open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Adolf Schlabitz

**Adolf Gustav Schlabitz** (1854-yil 7-iyun — 1943-yil 4-sentyabr) — portret va maishiy janrida ijod qilgan rassomi.

U Groß Wartenberg shahrida sovun ishlab chiqaruvchi oilada ikkinchi farzand boʻlib tugʻilgan. 1875-yildan 1882-yilgacha u Prussiya Badiiy akademiyasida taʼlim oldi va u yerda Paul Thumann, Otto Knille, Karl Gussow va Ernst Hildebrand va boshqalar bilan birga tahsil oldi. Breslau tuman sudidagi sud jarayonini suratga olgani uchun berilgan stipendiya yordamida u Parijdagi Julian akademiyasida Jules-Jozeph Lefebvre va Gustav Boulanjer bilan birga oʻqishni davom ettirishga muvaffaq boʻldi. Shundan soʻng Yevropa va Qoʻshma Shtatlarning bir qancha joylariga oʻquv safarlari uyushtirildi.

Germaniyaga qaytib kelgach, u Myunxenda uch yil yashadi, keyin Berlinda xususiy sanʼat maktabini ochdi. 1901-yilga kelib, u Brixleggda yozgi dam olish maskani sifatida foydalanilgan uyni sotib olishga muvaffaq boʻldi. 1907-yilda u  uchun Martin Rinckart hayotidan sahna tasvirlangan monumental devoriy rasm yaratdi.

1921-yilda u nafaqaga chiqdi va Brixleggdagi uyida doimiy yashash joyiga ega boʻldi. 1935-yilda u  kompaniyasiga qoʻshildi, tasdiqlangan rassomlar uchun studiya maydonini taqdim etgan Reichskulturkammer xizmati. Sakson bir yoshida u uning eng keksa aʼzosi edi. U 1943-yilda sakson toʻqqiz yoshida oʻz uyida vafot etdi va Groß Wartenbergga dafn qilindi.

## Manbalar

## Qoʻshimcha oʻqish

* „Shlabits, Adolf“, In: Fridrix fon Boetticher: *Malerwerke des 19.* *Jahrhunderts.* *Beitrag zur Kunstgeschichte* , Vol.2/2, Saal-Zvengauer, Boetticherning Verlag, Drezden 1901, bet.&nbsp;573-574 ()
* „Schlabitz, Adolf“, In: *Allgemeines Lexikon der Bildenden Künstler von der Antike bis zur Gegenwart*, Vol. 30: Sheffel-Siemerding, EA Seemann, Leyptsig 1936 yil
* „Shlabits, Adolf“. In: Hans Vollmer (Ed.): *Allgemeines Lexikon der bildenden Künstler des XX.* *Jahrhunderts*, 4-jild: Q-U, 189-bet, EA Seemann, Leyptsig 1958 yil
* Hans-Yoaxim Danzmann: „Adolf Schlabitz — ein Künstlerporträt“, in: *Nordsächsische Rundschau*, 4-sentyabr 1993 yil

## Havolalar

* Schlabitz @ ArtNet tomonidan boshqa ishlar
UEFA – CAF Meridian kubogi

**UEFA-CAF Meridian kubogi** − 18 yoshgacha bo‘lgan futbolchilar ishtirokidagi Yevropa va Afrika terma jamoalari o‘rtasida o‘tkaziladigan futbol musobaqasi bo‘lib, musobaqa UEFA va CAF tashkilotlari o‘rtasidagi hamkorlik dasturining bir qismi hisoblangan.

## O‘tkazilish formati
Turnir 1997-yildan 2007-yilgacha har ikki mavsumda bir marta o‘tkazilib kelingan. 2005-yilgacha musobaqada sakkizta jamoa ishtirok etgan. 1997-yildan 1999-yilgacha turnir to‘rt jamoadan iborat ikki guruh uchun an’anaviy tizimda o‘tkazilgan. Har bir guruhning eng kuchli ikki jamoasi keyin pley-offda g‘olibni aniqlagan. 2001-yilda turnir formati o‘zgartirildi. Yevropa terma jamoalari ko‘proq ochko to‘plashga intilib, Afrika jamoalari bilan bittadan o‘yin o‘tkazishgan. Ballar yig‘indisiga ko‘ra g‘olib federatsiya aniqlanardi.

## Turnirlar

### Meridian loyihasi

### Yangi format

## Havolalar
* uefa.com — Meridian kubogi
Giovanni Battista Piazzetta

**Giovanni Battista Piazzetta** (shuningdek, **Giambattista Piazzetta** yoki **Giambattista Valentino Piazzetta** deb ham ataladi) (1682-yil 13-fevral yoki 1683-yil — 1754-yil 28-aprel) diniy mavzular va maishiy janr sahnalarining italyan rokoko uslubida tasvirlagan rassom edi.

Piazzetta Venetsiyada, haykaltarosh Giacomo Piazzettaning oilasida tugʻilgan, u otasidan yogʻoch oʻymakorligi boʻyicha dastlabki taʼlim olgan. 1697-yildan boshlab u rassom Antonio Molinaridan tahsil oldi. Piazzettaning maʼlumotlariga koʻra, u 1703—1705-yillarda Bolonyada yashaganida Giuzeppe Maria Crespi qoʻlida tahsil olgan, ammo Crespi tomonidan rasmiy vasiylik haqida hech qanday maʼlumot yoʻq. Crespi tufayli Carlo Cignani taʼsiri Piazzettaga yetdi. Piazzetta Crespi sanʼatidan ilhom topdi, unda Caravaggioning chiaroscuroni oddiy xalq rasmlarida nafis jozibaning idiomasiga aylantirildi. Bundan yarim asr muqaddam boshqa Boloniyalik rassom Guercino tomonidan yaratilgan qurbongohlar unga katta taassurot qoldirdi.

1750-yilda Piazzetta yangi tashkil etilgan Accademia di Belle Arti di Venezia ning birinchi direktori boʻldi va u hayotining soʻnggi bir necha yilini oʻqituvchilikka bagʻishladi. U 1727-yilda Boloniyadagi Klementina akademiyasining aʼzosi etib saylangan. Uning ustaxonasidagi rassomlar orasida Domenico Maggiotto, Francesco Dagiu (il Capella), Johann Heinrich Tischbein, Egidio Dall'Oglio va Antonio Marinetti bor edi. Oʻymakor Marko Pitteri oʻz ustaxonasiga aloqador boʻlib, uning koʻplab asarlarini oʻyib yozgan. Uning uslubiga taqlid qilgan yosh rassomlar orasida Giovanni Battista Pissati, Giulia Lama, Federico Bencovich va Francesco Polazzo (1683—1753) bor. U 1754-yil 28-aprelda Venetsiyada vafot etdi.

## Manbalar

* Britannica entsiklopediyasi (1990)
* Britannica onlayn
*
*
Giovanni Battista Mercati

**Giovanni Battista Mercati** (1591—1645) italyan rassomi va oʻymakor, barokko uslubida faol ijod qilgan.

U Toskanadagi Borgo San Sepolkro shahrida tugʻilgan, lekin Rimda ham yashagani maʼlum. U oʻzining gravyuralari bilan mashhur boʻlib, koʻpchiligi boshqa rassomlar, jumladan Pietro da Cortona, Annibale Carraci va boshqa ustalar tomonidan yaratilgan. U Sansepolkroda bir nechta qurbongoh va freskalarni, jumladan Santa Chiara cherkovi uchun *Bokira qizning hayotiga* oid ikkita freskani va San-Lorensodagi qurbongoh parchasini chizgan. Uning Livorno va Gubbioda rasmlari ham bor. Uning gravyuralari orasida:

* Jovanni Battista Gallestruzzi uslubida Konstantin archasidan toʻrtta antiqa figura.
* *Avliyo Ketrinning nikohi* ; Korreggiodan keyin.
* *Avliyo Bibiana soxta xudolarga qurbonlik qilishdan bosh tortdi* ; (1626) Pietro da Kortona tomonidan Santa Bibianadagi freskadan keyin.

## Manbalar
Adagalale

**Adagalale** — Hindistonning Karnataka shtati janubida joylashgan qishloq hisoblanadi. U Karnatakaning Shimoga tumanidagi Sagara taluka shahrida joylashgan. Adagalale aholisi asosan dehqonchilik bilan shugʻullanadi, ekinlari sholi va Areka yongʻogʻi hisoblanadi.

