Ōkuma (Fukushima)

– Yaponiyaning Fukushima prefekturasida joylashgan shaharchadir. 2010-yilda shaharchada 11515 nafar aholi istiqomat qilgan. Biroq, Fukushima-Daiichi yadroviy fojeasidan so‘ng shahar butunlay evakuatsiya qilindi va aholiga 2013-yil may oyidan boshlab kunduzi qaytishga ruxsat berildi. 2019-yil aprel oyida shaharchaning bir qismi muvaffaqiyatli zararsizlantirilgan deb topildi va aholiga qaytishga ruxsat berildi.

, shaharchada 4235 ta xonadonda 10287 kishi rasmiy roʻyxatga olingan; ammo, bu raqam munitsipalitet oʻz aholisini butun mamlakat boʻylab boshqa joyga evakuatsiya qilinganiga qaramay kuzatib borishda davom etgani bilan bogʻliq. Shaharning haqiqiy aholisi 2578 kishi edi. Shaharchaning umumiy maydoni 78,71 kvadrat kilometrni (30,39 mil²) tashkil etadi.

Shaharning haqiqiy doimiy aholisi 2023 yil may oyida 545 kishini, 2025 yil 4 avgustda esa 1052 kishini tashkil etdi.

## Geografiyasi

Ōkuma Tinch okeanining markaziy Fukushima sohilida joylashgan. Ōkuma Fukushimaning Hamadori mintaqasining markazida joylashgan boʻlib, gʻarbda Abukuma togʻlari va sharqda Tinch okeani bilan chegaradosh. U shimolda Namie va Futaba, gʻarbda Tamura, janubda Kavauchi va Tomioka shaharlari oʻrtasida joylashgan. Shahar Fukushima Daiichi atom elektr stantsiyasi joylashgan.

Okumaning relyefi gʻarbda togʻli, sharqda esa tekis.

### Atrofdagi munitsipalitetlar

* Fukushima prefekturasi
** Namie
** Futaba
** Tamura
** Kavauchi
** Tomioka

## Demografiyasi
Yaponiya aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Ōkuma aholisi yadroviy falokatgacha soʻnggi 40 yil ichida barqaror ravishda oʻsib bordi.

## Iqlimi
Ōkuma nam iqlimga ega. Shaharchada oʻrtacha yillik harorat , yillik oʻrtacha yogʻin miqdori  va eng yomgʻirli oy sentyabr oyidir. Avgustda eng yuqori harorat  atrofida va eng pasti yanvarda, taxminan  gacha pasayadi.

## Tarixi

### Hududning dastlabki tarixi
Hozirgi Ōkuma hududi Mutsu provinsiyasi tarkibiga kirgan. Tarixiy maʼlumotlar noaniq boʻlsa-da, hozirgi Ōkuma hududini 12-asr oʻrtalaridan boshlab Shineha urugʻi boshqargan deb ishoniladi. Keyinchalik, Sengoku davrida, 1492-yil dekabr oyida Soma urugʻi Shineha urugʻini magʻlub etdi va hudud Soma urugʻi nazoratiga oʻtdi.

Edo davrida  ( *yoʻli* tashkil etilgan boʻlib, u qirgʻoq yoʻli deb ham ataladi. Ivaki-Soma yoʻli mintaqani janubda Mito va shimolda Senday bilan bogʻlagan. Ōkuma orqali oʻtadigan zamonaviy 6-milliy yoʻnalish odatda Ivaki-Sōma yoʻli bilan bir xil yoʻnalish boʻylab boradi.

### Munitsipalitetning tashkil etilishi
1888-yilda milliy hukumat „Munitsipal hukumat toʻgʻrisida qonun“ qabul qildi va ushbu aktga muvofiq, keyingi yilning 1-aprelida Ōno qishloqlari va Kumamachi tumanining bir qismi sifatida ochildi.

1896-yil 1-aprelda  tumani bilan birlashtirilib, hozirgi Futaba tumaniga aylandi. Yarim asrdan koʻproq vaqt oʻtgach, 1954-yil 11-noyabrda Ōno va **Kumamachi** qishloqlari birlashib, hozirgi Ōkuma shaharchasini tashkil qildi.

1904 yil 22 noyabrda Ono stansiyasi Joban liniyasida ochildi.

1954 yil 1 noyabrda Oono va Kumamachi shaharlari birlashib, Okuma shahrini tashkil qildi.

