open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Petrushka (oʻsimlik)

**Dumaloq petrushka** yoki **jingalak petrushka**, () – balandligi 50-80 sm boʻlgan soyabonlilar (Umbelliferae) oilasiga mansub bir-ikki yillik oʻsimlik. Ildizi yirik, oʻzakli, silindrsimon. Barglari toʻq yashil, usti yaltiroq.

Petrushka bargi, quritilgan va yangi holatda, mashhur oshxona ziravoridir.

## Tarqalishi va ekologiyasi
Oʻrta yer dengizi turi – Oʻrta yer dengizi sohillarida yovvoyi holda oʻsuvchi oʻsimlik hisoblanadi. Afrika hududida yovvoyi shakllari topilmagan, ammo oʻsimlik haqidagi dastlabki maʼlumotlar Qadimgi Misrdan kelgan. Rivoyatlarga koʻra, petrushka oʻldirilgan Horus – tangri Osirisning oʻgʻli qonidan oʻsib chiqqan. Ushbu voqea xotirasiga diniy bayramlar oʻtkazilib, ishtirokchilar petrushka koʻkatlaridan gulchambarlar kiyishgan. Qadimgi yunonlarda ham petrushka oʻsimligini qaygʻu bilan bogʻliq maʼnosi shunday saqlanib qolgan. Petrushka ortilgan xachirni yoki koʻkatlar solingan savat koʻtargan dehqonni uchratish yomon alomat hisoblanardi.

Jingalak petrushka yetishtirish faqat IX asrda boshlangan.

Hamma joyda oʻstiriladi. Baʼzida yovvoyilashib ketadi.

## Botanik tavsifi

Boʻyi 30-100 sm boʻlgan ikki yillik oʻsimlik, duksimon yoʻgʻon ildizli.

Poyasi tik, shoxlangan. Barglari yaltiroq, uchburchak shaklida, ikki marta patsimon kesimli, toʻq yashil rangda boʻlib, yuqori qismi yaltiroq koʻrinishga ega.

Iyun – iyul oylarida gullaydi. Gullari yashil-sariq rangda. Mevasi choʻzinchoq–tuxumsimon shaklga ega.

## Manbalar

*
Biro-Biro

**Antônio José da Silva Filho** (1959-yil 18-may, Olinda, Pernambuku, Braziliya) – **Biro-Biro** nomi bilan mashhur boʻlgan braziliyalik sobiq professional futbolchi. Campeonato Brasileiro A Seriyasining bir nechta klublarida yarim himoyachi sifatida oʻynagan.

## Futbolchilik faoliyati
Biro-Biro oʻzining futbolchilik faoliyatini 1977-yilda Sport Club do Recife klubida boshlagan, oʻsha mavsumda Campeonato Pernambucano musobaqasida gʻoliblikni qoʻlga kiritgan. 1978-yilda Biro-Biro Korintians klubi safiga qoʻshilgan. Klubdagi oʻyinchilar taqdimoti paytida jamoa prezidenti Vicente Matheus uni adashib Lero-Lero deb atagan. Biro-Biro Korintians klubi tarkibida oʻtkazgan oʻn bir mavsumi davomida toʻrt marta – 1979, 1982, 1983 va 1988-yillarda Campeonato Paulista chempioni boʻldi. 1982-yilda Placarning „Campeonato Brasileiro Série A Bola de Prata“ mukofotini qoʻlga kiritdi. Biro-Biro jami 592 ta oʻyinda maydonga tushgan va 75 ta gol urgan, bu natija bilan Korintians klubi tarkibida eng koʻp oʻyin oʻtkazgan beshinchi futbolchiga aylandi. Biro-Biro 1990 va 1991-yillarda Portuguesa klubida oʻynaganidan soʻng, 1991-yilda Coritiba, 1991—1993-yillarda Guarani hamda 1993-yilda Paulista klublarida toʻp surgan. Shundan keyin 1993 va 1994-yillarda Remo klubiga oʻtgan va u yerda 1993-yilda Campeonato Paraense chempionligini qoʻlga kiritgan. Biro-Biro 1994-yilda Botafogo-SP klubida oʻynagan va 1995-yilda Nacional-SP klubi tarkibida futbolchilik faoliyatini yakunlagan.

## Murabbiylik faoliyati
Biro-Biro oʻzining murabbiylik faoliyatini 1998-yilda Grêmio Esportivo Mauaense klubining bosh murabbiyi sifatida boshlagan.

## Yutuqlari
Biro-Biro 1982-yilda Bola de Prata mukofotini qoʻlga kiritishdan tashqari, oʻzining futbolchilik faoliyati davomida quyidagi yutuqlarga erishgan:

## Manbalar
Maextro S800

**Maextro S800** – Xitoyning yirik IT kompaniyasidan biri boʻlmish Huawei hamda JAC avtomobilsozlik kompaniyasi tomonidan ishlab chiqarilgan F sinfiga mansub boʻlgan hashamdor elektromobil.

## Tarixi
Huawei kompaniyasi 2021-yilda Seres kompaniyasi bilan birgalikda Aito subbrendi taqdim etadi. 2023-yilda Chery kompaniyasi bilan birgalikda Luxeed subbrendi namoyish etiladi. 2023-yilda Huawei kompaniyasi Xitoyda elektromobillar ishlab chiqarish uchun HIMA () konsorsiumini tuzadi va ushbu subbrendlar bitta kompaniya tarkibiga kiradi. 2024-yilda BAIC kompaniyasi bilan birgalikdagi Stelato subbrendi taqdimoti boʻlib oʻtadi. 2024-yil avgust oyida Huawei kompaniyasining aqlli avtomobillar boʻlimi raisi Yu Chengdong JAC bilan birgalikda yaratilgan Maextro brendi tashkil etilgani haqida maʼlum qildi. Yu Chengdongning soʻzlariga koʻra, Maestro Maybach va Rolls-Royce avtomobillari bilan raqobatlashadi. Huawei avtomobillar uchun dasturiy taʼminotni ishlab chiqsa, avtomobil ishlab chiqaruvchilari esa avtomobil platformalarni ishlab chiqaradi.

### Taqdimot

Yangi model 2024-yil 26-noyabr kuni Huawei Mate taqdimoti paytida taqdim etildi.

## Texnik koʻrsatkichlari

Avtomobilning uzunligi 5480 mm, kengligi 2000 mm, balandligi 1536 mmni, gʻildiraklar bazasi esa 3370 mm ni tashkil qiladi.

## Eksteryer

Maextro logotipi olmos koʻrinishida ishlangan boʻlib, yulduzlarga taqlid qiluvchi svetodiodlar avtomobil tashqarisi va ichki bezaklarida keng qoʻllanilib, ular faralar, chiroqlar va hatto eshik tutqichlarida ham oʻrnatilgan.

Uch qavatdan iborat boʻlgan old tomonidagi optika faralari Rolls-Roysdan ilhomlangan holda ishlangan. Faralar bumerangsifat shaklda ishlangan. Markaziy optikada ham xarakterli „sariq nuqta“lar mavjud boʻlib, ular „yulduzli osmon“ naqshini aks ettiradi. Radiator panjarasi oʻrniga yopiq old panel oʻrnatilgan. Panjaraning oʻzi pastga tushirilgan va old bamperning ustida joylashgan. Tom qismida esa lidarni oʻrnatilgan boʻlib, aqlli yordamchi ishlashiga yordam beradi.

## Interyer

Avtomobil saloniga oid maʼlumotlar toʻliq ochiqlamagan. Oʻrindiqlar soni 4 tani tashkil etadi. Avtomobilning tom qismida lyuk yoki panorama mavjud emas.

## Narxi

Maextro S800 Xitoyning hashamatdor sedanlar sinfiga taalluqli eng qimmat avtomobili boʻladi. Minimal komplektatsiyadagi elektromobil 138 ming dollar, maksimal komplektatsiyadagi esa 207 ming dollar sotilishi kutilmoqda. Taqqoslash uchun, Xitoyda Mercedes-Maybach S-Class narxi 202 ming dollardan boshlanadi. S800 sotuvi 2025-yil oʻrtalarida boshlanadi.

## Galereya

## Yana qarang

* Mercedes-Benz S-Class

## Havolalar

HIMA kompaniyasining rasmiy sayti

## Manbalar
Adiz Boboyev

**Adiz Muzaffarovich Boboyev** (1972-yil, Vobkent, Buxoro viloyati) – Samarqand viloyat hokimi vazifasini bajaruvchisi, 2024-yil Oʻzbekiston Respublikasi Hisob palatasi raisi boʻlib ishlagan.

