open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Belfast qal’asi

**Belfast qal’asi** () ― Irlandiyadagi qal’alardan biri boʻlib, Shimoliy Irlandiyaning Belfast shahridagi Kantri Parkdagi Keyxvill togʻlari yonbagʻirlarida joylashgan. U dengiz sathidan 400 fut (120 metr) balandlikda joylashgan va Belfast shahriga qaraydi.

## Tarixi
Belfast qal’asi XII-asr oxirida normanlar tomonidan qurilgan. Belfast shahrining shimoliy chekkasida joylashgan. Qal’a baron Chichesterning qarorgohi edi (u koʻproq ser Artur Chichester nomi bilan mashhur edi), ammo qarorgoh 1708-yilda yonib ketadi. Baron Chichester binoni asl joyida tiklash oʻrniga, shahar chekkasida yangi qarorgoh qurishga qaror qiladi. Biz bugun koʻrib turgan bino 1811-1870-yillar oraligʻida Donegallik Markiz tomonidan qurilgan. Qal’a Shotlandiya baronlari Charlz Lanyon va uning oʻgʻillari uslubida qurilgan. Donegal Markessi vafotidan keyin va oilaning moliyaviy muammolarini bartaraf etgandan soʻng, Shaftesberi 8-grafi ushbu qal’aning qurilishini yakunladi. Uning oʻgʻli, Shaftesberi grafi XIX, 1934-yilgacha shu qasrda yashagan.

1978-yilda Belfast shahar kengashi qal’ani kapital taʼmirlashni boshlaYdi. Ish 10-yil davom etAdi. Taʼmirlash uchun 2 million funtdan ortiq mablagʻ sarflandi. Qayta tiklash meʼmori sheriklar Xyuitt va Xeslam edi. Qayta tiklashdan soʻng rasmiy ochilish marosimi 1988-yil 11-noyabrda boʻlib oʻtadi.

Qal’ada antiqa buyumlar doʻkoni va restoran joylashgan. Majmua anjumanlar, shaxsiy bayramlar va toʻylar uchun mashhur joy.

## Yana qarang
* Shimoliy Irlandiyadagi qal’alar roʻyxati
## Manbalar


## Havolalar
* Belfast Castle official website
* Belfast City Council — About Belfast Castle
* All About Belfast Castle at The Northern Ireland Guide
* Panoramic virtual tour of the castle, gardens & view
* Castle Catering NI
Bendzin qal’asi

**Bendzin qal’asi** () — Polshaning Bedzin shahrida XIX-XX-asrlarda namunali tarzda tiklangan oʻrta asr istehkomi. Qal’aning qurilishi Buyuk Kazimir hukmronligi davriga toʻgʻri keladi. 1588-yilda Polsha taxti uchun kurashda magʻlub boʻlgan Avstriya qiroli Maksimilian III unda qamoqqa olingan. XVII-asrdagi shved bosqinlari qal’ani vayronaga aylantirdi. XIX-asrning boshlarida ularni buzish masalasi koʻtariladi, ammo polshalik vatanparvar graf Eduard Rachinskiy qadimiy yodgorlikni sotib olib, uni rekonstruktsiya qilishni moliyalashtiradi.

Qal’a jamoatchilik uchun ochiq. Ichkarida muzey joylashgan.

## Arxitektura
Dastlab moʻgʻullar istilosi paytida yonib ketgan Bendza qal’asi oʻrnida yogʻoch qal’a qurilgan. Bir muncha vaqt oʻtgach, Bolesław V ostida, bugungi kungacha saqlanib qolgan qal’aning eng qadimgi qismi boʻlgan tosh Dumaloq minora oʻrnatiladi. Kasimir III davrida qal’a dumaloq minora bilan birgalikda yuqori qal’ani tashkil etuvchi binolar majmuasi va qoʻsh devor bilan yakunlanadi. Shahar binolarini himoya qilish uchun uchinchi devor qurilgan. XIX-asrda qulagan devor oʻrniga uchta kamardan iborat va tashqi koʻrinishidan koʻprikka oʻxshab ketadigan inshoot quriladi.

Dumaloq minoradagi kuzatuv maydonchasidan siz Pałac Mieroszewskich Merehevlar qal’asini koʻrishingiz mumkin.

## Galereya


Fayl:Zamek._B%C4%99dzin.JPG|
Fayl:Będzin zamek.jpg|
Fayl:Castle in Będzin 16.JPG|



## Manbalar



## Havolalar

* Сайт музея в Бендзине
Yerevandagi Ayka haykali

**Ayka Naapeta haykali ―** Yerevanda, Nor-Nork maʼmuriy viloyatining ikkinchi mikrorayonida, Gay prospekti yonida joylashgan.

Haykal qotib qolgan misdan yasalgan va balandligi 3,5 metrni tashkil qiladi.

## Loyiha mualliflari

* Haykaltarosh: Karlen Nurijanyan
* Gravürchi — Gaspar Gasparyan

## Tarixi
Haykalning tasviri nominal qiymati 170 dram boʻlgan pochta markasining tasviri sifatida ishlatilgan (1997).

Arman xalqining ajdodi Ayka Naapeta haykali dastlab Moskva kinoteatri (1970) yonida oʻrnatildi, shundan soʻng 1975-yilda u hozirgi joyiga — ikkinchi Nor-Nork blokiga Gey prospekti yonida koʻchirildi.

## Fotogalereya

Հայկ Նահապետի արձանը Նոր Նորքում.JPG|
Հայկ Նահապետի արձանը Նոր Նորքում 1.JPG|
Hayk 6.JPG|
Հայկ Նահապետի արձան.jpg|
Հայկ1.JPG|


## Yana qarang

* Hayk (armanlarning afsonaviy avlodi)

## Manbalar
Aralakvon qal’asi

**Aralakvon qal’asi** (, ) — Gretsiyaning janubi-gʻarbiy qismida joylashgan VIII-asrda Vizantiya qal’asi. U Peloponnesning gʻarbiy qismidagi Zacharo viloyatidagi Minfi qishlogʻida joylashgan. Kichkina, ammo juda kuchli Araklovon qal’asi uzoq togʻli hududda 980 metr balandlikda, strategik ahamiyatga ega joyda qurilgan: u Killinidan Messeniya va Arkadiyaga boradigan yagona oʻtish joyiga qaragan.

Toʻrtinchi Salib yurishi paytida qal’a va uning hududi hukmdori Doxapatris Voutsaras edi. Salibchilar Mora (Peloponnes) ga bostirib kirishadi va qal’aning muhimligini anglab, uni bosib olishni va Axey knyazligiga qoʻshib olishni xohlaydilar. Doxapatris Voutsaras taslim boʻlishdan bosh tortadi va himoyani tashkil qiladi.

1205-yilda Guillaume de Shamplite boshchiligidagi salibchilar qoʻshini qal’aga hujum qiladi. Biroq, sodir boʻlgan janglarda qal’a garnizoni ularni magʻlub etadi. Qamal 9 yil davom etadi, ritsarlar katta yoʻqotishlarga uchraydi. Koʻpincha Araklovon garnizoni ularga hujum qiladi. Bu vaqtda Araklovondan tashqari Moreaning barcha qal’alari zabt etiladi. Oxir-oqibat, Araklovon garnizoni 1213-yilda Doxapatris Voutsaras vafotidan keyin taslim boʻlishga qaror qiladi.

## Adabiyotlar
* 
*
Ardfinnan qal’asi

**Ardfinnan qal’asi**, taxminan 1186-yilda Ardfinnan ( — „Finnanning balandligi“) Janubiy Tipperari, Irlandiya. Klonmeldan yetti mil gʻarbda, Suir daryosida joylashgan. Ayni paytda qal’a xususiy mulk boʻlib, jamoat uchun yopiqdir.

Qal’a Shura vodiysi ustidagi baland qoyali qiyalikda joylashgan boʻlib, janubda Knokmildaun togʻlariga va shimoli-gʻarbda Gelti togʻlariga qaraydi.

Qal’a 1186-yilda Morton grafi tomonidan Angliya shahzodasi Jon (1199-yildan — Angliya qiroli Jon Landless) uchun qurilgan.

