open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Maia Reficco

**Maia Reficco Viqueira** (; 2000-yil 14-iyulda tugʻilgan) — amerikalik-argentinalik aktrisa va qoʻshiqchi.

## Yoshlik
Reficco Massachusetts shtatining Boston shahrida tugʻilgan va olti yoshida argentinalik oilasi bilan Buenos Ayres (Argentina) koʻchib oʻtgan. U yoshligidan musiqaga, qoʻshiq aytishga va gitara, pianino, saksafon va ukulele chalishga qiziqqan. Uning onasi Keti Viqueira qoʻshiqchi va qoʻshiq oʻqituvchisi, oʻzining Vokal sanʼati markazining direktori, otasi Ezequiel Reficco esa Bogotadagi Los Andes universiteti professori. Uning Xoakin Reficco Viqueira ismli ukasi bor, u ham qoʻshiqchi. Reficco 11 yil davomida akrobatika bilan shugʻullangan. 15 yoshida u Los-Anjelesga sayohat qildi va Klaudiya Brant bilan birga yashadi va u yerda Ariana Grande, Camila Cabello va Shawn Mendes kabi sanʼatkorlarning vokal murabbiyi Erik Vetro bilan qoʻshiqchilikni oʻrganish imkoniyatiga ega boʻldi. U, shuningdek, Bostondagi Berkli musiqa kollejida besh haftalik dasturda qatnashdi va u stipendiyani qoʻlga kiritdi.

## Filmografiya

## Manbalar

## Havolalar
* Maia Reficco — IMDb
* Maia Reficco — Facebook
* Maia Reficco — Instagram
* Maia Reficco — Twitter
* Maia Reficco — YouTube
* Maia Reficco — TikTok
* Maia Reficco — Spotify
Orziqib kutilgan sayohat

***Orziqib kutilgan sayohat*** (inglizcha: ***Monte Carlo***) 2011-yilda ekranlarga chiqarilgan romantik filmdir. Fox 2000 Pictures, Regency Enterprises, Di Novi Pictures, Dune Entertainment va Blossom Films studiyalari tomonidan ishlangan hamda 20th Century Fox tomonidan tarqatilgan. Film rejissori — Thomas Bezucha, produserlari — Denise Di Novi, Alison Greenspan, Nicole Kidman va Arnon Milchan, ssenariy mualliflari esa Thomas Bezucha, April Blair va Maria Maggentidir. Filmda bosh rollarni Selena Gomez, Leighton Meester, Katie Cassidy, Cory Monteith va Andie MacDowell ijro etgan.

Filmning ilk relizi 1-iyul 2011-yilda boʻlib oʻtgan. Film mablagʻi $20 millionni tashkil etib, kartina umumjahon boʻylab $40 million daromad qilgan.

## Rollarda
* Selena Gomez — Grace Bennett 
* Leighton Meester — Meg Kelly
* Katie Cassidy — Emma Perkins
* Cory Monteith — Owen Andrews
* Pierre Boulanger — Theo Marchand
* Luke Bracey — Riley
* Catherine Tate — Alicia Winthrop-Scott
* Andie MacDowell — Pamela Bennett
* Brett Cullen — Robert Kelly
* Giulio Berruti — malika Domenico Da Silvano
* Valérie Lemercier — Madame Valerie
* Franck de Lapersonne — Grand Bellening menejeri
* Jeremiah Sullivan — bar xizmatchisi

## Saundtrek

## Manbalar

## Havolalar
* 
* 
*
Ruslanbek Jiyanov

**Ruslanbek Jiyanov** (2001-yil 5-iyunda Jizzaxda tugʻilgan) — oʻzbek futbolchisi, „Navbahor“ klubi va Oʻzbekiston Olimpiya futbol terma jamoasi hujumchisi.

## Futbolchilik faoliyati
Ruslanbek Toshkentning „Paxtakor“ klubi tarbiyalanuvchisi hisoblabnadi. 2020-yil mavsum soʻnggida yangi tashkil etilgan „Olimpik“ klubi tarkibiga qoʻshildi. Professional futboldagi debyutini Oʻzbekiston Pro ligasida 2021-yilda „Olimpik“ jamoasida oʻtkazgan. Jiyanov „Olimpik“ da 2 mavsum oʻtkazib, 42 ta oʻyinda maydonga tushib, 7 ta gol urgan.

2023-yilda Rossiyaning „Pari NN“ klubining katta qiziqishiga sabab boʻldi va rus klubiga transferi amalga oshirildi. Yangi klubi bilan shartnomaga koʻra 2023-yil yozgi transfer oynasi vaqtigacha „Olimpik“ jamoasi safida toʻp suradigan boʻldi. 2023-yil 24-iyulda ijara shartnomasi yakunlangacha Jiyanov rus klubi tarkibiga uchib ketdi. Rus klubi tarkibida birorta ham oʻyinda maydonga tushmay, oʻyin amaliyotisiz qolgan Ruslan 2023-yil 31-dekabrda Namanganning „Navbahor“ jamoasiga bir yillik ijara asosida oʻtdi.

### Milliy terma jamoa
Ruslanbek 2020-yildan buyon Oʻzbekiston U 23 terma jamoasi aʼzosi hisoblanadi. U 23 terma jamoasi bilan birgalikda Toshkent oʻtgan Osiyo Chempionati U 23 2022 musoboqasida ikkinchi oʻrinni qoʻlga kiritdi. Kattalar safidagi, Oʻzbekiston terma jamoasidagi debyuti 2022-yil Rossiya terma jamoasiga qarshi uchrashuvda boʻib oʻtdi.

## Yutuqlari

* AFC U-23 Osiyo chempionati 2022: Ikkinchi oʻrin (1)

## Mukofotlari
2025-yil 6-iyunda Oʻzbekiston iftixori faxriy unvoni bilan taqdirlangan.

## Manbalar

## Havolalar

* 
* Ruslanbek Jiyanov transfermarkt
Bahmanroʻd (Temurmalik)

**Bahmanroʻd** () — Tojikiston Respublikasining Temurmalik tumani, Bahmanroʻd shahariga qarashli daha. Dahadan shahar markazigacha 4 km, tuman markaziga 6 km.

## Aholisi
Aholisi — 495 kishi.

## Manbalar
Yogʻ toʻqimasi

YoGʻ toʻqimasi (textus adiposus). Yogʻ hujayralari biriktiruvchi toʻqimaning maʼlum qismlarida toʻplanib, ѐgʻ toʻqimasini hosil qiladi. Ikki xil ѐgʻ toʻqimasi tafovut qilinadi: oq va qoʻngir. Qoʻngʻir ѐgʻ toʻqimasi odamda ilk ѐshlik davrida (kuraklar atrofida va tananing ѐn taraflarida) uchraydi. Qoʻngʻir ѐgʻ toʻqimasi hujayralari sitoplazmasida mayda ѐgʻ tomchilari orasida donador endoplazmatik toʻr, Golji kompleksi, koʻp miqdorda mitoxondriya va glikogen kiritmalari joylashadi. Yogʻ hujayralaridagi sitoxromlar ѐgʻ toʻqimasiga qoʻngʻir tus beradi. Yogʻ hujayralaridagi ѐgʻ toʻplamlari energetik manba hisoblanadi. 100 g ѐgʻ ѐnganda energiyadan tashqari 107,1 g suv ajraladi. Shunday qilib, suv etishmaganda ѐgʻ suv manbai boʻlib ham xizmat qiladi.

