Mark Clattenburg

**Mark Clattenburg** (1975-yil 13-martda tugʻilgan) — ingliz professional futbol hakami.

Clattenburg Premer liga va Durham County futbol assotsiatsiyasining sobiq aʼzosi shuningdek, sobiq FIFA referisi. U 2016-yilgi UEFA Chempionlar Ligasi finali va UEFA Yevro 2016 finali kabi bir qancha eʼtiborga molik oʻyinlarda hakamlik qilgan. Clattenburg oʻz davrining eng yuqori baholangan yevropalik hakamlaridan biri hisoblanadi.

## Faoliyati
Durham Countyning Konset shahrida tugʻilgan. Clattenburg 1990-yilda Edinburg gertsogi mukofoti doirasida hakamlik faoliyatini boshlagan va 18 yoshida Shimoliy Ligada yordamchi hakam boʻlgan, keyinchalik oʻsha ligada hakamlik qilgan. U 1999-yilda ham Futbol konferensiyasi hakami, ham Futbol Ligasi hakami yordamchisi boʻldi, lekin 2000-yilda tezda Futbol Ligasi hakamlarining milliy roʻyxatiga koʻtarildi. Uning futbol ligasidagi debyut uchrashuvi (atigi 25 yoshida — urushdan keyingi bir martalik rekord) 2000-yil 12-avgustda Chesterfild va York City oʻrtasida boʻlib oʻtdi va Chesterfild 4:1 hisobida gʻalaba qozondi. Oʻshanda Clattenburg 2001-02-yilgi uchinchi divizion pley-off finalida va 2002-03-yilgi FA Trophy finalida toʻrtinchi hakam boʻlib ishlagan.

### Professional faoliyati

Clattenburg professional faoliyatidan ikki yil oʻtib, 2006-yilda 30 yoshida FIFA referisi boʻldi. U 2006-yil 11-may kuni Alan Shirerning oʻynagan uchrashuvni boshqargan. U "Newcastle United" muxlisi va shuning uchun „Newcastle“ ishtirokidagi oʻyinlarni boshqarmaydi. 2006-yil 9- sentyabrda u Makedoniya va Daniya oʻrtasidagi Skopyedagi Gradski stadionida boʻlib oʻtgan 2007-yilgi 17 yoshgacha boʻlgan oʻsmirlar oʻrtasidagi UEFA chempionatiga saralash oʻyinini boshqargan, mehmonlar 3:0 hisobida gʻalaba qozongan.

### Premer ligada faoliyati
2017-yilning 16-fevralida PGMOL Clattenburg Saudiya Arabistoni futbol federatsiyasida ishlash uchun Premer liga hakami lavozimini tark etganini eʼlon qildi va Howard Webb oʻrniga mamlakatning hakamlar boʻlimi boshligʻi etib tayinlandi.

### Xitoy
2019-yilning 23-fevralida Clattenburg Xitoydagi professional hakamlardan biriga aylanishi uchun CFA tomonidan yollangani eʼlon qilindi.

## Nufuzli oʻyinlar roʻyxati
Clattenburg tomonidan boshqarilgan nufuzli oʻyinlar:

* 2012-yilgi Football League kubogi finali
* 2012-yilgi erkaklar oʻrtasidagi Olimpiada finali
* 2013-yil FA Community Shield
* 2014-yil UEFA Superkubogi
* 2016-yil Angliya kubogi finali
* 2016-yilgi UEFA Chempionlar Ligasi finali
* UEFA Yevro-2016 finali
* 2018 CONIFA Jahon futbol kubogi finali
* 2019-yilgi Xitoy FA kubogi finalining javob uchrashuvi

2018-yilgi jahon chempionati finali — Lissabon

## Statistika
Clattenburg Premer ligada 297 ta, Angliya kubogida 37 ta, Chempionlar ligasida 28 ta, EFL kubogida 21 ta, Yevropa chempionatlarida 4 ta va Olimpiada oʻyinlarida 3 ta oʻyinda hakamlik qilgan.

### Oʻyinlar va kartalar

## Keyingi faoliyati
Clattenburg Yevro 2020 uchun ESPN sharhlovchilar jamoasiga hakam va VAR eksperti sifatida qoʻshildi. U MLS va USMNT oʻyinlarida ishlash uchun ESPN bilan faoliyatini kengaytirdi.

## Shaxsiy hayot
U Chester-le-Streetda yashagan xotini bilan ajrashgan va ularning bitta oʻgʻli bor edi.

## Manbalar