open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sebej

**Sebej** – Rossiyaning Pskov viloyatining janubi-gʻarbidagi shahar (1772 yildan). Sebej shahar posyolkasining maʼmuriy markazi. Sebej shahri Rossiyaning tarixiy shaharlari roʻyxatiga kiritilgan.

## Tarixi
1-ming yillikning soʻnggi choragida Qalʻa tepaligining sharqiy qismidagi burni posyolkasida Uzoq Qoʻrgʻon madaniyatining mustahkam turar joyi (maydoni 180×30-60 m) topilpgan. U yerda XI-XIV asrlarga oid topilmalar: uy roʻzgʻor buyumlari, zargarlik buyumlari, qurol-yarogʻlar, oʻyilgan suyak xochlari va boshqalar boʻlgan. Shahar haqidagi birinchi maʼlumotlar Ilya Murometsning Sebejda qora kuchlarni magʻlub etgan birinchi sayohatiga toʻgʻri keladi. Tarixiy jihatdan, bu voqealarni Rurikning chaqiruvi va Izborskdan Polotskgacha boʻlgan sayohati bilan bogʻlash mumkin.
Sebej haqida aholi punkti sifatidagi birinchi maʼlumotlar 1414-yilga toʻgʻri keladi. Bu yil davomida u XVI asr polshalik yilnomachisi Matvey Stryikovskiy tomonidan Litva knyazi Vitautas tomonidan Pskovga qarshi yurish paytida olib ketilgan va yoqib yuborilgan Pskov Respublikasining „shahar atrofi“ sifatida tilga olingan. Manba bu yerda mustahkamlangan turar-joy mavjudligini koʻrsatadi.

## Geografiyasi
Shahar Pskovdan 189 km janubda, Sebejskiy va Orono koʻllari orasida joylashgan. Sebejskiy tumani Latviya va Belorussiya bilan chegaradosh. Sankt-Peterburggacha boʻlgan masofa 450 km, Moskvagacha – 600 km.

Sebej moʻtadil kontinental iqlim zonasida joylashgan. Baland joylar orasida shahardan bir yarim kilometr uzoqlikda joylashgan Vzdixalinka togʻining ahamiyati katta. Shahar hududida torf, gʻisht gil, qurilish qumi va qum- shagʻal materiallari kabi foydali qazilmalar zaxiralari mavjud. Mineral suv buloqlari, shifobaxsh balchiqlar topilgan.

## Iqlimi
Sebej iqlimi moʻtadil dengizdan moʻtadil kontinentalga oʻtadi, qishi yumshoq va yozi issiq. Koʻproq yogʻingarchilik yozda va kuzning boshida sodir boʻladi. Qishda tez-tez sodir boʻladigan issiq siklonlar Gulf oqimining taʼsiridan kelib chiqadi.

Shamolning oʻrtacha yillik tezligi – 3,9 m/s
Oʻrtacha yillik harorat – +6,8 °C
Havoning oʻrtacha yillik namligi – 78%

## Manbalar
Ishbara Xoqon

Ishbara Xoqon (*eski turkiy*: **𐰃𐱁𐰉𐰺𐰀:𐰴𐰍𐰣**; soʻgʻd: nw’’r γ’γ’n) – Bumin Xoqonning nabirasi Issiq Xoqonning birinchi o‘g‘li, Turk xoqonligining oltinchi xoqoni (581 –  587).
## Teginlik (shahzoda) davri
U Taspar xoqon tomonidan sharqiy hududlarga kichik xoqon etib tayinlangan. 

## Hokimiyat davri
Turklarning Ishbaradan oldingi ismi noma'lum xoqoni vafot etdi. Taxt uchun kurash boshlanib ketdi. Talopien (Muqan xoqonning oʻgʻli) va Taspar oʻrtasida shiddatli tortishuv boʻldi Oliy kengash bu muammoni vaqtincha hal qilish uchun Ishbara Xoqonni hukmdorlikka qoʻyishda. Bu harakat katta akadan kenja ukaga va to‘ng‘ich o‘g‘ildan kichigiga merosning an’anaviy tizimini buzdi. Bu oʻta beqaror vaziyat tezda fuqarolar urushiga boshlanib ketdi, Suy Xitoylari Koʻkturklarni zaiflashtirish uchun ushbu fuqarolik urushini battar avj olishiga hissa qoʻshdilar. 
Xoqon Shimoliy Chjou malikasi Qianjinga uylandi, bu uning hokimiyatini mustahkamlash uchun bir usul edi. Xotinining hamrohligidagi elchilardan biri josus Chjansun Sheng edi. Josus Ishbara bilan doʻst boʻlishga muvaffaq boʻldi va koʻp yillarini turklar bilan oʻtkazdi. Uning Ko‘kturklarning urf-odatlari va muassasalari haqidagi bilimlari Suy imperiyasi uchun katta ahamiyatga ega edi.  
Fuqarolar urushini tugatish uchun Ishbara nihoyat Suy sulolasini oʻzining hukmdori deb tan oldi. Oxir-oqibat Ishbara oʻzining hukmronligini yoʻqotsa ham xoqonlikni saqlab qolishga muvaffaq boʻldi. 587-yilda Ishbara Xoqon vafot etgan.
## Manbalar
Abdulloyev G'affor

** Abdulloyev G'affor** (1927-1995) — Tojikiston Soveti kolxozchisi, SSSR Oliy Soveti deputati, Sotsialistik Mehnat Qahramoni(1973).

## Biografiyasi
Abdulloyev G'affor 1927-yil 31-martda, Tojikiston SSSR Ko‘lob viloyati (hozirgi Xatlon viloyati) tug'ilgan. 1943-yilda traktor yordamchisi bo‘lib ishlagan, oradan 6 yil o‘tib Tojikiston SSR Ko‘lob viloyatida joylashgan xo‘jaloklarda traktorchi bo‘lib ishlagan. Keyinchalik esa brigada mexanigi, kolxoz dehqonchilik uchaskasi boshlig'i bo‘lib ishlagan.

## Faoliyati
1963-yilda Istiqlol 
Istiqlol (Voseʼ tumani)dagi Lenin nomidagi kolxozning kempleks mexanizatsiyalashgan brigadasi bo‘limida ishlagan. Qishloq xo‘jaligini rivojlantirishdagi yutuqlari uchun 1965-yilda G'.Abullayev o‘zining birinchi Mehnat Qizil Bayroq ordeni bilan taqdirlandi. 1971-1975-yillarda Abdulloyev G'affor boshchilik qilgan brigada har gektardan 43-57 sentnerdan paxta hosilini yetishtirishga erishishgan va 1972-yilda paxta yetishtirish va davlatga topshirishda erishgan katta muvaffaqiyatlari uchun Mehnat Qizil Bayroq ordeni bilan taqdirlangan. 1973- yilda  G'.Abullayev boshchiligidagi  jamoa ko‘rsatgan natijalar yanada yuqori bo‘ldi. SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1973-yil 10-dekabrdagi farmoni bilan butun Ittifoq Sotsialistik musobaqasida erishilgan katta muvaffaqiyatlar va mahsulotlar, ishlab chiqarish va davlatga topshirish ko‘paytirish bo‘yicha o‘z zimmalariga olingan majburiyatlarni bajarishda ko‘rsatilgan mehnat jasorati uchun 1973-yilda Abdullayev G'afor Lenin ordeni bilan taqdirlangan. 1980-1981-yilllarda 1 million tonnadan ortiq paxta yetishtirish va davlatga topshirish bo‘yicha erishgan yutuqlari uchun O‘roq va Bolg‘a oltin medali bilan taqdirlangan.

G'affor Abdulloyev 1995-yilda vafot etgan.
## Manbalar
Xayrobod eshon maqbarasi

**Xayrobod eshon maqbarasi** (Xayrobod eshon majmuasi) – Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Meʼmoriy yodgorligi. Obyekt davri: XVIII asr. Toshkent shaharning Chilonzor tumanida joylashgan. Obyekt manzili: Qatortol koʻchasi. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Toshkent shahar madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan – davlat muhofazasiga olingan.

## Manbalar
Takeo (Saga)

– Yaponiyaning Kyushu orolidagi Saga prefekturasida joylashgan shahar. 2011-yilda Yaponiya shahar hukumati birinchi boʻlib oʻz veb-sayti uchun Facebookdan foydalanishga oʻtdi. 2016-yil 1-oktabr holatiga koʻra, shaharda taxminiy aholi soni 48,845 kishini, aholi zichligi esa 1 km² ga 257 kishini tashkil qiladi. Umumiy maydoni 195,44 km².

