open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Araeopaschia

**Araeopaschia** — Pyralidae oilasiga mansub kuyalar jinsi. Ushbu jins ilk bor 1906-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan.

## Turlari
* *[[Araeopaschia demotis]]* (Meyrick, 1887)
* *[[Araeopaschia normalis]]* (Hampson, 1906)
* *[[Araeopaschia rufescentalis]]* Hampson, 1906

## Manbalar
Mukkanamalaipatty

**Mukkanamalaipatty** – Hindistonning Rajaston shtati, Pudukkottai tumanida joylashgan qishloq.

## Manbalar
Al-Mahdiy Ibrohim

**Al-Mahdiy Ibrohim** (1284-yil iyun/iyul oylarida vafot etgan) Yaman zaydiy imomi. 1272-yildan 1276-yilgacha davom etgan.

## Imomlikning eʼlon qilinishi

XIII asrning oxiri Yamandagi Rasuliylar sulolasi hukmronligining eng yuqori choʻqqisi edi. Shimoliy togʻli hududlarda zaydiy zodagonlari imom sifatidagi mavqeini turli darajada muvaffaqiyat bilan saqlab qolishga harakat qilishardi. 1272-yil iyul oyida, avvalgi imom al-Mansur al-Hasanning jiyani Ibrohim bin Ahmad Tojiddin bin Badriddin al-Mahdiy Ibrohim nomi bilan imomga daʼvogarligini eʼlon qildi. Uning daʼvatiga Hadur, Banu r-Raʼiy, Banu Shihab va boshqa joylar aholisi javob qaytardi. U Banu Raʼiy va Banu Shihabga yetti nafar hamrohi bilan kirdi va soʻngra 7 000 kishi orasida juma namoziga imomlik qilgan. Koʻp oʻtmay zaydiylar va rasuliylar hokimiyati oʻrtasida urush harakatlari alanga oldi. Sanodagi rasuliy qoʻmondoni Alam ad-Din Sinjar ash-Shaʼbiy 1273-yilda zaydiylarni magʻlub etdi va keyingi yili al-Mahdiy Ibrohim sulton al-Muzaffar Yusuf bilan sulh tuzdi.

## Sanoni qoʻlga kiritish urinishining barbod boʻlishi

Biroq, 1275-yil avgust oyida isyonchi qul askarlar korpusi Sanoni egallab oldi va imom hamda zaydiy qudratli arbobi Sarim ad-Din Dovudni shaharda istiqomat qilishga taklif qildi. Al-Mahdiy Ibrohim taklifni qabul qildi va Sanoning Jomeʼ (Katedral) masjidiga olib kelindi. Zaydiy yetakchilar yanada olgʻa borib, Zamarga yurish qilish rejasini tuzdilar. Shunga qaramay, al-Muzaffar Yusuf tezda javob qaytarib, qoʻshin bilan Sanoga qarshi yoʻl oldi. Sarim ad-Din Dovud bir choʻqqida joylashib oldi, ammo uning qoʻshini qattiq magʻlubiyatga uchradi va u zoʻrgʻa qochib qutuldi. Imom bir qalʼada qamalda qoldi. Oxir-oqibat, koʻplab tarafdorlari oʻldirilganidan soʻng, u asir olindi. Rasuliy sultoni asiriga katta ehtirom bilan munosabatda boʻldi va unga Taizda yashash uchun uy berdi. U u yerda 1284-yilda vafot etguniga qadar yashadi. Shaxsiy jihatdan, siyosiy ishlarda umuman olganda muvaffaqiyatsiz boʻlganiga qaramay, al-Mahdiy Ibrohim jasur jangchi, mashhur chavandoz va yaxshi shoir sifatida eʼtirof etilgan.

## Yana qarang

* Yaman imomlari
* Yaman tarixi

## Manbalar
Muthukadu

**Muthukadu** – Hindistonning Rajaston shtati, Pudukkottai tumanida joylashgan qishloq.

## Demografiyasi
2001-yilgi Hindiston aholisini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Muthukadu aholi punktining umumiy aholisi 3 040 kishini tashkil etgan boʻlib, ulardan 1 512 nafari erkaklar va 1 528 nafari ayollar boʻlgan. Umumiy aholining 2 009 nafari savodli deb qayd etilgan.

## Manbalar
Lepidogma rubricalis

**Lepidogma rubricalis** — Pyralidae oilasiga mansub kuya turi. Tur ilk bor 1906-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur Zimbabve (jumladan tip joyi — Xarare) va Janubiy Afrika hududlarida uchraydi.
## Manbalar
Lepidogma olivalis

**Lepidogma olivalis** — Pyralidae oilasiga mansub kuya turi. Tur ilk bor 1895-yilda Charles Swinhoe tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur Hindistonda, jumladan Mahabaleshvar va Mumbay hududlarida uchraydi.
## Manbalar
Narpavalakudi

**Narpavalakudi** – Hindistonning Rajaston shtati, Pudukkottai tumanida joylashgan qishloq.

## Demografiyasi
2001-yilgi Hindiston aholisini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Narpavalakudi qishlogʻining umumiy aholisi 551 kishini tashkil etgan. Shundan 242 nafari erkaklar, 309 nafari ayollar boʻlgan. Umumiy aholi sonidan 299 kishi savodli deb qayd etilgan.

## Manbalar
Ibn Manzur

**Muhammad ibn Mukarram ibn Ali ibn Ahmad ibn Manzur al-Ansoriy al-Ifrikiy al-Misriy al-Xazrajiy** () shuningdek **Ibn Manzur** () nomi bilan ham tanilgan (iyun–iyul 1233 – dekabr 1311/yanvar 1312) – arab lugʻatshunosi, arab tili boʻyicha mutaxassisi va yirik lugʻat – *Lisan al-ʿArab* (; ) muallifi.
## Manbalar
Lepidogma violescens

**Lepidogma violescens** — Pyralidae oilasiga mansub kuya turi. Tur ilk bor 1914-yilda Harrison Gray Dyar Jr. tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur Panama hududida uchraydi.
## Manbalar
Dōzan daryosi

— Yaponiyaning Ehime va Tokushima prefekturalaridan oqib o‘tadigan Yoshino daryosining eng yirik irmoqidir. Uning nomi hozirda yopilgan Besshi mis koni nomidan kelib chiqqan. Tokushima prefekturasida u **Iyo daryosi** (yaponcha: 伊予川, Iyo-gawa) deb ataladi .
## Geografiya
Daryo Ehime va Kōchi prefekturalari chegarasida joylashgan Kanmuri tog‘idan boshlanadi. So‘ng u Yoshino daryosiga qo‘shilishdan oldin Ehime prefekturasidagi Shikokuchūō va Tokushima prefekturasidagi Miyoshi orqali oqadi.
## Tarix
1900-yilda shu atrofdagi mis konidan qazib olingan turli foydali qazilmalar tarkibidagi zaharlar daryoga oqib tushib, quyi oqimdagi mahalliy aholini zaharlagan.
## Manbalar
Ad-Daxvar

**Muhazzabuddin Abdurahim ibn Ali ibn Hamid ad-Damashqiy** () **ad-Daxvar** nomi bilan tanilgan () (1170–1230) – Ayyubiylar sulolasining turli hukmdorlariga xizmat qilgan yirik arab tabibi. Shuningdek, Qohira va Damashq shaharlarida tibbiyot ishlari uchun maʼmuriy jihatdan masʼul boʻlgan. Ad-Daxvar shu asrda Misr va Suriyaning mashhur tabiblarining aksariyatini tarbiyalagan, jumladan adib Ibn Abu Usaybiʼa va inson tanasida qon aylanishini kashf etgan Ibn an-Nafisni ham.
## Manbalar

## Adabiyotlar
* 
* 
## Manbalar
Nattumangalam

**Nattumangalam** – Hindistonning Rajaston shtati, Pudukkottai tumanida joylashgan qishloq.

## Manbalar
Lepidogma obatralis

**Lepidogma obatralis** — Pyralidae oilasiga mansub kuya turi. Tur ilk bor 1877-yilda Hugo Theodor Christoph tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur Turkmanistonda, jumladan tip joyi — Krasnovodsk hududida uchraydi.
## Manbalar
Ali bin al-Mugʻrib al-Uyuniy

**Ali bin al-Mugʻrab [[Al-Uyuniy]]** (علي بن المقرب العيوني) – al-hasalik shoir. 630-hijriy yilda yoki 1232-yil milodiyda vafot etgan, zamonaviy davrdan avval Arabiston yarim oroli xalqlari orasida maʼlum boʻlgan oxirgi shoirlardan biridir. Al-Uyuniy nisbasiga ega boʻlgan u Abdulqaysdan kelib chiqqan boʻlib, oʻsha davrda Qarmatlardan tortib olinganidan keyin Ahsoni boshqargan. Al-Uyuniylik bu shoirning devoni va unga yozilgan sharhlar ushbu davlat tarixi boʻyicha eng muhim manbalardan biri hisoblanadi.

