open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Allalou

"**Allalou**" (1902-yil 30-mart - 1992-yil 19-fevral) Jazoirlik dramaturg, teatr rejissyori va aktyor bo‘lib, „Jazoir teatrining otasi“ sifatida tanilgan.

## Ilk hayoti
Allalou Ali Sellali 1902-yil 3-martda Jazoirning Kasbah shahrida tug‘ilgan.

## Biografiyasi
Otasini erta yo‘qotgan Allalou o‘n uch yoshida oilasini boqish uchun ishlay boshladi. U ketma-ket dorixona kotibi, kitob sotuvchisi va tramvay ishchisi sifatida ishlagan. Uning badiiy tasvirga bo‘lgan qiziqishi erta namoyon bo‘ldi. O‘n besh yoshida u „Foyer du soldat“ ga qatnay boshladi, u yerda u konkida uchdi va qo‘shiq kuyladi (u xayolparast va g‘alati komik qo‘shiqchi edi), sahnalarga o‘rganib qoldi. U drama bilan juda erta tanishdi. U Yigirmanchi yillarning boshlarida Karsenti gallaslarida va Jorj Abiad va Azzedinning Misr teatr kompaniyalarining spektakllarida qatnashgan. Teatr bilan bo‘lgan bu uchrashuv unga pyesalar yaratish g‘oyasini berdi. Shunday qilib, u asosan kundalik hayotdan olingan mavzular: nikoh, ajralish, alkogolizm bilan bog‘liq eskizlarni ishlab chiqara boshladi. Bu mavzular 1926-yildan keyin sahnalashtirilgan spektakllarga ham kiritilgan. Yevropalik va ayniqsa, butun umrini ushbu san’atni rivojlantirishga bag‘ishlagan Jazoir klassik musiqasining buyuk bilimdoni Edmond Yafil bilan aloqalar uni musiqani tushunishga va qadrlashga majbur qildi.

Allalou 1992-yil 19-fevralda Jazoirda vafot etdi.

## Asarlari
*  „Djeha“  (1926)
*  „Zouadj Bou ’Akline“  (1926)
*  „Ming bir kecha“  (1930, 1931)

## Manbalar
Jabalo ibn Ali ash-Shayboniy

**Jabala ibn Ali ash-Shayboniy** () Karbalo jangida shahid boʻlgan.

## Hayoti
Jabala ibn Ali Bakr ibn Voilning bir boʻlimi boʻlgan Banu Shaybon qabilasidan boʻlgan. Siffin jangida Ali ibn Abu Tolibning qoʻshini tarkibida edi. Muslim ibn Oqilning Kufadagi qoʻzgʻolonida ham birga boʻlgan. Muslim shahid boʻlishidan oldin Ubaydulloh ibn Ziyodning qoʻlidan qochib qutulgan.

## Karbalo jangi
Husayn ibn Ali Karbaloga yetib borgach, Jabala uning qoʻshiniga qoʻshilgan. Ashuro kunida dushmanning birinchi hujumda shahid boʻlgan.

„*Ziyorat ash-Shuhada*“*da* uning ismini tilga olingan: „Jabala ibn Ali ash-Shayboniyga salomlar boʻlsin“.

## Manbalar
Horis ibn Nabhon

**Horis ibn Nabhon** () – Karbalo jangida shahid boʻlgan.

## Hayoti
Horisning otasi Nabhon Hamza ibn Abdulmuttalibning quli boʻlgan. Nabhon jasur otliq askari boʻlib, Hamza shahid boʻlganidan ikki yil oʻtib vafot etdi. Horis Ali ibn Abu Tolib va Hasan ibn Alining hamrohi boʻlgan. Husayn ibn Ali bilan Karbaloga borgan va Umar ibn Saʼd qoʻshinlarining birinchi hujumida shahid boʻlgan.

Horis ibn Nabhon va hadis rivoyat qilgan Horis ibn Nabhon al-Basriy boshqa-boshqa shaxsdir.

## Manbalar
Dargʻama ibn Molik al-Tagʻlibiy

**Dargʻama ibn Molik at-Tagʻlibiy** () – Karbalo jangi shahidlaridan biri.

Dargʻama ibn Molik Banu Tagʻlib qabilasiga mansub boʻlgani uchun „at-Tagʻlibiy“ nomi bilan mashhur boʻlgan. Banu Tagʻlib – Tagʻlib ibn Voil ibn Qositdan boʻlgan qabila hisoblagan.

## Ashuro kuni
Dargʻama ibn Molik Ashuro kuni jang paytida bir qancha dushmanlarini yarador qilib oʻldirgan. Oʻzi ham Ashurodagi birinchi jangda shahid boʻlgan.

## Manbalar
Hurmala

**Hurmala ibn Kohil** () – Karbalo jangida Umaviylar qoʻshini tarkibida boʻlgan kamonchi. Hijriy 61-yilning (milodiy 680) 10 oktyabrida Muhammadning nevaralari Ali al-Asgʻar ibn Husaynning qotiliga aylangan.

Imom al-Husayn Karbalo jangida dushmanga qarshi umidini butunlay yoʻqotgach, otga minib, tashnalikdan oʻlayotgan olti oylik farzandi Ali al-Asgʻar uchun odamlardan suv soʻraydi. Hurmala esa bu vaqtda bolaning tomogʻiga uch boshli oʻq uzgan.

Keyinchalik Hurmala Muxtor at-Saqafiy qoʻshinlari tomonidan qoʻlga olingan va oʻldirilgan. Muxtor Hurmalaning boʻyniga pichoq urib, uni oʻldirgan.

## Manbalar
Nefromegaliya

**Nefromegaliya** bu bir buyrak yoki ikkala buyrakning kattalashuvi jarayoni hisoblanadi. Autosomal dominant va autosomal retsessiv ham nefromegaliyaga sabab boʻlishi mumkin.
## Manbalar

## Yana qarang
* 
*
Xonobod sihatgohi

**Xonobod sihatgohi** (MCHJ) — O'zbekiston Respublikasi Prezidenti
Sh. M. Mirziyoyevning 2017-yilning 2-3 iyun kunlari Andijon viloyatiga tashrifi chogʻidagi topshirigʻiga asosan, Vazirlar Mahkamasining 28.07.2017 yildagi „2017-2019 yillarda Andijon viloyatining Xonobod shahrini kompleks rivojlantirish“ toʻgʻrisidagi № 557-sonli farmoishiga asosan UzAutoMotors aksiyadorlik jamiyati tomonidan qurilib, 2018-yil 11-iyun kuni foydalanishga topshirilgan.

## Loyiha budjeti
**Xonobod sihatgohi** 174 nafarga mo‘ljallangan, yillik sig‘im 6480 kishi. Loyihaning umumiy qiymati 70 mlrd. soʻm. Loyihaning maqsadi aholiga tibbiy xizmat koʻrsatish, sogʻlomlashtirish hamda tibbiy va ekoturizmni rivojlantirishga moʻljallangan.

## Joylashuvi
Xonobod sihatgohi dengiz sathidan 850 m.balandlikda joylashgan boʻlib, yuqori nafas yoʻllari, asab tizimi hamda harakat tayanch organlari tizimi kasalliklarini sogʻlomlashtirishga moʻljallangan.

## Hududi
Xonobod sihatgohining hududi 10.5 gektarni egallaydi. Barcha sihatgoh korpuslari park zonasida joylashgan, koʻm-koʻk daraxtlar va gullarga burkangan. Sihatgoh hududi koʻkalamzor ekinlar qayragʻochlar, teraklar, emanlar, yongʻoq daraxtlari, oq akatsiyalar, klyonlar, kashtanlar, archalar, chinorlar, archa butalari, bujun va boshqa daraxtlardan iborat. Davolash binolarida 4 xil turdagi xonalar mavjud, shulardan standart, yarim lyuks hamda, 6 ta appartimentda barcha sharoitlar yaratilgan. Park zonasida turar joy korpuslari, yopiq basseyn, anjuman zali, sport maydonlari va avtoturargoh mavjud.
## Davolash va xizmatlar
Sihatgoh asosan nafas yoʻllari, asab tizimi, mushak-skelet, oshqozon-ichak kasalliklari bilan kasallangan beʼmorlarga xizmat koʻrsatadi. Davolash usullariga termal suyuqliklar (18–44 °C), mineral vannalar, elektroforez, parafin terapiyasi, mexanik va gidromassaj, akupunktur kiradi, undan tashqari stomatologiya, goʻzallik xizmati, tuz xonasi, fitoterapiya va laboratoriya tekshiruvlari xizmatlari mavjud.

