open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Umumiy zamonaviy san’at muzeyi

**Zamonaviy sanʼatning umumiy muzeyi** (TMCA; koreyscha: 토탈 미술관) – Janubiy Koreyaning Seul shahri, Pyeongchang-dong hududida joylashgan notijorat muzey. Avval ochiq osmon ostidagi muzey nomi bilan tanilgan ushbu muzey Janubiy Koreyadagi birinchi xususiy sanʼat muassasasi boʻlgan.

## Tarixi
Muzey 1976-yilda ochiq osmon ostidagi muzey nomi ostida ochiq galereya sifatida faoliyat boshlagan. 1988-yilda Seulda boʻlib oʻtgan yozgi Olimpiya oʻyinlaridan bir yil oldin u Janubiy Koreyadagi birinchi xususiy muzey sifatida tasdiqlangan. Asosiy koʻrgazma zalini meʼmor Shin Gyu Moon loyihalagan. 1993-yilda muzey Koreya meʼmorlari instituti tomonidan „Yil meʼmorchiligi mukofoti“ bilan taqdirlangan.

## Manbalar

## Havolalar
* Museum home page
Tongren Dejiang aeroporti

**Tongren Dejiang aeroporti** (xitoycha: 铜仁德江机场) – Janubi-gʻarbiy Xitoydagi Guychjou provinsiyasining Tongren shahri tarkibiga kiruvchi Dejiang tumanida qurilishi davom etayotgan aeroport. Aeroport avval „Qianbei (Dejiang) aeroporti“ nomi bilan tanilgan. Aeroport 2025-yilda foydalanishga topshirilishi rejalashtirilgan.

## Manbalar
Tteok muzeyi

**Tteok muzeyi** — Janubiy Koreyaning Seul shahri, Jongno tumani Waryong-dong hududida joylashgan muzey. U Koreya an’anaviy taomlari instituti (한국전통음식연구소) bosh direktori Yoon Sookja tomonidan tashkil etilgan va 2002-yil dekabr oyida ochilgan.

## Manbalar

## Havolalar
*
Ulsan muzeyi

**Ulsan muzeyi** (koreyscha: 울산 박물관) – Janubiy Koreyaning Ulsan shahri, Nam-gu hududida joylashgan tarix muzeyi. Muzeyda Ulsan va Koreyaning boshqa hududlarida qadimgi davrlardan to hozirgi kungacha boʻlgan hayotni yorituvchi doimiy ekspozitsiya mavjud. Muzey qurilishi 2009-yil 2-yanvarda boshlangan va 2011-yil 31-yanvarda yakunlangan. U 2011-yil 22-iyunda ochilgan.

## Manbalar

## Havolalar
* Official website
Wenshan Yanshan aeroporti

**Wenshan Yanshan aeroporti**  – Xitoyning Yunnan provinsiyasidagi Wenshan shahriga xizmat koʻrsatuvchi aeroport. Aeroport Yanshan tumani markazidan 6 km, Wenshan shahridan esa 25 km masofada joylashgan.

## Aviakompaniyalar va yoʻnalishlar

## Manbalar
Wuhan Hannan bosh aeroporti

**Wuhan Hannan bosh aeroporti** (xitoycha: 武汉汉南通用机场) – Xitoyning Wuhan shahri tarkibidagi Hannan tumanida joylashgan umumiy aviatsiya aeroporti. 

## Manbalar

## Havolalar
* Wuhan Hannan General Airport description on Wuhan Government website
Wuhu Wanli aeroporti

**Wuhu Wanli aeroporti**  (koʻpincha **Wuhu aviabazasi** deb ataladi) – Xitoyning Anxoy provinsiyasidagi Wuhu shahrida joylashgan Xitoy Xalq Ozodlik Armiyasi Harbiy-havo kuchlari (PLAAF) aviabazasi.

## Manbalar
An-Nosir Muhammad bin Yusuf

**An-Nosir Muhammad bin Yusuf** (vafoti 1488-yil 8-avgust) Yamandagi Zaydiya davlati uchun da’vogarlardan biri boʻlgan boʻlib, uning imomlik davri 1474-yildan 1488-yilgacha deb hisoblanadi.

Muhammad bin Yusuf imom al-Mahdiy Ali (vafoti 1372) ning beshinchi avlodidan edi. Qari imom al-Mutavakkil al-Mutahhar 1474-yilda Zamarda vafot etganida maydonga uch nafar da’vogar chiqdi. Ulardan biri Muhammad bin Yusuf boʻlib, u Sanodan togʻli qal’a boʻlgan Sulaga bordi. U yerdan u oʻzining daʼvatini (imomatga da’vatini) boshladi, bu xabar Sano, Falala va boshqa zaydi hududlariga tarqaldi. U an-Nosir Muhammad faxriy unvonini oldi. Uning ikki raqibi esa boshqa Rassidlar sulolasi tarmoqlariga mansub boʻlgan al-Mansur Muhammad va al-Hadi Izz ad-Din edi. Zaydi guruhlaridan biri — Hamziy shariflar — haqiqatan ham uning da’vatiga quloq tutib, uni 1476-yil apreldan 1487-yil oktabr–noyabrigacha tan oldilar. Shunga qaramay, Zaydiya jamoasining an’anaviy markazi boʻlgan Sa’da aholisi uni qoʻllab-quvvatlashdan bosh tortib, buning oʻrniga al-Hadi Izz ad-Dinni imom deb e’lon qildi. An-Nosir Muhammad zamondoshlari orasida eng yaxshi aqidaviy bilimga ega deb hisoblangan, biroq taqdir undan yuz oʻgirgan edi. Da’vogarlardan hech biri 1464-yildan beri toʻrtinchi imom al-Mu’ayyad Muhammad qoʻlida boʻlgan muhim shahar Sano ustidan nazorat oʻrnatishga muvaffaq boʻlmadi. An-Nosir Muhammad 1488-yilda nisbatan mavhum hukmronlik davridan soʻng vafot etdi va Sula shahridagi gumbaz ostiga dafn qilindi.

## Yana qarang

* Yaman imomlari
* Rassidlar
* Yaman tarixi

## Manbalar
Wuyishan aeroporti

**Wuyishan aeroporti**  (avval **Chongʻan aeroporti** nomi bilan tanilgan) – Xitoyning Futszyan provinsiyasidagi Wuyishan shahriga hamda Nanping shahriga xizmat koʻrsatuvchi aeroport.

## Aviakompaniyalar va yoʻnalishlar

## Manbalar
Wuzhou Changzhoudao aeroporti

**Wuzhou Changzhoudao aeroporti** (xitoycha: 梧州长洲岛机场)  – Xitoyning Guansi-Chjuan muxtor rayonidagi Wuzhou shahriga xizmat koʻrsatgan aeroport. 2019-yil 23-yanvarda yangi Wuzhou Xijiang aeroporti ochilib, Changzhoudao aeroportining oʻrnini egallagan.

## Manbalar
Xiangxi Byancheng aeroporti

**Xiangxi Biancheng aeroporti**  – Xitoyning Xunan provinsiyasidagi Xiangxi Tujia va Miao avtonom okrugiga xizmat koʻrsatuvchi aeroport. Aeroport Huayuan tumanida joylashgan.

## Aviakompaniyalar va yoʻnalishlar

## Manbalar
Xiangyang Liuji aeroporti

**Xiangyang Liuji aeroporti**  — Xitoyning Xubey provinsiyasidagi Xiangyang shahriga xizmat ko‘rsatuvchi aeroport.

## Aviakompaniyalar va yoʻnalishlar

## Manbalar
Ulsan fan muzeyi

**Ulsan fan muzeyi** (koreyscha: 울산과학박물관) – Janubiy Koreyaning Ulsan shahri, Nam-gu hududining Ok-dong qismida joylashgan fan muzeyi. U 2011-yilda tashkil etilgan boʻlib, 6 qavatdan iborat 41 000 kvadrat metr (440 000 kvadrat fut) maydonga ega. Muzeyda bir nechta koʻrgazmalar uchun joy, planetariy hamda taʼlim kurslari uchun fan laboratoriyalari va sinf xonalari mavjud.

