim bilan yondashishimga ijozat berishadi".
*Rhys Ifans *[[Dr. Curt Connors]]* (Kaltakesak) rolida: Genetik mutatsiyalar ustida Oscorpda Richard Parker bilan hamkorlikda ishlaydigan olim. Formulada nimadir xato ketganligi sabab u ulkan kaltakesakka aylanib qoladi. Ifans filmning asosiy qismini inson sifatida gavdalantirgan. 9 fut uzunlikdagi ulkan sudralib yuruvchi rolida esa Ifans maxsus CGI kiyimlaridan foydalangan. Ifans texnologiyalar oʻta rivojlanganligini aytib shunday deydi: „Har safar ulkan kaltakesakning koʻzlarini qimirlaganini koʻrsangiz, bu mening koʻzlarim. Agar men qovogʻimni solsam yoki qandaydir emotsiya koʻrsatsam, bular ham mening emotsiyalarim. Texnologiya shunday darajada rivojlanib ketgan“. Ifans ovoz oʻzgartirish ishlari qanday qilinishini tushuntirar ekan, shunday deydi: „CGI kiyimlarida baqirayotgan vaqtlarim xuddi yashil kiyimdagi a crash-test dummy kabi his qilardim. Undan tashqari, Andrew Garfieldga va Emma Stonega kaltakesakka aylangan paytimda gapirishga toʻgʻri kelgan vaziyatlar boʻlgan“.

*Denis Leary ''George Stacy'' rolida: Oʻrgimchak odamni va kaltakesakni quvlaydigan politsiya ofitseri boʻlib, Gwenning otasi rolini gavdalantirgan.
*Campbell Scott ''Richard Parker'' rolida: Peterning otasi. Oscorpda oʻrgimchak zahri ustida turli tajribalar olib boradigan olim. U yaratgan oʻrgimchak keyinchalik oʻz oʻgʻlini chaqishi natijasida unga super qobiliyatlar taqdim etgan.
*Irrfan Khan ''Rajit Ratha'' rolida: Oscorpda ish boshqaruvchi boʻlib, Connors tajribalari nazoratchisi. Khan bu rolga taklif etilishiga *[[In Treatment]]* serialidagi roli sabab boʻlgan. Webb *[[The Namesake]]* va *[[The Warrior]]* filmlaridan soʻng aktyorning muxlisiga aylanganini taʼkidlagan. Khan bu rol uning farzandlarini juda ham xursand qilib yuborganini aytib oʻtgan.
* Martin Sheen ''Ben Parker'' rolida: Peterning amakisi hamda Richardning akasi. Sheen Maguire gavdalantirgan oʻrgimchak odam filmidan tashqari personaj haqida boshqa maʼlumotlarga ega emasligini tan olgan. Ben Parker haqida esa Cliff Robertson oʻynagan obraz orqali tanish boʻlgan.
*Sally Field ''May Parker'' rolida: Ben Parkerning rafiqasi hamda Peterning xolasi.
Chris Zylka Flash Thompson rolini ijro etgan. U odatda maktabda bezoriliklar bilan shugʻillanadi. Koʻproq Parkerning ustidan kuladi, undan tashqari, Basketbol jamoasi kapitani hisoblanadi. Zylka rol ijro etish haqida shunday deydi: „Siz shunchaki bor diqqatingizni rolga qaratishingiz kerak. Aktyor sifatida siz shunchaki oʻzingizni oʻsha olam aʼzosi sifatida tasavvur qilishingiz kerak“. Embeth Davidtz Peterning onasi Mary Parker rolini gavdalantirgan. Hannah Marks Peterga oshiq boʻlib qolgan Missy Kallenback rolini ijro etgan. Kari Coleman, Charlie DePew, Skyler Gisondo va Jaco Rodierlar Stacy oilasi aʼzolarini rollarini gavdalantirishgan.

