David Marshall (futbolchi)

**Devid Jeyms Marshall** (1985-yil 5-martda tugʻilgan) — Shotlandiyaning professional futbolchisi, Shotlandiya Premer-ligasining „Hibernian“ klubi darvozaboni boʻlib, avvalroq Shotlandiya terma jamoasida oʻynagan.

Marshall oʻz faoliyatini „Celtic“ da boshlagan. U yerda yoshlar tizimidan oʻtgan va „Barcelona“ ga qarshi Yevropada gʻalaba qozongan. „Celtic“dagi oʻrnini Artur Boruchga boy berganidan soʻng, Marshall 2007-yilda Norwich Cityga (dastlab ijara asosida) koʻchib oʻtdi. U 2009-yilda „Cardiff City“ga koʻchib oʻtdi va 2013-yilda Premer-ligaga koʻtarilishiga yordam berdi. Marshall „Cardiff“da 2016-yilgacha qolib, 5 million funt evaziga „Hull City“ga oʻtdi. „Hull“ bilan uch mavsumdan soʻng, u „Wigan Athletic“, „Derby County“ va „Queens Park Rangers“ klublarida oʻynadi.

Marshall 2004-yilda Shotlandiya terma jamoasi safida toʻliq debyut qilgan. U faoliyati davomida Craig Gordon va Allan McGregorlar bilan milliy terma jamoadagi darvozabonlik pozitsiyasi uchun raqobatlashishga toʻgʻri kelganiga qaramay, 47 ta oʻyinda gʻalaba qozondi. Marshall Shotlandiyaning UEFA Evro-2020 saralashida muhim rol oʻynadi. Chunki u Isroil va Serbiyaga qarshi penaltilar seriyasida hal qiluvchi seyvlarni amalga oshirdi.

## Jamoalardagi faoliyati

### Celtic
Marshall Glazgoda tugʻilgan va shaharning sharqiy chekkasidagi Riddri shahrida oʻsgan. U yerda Sent-Endryu oʻrta maktabida oʻqigan. Bolaligidan „Celtic“ tarafdori va yoshlar akademiyasining oʻquvchisi. U klubdagi ilk debyutini 2003-yilning fevral oyida „Celtic Park“ da Sent-Jonstonga qarshi Shotlandiya kubogida Xaver Sanches Broto oʻrniga oʻtkazdi. Bir oydan keyin 2003-yilgi Shotlandiya ligasi kubogi finalida foydalanilmagan zaxira oʻyinchisi edi. Garchi birinchi jamoaning imkoniyatlari cheklangan boʻlsa-da, u oʻsha paytdagi murabbiy Kenni Makdauol boshqaruvida „Celtic“ning oʻrinbosarlar jamoasida ajoyib oʻynadi.

Marshall 2004-yilning mart oyida Ispaniya giganti "Barcelona" ga qarshi UEFA kubogi 4-raundida „Celtic“ oʻrinbosarlari uchun ajoyib oʻyin koʻrsatganidan soʻng koʻp oʻtmay eʼtiborni tortdi. „Celtic Park“ da boʻlib oʻtgan birinchi oʻyinda asosiy darvozabon Rab Duglas tanaffusda qizil kartochka oldi va uning oʻrniga 19 yoshli Marshall maydonga tushdi. Natijada „Celtic“ 1:0 hisobida gʻalaba qozondi. Duglas diskvalifikatsiya qilingan Marshall ikki haftadan soʻng ikkinchi oʻyinda "Camp Nou" da boshidan oʻynadi va ajoyib oʻyin koʻrsatdi. Natijada „Celtic“ keyingi bosqichga umumiy hisobda 1:0 hisobida durang oʻynadi.

Uning „Celtic“dagi faoliyati Gordon Strachan boshqaruvida pasayib ketdi. Strachan qoʻl ostidagi dastlabki ikki oʻyinda u toʻqqizta gol oʻtkazib yubordi: beshtasi Artmedia Petržalka va toʻrttasi Motherwell. Artur Boruchning imzolanishi bilan Marshall zaxira oʻrindigʻiga tayinlandi. Keyingi 18 oy davomida u yerda qoldi va Norwich Cityga ijaraga yuborildi. 2007-yilning iyulida „Celtic“ Marshallni nomaʼlum toʻlov evaziga „Norwich“ga doimiy ravishda oʻtkazishga rozi boʻldi.

### Norwich City
Marshall 2007-yilning yanvarida Norwich uchun ijaraga imzo chekdi. U „Norwich“dagi debyutini „Blekpul“ga qarshi oʻtkazdi, biroq fevral oyida Angliya kubogining 4-raundida "Chelsea"ga qarshi oʻyinda toʻpigʻi bilan noqulay yiqilib, jarohat oldi. 2006/07-yilgi mavsumning qolgan qismida safdan chiqdi.