2006-yil 1-martda Kitagata va Yamauchi shaharlari (ikkalasi ham Kishima tumanidan) Takeoga birlashtirilgan.

## Geografiyasi
Takeo shahri Saga prefekturasining gʻarbiy qismida joylashgan..Takeo togʻlari, togʻ havzalari va daryo boʻyidagi tekisliklarni oʻz ichiga olgan murakkab topografiyaga ega.

* Togʻlari : Mifune togʻi (210 m), Hachiman togʻi (764 m), Bi togʻi (518 m), Jinroku togʻi (447 m)
* Daryolari : Rokkaku daryosi, Shiomi daryosi, Yamanaka daryosi

### Qoʻshni munitsipalitetlar

* Saga prefekturasi
** Arita
** Imari
** Karatsu
** Ōmachi
** Shiroishi
** Taku
** Ureshino
* Nagasaki prefekturasi
** Hasami

## Tarixi
* 1889-yil 1-aprel – Zamonaviy munitsipal tizim oʻrnatilgan. Hozirgi shahar hududini 1 ta shahar (Takeo) va 11 ta qishloq (Asaxi, Hashishita, Xigashikawanobori, Kitagata, Kitsu, Nakato, Nishikawanobori, Sumiyoshi, Takeo, Takeuchi va Wakaki) egallaydi.
* 1900-yil 6-iyul – Takeo qishlogʻi Takeo shahri tarkibiga kiritilgan.
* 1944-yil 29-aprel – Kitamura qishlogʻi Kitamura shahriga aylangan.
* 1954-yil 1-aprel – Asahi, Hashishita, Xigashikawanobori, Nishikawanobori, Takeuchi va Wakagi qishloqlari birlashtirilib, Takeo shahri yaratilgan. Yamauchi qishlogʻini yaratish uchun Sumiyoshi va Nakato qishloqlari birlashtirilgan.
* 1956-yil 1-aprel – Hashishita qishlogʻi boʻlinib, Kitagata va Shiroishiga (mos ravishda) qoʻshilgan.
* 1960-yil 1-avgust – Yamauchi qishlogʻi Yamauchi shahriga aylantirilgan.
* 2006-yil 1-mart – Kitagata va Yamauchi shaharlari Takeo shahri tarkibiga kiritilgan.

## Taʼlim tizimi

### Oliy maktablar
* Saga prefekturasi Takeo oʻrta maktabi

### Oʻrta maktablar
* Takeo oʻrta maktabi
* Takeo Kita oʻrta maktabi
* Kawanobori oʻrta maktabi
* Kitagata oʻrta maktabi
* Yamauchi oʻrta maktabi
* Seiryo oʻrta maktabi

### Boshlangʻich maktablar
* Takeo boshlangʻich maktabi
* Mifunegaoka boshlangʻich maktabi
* Asahi boshlangʻich maktabi
* Tachibana boshlangʻich maktabi
* Wakaki boshlangʻich maktabi
* Takeuchi boshlangʻich maktabi
* Higashikawanobori boshlangʻich maktabi
* Nishikawanobori boshlangʻich maktabi
* Kitagata boshlangʻich maktabi
* Yamauchi Higashi boshlangʻich maktabi
* Yamauchi Nishi boshlangʻich maktabi

## Manbalar

## Havolalar

* Shahar hokimiyati
Bekker himoyasi

**Bekkerning himoyasi** – bu quyidagi yurishlar bilan boshlanadigan shaxmat debyuti:
: 1. **e2-e4 e7-e5**
: 2. **f2-f4 e5: f4**
: 3. **Ng1-f3 h7-h6.**

## Tarixi
Fischer himoyasi bilan oʻxshash debyut sannaladi. Bunda Qora ot gambitining klassik variantlariga oʻtishga harakat boʻladi va shu bilan kuchli pozitsiyani egallaydi. Qoralar koʻpincha h6-g5-f4 piyodalar zanjirini qurish uchun g7-g5-ni davom ettiradi, bu ularga Kieseritzky Gambitining keskin oʻzgarishlaridan qochish imkonini beradi. Qoralarning uchinchi yurishining asosiy kamchiligi oqlar oʻyinni boshqa yoʻnalishga burib yuborishi mumkin.

## Variantlar
4. **d2-d4 g7-g5** – klassik yurish.
4. **b2-b3 – g7-g5** yurishga toʻsiq yaratish uchun b2 katagidagi filni ushlab turadi.
4. **Cf1-c4**
4. **h2-h4**
4. **Nb1-c3**

## Namuna oʻyin
Aleksey Fedorov – Maksim Notkin, Sankt-Peterburg, 1996-yil.

1. **e2-e4 e7-e5** 2. **f2-f4 e5:f4** 3. **Ng1-f3 h7-h6** 4. **d2-d4 g7-g5** 5. **Nb1-c3 d7-d6** 6. **g2-g3** **f4:g3** 7. **h2:g3 Bf8-g7** 8. **Bf1-c4 Nb8-c6** 9. **Bc1-e3 Bc8-g4** 10. **0-0 Ng8-f6** 11. **Qd1-d3 0-0** 12. **Nf3:g5 h6:g5** 13. **Be3: g5 Nc6-b4** 14. **Qd3-d2 c5** 15. **Rf1-f4 Bg4-h3** 16. **Qd2-h2 Nf6-g4** 17. **Qh2:h3 Qd8:g5** 18. **Rf4:g4 Qg5-e3+** 19. **Kg1-g23d** 20. **Nc3-e2 Nb4:c2** 21. **Ra1-h1 Nc2-e3+** 22. **Kg2-f3** 1-0 muqarrar mot.

## Manbalar
JShShIR

**JShShIR** () – jismoniy shaxsning shaxsiy identifikatsiya raqami. U 14 ta raqamdan iborat va oʻzgartirilishi mumkin emas. Lekin yuridik shaxsning JShShIRiga oʻzgartirishlar kiritilishi mumkin.

Bu raqam pasportda koʻrsatilgan va jins indeksini, tugʻilgan sanani, shahar kodini, fuqaroning seriya raqamini koʻrsatadi, shuningdek, nazorat raqamini oʻz ichiga oladi. 2021-yili '''STIR''' olish amaliyoti bekor qilindi va uning oʻrniga fuqaro shaxsini tasdiqlovchi jismoniy shaxsning identifikatsiya raqamidan foydalanish kengroq talqin qilina boshlangan.
JSHSHIR davlat, bank, soliq, ijtimoiy va boshqa turdagi xizmatlarni koʻrsatishda fuqaroning shaxsini tasdiqlovchi yagona identifikator hisoblanadi. Undan Yagona portal xizmatlaridan foydalanishda, oliygohga hujjat topshirishda, va elektron raqamli imzo olishda foydalanish mumkin. Chet el fuqarolari va fuqaroligi boʻlmaganlar esa Davlat xizmatlari markazlariga JSHSHIR olish uchun ariza berishi mumkin.

## Manbalar
Aman Heran

**Aman Heran** – basketbol boʻyicha murabbiysi boʻlib faoliyat olib boradi.

Aman Heran (Surinder Grewal bilan) AthElite Basketbol Akademiyasiga asos solgan. U yerda Aman Heran bosh murabbiy hisoblanadi. U Kalgari universitetida ikki yil oʻynagan. (u yerda Aman Heran sardor boʻlgan va Dinoslarning 2004-yilda Kanada Gʻarbiy chempionatida gʻalaba qozonishida oʻz hissasini qoʻshgan). Amerikada uch yil kollej basketboli va yana ikki yil De Anza kolleji, San-Xose jamoasida faoliyat olib borgan.

Aman Heran K—7 uchun Athelite Young Basketball Organization (AYBO) ligasida qizlar chempionatida basketbol taktikasi dasturini hamda 13-18 yoshlilar uchun AAU Bahor dasturini hozirgacha boshqarib kelmoqda.

## Faoliyati
Birinchi kurs talabasi sifatida Aman Heran ikkinchi jamoaning butun qirgʻoq konferentsiyasiga chaqirilgaan hamda u oʻyinda oʻrtacha 18,7 ball jamgʻargan. 2003—2004-yilda Kanada Gʻarbiy chempionati tarkibida Aman Heran oʻzining debriyaj zarbasi va qattiq himoyalangan qoʻriqchisi bilan tanilgan.

