open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Metallica

**Metallica** () AQShda tuzilgan heavy metal guruhidir. Guruhga 1981-yil vokalchi/gitarachi James Hetfield va dovulchi Lars Ulrich Los Angeles shahrida asos solishgan. Tezkor tempi va agressiv musiqasi ortidan tanilgan ushbu guruh Megadeth, Anthrax va Slayer guruhlari bilan bir qatorda thrash metalning „katta toʻrtligi“dan biri hisoblanadi. Guruhning hozirgi tarkibi vokalchi va ritm-gitarachi Hetfield, dovulchi Ulrich, solo-gitarachi Kirk Hammett va bas-gitarachi Robert Trujillodan iborat. Sobiq aʼzolari qatoriga gitarachi Dave Mustaine (guruhdan ketganidan keyin Megadeth guruhiga asos solgan), bas-gitarachi Ron McGovney, Cliff Burton (1986-yilgi turne davomida sodir boʻlgan avtobus halokatida vafot etgan) va Jason Newsted kiradi.

Metallica tijoriy muvaffaqiyatga uchinchi albomi — *[[Master of Puppets]]* (1986) ni chiqargan soʻng erishdi. Albom guruhga katta shuhrat keltirdi. 1988-yili guruh *[[...And Justice for All]]* (1988) nomli toʻrtinchi albomini omma eʼtiboriga havola etdi. Albom Grammy mukofotiga nomzod boʻldi. Keyin guruh *[[Metallica (albom)|Metallica]]* (1991) nomli beshinchi albomini chiqardi. Albom ulkan tijoriy muvaffaqiyat qozonib, shu kungacha AQShda 16 milliondan ortiq nusxada sotildi va SoundScan erasining eng koʻp sotilgan albomiga aylandi. Guruhning eng soʻnggi chiqargan albomi — *[[Hardwired... to Self-Destruct]]* (2016).

Metallica qator mukofotlar qozongan, jumladan 9 ta Grammy mukofotini olgan. Guruhning oxirgi olti albomi ''Billboard'' 200 chartida ketma-ket birinchi oʻrinni egallagan. Metallica dunyodagi eng katta tijoriy muvaffaqiyatga erishgan guruhlardan boʻlib, umumjahon boʻylab 125 milliondan ortiq albom sotgan (2018-yil holatiga koʻra).

## Guruh tarkibi

**Hozirgi aʼzolari**
* James Hetfield – vokal, ritm-gitara (1981–present)
* Kirk Hammett – solo-gitara, bek-vokal (1983–present)
* Robert Trujillo – bas, bek-vokal (2003–present)
* Lars Ulrich – dovullar (1981–present)

**Sobiq aʼzolari**
* Dave Mustaine – solo-gitara, bek-vokal (1981–1983)
* Ron McGovney – bas, bek-vokal (1981–1982)
* Cliff Burton – bas, bek-vokal (1982–1986; 1986-yilda vafot etgan)
* Jason Newsted – bas, bek-vokal (1986–2001)

**Turne aʼzolari**
* Bob Rock – bas, bek-vokal (2001–2003)

**Xronologiya**

## Diskografiyasi
### Studiyaviy albomlari
* *[[Kill 'Em All]]* (1983)
* *[[Ride the Lightning]]* (1984)
* *[[Master of Puppets]]* (1986)
* *[[...And Justice for All (album)|…And Justice for All]]* (1988)
* *[[Metallica (album)|Metallica]]* (1991)
* *[[Load (album)|Load]]* (1996)
* *[[Reload (Metallica album)|Reload]]* (1997)
* *[[St. Anger]]* (2003)
* *[[Death Magnetic]]* (2008)
* *[[Hardwired... to Self-Destruct]]* (2016)
* *72 Seasons* (2023)

## Manbalar

## Havolalar
*
Zonguldak (viloyat)

**Zo'ng'uldoq**.Turkiyaning Qora dengiz qirog'ida joylashgan viloyati. Boy ko'mir ma'danlari bilan mashhur.
Çanakkale (viloyat)

**Chanoqqal'a**, (Türk tili: Çanakkale) Türkiyaning bir viloyati.

Chanoqqal'a Turkiyaning shimoli g'arbida marmar va egey dengizi bo'yida joylashgan viloyat u yerda 1923nchi yilda yevropa davlatlari bilan shiddatli janglar o'tgan va ikki yuz mingdan ortiq turkiylar ham u janglarda turkiya uchun jon bergan ularning ichida fidokorliklari hech qachon unutilmayadigan Markaziy Osiyoliklar ham boʻlgan.
Hosting

**Hosting** (inglizcha: *hosting* ) - doimiy ravishda tarmoqqa (odatda, Internetga ) ulanish imkonini beruvchi internetga ma'lumot joylashtirish uchun resurslarni taqdim etish xizmati.

## Xosting turlari

# Virtual xosting  - egalik huquqi bir xil va majburiyatlarga ega bo'lgan bir nechta saytlarga ega boʻlgan ulanishdir.
# Virtual ajratilgan server (VPS /VDS) - bu internet va statsionar resurslardagi disk maydonining avtonom (ajratilgan) qismi. Uning egasi administrator huquqlarini oladi va dasturiy taʼminotlarni mustaqil ravishda *sozlashi* va *o'rnatishi* mumkin.
# Ajratilgan server - alohida OS , dasturiy ta'minot  bilan internetga to'liq egalik.
# Joylashuv - bu *xosting kompaniyasining* ma'lumotlar markazidagi jismoniy shaxs, tadbirkor yoki kompaniyaga  tegishli tarmoqni internetga joylashtirish.
# Bulutli hosting - veb-sayt fayllari va tarmoqdagi resurslarini tarqatish uchun o'zaro ulangan serverlar tarmog'idir.

## Tijorat shartlari
Odatda, xosting xizmati veb-saytga texnik xizmat ko'rsatish uchun kiritilgan va hech bo'lmaganda veb-sayt maʼlumotlarini ushbu maʼlumotlarga so'rovlarni qayta ishlash uchun zarur bo'lgan dasturiy ta'minot bilan ishlaydigan Internetga joylashtirishni nazarda tutadi (veb-server). Maʼlumotlarga ko'ra, xizmat allaqachon pochta maʼlumotlari , ma'lumotlar bazalari , DNS , maxsus ajratilgan fayl serverida fayllarni saqlash va boshqa ishlar uchun joyni ta'minlashni, shuningdek, tegishli xizmatlarning ishlashini qo'llab-quvvatlashni o'z ichiga oladi.

Ma'lumotlar bazasi xostingi, fayl hostingi, elektron pochta hostingi, *DNS xizmatlari* uchun xizmatlar sifatida alohida taqdim etilishi yoki keng qamrovli xizmatga kiritilishi mumkin.

Ba'zi hosting kompaniyalari ma'lum muddatga bepul xizmatlarni taqdim etadilar, shundan so'ng foydalanuvchilar tanlangan kompaniya unga to'g'ri keladimi yoki yo'qmi, uzoqroq muddatga kirish mumkin yoki yo'qligini hal qilishi kerak.

Pullik xostlardan tashqari, batafsil bayon etilgan texnologiyalarning ko'pchiligini qo'llab-quvvatlaydigan hosting kompaniyalari ham mavjud. Maʼlumot tariqasida, majburiy reklama bilan bepul hostingni taqdim etish uchun pul xarajatlarini qoplash uchun ishlatiladi. U foydalanuvchi sahifalarining mazmunini to'g'ridan-to'g'ri yoki xato sahifalarida *o'zgartirish* orqali joylashtirilishi mumkin.

## Yana qarang

* Bepul xosting
* Joylashuv
## Manbalar

## Havolalar
Serj Tankian

**Serj Tankian** - System of a down guruhining vokalchisi. 1967 yil 21 avgustda Bayrutda tug'ilgan. Hozir esa Los Angelesda yashaydi.
Serj tinchliksevardir, u zo'ravonlik va adolatsizlikka qarshi kurashib keladi. Turkiyaning armanilarga qarshi genocidini tan olishi uchun kurashib kelmoqda. U, shuningdek, vegeterian ham.
## Havolalar
* http://soaduz.narod.ru/serj.html
John Dolmayan

**John Dolmayan** - System of a down guruhining drummeri. 1973 yil 15 iyulda Livanda tugʻilgan.
Johnning uslubini baʼzi munaqqidlar "shizofrenik" deyishgan.
Tama Starclassic markali barabanlardan foydalanadi, eng kichigi - 6 dyuym, eng kattasi esa 20 dyuymli.

