open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Oʻzbekiston advokatlar uyushmasi

**Oʻzbekiston advokatlar uyushmasi** (ASSOTSIATSIYASI) — respublikada advokatlik faoliyati bilan shugʻullanuvchi shaxslarni birlashtirgan mustaqil nodavlat notijorat tashkilot. 1997-yil taʼsis etilgan. Assotsiatsiya oʻz faoliyatini Oʻzbekiston Respublikasining "Advokatura toʻgʻrisida", "Advokatlik faoliyatining kafolatlari va advokatlarning ijtimoiy himoyasi toʻgʻrisida", shuningdek, "Jamoat birlashmalari toʻgʻrisida", "Nodavlat notijorat tashkilotlar toʻgʻrisida" qonunlariga hamda advokatura va advokatlik faoliyatini tartibga soluvchi boshqa meʼyoriy hujjatlarga asoslangan holda yuritadi. Assotsiatsiyaga aʼzolik ixtiyoriydir. Belgilangan tartibda advokatlik maqomiga ega boʻlgan hamda muayyan advokatlik tuzilmasi tashkiliy shaklida faoliyat koʻrsatayotgan har bir advokat unga aʼzo boʻlishi mumkin. Assotsiatsiyaning Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahrida hududiy boʻlimlari mavjud boʻlib, ular 24 ta advokatlar hayʼati, 200 dan ortiq advokatlar firmasi va 300 dan ortiq advokatlik byurosidagi 2000 ga yaqin advokatni oʻzida birlashtirgan.

Mamlakatda kuchli mustaqil advokatura tizimini barpo etishga koʻmaklashish, advokatlarni oʻz vazifalarini amalga oshirish jarayonida ularning kasbiy faoliyatini himoya qilish, advokatura faoliyati, shaxs huquq va erkinliklariga taalluqli qonun loyihalarini tayyorlash va muhokama qilishda ishtirok etish, advokatlarga kasb malakalarini oshirishda amaliy yordam koʻrsatish, aholi orasida huquqiy bilimlarni targʻib qilish, xorijiy davlatlar advokatlari va ularning uyushmalari bilan, shuningdek, inson huquqlarini himoya qiluvchi xalqaro nodavlat tashkilotlari bilan aloqalar oʻrnatish va hamkorlik qilish Oʻzbekiston advokatlar uyushmasiu.ning asosiy maqsad va vazifalaridir. Assotsiatsiyaning oliy boshqaruv organi 4 yilda bir marta chaqiriladigan Advokatlar assotsiatsiyasining sʼyezdi hisoblanadi. Sʼyezdlar oraligʻida assotsiatsiya Boshqaruvi faoliyat koʻrsatadi. Boshqaruv aʼzolari (har bir hududiy boʻlimdan 2 tadan) sʼyezd tomonidan saylanadi. Assotsiatsiyaga sʼyezdda saylanadigan rais rahbarlik qiladi. Uning vakolat muddati 4 yil U shu davrda saylanadigan yoki tayinlanadigan boshqa lavozimlarda ishlashi mumkin emas (ilmiypedagogik va advokatlik faoliyati bundan mustasno). Assotsiatsiyaning nashriy organi "Advokat press" ijtimoiyhuquqiy ommabop gaz.dir (2004-yil avgustdan chiqa boshlagan).
87goyougu89hi0pt879goupy90[u-]\=-9[\i0=
oI}0
\7=-]-9-ju0pooo0-r
Bahrom Salomov.
Oʻzbekiston akusherlik va ginekologiya ilmiy tadqiqot instituti

**Oʻzbekiston akusherlik va ginekologiya ilmiy tadqiqot instituti** — Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligiga qarashli ilmiy tekshirish muassasasi; akusherlik va ginekologiya masalalari boʻyicha respublikada yirik ilmiy, tashkiliy-metodik va konsultativ markaz. 1974-yil [Toshkentda 2-tugʻruqxona qoshida tashkil etilgan, [1981-yildan hozirgi binosida. Institutda 10 ilmiy boʻlim (akusherlik, ginekologiya va hokazo), 200 oʻrinli klinika, klinik ordinatura, doktorantura, ilmiy kutubxona, kunduzgi statsionar va boshqalar bor. 2000-yildan kuniga 200 mijozga moʻljallangan "Oila va nikoh" ilmiy maslahatxonasi (5 boʻlim, laboratoriya, tibbiygenetika, oilani rejalashtirish markazlari, inseminatsiya va fizioterapiyadan iborat) faoliyat koʻrsatadi. Jizzax, Namangan, Nukus va Qarshida institutning filiallari mavjud. 2003-yil institut qoshida sunʼiy urugʻlantirish (ekstrakorporal urugʻlantirish) bilan shugʻullanadigan "Yangi inson" nomli reproduktiv markaz ochildi. Institutda 10 fan doktori, 47 fan nomzodi va 100 dan ziyod malakali ilmiy xodimlar xizmat qiladi (2005). institut xodimlari ayollar, onalar va chaqaloqlarga tibbiy yordam koʻrsatishning yangi tashkiliy tadbirlarini ishlab chiqadi, homiladorlikda kamqonlikning paydo boʻlishi va rivojlanishi sabablarini aniqlash va davolash; aqusherlikda qon ketishining oldini olish, tugʻruqda koʻp qon yoʻqotgan hamda patologik tugʻruq va murakkab ginekologik operatsiyalardan keyin ayol sogʻligʻini qayta tiklash (reabilitatsiya), davolash masalalari boʻyicha tadqiqotlar va ilmiy kuzatuvlar olib boradi; akusherlik patologiyasining turli koʻrinishlarida ona va homila oʻrtasidagi munosabatni, shuningʻdek, ishlab chiqarish omillarining ayol reproduktiv salomatligiga taʼsirini aniklaydi va hokazo Institutda akusherlik va ginekologiya sohalari boʻyicha vrachlar malakasini oshiradi hamda Toshkent tibbiyot pediatriya institutining oʻquv bazasi faoliyat koʻrsatadi.
## Manbalar
Oʻzbekiston (maʼnolari)

**Oʻzbekiston**:

* Oʻzbekiston, Oʻzbekiston Respublikasi – Oʻrta Osiyoning markaziy qismidagi davlat.
* Oʻzbekiston (uzum) – „OʻZBEKISTON“ – oʻrtacha kechpishar vinobop uzum navi.
* Oʻzbekiston tumani – Fargʻona viloyatidagi tuman
* Oʻzbekiston (shaharcha) – Buxoro viloyati Olot tumaniga qarashli shaharcha
Oʻzbekiston (uzum)

"OʻZBEKISTON" — oʻrtacha kechpishar vinobop uzum navi. Tagobi navini Tagobi duragayi bilan chatishtirib chiqarilgan (P.V. Mixaylova, A.M. Negrul, Ye.P.Skuin). Sharqiy ekologikgeografik navlar guruhiga kiradi. Tupi kuchli oʻsadi, bargi oʻrtacha, besh boʻlmali, oʻrtacha kertikli, toʻrsimonburishgan, orqa tomoni tukli. Guli ikki jinsli. Uzum boshi oʻrtacha, konussimon, silindrsimon, oʻrtacha zichlikda. Gʻujumi oʻrtacha, dumaloq, qora. Toshkent atroflarida hosili faol harorat yigʻindisi 2900° da 149 kunda, avgust oxirida pishib yetiladi. Hosildorligi 140—280 s/ga. Oidiumga chidamli. Haroratlar oʻzgarishlariga moslashgan. Sovuqqa chidamli.
Koreyscha Vikipediya

**Koreyscha Vikipediya** — Vikipediyaning koreys tilidagi boʻlimi. Koreyscha Vikipediya 2002-yilning oktyabr oyidan boshlab faoliyat yuritmoqda.

