open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Yevgeniy Reyxe

**Yevgeniy Adolfovich Reyxe** (1878-yil 26-mart, Drezden – 1946-yil 15-fevral, Toshkent) – nemis, sovet trombonisti, dirijyor, bastakor va musiqa oʻqituvchisi, Mariinskiy teatrining bas trombonchisi, N. A, Rimskiy-Korsakov nomidagi Leningrad konservatoriyasi professori.

## Biografiyasi
Yevgeniy Adolfovich 1878-yil 26-martda Drezdenda tavallud topgan va musiqachi otasi bilan skripka va klarnet chalishni oʻrgangan. 1896-yilda Drezden konservatoriyasini trombon sinfini tamomlagan, oʻsha yili (18 yoshida) Dortmund simfonik orkestrida, soʻngra Halleda opera va balet teatrida ishlay boshlagan. 1897-yilda Sankt-Peterburgga koʻchib oʻtgan va Zoologik bogʻda (yoz mavsumida 1897–1899), Italiya operasida (qish mavsumi 1899) va Count Sheremetyev orkestrlarida trombon chalgan.

Reyxe 1899-yilda Mariinskiy teatrida (teatrning bosh dirijyori E. F. Napravnik) bas trombonchilar tanlovda gʻolib boʻldi. 1899-yildan 1941-yilgacha Mariinskiy teatrining simfonik orkestrida, trombonchilar P. N. Volkov va V. V. Kuznetsov va tuba chaluvchi P. V. Petrov bilan birgalikda oʻz faoliyatini olib borgan. Yevgeniy 1923-yilda ishdagi muvaffaqiyati va koʻp yillik tajribasi uchun „Mehnat Qahramoni“ diplomi bilan taqdirlangan. Shu bilan birga 1917-yilgacha Yevropa va Amerikadagi simfonik orkestrlarda trombon chalgan va dirijyorlik qilgan.

Reyxe 1924-yilda Cherepovetsdagi „Geysha“ va „Graf Lyuksemburg“ operettalarining dirijyori va musiqiy direktori boʻlib ishlagan. Ular matbuot tomonidan yuqori professional asar sifatida qayd etilgan.

Yevgeniy 1933-yilda Leningrad konservatoriyasiga trombon sinfiga dotsent sifatida taklif qilindi va 1935-yilda aktyorlik lavozimini egalladi. 1940-yilda mis cholgʻu asboblari kafedrasida professor lavozimini egallagan. U mamlakat filarmoniyasi va opera orkestrlarida ishlagan, oʻrta va oliy musiqa oʻquv yurtlarida dars bergan va koʻplab trombonchi shogirdlarini tayyorlagan. Akim Kozlov va Nikolay Korshunov shular jumlasidandir.

1941-yilda puflama cholgʻu ijrochilarining Butunittifoq tanlovida hakamlar hay’ati aʼzosi sifatida ishtirok etgan va uning shogirdi I. M. Polyatskin 1-oʻringa sazovor boʻlgan.

Reyx XIX–XX asrlarning virtuoz solistlarining koʻzga koʻringan trombonchilaridan biri boʻlgan. RSFSR xalq artisti, professor V. M. Buyanovskiy Yevgeniy Reyxni Leningrad va Peterburg mis cholgʻu asboblarida chalish maktabi, trombon chalish maktablari asoschilaridan biri hisoblangan.

## Manbalar
Denis Rzanin

**Denis Filippovich Rzanin** (1910-yil 1-sentyabr – 1989-yil 6-dekabr) – Qizil Armiya serjanti, Ulugʻ Vatan urushi qatnashchisi, Sovet Ittifoqi Qahramoni (1944).

## Biografiyasi
Denis Filippovich 1910-yil 1-sentyabrda Tambov viloyatining Korostelovo qishlogʻida (hozirgi Muchkapskiy tumani) tavallud topgan. Boshlangʻich maktabni tugatgach, Toshkent shahrida yashab, haydovchi boʻlib ishlagan.

1942-yilda Qizil Armiya safiga chaqirilgan. Oʻsha yildan Ulugʻ Vatan urushi frontida xizmat qilgan. 1943-yildan VKP(b) aʼzosi boʻlgan.

Rzanin 1943-yil noyabrgacha 3-Ukraina fronti 6-armiyasi 245-gvardiya minomyot diviziyasining BM-13 jangovar mashinasining haydovchisi boʻlgan. U Dnepr jangida oʻzining mardonavor xarakatlari bilan ajralib turgan. 1943-yil 17-noyabrda Dneprning Xortitsa orolining yaqinidan kesib oʻtayotganda, mashinadagi ponton shikastlangan. Denis teshikni tezda tuzatishga muvaffaq boʻlgan va bu „Katyusha“ni suv toshqinidan qutqarib qolgan.

SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1944-yil 22-fevraldagi farmoni bilan „Qizil Armiya nemis bosqinchilariga qarshi kurash frontida qoʻmondonlikning jangovar topshiriqlarini namunali bajargani, koʻrsatgan jasorati va qahramonligi uchun“ askar Denis Rzanin Lenin ordeni, „Oltin Yulduzli“ medali va Sovet Ittifoqi Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan.

Urush tugaganidan keyin Denis demobilizatsiya qilingan. U Toshkentda yashab ijod qilgan. 1989-yil 6-dekabrda vafot etgan va Toshkent Qahramonlar xiyobonidagi harbiylar qabristoniga dafn etilgan.

Shuningdek, Rzanin 1-darajali Vatan urushi ordeni, Qizil Yulduz ordeni va bir qator medallar bilan taqdirlangan.

## Xotirasi

Jangchi-haydovchi, Sovet Ittifoqi Qahramoni Rzanin nomi Ussuriysk Oliy harbiy avtomobil qoʻmondonlik bilim yurtining xotira devorida abadiylashtirilgan.

## Manbalar
Georgiy Polejayev

**Georgiy Mixaylovich Polejayev** (1900-yil 9-dekabr, Kirsanov, Tambov viloyati, Rossiya imperiyasi – 1986-yil, Perm, SSSR) – ukrain va sovet teatr arbobi, teatr va kino aktyori, rejissyor, oʻqituvchi. RSFSRda xizmat koʻrsatgan artist (1937). Ukraina SSR xalq artisti (1943).

## Hayoti
Georgiy Mixaylovich Polejayev 1900-yil 9-dekabrda Rossiya imperiyasining Tambov viloyatida tugʻilgan.

1921–1925-yillarda teatr texnikumida va Moskvadagi oliy rejissyorlik kurslarida taʼlim olgan.

U Moskva Maly teatri sahnasida rollar oʻynagan. Georgiy Mixaylovich Polejayev 1927—1931-yillarda Ukrainaning Dnepropetrovsk, Xarkov, Makeyevka, Voroshilovgrad teatrlarida mehnat faoliyatini olib borgan. U 1931–1936-yillarda Qizil mash’al (Novosibirsk) teatrining aktyori va rejissyori boʻlgan.

1936–1937-yillarda Dnepropetrovsk musiqa va drama teatrida konsertlar bergan. 1937-yildan Kiyev Qizil Armiyasi KOVO teatri (hozirgi Lvovdagi Gʻarbiy Operativ Qoʻmondonligining drama teatri) aktyori, 1944–1948-yillarda Markaziy teatrning aktyori va direktori (Moskva) bo'lgan. Georgiy Polejayev 1950–1954-yillarda Grozniy rus teatrining bosh rejissyori boʻlgan. 1956–1958-yillarda Turkiston harbiy okrugi teatrida, 1958–1960-yillarda Shimoliy kuchlar guruhi teatrida ishlagan.

Georgiy Polejayev teatr va oʻqituvchilik faoliyatidan tashqari, filmlarda ham rol oʻynagan.

1937–1941-yillarda Kiyev teatr institutining aktyorlik kursiga rahbarlik qilgan. 1955–1958-yillarda esa Toshkent teatr institutida dars bergan. 1943-yilda Ukraina SSR xalq artisti unvoniga sazovor boʻlgan.

1962-yildan Sverdlovsk teatr maktabining badiiy rahbari va oʻqituvchisi boʻlgan.

Georgiy Mixaylovich Polejayev 1986-yilda Permda vafot etgan.

## Teatrdagi rollari
* Saten („Quyi chuqurlikda“ M.Gorkiy) *([[rus tili]]da: На дне*),
* Polejayev („Betoqat qarilik“, L.Raxmanov) *([[rus tili]]da: Беспокойная старость*),
* Korchagin („Poʻlat qanday qattiqlashgan“, N.Ostrovskiy) *([[rus tili]]da: Как закалялась сталь*),
* Suvorov („Komandir Suvorov“, Baxterev) *([[rus tili]]da: Полководец Суворов*).

