Lana Del Rey

**Elizabet Vulrij Grant** (1985-yil 21-iyunda tugʻilgan), amerikalik qoʻshiqchi va qoʻshiq yozuvchisi boʻlib, mutaxassisligida **Lana Del Rey** sifatida tanilgan. Uning musiqasi oʻzining kino sifati va fojiali romantika, glamur va melanxoliyani oʻz ichiga olishi bilan mashhur boʻlib, unda zamonaviy pop madaniyati va 1950―1960-yillardagi Amerika taʼssurotlari mavjud. U oltita Grammy mukofoti va Oltin Globus mukofotiga nomzod boʻlishdan tashqari ikkita Brit mukofoti, ikkita MTV Yevropa musiqiy janrlar mukofoti va Satellite mukofoti kabi turli xil mukofotlarga sazovor boʻlgan. *[[Variety]]* uni Hitmakers mukofotlarida „XXI asrning eng nufuzli qoʻshiqchi-qoʻshiqchilaridan biri“ sifatida sanab oʻtadi.

Nyu-York shtatida oʻsgan Del Rey musiqa karyerasini davom ettirish uchun 2005-yilda Nyu-York shahriga koʻchib oʻtdi. Koʻplab loyihalardan, jumladan, oʻzining debyut studiyaviy albomidan soʻng, Del Rey 2011-yilda „Video Games“ yakka qoʻshigʻi orqali keng miqyosdagi muvaffaqiyatga erishdi; u keyinchalik Polydor va Interscope bilan ovoz yozish shartnomasini imzoladi. U oʻzining „*Born to Die“* (2012) nomli ikkinchi albomi bilan tanqidiy va tijoriy muvaffaqiyatga erishdi, u „Summertime Saddness“ xitini oʻzichiga olgan. Del Reyning uchinchi albomi „*Ultraviolence*“ (2014) koʻproq gitara orqali yozilgan albom boʻldi va AQShning *Billboard* 200 reytingida birinchi oʻrinni egalladi. Uning toʻrtinchi va beshinchi albomlari boʻlmish „Honeymoon“ (2015) va *"Lust for Life"* (2017) oʻzining oldingi nashrlarining uslubiy anʼanalariga qaytgan boʻlsa, uning oltinchi albomi „*Norman Fucking Rockwell!“* (2019), qolganlaridan farqli oʻlaroq, sokin rok janrida edi Del Rey buni 2021-yilda *Chemtrails over the Country Club* va *Blue Banisters* albomlari bilan ham qoʻlladi.

Del Rey vizual media uchun bir qancha saundtreklarda hamkorlik qilgan; 2013-yilda u tanqidiy eʼtirofga sazovor boʻlgan „*Tropiko*“ musiqiy qisqa filmida yozgan va rol oʻynagan*, shuningdek [[Shovvoz Gatsby|"Shovvoz Getsbi]]* " romantik dramasi uchun „Young and beautiful“ni ijro etgan. 2014-yilda u Malefisenta fantastik sarguzasht filmi uchun „Unce Upon a Dream“ qoʻshigʻini va „*Big Eyes*“ *[[Maleficent|biopiksi]]* uchun oʻz qoʻshigʻini yozdi. Del Rey AQShning ''Billboard'' Hot 100 reytingida 13-oʻrinni egallagan „*[[Charlie's Angels (film)|Charlining farishtalari“]]* (2019) ekshn-komediyasi uchun „Donʼt Call Me Angel“ ustida Ariana Grande va Miley Cyrus bilan hamkorlik qildi. Musiqadan tashqari, Del Rey „*Violet Bent Backwards Over the Grass“* (2020) nomli sheʼriy va fotografiyik toʻplamini nashr ettirgan.

