open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Platforma xizmat vositasi sifatida

**Platforma xizmat vositasi sifatida** (PaaS, „xizmat sifatida platforma“) — bu bulutli hisoblashni taʼminlash modeli boʻlib, unda isteʼmolchi quyidagi axborot texnologiyalari platformalaridan foydalanish imkoniyatiga ega boʻlad: operatsion tizimlardan, maʼlumotlar bazasini boshqarish tizimlaridan, bogʻlovchi taʼminot dasturlaridan, provayder tomonidan joylashtirilgan ishlab chiqish va sinov vositalaridan. Ushbu modelda kompyuter tarmoqlari, serverlar, saqlash tizimlarini oʻz ichiga olgan butun axborot texnologiyalari infratuzilmasi toʻliq provayder tomonidan boshqariladi. Provayder shuningdek, isteʼmolchilar uchun mavjud platformalar turlari toʻplamini, boshqariladigan platforma parametrlari toʻplamini belgilaydi. Isteʼmolchiga esa platformalardan foydalanish, ularning virtual nusxalarini yaratish, ularda amaliy dasturlarni oʻrnatish, ishlab chiqish, sinab koʻrish, isteʼmol qilinadigan hisoblash resurslari hajmini dinamik ravishda oʻzgartirish imkoniyati berilgan
. в числе 10 крупнейших провайдеров указываются Amazon.com, Heroku, Microsoft, IBM, Red Hat

Bulutli platforma provayderi isteʼmolchidan isteʼmol darajasiga qarab xizmat haqqi olishi mumkin. Bunda isteʼmolchi ilovalardan foydalanayotgan vaqtga, qayta ishlangan maʼlumotlar miqdori va ular orqali amalga oshirilgan tranzaksiyalar soniga, tarmoq trafigiga qarab toʻlovni miqdorini hisoblash mumkin boʻladi. Bulutli platforma provayderlari virtualizatsiya va keng koʻlamda tejash orqali iqtisodiy foydaga erishadilar. Yaʼni, bir vaqtning oʻzida koʻplab isteʼmolchilardan faqat bir qismi hisoblash resurslaridan faol foydalanadi. Isteʼmolchilar — infratuzilma va platformalarga kapital qoʻyilmalarni rad etish tufayli maksimal quvvat uchun va butun majmuaga xizmat koʻrastuvchi harajatlarni tejashga imkon yaratiladi.

2012-yilda OASIS ga CAMP () bulutli platformalarni boshqarish uchun amaliy dasturiy interfeys standarti taklif etildi. . U bulutli platformaning dasturiy boshqaruv buyruqlari (ishga tushirish, toʻxtatib turish, resurslaeni belgilash soʻrovi kabi) uchun birlashtirilgan formatlarni belgilaydi.

2020-yilda global ommaviy PaaS bozori taxminan 47,6 milliard dollarga baholangan , Uning eng yirik provayderlari qatoriga Amazon.com, Salesforce.com, Microsoft (Windows Azure), IBM, Oracle, Google (App Engine) , rus bulutli xizmat provayderlariga esa MTS (#CloudMTS), SberCloud, Yandex, Mail.ru  larni kiritishimiz mumkin.

## Manbalar
Katta baraban

**Katta baraban** (, , ), baʼzan **bas-bochka, turk barabani, kik** (inglizchadan *iz qogʻozi;* *kick drum)* **deb ham ataladi** — past registrdagi zarbli cholgʻu asbobi, nomaʼlum ovoz balandlikdagi membranofon.

## Chalishning tuzilishi va texnikasi
Katta baraban har ikki tomoni (baʼzan faqat bir tomoni) teri bilan qoplangan keng metall yoki yogʻoch silindrdir. Ovoz zich material bilan oʻralgan massiv boshli toʻqmoqni urish orqali chiqariladi. Murakkab ritmik figuralarni yoki tremolo ijro etish zarur boʻlsa, litavr tayoqchalari, kichik baraban va boshqa zarbli asboblar ham qoʻllanadi.

Baraban chalishning asosiy texnikasi oddiy ritmik figuralar va ulkan dinamik diapazondagi yakka zarbalar — zoʻrgʻa eshitiladigan pianissimodan tortib to toʻp otishlariga oʻxshash fortissimogacha.

Katta baraban 18-asrning ikkinchi yarmida simfonik orkestrning tarkibiga kirgan asosiy zarbli cholgʻu asboblaridan biri boʻlib, (Glyuk birinchilardan boʻlib oʻz operalaridan birida foydalangan), u shuningdek, puflama sozlar orkestrida ham ishlatilgan, bu yerda unga tarelkalardan biri biriktirilgan. Ijrochi bir qoʻli bilan barabanni toʻqmoq bilan uradi, ikkinchi qoʻli bilan esa biriktirilgan uriluvchi tarelkani ushlaydi. Odatda puflama sozli orkestrda katta barabanga kuchli zarbalarini uradigan oʻziga xos „metronom“ roli beriladi.

Simfonik orkestr partiturasida katta baraban ijro qismi „ipda“ (faqat ritm koʻrsatilgan chiziqda) tarelka qismining ostida, tam-tam qismining tepasida yoziladi.

Barabanning tomoshabinga qaragan katta sirt maydoni koʻpincha musiqa guruhining (orkestr) nomi yoki logotipini qoʻllash uchun ishlatiladi.

## Bas-baraban
Jazz va boshqa zamonaviy akademik boʻlmagan musiqiy ijrolar bas-baraban deb ataladigan, katta barabanning kichikroq va past ovozli versiyasidan foydalanadi. Bas- baraban (odatda bitta, lekin ikkita ham) zarb toʻplamining bir qismidir, u toʻqmoqqa ulangan maxsus pedal bilan uriladi. Zamonaviy ogʻir rok ijro uslublarida bas-barabanni urish uchun kardan (kardan bilan toʻqmoqqa ulangan ikkita pedal) ishlatilishi mumkin, bu bitta pedalga qaraganda tez-tez bas-barabanini urish imkonini beradi.|
Bass drum.jpg|Бас-барабан
Stopa zdemontowana z bębna basowego.jpg|Педаль для бас-барабана
Yamahabassdrumpedal.jpg|Бас-барабан с педалью
|

## Bibliografiya

* *Dmitriev G.* Perkussiya asboblari: talqini va hozirgi holati. — M.: Musiqa, 1975
* *Chulaki M.I.* Simfonik orkestr asboblari. — Sankt-Peterburg: Bastakor, 2005-yil

## Havolalar

* Tureskiy baraban / / Brokxaus va Efronning entsiklopedik lugʻati : 86 tonnada (82 tonna va 4 ta qoʻshimcha). — Sankt-Peterburg., 1890-1907.
* Vena simfoniya kutubxonasi veb-saytida bas baraban
Bata (baraban)

**Bata** — ikki membranali qum soati shaklidagi baraban.

*Yorubalar tomonidan agbegijo* marosim namoyishlarida foydalaniladi. Bu barabanlar yoruba mifologiyasi bilan chambarchas bogʻliq boʻlib, tiriklarning xususiyatlariga ega. Baraban ishlab chiqarishda sehrli marosimlar oʻtkaziladi, asbobning „ruhi“ kiritiladi.

Barabanlar muloqot uchun ishlatilishi mumkin: Yoruba tili tovushsimon boʻlgani tufayli, oddiy xabarni etkazish uchun uchta turli xil baraban ohanglari va ular orasidagi oʻtishlar yetarli boʻlishi mumkin.

## Bataning turlari
Anʼanaviy ansambl odatda uchta barabanni oʻz ichiga oladi:

* Okonkolo — bu kichik baraban, oddiy ijro qismi ritmni ushlab turadi. Odatda bu juda tajribali boʻlmagan ijrochilarga ishonib topshiriladi.
* Itotele — oʻrta baraban. U iya baraban bilan hamohang bogʻliq.
* Iya — bas ohangli katta baraban, ansamblning yakkaxon qismini ijro etadi. Ushbu barabanning uchlarida membranalarga qoʻngʻiroqlar oʻrnatiladi. Uni qoʻshiqchi *akpwonga* hamrohlik qilib, qolgan musiqachilarga kuyni oʻrnatib beradigan eng tajribali barabanchi — olubata ijro etadi.