## Filmlardagi rollari
* 1939-yil – Shchors (*filmi*) – Petlyura.
* 1968-yil – Ural togʻlari haqidagi ertaklar (*hujjatli film*) – epizod.

## Adabiyotlar
* Митці України. Енциклопедичний довідник (за редакцією А. В. Кудрицького). — К.: УЕ ім. М. П. Бажана, 1992. — с. 467

## Manbalar
Ivan Grigorov

**Ivan Alekseyevich Grigorov** (1914-yil 25-sentyabr, Talitskiy Chamlik, Tambov guberniyasi – 1982-yil 14-fevral, Bekobod, Toshkent viloyati) – 1-Ukraina fronti 5-gvardiya armiyasi 78-gvardiyachi oʻqchi diviziyasi 158-gvardiychi artilleriyachi Dembitsk polkining qurol-yarogʻ boʻyicha komandiri. Front, qorovul katta serjanti, Sovet Ittifoqi Qahramoni (1945).

## Tarjimai holi
Ivan Alekseyevich Grigorov Talitskiy Chamlik qishlogʻida (hozirgi Rossiyaning Lipetsk viloyati Dobrinskiy tumani) rus dehqoni oilasida tugʻilgan. 6-sinfni tamomlagan. 1930-yillarning boshlarida kollektivlashtirish boshlanishi bilan Oʻzbekistonga koʻchib kelgan, Begovat sovxozlararo fermer xoʻjaligi birlashmasida (Toshkent viloyati) ekspeditor boʻlib ishlagan.

1936—1939-yillarda Qizil armiyada xizmat qilgan. 1941-yilda Ulugʻ Vatan urushi boshlanishi bilan u armiyaga chaqirildi, 1942-yil iyuldan beri frontda, qurol-yarogʻ ekipajiga qoʻmondonlik qildi. 1943-yilda KPSS (b) safiga kirdi. Stalingrad jangida, Belorusiya va Ukrainani ozod qilishda qatnashgan.

Oder daryosining gʻarbiy qirgʻogʻida koʻpriklar kengayishi paytidagi janglarda I. Grigorov qoʻmondonligidagi miltiq piyoda jangovar tuzilmalarida doimo toʻgʻridan-toʻgʻri janglarda qatnashgan. Qurol-yarogʻ ekipaji Brizen qishlogʻi (Bjeg shimoli-gʻarbida) hududidagi janglarda ayniqsa ajralib turgan. 1945-yil 25-yanvarda gvardiya katta serjanti I. A. Grigorovning gvardiyasi dushmanning qarshi hujumini qaytargan, ikkita qurol, ikkita zirhli transport vositasi, uchta zenit moslamasi va dushman oʻq-dorilari boʻlgan toʻrtta aravani yoʻq qilgan. 6-fevral kuni artilleriyachilar fashistlar kolonnasini toʻxtatganlar, unga jangovar tarkibga kirish imkonini bermaganlar va butun diviziya bilan birgalikda uni magʻlub qilishgan.

SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1945-yil 10-apreldagi farmoni bilan gvardiya katta serjanti Ivan Alekseyevich Grigorov fashist bosqinchilariga qarshi kurashda koʻrsatgan jasorati va qahramonligi uchun Sovet Ittifoqi Qahramoni unvoni, Lenin ordeni va „Oltin Yulduz“ medali (№ 9118) bilan taqdirlandi.

Urushdan keyin armiyadan demobilizatsiya qilingan, Bekobodda yashagan va ishlagan, hozirgacha xalq qahramoni sanaladi.

## Olgan mukofotlari
* Sovet Ittifoqi Qahramoni „Oltin yulduz“ medali (№ 9118; 1945);
* Lenin ordeni (1945);
* II darajali Vatan urushi ordeni;
* Qizil Yulduz ordeni;
* III darajali Shuhrat ordeni;
* medallar.

## Xotirasi
Dobrinka shaharchasida (Lipetsk viloyati) Qahramonning byusti oʻrnatilgan.
2005-yilda Lipetsk viloyati Chamlik-Nikolskoye qishlogʻidagi oʻrta maktabga Sovet Ittifoqi Qahramoni I. A. Grigorov nomi berilgan.

## Manbalar
An Sen Nam

**An Sen Nam** (1912-yil 7-iyul, Shimoliy Hamgyong viloyati, Koreya – 1997-yil 8-yanvar) – Oʻzbekiston SSR, Toshkent viloyati, Quyi Chirchiq tumani, Budyonniy kolxozi agronomi. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1949).

## Hayoti
An Sen Nam 1912-yilda Koreyaning Shimoliy Hamgyong viloyatida dehqon oilasida tugʻilgan (sovet hujjatlarida – 1914-yilda Primorsk viloyati Xabarovsk tumani Samir qishlogʻida tugʻilgan). 1928-yildan Xabarovsk viloyatining Samir qishlogʻidagi „Krasniy Vostok“ kolxozida agronom, traktorchi, omborchi boʻlib ishlagan. 1935-yilda oʻrta maktabni tugatgan.

1937-yilda Shimoliy Qozogʻiston viloyatiga surgun qilingan. Petropavlovsk viloyatidagi „Krasniy Vostok“ kolxozida hisobchi, brigadir boʻlib ishlagan (1937—1944). 1940-yilda KPSS(b) safiga qoʻshildi. 1944-yilda Toshkent viloyatiga koʻchib oʻtib, Quyi Chirchiq tumani Budyonniy nomidagi kolxozda brigadir, agronom boʻlib ishlagan (1944—1953).

1948-yilda ilgʻor agrotexnika usullarini qoʻllanishi natijasida Budyonniy kolxozidagi 40 gektar maydondan oʻrtacha 82 sentnerdan sholi yigʻib olindi. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1949-yil 18-maydagi farmoni bilan u Lenin ordeni va "Oʻroq va „Bolgʻa“ oltin medali hamda Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan.

1953-yildan Toshkentdagi kolxoz raislarini tayyorlash boʻyicha oʻrta qishloq xoʻjaligi bilim yurtida oʻqigan, soʻngra Quyi Chirchiq viloyatidagi Budyonniy kolxozida agronom boʻlib ishlagan. 1958-yilda shu kolxozga rais etib tayinlandi. 1960-yildan Quyi Chirchiq tumanidagi Lenin nomidagi kolxoz agronomi, 1962-1990-yillarda Oqqoʻrgʻon tumanidagi „Zarya komunizma“ kolxozida katta agronom boʻlgan.

Xalq xoʻjaligi yutuqlari Butunittifoq koʻrgazmasida bir necha bor qatnashgan.

1970-yillarda xalq deputatlari Toshkent viloyat Kengashiga deputat etib saylangan.

1997-yil iyun oyida vafot etdi. U Quyirchiq tumanidagi „Guliston“ (sobiq „Kommunizm tong“ kolxozi) kolxozi qabristoniga dafn etilgan.

## Mukofotlari
* Sotsialistik Mehnat Qahramoni
* Lenin ordeni
* Oktyabr inqilobi ordeni (1978)
* Mehnat Qizil Bayroq ordeni (1972)

## Adabiyotlar
* Музалевский М. В. Герои Социалистического Труда. Биобиблиографический словарь. — М.: РИЦ «Кавалер», 2008. — Т. 2. — 200 с.
* Шин Д. В., *Советские корейцы Герои Социалистического труда*, Алматы: Service Press, 2019
* З. В., Пан Н. Г. *Герои Социалистического Труда — казахстанцы*, Алма-Ата, 1969—1985, тт. 1-5
* Мен Д. В., Квон Л. А., Ким, *Советские корейцы Казахстана*, Алматы, 1992
* Ким П. Г., *Корейцы Республики Узбекистан*, Ташкент: Узбекистон. 1993
* Кан Г. В., *История корейцев Казахстана*, Алматы: Гылым, 1995
* Ким Г. Н., Мен Д. В., *История и культура корейцев Казахстана*, Алматы: Гылым, 1995
* Ким Б. И., *Корейцы Узбекистана. Кто есть кто*, Ташкент, 1999

## Manbalar
Aleksandr Plexanov

**Aleksandr Mixaylovich Plexanov** (1931-yil 16-oktyabr, SSSR, Omsk viloyati, Kitayli qishlogʻi – 2022-yil 13-yanvar) – sovet va rus kontrrazvedkachisi va tarixchisi. SSSR KGB faxriysi, isteʼfodagi polkovnik. Tarix fanlari doktori, FSB akademiyasining professori. Xavfsizlik idoralari tarixi, davlat chegarasining xavfsizligi va himoyasi hamda kazaklar haqidagi monografiyalar muallifi.