## Hozirgi ahvoli
-yil - boʻyicha Koreyscha Vikipediyada  maqolalar mavjud.  foydalanuvchi roʻyxatdan oʻtgan, ularning  nafari oxirgi oy ichida kamida bitta tahrir qilgan,  foydalanuvchi esa administrator. Jami tahrirlar soni — . Teranligi (bugun): 

## Statistik tarixi
* 8-iyun 2009 - 100 000 maqola.
* 15-dekabr 2010 - 150 000 maqola.
* 19-may 2012 - 200 000 maqola.

## Manbalar

## Havolalar
* Koreyscha Vikipediya
* 오라, 위키백과의 세상으로
* http://www.etnews.co.kr/news/detail.html?id=200801110013
Oʻzbekiston badiiy ijodkorlar uyushmasi

**Oʻzbekiston badiiy ijodkorlar uyushmasi** – respublikadagi rassom, haykaltarosh, amaliy bezak sanʼati ustalari va sanʼatshunoslarni uyushtirgan ijodiy jamoat tashkiloti. 1932-yilda **Oʻzbekiston rassomlar uyushmasi** nomi bilan tashkil etilgan; 1997-yildan hozirgi nomda.

Uyushmaning asosiy vazifalari: milliy tasviriy sanʼatning tarixiy qadriyatlarga asoslangan oʻziga xos anʼanalarini, koʻrgazmalar tashkil etishni rivojlantirish, yuksak saviyadagi badiiy asarlar yaratilishi uchun shart-sharoitlar yaratish.

Uyushmaga oʻz isteʼdodini namoyish etgan rassomlar, haykaltaroshlar, amaliy bezak sanʼati ustalari, tasviriy sanʼatga doir ishlari bilan koʻzga koʻringan sanʼatshunoslar aʼzolikka qabul qilinadi. Aʼzolarining gʻoyaviy-siyosiy va professional saviyasini oshirish, ular ijodini ommalashtirish (yigʻilishlar, ilmiy anjumanlar oʻtkazish, koʻrgazmalar uyushtirish va boshqalar)ga oid ishlar olib boradi, ijodiy faoliyatini uyushtiradi va moddiy taʼminlaydi. Oliy rahbar organi – Syezd, syezdlararo davrda – Boshqaruv. Uyushmada 1256 aʼzo bor, 14 ta shoʻba (rang-tasvir, mahobatli rang-tasvir, grafika, haykaltaroshlik, xalq amaliy sanʼati, amaliy bezak sanʼati, plakat, bezash sanʼati, miniatyura, sanʼatshunoslik, televideniye, kino va teatr rassomligi, dizayn, badiiy foto, yosh rassom va sanʼatshunoslar hamda faxriy ijodkorlar kengashi) ishlab turibdi (2005). Uyushmaga turli yillarda Oʻzbekiston xalq rassomlari Iskandar Ikromov, Rahim Axmedov, Javlon Umarbekov, Bahodir Jalolovlar rahbarlik qilganlar. 1997-yildan uyushma boshqaruvi raisi Tursunali Qoʻziyev.
Oʻzbekiston banklari assotsiatsiyasi

**Oʻzbekiston banklari assotsiatsiyasi** — respublika tijorat banklari uyushmasi; aʼzo banklarning qonuniy manfaatlari va huquqlarini himoya qiladigan, ularga har tomonlama yordam beradigan notijorat, nodavlat tashkilot. Ijroiya direksiyasi Toshkent shahrida. 1995-yil 28-iyulda taʼsis qurultoyida tashkil etilgan. Oʻzbekistonda iqtisodiy islohotlarni chuqurlashtirish jarayonida tijorat banklari faoliyatini muvofiqlashtirish, xalqaro standartlarga javob beradigan zamonaviy bank infratuzilmasini yaratish, xalqaro moliya institutlari va xorijiy banklar, bank uyushmalari bilan aloqalarni rivojlantirish, milliy bank tizimi faoliyati uchun tashkiliy-huquqiy sharoitlarni yaratish, bank mutaxassislari tayyorlash va qayta tayyorlash tizimini tubdan yaxshilash, tijorat banklarining moddiy-texnika bazasini mustahkamlashga koʻmaklashish va boshqalar assotsiatsiyaning asosiy vazifalariga kiradi. Oʻzbekiston banklari assotsiatsiyasining oliy organi — tijorat banklari qurultoyi. Oʻzbekiston banklari assotsiatsiya bank mutaxassislari tayyorlash va qayta tayyorlash boʻyicha infratuzilmasi respublika umumtaʼlim maktablari qoshidagi 39 ta ixtisoslashtirilgan bank sinflari, 5 ta bank kasb-hunar kolleji, iqtisodiyot yoʻnalishidagi oliy oʻquv yurtlarining bank-moliya sohasi uchun mutaxassislar tayyorlovchi fakultetlarini, mintaqaviy oʻquv markazi, Markaziy Osiyoda yagona boʻlgan Bank-moliya akademiyasini oʻz ichiga oladi. Oʻzbekiston banklari assotsiatsiyasi tarkibida banklarga zamonaviy moliya xizmatlari koʻrsatadigan "Hamroh loyiha invest" qoʻshma korxonasi, "Moliya binokor xizmat" korxonasi, "Baraka" universal lizing, "AxborReyting" banklararo reyting, "Investgrast" banklararo investitsiya, "Ishonch" banklararo sugʻurta kompaniyalari (hammasi 1996-yilda tashkil etilgan), "Banklararo maslahat xizmati" (1999), "Universal birja markazi", Kimoshdi, tanlov va tender savdolarini tashkil qilish agentligi (2003), Banklararo kredit byurosi (2004), Yagona umumrespublika protsessing markazi (2004) faoliyat koʻrsatadi. Nukus, Jizzax, Fargʻona shahrilarida mintaqaviy muassasalari tashkil etilgan. Ular orqali mintaqalardagi banklarga yuridik, kadrlar masalalarida yordam, shuningdek, yirik dasturlarni amalga oshirishda banklar resurslarini birlashtirish, xorijiy sarmoyalarni jalb etish, kichik biznes vakillari va tadbirkorlarga kreditlar ajratish, dehqon va fermer xoʻjaliklariga lizing xizmatlari koʻrsatish va boshqalar ishlarda amaliy yordam koʻrsatiladi. Oʻzbekiston banklari assotsiatsiyasi rivojlangan mamlakatlarning deyarli barcha banklar uyushmalari hamda yirik moliya institutlari bilan yaqin aloqalar oʻrnatgan..

## Manbalar
Oʻzbekiston badiiy akademiyasi markaziy koʻrgazma zali

**Oʻzbekiston Badiiy akademiyasi Markaziy koʻrgazma zali** – Respublika va Markaziy Osiyodagi eng yirik badiiy koʻrgazma zali; 

1974-yil Toshkent shahrida ochilgan (meʼmor R. Xayrutdinov va Firuza Fatixovna ). Binosi Sharof Rashidov va „Oʻzbekiston“ shohkoʻchalari kesishgan joyda qad koʻtargan; ekspozitsiya maydoni 2500 kv.m. Bino murabba tarhli, 2 qavatli, balandligi 15 m. Mujassamot markazida koʻrgazma zali (zaldagi zina orqali 2qavatga chiqiladi), zal atrofida sanʼat asarlari sotiladigan badiiy salon, suratlar, amaliy sanʼat buyumlari xonalari bor. 

Binoda Oʻzbekiston Badiiy akademiyasi huzuridagi Badiiy ko‘rgazmalar direksiyasi, Oʻzbekiston badiiy ijodkorlar uyushmasi joylashgan, ularga tashqaridan alohida alohida eshiklardan kiriladi. Bino atrofiga toqisimon qilib galereya ishlangan, toqi va galereya ichi milliy naqshlar bilan jozibador qilib bezatilgan. Bino tarzi konstruktiv elementlari yigʻma panellardan zamonaviy uslubda zdda tayyorlangan. Bino bezagida gʻozgʻon marmari, granit, koshin, kichik meʼmoriy shakllar ishlatilgan, interyer bezaklarida ganch oʻymakorligidan foydalanilgan.

Bino atrofidagi koʻkalamzorga haykalchalar joylashtirilgan. Bino 1998—99 ylarda qayta taʼmirlangan.