## Manbalar
Yılmaz Erdoğan

**Yılmaz Erdoğan** (1967-yil 4-noyabrda tugʻilgan) – turk rejissyori, aktyor va shoir oʻzining „Vizontele“ nomli debyut komediya filmini 2001-yil suratga olgan. 2007-yil „Bir Demet Tiyatro“ teleseriali bilan mashhurlikka erishgan. BKM teatr va kino prodyuserlik kompaniyasiga asos solgan. *[[The Water Diviner]]* (2014) filmidagi roli uchun 4th Australian Academy of Cinema and Television Arts Awards mukofotining *Eng yaxshi ikkinchi darajali aktyor* darajasiga sazovor boʻlgan.
## Tarjimai holi
Yılmaz Erdoğan oilasi bilan Istanbulga koʻchib kelguniga qadar bolalik davri Anqara shahrida oʻtgan. Uning oilasi asli kurdlardan boʻlgan. 1987-yilda Erdoğan Istanbul Texnika Universitetidagi qurilish muhandisligi fakultetini tugatdi va Ferhan Shensoy tomonidan boshqariladigan *Navbatchi teatr xodimlari* ()ga ishga joylashadi. Shuningdek, Levent Kirjaning *Olacak O Kadar* televizion koʻrsatuvida bosh ssenariy muallifi boʻlgan. 1988-yilda oʻzining „Güldüşündürü“ nomli teatr jamoasiga asos soldi va oʻzi yozgan „Suleiman the Magnificent and Rambo“ () asarini juda zoʻr qilib sahnalashtirdi. 1994-yilda biznes hamkori Necati Akpınar bilan Beshiktosh madaniyat markazini () asos solgan va aktrisa Demet Akbağ bilan birga *Mükremin Abi* sifatida, Star TV-dagi „Bir Demet Tiyatro“ (1995–2002) serialida suratga tushgan. Shundan soʻng oʻzi prodyuserlik qilgan *[[Vizontele Tuuba]]* (2004) va *[[Magic Carpet Ride (film)]]* (2005) filmlarining keyingi qismlarini olgan. ATVda uning mashhur *Bir Demet Tiyatro* (2006–2007) teleserialining ikkinchi seriyasi va Rojdestvo komediya filmi "Jolly Life* (2009) kabilar namoyish etildi. Shuningdek, *Eyyvah Eyvah* (2010) va *Çok Filim Hareketler Bunlar'' (2010) komediya janridagi filmlarga ham prodyuserlik qilgan.
## Filmografiyasi

## Teatr

## Kitoblari

## Havolalar
* Yılmaz Erdoğanʼs poems 
* 

## Manbalar
Tatebayashi (Gunma)

– Yaponiyaning Gunma prefekturasida joylashgan shahar. 1-sentyabr, 2020-yil holatiga koʻra, shaharning taxminiy aholisi 75,442 kishini tashkil qiladi va aholi zichligi har kvadrat kilometrga 1200 kishi toʻgʻri keladi. Umumiy maydoni 60.97 km² (23.54 mi²).

## Geografiyasi
Tatebayashi Gunma prefekturasining eng janubi-sharqiy qismida Kanto tekisligida joylashgan boʻlib, shimolda Tochigi prefekturasi bilan chegaradosh. Ton va Vatarase daryolari shaharni shimol va janubdagi hududlar bilan bogʻlaydi. 

### Chegaradosh munitsipalitetlar
Gunma prefekturasida:

* Ora
* Chiyoda
* Meiwa
* Itakura

Tochigi prefekturasida:

* Ashikaga
* Sano

### Iqlimi
Tatebayashi nam subtropik iqlimga ega (Köppen *Cfa*), yozi issiq va qishi salqin va qor yogʻmaydi. Tatebayashida oʻrtacha yillik harorat 14,5 °C. Yillik oʻrtacha yogʻingarchilik miqdori 1287mm, sentyabr eng nam oy hisoblanadi. Eng yuqori harorat avgust oyida 26,7 °C atrofida, eng pasti esa yanvarda, 3,3 °C atrofida boʻladi.

## Demografiyasi
Yaponiya aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra Tatebayashi aholisi uzoq davom etgan oʻsishdan soʻng yaqinda platoga tushib qolgan.

## Tarixi
Tatebayashi Kozuke provinsiyasida joylashgan boʻlib, u yerda miloddan oldingi davrlardan beri odamlar yashab ketgan va 20 000 yil oldingi Yaponiya paleolit davriga oid doimiy yashash joyi topilmalari mavjud. Edo davrida hozirgi Tatebayashi hududi qal’a shahri va Tatebayashi domenining maʼmuriy markazi, Tokugava nazorati ostidagi feodal domen edi.

Tatebayashi shahri 1889-yil 1-aprelda Gunma prefekturasining Ora tumanida Meiji islohotidan keyin zamonaviy munitsipalitetlar tizimini yaratish bilan tashkil etilgan. 1954-yil 1-aprelda Tatebayashi shahri Satoya, Oshima, Akabane, Rokugo, Minoya, Tatara va Vatarase qishloqlari bilan birlashib, Tatebayashi shahrini tashkil qildi.

## Hukumati
Tatebayashi toʻgʻridan-toʻgʻri saylanadigan mer va 18 aʼzodan iborat bir palatali shahar kengashiga ega boʻlgan mer-kengash boshqaruv shaklidagi shahar. Tatebayashi Gunma prefekturasi assambleyasiga 2 ta aʼzo qoʻsha oladi. Milliy siyosat nuqtai nazaridan, shahar Yaponiya Parlamenti quyi palatasining Gunma 3-okrugiga kiradi.

## Iqtisodiyoti
Tatebayashi hududiy savdo va transport markazidir. Oziq-ovqat mahsulotlarini qayta ishlash mahalliy iqtisodiyotning ishlab chiqarish sektorida ustunlik qiladi.

## Taʼlimi
Tatebayashi shahrida 11 ta davlat boshlangʻich maktabi va shahar hukumati tomonidan boshqariladigan 5 ta davlat oʻrta maktabi va Gunma prefekturasi taʼlim kengashi tomonidan boshqariladigan 2 ta davlat oʻrta maktabi mavjud. Shuningdek, bitta xususiy litsey mavjud.

## Manbalar

## Havolalar
* Rasmiy veb-sayt
Sobir Ahmedov

**Sobir Atakishi oʻgʻli Axmedov** (; 1933-yil 16-iyun Salyan viloyatida tavallud topgan – 2016-yil 16-iyunda vafot etgan) – Sovet Ozarbayjon paxtakori, Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1973).

## Hayoti va faoliyati
1933-yil 16-iyunda Ozarbayjon SSR Salyan viloyati Seydan qishlogʻida tugʻilgan (1991-yildan – Ozarbayjon). Millati ozarbayjon. Oʻrta maxsus taʼlimni tugallagan.

1948-yildan Salyon tumanidagi Yangi Mugʻon kolxozida kolxozchi boʻlib ishlagan. 1950-yilda traktorchilikka oʻqigan. 1961-yildan traktor-dala ekinlari brigadasi brigadiri boʻlib faoliyat yuritgan. Xuddi shu yili u KPSS aʼzoligiga qabul qilindi. 1970-yillardaMugʻon kolxozida ferma mudiri ham boʻlgan. Kolxozda ishlagan yillari paxta yetishtirish va terib olishda bir necha bor katta muvaffaqiyatlarga erishadi. Yetti yillik rejani bajarish natijalariga koʻra u „Mehnatdagi farqi uchun“ medali, sakkizinchi besh yillikda – Lenin ordeni bilan taqdirlangan.

SSSR Oliy Soveti Prezidiumining 1973-yil 12-dekabrdagi Farmoni bilan Butunittifoq sotsialistik musobaqasida erishilgan katta muvaffaqiyatlar va ishlab chiqarish va davlatga sotishni koʻpaytirish boʻyicha oʻz zimmalariga olgan majburiyatlarni bajarishda koʻrsatilgan mehnat jasorati va don, paxta, sabzavot, uzum va boshqa qishloq xoʻjaligi mahsulotlari yetishtirishdagi xizmatlari uchun 1973-yilda Ahmedov Sobir Atakishi oʻgʻliga Lenin ordeni va „Oʻroq va Bolgʻa“ oltin medali hamda Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni berildi.

