open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Rustem Klupov

**Rustem Maksovich Klupov** – sovet va rus askari, harbiy razvedkachi, polkovnik. Rossiya Federatsiyasi Qahramoni.

## Biografiya
Rustem Klupov 1963-yil 27-oktyabrda Bokuda tugʻilgan. 1981-yildan boshlab Qurolli Kuchlar safida xizmat qilgan. 1985-yilda V. I. Lenin nomidagi Toshkent Oliy qoʻshma qurolli qoʻshinlar qoʻmondonlik bilim yurtini tamomlagan.

Afgʻoniston, Shimoliy Kavkaz va Moskva harbiy okruglarida harbiy xizmatni oʻtagan.

1990-yillarning oʻrtalarida 131-alohida motorli miltiq brigadasi (Maykop) razvedka boshligʻining yordamchisi boʻlgan. Birinchi Chechen urushi paytida Checheniston Respublikasi hududidagi jangovar harakatlar ishtirokchisi (1995-yilda Grozniyga yangi yil hujumi paytida 131-motooʻq brigadasining 3-rotasini boshqargan) boʻladi. Koʻpgina harbiy harakatlarda mardlik va qahramonlik koʻrsatgan.

2000-yilda Rossiya Qurolli Kuchlarining Qoʻshma qurollar akademiyasini tamomlagan. Shimoliy Kavkaz harbiy okrugida harbiy xizmatni davom ettirgan. Keyin u Moskva harbiy okrugiga oʻtkaziladi. 2002—2004-yillarda 20-gvardiya birlashgan qurolli armiyasi razvedka boshligʻi (Voronej), 2004-yil fevral oyidan boshlab Moskva harbiy okrugi razvedka boshligʻining oʻrinbosari lavozimlarida faoliyat olib borgan.

2004-yilda Rossiya Qurolli Kuchlari Bosh shtabining Harbiy akademiyasiga oʻqishga kirib, uni 2006-yilda tamomlagan. 2006-yil iyul oyida Rossiya Qurolli Kuchlari Qoʻshma qurollar akademiyasining razvedka boʻlimi boshligʻi lavozimiga tayinlanadi. 2007-yildan 2009-yilgacha Rossiya Qurolli Kuchlari quruqlikdagi qoʻshinlari razvedka boshqarmasi boshligʻi boʻlgan. 2009-yil noyabr oyidan beri Jazoir davlatida xizmat safarida boʻlib, oilasi bilan birga Moskvada yashaydi.

Rustem Klupov 2022-yil oktyabr oyida „Rossiya dezinformatsiyasi va tashviqotini tarqatishda ishtirok etgani“ uchun Kanada sanktsiyalari roʻyxatiga kitilgan.

## Sanktsiyalar
Klupov 2022-yil 14-oktyabrda Rossiyaning Ukrainaga bostirib kirishi va Qrimning noqonuniy bosib olinishi tufayli Kanadaning sanktsiyalar roʻyxatiga „dezinformatsiya tarqatuvchi rossiyalik tashviqot agenti“ sifatida qoʻshilgan.

## Mukofotlari

* „Oltin yulduz“ medali
* „Jasorat uchun“ medali
* „Jangovar xizmatlari uchun“ medali
* boshqa mukofotlar

## Manbalar

## Adabiyotlar

* Krasnodar Qizil Bayroq: Harbiy yoʻlning 90 yilligi (9-motorli miltiq diviziyasi, 131-Omsbr, 7-harbiy baza) / tahrirlangan. L. S. Rudyaka, maslahatchi general-mayor A. A. Dorofeev . – Maykop : „Sifat“ MChJ, 2009 yil. – 419 b. – ISBN 978-5-9703-0221-7 . – 228, 229-betlar.

## Havolalar

* Rustem Maksovich Klupov  (rus.). Sayt „Geroi strani“.
* Geroi Rossiyskoy Federatsii – K
* Spisok Geroev Rossiyskoy Federatsii (Adigeya)
* 
* 
*
Mixail Zaprometov

**Mixail Nikolaevich Zaprometov** (1918-2008) — biolog , K. A. Timiryazev mukofoti laureati (1995).

Sovet mikologi, fitopatologi va entomologi Nikolay Zaprometovninng o‘g‘li.

## Biografiya
1918-yil 20-iyunda Toshkent shahrida Turkiston oʻsimliklarni himoya qilish stansiyasi ilmiy xodimi Nikolay Zaprometov oilasida tugʻilgan.

1936-yilda u o'rta maktabni imtiyozli diplom bilan tugatdi va Moskva davlat universitetining kimyo fakultetiga o'qishga kirdi. O‘qishini 1941-yilda tugatdi.

3-kursda "Moskva universitetida kimyo tarixi haqida" maqolasini nashr etdi. “Monomerik karbamid eritmalarida xamirturush yordamida saxarozani ajratib olish” mavzusida nomzodlik dissertatsiyasini himoya qildi.

1941-yil 1-iyulda Qizil Armiya safiga chaqirildi. Radiatsiya, kimyoviy va biologik mudofaa harbiy akademiyasi kurslarni tamomladi. 1941-yil 1-dekabrda 2-darajali harbiy texnik sifatida frontga jo'natildi, butun urush davomida kimyoviy moddalar bilan ishlagan. 1946-yilda "Germaniya ustidan qozonilgan g'alaba uchun" medali bilan taqdirlangan. 

Demobilizatsiyadan so'ng SSSR Fanlar akademiyasining Bax biokimyo institutining biosintez laboratoriyasiga ishga qabul qilindi. Kursanov rahbarligida choy tarkibidagi fenol birikmalari bo'yicha tadqiqotlar boshlandi.

1952-yilda u “Choy tanini. Uning tarkibi, xossalari va o‘zgarishlari” nomli maqolasini chop etdi.

1954-yilda u SSSR Fanlar akademiyasining K. A. Timiryazev nomidagi O‘simliklar fiziologiyasi institutiga ishga kirdi.

1963-yilda "Katexinlar biokimyosi" mavzusida doktorlik dissertatsiyasini himoya qildi.

2008-yil 9-martda vafot etgan.

## Ilmiy va ijtimoiy faoliyat
Uning birinchi tadqiqotlari choy o'simliklari fenollarining biokimyosiga bag'ishlangan edi. U oʻsha davrda kam oʻrganilgan fenolik birikmalarning kimyoviy tabiatini, ularning oʻsimliklarda tarqalishi, biosintezi va funksiyalarini oʻrgandi. Moskva davlat universitetining biologiya fakultetida fenolik birikmalar biokimyosi fanidan dars bergan.

Ko‘p yillar davomida “O‘simliklar fiziologiyasi”, “Biokimyo”, “Umumiy biologiya” jurnallarida tahririyat a’zosi bo‘lgan. Biologiya bo'yicha Oliy attestatsiya komissiyasi ekspert kengashini boshqargan. 400 dan ortiq ilmiy maqolalar “Fenol birikmalarining biokimyosi” darsligi, shuningdek, 4 ta patent muallifi.

## Mukofotlar

* "Germaniya ustidan qozonilgan g'alaba uchun" medali (1946)
* K. A. Timiryazev nomidagi mukofot (1995) - “Fenol birikmalari. O'simliklarda tarqalishi, metabolizmi va funktsiyalari"
* Rossiya Federatsiyasida xizmat ko'rsatgan fan arbobi (1999)
## Manbalar
Kim Don Guk

**Kim Don Guk** (1914-yil 12-yanvar, Primorsk viloyati, Olginskiy tumani, Sergeyevka qishlogʻi – 1992-yil 23-may) – Oʻzbekiston SSR, Toshkent viloyati, Yuqori Chirchiq tumanidagi Sverdlov nomidagi kolxoz brigadiri. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1951).

## Hayoti
Kim Don Guk 1914-yilda Primorsk viloyati Olginskiy tumani Sergeyevka qishlogʻida dehqon oilasida tugʻilgan. 1934-yilgacha Budennovskiy tumanidagi „Ozod shudgor“ kolxozida ishlagan. 1934-yildan Vladivostokdagi pedagogik ishchilar fakulteti talabasi boʻlgan.

1937-yilda Qozogʻiston SSRning Qiziloʻrda shahridagi maxsus posyolkaga surgun qilingan. Keyinchalik Qiziloʻrda pedagogika ishchilari fakultetida oʻqishni davom ettirdi va u yerni 1938-yilda tamomladi. Keyin Toshkent viloyati, Kalinin tumani, Domachi qishlogʻida yashagan (1938—1939). 1940-yildan Qiziloʻrda Koreya pedagogika instituti talabasi va 1941-yildan Toshkent pedagogika instituti talabasi boʻlgan.