## Hayot va karyera

### 1985—2004: Yoshlik davri
Elizabet Vulrij Grant 1985-yil 21-iyun kuni Nyu-Yorkning Manxetten shahrida Grey Group kopirayteri Robert England Grant Jr. va shu kompaniyaning hisob yurituvchisi Patrisiya Enn „Pat“ (née Hill) oilasida tugʻilgan. Uning Kerolin ismli singlisi va ukasi Charli bor. U Rim-katolik oilasida tarbiyalangan va kelib chiqishi Shotlandiyadan. Uning ota-bobolari Lanarkshirdan edi. U bir yoshga toʻlganda, Del Reyning oilasi Nyu-Yorkdagi Leyk-Plasidga koʻchib oʻtdi. Leyk Plasidda uning otasi tadbirkor domen investoriga aylanishdan oldin mebel kompaniyasida ishlagan; onasi maktabda oʻqituvchi boʻlib ishlagan. U yerda u boshlangʻich yillarida Sent-Agnes maktabida oʻqidi va u kantor boʻlgan cherkov xorida qoʻshiq aytishni boshladi.

U onasi bir yil dars bergan oʻrta maktabda oʻqidi, lekin u 15 yoshida ota-onasi uni ichkilikbozlik muammosini hal qilish uchun Kent maktabiga yuborishdi. Uning amakisi, maktabning qabul boʻlimi xodimi, unga qatnashish uchun moddiy yordam oldi. Grantning soʻzlariga koʻra, u oʻsmirlik va erta voyaga etgan yillarida doʻstlar orttirishda qiynalgan. U yoshligidanoq oʻlim bilan mashgʻul boʻlganini va uning tashvish va begonalik hissiyotidagi rolini aytdi:Kent maktabini tugatgach, u bir yil Long-Aylendda xolasi va amakisi bilan yashash davomida ofitsiant boʻlib ishladi. Bu vaqt ichida Grantning amakisi unga gitara chalishni oʻrgatdi va u „oltita tor bilan millionlab qoʻshiq yozishi mumkinligini tushunib yetdi“. Koʻp oʻtmay, u qoʻshiq yozishni va „Sparkle Jump Rope Queen“ va „Lizzy Grant and the Phenomena“ kabi turli nomlar ostida shahar boʻylab tungi klublarda chiqish qilishni boshladi. „Men har doim qoʻshiq kuylardim, lekin bu bilan jiddiy shugʻullanishni rejalashtirmaganman“, - deydi u. „Men oʻn sakkiz yoshimda Nyu-York shahriga kelganimda, Bruklindagi klublarda chiqishlar qoʻyishni boshladim — mening yaxshi doʻstlarim va sodiq muxlislarim bor, lekin oʻsha paytda biz bir-birimiz uchun chiqishlar qilardik — va bu shunday davom etardi“.

### 2005—2010: Karyera boshlanishi va dastlabki yozuvlar
2004-yilning kuzida, 19 yoshida, Grant Bronksdagi falsafa boʻyicha ixtisoslashgan Fordham universitetiga oʻqishga kirdi hamda metafizikaga ham urgʻu berdi. U bu mavzuni oʻrganishni tanlaganini „Xudo va fan oʻrtasidagi tafovutni koʻpaygan.. Men Xudoga va texnologiya bizni qayerdan va nima uchun kelganimizni bilishga qanday yaqinlashtirishi mumkin ekanligiga qiziqardim.“, deya izohlagan. 2005-yilning bahorida, hali kollejda oʻqib yurganida, Del Rey Qoʻshma Shtatlar Mualliflik huquqi idorasida yetti trekdan iborat kengaytirilgan pyesani roʻyxatdan oʻtkazdi; ilova sarlavhasi *Rock Me Stable* edi, shuningdek, boshqa nom bilan, *Young Like Me kabi* sanab oʻtilgan. Ikkinchi kengaytirilgan pyesa, „From The End“ ham oʻsha paytdagi Del Reyning sahna nomi, May Jailer bilan yozilgan. 2005—2006-yillar oraligʻida u May Jailer loyihasi doirasida 2012-yil oʻrtalarida internetda tarqalgan *Sirens* akustik albomini yozdi.