Ozarbayjon SSR 217-sonli Salyan saylov okrugidan IX—X chaqiriqlar (1974—1984), SSSR Oliy Soveti Millatlar Kengashi deputati, savdo, maishiy xizmat va kommunal xizmat koʻrsatish komissiyasi aʼzosi (1974—1979), uy-joy, kommunal va maishiy xizmat koʻrsatish komissiyasi aʼzosi (1979—1984).

U nafaqaga chiqqunga qadar kolxozda muvaffaqiyatli mehnat qildi. 1990-yildan kasaba uyushma ahamiyatidagi shaxsiy nafaqaxoʻr.

Ozarbayjonning Salyan viloyati Seydan qishlogʻida yashagan. 2016-yil 16-iyun kuni tugʻilib oʻsgan qishlogʻida vafot etdi.

## Mukofotlari
Lenin ordeni (04.08.1971; 12.12.1973),

„Shon-sharaf belgisi“ ordeni (23.02.1978),

„Mehnatdagi farqi uchun“ (30.04.1966),

SSSR Davlat mukofoti (1978) – texnologiyadan mohirona foydalanish, mehnatni tashkil etishni takomillashtirish, dehqonchilik standartlarini takomillashtirish asosida sabzavot, kartoshka, paxta, uzum, meva, choy va poliz ekinlaridan yuqori va barqaror hosil olganligi uchun.

2002-yilda Ozarbayjonning fan va taʼlim, madaniyat va sanʼat, iqtisodiyot va davlat boshqaruvi sohasidagi ulkan xizmatlari uchun Ozarbayjon Respublikasi Prezidentining shaxsiy stipendiyasi sohibi

## Manbalar
Charles Harbutt

**Charles Henry Harbutt** (1935-yil 29-iyul – 2015-yil 30-iyun) amerikalik fotograf, Magnum kompaniyasining sobiq prezidenti va New Yorkdagi Parsons dizayn universiteti fotojurnalistika boʻyicha dotsent, oʻqituvchisi.

## Tarjimai holi
Harbutt New Jersey shtatining Camden shahrida tugʻilgan. Ammo New Jersey shtatining Teaneck shahrida ulgʻaygan. Henry koʻp fotografiya mahoratini ham shu shaharchaning havaskor kameralar klubidan oʻrgangandi. U New Yorkdagi Regis oʻrta maktabida oʻqigan va maktab gazetasi uchun suratlar olgan. Keyinchalik Marquette Universityni tamomlagan.

## Faoliyati
Harbutt ijodi zamonaviy fotojurnalistlik anʼanalarida chuqur ildiz otgan. Faoliyatining dastlabki yigirma yilida AQSh, Yevropa va Yaponiyadagi yirik jurnallarga oʻz hissasini qoʻshgan. Uning suratlari koʻpincha siyosiy-ijtimoiy va iqtisodiy vaziyatlarni tasvirlagan. Henry 1959-yilda *"Jubilee"* katolik jurnalida yozuvchi va fotograf boʻlib ishlagan. Xarbutt ushbu tahririyatda ishlayotgan davrda *Jubilee jurnalining* muharriri Robert Lax oʻzining birinchi sheʼriy kitobi *"The Circus of the Sun"*ning old va orqa muqovasi uchun Harbutt tomonidan olingan fotosuratlardan foydalangan.

Harbutt Magnum Photos kompaniyasiga qoʻshildi va 1979-yilda tashkilot prezidenti etib saylandi. Soʻng 1981-yilda kompaniyani tark etgan. Chunki uda tijorat ambitsiyalari kuchayib borayotgani sababli shaxsiy ish bilan shugʻullanish istagi paydo boʻlgandi. Charles fotografiya darslarini oʻqidi. Oʻz suratlarini butun dunyo boʻylab yakkaxon va guruh koʻzgazmalarida namoyish etdi. Keyinchalik New School universitetining Parsons dizaynfakultetiga rasman professor sifatida ishga kirdi va dars bera boshladi. Bundan tashqari MIT, Sanʼat institutlariga mehmon fotojurnalist sifatida xizmat qildi. Harbutt Chikago va Rhode Island dizayn maktabi oʻqituvchisi, xalqaro hujjatli fotograflar kooperativi Archive Pictures Inc. asoschisi va Amerika jurnal fotograflari jamiyati aʼzosi edi.
## Manbalar
Yevrosiyo (it)

**Yevrosiyo** – Yevropa va Osiyo zotlarini chatishtirish natijasida Germaniyada yaratilgan it zoti. U muloyim feʼl-atvorga ega boʻlib, begonalar bilan ham, xoʻjayinlari bilan ham birdek munosabatda boʻladigan hamroh it sifatida tanilgan.

## Tashqi koʻrinish
Yevrosiyoning tanasi muvozanatli, boʻyi oʻrta, quloqlari tikka joylashgan. Ranglari turli xil: jigarrang, qizil, kulrang, qora. Jigar rang, oq, ola ranglarini uyda boqishga ruhsat berilmaydi. Cynologique Internationale (FCI) standartlari boʻyicha Yevrosiyo turi kalta va oʻrta uzunlikdagi yung qatlami, butun tanasini (tumshugʻi, yuzi, quloqlari, old oyoqlari) qoplagan teri-yung qatlami qisqa tolali boʻladi. Old oyoqlari, dum qismi esa uzun tolali jun qatlami bilan qoplangan. Boʻyin qismining yung qatlami boshqa qismlaridan qalinroq boʻladi. Tili pushti, koʻk-qora, dogʻli koʻrinishlarda boʻladi. Erkaklarida boʻy uzunligi 52-60 sm, ogʻirligi 23-32 kg. Urgʻochilarida 48-56 sm boʻlib, ogʻirligi 18 dan 26 kg gacha boʻladi.

## Temparamenti
Yevrosiyolar oʻzini sokin tutish bilan birga, biroz jahldor itlarhamdir. Ular hushyor, epchil, begonalarga nisbatan ehtiyotkor. Bu it zotlari xoʻjayinlari va oilasidagilar bilan yaxshi munosabatda boʻladi. Ular egasi tomonidan doimiy ravishda mashgʻulotlar va eʼtiborga muhtoj. Qattiq soʻzlarga nisbatan sezgir va intizomga tez oʻrganadi.

Yevrosiyolar koʻproq hamroh it sifatida boqiladi. Ular xizmat ishlari, harbiylik, chana mashgʻulotlarida faol boʻlmaganligi uchun tinch uy muhitida yetishtiriladi. Intizomli boʻlgani bilan har doim kuchli ta'qib ostiga olish, zanjirlar bilan cheklash unga salbiy taʼsir qiladi. Xoʻjayinlari bilan boʻlsa barcha faoliyatlarni yaxshi bajara oladi. Uni ochiq joylar, hovlilarda boqish kerak, chunki keng va tinch joylarda oʻynab zavqlanadi.

File:Eurasierwelpe 3.jpg|Eurasier puppy with „wolf grey“ coat
File:Cyras klein.jpg
File:Eurasier Image 001.jpg
File:Eurasier liegend.jpg
File:Eurasier Seitenprofil stehend.jpg|Eurasier with „black and tan“ coat
File:Eurasier Profil vorne.jpg|Eurasier with „black and tan“ coat


## Kelib chiqishi
Yevrosiyolar 1960-yilda Germaniyada yetishtirilgan. U Julius Wipfel, Charlotte Baldamusning Chow Chow va Wolfspitz itlarining eng yaxshi zotini yaratish tadqiqotlarining na'munasi hisoblanadi. Bu zot turi dastlab Wolf-Chow deb nomlangan. Oʻn ikki yildan keyin bu nom Yevrosiyo deb oʻzgartirilgan va 1973-yilda FCI tomonidan tasdiqlangan. Nobel mukofoti sovrindori Konrad Lorenz Charlotte Baldamusdan Yevrosiyo kuchukchasini oladi va uni Babett deb nomlaydi. U itning feʼl-atvorini oʻzi bilganlardan eng yaxshisi deb taʼriflaydi. Yevrosiyo zoti 1995-yilda Kanadada Kennel klubi tomonidan uchinchi guruh ishchi itlar sirasiga kiritilgan.

## Sogʻligi
Yevrosiyo odatda sogʻlom itlardan hisoblanadi. Lekin bazida irsiy kasalliklar bilan ogʻrib turish hollari kuzatilgan. Koʻpincha son displazi, gipoterioz, entropion va ektropion koʻz kasalliklariga moyil boʻladi.

