open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Qizil Yulduz ordeni (Buxoro XSR)

Buxoro Xalq Sovet Respublikasining **Qizil Yulduz ordeni** (  ), Butun Buxoro Markaziy Ijroiya Qoʻmitasi Prezidiumining 1922-yil 3-iyuldagi qaroriga asosan taʼsis etilgan. Orden uch darajadan iborat. Birinchi daraja oltindan, ikkinchi daraja kumushdan, uchinchi darajali orden Buxoro XSRning “Inqilob himoyachisi” medali.

## Tarixi
Bu orden bilan Markaziy Osiyoda aksilinqilobiy kuchlarga qarshi janglarda koʻrsatgan xizmatlari uchun Buxoro Xalq Respublikasi askarlari taqdirlangan. Orden dastlab *"Harbiy xizmat belgisi"* deb nomlangan.

Iosif Stalin ushbu orden bilan taqdirlanganlarning birinchilaridan hisoblanadi.

## Yaratilish tarixi
Qizil Yulduz ordeni (Buxoro XSR)ning 1 va 2-darajali ko'krak nishoni poydevori va medalyonining qoliplari A.I.Pugachev tomonidan yasalgan.

## Yana qarang

* Buxoro XSR Qizil Yulduz ordeni bilan taqdirlanganlar
* Qizil yulduz ordeni
* BXSR oliy hokimiyat organlarining nishonlari
* BXSR mukofotlari

## Havolalar

* http://www.museum.ru/MUSEUM/orden/ord01_12.html   Архивная копия
* http://nagrada-info.narod.ru/buhredstar.html   Архивная копия
* Sharqning birinchi Sovet respublikalari tarixi haqidagi veb-sayt  Архивная копия  -da
* BNSR tarixi va BNSR nishonlari tarixi haqidagi veb-sayt   Архивная копия
Merdeka turniri 2001

**2001-yilgi Merdeka turniri** Merdeka turnirining 37-musoboqasi boʻlib, 2001-yil 21-30-iyun kunlari boʻlib oʻtgan.

## Guruhlar

### Guruh bosqichi

**A guruhi**

----

----

----

----

----

**B guruhi**

----

----

----

----

----

## Pley-off bosqichi

### Yarim final

----

### Final

## Mukofot

## Havolalar
* 2001 Merdeka Tournament at RSSF.com website
Olchin qishlogʻi

**Olchin qishlogʻi** – Navoiy viloyati, Navbahor tumanida joylashgan qishloq.
## Tarixi
Qadimgi Karmana viloyati Harqon amlokining katta mavzelaridan biri Olchin mavzesi boʻlgan. Uning tarkibiga Qaroq dahasi, Yangi Rabot qishlogʻi, Qorovultepa qishlogʻi, Qarroq qishlogʻi, Katta-qishloq qishlogʻi, Past qishlogʻi, Oʻrta qishlogʻi va Uchtut qishloqlari kirgan. Olchin urugʻ nomi boʻlib, „Majmua-at tavorix“ asarida 92 bovli urugʻining ichida tilga olib oʻtilgan. Bu etnik nom sifatida N.Xanikov, A.Vamberi, A. Xaroshkin asarlarida ham oʻzbek urugʻlaridan birining nomi sifatida qayd etilgan. Toponimistlarning fikricha, Olchin etnonimi „alashin“ soʻzidan kelib chiqqan. „Ала“ ulugʻ, katta, buyuk maʼnosini bildiradi. „Shin“ esa mugʻulcha zon, tunguscha xalq, xakas va tuva tillarida chon, chuvashcha xalq, kishilar, qabila soʻzining maʼnodoshi hisoblanadi. Olchin etnonimining maʼnosi „katta xalq, koʻp kishilar uyushmasi, koʻp miqdordagi qabila“ degan maʼnoni anglatadi. Olchin bir qancha turkiy xalqlar, chunonchi, kichik juz qozoqlari tarkibiga kirgan. Binobarin, Olchin nomli qishloqlar shu urugʻ nomiga qoʻyilgan toponimdir.
## Manbalar
Andrey Sirotyuk

**Andrey Vitalyevich Sirotyuk** () – ukrainalik futbolchi. „Metallurg Bekobod“ klubi sobiq darvozaboni.

## Manbalar
Nodirxon Kamolov

**Nodirxon Kamolov** (1994-yil 22-oktyabrda tugʻilgan) – oʻzbekistonlik futbolchi. Oʻzbekiston Superligasining „Bunyodkor“ klubi himoyachisi bo'lgan.

## Manbalar
Shohjahon Abbosov

**Shohjahon Abbosov** (1996-yil 27-yanvarda tugʻilgan) – oʻzbekistonlik futbolchi. Oʻzbekiston Superligasining „Navbahor“ klubi himoyachisi.

## Manbalar

## Havolalar

* Shohjaxon Abbosov OʻzPFL saytida
* Shohjahon Abbosov OʻFA saytida
* Shohjahon Abbosov Transfermarkt saytida
Jinsiy lablar

**Jiysiy lablar** tashqi ayol jinsiy aʼzolarining bir qismini tashkil etuvchi ikki juft teri burmalari boʻlib, oyoqlar orasidan pubisdan perineyagacha oʻtadi va klitor va qinning vestibyulini qoplaydi, ayolning ichki jinsiy aʼzolariga kirish joyini oʻz ichiga oladi va ayol uretrasining tashqi ochilish yoʻli. Boshqa sutemizuvchilarning urgʻochilari ham jinsiy lablarga ega.

* Katta jinsiy lablar () – asosan yog 'toʻqimasidan hosil boʻlgan, ichki tomondan teri bilan qoplangan, teri shilliq qavatining epiteliyasiga oʻxshash tashqi juftlik. Ularning old yuzasi pubik uchburchakning pastki choʻqqisini, oʻzlari esa genital yoriqning lateral tomonlarini hosil qiladi. Balogʻat davrida ularning tashqi tomoni, xuddi yuqorida joylashgan pubis kabi, tuklar bilan qoplanadi.
* Kichik jinsiy lablar () – bir juft yupqa teri burmalari, ularning asosi katta labia ichida ularga parallel joylashgan. Ular toʻgʻridan-toʻgʻri qinning kirish qismini va ayol siydik yoʻlining tashqi teshigini oʻrab oladi va ularning oldingi komissurasi klitor uchining terisiga – uning sunnat terisiga oʻtadi.

Turlarga qarab, jinsiy lablar baʼzi anatomik farqlarga ega: masalan, qalinligida *jinsiy aʼzolar yorigʻini siqib chiqaradigan mushaklar* boʻlishi mumkin, jinsiy lablardan hosil boʻlgan jinsiy yoʻlning burchaklari oʻtkir va yumaloq shaklga ega boʻlishi mumkin (masalan, toq tuyoqli hayvonlarda ustki qismi uchli va pastki qismi yumaloq, juft tuyoqlilarda – aksincha), yoshga bogʻliq oʻzgarishlar ham farqlanadi (masalan, shimpanzelarning katta yoshli urgʻochilarida katta jinsiy lablar yoʻqoladi). Jinsiiy lablardagi siklik oʻzgarishlar (shish, siqilish) jinsiy sikllarga (estrus bilan ovulyatsiya va estruslararo davr) yoki maʼlum kasalliklarga qarab ham kuzatiladi.

## Shuningdek qarang

* Labioplastika

## Manbalar
Shohruxjon Raimov

**Shohruxjon Raimov** (1997-yil 19-fevralda tugʻilgan) – oʻzbekistonlik futbolchi. Oʻzbekiston Superligasining „Paxtakor“ klubi sobiq darvozaboni.

## Manbalar

## Havolalar

* Shohruxjon Raimov OʻzPFL saytida
Islombek Karimov (futbolchi, 1996)

**Islombek Karimov** () – oʻzbekistonlik futbolchi. Oʻzbekiston Superligasining „Neftchi“ klubi himoyachisi.

## Manbalar

## Havolalar
* Islombek Karimov OʻzPFL saytida
Deivid Washington

** Devid Washington de Souza Eugênio** (2005-yil 5-iyun) – Braziliyalik professional futbolchi, Angliya Premyer-ligasining Chelsea klubi hujumchisi.

