Narayana Murthy

**Nagavara Ramarao Narayana Murti** (inglizcha*Nagavara Ramarao Narayana Murthy*) yoki **Narayana Murthy** (1946-yil 20-avgustda tugʻilgan, Kolar, Karnataka shtati, Hindiston) – dasturiy taʼminot sohasida tadbirkor yaʼni Infosys Technologies Ltd asoschilaridan biri. Bu Amerika fond birjasida roʻyxatga olingan birinchi hind kompaniyasi boʻlgan.

## Hayoti va ish faoliyati
Narayana Merthy 1946-yil 20-avgustda Sidlagatta (Karnataka) da tugʻilgan.
Maktabni tugatgach, u Hindiston texnologiya institutiga hujjat topshirdi, ammo imtihonlarda qatnasha olmadi. Buning oʻrniga u Milliy muhandislik institutiga oʻqishga kirdi va uni 1967-yilda elektronika muhandisi mutaxassisligi boʻyicha tamomladi. 1967-yilda Murthy Kanpurdagi Hindiston texnologiya institutida magistrlik darajasini oldi. Murthy 1967-yilda Mysore universitetida elektrotexnika boʻyicha bakalavr darajasini va 1969-yilda Kanpur shahridagi Hindiston texnologiya institutida texnologiya boʻyicha magistr darajasini oldi. 1970-yillarda u Parijda ishlagan va u yerda boshqa loyihalar qatorida dizaynga yordam bergan. Sharl de Goll aeroportida havo yuklarini tashish uchun operatsion tizimni loyihalashda yordam berdi. Hindistonga qaytib, u Punedagi kompyuter tizimlari kompaniyasiga ishga qabul qilindi, lekin oxir-oqibat u oʻz kompaniyasini ochishga qaror qildi. U 1981-yilda olti nafar kompyuter mutaxassisi bilan Infosys kompaniyasiga asos solgan.
Kompaniya 1990-yillarning boshlarigacha, Hindiston hukumatining iqtisodiyotni liberallashtirish va tartibga solish yoʻlidagi qatʼiy harakati mamlakatning yuqori texnologiyalar va kompyuter sohalarida keskin oʻsishga yordam bergan paytgacha sekin oʻsdi. Merthy oʻz kompaniyasining xizmatlari va mijozlar bazasini agressiv ravishda kengaytirdi, koʻplab xorijdagi korxonalar bilan konsalting, tizim integratsiyasi, dasturiy taʼminotni ishlab chiqish va mahsulot muhandislik xizmatlarini taqdim etish boʻyicha muzokaralar olib bordi. 1999-yilga kelib Infosys NASDAQga qoʻshildi va Amerika fond birjasida roʻyxatga olingan birinchi hind kompaniyasiga aylandi. Keyingi yili Asiaweek, Merthyni oʻzining Power 50 jurnaliga mintaqadagi eng qudratli odamlarning yillik roʻyxatiga kiritdi. Bundan tashqari, BusinessWeek uni ketma-ket uch yil davomida (1998–2000) „Osiyo yulduzlari“ deb atadi va u Fortune jurnalining 2003-yilda Osiyoda yilning eng yaxshi tadbirkori boʻldi.
2004-yil aprel oyida Merthy Bangalorda joylashgan Infosys kompaniyasining yillik umumiy daromadi 1,06 milliard dollarni tashkil etganini eʼlon qildi – bu oʻtgan moliyaviy yilga nisbatan daromadlarning 33 foizga oʻsishi hayratlanarli. Kompaniyaning oʻsishi yanada ajoyib boʻldi, chunki u axborot texnologiyalari sanoatidagi global tanazzul davrida sodir boʻldi. Biroq, bunday ajoyib muvaffaqiyat munozaralardan xoli emas edi. Qoʻshma Shtatlarda offshoring, xorijdagi ishlarning autsorsingi tufayli ish oʻrinlarini yoʻqotish boʻyicha siyosiy munozara avj oldi. Bu oʻz daromadining uchdan ikki qismidan koʻprogʻini Amerika korporatsiyalaridan olgan Infosys kompaniyasini jiddiy tashvishga soldi. Merthy ish oʻrinlarini yoʻqotish boʻyicha xavotirlar bildirilishi „normal holat“ deb javob berdi va u autsorsingni „bu yerda qolish“ deb oʻylaganini taʼkidlagan boʻlsa-da, Infosys konsalting boʻlimi tashkil etishini eʼlon qilib, gʻazabni bosishga harakat qildi. Qoʻshma Shtatlarda bu 500 ishchini ish bilan taʼminlaydi. Oxir-oqibat, bahs-munozaralar Infosys biznesiga jiddiy putur yetkazmaganga oʻxshaydi. Merthy 2006-yilda nafaqaga chiqqanida, u 70 000 ga yaqin xodim va yiliga 3 milliard dollar daromad oladigan kompaniyani meros qilib qoldirdi. 2008-yilda Faxriy legion ordeni bilan taqdirlangan.

## Mukofotlari
* 2000	Padma Shri	Hindiston hukumati
* 2003 yil	Ernst & Young tomonidan yilning eng yaxshi tadbirkori	Ernst & Young dunyoda yilning eng yaxshi tadbirkori hakamlar hay’ati
* 2007 yil	IEEE Ernst Weber muhandislik yetakchiligini tan olish Elektrotexnika va elektronika muhandislari instituti
* 2007 yil	Britaniya imperiyasi ordeni qoʻmondoni	Buyuk Britaniya hukumati
* 2008 yil	Faxriy legion ordeni ofitseri	Fransiya hukumati
* 2008 yil	Padma Vibhushan	Hindiston hukumati
* 2009 yil	Vudro Vilson mukofoti	Vudro Vilson xalqaro olimlar markazi
* 2010 yil	Elektrotexnika va elektronika muhandislari institutining faxriy aʼzosi	Elektr va elektronika muhandislari instituti .
* 2011 yil	NDTV yil fuqarosi	NDTV
* 2012 yil	Guver medali	Amerika mexanik muhandislar jamiyati
* 2013 yil	Yilning eng yaxshi xayriyachisi	Osiyo mukofotlari
* 2013 yil	Sayaji Ratna mukofoti	Baroda boshqaruv uyushmasi
* 2013 yil	25 dunyodagi eng buyuk hindlarning tirik afsonalari	NDTV
* 2014 yil	CIF Chanchlani Global Hindiston mukofoti Kanada Hindiston Jamgʻarmasi
* 2018	IEEE asoschilari medali	Elektrotexnika va elektronika muhandislari instituti

## Manba