open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Jangovor uchuvchisiz uchish apparatlari

**Uchuvchisiz jangovar uchish apparati** (**UJAV**), shuningdek, **jangovar dron** sifatida ham tanilgan boʻlib, oddiy tilda **dron** yoki **jang maydonidagi UUA** sifatida qisqartirilgan.Ushbu UJUAlar razvedka, kuzatuv, nishonni aniqlash va razvedka uchun foydalaniladigan uchuvchisiz uchish apparati (UUA) ning bir turi bo'lib, shu kabi samolyotlar o'q -dorilarini olib yuradi. raketalar, ATGMs va / yoki uchuvchisiz zarbalar uchun hardpoints bomba sifatida. Ushbu tur dronlari odatda real vaqt rejimida inson nazorati ostida bo‘lib, turli darajadagi avtonomiyalarga ega. Uchuvchisiz kuzatuv va razvedka havo vositalaridan farqli o'laroq, UJAVlar ham dron zarbalarini amalga oshiradi, ham jang maydonini razvedka qilish uchun ishlatiladi.

Ushbu turdagi samolyotlarda uchuvchi yo'q. Operator transport vositasini masofaviy terminaldan boshqarganligi sababli, uchuvchi uchun zarur bo'lgan jihozlar kerak emas, bu esa boshqariladigan samolyotga qaraganda kamroq og'irlik va kichikroq hajmga olib keladi. Oʻz navbatida narxning arzonlashuviga ham Ko'pgina mamlakatlarda mahalliy UJUAlari mavjud va boshqa ko'plab mamlakatlarda qurolli dronlar ham import qilingan yoki ularni ishlab chiqish bosqichida.

Xususan, Oʻzbekistonda Lochin nomli UJUA 2022-yil Yanvar oyida Mudofaa vazirligi tomonidan ishlab chiqildi va Oʻzbekiston hozirgi kunda UJUA ishlab chiqaruvchi Oʻrta Osiyodagi yagona davlat

## Yana qarang
## Manbalar
Birlashgan koʻchasi (Toshkent)

**Birlashgan koʻchasi** — umumiy uzunligi qariyb 1.6 km boʻlgan koʻcha, shaharning sharqiy qismida, Toshkent shahri Yashnobod tumani hududida joylashgan.

## Kesishgan koʻchalar

Koʻcha Izzat koʻchasi bilan kesishgan qismidan boshlanib, Aviasozlar 2-tor, Aviasozlar, Birlashgan 2- va 6-tor koʻchalari Beshariq 3- va 4-tor koʻchalari, Sholoxov 1-tor koʻchasi, Birlashgan 4-tor koʻchasi, Birlashgan 4-tor koʻchasi, Griboyedov koʻchalari bilan kesishib Ohngaron yoʻli bilan kesishgan joyda tugaydi. Beshariq koʻchasiga (sobiq Sholoxov koʻchasi) parallel ravishda oʻtadi.

## Binolar

Izzat koʻchasidan kirilganda 240-bogʻcha, 103-maktab internat, 30-son mehribonlik uyi, futbol maydoni, 226-maktab, 5-qavatli turar joy binolari, 329-bogʻcha, I. Ergashev nomli 4-son shahar klinik shifoxonasi (tugʻruqxona), Korzinka SM, dorixonalar, doʻkonlar, 373-bogʻcha, Yashnobod tumangaz, aholi xonadonlari joylashgan.

## Tansport

Eng yaqin metro bekati Toshkent Yerusti halqa metrosining Tuzel (3-bekat) stansiyasi boʻlib, u koʻchaning Ohngaron yoʻli koʻchasi bilan kesishgan qismida joylashgan. Turkiston koʻchasida joylashgan Temir yoʻl vokzali va Toshkent metro bekati ushbu koʻchadan 8 km ga yaqin masofa oraligʻida, Islom Karimov ko‘chasidagi TMU (TSUM) va „Toshkent“ avtovokzallari esa qariyb 8 km masofada, Aeroport esa taxminan 9 km masofada joylashgan.

## Galereya

## Yana qarang
* Toshkent koʻchalari roʻyxati

## Manbalar
Futbol boʻyicha 2022-yilgi Oʻzbekiston Ikkinchi ligasi

Oʻzbekiston Ikkinchi liga klublari oʻrtasida futbol boʻyicha 31-Oʻzbekiston chempionati. 2022-yil 5—14-dekabr kunlarida 4 ta guruhda (13 ta klub ishtirokida) olimpiya tizimida oʻtkazildi.

Barcha oʻyinlar Buxoro shahrida boʻlib oʻtdi.

Turnir yakunlariga ko‘ra, 2023-yilda Birinchi ligada ishtirok etish huquqini „Nurafshon-Buxoro“ (Buxoro), „'''Sementchi''' **([[Quvasoy]])**“, „Jizzax Shahar“ klublari qo‘lga kiritdi.

## Yakuniy jadvallar

### A guruhi
Uchrashuvlar Buxoroda boʻlib oʻtdi.

### B guruhi
Uchrashuvlar Buxoroda boʻlib oʻtdi.

### C guruhi
Uchrashuvlar Buxoroda boʻlib oʻtdi.

### D guruhi
Uchrashuvlar Buxoroda boʻlib oʻtdi.

## Pley-off bosqichi

### 1/4 final bosqichi

### 1/2 final bosqichi

### 3-oʻrin uchun

### Final

## Yana qarang
* Futbol boʻyicha 2022-yilgi Oʻzbekiston Superligasi
* Futbol boʻyicha 2022-yilgi Oʻzbekiston Pro ligasi
* Futbol boʻyicha 2022-yilgi Oʻzbekiston Birinchi ligasi

## Manbalar

## Havolalar
* pfl.uz
Toksikologik kimyo

**Toksikologik kimyo** – turli ob’ektlardan zaharli moddalarni ajratib olish usullarini, shuningdek, bu moddalarni chinlik va miqdorini aniqlash usullarini oʻrganadigan fan. Bu fan zaharli moddalarni turli ob’ektlardan aniqlashning yangi usullarini ishlab chiqib va mavjud usullarini takomillashtiradi, shuningdek bu usullarni nazariy asoslab beradi.

## Toksikologik kimyo fanining oʻrganish predmeti
**Toksikologik kimyo fani quyidagi vazifalarni bajarishni oʻz oldiga maqsad qilib qoyadi:**

* Ob’ektlardan zaharli moddalarni ajratib olish usullarini ishlab chiqish hamda takomillashtirish
* Kimyo-toksikologik tahlil obyektlaridan olingan ajratmalarni tozalashning samarali usullarini ishlab chiqish
* Zaharli moddalarni aniqlash va miqdoriy tahlil qilishning yangi sezgir, oʻziga xos kimyoviy va fizik-kimyoviy usullarini ishlab chiqish hamda amaliyotga joriy etish
* Organizmdagi zaharli moddalar metobolizmini oʻrganish va metabolitlarni tahlil qilish usullarini ishlab chiqishni

**Toksikologik kimyo fanining asosiy uchta yoʻnalihi mavjud:**

# Sud-kimyo ekspertizasi – bu sud-tibbiy ekspertizaning ajralmas qismi sifatida oʻlim sababini yoki inson hayotiga suiqasd dalillarini aniqlaydi.
# Kliniko-toksikologik tahlil – bu davolash usulini tanlash uchun zaharlanish diagnostikasini amalga oshiradi.
# Nazorat qilinadigan moddalar tahlili – taqiqlangan yoki nazorat qilinadigan moddalar mavjudligini aniqlaydi.

Yoqoridagi yoʻnalishlarga qoʻshimcha ravishda, toksikologik kimyoda ishlab chiqilgan usul va uslublar doping nazorati va atrof-muhit monitoringida qoʻllanadi.