## Xalqaro eʼtibor
2022-yilgi Toshkent sogʻliqni saqlash konferensiyasida „Xonabod sihatgohida dam olish va davolanish“ mavzusida xalqaro taqdimot boʻlib oʻtgan.

## Manbalar
Klinik shifokor

**Klinik shifokori** odatda malakali tibbiyot muassasasi yoki klinikada ishlaydigan tibbiyot mutaxassisidir. Klinik shifokorlar laboratoriya, jamoat salomatligini saqlash markazlari yoki tadqiqotlarda emas, balki toʻgʻridan-toʻgʻri bemorlar bilan ishlaydi. Klinik shifokor psixolog, klinik farmatsevt, klinik olim, hamshira, professional terapevt, fizioterapevt, stomatolog, optometrist, shifokor yordamchisi, klinik xodim, shifokor yoki paramedik sifatida bemorlarga tashxis qoʻyishi, davolashi va gʻamxoʻrlik qilishi mumkin. Klinik shifokorlar litsenziya olish uchun keng qamrovli oʻquv imtihonlardan oʻtadi va oʻz mutaxassisligi boʻyicha toʻliq aspirantura (magistr yoki doktorantura) darajasini oladi.

Klinik shifokorning asosiy vazifasi bemorning kasalligini davolash, ogʻriqni kamaytirish, bemor va uning oilasiga, shuningdek, boshqa ijtimoiy omillar taʼsirini hisobga olgan holda bemorning umrini uzaytirish uchun bemorni davolash hisoblanadi.

## Yana qarang
* Sog'liqni saqlash kasblari ro'yxati

## Manbalar
Monetochka

**Monetochka** (haqiqiy ismi – **Yelizaveta Andreyevna Girdimova**; 1998-yil 1-iyun, Yekaterinburg) – rossiyalik qoʻshiqchi, qoʻshiq muallifi va musiqachi. Yelizaveta 2016-yilda maktab oʻquvchisi sifatida ijtimoiy tarmoqda oʻzining birinchi „Psixodelicheskiy klaud-rep“ albomini nashr etganida ommaviy axborot vositalarining eʼtiborini tortdi. 2018-yilda chiqarilgan „Raskrazki dlya vzroslix“ nomli birinchi studiyaviy albomi xonandaga Rossiyada ommaviy mashhurlikni olib keldi. Hammasi boʻlib, Monetochka diskografiyasi uchta studiya albomini oʻz ichiga oladi.

## Hayoti
1998-yil 1-iyunda Yekaterinburgda tugʻilgan. Otasi Andrey Yevstigneyevich Girdimov kasbi quruvchi, onasi Yelena Aleksandrovna Girdimova turistik kompaniyada ishlaydi.

Bolaligidan sheʼr yozishga qiziqqan va oʻsmirlik chogʻida oʻz ijodini Stihi.ru saytida nashr etgan. 2005-yilda Yekaterinburgdagi 32-sonli maktabning birinchi sinfiga alohida fanlarni (shu jumladan musiqa va adabiyot) chuqurlashtirib oʻqishga kirdi va u yerda 9 yil davomida fortepiano sinfida umumiy va musiqiy taʼlim oldi.

2014-yilda Ural federal universitetining ixtisoslashtirilgan oʻquv-ilmiy markazining oʻninchi sinfiga oʻqishga kirdi. Oʻn birinchi sinfni tugatgandan soʻng, 2016-yilda Moskvadagi Butunrossiya davlat kinematografiya institutiga (VGIK) sirtqi taʼlim shaklida „ishlab chiqarish“ mutaxassisligiga oʻqishga kirdi. Yelizavetaning VGIKni tanlashiga sabab uning klassik kinematografiyaga boʻlgan muhabbati edi.

2016-yil sentyabr oyidan boshlab VGIKda oʻqishni davom ettirdi va birinchi amaliyotini oʻz vatani Yekaterinburgda „ETV“ telekanalida oʻtkazdi va u yerda shoira Aleksandra Aksyonova bilan qoʻshma loyihalarni ishlab chiqdi.

2015-yil oxirida Yelizaveta Girdimova birinchi marta „Monetochka“ taxallusi bilan oʻzi yozgan va ijro etgan qoʻshiqlarni yozib oldi va „VKontakte“ ijtimoiy tarmogʻiga joylashtirdi. Kompozitsiyalar uy sharoitida sintezator joʻrligida yozilgan. 2016-yil yanvar oyida oʻzining YouTube kanaliga qoʻshiqlarni jonli ijro etib videolarini joylashtirishni boshladi.

## Manbalar
Oʻzbekistondagi pravoslav cherkovlari roʻyxati

**Oʻzbekistondagi pravoslav cherkovlari roʻyxati** – Oʻzbekiston hududida joylashgan pravoslav binolari roʻyxati kiritilgan. Oʻzbekiston rus pravoslav cherkovining kanonik hududiga kiradi va kamdan-kam holatlardan tashqari, mamlakatning pravoslav jamoalari uning yurisdiktsiyasi ostida.

## Joriy tuzilmalar

### Buxoradgi cherkovi hududi
Ruhoniy – protoyerey Leonid Petrov, Buxoro shahridagi Muqaddas Arxangel Mixayil ibodatxonasi rahbari.

* Buxorodagi Muqaddas Arxangel Mixail ibodatxonasi. (1995).
* Zarafshondagi Muqaddas Nikolay Chudotvorisa ibodatxonasi (1999).
* Kogondagi Muqaddas Nikolay Chudotvorisa ibodatxonasi (1968).
* Navoiydagi Muqaddas Sergey Radonej cherkovi (2002).
* Nukusdagi Muqaddas Buyuk shahid va tabib Panteleymon ibodatxonasi (1995)
* Urganchdagi Iov Mnogostradalniy ibodatxonasi (1950).
* Uchquduqdagi Rossiya zaminida porlagan barcha avliyolar cherkovi (1997).

### Guliston cherkovi hududi
Ruhoniy – Andrey Tugushev, Guliston shahridagi Muqaddas Avliyo Nikolay cherkovi rahbari.

* Gulistondagi Avliyo Nikolay ibodatxonasi (1945).
* Jizzaxdagi Avliyo Nikolay ibodatxonasi (1947).
* Sirdaryodagi Bibi Maryamning shafoat cherkovi (1990).
* Xovosdagi Avliyo Nikolay ibodatxonasi (2007).

### Samarqand cherkovi hududi
Ruhoniy – Roman Zagrebelniy, Samarqand shahridagi Muqaddas Bogoroditsiya Ibodatxonasi cherkovi rahbari.

* Denovdagi Bibi Maryamning shafoat cherkovi (1947).
* Qarshidagi Bibi Maryamning shafoat cherkovi (1900).
* Kattaqoʻrgʻondagi Avliyo Vladimir ibodatxonasi (1891).
* Samarqanddagi Avliyo Aleksis Moskva sobori (1910).
* Samarqanddagi Avliyo Georgiy Pobedonosisa ibodatxonasi (1937).
* Samarqanddagi Muqaddas Bogoroditsiya Pokrova ibodatxonasi (1900).
* Sirdaryodagi Bibi Maryamning shafoat cherkovi (1990).
* Sirdaryodagi Bibi Maryamning shafoat cherkovi (1896).
* Termizdagi Avliyo Aleksandr Nevskiy cherkovi (1905).

## Manbalar

## Havolalar
* Toshkent va Oʻzbekiston yeparxiyasi cherkovlari roʻyxati
Amaliya Shakirova

**Amaliya Shakirova** (1995-yilda tugʻilgan) – O‘zbekistonlik model, qoʻshiqchi, advokat, elchi va goʻzallik tanlovi sovrindori, „Miss Uzbekistan 2023“ unvonini qoʻlga kiritgani bilan mashhurlikka erishgan. Milliy tanlovda gʻolib chiqqanidan soʻng, „Miss Grand International 2023“ tanlovida ishtirok etgan va ushbu tanlovda qatnashgan birinchi oʻzbekistonlikka aylangan.

