Omar Sharif

**Umar Sharif** (; **Mishel Yusef Dimitri Chalhoub;** 1932-yil 10-aprel — 2015-yil 10-iyul) Misrlik aktyor boʻlib, u oʻz mamlakatidagi eng buyuk erkak kino yulduzlaridan biri hisoblanadi. Sharif faoliyatini 1950-yillarda o‘z vatanida boshlagan, biroq u Britaniya, Amerika, Fransiya va Italiya spektakllaridagi chiqishlari bilan mashhur. Uning faoliyati 50 yil davom etgan boʻlib, 100 dan ortiq filmlarni qamrab oladi va koʻplab sovrinlarni qoʻlga kiritgan, jumladan uchta Oltin globus mukofoti va eng yaxshi aktyor uchun Sezar mukofoti.

Sharif David Leanning „*Lawrence of Arabia“* (1962) dostonida Peter OʻToolega qarshi Sherif Ali rolini o‘ynadi, bu rol uchun u „ Ikkinchi plandagi eng yaxshi aktyor“ nominatsiyasida Oskar mukofotiga sazovor bo‘ldi va Leannng *"Doctor Zhivago*" (1965) filmida bosh rolni ijro etib, "Eng yaxshi aktyor" nominatsiyasida Oltin globus mukofotini oldi. U „*Funny Giri“* (1968) va *"The Tamarind Seed"* (1974) kabi filmlarda, shuningdek, „*Genghis Khan* (1965) va *“Che!"* (1969) filmlarida ham rollar ijro etgan. Uning aktyorlik faoliyati qarilik chogʻigacha davom etdi va fransuz *"Monsieur Ibrahim"* (2003) filmida musulmon turk muhojiri sifatida rol oʻynagan. U oʻzining soʻnggi filmida 2015-yilda, vafot etgan yili chiqdi.

Sharif besh tilda gapirgan: arab, ingliz, fransuz, italyan va ispan. U Misr prezidenti Jamol Abdul Nosir hukumati tomonidan oʻrnatilgan sayohat cheklovlariga toʻsqinlik qilgan, bu esa unga Yevropada surgunlikka olib keldi. U butun umri davomida ot poygasi ishqibozi boʻlgan va bir vaqtning oʻzida dunyoning eng yaxshi shartnoma oʻyinchilaridan biri boʻlgan. U koʻplab mamlakatlarning yuksak fuqarolik sharafiga sazovor boʻlgan, jumladan, Misrning „Buyuk xizmatlari uchun“ ordeni va Fransiya Faxriy legioni. U jahon kino va madaniy xilma-xillikka qo‘shgan ulkan hissasi uchun YuNESKOning Sergey Eyzenshteyn medali bilan taqdirlangan. U bu medalni olgan 25 kishidan biri edi.

## Yoshlik

Uning otasi, yogʻoch savdosi bilan shugʻullangan, u rafiqasi bilan 20-asr boshlarida Livandagi Zahle shahridan Iskandariya port shahriga koʻchib oʻtgan. Sharif keyinchalik Iskandariyada tug‘ilgan. U toʻrt yoshida oilasi Qohiraga koʻchib oʻtdi. Uning onasi Claire Saada taniqli styuardessa boʻlgan.

Sharif yoshligida Aleksandriyadagi Viktoriya kollejida tahsil olgan va u yerda tillarga iqtidorini namoyon etgan. Keyinchalik Qohira universitetining matematika va fizika fakultetini tamomlagan. U Misrda aktyorlik faoliyatini boshlashdan oldin otasining qimmatbaho yogʻoch biznesida bir muddat ishlagan. 1955-yilda u „Omar Sharif“ sahna nomini oladi. Keyinchalik Sharif misrlik aktrisa Faten Hamamaga uylangan.

Sharifning Londondagi Qirollik dramatik akademiyasida aktyorlik mahorati bo‘yicha tahsil olgani haqida xabarlar keng tarqalgan, ammo akademiya *Al-Jaziraga* bu haqiqat emasligini aytdi.

## Aktyorlik faoliyati

### Misr kino yulduzi

1954-yilda Sharif Misrdagi aktyorlik faoliyatini *"The Blazing Sun"* (1954) filmidagi roli bilan boshlagan.