## Hayoti
Aleksandr Mixaylovich Plexanov 1931-yil 16-oktyabrda Omsk viloyatining Kitayli qishlogʻida tugʻilgan.

1950-yilda Ichki Ishlar Vazirligining Toshkentdagi Suvorov harbiy bilim yurtida, S.M.Kirov nomidagi Ichki Ishlar Vazirligining Orjonikidze harbiy bilim yurtida taʼlim olgan va mehnat faoliyatini olib borgan. Shuningdek, Leningrad universitetining tarix fakulteti tamomlagan. 1993-yilda „1921–1925-yillardagi Cheka-OGPU faoliyati“ mavzusida tarix fanlari doktori ilmiy darajasini olish uchun nomzodlik dissertatsiyasini himoya qilgan.

U harbiy maktablarda ofitser-oʻqituvchi, oʻqituvchi, katta oʻqituvchi boʻlib ishlagan. SSSR Davlat xavfsizlik qoʻmitasi Oliy maktabida va Rossiya Federatsiyasi federal chegara xizmati tarixiy tadqiqot markazida dotsent boʻlgan.

Aleksandr Mixaylovich Plexanov Xalqaro axborotlashtirish akademiyasining haqiqiy aʼzosi hisoblanadi.

U Rossiya maxsus xizmatlari tarixini oʻrganish jamiyatining va „Lubyankadagi tarixiy oʻqishlar“ konferensiyasining asoschilaridan biri boʻlgan.

Aleksandr Mixaylovich Plexanov 2022-yil 13-yanvarda vafot etgan.

## Mukofotlari
Aleksandr Mixaylovich Plexanov oʻn beshta hukumat mukofotlariga sazovor boʻlgan va II darajali „Kontrrazvedka xizmati uchun“ koʻkrak nishoni bilan taqdirlangan. U 2012-yilda Andrey Plexanov bilan birgalikda „Badiiy adabiyot va jurnalistika“ nominatsiyasida „Rossiya chegarasida alohida chegara qoʻriqlash korpusi (1893—1919)“ ilmiy-ommabop nashri uchun Rossiya FSB mukofoti bilan taqdirlangan.

## Adabiyotlar
* *Сушко А.* Создаётся впечатление что мы воспитываем молодое поколение не помнящее родства // Омский научный вестник. Серия «Общество. История. Современность». 2018. — № 1. — С. 7—11.

## Manbalar
Kim Gim Son

**Kim Gim Son** (1909 – vafot etgan yili nomaʼlum) – Oʻzbekiston SSR, Toshkent viloyati, Quyi Chirchiq tumani, Budyonniy nomidagi kolxoz rahbari. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1949).

## Hayoti
Kim Gim Son 1909-yilda Koreyada dehqon oilasida tugʻilgan (boshqa maʼlumotlarga koʻra, Primorsk viloyatining Nikolsk-Ussuriysk tumanida). U 1924-yildan Posyet qishlogʻidagi baliqchilik artelida va 1928-yildan Posyet viloyatidagi „Birinchi“ baliqchilik kolxozida ishlagan. Kim Gim Son 1931-yilda Qizil Armiya safiga harbiy xizmatga chaqirilgan. Nikolsk-Ussuriyskdagi 76-chi Kareliya otishma polkida xizmat qilgan.

Kim Gim Son harbiy xizmatni oʻtab, Ussuri viloyati Mixaylovskiy tumani Vozdvijenka qishlogʻidagi 442-yoʻl qurilish uchastkasida ishchi boʻlib ishlagan (1933—1934). 1934-yildan boshlab u Vladivostokdagi dengiz floti boshqarmasida harbiylashtirilgan xavfsizlik xizmatida xizmat qilgan. 1936-yildan Primorskiy mintaqalararo savdo hududida yuk tashuvchi boʻlib ishlagan.

1937-yilda Oʻzbekiston SSRga surgun qilingan. Dastlab u Buxoroda yashab, mahalliy oziq-ovqat doʻkonida sotuvchi boʻlib ishlagan. 1938-yildan Buxoro viloyatidagi „Mexnat“ kolxozida mardikor boʻlib ishlagan. 1940-yildan Romitan tumanida ishlay boshladi. Kim Gim Son 1940-yilda VKP(b) safiga qoʻshildi.

1944-yildan Quyi Chirchiq tumani Budyonniy nomidagi kolxozda sholichilik mudiri boʻlgan. 1948-yilda Kim Geum Sonning boʻlinmasi 5 gektar maydonning har gektaridan oʻrtacha 88,6 sentnerdan sholi oldi. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1949-yil 18-maydagi farmoni bilan u Lenin ordeni va "Oʻroq va „Bolgʻa“ oltin medali hamda Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan. Kim Gim Sonning vafot sanasi aniq emas.

## Adabiyotlar
* Шин Д. В., Советские корейцы Герои Социалистического труда. Алматы: Service Press, 2019 З. В., Пан Н. Г.
* Герои Социалистического Труда — казахстанцы. Алма-Ата, 1969—1985, тт. 1-5
* Советские корейцы Казахстана. Мен Д. В., Квон Л. А., Ким. Алматы, 1992
* Ким П. Г. Корейцы Республики Узбекистан. Ташкент: Узбекистон. 1993
* Кан Г. В. История корейцев Казахстана. Алматы: Гылым, 1995
* Ким Г. Н., Мен Д. В. История и культура корейцев Казахстана. Алматы: Гылым, 1995
* Ким Б. И. Корейцы Узбекистана. Кто есть кто. Ташкент, 1999

## Manbalar

## Havolalar
* Герман Ким, Видео-Энциклопедия корё сарам. Герой Социалистического труда Ким Гым Сон
Nikita Samoxvalov

**Nikita Sergeyevich Samoxvalov** (1896-yil – 1960-yil) – Sovet harbiy qoʻmondoni, general-mayor (1944-yil 17-may).

## Biografiyasi
Nikita Sergeyevich 1896-yil 15-aprelda Melitopol tumani, Mixaylovskiy viloyatining Mixaylovka qishlogʻida (hozirgi Ukrainaning Zaporojye viloyatining) tavallud topgan.

Nikolay 1912-yilda Tavrichesk viloyatidan Ural viloyatiga koʻchib oʻtdi. Muddatli harbiy xizmatga chaqirilgunga qadar Toshkent temir yoʻlining Izembet stansiyasida taʼmirchi boʻlib ishladi. 1915-yil avgustdan 1917-yil sentyabrgacha Rossiya imperatorlik armiyasida xizmat qilgan. Nikolay Orenburg shahridagi 105-zaxira piyoda polkiga oddiy askar sifatida qabul qilindi. Harbiy tayyorgarlikdan soʻng Gʻarbiy frontga joʻnadi va u yerda 118-chi Shuyskiy piyoda polkiga tayinlandi. 1916-yilda oʻquv qoʻmondonligida oʻqigandan soʻng, Samoxvalov polkda kichik va katta unter-ofitser lavozimida xizmat qildi. Samoxvalov Gʻarbiy va Ruminiya frontlarida jang qildi va ikki marta yaralandi. Ikkinchi jarohatidan keyin Yekaterinoslav viloyatining Verxnodniprovsk shahridagi kasalxonaga evakuatsiya qilindi. 1917-yil sentyabr oyida tuzalib ketgach, xizmatdan boʻshatildi va vataniga joʻnadi. U yerda yana Izembet temir yoʻl stantsiyasiga ishga joylashdi.

### Urushdan keyin
Nikita Sergeyevich Samoxvalov 1945-yil iyul oyidan Kadrlar Bosh boshqarmasida ishladi. 1946-yil yanvar oyida Oq dengiz harbiy okrugining 31-oʻqchilar korpusi qoʻmondoni oʻrinbosari etib tayinlandi. 1947-yil noyabr oyidan boshlab birlashgan okrug zobitlarini takomillashtirish kurslari boshligʻi boʻlib ishladi. Samoxvalov 1951-yil maydan 1952-yil maygacha M. V. Frunze nomidagi Harbiy akademiya qoshidagi miltiq diviziyasi komandirlari malakasini oshirish kurslarida qatnashdi. 1953-yilning dekabr oyida Toshkent qishloq xoʻjaligi institutining harbiy kafedra mudiri etib tayinlanadi.

Nikita 1958-yil 14-iyunda zaxiraga oʻtkazildi. 1960-yil 25-mayda Oʻzbekiston SSR Toshkent shahrida vafot etdi.