## Manbalar


## Havolalar
* Картина с видом замка из Illustrated Dublin Journal, № 6, от 12 октября 1861 г. 
* Фотографии замка
Atalaya qal’asi

**Atalaya qal’asi** () ― Ispaniya janubidagi Alikante provinsiyasidagi Villena shahridagi qal’a.

## Tavsif
Qal’ani butun perimetri boʻylab toʻrtburchaklar shaklida yasalgan qoʻsh devorlar va istehkomlar oʻrab olgan. Tashqi devor oʻn ikkita minoradan iborat. Asosiy kirish eshigi shimoli-gʻarbiy tomonga yoʻnaltirilgan. Qal’aning tashqi devori ichki devoridan pastroq boʻlib, janubi-gʻarbiy qanotdan tashqari butun uzunligi boʻylab jangovar devorlarga ega. Villena de Atalaya qal’asining devorlari juda kuchli, qalinligi taxminan 4 metr. Janubi-gʻarbiy tomonda asosiy minora joylashgan boʻlib, uning umumiy balandligi taxminan 27 metrga etadi.

## Tarixi
Arab manbalarida birinchi marta 1172-yilda qal’a eslatib oʻtilgan.

XIII-asr oʻrtalarida Aragon qiroli Jeyms I ning nasroniy qoʻshinlari qal’ani egallashga ikki marta muvaffaqiyatsiz urinishadi. Qal’a Ispaniya vorisligi urushida muhim oʻrin egallan. Bu davrda u Avstriya qiroli Charlzga qarshi kurashgan Filipp V tarafdorlari uchun boshpana boʻlib xizmat qilgan. Ushbu urush yillarida qal’a binolarining katta qismi vayron boʻlgan va shikastlangan.

1931-yilda Villena de Atalaya qal’asi milliy tarixiy yodgorlik deb eʼlon qilingan va birinchi restavratsiya amalga oshirilgan, 1958-yilda restavratsiya ishlari qayta boshlanadi. Ishning oxirgi qismi 1999-yilda yakunlandi, qal’aning ichki qismi va uning devorlari asosan qayta tiklanadi.

## Manbalar


## Havolalar
* http://www.castlesguide.ru/spain/villena.html
Sietldagi boshchi haykali

**Bosh Sietl haykali** () ― mahalliy haykaltarosh Jeyms Ven tomonidan bosh Sietlning haqiqiy oʻlchamdagi haykalidir. AQSHning Sietl shahridagi Tilikum maydonida oʻrnatilgan.

## Tavsifi
Haykal misdan qilingan. Haykalning vazni taxminan 180 kg. Bosh Sietl salomlashish uchun oʻng qoʻlini choʻzgan holda tasvirlangan. Haykal favvora sifatida moʻljallangan tosh asosda joylashgan.

## Tarixi
Bosh Sietl hozirgi Vashington shtatida yashovchi Suquomish va Duvomish qabilalarining rahbari edi. U oʻz qabiladoshlari orasida ham, oq tanlilar orasida ham obroʻ qozondi, oq koʻchmanchilar bilan tinch-totuv yashash siyosatini izchil targʻib qilib, doktor Devid S. Maynard bilan shaxsiy doʻstlik bogʻladi. U nufuzli jamoat arbobi va hind huquqlari himoyachisi, Sietl shahriga asos solgan, rahbar nomi bilan atalgan.

Haykalni yaratish 1907-yildan beri davom etmoqda. Uning rasmiy ochilishi 1912-yil 13-noyabrda Sietl rahbarining nevarasi Mirtl Lugeri ishtirokida boʻlib oʻtdi.

1962-yilda haykal rekonstruksiya va tozalash uchun yuborilgan. Tozalashdan soʻng haykal Elliott koʻrfaziga qarab asl holatiga qaytarildi.

1985-yil 16-mayda yodgorlik rasman Sietl shahrining diqqatga sazovor joyi deb eʼlon qilindi.

1984-yil 19-aprelda haykal AQShning tarixiy joylar milliy reyestriga kiritildi.

## Manbalar
Batumidagi Ali va Nino haykali

**"Ali va Nino"** — Batumi (Gruziya) shahridagi haykal, Batumi koʻrfazi qirgʻogʻida joylashgan. Arxitektor — gruziyalik haykaltarosh Tamara Kvesitadze. Har oqshom soat 19.00 dan sakkiz metrli figuralar asta-sekin aylana boʻylab harakatlanadi, yo yaqinlashadi va bir butunga birlashadi yoki yana bir-biridan uzoqlashadi. Toʻliq sikl 10 daqiqa davom etadi. Yodgorlik ajoyib tarzda yoritilgan. Haykal oʻrnatilgandan soʻng, „Erkak va ayol“ asl nomi „Ali va Nino“ ga oʻzgartirildi.

## Tarixi
Qahramonlar butun umri davomida bir butunga birlashib, birga boʻlish uchun toʻsiqlarni engib oʻtishga harakat qilishadi. Barcha toʻsiqlarni yengib oʻtib, sevishganlar turmush qurishadi. Ammo oxir-oqibat, qahramon oʻlib, qahramonni kichkina qizi bilan qoʻlida qoldirib ketadi. Hayot fojiasi ularning temir timsollarida atigi 10 daqiqada uzatiladi, bu tunda sevgi raqsiga oʻxshaydi. Shuning uchun haykal koʻpincha Sevgi haykali deb ataladi.
Tamara Kvesitadze „Ali va Nino“ (1937) romanini oʻqib ilhom oldi, gruzin qizi Nino va ozarbayjon yigiti Ali oʻrtasidagi turli millat va dinlarga mansub boʻlgan, oilalari buni qabul qila olmagan sevgi hikoyasi.

## Tuzilishi
Tamara arxitektura ishlarida taxminan ikki yil ishladi va 2007-yilda haykal toʻliq tayyorlandi va Venetsiya Biennalesida (Italiya) jamoatchilikka taqdim etildi. Keyin haykal Londonda namoyish etildi. Haykaltaroshlik ishi uni harakatda koʻrgan har bir kishiga yoqdi. Avvaliga sevishganlar uchrashuvi koʻrinadi, keyin — bir-biriga boʻlgan ishtiyoq, olovli sevgi uygʻunligidagi ehtirosli oʻpish va oxirida — ularning muqarrar ajralishi.

## Manbalar
Mao Szedun haykali

**Mao Tzedun haykali** () Xitoy Xalq Respublikasining Sichuan provinsiyasining Chengdu shahri markazidagi Tyanfu maydonida joylashgan.
## Kompozitsiya
Balandligi 30 metr bo'lgan yodgorlikda Mao Szedun qo'lini cho'zgan holda tasvirlangan. 7,1 metr balandlikdagi haykal poydevori sana (1-iyul - 01.07) - Xitoy Kommunistik partiyasining tug'ilgan kunini, 12,26 metr balandlikdagi haykal - Mao tug'ilgan kunini (26.12) anglatadi. Poydevor yettita oʻyilgan kungaboqar bilan oʻralgan boʻlib, bu Mao Szedunni qoʻllab-quvvatlagan Sichuan provinsiyasining 7 million aholisini bildiradi, bino yonidagi stendlar va unga tutash piyodalar yoʻlaklari “yurak”ni tashkil qiladi, uning markazida Mao Szedun haykali oʻrnatilgan. Har bir unutilmas kun oldidan Sichuan provinsiyasi partiya qo'mitasi haykaldagi changni tozalash uchun jamoani chaqiradi.

## Tarixi
1967-yilgacha hududni qadimgi Sichuan provinsiyasi Shu qirolligining qadimiy saroyi egallagan. 1967-yil may oyida Sichuan provintsiyasi inqilobiy qo'mitasi va turli ommaviy tashkilotlar eski imperator shahrini buzish va ko'rgazma binosini (hozirgi Fan va texnologiya muzeyi) qurishga qaror qilishdi.

## Manbalar
Kartoshkali klotska

**Kartoshkali klotska** — Markaziy, Sharqiy va Shimoliy Yevropada mashhur boʻlgan, retsept boʻyicha pishirilgan, qaynatilgan yoki maydalangan va siqilgan xom kartoshkadan, elak yoki press pyuresi yoki ularning aralashmasidan, odatda un, tuxum yoki irmik, qoʻshilgan holda pishiriladi. Asosan goʻshtli taomlar uchun garnir sifatida xizmat qilgan.