## Havolalar
*http://soaduz.narod.ru/john.html
Swallow the Sun

**Swallow the Sun** - Fin doom metal/death metal guruhi.

## Diskografiyasi
### Albomlari
**[[The Morning Never Came]]* (2003)
**[[Ghosts of Loss]]* (2005)
**[[Hope_(Swallow_the_Sun_album)|Hope]]* (2007)
**[[New Moon]]* (2009)
**[[Emerald Forest and the Blackbird]]* (2012)
**[[Songs from the North I, II & III]]* (2015)
**[[When a Shadow Is Forced into the Light]]* (2019)

### Singllari
**[[Forgive Her...]]* (2005)
**[[Don't Fall Asleep (Horror Pt. 2)]]* (2007)
**[[Cathedral Walls]]* (2012)

### Demolari
* *[[Out of This Gloomy Light]]* (2003)
Daron Malakian

**Daron Malakian** - System of a down guruhining gitaraci va vokalchisi. Guruhning ko'pgina qo'shiqlariga she'r yozadi. 1975 yil 18 iyulda Kaliforniyada tug'ilgan.
## Tarjimai holi
Daron Hollywooddagi Rose & Alex Pilibos' arman maktabiga (Serj Tankian va Shavo Odadjian o'qigan) qatnaydi.
Daron ko'knorixo'r. "Agar prezident bo`lsam, nashani qonuniylastirardim", - deydi.
Gitarasi bariton IBANEZ Iceman IC300ni otasi Vartan Malakian chizmalari bo'yicha tayyorlashgan.
Daron Metal Edge Magazine tasnifi bo'yicha 2005 yil gitaristlari orasida 4-o'rinni egallagan.
## Havolalar
*http://soaduz.narod.ru/daron.html
Shavo Odadjian

**Shavo Odadjian** - System of a down guruhining bass-gitarachisi. 1974 yil 22 aprelda Armanistonda tug'ilgan.
Shavo Los Anjelesdagi mashhur DJ`lardan, u Hollywoodda 2001 yil 21 martda o'tkazilgan "Rock/DJ Explosion" oqshomini olib borgan. Uning taxallusi DJ Tactic.
U, shuningdek, SOAD uchun kliplarga rejissyorlik ham qiladi.
Quyidagi musiqiy asboblarni ishlatadi: Gibson Thunderbird, Ibanez BTB1000 yoki BTB5000, Meatball Iron 8088 Pro Super Bass, 4 Ashdown ABM900 Evo II heads, 4 Ashdown 8x10" Cabinets.
## Havolalar
*http://soaduz.narod.ru/shavo.html
RSS

**RSS** — XML-oilasi formati boʻlib, yangiliklar lentasini tavsifiga, maqolalrning anonslarini, bloglardagi oʻzgarishlarni koʻrsatishga moʻljallangan.

**RSS**ni qoʻyidagicha tushinish mumkin:
* **Rich Site Summary** (RSS 0.9x) — *sayt haqida boy maʼlumot*;
* **Really Simple Syndication** (RSS 2.x) — *informatsiyani juda qulay qoʻlga olish*;

* **Sayt Axbor Jamlovchisi** (SAJ) — Bu RSS qisqartmasining oʻzbekcha tarjimasidir. Ochiqlab aytganda, bir sahifadan turib bir necha saytlardagi yangiliklardan boxabar boʻlish imkoniyati. SAJ birdan koʻp saytlardan doimiy ravishda xabar olib turadiganlar uchun juda qoʻl keladi. Masalan quyidagi linkdagi sahifadan turib adreslari berilgan beshta saytdagi soʻnggi yangiliklarni oʻsh sahifaning oʻzida voqif boʻlishingiz va shu tariqa barcha saytlarga birma-bir kirib chiqishga ketadigan vaqtni yutishingiz mumkin.

## Havolalar
* RSS 2.0
* Rss Feed 
* [en]United Nations RSS
ASP Linux

**ASPLinux (Application Service Provider Linux)** — Rossiyaning Linux distributivi boʻlib, ASP Linux kompaniyasining mahsuloti. RPM sistema paketlariga asoslangan. Butunlay Red Hat distributivi bilan moslashadi. Ishlab chiqaruvchilarning gapiga qaraganda, Mustaqil Davlatlar Hamdoʻstligida eng mashhur. 
2001 yildan boshlab, distributivlarning quyidagi versiyalari ishlab chiqarilgan:
* ASPLinux 7.1 Mria (16 aprel 2001)
* ASPLinux 7.2 Baikal (5 dekabr 2001)
* ASPLinux 7.3 Vostok (15 avgust 2002)
* ASPLinux 9 Ural (12 may 2003)
* ASPLinux 9.2 Siberia (25 fevral 2004)
* ASPLinux v10 Karelia (23 dekabr 2004)
* ASPLinux 11 Seliger (6 mart 2006)

**ASPLinux**ning serverlar uchun quidagi mahsulotlari bor:
* ASPLinux 7.3 Server (19 mart 2003)
* ASPLinux Server II (9.1) (24 avgust 2004)
* ASPLinux Server IV (10.1) (26 iyul 2005)

## Tashqi Linklar
* ASPLinuxning ofitsial sayti
RPM

**RPM** (**Red Hat Package Manager** — *Red Hat paketlar menejeri* yoki **RPM Package Manager** — *RPM — paketlari menejiri*) ikki narsani bildiradi: dasturiy taʼminot paketlarining formati va shu paketlarni boshqarish uchun yaratilgan dastur. Dasturiy taʼminotni oʻrnatishni, yangilashni va yoʻq qilishga imkon beradi.
Snickers

**Snickers** () — Amerika kompaniyasi sanalmish Mars, Incorporated tomonidan yaratilgan haqiqiy sutli shokolad bilan qoplangan yeryongʻoq, yongʻoqholva va karamelli shokoladli batonchik. Snickersning umumjahon boʻylab yillik sotuvi 2004-yilga kelib $2 milliardni tashkil etdi.

1990-yilgacha Birlashgan Qirollik va Irlandiyada Snickers konfetining nomi **Marathon** deb atalgan. Shundan keyin, Snickers brendi ostida Marathon energetik batonchiklari ayrim bozorlarda sotuvga chiqarilgan.

## Tarix
1930-yilda Mars oilasi oʻzlarining ikkinchi brendini taqdim etishdi, Snickers, ularning yoqimtoy otining ismi sharafiga qoʻyilgan.

## Variatsiyalari
* 1970 Snickers Munch
* 1989 Snickers Ice Cream bar
* 1996 Snickers Ice Cream Cone
* 2001 Snickers Cruncher bar (Snickers Munch savdo belgisini ayrim bozorlarda yangilashgan ammo hozirgacha Birlashgan Qirollikda va Latviyada „Cruncher“ deb sotiladi)
* 2002 Snickers Almond bar (koʻp davlatlarda Mars Almond nomi bilan tanish)
* 2004 Snickers Marathon energy bars
* 2006 Snickers Duo

## Tarkibi
* Snickers tarkibi (Oʻzbekiston versiyasi): shokolad (shakar, yogʻi olinmagan quruq sut, kakao moyi), qirgʻichlangan kakao, laktoza, emulgator (letsitin), tabiiyga mos aromatizatorlar (vanilin), masalliq (yer yongʻoq, glyukoza sharbati, shakar, oʻsimlik yogʻi, yogʻi olingan quruq sut, tuz, tuxumning oqi, tabiiyga mos aromatizatorlar (vanilin).

### 100 g mahsulot tarkibi
* Oqsillar: 9.2 g
* Yogʻ: 28.3 g
* Uglevodlar: 52.7 g
* Energetik qiymati: 502.4 kkal / 100 g

## Manbalar

## Havolalar

* Snickersning rasmiy sayti 
* Snickers Lotin Amerikasida
IBM

**International Business Machines Corporation** (savdo belgisi sifatida **IBM** nomi ostida tanilgan), **Big Blue** (Katta Moviy) laqabiga ega, bosh qarorgohi Nyu-York shtatining Armonk shahrida joylashgan Amerika xalqaro texnologiya kompaniyasidir va dunyoning 175 dan ortiq mamlakatlarida faoliyat yuritadi. IBM dunyodagi eng yirik sanoat tadqiqot tashkiloti hisoblanadi, u 19 ta tadqiqot markaziga ega bo'lib, o'nlab mamlakatlarda faoliyat olib boradi. Kompaniya 1993 yildan 2021 yilgacha ketma-ket 29 yil davomida AQShda biznes tomonidan yaratilgan eng koʻp yillik patentlar bo'yicha rekordni qo'lga kiritgan.