## Mukofotlari
Samoxvalov Lenin ordeni, toʻrt bora Qizil Bayroq ordeni, 2-darajali Suvorov, 2-darajali Kutuzov, 2-darajali Bogdan Xmelnitskiy ordeni, shuningdek medallar bilan taqdirlangan.

## Eslatmalar
Ilya Kim

**Ilya Kim** (1928-yil 4-mart, Vladivostok okrugi, Olgin tumani Dongou qishlogʻi – 2000-yil 20-iyul, Oʻzbekiston, Quyi Chirchiq tumani) – Oʻzbekiston SSR, Toshkent viloyati, Quyi Chirchiq tumani, Budyonniy nomidagi kolxoz aʼzosi. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1949).

## Hayoti
Ilya Kim 1928-yilda Vladivostok okrugi, Olgin tumani, Dongou qishlogʻida dehqon oilasida tugʻilgan. 1937-yilda ota-onasi bilan birga Oʻzbekiston SSR Toshkent viloyatidagi maxsus posyolkaga surgun qilinadi. U mehnat faoliyatini 13 yoshida boshlagan. 1941-yildan oddiy kolxozchi, Quyi Chirchiq tumani, Budyonniy kolxozida sholichilik boshligʻi boʻlgan. Ilya Kim 1948-yilda yetti yillik kechki maktabni tamomlagan

1948-yilda Ilya Kim brigadasi 5 gektar maydonning har gektaridan oʻrtacha 84,2 sentnerdan sholi oladi. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1949-yil 18-maydagi farmoni bilan u Lenin ordeni va "Oʻroq va „Bolgʻa“ oltin medali hamda Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan.

Ilya Kim Moskvadagi Xalq xoʻjaligi yutuqlari Butunittifoq koʻrgazmasida bir necha bor qatnashgan va sovrindor boʻlgan.

1953-yilda Toshkent qishloq xoʻjaligi texnikumini tamomlagach, Quyi Chirchiq tumani 1-MTS agronomi boʻlib ishladi. 1955-yildan Quyi Chirchiq tumani Budyonniy nomidagi kolxozda dalachi, agronom, brigadir, 1960-yildan Quyi Chirchiq tumani, Lenin nomidagi kolxozda agronom-entomolog boʻlgan. 1962-yildan Quyi Chirchiq tumanidagi „Kommunizm tongi“ kolxozida brigadir boʻlgan.

U 1988-yilda nafaqaga chiqqunga qadar „Kommunizm tongi“ kolxozida ishladi.

2000-yil iyul oyida Quyi Chirchiq tumanida vafot etgan.

## Mukofotlari
* Sotsialistik Mehnat Qahramoni
* Lenin ordeni
* Mehnat Qizil Bayroq ordeni (1972)
* 3-darajali "Mehnat shuhrati" ordeni
* „Vladimir Ilich Lenin tavalludining 100 yilligi munosabati bilan“ medali

## Adabiyotlar
* Шин Д. В., *Советские корейцы Герои Социалистического труда*, Алматы: Service Press, 2019
* З. В., Пан Н. Г. *Герои Социалистического Труда — казахстанцы*, Алма-Ата, 1969—1985, тт. 1-5
* Мен Д. В., Квон Л. А., Ким, *Советские корейцы Казахстана*, Алматы, 1992
* Ким П. Г., *Корейцы Республики Узбекистан*, Ташкент: Узбекистон. 1993
* Кан Г. В., *История корейцев Казахстана*, Алматы: Гылым, 1995
* Ким Г. Н., Мен Д. В., *История и культура корейцев Казахстана*, Алматы: Гылым, 1995
* Ким Б. И., *Корейцы Узбекистана. Кто есть кто*, Ташкент, 1999

## Manbalar
Pyotr Sevastyanov

**Pyotr Andreyevich Sevastyanov** (1887-yil 31-dekabr – 1942-yil 6-may) – sovet harbiy rahbari, Birinchi jahon urushi, fuqarolar urushi (Sharqiy front, Moʻgʻuliston ekspeditsiyasi) va Ulugʻ Vatan urushi qatnashchisi. Tank kuchlari general-mayori (1940).

## Biografiyasi
Pyotr Andreyevich 1887-yil 31-dekabrda Tula viloyati, Krapivenskiy tumani, Doljanskiy viloyatining Dolgoye qishlogʻida tavallud topgan (Kireyevskiy tumani, Tula viloyati).

Pyotr 1903-yil Tula shahar maktabining 4 sinfini, 1908-yil Tula diniy seminariyasining 4 sinfini tugatgan.

Maʼlumoti: 1915-yilda Chuguyev harbiy bilim yurtini, KUVNAS qoshidagi M. V. Frunze nomidagi Harbiy akademiyani tamomlagan.

### Qizil Armiyadagi xizmati
Sevastyanov 1921-yil fevraldan 35-piyoda diviziyasining 312-piyoda polkida va 1922-yil oktyabrdan xuddi shu diviziyaning 104-piyoda polkida komandir boʻlib xizmat qilgan (Irkutsk). 1923-yil iyuldan 35-piyoda diviziyasi komandirining yordamchisi boʻlgan.

1923-yil sentyabrdan 81-piyoda diviziyasi (Kaluga) qoʻmondoni yordamchisi va 1924-yil dekabrdan 84-piyoda diviziyasi (Tula) komandirining yordamchisi boʻlib faoliyat olib borgan.

Pyotr Andreyevich 1925-yil sentyabrdan 1926-yil avgustgacha Oliy qoʻmondonlik kadrlari malakasini oshirish kursi tahsil olgan.

1926-yil avgustdan 84-piyoda diviziyasi (Tula) komandirining yordamchisi boʻlib xizmat qilgan.

Sevastyanov 1933-yil 29-martdan (va 1940-yil aprel) I. V. Stalin nomidagi Harbiy mexanizatsiya va motorizatsiya akademiyasida ABTV taktika kafedrasi oʻqituvchisi boʻlib ishlagan.

Pyotr vafot etganida I. V. Stalin nomidagi Harbiy mexanizatsiya va motorizatsiya akademiyasi taktika kafedrasi mudiri edi. 1942-yil 6-mayda Toshkentda tifdan vafot etgan.

## Mukofotlari
Sevastyanov Qizil Bayroq ordeni hamda 1938-yida „Ishxhi-Dehqon Qizil Armiyaning XX yilligi“ medali bilan taqdirlangan.

## Xotirasi
Pyotrning qabri ustiga qabr toshi oʻrnatilgan.

Jangchi nomi Rossiya Qurolli Kuchlarining Bosh ibodatxonasida abadiylashtirilgan va „Doroga pamyati“ yodgorligida abadiy muhrlangan.

## Manbalar
Mun Yon Sik

**Mun Yon Sik** (1903-yil 23-iyul – 1966-yil 18-sentyabr) – Toshkent viloyati Quyi Chirchiq tumani, Budyonniy kolxozining agronomi, Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1949).

## Hayoti
Mun Yon Sik 1903-yil 23-iyulda Koreyada (boshqa maʼlumotlarga koʻra, Janubiy Ussuri tumani Zanadvorovka qishlogʻida) tugʻilgan. Tugʻilgandan payti uning koʻrish qobiliyati past edi. Zanadvorovkadagi boshlangʻich maktabning ikkinchi sinfini tamomlagan. 1912-yildan u ota-onasining shaxsiy fermasida ishlagan holda qishloq mehnati bilan shugʻullangan. 1930-yilda Posyetskiy tumani Budyonniy nomidagi kolxozga ishga kirdi. 1937-yilda butun kolxoz bilan birga Oʻzbekiston SSR Toshkent viloyatining Quyi Chirchiq tumaniga surgun qilinadi.

Urushdan keyingi yillarda uning kolxozi sholi yetishtirishda yetakchi edi. U sholini uch xil oziqlantirishni oʻz ichiga olgan yangi uslubni ishlab chiqdi: birinchisi (may oyining oxirida) hayvon ahlati va kul aralashmasi bilan 1,5-2 t/ga, ikkinchisi (20-iyun) ammiakli selitra va superfosfat bilan 3,0 ts/ga, uchinchisi esa bir xil dozada iyul oyining oxirida. Ekinlarni qisqa muddatda va yoʻqotishlarsiz yigʻib oldi.

1848-yilda Mun Yon Sik kolxozi 5 gektar maydonda har gektardan oʻrtacha 88,3 sentner guruch yigʻib oldi. SSSR Oliy Soveti Prezidiumining 1949-yil 18-maydagi farmoni bilan Lenin ordeni va „Oʻroq va Bolgʻa“ oltin medali hamda Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoniga sazovor boʻldi.

