open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Xalqaro birliklar tizimi

**Xalqaro birliklar tizimi** yoki **SI** () — fizik kattaliklarning asosiy va hosilaviy oʻlchov birliklar tizimi. 1960-yilda oʻlchov va tarozilar boʻyicha Parijda oʻtkazilgan 11-Bosh konferensiyada qabul qilingan. Xalqaro birliklar tizimini yettita asosiy birlik, ikkita qoʻshimcha birlik va hosilaviy birliklar tashkil etadi. Asosiy birliklar: uzunlik birligi — metr (m), massa birligi — kilogramm (kg), vaqt birligi — soniya (s), termodinamik temperatura birligi — Kelvin (K), tok kuchi birligi — amper (A), yorugʻlik kuchi — sham, kandela (kd) va modda miqdori — mol (mol). Qoʻshimcha birliklar: yassi burchak birligi — radian (rad), fazoviy burchak birligi — steradian (ster). Hosilaviy birliklar asosiy oʻlchov birliklaridan foydalanib maʼlum fizik qonuniyat asosida aniqlanadi. Bunda koeffitsiyent oʻlchamga ega emas va birga teng deb olinishi kerak.

Fizik kattalikning berilgan birliklar tizimidagi asosiy fizik kattaliklar oʻlchamlari bilan bogʻlanishi ifodasiga shu *kattalikning oʻlchamliligi* deb ataladi. SI tizimida asosiy kattaliklar uzunlik, massa, vaqt, elektr toki kuchi, termodinamik temperatura, yorugʻlik kuchi, modda miqdori oʻlchamliklari mos ravishda L, M, T, I, Q, J, L^ belgilari orqali ifodalanadi. Xalqaro birliklar tizimi fan va texnikaning barcha sohalarini oʻz ichiga kamrab oladi. Xalqaro birliklar tizimit.da mexanik, issiklik, elektr, magnit va boshqa kattaliklar oʻzaro bogʻlangan bo'ladi. Ushbu tizimning asosiy va hosilaviy birliklari amaliy oʻlchashlar uchun juda qulay hisoblanadi.
## SI oʻlchov birliklari
### Asosiy oʻlchov birliklar

### Hosilaviy birliklar
Hosilaviy birliklar asosiy oʻlchov birliklarini ustida oshirilgan matematik amallar natijasida yuzaga kelgan.

## SI ga kirmaydigan oʻlchov birliklari
SI ga kirmaydigan baʼzi bir oʻlchov birliklari, Oʻlchashlar bosh konferentsiyasi qarori bilan „SI bilan birga qoʻllanishi mumkin“.

## Havolalar
* SI brochure Xalqaro oʻlchovlar va ogʻirliklar byurosining saytida *SI*ning tavsifi.
* GOST 8.417-2002. 
* Bir birlikdan boshqasiga oʻtuvchi kalkulyatorlar toʻplami.
## Manbalar
Toʻpponcha

**Toʻpponcha** bitta qoʻlda tutilib oʻt ochishga moʻljallangan otashli quroldir. Qisqa masofalardagi nishonni urish uchun ishlatiladi. Hujum qilishda ham, oʻzini himoya qilish uchun ham qoʻllanishi mumkin.
Nazariya

**Nazariya** — biror hodisa va faktlarni izohlovchi va bashorat qila biluvchi bilimlar tizimi, sxemasidir. Nazariyalar ilmiy uslub vositasida kashf etiladi, shakllantiriladi voqelik qonuniyatlari va undagi muhim aloqalar haqida bir butun tasavvur beradigan bilim shakli. Nazariya  borliqning muayyan sohasiga oid boʻlgan tajribalardan umumlashtirilgan maʼlumotlar asosida kelib chiqadi. Ilmiy bilishda Nazariya ning asosiy vazifasi tajribalar bergan dalillarni izohlash, shu bilan birga, narsa va hodisalarning mohiyatiga chuqurroq kirib borish, yuzaga keladigan yangi narsa va hodisalarni oldindan koʻra olishdan iborat. Har qanday Nazariya  ilmiy bilishning natijasi sifatidagi bilish shakli boʻlsada, lekin uni tugallangan, oʻzgarmas, mutlaq bilim deb qaramaslik kerak. Nazariya  bilish jarayonidabiz toʻplagan bilimlarning natijasigina emas, balki yangi bilimlar hosil qilish yoʻlidagi boshlangʻich asosdir. Nazariya  hamma vaqt amaliyot bilan uzviy boglik boʻladi va shundagina u harakat va rivojlanishning quroliga aylanadi. Nazariya ning boshlangʻich shakli gipotezalmr. Amaliyotda gipotezaning toʻgʻri, haqiqat ekanligi isbotlansa, shu asosda yangi Nazariya  yuzaga kelishi mumkiNazariya  Ilmiy bilish jarayonida kishilarning ilmiy Nazariya lar bilan qurollanganligi unga ilmiy oldindan koʻrish — ilmiy bashorat qilish imkoniyatini beradi. Bu esa, oʻz navbatida, yangi qonuniyat va yangi Nazariya larning shakllanishiga olib keladi.

*kundalik turmushda - biror hodisaga oid faraz va fikrlar toʻplamidir (masalan: Fitnalar nazariyasi).

## Manbalar
Bill Gates

**William Henry Gates III** (oʻqilishi: *Uilyam Henri Geyts Uchinchi*; 1955-yil 28-oktyabrda tugʻilgan) amerikalik biznes-magnat, dasturchi, investor, yozuvchi va filantropdir. Gates bolalikdagi doʻsti Paul Allen bilan birga hozirda jahonning eng yirik AT-industriya kompaniyasi boʻlmish Microsoftga asos solgan. U *[[Forbes]]* jurnalining dunyodagi eng badavlat kishilar roʻyxatida koʻp yillar davomida birinchi oʻrinni egallab kelgan Gates qoʻlida Microsoft ulushining 1,6 foizi mavjud.. Gates, shuningdek, bir necha kitoblar muallifi hamdir.

Shaxsiy kompyuter inqilobining yirik arboblaridan biri boʻlgan Gates monopoliyada ayblanib tanqid etilgan. Shu bilan birga Gates koʻplab ehsonlar qilgan: 2000-yilda rafiqasi bilan tuzgan Bill & Melinda Gates Foundation jamgʻarmasi orqali tibbiy va ilmiy tadqiqotlarga $36 milliarddan oshiq xayriya ulashgan.

Gates 2000-yil yanvarida Microsoft bosh ijrochi direktori lavozimidan voz kechib, raislikka oʻtdi. 2006-yil iyunida u Bill & Melinda Gates Foundation jamgʻarmasida ishlashini eʼlon qildi. 2008-yil 27-iyunida Gates Micorosoftʼdagi oxirgi toʻliq ish kuniga chiqdi. Hozirda u kompaniya ishlariga deyarli aralashmaydi.

Turmush oʻrtogʻi Melinda Gatesga 1994-yili uylangan. Uch farzandi bor: qizlari Jennifer Katharine (1996-yil tugʻilgan) va Phoebe Adele (2002-yil tugʻilgan) hamda oʻgʻli Rory John (1999-yil tugʻilgan). Bill Gates dindor emas, oʻzini agnostik deb taʼriflaydi.

## Manbalar

## Havolalar

* Microsoft.comda Bill Gates profili
* Forbes:Dunyoning eng boy kishilari
* Bill va Melinda Gates Jamgʻarmasi
* Bill Gates shaxsiy sayti
Koʻzoynak

**Koʻzoynak** (koʻz va oyna soʻzlaridan) koʻz nurini yaxshilash yoki uni himoya qilish maqsadida koʻzlar roʻparasiga linza tutib turuvchi romchalardir. Koʻzoynak linzalari shisha, plastmassa kabi materiallardan tayyorlanadi.