Qaynatilgan kartoshkadan yoki kartoshka pyuresidan shilimshiq konsistensiyali köfte olinadi, shuning uchun ular parchalanmasligi uchun koʻpincha bunday xamirga tovuq tuxumi qoʻshiladi. Qaynatilgan kartoshka chuchvaralari shirin taomlarda, masalan, toʻldirilgan olxoʻri yoki oʻrikli chuchvaralarda paydo boʻladi. Goʻshtli navlarning maydalangan xom kartoshkasidan tayyorlangan köfte yanada donli tuzilishga va biroz shaffof sirtga ega. Xom kartoshka massasi qoraymasligi uchun natriy sulfitga asoslangan maxsus mahsulotlar qoʻllanadi.

Kartoshka klotskasi turli xil mintaqaviy navlarda va eng noodatiy nomlar ostida mavjud. Nemis Vogtlandda, baʼzan irmik, kartoshka pyuresi va qovurilgan tost kubiklari bilan toʻldirilgan xom kartoshka klotskasi „yashil artilgan“ (*Griegeniffte*) deb ataladi. Turingian klotskalarida xom va qaynatilgan kartoshkaning nisbati 2: 1, Avstriya chuchvaralarida esa xom kartoshkaning ulushi toʻrtdan uchgacha. Avstriya, Chexiya va Sloveniyada koʻpincha kartoshka klotskasi uchun massaga goʻsht yoki kraker qoʻshiladi yoki ular bilan köfte toʻldiriladi. Koʻpincha „Sileziya Osmon Shohligi“ ning anʼanaviy taomlariga hamroh boʻlgan un bilan qaynatilgan kartoshkadan tayyorlangan Sileziya klotskasi va qizil karamdan karam rulolari markazda xarakterli tushkunlikka ega. Toʻldirilgan shved kartoshka klotskasi kropkakor deb ataladi.

## Manbalar

## Adabiyotlar

* Markina L. G. KNÖDEL KLYoTsKA // Kultura Germanii: lingvostranovedcheskiy slovar / pod obщey redaksiey prof. N. V. Muravlyovoy. — M.: AST, 2006. — S. 526. — 1181 s. — 3000 ekz. — .
* Erhard Gorys. Kartoffelklöße // Das neue Küchenlexikon. Von Aachener Printen bis Zwischenrippenstück. — München: Deutscher Taschenbuch Verlag, 1997. — S. 260. — 599 S. — .

## Havolalar

* Brigitte: retsept )
* essen-und-trinken.de: Retsept )
Burxon-buloq

**Burxon-Buloq** () — Qozogʻistondagi eng baland sharshara, Olmaota viloyatining Eskeldin tumanida, Jungʻor Olatau togʻlarida, viloyat ahamiyatiga ega Tekeli shahri ustidagi Qora daryosi darasida, Taldiqoʻrgʻondan 130 km uzoqlikda joylashgan. 4 kaskadning umumiy balandligi 168 m, uchta pastki kaskadning koʻrinadigan qismi esa 114 metrga teng 

Sovet Ittifoqidan oldingi davrda sharshara muqaddas deb hisoblangan.

## Afsona
Qadimda sharshara hududida Burxon ismli yolgʻiz farzandi bilan bir ayol yashagan. Onasi oʻgʻliga mehr qoʻydi va undan sokin, itoatkor qizni xotini sifatida tanlashini xohladi. Ona oʻgʻlining magʻrur va oʻzboshimcha goʻzalga oshiq boʻlib qolganini bilgach, jahli chiqib, ularning nikohiga xalaqit bera boshladi, tez orada qoyaga katta qasr qurib, Burxonni qamab qoʻydi. Biroq, yigitning yuragi tinchlana olmadi, chunki uning sevgisi shunchalik kuchli ediki, u qamoqdan qochib, goʻzal Kora bilan qoʻshilib ketdi... Koʻp asrlar oʻtdi, lekin yoshlar doimo birga, bechora ona esa doimo oʻgʻlining nooʻrin tanlovi uchun qaygʻuradi va “Ona koʻz yoshlari” deb ataladigan Burxon-buloq sharsharasi yaqinida joylashgan kichik ariq timsolida gʻamini toʻkib soladi.

## Havolalar

## Manbalar

* 

## Adabiyotlar

* Ivashchenko A. A. Qozog'iston qo'riqxonalari va milliy bog'lari. - Olmaota: "Olmatilkitap", 2006-yil.
* Ile-Alatau davlat milliy tabiat bog'i. - Olmaota, 2015-yil.

*
Oʻzbekiston 2018-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlarida

}
'''Oʻzbekiston''' 2018-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlarida 2 sport turi boʻyicha 2 nafar sportchi ishtirok etgan.

## Natijalari

### Konki sport turi

#### Figurali uchish
2018-yilgi Olimpiada oʻyinlari uchun yoʻllanmalarning aksariyati sportchilarning 2017-yilgi Jahon chempionatidagi natijalariga koʻra taqsimlangan. Natijada Oʻzbekiston terma jamoasi erkaklar oʻrtasidagi konkida uchish boʻyicha bitta lisenziyani qoʻlga kiritgan, bu esa Misha Gening oʻn ikkinchi oʻrinni egallashi natijasida erishilgan.

### Changʻi sport turi

#### Togʻ changʻi sporti
Olimpiya oʻyinlarida ishtirok etish uchun sportchilarning malakasi 2018-yil 21-yanvariga koʻra maxsus FIS malaka reytingi asosida amalga oshirildi. Shu bilan birga, MOQ Olimpiya oʻyinlarida ishtirok etish uchun faqat oʻz yoʻnalishi boʻyicha Olimpiya reytingining eng yaxshi 500 taligiga kirgan va shu bilan birga saralash jadvaliga koʻra maʼlum miqdordagi ballga ega boʻlgan sportchini tanlashi mumkin edi. 500 ta eng kuchli sportchi orasida ishtirok etmagan mamlakatlar texnik yoʻnalishi boʻyicha faqat „B“ toifali kvotalar uchun saralashlari mumkin edi. Saralash yakunlariga koʻra, Komiljon Toʻxtayevning muvaffaqiyatli oʻyinlari evaziga Oʻzbekiston terma jamoasi erkaklar oʻrtasidagi bahslarda „B“ toifasidagi Olimpiya yoʻllanmasini qoʻlga kiritdi.

; Erkaklar

## Manbalar

## Havolar
* Oʻzbekiston terma jamoasi 2018-yilgi *Qishki Olimpiya oʻyinlari rasmiy saytida*
* Oʻzbekiston terma jamoasi *Olympedia.org saytida*
* Oʻzbekiston Milliy olimpiya qoʻmitasi *Olympic.uz*
Uçan ağıl

**Uçan ağıl** (Ozarb ) — Naxichevan Avtonom Respublikasidagi arxeologik yodgorlik, Bobek tumani, Sirab qishlogʻidan shimolda joylashgan.
## Tadqiqot
Uçan ağıl 2015-2017-yillarda Vali Baxshaliyev va Ketrin Marro boshchiligidagi Ozarbayjon-Fransiya xalqaro arxeologik ekspeditsiyasi tarkibida oʻrganilgan. Uçan ağıl yashash joyining sirt materiallariga boʻyalgan idishlar va somon qoʻshimchalari bilan sopol idishlar kiradi. Topilmalar orasida Kuro-Araks madaniyatiga oid kulolchilik buyumlari bor. Duzdagʻdan tosh boltaga oʻxshash bir qancha asboblar topilgan. Uchta joyda qazish ishlari olib borildi. Birinchi maydonning oʻlchami 5x5 m, ikkinchi maydoni 5x5 m, uchinchi maydon esa 5x10 m boʻlgan.Qazishlar shuni koʻrsatadiki, madaniy qatlam relyefiga qarab 0,20 — 1,20 sm gacha. Uçan ağılning yashash joyini oʻrganish chogʻida somon qoʻshilgan qizil rangli sopol naqshlar, shuningdek, boʻyalgan idishlar parchalari aniqlandi.

