open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Chane

**Chane**,  - bir vaqtlar Shimoliy zamonaviy Argentina va Boliviya janubidagi Chako va And togʻlari orasidagi tekisliklarda yashagan katta Aravak etnik guruhi edi. Ular miloddan avvalgi 500-yillarda bir qator boshqa Aravak xalqlari bilan birga Buyuk Konus mintaqasiga koʻchib ketishgan. Hozirgi kunda Guarani tomonidan qattiq taʼsirga uchragan kichik jamoalar mavjud.

## Tarixi
Chanlar tinch madaniyat boʻlib, kechua tilida soʻzlashuvchilar (keyinchalik Inka imperiyasini tashkil qilganlar) va boshqa Aravak qabilalari bilan savdo qilishgan. Inka imperiyasi va Chan oʻzlarining janubiy qoʻshnilari — inklar „chiriguano“ deb atagan guarani qabilalariga qarshi birgalikda kurashish uchun shartnoma tuzdilar. Guaranilar doimiy ravishda Chan yerlariga bostirib kirganlar va ispanlar istilosidan oldin ham Chan va inklarning birlashgan qoʻshinlarini magʻlubiyatga uchratib, Sibir tizmasigacha boʻlgan chanlar yashagan hududni egallab olganlar. Channing bir qismi qul boʻlgan, boshqa qismi esa avvalgi yashash joylaridan janubi-sharqdagi unumdor yerlarga koʻchib ketgan. Koʻplab Chane ayollari Guarani hindulari tomonidan xotinlikka olingan va bu Chane assimilyatsiyasining boshlanishini belgilab qoʻydi. Mustamlaka davrida chan, shu jumladan, guarani tiliga oʻtganlar, yevropaliklar tomonidan assimilyatsiya qilingan.

Ular aholi zich joylashgan qishloqlar, makkajoʻxori, yeryongʻoq, paxta va qovoq yetishtirilgan neolit madaniyatini yaratdilar, oʻziga xos kulolchilik buyumlarini, shuningdek, Santa-Kruz de la Sierra, Samaipata, Portachuelo, Valle Abajo, Okinava, Kotoka, El Pari, Mataral va Warnes zamonaviy shaharlari yaqinida arxeologlar tomonidan topilgan grafik tasvirlarni yaratdilar. Bundan tashqari ular yogʻochdan niqoblar va matodan kiyimlar yasadilar.

## Tarqalishi
Hozirda ikkita kichik Chane jamoalari mavjud — Boliviyada Santa Kruz de la Sierra shahri yaqinidagi Isosog (Izozog) mintaqasida va Argentinada Santa Kruz shahri yaqinidagi Yacui (Yacui) va Che Renda tumanlarida. Tartagal. Ikkala holatda ham Chanlar guarani tillari va madaniyatlarida soʻzlashuvchilar tomonidan taʼsirga uchragan, ammo baribir oʻzlarining oʻziga xosligini saqlab qolishgan. Channing boshqa avlodlari dastlab guaranilar, keyin ispanlar va keyingi toʻlqinlarning yevropalik koʻchmanchilari tomonidan oʻzlashtirilgan.

## Yana qarang

* Aravaklar
* Aravakan tillari
* Samaipata qal'asi

## Manbalar
Turgutoğlu Mahmud Bey

**Turgutoğlu Mahmud Bey** () — Karamanoğulları bekligida 1483-1487-yillar orasida hukmdorlik oxirgi bek. Ushbu beklik 1250-1487-yillar orasida Onadoʻlida hukm surgan boʻlib, XIV-XV asrlarda Onadoʻlida Usmonlilar imperiyasi bilan birga eng qudratli davlat hisoblangan.. Mahmud Bey Karamanoğlu İbrahim Bey IIning nabirasi bo'lib, o'gil tomondan emas, qiz tomondandir. 1483-yilda Kasım Bey vafot etgandan so'ng, taxtga da'vogar qolmaydi va eski bek Karamanoğlu İbrahim Bey II qizini o'gli Mehmed Bey taxtga o'tiradi. U beklik 1487-yilda Usmonlilar imperiyasi tomonidan bosib olingunga qadar taxtda qolgan.
## Manbalar
Eshmun

**Eshmun** (finik tili. 𐤀𐤔𐤌𐤍 ; *ʾšmn*) — finikiyaliklarning shifo xudosi, Sayda homiysi, oʻsimliklar va unumdorlikning homiysi, oʻliklarga hayotni qaytarish im koniyatiga ega.

Yunonlar Eshmunni Asklepiybilan aniqladilar.

Dastlab, Eshmun xtonik xudo boʻlgan, ammo Asklepiy kabi u salomatlik va davolanish uchun javobgar edi. Venera va Adonis afsonasi sifatida tanilgan Ugaritning hosildorlik va hosil haqidagi afsonasi Finikiyaning Astarte va Eshmun juftligi haqidagi afsonasiga (Bobiliyada — Ishtar va Tammuz, Misrda — Isis va Osiris) mos keladi.

Vaqt oʻtishi bilan Eshmun Karfagenda Melkartdan ham kuchliroq xudoga aylandi .

Xudo Sidonda hech boʻlmaganda temir davridan beri maʼlum. Bundan tashqari, unga Sura, Bayrut, Kipr, Sardiniya va Karfagenda sigʻinishgan, bugungi kunda Eshmun ibodatxonasining oʻrnini Avliyoe Luis (Karfagen) sobori egallagan.

*Astresmunim* („Eshmun oʻsimligi“) nomini Dioskoridlar tungi oʻsimlikka bergan va u uni shifobaxsh sifatlari bilan izohlagan.

Eshmun ibodatxonasi Sidondan bir kilometr uzoqlikda joylashgan. Qurilish miloddan avvalgi VI asr oxirida Eshmunazar II davrida boshlangan, keyinchalik Rim davrida qoʻshimchalar kiritilgan. Ibodatxona 1963-1978-yillarda Moris Dunand tomonidan qazilgan. Xudo tomonidan shifo topgan odamlarning, ayniqsa bolalarning haykallari shaklida koʻplab minnatdorchilik qurbonliklari topilgan.

## Ismning etimologiyasi
"Eshmun" soʻzi — semit „shem“ ildizidan olingan boʻlib, „ism“ degan maʼnoni anglatadi (Gashem). Boshqa manbalarga koʻra, Eshmun nomining eng qadimgi shakli Ebla onomastikasida allaqachon sí-mi-na/ni shaklida uchraydi, uning logografik ekvivalenti ruhni ifodalovchi di-giš „moy xudosi“dir. Bu kasallarni marosimlarda ishqalash uchun ishlatiladigan ilohiy moyning ruhini ifodalaydi.

## Yana qarang

* Делос

## Manbalar


## Havolalar

* **Temple of Eshmun near Sidon**
** Lebmania: Eshmoun
** Atlas Tours: Lebanon: Eshmun
** Ikama: Eshmoun
* Bterram: Eshmunit  (On the temple of Eshmunit in Bterram.)
Xoraxte

**Xoraxte** (eskirgan.*Goraxti*) – qadimgi Misr mifologiyasida — quyosh xudosi. Horusning timsollaridan dan biri, mazkur holda yorugʻlik xudosi sifatida hurmatga sazovor boʻlgan.

## Tasviri va maʼnosi
Xoraxte lochin boshli odam sifatida tasvirlangan, uning tepasida quyosh diski va ureyaning muqaddas belgisi koʻrinib turgan va dastlab, tong hamda chiqayotgan quyosh timsoli boʻlgan. Piramida matnlarida, bu hali ham Ra xudosi bilan bogʻliq boʻlmagan alohida ilohdir. 5-suloladan boshlab Xoraxte u bilan Ra-Goraxti obrazida birlashdi. Shu bilan birga, u Xepri va Atum kabi Ra timsollari bilan ajralib turadi, bu ularning har kuni ufqda sharqdan gʻarbga haratini amalga oshiradi. Sinkretik xudo Ra-Xoraxte yangi tugʻilgan chaqaloqni va yangi tugʻilgan quyoshni anglatadi. Shu munosabat bilan, Tong va Sharq Gor-axti xudosiga tegishli.

Bir qator olimlarning taxminlariga koʻra, Geliopolisdagi butxonaga quyoshga sigʻinishning maxsus shakli sifatida Xoraxtani ulugʻlash fir’avn Akenaton davrida Karnakdagi xudo Aten taʼlimotining rivojlanishiga katta taʼsir koʻrsatdi.

