open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Oʻzbekiston konstitutsiyaviy referendumi (2023)

**Oʻzbekiston konstitutsiyasi referendumi** — 2023-yil 30-aprel kuni oʻtkazilgan Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasiga oʻzgartirishlar kiritish boʻyicha umumxalq referendumi. „Konstitutsiya oʻzimizniki“ va „Befarq emasman“ shiorlari ostida oʻtkazildi.

## Tarixi

Oʻzbekiston Konstitutsiyasini yangilash zarurati 2021-yilning 6-oktabr kuni ikkinchi muddatga saylangan prezident Shavkat Mirziyoyev tomonidan aytilgan. Yangi tahrirdagi konstitutsiya zamon talabiga muvofiq takomillashtirilishi kerakligi alohida taʼkidlangan. 2022-yil 20-may kuni Konstitutsiyaviy islohotlar boʻyicha komissiya tarkibi tasdiqlangan. Komissiya tarkibidan
Akmal Saidov, Murod Kamolov, Qutbiddin Burxonov, Aktam Hayitov, Alisher Qodirov, Odiljon Tojiyev, Mirakbar Rahmonqulov, Shuhrat Choʻlliyev, Muxtabar Xusanova, Rahim Hakimov, Mirafzal Miroqulov, Nodir Muxtorov, Gulnoza Ismoilova, Umid Obidxoʻjayev, Ulugʻbek Inoyatov, Zuhra Ibrohimova, Xayrillo Gʻafforov, Jahongir Shirinov, Sharofiddin Nazarov, Erkin Salixov, Ilhom Abdullayev, Bobur Bekmurodov, Viktor Pak, Qodir Joʻrayev, Shuhrat Polvonov, Adham Shodmonov, Yelena Kompolshchik, Davron Oripov, Toʻlqinjon Karimov, Inomjon Qudratov, Zafar Xudoyberdiyev, Malika Qodirxonova, Bahodir Tojiyev, Narimon Umarov, Boriy Alixanov, Qudratilla Rafiqov, Sodiqjon Turdiyev, Rustam Xolmurodov, Guliston Annaklicheva, Nusratulla Pardayev, Ikromxon Najmiddinov, Baxtigul Boʻtayeva, Hayotxon Ortiqboyeva, Abdurahim Erkayev, Dilbar Orziyeva, Gulnora Maʼrufova kabi mas’ullar joy olgan. 26-maydan fuqarolardan „Mening konstitutsiyam“ portali, Telegram-bot va koll-markaz orqali taklif yigʻish boshlandi. Hududlar taqsimoti boʻyicha Toshkent shahri eng faol ekanligi va ular berayotgan takliflarda asosan jinoyat sodir etgan mansabdorlarga beriladigan jazoni ogʻirlashtirish kerakligi qayd etildi. 18-iyun kuni YeXHT Demokratik institutlar va inson huquqlari byurosi uzoq muddatli missiyasi rahbari Owen Murphy Oliy Majlis deputatlariga ikkita taklifni ilgari surgan. Birinchisi, prezidentlik yoki deputatlikka nomzodlarni koʻrsatishda qoʻyilgan talablar – respublika hududida muayyan muddat yashagani (oʻtroqlik senzi) hamda til bilishiga oid talablarni olib tashlash, ikkinchisi, muomala layoqati cheklanganlarga, yaʼni aqli norasolarga ham saylash huquqini berish. Shavkat Mirziyoyev referendum oʻtkazishni taklif qildi va oʻz takliflarini berdi: 

## Kiritiladigan oʻzgarishlar

Oʻzgartirish kiritish takliflaridagi tushunmovchiliklar ortidan Qoraqalpogʻistonda noroziliklar boʻlib oʻtgan. Namoyishlar tinchib, aybdorlar jazolangach, yangi Konstitutsiya loyihasi ustida ishlash jarayoni boshlandi. Jami 257ta norma va 64ta modda oʻzgarishi eʼlon qilindi.

## Referendumga munosabat

## Natijalar

## Manbalar
Zenit raketa majmuasi

Zenit raketa majmuasi - bu dushmanning aerokosmik hujum vositalariga qarshi kurashish boʻyicha vazifalarni hal qilishni ta’minlaydigan funksional jihatdan bogʻliq boʻlgan jangovar va texnik vositalar toʻplami. Masalan:S-125(Neva), S-300(Favorit), S-400(Triumf), S-500(Prometey), Petriot

Umumiy holatda ZRM tarkibiga quyidagilar kiradi:

-boshqariladigan zenit raketalarni (BZR) tashish va ular bilan ishga tushirish moslamasini yuklash vositalari;

-raketa uchirish moslamasi;

-Boshqariladigan zenit raketalari (BZR);

-havodagi dushmanni razvedka qilish vositalari;

-havo nishoniga davlatga tegishliligini aniqlash tizimining yer usti soʻrovchisi;

-raketani boshqarish vositasi( raketada joylashgan boʻlishi mumkin - oʻzini oʻzi yoʻnaltirishda);

-havodagi nishonni avtomatik kuzatish vositalari(raketada joylashgan boʻlishi mumkin);

-raketani avtomatik kuzatish vositasi (oʻz oʻzini yoʻnaltiruvchi raketalarga shart emas);

-uskunani funksional nazorat qilish vositalari.
Vladimir Yejurov

**Vladimir Rahimovich Yejurov** (; 1960-yil 24-martda tugʻilgan) — rossiyalik futbol murabbiyi va sobiq futbolchi. U Tojikiston fuqaroligiga ham ega. U „Neftchi“ klubida bosh murabbiy Vitaliy Levchenko yordamchisi.

## Faoliyati
SSSR chempionatida quyi liganing „Yangiyer“ (Yangiyer, O‘zbekiston SSR) va „Avtomobilist“ (Tojikiston SSR) klublarida o‘ynagan.

1992-1995 va 1999-2000-yillarda „Paxtakor“ nomi bilan mashhur boʻlgan Proletar klubida bosh murabbiy boʻlib ishlagan. 1993 va 1994-yillarda Tojikiston bronza medali sovrindori boʻlgan. Keyinchalik O‘zbekistonning „Metallurg“ Bekobod, 1996-1997) va „Semurgʻ“ Angren, 2000-2002) hamda Tojikistonning „Xo‘jand“ klublarida ishlagan. Bunga parallel ravishda, 1994-1999 yillarda Tojikiston yoshlar, olimpiya va milliy terma jamoalari murabbiylar shtabida ham faoliyat yuritgan.

2003-2010-yillarda Qozonning „Rubin“ tizimida — yoshlar jamoasi, „Rubin-2“ murabbiyi va seleksioner boʻlib ishlagan.

2011-yil 1-fevralda Yejurov Kaliningradning „Baltika“ klubi murabbiylar shtabiga qoʻshilganligi eʼlon qilindi, ammo 25 fevralda u Nijnekamskning „Rubin“ farm klubining „Nefteximik“  bosh murabbiyi vazifasini bajaruvchi boʻldi. Mart oyining oxirida Yezhurov bu lavozimda Andrey Sitchixinga almashtirildi, shundan soʻng Yejurov „Rubin“ga qaytdi.

2014-yil mart oyi boshida u RFU murabbiylik akademiyasida PRO toifasidagi murabbiylik litsenziyasi uchun imtihonlarni topshirdi. U Krasnoyarskning „Yenisey“ jamoasida murabbiy va bosh murabbiy boʻlib ishlagan. Shu bilan birga, murabbiylar shtabining amaldagi jamoa bosh murabbiyi Pro licenziyasiga ega boʻlmagan Aleksey Ivaxov edi.

2016-yil yanvar oyida u Belarusning „Belshina“ jamoasiga bosh murabbiy etib tayinlandi. 2016-yilning aprelida u klubni tark etdi.

2016-yilning iyul oyidan boshlab u „Yenisey“ murabbiylar shtabiga aʼzo bo‘lgan, keyin esa bosh murabbiy Andrey Tixonov va darvozabonlar murabbiyi Anatoliy Rojkov bilan birgalikda Samaraning „Krilya Sovetov“ klubiga o‘tgan.

2019-yil iyundan 2020-yil maygacha — Qozonning „Rubin“ yoshlar jamoasi katta murabbiyi, klub akademiyasi metodisti. 2020-yil 16-oktabrda u yana Andrey Tixonov bilan Nur-Sultonda „Astana“da ishlay boshladi. 2021-yil noyabr oyida „Astana“ jamoasining vaqtinchalik bosh murabbiyi vazifasida ishlagan.