2007-yilning 4-iyulida Marshall Norwich bilan uch-yillik shartnoma imzoladi. Marshall klub uchun mavsumoldi oʻyinlarida taassurot qoldirdi. Ayniqsa, „Vitesse Arnhem“ va „West Ham United“ ga qarshi oʻyinlarda yaxshi oʻynadi.

„Norwich“ning 2007/08-yilgi mavsumdagi „Queens Park Rangers“ga qarshi Karrou Rouddagi soʻnggi uy oʻyini oldidan Marshall bir qator taʼsirchan namoyishlardan soʻng „Norwich City“ning eng yaxshi futbolchisi uchun ovoz berishda uchinchi oʻrinni egalladi. U mavsumda har bir oʻyinning har bir daqiqasini oʻynagan yagona jamoa aʼzosi edi.

### Cardiff City

2009-yil 12-mayda, Norwichning quyi ligaga tushib ketganidan soʻng, Marshall Chempionship jamoasi Cardiff City bilan 500 000 funt sterlinggacha shartnoma imzoladi. U murabbiy Deyv Jons tomonidan Finlandiya terma jamoasi aʼzosi Piter Enkelmanga qarshi birinchi darvozabon sifatida tanlandi. U mavsumning birinchi kunida „Scunthorpe United“ ustidan 4:0 hisobida gʻalaba qozongan va „Blackpool“ga qarshi oʻyinda (1:1) birinchi golini oʻtkazib yuborgan. Marshall „Ipswich Town“ga qarshi oʻyinda (2:1) jarohat oldi. Natijada Piter Enkkelman soʻnggi 45 daqiqada maydonga tushdi va ikkita gol urdi. Cardiff Preston North Endni 1:0 hisobida magʻlub etganida, Marshall keyingi oʻyin uchun vaqtida tuzalib ketdi. Tez qaytganidan soʻng, Marshall ketma-ket uchta oʻyinni oʻtkazib yubordi. Qolgan ikkitasi „West Bromvich“ va „Midlsbro“ga qarshi maydonga tushdi va „Midlsbro“ga qarshi 150-ligada oʻynadi.

Marshall keyingi mavsumning dastlabki ikki oyida oʻzining birinchi jamoadagi oʻrnini saqlab qoldi. Jarohat olgunga qadar toʻrtta oʻyinni oʻynashga muvaffaq boʻldi. Ammo u 2010/11-yilgi mavsumdagi soʻnggi oʻyinini Angliya kubogi doirasida „Stoke City“ga qarshi oʻyinda oʻtkazishga muvaffaq boʻldi. Keyin tirsagidan jarohat oldi va operatsiya qilish kerakligi tasdiqlangach, mavsumini yakunladi.

Marshall keyingi mavsum oldidan birinchi darvozabon sifatida qaytdi va barcha tayyorgarlik oʻyinlarini yangi murabbiy va boshqa Shotlandiyalik Malki Makkay qoʻl ostida boshladi. U „West Ham United“ ga qarshi birinchi oʻyinda toʻliq qaytdi va Cardiff 1:0 hisobida gʻalaba qozondi. U mavsum davomida klub safidagi 100-uchrashuvida „Byornli“ bilan golsiz durang oʻynadi. Cardiff ketma-ket uchinchi mavsum pley-offni yakunladi. Ammo yarim finalda West Ham Unitedga 5:0 hisobida magʻlub boʻldi. Mavsum oxirida Marshall bilan shartnomasi tugaydi, ammo 23-may kuni u Cardiffda 2015-yilgacha yangi uch-yillik shartnoma imzoladi.

Marshall Cardiff City uchun 2012-yilning 17-avgustida, 2012/13-yilgi mavsumning ochilish kunida „Huddersfield Taun“ga qarshi oʻyinda oʻzining yuzinchi oʻyinini oʻtkazdi va bu oʻyinda u ham oʻyinning eng yaxshi odami deb topildi. Menejer Malki Makkay Marshallni Futbol Ligasining zarbani toʻxtatuvchi eng yaxshi darvozaboni deb taʼriflagan. 2012/13-yilgi mavsumda oʻn sakkizta oʻyinni oʻtkazib yubordi, bu boshqa chempionat darvozabonlaridan koʻra koʻproq va „City“ning mavsumdagi eng yaxshi oʻyinchisi sovrini uchun kuchli daʼvogar edi. Uels klubi Premer-ligaga chiqishga erishdi.