## Ishlab chiqarilishi
### Tashkiliy jarayon
Oʻrgimchak odam 3 (2007) filmidan soʻng Sony Pictures Entertainment 2011-yil 6-mayda Sam Raimi rejissyorligidagi film franshizasining davomi boʻlishi kutilgan Oʻrgimchak odam 4 haqida ommaga eʼlon qilgan. Bu vaqtda James Vanderbilt, David Lindsay-Abaire va Gary Ross filmning bir necha xil versiyalari uchun ssenariy yozishgan. Ikkinchi va uchinchi filmga ssenariy yozgan Ziskinning turmush oʻrtogʻi Alvin Sargent yana bir versiya ustida ish olib borayotgan edi. Raimi navbatdagi antoganist rolini John Malkovich ijro etishini istagan. Biroq, 2010-yil 11-yanvar kuni Columbia Pictures va Marvel Studios filmning navbatdagi qismlarini ishlab chiqargandan koʻra filmni yangi aktyorlar tarkibi bilan yangi versiyada qayta ekranlashtirishni eʼlon qilgan. Kinostudiya Raimining filmlarni rejalashtiriligan vaqtida ishlab chiqarishga ulgurmasligi va hatto kreativlik bilan yondasha olmasligini tan olganini aytgan. Avi Arad, Matt Tolmach va Ziskin kinoga prodyuserlik qilishni davom ettirgan.

Arad keyinchalik film haqida shunday degan: „Biz avvalgi uch filmni ishlab chiqargan guruh bilan Oʻrgimchak odamning 4-qismi ustida ish olib borayotgan edik. Ammo bizda boshqa bir film ishlab chiqarish uchun qiziqroq hikoya yoʻq edi. Raimi esa yana bir filmni ishlab chiqarish uchun yetarli asosimiz yoʻq ekanligini aytdi“. Tolmach filmni qayta ekranlashtirishga sabab sifatida prodyuserlar Oʻrgimchak odam hikoyasida bir yigitning haqiqiy erkakka aylanishini koʻrish istagini koʻrsatgan. Ssenarist Steve Kloves Sargentning ssenariysini tahrirlab chiqqan. Dastlab Steve bu uchun rad javobini bergan, ammo kinorejissyorlarga yordam sifatida bu taklifni qabul qilishga qaror qilgan. Steve intervyuda shunday deydi: „Men yana Emma Stone uchun ham ssenariy yozishni istagandim. Sababi men Emmani hamda ayollar uchun ssenariy yozishni yoqtiraman. Men asosan qahramonlar va dialoglar ustida ishladim. Bu yoqimli edi. Undan tashqari kichik bir syujet yozdim, ammo syujetning katta qismi allaqachon yozib boʻlingan edi“. U Peter Parker (oʻrgimchak odam) uchun ham bir qancha dialog yozgan. 2012-yil aprelda Webb yozuvchi direktor Paul Feigni filmga taklif qilgan va Paul filmdagi baʼzi maktabga oid sahnalar uchun ssenariy yozgan.

Raimining ketishi eʼlon qilinganidan soʻng, bir necha kun oʻtib filmga rejissorlik qilishga 500 Days of Summer filmi orqali rejissyorlikda debyut qilgan Marc Webb taklif etilgan. Filmni suratga olishga Kathryn Bigelow va David Fincher nomzodlari koʻrib chiqilgan. Columbia Picturesning hozirgi prezidenti boʻlgan Tolmach va Sony Pictures Entertainment boshqaruv raisi oʻrin bosari Amy Paskal filmda asosiy eʼtiborni Peterning hayotiga qaratadigan rejissyor izlashganini taʼkidlashgan. Webb esa dastlab bu borada ikkilangani aytgan, biroq keyin „Qanday bu imkoniyatni qoʻldan chiqarish mumkin“ deya taklifni qabul qilgan. Webb Oʻrgimchak odam filmi Harry Potter franshizasidan farq qilishini aytib, uni koʻproq James Bondga oʻxshatishini taʼkidlagan. Sababi Oʻrgimchak odam haqida koʻplab hikoyalar mavjud. U film haqida shunday deydi: „Biz Samning filmini qayta yaratmayapmiz. Bu umuman boshqa hikoya va yangi qahramonlar bilan birga yangi olam“.

