open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Munchoq nilufar

**Munchoq nilufar** - *Clintonia* turkumiga mansub gullaydigan o'simlik turlarining umumiy nomi, jumladan:

* *[[Clintonia andrewsiana|Clintoniya andrewsiana]]*, Endryuning munchoqli nilufar, shuningdek, qizil munchoqli nilufar nomi bilan ham tanilgan.
* *[[Clintonia borealis]]*, ko'k munchoq-nilufar
* *[[Clintonia uniflora]]*, qirolicha kosasi yoki munchoqli nilufar.
Kiş (Shaki)

**Kish** Ozarbayjonning Shaki tumani tarkibiga kiruvchi qishloq va munisipalitetdir. U Ozarbayjon, Shakidan taxminan 5&nbsp;km shimolda joylashgan. 6244 nafar aholi istiqomat qiladi.

## Geografiyasi
Qishloq Kish daryosi sohilida joylashgan. Qishloqning togʻlar bilan oʻralgan asosiy qismi Tat togʻi etagida joylashgan.

## Demografiyasi
2009-yilda oʻtkazilgan aholini roʻyxatga olish natijalariga koʻra Kishda 6500 dan ortiq aholi istiqomat qiladi.

## Tarixi

Movses Kaghankatvatsi maʼlumotlariga koʻra, milodiy 1-asrda [St. [Edessalik Thaddeus shogirdi Elishay]] Gis degan joyga keldi va u yerda cherkov qurdi va liturgiya oʻqidi. Cherkov „Sharq xalqlarining maʼnaviy markazi va maʼrifat maskani“ga aylandi. Gis shahridan ketayotib, Elishay kichik Zerguni vodiysidagi butparast qurbongoh yonida nomaʼlum odamlar tomonidan oʻldirilgan.

Rus pravoslav cherkovining Boku yeparxiyasiga ko‘ra, Movses Kaghankatvatsi tilga olgan Gisning joylashuvi Ozarbayjonning Shaki tumanidagi Kura daryosining chap qirg‘og‘ida joylashgan hozirgi Kish bilan belgilanadi Kish cherkovi Kavkaz Albaniyasi va Kavkazda qurilgan birinchi cherkovdir. Biroq, hisob arman sharhlovchisi Karapetyanga koʻra, Kishning geografik joylashuvi Kagankatvatsi taʼriflaganiga mos kelmaydi. Karapetianning fikricha, ular Gisni Uti (Utik) viloyati, Gabala tumanidagi Kish shahridan 60&nbsp;km janubi-sharqda joylashgan Bomen / Bum qishlog‘i deb bilishgan.

Gruziya tarixshunosligiga koʻra, 10-asrda Kish aholisi gruzin pravoslav cherkovini qabul qilgan. Oʻsha paytda Sourb Asvatzatzin cherkovining bir qismi sifatida tanilgan Kish 17-asrgacha faoliyat koʻrsatgan gruzin episkopining qarorgohiga aylandi. Kish aholisi 1720-yillarda islomni qabul qilgan; ammo, keyinchalik Rossiya mintaqani egallab olganida, baʼzi qishloqlar xristian diniga qaytdilar. 1836 yilda Alban cherkovi bu mintaqadagi gruzin yoki rus boʻlmagan barcha faol cherkovlar bilan birga Arman Apostol cherkovi tarkibiga kiritildi va Kish cherkovi 1860-yillarda qayta tashkil etildi va ziyoratgohga aylandi. bilan bogʻliq boʻlgan St. Elishay (Yegishe).

## Qalʻa
Kishda 4 ta qalʻa bor: „Galarsan-Gorarsan“ va Kishning „Duluzlar“, „Salayuşağı“ va „Maaflar“ mahallalari qal’alari,
## Manbalar

## Havolalar

*
Army Times

**Army Times** (ISSN 0004—2595) yiliga 26 marta nashr etiladigan gazeta boʻlib, Amerika Qoʻshma Shtatlari armiyasining faol, zaxiradagi, milliy gvardiya va nafaqadagi xodimlari, ularning oila aʼzolariga yangiliklar, maʼlumotlar va tahlillar, shuningdek, jamiyat va turmush tarzi xususiyatlari, taʼlim qoʻshimchalari va resurs qoʻllanmalari boʻyicha xizmat koʻrsatadi.

*Army Times* Sightline Media Group tomonidan nashr etiladi. Gazeta dastlab Gannett Hukumat Media Korporatsiyasi deb nomlangan Gannett Company (NYSE: GCI) va TEGNA tarkibiga kirgan. Dastlabki vaqtlarda Army Times Publishing Company nomi bilan tanilgan Gannett Hukumat Media Korporatsiyasini 1997-yilda Gannett Times Journal kompaniyasidan sotib olgan. Tegna oʻz biznesini 2016-yil mart oyida Los-Anjelesdagi Regent moliyaviy kompaniyasiga sotdi.

*Military Times* gazetalari Armiya va havo kuchlari almashinuv xizmati (AAFES) doʻkonlari va mudofaa komissariatlarida eng koʻp sotib olinadigan nashrlar boʻlib, People va Time kabi milliy bestsellerlardan ustun turadi.

## Tarixi

*Army Times* asoschisi Mel Rayder oʻzining gazetachilik faoliyatini *[[Stars and Stripes]]* gazetasida Birinchi jahon urushi paytida frontdagi qoʻshinlarga nashrlarni yetkazib berish va sotish bilan boshlagan. 1921-yilda Willard Kiplinger bilan hamkorlikda Kiplinger Agency axborot byulletenini tashkil qildi. U 1933-yilda agentlikdagi ulushini sotdi va tabiatni muhofaza qilish fuqaroviy korpusi aʼzolari uchun *Happy days* gazetasini nashr eta boshladi. Uning birinchi buyurtmasi 400 nusxada boʻlib, birinchi reklama beruvchi GEICO edi. Keyinchalik, Rayder *Army Times*ni nashr eta boshladi. Gazetaning birinchi soni 1940-yilda nashr etilgan. Kompaniya ham oʻsha yili roʻyxatga olingan.

2006-yilda nashr Donald Ramsfeldni isteʼfoga chiqarishga chaqiruvchi tahririyat maqolasini chop etdi.

## Xodimlar

* Mike Gruss, ijrochi muharrir
* Kent Miller, bosh muharrir; Air Force Times va Navy Times muharriri
* Kyle Rempfer, Army Times muharriri
* Andrea Scott, Marine Corps Times muharriri
* Leo Shane III, Capitol Hill byurosi boshligʻi
* Meghann Myers, Pentagon byurosi boshligʻi
* Davis Winkie, muxbir
* Sarah Sicard, muharrir
* Todd South, muharrir

## Manbalar
Brunsvigia josephinae

***Brunsvigia josephinae***, odatda **Jozefina nilufari** yoki shamdon **nilufari** deb ataladi, *[[Brunsvigia|Brunsvigiya turkumining]]* Janubiy Afrikadan kelib chiqqan subtropik turi. U uzunligi taxminan 12 dan 15 dyuymgacha boʻlgan chuqur pushti-qizil gul boshlari bilan boshqa brunsvigia turlaridan farq qiladi. U oʻrtacha namlikda, harorat 50 dan 75 °F gacha boʻlgan haroratda gullaydi. Piyozchadan mart va aprel oylarida gullaydigan poyalar oʻsib chiqadi va barglari keyinroq rivojlanadi. Bu piyozchlar gullashdan oldin 12 yilgacha saqlanishi mumkin.

*B. josephinaening bo‘yi* gullash taxminan 0,65 m ga yetadi. Uning piyozchalarining diametri 200 mm ga yaqin. Barglar faqat qishda paydo boʻladi. Toʻq qizil, quvurli gullar yozning oxiridan kuzgacha paydo boʻladi. Urug‘dan unib chiqqan o‘simliklarning to‘liq yetilishi uchun 14 yil kerak boʻlishi mumkin.

Nilufar Napoleon imperatori Jozefin de Boharnais sharafiga nomlangan.

## Manbalar
Hotel Management

***Hotel Management*** — Nyu-York shahrida nashr etiladigan jurnal. 1922-yilda tashkil etilgan. Bir yilda oʻn besh marta chiqadi.

## Manbalar
Erythronium pusaterii

***Erythronium pusaterii*** — loladoshlar oilasiga mansub gulli oʻsimlik turi boʻlib, **Kaweah Lakes och nilufar** va **Hocket Lakes** nilufari umumiy nomlari bilan mashhur.