### tez iqtisodiy o'sish davri

Tez iqtisodiy o'sish natijasida Sukegavadan (Xitachi shahri) Yonomorigacha (XX asr boshidagi Xitachi koni va Joban ko'mir konlari) cho'zilgan tog'-kon sanoati kamaydi. Neft va atom energiyasi yangi energiya manbalari sifatida ko'mir o'rnini bosa boshladi. Ushbu jadal iqtisodiy o'sish davrida Tokio elektr energetika kompaniyasiga tegishli Fukusima Daiichi atom elektr stantsiyasining qurilishi, qurilish Okuma shahrida 1967 yil 29 sentyabrda boshlangan (1971 yil 26 martda ochilish marosimi). Ikki kundan so'ng, 1967 yil 1 oktyabrda butun Joban liniyasi elektrlashtirildi va Taira stantsiyasi (hozirgi Ivaki stantsiyasi) va Ivanuma stantsiyasi o'rtasida elektrlashtirish tugallandi. Shu tariqa Okuma eng shimoliy "energiya zonasi"ga aylandi. Yonomori viloyati aholisi, jumladan, qishloq xo‘jaligi mavjud bo‘lmaganda qishki ishlar uchun boshqa hududlarga ko‘chib kelgan Okuma va Namie endi atom elektr stansiyalarida yil bo‘yi ishlashi mumkin edi. Atom elektr stantsiyalari aholi uchun barqaror ish va katta miqdorda subsidiyalar beradigan "omad xudolari" hisoblangan.

Fukusima Daichi atom elektr stansiyasi ochilishi va jadal iqtisodiy oʻsish davri tugashi ortidan Okuma shahrida Fukusima AES tasviri tushirilgan “yadroviy monaki” (loviya murabbosining bir turi) esdalik sifatida sotildi. 2006 yilda Ohno kasalxonasidagi voqea tibbiy yordam tanqisligi va aholi sonining kamayishi muammosini ramziy qildi.

### Fukusima Daiichi atom elektr stansiyasidagi avariya va rekonstruksiya

2011-yil 11-martda Okuma shtatida sodir boʻlgan Buyuk Sharqiy Yaponiya zilzilasi Rixter shkalasi boʻyicha 6 balldan oshdi. Zilzila soat 15:36 da Fukusima Daichi atom elektr stansiyasining 1-blokida vodorod portlashiga sabab bo‘ldi. 12-mart kuni. Radiatsiya taʼsiridan qochish uchun aholi 13-martdan boshlab evakuatsiya qilishga majbur boʻldi, koʻpchilik Fukusima prefekturasining Funabiki, Funabiki-cho, Tamura shahridagi Tamura shahar gimnaziyasiga koʻchib oʻtdi, u yerda vaqtinchalik shahar hokimiyati tashkil etilgan. (Boshqa evakuatsiya qilinganlar va evakuatsiya qilinadigan joylar ham tarqatildi.) 14-mart kuni soat 11:01 da Fukusima AESning 3-blokida vodorod portlashi ham sodir bo‘ldi.

3 apreldan keyin vaqtinchalik meriyasi va evakuatsiya qilingan aholi Fukusima prefekturasi, Aizuvakamatsu shahri, Sakaemachi shahridagi Aizuvakamatsu meriyasining Oitemachi ikkinchi binosiga ko‘chirildi. 5 aprel kuni Aizuvakamatsu munitsipal idorasining filiali (Okuma farovonlik kengashi va Okuma Savdo-sanoat palatasi bilan birgalikda) yangi joyda ochildi. Aprel oyining o'rtalarida Aizuvakamatsu shahrida boshlang'ich maktab, o'rta maktab va bolalar bog'chasi ochildi. (Boshlang'ich maktab va bolalar bog'chasi Okuma boshlang'ich maktabi va Okuma bolalar bog'chasining filiallari bo'lib, ular mavjud mahalliy maktablar va bolalar bog'chalarini birlashtirish natijasida tashkil etilgan, o'rta maktab esa mavjud maktabning filiali edi.)

