Vladimir Pozner

**Vladimir Vladimirovich Pozner** - 1934-yil 1-aprelda Fransiyada tug'ilgan rus-amerika jurnalist va boshlovchisi.

U G'arbda Sovuq Urush davrida Sovet Ittifoqining qarashlarini ifodalovchi va tushuntiruvchi televizion chiqishlari bilan mashhur bo'lgan. U Sovet Ittifoqining vakili sifatida esda qolgan, chunki u Qo'shma Shtatlarda o'sgan va ingliz, rus, fransuz tillarini yaxshi bilgan. Keyinchalik Pozner o'z rolini tashviqot sifatida ta'riflagan.

Sovuq urushdan keyin Pozner Moskvaga qaytib telejurnalist sifatida ishlashni davom ettirishidan oldin Amerika Qo'shma Shtatlariga Phil Donahue bilan ishlash uchun ko'chib o'tdi. 2008-yildan 2022-yilgacha u Rossiyaning Birinchi kanalida "*Pozner*" nomli shousini olib borgan va u yerda jamoat arboblari bilan suhbatlashgan.

## Ta'lim va erta hayoti
Vladimir Pozner 1934-yil 1-aprelda Parijda, rus yahudiy Vladimir Aleksandrovich Pozner va fransuz katolik Geraldine Lutten oilasida tug'ilgan. Er-xotin uning tug'ilishidan ko'p o'tmay ajrashishdi. Vladimir 3 oylik bo'lganida, u onasi bilan buvisi va singlisi yashagan New York shahriga ko'chib o'tdi. 1939-yil bahorida Poznerning ota-onasi yana birga yashay boshladi va oila Parijga, Fransiyaga qaytib keldi.

Ikkinchi Jahon urushi boshlanish davrida Fransiyaga bo'lgan hujumlardan so'ng, Poznerlar 1940-yilning kuzida Parijdan qochib, Marseille orqali Erkin zona, Madrid, Barselona va Lissabonda sayohat qilib, AQShga qaytib ketishdi. Qochish qisman yahudiy oilasi tomonidan moliyalashtirildi, uning katta yoshli qizi Vladimirning enagasi qiyofasida Poznerlar bilan sayohat qilgan.

New Yorkka qaytib, Vladimir Caroline Prattning shahar va qishloq maktabida va keyinchalik Manhattandagi Stuyvesant o'rta maktabida tahsil oldi. Poznerning boshlang'ich maktabdagi do'sti Robert Hollander uni "o'ta jozibali fantaziyalarga ega bo'lgan qobiliyatlari va qolganlarni ularga ishontirishi" bilan esladi.

1946-yilda, keyinchalik McCarthyism deb ataladigan narsa paydo bo'lishi bilan, senior Pozner o'zining sovetparast qarashlari va sovet razvedka xizmatlari bilan hamkorlik qilganligi sababli Federal qidiruv byurosi bilan jiddiy muammolarga duch keldi. *Uning otasining maxfiy xizmat aloqalarini qat'iy tasdiqlovchi hujjatlar 1996-yilda AQShda Venona loyihasi fayllarining bir qismi sifatida nashr etilgan*.

Natijada, Poznerlar Fransiyaga qaytish niyatida edilar, ammo Fransiya Tashqi ishlar vazirligi senior Poznerga "buzg'unchi" va josus sifatida qoralanganidan keyin fransuz vizasini berishdan bosh tortdi. Oila 1948- yilda Berlinning Sovet sektoriga ko'chib o'tdi, u yerda senior Poznerga Sovet filmlarining xalqaro distribyutori bo'lgan SovExportFilm kompaniyasida ishlash taklif qilindi. Bir vaqtlar yosh Pozner New Yorkda qolib, 1950-yildan 1953-yil dekabrigacha Kolumbiya kollejida o'qiganini ta'kidlagan, ammo uning Kolumbiyada o'qiganligiga oid hech qanday ma'lumot yo'q. Hozirda u Berlindagi Sovet harbiy ma'muriyati tomonidan boshqariladigan rus harbiy uslubidagi o'rta maktabda o'qiganini aytadi.

1952-yilda Poznerlar oilasi Moskvaga ko'chib o'tdi. 1953-yilda yosh Pozner Moskva davlat universitetining biologiya va tuproqshunoslik fakultetiga inson fiziologiyasi mutaxassisligi bo'yicha o'qishga kirdi. 1958-yilda esa u yerni bitirdi.