Metabolitik jaraѐnda qoʻngʻir ѐgʻ toʻqimasi alohida oʻrin tutadi. Uning metabolitik aktivligi oq ѐgʻ toʻqmasiga nisbatan 20 marta yuqori. Organizm soviganda qoʻngʻir ѐgʻ toʻqimasi mitoxondriyalarida fosforlanishning oksidlanishdan ajralishi natijasida issiqlik energiyasi ajralib, u organizmni isitadi. Yogʻ toʻqimasi mexanik funksiyani ham bajarib, organizmni turli taʼsirlardan saqlaydi (masalan, teri osti ѐgʻ kletchatkasi).
## Manbalar
Java (maʼnolari)

**Java **:
* Java — Malay arxipelagining Katta Zond orollari guruhidagi orol, Indoneziya tarkibida.
* Java dengizi — Tinch okeanning gʻarbiy qismidagi dengiz, Sumatra, Java va Kalimantan orollari oraligʻida.
* Java — dasturlash tili.
Bellyache

„**Bellyache**“ — amerikalik qoʻshiqchi Billie Eilishning „*[[Menga tabassum qilmang|Donʼt Smile at Me]]“* (2017) debyut EP dan qoʻshigʻi. Qoʻshiq EPning ikkinchi singli oʻlaroq 2017-yil 24-fevralda Darkroom va Interscope Records orqali chiqarildi. Qoʻshiq Eilish va Finneas OʻKonnell tomonidan yozilgan. Oʻrta templi elektropop, R&B va muqobil xip-xop qoʻshiq. Marian Hillning remiksi 2017-yil 5-mayda chiqdi. Qoʻshiq musiqa tanqidchilaridan asosan ijobiy sharhlarni oldi, ularning bir nechtasi qoʻshiq matnini maqtashdi.

## Manbalar

## Havolalar

* „Bellyache“ Discogsda
*
Chalpak

**Chalpak** (; ; ; ; ) — bu butun mintaqada tez-tez isteʼmol qilinadigan anʼanaviy Markaziy Osiyo yassi noni. Chalpakning asosiy tarkibiy qismlari un, sut, shakar, sariyogʻ, qaymoq kabi qaymoq, soda, tuz va oʻsimlik moyidir.

Xamir toʻp shaklida solinadi va qizdirilgan oʻsimlik yogʻida oltin rangga kelguncha qovuriladi. Chalpak xamirturush bilan ham tayyorlanishi mumkin, shuning uchun xamir uzoq vaqt davomida yumshoq boʻlib qoladi. Berilgan holatda xamirni tayyorlash retsepti boʻgʻirsoq uchun ishlatiladigan retseptga oʻxshaydi.

## Yana qarang
* Cheburek
* Boʻrek
* Qatlama
* Samosa

## Manbalar
Chayraliy (Temurmalik)

**Chayraliy (Temurmalik)** () — Tojikiston RespublikasiningTemurmalik tumani, Bahmanroʻd shahariga qarashli daha. Dahadan shahar markazigacha 15 km, tuman markaziga 10 km.

## Aholisi
Aholisi — 1442 kishi.

## Manbalar
Madison Bailey

**Madison Lilly Bailey** — amerikalik aktrisa va model. U Netflix oʻsmirlar uchun „ *Outer Banks“* serialida (2020-yildan hozirgi kungacha) Kiara „Kie“ Carrera rolini oʻynaydi.

= Karyera =
Beyli dastlab qoʻshiqchi boʻlishni xohlagan, lekin 15 yoshida odamlar oldida qoʻshiq kuylayotganda sahna oldidagi qoʻrquvi tufayli koʻp aziyat ckekkan. Shu voqeadan soʻng u aktyorlik va modellikka oʻtgan. U oʻzining professional aktyorlik faoliyatini 2015-yilda boshlagan va ilk bor *"Janob Mersedes* va *Konstantin"* serialida suratga tushgan. 2018-yilda u CW ilmiy-fantastik teleserialida havoni boshqarish qobiliyatiga ega Vendi Ernandes yaʼni *o‘smir* metahuman rolini o‘ynadi va u ikki mavsum davomida o‘ynadi.

2020-yildan beri u Netflix „ *Outer Banks“* dramasida sirli Kiara „Kie“ Karrera rolini o‘ynadi.

## Shaxsiy hayoti
Beyli Shimoliy Karolina shtatining Kernersvill shahrida tugʻilgan va Kernersvilda farzand asrab oluvchilar tomonidan tarbiyalangan. Uning oltita katta akasi bor, ulardan besh nafari ham homiylik orqali asrab olingan. U aralash irqli va qora tanli boʻlib, asosan oq tanlilar oilasida va jamiyatda oʻsganligi haqida ochiq gapirgan. Uning onasi 2018-yilda vafot etgan; u va uning ikki singlisi uning xotirasi sharafiga tatirovka qilishdi. Beyli Kernersvildagi Sharqiy Forsit oʻrta maktabida oʻqidi.

Beyliga 18 yoshida chegaradosh shaxsiyat buzilishi tashxisi qoʻyilgan

Beyli 2017-yilda panseksual sifatida chiqdi, ammo bu maʼlumot 2020-yilda Shimoliy Karolina universiteti basketbolchisi Mariya Linni bilan munosabatlarini eʼlon qilganida koʻproq maʼlum boʻldi.

U oʻziga qarab yurishni va boʻyanishni yoqtiradi va Fenty Beauty uchun reklama kampaniyalarida ishladi.

## Filmografiyasi

## Manbalar

## Havolalar
*
Bulanık (Ardanuç)

**Bulanik** — Artvin viloyati Ardanuch tumaniga qarashli qishloq.

## Tarixi
Bulanik qishlog'ining eski nomi Longotevi. Gruzincha joy nomi Longotevi (ლონგოთხევი) Longodze familiyasidan "hevi" (ხევი: oqim, vodiy) so'zini qo'shish orqali olingan va "Longo vodiysi", "Longodere" degan ma'noni anglatadi. Bu joy nomi turkiy manbalarda Longotev va Longotav deb yuritiladi. Rossiya ma'muriyati qishloqni Longotevi (Longotxevi) deb ro'yxatga oldi.

.

## Geografiyasi
Bulanik qishlog'i Artvin shahar markazidan 57 kilometr uzoqlikda joylashgan.

## Aholisi

## Manbalar
Xalqaro vijdon kuni

**Xalqaro vijdon kuni** har yili 5-aprelda inson vijdonini muhimligini eslatib turish uchun nishonlanadigan xalqaro xabardorlik kunidir. U Birlashgan Millatlar Tashkiloti Bosh Assambleyasi tomonidan 2019-yil 25-iyulda BMTning 73/329-sonli rezolyutsiyasini qabul qilish bilan tashkil etilgan. Birinchi Xalqaro Vijdon kuni 2020-yil 5-aprelda nishonlandi.

## Manbalar

## Havolalar

* Birlashgan Millatlar Tashkiloti sahifasi
Husan Sodiqov

**Husan Sodiqov** (1968-yil 2-mayda Toshkentda tuʻgilgan) — oʻzbekistonlik xonanda, qoʻshiqnavis, gitarachi va shoir. „Bolalar“ guruhining aʼzosi. Guruh solisti Tohir Sodiqovning akasi. Sodiqov „Bolalar“ guruhi ijro etgan koʻplab taniqli qoʻshiqni, jumladan, „Esingdami seni?“ hamda „Oyijon“ qoʻshiqlarini yozgan. Nafaqat „Bolalar“ guruhi, balki boshqa koʻplab xonanda, jumladan, Ravshan Sobirov, Rayhon, Shahzoda, DJ Piligrim, Yodgor Mirzajonov, Jahongir Poziljonov va boshqa oʻnlab xonanda ijro etgan 200 dan oshiq qoʻshiqni yozgan. Xususan, Sodiqov Ravshan Sobirov va Setora guruhi ijrosidagi va keng tanilgan „Xayr, maktabim“ qoʻshigʻi muallifi.

Sodiqov „Bolalar“ guruhidagi faoliyatidan tashqari solo karyera ham yuritib keladi. Xususan, uning ijrosidagi „Baxtli ertak“ qoʻshigʻi tanilgan. Sodiqov 2020-yil oʻz YouTube kanaliga asos solgan boʻlib, kanalda „Bolalar“ va 1990-yillarda shuhrat qozongan boshqa sanʼatkorlar va musiqiy guruhlar ijodi aks etgan videolar joylashtirib kelinadi. Sodiqovning oʻgʻli Javohir Sodiqov ham xonandadir.

## Manbalar

## Havolalar

* Sodiqovning YouTube kanali
Isʼhoq al-Kavsaj

** (Abu Yaʼqub) Isʼhoq ibn Mansur ibn Bahrom at-Tamimiy** (hijriy 251-yil dushanba kuni (milodiy 865-yil)da Nishopurda vafot etgan) — al-Kavsaj nomi bilan tanilgan. Asli marvlik bo‘lgan. U Ahmad ibn Hanbaldan turli masala yechimlarini rivoyat qilar edi. Namoz haqida katta kitob tasnif qilgan. Ushbu kitob haqida Muslim ibn Hajjoj: „Isʼhoq ibn Mansurning kitobidan to‘g‘riroq kitobli odamni ko‘rmadim“, — degan.