IBM 1911 yilda **Computing-Tabulating-Recording Company (CTR)** nomi ostida tashkil etilgan bo'lib, yozuvlarni saqlash va o'lchash tizimlari ishlab chiqaruvchi kompaniyalarni birlashtirgan holding kompaniya edi. 1924 yilda kompaniya nomi **"International Business Machines"** deb o‘zgartirildi va tez orada perforatsion kartalar asosidagi hisoblash tizimlarining yetakchi ishlab chiqaruvchisiga aylandi. 1960-1970 yillarda **[[System/360]]** misolida ko‘rilgan IBM asosiy kompyuter tizimi dunyodagi yetakchi hisoblash platformasi bo‘lib, kompaniya AQShdagi kompyuterlarning 80 foizini va butun dunyo bo‘yicha kompyuterlarning 70 foizini ishlab chiqargan.

**IBM** 1980-yillarda **IBM Personal Computer** bilan mikrokompyuter bozoriga kirib keldi va bu mahsulot tez orada **PC** nomi bilan tanildi, bu IBM ning eng ko‘p sotilgan mahsulotlaridan biri bo‘ldi. Biroq, IBM ning yetarlicha uzoqni ko‘ra olmagani sababli, PC intellektual mulk qonunlari bilan yaxshi himoyalanmagan edi. Natijada, IBM tez orada PC bozorida o‘zining bozor ustunligini yangi paydo bo‘layotgan raqobatchilarga yo‘qota boshladi.  

## Manbalar

## Havolalar

* IBMning rasmiy sayti
* IBMning dasturiy taʼminoti
* Deep Blue
* Blue Gene
Internet Explorer

**Windows Internet Explorer** (sobiq **Microsoft Internet Explorer**, qisqartmasi **IE** yoki **MSIE**) – Microsoft tomonidan yaratilgan grafik veb brauzeri boʻlib, 1995-yildan boshlab Microsoft Windows operatsion sistemasi tarkibiga kiritilgandir. Internet Explorer 1999-yildan boshlab eng keng tarqalgan veb-brauzeridir; 2002 va 2003-yillarda 95% ishlatilish choʻqqisiga yetdi. Internet Explorer 7.0 brauzerning joriy versiyasi boʻlib, uni 2006 yil 18-oktabridan boshlab Microsoft saytidan olish mumkin. Internet Explorer 7.0 Windows Vista tarkibiga kiritilgan. Internet Explorer bepul, ammo uni oʻrnatish uchun mijoz Microsoft Windows yoki Windows NT oilasiga kiruvchi operatsion sistemani sotib olishi yoki uning qoniniy litsenziya egasi boʻlishi shart.

Brauzerning Windows-versiyalari Trident motori asosida yaratilgan.

Internet Explorer Mac OS va Unix-kabi operatsion sistemalari ochun oxirgi versiyasi Internet Explorer 5.2.3 SP1 va Explorer 5.0 SP1 Beta mos ravishda edi. Hozirgi vaqatda bu sistemalar uchun Internet Explorer ishlab chiqarish toʻxtatilgan. Lekin hozirda Microsoft Windowsdan farqlanuvchi operatsion sistemalarda wine emulyatori yordamida Internet Explorerni ishlatish mumkin, biroq bunda ActiveX tehnologiyasini ishlatish ilojsiz boʻladi.

## Tarixi

Internet Explorer 1.0 1995-yilning avgust oyida Spyglass, Inc Mosaic brauzeri asosida chiqarilgan. Internet Explorer 1.0 va 1995-yilning noyabr oyida chiqarilgan Internet Explorer 2.0 kabi, keng ommaga tarqalmadi.

Internet Explorer 3.0 1996-yilning 13-avgustida chiqdi va Mosaic kodiga asoslanmagan edi. Bu versiyasi CSS bilan ishlay olar, ActiveXga plaginlari va Javaga kengaytirishlarini oʻziga mujassam qilgan edi.

Internet Explorer 4.0 1995-yilning sentabr oyida chiqdi va operatsion sistema bilan yanada chuqur aloqaga ega boʻldi. 4.0 DHTML bilan ishlay olar, JavaScript shaxsiy kengaytishiga ega edi. Internet Explorer 4.0 Windows 98 tarkibiga kirgan edi. Internet Explorer 4.0 chiqishi bilan, brauzerlar urushi boshlangan deb hisoblanadi.

Internet Explorer 5.0 1996-yilning 18-martida chiqdi. Internet Explorer birinchi marotaba W3C DOM ayamiyatli qismlari bilan ishlay olardi va shuningdek CSS bilan yaxshiroq ishlay oldi. 5.5 versiyasi 2000-yilnig iyulida chiqdi. Explorer 5.5 Windows ME tarkibiga kirgan edi.

Internet Explorer 6.0 2001-yilning 27-avgustida, Windows XPning chiqishidan bir necha hafta oldin chiqdi. Bu versiyasida DHTML qoʻllanuvi takomillashtirildi.

Internet Explorer 7.0 2006-yilning 18-oktabrida va 26-oktabrda allaqachon 3 milion nusxasi tarqalgan.

### Istiqbollari
Microsoft Mix07 konferensiyasida Internet Explorer 8 haqida eʼlon qilishdi. IE8 ommaga chiqish sanasi — 2008-yilning oxiri-2009-yilning boshidir.

## Ishlaydigan operatsion sistemalari

.

* Internet Explorer 6 SP2 Windows XP SP2 boʻlagi sifatida mavjud.

** Internet Explorerning bu versiyasi Windows 95 tarkibiga kirgan; 2.0 versiyasi OSR1 tarkibiga kiritilgan, 3.0 versiyasi OSR2 tarkibiga kiritilgan va 4.0 versiyasi OSR2.5 tarkibiga kiritilgan.

## Manbalar

## Havolalar
* Rasmiy sayti
* Internet Explorer'ni GNU/Linux ostida oʻrnatish (wine bilan)
Windows XP

**Windows XP** (ichki versiyasi — *Windows NT 5.1*) — Windows NT oilasiga kiruvchi Microsoft tomonidan yaratilgan operatsion sistema. 2001 yilning  25 oktyabrida chiqarilgan bo'lib Windows 2000 Professionalning rivojlanishidir. **XP** soʻzi inglizcha *experience* (tajriba) deb yoyiladi.

## Versiyalari
* ***Windows XP Professional Edition*** 
* ***Windows XP Home Edition***
* ***Windows XP Tablet PC Edition*** 
* ***Windows XP Media Center Edition***
* ***Windows XP Embedded*** 
* ***Windows XP Professional x64 Edition***
* ***Windows XP Home Edition N*** va ***Windows XP Professional Edition N***
* ***Windows XP Starter Edition***

## Linklar

* Windows XP Home Page
* Как загружается Windows XP 
* Windows XP kopiyasing haqiqiyligini tekshirish sayti
Kaspersky Lab

**Kaspersky Lab**, **Kasperskiyning Laboratoriyasi** — Rossiyada informatsion hafsizligi sohasida eng yirik programma ta'minoti ishlab chiqaruvchisidir. 1997 yilning 21 iyulida mustaqil kompaniya sifatida Evgeniy Kasperskiy tashkil qilgan. Dunyoda viruslarga, spamga va xakerlar hujumiga qarshi himoya vositalari ichida yetakchi o'nlikka kiradi.

## Asosiy Mahsulotlari
* Kaspersky Anti-Virus
* Kaspersky Anti-Hacker
* Kaspersky Anti-Spam
* Kaspersky Internet Security
* Kaspersky Linux Security
* Kaspersky Hosted Security

## Tashqi Linklar
* Kompaniyaning Rasmiy Sayti
* Viruslar Ensiklopediyasi 
* Korporativ Blogi
Yevgeniy Kasperskiy

**Yevgeniy Valentinovich Kasperski** (4 oktabr 1965, Novorossiysk) — rus va isroil programmisti, kompyuter viruslariga qarshi himoya boʻyicha yetakchi mutaxassislardan biri.

