open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Serge

***Serge*** (; ) — buryatlar va yakutlar orasida qoʻllaniladigan bogʻlovchi ustun, mulk belgisi va marosim ustuni.

## Mulk belgisi
 oʻrganilinayotgan joyning egasi borligini bildirish uchun qoʻyiladi. Masalan, uyning kiraverishida yoki darvozasi oldida  oʻrnatilgan boʻlsa, bu yerda bir oila yashashini anglatadi. Anʼanaga koʻra, ni yoʻq qilish mumkin emas, yaroqsiz holga kelganda yoki olib tashlanganda boʻlaklarga boʻlib yuboriladi.

## Diniy foydalanilishi
 otga sigʻinish bilan bogʻliq belgi hisoblanadi, chunki mezbonlar ham, mehmonlar ham otlarini unga bogʻlashadi. Bu, shuningdek, uch dunyoni birlashtirgan dunyo daraxtining ramzi hamdir: ustunda uchta gorizontal oʻyiq shakllar mavjud. Tepa qismi yuqori dunyoning samoviy aholisi otlarini bogʻlashi uchun, oʻrtasi esa oddiy odamlar otlari uchun, pastki qismidagisi yer osti dunyosining otlari uchun moʻljallangan.

Shamanning tashabbusi bilan qayin daraxtlaridan (toʻlaligicha ildizlari bilan qazib olinadigan) uchta  tayyorlangan. Biriga lentalar bogʻlangan, lentalarning ranglari shamanning qora yoki sariq shaman boʻlishini yoki yaxshilik va yomonlikka xizmat qilishini koʻrsatadi. Boshqa biriga qurbonlik sifatida qoʻngʻiroq va ot bogʻlangan. Uchinchisining yuqori qismiga esa yangi shaman chiqqan. Qora shamanlar orasida bu marosim  deb ataladi; sariq shamanlar uchun,  (yoki , „oltin bogʻliqlik“) nomi bilan mashhur.

Shamanlarning qabristonlarida xudolar va ruhlarni birlashtirish uchun juda baland  qoʻyilgan. Bu qabristonlarga tosh obelisk (kiyik toshlari) koʻrinishidagi  ham oʻrnatilgan. Ushbu toshlarning eng mashhuri Buryat qishlogʻidagi Gusinoye Ozero Tamchinskiy datsanida joylashgan  („oltin xoda“) hisoblanadi.

## Bugungi kunda
2007-yil sentyabr oyida Moskva Kolomenskoye muzey-qoʻriqxonasida Yakutiyaning Rossiya davlati tasarrufiga oʻtishining 375 yilligi sharafiga serge koʻrinishidagi belgi oʻrnatilgan.

2009-yil oktyabr oyida Fransiyada yakut diasporasi Shampan vodiysida serge oʻrnatgan.

2019-yilda Litva xalq hayoti muzeyida litvaliklarning Arktikaga deportatsiyasi xotirasiga atab serge oʻrnatilgan.

## Galereya

## Manbalar
Landsberg qamoqxonasi

1910 yilda tashkil topgan.

**Landsberg qamoqxonasi** ( **Landsberg axloq tuzatish koloniyasi**,  - Bavariyaning Landsberg am-Lex shahridagi axloq tuzatish koloniyasi.Landsberg qamoqxonasi Adolf Gitler jazosini o`taganligi bilan mashhur,pivo zalida qotillikda ayblangan va ko`plab natsist jinoyatchilar ham qamoqqa olingan.

## Tarixi
1910 yilda Landsberg qamoqxonasi qurilgan va jinoyatchilarni saqlash uchun mo`ljallangan bo`lgan..1924 yilda pivo zali bostirilgandan keyin,uni qatnashuvchilari xususan Adolf Gitler,Rudolf Xess va Gregor Shtrasser shu joyda o`taganlar. Gitler yaxshi sharoitda saqlangan, kamerasi boshqa mahbuslar tomonidan tozalangan va u muntazam ravishda tashrif buyuruvchilarni qabul qilgan . Gitler qamoqda bo'lganida (dastlab kotibi Emil Morisga, keyin esa Xessga) " Mening kurashim " kitobini buyurgan.

1932 yil oktabrdan 1957 yil avgustigacha katolik ruhoniysi Karl Morgenshvays qamoqxona ruhoniysi sifatida xizmat qilgan. .

Landsberg qamoqxonasida Ittifoqchilarning Ikkinchi Jahon urushidagi g`alabasidan so`ng, Amerika ishg`ol hokimiyati nazorati ostida №1 Sonli harbiy jinoyatchilar qamoqxonasi nomiga o`zgartiriladi, urushda  jinoyatlarda va insoniyatga qarshi jinoyatlarda aybdor deb topilgan natsistlar qamoqqa olingan, Eynsatzgruppen rahbarlari ustidan sud jarayoni va kontslager xodimlarining sudlari, shuningdek Shanxay sudi . Hammasi bo'lib mahbuslar soni bir yarim ming kishidan oshdi  . Qamoqxonada 1945 yildan 1951 yil iyunigacha 284 kishi qatl qilingan  va  ular orasida Osvald Pohl, Otto Olendorf, Karl Gebhardt, Karl Brandt  bo`lgan ;

Oxirgi mahbuslar -Einsatzgruppen sudining to`rtta ishtirokchisi-1958 yilda ozod qilingan.

Hozir qamoqxona Bavariya hukumati nazorati ostida.

## Eslatmalar

## Havolalar

* Официальный сайт Ландсберга-на-Лехе
Nazira Muxtorova

**Nazira Abdusattarovna Muxtorova** (1966-yilda tugʻilgan) – Jizzax viloyati hokimi oʻrinbosari, Jizzax viloyati mahalla va oilani qoʻllab-quvvatlash boshqarmasi boshligʻi, Oliy Majlis senatori. Shuningdek, axborot siyosati va davlat organlarida ochiqlikni taʼminlash masalalari qoʻmitasi aʼzosi.

## Faoliyati
**Nazira Muxtorova** 1996-yil 6-fevral kuni tavallud topgan. Millati oʻzbek. Maʼlumoti oliy hamda mutaxassisligi iqtisodchi. 1997-yildan buyon Jizzax viloyati hokimligida har xil ish oʻrinlarida faoliyat olib borgan. 2009—2017-yillarda Jizzax shahar hokimi oʻrinbosari, xotin-qizlar qoʻmitasi raisi boʻlgan. Xotin-qizlar qoʻmitasi raisi lavozimidan Gulnora Toʻraeva ozod qilingan va oʻrniga Nazira Muxtorova ushbu tayinlangan.

2018-yil 12-noyabrda Oʻzbekiston Respublikasining „*Mahalliy davlat hokimiyati toʻgʻrisida*“gi qonunining 21 va 25-moddalari bilan Jizzax viloyati hokim oʻrinbosarligi lavozimiga qoʻyiladi. 2022-yil mart oyidan boshlab oila va xotin-qizlar boshqarmasi boshligʻi lavozimiga tayinlanadi. Ajrimlarni kamaytirish boʻyicha sud ham, FHDYo boʻlimlari ham ajrim uchun ariza topshirgan oilalar soʻrovlarini oʻrganish uchun hududiy xotin-qizlar qoʻmitasiga yuborish masalasini yoʻlga qoʻyadi. 199 ta ajrim soʻrovlarini 129 tasi qaytarib olingan, bu degani 129 tasi yarashtirilgan. Shu bilan birga 60 nafar oila ajralgani bilan, oilalarni koʻp qismi asrab qolingani ham yutuq deb hisoblaydi va shunday deydi:

## Mukofotlari
Nazira Muxtorova „Doʻstlik“ ordeni sohibasidir.

## Manbalar
Yuzdagi xavfli uchburchak

Yuzdagi xavfli uchburchak – „Oʻlim uchburchagi“

Yuzning xavfli uchburchagi – „Oʻlim uchburchagi“ *[[ogʻiz]]* burchaklaridan to *[[burun]]* qirrasigacha boʻlgan hududni, shu jumladan burun va yuqori jagʻni oʻz ichiga oladi.. : 345-346 Insonning burun va uning atrofiga *[[qon]]* yetkazib berilishining oʻziga xos xususiyati tufayli burun atrofidan burun '''''yuqumli kasalliklar'''''i ''miya''ga tarqalishi mumkin, bu esa kavernoz sinus trombosi, *[[meningit]]* yoki miyaning absessini keltirib chiqaradi.