## Bata qurilmasi
Bata butun daraxt tanasini oʻyib (anʼanaviy Afrika usuli) yoki alohida taxtalardan yopishtirish orqali yasalishi mumkin. Qoida tariqasida, baraban ishlab chiqarish uchun qattiq daraxt navlaridan foydalaniladi.

Bataning ikkala tomoniga yupqa teridan (masalan, echki) ikkita membrana tortiladi. Anʼanaviy batalarda membranalar charm tasmalar bilan biriktiriladi va tortiladi. Sanoatda yasaladigan zamonaviy barabanlarda naqshli sintetik bogʻichli mahkamlagichlar yoki metall mahkamlash tizimi qoʻllanadi.

Baraban oʻtirgan holda, uni oldinga tizzaga qoʻyib chalinadi. Kattaroq membrana *enu* odatda oʻng qoʻl bilan, kichik *chacha* chap bilan chalinadi.

## Manbalar

## Havolalar

* Virtual asboblar muzeyi: Bata barabanlari  Arxivnaya kopiya -da arxivlangan
* Bata — afrocuba.ru
Adrov daryosi

**Adrov** () — Vitebsk viloyatining Orshan, Sennen va Tolochin tumanlaridan oqib oʻtuvchi daryo, Dneprning oʻng irmogʻi hisoblanadi. Ayrim manbalarda **Odrovka** daryosi deb ham nomlanadi.

## Nomining kelib chiqishi
Adrov daryosining nomi qadimgi hind-yevropa tilllari asosidagi *adro- „suv oqimi, oqim“, *u̯od-r- „suv“ soʻzidan kelib chiqqan.

V. N. Toporov va O. N. Trubachevning fikriga koʻra, Adrov nomi Boltiq tillariga borib taqalishi mumkin. Soʻz boshidagi *A* unlisining ikkilamchi kelib chiqishi taxmin qilinadi. Bu nom drava „bort“ yoki drūtas „kuchli“ soʻzlari bilan qiyoslanadi.

## Fiziografiyasi
Daryo uzunligi 75 km. Suv toʻplash maydoni 676 km². Daryo quyilishida suv sarfining oʻrtacha yillik sarfi 4,4 m³/s.ni tashkil qiladi. Suv sathining oʻrtacha qiyaligi 0,9 % ni tashkil qiladi.

Daryo shahar janubiy chekkasida joylashgan, Orshan tumani, Dubnitsy qishlogʻi yaqinidagi meliorativ ariqdan boshlanadi.

Asosiy irmoqlari: Kamenitsa, Dernovka, Sokolyanka, Baran (barchasi oʻngda).

Daryo *Orshan tepaligi* boʻylab oqadi. Orshan tepaligidan vodiy koʻzga yaqqol tashlanib turadi. Daryo oqimi Pogost qishlogʻigacha choʻzilgan boʻlib, oqim shakli trapetsasimon, daryoning quyiroq qismlarida *hovuzsimon shakl* hosil qilib harakatlanadi. Daryo oqimi kengligi 0,6-0,8 kmni tashkil qiladi. Yassi sohillari daryo oʻzaning ikkila tomoni boʻylab choʻzilgan. Ularning kengligi 0,1-0,3 kmni tashkil qiladi. Daryoning 12,5 km uzunlikdagi yuqori qismini (*Senno tumani,* Pilkovichi qishlogʻigacha boʻlgan qismi) kanal holiga keltirilgan boʻlib, bu yerda suvning balandligi 15-20 metrgacha yetadi. Yuqori oqimidagi qirgʻoqlar past, oʻrta va quyi oqimda ular tik va ilonizi shaklida boʻlib, qiirgʻoqlarning balandligi 5-7 m, baʼzi joylarda 20 metrgacha balandlikda boʻladi.

*Daryoning Dubnitsi* qishlogʻi yaqinida toʻgʻon va koʻlmak (maydoni 1 gektar) joylashgan. *Orshan tumani*, Baran qishlogʻi yaqinidagi suv havzasi (maydoni 2 gektar), quyi oqimdagi qirgʻoqboʻyida *Baran shahri* joylashgan.

## Dam olish joylari
Daryo sohillari dam olish joylari tashkil etish uchun foydalaniladi (*Baran* shahrida „Les“ sanatoriyasi bor).

## Geologik qoldiqlar
Daryoning chap qirgʻogʻida, Dneprga qoʻshilish joyidan 100 m uzoqlikda *geologik choʻqqi* bor, unda 2 qatlam ajralib turadi: kech Poozerey muzlik va muzlararo golosen qoldiqlari konlari. Ular qazilma mollyuskalar qoldiqlariga boy (28 turdan ortiq). Radiokarbonli sanalash maʼlumotlariga koʻra, bu qoldiqlarning yoshi 94090-9970 ± 560 yil.

## Manbalar

## Adabiyotlar

* 
* 

## Havolalar
*
Oy atrofida

**„Oy atrofida“** () — fransuz yozuvchisi Jules Vernening ilmiy-fantastik romani. Ilk marta 1869-yilda *Journal des débats* jurnalida nashr etilgan. „Yerdan Oyga“ (1865) romanida boshlangan Oyga parvoz haqidagi hikoyani davom ettiradi. Katta kosmik zambarakdan otilgan snaryadda Oy atrofini aylanib chiqqan uchta sayohatchining (Barbicane, kapitan Nicoll va Michel Ardan) sarguzashtlari tasvirlangan.

## Yaratilish tarixi
Jules Verne roman uchun maʼlumotni Amedé Giymenning ilmiy-ommaviy asarlaridan olgan deb hisoblanadi.

Roman 1869-yil 4-noyabrdan 8-dekabrgacha *Journal des débats* jurnalida chop etilgan. Kitob koʻrinishida roman Etsel nashriyotidan 1870-yil 13-yanvarda chop etilgan. 1872-yil 16-sentabrda roman Émile-Antoine Bayard va Alphonse de Neuville suratlari bilan chop etilgan.

## Sujet
Otilgandan soʻng, snaryad uchta yoʻlovchi bilan birga Oyga besh kunlik sayohatni boshlaydi. Ularning parvozidan bir necha daqiqa oʻtgach, kichik yorqin meteor ulardan bir necha yuz yard masofadan oʻtib ketadi, lekin xayriyatki, snaryad bilan toʻqnashmaydi. Meteor Yerning tortishish kuchi tufayli uning ikkinchi Oyiga aylandi. Keyinchalik maʼlum boʻlishicha, ushbu sunʼiy yoʻldoshning tortishish kuchi snaryadni Oy atrofidagi orbitaga yoʻnaltirib oʻz yoʻnalishidan ogʻishiga majbur qiladi. Maqsadga yaqinlashgan sayin, qahramonlar binokl yordamida geografik kuzatishlarni boshlaydilar.

Tez orada snaryad Oyning tungi tomoniga tushadi va sovuqlikka choʻkadi. Keyinchalik janubiy yarimsharda qahramonlar ulugʻvor vulqonlar va vodiylarni kuzatishadi. Sayohatchilar, hozir Oyda hech kim yashamaydi, lekin oldin unda odamlarga oʻxshash mavjudotlar yashagan degan xulosaga keladilar. Keyinchalik snaryad asta-sekin Oydan „oʻlik nuqta“ tomonga uzoqlasha boshlaydi (Oy va Yerning tortishish kuchi teng boʻlgan joy). Snaryad Yerga 160 000 milya masofadan qulay boshlaydi va u zambarakdan uchganda qayd etilgan tezlikka teng boʻlgan tezlikda Yerga urilishi kerak.

Toʻrt kundan soʻng, AQSh HDK ekipaji meteoritning osmondan dengizga qulayotganini koʻradi. Bu meteor oʻsha snaryad boʻlib chiqadi. U qulaganidan keyin yuzaga suzib chiqdi va bir necha kunlik qidiruvlardan soʻng qahramonlar qutqarildi.