U Kaliforniyaning Tulare okrugi uchun endemik boʻlib, Sierra Nevadadagi oʻnga yaqin joyda o‘sishi maʼlum.

Epithet *pusaterii* Sequoias kolleji tadqiqotchisi Samuel J. Pusateri sharafiga nomlangan.

## Tavsif
Bu koʻp yillik yovvoyi gul 4 dan 6 santimetrgacha boʻlgan piyozchadan unib chiqadi va odatda har birining uzunligi 35 santimetrgacha boʻlgan ikkita toʻlqinli qirrali, nayza shaklidagi barglarni hosil qiladi. To‘pgul balandligi 40 santimetrgacha boʻlgan poyada paydo boʻladi. Gulning uzunligi 4,5 santimetrgacha boʻlgan oltita gultojibargi bor.

## Manbalar
Arabiston yarim oroli xalqlari ittifoqi

**Arabiston yarim oroli** **xalqlari ittifoqi** - Saudiya Arabistoni Qirolligidagi rejimga qarshi chiqqan demokratik arab millatchi siyosiy tashkiloti. Umga saudiyalik dissident Nosir Al-Said tomonidan 1959-yilda Xailda asos solingan. Unga saudiyalik dissident Abd al-Karim Ahmad Muqbil al-Qahtaniy qo'shildi va bu tashkilot olib borayotgan mafkura nosirizmdir.

## Qurolli kurash
Tashkilot 1966-yil oxiri va 1967-yil boshida Yaman urushi voqealaridan foydalanib, poytaxt Ar-Riyodda pochta binosi hamda Zahrat ash-Sharq mehmonxonasida bir qator portlashlar uyushtirish orqali haqiqiy qurolli muxolifatni boshladi. Ar-Riyod (sharqiy mintaqada) bosh xavfsizlik binosi va Tapline quvuridagi portlashlar kuzatildi.

## Mudofaa vazirligi binosini portlatishga urinish
1967-yil 11-fevralda poytaxt Ar-Riyodda Mudofaa vazirligi binosi oldida bomba portladi.

## Hibsga olish kampaniyasi
Portlashlar va ularning aybdorlari hibsga olinganidan so'ng, 1969-yildan to 1971-yilgacha bo'lgan davrda partiya a'zolari orasida hibsga olishlar bo'lib o'tdi.

## Tartibga solishning oxiri
60-yillarning oxiri va 70-yillarning boshlarida tashkilot xodimlarini hibsga olishi, Gamal Abdel Nosirning o'limi va Misrning partiyani qo'llab-quvvatlashi tugagandan so'ng, bu omillarning barchasini zaiflashishiga olib keldi. 1979-yil noyabr oyida Bayrutda uning asoschisi Nosir Al-Said o'ldirilganidan so'ng butunlay tugatilgunga qadar tashkilotning ko'p a'zolari BAAning interfeysi bo'lgan Arab yarim orolining ozod xalqi tashkilotiga qo'shildi.

## Manba

# تأثير الفكر الناصري على الخليج العربي 1952-1971 نسخة محفوظة 24 ديسمبر 2016 على موقع واي باك مشين. الحركات القومية واليسارية في السعودي
# ة | المقال نسخة محفوظة 07 مارس 2016 على موقع واي باك مشين. Hegghammer، Thomas (2009). "Jihad, Yes, But Not Revolution: Explaining the Extraversion of Islamist Violence in Saudi Arabia". British Journal of Middle Eastern Studies. 36 
# مؤرشف من الأصل في 10 ديسمبر 2019. اطلع عليه بتاريخ 16 أبريل 2012. An Error Occurred Setting Your User Cookie نسخة محفوظة 10 ديسمبر 2019 على موقع واي باك مشين.
Arabiston yarim orol cho'li

Arabiston **yarim orolining** janubiy qirg'oqlarida joylashgan **qirg'oq tumanli cho'li** zich tumanga duchor bo'lgan ekoremintadir. Shuningdek, Afrika tropiklaridan tashqaridagi tumanli cho'l sifatida ham tasniflanadi.

## Joylashuvi va tavsifi
Ushbu ekotizim Arabiston yarim orolining g'arbiy va sharqiy qirg'oqlari bo'ylab bir chiziqda joylashgan. U Masirah orolidan janubda Ummon qirg'oqlarigacha yetib boradi va Jidda Al Harasi platosida va Dofar tog'laridan 120&nbsp;km ga etadi. Bu yerdan chiziq Yaman qirg'oqlari bo'ylab juda tor chiziq (eni atigi 5&nbsp;km) va Saudiya Arabistonining Qizil dengiz sohillari bo'ylab 50&nbsp;km balandlikdagi Tihama tekisligiga qadar davom etadi. Ummon va Yamanda namlik mussonlarda Xarif mavsumida okeandan ko'tarilgan qalin tuman bilan ta'minlanadi.

## Vegetarian hayot
Bu mintaqada kamdan-kam yomg'ir yog'sa ham, tuman ko'p o'tloqlar, butalar va zich o'rmonlarni oziqlantirish uchun etarli namlikni ta'minlaydi. Mahalliy o'simliklarning oltmishdan ortiq turlari mavjud. O'simliklar qirg'oqqa qaraganda asta-sekin o'zgarib turadi. Bu *Mishta Dhofari*, *Senegal* akatsiyasining zich o'rmonlari va ko'plab tikanli *mürver* (Commiphora) daraxtlari va butalari bilan ajralib turadi. Eng boy florani Dofar tog'larida topish mumkin, bu yerda 900 dan ortiq o'simlik turlari, shu jumladan 60 ta endemik va ikkita endemik *[[Cibirhiza]]* va *[[Dhofaria]]* turlari mavjud. Shunday o‘simliklardan biri, isiriq daraxti ( Boswellia *sacra)* qadimda Dofar uchun katta boylik manbai bo‘lgan. Yamanda Jebel Araysning dengiz tomoni *[[Euphorbia balsamifera|Euphorbia balzamifera]]* butalari bilan qoplangan.

## Hayvonlar
Bu yerda topilgan koʻplab sutemizuvchilar orasida yoʻqolib ketganidan keyin yovvoyi tabiatga qaytarilgan arab *oriksi (Oryx leucoryx)*, jayron va echki antilopasi boʻlgan Nubiya choʻqqisi (echki antilopasi) kiradi. Sohildagi yirtqichlar orasida yerni quchoqlovchilar (silovsin), arab bo'rilari , chiziqli sirtlonlar va Dofar tog'laridagi Jebel Samxanda yashaydigan yo'qolib ketish xavfi ostida turgan arab leopardlari (Panthera) bor.

## Tahdidlar va ularni saqlab qolish
Ushbu ekotizim uchun asosiy tahdid chorva mollari va boshqalar sonining ko'payishi, shuningdek, yo'ldan tashqarida haydash va odamlarning tajovuzkorligi tufayli haddan tashqari yaylovdir. Ushbu ekoregiondagi shahar hududlariga quyidagilar kiradi: Ummonda, Duqm porti va Dofar poytaxti Salalah. Yamanda sobiq Mukalla Qirolligining poytaxti va porti, qadimiy Adan porti, Qizil dengizdagi Xodeyda portlari (hali ham Yaman sohilidagi eng yirik shahar) va Mocha hamda Jahon merosi ob'ekti Zabid; Va Jizan shahri, Saudiya Arabistoni Qirolligining meva savati. Ummondagi qo'riqlanadigan hududlar reintroduksiya sodir bo'lgan bahsli Arab Oriks qo'riqxonasi va yo'lbarslarni himoya qilish uchun tashkil etilgan.

## Manba

# World Wildlife Fund، المحرر (2001). "Arabian Peninsula coastal fog desert". WildWorld Ecoregion Profile. National Geographic Society. مؤرشف من الأصل في 08 مارس 2010. 
# "Arabian Peninsula coastal fog desert". Terrestrial Ecoregions. World Wildlife Fund.

## Havolalar

* Google kitoblar
* Britannica Arab cho'li
Dichopogon strictus

***Dichopogon strictus*** (sin. *Arthropodium strictum*), odatda **shokoladli nilufar** nomi bilan tanilgan, Avstraliyada paydo bo‘lgan koʻp yillik oʻsimlik turi.

