Cardiff universiteti

**Cardiff universiteti** – Walesning Cardiff shahridagi davlat tadqiqot universitetidir. U 1883-**yilda Janubiy Wales va Monmouthshireuniversitet kolleji** sifatida tashkil etilgan va 1893-yilda Wales universitetining taʼsischi kollejiga aylangan. U 1988-yilda **Wales Fan va Texnologiya Instituti** (UWIST) va **Wales kolleji, Cardiff** (**Wales universiteti, Cardiff**, 1996-yildan) bilan birlashgan. 1997-yilda u ilmiy daraja berish vakolatlarini oladi, ammo bu faoliyat bilan avvaliga shugʻullanmaydi. U 1999-yilda Cardiff universiteti nomini olgan. 2005-yilda oʻz ilmiy darajalarini beruvchi mustaqil universitetga aylangandan soʻng uning qonuniy nomiga aylangan.

Cardiff universiteti tadqiqotni jadal olib boradigan Britaniya universitetlari Rassell guruhining yagona Walesdagi aʼzosidir. Universitet akademiklari va bitiruvchilari orasida uchta davlat va hukumat rahbari, ikkita Nobel mukofoti sovrindori, Qirollik jamiyatining 15 nafar aʼzosi, Qirollik muhandislik akademiyasining 11 nafar aʼzosi, Britaniya akademiyasining yetti nafar aʼzosi, Tibbiyot akademiyasining 21 nafar aʼzosi bor. Fanlar va Ijtimoiy fanlar akademiyasining 34 nafar ilmiy xodimi ham shu universitetni tamomlagan.

## Hozirgi holati
Cardiff universiteti Walesdagi uchinchi eng qadimgi universitet boʻlib, uchta kollejni oʻz ichiga oladi: Sanʼat, gumanitar fanlar va ijtimoiy fanlar; Biotibbiyot va tabiiy fanlari; va Fizika fanlari va muhandislik.

2018-2019-yillarda Cardiffning pul aylanmasi 537,1 million funt sterlingni, shu jumladan 116,0 million funt sterling tadqiqot grantlari va shartnomalar bo‘yicha bo‘lgan. Unda 23,755 ta bakalavriat taʼlim yo‘nalishi va jami 33 260 ta abituriyent (HESA 33,260 maʼlumotlariga 2019/20) qabul qilingan. Cardiff universiteti talabalar ittifoqi universitetda va undan uzoqdagi hududlarda tahsil oluvchi talabalarning manfaatlari uchun faoliyat olib boradi.

## Taniqli bitiruvchilar va oʻqituvchilar

### Prorektorlar
Cardiff universiteti prorektorlari va direktorlari va undan oldingi universitetlarning roʻyxati (qavslar ichida koʻrsatilgan):

* 1883-1901 (Janubiy Wales va Monmouthshire universitetlari kolleji): John Viriamu Jones
* 1901-1918 (Janubiy Wales va Monmouthshire universitetlari kolleji): Ernest Howard Griffiths
* 1918-1929 (Janubiy Wales va Monmouthshire universitetlari kolleji): A.H. Trow
* 1929-1949 (Janubiy Wales va Monmouthshire universitetlari kolleji): Frederick Rees
* 1949-1966 (Janubiy Wales va Monmouthshire universitetlari kolleji): Anthony Steel
* 1966-1972 (Janubiy Wales va Monmouthshire universitetlari kolleji): C.W.L. Bevan
* 1972-1987 (Cardiff universitet kolleji): C.W.L. Bevan
* 1968-1988 (Wales universiteti fan va texnologiya instituti): Ser Aubrey Trotman-Dickenson
* 1988-1993: Aubrey Trotman-Dickenson
* 1993-2001: Brian Smith
* 2001-2012: David Grant
* 2012-yildan hozirgi kungacha: Colin Riordan

### Davlat va hukumat rahbarlari

* Lord Jenkins, sobiq moliya kansleri, ichki ishlar vaziri, Yevropa komissiyasi prezidenti va Oksford universiteti kansleri (bitirmagan)
* Barham Solih, Iroq prezidenti, Iroq Kurdiston mintaqasining sobiq bosh vaziri va Iroq federal hukumati bosh vazirining sobiq o‘rinbosari
* Faysal al-Fayz, Iordaniya Bosh vaziri