Horus xudosining mahalliy, oʻziga xos shakli sifatida Xoraxtaning sajda qilish joylari Geoliopolis, shuningdek keyinchalik — Fir’avn Tutmos III yoʻnalishi boʻyicha qurilgan Karnakdagi Amun ibodatxonasi va Deyr-al-Bahori elidagi oʻlgan ayol fir’avn Xatshepsut ibodatxonasi boʻlgan.  Gor-axti, shuningdek, Atum va Xepre sharafiga maxsus quyosh qoʻshigʻi kuylangan.

## Ismi
*Xoraxte* (*Gor-axti)* nomini tarjima qilishda quyidagi: *ufqning Horusi* , *Gorizontal* yoki *ikkala ufqning Horusi* , shuningdek *, dunyo mamlakatlarining Horusi kabi variantlar olinadi*.

Qadimgi Misrdagi Horus xudosining yana bir mahalliy shakli Gizadagi piramidalar hududidagi Buyuk Sfinksning ulkan haykalida Yangi Qirollik davridan beri hurmatga sazovor boʻlgan Gor-maxis edi.

## Adabiyotlar

* Véronique Berteaux: *Harachte — Ikonografie, Ikonologie und Einordnung einer Komplexen Gottheit bis zum Ende des Neuen Reiches*, 2005
* Hans Bonnet: *Lexikon der ägyptischen Religionsgeschichte.* Nikol-Verlag, Gamburg 2000, ISBN 3-937872-08-6
* Rolf Felde: *Ägyptische Gottheiten*. Visbaden, 1995-yil
* Wolfgang Helck/Eberhard Otto: *Kleines Lexikon der Ägyptologie*. Xarrasovitz, 1999, ISBN 3-447-04027-0
* Veronika Ions: *Die Gotter va Mythen Ägyptens.* *Verlag Buch und Welt, 1988-yil*
* Manfred Lurker: *Lexikon der Götter va Symbole der alten Ägypter*. Scherz Verlag, 1998, ISBN 3-502-16430-4

## Manbalar
Polkovniku nikto ne pishet

„**Polkovniku nikto ne pishet**“ (, yaʼni „Pokovnikka hech kim yozmaydi“) — „Bi-2“ rus va belarus rok musiqiy guruhi ijro etgan qoʻshiq. Guruhning ayni nom bilan 2000-yil eʼlon qilingan ikkinchi studiyaviy albomiga kiritilgan. Qoʻshiq 2000-yilda „Zolotoy grammofon“ mukofoti bilan taqdirlangan. 2001-yil „Fuzz“ jurnali tuzgan yilning eng yaxshi qoʻshiqlari orasida eng yuqori beshtalikka kirgan.

„Polkovniku nikto ne pishet“ „Brat 2“ rus filmi saundtrekiga kiritilgan. Buning ortidan guruhga keng shuhrat olib kelgan. Film saundtrekiga „Polkovniku nikto ne pishet“ qoʻshigʻidan tashqari guruhning „Varvara“ hamda „Schastye“ qoʻshiqlari ham kiritilgan. Shuningdek, qoʻshiq „Syostri“, „Bratstvo desanta“, „Den viborov“ hamda „O chyom govoryat mujchini. Prodoljenie“ kabi boshqa filmlar saundtrekigidan oʻrin olgan.

Kolumbiyalik yozuvchi Gabriel García Márquez qalamiga mansub „Yolgʻizlikning yuz yili“ hamda „Polkovnikka birov maktub bitmas“ asarlari qoʻshiq uchun asos boʻlgan. Guruh aʼzosi Yegor Bortnik (Lyova Bi-2) soʻzlariga koʻra, yoshligida u doʻsti Aleksandr Uman (Shura Bi-2) bilan Márquez asarlarini oʻqishni xush koʻrishgan. Shunday boʻlsa-da, qoʻshiq bilan roman oʻrtasida toʻgʻridan-toʻgʻri aloqa yoʻq. Bortnik ashulada shunchaki romandagi kayfiyat ifoda etilganini aytgan.

Qoʻshiqning ilk matnini Umanning amakisi Mixail Karasyov yozgan. Matnni Bortnik tubdan oʻzgartirgan va faqat naqoratdagi „Polkovnikka hech kim yozmaydi, polkovnikni hech kim kutmaydi“ () misralarini saqlab qolgan. Qoʻshiq Uman va Bortnik Melburn shahrida yashayotgan paytda yozilgan.

## Manbalar

## Havolalar

*
Microsoft OneNote

**Microsoft OneNote** (avvalgi nomi ilgari Microsoft Office OneNote) - tezkor qaydnomalarni yaratish hamda shaxsiy maʼlumotlarni tashkillashtirish dasturi, qaydlarni ierarxik shaklda tashkillashtirish imkonini beradi. Microsoft Office paketiga kiritilgan. 2014-yil 17-martdan bepul boʻldi, uni Microsoft veb-saytidan alohida yuklab olish mumkin.

Mahsulot Microsoft Tablet PC platformasi rivojlanishi sababli ishlab chiqildi. OneNote qisqa eslatmalarni saqlash uchun moʻljallangan boʻlib, bu ayniqsa, matnni qoʻlda yozish va eslatma qoʻshish imkoniyati mavjud boʻlgan planshet foydalanuvchilari uchun qulaydirlik taqdim etadi. Bundan tashqari, dasturdan Microsoft Windows va macOS operatsion tizimlariga ega oddiy ish stoli kompyuterlarida ham foydalanish mumkin. Dasturning mobil qurilmalar uchun ishlab chiqilgan koʻrinishlari ham mavjud

OneNote dasturining ish maydoni boʻsh varaq boʻlib, istalgan joyda matn va klaviaturadan eslatmalar, chizmalar va ovozli sharhlarni yozib kiritishingiz mumkin. Shuningdek, OneNote ilovasiga maʼlumotlarni brauzer oynasidan sudrab olish yoʻli bilan qoʻshishingiz mumkin. Ushbu dasturda "Saqlash" belgisi yoʻq boʻlganligi sababli, kiritilgan maʼlumotlar avtomatik ravishda saqlanadi.

Varaqlar boʻlimlarga, boʻlimlar esa daftarlarga birlashtiriladi. Boʻlimdagi varaqlar roʻyxati joriy varaqning oʻng tomonida, boʻlimlar roʻyxati yuqorida va ochiq daftarlar roʻyxati chap tomonda joylashgan.

Qaydlar HTML formatida yoki OneNote ilovasi sifatida elektron pochta orqali yuborilishi mumkin.

Microsoft OneNote birinchi marta 2003-yil oktabr oyida Microsoft Office System 2003 paketining bir qismi sifatida taqdim etildi.

Bugungi kunda dastur ikki hil koʻrinishda (OneNote 2016 va OneNote) ishlab chiqarilib, ikkalasidan bir vaqtning oʻzida foydalanish mumkin.

OneNoteʼning bugungi kundagi talqini bepul talqinda tarqatilsada, Office 365 paketi foydalanuvchilar OneNote dasturining 5 hil qoʻshimcha imkoniyatga ega (ijro etish, soʻzma-soʻz aytib turish, yorliqlar qoʻyish, matematik amallar bajarish, tadqiqotchilar uchun yordamchi funksiya) koʻrinishidan foydalanishlari mumkin.

## Manbalar
Episulfidlar

**Episulfidlar** - ikkita uglerod atomi va bitta oltingugurt atomidan iborat to'yingan geterotsiklik halqani o'z ichiga olgan organik birikmalar sinfi. Bu epoksid yoki aziridinning oltingugurt analogidir. Ular, shuningdek, **tiiranlar**, **olefin sulfidlari**, tioalkilen oksidi va tiasiklopropanlar sifatida ham tanilgan. Episulfidlar epoksidlarga qaraganda kamroq tarqalgan va odatda kamroq barqarordir. Eng keng tarqalgan hosila etilen sulfiddir (C 2 H 4 S).

Elektron diffraktsiyasiga ko'ra, etilen sulfiddagi CC va CS masofalari mos ravishda 1,473 va 1,811 A ni tashkil qiladi. CCS va CSC burchaklari mos ravishda 66,0 va 48,0 °.

