Boris Lisunov

**Boris Pavlovich Lisunov** (1898 yil 19-avgust - 1946 yil 3-noyabr) - sovet aviakonstruktori, polkovnik-muhandis, Li-2 samolyotini ishlab chiqarish tashkilotchisi (uning nomi bilan atalgan).

## Tarjimai holi
1898 yil 19-avgustda Astraxan viloyatining Enotaev tumanidagi Durnovskaya qishlog'ida (hozirgi Narimanovskiy tumani, Rassvet qishlog'i) kazak yuzboshi oilasida tug'ilgan. 1918-yilda Saratov 2-sonli erkaklar gimnaziyasining 8-sinfini tamomlagan. N.E. Jukovskiy nomidagi Harbiy havo muhandislik akademiyasini 1926-yilda imtiyozli diplom bilan tugatgan. Uning hamkasbi samolyot dizayneri Sergey Vladimirovich Ilyushin edi, Lisunov keyinchalik u bilan birga ishladi va oilalar bilan do'stlashdi. 1926 yildan Ultimatum otryadida muhandis-mexanik sifatida xizmat qildi. U Xarkov aviatsiya zavodining bosh muhandisi bo'lib ishlagan, u yerda taniqli sovet uchuvchisi Valeriy Chkalov bilan tanishgan. 1938 yil 27-yanvarda u Moskva chekkasidagi Ximki shahridagi 84-sonli samolyot zavodining texnik direktori etib tayinlanadi. 1941-yil 11-sentyabrda front chizigʻining yaqinlashib qolganligi munosabati bilan samolyot zavodini Toshkentga evakuatsiya qilish toʻgʻrisida qaror qabul qilindi. Lisunov boshchiligida zavod butunlay Toshkentga ko'chiriladi, yangi joyda (TAPOiCH) qayta tiklanadi va front ehtiyojlari uchun samolyotlar yetkazib bera boshlaydi.

Toshkentda Lisunovning salomatligi yomonlashib, yurak xurujiga uchraydi. 1946-yil fevralida B.P. Lisunov Moskvaga  Aviatsiya sanoati xalq komissarligining 10-bosh boshqarmasining bosh texnologi lavozimiga chaqirildi. 1946 yil 3-noyabrda Moskvada 48 yoshida vafot etadi. Donskoy qabristoniga dafn etilgan.

## Li-2
*Asosiy maqola: *'Li-2**''

[[1936]] yil sentyabr oyida Lisunov SSSRda ishlab chiqarish litsenziyasini olish uchun Duglas DC-3 samolyotini loyihalash va yig'ish texnologiyasini o'rganish uchun [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|AQShga]] uzoq muddatli xizmat safarga yuboriladi. 1937-yilda Vladimir Myasishchev hibsga olinganidan so'ng, SSSRda "Duglas" ishlab chiqarishni moslashtirish loyihasini boshqarish avval A.A. Senkovga (PS-84 samolyoti), keyinroq B.P. Lisunovga (Li-2) topshiriladi. Samolyot SSSRda amaldagi texnologik standartlarni hisobga olgan holda dyuymli tizimdan metrik tizimga aylantirildi va yangi mahalliy dvigatellariga ega bo'ldi, ular ham Amerika modellarining mahalliy moslashuvi edi. Sovet modifikatsiyasi DC-3 - Li-2 turli maqsadlar uchun 14000 ga yaqin samolyotlar ishlab chiqarildi va 1940-yillarda aviatsiyada deyarli 40 yil xizmat qilgan mamlakatdagi eng yirik fuqarolik samolyotiga aylandi.

== Xotira ==

* [[Toshkent]]da bir ko'cha Toshkent avtomobil halqa yo'lidan boshlab Slonima va Alimkent ko'chalari kesishmasigacha Lisunov nomidagi ko'cha edi. [[2009|2009-yilda]] Lisunov ko'chasi **Qorasuv** ko'chasi deb o'zgartirildi.
* Shuningdek, [[Toshkent]]da toʻrt kvartaldan iborat Lisunov dahasi bor edi. Biroq, xuddi shu nomdagi ko'cha singari, 2009-yilda u ham **Aviasozlar''' dahasi deb qayta nomlandi.
* Lisunovlar oilasi arxivi Astraxan viloyati davlat arxivida saqlanadi
* Rassvet o'rta maktabida B.P. Lisunovning hayoti yo'liga bag'ishlangan esdalik stendi mavjud.

## Mukofotlari

* Lenin Ordeni
* Qizil Yulduz Ordeni

## Yana qarang

* Lisunov koʻchasi
* Li-2
* TAPOiCH

## Manbalar