## Klublardagi karyerasi

### Santos
Braziliyaning Goyas shtatining Itumbiara munitsipalitetida tugʻilgan futbolchi dastlab sakkiz yoshida Grêmio klubining akademiyasiga borib qoʻshiladi va u yerda uch yil davomida toʻp suradi. Soʻngra Braziliyaning boshqa bir klubi Santosda faoliyatini davom ettiradi.

16 yoshida Deivid klub bilan dastlabki professional shartnomasini imzoladi. Shartnomaga koʻra uning tovon puli 100 million dollari etib belgilandi. 2022-yilda futbolchi Campeonato Paulista U-17 da 16 ta gol urgan holda turnir toʻpurariga aylandi. Undan tashqari Campeonato Brasileiroda oltita gol muallifiga aylangan.

2023-yilgi mavsumdan boshlab Deivid Odair Hellmann boshchiligidagi Santos klubining asosiy jamoasi bilan mashgʻulotlarga qoʻshildi. Washington professional futboldagi debyutini 2023-yilning 11-aprelida Copa do Brasil turniri doirasidagi Borafoga-SP jamoasiga qarshi oʻyinda Marcos Leonardo oʻringa zaxiradan maydonga tushgan holda oʻtkazgan.

2023-yil 17-aprel kuni Deivid Santos bilan shartnomasini 2026-yil aprelga qadar uzaytirdi. U 10-may kuni Bahia klubiga qarshi kechgan oʻyinda katta futboldagi debyut golini kiritadi.

### Chelsea
2023-yil 24-avgust kuni Santos klubi Deividning Premyer liganing Chelsea jamoasiga oʻtishini rasman tasdiqladi. Shartnoma yetti yil muddatga imzolangan boʻlib, qoʻshimcha yana bir yilga uzaytirish haqida bandi ham mavjud edi.

## Statistikasi

## Manbalar

## Havolalar

* Chelsea FC veb saytidagi futbolchi Profili
Aziz Murotov

**Azizbek Murotov** (1994-yil 21-yanvarda tugʻilgan) – oʻzbekistonlik futbolchi. Oʻzbekiston Superligasining „Buxoro“ klubi sobiq yarim himoyachisi.

## Manbalar

## Havolalar

* Aziz Murotov OʻzPFL saytida

* Aziz Murotov Transfermarkt saytida
Fier masjidi

**Fier masjidi** (Albanian: *Xhamia e Fierit*) – Albaniyaning Fier shahridagi tarixiy masjid. Buni shaharning boshqa qismida joylashgan Usmonlilar davridagi masjid bilan adashtirib yubormaslik kerak.

Fier masjidi Albaniyadagi eng yirik masjidlardan biri boʻlib, Fier shahriga tashrif buyuruvchilarning diqqatga sazovor joyi hisoblanadi. Masjid sobiq kommunistik hukmdor Enver Xoja davrida Fier shahridagi ibodat uylari ommaviy vayron qilinganidan keyin 2005-yilda qurilgan.

## Yana qarang

* Albaniyada Islom

## Manbalar
Durres katta masjidi

**Durrës Katta masjidi** (albancha: *Xhamia e Madhe*) yoki **Yangi masjid** (*Xhamia e Re*) — Albaniyaning Durres port shaharchasidagi tarixiy masjid.

Masjid 1931-yilda podshoh Ahmad Zogu podsholigi ostida Usmonlilar davridagi eski masjid o'rnida qurilgan. Oʻsha payti u Albaniyadagi eng katta masjid edi. Masjid qurilishi tugagach, bayram oʻtkazilgan. Unda ko'plab xorijiy delegatsiyalar boʻlgan. Masjid 1967-yilda Enver Xoja davrida yopilgan va minorasi buzib tashlangan. Usmonlilar davridagi boshqa tarixiy masjidlarning aksariyati vayron qilingan. Bundan buyon Bosh masjid Yoshlar markazi deb atalgan. U 1979 yilda zilzila natijasida yana vayron bo'lgan.

Islom olami uyushmasi Xalqaro Islomiy yordam tashkiloti koʻmagida 1993-yilda masjid yana ochilgan.

Masjidni Kichik masjid - Usmonlilar davridagi Fotih masjididan farqlash uchun Ulug' masjid deb ham atashadi.

## Yana qarang

* Durres
* Albaniyada turizm
* Albaniyada islom
* Albaniyada din erkinligi
* Albaniyadagi masjidlar
* Albaniya arxitekturasi

## Manbalar
Mirzamurod Joʻraboev

**Mirzamurod Joʻraboyev** (1994-yil 31-mayda tugʻilgan) – oʻzbekistonlik futbolchi. Oʻzbekiston yoshlar terma jamoasi va Oʻzbekiston Superligasining „Nasaf“ klubi sobiq himoyachisi.

## Manbalar
Mirziyod Mirzoidov

**Mirziyod Mirzoidov** (1930-yil, Toshkent viloyati, Oʻzbekiston SSR — 1980-yil 6-aprel, Oʻzbekiston SSR) — oʻzbek tarjimoni.

## Tarjimayi holi
Mirziyod Mirzoidov 1930-yil Toshkent viloyati, Yunusobod qishlogʻida tavallud topgan. 1941-yilda otasi Mirzoid Mirhamidov vafotidan soʻng bobosi sohibkor bogʻbon Mirhamid qoʻlida oʻsgan. 1947-yilda oʻrta maktabni tugatganidan soʻng Oʻrta Osiyo davlat universiteti filologiya fakultetiga oʻqishga kirgan. O‘qishni tugatgach, G‘afur G‘ulom nomidagi adabiyot va san’at nashriyotida muharrir va katta muharrir lavozimida faoliyat olib borgan. 1965-yilda Yozuvchilar uyushmasi a’zoligiga qabul qilingan. Mirziyod Mirzoidov 1980-yil 6-aprelda 50 yoshida vafot etgan.

## Ijodiy faoliyati
Mirziyod Mirzoidov tarjimachilik faoliyatining ilk davrlarida „Ellada qahramonlari“ toʻplamini hamda  L. Panteleyev va Grigoriy Belixning „Shkid respublikasi“ asarini oʻzbek tiliga tarjima qilgan. Keyinroq esa Garegin Sevuntsning „Tehron“, Vrindavanlal Varmaning „Jhansiy malikasi“, Onore de Balzakning „Gobsek“, Vyacheslav Shishkovning „Sarkash daryo“, shuningdek, Ivan Turgenev, Maksim Gorkiy, Mixail Sholoxov, Aleksandr Fadeyev, Artur Konan Doyl, Mustay Karim asarlarini oʻzbek tiliga oʻgirgan.

Mirziyod Mirzoidov ijodiy faoliyatida badiiy film tarjimalari alohida o‘rin olgan. Tarjimon jami 12 film, 4 pyesa, 4 telespektaklni rus tilidan o`zbek tiliga oʻgirgan. Jumladan, „Ivan Vasilyevich kasbini oʻzgartiradi“, „Ishdagi ishq“ filmlarini oʻzbek tiligan tarjima qilgan.

## Manbalar
Hasan Asqarov

**Hasan Asqarov** (1994-yil 17-aprelda tugʻilgan) – oʻzbekistonlik futbolchi. Oʻzbekiston Superligasining „Bunyodkor“ klubi sobiq himoyachisi.

## Manbalar

## Havolalar

* Hasan Asqarov OʻzPFL saytida
I Got Love

„**I Got Love**“ – rossiyalik reper Rem Digga hamda MiyaGi & Andy Panda dueti tomonidan kuylangan qoʻshiq boʻlib, 2016-yil 9-sentyabrda Hajime Records tomonidan chiqarildi. Qoʻshiq uchun ishlangan videoklip 900 milliondan ortiq koʻrishlar soni bilan Rossiyaning YouTubedagi eng mashhur musiqiy videosiga aylandi.

## Videoklipi
Qoʻshiq uchun ishlangan klip 2017-yil 2-iyun kuni taqdim etildi. Videoning byudjeti 800 ming rublni tashkil etdi. Duet dastlab qoʻshiq uchun videoklip suratga olishni rejalashtirmagan edi. Ularni qozogʻistonlik klip rejissyori Aysulton Seitov videoklip suratga olishga koʻndirdi.

2019-yilda musiqiy video YouTubeda 300 million martadan koʻproq tomosha qilinib, Rossiya rekordini oʻrnatdi. 2020-yilda Rossiyaning Little Big guruhi tomonidan ijro etilgan „Skibidi“ qoʻshigʻi „I Got Love“ qoʻshigʻidan Rossiyaning YouTubedagi eng mashhur videosi nomini olib qoʻydi, ammo 2021-yilda „I Got Love“ yana yetakchilikni qaytarib oldi.

