Blits shaxmat boʻyicha 2021-yilgi jahon chempionati

**Shaxmatning blits turi boʻyicha 2021-yilgi Jahon chempionati** – FIDE tomonidan oʻtkaziladigan va blits vaqt nazorati ostida oʻynaladigan shaxmat boʻyicha jahon chempionini aniqlash maqsadida oʻtkaziladigan har yillik musobaqaning birinchi mavsumi. 2012-yildan boshlab FIDE rapid va blits jahon chempionatlarini qoʻshma turnir sifatida oʻtkazib kelmoqda. Dastlab turnir Qozogʻistonning Nur-Sulton shahrida oʻtkazilishi rejalashtirilgan edi, biroq Qozogʻiston hukumati tomonidan joriy etilgan koronavirus cheklovlari sababli FIDE musobaqa joyini Polshaning Varshava shahriga oʻzgartirdi. Musobaqa 2021-yil 29–30-dekabr kunlari Varshavadagi Narodovy stadionida boʻlib oʻtdi. Turnir shveysarcha tizimda oʻtkazilib, ochiq musobaqa 21 ta, ayollar musobaqasi esa 17 ta turdan iborat boʻldi.

## Ishtirokchilar
Ochiq chempionatda 179 nafar, ayollar oʻrtasida esa 105 nafar ishtirokchi qatnashdi.

## Taybrek qoidalari
Bir xil ochko toʻplagan shaxmatchilar uchun yakuniy oʻrinlar quyidagi qoʻshimcha koʻrsatkichlar tartibida aniqlangan:

* Buxgols kesimi 1
* Buxgols
* Raqiblarning oʻrtacha reyting kesimi 1 (eng past reytingli ishtirokchini hisobga olmaganda raqiblarning oʻrtacha reytingi)
* Teng ochko toʻplagan shaxmatchilar oʻrtasidagi oʻzaro oʻyin natijalari
* Qur’a tashlash

Agar birinchi oʻrindan boshqa oʻrinlar uchun ikki yoki undan ortiq shaxmatchi teng ochko toʻplasa, yuqorida qayd etilgan qoʻshimcha koʻrsatkichlar tizimi ularning oʻrinlarini belgilaydi. Agar 1-oʻrin uchun tenglik yuz bersa, chempionni aniqlash maqsadida teng natija qayd etgan shaxmatchilar oʻrtasida tay-brek oʻyinlari oʻtkaziladi.

## Musobaqaga COVID-19 taʼsiri
Shaxmatning blits turi boʻyicha 2021-yilgi Jahon chempionati Polshaning poytaxti Varshavada, rapid boʻyicha jahon chempionati yakunlanganidan bir kun oʻtib boshlandi. Dastlab mezbonlik Qozogʻistonga topshirilgan edi, biroq omikron shtammi tarqalishi sababli mamlakat bu majburiyatdan voz kechdi.

Musobaqa davomida ayrim shaxmatchilar koronavirus testidan ijobiy natija olgani bois turnirda ishtirok etmaslikka majbur boʻldi. Ulardan biri chempionlikka daʼvogar sanalgan Hikaru Nakamura edi.

Fransiyalik grossmeyster Maxime Vachier-Lagrave erkaklar blits chempionatida gʻolib chiqdi.

## Open musobaqasi natijalari
Quyidagi jadvalda barcha ishtirokchilar va 21 tur yakunlari keltirilgan. Ularning oʻrinlari natijalarga hamda qoʻshimcha koʻrsatkichlarga asosan belgilangan.

Izoh: „1 (W 168)“ 168-oʻrinni egallagan oʻyinchi ustidan oq donalar (W) bilan gʻalaba qozonganini (1 ochko) bildiradi.

21 tur yakunida uch nafar shaxmatchi – Maxime Vachier-Lagrave, Jan-Krzysztof Duda va Alireza Firouzja birinchi oʻrin uchun teng ochko toʻpladi. Ulardan Buxgols kesimi 1 koʻrsatkichi eng yuqori boʻlgan ikki nafar shaxmatchi Maxim Vachier-Lagrave va Duda chempionlik uchun tay-brek bahsida toʻqnashdi. Maxime Vachier-Lagrave uchrashuvda 2:1 hisobida yutib, blits boʻyicha 2021-yilgi jahon chempioni boʻldi.

## Ayollar oʻrtasidagi turnir natijalari
Quyidagi jadvalda barcha ishtirokchilar va 17 tur yakunlari keltirilgan. Ularning oʻrinlari natijalarga hamda qoʻshimcha koʻrsatkichlarga asosan belgilangan.

Izoh: „1 (B 56)“ – bu gʻalaba (1 ochko) qora donalar (B) bilan 56-oʻrinda yakunlagan shaxmatchiga qarshi oʻyin natijasini bildiradi.

## Manbalar