Yaponiyada Ahmadiya ta'limoti

**[[Ahmadiya]]** — Yaponiyadagi islomiy jamoa. Yaponiyadagi Ahmadiya Musulmonlar Jamiyatining tarixi yapon xalqiga Islomni tanitishga alohida qiziqish koʻrsatgan Mirzo Gʻulom Ahmadga borib taqaladi. Yaponiyaga yuborilgan birinchi Ahmadiy musulmon missioner ikkinchi xalifa tomonidan yuborilgan Soʻfi Abdulqodir edi. U1935-yil 4-iyunda Yaponiyaga kelgan. Bugungi kunda 300ga yaqin Ahmadiy musulmonlarini ifodalovchi mamlakatdagi eng katta masjid maxsus Ahmadiylar ibodati uchun qurilgan.

## Tarixi

### Ilk aloqalar
Yaponiyadagi Ahmadiya Musulmonlar Jamiyatining tarixi yapon xalqiga Islom dinini tanitishda alohida qiziqish koʻrsatgan Mirzo Gʻulom Ahmadning bir qancha maʼruzalarida keyin boshlanadi. U 1905-yilda shunday deydi:

*"Men bildimki, yapon xalqi Islomga qiziqish bildirmoqda. Shuning uchun Yaponiyada Islomni tanitish uchun keng qamrovli kitob nashr etilishi kerak".*
Bundan tashqari, u „Agar Xudo buyursa, men bugun Yaponiyaga [yapon] tilini oʻrganmasdan ham ketaman“, deydi. Ahmadning xohishiga javoban uning bir qancha hamrohlari, jumladan, muftiy Muhammad Sodiq ham yaponiyaliklarga xat yozgani maʼlum. 1945-yilda Ikkinchi xalifa Mirzo Bashiruddin Mahmud Ahmad tush koʻrgani aytiladi:

*"…Hozirda ogʻir ahvolda boʻlgan yapon xalqi, Alloh ularning qalblarini Ahmadiyaga tortadi. Ibrohim paygʻambar alayhissalomning daʼvatiga qushlar javob berganidek, mening daʼvatimga ham tayyor boʻladilar".*
1951-yil 8-sentabrda Mirzo Gʻulom Ahmadning hamrohi, oʻsha paytda Pokiston tashqi ishlar vaziri va mamlakatning Birlashgan Millatlar Tashkiloti Xavfsizlik Kengashidagi delegati boʻlgan Zafarulloh Xon Yaponiya bilan San-Fransisko shartnomasida nutq soʻzladi. Makka gʻalabasida Muhammadning kechirimlilik va tinchlik misolini keltirgan Xon, Ikkinchi Jahon urushi tugaganidan keyin Yaponiyaga nisbatan insoniyroq munosabatni qoʻllab-quvvatladi. Oʻsha paytda Pokiston bu positsiyani egallagan yagona davlat edi.

### Missionerlik
Yaponiyaga yuborilgan birinchi Ahmadiy musulmon missioner ikkinchi xalifalik davrida yuborilgan Soʻfi Abdulqodir edi. U Yaponiyaga 1935-yil 4 -yunda keldi. Kobe shahrida joylashgan Qodirga keyinchalik boshqa hamrohi Abdul Gʻafur ham qoʻshildi. Biroq avj olgan urush tufayli missiyadan voz kechishga toʻgʻri keldi va ikki missioner 1941-yilda oʻz yurtlariga qaytishga majbur boʻldi.

1960-yillarning oxiri va 1970-yillarda urinishlar qayta tiklandi. Taniqli Ahmadiy musulmon isteʼfodagi askar keyinchalik mayor Abdulmajid va Mirzo Muborak Ahmad Jamiyat missionerlari sifatida uchinchi xalifa tomonidan yuborilgan. Bu davrda missionerlik faoliyati Tokioda joylashgan edi. 1975-yildan 1983-yilgacha Ataul Mujeeb Rashed Yaponiyada missioner boʻlib xizmat qilgan. Rashed tomonidan qabul qilingan usullariga Shibuya stantsiyasining Xachiko chiqishida diniy shiorlar bosilgan mashinani haydash paytida karnay orqali vaʼz qilish kiradi. Xalifaning maslahati va Rashed tavsiyasiga koʻra, shtab-kvartira 1981-yilda shaharda missiya uyi sotib olingandan soʻng Nagoyaga koʻchdi. 1989-yilda Qur’onning yaponcha tarjimasi nashr etildi. Qur’onni 1957-yilda dinni qabul qilingan Atsushi Kobayashi tarjima qilgan va u Muhammad Uvays Kobayashi ismini olgan.

### Xalifalar sayohatlari
Yaponiyaga tashrif buyurgan birinchi xalifa Mirzo Tohir Ahmad boʻlib, uning tashrifi 1989-yilda Ahmadiya musulmonlar jamoati tomonidan nashr etilgan Qurʼonning yapon tiliga tarjimasi nashr etilish davriga toʻgʻri keldi.

Hozirgi xalifa Mirzo Masrur Ahmad 2006, 2013- va 2015-yillarda Yaponiyada birinchi maqsadli qurilgan Ahmadiya masjidini ochish uchun mamlakatga tashrif buyurgan. 2015-yil 21-noyabrda boʻlib oʻtgan ochilish marosimida 27 dan ortiq davlatdan mahalliy aholi, diniy yetakchilar, rohiblar va Ahmadiy musulmon vakillari ishtirok etishdi.

## Demografiyasi
Bugungi kunda Yaponiyada 300 ga yaqin Ahmadiy musulmonlar bor. Koʻpchilik Pokiston, Hindiston va Nepaldan kelgan xorijliklardan iborat boʻlib, ularning aksariyati 1980-yillardan keyin kelgan.

Taxminan 20 nafari yaponiyaliklar ham taʼlimotni qabul qilgan. Ularning aksariyati chet ellik erkaklarga turmushga chiqqan ayollardir. Hamjamiyat asosan *Nagoya* va *Tokio* atrofida joylashgan.

Birinchi marta 1981-yilda sotib olingan va Nagoyaning shimoli-sharqiy qismidagi Meyto-kuda joylashgan bitta missiya uyi va Nagoyaning gʻarbida joylashgan Tsushima shahrida bitta maqsadli qurilgan masjid bor. 2015-yilda qurilgan va Yaponiya masjidi sifatida belgilangan masjid mamlakatdagi eng katta masjiddir. U 500 dan ortiq kishini sigʻdira oladi.

## Yana qarang

* Yaponiyada Islom

## Manbalar

## Havolalar

* Yaponiya Ahmadiya Musulmonlar Jamiyatining rasmiy sayti