open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Toʻgʻridan-toʻgʻri debetlash

**Toʻgʻridan-toʻgʻri debetlash** (ingl. *direct debit*) – bu tashkilotlarga (kreditorlarga) bank mijozi (toʻlovchi) tomonidan bankka bunday operatsiyalarni amalga oshirish uchun toʻlov topshiriqnomasi yaratgan boʻlsa, bunday operatsiyalarni amalga oshirish shartlarini koʻrsatgan holda bank mijozlarining hisob varaqlaridan pul mablagʻlarini yechib olish imkonini beradigan toʻlov usuli.

Ushbu toʻlov usuli koʻplab mamlakatlarda (Buyuk Britaniya, Isroil, Irlandiya, Germaniya, Niderlandiya, Yaponiya, Avstraliya) keng qoʻllanadi, ammo toʻlov texnologiyalari va ularni tartibga solish turli mamlakatlarda bir-biridan farq qiladi.

Rossiyada Rossiya Bankining 2012-yil 19-iyundagi „Mablagʻlarni oʻtkazish qoidalari toʻgʻrisida“ gi 383-P-sonli Nizomning 1.1-bandiga muvofiq mablagʻlar, xususan, toʻgʻridan-toʻgʻri debetlash shaklida oʻtkaziladi. Toʻgʻridan-toʻgʻri debetlash shaklida hisob-kitoblarni amalga oshirish tartibi 383-P-sonli Nizomning 9-bobi bilan belgilanadi.

## Havolalar

* APACS, the UK Payments Association 
* APCA, the Australian Payments Clearing Association
Adobe Spark Video

**Adobe Spark Video** — bu Adobe Systems kompaniyasi tomonidan ishlab chiqilgan iPad va iPhone qurilmalari uchun video tahrirlovchi hikoya qilish ilova. U harakatlanuvchi grafikalar, audioyozuvlar, musiqa, matn va fotosuratlarni birlashtiradi va qisqa animatsion videolarni ishlab chiqarish uchun ishlatiladi. Ushbu veb hamda mobil uchun Creative Cloud Express ilovasini oʻz ichiga olgan Adobe Creative Cloud Express obunasining bir qismidir. Adobe Spark Video kompaniyaning birinchi ilovasi boʻlib, Apple tomonidan App Store doʻkonida yilning eng yaxshi ilovasi deb nomlangan va 3,5 million martadan ortiq yuklab olingan.
## Tavsif
Spark Video dasturi videolar ovozini tahrir qiladi, musiqa qoʻshadi, soʻngra har bir videoga silliq moslashish uchun animatsion grafik elementlar, hikoya(storytelling) va mos keladigan grafik elementlarni avtomatik ravishda yaratadi. U maxsus tipografiya, ranglar palitrasi va Adobe After Effects yordamida ishlab chiqilgan raqamli effektlar va animatsiyani qoʻllaydigan harakatlanuvchi grafik elementlarni oʻz ichiga oladi, masalan, harakatli xiralashtirish, soyalarni tushirish, kattalashtirish va panorama, 3D, kamera harakati, teksturalar va animatsion maskalar.

Dasturiy taʼminot professional boʻlmaganlarga „daqiqalar ichida“ animatsion qisqa videolarni yaratish imkonini berishini taʼkidlashgan. Videolarni maxsus veb-sahifa, elektron pochta, SMS, Facebook, Twitter orqali ulashish yoki H.264 video fayllari sifatida eksport qilish mumkin. 

Spark Video hikoyalar(storytelling) va media savodxonligi tushunchalarini mustahkamlash uchun moʻljallangan bir nechta xususiyatlarni oʻz ichiga oladi. Bularga Creative Commons litsenziyasiga ega vektor tasvirlari va fotosuratlarining oʻrnatilgan qidiruv kutubxonasi, avtomatik kuzatish va atributlarni yaratish asosida tashkil etilgan musiqa kutubxonasi va hikoya tuzilmasi koʻrsatmalariga ega hikoya qoʻllanmalari (masalan, soddalashtirilgan „Qahramonning sayohati“) kiradi. Storyboard) foydalanuvchilarga hikoya tuzilishi haqida maʼlumot olishga yordam beradi.
## Manbalar
Gipnos (Yunon mifologiyasi)

**Gipnos (**, "uyqu") — qadimgi yunon mifologiyasida uyquning timsoli, uyqu va tushlarning xudosi. Nyukta va Erebaning oʻgʻli. Thanatos, Kera, Moir (Hesiodga koʻra) Nemesis, Eris, Charon va Nyuktaning boshqa bolalarining ukasi. Gipnos feʼl-atvori tinch, sokin, odamlarga mehribon.

Hesiodning soʻzlariga koʻra, Gipnos dunyoning chekkasida yashaydi va Quyosh-Gelios unga hech qachon qaramaydi.

Gomer asarlarida esa u Lemnos orolida yashaydi, Zevsning xabarchisi sifatida tasvirlanadi. Gera Zevsga qarshi fitna uyushtiradi. Oʻzi Gerkulesni taʼqib qilganida Gipnosni Zevsni oʻldirishiga koʻndiradi. Gipnosni Zevsning gʻazabidan Zevs xafa qilishga jur’at etmagan onasi Nyukta qutqaradi. Ikkinchi marta Gipnos yana Geraning iltimosiga binoan Zevsni oʻldiradi. Bu esa Axeylarga troyanlar bilan jangda gʻalaba qozonish imkoniyatini berdi. Uning yordami uchun mukofot sifatida Gera xaritlarning eng kichigi Pasifeyani Gipnosning rafiqasi boʻlishini vaʼda qiladi.

Ovidiy oʻzining „Metamorfoza“ asarida Gipnos yashaydigan, hamisha kunning shom vaqti hukmronlik qiladigan va unutish bulogʻi oqib oʻtadigan Kimmerlar oʻlkasidagi gʻorni tasvirlaydi; Gipnos gʻordagi chiroyli toʻshakda oromga shoʻngʻiydi.

Sikyondagi Asklepiy ibodatxonasidagi haykalda Gipnos Epidot sherni oʻldirayotgani tasvirlangan.

Gipnosga LXXXV Orfik madhiyasi bagʻishlangan.

## Atrof-muhit va nasl

* Morfey — tushlar xudosi. Baʼzan Gipnos va Nyuktaning oʻgʻli deb hisoblanadi.
* Ikel (Fobetor) — turli xil hayvonlar qiyofasida tushga kiruvchi, tushlar xudolaridan biri. Gipnosning oʻgʻli hisoblangan.
* Fantas — Gipnosning oʻgʻli.

## Galereya

Fayl:Dioniso scopre arianna, da casa dei capitelli colorati a pompei, 9278 (cropped).JPG|Antik freskadan olingan.
Fayl:Hypnos pushkin02.jpg|Gipnos (Pushkin muzeyi)
Fayl:Euphronios krater side A MET L.2006.10.jpg|Gipnos va Tanatos Sarpedonni olib ketishmoqda. Germes ularni kuzatib turibdi.
Fayl:Hypnos Tivoli Massimo.jpg|Somnning marmar boshi (Milliy muzey, Rim)
Fayl:Hypnos Thanatos BM Vase D56.jpg|Gipnos va Tanatos Sarpedonning jasadini Troyadan olib ketishmoqda.(Miloddan avvalgi V asr).


## Yana qarang

* Gipnoz

## Manbalar

## Adabiyotlar

* Dunyo xalqlarining asotirlari M., 1991-92. 2 t. T.1. S.305, Lübker F.
* Klassik antik davrlarning haqiqiy lugʻati. M., 2001. 3 t. T.2. S.157
Kebehsenuf

**Kebehsenuf** („Birodarlarini yoshartiruvchi“) – qadimgi Misr dinida dafn xudosi, Gorning toʻrt oʻgʻlidan biri. Kebehsenuf himoya va Gʻarb xudosi boʻlib, marhumning ichaklarini qoʻriqlagan. U lochin boshli xudo sifatida tasvirlangan. Kebehsenufning homiysi Selket maʼbuda edi.