Kim Don Guk 1941-yildan Yuqori Chirchiq tumani Sverdlov nomidagi kolxozda oddiy kolxozchi. Ulugʻ Vatan urushi yillarida Chirchiq daryosidagi Oqqovoq GES-1 qurilishida ishlagan (1942—1945). 1945-yildan Yuqori Chirchiq tumani Sverdlov nomidagi kolxozda ishlashni davom ettirdi. U dala brigadasi brigadiri etib tayinlandi.

1950-yilda Kim Don Guk brigadasi 31 gektar maydonning har gektaridan oʻrtacha 91 sentnerdan yashil kanop poyasi oldi. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1951-yil 22-maydagi farmoni bilan u Lenin ordeni va "Oʻroq va Bolgʻa" oltin medali bilan Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan.

Xuddi shu farmon bilan Sverdlov nomidagi kolxoz raisi Dmitriy Aleksandrovich Kimga Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni berildi.

Kim Don Guk 1952-yildan Toshkent qishloq xoʻjaligi instituti talabasi boʻlgan. Keyin u Yuqori Chirchiq tumanidagi Sverdlov nomidagi kolxozda brigadir boʻlib ishlashni davom ettirdi.

1992-yilda vafot etgan.

## Mukofotlari
* Sotsialistik Mehnat Qahramoni
* Lenin ordeni
* „1941—1945-yillardagi Ulugʻ Vatan urushidagi jasoratli mehnati uchun“ medali

## Adabiyotlar
* Шин Д. В., *Советские корейцы Герои Социалистического труда*, Алматы: Service Press, 2019
* З. В., Пан Н. Г. *Герои Социалистического Труда — казахстанцы*, Алма-Ата, 1969—1985, тт. 1-5
* Мен Д. В., Квон Л. А., Ким, *Советские корейцы Казахстана*, Алматы, 1992
* Ким П. Г., *Корейцы Республики Узбекистан*, Ташкент: Узбекистон. 1993
* Кан Г. В., *История корейцев Казахстана*, Алматы: Гылым, 1995
* Ким Г. Н., Мен Д. В., *История и культура корейцев Казахстана*, Алматы: Гылым, 1995
* Ким Б. И., *Корейцы Узбекистана. Кто есть кто*, Ташкент, 1999

## Manbalar
Ilya Kravtsov

**Ilya Pavlovich Kravtsov** (1921-1956) – sovet zobiti va Sovet Armiyasi mayori. Ulugʻ Vatan va Sovet-Yapon urushlari qatnashchisi, Sovet Ittifoqi Qahramoni (1945).

## Hayoti

Ilya Kravtsov 1921-yil 1-avgustda Krasnenskiy tumanidagi Potoshchino qishlogʻida dehqon oilasida tugʻilgan. 1926-yilda oilasi bilan Smolenskka koʻchib oʻtgan. U yerda 1935-yilda maktabning 8-sinfini, keyin elektr payvandchilar kurslarini tugatadi. Uch yil davomida temir yoʻlda ishlaydi. 1939-yilda Ishchi-dehqonlar Qizil Armiyasi safiga chaqirilib, Toshkent harbiy piyodalar bilim yurtiga oʻqishga yuborilgan. Oʻqishni 1942-yilda tugatgan. 1942-yil may oyidan Ulugʻ Vatan urushi frontlarida xizmatda boʻlgan. Kavkaz jangida, Kursk jangida, Ukrainani ozod qilishda qatnashgan. U ayniqsa Dnepr jangidagi xizmati bilan ajralib turadi. Shuningdek, gvardiya leytenanti Ilya Kravtsov Voronej fronti 47-armiyasining 30-piyoda diviziyasining 256-piyoda polkining batalyoniga qoʻmondonlik qilgan.

Vengriya va Chexoslovakiyani ozod qilish uchun boʻlib oʻtgan janglarda qatnashgan. 1944-yilda qoʻmondonlik tarkibining malakasini oshirish kurslarini tamomlagan. Oʻsha yili u KPSS (b) safiga qoʻshiladi. Urush paytida ikki marta yarador boʻlib, qattiq zarba olgan. Sovet-Yapon urushida qatnashgan.

SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1945-yil 25-oktabrdagi farmoni bilan katta leytenant I. P. Kravtsov qoʻmondonlik topshiriqlarini namunali bajargani, fashist bosqinchilari bilan janglarda koʻrsatgan jasorati va qahramonligi uchun Lenin ordeni, „Oltin yulduz“ medali bilan Sovet Ittifoqi Qahramoni unvoniga sazovar boʻlgan.

1946-yildan Oltoy oʻlkasi viloyat harbiy komissarliklarida ishlagan. Jangda olgan jarohatlari uning sogʻligʻiga taʼsir qiladi. 1954-yilda ogʻir kasalligi tufayli mayor I. P. Kravtsov ishdan boʻshatilgan.

Keyin vataniga qaytib kelib, Smolenskda yashagan. Ilya Kravtsov 1956-yil 14-oktyabrda vafot etgan. Smolenskdagi „Klinok“ qabristonida dafn etilgan.

## Manbalar

## Adabiyotlar

* Geroi Sovetskogo Soyuza: Kratkiy biograficheskiy slovar / Pred. red. kollegii I. N. Shkadov. – M.: Voenizdat, 1987. – T. 1 /Abaev – Lyubichev/. – 911 b.
* Vorobyov M. V. Smolyane – Geroi Sovetskogo Soyuza / M. V. Vorobyov, V. Ye. Titov, A. K. Xrapchenkov. – 3-e izd., dop. – M.: Moskovskiy rabochiy, 1982. – 622 b.
Kim Nam Guk

**Kim Nam Guk** (1916-yil 4-fevral, Primorsk oʻlkasi, Olginskiy tumani - 1995-yil 5-sentyabr, Saksonota qishlog'i, Toshkent viloyati) - Oʻzbekiston SSR, Toshkent viloyati, Yuqori Chirchiq tumanidagi Sverdlov nomidagi kolxoz a'zosi. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1951).

## Hayoti
Kim Nam Guk 1916-yilda Olginskiy tumani Sergeyevka qishlog'ida dehqon oilasida tug'ilgan. 1935-yilda Suchan o'rta maktabini, 1937-yilda Vladikavkazdagi ishchilar fakultetini tamomlagan. 1937-yilda O‘zbekiston SSR Toshkent viloyatidagi maxsus posyolkaga surgun qilingan. U Yuqori Chirchiq tumani Sverdlov nomidagi kolxozda oddiy kolxozchi, dala ekinlari brigadasi a’zosi bo‘lib ishlagan.

1950-yilda Kim Nam Guk bo‘linmasi 7,9 gektar maydonning har gektaridan o‘rtacha 83,1 sentnerdan yashil kanop poyasi oldi. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1951-yil 22-maydagi farmoni bilan „Kolxozda barcha turdagi majburiy topshiriqlar va shartnomalarni toʻliq bajargani, sugʻoriladigan yerlarda qishloq xoʻjaligi mahsulotlari, sholidan yuqori hosil olgani uchun“ Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan. Shuningdek, „1950-yilda MTS ishi uchun natura toʻlovlari va 1951-yil bahorgi ekinlarni ekish uchun tayyorlash, ularni toʻliq miqdorida urugʻlik bilan taʼminlashdagi ishtiroki uchun“ Lenin ordeni hamda "Oʻroq va Bolgʻa" oltin medali berilgan.

1957-yilda Toshkent Davlat tibbiyot institutining sanitariya fakultetini tamomlab, nafaqaga qadar Yuqori Chirchiq tumanidagi Karl Marks nomidagi kolxozda uchastka shifokori bo‘lib ishladi.

U bir necha bor xalq deputatlari Pervomayskiy qishloq kengashiga deputat etib saylangan.

1995-yil sentyabr oyida vafot etdi. U sobiq Karl Marks nomidagi kolxoz qabristoniga dafn etilgan (1992-yildan — Yuqori Chirchiq tumani Saksonota qishlogʻi).

