Olena Zelenska

**Olena Volodymyrivna Zelenska** (**qizlik familyasi: Kiyashko**;  1978-yil 6-fevralda tugʻilgan), ukrainalik senariynavis, prezident Vladimir Zelenskiyning rafiqasi, Ukrainaning birinchi xonimi. 2019-yil dekabr oyida Zelenska *Focus* jurnali tomonidan 100 ta eng nufuzli ukrainaliklar ro‘yxatida 30-o‘rinni egallagan.

## Erta hayot va martaba
Olena Kiyashko 1978-yil 6-fevralda Krivoy Rogda tug‘ilgan. Uning onasi zavodning bosh muhandisi, otasi esa texnika universitetda qurilishdan dars bergan.

Zelenska Krivoy Rog milliy universitetida arxitektura bo‘yicha tahsil olgan. 2003-yilda u „Kvartal 95“ filmining senariy muallifi boʻlib, boʻlajak eri va boshqa aktyorlar ijro etadigan komediya eskizlarini tayyorlovchi jamoa tarkibida ishladi.

## Ukrainaning birinchi xonimi
2019-yilning 20-mayida Zelenska Ukrainaning birinchi xonimi bo‘ldi. 18-noyabr kuni u Ukrainadagi *[[Vogue (jurnal)|Vogue]]* nashrining dekabr sonining muqovasida chiqdi. Jurnalga bergan intervyusida u oʻzining birinchi tashabbusi, Ukraina maktablarida ovqatlanish islohoti haqida gapirdi.

Zelenskaning tashabbusi bilan maktab ovqatlanish tizimini isloh qilish CultFood oshpazi Ievgen Klopotenko tomonidan ishlab chiqilgan yangi maktab menyusidan boshlandi. Islohot kompleks dasturdir: oziq-ovqat sifati, oziqlanishi va oziq-ovqat xavfsizligini yaxshilashdan tortib, maktablarni resurslar bilan taʼminlashgacha. Yangilangan maktab menyusi 160 ta taomni oʻz ichiga oladi: u ham anʼanaviy Ukraina taomlarini, ham dunyoning turli oshxonalaridan mashhur taomlardan iborat. Ukraina Vazirlar Mahkamasi 2021-yil 1-sentabrdan kuchga kirgan yangi oziq-ovqat standartlarini tasdiqladi.

2019-yil dekabr oyida uchinchi Ukraina xotin-qizlar kongressidagi nutqi chogʻida Zelenska Ukrainaning G7ning gender tengligi boʻyicha xalqaro tashabbusi hamkorligiga qoʻshilishi taklifini ilgari surdi. 2020-yil noyabr va 2021-yil sentabr oylarida Zelenska Ukraina va xalqaro jamoat arboblari, siyosatchilar, hukumat amaldorlari, ekspertlar va fikr yetakchilarini ayollar va erkaklar uchun teng huquqlilik uchun birlashtirgan platforma boʻlgan Toʻrtinchi va Beshinchi Ukraina Xotin-qizlar Kongressida nutq soʻzladi.

2020-yil 13-yanvarda Vladimir Zelenskiy Olenani madaniyat vaziri Vladimir Borodianskiy boshchiligidagi Art Arsenal boshqaruv kengashiga kiritdi.

2020-yilning iyun oyida Zelenska ukrain tilini dunyoga tarqatish va ukrain tilidagi audiogidlarni eng mashhur joylarda, xususan, dunyodagi eng yirik muzeylarda joriy etish tashabbusini boshladi. Tashabbus doirasida 2020 yilda Ozarbayjon, Avstriya, Italiya, Latviya, Turkiya va Chernogoriya muzeylarida, shuningdek, Litvaning ikkita avtobus yoʻnalishida ukrain tilidagi 11 ta audio qoʻllanmalar ishga tushirildi. , 2021-yilda esa Vernon tog‘i muzeyi (Jorj Vashington uyi), Kaliforniyadagi San-Fransisko Tasviriy sanʼat muzeyi, Versalda, Sagrada Família, Frederiksborg qal’asi, Hundertwasserhaus, Galata minorasi va Anadolu sivilizatsiyalari muzeyida ukrain tilidagi audiogidlar ishga tushirildi.

Zelenska 2020-yilning may oyida Ukraina Raqamli Transformatsiya vazirligi va Ijtimoiy siyosat vazirligi bilan hamkorlikda toʻsiqsiz jamiyat yaratish boʻyicha onlayn soʻrovnomani ishga tushirdi. 2020-yil dekabr oyida Ukrainadagi Raqamli transformatsiya vazirligi va Birlashgan Millatlar Tashkilotining Taraqqiyot Dasturi Zelenskaning „To‘siqlarsiz“ tashabbusi doirasida ijtimoiy himoyaga muhtoj guruhlar uchun qulay xizmatlar katalogini yaratishini va davlat portaliga joylashtirilishini aytdi.

