open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Terrorizm xavfi indeksi

**Global Terrorizm Indeksi** (**GTI**) – IEP tomonidan har yili nashr etiladigan hisobot. Uni IT-tadbirkor va IEP asoschisi Steve Killelea ishlab chiqdi. Indeks 2000-yildan buyon terrorizm asosiy global tendensiyalarini qisqacha koʻrsatadi. Dunyo mamlakatlarini terrorchilik faoliyatiga qarab tizimli ravishda reytingga kiritiladi. Indeks terrorchilik taʼsiri toʻgʻrisida aniq tasavvur yaratish, tendensiyalarni koʻrsatish, tadqiqotchilar va siyosatchilar tomonidan tahlil qilish uchun maʼlumotlar seriyasini taqdim etish uchun terrorchilik hujumlari bilan bogʻliq bir qator omillarni birlashtiradi. Bu terrorizm taʼsiri boʻyicha mamlakatlarning tartibli reytingini taqdim etish uchun tarkibiy sonni ishlab chiqaradi.

GTI Global Terrorism Database (GTD) dan olingan maʼlumotlarga asoslangan. GTD 190,000dan ortiq terrorchilik holatlarini kodifikatsiya qildi. Indeks 163 mamlakatni qamrab oladi, bu dunyo aholisining 99,7% ni tashkil etadi.

GTI Global tinchlik indeksining ekspertlar panelini maslahatlashganda ishlab chiqilgan. Ushbu maqola terrorizmning kelajagi va zarur siyosiy javoblar haqida ijobiy va amaliy munozara oʻtkazilishiga yordam berish uchun rivojlanayotgan tendensiyalarni oʻrganish va taʼminlash maqsadida amalga oshiriladi.

## Metodologiya
Terrorizmni nimani anglatishi haqida xalqaro miqyosda tan olingan yagona taʼrif mavjud emas. IEP GTD mualliflari, terrorizmni oʻrganish va terrorizmga javob qaytarish milliy konsorsiumi (START) tadqiqotchilari olib borishadi. Uning maslahat kengashi tomonidan kelishilgan terminologiya va taʼriflarni qabul qilinadi. Ushbu taʼrif terrorizmning jismoniy harakatlari emas, balki uning koʻp yillar davomida jamiyatga boʻlgan psixologik taʼsiri ekanligini tan oladi.

Terrorchilik hujumi sifatida baholanishi uchun hodisa uchta mezonga javob berishi kerak:

# Qasddan sodir etilgan boʻlishi kerak.
# Muayyan darajada zoʻravonlik yoki mol-mulkka zarar yetkazish va odamlarga nisbatan zoʻravonlik.
# Sodir etganlar milliy qahramon boʻlmagan shaxslar boʻlishi kerak.

Maʼlum bir yilda mamlakat uchun GTI ballari yil davomida yuz bergan hodisalarning nisbiy taʼsirini hisobga olish uchun noyob bal tizimiga asoslanadi. Har bir mamlakatning yillik natijalarida toʻrtta koʻrsatkich hisobga olinadi:

* Maʼlum bir yilda terrorchilik hodisalarining umumiy soni
* Terrorizmdan oʻlganlarning umumiy soni maʼlum bir yilda
* Terrorizm natijasida aniqlangan jarohatlarning umumiy soni

Shunday qilib, eng katta oʻlim holatiga umumiy ravishda katta oʻlchov qoʻyilmoqda. Mulkka yetkazilgan zarar chorasi bir hodisa oqibatida yetkazilgan mol-mulkka yetkazilgan zararning oʻlchanilgan doirasidan kelib chiqqan holda toʻrtta toʻplamga boʻlinadi. 1 million dollardan kam boʻlgan hodisalarga 1 million dollarga va 1 milliard dollardan ortiq miqdorda va 1 milliard dollardan ortiq miqdorda toʻlov beriladi. GTDda aksariyat hodisalar „boʻlmagan“ miqdordagi mol-mulk zararlari sifatida qayd etiladi va bu nol natija beradi, „halokatli“ hodisalar esa juda kam uchraydi.

## 2022-yilgi global terrorizm xavfi indeksi
;Legenda
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Global terrorizm indeksi (2015)

## Manbalar
Umar masjidi (Quddus)

Ayyubiylarning **Umar ibn Xattob masjidi** (arabcha: مسجد عمر بن الخطاب, : מסגד עומר) – Quddusning Eski shahar qismidagi masjid. Muqaddas Qabr cherkovining janubiy hovlisining qarshisida, nasroniylar mahallasining Muristan hududida joylashgan. Masjid turistlar uchun ochiq emas va faqat ibodat qilish uchun kirish mumkin.

## Tarixi
Mahalliy anʼanalarga koʻra, 637-yilda Abu Ubayda ibn Jarroh qoʻmondonligi ostida Roshidun armiyasi Quddusni qamal qilgandan soʻng, patriarx Sofron taslim boʻlishni rad etdi. Umar Quddusga safar qilib, taslimlikni qabul qildi. Keyinchalik Umar masjidi oʻsha joyda qurilgan, bu haqda 1897-yilda Konstantin IV asrdagi Muqaddas qabr cherkovining sharqiy yoki tashqi atriumida topilgan Kufik yozuv bilan tosh plakatidan maʼlum boʻlmoqda. Bu joyni masjid deb belgilaydi.

1193-yilda Ayyubiylar sultoni Afdal ibn Salohiddin tomonidan hozirgi shaklida qurilgan.

Masjidning hozirgi binosi  balandlikda boʻlgan minoraga ega boʻlib, 1465-yilgacha, Mamluklar davrida qurilgan va Usmoniylar sultoni Abdulmajid (1839-1860) davrida yangilangan.

Muqaddas cherkovning boshqa (shimoliy) tomoniga joylashgan al-Salahiyya masjidida 1418-yilda qurilgan deyarli oʻxshash minora mavjud

## Manbalar

## Galereya

Tasvir:Modern_jerusalem_1915.jpg
Fayl:Mosque of Omar in Jerusalem.jpg
Fayl:Mosque of Omar, Jerusalem1.jpg
Umar masjidi (Baytullahm)

**Umar masjidi** () Falastindagi eng qadimiy masjid. Baytullahm shahrida joylashgan. Islom dunyosidagi eng buyuk shaxslardan biri Umar ibn Xattob (581–644) sharafiga 1860-yilda barpo etilgan.

## Tarixi
Masjidning ismi ikkinchi Roshidun Xalifa Umar ibn al-Xattob (581-644) nomidan olingan. Quddusni magʻlub qilgan Umar 637-yilda Baytullahmga borib, masihiylar va ruhoniylarning muqaddas joyini ziyorat qilish va xavfsizligini kafolatlaydigan qonun chiqargan.

10-asrning boshlarida Aleksandriyalik Yevtixiy (877-940) masjid haqida aytib oʻtgan.

Hozirgi masjid 1860-yilda Quddusdagi Yunon pravoslav cherkovining ushbu maqsadiga berilgan yer ustida qurilgan. Bu shaharni Iordaniya nazoratida boʻlganida 1955-yilda yangilandi. Oʻtmishda, yorugʻlik lampalari paydo boʻlishidan oldin, Baytullahmdagi Musulmonlar va xristianlar uchun masjid atrofini yoritish uchun zaytun yog'i ishlatilgan.

2007-yil fevral oyida Isroilning Shin Bet xavfsizlik agentligi Umar masjidida „Hamas bilan aloqador“ligi aytilgan 20 kishini hibsga oldi.

## Manbalar
Manu Trigueros

**Manuel 'Manu' Trigueros Muñoz** (;1991-yilning 17-oktabr, Talavera de la Reina) Ispaniyalik futbolchi. Villarreal klubining yarimhimoyachisi.
## Manbalar

## Havolalar

*Villarreal official profile
*
Setsuko Hara

**Setsuko Hara** (yap. 原 節子 *Hara Setsuko*; 17-iyun, 1932-yil — 5-sentyabr, 1998-yil) — yaponiyalik aktrisa.

## Filmografiyasi
# Banshun (1949)
# Bakushū (1951)
# Tōkyō monogatari (1953)
# Tōkyō boshoku (1957)
# Akibiyori (1960)
# Kohayagawa-ke no aki (1961)

## Manbalar

## Havolalar
Sunʼiy yoʻtal

**Sunʼiy yoʻtal** – () bemorning nafas olish yoʻllarida havoning qisqa muddatli siyraklashuvini hosil qiluvchi maxsus apparat yordamida nafas yoʻllaridagi narsalarni evakuatsiya qilish metodi hisoblanadi.