## Biografiyasi
Adiz Boboev 1972-yil Buxoro viloyatida tugʻilgan.

1993-yil Toshkent xalq xoʻjaligi institutini „Iqtisodiy va ijtimoiy rejalashtirish“ mutaxassisligi boʻyicha tamomlagan.

1993-2002-yillarda Buxoro viloyati hokimligi moliya boshqarmasi mutaxassisi, 2-toifali mutaxassisi, etakchi mutaxassisi, boʻlim boshligʻi oʻrinbosari, boʻlim boshligʻi lavozimlarida faoliyat olib borgan.

2002-2007-yillarda Buxoro viloyati hokimligi moliya boshqarmasi boshligʻi oʻrinbosari – jamlanma byudjet boʻlimi boshligʻi, boshqarma boshligʻining birinchi oʻrinbosari lavozimida faoliyat olib borgan.

2008-2010-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi huzuridagi Respublika yoʻl jamgʻarmasi ijro etuvchi direksiyasi daromadlarni prognozlashtirish boʻlimi boshligʻi lavozimida ishlagan.

2010-2012-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi Davlat byudjeti bosh boshqarmasi daromadlarni rejalashtirish va jamlangan byudjet tushumlarini tahlil qilish boʻlimi boshligʻi oʻrinbosari lavozimida ishlagan.

2012-2017-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi huzuridagi Taʼlim va tibbiyot muassasalarini rekonstruksiya qilish, mukammal taʼmirlash va jihozlash boʻyicha jamgʻarmasi ijro etuvchi direksiyasi ijro etuvchi direktori oʻrinbosari, keyinchalik byudjetdan tashqari taʼlim va sogʻliqni saqlash muassasalari moddiy-texnika bazasini rivojlantirish jamgʻarmasi ijro etuvchi direktori oʻrinbosari lavozimida faoliyat olib borgan.

2017-2019-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi Investitsiyalar boshqarmasi boshligʻi lavozimida faoliyat yuritgan.

2019-2020-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi davlat rivojlantirish dasturlarini moliyaviy taʼminlash departamenti direktori lavozimida ishlagan.

2020-2023-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiy taraqqiyot va kambagʻallikni qisqartirish vaziri oʻrinbosari lavozimida ishlagan.

2023-2024-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vaziri oʻrinbosari lavozimida ishlagan.

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2024-yil 29-yanvardagi PF-21-sonli Farmoni bilan Adiz Muzafarovich Boboev Oʻzbekiston Respublikasi Hisob palatasi raisi lavozimiga tayinlandi.

2024-yil 28-noyabr kuni Samarqand viloyatiga hokim etib tayinlandi.

## Manbalar
Said ibn Yazid ibn Alqama al-Azdiy

**Said ibn Yazid ibn Alqama al-Azdiy** () – 682–684-yillarda Umaviylar xalifaligining Misrdagi hokimi.

Falastinlik arab millatiga mansub Said ibn Yazid xalifa Yazid I tomonidan 682-yilda Maslama ibn Muhalladning oʻrniga Misr hokimi etib tayinlangan.

683-yilda Ikkinchi Fitna boshlanib, noyabr oyida Yazid I ning vafotidan koʻp oʻtmay, Abdulloh ibn az-Zubayr Makkada xalifa deb tan olindi. Misrda az-Zubayr Xorijiylar tomonidan qoʻllab-quvvatlangach, viloyatga Abdurahmon ibn Utba al-Fihriyni hokim sifatida yubordi. Said ibn Yazid Zubayrning bu qaroriga qarshilik koʻrsatmaslikni tanladi va nafaqaga chiqdi.

## Manbalar

## Adaviyotlar

*
Uqba ibn Amir

**Uqba ibn Amir al-Juhani** (; 677/678-yillarda vafot etgan) islom paygʻambari Muhammadning sahobasi, 665–667-yillarda Umaviylarning Misrdagi hokimi boʻlgan va shu viloyatda vafot etgan.

## Hayoti
Uqba ibn Amir Suriya va Arabiston shimoli-gʻarbiy qismida yashovchi Qudaʼa ittifoqining Juhayna qabilasidan boʻlib, islom paygʻambari Muhammadning mashhur sahobasi va uning yuk tashuvchi chorvadori boʻlgan. U, shuningdek, shoir ham boʻlib, yozuvchilik mahorati bilan mashhur edi. Uqba ibn Amir Qur’onni ilk marotaba oʻqiganlardan biri sifatida shuhrat qozongan. Uqba bir qancha hadislarni rivoyat qilgan.

Birinchi fitnada Uqba ibn Amir doʻsti Muoviya ibn Abu Sufyonning xalifa Aliga () qarshi faol tarafdori boʻlgan (). Muoviya 661-yilda xalifa boʻlgach, Uqbani Misr hokimi etib tayinlagan. IX asr tarixchisi Tabariyning yozishicha, 664-yilda xalifaning vafot etgan ukasi Utba ibn Abu Sufyonning oʻrniga 668–669-yillarda Uqba Misrning arab qoʻshinlariga Madina qoʻshinlari bilan birga Vizantiya hududiga qilgan dengiz bosqinida boshchilik qilgan. Keyinchalik uning oʻrniga 669-yilda Maslama ibn Muhallad al-Ansoriy hokim etib tayinlangan.

Uqba ibn Amir 677–678-yillarda Misrda vafot etgan. Fustat yaqinidagi Qarafa al-Kubro qabristonida uning qabri ustiga faxriy qabr qurilgan. XIV asrda bu joy Mamluklar davrida Misr musulmonlari tashrif buyurgan bir nechta ziyoratlardan biri edi.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* 
* 
* 
* 
* 
*
Mehmed: Fetihler Sultanı

**Mehmed: Fetihler Sultanı** – Miray Yapım kino shirkati tomonidan sur’atga olinayotgan, rejissorligi Şafak Bal, Yıldıray Yıldırım va Selahattin Sancaklı tomonidan amalga oshirilayotgan hamda ilk qismi 2024-yil 27-fevral kuni efirga uzatilgan tarixiy drama, ilmiy-badiiy adabiyot, jangari va drama turidagi turk seriali. Serial Usmoniylar davlati hukmdori Mehmed II Fotihning taxtga kelishi va Konstantinopolni fath etishini yoritib beradi. Serialning bosh rollarida [Serkan Çayoğlu], [Selim Bayraktar, Seçkin Özdemir, Tuba Ünsal, Sinan Albayrak, Esila Umut kabi aktyorlar oʻrin olgan.

## Mavzu
Shahzoda Alaaddinning kutilmagan oʻlimidan qattiq tushkunlikka tushgan Sulton Murod II taxtni kichik oʻgʻli Mehmedga tashlab, oʻzi Bursaga ketadi. Yosh va tajribasiz boʻlgan yangi Sulton Mehmed II Fotih taxtga chiqqan zahoti Vizantiya imperiyasi va u yerda boʻlgan usmonli shahzodasi Oʻrxonga qarshi kurashishni boshlab yuboradi. Ammo oz vaqt soʻngra, Yanicharlar isyoni tufayli taxtdan tushiriladi. Otasi Murod II vafotidan soʻng, qayta taxtga chiqadi va asosiy orzusi boʻlgan Konstantinopolni fath qilish yoʻlidagi ilk qadamlarini tashlay boshlaydi.

## Efir taqvimi

## Manbalar
Abdurahmon ibn Utba al-Fihriy

**Abdurahmon ibn Utba al-Fihriy** (), **Ibn Jahdam** nomi bilan ham tanilgan. 684-yilda Ikkinchi Fitna paytida Misr hokimi boʻlgan.

Abdulloh ibn az-Zubayr Makkada oʻzini xalifa deb eʼlon qilganida Misrdagi Xorijiylar ham uni qoʻllab-quvvatlashlarini eʼlon qilishdi. Ibn az-Zubayr Abdurahmon ibn Utba al-Fihriyni Misrga viloyat hokimi etib yubordi. Amaldagi hokim Said ibn Yazidga oʻz oʻrnini topshirganiga qaramay, viloyatdagi yuqori martabali arablar uning tirikligiga zoʻrgʻa chidab turishar edi. Shu sababli ular Damashqda Umaviylar xalifasi Marvon I bilan aloqa qila boshladilar. Bu aloqalar Marvonni Misrga qarshi yurishga undadi, Abdurahmon esa mudofaani ishlarida muvaffaqiyatsizlikka uchradi. Abdurahmon poytaxt shahar Fustatni mustahkamlashga harakat qildi, biroq uning tomonidan Aqaba yaqinida Umaviylar harakatini toʻxtatish uchun yuborilgan qoʻshin magʻlubiyatga uchradi, uning floti esa boʻron oqibatida halokatga uchradi. Marvon Misrga hech qanday qarshiliksiz kirib keldi. Fustat oldidagi bir nechta toʻqnashuvlardan soʻng shaharning yuqori qatlam vakillari taslim boʻlishi bilan Misrni egallashga muvaffaq boʻldi. Abdurahmonga esa Misrdan mol-mulkini olib chiqib ketishiga ruxsat berildi.

## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Utba ibn Abu Sufyon

**Utba ibn Abu Sufyon ibn Harb** () – Umaviylar oilasining aʼzosi. Akasi xalifa Muoviya I () davrida 664–665-yillarda Misr hokimi boʻlgan.

## Hayoti

Utba Banu Umayya qabilasidan Abu Sufyon ibn Harb va Hind bint Utbaning oʻgʻli boʻlgan. Xalifa Umar ibn al-Xattob () hukmdorligi davrida unga Makka atrofida joylashgan Kinona qabilasidan *[[sadaqa]]* (oʻlpon) yigʻish vazifasi yuklangan. Ulardan yigʻilgan pulni savdoga ishlatmoqchi boʻlgan. Utba islom paygʻambari Muhammadning rafiqasi Oysha boshchiligida 656-yilda Basra yaqinidagi Tuya jangida Qurayshning koʻpchilik vakillari bilan Muhammadning amakivachchasi xalifa Aliga () qarshi jang qilgan. Alining gʻalabasidan soʻng darhol Utba Oysha roziyallohu anhodan panoh topgan va Aliga bay’at qilishdan qochdi. Koʻp oʻtmay akasi Muoviya Suriya hokimi boʻlgach, Damashqqa qochishga muvaffaq boʻlgan. Muoviya va Amr ibn al-Os oʻrtasidagi ittifoq muzokaralarida Utba ukasini Aliga qarshi qoʻllab-quvvatlashi evaziga Amrning umrbod Misr hokimi boʻlish taklifini qabul qilishni talab qilgan. Utba keyinchalik 657-yilda Aliga qarshi Siffin jangida Muoviyaning tarafdorlari safida boʻlgan. Muoviya 661-yilda xalifa boʻlgan va Utbani 662-yil martida Makkaga har yilgi haj ziyoratiga boshchilik qilishga mas’ul qilib tayinlagan.

664-yilda Amr vafot etgach, uning oʻgʻli Abdulloh bir necha haftaga Misr hokimi etib tayinlangan, soʻngra oʻz lavozimidan chetlashtirilgan va uning oʻrniga Utba Misr hokimi etib tayinlangan. Uqba Iskandariyada 12 000 arab qoʻshinini joylashtirish va *Dar al-Imora* hokim saroyini qurish orqali musulmon arablarning mavqeini mustahkamlagan hamda shahar siyosiy ahamiyatini oshirgan. Dar al-Imora Fustatda joylashgan arab hokimining qarorgohi sifatida xizmat qilishga moʻljallangan. Utba, arab manbalariga koʻra, Misrning birinchi arab hokimi boʻlib, Iskandariyaga tashrif buyurgan deb qayd etilgan, ammo al-Balozuriyning soʻzlariga koʻra, hokim sifatida Amr shaharga kirgan. Shunga qaramay, Utba Iskandariyadagi arab qoʻshinlarining soni hali ham yetarli emasligini va katta mahalliy nasroniy aholisiga nisbatan zaifligini xavotir bilan kuzatib turardi.

Utba ibn Abu Sufyon 665-yilda vafot etgan va uning oʻrniga Muhammadning yuk tashuvchi chorvadori Uqba ibn Amir kelgan. Biroq IX asr tarixchisi at-Tabariyning yozishicha, Utba 667-yilning fevralida, u yoki uning ukasi Anbasa keyingi yili yaʼni 668-yilning yanvarida Hajga boshchilik qilgan.

Muoviya va uning oʻgʻli, vorisi xalifa Yazid I () hukmronligi davrida Utbaning oʻgʻli Volid Madinaga hokim sifatida yuborilgan.

## Manbalar

## Adabiyotlar

* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
Fyodr Dunayevskiy

**Fyodor Leonidovich Dunayevskiy** (14-iyun 1969-yil, Moskva) – sovet, rus va isroillik aktyor.

## Hayoti
Fyodor Leonidovich Dunayevskiy 1969-yil 14-iyunda Moskvada tugʻilgan. Katta bobosi arxitektor, buvasi tarix fanlari professori boʻlgan. Otasi biofizik. Ota-onasi Fyodor oʻn toʻrt yoshga toʻlganida ajrashib ketishgan. 875-maktabda taʼlim olgan va u yerda teatr toʻgaragiga qatnashgan. Dunayevskiyni bir necha marta maktabdan chetlatishgan, navbatdagi janjal-mushtlashuvdan soʻng esa voyaga yetmaganlar ishlari boʻyicha nazorat boʻlimida roʻyxatga olingan. Oʻn toʻrt yoshida bolalar bogʻchasida farrosh boʻlib ishlagan. 37-sonli tibbiyot bilim yurtida oʻqigan, uni tugatgach tez tibbiy yordam feldsher-sanitari sifatida faoliyat yuritgan. Shaxmat va biatlon bilan shugʻullangan.

Fyodor tasodifan kinoga tasodifan kelib qolgan. Sinfdoshi Anastasiya Nemolyayeva bilan birga „Mosfilm“ studiyasining aktyorlik boʻlimiga sinov uchun bir nechta sinfdoshlarining suratlarini olib borgan. Fyodorni sinovga taklif qilishadi va keyinchalik unga Karen Shaxnazarovning „Kuryer“ (1986) filmida bosh rolni taklif etishgan.

Arnold Schwarzenegger va Tom Cruise Moskvaga tashrif buyurgan paytda Fyodor Dunayevskiy ularga „Mosfilm“ kinostudiyasida ekskursovodlik qilgan.

1991-yilda Isroilga koʻchib ketadi va Tel-Avivning Cameri teatrida ishlay boshlaydi. Radioda ishlagan, seriallarga ovoz bergan. „Tel-Aviv yoshlari“ serialida rol ijro qilgan. Shuningdek, dizayner Doron Ashkenazining modellik agentligida model boʻlib ham qilgan.

1993—1995-yillar oraligʻida Moskvaga qaytib keldi va VGIKning rejissyorlik fakultetida oʻqiydi (ustozlari Sergey Solovyov va Valeriy Rubinchik).

1996—2000-yillarda Italiyada istiqomat qiladi. Yuk tashish sohasida ixtisoslashgan kompaniyani tashkil etadi. Qozogʻiston va Ukrainada kompaniyaning filiallarini ochgan. 2001-yilda biznesini yopib, „Kalitka“ nomli prodyu̓serlik markazini tashkil etgan.

Fyoder bir necha marta Rossiyaga qaytib, teleseriallarda suratga tushgan.

2016—2017-yillarda Fyoder „Banda Dunaevsky“ nomli guruhni tashkil etib, musiqa bilan shugʻullangan. Bu guruhda Fyoder vokalchi boʻlib, musiqachilar esa Valentin Petrichenkoning „Burlesk orkestri“dan boʻlishgan. Guruh italyan tilidagi „Blue Canary“, „Tu vuò fa l’americano“, „Criminal Tango“, „Quando Quando Quando“ kabi repertuarlarni ijro etgan.

2017-yilda Dunaevskiy SerGa guruhining „Primeti“ klipida bank xodimi rolini oʻynagan.

### Shaxsiy hayoti
Bir necha bor uylangan. Beshta farzandi bor. 2006-yilda tugʻilgan oʻgʻli Stepan rep qoʻshiqlarini ijro qiladi.

## Manbalar
Jenna Ushkowitz

**Jenna Noelle Ushkowitz** (, , 28-aprel 1986-yil, Seul, Koreya) — amerikalik aktrisa, qoʻshiqchi va yozuvchi.

## Hayoti
Ushkowitz Seulda tugʻilgan. Jenna uch oylik chaqaloqligida kelib chiqishi polyak-italyan va irland-inglizlarga mansub boʻlgan amerikaliklar tomonidan farzand qilib asrab olingan. Jenna Nyu-York shtatining East Meadowida oʻsib ulgʻaygan. Jenna katolik eʼtiqodida tarbiyalangan. Ushkowitz familiyasini polyak-yahudiy boʻlgan bobosining nomidan (ota tomonda) dan olgan. Jenna Parkway boshlangʻich maktabi, Holy Trinity Diocesan oʻrta maktabi, Hicksvilledagi katolik maktabida oʻqigan.