Koʻrgazma zali yirik xalqaro, respublika, shaxsiy, guruhli va koʻchma vernisajkoʻrgazmalar (yiliga 50 dan ziyod) oʻtkazadi; rassomlar, haykaltaroshlar, amaliy bezak sanʼati va miniatyura ustalarining, „GretsiyaOʻzbekiston. qadimiy madaniy aloqalar“, „Toshkent Biyennalesi – 2001 va 2003“, „Zargarlik sanʼati – 2000, 2002“, „Ikuo Xirayama. Buyuk ipak yoʻlida“ (2002) koʻrgazmalari shular jumlasidan. Xorijiy elchixonalar, xorijiy mamlakatlarning Oʻzbekistondagi madaniy (Hindiston) va ilmiy (Markaziy Osiyo tadqiqotlari Fransiya instituti) markazlari bilan faol hamkorlik qiladi; konferensiyalar, zamonaviy sanʼatning dolzarb masalalari boʻyicha „davra uchrashuvlari“, bastakorlar, yozuvchilar, kino va teatr ijodiy uyushmalari namoyandalari ishtirokida uchrashuv va kechalar tashkil qiladi. Koʻrgazmalar uchun kataloglar, bukletlar va taklifnomalar nashr etadi.

## Manbalar
O‘zbekiston kompozitorlari va bastakorlari uyushmasi

**Oʻzbekiston bastakorlar uyushmasi** — respublikada bastakor, kompozitor va musiqashunoslarni birlashtiruvchi ijodiy jamoat tashkiloti. 1938-yil Oʻzbekiston kompozitorlar uyushmasi nomi bilan tashkil etilgan, birinchi raisi T.Sodiqov. 1995-yildan hozirgi nomda.

**Asosiy vazifalari:** Oʻzbekiston musiqa sanʼatini keng koʻlamda boyitish va yuksaltirish, milliy musiqa anʼanalarini asrabavaylash, uyushma aʼzolarining kasbiy, ijtimoiy huquqlarini himoya qilish, ularning ijodiy shartsharoitlari, professional mahoratining oʻsishi toʻgʻrisida gʻamxoʻrlik qilish, ijodini respublika va xorijiy davlatlarda targʻib etish. Oliy rahbar organi — qurultoy, qurultoylar orasidagi davrda — Kengash (1995-yildan Kengash raisi Rustam Abdullayev). Uyushmada 110 aʼzo bor, 7 sho‘ba (anʼanaviy ijodkorlik, estrada va harbiy musiqa, simfonik musiqa, kamer musiqa, sahna musiqasi, bolalar musiqasi, musiqashunoslik) faoliyat koʻrsatadi (2005).

**Oʻzbekiston bastakorlar uyushmasi.** Oʻzbekiston musiqa madaniyatini rivojlantirish jarayonida faol qatnashib, respublikada oʻtkaziladigan koʻpgina musiqa festivali, tanlov, anjumanlar tashabbuskori va tashkilotchilaridan biri: "Oʻrta Osiyo va Qo’ zogʻiston simfonik musiqa festivali" (1960–80-yillar), "Oʻzbekiston — Vatanim manim" qoʻshiq tanlovi (1997-yildan), "Xalqaro simfonik musiqa festivali" (1998-yildan), "Davr sadolari" musiqa festivali (2003-yildan), Nazira Ahmedova nomidagi xonandalar tanlovi va boshqalar Uyushma rahnamoligi va ishtirokida turli konsert, atoqli bastakor va kompozitorlarning yubiley kechalari, ijodiy uchrashuvlar oʻtkazilmoqda, maxsus radioeshittirish va telekoʻrsatuvlar tayyorlanmoqda, Oʻzbekiston musiqa sanʼatiga bagʻishlangan monografiya va toʻplamlar nashrdan chiqarilmoqda.
Oʻzbekiston-178

"OʻZBEKISTON-178" — oʻrtapishar pomidor navi. Oʻzbekiston sabzavot, poliz ekinlari va kartoshkachilik ilmiy tekshirish institutida 107D,D2D3DAK kolleksiya namunasidan tanlov usuli bilan chiqarilgan (Ye.V.Yermolova). Tupi ixcham, serbarg. Mevasi yumaloq, ogʻirligi 120—160 g, issiqqa chidamli. Tarkibida 5,6% quruq modda va 3,2% qand bor. Koʻchati ekilganidan keyin birinchi hosili 120—125 kunda pishadi. Hosildorligi 650—700 s/ga. Saqlashga va tashishga chidamli. 1985-yildan Fargʻona vodiysi viloyatlarida ekish uchun davlat reyestriga kiritilgan.
Oʻzbekiston dizaynerlar uyushmasi

**Oʻzbekiston dizaynerlar uyushmasi** — professional dizaynerlarni birlashtirgan ijodiy jamoat tashkiloti. 1988-yilda Toshkent shahrida tuzilgan. Oliy rahbar organi — Sʼyezd; sʼyezdlar oraligʻida har 5 yilda saylanadigan Kengash (rais, rais oʻrinbosari, Kengash aʼzolari) boshqaradi. Uyushmaning asosiy vazifasi: respublikada dizaynerlik faoliyatini rivojlantirish, dizaynni, milliy dizayn yutuklarini aholi orasida va sanoatda (Oʻzbekiston sanoatini tashqi bozorga muvofiqlashtirish, raqobatbardosh sanoat mahsulotlari ishlab chiqarish) keng targʻib qilish, dizaynerlar tayyorlash va ularning malakasini oshirishga yordam berish. Uyushma Respublikada koʻrgazmalar ("Oʻzbekistonda dizayn", "Dizayn va toʻqimachilik", "Sharq libosi — dizaynerlar ijod manbai" va boshqalar), festivallar ("Bolajonlar — shirintoylar", "Moda — 2005" va boshqalar) uyushtiradi; xalqaro koʻrgazmalarda ishtirok etadi. Turli sohalarda xizmat qiluvchi uyushma aʼzolari interyer (M.Fozilov), sanoat grafikasi (A.Yeroshevskaya, Ye.Gurov, I.Dmitriyeva va boshqalar), libos (X. H.Komilova, A.Ashurboyev, A. Allaberganova va boshqalar), meʼmorlik (D. Nozilov), zargarlik (E.Gostev) va boshqalar sohalar dizayni boʻyicha samarali ijod qilmoqda. 1991-yildan rais — X.H.Komilova.
Oʻzbekiston Yozuvchilar uyushmasi

**Oʻzbekiston Yozuvchilar uyushmasi** — yozuvchilarning koʻngilli ijodiy jamoat tashkiloti. 1934-yil 8—11-martda boʻlgan Oʻzbekiston yozuvchilarining I qurultoyida tashkil etilgan. Bungacha ular turli toʻgarak va uyushmalar holida faoliyat koʻrsatgan. Jumladan, 1919-yil „Chigʻatoy gurungi“ nomli adabiy toʻgarak atrofida uyushgan jadidlar oʻzbek milliy adabiyotining shakllanishiga hissa qoʻshgan. 1926-yilda Samarqandda „Qizil qalam“ nomli adabiy tashkilot tuzilgan, bu tashkilotning Qoʻqon, Fargʻona, Namanganda mahalliy shoxobchalari ish olib borgan.

## Tarixi
Uyushmaning birinchi raisligiga adabiyotshunos Rahmat Majidiy saylangan. Turli yillarda uyushmaga Hamid Olimjon (1939-1944), Oybek,  Sharof Rashidov [1949-1950], Uygʻun (1952-1954), Komil Yashin (1956-1980), Abdulla Qahhor, B. Rahmonov, Sarvar Azimov, Oʻlmas Umarbekov, Odil Yoqubov, Abdulla Oripov, Bobur Alimov, Muhammad Ali, Muhammad Yusuf (1996-2001) rahbarlik qilgan. 2018-yildan uyushmaga Oʻzbekiston xalq shoiri Sirojiddin Sayyid raislik qilmoqda.



Oʻzbekiston yozuvchilarining asosiy maqsad va vazifasi hamda tashkiliy huquqiy shakli uyushmaning ustavi, guvohnomasi, ramzi va guvohnomasida oʻz ifodasini topgan.
Oʻzbekiston Yozuvchilar uyushmasining rahbari va uning uch nafar oʻrinbosari, Oʻzbekiston Yozuvchilar uyushmasining barcha viloyat boʻlimlari mas’ul kotiblari bor. Oʻzbekiston Yozuvchilar uyushmasining shtat birligi jami: 47 kishi boʻlib, shulardan barcha viloyatlarda jami 24 nafar xodim faoliyat koʻrsatadi.