## Mexanizmi
Oʻpkalarning havo yoʻllari bosimi oʻpkalardagi bosimdan past boʻlgan sigʻim bilan qisqa muddatli tutashuvi yoʻli orqali sunʼiy yoʻtal qoʻzgʻatiladi. Bosimlar farqi bronxlarda havo oqimining yuqori tezligini paydo qiladi. Bu oqim traxeya tomon harakatlanib, oʻzi bilan birga balgʻam va boshqa zarrachalarni havo yoʻllaridan, shuningdek ekssudatni soʻrib olish uchun kateter kiritib boʻlmas joylardan chiqarib ketadi.

## Qoʻllanish holatlari
Sunʼiy yoʻtalni tabiiy yoʻtal refseksi butunlay yoki qisman yoʻqotilganda, yoki yoʻtal ogʻriq hislarini keltirib chiqarsa, masalan, jarrohlikdan keyingi davrda, qoʻllanadi.

## Manbalar
Gippokrat yuzi

„**Gippokrat yuzi**“,  (facies lotin tilida – yuz) – bu yuz koʻrinishida koʻzlar botib kirganligi, lunjlarning osilib qolganligi, oʻtkirlashgan burun, koʻkimtir-rangpar va sovuq ter bilan qoplagan yuza tasvirida namoyon boʻladigan qorin boʻshligʻi aʼzolarining oʻgir kasalliklari (peritonit, oshqozon va oʻn ikki barmoqli ichak va boshqalar) hamda surunkali uyqusizlik belgisi boʻladi.

Birinchi marta Gippokrat tomonidan Prognostikan (Προγνωστικόν, „Oldindan bilish“) asarida tasvirlangan:

## Manbalar
Angren-Pop temir yoʻli

**Angren-Pop temir yoʻl liniyasi** ()— Oʻzbekiston sharqidagi elektrlashtirilgan temir yoʻl liniyasi. U Qamchiq yoʻli dovonidan tashqari qoʻshimcha transport liniyasini ham taʼminlab, Fargʻona vodiysini Oʻzbekistonning qolgan hududlari bilan bog‘laydi. Loyihaning umumiy qiymati 1.9 dollarni tashkil etdi. Liniya 2016-yil 22-iyunda ochildi. Yo‘lovchi poyezdlari 2016-yilning 1-sentabrida harakatlana boshladi.

Toshkent va Namangan shaharlari oʻrtasida toʻgʻridan-toʻgʻri 123 kmli yoʻnalish yaratish uchun Angren va Popdagi mavjud temir yoʻllarni bogʻlaydigan uzun elektr temir yoʻl liniyasi rejasi tuzildi. Yangi temir yoʻl Oʻzbekistonga Sovet davridan qolgan yo‘l orqali Tojikistonning Soʻgʻd viloyati boʻylab kesib oʻtgan liniyadan voz kechish imkonini beradi, bu esa Oʻzbekistonni har yili Tojikistonga toʻlaydigan 25 &nbsp;million dollarlab tranzit toʻlovlari tejash imkoniyatini yaratadi. Loyiha taxminiy qiymati 1,9 AQSh dollarini tashkil etdi va besh yil davomida qurilgan. Qurilish 2013-yil mart oyida boshlangan. 2013-yil sentabr oyida Xitoy temir yo‘l tunnel guruhi 455 million dollarlik qurilish shartnomasini imzoladi.

Loyiha Oʻzbekiston hukumati va xalqaro kreditlar hisobidan moliyalashtirildi. 2014-yil may oyida Xitoy Eksport-import banki O‘zbekistonga tunnel shartnomasini moliyalashtirish uchun 350 million AQSh dollari miqdorida kredit berishini maʼlum qildi. 2015-yil fevral oyida Jahon banki O‘zbekistonga &nbsp;Angren-Pop temir yoʻli uchun 195 million AQSh dollari miqdorida kredit berishini tasdiqladi.

Bu liniya Oʻrta Osiyodagi eng uzun tunnel boʻlgan Qamchiq tunnelini oʻz ichiga oladi. Qurilish ishlariga "Oʻzbekiston temir yoʻllari" masʼul boʻlib, Qamchiq tunnelini esa China Railway Tunnel Group kompaniyasi qurgan.

## Manbalar


* 

## Havolalar

* Mintaqada temir yoʻl liniyalari xaritasi
Amaldagi tashqi ishlar vazirlari

**[[BMT]] aʼzoligidagi davlatlar tashqi ishlar vazirlari roʻyxati** — Birlashgan millatlar tashkilotiga aʼzo 193 mamlakat, Vatikan va Falastin davlatining tashqi ishlar vazirlari roʻyxatidir. Bu yerda BMTga aʼzo boʻlmagan davlatlar ham kiritilgan. Ayol vazirlar **qalin yozuv**.bilan yozilgan.

## Davlatlar

## Tan olinmagan davlatlar, muxtor hududlar

## Ittifoqlar

## Yana qarang
* Amaldagi mudofaa vazirlari
* Amaldagi moliya vazirlari
* Amaldagi davlat va hukumat rahbarlari
* Amaldagi parlament yetakchilari
* Amaldagi ichki ishlar vazirlari
* 

## Manbalar
Belbogʻli kurash

**Belbogʻli kurash** — Bu Oʻzbek milliy sport turlaridan biri boʻlib asosan Oʻrta osiyoda ommabop sanaladi. Belbogʻli kurashning koʻp javhalari oʻzbek xalq milliy kurashiga oʻxshab ketadi, lekin bu sport turida sportchilar asosan belbogʻ orqali kurashadilar. Asosan bu sport turi ikki kishi oʻrtasida amalga oshiriladi. Belbogʻli kurashning asosiy kiyimlariga kurashish uchun yaktak va belbogʻ kiradi.

 Tarixi

Belbogʻli kurash juda qadiymiy sport turlaridan biridir u milloddan avvalgi 2-3 asrlarda paydo boʻlgan va u hozirgacha rivojlanib keladi, hozirgi kunda u asosan Oʻzbekiston Respublikasining Fargʻona vodiysida jivojlangan. Hozirgi kunda Oʻzbekistonda koʻpgina musobaqalar oʻtkaziladi masalan: Oʻzbekiston chempionati, Vodiy kubogi va boshqalar bular Oʻzbekiston Belbogʻli kurash federatsiyasi qoʻl ostida oʻtkaziladi.

## Manbalar

## Havolalar
* http://www.Sports.uz/Sports.uz
* http://www.chozk.uz/chozk.uz
Qamchiq dovoni

**Qamchiq dovoni** - Qurama tizma togʻlarida, Toshkent va Namangan viloyatlari chegarasida joylashgan. Bal. 2269 m, shimoli-gʻarbda Kuyindi tizmasi (1874 m) va janubisharqda Sulukota (2334 m) tizma togʻlarining tutashgan joyida. Dovon trias davrining konglomerat, qumtosh, alevrolit qatlamlarl ustida yotuvchi kvarsli porfir, tuf, lavali jinslardan tashkil topgan. Relyefi kuchli parchalangan, yon bagʻirlari tik. Tub jinslar yalangʻoch. Dovondan Toshkent—Oʻsh avtomobil yoʻli oʻtgan. Dovondan qadimda Buyuk ipak yoʻlining shimoliy tarmoqlaridan biri oʻtgan. Keyingi asrlarda ham savdo karvonlarining qatnovi toʻxtamagan. 1990-yillar oxirida respublikada avtomobil transportining rivojlanishi munosabati bilan dovondan oʻtuvchi yoʻl jahon andozalariga moslab taʼmirlandi. Jami uz. 2,5&nbsp;km boʻlgan Rezak va Kamchikda zamonaviy tunnel inshootlari ishga tushirildi. Endilikda dovonda transport harakati yil davomida xavfsiz boʻlishi uchun barcha imkoniyatlar yaratilgan.