Uning sheʼrlari bir necha bor turli tadqiqotchilar tomonidan nashr etilgan, ular orasida Ahmad Musa al-Xatib ham bor, shuningdek yangi tahqiq va sharhlar ham tayyorlangan. Shuningdek, uch tadqiqotchi (Abdulxoliq al-Janabiy, Abdulgʻani Arafat va Ali Bey) tomonidan ham tadqiq qilingan.

## Yana qarang
* Uyuniylar sulolasi

## Manbalar
Lepidogma minimalis

**Lepidogma minimalis** — Pyralidae oilasiga mansub kuya turi. Tur ilk bor 1916-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur Shri-Lankada, jumladan tip joyi — Perdeniya hududida uchraydi.
## Manbalar
Lepidogma melonolopha

**Lepidogma melonolopha** — Pyralidae oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur Shri-Lanka va Tayvan hududlarida uchraydi.
## Manbalar
Bačman

**Bačman** yoki **Baçman** ( 1229–36) Quyi Volgada qipchoq yetakchisi edi. U olberlik urugʻiga mansub edi. 1229-yilda u bosqinchi moʻgʻullarga qarshi jang qilgan. Qipchoqlar moʻgʻul hukmronligiga qarshi qoʻzgʻolon koʻtargan. Möngke xon qipchoq yetakchilari Bachman va Qačir-üküleni asirga olgan. U bir nechta tatar va nogʻay afsonalarida tilga olinadi, ayrim koʻchmanchi urugʻlar oʻz nasablarini undan boshlab keladilar.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* 
* 
*
Lepidogma melanobasis

**Lepidogma melanobasis** — Pyralidae oilasiga mansub kuya turi. Tur ilk bor 1906-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur Yaponiya, Tayvan va Xitoy hududlarida uchraydi.
## Manbalar
Lepidogma megaloceros

**Lepidogma megaloceros** — Pyralidae oilasiga mansub kuya turi. Tur ilk bor 1934-yilda Edward Meyrick tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur Kongo Demokratik Respublikasida, jumladan tip joyi — Elisabetvil hududida uchraydi.
## Manbalar
Lepidogma latifasciata

**Lepidogma latifasciata** — Pyralidae oilasiga mansub kuya turi. Tur ilk bor 1911-yilda Wileman tomonidan, dastlab Eulocastra jinsiga mansub holda tavsiflangan. Ushbu tur Yaponiyada, jumladan Xonsyu (Hondo) va Yoshino hududlarida uchraydi.
## Manbalar
Lepidogma flagellalis

**Lepidogma flagellalis** — Pyralidae oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur Borneo orolida, jumladan tip joyi — Kuching hududida uchraydi.
## Manbalar
Lepidogma hyrcanalis

**Lepidogma hyrcanalis** — Pyralidae oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur Eron hududida uchraydi.

## Manbalar
Lepidogma atomalis

**Lepidogma atomalis** — Pyralidae oilasiga mansub kuya turi. Tur ilk bor 1887-yilda Hugo Theodor Christoph tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur Turkiya hududida uchraydi.
## Manbalar
Nevathali

**Nevathali** – Hindistonning Rajaston shtati, Pudukkottai tumanida joylashgan qishloq.

## Demografiyasi
2001-yilgi Hindiston aholisini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Nevathali aholisining umumiy soni 1 138 kishini tashkil etgan. Shundan 565 nafari erkaklar, 573 nafari ayollar boʻlgan. Umumiy aholi sonidan 734 kishi savodli deb qayd etilgan.

## Manbalar
Lepidogma

**Lepidogma** — Pyralidae oilasiga mansub kuyalar jinsi. Ushbu jins ilk bor 1890-yilda Edward Meyrick tomonidan tavsiflangan.

## Turlari
* *[[Lepidogma ambifaria]]* 
* *[[Lepidogma atomalis]]* (Christoph, 1887)
* *[[Lepidogma chlorophilalis]]* Hampson, 1912
* *[[Lepidogma farinodes]]* 
* *[[Lepidogma flagellalis]]*
* *[[Lepidogma hyrcanalis]]*
* *[[Lepidogma latifasciata]]*
* *[[Lepidogma megaloceros]]*
* *[[Lepidogma melaleucalis]]*
* *[[Lepidogma melanobasis]]*
* *[[Lepidogma melanolopha]]*
* *[[Lepidogma melanospila]]*
* *[[Lepidogma minimalis]]* 
* *[[Lepidogma obatralis]]* (Christoph, 1877)
* *[[Lepidogma olivalis]]* (Swinhoe, 1895)
* *[[Lepidogma rubricalis]]* 
* *[[Lepidogma rufescens]]*
* *[[Lepidogma tamaricalis]]* (Mann, 1873)
* *[[Lepidogma violescens]]* Dyar, 1914
* *[[Lepidogma wiltshirei]]*

## Manbalar
Lamida obscura

**Lamida obscura** — Pyralidae oilasiga mansub kuya turi. Tur ilk bor 1888-yilda Frederic Moore tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur Hindistonda (jumladan Sekkim shtatida), Xitoyda (jumladan Guandun provinsiyasida — Kanton), Tayvan va Yaponiya hududlarida uchraydi.
## Manbalar
Lamida mediobarbalis

**Lamida mediobarbalis** — Pyralidae oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur Hindiston hududida uchraydi.
## Manbalar
Futbol boʻyicha 2025–26-yilgi Turkiya Superligasi

**2025–26-yilgi Turkiya Superligasi** – rasman **Trendyol Superliga Mehmet Ali Yilmaz mavsumi** deb ataluvchi, Turkiyaning eng yuqori darajadagi futbol ligasi, Superliganing 68-mavsumidir. Liga 2025-yil 8-avgustda boshlanadi. Mavsumning birinchi yarmi 2025-yil 22-dekabrda yakunlanishi, ikkinchi yarmi esa 2026-yil 16-yanvarda boshlanishi rejalashtirilgan. Mavsum 2026-yil 17-mayda tugaydi.

„Galatasaroy“ klubi soʻngi uch mavsumdan buyon va amaldagi chempion hisoblanadi.

## Jamoalar
Ligada oʻn sakkizta jamoa ishtirok etadi – oldingi mavsumdagi eng yaxshi oʻn beshta jamoa va Birinchi Ligadan koʻtarilgan uchta jamoa. 2025-yil 16-aprelda Turkiya futbol federatsiyasi kelgusi mavsumdan boshlab ligadagi jamoalar sonini 18 tagacha kamaytirishga qaror qildi.

### Oʻtgan mavsumdagi oʻzgarishlar

#### Quyi ligaga tushganlar
Adana Demirspor, Sivasspor, Bodrum FK va Hatayspor 2025–26-yilgi TFF Birinchi ligasiga tushib ketishdi.

#### Yuqori ligaga koʻtarilganlar
Kocaelispor, Gençlerbirliği va Fatih Karagümrük mos ravishda 16, 4 va 1 mavsum yoʻqligidan soʻng Superligaga koʻtarildi. Bir mavsumlik tanaffusdan soʻng poytaxt Anqara yana Superligada ishtirok etadi.

