Jessica Meir

**Meir Jessica Ulrika** (; 1977-yil 1-iyulda tugʻilgan) — NASA astronavti, amerikalik 348-kosmonavt va dunyoning 564-kosmonavti, biologiya va fiziologiya sohasidagi olim. Biologiya fanlari doktori (Ph.D.).

U 2019-yil 25-sentyabr kuni Moskva vaqti bilan soat 16:57 da Boyqoʻngʻir kosmodromidan „Soyuz MS-15“ boshqariladigan transport kosmik kemasi ekipajining bort injeneri va ISS-61 ostidagi Xalqaro kosmik stansiya ekipajining bort-injeneri sifatida uchirildi. Bu 62-asosiy kosmik ekspeditsiya dasturi hisoblanadi. U 2020-yil 17-aprelda Yerga qaytdi, parvoz davomiyligi 204 kundan ortiq edi. Parvoz davomida u umumiy davomiyligi 21 soat 44 daqiqa boʻlgan uchta kosmik sayohatni amalga oshirdi.

Meir Ikki fuqarolikka ega — Amerika va Shvetsiya; Shvetsiyaning birinchi ayol kosmonavtidir.

## Dastlabki yillar
Jessica Meir 1977-yil 15-iyulda Karibuda (Meyn, AQSh) Jozef va Ulla-Britt Meir oilasida tugʻilgan. Jessica toʻrtta katta ukalari bor. Uning otasi Yozef Meir 1925-yilda Bagʻdodda (Iroq Qirolligi) tugʻilgan, 1931-yilda oilasi bilan Falastinga koʻchib kelgan. Isroil mustaqillik urushida qatnashgan, Shvetsiyadagi tibbiyot institutida tahsil olgan, keyin Isroilda shifokor boʻlib ishlagan. Onasi Ulla-Britta 1944-yilda Shvetsiyada tugʻilgan, Västerås shahridan keladi, nasroniy oilasida oʻsgan. Hamshira boʻlib ishlagan. Uning ota-onasi Jessikaning katta opalari tugʻilgan Shvetsiyada uchrashib turmush qurishdi.

1995-yilda Karibu shahridagi oʻrta maktabni tugatgandan soʻng, u Providensdagi Braun universitetiga (Rhode Island) oʻqishga kirdi. Uni 1999-yilda tugatib, biologiya boʻyicha bakalavr darajasini oldi. 2000-yilda u Xalqaro kosmik tadqiqotlar universiteti (Strasburg, Fransiya) da kosmik tadqiqotlar boʻyicha magistrlik darajasini oldi.

2000-2003-yillarda u Lockheed Martin kompaniyasining NASA kosmik markazidagi Inson tanasi tadqiqot laboratoriyasida ishlagan. Jonson, u yerda Space Shuttle va ISS parvozlari paytida inson fiziologiyasi boʻyicha tadqiqotlarda ishtirok etdi. 2002-yilda u Lockheed Martin korporatsiyasining oyning eng yaxshi xodimi mukofotini oldi. 2002-yil sentyabr oyida u NASAning Aquarius suv osti laboratoriyasida NEEMO-4 tajribasida ishtirok etdi. 2003-yilda u NASA kosmik markazining maxsus mukofotiga sazovor boʻldi. Dissertatsiya uchun material tayyorlash jarayonida u shoʻngʻin dengiz sutemizuvchilari fiziologiyasi boʻyicha tadqiqot olib bordi va qushlar, shu jumladan Antarktida qirgʻoqlari yaqinida imperator pingvinlari va Kaliforniya shimolidagi fil muhrlarida suvga shoʻngʻish paytida kislorodning kamayishi tadqiqotlarini olib boradi. U 2009 -yilda Kaliforniya universiteti qoshidagi Skripps okeanografiya institutida dengiz biologiyasi (shoʻngʻin fiziologiyasi) boʻyicha PhD darajasini oldi.

Britaniya Kolumbiyasi universitetida doktoranturadan keyingi tadqiqotlar davomida u balandlikda uchadigan togʻ gʻozlarining xususiyatlarini oʻrgandi, gʻozlarning shamol tunnelida parvozi boʻyicha tajribalar oʻtkazdi va kislorod ochligi paytida ularning tanasidagi fiziologik oʻzgarishlarni oʻrgandi. 2012-yilda u Bostondagi Massachusets kasalxonasida Garvard tibbiyot fakultetining yordamchi professori boʻldi va u yerda ekstremal yashash joylarida hayvonlar fiziologiyasini oʻrgandi. Antarktidadagi Smitson institutining suv osti ekspeditsiyalarida qatnashgan.