## Tasvir
Kebehsenuf birinchi marta antropomorf sifatida tasvirlangan, Yangi qirollik davridan boshlab — lochin boshi bilan. Duamutef misolida boʻlgani kabi, adabiyotda uning hayvon boshi bilan tasviri haqida qarama-qarshi maʼlumotlar mavjud: baʼzi manbalarga koʻra, u lochinning boshi bilan, boshqalarga koʻra ― shoqol boshi bilan tasvirlangan.

## Shofiy
Gorning qolgan uchta oʻgʻli — Amset, Hapi va Duamutef bilan birgalikda u Kebexsenuf sur`ati tushirilgan soyabonga joylashtirilgan mumiyalangan ichaki aʼzolarini, aniqrogʻi ichaklarni qoʻriqlagan.

U ham inson mohiyati sax homiysi edi.

## Mifologiyada maʼnosi
Piramida matnlarida Kebehsenuf oʻliklarning qoʻriqchi xudosi va ularning osmonga koʻtarilishdagi yordamchisi deb ataladi. Kanopli idishlar va ular qoʻyilgan qutilardagi yozuvlarda Kebehsenuf deyiladi.

Osirisning tsiklida Kebehsenuf, Gorning qolgan oʻgʻillari singari, „Osirisning jasadidagi soatning qoʻriqchilaridan biri“. U toʻrtinchi kun va tunning toʻrtinchi soatining homiysi boʻlgani haqida aytilgan:- Kebehsenuf sizni koʻrgani keladi, orqangizdan kelayotgan dushmanning zarbasini qaytaradi.Mifologiyaga koʻra, Horus, akalari singari, uni asosiy nuqtalardan birining qoʻriqchisi etib tayinladi va uni toj kiyish jarchisi sifatida Gʻarbga yubordi. Qebehsenuf ham yulduz xudosidir. Hierakonpolisdagi maʼbadda u Duamutef bilan birgalikda Horusning qoʻllarini qoʻriqlab, „yulduz“ sifatida hurmat qilinadigan er-xotinni tashkil qiladi. Unga Selket homiylik qiladi.

## Zikr qilish
Papirusda Ani Qebehsenuf quyidagi nutqni aytadi:


Men sening oʻgʻlingman, hoy Osiris, Ani. Men seni himoya qilish uchun keldim. Men sening suyaklaringni yigʻib, aʼzolaringni birlashtirdim. Men sening yuragingni olib kelib, tanang ichra taxtga qoʻydim. Sendan keyin men  uyingni gullattim, Oh! sen abadiy yashovchi.Hammasi birgalikda Maa-atef-f [ aniqlash ] Heri-bek-f [ tozalash ], Gor-Khenti-maa [ aniqlash ] va Horusning toʻrtta oʻgʻli Osiris tanasining „Yetti porloq“ himoyachilari sifatida tanilgan.

## Yana qarang

* Horusning toʻrt oʻgʻli
* qadimgi Misr dini

## Manbalar

## Adabiyotlar

* *Hans Bonnet*. Kebehsenuf. // *Lexikon der ägyptischen Religionsgeschichte*. — Gamburg, 2000-yil. — S. 373. — ISBN 3-937872-08-6.
* *Veronika Ions*. Die großen Religionen der Welt — Götter, Mythen va Legenden. — Verlag Buch und Welt, 1988-yil.
* *Manfred Lurker*. Lexikon der Götter und Symbole der alten Ägypter. — Scherz Verlag, 1998-yil. — ISBN 3-502-16430-4.
* *Rolf Felde*. Ägyptische Gottheiten. — Visbaden, 1995-yil.
* *Meri Barnett*. Götter und Mythen des alten Ägypten. — Verlag Gondrom, 1998-yil. — ISBN 3-8112-1646-5.
* *Lucia Gahlin*. Ägypten-Götter, Mythen, Religionen. — XXL nashri. — ISBN 3-89736-312-7.
Tetsubin

— yaponcha choʻyan choynagining bir turi.

Anʼanaviy tetsubin yonayotgan koʻmir ustida isitiladi. Yaponiyaning choy marosimi sanʼatida maxsus koʻchma mangal 瓶掛 mavjud.

Tetsubinning tashqi tomoni odatda naqshinkor naqshlar bilan bezatilgan. Ushbu choynaklarning oʻlchamlari va shakllari turlicha boʻlishi mumkin, bu esa ularni mashhur toʻplamga aylantiradi. Kichik tetsubinning hajmi 0,5 litrni tashkil etsa, kattasi 5 litrgacha suyuqlikni oʻziga sigʻdira oladi.

Tetsubinning tarixiy kelib chiqish muddati aniq aniqlanmagan. Baʼzi nufuzli yapon manbasi [ kim? &#x5D; Tetsubinning taʼkidlashicha, tedorigama deb nomlangan oʻchoqlardan kelib chiqqan boʻlib, u Sen-no Rikyu davridayoq choy marosimida qoʻllanila boshlangan. XIX asrda toʻgʻridan-toʻgʻri stakanda qaynatilgan choy keng tarqaldi, shuning uchun tetsubin uy-roʻzgʻor buyumlari emas, balki maqom belgisiga aylangan.
Bundan tashqari, tetsubinga oʻxshash, ammo ichki qismi emal bilan qoplangan, nisbatan kichik hajmdagi choʻyan qozonning bir turi ham mavjud. Ular qaynatiluvchi choynak sifatida xizmat qilgan. Shuningdek, kyusu (急須) deb ataladi, lekin kyusu odatda keramikadan tayyorlanadi. Bundan tashqari, kyusu odatda choy toʻri bilan sotiladi.

Ivate va Yamagata prefekturalari eng mashhur tetsubin va kyusu ishlab chiqaruvchilari hisoblanadi.

## Tarixi
Bir gipotezaga koʻra, uning mashhurligining oʻsishi sentya (yashil bargli choy turi) bilan parallel ravishda sodir boʻlgan. Sentya XVII asr oʻrtalarida Xitoydan Yaponiyaga kirib kelgan. Kukunli mattyua yashil choyidan farqli oʻlaroq, sentya XVIII asrda mashhurlikka erishdi va choynakning mashhurligi parallel ravishda oʻsib bordi.

Tetsubinning shakli, mustaqil shaklda boʻlmay, oʻz davrining koʻplab choynaklariga oʻxshab ketgan. Bunday mahsulotlar orasida i*tedorikama, toyama, mizusosogi, dobin* va *yakkan* tetsubinga eng yaqin turi hisoblanadi. Eng yaqini esa *yakkan* boʻlib, u faqat quyma temirdan emas, balki misdan yasalganligi bilan ham ajralib turadi.

## Manbalar


## Adabiyotlar

* PLW sanʼati. Tetsubin: yapon suv idishi. Geldermalsen nashrlari, Niderlandiya, 1988-yil. ISBN 978-9072370013. 582 b. )
Mobil ekvayring

**Mobil ekvayring** (inglizcha: *mobile acquiring*) – bu smartfon ulangan mPOS terminali orqali bank kartasidan biror narsaga toʻlash uchun moʻljallangan 2013-yilgi texnologiyadir.

Mobil bankingning bir qismi sifatida u bank kartalari, onlayn-banking tizimlari va elektron valyutalar bilan bir qatorda naqd pulsiz hisob-kitoblar tizimiga kiritilgan.

Yevstratov va Berejnovaning (2013) fikriga koʻra mobil ekvayring tufayli nisbatan iqtisodiy samaradorlik doirasida „naqd pulsiz toʻlovlar faoliyatning barcha sohalarida mavjud boʻladi“.

Texnologiya AQShda Square loyihasi doirasida ishlab chiqilgan. Keyinchalik, u Rossiya va MDH mamlakatlarida paydo boʻldi. mobil ekvayring xizmati bir-biridan farq qiladi, chunki bu mamlakatlarning toʻlov sohasidagi qonunchiligi boshqachadir.

Toʻlov tizimlari naqd pulsiz toʻlovlarni kompaniyalar uchun oʻzlarining sertifikatlash dasturlariga ega. MasterCard ularning talablariga javob beradigan sertifikatlangan mPOS provayderlarining global roʻyxatiga ega – Mobile POS Self-certified Solution Providers, VisaReady maqomini olish uchun esa mukammal test va audit talab qilinadi.

