Mirjalol Qosimov

**Mirjalol Qoʻshoqovich Qosimov** — Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi sobiq bosh murabbiyi, oʻzbek futboli tarixidagi eng zoʻr oʻyinchilardan biri, futbol boyicha 3 karra Oʻzbekiston chempioni, Rossiya chempioni, 1987-yilda yoshlar oʻrtasidagi Jahon chempioni va 1987—1988-yillarda Yevropa chempioni.

Andrey Fyodorov bilan bir qatorda milliy terma jamoa tarkibida eng koʻp toʻp surgan futbolchi edi (65-marta). Hozirgi kunda bu koʻrsatkichni boshqa bir terma jamoa aʼzosi Temur Kapadze yuzdan koʻp oʻyinda ishtirok etib, yaxshilashga muaffaq boʻldi. Hozirda AGMK klubi bosh murabbiyi.

## Futbolchilik faoliyati
Mirjalol Toshkentda tugʻilgan. 14 yoshidan boshlab u SSSR oʻsmirlar terma jamoasida oʻynay boshladi. 1987-yil iyul oyida boʻlib oʻtgan Kanadada oʻtkazilgan oʻsmirlar oʻrtasidagi jahon chempionatida u jahon chempioni boʻldi. U SSSR oʻsmirlar va yoshlar terma jamoasining sardori edi. 1985—1986-yillarda u Moskva oliy futbol maktabida tahsil oldi.1987-yilda Qosimov SSSR U-17 futbol jamoasi aʼzosi sifatida birinchi xalqaro tajribasini oldi va SSSR milliy jamoasi bilan gʻalaba qozondi FIFA U-16 chempionati Kanadada boʻlib oʻtgan turnirning koʻtarilgan yulduzlaridan biriga aylandi. Bir yil oʻtib, 1988-yilda Mirjalol SSSR U-18 bilan Yevropa U-18 futbol chempionati unvonini qoʻlga kiritdi.

1987-yilda u „Paxtakor“ safida SSSR birinchi ligasi 6 ta oʻyin oʻtkazdi va bir yildan soʻng u Minskdagi „Dinamo“ uchun oliy ligada oʻynadi. Minskliklar asosiy jamoasi safida oʻz oʻrnini topolmadi va oʻsha yili Paxtakorga qaytib keldi.

Qosimov yuqori pas madaniyati bilan ajralib turardi va standart vaziyatlarning ustasi boʻlib, nafaqat jarima maydonlaridan, balki burchakdan ham koʻplab gollarni urdi. Mirjalol Qosimov UEFA nazorati ostida oʻtkaziladigan musoboqada gol urishga muvaffaq boʻlgan birinchi oʻzbek futbolchisi va Osiyodagi ikkinchi futbolchi boʻldi. 1995-yil 12-sentyabrda **UEFA Kubogi** 1995/96-yilgi „Alaniya“ — „Liverpul“ uchrashuvida Qosimov 21-daqiqada hisob ochdi. Biroq, oʻyin „Liverpul“ ning 2:1 gʻalabasi bilan yakunlandi (Qosimovning goliga Makmanaman va Jeymi Rednapp javob berishdi). Hammasi boʻlib, Qosimov yevrokubokda 3 ta oʻyin oʻtkazdi. U oʻzining uchinchi uchrashuvini 1996-yil 7-avgustda Shotlandiyaning Glazgo Reynjers klubiga qarshi 1996/97 Chempionlar Ligasi saralash bosqichida oʻtkazdi. Qosimov oʻz faoliyatini 2005-yilda Muborakning „Mash’al“ klubida tugatgan. Qosimov muborakliklar safida Oʻzbekiston Oliy Ligasida oʻynaydi. U Mash’alning chempionatda ikkinchi oʻrinni egallashida muhim rol oʻynadi. 2005-yil Oʻzbekiston milliy chempionati tarixida bu klubning eng yaxshi marrasi boʻlgan. 2005-yil u faoliyatini tugatishga qaror qildi.

