open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Patent

**Patent** ( — ochiq, aniq, ravshan) — texnik yechim yoki ixtironing davlat tomonidan eʼtirof etilganligini va ixtirochining oʻz ixtirosiga olgan mutlaq huquqini tasdiqlovchi hujjat. Patent olish jarayoni, patent oluvchining maʼsuliyatlari va eksklusiv huquqlari turli mamlakatlarda turlichadir. Shunday boʻlsa ham, har bir patent olish uchun yozilgan arizada ixtironing biror-bir yangilik kiritayotgani haqida maʼlumot boʻlishi kerak. Koʻp mamlalakatlarda berilgan eksklusiv huquqlar boshqalar patentlangan ixtironi ruxsatsiz yasashi, qoʻllanishi, sotishi yoki tarqatishi oldini oladi.

Xalaqaro Savdo Tashkilotining mualliflik huquqlari boʻyicha shartnomasiga koʻra, bu tashkilotga aʼzo mamlakatlarda har qanday sohadagi ixtiro uchun patentlar mavjud boʻlishi zarur.

Patentni odatda davlat beradi. Davlat patent idorasi tomonidan ixtiro muallifiga yoki ariza boʻyicha huquqiy vorisiga beriladi. Koʻp mamlakatlardagi qonunlariga koʻra, patent 15—20 yil muddatga beriladi. Baʼzi mamlakatlarda ixtorolarni himoyalash vaqti odatda kamida 20 yil boʻlishi kerak. Patent odatda shu patent chiqarilgan mamlakat hududida amal qiladi. Xalqaro amal qiluvchi patentlar ham mavjud. Baʼzi mamlakatlarda maʼlum bir sohalardagi ixtirolar uchun patent berilmaydi.

Oʻzbekistonda ixtirolar, foydali model, sanoat namunasiga nisbatan qoʻyiladigan patent olish huquqini vujudga keltiradigan talablar hamda patent idorasining bunday hujjatni berish tartibi mamlakatning „Ixtirolar, foydali modellar va sanoat namunalari toʻgʻrisida“gi qonuni (1994-yil 6-may) da belgilab berilgan.

Bir qancha mamlakatlarda tadbirkorlik faoliyatining muayyan turlari bilan shugʻullanish uchun berilgan maxsus ruxsatnoma ham „patent“ deb ataladi. Davlatdan bunday patentni sotib olish tadbirkorlarni (odatda, yakka tartibdagi tadbirkorni) bundan keyingi (bir yilga yoki boshqa davrga) soliqlar toʻlashdan ozod etadi.

## Manbalar

## Havolalar

* Mualliflik huquqi bilan shugʻullanuvchi ofislar roʻyxati (Mualliflik Huquqi Boʻyicha Xalqaro Tashkilot) 
* http://www.epo.org/topics/ip-webguide.html
Taylor Lautner

**Taylor Lautner** (1992-yil, 11-fevral) amerikalik aktyor, dublyajchi va modeli. U Stiven Meyer tomonidan bir xil nomdagi romanlarga asoslangan „[The Twilight Saga](https://en.wikipedia.org/wiki/The_Twilight_Saga_(film_series))“ filmida „Jacob Black“ ni oʻynaganligi uchun mashhur.

Lautner aktyorlik kariyerasini „Yangi nima“, „Scooby-Doo“ (2005) va Danny Phantom (2005) kabi teleseriallarda ovozli rollardan oldin The Bernie Mac Show (2003) va My wife and Kids (2004) kabi komediyalar qatoridagi filmlarda ijro eta boshladi. 2005-yilda „Dozen 2“ filmida, „Cheaper“ filmida paydo boʻldi va 3-D „Sharkboy va Lavagirlning sarguzashtlari“ da suratga tushdi. Shuningdek, 2011-yilgi „Abduction“ sahnalarida ishtirok etgan.
Bas-gitara

**Bas gitara** — gitaraning bir turi. **Elektrik bas** yoki shunchaki **bas** deb ham ataladi. Bas gitara odatda panjalar bilan chalinadi. Bas gitaraning koʻrinishi elektrogitaraning koʻrinishiga oʻxshaydi. Lekin bas gitaraning dastasi uzunroq boʻladi. Bas gitaraning toʻrt, besh, olti va sakkiz torli turlari mavjud.

Bas gitaraning toʻrt torli turi eng keng tarqalgan. Toʻrt torli bas gitara kontrabas kabi sozlanadi. Bunda bas gitaraning torlari oddiy gitaraning toʻrt past simidan bir oktava past qilib sozlanadi. Bunday sozlangan bas gitara simlari ochiq chalinganda pastdan birinchi simdan sol (G), ikkinchi simdan re (D), uchinchi simdan lya (A) va toʻrtinchi simdan mi (E) notasi eshitiladi. Elektrogitara oʻxshab bas gitara ham jonli ijro paytida kuchaytirgich orqali radiokarnaylarga ulanadi.

1960-yillardan beri bas gitara ritm chalishda kontrabasni oʻrnini olib kelyapti. Bas gitarachilar turli xil bas kuylarni chalsa ham, musiqaning deyarli barcha turida bas gitarachinig roli bir: garmoniyani aniqlashtirish va ritmni belgilash. Bas gitaradan rok, metal, pop, punk rock, country, reggae, blues va jazz kabi turli xil musiqa stillarida qoʻllanadi. Bas gitara yana jazz, fusion, Latin va boshqa rock hamda metal musiqa stillarda solo chalish uchun ishlatiladi.

## Yana qarang
* Akustik gitara
* Elektrogitara
* Gitara

## Havolalar

* Gʻaroyib bas gitaralar (Tasvirlar)
* Bas gitarani panja bilan chalish jadvali
Oktava

**Oktava** ( soʻzidan; „sakkizinchi“ degani) — musiqada bir tovush chastotasi ikkinchi tovush chastotasidan ikki marta katta boʻlgan intervaldir. Oktava intervali diatonik tovushlar qatorida sakkizta pogʻonani qamraydi. Masalan, *do*dan keyingi *do*gacha, *re*dan keyingi *re*gacha va hokazo. Oktavaning belgisi 8 raqamidir. Biri ikkinchisidan bir oktavaga farq qilgan tovushlar odamga juda oʻxshash eshitlsa-da, bu tovushlarning balandligi har xil boʻladi.

## Turlari
Oktavalarning uch turi bor:
* Toza oktava — sakkiz pogʻonali va olti tonli interval. Ikki xil balandlikka ega, birining chastotasi ikkinchisinikidan ikki marta katta boʻlgan ikki tovushning eng sodda bogʻlanishi.
* Kichraytirilgan oktava — sakkiz pogʻonali va besh tonli interval.
* Katalashtirilgan oktava — sakkiz pogʻonali va olti yarim tonli interval.

## Havolalar
* Oktava anatomiyasi
Skripka

**Skripka** (slavyancha skri — gʻijirlamoq) — torli kamonli musiqa cholgʻu asbobi. Skripkasimon cholgʻu asboblari orasida (S, alt, violonchel, kontrabas) yetakchi, eng baland registrli soz. 4 ta tori kvinta intervali boʻyicha sozlanadi. Diapazoni 4 oktavadan oshiq. Umumiy uz. — 600&nbsp;mm. Skripkaning klassik shakli 15 —16-asrlarda Italiya va Fransiyada yuzaga kelgan. 17— 18-asrlarda Shimoliy Italiya, ayniqsa, Kremona ustalari A. va N. Amati, J. Gvarneri, A. Stradivari va boshqalar skripkaning mukammal namunalarini yaratishgan. Skripkalar simfonik orkestr va cholgu ansambllar asosini tashkil qiladi. 17— 18-asrlardan skripkada yakkanavozlik sanʼati rivojlanib kelmoqda, skripka musiqasi yaratilmoqda. Bu sohada 19-asrda virtuoz skripkachi va mashhur kompozitorlar N. Paganini, P. Sarasate va boshqalarning xizmati katta boʻldi. 20-asr skripkachilaridan F.Kreysler (Avstriya), I. Menuxin (Angliya), I. Stern, I. Perelman (AQSH), A.S.Mutter (Germaniya), Sh. Mins (Isroil), G. Shering (Meksika), D. Oystrax, L. Kogan, M. Vengerov (Rossiya), G. Krem yer (Latviya) va boshqalar mashhur. Oʻzbekistonda M. Reyson, N.Pover, V. Yudenich va boshqa skripkachilar tanilgan. Hozirda yosh avlod ijrochilaridan D.Xoliqov, N. Hoshimov, T.Yaxshiboyev va boshqalar xalqaro tanlovlarda gʻalabalarga erishgan. Oʻzbekiston kompozitorlari skripka uchun konsertlar (Ik. Akbarov, S.Jalil va boshqalar), sonatalar (G. Mushel, N.Zokirov va boshqalar) kabi asarlar yaratishgan. 20-asr boshidan oʻzbek (Andijon maktabi va boshqalar) sozandalari baʼzida skripkadan gʻijjak oʻrnida foydalanishadi.