## Kosmik mashgʻulotlar

Jessica Meir EVA taʼlimi uchun NASA Buoyancy laboratoriyasida shoʻngʻish mashgʻulotlarida shunday deydi: „Men bolaligidan kosmik parvozlarni orzu qilganman“.

2008-yilda u NASA astronavtlarining 20-tanloviga qoʻshilish uchun finalchilardan biri boʻlgan. Lindon Jonson kosmik markazida intervyuga chaqirilgan, ammo bu tanlovga kiritilmagan.

2013-yil 17-iyun kuni sakkiz nafar boshqa nomzod bilan birga u NASA astronavtining 21- kosmonavt nomzodi roʻyxatiga kiritildi. 2013-yil avgust oyida u rus tilini oʻrgatish, ilmiy va texnik brifinglar, xalqaro kosmik stansiya tizimlari boʻyicha mashgʻulotlar, kosmosga chiqish va skafandrlar ekspluatatsiyasi, robototexnika, fiziologik va tibbiy tayyorgarlik, parvozlarni oʻrganishni oʻz ichiga olgan asosiy umumiy kosmik tayyorgarlik kursini oʻtashni boshladi. 2015-yil 9-iyulda faol maqom oldiastronavt. 2015-yil iyul oyida u kosmik parvoz uchun sertifikat oldi.

2018-yil 22-yanvarda u Gagarin nomidagi Kosmonavtlarni tayyorlash markazida ISS −60/61 kosmik ekspeditsiyasining zaxira ekipaji tarkibida Soyuz MS transport boshqariladigan kosmik kemaning bort muhandisi va ISS bort muhandisi sifatida oʻqishni boshladi. 2018-yil fevral oyida D. Meir shartli ekipaj tarkibida oʻrmonli va botqoqli hududda qishki sharoitda „omon qolish“ uchun avtonom kompleks mashgʻulotlarida ishtirok etdi. 2018-yil iyul oyida u Rossiya Favqulodda vaziyatlar vazirligining Noginsk qutqaruv markazida kosmonavtlarning „suvda omon qolish“ treningida qatnashdi.

2018-yil apreligacha u ISS-60 / 61 zaxira ekipajining aʼzosi boʻlgan va 2018-yilning may oyidan 2019-yil fevraligacha ISS-59 / 60 zaxira ekipaji tarkibida „Soyuz MS-1“ va Xalqaro kosmik kemaning bort muhandisi sifatida oʻqitilgan. Stansiya parvoz muhandisi. 2019-yil mart oyidan beri Jessica Meir Roskosmos kosmonavti Oleg Skripochka (ekipaj komandiri) va kosmik parvoz ishtirokchisi Hazza al-Mansuri (BAA) bilan birgalikda Soyuz MS-15 TPK va ISS kosmik ekspeditsiyalarining bosh ekipaji tarkibida oʻqitilgan. Meirning soʻzlariga koʻra, u 2018-yil boshida kosmik parvozga tayyorgarlik koʻra boshlaganidan soʻng, u doimiy ravishda Xyustondan Rossiyaga va orqaga sayohat qilib, Yulduzli shaharda bir vaqtning oʻzida 4-5 hafta, uyda esa ancha kam vaqt oʻtkazgan.

2019-yil 24-sentyabrda Boyqoʻngʻir kosmodromida D.Meir Boshqariladigan kosmik tizimlar parvozlarini sinovdan oʻtkazish boʻyicha davlat komissiyasi qarori bilan „Soyuz MS-15“ boshqariladigan kosmik kemasining asosiy ekipajining bort muhandisi-1 lavozimiga tasdiqlandi.

## Kosmik parvoz
2019-yil 25-sentyabr kuni Moskva vaqti bilan soat 16:57:42 da Jessica Meir kosmonavt Oleg Skripochka (ekipaj komandiri) va kosmik parvoz ishtirokchisi Hazza al-Mansuri bilan birgalikda Bayqoʻngʻir kosmodromining „ Gagarin uchirmasi“dan uchish muhandisi sifatida uchirildi. „Soyuz MS-15“ kosmik kemasi ekipaji va ISS-61 / 62 / EP-19 kosmik ekspeditsiyalar dasturi boʻyicha Xalqaro kosmik stansiya ekipaji uchun bort muhandisi, ekipajning chaqiruv belgisi „Sarmat“. „Soyuz MS-15“ kosmik kemasining kosmik stantsiya bilan uchrashishi va „Zvezda“ xizmat modulining dok portiga qoʻnishi toʻrt orbitali sxema boʻyicha avtomatik rejimda amalga oshirildi. 2019-yil 25-sentyabr kuni Moskva vaqti bilan 22:43 da kosmik kema XKS bilan tutashdi, 26-sentyabr kuni Moskva vaqti bilan 01:13 da ekipaj XKSga chiqdi.

