Patent vakili

**Patent vakili** – bu kasb-hunarga patent huquqi sohasida jismoniy shaxslarga (fuqarolarga, fuqaroligi boʻlmagan shaxslarga) va yuridik shaxslarga, shu jumladan sudda ularning manfaatlari va huquqlarini himoya qilishga yordam beradigan shaxs. Ushbu shaxs patent olish va patent huquqi hamda amaliyotiga oid barcha masalalar va protseduralarda, shu jumladan patent nizolarida mijozlarning manfaatlarini ifodalanishi uchun zarur boʻlgan maxsus malakaga ega boʻlishi kerak.

Bu atama turli mamlakatlarda turli yoʻllar bilan talqin qilinishi mumkin, shuning uchun patent advokatlarining umumiy huquqiy malakasiga boʻlgan talablar odatiy advokatning huquqiy malakasiga qoʻyiladigan talablardan farq qilishi mumkin.

Baʼzi mamlakatlarda patent agenti va patent advokati ushbu turdagi shaxslarga murojaat qilish uchun ishlatiladi. Baʼzi hollarda, bu atamalar sinonimdir, lekin baʼzan ular faqat bir kishi advokat sifatida malakasiga ega boʻlganda ishlatiladi.

## O'zbekistonda patent vakilligini olish
Har bir davlatda bo'lganidek O'zbekiston Respublikasi qonunchiligida patent vakilligining guvohnomasini olish imkoniyati mavjud. Buning uchun Adliya vazirligi tomonidan rasmiy patent vakili sifatida ro'yhatdan o'tish talab etiladi. Buning uchun bir qancha hujjatlar talab etiladi. Jumladan: Elektron raqamli imzo, One ID tizimiga kirish huquqi. Ro'yhatdan o'tish uchun ma'lum miqdorda davlat boji ham belgilangan. Hozirda O'zbekistonda bir qancha Adliya vazirligining rasmiy patent vakillari faoliyat yuritib kelishmoqda. Masalan, Umedov Zokir, Zufarova Diloromlar shular jumlasidan. Ularning to'liq ro'yhati va ma'lumotlari adliya vazirligining rasmiy saytida belgilab qo'yilgan:

To'liq ro'yhat: https://im.adliya.uz/patent-attorney

## Malakalar
Har bir mamlakat yoki mintaqaviy patent tashkiloti ushbu mamlakat yoki tashkilotning patent vakillari uchun oʻz malaka talablariga ega. Masalan, *[[Rossiya Federatsiyasi|Rossiya Federatsiyasining]]* patent vakili yoki *Yevroosiyo patent vakili*, *Yevropa patent vakili* va boshqalar.

### Yevropa patent vakili
**Yevropa patent vakili** – bu Yevropa Patent idorasida vakillik qilish huquqiga ega boʻlgan maxsus vakolatli shaxs.

Yevropa patent vakilining nomiga daʼvogarlik qilayotgan shaxslar muayyan talablarga javob berishi va malaka imtihonlarini topshirishlari kerak. Yevropa sifatli sinov (EQE) yoki ushbu nomni Yevropa patent konventsiyasida roʻyxatdan oʻtgan muayyan tartibda olishlari kerak. Agar u Yevropa patent tashkilotiga aʼzo mamlakatning tajribali va malakali milliy patent vakili boʻlsa, malaka imtihonlarini topshirish uchun (EQE) nomzodlar muhandislik yoki ilmiy darajaga ega boʻlish (muayyan cheklangan sharoitlarda ilmiy sohada katta tajribaga ega boʻlish yetarli) va milliy yoki Yevropa patent huquqi bilan bogʻliq sohada kamida uch yil tasdiqlangan ish tajribasiga ega boʻlishi kerak.

## Eslatmalar

## Adabiyot

* E. A. Danilina „Patent vakili va patent mutaxassisi: kasbning xususiyatlari“ – M. INITs Patent, 2006. – 132 p.

## Havolalar

* Rospatent veb-sayti. Patent vakillari.
* FIPS rasmiy veb-saytida Rossiya Federatsiyasining patent vakillari haqida maʼlumotni qidiring 
* Muranov AI Rossiya patent vakillari va Rossiyaning JSTga kirishi. ConsultantPlus tizimi uchun tayyorlangan, 2008-yil.
* 
* O'zbekiston Respuliblikasi Adliya vazirligi tomonindan rasmiy patent vakili guvohnomasini olganlarning to'liq ro'yhati: https://im.adliya.uz/patent-attorney