## Adagalalega qanday borish mumkin

### Temir yoʻl orqali
Sagara Jambagaru temir yoʻl stantsiyasi — Adagalalega juda yaqin temir yoʻl stantsiyalari hisoblanadi. Sagara Jambagaru temir yoʻl stantsiyasi (Sagar yaqinidagi), Shiroor temir yoʻl stantsiyasi (Bhatkal yaqinidagi), Bhatkal temir yoʻl stantsiyasi (Bhatkal yaqinidagi) — shaharlar yaqinida joylashgan temir yoʻl stantsiyalari boʻlib hisoblanadi.

### Yoʻl orqali
Sagar, Jog sharsharasi, Bhatkal Adagalalega yaqin boʻlgan shaharlar boʻlib hisoblanadi va Adagalale bilan yoʻl aloqasi mavjud.

## Adagalale yaqinidagi kollejlar
**Lal Bahodur Sanʼat, Fan va Sb, Solabanna Shetty tijorat kollejlari mavjud**

Manzil : *Sagar tumani, Shimoga Karnataka*

## Yana qarang

* Shimoga
* Karnataka tumanlari

## Manbalar


## Havolalar

* http://Shimoga.nic.in/
Allmenrod

**Allmenrod** — Shimoliy Gessen (Germaniya)dagi kichik qishloq hisoblanib unda 350 nafar aholi istiqomat qiladi (2003). Bu Lauterbaxning bir qismidir.

## Tarixi
Kitoblarda Allmenrod birinchi marta 1131-yilda tilga olingan qishloq hisoblanadi. Shahar aholisi haqidagi birinchi rasmiy hujjatlar 1854-yilda topilgan. Bu vaqtda qishloqda 347 kishi yashagan edi. Keyingi yillarda koʻp odamlar Allmenroddan chiqib, katta shahar va shaharlarga koʻchib ketishdi. Aksariyat hollarda bu qashshoqlikning kuchayishiga sabab boʻlgan.

### Birinchi jahon urushi va yigirmanchi yillarning boshi
Birinchi jahon urushida qishloqda askarlarning katta safarbarligi boʻlgan edi. Qurbonlarning umumiy soni 13 kishiga yetgan. Ularning ismlari qabriston yodgorligiga yozib saqlab qoʻyilgan va u katta shaharlarga qaraganda, Allmenrod qashshoqlikdan unchalik taʼsir qilmagan edi. Bu qishloqda fermer xoʻjaliklarining koʻpligiga bogʻliq boʻlgan va yigirmanchi yillarning boshlarida Allmenrod elektr tarmogʻiga ulangan. Shu yillarda qishloq markaziy suv taʼminotiga ham ega boʻlgan.

### Ikkinchi jahon urushi
Ikkinchi Jahon urushida 15 qishloq aholisi halok boʻlgan va 1945-yil 29-martda qishloq AQShning 4-zirhli diviziyasi tomonidan bosib olindi.

### 1945-yildan keyin
1946-yilda Allmenrod 100 dan ortiq koʻchirilganlarni qabul qilgan va bular koʻplab uy xoʻjaliklarida qayta tiklandi. 1950-yilda Ikkinchi jahon urushida halok boʻlgan askarlarning ismlari qabristondagi urush yodgorligiga yozib qoʻyildi.
Les Diablerets

**Les Diablerets** — Shveysariyaning Vaud kantonida joylashgan Ormont-Dessus munitsipalitetidagi qishloq hisoblanadi va u changʻi kurorti.

Qishloq massivining Shimoliy tomonida 1200 metr (3900 fut) balandlikda joylashgan Diablerets, 3210 metr (10530 fut), ichida Shveysariya Alplari. Bunga kirish mumkin Aigle–Sekspey-Diablerets temir yoʻl liniyasi yoki Aigle-dan yoʻl orqali. The Col du Pillon (1546 m) Sharqda Bern Oberland mintaqasiga kirish huquqini beradi va eng past stantsiya hisoblanadi Glacier 3000 kabel avtomobili.

Dam olish maskanida changʻi maktabi, mehmonxonalar va kichik shahar markazi mavjud. Les Diablerets anʼanaviy tog ' arxitekturasi bilan tanilgan.

Les Diablerets uyi Diablerets Alpine Center (DAC), Shveysariyaning rasmiy changʻi togʻlarini tayyorlash va ijro etish markazi. 2020-yilda tashkil etilgan DAC 2020-yilgi qishki yoshlar Olimpiya oʻyinlarining eski loyihasidir.

## Changʻi sporti
Les Diablerets uchta asosiy changʻi zonasiga ega:

Scex Rouge (Glacier 3000 sifatida sotiladi) togʻdan pastga tushadigan Martisburg kabi qiyinroq pistlar bilan eng baland balandlikdagi boshlangʻich va oraliq qiyaliklardan iborat. Glacier 3000 ham sharmandali uy Kombe d'audon oltin shox (3122 m) choʻqqisidan oʻtib, Reushdagi quyidagi vodiyga tushadi. Chetga tosh dan, Glacier 3000 "Tissot tomonidan Peak yurish yurish" uchun uy - dunyoda tepalik ishlab chiqarish koʻprik, tog ' Coaster va it chana safarlariga gina qaragan.

Isenau sektori yangi boshlanuvchilar uchun mos boʻlgan keng va keng yamaqlar bilan mashhur va sektorning kun boʻyi quyoshi uning mashhurligini taʼminlaydi. Hududning yuqori qismidagi pistalar singari, qishloqqa yugurish va Col du Pillongacha uzoq yugurish bor-Glacier 3000 teleferikining birinchi stantsiyasi.

Meilleret maydoni qishloqning janubi-sharqidagi yonbagʻirlarda joylashgan. Hudud Diableretsning keng Villars/Gryon/Diablerets changʻi zonasi bilan aloqasi. Miller Yevropada eng uzun chanaga ega boʻlib, uning choʻqqisidan qishloqqa qadar Col de la Croix. Miller yonbagʻirlarida tog ' changʻisi tadbirlari boʻlib oʻtdi 2020-yilgi qishki yoshlar Olimpiadasi.

## Boshqa voqealar
Les Diablerets Les Diablerets Film Festivaliga mezbonlik qildi 1969-yildan beri har yili.

## Eslatmalar


## Havolalar

* Media related to Les Diablerets (village) at Wikimedia Commons
*
Kauehi

**Kauehi** yoki **Putake** — Fransuz Polineziyasidagi Tuamotu guruhidagi atol . Eng yaqin yer - Raraka atolli, 17 km uzoqlikda janubi-sharqda joylashgan. Kauexi 24 km oʻlchamli 18 km kenglikdagi lagunaga ega. Atollning lagun maydoni  ni tashkil qiladi. Yer maydoni . Kauexi lagunasida bitta navigatsiya yoʻli bor.

 atollda 257 nafar aholi istiqomat qiladi. Asosiy qishloq Tearavero deb ataladi. 

## Tarixi
Garchi Kauehi atolli marvarid savdogarlariga yaxshi tanish. Ammo unga birinchi boʻlib 1835-yilda yevropalik *“Bigl”* sardori Robert FitsRoy tashrif buyurgan.  Keyinchalik Kauehi 1838—1842-yillarda Qoʻshma Shtatlar tadqiqot ekspeditsiyasi tomonidan tashrif buyuradi. Charlz Uilks oʻz kemasi nomi bilan atolni "Vinsen" deb nomlagan.

## Maʼmuriyati
Kauexi atolli Fakarava kommunasiga, shuningdek, Aratika, Kauexi, Niau, Raraka, Taiaro va Toau atolllaridan iborat.

## Manbalar
Edil (Boyabat)

**Edil** — Sinop viloyati Boyabat tumaniga qarashli qishloq hisoblanadi.
## Tarixi
Qishloq nomi 1907-yilgi manbalarda **Edili** nomi bilan atalgan.
## Joylashuvi
Qishloq Sinop viloyati markazidan 108 km, Boyabat tumani markazidan 18 km masofa uzoqlikda joylashgan. Qishloq yaqinidagi Köyönü hududida ikkita tepalik bor.
## Aholisi

## Manbalar
Çamlıdere (Mersin)

**Çamlıdere** — Turkiyaning Mersin viloyatining Toroslar tumaniga qarashli qishloq.  Mersin viloyati tarkibiga kiradi. Çamlıdere, Mersinni Gözne va Arslanköyga bogʻlaydigan avtomagistral boʻylab joylashgan. Mersingacha boʻlgan masofa taxminan ni tashkil etadi. Çamlıdere aholisi 2012-yil holatiga koʻra 126 kishini tashkil etgan. Qishloqning gʻarbiy qismida Mersinning koʻcha itlari uchun maxsus hayvonlar uyi bor.

