open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Familia

***Familia*** kubalik-amerikalik qoʻshiqchi va qoʻshiqnavis Camila Cabelloning uchinchi studiyaviy albomidir. 2022-yilning 8-aprelida Epic Records leybli tomonidan eʼlon qilingan. Cabello albomni 2020- va 2021-yillar oraligʻida, koronavirus pandemiyasi paytida produserlar — Mike Sabath, Ricky Reed va Cheche Alara bilan birga yozgan.

Albomdan avval ikki singl ommaga taqdim etildi: birinchisi, „Donʼt Go Yet“ singli boʻlib, bu ashula koʻplab mamlakatlar musiqiy chartlariga kirdi, ''Billboard'' Hot 100 chartida esa qirq ikkinchi oʻrinni egalladi. Keyingisi, „Bam Bam“ singli boʻlib, ushbu ashula ingliz qoʻshiqchisi va qoʻshiqnavisi Ed Sheeran bilan birga ijro etilgan. *Familia* albomida Cabello Willow, María Becerra va Yotuel kabi xonandalar bilan duet ham ijro etgan.

## Trek-list

## Reliz tarixi

## Manbalar
Crash

***Crash*** ingliz qoʻshiqchisi va qoʻshiqnavisi Charli XCXning beshinchi studiyaviy albomidir. 2022-yilning 18-martida chiqarilgan. Bu albom xonandaning Atlantic Records studiyasi bilan amaldagi shartnomasiga binoan chiqariladigan soʻnggi albomidir. Charli albomning nomini va reliz sanasini 2021-yil 4-noyabrda eʼlon qildi. Albom „Good Ones“, „New Shapes“ (Christine and the Queens va Caroline Polachek bilan birga duet qilib ijro etilgan), „Beg for You“ (Rina Sawayamabilan birga duet qilib ijro etilgan), „Baby“ va ikkita promosingl — „Every Rule“ va „Used to Know Me“ni oʻz ichiga oladi.

*Crash* albomi ʼ80- va ʼ90-yillar pop musiqasi unsurlarini oʻz ichiga oladi. Albom musiqa tanqidchilari tomonidan ijobiy baholandi.

## Treklar roʻyxati

## Reliz tarixi

## Manbalar
Adham Rahmat

**Adham Rahmat** (1909-1983) – yozuvchi.

## Hayoti
1909-yilda Qoʻqon shahrida tugʻildi. 1921—1923-yillarda bolalar uyida tarbiyalangan.

1926—1928-yillar orasida Toshkent tibbiyot texnikumida oʻqigan va bir qancha maktablarda oʻqituvchilik qilgan.

## Faoliyati
1930—1935-yillarda shoir „Yangi Fargʻona“ gazetasida, soʻng Oʻzbekiston yozuvchilari uyushmasining Qoʻqon boʻlimida ishladi. Ulugʻ Vatan urushigacha Oʻzbekiston Davlat nashriyotida, hozirgi "Turkiston" gazetasida hamda Oʻzbekiston radiosining bolalar adabiyoti boʻlimida ishladi.

Shoir Vatan urushi davrida front roʻznomalarida, „Qizil Oʻzbekiston“ gazetasida adabiy xodim boʻlib ishlagan), soʻngra Oʻzbekiston Davlat badiiy adabiyot nashriyotida muharrirlik qildi.

Adham Rahmatning ijodi 1930-yilda „Yangi Fargʻona“ gazetasida bosilgan „Oq oltin haqida qoʻshiq“ nomli sheʼri bilan boshlandi. Shundan soʻng shoir bolalarga 1939-yilda „Baxtli yoshlik“ nomli birinchi sheʼrlar toʻplamini taqdim etdi. Bu toʻplam oʻndan ortiq sheʼr va ertaklarni oʻz ichiga oladi.

## Asarlari
Kitob „Yasha, Vatan!“ sheʼri bilan boshlanadi. Shoir Adham Rahmat birinchi navbatda maktabgacha tarbiya yoshidagi bolalar kuychisi sifatida eʼzozlanadi. Shoirning jajjilarga bagʻishlab yozgan quvnoq sheʼrlari, oʻynoqi qoʻshiqlari, ajoyib-gʻaroyib ertak dostonlari har bir xonadonga, bolalar bogʻchalariga kirib borgan.

„Baxtli yoshlik“ toʻplamida kichik yoshdagi bolalar uchun yozilgan „Keling, qushlar“, „Bizning bogʻchamiz“, „Hayvonot bogʻida“, „Pilla qurti boqamiz“, „Oilamiz“ sheʼrlari, „Qurbaqa“, „Qaldirgʻoch, ilon va beshiktervatar“, „Tulkining hiylasi“ singari ertak-masallari eng xarakterli ahamiyatga egadir.

Bu asarlari bilan shoir maktabgacha tarbiya yoshidagi bolalarni qushlar, parrandalar, hayvonlar hayoti, ularning kindalik mashgʻuloti, oziq-ovqati bilan yaqindan tanishtiradi. Masallarni yaratishda shoir xalq ogʻzaki ijodidan oʻrinli foydalanib, ularni bolalar dunyoqarashiga moslashtiradi.

## Mukofotlari
1959-yilda „Mehnat aʼlochisi“ medali bilan taqdirlangan.

1975-yilda „Toshkentlik kazak“ hujjatli hikoyasi uchun SSSR davlat mukofoti – „Aleksandr Fadeev“ kumush medali bilan taqdirlangan.

1979-yilda „Sovet adabiyotini rivojlantirishdagi xizmatlari uchun“ Mehnat Qizil Bayroq ordeni bilan taqdirlangan.

## Nomini abadiylashtirish
Toshkent shahrining koʻchalaridan biriga Adham Rahmat nomi berilgan.

## Manbalar

## Adabiyotlar
# Toshkent. Ensiklopediya. „Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi“ Davlat milliy nashriyoti. Toshkent. 2009. – s. 784 
# Fotografiya.

## Havolalar
* Nekrolog
Azizlar masjidi

**Azizlar masjidi** (**Azizlarxon eshon masjidi**; Shayxontohur tumani, Yalangqor koʻchasi, 2-uy) - meʼmoriy yodgorlik (18-asr 2-yarmi). Mir Qurbonshayx eshon qurdirgan. Nomi uning avlodlaridan-Xodixon azizlar yoki Zayniddinxon eshon nomi bilan bogʻliq boʻlishi mumkin. Sababi ularning har ikkisi ham xalq orasida «Azizlarxon» nomi bilan mashhur boʻlgan. Masjid meʼmor I.F.Borodina tomonidan tarixiy yodgorlik sifatida qayd etilgan (1953) boʻlib, xonaqoh va ayvondan iborat. Ayvoni janubiy-sharq tomonda, ikki qatorda beshtadan ustunlar qoʻyilgan. Kvadrat tarhga ega xonaqoh gumbazi oʻtmishda shikastlanib, koʻchib tushgan. Xonaqohning ichki devorlariga ishlangan tokchalar keyinchalik suvab tashlangan. Gʻarbiy devorda mehrob, qolgan uch tomoniga esa eshiklar oʻrnatilgan (keyinchalik yopib tashlangan). Hovlida 300 yillik chinor saqpangan. Masjid 20-asr boshlarida ham Yalangqor mahalla ahli uchun jome masjidi vazifasini bajarib kelgan. 20-asrning 20-yillarida Toshkentdagi boshqa koʻplab masjidlar qatori yopilgan va uzoq vaqt qarovsiz qolgan. Mahalla aholisi 1946 yilda masjidni qayta ochishni soʻrab hukumat idoralariga murojaat qilishgan. Biroq, undan 3&nbsp;km masofada (oʻsha vaqtda rasmiy ochilgan masjidlar orasida 2–4&nbsp;km masofa boʻlishi belgilangan edi) Olmazor masjidi faoliyat yuritayotgani uchun uni ochishga ruxsat berilmagan. Natijada boshqa masjidlar kabi Azizlar masjidi ham turli muassasalar ixtiyorida boʻlgan va shu davr oraligida bir necha bor yongindan zarar koʻrgan. Hozirda ziyoratgoh maskanlardan biri.