## Manbalar

## Havolalar
* Official website
Ultra arxitektura muzeyi

**Ultra arxitektura muzeyi** — Janubiy Koreyaning Seul shahrida joylashgan arxitektura muzeyi.

## Yana qarang
* Janubiy Koreya muzeylari roʻyxati
Acmaeodera conoidea

**Acmaeodera conoidea** — Buprestidae oilasiga mansub metall rangli yog‘och kemiruvchi qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur Shimoliy Amerika hududida uchraydi.
## Manbalar

## Adabiyotlar

* 
* 
*
Whanki muzeyi

**Whanki muzeyi** – Seul shahrining markaziy qismidagi Jongno tumanida joylashgan xususiy sanʼat muzeyi. U Whanki jamgʻarmasi tomonidan Koreyaning yetakchi abstrakt rassomlaridan biri Whanki Kimning sanʼatini namoyish etish va xotirasini eʼzozlash maqsadida tashkil etilgan. Muzey Buam-dong hududida, Whanki Kim va uning rafiqasi koʻp yillar yashagan Seongbuk-dong yaqinida joylashgan. Ikki hududning muhit va tabiiy sharoiti bir-biriga juda oʻxshash. Muzey binosi meʼmor Kyu Sung Woo tomonidan loyihalashtirilgan. Qurilish 1990-yilda boshlangan va muzey 1992-yil noyabr oyida ochilgan.

## Manbalar

## Havolalar
* 
* A visit to the Whanki Museum (환기 미술관)
* 
* 
*
Woljeon muzeyi

**Woljeon muzeyi** — Janubiy Koreyaning Gyeonggi-do provinsiyasi, Icheon shahri, Gwango-dong hududida joylashgan muzey.

## Havolalar
*Official site
Jahon zargarlik muzeyi

**Jahon zargarlik muzeyi** — Janubiy Koreyaning Seul shahrida joylashgan muzey.

Unda Kolumbiyadan keltirilgan qadimiy zargarlik buyumlari, Sudanga tegishlli fil suyagidan yasalgan bezaklar, Efiopiyadagi xoch bezaklari to‘plami hamda Myao xalqiga mansub bezaklar namoyish etiladi. Shuningdek, Marokash, Kambodja, Mongoliya, Eritreya, Hindiston va Belgiya bezak buyumlari ko‘rgazmalari ham mavjud.

Doimiy ko‘rgazmalar birinchi qavatda, maxsus ko‘rgazmalar esa ikkinchi qavatda o‘tkaziladi.

## Havolalar
*Official site
YoungIn adabiyot muzeyi

**YoungIn adabiyot muzeyi** – Janubiy Koreyaning Seul shahrid, Jongno tumani, Pyeongchang-dong dongida joylashgan adabiyot muzeyi.

## Havolalar
* Official site
Xilinhot aeroporti

**Xilinhot aeroporti**  — Xitoyning Ichki Mongoliya provinsiyasidagi Xilinhot shahriga xizmat ko‘rsatuvchi aeroport. Aeroport shahar markazidan 9,5 km janubi-g‘arbda joylashgan. Aeroport bitta uchish-qo‘nish yo‘lagiga ega bo‘lib, uning uzunligi 2 800 metr, kengligi 45 metrni tashkil etadi (4C toifasi).

## Aviakompaniyalar va yoʻnalishlar

## Manbalar
Xingyi Wanfenglin aeroporti

**Xingyi Wanfenglin aeroporti**  — Xitoyning Guychjou provinsiyasidagi Xingyi shahriga xizmat ko‘rsatuvchi 3C toifali aeroport. Aeroport 2004-yilda foydalanishga topshirilgan.

## Aviakompaniyalar va yoʻnalishlar

## Manbalar
Yan’an Ershilipu aeroporti

**Yan’an Ershilipu aeroporti** — Xitoyning Shensi provinsiyasidagi Yan’an shahriga xizmat ko‘rsatgan harbiy va fuqarolik maqsadlarida foydalanilgan qo‘shma aeroport. Aeroport 1980-yilda foydalanishga topshirilgan bo‘lib, 1936-yil yanvarida qurilgan avvalgi Yan’an Dongguan aeroportining o‘rnini egallagan. 

## Manbalar
Abdul Quddus Gangohiy

**Abdul Quddus Gangohiy** (1456–1537) hindistonlik soʻfiy olimi edi.

## Hayoti
U soʻfiy shoir va Chishtiy shayx edi. U Chishtiy silsilasining Sabiriy tarmogʻiga mansub edi.

Oʻttiz yildan keyin u Ahmad Abdul Haqqning shuhrati taʼsirida Sahoranpur tumanidagi Gangohga koʻchib oʻtdi.

## Asarlari
*Maktubat* (Abdul Quddus Gangohiy Maktublari – Maktubat Quddusiya) (مکتوبات قدوسیہ اردو ترجمہ).

## Manbalar
Acmaeodera resplendens

**Acmaeodera resplendens** — Buprestidae oilasiga mansub metall rangli yog‘och kemiruvchi qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur Shimoliy Amerika hududida uchraydi.
## Manbalar

## Adabiyotlar

* 
* 
*
Yichang Sanxia xalqaro aeroporti

**Yichang Sanxia xalqaro aeroporti**  — Xitoyning Xubey provinsiyasidagi Yichang shahriga xizmat ko‘rsatuvchi aeroport. 

## Aviakompaniyalar va yoʻnalishlar

## Manbalar
Yichun Lindu aeroporti

**Yichun Lindu aeroporti**  – shimoli-sharqiy Xitoy hududidagi Xeylunszyan provinsiyasining Yichun shahriga xizmat koʻrsatuvchi aeroport. Aeroport 2009-yil avgust oyida faoliyatini boshlagan boʻlib, yiliga 142 ming nafargacha yoʻlovchiga xizmat koʻrsatish imkoniyatiga ega. Aeroport Yichun shahar markazidan taxminan 9 km uzoqlikda joylashgan oʻrmon hududida barpo etilgan.

## Aviakompaniyalar va yoʻnalishlar

## Manbalar
Baba Shemimiy

**Baba Shemimiy** (1831-yilda vafot etgan), shuningdek **Kamoliddin Shemimiy Ibrohim** yoki Bobo Shemim, Fushë-krujlik Bobo Shemimiy yoki krujalik Bobo Shemimiy nomlari bilan ham tanilgan, alban Bektoshiy bejtexi va shahid boʻlgan.

Avvaliga sunniy musulmon hojisi va mudarrisi (diniy muallim) boʻlgan Baba Shemimiy Köprülü taqqasida (hozirgi Veles, Shimoliy Makedoniya) doʻsti Hotami Haydar Baba bilan birga Bektoshiy soʻfiy taʼlimoti bilan tanishadi. U qaytgach, Fushë-Krujëda taqqa (ziyoratgoh) tashkil etadi.

Baba Shemimiy Ali Pasha Tepelena, Usmoniylar imperiyasining Yanin viloyati vaziri bilan yaqindan bogʻliq boʻlgan va Ali Pashoning Bektoshiy tariqatiga kirib kelishiga masʼul boʻlgan. Ali Pasha koʻmagida u Melçanda, Elbasandagi Xhefaji Baba taqqasi va Koshtandagi (yaqinidagi Memaliaj) Sodiq Baba taqqasini ham barpo etadi. Juda mistik shaxs sifatida taʼriflangan Baba Shemimiy, shu bilan birga, koʻpincha oʻz davrining jamoat arboblari va ijtimoiy adolatsizliklarini tanqid qilgan soʻfiy shoir edi.

Oʻz davrida Baba Shemimiy Albaniyadagi eng mashhur Bektoshiy yetakchisi boʻlgan. U istiqomat qilgan Krujëdagi Dollma taqqasida 360 ta muqaddas qabr bor edi va u „kichik Xuroson“ nomi bilan tanilgan.

Baba Shemimiy qudratli Toptaniy oilasidan boʻlgan Kapllon Pasha Toptaniy odamlari tomonidan 1831-yilda oʻldirilgan. Zinel Bastoriy nomli bejtexi davri shoiri tomonidan yozilgan bir marsiya uning oʻlimini yodga oladi. Istanbuldagi Basri Baba kutubxonasida topilgan xatga koʻra, Baba Shemimiy muqaddas kitoblarni oʻqib oʻtirganida koʻkragiga ikki marta oʻq uzilishi natijasida halok boʻlgan. U oʻz taqqasiga dafn etilgan.

## Yana qarang
* Nosibiy Tohir Baba
* Hojji Ymer Koshariy
* Albaniyada din

## Manbalar
Yulin Xisha aeroporti

**Yulin Xisha aeroporti** — Xitoyning Shensi provinsiyasidagi Yulin shahrida joylashgan aeroport. 2008-yil mart oyida yangi Yulin Yuyang aeroporti ochilgach, Yulinga tegishli rasmiy aeroport kodlari aynan shu yangi aeroportga o‘tkazilgan.

## Manbalar
Yulin Yuyang aeroporti

**Yulin Yuyang aeroporti**  — Xitoyning Shensi provinsiyasidagi Yulin shahriga xizmat ko‘rsatuvchi aeroport. Aeroport 2008-yil mart oyida foydalanishga topshirilgan bo‘lib, avvalgi Yulin Xisha aeroportining o‘rnini egallagan.