## Manbalar
Çamlıbel (Silifke)

**Çamlıbel** (sobiq Karaböcülü) — Turkiyaning Mersin viloyati Silifke tumaniga qarashli qishloq va Toros togʻlarida joylashgan. Silifkegacha boʻlgan masofa  va Mersingacha nil etadi. Qishloq Rim va ilk Vizantiya davrining qadimiy ferma majmuasi xarobalari ustiga qurilgan.. Uylar, sardobalar, cherkovlar va shunga oʻxshashlar xarobalari saqlanib qolgan. Asosiy iqtisodiy faoliyat - dehqonchilik va chorvachilik hisoblanadi.

## Manbalar
Muhammad al-Buxoriy (adib)

**Muhammad ibn Abdurrahmon al-Buxoriy** (hijriy 852-yil (milodiy 1448-yil)da vafot etgan)adib boʻlgan. „*Tafsiru-l-Aloʻiy*“ („*Aloʻiy tafsiri*“), „*Sharhu irshodi-l-hodiy*“ („*Irshodu-l-hodiy*“ — „*Toʻgʻri yoʻlga boshlovchining qoʻllanmasi*“*ga sharh*") nomli asarlar unga tegishli.

## Manbalar
Muhammad at-Turobiy

** (Abu Bakr) Muhammad ibn Abulhaysam Abdussamad ibn Ali at-Turobiy al-Marvaziy** (hijriy 463-yil ramazon oyi (milodiy 1071-yil)da 96 yoshida vafot etgan) ulamolardan, undan esa boshqalar hadis rivoyat qilganlar.

## Manbalar
Muhammad at-Tabriziy

**Muhammad Taqiyuddin ibn Muhammad Solih al-Husayniy**, **at-Tabriziy**, **al-Isfahoniy** (hijriy 1120-yil (milodiy 1709-yil)da vafot etgan) — fozil inson boʻlgan.

## Asari
* „*Risola fi muhosabati-n-nafs*“ („*Nafs bilan hisoblashish haqidagi risola*“).

## Manbalar
Muhammad at-Taroxiy

** (Abu Abdulloh) Muhammad ibn Muso ibn Hakim (Halim) ibn Atiya ibn Abdurrahmon at-Taroxiy al-Buxoriy** ulamolardan, undan esa boshqalar hadis rivoyat qilganlar. Hijriy 350-yil zulhijja oyining oxirgi kuni (milodiy 961-yil)da vafot etgan va muharram oyining 1-sanasida dafn etilgan.

## Manbalar
Kolopopo

**Kolopopo** -  qishloq, janubiy Tinch okeanidagi fransuz orollari jamoasi, 36 qishloqni oʻz ichiga oladi. Uollis orolining janubi-gʻarbiy sohilidagi Mua tumanida joylashgan. 2018-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra uning aholisi 99 kishi ediz. Asosiy orolda ish oʻrinlari yoʻqligi va siyosiy keskinlik tufayli aholi bu hududda kamygan. Amaldagi valyuta - Comptoirs Français du Pacifique (CFP) franki.

Ushbu orolda asosiy etnik guruh polineziyaliklardir. Aholining qariyb 60% Wallisian, 28% Futunan va 12% dan ortigʻi fransuz tilida gaplashadi. Ushbu mintaqa aholisining 99% Rim-katolik diniga eʼtiqod qillishadi.

## Manbalar
Muhammad at-Termiziy (Abu Iso)

**Muhammad ibn Iso ibn Sura ibn Muso ibn ad-Dahhok as-Sullamiy, az-Zarir, al-Bugʻiy, at-Termiziy** (milodiy 826-yil — 893-yil) - muhaddis, hofiz, muarrix, faqih va hadis ilmida iqtido qilinadigan imomlardan biri boʻlgan. Taxminan hijriy 210-yilda tugʻilgan. Muhammad ibn Ismoil al-Buxoriydan saboq olgan oʻquvchi. Imom al-Buxoriy Qutayba ibn Said, Ali ibn Hajar, ibn Bishor singari koʻpchilik mashoyixlardan hadis rivoyat qilganda ishtirok etgan. Soʻngra Xuroson, Iroq va ikki muqaddas masjidga borib hadis tinglagan. Oʻsha yerda ustozi Shayx al-Buxoriy haqida ham eshitgan. U hijriy 279-yil rajab oyining 13-sanasida Termizdagi Bugʻ qishlogʻida vafot etgan.
## Asarlari
* „al-Jomiʼ as-sahiyh“ („Ishonchli toʻplam“)
* „ash-Shamoil fi shamoili-n-nabiy“ („Paygʻambar fazilatlarini mujassam etgan toʻplam“)
* „Risola fi-l-xilof val-jadal“ („Xilof va bahs-munozara haqida risola“)
* „at-Taʼrix“ („Tarix“)
* „at-Tahzib“ („Tuzatish“)
* „al-Ilal“ („Illatlar“).

## Manbalar
Muhammad at-Turkistoniy

** (Badruddin) Muhammad ibn Hibatulloh ibn Ahmad ibn Maʼallo ibn Mahmud at-Turkistoniy**, **al-Hanafiy** (hijriy 671-yil (milodiy 1273-yil)da tugʻilgan va hijriy 733-yil (milodiy 1333-yil)da vafot etgan) — faqih boʻlgan. Fatvolar chiqargan va ularni tasnif qilgan. U koʻpincha „Tiroziy“ nomi bilan tanilgan, Qohiraga kelib, shu yerda muqim istiqomat qilgan.

## Asarlari
* „*al-Irshod fi-l-furuʼ*“ („*Furuʼ al-fiqh haqida qoʻllanma*“);
* „*Tabsiratu-l-asror fi sharhi-l-manor*“ (Nasafiyning „*Sharhu-l-manor*“ *asaridagi sirlarning oydinlashuvi*");
* „*Sharh ul-jomiʼi-l-kabiyr*“ (Shayboniyning furuʼ al-fiqh haqidagi „*al-Jomiʼal-kabiyr*“ — „*Kattu toʻplam*“ *asariga sharh*");
* „*Sharhu aqiydati-Tahoviy*“ („*Tahoviy* *aqida*“*siga sharh*");
* „*Manozilu ahli-l-ixtiyor*“ („*Ahli ixtiyor manzillari*“).

## Manbalar
Muhammad at-Termiziy (Abu Abdulloh)

**Muhammad ibn Ali ibn al-Hasan ibn Bashir al-Hakim, at-Termiziy** (hijriy 318-yil (milodiy 930-yil)dan keyin vafot etgan) — muhaddis, hofiz va sufiy boʻlgan. Xuroson va Iroqda koʻpchilikdan hadis eshitgan, soʻngra Nishopurga kelib, bu yerda hadis aytgan.

## Asarlari
* „*al-Akyos va va-l-mugʻtariyna*“ („*Qoʻlqop va aldanganlar*“);
* „*Riyozatu-n-nafs*“ („*Nafs tar-biyasi*“);
* „*al-Kasb*“ („*Hunar*“), mazkur uchala kitobning hammasi tasavvufga oid.
* „*Navodiru-l-usul fi maʼrifati axbori-r-rasul*“ („*Rasululloh xabarlarini bilishdagi nodir usullar*“);
* „*Ilalu-l-ubudiya*“ („*Bandalik illatlari*“);
* „*Javobu kitobin minar-ray*“ („*Raydan kelgan kitobga javob*“);
* „*Xatamu-l-anbiyo*“ („*Paygʻambarlarning soʻngisi*“);
* „*as-Salot va maqosiduho*“ („*Namoz va undan koʻzlangan maqsadlar*“).

## Manbalar
Muhammad al-Gʻanimiy

**Muhammad ibn Abdurrahmon al-Gʻanimiy, at-Taftazoniy** (1895-yil — 1937-yil) — sufiy, tariqat ahlidan, adib, shoir, inglizcha erkin soʻzlasha va yoza oladigan inson boʻlgan. Misrdagi Zaqoziqda ishchi oilasida hijriy 1312-yilda tugʻilgan. „Tariqa gʻanimiya taftazoniya“ nomli tariqat shayxligini boshqargan. U hijriy 1355-yilda vafot etgan. 
## Asarlari
* „Muzak-kirot siyosiyat ani-l-masʼalati-l-misriya va baʼdi rijoloti-s-siyosiyati-l-maʼrufiyn mina-l-misriyyina va-l-injiliz“ („Misr masalasi hamda taniqli misrlik va ingliz siyosat arboblaridan baʼzilari haqidagi siyosiy yodnomalar“).