## Adabiyotlar
* Toshkent. Ensiklopediya. "O'zbekiston milliy ensiklopediyasi" Davlat milliy nashriyoti. Toshkent. 2009. - s. 784 

## Havolalar
* *[https://shosh.uz/uz/azizlarxon-eshon-masjidi/ Azizlarxon eshon masjidi.]* shosh.uz
Valeriy Akopjanyan

**Valeriy Akopjanyan** (1949. 28.8) - Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan meʼmor (1995). 

Valeriy Akopjanyan 90 ta loyiha va 25 ta ilmiy asarlar muallifi, Toshkent shahar hokimiyati me’morchilik va qurilish Bosh boshqarmasi boshlig‘ining birinchi muovini, Toshkent shahar bosh rejasini tuzish bo‘yicha ilmiy-tekshirish, tadqiqot va loyihalash institutining direktori V.

Akopjanyan “O‘zbekistonda xizmat ko‘rsatgan me’mor” faxriy unvoni sohibidir.

Valeriy Akopjanyan 1949 yil Qorabog‘ avtonom viloyatining Stepanakert shahrida tavallud topgan. 1967 yilda Samarqand arxitektura qurilish institutiga o‘qishga kirib, talabalik davridayoq ijodiy tanlovlarda faol qatnashgan. Madridda o‘tkazilgan talabalar o‘rtasidagi tanlov laureatiga aylangan. Shuningdek, keyinchalik ilk mustaqil loyihasiga aylangan ijodiy ishi tanlovda g‘olib topilib, uning asosida Ishtixon tumanida Yodgorlik majmuasi bunyod etilgan.

Samarqand arxitektura qurilish institutida o‘qishni tamomlagach, kafedrada dars bergani qoladi. 1976-yil u Moskva arxitektura turar-joy binolarini qurish institutiga aspiranturaga topshiradi. O‘qish yillarida u “Turar-joy binolarini isitishda quyosh nuridan foydalanish” mavzusida ilmiy dissertatsiyasini himoyalagan.

1979 yil avvalroq bosh arxitektor sifatida faoliyat ko‘rsatgan Toshkent ilmiy tekshirish va loyihalash institutining turar-joy binolarini qurish laboratoriyasiga rahbarlik qilgan. Bu yillar u bir nechta loyihalar va ilmiy tekshirishlarni boshqargan, ular qatorida Zomin dam olish qarorgohi va shaharning eski shahar qismidagi turar-joy loyihalari ham mavjud. 1992-1993 yillar zamonaviy binolarning katta majmualari ustida ish boshlaydi, Toshkent markazidagi Xalqaro ko‘rgazmalar zali shular jumlasidan.

A.Navoi haykali, “Turkiston” yozgi saroyini, Bektemir bozori, yopiq tennis maydoni, Oliy Majlis qonunchilik palatasi binosi kabi loyihalarni ishlab chiqqan.

2010 yil eski Olmazor shahrining qurilish loyihasini ishlab chiqqan.

## Adabiyotlar
Toshkent. Ensiklopediya. "O'zbekiston milliy ensiklopediyasi" Davlat milliy nashriyoti. Toshkent. 2009. - s. 784 

## Havolalar
Akopjanyan Valeriy Ashotovich. *arboblar.uz*
Qalampir.uz

**Qalampir.uz** – 2015-yil noyabrida ishga tushgan oʻzbek tilidagi axborot veb sayti. Sayt bosh muharriri Qamariddin Shayxov hisoblanadi. Oʻzbekiston Respublikasi Matbuot va axborot agentligi roʻyxatidan OAV sifatida oʻtgan.

Oʻzbekcha xabar va yangiliklarni yoritib beruvchi eng tezkor saytlardan biri hisoblanadi. Sayt 2021-yili xalqaro Türksoy mukofoti bilan taqdirlangan.

Alexa maʼlumotlariga koʻra, "qalampir.uz" sayti Oʻzbekistonda eng mashhur saytlar kuchli oʻntaligiga kiradi.

## Manbalar

## Havolalar

* 
* Facebook sahifasi
* Twitter sahifasi
* Instagram sahifasi
Teshikqopqa qabristoni

**Teshikqopqa qabristoni** (*Teshikqopqa koʻchasi, 173*) – Toshkent shahrida joylashgan qabriston. Maydoni 8,15 gektardan ortiqdir. 1870-yildan beri mavjud. Qabriston nomi shahar mudofaa devorida Darveshxon tomonidan XVI asrda oʻrnatilgan qopqa (1 otliq oʻtishi mumkin boʻlgan darvoza) bilan bogʻliq. Shuning uchun uni *Darvishakqopqa* deb ham atashgan.

## Manbalar
Ishlab chiqarish vositasi

**Ishlab chiqarish vositasi (derivativ)** — shunday shartnomaki, tomonlar uning asosida bazaviy aktivga nisbatan huquqlarga ega boʻladilar yoki baʼzi harakatlarni amalga oshirish majburiyatini oladilar. Bazaviy aktiv qimmatli qogʻoz, indekslar, foizlar, kredit reytingi, xomashyo, valuta, tovar, qimmatbaho metallar va hokazo boʻlishi mumkin.

## Turlari
Ishlab chiqarish shartnomalari yoki „birjadan tashqari“, yoki birjaviy boʻlishi mumkin. Birinchi variantida derivatlar oʻlchamlari, shuningdek, marjin-kolning bor yoki yoʻqligi borasida tomonlar (qoidaga koʻra, ulardan hech boʻlmasa bittasi moliyaviy muassasa boʻladi) erkin, shartnomalarni biror-bir standartlashtirishlarisiz kelishadilar. Ikkinchi — birja derivatlari variantida shartnoma oʻlchamlari majburiy marjin-koll qilinadigan vositalar sotiladigan birja tomonidan standartlashtiriladi. Bundan tashqari, bunday turda birja doimo muzokaralar yuritayotgan tomonlarining biri boʻlib, barcha operatsiyalarni boshqarish uchun javobgar hisoblanadi. Shuningdek, CFD (narxlardagi farqlar uchun shartnoma) orqali ham savdo qilish mumkin. Bunday shartnoma turi katta moliyaviy harakatlantiruvchi kuch boʻlib xizmat qiladi, negaki operatsiya boshlanishida uncha katta boʻlmagan toʻlov talab qilinadi yoki umuman bunga zarurat boʻlmaydi.

## Asosiy turlari
Forvard — xaridor va sotuvchi kelgusida shartnoma tuzilgan kuni qayd etilgan sanadagi narxda muayyan miqdordagi tovar (tovar yoki moliyaviy aktiv) xarid qilish yoki sotish majburiyatini oladilar.

Fyuchers — aktiv oldi-sotdisi kelgusi sanaga koʻrsatilgan narxda belgilanadigan shartnoma.

Opsiya shartnomasi — sotuvchi va xaridorga tegishli aktivni kelgusida (opsion muddari tugaydigan sanada) oldindan belgilangan narxda (strayk deb ataluvchi opsion sotiladigan narxda) xarid qilish yoki sotish huquqini, lekin majburiyatini emas, beruvchi shartnomadir.

Svop — tomonlar oʻrtasidagi toʻlovlar oqimini kelgusida turli sanalarga belgilaydigan shartnoma.

## Manbalar
Pelush

**Pelush** (fr. peluche) — old tomoni uzun (8 mm gacha) qoziqli mato, bir xil baxmal. Qoziq ipak, jun, paxta yoki sintetik tolalar, masalan, polyester boʻlishi mumkin. Tuvalning oʻzi har doim paxta matosidan qilingan. U dekorativ maqsadlarda, ayollar kiyimlarini tikishda, maskarad va teatr liboslarini tikishda, mebel qoplamalarida, baʼzan esa avtomobil interyerini qoplashda ishlatiladi. Pelush ayiqcha va boshqa bolalar oʻyinchoqlarini tayyorlash uchun ishlatiladi. Pelush — bu maxsus dizayner oʻyinchoqlarini tayyorlash uchun asosiy materiallardan biri, chunki u yumshoq va teginish uchun yoqimli. Uning qozigʻi butun mato boʻylab yoki alohida joylarda joylashgan. Velvet bilan solishtirganda, peluş qoziq kamroq zich va balandroq. Elyaflar turiga qarab, peluş kesilgan (baxmalni eslatuvchi), ilmoqli, bir tomonlama, ikki tomonlama boʻlishi mumkin. Tugatish yoʻli bilan mato silliq, naqshli, naqshinkor, shaklli boʻlinadi. Pelush, shuningdek, Buyuk Britaniyadagi katta ayiqchalar uchun eng mashhur materialdir.