## Manbalar
Claude Monet

**Oscar-Claude Monet** (**Oskar-Klod Mone**, 1840—1926.5.12) – fransuz rassom, impressionizm oqimining asoschilaridan biri.

## Hayoti
Klod Mone 14-fevral 1840-yil Parijda tavallud topgan. 

## Eng mashhur asarlari
* Vpechatlenie. Vosxodyaщee solnse. 1872
* Topolya na Epte. 1891
* Dama s zontikom (Madam Mone s sinom). 1875
* Sad xudojnika v Vetyoye. 1880
* Lyagushatnik. 1869
* Parlament. Effekt tumana. 1904
* Terrasa v Sent-Adress. 1867
* Jenщini v sadu. 1866—67
* Dama v sadu Sent-Adress. 1867
* Park Monso. 1876
* Dorojka v sadu Jiverni. 1900
* Sad xudojnika v Jiverni. 1900
* Sena v Arjantyoye. 1875
* Bulvar kaputsinok v Parije. 1873
* Ruanskiy sobor v polden. Garmoniya v golubom i zolotom. 1894
* Vodyanie lilii. Oblaka. 1903
* Regata v Arjantyoye. Okolo 1872
* Bulvar kaputsinok. 1873
* Vokzal Sen-Lazar. 1877
* Skala-arka k zapadu ot Etreta. 1883
* Bordigera. Italiya. 1884
* Sad v Bordigere. Utro. 1884
* Стогa sena. Kones leta. 1890—91
* Topolya na Epte. Osen. 1891
* Parlament. London. 1905
* Kuvshinki. 1906
* Yaponskiy mostik. 1918—24
* Mol v Truvile. Otliv. 1870
* Plyaj v Truvile. 1870
* Temza nije Vestminstera. 1871
* Prud s kuvshinkami. 1899

## Adabiyotlar
* Sapego I. K. Mone [Albom].— L., 1969;
* Georgievskaya Ye. B. K. Mone [Albom].— 2-e izd.— M., 1974;
* Bogemskaya K. G. K. Mone.— M., 1984

## Yana qarang
* Francesco Filippini

## Havolalar
* Claude Monet
* Impressionistlarning Rasmlari saytidagi '''Klod Mone'''ning umri va ijodi 
* '''Klod Mone'''ning rasmlar galereyasi
* Monening rasmlari 
* '''Klod Mone'''ning rasmlar galereyasi
* Klod Mone 
* Claude Monet – Zoomable Paintings
* Claude Monetʼs Paintings

Image:Claude Monet, Impression, soleil levant, 1872.jpg|Impression, soleil levant, 1872
Image:Claude_Monet_008.jpg|Boulevard des Capucines, 1873
Image:Claude Monet, Fishing Boats Leaving the Harbor, Le Havre.jpg|Гавр
Image:Claude_Monet-Waterlilies.jpg|Пруд с лилиями, 1899
Windows NT

**Windows NT** — Microsoft korporatsiyasi tomonidan yaratilgan opretsion sistemalar oilasidir. 

## Windows NT opretsion sistemalar oilasi
* Windows NT 3.1 (1993)
* Windows NT 3.5 (1994)
* Windows NT 3.51 (1995)
* Windows NT 4.0 (1996)
* Windows 2000 (2000)
* Windows XP (2001)
* Windows Server 2003 (2003)
* Windows Vista (2006)
* Windows Longhorn Server (2006 - 2007)
* Windows Blackcomb (2011)
Windows Server 2003

**Windows Server 2003**  (ichki versiyasi — **Windows NT 5.2**) — Windows NT oilasiga kiruvchi, Microsoft tomonidan serverlar uchun yaratilgan operatsion sistema. **Windows Server 2003** — 2003 yilning 24-aprelida chiqarilgan. Hozirgi kunda Windows Server 2003 serverlar uchun asosiy operatsion sistemasidir.

## Nashrlari
* Web Edition
* Standard Edition 
* Enterprise Edition 
* Datacenter Edition

## Tashqi Linklar

* Windows Server 2003 rus tilidagi rasmiy sayti
* Windows Server 2003 ingliz tilidagi rasmiy sayti
* Windows Server 2003 TechCenter — **Windows Server 2003** administratorlarining rasmiy resurslari sayti
* What's New in Windows Server 2003 R2 — **Windows Server 2003 R2**ning yangi imkoniyatlari 
* Small Business Server 2003 rus tilidagi rasmiy sayti
* Small Business Server 2003 ingliz tilidagi rasmiy sayti
* Windows Storage Server 2003 ingliz tilidagi rasmiy sayti
* GUIdebook: Windows Server 2003 Gallery
Windows Mail

**Windows Mail** — Microsoft tomonidan yaratilgan elektron pochta va yangiliklar mijozi boʻib boshidan Windows Vista tarkibiga kiritilgan.

## Havolalar

* Channel 9 (Microsoft) - 'Yangi Outlook Express: **Windows Mail**ning namoyishi'
Windows NT 4.0

**Windows NT 4.0** — Microsoft tomonidan yaratilgan, Windows NT oilasiga kiruvhi va ohirgi shunaqa nom bilan chiqqan operatsion sistema. Microsoft tomonidan chiqarilgan keyingi operatsion sistema Windows 2000 nomi bilan chiqqan.
Moskva fizika-texnika instituti

**Moskva Fizika-Texnika Instituti (Davlat Universiteti)** (qisqartmalari **MFTI(DU)**, **MFTI**, **Fiztex**) (Moskovskiy fiziko-texnicheskiy institut (gosudarstvenniy universitet)) 

## Tarih

## Rekrorlar
O´sha paytda holi MDUning maxsus savollar prorektori, **[[Sergey Alekseevich Xristianovich]]** aslida MFTIning birinchi rektori desa boʻladi.

1951-yilda general-leytenant **[[Ivan Fyodorovich Petrov]]** boshqara boshladi

1952-yilning aprelidan va to 1987-yilgacha MFTIni akademik **[[Oleg Mixaylovich Belocerkovskiy]]** boshqardi.

1987-yildan 1997-yilgacha **[[Nikolay Vasilyevich Karpov]]** Fiztexni boshqardi.

Va 1997-yildan hozirgi kungacha MFTIni **[[Nikolay Nikolayevich Kudryavcev]]** boshqarmoqda.

## Fakultetlari
* Radiotexnika va Kibernetika Fakulteti
* Umumiy va Amaliy Fizika Fakulteti 
* Aerofizika va Kosmik Tadqiqotlar Fakulteti 
* Molekulyar va Biologik Fizika Fakulteti 
* Fizik va Kvant Elektronika Fakulteti 
* Aeromexanika va Uchuvchi Texnika Fakulteti 
* Boshqaruv va Amaliy Matematika Fakulteti 
* Fizika va Energetika Muammolari Fakulteti 
* Innovaciya va Yuqori Texnologiyalar Fakulteti 

## MFTI ustozlari
Gmail

**Gmail** (Google Mail dan, *gmeyl* yoki *jmeyl* deb oʻqiladi) — AQShning Google kompaniyasi tomonidan bepul elektron pochta xizmati. Elektron pochtani veb interfeysi va POP3S protokoli orqali tekshirishga imkon beradi.

Gmail 2004-yilning 1-aprelidan ishga tushdi. Boshida faqat AQShda yashovchilar hisob yaratish huquqi bor edi. Hozirda esa xohlagan foydalanuvchi hisob yaratishi mumkin.

2012-yilning oktabr oyida Gmail servislari Hotmail va Maykrasoftga tenglashdi.. Uning foydalanuvchilari 450 millionga yetdi.

## Xususiyatlari

* **6 [[gigabayt]]dan ortiq** hajmdagi xatlarni saqlash uchun disk fazosi (2008-yilning 25-yanvariga maʼlumot). Bu ko`rsatgich har kuni avtomatik ravishda o`sib bormoqda. Shunga qaramay, bir xatning hajmi 20 megabaytdan ortmasligi kerak.
* **Avtosaqlanish**. Xat yozilayotganda har daqiqada xatlarning nusxalari saqlanadi. Bu imkoniyat yozilgan xatingiz elektr tarmog`i bilan muammo bo`lgan taqdirda ham, yozayotgan xatingiz to`liq saqlanib qolishini taʼminlaydi.