## Galereya

Fayl:Around the Moon (151484104).jpg
Fayl:Around the Moon (151484156).jpg
Fayl:'Around_the_Moon'_by_Bayard_and_Neuville_34.jpg
Fayl:Around the Moon (151484211).jpg
Fayl:Around the Moon (151484252).jpg
Fayl:Around the Moon (151484266).jpg


## Manbalar
Abamza

**Abamza** (Asamça, Upama) – Rossiyada joylashgan daryo bo‘lib, Chuvashiya va Tataristondagi Bezdna daryosining o‘ng irmog‘i hisoblanadi. Daryoning uzunligi 29 km, suv havzasi esa 212 km². U Batyrevskiy tumanining janubi-g‘arbiy qismidan, Chuvashiyaning Shemurshinskiy tumanining g‘arbiy qismidan hamda Tataristonning Drojjanovskiy tumani eksklavidan oqib o‘tadi. Daryoning katta qismi Chavash-Varmane milliy bog‘i o‘rmonidan oqadi. Bezdna daryosining mansabidan 72 km uzoqlikda, uning o‘ng qirg‘og‘idan quyiladi. Daryoning qiyaligi 1,82 ‰  bo‘lib, u 6 ta irmoqqa ega.

## Suv reyestri maʼlumotlari
Rossiya Davlat suv reyestri maʼlumotlariga koʻra, u Yuqori Volga havzasi okrugiga, Sura daryosining Sura gidroelektr majmuasidan Alatir daryosining mansabigacha boʻlgan suv xoʻjaligi uchastkasiga, Sura daryosining quyi oqimi havzasiga kiradi. Daryo oqimi havzasi (Yuqori) Volgadan Kuybishev suv omboriga (Oka havzasisiz) kiradi.

## Manbalar
Adilsu

**Adilsu** (eski. Adil *-Su* ; qorachoy-balqor Adil Suu) — Rossiyadagi daryo, Kabardin-Balqariyaning Elbrus tumani hududidan oqib oʻtadi. Baksan daryosi irmogʻi (*Malka irmogʻi*). Daryoning  uzunligi 12&nbsp;km, suv havzasi maydoni 98,7 km².

Daryo Jankuat muzligidan boshlanadi. Oqim yoʻnalishi shimoli-gʻarbiy. Eng katta irmogʻi *Shxelda daryosi* boʻlib, xuddi shu nomdagi muzlikdan oqib oʻtadi. Oʻng qirgʻogʻidan 155&nbsp;km uzoqlikda *Baksan daryosiga* quyiladi.

Daryo havzasi — Jankuat, Bashqara, Qashqatosh, Shxelda kabi koʻplab muzliklarni oʻz ichiga oladi. Bundan tashqari, bir nechta mineral buloqlar va bir nechta nomsiz koʻllar ham bor.

Daryo yuqori qismidagi oʻng qirgʻogʻida joylashgan qaragʻay oʻrmonida sovetlar davridan beri Adil-Su dam olish maskani bor. Shuningdek, mahalliy togʻlarda halok boʻlganlar xotirasi uchun yodgorlik oʻrnatilgan. Daryo darasida *Shxelda*, Elbrus va *Jan-Tugan alp lagerlari* ham joylashgan.

„Adilsu“ Qorachoy- balqarchadan „Adil suv“ — „adil“ — goʻzal, chiroyli; „suu“ — suv; „chiroyli daryo“ maʼnosini anglatadi. Yana bir maʼnosi — „Adila daryosi“.

Adilsu daryosi sharqda Adilsu darasi (Koy-Augan-Aush va Gumachi dovonlari orqali tutashgan), gʻarbda esa Yusengi daryosi darasi bilan chegaradosh. Janubda Gruziya davlat chegarasi va Bosh Kavkaz tizmasi boʻylab oʻtadi.

## Suvga doir reestr maʼlumotlari
Rossiya davlat suv reestriga koʻra, daryo Gʻarbiy *Kaspiy havzasi* okrugiga tegishli boʻlib, daryoning suv xoʻjaligi qismi Cherek daryosini inobatga olmagan holda Baksan daryosidir. Daryoning suv havzasi — Terek va Volga oʻrtasidagi Kaspiy dengizi havzasi daryolaridir.

## Manbalar
Addar

**Addar** — bu Rossiyadagi daryo boʻlib, Murmansk viloyatining Koldk tumanidan oqib oʻtadi. Daryoning ogʻzi Anternyoki daryosining chap qirgʻogʻidan 15&nbsp;km uzoqlikda joylashgan. Daryoning uzunligi 11&nbsp;km ni tashkil etadi.

U Renpyaur koʻlining janubiy tomonidan 254 m balandlikda boshlanib, janub tomonidan oqadi. Oqim oʻrtasida 13&nbsp;km uzunlikdagi nomsiz chap irmoqi oqadi. Sohilda kichik aholi punkti ham mavjud. Anteriyokiga 152 m balandlikda 0,6&nbsp;m/s tezlikda tushadi.

Kanalning yuqori qismidan Kovdor — Nikel oqimi oʻtadi.

## Suv reestri maʼlumotlari
Rossiya davlat suv reestri maʼlumotlariga koʻra, u Barentsev-Belomorsk basseyn okrugiga, Verxnetulomsk gidrotuguni manbai Tuloma daryosining suv xoʻjaligi uchastkasiga kiradi, Not-koʻli ham shu jumladan. Daryoning basseynli oqimi — Kolsk yarim orolining basseynlari, Barentsob dengiziga borib quyiladi.

Davlat suv reestridagi suv obyektining kodi — 02010000312101000001639.

## Manbalar
Xavfli hujayralar

**Xavfli hujayralar** yoki **malignizatsiyalangan hujayralar** — nafaqat toʻqima, balki hujayra atipizmiga ham ega boʻlgan, toʻqimalarning spetsifikligini sezilarli darajada yoʻqotgan va toʻxtatib boʻlmaydigan nazoratsiz koʻpayish, metastazalash qobiliyatiga ega boʻlgan oʻsma hujayralaridir.

Malignizatsiyalangan hujayralar quyidagilar bilan tavsiflanadi:

* yetilmaganlik, differensiallanmaganlik yoki differensiallanishning past darajasi.
* oʻsimtaga qarshi immunitetni siqib chiqaruvchi moddalar (toksinlar) va oʻsimtada antiogenezni indutsiyalovchi moddalarni ishlab chiqarish qobiliyati.
* tezlashgan metabolizm va buning natijasida energiya va ozuqaviy moddalarga boʻlgan ehtiyojning oshishi.
* metabolizm nuqsoni, pastligi yoki samarasizligi, masalan, samaraliroq aerob oksidlanishning nisbatan past intensivligida intensiv anaerob glikoliz natijasida sut kislotasi ishlab chiqarishning koʻpayishi.
* immunokompetent hujayralarni "aldash" ning oʻziga xos mexanizmlari yordamida organizmning immunologik nazoratidan "qochish" qobiliyati.
* normal hujayralar bilan solishtirganda turli xil salbiy ta'sirlarga, xususan, ionlashtiruvchi nurlanish va sitotoksik zaharlarning ta'siriga nisbatan pastroq turgʻunlik.
* kichik T1/2 va koʻpincha turli xil nuqsonlar va mitozning normal oʻtishidagi buzilishlar (atipik mitozlar) bilan tez boʻlinishga moyillik.
* hujayraning qisqa dam olish vaqti (interfazaning qisqa muddati) va oʻsimtaning umumiy massasida tez boʻlinadigan hujayralarning katta ulushi.
* normal hujayralar bilan solishtirganda oʻzgargan oʻsimta hujayralarining tasodifiy apoptozi yoki oʻlimi foizi — yoki pasaygan (bu normal hujayralar nobud boʻladigan genetik nuqsonlarning toʻplanishiga va ular hisobiga yangi xususiyatlar paydo boʻlishiga olib keladi) yoki juda tez boʻlinish hisobiga qoplanadigan koʻtarilgan.

Koʻp hollarda xavfli hujayralarda ba'zan nozik, ba'zan juda qoʻpol, genetik va xromosoma anomaliyalari aniqlanadi. Ushbu anormaliyalarning ba'zilari xavfli hujayralarning ayrim turlariga juda xos va xavfli transformatsiyaning sabablaridan biri hisoblanadi. Biz ular hujayraning xavfli transformatsiyasining haqiqiy sababi ekanligini allaqachon aniq biladigan xavfli hujayralarning bunday genetik anormaliyalari soni, bizning bilimlarimiz chuqurlashgani sayin oʻsib boradi. Hatto ma'lum bir genetik nuqsonni oʻz ichiga olgan xavfli hujayralar klonini tanlab yoʻq qiladigan ba'zi dorilar ham ishlab chiqilgan. Masalan, surunkali miyeloid leykozda yuqori samarali boʻlgan, leykozning aynan ushbu turidagi leykoz hujayralariga xos boʻlgan ma'lum bir genetik nuqsonga spetsifik ta'sir qiladigan Imatinib (Glivek) yoki dazatinib preparatlari.
Muqobil investitsiyalar

**Muqobil investitsiyalar** — uzoq muddatda foyda olish maqsadida klassik boʻlmagan aktivlarga kiritilgan investitsiyalar. Ushbu atama erkin boʻlib, vino, sanʼat, antiqa buyumlar, tangalar, markalar qadimiy avtomobillar kabi turli investitsiyalarni, shuningdek, koʻchmas mulk, muammoli qimmatli qogʻozlar, venchur kapitali, film ishlab chiqarish, shuningdek kriptovalyutalar kabi moliyaviy aktivlarni oʻz ichiga olishi mumkin. Muqobil investitsiyalar anʼanaviy investitsiyalarga qarama-qarshi tushuncha sanaladi.