### Stadion va manzillar

*Izoh: Jadvallar alifbo tartibida roʻyxatlangan.*

### Xodimlar va toʻplamlar

### Boshqaruvdagi oʻzgarishlar

## Qoidalardagi oʻzgarishlar va yangiliklar

2025–26-yilgi mavsumda bir nechta diqqatga sazovor oʻzgarishlar va yangiliklar mavjud:
* Adidas 3 yillik hamkorlikdan soʻng Puma kompaniyasining oʻrnini egallab, Superliga uchun yangi rasmiy oʻyin toʻplari yetkazib beruvchisiga aylandi.
* Klublar oʻz roʻyxatida koʻpi bilan 14 nafar xorijlik futbolchini oʻz safiga qoʻshishlari mumkin. Avvalgi mavsumlardan farqli oʻlaroq, TFF endi yosh chegarasini joriy qildi. 2026–27 yilgi mavsumga nazar tashlasak, 14 nafar xorijlik futbolchidan kamida 4 nafari 2004-yil 1-yanvarda yoki undan keyin tugʻilgan boʻlishi kerak.
* 2025-yil 13-avgust kuni TFF Superliga va TFF Birinchi Ligada hakamlar va toʻrtinchi hakamlar tomonidan tana kameralaridan foydalanishni rasman boshladi.

## Liga jadvali


### Natijalar

## Geografik hududlar boʻyicha jamoalar soni

## Statistika
### Eng yaxshi toʻpurarlar

### Xet-triklar

### Quruq oʻyinlar

**Izoh:** * – Trabzonspor klubida 3 ta quruq oʻyin oʻtkazgan.

## Manbalar

## Havolalar
*
Lamida moncusalis

**Lamida moncusalis** — Pyralidae oilasiga mansub kuya turi. Tur ilk bor 1859-yilda Francis Walker tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur Hindiston hududida uchraydi.
## Manbalar

## Havolalar
*
Lamida

**Lamida** — Pyralidae oilasiga mansub kuyalar jinsi. Ushbu jins ilk bor 1859-yilda Francis Walker tomonidan tavsiflangan.

## Turlari
* *[[Lamida buruensis]]*
* *[[Lamida mediobarbalis]]*
* *[[Lamida moncusalis]]* Walker, [1859]
* *[[Lamida obscura]]* (Moore, 1888)

## Manbalar
Pandipathiram

**Pandipathiram** – Hindistonning Rajaston shtati, Pudukkottai tumanida joylashgan qishloq.

## Manbalar
Apocera zographica

**Apocera zographica** — Pyralidae oilasiga mansub kuya turi. Tur ilk bor 1913-yilda Harrison Gray Dyar Jr. tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur Meksika, Venesuela va Argentina hududlarida uchraydi.
## Manbalar
Periyaloor

**Periyaloor** – Hindistonning Rajaston shtati, Pudukkottai tumanida joylashgan qishloq.

## Demografiyasi
2001-yilgi Hindiston aholisini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Periyaloor aholisining umumiy soni 1 937 kishini tashkil etgan. Shundan 1 011 nafari erkaklar, 926 nafari ayollar boʻlgan. Umumiy aholi sonidan 1 283 kishi savodli deb qayd etilgan.

## Manbalar
The Trap (1913-yilgi film)

**The Trap** – 1913-yilda rejissyor Edwin August tomonidan suratga olingan Amerika ovozsiz qisqa metrajli drama filmi. Filmda Murdock MacQuarrie, Pauline Bush va Lon Chaney bosh rollarni ijro etgan. Film Pat Powers tomonidan ishlab chiqarilgan va hozirda yoʻqolgan film hisoblanadi.

## Manbalar

## Havolalar
*
Tricking the Government

**Tricking the Government** – 1914-yilda rejissyor Sidney Olcott tomonidan suratga olingan Amerika ovozsiz filmi. Filmda Valentine Grant va Arthur Donaldson bosh rollarni ijro etgan. Film Sid Films tomonidan ishlab chiqarilgan va Warner’s Features tomonidan tarqatilgan.

## Manbalar

## Havolalar
*
Apocera vincentia

**Apocera vincentia** — Pyralidae oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur Gvatemala hududida uchraydi.
## Manbalar
True Nobility

**True Nobility** – 1916-yilda rejissyor Donald MacDonald tomonidan suratga olingan Amerika ovozsiz drama filmi. Filmda Helene Rosson va Forrest Taylor bosh rollarni ijro etgan.

## Rollarda
* Helene Rosson — Effie Marsh
* Forrest Taylor — Phil Burton
* Lizette Thorne — Jean Bradford
* Charles Newton — Mr. Burton
* Eugenie Forde — Nicasio
* Harry McCabe — Nicasio
* Marie Van Tassell — Mrs. Burton
* Harry von Meter — Lord Devlin

## Havolalar
*
Truth in the Wilderness

**Truth in the Wilderness** – 1913-yilda rejissyor Lorimer Johnston tomonidan suratga olingan Amerika ovozsiz qisqa metrajli drama filmi. Filmda Charlotte Burton, George Periolat, J. Warren Kerrigan, Jack Richardson, Lillian Leighton va Vivian Rich bosh rollarni ijro etgan.

## Havolalar
*
Locastra pachylepidalis

**Locastra pachylepidalis** — Pyralidae oilasiga mansub kuya turi. Tur ilk bor 1896-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur Butan hududida uchraydi.

## Manbalar
Locastra muscosalis

**Locastra muscosalis** — Pyralidae oilasiga mansub kuya turi. Tur ilk bor 1866-yilda Francis Walker tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur Hindistonda, jumladan Darjiling hududida hamda Shri-Lankada uchraydi.

## Manbalar
Punginipatti

**Punginipatti** – Hindistonning Rajaston shtati, Pudukkottai tumanida joylashgan qishloq.

## Demografiyasi
2001-yilgi Hindiston aholisini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Punginipatti aholisining umumiy soni 1 912 kishini tashkil etgan. Shundan 925 nafari erkaklar, 987 nafari ayollar boʻlgan. Qishloqda savodxonlik darajasi oʻrtacha 64,86 foizni tashkil etadi.

## Manbalar
Punniyavayal

**Punniyavayal** – Hindistonning Rajaston shtati, Pudukkottai tumanida joylashgan qishloq.

## Demografiyasi
2001-yilgi Hindiston aholisini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Punniyavayal aholisining umumiy soni 1 749 kishini tashkil etgan. Shundan 858 nafari erkaklar, 891 nafari ayollar boʻlgan. Umumiy aholi sonidan 976 kishi savodli deb qayd etilgan.

## Manbalar
Locastra crassipennis

**Locastra crassipennis** — Pyralidae oilasiga mansub kuya turi. Tur ilk bor 1857-yilda Francis Walker tomonidan tavsiflangan. Ushbu tur Borneo orolining Saravak hududida hamda Bangladeshda, jumladan Silhet mintaqasida uchraydi.
## Manbalar
A Turn of the Cards

**A Turn of the Cards** – 1914-yilda suratga olingan Amerika ovozsiz qisqa metrajli drama filmi. Filmda William Garwood, Howard Davies va William E. Lowery bosh rollarni ijro etgan.

## Rollarda
* J.W. Cornwall
* Howard Davies
* William Garwood
* Daniel Gilfether
* Lee Hill
* William E. Lowery
* William Nigh
* Jessalyn Van Trump
* Florence Vincent		
* Edna Mae Wilson	

## Havolalar
*
The Twelfth Juror

**The Twelfth Juror** – 1913-yilda rejissyor George Lessey tomonidan suratga olingan Amerika ovozsiz drama filmi. Filmda Harold Lloyd bosh rolni ijro etgan.

## Manbalar

## Havolalar
*
Two Daughters of Eve

**Two Daughters of Eve** – 1912-yilda rejissyor D. W. Griffith tomonidan suratga olingan Amerika ovozsiz drama filmi.

## Manbalar

## Havolalar
*
Truth Stranger Than Fiction

**Truth Stranger Than Fiction** – 1915-yilda suratga olingan Amerika drama filmi. Filmda Harry Carey bosh rolni ijro etgan.

## Rollarda
* Helen Bray
* Harry Carey — Crook
* Barney Furey
* Claire McDowell
* Charles West (Charles H. West)

## Havolalar
*
The Two Sentences

**The Two Sentences** – 1915-yilda rejissyor Tom Ricketts tomonidan suratga olingan Amerika ovozsiz qisqa metrajli drama filmi. Filmda Harry Van Meter, Perry Banks, Jack Richardson, Louise Lester, Vivian Rich va David Lythgoe bosh rollarni ijro etgan.

## Havolalar
*
Under the Shadow of the Law

**Under the Shadow of the Law** – 1913-yilda suratga olingan Amerika drama filmi. Filmda Harry Carey bosh rolni ijro etgan.