Kolxozda kanop yetishtirishga harakat qildi. Oʻn gektar yerga kanop ekib, yuqori hosil ham oldi.

Nafaqaga chiqqunga qadar Budyonniy kolxozida (1962-yildan – „Tong kommunizmi“ kolxozi) ishlagan. Kolxozdagi uzoq yillik mehnati evaziga kasaba uyushmasidan nafaqa olgan. 1966-yil sentyabr oyida vafot etdi. Quyi Chirchiq tumani (hozirgi Oqqoʻrgʻon tumani) sobiq Budyonniy nomidagi kolxoz qabristoniga dafn etilgan. .

## Adabiyotlar
* Советская агрономия, Том 8. Гос. изд-во с.-х. лит-ры, 1950
* Шин Д. В., *Советские корейцы Герои Социалистического труда*, Алматы: Service Press, 2019
* З. В., Пан Н. Г. *Герои Социалистического Труда — казахстанцы*, Алма-Ата, 1969—1985, тт. 1-5
* Мен Д. В., Квон Л. А., Ким, *Советские корейцы Казахстана*, Алматы, 1992
* Ким П. Г., *Корейцы Республики Узбекистан*, Ташкент: Узбекистон. 1993
* Кан Г. В., *История корейцев Казахстана*, Алматы: Гылым, 1995
* Ким Г. Н., Мен Д. В., *История и культура корейцев Казахстана*, Алматы: Гылым, 1995
* Ким Б. И., *Корейцы Узбекистана. Кто есть кто*, Ташкент, 1999

## Manbalar
Nikolay Rogdayev

**Nikolay Ignatyevich Rogdayev**, variantlari **Muzil, Muzil-Rogdayev** (1880-yil, Shilkino, Klinskiy tumani, Moskva guberniyasi – 1934-yil, Toshkent) – rus anarxizm harakati yetakchisi.

## Biografiyasi
Nikolay Ignatyevich millati chex. Oliy maʼlumotli boʻlgan. 1890-yillarning oxiridan boshlab inqilobiy harakatda qatnashgan. Dastlab Sotsialistik inqilobiy partiyaga yaqin edi, ammo 1902-yilda chet elga ketdi va anarxistlar safiga qoʻshildi. Chet eldagi birinchi rus anarxizm tashkilotlarining aʼzosi boʻldi. 1905–1907-yillarda Kiyev va Yekaterinoslavda anarxizm-kommunistik guruhlar tashkilotchilaridan biri boʻldi. Rogdayev 1907-yilda Amsterdamda boʻlib oʻtgan Xalqaro anarxistlar kongressida qatnashib, Rossiyadagi anarxistik harakat va kasaba uyushmalari haqida maʼruzalar qildi. 1908-yil iyuldan Jenevada shu nomdagi anarxist-kommunistlar guruhining markaziy organi boʻlgan „Burevestnik“ ijtimoiy-siyosiy gazetasining bosh muharriri boʻlib faoliyat olib bordi. Bu 1900-yillarda Rossiya imperiyasidagi eng mashhur anarxistik nashr boʻlib, adadi 5 ming nusxagacha yetdi. Rogdayev 1910-yillarning boshlarida A. A. Karelinning anarxizm-tasavvufiga qarshi chiqdi. Aynan Rogdayev fitna usullari va tasavvufiy marosimlarning kombinatsiyasini bildiruvchi „karelinshina“ iborasini yaratgan.

Rogdayev 1914-yilda Davlat Dumasining sobiq deputati, politsiya bilan hamkorlik qilgan Zaxar Virovoyning provokatsiyasi qurboni boʻldi. Politsiya xabarchisi V. L. Burtsev anarxistlar orasida provokatsiya haqida maʼlumot oldi. Biroq, zukko taktik harakatlar natijasida Virovoy bir-birlarini xiyonat qilishda gumon qila boshlagan anarxist-kommunistlar guruhini magʻlub etdi. Natijada, shubha Virovoyga emas, balki Rogdayevga tushdi.

Nikolay Ignatyevich 1917-yilda Rossiyaga qaytib kelib, bolsheviklar safiga qoʻshilgan va propaganda bilan shugʻullangan. Turkistonda sovet tashviqotiga rahbarlik qilgan. 1923-yildan Moskvadagi P. A. Kropotkin muzeyida xodim boʻlib ishlagan. Nikolay 1927-yilda Borovoy va boshqa taniqli anarxistlar (ular orasida Aleksandr Atabekyan, Nikolay Lebedev, Vladimir Barmash, German Asqarov va Lidiya Gogeliya) bilan birga Sacco va Vanzettining qatl etilishiga ommaviy norozilik bildirdi.

1929-yil bahor va yoz oylarida Moskvada Borovoy tarafdorlari, jumladan A. Andreyev, V. Barmash, F. Getssi va boshqalar OGPU tomonidan hibsga olindi. Rogdayev 1929-yil may oyida hibsga olindi. Keyinroq Toshkentga surgun qilindi va Surgunda vafot etdi. U miyasiga qon quyilib, koʻchada yiqilgan va vafot etgan,

## Manbalar
Arnold Kalandin

**Arnold Petrovich Kalandin** (1940-yil 23-fevral, Xabarovsk shahri, SSSR) – sovet va rus maxsus xizmatlari arbobi, general-leytenant, GSVGdagi SSSR KGB hukumat aloqa qoʻshinlari boshligʻi (1985–1987), Hukumat aloqalari bosh boshqarmasi boshligʻi va Rossiya Federatsiyasi Prezidenti huzuridagi FAPSI kengashi aʼzosi (1992–1993), Rossiya Federatsiyasi Prezidenti huzuridagi Davlat texnik komissiyasi raisining oʻrinbosari (1993–1998).

## Hayoti
Arnold Petrovich Kalandin 1940-yil 23-fevralda Xabarovsk shahrida tugʻilgan. Uning otasi Ulugʻ Vatan urushi qatnashchisi boʻlgan.

1957-yilda Toshkentdagi Suvorov nomidagi harbiy bilim yurtini tamomlagach, SSSR Vazirlar Kengashi huzuridagi SSSR Davlat xavfsizlik qoʻmitasining hukumat aloqa qoʻshinlarida xizmat qilgan. 1960-yilda Moskva chegara harbiy bilim yurtining aloqa boʻlimini imtiyozli diplom bilan tugatgan. 1968-yilda S.M.Budyonniy nomidagi Harbiy aloqa akademiyasini tamomlagan.

Arnold Kalandin 1979-yilda SSSR Vazirlar Kengashi huzuridagi Davlat xavfsizlik qoʻmitasi hukumati aloqa boshqarmasi boʻlimi boshligʻining oʻrinbosari etib tayinlangan. 1984-yildan shtab boshligʻi va birinchi oʻrinbosari, 1985-yildan GSVGda SSSR KGB hukumat aloqa qoʻshinlari boshligʻi boʻlgan. 1987-yilda SSSR KGB Hukumat aloqalari boʻlimi boshligʻining oʻrinbosari boʻlgan. 1991-yildan boshlab RSFSR Prezidenti huzuridagi hukumat aloqa komissiyasi raisining oʻrinbosari boʻlgan.

Arnold Petrovich Kalandin 1991-yildan Davlat aloqalari bosh boshqarmasi boshlig'i oʻrinbosari, birinchi oʻrinbosari va 1992-yildan Davlat aloqalari bosh boshqarmasi boshligʻi va Rossiya Federatsiyasi Prezidenti huzuridagi FAPSI kengashi aʼzosi boʻlgan. 1993-yildan Rossiya Federatsiyasi Prezidenti huzuridagi Davlat texnik komissiyasi raisining oʻrinbosari, 1998-yildan Rossiya Federatsiyasi Prezidenti huzuridagi Davlat bojxona qoʻmitasi raisining maslahatchisi boʻlib ishlagan.

## Mukofotlari
A*sosiy manbalar:*

### Ordenlari
* Xalqlar doʻstligi ordeni
* Ikki Qizil Yulduz ordeni
* Harbiy xizmatlari uchun ordeni

### Mukofotlari
* „Rossiya xavfsizligini mustahkamlash uchun“ Milliy sanoat mukofoti (2008)
* Kumush xanjar mukofoti (2005)

## Adabiyotlar
* 

## Manbalar

## Havolalar
*
*
Prokofiy Strenakov

**Prokofiy Averyanovich Strenakov** (6-iyun 1917-yil – 12-oktyabr 1961-yil) – 642-toʻpolon artilleriya polki boshqarmasi vzvod komandiri va leytenant. Sovet Ittifoqi Qahramoni.