## Manbalar
West Baden Springs mehmonxonasi

**West Baden Springs mehmonxonasi** ()- West Baden Springs (Indiana, AQSh) ― shahridagi tarixiy yodgorlik. U oʻzining keng gumbazli atriumi bilan mashhur.

West Baden Springs shahri 20-asr boshlarida AQShda taniqli kurort edi. Mehmonxona hozir French Lick Resort kazino majmuasining bir qismi hisoblanadi. 1955-yilda Sharlottadagi (Shimoliy Karolina, AQSh) kolizey (*Bojangles' Coliseum*) tugaguniga qadar, bino 1902-1913-yillarda AQShdagi va dunyodagi eng katta gumbazga ega edi. Mehmonxona 1974-yilda Milliy tarixiy joylar reestriga kiritilgan, 1987-yilda Milliy tarixiy yodgorlikka aylangan va Qoʻshma Shtatlardagi qurilish injeneriyasining diqqatga sazovor joyi hisoblanadi.

## Maʼlumotlar

* Arxitektorlar — Xarrison Olbrayt , Oliver Vestkott.
* Mehmonxona maydoni 40 gektarni tashkil qiladi.
* Mehmonxona asoschisi mahalliy tadbirkor Li Sinklerdir.
* Mehmonxona 1852-yildan beri tashrif buyuruvchilar uchun ochiq.
* Gumbazning oʻlchami 61 m. Gumbaz oltita poʻlatdan yasalgan koʻprik fermasi bilan mustahkamlangan.
* Gumbaz qurilishi 1902-yil 15-sentabrda yakunlandi

## Qayta qurish
2006-yil bahorida HLFI West Baden allaqachon investitsiya qilingan 35 million dollarni qadrlash uchun West Baden Springs mehmonxonasi bilan tayyorgarlik guruhi shartnomasini imzoladi. Ushbu obyektni qayta tiklash 2006-yilning yozida qayta boshlandi.

Lick Springs French Hotel va Lick Resort Casino bir vaqtning oʻzida 2006-yil 3-noyabrda ochilgan.

West Baden Springs mehmonxonasi yopilganidan 75 yil oʻtgach, 2007-yil may oyida mehmonxona sifatida qayta ochildi. Oʻzgartirilgan mehmonxonada 243 ta xona (jumladan, lyuks xonalari) mavjud boʻlib, bu taʼmirlashdan oldingi umumiy miqdorning yarmidan kamini tashkil qiladi. Mehmonxonaning yopiq suzish havzasi rahbariyat nazorati ostida tarixiy fotosuratlar yordamida qayta taʼmirlandi. West Baden Springs mehmonxonasini toʻliq taʼmirlashning umumiy qiymati qariyb 100 million AQSh dollarini tashkil etdi.

## Fotogalereya

## Havolalar

* Mehmonxonaning rasmiy sayti
* Linton-Stokton oʻrta maktabining West Baden Springs loyihasi
* Frenchlick.com: WBSH 
* Cookgroup.com: Affiliates-CFC
* Indiana tarixiy diqqatga sazovor joylar jamgʻarmasi: WBSH 
* Jadecat.com: WBSH
* Milliy tarixiy yodgorliklar roʻyxati
* HABS fotosuratlari va maʼlumotlari

## Manbalar
Karmen Amaya favvorasi

**Karmen Amaya favvorasi** — bu raqsning mashhur malikasi, bailaor Karmen Amayaga bagʻishlangan haykal favvora. Favvora relyef (haykaltaroshlik) texnikasida yaratilgan va Barselonaning (Ispaniya) Barseloneta tumanidagi Plaza de Brugadada joylashgan.

Favvora haykaltarosh Rafael Solanic tomonidan yaratilgan va 1959-yil 14-fevralda baylor Karmen Amayaning oʻzi ishtirokida ochilgan. Joyni tanlash Karmen Amayaning ushbu hududda, Somorrostro loʻlilar posyolkasida, dengiz qirgʻogʻida, kazarmalar yonida tugʻilib oʻsganligi bilan bogʻliq.

2011-yilda favvora qayta tiklandi va uning atrofi, shu jumladan maydondan Paseo Maritimo sayrgohiga kirish uchun rampa qayta tiklandi.

## Tavsif
Favvorada beshta bolaning figuralari tasvirlangan, ikkitasi yon tomonda gitara chalmoqda, oʻrtada uchtasi flamenkoga raqsga tushmoqda. Bu bolalarning yalangʻochligi bir vaqtning oʻzida qoʻshni ruhoniyning gʻazabini qoʻzgʻatdi, unga Karmen Amaya „ular farishtalar va kichik farishtalar har doim yalangʻoch yurishadi“ deb javob berdi. Favvoraning tantanali ochilishi Paseo Maritimo bilan bir vaqtda boʻlib oʻtdi, uning qurilishi favvora ochilishidan ikki yil oldin boshlangan.

## Havolalar

* Karmen Amaya
Xersondagi „Fregat“ yodgorligi

**"Fregat" yodgorlik belgisi (Birinchi kema quruvchilarga yodgorlik)** — Ukrainaning Xerson qirgʻogʻidagi monumental haykaltaroshlik inshooti. Ushakov prospektida joylashgan, shaharning ramzlaridan biri. 1972-yilda Qora dengiz flotining birinchi quruvchilari sharafiga oʻrnatilgan. Haykaltaroshlar I. G. Belokur, V. N. Potrebenko, V. L. Shkuropat, meʼmorlar — G. P. Sikula, Yu. P. Tarasov.

## Yaratilish tarixi
Yelkanli qayiq koʻrinishidagi baland poydevorda yodgorlik 1972-yilda Xerson kemasozlik zavodi oʻrnida oʻrnatilgan boʻlib, u yerda 1783-yil 16-sentabrda Slava Yekaterina liniyasining 66-qurolli kemasi ishga tushirilgan. U Qora dengiz flotining birinchi kemasi va 54-qurolli „Sent-Jorj Gʻolib“ fregati.

## Tarkibi


## Shahar muhitiga taʼsiri
1970-yillarning oxirida, yodgorlik yaqinida „Fregat“ nomi bilan mehmonxona majmuasi qurilishi boshlandi, u 1989-yilda tugallandi. Mehmonxona yonida Fregat qirgʻogʻi obodonlashtirildi, Ushakov prospektining shimoli-sharqida joylashgan boʻlib, uning uzunligi taxminan 400 metr boʻlgan ochiq qismi obodonlashtirish, yoritish va koʻkalamzorlashtirish bilan ajralib turadi va qirgʻoqda favvora joylashgan.

## Manbalar

## Havolalar
Yaroslavldagi Mixail Frunze yodgorligi

**M.V.** **Frunze haykali** Yaroslavl shahridagi Prospekt Frunze va Moskovskiy prospekti chorrahasida, Moskovskiy temir yoʻl vokzalining qarshisida va Yaroslavl shahrining Frunzensky tumani maʼmuriyati binosi oldida joylashgan. Loyiha mualliflari haykaltarosh A.A. Bichukov va arxitektor S. E. Novikov.
## Yaratilish tarixi
Mixail Vasilyevich Frunze 1918-yilda Yaroslavl harbiy okrugi komissari etib tayinlandi. 1918-1919-yillarda u mahalliy sovet va partiya apparati ishini tashkil etish uchun bir necha bor Yaroslavlga kelgan, Yaroslavldan frontga joʻnatilgan harbiy qismlarning tayyorgarligini tekshirgan, ishchilarning umumshahar yigʻilishida nutq soʻzlagan. Sovet davlatining atoqli arbobiga haykal oʻrnatish va shaharning maʼmuriy okrugiga nom berish orqali ushbu tarixiy haqiqatni odamlar xotirasi va ongida mustahkamlashga qaror qilindi.

## Yodgorlikning tavsifi
Yodgorlik — Frunze byusti. Muallifning oʻziga yuklangan murakkab vazifalarni bajarishda shaxsning qatʼiyatini taʼkidlashi muhim edi. Frunzening koʻrinishi ishonchli va irodali. Byust qizil marmardan yasalgan toʻrtburchak poydevorga oʻrnatilgan. Yodgorlik oldida gulzor va maydoncha, uning orqasida yodgorlik atrofidagi joyni cheklovchi yarim doira parapet bor.