## Havolalar
*
The Undertow (1915-yilgi film)

**The Undertow** – 1915-yilda rejissyor Jack Harvey tomonidan suratga olingan Amerika ovozsiz qisqa metrajli drama filmi. Filmda Ethel Jewett, Ernest C. Warde va Bert Delaney bosh rollarni ijro etgan. Film Thanhouser Company uchun suratga olingan.

## Manbalar

## Havolalar
*
The Unknown (1913-yilgi film)

**The Unknown** – 1913-yilda rejissyor Romaine Fielding tomonidan suratga olingan Amerika ovozsiz qisqa metrajli drama filmi. Filmda Romaine Fielding, Mary Ryan va Robyn Adair bosh rollarni ijro etgan. Film ssenariysi Romaine Fielding tomonidan yozilgan. Film Lubin Manufacturing Company tomonidan ishlab chiqarilgan va General Film Company tomonidan namoyish etilgan.

## Manbalar

## Havolalar
*
Unmasked (1917-yilgi film)

**Unmasked** – 1917-yilda suratga olingan ovozsiz drama film. Filmda Grace Cunard va Francis Ford bosh rollarni ijro etgan. Film Grace Cunard va Francis Ford tomonidan ishlab chiqarilgan. Film ssenariysi Grace Cunard tomonidan hammualliflikda yozilgan va u filmni hammuallif rejissyor sifatida ham suratga olgan. Uning 35 soniyalik qisqa lavhasi YouTube platformasida mavjud.

## Manbalar

## Havolalar
*
The Unmasking

**The Unmasking** – 1914-yilda suratga olingan Amerika ovozsiz qisqa metrajli filmi. Filmda William Garwood, Harry De Vere, Jack Richardson, Vivian Rich, Louise Lester, Charlotte Burton va Harry Van Meter bosh rollarni ijro etgan.

## Havolalar
*
Subramaniyapuram (Pudukkottai)

**Subramaniyapuram** – Hindistonning Rajaston shtati, Pudukkottai tumanida joylashgan qishloq.

## Demografiyasi
2001-yilgi Hindiston aholisini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Subramaniyapuram aholisining umumiy soni 968 kishini tashkil etgan. Shundan 412 nafari erkaklar, 556 nafari ayollar boʻlgan. Umumiy aholi sonidan 710 kishi savodli deb qayd etilgan.

## Manbalar
Unto the Weak

**Unto the Weak** – 1914-yilda suratga olingan Amerika ovozsiz qisqa metrajli drama filmi. Filmda Charlotte Burton, William Bertram, Ed Coxen, George Field va Ida Lewis bosh rollarni ijro etgan.

## Havolalar
*
The Unwelcome Guest

**The Unwelcome Guest** – 1913-yilda rejissyor D. W. Griffith tomonidan suratga olingan Amerika ovozsiz drama filmi.

## Manbalar

## Havolalar
*
The Vagabonds (1912-yilgi film)

**The Vagabonds** – 1912-yilda rejissyor Sidney Olcott tomonidan suratga olingan Amerika ovozsiz filmi. Filmda Sidney Olcott, Gene Gauntier va Jack J. Clark bosh rollarni ijro etgan. Film Kalem Company tomonidan ishlab chiqarilgan.

## Rollarda
* Gene Gauntier — Nell
* Sidney Olcott — Tom
* Jack J. Clark 
* Alice Hollister — Jane

## Havolalar
*
The Vengeance of Galora

**The Vengeance of Galora** – 1913-yilda suratga olingan Amerika ovozsiz drama filmi. Filmda Harry Carey bosh rolni ijro etgan.

## Manbalar

## Havolalar
*
Thekkattur

**Thekkattur** – Hindistonning Tamilnad shtati, Pudukkottai tumanida joylashgan qishloq.

## Demografiyasi
2001-yilgi Hindiston aholisini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Thekkattur aholisining umumiy soni 1 043 kishini tashkil etgan. Shundan 531 nafari erkaklar, 512 nafari ayollar boʻlgan. 2001-yilgi aholini roʻyxatga olish holatiga koʻra, aholining 66 foizi savodli deb qayd etilgan.

## Manbalar
Thondamandendal

**Thondamandendal** – Hindistonning Tamilnad shtati, Pudukkottai tumanida joylashgan qishloq.

## Manbalar
Vettanur

**Vettanur** – Hindistonning Rajaston shtati, Pudukkottai tumanida joylashgan qishloq.

## Demografiyasi
2001-yilgi Hindiston aholisini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Vettanur qishlogʻida jami 1790 nafar aholi yashagan boʻlib, ulardan 1025 nafari erkaklar va 988 nafari ayollardir. Umumiy aholidan 2113 kishi yozma va ogʻzaki bilimga ega boʻlgan.

## Manbalar
Vijayapuram (Pudukkottai)

**Vijayapuram** – Hindistonning Rajaston shtati, Pudukkottai tumanida joylashgan qishloq.

## Demografiyasi
2001-yilgi Hindiston aholisini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Vijayapuram qishlogʻida jami 2063 nafar aholi yashagan boʻlib, ulardan 1024 nafari erkaklar, 1039 nafari esa ayollardir. Umumiy aholidan 1393 kishi savodli hisoblangan.

## Manbalar
Vilathupatti

**Vilathupatti** – Hindistonning Rajaston shtati, Pudukkottai tumanida joylashgan qishloq.

## Demografiyasi
2001-yilgi Hindiston aholisini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, 4472 kishilik aholi soniga ega boʻlgan. Ulardan 2139 nafari erkaklar va 2333 nafari ayollardir. Aholining 2821 nafari yozma savodga ega boʻlgan.

## Manbalar
Achampatti

**Achampatti** – Hindistonning Tamilnad shtati, Thanjavur tumanida joylashgan qishloq.

## Demografiyasi
2001-yilgi Hindiston aholisini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, 1545 kishilik aholi soniga ega boʻlgan. Ulardan 777 nafari erkaklar va 768 nafari ayollardir. Jinsiy nisbat 988 tashkil etgan. Aholining savodxonlik darajasi esa 49,85% ni tashkil etgan.

## Manbalar
Adanakottai

**Adanakottai** – Hindistonning Rajaston shtati, Thanjavur tumanida joylashgan qishloq.

## Demografiyasi
2001-yilgi Hindiston aholisini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, 1664 kishilik aholi soniga ega boʻlgan. Aholining 796 nafari erkaklar va 868 nafari ayollardir. Jinsiy nisbat 1090 tashkil etgan. Aholining savodxonlik darajasi esa 66,51% ni tashkil etgan.

## Manbalar
Alavandipuram

**Alavandipuram** – Hindistonning Tamilnad shtati, Thanjavur tumani Papanasam talukida joylashgan qishloq.

## Manbalar
Ammangudi

**Ammangudi** – Hindistonning Tamilnad shtati, Thanjavur tumani Papanasam talukida joylashgan qishloq.

## Demografiyasi
2001-yilgi Hindiston aholisini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, 1356 kishilik aholi soniga ega boʻlgan. Aholining 685 nafari erkaklar va 671 nafari ayollardir. Jinsiy nisbat 980 tashkil etgan. Aholining savodxonlik darajasi esa 78,64% ni tashkil etgan.
## Manbalar
Lameerea

**Lameerea ensipalpis** — Pyralidae oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur 1942-yilda Jean Ghesquière tomonidan tavsiflangan. Turlar faqat Zairda uchraydi.
## Manbalar

.
Abdulhadi as-Soudiy masjidi

**Abdulhadi as-Soudi masjidi** () – Yamanning Taiz shahrida joylashgan, hozirda vayron qilingan tarixiy masjid. U yerda dafn etilgan ulamo va shoir Abdulhadi as-Soudiy hamda uning ayrim oila aʼzolari sharafiga nomlangan. Masjid 2016-yilda al-Qoida safidan boʻlgan deb xabar qilingan jangarilar tomonidan vayron qilingan.

## Tarixi
Masjid dastlab Tohiriylar sulolasi hukmronligining soʻnggi yillarida qurilgan, soʻngra Yaman ustidan Usmoniylar imperiyasi hukmronligi davrida taʼmirlangan. Mashhur shoir va ulamo Abdulhadi as-Soudiy masjid ichidagi „Qubbat Abdulhadi as-Soudiy“ nomi bilan tanilgan xonaga dafn etilgan.