## Manbalar
Michelson choʻqqisi

**Michelson choʻqqisi** – Alyaskaning (AQSh) shimoliy qismidagi Brooks togʻ tizmalarining Romanzof togʻlari deb ataluvchi qismida joylashgan choʻqqi. U togʻ tizmasining eng baland choʻqqisi **[[Isto choʻqqisi]]**ning 15 mil (28 km) shimolida joylashgan. 2015-yildagi yangi oʻlchov ishlari Michelson choʻqqisini 2698 m ekanligi va Brooks tizmasidagi toʻrtinchi eng baland nuqtasi ekanligini aniqladi.

Bu choʻqqi Amerikalik olim, professor Albert Abraham Michelson sharafiga 1906-1914-yillar oraligʻida E.de K. Leffingwell tomonidan nomlangan.

## Manbalar
Shibukawa

– Yaponiyaning Gunma prefekturasida joylashgan shahar.

## Geografiyasi
Shibukawa markaziy Gunma prefekturasining Kanto tekisliklarining shimoliy chekkasida joylashgan boʻlib, Tone daryosi va Agatsuma daryosining kesishgan joyida joylashgan.

Shibukawa Yaponiya arxipelagining markaziy nuqtasida joylashgan va shuning uchun Nixongo nomi bilan tanilgan.

Shibukawaning eng baland joyi – dengiz sathidan  yuqorida joylashgan. Uning eng past nuqtasi ni tashkil qiladi.

Qishloq xoʻjaligi yerlari , uy-joy ni tashkil qiladi. Togʻlar va oʻrmonlar esa  maydonni egallaydi.

### Atrofdagi munitsipalitetlar

* Shimolda: Numata, Shova, Takayama
* Sharqda: Maebashi
* Janubda: Maebashi, Shinto, Yoshioka
* Gʻarbda: Takasaki, Xigashiagatsuma, Nakanojō

### Iqlimi
Shibukawa nam kontinental iqlimga ega (Köppen *Cfa*), yozi issiq va qishi qattiq qor yogʻishi bilan ajralib turadi. Shibukawada oʻrtacha yillik harorat 13,7 °C. Yillik oʻrtacha yogʻin miqdori 1335 mm, sentyabr esa eng nam oy hisoblanadi. Avgustda eng yuqori harorat 26,1 °C, eng pasti esa yanvarda, 2,3 °C atrofida boʻladi.

## Demografiyasi
Yaponiya aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Shibukawa aholisi 1990-yilda eng yuqori choʻqqiga chiqgan va shundan beri pasayib ketmoqda.

## Tarixi
anʼanaviy Kozuke viloyatida joylashgan. Edo davrida hozirgi hududi Takasakini Niigata bilan bogʻlaydigan Mikuni Kaydo magistralida joylashganligi sababli gullab-yashnagan.

## Hukumati
Shibukawa Gunma prefekturasi assambleyasiga ikki aʼzodan saylanadi.

## Iqtisodiyoti
Shibukawa mintaqaviy savdo markazi va transport markazidir. Mavsumiy turizm, ayniqsa issiq buloq va changʻi kurortlari mahalliy iqtisodiyotda katta rol oʻynaydi.

Bu hudud konyak ishlab chiqarishi bilan mashhur.

## Taʼlim tizimi
Shibukawada shahar hukumati tomonidan boshqariladigan 14 ta davlat boshlangʻich maktabi, 9 ta davlat oʻrta maktabi, Gunma prefekturasi taʼlim kengashi tomonidan boshqariladigan 4 ta davlat oʻrta maktabi va nogironlar uchun 2 ta maxsus taʼlim maktabi ham mavjud.

## Manbalar
Dunedin aeroporti

**Dunedin aeroporti**  — **Dunedin xalqaro aeroporti,** shuningdek, **Momona aeroporti** sifatida ham maʼlum. Yangi Zelandiya Janubiy orolining Otago mintaqasidagi xalqaro aeroport boʻlib, Dunedin shahri hamda Otago va Sautlend viloyatlari aholisiga xizmat koʻrsatadi. Dunedin aeroporti Otagodagi ikkita xalqaro aeroportdan biridir.

Aeroport Boeing 767  va undan kichik samolyotlar uchun asfaltlangan uchish-qoʻnish yoʻlagiga ega. Shuningdek, aeroportda 5 ta kirish yoʻlagiga ega terminal, ikkita oʻtish koʻprigi, bojxona postlari mavjud. Dunedin shahar kengashi va Crown kompaniyasi Dunedin International Airport Limited aksiyadorlik jamiyatining 50 foiz ulushiga egalik qiladi.

## Tarixi
Aeroport eski Taieri aerodromi oʻrniga 1962-yilda qurildi. Aeroport qurilishidan asosiy maqsad qisqa masofaga uchuvchi samolyotlarga xizmat koʻrsatish boʻlgan.1963-yilda yangi katta angar qurib bitkazildi. Mount Cook Airlines aviakompaniyasi Dunedin aeroportidan 1966-yil martdan 1991-yil iyuligacha foydalandi. 1969-yilda aeroport terminaliga avtomatik ochiluvchi eshiklar oʻrnatildi, 1971-yilda Rothmans soati ham oʻrnatildi. Aeroport 1980-yil iyun oyidan iyulgacha suv toshqini tufayli yopildi. Uchish-qoʻnish yoʻlagini uzaytirish ishlari 1993-yil may oyida yakunlandi. Natijada, uchish-qoʻnish yoʻlagi 1900 metrga uzaytirildi. Birinchi xalqaro Qantas Boeing 737-300 reysi 1994-yil iyul oyida Dunedin aeroportiga qoʻndi.

Aeroport nomi 2015-yilda Dunedin xalqaro aeroportidan Dunedin aeroportiga oʻzgartirildi.

## Infratuzilma va xizmatlar

### Trafik va statistika
1963-yilda aeroport orqali jami 100 ming yoʻlovchi tashildi. Birinchi xalqaro reys 1994-yilda qabul qilingan va 1995-yilgacha jami 520,000 yoʻlovchi tashildi. Biroq, ushbu koʻrsatkich 2000-yilda jami 19 000 ta parvozgacha kamaydi va jami 481 000 nafar yoʻlovchi tashildi. 2018-yilda aeroport maʻmuriyati yoʻlovchilar soni yiliga 1 035 645 nafarga yetganini eʼlon qildi.

### Uchish-qoʻnish yoʻlagi
2009-yilda Dunedin International Airport Limited qoʻshimcha yer maydoni mavjudligini inobatga olib, uchish-qoʻnish yoʻlagini  ga uzaytirishga ruxsat berdi. Ushbu qaror Amerika Qoʻshma Shtatlari va Janubi-Sharqiy Osiyodan uzoq masofaga uchuvchi samolyotlarni qabul qilish imkonini berdi.

### Yoʻnalishlar
Hozirgi kunda aeroportda quyidagi yoʻnalishlar boʻyicha aviaqatnovlar amalga oshirilmoqda. 

## Manbalar
Fujioka (Gunma)

—Yaponiyaning Gunma prefekturasida joylashgan shahar. Shaharning umumiy maydoni 180,29 kvadrat kilometrni tashkil etadi.

## Geografiyasi
Fujioka Gunma prefekturasining janubiy chegarasida joylashgan boʻlib, janubda Saitama prefekturasi bilan chegaradosh hisoblanadi.

#### Togʻlari

* Nishi-Mikaboyama, 1246m
* Higashi-Mikaboyama, 1286m
* Amefuriyama
* Sakurayama, 591m
* Takayama
* Koshinyama

### Atrofdagi munitsipalitetlar
Gunma prefekturasi

* Takasaki
* Tamura
* Kanna
* Shimonita
* Kanra

Sayama prefekturasi

* Chichibu
* Kamikava
* Kamisato

### Iqlimi
Fujiokada nam kontinental iqlim bor, u issiq yoz va sovuq qish bilan kuchli qor yogʻishi bilan ajralib turadi. Fujiokada oʻrtacha yillik harorat 13,8 °C. Avgustda eng yuqori harorat 26,1 °C atrofida, eng pasti esa yanvarda, 2,5 atrofida°C.

## Demografiyasi
Yaponiya aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Fujioka aholisi soʻnggi 40 yil ichida nisbatan barqaror boʻlib qoldi.

