Elektr va elektron muhandislari tashkiloti

**Elektr va elektronika muhandislari tashkiloti**(**IEEE**)

**Elektr va elektronika muhandislari tashkiloti**(**IEEE**)  – bu elektronika muhandisligi, elektrotexnika va boshqa tegishli fanlar boʻyicha Amerika 501(c)(3) professional uyushmasi hisoblanadi.

IEEE ning Nyu-York shahrida korporativ ofisi va Nyu-Jersi shtatining Piskataway shahrida operatsion markazi mavjud. IEEE 1963-yilda Amerika elektrotexnika muhandislari instituti va radio muhandislari institutining birlashuvi sifatida tashkil etilgan. 

## Tarixi
IEEEning asosi hisoblangan Amerika elektrotexnika muhandislari institutida 1884-yilda tashkil etadi. 1912-yilda raqobatchi radiotexniklar instituti tashkil topdi.  AIEE dastlab kattaroq boʻlsa-da, IRE koʻproq talabalarni jalb qildi va 1950-yillarning oʻrtalarida kattaroq boʻldi.  AIEE va IRE 1963-yilda birlashtirildi.

IEEE shtab-kvartirasi Nyu-York shahrida joylashgan, ammo biznesning aksariyati 1975-yilda ochilgan Piskataway (Nyu-Jersi) shahridagi IEEE Operations Center  da amalga oshiriladi.

IEEE ning Avstraliya boʻlimi 1972-1985 yillarda mavjud boʻlib, keyin u shtat va hududiy boʻlimlarga boʻlingan. 

2021-yil holatiga koʻra IEEE da 160 ta davlatdan 400 000 dan ortiq foydalanuvchilari bor.

## Nashrlar

*
IEEE elektrotexnika, elektronika va kompyuter injiniringi sohalarida jahon adabiyotining 30% dan ortigʻini ishlab chiqarishini daʼvo qiladi, taxminan 200 ga yaqin ekspertlar tomonidan koʻrib chiqilgan jurnal  va jurnallarni nashr etadi. IEEE har yili 1200 dan ortiq konferentsiya materiallarini nashr etadi.

Ushbu jurnallarda nashr etilgan kontent, shuningdek, IEEE homiyligidagi bir necha yuz yillik konferentsiyalar tarkibi obunaga asoslangan kirish va individual nashr uchun IEEE   platformasi orqali mavjud boʻlgan IEEE Elektron kutubxonasida (IEL)  mavjud. xaridlar. 

Jurnallar va konferentsiya materiallaridan tashqari, IEEE standartlashtirish qoʻmitalari tomonidan ishlab chiqarilgan oʻquv qoʻllanmalari va standartlarini ham nashr etadi. Tashkilot, shuningdek, oʻzining IEEE qogʻoz formatiga ega. 

## Texnik jamiyatlar
IEEEda 39 ta texnik jamiyat mavjud boʻlib, ularning har biri maʼlum bilim sohasiga yoʻnaltirilgan. Ular maxsus nashrlar, konferentsiyalar, biznes tarmoqlari va boshqa xizmatlarni taqdim etadi. 
* Aerokosmik va elektron tizimlar jamiyati
* Antennalar va tarqalish jamiyati
* Radioeshittirish texnologiyalari jamiyati
* Sxema va tizimlar jamiyati
* Aloqa jamiyati
* Elektron qadoqlash jamiyati
* Hisoblash razvedkasi jamiyati
* Kompyuter jamiyati
* Isteʼmol texnologiyalari jamiyati
* Boshqaruv tizimlari jamiyati
* Dielektriklar va elektr izolyatsiyasi jamiyati
* Taʼlim jamiyati
* Elektromagnit moslik jamiyati
* Elektron qurilmalar jamiyati
* Tibbiyot va biologiya jamiyatida muhandislik
* Geologiya va masofadan zondlash jamiyati
* Sanoat elektronika jamiyati
* Sanoat ilovalari jamiyati
* Axborot nazariyasi jamiyati
* Asboblar va oʻlchovlar jamiyati
* Intellektual transport tizimlari jamiyati
* Magnitlar jamiyati
* Mikrotoʻlqinlar nazariyasi va texnologiyasi jamiyati
* Yadro va plazma fanlari jamiyati
* Okean muhandislik jamiyati
* Fotonika jamiyati
* Quvvat elektronikasi jamiyati
* Quvvat va energiya jamiyati
* Mahsulot xavfsizligi muhandislik jamiyati
* Professional aloqa jamiyati
* Ishonchlilik jamiyati
* Robototexnika va avtomatlashtirish jamiyati
* Signalni qayta ishlash jamiyati
* Texnologiyaning ijtimoiy oqibatlari boʻyicha jamiyat
* Qattiq holatdagi sxemalar jamiyati
* Tizimlar, inson va kibernetika jamiyati
* Texnologiya va muhandislik boshqaruvi jamiyati
* Ultrasonika, ferroelektrik va chastotalarni nazorat qilish jamiyati
* Avtomobil texnologiyalari jamiyati


## Boshqa organlar

### IEEE global tarix tarmogʻi
2008-yil sentabr oyida *IEEE Tarix qoʻmitasi* *IEEE Global Tarix tarmogʻiga* asos soldi,    endi u muhandislik va texnologiya tarixi Wiki ga yoʻnaltiriladi.  