## Manbalar
Muin Voiz

**Muin Voiz** (15-asr) – fors-tojik tilida ijod qilgan hirotlik shoir va voiz, mavlono Hoji Muhammad Farohiyning oʻgʻli. Nomi “Majolis un-nafois”ning toʻrtinchi majlisida tilga olinadi.

Alisher Navoiy uning katta voiz ekani, muridlari koʻpligi, minbarga chiqqanda devonaga xos harakatlar qilishi va taxtani tepishi hamda oʻzini “Muin devona” deb atashi haqida maʼlumot beradi. Muin Voiz bir kuni Hazrat Ali (r.a)ning imonlari taqlidiydir, degani uchun ul zotning ruhlaridan koʻp aziyat koʻradi, tavba qilib, zoʻrgʻa qutuladi. Akasi Mavlono Nizomiddin unga ikki marta shahar qoziligini taklif qilganda ham rad etgan va shunday javob bergan ekan: *“Muini mo qobiliyati bisyor dosht, in zinapoyayi choʻbin uro zoeʼ soxt”* (Mazmuni: Bizning Muʼinimiz oʻta qobiliyatli edi, lekin bu yogʻoch zinapoyalar uni yoʻq qildi).

Navoiy uning tabiatidagi devonalikni inobatga olib, u har qanday soʻz aytsa, afv etsa boʻladi, sheʼrida vazn, qofiya va radifni qoʻllashdagi baʼzi nuqsonlar ham kechirimlidir, deydi. “Majolis un-nafois”da uning quyidagi bayti keltirilgan:Magar fasli bahor omadki, olam sabzu xurram shud,

Magar vasli nigor omadki, dil bo vasl hamdam shud.

(Mazmuni: Bahor fasli keldimi ekan, olam koʻklamlashib, shodlikka toʻldi, goʻzalning visoli yetishdimikin, koʻngil vasl­ga hamdam boʻldi).

## Manbalar
Muhammad al-Juxodiy

**Muhammad ibn Ismoil al-Juxodiy** (milodiy 1026-yil — ?) — muhaddis va hofiz boʻlgan. 1026-yilda tugʻilgan. U ulamolardan, undan esa boshqalar hadis rivoyat qilgan.

## Manbalar
Mumshod Dinavariy

**Mumshod Dinavariy** (vaf. 912) – “Nasoyim ul-muhabbat”da tilga olingan tasavvuf shayxi. Iroqi Ajamning Dinavar qishlogʻi (hozirgi Eronning Kirmonshoh viloyati)da tugʻilgan. Iroqdagi futuvvat tariqatining namoyandasi. Yahyo Jallo, Junayd Bagʻdodiy, Ruvaym, Abulhasan Nuriy suhbatidan bahramand boʻlgan. Ansoriy Mumshod Dinavariyning huzur maqomidagi soʻzlarini sharhlagan. Alisher Navoiy “Nasoyim ul-muhabbat”ga “Nafahot ul-uns”dan shayx haqidagi bobni aynan kiritgan.

## Manbalar
Muso Imron Jiyruftiy

**Muso Imron Jiyruftiy** – “Naso­yim ul-muhabbat”da tilga olingan tasavvuf shayxi. Hozirgi Erondagi Kirmon viloyatining Jiyruft shahrida tugʻilgan. Shayx Abdulloh Taqiyning piri. Alisher Navoiy “Nasoyim ul-muhabbat”ga “Nafahot ul-uns”­dan ushbu shayx haqidagi bobni aynan kiritgan.

## Manbalar
Ahmad bin Ibrohim Musuhiy

**Ahmad bin Ibrohim Musuhiy** – “Nasoyim ul-muhabbat”da tilga olingan tasavvuf shayxi. Kunyasi – Abu Ali. Bagʻdod tasavvuf maktabining yirik namoyandasi. Sariy Saqatiy va Hasan bin Ali Musuhiyning shogirdi. Doim bitta rido bilan yurgani uchun “Musuhiy” (musuh – rido) nomi bilan mashhur boʻlgan. Shomdan Makkagacha roʻzador holatda borgan. 

Alisher Navoiy “Nasoyim ul-muhabbat”ga “Nafahot ul-uns”dan ushbu shayx haqidagi bobni aynan kiritgan.

## Manbalar
Mutavassit

**“Mutavassit”** – Abdurahmon Jomiyning muammoga oid asari. Toʻliq nomi – *“Risolai mutavassit dar muammo”* (“Muammo” ilmiga oid yozilgan hajmi oʻrtacha risola). Jomiy ushbu risolaning yozilishi sababini muammo qoidalari boʻyi­cha gʻazal yozgani, bu usul oldin mavjud boʻlmagani hamda oldin yozgan “Hulyat ul-hulal” risolasidagi muammoni yechish qoidalarini soddaroq qilib tushuntirmoqchi boʻlgani bilan izohlaydi. 

Alisher Navoiy “Xamsat ul-mutahayyirin”da ushbu risola boʻyicha Jomiy huzurida taʼlim olganini qayd qiladi.

## Manbalar
Muhammad at-Taflisiy

**Muhammad ibn al-Muhsin at-Taflisiy, al-Husayniy** (? — 480-yilda vafot etgan) — nasab bituvchi olim boʻlgan. Bagʻdodda istiqomat qilgan. Ajam oʻlkalariga safar qilgan. 1088-yildan soʻng, Gʻaznada vafot etgan. Uning nasablar haqida tasnif qilgan asarlari bor.

## Manbalar
Abubakr bin Iso Mutavviʼiy

**Abubakr bin Iso Mutavviʼiy** (vaf. 918) – “Nasoyim ul-muhabbat”da tilga olingan tasavvuf shayxi. Abubakr bin Tohir Abhariy bilan hamsuhbat boʻlgan. Alisher Navoiy “Nasoyim ul-muhabbat”ga “Nafahot ul-uns”dan ushbu shayx haqidagi bobni aynan kiritgan.

## Manbalar
Abdulloh bin Muhammad Murtaʼish

**Abdulloh bin Muhammad Murtaʼish** (10-asr) – “Nasoyim ul-muhabbat”da tilga olingan tasavvuf shayxi. Kunyasi – Abu Muhammad. Nishopurning Hiyra mavzesida tugʻilgan. Bagʻdodda yashagan. Abu Hafs Haddodning shogirdi. Junayd Bagʻdodiy, Abubakr Shibliy, Jaʼfar Xuldiy, Abu Abdulloh Hazramiy, Abulabbos Bardaʼiy, Abu Abdulloh Kattoniy, Abubakr Farroʼ, Abulhusayn Sirvoniy Sagʻir, Abusahl Suʼlukiy, Ibrohim Qassor suhbatidan bahramand boʻlgan. Koʻp safar qilgan. 

Alisher Navoiy “Nasoyim ul-muhabbat”ga “Nafahot ul-uns”­dan ushbu shayx haqidagi bobni qisqartirib kiritgan.

## Manbalar
Muhammad at-Tumurtoshiy

**Muhammad ibn Solih ibn Muhammad ibn Abdulloh ibn Ahmad al-Gʻazziy at-Tumurtoshiy** (1626-yilda vafot etgan) — faroiz va grammatika bilan shugʻullangan olim, adib va shoir boʻlgan. Gʻizza va Qohirada taʼlim olgan. 1626-yilda vafot etgan.
## Asarlari
* „Sharhu-rrahbiya fi-l-faroiz“ („Faroiz ilmi haqidagi mufassal asarga sharh“)
* „Nazmu alfiya fi-n-nahv“ („Grammatikaga oid „Alfiya“ asarining nazmiy shakli“)
* „Risola fi tafzili-l-inson“ („Inson qadrini ulugʻlash haqidagi risola“)
* „Manzuma fi-l-munosaxot“ („Murakkab vaziyatdan chiqib ketish haqidagi manzuma“), shuningdek, uning sheʼrlari ham bor.

## Manbalar
Abulabbos Mursiy

**Abulabbos Mursiy** – “Nasoyim ul-muhabbat”da tilga olingan tasavvuf shayxi. Shayx Abulhasan Magʻribiy Shoziliyning muridi. Magʻrib (hozirgi Tunis)ning amiri Sulton Yaʼqub uning huzurida tavba qilib, ulugʻ darajalarga yetishgan. Shayx Najmiddin Abdulloh Isfahoniyning ustozi. 

Alisher Navoiy “Nasoyim ul-muhabbat”ga “Nafahot ul-uns”dan ushbu shayx haqidagi bobni qisqartirib kiritgan.