## Manbalar
Yumshoq oʻyinchoq

**Yumshoq oʻyinchoq** — sunʼiy moʻyna, mato va toʻldirilgan materialdan tayyorlangan bolalar oʻyinchoqlari. Turli vaqtlarda somon, talaş, talaş, paxta, paxta tolasi va boshqalarni toʻldirish uchun ishlatilgan.XX asr oxiridan boshlab yuqori texnologiyali materiallar: sintetik qishlashtirgich, sintetik granulalar va boshqalar. Yumshoq oʻyinchoq ham yaxshi sovgʻa boʻlishi mumkin, ayniqsa bola uchun. Ayiqchaning 1-tugʻilgan kuniga sovgʻa bola uchun haqiqiy doʻst boʻladi.

## Yaratilish tarixi
Qadimgi oʻyinchoqlar Misrda arxeologlar tomonidan topilgan. Eng qadimgi maʼlumotlar miloddan avvalgi III ming yillikka toʻgʻri keladi. Bu vaqtda tananing harakatlanuvchi qismlari boʻlgan oʻyinchoqlar ishlab chiqarishda murakkab usullar allaqachon qoʻllangan.

Zamonaviy yumshoq oʻyinchoqlarning prototiplari yoki ularning tasvirlari Italiyadagi Pompey qazishmalarida topilgan. Sibir, Ukraina va boshqa joylarda hayvonlar va qushlar koʻrinishidagi turli oʻyinchoqlar topilgan. Koʻp sonli qadimiy oʻyinchoqlar Xitoyda topilgan.

19-asrda Fransiyada oʻyinchoq sanoatining boshlanishi deb hisoblash mumkin boʻlgan „Fransuz oʻyinchoq ishlab chiqaruvchilari sindikati“ tashkil topdi. 20-asr boshlarida ayiqchalarni ommaviy ishlab chiqarish boshlandi va bu mahsulotlarga talab ortdi.

## Ishlab chiqarish
Dastlab, yumshoq oʻyinchoq muallifning eskizlari boʻyicha qoʻlda yasalgan, keyinchalik oʻyinchoqlar toʻplamlari bilan mashhur boʻlgan ixtisoslashtirilgan ishlab chiqarishlar paydo boʻldi.

Birinchi yumshoq oʻyinchoq 1903 yilda Germaniyada paydo boʻlgan.

Yumshoq oʻyinchoq qilish uchun sizga bir nechta muhim elementlar kerak boʻladi — naqsh yoki naqsh, mos materiallar. Yumshoq oʻyinchoqlarning rivojlanishi bir necha yoʻnalishda boradi. Ulardan biri tasvirni soddalashtirish, oddiy oʻyinchoqlar yaratishdir. Yana bir narsa, oʻyinchoq u yoki bu hayvonga oʻxshash boʻlganda, kelajakdagi oʻyinchoqning naturalizmi tomon harakatdir. Qoʻgʻirchoqlar ishlab chiqarishda mato va toʻldirishdan tashqari, yogʻoch, loy, plastmassa va boshqalardan qoʻllar va boshlarni yasash texnologiyasi boʻlishi mumkin.

## Yana qarang
* Oʻyinchoq
* Oʻyinchoq ayiq

## Manbalar
Indeks fondi

**Indeks fondi** — bu indeksli investitsiya strategiyasiga amal qiluvchi oʻzaro investitsiya fondining bir turidir. Indeks fondini yaratish qoidalari fondga tegishli kompaniyalar turini belgilaydi. Indeks fondlarining eng mashhuri Vanguard 500 Index Fund S&P 500 indeksi asosida ishlaydi.
## Tarix
1967-yil 24-may Richard Allen Beach „Qualidex, Fund, Inc.“ kampaniyasiga asos soldi. 1970-yil oktabr oyida kompaniya Dow Jones 30 (DJI 30) indeksiga asoslangan fond sifatida eʼlon qilindi. Tegishli roʻyxatga olish 1972-yil 31-iyulda boʻlgan. Bu tarixdagi birinchi indeks fondi edi.
## Afzalliklari
Investor nuqtai nazaridan, indeks fondlarining asosiy afzalligi strategiyaning maksimal darajada oddiyligi boʻlib, uning natijalaridan biri boshqaruvning minimal xarajatlaridir. Odatda toʻlovlar AQShning yirik kompaniyalari uchun 0,1 % dan boshlanib, rivojlanayotgan bozorlar uchun 0,7 % gacha tashkil qiladi. Oʻrtacha, faol boshqariladigan investitsiya fondi 1,15 % toʻlov oladi. Aksariyat sarmoyadorlar uchun ham S&P 500 dan oshib ketishni qiyindir.
Bunday investitsiya strategiyasi avtomatik ravishda portfelni diversifikatsiya qilishni nazarda tutadi, chunki investor indeksni sotib olib, indeksga kiritilgan barcha kompaniyalarda kichik ulushga ega boʻladi.
## Kamchiliklari
Indeks fondlarining asosiy kamchiligi shundaki, ular bozorni koʻr-koʻrona avtomatik tarzda kuzatib boradi, bu esa investorni bozor „pufaklari“ oldida juda zaif qoldiradi.
Agar indeksni hisoblash qoidalari notoʻgʻri oʻrnatilgan boʻlsa, indeksga kiritilgan kompaniyalar umuman olganda qisqarayotgan boʻlsa-da, indeks oʻsishi mumkin. Bunday holda, indeksga sarmoya kiritgan odamlar zarar koʻrishi mumkin. Oʻrtacha barcha indeks fondlari uchun indeksni hisoblashdagi xatolik 38 bazis punktni tashkil qiladi.
Indeks fondiga talabning ortishi sababli, mashhur indeksga qoʻshilgan kompaniya talab shokiga ega boʻlishi mumkin va shunga oʻxshash indeksdan chiqarilgan kompaniya esa taklif shokiga ega boʻlishi mumkin va bu narxni oʻzgartiradi.

## Manbalar
Burgut brigadasi

**„Burgut“ maxsus tadbirlar brigadasi** — Oʻzbekiston Respublikasi Davlat xavfsizlik xizmati tarkibidagi maxsus taktik operatsiyalar va terrorizmga qarshi kurashish vazifalarini bajarish uchun tuzilgan maxsus boʻlinma. 1999-yilning 5-aprelida Milliy xavfsizlik xizmati tarkibida asos solingan.

## Yana qarang
* DXX Burgut brigadasi xodimi halok boʻldi
* Milliy xavfsizlik xizmati  boʻlinmalari
Katta Kanyon

**Katta kanyon** () — AQShning Arizona shtatidagi dara. Kolorado platosidan oqib oʻtadigan Kolorado daryosining oʻrta oqimida. Dunyodagi eng chuqur daralardan biri. Litl-Kolorado daryosining quyilish joyidan boshlab quyi oqimi tomon 446&nbsp;km ga choʻzilgan. Chuq. 1600 m gacha, eni 8–25&nbsp;km, tubida esa 1&nbsp;km (ayrim joylarida 120 m). Tik yon bagʻrida ustun, piramida, qalʼa shaklidagi qoyalar koʻp. Kolorado daryosi arxey erasidan to yuqori paleozoyning choʻkindi jinslarigacha boʻlgan turli rangdagi gorizontal qatlamlarni kesib oʻtgan. Katta Kanyon Kolorado daryosining eroziyasi natijasida kaynozoyda vujudga kelgan. Dara juda manzarali milliy park hisoblanadi. Turistlar koʻp keladi.

## Yana qarang

* Arizona
* Kolorado (daryo)
* Kolorado platosi

## Manbalar
Oybek uy-muzeyi

**Oybek uy-muzeyi** — adabiy memorial muzey. Oybek yashagan va ishlagan (1940-68) uyda 1980-yil ochilgan va muzey hovlisida yozuvchiga haykal (meʼmori T.Jalolova,  hayk.  I.Klinitskiy) oʻrnatilgan.  2005 yilda Oybek tavalludining 100 yilligi munosabati bilan muzey ekspozitsiyasi yangilangan.  Ekspozitsiya adabiy va memorial qismdan iborat. Adabiy qismda „Kirish“, „Bolalik“, „Qutlugʻqon“, „Navoiy“, „Abadiyat va umr“  deb  nomlangan 5 ta asosiy zal,  ish  kabineti va  Saidnosir  otaga bagʻishlangan  boʻlim  bor. Memorial qism esa mehmonxona, ish kabineti, kutubxona, yotoqxona va muzey fondi saqlanadigan xonalarni tashkil etadi. Muzeyda 10 mingdan ortiq eksponat saqlanadi. Ular, asosan, qoʻlyozmalar, fotosuratlar,  uy jihozlari, turli sanʼat asarlari va buyum lardan iborat.  2008 yilda muzeyni 5000 ga yaqin kishi kirib koʻrdi.