## Tarixi
Fujioka anʼanaviy Kozuke viloyatida joylashgan. Fujioka va Onishi shaharlari, Kanna, Ono, Midori, Mikuri, Xiray, Xino va Sanbagava qishlogʻi Midorino okrugi, Gunma prefekturasi va Minamikanra tumanidagi Mihara qishlogʻida 1889-yil 1-aprelda zamonaviy munitsipalitetlarning tashkil etilishi bilan tashkil etilgan. 1896-yilda Minamikanra tumani Midorino okrugi va Tago okrugi bilan birlashtirilib, Tano tumani tashkil etildi. 1954-yil 1-aprelda Fujioka Kanna, Ono, Midori va Mikuri qishloqlarini qoʻshib oldi va shahar maqomiga koʻtarildi. 1955-yil 1-martda Fujioka qoʻshni Xiray va Sanbagava qishloqlarini qoʻshib oldi. 2006-yil 1-yanvarda Onishi qishlogʻi Fujioka shahriga birlashtirildi.

## Hukumati
Fujiokada toʻgʻridan-toʻgʻri saylanadigan mer va 18 aʼzodan iborat bir palatali shahar kengashiga ega boʻlgan mer-kengash boshqaruv shakli mavjud. Fujioka, Kanna shahri va Ueno qishlogʻi bilan birgalikda Gunma prefekturasi assambleyasiga ikki nafar aʼzosini qoʻyadi. Milliy siyosat nuqtai nazaridan, shahar Yaponiya Diet quyi palatasining Gunma 4-okrugiga kiradi.

## Taʼlim tizimi
Fujiokada shahar hukumati tomonidan boshqariladigan 11 ta davlat boshlangʻich maktabi va beshta davlat oʻrta maktabi va Gunma prefekturasi taʼlim kengashi tomonidan boshqariladigan uchta davlat oʻrta maktablari mavjud. Prefekturada nogironlar uchun maxsus taʼlim maktabi ham mavjud.

## Manbalar
Qoshiqchisheyhler (Goynuk)

**Kaşıkchisheyhler** Turkiyaning Bolu viloyatining Goʻynuk tumaniga qarashli qishloq. Aholisi 124 nafar (2021). 

## Manbalar
Bogʻa Xoqon

**Bogʻa Xoqon** – Koʻkturklarning yettinchi hukmdori (587—589). U Birinchi turk-fors urushi paytida fors qoʻmondoni Bahrom Choʻbin tomonidan oʻldirilgan „buyuk xoqon“ boʻlishi mumkin. U xitoy yozuvlarida *Chǔluóhóu*, sosoniylarga asoslangan manbalarda *Sāba* deb kelgan

## Manbalar

## Adabiyotlar
* Sims-Williams, Nicholas (2009). „KADAGISTĀN“. Encyclopaedia Iranica, Vol. XV, Fasc. 3. London et al. pp. 324–325.
* Rezakhani, Khodadad (2017). ReOrienting the Sasanians: East Iran in Late Antiquity. Edinburgh University Press. pp. 1–256. ISBN 9781474400305.
* Frye, Richard Nelson (1984). The History of Ancient Iran. C. H. Beck. pp. 1–411. ISBN 9783406093975.
* Shahbazi, A. Sh. (1988). „Bahrām VI Čōbīn“. Encyclopaedia Iranica, Vol. III, Fasc. 5. London et al. pp. 514–522.
* Litvinsky, B. A.; Dani, Ahmad Hasan (1996). History of Civilizations of Central Asia: The crossroads of civilizations, A. D. 250 to 750. UNESCO. pp. 1–569. ISBN 9789231032110.
* Bivar, A. D. H. (2003). „Hephthalites“. Encyclopaedia Iranica, Vol. XII, Fasc. 2. London et al. pp. 198–201.
* Howard-Johnston, James. „ḴOSROW II“. Encyclopaedia Iranica, Online Edition.
* Jaques, Tony (2007). Dictionary of Battles and Sieges: F-O. Greenwood Publishing Group. pp. 1–1354. ISBN 9780313335389.
Kongju milliy universiteti

**Kongju milliy universiteti** (KNU) — Janubiy Koreyaning Chungcheongnam-do shahrida joylashgan universitet boʻlib, yetakchi tadqiqot universitetlaridan biri hisoblanadi. Universitetning uchta kampusi (Gongju, Cheonan va Yesan) mavjud. Kongju milliy universiteti Janubiy Koreyaning 2014-yilda Xalqaro taʼlim sifatini taʼminlash tizimi (IEQAS) sertifikatini qoʻlga kiritgan.
## Tarixi
1948-yilda Kongju taʼlim kolleji tashkil etilgan. Kongju milliy universiteti Gongju, Yesan va Cheonan hududlarida 3 ta kampusga ega boʻlib, ular bakalavriat va magistratura talabalari uchun yettita kollej va maxsus aspirantura dasturlarini oʻz ichiga oladi. KNUda 22 000 ta talaba tahsil oladi, ular orasida 39 turli mamlakatlardan kelgan xalqaro talabalar bor.
## Kollej va kafedralari
### Taʼlim kolleji
Taʼlim kolleji 1948-yilda tashkil etilgan. Dastlab,3 ta kafedra (Koreys adabiyoti, matematika va qishloq xoʻjaligi) va 136 talaba bilan boshlangan Kongju Milliy taʼlim kollejida hozirda 122 professor va 3000 ga yaqin talabalardan iborat 22 kafedra mavjud. Bu Janubiy Koreyadagi barcha milliy kollejlar orasida eng kattasidir.
### Gumanitar va ijtimoiy fanlar kolleji
Gumanitar va ijtimoiy fanlar kolleji 1991-yilda,Kongju taʼlim kolleji universitet sifatida akkreditatsiya qilinganida tashkil etilgan. U oʻz kurslarini ikkita boʻlim (yoʻnalish) va boʻlim boʻlinmalarida (boʻlimlarda) taklif qiladi va uchta boʻlimga ega.
### Sanoat fanlari kolleji
Sanoat fanlari kolleji Gʻarbiy Chungnam provinsiyasining Yesan shahrida joylashgan. Qishloq xoʻjaligi va sanoat fanlariga ixtisoslashgan turli boʻlimlari mavjud. Kollej 8 xil davlatdagi 22 ta kollej bilan oʻzaro almashinuv dasturlariga ega.
### Xalqaro tadqiqotlar boʻlimi
2011-yilda tashkil etilgan Xalqaro tadqiqotlar boʻlimi 2012-yilda oʻzining birinchi talabalarini qabul qilgan. Boʻlimda iqtisod, biznes, matematika, statistika va ingliz tili yoʻnalishlari mavjud.
## Manbalar

## Havolalar
Tadeush Zavodzinski

**Tadeush Zavodzinski** (1896-yil 26-iyun, Samarqand – 1940-yil bahori Katyn shahri) – ginekolog va akusher, dotsent, gabilitatsiya shifokori, leytenant, Polsha armiyasi shifokori, Katyn qirgʻini qurboni.

## Hayoti
Tadeush Zavodzinski 1896-yil 26-iyunda Samarqand shahrida tugʻilgan. Otasi Kazimierz (1911-yilda vafot etgan), onasi Stefaniya née Junosza-Troyan-Piotrovska (1866—1944). Varshavada oʻrta maktabni tamomlagan. Moskva davlat universitetida 2,5 yil tibbiyot fakultetida tahsil olgan. Moskvadalik payti harbiy tadbirlarda faol boʻlgan. Birinchi jahon urushi oxirida 1918-yil fevral oyida Varshavaga qaytgan. Polsha mustaqillikka erishgach, u Polsha armiyasiga qoʻshildi. U Polsha-Ukraina urushi (1918-1919) davrida Lvovni himoya qilishda qatnashgan, Polshaning „Piłsudczyk“ va „General Sosnkovski“ zirhli poyezdlarida xizmat qilgan. Keyin u Polsha-Bolsheviklar urushida qatnashdi. U 1920-yil 1-oktyabrda kattaligi boʻyicha ikkinchi leytenant unvoniga koʻtarildi. 1921-yilda Uchinchi Sileziya qoʻzgʻolonida qatnashgan. 1934-yilda u tibbiy sanitariya ofitserlari korpusi 18-boʻlimida ishladi. 1925-yilda Varshava universitetining tibbiyot fakultetini tugatib, doktorlik darajasini oldi. Keyinchalik Varshava universitetining ginekologiya kasalliklari kafedrasida (Varshavadagi 1-akusherlik va ginekologiya kafedrasi), ketma-ket assistent, dotsent lavozimlarida ishlagan. U ginekologiya jamiyatida faol ishlagan, 1934-yildan „Ginekologia Polska“ jurnalining bosh muharriri boʻlgan. 1936-yilda u akusherlik va ginekologiya boʻyicha gabilitatsiyani oldi. Tadeush Zavodzinski asosan oʻzining tibbiy ixtisosligi sohasida maqolalar nashr ettirgan. 1929-yil 26-iyunda oila qurgan.