## Manbalar
Adıvar (Bulanık)

**Adıvar** — Mush viloyatining Bulanik tumaniga qarashli qishloq.

## Tarixi
Qishloqning eski nomi 1916-yil yozuvlarida "Shirvon shayxi" deb nomlangan.

## Geografiyasi
Qishloq Mush shahar markazidan 126km uzoqlikda joylashgan. Bulanik shahar markazidan 21km uzoqlikda uzoqlikda joylashgan.

## Aholisi

## Manbalar
Isʼhoq al-Valvolijiy

** (Abulmakorim, Zahiruddin) Isʼhoq ibn Abu Bakr al-Valvolijiy** (hijriy 701-yil (milodiy 1310-yil)da vafot etgan) — hanafiy faqih bo‘lgan, fatvolar chiqargan.

## Manbalar
Isʼhoq an-Nuhiy

** (Abu Ibrohim) Isʼhoq ibn Muhammad ibn Ibrohim ibn Muhammad ibn Muhammad… an-Nuhiy al-Xatib** (hijriy 433-yil (milodiy 1042-yil)da tavallud topgan, 518-hijriy yil (milodiy 1124-yil)da vafot etgan) — nasaflik fazilatli faqih bo‘lgan. Nasafda xatiblik qilgan, uzoq umr kechirgan, Samarqandda hadis rivoyat qilgan va imlo qilib yozdirgan. U ulamolardan, ulamolar ham undan hadis rivoyat qilganlar.

## Manbalar
Isʼhoq an-Nasaviy

** (Abu Yaʼqub) Isʼhoq ibn Saʼd ibn al-Hasan ibn Sufyon an-Nasaviy** (hijriy 293-yil ramazon oyida (milodiy 906-yil) tug‘ilgan, 374-hijriy yil (milodiy 985-yil) Nasoda vafot etgan) al-Hasan ibn Sufyonning nabirasi. Ishonchli roviy bo‘lgan. Xuroson va Iroqda hadis rivoyat qilgan. Undan (yaʼni, u rivoyat qilgan hadislardan) Abul Hasanad-Doraqutniy tanlab olgan hadislarni odamlar yozib olganlar. U 371-hijriy yilda Bag‘dodda hadis rivoyat qilgan. Bobosi al-Hasan va boshqalardan hadis rivoyat qilgan. U ulamolardan, ulamolar ham undan hadis rivoyat qilganlar.

## Manbalar
Hammom ibn Munabbih

**Hammom ibn Munabbih** (arabcha:  همام ابن منبه) tobeinlar avlodidan boʻlgan islom olimi va hadis roviylaridan biridir.

## Hayoti
U Munabbih ibn Komilning o‘g‘li, Vahb ibn Munabbih esa uning ukasi edi. Uning asosiy shogirdi Ma’mar ibn Rashid bo'lib, u Hammomdan eshitgan rivoyatlarini Abdurazzoq as-San’oniy va Abdulloh ibn Muborakka yetkazgan.

Hammom vafot etgan sana haqida ulamolar orasida ixtilof bor. Biografik manbalarda Hammomning vafot tarixi bo‘yicha ikkita qarama-qarshi sanalar keltiriladi. Birinchisi hijriy 101 yoki 102 (milodiy 719-720), ikkinchisi hijriy 131 yoki 132 (milodiy 749-750) yillardir.

## Asarlari
*“Sahifa Hammom ibn Munabbih”* (Hammom ibn Munabbih sahifasi). Hammom Abu Hurayraning to’qqiz shogirdidan biri bo’lgan. Abu Hurayra Rasululloh sollallohu alayhi vasallamdan eshitgan hadislarini mazkur shogirdlariga aytib berar edi. Ular hadislarni sahifalarga yozib borganlar. Sahifalar orasida faqatgina “Sahifa Hammom ibn Munabbih” sahifasi baʼzi manbalar ichida bizgacha yetib kelgan. “Sahifa Hammom ibn Munabbih” kitobidan ilk iqtiboslar “Musannaf” kitobida keltirilgan. Hozirda sahifa to‘lig‘icha “Musnad Ahmad ibn Hanbal” hadis kitobidan joy olgan.

## Manbalar
Isʼhoq al-Ardabiliy

**Isʼhoq ibn Ahmad al-Ardabiliy al-Hanafiy** (hijriy 1055-yil (milodiy 1645-yil)da vafot etgan)la hanafiy
qozirdan bo‘lgan.

## Asari
* „*Risola ala-l-ishtiboh va-n-nazoir*“ (Ibn Najimning „Ishtiboh va-n-nazoir“ („Shubhalar va o‘xshashliklar“)ga sharh).

## Manbalar
Ixshiyz

** (Abu Bakr) Muhammad ibn Tug‘j ibn Juf ibn Xoqon al-Farg‘oniy at-Turkiy** (hijriy 268-yil (milodiy 882-yil)da tugʻilib, hijriy 334-yil (milodiy 946-yil 66 yoshi)da vafot etgan) — muhaddis. Asli farg‘onalik bo‘lib, „Ixshiyz“ laqabi bilan mashhur bo‘lgan. „Ixshiyz“ turkiy tilida „podsholar podshosi“ degan maʼnoni bildiradi. U 321-yil (milodiy 933-yil) Misr, keyinroq, Damashqqa ham voliy bo‘lgan. U Damashqda vafot etgan va Baytul Maqdisga keltirilib dafn qilingan. U ulamolardan, ulamolar ham undan hadis rivoyat qilganlar.

## Manbalar
Isʼhoq al-Forobiy

**Isʼhoq ibn Ibrohim al-Forobiy** (Abu Ibrohim) (hijriy 350-yil (milodiy 961-yil)da vafot etgan) — adib, lugʻatshunos sifatida tanilib, Zubaydda yashagan.

## Asarlari
* „*Kitobu divoni-l-adab fi-l-lugʻati*“ („Til haqida adabiy devon kitobi“), muallif ushbu asarni Atsiz ibn Xurdazat uchun yozgan.
* „*Sharhu ala adabi-l-kotib li ibn Qutayba*“ ("Ibn Qutaybaning „Kotibning adabi“ asariga sharh");
* „*Bayonu-l-iʼrob*“ („Qoidali oʻqish bayoni“).

U oʻz davrida lugʻatshunoslik ilmi boʻyicha taniqli olim hisoblanib, asarlari butun dunyo boʻylab shuhrat qozongan edi.

## Manbalar
Yaʼmur ad-Dorakoniy

** (Abu Amr) Yaʼmur ibn Bishr ad-Dorakoniy** (hijriy 200-yil (milodiy 816-yil)dan keyin vafot etgan) — Ibn al-Muborakning asʼhoblaridan bo‘lgan va undan hadis aytgan. Iqtidorli va ishonchli odamlardan biri bo‘lgan. U ulamolardan, boshqalar esa undan hadis rivoyat qilganlar.

## Manbalar
Yaʼqub al-Ardabiliy

** (Abul Husayn) Yaʼqub ibn Muso al-Ardabiliy** (hijriy 381-yil rabiulavval oyi (milodiy 991-yil)da Bag‘dodda vafot etgan) Bag‘dodda yashagan va shu yerda hadis aytgan. Ishonchli, to‘g‘riso‘z inson, shofiʼiy mazhabi bo‘yicha fozil faqih bo‘lgan.

## Manbalar
Yaʼqub an-Nuhiy

** (Abu Yusuf) Yaʼqub ibn Muhammad ibn Ibrohim ibn Muhammad ibn Muhammad ibn Nuh ibn Zayd ibnan-Nuʼmon an-Nasafiy an-Nuhiy** (hijriy 442-yil (milodiy 1050-yil)da tug‘ilib, 523-yil (milodiy 1129-yil)da vafot etgan) qozilar boshlig‘i bo‘lgan. U ulamolardan, ulamolar ham undan hadis rivoyat qilganlar.

