Mary Barra

**Mary Teresa Barra** (née **Makela**; 1961-yil 24-dekabrda tugʻilgan) – amerikalik ishbilarmon ayol. U 2014-yil 15-yanvardan boshlab General Motors Kompaniyasining boshqaruv raisi va bosh boshqaruvchisi va u katta avtomobil ishlab chiqaruvchilaridagi birinchi ayol bosh boshqaruvchisi boʻldi. 2013-yil 10-dekabrda, Meri Barra nomzodi Dan Akersondan keyingi General Motorsning bosh boshqaruvchisi etib tasdiqlandi, ungacha, Barra honim General Motorsning Global mahsulotlar ishlab chiqarish, sotib olish va yetkazib berish zanjiri boʻyicha vitse presidenti lavozimida ishlaydi.

## Hayotining dastlabki-yillari
Barra Michigan shtatining Royal Oak shahrida tugʻilgan. Barraning ota-onasining kelib chiqishi finlandiyalik. Barraning ota-bobolari Finlandiyaning Satakunta viloyatdagi Kankaanpää qishlogʻi, sobiq Köyliö shaharchasidan. Uning bobosi, Viktor Mäkelä, Amerika Qoʻshma Shtatlariga koʻchib va Teuvalik fin immigrant Mariya Luoma bilan turmush quradi. Ular Minnesota shtatidagi, kichik kon shahri boʻlmish shahar Mountain Ironda yashashadi. Ular 3 farzand dunyoga keltirgan, shu jumladan Reino(uni Ray deb atashardi) ismli oʻgʻil bor edi. Uning otasi Ray esa ikkinchi avlod fin immigranti boʻlgan, Eva Pyykkönenga uylangan va Meri 1961-yilda tugʻilgan. Ray 39-yil davomida Detroytdagi Pontiac avtomobil zavodida ishlagan va ular Michigan shtatidagi Waterford shahrida yashagan. Barra shu shahardagi maktabda oʻqigan va Waterford Mott Oliy Maktabini tamomlagan.

## Taʼlim
Barra General Motors Instituti(hozirgi Kettering Universiteti)ni tugatgan boʻlib, u elektrotexnika boʻyicha bakalavr Ilmiy darajasini olgan. Barra Tau Beta Pi nomli fahrli muhandislik jamiyatiga qabul qilingan edi. U keyin General Motors stipendiyasini yutib olib, Stanford Graduate School of Businessga oʻqishga kirdi va 1990-yilda Biznes Boshqaruvi Magistri darajasini qoʻlga kiritdi.

## Faoliyati

### General Motors
Barra 1980-yilda General Motorsda 18 yoshida boshlab oʻz oʻqish pulini toʻlash uchun, koperativ talaba, mashinaning qanot panellari va kapotlarini tekshiruvchi boʻlib ishlay boshladi. Va u ketma-ket injenerlik va boshqaruv lavozimlarida ishladi, shu bilan birga Detroit/Hamtramck yigʻish zavodi boshqaruvchisi sifatida ham ishlaydi.

2008-yil fevral oyida u Global ishlab chiqarish va muhandislik vitse-prezidenti etib tayinlandi. 2009-yil iyul oyida esa u Global Inson Resurslari vitse prezidenti lavozimiga koʻtarildi. 2011-yil fevral oyiga kelib esa u Global mahsulot ishlab chiqish boʻyicha ijro etuvchi vitse president etib tayinlandi. Uning lavozimi vazifalarini avtomobil dizaynlari edi; u General Motorsda avtomobil platformalarini kamaytirish borasida ishladi. 2013-yil avgustda, uning ijrochi vitse presidentlik vazifalari Global xarid qilish va yetkazib berish zanjiri bilan kengaytirildi

Barra 2014-yil yanvar oyida General Motors bosh boshqaruvchisi lavozimini oldi va avtomobil ishlab chiqaruvchi kompaniyalarda birinchi ayol bosh boshqaruvchi boʻldi.Bosh boshqaruvchilikning dastlabki-yilida, General Motors 84 million avtomobilni oʻz ichiga olgan 30 xavfsizlik tekshiruvlarini eʼlon qildi. Barra xavfsizlik tekshiruvlari va oʻt oldirishdagi nosozlik tufayli yuzaga kelgan oʻlim holatlari boʻyicha Senatga koʻrsatma bergani chaqirilgan. Barra va General Motors, oʻsha vaqtlarda bosh direktor va korporatsiyasi imidjini koʻtarish uchun mukufot olish uchun pora berilgan degan gumonlar ostida boʻldi. Ushbu xavfsizlik tekshiruvlari ishchilarni korporativ madaniyatni oʻzgartirish uchun yuzaga kelgan muammolar haqida xabar berishga daʼvat qiluvchi yangi siyosat yaratishga olib keldi.