**Toksikologik kimyo nuqtai nazardan zaharli moddalar tasnifi.**

Kimyo-toksikologik tahlil qilish maqsadida zaharli moddalarni tahlil qilinadigan ob’yektlaldan ajratib olish usullari orqali tasniflash amalga oshiriladi. Tahlil va ekstraksiya usullari takomillashgani sari tasniflash ham vaqt oʻtishi bilan oʻzgaradi. Hozirgi vaqtda zaharlar odatda quyidagi guruhlarga boʻlinadi:

# Mineralizatsiya usuli bilan ajratib olinadigan zahrli moddalar.
# Suv bugʻi yordamida ajratib olinadigan zahrli moddalar.
# Dializ (suv bilan)usuli bilan ajratib olinadiganzahrli moddalar.
# Ekstraktsiya va sorbsiya yoʻli bilan ajratib olinadiganzahrli moddalar.
# Maxsus izolyatsiyalash usullarini talab qiluvchi zahrli moddalar.
# Maxsus izolyatsiyalash usullarini talab qilmaydigan zahrli moddalar.

**Kimyo-toksikologik tahlilning oʻziga xos xususiyatlari:**

* Oz (qoldiq iz) miqdordagi moddalarni aniqlash.
* Murakkab biologik naminalar fonida moddalarni aniqlash.
* Tadqiqot ob’ektlarining xilma-xilligi.
* Organizmdagi zaharli moddalarning biotransformatsiyasi.
* Tahlil natijalarini sharhlashning zarurati.
* Ekspertiza natijalarining huquqiy ahamiyati va huquqiy tartibga solish kerakligi.
* Ekspress yaʼni tezkor usullardan foydalanish zarurati.
* Namunalarni soxtalashtirish mumkinkinligi.

* *Kramarenko V. F.* Toksikologicheskaya ximiya. – K.: Viщa shk. Golovnoe izd-vo, 1989. – 447 s.
*  (trans.)
Qangʻli (maʼnolari)

**Qangʻli** — quyidagi maʼnolarni anglatshi mumkin:
* Qangʻli — turkiy xalqlar tarkibidagi bir guruh qabilalarning umumiy nomi.
* Qangʻli — Jizzax viloyati Jizzax tumaniga qarashli shaharcha.
* Qangʻli — Foziltepa qoʻrgʻonining boshqacha nomi.
* Qangʻli — futzal klubi.
Futbol boʻyicha 2022-yilgi Oʻzbekiston Superkubogi

**2022-yilgi Oʻzbekiston Superkubogi** 7-Oʻzbekiston Superkubogi boʻlib, har yili oʻtgan mavsumdagi Superliga va Kubok gʻoliblari oʻrtasida oʻtkaziladigan futbol oʻyini boʻldi. Toshkentning „Paxtakor“ klubi 2021-yilgi Oʻzbekiston Superliga chempioni boʻlgan boʻlsa, Oʻzbekiston Kubogi chempioni sifatida "Nasaf" ham oʻyinda ishtirok etdi.  Uchrashuvda Toshkentning „Paxtakor“ jamoasi 1:0 hisobida g‘alaba qozonib, oʻzining ikkinchi Superkubok chempionligini qo‘lga kiritdi va borada Toshkentning boshqa bir jamoasi „Lokomotiv“ bilan tenglashib oldi.

## Oʻyin tafsilotlari

## Yana qarang

* 2020-yilgi Oʻzbekiston Superligasi
* Futbol boʻyicha 2022-yilgi Oʻzbekiston Kubogi

## Manbalar

## Havolalar
* Futbol yoʻlida oʻyin
* Transfermarktda oʻyin
* Uchrashuv O‘zbekiston futbol assosiasiyasi saytida 
* Uchrashuv PFL saytida
Ahmad ibn Hasan at-Termiziy

**Ahmad ibn Hasan ibn Junaydib at-Termiziy** (855-yildan keyin vafot etgan) — muhaddis va faqih. Imom Buxoriy, Termiziy, Abu Bakr ibn Xuzayma va boshqalar undan hadis rivoyat qilganlar. U ulamolardan, ulamolar ham undan hadis rivoyat qilgan. U 855-yildan keyin vafot etgan.

## Manbalar
Yeniköy (Ulus)

**Yeniköy** — Turkiyaning Bartin viloyati Ulus tumaniga qarashli qishloq. Aholisi 130 nafar (2010-yil holatiga koʻra).

## Manbalar
Nissel moddasi

**Nissel moddasi** — (yoki: bazofil Nissel moddasi, Nissel substansiyasi, Nissel xromatofil moddasi, tigroid moddasi, tigroid) — Nissel bilan boʻyash usuli orqali neyronda aniqlangan donador endoplazmatik toʻrning yassilangan sisternalarining toʻplanishidan hosil boʻlgan modda.

## Tarixi
Ushbu modda Frants Nissel tomonidan oʻzining talabalik yillarida ixtiro qilingan usuli yordamida kashf etilgan (metilen koʻki, keyin spirtli ichimliklar bilan yuvish).

## Joylashuvi

Nerv hujayrasi kalta oʻsimtasi — dendritlarida va sitoplazmasidagi o‘zak atrofida joylashgan. Bu modda neyronning uzun oʻsimtasi — akson ajraladigan qismida uchramaydi. Ushbu modda gistologik preparatni Nissel usuli bilan tionin yoki zangori toluidin bilan bo‘yalgandagina mikroskopda koʻringanligi uchun shunday nomlangan.
Elektron va fazokontrast mikroskopi bilan xromatofil moddaning har bir toʻplami murakkab tuzilgan. Nissel (tigroid) moddasi ikki qavat nozik endoplazmatik to‘rsimon tuzilishga ega bo‘lib, ular o‘zaro anastomoz hosil qiluvchi parallel naychalar yoki yupqa pufakchalar bilan qoplangan. Mazkur pufakchalar orasida donachalar to‘plami boʻlib, Nissel moddasi nukleoproteidlardan tashkil topgan.

## Tarkibi

Nerv hujayrasining protoplazmasida nukleoproteidlar, lipidlar bilan qo‘shilgan boʻlib, liporotoid koʻrinishida joylashadi. Nerv hujayrasining sitoplzamasidagi akson joylashgan qismida Fosfatazaning eng aktivligi yuqori boʻladi. Bu o‘zakda aksonning normal ishlashi uchun zarur bo‘lgan ribonukleoprotidlarning tezkor parchalanishi kuzatiladi.

## Ahamiyati
Hujayra charchagan, qo‘zg‘algan va narkoz holida bo‘lgan vaqtida Nissel moddasi kamayib ketadi yoki yo‘qolib ketadi hamda, dam olganda yana tiklanadi. Shuning uchun u hujayraning energetik moddasi bo‘lsa kerak degan taxminlar mavjud. Ayrim kasalliklarda Nissel moddasi yo‘qolib ketadi va bu holatga tigroliz yoki xromatoliz deyiladi.

## Manbalar
Gʻijduvon mudofaasi (1922)

**Gʻijduvon** mudofaasi — Oʻzbekistonning Gʻijduvon shahrini chegara qoʻshinlari jangchilari tomonidan bosmachilarning ustun qoʻshinlaridan himoya qilishi.

1922-yil 24-mayda Mulla Abdulqahhor boshchiligidagi 3000 nafarga yaqin 1 pulemyot bilan toʻda Enver Posho qoʻzgʻolonini qoʻllab-quvvatlash maqsadida Afgʻonistondan BXSR hududiga bostirib kirdi.

Bosmachilar yoʻlida Gʻijduvon shahri garnizoni (1 piyoda vzvod, 1 pulemyot vzvod, 1 avtomat, 1 avtomashina, komandir — 3-alohida chegara Karenin batalyoni komandiri) turgan.

Bosmachilarning shaharni harakatda bosib olishga urinishi dushmanning barcha hujumlarini qaytargan chegarachilarning umidsiz qarshiliklari tufayli muvaffaqiyatsizlikka uchradi, ammo Abdulqahhor shaharni oʻrab olishga muvaffaq boʻldi va ertasi kuni ertalab chegarachilarga hal qiluvchi hujum boshladi. Shu payt bosmachilar shaharga bostirib kirganlarida, vzvod komandiri Nikolay Grishin qo‘liga avtomat olib, o‘q uzdi. Dushman bunga chiday olmadi va orqaga chekinishni boshladi, ammo pulemyot oʻqidan paxta momigʻi yonib ketdi va bosmachilar chegarachilar tomonidan qaytarilgan hujumga oʻtdi.