## Tavsif
Turning 12 tagacha barglari bor, ular chiziqli yoki lansetsimon shaklga ega, uzunligi 65 va kemgligi 1–12&nbsp;mm. Bu avgust-yanvar oylari orasida turning mahalliy hududida paydo boʻladi. Individual, osilgan gullarning rangi och binafsha rangdan to quyuq binafsha ranggacha. Shokolad nilufarining umumiy nomi shokolad, karamel yoki vanilga oʻxshash gullarning hidiga ishora qiladi.

Suvli va ozgina achchiq taʼmga ega boʻlgan ildizlarni mahalliy avstraliyaliklar isteʼmol qilishadi.

## Kultivatsiya
Oʻsimliklar qisman toʻliq quyosh taʼsiri bilan yaxshi quritilgan tuproqni afzal koʻradi. Qurgʻoqchilik sharoitida oʻsimliklar quriydi, keyin kuzgi yomgʻir bilan unib chiqishi mumkin, tuproqda barqaror namlik darajasi saqlanib qolganda, yozgi gullash davri uzaytiriladi.

## Yana qarang

* Nilufar deb nomlanuvchi o'simliklar ro'yxati

## Manbalar
Afgʻon dualizmi nazariyasi

**<big>Afgʻon dualizmi</big>** – afgʻon muammolarini samarali hal qilishga qaratilgan ilmiy zamonaviy nazariyalardan biri. “Afgʻon dualizmi” nazariyasining mohiyatini ikki koʻrinishda aks ettirish mumkin: Afgʻon milliy dualizmi va Afgʻon mintaqaviy dualizmi.

## Afgʻon milliy dualizmi
Davlat yoki qabila boshqaruvi, unitar yoki federal, sof islomiy yoki demokratik, Sharq yoki Gʻarb modellari asosida afgʻon davlatchiligini barpo etish yuzasidan vujudga kelgan bahsli qarashlar “Afgʻon milliy dualizmi”ni koʻrsatib beradi. B.Rubin, T.Barfild, B.Hopkins, L.Vili singari taniqli ekspertlar va afgʻon olimi N.Misdoq oʻz tadqiqotlarida Afgʻoniston milliy davlatchiligining dualistik jihatlari haqida qiziqarli maʼlumotlarni uchratish mumkin.

## Afgʻon mintaqaviy dualizmi
Afgʻon mintaqaviy dualizmini ushbu mamlakatni geografik mansubligi boʻyicha ikki xil yondashuvda ifodalanadi. Birinchi yondashuvga koʻra, Afgʻoniston Janubiy Osiyo mintaqasining bir qismi boʻlib, u “Af-South Asia” nazariy qarashlari bilan baholanadi. Maʼlumki, Amerika olimlarining Afgʻoniston va Pokiston davlatlarini yagona harbiy-siyosiy maydon sifatida koʻrib chiqishiga nisbatan “Af-Pak” atamasi ishlatiladi. Ushbu atama XXI asr dastlabki oʻn yilligida Qoʻshma Shtatlarning Afgʻonistondagi siyosatini nazariy jihatdan bayon etishda ilmiy doiralarda keng qoʻllanila boshlandi. Maʼlumotlarga koʻra, “Af-Pak” konsepsiyasi muallifi amerikalik diplomat Richard Xolbruk hisoblanadi. 2008-yil mart oyida R.Xolbruk Afgʻoniston va Pokistonni yagona harbiy-siyosiy maydon sifatida quyidagi sabablarga koʻra, qabul qilish zarurligini maʼlum qildi: 

# **1.** Afgʻoniston-Pokiston chegarasida harbiy amaliyotlarning umumiy teatri mavjudligi
# **2.** Afgʻoniston va Pokistonning 1893-yil imzolangan “Dyurand chizigʻi” boʻyicha chegara muammolari hal etilmagani
# **3.** Afgʻoniston va Pokiston oʻrtasida ochiq chegara rejimidan (birinchi navbatda, “qabila zonasi”) “Tolibon” kuchlari va boshka terroristik tarmoqlarning foydalanishi.

Ikkinchi yondashuvga koʻra, Afgʻoniston geografik jihatdan Markaziy Osiyoning uzviy qismiga kiradi. Buni “Af-South Asia” atamasiga muqobil variant “Af-Cent Asia” atamasi bilan nomlash ilmiy mantiqqa har jihatdan toʻgʻri keladi. Mazkur konsepsiya Afgʻoniston va Markaziy Osiyoni yagona hudud sifatida belgilovchi atamadir. Hozirgi kunda Afgʻonistonni Markaziy Osiyo mintaqaviy jarayonlariga keng jalb etishga qaratilgan saʼy-harakatlar tobora kuchayib borishi natijasida ushbu atamaning dolzarb jihatlarini hisobga olish va uni ilmiy muomalada ommalashtirish maqsadga muvofiqdir. Umuman olganda “Afgʻon dualizmi” nazariyasi Afgʻonistonda qarama-qarshiliklarga sabab boʻluvchi dualistik gʻoyalar va qarashlar oʻrnini oʻzaro tenglashtiruvchi va birlashtiruvchi umumeʼtirof etilgan tamoyillarga almashtirish zaruriyatini taqozo etadi.

## Manbalar
Hodi-zoda Rasul

**Hodi-zoda Rasul** – adabiyotshunos hamda sharqshunos olim, filologiya fanlari doktori, professor. Tojikiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan fan arbobi.

## Hayoti va hayotiy faoliyati
1928-yil 6-martda Samarqand shahrida tavallud topgan. 1944-yilda Oʻrta Osiyo davlat universiteti (hozirgi ToshDU)ning sharq fakultetiga oʻqishga kiradi. Bu vaqt mobaynida Oʻzbekiston radiokomitetida tojik tilida beriladigan adabiy-dramatik eshittirishlar tahririyatining mudiri lavozimida ishlaydi. 1950-yil aprel oyidan to avgust oyiga qadar „Oʻzbekiston surh“ (hozirgi „Ovozi Tojik“) roʻznomasida madaniyat boʻliming boshligʻi boʻlib ishlagan. 1950-yil sharq fakultetining eron-afgʻon boʻlimini bitirib, ishlash uchun Dushanbe shahriga koʻchib ketadi va shu yildan boshlab uning butun umri va ilmiy-adabiy faoliyati Tojikiston bilan bogʻlanib qoladi. U shu yili Tojikiston FA Til va adabiyot instituti aspiranturasiga oʻqishga kiradi va 1954-yilda sobiq SSSR FA Sharqshunoslik institutining ilmiy kengashida „Istochnik i izuchenieyu tadjikskoy literaturi vtoroy polovini XIX v.“ degan mavzuda nomzodlik dissertatsiyasini himoya qiladi. 1969-yil yanvar oyida esa oʻsha ilmiy kengashda „Axmad Danish i tadjikskaya prosvetitelskaya literatura“ mavzusida doktorlik dissertatsiyasini yoqlaydi. 1984-yilda unga professor ilmiy unvoni beriladi. 1990-yilda esa „Tojikiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan fan arbobi“ degan faxriy unvonga sazovor boʻladi.
Olim 1958-yildan boshlab Tojikiston FA Sharqshunoslik hamda Til va adabiyot institutlarida tojik adabiyoti tarixi boʻlimining mudiri vazifasida faoliyat koʻrsatib kelgan. U Tojikiston FA Rudakiy nomidagi Til va adabiyot institutida fors-tojik adabiyoti tarixi masalalari boʻyicha ilmiy maslaxatchi boʻlib ishlagan.
Rasul Hodi-zoda bir necha yillar davomida adabiyot va sanʼat sohasi boʻyicha Rudakiy nomidagi Davlat mukofoti berish komitetininh ilmiy kotibi, Tojikiston yozuvchilar uyushmasining tanqid va adabiyotshunoslik boʻliming raisi, sobiq SSSR yozuvchilar uyushmasi tanqid va adabiyotshunoslik kengashining vazifalarida xizmat qilib kelgan. Olim yozuvchilar uyushmasiga qabul qilish hay’atining aʼzosi, bir necha ilmiy kengashlar aʼzosi lavozimlarida xizmat qilib kelgan. Bir necha tarixiy romanlar yozgan isteʼdodli yozuvchi hamdir. Uning baʼzi romanlari, jumladan, Ahmad Donish hayot yoʻliga bagʻishlangan asari „Zvezda vo mgle“ nomi bilan rus tiliga tarjima qilinib, Moskvada nashr etilgandir. Olim 400 ga yaqin ilmiy maqolalar, monografiya va risolalar muallifidir.