Meirda, ikki fuqarolig borligi sababli: Shvetsiyadagi birinchi ayol kosmonavt boʻldi.

2019-yil 6-oktyabrda astronavtlar K.Kuk va E.Morganning ISS port fermasi chekkasida ikkita vodorod-nikel xujayrasini yangi litiy-ion batareyalar bilan almashtirish uchun koinotga chiqishida Jessika Meir manipulyatorni boshqargan. batareyani uzatish operatsiyasida ishtirok etgan. 18-oktyabr kuni D. Meir astronavt K. Kuk bilan birgalikda koinotda 7 soatdan ortiq ishladi. Bu kosmonavtika tarixida ikki ayol kosmonavtning birgalikdagi birinchi chiqishi edi.

2020-yilning 15-yanvarida Jessica Meir K.Kuk bilan birgalikda kosmik yurish paytida uchta eski vodorod-nikel batareyasini stansiyaning tashqi yuzasida joylashgan joyga koʻchirdi va ikkita yangi (yanada kuchli) litiy-ion batareyalarni oʻrnatdi. Kosmosga chiqishning davomiyligi 7 soat 29 minut edi. 2020-yil 20-yanvar Jessica Meir K. Kuk bilan ISSda batareyalarni almashtirish boʻyicha ishlarni yakunlash uchun koinotga chiqdi. Astronavtlar oxirgi ikkita nikel-vodorod akkumulyatorini olib tashlashdi, ularni tashqi platformaga oʻtkazishdi va oltinchi va oxirgi yangi lityum-ion batareyani oʻrnatishdi. Yerdagi kontrollerlar yangi batareyalar ISSni boshqarish uchun yaxshilangan va samaraliroq quvvat bilan taʼminlash uchun muvaffaqiyatli yoqilganligini tasdiqladi. Kosmosga chiqishning davomiyligi 6 soat 58 minut edi.

2020-yil 17-aprel kuni Moskva vaqti bilan soat 8:16 da „Soyuz MS-15“ boshqariladigan transport kosmik kemasining tushayotgan apparati Qozogʻiston dashtiga rejali qoʻnishni amalga oshirdi. Ekipaj kosmonavt Oleg Skripochka, NASA astronavtlari Endryu Morgan va Jessika Meir sifatida qoʻndi. Oleg Skripochka va Jessica Meir orbitada 205 kun, ularning hamkasbi Endryu Morgan — 272 kun bolgan.

## Koʻrishlar, sevimli mashgʻulotlari
Meir, oʻz soʻzlari bilan aytganda, oʻzini yahudiy deb hisoblaydi (onasi nasroniy boʻlishiga qaramay), lekin diniy odam emas, garchi u bayramlarda oilasi bilan ibodatxonaga boradi. U bilan XKSda u Isroil bayrogʻini va menora tasviri tushirilgan paypoqlarni (iudaizm ramzi sifatida) olishni rejalashtirgan.

Uning sevimli mashgʻulotlari changʻi, piyoda yurish, yugurish, velosipedda yurish, futbol, ​​suzish va shoʻngʻindir. Himoloy togʻlariga ekspeditsiyalarda qatnashgan. Havaskor uchuvchi guvohnomasini oldi. Shved va rus tillarini oʻrganadi. U pikkolo fleyta chalishni yaxshi koʻradi (men uni oʻzim bilan ISSga olib borishni rejalashtirgandim).

Meirning soʻzlariga koʻra, u shved tilida ozgina gapiradi: onasi qiziga hech qachon ona tilini oʻrgatmagan, Jessikaning ota-onasi esa uyda baʼzan shvedcha gapirishadi — lekin ular bolalar ularni tushunmasliklarini xohlaganlarida. Biroq, keyinchalik Meir shved tilini mustaqil oʻrganishni boshladi. Bundan tashqari, u Stokgolm universitetida bir semestr oʻqiganida shved tilini yaxshilagan. Kosmik parvozga tayyorgarlik jarayonida u rus tilini faol oʻzlashtirgan — va uning soʻzlariga koʻra, rus tilini shunchalik koʻp gapirganki, u shved tilini deyarli unutgan.

## Manbalar