## Manbalar
White Hill (Massachusetts)

White Hill — Massachusets shtatining Barnstable okrugidagi togʻdir. U Sandy Neckda, Barnstable shahridagi G'arbiy Barnstabledan 1,9 milya (3,1 km) shimolda joylashgan. Clay Hill Oq tepalikning janubida joylashgan.

## Manbalar
Keir Starmer

**Sir Keir Rodney Starmer** (1962-yil 2-sentyabr, Sautvark) – britaniyalik huquqshunos va siyosatchi, Leyboristlar partiyasi rahbari. 2024-yilgi parlament saylovlaridan soʻng u Buyuk Britaniya bosh vaziri etib saylangan.

## Tarjimasi holi
### Bolaligi

Kir 1962-yil 2-sentyabrda Londonda chilangarlik asboblarini ishlab chiqarish bilan shugʻullanuvchi Rodni Starmer va Jozefina Starmerlar oilasida tugʻilgan. Kir Starmerning katta opasi Anna (1961-yil iyun oyida tugʻilgan) hamda egizak uka-singlisi Nikolay va Ketrin (1964-yil mart oyida tugʻilgan) bor. Kir tugʻilgandan koʻp oʻtmay, oila Okted shahriga (Surrey grafligi) koʻchib oʻtadi. 1974-yilda Kir Raigit savodxonlik maktabiga oʻqishga kiradi. Ushbu maktab 1976-yilda xususiy maktabga aylantiriladi. Kir musiqani oʻrganish uchun Guildholl musiqa maktabiga oʻqishga kirgan, nay chalishni yetarli darajada oʻzlashtirgan.

## Manbalar
Konstantin Boyev

**Konstantin Boyev** (1983-yil 15-noyabrda tugʻilgan) – oʻzbekistonlik futbolchi. Oʻzbekiston Superligasining „Mashʼal“ klubi sobiq hujumchisi.

## Manbalar

## Havolalar

* Konstantin Boyev OʻzPFL saytida
Muzaffar Xoliqov

**Muzaffar Xoliqov** (1984-yil 7-oktyabrda tugʻilgan) – oʻzbekistonlik futbolchi. Oʻzbekiston Superligasining „Buxoro“ klubi sobiq himoyachisi.

## Manbalar

## Havolalar

* Muzaffar Holiqov Footballfactsru saytida
* Muzaffar Holiqov OʻzPFL saytida
Oleg Yejurov

**Oleg Yejurov** (, 1987-yil 30-dekabrda tugʻilgan) – rossiyalik futbolchi. 2010-yilda „Andijon“ klubi himoyachisi bo'lgan.

## Manbalar
Aleksandr Korneychuk (futbolchi, 1979)

**Aleksandr Korneychuk** (1979-yil 30-oktyabrda tugʻilgan) – oʻzbekistonlik futbolchi. Oʻzbekiston Superligasining „Navbahor“ klubi sobiq darvozaboni.

## Manbalar

## Havolalar

* Aleksandr Korneychuk Footballfactsru saytida
* Aleksandr Korneychuk OʻzPFL saytida
Ted Curd

**Ted Curd** (2006-yil 14-fevral) – ingliz futbolchisi, Angliya Premyer-ligasining Chelsea klubi darvozaboni boʻlib hozirda Hampton & Richmond Borough jamoasida ijara asosida toʻp surmoqda.

## Klublardagi karyerasi
Curd Chelsea jamoaning 9 yoshdan kichiklar uchun jamoasiga qoʻshilgan va shundan buyon Londonliklar safida faoliyat olib bormoqda. U klub bilan 2023-yil fevral oyida dastlabki professional shartnomasini imzoladi. Oʻsha mavsumda u Isthmian Leaguedagi Hashtag United jamoasiga ijaraga beriladi. U 2023-yil sentyabr oyida Kingstonian jamoasiga qarshi uchrashuvda Hashtag United safidagi debyutini oʻtkazdi. 2024-yil 7-yanvar kuni darvozabon jamoa safida 16ta oʻyin oʻtkazgan holda Chelsea tarkibiga qaytarildi.

2024-yil 30-iyun kuni Curd Hampton & Richmond Borough klubi bilan bir mavsumlik ijara shartnoma imzoladi.

## Statistikasi

## Manbalar
Aleksandr Dorofeyev (futbolchi, 1957)

**Aleksandr Nikolaevich Dorofeyev** (; 1957-yil 3-iyun, Barnaul) – sovet va rus futbolchisi, himoyachi pozitsiyasida oʻynagan, rossiyalik futbol murabbiyi.

## Futbolchilik faoliyati
Barnaul „Dinamo“ yoshlar sport maktabi tarbiyalanuvchisi, birinchi murabbiyi Vladimir Vasilyevich Juchkov. Barnaulda boʻlib oʻtgan yoshlar oʻrtasidagi Butunittifoq SSSR chempionatining yarim final bosqichi ishtirokchisi boʻlgan. 1975-yilda u „Shinnik“ jamoasida shahar chempionatida oʻynagan, oʻyinlarning birida u jiddiy jarohat oldi, shundan keyin bir yil davomida oʻynamagan. U 1977-yildan 1986-yilgacha SSSR Ikkinchi ligasida „Dinamo“ safida 10 mavsum oʻtkazgan va chap qanot himoyachisi sifatida 264 oʻyinda 19 ta gol urgan.

Keyinchalik u „Progress Biysk“ uchun ikkinchi ligada (1988—1989), ikkinchi quyi ligada "Dinamo" / „Marokand“ Samarqand (1990—1991), „Dinamo Barnaul“ (1992), Saxalin Xolmsk jamoalarida oʻynagan.

### Oʻyin uslubi
*Jismoniy jihatdan baquvvat va chidamli boʻlib, u oʻzining malakali pozitsiyasi bilan ajralib turardi.* *Jang sanʼatida qatʼiyatli va murosasiz, boshi bilan yaxshi oʻynagan, kuchli zarba bergan*.
## Murabbiylik faoliyati
U Xolmskning „Saxalin“ (1995), Barnaulning „Dinamo“ (1996—1999, 2004—2005), Novosibirskning „Chkalovets-1936“ (2000—2002), „Metallurg-Kuznetsk“ (Novok) (2003) Dinamo (Kirov) (2009—2010) jamoalarida ikkinchi murabbiy sifatida ishlagan.

2004-yil Murabbiylar oliy maktabini tamomlagan. Barnaulning „Dinamo“ (2005-yil 10-sentyabr – 2008-yil 6-avgust), Irtish Omsk (2010-yil 27-avgust – 2011-yil 11-iyul, 2011-yil 19-avgust – 2012-yil 2-iyul) klublarida bosh murabbiy boʻlib ishlagan.

## Havolalar

* Oltoy sport yangiliklari :: Maqolalar „V.Lyamkin mualliflik maqolalari“ BIZDA BAŞKA VATAN BOʻLMAYDI!, web.archive.org
Kurmanbek stadioni

**Qurmanbek stadioni** – Qirgʻizistonning Jalolobod shahridagi yengil atletika inshootiga ega futbol stadioni. Bu milliy oliy ligadagi Muras United FC futbol klubining uy maydonidir. Muassasa 5000 kishiga moʻljallangan.

## Manbalar

## Havolalar
* europlan-online.de: Stadion Kurmanbek – Dschalal-Abad
* goalzz.com: Stadion Kurmanbek – Dschalal-Abad
CAFA U-20 chempionati tarkiblari 2024

Quyida 2024-yilgi CAFA U-20 Championship musobaqasida ishtirok etadigan har bir terma jamoa uchun tarkiblar roʻyxati keltirilgan. Musobaqa Qirgʻizistonda 2024 yilning 5-12-iyul kunlari boʻlib oʻtadi. Bu Markaziy Osiyo futbol assotsiatsiyasi tomonidan 20 yoshgacha boʻlgan oʻsmirlar oʻrtasidagi ikkinchi musobaqa boʻladi.