## Xususiyatlari
Muqobil investitsiyalar baʼzi hollarda moliyaviy xavfni kamaytirish uchun investitsiya portfelini diversifikatsiya qilish maqsadida ham ishlatiladi.

Ushbu turdagi investitsiyalarning baʼzi xususiyatlari quyidagilardan iborat:

* Anʼanaviy moliyaviy investitsiyalar bilan past korrelyatsiya ;
* Baʼzi hollarda, aktivning qiymatini toʻgʻri aniqlashning imkonsizligi;
* Muqobil investitsiyalar nisbatan likvid boʻlishi mumkin;
* Daromadlilikni oldindan aytish yoki prognoz qilish qiyinligi.

## Likvid muqobil investitsiyalar
Likvid muqobil investitsiyalar — bu kundalik likvidlikni taʼminlovchi muqobil investitsiyalardir. Likvid muqobil investitsiyalar YaIM oʻsishidan qatʼiy nazar daromad keltirishi, tizimli bozor xavfidan himoyalangan va yangi tizimli xavfni yaratish uchun juda kichik boʻlishi kerak. Xedj-fondlarni likvid muqobil investitsiyalar sifatida tasniflash mumkin. Garchi anʼanaviy xedj-fondlarda likvidlik boʻyicha cheklovlari uchrashi mumkin boʻlsa-da, „likvid muqobil investitsiyalar“ atamasi odatda uzoq muddatli/qisqa muddatli kapital investitsiyalar kabi xedj fondi strategiyalaridan foydalanadigan roʻyxatdan oʻtgan investitsion fondlarga murojaat qilish uchun ishlatiladi.

### AQSHda
Likvid muqobil investitsiyalar AQShda 2000-yillarning oxirida — bunday aktivlar 2010-yildagi 124 milliard dollardan 2014-yilda 310 milliard dollarga oshganda mashhurlikka erishgan.

## Manbalar
MP-512

**MP-512** — bu otishni oʻrganish koʻnikmalarini oʻrgatish, koʻngilochar otish uchun, shuningdek, kichik oʻyinlarni ovlash uchun moʻljallangan prujinali porshenli miltiq (MP-512M — ov uchun Magnum versiyasi). U 4,5 va 5,5&nbsp;mm kalibrlarda ishlab chiqariladi („Magnum“ — litsenziyalangan versiya), 7,5 J dan koʻp boʻlmagan pasport tortishish quvvatiga ega (25 J dan koʻp boʻlmagan — MP-512M). 4,5&nbsp;mm oʻqning tezligi 150 (280) m/s, 5,5&nbsp;mm oʻq esa 190&nbsp;m/s. MP-512 litsenziyasiz sotiladi (lekin faqat maxsus ajratilgan joylarda otish mumkin, qoidabuzarlik Rossiya Federatsiyasi Maʼmuriy javobgarlik toʻgʻrisidagi kodeksining 20.13-moddasiga muvofiq 40 dan 100 ming rublgacha jarima va miltiqni musodara qilish bilan jazolanadi). MP-512M allaqachon litsenziya boʻyicha (pnevmatik ov quroli sifatida) sotilgan. U lazer bilan oʻyilgan yongʻoq, qayin yoki plastmassa zahiralarga ega. Optik koʻrish uchun oʻrnatish: kengligi „qaldirgʻoch“ kengligi 11&nbsp;mm.

MP-512 versiyasi 3 J (105&nbsp;m/s oʻqining dastlabki tezligi) ga qadar boʻlgan energiyaga ega boʻlib, otish va quroldan foydalanish boʻyicha mashgʻulotlar uchun moʻljallangan. Ushbu miltiq qurol emasligi sababli (ogʻizning energiyasi 3 J dan kam), undan xavfsizlik qoidalariga rioya qilgan holda istalgan joyda otish mumkin. Ushbu miltiq MP-512 dan zaiflashtirilgan bahorda va asosiy silindrdan barrelgacha aylanma gilzadagi oʻzgartirilgan teshikda farq qiladi.

Miltiq avtomatik sugʻurta bilan jihozlangan, bu esa tetik kiritilganda bloklanadi, shuning uchun har safar otishdan oldin uni qoʻlda oʻchirish kerak.

## Modellar

## Manbalar


## Havolalar
* АО «Ижевский механический завод». Пневматические винтовки, MP-512.
* Пневматическая винтовка MP-512 и её модификации 
* Концерн «Калашников». Пневматическая винтовка MP-512
Adelaide daryosi

**Adelaide** () – Avstraliyadagi kema qatnovi joylashgan daryo hisoblanib, mamlakatning shimoliy hududi orqali oqib oʻtadi. Daryo Darvin shahridan 50 km shimoli-sharqda joylashgan Timor dengiziga quyiladi. Uning uzunligi – 180 km ni tashkil etadi.

U ikki daryoning qoʻshilishidan hosil boʻlgan boʻlib, mutlaq balandligi 149 metrni tashkil etadi. Adelaide daryosi *[[Adelaide-River]]* nomli kichik shaharchani oʻz ichiga oladi.

Adelaide daryosi Jon Lort Stoks va L. R. Fitsmoris tomonidan 1839-yilda *Beagle* kemasida Shimoliy hudud qirgʻoqlarini oʻrganish boʻyicha tadqiqot oʻtkazayotgan vaqtida kashf etilgan. Sayohatchilar daryoni Britaniya qiroli *Uilyam IV ning rafiqasi Adelaid Saksen-Mayningen* sharafiga nomlashgan. Keyinchalik, 1862-yilda John McDouall Stuart tomonidan ushbu daryo qayta oʻrganilgan.

Tuproqning unumdorligi yuqori boʻlganligi sababli, 1881-yilda koʻchmanchilar sugʻoriladigan dehqonchilikka oʻtib, qahva, shakarqamish, kauchuk yetishtirishga harakat qilishgan. Biroq 1886-yildagi noqulay iqlim sharoiti tufayli ushbu hudud tashlab ketilgan. *1954-yilda* sholi yetishtirishga urinib koʻrishgan, ammo barcha harakatlar muvaffaqiyatsizlikka uchradi. Undan tashqari ushbu daryoda zaharli ilonlar mavjud.

Daryo subekvatorial zonada joylashganligi sababli, unda ikki mavsum mavjuddir, ular: quruq va nam. Quruq mavsumda daryo yuqori oqimlarda quriydi, quyi oqimlarda aksincha, sayoz boʻladi va nam mavsumda *tropik yomgʻir* tufayli daryoga suvlar quyiladi.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* Adelaida, reka // Ensiklopedicheskiy slovar Brokgauza i Yefrona : v 86 t. (82 t. i 4 dop.). – SPb., 1890—1907.
Bazuka (musiqiy asbob)

**Bazuka** () — trombonga oʻxshash choʻziluvchi toʻgʻri ichi boʻsh trubka koʻrinishidagi mis cholgʻu asbobi.

Bazuka 1910-yillarda amerikalik musiqachi va qiziqchi Bob Barns tomonidan ixtiro qilingan boʻlib, uni musiqiy chiqishlari va filmlardagi ishtiroki bilan ommalashtirgan. Ushbu asbobga koʻrinish jihatdan oʻxshashligi uchun Ikkinchi Jahon urushi paytida Amerika askarlari M1 tankga qarshi granata otish moslamasini „Bazuka“ deb atashgan. Keyinchalik, „bazuka“ nomi umumiylashtirildi va odatda tankga qarshi granata otish moslamasini ifodalash uchun ishlatiladi.