26-may kuni ertalab bosmachilar oziq-ovqat mahsulotlari joylashgan novvoyxonani egallab olishga muvaffaq boʻlishdi. Darhol pulemyot vzvod komandiri Filipp Kozyrev qoʻmondonligi ostida safda qolgan 10 nafar jangchidan iborat hujum guruhi tashkil etildi, uzoq davom etgan jangdan soʻng bosmachilarning 80 nafari qochib ketdi.

Oʻrab olingan garnizonning ahvoli yomonlashdi va yordam uchun kurer yuborishga qaror qilindi. Qizil Armiya askari Garey Xismatulin koʻngilli sifatida xalqiga yordam berishga muvaffaq boʻldi. Birgalikda toʻda magʻlubiyatga uchradi va togʻlarga qochib ketdi.

Ko‘rsatgan jasorati uchun G‘ijduvonning butun garnizoni davlat mukofotlari bilan taqdirlangan, 12 nafari III darajali „Buxoro Qizil Yulduz“ ordeni bilan taqdirlangan.

## Havolalar
* Pogranichnie voyska SSSR 1918—1928. Sbornik dokumentov i materialov — M. Nauka. 1973-yil — 929-b.
Pınarbaşı (Kastamonu)

**Pınarbaşı**, ilgari **Tekkeşin**, Turkiyaning Qora dengiz mintaqasidagi Kastamonu viloyatiga qarashli shahar va tuman. 2000-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, tuman aholisi 5,978 kishi, shundan 2,270 nafari Pınarbaşı shahrida istiqomat qiladi. Tuman  hududni egallaydi va shahar  balandlikda joylashgan.

## Diqqatga sazovor joylar
* Uzla, Pinarboshi

## Manbalar
Propedevtika

**Propedevtika** — (qadimgi yunonchada: , *propaídeusis —* tayyorgarlik taʼlimi) sanʼat yoki fanga **kirish kursi** uchun tarixiy atama. Propedevtikaning etimologiyasi lotincha ** qisqartmasini oʻz ichiga oladi, yaʼni „oldingi“, „boshlangʻich“, *payeutikós esa* „taʼlimga tegishli“ maʼnosini bildiradi. Etimologiyadan koʻrinib turibdiki, propedevtika fan oldidan yoki uni oʻrganish uchun zarur boʻlgan bilimlar majmuyi sifatida belgilanadi.

Tibbiyotda „propedevtika“ koʻnikmalari maxsus diagnostika muolajalarisiz kuzatuv, palpatsiya, perkussiya, auskultatsiya, haroratni oʻlchash va hokazo yoʻli bilan bemor haqida dastlabki maʼlumotlarni toʻplashni anglatadi.

1851-yilgi *[[Amerika ensiklopediyasi|Encyclopaedia Americana]]* shunday deb yozadi:…nemislar tomonidan sanʼat yoki fanni tushunish, amalda qoʻllash uchun zarur va foydali boʻlgan, uning tabiati va koʻlamini ochib beradigan bilimni qoʻllash va oʻrganish usulini bildirish uchun qoʻllangan atama. Shuning uchun u nafaqat alohida fan sohalariga, balki yordamchi fanlarga, mantiq, filologiya va boshqa boʻlimlarning munosabatlarini tushunishga nisbatan ham qoʻllanadi. Bunday soʻrovni faqat fanni har tomonlama oʻrgangan kishi taqdim qilishi mumkin. Propedevtika atamasi koʻpincha nisbiydir: filologiya tarix propedevtikasiga mansub boʻlsa-da, uning oʻzi maʼlum bir toifadagi olimlarning asosiy fanidir. Biroq, bu atama oʻzining umumiy qoʻllanilishida, odatda, maʼlum bir fanni oʻrganish uchun zarur boʻlgan bilimlar va qoidalar — fan yoki sanʼatning umumiy qonunlarini bir boʻlimga qoʻllashdan kelib chiqadigan qoidalar bilan cheklangan.



## Manbalar
Tibbiy semiotika

**Semiotika (semiologiya)** ( „belgi“, „**alomat“**) — tibbiyotda turli kasalliklarning belgilari va alomatlarini oʻrganadigan yoʻnalish. Tibbiy semiotika diagnostikaning muhim tarkibiy qismidir. U kasallikning belgi va simptomlari bilan birga ularning yuzaga kelishi, rivojlanishi va tashhisiy ahamiyatini ham birlashtiradi.

## Umumiy va xususiy semiotika
Tibbiyotda umumiy va xususiy semiotika farqladi. **Umumiy semiotikani** oʻrganish predmeti bemorning umumiy xususiyatlari (jinsi, yoshi, millati, kasbi, irsiyati, oldingi kasalliklari, fizik xususiyatlari) va uning holati (ongning oʻzgarishi, tana holati, yuz ifodasi, isitma va boshqalar) bilan bogʻliq belgilardir. Har bir belgi tashxis qoʻyishda rol oʻynaydi: masalan, ayollarda gemofiliya juda kam uchraydi; qizamiq — bu asosan bolalik davridagi kasallik; oʻroqsimon hujayrali anemiya Ekvatorial Afrikada keng tarqalgan, ammo Amerika, Avstraliyaning mahalliy xalqlari orasida kuzatilmaydi. Bemorning koʻrinishi va yurishi parkinsonizmni tashxislash imkonini beradi. Umumiy semiotika, shuningdek, organlar va laboratoriya namunalari funktsiyasi va morfologiyasidagi oʻzgarishlarni oʻrganadi. Masalan, kattalashgan jigarning diagnostik ahamiyati, siydikdagi sariqlik va najasning xususiyatlari va boshqalar.

**Xususiy semiotikaning** predmeti — kasalliklarning oʻziga xos belgilari, diagnostik ahamiyati, paydo boʻlish mexanizmlari, oʻzgarishidagi sabablari, ularning kombinatsiyasi xususiyatlari hisoblanadi (simptomlarning kombinatsiyasi sindrom deb ataladi).

## Psixopatologiyada semiotika
Psixopatologiyada semiotika yoki simptomologiya psixiatrik patologiya belgilarini oʻrganadi. Doktrina ruhiy buzilish belgisi tushunchasini, uning chegaralarini, tuzilishini, alomatlarning prognozi va diagnostik ahamiyatini, ularning shakllanishini (masalan, neyrokimyoviy yoki miya) oʻrganadi.

Psixologik kasalliklardan autizm, abuliya, amimiya, angedoniya, apatiya, gallyutsinatsiya yoki psevdogallyutsinatsiya, illyuziya (ogʻzaki, funktsional, affektiv), ekolaliya, ekopraksiya, stereotipiya, havo yostigʻi belgilari kabilarning alomatlarni keltirish mumkin.

## Manbalar
Husnobod (Rasht tumani)

**Husnobod (Rasht tumani)** ()  — Tojikiston Respublikasining Rasht tumani, Yasman jamoatiga qarashli daha.
Dahadan jamoat markazigacha 18 km, tuman markazigacha 88 km.
## Aholisi
Aholisi — 75 kishi.
## Manbalar
Shuldur

**Shuldur** ()  — Tojikiston Respublikasining Rasht tumani, Yasman jamoatiga qarashli daha. Dahadan jamoat markazigacha 5 km, tuman markazigacha 80 km .
## Aholisi
Aholisi — 486 kishi.
## Manbalar
Ilhom Yunusov

**Ilhom Yunusov** (; 1982-yil 3-may) — himoyachi va yarim himoyachi sifatida oʻynagan oʻzbek futbolchisi.

## Futbolchilik faoliyati
2001-2008-yillar davomida „Buxoro“ safida to‘p surgan, 200 dan ortiq o‘yin o‘tkazib, 20 dan ortiq gol urgan. 2009 va 2010-yillarda Samarqandning „Dinamo“ jamoasida oʻynagan. 2011-2015-yillarda Qarshining „Nasaf“ jamoasida toʻp surdi 2011-yilgi mavsumda AFC Kubogi qoʻlga kiritlgan jamoaning asosiy futbolchilardan biri edi. Keyingi ikki mavsumni „Qizilqum“da o‘tkazdi. 2018-yildan yana Samarqand „Dinamo“sida toʻp sura boshladi. 2019-yilgi mavsum boshida Samarqandning boshqa bir jamoasi „Sherdor“ sifadan joy oldi ammo birinchi davra yakuniga yetmasidan faoliyatini yakunladi.

