Farengeyt boʻyicha 451 daraja (film)

**Fahrenheit 451** – Rey Bredberining huddi shu nomdagi romani asosida 2018-yilda yaratilgan fantastik film. Film rejissyori Ramin Bahrani. Filmning premyerasi 2018-yilda Kann kinofestivalida boʻlib oʻtgan va 2018-yil 19-mayda HBO telekanalida namoyish etilgan. Amerika Prodyuserlar Gildiyasining 30-yillik mukofotlari marosimida eng yaxshi telefilm deb topilgan.

## Mazmuni
Voqealar yaqin kelajakda yuz beradi. Ikkinchi fuqarolar urushidan soʻng, Amerikada oʻqish „9“ deb nomlangan Internet bilan cheklangan va aksariyat kitoblar taqiqlangan (Injil, Lighthouse va Moby Dikning juda ixcham versiyalari bundan mustasno). Kitoblar avtoritar diktaturaning boʻlinmasi boʻlgan „oʻt oʻchiruvchilar“ tomonidan yoqib yuboriladi. „Notoʻgʻri“ adabiyotni oʻqish ruhiy kasallik yoki jinoyat deb hisoblanadi. Bosh qahramon, oʻt oʻchiruvchi Gay Montag, Klivlendda yashaydi, otasining izidan borib, u ham oʻzini davlatga foyda keltirishi va jamiyatni himoya qilishiga shubha qilmaydi. Asta-sekin uning qarashlari oʻzgaradi. Vayron boʻlgan kutubxonalardan birida u Fyodor Dostoevskiyning „Yer ostidan eslatmalar“ asarini oʻgʻirlab, yashirincha oʻqiydi. (Filmda Dostoevskiyning „Jinoyat va jazo“ nomli yana bir kitobi aks etadi, uning boshligʻi kapitan Bitti Montagni boshqa oʻt oʻchiruvchilar ishtirokida oʻqishga majbur qiladi.) Muhim voqea – bu Klarissa bilan tanishish boʻladi. U Montagga Amerikaning haqiqiy tarixi va uning „Vazirligi“ haqida gapirib beradi, bu esa Gayni oʻz harakatlari va eʼtiqodlarini qayta koʻrib chiqishga majbur qiladi. Yigit tizimga qarshi chiqa boshlaydi. Montag hayvonlar orqali maʼlumotni koʻpaytirish rejasiga ega boʻlgan isyonchiga yordam berishga qaror qiladi – bir guruh fitnachilar kitoblardagi maʼlumotlar oʻt oʻchiruvchilarni chetlab oʻtishlari uchun qush DNKsiga kitoblarni kodlashadi.

Monteg qochib ketadi. Oʻt oʻchiruvchilar fitnachilarning uyiga yetib kelishadi. Montag qushni topadi va Kanadadagi olimlarga tomon yoʻl topishi uchun unga mayoq oʻrnatadi. Kapitan Bitti unga duch keladi va uni toʻxtatishga harakat qiladi, lekin qushni uchib ketishini toʻxtata olmaydi. Monteg qushni qoʻyib yuborganidan soʻng, Bitti gʻazab bilan uni yoqib yuboradi. Qushcha Kanadaga uchib ketayotgan boshqa qushlar guruhiga qoʻshilib oladi.

## Bosh rollarda

* Michael B. Jordan – *Gay Monteg*
* Miachel Shennon – *Kapitan Jon Bitti*
* Sofiya Butella – *Klarissa* Makklellan
* Xandi Aleksandr – *Toni Morrison*
*  – *Raven*
* Martin Donovan *komissar Nyari*
* Endi Makkuin – *Gustavo*
*  – *Duglas*
*  – *Mao*
* Key Dulli – *tarixchi*

## Film yaratilishi
Rejissior Ramin Bahrani 2016-yil iyun oyida buyon Bredberi romaniga mos moslashuvni ishlab chiqayotgan edi. 2017-yil aprel oyida Maykl Shennon va Maykl B. Jordan filmda suratga tushishga rozi boʻlishadi. Iyun oyida Sofiya Boutella loyihaga qoʻshiladi. Suratga olish ishlari 2017-yil iyul oyida boshlangan. Avgust oyida Martin Donovan va boshqa bir qancha ijrochilar aktyorlar safiga qoʻshilishadi.

## Premyerasi
2018-yil 11-yanvarda HBOʻning Twitter’dagi akkauntida filmning treyleri chiqdi. Film HBO telekanalida 2018-yil 19-may kuni 2018-yilgi Kann kinofestivalidagi premerasidan soʻng namoyish etildi.

## Natijalari
Rotten Tomatoes saytida filmga 79 ta sharh qoldirilib 33 % maʼqullash reytingiga erishgan. Bu oʻrtacha reyting hisobida 4,91/10. Saytning tanqidiy qismida shunday deyilgan: Sharhlarga meʼyorlashtirilgan reytingni belgilaydigan Metacritic-da film 19 tanqidchi tarafidan 100 ballik sistemada 47 ballga ega boʻlib, „aralash yoki oʻrtacha sharhlar“ga erishdi

IndieWire uchun Ben Travers filmga C+ baho berib, „Michael B. Jordan va Michael Shennon hali ham anʼanaviy boʻlib tuyuladigan keskin modernizatsiya qilingan yangilanishda jozibali juftlikni yaratadilar.“ The Hollywood Reporter nashridan Todd Makkarti ishlab chiqarish qiymatini yuqori baholadi, lekin (moslashuvning tugashini nazarda tutgan holda) "Amerika hayoti va siyosatining prognozi „Farengeyt boʻyicha 451 daraja“da qanchalik bezovta boʻlishi mumkin boʻlsa ham, bu muammo jiddiy" deb yozgan.

RogerEbert.com uchun oʻz sharhida Audi Henderson Bredbery gʻoyalari haqiqat sohasiga kirganini taʼkidlab, tarmoqning televidenie evolyutsiyasi tufayli zaiflashishining satirik yoʻnalishiga oʻxshashligini taʼkidladi va „romanning koʻplab hayratlanarli qiymati va allegorik kuchi ham oʻzini his qiladi. Natijada zaiflashdi.“

IGN-dan Mett Faulerning yozishicha, film "kuchli ijrolar va raqsga tushadigan, yaltiroq vizual chaqnash xususiyatiga ega, ammo bu ssenariyning bemaʼniligini va 1950-yillarni biznikiga moslashtirish uchun doimo dolzarb boʻlgan, ammo baribir juda „eski“ ni qayta konfiguratsiya qilish zoʻriqishini yashirish uchun yetarli emas. "2018-yil texnik xususiyatlari. Entertainment Weekly jurnalisti Darren Franich filmning „yuragi yomonligi toʻgʻri joyda bor, lekin uning boshi, albatta, qayoqqadir sudralib ketgan“ deb yozgan.

## Manbalar