## [[Shtrix (musiqa)|Shtrixlar]]

Asosiy uslublar:
* Detaché — har bir nota kamonchaning alohida siljishi va uning yoʻnalishini oʻzgartirish bilan olinadi;
* Martelé — kamonchaning itarishi bilan olinadigan shtrix;
* Staccato — kamoncha bilan pastga va tepaga toʻxtab-toʻxtab yurgazish;
* Staccato volant — Stakkatoning yana bir koʻrinishi. Chalish davomida kamoncha sakrab, simlardan uzoqlashadi;
* Spiccato — sakrovchi shtrix, juda yengil staccato;
* Tremolo — bir tovushning koʻp marotaba tez-tez takrorlanishi;
* Legato — tovushlarning bir maromda, toʻxtashlarsiz ijro etilishi;
* Col legno — kamonchaning yogʻochi bilan simga urilishi. Bu tovushdan bastakorlar simfonik musiqada foydalanadilar.
Banjo

**Banjo** () — toʻrt, besh yoki olti torli musiqa asbobi. Banjoning sodda formalarini birinchi AQShdagi kelib chiqishi Afrikalik boʻlgan xalqlar bir qancha Afrikada uchraydigan asboblarga oʻxshatib yasashgan. Banjo odatda country, folklor, irland milliy musiqasi va bluegrass musiqa stillarida ishlatiladi.

## Tarixi
Bajno 17-arddada Gʻarbiy Afrikadan AQShning janubiy shtatlariga keltirilgan. 19-asrning 30-yillarida takomillashtirilgan shakli yuzaga kelgan. Avvaliga faqat afrikalik amerikaliklar ichida maʼlum boʻlgan asbob keyinchalik butun Amerikada keng tarqaldi. 20-asrda banjoning yangi turlari (banjo-ukulele, banjo-mandolina, banjo-tenor, banjo-gitara) yuzaga keldi.

## Tuzilishi
Banjoning qorni yumaloq boʻlib, u hayvon terisi yoki plastik bilan qoplanadi. Banjoda metall pardali uzun dastaga 4, 5 yoki 6 poʻlat sim tortiladi. Banjo yakka tarzda hamda joʻrnavoz soz sifatida ishlatiladi. Asboning tovushi oʻtkir, jarangdor. Banjoda bir ovozlik kuylar hamda akkordlarni chalish mumkin.

## Havolalar

* http://elib.hamilton.edu/hc/hc-main.php?id=col_spe-ban&c=spe_ban 
* http://tpn.lowtech.org/banjo.php
Shah Rukh Khan

**Shah Rukh Khan** (, , ; ; 1965-yil 2-noyabrda tugʻilgan) hindistonlik aktyor, prodyuser va ssenariynavisdir. „Bollywood qiroli“ taxallusi bilan tanilgan. Khan bugunga qadar 90 dan ortiq filmlarda suratga tushgan.

Shah Rukh Khan 1965-yil 2-noyabrda Dehlida advokat oilasida dunyoga keldi. Uning otasi Taj Muhammad Khan peshovaralik boʻlib Nyu-Dehliga koʻchib borgan edi.
Shah Rukh Khan oʻrta maktabni tamomlab, Hansraj kolleji (1985-88) da iqtisodiyot yoʻnalishida tahsil oladi. 1988-yilda Hansrajni tamomlagach, Jamia Millia Islamia universitetida ommaviy kommunikatsiya yoʻnalishida magistraturani oʻqishni boshlaydi, ammo qiziqishi tufayli aktyorlik kasbini tanlab, oʻqishni tashlab ketadi.
Ota-onasi vafotidan soʻng, 1991-yilda, u Mumbayga koʻchib oʻtdi. Xuddi shu yili, 25-oktyabr kuni, Shah Rukh Khan Gauri Chhibberga uylandi. Hozirda ularning uch farzandi bor. Ularning ismi: Aryan Khan, Suhana Khan va Abram Khandir.

Shah Rukh Khan nafaqat Hindistonda, balki butun dunyoda eng boy aktyorlardan biri hisoblanadi. Uning boyligi 2020-yilning yarmigacha hozirda $687 millionni tashkil qilmoqda.

## Faoliyati
Khan 1988-yilda televideniyeda bir oddiy aktyor sifatida oʻz debyutini qildi. Bir necha televizion filmlarda ketma-ket kichik rollar oʻynadi. Birinchi katta roli 1992-yilda „Deewaana“ () filmida oʻynagan. Bu roli uchun, u eng yaxshi Newcomer Filmfare Award mukofotini oldi.
1993-yilda u ikki salbiy rollari uchun — „DARR“ (*Qoʻrquv ostida yashash*) va „Xavfli oʻyin“ filmlardagi roli uchun Filmfare mukofoti bilan taqdirlandi.

1994-yilda u yana u eng yaxshi salbiy roli uchun Filmfare mukofotini oldi.

Yana bir Filmfare Awards mukofotini esa 1995-yildagi filmi uchun „Dilwale Dulhania Le Jayenge“ () filmidagi roli uchun oldi. Bu film u hind kino tarixida eng yuqori choʻqilarga erishdi, film keltirgan daromad esa 12 milliard rupiyani tashkil etdi. Ushbu film 25 yil kinotetrlarda namoyish qilindi va Guinness rekordlar kitobiga kirdi. Keyinchalik eng yaxshi aktyor nomzodini yana olti marta oldi. 2010-yilga kelib Karan Joharning „Mening ismim Khan“ () filmidagi bosh roli uchun Filmfare mukofotini yana qoʻlga kiritib *Filmfare* mukofoti boʻyicha rekord qoʻydi. 2014-yilga qadar bu mukofotni 23-martda qoʻlga kiritgan.

## Filmografiyasi

## Ssenaristlik qilgan filmlari
* Ravan „RA.One“ (2011)

## Televideniyedagi faoliyati
* 2007-yildan boshlab, Khan „Kim millioner boʻlishni istaydi?“ televizion oʻyinini Amitabh Bachchandan keyin olib bordi.
* 2008-yildan boshlab esa *Kim 5-sinfdan aqliroq?* Hind versiyasini olib bordi.
* 2004-yildan 2010-yilga qadar Khan Karan Joharning *Karan Johar qaxvaxonasida* degan koʻrsatuvda olti marta qatnashdi.

## Manbalar

## Havolalar

* 
* 
* 
*
Sarbast

**Sarbast** Carlsberg Uzbekistan tomonidan ishlab chiqariladigan pilsner pivodir. Qizil, yashil, koʻk qadoqlarda sotiladi.

## Manbalar

## Havolalar
* Carlsberg Uzbekistan 
* Sarbast
Shoʻroi Ulamo

**Shoʻroi Ulamo** („Ulamolar kengashi“) – Turkiston ulamolari jamiyati. 1917-yil iyunda „Shoʻroi
islomiya“dan ajralib chiqqan. 

## Tarix
Jamiyatning Toshkent, Qoʻqon, Samarqand shaharlaridagi shoʻbasi faol ish olib bordi. Jamiyat dasturi va nizomiga koʻra, ichki siyosiy tuzilmada shariat qonunlariga qatiy rioya qilish, milliy-diniy qadriyatlarni yuksaltirishga daʼvat etilgan. „Shoʻroi Ulamo“ „al-Izoh“ (1917-yil iyun – 1918-yil may), „al-Isloh“ (1917-18) jurnallarini nashr etdi. Ularda davrning dolzarb muammolari: diniy, axloqiy, ilmiy, iqtisodiy, ijtimoiy masalalar yoritib borildi. „Shoʻroi Ulamo“ tashabbusi bilan Toshkentda Turkiston va Qozogʻiston musulmonlari qurultoyi oʻtkazildi (1917-yil, sentyabr). Unda ulamochilar va Shoʻroi islomchilar oʻzaro birlashib, „Ittifoqi muslimin“ degan siyosiy partiya tuzdilar. „Shoʻroi Ulamo“ jamiyati sof musulmon muxtoriyati gʻoyalarini ilgari surdi, shoʻrolar rejimiga qarshi faol kurashdi. Bolsheviklar 1918-yilning boshlarida jamiyat faoliyatini taqiqladi.