## Tayyorgarlik

### Tarix
1900-yillarning boshlarida bir qator kimyogarlar, jumladan, Staudinger va Pfenninger (1916), shuningdek, Delepin (1920) episulfidlarni o'rganishgan.  Men 1934 Dachlauer va Jackel ishqoriy tiosiyanatlar va tiokarbamid yordamida epoksidlardan episulfidlarning umumiy sintezini ishlab chiqdilar.

### Zamonaviy usullar
Dachlauer va Jackelning rahbarligidan so'ng, episulfidlarning zamonaviy yo'llari ikki bosqichli usuldan foydalanadi, olefinni epoksidga aylantiradi, so'ngra tiosiyanat yoki tiokarbamid yordamida tiatsiyalanadi. 

: 

Episulfidlarni siklik karbonatlar, gidroksimerkaptanlar, gidroksialkilgalogenidlar, digaloalkanlar va halomerkaptanlardan ham tayyorlash mumkin.  Etilen karbonat va KSCN reaksiyasi etilen sulfidini beradi:

: KSCN + C 2 H 4 O 2 CO → KOCN + C 2 H 4 S + CO 2

: alken + "S" → episulfid

## Reaksiyalar
Episulfidlarning akademik va sanoat sharoitida keng tarqalgan qo'llanilishi ko'pincha polimerizatsiya reaktsiyalarida monomer sifatida foydalanishni o'z ichiga oladi. Episulfidlar uch a'zoli halqalarning tabiatiga ko'ra tug'ma halqali kuchlanishga ega. Shuning uchun episulfidlarning aksariyat reaktsiyalari halqani ochishni o'z ichiga oladi. Ko'pincha nukleofillar halqani ochish uchun ishlatiladi.  Terminal episulfid uchun nukleofillar birlamchi uglerodga hujum qiladi. Nukleofillarga anion gidrid, tiolatlar, alkoksid, aminlar va karbanionlar kiradi.

: 

## Ilovalar
Trianlar tabiatda juda kam uchraydi va tibbiy ahamiyatga ega emas.

Episulfidning polimerizatsiyasi haqida xabar berilgan bo'lsa-da, juda kam tijorat ilovalari mavjud.

## Ditiiranlar
Ditiiranlar - ikkita oltingugurt atomi va bitta uglerodni o'z ichiga olgan uchta a'zoli halqalar. Bir misol 1,3 -ditietanni oksidlash orqali tayyorlangan.

## Manbalar
SYNTHESIS AND PROPERTIES OF ORGANOSILICON...https://cyberleninka.ru › article › synthesis-and-properti...
Elche CF

Elche Club de Fútbol, ​​S. A. D. Ispaniya La Ligasida ishtirok etayotgan futbol klubi. U oʻz oʻyinlarini 38 750 kishiga moʻljallangan Martines Valero stadionida oʻtkazadi. U 1969-yilgi Ispaniya kubogi finalida ham ishtirok etgan, biroq Bilbaoning „Atletik“ jamoasiga 1:0 hisobida yutqazib, kubokda ikkinchi oʻrinni egallagan.

## Manbalar

## Havolalar

*Official website 
*Futbolme team profile 
*BDFutbol team profile
Alikante provinsiyasi

**Alikante provinsiyasi** (kataloncha. Alacant), Ispaniyaning janubi-sharqidagi Valensiya avtonom okrugidagi provinsiya (provinsiya) markazi — Alikante shahri. U 1833-yilda tarixiy Valensiya va Mursiya provinsiyalarining bir qismida yaratilgan.
Üzeyir Mehdizadə

**Üzeyir Mehdizadə** (1990-yil 19-may) Ozarbayjon bastakori va qoʻshiqchisi.

## Hayot va ijod
Uzeyir Mehdizade 1990-yil 19-mayda tugʻilgan.

1995-yilda 14-sonli maktabga birinchi sinfga bordi.U maktabni aʼlo darajada tugatib va hech ikkilanmay kelajakdagi hayoti uchun musiqa sohasini tanladi.Keyinchaki u Ozarbayjon milliy konservatoriyasiga oʻqishga kirdi. Uning ustozi Agshin Fateh Üzeyir Mehdizadəga birinchi qoʻshiqlarini yozib olishga yordam berdi va uni musiqiy muvaffaqiyatlari sari yetakladi.2008-yilda u „Gəl yarına“ nomli albomini chiqardi. 2009-yilda u oʻz studiyasini yaratdi va studiyaning birinchi „O mənim olmalıdır“ albomini chiqardi. 

2010-yilda "„O olmasa neynəyərəm“ albomi tomoshabinlarga taqdim etildi. 2015-yilda u oʻzining „Əlvida keçmişim“, „Dostum“, „Onsuzda bəxti qarayam“, „Səndən ötrü“, „Bunu da örgənəcən“ albomlari bilan rekord koʻrsatkichga erishdi. 2016-yilda u Moskvadagi Club Arena Starda kontsert berdi. „Ay ölmüş“ 2016-yilning eng mashhur qoʻshigʻi boʻldi. 

2014-yilda kuylagan va faqat bitta suratga ega boʻlgan „Yaxşı olar“ qoʻshigʻi qisqa vaqt ichida tinglovchilar mehrini qozongan hamda 2018-yil 10-iyun kuni 50 milliondan ortiq tomosha qilingan musiqa  uchun (musiqaning 4 yilligi) „Yaxşı olar“ klipi ham suratga olindi.

Üzeyir Mehdizadə dunyoning koʻplab davlat va shaharlarida, jumladan Turkiya,  Germaniya,  Rossiya,  Oʻzbekiston,  Qozogʻiston,  Ukraina  va boshqa yerlarida ijodiy safarlarda boʻlgan

Üzeyir Mehdizadə 2018-yilda turmush qurdi

## Oilasi
Otasi Bəxtiyar Mehdizadə 1963-yilda tugʻilgan. Onasi Mehparə Məmməd qızı Mehdizadə. U 2008-yilda yurak xurujidan vafot etgan. Uzeyirning 1 singlisi bor. U turmushga chiqqan.

## Manba

* Uzeyir Mehdizoda parda ortida gapirdi. (az. )
* Milli. Xonanda Uzeyir Mehdizoda Az lent.az saytiga tayanib intervyuni taqdim etadi. Yangilik eʼlon qilingan sana: 2014-yil 24-yanvar.

## Maʼlumotlar

## Havolalar

* Üzeyir Mehdizadə ning „YouTube“ kanalı...

3 official Telegram channel
Koronar arteriya kasalligi

**Koronar [[arteriya]] kasalligi** – tojsimon arteriyalarning torayishi boʻlib, kasallikning dastlabki daavrlarida simptomsiz boʻladi ammo keyinchalik stabil stenokardiya, nostabil stenokardiyaga va/yoki miokard infarktiga olib kelishi mumkin. Bemorlarda toʻsh ortida bosuvchi ogʻriq, nafas yetishmasligi, koʻngil aynishi va diaforez (koʻp terlash) kuzatilishi mumkin. Baʼzan chap qoʻlda, pastki jagʻda yoki boʻyin sohasida ogʻriq, qorinning yuqori qismida diskomford kuzatiladi. Stabil stenokardiya yurak stress tesi, stressiz yurak radigrafiyasi va koronar kateterizatsiya orqali tashxis qoʻyiladi. Davolash ikkilamchi profilaktika sifatida chekishni tashlash, qandli diabet, gipertenziya va dislipidemiyani davolash, antitrombotsitar agentlar, antianginal dorilar (masalan, beta blokatorlar) va ogʻir holatlarda revaskulyarizatsiya (perkutan translyuminal koronar angioplastika)ni oʻz ichiga oladi.

## Epidemiologiya va etiologiyasi

Dunyo boʻylab va Oʻzbekistonda ham oʻlimning eng koʻp sababchisi hisoblanadi. Koronar arteriya kasalligi bilan 50 yoshgacha kasallanish ehtimoli erkaklar uchun 50%ni, ayollar uchun esa 40%ni tasshkil etadi. Etiologiyasida ateroskleroz eng muhim rol oʻynaydi.