## Manbalar

* Yaroslavl / Ed. Meyerovich M.G. — Yaroslavl: Yaroslavl kitob nashriyoti, 1960-yil.
Havis Amanda

**Havis Amanda** — Esplanade Park yaqinidagi Xelsinki bozor maydonidagi favvora. 1908-yilda oʻrnatilgan. Fin haykaltaroshi Ville Vahlgrenning eng mashhur asarlaridan biri. Favvora markazida yalangʻoch dengiz qizining haykali oʻrnatilgan.

Haykal rassom tomonidan 1906-yilda Parijda yasalgan. Uning balandligi 194 sm boʻlib, bronzadan quyilgan. Favvoraning oʻzi granitdan yasalgan, haykal poydevorga oʻrnatilgan, yodgorlikning umumiy balandligi 5 m. Ayol suvdan koʻtarilgan dengiz qizi sifatida namoyon boʻladi. Uning oyoqlarida 4 ta baliq bor, tarkibi dengiz sherlari bilan oʻralgan. Ville Vahlgren tomonidan oʻylab topilganidek, favvora Xelsinkining qayta tugʻilishining ramzi boʻlishi kerak. Haykaltaroshning xotiralariga koʻra, 19 yoshli parijlik Marsel Delchini haykalning namunasi boʻlgan.

2014-yilda yapon rassomi  haykal atrofida vaqtinchalik mehmonxona yaratdi. Hotel Manta of Helsinki mehmonxonasi tunda mehmonxona xonasi, kunduzi esa koʻrgazma maydoni sifatida xizmat qildi. Tanqidlarga qaramay, oʻrnatishga 23 000 dan ortiq tashrif buyuruvchilar tashrif buyurishdi.

## Anʼanalar
Finlandiyaning har yilgi 1-may kuni — Vappu bayrami 30-aprelda boshlanadi. Kechqurun soat oltida talabalar haykalga oq qalpoq — bitiruvchilarning bosh kiyimini kiydirishadi. Ayni paytda barcha yigʻilganlar qalpoqlarini kiyib, shampan vinosini ochishadi. 1920-yillarda boshlangan va 1951-yilda yillik tadbir sifatida ildiz otgan marosim 20-30 ming ishtirokchini jalb qiladi.

## Manbalar

## Havolalar
Belgraddagi knyaz Milosh hammomi

Belgraddagi knyaz **Milosh hammomi** () ― 1836-yilda qurilgan. 1948-yilda madaniy yodgorlik sifatida tan olingan.
## Tarix va arxitektura
Knyaz Milosh hammomi shahzodaning oʻzi davrida kichik saroy hammomi sifatida qurilgan. Yangi tashkil etilgan Serb davlati davrida qurilganiga qaramay, hammom turk meʼmorchiligi, yaʼni turk hamomini qurish tamoyillari asosida qurilgan. Dastlab, u knyaz oʻgʻillari Milan va Mixail Obrenovichlarning oʻsha paytdagi saroy majmuasining ajralmas qismi edi. Majmua keyinchalik Moliya vazirligi binosi uchun ishlatilgan. Butun majmuadan hozirgi kungacha faqat hammom va oʻchoqli xonasi boʻlgan bir qavatli bino saqlanib qolgan.

Taxminlarga koʻra, bino oʻsha davrning Belgraddagi eng muhim binolari — Topsiderdagi shahzoda Milosh qarorgohi va malika Lyubitsa qarorgohi loyihalari muallifi knyaz Miloshning „saroy“ meʼmori Hoji-Nikola Jivkovichning rejasiga muvofiq qurilgan.

Bino avtonom toʻrtburchak inshoot sifatida yaratilgan. Kichkina oʻlchamiga qaramay, unda hammomning barcha elementlari — favvora (kutish xonasi va kiyinish xonasi), kapalik (dam olish xonasi), halvat (hammom xonasi), hazna (suv idishi) va chulxon (olov qutisi) mavjud. Choʻmilish va dam olish uchun ishlatiladigan asosiy xonada konsentrik gʻishtdan yasalgan sayoz gumbaz shaklidagi ombor mavjud. Shisha „pufakchalar“ bilan qoplangan chiroqlar gumbaz va gumbazlarning alohida detallari hisoblanadi.

Hozirda shahzoda Milosh hammomi obida sifatida foydalanilmoqda. Binoning oʻzida, shuningdek, uning atrofidagi koʻplab oʻzgarishlar tufayli hammom haqiqiyligini sezilarli darajada yoʻqotdi.

## Yana qarang

* Savski Venac tumanimadaniy merosi ob’ektlari roʻyxati.
* Belgrad shahrining madaniy yodgorliklari roʻyxati

## Manbalar

## Havolalar

* Savski venac / Madaniy meros
* Siyosat/ Hamamlar — madaniy yodgorliklar
* Serbiya Respublikasi Madaniy yodgorliklarni muhofaza qilish instituti — Belgrad
* Yodgorliklar roʻyxati
* Serbiya Respublikasi Madaniy yodgorliklarni muhofaza qilish instituti — Belgrad / Koʻchmas madaniy meros ob’ektlari bazasi
Rus-Fors urushi (1826–1828)

**1826-1828-yillardagi rus-fors urushi** Rossiya imperiyasi va Fors o'rtasidagi so'nggi yirik harbiy to'qnashuv edi.
„Xleb“ haykaltaroshlik kompozitsiyasi

**"Xleb"** — Moskvadagi haykaltaroshlik kompozitsiyasi, Leningradskiy prospekti, 90, Doʻstlik bogʻining asosiy kirish eshigi yonida oʻrnatilgan.

## Tarix
"Xleb" haykaltaroshlik kompozitsiyasi 1963-yilda Daryo vokzalining roʻparasida joylashgan Doʻstlik bogʻining asosiy kirish eshigi yaqinida oʻrnatilgan. Ikki yosh qiz boshlariga katta boshoq koʻtarmoqda. Haykal sovet haykaltaroshi, „Ishchi va kolxozchi qiz“ yodgorligi muallifi Vera Muxinaning eskizlari asosida yaratilgan. Bu yaqin atrofda oʻrnatilgan „Fertility“ haykaltaroshlik kompozitsiyasi bilan juft hosil qilgan. Ikkala haykal ham dastlab Moskva markazidagi Moskvoretskiy koʻprigini bezash uchun moʻljallangan edi.

## Manbalar

## Havolalar

*
Lyublyana markaziy bozori

**Lyublyana** **markaziy bozori (**Osrednja ljubljanska tržnica), ikkinchi nomi — **Plečnik bozori** () — Sloveniya poytaxti Lyublyana shahrida joylashgan bozor. Bozor binosi 1931-yildan 1939-yilgacha arxitektor Joze Plečnik tomonidan ishlab chiqilgan. Bozor Triple Bridge va Dragon Bridge oʻrtasida, Lyublyanitsa daryosining oʻng qirgʻogʻida joylashgan. Shuningdek, bozor qisman Adamich-Lunder qirgʻogʻida va Pogacar va Vodnik maydonlarida joylashgan.

Bozorning asosiy binosi klassisizm elementlari bilan neorenessans uslubida qurilgan.

## Tarix
1895-yilgi zilzila natijasida qizlar uchun yeparxiya kolleji boʻlgan eski monastir vayron boʻldi. Shikastlangan bino buzib tashlanganidan soʻng, Vodnik maydonida ochiq bozor ishlay boshladi.

Asosiy bino 1931-1939-yillarda Joze Plečnik tomonidan loyihalashtirilgan va 1940-1942-yillarda Matko Zurka tomonidan qurilgan. Dastlab bozor maydoni 1876 kvadrat metrni tashkil etdi.

Bozor binosining uslubi Uygʻonish davri arxitekturasiga oʻxshaydi. Binoning daryoga qaragan tomonida katta yarim doira derazalari, maydon tomonida esa ustunlar bor. Shuningdek, bozor binosida antiqa uslubda ishlangan ikkita lodjiya alohida ajralib turadi. Binoning tomi kafel bilan qoplangan.