Har qanday operatsiyani amalga oshirishda 2,5 % dan 2,75 % gacha boʻlgan oraliqda komissiya foizi olib tashlanadi (bu banklarning tarif siyosatiga qarab farq qilishi mumkin – Raiffeisenbank, Sberbank, VTB – 2,75 %, Vladprombank – 2,5 %). Asosiy mablagʻni bank kartasini chiqargan bank-emitent oladi, soʻngra barcha jarayonlarni amalga oshirgan ekvaying bank oʻz foizini oladi, ushbu xizmatni taqdim etganligi uchun VISA va MasterCard ham oʻz ulushini olishadi

Rossiyada bank kartasi bilan toʻlovni amalga oshirish madaniyati rivojlanishda davom etmoqda. Markaziy bank maʼlumotlariga koʻra 2014-yil 1-iyul holatiga muvofiq 220,6 million plastik kartalar, chiqarilgan, yaʼni Rossiya Federatsiyasining har bir fuqarosi, shu jumladan, chaqaloqlar uchun allaqachon 1,54 ta karta mavjud

2014-yil sentabr holatiga koʻra, mPOS bozori klassik POS bozorining 1 % dan kamrogʻini tashkil etadi, biroq salohiyat juda katta. Markaziy bank maʼlumotlariga koʻra soʻnggi 2 yil ichida tovar va xizmatlar uchun toʻlovlar boʻyicha operatsiyalar hajmi 2,5 barobar oshdi.

## Yana qarang

* Mobil toʻlov*
* Rossiya milliy toʻlov tizimi
## Manbalar

## Adabiyotlar

* 

; Qoʻshimcha oʻqish

* 
* 

## Havolalar
* 
*
Kotyol

**Kotyol―**ochiq olovda pishirish orqali ovqat tayyorlash uchun moʻljallangan metall qozon. Bugungi kunga qadar u sayohatga chiqqanda foydalanilgan. Texnik atama sifatida „kotyol“ soʻzi suv isitish yoki uni bugʻga aylantirish uchun moʻljallangan yopiq idishga nisbatan ishlatiladi.

## Tarixi
Arxeologlar tomonidan topilgan eng qadimgi kotyollar oxirgi bronza davriga toʻgʻri keladi. 60-70 litr hajmli juda katta qozonlar tez-tez uchraydi.

## Kotyollar oʻyinlar, madaniyatlar va dinda

* Kotyollar, koʻpincha, Irlandiya kelt mifologiyasida uchraydi. Hammani toʻydirgan Dagda qozoni Danu maʼbudasi qabilalarining toʻrtta afsonaviy buyumidan biri edi.
* Uells anʼanalaridagi afsonaviy xazinalardan biri Dirnvch Gigantning qozonidir. Qozon faqat mardlar uchun taom pishirgan: qoʻrqoq unga yaqinlashsa, qaynamagan. Pair Dadeni („Qayta tugʻilish qozoni“ oʻliklarni tiriltirishga qodir boʻlgan).
* Kelt mifologiyasidan juda koʻp oʻzlashtirgan vikkalar orasida qozon, koʻpincha, tugʻilish maʼbudasi Keridven bilan bogʻliq.
* Garri Potter kitoblar seriyasida damlama tayyorlash uchun qozon ishlatiladi.
* Baʼzi qimor karta oʻyinlarida – pul qoʻyiladigan idish (pul tikish).
* „Pivo qozonidan“ (soʻzlashuv tilida) – juda katta oʻlchamlar (koʻpincha bosh haqida).
* Qadimgi bolalar oʻyini bor „kotyol“.

Fayl:Файл:Gundestrupkarret1.jpg|Daniya *Milliy muzeyidagi (Nationalmuseet)* koʻrgazmada kelt uslubidagi kotyol
Fayl:Файл:Simberg devil pot.jpg|Hugo Simberg
Fayl:Файл:A Visit to the Witch 1882.jpg|Edvard Bretvall. "Jodugarga tashrif" (1882)
Fayl:Файл:Odenthal 04 ies.jpg|Oʻrta asrlarda jodugarlarning taʼqib qilingani xotirasiga kotyol koʻrinishidagi Odental (GFR) yodgorligi
Fayl:Файл:Paloo cooking in a Kazan.jpg|Qozon-oʻchoq


## Yana qarang

* Qozon

## Manbalar

## Adabiyotlar

*
Kuk (xudo)

**Kek (Kuk, Keku)** — qadimgi Misr mifologiyasidagi xudo. Germopol Ogdoadning sakkizta kosmik xudolaridan biri. Uning ismi „zulmat“ degan maʼnoni anglatadi, shuning uchun u zulmat bilan aniqlangan. Mifologiyada Kuk androgin xudo sifatida koʻrilgan, uning ayol timsoli maʼbuda Kauket edi, u bir vaqtning oʻzida „Kuk“ ismining ayol shakli ham edi.

## Mifologiya
Ogdoadning boshqa barcha uch juft ikkilamchi xudolari singari, Kuk xudosining erkak shakli qurbaqa yoki qurbaqa boshli erkak, ayol shakli esa ilon yoki ilon boshli ayol sifatida tasvirlangan. Kuk zulmatning ramzi boʻlishidan tashqari, qorongʻulik, shubha va tartibsizlik bilan ham bogʻlangan. Bundan tashqari, Kuk „nurdan oldin kelgan“ yoki „nur keltiruvchi“ sifatida tanilgan.

## Zamonaviy madaniyatda
2016-yilgi AQSh prezidentligiga saylov kampaniyasi paytida, 4 chan kabi onlayn forumlarda foydalanuvchilar qurbaqa Pepe personaji va „memlar xudosi“ sifatida tanilgan qadimgi Misr xudosi Kek oʻrtasidagi oʻxshashliklarni payqashdi".

## Yana qarang

* Ogdoada
* Qadimgi Misr dini

## Manbalar

## Adabiyotlar

* Xartvig Altenmyuller: *Achtheit*. In: *Lexikon der Ägyptologie*. bd. 1, Wiesbaden 1975, Spalte 56-57.
* Hans Bonnet: *Lexikon der ägyptischen Religionsgeschichte*. 3. Aufl., Berlin 2000, S. 5-6, ISBN 978-3-937872-08-7.
* Reynxard Grishammer: *Kek/Keket*. In: *Lexikon der Ägyptologie*. bd. 3, Wiesbaden 1980, Spalte 380.
* Christian Leitz ua: *LGG, Bd. 1 (Schriftenreihe: Orientalia Lovaniensia analecta 110)*. Peeters, Leuven 2002, ISBN 90-429-1146-8, 296-297-betlar.
* Kurt Sethe: *Amun und die Acht Urgötter von Hermopolis*, 1929-yil.

## Havolalar

* Kek and Kauket
Barakal

**Barakal** – Rossiyadagi daryo, Boshqirdiston Zilair tumani hududidan oqib oʻtadi. Daryoning uzunligi 76&nbsp;km. Havzaning maydoni 432 km².

Qizil Kushakning Sharqiy qismida qaragʻay-qayin oʻrmonida boshlanadi. Janubiy yoʻnalishda qaragʻay, qayin va eman oʻrmonlari orqali togʻli hududlar boʻylab oqadi. Oʻrtacha oqim p-361 avtomobil yoʻli bilan kesib oʻtadi. Novopreobrazhenskiyning pastki qismida Janubiy-sharqqa aylanadi. Daryoning ogʻzi Sakmara daryosining oʻng qirgʻogʻida, ogʻzidan 546 kilometr uzoqlikda, Daryoning ogʻzi Sakmara daryosining oʻng qirgʻogʻida, ogʻzidan 546 kilometr masofada, Zilair Serf va urman-Zilair daryolarining ogʻizlari orasida joylashgan.

Daryoning quyi oqimidagi kengligi 15 metr, chuqurligi 1 metr.

## Suv reestri maʼlumotlari
Rossiyaning davlat suv reestriga koʻra, Ural havzasi hududi, manbadan Sakmara daryosining suv xoʻjaligi uchastkasi Buyuk Ik daryosining birlashuviga tegishli. Daryo havzasi – Ural (havzaning Rossiya qismi).