## Adabiyotlar
* Шин Д. В., *Советские корейцы Герои Социалистического труда*, Алматы: Service Press, 2019
* З. В., Пан Н. Г. *Герои Социалистического Труда — казахстанцы*, Алма-Ата, 1969—1985, тт. 1-5
* Мен Д. В., Квон Л. А., Ким, *Советские корейцы Казахстана*, Алматы, 1992
* Ким П. Г., *Корейцы Республики Узбекистан*, Ташкент: Узбекистон. 1993
* Кан Г. В., *История корейцев Казахстана*, Алматы: Гылым, 1995
* Ким Г. Н., Мен Д. В., *История и культура корейцев Казахстана*, Алматы: Гылым, 1995
* Ким Б. И., *Корейцы Узбекистана. Кто есть кто*, Ташкент, 1999

## Manbalar
Kim Chan Yen

**Kim Chan Yen**, shuningdek Kim Chan-Yen varianti ham bor (1914-yil 26-oktyabr, Xitoy – 1970-yil 14-yanvar, Toshkent viloyati) – Oʻzbekiston SSR Toshkent viloyati Quyi Chirchiq tumanidagi kolxoz mudiri. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1951).

## Tarjimai holi

1914-yil Xitoyda dehqon oilasida tugʻilgan. Millati koreys. 1923-yil ota-onasi bilan Rossiyaning Uzoq Sharqiga koʻchib oʻtgan. Primorsk guberniyasi Olgin uezdi Kiyev volosti Openen qishlogʻida yashagan. 1933-yil 7-yillik oʻrta taʼlim maktabini tamomlagan. 1934-yilda oʻqishni davom ettirish uchun Moskvaga ketadi, ammo rejalari amalga oshmay, Moskvadagi „Iskra revolyutsii“ () bosmaxonasida ishlay boshladi. 1937-yilda Moskva qurilish texnikumiga oʻqishga kirgan. 1938-yilda u „tozalovchi“ mutaxassisligini olgan.

1937-yildan Quyi Chirchiq tumanidagi Dmitrov nomidagi kolxozda kolxoz qurilishida mehnat qilgan. 1941—1943-yillarda Toshkent viloyatining Angren shahriga maxsus ishga mehnat frontiga yuboriladi. 1943 yildan Quyi Chirchiq tumanidagi Dimitrov kolxozida bolgʻachi, oddiy kolxozchi va dala ekinlari boshligʻi boʻlib mehnat faoliyatini davom ettirgan.

1950-yilda Kim Chan Yen rahbarligidagi boʻlim 10,1 gektar maydonning har gektaridan oʻrtacha 94,4 sentnerdan yashil kanop hosilini oldi. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1951-yil 17-iyuldagi farmoni bilan Lenin ordeni (tartib raqami 183880) va O‘roq va Bolg‘a oltin medali (tartib raqami 6024) hamda Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni berilgan.

1953-yilda KPSS safiga qabul qilindi. 1955-yilda Toshkent qishloq xoʻjaligi texnikumini tamomlagan.

Keyinchalik shu kolxozda brigadir, kassir boʻlib ishladi.

1963-yilda nafaqaga chiqadi. Ittifoq ahamiyatiga ega nafaqaxoʻr. 1970-yil yanvarda vafot etgan. Quyi Chirchiq tumanidagi sobiq Sverdlov nomidagi kolxoz qabristoniga dafn etilgan.

## Olgan mukofotlari
* Sotsialistik Mehnat Qahramoni;
* Lenin ordeni;
* „1941-1945 yillar Ulugʻ Vatan Urushida jasorat bilan qilgan xizmatlari uchun“ medali;

## Manbalar

## Adabiyotlar
* Shin D. V., *Sovetskie koreysi Geroi Sotsialisticheskogo truda*, Almati: Service Press, 2019
* Kim P. G., *Koreysi Respubliki Uzbekistan*, Tashkent: Uzbekiston. 1993
* Kim B. I., *Koreysi Uzbekistana. Kto est kto*, Tashkent, 1999
Leonid Kondratyev

**Leonid Nikolayevich Kondratyev** (1915-yil 25-oktyabr, Yoshkar-Ola, Qozon viloyati, Rossiya imperiyasi – 1999-yil 7-aprel, Yoshkar-Ola, Mariy El, Rossiya) – sovet harbiy rahbari. Sovet-fin urushi qatnashchisi (1939-1940). Ulugʻ Vatan urushi yillarida Markaziy frontdagi 106-minomyot polkining aloqa boshligʻi (1942-1943), 4-gvardiya tankga qarshi qiruvchi brigadasi aloqa boshligʻi va gvardiya mayori (1943-1945). Podpolkovnik (1954). 1942-yildan VKP(b) aʼzosi.

## Hayoti
Leonid Kondratyev 1915-yil 25-oktyabrda Qozon viloyati (hozirgi Yoshkar-Ola) Tsarevokokshaysk shahrida rus dehqon oilasida tugʻilgan.

1935-yilda Yoshkar-Oladagi sanoat texnikumini tamomlagan.

1937-yilda Odessadan Qizil Armiya safiga chaqirilgan. 1939-yilda Voronej aloqa maktabini tamomlab, Sovet-fin urushi qatnashchisi (1939-1940) boʻlgan.

Toshkent harbiy bilim yurti kursanti sifatida 1942-yil yanvar oyida koʻngilli ravishda frontga joʻnagan. Ulugʻ Vatan urushi qatnashchisi boʻlib, Markaziy frontdagi 106-minomyot polkining aloqa boshligʻi, 1943—1945-yillarda 4-gvardiya tankga qarshi qiruvchi brigadaning aloqa boshligʻi, gvardiya mayori lavozimlarida xizmat qilgan. 1942-yilda KPSS (b) safiga qoʻshilgan. II va I darajali Vatan urushi ordeni, Aleksandr Nevskiy, Qizil Yulduz (ikki marta) va medallar bilan taqdirlangan.

Urush oxirida Odessa va Leningrad tumanlarida (GSVG) aloqa xodimi boʻlgan. 1950-yilda Oliy ofitser artilleriya maktabini tamomlab, podpolkovnik lavozimiga tayinlangan. Qizil Yulduz ordeni va „Jangovar xizmatlari uchun“ medali bilan mukofotlangan.

Leonid Kondratyev 1999-yil 7-aprelda Yoshkar-Ola shahrida vafot etib, shu yerning oʻziga dafn qilinadi.

## Mukofotlari

* I darajali Vatan urushi ordeni (04.06.1985)
* II darajali Vatan urushi ordeni (29.08.1944)
* Aleksandr Nevskiy ordeni (29.05.1945)
* Qizil Yulduz ordeni (17.07.1943, 10.03.1943; 11.05.1954)
* „Jangovar xizmatlari uchun“ medali (11.06.1947)
* „1941-1945-yillardagi Ulugʻ Vatan urushida Germaniya ustidan qozonilgan gʻalaba uchun“ medali (05.09.1945)
* „Varshavani ozod qilganlik uchun“ medali (06.09.1945)
* „Vladimir Ilich Lenin tavalludining 100 yilligi munosabati bilan“ yubiley medali (1970)

## Manbalar

## Adabiyotlar

* Oparina T. T. Kondratev Leonid Nikolaevich // Mariyskaya biograficheskaya ensiklopediya / Avt.-sost. V. A. Mochaev. – Yoshkar-Ola: Mariyskiy biograficheskiy sentr, 2007. – S. 180. – 2032 ekz. – .
* Oparina T. T. Kondratev Leonid Nikolaevich // Mariyskaya biograficheskaya ensiklopediya / Avt.-sost. V. A. Mochaev. – 2-e izd. – Yoshkar-Ola: Mariyskiy biograficheskiy sentr, 2017. – S. 213. – 606 b. – 1500 ekz. – .
An Su Yeon

An Su Yeon (1913-yil, Kyonsan viloyati, Koreya – 1986-yil) – O'zbekiston SSR, Toshkent viloyati, Quyi Chirchiq tumanidagi Mikoyan nomidagi kolxoz agronomi. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1950).

## Hayoti
An Su Yeon 1913-yilda Koreyaning Kyonsan viloyatida oddiy dehqon oilasida tugʻilgan. Boshlangʻich maktabning toʻrtinchi sinfini tamomlagan. 1920-yillarda u ota-onasi bilan Rossiyaning Uzoq Sharq hududiga koʻchib oʻtgan. 1927-yildan Posyetovskiy tumanidagi harbiy qurilish yoʻllari boshqarmasida ishlagan.

An Su Yeon 1937-yilda Toshkent viloyatiga surgun qilingan. Quyi Chirchiq tumanidagi Budyonniy kolxozida oddiy kolxozchi, keyin kolxozchi, Quyi Chirchiq viloyatidagi Trudovik kolxozida rahbar boʻlib ishlagan. 1946-yilda KKP(b) safiga kirgan. U 1948-yildan Oʻrta Chirchiq tumani, Mikoyan nomidagi kolxozda dala fermeri hamda agronom boʻlib ishlagan.