1939-yilda Ikkinchi jahon urushi boshlanganidan soʻng, 1-sonli tuman kasalxonasida xizmat qilgan. 1939-yil 17-sentyabrda SSSRning Polshaga bosqinidan keyin sovetlar tomonidan hibsga olingan. U Kozielsk lagerida saqlangan. 1940-yil bahorida u Katynga olib ketildi va NKVD xodimlari tomonidan otib tashlangan.

## Manbalar
Nazo Tokhi

**Nazo Tokhī** asli **Nazo Ana** nomi bilan tanilgan afgʻon shoiri va yozuvchisi, pushtu tilida ijod qilgan ijodkor. XVIII asr boshlarida Qandahor viloyatidagi nufuzli oilada katta boʻlgan. U afgʻon tarixida mard jangchi ayol hamda „Afgʻon xalqining onasi“ sifatida esda qoladi.

## Bolaligi
Nazo Tokhi taxminan 1651-yilda Afgʻonistonning Qandahor viloyatidagi Thazi yaqinidagi Spozhmayiz Gul qishlogʻida kuchli va badavlat pushtun oilasida tugʻilgan. Uning otasi Sultan Malakhai Tokhi pushtun qabilasining taniqli boshligʻi va Ghazni viloyatining gubernatori boʻlgan. U Karamxonning oʻgʻli Salimxon Hotak bilan turmush qurgan. Hotak sulolasining mashhur afgʻon hukmdori Mirvays Hotak uning oʻgʻli, Mahmud Hotak va Husayn Hotak esa uning nabiralari edi.

Nazoning otasi uning taʼlim va tarbiyasiga katta eʼtibor berib, Qandahordagi ilmli kishilarni unga har tomonlama taʼlim berishga undagan. U asosan, „Afgʻon xalqining onasi“ sifatida eʼtirof etilib, sheʼriyati va Pashtunvali kodeksini kuchli qoʻllab-quvvatlanishida bosh-qosh boʻlgani tufayli oʻz xalqida hurmat qozondi. Nazo Ghilji va Sadozay qabilalari oʻrtasidagi nizolarni chet ellik Fors Safaviy hukmdorlariga qarshi ittifoq tuzishga undashga chaqirdi. Uning afgʻon madaniyatiga qoʻshgan adabiy xizmatlari bugungi kunda ham yuksak qadrlanadi.

## Oʻlimi

Nazo Ana 1717-yilda, taxminan 66 yoshida, oʻgʻli Mirvays vafotidan ikki yil oʻtib vafot etgan. Oʻlimidan soʻng uning faoliyatini Afgʻoniston amiri Ahmadshoh Durroniyning onasi Zargʻuna Ana oʻz zimmasiga oldi.

## Eʼtirof etilishi
Nazo Tokhi afgʻonlar orasida qahramon ayol sifatida eʼzozlanadi. Uning xotirasini abadiylashtirish maqsadida turli afgʻon maktablari va boshqa taʼlim muassasalariga shoiraning nomi berilgan.

## Yana qarang

* Tokhi
* Mayvandlik Malalai
* Xotak sulolasi
* Pushtu adabiyoti va sheʼriyati

## Manbalar

## Havolalar

* Afgʻonistondagi Nazo Ana boshlangʻich maktabi
* Afgʻonistonning Qandahor shahridagi qizlar uchun Nazo Ana oʻrta maktabi
* Afgʻonistonning Kobul shahridagi Nazo Ana klinikasi
* Nazo tokhi munosabatlar veb-sayti
13-G7 sammiti

**13-G7 sammiti** 1987-yil 8—10-iyun kunlari Italiyaning Venetsiya shahridagi San Giorgio Maggiore orolida boʻlib oʻtdi.

*[[Katta sakkizlik#Tarixi|Katta yettilik]]* sanoati rivojlangan eng boy mamlakatlar: Fransiya, Gʻarbiy Germaniya, Italiya, Yaponiya, Buyuk Britaniya va Qoʻshma Shtatlar, Kanada (1976-yildan beri), Yevropa Komissiyasi (rasman 1981-yildan beri) rahbarlarining norasmiy forumidir.

## Sammitda ishtirok etgan rahbarlar
 

Bu yilgi sammit Italiya bosh vaziri Amintore Fanfani va Yaponiya bosh vaziri Yasuhiro Nakasone uchun soʻnggi sammit boʻldi.

### Ishtirokchilar

## Galereya

File:Brian Mulroney in 1984.jpg| **[[Kanada]]**Brian Mulroney, Bosh vazir
File:President François Mitterrand in 1983.jpg| **[[Fransiya]]**François Mitterrand, Prezident
File:Helmut Kohl (1996) cropped.jpg| **[[Germaniya]]**Helmut Kohl, Konsler
File:Amintore Fanfani 1983-04-14.jpg| **[[Italiya]]**Amintore Fanfani, Bosh vazir
File:Yasuhiro Nakasone 19821127.jpg| **[[Yaponiya]]**Yasuhiro Nakasone, Bosh vazir
File:Margaret Thatcher stock portrait (cropped).jpg| **[[Birlashgan Qirollik]]**Margaret Thatcher, Bosh vazir
File:Official Portrait of President Reagan 1981-cropped.jpg| **[[Qoʻshma Shtatlar]]**Ronald Reagan, Bosh vazir
File:Jacques Delors (cropped).jpg| **[[Yevropa Ittifoqi]]**Jacques Delors, Komissiya prezidenti
File:Flickr - europeanpeoplesparty - CDU Congress Karlsruhe (9) (cropped).jpg| **[[Yevropa Ittifoqi]]**Wilfried Martens, Kengash raisi


## Natijalar
1987-yilda sammit ishtirokchilari dunyo oʻrmonlari bilan sodir boʻlayotgan voqealarga eʼtibor qaratdilar, ammo sammit natijasida qilingan ishlarmaʼlumotlar kam.

## Yana qarang
*G8

## Manbalar
Olga Rozanova

**Olga Vladimirovna Rozanova** (21-iyun 3-iyul 1886-yil Melenki, Vladimir viloyati – 7-noyabr 1918-yil) – rassom, grafik rassom, bezak sanʼati va sanʼatga oid maqolalar muallifi, shoira. Noyob koloristik isteʼdodga ega rus avangardining eng yirik vakillaridan biri.
### Tarjimai holi
Olga Rozanova 1886-yil (21-iyun) 3-iyul kuni Vladimir viloyati Melenki tumanida tavallud topgan. Rozanovaning otasi – Vladimir Yakovlevich Rozanov, okrug politsiyasi xodimi, kollegial maslahatchi, onasi – Yelizaveta Vasilyevna Rozanova, ruhoniyning qizi. Ular oilada toʻrt farzand boʻlgan: Olga Alevtina, Anatoliy va Anna.
1896-yilda Rozanovlar oilasi Vladimirga koʻchib oʻtgan va u yerda eski shahar markazidagi Borisoglebskaya koʻchasidagi (hozirgi Muzey koʻchasi) Olga onasining uyiga joylashgan. Bu yerda, 1896-yildan 1904-yilgacha Olga Rozanova qizlar gimnaziyasida tahsil olgan, shundan soʻng rassomchilikni oʻrganish uchun Moskvaga joʻnagan. Moskvada 3-Tverskaya-Yamskaya koʻchasidagi xonani ijaraga oldi. 1904-yildan 1907-yilgacha Rozanova Anatoliy Petrovich Bolshakovning rasm va haykaltaroshlik xususiy sanʼat maktabida tahsil olgan (Myasnitskiy Proezd, 4).
1907-yil avgustda Rozanova imperator Stroganov nomidagi markaziy sanʼat va sanoat maktabiga kirishga harakat qilgan, ammo kira olmagan va xususiy oliygohlarda oʻqishni davom ettirgan. 1919-yil 5-yanvarda „Iskusstvo“ gazetasida eʼlon qilinishicha, rassom Stroganov maktabida uzoq vaqt oʻqimagan, chunki u yerdagi oʻqitish tizimidan qoniqmagan.
1910-yil boshida Sankt-Peterburgda Nikolay Kulbin va u orqali Mixail Matyushin, Yelena Guro bilan uchrashgan, uning uyida Yoshlar ittifoqi rassomlari jamiyatini yaratishda ishtirok etgan. 1911-yilda Rozanova Moskvadan Sankt-Peterburgga koʻchib oʻtgan va Ye. N. Zvantsevaning sanʼat maktabiga oʻqishga qabul qilingan, bu yerda oʻsha paytda Mstislav Dobujinskiy va Kuzma Petrov-Vodkin dars bergan. Shu bilan birga, Pavel Filonov, Kazimir Malevich, Vladimir Tatlin va Vladimir Mayakovskiy bilan tanishgan. Sankt-Peterburgga koʻchib oʻtgandan soʻng rassom Yoshlar ittifoqining barcha koʻrgazmalarida qatnashib, uning faol aʼzolaridan biriga aylangan.
1917-yil inqilobidan keyin Rozanova sanʼatni qayta tashkil etishda yordamlashgan va Xalq taʼlimida tasviriy sanʼatning badiiy va sanoat boʻlimiga rahbarlik qilgan.
1918-yil 7-noyabrda Olga Rozanova Soldatenkovskaya kasalxonasida (hozirgi Botkinskaya) difteriyadan vafot etgan. U Novodevichy monastiriga dafn etilgan lekin uning qabri yoʻqolgan. Rozanovaning nomi Ivanovo-Voznesensk rassomchilik maktabiga berilgan.

