Kadamba arxitektura uslubi

**Kadamba arxitekturasi** – Hindistonning Karnataka shahrida eramizning 4-asrida Mayurasharma tomonidan asos solingan maʼbad meʼmorchiligi uslubi edi. Kadambas *yangi meʼmorchilik uslubini yaratdi, u Xoysalas arxitektura uslubiga asos boʻldi,* haykaltaroshlikning oʻziga xos maktabini yaratdi, janubiy hind haykaltaroshlari seriyasining asoschisi boʻldi. Aihole, Badami va Hampidagi koʻplab ibodatxonalar Kadamba uslubida qurilgan.

## Tarixi
Miloddan avvalgi 345-yildan 525-yilgacha Karnatakaning qadimgi qirollik sulolasi Kadambalar Karnataka meʼmorchiligiga dastlabki hissa qoʻshgan va ular bu meʼmoriy uslub asoschilaridir.

## Kadamba sanʼati

Kadamba meʼmorchiligining eng koʻzga koʻringan xususiyati Kadamba Shikara deb nomlangan. Minora hech qanday bezaksiz (piramida shaklidagi shikara) tepada choʻqqisi (Stupika yoki Kalasha) bilan koʻtariladi. Kadamba ibodatxonalari odatda kvadrat shaklida, minorasi piramidal shaklda boʻlib, bir xil toʻrtburchak vertikal proyeksiyalar seriyasi bilan bezatilgan va vimanaga biriktirilgan vestibullarni qoplaydigan bir qator gorizontal pogʻonali bosqichlarni tashkil etadi. Bu bosqichlar pavilyon bezaklaridan holi uslubdir.

Kadamba arxitekturasi va haykaltaroshligi *Chalukya-Hoysala uslubining* paydo boʻlishiga hissa qoʻshgan.

* Lakshmi Devi ibodatxonasi, Doddagaddavalli
* Bhoo Varaha Laxmi Narasimha ibodatxonasi Halasi

## Kadamba arxitektura uslubidagi ibodatxonalar

Halasi’deki 5-asr yodgorliklari saqlanib qolingan eng qadimgi Kadamba inshootidir. Eng koʻzga koʻringan xususiyati esa bu — tepasida *Kalasa* boʻlgan *Kadamba Shikara*. Belgaum tumanida Xalasidagi Hattikeshvara, Kalleshvara va Someshvara ibodatxonalari va Kadarolidagi ibodatxonalar guruhi Kadamba meʼmorchiligini tasvirlaydi. Karnatakadagi eng qadimiy tosh ibodatxona boʻlgan Xalasida muqaddas joy va sukanasini oʻz ichiga olgan qadimgi Jaindir hisoblanadi. Kadamba meʼmorchiligi Shatavahanas, Pallavas va Chalukyas meʼmorchiligi oʻrtasida muhim aloqani tashkil etadi. Hoysala arxitekturasida Kadamba meʼmorchiligi elementlari yaqqol koʻzga tashlandi.

#### Ayhole

Aiholeda koʻplab ibodatxonalar bir boʻlib, jumladan Ramlingesvara ibodatxonalari majmuasi, Badigergudi ibodatxonalari va Durga ibodatxonalari majmuasidagi kichik ziyoratgohlar, Tryambakeshvara ibodatxonalar majmuasi, Mallikarjuna ibodatxonalar majmuasidagi vayron boʻlgan ibodatxonalar, Jyotirlinga ibodatxonalar majmuasidagi ziyoratgohlar, Huchimalli ibodatxonalari majmuasidagi kichik ibodatxonalar va koʻplab vayronalarga koʻzingiz

tushishi mumkin. Malaprabha daryosi boʻyidagi ibodatxonalar Kadamba meʼmoriy (Shixara) uslubida qurilgan.

#### Badami

Kadamba uslubidagi Mallikarjuna ibodatxonalari guruhi va Badamidagi Butanata ibodatxonalari guruhi (qoʻshni kichik tepalik tepasida joylashgan maʼbad).

#### Hampi

Hampi shahrida jumladan, Jain ibodatxonalari va ikkita Shiva ibodatxonalari va Kadamba arxitektura uslubida qurilgan koʻplab vayron qilingan ibodatxonalar bor.

#### Mahakuta

Maxakutada Kadamba ustki tuzilmasi boʻlgan koʻplab ziyoratgohlar mavjud, shu jumladan Bximeshvara ling ibodatxonasi, asosiy maʼbad majmuasi tashqarisida yangi taʼmirlangan maʼbad.
#### Bandalike

Bandalike (Bandalika) da koʻplab ibodatxonalar va Basadis bor, taxminan 35 km maydonda Shikaripura, shu jumladan Shantinath basadi, Sahasralinga ibodatxonasi va Someshvara ibodatxonalari, Rastrakutas va Kadambas davriga tegishli Kadamba meʼmorchiligi uslubida qurilgan ibodatxonalardir.