Jenna oʻz faoliyatini uch yoshida „Sesame Street“ koʻrsatuvida ishtirok etishdan boshlagan. Jenna teatrdagi faoliyati davomida „Les Misérables“, „The King and I“, „The Laramie Project“ va „Spring Awakening“ kabi spektakllarda rol ijro etgan. Aktrisa „Xor“ (2009—2015) nomli mashhur musiqiy teleserialda Tina Koen-Chang rolini ijro etishi unga katta mashhurlikni olib keldi. 2019-yilda „Xor“ serialidagi hamkasbi Kevin McHale bilan birgalikda PodcastOne platformasida „Showmance“ nomli podkastni olib borishni boshlagan.

Jenna „The Vampire Diaries“ teleserialida rol oʻynagan aktyro Michael Trevino bilan ishqiy munosabatda boʻlgan, biroq 2014-yilning may oyida juftlikning munosabatlari yakun topgan. 2021-yil iyul oyida Jenna David Stanley bilan nikodan oʻtdi.

## Aktivizm
„Kindred Foundation“dagi faoliyatidan tashqari, Jenna boshqa koʻplab jamoat ishlarida faol. 2012-yilda „Xor“ serialidagi hamkasbi Kevin McHale bilan birgalikda NoH8 kampaniyasida qatnashib, Kaliforniyada bir jinsli nikohlarni taqiqlaydigan „Proposition 8“ni bekor qilishni qoʻllab-quvvatlagan. Jenna, shuningdek, hayvonlar huquqlarini himoya qiluvchi „NYCLASS“ va okeanlarni asrash uchun kurashayotgan „Oceana“ tashkilotlari bilan hamkorlik qilgan. Baliqlarning haddan tashqari ovlanishi haqidagi boxabarlikni oshirish va ularning yashab qolishiga taʼsir koʻrsatish uchun 2015-yil yozida Jenna „Oceana“ bilan birgalikda Normandiya orollariga sayohat qilgan. Oʻsha yili Jenna „Nautica Oceana Beach House 2015“ tadbirini oʻtkazdi. Shuningdek, Jenna Kaliforniyadagi dengiz arslonlari sonining kamayib borayotganligi haqidagi xabardorlikni oshirishga harakat qilgan, chunki bu holat ham xuddi baliqlarning haddan tashqari ovlash kabi yuz bergandi.

## Manbalar
Benoît Cauet

**Benoît Cauet** (1969-yil 2-may, Châtellerault, Fransiya) – fransuz professional futbol murabbiyi va yarim himoyachi sifatida toʻp surgan sobiq futbolchi.

## Hayoti va faoliyati
Cauet Châtelleraultda tugʻilgan. Cauet Marsel bilan 1989 va 1990-yillarda, Nant bilan esa 1995-yilda Liga 1 sovrindori boʻlgan. Bundan tashqari, Cauet 1989-yilda Marsel bilan Fransiya kubogini, 1998-yilda Inter Milan bilan UEFA kubogini, shuningdek, 2005-yilda CSKA Sofiya bilan Bolgariya A Professional futbol ligasi gʻolibligini ham qoʻlga kiritgan. Cauet 1998-yilgi UEFA kubogi finalida zaxira oʻyinchisi sifatida ishtirok etgan. Futbolchi sifatida yaxshi oʻyinchi boʻlishiga qaramay, Cauet hech qachon Fransiya milliy terma jamoasiga chaqirilmagan.

## Oʻyin uslubi
Cauet harakatchan, qatʼiyatli va mehnatsevar, ikki pozitsiyada oʻynovchi kuchli yarim himoyachi boʻlgan. Cauet kuchli texnikaga ega boʻlgan boʻlib, oʻzining kurashchan oʻyin uslubi, toʻpsiz harakatlari, shuningdek, boshqa yarim himoyachilar bilan samarali toʻp surish va hujum harakatlarini boshlab berish qobiliyati bilan tanilgan.

## Murabbiylik faoliyati
### Inter Milan
Cauet 2011-yildan 2016-yilgacha „Inter“ klubining yoshlar jamoasida murabbiylik qilgan. Keyinchalik, Cauet 2016-yildan 2018-yilgacha shu klubda skaut lavozimida ham faoliyat yuritgan.

### Concarneau
2019-yildan 2020-yilgacha Cauet Concarneau klubining menejeri sifatida ishlagan.

### Châteauroux
Cauet qisqa vaqt davomida 2021-yil 1-yanvardan 9-martgacha Châteauroux menejeri boʻlgan. Klub quyi ligaga tushib qolish xavfi ostida qolganda, Cauet murabbiy Nikolas Usaini oʻrnini egallagan. Biroq, Saudiya Arabistoni shahzodasi Abdulloh bin Musaid bin Abdulaziz Ol Saud va uning „United World Group“ kompaniyasi tomonidan klubni sotib olgandan soʻng, Cauet murabbiylikdan boʻshatilgan.

## Mukofotlari
**Marsiliya**
* 1988—1989, 1989—1990 – Ligue 1
* 1988—1989 – Coupe de France

**Nantes**
* 1994—1995 – Ligue 1:
**Inter Milan**
* 1997—1998 – UEFA kubogi:
**CSKA Sofiya**
* 2004—2005 – Bulgarian A Group
**Shaxsiy yutuqlari**
* 1999—Pirata d’Oro (Yilning xalqaro futbolchisi) 

## Manbalalar
Hifumi Abe

**Hifumi Abe** ( ; 9-avgust 1997-yil, Kobe) – yapon dzyudochisi, dzyudo boʻyicha 5-dan sohibi, 66 kg vazn toifasida toʻrt karra jahon chempioni. 66 kg gacha vazn toifasida ikki karra Olimpiada chempioni (2020 va 2024). 2020-yilgi Olimpiada chempioni Uta Abening akasi.

## Hayoti
Televizorda dzyudo musobaqalarini tomosha qilganidan soʻng 6 yoshidan boshlab Hyogo Boys Kodamakai sport maktabida dzyudo bilan shugʻullana boshlagan.

Abe yoshlar oʻrtasidagi ikkita jahon chempionatida dastlab 2014-yilda 18 yoshgacha, keyin esa 2014-yilda Fort-Loderdeylda 21 yoshgacha boʻlganlar oʻrtasida kumush medalni qoʻlga kiritgan. Oʻsha yili bir necha hafta oʻtgach, Abe London Olimpiadasining bronza medali sovrindori va uch karra jahon chempioni Masashi Ebinumani magʻlub etib, Kanō Jigorō kubogini qoʻlga kiritgan, oʻzining birinchi yirik xalqaro turnirida gʻolib chiqqan.

2016-yilgi Yaponiya chempionatida Abe yarim finalda yana Masashi Ebinumani magʻlub etgan va chempionlikni qoʻlga kiritgan. Ushbu gʻalabaga qaramay, Rio-de-Janeyrodagi Olimpiada oʻyinlarida Yaponiya nomidan dzyud oʻyinlarida ishtirok etish uchun baribir Masashi Ebinuma tanlanadi. Iyul oyida Abe Tyumenda boʻlib oʻtgan „Katta dubulgʻa“ turnirida gʻolib chiqqan, yil oxirida esa Kanō Jigorō kubogini qoʻlga kiritgan.

2017-yilning fevral oyida Abe Parijda boʻlib oʻtgan turnirda eng yosh gʻolibga aylangan.

Budapeshtda boʻlib oʻtgan 2017-yilgi jahon chempionatida Abe barcha raqiblarini magʻlub etib, oltin medalni qoʻlga kiritgan. Yil oxirida Abe Kanō Jigorō kubogida uchinchi sovrinini qoʻlga kiritgan.

2018-yilda Abe Yekaterinburgda boʻlib oʻtgan „Katta dubulgʻa“ turnirida gʻolib chiqqan, ammo 2015-yilda ilk bor Zagreb Gran-prisida moʻgʻulistonlik sportchi Altansuxi Dovdonga yutqazgan.