## Patofiziologiyasi

Barqaror aterosklerotik plakcha qon tomir ichki qismini toraytiradi va natijada yurak miokardiga qon oqimi kamayadi, kislorodga boʻlgan talab va uning yetib borishi oʻrtasidagi muvozanat buziladi va miokardda ishemiya kuzatiladi. Koronar arteriya stenozining darajasi kasallik ogʻirligini belgilab beradi. Ogʻir ishemiya hatto miokard infarktiga sabab boʻlishi mumkin.

## Klinikasi

Angina pectoris yaʼni toʻsh ortidagi kuchli ogʻriq eng asosiy belgisi hisoblanadi. Koronar arteriyalardagi stenoz darajasi 70% dan oshishni boshlagandan keyin bemorlarda belgilar kuzatilishni boshlaydi. Ogʻriq chap qoʻl, boʻuin va jagʻga, epigastral sohaga va orqaga tarqalishi mumkin. Ogʻriqdan tashqari nafas qisishi, bosh aylanishi, palpitatsiyalar, oʻzini qoʻyarga joy topa olmaslik, holsizlik, koʻp terlash, koʻngil aynishi, qusish va hushdan ketish kuzatilishi mumkin.

## Diagnostikasi

Diagnostikasida yurak stress EKGsi eng foydali usul hisoblanadi. Test jarayonida sodir boʻladigan ishemik oʻzgarishlar kasallikka tashxis qoʻyish imkonini beradi. Stressiz CT angiografiya koronar arteriyalar holatini koʻrish imkonini bersa, koronar arteriya kalsiy shkalasi koronar qon tomirlar atrofidagi kalsifikatsiya miqdorini aniqlab beradi. Agar, yuqoridagi diagnostik usullarni amalga oshirish imkoni boʻlmasa yoki diagnoz noaniqligicha qolsa, invaziv koronar angiografiya qilinadi.

## Davolash

Davolashning asosini kardiovaskulyar kasallanishlar va oʻlimlar miqdorini kamaytirish, simptomlarni yengillashtirish va hayot sifatini yaxshilashga qaratiladi. Farmakoterapiya sifatida antianginal dorilar masalan, beta blokatorlar, kalsiy kanali blokatorlari yoki nitratlardan foydalanish mumkin. Antianginal preparatlardan foydalanishning asosiy maqsadi miokardning kislorodga boʻlgan ehtiyojini kamaytirishdir. Ikkilamchi profilaktika sifatida antitrombotsitar agentlar aspirin, klopidogrel qoʻllanadi.

## Manbalar
Lord Voldemort

**Lord Voldemort** (filmlarda , ) — **Tom Marvolo Riddle**ning taxallusi, yozuvchi J. K. Rowling qalamiga mansub *[[Harry Potter]]* turkum romanlaridagi obraz va yovuz bosh qahramon. Bu obraz birinchi marta 1997-yilda nashr etilgan *[[Harry Potter va hikmatlar toshi]]* kitobida paydo boʻlgan, faqatgina uchinchi kitob — *[[Harry Potter va Azkaban mahbusi]]*dan tashqari har bir kitobda va kitob asosida suratga olingan filmda qatnashgan yoki bevosita eslab oʻtilgan — oʻsha asarda u faqat eslatib oʻtilgan.

Voldemort bashoratga koʻra „Yovuz Hukmdorni yengishga qodir boʻlgan bolakay“ — Harry Potterning ashaddiy dushmani. U bolani oʻldirmoqchi boʻladi, lekin buning oʻrniga ota-onasi Lily va James Potterni oʻldiradi va Harryning peshonasida chaqmoq shaklida chandiq qoldiradi. Deyarli hech bir jodugar yoki sehrgar uning ismini aytishga jur’at eta olmaydi, uning oʻrniga „oʻzingiz bilasiz kimligini“, „ismi aytilmasligi kerak boʻlgan inson“ yoki „yovuz hukmdor“ kabi laqablar bilan unga murojaat qiladi. Voldemortning qon tozaligiga boʻlgan ishtiyoqi uning sehrgarlar dunyosini muggle (sehrli boʻlmagan) qavmidan xalos qilish va sof qon hukmronligiga erishish uchun ikkala dunyo — sehrgarlar va mugglelar dunyosini zabt etish maqsadini anglatadi. Onasining oilasi tomonidan u Hogwarts jodugarlik va sehrgarlik maktabining toʻrtta asoschilaridan biri — sehrgar Salazar Slytherinning soʻnggi avlodi. U bir gala yovuz sehrgarlar va jodugarlar — sehrgarlar dunyosini sehrgar boʻlmaganlardan xalos qilish va Voldemortni uning oliy hukmdori sifatida belgilagan guruh — Ajal kasofatlarining rahbari.

1999-yilda bergan intervyusida Rowling Voldemortni Harry Potterning dushmani sifatida yaratganini va u dastlab Voldemortning hikoyasini ataylab aytmaganini bildiradi. „Asosiy gʻoya [Harry] oʻzining sehrgar ekanligini bilmaganligi edi… Va shuning uchun men bu qanday boʻlishi mumkinligini, u oʻzining kim ekanligini bilmasligini bilish uchun oʻsha pozitsiyadan orqaga qarab ishladim… U bir yoshga toʻlganda, yuzlab yillar davomida eng yovuz sehrgar uni oʻldirishga harakat qildi. U Harryning ota-onasini oʻldirdi, keyin esa Harryni oʻldirmoqchi boʻldi — uni laʼnatlashga urindi… Biz bilishimizdan oldin Harry buni bilib olishi kerak. Va shunday boʻldi — lekin qandaydir sirli sabablarga koʻra tavqi laʼnat Harryga taʼsir qilmadi. Shunday qilib, uning peshonasida chaqmoq shaklidagi chandiq qoldi va tavqi laʼnat oʻshandan beri yashirinib yurgan yovuz sehrgarga qaytadi“.

## Manbalar

## Havolalar

* Lord VoldemortHarry Potter Lexicon saytida
Ehion

**Ehion** () — qadimgi yunon mifologiyasidagi personaj. Germes va Antianiraning oʻgʻli, Menetiusning qizi, Yevritning egizak ukasi. Alopedan. Argonav. Kalidon ovining aʼzosi.

## Manbalar
Google Keep

**Google Keep** 2013-yilda Google kompaniyasi tomonidan eslatmalar va teglar (heshteglar) yaratish, tahrirlash va saqlash uchun yaratilgan bepul dasturdir. Google Keep internet-dastur ko'rinishida bo'lib, iOS tizimida ishlovchi qurilmalar uchun Google Chrome brauzeridagi qo'shimchalar yordamida, Android qurilmalarida ilovalar orqali foydalanish imkoni mavjud.

## Ilova ko'rinishlari
### Internet talqini
Google Keep dasturining ushbu talqinida quyidagi imkoniyatlar mavjud: eslatma o'rnatish, eslatmalar rangini o'zgartirish, rasm qo'shish, yangi varoqlar qo'shish. Internet talqinida elementlarni ro'yxatda siljitish mumkin hamda o'zgarishlar avtomatik ravishda saqlanadi.

### Android talqini
Google Keep faqat Android 4.0.3 (Ice Cream Sandwich) yoki undan yuqori talqinlardagi qurilmalarga o'rnatilishi mumkin. Eslatmaga o'zgartirishlar kiritganingizda, ular avvalgi versiyani tiklash imkoniyatisiz avtomatik ravishda saqlanadi.

### Chrome OS talqini
Google Keep dasturi Chrome OS tizimi hamda Google Chrome uhun mavjud bo'lib, bu talqinda eslatmalarni yaratish va internet mavjud bo'lmaganda tahrirlash hamda rasm qo'shish imkoni mavjud.

## Dasturdagi yangilanishlar
2014-yilning noyabr oyida Google kompaniyasi dasturdagi qaydlardan bir vaqtning o'zida bir necha foydalanuvchi topomonidan foydalanish hamda rang, qaydga ruhsat, ma'lumot turi bo'yicha qidirish imkonini qo'shdi 2016-yil oktabr oyida qaydlar joyi o'zgarmasligi uchun mahkamlash funksiyasini qo'shdi 2017-yilda Keep dasturini Google Hujjatlar dasturi bilan foydalanish imkoni yaratildi 2017-yil iyulida Google dasrning Android talqinini yangilab, o'zgarishlarni bekor qilish hamda o'zgartirish imkonini qo'shdi

## O'xshash dasturlar
Bugungi kunda ko'plab kompaniyalar Google Keep singari dasturlarni taqdim etishmoqda. Bular ichida Microsoftning OneNote dasturi, Evertynote, Spirtgpad, Diigo va ko'plab shu kabi dasturlarni keltirib o'tish mumkin.