## Tarix
Robin Barns 1890-yilda Arkanzas shtatining Grinvud shahrida tugʻilgan. Bolaligida Barns „Kvin-siti kumush korneti“ (*Queen City Silver Cornet) shahar orkestrida* trombon va kornet chalgan. 13 yoshida u oʻzining torli guruhini yaratdi. Keng tarqalgan versiyaga koʻra, bir kuni tunda santexnika doʻkonining orqasida u uzun gaz quvurini topib oladi va unga puflab, uning eʼtiborini tortgan gʻayrioddiy ovozni eshitadi. Asbobni biroz oʻzgartirgandan soʻng, u unga „bazuka“ nomini berdi (Amerika jargon soʻzidan „ogʻiz“ (bazoo), bu „havoyi yigit“, „boʻrttirib va maqtanib gapirish“ degan maʼnoni anglatadi, bu goʻyoki golland tilida „bazuin“ — quvur degan maʼnoga borib taqaladi). Choʻziladigan toʻgʻri ichi boʻsh trubka (trombonning ishlash printsipi) sifatida ishlaydigan asbob tor doiraga ega boʻlib, u ovozni kuchaytirish uchun ataylab qilingan. Ixtirochi bazukani oʻzining musiqiy chiqishlari, shu jumladan Birinchi jahon urushi paytida amerikalik askarlar oldida, shuningdek filmlarda ishtirok etishi bilan mashhur qildi (masalan, musiqachi tomonidan ijro etilgan asbobning ovozi „*Ritm diapazonida“ (Rhythm on the Range)* filmida tasvirlangan, 1936). Bazuka boshqa musiqachilar, xususan, jazz musiqachilari (Nun Jonson, Senford Kendrik) tomonidan ham ijro etilgan.

Ushbu musiqa asbobiga koʻrinishi jihatdan oʻxshashligi uchun Ikkinchi Jahon urushi paytida Amerika askarlari M1 tankga qarshi granata otish moslamasini „Bazuka“ deb atashgan. Boshqa bir versiyaga koʻra, brigada generali G.Barnes qurollarni sinovdan oʻtkazayotganda musiqa asbobi va granata otish moslamasi oʻrtasidagi oʻxshashlikni koʻrgan. Keyinchalik, urushdan keyin „Bazuka“ umumiylashtirildi va odatda, birinchi navbatda, AQShda tankga qarshi granata otish moslamasini ifodalash uchun ishlatiladi.

## Manbalar

## Adabiyotlar

* 
* 

## Havolalar
*
Abarka (daryo)

**Abarka** (, ) — Qrimning janubiy qirgʻogʻidagi kichik, bir vaqtlar sersuv, ammo hozir kamsuv boʻlgan daryo. Oʻtmishda sersuv boʻlgani tufayli Abarka oʻzani Qrimning janubiy qirgʻogʻida Aya burnidan Alupkagacha boʻlgan hududdagi eng sezilarli vodiyni saqlab turibdi. Daryoning uzunligi 3,6&nbsp;km, suv havzasi 4,2&nbsp;km², irmoqlari yoʻq Uning qirgʻoqlarini Laspi daraxtzorlari egallaydi. Shimoldan va sharqdan vodiyni tik qoyatoshli Baydarskaya yaylasi kesib oʻtadi. Abarka daryosi gʻarbda Aya burni va sharqda Sarich burni oʻrtasidagi Laspi koʻrfaziga quyiladi. 1927-yil Qrimdagi zilzilalar mahalliy relyefni keskin oʻzgartirdi. Ilgari daryo vodiysida yer osti karst suvlari chiqqan joylar koʻp boʻlgan, ammo zilziladan keyin ular yoʻqolib ketgan, toʻgʻrirogʻi sharqqa siljigan. Shu sababli, hozirgi vaqtda daryo oʻzani yilning koʻp qismida quruq boʻladi Daryoning boshlanishi 384 m balandlikdagi *Komperiya* bulogʻi hisoblanadi, lekin suv quvurga chiqarilgani uchun oqim kuzatilmaydi. Daryo suvini muhofaza qilish zonasi 50 m qilib belgilangan.

## Manbalar
Indigo yarim buta

**Yarim buta indigo yoki Anil** (lat. Indigofera suffruticosa, Gvatemala indigosi, mayda bargli indigo (Syerra-Leone), hind indigosi, yovvoyi indigo) — noʻxatdoshlar oilasiga mansub gulli oʻsimlik.

Anil Amerikaning subtropik va tropik mintaqalarida, jumladan, Janubiy Amerika, Karib dengizi, Meksika, Markaziy Amerika va Janubiy Amerikada, Argentinaning Shimoliy qismiga toʻgʻri keladi. TBu tur dunyoning boshqa qismlariga keltirildi va bugungi kunda pantropik taqsimot mavjud 1 metrgacha oʻsadigan, pinnat barglari bilan baland boʻlgan buta. Odatda quruq joylarda oʻsadi, qoʻpol oʻsimlik hisoblanadi : yoʻl boʻyida oʻsadi.

Anil odatda indigo boʻyoq manbai sifatida ishlatiladi va agar palygor loy bilan aralashtirilsa, mezoamerikalik mamlakatlarda ishlatiladigan pigment Maya blue ni olish mumkin.
Fayl:Hojas_anil.jpg|Barglar
Fayl:Indigobush (Indigofera suffruticosa) flowers (28801766330).jpg|Gullash
Fayl:Semillas anil.jpg|urugʻlar


## Manbalar
Adicha

**Adicha** () (Borong yuqori oqimida) — Saxadagi daryo*, Yana daryosining* oʻng irmogʻi.

## Geografiyasi
Uzunligi 715 km, suv havzasi maydoni 89,8 ming km² ni tashkil qiladi. Cherskiy tizmasining gʻarbiy yon bagʻirlaridan boshlanadi. *Tomponskiy* va *Verxoyansk* tumanlari hududi orqali keng vodiy boʻylab oqadi. Yana daryosiga uning 648-kilometrida quyiladi.

## Gidrologiya
Qor va yomgʻir suvlaridan toʻyinadi. Yillik oʻrtacha suv sarfi boshlanishidan 26 km uzoqlikda 512,5 m³/s, 212 km.da — 327,76 m³/s, 334 kmda — 300,92 m³/s ni tashkil qiladi. Yilning oktabr oyida muzlashni boshlaydi, qishda 1 oydan 4,5 oygacha muzlaydi; may oyining oxirida foydalanish uchun ochiladi. Katta hajmda muzlar uchrab turishi bilan oʻziga xosdir.

## Asosiy irmoqlari
* (quyilish masofasi)*

* 68 km — Tuostax daryosi (oʻng irmoq)
* 222 km — Borulax daryosi (chap)
* 338 km — Charki daryosi (oʻng)
* 351 km — Nelgese daryosi (chap)
* 429 km — Derbeke daryosi (chap)
* 463 km — Delakag daryosi (oʻng)

## Xoʻjalikda foydalanish
Adicha daryo transporti uchun juda qulay. Oyun-Xomoto qishlogʻidan boshlanuvchi 223 km uzunlikdagi qismi Rossiya Federatsiyasining ichki suv yoʻllari roʻyxatiga kiritilgan.

Sovet davrining oxirida daryoda *Adichan gidro elektro stantsiyasi* qurish rejalashtirilgan edi, ammo mamlakatdagi qayta qurish va iqtisodiy qiyinchiliklar bu loyihani bekor qilinishiga olib keldi.

## Suv reestri maʼlumotlari
Rossiya suv resurslari federal agentligi tomonidan Rossiya davlat suv reestri hamda *RF hududlaridagi* suv xoʻjaliklarini *geoaxborotlashtirish tizimi* maʼlumotlariga koʻra tayyorlangan:

* Havza hududi — Lenskiy
* Daryo havzasi — Yana
* Daryo quyi havzasi — Adicha
* Suv xoʻjaligi uchastkasi — Adicha

## Manbalar

## Adabiyotlar
* Adicha // Bolshaya sovetskaya ensiklopediya : [v 30 t.] / gl. red. A. M. Proxorov. — 3-e izd. — M. : Sovetskaya ensiklopediya, 1969—1978.
* Adicha // Slovar sovremennix geograficheskix nazvaniy / Rus. geogr. o-vo. Mosk. sentr; Pod obщ. red. akad. V. M. Kotlyakova. Institut geografii RAN. — Yekaterinburg: U-Faktoriya, 2006.
* Adicha // Ensiklopedicheskiy slovar Brokgauza i Yefrona : v 86 t. (82 t. i 4 dop.). — SPb., 1890—1907.
Unicorn

**Unicorn** — Ruby tilida ishlab chiqilgan bepul veb-server boʻlib, Rack ilovalarini, shu jumladan Ruby on Rails yoki Sinatra platformalarida yozilgan dasturlarni ishga tushirish uchun moʻljallangan.