## Adabiyotlar
* Toshkent. Ensiklopediya. „Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi“ Davlat milliy nashriyoti. Toshkent. 2009. — s. 784 

## Havolar
Oybek uy-muzeyi.  *Meros.uz*
Adobe Premiere Pro

**Adobe Premiere Pro** – bu Adobe Inc. tomonidan ishlab chiqilgan va  litsenziyalash dasturining bir qismi sifatida oylik/yillik obuna tariqasida foydalanish mumkin boʻlgan video tahrirlash dasturi.
Platina (II) xlorid

**Platina (II) xlorid -** noorganik birikma, platina va xlorid kislotasining PtCl 2 formulali tuzi, jigarrang yoki kulrang-yashil kristallar, suvda yomon eriydi.

## Olinishi

* Xlor va platina kukunining reaksiyasi:

:: \mathsf{Pt + Cl_2 \ \xrightarrow{500^oC}\ PtCl_2 }

* Platina (II, IV) xloridining parchalanishi:

:: \mathsf{Pt_2Cl_6 \ \xrightarrow{435^oC}\ 2PtCl_2 + Cl_2 }

* Bugʻlanish jarayonida vodorod tetraxlorplatinat (II) ning parchalanishi:

:: \mathsf{H_2[PtCl_4] \ \xrightarrow{100^oC}\ PtCl_2 + 2HCl\uparrow }

## Fizikaviy hossalari
Platina (II) xlorid ikki xil kristall modifikatsiyaning kristallarini hosil qiladi:

* α-PtCl 2-kulrang-yashil kristallar, 500&nbsp;°C dan yuqori haroratlarda mavjud;
* β-PtCl 2-jigarrang kristallar.

Kristallar Pt 6 Cl 12 klasterlaridan iborat.

Suvda yomon eriydi.

## Kimyoviy xossalari

* Qizdirilganda parchalanadi:

:: \mathsf{PtCl_2 \ \xrightarrow{285^oC}\ Pt + Cl_2 }

* Konsentrlangan xlorid kislotasi yoki ishqoriy metall xloridlari bilan tetraxlorplatinatlar (II) hosil boʻladi:

:: \mathsf{PtCl_2 + 2HCl \ \xrightarrow{}\ H_2[PtCl_4] }
:: \mathsf{PtCl_2 + 2NaCl \ \xrightarrow{}\ Na_2[PtCl_4] }

* Vodorod bilan qaytariladi:

:: \mathsf{PtCl_2 + H_2 \ \xrightarrow{150-200^oC}\ Pt\downarrow + 2HCl }

* Qizdirilganda kislorod bilan oksidlanadi:

:: \mathsf{PtCl_2 + O_2 \ \xrightarrow{300-400^oC}\ PtO_2 + Cl_2 }

* Ftor bilan reaksiyaga kirishadi:

:: \mathsf{2PtCl_2 + 5F_2 \ \xrightarrow{350^oC}\ 2PtF_5 + 2Cl_2 }

* Vodorod ftorid bilan reaksiyaga kirishadi:

:: \mathsf{2PtCl_2 + 4HF \ \xrightarrow{200-250^oC}\ Pt + PtF_4 + 4HCl }

* Xlor bilan reaksiyaga kirishadi:

:: \mathsf{PtCl_2 + Cl_2 \ \xrightarrow{200-250^oC}\ PtCl_4 }

## Adabiyotlar
* 
* 
* 
*
Ittiriy xlorid

**Ittriy xlorid** - binar noorganik birikma, formulasi YCl 3 boʻlgan ittriy metallining xlorid kislota  bilan tuzi, rangsiz kristall modda, suvda eriydi, kristall gidratlar hosil qiladi.

## Olinishi

* Xlorning ittriy metaliga taʼsiri:

:: \mathsf{2Y + 3Cl_2 \ \xrightarrow{100-200^oC}\ 2YCl_3 }

* Xlorning ittiriy oksidiga qaytaruvchilar ishtirokida  taʼsiri:

:: \mathsf{Y_2O_3 + 3Cl_2 + C \ \xrightarrow{750-850^oC}\ 2YCl_3 + 3CO }

* Xlorid kislotaning ittriy metalli, oksidi, gidroksidi yoki ittriy sulfidi bilan reaksiyasi:

:: \mathsf{2Y + 6HCl \ \xrightarrow{}\ 2YCl_3 + 3H_2 }
:: \mathsf{Y_2O_3 + 6HCl \ \xrightarrow{}\ 2YCl_3 + 3H_2O }
:: \mathsf{Y(OH)_3 + 3HCl \ \xrightarrow{}\ YCl_3 + 3H_2O }
:: \mathsf{Y_2S_3 + 6HCl \ \xrightarrow{}\ 2YCl_3 + 3H_2S\uparrow }

## Fizikaviy hossalari
Ittriy xlorid monoklinik singoniyali  rangsiz kristallar hosil qiladi, fazoviy guruh ***C 2/m***, kristall panjara parametrlari *a* = 0,692&nbsp;nm, *b* = 1,192&nbsp;nm, *c* = 0,633&nbsp;nm, b = 111,0 °, Z = 4.

Suv va etanolda yaxshi eriydi. Dietil efirda erimaydi.

YCl 3 •H 2 O va YCl 3 •6H 2 O tarkibidagi kristall gidratlarni hosil qiladi.

## Kimyoviy xossalari

* Suvsiz tuz kristall gidratni quruq vodorod xlorid atmosferasida quritish orqali olinadi:

:: \mathsf{YCl_3\cdot 6H_2O \ \xrightarrow[-H_2O]{100^oC}\ YCl_3\cdot H_2O \ \xrightarrow[-H_2O]{160^oC, HCl}\ YCl_3 }

* Qizdirilganda kristall gidrat parchalanadi:

:: \mathsf{YCl_3\cdot 6H_2O \ \xrightarrow{150-270^oC}\ YOCl + 2HCl + 5H_2O }

* Qaynoq suv bilan reaksiyaga kirishadi:

:: \mathsf{YCl_3 + 2H_2O \ \xrightarrow{100^oC}\ YCl(OH)_2 + 2HCl }

* Ishqorlar bilan reaksiyaga kirishadi:

:: \mathsf{YCl_3 + 3NaOH \ \xrightarrow{}\ Y(OH)_3 + 3NaCl }

* Almashinuv reaktsiyalariga kiradi:

:: \mathsf{YCl_3 + HF \ \xrightarrow{}\ YF_3\downarrow + 3HCl }

* Ittriy xloriddan ishqoriy metallar tomonidan siqib chiqariladi:

:: \mathsf{YCl_3 + 3Li \ \xrightarrow{250-300^oC}\ Y + 3LiCl }

* Baʼzi metallarning xloridlari bilan murakkab tuzlar hosil boʻladi:

:: \mathsf{2YCl_3 + 3PtCl_2 + 4H_2O \ \xrightarrow{}\ 2YCl_3\cdot 3PtCl_2\cdot 4H_2O }
:: \mathsf{YCl_3 + 2AuCl_3 + 16H_2O \ \xrightarrow{}\ YCl_3\cdot 2AuCl_3\cdot 16H_2O }
:: \mathsf{YCl_3 + 3HgCl_2 + 9H_2O \ \xrightarrow{}\ YCl_3\cdot 3HgCl_2\cdot 9H_2O }

## Qo'llanilishi

* Ittriyni tozalash uchun ishlatiladi.

## Adabiyotlar
* 
* 
* 
*
Sadriddin Ayniy uy-muzeyi (Samarqand)

**Sadriddin Ayniy uy-muzeyi** Samarqand shahrida joylashgan. Ushbu uy-muzeyi atoqli oʻzbek va tojik yozuvchisi, tarjimon va adabiyotshunos olim Sadriddin Ayniy hayoti va ijodiga bagʻishlangan. Bu uyda Ayniy 1917-yildan oʻtgan asrning 50-yillari boshlarigacha yashagan. Uy-muzey hozirgacha faoliyat koʻrsatmoqda. Muzey har kuni soat 9:00 dan 20:00 gacha ochiq.