## Manbalar
Etugen

**Etugen** (Itugen) - (mong.Этүгэн, Этүгэн эх/ etugen-ona) moʻgʻullarning yer maʻbudasi. Moʻgʻul tilida "etugen" soʻzi ayol bilan bogʻliq. Oʻrta asr manbalari baʼzan Etugenni Natigai bilan bogʻlaydi (mong. Nachigay) - uning erkak „hamkasbi“. Garchi bu Etugen ismining notoʻgʻri talaffuzidan kelib chiqqan xato bo'lsa ham. Moʻgʻul mifologiyasida Etugen koʻpincha kulrang buqaga mingan holatda tasvirlangan.

## Yana qarang

* Монгольская мифология
* Тюркская мифология

## Manbalar
Eternitas

**Eternitas** () - Rim maʼbudasi, abadiylikning timsoli. Yunon Aioniga oʻxshaydi.

Koʻpincha Rim tangalarida tik turgan yoki oʻtirgan ayol koʻrinishidagi turli xil atributlarga ega boʻlgan abadiylik, oʻlmaslik, vaqtning uzluksizligini anglatadi: shar va samoviy jismlar (quyosh, oy, yulduzlar) koʻrinishidagi osmon; buyuklik va kuch belgilari (tayoq); bardoshli hayvon sifatida sher yoki fil; kuldan koʻtarilgan feniks; oʻz dumini tishlagan ilon (ouroboros); kosa, mashʼal va boshqalar. Tangalarda u *AETERNITAS, AETERNITAS AUGUSTI, AETERNITAS IMPERII, AETERNITAS POPULI ROMANI* yozuvlari bilan birga keladi. Bu Rim imperiyasining abadiy qudratini, shuningdek, marhum va imperator oilasining ilohiy aʼzolarining abadiy xotirasini anglatadi.

Bundan tashqari, eternitas lotin va oʻrta asr falsafasining atamasi boʻlib, boshi yoki oxiri boʻlmagan borliqning toʻliqligiga egalikdir. „Bizning „hozir“imiz yugurayotgandek tuyuladi va shu tariqa vaqt va abadiylikni (sempiternitas) yaratadi, ilohiy „hozir“ esa doimiy, harakatsiz, barqaror – abadiylikni (aeternitas) yaratadi“. „Dunyoning abadiyligi, oʻrta asr gʻoyalariga koʻra, eternitas emas, balki sempiterintas (eternitas faqat Xudoga xosdir), yaʼni u cheksiz davomiylikni ifodalaydi“.

446 Eternitas asteroidi Eternitas sharafiga nomlangan.

## Manbalar

## Adabiyotlar

* Любкер Ф. Реальный словарь классических древностей. М., 2001.

## Havolalar

* Описания монет с изображением Этернитас Архивная копия от 29 января 2009 на Wayback Machine
Ehet

**Ehet** () —— qadimgi yunon mifologiyasidagi personaj. Gomer tomonidan tilga olingan afsonaviy shafqatsiz podshoh. Keyingi yozuvchilar uni Epirusdan kelgan deb hisoblashgan. Rodoslik Apollonning yozishicha, u qizini koʻr qilib, gʻorga qamab qoʻygan. Qizining ismi Metope (yoki Amfissa) edi, u gʻazabdan uni koʻr qilib qoʻydi, uning mulkiga kirganlarning barchasini oʻldirdi, bu haqda Epirlik Lisipp „Xudosiz ishlar katalogi“ da aytib oʻtgan.

## Manbalar
Varshava menejment universteti Andijon filiali

**Collegium humanum Varshava menejment universteti Andijon filiali** (qisqartmasi: **Collegium humanum**) — Andijondagi oliy oʻquv yurti boʻlib, menejmentning turli yo‘nalishlari, jumladan, xalqaro maydonda biznes yuritish, xususan, o‘z biznesini boshqarish, transport va logistka, inson resurslarini boshqarish, axborot texnoloyiyalari, kiber xavfsizlik, moliya va buxgalteriya hisobi boʻyicha yuqori malakali mutaxassislar tayyorlaydi. Universitet filialida bugungi kunda 100 dan ortiq yuqori malakali mutaxassis tayyorlanmoqda. Universitetda 12 yoʻnalish boʻyicha bakalavrlar va uch mutaxassislik boʻyicha magistrlar tayyorlanadi. Bundan tashqari Universitet filialida BBA, MBA, DBA, LL.M, MPH dasturlari bo'yicha ham mutaxassislar tayyorlashni ko'zda tutgan.

## Manbalar
Eteokl

**Eteokl** () — qadimgi yunon mifologiyasida — Fiv shohi. „Iliada“ va Sofoklning „Antigona“ tragediyasida tilga olingan.

Eteokl (soʻzma-soʻz „Goreslav“) — Fiva qiroli Edip va Yokastaning (yoki Evriganiya) toʻngʻich (yoki kichik) oʻgʻli, Antigona, Ismene va Polinikelarning ukasi. Edip oʻzining tugʻilishi va onasi bilan turmush qurganligi haqidagi haqiqatni bilib olgach, u oʻgʻillarini laʼnatladi va surgunga joʻnadi.

Eteokl va Poliniklar bir yil davomida navbatma-navbat hukmronlik qilishga kelishib oldilar, ammo yil oxirida Eteokl oʻz akasiga yoʻl berishdan bosh tortdi, bu esa „Fivga qarshi etti“ harakatiga olib keldi. Aka-uka duelda bir-birlarini oʻldirishdi.

Fivda Edip bolalariga kuydiriladigan qurbonliklar qilinganda, olov va tutun ikkiga boʻlinib, turli yoʻnalishlarda tarqaldi.

Esxilning „Yetti Fibaga qarshi“ va Evripidning „Finikiyalik“, Seneka „Finikiyalik ayollar“ tragediyalari qahramoni, Senekaning „Finikiyalik ayol“, Publiya Papiniya Statsiyaning „Fivaida“ sheʼri. Sxoliyaga ko'ra Pindar, Polidorning otasi, Gemonning bobosi, Akragas Feronning ajdodi. Kadmusdan Ferongacha 27 avlod.

Miken matnlarida **e-te-wo-ke-re-we-i-jo** nomi qayd etilgan - *Etevokleveios*). Miken tilidagi **e-te-wa** („sodiq, rost“) nomlari bor.

Taxminan Xet matnlarida Tavakalavas bilan aniqlangan.

## Manbalar


## Adabiyotlar
Стаций, Публий Папиний. Фиваида. / Пер. Ю. А. Шичалина под ред. С. В. Шервинского, статья Ю. А. Шичалина, примеч. Е. Ф. Шичалиной. Отв. ред. М. Л. Гаспаров, С. В. Шервинский. (Серия «Литературные памятники»). М.: Наука, 1991. 352 стр. 10000 экз.
SS.11

**SS.11** – Birinchi avlod fransuz ATGM.

## Ishlab chiqish va sinov
Fransuz muhandisi **Jan Bastien-Tiri** tomonidan SS-10 asosida ishlab chiqilgan. SS.11 ning aviatsiya versiyasi AS.11 deb belgilandi. Kompleksning yengil vaznli piyoda versiyasi (koʻchma ishga tushirish moslamasi) zavod sinovchilari guruhi tomonidan Daupin togʻ tizmasi hududidagi baland Gʻarbiy Alp togʻlarida, fransuz togʻli miltiq boʻlinmalari ishtirokida oʻtkazildi.

## Qurollash
**[[Raketa]]** 1956-yilda fransuz armiyasi tomonidan qabul qilingan va keyinroq AQSh va Isroil armiyasi tomonidan ham tasdiqlangan. Qoʻshma Shtatlar AS.11 ni 1961-yilda foydalanishga topshirdi, raketani AGM-22 nomi (litsenziya) ostida ishlab chiqardi va 1976-yilgacha UH-1 Iroquois („Iroquois“) vertolyotlarida foydalanildi.