## Manbalar
Moskva muzeyi

**Moskva Muzeyi** — Moskva, Rossiyadagi eng eski muzeylaridan biri. Bu toʻplam 1896-yilda Rossiyailmiy hamjamiyatining tashabbusi bilan tashkil qilingan. Moskva shahri bu toʻplamni ommaga taqdim etdi. 20-asrda oʻzining nomi va joylashuvini bir necha marta almashtirgan. 1921-yilda bu muzey Moskva Munisipal Muzeyi deb nomlangan va Suxarev Tower da joylashgan. 1940-yilda Tarix muzeyi va Moskva qayta tiklanishi deb qayta nomlandi. 1987-yilda muzey hozirgi nomini olgan.

## Manbalar
Sodiq Azimov koʻchasi (Toshkent)

**Sodiq Azimov koʻchasi** — Mirobod, Yashnobod va Mirzo Ulugʻbek tumanlarini birlashtirib turuvchi markaziy koʻchalardan biri. Amir Temur shoxkoʻchasi va Shastri koʻchasi oraligʻida. Uzunligi 2 km atrofida. Istiqbol, Taraqqiyot koʻchalari bilan kesishgan. Tarkibida 5 ta tor koʻcha bor.

## Tarixi
XIX asrning 2-yarmida tashkil topgan. Dastlab Namangan prospekti nomi bilan yuritilgan. 1890-yil koʻchaga taniqli rus shoiri Vasiliy Jukovskiy (1793—1852) nomi berilgan. 1993-yil 13-sentabrdan akademik Sodiq Azimov nomi bilan yuritiladi. Koʻchaning bosh qismida XIX asr oxirlarida birinchi kasalxona ochilgan.

## Binolar
Yoʻnalishida „Movarounnahr“, „Mingoʻrik“, „Toʻytepa“, „Oqibat“ mahallalari, Toshkent shahar ichki ishlar bosh boshqarmasi, Yaponiyaning Oʻzbekiston Respublikasidagi elchixonasi, Vengriya Respublikasining Toshkentdagi savdo vakolatxonasi, M. M. Fedorovich klinik sanatoriysi, „Oʻzbekiston havo yoʻllari“ boshqarmasi, Hindistonning „Yevzman L. A.“ korxonasi, „Oʻzavtoyoʻl“ davlataksiyadorlik kompaniyasiga qarashli „Ipak yoʻli“ mehmonxonasi, 1-Respublika klinik shifoxonasi, 1-markaziy poliklinika, kafelar, maktab, bogʻcha, koʻp qavatli turar joy binolari, dorixonalar, savdo majmualari, banklar, firma ofislari, turli servis xizmat koʻrsatish maskanlari joylashgan.

Yaqinida M. V. Lomonosov nomidagi Moskva davlat universitetining Toshkent filiali, Toshkent davlat sharqshunoslik universiteti, Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligining 4-boshqarmasi, Ortopediya va travmatologiya markazi, xorijiy davlatlar elchixonalari, Oʻzbekiston sogʻliqni saqlash muzeyi va boshqa muassasalar bor.

## Yana qarang

* Toshkent koʻchalari roʻyxati

## Manbalar
Isʼhoq ash-Sharmagʻuliy

** (Abu Yaʼqub) Isʼhoq ibn Saʼd ibnal-Hasan ibn Sufyon ibn Omir ibn Abdulaziz ibn an-Nuʼmon ibn Atoan-Nasaviy ash-Sharmag‘uliy** (hijriy 374-yil (milodiy 985-yil)da Nishopurda vafot etgan) — Sharmag‘ul qishlog‘idan bo‘lgan. Xuroson va Iroqda hadis tinglagan, Iroqda esa hadis aytgan. U ulamolardan, undan esa boshqalar rivoyat qilganlar.

## Manbalar
Oʻzbekistonda paxta ishi

**Oʻzbekistonda paxta ishi** yoki **paxta ishi** (boshqa nomi **oʻzbek ishi)** O‘zbekiston Sovet Sotsialistik Respublikasida Leonid Brejnev hukmronligining soʻnggi yillarida boshlangan va 1989-yilgacha davom etgan keng koʻlamli repressiv antikorrupsiya mojarosi edi.

Turgʻunlik davrida yuzaga kelgan ijtimoiy-iqtisodiy nomutanosiblik kuchayib borishi bilan aholining hukumatga nisbatan ishonchini oshirish maqsadida paxta ishiga aloqador boʻlgan keng miqyosdagi jinoiy sud jarayonlari eʼlon qilindi. Jami 800 ta jinoiy ish qoʻzgʻatilib, 4000 dan ortiq shaxs ushbu ish bilan bogʻliq turli ayblovlar boʻyicha aybdor deb topildi.

## Tarixi
Sharof Rashidov 1959-yil 15-martda O‘zbekiston Kompartiyasi birinchi kotibi etib tayinlandi. Hukmronligi davrida O‘zbekiston Sovet Sotsialistik Respublikasi O‘rta Osiyoning boshqa Sovet Sotsialistik Respublikalari qatori Sovet Ittifoqining asosiy paxta manbaiga aylandi. 1970-yillarning boshlariga kelib Oʻzbekiston SSRda deyarli barcha ekin maydonlari paxtachilikda foydalanish uchun oʻzlashtirildi. Paxta yetishtirishni yanada oshirishning imkoni boʻlmasa-da, davlat reja qoʻmitasi yoki Gosplan paxtani import qilishdan qochish maqsadida ishlab chiqarishni yanada oshirishni talab qila boshladi.

Natijalar halokatli boʻldi. Pestitsidlar va zaharli oʻgʻitlardan keng foydalanish hamda almashlab ekishdan voz kechish atrof-muhit uchun halokatli oqibatlarga olib keldi. G‘o‘zaning o‘sishini yaxshilash maqsadida suvning isrof qilinishi Orol dengizining qurib qolishiga sabab boʻlib, bu esa mintaqadagi ekologik vaziyatni yanada og‘irlashtirdi. Shunga qaramay, paxta yetishtirish darajasi oshmadi. Qoʻshib yozish yoki besh yillik rejalar natijalarini sunʼiy ravishda oshirish natijasida millionlab dollar mablagʻlar yoʻqotildi. Statistik maʼlumotlarning ishonchsizligi esa iqtisodiy qarorlar qabul qilinishiga toʻsqinlik qildi. Shunga qaramay, Sharof Rashidov O‘zbekiston ustidan nazoratni saqlab qolib, mavjud bo‘lmagan miqdordagi paxtani yetishtirish uchun Sovet hukumatidan jami to‘rt milliard rubl mablagʻ oldi.

## Manbalar
Sultoniya koʻchasi (Toshkent)

**Sultoniya koʻchasi** — Mirzo Ulugʻbek tumani hududida. XIX asrning 2-yarmida tashkil topgan. Buyuk Ipak yoʻli va Temur Malik koʻchalari oraligʻida. Uzunligi 2 km atrofida.

## Tarixi
Yoʻnalishida uy-joylar boʻlmagani uchun dastlab nomsiz boʻlgan. 1925-yil 19-yanvarda turkistonlik 14 komissardan biri Mixail Troitskiy nomi berilgan. Dastlab hozirgi Qibray tumaniga qarashli boʻlgan. 1969-yil shahar tasarrufiga oʻtkazilgan. 1997-yil 16-dekabrda Sultoniya (Sultonlar qalʼasi yoki Sultonlar shahri maʼnosini anglatadi) nomi berilgan.

## Binolar
Yoʻnalishida „Yalangʻoch“ va „Beshkapa“ mahallalari, Uy-joy kommunal va mehmonxona xoʻjaligi boshqarmasi, Toshkent shahar hokimligi mehmonxonasi, „Toʻrabuva“ jome masjidi, turar joy binolari, „Turon“ bankining „Doʻrmon“ minibanki, savdo shoxobchalari va turli servis xizmat koʻrsatish maskanlari joylashgan.

