Iris Merdoch

**Iris Merdoch** (); 1919-yil 15-iyul, Dublin — 1999-yil 8-fevral, Oksford) — ingliz yozuvchisi va mutafakkiri.

U ingliz-irland oilasida tugʻilgan.Oksford universitetida klassik filologiya (1938-1942), Kembrij universitetida falsafa (1947-1948) fakultetida tahsil olgan.

Shuningdek, u Oksford universitetida falsafadan maʼruza qilgan. 1956-yilda u ingliz adabiyoti professori, yozuvchi, sanʼatshunos Jon Beyliga turmushga chiqdi va u bilan 40 yil yashadi.Biroq, ularning farzandlari yoʻq edi.

Merdok hayoti davomida 26 ta roman yozgan.

Uning adabiyotdagi debyut asari 1954-yilda nashr etilgan „Pod setyu“ romanidir.Uning soʻnggi asari „Jeksonning dilemmasi“ romanidir

Umrining so‘nggi pallalarida yozuvchi Altsgeymer kasalligi bilan kurashadi.Iris Merdoch 1999-yilda qariyalar uyida vafot etgan.

## Biografiyalar va xotiralar
Piter J. Konradining 2001-yildagi tarjimai holi uzoq izlanishlar va jurnallar va boshqa maqolalarga ruxsat berilganligi samarasi edi. Bu, shuningdek, Gifford maʼruzalaridagi uchrashuvdan vafotigacha davom etgan sevgi va Merdok bilan doʻstlik mehnatidir . Kitob yaxshi qabul qilindi. Jon Apdayk shunday izoh berdi: „ Adabiy tarjimai hollar haqida shikoyat qilishning hojati yoʻq edi […], agar ularning hammasi yaxshi boʻlsa.“  Matn Merdok haqidagi koʻplab mashhur savollarga javob beradi, masalan, u qanday irland boʻlgan, uning siyosati qanday edi va hokazo. Garchi oʻqimishli faylasuf boʻlmasa-da, Konradining Merdokning mutafakkir sifatida erishgan yutuqlariga qiziqishi tarjimai holida yaqqol koʻrinib turibdi va bundan ham koʻproq. oldingi adabiy tanqidiy asarida *Avliyo va rassom: Iris Merdok asarlarini oʻrganish* (Macmillan 1986, HarperCollins 2001). *U, shuningdek, Going Buddist: Vahima va boʻshliq, Budda va menda* Merdok bilan shaxsiy uchrashuvlarini esladi . (Qisqa kitoblar, 2005). Merdok haqidagi Konradining arxivi va Iris Merdokning Oksford kutubxonasi Kingston universitetida saqlanadi.

Merdokning boshqa ambitsiyalarga ega boʻlgan hayoti haqidagi maʼlumotni A.N.Uilson oʻzining 2003-yilda chop etilgan *Iris Merdoch as I Knew Uni* kitobida bergan . Asar Galen Strouson tomonidan *The Guardian* nashrida „qisqa vahiy“ deb taʼriflangan va Uilsonning oʻzi tomonidan „anti-biografiya“ deb nomlangan.  Uilsonning ishi ruxsatsiz tarjimai holdir.

Devid Morgan Iris Merdok bilan 1964-yilda, Qirollik sanʼat kollejida talaba boʻlganida tanishgan.  Uning 2010-yilda yozgan *"Sevgi va gʻazab bilan: Iris Merdok bilan doʻstlik" nomli memuarida* ularning umrboqiy doʻstligi tasvirlangan.

Jon Beyli Iris Merdok bilan hayotining ikkita xotirasini yozgan. *Iris: "Memuar* " 1998-yilda Buyuk Britaniyada, uning oʻlimidan sal oldin nashr etilgan. 1999-yilda nashr etilgan Amerika nashri " *Iris uchun Elegy* „ deb nomlangan . *“ Iris va uning doʻstlari* " nomli davomi 1999 yilda, uning oʻlimidan keyin nashr etilgan. Merdok Richard Eyrning " *Iris* " (2001) filmida Kate Uinslet va Judi Dench tomonidan tasvirlangan, u Altsgeymer kasalligiga chalingan Baylining xotini haqidagi xotiralariga asoslangan.

2019-yilda o‘zining 100 yilligida Sabrestorm Press nashriyotida nashr etilmagan xotiralar to‘plami Buyuk Britaniyaning Chichester universiteti qoshidagi Iris Merdok tadqiqot markaziga rahbarlik qiluvchi Mayls Lison tomonidan tahrirlangan „Iris Merdok: 100 yillik bayram“ nomli nashr etildi.

## Moslashuvlar
BBC Radio 4 2015-yilda uni tanigan odamlarning bir necha xotiralari va romanlarining dramatizatsiyasi bilan „Iris Merdok mavsumi“ni efirga uzatdi.:

* Iris Merdok: Dream Girl
* Dengiz, dengiz
* Kesilgan bosh

2019-yil mart oyida rejissyor Garo Berberian boshchiligidagi Londonning mukofotga sazovor bo‘lgan „Rebel Republic Films“ prodyuserlik kompaniyasi *"Italyan qizi"* (1964) filmini tanlagani va hozirda kitob asosida ssenariy ishlab chiqayotgani maʼlum bo‘ldi.

## Ishlar
**Romanlar**

* Tarmoq ostida (1954)
* Sehrgardan parvoz (1956)
* Qum qasri (1957)
* Qoʻngʻiroq (1958)
* Kesilgan bosh (1961)
* Norasmiy atirgul (1962)
* Unicorn (1963)
* Italiyalik qiz (1964)
* Qizil va yashil (1965)
* Farishtalar vaqti (1966)
* Yaxshi va yaxshi (1968)
* Brunoning orzusi (1969)
* Juda sharafli magʻlubiyat (1970)
* Tasodifiy odam (1971)
* Qora shahzoda (1973)
* Soʻzli bola (1975)
* Genri va Kato (1976)
* Dengiz, dengiz (1978)
* Rohibalar va askarlar (1980)
* Faylasufning shogirdi (1983)
* Yaxshi shogird (1985)
* Kitob va birodarlik (1987)
* Sayyoraga xabar (1989)
* Yashil ritsar (1993)
* Jeksonning dilemmasi (1995)
* Maxsus narsa (Qisqa hikoyani qayta nashr etish, 1999; dastlab 1957 yilda nashr etilgan)

**Falsafiy asarlar**

* Sartr: Romantik ratsionalist (1953)
* Yaxshilikning hukmronligi (1970)
* Olov va quyosh (1977)
* Metafizika axloq uchun qoʻllanma sifatida (1992)
* Ekzistensialistlar va mistiklar (1997)

**Oʻynaydi**

* Kesilgan bosh (JB Priestly bilan, 1964)
* Italiyalik qiz (Jeyms Sonders bilan, 1969)
* Uch oʻq va xizmatkorlar va qor (1973)
* Xizmatkorlar (1980)
* Acastos: Ikki platonik dialog (1986)
* Qora shahzoda (1987)

## Manbalar