### Siyosat

* David Bahati, Uganda Vazirlar Mahkamasida rejalashtirish boʻyicha davlat moliya vaziri
* Christine Chapman, Cynon vodiysi uchun MS
* Jeffrey Cuthbert, Gwent Politsiya va Jinoyat boʻyicha komissari
* Hefin David, Caerphilly uchun MS
* Wayne David, Caerphilly deputati 
* S.O. Davies, konchi, kasaba uyushmasi rasmiysi va Mehnat partiyasi deputati 
* Guto Harri, teleboshlovchi, London merining aloqa boʻyicha direktori
* Elin Jones, Seredigion boʻyicha MS, Wales Milliy Assambleyasi raisligi va Wales hukumatining qishloq ishlari boʻyicha vaziri
* Fatou Sanyang Kinteh, Gambiya ayollar, bolalar va ijtimoiy himoya vaziri
* Ser Emyr Jones Parry, Buyuk Britaniyaning Birlashgan Millatlar Tashkilotidagi doimiy vakili
* Glenys Kinnock, Yevroparlament deputati va Buyuk Britaniya tashqi ishlar vaziri
* Neil Kinnock, Bedwellty va Islwyn deputati, Leyboristlar partiyasi rahbari, Muxolifat rahbari
* Mike Hedges, Sharqiy Suonsi uchun MS
* Hilary Marquad, Cardiff Sharqi deputati va Sogʻliqni saqlash vaziri.
* Robert Minhinnick, Yerning doʻstlari (Cymru) asoschilaridan biri
* Christopher Walter Monckton, Brenchlilik uchinchi viskont Monkton, Margaret Tetcherning maslahatchisi
* Craig Oliver, Konservativ partiyaning aloqa boʻyicha direktori
* Adam Price, MS va Plaid Cymru rahbari
* Bill Rammell, Harlow deputati
* David Rees, Aberavon MS va Senedd Cymru raisining oʻrinbosari.
* Lord Richards, Mudofaa shtabi boshligʻi
* Michael Shrimpton, advokat, siyosatchi va fitna nazariyotchisi
* John Smith, Glamorgan vodiysi deputati, Mudofaa tanlash qoʻmitasi aʼzosi .
* Brian Wilson, Shimoliy Cunninghame deputati va davlat vaziri.
* Mike Wood, Janubiy Dudley deputati

### Akademiklar

* Abdelnasser Abulrob, tibbiyot tadqiqotchisi
* Miguel Alcubierre, meksikalik nazariy fizik
* Rudolf K. Allemann, shveytsariyalik biokimyogari
* Gabrielle Allen, kompyuter olimi
* Robin Atfield, faylasuf
* Martin J. Ball, Linköping universitetining nutq tili patologiyasi professori, Shvetsiya
* Paul E.A. Barbier, Lids universitetining fransuz tili professori
* Yehuda Bauer, Quddus Ibroniy universiteti qoshidagi Avraam harman nomli zamonaviy yahudiy institutining Xolokost tadqiqotlari professori
* Leszek Borysevich, Kembrij universiteti prorektori
* Gregory Cameron, Avliyo Asaf episkopi
* Sheila Cameron, advokat va cherkov sudyasi
* Archie Cochrane, tibbiyotda ilmiy uslubning kashshofi
* Peter Coles, astrofizika professori
* Paul Colton, Kork yepiskopi
* David Crouch, tarixchi
* Alun Davies, biobilim
* Huw Dixon, iqtisodchi
* Stephan Dunnett, nevrolog
* Alice Laura Embleton, biolog, zoolog va sufragist .
* Martin Evans, tibbiyot boʻyicha Nobel mukofoti  2007-yil
* Mahmud Ezzamel, professor
* Dimitra Fimi, yozuvchi
* John S. Fossey, Birmingem universitetining sintetik kimyo professori
* Burt Goldberg, universitet professori, mikrobiolog
* Karen Holford, muhandis
* Robert Huber, kimyo professori, 1988-yil kimyo boʻyicha Nobel mukofoti laureati 
* John Loughlin, siyosat professori
* Vaughan Lowe, Oksford universitetining xalqaro jamoat huquqi boʻyicha Chichele professori
* Ursula Masson, ayollar tarixi va feminizm
* Patrick Minford, amaliy iqtisod professori
* John Warwick Montgomery — amerikalik huquqshunos va dinshunos; Patrick Henry kollejining falsafa va xristian tafakkuri boʻyicha taniqli tadqiqotchi professori.
* Christopher Norris, adabiyotshunos
* Keith Peters, Kembrij universitetining fizika professori Regius
* Leighton Durham Reynolds, Oksford universitetining klassik tillar va adabiyot bo‘yicha faxriy professori
* Alice Roberts, klinik anatom va osteoarxeolog
* Wendy Sadler, fizik va ilmiy kommunikator
* H.W. Lloyd Tanner, matematika va astronomiya professori (1883-1909)
* Pamela Taylor, 2004 yildan beri sud-psixiatriya professori
* Meena Upadhyaya, tibbiy genetik
* Dominic Walker, Monmut yepiskopi
* Keith Ward, faylasuf, Gresham ilohiyot professori, Gresham kolleji
* Chandra Wikramasinghe, matematik, astronom va astrobiolog, amaliy matematika professori
* Rheinallt Nantlais Williams, din falsafasi professori , Aberystwyth Birlashgan teologik kolleji direktori
* Emma Yhnell, biotibbiyot tadqiqotchisi

