Franklin Templeton Investments

**Franklin Resources, Inc.** – Amerikaning transmilliy holding kompaniyasi boʻlib, oʻzining shoʻba korxonalari bilan birga **Franklin Templeton** deb nomlanadi. 1947-yilda Franklin Distributors, Inc. nomi ostida Nyu-York shahrida tashkil etilgan global investitsiya firmasi hisoblanadi. Kompaniya Nyu-York fond birjasida (NYSE) BEN tiker belgisida roʻyxatga olingan boʻlib, u kompaniya nomini olgan Benjamin Franklin sharafiga qoʻyilgan, chunki uning asoschisi Rupert Johnson Sr. Franklinni juda hurmat qilgan. 1973-yilda kompaniyaning bosh ofisi Nyu-Yorkdan Kaliforniyaning San Mateo shahriga koʻchiriladi.

## Tarixi
Kompaniya 1947-yilda Nyu-Yorkda Rupert H. (Harris) Johnson Sr. (1900–1989) tomonidan tashkil etilgan boʻlib, u Wall Streetda muvaffaqiyatli brokerlik firmasini boshqargan. Johnson kompaniyani amerikalik olim va davlat arbobi Benjamin Franklin sharafiga nomlagan, chunki Franklin tejamkorlik va ehtiyotkorlikni targʻib qilgan. Kompaniyaning birinchi investitsion jamgʻarmalari – Franklin Custodian Funds – aksiyalar va obligatsiyalarga asoslangan konservativ boshqariladigan fondlar boʻlgan.

Rupert Sr. nafaqaga chiqqach, 1957-yilda uning oʻgʻli Charles B. Johnson (Charlie) kompaniya prezidenti va bosh direktori lavozimini egalladi. Oʻsha paytda kompaniyaning boshqaruvidagi umumiy aktivlari 2,5 million AQSh dollarini tashkil qilgan. Charliening ukasi Rupert Johnson Jr. esa 1965-yilda kompaniyaga qoʻshildi.

1971-yilda Franklin ommaviy kompaniyaga aylandi. 1973-yilda kompaniya San Mateo (Kaliforniya) shahridagi Winfield & Company investitsiya firmasini sotib oldi va bosh ofisini Nyu-Yorkdan San Mateoga koʻchirdi. Shundan soʻng kompaniyaning aktivlari 250 million AQSh dollariga, xodimlari soni esa taxminan 60 nafarga yetdi. 1979-yilda Franklin Money Fund oʻsish sur’atlarini boshladi, bu uni Franklinning birinchi milliard dollarlik jamgʻarmasiga aylantirdi va 1980-yillarda kompaniya aktivlarining sezilarli oʻsishini boshladi.

1980-yillarda kompaniyaning umumiy aktivlari har yili ikki barobar yoki undan ham koʻproq oʻsib bordi. 1986-yilda kompaniya Nyu-York fond birjasida savdoga chiqdi va shu yili Tayvanda birinchi xalqaro ofisini ochdi. 1988-yilda esa L. F. Rothschild Fund Management Companyni sotib oldi. 1982-yilda 2 milliard dollarlik aktivlarni boshqargan kompaniya 1989-yilga kelib 40 milliard dollardan ortiq aktivlarga ega boʻldi. 1987-yildagi inqiroz Franklinning daromadi va obligatsiya fondlariga deyarli taʼsir koʻrsatmadi.

Franklin 1992-yil oktyabr oyida Templeton, Galbraith & Hansberger Ltd. kompaniyasini 913 million AQSh dollari evaziga sotib oldi, natijada kompaniyaning nomi **Franklin Templeton** boʻldi. Oʻzaro jamgʻarma kashshofi ser John Templeton oʻgʻli doktor John Templeton va John Galbraith bilan birgalikda Templeton, Galbraith & Hansberger Ltd kompaniyasining egasi boʻlgan. John Templeton va John Galbraith bilan birgalikda kompaniyaning 70 foiziga egalik qilgan.

1996-yil noyabrda Heine Securities Corporation Franklin Templeton tarkibiga qoʻshildi. 2000-yil oktyabrda esa kompaniya Kanadadagi bozorini kengaytirish maqsadida Bissett Fundsni sotib oldi. Bissett Franklinning Kanada bozoridagi asosiy brendiga aylandi. 2001-yil aprelda Fiduciary Trust Company ham Franklin Templeton tarkibiga qoʻshildi.

Franklin oilasi aʼzosi boʻlgan Fiduciary Trust Company International 2 World Trade Center binosida 650 dan ortiq xodimdan iborat ofisiga egalik qilgan. 2001-yil 11-sentyabr terror xurujlari natijasida kompaniyaning 87 nafar xodimi halokatga uchradi.

Firma aktiv sinflarining barcha spektri boʻyicha maxsus tajribaga ega. Franklin, Templeton, Mutual Series va Fiduciary va boshqa brendlar ostida xizmatlar koʻrsatadi. Boshqa yirik investitsiya kompaniyalari kabi firma jamgʻarmalarning keng turini taklif qiladi, biroq anʼanaviy ravishda obligatsiyalar jamgʻarmalari boʻyicha Franklin brendi, xalqaro jamgʻarmalar boʻyicha Templeton brendi, qimmatli qogʻozlar jamgʻarmalari boʻyicha Mutual Series brendi mashhur.