**Koʻzoynak** — koʻzning koʻrish qobiliyatidagi nuqsonlarni tuzatish, uni mexaniq shikastlanishdan, yorugʻlik, chang va boshqalardan himoya qilish uchun qoʻllaniladigan oddiy optik asbob. Birinchi ko'zoynak XIII asrda niderdandlar tomonidan ishlatilgan. Ko'zoynak linza (oynak) va gardishdan iborat. Bosh fokusining holatiga qarab oynak yoki linza yigʻuvchi (qanariq) va sochuvchi (botiq) xillarga boʻlinadi. Ko'zoynakda ishlatiladigan linzalar sferik sirtining botiklik yoki qavariqlik darajasi (egrilik radiusi) turlicha boʻladi; sirtning egrilik radiusi katta boʻlsa, linzaning nur sindirish kuchi — optik kuchi katta boʻladi. Optik kuchi kichik yigʻuvchi oynak uzoqdan koʻrishda, optik kuchi katta sochuvchi oynak esa yaqindan koʻrishda qoʻllanadi. Optik kuchi katta boʻlgan koʻzni tuzatish uchun manfiy optik linza (botiq), optik kuchi kichik boʻlgan koʻzni tuzatish uchun musbat optik linza (qavariq) tavsiya qilinadi. Bundan tashqari, ko'zoynak linzalarining sferik va silindrik xillari ham bor. Sferik ko'zoynakda nur sindirish kuchi barcha yoʻnalishlarda bir xil, silindrik ko'zoynakda esa turli yoʻnalishlarda turlicha, (silindrik linzalar ham qanariq va botiq) boʻladi; astigmatizmga chalingan koʻzning optik nuqsonini yoʻqotishda silindrik, sferik-silindrik ko'zoynak qoʻllanadi. Linzaning nur sindirish kuchi (optik kuchi) dioptriyalarda oʻlchanadi. Koʻrish quvvati keskin pasayganda teleskopik ko'zoynak (buyumning koʻzning toʻr pardasida hosil boʻladigan tasvirini yaxshilash uchun 2—3 juft linzadan iborat ko'zoynakdan foydalaniladi. Koʻz gʻilay boʻlganda prizmatik ko'zoynak taqish tavsiya etiladi. Himoya ko'zoynaklari har xil maqsadda, masalan, koʻzni o'ta ravshan yorugʻlikdan (payvandlashda), uni mexanik shikastlanishdan, quyosh nuri va boshqa taʼsiridan, chang, gaz va hokazolardan himoya qilishda, shuningdek, suvda suzishda taqiladi.

Ko'zoynak gardishi oynaklarning koʻzga nisbatan toʻgʻri joylashuviga yordam beradi. Gardish tanlanganda kanshar balandligi, oynaklar bilan qorachiqlarning markazlari oʻrtasidagi masofa hisobga olinadi. Koʻz optik nuqsonsiz (sogʻ), yaʼni qorachigʻining oldi va orqa fokuslari orasidagi masofa teng (23&nbsp;mm ga yaqin) boʻlsa, ravshan koʻradi. Buyumdan keluvchi nurlar fokusi koʻzning toʻr pardasiga tushea, koʻz buyumni aniq koʻradi. Nurning fokusi tur parda oldiga (yaqindan koʻrish) yoki uning orqasiga (uzoqdan kurish) tushishi mumkin. Har ikkala holda buyum tasviri tur pardada aniq hosil boʻlmaydi, koʻz oʻtkirligi kamaygan hisoblanadi. Bu nuqson ko'zoynak bilan tuzatiladi (korreksiyalanadi). Ko'zoynak bilan koʻzni korreksiyalash uchun vrach-okulist maxsus asbob yordamida linzalar tanlaydi. Bunda vrach koʻzning oʻziga xos optik nuqsonlarini, kishining yoshini, kasbini va boshqa shaxsiy xususiyatlarini hisobga oladi. Vrach maslahatisiz boshqalarning ko'zoynagidan foydalanish mumkin emas.

## Manbalar
Fotografiya

**Fotografiya** — maxsus optik asbob fotoapparat yoki telefon qurilmasida yordamida muxrlanadigan tasvir. Fotografiya tasviriy ifodaning eng mukammal ko'rinishi bo'lib, uni dunyoning istalgan burchagida tarjimasiz teng tushunish mumkin. Axborotning eng ta'sirchan ko'rinishi sanbalgan fotografiya o'zida bir qancha janrlarni qamrab oladi. Bugungi kunda uning portret, reportaj, reklama, peyzaj hamda tijoriy janrlari keng tarqalgan,

Bir pogonali diffuzion fotografik jarayon, yaʼni fotoapparatning oʻzida bir vaqtda negativ va pozitiv tasvirni juda tez hosil qilish usuli ham yaratilgan. Fotografiya oqqora (monoxrom) va rangli, statik va dinamik (kinematografiya), yassi (oddiy) va hajmiy (stereoskopik) turlarga boʻlinadi. Yoruglik sezgir materiallardan foydalanib hajmiy (fazoviy) tasvirlar olishning alohida usuli golografiya deb ataladi. U 15-asrda obyektlar tasvirini proyeksiyalab, soʻngra qogʻozga rasmini chizishdan boshlangan. Bu usulni Leonardo da Vinchi qoʻllagan. Lekin fotografiya yorugʻlik sezgir moddalar maʼlum boʻla boshlagach paydo boʻlgan. 18-asrda dastlabki yorugʻlik sezgir modda sifatida kumush tuzi topilgan va tadqiq qilingan. Buyuk Britaniyada 1802-yilda T. Uejvud AgNO3 qatlamida tasvir olishga erishdi, lekin uni mustahkamlash usulini bila olmadi. Fotografiya ixtiro qilingan vaqt 1839-yil deb hisoblanadi, chunki shu yili fransuz rassomi L.J.M.Dager (fransuz olimi J.N.Nyeps bilan hamkorlikda) Parij akademiyasiga fotografiya usuli haqida axborot beradi. Bunda yorugʻlik sezgir qatlam sifatida kumush ioditdan foydalanilgan. Keyinroq obyektiv ixtiro kilindi (muallifi vengriyalik optik I.Petsval, 1840), ingliz ixtirochisi fotografiya SkottArcher 1857-yilda hoʻl yorugʻlik sezgir material (kolloidli emulsiya) ga asoslangan fotojarayonni ishlab chiqdi, 1871-yilda uning vatandoshi R.Meddoks quruq yorugʻlik sezgir materialdan foydalanishni taklif etdi. 20-asrda fotografiya asosiy axborot va hujjatlashtirish vositasi boʻlib qoldi.

Optik sensibilyatsiya hodisasi kashf qilinganidan, plyonkali fotomateriallar, kumush birikmalari boʻlmagan fotomateriallar, yangi modeldagi fotoapparatlar yaratilganidan soʻng fotografiyani qoʻllanish sohalari ancha kengaydi. Hozir fototasvirlarni bir zumda chiqarib beradigan fotoapparatlar mavjud. Fotografiya astronomiya sohasidagi tadqiqotlarda (qarang Astrofotografiya); astrofizikada (qarang Astrofotometriya), biologiya, kimyo, kinematografiya, televideniye, kosmonavtika, tibbiyot, fizika, matbaa, matnli va grafikli asl nusxalardan fotografik usulda nusxalar koʻpaytirishda, kundalik turmushda keng qoʻllanadi.

## Etimologiyasi
Fotografiya atamasi yunoncha φως — *fos* („yorugʻlik“) hamda γραφίς — *grafis* („chizuv“) soʻzlaridan kelib chiqqan. Fotografiya mahsuloti *fotosurat* yoki *foto* deyiladi.

## Manbalar
Google Talk

**Google Talk** – Google kompaniyasi tomonidan yaratilgan belul messenjer.

## Yana qarang

* Google
* Jabber
* Gmail

## Linklar

* Rasmiy sahifasi
* Google Talk munozara guruhi
* Rus tilidagi rasmiy munozara guruxi
Qalam

**Qalam** yogʻoch (baʼzan qogʻoz yoki plastmassa) silindr va uning ichiga solingan pigment va gil aralashmali yoki grafitli yozuv yoki chizuv qurolidir. Ruchkalardan farqli oʻlaroq, tarkibida suyuq boʻyoq boʻlmaydi.