2006-yilda Vilyamsburg jonli qoʻshiq yozish tanlovi uchun oʻzining birinchi ommaviy chiqishida Del Rey Devid Nichternga tegishli mustaqil yorliq boʻlgan 5 Points Recordlari A&R vakili Van Vilson bilan uchrashdi. 2007-yilda, Fordhamda katta kursda oʻqiyotganda, u „No *Kung Fu*“ akustik treklarning demo tasmasini 5 ballga taqdim etdi, bu esa unga 10 000 dollarga yozish shartnomasini taklif qildi. U pulni Nyu-Jersi shtatining Shimoliy Bergen shahridagi treyler parki boʻlgan Manhattan Mobile Home Parkga koʻchirish uchun ishlatgan va keyinchalik prodyuser Devid Kahne bilan ishlay boshladi. Nichtern shunday eslaydi: „Bizning rejamiz hammasini tartibga solish va rekord qoʻyish edi va u kollejni tugatgandan soʻng darhol gastrol safariga chiqishi kerak edi. Koʻpgina sanʼatkorlar singari, u ham oʻzgargan. U bizning oldimizga birinchi marta kelganida, kichkina akustik gitara chalar edi, sochlari ttekis va sargʻish, juda yoqimtoy bir yosh qiz edi. Bir oz sokin, lekin juda aqlli. Buni sezgandik. Ammo u juda tez rivojlanishda davom etdi.“

Del Rey oʻzining menejerlari Ben Mawson va Ed Millett bilan *Lana Del Rey* ozod etilganidan uch oy oʻtgach uchrashdi va ular unga 5 Points Records bilan shartnomasidan chiqib ketishga yordam berishdi, bu yerda uning fikricha, „hech narsa sodir boʻlmadi“. Koʻp oʻtmay, u Londonga koʻchib oʻtdi va „bir necha yil“ Mawson bilan birga boʻldi. 2010-yil 1-sentabrda Del Rey Berlindagi Union Film- studiosda Mando Diao tomonidan *MTV Unplugged* kontsertida ishtirok etdi. Oʻsha yili u bir nechta doʻstlari bilan suratga olingan " *Hovuz boʻyi* " qisqa metrajli filmida rol oʻynadi.

*Paradise* 2012-yil 12-noyabrda mustaqil nashr sifatida chiqdi, shuningdek, Del Reyning oldingi albomini *Paradise* -dagi qoʻshimcha sakkizta trek bilan birlashtirgan *Born to Die: The Paradise Edition* . *Paradise*, Del Reyning Qoʻshma Shtatlardagi ikkinchi eng yaxshi 10 albomi boʻlib, birinchi haftasida 67 000 nusxada sotilgan *Billboard* 200da 10-oʻrinni egalladi. Bundan tashqari, keyinchalik 56-yillik Grammy mukofotlari marosimida eng yaxshi pop-vokal albomi nominatsiyasiga sazovor boʻldi. Del Rey 2012-yil noyabr oyida boʻlib oʻtgan MTV Europe Music Awards marosimida bir nechta nominatsiyalarni oldi va „ Eng yaxshi alternativ ijrochi“ mukofotini qoʻlga kiritdi. 2013-yil fevral oyida Brit mukofotlari marosimida u Xalqaro yakkaxon ijrochi uchun mukofotni qoʻlga kiritdi, undan soʻng „Eng yaxshi xalqaro yangi kelgan“ va „Eng yaxshi xalqaro pop/rok artisti“ nominatsiyalarida ikkita Echo mukofoti sovrindori boʻldi.