### Bir marta ogohlantirish zonasi sifatida belgilangan
Atom elektr stansiyasidagi avariyadan keyin shahar hokimiyati va aholi yaqin atrofdagi hududlarga evakuatsiya qilindi. 2011-yilning 22-aprelidan 2012-yilning 9-dekabriga qadar hududga kirish cheklangan hudud sifatida belgilangan bo‘lib, zararsizlantirish, chiqindilarni olib tashlash va ta’mirlash ishlarini olib borayotgan ishchilardan tashqari barcha aholiga kirish taqiqlangan. 2012-yil 10-dekabr yarim tunda hudud “qiyin qaytish zonasi”ga aylantirildi (bu yerga ishchilardan tashqari fuqarolarning kirishi va vaqtincha qaytishi avvalgidek taqiqlangan; ammo vaqtinchalik qaytishga (tunlashsiz) kun davomida, belgilangan kunlarda yoki belgilangan tartibda ruxsat berilishi mumkin; bu aholining umumiy soniga toʻgʻri keladi) zona" va "evakuatsiyaga tayyorgarlik zonasi" (bu erda kunduzi vaqtinchalik kirish va qaytishga faqat shahar kengashi ruxsati bilan ruxsat beriladi, lekin bir kechada qolish mumkin emas; jami, bu umumiy aholining 4% sobiq yashash joyiga to'g'ri keladi). “Cheklangan yashash hududi” va “evakuatsiyaga tayyorgarlik hududi” boʻyicha evakuatsiya buyrugʻi 2019-yil 10-aprelda yarim tunda olib tashlandi. Ono stansiyasi atrofidagi “qiyin qaytish hududi” uchun evakuatsiya buyrugʻi ham 2020-yil 5-mart yarim tunda bekor qilindi.[9] 2021-yil 8-mart kuni ertalab soat 9:00 da qo‘shimcha hududlar jamoatchilik uchun ochildi va 2021-yil 30-noyabrda butun “Bozilgan bazani tiklash va qayta tiklash hududi” 2022-yil 30-iyun kuni soat 9:00 da jamoatchilikka ochildi. ko'tarildi.

2013-2019 yillar oralig‘ida 60 yoshlardagi olti erkak vaqtinchalik munitsipal xodimlar bo‘lib ishlagan holda “Keksalar otryadi”ni tuzdilar va shaharning g‘arbiy qismidagi Sakashita to‘g‘oni yaqinidagi mahalliy hukumat aloqa idorasidan shaharni patrul qildilar.

Hozirda Fukusima-Daichi atom elektr stansiyasi to‘xtatilmoqda.

### Qayta qurish va qayta tiklanadigan energiyaga ega shaharga aylantirish
Yadro falokatidan so'ng, shahar qayta tiklanadigan energiya bilan ta'minlangan shaharga aylanishga intilmoqda. 2024-yil 18-yanvarda quyosh energiyasi va boshqa manbalardan ishlab chiqariladigan elektr energiyasini Tokioning Chuo okrugiga o‘tkazish va mahalliy o‘rmonlarda karbonat angidrid gazini o‘zlashtirishni nazarda tutuvchi dekarbonizatsiya bo‘yicha hamkorlik shartnomasi imzolandi.

2024 yilda kompaniya Ritsumeikan universiteti va boshqa muassasalarni boshqaradigan Ritsumeikan Trust bilan rekonstruksiya bo'yicha hamkorlik shartnomasini imzoladi.

## Iqlim
Okuma nam subtropik iqlimga ega (Köppen iqlim tasnifi Cfa). Okumadagi oʻrtacha yillik harorat 12,1 °C (53,8 °F). Yillik oʻrtacha yogʻingarchilik 1329 mm (52,3 dyuym) ni tashkil qiladi, sentyabr eng yomgʻirli oy hisoblanadi. Eng yuqori harorat avgustda, taxminan 24,1 °C (75,4 °F) va eng pasti yanvarda, taxminan 1,5 °C (34,7 °F).

## Taʼlim tizimi
Ōkumada shahar hukumati tomonidan boshqariladigan uchta davlat boshlangʻich maktabi va bitta davlat oʻrta maktabi va Fukushima prefekturasi taʼlim kengashi tomonidan boshqariladigan bitta davlat oʻrta maktabi mavjud. Barcha maktablarning faoliyati nomaʼlum muddatga to‘xtatilgan.

Aizu-Vakamatsuga evakuatsiya qilinishi munosabati bilan u erda Okuma bolalari uchun yangi boshlang'ich va o'rta maktab ochildi.

## Ma'muriyat

Mayor: Jun Yoshida (2019-yil 20-noyabr, ikkinchi muddatga tayinlangan)

* Shigeru Obata (1954 yil 3 dekabr - 1962 yil 2 dekabr)
* Hidemasa Shiga (1962 yil 3 dekabr - 1979 yil 6 avgust)
* Endo Tadashi (1979 yil 25 sentyabr - 1987 yil sentyabr)
* Hideo Shiga (1987 yil 20 sentyabr - 2007 yil 19 sentyabr) Hidemasa Shiganing o'g'li
* Toshitsuna Vatanabe (2007 yil 20 sentyabr - 2019 yil 20 noyabr)
* Jun Yoshida (20-noyabr, 2019 yil - )

## Transport tizimi

### Temir yoʻl

* JR Sharq — Jōban liniyasi
** Ōno

### Magistral yoʻllari

* Jōban magistrali — Ōkuma kesishuvi
* 6-milliy yoʻnalish
* 288-milliy yoʻnalish

## Xalqaro munosabatlar

*  — Bathurst, Wales, Avstraliya, 1991-yil mart oyidan beri doʻstona shaharlar

## Manbalar

## Havolalar

* Rasmiy sayti