## Meʼmorchiligi
Masjid binosi bir qavatli boʻlib, hovli va soʻfiylar yigʻilishlari uchun moʻljallangan joyga ega edi. Katta oq gumbaz bino ustini bezab turgan. Ushbu gumbaz 2016-yildagi vayronagarchilikka qadar Yemandagi eng yirik masjid gumbazlaridan biri hisoblangan. Masjidga nomi berilgan shaxs va boshqa ayrim soʻfiy avliyolar jasadlari qoʻyilgan maqbarani oʻz ichiga olgan „Qubbat Abdulhadi as-Soudiy“ nomli xonaning ustida ham gumbaz boʻlgan. Masjid ortida qabriston ham mavjud boʻlib, ushbu qabriston 2016-yilgi voqeadan keyin ham faoliyatini davom ettirmoqda.

## Tahqirlanishi
### 2015-yildagi vandalizm
2015-yil sentyabr oyida Abdulhadi as-Soudiy masjidi jangarilar tomonidan vayron qilingan va talangan. Xabarlarga koʻra, ular masjiddan mebel, kulolchilik buyumlari va ayrim bezak elementlarini oʻgʻirlagan. Xabar berilishicha, Abdulhadi as-Soudiy hamda boshqa soʻfiy avliyolarning jasadlari ham qabrlaridan qazib olingan.

### 2016-yildagi vayron qilinishi
Abdulhadi as-Soudiy masjidi soʻnggi marta 2016-yilda vayron qilingan, oʻshanda jangarilar masjid ichiga portlovchi moddalar qoʻyib, ularni portlatish orqali masjid va maqbarani butunlay yoʻq qilgan. Baʼzi ommaviy axborot vositalari bergan maʼlumotlarga koʻra, jangarilar al-Qoida aʼzolari boʻlgan, boshqa manbalarda esa ularning IShID tomonidan qoʻllab-quvvatlangani aytilgan. *Al-Arabiya* telekanali xabariga koʻra, Abu al-Abbos ismli bir salafiy yetakchi tunda jangarilarni masjidga boshlab kirgan, shunda ular binoning ichiga portlovchi moddalarni sezdirmasdan joylashtirishgan. 2020-yil holatiga koʻra, bu joy hanuz vayron holatda boʻlib, qayta qurilmagan. Google Maps sunʼiy yoʻldosh tasvirlari ham ushbu maʼlumotni tasdiqlaydi.

## Yana qarang

* Yamandagi masjidlar roʻyxati
* Islomiy davlat tomonidan madaniy merosning vayron qilinishi
* Yamanda islom

## Manbalar
Macalla nauplialis

**Macalla nauplialis** — Pyralidae oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur Avstraliyada uchraydi.
## Manbalar
Al-Bulailiy masjidi

**Al-Bulailiy masjidi** () – Yamanning Sano shahrida joylashgan masjid. Shohada masjidining janubi-gʻarbiy qismida joylashgan.

## Yana qarang
* Yamandagi masjidlar roʻyxati
* Yamandagi islom
* Sana shahridagi masjidlar roʻyxati
Alemaan masjidi

**Alemaan masjidi** () – Yamanning Sano shahridagi masjid. Shaharning sharqiy qismi, Inqilob kasalxonasining janubi-sharqi va At-Tavhid masjidining shimoli-gʻarbida, As-Savra maktabi va militsiya boʻlimi yaqinida joylashgan.

## Yana qarang
* Yamandagi masjidlar roʻyxati
* Yamandagi islom
* Sanadagi masjidlar roʻyxati
Hanzal masjidi

**Hanzal masjidi** () – Yamanning Sano shahrida joylashgan masjid. At-Tahrir maydonining gʻarbiy qismi, Fuqarolik xizmatlari vazirligi idoralari yaqinida va Misr elchixonasining shimoliy qismida joylashgan.

## Yana qarang
* Yamandagi masjidlar roʻyxati
* Yamanda islom
* Sanodagi masjidlar roʻyxati
Macalla mixtalis

**Macalla mixtalis** — Pyralidae oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur 1866-yilda Francis Walker tomonidan tavsiflangan. Turlar Gondurasda uchraydi.
## Manbalar
Macalla chosenalis

**Macalla chosenalis** — Pyralidae oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur 1927-yilda Shibuya tomonidan tavsiflangan. Turlar Koreyada, jumladan Shakuojida (tavsif joyi) uchraydi.
## Manbalar
Ash-Shuhada masjidi

**Ash-Shuhada masjidi** () – Yamanning Sano shahrida joylashgan masjid. Qadimiy Sano katta masjidi va G‘umdon saroyining janubida, Yaman harbiy mudofaa majmuasi (gʻarb tomonda) va Ash-Shuhada qabristoni (sharq tomonda) oraligʻida joylashgan.

## Yana qarang
* Yamandagi masjidlar roʻyxati
* Sanadagi masjidlar ro‘yxati
Macalla hyalinalis

**Macalla hyalinalis** — Pyralidae oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur 1956-yilda Hans Georg Amsel tomonidan tavsiflangan. Turlar Venesuelada, jumladan Marakayda (tavsif joyi) uchraydi.
## Manbalar
Macalla hypoxantha

**Macalla hypoxantha** — Pyralidae oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur 1896-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Turlar Hindiston va Sekkimda uchraydi.
## Manbalar
Macalla arctata

**Macalla arctata** — Pyralidae oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur 1902-yilda Herbert Druce tomonidan tavsiflangan. Turlar Peruda, jumladan Chanchamayoda  uchraydi.
## Manbalar
Macalla eumictalis

**Macalla eumictalis** — Pyralidae oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur Sri Lanka va Hindistonda uchraydi.
## Manbalar
Mazdacis consimilis

**Mazdacis consimilis** — Pyralidae oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur 1911-yilda Paul Dognin tomonidan tavsiflangan. Turlar Gayanada uchraydi.
## Manbalar
Zayd ibn Muso al-Kozim

**Zayd ibn Muso ibn Jaʼfar ibn Muhammad ibn Ali ibn Al-Husayn ibn Ali ibn Abu Tolib** (arabcha: زيد بن موسى بن جعفر بن محمد بن علي بن الحسين بن علي بن أبي طالب) — yettinchi shia imomi Muso al-Kozimning kichik oʻgʻli.

U 815-yilda Abulsaraya boshchiligidagi muvaffaqiyatsiz Alaviylar qoʻzgʻolonida, Abbosiylar xalifaligiga qarshi isyonda qatnashdi va bu vaqt ichida Basra shahrini egallab, boshqardi. at-Tabariyga koʻra, uning hukmronligi Abbosiylar tarafdorlariga qarshi  bilan xarakterlangan boʻlib, u Abbosiylar sulolasi aʼzolari yoki ularning tarafdorlariga tegishli koʻplab uylarni yoqib yuborishni buyurgani uchun **Zayd an-Nar** („Olov Zaydi“) taxallusini oldi. Kufada Abulsarayaning magʻlubiyatidan soʻng, Basra bir muddat qarshilik koʻrsatdi, soʻngra Abbosiylar lashkarboshi Ali ibn Abu Said tomonidan egallandi. Zayd Alidan omonlik xati oldi va unga taslim boʻldi. Uning ukasi Ibrohim ham qoʻzgʻolonda qatnashib, bir muddat Yamanni boshqardi.

Koʻp oʻtmay, Zayd qamogʻidan qochdi va 816-yil iyun oyida Abulsarayaning ukasi bilan birga Anbarda yana qoʻzgʻolon koʻtardi. Ular tez orada Abbosiy qoʻshinlari tomonidan tor-mor etilib, yana qoʻlga olindi.

## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Macalla finstanalis

**Macalla finstanalis** — Pyralidae oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur 1922-yilda Schaus tomonidan tavsiflangan. Turlar Gvatemala va Peruda uchraydi.
## Manbalar
Mazdacis

**Mazdacis** — Pyralidae oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur 1993-yilda Maria Alma Solis tomonidan tavsiflangan.

## Turlari
* *[[Mazdacis consimilis]]*
* *[[Mazdacis flavomarginata]]*
* *[[Mazdacis zenoa]]*

## Manbalar
Yazid ibn Jarir al-Qasriy

**Yazid ibn Jarir ibn Yazid ibn Xolid ibn Abdulloh al-Qasriy** () — Abbosiy xalifaligining viloyat hokimi. 812-yildan 813-yilgacha Yaman hokimi sifatida xizmat qilgan.