## Tanqid qilish

## Yana qarang
* Google
* Google Talk
* Google xizmatlari va instrumentlarining ro'yxati

## Havolalar
* Gmail hizmati
* Gmail haqida munozara gruppasi

## Manbalar
Orhan Pamuk

**Orhan Ferit Pamuk** (1952-yilning 7-iyunida t. Istanbul shahrida) — zamonaviy turk yozuvchisi, bir necha mukofatlar sovrindori, shu jumladan Nobel mukofoti sovrindori (2006).

## Ma’sumlik museyi
2012-yilning 28-aprel kuni Istanbulda, yozuvchi tashabbusi bilan "Ma’sumlik muzeyi" ishga tushdi. Dastlabki rejaga koʻra, muzey oʻz faoliyatini 2008-yilda boshlashi kerak edi. Biroq uning ochilishi har safar ortga surilaverdi. Muzeyni ishga tushirish uchun bir million yevrodan ortiq mablagʻ sarflangan. Pamukning aytishicha, uning muzeyi ulugʻvor emas – koʻrgazma 1950-2000 yillar oraligʻida yashagan odamlarning oddiy turmush tarziga bagʻishlangan.

## Oʻzbekcha tarjimalar
Orhan Pamukning romanlari hali oʻzbek tilida toʻliq chop etilmagan. Tarjimon Miraziz A’zam Pamukning "Istanbul. Xotiralar va shahar" romanidan bir parcha tarjima qilib ("Maktab alamlari va zavqlari"), 2007-yili "Ma’rifat" gazetasida eʼlon qilgan.

## Manbalar
Adana (viloyat)

**Adana** - Turkiya'da bir viloyat (14.030&nbsp;km²). Aholi soni 2300000 kishidan iborat. Odono viloyati 13 shaharcha, 10 viloyat va 547 qishloqdan tashkil topgan.

## Manbalar
Diyarbakır (viloyat)

**Diyorboqir**. Turkiyada bir viloyat. Hazir soni oz bo'lsa ham o'tmishda Diyorboqirda joylashgan Turkmanlar koʻp edi. Turkmanlar o'tgan kun sayin Kurdlaship ketishdi. Turkmanlar shaharda koʻpchilikni tashkil qilganda **shaharni Qaroqal**a ataydilar.
Adıyaman (viloyat)

**Otiyomon**, Turkiyada joylashgan viloyat. Turkiyaning Oq dengiz sohili boʻyicha joylashgan viloyat oʻlkaning janubiy sharqidadir.
Burdur (viloyat)

**Burdur** – Turkiyada joylashgan bir viloyat. Burdur viloyatining aholisi 273,799 kishi boʻlib, ularning 72% shaharlarda istiqomat qiladi. Viloyat umumiy maydoni 7,175 km².
Bursa (viloyat)

**Bursa viloyati** Turkiyaning shimoli-gʻarbiy Anadoluda Marmar dengizi sohilida joylashgan viloyat. Gʻarbda Balıkesir, janubda Kütahya, sharqda Bilecik va Sakarya, shimoli-sharqda Kojaeli va shimolda Yalova bilan chegaradosh. Viloyatning maydoni 11 043 km 2.. Aholisi 3 139 744 2021 kishi. Transport raqami 16.

Bursa viloyati tumanlarining katta qismi (va Bursa shahri) Marmara mintaqasida joylashgan, ammo Buyukorhan, Harmanjik, Keles va Orhaneli tumanlari Egey mintaqasida joylashgan.

Bursa shahri 1326-1365-yillar oraligʻida Usmonlilar davlatining poytaxti boʻlgan. Undan soʻng Edirne (Adrianapol) va Istanbul shaharlari poytaxt sifatida tanlangan.
## Tumanlar
* Buyukorxan
* Gemlik
* Gursu
* Harmanjik
* Inegöl
* Iznik
* Karacabey
* Keles
* Kestel
* Mudanya
* Mustafokemalpasha
* Nilufer
* Orhaneli
* Orhangazi
* Osmangazi
* Yenishehir
* Yildirim

## Demografiyasi

## Yana qarang
* Bursa
* Iznik
* Bursa viloyatidagi aholi punktlari roʻyxati
## Manbalar
Alex (1977-yilda tugʻilgan futbolchi)

**Alex**, toʻliq ismi **Alexsandro de Souza** (14-sentyabr, 1977 Kuritibada tugʻilgan) — Braziliyalik futbol yarim himoyachisi, hozirda Turkiyaning Fenerbahçe S.K. klubida toʻp suradi (Cruzeiro 2004-yilda uni 5 million AQSh dollariga pullagan).
## Manbalar
Bayburt (viloyat)

**Bayburt** – Turkiya viloyati. Mamlakatning shimoli-sharqiy Anatoliya mintaqasida joylashgan, poytaxti Bayburt shahri. Uning maydoni 3746 km2, aholisi esa 84 241 kishi (2022) boʻlib, bu uni Turkiyadagi eng kam aholiga ega viloyatga aylantiradi. Viloyat 1989-yilda Gümüşhane viloyatining bir qismidan tashkil topgan.
## Manbalar
Erzurum viloyati

**Erzurum viloyati —**Turkiya tarkibidagi viloyat.

## Geografiya
Erzurum viloyatlar bilan chegaradosh: sharqda - Ağrı va Kars, shimolda - Ardahon, Artvin va Rize, gʻarbda — Bayburt va Erzinjon, janubda — Bingyol va Mush.
Giresun (viloyat)

Giresun - Turkiyada joylashgan viloyat. G‘arbida Bulanjak, janub va janubiy sharqida Dereli va Sharqda Keshap  bilan o‘ralgan. Hududda Qoradengizning yerli qabilalari yashaganligi aniqlanib, Hitit manbalarida *Qashqa* nomi bilan keluvchi va kendir dehqonchilik bilan shug'ullangan bir xalq haqida ma'lumot keltirilgan.
Salvador Dalí

**Salvador Domingo Felipe Jacinto Dalí i Domènech** (; 11-may 1904 — 23-yanvar 1989), **Salvador Dalí** ismi ostida tanilgan — ispan rassomi, XX asrning buyuk musavvirlaridan biri.

Dalí surrealizm janrida ijod qilgan. Uning rassomchilik mahorati Uygʻonish davri musavvirlaridan ruhlangan, deyiladi. Dalí shuningdek kinematografiya, haykaltaroshlik va fotografiya bilan ham shugʻullangan, bu sohalarni birlashtirib ishlagan.

Dalí gʻalati, ajib va ekssentrik tasavvuri bilan tanilgan, bu uning rasmlarida aksini topgan.

## Manbalar

## Havolalar
* Espace Dalí, Fransiyadagi Dalí muzeyi
Isparta (viloyat)

**Isparta** (turkcha: Isparta ili) Turkiyaning janubi-g‘arbiy qismida joylashgan viloyat. U shimoli-g‘arbda Afyonkarahisar (viloyat), janubi-g‘arbda Burdur (viloyat), janubda Antaliya, sharqda esa Konya viloyatlari bilan chegaradosh.

Viloyatning maydoni 8 946 km2, aholisi esa 2022-yil holatiga ko‘ra 445 325 kishi. Viloyat markazi — Isparta shahri.

Viloyat olma, nordon gilos, uzum, atirgullar va atirgul mahsulotlari, shuningdek gilamlar ishlab chiqarishi bilan mashhur. Eng unumdor yerlar Uluborlu hududida joylashgan. Isparta viloyati Turkiyaning O‘rta yer dengizi mintaqasidagi Göller Bölgesi (Ko‘llar hududi)da joylashgan bo‘lib, bu yerda ko‘plab chuchuk suvli ko‘llar mavjud.