2007-yil aprelda Franklin Resources Fortune 500 reytingida 445-oʻrinni, qimmatli qogʻozlar kompaniyalari orasida esa 7-oʻrinni egalladi. Oʻsha oyda *USA Today* BEN aksiyalarini soʻnggi 25 yildagi daromadlar boʻyicha eng yaxshi tanlov deb eʼlon qildi va 1982-yildan beri 64,224% ga oʻsganini maʼlum qildi. 2008-yil 31-iyul holatiga koʻra, Franklin Resources, Inc. butun dunyo boʻylab jami 570 milliard dollardan ortiq aktivlarni boshqargan. 2009-yil fevral oyida *Barronʼs jurnali* Franklin Templetonni 2008-yilda yakunlangan oʻn yillik davr mobaynida jamgʻarma oilalari orasida „Oʻn yillik qiroli“ deb atadi.

2013-yilda Charles Johnson isteʼfoga chiqdi va uning oʻgʻli Greg Johnson kompaniya raisi, bosh direktori va prezidenti boʻldi.

2019-yilda firma Benefit Street Partners muqobil sarmoya guruhini oʻziga qoʻshib oldi.

2020-yilda kompaniyaning yangi bosh direktori va prezidenti Jenny Johnson, Greg Johnson esa ijrochi rais boʻldi.

2020-yil iyul oyida Franklin Templeton Legg Mason, Inc. va uning bir nechta mutaxassis investitsiya menejerlarini oʻziga qoʻshib oldi va bu Franklin Templetonni dunyodagi eng yirik mustaqil, ixtisoslashgan global investitsiya menejerlaridan biriga aylantirdi, ularning boshqaruvi ostidagi aktivlari 1,4 trillion dollarni tashkil etdi. Qoʻshilish izi Franklin Templetonning asosiy geografiyalardagi ishtirokini sezilarli darajada chuqurlashtiradi va boshqaruv ostidagi aktivlari institutsional va chakana mijozlar oʻrtasida yaxshi muvozanatlangan keng investitsiya platformasini yaratadi.

2021-yilda Franklin Templeton Lexington Partners kompaniyasini 1,75 milliard dollarga sotib oldi. Sotib olish 2022-yil aprelda yakunlandi.

2022-yil yanvarda Franklin Templeton James OʻShaughnessy asos solgan OʻShaughnessy Asset Management aktivlarni boshqarish firmasini qoʻshib oldi.

2022-yil 31-mayda BNY Mellon Investment Management Alcentra kompaniyasini Franklin Templetonga sotishi mumkinligi maʼlum qilindi. Tranzaksiya 2022-yil 1-noyabrda yakunlandi.

2023-yil 31-mayda Great-West Lifeco Franklin Templeton 925 million AQSh dollari evaziga Putnam Investmentsni sotib olishini maʼlum qildi. Bitim 2024-yil yanvarda yakunlandi.

2023-yil avgustda Bloomberg News Franklin Templetonning Xitoydagi rahbarlariga Syi Jinping gʻoyalari boʻyicha kurslarda qatnashish majburiyati yuklangani haqida xabar berdi.

## Oʻzaro jamgʻarmalari va ETFlari
Franklin Templeton 455 ochiq investitsiya fondi va 7 yopiq fondni boshqaradi. Bularga Franklin tomonidan asos solingan 27 ta shtat va federal soliqlardan ozod qiligan daromad jamgʻarmalari kiradi.

Taniqli fondlarga Templeton Growth Fund, Inc. (1954-yilda ochilgan), Mutual Shares jamgʻarmasi (1949-yilda ochilgan) va Mutual Discovery Fund (1992-yilda ochilgan) va Templeton Growth (Euro) Fund kiradi.

Franklin daromad jamgʻarmasi (FKINX) Morningstarning „konservativ taqsimot“ toifasidagi va „katta/qiymatli“ uslublar qutisidagi oʻzaro fonddir. Jamgʻarma 1948-yilda tashkil etilgan va 60 yil davomida uzluksiz dividend toʻlab kelmoqda. Franklin daromad jamgʻarmasi asosan dividend toʻlovchi aksiyalar va obligatsiyalardan (2%) tuzilgan.

Franklin Templeton oʻzining birinchi birja jamgʻarmalari (() faoliyatini 2013-yilda yoʻlga qoʻydi. 2021-yilga kelib, bular AQShda 55 ta faol, aqlli beta/multifaktor va passiv boshqariladigan ETFlarni oʻz ichiga oldi, ularning aktivlari 9,7 milliard AQSH dollariga teng boʻlgan.

2021-yilda Franklin Templeton AQShning birinchi „tokenlashtirilgan“ investitsiya fondini pilot sifatida ishga tushirdi – u tranzaksiyalarni qayta ishlash va aksiyalarga egalik huquqini qayd etish uchun blokcheyndan foydalanadi. Texnologiya Stellar tarmogʻi va Delaver kompaniyasining Blockchain Administratori tomonidan taqdim etilgan. OnChain AQSh hukumati pul jamgʻarmasi pilot loyihasi 1,4 million dollarlik mablagʻ va xodimlarning investitsiyalari bilan boshlandi. Avtomatlashtirilgan maʼmuriyat kecha-yu kunduz savdo qilishi mumkin va vositachilikka boʻlgan ehtiyojni yoʻq qiladi, bu esa „toʻlovlarning sezilarli darajada pasayishiga“ olib kelishi kerak. Biroq, jamgʻarma oʻzining kichik hajmi va pilot sifatida parallel ravishda anʼanaviy yozuvlarni olib borishi tufayli amalda yuqori darajadagi xarajatlarga ega.

## Manbalar

## Havolalar

* 
* Fiduciary Trust memorial page for employees who died in 9-11