Şenol Güneş

**Şenol Güneş** (talaffuzi: *Shenol Gyunesh*; 1952-yil 1-iyunda tugʻilgan, Trabzon, Turkiya) — turkiyalik futbol murabbiyi va sobiq futbolchisi. Uning boshqaruvdagi eng koʻzga koʻringan yutuqlari orasida Turkiya terma jamoasini 2002-yilgi FIFA Jahon chempionatida uchinchi oʻringa olib chiqish va ikki marta Beshiktosh bilan Superliga chempionligini qoʻlga kiritish boʻlgan. Shuningdek, u oʻzining bolaligidagi „Trabzonspor“ klubidagi faoliyati bilan ham eʼtirof etiladi va jamoa hozirgi oʻyinlarini Şenol Güneş nomidagi stadionda oʻtkazadi. Trabzondagi futbolchilik faoliyati davomida klub 7 ta Superliga chempionligining 6 tasida gʻalaba qozongan.

## Oʻyin faoliyati
Güneş havaskor faoliyatini Erdogʻdu Genchlikda darvozabon sifatida boshlagan. Koʻp oʻtmay u Trabzonsporning yoshlar jamoasiga jalb qilingan va tez orada kattalar jamoasida oʻynay boshlagan. U 1975 va 1987-yillar oraligʻida oʻn ikki yil davomida „Trabzonspor“da oʻynagan. Bu davrda u oltita chempionlikni qoʻlga kiritgan. 1978\1979-yilgi mavsumda u 1110 daqiqa davomida birorta ham gol oʻtkazib yubormagan holda Superliga rekordini oʻrnatgan. U Turgay Semerciogʻlu, Necmi Perekli va Ali Kamol Denizchi kabi boshqa mahalliy futbolchilar bilan birga „Trabzonpor Efsanesi“ (soʻzma-soʻz „Trabzonspor afsonasi“, turk matbuoti tomonidan berilgan) tarkibiga kirgan. Gunesh Turkiya terma jamoasi safida 31 ta oʻyin oʻtkazgan va beshta oʻyinda jamoaga sardorlik qilgan.

## Murabbiylik faoliyati
Uning murabbiylik faoliyati „Trabzonspor“da boshlangan. U faoliyati boshida murabbiy yordamchisi boʻlgan. 1995\96-yilgi mavsumda Superligada gʻalaba qozonishga yaqin kelgan, ammo yakunda uning jamoasi ikkinchi oʻrinni egallagan. Oʻsha yili „Trabzonspor“ 1996\97-yilgi UEFA kubogida ham oʻynagan va u yerda "Schalke 04" tomonidan musobaqadan chiqarib yuborilgan. Koʻp oʻtmay klubni tark etgan, „Antalyaspor“ va „Sakaryaspor“da ishlagan.

2000-yilda Turkiya milliy futbol jamoasini boshqarish uchun ishga qabul qilingan. Turkiya 2002-yilgi FIFA Jahon chempionatiga yoʻllanma olgan va musobaqada uchinchi oʻrinni egallagan. Güneş 2002-yil uchun UEFA yilning eng yaxshi murabbiyi sovrinini qoʻlga kiritgan. Jahon chempionatidan soʻng unga Gretsiya, Braziliya va Ispaniyadan koʻplab takliflar tushgan, ammo u Turkiyada qolishni xohlagan. Milliy terma jamoa Yevro-2004 saralashiga chiqa olmaganidan soʻng, Güneş bosh murabbiyligidan ishdan boʻshatilgan.

U 2005-yilning yanvarida „Trabzonspor“ga qaytgan va uch yarim yillik shartnoma imzolagan, ammo qisqa muddat ichida chempionatda ikkinchi oʻrinni egallaganidan soʻng uni tark etgan. Oʻsha paytda Güneşning Eron yoki Birlashgan Arab Amirliklarida murabbiylik ishini olib borishi haqida mish-mishlar tarqalgan.