## Aviakompaniyalar va yoʻnalishlar

## Manbalar
Soʻfi Muhammad Barkat Ali Ludhianviy

**Abu Anis Muhammad Barkat Ali Ludhiyoniy** (ابو انیس محمد برکت علی لودھیانوی) (27-aprel 1911 – 26-yanvar 1997) mashhur Qodiriya, Chishtiya va Naqshbandiya ruhiy oqimlariga mansub boʻlgan musulmon soʻfiy edi. U jami 14 ta ruhiy oqimga mansub boʻlgan.

U siyosatdan xoli, notijorat, diniy tashkilot – *Dor-ul-Ehsan*ning asoschisi edi. Abu Anisning muridlari butun dunyoga, ayniqsa Pokistonga yoyilgan. U butun umri davomida islomni targʻib qilish bilan shugʻullandi. U Pokistonda birinchi boʻlib Qurʼon Mahalni barpo qildi. Koʻplab odamlar, jumladan siyosatchilar va amaldorlar Soʻfi Barkat Ali bilan uchrashish uchun Dor-ul-Ehsanga kelishardi. Uning maqbarasi Faysaloboddan 16&nbsp;km uzoqlikda, Dasuha yaqinida, Fayzobod–Samundri yoʻli boʻyida joylashgan. Har yili mart va oktabr oylarida Dor-ul-Ehsanda koʻz klinikalari tashkil qilinib, koʻplab odamlarga bepul koʻz shifokorligi xizmati koʻrsatiladi.

## Hayoti
Otasi Nigohiy Baxsh yirik yer egasi edi.

## Adabiy asarlari
"Uning adabiy ishlari musulmon olamida eʼtiborga molik boʻlib, uning nomi musulmon yozuvchilari va shoirlari roʻyxatiga ham kiritilgan.". U din, axloq va falsafa kabi turli mavzularda 400 dan ortiq kitob yozgan.
* *Makshufot Manazil-ul-Ehsan*, 5 jild.
* *Kitob-ul-Amal bis-Sunna* 5 jild.
* *Asmo-un-Nabiy-ul-Karim*, 6 jild.
* *Maqolot-e-Hikmat* 30 jild.
* *Zikr-e-Ilahiy*.

## Vafoti
Abu Anis Barkat Ali Ludhiyoniy (QSA) 1997-yil 26-yanvarda (hijriy 1417-yil muborak ramazon oyining 16-kunida), 85 yoshida vafot etdi. U Faysalobodda dafn etilgan.

## Yodgor pochta markasi
2013-yil 27-aprelda Pokiston posti idorasi *Soʻfi Barkat Ali* sharafiga „Xat ahli“ turkumidan 8 rupiy nominaldagi pochta markasini chiqardi.

## Yana qarang
* Bobo Qoyim Sain
* Bobo Nur Shoh Valiy
* Bobo Lasuriy Shoh
* Mavlono Sadr Ahmad

## Manbalar

## Havolalar
* Barkat Ali Ludhiyoniy intervyularidan videolavhalar
* https://www.darulehsanpublications.net
Zaozhuang Yiyun aeroporti

**Zaozhuang Yiyun aeroporti** — Xitoyning Shandun provinsiyasidagi Zaozhuang shahri tarkibiga kiruvchi Shanting tumanida qurilishi davom etayotgan aeroport hisoblanadi. Aeroport 2025-yilda foydalanishga topshirilishi rejalashtirilgan.

## Manbalar
Zhanjiang aeroporti

**Zhanjiang aeroporti** (xitoycha: 湛江机场)  – Xitoyning Guandun provinsiyasidagi Zhanjiang shahrida joylashgan aeroport.

Aeroport **Zhanjiang Xiting xalqaro aeroporti** (湛江西厅国际机场), **Zhanjiang Potou xalqaro aeroporti** (湛江坡头国际机场) hamda **Zhanjiang Xiashan xalqaro aeroporti** (湛江霞山国际机场) nomlari bilan ham tanilgan. 1952-yilda faoliyatini boshlagan boʻlib, 2022-yil 24-martda yangi Zhanjiang Wuchuan xalqaro aeroporti ochilishi bilan yopilgan.

## Manbalar
Zeki Çelik

**Mehmet Zeki Çelik** (1997-yil 17-fevralda tugʻilgan) – turkiyalik futbolchi, A Seriyaning „Roma“ klubi va Turkiya terma jamoasida oʻynaydi. Asosan oʻng qanot himoyachisi pozitsiyasida harakat qiladi, shuningdek, himoya uchligida markaziy himoyachi sifatida ham oʻynashi mumkin.

## Klubdagi faoliyati
### Bursaspor
Çelik Bursa shahrida toʻqqiz farzandning eng kichigi sifatida tugʻilgan. Bursaspor klubi yoshlar akademiyasida tahsil olgan va 2015-yilda professional futbolchiga aylangan. Zeki 2015-yilda Karacabey Birlikspor bilan ijara shartnomasini imzolagan.

### Istanbulspor
2016-yilda Istanbulspor klubiga oʻtgan. Istanbulspor klubi tarkibida Turkiya birinchi ligasida oʻynaganiga qaramay, muvaffaqiyatlik oʻyini sababli 2018-yilda Turkiya terma jamoasiga chaqiruv olgan.

### Lill
2018-yil 8-iyulda Chelik Fransiyaning Lill jamoasi bilan besh yillik shartnoma imzolagan. Chelik professional debyutini 2018-yil 11-avgustda Ligue 1 turniri doirasidagi oʻyinda Stade Rennes bilan oʻyinda amalga oshirgan.

### Roma
2022-yil 5-iyulda Chelikning Lilldan Romaga oʻtishi rasman eʼlon qilingan. U „Giallorossi“ bilan 2026-yil 30-iyungacha amal qiladigan toʻrt yillik shartnoma imzolagan. U A Seriyadagi debyuti oʻyinini 2022-yil 22-avgustda „Cremonese“ bilan oʻyinda amalga oshirgan.

## Xalqaro faoliyati
Chelik Turkiya terma jamoasi safida professional debyutini 2018-yil 5-iyunda Rossiyaga qarshi 1:1 hisobida oʻtkazilgan oʻrtoqlik oʻyinida amalga oshirdi.

## Faoliyat statistikasi
### Klub

### Xalqaro

*Turkiyaning gollari soni birinchi oʻrinda*.

## Yutuqlar
;Istanbulspor

* TFF Ikkinchi Ligasi: 2016–17
;Lill

* Liga 1: 2020–21
;Roma

* UEFA Yevropa Ligasi finalchisi: 2022–23

## Manbalar

## Havolalar

* Zeki Çelik AS Roma saytida
* 
*
Acmaeodera retifera

**Acmaeodera retifera** — Buprestidae oilasiga mansub metall rangli yog‘och kemiruvchi qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur Shimoliy Amerika hududida uchraydi.
## Manbalar

## Adabiyotlar

* 
* 
*
Amina Begim

Pironi **Amina Begim** (hindustoncha:  / ; asl ismi **Ora Ray Baker**; 8-may 1892 – 1-may 1949) yozuvchi va shoir boʻlib, u tasavvuf ustozi Inoyat Xonning rafiqasi va uning toʻrt farzandi onasi edi. Ikkinchi jahon urushi davrida SOE agenti boʻlgan Nur-un-Niso (1914–1944), Viloyat (1916–2004), Hidoyat (1917–2016) va Xayr-un-Niso (Kler) (1919–2011).

## Hayoti
Baker birinchi marta Inoyat Xon bilan 1911-yilda Nyu-Yorkda uchrashgan, oʻshanda uning oʻgay akasi va homiysi Pierre Bernard bu mohir musiqachi va soʻfiy orifni oʻz tarbiyasidagi qizga hind musiqasini oʻrgatish uchun chaqirgan edi. Ammo u ularning turmush qurishiga qarshi chiqdi va Xon Londonga joʻnab ketdi. Baker Bernardning stolini yigʻishtirayotganida uning Hindistondagi uy manzilini topib oladi, xat yuboradi va u yolgʻiz holda Angliyaga qaytib ketadi. Ular 1912 yoki 1913-yilda Londonda turmush qurishdi va shu paytdan boshlab u „Amina Begim“ ismini oldi. London va soʻng Parijda yashagach, ular Moskvaga sayohat qilishdi, u yerda u Nurni (1914-yil 1-yanvar) dunyoga keltirdi, yangi oila iyul oyida Parijga qaytdi. Birinchi jahon urushi avgustda boshlandi va ular urush yakunigacha Angliyaga joʻnab ketishdi. U „Bir yuz bir donadan iborat tasbeh“ nomli 101 ta sheʼr toʻplamini yozgan. Baʼzi sheʼrlar Ikkinchi jahon urushi davrida yoʻqolgan, biroq 54 tasi saqlanib qolgan va 1998-yilda nashr etilgan. Baʼzida u Mary Baker Eddyning amakivachchasi deb ham qayd etilgan, biroq bu haqiqatga boʻlmasligi mumkin

Hidoyat Inoyat Xon shunday yozgan: „1926-yilda Hazrat Inoyat Xon Onamga alohida 'Pironi' initsiatsiyasini berdi, bu faqat unga berilishi lozim boʻlgan martaba edi. Ushbu maxsus initsiatsiya hozirda ham, kelajakda ham Tasavvuf harakatida hech kimga berilmasligi kerak edi.“. Hazrat Inoyat Xon oʻz tarjimai holida, Amina Begimning yordamisiz u oʻzining Tasavvufiy xabarini Gʻarb dunyosiga yetkaza olmagan boʻlar edi, deb yozgan.