## Yana qarang

* Toshkent koʻchalari roʻyxati

## Manbalar
Janaoʻtkel

**Janaoʻtkel** () — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Jualiy tumanidagi qishloq. Toʻgʻiztarau qishloq okrugi tarkibiga kiradi. KATO kodi — 314265300.
## Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 336 kishini (172 erkak va 164 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 275 kishi (142 erkak va 133 ayol) yashagan.
## Manbalar
Jilibulaq (Jambul viloyati)

**Jilibulaq** () — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Jualiy tumanidagi qishloq. Bilikoʻl okrugi tarkibiga kiradi. KATO kodi — 314237400.
## Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 286 kishini (161 erkak va 125 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 301 kishi (149 erkak va 152 ayol) yashagan.
## Manbalar
Intimaq (Jambul viloyati)

**Intimaq** () — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Jualiy tumanidagi qishloq. Shaqpaq qishloq okrugi tarkibiga kiradi. KATO kodi — 314255500.
## Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 404 kishini (211 erkak va 193 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 438 kishi (225 erkak va 213 ayol) yashagan.
## Manbalar
Qazbastau

**Qazbastau** () — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Jualiy tumanidagi razyezd. Nurlikent ovul okrugi tarkibiga kiradi. KATO kodi — 314243300.
## Aholisi
1999-yilda aholisi 108 kishini (54 erkak va 54 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, u yerda 62 kishi (31 erkak va 31 ayol) yashagan.
## Manbalar
Qayrat (Jambul viloyati)

**Qayrat** () — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Jualiy tumaniga qarashli qishloq. Oqsoy qishloq okrugining maʼmuriy markazi. Bauyirjan Momishuli qishlogʻining janubi-gʻarbiy chegarasiga tutashgan. KATO kodi — 314233100.
## Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 2039 kishini (1056 erkak va 983 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra qishloqda 2092 kishi (1057 erkak va 1035 ayol) yashagan.
## Manbalar
Qarabastau (Jualiy tumani)

**Qarabastau** () — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Jualiy tumanidagi qishloq. Bilikoʻl qishloq okrugining maʼmuriy markazi. Tuman markazi Bauyirjan Momishuli qishlogʻidan 35 km shimolda joylashgan. KATO kodi — 314237100.
## Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 1116 kishini (562 erkak va 554 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 1045 kishi (546 erkak va 499 ayol) yashagan.
## Manbalar
Xalqaro taʼlim kuni

**Xalqaro taʼlim kuni** har yili 24-yanvarda oʻtkaziladigan taʼlimga bagʻishlangan xalqaro nishonlash kunidir. 2018-yil 3-dekabrda Birlashgan Millatlar Tashkiloti Bosh Assambleyasi global tinchlik va barqaror taraqqiyotni taʼminlashda taʼlimning rolini kuchaytirish maqsadida 24-yanvarni **Xalqaro taʼlim kuni** deb eʼlon qilish toʻgʻrisidagi rezolyutsiyani qabul qilgan.

## Tarix
2018-yil 3-dekabrda Birlashgan Millatlar Tashkiloti Bosh Assambleyasi (UNGA) tomonidan qabul qilingan rezolyutsiya bilan 24-yanvar Xalqaro taʼlim kuni deb eʼlon qilindi. Shundan soʻng, 2019-yil 24-yanvarda birinchi Xalqaro taʼlim kuni nishonlangan. UNGA xabari butun dunyo boʻylab tarqalmoqda. Ularning dunyo miqyosida olib borgan samimiy saʼy-harakatlari nekbinlik va imkoniyatlar bilan qoʻllab-quvvatlanadigan madaniyatli jamiyatni tashkil etuvchi bilimli shaxsni kamol toptirishda istiqbolli natijalarni koʻrsatdi.

## Yana qarang

* Taʼlim
* O'qituvchilar kuni
* O'qituvchi qasamyodi
* Butunjahon oʻqituvchilar kuni

## Manbalar

## Havolalar

* Birlashgan Millatlar Tashkiloti — Xalqaro taʼlim kuni
* YuNESKO — Xalqaro taʼlim kuni
Janatalap (Jualiy tumani)

**Janatalap** () — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Jualiy tumanidagi qishloq. Aqtoʻbe qishloq okrugi tarkibiga kiradi. KATO kodi — 314235300.
## Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 787 kishini (372 erkak va 415 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 990 kishi (485 erkak va 505 ayol) yashagan.
## Manbalar
Jurimbay

**Jurimbay** (, 2007-yilgacha — Zikovka) — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Jualiy tumanidagi qishloq. Qorasoz qishloq okrugi tarkibiga kiradi. KATO kodi — 314253300.
## Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 381 kishini (186 erkak va 195 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 357 kishi (173 erkak va 184 ayol) yashagan.
## Manbalar
Qarasaz (Jambul viloyati)

**Qarasaz** (, 1993-yilgacha — Petrovka) — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Jualiy tumanidagi qishloq. Qarasaz qishloq okrugining maʼmuriy markazi. Tuman markazi Bauyirjan Momishuli qishlogʻidan 7 km gʻarbda joylashgan. KATO kodi — 314253100.
## Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 1916 kishini (928 erkak va 988 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra qishloqda 1983 kishi (959 erkak va 1024 ayol) yashagan.
## Manbalar
Qarasu (Jualiy tumani)

**Qarasu** (, 1999-yilgacha — Yuryevka) — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Jualiy tumanidagi qishloq. Qarasaz qishloq okrugi tarkibiga kiradi. KATO kodi — 314253400.
## Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 119 kishini (60 erkak va 59 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 138 kishi (74 erkak va 64 ayol) yashagan.
## Manbalar
Xalqaro islomofobiyaga qarshi kurash kuni

**Xalqaro [[Islomofobiya|islomofobiyaga]] qarshi kurash kuni** 2022-yilda Birlashgan Millatlar Tashkiloti tomonidan belgilangan xalqaro bayramdir, har yili **15-martda** dunyoning 140 ta davlatida boʻlib oʻtadi. Ushbu sanada Kristcherch masjididagi otishmasi boʻlgani uchun shu sana tanlangan.

## Kelib chiqishi
Islom xristianlikdan keyin dunyodagi ikkinchi eng katta din boʻlib, 1,9 milliard ergashuvchilar bilan dunyo aholisining 24,9 foizini tashkil qiladi. Islomofobiya — bu musulmonlar deb ataladigan Islom yoki musulmonlardan qoʻrqish, ularga nisbatan nafrat yoki notoʻgʻri qarashdir.

Tarix davomida dunyo bo‘ylab musulmonlarga nisbatan etnik tozalashning ko‘plab holatlari qayd etilgan, xususan, Ruanda genotsidi, Srebrenitsa qirgʻini, Sabra va Shatila qirg‘ini, rohinja va uyg‘urlarning davom etayotgan genotsidlari. Yevropa va Amerika Qoʻshma Shtatlaridagi musulmonlarni katta iztirobga solgan Jahon savdo markaziga qilingan hujumdan soʻng islomofobiya avj oldi.

## Rasmiy tan olinishi
2022-yil 15-martda Birlashgan Millatlar Tashkiloti Bosh Assambleyasi Islom konferensiya tashkiloti nomidan Pokiston tomonidan kiritilgan konsensus yoʻli bilan 15-martni „Xalqaro islomofobiyaga qarshi kurash kuni“ deb eʼlon qilgan rezolyutsiyani qabul qildi.

2022-yil 15-martda Birlashgan Millatlar Tashkiloti Bosh Assambleyasi konsensus asosida Pokistonning BMTdagi doimiy vakili Munir Akram tomonidan Islom konferensiyasi tashkiloti nomidan taqdim etilgan rezolyutsiyani qabul qildi. Mazkur rezolyutsiyada 15-martni „Xalqaro islomofobiyaga qarshi kurash kuni“ deb eʼlon qilindi.