1949-yilda ilgʻor agrotexnika usullarini qoʻllash natijasida Mikoyan nomidagi kolxozda 43 gektar maydondan oʻrtacha 77 sentnerdan yashil kanop poyasi olingan. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1950-yil 13-iyundagi farmoni bilan qishloq xoʻjaligi mahsulotlarining barcha turlari boʻyicha majburiy topshiriqlar va shartnomalarni bajargani va sugʻoriladigan yerlarda sholi, paxta va yashil kanop poyalaridan yuqori hosil olgani uchun Lenin ordeni, „Oʻroq va Bolgʻa“ oltin medali hamda Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan.

U keyinchalik Quyi Chirchiq viloyatidagi „Zvezda“ kolxozida dala fermeri, agronom, uchastka boshligʻi (1951–1961) boʻlib ishlagan. 1961-yildan boshlab Sirdaryoda yashagan.

An Su Yeon 1986-yil iyun oyida vafot etgan. U Galabin tumanidagi Mingchinor qishlogʻi qabristoniga dafn etilgan.

## Adabiyotlar
* Музалевский М. В. Герои Социалистического Труда. Биобиблиографический словарь. — М.: РИЦ «Кавалер», 2008. — Т. 2. — 200 с.
* Шин Д. В., *Советские корейцы Герои Социалистического труда*, Алматы: Service Press, 2019
* З. В., Пан Н. Г. *Герои Социалистического Труда — казахстанцы*, Алма-Ата, 1969—1985, тт. 1-5
* Мен Д. В., Квон Л. А., Ким, *Советские корейцы Казахстана*, Алматы, 1992
* Ким П. Г., *Корейцы Республики Узбекистан*, Ташкент: Узбекистон. 1993
* Кан Г. В., *История корейцев Казахстана*, Алматы: Гылым, 1995
* Ким Г. Н., Мен Д. В., *История и культура корейцев Казахстана*, Алматы: Гылым, 1995
* Ким Б. И., *Корейцы Узбекистана. Кто есть кто*, Ташкент, 1999

## Manbalar
Fyodor Kim

**Fyodor Dorofeyevich Kim**, (1906-yil, Paksekori qishlogʻi, Yujno-Ussuriysk uezdi, Primorsk viloyati, Priamursk oʻlkasi, Rossiya imperiyasi – 1966-yil, Yuqori Chirchiq tumani Toshkent viloyati OʻzSSR) – Oʻzbekiston SSR Toshkent viloyati Yuqori Chirchiq tumanidagi Sverdlov nomidagi kolxoz mudiri. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1951).

## Tarjimai holi

1906-yil Yujno-Ussuriysk uezdi Paksekori qishlogʻida dehqon oilasida tugʻilgan. Millati koreys. Qishlogʻidagi mahalliy boshlangʻich taʼlim maktabida 4-sinfni tamomlagan. Shaxsiy fermada mehnat qilgan.

1937-yilda Oʻzbekiston SSR Toshkent viloyatidagi maxsus aholi punktiga deportatsiya qilingan. Yuqori Chirchiq tumanidagi Sverdlov nomidagi kolxozida oddiy ishchi, mudir sifatida faoliyat olib borgan.

1948-yilda Fyodor Kim rahbarligidagi boʻlim 8 gektar maydonning har gektaridan oʻrtacha 124,8 sentnerdan yashil kanop hosilini oldi. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1951-yil 22-maydagi farmoni bilan „1950-yilda MTS ishiga natura shaklida haq toʻlagani, barcha turdagi qishloq xoʻjaligi mahsulotlari boʻyicha kolxozning majburiyatlari va shartnomalarini bajargan holda sugʻoriladigan yerlarda sholi, paxta va yashil kanop poyalaridan yuqori hosil olganliklari uchun hamda 1951-yilda bahorgi ekish uchun toʻliq talab miqdorida barcha ekinlarni urugʻlik bilan taʼminlagani“ uchun Lenin ordeni (tartib raqami 143600) va O‘roq va Bolg‘a oltin medali (tartib raqami 5948) hamda Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni berilgan.

1952-yilda ikkinchi marta Lenin ordeni bilan taqdirlangan. Nafaqaga chiqquncha kolxozda mehnat qilgan.

1961-yilda vafot etgan. Yuqori Chirchiq tumanidagi sobiq Sverdlov nomidagi kolxoz qabristoniga dafn etilgan.

## Olgan mukofotlari
* Sotsialistik Mehnat Qahramoni;
* Lenin ordeni – ikki marta (1951; 21.12.1953);
* „1941-1945 yillar Ulugʻ Vatan Urushida jasorat bilan qilgan xizmatlari uchun“ medali;

## Adabiyotlar
* Shin D. V., *Sovetskie koreysi Geroi Sotsialisticheskogo truda*, Almati: Service Press, 2019
* Kim P. G., *Koreysi Respubliki Uzbekistan*, Tashkent: Uzbekiston. 1993
* Kim B. I., *Koreysi Uzbekistana. Kto est kto*, Tashkent, 1999

## Manbalar
Aleksandr Kim

**Aleksandr Ivanovich Kim** (1928-yil 22-oktyabr, Uzoq Sharq federal okrugi, Suchan tumani) – Oʻzbekiston SSR, Toshkent viloyati, Yuqori Chirchiq tumani Sverdlov nomidagi kolxoz agronomi. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1951).

## Hayoti
Aleksandr Ivanovich Kim 1928-yilda Uzoq Sharq federal okrugi, Suchan tumanida (hozirgi Partizan tumani) koreys dehqon oilasida tugʻilgan. 1937-yil kuzida yapon militaristlarining Xitoyga bostirib kirishi natijasida, Rossiyaning Uzoq Sharq hududidagi aholini mamlakatning boshqa hududlariga koʻchirish boshlanadi. 1937-yilda Aleksandr Ivanovich Kim ham ota-onasi bilan birgalikda Toshkent viloyatiga maxsus posyolkaga surgun qilinadi. Aleksandr Ivanovich Kim 1940-yilda oʻrta maktabning beshinchi sinfini tamomlagan. U 1941-yildan oddiy kolxozchi, Yuqori Chirchiq tumani Sverdlov nomidagi kolxozda rahbar sifatida mehnat faoliyatini olib borgan.

1950-yilda Aleksandr Kim boʻlinmasi 7,6 gektar maydonning har gektaridan oʻrtacha 87 sentnerdan yashil kanpo poyasi oldi. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1951-yil 17-iyuldagi farmoni bilan Lenin ordeni va "Oʻroq va Bolgʻa" oltin medali hamda Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni berilgan. Xuddi shu farmon bilan Yuqori Chirchiq tumanidagi „Sverdlov“ kolxozidan yana ikki kishiga Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni berilgan.

Aleksandr Kim 1956-yilgacha Sverdlov nomidagi kolxozda ishlagan. Keyinchalik Yuqori Chirchiq tumanidagi Karl Marks nomli kolxozda (1960—1974), Kommunistik tumanidagi Oxunbabayev nomidagi kolxozda (1975—1982), Kommunistik tumanidagi „Pravda“ kolxozida (1985—1986), Boʻstonliq tumanidagi „Qizil-Tu“ kolxozida (1987—1988) ishlagan.

## Adabiyotlar
* Шин Д. В., *Советские корейцы Герои Социалистического труда*, Алматы: Service Press, 2019
* З. В., Пан Н. Г. *Герои Социалистического Труда — казахстанцы*, Алма-Ата, 1969—1985, тт. 1-5
* Мен Д. В., Квон Л. А., Ким, *Советские корейцы Казахстана*, Алматы, 1992
* Ким П. Г., *Корейцы Республики Узбекистан*, Ташкент: Узбекистон. 1993
* Кан Г. В., *История корейцев Казахстана*, Алматы: Гылым, 1995
* Ким Г. Н., Мен Д. В., *История и культура корейцев Казахстана*, Алматы: Гылым, 1995
* Ким Б. И., *Корейцы Узбекистана. Кто есть кто*, Ташкент, 1999

## Manbalar
Kim Chen Sek

**Kim Chen Sek** (1923-yil 19-may, Spassk-Primorskiy – 1978-yil 11-sentyabr, Bataysk, Rostov viloyati) – Oʻzbekiston SSR, Toshkent viloyati, Quyi Chirchiq tumanidagi Mikoyan nomidagi kolxoz aʼzosi. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1951).