## Qamchiq dovoni
Qamchiq dovoni bu Oʻzbekistonning eng muhim transport linyalaridan biri hisoblanadi bu dovon Oʻzbekistonning Fargʻona vodisini boshqa viloyatlar bilan boglaydi va u savdo jihatidan juda katta ahamyatga ega. Fargʻona vodisini 3 viloyatini Andijon, Namangan va Fargonani boglovchi yagona yoʻl hisoblanadi. Dovonni asosiy qismi Qurama togʻ tizmasidan oʻtadi  va u dengiz sathidan 3-4 ming metr * mahimum* baladlikka ega. Asosan mashinalar va Ogʻir yuk mashinalari harkatlanishi uchun moslashgan va mashinalar qatnovi kuniga 2-5 ming atrofida mashinalar harakatlanadi  .
### Tarixi
1957-yil Toshkent — Qo‘qon (Qamchiq dovoni orqali) Avtomobil yoʻli foydalanishga topshiril-di (uz. 240&nbsp;km). 1957-yil respublika av-tomobil yo‘llari tarmoqlari ro‘yxati o‘tkazildi va  unda shu choqqacha koplab marotaba rekanstruksiya ishlari olib borilgan va zamoniviy va tekis asfalt oʻtgazilgan va 2013-yili Ispaniyalik mutahasislar bilan hamkorlikda butun yol boylab toliq taʼmirlash ishlari olib borilyapdi shu jumladan yoʻlni eniga kengaytirish va asfalt orniga chidamli beton mahsulaotlari otkazilyapdi

## Galareya

## Manbalar

naesmi.uz
Amaldagi davlat va hukumat rahbarlari

**Amaldagi [[davlat]]lar va [[hukumat]]lar rahbarlari ro’yxatida** hozirgi kundagi barcha dunyo mamlakatlarining hozirgi kundagi davlat va hukumat rahbarlari keltirilgan. 

## [[BMT]]ga a’zo va kuzatuvidagi mamlakatlar
:;*Legend:*

* ''Kichikroq yozuvda berilgan shaxslar muvaqqat rahbarlarni, o’tish hukumati, yoxud noiblarni bildiradi. 

## Boshqa davlatlar
BMTga ʻzo boʻlgan kamida bitta davlat tomonidan tan olingan mamlakatlar.

BMTga ʻzo mamlakatlarning birortasi ham tan olmagan, lekin oʻzini idora qiluvchi hududlar:

## Other governments
Quyidagi hukumatlar kamida bitta BMT aʻzosi tomonidan tan olingan.

## Ittifoqlar

## Havolalar

*Amaldagi mudofaa vazirlari
*Amaldagi ichki ishlar vazirlari
*Amaldagi tashqi ishlar vazirlari
*Amaldagi parlament yetakchilari
## Eslatmalar

## Linklar

## Manbalar
General-polkovnik

**General-polkovnik** — generallar tarkibidagi harbiy unvon. Dunyoning bir qator davlatlarida amalda. Adliya xizmatidagi **[[1-darajali davlat adliya maslahatchisi]]** unvoniga teng.

## [[Oʻzbekiston]]
Oʻzbekistonda ushbu harbiy unvon Armiya generali unvonidan quyiroq, General-leytenant unvonidan yuqoriroq turadi. Bojxona, ichki ishlar vazirligi (IIV), davlat xavfsizlik xizmati (DXX), milliy gvardiya (MG) va  favqulodda vaziyatlar vazirligi (FVV) xizmatidagilar uchun eng oliy harbiy unvon hisoblanadi.

; Oʻzbekistonda:
# Rustam Ahmedov, Mudofaa vaziri (1992-1997)
# Hikmatilla Tursunov, Mudofaa vaziri (1997-2000)
# Rustam Inoyatov, Milliy xavfsizlik xizmati raisi (1995-2018)
# Toʻlqin Qosimov, Mudofaa vazirining birinchi oʻrinbosari (2000-2003)
# Qobul Berdiyev, Mudofaa vaziri (2008-2017)
# Zokir Almatov, Ichki ishlar vaziri (1991-2006)
# Bahodir Toshmatov, Milliy gvardiya qoʻmondoni (2017-2020)
# Bahodir Qurbonov, Davlat xavfsizlik xizmati raisi (2024-yildan)

## Manbalar
Umar ibn Xattob masjidi (Kolumbiya)

**[[Umar ibn Xattob]] masjidi** – Kolumbiyaning La Guajira provinsiyasida joylashgan masjid. Janubiy Amerikadagi eng yirik masjidlardan biri. Xalq tilida „La Mezquita“ deyiladi. 1997-yil 17-sentabrda qurib bitkazilgan.

## Manbalar

## Havolalar
* La mezquita de Maicao (Colombia) cumple diez años
* Cumple Diez Años de Fundada la Mezquite de Maicao, Corazón de los Musulmanes Guajiros 
* Foto Panoramio
Katta masjid (Quvayt)

**Buyuk [[masjid]]** (arabcha: المسجد الكبير) – Kuvayt davlatining eng yirik masjid. Uning maydoni 45000 metrga teng, shundan binoning oʻzi 20000 kvadrat metrni qamrab oladi. Asosiy ibodat zali har tarafdan . Tabiiy yorugʻlik 144ta oyna bilan taʼminlanadi.

Masjidning gumbazi diametri 26 metr (85 fut) va balandligi 43 metr (141 fut) boʻlib, Asma al-Husna, Xudoning 99 ismi bilan bezatilgan. Masjidda asosiy ibodat zalida 10 ming kishigacha, ayollar uchun alohida zalida 950 gacha ayol joylashishi mumkin. Masjidda 350 metrlik (3.800 kvadrat fut) Islom tarixi va hujjatlari kutubxonasi ham mavjud. Transport vositalarini joylashtirish uchun masjidda 550 ta avtomobilni sigʻdira oladigan avtoturargoh ham mavjud. masjid qurilishi 1979-yilda boshlangan va 1986-yilda tugallangan.

## Suratlari

Fayl:Grand_Mosque_Kuwait_detail.jpg
Fayl:Grandmosquekuwait_guest.jpg
Fayl:Quran_stand.jpg
Fayl:Quran_uthman_kuwait.jpg


## Manbalar
Al Solih masjidi

**Solih Masjidi**, **Al Solih Masjidi** (جامع الرئيس الصالح) – Yaman poytaxti Sano shahridagi eng yirik masjid. 2008-yil noyabrda Prezident Ali Abdulloh Solih sharafiga barpo etilgan. 27.300 metr (294.000 metr) kattalikda joylashgan masjidda 13596 kvadrat metr (146.350 kvadrat metr) boʻlgan markaziy zali boʻlib, 44.000 kishini sigʻdira olish imkoniyati mavjud. Qurilish uchun deyarli 60 million AQSh dollari sarflandi. Musulmon boʻlmaganlar uchun ochiq, masjidga sayyohlar tez-tez tashrif buyuradi.

## Tarixi
2008-yilda mamlakat ijtimoiy-iqtisodiy muammolardan azob chekayotgan bir paytda, Solih bunday ulkan loyiha amalga oshirgani uchun tanqid qilindi. Uning qurilishi paytida bir nechta baxtsiz hodisalar yuz berdi: minoralar qulab tushdi va odamlar oʻldi. Ushbu hodisalardan keyin, bu joyda Islom kollejini va masjidning yonidagi bogʻni qurish reja qilingan. Shuningdek, mahalliy tadbirkor Hayil Said, agar masjid qurilishi uchun pul olmasa, oʻz biznes litsenziyasini bekor qilish bilan tahdid solganligi aytilgan.

Masjid 2017-yil dekabr oyida Husiylar va Solih tarafdorlari oʻrtasidagi nizolar paytida diqqat markazida edi. Oʻsha paytda Sano shahrida husiylar masjidning gumbazini yashil rangga boʻyashni rejalashtirganligi haqida mish-mishlar tarqalgan.

Masjid tasviri Yaman milliy valyutasida koʻrsatilgan. 2009-yilgi 250 yaman riyoli aversida tasvirlangan.

## Qurilishi
Masjid qurilishida qora bazalt toshlaridan, qizil, oq va qora rangdagi changtoshlardan foydalanilgan. Binoni oʻzining arxitekturalik bezaklarini Makkadagi Masjid al-Haram bilan solishtiradilar. „Yaman arxitekturasi va Islom uslublari“ning birlashtirilishi bilan qurilgan, devorlarga koʻplab Qur’on oyatlari yozilgan.