2022-yil Fargʻonaning „Neftchi“ klubida Vitaliy Levchenko boshliq murabbiylar shtabidan oʻrin oldi. Dastlab Levchenkoda murabbiylik PRO litsenziyasi boʻlmaganligi sababli, 6 oy vaqtincha bosh murabbiy lavozimida Yejurov faoliyat olib bordi. Murabbiylar shtabining amaldagi rahbari Pro licenziyasiga ega boʻlmagan Vitaliy Levchenko edi. Keyinchalik Vitaliy Levchenko Pro litsenziyaga ega boʻlganidan soʻng yordamchisi lavozimiga oʻtkazildi.

## Manbalar

## Havolalar

* Vladimir Yejurov Footballfacts saytida
* Vladimir Yejurov Transfermarkt saytida
* Vladimir Yejurov Sportbox saytida
* Vladimir Yejurov  RPL saytida
Sovligʻor

**Sovligʻor** - Qashqadaryo viloyati (Oʻzbekiston) Gʻuzor tumani tarkibiga kiruvchi qishloq. Qishloq nomi suvligʻor ya’ni, suv moʻl boʻlgan qishloq nomidan kelib chiqqan. Yorgʻunchi, Jonbuloq, Qoratikan, Qorasuv va Chim qishloqlari bilan chegaradosh. 2 ta maktab, 1ta MTM, 1 ta masjid, 1ta qabriston 1 ta paxta tozalash punkti va pilla yetishtirish punkti mavjud.
Yakov Enns

**Yakov Yakovlevich Enns** (21-fevral 1950-yilda tugʻilgan) — sovet futbolchisi, hujumchi.

## Futbolchilik faoliyati
Faoliyatining asosiy qismini Fargʻonaning ikkinchi ligasi „Neftyanik“ jamoasida oʻtkazgan, 1969-1980-yillarda u yuzdan ortiq gol urgan. 1975-yilda Jizzaxning „Trud“/"Jizzax", 1981-1982-yillarda To‘raqo‘rg‘onning „Yoshlik“ jamoasida ham o‘ynagan.

## Shaxsiy hayot
Aka-ukalari Viktor, Vladimir, Mixail va oʻgʻli Viktor ham futbolchi boʻlgan.

## Manbalar


## Havolalar

* FootballFacts.ru
Viktor Enns

**Viktor Yakovlevich Enns** (3-iyun 1952-yil tugʻilgan) – sovet va oʻzbek futbolchisi.

## Futbolchilik faoliyati
Faoliyatining asosiy qismini ikkinchi ligadagi Fargʻonaning „Neftyanik“ (1973, 1975-1976), "SHahrixonchi Shahrixon" (1977-1978), „Yoshlik Toʻraqoʻrgʻon“ (1980-1981) jamoalarida oʻtkazgan.

1974-yilda Toshkentning „Paxtakor“ jamoasida oliy ligada oltita oʻyin oʻtkazgan.

## Shaxsiy hayot
Aka-uka Vladimir, Mixail va Yakovlar ham futbolchi edi.

## Havolalar

* FootballFacts.ru
Bozon ibn Soson

**Bozon ibn Soson** (arabcha: باذان ابن ساسان) – forslarning yetakchisi va Xusrav II davrida (590-628) Yamandagi sosoniylar hokimi . U Sanodan turib hukmronlik qilgan.

Muhammad alayhissalom Islom e’tiqodini targ‘ib qila boshlaganlaridan so‘ng, Bozon bu yangi e’tiqod haqida Xusravga xabar yuborgan. Muhammad alayhissalom Xusravga maktub yo‘llab, unga Islomni qabul qilishni taklif qilgan edilar. Xusrav maktubni yirtib tashlagan va Bozonga Madinaga Muhammad alayhissalomni Xusravning oldiga – Ktesifonga olib kelish uchun bir necha kishi yuborishni buyurgan. Bozon bu ish uchun ikki kishini yuboradi. Bu ikki kishi Muhammad alayhissalomni uchratib, ular bilan birga kelishni talab qilganlarida, u zot rad etganlar. Ularga Xusravning o‘g‘li Kubod II tomonidan taxtdan ag‘darilgani va o‘ldirilgani, xuddi maktubni yirtgandek uning qorni ham yirtilganini xabar beradilar. Shuningdek, agar Bozon Islomni qabul qilsa, taxtini saqlab qolishini bildirganlar . Ikki kishi Xusrav haqidagi xabarni olib, Bozonning oldiga qaytishadi. Bozon bu xabarning rostligi ayon bo‘lishini kutadi. Xabar to‘g‘ri chiqqach, Bozon islomni qabul qiladi. Elchi sifatida yuborilgan ikki kishi, Yamanda va Yaman tashqarisida yashovchi forslar Bozondan o‘rnak olib, Islomga kiradilar. Shundan so‘ng Bozon Muhammad alayhissalomga xabar yuborib, Islomni qabul qilgani haqida xabar beradi. U turli qirolliklarning o‘sha paytda yamanlik arablar bilan savdo aloqalari bo‘lgan hududlariga, masalan, forslar nazoratidagi Seylon, Malaya, Malayana, Bettella (Potala) va boshqalarga xabarlar yuborgan hamda bu joylarda masjidlar qurishni buyurgan.

## Manbalar
Ibn Daqiq al-Iyd

**Ibn Daqiq al-Iyd** (arabchaابن دقيق العيد; 1228–1302), Arabistonning Yanbu shahrida arab qabilalaridan Banu Qushayrda tug‘ilgan. U islom fiqhi va aqidasi asoslari bo‘yicha buyuk musulmon olimlardan biri va shofe’iy maktabida nufuzli shaxs sanaladi. Ibn Daqiq al-Iyd ustozi Ibn Abdussalomning qo‘li ostida shofe’iy fiqhini o‘rgangan bo‘lsa-da, u molikiy fiqhida ham yetuk olim edi. U Misrda shofe’iy mazhabining bosh qozisi bo‘lib xizmat qilgan. Ibn Daqiq al-Iyd Zahabiy, Nuvayriy va keyingi avlodning boshqa yetakchi olimlariga hadis ilmidan saboq bergan. Ibn Daqiq juda ko‘p kitoblar yozgan, ammo uning Navaviy qirq hadisiga yozgan sharhi eng mashhuri bo‘lgan. Bu asarda u Navaviy tuzgan va “al-Arba’in an-Navaviyya” deb nomlanuvchi qirqta hadisni sharhlagan. Uning sharhi shu qadar mashhur bo‘ladiki, Ibn Daqiqdan iqtibos keltirmasdan qirq hadis haqida jiddiy kitob yozish har qanday olim uchun deyarli imkonsiz bo‘lib qoladi.

## Manbalar
Toj al-arus

**“Toj al-arus min javohir al-Qomus”** (تَاج العَرُوس مِن جَوَاهِر القَامُوس; “al-Qomus marvaridlaridan kelin toji”) - misrlik olim Murtazo Zabidiy (1732–1790) tomonidan yozilgan arab tili lug‘ati. Monumental lug‘at 120 000 ga yaqin ta’riflarni o‘z ichiga olgan bo‘lib, Fayruzobodiyning “Qomus al-muhit” va Ibn Manzurning “Lison al-arab” asarining kengaytmasidir. Zabidiy kitobni yozishni 29 yoshida 1760-yilda boshlagan, lug‘atni yakunlashga o‘n to‘rt yil vaqt ketgan va 1774-yil sakkizinchi sentabrda nihoyasiga yetkazilgan.

Lug‘atning muqaddimasida Fayruzobodiy lug‘atiga yozilgan katta sharh keltirilgan.

Zabidiy marhum xotinini xotirlash uchun lug‘at nomida “Toj al-arus” ismini tanlagan. U oʻz asarida Fayruzobodiyning “Qomus al-muhit” va Ibn Manzurning “Lison al-arab” kitoblaridan foydalangan hamda oʻz ishini mukammallashtirish uchun koʻplab sayohatlar va uchrashuvlar amalga oshirgan. U avvalgi kitoblardagi so‘z ta’riflarini kengaytirgan, yangi qaydlar qo‘shgan va oldingi ishlardagi xatolarni tuzatgan.

Zabidiy o‘z asarini yozishda hadis, tarix va boshqa ilmlarga oid 115 ta manbaga murojaat qilgan.

## Manbalar

]
Aloqabandon madrasasi

**Aloqabandon** guzari masjidi imomi va hujralari mudarrisi mulla Abdug‘afurning maoshi 18 tilla edi. U O‘tkur qushbegi madrasasida bo‘sh qolgan o‘ringa o‘tish uchun oliy marhamatingizdan umidvor bo‘lib duo qilgay .