### Milliy terma jamoa
2007-yilda Oʻzbekiston terma jamoasida 2 ta oʻyinda (Tailand va KXDR terma jamoalariga qarshi), 2013-yilda Vyetnam terma jamoasiga qarshi yana bitta oʻyin oʻtkazgan.

## Yutuqlari

* AFC Kubogi sohibi: 2011
* Oʻzbekiston Kubogi finalchisi: 2012, 2013

## Manbalar

## Havolalar

* Ilhom Yunusov Footballfacts saytida futbolchi profili
* Ilhom Yunusov Soccerway saytida 
* Ilhom Yunusov  Transfermarkt saytida 
* Ilhom Yunusov Teams saytida
Tabuk gʻazoti

{
  "type": "FeatureCollection",
  "features": [
    {
      "type": "Feature",
      "properties": {},
      "geometry": {
        "type": "Point",
        "coordinates": [
          36.620496,
          28.258048
        ]
      }
    }
  ]
}
Tabuk gʻazoti, shuningdek, (Usra gʻazoti sifatida ham maʼlum) Muhammad tomonidan milodiy 630-yil oktyabr oyida (hijriy 9-yil) boshlangan harbiy harakat edi. U zot mazkur gʻazotda 30 000  kishilik qoʻshin bilan hozirgi Saudiya Arabistonining shimoli-gʻarbiy qismidagi Aqaba koʻrfazi yaqinidagi Tabukkacha borganlar.

## Tayyorgarlik

Vizantiyaga qarshi gʻazot haqidagi mish-mishlardan soʻng, musulmonlar va Muhammadning ittifoqchilari safarga chiqish haqida shoshilinch chaqiruv olganlar. Baʼzilar qatnashmaslik uchun bahona oʻylab topgan. Muhammad arablarni qoʻshilishga koʻndirish uchun turtki berib, koʻpchilikni zarur ashyolar bilan taʼminlaganlar.

## Gʻazot tafsilotlari

Muhammad va u zotning qoʻshinlari 630-yil oktyabrda (hijriy 9-yil, Rajab oyi) shimolga, Aqaba koʻrfazi yaqinidagi Tabukka qarab yurishgan. Bu u zotning eng katta va eng oxirgi harbiy ekspeditsiyalari edi. Muhammadning boshqa bir qancha gʻazotlarida qatnashgan Ali ibn Abu Tolib (r.a.) Madinani qoʻriqlash uchun qolgani bois Tabuk gʻazotida qatnashmagan. Tabukka yetib kelib, u yerda qarorgoh qurgan Muhammad qo‘shini Vizantiya bosqiniga qarshi turishga hozirlik ko‘rgan. Muhammad Tabukda yigirma kun bo‘lib, bu yerni o‘rganib chiqqanlar va mahalliy rahbarlar bilan ittifoq tuzganlar. Vizantiya qo‘shinidan darak bo‘lmagach, Madinaga qaytishga qaror qilingan.

## Manbalar
Xurshid Tojiboyev (yozuvchi)

**Tojiboyev Xurshid Zohidullo oʻgʻli** (; 1995-yil 21-iyun, Toshkent) — bolalar yozuvchisi, ssenariy muallifi, tarjimon, dizayner va sportchi. 

## Tarjimai holi
1995-yil 21-iyunda Toshkent shahrida ijodkorlar oilasida tug‘ilgan. Yozuvchi Muhabbat Yoʻldoshevaning farzandi. Opasi - Gulnoz Tojiboyeva, bolalar yozuvchisi, ssenariy muallifi, tarjimon, dizayner va taʼmirshunos-rassom.

## Ijodi
4 yoshidan ertak to‘qishni boshlagan. Uning ertaklari “Tong yulduzi”, “Klass”, “Gulxan”, “G‘uncha” kabi Respublika nashrlarida chop etilgan. Ingliz, rus, qozoq, vetnam va qirg‘iz tillariga tarjima qilingan. 

Hozirda Belgiya (“Atunis Galaxy Poetry” adabiy jurnali), Angliya (“DASH” adabiy jurnali), Pokiston (“Sindh Courier” adabiy jurnali), Ukraina (“Aвтограф” adabiy jurnali), Rossiya (“Камертон” adabiy-tarixiy veb-jurnali), Qirg‘iziston nashrlarida chop etilmoqda.  

Bolalar uchun 5 ta  kitobi muallifi: “O‘rmon ertaklari” («Zarqalam» nashriyoti, 2006), “O‘rmon alifbosi” («Chashma» nashriyoti, 2012), “O‘rmon alifbosi” («Donish chirog‘i» nashriyoti, 2018), “Sayohatchi kemacha” («Future books» nashriyoti, 2022), “Mergan toshbaqa” («Future books» nashriyoti, 2022).

Qirg‘iz yozuvchisi Bek Jildizning “Qishdagi voqea”, “Chumoli Chu va chigirtka Chika”, “Chumoli Chu”, “Mehribon qo‘shni”, “Ayyor kapalak”, “Ob-havo bilimdonlari”, “Do‘stlar” kabi ertak kitoblarini o‘zbek tiliga tarjima qildi. Mashhur nemis yozuvchisi Otfried Preußlerning “Jajji Jodugar” nomli ertak-qissasini  o‘zbek tiliga tarjima qilgan. Kompyuter dasturlari bo‘yicha mutaxassis, dizayner-illyustrator sifatida ham faoliyat olib boradi.

## Mukofotlari
Har yili o‘tkaziladigan “Humo” xalqaro ertaklar tanlovining bosh homiysi, “Ulug‘bek” jamg‘armasi va O‘zbekiston Yozuvchilar uyushmasi hamkorligida o‘tkazilgan “Ona madhi” tanlovining “Eng yaxshi hikoya” yo‘nalishi bo‘yicha 2-o‘rin sohibi. Xalqaro Amir Temur kubogida 1-o‘rin sohibi (2005). Taekvon-do ITF sport turi bo‘yicha qora belbog‘ sohibi, sport ustaligiga nomzod darajasiga ega bo‘lgan.

## Manbalar
Ulken Shagʻan

**Ulken Shagʻan** () — Qozogʻiston Respublikasining Almati viloyati, Panfilov tumanidagi qishloq. Ulkenshigan qishloq okrugining maʼmuriy markazi. KATO kodi — 195655100.
## Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 4319 kishini (2183 erkak va 2136 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 4682 kishi (2374 erkak va 2308 ayol) yashagan.
## Manbalar
Ahmad al-Barzanjiy

**Ahmad ibn Ismoil ibn Zaynulobidin ibn Muhammad al-Odiy ibn Zayn ibn Jaʼfar ibn Hasan ibn Abdulkabir al-Barzanjiy, al-Husayniy, al-Musoviy, al-Madaniy** (? — milodiy 1914-yil Madinada vafot etgan) — olim.
## Asarlari
* „Risola fi manoqibi Umar ibn al-Xattob“ („Umar ibn al-Xattob manoqibi haqidagi risola“)
* „Maqosidu-t-tolib fi manoqibi Ali ibn Abi Tolib“ („Ali ibn Abu Tolib manoqibini izlovchining maqsadlari“)
* „an-Nasiha al-omma li muluki-l-islom va-l-omma“ („Islom podshohlari va jamiki hukmdorlarga umumiy nasihat“)
* „Fatkatu-l-barroz bi-t-tarakkuziyi-l-muʼtaraz ala-l-qozi Ayyoz“ („Qozi Ayyozga kuchli eʼtiroz bildirishga oshiqqan qaldirg‘ochlarning inqirozi“, ushbu asar Muhammad ash-Shanqitiyga javob sifatida yozilgan)
* „al-Manoqib as-siddiqiya“ („Ishonchli manoqiblar“).