**Qalam** – 1) xat yozish, rasm solish, chizma chizish uchun ishlatiladigan chizmachilik quroli; yogʻoch yoki metall qobiq ichiga olingan moʻrt (sinuvchan) material (koʻmir, qoʻrgʻoshin, grafit, quruq boʻyoqdan qilingan oʻzak). Qadimda xalqlar, shu jumladan, Sharq xalqlarida xattotlar siyoh bilan yoziladigan qamish Qalamlardan foydalanishgan. Dastlabki Qalam Italiyada qora slanets loyidan 14-asrda qilingan, grafit Qalam 16-asrdan rasm boʻlgan. Fransuz olimi N.Kante 1790-yilda grafit sterjenli yogʻoch Qalamni ixtiro qilgan. 19-asrning 2-yarmida mexanik (sterjeni qisib qoʻyiladigan) yoki avtomatik (sterjeni burab chiqariladigan) Qalam paydo boʻldi va 20-asrda keng tarqaldi. Qalam oʻzagining qattiqlik darajasi boʻyicha yumshoq (ruscha belgilanishi M), qattiq (T) va oʻrtacha qattiq (MT) turlarga boʻlinadi. Qalam qora va boshqalar turli ranglarda sanoat korxonalarida ishlab chiqariladi. Qalam chizmachilik, rassomlik, loyihachilik, grimchilik, pardozandoz, duradgorlik va boshqalar sohalarda ishlatiladi; 2) sirtlarga oʻyib gul (naqsh) solishda va haykaltaroshlikda qoʻllanadigan metall asbob.

## Havolalar
Uyqu

**Uyqu** hayvon va hasharotlarda kuzatiluvchi, tabiiy fiziologik minimal faollik holatidir. Uyquni bajarish *uxlash* deyiladi. Uyqu va u bilan bog‘liq hodisalarni somnologiya fani o‘rganadi.

**Uyqu** — odam va hayvonlarda davriy yuz beradigan fiziologik holat. Bunda fiziologik jarayonlar bir qadar sekinlashadi va organizmning, chunonchi, markaziy nerv sistemasining ish qobiliyati tiklanishi uchun eng yaxshi sharoitlar yaratiladi. U. har bir insonning zarur hayotiy ehtiyojidir. Inson butun hayotining uchdan biri har kechakunduzda davriy kuzatiladigan U. holatida oʻtadi.

U. vaqtida muskullar tonusi susayadi (uyqudagi odamning koʻp muskullari boʻshashgan boʻladi), sezuvchanlikning barcha turlari — koʻrish, eshitish, taʼm bilish, hid sezish, teri sezuvchanligi keskin susayadi. Shartsiz va shartli reflekslar tormozlanadi. Qattiq U.da nafas uygʻoqlikdagiga nisbatan ancha chuqur, yurak urishi sekin, arterial qon bosimi, toʻqimalarga qon kelishi, moddalar almashinuvi, gavda temperaturasi past boʻladi. Bularning barchasi U. holatida miya bilan bir qatorda hujayralar va toʻqimalar hayot faoliyatini taʼminlovchi hamma ichki aʼzolarning ham "dam" olishidan dalolat beradi.

Ammo U. hakidagi zamonaviy tasavvurlarga koʻra, U. faqat dam olish emas, balki kun boʻyi olingan turli axborotni qayta ishlash va ertasi kun yana qabul qilish qobiliyatiga erishish uchun qaratilgan jarayondir.

Odam astasekin uxlaganda nafas olish va yurak ritmi pasayadi, koʻz sekin yumula boshlaydi. Tez uxlab qolganda esa bu harakatlar, odatda, tezlashadi.

Astasekin uxlab qolish tungi U.ning 75—80%ini, tez U.ga ketish esa 20— 25%ini tashkil etadi. Tez va sekin uxlab qolishning navbatlanishi, odatda, sogʻlom odamlar uchun xosdir va bunda odam oʻzini uyquga qongan hamda bardam his etadi. Tez va sekin uxlash muddatining oʻzgarishi, sekin uxlashning yetarli darajada chuqur boʻlmasligi, tez uxlash davrida teztez uygonib turish odam nerv sistemasining turli buzilishlariga olib keladi, uning ruhiy va emotsional holatiga taʼsir koʻrsatadi.

Normal (fiziologik) U.ning davriy kechakunduzlik va davriy faslli (qayvonlarning yozgi va kishki U.si) turlari va bir necha xil patologik (narkotik, letargik va boshqalar), shuningdek, maxsus taʼsirlar oqibatida yuzaga keladigan gipnotik U. farq qilinadi.

U.ning koʻpincha kuzatiladigan buzilishlariga uyquchanlik (gipersomniya) va uyqusizlik kiradi. 

## Yana qarang
* Uyqusizlik

## Havolalar

* Biz nega uxlaymiz? , TED konferensiyasi
* www.bedroompedia.com
Gazeta

**Gazetta** — bu rasmiy jurnal, rekord gazeta yoki oddiygina gazeta .

Ingliz va fransuz tilida soʻzlashadigan mamlakatlarda gazeta nashriyoti 17-asrdan boshlab *Gazette* nomini qoʻllaydi; bugungi kunda koʻplab haftalik va kundalik gazetalar *The Gazette* nomini oldi.

## Etimologiyasi
*Gazette* fransuz tilidan olingan soʻz boʻlib, u oʻz navbatida maʼlum bir Venetsiyalik tanganing nomi boʻlgan italyan *gazzettasining* 16-asrdagi almashtirilishidir. *Gazzetta* 16-asr boshlari va oʻrtalarida, birinchi Venetsiyalik gazetalar bitta qolipga tushganda, *gazeta* uchun epitetga aylandi(Britaniya *pennisi qoʻrqinchli* va Amerika *tiyin romani* kabi lingo nashriyotidagi boshqa mahalliy tillar bilan solishtiring.) . Bu soʻz oʻzining turli oʻzgarishlar bilan koʻplab zamonaviy tillarda (slavyan tillarida, turkiy tillarda) saqlanib qolgan.

## Hukumat gazetalari
Angliyada 1700-yilda *The Oxford Gazette* (*London gazetasiga* aylandi) asos solingandan soʻng, *gazeta* soʻzi hukumatning ommaviy jurnalini koʻrsatish uchun keldi; bugungi kunda bunday jurnal baʼzan hukumat gazetasi deb ataladi. Baʼzi hukumatlar uchun maʼlumotlarni gazetada chop etish rasmiy hujjatlarning kuchga kirishi va jamoat mulkiga kirishi uchun qonuniy zaruratga ega boʻlgan yoki boʻladi deyish mumkin. *Taylandning qirollik hukumati gazetasida* (1858-yil hisobi) va *Hindistonning gazetasida* (1950-yil) chop etilgan hujjatlar shunday deb aytilgan.

Birlashgan Qirollik hukumati oʻziga aʼzo mamlakatlarning hukumat gazetalarini talab qiladi. Shotlandiyada rasmiy hukumat gazetasi boʻlgan *Edinburgh Gazette* nashri 1699-yilda boshlangan. Irlandiyaning *Dublin gazetasi* 1705-yilda nashr etilgan, ammo 1922-yilda Irlandiya Erkin Davlati Birlashgan Qirollikdan ajralib chiqqandan soʻng oʻz faoliyatini toʻxtatgan; *Iris Oifigiúil* (irlandcha: *Rasmiy gazeta*) uning oʻrnini egalladi. Shimoliy Irlandiyaning *Belfast gazetasi* oʻzining birinchi sonini 1921-yilda nashr etdi.

## ''Gazete'' feʼl sifatida
Asosan ingliz ingliz tilida gazettega oʻtish feʼli „ *gazette* eʼlon qilish yoki nashr etish“ degan maʼnoni anglatadi; ayniqsa, *gazeta* jamoat jurnali yoki rekord gazetaga tegishli boʻlsa. Masalan, „ Nakuru koʻli 1960-yilda qushlar qoʻriqxonasi sifatida eʼlon qilingan va 1968-yilda Milliy Park maqomiga koʻtarilgan.“ Britaniya armiyasining shaxsiy mukofotlari, koʻtarilishlari va ofitser komissiyalari „Birlashgan Qirollik uchun rekordlar rasmiy gazetasi“ *London Gazetteda* nashr etilgan. *Gazettal* (ism) — gazeta chiqarish harakati; masalan, „qushlar qoʻriqxonasining gazetasi“.

## Havolalar

* Gazete

* Britaniya mustamlaka gazetalari roʻyxati
* Fransuz kelib chiqishi inglizcha soʻzlar roʻyxati
* Hukumat gazetalari roʻyxati

## Manbalar

## Havolalar

*  ×××·
Televizor

**Televizor** (**TV**) yoki **oynayi jahon** televizion signallarni qabul qilib, ularni tasvir va zo'r tovushga aylantirib beruvchi elektron qurilmadir.