Cardiffning oliy diviziondagi bir-yillik faoliyati davomida Marshall bir nechta taʼsirchan oʻyinlaridan soʻng bir qancha olqishlarga sazovor boʻldi. Uning oʻyinlari unga toʻrt-yillik yangi shartnomani taqdim etdi va uni 2018-yilgacha Cardiffda qoldirdi. U Gary Neville va Jamie Carragher tomonidan Sky Sports Premer-ligasida-yilning eng yaxshi jamoasi deb topildi va klubning-yilning eng yaxshi futbolchisi sovrini bilan taqdirlandi.  2014-yilning iyul oyida bosh murabbiy Ole Gunnar Solskjær Marshall 2013/14-yilgi mavsumda Premer-ligada eng yaxshi darvozabon boʻlganini aytdi.

2014-yil sentabrida klub sardori Mark Hudson sotilgandan soʻng, Marshall klub sardori etib tayinlangan edi.

2014/15-yilgi mavsumning soʻnggi oʻyinida „Nottingem Forest“ga qarshi oʻyinda Marshall raqibiga qoʻpollik qilgani uchun maydondan chetlatildi. U keyingi mavsumning dastlabki uchta oʻyinini oʻtkazib yubordi.

Cardiff bosh murabbiyi Russell Slade, Marshall mavsum davomida sardorlikni saqlab qoladimi yoki yoʻqligiga ishonchi komil emasligini tan oldi. „West Bromvich“dan 4,5 million funt sterling toʻlash taklifi berildi. Bu Cardiff tomonidan rad etildi va klub futbolchi sotilmasligini aytdi. Vadis Odjidja-Ofoning penaltidan soʻng „Cardiff“ darvozasini ishgʻol qilib qoʻygan hujumchi „RoterHam United“ futbolchisi Matt Derbyshirega zarba berib, yana qizil kartochka oldi. Yanvar oyidagi transfer oynasida Cardiff Premer-liga klublarining eʼtiboridan soʻng Marshallni 10 million funt sterlingga baholadi. Mavsumning koʻp qismida pley-offga chiqishga intilganiga qaramay, Cardiff Sheffild Uensdeyda magʻlub boʻlganidan keyin imkoniyatni boy berdi.

### Hull City
2016-yilning avgustida Cardiff Marshall uchun 5 million funt sterlinggacha boʻlgan taklifni qabul qildi. Shu jumladan qoʻshimchalar, Premer-liganing yangi jamoasi „Hull City“. 30-avgust kuni Marshall nomaʼlum toʻlov evaziga „*Tigers*“ga oʻtishni yakunladi. U 2016-yilning 21-sentabrida Liga kubogida „Stok City“ga qarshi safarda 2:1 hisobida gʻalaba qozongan oʻyinda debyut qilgan. „Hull“ 2016/17-yilgi mavsum oxirida chempionshipga tushib ketdi. Marshall 2019-yilning iyun oyida, shartnomasi tugagach, „Hull“ni tark etdi.

### Wigan Athletic
Marshall 2019-yilning iyul oyida Wigan Athletic bilan ikki-yillik shartnoma imzoladi. U oʻzining debyut mavsumida 38 ta oʻyinda maydonga tushdi va 15 ta oʻyinda maydonga tushmadi. Shu jumladan, COVID-19 pandemiyasi sababli mavsumdagi tanaffusning har ikki tomonida ketma-ket yettita yaxshi natija qayd etdi.

### Derby County
2020-yil 21-avgustda u Derby County safiga qoʻshildi. Wayne Rooney murabbiy boʻlganidan keyin Marshall sardor etib tayinlandi.

### Queens Park Rangers
2022-yil 11-yanvarda Marshall mavsum oxirigacha shartnoma asosida Queens Park Rangersga qoʻshildi. Uning mavsumi 2022-yilning mart oyida tizzasidan olgan jarohati tufayli yakunlandi. U shartnomasi tugagach QPRni tark etdi.

### Hibernian
Marshall 2022-yilning may oyida Shotlandiyaning „Hibernian“ klubi bilan ikki-yillik shartnoma imzoladi Bu shartnoma 1-iyulda boshlanishi kerak.

## Xalqaro faoliyat
2003/04-yilgi UEFA kubogida „Barcelona“ga qarshi „Celtic“dagi ajoyib oʻyinidan soʻng, Marshall Shotlandiya milliy futbol jamoasiga saylandi. U 2004-yilning 18-avgustida Vengriyaga qarshi oʻrtoqlik uchrashuvida toʻliq xalqaro debyut qildi. Baʼzi kuzatuvchilar Marshallni Shotlandiya uchun birinchi darvozabon sifatida koʻrsatishini kutishgan. Ammo uning oʻrniga Kreyg Gordon, keyin esa Allan McGregor koʻproq tanlangan.