## Tarixi
Aloqabandon madrasasi Aloqabandon guzarida joylashgan boʻlib, 11 hujrasi bo‘lgan. Tarixiy hujjatlarda ko‘rsatilishicha, u masjid-madrasa bo‘lgan. Qozikalonlar mulla Abdushukur va Mir Badriddin tomonidan rasmiylashtirilgan unga doir hujjatlar bizning davrimizgacha yetib kelgan. Mulla Abdushukur mudarris tayinlash borasida oliy hukmdorga quyidagicha murojaat qiladi: „Umidgohimiz, O‘tkur qushbegi madrasasi mudarrisi mulla Abdug‘afur oliy marhamatingiz ila Cho‘bini hammomi kappamadrasasiga yuborilgan edi. Uning joyi bo‘sh qoldi. G‘ulomingiz ilm toliblarini yaxshi biladigan ulamolar yasavuli muborizpanoh mulla Sharof miroxo‘r ularning orasidan munosibini qo‘yishga taraddud ko‘rmoqda. Olampanohimiz, Maoshi 25 tilladir“. „Bandaparvar sohibimiz, Kahband madrasasi mudarrisi mulla Abdug‘afur oliy marhamatingiz va mehribonligingiz ila Aloqabandon guzari masjidiga imom va mudarris qilib jo‘natilgan edi. Uning o‘rni bo‘sh qoldi. Bu joyga munosib duogo‘y va rozi bo‘luvchi ilm tolibini qo‘ymoqchimiz. Olampanohimiz, taʼlim olishni yakunlagan qori mulla Sharafiddin dars berishga loyiqdir. Mulla Abdug‘afurning bo‘sh qolgan joyiga uni tayinlash uchun oliy marhamatingizdan umidvorimiz. Maoshi bir yilga 100 tanga“. Qozikalon Mir Badriddin arznomasida ushbu madrasa mudarrisi maoshi 22 tillagacha yetishi taʼkidlangan".

## Manbalar
Sayyid Ahmadxoja

**Sayyid Ahmadxoja** – Buxorolik biograf, sayyoh. 1795-96 yili tug‘ilgan. Dastlab amir Haydar davrida, keyinchalik, uning o‘g‘li va taxt vorisi Nasrulloxon (1826-1860) xonligida shu naqib lavozimida xizmat qilgan. Bir muddat Nurota tumaniga hokimlik qilgan. 1850 yil Arabistonga haj safariga borgan.  
Sayyid Ahmadxoja naqib safari davomida “Sayohatnoma” asarini yozadi. Asar Xiva xonligi, Eron va Turkiya kabi qo‘shni davlatlarning XIX asr o‘rtalaridagi ijtimoiy-siyosiy hayoti haqida qimmatli ma’lumotlar bor. “Sayohatnoma”ning qo‘lyozma nusxasi O‘zFA Sharqshunoslik instituti kutubxonasida saqlanadi.

## Adabiyotlar
Axmedov B. “O‘zbekistonning atoqli tarixshunos olimlari”.  – Toshkent. “Cho‘lpon”. – 2003.
Ortner sindromi

**Ortner sindromi** kam uchraydigan yurak qon tomir kasalligi sindromi boʻlib, yurak-qon tomir tizimi kasalliklaridan kelib chiqadi takrorlanuvchi laringeal nerv  olib kelishi mumkin . Birinchi marta 1897 yilda avstriyalik shifokor Norbert Ortner (1865-1935) tomonidan tushuntirib berilgan.

Xuddi shunday mexanizm tufayli yuzaga kelgan disfagiya **aorta disfagiyasi** (shunday qilib **megalatriensis desfagiya** deb ataladi) yoki subklavikulyar arteriya aberransiyasida disfagiya lusoriya deb ataladi. Qaytalanuvchi laringeal nervning siqilishi tufayli ovozning xirillashiga olib kelishi mumkin va bu esa mitral stenozning belgisi boʻlishi mumkin. Ikkinchi Ortner sindromi, Ortner sindromi II, qorin boʻshligʻi anginasini anglatadi.

## Sabablari
Chap qaytalangan laringeal nerv falajiga (LRLN) shubha qilinganida, uning paydo boʻlish chastotasi past boʻlganligi sababli, ovoz xirillashning koʻproq uchraydigan sababi deb hisoblash mumkin.

Kardiovokal yaʼni yurak-qon tomir sindromini koʻrib chiqayotganida, eng koʻp uchraydigan asosiy sabab mitral stenoz tufayli chap atriumning kengayishi yaʼni chap boʻlmacha kengayishi, ammo boshqa sabablar, jumladan, oʻpka gipertenziyasi,  torakal aorta anevrizmasi, kengaygan o'pka arteriyasi  va aberrant subklavikulyar arteriya sindromi haqida xabar berilgan. asabni siqish.

Yurak-qon tomir kasalliklari sabablarining baʼzi misollari:

*

## Diagnostika
Ayniqsa progressiv rivojlanib boruvchi kasalliklar bilan ogʻrigan bemorlarda ovozning xirillashini mumkin boʻlgan yurak-qon tomir sabablarini hisobga olish kerak. Shubha tugʻilgandan soʻng, laringoskopiya qilish chap qaytalangan laringeal nervning shikastlanishini aniqlashning birinchi bosqichidir. Imtihon quyidagilarni oʻz ichiga oladi:

* Aspiratsiya xavfini baholash uchun yutishni tekshirish (oziq-ovqat qiziloʻngach oʻrniga traxeyaga tushishi).
* Toʻliq boʻlmagan vokal kordning yopilishini istisno qilish uchun nafas olish testi.
* Ovoz sifati .

## Tarixi
Ovozning xirillashi hamda yurak anatomik patologiyasi oʻrtasidagi bu oʻzaro bogʻliqlikni birinchi marta doktor Norbert Ortner tomonidan 1897-yilda mitral qopqoq stenozidan ikkilamchi chap atriyal kattalashgan uchta bemorda chap takroriy laringeal asab falajini (LRLN) kuzatganidan keyin tasvirlangan. Shundan buyon Ortner sindromining taʼrifi yurak etiologiyasi bilan chap qaytuvchi laringeal nerv falajining barcha muhim boʻlgan sabablarini oʻz ichiga olish uchun kengaytirilib borilmoqda.

## Manbalar
Yorgʻunchi

**Yorgʻunchi** - Qashqadaryo viloyati (Oʻzbekiston) Gʻuzor tumani tarkibiga kiruvchi qishloq. Sovligʻor, Qoʻshtepa, Qorasuv va Chim qishloqlari bilan chegaradosh.
Rahmatullo Fuzaylov

**Rahmatullo Qayumovich Fuzaylov** (1978-yil 16-avgust , Dushanbe) — tojik va rus futbolchisi, himoyachi, Tojikiston terma jamoasi futbolchisi.

## Biografiya
Faoliyatini Tojikiston va Oʻzbekiston klublarida oʻtkazgan. Fargʻona „Neftchi“ tarkibida ikki marta Oʻzbekiston chempionatining kumush medallarini qoʻlga kiritdi, Oʻzbekiston kubogi sohibi boʻldi.

2000-yildan Rossiya klublarida o‘ynashni boshlagan: Shinnik Yaroslavl (2000-2004), Alaniya Vladikavkaz (2005), Lada Togliatti (2006), Nosta Novotroitsk (2007).

2007-yilning yozida oilaviy sabablarga koʻra Tojikistonga qaytib keldi va u yerda SSKA-Pomir (Dushanbe) jamoasida oʻynadi. 2008-yil boshida u Rossiyaga qaytish niyatida edi. Mart oyida u Irkutsk Zvezda bilan shartnoma imzoladi, ammo mavsum oʻrtalarida u nihoyat Tojikistonga qaytdi.

2008-yildan buyon Tojikiston chempionatida „Energetik“, „Vaxsh“, „Regar-TadAZ“, SSKA-Pomir klublarida to‘p surgan. 2012-yilning sentyabr oyida himoyachi sifatida o‘ynab, gvardiyaga qarshi oʻyinda (4:0) 4 ta gol urdi.

Rahmatulloning aka-ukasi Hakim va Hikmat ham futbolchi va futbol murabbiyi.

## Yutuqlar

* Rossiya chempionatining birinchi divizioni gʻolibi: 2011

## Manbalar

## Havolalar

* Raxmatullo Fuzaylov: „Eto moy perviy poker“ (2012)
Ashurjon madrasasi

**Ashurjon madrasasi** Chor baqqol guzarida joylashgan bo‘lib, 9 hujradan iborat bo‘lgan. Uning nomi bemor talabalar ro‘yxati berilgan rasmiy hujjatda ham uchradi. Unda ko‘rsatilishicha, madrasaning to‘rt nafar talabasi xastalikka chalingan.