**Televizor** (tele... va lot. viso — qarayman) — telestudiyadan uzatiladigan teleeshittirishlarning elektr signallari (telesignallar) ni qabul qilish, kuchaytirish hamda tasvir va tovushga aylantirish uchun moʻljallangan radioelektron qurilma. Rangli va oqqora, statsionar va koʻchma xillari bor. Televizion markazdan tarqatilgan elektr signallarini toʻlqinlarni qabul qiluvchi antenna tutib, kabel orqali televizorga uzatadi. Bunda tebranishlar kuchayadi, tasvir va tovush signallariga ajraladi, soʻngra kineskop va radiokarnayga oʻtadi. Generatorlar (satr yoyish va kadr yoyish generatorlari) vositasida kineskop ekranida televizion rastr hosil qilinadi. Oqqora televizorda tasvir signallari qora va yorugʻ elementlar koʻrinishida namoyon boʻladi. Qabul qilinadigan dasturlar soniga qarab, televizorlar bir, uch, besh, oʻn ikki, oʻttiz bir va boshqa kanalli boʻladi. Televizorda qabul qilish uchun metrli toʻlqinlar diapazonida ishlaydigan televizion kanallardan foydalaniladi. Detsimetrli diapazondagi dasturlarni qabul qilish uchun televizorlarga alohida moslama — konvertor qoʻyiladi. U detsimetrli signalni qabul qilib, chastotasini birinchi, ikkinchi yoki boshqa televizion kanal chastotasiga moslab beradi. Televizorlarning tuzilishi standartlashtirilgan. Ularning soddalashtirilgan sxemasi kanalning almashlab ulash bloki, tasvir va ovoz kanallari, sinxronlash kanallari, yoyuvchi blok va elektr quvvati bilan taʼminlovchi blokdan iborat. Telestudiyalar bir necha dasturni bir vaqtda uzatadi. Ulardan keragini koʻrish uchun televizorda sozlash blokidan foydalaniladi. Bu blok yuqori chastotali kuchaytirgich bilan tutashtirilgan boʻladi. Tasvir va tovush signallari bir-biridan farq qiladigan chastotalarda uzatilganligi uchun bu signallar kuchaytirilganidan soʻng yuqori chastotali tebranishlar ajraladi va boshqa-boshqa mustaqil kanallar boʻyicha ketadi. Tovush signallari tebranishlari tovush blokiga tushadi. Tasvir blokida detektor yuqori chastotali tebranishlardan tasvir signallarini ajratib oladi. Rangli televizorlarning tuzilishi ancha murakkab, ular oqqora televizorlardan ranglar kanali bloki va rangli kineskopi bilan farq qiladi. Rangli televideniye tizimi 3 kanalli boʻladi. Monoxrom tashkil etuvchilar — qizil (Q), koʻk (K) va zangori (3) ranglar rang qorgichida aralashadi, soʻngra uzatgich modulyatoriga oʻtadi. Tebranishlar qabul qilgichda qaytadan 3 chastota (Q, K va 3) kanaliga boʻlinib, rangli kineskopga oʻtadi. Sifat koʻrsatkichlari, ekranining oʻlchami va foydalanishga qulayligi boʻyicha televizor 4 sinfga boʻlinadi: I — III sinfdagisi — statsionar televizorlar, IV sinfdagisi — portativ (koʻchma) televizorlar. Odatda, televizor bosma montajdan keng foydalanilgan alohida konstruktiv bloklardan tuziladi. Televizorlarda, asosan, yarim oʻtkazgichli asboblar, integral platalar, tranzistorlar qoʻllanadi. Ekrani tekis va elektrolyuminoforda ishlaydigan, juda katta va mitti ekranli televizorlar yaratilgan.
Qoshiq

**Qoshiq** dasta va shu dastaning bir uchidagi kichkina tovoqchadan ibrat, suyuq, yarim suyuq yoki to‘kiluvchi (guruch, mosh kabi) taom suzishga, yeyishga va aralashtirishga mo‘ljallangan anjomdir.
## Shuningdek
* Sanchqi
Telefon

**Telefon** — tovush uzatish va qabul qilish uchun moʻljallangan telekommunikatsiyalar qurilmasidir. Odatda, tovushning mexanik energiyasini elektrik signallar energiyasiga aylantirish, masofadan uzatish va uni qaytadan tovushga aylantirish prinsipi bilan ishlaydi.

**Telefon** (**tele**... *olis* va **fon** *un* = *olisun*) — 1) elektr signallarini tovush signallariga aylantirib beradigan elektrakustik asbob. Elektromagnitli, elektrodinamik va pyezoelektr turlariga bo'linadi. Elektromagnitli T. eng keng tarqalgan bo`lib, uning asosiy elementlari doimiy magnit, chulgʻamli qutblar va membranadan iborat. Abonent "telefon qilganida" T. signalining oʻzgaruvchan elektr toki taʼsirida membrana tebranib, tovush hosil qiladi. T. telefon apparati, turli radiotexnika asboblari va boshqa qurilmalarda ishlatiladi; 2) telefon apparatining qisqa nomi; 3) telefon aloqasining qisqa nomi. 

## Shuningdek
* Mobil telefon
* IP-telefoniya
Agnostitsizm

**Agnostitsizm** (*[[Yunon tili|yunoncha]]* **Agnostosa** — ma'lum bir bilimga ega bo'lmaslik, **gnosis** — bilish) — borliqni, voqelikdagi narsa va hodisalarni, ularning mohiyatini bilish mumkinligini qisman yoki mutlaqo inkor etuvchi nazariya. Agnostitsizm vakillari borliqning cheksizligi, nihoyasizligi va murakkabligi, inson sezgi aʼzolari imkoniyatlarining cheklanganligiga asoslanib borliqni bilish mumkin emas deb hisoblaydi. Agnostitsizmning yirik vakillaridan biri ingliz faylasufi David Yum, inson aqli sezgilarimiz bergan maʼlumotlarga tayanib voqelikni biladi, lekin, sezgi aʼzolarimiz bizga toʻgʻri va toʻliq maʼlumot beradimi, sezgilarimiz aks ettirayotgan voqelikning oʻzi mavjudmi, degan masalalarni oʻrtaga tashlagan va shu asosda olamni bilish mumkinligini rad etgan, ob’ektiv voqelikning mavjud-ligiga shubha bildirgan (bu jihatdan Yum Agnostitsizmi skeptitsizmning bir koʻrinishi sifatida namoyon boʻladi). Agnostitsizmning ikkinchi bir yoʻnalishi nemis faylasufi Immanuil Kant falsafasida ifodalangan. I.Kant tashqi olamni ikkiga: „biz uchun narsa“ va „narsa oʻzida“ga ajra-tib tushuntiradi, olamning biz bilgan va bilib olishimiz mumkin boʻlgan qismini „biz uchun narsa“ deb ataydi. Olamning „narsa oʻzida“ qismining ay-rim jihatlarinigina bilish mumkin boʻlsa ham, uning asl mohiyatini bilish mumkin emas deydi. Bilish ob’ektining cheksizligini, nihoyasizligini, hodisalar ichki mohiyatining tubsizli-gini mutlaqlashtirish Agnostitsizmning gnoseologik ildizlariga kiradi. Haqiqatda, har qanday narsani bir qarashda, bir zumda har taraflama bilib boʻlmaydi, uni bilib olish uchun muayyan vaqt kerak boʻladi. Shuningdek, har qanday narsani va uning mohiyatini bilib olishimiz uchun yordamchi qurol va vositalarning qay darajada takomillashganligi jiddiy ahamiyatga ega. Bizga nisbatan keyingi avlodlarimizning tajribalari yanada boyib, takomillashib boradi va natijada ular bizlarga nisbatan koʻproq narsalarni biladi. Biz sezgi aʼzolarimizning bilish imkoniyati yetmagan ob’ektlarni aql va tafakkur kuchi bilan bilib boramiz. Bilish shu tarzda yaxlit va uzluksiz jarayondir. Inson aql-tafakkuri fan va amaliyetni taraqqiy ettirishga, bilish va izlanish vositalarini takomillash-tirishga yoʻl ochadi.