Bosh direktor sifatida Barra General Motorsning kompaniya sifatidagi eʼtiborini texnologik maydondagi haydovchisiz avtomatlshtirilgan avtomobillarga qaratd. Barra 2017-yilda GM Chevy Bolt EV rivojlantirishiga turtki berdi va birinchi 40 ming AQSh dollaridan arzon va 200 millik masofani bosib oʻtadigan elektr avtomobilni yaratishda Teslani ortda qoldirdi.

2017-yilda Barra Detroyt Uchligi boshqaruvchilari orasida eng koʻp, 21,96 mln AQSh dollari miqdorida ragʻbatlantirish oldi. 2018-yilning noyabr oyida, Barra Shimoliy Amerikadagi 5 ta zavodning yopilishi va 14 mingta ishchi oʻrni qisqartirilishini eʼlon qildi. Uning bu qarori AQSh presidenti Trump tomonidan tanqid qilindi va kompaniyaning davlat subsidiyalarini bekor qilinishi bilan tahdid qilindi.

### Disney
2017-yil avgustda, Barra Disney kompaniyasining boshqaruv kengashiga saylandi. U bu kengashning 12-azosi va 4 ayol azosi edi.

### Boshqa kengashlari va deputatlik
Barra General Dynamics kompaniyasi direktorlar kengashi azosi hisoblanadi. Bundan tashqari u, Detroyt Iqtisodiy Klubi va Detroyt Mamlakat Kuni Maktab direktorlari kengashida ham oʻz oʻrniga ega. U The Business Council aʼzosi sifatida ham xizmat qiladi. Barra Stanford Universityning vasiylik kengashi va Stanford Graduate School of Businessning maslahat kengashi aʼzosi hamdir.

## Mukofotlar va eʼtiroflari
Barra 2013-yilda ''Forbesning'' Eng Kuchli Ayollar roʻyxatida 35 oʻrinni egallagan va 2018-yilda 2-oʻringacha koʻtarilgan.

2014-yilning May oyida, Michigan stadionida Michigan universitetining Ann Arbordagi boʻlimiga kirish nutqini eʼlon qildi va faxriy unvonga ega boʻldi. 2018-yilda esa u Dyuk Universitetida faxriy doktorlik maqomini qabul qilib oldi.

Barufuzli Fortune ayollar roʻyxatida birinchi boʻlib, bir-yil avval ikkinchi oʻrinni egalladi.

U 2017-yilda ham roʻyxatida yetakchilik qildi va oʻsha-yili, Forbes Dunyoning 100 Eng Kuchli Ayollar Roʻyxatida 5-oʻrinni egalladi..

2014-yilning aprelida, Barra Time' jurnalining „Dunyoning Eng Nufuzli 100 Odami“ sonining muqovasida chiqdi.

2016-yilning dekabr oyida, Barra prezident Donald Trump tomonidan tuzilgan iqtisodiy masalalar boʻyicha strategik va siyosiy maslahat forumiga qoʻshildi. Biroq, Trumpning Charlottesvildagi noroziliklarga bergan javobidan soʻng, u 2017-yilda forumni tark etdi.

Barra 2018-yilning fevral oyida Milliy Muhandislik fanlar Akademiyasiga saylandi. 2018-yilning sentyabr oyida, Barra boshqaruv yoʻnalishi boyicha Yale Bosh Ijroiya Rahbarlik Institutining Afsona mukofoti bilan taqdirlandi.

2019-yilda All-America Executive Team tomonidan oʻtkazilgan *Institutsional Investor*ning yuqori menejerlari-yillik soʻrovida Barra avtomobil va avtomobil qismlari sohasida birinchi oʻrinni egalladi.

## Shaxsiy hayot
Barra Kettering Universitetida oʻqiyotganida uchrashgan maslahatchi Toni Barra bilan turmush qurgan va ikkita bola va ikkita iti bor. Ular Detroyt chetidagi, Northville shaharchasida yashashadi va ularning Detroytda ham kvartirasi bor.

Barra oʻzining sevimli mashinalari deb Chevrolet Camaro va Pontiac Firebirdlarni hisoblaydi. Undan tashqari, Barra bir oz finlandcha gapira oladi.

## Maʼlumotnomalar