## Hayoti
Kim Chen Sek 1923-yil 19-mayda Spassk-Primorskoyeda tugʻilgan. 1937-yilda O‘zbekiston SSRning Toshkent viloyatidagi maxsus posyolkaga surgun qilingan. Toshkent viloyatida oʻrta maktabning toʻqqizinchi sinfini tugatgan. Keyinchalik  Quyi Chirchiq tumani Mikoyan nomidagi kolxozda oddiy kolxozchi, dala mudiri boʻlib ishlagan.

1950-yilda Kim Chen Sek jamoasi 5 gektar maydonning har gektaridan oʻrtacha 96,9 sentnerdan yashil kanop poyasi olgan. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1951-yil 17-iyuldagi farmoni bilan unga qishloq xoʻjaligi mahsulotlarining barcha turlari boʻyicha shartnomalarni bajargani va sugʻoriladigan yerlarda yashil kanop poyasidan yuqori hosil olgani uchun Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni, Lenin ordeni hamda „Oʻroq va Bolgʻa“ oltin medali bilan taqdirlangan.

Kim Chen Sek 1954-yildan boshlab Quyi Chirchiq tumani univermagi direktori boʻlib ishlagan. 1950-yillarning oʻrtalaridan boshlab u Rostov viloyatida yashab, Veselovskiy tumanidagi „Krasniy Manych“ fermasida va Stalin nomidagi kolxozda boshqaruvchi boʻlib ishlagan. 1960-yillarda Vladivostok yaqinidagi Vesennyaya stansiyasida yashagan. Keyinchalik Dalzavodda oddiy ishchi boʻlgan. Soʻngra u 1967–1968-yillarda "Sovet Rossiyasi" kit ovlash flotiliyasida dengizchi boʻlib ishlagan.

1970-yillarda Rostov viloyatiga koʻchib oʻtadi. Kim Chen Sek 1973-yil 11-sentyabrda Batayskda vafot etgan.

## Mukofotlari
* Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni
* Lenin ordeni
* „Oʻroq va Bolgʻa“ oltin medali
* „Shavkatli mehnat uchun“ medali (1953)

## Adabiyotlar
* Шин Д. В., *Советские корейцы Герои Социалистического труда*, Алматы: Service Press, 2019
* Ким П. Г., *Корейцы Республики Узбекистан*, Ташкент: Узбекистон. 1993
* Ким Б. И., *Корейцы Узбекистана. Кто есть кто*, Ташкент, 1999

## Manbalar
Son Sin Seb

**Son Sin Seb** (1922-yil 1-iyun, Yosan okrugi, Janubiy Chungcheon viloyati, Koreya – 2014-yil 27-fevral, Nikolayev viloyati, Ukraina) – Oʻzbekiston SSR, Toshkent viloyati, Quyi Chirchiq tumanidagi Mikoyan nomidagi kolxoz aʼzosi. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1951).

## Hayoti
Son Sin Seb 1922-yil 1-iyunda Koreyaning Janubiy Chungcheong provinsiyasidagi Yosan okrugida oddiy dehqon oilasida tugʻilgan (Sovet hujjatlarida tugʻilgan joyi Uzoq Sharq Respublikasi Primorsk viloyati, Nikolsk-Ussuriysk okrugining Xankay volosti). 1931-yilda ota-onasi bilan Uzoq Sharqqa koʻchib oʻtgan. U mehnat faoliyatini 12 yoshliligida boshlagan. Turli sohalarda ishlab koʻrgan.

Son Sin Seb 1937-yilda O‘zbekiston SSRning Toshkent viloyatidagi maxsus posyolkaga surgun qilingan. 1939-yilda Quyi Chirchiq tumanidagi Molotov nomidagi 7-sonli oʻrta maktabning 9-sinfini tamomlagan. 1940-yildan Oʻrta Chirchiq tumanidagi „Shimoliy mayoq“ kolxozida oddiy kolxozchi boʻlib ishlagan. 1950–1982-yillarda esa Quyi Chirchiq tumanida joylashgan Mikoyan nomidagi kolxozda oddiy kolxozchi, dala brigadasida agronomi, baliqchi hamda kolxoz rahbari boʻlib ishlagan.

1950-yilda Son Sin Seb boshchiligidagi jamoa 6,3 gektar maydonning har gektaridan oʻrtacha 99,7 sentnerdan yashil kanop poyasi yigʻib olgan. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1951-yil 22-maydagi farmoni bilan unga Lenin ordeni, „Oʻroq va Bolgʻa“ oltin medali hamda Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni berilgan.

Son Sin Seb kasaba uyushma ahamiyatiga ega nafaqaxoʻr hisoblangan. 2005-yilda Ukrainaga koʻchib oʻtgan va umrining soʻnggi yillarida Nikolayevda yashagan. U 2014-yil 27-fevralda vafot etgan hamda Nikolayev viloyati, Vitovskiy tumani, Galitsinovo qishlogʻidagi qabristonga dafn qilingan.

## Mukofotlari
* Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni
* Ikki marta Lenin ordeni (1951, 1953)
* Mehnat Qizil Bayroq ordeni (1948)
* „Shavkatli mehnat uchun“ medali (1949)
* „1941–1945-yillardagi Ulugʻ Vatan urushidagi jasoratli mehnati uchun“ medali

## Adabiyotlar
* Шин Д. В., *Советские корейцы Герои Социалистического труда*, Алматы: Service Press, 2019
* З. В., Пан Н. Г. *Герои Социалистического Труда — казахстанцы*, Алма-Ата, 1969—1985, тт. 1-5
* Мен Д. В., Квон Л. А., Ким, *Советские корейцы Казахстана*, Алматы, 1992
* Ким П. Г., *Корейцы Республики Узбекистан*, Ташкент: Узбекистон. 1993
* Кан Г. В., *История корейцев Казахстана*, Алматы: Гылым, 1995
* Ким Г. Н., Мен Д. В., *История и культура корейцев Казахстана*, Алматы: Гылым, 1995
* Ким Б. И., *Корейцы Узбекистана. Кто есть кто*, Ташкент, 1999

## Manbalar
Yelena Vonsovskaya

**Yelena Nikolayevna Vonsovskaya** (8-oktyabr 1858-yil, Vilna, Rossiya imperiyasi – 1942-yil 14-yanvar, Toshkent, Oʻzbekiston) – sovet skripkachisi, pedagog. Nikolay Lisenko skripka asarlarining birinchi ijrochisi. Nikolay Lisenko nomidagi musiqa va drama maktabining direktori va oʻqituvchisi. Bastakor Anatoliy Butskiyning onasi.

## Biografiyasi
Yelena Nikolayevna 8-oktyabr 1858-yilda Vilna shahrida tavallud topgan. Uning otasi M. I. Vonsovskiy bastakor va pianinochi boʻlgan. Toʻqqiz yoshidan boshlab konsertlarda qatnasha boshlagan. 1877-yilda Moskva konservatoriyasida F. Laub va I. Grjimalining skripka sinfi hamda P. Chaykovskiyning garmoniya sinfi imtiyozli diplom bilan tugatgan.

Vonsovskaya 1880–1904-yillarda Penza, Voronej, Kursk shaharlarida skripkadan dars bergan. 1904-yilda N. V. Lisenkoning Kiyevga tashrif buyurish taklifini qabul qilgan. 1904-yildan 1918-yilgacha Kiyevda N. Lisenko nomidagi musiqa va drama maktabida oʻqituvchi va direktor (1912–1915) lavozimlarida faoliyat yuritgan. 1918–1923-yillar oraligʻida Kiyev musiqa va drama institutida dars bergan. Talabalari orasida M. B. Polyakin, I. A. Lukashevskiy kabi mashhur musiqachilar boʻlgan.

Vonsovskaya 1878-yildan Kiyev, Xarkov, Odessa va boshqa shaharlarda konsertlar bergan. U Ukrainaning musiqiy va madaniy hayotida faol ishtirok etgan. Boyan va Prosvita jamiyatlari konsertlarida ishtirok etgan. Bundan tashqari, Yelena 1908-yilda Kiyevda tashkil etilgan adabiy-badiiy jamoat tashkiloti boʻlgan „Ukraina klubi“ hamda „Rodina“ klubining konsertlarida ham qatnashgan.

Yelena 1928-yildan Leningradda (hozirgi Sankt-Peterburg) istiqomat qilgan.