Joje Plečnik ikki bozor binolari orasidagi boʻshliqni Petkovshek qirgʻogʻiga qadar davom etadigan monumental yopiq koʻprik bilan bogʻlashni rejalashtirgan, ammo bu koʻprik hech qachon qurilmagan. Plečnikning koʻprik boʻyicha rejalari nihoyat 2010-yil iyul oyida, Myasnitskiy koʻprigi loyihalashtirilib, qurilganida amalga oshirildi.

## Tavsif
Bozor yakshanbadan tashqari haftaning barcha kunlari ochiq. Pogacar maydoni va Vodnik maydoni kesishgan joyda gul bozori joylashgan; asosiy binoning pastki qavatida baliq bozori, yuqori qavatida esa novvoyxonalar, sut rastalari va qassoblar joylashgan.

## Galereya

Fayl:Ljubljana_-_Pogačarjev_trg_(2008-07).jpg|Pogacar maydonidan ko'rinish
Fayl:Fruit_stalls_at_Ljubljana_Central_Market_02.JPG|Bozor ichida


## Manbalar
Cho‘qintiruvchi Ioan cherkovi

**Choʻqintiruvchi Ioan** **cherkovi yoki Myniste-Ritsikou cherkovi** () — Võrumadagi Rouge cherkovidagi Varstu shahri yaqinida joylashgan pravoslav cherkovi. Bugungi kunda cherkov Estoniya milliy madaniy yodgorligi sifatida tan olingan.

Baptist Ioan cherkovi Estoniya Apostol pravoslav cherkovining Myniste-Ritsik cherkovi tomonidan qoʻllanadi.

## Tarix
Cherkov 1855-yilda Estoniya mustaqillik urushi paytida vayron boʻlgan Ministe hududida qurilgan. Cherkov yaqinida Ritsiku qabristoni ham bor edi va cherkov aslida Ministaning oʻzida boʻlmagani uchun uni tushuntirish uchun Myniste- Ritsiku cherkovi deb atashgan.

2016-yil 17-sentabrda cherkovda 2012-yilda Yangi shahidlar sifatida kanonizatsiya qilingan Teodor Petal va Anna Petal sharafiga yodgorlik toshining ochilishi boʻlib oʻtdi. Yodgorlik toshini mitropolit Stefan ruhoniylar Andreas Pollu, Aleksandr Sarapiku va Justinus Kiviloo bilan birga muqaddas qildi. Yodgorlik toshining ochilishida Voru polkining faxriy qorovullari ham ishtirok etdi.

## Galereya

WMEE-exp2019-(137) Mõniste-Ritsiku kirik.jpg|
Mõniste-Ritsiku church 01.JPG|
Mõniste-Ritsiku church 02.JPG|
Mõniste-Ritsiku church 03.JPG|
Mõniste-Ritsiku kirik.jpg|


## Manbalar

## Havolalar

* Kiriku kodleht
Guaita

**Guaita** yoki **Prima Torre** () — Titano togʻidagi San-Marino minoralaridan biri.

Italyanchadan tarjima qilinganda *Birinchi minora* degan maʼnoni anglatadi. Mashhur uchta minoradan birinchi boʻlib XI-asrda qurilgan, bir muncha vaqt qamoqxona sifatida ishlatilgan. Minorada bir necha bor (1475, 1481, 1502, 1549, 1615, 1623) qoʻshimcha qurilishlar va qayta qurilishlar amalga oshirildi, koʻpincha qal’a sifatida mamlakat aholisiga xizmat qildi.

Minoraning tuzilishi ikki devor halqasidan iborat. Ichki halqa 1970-yilgacha qamoqxona boʻlib xizmat qilgan, garchi odatda muddat bir necha oy bilan cheklangan boʻlsa ham.

Bugungi kunda minora mamlakatning mashhur sayyohlik joylaridan biri hisoblanadi. Undan siz San-Marinoning goʻzal manzaralarini kuzatishingiz mumkin, shuningdek, Italiya yerlari ham koʻrinadi. Janub minorasida Avliyo Barbara sharafiga qurbongohi boʻlgan kichik katolik ibodatxona () joylashgan.

## Qiziq faktlar

* Guaita minorasi 0,05 evro nominalidagi San-Marino tangalarida zarb qilingan.
* Guaita, Chesta va Montale turli xil balandlik va koʻrinishga ega, ammo mamlakat bayrogʻi va gerbida, hatto tepasida par bilan bir xil tasvirlangan.

## Manbalar


## Havolalar
* Гуаита на сайте музеев Сан-Марино
* Информация о башнях Сан-Марино
* Информация о памятниках Сан-Марино
* Гуаита на сайте fortezze.it
Abbadi qasri

**Abbadi qasri** () — Pyrénées-Atlantiques fransuz departamentidagi Hendaye shahri yaqinidagi neogotik qoʻrgʻon (château).

1864—1879-yillarda qurilgan dvoryanlar uyi („qasr“) Evgen Viollet-le-Duc va Edmond Duthoit tomonidan neogotik uslubda yaratilgan va oʻz egasi, tadqiqotchisi va tasavvufchisi Antuan Tomson d’Abbadiga xos boʻlgan koʻplab sirli xususiyatlarni oʻzida mujassam etgan hamda uning ismi sharafiga nomlangan. Qasrning boy ilmiy va arxiv kolleksiyalari XIX-asrning muhim madaniy merosini ifodalaydi.

Qasr kulrang tosh bilan qoplangan va koʻrfaz ustidagi qoyada joylashgan. Koʻplab minoralar va oʻrta asr bezaklarining koʻpligi romantik tasvirni yaratadi. Qasrning binolari juda gʻayrioddiy koʻrinishdagi ibodatxonani oʻz ichiga oladi. Uyning oʻz rasadxonasi, shuningdek, ikki qavatli ulkan kutubxonasi ham bor. Qasrning devorlari koʻplab haykallar bilan bezatilgan va devor rasmlarida Afrika bezaklari va sirli shifrlangan yozuvlar mavjud boʻlib, ular hozirda oʻrganilmoqda.

Olim vafotidan keyin qasr Fransiya Fanlar akademiyasi tasarrufiga oʻtdi. Qasr 1984-yilda Fransiya tarixiy yodgorligi sifatida tasniflangan. 1857-yilda Antuan d’Abbadi meʼmor Klement Parentdan yangi qasr rejasini tuzishni buyurgan. K. Parentning loyihasi (1859-yil) Fransiya Uygʻonish davri qal’alarini eslatgan. 1864-yil 13-mayda Antuan d’Abbadi Viollet-le-Dukga neogotik dizaynlarni qayta ishlash iltimosi bilan murojaat qildi. U oʻz shogirdi Edmond Duthoitga loyihani boshlashni buyurdi va keyinchalik ustaning oʻzi ham qoʻshildi. K. Parentning arxitektura rejalari saqlanib qolgan, ammo jabhalar oʻzgartirilgan. Natijada, neogotik Modern uslubiga mos original bino yaratildi.

Charlz-Loran Maréchal (vitraj), Adrian Jinyo (rasm), Dantan Jun (haykaltaroshlik), Leon Parvillet (kulolchilik), Filipp-Jozef Brokar (shisha emal), Raulin (jihoz ishlab chiqaruvchi) va Berlinning Renaissance firmasi (mebel) ichki dizaynda ishtirok etishgan.

## Manbalar



## Adabiyotlar
* М. Харит. «Знаменитые дома, замки, усадьбы».(Глава «Замок Аббади»), 2008 г. — 524с.: ил.,порт.,табл. UAB «Spaudos Konturai», Вильнюс, Литва (ISBN 978-5-9900539-39)
## Havolalar
* VIVIANE DELPECH: ABBADIA, ANTOINE D’ABBADIE’S ARCHITECTURAL LAST WILL AND TESTAMENT
* Замок и обсерватория Аббади
Muqaddas Ketrin cherkovi

**Muqaddas Ketrin cherkovi** () — Estoniyaning Võru shahridagi cherkov. Estoniya Evangelist Lyuteran cherkovi jamoasiga tegishli.

U barokko elementlari bilan erta klassisizm uslubida qurilgan. Cherkov quyidagi manzilda joylashgan: Yuriy koʻchasi, 9.

