open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kai Merk

**Kai Merk** (; 1998-yil, 26-avgust) — professional futbolchi, „Pétange“ jamoasida hujumchi sifatida oʻynaydi. Germaniyada tugʻilgan u Qirgʻiziston terma jamoasi sharafini himoya qiladi.

## Futbolchilik faoliyati
Merk oʻz faoliyatini Germaniya jamoasi SV Elversberg bilan boshladi va ularga 2018-yil Saarland kubogini yutishda yordam bergan.. 2021-yilda u Lyuksemburg milliy divizionida Petange bilan shartnoma imzolagan.

### Milliy terma jamoa
Germaniyada tugʻilgan Merk otasi orqali qirgʻizistonlik. 2023-yilning mart oyida Qirgʻiziston terma jamoasiga chaqirilgan.

## Shaxsiy hayot
Uning akasi Kimi ham futbolchi.

## Manbalar

## Havolalar
*
Talal Haji

**Talal Abubakr Abdulloh Hoji** ( ; 2007-yil 16-sentyabrda tugʻilgan) – Saudiya Arabistonining professional futbolchisi, Saudiya Arabistoni Pro-ligasining „Al-Ittihod“ klubida hujumchi sifatida oʻynaydi.

## Klub faoliyati
2023-yil sentabrida, asosiy hujumchi Abderrazzak Hamdalla yoʻqligi sababli, Hoji Saudiya Arabistoni Pro-Ligasida „Al-Oxdood“ jamoasiga qarshi oʻyin oldidan „Al-Ittihod“ jamoasi asosiy tarkibiga chaqirilgan edi, ammo u oʻyinda maydonga tushmadi. Bu vaqtda hali oʻn olti yoshga toʻlmagan edi. U 21-sentyabr kuni debyutini oʻtkazdi va „Al Fateh“ ga qarshi oʻyinda (2:1) Romarinyoning oʻrniga oʻyin yakuniga oz qolganida maydonga tushdi. Shu tariqa u Saudiya Arabistoni Pro ligasida oʻn olti yoshu besh kunlik boʻlganida oʻyinda maydonga tushgan eng yosh futbolchiga aylandi va avval Abbos Al-Hassanga tegishli boʻlgan rekordni yangiladi.

## Terma jamoa
Hoji Saudiya Arabistonining 17 yoshgacha boʻlgan futbol terma jamoasiga 2022-yilda Jazoirda boʻlib oʻtadigan U-17 Arab kubogi uchun chaqirilgan edi. Ketma-ket Livan va Iroqqa qarshi oʻyinlarda xet-trik qayd etgan Xoji yarim finalda penaltini amalga oshira olmadi va Saudiya Arabistoni boʻlajak chempion Jazoir oʻsmirlar terma jamoasiga 5:4 hisobida yutqazdi. Guruh bosqichidagi qoʻshimcha goli, jumladan Suriya darvozasiga kiritgan gollari uchun Haji yettita gol bilan turnirning eng yaxshi toʻpurari deb topilgan.

U 2023-yilgi OFK U-17 Osiyo kubogi uchun yana terma jamoaga chaqirildi va Saudiya Arabistoni guruh bosqichining dastlabki bosqichida Avstraliyaga qarshi oʻyinda gol ura olmaganidan soʻng, keyingi oʻyinda ikkita gol urdi va Tojikistonga qarshi 2:0 hisobida gʻalaba qozondi. Osiyo Futbol Konfederatsiyasi tomonidan *"Oʻyinning eng yaxshi futbolchisi*" sovrinini qoʻlga kiritdi.

## Faoliyat statistikasi

### Klub

; Eslatmalar

## Eslatmalar

 
 

## Manbalar
Murod Otajonov

**Murod Nodirovich Otajonov** (; ; 5-sentyabr 1966-yil, Chimkent, Qozogʻston SSR) – Qozogʻistonda tavallud topgan SSSR va oʻzbek sobiq futbolchisi, himoyachi va yarim himoyachi pozitsiyalarida oʻynagan. Hozirda Toshkentning „Bunyodkor“ jamoasining akademiyasida katta murabbiy.