## Maqolalari va sheʼrlari
* 
* 
* 
*  Sheʼrlar toʻplami.
* 
* 

## Izohlar

## Manbalar

## Adabiyotlar
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Havolalar
* bbc.co.uk/timewatch „Nur Inoyat Xon: Josus malika hayoti“, bbc.co.uk; 24 sentabr 2016-yilda koʻrilgan.
Acmaeodera rubrocuprea

**Acmaeodera rubrocuprea** — Buprestidae oilasiga mansub metall rangli yog‘och kemiruvchi qo‘ng‘iz turi.
## Manbalar

## Adabiyotlar
* "A catalog and bibliography of the Buprestoidea of America north of Mexico", Nelson et al. 2008. *The Coleopterists Society, Special Publication No. 4*. 274 pp.
* Arnett, R. H. Jr., M. C. Thomas, P. E. Skelley and J. H. Frank. (eds.). (21 June 2002). *American Beetles, Volume II: Polyphaga: Scarabaeoidea through Curculionoidea*. CRC Press LLC, Boca Raton, Florida .
* Arnett, Ross H. (2000). *American Insects: A Handbook of the Insects of America North of Mexico*. CRC Press.
* Bellamy, C.L. (2008-2009). *A World Catalogue and Bibliography of the Jewel Beetles (Coleoptera: Buprestoidea), Volumes 1-5*. Pensoft Series Faunistica No. 76-80.
* Nelson, Gayle H., George C. Walters Jr., R. Dennis Haines, and Charles L. Bellamy (2008). "A Catalog and Bibliography of the Buprestoidea of America North of Mexico". *The Coleopterists' Society, Special Publication, no. 4*, iv + 274.
* Richard E. White. (1983). *Peterson Field Guides: Beetles*. Houghton Mifflin Company.
Achinsk aeroporti

**Achinsk aeroporti** ()  – Rossiyaning Krasnoyarsk o‘lkasida joylashgan aviabaza. Aeroport Achinsk shahridan 4 km sharqda joylashgan. U asosan fuqarolik aviatsiyasi uchun moʻljallangan boʻlib, kam miqdordagi qiruvchi harbiy samolyotlar uchun cheklangan infratuzilmaga ega.

2003-yil holatiga koʻra, bir manbada 712-gvardiyachi qiruvchi aviatsiya polki Kansk aviabazasida joylashgani, Achinsk aeroporti esa zaxira (muqobil) aerodrom sifatida koʻrsatilgani qayd etilgan.

2012-yil 30-martda aeroportning yangi menejeri Valeriy Gusarov aeroportning kelajagi bo'yicha o'z rejalarini bayon qildi, jumladan, aeroport faoliyatini mavsumiy emas, balki butun yil davomida amalga oshirish va operatsiyalarni Krasnoyarsk o'lkasidan tashqariga kengaytirish.

## Manbalar
Aksu daryosi (Shinjon)

**Aksu daryosi** (uygʻurcha: ئاقسۇ دەرياسى, romanizatsiyasi: *Aqsu deryasi*; soddalashtirilgan xitoycha: 阿克苏河; anʼanaviy xitoycha: 阿克蘇河; pinyin: Ākèsū Hé; uygʻur va qirgʻiz tillarida „oq/toza suv“ degan maʼnoni anglatadi) – Xitoyning Shinjon mintaqasi hamda Qirgʻizistonning Issiqkoʻl viloyati Ak-Suu tumanidan oqib oʻtuvchi transchegaraviy daryo.

## Manbalar
Anping soyi

**Anping soyi** yoki **An-ping daryosi** (xitoycha: 安平河) — Xitoyning Liaoning provinsiyasida joylashgan soy.

## Manbalar
Ao daryosi (Futszyan)

**Ao daryosi** (xitoycha: 敖江), shuningdek **Dai** nomi bilan ham tanilgan — Xitoyning Futszyan provinsiyasidagi daryo. U Jiufeng tog‘laridan boshlanib, Sharqiy Xitoy dengiziga quyiladi. Daryoning umumiy uzunligi 137 km, havzasi maydoni esa 2665 km² ni tashkil etadi.

## Manbalar
Cyphogastra calepyga

**Cyphogastra calepyga** — Buprestidae oilasiga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur Indoneziyaga qarashli Kay orollari hududiga xos endemik hisoblanadi.
## Manbalar

## Havolalar
*
Aldan aeroporti

**Aldan aeroporti** ()  – Rossiyaning Saxa Respublikasi Aldan tumanida joylashgan Aldan shahriga xizmat koʻrsatuvchi fuqarolik aeroporti. Aeroport shahar markazidan 1 km sharqda joylashgan boʻlib, Yakutsk shahridan taxminan 450 km masofada joylashgan.

1931-yilda ochilgan.

## Texnik xususiyatlari
Aerodrom: D sinfi, 1-uchish-qoʻnish yoʻlagi, magnit kursi 56°–236°; 1800 x 35 m, asfaltbeton, tasniflanmagan.

Radio uskunalari: OPRS, ORL-A, ARP

Yoritish uskunalari: 56°/236° magnit kursi OMI „Kurs-1“

Asosiy inshootlar: Aerovokzal (100 yoʻlovchi). Yoqilgʻi va moylash materiallari ombori (1760 m3). Elektr va issiqlik taʼminoti: qishloq elektr tarmogʻidan

Quvvat zaxirasi: favqulodda dizel generatori (AD-30 kVt), uchish-qoʻnish yoʻlagi yoritish moslamalari

## Qabul qila oladigan samolyot turlari
An-2, An-3, An-24, An-26, An-28, An-38, Diamond DA40 Tundra, Il-14, Pilatus Aircraft LTD PC-6/B2-H4, Aero Commander 680 FL§, L-410, Yak-40 va barcha turdagi vertolyotlar .

## Statistika

## Manbalar
Xitoy daryolari ro‘yxati

Xitoy hududidan oqib o‘tadigan daryolar quyidagilardir. Ro‘yxat har bir daryoning qaysi suv havzasiga quyilishiga ko‘ra tuzilgan bo‘lib, shimoli-sharqda joylashgan Oxota dengizidan boshlanadi, xaritada soat strelkasi yo‘nalishida davom etadi va Shimoliy Muz okeani bilan yakunlanadi.

## [[Oxota dengizi]]

* Heilong daryosi (黑龙江) (Amur daryosi)
**Ussuri daryosi (乌苏里江)
***Muling daryosi (穆棱河)
*** Songacha daryosi (松阿察河)
** Songhua daryosi (松花江)
***Ashi daryosi (阿什河)
*** Hulan daryosi (呼兰河)
*** Ikkinchi Songhua daryosi (第二松花江)
*** Woken daryosi (倭肯河)
*** Mudan daryosi (牡丹江)
*** Nen daryosi (嫩江)
****Gan daryosi(Ichki Mongoliya) (甘河)
***Huifa daryosi (辉发河)
** Argun (额尔古纳河) 
***Hailar daryosi (海拉尔河)
***Hulun koʻli (呼伦湖)
****Kherlen daryosi (克鲁伦河)
****Buir daryosi (贝尔湖) (asosan Mongoliya)
Ba daryosi (Nanpan daryosi)

**Ba daryosi** (xitoycha: 巴江) — Xitoy hududidagi daryo. U Nanpan daryosining eng yirik irmog‘i hisoblanadi. Ba daryosi Dadieshui sharsharasining manbai hisoblanadi.

