Joko Widodo

**Joko Widodo**, qisqacha **Jokowi** – indoneziyalik siyosatchi va tadbirkor, Indoneziyaning yettinchi va hozirgi prezidenti. Indoneziya Demokratik kurash partiyasi (PDI-P) aʼzosi, mamlakatning siyosiy yoki harbiy elitasidan chiqmagan birinchi prezidenti. 2012—2014-yillarda Jakarta gubernatori, 2005—2012-yillarda esa Surakarta meri lavozimlarida ishlagan.

2014-yil iyul oyida saylangan siyosiy yoki harbiy kelib chiqishi boʻlmagan Indoneziyaning ilk prezidenti boʻldi. 2005-yildan 2012-yilgacha Surakarta meri va 2012-yildan 2014-yilgacha Jakarta gubernatori boʻlgan. Siyosiy karyerasidan oldin u sanoatchi va tadbirkor boʻlgan.

2009-yilda Surakarta shahar meri lavozimidagi faoliyati tufayli mamlakatda shuhrat qozongan. Indoneziya Demokratik kurash partiyasi (PDI-P) aʼzosi boʻlib, 2012-yil Jakarta gubernatorligi saylovida partiyaning nomzodi sifatida koʻrsatilgan va Basuki Tjahaja Purnama (koʻpincha Ahok nomi bilan tanilgan) bilan birga nomzod boʻlgan. Amaldagi raisni magʻlub etib, 2012-yil oktyabr oyida lavozimga kirishdi.

2014-yilgi prezidentlik saylovlariga umumxalq ovozlarning koʻpchiligini qoʻlga kiritib, 22-iyul kuni prezident etib saylandi. Prezident sifatida Widodo birinchi navbatda infratuzilmaga eʼtibor qaratdi, Indoneziya arxipelagidagi orollararo qatnovni yaxshilash uchun uzoq vaqtdan beri kechiktirilgan dasturlarni joriy qildi. Tashqi siyosatda uning maʼmuriyati Indoneziya suverenitetini himoya qilish, noqonuniy baliq ovlash kemalarini choʻktirish va giyohvand moddalar savdosi uchun oʻlim jazosini belgilash va rejalashtirishni taʼkidladi. Xorijiy kuchlarning, jumladan Avstraliya va Fransiyaning kuchli vakolatxonalari va diplomatik noroziliklariga qaramagan. 2019-yilda ikkinchi besh yillik muddatga qayta saylandi va yana Prabovo Subiantoni magʻlub etdi.

## Biografiyasi
Jokowi Mulyono 1961-yil 21-iyunda Surakarta shahrida tugʻilgan va kelib chiqishi yavalik. Toʻrt aka-ukaning eng kattasi va Vidjiatno Notomixardjo va Sudjiatmining yagona oʻgʻli. Uning uchta singlisi bor: Iit Sriantini, Idayati va Titik Relavati. Otasi Qoranganyordan, bobosi va buvisi esa Boyolalidagi qishloqdan. 12 yoshida otasining mebel ustaxonasida ishlay boshladi. Jokowi oilasi ijaraga olingan uyda yashagan (ulardan biri hukumat mulkini qoralagan deb eʼlon qilgan), bu unga juda taʼsir qilgan. Keyinchalik shu shahar rahbari boʻlgan yillarida Surakartada kam taʼminlanganlar uchun uy-joylar qurdirgan.

Jokowining taʼlimi oddiy davlat maktabi boʻlgan 111-maktabida boshlangan. Oʻqishni Surakarta 1-sonli davlat oʻrta maktabida davom ettirdi. Keyinroq Surakarta 1-sonli davlat oʻrta maktabiga kirish imtihonida yetarli ball toʻplay olmay, shu shahardagi 6-sonli davlat oʻrta maktabiga oʻqishga kirdi.

Universitetni tugatgandan soʻng, Jokowi Sumatradagi Ache tumanida joylashgan „PT Kertas Kraft Aceh“ davlat firmasida ish boshladi. Hozirgi Bener Meriya Regency shahrida 1986-1988-yillarda Sumatra qaragʻay plantatsiyasining oʻrmon xoʻjaligi va xom ashyo boʻlimi boshligʻi boʻlib ishlagan. Biroq, Jokowi tez orada firmaga qiziqishni yoʻqotdi va uyga qaytdi. U oʻzining birinchi ishi boʻlgan „Rakabu“ kompaniyasini yaratishdan oldin bir yil davomida bobosining mebel fabrikasida ishladi. Dastlabki kapitalini otasidan 15 million rupiy sarmoya va bank kreditidan olgan. Asosan mebellarga eʼtibor qaratgan kompaniya deyarli bankrot boʻlayotgan paytda Perusahaan Gas Negara bankidan 500 million rupiy kredit olgani tufayli omon qoldi. 1991-yilga kelib kompaniya oʻz mahsulotlarini eksport qila boshladi va ular xalqaro bozorlarda muvaffaqiyat qozondi. Firma birinchi boʻlib Fransiyada Yevropa bozorida oʻz oʻrnini egallagandi.

2002-yilga kelib Jokowi Surakarta mebel ishlab chiqaruvchilar uyushmasining raisi boʻldi. Surakartada oʻz mebellarini targʻib qilar ekan, baʼzi Yevropa shaharlarining chiroyli koʻrinishini koʻrib, siyosatchi boʻlishga va islohotlarni targʻib qilishga qaror qildi. Mer boʻlgandan soʻng, siyosatchi va sobiq general-leytenant Luxut Binsar Pandjaitan bilan, ikkisi „PT Rakabu Sejahtera“ nomli qoʻshma korxona tuzdi.

2004-yilda PDI-Pga qoʻshilganidan soʻng, Jokowi 2005-yilda PDI-P va Milliy uygʻonish partiyasi koʻmagida shahar merligiga nomzod boʻldi. Kampaniya davomida koʻpchilik uning mulki va mebel biznesi bilan shugʻullangani haqida savollar berdi. Bir maqolada uning yetakchilik uslubi muvaffaqiyatli boʻlgani, chunki odamlar bilan interaktiv aloqa oʻrnatgan va bu orqali odamlarning unga boʻlgan kuchli ishonchi paydo boʻlgani aytilgandi. Katta farq bilan shahar meri etib saylandi. Surakartadagi oʻzgarishlar uchun asos sifatida Yevropa shaharlarini rivojlanish asoslarini qabul qildi.

Uning mer sifatidagi muhim siyosati qatoriga yangi anʼanaviy bozorlar qurish va mavjud bozorlarni taʼmirlash, Surakartaning asosiy koʻchasi boʻylab 3 metr kenglikdagi piyodalar yoʻlagiga ega 7 km shahar piyoda yoʻlagini qurish, Balekambang va Sriwedari bogʻlarini jonlantirish, daraxtlarni kesish boʻyicha qatʼiy taqiqlarni qoʻllash kirgan.

Uning siyosati oʻsha paytdagi viloyat gubernatori Bibit Valuyo bilan ziddiyatga olib keldi, u bir safar Jokovini Surakartadagi provinsiya qurilishi loyihasiga qarshi chiqqani uchun „ahmoq“ deb atagan.

## Manbalar