Binoning yettita gumbazi mavjud. Asosiy tomda beshta gumbaz bor, uning diametri 27,4 metr (90 fut) va tomidan 39,6 metr (130 fut) balandlikda joylashgan. Qolgan toʻrtta gumbaz 15.6 metr (51 fut) va masjidning tom darajasiga nisbatan 20.35 metr (66.8 fut) balandlikda joylashgan. Temir bilan qurilgan qavatlar mahalliy miqyosda „qamariyah“ deb ataladi. Oʻn besh yogʻoch eshikdan oʻntasi sharqiy va gʻarbiy tomonda joylashgan, beshtasi islom kollejlari va tahoratxonaga qarab janubiy tomonga ochilgan. Eshiklar balandligi . Oltita minoralarning toʻrttasini balandligi  boʻlgan.

Ichki xona balandligi yerdan shiftgacha 24 metr. Ulkan qandillar rangli va gulga oʻxshash shakllarga ega. Qur’on kollejini oʻz ichiga olgan uch qavatli binoda 600 nafar talabaga moʻljallangan kutubxonalar va sinfxonalar mavjud. Uchta katta xona va kichik zal 2000 nafar ayollar uchun maxsus ajratilgan.

Masjidda zamonaviy markaziy shamollatish va ovoz tizimi, xavfsizlik choralari mavjud. Binoni tun davomida yoritib turadigan chiroqlar oʻrnatilgan. Diah International qurilish va mexanik muhandislik uchun subpudratchi sifatida xizmat qildi. Sodaco Engineering & Contracting ham binoning qurilishida xizmat koʻrsatdi.

## Manbalar
Yusuf Bey masjidi

**Maxachkala masijdi** yoki **Yusuf bey jomeʼ masjidi** — Maxachqala shahrining bosh masjidi.

Masjid qurilishi 1991-yilda turkiyalik boy oilalardan birining mablag‘i hisobidan boshlangan. Istanbuldagi Moviy masjid namuna sifatida olingan. Tantanali ochilish 1997-yilda bo'lib o'tdi. Birinchi imom Oydin ismli turk edi.

2004-2007-yillarda Bino quvvatini 15 ming kishiga yetkazish maqsadida rekonstruksiya qilindi. 2007-yil iyul oyida Maxachqal’a shahrida telemarafon boʻlib oʻtdi, buning natijasida masjidni kengaytirish va uning atrofini obodonlashtirish uchun 25 million rubldan ortiq mablagʻ yigʻildi.

**Imomlari:**

* Hofiz Oydin (1997-1998)
* Magomedrasul Saaduyev (1998-2016)
* Idris-Hoji Asadulayev (2016)
* Muhammad Salamov (2016-2018)
* Zaynulla Atayev (2018-2019)
* Umarasxab Arslonaliyev (2019-2020)
* Islom Xonmagomedov (2020-2021)
* Muhammad Atangulov (2021-yildan)

## Manbalar
Kuymazor

**Kuymazor** – Namangan viloyatining Toʻraqoʻrgʻon tumanida joylashgan qishloq boʻlib unda 4000 nafarga yaqin aholi istiqomat qiladi. Aholi asosan qishloq xoʻjaligi, bogʻdorchilik va chorvachilik bilan mashgʻul. Hozirgi kunda qishloq yoshlari sportning futbol turiga qiziqishlari juda yuqori. Qishloqda 13-sonli „**Shalola**“ maktabgacha taʼlim muassasasi va 39-oʻrta maktab qishloq yoshlarining bilim dargohiga aylangan.
Qishloda har yili uzluksiz tarzda futbol boʻyicha „**Kuymazor kubog**i“ oʻtkazib kelinadi. 2015-yilda qishloq chempionatida 20 ta jamoa qatnashgani har yilgidan koʻra sportga boʻlgan eʼtibor kuchayganidan dalolat beradi. 2016- yilda **Mamurjon Homidov** tomonidan qishloqda mahalliy „**Kuymazor FK**“ futbol klubiga asos solindi.

## Havolalar
* http://uz24.net/newssport/43403-kuymazorda-20ta-zhamoa-bor-ekan.html 
* http://daryo.uz/2016/03/09/kuymazorda-tashkil-etilgan-futbol-musobaqasida-20-jamoa-qatnashdi/
* https://kun.uz/2016/03/05/bir-mahallada-20-ta-jamoa/ 
* http://www.std.uz/mobile.php/news/detail/123179 
* http://m.voydod.net/soccer/?news=/news/detail/123179
Armiya generali

**Armiya generali** — bir qator davlatlarda amaldagi eng oliy harbiy unvon. Generallar tarkibiga kiradi. Baʼzi davlatlarda marshal yoki feldmarshal harbiy unvonidan quyiroq turadi.
MDH davlatlari orasidan Rossiya, Qozogʻiston, Qirgʻiziston, Turkmaniston, Tojikiston davlatlarida ushbu unvon mavjud. Oʻzbekiston, Gurjiston, Armaniston, Ozarbayjon davlatlarida ham ushbu unvon mavjud, biroq hali hech kimga topshirilmagan. Adliya xizmatidagi **Haqiqiy davlat adliya maslahatchisi** unvoniga teng.

## Qozogʻiston
# Sagʻadat Nurmahambetov — Mudofaa vaziri (1992—1995)
# Muxtar Altinbayev — Mudofaa vaziri (1996—1999, 2001—2007)

## Qirgʻiziston
# Esengul Topoev — Mudofaa vaziri (1999—2005)

## Tojikiston
# Emomali Rahmon — Tojikiston Prezidenti

## Turkmaniston
# Saparmurot Niyazov — Turkmaniston Prezidenti (1990—2006)
# Danatar Kopekov — Mudofaa vaziri (1992—1998)
# Qurbonmuhammad Qosimov — Ichki ishlar vaziri (1993—1998), Mudofaa vaziri (1998—1999)
# Agageldi Mammetgeldiyev — Mudofaa vaziri (2003-2009)
# Gurbanguli Berdimuhamedov — Turkmaniston prezidenti (2006-2022) Turkmaniston xalq maslahati kengashi raisi.

## Oʻzbekiston
2002-yilgacha Oʻzbekistonda Marshal unvoni eng oliy harbiy unvon hisoblangan. Yangi qonunga koʻra, Marshal unvoni bekor qilindi va Armiya generali eng oliy harbiy unvon hisoblandi. Hozirgacha hech kimga topshirilmagan.

## Manbalar
Turkmanboshi Ruhi masjidi

**Turkmanboshi Ruhi Masjidi** () yoki **Gupjak masjidi** – Markaziy Osiyodagi eng yirik masjid. Turkmaniston poytaxti Ashxobod yaqinidagi Gupjak (yoki Qipchoq) qishlogʻida joylashgan. Mamlakatning birinchi Prezidenti Saparmurod Niyozov tashabbusi bilan qurilgan.

Masjid mamlakat poytaxti Ashxoboddan taxminan  gʻarbda, M37 avtomagistrali boʻyida joylashgan.
## Koʻrinishi
Fransiyaning Bouygues kompaniyasi tomonidan qurilgan masjid prezident Saparmurat Niyozovning ona shahrida qurilgan. U 2004-yil 22-oktyabrda ochilgan va Niyozov tomonidan maqbara siftida barpo etilgan. Niyozov ikki yil oʻtib vafot etadi va 2006-yil 24-dekabrda shu maqbaraga dafn qilindi.

Masjid qurib bitkazilgach koʻplab munozaralar markazida boʻldi, chunki devorlarga ham Qurʼon, ham Ruhnoma (Ruh kitobi) – Niyozovning „hayotning soxta maʼnaviy qoʻllanmasi“ dan bitiklar yozilgan. „Ruhnoma“ Qur’onga tenglashtirilgani koʻplab musulmonlarni gʻazablantirdi. Darhaqiqat, 10 000 nafar namozxonni sigʻdira olishiga qaramay, masjid koʻpincha boʻsh holatda boʻladi, chunki „Ruhnoma“ yozuvlari dindor masjidchilar tomonidan kufr deb hisoblanadi.
## Eslatmalar

## Yana qarang
* Gurbanguli hoji masjidi
* Ertuğrul Gazi masjidi
## Manbalar
Hasan II masjidi

**Hasan II masjidi** () – dunyoning eng yirik masjidlaridan biri. Qirol Hasan II sharafiga qurilgan. Qurilish ishlariga jami 800 million AQSh dollari sarflangan, bu mablagʻ xayr-ehson evaziga yigʻilgan. Atlantika okeani boʻyida joylashgan. Ulkan binoda 25000 kishi, tashqarida esa 80000 dan ortiq kishi namoz oʻqishi mumkin.Afrikadagi ikkinchi yirik faoliyat koʻrsatuvchi masjid va dunyodagi 14-yirik masjid. Uning minorasi 210 metr (689 fut)ga teng, dunyodagi ikkinchi eng baland minaret. 1993-yilda bitkazilgan, Shoh Hasan II rahbarligida loyihalashtirilgan va butun shohlik boʻylab hunarmandlar tomonidan qurilgan. Minora 60 qavatli va mayoqlar bilan jihozlangan.