Davlat suv reestridagi obyekt kodi – 12010000512112200005133.

## Irmoqlari (ogʻizdan km)
Obyektlar ogʻizdan manbagacha tartibda roʻyxatga olinadi.
* 0,3&nbsp;km: Баракалтиле (lv)
* Una (pr)
* Tabuzgay (pr)
* Repniy (pr)
* Soselniy (pr)
* Yesiney (lv)
* Psyakchushkan (lv)
* Balchik (lv)
* 39&nbsp;km: Atik (lv)
* 46&nbsp;km: Бармас (pr)
* Kashkat (lv)
* Taraygir (lv)
* Okur (lv)
* Burzyan (lv)
## Manbalar
Tyavan

**Tyavan** (, — choy piyolasi) — yapon xalqida choy marosimi uchun ishlatiladigan idish - piyola hisoblanadi. Piyolalar marosimning muhim elementi hisoblanadi. Xususan, choy ichgandan soʻng, uning ichiga nazar tashlash va uni keyingi mehmonga topshirish odat tusiga kirgan. Koʻpchilik tyavanlar yapon kulolchilik asarlari va baʼzi milliy xazinalar maqomi bilan teng turadi. Mashhur choy idishlari oʻz nomlariga ega boʻlib, koʻpincha ular muzeylarda saqlanishi bilan birga maishiy hayotda qoʻllanilishda ham davom etmoqda. 

## Tarixi va tuzilmasi
XVI asrdagi kulollar choy marosimi uchun maxsus tyavanlarni ishlab chiqara boshlashgan. Ayniqsa raku, seto, hagi, karatsu, sigaraki va oribe uslublarida ishlab chiqarilgan tyavanlar mashhur.

Tyavanlardan yengil va silliq ichki yuzaga ega boʻlishi talab etiladi. Shu bilan birga, tyavanlarda „nomukammallik“ muhim jihat sifatida baholanadi: kulol barmoqlarining izlari, sirtdagi notekis naqshlar va boshqalar . Tyavanning oʻlchami aylantirishga, qoshiq va salfetka joylashishiga imkon berishi kerak, ammo ayni paytda kaftlarda qulay joylashishi ham kerak. Piyolaga qarab, tomoshabin uning yuqori qirrasi, tuzilishi va asosi uygʻunligiga baho beradi.

## Marosimdagi roli
Tyavan choy marosimida boshqa idishlar kabi alohida oʻrin tutadi. U teran ramziy ma'nolarga ham egaː yaʼni chashkaga boʻlgan munosabat — choy ziyofatida ishtirok etayotgan kishilarga bo'lgan munosabatini eslatadi. Eng mashhur chashkalarga nom berilgan.

Tyavan maxsus qutida saqlanadi va maxsus ipak bilan oʻraladi va chashkaning tarixi devorlarga yozib qoʻyiladi. Shuningdek, ular orasida, dizayni xususiyatlari bilan belgilanadigan ierarxiya ham mavjud: uslubning qatʼiyligi, oʻziga xos kulolchilik ustaxonalari anʼanalari bilan bogʻliqligi, kelib chiqish joyi va boshqalar. Baʼzi ustalar birinchi oʻrinni koreys  uslubidagilarga berishadi („quduq“ degan maʼnoni anglatadi, bu chashkaga qaraganida chuqurlik hissini aks ettiradi), boshqalari raku chashkalari boʻlib, Karatsu kulollari ham uni yuqori baholashadi. Ierarxiya boʻyicha boshqalardan ustun turadigan chashka eng muhim mehmonga beriladi, alohida hollarda esa choydan  keyin u yodgorlikka aylanadi va oʻz maqsadiga koʻra boshqa ishlatilmaydi.

Choyni tatib koʻrgandan soʻng, tyavan salomdan boshlab tekshiriladi; idish bir mehmondan ikkinchi mehmon qoʻliga uzatiladi.

## Manbalar



## Adabiyotlar

*  
*
Bank kartalarining emissiyasi

**Bank kartalarining emissiyasi** — mijozlarga ularga berilgan bank kartalari yordamida operatsiyalarni amalga oshirishda bank kartalarini chiqarish, hisob varaqlarini ochish va hisob-kitob, kassa xizmatlari boʻyicha faoliyat.

## Bank kartalarining emissiyasi Rossiyada
Rossiya Bankining maʼlumotlariga koʻra, banklarning 65 % dan ortigʻi toʻlov kartalarini chiqaradi va yoki sotib oladi (965 ta kredit muassasasidan 661 tasi), ular tomonidan chiqarilgan bank kartalari soni (2012-yil 1-iyul holatiga) 220 mln. Bu oʻtgan yilga nisbatan 24 % ga koʻpdir.

Chiqarilgan bank kartalarining 80 % dan ortigʻi Visa Inc. va Mastercard xalqaro toʻlov tizimlari tomonidan chiqarilgan.  Rossiya toʻlov tizimlari (Sberkart, Zolotaya Korona, STB Card, Union Card) bozorning 6 % dan 12 % gacha qismini nazorat qiladi.

Rossiyada debet bank kartalarini chiqarish boʻyicha yetakchi Sberbank (barcha kartalar chiqarilishining taxminan 45 %) hisoblanadi. 2007-yil 1-aprel holatiga koʻra Sberbank kartalarini chiqarish hajmi 2007-yilning birinchi choragida 7 foizga oʻsgan holda 18,77 million kartani tashkil etdi.  Shu bilan birga VISA va MasterCard xalqaro toʻlov tizimlarining kartalari soni 15,63 million dona kartani (umumiy emissiyaning 83 foizi) tashkil etdi, shu jumladan: MasterCardva Maestro — 9,21 million karta; VISA va VISA Electron — 6,42 million karta.  Sbercard mikroprotsessorli kartalari soni 3,14 million kartani tashkil etdi.

Visa International maʼlumotlariga koʻra, 2007-yilning 2-choragi oxirida Rossiya banklari 39,4 million dona VISA kartalarini chiqargan, bu oʻtgan yilga nisbatan 47 foizga koʻpdir.

## Bank kartalarining emissiyasi O'zbekistonda
O'zbekiston Respublikasi Markaziy Banki tomonidan e'lon qilingan ma'lumotlarga ko'ra, 2021-yilning 1-sentabr holatiga muomaladagi jami bank kartalari 24 765 218 taga yetgan bo‘lib, bank kartalarini muomalaga chiqarish bo‘yicha yuqori ko‘rsatkich Xalq Banki (4 689 486), Ipoteka bank (2 670 011)  va Milliy bankida (2 730 484) kuzatilgan. Bir yil avval, 2020-yilning 1-sentabr holatiga muomaladagi bank plastik kartalari soni 23 641 082 tani tashkil qilgan edi. Ushbu jarayonda mamlakatning yirik tizim tashkil etuvchi moliya muassasalaridan biri bo‘lgan **[[Oʻzsanoatqurilishbank|«O‘zsanoatqurilishbank» ATB (SQB)]]** ham faol ishtirok etib kelmoqda. Bank aholi va biznes vakillari uchun nafaqat milliy to‘lov tizimlari (Uzcard va Humo), balki xalqaro to‘lov tizimlari (Visa, Mastercard, UnionPay) hamda ularning imkoniyatlarini birlashtirgan zamonaviy kobeydjing kartalarini keng ko‘lamda emissiya qiladi. SQB tomonidan raqamli bank xizmatlarining rivojlantirilishi respublikada naqd pulsiz hisob-kitoblar hajmining oshishiga va aholining moliyaviy qamrovini kengaytirishga xizmat qilmoqda.

## Xalqaro kartalarni chiqarish
Kartalarni chiqarish boʻyicha dunyoda yetakchi Xitoy Xitoy UnionPay boʻlib, u bozorning 30 foizini egallaydi (2012), ikkinchi oʻrinda VISAva u 28,6 foizni egallaydi.