## Manbalar
Muhammad al-Furoviy

**(Abu Abdulloh) Muhammad ibn al-Fazl ibn Ahmad ibn Muhammad ibn Ahmad al-Furoviy** (hijriy 441-yil (milodiy 1050-yil)da tavallud topib, hijriy 530-yil (milodiy 1136-yil)da vafot etgan) — o‘z davrining shayxu-sh-shuyuxi darajasiga erishgan olim. U o‘ta bilimdon, munozarasi keng imom, muhaddis voiz, ilm ahllari orasida katta izzat-ikromga ega olim bo‘lgan.

## Asarlari
* „*Majolis fi-l-vaʼzva-t-tazkiyr*“ („*Vaʼz va xotirlash haqidagi majlislar*“);
* qirq hadisdan tuzilgan „*Majmuʼa kitob fifuruʼi-l-fiqhi-sh-shofiʼiy*“ („*Shofiʼiy fiqhi tarmoqlari haqida kitob*“).

Ko‘plab olimlardan hadislar rivoyat qilgan, undan ham ko‘plar rivoyatlar keltirganlar.

## Manbalar
Muhammad al-Farabriy (Abu Abdulloh)

**Muhammad ibn Yusuf ibn Matar ibn Solih ibn Bishr al-Farabriy** (hijriy 231-yil (milodiy 846-yil)da tug‘ilib, hijriy 320-yil shavvol oyining 3-sanasi (milodiy 932-yil)da vafot etgan — Imom al-Buxoriy qalamiga mansub „*al-Jomiʼ as-sahiyh*“ („*Ishonchli to‘plam*“) asarining roviylaridan. Ko‘plab odamlar uning huzuriga kelib, undan bu kitobdan ilm olganlar. U ulamolardan, ulamolar ham undan hadis rivoyat qilganlarref>.

## Manbalar
Ahmad darug‘a madrasasi

**Ahmad darug‘a madrasasi** Madrasa Ahmad darug‘a guzarida joylashgan bo‘lib, masjid binosiga qo‘shilib ketgan. Hujralardan iborat bo‘lgan. Uning nomi ikkita rasmiy hujjatda mavjud.

## Tarixi
Qozikalon Mir Badriddin oliy hukmdorga shunday murojaat qiladi: “Ahmad darug‘a guzari masjidi hujralari mudarrisi mulla Baqoxoja janobi oliy mehribonligidan umidvor bo‘lib va duoyi joningizni qilib Mehtar Idrok guzari masjidi imomi va mudarrisi mazkur mulla Husayn o‘rniga o‘tishni istaydi. Maoshi o‘n olti tilla”. Va yana: “Ahmad darug‘a guzari masjidi hujralari mudarrisi mulla Qosimxoja janobi oliy mehribonligidan umidvor bo‘lib va benihoya duolar qilib Sarrajon guzari masjidi hujralarida dars beruvchi mazkur mulla Mahmudxoja o‘rniga o‘tishni istaydi. Maoshi yigirma besh tilla”.
Ushbu madrasa hoji Ahmad darug‘a masjidining atrofida 15 hujradan iborat bo‘lgan. Masjidga tegishli bir qancha vaqf hujjatlari saqlanib qolgan. Ularning eng qadimiysi Amir Shohmurod davrida rasmiylashtirilgan. Unda yozilishicha: “Mulla Muhammad Xudoyberdi valadi So‘yi Xudoyberdi hijriy 1210-yili sha'bon oyida Poyirud tumanidagi Qatang‘avi mavzesidagi ikki tanob mulki xolis yerini hoji Muhammad3 daru g‘a guzari masjidi uchun vaqf qilgan”. Masjidning g‘arbida voqifning hovlisi, shimolida hovuz, sharqida omma yo‘li va janubida Shirgaron darvozasiga eltuvchi yo‘l bo‘lgan. U xom g‘ishtdan sinchli qilib qurilgan bo‘lgan. Undan so‘ng Sar Kuchak valadi Ashur Kuchak ismli shaxs hijriy 1211-yil rajab oyida shahardagi bitta hovlisini vaqf qilgan.  Madrasa yoki hujralar to‘g‘risida hech qanday so‘z yo‘q. Keyingi davrlarda rasmiylashtirilgan vaqf hujjatlarida ham shu ahvol. Ammo bu holat madrasaning keyin qurilganini anglatmaydi. Chunki tarixda madrasa va masjidlar uchun mulklarni alohida-alohida vaqf qilinishi tez-tez uchragan.

## Manbalar
Muhammad al-Faruhiynoniy

**(Abu Ali) Muhammad ibn Ali ibn Hamza al-Faruhiynoniy** (hijriy 247-yilning rajab oyi (milodiy 861-yil)da vafot etgan - hofiz, imom, ishonchli va haq go‘y roviy sifatida mashhur bo‘lgan, ko‘p asarlar yozgan. Iroq va Hijozga safar qilgan.

## Asari
* „*at-Taʼrix firijoli-l-muhaddisiyn bi Marv*“ („*Marv muhaddislari (roviylari)ning tarixi*“).

Ko‘plab olimlardan hadislar qilgan, undan ham ko‘plar rivoyatlar keltirganlar.

## Manbalar
Muhammad al-Farabriy (Abulbishr)

**Muhammad ibn Ali ibn Abdulaziz ibn Ibrohim al-Karobisiy al-Farabriy** (hijriy 470-yil (milodiy 1077-yil)da tug‘ilib, hijriy 549-yil (milodiy 1154-yil)da vafot etgan) — solih faqih bo‘lgan, „as-Sag‘ir“ („Kichkina“) nomi bilan tanilgan. U [ulamolardan, ulamolar ham undan hadis rivoyat qilganlar.

## Manbalar
Aminjon madrasasi

**Aminjon** madrasasi Jonquvvat guzarida joylashgan bo‘lib, 2 hujrasi bor kichkina madrasa bo‘lgan. Bu guzar ilmiy adabiyotlarda Jonqubod shaklida ham berilgan.

## Tarixi
Mudarris maoshiga qaraganda, hujralar soni ham Sadri Ziyo ko‘rsatganidan ortiqroq bo‘lgan. Qozikalon mulla Abdushukur arznomasida madrasa sohibi tarixini bir oz yoritadigan ma'lumotlar ham topilgan: “Bandaparvar sohibimiz, Fathullo qushbegi madrasasining 7 nafar mudarrisidan biri mulla Muhammad Yunus oliy marhamatingiz ila Mirzo Badi' devon madrasasiga yuborilgan edi. Uning o‘rni bo‘sh qoldi. Duogo‘y g‘ulomingiz qori Solih ulamolar yasavuli hamrohligida bu joyga munosib ilm tolibini qo‘yishga taraddud qildik. Olampanohimiz, Sayyid Aminboy karvonboshi madrasasi
mudarrisi mulla Muhammad Husayn bu o‘ringa loyiqdir. Maoshi 12 tilla. Mulla Muhammad Yunus ismli bir erkak ilm tolibi mazkur madrasa mudarrisining bo‘sh qolgan o‘rniga o‘tish uchun oliy marhamatingizdan umidvordir. Maoshi 32 tilla. Bu duogo‘y va rizojo‘y banda sohib ixtiyor hazrat mavlomizning, ilohim, hamisha salomat bo‘lishini tilab duo qiladi”. Ushbu hujjatdan anglashilishicha, madrasa sohibi tijorat bilan shug‘ullangan va karvonboshilik qilgan. Qozikalon mulla Mir Badriddinning ikkita arznomasida esa mazkur madrasa mudarrisi maoshi 15 tilla ekani ta'kidlanadi. Uning boshqa arznomasida mudarris haqi 12 tilla deb ko‘rsatilgan. Bu o‘zgarishlar, ehtimol, biror moliyaviy tadbirlar bilan bog‘liqdir. Bunday o‘zgarishlar boshqa madrasalar faoliyatida ham unchalik ko‘p kuzatilmaydi.