Bu yuz venalari va kavernoz sinus oʻrtasida venalararo aloqa (oftalmik venalar orqali) tufayli boʻlishi mumkin. Kavernoz sinus miyaning bosh suyagi boʻshligʻida, meningeal qatlamlari orasida joylashgan va miyadan venoz drenajining asosiy oʻtkazgichidir. Ushbu nisbatan ishonchli anatomik dalilga qaramay, faqat jiddiy yuz infektsiyalari (masalan, burun absessi) *[[markaziy nerv sistemasi]]* infektsiyalarining chuqurroq muammosiga olib kelishi mumkin.

Oʻz vaqtida *[[koʻz]]* va yuz tomirlarida venoz klapanlar mavjudligi aniqlandi. Shunday qilib, yuzning yuqumli kasalligi yuz boʻylab tarqalishida venoz klapanlarning yoʻqligi emas, balki yuz venasi va kavernoz sinus oʻrtasidagi aloqaning mavjudligi va *[[qon]]* oqimining yoʻnalishi muhim ahamiyatga ega. Aksariyat odamlar, lekin hammasi ham emas, yuzning ushbu qismida klapanlari bor.

Ushbu soha va kavernoz sinus ''trombozi'' xavfi oʻrtasidagi bogʻliqlik 1852 yildayoq tasvirlangan. 1937 yilda oʻtkazilgan tadqiqot shuni koʻrsatdiki, *kavernoz sinus trombozi* holatlarining 61% yuzning yuqori qismidagi furunkullarning natijasidir. Antibiotiklarning rivojlanishi natijasida kasallikni uchrash ehtimoli juda ham kamaygan boʻlsa-da, u hali ham yuqori oʻlim xavfini keltirib xavfini keltirib chiqarish uchun juda kichik imkoniyatga ega va *[[antibiotiklar]]* va ''qonni suyultiruvch''i vositalar bilan ayovsiz davolash kerak

## Kavernoz sinus infektsiyasi
Agar kavernoz sinus infektsiyaga uchragan boʻlsa, bu sinus ichidagi *qonning [[Qon ivish kasalliklari|ivishiga]]* olib kelishi mumkin, natijada kavernoz sinus trombozi paydo boʻladi. Bu shu yerdan oʻtadigan yoki uni oʻrab turgan tuzilmalarga taʼsir etadi. Kavernoz sinus ichida quyidagi kranial nervlarning siqilishini koʻrish mumkin: CN III (okulomotor nerv), CN IV (gʻaltaksimon nerv), CN VI (abdusens nervi), CN V (uch shoxli nerv), xususan V1 (oftalmik nerv). nerv) va V2 (maksillar nerv) shoxlari. Yuqorida sanab oʻtilgan nervlarning har birining ish faoliyatini buzulishi shu yerda joylashgan maxsus mushak, bez yoki parasimpatik nerv innervatsiyalari funktsiyasini ishdan chiqishiga oʻz taʼsirini koʻrsatadi. Bundan tashqari kavernoz sinusning yalligʻlanishi optik xiazma (natijada koʻrish muammolari) va / yoki ''gipofiz bezining'' siqilishiga olib kelishi mumkin.

## Maʼlumotnomalar

## Tashqi havolalar

* 

Triangle of death
*
Star TV

**Star TV**, Dog‘ush Efir Guruhi (asl nomi Doğuş Yayın Grubu) tarkibiga kiruvchi Turkiyada efirga uzatiladigan milliy telekanaldir. Kanalning eski nomlari Star 1 va InterStar bo‘lgan. Shirkatning nomi *Star TV Medya Hizmetleri A. Sh.* hisoblanadi. Star TV’ning bosh muharriri Nermin Yurteri hisoblanadi. 1990-yil 7-mayda test efirini boshlagan kanal, 1990-yil 4-avgustda Star 1 nomi bilan, 1992-yil 13-iyunda InterStar nomi bilan, 2002-yil 17-yanvarda Star TV nomi bilan va 2009-yil 21-mayda HD formatda o‘z efirini boshlagan.

## Manbalar
Batir Matmuratov

**Matmuratov Batir Djoldasovich** (1960-yilning 10-oktyabr sanasida tavallud topgan) — Millati oʻzbek. Senatning Orolbo‘yi mintaqasini rivojlantirish masalalari va ekologiya qoʻmitasi raisi oʻrinbosari lavozimida faoliyat olib boradi. Maʼlumoti oliy va mutaxasisligi iqtisodchi va huqushunos. Shuningdek yuridik fanlari nomzodi hamda dotsent.

## Tarjimai holi
Batir Djoldasovich 1960-yilning 10-oktyabr kunida Oʻzbekiston Respublikasida tavallud topgan.

## Faoliyati
2020-yil 20-yanvar kungi Oliy Majlis Senatining birinchi yalpi majlisida bir qancha masalalar koʻrib chiqilgan. Shu bilan birga **Batir Matmuratov** nomzodligi **Sud-huquq masalalari va korrupsiyaga qarshi kurashish qoʻmitasi** raisi lavozimiga taklif qilingan. Qarshi ovozlar mavjud boʻlmadi Senator lavozimiga saylandi. 2021-yilda „*Sodiq xizmatlari uchun*“ medalini qoʻlga kiritdi.

**Botir Matmuratov** korrupsiyaga qarshi kurashish mavzusida, 2017-yildan oldin korrupsiyaga oid deyarli hech qanday qatʼiy qonun-qoidalar mavjud boʻlmaganligi yoki tubdan oʻzgarib chiqilmaganligini aytib oʻtadi. Shu bilan birga huquqni muhofaza qiluvchi organlar korrupsiyaga qarshi kurashda mustaqil boʻlishlarini taʼminlashi kerakligi, shu yoʻnalish yaxshi rivojlanmaganligi hamda baʼzi huquqni muhofaza qiluvchi idoralar hokimiyat organlari bilan birlashib ketganligi, hamda bu holat davom etaversa, hech qachon bu idoralar mustaqil boʻlsa olmasligini takidlaydi.

Bu borada tibbiyot sohasida korrupsiya mavzusiga esa shunday fikr bayon etadi:

Bu fikrlari orqali, xalq orasida ham korrupsiyaga qarshi birga harakat qilishni tadbiq etish hamda barcha shifokorlar ham korrupsiyaga yoʻl qoʻymasligi haqida aytib oʻtadi.

## Manbalar
Murtazo Rahmatov

**Murtazo Rahmatov Axmedovich** (1958-yilning 15-may kunida tavallud topgan) — Mudofaa va xavfsizlik masalalari qoʻmitasi aʼzosi, Buxoro viloyati „*Bukhara Cotton Textile Cluster*“ paxta-toʻqimachilik korxonasi rahbari hamda O‘zbekiston paxta-toʻqimachilik klasteri uyushmasi raisi, iqtisodiyot fanlari doktori, professor.

## Tarjimai holi
Murtaza Raxmatov 1958-yilning 15-may sanasida tavallud topgan. Millati oʻzbek. Maʼlumoti oliy va mutaxassisligi boʻyicha iqtisodchi.

## Faoliyati
Quyi Chirchiq tumanida ish olib boruvchi „*TCT cluster*“ korxonasini yoʻlga qoʻygan. Keyinchalik ikkinchi klasterini 2019-yilda, SSSR davridan qolgan **Buxoro paxta zavodi** oʻrnida qayta ishga tushiradi va „*Bukhara Cotton Textile Cluster“* nomi bilan faoliyat yurita boshladi. Klaster jinsi ishlab chiqarish hamda eksport qilishga yoʻnaltirilgan. Hukumatning 2020-yil 12-maydagi 769-son qaroriga muvofiq „Oʻzbekiston paxta-to‘qimachilik klasterlari“ uyushmasi raisi ish lavozimiga tayinlandi.