Casa-Port poyezd stansiyasidan masjidga yaqinlik piyoda 20 daqiqalik yoʻlni tashkil qiladi. Oʻn yoʻlli bulvar xarid aveniyalari bilan masjidning janubiy fasadida joylashgan va shaharning oʻrtasida joylashgan.

Masjiddan tashqari, ushbu hududdagi boshqa tuzilmalar – madrasa (islom maktabi), Marokash tarixi muzeyi, konferensiya zallari va „islom dunyosidagi eng keng qamrovli“ deb atalgan juda katta kutubxona bor. Masjid atrofidagi bogʻ yaxshi taʼminlangan va oilaviy pikniklar uchun mashhur joy. Anʼanaviy ravishda dizayn qilingan medrasa chindan ham piyoda boʻlgan joy bilan birga 4840 metr maydonni egallaydi.

Masjidning loyihasi 1961-yilda shoh Muhammad Vning oʻlimi bilan boshlandi. Shoh Hasan II mamlakatning eng yaxshi ustalaridan kelib, oʻtgan shohga hurmat koʻrsatish uchun maʼmuriyat loyihasini taqdim etishni soʻragan edi.

Marokashda yashovchi fransuz meʼmori Michel Pinso tomonidan loyihalashtirilgan va Bouygues qurilish kompaniyasi tomonidan qurilgan.

1986-yil 12-iyul kuni boshlangan va yetti yilda bitkazilgan. 1989-yilda Hasan IIning 60 yillik tugʻilgan kuniga tayyor boʻlib tugatilishi rejalashtirilgan edi. Qurilishning eng avjiga chiqqan davrida 1400 kishi kun davomida va yana 1100 kishi kechasi ishlagan. Masjidni qurish va bezashda 10 ming nafar naqqosh va hunarmand ishtirok etdi. Biroq, bino rejalashtirilgan vaqtda tugallanmaganligi sababli, ochilish muddati kechikdi. Keyinchalik Hijriy 1414-yilining 11-rabiiulavval sanasi tanlandi. Bu sana 1993-yil 30-avgustda toʻgʻri kelgan.

Qurilish xarajatlari taxminan 585 million Yevro boʻlib hisoblanmoqda. Hasan Makkadagi masjiddan keyin kattalikda boʻlgan masjid qurishni xohlagan boʻlsa-da, hukumat bunday ulkan loyiha uchun mablagʻlarga ega emas edi. Moliyalashtirishning katta qismi davlat homiyligi orqali amalga oshirilgan. Oʻn ikki million odam ushbu maqsadga ehson qildilar, har bir ehsonchiga sertifikat berildi. Eng kichik hissa 5 dirham edi. Davlat mablagʻlari va boshqa mamlakatlarning ishbilarmonlik muassasalaridan tashqari, gʻarbiy mamlakatlar qurilish kreditlarini taqdim etdilar.

## Manbalar
General-leytenant

**General-leytenant** — generallar tarkibiga kiruvchi harbiy unvon. Adliya xizmatidagi **2-darajali davlat adliya maslahatchisi** harbiy unvoniga teng.

## Manbalar
Toshkent shahridagi Turin politexnika universiteti

**[[Toshkent]] shahridagi Turin politexnika universiteti** – Oʻzbekistonning Oliy oʻquv yurtlaridan biri.

## Tarixi

Italiyaning Turin shahridagi Turin politexnika universiteti bilan hamkorligda tashkil etilgan bu universitet Toshkent shahri Olmazor tumanida joylashgan. Universitetning asosiy maqsadi yuqori texnologiyaga asoslangan sanoatning yuqori tarmoqlariga yetuk kadrlar yetkazib berishdan iboratdir. Oʻzbekistonning taʼlim sohasida yuqori mavqega ega boʻlgan universitet Oʻzbekiston Respublikasi prezidentining qaroriga muvofiq sanoatning yuqori tarmoqlarini yanada rivojlantirish va shu doirada sanoatning rivojlanayotgan tarmoqlari uchun yuqori malakali kadrlar yetqazib berish haqidagi qonuniga muvofiq 2009-yil 28-aprelda tashkil topgan. Universitet bilan Oʻzbekiston Respublikasi Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi General Motors kompaniyasi keng qamrovda hamkorligni yoʻlga qoʻygan.

## Taʼlim jarayonlari
Universitetda oʻquv jarayonlari Italiyaning Turin universiteti va xalqaro standartlaga mos ravishda olib boriladi Italiyadan kelgan yuqori malakali professorlar va mahaliy proffessorlar talabalarga taʼlim berishadi. Universitetda darslar toʻliq ingliz tilida olib boriladi. Dars jarayonlari zamonaviy metodik yoʻnalishlarga mos rafishda olib boriladi. Talabalarga ilim olishlari uchun hamma sharoitlar yaratilgan. Internet bilan taʼminlangan butun universitet boylab Wi-Fi tarmogʻi ishlab turadi. Oʻzbekistonda va xalqaro miqiyosda amal qiladigan diplom beriladi.

## Fakultetlar
### Axborot texnologiyalari va ishlab chiqarishda BTA
Bu yoʻnalishda talabalarga birinchi navbatda zamonaviy axborot texnologiyalari va ularning qoʻllanishi borasida taʼlim beriladi, yana dasturlash texnologiyasi C, C++, HTML, SASS, CSS, JAVA, JavaScript, Bootstrap, Python, PHP, React va boshqa dasturlash tillari boʻyicha koʻnikmalarga ega boʻlishlari mumkin.

### Sanoat-fuqaro qurilish va arxitekturasi
Sanoatning muhim tarmoqlaridan boʻlgan qurilish va arxitektura boʻyicha talabalarni qabul qiladi va qurilish texnologiyasi, koʻp tarmoqli ishlab chiqarishda qurilish va arxitektura borasida yetuk kadrlar yetishtirb chqarishga moslashgan.
### Energetika
Bu yoʻnalishda talabalarga sanoatda energetikani ishlab chiqarish va uni boshqarish, taqsimlash kabi sohalarga yoʻnaltirilgan tarmoqlarga kadrlar yetishtirib beradi.

### Mashinasozlik texnologiyasi
Universitetda eng koʻp joy mana shu fakultet hissasiga toʻgʻri keladi va mashinasozlik texnologiyasi universitetning eng muhim tarmogʻlaridan biri hisoblanadi.

## Manbalar
Oʻzbekiston Respublikasi davlat ramzlari

Konstitusiya
## Oʻzbekiston Davlat Bayrogʻi
Davlat Ramzlaridan biri hisoblangan bayroq 1991-yil 18-noyabrda qabul qilingan va 407-XXI sonli qonun bilan tasdiqlangan hisoblanadi.Davlat bayrogʻi toʻrt rangdan iborat ular: moviy, yashil, oq va qizil ranglardan iborat toʻgʻri toʻrtburchak shaklidadir.   eng yuqori qismida havorang bilan qoplangan bu esa yurt osmoni doimo tinch, osoyishta va mussaffo boʻlishini bildiradi. Oq rang esa bayroqning oʻrta qismida joylashgan boʻlib, uning maʼnosi koʻngil pokligi yurt obodligi nishonasidir. Bayroqning quyi qismida yashil rang hilpirab turadi. Bu degani yangilanish, shodumonlik, navqironlik ramzi hisoblanadi. Ikki qizil chiziq havorang va yashil ranglar oʻrtasida joylashgan boʻlib bu tomirlarimizda oqayotgan ajdodlar qonini bildiradi. Bayroqning yuqori qismidagi yarim oy va oʻn ikki yulduz Oʻzbek xalqining birdamliligi va qadimdan barpo boʻlgan davlatchiligi ramzlaridan hisoblanadi.Bayroqning uzunligi 250 sm, kengligi 125 sm ga teng.