2007-yil 2-iyun kuni [MHSK stadioni]da Qosimov bilan xayrlashuv uchrashuvi boʻlib oʻtdi, unda Oʻzbekiston terma jamoasi Yevropa va Osiyo yulduzlari jamoasiga qarshi oʻynadi. Eronlik hujumchi Ali Daei, Muborak Mustafo, [Sergey Semak, Andrey Karyaka, Oʻzbekiston terma jamoasi darvozaboni Aleksey Polyakov, shuningdek, oʻyin oxirida ikkala oʻgʻli ham maydonga chiqishdi. Oʻyin durang bilan yakunlandi — 3:3.

2010-yil 23-noyabrda Vladikavkazda 1995-yilgi mavsumda Alaniya chempionligining 15 yilligiga bagʻishlangan „Alaniya“ va „Spartak“ afsonalari uchrashuvi boʻlib oʻtdi.

Oʻzbekiston terma jamoasi tarkibida 67 ta uchrashuv boʻlib, 31 ta gol urildi.

### Klublar
* Dinamo Minsk (Belorussiya) — 1988
* „Paxtakor“ (Toshkent) — 1988-1991
* „Spartak Vladikavkaz“ (Rossiya) — 1992
* „Paxtakor“ (Toshkent) — 1992
* „Alaniya“ (Rossiya) — 1994 −1996
* „Paxtakor“ (Toshkent) — 1997-1999
* „Alaniya“ (Rossiya) — 1999
* „Krilʼya Sovetov“ (Rossiya) — 2000-2001
* „Al Shabab“ (Saudiya Arabistoni) — 2002
* „Paxtakor“ (Toshkent) — 2003
* „Alaniya“ (Rossiya) — 2003-2004
* „Mashʼal“ (Muborak) — 2005-2006

## Murabbiylik faoliyati
Qosimov murabbiylik faoliyatini Muborakning „Mashʼal“ klubida yordamchi murabbiy sifatida boshladi.

2006-yil 30-dekabrda u Oʻzbekiston milliy va Olimpiya terma jamoasining yangi bosh murabbiyi Rauf Inileyevning yordamchisi etib tayinlandi.

2007-yil dekabr oyida Qosimov tez oʻsib borayotgan Toshkent „Quruvchi“ (hozirgi „**Bunyodkor**“) klubining bosh murabbiyi etib tayinlandi. 2008-yilgi mavsumda Quruvchi birinchi marta mamlakat chempioni boʻlib, ketma-ket yettita chempionlikni qoʻlga kiritgan Paxtakor gegemonligini buzishga muvaffaq boʻldi. Mirjalol Qosimov darhol „Bunyodkor“ ni klubning debyut mavsumida 2008-yilgi Osiyo Chempionlar Ligasida turnirning yarim finaliga olib chiqishga muvaffaq boʻldi va chorak finalda ikki raundlik bahsda Eronning „Saypa“ sini 5:1 hisobida 2:2 hisobida magʻlubiyatga uchratdi. Osiyo Chempionlar Ligasining yarim final uchrashuvidan sal oldin"**Adelaida Yunayted**", 2012-yil 27-sentyabrda braziliyalik mutaxassis **Ziko** Bunyodkorning bosh murabbiyi etib tayinlandi.

Qosimov 2008-yil 19-sentyabrda Oʻzbekiston terma jamoasining bosh murabbiyi etib tayinlandi va bu lavozimga Rauf Inileyevdan keyin tayinlandi. 2010-yil 6-aprelda Qosimov oʻrniga Vadim Abramov terma jamoa murabbiyi etib tayinlandi.

2012-yilning iyun oyida Vadim Abramov istefoga chiqarilgandan soʻng Qosimov yana Oʻzbekiston terma jamoasining bosh murabbiyi etib tayinlangan edi. Shu bilan birga „Bunyodkor“ jamoasida oʻz ishini davom ettirgan Qosimov, Oʻzbekiston milliy terma jamoasi bilan 2014-yil jahon Chempionati 4-saralash davra boʻyicha Eron va Janubiy Koreyadan soʻng 3- oʻrinni oldi. Oʻtish uchrashuvlarida „Iordaniya“ terma jamoasiga qarshi oʻyinlarda penaltilar seriyasida magʻlub boʻldi.