### IEEE fondi
IEEE Jamgʻarmasi 1973-yilda tashkil etilgan  xayriya jamgʻarmasi boʻlib, texnologiya taʼlimi, innovatsiyalar va mukammallikni qoʻllab-quvvatlash va ragʻbatlantirish uchun moʻljallangan.  Jamgʻarma direktorlar kengashi aʼzolari IEEE ning faol aʼzolari boʻlishlari talab qilinadi va ularning uchdan bir qismi IEEE Direktorlar kengashining amaldagi yoki sobiq aʼzolari boʻlishi kerak.

Dastlab, IEEE Jamgʻarmasining roli IEEE mukofotlari dasturi uchun xayriyalarni qabul qilish va boshqarish edi, ammo xayriyalar bu maqsad uchun zarur boʻlganidan tashqari oshdi va koʻlami kengaytirildi. Cheklanmagan mablagʻlarni soʻrash va boshqarishdan tashqari, jamgʻarma IEEEning alohida taʼlim, gumanitar, tarixiy saqlash va tengdoshlarni tan olish dasturlarini qoʻllab-quvvatlovchi donorlar tomonidan ajratilgan mablagʻlarni ham boshqaradi.  2014 yil oxiriga kelib, jamgʻarmaning umumiy aktivlari deyarli 45 million dollarni tashkil etdi, ular cheklanmagan va donorlar tomonidan ajratilgan mablagʻlar oʻrtasida teng taqsimlangan. 

## Bahslar

### Huawei taqiqi
2019-yilning may oyida IEEE Huawei xodimlariga AQSh hukumatining Huaweiga qarshi sanksiyalarining „jiddiy huquqiy oqibatlari“ tufayli hujjatlarni muharrir sifatida koʻrib chiqish yoki hujjatlar bilan ishlashni chekladi.  Huawei xodimlari oʻzining standartlarni belgilash organi aʼzolari sifatida oʻz ovoz berish huquqlaridan foydalanishda davom etishlari, standartlarni ishlab chiqish yigʻilishlarida qatnashishlari, takliflar kiritishlari va yangi standartlar boʻyicha jamoatchilik muhokamalarida fikr bildirishlari mumkin edi.   Taqiq ijtimoiy tarmoqlarda xitoylik olimlarning noroziligiga sabab boʻldi. Xitoydagi baʼzi professorlar aʼzoliklarini bekor qilishga qaror qilishdi.  

2019-yil 3-iyun kuni IEEE Qoʻshma Shtatlar hukumatidan ruxsat olganidan soʻng Huawei’ning tahrir va ekspert tekshiruvi faoliyatidagi cheklovlarni bekor qildi.   

### Rossiya-Ukraina mojarosi boʻyicha pozitsiya
2022-yil 26-fevralda IEEE Ukraina boʻlimi raisi Ievgen Pichkalov IEEE aʼzolariga „Rossiyadagi [IEEE] faoliyati va aʼzoligini muzlatish“ga ochiq murojaat qildi va IEEEdan „jamoatchilik reaktsiyasi va Rossiyaning tajovuzkorligini qatʼiyan rad etishni“ soʻradi. va IEEE hududi 8.  2022-yil 17-martda IEEE Rossiya (Sibir) katta aʼzosi Roman Gorbunov bilan savol-javob intervyusi koʻrinishidagi maqola *IEEE Spectrum’da* "IEEE aʼzolari oʻrtasida koʻplab qarashlar mavjudligini koʻrsatish uchun „Ukrainadagi urush boʻyicha Rossiyaning istiqboli“ sarlavhali maqola chop etildi. " va „Ukrainadagi urush haqidagi xalqaro hisobotlarga zid boʻlgan qarashlar“.  2022-yil 30-mart kuni faol Anna Rorbax IEEEga maqolaga toʻgʻridan-toʻgʻri murojaat qilish maqsadida ochiq xat yozdi va maqolada Rossiyaning 2022-yilda Ukrainaga bostirib kirishi haqidagi „Rossiya tashviqotidagi umumiy rivoyatlar“ qoʻllangani va IEEEni soʻrashi soʻralgan. Spectrum „ular oʻz-oʻzidan notoʻgʻri maʼlumotlar va Rossiya tashviqotini qoʻllab-quvvatlovchi asarni eʼlon qilganliklarini“ tan oladi.  Bir necha kundan soʻng tahririyatdan eslatma 6 aprelda  qoʻshildi, „nashr qilish vaqtida tegishli kontekstni taqdim etmagani uchun“ uzr soʻradi, garchi muharrirlar asl maqolani qayta koʻrib chiqmaganlar. 

## Shuningdek qarang

* IEEE Kompyuter Jamiyatining sertifikatlangan dasturiy taʼminotni ishlab chiqish boʻyicha professional (CSDP) dasturi
* Elektrotexnika va elektronika lugʻati
* Muhandislik va texnologiya tarixi Wiki
* Eta Kappa Nu – IEEE HKN Honor jamiyati
* IEEE standartlari assotsiatsiyasi
* Muhandislik va texnologiya instituti (Buyuk Britaniya)
* Xalqaro elektrotexnika komissiyasi (IEC)
* IEEE mukofotlari roʻyxati
* IEEE konferentsiyalari roʻyxati
* IEEE stipendiyalari roʻyxati

## Izohlar
 

## Manbalar

## Havolalar

* 
* 
* IEEE Xplore,
* IEEE History Center