## Manbalar
Ahmad al-Barzanjiy (1842-yilda tugʻilgan)

**Ahmad Foiz al-Barzanjiy** (1842 — 1918) — mutakallim, olim.
## Asarlari
* „Abhayu-l-qaloid fi sharhi manzumati Ahmad an-Navdehiy li qasoidi-n-Nasafiy“ („an-Nasafiy qasidalari haqida Ahmad an-Navdehiy manzumasiga yozilgan sharh haqidagi shodalarning eng chiroylisi“)
* „as-Sehr al-halol fi taʼrifoti-l-ulum“ („Ilmlarning taʼriflari haqidagi halol sehr“).

## Manbalar
Usharal (Panfilov tumani)

**Usharal** () — Qozogʻiston Respublikasining Almati viloyati, Panfilov tumanidagi qishloq. Usharal qishloq okrugining maʼmuriy markazi. KATO kodi — 195657100.
## Geografiyasi
Almati viloyati Panfilov tumani maʼmuriy markazi Jarkent shahridan taxminan 13 km janubi-gʻarbda joylashgan.
## Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 4349 kishini (2117 erkak va 2232 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 4194 kishi (2096 erkak va 2098 ayol) yashagan.
## Manbalar
Qorgʻas (qishloq)

**Qorgʻas** () — Qozogʻiston Respublikasining Jetisu viloyati, Panfilov tumanidagi qishloq. Pidjim qishloq okrugi tarkibiga kiradi. Jarkent shahridan taxminan 31 km sharqda, Xorgas daryosi yaqinida joylashgan. KATO kodi — 195645400.
## Tarixi
1871-yilda Rossiya imperiyasi tarkibiga kiritilgan, 1881-yilda Ili mintaqasi toʻgʻrisidagi shartnoma nihoyat Xorgas daryosining chap qirgʻogʻini Rossiyaga, keyin SSSR va Qozogʻistonga qoldirdi. 1882-yilda Qorgʻas kazak posyolkasi sifatida tashkil etilgan. O‘shandan beri qishloqda Qozog‘iston-Xitoy chegarasi strategik nazorat o‘tkazish punkti boʻlib kelgan.
## Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 670 kishini (324 erkak va 346 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 875 kishi (442 erkak va 433 ayol) yashagan.
## Transporti
Qishloq hududidan „Gʻarbiy Yevropa — Gʻarbiy Xitoy“ transkontinental avtomobil yoʻli oʻtadi. Oltinkoʻl temir yoʻl vokzali qishloqning janubi-gʻarbida joylashgan.
## Manbalar
Shejin

**Shejin** () — Qozogʻiston Respublikasining Almati viloyati, Panfilov tumaniga qarashli qishloq. Birlik qishloq okrugi tarkibiga kiradi. KATO kodi — 195637400.
## Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 417 kishini (210 erkak va 207 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 514 kishi (266 erkak va 248 ayol) yashagan.
## Manbalar
Intali (Panfilov tumani)

**Intali** () — Qozogʻiston Respublikasining Almati viloyati, Panfilov tumanidagi qishloq. Qoʻnirolen qishloq okrugi tarkibiga kiradi. KATO kodi — 195643500.
## Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 726 kishini (356 erkak va 370 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 652 kishi (329 erkak va 323 ayol) yashagan.
## Manbalar
Intimaq (Panfilov tumani)

**Intimaq** (, 2018-yilgacha — *Nijniy Pidjim*) — Qozogʻiston Respublikasining Almati viloyati, Panfilov tumanidagi qishloq. Pidjim qishloq okrugi tarkibiga kiradi. KATO kodi — 195645300.
## Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 924 kishini (475 erkak va 449 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 968 kishi (503 erkak va 465 ayol) yashagan.
## Manbalar
TLS

**TLS** ( – transport qatlami xavfsizligi), oʻzidan oldingi SSL (xavfsiz rozetkalar qatlami – xavfsiz rozetkalar qatlami) kabi Internetdagi tugunlar oʻrtasida xavfsiz maʼlumotlarni uzatishni taʼminlaydigan kriptografik protokollardir. TLS va SSL autentifikatsiya uchun assimetrik shifrlashdan, maxfiylik uchun simmetrik shifrlashdan va xabar yaxlitligini saqlash uchun xabar autentifikatsiya kodlaridan foydalanadi.

Ushbu protokol veb-brauzerlar, elektron pochta, lahzali xabarlar va IP orqali ovozli (VoIP) kabi Internet ilovalarida keng qoʻllanadi.

TLS protokoli Netscape Communications tomonidan ishlab chiqilgan SSL versiyasi 3.0 protokoli spetsifikatsiyasiga asoslanadi. TLS standarti hozirda IETF tomonidan ishlab chiqilmoqda. Soʻnggi protokol yangilanishi  (2008-yil avgust) va  (2011-yil mart) da boʻlgan.

## Manbalar

## Havolalar
*Internet Engineering Task Force – TLS Workgroup
Zall-Bastar

**Zall-Bastar** ( Albanian: [zaɫ bastaɾ] ) — Albaniyaning markaziy qismidagi Tirana munitsipalitetidagi qishloq va maʼmuriy birlik. 2011-yilgi aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra, Zall-Bastar ma'muriy birligida 3,380 nafar aholi istiqomat qilgan, ulardan 1,732 nafari erkaklar va 1,648 nafari ayollardir.

## Manbalar
Yomon koʻz

**Yomon koʻz** (; ; ; rumincha: *Deochi*; ; ; ; , ; ; qozoqcha: Kөz; oʻzbekcha: Koʻz) laʼnatga gʻayritabiiy eʼtiqod yoki muayyan sharoitlarda nigohining zararli taʼsiri haqida koʻp xalqlar orasida keng tarqalgan xurofot. Yomon koʻz taxminan 5000 yil oldin paydo boʻlgan. Miloddan avvalgi 6-asrda u apotropaik sehrning bir turi sifatida „koʻz kosalari“ deb nomlanuvchi *xalkidiyalik* ichimlik idishlarida paydo boʻlgan. Bu Oʻrta Yer dengizi mintaqasidagi, shuningdek, Gʻarbiy Osiyo va Markaziy Osiyodagi koʻplab madaniyatlarda uchraydi, bunday madaniyatlar koʻpincha yomon koʻzni olish baxtsizlik yoki jarohatlarga olib keladi, boshqalari esa buni oʻziga xos gʻayritabiiy kuch deb hisoblashadi yoki boshqalarga (ayniqsa, begunohlarga) yomonlik tilaganlarga yomon niyatli nigohni aks ettiradi. Belgining eski iteratsiyalari koʻpincha keramika yoki loydan qilingan; ammo miloddan avvalgi 1500-yillarda Oʻrta Yer dengizi mintaqasida shisha munchoqlar ishlab chiqarilgandan soʻng, yomon koʻz marjonlari Finikiyaliklar, Forslar, Yunonlar, Rimliklar va Usmonlilar orasida mashhur boʻlgan.
### Koʻzdan himoya qilish
Antik davrda yomon koʻzga ishonish turli mintaqalar va davrlarda oʻzgargan. Yomon koʻz Rim imperiyasining har bir burchagida bir xil intensivlik bilan qoʻrqinchli emas edi. Odamlar yomon koʻz xavfini koʻproq his qiladigan joylar bor edi. Rim davrida nafaqat odamlar yomon koʻzning kuchiga ega deb hisoblangan, balki butun qabilalar, ayniqsa Pontus va Skifiya qabilalari yomon koʻzning uzatuvchisi ekanligiga ishonishgan. 
## Manbalar

## Havolalar

* „The Evil Eye“ at *Fortean Times*
* ''The Evil Eye'' by Frederick Thomas Elworthy
* „What is an 'Ayin Haraʼ (evil eye)?“ — „Ask the Rabbi“ at Ohr Somayach
Abay (Sarqan tumani)

**Abay** () — Qozogʻiston Respublikasining Almati viloyati, Sarqan tumanidagi qishloq. Almali qishloq okrugi tarkibiga kiradi. KATO kodi — 196043200.
## Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 670 kishini (344 erkak va 326 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 683 kishi (352 erkak va 331 ayol) yashagan.
## Manbalar
Aqbaliq (Almati viloyati)

**Aqbaliq** () — Qozogʻiston Respublikasining Almati viloyati, Sarqan tumanidagi stansiya. Lepsinskiy qishloq okrugi tarkibiga kiradi. KATO kodi — 196055200.
## Aholisi
1999-yilda aholisi 83 kishini (45 e-rkak va 38 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 90 kishi (46 erkak va 44 ayol) yashagan.
## Manbalar
Aqqayin (Sarqan tumani)

**Aqqayin** ( — Leninka) — Qozogʻiston Respublikasining Almati viloyati, Sarqan tumanidagi qishloq. Cherkas qishloq okrugi tarkibiga kiradi. KATO kodi — 196057300.
## Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 381 kishini (202 erkak va 179 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 292 kishi (143 erkak va 149 ayol) yashagan.
## Manbalar
Inceler (Bozkurt)

**Inceler**, Denizlining Bozkurt tumanidagi mahalladir.

## Tarixi
Shaharning tashkil topishi aniq ma'lum emas, lekin birinchi aholi punktlari XI asrga to'g'ri keladi. 1955-yilgacha Honaz tumanida qishloq bo'lgan Inceler 1955-yilda munitsipalitetga aylandi. 6360-sonli qonunga asosan 2014-yil 30-martda hokimlik tugatilib, Bozkurt tumaniga mahalla sifatida ulangan.