## Davlat Gerbi
**Oʻzbekiston Respublikasining Davlat Gerbi** 1992-yil 2-iyulda Oliy kengashning oʻninchi sessiyasida qabul qilingan. Gerbda oltin vodiy uzra charaqlab turgan quyosh va oʻng tomonda ochilib turgan paxta chanoqlari chap tarafda esa bugʻdoy boshoqlari tasvirlangan. Gerbning eng yuqori qismida davlat birdamliligini anglatuvchi sakkiz qirrali yulduz uni ichida esa yarim oy va yulduz tasviri bor.**Ezgulik'' ,**poklik** ,**tinchlik* va barcha ezgu fazilatlarni oʻzida jalb qilgan [[Humo qushi]] esa Gerbning markazida qanot yozib turadi shuni aytish joizki bularning hammasi Oʻzbekiston xalqi madaniyati va an'analariga mos va hos tanlangan. Gerbning eng pastki qismida Oʻzbekiston bayrogʻi ichga [[Oʻzbekiston]] deb yozib qo'yilgan.

== Davlat Madhiyasi ==
Oʻzbekiston Davlat Madhiyasi 1992-yil 10-dekabrda qabul qilingan.   Oliy Kengashning XI sessiyasida tasdiqlangan. Madhiya [[xalq]] shoiri [[Abdulla Oripov]] sheʼri va [[Mutal Burhonov|MutaBurhonov]] musiqasi asosida yaratilgan. Madhiya oʻn olti qator va ikki naqorotdan iborat hisoblanadi.


*'Madhiya matni*'

Serquyosh, hur oʻlkam, elga baxt, najot,

Sen oʻzing doʻstlarga yoʻldosh, mehribon!

Yashnagay to abad ilm-u fan, ijod,

Shuhrating porlasin toki bor jahon!           

*Naqorat:*

Oltin bu vodiylar – jon Oʻzbekiston,

Ajdodlar mardona ruhi senga yor!

Ulugʻ xalq qudrati joʻsh urgan zamon,

Olamni mahliyo aylagan diyor!



Bagʻri keng oʻzbekning oʻchmas iymoni,

Erkin, yosh avlodlar senga zoʻr qanot!

Istiqlol mash’ali, tinchlik posboni,

Haqsevar, ona yurt, mangu boʻl obod!

                       

*Naqorat:''

Oltin bu vodiylar – jon Oʻzbekiston,

Ajdodlar mardona ruhi senga yor!

Ulugʻ xalq qudrati joʻsh urgan zamon,

Olamni mahliyo aylagan diyor!
Oʻzbekistondagi muzeylar

Tarixni anglashda uni kelajak avlodlarga qoldirishda muzeylar juda ham katta ahamiyatga ega hisoblanadi. Shu boisdan Oʻzbekistonda 90-yillardan keyin koʻplab muzeylar mamlakatning turli joylarida oʻz ishlarini boshladi, koʻplab muzeylar butunlay yangidan barpo etildi, boshqalari kapital taʼmirdan chiqarildi.

## Tarixi
Oʻzbekistonda muzeylarni yangi tarixi 1992-yildan boshlandi va shu yilning oʻzida juda koʻplab yangi muzeylar tashkil etildi masalan buyuk oʻzbek shoirlaridan biri Boborahim Mashrabning muzeyi Namanganda tashkil etildi, yana Xorazmda hofiz Hojixon Boltaboyev nomi bilan ataluvchi maqomchilar muzeyi, Urganch shahrida „Xorazm amaliy sanati va tarixi“ muzeyi, Buxoroda „Temirchlik muzeyi“, Samarqand viloyatida xalq kuychisi (baxshisi) Islom shoir Nazar oʻglining uy muzeyi tashkil etildi. Keyinchalik 1993-yilda ham bir nechta muzeylar oʻz ishlarini yoʻlga qoʻydilar, ular orasida Toshkentda ochilgan Oʻzbekistondagi birinchi huquqshunos olima ayolXadicha Sulaymonovamuzeyi, mashhur raqqosa Mukkarramaxonim Turgʻunboyevamuzeyi, mashhur choʻpon, mehnat qahramoni Jonboy Bashmanovmuzeyi Navoiyning Tomdi tumanida tashkil etildi. 1994-yilda xalq rassomi Muhiddin Rahimovmuzeyi, 1996-yilda juda katta ahamiyatga ega boʻlgan Oʻzbekiston gidrometerologiya muzeyi,Salim Hamidovning uy muzeyi 1997-yilda tashkil etildi. Eʼtiborga loyiq voqealardan biri 1996-yil 1-sentabrda Osiyoda yagona boʻlgan Olimpiya shon shuhrati muzeyi ochilishi boʻldi, bu muzey Oʻzbekistonlik sportchilarning jahon miqyosida erishgan yutuqlari va ishtiroklari haqida koʻplab malumotlar beradi. Oʻzbekistonda muzeylar rivojiga 1998-yil 12-yanvarda qabul qilingan„Muzeylar faoliyatini tubdan yaxshilash va takomillashtirish toʻgʻrisidagi“qonun juda katta ahamiyatga ega boʻldi, shundan keyin muzeylar davlat muhofazasiga olindi va muzeylarni yanada rivojlantirish haqida dastur ishlab chiqildi va ular davlat budjeti tomonidan qoʻllab quvvatlandi. 1998-yilda Oʻzbekmuzey tashkiloti tashkil etildi va 1999-yilda muzeylar hayotidan xabar beruvchi Moziydan sado jurnali tashkil etildi. Bu jurnal uch tilda Oʻzbek, Rus va ingliz tilida chop etila boshlandi.
1999-yilda Oʻzbekistonda davlat tasarrufidagi muzeylar soni 81 taga yetdi, ulardan 15 tasi tarix muzeyi, oʻlkashunoslik muzeylari soni 23 tani va 10 ta badiiy muzeylar, 20 ta memorial, 8 ta adabiyot, 4 ta tibbiyot muzeylarini tashkil etildi. Oʻzbekistondagi 10 ta yirik shahar tarixiy shaharlar roʻyxatga olingan hisoblanadi masalan:Buxoro, Samarqand,Xorazm,Qoʻqon va boshqalar. Ayniqsa Samarqand juda ham tarixiy obidalarga boy shahar hisoblanib har yili juda koʻp xorijiy mehmonlar tashrif buyuradi.

Hozirda Oʻzbekiston madaniyat vazirligi tasarrufidagi muzeylar 1.350 ming eksponatga ega.

## Manbalar

## Havolalar
* kitob.uz
* navoimuseum.uz 
* Xotira-muzey.uz
* Fikr.uz
M. C. Gainey

**Michael Connor** "**M. C.**" **Gainey** (talaffuzi: 1948-yil tugʻilgan) Amerikalik aktyor, komik va musiqachidir.
Amaldagi ichki ishlar vazirlari

**Amaldagi ichki ishlar vazirlari roʻyxati** – BMTga aʼzo mamlakatlarning davlat yetakchilari tomonidan tayinlangan ichki ishlar vazirlari roʻyxati.

## Birlashgan Millatlar Tashkiloti tomonidan tan olingan davlatlar

## Qisman tan olingan davlatlar, BMTga aʼzo boʻlmagan davlatlar

## Cheklangan hududlar

## Yana qarang
* Amaldagi davlat va hukumat rahbarlari
* Amaldagi parlament yetakchilari
* Amaldagi tashqi ishlar vazirlari
* Amaldagi moliya vazirlari
* Amaldagi mudofaa vazirlari
* 

## Manbalar
Toshkent davlat stomatologiya instituti

**Toshkent davlat stomatologiya instituti** — Oʻzbekistondagi oliy oʻquv yurtlaridan biri hisoblanadi va vaqtincha Toshkent tibbiyot akademiyasining *"Taraqqiyot"* koʻchasi 3-sonli klinikasi hududida joylashgan. Stomatologiya sohasida yetuk kadrlar yetishtirib chiqaradigan taʼlim maskani 2014-yil tashkil etilgan.

