Tōhoku viloyati

, **Shimoli-sharqiy mintaqa** yoki   Yaponiyaning eng katta oroli Xonsyuning shimoli-sharqiy qismida joylashgan. Ushbu an'anaviy mintaqa oltita prefekturadan ( *ken* ) iborat: Akita, Aomori, Fukushima, Ivate, Miyagi va Yamagata . 

Tohokuning iqlimi keskin boʻlishiga qaramay eng manzarali mintaqa sifatida obroʻga ega. 20-asrda turizm Tohoku mintaqasida asosiy sanoatga aylandi.

## Tarixi

### Qadimiy va klassik davr

Mifologik davrlarda bu hudud Azuma (kánján, あづま) nomi bilan tanilgan va mahalliy Emishi va Aynu xalqlari egallagan Xonsyu hududi hisoblangan. Bu hudud tarixan Deva va Michinoku hududlari boʻlgan,  bu atama birinchi marta   (654) da qayd etilgan. "Michinoku" atamasining zamonaviy qoʻllanilishida ba'zi oʻzgarishlar mavjud. 

Tohokuning dastlabki tarixiy shakllanishi VII-IX asrlarda, yapon sivilizatsiyasi va madaniyati Yaponiyaning markaziy va janubi-gʻarbiy qismida mustahkam oʻrnatilgandan keyin sodir boʻlgan. Xonsyudagi mahalliy Emishi xalqining soʻnggi qal'asi va koʻplab janglar joyi hisoblangan mintaqa tarix davomida turli vaqtlarda Kiotodan ma'lum darajada avtonomiyani saqlab kelgan.

*Shimoliy Fujivara* (奥州藤原氏 *Ōshū* *Fujiwara-shi* ) yapon zodagon oilasi boʻlib, 12-asrda Tohoku mintaqasini oʻz mulki sifatida boshqargan. Ular 1189-yilda Minamoto no Yoritomo tomonidan magʻlub bo'lgunga qadar jangovar guruhlarning kuchi bilan Kiotodagi Imperator sudiga nisbatan mustaqilligini saqlab qolishdi 

### Feodal davr

#### Tohokudagi nasroniylik

Date Masamune (1567–1636), Date urugʻining feodallari yetakchisi, Tohoku hududida savdoni kengaytirdi. Dastlab dushman urugʻlarning hujumlariga duch kelgan boʻlsa-da, u bir necha magʻlubiyatdan soʻng ularni yengishga muvaffaq boʻldi va oxir-oqibat Tokugava syogunatining eng yirik davlatlaridan birini tuzdi va boshqardi. U ko‘plab saroylar qurdi, hududni obodonlashtirish uchun ko‘plab loyihalar ishlab chiqdi . U chet elliklarni o‘z yurtiga kelishga undagani ham ma’lum. Garchi u Rimda Rim papasi bilan aloqalarni oʻrnatish uchun elchini moliyalashtirgan va targʻib qilgan boʻlsa ham, u hech bo'lmaganda Oda Nobunaga kabi boshqa lordlarga oʻxshash xorijiy texnologiyaga boʻlgan xohish bilan turtki bo'lgan. U Yaponiyadagi nasroniy missionerlari va savdogarlariga katta imtiyozlar berdi. Ularga oʻz viloyatiga kelib xristian dinini targʻib qilishlariga ruxsat berishdan tashqari, u mahbus va missioner Padre Soteloni ham Tokugava Ieyasu qoʻlidan ozod qildi. Date Masamune Soteloga, shuningdek, boshqa missionerlarga oʻz dinlariga amal qilishlariga ruxsat berdi.

Bundan tashqari, Tokugava Ieyasu (1543-1616) nasroniylikni taqiqlagandan soʻng, Masamune oʻz pozitsiyasini oʻzgartirdi va uni yoqtirmasa ham, Ieyasuga oʻz hududida nasroniylarni quvgʻin qilishga ruxsat berdi. 270 yil davomida Tohoku turizm, savdo hududi va farovon hudud boʻlib qoldi. 

### Erta zamonaviy davr

Xokku shoiri Matsuo Basho (1644–1694) Tohoku boʻylab sayohati chogʻida “ *Oku no Hosomichi* ” ( *“Chuqur shimolga boradigan tor yoʻl”* ) asarini yozgan.

### Zamonaviy davr
1960-yillarda metallurgiya , sement, kimyo sanoati, sellyuloza va neftni qayta ishlash sanoati rivojlana boshladi. Mintaqa an'anaviy ravishda Yaponiyaning kam rivojlangan hududi sifatida tanilgan.

2011-yil 11-martda sodir boʻlgan 9.0 magnitudali halokatli zilzila va sunami ushbu mintaqaning sharqiy qirgʻoqlari boʻylab katta zarar yetkazdi, 15 894  kishining hayotiga zomin boʻldi va 500 000 kishini radioaktiv chiqindilar bilan birga uysiz qoldirgan eng qimmat tabiiy ofat boʻldi(Daiichi yadroviy falokat ).

## Geografiyasi

Tohoku, Yaponiyaning aksariyat qismi kabi, tepalik va togʻli hudud hisoblanadi. Ou togʻlari shimoldan janubga cho'zilgan. Mintaqaning koʻpgina pasttekisliklarining ichki qismida joylashganligi aholining koʻpchiligining u yerda toʻplanishiga olib keldi. Dengiz portining rivojlanishiga yordam bermaydigan qirgʻoq chiziqlari ushbu mintaqaning quruqlik va temir yoʻl transportiga odatdagidan koʻra koʻproq qaramlikka olib keladi.