## Faoliyati
Yazid Umaviylar nomidan Iroq hokimi boʻlgan qudratli Xolid ibn Abdulloh al-Qasriyning avlodidan edi. Uning shaxsi, xalifa Horun ar-Rashid (786–809-yillar) davrida ikki marta Seyiston hokimi boʻlib ishlagan bir Yazid ibn Jarir bilan aynan oʻsha odam boʻlishi mumkin. U avval 794-yilda Al-Fadl ibn Yahyoning oʻrinbosari sifatida, soʻngra 797-yilda Ali ibn Iso ibn Mohan qoʻl ostida xizmat qilgan.

Raqib xalifalar al-Amin (809–813-yillar hukmronlik qilgan) va al-Maʼmun (813–833-yillar hukmronlik qilgan) oʻrtasidagi toʻrtinchi fitna chogʻida, Yazidni Yaman viloyatini al-Maʼmun hokimiyati ostiga kiritish vazifasi yuklangan holda al-Maʼmun sarkardasi Tohir ibn Husayn Yaman hokimi etib tayinladi. U katta otliq lashkari bilan Yaman tomon yoʻl oldi va yetib borgach, yamanliklarni al-Aminni tark etib, uning oʻrniga al-Maʼmunga bayʼat qilishga koʻndira oldi. Biroq u tez orada viloyatdagi *[[abna ad-davla|abna]]* aholisiga nisbatan nihoyatda qattiqqoʻl munosabatda boʻlib, ularning hisobiga mahalliy qahtoniy arablarini qoʻllab-quvvatlash siyosati tufayli muammolarga duch keldi. 813-yilda al-Aminning oʻlimidan koʻp oʻtmay, Yazidning *abna*ga yomon muomalasi haqida xabar al-Maʼmunga yetib bordi va u Yazidni hokimlikdan chetlashtirish bilan javob qaytardi. Lavozimidan olinishi ortidan, u oʻrniga tayinlangan hokim Umar ibn Ibrohim ibn Voqid al-Umariy tomonidan Sanoda hibsga olinib, zindonga tashlandi.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* 
* 
* 
* 
*
Koonancheri

**Koonancheri** – Hindistonning Tamilnad shtati, Thanjavur tumani Papanasam talukida joylashgan qishloq.

## Manbalar
El Temür

**El Temür** (; moʻgʻulcha:; 1333-yilda vafot etgan) etnik qipchoq amaldor boʻlib, u Yuan sulolasiga xizmat qilgan. El Temür 1328-yilda poytaxt Xonbaliqda To‘g‘on Temür (Venszun imperatori)ni Yuan imperatori qilib taxtga oʻtqazgan davlat toʻntarishining boshida turgan. Xonbaliqdagi restavratsiyachilar Toʻgʻon Temür va El Temür rahbarligida Ikki poytaxt urushida gʻalaba qozonishdi. Shandu qoʻshinlari taslim boʻlgach, Toʻgʻon Temür ukasi Kusala (Minszun imperatori) foydasiga taxtdan voz kechdi. Kusala Chigʻatoy xoni Elchigidey tomonidan qoʻllab-quvvatlangan va Xonbaliqda uni kutib olish niyati borligini eʼlon qilgan. Biroq Kusala Toʻgʻon Temür bilan ziyofatdan atigi toʻrt kun oʻtib kutilmaganda vafot etadi, goʻyoki El Temür uni zaharlab oʻldirgan, soʻng u pro-Kusala amaldorlarini qatl qildirib, hokimiyatni harbiy sarkardalar qoʻliga topshirgan. Ularning zoʻravon boshqaruvi Yuan sulolasi tanazzulini boshlab bergan.

Qizi Danashiri To‘xon Temür (Xuizun imperatori)ga turmushga chiqqan va undan oʻgʻil koʻrgan, biroq u bolaligida vafot etgan. El Temürning Tanggici ismli oʻgʻli ham boʻlgan va u ham ofitser edi.

El Temür kasal boʻlib qolib, 1333-yilda vafot etadi va uning farzandlari Danashiri hamda Tanggici 1335-yilda ilgari hamfitnadoshi boʻlgan Bayan tomonidan oʻldirilgan.

El Temür Yuan sarkardasi Tutuha (土土哈 1237–1297)ning nabirasi edi.

## Ommabop madaniyatda

* 2013–2014-yillardagi MBC teleseriali *Imperator ayol Ki*da aktyor Jeon Gook-hwan tomonidan tasvirlangan.

## Qurusman avlodlari
Manba

* Qurusman（忽魯速蠻/hūlŭsùmán）
** Baltučaq（班都察/bāndōuchá）
*** ***'（土土哈/Tŭtŭhā; توتقاق/Tūtqāq）
**** Taγačar（塔察兒/tǎcháér）
**** Tai buqa（太不花/Tàibùhuā）
**** ***'（牀兀兒/Chuángwùér; جونكقور/Jūnkqūr）
***** Sevinču buqa（小雲失不花/Xiǎoyúnshī bùhuā）
***** Elči buqa（燕赤不花/yànchì bùhuā）
***** **El temür**（燕帖木兒/Yàntiēmùér）
****** ***'（唐其勢/Tángqíshì）
****** Taraqai（塔剌海/Tǎlàhǎi）
****** '''[[Današiri]]'''（答納失里/Dānàshīlǐ）
***** ***'（撒敦/Sādūn）
***** El tuqar（燕禿哈兒/Yàn tūhāér）
***** Dari（答里/Dálǐ）
***** Bübeqan（潑皮罕/Pōpíhǎn）
**** Berke buqa（別里不花/Biélǐ bùhuā）
**** Temür buqa（帖木兒不花/Tiēmùér bùhuā）
**** Qarči（歓差/huānchā）
**** Yoliγ temür（岳里帖木兒/Yuèlǐ tiēmùér）
**** Dalgurban（断古魯班/Duàngŭlŭbān）

## Manbalar
Yahyo ibn Yahyo

**Yahyo ibn Yahyo** () oltinchi Idrisiy hukmdori va sulolaning asosiy shoxining soʻnggi vakili boʻlgan.

## Hayoti
Yahyo beshinchi Idrisiy amiri Yahyo ibn Muhammadning oʻz nomini olgan oʻgʻli boʻlib, 863-yilda hokimiyat tepasiga kelgan. Undan avvalgi ikki hukmdorning birlashtiruvchilik siyosatidan farqli oʻlaroq, u hukumat ishlaridan koʻra saroy hayotining neʼmatlarini afzal koʻradigan zaif hukmdor edi. U Idrisiylar mulkini qarindoshlari oʻrtasida boʻlib tashladi: amakisi Husayn poytaxt Fosdan janubdagi katta yerlarni oldi; katta amakisi al-Qosim esa Fosning oʻzining gʻarbiy qismini, shuningdek berber qabilalaridan Luvata va Kutamalarning sharqiy chegara viloyatlarini oldi; yana bir katta amakisi Dovud ibn Idris, Havvara berberlarining yurtida hukmronlik qilib, oʻz hududlarini kengaytirdi.

Yahyoning Fosdagi hukmronligi barqaror boʻlgan boʻlishi mumkin, chunki uning otasidan farqli oʻlaroq, ismi tushirilgan tangalar maʼlum. Shunga qaramay, Yahyoning beʼmani hayot tarzi tez orada janjalga sabab boʻldi va uni saroydan qochib, Fosning Andalusiylar mahallasiga yashirinishga majbur qildi; u yerda u qanday holatlarda vafot etgani nomaʼlumligicha qolgan. Fosning qudratli fuqarolaridan biri, Abdurahmon ibn Abi Sahl al-Judhamiy, hokimiyatni tortib olishga urindi, biroq Yahyoning bevasi yordam soʻrab Idrisiylarning yon urugʻi boʻlgan Banu Umar urugʻidan boʻlgan otasi Ali ibn Umarga murojaat qildi. Ali Fos ustidan nazoratni qoʻlga kiritdi, biroq uning hokimiyati xorijiy qoʻzgʻolonchilari tomonidan shubha ostiga olindi va nihoyat hokimiyat oilaning Banu Qosim urugʻiga oʻtdi.