## Faoliyati

Pozner o'z faoliyatini KGBning dezinformatsiya bo'limida o'zi bilmagan holda boshladi. 1961-yilda unga ingliz tilidagi "*Sovet hayoti*" jurnalida katta muharrir lavozimini taklif qilishdi. 1967-yilda u singlisini *Sputnik* nashriga olib keldi va 1970-yil fevral oyida uni tark etib, Davlat televideniye va radio qo'mitasida ish boshladi va u yerda Shimoliy Amerikadagi *"Moskva ovozi"* targ'ibot radio dasturining bosh sharhlovchi va boshlovchisi bo'ldi.

1970-yillarning boshidan 1990-yillarning boshlarigacha Pozner Los-Angelesdagi KABC telekanalida Ray Briemning tok-shousining doimiy mehmoni boʻlgan. 1980-yillarda u Ted Koppelning *Nightline* dasturining sevimli mehmoni edi. Pozner Sovet Ittifoqiga bag'ishlangan ingliz tilidagi "*Moskva Meridian*" dasturining boshlovchisi ham edi, shou Gosteleradio tomonidan ishlab chiqariladigan televideniye va radio bo'yicha Sovet davlat qo'mitasi va sun'iy yo'ldosh dasturlari tarmog'idagi ko'rsatuv hisoblanardi. Shuningdek, u tez-tez *The Phil Donahue Show* da ko'rinish berardi.

G'arb ommaviy axborot vositalaridagi chiqishlarida Pozner Sovet Ittifoqining tashqi va ichki siyosatidagi eng ziddiyatli qarashlari bilan xarizmatik va apologist edi. U tez-tez sovet va G'arb siyosati o'rtasidagi o'xshashliklarni ko'rsatib, SSSRda ba'zi muammolar mavjudligini ochiq tan oldi. Biroq, u so'zsiz ma'qullash va qo'llab-quvvatlashni to'xtatgan bo'lsa-da, 1990-yilda o'zining 1990-yildagi avtobiografiyasida Andrei Sakharovning *hibsga* olinishi va surgun qilinishi, Afg'onistonga bostirib kirishi va 007-reysning urib tushirilishi kabi voqealarni asoslab berdi. Keyinchalik, u egallagan ba'zi pozitsiyalari noto'g'ri va axloqsiz ekanligini yozdi. 2005-yilda NPR ning *On the Media* nashriga bergan intervyusida Pozner o'zining sovet matbuot kotibi sifatidagi roli haqida ochiqchasiga gapirib, "Men qilgan ishim tashviqot edi", deb ochiqchasiga aytdi. O'zining sobiq rolini George Bush davridagi AQSH Davlat kotibining jamoatchilik diplomatiyasi va jamoatchilik bilan aloqalar bo'yicha o'rinbosari Karen Hughes bilan taqqoslab, u shunday izoh berdi: “Bilasizmi, buni boshidan kechirgan va qilgan ishidan pushaymon bo'lgan odam sifatida aytolamanki, men hayotimning ko'p yillarini noto'g'ri ishlar bilan o'tkazgan bo'lsam ham, men bunga loyiq emasligini aytaman".

Shimoliy Amerika ommaviy axborot vositalarida tez-tez chiqishlari va Sovet Ittifoqining asosiy vakili sifatida mashhur bo'lishiga qaramay, Pozner uyida deyarli noma'lum bo'lib qoldi. Bu 1980-yillarning o'rtalarida, Pozner Sovet Ittifoqi va AQShdagi tomoshabinlar o'rtasida sun'iy yo'ldosh orqali olib borilgan bir nechta ikki tomonlama televideniye munozaralarini o'tkazganida o'zgardi. Ular dastlab San-Diegodagi California universitetida Helene Keyssar bilan ishlab chiqarilgan. Ular "Moscow Calling San Diego: Children and Film" (Mike Cole bilan), "Remembering War" (1985-yil 7-may, Fred Starr bilan) larni o'z ichiga oladi. Keyinchalik dasturlarga "Citizens Summit I - Leningrad/Seattle" (1985-yil 29-dekabr) va "Citizens Summit II: Women to Women - Leningrad/Boston" (1986-yil 20-may) lar qo'shildi. Bularning ikalasi ham Phil Donahue bilan olingan edi. Dasturlar Poznerning karyerasidagi keskin burilish nuqtasi bo'lib, unga tezda shuhrat keltirdi va SSSRda mahalliy tomoshabinlar tomonidan olqishlandi. Pozner shuningdek, Rossiyaning Autograph for Live Aid rock guruhini ham tashkil qildi. U “Markaziy televideniyening siyosiy kuzatuvchisi” lavozimiga ko‘tarilib, Gosteleradioning eng yuqori jurnalisti darajasiga ko‘tarildi va mamlakatda efirga uzatiladigan dasturlar ustida ishlay boshladi. Biroq, 1991-yilda Poznerdan Mikhail Gorbachev ustidan Boris Yeltsinni qo'llab-quvvatlagani aytilganidan keyin iste'foga chiqish so'ralgan.