## Manbalar
Eon (Geologiya)

**Eon** ( — asr, davr) geologiyada — Yerning geologik tarixidagi davr, Yer litosferasi va biosferasi rivojlanishining uzoq davom etgan bosqichi, bu davrda eonotema shakllangan. Eon oʻzida bir necha geologik davrlarni birlashtiradi, 1991-yilda qabul qilingan geologik vaqtning xalqaro shkalasida bu eng katta boʻlinmadir. Ushbu atama 1875-yilda J. Dana tomonidan taklif qilingan.

Hozirgi eon — fanerozoy boʻlib, u 540 million yildan ortiq vaqtdan beri davom etib kelmoqda.

## Xalqaro shkalada
Hozirgi vaqtda xalqaro geoxronologik shlkalada toʻrtta eon mavjud, ularning avvalgi uchtasi, proterozoy, arxey va katarxey (Gadey) dokembriy deb ataladigan super-eon guruhlariga birlashtirilgan, bu shkalaning norasmiy boʻlinishi hisoblanadi. Ilgari proterozoy va arxey ham era deb hisoblangan, ammo uzoq davom etganligi bois ularni eralarga boʻlish, ushbu davrlarni naderu yoki eon deb atash odat tusiga kirgan.Oxirgi uchta eraning birikmasi sifatida fanerozoyga eon maqomi berilishi va Katarxeyning arxeydan ajralishi bilan zamonaviy eonlar tizimi shakllangan.

## Rossiya shkalasida
Geologik vaqtning zamonaviy rus shkalasida proterozoy va arxeyga yuqori darajadagi boʻlinmalar — akronlar sifatida qaraladi. Birinchisi erta arxey (saami, 800 mln.yil) va soʻnggi arxey (lopiy, 700 mln.yil), ikkinchisi esa erta proterozoy (karel, 850 mln.yil) va soʻnggi proterozoy (1109 mln.yil) eonlariga boʻlinadi.

## Yana qarang

* Stratigrafiya

## Manbalar

## Adabiyotlar

* Эон // Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.
* Акрон // Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.
Yalem

**Yalem** (Yalem;  — „dafn qoʻshigʻi“, „yigʻi“) — Qadimgi Yunonistondagi badiiy asar (Yigʻi), shuningdek, yigʻlash xudosi.

Yalem, baʼzi versiyalarga koʻra, Apollon va Kalliopaning oʻgʻli boʻlgan. Yalemni qaygʻuli difiramblar, tragik nolalar kabi bir qator qoʻshiqlarining muallifi sifatida tilga olishadi. Yalem qoʻshiqlari oʻziga xos, jiddiy xarakterga ega boʻlib, xotira yoki taʼziya marosimi kabi alohida vaziyatlarda ijro etilgan.

Klassik antik davrda bu turdagi sheʼriyat oʻz mashhurligini yoʻqotgan hamda hajviy shoirlar tomonidan mashara qilingan. Bu vaqtda „yalem“ soʻzi sovuq, zerikarli va sust sheʼriyatning sinonimiga aylanib, hamma joyda shu maʼnoda qoʻllangan.

Qadimgi yunon shoiri Pindar oʻzining uchinchi trenodasida Yalemni Gimeney, Lin va Orfeyning akasi, Apollon va Kalliopaning oʻgʻli deb ataydi. „Yalem“ soʻzi keyinchalik oʻz-oʻzidan poetik janr belgisi sifatida shakllangan, shu maʼnoda bir qator tragiklarning asarlarida uchraydi. Yarim afsonaviy yunon shoiri Pamf Yalemni muza Uraniyaning oʻgʻli Lin bilan birlashtiradi. Yalemning eng batafsil tavsifi miloddan avvalgi 3-asrda ijod qilgan shoir va grammatik Rodoslik Apolloniyning Argonavtika  asarida keltirilgan.

## Manbalar

‎
Barbala

**Barbala** (shuningdek, **Barbola**; ukraincha: Barbala, qrim-tatarcha Barbala, Barbala) — Qrimning janubiy qirgʻogʻidagi togʻ daryosi (jarlik), Uchan-Su daryosining oʻng irmogʻi. Yalta shahar okrugi hududida joylashgan. Suv oqimining uzunligi 1,2 kilometr, suv toʻplovchi havzasining maydoni 5,3&nbsp;km², kanalning qiyaligi 267 m/km, umumiy pasayishi 905 m.

## Nomlanishi
Barbala nomi Yuriy Shutovning „Togʻlarda tugʻilganlar“ maqolasida, „Qrimning yer usti suv havzalari“ maʼlumotnomasida va undan foydalanib amalga oshirilgan ishlarda, shuningdek, zamonaviy xaritalarda uchraydi. 1915-yilda Nikolay Ruxlovning „Qrimning togʻli qismidagi daryo vodiylarining umumiy koʻrinishi“ *ishida Barbola* varianti ishlatilgan.

## Geografiyasi
Daryo karst suvlari bilan oziqlangan Ay-Petri Yayla ohaktoshidagi tik jarlikdan boshlanadi. Quyida, taxminan 890 m balandlikda oqim yumshoqroq boʻladi, daryo katta toshlar bilan qoplangan toshli oʻzan boʻylab oqadi, Mogabi massivini Ay-Petridan ajratib, asta-sekin tosh va loy choʻkindilari maydoniga kiradi. Ay-Petrigacha boʻlgan shosse hududida oʻlchangan oʻrtacha uzoq muddatli oqim 0,030 m³/s ni tashkil qiladi, „Qrimning yer usti suv havzalari“ maʼlumotnomasiga koʻra, daryoning irmoqlari, oqimlari yoʻq, quyilish joyidan 5&nbsp;km uzoqlikdagi Kuybishevo qishlogʻi chetidagi Uchan-Su daryosiga (ehtimol, qandaydir xato, chunki yuqoridan oqib oʻtadigan Yauzlar bu koʻrsatkich 3,7&nbsp;km ni tashkil qiladi) 230 m dengiz sathidan balandlikda oqib tushadi, daryoning suvni muhofaza qilish zonasi 50 m qilib belgilangan.

## Manbalar
BaaS

**BaaS** ( – *<nowiki/>bank xizmat sifatida*) —* bu banklardagi infratuzilmasini ijaraga olish uchun innovatsion B2Bxizmati.

== Xizmat tavsifi ==
BaaS mijozlari yirik chakana sotuvchilar, infratuzilma kompaniyalari, koʻp sonli shoʻba va filiallari boʻlgan vertikal integratsiyalashgan [[Holding|holdinglar]], aktivlarni boshqarish boʻyicha kompaniyalar (boshqariladigan aktivlar), finteks startaplari va oʻz infratuzilmasi (ERP tizimlari, veb, ilova) doirasida toʻlov operatsiyalarini amalga oshirishni xohlovchi lekin oʻz bankini tashkil qilish yoki mavjud bankni sotib olish imkoniyati yoʻq boshqa tashkilotlardir.

Lizingga olingan [[Protsesssing|bank ]]infratuzilmasiga litsenziya, toʻlovlarni qayta ishlash, kartochkalarni chiqarish, muvofiqlik, axborot xavfsizligi vositalari, limitlarni boshqarish tizimi, inkassatsiya oraligʻini boshqarish tizimi, asosiy va ishtirokchi hisobvaraqlarni belgilash tizimi, toʻlovlarni tayinlash, real vaqt rejimida [[pul]] mablagʻlari harakatining mantiqiy vaqti va boshqalar kiradi.

Aslida BaaS mijozi [[bulut]] resurslaridan foydalanish odatiy holga aylanganidek (masalan, *Amazon Web Services* yoki [[Google]].) kerakli miqyosda moliyaviy tashkilotning „imkoniyatini“ ijaraga oladi. Mijoz oʻz xohishiga koʻra va oʻz ehtiyojlari uchun xizmatlar toʻplamini tuzadi va shu bilan oʻz „banki“ ning moslashtirilgan versiyasini yaratadi. Foydalanuvchi mijoz portalida bank bilan toʻgʻridan-toʻgʻri aʼloqa qilmasdan *standart bank operatsiyalarini* (balansni tekshirish, toʻlovlar, tranzaktsiyalar tarixini koʻrish) amalga oshirishi mumkin.