## Asarlari
# Istochniki k izucheniyu tadjikskoy literaturi vtoroy polovini XIX veka (monografiya). Stalinabad, 1957.
# Shamsiddin Shohin (monografiya). Dushanbe, 1974.
# Ahmad Donish (monografiya). Dushanbe, 1976
## Manbalar
Amir Rizo Nasr Azadoniy

**Amir Rizo Nasr Azadani** – (امیررضا نصرآزادانی) 1996-yil 7-fevralda Eronda tugʻilgan.— Eronlik futbolchi, oxirgi marta Fors koʻrfazi Pro-ligasi " Traktor " klubida himoyachi sifatida oʻynagan. U Eronda Mahsa Aminining Eron axloq politsiyasi hibsxonasida oʻlimiga qarshi norozilik namoyishlari ortidan oʻlimga hukm qilingan.

## Klubdagi faoliyati
Nasr Ozodani yoshlik faoliyatini " Sepaxon "da oʻtkazgandan soʻng, 2015 yilda Rah Ohanga qoʻshilgan.  U „ Traktor“ jamoasi bilan Fors koʻrfazi Pro ligasida oʻynagan, ammo 2017 yilning noyabrida soʻnggi marta oʻynaganidan beri professional darajada oʻynamagan. 

## Manbalar

## Havolalar
Saidov Timur

**Timur Sharifovich Saidov sharqshunos va diplamat, O'zbekiston Resbuplikasining Buyuk Britaniya Favqulodda va Muxtor vakili.**
## Hayoti va faoliyati
1951-yil 13-oktabrda Toshkent shahrida tug‘ilgan.  1969-yilda Toshkent Davlat universitetining Sharq fakultetida arab tilini o‘rgana boshladi.  1974-yilda universitetni tamomlagach, armiyaga chaqirilib, Turkmanistonda arab tilidan tarjimonlik qilgan.  Shundan so‘ng 1976-1978 yillarda Liviya Arab Respublikasida tarjimon bo‘lib ishlagan.  T.  Saidov 1978-1984 yillarda Toshkent Davlat universiteti katta o‘qituvchisi, Toshkent shahar ijroiya komiteti qoshidagi xorijiy talabalar ishlash Kengashning ma'sul kotibi muovini lavozimlarida ishlagan.

1984 yilda T.  Saidov Moskvaga ishlash uchun yuborilgan.  U yerda bir yil diplomatik akademiyada tahsil oldi va SSSR Tashqi ishlar vazirligiga ishga ketdi.  1988-1991 yillarda T.  Saidov SSSRning Daniya Hoshimiylar Qirolligidagi elchixonasida, keyin Moskvada (1991-1992) SSSR Tashqi ishlar vazirligida ishlagan.  1992-yilda O‘zbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligi maslahatchisi, 1993-1994-yillarda esa Davlat protokoli byurosi boshlig‘i lavozimlarida ishlagan.
1994 yil dekabr oyida Timur Saidov O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining farmoni bilan O‘zbekiston Respublikasining Buyuk Britaniyadagi Favqulodda va Muxtor vakili etib tayinlandi.

## Manbalar
Arab biznesi

**Arabian Business** (ingliz tilida: **Arabian Business** ) — haftalik ingliz va arab tillarida nashr etiladigan Amirlik ishbilarmonlik jurnali. U Dubayda ITP Publishing Group tomonidan nashr etiladi. 2007-yilning oktyabr-dekabr oylarida tarqatilgan nusxalar soni 20 468 nusxani tashkil etdi. 2011-yilning oxirgi olti oyi davomida har hafta tarqatiladigan nusxalar soni 23 016 nusxaga yetdi. 2012-yil iyuldan dekabrgacha bo'lgan davrda tarqatilgan haftalik nusxalar soni 23 352 nusxani tashkil etdi.

## Veb-sayt
Arabianbusiness.com - mintaqadagi va jahondagi eng muhim iqtisodiy va yangiliklarni kechayu-kunduz yoritib turuvchi birinchi iqtisodiy veb-sayt. Ushbu sayt barcha tadbirkorlik faoliyatidagi eng soʻnggi oʻzgarishlar bilan hamqadam boʻladi. Sayt o'z tashrif buyuruvchilariga moliya, biznes, texnologiya, jamiyat va siyosat kabi ko'plab sohalardagi eng so'nggi ishlanmalarni taqdim etadi, shuningdek, bozor va investitsiya sharoitlarini chuqur tahlil qilish bilan yuqori darajadagi qaror qabul qiluvchilarning uchrashuvlari va fikrlarini taqdim etadi. Bugungi kunda sayt iqtisodiy, ijtimoiy va siyosiy yangiliklar uchun asosiy ma'lumotnoma hisoblanadi. Iqtisodiy yangiliklarni izlayotganlar uchun ma'lumotnoma bo'lib, u o'z foydalanuvchilarini kun yangiliklari bilan ta'minlaydi. Sayt shuningdek, kuniga ikkita yangilik byulleteni taqdim etadi, biri ertalab, ikkinchisi tushdan keyin, eng muhim yangiliklar va ma'lumotlarni o'z ichiga oladi. Sayt 1998-yilda arab va ingliz tillarida Arabian Business jurnali va mintaqadagi Time Out Middle East, Arabian Computer News, Welcome jurnali kabi boshqa mashhur jurnallarning noshiri bo'lgan ITP Publishing Group uchun texnik yangiliklar veb-sayti sifatida ochilgan. 90-yillarning o'rtalaridan boshlab Amerikada global dotcom kompaniyalari to'lqinining ko'tarilishi bilan sayt ishga tushirildi va o'sha paytda arab va ingliz tillarida texnologiya yangiliklarini nashr etadigan saytlar orasida eng muhimi edi. Mintaqada yangi paydo bo'lgan Internet hamjamiyatida shon-sharaf va mashhurlik topish. 2000-yilda arab va ingliz tillarida “Arabian Business” jurnali chiqarilishi bilan kompaniya koʻproq ixtisoslashuvga murojaat qildi va har bir jurnal uchun alohida veb-saytlar yaratdi.

## Manbalar

# "Circulation Audits | ITP Media Group | ITP.com". www.itp.com. مؤرشف من الأصل في 8 سبتمبر 2017. اطلع عليه بتاريخ 07 سبتمبر 2017. "BPA Worldwide" (PDF). www.bpaww.com.
# مؤرشف من الأصل (PDF) في 12 سبتمبر 2014. اطلع عليه بتاريخ 07 سبتمبر 2017. "Circulation Audits | ITP Media Group | ITP.com". 
# www.itp.com. مؤرشف من الأصل في 8 سبتمبر 2017. اطلع عليه بتاريخ 07 سبتمبر 2017. "Arabian Business International- Media Information" (PDF). 
# ITP Publishing Group. مؤرشف من الأصل (PDF) في 13 فبراير 2012. اطلع عليه بتاريخ 24 سبتمبر 2008.
Misrning iqtisodiy va ijtimoiy huquqlar markazi

**Misr Iqtisodiy va Ijtimoiy Huquqlar Markazi** – adolat, erkinlik va tenglik qadriyatlariga asoslangan Misrning nodavlat yuridik instituti. Inson huquqlari boʻyicha barcha xalqaro xartiyalar, deklaratsiyalar va konvensiyalarga, xususan, Xalqaro paktga sodiqdir.

## Markaz maqsadlari
Markaz  ushbu huquqlarni himoya qiluvchi ijtimoiy harakatlarni kuchaytirish va ishtirok etishning eng yuqori darajalariga erishadigan yangi jamoat harakatini safarbar etish orqali jamiyatning barcha toifalarida iqtisodiy, ijtimoiy va madaniy huquqlaridan foydalanish imkonini berishga intiladi.

