Selçuk Bayraktar

**Selchuk Bayraktar** (1979-yil 7-oktabrda tugʻilgan, Sarıyer, Istanbul) — turk muhandisi. Turkiyaning Baykar Bayraktar kompaniyasi tomonidan ishlab chiqarilgan UUA boʻlmish TB2 arxitektori, Baykar Defence texnik menejeri va T3 Jamgʻarmasi Vasiylik kengashi raisi.

## Biografiyasi
### Yoshligi
Selchuk 1979-yilda Istanbulning Sarıyer tumanida, asli Trabzondan, Sürmene Chamburnu qishlogʻidan, Oʻzdemir-Canan juftligining ikkinchi farzandi boʻlib tugʻilgan.

### Taʼlim
Taʼlim hayotini Sariyer boshlangʻich maktabida boshlagan. Oʻqishni tugatgach, u Robert kollejiga oʻqishga kirdi. 1997-yilda Robert kollejini tamomlab, Istanbul Texnika Universitetining Elektronika va aloqa muhandisligi boʻlimida universitetda taʼlimini boshladi. Uning Pensilvaniya universitetining GRASP laboratoriyasiga staj uchun yuborgan arizasi qabul qilindi. Amaliyotni oʻtayotib, stipendiya taklif qilganidan soʻng, 2002-2004-yillar oraligʻida Pensilvaniya universitetida uchuvchisiz samolyotlar boʻyicha magistrlik darajasini oldi. Magistrlik darajasini olgandan soʻng, u Massachusets texnologiya institutida uchuvchisiz uchish apparatlarini agressiv manevr nazorati boʻyicha stipendiya bilan ikkinchi magistrlik darajasini tugatdi. Bu davrda u professor Jorj Pappas va professor Erik Feronning yordamchisi boʻlib ishlagan. U uchuvchisiz havo vositalarini shakllantirish boʻyicha parvoz tajribalari, yerda va havoda robot guruhlarini boshqaruv robotlarini, dunyoda birinchi marta parvozlarni boshqarish va yoʻnaltirish tizimlari boʻyicha ilmiy tadqiqotlar olib bordi.

### Taʼlimdan soʻng

Taʼlimdan soʻng 2007-yilda Turkiyaga qaytib texnik menejeri boʻldi. U parvozlarni boshqarish, havo tizimlari arxitekturasi, navigatsiya algoritmlarini ishlab chiqish, tizim kinematikasi va dinamikasi, oʻrnatilgan dasturiy taʼminotni ishlab chiqish uchuvchisiz uchish apparatlarining elektron jihozlariga qiziqdi Uning jamoasi bilan Baykar Bayraktar Turkiya-PKK toʻqnashuvi, Suriya ichki urushi va Ikkinchi Liviya fuqarolik urushida qoʻllangan TB2 uchuvchisiz havo vositalari tizimining yoʻl-yoʻriq va boshqaruv tizimini ishlab chiqdi. Turk Qurolli Kuchlari inventariga kirgan birinchi uchuvchisiz havo vositasi Bayraktar Mini UAVni yaratdi. U Turkiyaning birinchi hujumchi uchuvchisiz havo vositasi „Akinji“ (TİHA) dizayni va rivojlanishiga hissa qoʻshdi.

Bundan tashqari, u vasiylar kengashi raisi va Turkiya Texnologiya jamoasi fondi asoschilaridan biri. Jamgʻarmaning taʼsis maqsadlari doirasida u texnologiyaga ishtiyoqi boʻlgan maʼlum bir yosh guruhidagi odamlarni jamgʻarma bilan tadqiqot olib borishga undadi. Turkiyada koinot sohasidagi tadqiqotlarni ragʻbatlantirish maqsadida Teknofest kosmik festivalini uyushtirdi.

2020-yil 22-mart kuni Xitoyning Vuxan shahrida paydo boʻlgan COVID-19 virusiga qarshi Bayraktar oʻzining Twitter-dagi sahifasida Turkiyada nafas olish vositasini ishlab chiqarishga texnik yordam koʻrsatishini eʼlon qildi. Archelik, ASELSAN, Baykar Mudofa va BIOSYS tomonidan amalga oshirilgan ikki haftalik ishlab chiqish jarayonidan soʻng ishlab chiqarilishi kutilayotgan 5000 ta nafas olish vositasini dastlabki 100 tasi 2020-yil 20-aprelida foydalanishga topshirildi.

## Shaxsiy hayoti

U 2016-yilda Turkiya Respublikasi Prezidenti Rejep Tayyip Erdoʻgʻanning qizi Sumayya Erdoʻgʻonga uylandi va ularning ikki nafar farzandi bor. 2017-yil 13-avgustda ularningning qizi Kanan Aybyuke dunyoga keldi. 2024-yil 9-yanvar kuni esa Osim Oʻzdemir tugʻilgan. Uning shaxsiy uchuvchilik guvohnomasi ham bor. Uning Xoluk va Ahmet ismli ukalari bor. Uning otasi Oʻzdemir Bayraktar 1990-yillarda Rejep Tayyip Erdoʻgʻan bilan birga siyosat bilan shugʻullangan.

## Mukofotlari

*  (2021-yil 1-aprel) — Qorabogʻ ordeni.
* (2024-yil oktyabr) — Dank ordeni

## Unga tegishli shirkatlar

* Samolyotlar uchun avtomatik qoʻnish-qoʻnish tizimi (Turk patent instituti 2015/07928)
* Elektromexanik servo dvigatel bilan boshqariladigan aktuator tizimi va oʻzgaruvchan ish sharoitlarini sezadigan boshqaruv usuli (Turk patent instituti 2015/14111)
* Uch marta ortiqcha parvozni boshqarish tizimi (Turk Patent Instituti Ref: PT2015-00693)
* EKG qurilmasi (Turk Patent Instituti Ref: PT2015-00693)

## Manbalar