Turnirda 2005-yil 1-yanvardan 2007-yil 31-dekabrgacha tugʻilgan futbolchilar ishtirok etishlari mumkin. Har bir jamoa kamida 18 nafar va maksimal 23 nafar futbolchidan iborat tarkibni roʻyxatdan oʻtkazishi kerak edi, ulardan kamida uchtasi darvozabon boʻlishi kerak. Toʻliq tarkib roʻyxati quyida keltirilgan.

Har bir oʻyinchi uchun koʻrsatilgan yosh turnirning birinchi kuni, 2024-yil 5-iyul kuniga toʻgʻri.

## A guruhi

### Qirgʻiziston Respublikasi
Qirgʻiziston Respublikasi 2024-yil 24-iyun kuni 27 nafar futbolchidan iborat vaqtinchalik tarkibini eʼlon qildi.

Bosh murabbiy: Mirlan Eshenov

### Tojikiston
22 nafar futbolchidan iborat yakuniy tarkib 2024-yilning 1-iyulida eʼlon qilindi.

Bosh murabbiy: Milosh Kostich

### Afgʻoniston
Bosh murabbiy: Mohd Taher Raufi

## B guruhi

### Oʻzbekiston
Bosh murabbiy: Rauf Inileyev

### Eron
Eron 2024-yil 20-iyun kuni 23 nafar futbolchidan iborat vaqtinchalik tarkibni eʼlon qildi.

Bosh murabbiy: Husayn Abdi

### Turkmaniston
23 nafar futbolchidan iborat yakuniy tarkib 2024-yilning 1-iyulida eʼlon qilindi.

Bosh murabbiy: Dövletmyrat Annayev

## Manbalar

## Havolalar
Najmiddin Ikromiy

**Najmiddin Ikromiy (asl familiyasi Ergashev)** (1960-yil 10-avgust, Andijon) – oʻzbek jurnalisti, publisist va shoir. Oʻzbekiston Jurnalistlar va Yozuvchilar uyushmalari aʼzosi.

## Tarjimai holi
Najmiddin Ikromiy 1960-yil 10-avgustda Andijon shahrida tugʻilgan. 1985—1991-yillarda Oʻzbekiston milliy universiteti (sobiq Toshkent davlat universiteti)ning jurnalistika fakultetida tahsil olgan.

Mehnat faoliyatini 1981-yilda Andijon ip-gazlama birlashmasida ohorlovchilikdan boshlagan. Soʻngra 1986—1999-yillarda „Andijonnoma“ (sobiq „Kommunist“) gazetasida masʼul kotibning birinchi oʻrinbosari, savdo va matlubot xodimlari kasaba uyushmalari viloyat qoʻmitasida yoʻriqchi, boʻlim mudiri, respublika „Savdogar“, „Mulkdor“ gazetalari, „Hayot va iqtisod“ jurnalining Fargʻona vodiysi boʻyicha muxbiri vazifalarida ishladi. 2000—2020-yillarda Andijonnoma gazetasida muxbir, boʻlim mudiri, masʼul kotib, bosh muharrir oʻrinbosari, viloyat Jurnalistik mahorat markazi rahbari lavozimlarida mehnat qilgan.

## Ijodiy faoliyati
Najmiddin Ikromiyning „Erta botgan oy“ nomli ilk sheʼriy toʻplami 1998-yilda chop etilgan. Shuningdek, uning „Boshlovchi jurnalist va mahorat mashaqqati“ (2009-yil), „Amaliy jurnalistika va mahorat“ (2013, qayta nashr 2016-yil) qoʻllanmalarining muallifidir. Ijodkorning „Sarhisob“ rukni ostida „Taraddud fasli“ (sheʼrlar), „Qoʻshni sigʻmagan uy“ (hikoyalar) va „Otam koʻrmagan kunlar“ (publitsistik) nomli uch jildli kitoblari (2023) nashr etilgan.

Taʼlim sohasidagi islohotlarni keng targʻib etishdagi mehnatlari va jurnalistika sohasi kadrlarini tayyorlashdagi faoliyati uchun „Xalq taʼlimi aʼlochisi“ koʻkrak nishoni bilan taqdirlangan.
Ijodiy faoliyati davomida uning minglab tahliliy-tanqidiy, maʼnaviy-maʼrifiy janrdagi maqolalari bosma va elektron nashrlarda chop etilgan .
## Manbalar
Damjan Radulovic

**Damjan Radulovic** () – chernogoriyalik futbolchi. Oʻzbekiston Superligasining „Soʻgʻdiyona“ klubi sobiq yarim himoyachisi.

## Manbalar
Jerome Mpacko Etame

**Jerome Mpacko Etame** () – kamerunlik futbolchi. Oʻzbekiston Superligasining „Soʻgʻdiyona“ klubi sobiq hujumchisi.

## Manbalar
AFC U-16 Osiyo chempionati 1996

**1996-yilgi [[AFC U-17 Osiyo Kubogi|16 yoshgacha boʻlgan futbolchilar oʻrtasidagi Osiyo chempionati]]** Osiyo Futbol Konfederatsiyasi (AFC) tomonidan har ikki yilda bir marta oʻtkaziladigan musoboqaning 7-turniri boʻldi. Tailand mezbon davlat edi.

## Joy
Barcha oʻyinlar Tailandning Chiang May shahrida boʻlib oʻtdi.

## Saralash bosqichi

**Saralangan jamoalar:**

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  *(host)*

## Guruh bosqichi

### A guruhi

----

----

----

----

### B guruhi

----

----

----

----

## Pley-off bosqichi

### Yarim final

### Uchinchi oʻrin uchun oʻyin

### Final

## Gʻoliblar

## Jamoalar 1997-yilgi FIFA U-17 Jahon chempionatiga yoʻllanma oldi

* 
* 
* 

## Havolalar

* rsssf.com
Mason Burstow

**Mason Paul James Burstow** (2003-yil 4-avgust) – Angliyalik professional futbolchi, Angliya Premyer ligasining Chelsea F.C. klubi hujumchisi.

## Karyerasi

### Charlton Athletic
Burstow dastlab Welling United va Maidstone United jamoalarining yoshlar akademiyasida toʻp suradi. Keyinchalik 2020-yilda Charlton Athletic bilan ilk professional shartnomasiga imzo chekdi.

### Chelsea
2022-yil 1-fevral kuni Burstow Premyer liga jamoasi Chelsea jamoasi tarkibiga qoʻshildi va 2021-2022-yilgi mavsumni Charlton Athletic safida ijara asosida yakunlaydigan boʻldi. hujumchi 2023-yilning 20-avgustida londonliklar safida debyut oʻyini oʻtkazdi.

#### Sunderland
2023-yil 1-sentyabrda Burstow Chempionship klubi Sunderland bilan bir mavsumlik ijara shartnoma imzoladi. U 2024-yil 27-yanvar Stoke Cityga qarshi uchrashuvda jamoa safidagi oʻz debyut golini kiritdi.

## Statistikasi

## Manbalar

## Havolalar

*
Andrey Santos

**Andrey Nascimento dos Santos** (2004-yil 3-may) – Braziliyalik professional futbolchi, Angliya Premyer ligasining Chelsea klubi va Braziliya milliy terma jamoasi yarim himoyachisi.

## Klublardagi karyerasi

### Vasco da Gama
Toʻrt yoshida Santos ortiqcha vaznini yoʻqotish maqsadida futzal bilan shugʻullanishin boshlagan. Unda bu oʻyinga boʻlgan muhabbat paydo boʻladi va keyinchalik Vasco da Gama jamoasi yoshlar akademiyasida dastlab himoyachi, keyinchalik esa yarim himoyachi sifatida toʻp surishni boshlaydi.

2021-yil 6-mart kuni Santos 16 yoshida Campeonato Carioca turniri doirasida zaxiradan maydonga tushgan holda katta futboldagi debyutini oʻtkazadi. Uning ligadagi debyuiti esa 2021-yil 28-noyabrda Londrina klubiga qarshi uchrashuvda qayd etildi.

### Chelsea
2023-yilning 6-yanvarida Santos Vasco da Gama Santos klubni tark etib Chelsea safiga qoʻshilishi maʼlum qilindi.

#### Vasco da Gama (ijara)
2023-yil 2-mart kuni yarim himoyachi ijara asosida sobiq klubi safiga borib qoʻshildi va u yerda 30-iyunga qadar toʻp surdi.