Unicorn faqat UNIXga oʻxshash operatsion tizimlar (jumladan, Linux, FreeBSD, Mac OS) asosida ishga tushiriladi, chunki u vorkerlarni yaratish uchun fork (dasturiy loyiha uchun kodlar ombori)dan foydalanadi. Rubyning 1.8 va undan yuqori versiyalarini qoʻllab-quvvatlaydi, ammo chiqindi fayllarni yigʻuvchisi tufayli 2.0 dan boshlangan versiyalardan foydalanish tavsiya etiladi.Rubinius bilan muvofiqligini ishlab ishlab chiqarish jarayonida jRuby va Rubyning boshqa muqobil ilovalarini qoʻllab-quvvatlash koʻzda tutilmagan.

## Ishlash prinsipi
Unicorn ishga tushirilganda, ota-ona jarayonining koʻplab klonlarini yaratadi, ularning har biridan bir tarmoqli vorker sifatida foydalaniladi. Har bir vorker bir vaqtning oʻzida faqat bitta ulanishga xizmat qiladi. Maʼlumotlarni qayta ishlab, mijozga yetkazganidan soʻng, vorker ozod qilinadi va keyingisiga xizmat koʻrsatishga tayyor boʻladi. Barcha vorkerlar bir xil umumiy rozetkaga yoki portga ulanadi. Shunday qilib, bir vaqtning oʻzida qayta ishlangan soʻrovlarning maksimal soni vorkerlar soniga teng.

## Oʻziga xos xususiyatlari
Unicornning asosiy afzalliklari quyidagilardan iborat:

* kodga ip xavfsizligini talab qilmaydigan koʻptarmoqlilik;
* tezlik bilan qayta ishga tushirish imkoniyati (uziluksiz xizmat koʻrsatishda);
* vorkerlarni alohida qayta ishga tushirish qobiliyati;
* yuqori samarali faoliyat.

Kamchiliklarga — bir vorkerga bir ulanish prinsipidan kelib chiqadigan oqibatlarni kiritish mumkin:

* Rubyning xuddi shunday ulanish miqdoriga ega boshqa veb-serverlariga nisbatan xotirani koʻp miqdorda talab etadi;
* vorkerlar mijozga javob bermaguncha band boʻlib turaveradilar (mijoz tomonidan ulanish tezligi past boʻlganda bilan juda koʻp vaqtni talab qilishi mumkin);
* veb-rozetkalarni qoʻllab-quvvatlashning sifati past.

Unicorn bilan real server konfiguratsiyasida teskari proksi -serverdan koʻpincha nginx dan foydalanish yoʻlga qoʻyilgan. Bunday konfiguratsiyalarda proksi-server ulanish tezligi past boʻlgan mijozlar bilan band vorkerlar muammosini hal qiladi, shuningdek, statik fayllarni — tasvirlar, videolar, CSS va JavaScript fayllarini tarqatish uchun sozlanadi.

## Muqobillari
Amalga oshirishning muqobili — **Rainbows** boʻlib, u turli koʻptarmoqli vorkerlar modellarini qoʻllab-quvvatlaydi.

Rack bilan muvofiqligi jihatidan(Ruby va OS versiyalari bilan muvofiqligi va kod talablariga amal qilgandagina) Unicorn Rubyning boshqa veb-server ilovalari xususan WEBrick, Thin, Puma, Rainbows va hklar.bilan almashtirilishi mumkin.

## Unicorn foydalanuvchilari
* Github

## Manbalar
Adzva

**Adzva** (komi *adz* „tut“, *va* „daryo“ — „tutilgan daryo“) — Nenets avtonom okrugi va Komi Respublikasidagi daryo, Usa daryosining oʻng irmogʻi (Pechora basseyni). Uning uzunligi 334 kmni, suv jamlanmasi maydoni 10600&nbsp;km² ni tashkil etadi.

U Vanyukti koʻlidan (Vashutkin koʻllari)dan kelib chiqadi. Komi Respublikasi va Nenets avtonom okrugi hududi orqali Chernishev tizmasi boʻylab Bolshezemelskaya Tundrasi boʻylab oqadi. Ogʻizdan 161-km uzoqlikda Usu (Pechoraning irmogʻi)ga borib quyiladi.

Adzvaga 307 ta irmoq kelib quyiladi, ular orasida eng kattasi Xosedayu (oʻngda) hisoblanadi. Basseynda umumiy maydoni 353&nbsp;km² boʻlgan 5332 ta koʻl mavjud.

Qordan taʼminlanadi, daryo oqimi shimoldan janubga yoʻnaltirilganligi sababli, bahorda tez-tez kuchli toshqinlar boʻladi. Oktabr-noyabr oylarida esa muzlaydi. Muzdan may kam hollarda iyun oyida ochiladi.

Syomga Adzvada tuxum qoʻyadi. U yerda baliq ovlash mutlaqo taqiqlangan. Sohil boʻylab eni 1&nbsp;km boʻlgan suv muhofazasi oʻrmon hududlari barpo etilgan.

Daryoning Nenets nomi — Xirmor, Xirmor.

Arxangelsk viloyati va Komi Respublikasi chegarasida, yaʼni daryodan unchalik uzoq boʻlmagan joyda, tabiiy yodgorlik — Pim-Va-Shor termal buloqlari mavjud. Adzva daryosidagi Xarutino manzilgohida tosh artefaktlar bilan birga trogonteriya filining suyaklari ham topilgan  .

Daryo nomidan kelib chiqib, aholi punktining nomi Adzvav va Adzva deb ataladi.

## Manbalar

## Havolalr

* Adzva // Bolshaya sovetskaya ensiklopediya : [v 30 t.] / gl. red. A. M. Proxorov. — 3-e izd. — M. : Sovetskaya ensiklopediya, 1969—1978.
Montevideo nayzabargi

**Montevideo nayzabargi** ―  *Alismataceae* oilasining Nayzabarglar turkumidan boʻlgan suvda yashovchi koʻp yillik oʻsimlik. Shimoliy va Janubiy Amerikada oʻsadi.

## Botanik tavsifi
Montevideo nayzabargi — ildizpoyasi yoʻq, suvda yashovchi koʻp yillik oʻsimlik. Tasmasimon yosh barglar suvga botib oʻsadi, qariroq barglar esa suv sathidan yuqoriga chiqadi. Barglari oʻq shaklida, silliq, uzunligi 28 sm va kengligi 23 sm gacha. Uning teretik, goʻvakdor bandi uzunligi 0,75 m dan ortiq va qalinligi 8 sm gacha yetishi mumkin.

Toʻpgullari odatda barglardan kaltaroq boʻladi va tushib turadi. Gullari dumaloq yoki juft boʻlib tugunlarda toʻplanadi, diametri 2 dan 3 sm gacha boʻladi. Gulning uchta gulbargi bor, ularning har biri yorqin qizil dogʻli oq va uchta yashil gulkosabargga ega. Qalin gulbandlar uzunligi 5 sm ga etadi. Iyundan sentabrgacha gullaydi.
Fayl:Sagittaria montevidensis (aka).jpg|Umumiy koʻrinish
Fayl:Alismataceae — Sagittaria montevidensis.JPG|Suv usti barglari
Fayl:Sagittaria montevidensis 002.JPG|Gullagan nayzabarg
Fayl:Sagittaria montevidensis — blossom (aka).jpg|Gul


## Kichik turlar

* *Sagittaria montevidensis* subsp. *kalitsina* (Engelm. ) Bogin (sinonimi: *Sagittaria calycina* Engelm.) — AQSh, Meksika;
* *Sagittaria montevidensis* subsp. *montevidensis* — Janubiy Amerika;
* *Sagittaria montevidensis* subsp. *spongiosa* (sin. *Sagittaria calycina* var. *Engelm* shimgichi., *Lophotocarpus spongiosus* (Engelm. ) JGSm.) — Oʻrta Atlantika shtatlari va Shimoliy-Sharqiy AQSh, Kanadadagi Nyu-Brunsvik.