### Kasting

*[[The Hollywood Reporter]]* jurnali 2010-yil may oyida Webb bilan Jamie Bell, Alden Ehrenreich, Frank Dillane, Andrew Garfield va Josh Hutcherson bosh rolga nomzodlik uchun uchrashishgani haqida xabar bergan. 2010-yil iyun oyida Los Angeles Times jurnali bu roʻyxatga Aaron Johnson va Anton Yelchin ham qoʻshilganini eʼlon qilgan. Bell, Ehrenreich, Garfield, Yelchin, Logan Lerman va Michael Angaranolar kamera qarshisida kastingdan oʻtishgan. Joe Jonas ham kastingda ishtirok etgan. 2010-yil 1-iyul kuni Andrew Garfield bosh rolni ijro etish uchun qabul qilingan. Webb Garfield toʻgʻri qaror ekanligini kesib tashlangan sahnada, Peter Gwenni tinchlantirayotgan payti gamburger yeyayotgan sahnaning oʻzidayoq bilgan. Garfield kastingda hayajondan qutulish uchun oʻzini goʻyo doʻstlari bilan qisqa metrajli Oʻrgimchak odam filmini suratga olayotgandek his qilganini taʼkidlagan.

Dastlab filmda Peterning sevgilisi sifatida Mary Jane Watson va Gwen Stacyning ikkisi ham koʻrinish berishi haqida eʼlon qilingan. Biroq, keyin The Wrap jurnali faqatgina Gwen Stacy personaji ishtirok etishi haqida xabar bergan. 2010-yil avgust oyida The Hollywood Reporter jurnali rolga nomzodlar sifatida Lily Collins, Ophelia Lovibond, Imogen Poots, Teresa Palmer, Emma Roberts va Mary Elizabeth Winstead kastingda qatnashishini eʼlon qilgan. 2010-yil sentyabrda Variety jurnali nomzodlar roʻyxatiga Stone va Mia Wasikowska kelib qoʻshilgani haqida xabar bergan. 2010-yil 5-oktyabr Stone rolga qabul qilingan. Filmdagi Andrew Garfield va Emma Stone ishqiy munosabatlari haqiqiy hayotga ham koʻchib, filmdan tashqarida ham ular sevishganlarga aylanishgan.

2010-yil 11-oktyabr kuni Rhys Ifans filmda noʻmalum antoganist rolini ijro etishga jalb qilingani eʼlon qilingan. Ikki kundan soʻng personaj Dr. Curt Connors (kaltakesak) boʻlishi haqida xabar berilgan. Arad kaltakesakni Oʻrgimchak odamga qarshi antoganistlar orasidagi eng sevimlilaridan biri boʻlgani va bu obrazni anchadan beri ekranlarda koʻrishni istaganini taʼkidlagan. Dastlab rolga Michael Fassbender jalb qilinishi kerak bo'lgan, ammo keyinchalik bu bekor qilingan.

Noyabrda Sally Field bilan May Parker roli uchun muzokaralar davom etayotgan vaqtda Martin Sheen Ben Parker rolini ijro etishga rozi boʻlgan. Field doʻsti Laura Ziskin hurmati uchun May Parker obrazini gavdalantirishga rozi boʻlganini aytgan. Aynan shu oyda Denis Leary kapitan George Stacy rolini ijro etishga rozi boʻlgan. 2010-yil dekabr oyida Campbell Scott va Julianne Nicholson bilan Peterning ota onasi rolini ijro etish borasida muzokaralar olib borilgan. Khan dastlab Van Adder rolini ijro etishi haqida xabar berilgandi, biroq keyinchalik personajning ismi Dr. Rathaga oʻzgartirilgan. Annie Parisse asosiy antoganistning rafiqasi sifatida hamda Miles Elliot Dr. Connorsning oʻgʻli Billy Connors rollarini ijro etishi kerak bo'lgan. Ammo filmning yakuniy versiyasida bu rollar butunlay olib tashlangan.