Sadriddin Ayniyning sobiq uyi eski shahar markazida, Registon koʻchasida, Registon maydoni va ansambli hamda Amir Temur maqbarasidan uncha uzoq boʻlmagan joyda joylashgan. Yoʻl yoqasida, uy oldida „Shoirlar xiyoboni“ maydoni va Mirzo Ulugʻbek nomidagi 2-umumtaʼlim maktabi joylashgan. Bu xonadonda Sadriddin Ayniy 1917-yilda Buxoro amiri Said Olimxon taʼqibidan yashirinib yurgan kezlari yashgan. Umuman olganda, Ayniy bu uyda deyarli 35 yil, 50-yillarning boshigacha yashadi. Uy ikki qismga boʻlingan boʻlib, birinchi qismi XVIII asr oxiri – XIX-asr boshlarida, ikkinchi qismi esa 1930-yillarda Ayniyning oʻzi va uning doʻstlari tomonidan qurilgan.

1967-yilda O‘zbekiston rahbari Sharof Rashidov tashabbusi bilan Ayniy uy-muzeyi ochildi.

Uy-muzeyda Sadriddin Ayniyning yashash xonalari va ikkita ish xonasi saqlanib qolgan. „Odina“, „Eski maktab“, „Qullar“, „Yatim“, „Mukanna qoʻzgʻoloni“ kabi asarlarini aynan shu xonadonda yozgan va unga tojik va oʻzbek adib va ​​adiblari orasida shuhrat keltirgan. Uy-muzeyda sovet va sovet davridan oldingi buyumlar, mebel va buyumlarni, yozuvchining shaxsiy buyumlarini, stolini koʻrishingiz mumkin. „Naqshinkor“ (naqshli, boʻyalgan) deb ataladigan bir xonaning burchagida u qishda isingan sandal joylashgan. Qoʻshni dam olish xonasida esa Gʻafur Gʻulom, Abdurauf Fitrat, Hamza Hakimzoda Niyoziy, Abdullo Gʻani, Mirtemir, Usmon Nosir, Hamid Olimjon kabi mehmonlarni va baʼzan Ayniynikida tunab qolishga keladigan boshqa mashhur shoir va yozuvchilarni qabul qilgan. Uyning hovlisida Ayniyning oʻzi ekkan daraxtlar oʻsib yotibdi, ular orasida: ikkita olma daraxti (yozuvchining sevimli mevasi), shaftoli va uzum bor.

Shuningdek, uyda uning asarlari, yozuvchining koʻplab tillarda nashr etilgan kitoblari, oʻsha davr gazeta va jurnallarida chop etilgan asl qoʻlyozmalari koʻrgazmasi tashkil etilgan. Ekspozitsiyadan oʻzbek tilida 8 jildlik, tojik tilida 15 jildlik, rus tilida 6 jildlik, shuningdek, fors va boshqa tillarda bir necha jildlik kitoblar oʻrin olgan. Uzoq vaqt davomida koʻchada, yaʼni Ayniyning uyi yonida boʻlgan Sadriddin Ayniy byusti uyning hovlisida oʻrnatilgan. Shuningdek, ushbu uy-muzeyda madaniy tadbirlar, ijodiy uchrashuvlar oʻtkazib turiladi.

## Manbalar

## Havolalar

* Sadriddin Ayniy uy-muzeyi haqida orexca.com saytida maʼlumot
* Sadriddin Ayniy uy muzeyi bookinguz.com saytida 
* Sadriddin Ayniy uy-muzeyi visacomtour.ru saytida 
* Sadriddin Ayniy uy-muzeyi openarium.ru saytida
* Sadriddin Ayniy uy muzeyi wikimapia.org saytida
Orif Gulxaniy uy-muzeyi

**Orif Gulxaniy uy-muzeyi** Samarqand shahrida joylashgan. Ushbu uy-muzeyi deyarli butun umrini shu uyda yashab oʻtkazgan mashhur oʻzbek va tojik shoiri, mutafakkiri Orif Gulxaniyning hayoti va ijodiga bagʻishlangan.

## Orif Gulxaniyning tarjimai holi
Orif Gulxaniy 1879 yilda Samarqandda ziyoli oilada tugʻilgan. Samarqand madrasasini tamomlagan, keyinchalik Buxoroda oliy diniy va dunyoviy taʼlim olgan. Buxoroda oʻqishni tamomlab, Samarqandga qaytib, «Madrasai Nav» madrasasida mudarrislik qila boshlaydi. Madrasada ishlab yurgan chogʻida Alisher Navoiy va Bedil ijodini oʻrganish bilan shugʻullandi, oʻsha davrda fors va tojik tillarida olovli degan maʼnoni anglatuvchi Gulxaniy taxallusi bilan sheʼrlar yoza boshlagan.

Samarqandda Muqimiy, Furqat, Vasliy, Pisandiy, Sadriddin Ayniylar bilan tanishishi uning ijodiy faoliyatiga katta taʼsir koʻrsatgan. Gulxaniy ijodi tufayli Samarqandda boshqa shoirlar ham paydo boʻladi, ular orasida Mirzo Akramiy, Fikriy, Tugʻral, Abdulaziz Abdurasulov va boshqalar mashhurdir. Gulxaniy ular bilan birgalikda Samarqand madrasalari talabalari va mahalliy shoirlar, sheʼriyat ixlosmandlari uchun ijodiy uchrashuvlar uyushtirgan. Keyinchalik anʼanaga aylangan bunday uchrashuvlar tufayli Said Nazar, Nazarmat, Oʻtkir Rashid, Raʼno Uzoqova, Vohid Abdullayev, Dushan Fayziy kabi shoirlar yetishib chiqqan.

Gulxaniy ijodi mashhur oʻzbek davlat arbobi va shoiri, Gulxaniyning izdoshi Sharof Rashidov tashabbusi bilan 1980-yilda omma eʼtirofiga sazovor boʻlgan. Oʻsha yili Gulxaniy tavalludining 100 yilligi nishonlandi.

## Uy muzeyi
Koʻp yillar davomida uy-muzey uchun qoʻlyozmalar va materiallar toʻplangan. 1993 yilda Orif Gulxaniyning uy-muzeyi ochilib, ushbu uy-muzey joylashgan koʻchaga uning nomi berildi. Keyinchalik muzeyda taʼmirlash ishlari olib borilib, muzey davlat himoyasiga olindi.

Muzeyga kiraverishda, oʻng tomonda shoir ijod bilan shugʻullangan xona joylashgan. Uy-muzeyda u yashagan xonalar, Gulxaniyning 300 ga yaqin shaxsiy qoʻlyozmalari, 145 ta asari, ocherklari, asr oxiriga oid uy-roʻzgʻor buyumlaridan iborat 2500 dan ortiq eksponatlar, qoʻlyozma va kitoblar, fotosuratlar, Gulxaniyning shaxsiy buyumlari saqlanmoqda va yana koʻp narsalar taqdim etilgan. Shuningdek, muzeyda tarix, din, xattotlik haqidagi kitoblar, «Oyna» jurnali toʻplamlari (1914), Hofiz, Bedilning devonlari, Bartoldning «Turkiston oʻlkalarini sugʻorish haqida» kitobi asl nusxasi, Furqat, Muqimiy, Umarxon, Zavqiy va boshqa shoirlarning  sheʼriy toʻplamlari, «Alifbe» kitobi, arab tilidagi tush kitobi va boshqa asarlar ham taqdim etilgan. Shoirning farzandlari va nevaralari voyaga yetgan beshik, alyumindan ishlangan nodir musiqa stendi, XIX-asrga oid idish-tovoqlar, sopol koʻzalar, chilim (kalyan), shoir liboslari diqqatga sazovor eksponatlardandir. Uy-muzey hovlisida mevali daraxtlar, gullar oʻsadigan katta bogʻ barpo etilgan.