## Faoliyati
Murod Otajonov faoliyatini 1983-yilda Qozogʻistonnning „Jiger Chimkent“ jamoasi tarkibida boshlagan. Chimkent klubida ikki mavsum oʻynagach, Qozogʻiston shimolidagi, Aqtoʻbe shahrining „Aktobe“ jamoasi ga oʻtdi va uch mavsum davomida oʻynagan. 1987-yilda Chimkentga qaytdi va „Jiger Chimkent“ jamoasida bir mavsum davomida oʻynagan. 1988-yil ilk Qozogʻistondan boshqa jamoaga, Oʻzbekistonning „Yoshlik“ klubi tarkibiga oʻtdi. 1990 va 1991-yillarda Fargʻonaning „Neftchi“ jamoasi tarkibida oʻynagan. 1991-yilda SSSR parchalangacha Oʻzbekistonda qoldi va keyingi faoliyatini 1992-yilda Jizzaxning „Soʻgʻdiyona“ jamoasi tarkibida davom ettirdi. 1994-yilgi mavsumda Toshkentning „Paxtakor“ klubi safiga oʻtgan va toʻrt mavsum davomida oʻynagan. 1998-yilgi mavsumda Qarshining „Nasaf“ jamoasida oʻynagan. 1999—2000-yillarda „Xorazm“ jamoasida oʻynagan. 2001-yilgi mavsumda bir muddat Bekobodning „Metallurg“ jamoasida oʻynagan. 2003-yildan 2005-yilgacha Chimkentning „Ordabasi“ jamoasining „Ordabasi-2“ jamoasida oʻynagan va Qozogʻistonda faoliyatini yakunlgan.

### Terma jamoa
1992-yilda SSSR parchalangach Murod Oʻzbekiston terma jamoasini tanladi va 4 ta oʻyinda ishtirok etgan.

### Murabbiylik faoliyati
Chimkentda faoliyatini yakunlagach 2006-yil bir muddat „Ordabasi“ jamoasida klub admistratori boʻlib ishadi. 2008-yildan Toshkentning „Bunyodkor“ klubi tizimida faoliyatini boshladi va Mirjalol Qosimov klub bosh murabbiyligi vaqtida yordamchi murabbiy sifatida faoliyat olib borgan. 2011-yilda Gulistonning „Guliston“ klubi bosh murabbiyi sifatida faoliyat olib borgan. 2012-yildan „Bunyodkor“ jamoasi akademiyasi katta murabbiy sifatida faoliyat olib bormoqda va „Bunyodkor-2“ jamoasida bosh murabbiylik qilgan. 2018-yilda Gʻuzorning „Shoʻrtan“ klubida yordamchi murabbiy sifatida faoliyat olib borgan. 2023-yilda „Bunyodkor“ klubi Ivan Boškovićni bosh murabbiylikdan boʻshatganidan soʻng Hikmat Hoshimovni bosh murabbiy etib tayinladi. Ammo Hoshimovda murabbiylik Pro litsenzityasi boʻlamagani uchun Murod Otajonov bosh murabbiy etib taynlandi va 2023-yil yoz oyigacha faoliyat olib bordi.

## Yutuqlar

* Oʻzbekiston Kubogi sohibi: 1997
* Oʻzbekiston Superligasi 3-oʻrin (1): 1992
* SSSR Ikkinchi ligasi 7-zona gʻolibi: 1990

## Manbalar

## Havolalar
* Murod Otajonov Footballfacts saytida futbolchi profili
Aleksandr Chekrigin

**Aleksandr Ivanovich Chekrigin** (1884-yil 7-avgust,Sankt-Peterburg — 1942-yil 17-may, Toshkent) – sovet balet raqqosi, xoreograf va balet oʻqituvchisi, sovet davrida inqilobdan oldingi klassik balet merosini saqlashga katta hissa qoʻshgan. RSFSRda xizmat koʻrsatgan artist (1922), RSFSRda sanʼat xodimi (1936). Balet raqqosi va bastakor Ivan Chekriginning ukasi.