## Hayoti
Amaliya Shakirova O‘zbekistonning Toshkent shahrida irqiy va diniy kelib chiqishi aralash oilada tugʻilgan. U onasi, buvisi va bobosi bilan birga oʻsgan. Shakirova yoshligidanoq sanʼatga ishtiyoqmand boʻlib, koʻpincha oilasi uchun stulga chiqib chiqishlar qilardi. U bolalik chogʻida tennis va suzish darslarida ham qatnashgan. Oʻn uch yoshida Amaliya modellik qilib, sayohatlar qila boshlagan. Oilasidan ajralgan holda mustaqil yashay boshlagan va dizayn kollejida oʻqigan.

## Manbalar

## Havolalar
* Miss Grand International official website 
*
Glukoza (qoʻshiqchi)

**Glukoza** (haqiqiy ismi – **Natalya Ilinichna Chistyakova-Ionova**; 1986-yil 7-iyun, Moskva) – rossiyalik pop qoʻshiqchisi, kino va dublyaj aktrisasi, teleboshlovchi.

Xonandaning „Glukoza Nostra“ debyut albomi „Record’“ mukofoti boʻyicha 2004-yilning eng yaxshi albomi deb topildi va „Nevesta“ va „Nenaviju“ singllari Rossiya va Ukraina xit-paradlarida birinchi oʻrinni egalladi.

Faoliyati davomida MDH va Sharqiy Yevropaning boshqa mamlakatlarida mashhurlikka erishdi, koʻplab Rossiya va xalqaro musiqa mukofotlari, jumladan, „Zvukovaya dorojka“, „Premiya Muz-TV“, „Oltin grammofon“, „MTV Europe Music Awards“ va „Pesnya goda“ festivali laureati boʻldi.

2012-yilda Natalya „Tansi so zvezdami“ tanlovida ishtirok etib, 1-oʻrinni egalladi.

Natalya Ilinichna Ionova 1986-yil 7-iyunda Moskvada tugʻilgan.

1993-yilda yetti yoshida musiqa maktabiga pianino sinfiga oʻqishga kirdi, ammo bir yildan soʻng uni tashlab ketdi. Bolaligida shaxmatdan tortib baletgacha boʻlgan koʻplab maktab toʻgaraklarida qatnashgan. Natalya Moskvadagi 308-oʻrta maktabda 9-sinfgacha oʻqidi.

11 yoshida Birinchi kanalda „Yeralash“ bolalar telejurnalida ishtirok etish uchun kastingdan oʻtdi. Keyingi yillar davomida telejurnalning bir nechta seriyalarida, shu jumladan 1997-yilda „Poganklar“da ishtirok etdi. „Nepriyatnoe izvestie“ seriyasida Natalya kastingsiz tasdiqlandi.

1999-yilda Natalya Vladimir Alenikovning „Voyna Prinsessi“ filmida rol oʻynadi, unda Natalya bosh rolga tasdiqlandi.

2024-yil 20-iyul kuni Krasnoyarskda metallurglar kuniga bagʻishlangan konsert doirasida Natalya Chistyakova-Ionova metallurgiya sanoati xodimlari uchun konsert berdi. Tomoshabinlarning guvohlik berishicha, qoʻshiqchi qoʻshiqlarni ijro etish jarayonida fonogramma ostida kuylagan, ehtimol alkogol yoki giyohvand moddalarning kuchli taʼsiri ostida boʻlgan, behayo soʻkishlardan foydalangan va oʻzini nooʻrin tutgan. Vaziyatni Ionova bilan birga ishlagan prodyuser Maksim Fadeyev qoraladi, u „Glukoza“ taxallusidan foydalanishni taqiqlash, shuningdek, qoʻshiqlarni ijro etish uchun sudga daʼvo qilishni rejalashtirgan. Shuningdek, konsert tashkilotchilaridan ham daʼvo arizasi berilgan.

## Manbalar
Biotravma

Bu atama vaqti-vaqti bilan boshqa yoʻllar bilan ishlatilgan boʻlsa-da, tibbiy adabiyotlarda **biotravma** odatda uzoq vaqt davomida mexanik shamollatish yordamida nafas oladigan bemorlarning o‘pkasida hosil boʻladigan ogʻir yallig‘lanish reaksiyasi sifatida taʼriflanadi. Bu atama L.N.Tremblay va A.S.Slutskiy tomonidan shunday: „*[[Ventilyator]] tomonidan keltirib chiqarilgan jarohat* *bu*: *biotravmadan biotravmagacha*“ deya taʼriflangan va bu atama 1998-yilda gazetada chop etilgan. Ushbu maqolaning maʼnosi shundaki, bosim farqi tufayli yuzaga keladigan barotravma, nafas olish moslamasi hosil qilishi mumkin boʻlgan oʻpka shikastlanishining bir nechta turlaridan biri hisoblanadi.

## Manbalar
Aleksandr Kanevskiy

**Aleksandr Semyonovich Kanevskiy** (1933-yil 29-may, Kiyev) – sovet nosiri, shoir va dramaturg, kinossenariy muallifi. 1991-yildan beri Isroilda yashaydi.

Bir necha yil Tel-Avivda „Balagan“ hajviy jurnalini, „Balagʻasha“ bolalar jurnalini va „Nepravda“ satirik gazetasini nashr etgan.

## Biografiyasi
Teatr va kino aktyori Leonid Kanevskiyning tugʻishgan ukasi. Maktabni oltin medal bilan tugatgan, ammo Kiyev universitetiga qabul qilinmagan. Kiyev avtomobil-yoʻllar institutini tamomlagan, shundan soʻng Qizil Oʻrda shahriga (Qozogʻiston SSR) yuborilgan va u yerda oʻzining birinchi pyesasini yozgan. Kiyevga qaytgach, u mashhur estrada sanʼatkorlari Yuriy Timoshenko va Yefim Berezin (mashhur komik duet Tarapunka va Shtepsel aʼzolari) uchun dasturlar, multfilmlar, pyesalar va kinossenariylar uchun ssenariylar yozdi. Kanevskiyning asarlari Moskvaning "Adabiy gazeta, " "Sovet madaniyati, " "Pravda, " "Hafta, " "Sobesednik, " "Ogonyok, " "Timsoh, " „Yoshlik“ kabi gazeta va jurnallarida nashr etilgan. Shoir 1980-yilda Moskvaga koʻchib oʻtdi. U mashhur "Kabachok „13 stulev“" hajviy telekoʻrsatuvining mualliflaridan biri, mashhur „Vokrug smexa“ hajviy telekoʻrsatuvining ishtirokchisi, „Grotesk“ teatrini yaratgan va boshqargan.

Aleksandr Kanevskiy 1991-yilda Isroilga hijrat qilgan, u yerda Tel-Avivda joylashgan. Immigratsiyada ham ijodni davom ettirgan. Bolalar uchun „Balagan“ va „Balagʻasha“ hajviy jurnallari, shuningdek, „Nepravda“ satirik gazetasini nashr etgan. 2005-yildan 2009-yilgacha „Kakadu“ komediya teatrining badiiy rahbari boʻlgan.

„Aleko“ xalqaro tanlovi, Xalqaro Moskva kinofestivalining laureati, nomidagi mukofot. Yuriy Nagibin (2009), Isroil Yozuvchilar uyushmalari federatsiyasi mukofoti („Kuling, masxaraboz!“ Romani uchun), Londondagi „Yil odami“ tanlovi sovrini (2010), Frans Kafka oltin medali sohibi (2011)). Silikon vodiysidagi yarim orol universiteti professori (2013).

Yozuvchi yigirmadan ortiq qissalar va hikoyalar toʻplamlari, pyesalar va reportajlar yozgan, ularning umumiy adadi milliondan ortiq nusxada nashr etilgan.