## Havolalar
* gosamarkand.uz – Shoir Orif Gulxaniyning uy-muzeyi 
* Virtual Samarqand. Muzeylar va galereyalar.
* Samarqand muzeylari 
* Shoir Orif Gulxaniy xonadonidagi Tinchlik ustuni
Mediana (statistika)

**Mediana** ( — oʻrta) — ehtimollar nazariyasi tushunchasi; Lʼtasodifiy miqdor qiymatining taqsimlanish tafsilotlaridan biri. Mediana shunday t sonki, X miqdor t dan katta hamda t dan kichik qiymatlarini ehtimollik bilan qabul qiladi.
## Yana qarang
* Mediana
* Statistika
## Manbalar
Kannabidiol

**Kannabidiol** (qisqartmasi CBD, KBD) kannabinoidlar deb ataluvchi moddalar guruhiga mansub boʻlib, ular kannabis oʻsimliklarida tabiiy koʻrinishda uchraydi. Ancha koʻproq tarqalgan kannabinoid boʻlmish tetragidrokannabinol (TGK) dan farqli oʻlaroq, KBD huddi oʻshanday psixoaktiv taʼsirga ega emas, chunki u kannabinoid retseptorlar CB1 va CB2ni toʻgʻridan-toʻgʻri taʼsirlantirmaydi. KBD kannabisning deyarli barcha navlarida uchraydi. Oʻsimlik tarkibidagi moddaning ulushi mavjud kannabinoidlarning iz darajasidagi miqdoridan tortib 95% gacha tashkil qilishi mumkin.

## Tarix
Kannabis oʻsimligidan faol ingrediyentni ajratib olish boʻyicha dastlabki urinishlar 19 asrga toʻgʻri keladi. Kannabidiol ilk bor 1940-yilda Minnesotada batafsil oʻrganilgan. KBDning kimyoviy formulasi uni yovvoyi kanop oʻsimligidan ajratib olish usuli bilan aniqlangan. Uning tarkibi va stereokimyoviy tuzilishi rasman 1963-yilda aniqlangan.

## Taʼsiri
2017-yilda Jahon sogʻliqni saqlash tashkiloti (JST) tomonidan KBDni qaramlikni keltirib chiqarmaydigan, yaxshi xavfsizlik profili hamda terapevtik foydalarga ega boʻlgan komponent deb eʼlon qildi.

2019-yildan boshlab kannabidiol insonga salmoqli nevrologik taʼsir koʻrsatuvchi dalillar paydo boʻldi va undan AQSh va Yevropa Ittifoqida epilepsiyaning ayrim turlarini (Drave sindromi, Lennoks-Gasto sindromi, tuberoz skleroz) davolash uchun foydalanilmoqda.

KBD diabetni yoki Parkinson kasalligini davolashda ham yordam beradi degan keng tarqalgan iddaolar mavjud, ammo kannabidiolning bunday taʼsirlari haqida ilmiy dalillar mavjud emas.

2019-yil sentabr oyida Butunjahon antidoping agentligi (WADA) CBD ni taqiqlangan moddalar roʻyxatidan olib tashladi.

## Manbalar
Kaliy-alyuminiy sulfat

**Alyuminiy-kaliy sulfat** noorganik birikma, alyuminiy, kaliy va sulfat kislotaning qoʻsh tuzi, oq gigroskopik kristallar, suvda yaxshi eriydi. Kristall gidrat - kaliy aluminiy acchiqtoshni hosil qiladi.

## Olinishi

* Kaliy va alyuminiy sulfatlarning birgalikda kristallanishi:

:: \mathsf{K_2SO_4 + Al_2(SO_4)_3 + 24H_2O \ \xrightarrow{\ }\ 2KAl(SO_4)_2\cdot 12H_2O }

* Mineral alunit K 2 SO 4 •Al 2 (SO 4 ) 3 •Al(OH) 3 ni yoqish, keyin yuvish va qayta kristallanish orqali olinadi.

## Fizikaviy hossalari
Suvli eritmalardan u kristalli gidrat KAl (SO 4 ) 2 • 12H 2 O shaklida choʻkadi - kubsimon singoniyali rangsiz kristallari, fazoviy guruhi *P a3*, kristall panjara parametrlari *a* = 1,2158&nbsp;nm, erish nuqtasi 92&nbsp;°C ( oʻzining kristallizatsion suvida).

## Kimyoviy xossalari

* Kuchli qizdrilganda parchalanadi:

:: \mathsf{4KAl(SO_4)_2 \ \xrightarrow{800^oC}\ 2K_2SO_4 + 2Al_2O_3 + 6SO_2 + 3O_2 }

* Qizdirilganda kristall gidrat kristallanish suvida eriydi, soʻngra yakuniy mahsulot - suvsiz yoki "kuygan", alyuminiy-kaliy sulfat hosil boʻlishi bilan bir necha bosqichda suvsizlanadi:

:: \mathsf{4KAl(SO_4)_2\cdot 12H_2O \ \xrightarrow[-H_2O]{}\ 4KAl(SO_4)_2\cdot 8H_2O \ \xrightarrow[-H_2O]{}\ 4KAl(SO_4)_2\cdot 2H_2O \ \xrightarrow[-H_2O]{120^oC}\ 4KAl(SO_4)_2 }

* Suvli eritmalar alyuminiy kationi gidroliz tufayli kislotali muhit hosil boʻladi:

:: \mathsf{[Al(H_2O)_6]^{3+} + H_2O \ \rightleftarrows\ [Al(H_2O)_5(OH)]^{2+} + H_3O^+ }

* Konsentratsiya va haroratga qarab ishqorlar bilan turlicha reaksiyaga kirishadi:

:: \mathsf{KAl(SO_4)_2 + 3KOH \ \xrightarrow{}\ Al(OH)_3 + 2K_2SO_4 }
:: \mathsf{KAl(SO_4)_2 + 4KOH \ \xrightarrow{}\ K[Al(OH)_4] + 2K_2SO_4 }
:: \mathsf{KAl(SO_4)_2 + 3KOH \ \xrightarrow{100^oC}\ AlO(OH) + 2K_2SO_4 + H_2O }

## Qo'llanilishi

* Inaktivatsiyalangan vaktsinalar uchun yordamchi
* Teri sanoatida oshlovchi vosita sifatida .
* Matolarni boʻyashda.
* Sellyuloza sanoatida qogʻozlarni yopishtirishda.
* Oqava suvlarni tozalashda koagulyant.
* Fotosurat olishda.
* Kristalli dezodorantlar (deo-kristallar) uchun xom ashyo sifatida.
* Olovga chidamli matolarni yaratishda.
* Janubi-Sharqiy Osiyo mamlakatlarida sunʼiy oziq-ovqat mahsulotlarini ishlab chiqarish.

## Adabiyotlar
* 
* 
*
Jørgen Sonne

**Yorgen Valentin Sonne** (1801-yil 24-iyun — 1890-yil 24-sentabr) —daniyalik rassom boʻlib, asosan jang sahnalari haqidagi asarlari bilan mashhur.
## Yoshligi
Yorgen Sonne 1801-yil 24-iyunda Birkerodda tugʻilgan. Uning otasi Jeppe (1771–1833) Qirollik zarbxonasida misdan yasalgan buyumlar oʻymakori boʻlgan. Uning akasi Karl Edvard Sonne (1804–1878) bosmachi edi.

Sonne dastlab harbiy karyera bilan shugʻullanish niyatida edi va Daniya Qirollik Harbiy Akademiyasiga oʻqishga kirdi, biroq bir yildan soʻng uni tark etib, uning oʻrniga Daniya Qirollik Tasviriy sanʼat akademiyasiga oʻqishga kirdi. Shu bilan birga, u Kristian Devid Gebauerning studiyalarida ishlay boshladi va asosan eski Gollandiyalik ustalarning asarlari nusxalarini yaratdi. U shuningdek, bir nechta original rasmlarni chizgan va 1818-yilda kichik koʻrgazmaga ega edi.

1828-yilda u Akademiyadan sayohat stipendiyasini oladi, bu unga Myunxenga tashrif buyurishga imkonini berdi va u yerda tarixchi rassom Piter fon Korneliusga shogirdi tushdi. U oʻsha yerda uch yil qoldi va uning eng yaxshi asarlari qatoriga kirmaydigan landshaftlarni yaratish uchun togʻlarga bir necha bor sayohat qildi.

Myunxenni tark etgach, u Rimda oʻqish uchun qoʻshimcha yordam olishga muvaffaq boʻldi. U yerda boʻlganida, qishloq dehqonlari va ularning kundalik odatlarini kuzatish uchun bahona sifatida koʻplab ov sayohatlarini amalga oshirdi. Ushbu sayohatlar davomida u oʻzining butun faoliyati davomida ilhom sifatida foydalanadigan eskizlarni yaratdi.