## Manbalar
Sivas (viloyat)

**Sivos**.Turkiyaning Markaziy Onado`li va Sharqiy Onado`li hududida joylashgan viloyat. Sivas turkiy davlat - Saljuqiylar davrida ancha rivojlangan. Turkiyada Saljuqiylar davlatidan qolgan yodgorliklar soni bo`yicha Konya (viloyat)dan keyingi 2-o`rinda turadi.
Şanlıurfa (viloyat)

**Shonliurfo**.Turkiya'da bir viloyat. Janubdan Suriya bilan chegoradosh. Viloyatda Kurdlar, Arablar va Turkmanlar ( Turklar) birga yashaydi.
Sakarya

**Sakarya** – Turkiyaning Artvin viloyati Ardanuç tumanidagi qishloq. Aholisi 170 nafar (2021).

## Manbalar
Industrial

**Industrial musiqa** (**sanoat musiqasi**) - qator elektronik va tajribaviy musiqa janrlari yig'indisini belgilovchi atama. Ilk bor 1970 yillar o'rtalarida o'sha payt uchun g'ayriodatiy bo'lmish Idustrial Records musiqalari shunday nomlana boshlandi. Bu so'z avangard musiqadan (Throbbing Gristle, Einstürzende Neubauten, Coil va Laibach kabilar) tortib noise loyihalar (Merzbow yoki Whitehouse), EMB (DAF, Front 242, Skinny Puppy, Front Line Assembly va Nitzer Ebb), Industrial rock (KMFDM, Nine Inch Nails), industrial metalgacha (Ministry yoki Godflesh) yoki hatto William S. Burroughs va J.G. Ballard kabi yozuvchilarni taʼriflashda ham ishlatiladi.

Atama bu musiqa yangi avlod odamlari uchun yaratilganini, avvalgi musiqa esa ko'proq "qishloqi" ekanligini urg'ulash maqsadida kiritilgandi. Xususan, u bu musiqa tayyorlanishi jarayonini anglatish uchun xizmat qilgan bo'lishi ham mumkin, biroq hozirda ko'pchilik bu so'zni og'ir mashinasozlik sanoati va insonning ichki olami orasidagi estetik munosabatlarning ko'rinishi, deb tushunadi. Bu mavzuda Peter Christopherson (Industrial Records) "Industrial Records'ning o'sib kelayotgan musiqa sanoatini rad etish haqidagi g'oyasidan maqsad sizga musiqaning nima uchun mo'ljallangan ekanligini aytish edi", degan.

## Tarix
### Dastlabki alomatlar

Luigi Russolo'ning 1913 yilgi *Shovqinlar san'ati* asari zamonaviy musiqa industrial falsafasining ilk namunasi, deya eʼtirof etiladi. Russolo'ning *musica futurista*'sidan so'ng Pierre Schaeffer va musique concrète keldi va bu tovush yozilgan tasmalarning qirqimlari bilan manipulyaciya qiluvchi hamda dastlabki analog elektronik qurilmalar yordamida tovush hosil qilib qo'shuvchi ibtidoiy industrial musiqa paydo bo'lishiga turtki bo'ldi.

Janr rivojlanishidagi yana bir muhim harakatlar Dadaizm va Fluxus edi. Masalan, Erik Satie'ning *Sons industriels* ("Sanoat tovushlari", 1920) asari taʼsiri.

Edgard Varèse ham elektronik musiqada kashshoflardan boʻlgan. Masalan, uning *Poème électronique* asari 1958 Brussel Jahon Yarmarkasidagi Philips pavilyonida namoyish etilgan.
Yalova (viloyat)

**Yalova** — Turkiyadagi viloyat. Marmar dengizi yonida joylashgan. Unga qoʻshni viloyatlar: janubda Bursa va sharqda Kojaeli. Yalova viloyatining aholisi 2010-yilda 203 741 kishi edi. 1930-yilgacha Yalova atrofidagi hudud Kojaeli viloyatining bir tumanini tashkil qilgan. 1930-yildan 1995-yilgacha Istanbul viloyati tarkibiga kiritilgan. 1995-yilda hudud ajratilib, hozirgi Yalova viloyatiga aylantirildi.

Viloyat markazi — Yalova shahri.
## Tumanlar

Yalova viloyati 6 tumanga boʻlingan:

* Altinova
* Armutlu
* Çiftlikköy
* Çınarcık
* Termal
* Yalova
## Aholisi
2011-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, viloyatda oʻrtacha yosh 34,1 yoshni (milliy oʻrtacha: 29,6) tashkil etdi.
Quyidagi jadvalda 2007-yilda joriy etilgan manzilli aholi reestri (ADNKS) tomonidan yangilangan yil oxiridagi aholining yillik oʻsishi koʻrsatilgan. Aholining oʻsish sur’ati va jins nisbati (yaʼni 1000 erkakka ayollar soni) ham keltirilgan. 2011-yilgi aholini roʻyxatga olish 205,664 aholini aniqladi, bu 2000-yildagi aholini roʻyxatga olishdan 37,000 kishiga koʻpdir. 2018-yilda aholi soni 262,234 tashkil etgan.

## Galereya

Image:Yalova-Sudüşen.jpg|Su Düşen sharsharasi, Termal yaqinida, Yalova
Image:Armutlu 7005.jpg|Armutlu parom porti
Image:Bozburun Lighthouse, Armutlu.jpg|Bozburun mayog'i, Armutlu.
Image:Yalova Market.jpg|Yalovada bozor

## Manbalar
Tirana

**Tirana** (*Tiranë*) – Albaniya poytaxti. Mamlakatning siyosiy, iqtisodiy va madaniy markazi. Adriatika dengizidan 40&nbsp;km masofada, togʻ oraligʻidagi vodiyda joylashgan. Tirana retining maʼmuriy markazi; alohida maʼmuriy birlik. Aholisi 245 ming kishidan koʻproq (1990-yillar oʻrtalari). Iklimi subtropik, iyulning oʻrtacha temperaturasi 24°, yanvarniki 4–5°. Yillik yogʻin 1350&nbsp;mm dan koʻproq.

Tirana – transport yoʻllari tuguni. Transport yoʻli orqali Durres porti bilan bogʻlangan. Shahar yaqinida Rines aeroporti bor. Tirana va uning atrofidagi korxonalarda mamlakat sanoat mahsulotining 1/5 qismi ishlab chiqariladi. Asosiy sanoat tarmoqlari: toʻqimachilik, metallsozlik, mashinasozlik, oziq-ovqat. Shuningdek, oynakeramika va koʻnpoyabzal sanoatlari ham rivojlangan. Tirana – yogʻoch, kumush, keramikaga badiiy ishlov berish markazi.

Tirana qoʻlyozmalarda kichik manzilgoh sifatida 15-asrdan tilga olingan. 17-asr boshida shahar barpo qilingan. 1920-yildan Albaniya poytaxti. Tirana binolari qad. Sharqqa xos uslublarda qurilgan eski va zamonaviy yangi qismdan iborat. Iskandarbek maydoni atrofida hukumat idoralari, maʼmuriy binolar joylashgan. Meʼmoriy yodgorliklardan masjid (17-asr) va minora saqlangan. Universitet (1957), Albaniya Fanlar Akademiyasi, intlar, milliy tarix muzeyi, tasviriy sanʼat galereyasi va boshqa bor. Tirana yaqinidan kumir kazib olinadi.

## Havolalar
* Tirana sharining rasmiy vebsayti 
* Tirana shahri ommaviy transportining jadvali
Bamberg

**Bamberg** — Germaniyaning Bavariya yerida joylashgan shahar. Ushbu shahar Maydoni — 54,58&nbsp;km2. Aholisi — 70004 kishi (2010). Shaharda bitta Universitet, Pivozavodlar hamda davlat idoralari joylashgan. Bamberg 1993-yili UNESCO tomonidan jahon madaniyati xazinalari roʻyxatiga kiritilgan.