### Xotirasi
* 2016-yil fevral oyida Vladimirda „Eydos“ madaniyat markazi saʼy-harakatlari bilan viloyat hokimligi madaniyat boshqarmasi va Vladimir shahri maʼmuriyati koʻmagida Olga Rozanova: mintaqaviy, milliy, global" ilmiy konferentsiyasi boʻlib oʻtgan. Anjumanda taniqli olimlar Andrey Sarabyanov, Vera Terexina va boshqa mutaxassislar ishtirok etishgan.
* 2016-yil noyabr oyida Vladimirda „Olga Rozanova markazi“ ochilgan. Rozanov markazining asosiy vazifalari ilmiy-tadqiqot, ekspert, taʼlim, badiiy va nashriyot faoliyatini oʻz ichiga oladi.
## Manbalar
Billy Kidd

**William Winston Kidd**(1943-yil 13-aprelda tugʻilgan) – sobiq Jahon kubogi togʻ changʻisi poygachisi. 1962-yildan 1970-yilgacha AQSh changʻi jamoasi aʼzosi.

1964-yilda Insbrukda boʻlib oʻtgan Qishki Olimpiya oʻyinlarida Kidd va jamoadoshi Jimmie Xyuga togʻ changʻisi boʻyicha Olimpiya medallarini qoʻlga kiritgan birinchi amerikalik erkaklar hisoblanashidi. Slalomda kumush va bronza medallarini qoʻlga kiritdilar. Olti yil oʻtgach, Kidd 1970-yilda Italiyaning Val Gardena shahrida boʻlib oʻtgan jahon chempionatida qatnashishdi. Musobaqada oltin medal va slalomda bronza medalini qoʻlga kiritdi. U zudlik bilan konturni almashtirdi va 1970-yildan 1972-yilgacha changʻi poygasi boʻyicha muvaffaqiyatli karerasini oʻtkazdi. 1970-yilda Pro Ski Tour jahon chempionatida gʻolib chiqdi va oʻsha yili tarixda FIS va Pro unvonlarini qoʻlga kiritgan yagona poygachi boʻldi.

## Bolalik davrlari
Vermontning Burlington shahrida tugʻilgan Kidd 1950-yillarda Stou changʻi shaharchasida  oʻsgan. U yerda ota-onasi Bill va Betti Buccaneer motelini boshqargan. Otasining daldasi, murabbiyligi va Stou shahrining koʻmagi bilan u Mansfild togʻ changʻisi jamoasi bilan Stouda eng yaxshi oʻsmir changʻi poygachisiga aylandi. Eng yaxshi doʻst va changʻi raqibi Jimmie Xyuga bilan birga Kidd 1962 yilgi mavsumda AQSh changʻi jamoasiga tayinlangan.

## Changʻi poygasi
Kidd oʻsha birinchi mavsumda 18 yoshida slalomda sakkizinchi oʻrinni egalladi. 1962-yilda Fransiyaning Chamonix shahrida boʻlib oʻtgan jahon chempionatida gigant slalomda (GS) 15-oʻrinni egallab oʻzi uchun nom qozondi. Jarohatlar bilan toʻsqinlik qilgan mavsumni boshdan kechirgandan soʻng, Kidd 1964-yilgi mavsumga katta umidlar va qatʼiy qatʼiyat bilan boshladi. 1964-yil Insbrukda boʻlib oʻtgan Qishki Olimpiada oʻyinlarida slalom boʻyicha kumush medal sovrindori boʻldi. Kidd togʻ changʻisi boʻyicha Olimpiya medalini qoʻlga kiritgan birinchi amerikalik (Heuga bilan bir xil poygada bronza medalini qoʻlga kiritgan) edi. Kidd ham, Xyuga ham oʻsha paytda atigi 20 yoshda edi. Kidd gigant slalomda yettinchi, pastga tushishda esa 16-oʻrinni egalladi. Uchta poygani ham yakunlagani unga Olimpiada oʻyinlarida medalsiz musobaqada qatnashish huquqini saqlab qoldi (lekin Jahon chempionatida medallar boʻyicha). FIS bronza uchun uchinchi oʻrinni egalladi.

1966-yilgi Jahon kubogi boʻlmagan oxirgi mavsumda Kidd Yevropada uchta muhim poygada gʻalaba qozondi. Jan-Klod Killidan ustun keldi. Kidd oʻz karerasini deyarli yakunlagan ikkita jiddiy jarohatlardan birinchisini oldi. Yanvar oyi oxirida chap oyoq toʻpigʻi choʻzilib, tendon operatsiyasiga olib keldi. Oʻsha yilning oxirida u avgust oyida Chilining Portillo shahrida boʻlib oʻtgan jahon chempionatida qatnashdi. 1966-yilda togʻdan tushish mashgʻulotlari chogʻida oʻng oyoq suyagini  ikki joyidan sindirib tashladi. Jarohat uni 1967- yilgi jahon chempionatining birinchi mavsumidan ham chetlab oʻtdi. Bu jarohat vaqtida u Kolorado universitetining Boulderdagi kollejiga qaytdi.

## Manbalar
Mandy Juruni

**Mandy Lutvama Juruni** – Ugandalik professional basketbolchi hamda basketbol murabbiysi hisoblanadi. Mandy Juruni 2012-yildan beri City Oilers terma jamoasi bosh murabbiyi hisoblanadi.

Mandy Juruni Ugandaning basketbol boʻyicha milliy terma jamoasining bosh murabbiyi boʻlgan („Silverbacks“ laqabli), hamda u ikki marta toʻgʻridan-toʻgʻri AfroBasket, Basketbol boʻyicha rasmiy Afrika chempionatiga yoʻllanmani qoʻlga kiritgan.

## Oʻyin faoliyati
Oʻzining basketbolchilik faoliyati davomida Juruni posbon sifatida oʻynagan hamda 2003-yildan 2007-yilgacha Charging Rhinos terma jamoasi tarkibida oʻynagan.

## Murabbiylik faoliyati
Mandy Juruni milliy ikkinchi divizionda oʻynagan „Siti Oilers“ ga murabbiylik qila boshlagan. U oʻsha paytda faoliyatinioʻyinchi-murabbiy sifatida boshlagan. Keyinroq murabbiylik vazifalarini bajarishga kirishgan. 2012-yilda Mandy Juruni Kyambogo Warriors tomonidan ham ijaraga olingan boʻlib, u yuqori darajadagi UNBL chempionatiga rahbarlik qilgan.

Mandy Juruni Oilersni sakkizta UNBL chempionatiga va bitta BAL saralashiga olib kelgan. Oilers 2023-yilgi BAL mavsumida Nil konferensiyasida oʻynagaan hamda 1-4 rekordidan keyin oltinchi oʻrinni egallagan. Ular 3-may kuni Ferroviario da Beyraga qarshi oʻzlarining ilk BAL oʻyinida gʻalaba qozonishgan.

## Mukofotlari

* 2013, 2019, 2022-yillar Milliy basketbol ligasi chempioni (Uganda)

## Manbalar

## Havolalar

* eurobasket.com profili