Oʻzbekiston Yozuvchilar uyushmasi Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti devoni, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi, vazirliklar, Oʻzbekiston respublikasi Fanlar akademiyasi, respublika maʼnaviy targʻibot markazi, jamgʻarmalar, boshqa uyushmalar va boshqa jamiki davlat hamda jamoat tashkilotlari bilan hamkorlikda faoliyat olib boradi.
Oʻzbekiston Yozuvchilar uyushmasining chet davlatlarda vakolatxona va filiallari yoʻq.

Uyushmaning 700 ga yaqin aʼzosi bor. Viloyatlarda oʻz boʻlimlariga, Doʻrmon qishlogʻida ijod uyiga, shifoxona maskani, Adabiyot jamgʻarmasi („Ijod“) va nashriyotiga ega. Muassisligida „Sharq yulduzi“, „Zvezda Vostoka“, „Yoshlik“ jurnallari hamda „Oʻzbekiston adabiyoti va sanʼati“, „Yozuvchi“ gazetalari chop etiladi. 2002-yilda Xalqaro aloqalar va badiiy tarjima kengashi tashkil etildi.

## Manbalar

## Havolalar
Oʻzbekiston yoshlar teatri

**Oʻzbekiston yoshlar teatri** — bolalar, oʻsmirlar va yoshlar teatri. 1928-yil Toshkentda vrach S.Etyen va rassom S. Malt tomonidan rus yosh tomoshabinlar teatri sifatida tashkil etilgan. 1998-yil may oyidan hozirgi nomda. Teatr "Tom togʻaning kulbasi" (B.Stou) spektakli bilan ochilgan. "Zolushka", "Qor malikasi", "Oppoqoyim va yetti gnom" kabi ertaklardan tashqari katta yoshdagi bolalar uchun ham spektakllar ("Don Kixot", "Ikki boyga bir malay", "Gorkiyning yoshligi" va boshqalar) qoʻyilgan. Teatrda turli yillarda rejissyor lardan A. Ginzburg, N.Ladigin, Ya. Lobach, I.Radun, aktyorlardan V. Sultonova, T.Sinkoburov va boshqalar ishlagan. "Kaltakesak" (A.Volodin), "Azizim Yelena Sergeyevna" (L. Razumovskiy) kabi spektakllar shuhrat qozongan. Teatrning ijodiy yoʻnalishi milliy anʼanalar, shuningdek, rus va Yevropa sahna sanʼatiga asoslangan. Teatr spektakllari ikki til (oʻzbek va rus)da koʻrsatiladi.

"Zoʻraki tabib", "Kaftdagi yulduz" ("Zumrad va Qimmat" ertagi asosida) kabi spektakllarda oʻzbek xalq masxarabozlik va qiziqchiliklaridan keng foydalanilgan va ular zamonaviy sahna topilmalari bilan boyitilgan. "Teatr zinapoyalari" turkumi ostida qoʻyilgan spektakllarda jahon teatri tarixi yoritib borilmoqda. Teatr repertuaridagi spektakllar yangi gʻoyalar, ijodiy fantaziyalar sintezi va yangi ifoda vositalari bilan sugʻorilgan. "Umar Xayyom burji", "Sharora doimiy raqqosa", "Gugurt ushlagan qiz", "Tomdagi skripkachi", "Iblis ayol", "Malikai Turandot", "Tuhfa qilingan sevgi hikoyasi", Navoiy dostonlari asosida yaratilgan "Qushlar tili" va boshqalar shular jumlasidan.

Teatr truppasi koʻpgina xalqaro festivallar (Qohira, 1992; Moskva, 1992, 1998; Samara, 2000; Isroil, 2002 va boshqalar) qatnashchisi. Teatrning xalqaro faoliyat diapazoni keng. Teatrning oʻzi "Humo" nomi bilan yoshlar teatri, raqs va musiqa xalqaro festivalini oʻtkazdi.

Teatrda rejissyor Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan artist G. Mustafin, baletmeyster M.Iskandarova; Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan artistlar F.Rejamatova, J. Yusupov; artistlardan A. Milchakova, A. Xolmirzayev, A. Kartayev, D. Kuprey, B. Yoʻldoshev, V. Vasilyeva, O. Qayumov, L. Saidoʻgʻli, A. Bekmurodov, V. Vladimirova, A. Trenina va boshqalar faoliyat koʻrsatmoqdalar.

Teatr oʻz vazifasini oʻsib kelayotgan yoshlarni tarbiyalash, ularni sogʻlom fikrlash, zamonga mos inson boʻlib yetishishiga xizmat qilishda deb biladi. Teatrning badiiy rahbari va bosh rejissyori — Oʻzbekiston Respublikasi sanʼat arbobi N. Abdurahmonov.
Oʻzbekiston jurnalistlari ijodiy uyushmasi

**Oʻzbekiston jurnalistlari ijodiy uyushmasi** — mustaqil, oʻzini oʻzi boshqaruvchi, nodavlat jamoat birlashmasi. 2004-yil 26-mart Toshkentda ijodiy uyushmani tuzish boʻyicha tashabbuskor guruh rahbarligida oʻtkazilgan taʼsis konferensiyasida Oʻzbekiston Ommaviy axborot vositalarini demokratlashtirish va qoʻllabquvvatlash ijtimoiy-siyosiy jamgʻarmasining qonuniy vorisi sifatida tashkil topgan. Dastlab Oʻzbekiston Jurnalistlari uyushmasi (Kengashi, 1957), Oʻzbekiston Ommaviy axborot vositalarini demokratlashtirish va qoʻllabquvvatlash ijtimoiy-siyosiy fondi (1996) deb nomlangan.

Ijodiy uyushmaning Qoraqalpogʻiston Respublikasi, 12 viloyat va Toshkent shahrida boʻlimlari bor. Uyushma qoshida 10 ijodiy kengash faoliyat yuritadi.

Uyushmaning asosiy maqsadi jurnalistlarning jamiyatda tutgan oʻrni va mavqeyini koʻtarish, mulkchilik shaklidan qatʼi nazar, turli gazeta, jurnallar, tele va radiokanallarda, nashriyot va axborot agentliklarida ishlayotgan, shuningdek, erkin ijodkorlarning ijtimoiy-iqtisodiy, ijodiy hamda mualliflik huquqlarini, shaʼni va qadr-qimmatini, davlat va jamoat tashkilotlari, ommaviy axborot vositalarining muassislari va noshirlari oldidagi huquq va manfaatlarini himoya qilishdir.

Uyushmaning oliy rahbar organi Konferensiya boʻlib, u har 5 yilda kamida bir marta chaqiriladi. Konferensiya oraligʻidagi davrda uyushma faoliyatiga Uyushma boshqaruvi rahbarlik qiladi.

Uyushma qoshida Oʻzbekiston milliy matbuot markazi faoliyat koʻrsatadi. "Istiqlol" nashriyoti, "Jurnalist" shoʻba korxonasi mavjud.