## Eksport va xorijiy ishlab chiqarish
Fransiya tomonidan dunyoning turli mamlakatlariga (Eron, Livan, Iroq, Liviya va Saudiya Arabistoni kabi kamida 36 ta) keng eksport qilinadi. AQShdan tashqari, Germaniya, Norvegiya va Hindistonda litsenziya asosida ishlab chiqarilgan. Qoʻshma Shtatlardagi litsenziya **General Electric** edi, u oʻziyurar gʻildirakli SS-11B ishlab chiqarish huquqini saqlab qoldi. Norvegiya armiyasi uchun raketalar Kongsberg Våpenfabrikk tomonidan ishlab chiqarildi.

Ular deyarli 30 yildan keyin ishlab chiqarishni toʻxtatdilar. 1980-yillarning boshlariga qadar ishlab chiqarilgan. Hammasi boʻlib 180 mingga yaqin raketa uchirilgan.

## Bu qanday ishlaydi
Qoʻlda boshqarish tizimiga ega ATGM, uch nuqtali usulda (koʻrish; raketa; nishon) amalga oshiriladi. Boshqaruv sim orqali amalga oshirildi. Uchirishdan soʻng raketa, butun parvoz davomida nazorat buyruqlari brir juft yupqa simlarorqali uzatiladi.

Raketani unga oʻrnatilgan traser yordamida kuzatish mumkin edi. Tezlatgich 1,2 soniya, asosiy dvigatel 20 soniya ishga tushadi.

## Taktik va texnik xususiyatlar
* Uzunligi: 1190 mm
* Diametri: 165 mm
* Boshlangʻich vazni: 30 kg
* Tezlik: 190 m/s
* Balandligi: 500 dan 3000 m gacha
* Jang kallagi: 6,8 kg
* Zirhning kirib borishi: 500 mm
*
## Manbalar
Resident Evil (filmlar seriyasi)

***Resident Evil*** — Capcom kompaniyasi tomonidan ishlangan *Resident Evil* videooʻyinlar franshizasiga asoslangan filmlar.
## Filmlar

## Manbalar
Jean Joseph Marie Amiot

**Jan Jozef Mari Amiot** (ba'zan **Amyot** ; xitoycha 錢德明; 1718-yil fevral – 1793-yil 9-oktyabr) imperator Syanlun hukmronligi davrida Xitoyda yashagan fransuz iyezuit missioneri edi.

## Hayoti
Jozef Mari Amiot Tulon shahrida tug'ilgan. U 1737-yilda Iso Jamiyatiga kirdi va 1750-yilda Xitoyga missioner sifatida yuborildi. Tez orada u imperator Syanlunning ishonchini qozondi va umrining qolgan qismini Pekinda o'tkazdi. U Fanlar Akademiyasining muxbiri, imperator Syanlunning G'arb tillari bo`yicha rasmiy tarjimoni va Pekindagi fransuz missiyasining g`oyaviy rahbari edi. U 1793-yilda Pekinda Buyuk Britaniyaning Makartni elchiligi jo'nab ketganidan ikki kun o'tib vafot etdi. U lord Makartni bilan uchrasha olmadi, lekin ikki maktubida “bu dunyo rejalarimizning teskarisi” deya tushuntirib, uni sabr qilishga chaqirdi. U Xitoyda bo`lganidaxitoycha ismdan (S*ian De-* ) foydalangan.

## Asarlari

Amiot o'z kasbiy faoliyatidan unumli foydalandi va uning asarlari G'arb dunyosiga Uzoq Sharqning fikri va hayot tarzini yaqindan tanishtirish uchun muhim qo`llanma bo`ldi. Uning manjur-fransuz lug'ati (*tartare-manchou-français)*(Parij, 1789) juda qimmatli asar edi. Chunki manjur tili o`sha davrga qadar Yevropada ma'lum emas edi. 1772-yilda u miloddan avvalgi 6-asrda yozilgan general Sun Sziga tegishli harbiy tarix bo`yicha eng yaxshi urush strategiyasi va taktika ma'lumotlaridan biri boʻlgan *“Urush sanʼati”* asarini fransuz tiliga tarjima qildi. Ushbu asarning ingliz tiliga birinchi muvaffaqiyatli tarjimasi 138 yildan so`ng 1910-yilda amalga oshirildi. Uning yana "*Memoires concernant l'histoire, les Sciences et les arts des Chinois"* (15 jildli, Parij, 1776–1791) asari ham mavjud. Ushbu to'plamning o'n ikkinchi jildi "*Vie de [[Konfutsiy]]* "da ushbu ta'limot avvalgi asarlardan ko`ra batafsil tasvirlanadi.

Amiot Pekindagi mandarinlarni Rameauning "*Les sauvages* " (Rameauning "*Les Indes galantes* " opera-baletining bir qismi sifatida qayta ishlangan) asari bilan hayratga solishga harakat qildi. Amiot xitoy diabolosi haqida ma'lumot bergan birinchi yevropalik edi.  Amiot sharqdan Yevropaga qamishli asboblarni jo'natgan birinchi yevropalik ham bo'ldi. Sheng bilan tanishuv garmonika ixtirosiga olib kelgan qamish asboblarida tajribalar davrini boshlab bergan edi.

## Manbalar

*

## Mavzuga yaqin

* Ching Vah LAM, "Xitoydagi fransuz iyezuit stipendiyasining diqqatga sazovor joyi: Jan-Jozef-Mari Amiotning Xitoy musiqasi haqidagi yozuvlari", *CHIME, Xitoy musiqasini tadqiq qilish bo'yicha Yevropa jamg'armasi jurnali*, Leyden, 2005, 16-17: 127-147.
* Jim LEVY, "Jozef Amiot va Pifagor sozlanishining kelib chiqishi haqida ma'rifiy spekulyatsiya", " *TEORIA, Shimoliy Texas universiteti musiqa nazariyasi jurnali* ", Denton, 1989, 4: 63-88
Bogʻi shamol jangi

**Bogʻi Shamol jangi** — Buxoro xonligida bir tomondan Movarounnahr shayboniylari bilan ashtarxoniylar oʻrtasida boʻlib oʻtgan hal qiluvchi jang boʻlib, bu jangda Boqi Muhammad boshchiligidagi ashtarxoniylar 1599-yilda Shayboniylarning soʻnggi hukmdori ustidan hal qiluvchi gʻalabaga erishadilar. movarounnahr sulolasi - Pirmuhammadxon II (1598- 1599).

Pirmuhammadxon II ustidan qozonilgan gʻalaba natijasida ashtarxoniylar davlatning poytaxti – Buxoro va Movarounnahrning ikkinchi muhim shahri – Samarqandni toʻla nazorat ostiga olishga muvaffaq boʻldilar. 1601-yildan boshlab Ashtarxoniylar sulolasi Movarounnahr va Janubiy Turkiston hayotida hal qiluvchi rol oʻynay boshladi.

Fors shohi Abbos (1588-1629) Pirmuhammadxon II ga Boqi Muhammadga qarshi kurashda yordam berdi. U Buxoroga 10 ming askar yubordi, ular Pirmuhammadxon II bilan qoʻshildi. Umuman olganda, “Tarixi Qipchoq-xoniy” muallifi Xoʻja Qulibek Balxiyning hisob-kitoblariga koʻra, Pirmuhammadxon II 40 ming kishilik qoʻshin toʻplay olgan. Boqiy Muhammad Buxoro xoni bilan muzokara qilmoqchi boʻldi, lekin u sulh tuzishdan bosh tortdi va Sari Pul tomonga joʻnadi.

Boqi Muhammad qarindoshlaridan yordam soʻradi. Uning oldiga birinchi boʻlib amakisi Abbos Sulton va Rahmonquli Sulton keldi. Boqi Muhammad yoʻllarni qoʻriqlash va razvedka qilish uchun Kuchukbiy otaliq, Muhammad Yorbiy qarluk va Lutfibiy otaliq qoʻmondonligida kichik otryadlarni yubordi. Yor Muhammad, Joni Muhammad va ashtarxoniylar urugʻining boshqa vakillari Samarqandda boʻlib, Mahmud ibn Valiy aytganidek, “ehtiyotkorlik maqsadida” shaharni tark etmaganlar.