2020-2021 oʻquv yilidan boshlab Senator stipendiyasini taʼsis etadi. Ilk stipendiya sohibi esa Toshkent davlat yuridik universiteti 1 bosqich talabasi boʻladi.

Murtazo Rahmatov stipendiya topshirish jarayonida shunday degan:

2021-yilga kelib „Oʻzbekiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan iqtisodchi“ faxriy unvonini qoʻlga kiritdi.

Iqtisodiyot fanlari doktori **Murtazo Axmedovich** hamda biologiya fanlari doktori, akademik, professor Baxridin Zaripov bilan birgalikda „*Cotton-Textile Cluster — losomotive of the economic development*“ („Paxta-toʻqimachilik klasteri — iqtisodiy taraqqiyot lokomotivi“ kitobini Germaniyaga bosib chiqarishadi.

## Yana qarang

* Senatorlar

* Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi

## Manbalar
Hanif Burnashev

**Hanif Hisanovich Burnashev** (1900-yil 12-dekabrda tugʻilgan) — oʻzbekistonlik jamoat hodimi, sovet partiya va davlat arbobi. 
## Hayoti va faoliyati
U Namangan viloyati Shahand qishlogʻida tatar dehqon oilasida dunyoga kelgan. Dastlab yangi usuldagi maktabda oʻqigan. Mustaqil ravishda rus va tojik tillarini oʻrgangan. Keyinchalik 1915—1916-yillarda Toshkentdagi gimnaziyada oʻqishni davom ettirgan.
Hanifaning xat-savodliligini koʻrgan hokimiyat vakillari 1917—1918-yillari uni oʻz ishlariga jalb qiladilar. Soʻngra u millatlar komissarligining oʻlka sanʼat qoʻmitasini boshqaradi. 1919—1922-yillarda navbatma-navbat Toshkent, Sirdaryo va Fargʻona firqa qoʻmitalarida hamda Markaziy shoʻro va firqa turk maktabida mudir boʻlib, dialektik materializm, siyosiy iqtisod fanlaridan maʼruzalar oʻqigan.

1921—1925-yillarda Xalq kommunistik partiyasining 5-6—qurultoylarida va 1924-yil may oyidagi 8-qurultoyida hamda 1922-yil avgustdagi 12-Umumrossiya partiya konferensiyasida, Sovet Ittifoqi Kommunistik partiyasining 1921-yil mart oyidagi 10-qurultoyida firqa tashkiloti vakili sifatida ishtirok etadi.

1924-yildan boshlab Bolsheviklar Butunittifoq Kommunistik partiyasi Markaziy Qo'mitasining targʻibot va tashviqot bo'limida rahbar lavozimida faoliyat olib boradi. 1925-yilda oʻzbek tilini yaxshi bilganligi sababli „Qizil Oʻzbekiston“ gazetasida masʼul muharrir va bir vaqtning oʻzida „Kommunist“ nashri tahrir hayʼati aʼzosi sifatida ish yuritgan. 1924-yilda Gosplan komissiyasi aʼzolari tarkibiga kiritilgach respublika sanoat korxonalarini qurish ishlariga jalb qilinadi. 1925-yilda Oʻzbekiston Xalq komissarlar Soveti Raisi oʻrinbosari vazifasiga tayinlanadi.

1928-yil mart oyida Oʻzbekiston Gosplan hayʼati raisi etib tayinlandi. 1928-yil sentabrda Yer ishlari (ziroatchilik) xalq komissari sifatida komissarlikni boshqargan. 1929-yilda Oʻzbekiston MIQ Prezidiumi aʼzosi etib tayinlandi. 1930—1937-yillarda Yer ishlari komissari oʻrinbosari hamda komissarlikning moliya-plan boʻlimining boshligʻi bo'lib ishlaydi.
Hanif Burnashevni oʻzbek tilida siyosiy iqtisod va jamiyatshunoslik haqida darsliklarni birinchilardan boʻlib yozib yaratgan shaxs sifatida ham tanisak boʻladi.

1937-yil 25-iyunda NKVD xodimlari tomonidan terroristik tashkilotga aʼzo deb topilib, toʻqima ayb bilan qamoqqa olinadi va keyinchalik 1938-yil 22-martda otib oʻldirishga hukm qilindi. 1956-yil 18-avgustda oqlandi.

## Manbalar
The Revival: Women and the Word

***The Revival: Women and the Word*** – 2016-yilda yaratilgan hujjatli film. Rejissyor Sekiya Dorset tomonidan suratga olingan. Ushbu hujjatli film qora tanli lezbiyen shoirlar va musiqachilardan iborat AQSh gastrol guruhi haqida hikoya qiladi. Ularning sayohati oʻz hamjamiyatini birlashtirish va yetakchi qora tanli feminist va faol shaxslar, jumladan, Alexis Paulin Gumbs, Nikki Finni va Aleksis De Veauxlarning intervyularini oʻz ichiga oladi. Ushbu hujjatli filmda jins va irq kabi mavzular yoritilgan.

## Tarixi
Bundan toʻrt yil oldin, 2012-yilda, asosan, gomoseksuallar va qora tanlilardan iborat 50 nafar doʻstlar Vashingtondagi kichik mehmonxonada „Uygʻonish“ nomli sheʼriy tadbirga yigʻilishadi. Aynan shu yili, yaʼni 2012-yilda tadbir sakkiz shahar boʻylab toʻqqiz kunlik sayohatga aylanadi. Loyiha juda kuchli yaratilgan boʻlib, minglab odamlarning hayotiga taʼsir qiladi va besh nafar ajoyib ayol sanʼatkorlarni birlashtiradi. Hujjatli film Jade Fosterning orzusi qay tarzda amalga oshgani haqida hikoya qiladi.

## Kasting

* Jade Foster
* Be Steadwell
* Jonquille Rice
* Tʼai Freedom Ford
* Elizah Turner

## Mukofotlari
Ushbu film shekka hududlardagi ovozlarni va tajribalarni markazga olib kelishdek muhim vazifani oʻz zimmasiga olgan. Shu sabablarga koʻra bu film bir qancha kino festivallari, jumladan, Frameline Film Festival, Outfest Los Angeles LGBT Film Festival, NewFest New York LGBT Film Festival, Urbanworld Film Festival, and Twist: Seattle Queer Film Festival tomonidan tan olingan.

## Manbalar
Strasburg astronomik rasadxonasi

**SIMBAD** — Strasburg astronomik rasadxonasi Quyosh tizimidan tashqarida joylashgan astronomik obyektlarning dinamik maʼlumotlar bazasi va har bir ish kuni yangilanadi.
Simbadni yaratishdan maqsad ilmiy maqolalarda oʻrganilgan astronomik ob’ektlar haqida maʼlumot berishdir. Maʼlumotlar bazasi bibliografik maʼlumotlar toʻplamini, shuningdek obyektning tabiati, uning koordinatalari, kattaliklari, toʻgʻri harakatlari va parallaksi, tezligi / qizil siljishi, oʻlchami, spektral yoki morfologik turi, shuningdek, koʻplab nomlar kabi kirish mumkin boʻlgan asosiy maʼlumotlarni taqdim etadi. (identifikatorlar) adabiyotlarda berilgan. Strasburgdagi Astronomik maʼlumotlar markazi jamoasi, shuningdek, ishonchli astrometrik maʼlumotlar doirasida bir nechta parametrlarning muvofiqligi asosida oʻzaro identifikatsiyalarni amalga oshiradi.

## Yaratilish Tarixi

SIMBAD 1972-yilda Yulduzlar identifikatsiyalari katalogini birlashtirish orqali yaratilgan.
()
va Bibliografik yulduz indeksi().

## Foydalanish uchun sahifalar
* SIMBAD
* Veb-interfeys

## Manbalar
Diego Alves

**Diego Alves Carreira** (1985-yil 24-iyunda tugʻilgan) — braziliyalik darvozabon.

Faoliyatini Braziliyaning Atlético Mineiro klubida boshlagan. Ispaniyada Almeriya va Valencia klublarida uzoq vaqt davomida oʻynagan. Ispaniyadagi oʻn yillik faoliyati davomida La Liganing 269 ta oʻyinda maydonga tushgan va shu vaqt ichida rekord darajadagi 23 ta penaltini qaytargan. 2017-yilda Braziliyaga qaytib kelgandan soʻng Flamengo klubiga qoʻshilgan va klub bilan bir nechta sovrinlarni, shu jumladan, 2019-yilgi Libertadores kubogini qoʻlga kiritgan.