## Yana qarang
* Butunjahon hijob kuni

## Manbalar
OTF 1 Bilikoʻl Malshar (Jambul viloyati)

**OTF 1 Bilikoʻl Malshar** () — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Jualiy tumanidagi qishloq. Kurenbel qishloq okrugi tarkibiga kiradi. KATO kodi — 314249103.
## Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 209 kishini (109 erkak va 100 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 194 kishi (91 erkak va 103 ayol) yashagan.
## Manbalar
Kariqorgʻan

**Kariqorgʻan** (, 199?-yilgacha — Kazanka) — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Jualiy tumanidagi qishloq. Jetitoʻbe qishloq okrugining maʼmuriy markazi. KATO kodi — 314245100.
## Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 582 kishini (287 erkak va 295 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 581 kishi (305 erkak va 276 ayol) yashagan.
## Manbalar
Koʻlbastau

**Koʻlbastau** (, 1992-yilgacha — **Evgenievka**) — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Jualiy tumanidagi ovul. Minbuloq qishloq okrugining maʼmuriy markazi. Jualiy tumanining maʼmuriy markazi boʻlgan Bauyirjan Momishuli qishlogʻining janubi-sharqida joylashgan. KATO kodi — 314263100.
## Aholi
1999-yilda ovul aholisi 2932 kishini (1446 erkak va 1486 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 3434 kishi (1697 erkak va 1737 ayol) yashagan.
## Mahalliy aholi orasidan chiqqan taniqli shaxslar
* Momishuli, Bauyirjan
## Manbalar

  

 ''Yotiq matn''Turkum:Qozogʻiston qishloqlari
Koʻktas (Jambul viloyati)

**Koʻktas** (, 2011-yilgacha — Yusupovka) — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Jualiy tumanidagi ovul. Qarasaz qishloq okrugi tarkibiga kiradi. KATO kodi — 314253500.
## Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 201 kishini (106 erkak va 95 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 175 kishi (93 erkak va 82 ayol) yashagan.
## Manbalar
Koʻktoʻbe (Jualiy tumani)

**Koʻktoʻbe** (, 1993-yilgacha — Novovoznesenovka) — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Jualiy tumanidagi qishloq. Koʻkbastau qishloq okrugi tarkibiga kiradi. KATO kodi — 314247300.
## Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 788 kishini (396 erkak va 392 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 979 kishi (489 erkak va 490 ayol) yashagan.
## Manbalar
Koʻltogʻan (Jualiy tumani)

**Koʻltogʻan** (, 1992-yilgacha — Alekseevka) — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Jualiy tumanidagi qishloq. Boralday qishloq okrugi maʼmuriy markazi. U Boralday daryosi boʻyida, tuman markazi Bauyirjan Momishuli qishlogʻidan 38 km gʻarbda joylashgan. KATO kodi — 314239100.
## Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 1420 kishini (718 erkak va 702 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 1495 kishi (771 erkak va 724 ayol) yashagan.
## Manbalar
Qonirtoʻbe (Jualiy tumani)

**Qonirtoʻbe** (, 1993-yilgacha — Uspenovka) — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Jualiy tumanidagi ovul. Jetitobe qishloq okrugi tarkibiga kiradi. KATO kodi — 314245200.
## Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 564 kishini (284 erkak va 280 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 613 kishi (319 erkak va 294 ayol) yashagan.
## Manbalar
Qosboʻltek

**Qosboʻltek** (, 199?-yilgacha — Kastalyevka) — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Jualiy tumanidagi qishloq. Koʻkbastau qishloq okrugi tarkibiga kiradi. KATO kodi — 314247400.
## Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 611 kishini (301 erkak va 310 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 690 kishi (329 erkak va 361 ayol) yashagan.
## Manbalar
Luxemburg shahri tarixi muzeyi

## Luxemburg shahri tarixi muzeyi
**Luxemburg shahri tarixi muzeyi** doimiy va vaqtinchalik ekspanadlar bilan Luxemburg shahrining ming yillik tarixini ko'rsatadi.1996-yil 22-iyunda ochilgan. Bu Luxemburglik arxitektor Konni Lentz va Parishlik Reperages tomonidan yaratilgan.

## Muzey
Xuddi shahar kabi qadimiy me'morchilik va zamonaviy qo'shimchaalarni birlashtirgan. Bu 17-19-asrlarda qayta tiklangan to'rtta uyda joylashgan bo'lib, bularda hali ham O'rta asrlarga oid arxeologik izlar saqlanib qolgan.Qadimgi binolarni va muzeyga tashrif buyuruvchilarning umidlari bilan birlashtirishga misol qilib, suzuvchi oynali fasad va barcha qavatlarning keng ko'rinishini taqdim etadigan panoramali liftni keltirish mumkin. Liftning ulkan shisha xonasi 65 kishiga pastki qavatdagi qoyatosh poydevorini va yana yuqori qavatdagi shaharning Grund tumani va Rham platosini ko'rish imkonini beradi, bu esa Lyuksemburgning asrlar davomidagi tarixi bosqichlarini ochib beradi.1990-yillar boshida qazish ishlari paytida topilgan qadimiy, gumbazli yerto'lalar ham qiziqish uyg'otishi mumkin.
## Joylashuv
Muzey eski shahardagi Rue du Saint-Esprit ko'chasida joylashgan. U dushanbadan tashqari har kuni soat 10:00 dan 18:00 gacha jamoatchilikka ochiq.
## Manbalar
Turkiyadagi zilzilalar roʻyxati

Turkiyada shu paytgacha koʻp zilzilalar boʻlgan. Ushbu roʻyxatga Turkiyaning hozirgi chegaralarida epitsentrlari boʻlgan yoki bu hududda sezilarli taʼsir koʻrsatgan har qanday muhim tarixiy zilzilarni oʻz ichiga oladi. Umuman olganda Istanbul kabi yirik shaharlardagi aholi zilzilaga zaif va chidamli binolarda iborat binolarda istiqomat qilmoqda.

## Tektonik holati
Turkiya , Yevroosiyo plitasi va Afrika hamda Arab plitalari oʻrtasidagi toʻqnashuvning murakkab zonasida joylashgan seysmik jihatdan oʻta faol hudud hisoblanadi. Mamlakatning katta qismi ikkita asosiy toʻqnashuvli yoriq zonalari, Shimoliy Onadoʻli yorigʻi va Sharqiy Onadoʻli yorigʻi bilan chegaralangan kichik plita — Onadoʻli plitasida joylashgan. Mamlakatning gʻarbiy qismi Ellin yoyining janubga koʻchishi natijasida yuzaga kelgan Egey dengizidagi kengaytmali tektonika zonasiga taʼsir qiladi.

## Seysmik xavf
Turkiyada seysmik xavf plitalar chegaralari boʻylab eng yuqori, ammo mamlakatning deyarli hamma jiddiy zarar yetkazish xavfi boʻlgan zilzilar mavjud. Seysmik xavfni koʻrsatadigan seysmik xaritalar vaqt oʻtishi bilan oʻzgargan.

## Muhim zilzilalar roʻyxati

### Turkiyadagi tarixiy zilzilalar (1900 yilgacha)

## Yana qarang
* Turkiya geologiyasi
* Levantdagi zilzilalar roʻyxati

## Manbalar

## Havolalar
* 1:25 000 masshtabli nosozliklar xaritalari (agar nosozliklar mavjud boʻlsa, xaritani koʻrish uchun kvadratni bosing) 
* Seysmik xavf xaritasi (Turk ID bilan tizimga kirishni talab qiladi)
*
Yaʼqub ibn Ali

**Yaʼqub Ali ibn Ibrohim az-Zanjoniy** (hijriy 1303-yil (milodiy 1886-yil)da tug‘ilib, 1365-yil (milodiy 1946-yil)da vafot etgan) — faqih, usulchi va mutakallim bo‘lgan.

## Asarlari
* „*Xulosatu-l-usul*“ („Usulning mohiyati“);
* „*Kitob fi xavoriqi-l-odat*“ („Noyob odatlar kitob“);
* „*Risola fit-tavhid*“ („Tavhid risolasi“);
* „*Kitobu-t-tahorat*“ („Tahorat kitobi“, 2 jildli);
* „*Risola fi-l-iras*“ („Meros risolasi“).

## Manbalar
Yaʼqub al-Bordiziy

** (Abu Isʼhoq) Yaʼqub ibn Isroil ibn Abussamiydaʼ al-Bordiziy** (hijriy 309-yil jumodulavval oyi (milodiy 921-yil)da vafot etgan) — Bordizah qishlog‘idan. Xurosonga borgan. U ulamolardan, ulamolar esa undan boshqalar hadis rivoyat qilganlar.

## Manbalar
Yaʼqub al-Vaybavdiy

** (Abu Yusuf) Yaʼqub ibn Isʼhoq ibn Zakaryo al-Adib al-Vaybavdiy** (hijriy 375-yil (milodiy 985-yil)da vafot etgan) ulamolardan, ulamolar ham undan hadis rivoyat qilganlar.