## Jangning borishi
1599-yilda Samarqand yaqinidagi Bagʻi Shamol hududida raqib qoʻshinlari toʻqnash keldi. Pirmuhammadxon II va uning amirlari oʻzlarining son jihatdan ustunligi tufayli ashtarxoniylarni kuchli siqib chiqarishga muvaffaq boʻldilar, ammo keyin Boqi Muhammad dushman qoʻshinining markazini agʻdarib, gʻalaba qozondi. Pirmuhammadxon II yaralanib, asirga olinadi. Oradan bir qancha vaqt oʻtgach, Boqiy Muhammadning buyrugʻi bilan qatl etildi. Ashtarxoniylar tartibsiz holda chekingan buxoriylarni quvib, katta oʻlja qoʻlga kiritdilar.

## Ahamiyati va oqibatlari
Ta'riflangan voqealarning zamondoshi, bo'lajak ashtarxoniylar saroy tarixchisi Mahmud ibn Valiy Bog'i Shamoldagi jangni Movarounnahrdagi Shayboniylar hukmronligining oxiri deb hisoblashga moyil. Mana uning soʻzlari: “Shayboniylarning Movorounahrdagi ishlari shu yerda tugaganidan keyin boshqaruvni Toʻqay Temuriylar qoʻlga oldi”. Pirmuhammadxon II ustidan qozonilgan gʻalaba natijasida ashtarxoniylar davlat poytaxti – Buxoro va ikkinchi muhim Movarounnahr shahri – Samarqandni toʻla nazorat ostiga olishga muvaffaq boʻldilar.

Yor Muhammad Xon oliy hukmdor deb e'lon qilindi, u bu vaqtga qadar juda keksa odam edi. U davlatni boshqarishga jur’at eta olmadi va boshqaruvni xon hokimiyati va hukmronligining barcha sifatlari: xutba, sikka, unvonlar meros qilib olgan toʻngʻich oʻgʻli Joni Muhammadga topshirdi. 1601-yildan boshlab to'rtta zarbxona Joni Muhammad nomi bilan tangalar chiqara boshladi: Buxoro, Balx, Samarqand va Toshkentda.

## Manbalar
Alfredo Di Stéfano stadioni

**Alfredo di Stefano stadioni** (isp.: Estadio Alfredo Di Stefáno) — Madriddagi futbol stadioni, Real Madrid Castilla ning uy arenasi.

## Asosiy maʼlumotlar
2006-yilda qurilgan 6.000 o'rinli stadionga "Castilla"ning sobiq prezidenti va klub tarixidagi eng yaxshi futbolchiga aylangan sobiq jamoa o'yinchisi Alfredo Di Stefanoning nomi berilgan.  Stadion ochilishida u shunday deb oʻtgan:

«Alfredo Di Stefano» stadioni «Real Madrid» futbol klubining mashg'ulot maydoni hisoblanadi  Bu yerda, shuningdek, “Real Madrid Castilla”ning uy uchrashuvlari ham oʻtkaziladi. Stadion 2006-yil 9-may kuni Real Madrid” va Fransiyaning “Reyms” jamoasi oʻrtasidagi oʻyin bilan ochilgan.  O'shanda "qaymoqranglilar" 6:1 hisobida g'alaba qozonishgan va gollarga Kassano (dubl), Soldado (dubl), Sergio Ramos va Xurado mualliflik qilishgan.  Bungacha yangi stadionda «Real Madrid» faxriylari va Ispaniya terma jamoasi o'rtasidagi bahs bo'lib o'tgan va uchrashuv "blankos"ning 1:0 hisobidagi g'alabasi bilan yakunlangan edi.

Chempionlar Ligasining 2020/2021-yilgi mavsumida Santiago Bernabeu stadioni rekonstruksiya qilinishi munosabati bilan «Alfredo di Stefano» stadionida Real Madridning uy uchrashuvlari o'tkaziladi.

Stadion eng yangi texnologiyalar bilan jihozlangan: tuproqni isitishdan tortib, ekologik toza quyosh panellarigacha. Unda 2 ta televizion zona, televizor sharhlovchilari uchun 4 ta va radio sharhlovchilari uchun 10 ta kabina mavjud.  Shuningdek, gazeta jurnalistlari uchun 28 ta, sharhlovchilar uchun 32 ta oʻrin mavjud.  Bundan tashqari, o'yin holatini kuzatuvchi kameralar, asosiy va yaqin kameralar uchun galereya mavjud.  Matbuotning o'z media markazi bor, u maydon darajasida joylashgan bo'lib, u yerdan matbuot xonasi, fotosuratchilar xonasi, aralash zona va telestudiyani topish mumkin.

## Manbalar
Estadio de la Cerámica

**Estadio de la Seramika** (ispan. **Estadio de la Cerámica**) — Vilyarrealdagi koʻp funksiyali stadion. U asosan futbol o'yinlari uchun ishlatiladi va mahalliy "Villarreal" futbol klubining uy stadioni hisoblanadi.  25.000 o'ringa mo'ljallangan stadion 1923-yilda ochilgan. Stadionga o'rtacha 17.000 tomoshabin tashrif buyuradi; bu shaharda 50.000 dan kam aholiga ega ekanligi hisobga olinadigan boʻlsa, bu juda yaxshi natija.

## Tarixi
Stadion 1923-yil 17-iyunda Servantes va Kastellon o'rtasidagi o'yinda ochilgan.  U ochilganda *«Kampo del Villareal»* deb nomlangan va stadion ikki yildan so'ng ikkinchi — *Estadio El Madrigal* nomini oldi va shu bilan birga *Feudo Amarillo* laqabini oldi.

Stadionning birinchi rekonstruktsiyasi 1952-yilda yozda, ikki mavsum oraligʻida bo'lib o'tdi. Maydon o'lchamlari standartlarga mos kelishi uchun 95m x 65m dan 105m x 65m gacha o'zgartirildi. 1960-yillarda stadionda tribunalar ustida tom o'rnatildi.  1971/1972-yilgi mavsumda ish yakunlandi. 1988-yilda stadion yana rekonstruksiya qilindi, u o'zining hozirgi qiyofasini oldi va "Villarreal" — "Atletico Madrid" o'yini bilan ochildi.

Klubning 75 yilligi munosabati bilan stadion yana rekonstruksiyadan o'tkazildi. Janubiy qismga vip-joylar o'rnatildi, shimoliy qismda esa pardozlash ishlari olib borildi.  Stadion yaqinida «Villarreal» laqabi sharafiga sariq suv osti kemasi haykali o'rnatilgan.

2017-yil 8-yanvarda La Liganing «Barselona»ga qarshi o'yinidan oldin «Villarreal» mahalliy ishlab chiqarish sharafiga stadion nomini *El Madrigal*dan *Estadio de la Seramika* (keramika stadioni)ga o'zgartirdi.

2021-yil fevral oyida Norvegiyaning Molde klubi oʻz mamlakatlarida COVID-19 sababli sayohat cheklovlari tufayli Yevropa Ligasi soʻnggi 32-uchrashuvini ushbu oʻyingohda oʻtkazdi.
## UEFA Chempionlar Ligasi
Stadion Chempionlar Ligasiga qabul qilinishidan oldin shoshilinch ravishda kichik taʼmirdan oʻtkazilib, kiyim almashtirish xonalari taʼmirlandi, UEFA delegatlari uchun xonalar, doping nazorati xonalari qoʻshildi, matbuot anjumani xonasi kengaytirildi, fasad sariq koshinlar bilan yangilandi.
## Manbalar
Horoo

**Horoo** () moʻgʻullarning eng qadimgi urugʻlaridan biri. Horoolar zamonaviy xalxa-moʻgʻullarining asl oʻzagini tashkil qiluvchi Xalxaning yettita shimoliy urugʻlari tarkibiga kirgan.

## Etnonimi
Horoo (eski yozuv moʻgʻ. qorug-a/n) etnonimi Horo (qoru-) oʻzagiga -ga(n) hosila qoʻshimchasini qoʻshish orqali shakllangan. Moʻgʻulcha tildan olingan Horoo yoki qorug-a soʻzlari „boshpana“ va „qalʼa“ deb tarjima qilinadi

## Tarixi
XVI asr oʻrtalarida Xalxa tumanining 12 urugʻi besh janubiy va yetti shimoliy urugʻga boʻlingan. Shimoliy urugʻlar Dayanxon oʻgʻli Geresenzening tasarrufida edi. Beshta janubiy urugʻlar jaruud, barin, honhirad, bayad va ujeeddan iborat edi.