**Agnostitsizm** teologiya, oʻlimdan soʻnggi hayot, xudo kabi metafizik mavzularga oid maʼlum iddaolarning haqiqiy yechimini bilish ilojsiz ekanini taʼkidlovchi falsafiy dunyoqarashdir. Bunga sabab sifatida obyektiv reallikni oʻrganish doim subyektiv bilish orqali kechishi koʻrsatiladi. Odatda agnostitsizm xudoning mavjudligi yoki emasligi masalasiga oid dunyoqarashga aytiladi. Agnostitsizm dunyoqarashiga ega shaxs *agnostik* deyiladi. Aksar agnostiklar ateistlar bilan bir qatorga qoʻyilsada, baʼzi agnostiklar teist boʻlishlari ham mumkin.
## Etimologiyasi
*Agnostitsizm* atamasi 1869-yili Thomas Henry Huxley tomonidan gnostitsizmni rad etuvchi falsafiy oqimni nomlash uchun oʻrtaga qoʻyildi.

## Shuningdek
* Din
* Xudo
* Teizm
* Ateizm

## Manbalar
Gʻildirak

**Gʻildirak** turli mashinalarda mexanik ish bajaruvchi, oʻz oʻqi atrofida aylanuvchi doirasimon uskunadir. Gʻildirak sirpanmay harakatlanish, demakki nisbatan kamroq kuch sarflash imkonini beradi. Odatda transport vositalarida qoʻllanadi. Ba’zan aylanuvchi doirasimon har qanday jismlarni ham gʻildirak deb atashadi.

**Gʻildirak** — mashina va mexanizmlarning aylanma harakatni uzatish yoki boshqa harakatga oʻzgartirib berish uchun xizmat qiladigan detali. Gupchakka oʻrnatilgan disk yoki spi-sali chambarak shakliga ega. Gʻ. mashina yoki mexanizm oʻqida erkin aylanishi yeki unga mahkamlab oʻrnatib qoʻyilishi (oʻq bilan birga aylanishi) mumkin.

Gʻ. insoniyatning ilk kashfiyotlaridan biri. U taxminan miloddan avvalgi 4 min-ginchi yillar oʻrtalaridan oldin maʼlum (Mesopotamiya). Suriladigan yuk ostiga qoʻyiladigan yogʻoch gʻaltakmolani ilk Gʻ. deb hisoblash mumkin. Dastlabki Gʻ. toʻgʻridan-toʻgʻri oʻqqa oʻrnatilgan diskdan iboratboʻlgan. Miloddan avvalgi 2 minginchi yillarga kelib Gʻ. ancha takomillashdi: avval spitsali, keyinchalik gupchakli va qayrilma gardishli Gʻ.lar yaratildi, keyinchalik Gʻ. mustahkamligini oshirish maq-sadida temirdan yasalgan gardishlar qoʻllana boshlandi. Dastlab, Gʻ. faqat pishiq yogʻochdan yasalgan va, asosan, arava, charxpalak; zambilgʻaltak (qarang Zambiya) uchun ishlatilgan. Oʻzbekiston hududida Oltintepa qad. shahar harobasidan topilgan 4 Gʻ.li (tegarchikli) sopol aravaning miloddan avvalgi 4—2-asrlarga oidligi aniqlangan. texnika rivojlanib, avtomobil, velo-siped va parovoz paydo boʻlgach, shinali va temir Gʻ.lar ishlatila boshladi. Gʻ. faqat transport vositalarining ham tayanchi, ham harakatlantirish vositasigina boʻlib qolmay, balki kulolchilikda, tegirmonlar, turbinalar, stanoklar va boshqalarda harakatni bir turdan ikkinchi turga aylantirish yoki tezligini oʻzgartirish uchun ham qoʻllanadi (qarang Tishli gʻildirak).
Mozilla Firefox

**Mozilla Firefox** ilgari **Phoenix** va **Firebird** nomlari bilan mashhur. Mashhurlik boʻyicha dunyoda ikkinchi brauzer va ochiq manbalik brauzerlar ichida birinchi oʻrindadir. U 2004-yil 9-noyabrda 1.0 versiyasi ishlab chiqarilgan(Netscape Communications).
## Taronasi
Loyiha Dave Hyatt, Joe Hewitt va Blake Ross tomonidan Mozilla loyihasining tajriba tarmogʻi sifatida boshlangan.

## Xususiyatlari

## Havolalar

* Firefoxning rasmiy sahifasi 
* Firefox proyektinig rasmiy sahifasi
* [ftp://ftp.mozilla.org/pub/mozilla.org/firefox/ Rasmiy FTP]
OpenOffice.org

**OpenOffice.org** (**OOo**, **OO.o**) — Sun Microsystems tomonidan yaratilgan ochiq manbalik offis programmalar paketi.
Windows 2000

**Windows 2000** (shuningdek *Win2k*, *W2k* yoki *Windows NT 5.0* nomlari bilan mashhur) — Windows NT oilasiga kiruvchi Microsoft tomonidan yaratilgan operatsion sistema, Intel x86 processorli kompyuterlar bilan ishlash uchun moʻljallangan.

## Linklar

* Windows 2000 rasmiy sahifasi
* Windows 2000 Professionalning hususiyatlari roʻyxati
* Windows 2000 Server Oilasi
* Windows 2000 Server information at Technet
* Rasmiy qo‘llab-quvvatlash sahifasi
Fedora loyihasi

**Fedora Loyihasi** Fedora Core Linux distributivini chiqarishga va qator boshqa loyihalarga mas'uldir. Fedora Loyihasi Red Hat Linux va eski Fedora Linux loyihalari birlashishi natijasida 2003 yilda paydo boʻlgan. 

## Subloyihalar
Fedora Loyihasi bir necha subloyihalardan iborat.  2007 yilning Fevral oyida qo'yidagi subloyihalarni oʻz ichiga olgandi:
* **Fedore Core** 
* **Fedora Extras**
* **Fedora Documentation** 
* **Fedora Translation**
* **Fedora Marketing** 
* **Fedora Ambassadors** 
* **Fedora Artwork** 
* **Fedora Infrastructure**
* **Fedora Live CD Tools** 
* **Fedora Distribution** 

## Yana qarang
*Fedora OLPC loyihasi 

## Linklar
*Fedora Loyihasining bosh sahifasi
Mozilla Thunderbird

**Mozilla Thunderbird** — Mozilla Loyihasi tomonidan yaratilgan bepul, krossplatformalik, elektron pochta bilan ishlovchi va erkin tarqatiluvchi programmasidir. Qoʻyidagi protokollarda ishlaydi: SMTP, POP3, IMAP, NNTP, RSS. Thunderbird Windows, Mac OS X va Linuxda ishlaydi va imkoniyatlar toʻplami va boshqaruv elementlarinig joylashuvi hamma platformalarda bir hil.

## Xususiyatlari

### Interfeys
Thunderbird interfeysi, Mozilla Firefox kabi, XUL tehnalogiyasiga asoslangan, bu tehnologiya Mozilla Foundation tomonidan yaratilgan.

### HTML

### Kengaytirilish imkoniyatlari
Thunderbird turli kengaytirishlar va temalar oʻrnatishga yoʻl beradi. Bu kengaytirishlar va temalar programmani tanib boʻlmaydigan darajada oʻzgartira oladi.

### [[Spam]]-filtrlar
Thunderbird avtomatik ravishda reklama tarkibida boʻlgan xatlarni topadi topadi.

### Virtual papkalar

## Linklar

* Thunderbird rasmiy sahifasi
* Thunderbird rus tilidagi rasmiy sahifasi 
* [ftp://ftp.mozilla.org/pub/mozilla.org/thunderbird/ Rasmiy FTP] 
* Mozilla Thunderbird, Portable Edition 
* [Thunderbird versiyalarining tarihi [Rus Tili]da]
Windows Me

**Windows Millennium Edition** yoki **Windows Me** (*Vindous Mi*) gibrid 16-bit/32-bit grafik operatsion sistemasidir.Microsoft tomonidan 2000-yil 14-sentyabrda sotuvga chiqarildi Qisqa nomi *Millennium*dir (*ming yillik*).