1841-yilda Daniyaga qaytib kelib, italyan tadqiqotlari asosida, shuningdek, Daniya dehqonchiligini tasvirlaydigan asarlar yaratadi. 1848-yilda, Birinchi Shlezvig urushi boshlanganidan soʻng, unga Janubiy Yutlandiyaga armiya bilan birga borishga ruxsat berildi. Koʻpchilik askarlar uning atrofida oʻqlar uchib oʻtayotganda xotirjamlik bilan chizgan rasmidan hayratda qolishardi. Ikkinchi Shlezvig urushi paytida, oltmish uch yoshda boʻlishiga qaramay, Dybbol jangida va Sonderborgda shahar bombardimon qilingan paytda u yana armiya bilan birga edi.

1865-yilda u  bilan taqdirlangan (yozuvchilar, rassomlar va bastakorlar uchun stipendiya) va bir yil davomida Italiyaga qaytishga muvaffaq boʻldi. Oʻzining rasmlariga qoʻshimcha ravishda, u Torvaldsen muzeyining tashqi devorlariga katta devor qogʻozi va hindlarning " *Shakuntala* " spektaklining Daniya tarjimasi uchun rasmlari bilan mashhur boʻldi. U 1852-yilda Dannebrog ordeni ritsariga tayinlangan va 1881-yilda Dannebrogordenens Hæderstegn ordeni bilan taqdirlangan.

Umrining soʻnggi oʻn yilligida u koʻzlari bilan bogʻliq muammolarga duch keldi va uzoq vaqt davomida rasm chizish uchun juda zaif boʻlib qoldi. U boʻydoq yashagan.

## Manbalar

## Havolalar
* ArtNet: Sonnening boshqa asarlari.
Oʻzbekiston 2008-yilgi Yozgi Paralimpiya oʻyinlarida

**[[2008-yilgi Yozgi Paralimpiya oʻyinlari]]da [[Oʻzbekiston]]ni** ikki sport turi (pauerlifting va suzish) boʻyicha ikki nafar sportchi himoya qilgan. Ikkala sportchi ham muvaffaqiyatsiz chiqish qilib, medal qoʻlga kirita olmadi.

## Pauerlifting

## Suzish

## Manbalar
Oʻzbekiston 2004-yilgi Yozgi Paralimpiya oʻyinlarida

2004-yilda Afinada (Gretsiya) boʻlib oʻtgan Yozgi Paralimpiya oʻyinlarida Oʻzbekistonni bitta sportchi himoya qilgan, ammo u medal qoʻlga kirita olmadi.

## Pauerlifting

## Manbalar
Oʻzbekiston 2012-yilgi Yozgi Paralimpiada oʻyinlarida

**[[Oʻzbekiston]] [[2012-yilgi Yozgi Paralimpiya oʻyinlari|2012-yilgi Yozgi Paralimpiya oʻyinlarida]]** toʻrtta sport turi: dzyudo, yengil atletika, pauerlifting va suzish boʻyicha oʻn nafar sportchi (sakkiz erkak va ikki ayol) ishtirok etdi. Sharif Halilov dzyudo boʻyicha 73 kg gacha vazn toifasida kumush medalni qoʻlga kiritdi, bu Oʻzbekiston uchun Paralimpiya oʻyinlarida birinchi boʻldi.

## Medallar

## Dzyudo

## Yengil atletika

## Pauerlifting

## Suzish

## Manbalar
Viktor Golubev

**Viktor Maksimovich Golubev** (1916—1945) — Ikki marta Sovet Ittifoqi Qahramoni (1942, 1943). 1942-yildan Kompartiya aʼzosi. Ishchi oilasida tugʻilgan. 1936-yildan Sovet Armiyasida. Xarkovdagi harbiy aviatsiya maktabini bitirgan (1939). Ulugʻ Vatan urushida eskadrilьya komandiri va 285-shturmchi aviatsiya polkida shturman boʻlib Smolensk, Rostov, Xarьkov va Kursk janglarida qatnashgan. 1943-yildan Harbiy-havo akademiyasining Xizmatni oʻtayotgan paytda halok boʻlgan. Lenin ordeni. 2 ta qizil Bayroq ordeni, 2-darajali Vatan urushi va Qizil Yulduz ordenlari hamda medallar bilan mukofotlan.
Mixail Bondarenko

**Mixail Zaxarovich Bondarenko** (1913, Poltava viloyati - 1947) - Ikki marta Sovet Ittifoqi Qahramoni, polkovnik. 1940-yildan Kompartiya aʼzosi. Harbiy aviatsiya maktabini bitirgan (1939). 1939—40-yillarda SSSR-Finlandiya urushiniіg qatnashchisi. Ulugʻ Vatan urushi davrida zveno komandiri, soʻngra 198-shturmchi aviapolkida uchish texnikasidan shturman va inspektor. 200 martadan koʻproq jangda qatnashib, aerodromlarda dushmanning 20 samolyotini yakson qilgan. Dushmanning aerodrom, temir yoʻl, jokli kuchlari va texnikasiga zarba berishda koʻrsatgan jasorati, mardligi uchun Bondarenkoga ikki marta Sovet Ittifoqi Qahramoni unvoni berilgan (1942, 1943). 1946-yil Harbiy-havo akademiyasini tamomlagan, aviatsiya polkiga komandir boʻlgan. 2 marta Lenin ordeni, 2 Qizil Bayroq ordeni medallar bilan mukofotlangan.
Georgiy Beregovoy

**Georgiy Timofeevich Beregovoy** (1921-1995) - ikki marta Sovet Ittifoqi Qahramoni (1944, 1968). SSSRda xizmat koʻrsi: ovchi uchuvchi (1961). 1943-yildan KPSS Voroshilovgrad (Lugansk) Harbiy uchuvchilar maktabini tugatgan (1941). Ulugʻ Vatan urushida qiruvchi aviatsiya eskadrilyasining komandiri boʻlgan. 1956-yilda Harbiy-havo (hozirgi Yu. A. Gagarin nomidagi) akademiyasini tugatgan. 1948—64 yillarda sinovchi uchuvchi boʻlib ishlagan. 1964-yildan kosmonavtlar otryadida. 1968-yil 26—30-oktabrda «Soyuz-3» kosmik kemasida Er atrofini 64 marta aylandi. 95 soat davom etgan uchish davrida kemani orbitada bir necha marta manyovr qildirib, «Soyuz-2» kosmik kemasiga ikki marta yaqinlashtirdi. Beregovoy 2 marta Lenin ordeni, 2 marta Qizil Bayroq ordeni va boshqa orden, medallar bilan mukofotlangan.
Argentina tub aholisi

**Argentina tub aholisi** (ispancha *Los indios de Argentina*, *amerindias de Argentina*, *indígenas de Argentina*) Argentinada And togʻlari, Gran Chako, Janubiy Konus va Amazoniya madaniy guruhlarida yashovchi Amerika qitʼasining tub aholisini anglatadi. Argentinaning 40 million aholisi orasida mahalliy aholining ulushi 1,6% ni tashkil qiladi va ularning soni 600 329 ni tashkil qiladi. 2004-yilga kelib mahalliy guruhlar soni 35 tani tashkil etadi. Eng yirik mahalliy guruhlarga Mapuche, Kollas, Toba, Guarani, Vichi, Diaguita, Mokovi va Huarpes kiradi.

## Xalklar

### jinoyatchilar
Argentinada hali ham mahalliy qabilalar mavjud:

* Tehuelçeler (aonikenks-tehuelches, patagones).
* Atacameño
* avá-guaraníes-chiriguanos
* Aymaralar
* chané
* charrúa
* chiripá (guaraní)
* chorote
* chulupí
* comechingones
* diaguita  va calchaquí
* huarpe
* kolla
* lule
* maimará
* Mapuçeler
* mbyás-guaraníes
* mocoví
* ocloya
* omaguaca
* onas-selkʼ nams
* pampas
* pehuenche
* pilagá
* paí tavyterá (cainguás).
* puelche
* Keçuvalar
* querandíes
* ranqueles-rankulches
* sanavirones
* tapieté
* tastiles
* tobas-qoms
* tonokotés
* tupís-guaraníes
* vilelas
* wichís-matacos
* Yamanalar (yámana, yaganes).