Aleksandr Kiyev va Moskva dramaturglarining professional qoʻmitalari, shuningdek, SSSR kinematograflar uyushmasiva teatr arboblari uyushmasi aʼzosi boʻlgan. Isroil va Shimoliy Amerika rus tilida soʻzlashuvchi yozuvchilar uyushmasi (boshqaruv aʼzosi) va Shimoliy Amerika, Rossiya kinematograflar uyushmasi, xalqaro pen-klub, xalqaro fan, taʼlim va madaniyat akademiyasi (AQSh) aʼzosi, „APIA“ xalqaro yozuvchilar va jurnalistlar uyushmasining faxriy aʼzosi (London).

## Manbalar
Norvegiya (mushuk)

**Norvegiya** mushugi ( and ****) Shimoliy Yevropada kelib chiqqan xonaki mushuklar zotiga mansub. Bu zot juda sovuq iqlimga moslashgan boʻlib, uning uzun junlari unga issiqlikni saqlashga yordam beradi, pastki qismi boʻlsa momiq junlardan iborat. Bu zotning ajdodlari miloddan avvalgi 1000-yillarida Vikinglar tomonidan Norvegiyaga olib kelingan kalta junli mushuklarning zoti hisoblanadi.

Ikkinchi jahon urushi davrida Norvegiya mushugi deyarli yoʻq boʻlib ketayotgan edi; biroq Norvegiya oʻrmon mushuklari klubining naslchilik dasturi tufayli bu zotning kamayib ketish xavfi bartaraf etilgan. 1970-yillarda Karl-Fredrik Nordane bu zotga eʼtibor qaratib, uni roʻyxatga olish uchun saʼy-harakatlar qilgandan soʻng, ushbu zot Yevropa Xalqaro Mushuklar Federatsiyasi (Fédération Internationale Féline) tomonidan rasman tan olingan. Bu zot Norvegiya, Daniya, Shvetsiya, Islandiya va Fransiyada juda mashhur.

## Tarixi
### Kelib chiqishi

Norvegiya mushugi Norvegiya sovuq iqlimida yashab qolishga moslashgan. Uning ajdodlari orasida miloddan avvalgi 1000-yildan keyin Vikinglar tomonidan Buyuk Britaniyadan Norvegiyaga olib kelingan sovuqqa moslashgan qora va oq britaniyalik kalta junli mushuklar bo'lishi mumkin deb tahmin qilinadi. Shuningdek, XIV asrda Salibchilar tomonidan Norvegiyaga olib kelingan uzun junli mushuklar ham uning ajdodlaridandir. Bu mushuklar yovvoyi mushuklar bilan koʻpayib, vaqt oʻtishi bilan hozirgi Norvegiya zotiga aylanib ketgan deb e'tirof etiladi.

Baʼzi yozuvchilarning taxminiga koʻra, norvegiya mushuklarini VIII asrda Vikinglar Kaspiy dengizi qirgʻoqlaridan kemiruvchilarga qarshi kurashish maqsadida olib kelishgan.

### Zotning rivojlanishi

Norvegiya mushuklar zoti 1938-yilda birinchi marta koʻrgazmada namoyish etilgan; shu yili Norvegiyada birinchi naslli mushuklar klubi ham tashkil topgan. Seleksionerlar ushbu mushukning tabiiy xususiyatlarini saqlab qolish maqsadida naslchilik dasturini ishlab chiqqan. Darhaqiqat, bu turning yashab qolishi xavf ostida bo'lgan, ammo mushuklarni tabiiy muhitga qoʻyib yuborish orqali kalta junli hayvonlarning omon qolish imkoniyatini sezilarli darajada oshirishgan.

## Rasmlar

File:Bosque de noruega.jpg
File:Grey Norwegian Forest Cat.jpg
File:Noorse-boskat wikipedia 3.JPG
File:Too Much du Pre du Walhalla chat norvegien.jpg
File:George_de_Jolival_-_3.jpg|
File:Norwegian forest cat.jpg
File:Aysha.jpg
File:Norskskogkatt Evita 3.JPG


## Yana
* Maine-coon
* Sibir mushugi

## Manbalar
Abdulla Oripov (film)

**Abdulla Oripov** – 2023-yilda Muzaffarxon Erkinov tomonidan suratgan olingan, Oʻzbekiston Qahramoni unvoni sohibi, XX asr oʻzbek adabiyoti va sheʼriyatining taniqli vakili hamda Oʻzbekiston Respublikasining Davlat madhiyasi matni muallifi, shoir Abdulla Oripov hayotini hikoya qiluvchi oʻzbek biografik filmi.

## Suratga olish
Film prezident Shavkat Mirziyoyevning 2022-yildagi topshirigʻi asosida Kinematografiya agentligi tomonidan Oʻzbekiston Yozuvchilar uyushmasi, Qashqadaryo viloyati hokimligi va Respublika Maʼnaviyat va maʼrifat markazi bilan hamkorlikda suratgan olingan.

Film Abduqayum Yoʻldoshev va Muqaddas Usmonova (Minhojiddin Mirzo va Furqat Usmonov ishtirokida) ssenariysi asosida tasvirga olingan boʻlib, bu jarayonda shoirning turmush oʻrtogʻi Xanifa Mustafoyeva koʻmaklashgan. Suratga olish ishlari Qashqadaryoning Nekoʻz qishlogʻidagi Abdulla Oripovning xonadonida, Jizzaxda, Toshkentda maxsus qurilgan dekoratsiyalarda, AQShning Hyuston, Nyu-York va Los-anjeles shaharlarida Abdulla Oripovning qizlari istiqomat qilayotgan xonadonlarda boʻlib oʻtgan. Bosh rollarni Shodmonqul Salomov, Qudratilla Burxonov, Gulchehra Jamilova, Rayhon Asadova, Muhammadali Abduqunduzov, Samiddin Lutfullayev, Lola Eltoyeva va Farhod Abdullayev kabi aktyorlar ijro qilgan. Film namoyishi 2023-yil 30-avgustda boʻlib oʻtgan.

## Syujeti
Filmda Abdulla Oripovning bolaligi, talabalik davri, ilk ijodiy yutuqlari, shoir sifatida shakllanish jarayoni va u orqali kechirgan hissiyotlari tasvirlanadi. Bundan tashqari filmda shoirning sevgisi, mashhurlikka erishish yoʻli, mashaqqat-u qiyinchiliklarga qaramay ijoddan chekinmagani va AQShda kechgan hayotining soʻnggi yillari ham oʻz aksini topadi.

## Rollarda

### Bosh rollarda

* Abdulla Oripovning bolaligi – Jasurbek Abdumannopov;
** yigitlik va oʻrta yosh paytlari – Shodmonqul Salomov;
** keksalik davri— Qudratilla Burxonov;
* Xanifa Mustafoyevaning (Abdulla Oripovning rafiqasi) yoshligi – Rayhon Asadova;
** keksalik davri – Gulchehra Jamilova;
* Muhammadali Abduqunduzov – Shotursin Mirvaliyev;
* Samiddin Lutfullayev;
* Lola Eltoyeva – Klara Xadjayevna;
* Farhod Abdullayev
* Abror Yoʻldoshev – KGB xodimi.

### Rollarda

### Epizodlarda

## Film musiqasi
Filmdagi musiqalarni Abdulqosim Muinzoda bastalagan.

## Tanqidlar
Tanqidchilar tomonidan filmning syujeti, voqealar rivoji yetarlicha aniq va chuqur tasvirlanmagani, Abdulla Oripovning murakkab hayoti va ijodi yuzaki yoritilgani, uning shaxsiy hissiyotlari va qarashlariga chuqur kirib borilmaganligi taʼkidlangan. Film texnik jihatdan yaxshi ishlangan boʻlsa-da, syujet va xarakterlarning rivoji chuqurroq boʻlishi kerakligi qayd etilgan.

## Manbalar

## Havolalar

*
Muzaffar Erkinov

**Muzaffar Erkinov** yoki **Muzaffarxon Erkinov Erkin o'g'li** (1983-yil 22-avgust, Toshkent, OʻzSSR) — oʻzbekistonlik rejissyor, ssenariynavis va prodyuser.