#### Nottingham Forest (ijara)
2023-yil 25-avgust kuni Chelsea Santosning Nottingham Forest klubi bilan ijara shartnoma imzolaganini maʼlum qildi. Ushbu klubdagi debyutini Premyer liga doirasida Anfield stadionida boʻlib oʻtgan Liverpool jamoasiga qarshi uchrashuvda oʻtkazgan. Santos 5 oy davomida Nottingham safida atigi ikki oʻyin oʻtkazgan holda oʻyin amaliyoti yetishmovchiligi sabab londonliklar safiga qaytarildi.

#### Strasburg (ijara)
2024-yil 1-fevral kuni Santos Liga 1 jamoasi Strasburgga mavsum oxiriga qadar ijaraga berildi.

## Statistika

### Terma jamoa

## Manbalar

## Havolalar

* Chelsea FC veb-saytidagi futbolchi Profili
Soʻnggi yaproq

***Soʻnggi yaproq —*** Oʻ. Henrining 1907-yilgi „Yonayotgan chiroq va boshqa hokoyalar“ toʻplamida chop etilgan qisqa hikoyasi. Hikoya ilk bor 1905-yil 15-oktabr kuni *[[Nyu-York dunyosi]]* gazetasida eʻlon qilindi .

## Syujeti
Hikoya voqealari Grinnvich qishlogʻida pnevmoniya (zotiljam – oʻpka yalligʻlanishi) epidemiyasi paytida sodir boʻladi. 

Hayot va ijod borasidagi oʻxshash qiziqishlari orqali Syu va Jonsi ismli qizlar qalin doʻst tutingan va koʻp qavatli binolarning birida oʻz rassomchilik ustaxonalarini tashkil qilishgandi. Afsuski, bardoshsiz, nimjongina Jonsi oʻsha vaqtlarda oʻta oʻgʻir hisoblangan zotiljam bilan ogʻrinib, temir yotoqqa mixlanib qoladi. Darmonsizlik oqibatida azoblanayotgan qiz hayotdan butunlar umidini uzib, oʻz dafn maʼrosimini kuta boshlaydi. Kech kuz oʻrnini qish egallayotgan pallada deraza qarshisidagi devorga chirmashib oʻsayotgan yovvoyi pechakgul yaproqlari toʻkilishini jim kuzatishgagina madori yetgan Jonsi Syuga shu pechakgulning soʻnggi yaprogʻi uzilganda oʻlishini aytadi.

Syu kun sayin ogʻirlashib borayotgan dugonasi Jonsidan xavotirlanib, pastki qavatda yashovchi qariya Bermanga arzi-hol qiladi. 

Berman – oltmishdan oshgan, qirq yil moʻyqalam surgan, ammo hali-hanuz unga ilhom parisini tutib qolish nasib etmagan, qisqa qilib aytganda, sanʼat sohasida omadi chopmagan qariya. Keksa musavvirni oʻz shoh asarini yaratish istagi hamon tark etmagan, lekin hozirgacha bu ishni boshlay olmagan ham edi. Tepa qavatdagi ikki rassom qiz uchun oʻzini himoyachi deb hisoblaydigan Berman Jonsini umidlantirishi uchun koʻcha izgʻirin, qor-yomgʻirli boʻlishiga qaramay tun boʻyi pechakgulga soʻnggi yaproq – oʻz shoh asarini chizadi.

Tun haqiqatda izgʻirin boʻlgan, bundan Jonsining ham xabari bor edi. Qiz tongda derazadan moʻralarkan, pechakgul yaprogʻining uzilganiga ishonchi komil edi. Ne koʻz bilan koʻrsinki, nimjon yaproq ham yashash uchun kurashganday uzilmagan edi. Hayratlangan Jonsi oʻzining zaifligidan, irodasizligidan xijolat boʻlib, umidsizlanishni toʻxtatadi va oxir-oqibatda tuzalib ketadi. Zotiljamdan xalos boʻlgan Jonsini soʻnggi koʻrikdan oʻtkazayotgan shifokor, qizlarga pastki qavatdagi qariya Bermanning oʻgʻir ahvolini maʼlum qiladi.

Oʻsha qor-yomgʻirli kechada pnevmoniyadan oʻlib ketayotgan yosh qoʻshni qizning hayotini shoh asari bilan qutqargan Berman — zotiljam yuqtirib olgandi. Keksayib qolgan zaif qariya kasallikka bardosh bera olmay vafot etadi.

Hikoya Nyu-York shahridagi Grinvich rassomlar koloniyasini tasvirlab beradi. Maʼlumot oʻrnida, oʻtgan asr davomida ushbu qishloq kambagʻal ijodkorlar punkti sifatida dunyoga mashhur sayyohlik markaziga aylandi.

## Qahramonlar
* Syu, yosh rassom.
* Johnsi, Syu bilan yashaydigan dugonasi, pnevmoniyaga chalingan, ammo soʻnggi yaproq mavjudligi tufayli omon qoladi.
* Berman, keksa rassom.
## Manbalar
Tursunboy Turgʻunov

**Tursunboy Turgʻunov** (1971-yil 6-aprel) – oʻzbekistonlik olim, Iqtisodiyot fanlari boʻyicha falsafa doktori (PhD). Andijon mashinasozlik instituti moliya-iqtisod ishlari boʻyicha prorektori.

## Tarjimai holi
Tursunboy Sobirovich Turgʻunov 1971-yil 6-aprelda Andijon viloyati Jalaquduq tumanida tugʻilgan. 1993-yilda Toshkent moliya institutini Buxgalteriya hisobi va audit mutaxassisligi boʻyicha tamomlagan.

Ish faoliyatini 1993-yilda Andijon iqtisodiyot va boshqaruv institutida Iqtisodiy informatika va boshqaruvni avtomatlashtirish kafedrasi izlanuvchi-tadqiqotchiligidan boshlangan.

Turli yillarda kafedra assistenti, Andijon muhandislik-iqtisodiyot instituti aspiranti, Buxgalteriya hisobi va audit kafedrasi katta oʻqituvchisi, Moliya, Avtomatika va elektr-texnologiya fakultetlari dekan oʻrinbosari, Mashinasozlik texnologiyasi, Transport va logistika fakultetlari dekani vazifalarida ishlagan.

2023-yil dekabr oyidan buyon Andijon mashinasozlik instituti moliya-iqtisod ishlari boʻyicha prorektor lavozimida faoliyat yuritmoqda.

## Ilmiy faoliyati
Turgʻunov Tursunboy Sabirovich 2020-yilda Kadrlar malakasini oshirish va statistik tadqiqotlar instituti huzuridagi ilmiy darajalar beruvchi DSc.30.09.2019.I.92.01 raqamli Ilmiy kengashda
08.00.06–"Ekonometrika va statistika" ixtisosligi boʻyicha „Aholi pul daromadlari shakllanish jarayonlarining statistik tahlili (Andijon viloyati misolida)“ mavzusidagi iqtisodiyot fanlari boʻyicha falsafa doktori (PhD) ilmiy darajasini olish uchun yozilgan dissertatsiya ishini munosib himoya qilgan. U ayni paytda Iqtisodiyot fanlari boʻyicha falsafa doktori (PhD) hisoblanadi.
Tursunboy Turgʻunov bir nechta oʻquv qoʻllanma, monografiya, 100 dan ortiq ilmiy maqola va tezislar muallifi .

## Manbalar
Andijon mashinasozlik instituti Elektrotexnika fakulteti

**Andijon mashinasozlik instituti Elektrotexnika fakulteti —** Andijon viloyatining Andijon shahrida joylashgan Andijon mashinasozlik institutining biri. 2020-yilda tashkil etilgan. Hozirda fakultet dekani – Alijonov Doniyor.

## Tarixi

Andijon mashinasozlik instituti rektorining 2011-yil 15-avgustdagi 563–k sonli buyrugʻi bilan Moliya fakulteti negizida Avtomatika va elektrotexnika fakulteti tashkil etilgan. Institut rektorining 2020-yil 30-iyundagi 263 – k sonli buyrugʻi bilan ushbu Avtomatika va elektrotexnika fakulteti negizida Elektrotexnika fakulteti tashkil topgan. Fakultetda asosan elektr energetika sohalarida kadrlar tayyorlanadi. Ayni paytda fakultetga texnika fanlari boʻyicha PhD, dotsent Alijanov Donyorbek Dilshodovich rahbarlik qilib kelmoqda.