Jamiyat dasturi va nizomiga koʻra, ichki siyosiy tuzilmada shariat qonunlariga qatʼiy rioya qilish, milliydiniy qadriyatlarni yuksaltirishga daʼvat etilgan va madrasalarni iqtisodiy qoʻllabquvvatlash aytilgan. Biroq dasturda maishiy turmush va ayollar masalasida konservativ qarashlar ustunlik qilgan. Jamiyatning Toshkent, Qoʻqon, Samarqand shahrilaridagi shoʻʼbasi faol ish olib borgan. Toshkent shoʻʼbasiga Sherali Lapin rahbarlik qilgan. Jamiyatning eng yirik Qoʻqon shoʻʼbasiga esa Mulla Muhiddinxon Mulla Ulugʻxon Toʻrayev rais boʻlgan. „SH.u.“ „alIzoh“ (muharrir Abdumalik Hoji Abdunabiyev; 1917-yil iyun – 1918-yil may), „alIsloh“ (muharrir Abdurahmon Sayyoh; 1917—18) jur.larini nashr etdi. Ularda davrning dolzarb muammolari: diniy, axloqiy, ilmiy, iqtisodiy, ijtimoiy masalalar yoritib borildi. „SH.u.“ tashabbusi bilan Toshkentda Turkiston va Qozogʻiston musulmonlari qurultoyi oʻtkazildi (1917-yil sentyabr). Unda ulamochilar va shoʻroi islomchilar oʻzaro birlashib, „Ittifoqi muslimin“ siyosiy partiyasini tuzdilar. Jadidlar va ulamolar oʻrtasidagi ziddiyat va gʻoyaviy kurash kuchaygan. Ulamochilarning orasida ham hokimiyat masalasida turli qarashlar mavjud boʻlgan. Toshkentlik ulamochilardan farqli ravishda Qoʻqondagi „SH.u.“ aʼzolari bolsheviklarga qarshi chiqqan va Turkiston muxtoriyati hukumatini qoʻllabquvvatlagan. 1918-yil mart oyida Qoʻqon yaqinidagi Bachqir qishlogʻida „SH.u.“ va „Shoʻroi islomiya“ faollarining tashabbusi bilan Fargʻona vodiysidagi qoʻrboshilarning ilk qurultoyi oʻtkazilib, Turkistonda sovet rejimiga qarshi qurolli harakatttg maqsad va vazifalari belgilab olingan. Sovet davrida ulamochilar va shoʻroi islomchilar faoliyati soxtalashtirilib, ular „xalq dushmani“ va „millatchi“ sifatida koʻrsatilgan.

## Adabiyot
* Mustafo Choʻqay oʻgʻli, Istiqlol jallodlari (1917-yil xotiralari)
* 1992; Turkestan v nachale 20veka: k istorii istokov natsionalnoy nezavisimosti, T., 
* 2000; Aʼzamxoʻjayev S., Turkiston muxtoriyati, T., 2000; 
* Rajabov Q., Haydarov M., Turkiston tarixi (1917—1924), T., 2002; 
* Mingnorov A., Turkistonda 1917—1918-yillardagi milliysiyosiy tashkilotlar, T., 2002.

## Manbalar
Galapagos toshbaqasi

**Galapagos toshbaqasi** yoki **Galapagos ulkan toshbaqasi** (*Chelonoidis nigra*) — toshbaqaning enga katta  turi, 10- eng ogʻir reptiliya. Baʼzi Galapagos toshbaqalarning vazni 400&nbsp;kg dam oshiq va uzunliki 1,8 metrdan oshiq boʻladi. Tabiatda 100 yildan koʻp yashaydigan bu toshbaqa eng uzoq yashovchi umurtqali hayvonlardan biridir. Qoʻlga olingan bitta Galapagos toshbaqasi kamida 170 yil yashagan.

## Galapagos toshbaqasi

Fayl:Gigantic Turtle on the Island of Santa Cruz in the Galapagos.JPG|
Fayl:Side angle shot of a gigantic galapagos turtle on the island of santa cruz.JPG|
Fayl:A gigantic galapagos tortuga on the island of santa cruz.JPG|
Fayl:Gigantic galapagos turtle on the island of santa cruz.JPG|
Fayl:Galápagos tortoise - Chelonoidis nigra on the Santa Cruz Island - Galapagos.jpeg|
Fayl:The Galápagos tortoise or Galápagos giant tortoise (Chelonoidis nigra) - Santa Cruz Island.jpeg|



## Yana qarang
* Pinta oroli toshbaqasi

## Manbalar

## Havolalar
* http://www.arkive.org/galapagos-giant-tortoise/geochelone-spp/ 
* Amerika Tabiat Tarixi Muszeyining Galapagos toshbaqasiga bagʻishlangan veb sayti
Biologik klassifikatsiya

**Biologik klassifikatsiya** organizmlarni tip yoki tur kabi guruhlarga ajratish metodidir. Bunday guruhlar **[[takson]]** deb ataladi. Biologik klassifikatsiya taksonomiyaning bir qismidir.

Zamonaviy biologik klassifikatsiya turlarni fizik xarakteristikalariga koʻra guruhlarga ajratgan Carolus Linnaeus ishlaridan boshlandi. Ushbu guruhlar keyinchalik Charles Darwin aniqlagan umumiy ajdod prinsipiga mos ravishda qayta koʻrib chiqilgan. XX asr oxirlarida kladistika metodi paydo boʻlishi bilan biologiyada organizmlarni faqatgina nasldorlik asosida guruhlovchi filogenetik taksonomiya qoʻllanila boshlandi. Maʼlumot sifatida DNK qatorlarini ishlatuvchi molekular filogenetika ham taksonlarni qayta koʻrib chiqishga yordam qildi va shu ishda davom etmoqda.

## Manbalar
Abdulloh ibn Muborak

**Abdulloh ibn Muborak**, (toʻliq ismi) Abu Abdurahmon Abdulloh ibn al-Muborak al-Xanzaliy al-Marvaziy (736-797) – qomusiy olim, mashhur so'fiy, muhaddis. Abdulloh ibn Muborak koʻp mamlakatlarga sayohat qilgan. Marvda muhaddis va fiqhshunoslar uchun alohida rabotlar qurgan. Soʻfiylik, fiqh, hadisshunoslik, tarix, filologiya va tafsirga oid asarlar yozgan. Tarsus (Suryya)dan qaytayotganda vafot etgan va Furot daryosining qirgʻogʻidagi Xit shahrida dafn etilgan.

**Abdulloh ibn Muborak** toʻliq ismi Abu Abdurahmon Abdulloh ibn al-Muborak al-
Xanzaliy al-Marvaziy (736-797) – ikkinchi darajali tobeinlardan; soʻfiy, muhaddis. Hadis, fiqhda zamonasining yetakchi olimi. Xorazm turkiylaridan Muborak ibn Vozihning oʻgʻli. Xurosonning ilmiy-madaniy markazi Marvda tugʻilgan. Butun umrini haj, jihod, ilm va ibodat yoʻliga baxsh etgan. Koʻp mamlakatlarga sayohat qilgan. Sayohatlarida Abu Hanifa bilan koʻrishgan va uning eng mumtoz shogirdlari safidan oʻrin olgan. Soʻfiylik, fiqh, hadisshunoslik, tarix, filologiya va tafsirga oid asarlar yozgan. 20 ming hadisni oʻz ichiga olgan 20 asarini Abu Hanifaning abvobi fiqhiga koʻra tartib etgan. Jihod haqida ilk asar taʼlif etgan va ilk dafʻa Arbaʼin (qirq hadis) yozgan. Abdulloh ibn Muborakdan bahramand boʻlganlardan biri Ahmad ibn Xanbaldir. Imom Buxoriyning otasi – Ismoil Abdulloh ibn Muborakning shogirdlaridan boʻlgan. Tarsusdan qaytayotganda vafot etgan va Furot daryosining qirgʻogʻidagi Xish shahrida dafn etilgan. Uning „Kitob az-zuhd varraqoiq“ nomli 16 juzdan iborat kitobi bizgacha yetib kelgan.