## Hayoti
Muzaffar Erkinov 1983-yil 22-avgustda Toshkentda tugʻilgan.

## Filmografiyasi

## Mukofotlari

* Aydinlar filmi - "Eng yaxshi film" - Mirable Dictu 2025 
* „Shuhrat“ medali (2019)
* EAAC  Akademigi va faxriy doktor unvonlari (doctor horis causa) ATKIK (2024)
* “RIO BRAVO AWARDS - 2023” - “XI Osiyo kinofestivali” mukofoti (Barselona, ​​Ispaniya Qirolligi) 
* “ENG YAXSHI ssenariy uchun” – III xalqaro “Qorkut-ota” kinofestivalining mukofoti (2023) 
* “OLTIN XUMO” mukofoti, 
* "Tomoshabinlar mehrini qozongan film*"* mukofoti – “Ipak yoʻli durdonasi” XV Toshkent xalqaro kinofestivalining mukofoti (2023)
* “GRAND PRIX” – “Eng yaxshi rejissyorlik ishi” – “Slavyan ertagi” IX Xalqaro kino va televideniye festivali mukofoti (2021, Sofiya, Bolgariya);
* Extirom-2019” respublika tanlovi g‘olibi – “Yilning eng yaxshi rejissyori”, (Madaniyat vazirligi, 2020-yil)
* “TEFI” Rossiya televideniyesi akademiyasining IX xalqaro televizion festivali g‘olibi (2019 yil, Kishinyov, Moldova);
* “GRAN-PRİ”, “ENG YAXSHI REJISSOR” nominatsiyalari gʻolibi, “Slavyan ertagi” VII Xalqaro kino va televideniye festivali (2019 yil, Sofiya, Bolgariya);
* O‘zbekiston MTRK “Yilning eng yaxshi teleseriali” mukofoti sovrindori (“Saodat”, 2017 yil)
* Madaniyat va sport ishlari vazirligining TASANNO mukofoti sovrindori. (2006);  
* “Ijodiy parvoz” xalqaro kinofestivalining g‘olibi. (2004).

## Manbalar

## Havolalar

*
On Arid Ground

„**On Arid Ground: Political Ecologies of Empire in Russian Central Asia**“ () — Jennifer Keating qalamiga mansub kitob. Keating oʻzi mustaqil yozgan ilk yirik asar. 2022-yil Kembrij universiteti nashriyotida chop etilgan. Kitobda Rossiya imperiyasi Markaziy Osiyoni bosib olganidan to Sovet Ittifoqi oʻrnatilguniga qadar boʻlgan davrda mintaqada sodir boʻlgan ijtimoiy va ekologik oʻzgarishlar haqida soʻz boradi. Asarni yozishda Keating Sankt-Peterburgdagi Rossiya davlat tarixi arxivi, Olmaotadagi Qozogʻiston Respublikasi Markaziy davlat arxivi materiallaridan foydalangan, ammo Toshkentdagi Oʻzbekiston Milliy arxivi materiallaridan foydalana olmagan.

## Kutib olinishi
„On Arid Ground“ tanqidchilar tomonidan yuqori baholandi. Davisdagi Kaliforniya universiteti xodimi Ian W. Campbell Keatining Rossiya imperailizmining ekologik taʼsirini mahorat bilan ochiqlab berganini olqishladi. Oksford universiteti qoshidagi New College xodimi Alexander Morrison esa kitob nafaqat Markaziy Osiyoni oʻrganuvchi olimlar, balki Yevropa kolonializmi tarixiga qiziqadiganlar uchun ham muhim asar ekanligini taʼkidladi. Har ikki muallif Keating faqat paxta sanoati bilan cheklanmay, boshqa tabiiy resurslarni ham tahlil qilganini olqishladi.

Ayni damda, Campbell ayrim argumentlar yetarlicha asoslab berilmaganini tanqid qildi. Morrison esa kitob nisbatan qisqa ekanligiga eʼtiroz bildirdi, ammo buni inglizcha manbalar ozligi bilan izohlash mumkinligini taʼkidladi. Shuningdek, Campbell ham, Morrison ham Keatingni boshqa ekologiya tarixchilari kabi hayvonlar va jonsiz tabiatni „faol agent“ oʻlaroq tasvirlaganini tanqid qildi.

## Manbalar

## Havolalar
* „On Arid Ground“ Kembrij universiteti nashriyoti saytida
Adenomiomotoz

**Adenomiomatoz** – bu o't pufagi devorining nomaʼlum sabablarga koʻra giperplastik oʻzgarishlari bilan tavsiflanadigan holat.

## Patofiziologiyasi

Rokitansky-Aschoff sinuslari – bu oʻt qopining devoridagi psevdodivertikulalar yoki qoplar. Sinuslar mikroskopik yoki makroskopik boʻlishi mumkin. Gistologik jihatdan, sinuslar oʻt qopining shilliq qavatidan muskul qatlamiga va subseroz toʻqimalarga oʻt qopining epitelial hujayralarining giperplaziya va churralari natijasida chiqadi.
Rokitanskiy-Aschoff sinuslari oʻz-oʻzidan anormal deb hisoblanmaydi, ular xolesistit bilan bogʻliq boʻlishi ham mumkin.
Adenomiomotoz oʻt pufagidagi bosimning oshishi va oʻt pufagi devorining takroriy shikastlanishi natijasida hosil boʻladi.

Qora pigmentli oʻt pufagi toshlari oʻt pufagining Rokitanskiy-Aschoff sinuslarida hayotning toʻrtinchi va beshinchi oʻn yilliklarida safroda bilirubinning oʻta toʻyinganligi bilan bogʻliq odatiy xavf omillari boʻlmaganda paydo boʻlishi mumkin. Demak, adenomiomatoz oʻt pufagidagi toshlar (xolesistioz) bilan bogʻliq. Oʻt pufagi saratoni holatlari ham Rokitanskiy-Aschoff sinuslaridan kelib chiqqanligi haqida xabar berilgan.

## Diagnostikasi

Abdominal ultratovush tekshiruvi oʻt pufagi adenomiomatozini saraton kasalligidan farqlashda past aniqlikka ega va tekshiruv natijasi shifokorga bogʻliq. Biroq, abdominal ultratovush tekshiruvi keng tarqalganligi sababli birinchi qator imtihonlari sifatida ishlatiladi. Ultratovush tekshiruvi natijalari oʻt pufagining qalinlashgan devorini, kichik anexogen boʻshliqlarni (Rokitanskiy-Aschoff sinuslari yoki RAS) va miltillovchi artefaktni (yoki kometa dumiga oʻxshash soyalanish) koʻrsatishi mumkin. Xolesterin kristallarining aks etishi natijasida paydo boʻlgan kometa dumining aks etgan tasviri adenomiomatozning oʻziga xos belgisidir.

KT tekshiruvida adenomiomatoz intramural divertikulli shilliq qavat epiteliyasini koʻrsatadigan tasbeh belgisini koʻrsatishi mumkin.

Magnit-rezonans tomografiya ham Rokitanskiy-Aschoff sinuslarini tashxislashda muhim rol oʻynaydi. Yogʻni bostirish MRTda Rokitanskiy-Aschoff sinuslari kichik, yumaloq, yuqori signal intensivligi oʻchoqlari bilan namoyon boʻladi va „marvarid marjon belgisi“ deb ataladi.

## Nomlari

Rokitanskiy-Aschoff sinuslari Avstriyaning Venalik patologoanatom Karl Freyxer fon Rokitanskiy (1804–1878) va Bonn (Germaniya) patologi Lyudvig Ashoff (1866–1942) sharafiga qoʻyilgan.

## Yana qarang

* Xoletsistektomiya
* Giperplaziya

## Manbalar
Soʻfi qishloq jome masjidi

**Soʻfi qishloq jome masjidi** – Andijon viloyati, Jalaquduq tumanida joylashgan masjid . 1998-yil 20-iyulda Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan roʻyxatga olingan. 1989-yildan buyon faoliyat yuritib kelmoqda.

## Qurilishi
Masjid binosi 1991-yilda mahalliy aholi tomonidan hashar yoʻli bilan qurilgan. Binoda bir vaqtning oʻzida 2000 nafarga yaqin namozxon ibodat qilishi mumkin. Masjid tarkibidagi kutubxonada umumiy 200dan ortiq ilmiy va diniy kitoblar, qoʻllanmalar mavjud.
2020-yilda masjid xonaqosi joriy taʼmirdan chiqarilgan qayta taʼmirlangan.

