2026-yilgi Formula 1 mavsumi

**2026-yilgi FIA Formula 1 Jahon chempionati** (**2026 FIA Formula One World Championship**) — Formula 1 avtomobillari uchun oʻtkaziladigan avtopoyga chempionati bo‘lib, Formula 1 Jahon chempionatining 77-mavsumi hisoblanadi. U xalqaro avtosportni boshqaruvchi tashkilot — Fédération Internationale de l'Automobile (FIA) tomonidan ochiq gʻildirakli poyga avtomobillari uchun eng yuqori darajadagi musobaqa sifatida e’tirof etiladi. Chempionat dunyo boʻylab oʻtkaziladigan yigirma toʻrtta Gran-pridan iborat boʻlib, mart oyida boshlanib, dekabr oyida yakunlanishi rejalashtirilgan. Haydovchilar va jamoalar mos ravishda Jahon haydovchilar chempioni va Jahon konstruktorlar chempioni unvonlari uchun kurash olib boradilar. Amaldagi Jahon haydovchilar chempioni — Lando Norris, amaldagi Konstruktorlar oʻrtasidagi Jahon chempionlari esa McLaren-Mercedes jamoasidir.

2026-yilgi mavsumda reglamentga katta oʻzgartirishlar kiritildi: quvvat qurilmasi konfiguratsiyasi qayta koʻrib chiqildi va yangi faol aerodinamika tizimlari joriy etildi. 2024-yilda Sauber jamoasini sotib olgan Audi chempionatga zavod jamoasi sifatida kirib keldi va oʻzining quvvat qurilmasidan foydalanmoqda. Cadillac esa Ferrari quvvat qurilmalari bilan chempionatda ilk bor ishtirok etmoqda; bu 2016-yildan buyon chempionatda ilk marta oʻn birinchi jamoa qatnashayotganini anglatadi. Honda o‘zining Honda Racing Corporation shoʻbasi orqali Aston Martin bilan eksklyuziv zavod jamoasi hamkorligini boshladi va Red Bull Racing bilan hamkorligini yakunlagach, Aston Martin jamoasiga oʻz quvvat qurilmalarini yetkazib bermoqda. Ford 2004-yildan beri ilk bor Formula 1 ga qaytdi va Red Bull Powertrains bilan hamkorlikda Red Bull Racing hamda Racing Bulls jamoalariga quvvat qurilmasi yetkazib berishni qoʻllab-quvvatlamoqda. Renault esa endi dvigatel yetkazib beruvchi sifatida qatnashmayapti, chunki Alpine jamoasi Mercedes quvvat qurilmalariga oʻtdi.

## Ishtirokchilar
Har bir jamoa kamida ikki nafar haydovchini roʻyxatdan oʻtkazishi shart, ya’ni majburiy ikki avtomobilning har biri uchun bittadan. Barcha jamoalar Pirelli tomonidan yetkazib beriladigan shinalardan foydalanadilar.

### Jamoalardagi oʻzgarishlar

Cadillac o‘n birinchi jamoaga aylandi. Bu Cadillacning ushbu seriyadagi ilk ishtiroki bo‘lib, 2016-yilda Haas jamoasi qo‘shilganidan beri chempionatda ilk bor jamoalar soni yana o‘n bittaga yetdi. Jamoa dastlab Ferrarining dvigatellari va uzatmalar qutilaridan foydalanadi. Keyinchalik esa ota kompaniyasi General Motors tomonidan TWG Motorsports bilan hamkorlikda ishlab chiqiladigan o‘z quvvat qurilmalariga o‘tishi rejalashtirilgan. Ushbu qurilmalar dasturi FIA tomonidan tasdiqlangan bo‘lib, uni 2029-yilgi mavsumdan boshlab joriy etish rejalashtirilgan. Cadillac bundan avval ham Andretti Global bilan hamkorlikda Formula 1 ga kirishga uringan edi.

Reglamentdagi dvigatelga oid oʻzgarishlar bilan bir vaqtda Formula 1 ga uchta yangi dvigatel ishlab chiqaruvchisi kirib keldi. Audi 2024-yilda mavjud Sauber jamoasini sotib olgan holda ilk bor ushbu sportga qoʻshildi. Audining avvalgi kompaniyasi — Auto Union Ikkinchi jahon urushidan oldin hamda 1950-yilda jahon chempionati tashkil etilishidan avval Gran-pri poygalarida ishtirok etgan edi. Jamoa 2024 va 2025-yillarda Ferrari dvigatellaridan foydalangan holda Kick Sauber nomi bilan poygalarda qatnashdi, 2026-yildan esa Audining zavod jamoasiga aylandi. Shu tariqa Ferrari dvigatellarini mijoz jamoalardan faqat Haas va Cadillac jamoalariga yetkazib bermoqda.