## Manbalar
Ibn Taymiyya

}}

**Ibn Taymiya** () — musulmon sunniy ulamo, faqih, muhaddis, asket. Marj al-Safar jangida Gʻozonxon bilan diplomatik aloqalar oʻrnatish ishlarini olib borgan. Hanbaliy mazhabining qozisi, oddiy xalqning avliyolarga ilohiy kuch isbot qilishi va ularning qabirlarini ibodat makonlariga aylatirish amallarini qattiq qoralashi oqibatida Ibn Taymiyya oʻz zamonining hukmdorlari va ulamolari orasida muxolifatchi sifatida tanilgan, va shu sababli bir necha bor qamoqqa olingan.

Oʻzining va undan keyingi davrlarning bahsli figurasi boʻlib, Ibn Taymiyya o'rta asr ulamolaridan kech sunniy islomga eng ta'sirli shaxslardan biri sifatida e'tirof etiladi. U yana shiddatli diniy polemikalarda ishtirok etish bilan taniladi. Asosan kalom ilmi tarafdorlarini tanqid qilishi, xususan, ash'ariy va moturidiy maktablarga qattiy raddiyalar berishi, va asariylik tarafini himoya qilishi bilan mashhur. Bu doimiy polemikalar natijasida Ibn Taymiyyaga qarshi taraf uni va uning shogirdlarini antropomorfizmda ayblashadi. Bu uning kitoblari taqiqlanishiga, va o'zini bir necha bor hibsga olinishiga olib keladi.

Ibn Taymiyya oʻzining risolatlarida aql va vahiy oʻrtasida hech qanday ziddiyat yoʻqligini ta'kidlab, aqidaviy masalalarini falsafadan asosiy shart sifatida foydalanishni qattiy qoralagan.

## Manbalar
23-yanvar

**23-yanvar** — Grigoriy taqvimida yilning 23-kuni. Yil yakuniga 342 (kabisa yilida 343) kun qoladi.

## Bayramlar
*Yana qarang: [[:Turkum:23-yanvar bayramlari]]*

achom achom kuni

## Voqealar

*Yana qarang: [[:Turkum:23-yanvar voqealari]]*
* 1368 — Xunyu Min imperiyasiga asos soldi.
* 1719 — Karl VI Lixtenshteyn suverenitetini tan oldi.
* 1904 — Norvegiyaning Olesunn shahri yongʻin ichida qoldi *(suratda)*.
* 1950 — Quddus Isroil poytaxti deb eʼlon qilindi.
* 1992 — Oʻzbekiston va Misr davlatlari oʻrtasida diplomatik aloqalar oʻrnatildi.
* 2001 — Pekindagi xiyoboое самосожжение в Пекине (2001)|ommaviy oʻzini yoqish]].

## Tavalludlar
*Yana qarang: [[:Turkum:23-yanvarda tugʻilganlar]]*

## Vafot etganlar
*Yana qarang: [[:Turkum:23-yanvarda vafot etganlar]]*

## Havolalar

* days.peoples.ru
Pinta oroli toshbaqasi

**Pinta oroli toshbaqasi** (*Chelonoidis nigra abingdoni*) Ekvadorning Pinta orolida yashovchi Galapagos toshbaqasi ostturi boʻlib, 2012-yil iyunida Yolgʻiz George laqabli oxirgi vakili oʻlishi bilan batamom qirilib bitgani taxmin etiladi.

## Manbalar
Condoleezza Rice

**Condoleezza Rice** (; 1954-yil 14-noyabrda tugʻilgan) amerikalik siyosatchi va diplomatdir. 2005—2009-yillarda AQSh davlat kotibi lavozimini egallagan. U bu mansabdagi birinchi afroamerikalik ayoldir.

## Manbalar
14 (son)

**14** (**oʻn toʻrt**) — 13 va 15 sonlari orasidagi natural son.
## Matematikada
14 = 2 × 7 

## Adabiyotlar
*
16 (son)

**16** (**oʻn olti**) — 15 va 17 sonlari orasidagi natural son.
## Matematikada
16 = 24

Bu raqamning yarmi 8 ga teng

Bu raqamning raqamlari yigʻindisi (1+6) 7 ga teng

Bu raqamning raqamlarining koʻpaytmasi 6 ga teng

4-raqam kvadrat

2 ning 4-darajasi

16 raqamining kvadrati — 256

16-raqamli kub — 4096

216 = 65536

9-chi kompozit raqam ↓15, ↑18

9-juft raqam ↓14, ↑18

16 = 24 = 42 (xy = yx koʻrinishidagi yagona natural son, bu yerda x va y bir-biriga teng boʻlmagan natural sonlar)

16 super mukammal son, n son, shundayki s(s(n))=2n

16 — bu ikki xil tub sonlar yigʻindisi sifatida bir necha usulda ifodalanishi mumkin boʻlgan eng kichik son.

jirkanch raqam

Bir oz kam sonli

Raqam yetarli emas

## Kimyoda
Oltingugurtning atom soni.

## Tarixda
Milloddan avvalgi 16-yil, 1916-yil, 2016-yil, XVI asr

## Boshqa sohalarda

* ASCII qochish belgilari kodi (maʼlumotlar havolasi escapeDLE)
* 16 — Tatariston Respublikasi Rossiya Federatsiyasi sub’ektining kodi
* Bir pud 16,380496 kg ga teng (16 kilogramm vazn anʼanaviy ravishda pud deb ataladi)
* Har bir shaxmatchida dastlab 16 dona boʻladi.
* IV-V asrlarda Shimoliy Xitoyning qulashi natijasida 16 vahshiy davlat vujudga keldi.
* Oʻn olti tuman — Pekin yaqinidagi yerlar X asrda Xitoyning siyosiy kurashida muhim omil boʻlgan.
* Sixteen Postures — Uygʻonish davridagi (16-asr boshlari) qisman yoʻqolgan mashhur erotik kitob.
* „Oʻn oltilar doirasi“ — 1838-40-yillardagi Peterburg aristokratik yoshlarining muxolif guruhi.
* „Oʻn olti tonna“ — 1947-yilda Merle Travis tomonidan kuylangan qoʻshiq.
* 16 mm plyonka — 16 mm keng plyonka kichikroq kino kamerasiga imkon beradi.
* „Oʻn olti sham“ — Jon Xyuzning yoshlar filmi janrining standarti deb nomlangan filmi (1984).
* Oy boʻyicha 16 raqami: 16 yanvar | 16 fevral | 16 mart | 16 aprel | 16 may | 16 iyun | 16 iyul | 16 avgust | 16 sentyabr | 16 oktyabr | 16 noyabr | 16 dekabr