## Tarqalgan va oʻsish joylari
Montevideo nayzabargi Shimoliy Amerika (AQSh, Kanada, Meksika) va Janubiy Amerikaning (Braziliya, Boliviya, Ekvador, Peru, Argentina, Chili, Paragvay, Urugvay) suv-botqoqli hududlarida keng tarqalgan. Shimoliy Amerikada asosan Gʻarbiy Virjiniyadan Texas va Janubiy Dakotagacha boʻlgan keng hududga yoyilgan, ammo Nyu-Brunsvik, Meyn, Konnektikut, Nyu-York, Nyu-Jersi, Kaliforniya, Florida va Alabamada alohida populyatsiyalari mavjud.

Bundan tashqari, mazkur tur Ispaniyada, Tanzaniya va Indoneziyadagi Java orolida naturalizatsiya qilingan.

Ushbu oʻsimlik asosan suv havzalarining chekkasida, sayoz va koʻpincha vaqtinchalik suv havzalarida oʻsadi.

## Manbalar
Аdiyok

**Adiyok** — Rossiyadagi daryo boʻlib, u Murmansk viloyati Lovozersk tumani hududidan oqib oʻtadi. Daryoning ogʻzi Iokanga daryosining oʻng qirgʻogʻidan 63&nbsp;km uzoqlikda joylashgan. Daryoning uzunligi 20&nbsp;km boʻlib, suv jamlanmasi basseyni 87,4&nbsp;km² ni tashkil etadi. U aholi punktlaridan uzoqda oqib oʻtadi. Porojista.

## Suv reestri maʼlumotlari
Rossiya davlat suv reestri maʼlumotlariga koʻra, u Barents-Belomor basseyn okrugiga, daryoning suv xoʻjaligi uchastkasi — Barents dengizi basseyn daryosi, Voronya daryosi basseynining sharqiy chegarasidan Gʻarbiy chegarasigacha boʻlgan Iokanga daryosi basseyni (Muqaddas Nos dahosi)ga tegishli. Daryoning oqimli basseyni — Kolsk yarim orolining daryolari basseynlari, Barents dengiziga kelib quyiladi .

Davlat suv reestridagi obyekt kodi — 02010000912101000005266 .

## Manbalar
Swainsona greyana

**Swainsōna greyāna** (lat.) — koʻp yillik kenja buta, dukkaklilar (Fabaceae) oilasiga mansub Swainsona (Swainsona) turkumining gulli oʻsimliklar turi.

Oʻsimlik birinchi marta 1846-yilda ingliz biologi Jon Lindley tomonidan tasvirlangan. Ingliz tilida bu tur „darling pea“ yoki „hairy darling pea“ nomlari bilan ham tanilgan.

## Tarqatish, tavsif
Avstraliya endemik; asosan Janubiy Avstraliya, Viktoriya va yangi Janubiy Uels Shtatlarida oʻsadi.

1,5 metr balandlikda oʻsadi, barglarning uzunligi 10-15 sm, sentabrdan martgacha gullaydi. Meva uzunligi 30–50&nbsp;mm.

## Kimyoviy tarkibi
Chorvachilik uchun xavf tugʻdiradigan zaharli modda swaynsonin[en] (alkaloid) oʻz ichiga oladi. 2014-yilning may oyida uy qoʻylarining xatti-harakatlarida keskin salbiy oʻzgarishlar yuz berdi, ularning dietasi Swainsona greyana edi. Zaharli oʻsimlik oxir-oqibat yuzlab chorva mollarining ommaviy nobud boʻlishiga olib keldi. Muzlatilgan hayvonlarda gallyutsinatsiyalar qayd etilgan, ular ongsiz ravishda boshlarini turli xil narsalarga urgan va olgan jarohatlaridan vafot etganlar.

## Manbalar


## Havolalar
* Swainsona greyana: Taksonomiya na sayte Australian Plant Name Index (APNI)
Avvakumovka

**Avvakumovka** – Rossiyaning Primorye oʻlkasidagi daryo. U Furmanovka (1972-yilgacha *Tadagou* ) va Kazakovskaya (Sin-Kvandagou) daryolari qoʻshilishidan hosil boʻlib, janubi-sharqiy yoʻnalishda oqadi, faqat bir joyda janubga burilib, keyin esa toʻgʻrilanib, avvalgi yoʻnalishiga qaytadi,va shu yoʻnalishda oqib Yapon dengizining "*Olga" koʻrfaziga* quyiladi.

1857-yilda *rus ko'chmanchilari*  tomonidan Sankt-Olga koʻrfazini kashf etgan arximandrit Avvakum (Chestny) sharafiga nomlangan. Daryoning xitoycha nomi "Vay-Fudzin" boʻlib, rus koʻchmanchilari bu nomdan foydalanmagan , bu Rossiya va Xitoy chegarasida joylashgan.

## Tavsif
Daryoning uzunligi - 67km, drenaj havzasining maydoni - 3170 km², daryoning quyilish kengligi 770 m, Uning *Vasilkovka daryosigacha* qadar kengligi 20–25 m, chuqurligi 0,4-0,8 metrni tashkil etadi. 1937-1985-yillar oraligʻidagi kuzatuvlarga koʻra, Vetka qishlogʻi hududida oʻrtacha suv sarfi 16 m³/s ni tashkil qiladi.

Yoz mavsumida uzoq muddatli surunkali yomgʻirlar tufayli suv toshqinlari tez-tez sodir boʻladi.

Vay-Fudzin vodiysining quyi oqimi tabiati juda chiroyli. Oʻng tomondagi qoyalar ajoyib shakllarga ega va odam, qasr, minoralar va boshqaga oʻxshaydi. Chap tomonda toshli tuproqlardan hosil boʻlgan baland ikkiqatli terrasalar choʻzilib, shimolda toqqa qoʻshilib ketadi. .

*Avvakumovka daryosi* tabiatni muhofaza qilish maqomiga ega, yozda sim, kuzda – keta baliqlari uvildiriq qoʻyish uchun suzib keladi. Kichik hajmdagi ichki yonuv dvigatellari bilan jihozlangan kichik qayiqlar harakatlanishi taqiqlanadi (faqat baliqchilik inspeksiyasining brakonyerlarni taqib qilishi istisno).

## Asosiy irmoqlari
*(masofada)*

* 7,8&nbsp;km – Arzamazovka daryosi (chap)
* 9,2&nbsp;km – Vasilkovka daryosi (oʻng)
* 32&nbsp;km – Benevka daryosi (oʻng)
* 38&nbsp;km – Forelnaya daryosi (oʻng)
* 49&nbsp;km – Vigonka daryosi (chap)
* 56&nbsp;km – Xarchenkovaya daryosi (chap)

## Galereya
Река Аввакумовка, Чёртов утёс.jpg|Avvakumovka daryosi, Permskoye qishlogʻi va Olga qishlogʻi orasidagi Iblis qoyasi
Я привёл свой корабль в Аввакумовку.jpg|Avvakumovka ogʻzi va Olga koʻrfazi
Устье Аввакумовки вид с залива Ольги.jpg|Avvakumovkaning ogʻzi, Olga koʻrfazidan koʻrinish

## Manbalar

## Adabiyot
*
Yarim buta

**Yarim buta** (lotincha: Suffrutrex) – oʻsimliklarning hayot shakli (biomorf); koʻp yilli, yarim yogʻochli, yarim oʻtsimon oʻsimlik, buta va butalardan farqli oʻlaroq, faqat kurtaklarning pastki qismi qotib qoladi va koʻp yillar davomida qishda saqlanadi, yuqori qismi esa sovuq boshlanishi bilan oʻladi, issiqlik boshlanishi bilan qayta oʻsadi.

Raunker tizimiga koʻra, yarim tunikalar Hamefit kabi toʻrtta kichik turlardan biridir.Butalarning yangilanishi odatda 20sm yoki undan ortiqroq balandlikda joylashgan boʻlib, bu-ularning otsu oʻsimligidan koʻp yillik farqidir.Yarim butalar, odatda,80 sm dan yuqori emas, kamdan-kam hollarda ular 150-200 smga yetadi.

Moʻtadil zonada pastki butalar orasida malina, karabuak, koʻkatlar mavjud.