## Hayoti
Aleksandr Chekrigin 1884-yil 7-avgustda Sankt-Peterburgda tugʻilgan.

U Sankt-Peterburg teatr maktabida tahsil olgan, u yerda uning oʻqituvchilari Platon Karsavin, Nikolay Legat va Aleksandr Shiryaev boʻlgan. 1902-yilda oʻqishni tugatgandan soʻng, u Imperator Mariyinskiy teatriga (inqilobdan keyin Davlat opera va balet teatri) oʻqishga kirdi, u yerda 1923-yilgacha ishladi. U yorqin xarakterli aktyor boʻlib, asosan grotesk rollarni ijro etgan. Tanqidchi A.A.Sokolov-Kaminskiy Aleksandr Chekriginning eng yaxshi rollari qatoriga „Uxlayotgan goʻzal“ filmidagi Peri Karaboss, „Koppeliya“ filmidagi Koppelius va „Behuda ehtiyotkorlik“ filmidagi Marselinalarni kiritgan.

1903-yildan boshlab Chekrigin Vladimir Stepanovning chiziqli raqs tizimidan foydalangan holda balet raqslarini yozib boshladi. Nikolay Sergeyev bilan hamkorlikda u Mariyinskiy teatrining „Oqqush koʻli“, „Fir’avnning qizi“, „Kapalakning injiqliklari“, „Moviy Dahlia“ kabi spektakllarining xoreografik matnini, shuningdek, „Ruslan va Lyudmila“ operalaridan raqslarni yozgan. 1918-yilda Rossiyani tark etgan Sergeyev ushbu yozuvlarni oʻzi bilan olib ketgan. Hozirda uning arxivi AQShda, Harvard universitetida saqlanadi.

Badiiy faoliyati bilan bir vaqtda, 1904-yildan 1928-yilgacha (inqilob va fuqarolar urushi davridagi tanaffuslar bilan) u oʻzining tugʻilgan teatr maktabida oʻqituvchilik bilan shugʻullangan. 1914-yilda u akasi, balet raqqosi va musiqachi Ivan Chekrigin bilan birgalikda oʻzining balet maktabini ochdi va u yerda dars berdi (teatr 1925-yilgacha mavjud boʻlgan).

U xoreograf sifatida faoliyatini 1919-yilda Petrograd opera va balet teatrida (sobiq Mariyinskiy teatri) boshlagan. Ilk ishi R.Drigo musiqasi ostida „Atirgul gulining romantikasi“ operasini sahnalashtirgan. 1920—1921-yillarda u teatr sahnalashtiruvchisi boʻlib ishlagan va inqilobdan oldingi repertuardagi spektakllarni qayta sahnalashtirish bilan shugʻullangan. Shuningdek, u koʻplab konsertlarni tashkillashtirgan.

1923—1928-yillarda Malog opera va balet teatrining xoreografiya boʻlimi boshligʻi, 1928—1930-yillarda Xarkov opera teatrining xoreografi boʻlgan.

1930—1935-yillarda u Katta teatrda balet raqqosi va xoreograf boʻlgan.

Mehnat Qizil Bayroq ordeni bilan mukofotlangan (1937-yil 6-iyun).

Urush boshlanishi bilan 1941—1942-yillarda Toshkentga evakuatsiya qilingan va Toshkent xoreografiya bilim yurtida dars bergan.

1942-yil 17-mayda Toshkentda vafot etgan.

## Manbalar

## Havolalar
Timofey Alekseychuk

**Timofey Danilovich Alekseychuk** (1921-yil 6-fevral – 2010-yil 16-dekabr) – sovet zobiti, Ulugʻ Vatan urushi qatnashchisi, kapitan, 1-Ukraina frontining 1-gvardiya armiyasi 99-oʻq korpusi 197-oʻq polkining miltiq batalyoni komandiri. Sovet Ittifoqi Qahramoni (1944-yil 1-oktyabr), isteʼfodagi polkovnik.