## Adabiyotlar
* 

## Manbalar
18 (son)

**18** (**oʻn sakkiz**) — 17 va 19 sonlari orasidagi natural son.
## Matematikada
18 = 2 × 32 

## Adabiyotlar
*
20 (son)

**20** (**yigirma**) — 19 va 21 sonlari orasidagi natural sondir.
## Matematikada
20 = 22 × 5 

## Adabiyotlar
*
21 (son)

**21** (**yigirma bir**) — 20 va 22 sonlari orasidagi natural son.
## Matematikada
21 = 3 × 7

## Adabiyotlar
*
24 (son)

**24** (**yigirma toʻrt**) — 23 va 25 sonlari orasidagi natural son.
## Matematikada
24 = 23 × 3 

## Adabiyotlar
*
26 (son)

**26** (**yigirma olti**) — 25 va 27 sonlari orasidagi natural son.
## Matematikada
26 = 2 × 13 

## Adabiyotlar
*
28 (son)

**28** (**yigirma sakkiz**) — 27 va 29 sonlari orasidagi natural son.
## Matematikada
28 = 22 × 7

## Adabiyotlar
*
30 (son)

**30** (**oʻttiz**) – 29 va 31 sonlari orasidagi natural son.
## Matematikada
30 = 2 × 3 × 5

## Adabiyotlar
*
22 (son)

**22** (**yigirma ikki**) — 21 va 23 sonlari orasidagi natural son.
## Matematikada
22 = 2 × 11 

## Adabiyotlar
*
33 (son)

**33** (**oʻttiz uch**) — 32 va 34 sonlari orasidagi natural son.
## Matematikada
33 = 3 × 11 

## Adabiyotlar
*
34 (son)

**34** (**oʻttiz toʻrt**) — 33 va 35 sonlari orasidagi natural son.
## Matematikada
34 = 2 × 17 

## Adabiyotlar
*
35 (son)

**35** (**oʻttiz besh**) — 34 va 36 sonlari orasidagi natural son.
## Matematikada
35 = 5 × 7 
## Adabiyotlar
*
36 (son)

**36** (**oʻttiz olti**) — 35 va 37 sonlari orasidagi natural son.
## Matematikada
36 = 22 × 32 

## Adabiyotlar
*
39 (son)

**39** (**oʻttiz toʻqqiz**) — 38 va 40 sonlari orasidagi natural son.
## Matematikada
39 = 3 × 13 

## Adabiyotlar
*
42 (son)

**42** (**qirq ikki**) 41 va 43 sonlari orasidagi natural sondir.
## Matematikada
42 = 2 × 3 × 7 

## Fanda

## Boshqa sohalarda

## Adabiyotlar
*
44 (son)

**44** (**qirq toʻrt**) 43 va 45 sonlari orasidagi natural sondir.
## Matematikada
44 = 22 × 11 

## Fanda

## Boshqa sohalarda

## Adabiyotlar
*
45 (son)

**45** (**qirq besh**) 44 va 46 sonlari orasidagi natural sondir.
## Matematikada
45 = 32 × 5 

## Fanda

## Boshqa sohalarda

## Adabiyotlar
*
46 (son)

**46** (**qirq olti**) 45 va 47 sonlari orasidagi natural sondir.
## Matematikada
46 = 2 × 23 

## Fanda

## Boshqa sohalarda

## Adabiyotlar
*
48 (son)

**48** (**qirq sakkiz**) 47 va 49 sonlari orasidagi natural sondir.
## Matematikada
48 = 24 × 3 

## Fanda

## Boshqa sohalarda

## Adabiyotlar
*
49 (son)

**49** (**qirq toʻqqiz**) 48 va 50 sonlari orasidagi natural sondir.
## Matematikada
49 = 72 

## Fanda

## Boshqa sohalarda

## Adabiyotlar
*
50 (son)

**50** (**ellik**) 49 va 51 sonlari orasidagi natural sondir.
## Matematikada
50 = 2 × 52 

## Fanda

## Boshqa sohalarda

## Adabiyotlar
*
51 (son)

**51** (**ellik bir**) 50 va 52 sonlari orasidagi natural sondir.
## Matematikada
51 = 3 × 17 

## Fanda

## Boshqa sohalarda

## Adabiyotlar
*
52 (son)

**52** (**ellik ikki**) 51 va 53 sonlari orasidagi natural sondir.
## Matematikada
52 = 22 × 13 

## Fanda

## Boshqa sohalarda

## Adabiyotlar
*
55 (son)

**55** (**ellik besh**) 54 va 56 sonlari orasidagi natural sondir.
## Matematikada
55 = 5 × 11 

## Fanda

## Boshqa sohalarda

## Adabiyotlar
*
56 (son)

**56** (**ellik olti**) 55 va 57 sonlari orasidagi natural sondir.
## Matematikada
56 = 23 × 7 

## Fanda

## Boshqa sohalarda

## Adabiyotlar
*
57 (son)

**57** (**ellik yetti**) 56 va 58 sonlari orasidagi natural sondir.
## Matematikada
57 = 3 × 19 

## Fanda

## Boshqa sohalarda

## Adabiyotlar
*
58 (son)

**58** (**ellik sakkiz**) 57 va 59 sonlari orasidagi natural sondir.
## Matematikada
58 = 2 × 29 

## Fanda

## Boshqa sohalarda

## Adabiyotlar
*
60 (son)

**60** (**oltmish**) 59 va 61 sonlari orasidagi natural sondir.
## Matematikada
60 = 22 × 3 × 5 

## Fanda

## Boshqa sohalarda

## Adabiyotlar
*
62 (son)

**62** (**oltmish ikki**) 61 va 63 sonlari orasidagi natural sondir.
## Matematikada
62 = 2 × 31 

## Fanda

## Boshqa sohalarda

## Adabiyotlar
*
54 (son)

**54** (**ellik toʻrt**) 53 va 55 sonlari orasidagi natural sondir.
## Matematikada
54 = 2 × 33 

## Fanda

## Boshqa sohalarda

## Adabiyotlar
*
63 (son)

**63** (**oltmish uch**) 62 va 64 sonlari orasidagi natural sondir.
## Matematikada
63 = 32 × 7 

## Fanda

## Boshqa sohalarda

## Adabiyotlar
*
66 (son)

**66** (**oltmish olti**) 65 va 67 sonlari orasidagi natural sondir.
## Matematikada
66 = 2 × 3 × 11 

## Fanda

## Boshqa sohalarda

## Adabiyotlar
*
68 (son)

**68** (**oltmish sakkiz**) 67 va 69 sonlari orasidagi natural sondir.
## Matematikada
68 = 22 × 17 

## Fanda

## Boshqa sohalarda

## Adabiyotlar
*
69 (son)

**69** (**oltmish toʻqqiz**) 68 va 70 sonlari orasidagi natural sondir.
## Matematikada
69 = 3 × 23 

## Fanda

## Boshqa sohalarda

## Adabiyotlar
*
70 (son)

**70** (**yetmish**) 69 va 71 sonlari orasidagi natural sondir.
## Matematikada
70 = 2 × 5 × 7 

## Fanda

## Boshqa sohalarda

## Adabiyotlar
*
71 (son)

**71** (**yetmish bir**) 70 va 72 sonlari orasidagi natural sondir.
## Matematikada
71 — tub son.

## Fanda

## Boshqa sohalarda

## Adabiyotlar
*
72 (son)

**72** (**yetmish ikki**) 71 va 73 sonlari orasidagi natural sondir.
## Matematikada
72 = 23 × 32 

## Fanda

## Boshqa sohalarda

## Adabiyotlar
*
64 (son)

**64** (**oltmish toʻrt**) 63 va 65 sonlari orasidagi natural sondir.
## Matematikada
64 = 26 

## Fanda

## Boshqa sohalarda

## Adabiyotlar
*
65 (son)

**65** (**oltmish besh**) 64 va 66 sonlari orasidagi natural sondir.
## Matematikada
65 = 5 × 13 

## Fanda

## Boshqa sohalarda

## Adabiyotlar
*
73 (son)

**73** (**yetmish uch**) 72 va 74 sonlari orasidagi natural sondir.
## Matematikada
73 — tub son.

## Fanda

## Boshqa sohalarda

## Adabiyotlar
*
74 (son)

**74** (**yetmish toʻrt**) 73 va 75 sonlari orasidagi natural sondir.
## Matematikada
74 = 2 × 37 

## Fanda

## Boshqa sohalarda

## Adabiyotlar
*
75 (son)

**75** (**yetmish besh**) 74 va 76 sonlari orasidagi natural sondir.
## Matematikada
75 = 3 × 52 

## Fanda

## Boshqa sohalarda

## Adabiyotlar
*
76 (son)

**76** (**yetmish olti**) 75 va 77 sonlari orasidagi natural sondir.
## Matematikada
76 = 22 × 19 

## Fanda

## Boshqa sohalarda

## Adabiyotlar
*
77 (son)

**77** (**yetmish yetti**) 76 va 78 sonlari orasidagi natural sondir.
## Matematikada
77 = 7 × 11 

## Fanda

## Boshqa sohalarda

## Adabiyotlar
*
80 (son)

**80** (**sakson**) 79 va 81 sonlari orasidagi natural sondir.
## Matematikada
80 = 24 × 5 

## Fanda

## Boshqa sohalarda

## Adabiyotlar
*
81 (son)

**81** (**sakson bir**) 80 va 82 sonlari orasidagi natural sondir.
## Matematikada
81 = 34 

## Fanda

## Boshqa sohalarda

## Adabiyotlar
*
82 (son)

**82** (**sakson ikki**) 81 va 83 sonlari orasidagi natural sondir.
## Matematikada
82 = 2 × 41 

## Fanda

## Boshqa sohalarda

## Adabiyotlar
*
83 (son)

**83** (**sakson uch**) 82 va 84 sonlari orasidagi natural sondir.
## Matematikada
83 — tub son.