## Markaz biznesi
1. Iqtisodiy va madaniy huquqlar, shuningdek, fuqarolik va siyosiy huquqlar oʻrtasida inson huquqlari uchun Misr va arab harakati manfaati uchun ob’ektiv muvozanatga erishishga oʻz hissasini qoʻshish;

2. Iqtisodiy va ijtimoiy huquqlarning yoʻq boʻlishiga qarshi kurashish uchun tushunchalar va strategiyalarni ishlab chiqish;

3. Huquqlarni himoya qilish kampaniyalarini qoʻllab-quvvatlash, ularni shakllantirish, rejalashtirish va amalga oshirish;

4. Kasaba uyushmalari erkinliklari, ijtimoiy harakatlar va globallashuvning taʼsiri, Jahon savdo tashkiloti tomonidan qabul qilingan siyosat va kelishuvlarning fuqarolar hayotiga taʼsirini ilmiy va amaliy jihatdan aniqlash;

5. Birgalikda harakat qilish uchun asos sifatida muvofiqlashtirish va ittifoq shakllarini yaratishga hissa qoʻshish va ularni qoʻllab-quvvatlash;

6. Misr qonunchilik tuzilmasini Misr ratifikatsiya qilgan xalqaro inson huquqlari xartiyalariga, ayniqsa mehnat hamda kasaba uyushmalari huquqlarini qoʻllab-quvvatlaydiganlarga qarama-qarshi keladigan hamma narsalardan tozalash;

7. Iqtisodiy va ijtimoiy huquqlar, kasaba uyushmalari va mehnat erkinliklari. Bu huquqlarning turli xil buzilishlari yoki ijtimoiy va mehnat harakati tomonidan erishilgan yutuqlar nuqtai nazaridan, monitoring, kuzatish va hujjatlashtirish ishlarini amalga oshirish;

8. Ushbu huquqlarning haqiqatiga taalluqli tadqiqot hisobotlarini tayyorlash; Ular haqidagi bilimlarni oshirish uchun ularni ommaga nashr etish.

9. Kampaniyalar, seminarlar va treninglarni tayyorlash va amalga oshirish.

10. Fuqarolarga ushbu huquqlarni qoʻlga kiritish maqsadida hamma shakllarda huquqiy yordam koʻrsatish.

11. Xalqaro standartlarga muvofiqligini taʼminlash maqsadida ushbu huquqlar boʻyicha qonunlar hamda ularga oʻzgartishlar kiritish va loyihalarini tayyorlash.

12. Iqtisodiy va ijtimoiy huquqlarni himoya qilish uchun tarmoqlarni yaratish, ularga hissa qoʻshish.

## Manbalar

## Havolalar

* Misr iqtisodiy va ijtimoiy huquqlar markazining rasmiy sayti
Karaoke demokratiyasi

Dunyoning qay nuqtasida bo‘lishidan qatʼiy nazar, yaponlar ilm-fan, texnologiya va iqtisodiyotdagi yangilik, kashfiyot, ixtiro qilish ilinjida ilmga talpinadi. Ming-minglab yaponlar dastlab o‘z hukumati daʼvati bilan AQShga — erkin iqtisodiyot asoslarini, Buyuk Britaniyaga — harbiy-dengiz sanʼatini, Fransiya va Prussiyaga — gumanitar fanlar, ayniqsa, huquqshunoslikni o‘zlashtirish uchun yo‘l oldi. Kunchiqar mamlakat fuqarolariga xos bunday shijoat va ilm-u hunarga chanqoqlik kelgusida uning yuksak taraqqiy etishida asosiy omil bo‘ldi.

Siyosatshunos olimlar Yaponiyaning qaysi taraqqiyot tamadduniga mansubligi masalasida hamon bahslashadilar. Jo‘g‘rofiy jihatdan yondashilsa, u shubhasiz, Sharq tamadduniga mansub. Lekin ijtimoiy taraqqiyot va siyosiy madaniyat nuqtai nazaridan qaralsa, uning qaysi tamaddunga mansubligi masalasi bahsli bo‘lib chiqadi. Chindan ham, demokratik institutsional tizimning g‘arbona tamoyillarini milliy mentalitet, o‘ziga xos tafakkur tarzi hamda qadriyatlar bilan uyg‘unlashtira olgan mamlakat G‘arbga mansub bo‘ladimi, Sharqqami? Bu savolga hanuz aniq javob yo‘q. Har holda bu borada aksariyat olimlar Yaponiyani sharqona anʼanaviylik va g‘arbona qadriyatlarning mushtarakligi timsoli sifatida baholaydi.

Darhaqiqat, Yaponiyaning taraqqiyot modeli hamda ijtimoiy-siyosiy tafakkurini chuqur o‘rganish hanuz dolzarb bo‘lib qolaveradi. Unda shaxs yoki rahbar omili emas, aksincha tizim hamda jamoa omili ustuvordir. Shu jihatdan, mashhur siyosatshunos T.Inoguti yapon boshqaruv tizimini „**karaoke demokratiyasi**“ (yaʼni, **ijrochilar kelib-ketaveradi, ohang esa o‘sha-o‘sha**) deb taʼriflagani bejiz emas.

## Yana qarang
Tafakkur jurnali 2004/3
Qora O‘pqon

**Qora o‘pqon**"„- ushbu nazariya 1991-yilda bir necha ichki omillar natijasida parchalangan Sovet Ittifoqining chegaralarida vujudga kelgan vaziyatga nisbatan qo‘llanilgan. Ittifoqning janubiy va g‘arbiy qismlarida mustaqillikni e‘lon qilgan bir qancha davlatlarda Sobiq Ittifoqning kerakli resurslari qolib ketishi va uning salbiy ta‘siri mamlakat tashqi va ichki holatida yomon oqibatlarga olib keldi. Bu haqda amerikalik olim Z.Bjenskiyning **“Buyuk shaxmat taxtasi"** kitobida keltiriladi. Muallifning fikrlariga ko‘ra Sovet Ittifoqining yemirilishi uning chegara qismlarida o‘ziga xos o‘pqonni vujudga keltirdi va ayniqsa g‘arbiy qismda ko‘proq bu hodisa namoyon bo‘ldi. Katta resurslarga boy hududlarning qo‘ldan ketishi Rossiya tashqi siyosati uchun katta zarba bo‘ldi. Bundan tashqari Ukrainaning ham mustaqil bo‘lishi vaziyatni keskin holatga ko‘tardi. Chunki Ittifoq paytida bu hududdagi kerakli bo‘lgan narsalar qolib ketdi. Bunga o‘xshash vaziyat Markaziy Osiyo davlatlarining ham qo‘ldan ketishida namoyon bo‘ladi. Buyuk davlatning parchalanib ketishi nafaqat Rossiyaning tashqi ahvolini, balki uning ichki tizimiga ham katta ta‘sir qildi. Qolaversa, Ittifoqdan ajralib chiqib mustaqil bo‘lgan davlatlar ham katta muammolarga duch keldilar. Bu muammolar Rossiyaning yukiga yana bir yuk bo‘ldi. Dengizdagi ustunlikning ham ma‘lum darajada yo‘qotilishi ko‘pgina yomon natijalarni keltirib chiqardi.
Nizomiddin Ilyos

**Ilyos G'ulomovich Nizomiddinov**  sharqshunos olim, tarix fanlari doktori, professor.

## Hayoti va hayotiy faoliyati
1930-yil 28-aprel Toshkenda tavallud topgan.  1946-1951-yillarda O'rta Osiyo davlat universiteti sharq fakultetining tarix bo'limida tahsil olgan.  1951-1954-yillarda SSSR FA Sharqshunoslik instituti aspiranturasida tahsil olgan, 1955-yilda institut ilmiy kengashida “Сейстанский вопрос” mavzusida nomzodlik dissertatsiyasini himoya qilgan.  1976-yilda ToshDU tarix fakultetiga – O‘zbekiston xalqlari tarixi kafedrasi mudiri lavozimida ishlagan.  U yerda talabalarga O‘zbekiston tarixi, O‘zbekistonning xorijiy Sharq mamlakatlari bilan aloqalari hkurslaridan dars beradi.
I. Nizomiddinov 1981-yilda O‘zbekiston FA Sharqshunoslik institutining ilmiy kengashida "XV asrning ikkinchi yarmi - XVIII asrning birinchi yarmida Buxoro xonligi va "Mo'g'ullar Hindistonda" degan mavzuda diddertatsiya yoqlab,tarix fanlari doktori ilmiy darajasini oldi.
Olimga 1976-yilda olimga dotsentlik va 1982-yilda esa professorlik ilmiy unvonlari berildi.
Tarixchi olimning o'z ijodiy faoliyati davomida 70 dan ortiq ilmiy va ilmiy-ommabop maqolalar, monografiya va risolalar yozib chop etilgan.
I.  Nizomiddinov 1987 yil 4 noyabrda vafot etdi.