#### Belgaum tumani

* Kamala Narayana ibodatxonasi, Degaon (Degamve / Devgram)
* Konnurdagi vayron boʻlgan ibodatxona  Gokak sharsharasidan 4 km.
* Kamala basadi Belagavida
* Belgaum tumanidagi Munvalli yaqinidagi Bhutnat ibodatxonasi Torgal (Torgal qal’asi).
* Panchlingeshwara ibodatxonasi Munavalli Belgaum tumanida Kadamba shikhara bor.
* Bailhongaldagi Ramalingaeshwara ibodatxonasi
* Hoolida Kadamba shikara bilan bir necha vayron qilingan ibodatxonalar mavjud.
* Kadaroli daryosi boʻyidagi vayron boʻlgan maʼbadda Kadamba uslubidagi shikara  bor.
* Halasidagi ibodatxonalar va Ramtherth ibodatxonalari Xalasi yaqinidagi tepalikning tepasida joylashgan

#### Uttara Kannada tumani

* Madhukeshvara ibodatxonasi va Parvati ibodatxonasi, shu jumladan Banavasidagi boshqa koʻplab ibodatxonalar Kadamba uslubidagi meʼmorchilikka ega (Shikhara).
* *Ratnatraya Basti*, Bilgi, Siddapura yaqinidagi kichik qishloq, Karnatakaning Uttara Kannada tumani.
* Milodiy 12-14-asrlarga oid Shankara Narayana ibodatxonasi Haliyur va Venkataramana Svami ibodatxonasi, Uttarkannada tumanidagi Sirsi talukidagi Sonda yaqinidagi Muttinkeredagi.
* Xaliyaldagi Mallikarjuna ibodatxonasi.

* Lakshmeshvaradagi eski Jain ibodatxonasida Kadamba shikara bor.
* Gadag tumanidagi Xosurdagi Trilingeshvara ibodatxonasi
* Narasimha ibodatxonasi Gadag, veera narayana ibodatxona majmuasi Gadag

## Chalukya-Kadamba arxitektura uslubi

* Shimoga tumanidagi Sagar talukidagi *Xosagundadagi* Uma Maheshvara ibodatxonasi.

## Xoysala-Kadamba arxitektura uslubi

* Ikkeridagi Aghoreshwara ibodatxonasi
* Granitdan qurilgan kechki Hoysala Trikutachala ibodatxonasida Kadamba Nagara shikhara mavjud.

* *Malali* shahridagi Eshvara ibodatxonasi (Holenarasipura Taluk), Kadamba Nagara uslubidagi shikara bilan erta Hoysala inshooti.
* Lakshmi Devi ibodatxonasi, Doddagaddavalli Hoysala tomonidan qurilgan.

## Kadamba-Yadava arxitektura uslubi

* Mahadev ibodatxonasi, Tambdi Surla namunasi.

## Ushbu uslubdagi ibodatxonalar

* Ananta Vasudeva ibodatxonasi
* Champakesvara Siva ibodatxonasi
* Lingaraja ibodatxonasi
* Mangalesvara Siva ibodatxonasi
* Purvesvara Siva ibodatxonasi
* Rajarani ibodatxonasi
* Yameshvar ibodatxonasi
* Mahavinayak ibodatxonasi
* Baladevjew ibodatxonasi
* Ramappa ibodatxonasi
* Ming ustunli ibodatxona 
## Yana qarang
* Qadimgi Hindiston meʼmorchilik sanʼati

## Kadamba Shikhara galereyasi

Fayl:Mallikarjuna group of temples at Badami.jpg|Badamidagi Mallikarjuna ibodatxonalari guruhi
Fayl:banavasi1.jpg|Banavasidagi Madhukeshvara ibodatxonasi
Fayl:Goa2009p051-600x401.jpg|Mahadev Tambdi Surla Goa
Fayl:Halasi 10.jpg|Bhuvaraha Narasimha ibodatxonasi Halasi
Fayl:Two Shiva temples on Hemakuta hill at Hampi.JPG|Hampidagi Hemakuta] tepaligidagi ikkita Shiva ibodatxonasi
Fayl:Virupaksha, Hampi.jpg|Virupaksha ibodatxonasi yaqinidagi Hampidagi Hemakuta tepaligidagi Kadamba ibodatxonalari
Fayl:Chaudayyadanapura Mukteshwara temple 3.jpg|Chaudayyadanapura Mukteshwara maʼbad majmuasidagi maʼbad
Fayl:Narasimha temple Narasapura near Chaudayyadanapura 3.jpg|Chaudayyadanapura yaqinidagi Narasimha ibodatxonasi Narasapura, Xaveri tumani, Karnataka
Fayl:Degaon 25.jpg | Degaondagi Kamala Narayana ibodatxonasi
Fayl:Aihole temples 2.jpg | Kadamba minorasi bilan Aihole|Aiholedagi vayron boʻlgan maʼbad
Fayl:Stone curved kalasa.jpg | Tosh egri kalasa, Shravanabelagoladagi Chandragiri tepaligi
Fayl:Lakshmeshwara Old Jain temple 1.jpg|Lakshmeshwara Eski Jain ibodatxonasi
Fayl:Kamala basadi belagavi 1.jpg| Kamala basadi Belagavi
Fayl:Historical temple Hooli 6.jpg|Hoolidagi vayron boʻlgan maʼbad


## Manbalar