2012-yilda u „Bunyodkor“ uchun uchinchi Oʻzbekiston Kubogini qoʻlga kiritishga muvaffaq boʻldi va yana 2012-yilgi Osiyo Chempionlar Ligasida ikkinchi bor yarim finalida yakunlandi. Klub Janubiy Koreyaning „Ulsan Hyundae“ klubidan oʻta olmadi, ikkita oʻyin yigʻindisi boʻyicha „Ulsan“ turnir finaliga yoʻl oldi. Futbol federatsiyasi tomonidan mamlakat jurnalistlari oʻrtasida oʻtkazilgan „oyning eng yaxshi murabbiyi“ oylik soʻrovnomasida Mirjalol Qosimov 2012-yilda 6 marotaba eng yaxshi murabbiy deb topildi.

2013-yil 21-yanvar kuni Oʻzbekiston futbol Federatsiyasi Mirjalol Qosimovni 2012-yilning eng yaxshi murabbiyi deb tan oldi.

2013-yilda 2014-yilgi jahon chempionatining 4-saralash bosqichi yakunida Oʻzbekiston terma jamoasi toʻgʻridan-toʻgʻri chempionatga chiqa olmadi. Jamoa guruhdagi uchinchi oʻrinni egalladi, toʻp farqi boʻyicha faqat Janubiy Koreyani oldinga oʻtkazib yubordi va Iordaniya terma jamoasiga qarshi pley-off bosqichiga chiqdi. 2013-yil 6-sentyabrda Iordaniyada boʻlib oʻtgan mehmonlar oʻrtasidagi 1:1 durangidan soʻng, 10-sentyabr kuni Toshkentdagi oʻyin qoʻshimcha vaqt ichida 1:1 hisobida yakunlandi. Oʻyindan keyingi penaltilar Iordaniya terma jamoasi foydasiga 8:9 hisobida yakunlandi. Qosimov uchrashuvdagi magʻlubiyat uchun aybni oʻz zimmasiga oldi va isteʼfoga chiqdi. Qosimovning jahon chempionati uchun yana bir muvaffaqiyatsiz saralash turniri tugaganidan keyin birinchi terma jamoa sifatida kelajagi haqidagi savol ochiq qoldi. OʻFF uning murabbiylikdan isteʼfoga chiqish haqidagi iltimosini qabul qilmadi. 2013-yil dekabr oyi boshida OʻFF prezidenti turli yoshdagi terma jamoalar murabbiylarini maʼqulladi, Qosimov terma jamoa boshqaruvida qoldi.

2015-yil 23-iyun kuni Oʻzbekiston futbol federatsiyasi prezidenti Mirabror Usmonov Mirjalol Qosimovning Oʻzbekiston futbol terma jamoasi bosh murabbiyi lavozimidan isteʼfoga chiqishini qabul qildi. Shu kuni Oʻzbekiston terma jamoasining futbol boʻyicha bosh murabbiyi Samvel Babayan etib tayinlandi, u bundan oldin Toshkent „Paxtakor“ futbol klubining bosh murabbiyi boʻlib ishlagan.

Oʻzbekiston terma jamoasi rahbarligidagi murabbiylik faoliyati davomida Mirjalol Qosimov 54 ta uchrashuv oʻtkazib, 22 ta gʻalaba, 15 ta durang va 17 ta magʻlubiyat qayd etdi. Uchrashuvlarda 66 ta gol urildi, 52 ta gol oʻtkazib yuborildi.