Alves 2008-yilgi Olimpiadada Braziliya terma jamoasi tarkibida maydonga tushgan va jamoa musobaqada bronza medalini qoʻlga kiritgan.

## Manbalar

## Havolalar

*Valencia official profile
*CiberChe biography and stats 
*
*
Ahitsa

** Ahitsa** (Ahitso) - Estoniyaning janubi-sharqidagi Võru okrugi Rõuge cherkovi yaqinida joylashgan aholi yashamaydigan qishloq. Aholisi 2011-yildan buyon 0 kishiga teng.

## Manbalar
Guillon-Terre-Plaine

**Guillon-Terre-Plaine** () — Yonne Fransiya departamentidagi kommuna  Fransiya markazidagi Bourgogne-Franche-Comtéda. U 2019-yil 1-yanvarda sobiq Guillon, Cisery, Sceaux, Trévilly va sobiq kommunalarning qoʻshilishi natijasida tashkil etilgan. Vignes.

## Yana qarang
*Yonne departamenti kommunalari

## Manbalar
16:9

**16:9** (1,78:1) (odatda „Oʻn olti-toʻqqiz“, „Oʻn oltiga toʻqqiz“ deb nomlanadi) — kadrlar nisbati. 16 birlik kenglikka va 9 birlik balandlikka egadir. HDTV, HD boʻlmagan raqamli televidenie va analog keng ekranli televizor (EDTV) PALplus uchun xalqaro standart tasvir ramka formati. 16:9, Full HD (1920×1080) va standart HDTV (1280×720)ning kadrlar tezligidir.

16:9 (1,78:1) formati oltin nisbatga eng yaqin formatdir. 

## Tarixi
Yuqori aniqlikdagi elektron ishlab chiqarish boʻyicha SMPTE ishchi guruhining aʼzosi Kerns H. Powers 16:9 nisbatini taklif qilganida, hech kim 16:9 videolarini ishlab chiqarmas edi. 1980-yillarning mashhur tanlovlari quyidagilar edi: 4:3 (shuningdek televizorlar uchun standart kadrlar tezligi), 1,66:1 (Yevropacha „gorizontal“ ramkasi), 1,85:1 (Amerika „gorizontal“ ramkasi), 2,20:1 (70 mm plyonkalar uchun va Panavision uchun kadr tezligi) va 2,35:1 (anamorfik keng ekranli filmlar uchun xat qutisi kadr tezligi).

## Eng koʻp tarqalgan oʻlchamlar
Eng koʻp ishlatiladigan 16:9 standart oʻlchamlari quyidagi jadvalda keltirilgan:

## Yana qarang
720p1080pPALSECAMNTSCSDTVHDTV
## Manbalar
Dixmont (Yonne)

**Dixmont** () – Shimoliy-markaziy Fransiyadagi Burgon- Franche-Comté qoʻmitasidagi Yonne departamentida joylashgan kummuna sanaladi.

## Yana qarang
* Yonne departamenti kommunalari
Mitti Gallaktika

## Mitti Gallaktika

Somon yo‘lidagi 200–400 milliard yulduzlar bilan solishtirganda, **Mitti galaktika** – bu 1000 dan bir necha milliardgacha yulduzlardan iborat kichik galaktika. Somon yoʻlini yaqindan aylanib oʻtuvchi va 30 milliarddan ortiq yulduzni  oʻz ichiga olgan Katta Magnitlan buluti baʼzan mitti galaktika sifatida tasniflanadi; boshqalar uni toʻliq gallaktika deb hisoblashadi. Mitti gallaktikalarning shakllanishi va faoliyatiga kattaroq gallaktikalar bilan oʻzaro taʼsir kuchli taʼsir koʻrsatadi. Astronomlar shakli va tarkibiga koʻra mitti gallaktikalarning koʻp turlarini aniqlaydilar
.

## Shakllanishi
Bir nazariyaga koʻra, koʻpchilik galaktikalar, shu jumladan mitti galaktikalar qorongʻi materiya bilan yoki tarkibida metanlar boʻlgan gazdan hosil boʻladi. Biroq, NASAning Galaxy Evolution Explorer kosmik zondi metalligi past boʻlgan gazlardan hosil boʻlgan yangi mitti galaktikalarni aniqladi. Bu gallaktikalar Arslon yulduz turkumidagi ikkita massiv galaktikalar atrofida vodorod va geliy buluti boʻlgan Arslon halqasida joylashgan boʻlgan.

## Manbalar
Toʻlagan Moʻmin

**Toʻlagan Moʻmin** (1902-yilda tugʻilgan — 1938-yil vafot etgan) — Oʻzbekistonlik malakali elektr muhandisi.

## Taʼlimi
Toʻlagan Moʻmin 1922-yildan boshlab 1931-yilgacha Germaniyaning Berlin shahridagi oliy texnika maktabida tahsil olgan. U avval Toshkentdagi rus-tuzem maktabida oʻqiydi. 1918-yildan boshlab shaharning mashhur Navoiy nomidagi taʼlim-tarbiya bilim yurtida tahsil koʻradi. 1922-yilda T. Moʻmin Toshkentning umidli yoshlari qatorida Germaniyaga tahsil olish uchun yuboriladi. U yerdagi oliy texnika maktabida elektr muhandisi ixtisosligi boʻyicha tahsil oladi. 1930-yilning boshlarida oʻzining xo'jandlik doʻsti Sulton Matqul bilan birga mazkur maktabni tamomlaydi. Oʻqishni bitirgach 1931-yilda Moskvaga koʻchib keladi.

## Hayoti va faoliyati
Toʻlagan Moʻmin Berlindagi oliy texnika maktabini tamomlagach, respublikada elektr tarmoqlarini rivojlantirish, mahalliy malakali kadrlar tayyorlash borasida faoliyat yurita boshlagan. U 1918-yilda Navoiy nomidagi taʼlm-tarbiya bilim yurtida bir muncha muddat oʻquvchilarga o'zbek tilidan saboq beradi. Mana shu yillarda Toshkentda Fitrat tashabbusi bilan tashkil etilgan „Chigʻatoy gurungi“ tashkilotida, toshkentlik jadidlar tomonidan tuzilgan „teatr toʻdasi“ning spektakllarida ishtirok eta boshlaydi. 1922-yilda Berlinga oʻqishga yuborilgandan soʻng, oʻsha yerda tuzilgan „Germaniyadagi turkistonlik talabalar uyushmasi“ning raisi boʻlib faoliyat koʻrsatadi. U Germaniyadagi talabalarning oʻzbekcha jurnali — „Koʻmak“ning O'zbekistonga tarqalishida yordam bergan.
T. Moʻmin Moskvadan Toshkentga koʻchib kelgandan soʻng, Oʻzbekiston elektr energiyasi sohasida avvaliga muhandis, keyinchalik esa bosh muhandis boʻlib ishlaydi. Oʻsha yillarda Toshkent Meditsina instituti talabasi Muyassar Eshonxoʻjayeva bilan turmush quradi va ikki qiz farzandli boʻlishadi: Gulchehra Rizayeva va Lola Eshonxoʻjayeva.

## Oʻlimi
1937-yil 2-sentyabrda NKVD xodimlari tomonidan uyida tintuv ishlari oʻtkazilib, oʻzi hibsga olinadi. Unga 1922—1931-yillarda Germaniyada oʻqigan vaqtlarida sovetlarga qarshi „Ozod Turkiston“ nomli aygʻoqchilik tashkilotining aʼzosi sifatida SSSRga nisbatan dushman sifatida targʻibot olib borgan degan ayb qoʻyiladi. U salkam bir yarim yildan oshiqroq muddat qamoqda saqlanadi. Tergovlar soʻngida u tergovchilar tomonidan toʻqib chiqarilgan guvohliklar boʻyicha oʻz aybini boʻyniga oladi. 1938-yil 9-oktyabrda Sattor Jabbor, Xayrinisa Majidxonova, Solih Muhamedov va Germaniyada tahsil olgan boshqa vatandoshlari qatori u ham millatchilik tashkilotining aʼzosi, O'zbekistonda aygʻoqchilik ishlari bilan shugʻillanuvchi Germaniyadagi „Ozod Turkiston“ tashkilotining aʼzosi sifatida oliy jazo — otuvga va mol-mulkini musodara qilish jazosiga hukm qilindi. Hukm esa oʻsha kunni oʻzidayoq ijro etildi.