## Tarix

Imperatritsa Ketrin II oʻsha paytdagi Võru grafligida lyuteran cherkovi qurilishi uchun 28 000 kumush rubl xayriya qilgan. Cherkov 1788—1793-yillarda qurilgan va darhol shaharning bozor maydonida meʼmoriy ustunlikka aylandi. Cherkovning meʼmori aniq maʼlum emas, lekin u Rigalik Kristof Xaberland boʻlishi mumkin.

Cherkov 1793-yil 24-iyulda muqaddas qilingan va oʻz nomini Buyuk shahid Ketrin Aleksandriya sharafiga oldi.

1997-yilda cherkov Estoniya madaniy merosi obyekti sifatida tan olingan.

Cherkovda, sobiq bozor maydoni oʻrnida, Ikkinchi Jahon urushidan keyin kichik maydon jihozlangan.

## Arxitektura
Cherkovning gʻarbiy tomonida bir nefli va ulkan minorasi boʻlib, u asta-sekin torayib, dumbali gumbazga aylanadi. Shaharning markaziy maydoniga qaraydigan gʻarbiy jabhada cherkovning asosiy kirish eshigi juft pilasterlar va uchburchak pediment bilan bezatilgan. Yon jabhalarda katta arkali derazalar mavjud.

1879-yilda kapital taʼmirdan soʻng minoraga yangi gumbaz oʻrnatildi; shuningdek, toʻrtta terishli soat ham oʻrnatildi.

Cherkovning koʻplab original dekorativ elementlari, masalan, portal yonidagi karnizlardagi haykallar yoʻqolgan. Bundan tashqari, barok parapeti bugungi kungacha saqlanib qolmagan.

Jamoatdagi qurbongohda Iso xochda tasvirlangan.

1910-yilda aka-uka Kriislar cherkov uchun ikkita qoʻllanma va oʻttizta registrdan iborat organ ishlab chiqardi.

## Galereya

Fayl:07740-Werro-1906-Kreisschule-Brück_&_Sohn_Kunstverlag.jpg|Церковь в начале XX века
Fayl:Kirik_Võru_keskväljakul.jpg|Церковь вечером
Fayl:Tornikell_Võru_Katariina_kirikust.jpg|Колокол, отлитый для церкви в Выру, сейчас находится в церкви Маарду
Fayl:Võru_Katariina_kirik_2013-01.jpg|Церковь зимой
Fayl:Võru_-_panoramio.jpg|Церковь в восточной стороны
Fayl:Voru_Estonia_mälestusmärk_Katariina_kirik.JPG|


## Havolalar

* Voru Katariina Kogudus 
* Veebikaamera 
* Kultuurimälestiseks tunnistamin
* Voru ajalugu

* Video — Võru Katariina kiriku torn tehakse annetajate abil korda. Lõunaeestlane.ee, 5. iyul 2017-yil
* Video — Ehitajad hindasid Võru kiriku tornikiivri seisu. Lõunaeestlane.ee, 16. avgust 2017
Avliyo Georgiy cherkovi

**Avliyo Georgiy cherkovi** () — Estoniyaning Värska shahridagi pravoslav cherkovi. U shahar markazidan biroz shimolda, Pika va Velna tee koʻchalari chorrahasida joylashgan.

Estoniya Apostol pravoslav cherkoviga tegishli.

## Tarixi
Pravoslav cherkovi 1759-yilda Värskada qurilgan. Qadimgi cherkov yogʻochdan boʻlib, hozirgi tosh cherkovdan bir oz shimolda joylashgan edi. Yangi cherkov 1904-1907-yillarda qurilgan.

Cherkov Värska aholisining oʻzlari tomonidan toʻplangan pul evaziga qurilgan va 1907-yil 2-iyulda Arximandrit Jozef tomonidan muqaddas qilingan.

1999-yilda cherkov Estoniya madaniy yodgorliklari davlat reestriga kiritilgan.

## Arxitektura

### Tashqi koʻrinish
Cherkovning meʼmoriy ansambli toʻrtta binodan iborat — qoʻngʻiroq minorasi, cherkov uyi, ibodatxona va qurbongoh.

Cherkovning ikkita minorasi bor: sakkiz burchakli gumbazli qoʻngʻiroq minorasi va tetraedral gumbazli shpilli minora. Arxitektura yechimlari orasida qoʻngʻiroq minorasi kornişidagi dentillarni va deraza romlari va eshik teshiklarining dekorativ dizaynini taʼkidlash kerak.

Cherkov binosida ikkita kemerli eshik bor — biri janubi-gʻarbdan, biri shimoli-gʻarbdan. Cherkovning baʼzi derazalarida vitrajlar mavjud.

### Ichki koʻrinishi
Cherkovning ichki qismi bezatilgan. Zallar katta arkalar bilan bogʻlangan va shu bilan meʼmoriy kompozitsiyaning birligini beradi.

Cherkovning devorlari 1950-yillarda moyli boʻyoq bilan boʻyalgan.

## Manbalar
Hasselbak kartoshkasi

**Hasselbak kartoshkasi** (shved. hasselbackspotatis) — pishirilgan kartoshkaning bir turi boʻlib, u „akkordeon“ hosil qilish uchun yarmigacha ingichka boʻlaklarga boʻlinadi va pishiriladi.

U asosiy taom, garnir yoki kanape sifatida xizmat qilishi mumkin.

## Tarixi
Hasselbak kartoshkasi 1953-yilda Stokgolm markazidagi Djurgården orolidagi Hasselbak restoranida (1748-yildan beri ochilgan) stajyor Leif Elisson tomonidan yaratilgan.

## Ovqat pishirish
Kartoshka yogʻ bilan quyiladi va ziravorlar bilan sepiladi: zira, qalampir, non boʻlaklari. Baʼzan boʻlaklar orasiga turli plomba qoʻyiladi, masalan, pastırma, sarimsoq, pishloq, souslar. Boshqa sabzavotlar ham xuddi shunday tarzda pishirila boshlandi, masalan, qovoq, qovoq, taomga xuddi shunday nom berdi — „hasselbak“.

## Manbalar
Vladikavkazdagi Rus-Osiyo banki binosi

**Rus-Osiyo bankining binosi ―** Shimoliy Osetiyaning Vladikavkaz shahridagi meʼmoriy yodgorlikdir. Rossiyaning madaniy merosi roʻyxatidagi bino. U shaharning tarixiy markazida Miller koʻchasi, 1-uyda joylashgan.

20-asr boshidan Vladikavkazda Rossiya-Osiyo bankining filiali faoliyat yuritdi. 1910-yillarning boshlarida bank kengroq bank xizmatlariga ega boʻlgan boshqa bino sotib olishi kerak edi. Bank vakillari uy sohibasi E. A. Sokolovskaya bilan uning Gimnazichnaya koʻchasi, 1-uyda joylashgan bir qavatli uyining ikkinchi qavatida bank binolari qurishga kelishib oldilar. Loyihani shahar meʼmori V. I. Grozmani amalga oshirdi. Binoning egasi hali ham yashagan birinchi qavatga ikkinchi qavat qoʻshilgan. Ushbu binoda bank oʻz ishini 1912-yilda boshlagan.

Bizning vaqtgacha jabhaning asl koʻrinishi saqlanib qolmagan. 2000-yillarda qurilish ishlari paytida binoning asl tepasi vayron qilingan. Zamonaviy pommel arxiv fotosuratlari asosida Vladikavkaz arxitektori, Davlat texnika universitetining arxitektura va qurilish fakulteti professori Soslan Fedorovich Tsallagov tomonidan yaratilgan.

Hozirgi vaqtda binoda Sberbank filiali joylashgan.

## Manbalar

## Adabiyotlar

*
Uzun German

**Uzun German** (; ) — Estoniya poytaxti Tallindagi Toompea tepaligidagi Toompea qal’asi minorasi.

Minoraning birinchi qismi taxminan 1371-yilda qurilgan. XV-asrning oxirida qayta qurish natijasida uning balandligi hozirgi (45,6 metr) koʻrinishiga koʻtarildi. 215 pogʻonadan iborat zinapoya minora tepasiga olib boradi.

Minora sobiq gubernator saroyi (hozirgi Estoniya parlamenti binosi) binolariga tutashgan va minora tepasida dengiz sathidan 95 metr balandlikdagi bayroq Estoniyaning ramzlaridan biridir.