U tezda yulduzlik darajasiga koʻtarilib, „*[[:en:Our Beautiful Days|Our Beautiful Days]]“* (1955), *"„The Lebanese Mission“* (1956), *"Struggle in the Pier"* (1956), „*[[:en:Sleepless (1957 film)|Sleepless]]*“ (1957), *"Land of Peace" (*1957), „*Goha“* (1958), *"Struggle on the Nile"* (1958), *"Sayyidat al-Qasr"* (1958),*"A Beginning and an End"* (1960), *"A Rumor of Love"* (1960), *"The River of Love"* (1960) kabi filmlarida suratga tushgan. U va uning rafiqasi bir nechta filmlarda romantik bosh rollarni ijro etishgan. Sharif *"Struggle on the Nile"* (1959), *"A Rumor of Love"* (1960) va *"There is a Man in our House"* (1961) kabi boshqa filmlar orqali muvaffaqiyatga erishdi, bu esa uni oʻsha paytdagi Misr kino gigantlari Salah Zulfikar, Shoukry Sarhan va Rushdy Abazaga katta raqobatchi qildi.

Sharifning ingliz tilidagi birinchi roli 1962-yilda David Leanning „ *Lawrence Arabia*“ tarixiy dostonidagi Sherif Ali roli boʻlgan. Sharifga Dilip Kumar rad javobini berganida, Horst Buchholz mavjud emasligi va Maurice Ronet koʻzlarini yashirish uchun zarur boʻlgan kontakt linzalaridan foydalana olmaganida rol berildi.

Sharifni hozirda „Gollivud tarixidagi eng talabchan yordamchi rollardan biri“ sifatida qabul qilish murakkab va xavfli edi, chunki u Misrdan tashqarida deyarli nomaʼlum edi. Biroq, tarixchi Steven Charles Caton taʼkidlaganidek, Lean filmni haqiqiy qilish uchun imkon qadar etnik aktyorlardan foydalanishni talab qilgan. Sharif keyinchalik boshqa filmlarda oʻzining noaniq millatidan foydalanadi: „Men fransuz, yunon, italyan, ispan va hatto arab tillarida gapirganman“, dedi u. Sharif taʼkidlaganidek, uning talaffuzi unga „hech kim qaerdan kelganimni aniq bilmasdan, chet ellik rolini oʻynashga“ imkon berdi, bu uning faoliyati davomida juda muvaffaqiyatli boʻlganini aytdi.

Rolni qoʻlga kiritish uchun Sharif Kolumbiya bilan 7 filmdan iborat boʻlgan har bir film uchun 50 000 dollarlik shartnoma imzolashi kerak edi.

*"Lawrence"* kassa va tanqidiy sensatsiya edi. Sharifning ijrosi unga „Ikkinchi plandagi eng yaxshi erkak roli“ nominatsiyasi uchun Akademiya mukofoti va „Eng yaxshi ikkinchi plandagi aktyor“ nominatsiyasida „Oltin globus“ mukofoti hamda „Yilning yangi yulduzi“ nominatsiyasida „Oltin globus“ mukofotini taqdim etdi.

## Shaxsiy hayoti

### Oilaviy va shaxsiy munosabatlari

Sharif 1965-yilda Yevropaga ko‘chib kelguniga qadar tug‘ilganidan boshlab Misrda yashagan. Uning soʻzlariga koʻra, 1932-yilda uning otasi „badavlat odam boʻlmagan“, ammo „juda koʻp pul topgan“. 1952-yilgi Misr inqilobidan oldin qirol Foruq I Sharifning uyiga tez-tez borib turdi va Sharifning onasining doʻsti va karta oʻyini sherigi boʻldi. Uning onasi nafis va maftunkor styuardessa boʻlib, u uyushmadan juda xursand edi, chunki bu unga Misr jamiyatining „faqat elitasi bilan hamkorlik qilish“ imtiyozini berdi. Sharif, shuningdek, otasining yogʻoch biznesi oʻsha davrda Sharif insofsiz yoki axloqsiz deb taʼriflagan yoʻllar bilan juda muvaffaqiyatli boʻlganini aytdi. Aksincha, 1952-yildan keyin Sharif Nosirning milliylashtirish siyosati ostida Misrda boylik qoʻl almashganini va otasining biznesi „urilib ketganini“ aytdi.

1954-yilda Sharif „*Struggle in the Valley*“ filmida Faten Hamama bilan birga rol oʻynadi, u ilgari ekranda oʻpishdan bosh tortgan boʻlsa-da, u bilan oʻpishdi. Ikkovi sevib qolishdi, Sharif islom dinini qabul qildi, ismini o‘zgartirdi va unga uylandi. Ularning 1957-yilda Misrda tugʻilgan Tarek Sharif ismli bitta oʻgʻli bor edi, u sakkiz yoshida „*Doktor Jivago*“da Yuriy sifatida paydo boʻldi. Er-xotin 1966-yilda ajralishdi va ularning nikohi 1974-yilda ajralish bilan yakunlandi. Sharif hech qachon boshqa turmush qurmagan. U ajrashganidan keyin boshqa ayolni sevmaganligini aytdi. Ajralishdan oldin Sharif aktrisalar Pat Sheehan va Dodie Marshall bilan uchrashgan.