Zelenska tashabbusi bilan 2021-yil avgustida „Yangi voqelikda yumshoq kuch“ mavzusida Kiyevda birinchi xonimlar va janoblar sammiti o‘tkazildi.

2022-yilda Rossiyaning Ukrainaga bostirib kirishidan keyin Zelenska Rossiyaning ikkinchi raqamli nishoni sifatida tasvirlangan edi. Mart oyining oʻrtalarida u Ukrainaning nomaʼlum joyida edi. U bosqin paytida halok boʻlgan bolalarning ismlarini topib, bayonot berdi. Urush paytida uning saʼy-harakatlari insonparvarlik yordamiga, ayniqsa nogiron bolalarni Polsha orqali evakuatsiya qilishga va urush zonalaridagi kasalxonalarga inkubatorlarni olib kirishga qaratilgan edi. Zelenska bosqin boshlanganidan beri birinchi marta 2022-yil 8-may kuni Ujgorodda Jill Bayden bilan uchrashuvda omma oldida chiqish qildi. Baydenning Ukrainaga safari AQShda va Ukrainada nishonlanadigan Onalar kuni bilan bir vaqtga toʻgʻri kelgani haqida oldindan oshkor qilinmagan.

2022-yil 19-iyulda Zelenska AQShga tashrifini boshladi. Ukrainaning birinchi xonimi Olena Zelenska Amerika Qo‘shma Shtatlariga tashrifi doirasida AQShning birinchi xonimi Jill Baydenning taklifiga binoan Vashingtonga tashrif buyurdi.

Tashrifning birinchi kunida Olena Zelenska AQSh Davlat kotibi Entoni Blinken, AQSh Xalqaro taraqqiyot agentligi maʼmuri Samanta Pauer bilan uchrashdi. Tashrifning ikkinchi kunida u Oq uyda AQShning birinchi xonimi Jill Bayden bilan uchrashdi. Zelenskani Oq uy ayvonida AQSh prezidenti Jo Bayden va vitse-prezident Kamala Xarris ham kutib oldi. Tadbir davomida Ukrainada amalga oshirilishi boshlangan Ruhiy salomatlik va psixo-ijtimoiy qo‘llab-quvvatlash milliy dasturi muhokama qilindi.

Zelenska shuningdek, Vashingtondagi Kommunizm qurbonlari yodgorligida butun Ukraina xalqiga berilgan Dissident inson huquqlari mukofotini oldi.

2022-yil 20-iyul kuni Olena Zelenska AQSh Kongressida nutq so‘zladi va mamlakatni Rossiya bosqinidan himoya qilish uchun Ukraina Qurolli kuchlariga ko‘proq harbiy yordam berishga chaqirdi. Ukrainaning birinchi xonimi AQSh tarixida Kongress oldida nutq so‘zlagan boshqa davlatning birinchi xonimi bo‘ldi.

Zelenska nutqining boshlanishini Rossiyaning Ukrainaga bostirib kirishi natijasida buzilgan oila, bolalar va tinchlikka bagʻishlandi. Namoyish etilgan suratlardan biri markaziy-g‘arbiy Vinnitsa shahrida havo hujumi natijasida halok bo‘lgan to‘rt yoshli Liza Dmitriyevaning surati edi. Zelenska shuningdek, Kremenchuk savdo markazidagi hujum qurbonlari va Rossiya bosqinining boshqa ko‘plab qurbonlarining fotosuratlari va videolarini ham ko‘rsatdi:

## Shaxsiy hayot

Zelenska va uning boʻlajak turmush oʻrtogʻi maktabdosh boʻlgan, lekin ular tanish emas edi. Ular ancha keyin, universitetda o‘qib yurgan paytlarida tanishishdi.

Er-xotin oʻrtasidagi munosabatlar dastlab doʻstona edi. 2003-yil 6-sentabrda turmush qurishgungacha ular sakkiz yil uchrashib yurishgan. 2004-yil 15- iyulda ularning qizi Oleksandra tugʻildi. 2013-yil 21-yanvarda Kiyashko oʻgʻli Kirilo dunyoga keldi. Matbuot xabarlariga koʻra, Volodimir Zelenskiy yahudiy boʻlsa-da, uning yahudiy boʻlmagan rafiqasi bilan ikki farzandi muqaddas suvda choʻqintirgan. Oila Kiyevda yashaydi.

Zelenska 2020-yil 16-iyun kuni COVID-19 testi ijobiy chiqqanidan keyin kuzatuv uchun kasalxonaga yotqizilgan edi. Ahvoli infeksion mexanik shamollatishga muhtoj boʻlmagan „oʻrtacha ogʻirlik“ deb taʼriflangan. U ikki tomonlama pnevmoniya uchun uy sharoitida davolanishni davom ettirgan holda 2020-yil 3-iyul kuni shifoxonadan chiqarildi.

## Manbalar

## Havolalar

* Media related to Olena Zelenska at Wikimedia Commons
* Official site
* Olena Zelenska on Telegram
* 
*  *Interview*