## Biografiyasi
Prokofiy Averyanovich 1917-yil 6-iyunda Belarus Respublikasining Gomel viloyati, Rogachevskiy tumani Grechuxi qishlogʻida tavallud topgan. Maktabda 7-sinfni tamomlagan. Minskdagi gʻisht zavodida hamda Bobruyskdagi yogʻoch zavodida ishlagan.

Stenakov 1938-yilda Qizil armiyaga chaqirilgan. 1942-yilda kichik leytenantlar kursini tamomlagan. 1942-yil iyuldan boshlab Ulugʻ Vatan urushida frontida xizmat qilgan. 1943-yildan VKP/KPSS aʼzosi boʻlgan.

Leytenant Strenakov 15-oktyabrda eski Lutava qishlogʻi uchun boʻlgan jangda dushmanning kontr hujumini qaytarishda ishtirok etib, piyodalar bilan birga dushman mudofaasiga kirishga muvaffaq boʻlgan. U shaxsiy quroli va granatalar yordamida 10 dan ortiq dushmanni yoʻq qildi. 21-oktyabrda yangi Lutava qishlogʻi uchun boʻlgan jangda piyodalarning jangovar tartibida boʻlib, yaralangan rota komandirini almashtirdi va jangchilarni hujumga olib bordi. Prokofiy jangda bir nechta dushman askarlarini shaxsan yoʻq qilgan. U jangda yaralangan, ammo egallab olingan chegaralar mustahkamlanmaguncha jang maydonini tark etmagan.

SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1943-yil 24-dekabrdagi farmoni bilan „Dneprni kesib oʻtishda koʻrsatgan jasorati va koʻrsatgan qahramonligi uchun“ leytenant Strenakov Prokofiy Averyanovich Sovet Ittifoqi Qahramoni unvoni, Lenin ordeni va „Oltin yulduz“ medali bilan taqdirlangan.

Urushdan keyin armiyada xizmat qilishni davom ettirgan. 1951-yilda Oliy ofitser artilleriya maktabini tamomlagan. 1958-yildan mayor Strenakov zaxiraga chiqqan. Toshkent shahrida yashagan. „Toshkentkabel“ zavodida ishlagan. 1961-yil 12-oktyabrda vafot etgan.

## Mukofotlari
Prokofiy Strenakov SSSR qurolli kuchlari Prezidiumining 1943-yil 29-dekabrdagi farmoni bilan Lenin ordeni, SSSR oliy kengashi Prezidiumining 1943-yil 29-dekabrdagi farmoni bilan „Oltin yulduz“ medali sohibi boʻlgan. Bundan tashqari ikki marta Qizil bayroq ordeni, Aleksandr Nevskiy ordeni hamda ikki marta Qizil Yulduz ordeni bilan taqdirlangan.

## Xotirasi
Gomel viloyati Jlobin tumanidagi Rekta qishlogʻidagi koʻcha, Grechuxi qishlogʻidagi maktab qahramon nomi bilan atalgan.

## Manbalar
An Von Sun

**An Von Sun** (1914-yil, Xandauza, Primorsk viloyati, Rossiya imperiyasi – 1976-yil 28-avgust, Toshkent viloyati) – Toshkent viloyati, Quyi Chirchiq tumani, Budyonniy nomidagi kolxoz agronomi, Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1951).

## Hayoti
An Von Sun 1914-yilda Amur viloyati, Primorsk viloyati, Xandauza koreys qishlogʻida tugʻilgan.

U Suchanskiy tumanidagi ota-onasining fermasida ishlagan. Keyinchalik Primorsk viloyati Budennovskiy tumanidagi „Yangi yoʻl“ kolxozining agronomi (1934—1936), qishloq kengashi kotibi (1936—1937) boʻlgan.

1937-yilda butun qishloq bilan birga Toshkent viloyatining Quyi Chirchiq tumaniga surgun qilindi. Toshkent viloyatining Quyi Chirchiq tumaniga joylashgan koreyslar jamoa xoʻjaligini tuzib unga Budyonniy nomini berdi (1962-yilda birlashgandan soʻng kolxoz „Kommunizm tongi“ nomini olgan).

An Von Sun Quyi Chirchiq tumanidagi „Krasniy Vostok“ kolxozida oddiy kolxozchi, madaniyat xodimi, taʼminot mudiri, ferma mudiri, brigada boshligʻi, brigadir, agronom boʻlib ishlagan (1937—1947). 1940-yilda KPSS (b) safiga qabul qilinadi. 1948-yilda u Uzoq Sharqqa Quyi Amur viloyatidagi Bystrinskiy yogʻoch sanoati korxonasiga koreys ishchilari oldiga ishlash uchun yuborilgan. 1949-yilda Oʻzbekistonga qaytib, „Krasniy Vostok“ kolxozida ishlashda davom etadi. Soʻngra Quyi Chirchiq tumani Budyonniy nomidagi kolxozda mudir boʻlib ishlagan (1950—1952).

1950-yilda An Von Sun brigadasi oʻrtacha 103,2 kg/ga yashil kanop poyasini oldi. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1951-yil 15-oktyabrdagi farmoni bilan Lenin ordeni va "Oʻroq va „Bolgʻa“ oltin medali hamda Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni berilgan.

1952-yilda oʻrta maktabning toʻqqizinchi sinfini tamomlagan. 1952—1953-yillarda Quyi Chirchiq tumani, Ushinskiy nomidagi oʻrta maktabda mehnat faoliyatini yuritgan. Yuqori Chirchiq tumanidagi „Oʻzbekiston“ kolxozida zararkunandalarga qarshi kurash boʻyicha texnik, brigadir (1954—1957), soʻngra „25 yil Oʻzbekiston“ kolxozida yordamchi brigadir (1957—1958), „Oʻzbekiston“ kolxozida uchastka boshligʻi (1958—1976) boʻlgan.

1962—1964-yillarda Qishloq xoʻjaligi bilimlari xalq universitetining 2 yillik oʻquv kursida oʻqigan.

An Von Sun 1976-yilda vafot etgan.

## Mukofotlari
* Sotsialistik Mehnat Qahramoni
* Lenin ordeni
* „Shavkatli mehnat uchun“ medali (1951)

## Manbalar
Mixail Sumgin

**Mixail Ivanovich Sumgin** (taxallusi *Pasinkov,* 12-fevral 1873-yil, Nijniy Novgorod guberniyasi – 8-dekabr 1942-yil, Toshkent) Rossiya muzlikshunos, sovet geokriolog olim, doimiy muzliklarni oʻrganish boʻyicha komissiya (KIVM) tashkilotchilaridan biri, Vladimir Vladimirovich nomidagi muzlikshunoslik instituti V. A. Obrucheva SSSR fanlar akademiyasining direktor oʻrinbosari (1939-yildan).

## Tarjimai holi
Mixail Ivanovich 1873-yil 12(24)-fevral kuni Nijniy Novgorod guberniyasi Lukoyanov viloyati Krapivka qishlogʻida tavallud topgan.

### Taʼlimi
Sumgin uch sinfli cherkov-Maʼbad maktabida oʻqidi. Soʻngra Lukoyanov shahar bilim yurtida tahsil oldi va uni 1887-yilda boʻlajak taniqli olim A. A. Petrovskiy bilan birga tamomladi.

Mixail otasining vafotidan soʻng qishloq xoʻjaligida ishlashga majbur boʻlgani uchun oʻqishni toʻrt yildan keyin davom ettirgan. U qoʻlidan kelgan barcha sohalarda ishlashga majbur boʻlgan. Aravakash, yer egasining oʻgʻliga va rassom Yakobining singlisiga oʻqituvchi, Demchinskiy bosmaxonasida ishchi boʻlib ishlashiga ham toʻgʻri kelgan (Sankt-Peterburg).

### Ilmiy ishlari
1929-yilda Mixail Ivanovichning tashabbusi, akademik V. I. Vernadskiyning koʻmagi va SSSR Fanlar akademiyasi akademigi V. A. Obruchev boshchiligida muzliklarni oʻrganish boʻyicha doimiy komissiya (KIVM) tashkil etilgan. N. I. Tolstixin, A. V. Liverovskiy, P. N. Kapterev, N. A. Tsitovich KIVMning ilmiy faollari boʻlishgan.

1932–1934-yillarda Baykal-Amur magistral yoʻnalishini oʻrganish uchun tadqiqot partiyalarini tashkil etgan.

Sumgin 1930-yillarda Leningrad universiteti va Leningrad konchilik institutida muzlik fanidan maʼruzalar oʻqigan.