Gʻayrioddiy tarzda, uning 21 yoshgacha boʻlgan jamoadagi birinchi chiqishi uning toʻliq saviyadagi birinchi chiqishidan keyin sodir boʻldi. U 2005 va 2006-yillar oraligʻida 21 yoshgacha boʻlganlar uchun toʻrt marta oʻynagan. 2008/09-mavsumining oxirida u Shotlandiya B oʻyiniga tanlangan.

Marshall 2009-yilning may oyida oʻz faoliyatini milliy terma jamoada qayta tiklashni maqsad qilganini aytdi. Birinchi tanlov darvozaboni Craig Gordon jarohat olib, u Shotlandiyaning keyingi uchta oʻyinidan ikkitasida oʻynadi. Norvegiyaga 4:0 va Gollandiyaga 1:0 hisobida magʻlub boʻldi. Marshall gollandlarga qarshi oʻyinda ishonchli oʻynadi, ammo Shotlandiya shu kungacha oʻtkazgan beshta oʻyinining barchasida magʻlub boʻlib, jami 15 ta gol oʻtkazib yubordi.

Makgregorning jarohati va Gordonning klubsizligi 2012/13-yilgi mavsum boshida Marshallga imkoniyat yaratgandek tuyuldi. Ammo uning oʻrniga Matt Gilks oʻynadi. Marshall Makedoniyaga qarshi sakkizinchi oʻyinida gʻalaba qozongan Shotlandiya jamoasining bir qismi boʻldi. Shotlandiya 2:1 hisobida gʻalaba qozondi. Ammo oʻyin davomida u jarohat oldi va tanaffusda Gilks bilan almashtirildi. Marshall 2013-yil 19-noyabrda Norvegiyaga qarshi oʻrtoqlik oʻyinida oʻz darvozasi daxlsizligini saqlab qoldi va Shotlandiyaning 1:0 hisobidagi gʻalabasida bir nechta yaxshi seyvlar amalga oshirdi.

Marshall UEFA Evro-2016 saralash bosqichida birinchi boʻlib tanlangan edi, biroq 2016-yilning oktyabrida Slovakiyaga 0:3 hisobida magʻlub boʻlganidan soʻng uni tark etdi. Stiv Klark uni 2019-yilning iyun oyida, Yevro-2020 saralashida Kipr va Belgiyaga qarshi oʻynaganida esladi. Marshall 2020-yilning oktyabr oyida Isroilga qarshi penaltilar seriyasida Eran Zaxavining harakatini saqlab qoldi. Bu Shotlandiyaning Evro-2020 saralashi pley-off bosqichiga chiqishga yordam berdi. Keyin u Serbiyaga qarshi pley-off finalida yana bir seriyada hal qiluvchi penaltini saqlab qoldi. Bu Shotlandiyaga 22-yil ichida birinchi yirik turniriga yoʻllanmani taqdim etdi. Uning oʻsha oʻyinlarda paydo boʻlishi, shuningdek, shotlandiyalik futbolchi uchun eng uzoq davom etgan xalqaro faoliyati boʻyicha rekord oʻrnatdi (16-yil 2 oy va 26 kun). XIX asr darvozaboni Ned Doig (Jim Leyton) tomonidan oʻrnatilgan rekorddan oshib ketdi. Ammo, Marshall tez orada Kreyg Gordon tomonidan quvib yetdi.

Marshall Shotlandiyaning Evro-2020 finalidagi uchta oʻyinining barchasida ishtirok etgan. Uning chexiyalik hujumchi Patrik Schickning uzoq masofadan urgan goli, keyinchalik turnirning goli deb topilgan baʼzi kuzatuvchilar tomonidan tanqid qilindi.

Derby Countyda birinchi oʻrinni boy berganidan soʻng, Marshall 2021-yilning sentyabr oyida Jahon chempionati saralash bosqichi uchun Shotlandiya terma jamoasidan chetlatildi. Marshall 2022-yilning mart oyida jamoaga chaqirilgan edi. Biroq jarohati sabab jamoani tark etishga majbur boʻldi. U yana 2022-yilning iyun oyida jamoaga chaqirildi. Biroq jamoaning pley-offda Ukrainadan magʻlubiyatga uchraganidan soʻng xalqaro futboldagi faoliyatini yakunladi.

## Karyera statistikasi

### Klub

### Xalqaro

## Yutuqlar
**Celtic**

* Shotlandiya Premer-ligasi: 2003-04
* Shotlandiya kubogi: 2003-04, 2004-05
* Shotlandiya liga kubogi: 2005-06

**Cardiff City**

* Futbol ligasi chempionati: 2012-13

**Individual**

* Cardiff City-yilning eng yaxshi futbolchisi: 2013-14 

## Manbalar

## Havolalar

* 
* Career information at ex-canaries.co.uk
* David Marshall, London Hearts