## Manbalar
Les Hauts de Forterre

**Les Hauts de Forterre** () — Yonne departamenti tarkibidagi kommuna, markaziy Fransiya, Forterre tabiiy hududida.

Munitsipalitet 2017-yil 1-yanvarda sobiq Taingy, Fontenailles va Molesmes kommunalarining qoʻshilishi natijasida tashkil etilgan.

## Shuningdek qarang
*Yonne departamenti kommunalari

## Adabiyotlar
Singapur Xalqaro Arbitraj Markazi

**Singapur Xalqaro Arbitraj Markazi** (SIAC) Singapurda joylashgan notijorat xalqaro hakamlik tashkiloti boʻlib, hakamlik qoidalari va UNCITRAL arbitraj qoidalariga muvofiq arbitraj jarayonlarini boshqaradi. 1991-yil 1-iyul kuni tashkil etilgan bu hakamlik markazi avvalgi Bojxona Uyi oʻrniga tashkil etilgan Maksvell Chamberda joylashgan. Shu vaqtgacha SIAC arbitraj qarorlari Avstraliya, Xitoy, GongKong, Hindiston, Indoneziya, Iordaniya, Tailand, Buyuk Britaniya, AQSh, Vetnam va Nyu-York konvensiyasiga imzo qoʻygan boshqa davlatlar yurisdiksiyalarda ijroga qaratilgan. **Singapur Xalqaro Arbitraj Markazi** bu jahon boʻylab tomonlarga kelib chiqqan nizolarni hal qilish boʻyicha xizmatlarini taqdim etuvchi xalqaro hakamlik muassasasi. SIAC dunyodagi eng yaxshi hakamlik muassasasi sifatida roʻyxatga olingan.

## Tarixi
**Singapur Xalqaro Arbitraj Markazi** 1991-yil 1-iyulda Singapur mustaqil va notijorat tashkilot sifatida tashkil etilgan.

##### Singapur Xalqaro Arbitraj Markazining arbitraj qoidalari
SIAC qoidalari (6-nashr, 2016-yil 1-avgust) („SIAC qoidalari 2016“) SIACda arbitrajning asosiy qoidalari boʻlib, 2016-yil 1-avgustda kuchga kirgan. SIAC Qoidalari 2016 quydagi 3 ta — SIAC Qoidalari (5-nashr, 1-aprel 2013), SIAC Qoidalari (4-nashr, 1-iyul 2010) va SIAC Qoidalari (3-nashr, 1-iyul 2007) oʻrniga oʻtadi va oxirgi qoidalar jamlanmasi sifatida qaraladi.

#### '''Singapur Xalqaro Arbitraj Markazining''' investitsiyalar boʻyicha arbitraj qoidalari
Singapur xalqaro arbitraj markazining Investitsiya boʻyicha arbitraj qoidalari (SIAC IA qoidalari 2017)ning 1-nashri xalqaro investitsiya boʻyicha hakamlik qoidalarini amalga oshirishda mavjud boʻlgan oʻziga xos masalalarni hal qilish uchun maxsus qoidalari toʻplami hisoblanadi. SIAC IA qoidalari 2017-yil 1-yanvardan boshlab kuchga kiradi.

## Manbalar
Beibit Alibekov

**Beibit Alibekov**(qozoqcha:*Beybіt Әlіbekov;* 2-dekabr 1984, Olmaota, Qozogʻiston Sovet Sotsialistik Respublikasi) — qozogʻistonlik jurnalist, tadbirkor, Blackberry media holding va nashriyotining egasi, blogger, Qozogʻistonning Astana Watch Club asoschisi, Qozogʻistonda ishlab chiqarilgan kiyim-kechak, parfyumeriya, qahva va aksessuarlar ishlab chiqaradigan Alibekov brendining asoschisi, axborot saytlari asoschisi Hommes.kz va Nespi.kz.

## Biografiya
Alibekovning media biznesidagi karyerasi 1994-yilda, 10-yoshida, Qozogʻistondagi „Karusel“ dasturining yetakchisi boʻlganida boshlangan. 2000-yilda u „Shahar“ teleradiokompaniyasida DJ boʻldi. 26-yoshida Beibit Alibekovning aktivida 16 ta ommaviy axborot vositalari, shu jumladan Aktoba, Ural, Qirgʻiziston radiostansiyalari, Karaganddagi teleradiokompaniya, Petropavlovskdagi „Birinchi Shimoliy“ kanali va boshqalar boʻlgan.

2010-yilda Beibit Alibekov Qozogʻistonning #1MAG jurnalini ochdi. 2013-yilda u uni sotdi. 2015-yilda u Qozlogʻistonda fransuz jurnallari L’Officiel va L’Officiel Hommes franchayzasini ishga tushirdi. Jurnallar portfoliyosida „Butun Yevropa Qozogʻiston“ va „Qozogʻiston avtomobillari“ ham bor edi. 2018-yilda u L’Officiel va L’Officiel Hommes jurnallarini sotdi.

2019-yilda Beibit Alibekov oʻzining Alibekov brendini ishga tushirdi, uning ostida Qozogʻiston ishlab chiqargan mahsulotlarni ishlab chiqarishni boshladi. 2020-yilda ishlab chiqarish liniyasi kengaydi, sport kiyimlari, ayollar parfyumeriyasi, erkaklar goʻzallik mahsulotlari va aksessuarlari — ryukzak, kartholderlar, sharflar paydo boʻldi.

## Taʼlim
Oʻrta taʼlim — 54-maktab-gimnaziya (Olmaota)

2006-yilda KAZGYUU Universitetini „Tadbirkorlik huquqi“ mutaxassisligi boʻyicha tamomlagan.

## Tadbirkorlik faoliyati
* 2007-yildan 2017-yilgacha First Media Group media xoldingining boshqaruvchi hamkori;

* 2010-yildan 2013-yilgacha #1MAG jurnalining nashriyotchisi;

* 2015-yildan 2017-yilgacha Qozogʻistondagi L’Officiel va L’Officiel Hommes jurnallarining nashriyotchisi;

* 2019-yildan hozirgi kungacha ALIBEKOV oʻz brendi ostida ishlab chiqarishni boshlagan.

## Ijtimoiy faoliyat
* Qozogʻiston teleradioeshittirishlar uyushmasi rahbari;

* Qozogʻiston Media Alyansining Asoschisi;

* Astana Watch Club soat klubining asoschisi;

* Taniqli ishbilarmonlar, siyosatchilar, madaniyat va sanʼat arboblari bilan suhbatlar namoyish etiladigan Alibekov YouTube kanalining asoschisi.

## Manbalar
Al-Janad masjidi

**Al-Janad masjidi** () qadimiy masjid boʻlib, Yamanning Taiz shahridan 20&nbsp;km janubi-gʻarbda joylashgan. U Yamanda saqlanib qolgan eng qadimgi va islomning dastlabki davrlarida qurilgan ilk masjid oʻlaroq qabul etilgan. Masjid Muoz ibn Jabal tomonidan tashkil etilgan boʻlib, u Islom paygʻambari Muhammad tomonidan Yamanga oʻz xalqi va dinga oid qoidalarni va shariat muvofiq ravishda yashashni oʻrgatishi uchun, hijriy 6-yilda (milodiy 628-yilda) yuborilgan. Bu Taiz viloyatidagi eng muhim diniy maskanlardan biridir. U Muoz masjidi sifatida ham tanilgan.