== Dunyoda amalga oshirilgan misollar ==
Nemis startapi solaris Bankga tegishli FinLeap 2016-yilda ishga tushirilgan. Birinchi mijozlar *elektron tijorat* platformasi va sovgʻa kartasi provayderi boʻlgan.
== Rossiyada amalga oshirilgan misollar ==
Alfa-Bank taqsimlangan *daftar texnologiyasi* (blokcheyn) asosida *BaaS biznes ilovasini'' yaratdi.
## Manbalar
Makitra

**Makitra** (*makotra*) – Sharqiy slavyanlarning ichki sirti dagʻal boʻlgan konussimon keng gil idishi. Uning asosiy vazifasi koʻknor, kanop yoki zigʻir urugʻini makogon bilan maydalashdir. Belaruslar va ukrainlar, koʻpincha, non xamirini tayyorlash uchun makitradan foydalangan. Baʼzan uni pechda sabzavotlarni tayyorlash, shuningdek, tvorog, nordon sutni isitish uchun ishlatilgan.

Makitrada koʻknor maydalanganda yanchilganidan koʻra xushboʻy hidni yaxshiroq saqlaydi, deb hisoblanadi. Ilgari idishlarni yuvish uchun ham maxsus katta makitralar ishlatilgan.

## Etimologiyasi
"Makitra" soʻzi ikki qismli „mak“dan **makotra, *makotrt* – „koʻknor“ va „terét, tru“ – „uqalamoq, yanchmoq“ soʻzlaridan tuzilgan. *-i-* shakli ukrain tilidan oʻzlashtirilgan deb izohlanadi.

## Anʼanalar
Ukrainada anʼanaga koʻra, Rojdestvo boʻtqasi uchun koʻknorni oilaning otasi – erkak kishi maydalashi kerak boʻlgan. Bu vaqtda u duo oʻqiydi. Ushbu odatda makitra ayolni, makogon esa erkakni ifodalagan. Koʻpincha, Rojdestvo oldidan maxsus yangi makitra va makogon sotib olishgan.

Makitra bilan bogʻliq quyidagi toʻy odati boʻlgan. Toʻy dasturxonidan soʻng, kuyovning mehmonlari kiyimlarini almashtiradi: keksalar yoshlarga, yoshlar esa keksalarga almashadi. Makitra piroglar bilan toʻldirilib hamda gullar va rangli lentalar bilan bezatilib, kayvoniga topshirilgan. U makitra bilan raqsga tushgan va barcha mehmonlar kelinning ota-onasinikiga yoʻl olgan. Bu yurish „pirog bilan borish“ deb atalgan. Makitra bilan raqs butun yoʻl boʻyi davom etgan. Kelinning ota-onasi mehmonlarni dasturxonga taklif qilgan, u yerda makitrali kayvoni koʻrinarli joyda oʻtirgan. Kelinning mehmonlari uning oldiga kelishgan va u ularni pirog bilan siylagan. Ziyofatdan keyin mehmonlar yoshlar va qudalar uchun kelinning onasi pishirgan pirog solingan makitra bilan qaytishgan.

## Topishmoqlar

* Yarmarka boshida, sharvarka qornida, zoʻravonning oyoqlari orasida. (makogon va makitra)
* Ota tulkidan, ona bozordan, bolalari shahardan. (makogon, makitra va koʻknor)

## Yana qarang
* Makogon

## Manbalar

## Adabiyotlar

* 

## Havolalar

* Ukrainaning Rojdestvo odatlari )
Maydalagich (vosita)

**Maydalagich**, **maydalash taxtasi**, **maydalagich vositasi**, **maydalovchi** — yogʻoch yoki plastmassa taxtaga poʻlat plastinkali pichoqlar bilan jihozlangan sabzavot va mevalarni maydalashda qoʻllaniluvchi vosita hisoblanadi. Tilimning qalinligi pichoqlar va taxta orasidagi boʻshliqning oʻlchamiga bogʻliq. Pichoqlarning balandligi gayka-barashka bilan mahkamlanishi yoki sozlanishi mumkin.

Tuzilishiga koʻra maydalagichlar, qoʻlda ishlaydigan mexanik va elektron tuzilmaga boʻlinadi. Eng oddiy maydalagich — bu ish paytida moyil holatda bir qoʻl bilan qoʻllab-quvvatlanadigan poʻlat pichoqli taxta hisoblanadi. Ish stoli maydalagich yon devorlari va ish paytida stol ustida siljishini oldini oluvchi urgʻu bilan jihozlangan. Maydalagichlarning baʼzi modellari siqish qopqogʻi boʻlgan kub shaklidagi harakatlanuvchi bunker bilan jihozlangan, bu yerda sabzavotlar maydalash uchun joylashtiriladi. Zamonaviy maydalagichlar turli maqsadlar uchun olinadigan pichoq taroqlari toʻplami bilan jihozlanib, shuningdek, mandolin sabzavot kesgichlari deb ham ataladi. Maydalash funksiyasi koʻplab oshxona kombaynlari va sabzavot kesuvchilarda mavjud.

Karomni tuzlashda katta hajmda qoʻlda maydalash uchun bir nechta parallel pichoqli maydalagichlardan qoʻllanadi..

## Manbalar

## Adabiyotlar

* 
* Shinkovki // Tovarniy slovar / I. A. Pugachyov (glavniy redaktor). — M.: Gosudarstvennoe izdatelstvo torgovoy literaturi, 1961. — T. IX. — Stb. 643—645 — 890 s.
CoronaVac

**CoronaVac** — bu Xitoyning Sinovac biofarmatsevtika kompaniyasi tomonidan ishlab chiqilgan COVID-19ga qarshi vaksina. Vaksina bu COVID-19ga qarshi kimyoviy inaktivatsiyalantirilgan butun virusli vaksina.

JSST vaksinani favqulodda holatlarda foydalanish uchun 2021-yil 1-iyunda tasdiqladi.

Vaksina 2020-yil oʻrtalaridan boshlab III bosqich klinik sinovlaridan oʻtgan.

19-oktabr kuni Braziliyada oʻtkazilgan III bosqich tadqiqotining dastlabki natijalari shuni koʻrsatdiki, CoronaVac COVID-19 dan xavfsiz himoya vositasi ekan. 10-noyabr kuni, bitta koʻngilli oʻz joniga qasd qilganidan soʻng (oʻz joniga qasd qilish vaksina sinovi bilan bogʻliq emas edi), Braziliya III bosqich sinovlarini qisqa muddatga toʻxtatib, ularni 11-noyabrda davom ettirdi.

3-dekabrga kelib, Braziliyaga bir million dozadan ortiq CoronaVac yetkazildi.

2020-yil 6-dekabrda Indoneziya CoronaVac ning 1,2 million dozalik birinchi partiyasini oldi.

13-dekabr kuni Braziliyadagi Butantan instituti III bosqich sinovlarida tasdiqlangan COVID-19 holatlari soni 170 taga yetganini, dastlabki tahlil uchun zarur boʻlgan 151 ta holatdan oshib ketganini va vaksinani toʻliq tasdiqlash uchun hujjatlar 23-dekabrgacha Braziliya sogʻliqni kuzatish Milliy agentligiga (ANVISA) va Xitoyning Tibbiy mahsulotlar milliy boshqarmasiga taqdim qilinishini eʼlon qildi.

Umumiy himoya JSST tomonidan aytib oʻtilgan boshqa yettita vaksinadan pastroq (51%) ekanligi daʼvo qilinadi, sinovlar esa Sinovac tomonidan ishlab chiqarilayotgan CoronaVac jiddiy kasallik va oʻlimning oldini olishda 100% samarali ekanligini koʻrsatadi. Ammo Chilida 2,5 million kishi ishtirok etgan tadqiqotning dastlabki natijalari shuni koʻrsatdiki, KoronaVak COVID-19ning oldini olishda 67% va kasallikdan oʻlishning oldini olishda 80% samarali ekan.

Vengriyada turli xil vaksinalar bilan emlangan 3,5 million kishi boʻyicha oʻtkazilgan tadqiqot shuni koʻrsatdiki, CoronaVac infeksiyaga qarshi 68,7%ga va oʻlimga qarshi 87,8%ga samarali.