2018-yili Bokuda boʻlib oʻtgan jahon chempionatida 66 kilogrammgacha boʻlgan vazn toifasida final bahslarida barcha musobaqalarda gʻalaba qozonib, jahon chempionatidagi ikkinchi oltin medalini qoʻlga kiritgan.

Tokioda boʻlib oʻtgan 2019-yilgi jahon chempionatida Abe bronza uchun kurashda italiyalik sportchi Manuel Lombardoni magʻlub etib, bronza medalini qoʻlga kiritgan.

2021-yilda Tokio oʻyinlarida Olimpiada chempioni boʻlgan.

2023-yilning may oyida Qatar poytaxtida boʻlib oʻtgan jahon chempionatida 66 kilogrammgacha boʻlgan vazn toifasida yaponiyalik dzyudochi finalda hamyurti Joshiro Maruyamani magʻlub etib, chempion boʻlgan.

2024-yilda Parijda boʻlib oʻtgan yozgi Olimpiada oʻyinlarida Abe 66 kilogrammgacha vazn toifasida oltin medalni qoʻlga kiritib, ikki karra Olimpiada chempioni boʻldi. Final musobaqasida Abe braziliyalik raqibi Willian Limani magʻlub qilgan.

Yaponiya sport fanlari universitetining jang sanʼati fakultetini tamomlagan. 2019-yilda Abe sportdagi ulkan yutuqlari uchun Asahi TVning maxsus mukofotini va Kobe shaharining maxsus sport mukofotini olgan.

Dzyudochi Tadahiro Nomurani oʻziga namuna boʻladigan sportchi sifatida koʻradi. Dzyudochining eng koʻp qoʻllaydigan usuli seoinage.

## Manbalar
Yuko Emoto

**Yuko Emoto** ( ; 1972-yil 23-dekabr, Asahikawa) – yarim oʻrta vaznli yapon dzyudochisi, 1990-yillar davomida Yaponiya terma jamoasi safida musobaqalarda qatnashgan. Atlantadagi yozgi Olimpiya oʻyinlari chempioni, Xirosimadagi Osiyo oʻyinlarining kumush medali sovrindori, Osiyo chempionatining ikkita bronza medali sovrindori, Pusandagi Sharqiy Osiyo oʻyinlari vitse-chempioni, koʻplab milliy va xalqaro turnirlar gʻolibi.

## Hayoti
Yuko Emoto 1972-yil 23-dekabrda Hokkaido prefekturasining Asahikawa shahrida tugʻilgan. Emoto bolaligidanoq dzyudo bilan faol shugʻullana boshlagan, keyinroq Mitsui Sumitomo Insurance sugʻurta kompaniyasi qoshidagi sport klubda shugʻullangan.

Emoto 1993-yilda kattalar oʻrtasidagi xalqaro miqyosdagi birinchi jiddiy muvaffaqiyatiga erishadi, natijada Yaponiya terma jamoasining asosiy tarkibiga kiritilgan va Makaodagi Osiyo chempionatiga tashrif buyurib, u yerda yarim oʻrta vazn toifasida oʻtkazilgan musobaqada bronza medalni qoʻlga kiritgan. Bir yil oʻtgach, Emoto Xirosimada boʻlib oʻtgan Osiyo oʻyinlarida ishtirok etib, oʻsha vazn toifasida kumush medal sohibiga aylangan, hal qiluvchi bahsda amaldagi Osiyo chempioni va boʻlajak jahon chempioni koreyalik Jung Sung-sookdan magʻlubiyatga uchragan. Yana bir yil oʻtgach, Emoto Nyu-Dehlida boʻlib oʻtgan Osiyo chempionatida bronza medalni qoʻlga kiritgan.

Bir qator muvaffaqiyatli chiqishlari tufayli Emoto 1996-yilda Atlantada boʻlib oʻtgan Yozgi Olimpiada oʻyinlarida mamlakat sharafini himoya qilish huquqiga ega boʻlgan, Emoto u bu yerda oʻzining barcha beshta raqibi, shu jumladan 1/16 finalda rossiyalik Tatyana Bogomyagkova, 1/8 finalda fransiyalik Catherine Fleury-Vachon, chorak finalda isroillik Yael Arad, yarim finalda niderlandiyalik Jenny Gal va finalda belgiyalik Gella Vandecaveye kabi dzyudochilarni uengib, Olimpiadada oltin medalni qoʻlga kiritgan.

AQShdagi Olimpiadadan soʻng Emoto yana bir muncha vaqt Yaponiya dzyudo jamoasining asosiy tarkibida qoldi va eng yirik xalqaro turnirlarda ishtirok etishda davom etdi. Shunday qilib, 1997-yilda Emoto Myunxenda boʻlib oʻtgan jahon kubogi bosqichida beshinchi oʻrinni egallagan va Pusanda boʻlib oʻtgan Sharqiy Osiyo oʻyinlarida kumush medalni qoʻlga kiritgan, hal qiluvchi musobaqada Emoto oʻzining uzoq yillik raqibi janubiy koreyalik Jung Sung-sook bilan uchrashgan va yana unga magʻlub boʻlgan. Ushbu musobaqalar tugaganidan koʻp oʻtmay, Emoto professional sportchi sifatidagi faoliyatini yakunlashga qaror qilib, terma jamoadagi oʻrnini yosh yaponiyalik dzyudochilarga boʻshatib bergan.

## Manbalar
Vladimir Nilender

Vladimir Ottonovich Nilender**** (1883-yil 22-noyabr, Smolensk – 1965-yil 3-iyun, Moskva) – rus tarjimoni, adabiyotshunos, shoir, kutubxona-nashriyot va muzey ishi tashkilotchisi.

## Biografiyasi
Vladimir Ottonovich kelib chiqishi zodagon oiladan edi. Roslavldagi gimnaziyada taʼlim olgan. Sankt-Peterburg dengiz kadet korpusiga qabul qilingan boʻlsa-da, Bryusov bilan tanishgach, harbiy karyeradan voz kechib, oʻzini adabiyotga bagʻishlashga qaror qildi. 1903-1907, 1911-1912 va 1914-1916-yillarda Moskva universitetida tahsil oldi (dastlabki yil huquqshunoslik fakultetida, keyinchalik tarix-filologiya fakultetining klassik boʻlimida oʻqidi, biroq oʻqish uchun toʻlovni toʻlamaganligi sababli bir necha bor oʻqishdan chetlashtirildi).

Shoir Moskvadagi „Vesi“, „Zolotoe runo“, „Pereval“ ramziy jurnallari, „Musaget“ nashriyoti hamda Sabashnikovlar aka-uka nashriyoti bilan hamkorlik qilgan; teosofik doiralarga va Vyacheslav Ivanov davrasiga yaqin boʻlgan, Andrey Beliyning doʻstlaridan biri boʻlgan (u bilan bir paytlar Moskva universitetida birga tahsil olgan).

Nilender Marina Tsvetayevaning ilk yoshlik sevgisi va „Vechernego alboma“dagi she’rlarining qahramoni sifatida mashhur. Tsvetayevalar oilasida Nilender Marinaga turmush qurishni taklif qilgan, ammo rad etilgan, degan fikr mavjud edi. Biroq, Tsvetayevaning tarjimonlari bu fikrga shubha bildiradilar.

Shoir 1916-yil oktyabrda armiyaga chaqirildi; Fevral inqilobidan soʻng Harbiy oʻquv muassasalari boshqarmasining Asosiy kutubxonasiga oʻtkazildi. Yoshligida original she’rlar bilan chiqqan boʻlsa-da, asosan qadimgi yunon mualliflarining tarjimalari bilan tanilgan: Esxil va Sofokl tragediyalari, lirik she’riyat (ayniqsa, Arxilox) va boshqalar. Vladimir „Tanlangan tarjimalarda yunon adabiyoti“ (Moskva, 1939) xrestomatiyasini nashr etdi. Bu gʻoyani 1910-yillardayoq (F. Ye. Korsh va Vyach. Ivanov bilan birgalikda) amalga oshirishga uringan edi. Shuningdek, sheʼriy tarjima texnikasi haqida bir qator maqolalar yozib, ularda asl matnga yaqinlik va ekviritmliylik kabi tamoyillarni himoya qilgan.

## Manbalar
Guillaume Chaine

**Guillaume Chaine** (; 26-oktyabr 1986-yil, Colombes) – 73 kilogrammgacha boʻlgan vazn toifasida fransiyalik dzyudochi. Olimpiada chempioni (2020, jamoaviy turnir).