## Geografiyasi
### Hududi
Bambergning hududi  kmdir. Dengiz sathidan oʻrtacha  m balandlikda joylashgan.

## Demografiyasi

## Fotogalereya

Bamberg-Ausblick-02-Panorama-2007-gje.jpg
Bamberg-Dom-104-2013-gje.jpg
Bamberg-Altes Rathaus-24-Brudermuehle-2009-gje.jpg
Bamberg-Klein Venedig-14-2006-gje.jpg
Bamberg-Fischerei-06-Nr15-Weinwirtschaft Fischerei-2009-gje.jpg
Bamberg-Heilig-Grab-Str-14-Nr51-2015-gje.jpg
Bamberg-Michelsberg-04-Nr2-Hebedanz-Palais-2010-gje.jpg
Bamberg-Universitaet-02-2013-gje.jpg
Bamberg-Universitaetsbibliothek-04-2011-gje.jpg
Bamberg-Malzfabrik Weyermann-14-2012-gje.jpg


## Manbalar
Międzyrzec Podlaski

**Międzyrzec Podlaski** (Nemis tilida *Meseritz*) - Polshadagi shahar. Mamlakatning janubida joylashgan bu shahar tarixiy bo'lib, Krzna va Piszczanka daryolari bo'yida joylashagan. 1174 yilida shahar maqomini olgan .
Yangiyoʻl

**Yangiyoʻl** (1934-yil gacha Qovunchi qishlogʻi) – Toshkent viloyatidagi shahar. Chirchiq daryosining oʻng sohilida, Katta Oʻzbekiston trakti yonida, oʻrtacha 307 m balandlikda. Temir yoʻl stansiyasi. Aholisi 60,3 ming kishi (2005). Shahar oʻrtasidan Kurkuldak arigʻi, shahar chekkasidan Joʻnariq kanali oʻtgan. 10 dan ortiq sanoat korxonasi, 500 dan ziyod kichik va oʻrta biznes korxonasi, 1500 dan ortiq tadbirkor faoliyat koʻrsatadi. „Russi—SA“ qoʻshma korxonasi ishlab turibdi. Mebel, poyabzal fabrikalari, un, yogʻmoy kti, biokimyo, temirbeton konstruksiyalari, paxta tozalash, gʻisht, eksperimental kolbasa, vinokonyak, konserva, kanop zavodlari, qandolatpazlikxamirturush birlashmasi, avtokorxonalar, qurilishtaʼmirlash tashkilotlari va boshqalar mavjud. 13 umumiy taʼlim, bolalar va oʻsmirlar musiqa, sport maktablari, akademik litsey, 3 kasb-hunar (texnologikiqtisodiyot, tibbiyot, maishiy xizmat) kolleji bor. 11 kutubxona, madaniyat uyi, 12 klub, madaniyat va istirohat bogʻi, Usmon Yusupov uymuzeyi, Alisher Navoiy xiyoboni, „Motamsaro ona“ yodgorligi mavjud. Markaziy kasalxona, tugʻruqxona, bir necha poliklinika, dorixonalar, ayollar konsultatsiyasi aholiga xizmat koʻrsatadi.

## Tarixi
1934-yilgacha Qovunchi posyolkasi nomi bilan atalgan. Chirchiq daryosining oʻng qirgʻogʻida joylashgan.

Toshkent shahridan Yangiyoʻlgacha masofa 20km.

Aholisi: 80 000 (2001).

## Ishlab chiqarish
Yogʻ-moy kombinati, biokimyo, paxta qayta ishlash, kolbasa, un ishlab chiqarish, konserva mahsulotlari, temir-beton materiallari, qandolatchilik mahsulotlari, oyoq kiyim fabrikasi.

oziq-ovqat kolleji, Kasb-hunar kolleji, Tibbiyot kolleji.

## Mashhur kishilar:
* Usmon Yusupov – Siyosatchi.
* Azizullo Izzatullayev (1925 – 1991) – Oʻzbekistonning davlat va jamoat аrbobi, Yangiyoʻl tumani ijroiya qoʻmitasi raisi oʻrinbosari (1962-1983 yillar), "Vatan urushi" va „Hurmat belgisi“ ordenlari sohibi.
* Darvishbek Rahmonov (8.04.1952) – "Qaldirgʻoch" namunali sirk truppasi asoschisi, tashkilotchisi, badiiy rahbari va Oʻzbekistonning taniqli sirk sanʼati аrbobi.
* Ulugʻbek Soliboyev (4.08.1969 – Oʻzbekistonning jamoat arbobi, „O’zbekiston temir yo’llari“ Aksiyadorlik jamiyati elektr xoʻjaligi boʻlimi boshligʻi, bosh revizori.
* Rauf Parfi – Shoir.
* Hamroqul Tursunqulov – paxtashunos, 3 marta sotsiolistik mehnat qahramoni.

## Manbalar
Husniy Muborak

**Muhammad Husniy Muborak** (; 4-may 1928 — 25-fevral 2020) — Misr prezidenti (1981-2011). 2011-yilgi eʼtirozlar tufayli shu mansabdan ketdi.

## Manbalar
Konya (viloyat)

**Konya** — Turkiyada joylashgN viloyat.
Konya, yer maydoni jihatidan eng katta viloyat va Turkiyaning eng koʻp aholisi boʻlgan ettinchi shahar.  U 31 ta tumandan iborat.  Konya shahar aholisi: 2.232.374 kishi.  (2019) Yo'l harakati raqami 42-raqam.  1875 yilda tashkil etilgan Konya meriyasi 1987 yilda 3399-sonli qonunga muvofiq "poytaxt" maqomini oldi va 1989 yildan beri kommunal xizmatlar ushbu maqomga muvofiq amalga oshirildi.  2014 yilda 6360-sonli qonun bilan, shahar hokimiyatining chegaralari viloyat fuqarolik chegaralariga aylandi.
Söğüt

**Söğüt** (maʼnosi tol) — Turkiyaning Bilecik viloyatidagi shaharcha. Söğüt tumani markazi. Aholisi 13 566 kishi (2021). Hokimi İsmet Sever (MHP) 2019-yilda saylangan.

Söğüt 1281-yildan 1335-yilgacha Usmonli imperiyasining asos solingan joyi va birinchi poytaxti sifatida mashhur.

## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Sahar

„**Sahar**“ — Oʻzbekistonda tuzilgan, hozirgi kunda asosan Qozogʻistonda faoliyat koʻrsatuvchi pop-rok musiqiy guruh. Guruh 2000-yillarning boshlarida Oʻzbekistonda shuhrat qozongan. Ayni damda „Sahar“ guruhining toʻrt aʼzosi bor: Anvar Joʻrayev (vokal), Damir Kudyakov (bas gitara), Azim Abdullayev (klavishli musiqa cholgʻulari) va Kirill Ivanov (barabanlar).

Shu kungacha guruh uch albom chiqargan: „Oʻsha sizmi?“ (2001), „Orzu“ (2003) hamda „Albom №3“ (2009).

2004-yil „Sahar“ Qozogʻistonning Olmaota shahrida ijod qila boshladi. Buning natijasida guruh oʻzbek tinglovchilari nazaridan uzoqlashdi. Saharning „Yomgʻir“, „Fasl“ kabi qoʻshiqlari hali ham oʻzbek rock ishqibozlari orasida mashhur.

## Tarixi
„Sahar“ guruhiga 1999-yil Anvar Joʻrayev asos solgan. 2001-yil guruh oʻzining ilk studiyaviy albomi – „Oʻsha sizmi?“ albomini chiqargan. 2003-yil guruhning ikkinchi albomi, yaʼni „Orzu“ albomi eʼlon qilingan.

2004-yil guruh Qozogʻistonning Olmaota shahriga koʻchib oʻtdi. 2009-yil „Sahar“ning uchinchi albommi – „Albom №3“ sotuvga chiqariladi. Guruhning ilk ikki albomiga asosan oʻzbek tilidagi qoʻshiqlar kiritilgan boʻlsa, uchinchi albom asosan rus tilidagi ashulalardan iboratdir.

## Mukofotlari
2002-yil „Sahar“ guruhi zamonaviy estrada janrida faoliyat koʻrsatuvchi eng yaxshi guruh deb topilib, „Tarona“ mukofotini olgan. Oʻsha yili guruh Oʻzbekistonda zamonaviy sanʼat rivojlanishiga qoʻshgan hissasi uchun „Nihol“ mukofotiga sazovor boʻlgan.

## Tarkibi

## Diskografiyasi

## Kliplari

## Manbalar

## Havolalar
* Rasmiy sayt  
* Guruh qoʻshiqlari
Yorugʻlik yili

**Yorugʻlik yili** uzunlik birligi boʻlib, yorugʻlikning vakuumda bir Yer yili davomida bosib oʻtadigan yoʻliga tengdir. 1 yorugʻlik yili taxminan 9 460 730 472 580,810 km ga teng.

**Yorugʻlik yili** — yulduzlararo masofalarni oʻlchash birligi; yorugʻlik nurining bir tropik yilda oʻtadigan yoʻlidir. Bir Yo. y. = 63277 astronomik birlik = 0,3068 parsek = 9,461012 km.