## Tarixi
Oliy taʼlim dargohining tarixi 2014-yil 22-iyuldan boshlanadi, Oʻzbekiston respublikasi prezidenti Islom Karimovning Toshkent davlat stomatologiya institutini tashkil etish toʻgʻrisidagi qarori qabul qilindi. Qarorda stomatologiya sohasida yetuk, bilimli va eng asosiysi, jahon talablariga mos va xos boʻlgan yangi mutaxassislar tayyorlash va shu negizda ular oʻqishi uchun barcha sharoitlar yaratish, zamonaviy asbob-anjomlar bilan taʼminlash, yangi axborot texnologiyalarini taʼlim sohasiga joriy etish bilan talabalarning yetuk kadrlar boʻlib yetishishida koʻmak berish maqsadida qabul qilingan. Bu taʼlim dargohi Toshkent tibbiyot akademiyasi negizida tashkil etilgan va Oʻzbekistonning Andijon, Buxoro va Samarqand viloyatlarida Toshkent davlat stomatologiya institutining filiallari tashkil etilgan. Institutda xodimlar soni barchasi boʻlib 35 tani tashkil etadi.

## Oʻquv jarayonlari
Taʼlim maskanida darslar anʼanaviy tazrda oʻtkaziladi, talabalarning stomatologiya sohasini chuqur egallashlari uchun yetarli sharoitlar yaratilgan. Talabalikka qaboʻl qilingan oʻquvchilar institutni maxsus kartalari bilan taʼminlanadi, labaratoriya xonalarida va maʼruza xonalarida darslar olib boriladi. Oʻzbekistonning shu sohadagi eng kuchli mutaxassislari talabalarga taʼlim berishadi. Institutning qaboʻl royxatiga koʻra: 375 nafar talaba qaboʻl qilinadi shulardan 115 tasi davlat granti asosida va 260 tasi shartnoma asosida oʻqishga qaboʻl qilinadi va darslar oʻzbek tilida olib boriladi.
### Fakultetlari
Taʼlim maskanida 3 ta fakultet mavjud, bular:
* Terapevtik stomatologiya
** terapevtik stomatologiya
** Gospital terapevtik stomatologiya
** 2-son terapevtik yo'nalishdagi fanlar
** Sog'liqni saqlashni tashkil qilish asoslari va tibbiy reabilitatsiya
** Anatomiya
** Fiziologiya, pat.fiziologiya, mikrobiologiya va farmakologiya
** Ijtimoiy fanlar
* Jarrohlik stomatologiyasi
** Jarrohlik stomatologiya va dental implantologiya
** Yuz-jag' jarrohligi
** Jarrohlik yo'nalishdagi fanlar
** Propedevtika va fakultet ortopedik stomatologiya
** Gospital ortopedik stomatologiya
** Ortodontiya va tishlarni protezlash
** Biofizika va informatika
* Bolalar stomatologiyasi
** Bolalar terapevtik stomatologiyasi
** Bolalar yuz-jag' jarroxligi
** Stomatologik kasalliklar profilaktikasi
** 1-son terapevtik yo'nalishdagi fanlar
** Tillar
** Gistologiya va tibbiy biologiya
** Kimyo.

## Manbalar
Savdo balansi

**Savdo balansi** — toʻlov balansining tarkibiy qismi hisoblanib, tovarlarni olib kirish va olib chiqishdagi nisbat.
Garry Shandling

**Garry Emmanuel Shandling** (talaffuzi: 9-noyabr, 1949 – 24-mart, 2016) Amerikalik komediyachi, aktyor va musiqachidir.

## Manbalar

## Havolalar
* 
*
Umar (serial)

***Umar*** () yoki ***Umar Faruq*** () — arab xalifasi, sahoba Umar ibn Xattob haqidagi tarixiy serial.

## Rollarda

## Qismlari roʻyxati

## Xalqaro namoyishlari

### Oʻzbekcha dublyaj
Oʻzbekcha dublyajga Oybarchin Bakirova, Afzal Rafiqov, Fathulla Mas’udov va Bexzod Muhammadkarimov ovoz berishgan.

## Yana qarang

* 
* Olamga nur sochgan oy
* Salohiddin Ayyubiy (teleserial)
* Bob al Hara
* Fotih 1453
* Yusuf (teleserial)
* Yoʻq degan odam (film)
* Muhtasham yuz yil
* Bilol (film)

## Manbalar

## Havolalar
* Ofiicial page on mbc.net.
* 
* Rasmiy treyler
Amaldagi moliya vazirlari

**Amaldagi [[moliya]] vazirlari roʻyxati** — davlat yetakchilari tomonidan tayinlangan moliya vazirlari roʻyxatidir.

## [[BMT]]ga aʼzo davlatlar

## Manbalar

## Yana qarang
* Amaldagi davlat va hukumat rahbarlari
* Amaldagi parlament yetakchilari
* Amaldagi tashqi ishlar vazirlari
* Amaldagi ichki ishlar vazirlari
* Amaldagi mudofaa vazirlari
*
Abdulloh ibn Abu Avona Shoshiy

**Abdulloh ibn Abu Avona Shoshiy** - muhaddis. Undan Imom Buxoriy, Jaʼfar ibn Muhammad Faryobiylar hadis ilmidan saboq olishgan. Abu Saʼd Samʼoniyning xabar berishicha, Abu Avona Shoshiyning jiyani Abu Ali Fazl ibn Abbos Shoshiy ilmmaʼrifat talabida Marv va Iroqda boʻlib, Ali ibn Hojar va Ahmad ibn Hanbaldan taʼlim olgan. Abu Ali Fazl ibn Abbos Shoshiydan Shosh ahli saboq olgan. (Fazl ibn Abbos Shoshiy h. 286-yilda vafot etgan).

## Manbalar

## Havolalar
* N.Muhamedov, Islomshunoslik qomusiy lugʻat 302-303 bet, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi Toshent islom universiteti Islomshunoslik ilmiy-tadqiqot markazi. -T.: «Movarounnahr». 2014
Abu Abdulloh Muhammad ibn Umar ibn Muhammad ibn Muso Shoshiy Fashoniy

**Abu Abdulloh Muhammad ibn Umar ibn Muhammad ibn Muso Shoshiy Fashoniy** (480/1088-556/1161 y.y) – faqih. U asli Shoshdan boʻlib, Fashonda yashagan. Fiqh ilmini Marvarrudda Imom Abu Muhammad Husayn ibn Masʼud ibn Farro Bagʻaviydan oʻrgangan. Shuningdek, Farro jamlagan “Kichik Arbaʼin”ni eshitgan.
U salohiyatli, xokisor va taqvodor faqih boʻlgan, 556/1161 yil shaʼbon oyining 16-kuni Munih qishlogʻida vafot etgan.

## Manbalar

## Havolalar
* N.Muhamedov, Islomshunoslik qomusiy lugʻat 303 bet, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi Toshent islom universiteti Islomshunoslik ilmiy-tadqiqot markazi. -T.: „Movarounnahr“. 2014
Shayx Abulhasan Xaraqoniy

**Shayx Abdulhasan Xaraqoniy** - ismi Ali ibn Jaʼfar (352/963 - 425/1033). Tasavvuf olamidagi mashhur shayxlardan. Bistom yaqinidagi Xaraqon qishlogʻida tugʻilgan. Ali Akbar Qazviniyning "Lugʻatnoma"sida Xaraqon Samarqand qishloqlaridan biri deyilgan. Alisher Navoiy oʻzining "Nasoyim al-muhabbat" asarida Sh.A.X.ga alohida maqola bagʻishlagan.

## Manbalar

## Havolalar
* H.Lutfullayev, Islomshunoslik qomusiy lugʻat 278 bet, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi Toshent islom universiteti Islomshunoslik ilmiy-tadqiqot markazi. -T.: «Movarounnahr». 2014
Sodiq Abdullayev

**Abdullayev Sodiq Sobitovich** — 2016-yil fevral-avgust oylarida Toshkent viloyati hokimi.

## Biografiyasi
1984-1985-yillar — Toshkent shahri 20-aloqa boʻlimi xat tashuvchisi.

1985-1987-yillar — Harbiy xizmatda.

1987-1992-yillar — Oʻzbekiston Respublikasi davlat banki hisoblash markazi operatori, texnigi, dasturchi-mexanigi.

1992-1995-yillar — Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki oʻquv boʻlimi iqtisodchisi, katta iqtisodchisi, boʻlim boshligʻi.

1995-1996-yillar — Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki iqtisodiy axborotni tahlil qilish va statistika departamenti boʻlim. boshligʻi, kredit hisob-kitob munosabatlarini tahlil qilish va tadbirkorlikni rivojlantirish boshqarmasi boshligʻi.

