Serbiyada turizm

**Serbiyada turizm ** - rasmiy ravishda iqtisodiy va ijtimoiy oʻsishning asosiy sohasi sifatida tan olingan. Mehmonxona va umumiy ovqatlanish sektori 2015-yilda YaIMning taxminan 2,2 foizini tashkil etgan. Serbiyada turizmda 75 000 ga yaqin odam ishlaydi, bu mamlakat ishchi kuchining taxminan 3 foizini tashkil qiladi. Soʻnggi yillarda sayyohlar soni ortib bormoqda, ayniqsa xorijiy sayyohlar har yili yuz mingga yaqin tashrif buyurmoqda. 2019-yilda turizm qariyb 1 milliard 698 million dollar daromad keltirdi, 3 million yetti yuz ming sayyohni qabul qildi, ularning yarmi xorijdan kelganlardir. Chet ellik sayyohlar orasida eng koʻp xitoylik sayyohlar boʻlsa, ikkinchi oʻrinda Bosniya va Gersegovina, Bolgariya, Turkiya va Germaniyadan kelgan sayyohlar oʻrin egallaydi. Chet ellik sayyohlar uchun asosiy yoʻnalishlar Belgrad va Novi Sad, mahalliy sayyohlar esa kurort va togʻ-changʻi kurortlarini afzal koʻrishadi. Ekologik toza va barqaror turizm mahalliy sayyohlar orasida ham juda mashhur bo‘lib, ko‘plab yoshlar mamlakatning g‘arbiy va janubiy hududlaridagi turli qo‘riqxonalar va bog‘larga tashrif buyurishadi. Serbiya, shuningdek, mamlakatning shahar va qishloq joylarida gastronomik turizm bilan mashhur, Belgrad 1800 dan ortiq restoranlar, qahvaxonalar, barlar va tungi klublari bilan mashhurdir.

## Tarixi
Serbiya va uning xalqi nafaqat geografik, balki siyosiy va madaniy jihatdan ham Sharq va Gʻarb oʻrtasida boʻlgan. Avval Vizantiya va Rim imperiyalari oʻrtasida, keyin esa Usmonli imperiyasi va Gʻarbiy Xristianlik oʻrtasida boʻlingan. Hatto Yugoslaviya davlatida ham bu mintaqa aholisi Varshava shartnomasi va NATO davlatlari oʻrtasida turgan. Yugoslaviya stalinizmni rad etganligi sababli sovuq urush davrida muhim siyosiy markaz davlatlarning uchrashuv joyi poytaxt Belgrad boʻlgan.

Oʻsha paytdagi kommunistik rejim turistik faoliyat uchun qulay boʻlgan. Yugoslaviya urushlari paytida (1991—1995) chet ellik sayyohlar soni kamaydi, ammo Serbiyaga tashrif buyurish davom etgan, faqat 1999-yildagi Kosovo urushi davri bundan mustasno. Mamlakat oʻshanda asosan mojarolar ichida boʻlgan. Urush tugagandan soʻng, raqamlar tiklandi va tashrif buyuruvchilar soni yana koʻpaydi.

Shuningdek, sayyohlik infratuzilmasini kengaytirishda ham katta oʻsish kuzatilmoqda va chet elda turli sayohat qoʻllanmalari nashr etilgan. Oʻshandan beri jadal rivojlanish boshlandi. Koʻplab shahar va togʻli hududlarda yangi mehmonxonalar, sayyohlik inshootlari barpo etildi. Oʻshandan beri uydan va chet eldan serbiyalik sayyohlar soni tobora ortib bormoqda. Ayniqsa, keyingi yillarda xorijlik sayyohlar soni yanada ortdi.

## Urushdan keyingi davr

### XXI asr
XXI asrda turizm tiklana boshladi: 2004-yilda xorijga tashrif buyuruvchilar soni 2000-yildagiga qaraganda 90% ga koʻp boʻldi va 2002—2004-yillarda xorijiy turizmdan olingan daromad uch barobardan koʻproqqa oshib, taxminan 220 million AQSh dollarini tashkil etdi. 2010-yilga kelib xalqaro turizmdan tushgan daromad 798 million AQSh dollarigacha oʻsdi.

2020-yilga kelib, rasman eʼlon qilingan va faoliyat koʻrsatadigan 35 kurort mavjud. Biroq, 1990-yillardagi xalqaro sanksiyalar va 2000-yillardagi oʻtish davrida koʻplab kishilar ishsiz qoldi. Misol uchun, Jošanička Banja yopildi, Niška Banja asosan ishlatilmadi, Vrnjačka Banja va Sokobanja esa yaxshi daromad koʻrdi. Spa markazlarida yangi mehmonxonalar va koʻplab sogʻlomlashtirish markazlari qurildi.

COVID-19 pandemiyasi tufayli Serbiya turizm sanoati katta moliyaviy yoʻqotishlarga duch keldi. 2020-yilda umumiy sayyohlar soni so‘nggi yigirma yil ichida eng kam ko‘rsatkichni qayd etdi, biroq u yaqin kelajakda tiklanishi va barqarorlashishi kutilmoqda.

## Xalqaro miqyosda tanilgan yillik tadbirlar

## Galereya

Fayl:Tara Vidikovac Banjska Stena 01.jpg|Tara National Park|Tara milliy bogʻi
Fayl:Храм Светог Саве, Београд (Cathedral of Saint Sava) - panoramio (4).jpg|Avliyo Sava cherkovi
Fayl:Сербия, Белград, Крепость Калемегдан 01.jpg|Belgrad qal’asi
Fayl:Uvac_River_and_Eagle.jpg|Uvac kanyoni
Fayl:National Museum of Serbia (DSC04612).jpg|Serbiya milliy muzeyi
Fayl:Veliki Kazan.jpg|Erdap milliy bogʻi
Fayl:Monastery Manasija - Serbia.JPG|Manasiya monastiri
Fayl:Голубачка тврђава са Дунава.jpg|Golubac qal’asi
Fayl:Крупајско врело.jpg|Krupaj bahori
Fayl:Đavolja Varoš.jpg|Đavolja Varoš
Fayl:Kopaonik 0691.jpg|Kopaonik milliy bogʻi
Fayl:Manastir Studenica (by Pudelek) 1.JPG|Studenitsa monastiri
Fayl:Bačka tvrđava - panoramio (10).jpg|Bač qal’asi
Fayl:Gavran pogled na Zaovinsko jezero.jpg|Zaovine koʻli
Fayl:Lazar's canyon.jpg|Lazar kanyoni
Fayl:Odmaraliste Zmajevac na FG.jpg|Frushka Gora milliy bogʻi
Fayl:Manastir Sopocani 2.jpg|Sopoćani monastiri
Fayl:Fortress Smederevo 11.jpg|Smederevo qal’asi
Fayl:Felix Romuliana 2.jpg|Feliks Romuliana
Fayl:Stopića Pećina2.jpg|Stopića gʻori
Fayl:Centar I, Subotica, Serbia - panoramio (4).jpg|Subotica shahar hokimiyati
Fayl:Martin Garrix, Dance Arena, 2015.jpg|EXIT musiqa festivali
Fayl:Kopaonik ski staza - panoramio.jpg|Kopaonik changʻi markazi
Fayl:Stara planina14.jpg|Stara Planina tabiat bogʻi


## Manbalar

## Adabiyotlar

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*   Alt URL
* 
* 
* 
* 
* 

## Havolalar

* Serbiya milliy turizm tashkiloti