Wobbegong

**Vobbegong** - bu **Orectolobidae** oilasidagi gilam akulalarining 12 turiga tegishli umumiy nom. Ular Tinch okeanining gʻarbiy qismi va Hind okeanining sharqiy qismidagi sayoz moʻtadil va tropik suvlarda, asosan Avstraliya va Indoneziya atrofida yashashsada  bir turi (Yapon wobbegong, *Orectolobus japonicus*) Yaponiyaning  shimolida  ham uchraydi. *Vobbegong* soʻzi avstraliyalik aborigenlar  tilidan kelib chiqqan boʻlib, Tinch okeanining gʻarbiy qismidagi akulaning ogʻzi atrofidagi oʻsimtalari tufayli  "sochli soqol" degan maʼnoni anglatadi.

## Tavsif
Wobbegonglar - bu dengiz tubida yashovchi akulalar, koʻp vaqtlarini dengiz tubida dam olib  oʻtkazadilar. Koʻpgina turlarning maksimal uzunligi  ga teng, lekin eng katta, dogʻli wobbegong *Orectolobus maculatus* va tarmoqli vobbegong, *O. Xaleyning uzunligi* taxminan  ga etadi.

Wobbegonglar gilamga oʻxshash qalin tangachalari  nosimmetrik naqshlari bilan ajoyib koʻrinishga ega boʻladi. Ushbu ajoyib naqsh tufayli, wobbegongs va ularning yaqin qarindoshlari koʻpincha gilam akulalari deb ataladi. Kamuflyaj wobbegong jagʻini oʻrab turgan mayda  moʻylovli boʻlaklarning mavjudligi tufayli yaxshilanadi, ular uni kamuflyaj qilishga yordam beradi va sezgir tikanlar vazifasini bajaradi. Wobbegonglar oʻzlarining kamuflyajlaridan toshlar orasiga yashirinish va pistirma yirtqichlariga xos boʻlgan juda yaqin suzuvchi kichikroq baliqlarni tutish uchun foydalanadilar. Wobbegonglarning ignasimon tishlari boʻlgan kuchli jagʻlari ham bor, ular rif baliqlari va boshqa akulalarni oziq-ovqat uchun ovlashga yordam beradi.

## Odamlar bilan oʻzaro munosabat
Vobbegonglar odatda odamlar uchun xavfli hisoblanmaydi, lekin ularga beixtiyor yaqinlashib qolgan suzuvchilar, snorkeller va akvalanglarga hujum qilgan. Avstraliya akula hujumlarining  50 dan ortigʻi vobbegongs tomonidan qilingan  hujumlar qayd etilgan va Xalqaro akula hujumi faylida 28 ta hujum qayd etilgan ularning hech biri halokatli yakunlanmagan. Wobbegonglar syorfichilarni  ham tishlagan. Wobbegonglar juda qayishuvchan  va dumini ushlab turgan qoʻlni osongina tishlashlari mumkin. Ularning kichik, ammo oʻtkir tishlari bor va ularning tishlashi hatto  kostyum ustidan  ham ogʻir boʻlishi mumkin.Bir marta tishlaganlarida  maʼlum vaqt tishlagan joylarini qoʻyib yuborishmaydi  ularni olib tashlash juda qiyin ish.

Wobbegong terisi charm  uchun ishlatiladi.

### Tutqunlikda
Vobbegong turlarining koʻpchiligi kattaligi uchun  uy akvariumlari uchun yaroqsiz boʻlsa-da, bu baʼzi yirik turlari  akvarium uchun sotiladi. Kichkina vobbegong turlari, masalan, toʻqilgan vobbegong va Ward's wobbegong, uy akvariumlari  uchun "ideal" akulalardir, chunki ular mos oʻlchamli va letargik boʻlib, ularni uy akvariumining cheklangan maydonida joylashtirishga imkon beradi, garchi ular shunday boʻlsa ham. Baʼzi akvaristlar, aksincha, faoliyatning etishmasligini vobbegongsni saqlashning kamchiliklari deb bilishadi va koʻproq faol akulalarni afzal koʻrishadi. Vobbegonglar asosan tunda faollashadilar  va ularning metabolizmi sekinligi tufayli boshqa akulalar kabi tez-tez ovqatlanishlari shart emas. Koʻpchilik haftada ikki marta ovqatlanishadi. Toʻyib ovqatlanmaydigan vobbegonglarni koʻzga koʻrinadigan atrofiyalangan dorsal mushaklar tomonidan tanib olish mumkin.

## Nasl va turlar

Vobbegongning 12 ta tirik turi, uchta avlod: 

* *Eucrossorhinus* Regan jinsi, 1908-yil
** *Eucrossorhinus dasypogon* (Bleeker, 1867) (tasselli wobbegong)
** † *Eucrossorhinus microcuspidatus* ishi 1978-yil
* *Orektolobus* Bonapart jinsi, 1834 yil
** *Orectolobus floridus* Last & Chidlow, 2008 (gulli tarmoqli wobbegong)
** *Orectolobus halei* Whitley, 1940-yil. (Gulf wobbegong yoki banded wobbegong)
** *Orectolobus hutchinsi* Last, Chidlow & Compagno, 2006-yil. (gʻarbiy vobbegong)
** *Orectolobus japonicus* Regan, 1906 (Yapon vobbegongi)
** *Orectolobus leptolineatus* Last, Pogonoski & WT White, 2010 (Indoneziya vobbegongi)
** *Orectolobus maculatus* (Bonnaterre, 1788) (dogʻli wobbegong)
** *Orectolobus ornatus* (De Vis, 1883) (bezakli wobbegong)
** *Orectolobus parvimaculatus* Last & Chidlow, 2008 (mitti dogʻli wobbegong)
** *Orectolobus reticulatus* Last, Pogonoski & WT White, 2008 (tarmoq wobbegong)
** *Orektolobus vardi* Uitli, 1939-yil (shimoliy vobbegong)
* *Sutorectus* Whitley jinsi, 1939-yil
** *Sutorectus tentaculatus* (WKH Peters, 1864) (koʻpikchi wobbegong)

## Yana qarang

* Akulalar roʻyxati

## Manbalar

Toʻqilgan vobbegong. Okeana. (nd). 2021-yil 10-oktabr, https://oceana.org/marine-life/sharks-rays/tasselled-wobbegong saytidan olindi.

## Havolalar