Bu operatsion tizim Windows 95’ning vorisi boʻlib, ishlab chiqaruvchilar uchun 2000-yil 19-iyundan boshlab tarqatila boshlandi. Bu asosan shaxsiy foydalanuvchilar uchun moʻljallangan versiya boʻlib, oʻz ichiga Internet Explorer 5.5, Windows Media Player 7, DirectX 7 va yangi Windows Movie Maker dasturiy taʼminotlarini olgan.
## Manbalar
Gordon Brown

**Dr James Gordon Brown** (**Jeyms Gordon Braun**; 1961 yil 20 fevralida Shotlandiyada tugʻilgan) Leyboristlar Partiyasi bosh kotibi, 2007 yil 27 iyundan Buyuk Britaniyaning 74-chi Bosh vaziridir. Tony Blair hukumati davrida (1997-2007) Moliya Vaziri boʻlib ishlagan.
Iron Maiden

**Iron Maiden** ingliz heavy metal guruhidir. Guruh 1975-yili bas-gitarachi Steve Harris tomonidan tuzilgan. Iron Maiden heavy metal janrida ijod qiluvchi guruhlardan eng omadlisi bo‘lib, jahon bo‘ylab 100 millionta albomlari sotilgan.

## Diskografiya
* *[[Iron Maiden (album)|Iron Maiden]]* (1980)
* *[[Killers (Iron Maiden album)|Killers]]* (1981)
* *[[The Number of the Beast (album)|The Number of the Beast]]* (1982)
* *[[Piece of Mind]]* (1983)
* *[[Powerslave]]* (1984)
* *[[Somewhere in Time (Iron Maiden album)|Somewhere in Time]]* (1986)
* *[[Seventh Son of a Seventh Son]]* (1988)
* *[[No Prayer for the Dying]]* (1990)
* *[[Fear of the Dark (Iron Maiden album)|Fear of the Dark]]* (1992)
* *[[The X Factor (album)|The X Factor]]* (1995)
* *[[Virtual XI]]* (1998)
* *[[Brave New World (Iron Maiden album)|Brave New World]]* (2000)
* *[[Dance of Death (album)|Dance of Death]]* (2003)
* *[[A Matter of Life and Death (album)|A Matter of Life and Death]]* (2006)
* *[[The Final Frontier]]* (2010)
* *[[The Book of Souls]]* (2015)
* *[[Senjutsu]]* (2021)

## Havolalar
*
Nicolas Sarkozy

**Nicolas Sarkozy** (; 1955-yil 28-yanvarida Parijda tugʻilgan) sobiq Fransiya Prezidentidir.

Saylovlarda soʻl firqa nomzodi Ségolène Royal'ni yengib, 2007-yil 6-mayda prezidentlik lavozimini egalladi.

## Manbalar
Dernière Volonté

**Dernière Volonté** (fransuzchadan *So‘nggi Istak*, *Vasiyat*) fransuz martial, neoklassik, dark ambient va militari pop musiqalari ijrochisi Geoffroy D'ning taxallusidir. Industrial musiqaning aksar vakillaridan farqli o‘laroq, vokalga ko‘p ahamiyat beradi. Avvalboshda odatda dark ambient ijro etgan Geoffroy so‘nggi paytlarda militari pop janrida albomlar chiqarmoqda.

## Diskografiyasi
### Albomlari

## Havolalar
*Rasmiy sayt 
*Geoffroy D bilan intervyu 
*Qui Vivra Verra - Derniere Volonte haqida maqola
Martial Industrial

**Martial Industrial** (**harbiy [[industrial]]**) yoki **military pop** (**harbiy [[pop]]**) 20-asr oxirida Yevropada shakllangan industrial musiqa janridir hisoblanadi. Odatda klassik musiqa, neofolk, marsh va dark ambient musiqalari unsurlarini ishlatadi.
## Musiqachilar
*Allerseelen
*Autopsia
*Blood Axis
*Death In June
*Der Blutharsch
*Dernière Volonté
*Laibach 
*Les Joyaux De La Princesse
*Sophia
## Shuningdek
*Harbiy orkestr
*Industrial
Terminator

**Terminator** soʻzi lotin tilida „tugatuvchi“, „nihoyalovchi“ maʼnosini bildirib, quyidagi holatlarda qoʻllanishi mumkin:
* Astronomiyada **[[Terminator (astronomiya)|terminator]]** atamasi sayyoraning yoritilgan va yoritilmagan tomonlari orasidagi chegarani anglatadi.
* Genetikada **[[terminator (DNK)|terminator]]** atamasi DNKning transkripsiya va iRNK sintezini toʻxtatuvchi sohasini anglatadi.
* Shuningdek, *[[Terminator (film)|Terminator]]* ilmiy-fantastik filmdir. Shu filmning davomlari:
** Terminator 2
** Terminator 3
** Terminator 4
** Terminator 5
** Terminator 6
Radio

**Radio** (lotincha *radius* — "nur") elektromagnit toʻlqinlar orqali signallarni simsiz uzatish texnologiyasidir.

**Radio** (lotincha radio — nurlanaman, nur tarqataman) — 1) axborotlarni radiotoʻlqinlar (elektrmagnit toʻlqinlar) yordamida uzoq masofadan simsiz uzatish va qabul qilish usuli. 1895-yilda A. S. Popov ixtiro qilgan; 2) simsiz uzatish usuliga asoslanib fizik hodisalarni oʻrganish, bu usuldan radioaloqa, radiroeshittirish, televideniye, radiotelemexanika, radiolokatsiya, ishlab chiqarish jarayonlarini avtomatlashtirish, masofadan turib boshqarish (teleboshqarish)da, tibbiyotda va boshqa maqsadlar uchun foydalanish bilan bogʻliq fan va texnika sohasi (qarang Radiotexnika).

*Radio
Tabiiy fanlar

**Tabiiy fanlar** fanning olamni u biror tabiiy qonunlarga bo‘ysunadi, deb qarovchi va uni ratsional o‘rganuvchi bo‘limlaridir. Tabiiy fanlar uslubiyati ijtimoiy va aniq fanlar uslubiyatidan farq qiladi. Tabiiy fanlar sirasiga astronomiya, kimyo, biologiya kiradi.
Pishloq

**Pishloq** — sutni ivitib, ishlov berish yoʻli bilan tayyorlanadigan oziq-ovqat mahsuloti. Sigir, qoʻy, echki, buyvol yoki ot sutidan yoki ularning aralashmasidan ishlab chiqariladi. Tarkibida 15—27% yengil hazm boʻladigan oqsil, shu jumladan, almashtirib boʻlmaydigan aminokislotalar, 20—32% yogʻ, shuningdek, kalsiy, fosfor tuzlari va vitaminlar (1,5—3,4%) bor. 100 g oliy nav pishloq kaloriyasi 350—400 kkal ga teng . Pishloq parhez va shifobaxsh xususiyatga ega, yengil va deyarli toʻla hazm boʻladi. Sutni ivitish usuliga qarab, shirdon pishloqi va qatiq pishlogʻi tayyorlanadi. Shirdon pishloqi ning qat-tiq, shoʻr va yumshoq xillari bor. Qat-tiq pishloq (Shveysariya, Rossiya, Gollandiya, Kostroma, Yaroslavl pishloqlari va boshqalar) konsistensiyasi muloyim, yumshogʻiniki (Medinsk, Rokfor, Dorogo-buj pishloqlari va boshqalar) moysimon. Shoʻr pishloq (brinza, Tushin pishloqi va boshqalar) namakobda yetilishi bilan boshqa pishloqlardan farq qiladi. Qatiq pishloqga qizdirilgan pishloq va boshqa kiradi. Pishloqning 700 ga yaqin xili maʼlum boʻlib, kimyoviy tarkibi, ma-zasi turlicha. Oʻzbekistonning sut sanoati korxonalarida yumshoq pishloq va brinza ishlab chiqarish yoʻlga qoʻyilgan. Dunyoda yuzdan ortiq pishloq turlari bor. Ular bir-birlaridan qaysi hayvondan sut olingani, qancha saqlangani, qancha miqdorda yogʻi borligi va hokazo sifatlari bilan farqlanadi. Rangi sargʻish-yashildan qizilgacha boʻlishi mumkin. Baʼzi pishloqlarda kavaklar hosil boʻladi. Pishloq oʻz tarkibida yogʻ, oqsil va kalsiy, fosfor minerallarini uzoq vaqt saqlay olgani uchun ushbu moddalarga muhtoj odamlar uchun foydalidir.