1996-1997-yillar — Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki iqtisodiy axborot va kredit hisob-kitob munosabatlarini tahlil qilish departamenti direktorining oʻrinbosari — boshqarma boshligʻi.

1997-1998-yillar — Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki iqtisodiy axborot va kredit hisob-kitob munosabatlarini tahlil qilish departamenti direktori.

1998-2000-yillar — „Zamin“ davlat aksiyadorlik ipoteka banki boshqaruvi raisining oʻrinbosari.

2000-2001-yillar — „Zamin“ davlat aksiyadorlik ipoteka banki boshqaruvi raisining birinchi oʻrinbosari.

2001-2007-yillar — Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi huzuridagi davlat ehtiyojlari uchun xarid qilinadigan qishloq xoʻjalik mahsulotlari hisob-kitobi jamgʻarmasi direktori.

2007-2012-yillar — Toshkent viloyati hokimining iqtisodiyot va ijtimoiy rivojlantirish masalalari boʻyicha oʻrinbosari.

2012-2016-yillar — Toshkent viloyati Zangiota tumani hokimi.

2016-2016-yil -  Toshkent viloyati hokimi.

2016-2017-yillar Yangiyoʻl tumani hokimi. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senati aʼzosi.
## Manbalar
Shayx ul-Mashoyix

**Shayx ul-Mashoyix** - shayxlar shayxi. Bu unvon baʼzan shayx ush-shuyus deb ham yuritiladi. Tasavvufda tariqat yaratgan, tariqatni boshlab bergan mutasavviflar odatda Sh.m. deb nomlanadi. Masalan, Yassaviya tariqatining asoschisi Najmiddin Kubro, Naqshbandiya tariqatining asoschisi Bahouddin Naqshband Sh.m. deb ataladilar.

## Manbalar

## Havolalar
* M.Hakimov, Islomshunoslik qomusiy lugʻat 279 bet, Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi Toshent islom universiteti Islomshunoslik ilmiy-tadqiqot markazi. -T.: «Movarounnahr». 2014
Davron Fayziyev

*Jurnalist [[Davron Fayziyev (jurnalist)|Davron Fayziyev]] bilan adashtirib yuborilmasin.*

**Davron Fayziyev** (1976-yil 14-yanvar, Samarqandda tugʻilgan) – nafaqadagi oʻzbek professional futbolchisi va murabbiyi.

## Futbolchilik faoliyati
Fayziev himoyachi va yarim himoyachi pozitsiyalarida oʻynadi. U Oʻzbekiston va Rossiya Premer-ligasining koʻplab klublarida, jumladan, CSKA Moskva va Alaniya Vladikavkazda oʻynagan. Professional faoliyatini 1993-yilda Jizzaxning „Soʻgʻdiyona“ klubida boshlagan. 1996-yilda MHSK safida bir mavsum oʻynadi. 2000-yilgi mavsumni Samarqand-Dinamo klubida oʻtkazgan, biroq oʻsha yilning yozida Rossiyaga koʻchib oʻtgan, u yerda CSKA Moskvada oʻynagan. 2001-yil dekabr oyining oxirida CSKA futbol klubi rahbari Marian Plaxetko uning transferga qoʻyilganini bildi va bir necha hafta oʻtgach, u Alaniyaga sinov uchun keldi va tez orada shartnoma imzoladi. 2003-yilda vataniga qaytib, „Navbahor“ va „Nasaf“ klublarida toʻp surgan. 2007-yildan Samarqandning „Dinamo“ klubida oʻynagan va u bilan ikki yillik shartnoma imzolangan, muddati tugagach, „Soʻgʻdiyona“ga qaytdi. 2010-yilda „Xorazm“da oʻynagan. Faoliyatini „Soʻgʻdiyona“ klubida yakunlagan.

## Xalqaro
1997-yil 29-sentyabrda 1998-yilda futbol boʻyicha jahon chempionati saralash bosqichida Kambodjaga qarshi oʻyinda Oʻzbekiston terma jamoasida 4:1 hisobida gʻalaba qozongan. U 1997—2007-yillarda milliy terma jamoa safida 26 ta oʻyin oʻtkazib, 2 ta gol urgan.

## Murabbiylik faoliyati
2011-yilda Fayziev futbolchilik faoliyatini yakunlab, „Soʻgʻdiyona Jizzax“ jamoasini boshqara boshladi. 2012-yilda „Soʻgʻdiyona“ bilan Birinchi ligada 1-oʻrinni egallab, Oʻzbekiston ligasiga yoʻl oldi. 2017-yil natijlar yomonlashuvi sababli istefoga chiqarildi. 2018-yil mavsum boshida Pro liga vakili Samarqandning „Dinamo“ klubi bilan shrtnoma imzoladi. 2021-yil „Buxoro“ klubi bilan shartnoma imzoladi. Hozirda „Qoqon 1912“ jamoasi bosh murabbiyi hisoblanadi. 2024-yil yanvar oyidan „OKMK“ jamoasida murabbiylar shtabi aʼzosi.

## Manbalar

## Havolalar

* Davron Fayziev at National-Football-Teams.com
* FootballFacts.ru
* Transfermarkt (futbolchi)
* Transfermarkt (murabbiy)
* FBref.com
Al-Musnad

**«al-Musnad»**(«al-Musnad al-Kabir») – Imom ash-Shosiyning toʻligʻicha hadislarga bagʻishlangan asaridir. Bu asarning yagona qoʻlyozma nusxasi yaqin vaqtgacha Suriyaning Damashq shahridagi «az-Zohiriya» kutubxonasida 277 raqam ostida saqlangan, keyinchalik Damashqdagi nodir qoʻlyozmalar saqlanadigan «Maktabat al-Asad» nomli kutubxonaga oʻtkazilgan. 192 varaqdan iborat ushbu qoʻlyozma hijriy 558 (milodiy 1163) yilda xattot al-Hofiz Ziyouddin al-Muqaddasiy tomonidan nasx xatida koʻchirilgan. Ushbu asar 1992-yilda Dubay shahrida yirik hadisshunos olim, doctor Mahfuz ar-Rahmon Zaynulloh tomonidan tadqiq etilib, bir necha jildda Madinai Munavvarada nashr etilgan.

Mazkur asar «Musnadi Shoshiy» deb ham yuritiladi.

## Manbalar

## Havolalar
* I.Usmonov, Ilmiy maqolalar toʻplami. Tarix. 343 bet. Yosh olimlar ilmiy maqolalari toʻplami. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy va Oʻrta Taʼlim Vazirligi Mirzo Ulugʻbek nomidagi Oʻzbekiston Milliy universiteti. 2014.
Oʻzbekistonning chuchuk suv hayvonlari

**Chuchuk suv hayvonlari**. Oʻzbekiston suv havzalarida 80 ga yaqin baliq turlari uchraydi, ulardan 20 ga yaqini (oq doʻngpeshona, ola-bula doʻngpeshona, oq amur, qora amur, ilonbosh, balxash olabulasi va b.) Uzoq Sharqdan; pelyal Sibirdan; gambuziya Amerikadan keltirilgan. Tekislikdagi suvlarga plotva, oqcha, soʻzanbaliq, oqqayroq, zogʻora, laqqa, oq sla, samarqand xramulyasi va xonbaliqlar, togʻ suvlari uchun qorabaliq, gulmohi va goles baliqlar xos. Shim.dagi suv havzalarida choʻrtan baliq, olabugʻa, koʻkboʻyin baliqlar uchraydi. Kam uchraydigan va yoʻqolib borayotgan turlardan Amudaryo va Sirdaryo kurak buruni, bakra baliq bor. Shuningdek, 600 ga yaqin tur umurtqasiz hayvonlar, jumladan 150 tur bir hujayralilar, 120 turdan ziyod kolovratkalar, 100 dan koʻproq tur chuvalchang va mollyuskalar, 120 turdan ortiq qisqichbasimonlar, 100 dan koʻp tur hasharotlar uchraydi. Oʻzbekiston suv havzalariga Uzoq Sharqdan baliqlar bilan birgalikda xitoy baqachanoq (tishsiz) mollyuskasi va uzoq sharq krevetkasi kelib qolgan va keng tarqalgan. Baliqlarning oziq bazasini oshirish uchun suv omborlarida mizid qisqichbaqasini iqlimlashtirish yaxshi natija berdi. Sirdaryo va uning irmoqlarida daryo qisqichbaqasi yashaydi.

## Manbalar