Sharif, shuningdek, Misrning 2010-yilgi FIFA Jahon chempionatida Janubiy Afrikaga magʻlub boʻlgan nomzodining elchilaridan biri edi.
Nosir hukumati „chiqish vizasi“ koʻrinishida sayohatga cheklovlar qoʻygan, shuning uchun Sharifning xalqaro filmlarda ishtirok etishi uchun sayohati baʼzan toʻsiq boʻlardi, buni u chidab boʻlmas deb topdi. Bu cheklovlar Sharifning film suratga olishlari orasida Yevropada qolish qaroriga taʼsir koʻrsatdi, bu uning turmush qurishiga olib keldi, garchi er-xotin doʻst boʻlib qolishgan. Bu Sharif hayotidagi asosiy chorrahaga aylandi va uni mustahkam oila odamidan Yevropa mehmonxonalarida yashovchi bakalavrga aylantirdi. Sharif Gollivuddagi shon-shuhrati va hayoti haqida gapirar ekan, „Bu menga shon-shuhrat keltirdi, lekin yolg‘izlikni ham berdi. O‘z yurtimni, o‘z xalqimni sog‘indim“. Sharifning Streisand bilan munosabati Misr matbuotida eʼlon qilinganida, uning Misr fuqaroligi Misr hukumati tomonidan deyarli olib tashlandi, chunki Streisand yahudiy va Isroilning ovozli tarafdori edi, Misr bilan urush holatida edi.

Sharif Peter O'Toole *bilan arabiyalik Lourens* filmini yaratish paytida doʻst boʻldi. Ular birgalikda bir nechta boshqa filmlarda suratga tushishgan va yaqin doʻst boʻlib qolishgan. U Misrolog Zahi Hawass bilan ham yaxshi doʻst edi. Aktyor va doʻsti Tom Kurteney 2008-yil 19-iyulda BBC radiosining Test oʻyinlarining maxsus soniga bergan intervyusida Sharif Hull city futbol klubini qoʻllab-quvvatlaganini va 1970-yillarda Parijdagi uyidan hisoblarni yangilash uchun ularning avtomatlashtirilgan hisob raqamlariga qoʻngʻiroq qilib turishini aytdi. Sharif 2010-yilda Hull universiteti tomonidan faxriy unvon bilan taqdirlangan va u fursatdan foydalanib, „Hull city“ futbolchisi Ken Vagstaff bilan uchrashgan. Sharif ham ot poygasiga 50 yildan ortiq qiziqqan. Uni tez-tez fransuz poygalarida koʻrishardi, Deauville-La Touques poygalari uning sevimli joyi edi. Sharifning otlari bir qator muhim poygalarda gʻolib chiqdi va u Don Bosco bilan eng yaxshi muvaffaqiyatlarga erishdi.

Keyingi hayotida Sharif oilasi bilan asosan Qohirada yashadi. Oʻgʻlidan tashqari, Omar (1983-yilda Monrealda tugʻilgan) va Karim ismli ikki nabirasi bor boʻlgan. Kichik Omar Sharif ham aktyor. Fransuz aktrisasi Andrea Ferreol uning soʻnggi sherigi edi.

## Mukofotlari
35-Oskar mukofoti marosimida Sharif *"Lawrence of Arabia"* filmidagi Sherif Ali roli uchun eng yaxshi ikkinchi plandagi erkak roli uchun nomzod boʻldi, biroq Ed Begleyga yutqazdi. Bu roli uchun oʻsha yili ikkita „Oltin globus“ mukofotini qoʻlga kiritdi. 1966-yilda u „*Doktor Zhivago*“ filmidagi bosh roli uchun uchinchi „Oltin globus“ mukofotini qoʻlga kiritdi. 2005-yil noyabr oyida Sharif jahon kino va madaniyat xilma-xilligiga qoʻshgan ulkan hissasi uchun Birlashgan Millatlar Tashkilotining Taʼlim, fan va madaniyat masalalari boʻyicha tashkiloti (YUNESKO) tomonidan birinchi „Sergey Eyzenshteyn“ medali bilan taqdirlandi. Juda kamdan-kam hollarda beriladigan medal rossiyalik rejissyor Sergey Eyzenshteyn nomi bilan atalgan. YuNESKO, Rossiyaning „Mosfilm“ va „Vivat“ jamgʻarmasi oʻrtasidagi kelishuvga koʻra, faqat 25 kishiga berilgan.

## Filmografiyasi

## Manbalar