Masjidning 2 ta minorasi mavjud boʻlib, ularning balandligi 14,5 metrni tashkil etadi. Minoralar 2000-yilda masjid hisobidan qurilgan.

Masjidga 2021-yildan buyon Qobiljon Turdiyev imomlik qilib kelmoqda.

## Manbalar
Schlumberger

**Schlumberger** – Amerikadagi yirik neft xizmatlari kompaniyasi. Kompaniya Niderlandiyada roʻyxatdan oʻtgan. „Forbes Global 2000“ jahonning eng yirik kompaniyalari roʻyxatida 2022-yilda 348-oʻrinni egalladi (tushum hajmi boʻyicha 502-oʻrin, sof foyda boʻyicha 547-oʻrin, aktivlar boʻyicha 854-oʻrin va bozor kapitallashuvi boʻyicha 261-oʻrin).

Mark Papa 2019-yil avgustidan buyon boshqaruv kengashining raisi.
## Manbalar
Shaxidi-Aʼlo jome masjidi

**Shaxidi-Aʼlo jome masjidi** – Andijon viloyati, Jalaquduq tumani Yangisor mahallasida joylashgan masjid. 1998-yil 17-oktyabrda Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan roʻyxatga olingan. 1998-yildan buyon faoliyat yuritib kelmoqda.

## Qurilishi
Masjid binosi 1995-yilda mahalliy aholi tomonidan hashar yoʻli bilan qurilgan. Binoda bir vaqtning oʻzida 1000 nafarga yaqin namozxon ibodat qilishi mumkin. Masjid tarkibidagi kutubxonada umumiy 200dan ortiq ilmiy va diniy kitoblar, qoʻllanmalar mavjud. 2023-yildan buyon masjidga yangi bino qurilishi amalga oshirilmoqda.

Masjidga uzoq yillarda buyon Adhamjon Tojiboyev imomlik qilib kelmoqda.
## Manbalar
Futbol boʻyicha 2024-yilgi Oʻzbekiston Kubogi finali

**2024-yilgi Oʻzbekiston kubogi finali** — Oʻzbekiston kubogining 32-marta oʻtkazilgan finalidir. Oʻyin 2024-yil 5-oktyabr, shanba kuni Fargʻonadagi „Istiqlol“ stadionida 2024-yilgi Oʻzbekiston kubogi gʻolibini aniqlash uchun boʻlib oʻtdi. Uchrashuv „Andijon“ jamoasining „Navbahor“ jamoasi ustidan 3:2 hisobidagi gʻalabasi bilan tugadi.

## Joy
Kubok finalini oʻtkazish uchun Fargʻona shahridagi „Istiqlol“ stadioni tanlandi. 1-oktyabr kuni soat 09:30 dan boshlab stadion kassalarida final chiptalari sotuvga chiqqan. Shu kuni 16:50 holatiga koʻra Fargʻona uchun ajratilgan barcha chiptalar sotib boʻlingan. Har uch stadionda iTicket onlayn chipta sotish platformasi, futbol klublari, Milliy gvardiya hamda Liga rasmiylari hamkorlikda faoliyat olib bordi va oʻzaro tiyib turish prinsipiga koʻra, chiptalar olib-sotarlar qoʻliga chiqib ketmasligi, kassa ortida yashirin savdo amalga oshirilmasligi taʼminlangan.

## Finalga yoʻl

### Navbahor

### Andijon

## Oʻyin

### Tafsilotlar


|style="width:60%; vertical-align:top;"|
|}

## Manbalar

## Havolalar
* Oʻzbekiston Kubogi finali OʻzPFL rasmiy sayti
David Kanevskiy

**Kanevskiy David Isaakovich** (shuningdek, Isaakovich, Konevskiy; 1916-yil, Loxvitsa, Poltava viloyati, Rossiya imperiyasi – 1944-yil 26-dekabr, Budapesht, Vengriya Qirolligi) – ukrain sovet shoiri, nosir, jurnalist.

## Biografiyasi
David Isaakovich 1916-yilda Rossiya imperiyasining Poltava gubernatorligining Loxvitsa shahrida (hozirgi Poltava viloyati, Ukraina) xizmatchi oilasida tugʻilgan. Shoir 1931-yilda Xarkovga koʻchib oʻtgan va u yerda FZU maktabini tugatgach, Xarkov elektromexanika zavodiga ishga kirgan. 1937-yilda oʻqishni davom ettirishga qaror qilgan va A. M. Gorkiy nomidagi Xarkov universitetining tarix fakultetiga oʻqishga kirgan, lekin Ulug 'Vatan urushi boshlanishi sababli oʻqishni tugatishga ulgurmagan.

Kanevskiy urushning boshida tashviqot plakatlari bilan shugʻullangan, ammo koʻp oʻtmay koʻngilli sifatida frontga yozilgan. Siyosiy tarkibni takomillashtirish kurslarini tamomlagan, 1943-yil 27-martda katta leytenant unvoniga koʻtarilgan, yarim yildan soʻng, 1943-yil 19-noyabrda kapitan unvoniga koʻtarilgan. Shoir bir qancha unvonlar, jumladan, „Harbiy xizmatlari uchun“ medali va Qizil yulduz ordeni bilan taqdirlangan.

David Kanevskiy 1944-yil yozida tarjima qilingan „Mujestvo“  va „Sovetskiy pilot“ armiya gazetalarida nashr etilgan. Kapitan Kanevskiy tahririyat topshirigʻini bajarayotib, 1944-yil 26-dekabrda Budapesht ustidagi havo jangida halok boʻlgan. Yozuvchi bir nechta sheʼrlar toʻplami, shuningdek, past feyletonlar va hazillar muallifi.

„Xalqlar doʻstligi“ (1966, 6-son) jurnalida uning front kundaliklari chop etilgan.

## Ijodi
Xarkov elektromexanika zavodida ishlayotgan paytda maqolalar, sheʼrlar yozgan va bular mahalliy gazetalarda eʼlon qilingan. 1939-yilda ukrain tilidagi „Rodnaya ulitsa“ sheʼriy toʻplamini nashr etdi. „Lyotchiki“ (1940) toʻplamida koʻplab sheʼrlar Vatanga muhabbatga bagʻishlangan. Deyarli barcha front sheʼrlari rus tilida yozilgan (qolganlari ukrain tilida).
## Manbalar
Bibisora Turobova

**Bibisora Turobova** (1952—2024) — shoira, Oʻzbekiston Yozuvchilar uyushmasi aʼzosi.

## Hayoti
Bibisora Turobova 1952-yil 1-sentyabrda Navoiy viloyati Xatirchi tumanida tugʻilgan. Dastlab oʻrta maktabda, soʻng Maktabgacha taʼlim texnikumida tahsil olgach, Samarqand davlat pedagogika institutida oʻqigan.

Bir muddat Samarqand viloyat hokimi oʻrinbosari, mehribonlik uyi direktori vazifalarida ishlagan.

1990-yillarda Yozuvchilar uyushmasiga aʼzo boʻlgan. 10 ga yaqin sheʼriy kitoblari, jumladan, „Kelin salom“ va „Men izlagan quvonch“ kitoblari chop etilgan.

2011-yilda yozilgan „Oʻlsam, janozamni bulbul oʻqisin“ sheʼri mashhur.

Bibisora Turobova 2024-yil 15-sentyabrda vafot etgan.

## Manbalar
Farhod Saidov

**Farhod Saidov** — oʻzbekistonlik xonanda, sozanda va bastakor. „Sarbon“ guruhi solisti.

## Faoliyati
2018-yilda Farhod Saidovning „Jimir-jimir“ qoʻshigʻining matni O‘zbekkonsert tomonidan saviyasiz deb topilgan. Farhod Saidov esa bu so‘zlar xalq og‘zaki ijodidan olinganligi va xalq og‘zaki ijodini saviyasiz deyishga hech kimning haqqi yo‘qligini taʼkidlagan.