## Manbalar
Yahyo al-Varagʻsariy

** (Abu Zakaryo) Yahyo ibn Muhammad ibn Subayh al-Varag‘sariy** (hijriy 230-yilning rabiulavval oyi (milodiy 845-yil)da vafot etgan) — zohid va obid bo‘lgan. Samarqandning Varag‘sarida rabotga boshchilik qilgan. Go‘zal asarlar yozgan. Ulamolardan hadis eshitgan, ulamolar ham undan hadis rivoyat qilganlar.

## Manbalar
Yahyo an-Nakabuniy

**Yahyo an-Nakabuniy (Abu Zakaryo) Yahyo ibn Jaʼfar ibn Aʼyan ibn al-Azdiy al-Poy kandiy an-Nakabuniy** — poykandlik bo‘lgan, Nakabun qishlog‘ida istiqomat qilgan. Qurʼonga tafsir yozgan. Namoz, ro‘za, diniy rasm-rusumlar va oldi-sotdiga oid kitoblar taʼlif etgan. Iroq va Hijozga safar qilib, u yerlarda ibn Uyayna va boshqa ulamolar bilan muloqot qilishga muvaffaq bo‘lgan. Undan Imom al-Buxoriy hadislar rivoyat qilgan.

## Manbalar
Jullobiy Gʻaznaviy

**Jullobiy Gʻaznaviy, Ali bin Usmon bin Abu Ali** – “Nasoyim ul-muhabbat”da tilga olingan tasavvuf shayxi. Gʻazna shahrining Hujvir mahallasida tugʻilganligi uchun “Hujviriy” nisbasi bilan ham tilga olinadi. “Kashf ul-mahjub” asari muallifi. Abulfazl bin Hasan Xatliyning muridi. Shayx Abulqosim Kurragoniy, Shayx Abulqosim Shaqqoniy, Bob Fargʻoniy, Xoja Ahmad Hammod Saraxsiy kabi mashoyixlar bilan suhbatda boʻlgan. Alisher Navoiy “Nasoyim ul-muhabbat”ga “Nafahot ul-uns”­dan ushbu shayx haqidagi bobni qisqartirib kiritgan.

## Manbalar
Yaʼqub as-Samarqandiy

** (Abu Isʼhoq) Yaʼqub ibn Yusuf ibn Xolid ibn Molik ibn Sannon al-Lol as-Samarqandiy** (hijriy 265-yil (milodiy 879-yil)da vafot etgan) — Samarqand ahlidan, ilm izlash va hadis jamlashga chanqoq bo‘lgan. Xushmuomala, to‘g‘ri yo‘ldagi kimsa bo‘lib, ulamolardan hadis rivoyat qilgan, ulamolar hamundan rivoyat qilganlar.

## Manbalar
Yaʼqub al-Osimiy

** (Abul Fazl) Yaʼqub ibn Yusuf ibn Osim al-Osimiy al-Buxoriy** (hijriy 325-yil (milodiy 937-yil)da vafot etgan) — Buxoro ahlidan bo‘lgan. O‘z davrida hadis ilmini rivojlantirgan va sahiy boylardan biri bo‘lgan. U ulamolardan, ulamolar ham undan hadis rivoyat qilganlar.

## Manbalar
Yahyo al-Marvaziy

** (Abu Muhammad) Yahyo ibn O‘ktam ibn Muhammad ibn Qusay ibn Samʼon ibn Shayx al-Marvaziy at-Tamimiy** (hijriy 242-yil (milodiy 856-yil)da vafot etgan) — qozi-yu-l-quzot bo‘lgan.

## Manbalar
Junayd Bagʻdodiy

**Bagʻdodlik Junayd** &mdash; Junayd butun umri davomida Bagʻdodda dars bergan va soʻfiylik taʼlimotining rivojlanishida muhim shaxs boʻlgan. Soʻfiy ilohiyotida uning ahamiyati katta boʻlganligi sababli Junayd koʻpincha „Sulton“ deb atalgan.

## Bolalik davri va taʼlim
Abdul-Qodirga koʻra Abu-Qosim al-Junayd ibn Muammad ibn al-Junayd al-Xazzaz al-Qavhariyning aniq tugʻilgan kuni bahsli va hijriy 210 dan 215 gacha.Uning oʻlimi aniqroq va hijriy 296 yildan 298 yilgacha (mil. 908 — 910). Aytishicha, al-Junayd forsiy ajdodlaridan boʻlib, ajdodlari hozirgi Eronda Nihavandda yashaydi.
## Ilmiy ishlari
Junayd soʻfiy fikrining „hushyor“ maktabini yaratishda yordam berdi, bu uning turli fazilatlar, tavhid va hokazolarga nisbatan mantiqiy va ilmli ekanligini anglatadi.

## Adabiyotda
Junayd Bagʻdodiy, Abulqosim Junayd ibn Muhammad ibn Junayd Xazzoz Qavoviriy “Nasoyim ul-muhabbat”da asarida tilgan olingan. Tasavvuf shayxi ekanligi aytilgan. Bagʻdod tasavvuf maktabi asoschilaridan biri. Birinchilardan boʻlib tasavvufni fan darajasiga koʻtarib, soʻfiyona istilohlarga ilmiy tavsif bergan. Sariy Saqatiy, Muhammad bin Mansur Tusiy va Hasan bin Ali Musuhiydan taʼlim olgan. Oʻzining iqroriga koʻra Muhammad bin Ali Qassob asosiy ustozi sanaladi. “Nasoyim ul-muhabbat”da 80 ga yaqin tasavvuf shayxlari bilan suhbatda boʻlgani aytiladi. Shayx Shahobiddin Suhravardiy hirqa berish anʼanasi Junayd Bagʻdodiydan boshlangan, deydi. Junayd Bagʻdodiyning tariqatdagi taʼlimoti tavhid va maʼrifatga asoslangan. Shu sababli uni va izdoshlarini “tavhid ahli” deb ham atashgan. Boyazid Bistomiyning shathiyotiga sharh yozgan Junayd Bagʻdodiy sukrni rad etib, sahv haqidagi nazariyani ilgari surgan. Tasavvufni axloq ilmining bir boʻlagi va ruhiy tarbiya vositasi sifatida talqin qilgan Junayd Bagʻdodiy “Sayid ut-toifa” nomi bilan mashhur boʻlgan. Junayd Bagʻdodiyning soʻzlari va unga nisbat beriladigan arabiy sheʼrlar tasavvufiy manbalarda koʻp uchraydi. Qabri Bagʻdoddagi Shuniziya masjidi yonida, bugungi kunda ham tabarruk ziyoratgohlardan biri sanaladi.

## Manbalar



## Havolalar
Yahyo al-Marvaziy (Abu Zakaryo)

**Yahyo ibn Muoz al-Marvaziy al-Voiz** (hijriy 258-yil (milodiy 872-yil)da vafot etgan) — tariqat ahlidan bo‘lgan.

## Manbalar
Yahyo al-Marvaziy (faqih)

**Yahyo ibn Xolid al-Marvaziy al-Imodiy** (hijriy 1255-yil (milodiy 1839-yil)da vafot etgan) — faqih bo‘lgan. Uning „a*s-Siroj alvahhoj fi sharhi tuhfati-l-muhtojli ibn Hajar al-Haysamiy*“ („Ibn Hajar al-Haysamiyning ehtiyojmandlarga tuhfa asariga charaqlab turuvchi chiroq nomli sharh“) nomli asari bor.

## Manbalar
Yahyo al-Mahmudiy

** (Abu Zakaryo) Yahyo ibn Yahyo ibn Abdulloh ibn Mahmud al-Buxoriy al-Mahmudiy** (hijriy 384-yilning safar oyi (milodiy 994-yil)da Buxoroda vafot etgan) — buxorolik, Buxoro imomining o‘g‘li, o‘z davrida Buxorodagi ahli hadisning peshvosi bo‘lgan. Xuroson va Iroqqa borib hadis eshitgan. So‘ngra Nishopurga yetuk faqih bo‘lib kelgan. U ulamolardan, ulamolar ham undan hadis rivoyat qilganlar.