## Fanda

## Boshqa sohalarda

## Adabiyotlar
*
84 (son)

**84** (**sakson toʻrt**) 83 va 85 sonlari orasidagi natural sondir.
## Matematikada
84 = 22 × 3 × 7 

## Fanda

## Boshqa sohalarda

## Adabiyotlar
*
85 (son)

**85** (**sakson besh**) 84 va 86 sonlari orasidagi natural sondir.
## Matematikada
85 = 5 × 17 

## Fanda

## Boshqa sohalarda

## Adabiyotlar
*
78 (son)

**78** (**yetmish sakkiz**) 77 va 79 sonlari orasidagi natural sondir.
## Matematikada
78 = 2 × 3 × 13 

## Fanda

## Boshqa sohalarda

## Adabiyotlar
*
79 (son)

**79** (**yetmish toʻqqiz**) 78 va 80 sonlari orasidagi natural sondir.
## Matematikada
79 — tub son.

## Fanda

## Boshqa sohalarda

## Adabiyotlar
*
86 (son)

**86** (**sakson olti**) 85 va 87 sonlari orasidagi natural sondir.
## Matematikada
86 = 2 × 43 

## Fanda

## Boshqa sohalarda

## Adabiyotlar
*
87 (son)

**87** (**sakson yetti**) 86 va 88 sonlari orasidagi natural sondir.
## Matematikada
87 = 3 × 29 

## Fanda

## Boshqa sohalarda

## Adabiyotlar
*
88 (son)

**88** (**sakson sakkiz**) 87 va 89 sonlari orasidagi natural sondir.
## Matematikada
88 = 23 × 11 

## Fanda

## Boshqa sohalarda

## Adabiyotlar
*
89 (son)

**89** (**sakson toʻqqiz**) 88 va 90 sonlari orasidagi natural sondir.
## Matematikada
89 — tub son.

## Fanda

## Boshqa sohalarda

## Adabiyotlar
*
90 (son)

**90** (**toʻqson**) 89 va 91 sonlari orasidagi natural sondir.
## Matematikada
90 = 2 × 32 × 5 

## Fanda

## Boshqa sohalarda

## Adabiyotlar
*
93 (son)

**93** (**toʻqson uch**) 92 va 94 sonlari orasidagi natural sondir.
## Matematikada
93 = 3 × 31 

## Fanda

## Boshqa sohalarda

## Adabiyotlar
*
94 (son)

**94** (**toʻqson toʻrt**) 93 va 95 sonlari orasidagi natural sondir.
## Matematikada
94 = 2 × 47 

## Fanda

## Boshqa sohalarda

## Adabiyotlar
*
95 (son)

**95** (**toʻqson besh**) 94 va 96 sonlari orasidagi natural sondir.
## Matematikada
95 = 5 × 19 

## Fanda

## Boshqa sohalarda

## Adabiyotlar
*
96 (son)

**96** (**toʻqson olti**) 95 va 97 sonlari orasidagi natural sondir.
## Matematikada
96 = 25 × 3 

## Fanda

## Boshqa sohalarda

## Adabiyotlar
*
91 (son)

**91** (**toʻqson bir**) 90 va 92 sonlari orasidagi natural sondir.
## Matematikada
91 = 7 × 13 

## Fanda

## Boshqa sohalarda

## Adabiyotlar
*
92 (son)

**92** (**toʻqson ikki**) 91 va 93 sonlari orasidagi natural sondir.
## Matematikada
92 = 22 × 23 

## Fanda

## Boshqa sohalarda

## Adabiyotlar
*
97 (son)

**97** (**toʻqson yetti**) 96 va 98 sonlari orasidagi natural sondir.
## Matematikada
97 — tub son.

## Fanda

## Boshqa sohalarda

## Adabiyotlar
*
98 (son)

**98** (**toʻqson sakkiz**) 97 va 99 sonlari orasidagi natural sondir.
## Matematikada
98 = 2 × 72 

## Fanda

## Boshqa sohalarda

## Adabiyotlar
*
99 (son)

**99** (**toʻqson toʻqqiz**) 98 va 100 sonlari orasidagi natural sondir.
## Matematikada
99 = 32 × 11 

## Fanda

## Boshqa sohalarda

## Adabiyotlar
*
100 (son)

**100** (**yuz**) 99 va 101 sonlari orasidagi natural sondir.
## Matematikada
100 = 22 × 52 

## Fanda

## Boshqa sohalarda

## Adabiyotlar
*
Ibrohim hoji masjidi

**Ibrohim hoji masjidi** - Issiq-Ko'l viloyatining Qorakoʻl shahridagi markaziy masjidi. 
Masjidga Ibrohim hoji homiylik qilishi natiyjasida bunyod qilingan. Hozirgi vaqtda Ibrohim hojining nomi bilan atalib keladi. Mahalliy xalq orasida esa masjid nomini Dungan masjidi deb nomlashadilar. Ibrohim hojining ismi dungan halqining orasida Ma Haji boʻlgan. Asl ismi esa Ma-Yu-Ton boʻlgan.

Ushbu Masjidni qurdirish uchun Ibrohim hoji Xitoyning Pekin shahridan nomi chiqqan arxitektorlardan biri Chjo Si va yigirmaga yaqin duradigorlarni olib kelgan. Shuningdek masjidga Issiq-Ko'llik ustalar ham oʻz hissalarini qoʻshishgan
Shimoliy hudud

**Shimoliy hudud** - Avstraliyaning shim. qismidagi maʼmuriy birlik. Maydoni 1,4 mln. km². Aholisi 196,3 ming kishi (2000). Maʼmuriy markazi — Darvin shahri Hududining katta qismini bal. 200–300 m li plato egallaydi. Iqlimi shimolida tropik mussonli va janubida choʻl iqlimi. Shimoliy hudud mamlakatning nisbatan kam rivojlangan va aholi siyrak joylashgan rayoni. Xoʻjaligining yetakchi tarmogʻi — konchilik sanoati va chorvachilik. Marganets rudasi, boksit, oltin, mis va temir rudalari, kumush va qalay qazib olinadi. Chorvachilikda, asosan, qoramol boqiladi. Dehqonchilikda yer yongʻoq, sorgo, banan, apelsin, sabzavotlar yetishtiriladi.

Shimoliy hudud

* Shimoliy hudud (Braziliya)
* Shimoliy hudud (Kamerun)
* Shimoliy hudud (Malavi)
* Shimoliy hudud (Portugaliya)
* Shimoliy hudud (Singapur)
Siffin jangi

**Siffin jangi** - Yuqori Mesopotamiyada, Furot daryosining oʻng qirgʻogʻida joylashgan 
Siffin mavzesida xalifa Ali qoʻshini bilan Shom hokimi Muoviya qoʻshini oʻrtasida sodir boʻlgan jang (657 yil yozi). Toʻqnashuvga 656 yil uchinchi xalifa Usmon oʻldirilishi munosabati bilan Ali  va Muoviya tarafdorlari oʻrtasidagi keskin qarama-qarshiliklar sabab boʻlgan. Marhum xalifaning yaqin qarindoshi boʻlgan Muoviya xalifa Alidan aybdor jinoyatchilarni jazolashni talab qilgan. 
 Ali qoʻshinining bir qismi uni gʻalabani 
qoʻldan boy berganlikda ayblab, qoʻshinni tark etgan. Bu guruh xorijiylar harakatini 
boshlab bergan.
Kavsar

**Kavsar** (arab. الكوثر moʻl-koʻl) – islomga koʻra jannatdagi ajib bir daryo yoki hovuzning nomi Qurʼoni karimdagi 108-sura ham Kavsar deb ataladi. Tafsir va hadislarda aytilishicha Kavsarning suvi asaldan totli, qor va sutdan oq boʻlib, undan ichgan kishi abadiy tashnalik bilmaydi. Shuningdek, qiyomat kuni jannat nasib etgan moʻmin-musulmonlar mazkur Kavsar suvidan ichishlari toʻgʻrisida bashorat beriladi.

## Manbalar
Iftor

**Iftor** ( — ogʻiz ochish, roʻzani ochish) — islomda roʻza tutish bilan boglik odat. Qurʼonda aytilishicha, roʻzani qazo qilgan kishi boshqalarni toʻydirishi lozim. Roʻza kunlari koʻpchilik ishtirokida ziyofat — *iftorlik* oʻtkazilishi islomda savob ishlardan sanaladi

Roʻza kunlari koʻpchilik ishtirokida ziyofat -iftorlik oʻtkazilishi islomda savob ishlardan sanaladi. Imom Termiziy rivoyat qilgan hadisda „Kimiki bir roʻzadorni ogʻzini ochirsa, unga ham roʻza tutgan kishining savobi berilur“ deyilgan. Demak, savob boʻlishi uchun roʻzador ogʻzini ochirish lozim ekan.

## Manbalar

## Havolalar
101 (son)

**101** (**bir yuz bir**) 100 va 102 sonlari orasidagi natural sondir.
## Matematikada
101 — tub son.

## Fanda

## Boshqa sohalarda

## Adabiyotlar
*
102 (son)

**102** (**bir yuz ikki**) 101 va 103 sonlari orasidagi natural sondir.
## Matematikada
102 = 2 × 3 × 17 

## Fanda

## Boshqa sohalarda

## Adabiyotlar
*
Gʻusl

**Gʻusl** ( – choʻmilish) – pok boʻlish uchun butun badanni maxsus tartibda yuvish. Gʻusl jinsiy aloqa, ihtilom, hayzdan keyin farz boʻladi. Hanafiylik mazhabida gʻuslning sharti 3 ta – ogʻizni gʻargʻara qilish, burunni yaxshilab yuvish, badanning hamma joyini suv bilan poklash. Boshqa mazhablarda ogʻiz-burun chayish farz emas.