## Tarixi
Muoz ibn Jabal masjidni rajab (Islom taqvimining yettinchi oyi) oyining birinchi jumasida viloyat askarlari bilan uchrashgandan soʻng qurdirgan. Oʻshandan buyon odamlar har kuni Rajab oyining birinchi juma kuni namoz oʻqish va boshqa diniy marosimlarni oʻtkazish uchun masjidga borib bayram oʻtkazmoqda. Masjid yillar davomida koʻp marta taʼmirlangan va qayta tiklangan. Al-Husayn ibn Salama masjidni 896-981-yillarda qayta qurgan. Masjidda qurilish ishlarini Sulayhidlar sulolasining mahalliy hokimi ham amaga oshirganligi aytiladi. U 1137-yilda Mehdi bin Ali bin Mahdi al-Ray al-Humeyriy davrida vayron qilingan, keyin Ayyubiylar hukmdori Sayfiddin Otabek 1154-yilda binoni tiklab, unga janubiy va yon yoʻlaklarni, hamda sahn (hovli) qoʻshgan. Sulton al-Nosir Ayyub 1206-yilda uning shiftini gips bilan qoplattirgan. Shift oltin va lojuvard bilan bezaklangan.

## Arxitekturasi
Hozirgi masjid toʻrtburchak shaklida boʻlib, kengligi 65,5 x 43 kvadrat metrni tashkil qiladi. U 144 ta tishli balkoni bor devor bilan oʻralgan. Uning umumiy sxemasi taxminan 2 m boʻlgan kvadrat ustunli ochiq sahndan (35,5 x 25,5 m) iborat. Majmua toʻrtta koʻrfazdan iborat boʻlib, qibla devori orasiga ikkita mehrob oʻrnatilgan. U bezak va oʻymakorlikka boy badiiy durdona asar sanaladi. Minora janubi-gʻarbiy burchakning bir qismini egallaydi va silindrsimon pastki qismdan iborat boʻlib, tepasi sakkizburchak shakliga ega, uning eng yuqorisi olti burchak shakliga oʻtib, gminora tomi gumbaz bilan qoplangan. Minora yonida Sulton Amir ibn Abdulvahob nomi bilan yozilgan tosh lavha va boshqa lavhalar bilan bir qatorda, bu masjidda turli tarixiy davrlarda amalga oshirilgan taʼmirlash ishlari qayd etilgan.

Masjid yil davomida tashrif buyuruvchilar uchun ochiq turadi.

## Yana qarang

* Yamandagi masjidlar roʻyxati
## Manbalar
Katta masjid (Akre)

**Katta masjid** — Iroqning Duhok viloyati, Akre shahrida joylashgan sunniy islom masjidi. Bu Iroqdagi eng qadimiy va eng buyuk masjidlardan biridir.

## Tarixi
Masjid birinchi marta Iroq Kurdistonida Islom dini tarqalgach, ikkinchi xalifa Umar davrida tashkil etilgan. Bugungi kunda masjidning maydoni rekonstruksiya ishlaridan soʻng  tashkil etgan. Oxirgi taʼmirlash 1965-yilda vaqf va diniy ishlar vazirligi tomonidan mahalliy aholi va ulamolar yordamida amalga oshirilgan. Masjid atrofida diplom beruvchi bir qancha madrasa va diniy muassasalar faoliyat yuritadi. Ulardan birini Sayid Munib Ahmad al-Imom, ikkinchisini esa Shayx Abdulloh Ahmad Muhammad boshqaradi. Ushbu diniy muassasalar va masjid oʻzining tarixiy ahamiyati sababli ham koʻpincha din peshvolarining doimiy tashrif joyiga aylanib ulgurgan.

## Yana qarang

* Iroqdagi islom
* Iroqdagi masjidlar roʻyxati
## Manbalar
AFC U-23 Osiyo kubogi finali 2024

**2024-yilgi AFC U-23 Osiyo Kubogi finali** 2024-yil 3-may kuni Qatarning Al-Rayyan shahridagi Jassim bin Hamad stadionida 2024-yilgi Osiyo U-23 Osiyo kubogi gʻoliblarini aniqlash uchun boʻlib oʻtadigan futbol oʻyinidir. Oʻyinda yarim final gʻolibi boʻlgan Yaponiya va Oʻzbekiston terma jamoalari kurash olib bordi.

Yaponiya finalda 1:0 hisobida gʻalaba qozondi va oʻz ishtiroki tarixida ikkinchi marta gʻalaba qozondi.

## Finalga yoʻl

## Oʻyin




## Yana qarang

* AFC U-23 Osiyo kubogi 2024

## Manbalar
Al-Najoshiy masjidi

**Al-Najoshiy masjidi** () — Efiopiyaning Tigray mintaqasi Negash shahridagi masjid.

## Tarixi
Masjid milodiy 615-yildan keyin, Najoshiy davrida birinchi musulmonlar Habashistonga koʻchib kelgani aytilgan paytda tashkil etilgan&#x5B; **&#x5D;. Shu sababli ham Najoshiy nomi bilan atalgan.

2018-yilda masjid Turkiya hamkorlik va muvofiqlashtirish agentligi mablagʻlari hisobidan taʼmirlangan. Masjid binosi atrofida turar joy, ziyoratchilar markazi va hojatxonalar qurilgan. Taʼmirlash 2018-yil sentyabr oyida yakunlangan.

2021-yilda masjid Tigray urushi paytidagi janglar natijasida vayron boʻlgan. Minora vayron boʻlgan, gumbaz qisman qulagan, fasadi ham toʻliq toʻkilib tushgan. Koʻp oʻtmay, Efiopiya hukumati binoni taʼmirlashga vaʼda bergan.

## Arxitekturasi
Masjid majmuasi tarkibida asosiy masjid binosi orqasidagi qabr mavjud. Efiopiyaga Islomni olib kelgan birinchi muhojirlarning 15 ta qabri bor.

## Yana qarang

* Afro-arablar
* Masjidlar roʻyxati
** Afrikadagi masjidlar roʻyxati
*** Massavodagi sahobalar masjidi, Eritreya
** Masjidlar roʻyxati
## Manbalar
Al-Qiblatayn masjidi (Zeyla)

***Masjid al-Qiblatayn*** ( ; ) — Somalilendning gʻarbiy Avdal mintaqasida joylashgan Zeyla shahridagi masjid. Masjidning nomi bir vaqtlar Makka va Quddusga moslashtirilgan degan taxminlar mavjud.

## Tarixi
Masjiddagi eng qadimgi qoldiqlarning ayni sanasi yoʻq va ularni tushunish uchun qoʻshimcha arxeologik tadqiqotlar talab etiladi. Mahalliy ogʻzaki xalq ijodiyotiga koʻra, Muhammad oilasi 7-asr oʻrtalarida Habashistonga koʻchib oʻtgan va oʻsha paytda masjidni qurdirgan.

Hozirgi vaqtda mintaqani islomlashtirishning ilmiy sanalari noaniqligicha qolgan. Bu holat XIII-XIV asrlargachaboʻlgan boʻlishi ham mumkin, ammo baʼzi olimlar, bu jarayon ertaroq boʻlganligini, ammo nomaʼlum sanalarni taklif qilishgan.

## Tavsifi
Masjid nomi „ikki qibla masjidi“ degan maʼnoni bildiradi va bu nom uning ikkita mehrobiga ishora qiladi. Anʼanaga koʻra, mehroblardan biri shimoldagi Makka tomon, ikkinchisi shimoli-gʻarbdagi Quddus tomon yoʻnaltirilgan.

Bino asosi vayronaga aylangan. Bu hududni himoya qilish uchun hech qanday saʼy-harakatlar amalga oshirilmagan, takroriy qazishmalar, shuningdek, strukturaning poydevorini ochish bilan bogʻliq jarayonlar esa uning ahvolini yomonlashtirgan. 2007-yilda George Abungu YUNESKOning baholash missiyasi doirasida masjid haqida hisobot tayyorlagan.

Shimolga yoʻnaltirilgan bittagina mehrob saqlanib qolgan. Yaqin atrofda boshqa inshoot qoldiqlari ham mavjud, bu masjid qurilishining ikki xil bosqichidan oʻtganligini koʻrsatishi mumkin. Unda Bobu Dena ismli shayxning qabri ham bor.