2006-yil 8-dekabrda K ligasining yetakchi futbol klublaridan biri boʻlgan FC Seul 2007-yildan boshlab Güneş bilan 3 yillik shartnoma imzolaganini eʼlon qilgan.

Oradan 3 yil oʻtib Güneş oʻz shahriga „Trabzonspor“ bosh murabbiyi sifatida toʻrtinchi marta qaytib, Ugo Broos oʻrnini egallagan. 2010\11-yilgi mavsumda u yana „Trabzonspor“ bilan butun mavsumni boshqargan, ammo mavsum oxirida yana ikkinchi oʻrinni egallagan. Keyinchalik maʼlum boʻlishicha, 2011-yilgi turk sportidagi korruptsiya mojarosi bunga asosiy sabab boʻlgan. "Trabzonspor "dan keyin „Bursaspor“ bilan bir yillik shartnoma imzolagan. „Bursaspor“ 2014\15-yilgi Superligada 6-oʻrinni egallab, oʻsha yili Turkiya kubogi finaliga chiqgan. 2015-yilning 11-iyunida u Beshiktosh bilan 2+1 yillik shartnoma imzolagan. Güneş 2016-yilda „Beshiktosh“ni 14-chi (va 2009-yildan beri birinchi marta) chempionlikka olib kelgan. Güneş uchun bu uning murabbiy sifatidagi birinchi unvoni boʻlgan. Güneş jamoani 2017-yilda 15 va ketma-ket ikkinchi bora chempionlikka olib chiqgan.

2019-yilning 28-fevralida ketma-ket 2019-yilning 1-iyunidan boshlab, oxirgi lavozimidan 15 yil oʻtib, toʻrt yillik shartnoma asosida ikkinchi marta Turkiya terma jamoasi bosh murabbiyligi lavozimini egallashi eʼlon qilingan. U Yevro-2020 saralashining dastlabki bosqichida Turkiyaning Albaniya ustidan 2:0 hisobidagi gʻalabasida bosh murabbiylik qilgan.

## Shaxsiy hayoti
Güneş Turkiyaning Trabzon shahrida tugʻilgan va Karadeniz texnika universitetini tamomlagan. 1978 va 1983-yillarda Trabzondagi oʻrta maktabda dars bergan.

Uning rafiqasi Semra. Ularning ikki qizi bor. 

## Faoliyat statistikasi

### Klub

### Xalqaro

## Yutuqlar

### Oʻyinchi

:

**Trabzonspor**

* Superliga (6): 1975-76, 1976-77, 1978-79, 1979-80, 1980-81, 1983-84 ; ikkinchi oʻrin: 1977-78, 1981-82, 1982-83
* Turkiya kubogi : 1976-77, 1977-78, 1983-84; ikkinchi oʻrin: 1984-85
* Turkiya Superkubogi (6): 1976, 1977, 1978, 1979, 1980, 1983; ikkinchi oʻrin: 1981, 1984

### Murabbiy
**Trabzonspor**

* Superliga (2-oʻrin): 1994-95, 1995-96, 2004-05, 2010-11
* Turkiya kubogi : 1994-95, 2009-10
* Turkiya Superkubogi : 1995, 2010

**Turkiya**

* FIFA Jahon chempionati : uchinchi oʻrin: 2002
* FIFA Konfederatsiyalar kubogi : uchinchi oʻrin: 2003

**Seul FK**

* K ligasi 1 -oʻrin sohibi: 2008-yil
* Koreya Ligasi kubogi sohibi : 2007-yil

**Bursaspor**

* Turkiya kubogi sohibi : 2014-15

**Beshiktosh**

* Superliga : 2015-16, 2016-17
* Turkiya Superkubogi sohibi : 2016, 2017

### Mukofotlar

* UEFA yilning eng yaxshi jamoasi : 2002
* IFFHS 2002-yilning uchinchi eng yaxshi terma jamoasi murabbiyi
* 2002-yil Turkiya davlatining „Buyuk xizmatlari uchun“ medali

## Manbalar