Islomda bir haftada bir marta (juma kuni), ikki hayit va arafa kunlari gʻusl qilish sunnat sanaladi. Gʻusl *katta tahorat* deb ham ataladi. Gʻusl mayitga nisbatan ham ishlatilib, bu ishni gʻassol (yuvgʻuchi) bajaradi.

## Qurʼondagi dalil
Qurʼonda gʻusl haqida Niso surasining 43-oyatida quyidagicha zikr qilingan:

Bundan tashqari Moida surasining 6-oyatida ham bu borada oyat kelgan:

## Manbalar
Abraxa

Abraxa podsholigining Yaman voliysi necha kundir oromini yoʻqotgan. Gʻazabdan qaltirab, saroyida u yoqdan, bu yoqqa borib kelarkan, bot-bot "xali yer bilan bitta qilganimda koʻrishadi" , deb qoʻyardi. 

Yaman voliysi Abraxa Ashram xristian edi. Arab qabilalari Kabani tavof qilishlari, unga extirom ko'rsatishlari, xaj mavsumida toʻp-toʻp boʻlib zoyorat etishlari uning xunobini oshirardi. "Kabadan xam zoʻr bino qurdiraman va odamlar uni qoʻyib, mening imoratimni ziyorat qilishadi" der, uzoq urinishlardan soʻng davri uchun mislsiz boʻlgan bor cherkov insho qildirgandi. Buning uchun Vizantiya hukmdori va Xabash podshosidan yaxshigina moddiy koʻmak ham olgandi. Xatto Vizantiyadan Abraxaga oq, qirmizi, sariq va qora marmarlar yuborilgan edi. 

Abraxa marmarlar ila bino qilgan cherkovini oltinu kumushlar bilan bezatdi. Eshiklariga zarxal lavxlar qoplatdi. Yuziga ulkan yoqut quydirdi. Cherkov bitgach, Xabash podshosiga maktub yoʻllab: " xukmdorim, men sizga Sanoda oʻxshashi boʻlmagan bir ibodatxona qurdirdim. Endi arablarning xajini shu yerga koʻchirmaguncha tinch oʻtirolmayman", dedi.  

Anraxa 4 tomonga jarchi yuborib, ibodatgoh habarini tarqatdi, targʻibot va tashkilotga zoʻr berdi. Soʻng odamlarning guras-guras boʻlib oqib kelishini kutdi. Ammo na bor keluvchi, na bir qiziquvchi boʻldi.  Ustiga ustak, cherkovning Kabadan ustun, deb elon qilgani uchun Nufayl ismli bir arab kelob, uning toʻrt tomoniga najas surib ketdi. Bu hodisa Abraxani telba qilayozdi. "arablar bu ishni Kabalaridan yuz burdirmoqchi boʻlganim uchun qilishdi. Endi men ham ularning Kabasini vayron etaman", deb qasam ichdi.  Xabash hukmdoridan "Mahmud" laqabli filni soʻrab oldi va yoʻlga otlandi.  

Abraxaning Kabani yiqitish uchun yoʻlga chiqish xabari xar tarafga tarqaldi. Bazi arablar Abraxaga taslim boʻlganlarini bildirishdi, bazilari esa kurashdi.  Abraxa oʻziga qarshi chiqqanlarni yengib, Toif bilan Makka orasidagi Al-Mugʻammis degan joyga yetgach, bir qism lashkarini Makkaga yubordi.... 

Qolganini qancha koʻp soʻrov boʻlsa shunda yozaman.
104 (son)

**104** (**bir yuz toʻrt**) 103 va 105 sonlari orasidagi natural sondir.
## Matematikada
104 = 23 × 13 

## Fanda

## Boshqa sohalarda

## Adabiyotlar
*
105 (son)

**105** (**bir yuz besh**) 104 va 106 sonlari orasidagi natural sondir.
## Matematikada
105 = 3 × 5 × 7 

## Fanda

## Boshqa sohalarda

## Adabiyotlar
*
108 (son)

**108** (**bir yuz sakkiz**) 107 va 109 sonlari orasidagi natural sondir.
## Matematikada
108 = 22 × 33 

## Fanda

## Boshqa sohalarda

## Adabiyotlar
*
110 (son)

**110** (**bir yuz oʻn**) 109 va 111 sonlari orasidagi natural sondir.
## Matematikada
110 = 2 × 5 × 11 

## Fanda

## Boshqa sohalarda

## Adabiyotlar
*
115 (son)

**115** (**bir yuz oʻn besh**) 114 va 116 sonlari orasidagi natural sondir.
## Matematikada
115 = 5 × 23 

## Fanda

## Boshqa sohalarda

## Adabiyotlar
*
121 (son)

**121** (**bir yuz yigirma bir**) 120 va 122 sonlari orasidagi natural sondir.
## Matematikada
121 = 112 

## Fanda

## Boshqa sohalarda

## Adabiyotlar
*
125 (son)

**125** (**bir yuz yigirma besh**) 124 va 126 sonlari orasidagi natural sondir.
## Matematikada

125 soning natural bo'luvchilari soni 4 ta: 
1,5,25,125.

125|5                        
25 |5
5  |5

125=5³

NBS=3+1=4(ta)