Tohoku an'anaviy ravishda Yaponiyaning don ombori hisoblangan, chunki u Senday va Tokio - Yokohama bozorini guruch va boshqa qishloq xoʻjaligi mahsulotlari bilan ta'minlagan. Tohoku mamlakatdagi guruch hosilining 20 foizini ta'minlaydi.
Fayl:Mt. Iwate and Morioka.jpg|Ivate togʻi. Morioka shahri.
Fayl:Otani, Mishima, Onuma District, Fukushima Prefecture 969-7517, Japan - panoramio.jpg|Aizu shahridagi guruch maydonlari. Yoz fasli.
Fayl:DaiichiTadamigawaBridge.jpg|Tadami daryosi va Tadami liniyasi. Kuz fasli.
Fayl:蔵王の樹氷 (Snow Monsters (Soft rime) at Zao) 08 Feb, 2011 - panoramio.jpg|Zao togʻidagi qor uyumlari.
Fayl:Tohoku Region Japan 2003.png|Tohoku viloyatining sun'iy yoʻldosh tasviri


### Hududiy boʻlinmalar
Mintaqa 2 qismga boʻlinadi: Aomori, Akita va Ivate prefekturalaridan tashkil topgan   va Yamagata, Miyagi va Fukushima prefekturalarini oʻz ichiga olgan .

## Iqlimi
Sibir togʻining kuchli ta'siri tufayli iqlimi Xonsyuning boshqa qismlariga qaraganda sovuqroq boʻlib, hudud dalalarida yiliga bir marta hosil olish imkonini beradi. Biroq, Tohokuning Tinch okeani sohilida, odatda kamroq qor yogʻadi va Yaponiyadagi eng kichik mavsumiy harorat oʻzgarishiga ega. Masalan, Ivaki shahrida kunlik oʻrtacha harorat yanvarda  gacha,avgust oyida  gacha.

## Shaharlar va aholi punktlari

### Asosiy shaharlar

* Senday (aholi: 1 091 000)
* Ivaki (aholi: 337 000)
* Koriyama (aholi: 322 000)
* Akita (aholi: 305 000)
* Morioka (aholi: 291 000)
* Aomori (aholi: 278 000)
* Yamagata (aholi: 249 000)
* Xachinohe (aholi: 226 000)

Fayl:Night view from Mukaiyama.JPG|Sendai
Fayl:View of Iwaki station in Iwaki city - panoramio 78.jpg|Ivaki
Fayl:郡山市中心市街地.JPG|Koriyama
Fayl:Aizuwakamatsu 14-Nov-2020.jpg|Aizuvakamatsu
 

## Aholisi

## Qiziqarli nuqtalari

### Tabiiy obyektlar

* Banday togʻi
* Hakkoda togʻlari
* Hayachine togʻi
* Ivaki togʻi
* Tazava koʻli
* Tovada koʻli
* Kitakami daryosi
* Oirase daryosi vodiysi
* Matsushima koʻrfazining orollari
* Osore togʻi
* Sanriku qirgʻogʻi

### Parklar

* Bandai-Asahi milliy bogʻi
* Miss Veedol plyaji
* Sanriku Fukko milliy bogʻi
* Tovada-Xachimantai milliy bogʻi

### Tarixiy obyektlar

* Aizuvakamatsu qal'asi
* Xirosaki qal'asi
* Chuson-ji
* Motsu-ji
* Osore togʻi
* Devaning uchta togʻi
* Yama-dera
* Ouchi-juku

### Onsenlar

* Ginzan Onsen
* Nyuto Onsen
* Sukayu Onsen
* Zao Onsen
* Ivaki Yumoto Onsen

### Festivallar

* Aomori Nebuta Matsuri
* Xachinohe Sansha Taisai
* Akita Kanto
* Yamagata Hanagasa festivali
* Goshogavara Tachineputa festivali

Fayl:Oirase-keiryu.jpg|Aomori prefekturasidagi Oirase daryosi
Fayl:Fukushima-Sakura in Tsuruga Castle, Aizuwakamatsu City-m.jpg|Aizuvakamatsu qal'asi. Bahor.
Fayl:Five tier pagoda at Mt. Haguro 2006-10-29.jpg|Haguro togʻi
Fayl:Yamagata-Ginzan Onsen-m.jpg|Ginzan Onsen
Fayl:Kan h03.jpg|Akita Kanto festivali


## Yana qarang

* 2011-yil Tohoku zilzilasi va sunami
* 2006-yil Kuril orollaridagi zilzila
* Yaponiya geografiyasi
* Tohoku dialekti
* Yaponiya mintaqalari roʻyxati

## Havolalar

## Manbalar

* Nusbaum, Lui-Frederik va Kathe Rot. (2005). ''Yaponiya ensiklopediyasi.'' Kembrij: Garvard universiteti nashriyoti .ISBN&nbsp; ; OCLC 58053128
*   o'z ichiga 

## Havolalar

* Tōhoku region travel guide from Wikivoyage
* Akita Prefecture Official website 
* Aomori Prefecture Official website
* Fukushima Prefecture  Official website 
* Miyagi Prefecture Official website 
* Yamagata Prefecture  Official website 
* Iwate Prefecture Living Guide for Foreign Nationals 
* Tohoku Region Facts and detailed information on Tohoku