## Mashhur turlari
“Taste atlas” — retseptlar, oziq-ovqat tanqidchilari sharhlari va tadqiqot maqolalari e'lon qilinadigan, an’anaviy taomlar bo‘yicha nufuzli xalqaro ma'lumotnomasi doimiy yangilanib turuvchi dunyodagi eng mashhur 100 ta pishloqning 2023-yil uchun reytingini e'lon qildi. Unga ko'ra birinchi o'ntalikka quyidagi turlar kiritildi:

# Motsarella (*Mozzarella*) — yangi tayyorlangan, oq, yengil, Italyancha pishloq.
# Chedder (*Cheddar*) — yarimqattiq, sarg'imtir, ommabop Inglizcha pishloq. 
# Feta (*Feta*) — nordonroq ta'mli, echki sutidan tayyorlanadigan, an'anaviy Yunoncha pishloq. 
# Rikotta (*Ricotta*) — mayin, tvorogsimon, zardobdan tayyorlanadigan, Italyancha pishloq. 
# Parmezan (*Parmigiano Reggiano*) — qattiq, o'tkir ta'mli, Italyancha pishloq. 
# Gauda (*Gouda*) — qattiq, sigir sutidan tayyorlanadigan, Gollandcha pishloq.
# Bri yoki Bri de Mo (*Brie de Meaux*) — yumshoq, oq mayin mog'orli, Fransuzcha pishloq.
# Panir (*Paneer*) — namakobda yangi tayyorlangan, yumshoq, Hidncha pishloq.
# Gorgonzola (*Gorgonzola*) — ko'k rang mog'orli, mashhur Italyancha pishloq.
# Kamamber yoki Normandcha Kamamber (*Camembert de Normandie*) — yumshoq yog'li, sho'rroq ta'mli, mog'orli, Fransuzcha pishloq.
## Manbalar
Janob Bean

***Janob Bean*** () Buyuk Britaniya komedik teleserialidir. Bosh qahramon — Janob Beanni Rowan Atkinson oʻynagan. Ssenariy mualliflari — Rowan Atkinson, Robin Driscoll, Richard Curtis va Ben Elton. Serial har biri yarim soatlik 14 qismdan iborat. Ilk qism teleekranlarga 1990-yilning 1-yanvarida chiqqan.

## Havolalar
* Rasmiy sayti 
* ''Janob Bean'' IMDb saytida
Musohon qori Abbosiddinov

**Musohon qori Abbosiddinov** islomshunos-imomdir. 1974-yil Namangan shahrida tavallud topgan. Dastlabki diniy bilimni tog'asi qo'lida olgan. O'rta maktabni tamomlagach, Namangan shahridagi Mulla Qirg'iz madrasasiga kirib, uni 2000-yilda tamomlagan. 2001-2005-yillarda Toshkent Islom Universitetining Islomshunoslik-Dinshunoslik yo'nalishi bo'yicha bakalavriatini tamomlab, 2005-2007-yillarda mazkur oliygohning Islomshunoslik yo'nalishi bo'yicha magistraturasini ham tugatgan. Oilali, 4 nafar farzandi bor. 
Muso qori Qur'oni karimni yoshligidayoq to'la yod olgan. Uning qiroati nafaqat Oʻzbekistonda, balki dunyoning boshqa ko'plab davlatlarida ham katta qiziqish uyg'otib kelmoqda. Jumladan u Malayziya, Eron, Turkiya kabi mamlakatlardagi Qur'on musobaqalarida muvaffaqiyatli ishtirok etgan. 2004-yili ramazon oyida AQShda yashovchi musulmonlar Muso qorini yurtlarida tarovih namozlarida Qur'onni xatm qilib berishini iltimos qilib, chaqirdilar. Buhga javoban Muso qori AQShda bo'lib, u yerlik ahli muslimlarni o'zining betakror ovozidagi Qur'on tilovati bilan xushnud qilib qaytdi.
Ayni paytda Muso qori Toshkentdagi Shayx Zayniddin (Ko'kcha) Jome' masjidida imom noibi sifatida faoliyat olib bormoqda.

## Manbalar
Baron d'Holbach

**Paul-Henri Thiry, baron dʼHolbach** (**Pol Anri Tiri baron dʼHolbax**; 1723 – 1789) nemis-fransuz adibi, faylasufi hamda ensiklopedisti boʻlgan. Germaniyaning Edes’haym shahrida tugʻilib, Parijga koʻchib ketgan. U Yevropada oʻzini ateist deb atagan ilk faylasuflardan biri sifatida mashhurdir.

Holbach fransuz faylasufi, D. Didro va K. Gelvesii safdoshi, "Ensiklopediyami yaratishda qatnashgan. Fransuz materializmi va ateizmining asosiy asari hisoblangan „Tabiat tizimi yoki Tabiiy va ruhiy olam qonunlari toʻgʻrisida“ kitobini yozgan, unda sensualizm, determinizm va ateizm izchillik bilan qisqa bayon qilinadi, materiya abadiy va yaratilmagan deb uqtiriladi, u asta-sekin rivojlanish va oʻzgarish jarayonida real dunyodagi turli-tuman narsalarning hammasini keltirib chiqaradi. Dekartga qarama-qarshi oʻlaroq kishilarda „tugʻma gʻoya“lar yoʻq deb hisoblaydi. Materiyada inersiya, tortish va bir-biridan qochish roʻy berganidek, ongda jaxrlat, ishqiy mayl, nafrat namoyon boʻlib boradi.

## Manbalar

## Havolalar
Rowan Atkinson

**Rowan Sebastian Atkinson** *(; *1955-yil 6-yanvarda tugʻilgan*) – *ingliz aktyori va dramaturgi. Ikki marotaba BAFTA mukofoti sovrindori. Britaniya imperiyasi ordeni sohibi. Janob Bean roli orqali mashhurlikka erishgan. „Izquvar“ franshizasida agent Johnny English rolini ijro etgan**.

## Filmografiya
### Filmlar

### Televezion

## Manbalar

## Havolalar

* 
* Rowan Atkinson biography at BFI Screenonline
* Rowan Atkinson interview on BBC Radio 4, 20-may 1988-yil
Soat (asbob)

*Ushbu maqola vaqt o‘lchovchi asbob haqidadir. Boshqa ma’nolari uchun [[Soat]] sahifasini qarang.*

**Soat** vaqtni o‘lchovchi asbobdir. Mexanik yoki elektron bo‘lishi mumkin.

Ushbu soatning 6 nusxasidan 2 nusxasi yo'qolgan va ulardan biri yaqin Sharqda, ikkinchisi esa Markaziy Osiyoda deb taxmin qilinadi. Qolgan 4 ta asl nusxalar esa Jeneva (Shvetsariya), Parij (Fransiya), London (Angliya) va Rio de Janero (Braziliya) da saqlanadi.
Avtobus

**Avtobus** 8 kishidan koʻp joyga ega va yoʻlovchi tashish uchun moʻljallangan avtomobildir. Avtobusda odatda yoʻlovchilardan tashqari haydovchi va chiptachi ham boʻladi (lekin ba’zi avtobuslarda chiptani komposterdan olish mumkin; serqatnov yoʻlda haydovchisiz harakatlana oladigan transport vositalari ustida ham ish ketmoqda).