Ford 2004-yilda oʻzining sobiq mijoz jamoasi Jordanga dvigatellar yetkazib berganidan beri ilk bor Formula 1 ga dvigatel yetkazib beruvchi sifatida qaytdi. U Red Bull Powertrains bilan hamkorlik oʻrnatdi; ushbu kompaniya Red Bull Racing hamda ularning ikkinchi jamoasi Racing Bullsni dvigatellar bilan ta’minlaydi. 2021-yilda Formula 1 dan qisman chiqib ketgan, biroq Red Bull Powertrainsning hamkori bo‘lib qolgan Honda esa Red Bullga tegishli ikki jamoa bilan hamkorlikni yakunlab, Honda Racing Corporation shoʻbasi orqali Aston Martinni dvigatellar bilan ta’minlaydigan to‘liq mustaqil dvigatel dasturini qayta yo‘lga qo‘ydi. Aston Martin sportga qaytganidan beri Mercedes power unitlaridan foydalanib kelmoqda; Mercedes esa Aston Martinning avvalgi jamoalarini 2009-yildan buyon dvigatellar bilan ta’minlab kelgan. Honda esa bundan oldin Aston Martinning avvalgi jamoasi Jordan bilan 1998-yildan 2002-yilgacha hamkorlik qilgan.

Renault 2014-yilda joriy etilgan gibrid dvigatel reglamenti boshlanganidan beri sust natijalar qayd etganidan so‘ng, 2026-yildan boshlab Alpine jamoasiga dvigatel yetkazib berishni to‘xtatdi. Shu tariqa, 2026-yilgi mavsum 2000-yilgi chempionatdan beri Renault dvigatel yetkazib beruvchi sifatida qatnashmagan ilk mavsum bo‘ldi. Alpine esa, 2016-yilgi mavsum oldidan Renault Team Enstoneni qayta sotib olganidan beri bo‘lgani kabi to‘liq zavod jamoasi maqomidan voz kechib, mijoz jamoasiga aylandi. Alpine Mercedesning mijoz jamoasiga aylanish orqali shu mavsumdan boshlab ularning dvigatellari va uzatmalar qutilaridan foydalanmoqda. Shu paytgacha Team Enstonening Mercedes mijoz dvigatellaridan foydalangan so‘nggi holati 2015-yilga to‘g‘ri keladi; o‘sha paytda jamoa Lotus nomi bilan qatnashgan edi.

### Haydovchilardagi oʻzgarishlar
Sergio Pérez va Valtteri Bottas Cadillac safida asosiy haydovchilar sifatida yana to‘liq mavsumga qaytishdi. Pérez avvalroq Red Bull Racing bilan 2026-yilgacha mo‘ljallangan ikki yillik shartnoma imzolagan edi, biroq u 2024-yilgi mavsum yakunida o‘zaro kelishuv asosida bekor qilindi. Bottas esa oxirgi marta 2024-yilda Sauber safida poygalarda qatnashgan va 2025-yilda Mercedesning zaxira haydovchilaridan biri bo‘lgan. Isack Hadjar Racing Bulls jamoasidan Red Bull Racingga o‘tdi va Yuki Tsunoda o‘rnini egalladi; Tsunoda esa Red Bullning zaxira haydovchisiga aylandi. Hadjar o‘rniga Formula 2 dan yuqoriga ko‘tarilgan Arvid Lindblad keldi.

## Taqvim

2026-yilgi taqvim avvalgi ikki mavsumdagi kabi yigirma toʻrtta Gran-pridan iborat. Xitoy, Mayami, Kanada, Britaniya, Niderlandiya va Singapur Gran-prilari sprint formatida oʻtkaziladi.

### Taqvimdagi oʻzgarishlar

Ispaniya Gran-prisi Montmeló shahridagi Circuit de Barcelona-Catalunya trassasidan Madridda, IFEMA atrofida qurilgan yangi shahar trassasiga ko‘chirildi. Circuit de Barcelona-Catalunya esa poygaga Barselona-Kataloniya Gran-prisi nomi bilan mezbonlik qilishda davom etadi. Imoladagi Emilia-Romagna Gran-prisi esa poygani 2025-yilgacha o‘tkazish bo‘yicha shartnoma uzaytirilmagani sababli taqvimdan chiqarildi. Ozarbayjon Gran-prisi esa promouter va tegishli hukumat vakillarining iltimosiga binoan Ozarbayjonning Xotira kuniga moslashtirish uchun shanba kuni o‘tkazilishi rejalashtirilgan.

## Izohlar

## Manbalar