### Dizayn
Webb Oʻrgimchak odam obrazini qayta kashf etishni oʻziga maqsad qilib olgan. Avvalgi film trilogiyasidan farqli oʻlaroq bu filmda xuddi komikslardagi kabi qahramon sunʼiy toʻr otuvchi moslamalarni yaratishi kerak edi. Dizayner Kym Barret loyihaga jalb qilinib, kostyumni yaratishda Webb bilan hamkorlik qilgan. Mashhur kostyumning yangi talqinida quyoshdan saqlaydigan koʻzoynaklardan qilingan oltin linzalar mavjud edi. Oyoq kiyimning pastki qismi yugurishga moʻljallangan asics oyoq kiyimlarini tagidan kesilgan boʻlib, kostyum dizayni kabi boʻyalgan. Filmda Peter ishlatadigan toʻr otuvchi moslamalar oddiy qoʻl soati boʻlaklaridan yasalgan. 2011-yil fevral oyida film uchun rasmiy veb sahifa tayyorlanib, Garfieldning oʻrgimchak odam obrazidagi ilk suratlari va toʻr otuvchi moslamalar haqida suratlar joylangan. Los Angeles Times jurnali yozuvchisi Geoff Boucher moddiy tomondan qiynalib yurgan yigit toʻr otuvchi moslama yasab uni bilakka taqa oladigan holatga kelishi biroz ishonarsiz deya taʼriflagan. Undan tashqari, Qahramon kiyimi Sam Raimi filmidagidan farq qilishi ammo klassik komikslardagi qahramon kiyimidan unchalik farq qilmaslik kerakligini taʼkidlagan.

Garchi Webb *[[Ultimate Spider-Man|Ultimate Spider-Mandan]]* bir qancha detallarni filmga kiritgan boʻlsada, Gwen Stacy obrazini rok ijrochisidan koʻra obrazning asosiy versiyasini saqlab qolishni istagan. Filmdagi Peter va Gwen oʻrtasidagi ishqiy munosabat komikslardagi *Ultimate* versiyasining Peter va Mary Jane munosabatlariga asoslanganligini aytib oʻtgan.

Filmda kaltakesak odamsimon shaklda tasvirlanib, uning burni timsoh yoki dinozavrlar kabi tumshuq oʻrniga odamnikiga oʻxshash shaklda ishlangan. Koʻplab sharhlovchilar uni komiksdagi personajdan koʻra boshqa obrazga oʻxshatishgan.

Webb klassik komikslardan biroz uzoqroq boʻlib, koʻproq hozirgi zamon bilan hamnafas boʻlgan holatda yangilik yaratishni istagan.

### Suratga olish

Asosiy suratga olish ishlari 2010-yil 6-dekabrda Los Angelesda boshlangan. Film umumiy 90 kun davomida suratga olingan boʻlsa, bundan ikki haftasi New Yorkda shahrida boʻlgan. Filmning asosiy qismi Los Angelesning turli joylarida jumladan Hollywooddagi Henry Fonda Theaterda, St. John Bosco High Schoolning sport zalida, Mid-Wilshiredagi Immanuel Presbyterian cherkovida, va South Pasadena, San Pedro, hamda Woodland Hills yaqinidagi turli manzillarda suratga olingan.

Filmdagi baʼzi manzillarni suratga olish New York shahrida amalga oshirilgan. Alexander Hamilton U.S. bojxona qoʻmitasi NYPD shtab-kvartirasining tashqi manzarasi sifatida foydalanilgan. Manhattanning *Upper West Sideda* joylashgan 15 West 81-koʻchada joylashgan uy Gwen Stacy va uning oilasing uyi sifatida koʻrsatilgan. Brooklyndagi Windsor Terraceda joylashgan Fuller Place hududi Qeensdagi Ben va May Parkerlarning uyi sifatida koʻrsatilgan.