## Manbalar
Jurayriy

**Abu Muhammad Ahmad bin Muhammad Jurayriy** (vaf. 312 h.q./924–925 m.) – “Nasoyim ul-muhabbat”da tilga olingan tasavvuf shayxi. Junayd Bagʻdodiy vafotidan keyin tariqat shayxi boʻlgan. Usul ul-fiqh va hadis ilmida peshqadam olim hisoblangan. Olim bin Saʼd, Abulabbos Dinavariy, Sahl bin Abdulloh Tustariy bilan suhbatda boʻlgan. Tasavvufning asosini goʻzal axloqda, deb bilgan. Abu Nasr Sarroj Jurayriy hatto yolgʻiz qolganida ham Xudodan uyalib, oyogʻini uzatib oʻtirmagan, deydi. Jomiyning maʼlumotga koʻra, 100 yoshga kirganiga qaramay, qarmatiylarga qarshi urushda qatnashib, halok boʻlgan. “Nasoyim ul-muhabbat”ning nashrlarida Jurayriyning nisbasi “Juririy” shaklida berilgan.

## Manbalar
Yahyo at-Taftazoniy

**Yahyo ibn Muhammad ibn Masʼud ibn Umar at-Taftazoniy, al-Hiraviy, al-Hanafiy** (hijriy 887-yil (milodiy 1482-yil)da vafot etgan) — mufassir bo‘lgan. U „Hafid“ („Nabira“) nomi bilan mashhur. Laqabi — Shayxulislom.

## Asarlari
* „*Hoshiya ala avoilu-l-kashshof*“ (Bobosining „*Avoilu-l-Kashshof*“ — „Kashshofning avvalgi qismlari“asariga hoshiya-izoh").

## Manbalar
Yahyo al-Poykandiy

** (Abu Zakaryo) Yahyo ibn Jaʼfar ibn Aʼyan al-Azdiy al-Bakriy al-Poykandiy** (hijriy 243-yil (milodiy 857-yil)da vafot etgan) — mufassir bo‘lgan. Poykandda yashagan va shu yerda vafot etgan.

## Asarlari
* „*Tafsiru-l-Qurʼon*“ („Qurʼon tafsiri“).

## Manbalar
Abubakr Ato Juhfiy

**Abubakr Ato Juhfiy** – “Naso­yim ul-muhabbat”da tilga olingan tasavvuf shayxi. Makka bilan Madina oʻrtasida koʻp sel keladigan Juhfa mavzeyida yashagan. Ansoriy bilan ham katta sel kelgan paytda muloqot qilgan. Alisher Navoiy “Nasoyim ul-muhabbat”ga “Nafahot ul-uns”dan ushbu shayx bilan bogʻliq bobni aynan kiritgan.

## Manbalar
Yahyo al-Borobiy

** (Abu Zakaryo) Yahyo ibn Ahmad ibn Abu Zakaryo al-Borobiy** (hijriy 425-yil (milodiy 1034-yil)da vafot etgan) — adib, tilshunos va tilning sofligi uchun kurashuvchi peshvo olimlardan biri bo‘lgan. Movarounnahrdagi Forob ahlidan bo‘lgan bir jamoa uning huzurida o‘qib o‘rganib, yetuk olim bo‘lib yetishganlar. U ulamolardan, ulamolar esa undan hadis rivoyat qilganlar.

## Asari
* „*al-Masodir fi-l-lug‘ati*“ („Til haqidagi manbalar“).

## Manbalar
Yahyo az-Zammayya

** (Abu Yusuf) Yahyo ibn Yusuf ibn Abu Karima az-Zammayya** (taxminan hijriy 525, 526, 529-yil (milodiy 1131, 1132, 1135-yil)da vafot etgan) Bag‘dodda hadis o‘rgangan va ulamolardan rivoyat qilgan. Buxoriy ar-Roziy, ibn Abu ad-Dunyo va boshqalar undan rivoyat qilganlar. Ishonchli roviy bo‘lgan.

## Manbalar
Jununiy

**Jununiy** (14–15-asr) – fors-tojik tilida ijod qilgan hirotlik shoir. Uning nomi “Majolis un-nafois”ning birinchi majlisida tilga olinadi. Alisher Navoiy uning sheʼri yomon emasligi, lekin tabʼi koʻproq hajv va hazilga moyilgini aytar ekan, oʻsha davr shoiri Xoja Hofiz Sharbatiyni hajv qilib yozgan sheʼri xalq orasida boshqa yaxshi sheʼrlariga nisbatan koʻproq mashhur boʻlganini aytadi. “Majolis un-nafois”da uning quyidagi bayti keltirilgan:Ey ahli jununro ba kamandi tu zabuni,

Z-on roʻy dar on halqa zabun ast Jununiy.

(Mazmuni: Junun ahli sening tuzogʻingga ilingan, shuning uchun Jununiy (ham) oʻsha halqa (ichida) asirdir).

## Manbalar
Yahyo al-Kanjiy

** (Abul Qosim) Yahyo ibn Zakariyo al-Kanjiy** (hijriy 318-yil (milodiy 930-yil)dan keyin vafot etgan) — fozil kishi bo‘lgan. Undan Abu Muhammad Horun ibn Muso at-Talʼakbiriy rivoyat qilgan. Uning ko‘plab asarlari bo‘lgan, shulardan biri — „*Kitobu-n-naqd*“ („Tanqid kitobi“).

## Manbalar
Abu Yaʼqub Zayyot

**Abu Yaʼqub Zayyot** – “Nasoyim ul-muhabbat”da tilga olingan tasavvuf shayxi. Ahmad bin Vahabning shogirdi. Junayd Bagʻdodiy va uning safdoshlari bilan suhbatda boʻlgan. Qurʼonni yoddan bilishni tariqatdagi muhim shartlardan biri, deb bilgan. Alisher Navoiy “Nasoyim ul-muhabbat”ga “Nafahot ul-uns”dan ushbu shayx bilan bogʻliq bobni qisqartirib kiritgan.

## Manbalar
Yahyo al-Xushminjakasiy

**Yahyo ibn Horun ibn Ahmad ibn Mikyol ibn Jaʼfar ibn Ham ibn al-Mikyoliy al-Xushminjakasiy as-Sarrom** (hijriy 420-yilning jumodulavval oyi (milodiy 1029-yil)da vafot etgan) — solih yoshlardan, yoshligidayoq bidʼat ahliga qarshi qatʼiy chora ko‘rish xususida ahli sunnadan hadis yozib olgan. U ulamolardan, ulamolar esa undan hadis rivoyat qilganlar.

## Manbalar
Zakariyo bin Duluvviyya

**Zakariyo bin Duluvviyya** (vaf. 294 h.q./907 m.) – “Nasoyim ul-muhabbat”da tilga olingan tasavvuf shayxi. Kunyasi – Abu Yahyo. Nishopur tasavvuf maktabi namoyandalaridan. Ahmad Harbning shogirdi. Tavakkul va zuhdda beqiyos boʻlib, kasbi orqasidan kun kechirgan. Uning hayot yoʻli va maslagini Abu Usmon Hiriy yuksak baholagan. Alisher Navoiy “Nasoyim ul-muhabbat”ga “Nafahot ul-uns”dan ushbu shayx bilan bogʻliq bobni aynan kiritgan.

## Manbalar
Zayd Zahhob

**Zayd Zahhob** – “Sabʼayi sayyor” dostonidagi ikkinchi hikoyat qahramoni. Rum shohi saroyi zargari, suhbatdoshi va tabibi. “Zayd” soʻzi “koʻpaytirish”, “qoʻshish” kabi maʼnolari bilan ham hikoya qahramoni feʼl-atvoriga mos tushadi.

Hikoyatda tasvirlanishicha, u shohga oltin taxt yasashni taklif qiladi, lekin uni aldab, oltin oʻrniga kumush bilan qoplangan taxt yasab beradi. Rum podshosi bu hiyla va yolgʻonni sezib qolgach, uni zindonga tashlaydi. Zindondan qochib chiqqach, butparastlar yurtiga borib, ularning ibodatxonasida butparast ruhoniy sifatida xizmat qiladi. Zayd Zahhob u yerda ham oltin butlarni sekin-asta soxtasiga almashtirib, kemada oʻz yurtiga olib keladi va bemor yotgan shohni davolab, yana uning ishonchiga kiradi.

## Manbalar