## Manbalar
Muhammad at-Tumurtoshiy (al-Hanafiy)

**Muhammad ibn Abdulloh ibn Ahmad ibn Muhammad ibn Ibrohim ibn Muhammad al-Xatib, at-Tumurtoshiy, al-Gʻazziy, al-Hanafiy** — faqih, usul al-fiqh boʻyicha yetuk olim va mutakallim boʻlgan. Gʻizzada tugʻilgan va 1909-yilda (hijriy 1327-yilning rajab oyi) shu yerda vafot etgan.
## Asarlari
* „Tanviru-l-absor va jomiʼu-l-bihor va sharhuhu“ („Koʻzlarning nurlanishi va dengizlarning jamla-nishi“ va shu asarga yozilgan sharh, muallif uni „Manhu-l-Gʻaffor“, yaʼni „Gʻafforning mukofoti“ deb atagan)
* „Iʼonatu-l-haqir va lazzatu-l-faqir“ („Haqirning koʻmagi va faqirning lazzati“), ikkala asar ham hanafiylik mazhabidagi furuh al-fiqh haqidadir.
* „Al-Favoid al-murziya fi sharhi-l-qasidati-l-lomiya“ (Ilmi aqoidga oid „Sharhu-l-qasidati-l-lomiya“ haqida qoniqarli foydalar")
* „al-Vusul ila qavoidi-l-usul“ („Usul qoidalariga yetib borish“)
* „Aqdu-l-javohiri-n-nayyirot fi bayoni xasoisi-l-kiromi-l-asharati-s-siqot“ („Oʻn mukarram obroʻli zotning fazilatlarini bayon etish haqidagi ravshan javharlardan tuzilgan marjon“)
* „Saʼfatu-l-hukkom ala-l-ahkomi-l-mutaʼalliqa bi-l-qazot va-l-hukkom“ („Qozilar va hokimlarga tegishli hukmlarga hokimlarning koʻmagi“)
* „Maʼinu-l-muftiy fi javobi-l-mustafti fi-l-furuʼi-l-fiqhiya ala mazhabi Abi Hanifa“ (Abu Hanifa mazhabidagi furuʼ al-fiqhga oid masalalar boʻyicha fatvo chiqarishni soʻrab murojaat etuvchining javobi haqida muftining ishonchli manbasi").

## Manbalar
Abubakr Mufid

**Abubakr Muhammad bin Ahmad bin Ibrohim Mufid** (975) – “Nasoyim ul-muhabbat”da tilga olingan tasavvuf shayxi. Junayd Bagʻdodiy, Yusuf bin Husayn Roziy, Shayx Amu, Abu Usmon Hiriy suhbatidan bahramand boʻlgan. Tasavvuf haqida kitob yozgan. Alisher Navoiy “Nasoyim ul-muhabbat”ga “Nafahot ul-uns”dan ushbu shayx haqidagi bobni aynan kiritgan.

## Manbalar
Muhammad at-Tusiy (Abu Mansur)

**Muhammad ibn Ahmad ibn Abdulloh ibn Mansur at-Tusiy al-Marvaziy** (1068 — 1136) – solih, faqih, hadisshunos.  Taxminan milodiy 1068-yil (hijriy 460-yil) tugʻilgan, milodiy 1136-yil (hijriy 530-yil) vafot etgan.

## Manbalar
Muhammad at-Tiymakiy

**Muhammad ibn Ibrohim ibn Mardaviya ibn al-Husayn al-Karobisiy at-Tiymakiy** (933-yil vafot etgan) — Karobisiylar qatorida Samarqanddagi xonga qarashli boʻlgan. U ulamolardan, undan esa boshqalar hadis rivoyat qilganlar. milodiy 933-yil (hijriy 321-yilning rabiulavval oyi) vafot etgan.

## Manbalar
Muʼozayi Adaviya

**Muʼozayi Adaviya** – “Nasoyim ul-muhabbat”da tilga olingan orifa ayol. Robiya Adaviyaning qarindoshi. Ufayrayi Obida bilan hamsuhbat boʻlgan. Qirq yil roʻza tutib, kechalari ibodat qilgan. Alisher Navoiy “Nasoyim ul-muhabbat”ga “Nafahot ul-uns”­dan ushbu orifa ayol haqidagi bobni aynan kiritgan.

## Manbalar
Muhammad al-Jarrohiy

**Muhammad ibn Abduljabbor ibn Muhammad al-Marvaziy al-Jarrohiy** (1029-yil vafot etgan) – hadisshunos. U ulamolardan, undan esa boshqalar hadis rivoyat qilganlar. Milodiy 1029-yil (hijriy 420-yil) vafot etgan.

## Manbalar
Abu Abdulloh Muqriy

**Muqriy, Abu Abdulloh Muhammad bin Ahmad bin Muhammad** (vaf. 970) – “Naso­yim ul-muhabbat”da tilga olingan tasavvuf shayxi. Yusuf bin Husayn Roziy, Abdulloh Xarroz, Muzaffar Kirmonshohiy, Ruvaym, Jurayriy, Ibn Ato suhbatidan bahramand boʻlgan. Muqriy yoshligidayoq otasidan yetim qoladi, meros qolgan ellik ming diramning barchasini darveshlarga sadaqa qilib, yolgʻiz va yoʻl ozigʻisiz, tajrid va tavakkul bilan haj farzini ado etadi. 

Alisher Navoiy “Nasoyim ul-muhabbat”ga “Nafahot ul-uns”dan ushbu shayx hayoti haqidagi bobni aynan kiritgan.

## Manbalar
Muhammad al-Jamiliy

**Muhammad ibn Muhammad ibn Jamil al-Marvaziy al-Jamiliy** (980-yil — 1055-yil) — hadishhunos. Samarqandda yashagan. Bagʻdodga borib, u yerda taʼlim olgan. U tinglagan hadislar ishonchli boʻlgan. U ulamolardan, undan esa boshqalar hadis rivoyat qilganlar. 1055-yil (hijriy 446-yil) Bobil (Vizantiya)da tugʻilgan va 1055-yil (hijriy 446-yil safar oyida) Bagʻdodda vafot etgan.

## Manbalar
Muhammad al-Julfariy

**Muhammad ibn al-Hasan ibn Ali ibn Ahmad al-Qazzoz al-Julfariy** (1071-yil vafot etgan) — fozil odam, faqih. Koʻp safar qilgan. Iroq va Shomga borgan va u yerda mashoyixlar va arboblar bilan uchrashgan. U 1023-yilda Shomga borib kelib, oʻz yurtida hadis aytgan. Marv va Manbajda hadis tinglagan. Umrining oxirida, koʻchada boshini Abdulkarimning yoʻliga urib olgandan soʻng, uzlatda hayot kechirgan va lozim topilganda uyiga kelgan. 1071-yil (hijriy 463-yil) vafot etgan. U ulamolardan, undan esa boshqalar hadis rivoyat qilganlar.

## Manbalar
Abulqosim Muqriy

**Muqriy, Abulqosim Jaʼfar bin Ahmad bin Muhammad** (vaf. 989) – “Nasoyim ul-muhabbat”da tilga olingan tasavvuf shayxi. Abu Abdulloh Muqriyning ukasi. Ibn Ato, Jurayriy, Abubakr bin Abi Saʼdon, Mumshod Dinavariy, Abu Ali Rudboriy suhbatidan bahramand boʻlgan. 

Alisher Navoiy “Nasoyim ul-muhab­bat”ga “Nafahot ul-uns”­dan ushbu shayx haqidagi bobni qisqartirib kiritgan.

## Manbalar
Mahmud Muqriy

**Mahmud Muqriy** (1375—1479) – “Nasoyim ul-muhabbat”da tilga olingan tasavvuf shayxi, Alisher Navoiyning zamondoshi. Asli Xorazmdan boʻlib, yetmish yil muazzinlik qilgan. Mavlono Muhyining muridi. Hirotda Saʼdiddin Koshgʻariy xilxonasida dafn etilgan. “Nasoyim ul-muhabbat”ga ushbu shayx bilan bogʻliq fasl Navoiy tomonidan qoʻshilgan.

## Manbalar
Abu Shuʼayb Muqanna

**Abu Shuʼayb Muqanna** – “Naso­yim ul-muhabbat”da tilga olingan tasavvuf shayxi. Misrda yashagan. Abu Said Xarrozning zamondoshi. Haj amallarini yetmish marta ado etgan. Baytul muqaddasdagi muallaq tosh oldidan ehrom bogʻlab, tavakkul bilan Tabuk biyobo­niga qadam qoʻyar ekan. 

Alisher Navoiy “Naso­yim ul-muhabbat”ga “Nafahot ul-uns”dan ushbu shayx haqidagi bobni aynan kiritgan.