Skripkachi Vonsovskaya umrining soʻnggi yillarini Toshkent shahrida oʻtkazgan va 1942-yil 14-yanvarda Toshkent shahrida vafot etgan.

## Manbalar
Pak Mun Sim

**Pak Mun Sim** (1906-yil 1-dekabr, Amur viloyati, Primorsk oʻlkasi, Olginskiy tumani, Rossiya imperiyasi – vafot etgan sanasi va joyi nomaʼlum) – Oʻzbekiston SSR, Toshkent viloyati, Quyi Chirchiq tumanidagi Mikoyan nomidagi kolxoz brigadri. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1951).

## Hayoti
Pak Mun Sim 1906-yilda Olginskiy tumanidagi aholi punktlaridan birida katta dehqon oilasida tugʻilgan. Mehnat faoliyatini oʻn toʻrt yoshida oʻsmirlik chogʻida ota-onasining fermasida boshlagan. 1920-yillarda Posyetovskiy tumanida, 1930-yillarning oʻrtalaridan esa Budennovskiy tumanidagi Nikolayevka qishlogʻida yashagan.

Pak Mun Sim 1937-yilda O‘zbekiston SSR, Toshkent viloyati, Quyi Chirchiq tumanidagi maxsus posyolkaga surgun qilingan. 1943–1953-yillarda Quyi Chirchiq tumanida joylashgan Mikoyan nomidagi kolxozda ishlagan. U yashil kanop yetishtirish boʻyicha jamoani boshqargan.

1950-yilda Pak Mun Sim jamoasi 21,3 gektar maydonning har gektaridan oʻrtacha 84,3 sentnerdan yashil kanop poyasi yigʻib olgan. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1951-yil 22-maydagi farmoni bilan unga Lenin ordeni, „Oʻroq va Bolgʻa“ oltin medali hamda Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni berilgan.

Keyingi yillarda Sirdaryo viloyatida joylashgan Xrushchev nomidagi kolxozda (1954–1957), Quyi Chirchiq tumanida joylashgan Karl Marks nomidagi kolxozda (1957–1961), Sirdaryo viloyatida joylashgan Kommunizm kolxozida (1961–1963) va Sirdaryo viloyatida joylashgan Sirdaryo kolxozida (1964–1968) oddiy kolxozchi boʻlib ishlagan.

Pak Mun Sim 1968-yilda nafaqaga chiqqan hamda kasaba uyushma ahamiyatiga ega nafaqaxoʻr boʻlgan. U 1990-yillarda Chinoz shahrida yashagan. Oʻlim sanasi aniqlanmagan.

## Adabiyotlar
* Шин Д. В., *Советские корейцы Герои Социалистического труда*, Алматы: Service Press, 2019
* З. В., Пан Н. Г. *Герои Социалистического Труда — казахстанцы*, Алма-Ата, 1969—1985, тт. 1-5
* Мен Д. В., Квон Л. А., Ким, *Советские корейцы Казахстана*, Алматы, 1992
* Ким П. Г., *Корейцы Республики Узбекистан*, Ташкент: Узбекистон. 1993
* Кан Г. В., *История корейцев Казахстана*, Алматы: Гылым, 1995
* Ким Г. Н., Мен Д. В., *История и культура корейцев Казахстана*, Алматы: Гылым, 1995
* Ким Б. И., *Корейцы Узбекистана. Кто есть кто*, Ташкент, 1999

## Manbalar
Li Yen Xo

**Li Yen Xo** (1922-yil 1-dekabr, Nikolayevka qishlogʻi, Olgin uezdi, Primorsk viloyati – 2011-yil 31-iyul) – Oʻzbekiston SSR Toshkent viloyati Yuqori Chirchiq tumanidagi Sverdlov kolxozi brigadiri. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1953).

## Tarjimai holi

1922-yil 1-dekabrda Uzoq Sharq viloyati Primorya guberniyasi Olgin uezdi Suchan volosti Nikolayevka (Sinengou) qishlogʻida tugʻilgan. Millati koreys.

1937-yilda yapon militaristlarining Xitoyga bostirib kirishi ortidan SSSR Uzoq Sharq oʻlkasidagi chegara oldi hududlaridan barcha koreyslarni ommaviy deportatsiya qilgan va Li Yen Xo oilasi bilan OʻzSSR Toshkent viloyatiga koʻchirilgan. 7-sinfni tamomlagan. 1945-yilda BLKYSga qabul qilingan. 1949-yildan Yuqori Chirchiq tumanidagi Sverdlov nomidagi kolxozda oddiy ishchi, dala mudiri, brigadir boʻlib faoliyat olib borgan.

1951-yilda Li Yen Xo rahbarligidagi boʻlim 12,5 gektar maydonning har gektaridan oʻrtacha 95,4 sentnerdan yashil kanop hosilini oldi. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1953-yil 21-dekabrdagi farmoni bilan Lenin ordeni (tartib raqami 245416) va O‘roq va Bolg‘a oltin medali (tartib raqami 6067) hamda Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni berilgan.

1954—1958-yillarda VDNX butunittifoq koʻrgazmalarida qatnashgan.

1961-yildan Tojikiston SSR Kuybishev tumanida, keyinroq Qoraqalpogʻiston ASSRda yashagan. 1962-yildan – neft bazasi ishchisi, Qoraqalpogʻiston ASSR Qoʻngʻirot tumanidagi „Oltinkoʻl“ sovxozi sholichilik brigadasi brigadasi yordamchisi. Soʻngra Oʻzbekiston Oʻsimlikchilik ilmiy-tadqiqot instituti Qoraqalpogʻiston filialida dala hisobchisi (1971—1972), Qoʻngʻirot va Taxtakoʻpir tumanlari sovxozlarida ishchi (1972—1978), Lenin nomidagi sovxozda ishchi boʻlib ishlagan. Xoʻjeyli tumanidagi „Baner“ kolxozi (1978—1981), Qoʻngʻirot tumanidagi Kirov nomidagi sovxozda ishchi (1981—1986).

1976-yilda Taxtakoʻpir tumani ovul kengashiga deputat etib saylangan.

2005-yilda sobiq Sverdlov nomidagi kolxozga qaytib kelgan. Ittifoq ahamiyatiga ega nafaqaxoʻr. 2011-yilda vafot etgan. Yuqori Chirchiq tumanidagi Ahmad Yassaviy nomidagi ferma (1992-yilgacha – Sverdlov nomidagi kolxoz) qabristoniga dafn etilgan.

## Olgan mukofotlari
* Sotsialistik Mehnat Qahramoni;
* Lenin ordeni;
* VDNX kumush medali;
* Oʻzbekiston SSR Oliy Kengashi Prezidiumining Faxriy yorligʻi.

## Adabiyotlar
* Shin D. V., *Sovetskie koreysi Geroi Sotsialisticheskogo truda*, Almati: Service Press, 2019
* Z. V., Pan N. G. *Geroi Sotsialisticheskogo Truda – kazaxstansi*, Alma-Ata, 1969—1985, tt. 1-5
* Men D. V., Kvon L. A., Kim, *Sovetskie koreysi Kazaxstana*, Almati, 1992
* Kim P. G., *Koreysi Respubliki Uzbekistan*, Tashkent: Uzbekiston. 1993
* Kan G. V., *Istoriya koreysev Kazaxstana*, Almati: Gilim, 1995
* Kim G. N., Men D. V., *Istoriya i kultura koreysev Kazaxstana*, Almati: Gilim, 1995
* Kim B. I., *Koreysi Uzbekistana. Kto est kto*, Tashkent, 1999

## Manbalar
Aleksey Kim

**Aleksey Kim** (1924-yil 8-avgust, Uzoq Sharq federal okrugi, Olginskiy tumani, Gnamdon qishlogʻi – 2004-yil 16-noyabr, Toshkent viloyati) – Oʻzbekiston SSR, Toshkent viloyati, Yuqori Chirchiq tumanidagi Sverdlov nomidagi kolxoz rahbari. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1951).

## Hayoti
Aleksey Kim 1924-yilda (rasmiy hujjatlarga koʻra 1927-yilda) Uzoq Sharq federal okrugi, Olginskiy tumani, Gnamdon qishlogʻida dehqon oilasida tugʻilgan. 1937-yilda Qozogʻiston SSRning Qiziloʻrda viloyatiga surgun qilingan. 1941-yilda Toshkent viloyatiga koʻchib oʻtgan. Oʻrta maʼlumotni Yuqori Chirchiq tumani Sverdlov nomidagi kolxoz maktabida olgan. 1943-yilda shu kolxozda ishlay boshladi. U dala jamoasi boshqaruvchisi boʻlib ishlagan.