**Avtobus** (avto (mobil) va – hamma uchun) – 9 va undan ortiq oʻrinli yoʻlovchilar tashiydigan avtomobil. Vazifasiga koʻra, shahar Avtobuslari, shaharlararo Avtobuslar, shahar atro-fi Avtobuslari va maxsus Avtobuslarga boʻlinadi. Shahar Avtobuslari aholi yashaydigan punktlarda, shaharlararo Avtobuslar aholi yashay-digan punktlar orasida yoʻlovchilarni tashiydi. Maxsus Avtobuslar sayyoxlar, dam oluvchilar, samolyotga chiquvchilar, ay-rim idoralar va boshqa uchun moʻljallangan. Shaharlararo Avtobusda yukxona boʻladi va oʻrindiqlari uxlab ketish uchun mos-lashtiriladi. Avtobuslar ikki qavatli qilib ham ishlanadi. Avtobuslar qishda isitiladi, yezda esa shamollatib turiladi. Avtobuslar 110&nbsp;km/soat gacha tezlik bilan yura oladi. Avtobusning oʻlchami (uzunligi) 5 m dan ( mikroavtobuslar) 24 m gacha (qoʻsh Avtobuslar). Oʻzbekistonda avtobus ishlab chiqarish istiqlol yillaridagina yoʻlga qoʻyildi.1999-yildan Samarqand shahridagi "SamKochAvto" qoʻshma korxonasida shaharlararo qatnashga moʻljallangan M 23.9 (23 oʻrindikli; dvigatelining quvvati 65 kVt, maksimal tezligi 95&nbsp;km/soat) va M 29 (29 oʻrindiqli; dvigatelining quvvati 84,6 kVt, maksimal tezligi 105&nbsp;km/soat) rusumli, shuningdek shahar ichida qatnashga moʻljallangan M 24.9 (23 oʻrindiqli, dvigatelining quvvati 65 kVt, maksimal tezligi 95&nbsp;km/soat) ru-sumli Avtobus ishlab chiqariladi
.

## Etimologiyasi
*Avtobus* atamasi *avtomobil* hamda lotincha *omnibus* – "har yerda" soʻzlaridan qisqartmadir.
## Shuningdek
* Avtomobil
* Trolleybus
* Tramvay
* Avtomobil sanoati.

## Manbalar
Tramvay

**Tramvay** (inglizcha *tram* - "vagon", *way* - "yoʻl") poyezddan yengil, relsli, elektr dvigatelli transport vositasidir. Odatda shaharlar ichida va atrofida yoʻlovchi tashishi uchun moʻljallangan boʻladi.

**Tramvay** (, ***tram*** — vagon, arava va ***way*** — yoʻl) — relsli izda harakatlanuvchi shahar yer usti transport vositasi; elektr energiyasini simda sirpanuvchi "shoxi" (dugasi) orqali kontakt (tutashma) simdan oladigan vagon (2 ta, baʼzan 3 ta tirkama vagonlar majmui).

Tramvay murakkab texnika vositasi hisoblanadi. Uning motori (dvigateli) elektr energiyasini relsli izlar tepasidan tortib ketiladigan simdan oladi. Sim kichik elektr styasiga ulanadi. Elektr styada oʻzgaruvchan tok 500—750 V kuchlanishli oʻzgarmas tokka aylantiriladi. Motorli vagon ustidagi yoysimon shox (duga) simda sirpanib, dvigatelga tok yetkazib beradi. Ikkinchi manfiy sim vazifasini relslar oʻtaydi. Umuman tramvay xoʻjaligi murakkab majmua xisoblanadi. Unga relsli izlar, avtoblokirovka tizimi, elektr dvigatel, elektr tarmogʻi, harakatlanuvchi sostav (vagon yoki vagonlar), tramvaydan foydalanish xizmati — depo (Toshkentda 2 ta depo bor), taʼmirlash korxonalari, liniyadagi doimiy tok elektr dvigateli qoʻllanadi (quvvati — bir necha kVt dan bir necha MVt gacha).

## Tarix
Aravalarni harakatlantirishda elektr tokidan foydalanish gʻoyasi 19-asr 30—40-yillarida paydo boʻldi, lekin 70-yillarda birinchi elektr styalari paydo boʻlgandan keyingina amalga oshdi. Rus ixtirochisi F.A. Pirotskiy 1876-yilda taklif qilgan "relsli arava"ni birinchi tramvay deyish mumkin. Tramvay yaratishga doir ishlar Germaniya va boshqa mamlakatlarda ham olib borildi. Berlin yaqinidagi Lixtenfelde shaharchasida 1881-yil 20 yoʻlovchi sigʻadigan vagon (tezligi 30 km/soat) qatnay boshladi. Keyinchalik koʻp Yevropa mamlakatlari va AQSH da keng tarqaldi. Tramvaydan muntazam foydalana boshlash Kiyevda 1892-yil, Nijniy Novgorodda 1896-yil, Moskvada 1899-yil yoʻlga qoʻyildi.
## Toshkentda tramvay

Toshkentda vagonni tor izlar boʻylab otlar tortadigan koʻnka 1901-yil qatnay boshlagan, tor izli elektr tramvay esa 1913-yil paydo boʻlgan, keng izli tramvay 1936-yil foydalanishga topshirilgan (Toʻqimachilik komibinati — Xadra maydoni). Oʻzbekistonda tramvay Toshkent va Samarqand shahrlarida qatnaydi.

## Shuningdek
* Avtobus
* Trolleybus
* Temir yoʻl
* Samarqand tramvaylari
* Toshkent tramvayi
Fokus-guruh

**Fokus-guruh (guruhda fokuslashtirilgan interv'yu)** —  ijtimooiy tadqiqotlar yordamida informatsiyani yigish va tahlil qilishning bir usuli.

## Linklar
* Ководство § 126. Фокус-группы — Artemiy Lebedev fokus-guruhlar haqida  (salbiy nuqtai nazarda yozilgan ).
Artemiy Lebedev

**Artémiy Andréyevich Lébedev** (13-fevral 1975)  mashhur rus dizayneri, ixtirochisi, Artemiy Lebedev Studiyasining asoschisi,  badiiy rahbari hamda egasidir.

## Tarjimai holi
Artemiy Lebedev 1975-yil 13-fevralida Moskvada filolog Andrey Lebedev va adiba Tatyana Tolstaya oilasida tugʻildi. 274-, 583- и 57-maktablarda oʻqidi. Maktabdan keyin Moskva Davlat Universitetining jurnalistika fakultetiga kirdi, 2-kursdan keyin universitetdan ketdi.

1992-yili hamkori bilan *A-kvadrat* studiyasini ochib, yil oxirigacha unda ishladi. 1993-yil yanvarida *Artografika* studiyasini ochdi, unda u grafika, poligrafiya, kalligrafiya va boshqa dizayn bilan shugʻullandi. 1993-1995-yillarda *MakSentr* kompaniyasida art-direktor boʻlib ishladi.

1995-yili *WebDesign* studiyasiga asos soldi, uch yildan keyin uni *Artemiy Lebedev Studiyasi* deb nomladi. Bu studiya hozirda Runetdagi eng yirik studiyalardan biriga aylangan. 2001-yildan Artemiy Lebedev Studiyasi sanoat dizayni bilan ham shugʻullanib kelmoqda.

## Notijorat loyihalari
* Moskva metropoliteniga bagʻishlangan sayt
* Qisqartmalar lugʻati

## Manbalar

## Havolalar
* Artemiy Lebedev Studiyasining sayti 
* Artemiy Lebedevning bosh sahifasi 
* Artemiy Lebedevning jonli jurnali
Arnold Schwarzenegger

**Arnold 'Arniʼ Alois Schwarzenegger** (; 1947, 30-iyulda, Avstriyaning Tal shahrida tugʻilgan) amerikalik aktyor, kinoprodyuser, siyosatchi, rejissyor, kulturist va tadbirkor. Terminator roli bilan mashhur boʻlgan. 2003—2011-yillarda Kaliforniya shtati gubernatori boʻlgan. Arni besh farzandning otasi.

* rafiqasi * Maria Shriver (Maria Owings Shriver) 1955-yil 6-noyabr. Maria Shriverga 1986-yilda uylangan. 2011-yilda U bilan ajragan.
* qizi * Katherine Schwarzenegger (Katherine Eunice Schwarzenegger) 1989-yil 13-dekabr.
* qizi * Christina Schwarzenegger (Christina Maria Aurelia Schwarzenegger) 1991-yil 23-iyul.
* oʻgʻli * Patrick Schwarzenegger (Patrick Arnold Shriver Schwarzenegger) 1993-yil 18-sentyabr.
* oʻgʻli * Christopher Schwarzenegger (Christopher Sargent Shriver Schwarzenegger) 1997-yil 27-sentyabr.
* oʻgʻli * Joseph Baena 1997-yil 2-oktyabr. Onasi Mildred Patricia 'Patty' Baena.

## Filmografiya

### Film

## Havolalar
* Rasmiy sayti