O'sha yilning oxirida Pozner Phil Donahue bilan ishlash taklifini oldi va Qo'shma Shtatlarga ko'chib o'tdi. 1991-yildan 1994-yilgacha ular *Pozner/Donahue* haftalik, muammolarga yo'naltirilgan davra suhbatiga mezbonlik qilishdi, u ham CNBC, ham sindikatsiyada efirga uzatildi. New Yorkda yashab, Pozner Rossiyada efirga uzatiladigan dasturlarini yozib olish uchun muntazam ravishda Moskvaga borib turardi.

Pozner 1997-yilda Moskvaga qaytib, mustaqil telejurnalist sifatida faoliyatini davom ettirdi. Oʻsha yilning oʻzida u yosh jurnalistlarni oʻqitish  maqsadida Moskvada Televizion mahorat maktabini (“Школа телевизионного мастерства”) tashkil etdi.

1994-yilda tashkil etilganidan 2008-yilgacha Pozner har yili nufuzli TEFI kubogini topshiradigan Rossiya televideniye akademiyasining prezidenti boʻlgan. U, shuningdek , AQSh va Kanada tadqiqotlari instituti va sovet tahlil markazida ishlagan.

2004-yildan beri Pozner va uning ukasi Pavel Moskvada onalarining nomida bo'lgan Жеральдин (Chez Geraldine) fransuz brasseriyasiga egalik qilishadi.

## Ko'rsatuvlari

Sovuq urush davrida davomida Pozner Shimoliy Amerika xizmatida tungi  "Moskva yangiliklari va sharhlari radiosi" dasturini o'zining "Rahmat va xayrli oqshom" deb nomlangan tabriknomasi bilan olib bordi. Pozner Rossiya televideniyesida bir nechta shoularning boshlovchisi bo'lgan, ular orasida AQSh-Sovet kosmik ko'prigi, *Mi*, *Vremya i Mi* (*Vaqt va biz*), *Voskresnyi Vecher s Vladimirom Poznerom* (*Vladimir Pozner bilan yakshanba oqshomi*), *Chelovek* . *v* *maske (Niqobdagi odam*), *Vremena* (*Times*) mavjud. Ularning aksariyati tok-shou formatida bo'lib, turli xil mehmonlar soni va tomoshabinlarning ishtiroki darajasi va uslubi har xil edi.

2004-yildan beri Pozner "*Vremya Zhit"*  ko'rsatuvining boshlovchisi sifatida, OIV/OITS muammosi haqida bir qator tok-shoular tashkil qilib kelmoqda. Dasturlar mintaqaviy telekanallar tomonidan ishlab chiqariladi va efirga uzatiladi, keyin Rossiyaning turli hududlarida mavjud bo'lgan mahalliy muammolarni hal qilishga qaratiladi.

Aleksandr Litvinenkoning qotili sifatida *gumon* qilinayotgan Andrey Lugovoy haqidagi "*Lugovoy*" hujjatli filmida Pozner KGB agentlari Sovet Ittifoqi qahramonlari sifatida olingani haqida xuddi James Bond kabi ta'kidlaydi. 

2008-yilda Pozner Ivan Urgant va Brian Kahn bilan birgalikda Ilya Ilf va Yevgenyi Petrovning 1937-yilda chop etilgan "*Kichik Oltin Amerika*" kitobi asosida 16 qismdan iborat "Odnoetajnaya *Amerika* " (*"Bir qavatli Amerika"*) sayohat hujjatli filmini chiqardi. Pozner va Urgant keyingi bir qator  loyihalarda ham hamkorlik qildilar. Bular: *Tur de Frans*, *Ularning Italiyasi*, *Germaniya jumboqlari,* umumiy Angliya, *2010, 2012, 2013, 2015, 2016-yillarda efirga uzatilgan Yahudiy baxti edi.*

2008-yilda Pozner Rossiyaning Birinchi kanalida shu nomdagi "*Pozner*" ko'rsatuvini boshladi, unda u jamoat arboblari - siyosatchilar, rassomlar, olimlar, musiqachilar, aktyorlar, rejissyorlar, sportchilar, shifokorlar, magnatlar va boshqalardan intervyu olardi. Pozner jonli va cheksiz mehmondo'stlik uslubiga ega edi va u tez-tez mehmonlarga qarshi so'zlarni aytardi. U yana tez-tez o'z ko'rsatuvlarida siyosiy yoki iqtisodiy qaror Rossiyaning oddiy aholisiga qanday ta'sir qilishi haqida fikr yuritardi.