## Adabiyotlar

## Manbalar
* 
*
Macalla niveorufa

**Macalla niveorufa** — Pyralidae oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur 1906-yilda George Hampson tomonidan tavsiflangan. Turlar Panamada uchraydi.
## Manbalar
Macalla noctuipalpis

**Macalla noctuipalpis** — Pyralidae oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur 1908-yilda Paul Dognin tomonidan tavsiflangan. Turlar Venesuela (jumladan Marakay), Argentina (jumladan Tukuman) va Braziliyada uchraydi.
## Manbalar
Macalla pallidomedia

**Macalla pallidomedia** — Pyralidae oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur 1910-yilda Harrison Gray Dyar Jr. tomonidan tavsiflangan. Turlar Gayana va Braziliyada uchraydi.
## Manbalar
Macalla (kuya)

**Macalla** — Pyralidae oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur 1859-yilda Francis Walker tomonidan tavsiflangan.

## Turlari

* *[[Macalla albifurcalis]]* Hampson, 1916 
* *[[Macalla arctata]]* (Druce, 1902)
* *[[Macalla atrincinctalis]]* Hampson, 1916 
* *[[Macalla brachyscopalis]]* Hampson, 1912 
* *[[Macalla carbonifera]]* (Meyrick, 1932) 
* *[[Macalla chosenalis]]* Shibuya, 1927
* *[[Macalla dimidialis]]* (Snellen, 1890) 
* *[[Macalla eumictalis]]* Hampson, 1912 
* *[[Macalla exrufescens]]* Hampson, 1896 
* *[[Macalla fasciculata]]* Hampson, 1906
* *[[Macalla finstanalis]]* Schaus, 1922
* *[[Macalla hyalinalis]]* Amsel, 1956
* *[[Macalla hypnonalis]]* Hampson, 1896 
* *[[Macalla hypoxantha]]* Hampson, 1896
* *[[Macalla madegassalis]]* Viette, 1960 
* *[[Macalla mesoleucalis]]* Hampson, 1916 
* *[[Macalla metasarcia]]* Hampson, 1903 
* *[[Macalla mixtalis]]* Walker, [1866]
* *[[Macalla nauplialis]]* Walker, 1859
* *[[Macalla nebulosa]]* Schaus, 1912
* *[[Macalla niveorufa]]* Hampson, 1906
* *[[Macalla noctuipalpis]]* (Dognin, 1908)
* *[[Macalla nubilalis]]* (Hampson, 1893) 
* *[[Macalla ochroalis]]* Hampson, 1916 
* *[[Macalla pallidomedia]]* Dyar, 1910
* *[[Macalla parvula]]* Hampson, 1896 
* *[[Macalla phaeobasalis]]* Hampson, 1916 
* *[[Macalla plicatalis]]* Hampson, 1903 
* *[[Macalla regalis]]* E. D. Jones, 1912
* *[[Macalla rufibarbalis]]* Hampson, 1903
* *[[Macalla rufitinctalis]]* (Warren, 1896)
* *[[Macalla scoporhyncha]]* Hampson, 1896
* *[[Macalla seyrigalis]]* Marion & Viette, 1956 
* *[[Macalla thyrsisalis]]* Walker, [1859]
* *[[Macalla zelleri]]* (Grote, 1876)

## Manbalar

## Havolalar

*
Koranattukarupur

**Koranattukarupur** – Hindistonning Tamilnad shtati, Thanjavur tumani Kumbakonam talukida joylashgan qishloq.

## Manbalar
Apridon

**Apridon** yoki **Afridon** () XII asr gruzin siyosatchisi, qaram „aznauri“ boʻlib, u *[[msaxurtuxutsesi]] („xizmatchilar ustasi“)* darajasiga koʻtarilgan.

Qadimgi, tez-tez qoʻzgʻolon koʻtaradigan gruzin feodal zodagonlaridan keskin farqli oʻlaroq, Apridon Gruziya shoh saroyida qirol Georgiy III ( 1156–1184)ga sodiq xizmat qilgan davlat arbobi boʻlgan. Apridon 1184-yilda malika Tamaraning taxtga oʻtirishi chogʻida unga xizmat qilgan.

## Tarix
1177-yilda Georgiy III zodagonlarning isyonkor fraksiyasi bilan yuzma-yuz keldi. Qoʻzgʻolonchilar Georgiyni taxtdan agʻdarib, uning akasining oʻgʻli Demnani shoh qilishni moʻljallagan edilar; bu esa, asosan, tojdor daʼvogarning qaynotasi, Ani noibi va qudratli, shuhratparast Orbeli urugʻi boshligʻi, a*mirspasalar* Ivane Orbeli boshchiligidagi zodagonlar uchun toj hokimiyatini zaiflashtirishga bahonasi edi xolos. Isyonchilar Demnani Agara qal’asida shoh sifatida koʻrib, toj kiydiradilar va 30 minglik qoʻshin bilan Gruziya poytaxti Tbilisiga tomon yoʻl olishadi. Georgiy hayotini shoh gvardiyasi saqlab qoladi. U qipchoq qoʻmondon Qubasar va Apridon boshchiligidagi qurolli jamoa edi, shundan soʻng Apridon *[[msaxurtuxutsesi]]* lavozimiga koʻtarilgan. Unga Javaxetidagi chegaraviy hududlarni himoya qilish uchun Tmogvi va Trialeti ustidan yer egalik huquqlari beriladi.

Georgiy III vafotidan soʻng, malika Tamara taxt vorisligi borasida katta qarshiliklarga duch kelgan. Bu qarshilik otasining repressiv siyosatiga javoban va yangi hukmdorning zaif tomonlaridan biri deb qabul qilingan jinsi – ayolligi tufayli yanada kuchayadi. Aristokrat feodal zodagonlar oʻz nafratlarini asosan isyon paytida shoh Georgiy IIIga beqiyos xizmat koʻrsatgan *[[amirspasalar]]* Qubasar va qaram „aznauri“ boʻlgan, ammo *msaxurtuxutsesi* darajasiga koʻtarilgan Apridonga qaratadilar. Zodagonlar ularning lavozimdan olinishi, barcha mulk va unvonlaridan mahrum etilishini talab qiladilar. Malika yon berishga majbur boʻladi. Apridon barcha unvonlari va mulklaridan mahrum etiladi.

## Yana qarang
* Gruziyada qipchoqlar

## Manbalar

## Adabiyotlar
* 
*
Locastra bryalis

**Locastra bryalis** — Pyralidae oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur 1930-yilda Joseph de Joannis tomonidan tavsiflangan. Turlar Vyetnamda uchraydi.
## Manbalar
Otrok

**Otrok** (yoki **Atrak**) XII asr kuman-qipchoq sardori (*[[Xon (unvon)|xon]]*) boʻlib, u Kiyev Rusi bilan boʻlgan urushlarda qatnashgan va keyinchalik Gruziya qirolligi xizmatiga oʻtgan. U qipchoq qabilalar konfederatsiyasidagi hukmron sulolalardan biri boʻlgan, ruslar orasida „Yovvoyi kumanlar“ nomi bilan tanilgan Saruxoniylar aʼzosi edi.

## Hayoti
Otrok, Gruziyada Atraka, Sharagan (yaʼni, Sharukan)ning oʻgʻli sifatida tanilgan, ruslarning buyuk knyazi Vladimir II Monomaxning 1109-yildagi gʻalabalaridan soʻng, taxminan 40 ming tarafdori bilan Gruziyaga qochib borgan, choʻqintirilgan va taxminan 1118-yilda gruzin podshosi Dovud IV xizmatiga kirgan. Gruzin-qipchoq ittifoqi Dovudning avvalgi nikohi orqali mustahkamlanadi, U xonning qiziga uylanadi, choʻqintirilgach Guranduxt ismini oladi (uning asl turkiy ismi nomaʼlum). Otrokning qipchoq askarlari Dovudga saljuq turklariga qarshi kurashda yordam berdi va 1121-yilda Didgori jangidagi gruzin gʻalabasiga hissa qoʻshdi. Otrokning 40 ming kumani Gruziyani mintaqadagi eng qudratli qirollikka aylantirishga yordam bergan.