Yetti shimoliy urugʻlar quyidagi urugʻlardan iborat edi: 1) Jalayirlar, Olxonutlar (Uneged); 2) Besutlar, Eljiginlar ; 3) Gorloslar, kheregudlar ; 4) xuree, horoo, tsoohor ; 5) xuhuyd, xataginiylar; 6) tangutlar, sartaullar; 7) uryanxonlar. Ushbu yetti urugʻni mos ravishda Geresenzening yetti oʻgʻli: Ashixay, Noyantay, Nuhunuxu, Amin, Daray, Daldan va Samu boshqargan. Ashixaya egaligida Jalayir hududi bilan birga Ushin hududi ham qayd etilgan.

Mulk Geresenzening yetti oʻgʻli oʻrtasida taqsimlanganda, horoo toʻrtinchi oʻgʻli Aminduralga oʻtadi. XV-XVI asrlarda horoo soʻzi bilan moʻgʻul noyonlarining qoʻshinlari va qarorgohi nazarda tutilgan. Shu bilan birga, oʻsha davrlarda, horoo soʻzi nafaqat noyonlarning qarorgohlari, balki xizmatchilar uchun ham qoʻllangan. Yaʼni oʻrda va saroylarda xizmatkorlik qilgan kishilar ham horoo deyilgan. Ular noʻyonlar bilan birga koʻchar ekan, xoʻjayinning chorvasini boqib yurgan. Shunga koʻra, mulkni taqsimlashda odamlar guruhlari yoki xizmat koʻrsatuvchi xodimlarning bir qismi ham horoo nomi bilan Geresenze oʻgʻillariga meros sifatida berilgan.

Keyinchalik xuree, xoro va tsooxor urugʻlari Setsenxon viloyatining 20 ta xoshunini tashkil qilgan. Yuqorida tilga olingan horoo Setsen zasakalari oʻzlarining xoshun zasakalari dahalarida turli faoliyat bilan shugʻullanganib kelgan. Shunday qilib, aslzodalar va noʻyonlarning xizmatchi xalqidan hozirgi xoru (horoonar) urugʻi tarqalgan.

## Joylashuvi
Ilgari horoolar Setsenxan aymogʻi hududida yashagan. Shuningdek, maʼlumki, horoo Dzasagtuxanov aymogʻi, xoshun Setsen (Sartuul) dzasakasi hududida yashagan. Ichki Moʻgʻulistonda Dörvyon horoo urugʻi Ordoslar tarkibiga kiradi.

Zamonaviy Moʻgʻulistonda quyidagi sulolaviy familiyalarni tashuvchilar yashaydi:

* Horoo — Ulan -Batorda va viloyatlar hududida: Zavxon, Uverxangay, Bayanxongor, Oʻrxon, Selenge va boshqalar;
* Borjigon Horoo — Ulan-Batorda va viloyatlar hududida: Uverxangay, Umnegovi;
* Horoo — Ulan-Batorda va Dornod viloyati hududida;
* Borjgin horoo — Uverxangay viloyati hududida;
* Borjigon horoo — Uverxangay viloyati.

## Yana qarang

* Xalxa moʻgʻullari
* Moʻgʻul xalqlari

## Manbalar
Kichik Ayiq Epsiloni

**Kichik Ayiq Epsiloni** (Urodelus) — Kichik Ayiq yulduz turkumidagi toʻrtinchi eng yorqin yulduzdir.

## Tavsif
Kichik Ayiq Epsiloni ikkilik yulduz tizimidir. Inson koʻzi bilan koʻrinadigan yagona obyekt sifatida, umumiy kattaligi 4,19 5 ± 0,035, Yerdan kuzatilgan yillik 10,73 paralaks siljishiga asoslanib, u Quyoshdan taxminan 300-303 yorugʻlik yili uzoqlikda joylashgan. Bu juftlik Quyoshga −10,57 km/s radial tezlik bilan yaqinlashmoqda. Kichik Ayiq Epsiloni ikkilik tizimi massasi 3 gacha boʻlgan quyosh massasi va 19 radiusli, harorati 5300 K dan oshmaydigan sariq gigantdan iborat boʻlib, u G5 III spektral sinfiga ega boʻlgan 225 quyoshimiz kabi porlaydi va A8- F0 V spektral sinfiga ega boʻlgan ikkinchi, kamroq oʻrganilgan hamroh — bu 39,5 kunlik orbital davrga va 0,04 past ekssentriklikka toʻgʻri keladigan davrga qarab davriy yorqinlikni keltirib chiqaradigan asosiy ketma-ketlik yulduzi hisoblanadi. 1899-yilda amerikalik astronom V. V. Kempbell tomonidan kashf etilgan va birinchi orbital aniqlash 1910-yilda kanadalik astronom J. S. Plaskett tomonidan qilingan. Yulduz 2° joylashish burchagi boʻylab 77.0 yoy soniya burchak masofasida 12.32 magnitudasiga ega, shuningdek, 2014-yil holatiga koʻra 4.21 minimal koʻrinadigan kattalikka ega.

## Yulduz nomlanishi
Kichik Ayiq Epsiloni bir nechta nomga ega, turli manbalarda u „Urodelus“ va „Circitores“ sifatida tilga olinadi, ikkinchisi kamdan-kam uchraydi, ammo rasmiyroq. Xalqaro Astronomiya Ittifoqi hali yulduzning rasmiy nomini tasdiqlamagan, ayniqsa professional doiralarda, yulduz obyektlarining tarixiy nomlari raqamli belgilarda koʻrsatilgan yoki yunoncha harf qiymatlariga koʻra nomlangan boʻlib, tegishli nomlar havaskor belgilardan boshqa narsa emas tarixiy boshlanishi bilan.

„Circitores“ lotin tilidan „tuman“, „tsiklik“ (yulduz) deb tarjima qilingan.

## Manbalar


## Havolalar
* Медиафайлы по теме Эпсилон Малой Медведицы на Викискладе
Andrzej Sapkowski

**Andrzey Sapkowski** (1948-yil 21-iyunda Lodzda tugʻilgan) — polshalik fantaziya yozuvchisi, maʼlumoti boʻyicha iqtisodchi. Sehrgar Riviyalik Geralt qahramoning yaratuvchisi. U Lem dan keyin eng koʻp tarjima qilingan polshalik fantaziya muallifidir.

2012-yilda Madaniyat va milliy meros vaziri Bogdan Zdroyevski uni kumush Gloriya Artis medali bilan taqdirlagan.

## Tarjimai hol
Uning onasi Kielce yaqinidagi qishloqda, otasi esa Vilnyus yaqinida tugʻilgan. Boboso Lodz gerbining kichik zodagon oilasidan boʻlib, Kaunas viloyatidan kelgan, u rus armiyasida xizmat qilgan, 1917-yil inqilobidan keyin oilasi bilan Vilnyus viloyatiga qaytib kelgan, keyin u yerda ishlagan. Ikkinchi Jahon urushi tugagandan soʻng, Sapkowskilar oilasi Nowa Sol yaqiniga, so'ngra Lodzga koʻchib oʻtadi.

U Lodz shahrida tugʻilgan va yashaydi. 2008-yil 9-iyuldan boshlab ushbu shaharning faxriy fuqarosi. 21-umumta’lim maktabi bitiruvchisi Lodzdagi Bolesław Prus va Lodz universiteti taʻlim olgan. Dastlab u tashqi savdo sohasida ishlagan - "Skorimpex" kompaniyasida moʻyna savdosi bilan shugʻullangan.

Uning kitoblari yigirmaga yaqin tilga tarjima qilingan: ingliz, nemis, rus, ispan, fransuz, belarus, litva, chex, slovak, ukrain, portugal, bolgar, serb, fin, italyan, shved, golland, eston, xitoy va vengr. U koʻplab Polsha va xorijiy adabiy mukofotlar laureati.

Uning adabiyoti asosida quyidagilar yaratilgan: "Jodugar" dostoni va boshqalar.

2018-yilda Anjey Sapkovskining 70 yilligi munosabati bilan Lodzdagi maydonlardan biriga yozuvchining kitoblar seriyasidagi bosh qahramon Riviyalik Jodugar Geralt nomi berildi.

Polsha Yozuvchilar uyushmasi aʼzosi. U oʻzini ateist deb eʼlon qilgan.

## [[Jodugar]] olami boʻyicha kitoblar

## Manbalar