**Asosiy ilmiy ishlari:**

# 1. Сейстанской вопрос. "Из истории вмешательства Англии в Ирано афганские дела - Ученые записки Ташкентского пед. института, вып 14, ч. Т., 1958
# 2. Sayyohlarning yozganlari (X-XIX asrlar). T., 1960
# 3. O'rta Osiyo chet el Sharqi bilan munosabatlari. T., 1961
# 4. Amir Xusrav Dehlaviy. T., 1969
# 5. Boburiylar davlati. T., 1987
Al - Qosim

**Al — Qosim** (arab. ال قصيم‎) — Saudiya Arabistoni markazidagi maʼmuriy tuman.

Maʼmuriy markazi — Burayda shahri. Maydoni — 58 046&nbsp;km², aholisi — 1 215 858 kishi (2010).

## Geografiya
Shimoli-gʻarbda Xayl maʼmuriy okrugi bilan, janubi-sharqda Ar-Riyod maʼmuriy okrugi bilan, janubi-gʻarbda Madina maʼmuriy okrugi bilan chegaradosh.

El Qosim hududini deyarli butunlay choʻl egallagan. Qurgʻoqchil choʻl iqlimiga qaramay, El-Qosim qishloq xoʻjaligi yuqori darajada rivojlangan hudud va dunyodagi eng yirik xurmo yetishtiruvchilardan biri hisoblanadi.

## Tarix
16-asr oxirida Banu Tamim qabilasi viloyat hududida markazi Burayda shahrida boʻlgan amirlikni tuzdi. Birinchi amir shayx Rashid ad-Duraybiy boʻlib, Abu Ulyan sulolasiga asos solgan va Burayda manzilgohi oʻrnida mustahkam shahar qurgan. 1817-yilda bu yerda yana bir amirlik paydo boʻldi, uning markazi Unayza shahrida boʻlib, unga Al Sulaym sulolasi boshchilik qildi. 1907 yilda Burayda amirligi Saudiya davlati tarkibiga kiritildi va 1914-yilda ularning hokimiyati Unayza amiri tomonidan tan olinadi. 1908-yilda Al-Qosim viloyati tashkil topdi va birinchi gubernator etib tayinlandi — Abdulloh ibn Jiluviy (ar.) Rus., Al Saud sulolasining lateral tarmogʻi shahzodasi.

## Maʼmuriy boʻlinish

* Maʼmuriy hudud 11 gubernatorlikka boʻlingan (qavs ichida 2010 yil aholisi):
* Al Asyah (26 336)
* Al Badai (57 164)
* Al Bukayriyah (57 621)
* Al Midhnab (44 043)
* An Nabhaniyah (47 744)
* Ar Rass (133 482)
* Ash Shimasiyah (10 605)
* Buraydah (614 093)
* Riadh Al Khabra (34 497)
* Unayza (163 729)
* Uyun Al Jiwa (26 544)

## Amirlar
Mintaki amirlari (viloyat gubernatorlari):

1908-1912: Shahzoda Abdulloh ibn Jiluvi Al Jiluvi
1912-1918: Shahzoda Abdulaziz ibn Musaid Al Jiluviy
1935-1947 yillar: Shahzoda Abdulloh bin Faysal (ar.) rus. Al Farhan
1947-1956 yillar: Shahzoda Abdulloh ibn Abdulaziz bin Musaid (ar.) rus. Al Jiluvi
1980-1992: Shahzoda Abdul-Iloh Al Saud, qirol Abdulazizning oʻgʻli
1992-2015: Shahzoda Faysal ibn Bandar Al Saud, qirol Abd al-Azizning nabirasi
2015 yildan hozirgi kungacha: Shahzoda Faysal ibn Mishal Al Saud, qirol Saudning nabirasi, qirol Abdulazizning nevarasi
Nina Bernstein

**Nina Bernstein** (;) amerikalik jurnalist boʻlib, *[[The New York Times|New York Times gazetasida]]* oʻzining ijtimoiy va huquqiy masalalar, jumladan, immigratsiya, bolalar xavfsizligi va sogʻliqni saqlash toʻgʻrisidagi maqolalari bilan mashhur. 2016-yil oxirida nafaqaga chiqqan. Times gazetasida 21 yil davomida metro muxbiri, milliy muxbir va tergov muxbiri boʻlib faoliyat yuritgan.

Nina 1995-yilda uchta hamkasbi bilan poytaxtni yoritgani uchun George Polk mukofotiga sazovor boʻldi. 11-sentyabr hujumlaridan soʻng u Manxetten atrofidagi joylarda koʻchada intervyu olib yurdi.

Uning immigratsiya hibsxonasidagi oʻlimlar haqidagi reportaji koʻplab mukofotlarga sazovor boʻlgan, jumladan 2010-yilda Kolumbiya Jurnalistika maktabi tomonidan berilgan jurnalistikadagi jasorati uchun Paul Tobenkin Memorial mukofoti va 2009-yilda Sidney J. Hillman mukofoti. U New York gubernatorining isteʼfoga chiqishiga olib kelgan janjalni yoritgani uchun 2009-yilda Pulitzer mukofotini qoʻlga kiritgan. Bernstein Metro jamoasining aʼzosi edi.

## Hayoti
Bernstein 1970-yilda Harvard universitetini Yevropa tarixi va adabiyoti bo‘yicha bakalavr darajasi bilan tamomlagan. U Miluoki va Ayovadagi gazetalarda ishlagan. Keyin 9 yil davomida New York Newsday gazetasining muxbiri, shu jumladan Berlin va Bosniyada xorijiy muxbir sifatida faoliyat yuritdi. Nina Times gazetasiga 1995-yilda ishga kirgan.

Bernstein 1983 — 1984 yillarda Harvardda Nieman, 2002 — 2003 yillarda Berlindagi Amerika Akademiyasida jurnalistika boʻyicha tahsil olgan. U „Epic Struggle to Change Foster Care“ (Panteon, 2001) kitobi muallifi boʻlib, 2002-yil New York jamoat kutubxonasi va PEN Amerika tomonidan jurnalistika sohasidagi aʼlo xizmati uchun Helen mukofotiga sazovor boʻlgan. Shuningdek, Nina Milliy kitob mukofoti va Milliy kitob tanqidchilari mukofotining finalchisi. U ikkita ilmiy kitobning bosh boblariga hissa qoʻshgan: „Writing Immigration: Scholars and Journalists in Dialogue“ (Kaliforniya universiteti matbuoti, 2011) va „Challenging Immigration Detention: Academics, Activists and Policy-Makers“ (Edward Elgar nashriyoti 2017). Bernstein shuningdek, bolalar uchun „*Magic by the Book*“ (Farrar, Straus va Giroux, 2005) badiiy kitobining ham muallifidir.

Nina Kolumbiya universiteti professori Andreas Huyssen bilan turmush qurgan. Ularning ikki farzandi bor. Bernsteinning otasi Lester Bernstein jurnalist va *[[The New York Times]]* hamda ''Time'' jurnalida muharrir boʻlgan. U 1979-yildan 1982-yilgacha *Newsweek jurnalining* bosh muharriri boʻlib faoliyat yuritgan.

## Manbalar
Blade Runner: Qora Lotus

" **Blade Runner: Black Lotus** " ( o'zbekcha:Tig' ustida yuguruvchi: Qora Lotus) - bu Blade Runner ilmiy fantastika media franshizasining bir qismi bo'lgan anime serialdir. Serial premyerasi 2021-yil 14-noyabrda bo‘lib o‘tdi.

## Syujeti
Serial 2032-yilda, ya'ni Ridli Skott (2019) va Denis Vilnev (2049) filmlari o'rtasida bo'lib o'tadi. Bosh qahramon ayol replikant bo'lib ; franshizaning oldingi qismlaridagi qahramonlar ham ko'rinish berishadi .

## Ishlab chiqarish va premyera
Loyiha 2018-yil noyabr oyida e'lon qilingan . U *[[Adult Swim]]* va *Crunchyroll* tomonidan ishlab chiqilgan. Uning rejissyori Shinji Aramaki va Kenji Kamiyama, kreativ prodyuseri Shinichiro Vatanabe, ijrochi prodyuseri Endryu Kosove, Laura Lankaster, Broderik Jonson, El-Fransis Kuenka va Jozef Chou . Serial 13-qismdan iborat .

2021-yil 23-iyulda Comic-Con- da seriyasining birinchi treyleri namoyish etildi. Premyera 2021-yil 14-noyabrda boʻlib oʻtdi .