## Adabiyotlar

* Polukustarniki // Plata – Prob. – M.: Sovetskaya ensiklopediya, 1975. – (Bolshaya sovetskaya ensiklopediya: [v 30 t.] / gl. red. A. M. Proxorov; 1969—1978, t. 20).
* Polukustarniki // Ensiklopedicheskiy slovar Brokgauza i Yefrona: v 86 t. (82 t. i 4 dop.). – SPb., 1890—1907.
* *Korovkin O. A.* Anatomiya i morfologiya visshix rasteniy, slovar terminov. – M.: Drofa, 2007. – ISBN 978-5-358-01214-1.
* Gotovim iz dikorosov. Derevya i kustarniki. Spravochnik. M.Vishnevskiy. 790 str. 2017. —

## Havolalar
* ''Polukustarnik'' – statya na sayte „Ekosistema“
Ingliz gitarasi

**Ingliz gitarasi** () sistralar oilasiga mansub torli cholgʻu asbobidir (nomidan koʻrinib turibdiki, gitara emas). Yevropada 1750-1850-yillarda tarqalgan. Ingliz gitarasining odatiy turi 10 tordan iborat edi, ulardan eng yuqoridagi toʻrttasi juftlashgan; tipik sozlash: c, e, g, c1, e1, g1; shuningdek, barcha olti tovush pogʻonalari uchun xorga ega 12 torli cholgʻu asboblari ham mavjud edi.

## Atamasi va tarixi
"Ingliz" atributi taxminan 1780-yilda asbobni 6 torli ispan gitarasidan farqlash uchun paydo boʻlgan, u oʻsha paytda butun Yevropada keng tarqalgan (va oxir-oqibat "ingliz gitarasini" butunlay siqib chiqargan). Tarixiy davrlarda ingliz gitara nafaqat Angliyada mavjud edi (u yerda  atamasi koʻproq ushbu asbob uchun ishlatilgan), balki boshqa Yevropa mamlakatlarida ham (Fransiyada u  ; Norvegiyada oddiygina "gitara" deb atashardi) va AQShda (ma’lumki, J. Vashington oilasida chalingan) ham tarqalgan. Ingliz gitara Britaniya protektorati davrida (miloddan avvalgi XVIII-XIX asrlar) Portugaliyaga olib kelingan portugal gitarasining prototipi boʻlib xizmat qilgan).

XVIII asrning ikkinchi yarmida ingliz gitarasi salon ohangini yaratish uchun ma’lum bir "murakkab boʻlmagan" asbobni oʻrganmoqchi boʻlgan musiqa ixlosmandlari orasida mashhurlikka erishdi; koʻcha musiqachilarining asbobi sifatida ham keng tarqaldi. Repertuar asosini ommalashgan ariyalar, qoʻshiqlar va raqs kuylarining aranjirovkalari tashkil etgan. Akademik bastakorlardan Felice Jardini va Franchesko Jeminiani ingliz gitarasida kamera ansambli uchun musiqa yozishgan. Ingliz gitarasi uchun sonata muallifligi (taxminan 1775-yil) I.K. Bahga tegishli.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* *Spencer R., Harwood I.* English guitar // The New Grove Dictionary of Music and Musicians. London; New York, 2001.
* *Россиус А. А.* Английская гитара // Музыкальные инструменты. Энциклопедия. М.: Дека-ВС, 2008, с.26-27.
Oligotrofik ko‘llar

**Oligotrofik koʻllar** ( — „kam“, „ahamiyatsiz“ va  — „oziqlanish“) suvda erigan ozuqa moddalarining past ulushi bilan tavsiflanadigan koʻllar.

Odatda sovuq togʻ koʻllari va buloqlar bilan faol oziqlanadigan qumli tubli koʻllar oligotrofik boʻladi. Oligotroflik, odatda, chuqur koʻllarga xos. Ushbu turdagi suv omborlari butun yil davomida suvning past minerallashganligi, yuqori shaffofligi va sezilarli darajadagi kislorod miqdori bilan ajralib turadi.

Oligotrof koʻllarda fitoplankton va mikroorganizmlarning rivojlanishi ahamiyatli emas. Trofik zanjirlarning asosiy turi — oʻtloq, chirish zanjirlari zaif ifodalangan. Organik moddalarning unumdorligi past. Oʻsimliklarning oʻsishi sezilarli darajada cheklangan, baliq faunasining koʻpayish qobiliyati ham.

Odatda, koʻllar hayot siklining boshida oligotrofik boʻladi. Ombor rivojlangani sayin ozuqa moddalari toʻplanib boradi, bu esa asta-sekin evtrofikatsiyaga olib keladi. Biroq, oligotrofizatsiya deb ataladigan teskari jarayon ham mumkin. Oligotrofizatsiya suvning vodorod koʻrsatkichi pasayishi (muhitning kislotaliligi oshishi) bilan birga kechadi.

Sobiq SSSR hududidagi oligotrofik koʻllarga misollar: Baykal, Ladojskoye koʻli, Onejskoye koʻli, Issiqkoʻl, Teletskoye.

## Manbalar

## Adabiyotlar

*Алігатро́фныя азёры // Энцыклапедыя прыроды Беларусі / Рэдкал.: І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ, 1983. — Т. 1. Ааліты — Гасцінец. — С. 74. — 575 с. (белор.)
## Havolalar
*
Abasiri (daryo)

**Abashiri** (yaponcha: *Abashiri-gun*) - Yaponiyaning *Ohotsk subperfekturasida* joylashgan tuman.

2004-yil holatiga koʻra, tumanda 38013 nafar aholi yashaydi va aholi zichligi 1 km2 ga 25,37 kishidan toʻgʻri keladi. Umumiy maydoni – 1498,58 km2.

Memanbetsu aeroporti *Ozora* shahrida joylashgan; aeroport 2006-yilda shahar Ozora shahriga qoʻshilishidan oldin *Memanbetsu* shahrida joylashgan edi.

## Shahar va qishloqlar

* Bihoro shahri
* Ozora shahri
* Tsubetsu shahri

## Tarixi

* 1869-yil: Xokkaydoda 11 ta viloyat va 86 ta tuman tashkil etildi. Abashiri tumani Kitami provinsiyasiga joylashtirildi.
* 1881-yil iyul: Abashiri okrugi Kushiro viloyatidan birlashtirildi.
* 1947-yil: Abashiri shahri Xigashimokoto qishlogʻi va Abashiri shahriga boʻlindi; Abashiri shahri tumanni tark etdi.
* 2006-yil 31-mart: Memanbetsu shahri va Xigashimokoto qishlogʻi yangi Ozora shahrini tashkil qilish uchun birlashdi.
## Manbalar
Anandalahari

**Anandalahari** (bengalchadan: anandalahari) — Bengal va Sharqiy Hindiston musiqa asbobi. U bochka shaklidagi korpusga ega, bir tomoni ochiq va "ostki" qismiga mahkamlangan bittalik yoki ikkitalik yagona tor. Janubiy hind pulluvan kudamiga oʻxshab, anandalahari koʻpincha raqsga hamroh boʻladi va ham ohang, ham ritmni ijro eta oladi.

"Anandalahari" nomi "quvonch toʻlqinlari" degan ma’noni anglatadi, xalq orasida bu asbob — tovushga taqlid:gubgubi va xamak deb ataladi.

Asbobning korpusi yogʻoch, ikki tomoni ochiq; pastki va yuqori qismlarida charm halqa va bogʻichlar yordamida membrana biriktiriladi. Ba’zi asboblar yuqori membranada teshikka ega, boshqalarida esa yoʻq; eski asboblarda umuman boʻlmasligi mumkin. Tor bambuk yoki boshqa material bilan ostki qismga mahkamlanadi. Torning ikkinchi uchi mis xumchaning ichiga mahkamlanadi.

Bochka chap qoʻltiqqa qoʻyiladi, xumcha chap qoʻlga olinadi va u bilan tor tortiladi, oʻng qoʻl bilan naycha yordamida chalinadi. Musiqa chaluvchi mistiklar, baullar bu asbobni sevib qolishgan.

Zacks Anandalahari va unga tegishli asboblarni membranafonlarning alohida, sof hind sinfi deb hisoblagan, ammo etnomuzikolog Lorens Piken va boshqalar ularning barchasi sof xordofonlar ekanligini koʻrsatdi.

## Manbalar

## Adabiyotlar

*  
* 
* 

## Havolalar

*