## Yana qarang
* Xitoy daryolari ro‘yxati

## Havolalar
*The Stone Forest in Yunnan
Bản Thín daryosi

**Bản Thín** (vyetnamcha: *Sông Bản Thín*) — Vyetnam hududidagi daryo. U Kỳ Cùng daryosining irmog‘i hisoblanadi.

## Yana qarang
* Xitoy daryolari ro‘yxati

## Manbalar
Bailong daryosi

**Bailong daryosi** (soddalashtirilgan xitoycha: 白龙江; an’anaviy xitoycha: 白龍江; pinyin: Báilóng Jiāng; ma’nosi: “Oq ajdaho daryosi”), shuningdek **Khuchu** va **Drukchu** nomlari bilan ham tanilgan — uzunligi 576 km bo‘lgan daryo. U Yanszi daryosi havzasida joylashgan.

## Yana qarang
* Xitoy daryolari ro‘yxati

## Manbalar
Amgu aeroporti

**Amgu aeroporti**  – Rossiyaning Primorye o‘lkasidagi Amgu aholi punktida joylashgan aeroport.

## Manbalar
Baishui daryosi

**Baishui daryosi** (xitoycha: 白水河; pinyin: Báishuǐ hé; maʼnosi: „Oq suv daryosi“) – Xitoyning Yunnan provinsiyasidagi qisqa daryo. U Yanszi daryosining irmogʻi hisoblanadi.

## Yana qarang
* Xitoy daryolari ro‘yxati
Agrilus duncani

**Agrilus duncani** — Buprestidae oilasiga mansub metall rangli yog‘och kemiruvchi qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur Markaziy Amerika va Shimoliy Amerika hududlarida uchraydi.
## Manbalar

## Adabiyotlar

* 
* 
*
Bằng daryosi

**Bằng daryosi** (vyetnamcha: Sông Bằng; xitoycha: 水口河; vyetnamcha: Thủy Khẩu Hà) — Vyetnamning Cao Bằng provinsiyasidagi daryo. Uning umumiy uzunligi 108 kilometrni tashkil etadi.

## Yana qarang
* Xitoy daryolari ro‘yxati

## Manbalar
Karadeniz Holding

**Karadeniz Holding** – Turkiyada faoliyat yurituvchi  kompaniyalardan biri boʻlib, kemasozlik sohasida Karmarine shoʻba korxonasi va energetika sohasida Karpowership shoʻba korxonalari bilan hamkorlikda ishlaydi. Kompaniya Turkiyaning Istanbul shahrida joylashgan.

## Tarixi
Karadeniz Holding 1948-yilda Rauf Usmon Karadeniz tomonidan tashkil etilgan. Guruh energetika sohasidagi investitsiyalarini 1996-yilda Turkiyaning janubida barpo etilgan ilk quruqlik elektr stansiyasi orqali boshlagan. 2003-yilda kompaniya Turkiyadagi birinchi xususiy elektr energiyasi eksportchisiga aylangan boʻlsa, 2010-yilda Iroq bilan birinchi vakolat (imtiyoz) shartnomasini imzolagan.

2025-yil iyul oyida Karadeniz Holdingʻning energetikaga oʻtish boʻlimi – Kinetics – Yaponiya yuk tashish kompaniyasi MOL bilan hamkorlikda dunyodagi ilk suzuvchi maʼlumotlar markazi platformasini birgalikda ishlab chiqish boʻyicha hamkorlik shartnomasini imzolagan.

### Karmarine
Karpowership kompaniyasiga tegishli Powerships nomi bilan tanilgan suzuvchi elektr stansiyalari Karmarine kabi kemasozlik zavodlarida loyihalanadi va quriladi. Karmarine 2015-yilda Yalova kemasozlik hududida tashkil etilgan boʻlib, taxminan 105 000 kvadrat metr maydonni egallaydi. Korxona Powerships bilan bir qatorda turli xil kemalarni loyihalash, qurish, qayta jihozlash, texnik xizmat koʻrsatish hamda taʼmirlash ishlari bilan shugʻullanadi.

### Yagona dunyo Karadeniz jamgʻarmasi
2024-yilda Karadeniz Holding tomonidan kompaniyaning korporativ ijtimoiy mas’uliyat faoliyatini birlashtirish maqsadida tashkil etilgan notijorat tashkilotdir. Jamg‘arma taʼlim, ayollar imkoniyatlarini kengaytirish, atrof-muhit barqarorligi, gender tengligi hamda gumanitar yordam yoʻnalishlarida faoliyat yuritadi.

### Qutqaruv kemalari

Qutqaruv kemalari – bu Karadeniz Holding tomonidan tabiiy ofatdan jabrlangan jamoalarga zudlik bilan yordam koʻrsatish va uzoq muddatli yordam koʻrsatish uchun ishlab chiqilgan favqulodda yordam kemalari. Har bir kema ovqatlanish, tibbiy yordam, bolalarni parvarish qilish va taʼlim olish uchun jihozlangan boʻlib, 1500 gacha kishini qoʻllab-quvvatlash imkoniyatiga ega.

2023-yil 6-fevralda Turkiya-Suriya zilzilasidan soʻng Karadeniz Holding birinchi qutqaruv kemasi Süheyla Sultonni Hatay viloyatidagi Iskenderun port shahriga joylashtirgan. Joylashtirish davomida kema 12 000 ga yaqin omon qolganlarga boshpana va xizmat koʻrsatgan.

## Karpowership boshqaradigan kemalar
* ''Doğan Bey'' (2010)
* ''Rauf Bey'' (2010)
* ''Kaya Bey'' (2011)
* ''Alican Bey'' (2011)
* ''İrem Sultan'' (2012)
* ''Fatmagül Sultan'' (2013)
* ''Orhan Bey'' (2013)
* ''Esra Sultan'' (2015)
* ''Zeynep Sultan'' (2015)
* ''Osman Khan'' (2016)
* ''Onur Sultan'' (2016)
* ''Gökhan Bey'' (2016)
* ''Yasin Bey'' (2016)
* Mehmet Bey (2018)
* Nezih Bey (2018)
* Koray Bey (2018)
* Barış Bey (2019)

## Manbalar
Ayxal aeroporti

**Ayxal aeroporti** – Rossiyaning Saxa Respublikasida joylashgan, Ayxal posyolkasiga xizmat koʻrsatuvchi fuqarolik aeroporti.

## Manbalar
Batang daryosi

**Batang daryosi** (xitoycha: 巴塘河; pinyin: Batánghé), shuningdek **Zha Chu** (xitoycha: 札曲; pinyin: Zháqū; standart tibetcha: Za Qu) nomlari bilan ham tanilgan — uzunligi 88 km bo‘lgan daryo. U Xitoy Xalq Respublikasining Sinxay provinsiyasi janubi-sharqida joylashgan Yushu Tibet avtonom prefekturasi hududidan oqadi. Daryoning ikki manbai — Za Qu va Bai Qu hisoblanadi.

## Yana qarang
* Xitoy daryolari ro‘yxati

## Manbalar
Batang daryosi (Sichuan)

**Batang daryosi** (xitoycha: 巴塘河; pinyin: Batánghé), shuningdek **Ba Chu** (xitoycha: 巴曲; pinyin: Baqū; tibetcha: དཔལ་ཆུ།) — uzunligi 140 km bo‘lgan daryo. U Xitoy Xalq Respublikasining Sichuan provinsiyasida joylashgan.

## Yana qarang
* Xitoy daryolari ro‘yxati

## Manbalar
Beilun daryosi

**Beilun daryosi** (xitoycha: 北仑河; pinyin: Běilún hé), shuningdek, **Ka Long daryosi** (vyetnamcha: sông Ka Long) va **Bắc Luân daryosi** (vyetnamcha: sông Bắc Luân) nomlari bilan ham tanilgan – Xitoy va Vyetnam oʻrtasidagi davlat chegarasi boʻylab oqadigan daryo .

## Yana qarang
* Xitoy daryolari ro‘yxati

## Manbalar
Bei daryosi

**Bei daryosi** (北江; maʼnosi: „Shimoliy daryo“; pinyin: Běi Jiāng; Wade–Giles: Pei³ Chiang¹; jyutping: Bak¹ Gong¹) – Xitoy janubidagi daryo. U Pearl daryosining shimoliy irmogʻi hisoblanadi. Pearl daryosining yana ikki asosiy irmogʻi – Xi Jiang va Dong Jiangdir.

## Yana qarang
* Xitoy daryolari ro‘yxati

## Manbalar
Baxarevka aeroporti

**Baxarevka aeroporti** ()  – Rossiyaning Perm oʻlkasida joylashgan sobiq aviabaza boʻlib, Perm shahridan 6 km janubi-gʻarbda joylashgan. 1965-yilgacha Perm shahrining asosiy fuqarolik aeroporti boʻlib xizmat qilgan va Li-2, Il-14, An-24, An-2 hamda Yak-12 kabi oʻrta va kichik samolyotlarga xizmat koʻrsatgan. 1965-yildan soʻng shaharning asosiy aeroporti avval harbiy aerodrom boʻlgan Perm xalqaro aeroportiga koʻchirilgan.