## Diskografiyasi

## Manbalar
Rustam Gʻoipov

**Rustam Gʻoipov** (Xoʻjand, Tojikiston, OʻzSSR) — oʻzbek xonandasi.

## Hayoti
Rustam Gʻoipov Tojikistoning Xoʻjand shahrida tugʻilgan. Qozogʻistonda ulgʻaygan. Otasining ismi Abubakir, onasining ismi esa Robiya boʻlib, asli Chimkentlik boʻlishgan.

## Diskografiyasi

## Manbalar
Grigoriy Grinberg

**Grigoriy Lazarevich Grinberg** (1929-yil 3-iyun, Kishinyov, Bessarabiya – 2013, Xayfa) – moldavalik sovet sportchisi va murabbiyi (futbol, stol tennisi), pedagog-metodist.
U yakkalik (1957), juftlik (Gennadiy Averin bilan, 1960) va aralash (1958) toifalarida toʻrt karra SSSR chempioni; 1954 va 1956-yillarda bronza medali sovrindori (Fimas Dushkesas bilan juftlikda) boʻlgan. 34 marta Moldova chempioni (1945-1979) va faxriylar oʻrtasida MDH chempioni (1992) unvonlarini qoʻlga kiritgan. Moldavada birinchi boʻlib sport ustasi (1953) va stol tennisi boʻyicha faxriy sport ustasi unvonlarini olishga muvaffaq boʻlgan. U stol tennisi boʻyicha birinchi sovet terma jamoasi tarkibida (1954-1964) ishtirok etgan.

## Biografiyasi
Grinberg sportchilar oiladan chiqqan – barcha katta aka-ukalari sportchi boʻlishgan: Monya (1936-yildan Falastinda) shaxmat boʻyicha yahudiylar chempioni boʻlgan; Mortxe (Mara Grinberg nomi bilan tanilgan) ketma-ket ikki yil (1934, 1935) „Makkabi“ (Bessarabiya) futbol jamoasining eng yaxshi hujumchisi deb tan olingan va 1936-yildan boshlab Braziliya futbol klublarida oʻynagan; Isaak 1940-yilda shaxmat boʻyicha Kishinyovning birinchi sovet chempionatida gʻolib boʻlgan (va Ulugʻ Vatan urushi paytida jangda halok boʻlgan).
Grinberg 1951-yilda Moldova respublika jismoniy tarbiya texnikumini, 1953-yilda esa I. Kryange nomidagi Kishinyov pedagogika institutining tarix fakultetini tamomlagan. 1946-yildan futbol boʻyicha Moldova terma jamoasi hujumchisi boʻlib, „Dinamo“ (Kishinyov) jamoasida oʻynagan va uning tarkibida Moldova SSR kubogini qoʻlga kiritgan. 1949-yildan boshlab stol tennisi boʻyicha Kishinyovning koʻp karra chempioni, „Lokomotiv“ DSO Markaziy Kubogining 20 karra gʻolibi boʻlgan. 1950-yildan boshlab oʻn yil davomida mamlakatning eng kuchli oʻnta tennischisi safiga kirgan (oʻsha paytda „Burevestnik“ jamiyati uchun oʻynagan). 1951-yilda stol tennisi boʻyicha birinchi Butunittifoq turnirining bronza medali sovrindori boʻlgan. S.Kunshina bilan juftlikda SSSR xalqlarining II Spartakiadasida (1959) uchinchi oʻrinni egallagan..

Oʻn yillar davomida „Lokomotiv“ jamiyatining stol tennisi boʻyicha bosh murabbiyi va Kishinyovdagi Moldaviya temir yoʻlining 1-sonli BOʻSM stol tennisi boʻlimi katta murabbiyi boʻlib ishlagan. 1996-yildan beri Isroilda yashaydi..

„Stol tennisi: texnika, taktika, oʻqitish metodikasi“ (Lumina: Kishinyov, 1973) va „Maktabda stol tennisi: oʻqituvchilar uchun qoʻllanma“ (Lumina: Kishinyov, 1988) . qoʻllanmalari muallifi. Moldaviyada stol tennisining shakllanishi haqida xotiralar qoldirgan.

Grigoriy Grinberg xotirasiga bagʻishlangan birinchi ochiq respublika turniri Moldova stol tennisi federatsiyasi tomonidan 2014-yilda oʻtkazilgan. G. L. Grinberg shogirdlari orasida Moldova chempionlari Lidiya Grinberg, Natalya Remezova, Yelena Sergeyeva, Aleksandr Boslyakov va Vladimir Semipyadniy, shuningdek, sport ustalari Aleksandr Babakov, Yuriy Terzi, Zinoviy Pavlo va Semyon Fridman bor.

## Manbalar
Edijs Ivaško

**Ediy Ivashko** (; 1985-yil 15-fevralda tug'ilgan) – latviyalik professional futbolchi, himoyachi ampulasida oʻynagan.

## Biografiyasi
Edijs Ivaško futbolchilik faoliyatini 2004-yilda Riganing „Skonto“ klubida boshlab, oʻsha yilning oʻzida jamoa bilan Latviya chempionligini qoʻlga kiritgan. 2005-yil boshida u yangi tashkil etilgan „Olimp“ klubiga oʻtgan.

2007-yil mart oyida Edijs Ivaško „Olimp“ bilan birga Finlyandiyaga oʻquv-mashgʻulot yigʻiniga borgan. U yerda Veykkausliigada oʻynaydigan „KooTePee“ klubi unga qiziqish bildirib, sinovga taklif etgan. Biroq, pirovardida Ediy Ivashko „Olimp“ga qaytishga qaror qilgan.

2007-yilgi mavsumdan soʻng Ediy Ivashko „Olimp“ni tark etib, 2008-yil boshida Oliy liganing boshqa jamoasi – „Yurmala“ga (keyinchalik „Yurmala-VV“ deb nomlangan) qoʻshilgan. 2008-yil dekabr oyida „Yurmala“ bankrot boʻlgach, u klubdan ketishga majbur boʻlgan.

2009-yil boshida Ediy Ivashko „Ventspils“ tarkibidan joy olishga urinib koʻrgan, ammo oxir-oqibat yana Yurmalaga qaytib, Latviya birinchi ligasida ishtirok eta boshlagan. 2009-yilning yozida Ediy Ivashko Polshaning „Narev“ klubiga oʻtgan va mavsumning birinchi yarmini oʻsha yerda oʻtkazgan.

2010-yil yanvar oyida Ediy Ivashko Vengriyaning „Dioshdyor“ klubida sinovdan oʻtgan, biroq oʻzini koʻrsata olmagan. Keyinchalik u „Yurmala-VV“ futbolchilari bilan birga mashgʻulotlar oʻtkazgan, ammo pirovardida „Yurmala“ klubiga qaytishga qaror qilgan.

2011-yilning yozida Ediy Ivashko „Yurmala“ni tark etib, Riga futbol maktabi klubiga qoʻshilgan, u yerda bir yilga yaqin toʻp surgan. 2012-yilning 13-iyulida esa Ediy Ivashko „Gulbene“ safiga qoʻshilgan.

## Yutuqlari

* Latviya chempioni: 2004-yil
* Latviya kubogi finlachisi: 2004, 2007-yillar

## Manbalar

## Havolalar
* 
* Edijs Ivaško Transfermarkt saytida
Shaytonning tangriga isyoni

**Shaytonning tangriga isyoni** – 1924-yil Abdurauf Fitrat tomonidan yozilgan drama. Ayrim mutaxassislar uni dramatik doston sifatida tavsiflaydi.

## Tarixi
Asar Fitratning Moskvadalik vaqtida yozilgan boʻlib, 1924-yil Toshkentdagi „Oʻrta Osiyo davlat nashriyoti“da chop etilgan. 1967-yil 1924-yildagi nashri tabdil etilgan va „Qiyomat“ romani bilan bir muqova ostida qayta nashr etilgan. Asar 1997-yilda professor Ingeborg Baldauf tomonidan nemis tiliga tarjima qilinib, asl nusxasi bilan birga nashr etilgan.