## Geografiyasi
Denizli Bozkurt tumanining 15km janubi-g'arbiy qismida joylashgan. Hambat tekisligining katta qismi mahalla chegarasida joylashgan. O'rta yer dengizi va Egey mintaqasi chegarasida joylashgan. Qo'shni mahallalar: Beylerli, Cumali va İnceler Lodge. 19kmDenizli Cardak aeroportiga uzoqlikda joylashgan.

## Aholisi
2010-yilgi maʼlumotlarga koʻra, mahallada 2520 nafar aholi istiqomat qiladi. 2013-yil holatiga ko'ra, uning aholisi taxminan 2700 kishini tashkil qilgan.

## Havolalar

* LocalNet
* Bo'zqurt tumani hokimligi tekshiruvi sahifasi
Ibrohim Al-Faqi

**Ibrohim Al-Faqi** yoki **Ibrohim Elfiki** (1950-yil 5-avgust — 2012-yil 10-fevral) inson taraqqiyoti va neyro-lingvistik dasturlash boʻyicha mutaxassis, Kanada Inson taraqqiyoti oʻquv markazining bosh direktori va *Ibrohim Elfiky International Enterprises Inc* asoschisi hisoblanadi.

## Biografiyasi
Ibrohim Muhammad El-Said Elfiki Misrning Iskandariya shahrida tugʻilgan. U stol tennischisi va koʻp yillar davomida Misr stol tennisi ligasi chempioni boʻlib, 1969-yilda Myunxenda oʻtkazilgan stol tennisi boʻyicha jahon chempionatida Misr sharafini himoya qilgan. Amal Atiye bilan turmush qurgan va Nensi va Nermin ismli ikki qizi bor.

Oʻzining professional hayotida u Helnan Palestine Hotel Alexandria mehmonxonasida mehmondoʻstlik sanoati boʻlimi direktori lavozimiga koʻtarilgan. U menejment bo‘yicha o‘qish uchun Kanadaga ko‘chib oʻtgan va u yerda idish yuvuvchi, restoranda qorovul, mehmonxonada yuk tashuvchi bo‘lib ishlagan.

## Bibliografiyasi
U oʻz maʼruzalarida koʻrinadigan va audio koʻplab kontentga ega va oʻnlab kitoblar yozgan, ulardan baʼzilari ingliz, fransuz, kurd va indonez tillariga tarjima qilingan.

Uning baʼzi kitoblari:

* Muvaffaqiyatning 10 ta kaliti
* Muvaffaqiyat va boylik sari yoʻl
* Sotish mahorati yoʻlida: yakuniy savdo qoʻllanmasi
* Mukammallik yoʻli
* Zoʻriqishsiz hayot
* Qobiliyatlaringizni uygʻoting va kelajagingizni yarating
* Muvaffaqiyatli shaxsiy sirlar
* Hayotingizni boshqaring: yanada muvaffaqiyatli va baxtli boʻlish
* Neyro-lingvistik dasturlash va cheksiz aloqa kuchi
* Muvaffaqiyatli menejerlarning 12 ta kaliti

## Vafoti
2012-yil 10-fevral, juma kuni ertalab Ibrohim Elfikiy, uning singlisi va xonadonida yong‘in chiqqandan keyin o‘lik holda topilgan. Yong‘in Ibrohim al-Faqiy nomidagi Inson taraqqiyoti markazining uchinchi qavatida boshlangan va Al-Faqiyga tegishli bo‘lgan va unda yashovchi mulkning qolgan qavatlarini qamrab olgan, bu esa Elfikiy va uning singlisi Favqiyah Muhammad Elfikiyning o‘limiga sabab bo‘lgan.

## Manbalar
Gölcük (Acıpayam)

**Go'ljuk** - Denizlining Acıpayam tumanidagi mahalla.

## Tarixi
Ilgari Chameli tumani tarkibiga kirgan boʻlsa, 1954-yil 27-mayda Acıpayam tumani tarkibiga kirdi. 1991-yil 31-dekabrda munitsipalitet maqomiga ega boʻlgan munitsipalitetga aylandi. 2012-yil 12-noyabrda Turkiya Oliy Millat Majlisi tomonidan qabul qilingan 6360-sonli qonun bilan mahallaga aylandi.

## Manbalar
Ağıroğlan (Osmancık)

**Ogʻiroʻgʻlan** — Choʻrum viloyati Osmanchik tumaniga qarashli qishloq.

## Tarixi
Qishloq 1925-yildan beri shu nomga ega.

## Geografiyasi
Qishloq Chorum shahar markazidan 70km uzoqlikda joylashgan. Osmanjik tuman markaziga 9km uzoqlikda joylashgan.

## Aholisi

## Manbalar
Alibey (Osmancık)

**Alibey** — Choʻrum viloyati Osmanjik tumaniga qarashli qishloq .

## Tarixi
Qishloq 1928-yildan beri shu nomga ega. Ilgari Qo‘zalibey qishlog‘i mahallasi bo‘lgan bo‘lsa, 1956-yil 13-yanvarda qishloq maqomiga ega bo‘lgan.

## Geografiyasi
Qishloq Chorum shahri markaziga 112kmda joylashgan. Osmanjik shahar markaziga 51km uzoqlikda joylashgan.

## Aholisi

## Manbalar
SSL

**SSL** ( – xavfsiz rozetkalar darajasi) – bu yanada xavfsiz ulanishni nazarda tutuvchi kriptografik protokol. U almashinuv kalitlarini autentifikatsiya qilish uchun assimetrik kriptografiyadan, maxfiylikni saqlash uchun simmetrik shifrlashdan, xabarning yaxlitligi uchun xabar autentifikatsiya kodlaridan foydalanadi. Protokol elektron pochta, Internet-faks va boshqalar kabi ilovalarda lahzali xabar almashish va IP orqali ovoz ( – VoIP) uchun keng qoʻllanilgan. 2014-yilda AQSh hukumati protokolning joriy versiyasidagi zaiflik haqida xabar bergan edi. SSL TLS foydasiga bekor qilinishi kerak (qarang: CVE-2014-3566).

## Yana qarang
* TLS
* OpenSSL
* SSH
* Tcpcrypt
* Java Secure Socket Extension

## Adabiyotlar
; Adabiyotlar
* 
* 
* 
* 
* 
; Iqtiboslar
* 
* 
* 
* 
* 

## Manbalar

## Havolalar
* [What is TLS/SSL?: Logon and Authentication](https://technet.microsoft.com/en-us/library/cc784450(v=ws.10).aspx)
* [How TLS/SSL Works: Logon and Authentication](https://technet.microsoft.com/en-us/library/cc783349(v=ws.10).aspx)
Aydınköy (Osmancık)

**Aydinkoʻy** — Chorum viloyati Osmanjik tumaniga qarashli qishloq.

## Tarixi
Qishloq 1925-yildan beri shu nomga ega.

## Geografiyasi
Qishloq Chorum shahar markazida joylashgan 122km, Osmanjik shahar markaziga 61km uzoqlikda joylashgan.

## Aholisi

## Manbalar
Baltacı Mehmet Paşa (Osmancık)

**Baltaci Mehmet Paşa** — Choʻrum viloyati Osmanjik tumaniga qarashli qishloq.

## Tarixi
Qishloq nomi 1850-1928-yillardagi yozuvlarda **Karaağach** sifatida qayd etilgan. 1958-yil 22-avgustda qishloq nomi Karaağachdagʻidan “Baltaci Mehmetpasha**”** ga oʻzgartirildi.