Keyingi bir necha oy ichida u ikkita muqova qoʻshigʻining videolarini chiqardi: Leonard Koenning " Chelsi mehmonxonasi #2 " qoʻshigʻidan biri, oʻsha paytdagi yigiti Li Hazlvuddan Barri-Jeyms OʻNil bilan duet. va Nensi Sinatraning „Yozgi sharob“ 2013-yil may oyida Del Rey „Buyuk Getsbi“ filmining 2013-yilgi filmiga moslashtirilgan saundtreki uchun „Yosh va goʻzal“ original qoʻshigʻini chiqardi. Qoʻshiq chiqarilgandan soʻng, u ''Billboard'' Hot 100 -da 22-oʻrinni egalladi. Biroq, zamonaviy xit radioga chiqqanidan koʻp oʻtmay, yorliq uni muddatidan oldin tortib oldi va bu formatga boshqa qoʻshiq yuborishga qaror qildi; 2013-yil 2-iyulda Del Reyning „Yozgi qaygʻu“ ning Sedrik Gervais remiksi u erga yuborildi; uxlab yotgan xit boʻlgan qoʻshiq muvaffaqiyatli boʻlib, „Yosh va goʻzal“ qoʻshigʻini ortda qoldirib, 6-oʻrinni egalladi va Amerikadagi birinchi oʻnta hitga aylandi. Remiks 2013-yilda klassik boʻlmagan eng yaxshi remiks yozuvi uchun Grammy mukofotini qoʻlga kiritdi, „Yosh va chiroyli“ esa Vizual media uchun yozilgan eng yaxshi qoʻshiq nominatsiyasida.

2013-yil iyun oyida Del Rey Entoni Mandler rejissyorligidagi " *Jannat* " treklari bilan birlashtirilgan " *Tropiko* " musiqiy qisqa metrajli filmini suratga oldi. Del Rey filmni 2013-yilning 4-dekabrida Gollivuddagi Cinerama gumbazida namoyish qildi. 6-dekabr kuni saundtrek raqamli rozetkalarda chiqarildi.

### 2014—2016: ''Ultraviyole'', ''asal'' oyi va kino ishi
2014-yilning 26-yanvarida Del Rey 2014-yilgi " *[[Maleficent|Malefisenta]]* " qorongʻu fantastik filmi uchun " Bir marta tush " filmining muqovasini chiqardi. " *Jannat* " ni tugatgandan soʻng, Del Rey oʻzining " *Ultraviolence* " albomini yozish va yozishni boshladi, unda Dan Auerbax tomonidan ishlab chiqarilgan. *Ultraviolence* 2014-yil 13-iyunda chiqarildi va 12 mamlakatda, jumladan, AQSh va Buyuk Britaniyada birinchi oʻrinni egalladi. Oʻzining birinchi haftasida butun dunyo boʻylab 880 000 nusxada sotilgan albom singllaridan oldin „West Coast“, „Shades of Cool“, „Ultraviolence“, va " Bruklyn Baby " singllari edi. U Del Reyning „Ultraviolence“ klipiga rejissyorlik qilganidan keyin fotograf Franchesko Karrozzini bilan tanishishni boshladi; ikkalasi bir yildan koʻproq vaqt oʻtgach, 2015-yil noyabr oyida ajralishdi. Del Rey albomni „koʻproq tozalangan, lekin hali ham kinematik va qorongʻi“ deb taʼriflagan, esa, baʼzi tanqidchilar bu yozuvni psixik va choʻl rok taʼsirida, oldingi nashrlariga qaraganda koʻproq gitara asboblari bilan tavsiflangan. Oʻsha yilning oxirida Del Rey „Katta koʻzlar“ va „Men ucha olaman“ qoʻshiqlarini Tim Burtonning 2014-yilda " *Katta koʻzlar* " biografik filmiga qoʻshgan.