## Manbalar
Muhabbatnoma (Ansoriy asari)

**“Muhabbatnoma”** – Xoja Abdulloh Ansoriyga nisbat beriluvchi asar. Alisher Navoiy “Xamsat ul-mutahayyirin”da Abdurahmon Jomiydan olgan xatiga javob maktubi yozganda “Muhabbatnoma”ni oʻz maktubiga qoʻshib yuborgani haqida maʼlumot beradi.

## Manbalar
Muhammad Ali (hirotlik shoir)

**Muhammad Ali** (15-asr) – fors-tojik tilida ijod qilgan hirotlik shoir, Pahlavon Darvesh Muhammadning farzandi. Nomi “Majolis un-nafois”ning toʻrtinchi majlisida tilga olinadi. Alisher Navoiy uning “Husom” ismiga bitilgan muammosini keltiradi.

## Manbalar
Muhammad Ali (kotib)

**Muhammad Ali al-Kotib as-Sultoniy** (16-asr) – Alisher Navoiy asarlarini koʻchirgan xattot. Buxoro xattotlik maktabi vakili. 1553-yili Buxoroda “Xamsa”ning “Sabʼai sayyor” va “Saddi Iskandariy” dostonlarini koʻchirgan. Mazkur qoʻlyozma Angliyada, Oksford universiteti Bodleyan kutubxonasida Yelliot 318-raqami ostida saqlanadi. Hajmi 340 varaq. Qoʻlyozma tarkibidagi har bir doston alohida muqovaga olingan boʻlib, matn nas­taʼliq xatida koʻchirilgan.

## Manbalar
Muhammad Ali Jaloyir

**Muhammad Ali Jaloyir** (15–16-asrlar) – sipohiy, shoir. Nisoriy taxal­­lusi bilan sheʼrlar yozgan.

“Majolis un-nafois”da maʼlumot berilishicha, otasi yoki akasi darajasida layoqatli boʻlmagan: *Ammo oʻzi ne sipohiyliqda otasigʻa oʻxshar va ne oʻzgaga. Atvorda otasigʻa nisbati bor. Gʻarib tavrlik kishidur. Chun Xuroson ahlining aksari bilurlar, bitimak befoydadur. Ammo sheʼr aytur. Bu matlaʼi yaxshi voqeʼ boʻlubturkim:*Kase hargiz maro begʻam nadidast,

Chu man gʻamdidaye gʻam ham nadidast.

(Mazmuni: Meni birov hech qachon begʻam koʻrmagan, men kabi gʻam koʻrganni gʻamning oʻzi ham koʻrmagan).

## Manbalar
Muhammad Ali Shugʻoniy

**Muhammad Ali Shugʻoniy** (15-asr) – fors-tojik tilida ijod qilgan shoir. Nomi “Majolis un-nafois”ning birinchi majlisida tilga olingan. Alisher Navoiy uning vazirzoda ekani, sheʼriyat bilan koʻp mashgʻul boʻlganini aytib, quyidagi baytini keltiradi:Chunon gʻariqi mayam, soqiyoki, az gili man

Agar gule badar oyad, sharob az oʻ bichakad.

(Mazmuni: Ey soqiy, mayga shu qadar gʻarq boʻldimki, agar tuprogʻimdan bir gul unib chiqsa, undan may tomib turadi).

## Manbalar
Muhammad Aliyon

**Muhammad Aliyon, Abu Jaʼfar Muham­mad bin Ali Nasaviy** – “Naso­yim ul-muhabbat”da tilga olingan tasavvuf shayxi. Abu Usmon Hiriyning muridi. Alisher Navoiy “Nasoyim ul-muhabbat”ga “Nafahot ul-uns”­dan ushbu shayx haqidagi bobni aynan kiritgan.

## Manbalar
Muhammad Arab

**Muhammad Arab** (15-asr) – xurosonlik shayx va forsiygoʻy shoir. Nomi “Majolis un-nafois”ning ikkinchi majlisida va “Nasoyim ul-muhabbat”da 680-raqam ostida tilga olingan.

Alisher Navoiy uning dastlab olim va donishmand kishi boʻlgani, keyinchalik ruhiy ahvolida oʻzgarish sodir boʻlib, saltanat daʼvosida uyida isyon qilish uchun qurol-aslaha saqlaganlikda ayb­lanib, podshoh shahardan surgun qilganligi haqida maʼlumot beradi. Seyis­tonga borib, u yerda oʻzi tuzgan podshohlik qoidalari asosida “Shohnoma” asarini bitadi va shu yerda vafot etadi. “Majolis un-nafois”da uning “Shohnoma”sidan quyidagi bayt keltirilgan:Kase mahrami shah ba juz shoh nest,

Zi ahvoli shah juz shah ogoh nest.

(Mazmuni: Shohga shohning oʻzidan bosh­qa mahram yoʻq, shoh ahvolidan shohdan boshqa ogoh yoʻq).

## Manbalar
Muhammad bin Mansur Tusiy

**Muhammad bin Mansur Tusiy** – “Nasoyim ul-muhabbat”da zikr etilgan tasavvuf shayxi. Usmon bin Said Dorimiy, Abulabbos Masruq, Abu Hafs Haddod, Abu Said Xarroz, Junayd Bagʻdodiyning ustozi. Malomatiylik tariqatining izdoshlaridan boʻlgan. “Bagʻdod tarixi” kitobida uning 868-yilda vafot etgani aytilgan. Alisher Navoiy “Nasoyim ul-muhabbat”ga “Nafahot ul-uns”dan ushbu shayx haqidagi bobni aynan kiritgan.

## Manbalar
Muhammad Amin (balxlik shoir)

**Muhammad Amin** (15-asr) – fors-tojik tilida ijod qilgan balxlik shoir. Nomi “Majolis un-nafois”ning ikkinchi majlisida tilga olinadi. Alisher Navoiy uni “soda kishi”ligi, koʻp vaqtini kotib va amaldorlar huzurida oʻtkazishi, “dilbaram” soʻzini yettita tajnis bilan aytib, Abulqosim Boburga taqdim etganida, Mirzoga maʼqul tushib quyidagi baytini yod olganligini aytadi:Ey siyah chashmi xitoi murgʻi jonro bo tu uns.

Baʼzi siyah chashmoni digar hamchu ohu dilbaram.

(Mazmuni: Ey xitoylik qora koʻz, jon qushi senga ulfatdir, boshqa qora koʻzlarga nisbatan dilbarim ohu (kiyik) kabidir). Muhammad Amin Astarobodda vafot etgan.

## Manbalar
Muhammad Amin (tasavvuf shayxi)

**Muhammad Amin** – “Nasoyim ul-muhabbat”da zikr etilgan tasavvuf shayxi, Alisher Navoiyning zamondoshi. Tafsir va hadis ilmlarini chuqur egallagan. Sheʼr ham yozgan. Shayx Shoh Ziyoratgohiy va zamon mashoyixlar suhbatidan bahramand boʻlgan. Navoiy uning bir forsiy ruboiysini iqtibos sifatida keltiradi. Ziyoratgohda dafn etilgan.

## Manbalar
Muhammad bin Fazl Balxiy (tasavvuf shayxi)

**Muhammad bin Fazl Balxiy** (vaf. 960) – “Nasoyim ul-muhabbat”da zikr etilgan tasavvuf shayxi. Kunyasi – Abulhasan. Mutaassiblar uni Balxdan badargʻa qilganlaridan keyin Samarqandga borib, bir muddat qozilik qilgan. Haj safariga borganida Nishopurda tasavvuf haqiqatlari boʻyicha vaʼz aytgan. Ali bin Bundor bin Husayn Soʻfiy Sayrafiy, Abu Ali Juzjoniy, Abdulloh bin Muhammad Roziy, Abu Usmon Hiriy suhbatidan bahramand boʻlgan. Alisher Navoiy “Nasoyim ul-muhabbat”ga “Nafahot ul-uns”dan ushbu shayx haqidagi bobni aynan kiritgan.

## Manbalar
Muhammad bin Foza

**Muhammad bin Foza** – “Naso­yim ul-muhabbat”da zikr etilgan tasavvuf shayxi. Kunyasi – Abu Jaʼfar. Saxovat va riyozatda nom qozongan. Muhammad bin Yusuf Bannoning shogirdi. Alisher Navoiy “Nasoyim ul-muhabbat”ga “Nafahot ul-uns”dan ushbu shayx haqidagi bobni aynan kiritgan.