## Geografiyasi
Baltaci Mehmet Paşa qishlogʻi Chorum shahar markazidan 94 km va Osmanjik shahar markazidan esa 33km uzoqlikda joylashgan.

## Aholisi

## Manbalar
Aşıkbükü (Osmancık)

**Oshiqbuku** — Chorum viloyati Osmonjik tumaniga qarashli qishloq.

## Tarixi
Qishloq 1925-yildan beri shu nomga ega.

## Geografiyasi
Qishloq Chorum shahar markaziga 107kmda joylashgan. Osmanjik tuman markaziga 46km uzoqlikda.

## Aholisi

## Manbalar
Yukarızeytin, Osmancık

**Yukarizeytin** — Choʻrum viloyati Osmanjik tumaniga qarashli qishloq.

## Tarixi
Qishloq nomi ilk bor 1925-yildagi yozuvlarda **Yukari Zeytun** deb qayd etilgan.

## Geografiyasi
Qishloq Chorum shahri markaziga 155km uzoqlikda joylashgan. Osmanjik shahar markaziga 54km uzoqlikda.

## Aholisi

## Manbalar
Yenidanişment (Osmancık)

**Yenidanishment** — Choʻrum viloyati Osmanjik tumaniga qarashli qishloq.

## Geografiyasi
Qishloq Chorum shahar markazidan 62 km uzoqlikda joylashgan. Osmanjik tuman markaziga 9km uzoqlikda.

## Aholisi

## Manbalar
Yaylabasi (Osmancik)

**Yaylaboshi** — Chorum viloyati Osmanjik tumaniga qarashli qishloq.

## Tarixi
Qishloq nomi 1928-yildagi yozuvlarda **Zambal** deb qayd etilgan.

## Geografiyasi
Qishloq Chorum shahar markazidan 77km uzoqlikda joylashgan. Osmanjik shahar markaziga 28km uzoqlikda.

## Aholisi

## Manbalar
Yağsüzen, Osmancık

**Yagʻsiyan** — Choʻrum viloyatining Osmanjik tumaniga qarashli qishloq.

## Tarixi
Qishloq 1928-yildan beri shu nom bilan atalgan. Keyinchalik **Yag'suzen** degan nomga o'zgartirilgan keyinchalik 2015-yilda avvalgi nomiga qaytarildi. 

## Geografiyasi
Qishloq Chorum shahri markazining 81km uzoqlikda joylashgan. Osmanjik shahar markazidan 20km uzoqlikda joylashgan.

## Aholisi

## Manbalar
Ahmad al-Baskoyiriy

**Ahmad ibn Ali ibn Tohir ibn Muhammad Tohir ibn Abdulloh min valadi Yazdijird ibn Bahrom al-Baskoyiriy** (? — 932-yilda vafot etgan) — olim bo‘lgan. Xuroson, Iroq va Hijozga borgan. Hadis eshitgan. U ulamolardan, undan esa boshqalar hadis rivoyat qilgan. Milodiy 932-yilda (hijriy 320-yilning muharram oyi) vafot etgan.
## Manbalar
Ibn Atoulloh Sakandariy

**Ibn Atoulloh Sakandariy** (**Ibn Atoulloh al-Iskandariy**; 1259—1310) — to'liq ismi: Tojiddin Abul-Fazl Ahmad ibn Muhammad ibn Abdulkarim ibn Abdurahmon ibn Abdulloh ibn Ahmad ibn Iso ibn Husayn ibn Atoulloh al-Juzamiy al-Iskandariy ash-Shoziliy boʻlib, u misrlik molikiy faqih, shoziliya soʻfiylik tariqatining uchinchi murshidi (ruhiy “yoʻlboshchi” yoki “ustoz”) va muhaddis olim bo’lgan.

## Hayoti va faoliyati
U Iskandariyada tugʻilgan va Qohiradagi al-Azhar masjidida ham, Mansuriya madrasasida ham dars bergan. U Shoziliya ta'limotini tizimlashtirish va ushbu tariqat asoschisi Abul-Hasan ash-Shoziliy va uning vorisi Abul-Abbos al-Mursiyning tarjimai holini kitob holiga keltirish vazifasini bajargan. U zikr boʻyicha birinchi tizimli risola - “Najot kaliti” (“Miftah al-faloh”) asari muallifi sifatida eʼtirof etiladi, lekin, asosan “Hikam al-Atoiyya” nomli hikmatlar toʻplami bilan mashhur bo’lgan.

Ibn Atoulloh diniy masalalardagi qarashlari va soʻfiylarga hujum qilishda haddan oshgani uchun bir necha bor qamoqqa olingan, munozarali ilohiyot olimi Ibn Taymiyaga qarshi chiqqanlardan olimlardan biri edi. U Ibn Taymiyya bilan munozaralarda 200 ga yaqin soʻfiylar jamoasini boshqargani, shuningdek, u bilan koʻplab masalalarda bahs qilgani ma’lum.

## Oʻlimi va ilmiy merosi
U 1309 yilda Qohirada vafot etgan.

Ibn Atoulloh yozma asarlarining koʻplab adadda koʻchirilishi Shimoliy Afrikada shoziliylik tariqati keng tarqalishiga olib keldi, bu yerda avvalliga tariqat rad etilgan edi. Vafoiy so'fiylik tariqati ham uning asarlari manba qilib olgan. O'tgan 700 yil ichida Ibn Atoullohning ta'limotlari qayta-qayta o'rganildi, sharhlandi va ular butun dunyo bo'ylab tarqaldi va deyarli barcha asosiy tillarga tarjima qilindi.

Shoziliya tariqatining Ibn Abbod ar-Rundiy, Ahmad Zarruq va Ahmad ibn Ajiba kabi mashhur shayxlari, shuningdek, oʻzi shoziliy boʻlmagan hindistonlik chishtiy soʻfiy Abdulloh Gangohiy va suriyalik huquq professori Muhammad Said Ramazon al-Butilar tomonidan “Hikam” asariga sharhlar yozilgan. Muhammad Nafih Vafiyning ingliz tilidagi zamonaviy “Hikam” tarjimasi 2010-yilda Malayziyadagi Islamic Book Trust tomonidan “The Book of Aphorism” nomi bilan nashr etilgan.
## Manbalar

## Havolalar

**Hikam* (maxims or aphorisms), partially translated here  by Ayesha Bewley. 
* https://www.amazon.com/Book-Aphorism-Ibn-Ataillah/dp/B007PYD088
* Commentary by Ibn Abbad in English.
* Hikam in English and Arabic PDFs, and links to audio recordings.
**The Key to Salvation: A Sufi Manual of Invocation (Miftah al-Falah)* chosen excerpt here Translated by Mary Ann Koury Danner
**The Key to Salvation* chapter available here  by Ayesha Bewley.
* Ibn 'Ata' Allah, Muslim Sufi Saint and Gift of Heaven by Abu Bakr Sirajuddin Cook.
Gʻishtin madrasasi

**Gʻishtin madrasasi** (**Madrasai Gʻishtin**) — Qoʻqonning ikkinchi hukmdori Abdurahimbiy oʻgʻillari tomonidan 1729-yilda (hijriy 1142-yil) qurilgan madrasa. Qoʻqonning Chalchiq mavzeida, Shogʻliq mozori yonida joylashgan. Muhyiddin oxund binni Qutbiddin aʼlam bosh mudarris boʻlgan. Hujralar soni 18 ta, talabalar va mudarrislar soni esa mos ravishda 35 va 4 taga yetgan.