## Faoliyati

Fakultetida uchta kafedra faoliyat olib boradi. Ular Muqobil energiya manbalari, Elektrotexnika, elektromexanika, elektrotexnologiyalar va Oʻzbek tili va adabiyoti kafedrasi.

Fakultetda Muqobil energiya manbalari, Energiya tejamkorligi va energiya audit, Elektrotexnika, elektromexanika, elektrotexnologiyalar, Elektr energetikasi bakalavriat yoʻnalishlarida 500 nafarga yaqin talabalar tahsil olishadi. Ularga 

Talabalar „Andijon hududiy elektr tarmoqlari korxonasi“ AJ, „UzAvtoAustem“ qoʻshma korxonasi, „Uz Dong Yang Co“ Oʻzbekiston Koreya qoʻshma korxonasi, "UzAvtosanoat" aksiyadorlik jamiyati tarkibidagi „UZ-HANWOO“, „Uz Don Ju Peint Co“ qoʻshma korxonalari, „Andijon mashinastroitel“ xususiy korxona, „Spektr“ xususiy korxonalarida amaliyot oʻtamoqda.

## Xalqaro hamkorlik

Fakultet Shimoliy Xitoy texnologiyalar universiteti bilan talaba almashinuvi, ilmiy va tijoriy dasturlar boʻyicha kelishuvga erishgan. Ushbu muassasa bilan doimiy ravishda aloqalar oʻrnatilgan boʻlib, almashinuv dasturlari amalga oshirib kelinmoqda. Shuningdek, hamkorlik aloqalari doirasida bir qator professor-oʻqituvchilar Belarus milliy texnologiyalar universitetida tajriba almashinuvi va ilmiy tadqiqotlar olib bormoqda.
## Manbalar
 Elektrotexnika fakulteti 
## Havolalar
Institut rasmiy sayti
Usmon Yusupov uy-muzeyi

**Usmon Yusupov uy-muzeyi** – adabiy memorial muzey. 1974-yil 24-iyunda Oʻzbekiston KP Markaziy qoʻmitasi va ministrlar kengashining „Oʻzbekiston fanlar akademiyasining Oʻzbekiston xalqlari tarixi muzeyining filiali Usmon Yusupov uy-muzeyini tashkil etish“ toʻgʻrisidagi №-300 qoʻshma qaroriga asosan tashkil etilgan. 1978-yil 11-dekabrida hukumat qarorlariga binoan Usmon Yusupov uy-muzeyi Xalqlar doʻstligi muzeyi balansiga berilgan.

1992-yil 13-yanvarda Xalqlar doʻstligi muzeyi tugatilishi munosabati bilan Oʻzbekiston Prezidenti huzuridagi Vazirlar Mahkamasining 10-son qaroriga asosan Usmon Yusupov uy-muzeyi mustaqilligi belgilangan va Oʻzbekiston Madaniyat ishlari vazirligining 1992-yil 10-martdagi 75-son buyrugʻi bilan 1992-yil 1-aprelidan Madaniyat ishlari vazirligi tasarrufiga olingan.

1975-yil 1-martda uy-muzeyning tantanali ochilish marosimi boʻlgan.

2018-yilda muzeyga 12 mingga yaqin odam tashrif buyurgan

2020-yilning fevral oyida rekonstruksiya qilingan.
## Tuzilishi
Uy-muzey Yangiyoʻl shaxrining markaziga joylashgan. Umumiy maydoni – 8434,95 km2 Uy-muzey ikkita binodan iborat:
1-bino memorial uy. Bu qismda Usmon Yusupovning shaxsiy buyumlari, kitoblari, kiyimlari, maishiy va etnogrfik buyumlar saqlanadi.

2-bino – ekspozitsiya koʻrgazma zali, majlislar zali, xoʻjalik mollari saqlanadigan xona, xodimlar ishlaydigan xona va isitgich tarmogʻi saqlanadigan xonalardan iborat. Bu qismda Usmon Yusupovning hayoti va faoliyatini yorituvchi fotosuratlar, hujjatlar, xatlar, rasmlar, kichik haykallar va buyumlar saqlanadi.

## Muzey fondi
Muzey ekspozitsiyasi asosiy va yordamchi fondlardan iborat. Asosiy fondda 4283 ta va ilmiy-yordamchi fondda 287 ta eksponat mavjud.

## Faoliyati
Uy-muzey ish faoliyati davomida turli bayramlarga atab koʻrgazmalar tashkil qiladi. Har oyda ikki marta maktab, kollej oʻquvchilari bilan turli mavzularga bagʻishlangan suhbat, maʼruza va uchrashuvlar tashkil qilinadi. Bu tadbirlar maktab va kollejlar bilan hamkorlikda oʻtkaziladi. Muzeyga oʻzbekistonliklardan tashqari Mongoliya, Shri-Lanka, Pokiston, Kanada davlatlaridan ham mehmonlar tashrif buyurgan.
## Manbalar
Masʼud Pizishkiyon

**Masʼud Pizishkiyon** (; 29-sentyabr 1945-yil, Mahobod, Gʻarbiy Ozarbayjon ustoni) Eronlik kardioxirurgi va islohotchi siyosatchi, Eron prezidenti. Tabriz, Usku va Ozarshahr saylov okruglaridan Eron parlamentida vakillik qilgan. 2016-yildan 2020-yilgacha parlament spikerining birinchi oʻrinbosari, 2001-yildan 2005-yilgacha Muhammad Xotamiy hukumatida sogʻliqni saqlash va tibbiy taʼlim vaziri boʻlib ishlagan.

## Yana qarang

* Erondagi prezidentlik saylovi

## Manbalar
Ulugʻbek Abdullayev (olim)

**Ulugʻbek Saydanovich Abdullayev** (1956-yil 8-avgust, Jalaquduq tumani) – oʻzbekistonlik tarixchi olim, tarix fanlari doktori, professor. Andijon mashinasozlik instituti Gumanitar fanlar kafedrasi professori.

## Tarjimai holi

Ulugʻbek Saydanovich Abdullayev 1956-yil 8-avgustda Andijon viloyati, Jalaquduq tumanida tugʻilgan. 1983-yilda Toshkent davlat universiteti (hozirgi Oʻzbekiston Milliy universiteti) Tarix fakultetini tugatgan.

Ilk mehnat faoliyatini 1974-yilda Andijon viloyati, Jalaquduq tumanidagi „Paxtakor“ jamoa xoʻjaligida kolxozchilikdan boshlagan.

1984-yilda Universitetni tamomlagach 1992-yilga qadar Oʻzbekiston SSR Fanlar Akademiyasi Etnografiya instituti stajyor-tadqiqotchisi, Fanlar Akademiyasi Tarix instituti aspiranti, ilmiy xodimi vazifalari ishlagan. 1992-1995-yillarda Andijon iqtisodiyot va boshqaruv instituti Siyosatshunoslik va falsafa kafedrasi assistenti, 1995-1998-yillarda Andijon muhandislik-iqtisodiyot instituti Oʻzbekiston tarixi va falsafa kafedrasi katta oʻqituvchisi, 1998-2007-yillarda ushbu kafedra dotsenti, 2007-2010-yillarda Oʻzbekiston tarixi kafedrasi mudiri vazifalarida ishlab, talabalarga bilim bergan. 2010-2013-yillarda Andijon mashinasozlik instituti akademik litsey va kasb-hunar kollejlari boʻyicha prorektor, 2013-yildan 2018-yilga qadar esa "Oʻzbekiston tarixi " kafedrasi professori sifatida faoliyat yuritgan. 2018-yildan ayni paytga qadar Gumanitar fanlar kafedrasi professori sifatida mehnat qilib kelmoqda.
„Oʻzbekiston Respublikasi Mustaqilligiga 25 yil“ koʻkrak nishoni sohibi.

## Ilmiy faoliyati

Ulugʻbek Abdullayev 1991-yilda Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi Tarix instituti huzuridagi ilmiy darajalar beruvchi Kengashda Fargʻona vodiysi qishloq joylarida anʼanaviy va zamonaviy millatlararo aloqalar". („Traditsionnie i sovremennie mejetnicheskie svyazi v selskoy mestnosti Ferganskoy dolini“)  mavzusida nomzodlik ishini himoya qilgan. 2006-yilda esa Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasida Tarix institutida „Fargʻona vodiysidagi millatlararo jarayonlar (XIX-XX asr boshlari)“ („Mejetnicheskie protsessi v Ferganskoy doline nachalo XIX-XX veka“) mavzusida 07.00.07 Etnografiya, etnologiya va antropologiya mutaxassisligi boʻyicha doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan.