Ijodiy uyushma tomonidan har yili *"Yilning eng faol jurnalisti"* va *"Eng ulugʻ, eng aziz"* ("Tasviriy oyna" ijodiy uyushmasi bilan hamkorlikda) ijodiy tanlovlari oʻtkazib kelinadi.
Oʻzbekiston iqtisodiyoti axborotnomasi

**Oʻzbekiston iqtisodiyoti axborotnomasi** ("Ekonomicheskiy vestnik Uzbekistana") — oylik ilmiyamaliy, ijtimoiy-iqtisodiy jurnal. Muassisi Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot vazirligi. Oʻzbek va rus tillarida nashr qilinadi. Jurnalning birinchi soni 1919-yil 30-martda "Narodnoye xozyaystvo Turkestana" nomi bilan chiqqan. 1924-yildan — 1965-yil yanvar gacha faqat rus tilida turli nomlar bilan chiqarilgan. 1965—1990-yillarda Respublika Reja qoʻmitasi organi sifatida "Ekonomika i jizn" nomi bilan nashr etildi, 1990-yilda uning asosida "Hayot va iqtisod" hamda "Jizn i ekonomika" nashrlari tashkil etilgan. 1993-yildan Oʻzbekiston Respublikasi Istiqbolni belgilash va statistika davlat qoʻmitasining ijtimoiyiqtisodiy jurnal sifatida "Iqtisod va hisobot" va "Ekonomika i statistika" nomlarida nashr etila boshladi. 1998-yildan jurnal ilmiyamaliy maqom oldi va hozirgi nomda nashr etiladi. Oʻzbekiston Respublikasida iqtisodiy rivojlanishning eng yangi yoʻnalishlari, iqtisodiy islohotlar, makro va mikroiqtisodiyot, menejment va korporativ boshqaruv, tashqi iqtisodiy faoliyat, kichik va xususiy tadbirkorlik, fermer va dehqon xoʻjaliklari faoliyati va boshqalar mavzular yoritiladi. Adadi 3000 nusxa (2005).
Oʻzbekiston kasaba uyushmalari federatsiyasi jismoniy tarbiya sport jamiyati

**Oʻzbekiston kasaba uyushmalari federatsiyasi jismoniy tarbiya sport jamiyati** — Oʻzbekistondagi sport jamiyatlaridan biri. 1987-yilda "Spartak", "Mehnat", "Paxtakor", "Zenit", "Burevestnik", Oʻzbekiston va Oʻrta Osiyo temir yoʻlining "Lokomotiv" koʻngilli sport jamiyatlari tugatilib, ular oʻrnida Oʻzbekiston kasaba uyushmalarining respublika koʻngilli jismoniy tarbiyasport jamiyati tuzilgan edi. 1991-yil noyabrda unga "Oʻzbekiston" kasaba uyushmalari jismoniy tarbiyasport jamiyati nomi berildi. 1998-yil 4-iyuldan hozirgi nomda. Bu jamiyatning asosiy vazifalariga kasaba uyushmalari kuchimkoniyatlarini birlashtirib, mehnat jamoalari, oʻquv muassasalari, turar joylarida jismoniy tarbiya va ommaviy sportni rivojlantirish, tarmoq xodimlari va ularning oila aʼzolari boʻsh vaqtlarini mazmunli oʻtkazish maqsadida ommaviy sport musobaqalari, turistik sayohatlar va boshqalar madaniysport tadbirlarini uyushtirish kiradi. Jamiyatning Qoraqalpogʻiston Respublikasi va barcha viloyat, tumanlarda boʻlimlari faoliyat koʻrsatadi. 5863 ta boshlangʻich tashkilotida 1 mln. 430 mingdan ziyod aʼzosi bor, ulardan 685 ming nafari sport toʻgaraklari va sogʻlomlashtiruvchi guruhlarda shugʻullanadi. Jamiyatda futbol, voleybol, yengil atletika, shaxmat, kurash kabi 60 ta sport turi keng ommalashgan. Shugʻullanuvchilar 236 ta stadion, 347 ta sport zali, 109 ta basseyn va 6478 ta sport maydonchasida mashgʻulot olib borishadi. Ulardan 29 stadion, 12 sport zali, 12 basseyn va 50 ta sport maydonchasi bevosita jamiyatga qarashlidir. Jamiyatdagi 67 ta bolalaroʻsmirlar sport maktabida 2412 nafar mutaxassis 19898 oʻquvchi bilan mashgʻulot oʻtkazadi (2005). Jamiyat aʼzolaridan Oksana Chusovitina (sport gimnastikasi), Aleksandr Dokturishivili (yunonrum kurashi), Bekzod Xidirov (boks), Sergey Lagutin (velosport), Anton Ryaxov (baydarka), Goʻzal Xubbiyeva (yengil atletika) kabi yetakchi sportchilar olimpiada, Osiyo oʻyinlari, jahon va Osiyo chempionatlarida sovrindor boʻlishgan.
Oʻzbekiston kimyo-farmatsevtika ilmiy tadqiqot instituti

**Oʻzbekiston kimyo-farmatsevtika ilmiy tadqiqot instituti** — ilmiy tekshirish muassasasi. 1964-yilda SSSR Neft kimyosi sanoati vazirligi qoshida tashkil etilgan. 1996-yildan shu nomda. Institutga asoschisi A.S. Sultonov nomi berilgan (1994). Institutning asosiy ilmiy tekshirish yoʻnalishi tabiiy birikmalar va sintetik moddalar asosida yangi dori vositalarini olish, ularga ilmiytexnik hujjatlar (reglament, farmakopeya maqolalari) tayyorlash hamda tajribasanoat namunalarini ishlab chiqarish, neftkimyo, gaz, oziq-ovqat va boshqalar sanoat korxonalari uchun zarur boʻlgan katalizatorlar olish, katalitik jarayonlarni ishlab chiqish va sanoatga tatbiq qilish muammolari ustida tadqiqotlar olib borishdan iborat. institut olimlari tomonidan kashf etilgan yurakqon tomir sistemasi kasalliklarida qoʻllanadigan "Sharq tabibi" shifobaxsh balzami, 3%li "fensulkal" surtmasi, jigar xastaligiga davo "kobalt fitat" preparati amaliyotda qoʻllanadi. Institutda 12 laboratoriya va boʻlimlar, shuningdek, tajribai.ch. boʻlimi mavjud boʻlib, ularda 106 xodim ishlaydi, shulardan Oʻzbekiston Fanlar akademiyasining 1 akademik (M.F.Obidova), 5 fan doktori, 20 fan nomzodi faoliyat koʻrsatadi (2005).
## Manbalar
Oʻzbekiston milliy bogʻi

**Oʻzbekiston milliy bogʻi**, Alisher Navoiy nomidagi Oʻzbekiston milliy bogʻi – Oʻzbekistonda mamlakat miqyosidagi eng yirik madaniyat va istirohat bogʻi. Toshkent shahrining markaziy qismida joylashgan; maydoni 69 ga. 1991-yilda Alisher Navoiy tavalludining 550 yilligi tantanalari munosabati bilan Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti I. A. Karimov tashabbusi bilan bunyod etilgan. Toshkent shahrining yoshlari tashabbusi bilan hashar usulida qurilib ishga tushirilgan istirohat bogʻi (1938) hamda bogʻ bilan Xalqlar Doʻstligi saroyi oraligʻidagi hududda loyiha asosida meʼmoriy majmua yuzaga keltirildi. Majmua markazida favvorali aylana hovuz, amfiteatr shaklidagi tomoshabinlar joylari va sahna, kanallar ustidagi koʻpriklar va tepalikda oʻrnatilgan Navoiy haykali, amfiteatrning ikki yonida Oliy Majlis va „Navroʻz“ binolari joylashgan. Milliy bogʻning yangi qismi sharqona „chorbogʻ“ uslubida loyihalangan muntazam tartibli keng va shinam yoʻlkalardan iborat mumtoz kompozitsiyaga ega. Hududdagi tabiiy pastibalandliklardan oqilona foydalanib soʻlim maskan, ajoyib manzara yaratilgan. Bogʻning muhim tarkibiy qismi Alisher Navoiy memorial majmuidir (meʼmorlar: V.Akopjanyan, D.Latipov; haykaltaroshlar: E.Aliyev, N.Bandzeladze, V.Degtyarov). Bogʻning tepalik qismidagi ayvon (rotonda) anʼanaviy uslubda ishlangan: ustunlarga oʻrnatilgan feruza gumbaz, uning ostida Navoiyning mahobatli haykali qad koʻtargan; poygumbaz muqarnaslar bilan, gumbaz ichi ganchkorlik bilan bezatilib, shoirning tinchlik va ezgulikni madh etuvchi misralari bitilgan. Memorial majmuaga marmar zinalar orqali chiqiladi. Milliy bogʻ hududidagi yirik jamoat binolari – Xalqlar Doʻstligi saroyi, Oliy Majlis binosi, „Navroʻz“ restorani, Abulqosim madrasasi, aylana shaklidagi sahna va amfiteatr uygʻunlikda yaxlit majmua hosil qiladi. Milliy bogʻdagi suv havzalari, bogʻdan oqib oʻtgan kanallar (2 ta charxpalak oʻrnatilgan), favvoralar, koʻkalamzorlar (terak, akatsiya, archa, qaragʻay, tut, chinor va boshqalar, maysazor va gulzorlar) xushmanzara koʻrinishga ega. Milliy bogʻ Toshkent shahrining eng goʻzal va soʻlim maskanlaridan boʻlib, shahar aholisi va mehmonlari dam olishi, hordiq chiqarishi uchun qulayliklar yaratilgan; bogʻda Navroʻz (2000-yildan) va Mustaqillik (2005-yildan) bayramlarining bosh tantanalari hamda xalq sayillari oʻtkaziladi, turli madaniy-maʼrifiy tadbirlar uyushtiriladi. Milliy bogʻ 2005-yilda qayta taʼmirlanib, yana ham koʻrkam qiyofaga kirdi.
Oʻzbekiston milliy reabilitatsiya markazi