## Manbalar
Qalmoq madrasasi

**Qalmoq madrasasi (Madrasai Qalmoq)** — Qoʻqon hukmdori Abdulkarimbiy Shohruhbiy oʻgʻillari tomonidan qalmoq bosqinlari ustidan qozonilgan gʻalaba sharafiga 1742-yil barpo ettirilgan. Qoʻqondagi Chorsu yaqinida, Abdulkarimbiy oʻrdalari yonida qad rostlagan. Xon madrasasi turkumiga kiradi. 1945-yilda ushbu madrasa va oʻrda binolari oʻrniga „Arki Oliy“ madrasasi bunyod etilgan. Solihjon oxund mullo Obidjon maxdum oʻgʻillari bosh mudarrislikka tayinlangan. Mudarrislar, talabalar, hujralar adadi haqidagi maʼlumotlar saqlanib qolmagan.

## Manbalar
Aqtuma (Sarqan tumani)

**Aqtuma** (, 2018-yilgacha — *Petropavlovka*) — Qozogʻiston Respublikasining Almati viloyati, Sarqan tumanidagi qishloq. Cherkas qishloq okrugi tarkibiga kiradi. Sarkand shahridan taxminan 44 km shimoli-sharqda joylashgan. KATO kodi — 196057400.
## Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 1001 kishini (523 erkak va 478 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 852 kishi (441 erkak va 411 ayol) yashagan.
## Manbalar
Almali (Sarqan tumani)

**Almali** (, 1998-yilgacha — *Novopokrovka*) — Qozogʻiston Respublikasining Jetisu viloyati, Sarqan tumanidagi qishloq. Almali qishloq okrugining maʼmuriy markazi. Sarkand shahridan taxminan 7 km shimoli-sharqda joylashgan. KATO kodi — 196043100.
## Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 3455 kishini (1708 erkak va 1747 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 3361 kishi (1669 erkak va 1692 ayol) yashagan.
Erkin kurashchi, erkin kurash bo‘yicha Qozog‘iston terma jamoasi bosh murabbiyi Amanjol Kunbalatovich Bugubaev ushbu qishloqda tug‘ilgan.
## Manbalar
Al-Alam masjidi

**Al-Alam masjidi** — Indoneziyaning Janubi-Sharqiy Sulavesi privinsiyasi Kendari shahridagi masjid. Masjid ziyorat turizmi uchun mo‘ljallangan . Masjidning diqqatga sazovor xususiyatlari uning Kendari koʻrfazining oʻrtasida joylashganligi va Dubaydagi Burj Al-Arabga oʻxshash noyob minoralarni oʻz ichiga olishidadir.

## Tavsif
Masjidga poydevor qo‘yish 2010-yilda Janubi-Sharqiy Sulavesi privinsiyasi sobiq gubernatori Nur Alam tomonidan boshlangan. Masjid 2018-yilda ochilgan. Masjid nomi sobiq gubernator ismidan olingan.

Masjid Kendari koʻrfazining oʻrtasida joylashgan boʻlib, Al-Alam masjidi koʻchasi bilan tutashgan. Suv toshqini paytida masjid okeanda suzib yurgandek taassurot qoldiradi. Bu Jiddadagi Al-Rahma masjidi va Kasablankadagi Hasan II masjididan keyin dunyodagi uchinchi suzuvchi masjid hisoblanadi.

Arxitektura jihatidan masjid Saudiya Arabistonining Madina shahridagi Al-Masjid an-Nabaviydan ilhomlangan. Masjidning toʻrtta minorasi Dubaydagi Burj Al-Arab hashamatli mehmonxonasi shaklida qurilgan. Asosiy gumbaz sakkizta gul bargining ochilish va yopilish mexanizmiga ega yarim doira asosga tayangan. Sakkiz raqami ramziy maʼnoda islomni, shuningdek, mahalliy qahramon Xalu Oleoni anglatadi. Gumbaz mexanizmida Germaniya texnologiyasidan foydalaniladi va u al-Masjid an-Nabaviy gumbaziga oʻxshaydi. Masjidning old hovlisida soyabonlar ham mavjud, ular asosiy maydon toʻlganida qoʻshimcha ibodat joyi sifatida ishlatiladi. Ushbu soyabonlarning koʻrinishida ham Madina masjidini taqlid qilingan.

## Manbalar
Amanboʻkter

**Amanboʻkter** (**Amanbuxtor**,  — Qozogʻiston Respublikasining Almati viloyati, Sarqan tumaniga qarashli qishloq. Amanboʻkter qishloq okrugining maʼmuriy markazi. Viloyat markazi Sarqand shahridan 20 km janubi-sharqda joylashgan. KATO kodi — 196033100.
## Aholisi

1999-yilda qishloq aholisi 627 kishini (323 erkak va 304 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 510 kishi (264 erkak va 246 ayol) yashagan.
## Manbalar
Argʻanati (stansiya)

**Argʻanati** () — Qozogʻiston Respublikasining Almati viloyati, Sarqan tumanidagi stansiya. Lepsinskiy qishloq okrugi tarkibiga kiradi. KATO kodi — 196055300.
## Aholisi
1999-yilda stansiya aholisi 48 kishini (30 erkak va 18 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 40 kishi (23 erkak va 17 ayol) yashagan.
## Manbalar
Behzod Toʻxtamurodov

**Behzod Toir oʻgʻli Toʻxtamurodov** () – oʻzbekistonlik texnolog, davlat va jamoat arbobi. 2022-yildan 2024-yilgacha Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senati huzuridagi Yoshlar parlamenti raisi.

## Biografiyasi
2018-yilda Islom Karimov nomidagi Toshkent davlat texnika universitetining „Mexanika“ fakulteti bakalavr bosqichini, 2020-yilda shu fakultet magistratura bosqichini tamomlagan.

2018—2020-yillarda Oʻzbekiston-Yaponiya yoshlar innovatsiya markazining Mashinasozlik va materialshunoslik laboratoriyasida faoliyat yuritgan.

2020-yildan 2024-yilgacha Oʻzbekiston-Yaponiya yoshlar innovatsiya markazi direktorining tijoratlashtirish boʻyicha oʻrinbosari lavozimida ishlagan.

2019-yil dekabrda „Adolat“ sotsial-demokratik partiyasidan Toshkent shahar kengashiga deputat etib saylandi.

2020-yilda Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senati huzuridagi Yoshlar parlamenti aʼzosi etib saylangan. 2022-yil 8-may kuni Yoshlar parlamenti raisi etib saylandi.

2024-yil 27-oktyabrda Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasiga „Adolat“ sotsial-demokratik partiyasiga yagona saylov okrugi boʻyicha deputat etib saylandi. Ayni paytda innovatsion rivojlanish va axborot texnologiyalari masalalari qoʻmitasining aʼzosi.

## Loyihalari
2015-yilda texnologik sohalarda faoliyat yurituvchi „InnoGroup“ startap loyihasini boshlagan. Jamoa 3D-printerlarni ishlab chiqarish, 3D-laboratoriya xizmatlarini koʻrsatish va polimerni eritish usulidan foydalangan holda 3D-printerlar uchun filoment ishlab chiqarish bilan shugʻullanadi. 3D modellashtirish, dizayn, marketing, ishlab chiqish va boshqa sohalardagi mutaxassislardan iborat.

2018-yilda „StartUp tashabbusi“ yoshlar startup loyihalarini qoʻllab-quvvatlash Respublika dasturida birinchi, Belarus Respublikasi muhandislik va texnologiya universitetlarining VIII forumida ikkinchi oʻrinni olgan. 2019-yil „StartUp tashabbusi“ yoshlar startup-loyihalarini qoʻllab-quvvatlash Respublika dasturida va Belarus Respublikasida boʻlib oʻtgan IX muhandislik va texnologiya universitetlari forumida birinchi oʻrinni olgan.

„UzDelta“ 3D-printer loyihasini ishlab chiqqanligi uchun Oʻzbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev nomidan 1 milliard soʻm ajratilgan.

## Mukofotlari
2019-yilda Shuhrat medali bilan taqdirlangan.

## Yana qarang
* Alisher Saʼdullayev
* Dilnozaxon Kattaxonova
* Olimjon Toʻychiyev

## Manbalar

## Havolalar
* 
* 
*