Ulugʻbek Abdullayev „Oʻzbekiston tarixi“, „Oʻzbekistonning eng yangi tarixi“ fanlaridan maʼruza mashgʻulotlari olib boradi. Bir necha monografiya, oʻquv qoʻllanma va yuzdan ortiq ilmiy maqolalar  muallifi.
## Manbalar
Hang Jebat maqbarasi

**Hang Jebat maqbarasi** () – Hang Jebat dafn etilgan, Malayziyaning Malakka shahrida joylashgan maqbara.

## Tarixi
Qabrning aynan qachon bunyod etilganligi nomaʼlum, ammo u 1511-yilda Portugaliyaning Malakka shahriga bostirib kelgan davrga toʻgʻri keladi.

## Arxitekturasi
Qabr Malakka sultonligi davrida oliy vazirlar yoki sultonlarning dafn etilgan joylarini belgilash uchun, odatda foydalaniladigan turdagi Achena uslubida bunyod etilgan. Sultonning qabri boshqa nomsiz eski qabrlar bilan oʻralgan.

## Yana qarang

* Malakkadagi diqqatga sazovor joylar roʻyxati
## Manbalar
Sulton Mahmud Mangkat Di Julang maqbarasi

**Sulton Mahmud Mangkat Di Julang maqbarasi** () Malayziyaning Johor shahridagi Kota Tinggi tumanida bunyod etilgan tarixiy maqbara. U Kota Tinggi shahri yaqinidagi Kampung Makam qishlogʻida joylashgan. U Malakka sultonlari avlodidan boʻlgan Johorning oxirgi hukmdori Sulton Mahmudshoh II maqbarasi bilan mashhur.

## Tarixi
Qabr haqidagi afsona „*Tuhfat an-Nafis*“ kitobida keltirilgan. 1699-yilda Mahmudshoh II davrida qaroqchilar janubiy Johor qirgʻoqlariga, Mersingdan Pulau Penyengat va Riaugacha bostirib kirishadi. Laksamana (Admiral) Megat Seri Rama (Laksamana Bentan nomi bilan tanilgan, oʻz ulgʻaygan Bintan oroli nomi bilan atalgan) tahdidni toʻxtatishni buyurgan. U qaroqchilar hujumini toʻxtatish uchun ketayotganda homilador boʻlgan sevimli rafiqasi Dang Anumni uyida qoldirgan.

Uning yoʻqligi Megat Seri Ramaga hasad qilgan sobiq saroy zobitiga unga qarshi fitna uyushtirish imkoniyatini beradi. Dang Anum sultonga sovgʻa sifatida taqdim etilgan, saroy bogʻida oʻsadigan *Artocarpus heterophyllus* mevasidan yeb koʻrishni istagan. Saroyga meva yuborayotgan pengulu yoki tuman rahbari Dang Anumga yordam bermoqchi boʻlgan. Saroy zobiti bir dona mevani oʻgʻirlab, Dang Anumga beradi. U mevani tatib koʻrmasdanoq mevaning uzilganini payqagan Sulton penguluning bu qiligʻidan qattiq gʻazablandi. Sulton ayollarni jazolash uchun saroyga boradi. Oʻz hayoti va qornidagi hali tugʻilmagan bolasidan havotir olgan Dang Anum, sultonga yegan mevasi farzandi uchun ekanligini ayatdi. Sulton dalil talab qiladiva ayolning qorni yoriladi, bola esa meva boʻlagini ushlagan holida topiladi.

Qotillik saroy ahlidan sir tutiladi. Megat Seri Rama urushdan qaytgach, xotini va tugʻilmagan bolasining oʻldiriliganini bilib, qasos olishga qaror qiladi. Bir kuni juma tushdan keyin, juma namozi paytida, Sulton oʻz odamlari tomonidan olib ketilyotganda, Rama tomonidan qoʻyilgan pistirmaga tushib, pichoqlab oʻldiriladi. Sulton soʻnggi nafasini chiqarar ekan, Bintanning barcha oʻgʻillariga Kota Tinggi yerlariga abadiy qoʻl tegizishni taqiqlaydi va ularni laʼnatlaydi. Rama ham sulton kabi vafot etadi.

Bugungi kungacha odamlar hali ham laʼnat mavjudligiga ishonishadi va koʻpchilik bintanliklar Kota Tinggiga kelishdan qoʻrqishadi. Ushbu hikoyaning boshqa versiyalarida laʼnat yetti avlodda davom etishi aytiladi.

## Diqqatga sazovor xususiyatlari

* Makam Sulton Mahmudshoh. Bu minorali uzun maqbara boʻlib, bu yerda shohona qabrlari joylashgan.
* Makam Kucing Bertanduk („Shoxli mushuk maqbarasi“) Maqbaraning yonida joylashgan yagona qabr.
* Masjid Sulton Rogaiyah. Qabr yonidagi masjid.
* Sulton Mahmudning afsonada aytilgan oʻldirilgan joyi

## Yana qarang

* Kota Tinggi
## Manbalar

## Havolalar
* Dunyodagi ajoyib maqbaralar (بالانجليزى)
You (serial)

***You*** Greg Berlanti va Sera Gamble tomonidan ishlab chiqilgan Amerika psixologik triller teleserialidir.  Caroline Kepnes'ning 2014-yilda nashr etilgan romani asosida ishlangan ushbu serial Nyu-Yorkda yashovchi Joe Goldberg ( Penn Badgley ) ismli kitob sotuvchisining o‘z do‘koniga kelgan Guinevere Beckga ( Elizabeth Lail ) oshiq boʻlishi va unga bogʻlanib qolishi haqida hikoya qiladi. 

Serial birinchi marta 2018-yil 9-sentabrda Amerika Qo‘shma Shtatlarida Lifetime kanalida va xalqaro miqyosda Netflixda 2018-yil 26-dekabrda chiqarilgan.  Ikkinchi mavsum 2019-yil 26-dekabrda chiqqan. Uchinchi mavsum esa 2021-yil 15-oktabrda chiqqan. To‘rtinchi mavsumning birinchi yarmi 2023-yil 9-fevralda va ikkinchi yarmi 9-martda chiqqan. Beshinchi final mavsumini 2025-yil 24-aprelda chiqarildi.

## Aktyorlar jamoasi va personajlar

* Penn Badgley – Jo Goldberg rolida, kitob doʻkoni menejeri.
* Elizabeth Lail – Guinevere Beck rolida, kollej bitiruvchisi, yozuvchi.
* Luca Padovan – Paco rolida, Joe'ning yosh qoʻshnisi.
* Zach Cherry – Ethan rolida, Joe'ning kitob doʻkonidagi hamkasbi.
* Shay Mitchell – Peach Salinge rolida, Beck'ning eng yaqin doʻsti.
* Victoria Pedretti – Love Quinn rolida.
* James Scully – Forty Quinn rolida.
* Jenna Ortega – Ellie rolida.
* Ambyr Childers – Candace Stoun rolida, Joe'ning eski sevgilisi.

## Tashqi havolalar
IMDbda You

## Manbalar
Crum Hill

AQShning shimoli-g'arbiy Massachusets shtatida joylashgan, Monro va Florida shaharlarida joylashgan 2841 fut () balandlikdagi **—** **Crum Hill,** Franklin Countyning eng baland nuqtasi hisoblanadi. Xusak tizmasining bir qismi boʻlgan togʻ (Massachusets shtatining Shimoliy Adams shahridan toʻgʻridan-toʻgʻri sharqda joylashgan Hoosik daryosi vodiysidan koʻtarilgan gʻarbga qaragan choʻqqi) mahalliy qor avtomobillari klubi, Florida alpinistlari tomonidan boshqariladigan yoʻl tizimi orqali kesib oʻtadi. Ular o'z veb-saytida yo'l xaritasini yuritadilar.

Krum tepaligi Berkshiresning eng baland geologik nuqtasi bo'lsa-da, Greylok tog'i, 3,491 fut (1,064 m), Takonik tog'larning bir qismi va Berkshires geologiyasi bilan bog'liq bo'lmagan, ko'pincha yuqori nuqta bilan noto'g'ri tavsiflanadi.