## Hayoti
Guillaume Chaine 1986*yil 26-oktyabrda Parijda tugʻilgan. Chaine toʻrt yoshidan boshlab, Reunionda dzyudo bilan shugʻullana boshlagan.

## Sportdagi faoliyati
Chaine 2008-yildan buyon 73 kilogramm vazn toifasidagi musobaqalarda ishtirok etib keladi. 2014-yilda Chaine Fransiya chempionligini qoʻlga kiritgan. 2015-yilda Chaine Tyumendagi „Katta dubulgʻa“ turnirida finalga chiqib, rossiyalik Uali Kurjevga yutqazgan. 2017-yilda Chaine ilk bor Yevropa chempionatida ishtirok etgan, ammo ikkinchi bosqichda musobaqadan chetlashtirildi.

2018-yilgi jahon chempionatida Chaine 1/8 finalga chiqib, yaponiyalik Soichi Hashimotoga yutqazgan. Jamoaviy bahslarda fransuzlar finalgacha yetib borishdi va Yaponiya terma jamoasidan magʻlubiyatga uchrashgan. 2019-yilda Minskdagi Yevropa oʻyinlari doirasida Yevropa chempionati ham boʻlib oʻtdi. Chaine birinchi bahsda rossiyalik Denis Yartsevga yutqazib, musobaqadan chiqib ketgan. Ikki oy oʻtgach, Tokiodagi jahon chempionatida Chaine dastlabki uchta bahsda gʻalaba qozondi, ammo 1/8 finalda Yartsevga yana yutqazib qoʻygan. Umumjamoa bahslarida Chaine uchta gʻalabaga erishgan, lekinfinalda yaponiyalik Shohei Onoga yutqazgan. Bu safar ham Fransiya terma jamoasi kumush medalni qoʻlga kiritgan.

COVID-19 pandemiyasi tufayli majburiy tanaffusdan soʻng, Chaine Pragadagi Yevropa chempionatida ishtirok etib, 1/8 finalda shveysariyalik Nils Stumpga yutqazib qoʻygan. 2021-yilda Lissabonda boʻlib oʻtgan Yevropa chempionatida Chaine birinchi bahsida italiyalik Giovanni Espositoga yutqazib qoʻygan. Uch oy oʻtgach, Tokiodagi Olimpiada oʻyinlarida, individual turnirda Chaine ikkinchi bosqichda Olimpiada chempioni, gruziyalik Lasha Shavdatuashviliga yutqazib qoʻygan. Umumjamoa hisobida fransuzlar finalda yaponlarni magʻlub etib, oltin medalni qoʻlga kiritishgan. Chaine chorak finalda isroillik Tohar Butbulni, yarim finalda niderlandiyalik Tornike Tsjkadoeadan ustun kelgan. Finalda Chaine Shohei Onoga qarshi bahsda ishtirok etishi kerak boʻlgan, biroq dastlabki beshta jangda fransuzlar 4 ochko jamgʻarishi tufayli ular oʻrtasidagi bahs oʻtkazilmadi, natijada fransuzlar jamoasi oltin medalni qoʻlga kiritdilar.

## Manbalar
Antwon Tanner

**Antwon Tanner** (, 14-aprel 1975-yil, Chikago, Illinoys) – amerikalik aktyor. Tanner asosan UPN telekanalining „Moesha“ (1996—1997) sitkomida va serialning spin-offi „The Parkers“ (2001)dagi Michael roli bilan tanilgan. Shuningdek, Tanner „Sunset Park“ (1996) sport dramasidagi Drano roli hamda „Coach Carter“ (2005) filmidagi Jaron „Worm“ Willis roli bilan ham mashhur.

## Faoliyati
Tanner koʻpoq CWning „One Tree Hill“ teleserialidagi Antwon „Skills“ Taylor roli bilan tanilgan. Tanner 2005-yilda „Coach Carter“ filmida Samuel L. Jackson bilan birga bosh rolni ijro etgan. Shuningdek, Tanner *[[NYPD Blue]], [[413 Hope St.]], [[Sister, Sister]], [[Moesha]], [[The Parkers]]* va  kabi teleseriallarda ham rol oʻynagan.Tanner „The Wood“ filmida ham rol ijro etgan. Tanner 2007-yilda Brian Hooks, Denyce Lawton va Cherie Johnson bilan birga „7eventy 5ive“ nomli qoʻrqinchli filmda bosh rollardan birini oʻynagan.

## Shaxsiy hayoti
Tannerning toʻrtta farzandi bor. Tanner 2009-yil 16-aprelda hibsga olingan va federal hokimiyat tomonidan „bila turib va qasddan“ ijtimoiy sugʻurta kartalarini „firibgarlik maqsadida“ berganlikda ayblangan. 2009-yil 20-avgustda Tanner Bruklindagi federal sudda oʻnlab ijtimoiy sugʻurta raqamlarini 10000 dollarga sotganligini tan olib, aybiga iqror boʻlgan. Tanner bu huquqbuzarligi uchun 3 oylik qamoq jazosiga hukm qilingan.

## Filmografiyasi

### Filmlari

### Telefilmlari

### Videooʻyinlar

## Manbalar

## Havolalar
*
Miladin Bečanović

**Miladin Bečanović** (,1973-yil 18-aprel, Nikšić, Yugoslaviya) – chernogoriyalik sobiq professional futbolchi, hujumchi sifatida toʻp surgan.
## Klubdagi faoliyati

### Lille
Bečanović 1995—1996-yilgi mavsum oldidan Fransiyaning „Lille OSC“ klubiga oʻtgan. Lille OSCdagi ikkinchi mavsumida Bečanović 13 ta gol urib, jamoaning eng yaxshi toʻpurari boʻlgan. Biroq, mavsum oxirida Lille OSC baribir Fransiyaning ikkinchi divizioniga tushib ketgan.

### Partizan
2000-yilda FK Partizan klubiga qoʻshilganidan soʻng, Bečanović 2002 va 2003-yillarda ketma-ket ikki mavsum davomida „FK Partizan“ning ligada gʻalaba qozonishiga hissa qoʻshgan. Murabbiy Ljubiša Tumbaković rahbarligida Bečanović oʻz hamshahari, doʻsti Andrija Delibašić bilan birgan hujum juftligini tashkil qilgan. 2001-yil 10-martda Bečanović 7000 tomoshabin oldida „FK Budućnost Podgorica“ga qarshi safar oʻyinida 1:0 hisobida gol urib gʻalaba qozongan. Toʻrt kundan soʻng Bečanović „FK Radnički 1923“ga qarshi dubl qayd etgan va „FK Partizan“ 4:0 hisobida gʻalaba qozonganidan soʻng oʻyinning eng yaxshi futbolchisi deb topilgan. 2001-yil 5-mayda Bečanović oʻzining sobiq jamoasi „FK Sutjeska Nikšić“ga qarshi safar oʻyinida 3:4 hisobida gʻalaba qozonib, oʻyinda birinchi golni kiritgan. „FK Partizan“dagi birinchi mavsumidan tashqari, Bečanović klubning 2001-yilgi Yugoslaviya kubogi turnirida ham muvaffaqiyatli ishtirok etgan. Bečanović 2001-yil 9-may kuni „Red Star Belgrade“ga qarshi finalda oʻynagan va „FK Partizan“ „Red Star“ stadionida 1:0 hisobida gʻalaba qozongan.

2001-yil 7-dekabrda Bečanović „FK Obilić“ga qarshi oʻyinda (3:1) dubl qayd etgan, ammo ikkinchi golni urganidan keyin burni sindirib olgan.

## Manbalar
Bitcoin Cash

**Bitcoin Cash** – bu kriptovalyuta boʻlib, 2017-yil 1-avgustda Bitcoin tarmogʻidan ajralib chiqish natijasida yuzaga kelgan. Ushbu loyihaning asosiy maqsadi Bitcoinʼning oʻzidan farqli ravishda tezkor va arzon tranzaksiyalarni amalga oshirish imkoniyatini yaratishdir. Bitcoin Cash tarmogʻida blok hajmi oshirilgan boʻlib, bu koʻproq tranzaksiyalarni bir blokka joylashtirishga imkon beradi.