## Manbalar
Agrilus esperanzae

**Agrilus esperanzae** — Buprestidae oilasiga mansub metall rangli yog‘och kemiruvchi qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur Markaziy Amerika va Shimoliy Amerika hududlarida uchraydi.
## Manbalar

## Adabiyotlar

* 
* 
*
Bu'erhatong daryosi

**Bu’erhatong daryosi** (xitoycha: 布尔哈通河; pinyin: Bù’ěrhātōng Hé; manjurcha: ᠪᡠᡵᡥᠠᡨᡠ ᠪᡳᡵᠠ, romanizatsiyasi: burhatu bira) — Xitoyning Jilin provinsiyasi sharqida joylashgan daryo. U Gaya daryosining irmog‘i hisoblanadi.

## Yana qarang
* Xitoy daryolari ro‘yxati

## Manbalar
Buliu daryosi

**Buliu daryosi** (xitoycha: 布柳河; pinyin: bùliǔhé), shuningdek, **Buliuhe** nomi bilan ham tanilgan — Xitoy hududidagi daryo. U Lingyun tumanida Yuli daryosi va Anxiang daryosi daryolarining qo‘shilishidan boshlanadi. 

## Yana qarang
* Xitoy daryolari ro‘yxati

## Manbalar

*
Caopo daryosi

**Caopo daryosi** (xitoycha: 草坡河) — Xitoyning Sichuan provinsiyasi, Wenchuan tumani hududidagi daryo. U Min daryosining irmog‘i hisoblanadi. Daryo oqimi Shapai to‘g‘oni uchun to‘silgan.

## Yana qarang
* Xitoy daryolari ro‘yxati

## Manbalar
Chaba daryosi (Xitoy)

**Chaba daryosi** — Xitoy hududidagi Chunsin munitsipalitetidagi daryo.

## Yana qarang
* Xitoy daryolari ro‘yxati

## Havolalar
* http://china.org.cn/english/TR-e/38369.htm
Changhua daryosi

**Changhua daryosi** (xitoycha: 昌化江), shuningdek, **Changhua Jiang** va **Chang daryosi** (昌江) nomlari bilan ham tanilgan — Xitoyning Xaynan provinsiyasida joylashgan daryo. U Xaynan orolidagi uzunligi bo‘yicha ikkinchi eng yirik daryo hisoblanadi.

## Yana qarang
* Xitoy daryolari ro‘yxati

## Manbalar
Changle daryosi

**Chengle daryosi** (xitoycha: 长乐江; pinyin: Chánglè Jiāng) — Xitoyning sharqidagi Chjetszyan provinsiyasida joylashgan daryo. U Cao'e daryosining asosiy irmoqlaridan biri hisoblanadi. Daryo avval **Xijiang** yoki **G‘arbiy daryo** (西江) nomi bilan tanilgan.

## Yana qarang
* Xitoy daryolari ro‘yxati

## Manbalar
Beipan daryosi

**Beipan daryosi** (xitoycha: 北盘江; pinyin: Běipán Jiāng) — Xitoy hududidagi daryo. U Guychjou va Yunnan provinsiyalari orqali oqadi.

## Yana qarang
* Xitoy daryolari ro‘yxati

## Manbalar
Chaobai daryosi

**Chaobai daryosi** (xitoycha: 潮白河; pinyin: Cháobái hé) — Xitoyning shimoliy qismida joylashgan daryo.

## Yana qarang
* Xitoy daryolari ro‘yxati

## Manbalar
Baley aeroporti

**Baley** (shuningdek, **Balei** nomi bilan ham uchraydi) – Rossiya hududida joylashgan, hozirda faoliyat koʻrsatmaydigan aeroport. Aeroport Baley shahridan 2 km sharqda joylashgan boʻlib, asfalt qoplamali fuqarolik aeroporti hisoblanadi.

## Manbalar
Cheba daryosi

**Cheba daryosi** (xitoycha: 车坝河) — Xitoy hududidagi daryo. U Yangtze daryosining irmog‘i hisoblanadi. Daryoning umumiy uzunligi 79 kilometr, havzasi maydoni esa 1 060 km² ni tashkil etadi.

## Yana qarang
* Xitoy daryolari ro‘yxati
Chi daryosi (Hanshui)

**Chi daryosi** (xitoycha: 池河; pinyin: Chí Hé) — Xitoy hududidagi daryo. U Hanshui daryosi (Han daryosi)ning irmog‘i bo‘lib, Hanshui orqali Yangtze daryosiga quyiladi.

## Yana qarang
* Xitoy daryolari ro‘yxati

## Manbalar
Chishui daryosi (Shensi)

**Chishui daryosi** (xitoycha: 赤水河; maʼnosi: „Qizil suv daryosi“) – Xitoy hududidagi daryo. U Wei daryosining irmogʻi hisoblanadi. Daryo Chishui shaharchasi (赤水镇) yaqinida, Hua tumani hududida joylashgan boʻlib, Weinan shahar yurisdiksiyasiga kiruvchi Shensi provinsiyasining shimoli-gʻarbiy qismida oqadi.

## Yana qarang
* Xitoy daryolari ro‘yxati

## Manbalar
Baykit aeroporti

**Baykit aeroporti** ()  – Rossiyaning Krasnoyarsk o‘lkasi Evenki tumani Baykit qishlogʻidan 1 km gʻarbda joylashgan aeroport. Aeroport asosan xoʻjalik va xizmat koʻrsatish maqsadlarida foydalaniladigan yirik transport aerodromi sanaladi.

## Aviakompaniyalar va yoʻnalishlar

## Manbalar
Agrilus falli

**Agrilus falli** — Buprestidae oilasiga mansub metall rangli yog‘och kemiruvchi qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur Markaziy Amerika va Shimoliy Amerika hududlarida uchraydi.
## Manbalar

## Adabiyotlar

* 
* 
*
Chu daryosi (Anhui)

**Chu daryosi** (xitoycha: 滁河) — Xitoy hududidagi daryo. U Anxoy va Szyansu provinsiyalari orqali oqadi. Daryoning umumiy uzunligi 224 kilometrni tashkil etadi, shundan 178 kilometri Anxoy hududidan, 45,5 kilometri esa Szyansu hududidan oqib o‘tadi.
Chishui daryosi

**Chishui daryosi** (xitoycha: 赤水河; pinyin: Chìshuǐ Hé; tarixiy nomi: 赤水, Chìshuǐ) — Xitoy hududidagi daryo. U Yangtze daryosining yuqori oqimidagi yirik irmoqlaridan biri hisoblanadi.

## Yana qarang
* Xitoy daryolari ro‘yxati

## Manbalar
Batagay aeroporti

**Batagay aeroporti** ()  – Rossiyaning Saxa Respublikasi tarkibidagi Verxoyansk tumanida joylashgan Batagay shaharchasiga xizmat koʻrsatuvchi aeroport. Aeroport Yana daryosi boʻyida joylashgan.

## Aviakompaniyalar va yoʻnalishlar

## Manbalar

## Havolalar
* Batagay Airport webpage on the Airports of the North Official Website
Dabang daryosi

**Dabang daryosi** (xitoycha: 打邦河; pinyin: Dǎbāng Hé) — Xitoyning Guychjou provinsiyasidagi daryo.

## Yana qarang
* Xitoy daryolari ro‘yxati

## Manbalar
Dagu daryosi

**Dagu daryosi** (xitoycha: 大沽河; pinyin: Dàgū Hé) – Xitoyning Shandun provinsiyasidagi daryo. Uning uzunligi 180 km boʻlib, Zhaoyuan hududidagi Fu togʻi (阜山)dan boshlanadi va Sindao shahridagi Jiaozhou qoʻltigʻiga quyiladi.

## Yana qarang
* Xitoy daryolari ro‘yxati

## Manbalar
Dai daryosi (Xebey)

**Dai daryosi** (xitoycha: 戴河; pinyin: Dàihé) — Xitoyning Xebey provinsiyasidagi daryo. U Qinghuangdao yaqinidagi shimoli-g‘arbiy Boxay ko‘rfaziga quyiladi.

## Yana qarang
* Xitoy daryolari ro‘yxati

## Manbalar
Belaya Gora aeroporti

**Belaya Gora aeroporti** ()  – Rossiyaning Saxa Respublikasi tarkibidagi Abiy tumanida joylashgan Belaya Gora shaharchasiga xizmat koʻrsatuvchi aeroport. Aeroport mintaqaviy markaz – Yakutsk shahriga muntazam reyslarni, shuningdek, respublika ichidagi parvozlarni amalga oshiradi. Aeroport 1974-yilda foydalanishga topshirilgan.