Film Hollywoodda Red Digital Cinema Camera Companyning RED Epic kamerasida 3-D formatda 5K aniqlikda suratga olingan ilk film boʻlgan.

2011-yil aprelda Emma Stone suratga olish ishlari tugaganligini va filmni montaj ishlari boshlanganini eʼlon qilgan. Biroq baʼzi sahnalar 2011-yil noyabr oyida New Yorkda va shu yilning dekabr oyida Los Angelesda qayta suratga olingan.
### Tryuklar
Webb va uning jamoasi turli tryuklarni jismoniy jihatdan yanada realroq saqlashni istaganlarini aytgan. Kaskadyorlar jamoasini Armstrong oilasi, Vic va Andy bilan birga SWAT jamoasi aʼzosi Richard Norton tashkil etgan. Andy Armstrong kaskadyorlar kordinatori sifatida ishlagan. Andy Oʻrgimchak odam qanday harakat qilishi kerakligini oʻrganish uchun Olimpia oʻyinlarida gimnastlarni gorizontal turniklarda qanday harakatlanishini videoga tushirgan. Vic Oʻrgimchak odamning harakatlarini Tarzan kabi boʻlishi kerakligini aytib buni filmga qoʻshishni istagan.
### Vizual effektlar

Californianing Burbank shahri 3ality Technica kompaniyasi suratga olish baʼzi anjomlarni taqdim etgan. 3ality texnologiyasi 2D formatdan 3D formatga oʻtish imkoniyatini yaratgan. Avatar filmi premyera qilinganidan soʻng barcha studiyalarda 3D formatda film ishlash xohishi paydo boʻlgan. Webb oʻrgimchak odam filmi 3D formati uchun ideal tanlov boʻlishini taʼkidlagan. Bu Webbning 3D formatdagi ilk filmi bo'lgan.

Sony Pictures Imageworksning Vancouver filiali filmning grafikasini tezda yaxshilab berishga maʼsul boʻlgan. Jamoa filmning maktabdagi jang sahnalarida Oʻrgimchak odamning haraktlarini sifatini va atrof muhit vizualizatsiyasini yaxshilagan. Komikslar dizaynerlarga oʻrgimchak odamning pozalari dizaynini ishlash uchun asosiy manba vazifasini oʻtagan. Dizayerlar kaltakesak dizaynini dastlab kompyuterda vizual koʻrinishini yaratib olishgan. Bu jarayonga katta jamoa jalb qilinib, ular hatto kaltakesakning mushaklari qanday ishlashini oʻrganib chiqishgan. Suratga olish jarayonida kaltakesak boshqa qahramonlar bilan qatnashgan sahnalarda *Big John* deb atalgan katta erkak rol ijro etgan. Keyinchalik montaj ishlarida Big John kaltakesakka almashtirilgan. Yaratuvchilar kaltakesakning yuz tuzilishini aktyor Rhys Ifansnikiga oʻxtashib yaratishgan. Ifans asosan kaltakesakning soʻzlashuv va motion capture sahnalarida ishtirok etgan. Bu esa obrazning yakuniy versiyasini yaratishda qiyinchiliklar olib kelgan.