Crum Hill cho'qqisi Franklin okrugining Monro shahrida joylashgan; tog'ning g'arbiy tomoni Berkshir okrugining bir qismi bo'lgan Florida shahrida joylashgan. Krum tepaligining shimoliy va sharqiy tomonlari Dunbar Brukka, u yerdan Deerfild daryosiga, Konnektikut daryosiga va Long-Aylend Soundga quyiladi; gʻarbiy tomoni Sovuq daryoga, undan Deerfild daryosiga quyiladi; janub tomoni esa bir necha kichik ariqlar orqali Deerfild daryosiga quyiladi.

Sammit shuningdek, Hoosac shamol energiyasi loyihasining saytidir.

## Manbalar
Dalbergia bojeri

***Dalbergia bojeri*** – Burchoqdoshlar oilasiga tegishli boʻlgan dukkaklilar turidir. U faqat Madagaskarda uchraydi. Bu oʻsimlik oʻz yashash hududini yoʻqotish xavfi ostida.

## Manbalar
Monument tog'i (Berkshire shahri)

Yodgorlik togʻi — 2,5 milya (4,0 km) uzunlikdagi kvartit tizmasi boʻlib, Berkshires geologiyasida Massachusets shtatidagi Great Barrington va Stockbridge shaharlarida joylashgan. Balandligi 1739 fut (530 m) boʻlgan togʻning bir qancha oʻziga xos xususiyatlari bor, xususan, ochiq, pichoq qirrali Peeskawso choʻqqisi va tog'ning janubiy-sharqiy tomonida joylashgan 1,642 futli(500 m) Monument tog'i rezervassiyasiga ham ega. Har yili tog'ga 20 mingdan ortiq sayohatchilar keladi.

Peeskawso cho'qqisiga Xousatonic daryosi vodiysi, Berkshires, Takonik tog'lari va Nyu-Yorkdagi Katskill tog'lari kiradi. Iblis minbari tosh ustuni ham Peeskawso cho'qqisining bir qismi bo'lib, tog'ning janubi-g'arbiy tomonida joylashgan Flag Rok Xousatonic qishlog'iga qaraydigan ochiq qoyadir. Tog'dagi yagona rasmiy yo'llar Buyuk Barrington markazi shimolidagi Massachusets 7-yo'nalishidagi avtoturargohdan Peeskawso cho'qqisiga ko'tariladi. Bu yo'nalishda harakatlanish uchun faqat The Trustees a'zolaridan to'lov olinmaydi, a'zo bo'lmaganlar uchun esa har bir mashina uchun 5dollardan to'lov olinadi, to'xtash uchun to'lov yo'q. Nomsiz sharshara esa Peeskawso cho'qqisining shimoli-sharqida Xikki yo'li bo'ylab joylashgan. 

Monument tog'ining g'arbiy tomoni Xousato daryosiga quyiladi, u yerdan Long Island Soundga tushadi. Monument tog'ining sharqiy tomoni Konkapot arig'iga, u yerdan Xousatonic daryosiga quyiladi.

1850-yil avgust oyida Herman Melvil, Nataniel Xotorn va Oliver Vendell Xolms Sr birgalikda Monument tog'iga birinchi marta chiqishadi.

## Manbalar

## Tashqi havolalar

* Monument togʻi'i - Qopxonalar boshqaruvchilari
* Yo'l xaritasi
Borden togʻi

**Borden togʻi** Amerika Qoʻshma Shtatlarining Massachusets shtatidagi Savoy togʻ davlat oʻrmonida joylashgan. Togʻ choʻqqisida yongʻinni kuzatish minorasi mavjud.

## Manbalar

## Havolalar
Asan-Maina (Guam)

Asan-Maina (oʻqilishi: Assan-Maʼina)— AQShning Guam hududini gʻarbiy qirgʻogʻida joylashgan qishloq. Bu hudud sharqdagi Fonte daryosi vodiysi yonbagʻirlari boʻylab joylashgan Maina va Asan qirgʻogʻi jamiyatining nomlarini birlashtiradi. Asan Ikkinchi Jahon urushi, Guamni yaponlardan ozod qilish paytida Amerika Qoʻshma Shtatlari dengiz piyodalarining shimoliy qoʻnish hududi boʻlgan. Asan Beach Park Tinch okeani milliy tarixiy bogʻidagi urushdan soʻng hech qanday oʻzgarishlarsiz saqlangan tarixiy joydir. Asan-Mainani oʻz ichiga olgan yana bir jamoa bor bu Asan va Maina tepaliklarida joylashgan Nimitz tepaligidagi aholi jamoasi boʻlib, u Marianas qoʻshma mintaqasi shtab-hududida joylashgan(Asan-Maina Luchan tumanida joylashgan).

## Joy nomining kelib chiqishi
Asan oʻz nomini Chamorro soʻzidan olgan boʻlib, kam yoki kamdan-kam maʼnosini anglatadi.

Maʼina soʻzining maʼnosi esa tugʻilish va suvga choʻmilish, yaʼni quyosh chiqishidan oldin onasi tomonidan choʻmiltirishga olib boriladigan yangi chaqaloq maʼnosini anglatadi. Ushbu eski marosim Isoning maʼbaddagi taqdimotiga oʻxshash boʻlib, unga taqlid qilingan.

## Tarixi
1944-yil 21-iyulda amerikaliklar Guam jangi paytida orolni yapon qoʻshinlaridan ozod olish uchun Asan shahriga tushdilar. 3-dengiz diviziyasi 08:28 da Asan shahriga qoʻndi, 1-vaqtinchalik dengiz brigadasi esa janubdagi Agat yaqiniga qoʻndi. Yaponiya artilleriyasi 20 ta qoʻnish mashinasini choʻktirdi, ammo soat 09:00 ga kelib tanklar ikkala plyajdan ham qirgʻoqqa chiqdi. Amerika Qoʻshma Shtatlari dengiz piyodalari plyajni egallagandan soʻng, qirgʻoq ustidagi tepaliklarda mustahkamlangan yapon kuchlari bilan jang qiladi. Undan keyingi haftada amerikaliklar shimolga qarab chekinayotgan yapon kuchlarini taʼqib qilishgan va oxir-oqibat jangda gʻalaba qozonishgan.

1975-yil apreldan noyabrgacha sobiq Asan Kampi „Yangi hayot“ operatsiyasi paytida janubiy vetnamlik qochqinlar uchun qochqinlar lageri sifatida ishlatilgan.

1997-yil 6-avgustda Korean Air aviakompaniyasining 801-reysi Asan shahridagi Nimits-Xill ning sharqida halokatga uchradi. Keyinchalik ular xotirasiga yodgorlik qurildi.

## Aholini roʻyxatga olish
AQSh Sensus Byurosi Asan-Mainada quyidagi hududlarnigina aholisini roʻyxatdan oʻtqazadi: Asan, Maina va Nimitz Hill Annex.

## Taʼlimga eʼtibor
Guam oliy taʼlim tizimi orol hokimyati tomonidan boshqariladi. Janubiy Santa Ritadagi oʻrta taʼlim esa qishloq hokimyati tomonidan boshqariladi.
Mudofaa Taʼlimi Faoliyati Departamentiga (DoDEA) kelsak, Asanda MakKol boshlangʻich maktabi va MakKol oʻrta maktablari bor, Guam oʻrta maktabi esa orolning yagona DoDEA oʻrta maktabidir.

## Parklar va dam olish maskanlari
Har yili orolning eng katta bayrami Pasxa tuxumi ovi Tinch okeani milliy bogʻida 10 000 dan ortiq tuxum bilan oʻtkaziladi. Shuningdek har yili qishloqda Janubiy Koreya, Yaponiya, Xitoy, Guam va Shimoliy Mariana orollaridan chempionlik uchun kurashadigan odamlar Xalqaro uchurtma uchirish musobaqasini oʻtkazishadi.

## Hukumati

## Shuningdek

* Guamning qishloqlari

## Manbalar
Mount Jefferson (Massachusetts)

Jefferson togʻi, shuningdek, Muzzy Hill nomi bilan ham tanilgan, Massachusets shtatining Worcester okrugida, Xabbardstondan ikki milya shimoliy gʻarbda joylashgan tepalik tizmasi. Jefferson yoʻli togʻi tepalik boʻylab oʻtadi.

## Manbalar