## Aviakompaniyalar va yoʻnalishlar

## Manbalar
Dajing daryosi

**Dajing daryosi** (xitoycha: 大靖河; pinyin: Dàjìng hé) — Xitoy hududidagi daryo. U Janubiy Xitoy dengiziga quyiladi.

## Yana qarang
* Xitoy daryolari ro‘yxati

## Manbalar
Dangqu

**Dangqu daryosi**, shuningdek, **Dam Qu** (xitoycha: 当曲; pinyin: Dāngqū) yoki **Dam Chu** (tibetcha: འདམ་ཆུ; ma’nosi: “Botqoqli daryo”) nomlari bilan ham tanilgan — umumiy uzunligi 365,7 km bo‘lgan daryo. U Xitoy Xalq Respublikasining Sinxay provinsiyasida joylashgan bo‘lib, Yangtze daryosining eng uzun manbai hisoblanadi.

## Yana qarang
* Xitoy daryolari ro‘yxati

## Manbalar
Agrilus geminatus

**Agrilus geminatus** — Buprestidae oilasiga mansub metall rangli yog‘och kemiruvchi qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur Shimoliy Amerika hududida uchraydi.
## Manbalar

## Adabiyotlar

* Bellamy, C.L. (2008-2009). *A World Catalogue and Bibliography of the Jewel Beetles (Coleoptera: Buprestoidea), Volumes 1–5*. Pensoft Series Faunistica No. 76–80.
* Nelson, Gayle H., George C. Walters Jr., R. Dennis Haines, and Charles L. Bellamy (2008). "A Catalog and Bibliography of the Buprestoidea of America North of Mexico". *The Coleopterists' Society, Special Publication*, no. 4, iv + 274.
* Arnett, R. H. Jr., M. C. Thomas, P. E. Skelley and J. H. Frank. (eds.). (21 June 2002). *American Beetles, Volume II: Polyphaga: Scarabaeoidea through Curculionoidea*. CRC Press LLC, Boca Raton, Florida .
* 
* Richard E. White. (1983). *Peterson Field Guides: Beetles*. Houghton Mifflin Company.
Daning daryosi (Guangxi)

**Daning daryosi** (xitoycha: 大宁河) — Xitoyning Guansi provinsiyasida joylashgan daryo.

## Yana qarang
* Xitoy daryolari ro‘yxati

## Manbalar
Berezniki aeroporti

**Berezniki aeroporti** ()  – Rossiyaning Perm oʻlkasidagi aeroport. Solikamsk shahridan 9 km janubi-sharqda joylashgan aeroport hisoblanadi. Aeroport asosan vertolyotlar parvozlariga xizmat koʻrsatadi.

## Tarixi
Aeroport 1983-yilda qurilgan. Quyidagi samolyot turlarini qabul qilish uchun sertifikatlangan: An-2, An-24, An-26, Yak-40, Il-18 va Il-114. 1992-yilgacha u Permdagi Baxarevka aeroportida baza qilgan 2-aviaotryadining boʻlinmasi edi. 1992-yilda, boʻlinma yopilgandan soʻng, u Berezniki shahriga koʻchirildi va Rossiyaning birinchi munitsipal hokimyat egalik qiladigan aeroportiga aylandi. 1993-yildan 2001-yilgacha u Moskva, Sankt-Peterburg, Samara va Anapa shaharlariga muntazam reyslarni, shuningdek, Perm viloyati ichidagi mahalliy reyslarni amalga oshirdi. 2001-yil kuzida rentabellikning pastligi sababli muntazam reyslar toʻxtatildi va aeroportning aviakompaniya sertifikati bekor qilindi. Aeroport mulki hozirda kinoteatrlar tarmogʻi va vertolyot savdo kompaniyasiga egalik qiluvchi Aleksandr Fleginskiyga tegishli. Hozirda aeroport muntazam reyslarga xizmat koʻrsatmaydi va faqat vertolyotlar tomonidan toʻxtash va yoqilgʻi quyish uchun, shuningdek, oʻrmon aviatsiyasi va yengil xususiy samolyotlar tomonidan foydalaniladi. Shuningdek, aerodromda vaqti-vaqti bilan avtopoygalar oʻtkaziladi.

## Texnik xususiyatlari
Aeroport uchish ogʻirligi 30 tonnagacha boʻlgan barcha turdagi 3-4-klass samolyotlarini, shuningdek, barcha turdagi vertolyotlarni qabul qila oladi. Aeroport yil davomida kunduzgi vaqtda ishlaydi, chunki aerodromda hozirda asosiy navigatsiya va yoritish uskunalari yoʻq. Aeroportda asfaltbeton yuzasiga ega, 1500 x 42 m oʻlchamdagi bitta G toifali sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlagi mavjud. Uchish-qoʻnish yoʻlagi sirtining tasnif raqami: 21/F/C/Y/T; magnit sarlavhalari: 166/346, magnit ogʻish: +15.

## Istiqbollari
2011-yil boshida ommaviy axborot vositalarida Uralkaliy xodimlari Moskvaga parvozlar uchun aeroportni qayta ochmoqchi boʻlgani haqida xabarlar paydo boʻldi. Biznes aviatsiyasi aviakompaniyasi Sirius-Aero Bereznikidan Moskvaga Hawker BAe-125 samolyoti yordamida texnik reysni amalga oshirishga taklif qilindi, ammo Rosaviatsiya parvozni amalga oshirishga ruxsat bermadi. Bu masala haligacha hal qilinmagan. Perm oʻlkasi gubernatori Viktor Basargin ham Bereznikiga havo qatnovi asosiy potensial yoʻnalishlardan biri ekanligini aytdi.

2019-yilda aeroportni biznesmen Aleksandr Fleginskiydan mintaqaviy mulkka sotib olish boʻyicha kelishuvga erishildi.

Oʻlka hokimiyati aeroportdan „davlat maxsus (tez yordam, oʻrmonlarni muhofaza qilish) aviatsiyasining samolyotlari va vertolyotlari uchun qoʻnish maydonchasi sifatida“ foydalanishni rejalashtirmoqda. Tijorat reyslarini qayta tiklash uchun aeroportni qayta qurish imkoniyati ham koʻrib chiqilmoqda.

## Yoʻnalish tarmogʻi
Sovet davrida havo qatnovi Bolshoye Savino, Sverdlovsk, Perm, Pojva, Chermoz, Krasniy Bereg, Kosoy, Svetlitsa, Nirob, Gayni, Pilva, Olxovka, Chepts, Verxnyaya Kolva, Rusinov, Chusovskoy, Kudimkar, Ust-Urolka, Kerchevskiy, Cherdinga amalga oshirilgan.

## Manbalar
Beloyarsk aeroporti

**Beloyarsk aeroporti** ()  – Rossiyaning Xanti-Mansilar muxtor okrugida joylashgan fuqarolik aeroporti.

## Tarixi
Bu hudud dastlab 1969-yil qishida mahalliy aholi va smena ishchilarini tashish uchun aerodrom sifatida foydalanilgan, oʻshanda qoʻnish guruhi Kazim daryosi boʻyida An-24 samolyotlarini qabul qila oladigan tuproqli uchish-qoʻnish yoʻlagini qurgan. Biroq, oʻsha yilning yoziga kelib, uchish-qoʻnish yoʻlagi yaroqsiz holatga kelib qolgan.

Toʻlaqonli aeroport qurilishi 1979-yilda boshlangan, 1500 metrlik asfaltlangan uchish-qoʻnish yoʻlagi, yogʻoch terminal binosi va qutqaruv punkti qurilgan. Bir yil o'tgach, Yak-40 samolyotlarini joylashtirish uchun uchish-qoʻnish yoʻlagi 1,8 km gacha kengaytirildi.

1988-yilda posyolka shaharga aylantirilishi bilan yoʻlovchi terminali soatiga 50 yoʻlovchini qabul qilish imkoniyati bilan qayta qurildi va uchish-qoʻnish yoʻlagi yana kengaytirildi. Terminal binosi 2006—2008-yillarda yana qayta qurildi. Modernizatsiya qilish doirasida kelayotgan yoʻlovchilar va yuklarni olish uchun bino qurildi, yangi tekshirish uskunalari va yoʻlovchilarni avtomatik roʻyxatdan oʻtkazish tizimi oʻrnatildi.

## Texnik maʼlumotlar
"B" toifa berilgan Beloyarsk aeroportining aerodromi quyidagi samolyotlarni qabul qila oladi: An-12, An-24, An-26, An-30, An-32, An-72, An-74, Il-18, Il-114, Tu-134, Yak-40, Yak-42, ATR-42, ATR 72, Boeing 737-500, CRJ-100, CRJ-200, Embraer E-170, Sukhoi Superjet 100 va undan yengilroq samolyotlar, shuningdek, barcha turdagi vertolyotlar.