## Yana qarang

* Masjidlar roʻyxati
* Afrikadagi masjidlar roʻyxati
* Misrdagi masjidlar roʻyxati
* Arbaʼa Rukun masjidi
* Fakr ad-Din masjidi
* Afrikada Islom
* Islom birdamligi masjidi
## Manbalar
Tazagul Abdikarim

**Tazagul Mukashevna Abdikarim** (; qizlik familiyasi **Alibekova**, . 1942-yil 24-fevral, Vishnovka, Oqmoʻla viloyati, Qozogʻiston SSR) — pedagogika fanlari doktori, professor, metodist, L. N. Gumilyov nomidagi Yevroosiyo Milliy universiteti qozoq tilshunosligi kafedrasi professori hamda Qozogʻiston pedagogika fanlari Akademiyasi aʼzosi.

## Biografiyasi
Tazagul Mukashevna Abaya nomidagi Saransk pedagogika kollejini tamomlagandan soʻng, 1964-yilda Shaxan shahridagi 41-sonli kasb-hunar maktabida kutubxonachi lavozimida faoliyat yurita boshlagan.

1966—1968-yillarda estetikadan dars bergan.

1976-yilda Buketov nomidagi QarDUni „Qozoq tili va adabiyoti oʻqituvchisi“ mutaxassisligi boʻyicha tamomlagan.

Tazagul 1973-yildan 1977-yilgacha Jezkazgʻan shahridagi 8-sonli maktabda oʻqituvchi boʻlib ishlagan.

1977—1984-yillarda „Qozoq tili va adabiyoti“ fanidan oʻqituvchi va metodist lavozimlarida faoliyat yuritgan.

Metodist Tazagul Mukashevna 1985—1990-yillarda I. Altinsarina nomidagi Qozogʻiston taʼlim akademiyasida kichik ilmiy xodim boʻlgan (sobiq I. Altinsarin nomidagi ilmiy-tadqiqot instituti).

1990—1994-yillarda Qozoq milliy pedagogika universitetining qozoq tili kafedrasida katta oʻqituvchi boʻlib ishlagan.

Tazagul 1991—1992-yillarda qozoq filologiyasi fakultetida dekan muovini lavozimida faoliyat olib borgan.

1993-yilda „Razvitiye yazika cherez tekst v nachalnix klassax“ mavzusida nomzodlik dissertatsiyasini himoya qilgan.

1994-yildan 1997-yilgacha KazNPU qozoq tilshunosligi kafedrasida dotsent lavozimida ishlagan.

Tazagul 1998-yildan boshlab ENU qozoq tilshunosligi kafedrasida ilmiy-pedagogik faoliyatini davom ettirgan.

Dotsent 2007-yilda „Nauchno-metodicheskiye osnovi sostavleniya teksta v uchebnikax „Elippe“ va „Ana tili““ mavzusida doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan.

2011-yilda Qozogʻiston Pedagogika fanlari akademiyasining haqiqiy aʼzosi etib saylangan.

## Nashrlari
Tazagul Mukashevna 100 dan ortiq ilmiy, ilmiy-ommabop va oʻquv nashrlari, jumladan, 23 ga yaqin darslik va oʻquv qoʻllanmalar muallifidir.

## Manbalar
Palaiya Jumma Palli

**Palaiya Jumma Palli** () yoki **Miin Kadai Palli** — Hindistonning Tamilnadu, Kilakarai shahridagi masjid. Milodiy 628-630-yillar oraligʻida qurilgan. U dunyodagi eng qadimiy masjidlardan biri va Kerala, Kodungallur shahridagi Cheraman Juma masjidi va Gujarat (Gujarat) shahridagi Barvada masjidi bilan bir qatorda Hindistondaqurilgan birinchi masjid hisoblanadi. U 1000 yillikdan ortiq islomiy merosga ega. Masjid oʻzining islom madaniyati bilan mashhur boʻlgan Janubiy Hindistonning Tamilnadu shtatidagi Kilakarai qadimiy port shaharchasida joylashgan. U milodiy 628—630-yillarda qurilgan va 1036-yilda qayta taʼmirlangan. Masjid, shahardagi boshqa masjidlar qatori, Tamil Islom meʼmorchiligining eng buyuk namunalaridan biridir.

## Tarixi va qurilishi
Islomdan oldingi davrdagi yamanlik savdogarlar va koʻchmanchilar tomonidan Muhammad davrida Yaman gubernatori Bazan (Bazan ibn Sosan) buyrugʻi bilan Pandiya shohligida, 625—628-yillarda Kavad II ning oʻgʻli Xusrav II (Fors shohi) davrida, Islomni qabul qilganlar koʻpayganidan keyin qurilgan. Bu masjid 11-asrdagi sahid urushidan keyin qayta qurilgan.

## Tuzilishi
Masjid meʼmorchiligi ziyoratgoh meʼmorchiligiga oʻxshaydi, lekin ustunlar, devorlarda but oʻymakorligi yoʻq. Ichki masjid devorida mehrob boʻlgan, bu namozning Kaʼba tomon yoʻnalishini aniqlash uchun masjidlarning oʻziga xos identifikatori boʻlib, masjidning mehrobi aynan Kaʼba tomon boʻlganligi, shuningdek, bu yerda ilk navigatsiya tizimi amal qilganligidan dalolat beradi. „Pallavasal“ nomi koʻp eshiklari boʻlgan ibodat joyini anglatadi, bu masjidning tamilcha nomidir.

## Galereya

Fayl:Palaiya_Jumma_Palli.jpg|alt=inner masjid|Masjidning ichki ko'rinishi
Fayl:Kilakarai_Arabic_tombstone.jpg|alt=Tombstone in Arwi script| Arwi yozuvida yozilgan qabr toshi
Fayl:Ojm_west_veiw.jpg|alt=old jumma masjid top view|Eski Juma masjidining tepadan ko'rinishi
Fayl:Ojm_inner_old.jpg|Masjidning ichki ko'rinishi
Fayl:Ojm_side_veiw_old.jpg
Fayl:Inner_masjid_after_conservation.jpg
Fayl:Side_view_of_ojm.jpg
Fayl:Ojm22310.jpg
Fayl:Ojm7600.jpg
Fayl:Ojm4369.jpg
Fayl:Ojm2623.jpg
Fayl:Ojm839.jpg
Fayl:Ojm10350.jpg
Fayl:Ojm405.jpg
Fayl:Ojm841.jpg


## Yana qarang

* Kilakarai
* Arvi
* Bazan Ibn Sosan
* Hindistondagi masjidlar roʻyxati
* Dunyodagi eng qadimgi masjidlar roʻyxati
## Manbalar
Oq masjid (Nosira)

**Oq masjid** (; ) — Isroilning Nosira shahridagi Usmonlilar davridagi masjid. U *Harat Algʻamada* yoki Nosira Eski bozori markazidagi „Masjidlar mahallasi“da joylashgan. Masjidning qalam shaklidagi minorasi, yashil rangdagi bezak va gumbazi butun shaharda keng tarqalgan Usmonli arxitekturasining namunasidir.

## Tarixi va egalik
Masjid qurilishi XVIII asrning ikkinchi yarmida Misr hukmdori Sulaymon Posho al-Odil tomonidan moliyalashtirilgan va Nosira oliy komissari shayx Abdulloh al-Fahum tomonidan nazorat qilingan. 1804-1808-yillarda qurilgan. Shayx Abdullohga vaqf tarzida vasiylik berildi; 1815-yilda vafotigacha masjidni boshqargan. Uning qabri masjid hovlisida joylashgan.

Shayx Abdulloh vafotidan keyin masjid ishlarini boshqarish Shayx Amin al-Fahumga oʻtkazildi. Hozirda masjid al-Fahum oilasi vaqfining bir qismini tashkil etishda davom etmoqda, unga Casa Nova koʻchasidagi posho xoni ham kiradi. Shayx Abdullohning avlodlaridan biri Otif al-Fahum tomonidan boshqariladi.

Nosiradagi Oq masjid Shayx Abdulloh tomonidan sobiq Usmonli hokimi, Sulaymon Poshoning salafi Jazzor Posho hukmronligining tugashini nishonlash uchun qurilgan. Shayx Abdulloh poklik, yorugʻlik va tinchlik davri ramzi sifatida „oq“ nomini tanlagan.

