Agathis

***Agathis***, odatda **kauri** yoki **dammara** sifatida tanilgan 22 ta turdan turkum.

## Tavsif

Yetuk kauri daraxtlari xarakterli katta tanaga ega. Aksincha, yosh daraxtlar odatda konussimon shaklga ega boʻlib, ular yetuklikka erishganlarida yanada yumaloq yoki tartibsiz shakldagi toj hosil qiladi.

Po‘stlog‘i silliq va och kulrangdan kulrang-jigarranggacha o‘zgarib turadi, odatda yetuk daraxtlarda qalinroq tartibsiz bo‘laklarga aylanib ketadi.

Voyaga yetgan barglari qarama-qarshi, elliptik chiziqli va juda qalin bo‘ladi. Yosh barglar koʻpincha mis-qizil rangga ega boʻlib, avvalgi mavsumning yashil barglaridan sezilarli darajada farq qiladi.

Odatda erkak chang donachalari bollgan qubbalari, urugʻ konuslari paydo boʻlgandan keyin kattaroq daraxtlarda paydo boʻladi. Ayol konuslar odatda qisqa lateral shoxchalarda rivojlanadi, ikki yildan keyin pishib yetiladi. Urugʻchilik qubbalar odatda oval yoki globus shaklida boʻladi.

Baʼzi turlarning urugʻlari barcha tirik kuyalarning eng ibtidoiylaridan biri boʻlgan *Agathiphaga* qurtlari tomonidan zararlanadi.

## Foydalanadi

Kaurining har xil turlaridan smola olinadi. Yogʻochi donali va yaxshi sifatga ega boʻlib, ajoyib kuch-ogʻirlik nisbati va chirishga chidamliligi bilan ajralib turadi. O‘simlik yog‘ochi yaxta korpusini qurish uchun ideal tanlovdir. Yogʻoch odatda past zichligi va ishlab chiqarishning nisbatan past narxi tufayli gitara va ukulele ishlab chiqarishda ishlatiladi. Bundan tashqari, baʼzi Go taxtalari (goban) uchun ishlatiladi. Yangi Zelandiyada o‘suvchi turlardan (*A. australis*) kemasozlik, uy qurilishi, yogʻoch panellash, mebel ishlab chiqarish, shaxtalar va temir yoʻl shpallarini tayyorlashda foydalaniladi. Yogʻochning qattiq qatroni tufayli, maorilar tomonidan yogʻoch qurollar, patu aruhe (fernroot kaltaklari) va poʻstloq kaltaklar uchun ishlatiladigan anʼanaviy mahsulotdir.

## Evolyutsiya tarixi
Araukariyadoshlar oilasi turkumlari ichida, Agathis, Araucaria turkumidan koʻra *Wollemia* bilan ko‘proq o‘xshash*.* Hozirda *Agathisning eng qadimgi qoldiqlari* 64,67-63,49 million yil avval o‘sgan *Agathis immortalisga* tegishli.

## Turlar roʻyxati

; Qabul qilingan turlar 

; Ilgari turkumga msnsub boʻlgan

*Nageia turkumiga* koʻchirilgan

# *Agathis motleyi — [[Nageia motleyi]]*
# *Agathis veitchii — [[Nageia nagi]]*

## Galereya

Fayl:'Lord of the Forest' Tane Mahuta.jpg|Tane Mahuta, Vaipoua o'rmonidagi *[[Agathis australis]]*, hajmi bo'yicha Yangi Zelandiyadagi eng katta daraxt
Fayl:Te Matua Ngahere.jpg|Te Matua Ngahere, Vaipoua o'rmonidagi *A. australis*, Yangi Zelandiyadagi eng qadimgi (va 2-chi eng katta) daraxt
Fayl:Yakas kauri tree trunk 2.jpg|Yakas kaurining tanasi (7-o'rinda)
Fayl:Agathis lanceolata.jpg|*Agathis lanceolata*
Fayl:Agathis ovata 2.jpg|*Agathis ovata*
Fayl:AgathisMacroCones.jpg|*Agathis makrofilla*
Fayl:Agathisrobusta.JPG|*Agathis robusta*
Fayl:Agathis borneensis - feuilles.JPG|*Agathis borneensis*
Fayl:KauriFruchtstand.jpg|*[[Agathis australis]]* erkak polen konusi
Fayl:KauriSamen.jpg|alt=Agathis australis chaff (seed is small and winged)|*[[Agathis australis]]* urug'i
Fayl:Kauricone01.jpg|*[[Agathis australis]]* konusi
Fayl:Agathis australis foliage and cones.jpg|*[[Agathis australis]]* barglari va konuslari


## Manbalar