## Manbalar
Afg‘on madrasasi

**Afg‘on madrasasi** Nadr Vays (Kuyovxoja ham deyiladi) guzarida, hujralari soni 16 hujrali bo‘lgan. Amir Haydar zamonida Eshon Afg‘on ismli alloma o‘tgan. Ehtimol, u kishi ushbu madrasa sohibi bo‘lgandir.
## Tarixi
Yillik vaqf mablag‘i 15 ming tangadan iborat bo‘lgan. Ushbu madrasada ham sho‘rolar inqilobiga qadar dars o‘tilgan. Undagi o‘quv jarayoniga oid baʼzi hujjatlar mavjud. Ularning uchtasi qozikalon Mir Badriddinning mudarris tayinlash masalasida oliy hukmdorga murojaat qilib yozgan arznomasidir. Ulardan ayrimlarining tarjimasini quydagicha bo‘lgan: „Afg‘on madrasasi imomi va mudarrisi mulla Ahmad Azizon masjidi hujralarida dars beruvchi mulla Sayyid Kamolning bo‘sh qolgan o‘rniga o‘tish uchun sizning oliy marhamatingiz va mehribonligingizdan umidvor bo‘lib duo qiladi. Maoshi 20 tilla. Eshoni Pir guzari masjidi hujralarida dars beruvchi mudarris mulla Abdurahim kambag‘aldir. Afg‘on madrasasida mazkur mulla Ahmadning bo‘sh qolgan o‘rniga o‘tish uchun oliy marhamatingiz va mehribonligingizdan umidvor bo‘lib janobi olini benihoya duo qilgay. Maoshi 10 tilla“.

## Manbalar
Muhammad al-Faraxshiy

**(Abu Bakr) Muhammad ibn Hotam ibn Azkar al-Muazzin al-Faraxshiy** (hijriy 363-yilning ramazon oyi (milodiy 974-yil)da, qariyb yuz yil umr ko‘rib, vafot etgan) ulamolardan, ulamolar ham undan hadis rivoyat qilganlar.

## Manbalar
Muhammad al-Fargʻoniy (Abu Bakr)

**Muhammad ibn Abu Muhammad Taʼg‘j ibn Jaff ibn Yaltikin ibn Favron ibn Favriy ibn Xoqon al-Farg‘oniy** (hijriy 247-yil shavvol oyining 3-sanasi (milodiy 861-yil 10-dekabr)da chorshanba kuni tunda vafot etgan) — asli farg‘onalik, „al-Axshid“ unvonli oltin taxt sohibi bo‘lgan. Kelib chiqishi Farg‘ona o‘lkasidan, o‘zi esa Misr, Shom va Hijoz sohibi (hukmdori) bo‘lgan.

## Manbalar
Sayyid Hamidjon to‘ra ibn Sayyid Muhammadxon

**Sayyid Hamidjon to‘ra ibn Sayyid Muhammadxon** (1981-1922) – Xivalik shoir va tarixshunos olim. Muhammad Rahimxon II qo‘l ostida tarbiya topib, yetuk shoir va tarixshunos olim bo‘lib yetishgan. “Tavorix ul–xavonin” (“Xonlar tarixi”) nomli asar yozib qoldirgan. Unda 19 asrda o‘tgan Xiva xonlari shajarasi va tarixi, xonlik hududiga yuz bergan zilzilalar va ularning o‘lka iqlimiga ko‘satgan ta’siri keltirilgan.

## Adabiyotlar

Axmedov B. “O‘zbekistonning atoqli tarixshunos olimlari”.  – Toshkent. “Cho‘lpon”. – 2003.
Muhammad al-Fargʻoniy (Saaduddin)

**Muhammad ibn Ahmad al-Farg‘oniy** (taxminan hijriy 700-yil (milodiy 1301-yil)da vafot etgan) — sufiy bo‘lgan.

## Asarlari
* „*Sharhu-t-toʻiyati li ibni-l-Foriz*“ ("I*bn al-Forizning „at-Toʻiya“ asariga sharh*");
* „*Sharhu fusuli-l-hukam*“ *li ibn al-Arabiy*" (Ibn al-Arabiyning „*Fusulu-l-hukam*“ — „*Hikmatlarning fasllari*“ *asariga sharh*").
Mazkur ikkala asar ham tasavvufga oiddir.
* „*Muntahiyu-l-madorik va mushtahiy kulli komil vaorif va solik*“ („*Idroklilar uchun intiho va har bir komil, orif va solik uchun zarur kitob*“).

## Manbalar
Muhammad al-Fargʻoniy

**Muhammad ibn Ahmad ibn Ali al-Farg‘oniy al-O‘shiy al-Hanafiy** (hijriy 513-yil (milodiy 1119-yil) vafot etgan) — faqih bo‘lgan.

## Asarlari
* „*Munassik*“ („*Haj yo‘l-yo‘riqlari*“).

## Manbalar
Miguel Álvarez

**Migel Alvares Sanches** (Rebordondo, Kualedro, Orense, Galisiya, 27-noyabr 1982-yil), sportda **Migel Alvares** nomi bilan tanilgan, ispaniyalik futbol murabbiyi, 2022-yilgi mavsumda Oʻzbekiston Superligasining „Surxon Termiz“ klubini boshqargan.

## Faoliyati
Migel 12 yoshidan boshlab, futbol olamiga ilk qadamlarini tashlay boshlagan. Germaniyada ispaniyalik muhojirlarning farzandi. Uning murabbiy sifatidagi faoliyati 2010-yilda Galisiya mintaqaviy futbolida, xususan, Union Vecinal Cultural Deportiva Candeánda quyi toifalarda yordamchi murabbiylik qilishdan boshlangan va keyinroq, 2012-yilda u Selta de Vigo akademiyasiga oʻtadi.

2013-yilda u Saudiya Arabistonining birinchi divizionidagi „Al-Nassr“ futbol klubining yordamchi murabbiyi sifatida shartnoma imzolaydi va u bilan 2013-14-yilgi mavsumda liga va kubokda gʻolib chiqadi va Daniel Karrenyoning murabbiylar shtabining bir qismini tashkil qiladi. Migel 2014-15-yilgi mavsum oxirigacha qoladi, u yerda Raul Kaneda va Xorxe da Silvaning ikkinchi murabbiyi edi.

2015-16-yilgi mavsumda u Saudiya Arabistoni birinchi divizioni Al-Fateh sport klubida ikki mavsum davomida ikkinchi murabbiy vazifasida boʻldi.

2017-yilda u Saudiya Arabistoni birinchi divizioni Al-Ittifoq klubida videotahlilchi sifatida shartnoma imzolaydi va Tilo Vargasning murabbiylar shtabining bir qismini tashkil qiladi. Xuddi shu mavsumda u Maldiv orollariga Thinadhoo sport klubini boshqarish uchun ketadi.

2018-yilda u Saudiya Arabistoni birinchi divizioni „Xalij“ klubiga yordamchi murabbiy sifatida shartnoma imzoladi va u 2018 -yilning dekabrigacha boshqargan.

2019-yilda u Birlashgan Arab Amirliklari birinchi divizioni vakili „Al-Shabab Al Arabi“ klubiga tahlilchi sifatida keladi va Birlashgan Arab Amirliklari birinchi divizioni „Al-Nasr“ sport klubining ikkinchi murabbiyi sifatida ishlaydi.

2019-20-yilgi mavsumda u xuddi shu lavozimni egallash uchun Saudiya Arabistoni birinchi divizionining „Al-Fateh“ sport klubiga qaytishga qaror qilguniga qadar Misr birinchi divizioni „Wadi Degla Sporting“ klubida bosh tahlilchi boʻlib ishlaydi.

2020-21-yilgi mavsumda u Birlashgan Arab Amirliklari birinchi divizioni „Fujayra“ futbol klubining ikkinchi murabbiyi sifatida shartnoma imzolanadi.

2021-yil iyul oyida u Saudiya Arabistoni birinchi divizionining „Al-Adalah“ klubida yordamchi murabbiy lavozimini egallaydi.

2022-yilning 23-martida u Oʻzbekiston Superligasining „Surxon Termiz“ klubida Xordi Fabregatning ikkinchi murabbiyi sifatida shartnoma imzolaydi.

2022-yil 9-sentabrda Anxel Lopes Peres ishdan boʻshatilgach, Oʻzbekiston Superligasi „ Surxon Termiz“ klubining birinchi murabbiyi boʻldi. Alvares Oʻzbekiston terma jamoasini 2022-yilning 8-noyabriga qadar, uning shartnomasi yakuniga qadar boshqaradi.

## Klublar

### Texnik yordamchi sifatida

### Bosh murabbiy sifatida

## Manbalar

## Havolalar

* Transfermarkt profili
Rustam Soirov

**Rustam Jamshidovich Soirov** (; ; 2002 yil 12-sentyabrda tugʻilgan) – tojikistonlik professional futbolchi, hozirda „Istiqlol (Dushanbe)“ klubida oʻynaydi.

## Faoliyati

### Klub
2022-yilning 2-avgust kuni „Istiqlol“ Soirov klubni tark etib, „Levadiya Tallinn“ ga uch yillik shartnoma asosida oʻtganini eʼlon qildi.