**Oʻzbekiston milliy reabilitatsiya markazi** — Oʻzbekiston Respublikasi Mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish vazirligiga qarashli ilmiy tekshirish muassasasi; nogironlarni tibbiy, ijtimoiy, psixologik, huquqiy va kasb boʻyicha reabilitatsiya masalalarini oʻrganadigan yirik ilmiy, tashkiliy metodik va konsultativ markaz. 1972-yil Toshkentda nogironlarni mehnat qobiliyatini aniqlash va tiklash ilmiy tadqiqot lab. sifatida tashkil etilib, 1980-yil u nogironlarni mehnat qobiliyatini aniqpash va tiklash ilmiy tekshirish institutiga aylantirildi. 1997-yildan hozirgi nomda. Asosiy yoʻnalishlari: nogironlik muammolarini tibbiy-mehnat ekspertizasi orqali fuqarolar mehnat qobiliyatini turgʻun yoʻqotish darajasini aniqlash, ularda saqlanib qolgan funksional holatlarni turli reabilitatsiya choratadbirlari yordamida tiklash, oʻziga mos mehnat turi bilan shugʻullanishiga yoʻllanma berish, ularni oila va mehnatga qaytarish, jamiyatda oʻz oʻrnini topishga yordam berish, shuningdek, malakali reabilitolog mutaxassislarni tayyorlash, joylardagi tibbiymehnat ekspertiza komissiyasi (TMEK) hamda 10 ta mintaqaviy hududiy reabilitatsiya markazlari faoliyatini muvofiqlashtirish, ilmiy tekshirish asosida ishlab chiqilgan uslubiy meʼyoriy hujjatlarni amaliyotga joriy qilish. Markazda 3 ilmiy boʻlim (terapiya, jarrohlik, nevrologiya), 150 oʻrinli klinika, funksional diagnostika va testlash, fizioterapiya, biokimyoviy lab., rentgen xonasi va qabulxona bor. Oʻzbekiston milliy reabilitatsiya markazir.m.da 5 ta fan doktori, 12 fan nomzodi va 30 dan ziyod ilmiy xodim xizmat qiladi (2005). Aspirantura boʻlimi ochilgan (2003). Ilmiy kengash faoliyat koʻrsatadi, monografiya, uslubiy qoʻllanma va boshqalar nashr etiladi.
Oʻzbekiston milliy simfonik orkestri

**Oʻzbekiston milliy simfonik orkestri** – respublikada yetakchi simfonik orkestr. 1938-yil Oʻzbek davlat filarmoniyasi tarkibida Oʻzbekiston davlat simfonik orkestri nomi bilan tashkil topgan (birinchi bosh dirijyori – G.Shpitalniy). 1982-yildan Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan jamoa. 1986-yildan hozirgi nomda. Oʻz faoliyati davomida orkestr chet el mumtoz (Gaydn, Motsart, Betxoven, Brams, Maler, List, Glinka, Chaykovskiy, Ravel, Debyussi va boshqalar) va 20-asr kompozitorlari (R.Shtraus, Britten, Prokofyev, Stravinskiy, Onegger, Shchedrin, Shostakovich, Shyonberg, Shnitke va boshqalar)ning deyarli barcha simfonik asarlarini ijro etgan. Jamoa Oʻzbekiston kompozitorlari (M.Ashrafiy, Ik. Akbarov, M.Burhonov, B.Zeydman, M.Tojiyev, M.Mahmudov, R.Vildanov, T.Qurbonov, S.Jalil, M.Bafoyev va boshqalar) asarlarining birinchi ijrochisi va targʻibotchisidir. Orkestrga A Kozlovsksh, N.Olimov, Z.Haqnazarovlar rahbarlik qilgan. 1998-yildan badiiy rahbari – K.Jalilov, bosh dirijyori – A.Ergashev. Orkestr bilan mashhur dirijyorlardan K.Kondrashin, Yu. Silantyev, AMelikPashayev, A.Kats, F.Mansurov (Rossiya), K.Mazur (Germaniya), J.Boudri (Kanada), S.Akchil (Turkiya), G.Kalayyani (Italiya) va boshqalar, sozandalardan I.Stern, J.Fergyusson (AQSH), M.Az (Fransiya), J.Lill (Angliya), Turini (Italiya), D.Oystrax, L.Kogan, M.Rostropovich, E. Gilels, R.Kerer, G.Kremer, V.Spivakov, T.Nikolayeva va boshqalar, xonandalardan I.Sumak (Peru), B.Minjilkiyev (Qirgʻiziston), M.Reyzen (Rossiya) va boshqalar chiqishlar qilganlar. Orkestr respublikada oʻtkaziladigan simfonik musiqa („Oʻrta Osiyo va Qozogʻiston“, „Oʻrta Osiyo va Kavkazorti mamlakatlari“), zamonaviy musiqa („Davr sadolari“, „Ilhom – XX“) festivallari, xalqaro musiqa anjumanlarida (Toshkent, 1975; Olmaota, 1975; Samarqand, 1978, 1983 va boshqalar) faol qatnashgan; Rossiya, Ukraina, Ozarbayjon, Turkiya, Boltiqboʻyi va Oʻrta Osiyo mamlakatlari, Tailand, Singapurda gastrolda boʻlgan. Ijrolari oʻnlab gramplastinka va oʻzbek radiosi fonotekasiga yozilgan.
Oʻzbekiston metallurgiya kombinati aksiyadorlik birlashmasi

**"Oʻzbekiston metallurgiya kombinati"** aksiyadorlik jamiyati – qora metallurgiya sanoati korxonasi boʻlib, Toshkent viloyatining Bekobod shahrida joylashgan. Qora metallurgiya mahsulotlarining eng muhim turlari (poʻlat, choʻyan, poʻlat quvurlar va poʻlat prokat), armatura poʻlati, shvellerlar, poʻlat sharlar, poʻlat emallangan idishlar ishlab chiqaradi hamda respublika boʻyicha yigʻiladigan temirtersak, metall chiqindilarini qayta eritadi.

## Tarixi

Kombinat 1942-yildan umumxalq hashari yoʻli bilan qurila boshlagan va 1944-yil 5-martda ishga tushirilgan. 3-dekabrda marten sexi, choʻyan quyish sexi va 1974-yildan emallangan poʻlat idishlar ishlab chiqarish sexi oʻz faoliyatini boshlaydi. Marten sexida 3 ta marten pechi bor (1944, 1945 va 1949-yillarda ishga tushirilgan). 1946—49-yillarda prokat sexi ishga tushiriladi. 1962-yili uzluksiz poʻlat quyuv qurilmasi ishga tushirilgan. 1974-yildan emallangan poʻlat roʻzgʻor idishlari ishlab chiqarish boshlanadi. 1978-yil avgustda yillik quvvati 250 ming tonna boʻlgan elektr yordamida poʻlat eritadigan 1 ta pech, dekabrda 2-pech, 1979-yil sentabrda 3-pech mahsulot chiqarishni boshladi. 1984-yil iyulda navli prokat sexining 1-navbati, 1987-yil sentabrda 2-navbati ishga tushirildi. 1991-yildan 32—76 mm li poʻlat quvurlar ishlab chiqaradigan ikki liniya mahsulot chiqara boshladi. 1994-yil iyunida togʻ-kon sanoati uchun ruda maydalash tegirmon sharlari ishlab chiqarish st-yani foydalanishga topshirildi. Korxonada asosiy mahsulotlar bilan birga 50 yaqin turdagi xalq isteʼmoli tovarlari ham ishlab chiqariladi.