## Manbalar

## Havolalar

* Bitcoin Cash loyihasi

* Bitcoin Cash oʻtkazmalari va Bitcoin Cash tarmogʻi tahlilini koʻring

* Hozirgi Bitcoin Cash kurslari va bozor kapitallashuvi
Abu Tohir al-Jannabiy

**Abu Tohir Sulaymon al-Jannabiy** (; *Abu-Tohir Sulaymon-i Genaviy*) – fors sarkardasi va Bahrayndagi Qarmatiylar davlatining hukmdori. U 923-yilda katta akasi Abulqosim Saidni taxtdan agʻdarib tashlagach, oʻzi davlat rahbari boʻlgan. U darhol ekspansionizm faoliyatini boshlagan va oʻsha yili Basraga bostirib kirgan. 927-yilda Kufaga bostirib kirib, Abbosiylar qoʻshinini magʻlub etgan va 928-yilda Abbosiylar poytaxti Bagʻdodga hujumga uyushtirgan. Lekin shaharga kira olmay, Iroqning koʻp qismini talon-taroj qilgan.

930-yilda u Makkaga hujum qilib, u yerni ham talon-taroj qilgan. Islomning eng muqaddas qadamjolarini buzib, qarmatiylarning eng mashhur hujumiga boshchilikni amalga oshirgan. Avvaliga shaharga kira olmagan Abu Tohir tinchlik bilan kelganiga qasam ichib, shahardagilarni ishontirgan. Shahar darvozasidan kirgandan soʻng, Qarmatiya qoʻshini ziyoratchilarni qirgʻin qilishga kirishgan va ularni Qur’on oyatlari bilan mazahlashgan. Ziyoratchilarning jasadlari koʻchalarda chirigan holda qolib ketgan.

## Manbalar

## Havolalar

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
Zarifa Aliyeva

**Zarifa Aziz qizi Aliyeva** (; 28-aprel 1923-yil – 15-aprel 1985-yil) – ozarbayjonlik oftalmolog, Ozarbayjon Milliy fanlar akademiyasi akademigi va professori.

Zarifa Aliyeva Ozarbayjonning uchinchi prezidenti Haydar Aliyevning rafiqasi va Ozarbayjonning toʻrtinchi prezidenti Ilhom Aliyevning onasidir.

## Tarix
Zarifa Aliyeva 1923-yilda Şərur yaqinidagi Şahtaxtı qishlogʻida, tugʻilgan. Aliyevaning otasi Aziz Aliyev Ozarbayjon SSR Sogʻliqni saqlash xalq komissari, keyinchalik Kommunistik partiyaning Dogʻiston avtonom sovet sotsialistik respublikasi qoʻmitasining birinchi kotibi boʻlgan. Zarifa Aliyeva 1948-yilda Haydar Aliyev bilan turmush qurgan. 1955-yil 12-oktyabrda ularning qizi Sevil, 1961-yil 24-dekabrda esa oʻgʻli Ilhom dunyoga keldi. 1982-yilda oilasi bilan birga Moskvada istiqomat qilgan.

Aliyeva mehnat faoliyatining koʻp qismini Ozarbayjon davlat tibbiy imiy tadqiqotlar institutida oʻtkazgan. Zarifa Aliyeva koʻz kasalliklarini davolashning yangi usullarini ishlab chiqgan va joriy qilgan. Zarifa Aliyeva 14 ta monografiya, yuzlab ilmiy tadqiqotlar muallifi boʻlgan.

## Oilasi
Otasi Aziz Aliyev (1.01.1897 – 27.07.1962), sovet va ozarbayjon davlat va partiya arbobi, diplomat, Ozarbayjon SSR sogʻliqni saqlash xalq komissari (1939—1941), Ozarbayjon SSR Oliy Kengashi raisi (1941-1944), VKP (b) Dog‘iston ASSR qoʻmitasining birinchi kotibi (1942—1948). Onasi Leyla Jabbor qizi Abbosova. Akasi Tamerlan Aziz oʻgʻli Aliyev (3.10.1921 – 7.04.1997), endokrinolog, Ozarbayjon Sogʻliqni saqlash vazirligining bosh terapevti, tibbiyot fanining taniqli vakili, xizmat koʻrsatgan fan arbobi, Davlat mukofoti laureati (1981), tibbiyot fanlari doktori, professor. Singlisi Gulara Aziz qizi Aliyeva (17.11.1933 – 27.07.1991), ozarbayjonlik musiqachi, pianinochi, bastakor, o‘qituvchi, sanʼatshunoslik fanlari nomzodi (1966), Ozarbayjon SSRda xizmat koʻrsatgan sanʼat arbobi (1977). Ukasi Jamil Aziz oʻgʻli Aliyev (30.03.1946), onkolog, tibbiyot fanlari doktori, professor, xizmat koʻrsatgan fan arbobi (2000), Respublika onkologiya milliy markazi direktori, Rossiya TEA va Ozarbayjon Milliy Fanlar akademiyasi akademigi. Eri Haydar Aliyev (10.05.1923 – 12.12.2003), sovet va ozarbayjon davlat arbobi, partiya va siyosat arbobi, Ozarbayjonning uchinchi prezidenti, ikki marta Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1979, 1983). Qizi Sevil Haydar qizi Aliyeva (12.10.1955). Oʻgʻli Ilhom Aliyev (24.12.1961), ozarbayjonlik davlat va siyosat arbobi, Ozarbayjonning toʻrtinchi prezidenti.

## Oʻlimi
1985-yil 15-aprelda Zarifa Aliyeva saraton kasalligidan vafot etgan va Moskvadagi Novodevichiy qabristoniga dafn qilingan. Keyinchalik, 1994-yilda uning jasadi olinib, Bokudagi Sharaf xiyobonida qayta dafn etilgan.

## Xotira
2022-yil 28-aprelda Zarifa Aliyev nomi berilgan Ro-Pax rusumli parom suvga tushirilgan. Zarifa Aliyevaga bagʻishlangan pochta markalari 2003, 2008 va 2013-yillarda chiqarilgan.

## Manbalar
Iya Ninidze

**Iya Borisovna Ninidze** (, 1960-yil 8-sentyabrda tugʻilgan) – gruziyalik aktrisa. Ninidze oʻn uch yoshida musiqiy filmda rol ijro etgan. Ninidzeni „Gruziyaning Audrey Hepburni“ deb atashgan, aktrisa kino va televideniyeda faoliyat yuritgan. Filmlaridan birida Iosif Stalinni satirik tarzda tasvirlashgani uchun sovet senzurachilari tomonidan film 3 yil taqiqda boʻlgan.

## Hayoti
Iya Borisovna Ninidze 1960-yilda Gruziya poytaxti Tbilisida tugʻilgan. Uning otasi televideniye rejissyori, onasi esa rus tili oʻqituvchisi boʻlgan. Ninidze yoshligidanoq Tbilisi xoreografiya maktabida baletni oʻrganishni boshlagan va u yerda uning aktrisalik isteʼdodini payqab qolishgan. Ninidze oʻn uch yoshida Georgiy Shengelayaning mashhur „Melodii Veriyskogo kvartala“ gruzin musiqiy filmida rol ijro etgan. Ninidze u yerda balet maktabiga borishni orzu qilgan qiz rolini ijro etgan.

Shunda soʻng aktrisani „Gruziyaning Audrey Hepburni“ deb atasha boshlashgan. Uning mashur rollari orasida 1968-yilda suratga olingan „Ne goryuy!“ va 1975-yilda suratga olingan „Pervaya lastochka“ filmlaridagi rollari ham bor. 1987-yilda suratga olingan „Monanieba“ filmida bosh qahramonning rafiqasi rolini oʻynagan. Film 1984-yilda suratga olingan, ammo sovet senzurachilari filmni namoyish qilishga rozi boʻlguncha uch yil kerak boʻlgan. Film Stalinning hayoti va jinoyatlari haqidagi satiradir.

Televidiniyeda Ninidze „Prostie istini“ va „Nebesnie lastochki“ ikki qismli komediyali telerseriallarda rol oʻynagan. Mashhur „Nebesnie lastochki“ telefilmida Ninidze aktrisa boʻlishni istagan maktab oʻquvchisi rolini oʻynaydi. Keyinroq esa Ninidze teatr rol oʻynash uchun Moskvaga koʻchib oʻtadi.

2012-yilda Ninidze „Gaigimet“ filmida rol oʻynadi, bu film Rusudan Chkonia tomonidan suratga olingan kichik byudjetli film boʻlib, oʻsha yil Oscar kinomukofoti marosimida Gruziyaning eng yaxshi chet tilidagi filmi sifatida taqdim etilgan.