191 x 300 sm oʻlchamdagi davlat bayrogʻi Estoniya milliy madhiyasi ijro etilganda quyosh chiqishida (lekin ertalab soat 7 dan oldin) koʻtariladi va quyosh botganda (lekin kechki soat 22 dan kechiktirmasdan) tushiriladi. Pastga tushirilganda Gustav Ernesaks musiqasi va Lidiya Koidula soʻzlari yozilgan „Vatanim mening sevgim“ milliy qoʻshigʻini eshitishingiz mumkin.

Minora oddiy kunlarda tashrif buyuruvchilar uchun yopiq. Estoniya davlat bayrogʻining yubileyida oʻtkaziladigan Ochiq eshiklar kuni bundan mustasno — bu kuni hamma minora tepasiga koʻtarilishi mumkin. Bundan tashqari, Estoniya parlamenti binosiga ekskursiya paytida minora ichiga kirishingiz mumkin.

## Manbalar


## Adabiyotlar
*
Dovmontov minorasi

**Dovmontov minorasi**, shuningdek, Smerdya — Pskov istehkomlarining bir qismi, Pskov Kremlining janubi-gʻarbiy minorasi. Federal ahamiyatga ega boʻlgan meʼmoriy yodgorlik.

Dovmontov shahri 1370-yillardan beri maʼlum. Smerdya minorasi birinchi marta 1644-yilda roʻyxatda qayd etilgan. Oʻsha vaqtda uning kengligi 3,2 metr boʻlgan va qurol uchun ikkita platformasi bor edi.

Smerdya minorasi va Smerdya darvozalarida Smerdya zahabi (oʻtish joyi) bor edi. Hozirda u Veche maydoni tomondan qazilgan. Chuqur qazish ishlarida qadimiy darvozaga olib boradigan yoʻl yuzasi hozirgi vaqtdagi sathidan bir necha metr pastda joylashganligi aniq koʻrinadi.

Oʻrta asrlardagi Smerdya minorasi zamonaviy Dovmont minorasidan kattaroq va yirikroq edi. Zamonaviy minora qadimiy minora oʻrniga 1866-yilda Aleksandr II ning 1857-yil 14-noyabrdagi farmoniga binoan meʼmor Konstantin Ton tomonidan qurilgan. Minora tomiga rus jangchisi tasvirlangan tunukadan prapor-flyuger (bayroqcha) oʻrnatilgan.

## Manbalar
Ajdar minorasi

**Ajdar minorasi** (xitoy yozuvida: 龙塔, pinyin tizimida: *lóng tǎ*) yoki **Heiluntzyan minorasi** () — Xitoyning Xarbin shahridagi radio va televidenie minorasi.

## Qurilishi
Minora meʼmori professor Marin Le dir. Hukumat loyiha uchun 200 million yuanga yaqin mablagʻ ajratgan. Ajdar minorasi qurilishi 1998-yil aprel oyida boshlangan va 2000-yil 28-oktabrda yakunlangan, 2002-yil 29-oktabrda rasman turizm uchun ochilgan.

## Balandligi
Minoraning balandligi 336 metr boʻlib, u Osiyodagi eng baland teleminoralar orasida 7-oʻrinni, dunyodagi eng baland teleminoralar orasida esa 22-oʻrinni egallaydi. Toʻliq poʻlatdan yasalgan minoralar orasida Ajdar minorasi Osiyodagi eng baland va dunyodagi ikkinchi eng baland minora (Ukrainadagi Kiev minorasidan keyin) hisoblanadi.

## Foydalanilishi
Minoraning birinchi qavatlarida Xitoy tarixidagi buyuk shaxslarning (imperatorlar, harbiy rahbarlar, sayohatchilar, ixtirochilar va siyosatchilar) mumdan yasalgan siymolari, kafelar, doʻkonlar, galereya va dorixona mavjud. Yuqori qavatlarda televidenie va radioeshittirishlar olib boriladi.

186 metr balandlikda aylanuvchi shved dasturxoni restorani, 190 metr balandlikda esa Amur irmogʻi Songhua daryosini koʻrish mumkin boʻlgan kuzatuv maydonchasi mavjud.

2007-yilda minorada 110 metr balandlikda „Jasurlar uchun oʻyinchoq“ deb nomlangan argʻimchoq oʻrnatildi. Argʻimchoqlar bevosita kuzatish platformasi ustida joylashgan.

## Manbalar
Dharahara

**Dharahara** (nepal tilida: धरहरा) yoki **Bhimsen minorasi** — balandligi 61,88 m boʻlgan minora, Nepalning poytaxti Katmanduning markaziy qismida joylashgan. 2015-yil 25-apreldagi zilzila natijasida vayron boʻlgan.

## Tarixi
XIX-asrning birinchi yarmida Katmanduda ikkita egizak minora qurilgan:

* Bhimsen minorasi — bu kuzatuv minorasining qurilishini Bosh vazir  buyurgan. Minora 1826-yilda qurib bitkazildi.
* Dharahara — 1832-yilda yilda  buyrugʻiga binoan qurilgan.

Minoralar 11 qavatdan iborat edi. Minora balkonida navbatchilik qilayotgan kuzatuvchilar dushman paydo boʻlgach, qoʻshin toʻplash uchun trubka bilan signal berishgan.

1834-yilda Bhimsen minorasi zilziladan jiddiy zarar koʻrdi. Oradan yuz yil oʻtib — 1934-yil yanvar oyida yana kuchli zilzila Bhimsen minorasini butunlay vayron qildi va Dharaharaga zarar yetkazdi — ikkinchi minoradan atigi toʻrtta (boshqa manbalarga koʻra — ikki) qavat qolgan. Dharahara qayta tiklandi, bu gal dastlabki tuzilishidan ikki qavat pastroq qilindi. Bhimsen minorasi qayta tiklanmadi va uning nomi Dharaharaga oʻtib, omon qolgan minoraning ikkinchi nomiga aylandi.

2005-yildan boshlab minora sayyohlar uchun ochiq boʻldi. Yuqori, toʻqqizinchi qavatda, 213 pogʻonali spiral zinapoyada Shiva ibodatxonasi, sakkizinchi qavatda — kuzatuv maydonchasi bor edi. Minora 5 metrli bronza shpil bilan tugallangan edi.

Dharahara minorasi 2015-yil 25-apreldagi zilzila natijasida butunlay vayron boʻlgan, uning vayronalari ostida ikki yuzga yaqin odam, asosan, sayyohlar halok boʻlgan.

## Manbalar
Euromast

**Euromast** () — Niderlandiyaning Rotterdam shahridagi 185 metrli minora. U 1958-1960 yillarda Floriad ― 1960 gullar koʻrgazmasi uchun H. A. Maaskanta loyihasi boʻyicha qurilgan.

Minora diametri 9 m, devor qalinligi 30 sm gacha boʻlgan beton konstruksiyadir. Euromastning bardoshliligi uchun bino poydevorida ogʻirlik markazi boʻlgan 1900 tonna ogʻirlikdagi beton bloklar ishlatilgan. 96 metr balandlikda *"Qargʻa uyasi"* deb ataladigan joy — restoran bilan kuzatuv maydonchasi joylashgan.

Minoraning dastlabki balandligi 101 m boʻlib, u shahardagi eng baland binoga aylangan edi. Keyingi yillarda Euromast bu unvonni biroz vaqtga yoʻqotdi, ammo 1970-yilda *"Kosmik minora"* (kuzatuv maydonchasi ustidagi shpil) qurib bitkazilgandan soʻng minora 85 m balandlikka koʻtarildi.

112 metr balandlikdan 185 metr balandlikka koʻtariluvchi „Evroskop“ () — bu oʻz oʻqi atrofida aylanadigan maxsus panoramali kabinadir. Shaffof devorlarga qoʻshimcha ravishda, kabina poli lyuklar bilan jihozlangan, tashrif buyuruvchilar minora oʻqiga orqa tomoni bilan oʻtirishadi.

Butunjahon baland minoralar federatsiyasi roʻyxatiga kiritilgan.

## Havolalar
* Официальный сайт Евромачты