2013-yilda „Bunyodkor“ bilan Qosimov Oʻzbekiston chempionati va 3-marta Oʻzbekiston Kubogini, jami 4-oʻrinni qoʻlga kiritdi. OʻFF tomonidan har yili oʻtkaziladigan Yilning eng yaxshi murabbiyi sovrinida **2013-yilning eng yaxshi murabbiyi** sovriniga jurnalistlarning ovoziga koʻra, Qosimov 2-oʻrinni egalladi. Qosimov 22-dekabr kuni 2018-yil AGMK bosh murabbiyi etib 2019-yilgi Oʻzbekiston Superligasi va 2019-yilgi Osiyo Chempionlar Ligasi saralash oʻyinlariga jamoani tayyorlash uchun tayinlandi. 2019-yil 12-fevralda Osiyo Chempionlar Ligasi 2-saralash bosqichida AGMK Tojikistonning „Istiqlol“ jamoasini 4:0 hisobida yutdi. Ammo keyingi pley-off bosqichida bir oʻyinlik uchrashuvida 2019-yil 19-fevral Al-Nassr klubiga 0:4 hisobida yutqazdi guruh bosqichi turniriga chiqa olmadi. Hozirda Olmaliqning „AGMK“ jamoasi bosh murabbiyi.

### Futbolchilik faoliyati statistikasi

### Terma jamoa safida gollar

: *Natijalar va natijalar Oʻzbekistonning gollari soni boʻyicha birinchi oʻrinda turadi.*

## Yutuqlari

### Futbolchi sifatida

* Oʻzbekiston Chempioni (3): 1998, 2002, 2003
* Oʻzbekiston chempionati kumush medali sovrindori (2): 1993, 2005
* Oʻzbekiston Kubogi Sohibi (4): 1993, 1997, 2002, 2003
* Rossiya Chempioni (1): 1995
* Rossiya chempionatining kumush medali sovrindori (2): 1992, 1996
* Osiyo oʻyinlari chempioni (1): 1994
* Yoshlar oʻrtasidagi jahon chempioni (1): 1987
* Yoshlar orasida Yevropa chempioni (2): 1987, 1988

#### Shaxsiy

* Oʻzbekiston chempionatining eng yaxshi toʻpurari (1): 1998 (22 gol).
* Oʻzbekistonda yilning eng yaxshi futbolchisi (№ 1): 1993, 1998, 2001, 2004
* Oʻzbekistonda yilning eng yaxshi futbolchisi (№ 2): 1994, 2005
* Berador Abduraimov klubi aʼzosi (210 toʻp)
* Gennadiy Krasnitskiy klubi aʼzosi (123 toʻp)

### Murabbiy sifatida

#### Bunyodkor

* Oʻzbekiston Chempioni (3): 2010, 2011, 2013
* Oʻzbekiston Kubogi Gʻolibi (3): 2010, 2012, 2013
* Osiyo Chempionlar Ligasi yarim finalchisi (2): 2008, 2012

#### Shaxsiy

* Oʻzbekistonda yilning eng yaxshi murabbiyi: 2012
* Oʻzbekistonda yilning eng yaxshi murabbiyi (№ 2): 2008, 2010, 2013

## Mukofotlar

* Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan sportchi (1994)
* Shuhrat Medali (1994)
* Oʻzbekiston iftixori
* „Oʻzbekiston iftixori“ (2001)
* „Fidokorona xizmatlari uchun“ ordeni (2004)
* Oʻzbekistonning 1992—2002-yillar oralig'idagi eng yaxshi sportchisi.
* 2007 — *yil 29-may-Oʻzbekiston futbolini butun dunyoda ulugʻlash, xalqaro maydonda nufuzini oshirish, milliy futbol maktabi rivojiga munosib hissa qoʻshishdagi katta xizmatlari* uchun)

## Manbalar

## Havolalar

* „Sovetlar qanotlari“ FKning rasmiy veb-saytidagi Profil 
* Terma jamoadagi oʻyinlar statistikasi

* FBref.com

* FootballFacts.ru
* National Football Teams.com
* Transfermarkt (oʻyinchi)
* Transfermarkt (murabbiy)
* worldfootball.net (oʻyinchi)
* Rossiya futbol jamoasi