1936-yilda dissertatsiya himoya qilmasdan fan doktori ilmiy unvoniga sazovor boʻlgan.

1939-yilda komissiya SSSR Fanlar akademiyasining V. A. Obruchev nomidagi Abadiy muzlik fanlari institutiga aylantirildi va u yerda Mixail direktor oʻrinbosari boʻldi.

Mixail Sumgin 1942-yil 8-dekabrda Toshkentda evakuatsiya paytida toʻsatdan vafot etdi.

## Manbalar
Vasil Yemtsov

**Vasil Yakovich Yemtsov** (1905-yil, Toʻqmoq qishlogʻi, Pishpek tumani, Rossiya imperiyasi – 1964-yil 3-iyul, Toshkent shahri, Oʻzbekiston) – sovet va oʻzbek davlat arbobi, Toshkent-savdo temir yoʻl deposi haydovchisi, Oʻzbekiston SSR Oliy Kengashining Prezidium raisi oʻrinbosari. Oʻzbekiston SSR Oliy Radasi deputati. SSSR Oliy Kengashining 1-4-chaqiriq deputati.

## Hayoti
Vasil Yakovich Yemtsov 1905-yilda Turkiston general-gubernatorligining Toʻqmoq qishlogʻida (hozirgi Qirgʻiziston) yollanma ishchi oilasida tugʻilgan. U ikki sinfli cherkov maktabini tamomlagan. Mehnat faoliyatini 1919-yilda etikdoʻzlik ustaxonasida shogird sifatida boshlagan. Keyinchalik Oʻrta Osiyo temir yoʻllarida ishlagan va ish bilan birgalikda taʼlim olishni davom ettirgan.

1923–1927-yillarda Toshkentdagi Kaganovich (Oktyabr inqilobi nomidagi) zavodida qozonxonachi, montyor boʻlib ishlagan.

1927–1938-yillarda parovoz mashinistining yordamchisi, Oʻrta Osiyo temir yoʻlining Toshkent temir yoʻl deposi lokomotiv mashinisti boʻlgan.

Vasil Yakovich Yemtsov 1938-yilda Sovet Ittifoqi Kommunistik partiyasi aʼzosi boʻlgan.

1938-yilda O‘zbekiston SSR Markaziy Ijroiya Qoʻmitasi raisining oʻrinbosari boʻlgan.

1938–1958-yillarda Oʻzbekiston SSR Oliy Kengashi Prezidiumi raisining oʻrinbosari boʻlgan.

1958-yildan 1964-yil 3-iyulgacha Oʻzbekiston SSR Vazirlar Soveti huzuridagi Ishchilarni koʻchirish va tashkiliy ishga qabul qilish bosh boshqarmasi boshligʻining oʻrinbosari boʻlgan.

Vasil Yakovich Yemtsov 1964-yil 3-iyulda Toshkent shahrida vafot etgan. U 1964-yil 4-iyulda shahar qabristoniga dafn etilgan.

## Mukofotlari
Vasil Yakovich Yemtsov 1936-yil 4-aprelda Lenin ordeni bilan taqdirlangan. Shuningdek, u uchta „Mehnat Qizil Bayroq“ ordeni, „Qizil yulduz“ ordeni, „Hurmat Belgisi“ ordeni va boshqa bir qancha medallar bilan ham taqdirlangan.

## Manbalar
Ten Aleksey

**Aleksey Ten** (1921-yil, 27-yanvar, Yuqori Sidimi qishlogʻi, Nikolsk-Ussuri uyezdi, Primorsk viloyati – 1968-yil, 10-noyabr, Moskva) – Oʻzbekiston SSR, Toshkent viloyati, Quyi Chirchiq tumanidagi Budenniy nomli kolxoz raisi, Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1951).

## Hayoti
Ten Aleksey 1921-yil 27-yanvarda Primorsk viloyati, Nikolsk-Ussuri uyezdi, Yuqori Sidimi qishlogʻida dehqon oilasida tugʻilgan. 1937-yilda Oʻzbekiston SSR Toshkent viloyatidagi maxsus posyolkaga surgun qilingan. 1937-yildan Quyi Chirchiq tumani Budyonniy nomidagi kolxozda boshoqchilar brigadasiga rahbarlik qilgan. 1947-yilda u Sovet Ittifoqi Kommunistik partiyasi aʼzoligiga qabul qilindi.

1950-yilda Aleksey Ten boshchiligidagi brigada 8 gektar maydonning har gektaridan oʻrtacha 111,7 sentnerdan yashil kanop poyasi yigʻib oldi. Aleksey Ten SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1951-yil 15-oktyabrdagi farmoni bilan Lenin ordeni va "Oʻroq va „Bolgʻa“ oltin medali hamda Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni berilgan.

U 1958-yilda Xalqaro munosabatlar institutini tamomlagan. „KXDR va SSSR oʻrtasidagi iqtisodiy va madaniy aloqalarni rivojlantirish va mustahkamlash“ (1953—1956) mavzusida diplom ishi himoya qilgan. U SSSR Tashqi ishlar vazirligida Shimoliy Koreya delegatsiyalari bilan rasmiy uchrashuvlarda tarjimon boʻlib ishlagan.

1960-yilda minora kranlari boʻyicha mashinistlik kurslarini tamomlagan, soʻngra Glavmosstroyning 15-sonli mexanizatsiyalash boshqarmasining 5-sonli „Mosstroymexanizatsiya“ trestida minora krani mashinisti boʻlib ishlagan (1961—1968).

Aleksey Ten 1968-yil noyabrda Moskvada vafot etdi. Toshkent viloyati Oqqoʻrgʻon tumanidagi sobiq „Tong kommunizm“ kolxozi qabristoniga dafn etilgan.

## Mukofotlari
* Sotsialistik Mehnat Qahramoni.
* Lenin ordeni.
* „1941—1945-yillardagi Ulugʻ Vatan urushidagi jasoratli mehnati uchun“ medali.

## Adabiyotlar
* Шин Д. В., *Советские корейцы Герои Социалистического труда*, Алматы: Service Press, 2019
* З. В., Пан Н. Г. *Герои Социалистического Труда — казахстанцы*, Алма-Ата, 1969—1985, тт. 1-5
* Мен Д. В., Квон Л. А., Ким, *Советские корейцы Казахстана*, Алматы, 1992
* Ким П. Г., *Корейцы Республики Узбекистан*, Ташкент: Узбекистон. 1993
* Кан Г. В., *История корейцев Казахстана*, Алматы: Гылым, 1995
* Ким Г. Н., Мен Д. В., *История и культура корейцев Казахстана*, Алматы: Гылым, 1995
* Ким Б. И., *Корейцы Узбекистана. Кто есть кто*, Ташкент, 1999

## Manbalar
Pavel Xvan

**Pavel Aleksandrovich Xvan** (1915-yil 30-iyun, Amazar, Transbaykal mintaqasi, Nerchinskiy tumani – 1982-yil 17-sentyabr) – Oʻzbekiston SSR, Toshkent viloyati, Quyi Chirchiq tumani, Budyonniy nomidagi kolxoz aʼzosi, Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1951).

## Hayoti
Pavel Xvan 1931-yilda toʻliq boʻlmagan oʻrta maʼlumot olgan. U oʻrta maktabning oltinchi sinfini tugatgan. 1932-yildan Amazar stansiyasida Amur temir yoʻl deposi haydovchisining yordamchisi boʻldi. 1935-yilda haydovchilik kurslarini tugatgandan soʻng, u Amur viloyatining Svobodniy shahridagi Amur temir yoʻl deposida haydovchi boʻlib ishladi.

1937-yilda Oʻzbekiston SSR Toshkent viloyatidagi maxsus posyolkaga surgun qilingan. 1938-yildan Quyi Chirchiq tumanidagi „Qizil Vostok“ kolxozining haydovchisi boʻlgan. 1943-yilda Sovet Ittifoqi Kommunistik partiyasi aʼzoligiga qabul qilindi. Keyinchalik 1950-yildan Quyi Chirchiq tumanidagi Budyonniy kolxozida ombor mudiri, dala ekinlari mudiri, haydovchi boʻlib ishladi. 1950-yilda Pavel Xvan boʻlinmasi 8 gektar maydonning har gektaridan oʻrtacha 81,8 sentnerdan yashil kanop poyasi oldi. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1951-yil 15-oktyabrdagi farmoni bilan „1950-yilda sugʻoriladigan yerlarda yashil kanop poyasidan yuqori hosil olganligi, kolxozlar qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini yetkazib berish va kontraktatsiya qilish, qishloq xoʻjaligi mahsulotlari uchun natura shaklida toʻlovni amalga oshirganligi, shuningdek, MTSning ishi va 1951-yil bahorgi ekish uchun barcha ekinlarni urugʻlik bilan taʼminlashdagi xizmati uchun“ Lenin ordeni, „Oʻroq va Bolgʻa“ oltin medali hamda Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan.