## Manbalar

## Havolalar

* Что необходимо знать о вакцине против COVID-19 Sinovac-CoronaVac
Banknot hisoblagichi

**Banknot hisoblagichi** (shuningdek, „banknotlarni sanash (hisoblash) mashinasi“ deb ham ataladi) – banknotlarni sanash va ularni qayta ishlash qurilmalaridan biridir.

## Tarixi
Banknotlarni avtomatik tarzda hisoblaydigan mashinalar dunyoda 1920-yillarda paydo boʻlgan. SSSRda faqat 1970-yillarda ushbu mashinalarni seriyali ishlab chiqarish boshlandi – Tochmash zavodi (Kaliningrad) SDB-1M modelini, 1988-yildan – SDB-2 Sarapul 1200 modelini ishlab chiqardi.

## Tasniflashi
Ishlash usuliga koʻra banknot hisoblagichlari ikki guruhga boʻlinadi:

* Rolikli (hisoblagichlar va saralagichlar),
* Shpindelli.

Qurilma turi boʻyicha: portativ va statsionar.

Hisoblash tezligi boʻyicha: daqiqada 600 dan 1500 banknotgacha.

Yuklash turiga koʻra banknotlar 2 turga boʻlinadi: vertikal va gorizontal (frontal) yuklanadigan.

## Ishlash tamoyillari
Hisoblagich roliklar tizimidan foydalanib, bunkerdan bitta banknotni olib, uni yoʻl boʻylab olib boradi va uni qabul qilish patnisiga qoʻyadi. Yoʻl boʻylab oʻtayotganda kupyuralar yorugʻlik oqimini toʻxtatib, ularning sonini aniqlaydi.

Faqat banknotlarni hisoblaydigan hisoblagichlar kupyura hisoblagichlari deb ataladi. Bir vaqtning oʻzida autentifikatsiya qilingan banknot hisoblagichlari keng tarqalgan. Aniqlash xususiyatiga ega ikki choʻntakli hisoblagichlar banknotlarni toʻxtovsiz sanash va shu bilan birga shubhali yoki qalbaki banknotlarni filtrlash imkonini beradi.

Shpindelli hisoblagichlari dastali banknotalar bilan ishlashga imkon beradi. Koʻpincha bu eski yoki yangi banknotlar uchun ishlatiladi
.

## Manbalar
Haviland

**Haviland & Co.** — Fransiyaning mashhur Limoj chinni ishlab chiqaruvchi kompaniyasi.

## Tarixi
Devid Hevilend asli Nyu-York shahridan boʻlgan amerikalik tadbirkor boʻlib, chinni oldi-sotdisi bilan shugʻullangan. U yangi biznes imkoniyatlarini izlash uchun Fransiyaning Limoj shahriga keladi va 1842-yildayoq Limoj chinni mahsulotlarining ilk toʻplamini Amerika Qoʻshma Shtatlariga joʻnatishga muvaffaq boʻladi. Taʼkidlash kerak, aynan u 1873-yilda chinnilarga ishlov berish va ularni bezashning yangi jarayonini ishlab chiqib, amaliyotga joriy qila oldi.

1890-yilda Devidning oʻgʻli *Teodor Xevilend* Limojsda boshqa barcha mahalliy chinni zavodlaridan ajralib turuvchi juda katta zavod qurib, ishga tushirdi. Ushbu zavodda chinni buyumlarni pishirish va bezashning yangi texnologiyalari joriy etildi. Teodordan soʻng *Haviland* kompaniyasini uning nabirasi *Uilyam Xevilend*, undan keyinroq esa chevarasi *Teodor Xevilend II* boshqargan.

### Hozirda
Bugungi kunda *Haviland & Co.* Hevilend oilasi nazoratida. Ishlab chiqarish quvvatlari modernizatsiya qilinib, korxona chinni buyumlardan tashqari kumush idishlar, billur va sovgʻabop mahsulotlarni xaridorlarga yetkazib bermoqda. Haviland & Co doimiy ravishda xalqaro koʻrgazmalarda ishtirok etib keladi.

## Chinni
*Haviland* chinni buyumlari „Limoj chinnisi“ning eng nufuzli mahsulotlaridan biri hisoblanadi. Oldingi davrlarda ishlab chiqilgan koʻplab chinni toʻplamlar hamon mavjud boʻlib, qimmatbaho kollektsiya hisoblanadi. Ayrim hisob-kitoblarga koʻra, hozir dunyo boʻylab 60 000 ga yaqin *Haviland* chinni buyumlari kolleksiyasi mavjud. Biroq, bu borada aniq raqamni taxmin qilish mushkul, chunki koʻpgina mahsulotlar hech qachon kataloglarga kiritilmagan va alohida nom olmagan, bundan tashqari, zavod hisob arxivi toʻliq yuritilmagan.

Mahsulotlarni katalogga kiritishga urinishlar bir nechta mustaqil tizimlarning paydo boʻlishiga olib keldi, ular orasida *Shleyger nomenklaturasi* va norasmiy kolleksionerlar kataloglari mavjud.

### Shleyger nomenklaturasi
Ushbu raqamlash tizimi 1930-yillarning boshida *Arlen Shleyger* tomonidan ishlab chiqilgan va 6 jildda nashr etilgan. Nomenklaturaga *Haviland & Co* tomonidan ishlab chiqarilgan taxminan 4000 dona chinni toʻplamlari nomi kiritilgan.

### Mashhur mahsulotlariasarlar
*Haviland* koʻplab mashhur mahsulotlarni ishlab chiqargan, shu jumladan:

* Prezident Linkoln maʼmuriyati tomonidan buyurtma qilingan Oq uy uchun chinni buyumlar toʻplami.

## Manbalar

## Havolalar

* Haviland Limoges rasmiy sayti
Adobe Photoshop Elements

**Adobe Photoshop Elements** — bu fotosuratchilar, tasvir muharrirlari va havaskorlar uchun grafik muharrir. U professional versiyaning koʻpgina xususiyatlarini oʻz ichiga oladi, ammo kamroq va soddaroq koʻrinishga ega. Dastur foydalanuvchilarga rasmlarni yaratish, tahrirlash, tartibga solish va almashish imkonini beradi. Bu Adobe Photoshop (limited edition)ning bir versiyasi.nigina008

Dastlab Adobe Photoshop 6-versiyasi bilan birga taqdim etilgan Photoshop Elements fotografiya ixlosmandlariga moʻljallangan va shuning uchun uni toʻgʻri chop etish muhitida foydali qiladigan koʻplab xususiyatlar mavjud emas. Masalan, Photoshop Elements CMYK rang rejimida fayllarni eksport qila olmaydi, ranglarni boshqarishning soddalashtirilgan tizimini qoʻllab-quvvatlaydi va batafsil yumshoq tekshirishni istisno qiladi. Shuningdek, u Photoshop plaginlarining cheklangan toʻplamini oʻz ichiga oladi va buning oʻrniga mutaxassis boʻlmaganlarga qaratilgan bir qator xususiyatlarga ega (masalan, qizil koʻz effektini olib tashlash yoki rasmdagi terining rangini oʻzgartirish). Biroq, baʼzi versiyalar PDF-fayllarni ochishi, tahrirlashi va saqlashi mumkin. Mac versiyasi klaviatura yorliqlarini Mac tizimi afzalliklari orqali qoʻshishga ruxsat bermaydi, xuddi Mac uchun deyarli barcha boshqa dasturlarda amalga oshirilishi mumkin.

Dasturning 13-versiyasi endi Windows XP operatratsion tizimini qoʻllab-quvvatlamaydi. Adobe oʻz saytida endi XP-mos keladigan oldingi versiyalarni sotmasa ham, foydalanuvchilar hali ham chakana savdo doʻkon(sayt)larida mavjud boʻlishi mumkin boʻlgan oldingi versiyadagi dasturlarni roʻyxatdan oʻtkazishlari va foydalanishlari mumkin.