## Nomlanishi

Korxona 1944—94-yillarda „Oʻzbekiston metallurgiya zavodi“ deb nomlangan. 1994-yil 24-martdan uning tarkibiga Shirin mashinasozlik zavodi, „Ikkilamchi qora metallar“ korxonalari boshqarmasi kirdi va aksiyadorlik ishlab chiqarish birlashmasiga aylantirildi.

## Quvvati

2003-yilda 486 ming tonna poʻlat, 550,7 ming tonna tayyor prokat, shu jumladan, 132,1 ming tonna tegirmon sharlari ishlab chiqarildi.

## Eksport

Chet ellarga 86740 ming AQSH dollarilik mahsulotlar eksport qilindi. Mahsulotlari Rossiya, Qozogʻiston, Afgʻoniston, Eron va boshqalarga eksport qilinadi. Chet ellardagi firmalar bilan ishlab chiqarish va ilmiy aloqalar oʻrnatilgan.

## Manbalar
Oʻzbekiston meʼmorlar uyushmasi

**Oʻzbekiston meʼmorlar uyushmasi** — respublika meʼmorlarini birlashtirgan ijodiy jamoat tashkiloti. 1934-yilda Toshkent shahrida tashkil etilgan. Oʻzbekiston meʼmorlar uyushmasiu.ning asosiy vazifalari: meʼmorlikni rivojlantirish, meʼmorlar malakasini oshirish, yosh isteʼdodlarni qoʻllabquvvatlash, faxriy meʼmorlar bilan ishlash, tanlovlar (shahar markazlari, yirik jamoat binolari, monumental haykal va monumentlar, eng yaxshi loyiha va qurilishlar, nashr etilgan kitob va albomlar boʻyicha), koʻrgazmalar (yosh meʼmor va talabalar ijodiga bagʻishlangan, tarixiy shaharlar yubileyi va turli tarixiy sanalar munosabati bilan tanlovlar oʻtkazish va boshqalarga oid) uyushtirish, xalqaro anjumanlarda ishtirok etish, xalqaro aloqalarni yoʻlga qoʻyish va boshqalar Uyushmada 1000 ta aʼzo bor (2005); uning qoshida ijodiy loyiha ustaxonalari, koʻrgazma zali mavjud. Uyushmaga malakali, oliy maʼlumotli, eʼtiborga sazovor. loyihalari, qurilgan binolari, nashr etilgan ilmiy asarlari bilan tanilgan meʼmorlar aʼzolikka qabul qilinadi. Oliy rahbar organi — Qurultoy; ular orasida Qurultoy tomonidan har 5 yilda saylanadigan Plenum (rais, rais oʻrinbosari va Plenum aʼzolari) boshqaradi. Oʻzbekiston meʼmorlar uyushmasiu,ning Qoraqalpogʻiston, Toshkent va barcha viloyatlarda boʻlimlari mavjud boʻlib, ular shaharlarni qayta qurish, tarixiy meʼmoriy yodgorliyutarni taʼmirlash sohasida ilmiy tekshirish va loyihalash ishlari olib boradi.

Oʻzbekiston meʼmorlar uyushmasiu.ga turli davrlarda G.M.Svarichevskiy, L.N.Voronin, V.O.Jahongirov, A.T.Shaxov, M.S.Bulatov, F.Yu. Tursunov. T.F.Qodirova, F.M. Ashrafiylar rahbarlik qilgan; 1998-yildan raisi A.R.Toʻxtayev.
Oʻzbekiston musulmonlari idorasi

**Oʻzbekiston musulmonlari idorasi** — Oʻzbekiston musulmonlariga rahbarlik qiluvchi diniy tashkilot. 1943-yil 20-oktabrda Toshkentda boʻlib oʻtgan Oʻrta Osiyo va Qozogʻiston musulmonlari qurultoyida taʼsis etilgan. Toshkentdagi Baroqxon madrasasida joylashgan. 

## Tarixi
Bu tashkilot 1992-yildan Movarounnahr musulmonlari idorasi, deb yuritilgan, 1996-yildan hozirgi nomi bilan ataladi. 

### Bo'linish, islohot va nomni o'zgartirish
U davlatdan ajralgan mustaqil tashkilot sifatida faoliyat yuritadi. Idora Oʻzbekistondagi musulmonlar oʻrtasida diniy ishlarni boshqarib turadi, fatvolar beradi, masjidlarga imom-xatiblar tayinlaydi, diniy xodimlar tayyorlaydi. Moddiy jihatdan musulmonlardan masjidlarga tushadigan xayr-ehson, yordamchi xoʻjaliklar va boshqalar hisobiga taʼminlanadi. Idora rahbar organi — Oliy hayʼat. Uning raisi muftiy hisoblanadi. Idoraning huquqshunoslik, xalqaro aloqalar, taʼlim va kadrlar tayyorlash, masjidlar va fatvo boʻlimlari bor. Toshkent islom institutida (1971) va oʻnta oʻrta maxsus islom bilim yurti (shulardan 2 tasi xotin-qizlar bilim yurti)da kadrlar yetishtiriladi. Idora muassisligida „Hidoyat“ jurnali va „Islom nuri“ gaz. nashr etiladi. Idora tasarrufidagi „Movarounnahr“ nashriyoti diniy adabiyotlar, diniy taqvim va boshqalarni chop etadi. Musulmonlar idorasi xorijiy mamlakatlardagi koʻpgina diniy tashkilotlar bilan aloqa qiladi. Har yili davlat tomonidan belgilangan kvota asosida minglab kishining haj safarini uyushtirishda faol ishtirok etadi. Idora oʻz faoliyatida Oʻzbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi, „Vijdon erkinligi va diniy tashkilotlar toʻgʻrisida“gi qonunga rioya qiladi.

## Tuzilishi
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining „Din sohasidagi maʼnaviy-maʼrifiy, taʼlim ishlarini va faoliyatini yanada takomillashtirishda ijtimoiy koʻmak va imtiyozlar berish toʻgʻrisida“gi 2003-yil 22-avgustdagi 364-son qaroriga asosan idora qoshida maxsus jamgʻarma tashkil etildi. 

## Muftiy

### Oʻrta Osiyo va Qozogʻiston musulmonlari diniy boshqarmasi

* Eshon Boboxon ibn Abdulmajidxon (1943—1957)
* Ziyovuddinxon ibn Eshon Boboxon (1957—1982)
* Shamsiddinxon Boboxonov (1982—1989)
* Muhammad Sodiq Muhammad Yusuf (1989—1992)

### Movarounnahr musulmonlari idorasi

* Muhammad Sodiq Muhammad Yusuf (1992—1993)
* Muxtorjon Abdullayev (1993—1996)

### O‘zbekiston musulmonlari idorasi

* Muxtorjon Abdullayev (1996—1997)
* Abdurashid Bahromov (1997—2006)
* Usmonxon Olimov (2006—2021)
* Nuriddin Xoliqnazarov (2021—hozirgacha)

## Manbalar

## Havolalar

* Oʻzbekiston musulmonlari idorasi Rasmiy veb sayti
Oʻzbekiston milliy universitetining ilmiy kutubxonasi

**Oʻzbekiston milliy universitetining ilmiy kutubxonasi** – Mirzo Ulugʻbek nomidagi Oʻzbekiston milliy universitetining ilmiy kutubxonasi — Oʻzbekiston Respublikasidagi qadimiy va yirik kutubxonalardan biri. Tarkibi va miqdori jihatdan Oʻrta Osiyo va Qozogʻiston davlatlari oliy oʻquv yurtlari kutubxonalari ichida eng yirigi. 1918-yil Toshkent shahrida Turkiston xalq universitetining Asosiy kutubxonasi sifatida tashkil etilgan; 1968-yildan Toshkent davlat universiteti kutubxonasi deb ataladi; 1969-yilda "ilmiy kutubxona" maqomi berildi; 1976-yildan Oʻzbekiston Respublikasidagi oliy oʻquv yurtlari kutubxonalarining ilmiymetodik markazi. 1995-yildan hozirgi nomda. Kutubxona fondida 3 mln. dan ortiq turli fan sohalariga doir adabiyotlar mavjud (2005); har yili bir necha 10 ming dona kitob oladi. Kutubxonaning darsliklar va oʻquv qoʻllanmalari, ilmiy va maʼlumotnoma adabiyotlar fondi, xorijiy tildagi adabiyotlar va davriy nashrlar fondi muhim ahamiyatga ega. 1926-yildan Oʻrta Osiyoda, 1938-yildan ittifoqda chop etilgan kitob va jurnallarning majburiy nusxasini ola boshlagan.

