Stanislav Lyudkevich

}

**Stanislav Pilipovich Lyudkevich** (; 1879-yil 24-yanvar – 1979-yil-10 sentyabr) – sovet —ukrain bastakori, nazariyotchisi, oʻqituvchisi va musiqa faoli. SSSR xalq artisti (1969) va Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1979). Uning ismi muqobil ravishda **Stanislaw Ludkiewicz** (polyakcha) yoki **Stanislav Filipovich Ludkevich** (ruscha) deb yozilishi mumkin.

## Biografiyasi
Lyudkevich 1879-yilda Avstriya-Vengriya (hozirgi Polsha) Yaroslav shahrida tugʻilgan. Universitetga borishdan avval musiqa nazariyasini uyda pianinochi onasidan oʻrgangan. Lvov akademik gimnaziyasining sobiq talabasidir. 1897-yildan 1901-yilgacha Lyudkevich Lvov universitetida falsafa boʻyicha tahsil olgan. Bu vaqt ichida Lvovdagi Galisiya musiqa jamiyati konservatoriyasida Mieczyslaw Soltys qoʻl ostida mustaqil tahsil olgan. 1901-yildan boshlab Lyudkevich Lvov va Przemyslda oʻqituvchi boʻlib ishlagan. 1908-yilda Vena shahrida O. Tsemlinskiy va X. Xredenerdan saboq olib, musiqashunoslik boʻyicha falsafa doktori ilmiy darajasini olgan.

1905-yildan 1907-yilgacha Lyudkevich *Artistic Bulletin* jurnalining muharriri boʻlgan. Nikolay Lisenko nomidagi Lvovdagi oliy musiqa institutining tashkilotchilaridan biri, 1910—1915-yillarda uning direktori, 1919-yildan nazariy fanlar oʻqituvchisi, yuridik shaxslar inspektori. *Boyan*, *Bandurist*, *Surma* xorlari bilan ishlagan. 1936-yilda Lyudkevich Shevchenko ilmiy jamiyatining musiqiy komissiyasi rahbari. 1939-1972-yillarda Nikolay Lisenko nomidagi institut professori.

1979-yil 10-sentyabr kuni 100 yoshida Lvov shahrida vafot etgan.

## Ijodiy ishlari

* Opera – *Dovbush* (1955)
* Taras Shevchenko soʻzlari asosida yaratilgan „Kavkaz“ simfonik kantatalari (1905–1913) va „Zapovit“ (*1934*, 2-nashr 1955) kabi monumental kantatalar, ular uchun 1964-yilda Taras Shevchenko nomidagi Respublika mukofotiga sazovor boʻlgan.
* Simfonik asarlar – simfonik sheʼrlar, sinfoniyettalar, kamera va boshqa cholgʻu asarlar.
* Xor asarlari
* Romanslar
* Qoʻshiqlar
* Xalq qoʻshiqlarini tizimga solgan.

Koʻplab musiqashunoslik boʻyicha asarlar muallifi, publitsist, musiqiy nashrlarning asoschisi va muharriri boʻlgan.

## Ijodiy uslubi
Lyudkevichning Gʻarbiy Ukraina inqilobiy-demokratik harakatida ishtirok etishi uning faoliyati va asarlarining mafkuraviy yoʻnalishini belgilab bergan.

## Yutuqlari

* 1946-yil – Ukraina SSRda xizmat koʻrsatgan sanʼat arbobi
* 1949-yil – Mehnat Qizil Bayroq ordeni
* 1951-yil – „Hurmat Belgisi“ ordeni
* 1954-yil – Ukraina SSR xalq artisti
* 1964-yil – „Kavkaz“ simfonik-kanatasi va Taras Shevchenko soʻzlari asosida yaratilgan „Zapovit“ vokal-simfonik kantatasi uchun Shevchenko Milliy mukofoti.
* 1969-yil – SSSR xalq artisti
* 1974-yil – Xalqlar doʻstligi ordeni
* 1979-yil – Lenin ordeni
* 1979-yil – Sotsialistik Mehnat Qahramoni
* Ukraina markasida tasvirlangan
* Lvov sanʼat kolleji, shuningdek, Lvov, Striy, Pustomiti va Lyudkevich tugʻilgan Yaroslav (Polsha) koʻchalari S. Ludkevich nomi bilan atalgan.

## Manbalar

## Havolalar
* Lyudkevich Stanislav (1879-1979)  – XX asr rus bastakorlarining pianino musiqasi, MIDI arxivi
* Ukraina Art Song Project veb-saytida Lyudkevich haqida maʼlumot
* Stanislav Lyudkevich haqida maʼlumot