Del *Reyning* toʻrtinchi studiyaviy albomi boʻlgan „Asal oyi“ 2015-yil 18-sentabrda musiqa tanqidchilarining olqishiga sazovor boʻldi. Albom chiqishidan oldin Del Rey " Honeymoon " trekini, „High by the Beach“ singlini va „Terrence Loves You“ promo-singlini koʻrib chiqdi. „Asal oyi“ filmi chiqishidan oldin Del Rey 2015-yilning may oyida „ *The* Endless Summer“ gastrollarini boshladi, unda Kortni Lav va Grimes ochilish marosimi sifatida ishtirok etdi. Bundan tashqari, Del Rey 2015-yil 28-avgustda chiqarilgan The Weeknd *[[Beauty Behind the Madness]]* albomidagi „Prisoner“ trekida hammualliflik qilgan va vokal bergan.

2015-yil noyabr oyida Del Rey rahbari qoʻshiqchi-qoʻshiq muallifi Deniel Jonstonning hayotini aks ettiruvchi „ *Salom, How Are You Daniel Jonston“* qisqa metrajli filmini suratga oldi. Film uchun u Jonstonning „Some Things Last a Long Time“ qoʻshigʻini qamrab oldi. 2015-yil noyabr oyida Del Rey Billboard Women in Music marosimida Trailblazer mukofotini oldi va MTV Europe Music Award -ning eng yaxshi alternativ uchun mukofotini qoʻlga kiritdi.

2016-yil 9-fevralda Del Rey Los-Anjelesdagi Uiltern teatrida " *Honeymoon* "dan " Freak " qoʻshigʻiga klip premyerasi boʻlib oʻtdi. Oʻsha yilning oʻzida Del Rey, The Weeknd bilan oʻzining *[[Starboy]]* (2016) albomi uchun hamkorlik qildi. Del Rey hammualliflik qilgan „Party Monster“ singl sifatida chiqarildi va keyinchalik *Billboard* Hot 100 da Top 20 taligiga kirdi va AQShda ikki marta platina sertifikatiga ega boʻldi.

### 2017-2019: ''Hayotga boʻlgan'' ishtiyoq

## Mukofotlar
Del Rey koʻplab mukofotlarga sazovor boʻlgan, jumladan 2 ta Brit mukofoti, 2 ta MTV Europe Music Awards, sunʼiy yoʻldosh mukofoti va 9 ta GAFFA mukofoti. Ushbu mukofotlar bilan bir qatorda u 6 ta Grammy mukofotiga va Oltin globus mukofotiga nomzod boʻlgan.

## Diskografiya
**Studiya albomi**

* *Lana Del Rey* (2010)
* *Oʻlish uchun tugʻilgan* (2012)
* *Ultra zoʻravonlik* (2014)
* *Asal* oyi (2015)
* *Hayotga shahvat* (2017)
* *Norman jinni Rokvell!* (2019)
* *Chemtrails over the Country Club* (2021)
* *Moviy panjaralar* (2021)
* *Did You Know That There's a Tunnel Under Ocean Blvd* (2023)
* *Lasso* (2024)

## Bibliografiya

* *Binafsha oʻt ustida orqaga egildi* (2020)
* *Temir darvoza ortida — Institut tushunchalari* (TBA)

## Filmografiya

* *Hovuz boʻyi* (2010)
* *Davlat madhiyasi* (2012)
* *Ride* (2012)
* *Tropico* (2013)
* *Salom, Daniel Jonston yaxshimisiz?* (2015)
* *Freak* (2016)
* *Qoʻshiq minorasi: Leonard Koenga yodgorlik* (2017)
* *Kacey Musgraves Rojdestvo shousi* (2019)
* *Norman Fucking Rockwell* (2019)

## Ekskursiyalar

### Sarlavha

* Born to Die Tour (2011-12)
* Jannat sayohati (2013-14)
* Endless Summer Tour (2015)
* Los Angelesdan Oyga sayohat (2018)
* Norman jinni Rokvell! Ekskursiya (2019)

### Reklama

* Festival sayohati (2016)

## Manbalar

## Yana qarang

* Ommabop musiqadagi faxriy taxalluslar
* Grammy mukofoti gʻoliblari va nomzodlari roʻyxati
* Vegetarianlar roʻyxati