Sent-Kitts va Nevis

**Sent Kitts va Nevis**, Sent Kits va Nevis Federatsiyasi (Inglizcha: *Federation of Saint Kitts and Nevis*) - Sent Kristofer va *Nevis Federatsiyasi* (Inglizcha: *Federation of Saint Kristopher and Nevis*) – Karib dengizining sharqiy qismidagi. Kichik Antil orollari arxipelagida joylashgan davlat. Maydoni 261&nbsp;km². Aholisi 38,7 ming kishi (2002). Poytaxti – Baster shahri (Sent Kitts orolida). Maʼmuriy boʻlinishi 2 *birlikdan* iborat.

## Davlat tuzumi
Sent Kitts va Nevis – konstitutsiyali monarxiya. Buyuk Britaniya boshchiligidagi *Hamdoʻstlik tarkibiga* kiradi. Amaldagi konstitutsiyasi 1983-yil 19 sentyabrda kuchga kirgan. Davlat boshligʻi – Buyuk Britaniya Qiroli (Charlz III nomidan ish yurituvchi general-gubernator). Qonun chiqaruvchi hokimiyat organi – bir palatali parlament (Milliy majlis). Ijroiya hokimiyatni bosh vazir boshchiligidagi hukumat amalga oshiradi.

## Tabiati
Orollar vulkan otilishidan hosil boʻlgan. Eng yirik orol Sent-Kristofer (koʻpincha, *Sent Kits* deb yuritiladi). Nevis oroli undan 3&nbsp;km janubida joylashgan. Ikkala orol goʻzal hosildor vodiylardan iborat boʻlib, oʻrtasida togʻ choʻqqilari bor (eng baland joyi – *Mizeri togʻi*, 1156 m). Iqlimi tropik, issiq iqlim. Oʻrtacha oylik temperatura 18—24°. Yillik yogʻin 700–1200&nbsp;mm. Togʻlarning quyi yon bagʻirlariga shakarqamish va gʻoʻza ekiladi, balandroqda *togʻ tropik oʻrmonlar* oʻsadi. Hayvonot dunyosi rangbarang qush va turli baliqlardan iborat.

## Aholi
Aholisining deyarli hammasi afrikalik qullarning avlodi boʻlgan sentkitslar (negrlar va mulatlar)dir. Aholining aksariyati sohilda yashaydi. Dindorlari – protestantlar va katoliklar. Rasmiy til – ingliz tili.

## Tarixi
Orollarga 1493-yil X. Kolumb kelgan. 17-asr boshlaridan Buyuk Britaniya bilan Fransiya urtasida talash boʻlgan. Bu yerda fransuz va ingliz manzilgohlari barpo etilgan. Inglizlar 1628-yil Nevis, 1783-yil esa Sent Kits orolni mustamlakaga aylantirdi. Mustamlakachilar orollarning tub aholisi— aravaklarni shafqatsiz ekspluatatsiya qilib, qirib yubordi va shakarqamish plantatsiyalarida ishlatish uchun afrikalik qullarni keltirdi. 1882-yil SentKits, Nevis va Angilya (Anguilla) orollari federatsiyasi tuzildi, u 1958— 62 yillarda Vest-Indiya federatsiyasiga kirdi. 1967-yil fevraldan u „Buyuk Britaniya bilan uyushtan davlat“ maqomini oldi (may oyida Angilya federatsiyadan chiqdi). 1983-yil sentyabrdan Sent Kitts va Nevis mustaqil davlat. 1983-yildan BMT aʼzosi. Milliy bayrami – 19 sentyabr – Mustaqillik kuni (1983).

## Siyosiy partiyalari va kasaba uyushmalari
*Xalq faoliyati partiyasi*, Sent-Kristofer orolida 1965-yil tuzilgan; *Sertashvish fuqarolar harakati*, *Nyovis oroldagi toʻrt partiya uyushmasi*; *Leyboristlar partiyasi*, 1932-yil asos solingan; *Nevis islohotchilar partiyasi*, 1970-yil tashkil etilgan. *Sent-Kits—Nevis kasaba va ishchi ittifoqi*, 1940-yil tuzilgan.

## Xoʻjaligi
Iqtisodiyotning asosi qishloq xoʻjaligi va xorijiy sayyohlarga xizmat koʻrsatishdan iborat. Yalpi ichki mahsulotda qishloq xoʻjaligi ulushi 5,5%, sanoat ulushi 22,5%, savdo, xizmat koʻrsatish sohasi va sayyolik ulushi 72%ni tashkil etadi. 8 ming ga yerda dehqonchilik qilinadi, uning 1/3 qismiga Sent-Kitsda shakarqamish ekiladi, qolgan qismi *tropik mevazor* (mango, avokado, papayya va boshqalar) bilan band. Nevisda paxta, kokos palmasi, ananas yetishtiriladi. Aholi qadimdan baliq ovlash bilan shugʻullanadi. Qishloq xoʻjaligi mamlakatning oziq-ovqatga boʻlgan ehtiyojini 50% qondiradi. Sanoati qandshakar, chigit va kokos yogʻi, gazlama, poyabzal, doridarmon ishlab chiqaruvchi hamda elektr apparatlari yigʻuvchi kichik korxonalardan iborat. Yiliga 86 mln. kVtsoat elektr energiya hosil qilinadi. Avtomobil yoʻllari uzunligi 310&nbsp;km, tor izli temir yoʻl uzunligi —36&nbsp;km. Asosiy dengiz porti va aeroporti – Baster. Chetga xom shakar, paxta, chigit hamda kokos yogʻi va boshqa chiqaradi, chetdan oziq-ovqat, mashina va uskuna, kimyoviy maqsulot, neft mahsulotlari oladi, AQSH, Buyuk Britaniya, Niderlandiya, Antigua va Barbuda bilan savdo qiladi. Pul birligi – sharqiy karib dollari.

## Matbuoti, radioeshittirishi va telekoʻrsatuvi
Gazetalari: „Demokrat“ (haftanoma, 1948-yildan), „Leybor spouksmen“ („Ishchi notiq“, haftada 2 marta chiqadigan gazeta, 1957-yildan). Radio va televideniye hukumat xizmati mavjud, radioeshittirishlar 1961-yildan, telekoʻrsatuvlar 1972-yildan olib boriladi.

## Manbalar