Adobe yillar davomida unumdorlikni oshirdi, shuningdek, yangi sunʼiy intellekt yordamida bir marta bosish orqali obyektni tanlash, yangi ishchi oyna, kontentdan kesish, tasvirni avtomatik ranglashtirish va terini silliqlash kabi yangi xususiyatlar va vositalarni qoʻshdi. Ushbu yangi versiyada foydalanuvchilar endi 2017-yilda taqdim etilgan Adobe Sensei machine Learning AI kuchi bilan tasvirlarga yuz ifodalarini qoʻshishlari mumkin. Ommaviy tahrirlash va slayd-shoularni, filtrlarni va rasmlarga effektlarni qoʻshish soʻnggi versiyalarda ham mumkin edi.

Photoshop Elements Windows va macOS uchun mavjud. U Creative Cloud obunasining bir qismi sifatida emas, balki bitta xarid yoki yangilash uchun mavjud. Bundan tashqari, Photoshop Elements va Premiere Elements toʻplamini xarid qilish mumkin. Adobe Photoshop Elements dasturi macOS tizimida bir nechta tillarda ishlay oladi, masalan Ingliz, Yapon tili va hakazo.

## Manbalar
Nef (kema)

**Nef** — oʻrta asrlar va Uygʻonish davriga oid qimmatbaho metallardan kema shaklida yasalgan qimmatbaho dasturxon bezaklari va jimjimador oshxona anjomlari. Fransuz tilida maxsus turdagi kema *nef* deb ataladi.

## Tavsifi
Nefdan oshxona bezak vositasidan tashqari, oʻsha paytlarda oltinga teng boʻlgan tuz yoki ziravorlar, shuningdek, oshxona anjomlari va hatto sochiqlarni joylash uchun idish sifatida foydalanilgan. „Berri gertsogining muhtasham chasoslovi“ning Yanvar miniatyurasidagi yirik nef dasturxonda foydalanilgan oltin serviz anjomlarini saqlash va ehtimol yuvish uchun ham ishlatilgan.

Neflar 1239-yildan Fransiyada paydo boʻlgan. Avvaliga ular oddiy kema shaklida boʻlib, ichish uchun moʻljallangan; 15-asrga kelib, ancha mohirona ishlangan murakkab namunalarida kema ustunlari, yelkanlar va hatto ekipaji paydo boʻlib, ular kichik qismlarga toʻlib ketganidan idishlik vazifasini bajara olmay qoldi. Britaniya muzeyida saqlanadigan „mexanik galleon“ deb atalmish 16-asr oxirida Germaniyada ishlab chiqarilgan nefda soat va musiqa joʻrligida harakatlanuvchi shakllar ham bor.

Odatda nef kumush, zarhal kumush yoki oltindan yasalgan, qisman emal bilan qoplangan va qoʻshimcha ravishda qimmatbaho toshlar bilan bezatilgan. Kema korpusi, koʻpincha, Burghley house nefi kabi, nautilus chigʻanogʻidan yasalgan. Baʼzi neflarga stolning bir chetidan ikkinchisiga yetkazish qulay boʻlishi uchun gʻildirakchalar ham oʻrnatilgan. Lekin koʻp hollarda ularga oyoqchalar yoki ustunchalar oʻrnatilgan. Ziyofatda davraning eng obroʻli mehmonining mavqeini taʼkidlash uchun nef uning oldiga qoʻyilgan.

Cherkov anjomlari orasida ladandon (ladan tutatqi) yoki kichik kema maʼnosini bildiradigan *navicula* nefning ekvivalenti hisoblanadi. Navicula ingliz tilida ham xushboʻylar uchun kema shaklidagi idish maʼnosini anglatadi.

Chor Rossiyasida neflar XVII asr boshidan maʼlum boʻlib, ularning aksari Kreml xazinasida saqlangan. A.F.Malinovskiy XIX asr boshlarida tuzilgan „Moskva tavsifi“da shunday yozadi: „Podshohning tushlik dasturxoniga kumush kemalar ham joylangan. 1601-yilda ingliz qirolichasi Yelizaveta elchisi Richard Ley bilan Tsarevich Fedor Borisovichga Rodos Kolossu tasviriga oʻrnatilgan langarga tayangan, 12 toʻp (pushka) va uchta ustunli kemani yubordi“.

## Manbalar

## Havolalar

* Oʻrta asrlar va Uygʻonish davridagi neflar Arxivnaya kopiya Muzeylardagi neflarga havolalar, shuningdek, neflarning 17-asrgacha qanday ishlatilganligini koʻrsatadigan oʻrta asr tasvirlari.
Makiyakinabe

— yaponcha oʻrama omletlar tayyorlanadigan tova. Odatda kvadrat yo toʻrtburchak shaklida boʻladi. Uni yana  deb ham atashadi.

Oʻralgan omletlar quyidagicha tarzda tayyorlanadi: toʻrtburchak shaklidagi yupqa omlet tayyorlanadi, soʻngra choʻp bilan silindrsimon shaklda yoki choʻziq kub shaklida oʻraladi. Rulet butun uzunligi boʻylab bir xil diametrda boʻlishi uchun omlet avvalboshdan toʻrtburchak shaklda boʻlishi kerak. Ushbu shaklni olishi uchun qovuradigan maxsus idish — makiyakinabe ishlatiladi.

## Etimologiyasi
Ushbu turdagi idishlar , , va  kabi bir nechta nomga ega. Uni baʼzida oddiygina qilib „yapon omlet tovasi“ deb ataladi.  nomi yaponcha , yaʼni „oʻrama“, , „pishirish“ uchun umumiy atama va , bu „tova“ degan maʼnoni anglatadi.  va  nomlari, odatda, toʻgʻridan-toʻgʻri tovada pishiriladigan oʻrama omletlarga nisbatan ishlatiladi.

## Oʻlchamlari
Qoida tariqasida, makiyakinabe oʻlchami 10 dan 35 sm gacha boʻlgan oraliqda, asosan, alyuminiy yoki choʻyandan tayyorlanadi. Eng yaxshisi qalay qoplangan ogʻir mis tovadir. Biroq bunday tovani ehtiyotkorlik bilan ishlatish kerak, chunki qalay nisbatan past haroratda ham erib ketishi mumkin. Savdoda teflon qoplamali arzonroq variantlar ham mavjud. Devorlarning balandligi, odatda, 3-4 sm, tovaning umumiy vazni esa 0,5 dan 2,5&nbsp;kg gacha.

Makiyakinabening uch turi mavjud: *Kanto* turi (kvadrat), *Kansay* turi (tor va uzun) va *Nagoya* turi (kalta va keng).

* Kanto turi
** Kengligi: 10-30 sm, asosan, 15-25 sm;
* Kansai turi;
** Kengligi: 10-30 sm, asosan, 15-25 sm;
** Uzunligi: 15-35 sm, kengligi 1,5 sm dan oshmaydi;
* Nagoya turi;
** Kengligi: 15-35 sm;
** Uzunligi: 10-30 sm, asosan, 15-25 sm.

Shuningdek, sotuvda ruletni aylantirishni osonlashtiradigan tubi toʻlqinsimon egik boʻlgan kansay turi ham mavjud, ammo bunday tovalar faqat gaz plitalarida ishlatilishi mumkin va boshqa ovqat pishirish uchun unchalik mos kelmaydi.

## Foydalanilishi
Tovaga juda yupqa qilib yogʻ surtish kerak. Buning uchun tova yuzasi yogʻlangan qogʻoz sochiq yoki yogʻlangan mato bilan artiladi. Baʼzan bu maqsadda paxta absorbent (masalan, paxta oʻrami) ishlatiladi.

Baʼzi retseptlar tuxumni qovurishni koʻzda tutmaydi, lekin bu omlet turiga bogʻliq: boshqa retseptlarda tuxumni oltin-jigarrang tusgacha qovurish mumkin.

## Qopqogʻi
Odatda, makiyakinabe omletni aylantiriladigan qalin yogʻoch qopqoq bilan ishlatiladi. Ushbu maqsadda siz tarelkadan ham foydalanishingiz mumkin, ammo qopqoqda ishlash birmuncha oson.

## Qoʻllanilishi
Tamagoyaki (yapon omleti), koʻpincha, sushiga qoʻshiladi. Krevetka yoki yams bilan tuxum aralashmasi qayishqoq boʻlgunga qadar makiyakinabeda qovuriladi.

## Manbalar