## Manbalar
Qadi Numan

**Abu Hanifa al-Numan ibn Muhammad ibn Mansur ibn Ahmad ibn Hayyun at-Tamimiy** (; vafoti milodiy 974/ hijriy 363-yil) asosan **al-Qāḍī an-Nu’man** () yoki **ibn Hayyun** () nomi bilan tanilgan, – ismoiliy faqihi, muhaddis va Fotimiylar xalifaligining rasmiy tarixchisi. U *Qāḍī al-Quḍat* () „Faqihlar faqihi“ va *Dāʻi al-Duat* () „Daʼvatchilar daʼvatchisi“ nomlari bilan ham mashhur boʻlgan.

## Manbalar

## Havolalar
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
Abdulmalik ibn Marvon ibn Muso ibn Nusayr

**Abdulmalik ibn Marvon ibn Muso ibn Nusayr** () – Umaviylar xalifaligi davrida Misrning oxirgi hokimi.

## Faoliyati
Abdulmalik Shimoliy Afrika va Hispaniyaning bir qismini bosib olish uchun mas’ul boʻlgan musulmon generali Muso ibn Nusayrning nabirasi boʻlgan. Taxminan 749-yilda al-Mugʻiyra ibn Ubaydulloh al-Fazoiry hokimligi davrida Misrning moliyaviy masalalar boʻyicha rahbari hisoblangan. 749-yil dekabrda al-Mugʻiyraning oʻlimidan soʻng Umaviylar xalifasi Marvon II Abdulmalikni uning oʻrniga tayinlagan.

Abdulmalikning Misrdagi hokimlik davri Abbosiylar inqilobi boshlanishi bilan bir vaqtga toʻgʻri kelgani bois notinch davr boʻlgan. Nil deltasida qibtiylar hukumatga qarshi isyon koʻtarib, Abdulmalik tomonidan solingan soliqlarni toʻlashdan bosh tortdilar, bu esa hokimni qoʻzgʻolonchilarga qarshi qoʻshin yuborishga majbur qildi. Taxminan bir vaqtning oʻzida sharqiy Havf tumanida Umaviylarga qarshi qoʻzgʻolon koʻtarildi. Abdulmalik ular bilan kurashish maqsadida Bilbeisga boshqa qoʻshin joʻnatdi, biroq bu safar ikki tomon murosaga keldi va jang qilishdan oʻzini tiydi.

Bu tartibsizliklar oʻrtasida Marvon II ning oʻzi 750-yilning iyun oyida Misrga yetib keldi. Oʻsha yilning boshida Abbosiylarga qarshi Zab jangida magʻlubiyatga uchraganidan soʻng Suriyadan qochib ketdi. Marvon II kelganidan keyin qisqa vaqt ichida mamlakatning koʻp qismi unga qarshi ekanligini koʻrdi. Turli isyonchilar Havf, Iskandariya, Yuqori Misr va Asvonda Abbosiylarning qora bayrogʻini koʻtarishdi, Koptlar qoʻzgʻolon koʻtarishga tayyor holatda edi. Vaziyatga guvoh boʻlib turgan Marvon Fustatdan ketishga qaror qildi, saroy va shahar koʻpriklarini vayron qildi, oʻz qoʻshinlarini Iskandariya va Yuqori Misrni qaytarib olish uchun yubordi. Biroq oradan koʻp oʻtmay, Solih ibn Ali va Abu Avn Abdulmalik ibn Yazid boshchiligidagi Abbosiy qoʻshinlari Misrga bostirib kirdi va Marvonni 750-yilning avgustida Busirda oʻldirdi. Xalifaning oʻlimi bilan viloyat Abbosiylarga boʻysundi va Umaviylar hukmronligiga barham berildi.

Marvonning vafotidan soʻng, Abdulmalik va uning ukasi Muoviya Solih ibn Ali tomonidan qoʻlga olinib, qamoqqa tashlandi, ammo Abdulmalik oʻz lavozimida boʻlgan davrida Abbosiylarga nisbatan yumshoq muomalada boʻlgani uchun tez orada afv etildi. Keyinchalik, Solih ibn Ali 751-yilda Misrdan joʻnab ketayotgan vaqtda unga hamroh boʻlib, Misrni tark etishdi.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* 
* 
* 
* 
*
Bandi Kusho Huzayfatul Yamani ziyoratgohi

**Bandi Kusho Huzayfatul Yamani ziyoratgohi** – Samarqand viloyatining Toyloq tumanida joylashgan. 'Bandikushod' soʻzining maʼnosi fors-tojikchadan 'bandi' – bogʻlangan, 'kushod" esa ochiq degan maʼnolarni anglatadi.

Bandi Kusho Huzayfatul Yamani ziyoratgohi 1.jpg|
Bandi Kusho Huzayfatul Yamani ziyoratgohi 2.jpg|
Bandi Kusho Huzayfatul Yamani ziyoratgohi 3.jpg|
Bandi Kusho Huzayfatul Yamani ziyoratgohi.jpg|
SSSR davrida ziyoratgohi buzib tashlangan va mustaqillik yillarida qayta tiklangan.

## Manbalar
Abdulmalik ibn Rifoʼa al-Fahmiy

**Abdulmalik ibn Rifoʼa al-Fahmiy** () – Umaviylar xalifaligi davrida 715–717 hamda 727-yillarda Misr hokimi.

Abdulmalik Misrdagi arab koʻchmanchilar jamoasining aʼzosi edi. 710-yilda hokim Qurra ibn Sharik al-Absiyning xavfsizligini taʼminlash boʻyicha rahbar (sohib ash-shurta) lavozimida xizmat qiluvchi amakisining oʻrnini egalladi. 715-yilda Qurra vafot etgach, uning oʻrniga koʻtarildi. Shu tariqa, bir necha oʻn yillik davomida Umaviylar sulolasi va ularning saroyidagi yuqori martabali shaxslar tomonidan egallab kelingan lavozimga mahalliy arablar orasidan saylangan birinchi hokimga aylandi.

727-yilda Abdulmalik yana qayta Misr hokimi etib tayinlandi, biroq ushbu lavozimda bir necha hafta xizmat qilganidan keyin kasallikdan vafot etdi. Uning oʻrniga ukasi al-Volid ibn Rifoʻa al-Fahmiy hokimlikka tayinlandi.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* 
* 
*
Rym Ali

**Malika Rym Ali** (qizlik familiyasi Rym Brahimi; 1969-yil, Qohira, Misr) – Iordaniya shahzodasi Ali bin Husseinning jazoirlik rafiqasi boʻlib, shahzoda Rym Ali bilan 2004-yil 7-sentyabrda turmush qurgan. Rym Alining kasbi jurnalistdir.

## Hayoti
Rym Ali Jazoir Respublikasining sobiq tashqi ishlar vaziri va Birlashgan Millatlar Tashkilotining yuqori lavozimli amaldori boʻlgan Lakhdar Brahimi va xorvat-arman millatiga mansub Mila Bacicning qizi. Rym Ali Buyuk Britaniya va Jazoirda oʻsib-ulgʻaygan boʻlib, Fransiya va Amerika Qoʻshma Shtatlarida taʼlim olgan.

## Taʼlimi
Rym Ali Parijdagi Sorbonne universitetida geografiya boʻyicha bakalavr va ingliz adabiyoti boʻyicha magistr darajasini olgan, 1991-yilda Parijdagi d’Études Politiques de Paris institutida siyosatshunoslik boʻyicha fan nomzodi, 1994-yilda Kolumbiya universiteti jurnalistika oliy maktabining xalqaro jurnalistika boʻyicha magistr darajasi olgan

## Faoliyati
Shahzoda Aliga turmushga chiqishdan oldin malika Rym xalqaro teleradiokompaniyalar, jumladan CNN telekanalida ishlagan. Avval u yerda 1998-yilda prodyuser sifatida va keyinchalik 2001-yildan 2004-yilgacha Bagʻdod muxbiri sifatida ishlagan. Rym Ali BBC, Dubai TV, Bloomberg TV, Radio Monte-Carlo Moyen-Orient va United Press International-UPIda ham ishlagan.

Rym Ali 2005-yil iyulidan beri Iordaniya qirollik kino komissiyasining Ijrochi komissari. Rym Ali „Jordan Media Institute“ notijorat muassasasining asoschisidir. Shuningdek, 2017-yildan beri „Amman xalqaro kinofestivali“ („AIFF“) prezidenti.
## Shaxsiy hayoti
Rym va Shahzoda Alining ikki farzandi bor boʻlib, malika Jalila bint Ali hamda Shahzoda Abdulla bin Alidir. Ular farzandlari bilan birga Ammanda istiqomat qilishadi.
## Manbalar