2022-yilda Rossiyaning Ukrainaga bostirib kirishidan so‘ng, efir to‘xtatildi. Oxirgi eshittirish 2021-yil 21-fevralda bo‘lib o‘tdi va Pozner shou nega televizorda ko‘rsatilmasligini tushuntirishdan bosh tortdi.

## Shaxsiy hayoti
Moskva universitetining oxirgi kursida (1958) Pozner filologiya fakultetidagi kursdoshi Valentina Chemberdzhiga turmushga chiqdi. Ikki yildan keyin ularning Yekaterina ismli qizi dunyoga keldi. 1990-yildan beri Yekaterina Berlinda yashaydi, u yerda u professional pianinochi va bastakor Katia Tchemberdji sifatida ishlaydi. Pozner va uning birinchi xotini 1968-yilda ajrashishgan.

Taxminan ajralish paytida Pozner ikkinchi xotini bo'ladigan Yekaterina Orlova bilan uchrashdi, ikkalasi ham Novosti Press agentligining *Sputnik* jurnalida ishlardi. Ular 35 yil birga hayot kechirdi. Tajribali jurnalist bo‘lgan Orlova Pozner televizion mahorat maktabining hammuassisi edi. 2005-yildan beri Pozner Rossiya shou-biznesining yetakchi impresariosi Nadezhda Solovyova bilan aloqada bo'lib keladi.

Pozner uchta fuqarolikka ega: fransuz - tug'ilish bo'yicha, rus (dastlab, sovet) - ehtimol kelib chiqishi bo'yicha va AQSh - 1990-yillarning boshlarida fuqaroligini olgan. 1968-yilda Fransiya fuqaroligidan voz kechishga urinib, Fransiyada Jazoir urushida qatnashmagani uchun javobgarlikka tortilishdan qo'rqmasdan tashrif buyurishga harakat qilar ekan, Sovet Tashqi ishlar vazirligi unga 1950- yilda unga berilgan Sovet pasporti haqida rasman xabar berdi. Pasport 16 yoshida, xatolik bilan chiqarilgan va u aslida SSSR fuqarosi emas edi. Poznerni qiziqtirgan narsa shundaki, uning KPSS a'zoligi, nikoh va ajralish, yashash uchun ruxsatnoma va zaxiradagi leytenant unvonini texnik jihatdan bekor qilishdi.

Pozner tennis va beysbol ishqibozi hisoblanadi. 1992-yilda u " The Moscow Dummies" havaskor beysbol jamoasiga asos solgan. U sigareta chekishni, toshbaqa haykalchalari, favvora qalamlarini yigʻishni, charades o'ynashni yaxshi ko'radi.

## Qarashlari
Pozner qat'iy ateist

U evtanaziya huquqini himoya qiladi, bir jinsli nikohni qonuniylashtirishni yoqlaydi va giyohvand moddalar savdosini qonuniylashtirish orqali giyohvandlar o'rtasida bu kabi moddalar savdosi va jinoyatchilikka qarshi kurashish g'oyasini qo'llab-quvvatlaydi .

U Sovet Ittifoqi parchalanganidan keyin NATOning kengayishi, sovuq urushdan keyingi strategiya va keyinchalik Vladimir Putinning kelishi bo'yicha Rossiyaning o'ziga xos diplomatik takliflariga e'tibor berilmagani bilan bog'liq edi.

## Bahslar
2021-yil aprelida Pozner o‘zining tug‘ilgan kunini nishonlamasdanGruziyadan qochishga majbur bo‘ldi, chunki uning mehmonxonasi uni "Kreml targ‘ibotchisi” deb atagan namoyishchilar tomonidan bloklandi. Namoyishchilar Pozner atrofidagilarga tuxum otishdi va uning avvalgi bayonotlaridan g'azablanishdi, 2010-yilda Pozner Rossiya-Gruziya urushiga olib kelgan vaziyatda Gruziyani aybladi va "Gruziya [Abxaziyani] abadiy yo'qotdi" va " bu hudud endi hech qachon ularniki bo'lmaydi", dedi. Bosh vazir Irakli Garibashvili o‘z hukumatining tashrifga ruxsat berish haqidagi qarorini himoya qilib, Pozner kirishda COVID-19 uchun salbiy test o‘tkazganini va u hech qanday mahalliy qonunlarni buzmaganligini aytdi. Gariboshvili hodisada Milliy Harakat va uning tarafdorlarini ayblab, norozilik namoyishlarini “sivilizatsiya normalari va Gruziya standartlarini buzuvchi harakatlar” deb atadi.

## Kitoblar

* 
* 
* 
* 

## Manbalar