### Yo'qolganlar

#### Sohil va Chako hududlari

* Abiponlar
* agoyáes ya da guisnay
* aguilotes
* ataláes ya da atalalas
* axostinés
* bohanes
* cainaróes
* calchines
* carcarañáes ya da guaraníes del Carcarañá
* carcaráes
* casutinés
* chanáes
* chandules ya da guaraníes del delta del Paraná
* cocolotes
* corondas
* esistinés
* gualachíes
* guamalcas
* guaraníes de Santa Ana
* guaxastinés
* ipas
* jaaukanigas ya da yaaucanigas
* Kaingang ya da coingones
* mataguayos
* mataráes
* mbayás
* mepenes
* minuanes
* mocoretáes
* ocoles
* omoampas
* oristinés
* payaguáes
* pazaines
* querandíes
* quiloazas
* tambostinés
* tapes
* taynoaés ya da noctenes
* teutas
* timbúes
* toquistinés
* vacaas
* yaros
* yecomoampas


#### Shimoli-g'arbiy, Markaz, Kuyo va Patagoniya hududlari

* amanatas
* apanatas
* capayanes
* chichas
* chirimanos
* churumatas
* estoybalos
* gaipetes
* haush-manekenks
* jujuyes
* olongastas
* opras
* osas
* palomos
* paypayas
* pulares
* tactacas
* tilcalaisos
* tucumanastas
* yacampis


## Shunindgek qarang

* Instituto Nacional de Asuntos Indígenas (INAI)

## Manbalar

## Havolalar

* About Argentina: Indigenous Population , Argentinian government website
Shahrisabz moddiy madaniyat tarixi muzeyi

## Shahrisabz davlat muzey qo'riqxonasi— [[Oʻzbekiston]]ning [[Shahrisabz]] shahridagi muzey.
Bu muzey 1996-yil Amir Temur tavalludining 660 yilligi munosabati bilan qurilgan. U meʼmoriy, etnografik, numizmatik majmualarni oʻzida jamlagan. Yubiley marosimi sharofati bilan olib borilgan arxeologik qazilmalardan 6500 dan ziyod mozaika, mayolika, sopol, mis, temir va yogʻoch oʻymakorligi namunalari toʻplanib, muzey fondidan joy egalladi. 

## Havolar
* History of the museum foundation.
Botir Zokirov (siyosatchi)

**Botir Zokirov** (1963-yil 28-iyulda tugʻilgan) — Oʻzbekiston qurilish vaziri (2019—2024), Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazir oʻrinbosari, Oʻzbekiston Respublikasi kommunal soha, transport, kapital qurilish va qurilish sanoati masalalari boʻyicha majmua rahbari, Oʻzbekiston Respublikasi Davlat arxitektura va qurilish qoʻmitasi raisi (2011-2018). 2008 yildan Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi aʼzosi.

## Tarjimai hol
Botir Irkinovich Zokirov 1963-yil 28-iyul kuni Toshkent shahrida tavallud topgan. 

### Ta'lim
Toshkent politexnika institutini (Hozirgi Toshkent davlat texnika universiteti) quruvchi-muhandis mutaxassisligi boʻyicha tamomlagan.

### Mehnat faoliyati
1980-yilda Toshkent asbob-uskuna ishlab chiqarish zavodida ish faoliyatini boshlagan. 1985—1990-yillarda Montaj va maxsus ishlar boʻyicha Vazirlik huzuridagi “Toshsantexmontaj” trestida ishlagan. 1990-yilda “Boshtoshqurilish” uyushmasining “12-trest”iga ishga oʻtib, u yerda ustalikdan boshqaruv raisi lavozimigacha koʻtarilgan.

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining Farmoniga koʻra, 2011-yildan Oʻzbekiston Respublikasi Davlat arxitektura va qurilish qoʻmitasi raisi etib tayinlangan. 2018-yilda Davlat qoʻmitasi Qurilish vazirligiga aylantirildi va Zokirov vazirning birinchi oʻrinbosari lavozimini egalladi. 2019-yilda fevral oyida Zokirov Qurilish vaziri etib tayinlandi.

2012-yildan Botir Zokirov Erkinovich Oʻzbekiston ogʻir atletika Federatsiyasi prezidenti hisoblanadi.

## Manbalar
Oʻzbekiston Respublikasi Qurilish vazirligi

**Oʻzbekiston Respublikasi Qurilish vazirligi** — Oʻzbekiston Respublikasida arxitektura va qurilish sohasida yagona davlat siyosatini amalga oshiradigan maxsus vakolatli davlat boshqaruvi organi hisoblanadi.

## Vazirlikning asosiy vazifalari:
* shaharsozlik va qurilish uchun muhandislik-texnik izlanishlar sohasida yagona davlat ilmiy-texnika siyosatini olib borish, mehnat unumdorligini oshirish, qurilish-montaj ishlari qiymatini kamaytirish, resurslardan oqilona foydalanishni taʼminlaydigan energiya jihatidan samarali va energiyani tejaydigan innovatsion loyihalar va yechimlarni qurilish faoliyatiga joriy etish;
* respublika hududida aholini joylashtirishning bosh sxemasini, Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar, Toshkent shahar, tumanlar, shaharlar hududlarini rejalashtirish sxemalarini, aholi punktlarining bosh rejalarini va boshqa shaharsozlik hujjatlarini ishlab chiqish va tasdiqlashni tashkil qilish, ularning amalga oshirilishi ustidan monitoring olib borish;
* shaharsozlik sohasida davlat siyosatining asosiy yoʻnalishlari boʻyicha takliflar tayyorlash, arxitektura-qurilish faoliyatini rivojlantirishning uzoq muddatli va oʻrta muddatli davlat dasturlarini ishlab chiqish, hududlarni ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirishning tarmoq va hududiy dasturlarini tayyorlashda ishtirok etish;
* loyiha ishi va qurilish faoliyatini muvofiqlashtirish, loyiha-qidiruv tashkilotlarining ish samaradorligini oshirish va hududiy tarmoqlarini kengaytirish, yakka tartibdagi, namunaviy, takroran qoʻllaniladigan va eksperimental loyihalarni va loyiha yechimlarini ishlab chiqishni tashkil etish, shaharsozlik hujjatlarini ekspertiza qilish;
* shaharsozlik va shaharsozlik faoliyatining normativ-huquqiy bazasini yanada takomillashtirish va yangilash, idoraviy qurilish norma va qoidalari ishlab chiqilishini muvofiqlashtirish, loyihalash, qurilish, qurilish materiallari va buyumlarini ishlab chiqarish sohasida standartlashtirish ishlarini amalga oshirish;
* arxitektura, loyihalash va qurilish sohasida malakali kadrlarni tayyorlashga, ixtisoslashtirilgan taʼlim muassasalarida oʻquv jarayonining darajasi va sifatini tubdan yaxshilashga, qurilish sohasida, jumladan, chet eldagi yetakchi ilmiy-tadqiqot muassasalarida loyihachilar va mutaxassislarni qayta tayyorlash va malakasini oshirishga koʻmaklashish. 

## Vazirlar
2018—2019 — Abduqahhor Toʻxtayev

2019-yildan hozirgacha — Botir Zokirov

## Manbalar

## Havolalar
Al-Xorazmiy va Beruniy nomidagi Xorazm tarixi muzeyi

**Al-Xorazmiy va Beruniy nomidagi Xorazm tarixi muzeyi** — Oʻzbekistondagi muzeylardan biridir. Muzey oʻrta asrlarning yetuk olimi, aljabr fanining asoschisi Al-Xorazmiy yubileyi munosabati bilan ochilgan. Bu muzey asli xorazmlik, tarixchi va faylasuf Beruniy sharafiga ham shunday nomlangan.
Muzey ekspozitsiyasi eski Toshhovli saroyidan olib kelingan. Arxeologiya boʻlimi taniqli olim sharqshunos S. P. Tolstov rahbarligi ostida Xorazm arxeologiya-etnografiya ekspeditsiyasi materiallari asosida barpo etilgan. Muzeyda Qoʻyqirilgan qalʼa (miloddan avvalgi 3-asr) va Tuproqqalʼa (milodiy 6-asr) koʻhna joylaridan topilgan arxeologik yodgorliklar namoyish etilgan. Ibodatxonadan „Xorazm maʼbudasi ushlagan koʻza“ deb nom olgan haykal topilgan boʻlib, uning nusxasini muzeyda koʻrish mumkin.
Tuproqqalʼa saroyidan topilgan haykal va monumental qoʻlyozma parchalari oʻziga xos qiziqish uygʻotadi.
Ichanqalʼa va Dishan qalʼadagi taʼmirlash ishlari mobaynida topilgan arxeologik obidalar, maketlar, keramik qoplama parchalari oʻrta asrlar madaniyati haqida hikoya qiladi.

## Manbalar