Kutubxona fondida nodir qoʻlyozmalar, litografiyada bosilgan asarlar, fan sohalariga oid sharq va gʻarb tillarida noyob yodgorliklar, olimlarning shaxsiy kitoblari bor.

Ilmiy kutubxonada kitob fondini toʻldirish, kitoblarga ilmiy ishlov berish va kataloglashtirish, kitob fondini sakdash, ilmiy bibliografiya, gʻoyaviytarbiyaviy ishlar, ilmiy metodik ishlar, kitobxonlarga xizmat koʻrsatish, kutubxonachilik, bibliografik va axborot jarayonlarini mexanizatsiyalash va avtomatlashtirish boʻlimlari faoliyat koʻrsatadi, kompyuter xonasi bor. Bundan tashqari ilmiy kutubxonaning universitet asosiy binosi va shiftlarida joylashgan shoxobchalari mavjud. Ilmiy kutubxona ilmiy kitoblar, shiftlardagi 14 sohadagi oʻquv kutubxonalari boʻlimlari, 16 oʻquv zallari (700 oʻrinli) orqali kitobxonlarga xizmat koʻrsatadi (2005). Maxsus zallarda yangi adabiyotlar bilan tanishtirish uchun "Axborot haftaliklari", "Kafedralar kuni", "Mutaxassislar kuni", "Diplomantlar kuni" kabi koʻrgazmalar uyushtiradi.

Ilmiy kutubxona Oʻzbekiston Respublikasi oliy oʻquv yurtlari boʻyicha Kutubxonalararo abonementning muvofiqlashtiruvchi markazi, oliy va maxsus oʻquv yurtlari kutubxonalarining metodik markazi sifatida respublikadagi 65 ta oliy oʻquv yurtlari kutubxonalariga maʼlumotnomalar, maslahatlar, metodik yordam ishlarini amalga oshiradi. Xorijiy mamlakatlar (AQSH, Buyuk Britaniya, Germaniya, Fransiya, Yaponiya va boshqalar) bilan hamkorlik qiladi.

## Manbalar
Oʻzbekiston muskati

**Oʻzbekiston muskati** — xoʻraki va vinobop uzum navi. Sharqiy ekologikgeografik navlar guruhiga kiradi. Butunittifoq oʻsimlikshunoslik institutining Oʻrta Osiyo tajriba st-yasida Kattaqoʻrtn va Aleksandriya muskati navlarini chatishtirib chiqarilgan (AM.

Negrul, M.S.Juravel). Tupi kuchli oʻsadi, bargi oʻrtacha, toʻgarak, sal kerriq, poʻsti qalin, etdor, sershira, karsillaydi, muskat taʼmli. Tarkibida 22—25% qand, 4—4,5% kislota bor. Hosili faol harorat yigʻindisi 2900— 3000° da 156 —160 kunda, sentabr boshlarida pishib yetiladi. Hosildorligi 400—450 s/ga. Yangiligida yeyiladi, sifatli mayiz tayyorlanadi. Novdalari yaxshi pishadi. Sovuqqa chidami past (tupi qishda koʻmiladi). Zararkunandalarga chidamli. Oʻzbekistonning hamma viloyatlarida ekiladi (yana qarang Muskat).
Oʻzbekiston pedagogika akademiyasi

**Oʻzbekiston pedagogika akademiyasi** — ishchilar ftlari, texnikumlar uchun umumiy fanlardan dars beradigan pedagog kadrlar tayyorlagan oliy oʻquv yurti. 1929/30 oʻquv yili Samarqanddagi Oʻzbekiston oliy pedagogika instituti negizida tashkil etilgan. Oʻzbekiston pedagogika akademiyasi ishlari va oliy maktablar uchun kadrlar tayyorlashni rivojlantirish maqsadida 1931-yil yanvarda akademiya huzurida aspirantura ochilgan. 1933-yil 173 oʻqituvchi, jumladan, 15 professor, 40 dotsent, 70 assistent ishlagan. Bular orasida ʼ.L.Vyatkin, P. Soliyev, Fitrat, Otajon Hoshim kabi mashhur professorlar boʻlgan. I.M.Moʻminov, A.M. Bahovuddinov, S. Umarov, A. Toʻlaganov kabi olimlar, Oydin, Amin Umariy, Uygʻun, Hamid Olimjon kabi yozuvchilar shu akademiyada taʼlim olgan. Oʻzbekiston pedagogika akademiyasia. asosida 1933-yil Oʻzbekiston davlat universiteti (OʻzDU) tashkil etildi (qarang Samarqand universiteti).
Oʻzbekiston ovozi

**Oʻzbekiston ovozi** — ijtimoiy-siyosiy gazeta. Muassisi Oʻzbekiston Xalq demokratik partiyasi. Haftada 3-marta, rus tilidagi nashri — "Golos Uzbekistana" esa 1-marta chiqadi. Dastlabki soni 1918-yil 21-iyunda — "Ishtirokiyun" ("Kommunist") nomi bilan chiqqan. Keyinchalik "Qizil bayroq" (1920), "Turkiston" (1922), "Qizil Oʻzbekiston" (1924), "Sovet Oʻzbekistoni" (1964) nomlarida nashr etilgan. 1991-yildan hozirgi nomda. Gazetaga turli yillarda U. Eshonxoʻjayev, Qamchinbek, K. Aliyev, Q.Sorokin, M. Shermuhamedov, M. Romiz, M. Hasanov, V. Rahimiy, A. Xudoybaxtov, M. Usmonov, R. Majidiy, A. Oʻrazayev, R. Abdurahmonov, S. Azimov, O. Abdurahmonov, S. Rajabov, H. Gʻulomov, Sh. Rashidov, M. Qoriyev, L. Qayumov, Oʻ. Usmonov, R. Rahmonov, Sh. Ubaydullayev, A. Suyun va boshqalar muharrirlik qilgan.

Oʻzbek adabiyoti va jurnalistikasining ulkan namoyandalari — Abdulla Avloniy, Abdulla Qodiriy (Julqunboy), Hamid Olimjon, Gʻafur Gʻulom, Oybek, Abdulla Qahhor, Maqsud Shayxzoda, Mirtemir, Sobir Abdulla, Zulfiya va boshqalar oʻzlarining ilk ijodlarini shu gazeta sahifasida eʼlon qilganlar.

Hayotning barcha sohalarida boshlangan islohotlar mohiyatini ochib berish, istiqlol siyosatini xalq qalbiga olib kirish, yangicha ong, yangicha tafakkurni shakllantirish, mustaqillik mafkurasini yaratish — gazetaning asosiy vazifasidir. Siyosat, maʼnaviyat va maʼrifat, parlament va huquq, ijtimoiy hayot va iqtisodiyot, ekologiya va sihatsalomatlik, sport va harbiy vatanparvarlik, xatlar va ommaviy ishlar hamda tijorat boʻlimlari bor. Mamlakatning barcha viloyatlarida, shuningdek, Qoraqalpogʻiston Respublikasida ham oʻz muxbirlariga ega. Adadi 10000 (2005). Bosh muharriri Safar Ostonov (2002-yildan).

## Manbalar