Aleksey Kim jamoasi 1950-yilda 9,6 gektar maydonning har gektaridan oʻrtacha 89,9 sentnerdan yashil kanop poyasi oldi. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1951-yil 17-iyuldagi farmoni bilan unga „1950-yilda sugʻoriladigan yerlarda yashil kanop poyasidan yuqori hosil olganligi uchun, kolxozlardan qishloq xoʻjaligi mahsulotlarining barcha turlari boʻyicha majburiy yetkazib berish va shartnomalarni bajarganliklari uchun, shuningdek natura shaklida toʻlovlarni amalga oshirganligi hamda MTS ishi va barcha ekinlarni bahorgi ekish uchun urugʻlik bilan taʼminlashdagi ishtiroki uchun“ Lenin ordeni va „ Oʻroq va Bolgʻa“ oltin medali hamda Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni berildi.

1955-yilda Toshkent qishloq xoʻjaligi texnikumini tamomlagan. 1955—1988-yillarda Yuqori Chirchiq tumanidagi „Oʻzbekiston“ kolxozida agronom boʻlgan. Aleksey Kim 1962-yilda Sovet Ittifoqi Kommunistik partiyasi safiga qabul qilinadi.

Aleksey Kim 2004-yil 16-noyabr Toshkent viloyatida vafot etgan.

## Adabiyotlar
* Шин Д. В. Советские корейцы Герои Социалистического труда. Алматы: Service Press, 2019 З. В., Пан Н. Г.
* Герои Социалистического Труда — казахстанцы. Алма-Ата, 1969—1985, тт. 1-5
* Советские корейцы Казахстана. Мен Д. В., Квон Л. А., Ким. Алматы, 1992
* Ким П. Г. Корейцы Республики Узбекистан. Ташкент: Узбекистон. 1993
* Кан Г. В. История корейцев Казахстана. Алматы: Гылым, 1995
* Ким Г. Н., Мен Д. В. История и культура корейцев Казахстана. Алматы: Гылым, 1995
* Ким Б. И. Корейцы Узбекистана. Кто есть кто. Ташкент, 1999

## Manbalar
Arvid Bening

**Arvid Liborevich Bening** (19-fevral 1890-yil (boshqa manbalar boʻyicha – 1890-yil 7-dekabr), Ust-Kulalinka, Saratov viloyati – 1943-yil 6-avgust, Toshkent) – rus va sovet olimi, gidrobiolog, ixtiolog, zoolog. Leypsig universiteti falsafa fanlari doktori, professor.

## Biografiyasi
Arvid Liborevich 19-fevral 1890-yilda Germaniyaning Ust-Kulalinka koloniyasida tavallud topgan (hozirgi Volgograd viloyati, Kamishinskiy tumani, Galka qishlogʻi). Otasi Liborius Eduard Xerbord Bening (1862-yil 3-dekabr, Sarata koloniyasi, Bessarabiya – 1933-yil 26-mart, Saratov) – Kulalinskiy cherkovining yevangelist-lyuteran pastori boʻlgan. 1920–1922-yillarda Volga boʻyidagi ocharchilik paytida Liborius ochlarga yordam berish ishlarini tashkil etishda ishtirok etgan va Shvetsiya Qizil Xoch va Milliy Lyuteran Kengashi ishining muvofiqlashtiruvchisi boʻlgan. U oziq-ovqat etkazib berish bilan shugʻullangan.

Arvid avvaliga uyda taʼlim olgan, keyin 1901-yilda Saratov erkaklar gimnaziyasining ikkinchi sinfiga oʻqishga kirgan va uni 1908-yilda tugatdi. Bolaligidan tabiat tarixiga qiziqqan va maktabning oxiriga kelib, Quyi Volga mintaqasida tutilgan hasharotlarning, asosan kapalaklarning katta toʻplamini yigʻgan. Toʻplam, entomolog V. V. Sovinskiyning fikricha, maʼlum bir ilmiy ahamiyatga ega edi. Shuningdek, Bening 1908-yilda dastlab Volga boʻylab Nijniy Novgorodga, soʻngra Samaradan Toshkentga va u yerdan Samarqand-Andijon temir yoʻli boʻylab Kaspiy dengizigacha sayohat qilgan.

Bening 1908-yil kuzida Leypsig universitetining falsafa fakultetining tabiiy tarix boʻlimiga oʻqishga kirgan. U zoologiya professorlari K. Kun va R. Volterek, botanika professorlari V. Pfeffer va geologiya professori Credver bilan birga tahsil olgan. Oʻqish davrida ikki marta ilmiy ekspeditsiyalarda qatnashgan. 1910-yilda Avstriyadagi Lunser-Z koʻlidagi gidrobiologik stansiyada bir oy boʻlgan. Oʻsha yilning yozida, taʼtilda Saratovga kelgan va u yerda 1900-yilda ochilgan Volga biologik stansiyasining laboratoriyasida ishlagan.

Arvid Liborevich Rossiyaga qaytgach, oʻzini Volgani oʻrganishga bagʻishlashga qaror qilgan. 1912-yil aprel oyida Volga biologik stansiyasiga rahbarlik qilgan. Oʻzi yozganidek, „uning hayotining eng yaxshi yillari shu yerda oʻtgan“.

1941-yilda, Ulugʻ Vatan urushi boshlanishidan bir necha kun oldin, Bening yana Kavkazga ilmiy ekspeditsiyaga joʻnagan va u yerdan qaytib kela olmagan. U hibsga olingan va qamoqqa hukm qilingan.

Arvid Liborevich Bening 1943-yil 6-avgustda Toshkent qamoqxonasi kasalxonasida vafot etgan. U 1960-yil 23-mayda Saratov viloyat sudi tomonidan reabilitatsiya qilingan.

## Manbalar
Quintessa Swindell

**Quintessa Swindell** (1997 yil 8 fevralda tugʻilgan) – amerikalik aktrisa.

## Biografiyasi
1997 yil 8 fevralda Nyu Yorkda tugʻilgan. Virginiya shtatining Norfolk shahridagi Gubernatorlik sanʼat maktabida oʻrta maktabda tahsil olgan.

Nobinary deb aniqlaydi va they/he olmoshlarini ishlatadi.

## Filmografiyasi

## Manbalar

## Havolalar
*
Pattangachali karrak

**Pattangachali karrak** () — ikki urugʻpallalilar sinfi, murakkabguldoshlar oilasi, karrak turkumiga mansub ko‘p yillik gulli o‘simlik turi. O‘zbekiston Respublikasi Qizil kitobiga kamyob, endemik tur sifatida kiritilgan. Toshkent viloyati, Ugom tizmasi, Qurushyo‘l dovoni va Teparsoyda tarqalgan
## Tavsifi
Balandligi 35-45 sm gacha yetadigan ko‘p yillik o‘t o‘simlik. O‘q ildiz sistemasiga ega, yog‘ochlashadi. Poyasi ko‘p, shoxlangan, yuzasi qalin tuklar bilan qoplangan. Barglari qisqa bandli, charmsimon, yuzasi qalin kulrang tuklar bilan qoplanganligi sababli kulrang yashil tusda ko'rinadi. Poyaning pastki qismida joylashgan barglarning uzunligi 14-25 sm, butun, eng yuqori qismidagi barglari tikanli bo‘laklarga ajralgan. Gullari, bir jinsli, naysimon, poya uchidagi savatcha to‘pgulda yig‘ilgan. Savatchasi silindrsimon, tuksiz, silliq. Gultojibarglari pushti yoki och qizil tusda. To‘pgulining osti tikansimon o‘rama bargchalar bilan o‘ralgan. Hasharotlar yordamida changlanadi. Avgust oyida gullab, mevasi sentabrda pishib yetiladi. Mevasi bir urug‘li quruq pista meva. Urugʻi teskari tuxumsimon shaklda, yuzasi silliq. Urug‘i va ildizpoyasi orqali ko‘payadi.

## Tarqalishi va oʻsish sharoiti
Tabiatda kam uchraydi. Toshkent viloyati Ugom tizmasi, Qurushyoʻl dovoni va Teparsoy hududida tarqalgan. Togʻlarning yuqori qismida quyosh nuri tik tushmaydigan pana joylarda, mayda jinsli tuproqlarda oʻsadi. Chorva mollarining koʻplab boqilishi natijasida areali qisqarib ketgan. Ugom-Chatqol davlat milliy tabiat bog'i hududida muhofaza ostiga olingan.

