Vladlen Gavrilchik

**Vladlen Vasilyevich Gavrilchik** (1929-yil 27-noyabr, Termiz, Oʻzbekiston SSR — 2017-yil 5-dekabr, Sankt-Peterburg, Rossiya) — rus rassomi, shoir va nosir.

## Tarjimai holi
Vladlen Gavrilchik 1929-yil 27-noyabrda O‘zbekiston SSR Surxondaryo viloyati Termiz shahrida Sovet-Afg‘oniston chegarasidagi chegara posti boshlig‘i Vasiliy Borisovich Gavrilchik oilasida tavallud topgan. Onasi — Mariya Agafonovna. U erini tashlab, bolalarni teng taqsimladi — u kenja o‘g‘lini o‘zi bilan olib ketdi va katta o‘g‘lini — besh yoshli Vladlenni otasiga qoldirdi. O‘zi bilan olib ketgan o‘g‘lini  Marv (Maryam) shahrdagi maktabgacha taʼlim maktab-internatiga berdi. 1937-yilda Vladlen otasining chegara otryadi joylashgan Murg‘ob daryosi bo‘yidagi Taxta-Bozor shahridagi maktabga bordi.

Ular 1940-yilda u Turkmaniston poytaxti Ashxobodga ko‘chib o‘tdi. 1943-yilda Ashxobod rassomlik texnikumiga o‘qishga kirdi. O‘sha yili uning otasi Kursk jangida halok bo‘ldi va Vladlen marhum ofitserning o‘g‘li sifatida Toshkent Suvorov maktabida tahsil oldi. 1947-yilda tugatib, Leningrad chegara oliy dengiz maktabiga o‘qishga kirdi, uni 1951-yilda bitirib, qo‘riqchi ofitseri diplomini va leytenant unvonini oldi. 1951-yildan Uzoq Sharqda Tinch okeani chegara okrugida xizmat qilgan. 1955-yilda u Qurolli Kuchlar qisqarishi munosabati bilan nafaqaga chiqdi va Leningradga doimiy yashash joyiga ko‘chib o‘tdi. 1970-yilgacha u konstruktorlik byurosida muhandis, elektr navigatsiya qurilmalari bo‘yicha mutaxassis bo‘lib faoliyat olib borgan.
1960-yilda havaskor rassom sifatida rasm chiza boshladi. O‘z ishida u rasmiy madaniyat bilan hamkorlik qilishni urinib ko‘rmagan. Rassom va shoir Vladlen Gavrilchik oʻzining sanʼati va turmush tarzi bilan 1970-yillarda Leningradda rasmiy madaniyatga qarshi sifatida shakllangan madaniyatning gʻoyaviy boʻlmagan boshlangʻichlarini oʻzida mujassam etgan.

1957-yilda uni Pravda  ko‘chasidagi oziq-ovqat sanoati madaniyat uyining badiiy studiyasiga Rassom Vasiliy Pavlovich Borisenkov boshchiligida o‘qishga kirdi. Gavrilchik 1950-yillarning oxiri 1960-yillarning boshlarida Leningradda rassomlar bilan, yoshligida P. N. Filonovaning sobiq talabalari Mixail Petrovich Tsibasov va kollektor Lev Borisovich Katsenelson bilan bo‘lgan uchrashuvni uzi uchun muhim deb hisoblagan. Bu vaqtga kelib Vladlen Gavrilchikning taniqli rassomlari doirasi kengaydi.Ular: Oleg Grigoryev, Nikolay Lyubushkin, Vasiliy Polevoy, Valentin Gromov, Tatyana Kerner, Moskvada — Yevgeniy Bachurin, Ilya Kabakov.
1967-yilda Arxitektorlar uyida Vladlen Gavrilchikning birinchi shaxsiy bir kunlik ko‘rgazmasi bo‘lib o‘tdi. Ushbu ko‘rgazmada umumiy mavzu — taniqli rassomlarning kichik rasmlari namoyish etildi.

1970-yilda u Shimoli-G‘arbiy daryo kemalari kompaniyasiga drager kemasining boshlig‘i sifatida ishga kirdi. Bu vaqtda u o‘zining yangi subyektlarini - port inshootlarini, barjalarni, kemalarni, Kronshtadt qal'alarini topdi. U shunday deydi: „Peyzaj inson tomonidan yaratilgan muhitga o‘xshamaydi, balki jonli, iliq, tabiiy rasmga o‘xshaydi“. Ushbu landshaftlar birinchi marta 1971-yilda Vladimir Ovchinnikovning studiyasida o‘tkazilgan guruh ko‘rgazmasida („Kustarniydagi ko‘rgazma“ deb nomlangan) taqdim etilgan. 1973-yilda u o‘z faoliyatidan bo‘shadi va pochta vagonida konduktor bo‘lib ishlay boshladi va buni Moskva rassomlari bilan muloqot qilish istagi bilan izohladi.
1974-yilda u shoir Konstantin Kuzminskiyning turar joyidagi „Dvatsati“ ko‘rgazmasida va shu 1974-yilda I. I. Gaz nomidagi madaniyat saroyidagi ko‘rgazmada, keyin Nevskiy madaniyat saroyidagi ko‘rgazmalarda (1975) va Orjonikidze nomidagi madaniyat saroyidagi ko‘rgazmalarda ishtirok etdi (1976).

1976-yilda u ish joyini o‘zgartirib, aralashtirish markazida mashinist bo‘lib faoliyat olib bordi, u yerda 1989-yilgacha ishladi. 1980-yillardan boshlab u o‘z ishining eng xarakterli bo‘lgan mavzuli va ijtimoiy yo‘naltirilgan rasmiga bor e'tiborini qaratdi. 1998-yilda Milliy zamonaviy sanʼat markazida (Nevskiy, 60) ko‘rgazmaga qo‘yilgan bir qator „fotografik natyurmortlar“ yaratdi.

U 2017-yil 5-dekabrda, tugʻilgan kunidan 8 kun o‘tib, Sankt-Peterburgda vafot etdi. U Leningrad viloyati Krillovsk shahridagi qabristonga dafn etildi.

Qizi — Mariya Vladlenovna Gavrilchik (1983-yil 27-iyulda tavallud topgan.), san'atshunos.

## Ijodi
Vladlen Gavrilchik 1960-yillarning o‘rtalaridan boshlab she’r yozgan shoir sifatida ham tanilgan. She’rlarimni tor doirada yozdim. Uning sheʻrlari Mixail Shemyakin tomonidan Parijda, "Apollon 77" almanaxida nashr etilgan. 1977—1983-yillarda Vladlen Gavrilchik ikkita samizdat kitobini — "Opus  lyubvi" va "Sluchayniye stixi"ni 10 nusxada nashr etdi.
1994-yilda Sankt-Peterburgdagi "Borey-Art" ijodiy markazi V. Gavrilchikning „Yaponskiy bogʻ“ nomli birinchi kitobini nashr etdi.

## Kolleksiyalardagi asarlari

* Davlat Ermitaji, Sankt-Peterburg.
* Davlat rus muzeyi, Sankt-Peterburg.
* Davlat Tretyakov galereyasi, Moskva.
* Zimmerli muzeyi, Nyu-Jersi, AQSh.
* Non-konformistik sanʼat muzeyi, Sankt-Peterburg.
* „Rus sanʼati A...Ya“ Art-xolding toʻplami, Sankt-Peterburg.
* Erarta zamonaviy sanʼat muzeyi, Sankt-Peterburg.

## Manbalar