2022-yil 23-dekabr kuni Toshkentning „Lokomotiv“ klubi Soirov bilan ikki yillik shartnoma imzolaganini eʼlon qildi. 2024-yil 24-fevral „Lokomotiv“ jamoasi Soirovni jamoani tark etganini maʼlum qildi.

### Xalqaro
Soirov 2020-yilning 7-noyabrida Bahraynga qarshi oʻyinda kattalar safida debyut qilgan.

## Faoliyat statistikasi

### Klub

### Xalqaro

*2022-yil 25-sentabrda oʻtkazilgan oʻyindagi aniq statistika*

## Yutuqlar

; Istiqlol 

* Tojikiston ligasi (2): 2020, 2021
* Tojikiston Superkubogi (3): 2020, 2021, 2022

; Tojikiston

* Qirol kubogi : 2022 

## Manbalar

## Havolalar
* Rustam Soirov Transfermarkt saytida
Axtam Nazarov

**Axtam Nazarov** (, 1992-yil 29-sentyabrda tugʻilgan) – tojikistonlik professional futbolchi, Tojikiston milliy terma jamoasida himoyachi ampulasida oʻynaydi.

## Faoliyati

### Klub
2019-yilning noyabr oyida Nazarov Bangladesh Premyer-ligasi chempioni Bashundxara Kings bilan bir yillik shartnoma imzolagandi.

2020-yilning 22-iyul kuni Nazarov „Istiqlol“ klubiga qaytdi va 2021-yilgi mavsum oxirigacha jamoa bilan shartnoma imzoladi.

2023-yilning 30-yanvarida „Istiqlol“ Nazarov „Andijon“ klubi bilan ikki yillik shartnoma imzolash uchun jamoanini tark etayotganini eʼlon qildi.

## Faoliyat statistikasi

### Klub


### Xalqaro

### Xalqaro oʻyindagi gollar

: *2018-yil 9-oktyabrda boʻlib oʻtgan oʻyin holatiga koʻra.* *Tojikiston hisobi birinchi boʻlib, ball ustuni Nazarovning har bir golidan keyin ochkoni koʻrsatadi.*

## Yutuqlar
**Istiqlol**

* Tojikiston Oliy ligasi: 2014, 2015, 2016, 2017, 2018 2019, 2020, 2021, 2022
* Tojikiston kubogi: 2013, 2014, 2016, 2018
* Tojikiston Superkubogi: 2014, 2018, 2018,  2019,  2021, 2022

**Tojikiston**

* Qirol kubogi: 2022

## Manbalar

## Havolalar

* Axtam Nazarov Instagramda
*
Levan Arveladze

**Levan Arveladze** (; 1993-yil 6-aprelda tugʻilgan) – gruziyalik professional futbolchi, himoyachi sifatida oʻynaydi.

## Faoliyati
Arveladze FK „Dnepr“ va „Krivbas“ yoshlar sport maktablari tarbiyalanuvchisi hisoblanadi. U oʻz faoliyatini turli liga klublarida oʻtkazgan, ammo 2014-yildan beri Severiya viloyatida „Ahrobiznes TSK Romny“, „Naftovyk-Ukrnafta Oxtyrka“ klublarida oʻynagan.

### Desna Chernihiv
2016-yilda u Chernigovning asosiy klubi „Desna Chernigov“ klubiga oʻtdi va bu yerda 2016-17-yilgi mavsumda Ukraina Birinchi Ligasida 28-tur sovrinini qoʻlga kiritdi.

### Zarya Lugansk
2018-yilning 2-fevralida Ukraina Premyer-ligasining „Zarya Lugansk“ klubi bilan shartnoma imzolagan.

### Desna Chernihiv
2020-yilda u yana „Desna Chernihiv“ bilan shartnoma imzoladi. Klub 2019-2020-yilgi Ukraina kubogining chorak finaliga yoʻl oldi. U Desna Chernihivga klub tarixida ilk bor 2020-21-yilgi Yevropa Ligasi uchinchi saralash bosqichiga yoʻllanmani qoʻlga kiritishiga yordam berdi. U 2022-yilning aprelida klubni tark etdi.

### Torpedo Kutaisi
2022-yil 7-aprelda u Erovnuli Ligada Kutaisi „Torpedo“ siga oʻtdi. 10-aprel kuni u Mate Tsintsadze oʻrniga Gagraga qarshi debyut qildi.

### Andijon
2023-yilning fevral oyida u ikki yillik shartnoma bilan Oʻzbekiston Superligasida „Andijon“ klubiga koʻchib oʻtdi.

## Professional futboldan tashqari
2022-yil mart oyida Chernigovni qamal qilish paytida Arveladze boshqa sobiq „Desna“ klubi futbolchilari bilan birgalikda shaharning tinch aholisi uchun pul yigʻdi.

## Yutuqlar
**Torpedo Kutaisi**

* Gruziya kubogi sohibi: 2022

**Desna Chernihiv**

* Ukraina Birinchi ligasi gʻolibi: 2017-18

**Andijon**

* Oʻzbekiston Kubogi sohibi: 2024

**Individual**

* Ukraina birinchi ligasining 28-turdagi eng yaxshi futbolchisi: 2016-17

## Faoliyat statistikasi

### Klub

## Manbalar

## Havolalar

* Desna Chernihiv rasmiy veb-saytidagi profil
*
Elguja Grigalashvili

**Elguja Grigalashvili** (; 1989-yil 30-dekabrda tugʻilgan), gruziyalik futbolchi, Dinamo Samarqand klubida yarim himoyachi sifatida oʻynagan.

Gruziya poytaxti Tbilisida tugʻilgan uning birinchi professional klubi „Batumi Dinamo“ jamoasi edi. 2013-yilda Gruziya terma jamoasi tarkibida Qozogʻistonga qarshi oʻyinda toʻp surgan.

## Futbolchilik faoliyati
2023-yil 28-mayda Samarqandning „Dinamo“ jamoasi bilan shartnomasi yakunlangan va jamoani tark etgan.

## Oʻyin uslubi
Elguja Grigalashvili yarim himoyachi boʻlib, vazifasi golli vaziyatlar yaratish. Dribling qobiliyati odatda Elgujaning eng kuchli fazilatlaridan biri sifatida qaraldi va uning toʻp bilan jingalak yugurishi ajoyib gollarga sabab boʻldi. Toʻplam qobiliyati Elgujaning yana bir kuchli tomonidir; u muntazam ravishda burchak va jarima zarbalarini bajaradi.

## Yutuqlar

### Klub
; AGMK
* Oʻzbekiston Kubogi (1): 2019 *(ikkinchi oʻrin)*
* Oʻzbekiston Liga kubogi (1): 2019 *(ikkinchi oʻrin)*

; Chikhura
* Gruziya kubogi (1): 2013-2014 *(ikkinchi oʻrin)*
* Gruziya Superkubogi (1): 2013-2014 *(ikkinchi oʻrin)*

## Shaxsiy hayot
Akasi Shota Grigalashvili ham futbolchi boʻlgan.

## Manbalar

## Havolalar
* 
* Elguja Grigalashvili transfermarkt saytida
*
Igor Litovka

**Igor Litovka** (; 1988-yil 5-iyunda tugʻilgan) — ukrainalik professional futbolchi, Chexiya uchinchi ligasi vakili „Varnsdorf“ klubi darvozaboni.

## Faoliyati

### Sevastopol
2007-yilda u Sevastopolga koʻchib oʻtdi va bir mavsumda u Ukraina birinchi ligasida gʻolib chiqdi va Ukraina Premer-ligasiga koʻtarildi.

### Tavriya Simferopol (ijara)
U Ukraina Premer-ligasida „Tavriya Simferopol“ da ijara asosida oʻynagan, ammo asosiy tarkibda oʻynamagan.

### Olimpik Donetsk
2014-yilda u Donetskning Olimpik klubiga koʻchib oʻtdi va u yerda 2014/15-yilgi mavsumda Ukraina kubogi yarim finalini boyitdi.

### Ixtiyoriy
2015-yilda u Ruminiyaning „Voluntari“ jamoasida II ligada oʻynadi va klub bilan 2014-15-yilgi mavsumda musobaqada gʻolib chiqdi.

### Riga
2016-yilda u „Voluntari“ klubidan Latviyaning Riga jamoasiga koʻchib oʻtdi va u yerda 2016/17-yilgi mavsumda Latviya kubogi finaliga chiqdi.