## Manbalar
Indianapolis

**Indianapolis** — AQShning shim. dagi shahar, Uayt-River daryosi boʻyida. Indiana shtatining maʼmuriy markazi. Aholisi 791 ming, shahar atrofi bilan birga 1,2 mln. kishidan ziyod (2000). Temir yoʻl va shosse yoʻllar tuguni. Xalqaro aeroport bor. Mamlakatning yirik sanoat, savdo-moliya va madaniy markazi. Yetakchi sanoat tarmogʻi — mashinasozlik; aviatsiya va avtomobil dvigatellari, avtomashinalar uchun qismlar va uskunalar, elektr asboblari, aloqa buyumlari, maishiy tele- va radio apparatlari, oʻlchovhisoblash pri-borlari, qurilish uskunalari, qishloq xoʻjaligi qurollari ishlab chiqaruvchi korxonalar bor. Rangli metallurgiya, kimyofarmatsevtika, poligrafiya, qogʻoz sanoatlari xdm rivojlangan. Muzey, 2 ta universitet bor. I.ga 1820 yilda asos solingan.

Buyuk Indianapolis Marion okrugi va yondashgan okruglardan tashkil topgan. Kengroq taʼrifga koʻra Indianpolis yondosh hududlari bilan birga hisoblaganda 2 million aholiga ega boʻlib (2005), unga AQShning 23chi va Midwestʼning 7chi yirik shahri maqomini olib beradi. Yagonalashgan ish kuchi va media bozori boʻyicha Indianapolis Metropolitan Statistik Hududi(MDH) 2005 yilga koʻra 1.64 million aholini tashkil etgan. Metropolitan Statistik Hududiga koʻra Indianapolis MidwestdaChikago, Detroyt, Minneapolis, St.Louis, Clevelend, Cincinnati va Columbusdan keyingi sakkizinchi oʻrinni egallaydi.

Indianapolis kuchli sport mavqei ega boʻlib , 1987 yilda Pan Amerikan oʻyinlari, Basketbol Turniri hamda har yili oʻtkaziladigan Indianapolis 500 uchun mashhur. Shaharni *Indy*, *Amerika chorrahasi* va *Aylana shahar* deb ham nomlashadi.

## Tarixi
Indianapolis poytaxt sifatida 1821 yilda tashkil topgan. Jeremiah Sullivan, Indiana Oliy Sudi sudyasi ushbu nomni *Indiana* soʻziga grekcha *polis* soʻzini qoʻshish orqali Indianapolis deb kashf etti; soʻzma-soʻz Indianapolis Indian shahri maʼnosini beradi. Shahar Oq daryo boʻyida tashkil etilib, ushbu daryo asosiy transport vositasi boʻladi degan notoʻgʻri taxmin ila qurilgan; biroq, suv yoʻli buning uchun juda sayoz edi. Shtat yangi poytaxt shaharning dizaynini Aleksandr Ralstonga topshirdi.

Shahar aslida sharq-gʻarb yoʻnalishidagi Milliy Yoʻlining ustida joylashgan. Dastlabki temir yoʻl, Madison va Indianapolis, 1847 yil 1-Oktyabrda oʻz faoliyatini boshladi. Asr soʻngiga kelib, Indianapolis oʻgir sanoat ishlab chiqara boshlab, Chikago, Louisville, Cincinnati, Columbus va St. Louislarni bogʻlovchi transport markazi boʻla boshladi. Yon hududlardagi tabiiy gaz va neftʼ zahiralari, shahrning kech 19 asrda gullab yashnashiga asos boʻldi.

## Geografiyasi
Maydoni — 963,5&nbsp;km2. Shundan 945,6&nbsp;km2 quruqlik, 17,9&nbsp;km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 218 m balandlikda joylashgan.

## Manbalar
Motörhead

**Motörhead** — Angliya heavy metal / hard rock guruhi, 1975 yil 14 oktabrda tashkil etilgan.
Dunyoning eng muvaffaqiyatli guruhlaridan, shu kungacha 40 milliondan ortiq albomlari sotilgan.

## Albomlari
Am

**AM** yoki **Am** atamalari quyidagilarni bildirishi mumkin:

* Amplituda modulatsiyasi.
* Ameritsiy — kimyoviy unsur.
* .am — Armaniston uchun yuqori darajali milliy domen.
* A.M. — *Ante Meridiem*, yarim tundan peshingacha boʻlgan vaqt orasi.
* Amazonas — Braziliya shtatlaridan biri.
* Amxar tili.
* Aston Martin.
* Attometr — 10-18 metr.
* Am (beadab soʻz) (Vagina uchun beadab soʻz).
* *am* — olmoncha oʻrin-joy kelishigi (masalan, Frankfurt am Main — „Maindagi Frankfurt“)
Shuhrat Mirxoldorshoyev

**Shuhrat Mirxoldorshoyev** 1982-yilda Namangan shahrida tavallud topgan. Futbolchilik faoliyatini Navbahor (Namangan) futbol klubida boshlagan. Sobiq oʻzbek professional futbolchisi. U 2004-yilda IFFHS talqini boʻyicha dunyoning eng samarali top-divizioni toʻpurarini qoʻlga kiritdi. Hozirda Namangan futbol federatsiyasi prezidenti.

## Jamoalardagi faoliyati
Faoliyatini 1999—2000-yilda „Navbahor“ klubida boshlagan. Mirxoldirshoev faoliyati davomida turli klublarda oʻynagan. Turli yillarda „Mash’al“, „Nasaf“, „Andijon“ klublarida toʻp surgan. Gennadiy Krasnitskiy nomidagi toʻpurarlar klubi aʼzosi. U Gennadi Krasnitskiy klubi toʻpurarlar klubiga kirib, 195 ta gol bilan Liga oʻyinlarida Anvar Berdiev va Zafar Xolmurodovdan keyin 3-oʻrinni egallab turibdi. Hammasi boʻlib u barcha musobaqalarda 222 ta gol urgan (2014-yil 7-noyabr holatiga koʻra). Shuhrat Oliy ligada bir necha bor toʻpurarlar safida borganinga qaramay chempion boʻla olmagan.

*Maʼlumot uchun: Oyin va Gollar ligadagi musobaqalarga oid*

## Xalqaro martaba
2000-yil 1-sentabrda terma jamoada debyut qilgan va 3ta oʻyinda maydonga tushgan.

## Yutuqlari

### Klub

; Nasaf Qarshi

* Oʻzbekiston Ligasi runner-up: 2011

* Oʻzbekiston kubogi runner-up: 2011

### Individual

* Oʻzbekiston ligasi toʻpurari (2): 2003, 2004
* Gennadi Krasnitskiy klubi : 222 gol
* IFFHS dunyoning eng samarali top-divizionida yilning eng yaxshi toʻpurari (1) (1): 2004

## Manbalar

## Havolalar
* Shuhrat Mirxoldorshoyev
* Shuhrat Mirxoldirshoev Soccerwayda
* https://int.soccerway.com/players/shukhratbek-mirkholdirshoyev/122217/Shuhrat Mirxoldirshoev Transfermarktda
Saydullo Tursunov

Futbolchi.Namangan viloyati Toʻraqoʻrgʻon shahri da tavallud topgan.
## Futbolchilik faoliyati
Navbahor futbol klubida toʻp surgan.
## Yutuqlari

* Oʻzbekiston Oliy Ligasi chempioni: 1996
* Oʻzbekiston Kubogi gʻolibi: 1992, 1995, 1998
* Oʻzbekiston Superkubogi gʻolibi: 1998

## Havolalar

* National football — Saydullo Tursunov
* Futbol yoʻli

* Transfermarkt — Futbolchi profili
Mustafo Bayramov

**Mustafo Bayamov Jaʼfarovich** (; 1964-yil 7-yanvar) – 1980-yillar oxiri va 1990-yillar boshida Namanganning Navbahor Futbol Klubida futbolchi boʻlib toʻp surgan. Klubning eng shonli va tajribali oʻyinchilaridan biri. Hozirda ayni shu klubda murabbiy lavozimida ishlamoqda.

## Yutuqlar

* Oʻzbekiston Kubogi sohibi: 1992, 1995

## Manbalar

## Havolalar

* 
* Mustafo Bayramov  Transfermarkt saytida
*