## Manbalar
Muhammad bin Homid Termiziy

**Muhammad bin Homid Termiziy** – “Nasoyim ul-muhabbat”da zikr etilgan tasavvuf shayxi. Kunyasi – Abu Bakr. Xuroson va Movarounnahrdagi javonmardlik tariqatining namoyandasi. Ahmad Xizravayh va Ali bin Bundor Soʻfiy Sayrafiy bilan hamsuhbat boʻlgan. Oʻgʻli Abu Nasr Muhammad bin Muhammad bin Homid Termiziy ham javonmardlik tariqatining yirik namoyandasi hisoblangan.

## Manbalar
Muhammad bin Yusuf Banno

**Muhammad bin Yusuf Banno** – “Nasoyim ul-muhabbat”da zikr etilgan tasavvuf shayxi. Kunyasi – Abu Abdulloh. Isfahonning yirik shayxlaridan, hadis ilmining bilimdoni. Tajrid va tavakkul bilan haj safarini ado qilgan. Quruvchilik kasbi bilan kun kechirgan. Halol kasb orqasidan kun kechirishni targʻib qilgan. Ali bin Sahl Azhar Isfahoniy, Ali bin Hamza Isfahoniy, Muhammad bin Fozaning ustozi. Junayd Bagʻdodiydan maktub olib, maktub joʻnatgan. Alisher Navoiy “Nasoyim ul-muhabbat”ga “Nafahot ul-uns”dan ushbu shayx haqidagi bobni aynan kiritgan.

## Manbalar
Muhammad Vosiʼ

**Muhammad Vosiʼ** – “Nasoyim ul-muhabbat”da zikr etilgan tasavvuf namoyandasi. Hasan Basriyning shogirdi. Koʻp tobeʼinlarning suhbatiga musharraf boʻlgan. Shariat va tariqat ilmlarini mukammal egallagan. “Kashf ul-mahjub”da keltirilishicha, Muhammad Vosiʼ sulukda mushohada maqomini egallagan oriflardan boʻlgan. Alisher Navoiy ushbu shayx haqidagi faslni “Nasoyim ul-muhabbat”ga  “Tazkirat ul-avliyo” asosida yozib, kiritgan.

## Manbalar
Muhammad va Ahmad bin Abulvard

**Muhammad va Ahmad bin Abulvard** – tasavvuf namoyandalari.

Muhammad – Junayd Bagʻdodiyning yaqin safdoshi. Sariy Saqatiy, Abulfath Hammol, Horis Muhosibiy, Bishr Hofiy suhbatidan bahramand boʻlgan. Taqvo va parhezkorlikda Bishr Hofiy yoʻlini tutgan. Uning toʻliq ismi Muhammad bin Muhammad bin Iso boʻlib, kunyasi – Abulhasan. Taxminan 263-hijriy-qamariy/877-milodiy yilda vafot etgan.

Ahmad bin Abulvardning kunyasi ham Abulhasan boʻlib, uning vafot etgan yili maʼlum emas.

## Manbalar
Shipunova

**Shipunovo** () – Rossiyadagi bir qancha aholi punktlarining nomi:

* Shipunovo (Rossiyskiy selsovet) — Oltoy oʻlkasi Shipunovskiy tumani Rossiyskiy selsovetidagi qishloq;
* Shipunovo (Shipunovskiy selsovet) — Oltoy oʻlkasi Shipunovskiy tumani Shipunovskiy selsovetidagi qishloq;
* Shipunovo (Ust-Pristan tumani) — Oltoy oʻlkasi Ust-Pristan tumani Ust-Pristans selsovetidagi qishloq;
* Shipunovo (Babushkina tumani) — Vologda viloyati Babushkina tumanidagi qishloq;
* Shipunovo (Sokol tumani) — Vologda viloyati Sokol tumanidagi qishloq;
* Shipunovo (Iskitim tumani) — Novosibirsk viloyati Iskitim tumanidagi qishloq;
* Shipunovo (Novosibirsk viloyati) — Novosibirsk viloyatining Suzunskiy tumanidagi qishloq;
* Shipunovo (Omsk viloyati) — Omsk viloyati Krutinskiy tumanidagi Shipunovskiy selsovetidagi qishloq.
Kosian

**Kosyan** yoki **Onurian** (Korean) - ota-onasi aralash koreys va boshqa osiyolik ota-onasi yoki koreys va boshqa Osiyo madaniyatlarini aralashtirgan oila hisoblanadi.Ushbu atama birinchi marta 1997-yilda madaniyatlararo oilalar tomonidan oʻzlariga murojaat qilish uchun kiritilgan deb ishoniladi.Atama koʻpincha janubiy koreyalik ota va janubi-sharqiy osiyolik onaning farzandlariga nisbatan qoʻllanadi; uning qoʻllanishi 2000-yillarning boshlarida qishloq joylarida xalqaro nikohlar keng tarqalgani sababli tarqaldi. Bu Janubiy Osiyolik erkak ishchilar va Janubiy Koreyalik ayollarning bolalariga nisbatan ham qoʻllanadi. Bu atama oʻzini yoki farzandlarini koreys deb tanishtirmoqchi boʻlganlar tomonidan haqoratomuz hisoblanadi. Bundan tashqari, Xalqaro Amnistiya tashkilotining Koreyadagi idorasi Kosian soʻzi irqiy kamsitishni anglatishini aytadi.Shunday qilib, Koreys tili milliy instituti tomonidan boshqariladigan Koreys tilini takomillashtirish tashkiloti koreys jamiyatiga salbiy taʼsir koʻrsatgani uchun oʻrniga Onurianni taklif qilgan edi.

Pearl S. Buck International maʼlumotlariga koʻra, Janubiy Koreyada taxminan 30 000 Kosians bor. Kosiyalik bolalar, Koreyadagi boshqa aralash irq vakillari singari, koʻpincha kamsitishlarga duch kelishadi.

## Taniqli kosiyaliklar

* Dok2, reper
* Vonxo Chung, televidenie shaxsi va komediyachilar
* Xvan Min-Vu, bola aktyor, raqqosa va qoʻshiqchi

## Yana qarang

* Janubiy Koreyaning demografiyasi
* Janubiy Koreyaning zamonaviy madaniyati
* Janubiy Koreyada immigratsiya

## Manbalar

## Havolalar

* KOSIAN madaniyatlararo oilalar jamiyati
Muhammad Tolib

**Muhammad Tolib** (15–16-asr) – fors-tojik tilida ijod qilgan xurosonlik shoir. Nomi “Majolis un-nafois”ning uchinchi majlisida tilga olinadi. Alisher Navoiy uning devonatabiat yigitligi, tolibi ilm ekani, shatranj (shaxmat) va muammo ilmi bilan mashgʻulligi haqida maʼlumot berib “Majd” ismiga bitilgan muammosini keltiradi.

## Manbalar
Zalesovo

**Zalesovo** () — Rossiyadagi bir qancha qishloq aholi punktlarining nomi. Ular quyidagilarni tashkil etadiː

* Zalesovo, Oltoy oʻlkasi, Oltoy oʻlkasi Zalesovskiy tumani Zalesovskiy selsovetidagi *[[Koʻy|qishloq]]* hisoblanadi.
* Zalesovo, Orenburg viloyati, Orenburg viloyatining Krasnogvardey tumanidagi Zalesovskiy selsovetidagi *qishloq* hisoblanadi.
* Zalesovo, Smolensk viloyati, Kardimovskiy tumani, Shokinskoye qishloq posyolkasi, Smolensk viloyati Kardimovskiy tumanidagi Shokinskoye qishloq posyolkasidagi qishloq deb qayd etilgan.
* Zalesovo, Smolensk viloyati, Kardimovskiy tumani, Tyushinskoye qishloq posyolkasi, Smolensk viloyati Kardimovskiy tumanidagi Tyushinskoye qishloq posyolkasidagi qishloq deb qayd etilgan.
* Tula viloyati, Zalesovo, Tula viloyati Venyovskiy tumani Kozlovskiy qishloq okrugidagi qishloq deb hisoblanadi. 

## Manbalar
Kosi (Pomeraniya voevodeligi)

**Kosy** [ˈkɔsɨ] (Cashubian *Kòsë*, ) — Polsha shimolidagi Pomeraniya vodiysining Kartuzi okrugi tarkibiga kiruvchi Gmina Kartuzi maʼmuriy tumanidagi qishloq. U taxminan  Kartuzidan janubi-gʻarbiy va  viloyat poytaxti Gdanskdan gʻarbda joylashgan.

Mintaqaning tarixi haqida maʼlumot olish uchun *Pomeraniya tarixiga* qarang.