### Biznes

* Spencer Dale, Angliya bankining bosh iqtisodchisi
* Andrew Gould, Schlumberger raisi va sobiq bosh direktori 
* Martin Lewis, shaxsiy moliya jurnalisti, teleboshlovchi va veb-sayt tadbirkori
* Dame Mary Perkins, Specsavers asoschilaridan biri
* Ceri Powell, Royal Dutch Shell kompaniyasining yuqori lavozimli direktori
* John Pettigrew (tadbirkor), bosh direktor, National Grid plc
* Lorenzo Simonelli, Baker Hughes kompaniyasi bosh direktori

### Sport

* Nathan Cleverly, professional bokschi va engil vaznda WBO boʻyicha sobiq jahon chempioni
* Gareth Davies, Wales va Britaniya va Irlandiya Lions xalqaro regbi ittifoqining sobiq futbolchisi va Cardiff regbi futbol klubining hozirgi ijrochi direktori
* Gerald Davies, sobiq Wales va Britaniya va Irlandiya sherlari xalqaro regbi ittifoqchisi
* Mike Hall, sobiq Wales va Britaniya va Irlandiya Lions xalqaro regbi ittifoqi oʻyinchisi
* Heather Knight, ingliz kriketchisi
* Steven Outerbridge, Bermudlik kriketchi
* Jamie Roberts, Wales va Britaniya va Irlandiya Lions xalqaro regbi ittifoqi oʻyinchisi
* James Tomlinson, ingliz kriketchisi
* Bradley Wadlan, Waleslik kriketchi
* Alex Gough, Squash oʻyinchisi

### Sanʼat va jurnalistika

* Paul Aterton, televidenie va kino prodyuseri va rejissyori
* Matt Barbet, jurnalist
* Manish Bhasin, jurnalist va teleboshlovchi
* Nick Broomfield, hujjatli film rejissyori va hujjatli filmga qoʻshgan hissasi uchun BAFTA umr boʻyi muvaffaqiyat mukofoti laureati
* Philip Cashian, bastakor
* Suw Charman-Anderson, jurnalist va ijtimoiy dasturlar boʻyicha maslahatchi.
* Adrian Chiles, teleboshlovchi
* Gillian Clarke, shoir va Qirolichaning sheʼriyat uchun oltin medali sohibi
* Huw Edwards, jurnalist
* Ken Elias, rassom / rassom
* Max Foster, CNN langari, CNN Today 
* M.A. Griffiths, shoir
* Julia Hartley-Brewer, jurnalist va teleboshlovchi
* Jiang Heping, CCTV Sport dasturlash markazining ijrochi direktori va CCTV-5 nazoratchisi
* Tim Heterington, fotojurnalist va Akademiya mukofotiga nomzod boʻlgan *Restreponing* hammuallifi
* Elis James, stend-up komediyachi va aktyor
* Alun Hoddinott, bastakor
* Sioned James (1974-2016), xor dirijyori
* Karl Jenkins, bastakor
* Alan Johnston, jurnalist
* Riz Xon, jurnalist va televideniye suhbatdoshi
* Bernard Knight, jinoyatchi yozuvchi
* Simon Lane, The Yogscast Ltd hammuassisi va ijodiy direktori
* Gwilym Lee, aktyor.
* Sian Lloyd, teleboshlovchi
* Los Campesinos!, olti qismli hind pop guruhi
* Philip Madoc, aktyor
* Paul Moorcraft, yozuvchi
* Sharon Morgan, aktrisa
* Joanna Natasegara, hujjatli film prodyuseri, Netflix „Oq dubulgʻalar“ hujjatli filmi uchun Akademiya mukofoti sovrindori
* Sian Phillips, aktrisa
* Susanna Reid, teleboshlovchi
* James Righton, musiqachi
* Leo Rowlands, Waleslik musiqiy bastakor, katolik ruhoniysi
* Arlen Sierra, bastakor
* Mari Strachan, romanchi va kutubxonachi
* Richard Tait, BBC sobiq gubernatori va BBC ishonchli vakili
* Craig Thomas, muallif
* Alex Thomson, jurnalist va teleboshlovchi
* Vedhicka, hind aktrisasi
* Grace Williams, bastakor
* Ron Smerczak aktyor 
* Ibrohim Sheme. Nigeriyalik jurnalist, yozuvchi, noshir
## Manbalar