Bolalik va oʻsmirlik smirlik davridagi depressiya holati

Depressiya - bu uzoq davom etadigan baxtsizlik yoki asabiylashish bilan tasvirlangan ruhiy kasallik boʻlib, charchoq, befarqlik, uyqu muammolari, ishtahani yoʻqotish va ishtiyoqni yoʻqotish kabi somatik va kognitiv belgilar va alomatlar turkumi bilan birga keladi; shuning bilan birga oʻzini past baholash yoki qadrsizlik; diqqatni jamlashda qiyinchilik yoki qatʼiyatsizlik; yoki oʻlim yoki oʻz joniga qasd qilish haqidagi takroriy fikrlarni oʻz ichiga oladi. **Bolalik va oʻsmirlik davridagi** depressiya kattalardagi asosiy depressiv buzilishlarga oʻxshab ketadi, shunga qaramasdan yosh bemorlarda kattalarda koʻproq uchrab turadigan qaygʻuli, boʻsh yoki umidsiz his-tuygʻular oʻrniga asabiylashish yoki xatti-harakatlarning buzilishi kuzatilishi mumkin. Stress ostida boʻlgan, yoʻqolgan yoki boshqa asosiy kasalliklarga duchor boʻlgan bolalarda depressiya xavfi yuqori boʻladi. Bolalik depressiyasi koʻpincha ruhiy kasalliklar bilan birga boshqa ruhiy kasalliklardan tashqarida uchraydi; eng keng tarqalgan turlari anksiyete buzilishi va xatti-harakat buzilishi. Depressiya oilalarda ham uchrab turadi 2016 yilda Cochrane sharhida kognitiv xatti-harakatlar terapiyasi (KHT), uchinchi toʻlqin KHT va shaxslararo terapiya kabilar depressiyaning oldini olishda kichik ijobiy foyda koʻrsatdi. Psixologlar depressiya bilan ogʻrigan bolalar va oʻsmirlarga yordam berish uchun turli xil davolash usullarini ishlab chiqdilar, garchi bolalik depressiyasini psixiatrik kasallik sifatida tashxislashning qonuniyligi ham da baholash va davolashning turli usullarining samaradorligi bahs-munozarali boʻlib qolmoqda.

## Asosiy stavkalar va tarqalish
Bolalar va oʻsmirlarning taxminan 8 foizi depressiyadan aziyat chekmoqda. 2016 yilda konsultatsiya markaziga tashrif buyurgan talabalarning (oʻsmirlarning) 51 foizi tashvish (xavotirlanish), shu bilan birga depressiya (41 foiz), munosabatlar tashvishlari (34 foiz) va oʻz joniga qasd qilish fikri (20,5 foiz) borligini xabar qildi. Koʻpgina talabalar bir vaqtning oʻzida ida bir nechta turlarini boshdan kechirishgan. Tadqiqotlarning koʻrsatishicha, Gʻarb madaniyatlarida katta depressiv buzuqlik bilan ogʻrigan bolalarning tarqalishi boshlangʻich maktab oʻquvchilari orasida 1,9% dan 3,4% gacha. Oʻsmirlar orasida 9% gacha maʼlum bir daqiqada depressiya mezonlariga javob beradi va taxminan 20% oʻsmirlik davrida depressiyani boshdan kechiradi. Tadqiqotlar shuni koʻrsatdiki, depressiv epizod tashxisi qoʻyilgan bolalarda besh yil ichida buni takrorlanish darajasi 70% ni tashkil qiladi. Bundan tashqari, depressiya bilan ogʻrigan bolalarning 50 foizi kattalar davrida kamida bir marta takrorlanadi. 15 yoshgacha boʻlgan depressiya darajasida gender farqi boʻlmasa ham, bu yoshdan keyin ayollar orasida erkaklarnikiga nisbatan ikki baravar koʻpayadi. Lekin, takrorlanish tezligi va simptomlarning ogʻirligi boʻyicha jinslar farqi yoʻq. Ushbu topilmalarni tushuntirishga urinib, bir nazariya oʻsmirlik davridagi ayollar erkaklarnikiga qaraganda oʻrtacha depressiya uchun koʻproq xavf omillariga ega ekanligini taʼkidlaydi. Keyinchalik bu xavf omillari depressiyaning boshlanishini qoʻzgʻatish uchun oʻsmirlik rivojlanishining odatiy stresslari va qiyinchiliklari bilan birlashadi. Yoshlik va oʻsmirlik davridagi ruhiy tushkunlikga, taʼsirlangan shaxs uchun keyinchalik hayotda paydo boʻlishi mumkin boʻlgan keng koʻlamli natijalar bilan bogʻliq boʻladi Ushbu natijalardan baʼzilari jismoniy va ruhiy salomatlik, ijtimoiy faoliyatdagi muammolar va oʻz joniga qasd qilishdir.
## Manbalar