Sharqiy slavyan yilnomasi *[[Ipatyev toʻplami]]*dagi bir parchada hikoya qilinishicha, Vladimir Monomax vafotidan (1125) soʻng Otrokning Don yaqinida yashagan ukasi Sırchanning elchisi, Ör ismli baxshi kelib, uni qaytishga undaydi. Örning undovlari va qoʻshiqlari hech qanday taʼsir koʻrsatmaydi, toki u vatandagi dashtning oʻti boʻlgan *yavshan*ni olib kelmaguncha. Shundan soʻng, Otrok koʻziga yosh olib, „begona yurt“da qoʻlga kiritgan tinchlik va shuhratdan voz kechishga va dashtga qaytishga qaror qiladi, U yerda keyinchalik Kiyev knyazlarining eng mashhur dushmanlaridan biriga aylangan oʻgʻli Könchek dunyoga keladi (uni XIV asr Chigʻatoy xoni Könchek bilan adashtirmaslik kerak).

## Manbalar
Locastra ardua

**Locastra ardua** — Pyralidae oilasiga mansub kuya turi. Ushbu tur 1902-yilda Charles Swinhoe tomonidan tavsiflangan. Turlar Fijida, jumladan Nausorida uchraydi.
## Manbalar
Qutlu Arslan

**Qutlu Arslan** () gruzin siyosatchisi boʻlib, 12-asrda yashagan. Uni baʼzan cheklanmagan shoh hokimiyatiga qarshi taxminan 1184-yildagi qoʻzgʻoloni uchun gruzin Simon de Montfortiga qiyoslashadi.

Gruzinlashgan qipchoq („*naq’ivchaghari*“, yaʼni sobiq qipchoq) boʻlgan Qutlu Arslonning nasl-nasabi qirol Dovud IV (1089–1125) davrida Gruziyaga joylashtirilgan Shimoliy Kavkaz dashtlaridan kelgan oʻsha turkiy qabilalarga borib taqaladi. Koʻpincha isyonkor boʻlgan eski gruzin feodallaridan keskin farqli oʻlaroq, Qutlu Arslan obroʻ-izzatga oʻzlarining gruzin qiroli Giorgi IIIga (1156–1184) sadoqati tufayli erishgan nasl-nasabi orqali koʻtarilgan oddiy xalq vakillari va harbiy xizmatchilar qatlamini ifodalar edi. Qutlu Giorgi IIIga vazir va *[[mechurchletukhutsesi]]* (xazinachi) sifatida xizmat qilgan va bu lavozimni malika Tamar 1184-yilda taxtga chiqqanidan keyin ham saqlab qolgan. Taxminan oʻsha yili u gruzin shoh hokimiyatini cheklash gʻoyasini ilgari surgan zodagonlar va shahar aholisi guruhiga boshchilik qiladi. Bu gʻoya Qutlu Arslan va uning izdoshlari fikriga koʻra ikki palatadan iborat boʻlgan, parlament tipidagi qonun chiqaruvchi organni tashkil etishdan iborat edi: *[[Darbazi (parliament)|Darbazi]]* (soʻzma-soʻz, „zal“) – qirollikdagi voqealarni kuzatish uchun vaqti-vaqti bilan yigʻiladigan majlis hamda *[[Karavi (parliament)|Karavi]]* (soʻzma-soʻz, „lager“) – doimiy majlisda boʻladigan qonunchilik organi. „Karavi tarafdorlari“ boshchiligidagi guruh bilan cheklanmagan shoh hokimiyati tarafdorlari oʻrtasidagi nizoning yakuni Qutlu Arslonning hibsga olinishi bilan tugadi. Bunga javoban uning tarafdorlari qoʻzgʻolon koʻtarib, malikaning saroyiga qarab yurish qilishadi. Tamara muxolif rahbarni ozod qilishga rozi boʻldi, lekin uning gʻoyalari hech qachon amalda roʻyobga chiqmaydi.

## Yana qarang
* Gruziya tarixi
* Gruziyadagi qipchoqlar
* Gruziya parlamenti

## Manbalar
Yahyo ibn al-Qosim

**Yahyo III ibn al-Qosim** () – Idrisiy hukmdori.

## Hayoti
Yahyo ikkinchi Idrisiy hukmdori Idris IIning () kenja oʻgʻillaridan biri al-Qosimning oʻgʻli edi. Al-Qosim oilasi shimoliy Marokashni, xususan Tanjer, Basra va Seuta shaharlarini nazorat qilgan, hamda 860-yillarda bir muddat Idrisiylar poytaxti Fesning gʻarbiy yarmi ham ularning qoʻl ostida boʻlgan.

**al-Miqdam** taxallusi bilan tanilgan Yahyo Fosning Qayravon mahallasi aholisi tomonidan shaharga xorijiy qoʻzgʻolonchi Abdurazzoq bostirib kirganida yordamga chaqirilgan. Yahyo qoʻzgʻolonchilarni quvib chiqardi va anʼanaga koʻra, 905-yilda vafot etguniga qadar sakkizinchi Idrisiy amiri sifatida hisoblanadi.

Zamonaviy tarixchilarning fikricha esa, uning Fos ustidan hukmronligi uzoq davom etmagan boʻlishi kerak: amakiysi Dovud 877-yilda shaharga hokimlik qilgan koʻrinadi, shuningdek, numizmatik manbalar 880–893-yillar oraligʻida poytaxt boshqasir amakisi Iso naslidan boʻlgan Idrisiylar sulolasining boshqa bir urugʻi aʼzolari tomonidan boshqarilganini koʻrsatadi.

Yahyo 905-yilda sulolaning boshqa bir urugʻidan boʻlgan amakivachchasi Yahyo IV qoʻshinlariga qarshi jangda halok boʻlgan.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* 
*
Boybars al-Ala’i

**Rukniddin Boybars al-Alaʼi al-Hajib** 14-asr boshlarida Bahriy sulolasi sultoni an-Nosir Muhammadning nufuzli *[[Mamluklar|mamluk]]*i edi. U Qohira markazli Mamluk sultonligi tarkibidagi bir qator viloyatlarda hokim sifatida xizmat qilgan.

An-Nosir Muhammad 1307–1308-yillarda Boybarsni Gʻazoning *[[Navob|noibi]]* („hokim“) etib tayinladi. Uning hokimligi davrida u Gʻazoda ilgari boʻlgan, avvalgi salibchilar bilan urushlar natijasida vayronaga aylangan salibchilar qal’asini qayta tikladi. Boybarsning taʼmirlash ishlarini sharaflovchi yozuv bitilgan marmar lavha hozirda Gʻazo jome masjidida saqlanadi. Uning hokimlik muddati 1309-yil oxiri – 1310-yil boshlarida, an-Nosir Muhammadni tinchgina taxtdan agʻdarib, sultonlik taxtiga al-Muzaffar Boybars chiqqanidan soʻng yakunlangan.

Boybars al-Alaʼi an-Nosir Muhammadning al-Karakdagi surguni davrida ham unga sodiq qolgan va 1310-yilga kelib, an-Nosir Muhammadning taxtga qaytishiga koʻmaklashgan. Shundan keyin, 1311-yilda Boybars Himsning *noibi* etib tayinlanib, qisqa muddat xizmat qilgan. 1312 va 1313-yillar oraligʻidagi bir vaqtda u al-Karakda vafot etgan.

## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Ishlab chiqarish surʼati tezlashdi

## Qogoz 1678 yilda kashf etilgan. U bireinchgi bolib xitoyda yaratilgan avvallari u bambukdan tayyorlangan hozirgi kunga kelib daraxtlardan tayyorlanadi qogoz hozirgi kunda  kelib juda kop foydalaniladi
The Vigil (1914-yilgi film)

**The Vigil** – 1914-yilda rejissyor George Osborne tomonidan suratga olingan Amerika Qo‘shma Shtatlari ovozsiz qisqa metrajli drama filmi. Filmda Tsuru Aoki, Sessue Hayakawa, Thomas Kurihara va Mr. Yamato bosh rollarni ijro etgan.

## Manbalar

## Havolalar
*
A Virginia Romance

**A Virginia Romance** – 1916-yilda rejissyor Charles Belmore tomonidan suratga olingan Amerika Qo‘shma Shtatlari ovozsiz qisqa metrajli film. Filmda Francis X. Bushman va Beverly Bayne bosh rollarni ijro etgan . Film Metro Pictures tomonidan ishlab chiqarilgan va tarqatilgan. 

## Manbalar

## Havolalar
*