Qishloqda 102 nafar aholi istiqomat qilishi qayd etilgan.

## Manbalar
Matrosivka (Xerson viloyati)

**Matrosivka** () — Ukrainaning Xerson viloyati Berislav tumanidagi qishloq. 2022-yilda Rossiyaning Ukrainaga bostirib kirishi paytida qishloq bosib olingan. Ayni paytda u Rossiya Federetsiyasi Qurolli Kuchlari tomonidan bosib olingan.

2001-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra qishloqda aholi soni 93 kishini tashkil qilgan. Pochta indeksi — 74323. Telefon indeksi — 5546. KATO kodi — 6520680603.

## Mahalliy kengash
Xerson viloyati, Berislav tumani, Visokoe qishlogʻi, Shirokaya koʻchasi, 2.

## Manbalar

## Havolalar
* Matrosovka na sayte Verxovnoy radi Ukraini
Tomarine

**Tomarine** () — Ukrainaning Xerson viloyati Berislav tumanidagi qishloq.
2001-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra qishloqda aholi soni 912 kishini tashkil qilgan. Pochta indeksi — 74340. Telefon indeksi — 5546. KATO kodi — 6520686901.
## Mahalliy kengash
Xerson viloyati, Berislav tumani, Tomarino qishlogʻi, Berislav koʻchasi, 8.
## Maʼmuriy islohot
Maʼmuriy-hududiy islohotdan oldin Tomarine qishloq kengashining markazi qishloqda joylashgan. 2018-yil iyul oyida islohot doirasida Urojaynene, Tomarine va Rakovskiy qishloq kengashlari qishloqlarini oʻz ichiga olgan Shlyaxovskaya qishloq okrugi tashkil etilgan.
2020-yil iyun oyida Ukraina Vazirlar Mahkamasining buyrugʻi bilan maʼmuriy-hududiy islohot doirasida jamoa tugatilgan, barcha aholi punktlari, shu jumladan Tomarine ham Berislav shahar birligi tarkibiga kiritilgan.
## Manbalar

## Havolalar
* Tomarino na sayte Verxovnoy radi Ukraini
Zamojne (Xerson viloyati)

**Zamojne** () — Ukrainaning Xerson viloyati, Berislav tumanidagi qishloq.

2001-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra qishloqda aholi soni 113 kishini tashkil qilgan. Pochta indeksi — 74360. Telefon indeksi — 5546. KATO kodi — 6520685203.

## Tarixi
1946-yilda Ukraina SSR Oliy Kengash Prezidiumi farmoni bilan fermer xoʻjaligining *33-y uchaskasi* *Chervoniy Yar* deb oʻzgartirilgan.

## Mahalliy kengash
Xerson viloyati, Berislav tumani, Novoraysk qishlogʻi, Lenin koʻchsi, 32.

## Havolalar

* 

## Manbalar
Ash-Shuxanokiy

**Ahmad ash-Shuxanokiy** (arabcha: أحمد الشوخناكى — Abu Bakr Ahmad ibn Xalaf ash-Shuxanokiy — Roviy.

Ahmad ash-Shuxanokiy IX asrning boshlarida Samarqandga qarashli Shuxanok qishlogʻida tugʻilgan.

## Ustozlari
Ahmad ash-Shuxanokiy aksar hadislarni Abdulloh ibn Abdurrahmon Dorimiy, Hamid ibn Xalaf Al-Qatton, Yaqub ibn Ismoil Al-Xafof, Hotam bin Rouh Al-Kasiy kabi muhaddislardan rivoyat qilgan.

## Shogirdlari
Ahmad ash-Shuxanokiydan Muhammad ibn Ahmad, Abu Ahmad Bakr ibn Muhammad Al-Varsaniniy va Abu Al-Abbos Ahmad ibn Muhammad ibn Jaʼfar Al-Kashoniylar taʼlim olgan va hadislar rivoyat qilgan.

## Vafoti
Ahmad ash-Shuxanokiy IX asrning oxirida vafot etgan.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* Abdulloh Abdulhamid Saad. Oʻrta Osiyo olimlari qomusi. —T.: Imom Buxoriy respublika ilmiy-maʼrifiy markazi nashriyoti, 2007. -B. 238.
Tyaginka

**Tyaginka** () — Ukrainaning Xerson viloyati, Berislav tumanidagi qishloq.
2001-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra qishloqda aholi soni 2031 kishini tashkil qilgan. 1886-yilda Tyaginka daryosi boʻyida (Dneprning irmogʻi) 1241 kishi yashagan.
Pochta indeksi — 74330. Telefon indeksi — 5546. KATO kodi — 6520687101.
1781-yildan beri qishloqda Nikolaev cherkovi faoliyat koʻrsatmoqda. Cherkov 1807-yilda taʼmirlangan. 1886-yil holatiga koʻra qishloqda 1241 kishi yashagan boʻlib, unda pravoslav cherkovi, kredit va omonat kassasi, mehmonxona mavjud boʻlgan.
Qishloq Holodomor jangidan katta zarar koʻrgan. Ukraina Milliy Xotira kitobida 17 qurbonning roʻyxati keltirilgan. Biroq, qishloqda jami 124 qurbon boʻlgan, ularning koʻpchiligining ismlari nomaʼlum.

## Avtomobil yoʻli
2000-yildan hozirgi kungacha Chumatskiy Shlyax yoʻnalishi Tyaginka yaqinidagi hududdan oʻtadi.

## Rasmlar

Fayl:Tjagin.JPG|1492-yildagi kazaklarning birinchi jangi xotirasi
Fayl:Tjagin Bohdan.JPG|B. Xmelnitskiy haykali
Fayl:Tjagin Kraj.JPG|Tyaginkaning koʻrinishi
Fayl:Міст ХІХ ст. (Тягинка) 07.jpg|XIX asrga oid koʻprik


## mahalliy kengash
Xerson viloyati, Berislav tumani, Tyaginka qishlogʻi, Tsyurupi koʻchasi, 1.
## Manbalar

## Havolalar
* Tyaginka na sayte Verxovnoy radi Ukraini
* http://tiahynka-sr.gov.uaOfitsialniy sayt Tyaginskogo selskogo soveta
Shavkat Hamroqulov

**Shavkat Shodiyevich Hamroqulov** — oʻzbek huquqshunosi, diplomat. 2001—2003-yillarda Oʻzbekistonning AQSh, Kanada va Braziliyadagi elchisi. 1994—2001-yillarda Oʻzbekistonning Belgiya, Niderlandlar va Lyuksemburgdagi elchisi. Favqulodda va muxtor elchi diplomatik martabasiga ega.

## Manbalar
Abu Mansur Muhammad ash-Shuxanokiy

**Abu Mansur Muhammad ash-Shuxanokiy** (arabcha: أبو منصور محمد الشوخناكى — Abu Mansur Muhammad ibn Ahmad ibn Xalaf ash-Shuxanokiy — Roviy.

Abu Mansur Muhammad ash-Shuxanokiy IX asrning ikkinchi yarimida Samarqandga qarashli Shuxanok qishlogʻida tugʻilgan. U boshlangʻich taʼlimni otasi Ahmad ash-Shuxanokiydan olgan.
## Ustozlari
Abu Mansur Muhammad ash-Shuxanokiy hadis ilmining sir-asrorlarini otasi Ahmad ash-Shuxanokiy, Yahyo ibn Ali al-Hamadoniy al-Balxiy, Nasr ibn al-Asbogʻ al-Balxiy, Ahmad ibn Gʻolib at-Talqoniy va Muhammad ibn Ishoq al-Hofiz al-Karobiysi kabi olimlardan oʻrgangan va ulardan hadislar rivoyat qilgan.
## Shogirdlari
Abu Mansur Muhammad ash-Shuxanokiydan Rahma ibn Vohib al-Fargʻoniy, Abu Bakr Muhammad ibn Ali ibn Asad al-Qaffol, Abdurahmon ibn Muhammad ibn Dovud as-Sarram kabi bir guruh riviylar taʼlim olgan va hadislar rivoyat qilgan.

## Vafoti
Abu Mansur Muhammad ash-Shuxanokiy X asrda vafot etgan.
## Manbalar

## Adabiyotlar
* Abdulloh Abdulhamid Saad. Oʻrta Osiyo olimlari qomusi. —T.: Imom Buxoriy respublika ilmiy-maʼrifiy markazi nashriyoti, 2007. -B. 238.
Aşağıdere (Ulus)

**Aşağıdere** — Turkiyaning Bartin viloyati Ulus tumaniga qarashli qishloq. Aholisi 208 nafar (2021).

## Manbalar