## Musiqa

Film uchun asosiy sountrekni James Horner yaratgan. Webb musiqani hayratlanarli ekanligini tan olgan. Webbning aytishicha Horner musiqani bir yarim soatda eng ideal shaklda yaratib boʻlgan. Filmda Coldplay guruhining X&Y albomidagi *Til Kingdom Come* taronasi ham qoʻllangan. 2012-yil may oyida Sony Classical sountrekning tafsilotlari haqida batafsil maʼlumot bergan.
## Marketing

2011-yil noyabrdagi Comic-Con korgazmasida filmning asosiy antoganisti sifatida Kaltakesak chiqishi haqida xabar berilgan. 2011-yil dekabrda Mega Brands kompaniyasi film uchun kerak boʻladigan jihozlarni ishlab chiqarishi eʼlon qilingan. 2012-yil yanvarda Oʻrgimchak odam oʻyinchoqlari Diamond Select Toys kompaniyasi tomonidan ishlab chiqarilishi haqida xabar berilgan. Bu oʻyinchoqlar Oʻrgimchak odamning figuraviy oʻyinchoqlar seriyasidagi beshinchisi boʻlsada, ilk bor filmga asoslangan holda ishlab chiqarilgan. Hasbro kompaniyasining filmga asoslangan jangari oʻyinchoqlari 2011-yil iyul oyida Oʻrgimchak odamga bagʻishlangan Comic-Conda ommaga taqdim etilgan. Hasbro pult orqali boshqariladigan Oʻrgimchak odam oʻyinchoqlarini taqdim qilgan. Undan tashqari, boshqa oʻyinchoq kompaniyalari ham, jumladan, Hot Toys, MediCom va Kaiyodolar turli oʻyinchoqlarni ishlab chiqargan. OPI Products kompaniyasi The Amazing Spider-Man nomi ostida tirnoq boʻyoqlari kolleksiyasini ommaga taqdim etgan.

Carl’s va Hardeeʼs restoranlari egasi boʻlgan CKE Restaurants filmga homiylik qilgan. Marketing direktori Brad Haley filmni yanada ommalashtirish maqsadida film uchun maxsus burgerlar chiqarishini aytgan. Burgerlar *The Amazing Grilled Cheese Bacon Burger* deb nomlangan. Burgerlar filmga oid reklamalar va Stan Lee qatnashgan radiolar orqali reklama qilingan. Turnirlarda PlayStation 3 oʻyinlar sovrinlari tarkibiga video oʻyinlar bilan birga burgerlar ham kiritilgan. Stan Lee hatto mustaqillik kunida Oʻrgimchak odam kabi kiyinganlarga *Amazing Grilled Cheese Bacon Burgerlari* tekin tarqatilishini ham eʼlon qilgan.

Big Cola kompaniyasi ham filmni ommaga yoyish borasida shartnoma imzolagani eʼlon qilingan. Sony Qualcommning Vuforia platformasidan foydalangan holda filmga bag'ishlangan yangi mobil ilovani ommaga taqdim etgan. D-Box Technologies kompaniyasi baʼzi kinoteatrlarni maxsus qimirlaydigan simulyatorlar bilan taʼminlagan.

Sony kompaniyasining boshqa filmlari kabi bu filmda ham Sony product placements kompaniyasi barcha elektron qurilmalarini Sonyning oʻz mahsulotlaridan foydalangan. Boshqa kompaniyalar esa asosan Apple kompaniyasi mahsulotlaridan foydalanadi.

## Namoyish etilishi
2010-yil 10-fevral kuni Sony kino kompaniyasi filmning 2012-yil 3-iyul sanasida premyera qilinishini eʼlon qilgan. Film sotuvini oshirish maqsadida AQShdan boshqa mamlakatlarda premyera sanasi iyun oyiga koʻchirilgan. Film ilk bor 13-iyunda Tokioda premyera qilingan.

2024-yil mart oyida Sony Columbia Picturesning 100 yilligi munosabati bilan filmni yana kinoteatrlarga qaytarishini eʼlon qilgan. Yangi Oʻrgimchak odam filmi 2024-yil 6-mayda kinoteatrlarda qayta premyera qilingan.

Yangi Oʻrgimchak odam filmi 2012-yil 9-noyabrda Sony Pictures Home Entertainment tomonidan Blu-ray, Blu-ray 3D, DVD formatlarida taqdim etilgan. Filmnning disk formatlarida Marc Webb, Avi Arad va Matt Tolmachlarning audio sharhlari ham mavjud. 2012-yil 9-noyabrda Sony kompaniyasi Oʻrgimchak odam va kaltakesakning haykalchalari bilan birga toʻrt dona disklarni oʻz ichiga olgan sovgʻalar toʻplamini taqdim etgan.