## Fanda

## Boshqa sohalarda

## Adabiyotlar
*
119 (son)

**119** (**bir yuz oʻn toʻqqiz**) 118 va 120 sonlari orasidagi natural sondir.
## Matematikada
119 = 7 × 17 

## Fanda

## Boshqa sohalarda

## Adabiyotlar
*
127 (son)

**127** (**bir yuz yigirma yetti**) – 126 va 128 orasidagi natural sondir.
## Matematikada
127 — tub son.

## Fanda

## Boshqa sohalarda

## Adabiyotlar
*
135 (son)

**135** (**bir yuz oʻttiz besh**) 134 va 136 sonlari orasidagi natural sondir.
## Matematikada
135 = 33 × 5 

## Fanda

## Boshqa sohalarda

## Adabiyotlar
*
141 (son)

**141** (**bir yuz qirq bir**) 140 va 142 sonlari orasidagi natural sondir.
## Matematikada
141 = 3 × 47 

## Fanda

## Boshqa sohalarda

## Adabiyotlar
*
143 (son)

**143** (**bir yuz qirq uch**) 142 va 144 sonlari orasidagi natural sondir.
## Matematikada
143 = 11 × 13 

## Fanda

## Boshqa sohalarda

## Adabiyotlar
*
144 (son)

**144** (**bir yuz qirq toʻrt**) 143 va 145 sonlari orasidagi natural sondir.
## Matematikada
144 = 24 × 32 

## Fanda

## Boshqa sohalarda

## Adabiyotlar
*
145 (son)

**145** (**bir yuz qirq besh**) 144 va 146 sonlari orasidagi natural sondir.
## Matematikada
145 = 5 × 29 

## Fanda

## Boshqa sohalarda

## Adabiyotlar
*
146 (son)

**146** (**bir yuz qirq olti**) 145 va 147 sonlari orasidagi natural sondir.
## Matematikada
146 = 2 × 73 

## Fanda

## Boshqa sohalarda

## Adabiyotlar
*
140 (son)

**140** (**bir yuz qirq**) 139 va 141 sonlari orasidagi natural sondir.
## Matematikada
140 = 22 × 5 × 7 

## Fanda

## Boshqa sohalarda

## Adabiyotlar
*
153 (son)

**153** (**bir yuz ellik uch**) 152 va 154 sonlari orasidagi natural sondir.
## Matematikada
153 = 32 × 17 

## Fanda

## Boshqa sohalarda

## Adabiyotlar
*
157 (son)

**157** (**bir yuz ellik yetti**) 156 va 158 sonlari orasidagi natural sondir.
## Matematikada
157 — tub son.

## Fanda

## Boshqa sohalarda

## Adabiyotlar
*
152 (son)

**152** (**bir yuz ellik ikki**) 151 va 153 sonlari orasidagi natural sondir.
## Matematikada
152 = 23 × 19 

## Fanda

## Boshqa sohalarda

## Adabiyotlar
*
159 (son)

**159** (**bir yuz ellik toʻqqiz**) 158 va 160 sonlari orasidagi natural sondir.
## Matematikada
159 = 3 × 53 

## Fanda

## Boshqa sohalarda

## Adabiyotlar
*
160 (son)

**160** (**bir yuz oltmish**) 159 va 161 sonlari orasidagi natural sondir.
## Matematikada
160 = 25 × 5 

## Fanda

## Boshqa sohalarda

## Adabiyotlar
*
161 (son)

**161** (**bir yuz oltmish bir**) 160 va 162 sonlari orasidagi natural sondir.
## Matematikada
161 = 7 × 23 

## Fanda

## Boshqa sohalarda

## Adabiyotlar
*
176 (son)

**176** (**bir yuz yetmish olti**) 175 va 177 sonlari orasidagi natural sondir.
## Matematikada
176 = 24 × 11 

## Fanda

## Boshqa sohalarda

## Adabiyotlar
*
185 (son)

**185** (**bir yuz sakson besh**) 184 va 186 sonlari orasidagi natural sondir.
## Matematikada
185 = 5 × 37 

## Fanda

## Boshqa sohalarda

## Adabiyotlar
*
186 (son)

**186** (**bir yuz sakson olti**) —  185 va 187 sonlari orasidagi natural son.
## Matematikada
186 = 2 × 3 × 31 

## Adabiyotlar
*
187 (son)

**187** (**bir yuz sakson yetti**) — 186 va 188 sonlari orasidagi natural son.
## Matematikada
187 = 11 × 17

## Adabiyotlar
*
188 (son)

**188** (**bir yuz sakson sakkiz**) — 187 va 189 sonlari orasidagi natural son.
## Matematikada
188 = 22 × 47 

## Adabiyotlar
*
189 (son)

**189** (**bir yuz sakson toʻqqiz**) — 188 va 190 sonlari orasidagi natural son.
## Matematikada
189 = 33 × 7

## Adabiyotlar
*
190 (son)

**190** (**bir yuz toʻqson**) 189 va 191 sonlari orasidagi natural sondir.
## Matematikada
190 = 2 × 5 × 19 

## Adabiyotlar
*
191 (son)

**191** (**bir yuz toʻqson bir**) 190 va 192 sonlari orasidagi natural sondir.
## Matematikada
191 — tub son.

## Adabiyotlar
*
192 (son)

**192** (**bir yuz toʻqson ikki**) 191 va 193 sonlari orasidagi natural sondir.
## Matematikada
192 = 26 × 3

## Adabiyotlar
*
181 (son)

**181** (**bir yuz sakson bir**) 180 va 182 sonlari orasidagi natural sondir.
## Matematikada
181 — tub son.

## Fanda

## Boshqa sohalarda

## Adabiyotlar
*
182 (son)

**182** (**bir yuz sakson ikki**) 181 va 183 sonlari orasidagi natural sondir.
## Matematikada
182 = 2 × 7 × 13 

## Fanda

## Boshqa sohalarda

## Adabiyotlar
*
195 (son)

**195** (**bir yuz toʻqson besh**) 194 va 196 sonlari orasidagi natural sondir.
## Matematikada
195 = 3 × 5 × 13 

## Adabiyotlar
*
196 (son)

**196** (**bir yuz toʻqson olti**) 195 va 197 sonlari orasidagi natural son.
## Matematikada
196 = 22 × 72 

## Adabiyotlar
*
198 (son)

**198** (**bir yuz toʻqson sakkiz**) 197 va 199 sonlari orasidagi natural sondir.
## Matematikada
198 = 2 × 32 × 11 
## Adabiyotlar
*
200 (son)

**200** (**ikki yuz**) 199 va 201 sonlari orasidagi natural sondir.
## Matematikada
200 = 23 × 52 

## Fanda

## Boshqa sohalarda

## Adabiyotlar
*
193 (son)

**193** (**bir yuz toʻqson uch**) — 192 va 194 sonlari orasidagi natural son.
## Matematikada
193 — tub son.

## Adabiyotlar
*
194 (son)

**194** (**bir yuz toʻqson toʻrt**) 193 va 195 sonlari orasidagi natural sondir.
## Matematikada
194 = 2 × 97 
## Adabiyotlar
*
Penalti

**Penalti** (inglizcha: *penalty*, *penalty kick* yoki *spot kick*) — Futbolda qoidani buzgan jamoaga beriladigan jazo turidir.

**Penalti** (ing. penalty — jazolash) — sport atamasi; sport oʻyinlarida jarima maydonchasida qoidani buzganlik uchun jazolash. 1891-yil futbolda joriy qilingan (qoidani buzgan jamoaning darvozasiga 11 m dan toʻp tepiladi). Shuningdek, gandbolda (7 m dan), suv polosida (4 m dan) ham qoʻlla-niladi. Xokkey P.si (bullit) oʻyinchining maydon markazidan darvozabon bilan yakkamayakka chiqishi tarzida bajariladi.

## Penaltilar
Jazo sifatida berilgan penatlidan tashqari uchrashuvda hisob ochilmasa beriladigan penaltilar seriyasi ham mavjud. Bu penalti turi inglizcha „penalty shoot-out“ deyiladi.

## Havolalar
* http://www.fifa.com/classicfootball/history/law/summary.html 
* http://www.penaltyhq.com 

## Manbalar
Antas

**Antas** — Ispaniyaning Andalusiya mintaqasida joylashgan munisipalitet. Almería provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 100&nbsp;km2. Aholisi — 3389 kishi (2010).
## Demografiyasi

## Havolalar
* Antas 
* Antas
Mojácar

**Mojácar** — Ispaniyaning Andalusiya mintaqasida joylashgan munisipalitet. Almería provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 72&nbsp;km2. Aholisi — 7745 kishi (2010).
## Havolalar
* Rasmiy sayti
* Mojácar — Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía 
* Mojácar — Diputación Provincial de Almería
* Oficina Municipal de Turismo
Alcolea (Almería)

**Alcolea (Almería)** — Ispaniyaning Andalusiya mintaqasida joylashgan shahar. Almería provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 67&nbsp;km2. Aholisi — 957 kishi istiqomat qiladi (2007).
## Demografiyasi

## Фотографии

File:Sierranevadavistadesdealcoleadealmeria.JPG| 
File:Iglesiadeaalcoleadealmeria.JPG|Башня
File:Rioalcolea.JPG| 
File:Olivosdealcoleadealmeria.JPG| 
File:Callesdealcolea.JPG| 
File:Carreteradeentradaalcoleadealmeria.JPG| 
File:Aceitesdealcoleadealmeria.JPG| 


## Havolalar
* Alcolea 
* Alcolea 
* http://www.youtube.com/watch?v=Lxxu_sdtcPY
Pulpí

**Pulpí** — Ispaniyaning Andalusiya mintaqasida joylashgan shahar. Almería provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 96&nbsp;km2. Aholisi — 8429 kishi (2010).
## Demografiyasi

## Havolalar
* Rasmiy sayti
* Pulpí 
* Pulpí 
* Pulpí en el libro Guinnes
Purchena

**Purchena** — Ispaniyaning Andalusiya mintaqasida joylashgan shahar. Almería provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni —  km2. Aholisi — 1772 kishi (2010).
## Demografiyasi

## Примечания

## Havolalar
* Purchena  — Sistema de Información Multiterritorial de Andalucíaes
* Purchena  — Diputación Provincial de Almeríaes
* Juegos Moriscos  — Moorish Games official pagees
* Purchena — City Council official pagees
Almería

**Almeriya** — Ispaniya janubidagi shahar va Oʻrta dengiz sohilidagi port. Andalusiya muxtor viloyatida. Almeriya provinsiyasining maʼmuriy markazi. Aholisi 154,3 ming kishi (1991). Almeriya orqali temir va qoʻrgʻoshin rudalari, oltingugurt, qishloq xoʻjaligi mahsulotlari chetga joʻnatiladi. Vino sanoati rivojlangan; musiqa asboblari ishlab chiqariladi, charm poyabzal, sellyuloza-qogʻoz, sement sanoati korxenalari bor. Meʼmoriy yodgorliklaridan arablar qurgan Al-Qasaba qal’asi (VIII-XI asrlar), shuningdek XV asrda qurilgan sobor saqlangan.

**Almería** Ispaniyaning Andalusiya mintaqasida joylashgan shahar. Almería provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 295&nbsp;km2. Aholisi — 190013 kishi (2010).
## Havolalar
* Rasmiy sayti 

## Manbalar