## Jamiyat foydalanishi
Odatiy kunda 100 dan 200 gacha odam peshin va asr namozlariga qatnashsa, juma xutbasiga 2000 dan 3000 gacha kishi tashrif buyuradi.

Masjid yoshlar uchun diniy darslar oʻtkazish va toʻqqiz va undan katta yoshdagi 400 nafar oʻgʻil-qiz ishtirok etadigan musulmon „skaut qoʻshiniga“ homiylik qilish orqali Nosira musulmon jamoasiga xizmat qiladi. Shuningdek, u Nosiraning yaqin tarixini aks ettiruvchi eksponatlarga bor boʻlgan muzeyga ega.

## Galereyasi

Fayl:White_Mosque_of_Nazareth_-_interior_01.jpg|alt=Interior of the mosque.|Masjidning ichki qismi.
Fayl:White_Mosque_of_Nazareth.jpg|alt=Sign in front of the mosque.|Masjid oldidaga yozuvlar
Fayl:Aan_de_deur_van_een_moskee_in_in_Nazareth_een_mededeling_die_dit_bedehuis_als_h…,_Bestanddeelnr_255-1092.jpg|alt=The minaret, in 1948|Minora, 1948-yil
Fayl:David_Roberts_-_Convent_of_the_Terra-Santa,_Nazareth_-_1927.94_-_Cleveland_Museum_of_Art.tif|alt=The mosque in 1840|Masjid 1840-yilda


## Yana qarang

* Isroilda Islom

## Manbalar
Turksib (film)

„**Turksib**“ — 1929-yil rejissyor Viktor Turin tomonidan olingan, Turkiston-Sibir temir yoʻli qurilishi tasvirlangan sovet davri hujjatli filmi. Temir yoʻl shimoli-sharqda Toshkentdan Olmaotagacha va keyinroq Novosibirskgacha choʻzilgan.

## Mavzusi
Besh qismdan iborat boʻlgan film Turksibning butun Sovet Ittifoqi uchun ahamiyatini tasvirlovchi va Turkiston paxtasining qanday olib ketilishini tushuntirib beruvchi matn bilan boshlanadi. Film Turkistonni Sibir bilan bogʻlovchi Turksib temir yoʻlining qurilishi va uning Yettisuv oʻlkasi rivojlanishidagi ahamiyati haqida hikoya qiladi. Shuningdek, film mobaynida rejissyor temir yoʻl quruvchilarning ishtiyoqini va qum ustiga yotqizilgan temir yoʻllarni koʻrgan choʻl aholisining hayratini ham koʻrsatib bergan.

Dastlabki kadr ketma-ketligida hududining katta qismi choʻldan iborat boʻlgan Turkiston uchun muhim ahamiyat kasb etgan daryo va irmoqlar haqida hikoya qilinadi. Togʻlardan erigan qor bilan oziqlanadigan va vodiyga oqib tushadigan daryolar tufayli hududda yashovchi aholi taqdiri oʻzgaradi. Ayni paytda, keyinchalik bu sahna bir nechta amerikalik va fransuz rejissyorlari uchun ilhom manbasiga aylangan.

Rejissyor oʻtib boʻlmaydigan yoʻllarda yuklarni tashishning qadim ajdodlardan qolgan usullarini koʻrsatib oʻtgan. Tuyalar va eshaklar Markaziy Osiyo qum boʻroni boʻylab yuk tashiydi. Sibirda chanalarni otlar tortib yuradi. Viktor Turin minglab kilometrlarga don yetkazib berish uchun boshqa transport vositalariga ehtiyoj borligini taʼkidlaydi. Uchinchi qismda „Sivilizatsiya avangardi“ oʻlaroq tasvirlangan tadqiqotchilar hududni oʻrganayotgani, mahalliy aholi ularni qanday kutib olgani, Olmaotada boʻlajak yoʻl marshruti ishlab chiqilayotgani tasvirlangan. Toʻrtinchi qismda choʻlning qum va qoyalari orqali bevosita temir yoʻl relslarini yotziqish jarayoni tasvirlangan. Shuningdek, bu qismda mahalliy koʻchmanchilar ulovlariga minib, poyezd bilan poyga qilganini koʻrish mumkin. Beshinchi qismda loyiha birinchi besh yillik rejaning soʻnggi yili sanalgan 1930-yilda oʻz yakuniga yetishi aytiladi.
 
## Eʼtirof
„Turksib“ filmi ingliz va kanadalik klassik hujjatli film rejissyori John Grierso tomonidan alohida eʼtirof etilgan boʻlib, Grierso filming ingliz tilidagi versiyasini tayyorlagan. Grierso versiyasi 2011-yil Britaniya kino instituti tomonidan „The Soviet Influence: From Turksib to Night Mail“ (Sovet taʼsiri: Turksibdan tungi pochtaga) filmi doirasida „Bronnt Industries Kapital“ britan guruhi aʼzosi Guy Bartell tomonidan yozilgan yangi saundtrek bilan DVD va Blu-ray formatlarida chiqarilgan.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* Jean Mitry, *Histoire du cinéma muet (1923-1930)*, tome 3, Paris, Éditions Universitaires, 1973, 

## Havolalar
*
Sobit ibn Qays

**Sobit ibn Qays ibn Shammas al-Horisiy al-Xazrajiy** () Muhammadning sahobalaridan boʻlib, unga xizmat koʻrsatgan ansorlardan biri boʻlgan. Sobit ibn Qays Muhammadni oʻz shahrida xavfsiz boshpana bilan taʼminlagan va Islom dinini eng birinchilardan boʻlib qabul qilgan Madina ahlidan boʻlgan.

632-yilda Ridda urushlari boshida musulmonlarning Zu al-Qassadagi gʻalabasidan soʻng xalifa Abu Bakr Sobit ibn Qaysni ansoriylar qoʻshinlariga qoʻmondon etib tayinlagan. U, shuningdek, Xolid ibn al-Volidning umumiy qoʻmondonligi ostida xizmat qilgan. Keyinchalik Buzaxada (632-yil) Tulayha va Aqroba boshchiligidagi Asad va Gʻatafon koʻchmanchilariga qarshi (633-yil) Musaylama qoʻl ostidagi oʻtroq Banu Hanifa qabilasiga qarshi janglarda ishtirok etgan. Aqrabada u Xolid ibn Validga koʻchmanchilarni oʻz qoʻshinlari tarkibidan chiqarib tashlashni tavsiya qilgan, chunki Banu Hanifa jangchilariga qarshi bir nechta muvaffaqiyatsiz janglarda aynan koʻchmanchilarni aybdor deb hisoblagan. Xolid ham Sobit ibn Qaysning bu maslahatini qabul qilgan va musulmonlar Musaylamaning qoʻshinini magʻlub etib, uninh oʻzini oʻldirishgan.

Sobit ibn Qays esa Yamoma jangida halok boʻladi.

xitoylik musulmonlar Tang sulolasi davrida Sobit ibn Qaysni Xitoyga quruqlik orqali yetib borgan va Gʻarbiy Xitoyning Shinjon-Uygʻur muxtor rayonida Xitoyga Islom dinini targʻib qilishda ishtirok etgan deb hisoblashadi.

## Oilasi
Bir rivoyatda aytilishicha, Sobit ibn Qaysning xotini Jamila binti Abdulloh ibn Ubay ibn Salul undan ajrashishni soʻragan va shundan keyin Sobit xotini bilan ajrashgan.

## Jannat vaʼdasi
Islomiy manbalarga koʻra Sobit ibn Qaysga jannat vaʼda qilingani aytiladi.

## Islom xatibi unvoni
„Xatibi islom“ unvoni ilk bor paygʻambar Muhammadning vakili sifatida turli majlislarda qatnashgan Hazrati Sobit ibn Qays Ansoriy uchun ishlatilgan. U, shuningdek, „Xatibi al-ansor“ va „Rasuli karim“ unvonlari bilan ham mashhur boʻlgan.

## Manbalar

## Adabiyotlar

*