### Desna Chernihiv
2016-17-yilgi qishki transferda u „Desna Chernihiv“ bilan shartnoma imzoladi va 2017-18-yilgi mavsumda u 11 ta oʻyin oʻtkazib, Ukraina Premer-ligasiga koʻtarildi. 2018-yilning yozida, „Yevgen Past“ klubiga kelganidan soʻng, u Chernigov shahri klubining ikkinchi darvozaboni boʻldi. 2019-yil 30-oktyabr kuni u Ukraina kubogida „MFC Nikolaev“ ga qarshi o‘ynadi, „Desna Chernigiv“ jamoasi bilan Tsentralnyi Miskiy stadionida mehmonda 4:2 hisobida g‘alaba qozondi. Chernigov klubi bilan u Yevropa Ligasi uchinchi saralash bosqichiga yo‘llanma oldi, u yerda 2019/20-yilgi mavsumda Ukraina Premer-ligasida 5 ta o‘yin o‘tkazdi. 2020-yil 15-avgustda u Desna bilan shartnomasini uzaytirdi.

U Desnaning 2020-21-yilgi Ukraina Kubogining birinchi oʻyinida "Rux Lvov" jamoasiga qarshi oʻynadi va unda klub 2:1 hisobida gʻalaba qozondi va 1-8 final bosqichiga yoʻllanma oldi.

### Zagora Uneshich
2022-yil 26-avgustda u Xorvatiyaning „Zagora Uneshich“ kklubiga koʻchib oʻtdi.

### Andijon
2023-yilning fevral oyida u Oʻzbekiston Superligasida „Andijon“ klubi bilan ikki yillik shartnoma imzoladi.

## Shaxsiy hayot
2022-yil mart oyida uning rafiqasi Mia ismli qiz farzandni dunyoga keltirdi.

## Professional futboldan tashqari
2022-yil mart oyida Chernigov qamalida, Litovkada Andriy Totovitskiy, Yevgeniy Selin, Vladislav Kalitvintsev, Egor Kartushov, Pilip Budkivskiy, Levan Arveladze, O. Falippov, O. Desna, Falippov, Andriybov, Desnaning sobiq futbolchilari bilan birga. Favorov, Chernigov shahrining tinch aholisi uchun pul oʻtkazdi.

## Faoliyat statistikasi

### Klub

## Yutuqlar

; Desna Chernihiv

* Ukraina Birinchi ligasi: 2017-18

; Riga

; Sevastopol

* Ukraina Birinchi Ligasi: (2) 2009-10, 2012-13

; Voluntari

* II liga: 2014-15

; Andijon

* Oʻzbekiston Kubogi sohibi: 2024

## Manbalar

## Havolalar

* Desna Chernihiv FK rasmiy veb-saytidagi profil 

* Sevstopol klubi saytidagi statistika  (Rossiya)
*
Knautiya

***Knautia*** - shilvidoshlar oilasiga mansub gulli oʻsimliklar turkumi. Xalq tilida " **beva gul** " deb ataladi. *Knautia* nomi XVII asr nemis botaniklari doktor Kristof va Kristian Knaut nomidan olingan.

## Tanlangan turlar

* *Knautia arvensis* - oʻtloq beva gul, koʻk tugmalar, dala qoraqoʻtir
* *[[Knautia carinthiaca]]*
* *Knautia drymeia* - venger beva gul
* *[[Knautia kitaibelii]]*
* *[[Knautia longifolia]]* - Uzun bargli beva gul
* *Knautia macedonica* - makedoniyalik qoraqoʻtir
* *[[Knautia maxima]]* - oʻrmon beva gul
* *[[Knautia norica]]*
* *[[Knautia persicina]]*

## Manbalar
Nodar Kavtaradze

**Nodar Malxazovich Kavtaradze** (; 1993-yil 2-yanvarda tugʻilgan) — Gruziyaning „Torpedo Kutaisi“ jamoasida oʻynaydigan rossiyalik professional futbolchi.

## Klub faoliyati
U 2012-yil 22-aprel kuni Moskvaning "Lokomotiv-2" jamoasi safida Rossiya Ikkinchi Divizionida „Volga Tver“ jamoasiga qarshi o‘yinda debyut qilgan.

U 2014-yilning 6 iyulida „Tyumen“ klubi safida Rossiya milliy futbol ligasidagi debyutini FC Volgar Astraxanga qarshi oʻyinda oʻtkazdi.

## Yutuqlar

; Torpedo Kutaisi

* Gruziya kubogi : 2022

## Manbalar

## Havolalar

* Sportbox.ru saytida ish faoliyati haqida qisqacha maʼlumot 
* Nodar Kavtaradze
* Nodar Kavtaradze
Viktor Sotnikau

**Viktor Sotnikau** (; ; 2001-yil 27-iyulda tugʻilgan) — belaruslik professional futbolchi, „Bunyodkor“da „BATE Borisov“ klubidan ijara asosida oʻynaydi.

## Yutuqlar
**Shaxtyor Soligorsk**

* Belarus Premyer-ligasi chempioni: 2020, 2021, 2022
* Belarus kubogi sohibi: 2018-19

## Manbalar

## Havolalar

* 
*
Kaprichiosa pitsasi

**Kapricciosa pitsasi** () mozzarella pishlog‘i, pishirilgan jambon, qoʻziqorin, artishok va pomidordan tayyorlangan italyan pitsasi. Qoʻziqorinlar odatda champignonlar ishlatiladi. Baʼzi versiyalarda prosciutto (davolangan jambon), tuzlangan artishok, zaytun moyi, zaytun, rayhon barglari va tuxum ham ishlatilishi mumkin.

Kaprichioning oʻzgarishi — Toʻrt fasl pitsasi (): ulardagi mahsulotlar turlicha taqsimlanadi .

Capricciosa pitsasi 1937-yilda Rimdagi xuddi shu nomdagi restoranda ixtiro qilingan.

## Manbalar

## Bibliografiya

* A. Zvonareva. Pizza. M.: EKSMO, 2001. — 160 b. — S. 17. — ISBN 5-457-41154-0, 9785457411548
* Pizza, makaron, risotto. — M.: EKSMO, 2012. — 32 b. — P.19. — ISBN 5-457-41026-9, 9785457410268
* Gemignani, Toni; Morgan, Diane (2012 yil 13 yanvar). Pizza: mazali uy qurilishi pitsa uchun 60 dan ortiq retseptlar. Xronikalar kitoblari, 2012. — bet. 36-37. ISBN 978-1-4521-1276-3
Ifeanyi Ifeanyi

**Ifeanyi Ifeanyi** (1995-yil 15-avgustda tugʻilgan) — nigeriyalik futbolchi, Oʻzbekistonning „Qizilqum“ klubida yarim himoyachi sifatida oʻynaydi.

## Klub faoliyati
Lagosda tugʻilgan Ifeanyi oʻzining dastlabki faoliyatini „Water“, „MFM“ va „Akwa United“ jamoalari bilan oʻtkazdi. 2019-yil yanvar oyida u Jazoirning „ES Setif“ klubiga oʻtdi. O‘sha yilning oxirida u „Akva Yunayted“ga qaytib, 2020-yilda O‘zbekistonning "Mashʼal Muborak" klubi bilan shartnoma imzoladi.

## Xalqaro martaba
U 2017-yilda Nigeriya terma jamoasi safida debyut qilgan.

## Manbalar
Artyom Sokol

**Artyom Anatolevich Sokol** (; ; 1994-yil 30-martda tugʻilgan) – belaruslik professional futbolchi, "Dinamo" jamoasida oʻynaydi.

## Faoliyati
Artyom Anatolevich Sokol faoliyatini Minsk jamoasida boshlagan. Keyinchalik Minskning FC Dinamo Minsk jamoasiga kelib qoʻshildi. 2011=yilda u ikkinchi tarkibda oʻynay boshladi. Artyom Anatolevich Sokol ikkinchi tarkibga juda tez moslashdi. 2015-yilgi mavsumni Birinchi ligada ijara asosida „FC Bereza-2010“ klubida oʻtkazdi. Mavsum oxirida „FC Bereza-2010“ oʻz faoliyatini toʻxtatdi va 2016-yil aprel oyida „FC Dinamo Minsk“ni tark etdi. Keyinchalik Sokal Mogilevning „Dnepr“ oʻyinchisiga aylandi. Jamoada u dastlab asosiy tarkibda oʻynadi, ammo keyinroq zahirada qoldirila boshlandi.

2016-yilning iyul oyida u Minskning „Torpedo“siga oʻtdi va u yerda chap himoyachi pozitsiyasida asosiy tarkibda oʻzini namoyon qildi. 2017-yilgi mavsumda poytaxt jamoasi sardori boʻlgan. 2018-yilgi mavsumni ham Oliy ligada boshlangʻich tarkibda boshlagan, sentyabr oyidan beri jarohat tufayli safdan chiqqandi. 2019-yilning yanvarida shartnoma muddati tugagach, u Torpedoni tark etdi.