## Manbalar
Avtogol

**Avtogol** – Futbolchi raqib jamoasiga ochko toʻplashiga olib keladigan harakatlarni amalga oshirganda, masalan, oʻz jamoasi darvozasiga toʻp kiritishidir.

Dunyoning baʼzi joylarida bu atama uni amalga oshirayotgan shaxs yoki guruhga teskari taʼsir koʻrsatadigan har qanday harakatning metaforasiga aylangan.

Oʻyinni tashlamoqchi boʻlgan futbolchi ataylab avtogolga harakat qilishi mumkin. Bunday oʻyinchilar jarimaga tortilishlari yoki keyingi oʻyinlardan chetlatilishlari mumkin.

## Manbalar
Botqoq toshyorari

**Botqoq toshyorari** () — ikki urugʻpallalilar sinfi, saxifraga turkumiga mansub ko‘p yillik gulli o‘simlik turi. O‘zbekiston Respublikasi Qizil kitobiga kamyob, endemik tur sifatida kiritilgan. Toshkent viloyati Piskom tizmasi hududida tarqalgan. Dengiz sathidan 2600-3000 m balandlikdagi o‘sadi.
## Tavsifi
Balandligi 10-30 sm gacha yetadigan ko‘p yillik, ildizpoyali o‘t o‘simlik. Ildizpoyasi qisqa, ipsimon bo‘laklarga bo‘lingan. O‘q ildiz sistemasiga ega. Poyasi yashil qisqa, yuzasi silliq. Ildiz bo‘g‘zidan yopirma barglar hosil qiladi. Barglari bandsiz, nashtarsimon, poyada navbatma-navbat joylashgan, uzunligi 1-3 sm, kengligi 2-5 mm. Gullari ikki jinsli, poyaning uchida bittadan joylashgan. Gulqo‘rg‘o'ninchisi 2-5 a'zoli. Gultojibarglari sariq tusda, gulkosachabarglari och yashil rangda, tojibarglardan ikki uch marta qisqaroq. Kapalaklar va asalarilar yordamida changlanadi. Iyul sentabr oylarida gullab meva beradi. Mevasi quruq, tor, ellips shaklidagi, bo‘laklarga bo‘lingan ko‘sak meva. Urugʻi va ildizpoyasi orqali ko‘payadi. Ildizpoyasi orqali ko‘payganda, bitta o‘simlik ko‘payib kichik to'plamlar hosil qiladi.

## Tarqalishi va o‘sish sharoiti
Tabiatda juda kam tarqalgan. Toshkent viloyati G‘arbiy Tyan-shan, Piskom tizmasi hududida tarqalgan. Dengiz sathidan 2600-3000 m balandlikdagi sernam joylarda, buloq, soylar bo‘yida, eriyotgan qorlar orasida o‘sadi.  Ko'pincha 2 yoki 3 ta o‘simlikdan to‘p hosil qilgan holda uchraydi. Ma'lum bir tuproq sharoitiga moslashganligi sababli areali qisqarib ketgan.

## Manbalar
Yumaloqbarg parpi

**Yumaloqbarg parpi** () – ikki urugʻpallalilar sinfi, ayiqtovondoshlar oilasi, parpi turkumiga mansub koʻp yillik gulli oʻsimlik turi. Oʻzbekiston Respublikasi Qizil kitobiga kamyob, endemik tur sifatida kiritilgan. Toshkent viloyati Piskom tizmasi va Beshtorsoy hududida tarqalgan
## Tavsifi
Boʻyi 12-60 sm gacha yetadigan koʻp yillik ildizpoyali oʻt oʻsimlik. Oʻq ildiz sistemasiga ega. Ikkita qisqa va uzun ildizpoyalar hosil qiladi. Poyasi tik oʻsadi, yuzasi kichik xurpaygan tuklar bilan qoplangan. Ildiz boʻgʻzi va poyasining pastki qismidan chiqqan barglari bandli, yuraksimon, 5-7 boʻlakka boʻlingan. To‘pguli oddiy shingil. Gullari bir jinsli, uzunligi 14-15 mm, eni 10-12 mm. Gultojibarglari ikkitadan oʻntagacha, och binafsharang. Gulkosachabarglari 5 dona, yashil, mayin tukli. Urugʻchibargi 2-5 ta urugʻchining qoʻshilishidan hosil boʻladi. Hasharotlar yordamida changlanadi. Iyul avgust oylarida gullab mevasi pishadi. Mevasi koʻp urugʻli quruq meva. Urug‘i va ildizpoyasi orqali koʻpayadi.

## Tarqalishi va oʻsish sharoiti
Tabiatda juda kam tarqalgan. Yakka yakka, agar yer sernam boʻlsa guruh hosil qilib uchraydi. Toshkent viloyati Piskom tizmasi va Beshtorsoy hududida uchraydi. Togʻlarning oʻrta va yuqori qismlaridagi toshli hamda shagʻalli tuproqlarda oʻsadi. Tabiiy sharoitda urugʻlari pishib yetilmay turib tupi payhon qilishi natijasida areali qisqarib ketgan. Ildizpoyasi orqali koʻpaytirishga qaratilgan urinishlar foyda bermagan. Ugom-Chatqol davlat tabiat milliy bogʻi hududida muhofaza ostiga olingan.

## Manbalar
Jome Masjid Shamsi

**Jome Masjid Shamsi** Hindistonning Uttar-Pradesh shtatidagi Budaun shahrining tarixiy markazida bunyod etilgan yirik masjiddir.

Masjid oʻsha paytdagi Dehli sultonligi hukmdori Shamsiddin Iltutmish tomonidan qurilgan. Bu masjid fors va afgʻon meʼmorchiligi anʼanalariga mos keladi. Uning uchta darvozasi bor: Shakeel yoʻliga qaragan asosiy darvoza qizil marmardan yasalgan va balandligi 100 futga teng. Ikkinchi darvoza Farshori Toʻlada, uchinchisi esa Sotada yo‘llariga qaraydi. Masjid tomi ikkita gumbaz bilan oʻralgan, shuningdek markaziy gumbaz va yana 5 ta gumbazga ham ega. Masjid poli oq marmardan qilingan (*SangeMarMar*). Uning hududida „*Hauz*“ (hovuz) va uchta „*Vuzuxana*“ (yuvish xonasi) mavjud. Masjidning ikki tomonini jome masjidi mahallasining turar-joy binolari egallagan.

Masjid Sotha mahalla deb nomlangan baland maydonda barpo etilgan va Budaun shahridagi eng baland inshoot hisoblanadi.

Bu masjid Dehlidagi jome masjididan keyingi mamlakatda qurilgan uchinchi eng qadimgi va yettinchi yirik masjid boʻlib, standart sigʻimi 23500 kishini tashkil etadi. Masjid Dehlidagi jome masjidi kengaytirilishidan oldin, mamlakatning eng katta va eng mashhur masjidi boʻlgan. Masjidning markaziy gumbazi mamlakatdagi barcha masjidlar orasida eng katta gumbaz hisoblanadi. 

Shuningdek, u milliy ahamiyatga ega yodgorlik va madaniy meros obyekti hamdir.

2022-yil oktyabr oyida hindu tashkilotlari bu joyni hind ibodatxonasi bo‘lgan va masjid uchun poydevor boʻlib xizmat qilgan joy deb daʼvo qilishgan. Ular masjidni hindlarning ibodatxonasi sifatida qaytarib olish maqsadida uni buzish kerakligini taklif qilmoqdalar.

## Manbalar
Jamoliddin Rahmatullayev

**Jamoliddin Rahmatullayev** (1986-yil, 5-dekabr, Toshkent, Oʻzbekiston) — oʻzbekistonlik futbolchi, 2023-yil iyundan hozirgacha mamlakat oʻsmirlar milliy terma jamoasi bosh murabbiyi. 

## Murabbiylik faoliyati
2022-yil iyundan hozirgacha mamlakat oʻsmirlar milliy terma jamoasi bosh murabbiyi. 2024-yildan Bunyodkor jamoasi bilan shartnomasini uzaytirgan va Bunyodkor U-19 jamoadan U-21 jamoasi bosh murabbiy vazifasiga o'tkazilgan.

## Manbalar

## Havolalar
* Jamoliddin Rahmatullayev  OʻzPFL saytida futbolchi profili
* Jamoliddin Rahmatullayev Footballfactsru saytida futbolchi profili