## Eslatmalar


## Havolalar
Ad - Diriya

**Ad — Diriya**
Ad-Diriya (arab.ادرعية) — Saudiya Arabistonidagi shahar, Ar-Riyodning gʻarbiy chekkasida. Ar-Riyod viloyatidagi xuddi shu nomdagi gubernatorlik markazi. Aholisi 2004-yil maʼlumotlariga koʻra 33213 kishi. Saudiya Arabistonining hukmron sulolasi Saudiyalarning kelib chiqishi bilan mashhur. 1744-yildan 1818-yilgacha Ad-Diriya birinchi Saudiya davlatining poytaxti boʻlgan.
2010-yil 31 iyulda Ad-Diriyaning markaziy hududi — Al-Turayf[en] (arabcha ạltẖryf‎) YuNESKOning Butunjahon merosi roʻyxatiga kiritildi

## Joylashi
Dengiz sathidan 677 m balandlikda joylashgan .

Eski Diriya shahri asosan vayronaga aylangan va tor Vodi Hanifa vodiysi ustida joylashgan boʻlib, janubdan Ar-Riyodgacha va undan tashqarida davom etadi. Harobalar uchta tumanga — Gusayba, El-Mulaybid va Al-Turayfga boʻlingan va loydan qurilgan binolardan iborat. At-Turayf boshqa ikki tumandan yuqorida joylashgan. Yangi (zamonaviy) shahar Al-Turayf bilan bir qiyalikda joylashgan, ammo ikkinchisidan pastroq. Bogʻlar va palma plantatsiyalari shahar shimolidagi Vodi Hanifada joylashgan.

## Tarix
Ed-Diriya haqidagi ilk maʼlumotlar XV asrga toʻgʻri keladi. Najd yilnomalariga koʻra, shaharga 1446 yoki 1447-yillarda hozirgi saudiyaliklarning bobosi Mani al-Muraydiy[en] asos solgan. Mani va uning Murda urugʻi (arab. ạlmrdẗ‎) Arabiston yarim orolining sharqidagi Al-Katif vohasidan zamonaviy Ar-Riyod oʻrnida joylashgan hudud hukmdori Ibn Dirʼa taklifiga binoan kelgan. Balki Ibn Dir' Mani al-Muraydiyning qarindoshi boʻlgan va koʻchirish aslida ularning tarixiy vataniga qaytish edi.
Dastlab murdalar Gusayba va Al-Mulaybidda joylashdilar, ammo butun aholi punkti Ibn Dir’a nomi bilan atalgan Ad-Diriya deb ataldi. At-Turayf keyinroq joylashdi[5]. Atrofdagi qishloqlardan koʻplab oilalar oxir-oqibat Ad-Diriyaga koʻchib oʻtishdi va 18-asrga kelib, ikkinchisi Najdning eng muhim shaharlaridan biriga aylandi.
18-asrda Ad-Diriyada hukmronlik qiluvchi Mani avlodlari boʻlgan Muqrin urugʻi (arabcha ạl mqrn‎) ichidagi urugʻ-aymoq kurashi Saudiya sulolasining asoschisi hisoblangan Muhammad ibn Saudning gʻalabasi bilan yakunlandi. Muhammad ibn Saud Ed-Diriya amiri (hukmdori) boʻldi. 1744-yilda u vodiydan taxminan 30 km uzoqlikda joylashgan Uyaina shahridan quvilgan ilohiyot olimi Muhammad ibn Abd al-Vahhobning himoyasiga oldi. Ibn Saud Abd al-Vahhobning diniy taʼlimotini qabul qildi va bu moment poytaxti Ad-Diriya boʻlgan birinchi Saudiya davlatining asosi hisoblanadi. Keyingi oʻn yilliklarda Ibn Saud va uning avlodlari Arabiston yarim orolining gʻarbiy va sharqiy qismidagi butun Nejdni oʻziga boʻysundirishga muvaffaq boʻlishdi va hatto harbiy yurishlar joʻnatishdi.
1818-yilda shahar vayron boʻlgach, aholi Ad-Diriyani butunlay tark etdi. Atrofda 20-asrda, asosan, badaviylar tomonidan aholi qayta tiklandi va 1970-yilda yangi Ad-Diriya shahriga asos solindi [6]. Keyinchalik yangi shahar asta-sekin oʻsib bordi va maʼmuriy markazga aylandi. Qadimgi Ad-Diriya xarobalarini tiklash Saudiya Arabistoni hukumati ko‘magida amalga oshirilmoqda.
## Adabiyotlar
https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%AD%D0%B4-%D0%94%D0%B8%D1%80%D1%8A%D0%B8%D1%8FAd — Diriya
Persepolis F.C.

**Persepolis futbol klubi** —() Eronning Tehronda joylashgan professional futbol klubi boʻlib, Fors koʻrfazi Pro ligasida ishtirok etadi.

„Persepolis“ga 1963-yilda Ali Abdo tomonidan asos solingan va 1968-yildan beri Eron futbolining birinchi divizionida ishtirok etib kelmoqda. Persepolis, shuningdek, tashkil etilgan birinchi yillarida bouling, basketbol va voleybol boʻyicha uchta jamoaga ega edi. Persepolis FC koʻp tarmoqli Persepolis Athletic and Cultural Clubning futbol klubidir. Klub Yoshlar ishlari va sport vazirligiga tegishli. Klub to‘planib qolgan katta qarzi tufayli klubni xususiylashtirishga ko‘p urinishlar bo‘ldi va natija bermadi.

## Klub faoliyati
Klub 1973 yildan buyon oʻz uyi „ Azadi“ stadionida oʻynab kelmoqda. Ular Osiyodagi eng yirik derbilardan biri hisoblangan Tehron derbisida azaliy raqibi " Estegʻlol " bilan bellashadi, bu oʻyinni eronlik futbol muxlislari doimo yaqindan kuzatib boradilar. Osiyo Futbol Konfederatsiyasi maʼlumotlariga koʻra, „Persepolis“ Osiyodagi eng mashhur futbol klubi hisoblanadi. Osiyo Chempionlar Ligasida „Persepolis“ eng ko‘p tashrif buyuruvchilar bo‘yicha rekordlarga ega (eng ko‘p tashrif buyurgan 20 ta o‘yindan 11 tasi) va eng ko‘p tashrif buyurgan beshta o‘yin. „Persepolis“ Osiyo Chempionlar Ligasidagi to‘rtta o‘yinda 100 000 tomoshabin yig‘ish rekordini ham yangiladi. „Persepolis“ Eron chempionatining oʻn toʻrtta chempionligi, shuningdek, oltita Hazfi kubogi, toʻrtta Superkubok va 1990-91 yilgi Osiyo kubogi egalari kubogini qoʻlga kiritgan. Klubda koʻplab taniqli oʻyinchilar oʻynashgan, jumladan, "Bavariya"ning sobiq oʻyinchilari Ali Karimi, Ali Daei, Vohid Hashimyan va „Gamburger SV“ ning sobiq futbolchisi Mehdi Mahdavikia . Biroq, Ali Parvin klub tarixidagi eng zoʻr futbolchi sifatida eʼtirof etilgan. Parvin 1970-yildan 1988-yilgacha klubda 18 yil ishlagan.

## Jamoa tarkibi

### Birinchi jamoa tarkibi

:*See also*: *[[2023–24 Persepolis F.C. season]]*	

### Ijaraga berilgan futbolchilar

### Alohida saqlangan raqamlar

On 6 October 2015, the club decided to retire the squad number 24 in memory of Hadi Norouzi, who died of heart attack in sleep at the age of 30. He played for Persepolis at the time.

### Mashhur futbolchilar
*Mashhur futbolchilar uchun qarang [[Persepolis F.C. futbolchilari roʻyxati|Persepolis F.C. futbolchilar roʻyxati]].*Sobiq futbolchilar haqida batafsil ma'lumot uchun qarang *[[:Turkum:Persepolis F.C. futbolchilari]]*

### Klub sardorlari

### Shon-sharaflar zali
Quyidagi o'yinchilar Persepolis FK shon-sharaflar zali tarkibiga kiradi:

**1960s and 1970s**
*  Ebrahim Ashtiani (DF)
*  Homayoun Behzadi (FW)
*  Hamid Jasemian (DF)
*  Hossein Kalani (FW)
*  Jafar Kashani (DF)
*  Mahmoud Khordbin (FW)
*  Fereydoun Moeini (MF)
*  Ali Parvin (MF)
*  Kazem Rahimi (MF)
*  Hadi Tavoosi (GK)
*  Büyük Vatankhah (DF)
*  Reza Vatankhah (DF)

## Hamkor klublar
*  AC Milan
*  Rubin Kazan
*  Beira-Mar
*  Real Madrid

## Manbalar

## Havolalar

* Official club website  
* Persepolis F.C. at IFLO 
* Persepolis F.C. at FIFA 
* 
*
Ellis Yarnal Berry

**Ellis Yarnal Berry** (1902-yil 6-oktabr — 1999-yil 1-aprel) amerikalik advokat, gazeta noshiri va siyosatchi. Shuningdek, u Janubiy Dakotadan Amerika Qoʻshma Shtatlari Vakillar palatasiga saylangan.