Uchishning maksimal ogʻirligi 75 tonna. Uchish-qoʻnish yoʻlagining tasnif raqami (PCN) 24/R/A/X/T. Uchish-qoʻnish yoʻlagining uzunligi 2142 metr, yuzasi asfalt.

## Aviakompaniyalar va yoʻnalishlar

## Statistika

## Yer usti transporti
Aeroport hududida jamoat transporti yoʻq. Eng yaqin bekat - aeroportdan 41 km uzoqlikda joylashgan Kazim qishlogʻi.

Aeroport shahardan ikki kilometr uzoqlikda joylashgan. Terminal yaqinida asfaltlangan avtoturargoh mavjud.

## Manbalar

## Havolalar
* Beloyarsky Airport Official website
Beslan aeroporti

**Beslan aeroporti** (, )  yoki **Vladikavkaz xalqaro aeroporti** (, ) — Rossiyaning Shimoliy Osetiya Alaniya respublikasida joylashgan fuqarolik aeroporti. Aeroport Beslan shahridan 5 km shimoli-sharqda, Vladikavkaz shahridan esa 15 km masofada joylashgan. U o‘rta sig‘imli yo‘lovchi samolyotlariga xizmat ko‘rsatuvchi kichik aeroport bo‘lib, 5 ta yirik va 9 ta kichik samolyot uchun to‘xtash joylariga ega. 2017-yilda aeroport orqali 349 684 nafar yo‘lovchi qatnovi amalga oshirilgan. 2024-yilda 940 000 dan ortiq yo‘lovchi parvoz qilgan boʻlib, 2023-yilga nisbatan 2,6% ga oshgan.

## Aviakompaniyalar va yoʻnalishlar

## Manbalar

## Havolalar
* Beslan Airport official website
Bezimyanka aeroporti

**Bezimyanka aeroporti** – Rossiyaning Samara viloyati markazi Samara shahridagi Aviakor aviatsiya zavodi hududida joylashgan tajriba aerodromi. Samaraning Kirov tumanidagi Bezymyanka temiryo‘l bekatidan 4 km sharqda, shahar markazidan taxminan 12 km sharqda joylashgan.

Aeroportning sharqida Smishlyaevka aeroporti, janubida Chkalov, Padovka posyolkalari va Samara daryosi, shimolida Aviakor aviatsiya zavodi va Progress raketa-kosmik markazi joylashgan.

Aeroport 1-sinf reytingiga ega va koʻpgina samolyot va vertolyot turlariga xizmat koʻrsata oladi. Uchish-qoʻnish yoʻlagining umumiy uzunligi .

1942-yilda tashkil etilgan birinchi uchish-qoʻnish yoʻlagida gʻishtdan qoplama sifatida foydalanilgan. Ikkinchi jahon urushidan keyin 1- va 18-aviatsiya zavodlari Moskva va Voronejdan Kuybishevga (hozirgi Samara) evakuatsiya qilindi. Juda qisqa muddatda ular Il-2 samolyotlarini ishlab chiqarishni yoʻlga qoʻydi.

20-asrning ikkinchi yarmida aeroport yuqorida tilga olingan aviatsiya zavodlari tomonidan ishlab chiqarilgan bir qator Tupolev, Ilyushin va Antonov samolyotlari uchun sinov maydonchasi boʻlib xizmat qildi.

1958-yildan beri 1-zavod eltuvchi raketalar va sunʼiy yoʻldoshlar ishlab chiqarish uchun qayta loyihalashtirildi. Aeroport shuningdek, Boyqoʻngʻir va Plesetskka charter transport xizmatini yoʻlga qo'ydi va bu xizmat bugungi kungacha davom etmoqda. 1980-yilda aeroport Buran Shuttle parvoziga tayyorgarlik koʻrish maqsadida VM-T samolyotida Energia raketa tashuvchisining qismlarini Boyqoʻngʻirga tashish uchun ishlatilgan. Uchish-qoʻnish yoʻlagi  ga uzaytirildi.

## Manbalar

## Havolalar
*  UWWG.gif – scheme of the airport
*  History of Bezymyanka-65
Biysk aeroporti

**Biysk aeroporti** (ruscha: Аэропорт Бийск)  — Biysk shahridan 12 km janubi-sharqda joylashgan aeroport. Aeroport asosan juda kichik transport samolyotlariga xizmat ko‘rsatadi.

## Manbalar
Daning daryosi (Chongqing)

**Daning daryosi** (xitoycha: 大宁河) — Xitoy hududidagi Chunsin munitsipalitetida oquvchi daryo.

## Yana qarang
* Xitoy daryolari ro‘yxati

## Manbalar
Bodaybo aeroporti

**Bodaybo aeroporti**  — Rossiyaning Irkutsk viloyatidagi Bodaybo shahrida joylashgan mintaqaviy aeroport hisoblanadi. Aeroport Ikkinchi jahon urushi davrida AQShdan yetkazib berilgan Lend-liz doirasidagi samolyotlarni urushning Sharqiy frontiga uzatish uchun foydalanilgan Alyaska–Sibir (ALSIB) havo yo‘li doirasida qurilgan. 2017-yilda aeroport orqali 51 910 nafar yo‘lovchi tashilgan.

## Manbalar
Boguchany aeroporti

**Boguchany aeroporti** ()  – Rossiyaning Krasnoyarsk oʻlkasi Boguchani tumani markazi Boguchani qishlogʻida joylashgan kichik aeroport. Aeroport asfalt qoplamali uchish-qoʻnish yoʻlagiga ega boʻlib, minimal darajadagi xoʻjalik infratuzilmasi bilan ajralib turadi.

## Tarixi
Boguchaniga birinchi samolyot 1935-yilda qoʻngan. U ekspeditsiya aʼzolarini Tunguska meteoriti qulagan joyga olib borgan. Uch yildan soʻng, Krasnoyarskka U-2 samolyotida (keyinchalik Po-2 nomi bilan tanilgan) muntazam parvozlar boshlandi, parvoz davomiyligi 5 soat edi. 1940-yil 1-noyabrda aeroport boʻyicha birinchi buyruq berildi va 1949-yilda Po-2 aviatsiya boʻlinmasi bu yerga doimiy baza sifatida yetib keldi.

Aeroport 1970-yillarning oʻrtalarida beton uchish-qoʻnish yoʻlagi qurilgandan soʻng oʻzining eng yuqori choʻqqisiga chiqdi. Boguchani tumanidagi barcha aholi punktlariga parvozlar amalga oshirildi, Krasnoyarskka kuniga 5-7 ta reys amalga oshirildi. Yoʻlovchi va yuk tashish hajmi boʻyicha u Abakan aeroportidan keyin mintaqada ikkinchi oʻrinni egalladi. Biroq, qayta qurish davrida tuman ichidagi va viloyat poytaxtiga parvozlar toʻxtatildi va aeroport samolyotlar parkini yoʻqotdi. Bu aeroport tarixidagi eng yomon davr edi.

Yurubcheno-Toxomskoye neft va gaz kondensati konini oʻrganish va Quyi Angara mintaqasini rivojlantirish dasturini amalga oshirish aeroportga yangi hayot bagʻishladi. Uchishlar soni keskin oshdi (masalan, 2005-yil iyun oyida 41 ta uchish amalga oshirilgan boʻlsa, 2007-yil iyun oyida bu koʻrsatkich 227 taga yetdi).

2021-yilda aeroportning huquqiy maqomi „uchish-qoʻnish yoʻlagi“ga oʻzgartirildi..

## Xususiyatlari
Aeroport Boguchani qishlogʻining janubi-sharqiy qismida, Angara daryosining chap qirgʻogʻida joylashgan. „E“ toifali aerodrom. Uning ikkita uchish-qoʻnish yoʻlagi bor: sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlagi (08R/26L, 1200x20 metr, beton yuzali) va asfaltlanmagan uchish-qoʻnish yoʻlagi (08L/26R, 700x50 metr). An-2, An-3, Yak-40, L-410 va Cessna samolyotlarini, shuningdek, Mi-2, Mi-8 va Mi-26 vertolyotlarini qabul qila oladi. Aeroportda muntazam ravishda AeroGeo va KrasAvia aviakompaniyalari joylashgan boʻlib, 2008-yilda yopilishidan oldin Sibaviatrans oʻz samolyotlarini joylashtirgan. Aeroport KrasAviaPort AJ tomonidan boshqariladi.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* 

## Havolalar
* RussianAirFields.com