Film namoyish etilganidan soʻng 2012-yil 11-noyabrgacha sotuvda yetakchilik qilgan. Film ijaradan kelgan daromad borasida Prometheus filmidan soʻng jadvalda ikkinchi oʻrinni egallagan. 2014-yil oxirida FX telekanali filmning televizion reklama huquqlarini sotib olgan.

2021-yil aprel oyida Sony kompaniyasi Disney bilan kelishuv imzolagan. Unga koʻra Sonyning Oʻrgimchak odam haqidagi filmlari, SSU va Marvelning boshqa kontentlari bilan birga Hulu va Disney+ platformalariga chiqariladi. 2021-yil iyun oyidan boshlab Sonyning koʻplab filmlari Hulu platformasida namoyish etila boshlagan. Ammo kelishuvga koʻra bu filmlar 2022-yildan keyin premyera qilingan boʻlishi kerak. Dastlab kelishuv faqat AQSh hududi uchun moʻljallangan boʻlsa-da, 2022-yil iyundan boshlab filmlar AQSh hududidan tashqari mintaqalarda ham Disney+ platformalariga yuklana boshlagan. Dastlab bu ish Oʻrgimchak odamning filmlari bilan boshlangan.

Film 2023-yil 21-aprelda Disney+ platformasiga kiritlgan.

## Qabul qilinishi
### Daromadi
Yangi Oʻrgimchak odam filmi Shimoliy Amerikada 262 million dollar daromad qilgan. Film boshqa mamlakatlardan jami 495.9 million dollar daromad keltirib, umumiy daromad 757.9 million dollarni tashkil etgan. Film eng koʻp daromad qilgan filmlar roʻyhatida 106-oʻrinni egallab, 2012-yilda statistikada esa eng koʻp daromad qilgan 7-film boʻlgan. Film daromadi boʻyicha superqahramonlar haqidagi filmlar orasida 19-oʻrinda boʻlgan. Sony va Columbia Pictures tomonidan ishlab chiqarilgan filmlar orasida eng koʻp daromad qilgan filmlar orasida 6-oʻrinni egallab, qayta ishlangan filmlar orasida eng koʻp daromad keltirgan film boʻlgan.

Shimoliy Amerikada film yarim tundagi namoyishlardan jami 3150 ta kinoteatrlarda 7.5 million dollar daromad keltirgan. Undan 1.2 million dollari IMAXning 300 dan ortiq kinoteatrlari orqali kelgan. Premyera sanasida u seshanba kunda premyera qilingan filmlar orasida 35 million dollar daromadi bilan rekord oʻrnatgan. Keyinchalik bu rekord 2019-yil Oʻrgimchak odam: Uydan uzoqda filmi orqali yangilangan (39.3 million dollar). Premyeraning keyingi kunida daromad 33.4 foizga pasayib 23.3 million dollar daromad keltirgan. Hafta ohiridagi 3 kunda film 62 million dollar daromad keltirib, jami 6 kunda 137 million dollar foyda keltirgan.