2019-yilning mart oyida u „Gomel“ futbolchisiga aylandi. Gomel jamoasi tarkibida u asosan zaxiradan maydonga tushdi, faqat iyun va iyul oylarida asosiy tarkibda maydonga tushdi, dubl uchun ham oʻynadi. 2020 yilning yanvarida shartnoma yakunlanganidan soʻng „Gomel“ni tark etdi.

2020-yil fevral oyida Energetika-BDU jamoaga qoʻshildi. U jamoada oʻzini namoyon qildi va jamoaning asosiy oʻyinchilaridan biriga aylandi. 2021-yilda esa sardorga aylandi.

2022-yil fevral oyida u Kaliningradda „Baltyka“ da namoyish etildi, ammo muvaffaqiyatga erishmadi. Tez orada u „Gomel“ bilan mashgʻulotlarni boshladi va mart oyida rasman bu klubga qaytdi. Jamoaning asosiy himoyachisiga aylandi. 2022-yilgi mavsum oxirida u Gomel klubini tark etdi.

2023-yilning fevral oyida u oʻzbek „Surxon“ jamoasi futbolchisiga aylandi. 2024-yil yanvar oyida klub bilan xayrlashgan.
## Yutuqlar
**Gomel**

* Belarus kubogi sohibi: 2021-22

## Maʼnbalar

## Havolalar

* 
*
Shruti

**Shruti** (śruti „eshitilgan“) hinduiylik muqaddas matnlarining kanonidir, asl ilohiy vahiy qilingan Vedik matnlari. Zamonaviy hindshunoslik fanida qabul qilingan nuqtai nazarga koʻra, ular biron bir tarixiy davrga tegishli emas, balki hinduizm rivojlanishining turli bosqichlariga tegishli – eng qadimgi Vedik matnlari tuzilgan paytdan boshlab post-Vedik davrgacha.

Hinduizmda shruti matnlari apaurusheya hisoblanadi – ilohiy vahiy qilingan, muallifsiz. Ular abadiy transsendent bilimni „haqiqatning kosmik tovushlari“ yozuvini ifodalaydi. Hind anʼanalariga koʻra, bu bilimlar koinot paydo boʻlgan paytdan boshlab muqaddas donishmandlar tomonidan ogʻzaki ravishda etkazilgan, soʻngra Kali Yuganing hozirgi davrining boshida u toʻrtta Vedaga boʻlingan va kodlangan. Shruti adabiyoti odatda Vedalarning toʻrt qismga boʻlinishiga koʻra tasniflanadi:

Rig Veda – „madhiyalar Vedasi“
Yajurveda – „Qurbonlik formulalari Vedasi“
Samaveda – „Qoʻshiqlar Vedasi“
Atharva Veda – „afsunlar Vedasi“

Ushbu Samxitalarning har biri (mantralar toʻplami) keyinchalik turli Vedik maktablari (shaxalar), brahmanalar va Aranyakalar va Upanishadlarning falsafiy risolalari sharhlari bilan toʻldirildi. Bu matnlarning barchasi shruti kanoniga tegishli.

Bhagavad Gita odatda smriti matni deb atalsa-da, u koʻpincha shruti bilan bir xil ahamiyatga ega boʻlgan oyat sifatida qabul qilinadi.
Shunday qilib, Bhagavad Gita Gita Upanishad deb ataladi va Upanishadlardan biri hisoblanadi.

Bhagavad Gitani oʻz ichiga olgan Mahabharata olimlar va koʻplab hindular tomonidan smriti matni sifatida koʻrib chiqiladi, ammo Vaishnava Vedanta maktablarida shruti sifatida hurmat qilinadi va koʻpincha Puranalar bilan birga Beshinchi Veda deb ataladi.

= Manbalar =
Shamil Gasanov

**Shamil Asxabovich Gasanov** ( ; 1993-yil 30-iyulda tugʻilgan) — rossiyalik futbolchi. U "Surxon Termiz" klubida markaziy himoyachi sifatida oʻynaydi.

## Klub faoliyati
U 2012-yil 11-oktabrda „Metallurg-Oskol Stariy Oskol“ ga qarshi o‘yinda „Podolye Podolskiy tumani“ jamoasi safida Rossiya Ikkinchi Divizionida debyut qilgan.

U Rossiya Premer-ligasidagi debyutini 2015-yilning 18-oktabr kuni "Anji" tarkibida "Krasnodar" ga qarshi o‘yinda o‘tkazdi.

2017-yil 15-avgustda u Norvegiyaga koʻchib oʻtdi va Tromso bilan 2017-yilning dekabrigacha shartnomani 3 yilga uzaytirish imkoniyati bilan shartnoma imzoladi. U Norvegiyada hech qanday oʻyin oʻtkazmasdan Rossiyaga qaytib keldi va 2018-yil fevral oyida „Yenisey Krasnoyarsk“ klubi bilan shartnoma imzoladi.

2019-yilning 16-fevralida u Kaliningradning Baltika klubiga 2018-19-yilgi mavsum oxirigacha ijara asosida o‘tdi.

## Manbalar

## Havolalar

* Sportbox.ru saytida ish faoliyati haqida qisqacha maʼlumot 
* Shamil Gasanov
Dženan Zajmović

**Dženan Zajmović** (; 1994-yil 11-noyabrda tugʻilgan) — bosniyalik professional futbolchi, Oʻzbekiston Superligasining Soʻgʻdiyona Jizzax klubi hujumchisi.

## Faoliyati
Xorvatiya va Bosniyalik kuchli Jeljezničar bilan oʻynaganidan soʻng, Zajmovich 2020-yil sentyabr oyida Ruminiyaning „Poli Yashi“ jamoasi bilan shartnoma imzolaganidan keyin yana chet elga koʻchib oʻtdi. 2021-yil 2-iyun kuni Bosniya Premer-ligasi klubi Velej Mostar Zajmovichning klubga kelishini eʼlon qildi. U 2023-yil yanvar oyida Velezni tark etdi.

## Yutuqlar
**Željezničar**

* Bosniya kubogi : 2017-18

**Velež Mostar** 

* Bosniya kubogi : 2021-22

## Manbalar

## Havolalar

* Jenan Zajmovich Sofascoreda
Microsoft Office aralashmasi

**[[Microsoft Office 2021|Microsoft Office]] Mix** (yoki oddiygina " **Office Mix** ") Microsoft tomonidan Office to'plamining bir qismi sifatida taklif qilingan xizmat edi. 2014-yilda taqdim etilgan Mix 2018-yil 1-mayda tugatilishidan oldin Office 365 obunasining bir qismi sifatida taklif qilingan edi Office Mix veb-sayti faolligicha qolmoqda, biroq saytga tashrif buyurganingizda, u xizmat hozirda mavjud emasligi haqida xabar beradi.

Office Mix o'qituvchilarga interaktiv sinf taqdimotlarini yaratishda yordam berish uchun ta'lim xizmati sifatida mo'ljallangan PowerPoint dasturiga integratsiyalangan Office qo'shimchasi edi. . Aralashtirishni kompyuter video formatida yoki uni onlayn Office 365 Video platformasida nashr qilish va foydalanuvchilar oʻz ijodlarini tahlil qilish vositalari orqali koʻrayotgan statistik maʼlumotlarni koʻrish. Xizmat Office 2013 va Office 2016 uchun mavjud edi va u faqat Windows operatsion tizimida mavjud edi.

## O'rnatish
Office Mix PowerPoint dasturiga kiritilmagan. Buning o'rniga foydalanuvchi Office Mix plaginini PowerPoint dasturiga integratsiya qilish uchun mix.office.com veb-sayti orqali Office Mix plaginini o'rnatishi kerak edi va ilova interfeysida "Mix" nomli global yorliq paydo bo'ladi. Bu yerda foydalanuvchi Office Mix bilan bog'liq turli xil variantlarga kirishi mumkin.

## Xususiyatlari
Office Mix xizmati foydalanuvchiga quyidagi xususiyatlarni taqdim etdi:

* PowerPoint taqdimotlariga siyoh chizish va izohlar qo‘shish hamda to‘g‘ridan-to‘g‘ri hikoyalar, so‘rovlar va ekran tasvirlarini kiritish.
* Miksni kompyuter video formatiga eksport qilish yoki onlayn Office 365 Video platformasida nashr qilish orqali Office Mix (aks holda (birlik) “aralash” yoki (ko‘plik) “aralashmalar” deb ataladi) foydalanuvchi yaratganlarini baham ko‘ring.

## To'xtatish
2018-yil 1-maydan boshlab Office Mix xizmati Microsoft tomonidan rasman to‘xtatildi.

## Manbalar