U 1954-yildan Quyi Chirchiq tumani, Dimitrov nomidagi kolxoz haydovchisi va dispetcheri boʻlgan.

1973-yilda nafaqaga chiqqan. Kasaba uyushmasidan nafaqa tayinlangan. U sobiq Dimitrov nomidagi kolxoz qabristoniga dafn etilgan.

## Mukofotlari
* Sotsialistik Mehnat Qahramoni
* Lenin ordeni
* „1941—1945-yillardagi Ulugʻ Vatan urushidagi jasoratli mehnati uchun“ medali

## Adabiyotlar
* Шин Д. В., *Советские корейцы Герои Социалистического труда*, Алматы: Service Press, 2019
* З. В., Пан Н. Г. *Герои Социалистического Труда — казахстанцы*, Алма-Ата, 1969—1985, тт. 1-5
* Мен Д. В., Квон Л. А., Ким, *Советские корейцы Казахстана*, Алматы, 1992
* Ким П. Г., *Корейцы Республики Узбекистан*, Ташкент: Узбекистон. 1993
* Кан Г. В., *История корейцев Казахстана*, Алматы: Гылым, 1995
* Ким Г. Н., Мен Д. В., *История и культура корейцев Казахстана*, Алматы: Гылым, 1995
* Ким Б. И., *Корейцы Узбекистана. Кто есть кто*, Ташкент, 1999

## Manbalar
Onet.pl

**Onet.pl** – eng yirik polyak tilidagi veb-portal va onlayn yangiliklar platformasidir. Digital News Report maʼlumotlariga koʻra, bu mamlakatdagi eng yirik onlayn yangiliklar manbai boʻlib, har hafta Internet foydalanuvchilarining 42 foizini qamrab oladi. Shuningdek, u Polshadagi eng koʻp iqtibos keltiriladigan axborot vositalaridan biridir.

## Manbalar

## Havolalar

*
LiveJournal

**LiveJournal** (), **LiveJOURNAL** sifatida stilize qilingan – Foydalanuvchilar blog, jurnal yoki kundalik yuritishi mumkin boʻlgan Rossiyaga tegishli ijtimoiy tarmoq xizmati. Amerikalik dasturchi Bred Fitspatrik 1999-yil 15-aprelda oʻrta maktabdagi doʻstlarini oʻz faoliyatidan xabardor qilish maqsadida LiveJournal jurnalini ochgan. 2005-yil yanvar oyida Amerikaning Six Apart bloglash dasturiy taʼminot kompaniyasi LiveJournal-ni boshqaradigan Danga Interactive kompaniyasini Fitspatrickdan sotib oldi.

## Manbalar

## Havolalar

* 
* LiveJournal Inc. Corporate site
Amirbek Saidov

**Amir Saidov** (; 1-fevral 2006-yil, Toshkent) – oʻzbek futbolchisi, Sebiya Superligasining „FK Jedinstvo Ub“ klubi va Oʻzbekiston U-20 terma jamoasi hujumchisi.

## Futbolchilik faoliyati
Amirbek Toshkentning „Bunyodkor“ klubi akademiyasi tarbiyalanuvchisi va klubning U-18 yoshlar jamoasi aʼzosi hisoblanadi.

2024-yil 2-iyulda Serbiya Superligasi ishtirokchisi „FK Jedinstvo Ub“ jamoasi bilan shartnoma imzolagan.

### Terma jamoadagi faoliyati
Saidov Oʻzbekiston U-16 terma jamoasi bilan CAFA U-16 chempionati 2022 turnirida ishtirok etgan. Musoboqada Oʻzbekiston U-16 terma jamoasi gollar farqiga koʻra ikkinchi oʻrinni olgan va Amirbek 7 gol bilan musoboqa toʻpurari boʻlgan.

Amirbek Oʻzbekiston U-17 terma jamoasi safida ilk bor 2023-yil Rossiya U-17 terma jamoasiga qarshi oʻyinda debyit qilgan. 2023-yilgi AFC U-17 Osiyo Kubogida 5 ta oʻyinda ishtirok etdi va Yaponiya U-17 terma jamoasiga qarshi oʻyinda ilk debyut golini kiritgan. Oʻzbekiston U-17 terma jamoasi yarim finalga qadar yetib bordi va FIFA U-17 Jahon chempionati 2023 ga yoʻllanma oldi. Indoneziyada oʻtayotgan jahon chempionatida Amirbek 3 ta oʻyinda ishtirok etib, Kanada U-17 terma jamaosiga 2 ta va Ispaniya U-17 terma jamoasiga 1 ta gol urib, 3 ta gol bilan eng yaxshi toʻpurarlar safida bormoqda.

## Yutuqlar
### Klub
;Buxoro
* Oʻzbekiston Kubogida ikkinchi oʻrin: 2025

## Manbalar

## Havolalar
* Amir Saidov Transfermarkt saytida
* Amir Saidov  OʻzPFL saytida
* Amir Saidov Soccerway saytida
ITF Ayollar musobaqasi Fargʻona 2011 – juftlik

ITF Ayollar musobaqasi Fargʻona 2011 tennis turnirining juftlik bahslari yarkunida Nigina Abduraimova va Albina Xabibulina finalda Yelizaveta Anna Nemchinov va Anastasiya Prenkoni 6:3, 6:3 hisobida mag‘lub etishdi.

## Savatlarga ajratilgan

# Ayu-Fani Damayanti /  Lavinia Tananta *(primo turno)*
# **[[Nigina Abduraimova]] /  <nowiki/>[[Albina Xabibulina]] (Chempion)**

# Alexandra Riley /  Jessy Rompies *(chorak final)*
# Alexandra Artamonova /  Sabina Sharipova *(Yarim final)*

## Turnir jadvali

## Havolalar

* ITF Ayollar musobaqasi Fargʻona 2011 – juftlik
ITF Ayollar musobaqasi Fargʻona 2011

**ITF Ayollar musobaqasi Fargʻona 2011** tennis turniri ITF Ayollar turniriga oid ITF ayollar musobaqasi 2011 turkumiga kiruvchi tennis musoboqasi edi. Musobaqa Oʻzbekistonning Fargʻona shahrida 2011-yilning 25-31-iyul kunlari qattiq kortlarda oʻtkazildi. Musoboqa sovrin jamgʻarmasi 25 000 $ AQSh dollarini tashkil qilgan.

## Gʻoliblar

### Yakkalik

 **[[Ayu-Fani Damayanti]]** 6–3, 6–4  Hsieh Su-wei

### Juftlik baxslari

 **[[Nigina Abduraimova]] /  [[Albina Xabibulina|Albina Khabibulina]]** 6–3, 6–3  Elizaveta Nemchinov /  Anastasiýa Prenko

## Havolalar

* ITF Ayollar musobaqasi Fargʻona
ITF Ayollar musobaqasi Fargʻona

**ITF Ayollar musobaqasi Fargʻona turniri** qattiq kortlarda oʻtkaziladigan professional tennis turniridir. U ITF ayollar turnirining bir qismidir. Oʻzbekistonning Fargʻona shahrida har yili oʻtkaziladi.

## Gʻoliblar

### Yakkalik

### Juftlik turniri

## Havolalar

* http://www.itftennis.com/home.aspx
ITF Ayollar musobaqasi Fargʻona 2012

**ITF Ayollar musobaqasi Fargʻona 2012** tennis turniri ITF ayollar turniri 2012 doirasidagi ITF Ayollar musoboqasi turkumiga kiruvchi tennis turniri edi. Musobaqa Oʻzbekistonning Fargʻona shahrida 2012-yilning 14-20-may kunlari qattiq kortlarda oʻtkazildi va sovrin jamgʻarmasi 25 000 $ AQSH dollarini tashkil qildi.

## Gʻoliblar

### Yakkalik baxslari

 **[[Donna Vekic|Donna Vekić]]** 6–2, 6–2  Nadežda Kičenok

### Juftlik baxslari

 **[[Lyudmyla Kichenok|Ljudmyla Kičenok]]** /  **[[Nadežda Kičenok]] 6–4, 6–1**  Albina Khabibulina /  Anastasіja Vasyl’jeva

## Havolalar

* ITF Ayollar musobaqasi Fargʻona 2012