## Hayoti va taʼlimi
Berry Ayova shtatining Larchvud shahrida tug‘ilgan va Janubiy Dakota shtatining Filipp shahridagi Filipp o‘rta maktabini tamomlagan.

Ellis 1920-yildan 1922-yilgacha Morningside kollejida talaba boʻlgan. Soʻng Janubiy Dakota universitetiga oʻqishga kirdi, u yerda bakalavriat ishini tugatdi va huquqni oʻrgandi. 1927-yilda huquqshunoslik fakultetini tamomladi. Oʻsha yili diplom imtiyozi bilan advokaturaga qabul qilindi.

## Faoliyati

Berry Janubiy Dakota shtatining Kennebek shahrida advokatlik faoliyatini boshlagan. Ikki yil oʻtgach, Maklaflinga koʻchib oʻtdi. U shtatning advokati, Korson okrugi sudyasi va Maklaflin meri etib saylangan. 1938-yildan boshlab *Mclaughlin Messenger* gazetasining noshiri boʻlib ishladi. U 1938-yildan 1950-yilgacha *Davlat advokatlar assotsiatsiyasi jurnalining* muharriri boʻlgan.

### Siyosiy faoliyati
Ellis Janubiy Dakota shtati Senatiga 1938-yildan 1942-yilgacha, jami ikki yil muddatga saylangan.

1950-yilda U Amerika Qoʻshma Shtatlari Vakillar Palatasiga respublikachi etib saylandi va ketma-ket toʻqqiz marta saylangan. 1971-yilda nafaqaga chiqdi. 1952-yildan boshlab u *McIntosh News* va *Morristown World* nashrlarini ham chop ettirdi.

1966-yilda jurnalist Drew Pearsonning xabar berishicha, Berry Liberty Lobby tomonidan „Respublika davlat arbobi“ mukofotini olgan kongressmenlardan biri edi. Berry 1957, 1960,1968 va 1965-yildagi Ovoz berish huquqi to‘g‘risidagi qonunni yoqlab ovoz berdi, lekin 1964-yildagi Fuqarolik huquqlari to‘g‘risidagi qonunga 24-tuzatishga qarshi ovoz berdi.

U nafaqaga chiqqanidan soʻng, Janubiy Dakota shtatining Rapid-Siti shahriga koʻchib oʻtdi. Ellis 1999-yil vafotigacha shu yerda yashadi.

## Meros va sharafi

* 1971-yilda Kongressdan nafaqaga chiqqanidan soʻng, u oʻz hujjatlarini Black Hills shtat universitetiga topshirdi. Berry kolleksiyasi Black Hills shtat universitetining EY Berry kutubxona-oʻquv markazida joylashgan boʻlib, 500 dan ortiq quti qoʻlyozma materiallaridan iborat.
* BHSU kutubxona-oʻquv markazi kongressmen Berry nomi bilan atalgan.

## Manbalar
Katta Yaqin Sharq

AQShning Yaqin Sharqdagi geosiyosiy tasavvurlari davlat tashqi siyosiy yondashuvlarini va mintaqaga nisbatan milliy manfaatlarini asoslab berishga yordam beradi. Ushbu geosiyosiy qarashlar, ayniqsa, Sovet Ittifoqi parchalangandan keyin o'zgardi. Ko’p qutbli tuzilishga ega bo’lgan yangi dunyo tartiboti Yaqin Sharq mintaqasining shimoliy va sharqiy chegaralarini kengaytirdi. AQShning ushbu geosiyosiy manzarada tutgan o’rni, shuningdek, mintaqani va uning resurslarini nazorat qilish yo’lidagi sa’y-harakatlari uning Yaqin Sharqdagi tashqi siyosati evolyutsiyasini aniqlashga yordam beradi. Aynan XXI asrning boshida AQSh davlat boshqaruviga neokonservativ xarakterga ega bo’lgan respublikachilarning kelishi Yaqin Sharq mintaqasiga bo’lgan e’tiborni yanada kuchaytirdi. Bu borada bir necha yangi g’oyalar ilgari surildi. Xususan, “Katta Yaqin Sharq” va “Yangi Yaqin Sharq” g’oyalari asosida konsepsiyalar ishlab chiqildi. AQSh neokonservatorlari ta’sirida Yaqin Sharq mintaqasini keng ma’noda tushuntiruvchi neokonservativ qarashlar tizimi shakllana bordi va keng jamoatchilikka taqdim etildi. Mana shunday qarashlardan biri “Katta Yaqin Sharq” konsepsiyasi hisoblanadi. U 2003-yil 6-noyabrda ishlab chiqilgan bo’lib, o’sha paytdagi AQSh Prezidenti Jorj Bush (kichik) so’zlariga ko’ra, Amerika missiyasi konsepsiya orqali erkinlik va demokratiyani keng yoyishni targ’ib qilishdan iboratdir. “Katta Yaqin Sharq” konsepsiyasida geografik kenglikka quyidagi davlatlar kiritiladi: Shimoliy Afrika (Marokash, Jazoir, Tunis, Liviya), Yaqin, O‘rta Sharq va Fors ko‘rfazi (Misr, Isroil, Suriya, Iordaniya, Livan, Yaman, Iroq, Saudiya Arabistoni, BAA, Quvayt, Bahrayn, O‘mon, Qatar, Eron) shuningdek, Afg‘oniston va Pokiston kiradi. 

## Manbalar
Radcliffe chizigʻi

**Radcliffe chizigʻi** Panjob viloyatining Hindiston va Pokiston qismlari va Britaniya Hindistonining Bengal prezidentligi oʻrtasida chegaralangan chegara edi. U Cyril Radcliffe sharafiga nomlangan, u ikki provinsiya uchun ikkita chegara komissiyasining qoʻshma raisi sifatida 88 million aholiga ega boʻlgan 175 000 kvadrat milya (450 000 km2) hududni teng ravishda taqsimlash uchun yakuniy mas’uliyatga ega edi.

Demarkatsiya chizigʻi 1947-yil 17-avgustda Britaniya Hindistonining boʻlinishi bilan eʼlon qilingan. Bugungi kunda uning gʻarbiy tomoni Hindiston—Pokiston chegarasining bir qismi, sharqiy tomoni esa Bangladesh-Hindiston chegarasi boʻlib xizmat qiladi.
Muhsen ar-Ramli

**Muhsen ar-Ramli** (Arab.محسن الرملي) (jins. 1967 yil 7 mart, Iroq) - yozuvchi, shoir, tarjimon. Arab va ispan tillarida yozadi.

Bag'dod universitetida ispan filologiyasini o'rgangan. 1995 yildan beri Ispaniyada yashaydi.

2003 yilda u Madrid avtonom universitetida falsafa va ispan filologiyasi bo'yicha doktorlik unvoniga sazovor bo'ldi (dissertatsiyasining mavzusi "don Kixotdagi Islom madaniyati izlari "(ispancha Las huellas de la cultura islamica en el Quijote).

Bir nechta ispan klassiklarining Arab tiliga tarjimoni, Alvach madaniy jurnalining asoschisi va hammuallifi (Arab. ألواح‎). Madriddagi sent-Luis universitetida[1] dars beradi.

## Uning bosilgan asarlaridan

* Kelajak asr sovg'asi (hikoyalar) 1995 yil.
* Tirik yurakni topish (teatr) 1997 yil.
* Yo'lbarsdan uzoq varaqlar (hikoyalar) 1998 yil.
* Qiziqarli bolalar (Roman) 2000 yil (Arkanzas mukofoti (eng.) rus. 2002 yilda ingliz tiliga tarjimasi uchun).
* Baxtli bombardimon kechalari (hikoya) 2003 yil.[2]
* Biz hammamiz javoblarning bevalarimizmiz (she'riyat) 2005 yil.[3]
* Xurmo barmoqlari (Roman) 2008 yil.

## Havolalar

* she'riyat