## Mazmuni
Asar Islomdagi „ilk sujet“ asosida shakllanga. Birinchi sujet bu Qur’oni Karimda Odam Atoning yaratilishi va Allohning Odam Alayhissalomga bergan ilmi va Shaytonning bunga munosabati haqidagi voqealardir. Fitrat ilk sujet asosida XX asr ijtimoiy holati, siyosiy vaziyati, ijtimoiy gʻoyaning xalqqa va hayot tarziga taʼsiri, shuningdek, shunday vaziyatlarga nisbatan „elitar“ qatlam, yaʼni ziyolilarning munosabatini yaqqol yoritib bergan.

Fitrat turli dinlarga eʼtiqod qiluvchilar yashaydigan SSSR hayotini yoritib berishda Tangri, Farishtalar, Shayton, Odam kabi diniy obrazlarni ramzga aylantiradi. Dastlab, siyosiy hayotning islom dinidagi obrazlarda ochilishi xuddi shaklan islom dinini notogʻri ekanligini ilgari sursa-da, aslida, buni qilishga sabab shu davrda ateistik gʻoyalar avj olgani asarni shu ruhda yozilishiga koʻmakchi boʻlgan. Asli asar ijtimoiy hayotda millat va el birligini taʼminlashga chorlash, ateistik munosabatlarga qarashlari asosida dunyoga kelgan.
Adabiyotshunos B. Qosimov „Shaytonning tangriga isyoni“ asari toʻgʻrisida toʻxtalib, „Ayrim tadqiqotchilar unda ateistik ohanglar koʻradilar. Bu, bizningcha, toʻgʻri emas. Uning hayoti ham, faoliyati ham bunday deyishga imkon bermaydi. U dinga emas, aksincha dinsizlikka, imonsizlikka, eʼtiqodsizlikka qarshi. Ayni paytda mutaassiblikning ham dushmani“, deydi. Bu olim hatto mazkur asarda yozuvchining Oktyabr inqilobiga munosabati aks etgan fikrni ham oʻrtaga tashlaydi. Bu olimning „Ayni paytda mutaassiblikning ham dushmani“ degan gapida jon bor. Fitrat islomga eʼtiqod qoʻygan, uning tarixini chuqur bilgan shaxs edi.

## Manbalar
Eckart Altenmüller

**Eckart Altenmüller** (talffuzi. *Ekart Altenmyuller*; 1955-yil 19-dekabr, Rotvayl) – nemis shifokori va musiqachisi, neyrofiziologiya va musiqachilar neyropsixologiyasi sohasidagi yetakchi tadqiqotchilardan biri.

## Birografiyasi
U 1974—1981-yillarda Tyubingen universiteti va Parijdagi Otel-Dye de Parida tibbiyot, shuningdek, 1979—1985-yillarda Frayburg musiqa oliy maktabida musiqa (fleyta sinfi boʻyicha) taʼlimini olgan. Frayburg universitetida tibbiyot fanlari doktori ilmiy darajasini olgandan soʻng, nevrologiya boʻyicha ixtisoslashuvini davom ettirgan.

1994-yildan beri Gannover musiqa va teatr oliy maktabi professori hamda „Musiqachilar fiziologiyasi va tibbiyoti instituti“ (Institut für Musikphysiologie und Musikermedizin) direktori hisoblanadi.

2013-yilda Quyi Saksoniya ilmiy mukofotiga sazovor boʻlgan.

2015-yilda Gannover musiqa va teatr oliy maktabi vitse-prezidenti (birinchi prorektori) lavozimini egallagan.

Nemis musiqa fiziologiyasi va musiqachilar tibbiyoti jamiyati vitse-prezidenti lavozimida faoliyat yuritmoqda.

Gyottingen Fanlar akademiyasi aʼzosi hisoblanadi.

120 dan ortiq maqola va ilmiy ishlarni nashr etgan hamda Germaniya tadqiqot jamiyatining (Deutsche Forschungsgemeinschaft) 18 ta grantini qoʻlga kiritgan.
## Ilmiy izlanishlari
Musiqa oʻzlashtirilishi jarayonida va musiqiy eshitish qobiliyatini rivojlantirishda miya fiziologiyasi.

Uyquda oʻrganish – aqliy oʻrganishning ruhiy asoslari.

Musiqachilarda miofassial ogʻriq sindromi.

Musiqachilarda harakat buzilishlari.

Musiqachi va musiqachi boʻlmagan shaxslarning harakat, eshitish va sezgi qobiliyatlarini oʻstirish.

Musiqa taʼlimi natijasida markaziy asab tizimining tuzilmaviy va funksional moslashuvi.

Musiqachilarning harakat koʻnikmalarini takomillashtirish maqsadida bosh suyagi orqali elektr bilan ragʻbatlantirish sohasidagi tadqiqotlar.

Sahnaga chiqish oldidan paydo boʻladigan qoʻrquvni yengish usullari.

Insult oʻtkazgan bemorlarning harakat nazoratini yaxshilash uchun ularni faol musiqa ijrosiga jalb etishga qaratilgan „nevrologik musiqiy terapiya“ amaliy dasturini ishlab chiqish.

## Ilmiy ishlari
* *Vom Neandertal in die Philharmonie: Gehirn, Musik und Evolution*. Spektrum Akademischer Verlag, ISBN 3-8274-1681-7
* *Neurologische Erkrankungen bei Musikern*. Verlag Steinkopff, ISBN 3-7985-1375-9
* *MusikerMedizin: Diagnostik, Therapie und Prävention von musikerspezifischen Erkrankungen*. Gemeinsam mit Claudia Spahn und Bernhard Richter. Schattauer, ISBN 3-7945-2634-1
* *Die Kunst des Musizierens: Von den physiologischen und psychologischen Grundlagen zur Praxis (Studienbuch Musik)*. Gemeinsam mit Renate Klöppel. Verlag Schott, ISBN 3-7957-8706-8
* *Klang, Körper und Gesundheit: Warum Musik für die Gesellschaft wichtig ist*. Gemeinsam mit Stefan N. Willich. Herausgeber.

## Manbalar
Buyuk Termiziylar

Mirzo Kenjabek qalamiga mansub asar . Asar „Termiz tazkirasi“ rukni ostida nashr qilingan. Va unda Qadimiy Termiz va Chagʻaniyon hududida yashab oʻtgan toʻqson nafar avliyo, ulamo, shoir, adib boʻlgan Termiziylar hamda Chagʻoniylar zikr qilinadi. Shu bilan birga muayyan muddat Termiz shahrida yashab, ilm-ijod bilan shugʻullangan shaxslar manoqibi ham kitobdan oʻrin olgan. Kitob 9 bob, 528 betdan iboratdir. Asar soʻnggi, yaʼni toʻqqizinchi bobida esa muallifning hayoti va ijodiyoti haqida qisqacha maʼlumot, shu bilan birga Termiz va Surxon vohasiga bagʻishlab turli yillarda yozgan sheʼrlari ham jamlangan. Asarning ilk bobi Hazrat paygʻambar Zul-Kifl alayhissalom haqida, ikkinchi bob Muhammad ibn Ali Hakim at-Termiziy haqida, uchinchi bob Abu Iyso Muhammad at-Termiziy, toʻrtinchi bob Termiziylar sulolasiga mansub mashhur insonlar, beshinchi bob ulamo va fuzalo Termiziylar, oltinchi bob „Sunani Termiziy“ kitobida zikr qilingan ulugʻ Termiziylar, yettinchi bob shoir hamda adib Termiziylar hamda Chagʻoniylar, sakkizinchi bob Qadimiy Chagʻaniyon ulugʻlari haqida hikoya qilinadi. Toʻqqizinchi bob esa Termiz manzumasi deb ataladi. Bundan tashqari asarda Qur’oni karimdan suralar, adib va shoirlar ijodidan kichik parchalar, misollar ham keltiriladi. Mirzo Kenjabek ushbu asarni uzoq yillik izlanishlardan soʻng yaratgan va u ushbu mavzuga doir turli tarixiy asarlarni oʻrganib chiqqan. Asar ilk marta 2001-yilda nashrdan chiqqan. Asar faqatgina tarixiy shaxslardan iborat emas, ularga qoʻshimcha tarzda XIX va XX asr olim, shoir va shayxlaridan baʼzilari keltirib oʻtilgan.