Yangi oʻrgimchak odam filmi dunyo boʻylab premyera haftasida (27-iyundan 1-iyulgacha) 5 kun davomida 13 ta mamlakatda 51.1 million dollar daromad qilgan. Hindistonda film jami 6 million dollar daromad yigʻib Hindiston tarixida Hollywood filmlari orasidagi premyera kunida eng koʻp daromad keltirgan filmga aylangan. Yakunda film Hindistonda 20 million dollar daromad yigʻib Hindistondagi Hollywood filmlari orasida eng koʻp daromad keltirgan 8-filmga aylangan. Ikkinchi hafta davomida 61 ta mamlakat boʻylab film jami 127.5 million dollar daromad keltirgan. Film 30 dan ortiq mamlakatda daromadi boʻyicha yetakchilik qilgan. Indoneziyada film premyera sanasidagi 4.5 million dollarlik daromadi bilan rekordni yangilagan. Film Buyuk Britaniyada premyera sanasida 11.1 million funt (18.1 million dollar) foyda keltirgan. Xitoyda film ilk haftasida 33.3 million dollar foyda keltirib, Oʻrgimchak odam-3 filmining Xitoydagi jami yigʻgan daromadidan oʻtib ketgan. Yakunda Xitoy filmga AQSh hududidan tashqarida eng koʻp foyda keltirgan mamlakat boʻlgan (48.8 million dollar).
### Mukofotlari

## Merosi
*[[Newsarama]]* veb sayti Yangi oʻrgimchak odam filmini oʻzining komikslarga ishlangan filmlar roʻyhati top 10 taligiga kiritgan. *[[Forbes]]* jurnali muharriri Marh Hughes filmni komikslarga ishlangan eng yaxshi yettinchi film deya eʼtirof etgan. ScreenCrush jurnali muharriri Jacob Hall esa filmni Marvelning zamonaviy filmlari orasidagi eng yaxshi 13-film deb tan olgan.

*[[Wake Forest Baptist Medical Center|Wake Forest Baptist Medical Centerdan]]* bir olim filmni tahlil qilib, filmning faktlari va uydirmalarini aniqlab bergan.

2020-yil 30-sentyabr kuni Playstation 5 uchun *[[Spider-Man (videooʻyin)|Marvel's Spider-Man]]* oʻyining qayta ishlangan shakliga filmning ilk qismiga bagʻishlangan eksklyuziv libos (Amazing Suit) kiritilgan. Ushbu libos 2020-yil 12-noyabrda *[[Spider-Man: Miles Morales]]* oʻyinining maxsus soni ommaga taqdim etilganida kiritilgan. Libos Playstation 5 uchun moʻljallangan *[[Marvel's Spider-Man 2]]* oʻyinida ham qaytishi rejalashtirilgan.

### Davomi
Dastlab Yangi Oʻrgimchak odam filmi eng kamida trilogiyaning ilk qismi sifatida eʼlon qilingan. Filmning davomi boʻlgan Yangi Oʻrgimchak odam 2 filmi 2014-yil 2-mayda premyera qilingan. 2013-yil 17-iyun kuni Sony kompaniyasi filmning navbatdagi filmlar uchun sanalarni eʼlon qilgan. Unga koʻra 2016-yil 10-iyun kuni filmning ikkinchi qismi premyera qilinib, uchinchi qism 2018-yil 4-may kuni premyera qilinishi rejalashtirilgan. Biroq 2014-yil iyul oyida filmning uchinchi qismi 2018-yilga qoldirilgani eʼlon qilingan.

### Marvel Kino olami
2015-yil fevralda Sony Pictures va Marvel Studios oʻrgimchak odam Marvel kino olamida (MCU) koʻrinish berishini eʼlon qilgan. Personaj kino olamda ilk bor 2016-yilda *[[Captain America: Civil War|Kapitan Amerika: fuqarolar urushi]]* filmida koʻrinish bergan. Sony 2017-yil 7-iyulda Kevin Feige va Amy Pascal prodyuserligidagi Oʻrgimchak odam: Uyga qaytish filmini ommaga taqdim etgan. Undan tashqari Marvel kino olami filmni boshqa olam personajlari bilan birlashtirish imkoniyatlarini ham koʻrib chiqqan. Natijada 2021-yilda premyera qilingan Oʻrgimchak odam: Uyga yoʻl yoʻq filmida Andrew Garfield Peter Parker (Oʻrgimchak odam) roliga va Rhys Ifans Dr. Curt Connors (kaltakesak) rollariga qaytishgan.
## Izohlar

## Manbalar

## Havolalar
*