## Hayoti
Timofey Danilovich Alekseychuk 1921-yil 6-fevralda Bryansk viloyati, Sevskiy tumani, Radogoshchskaya volostining Komarichi qishlogʻida ishchi oilasida tugʻilgan. Millati belarus. 1939-yilda Qizil Armiya safiga chaqirilgan. 1941-yilda V.I.Lenin nomidagi Toshkent birlashgan harbiy bilim yurtini tamomlagan.

1942-yil noyabr oyidan Ulugʻ Vatan urushi, Zakavkazye, Shimoliy Kavkaz va 1-Ukraina frontlarida jang qilgan. 1943-yilda Butunittifoq Kommunistik partiyasi/KPSS partiyasiga qabul qilingan.

Batalyon komandiri Alekseychuk Ukraina SSRni ozod qilish uchun boʻlgan janglarda (Kiyev va Jitomir-Berdichevdagi hujum operatsiyalari) oʻzini koʻrsatgan. 1943-yil 26-dekabrda Studenitsa qishlogʻi (Ukrainaning Jitomir viloyati, Korostyshevskiy tumani) uchun boʻlgan jangda yarador boʻlgan, ammo, jang maydonini tark etmagan. 1943-yil 31-dekabrda uning qoʻmondonligidagi miltiq batalyoni fashistlar mudofaasini yorib oʻtib Jitomir shahriga kirgan va dushmanni yoʻq qilgan. Jitomir shahrini ozod qilishga oʻnta tank, uch yuztacha askar va ofitserlar jalb etilgan.


SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1944-yil 10-yanvardagi „Qizil Armiya generallari, ofitserlari, serjantlari va oddiy askarlariga Sovet Ittifoqi Qahramoni unvonini berish toʻgʻrisida“gi farmoni bilan „jangovar vazifalarni naʼmunali bajarganliklari, koʻrsatgan jasorat va qahramonligi uchun" kapitan Alekseychuk Timofey Danilovichga Lenin ordeni va „Oltin yulduz“ medali hamda Sovet Ittifoqi Qahramoni unvoni berilgan.


Urush tugaganidan keyin u SSSR qurolli kuchlarida xizmat qilishni davom ettirgan. 1947-yilda M.V.Frunze nomidagi harbiy akademiyani bitirgan. 1976-yilda polkovnik unvoni bilan nafaqaga chiqqan.

Timofey Danilovich Alekseychuk keyinchalik Moskva shahrida yashagan. Nafaqaga chiqishdan oldin Moskva iqtisodiyot va statistika institutida dars bergan.

## Mukofotlari
* Oltin Yulduz medali
* Lenin ordeni
* Ikkita Qizil Bayroq ordeni
* Birinchi darajali Vatan urushi ordeni
* Ikkita Qizil Yulduz ordeni
* Medallar, shu jumladan:
** „1941–1945-yillardagi Ulugʻ Vatan urushida Germaniya ustidan qozonilgan gʻalaba uchun“ medali
** „1941–1945-yillardagi Ulugʻ Vatan urushidagi gʻalabaning yigirma yilligi“ yubiley medali
** „1941–1945-yillardagi Ulugʻ Vatan urushidagi gʻalabaning 30 yilligi“ yubiley medali
** „1941–1945-yillardagi Ulugʻ Vatan urushidagi Gʻalabaning 40 yilligi“ yubiley medali
* Chexiya Respublikasining Znoymo shahrining faxriy fuqarosi

## Adabiyotlar
* 
* 

## Manbalar
Altymyrat Annadurdyýew

**Altymyrat Myratowich Annadurdyyev** (1993-yil 13-aprelda tugʻilgan) – Turkmanistonning professional futbolchisi, „Altin Asir“ klubida oʻynaydi. Turkmaniston milliy terma jamoasi azosi.

## Klub karerasi
U Turkmanistonning Ashxobod shahrida tugʻilgan va faoliyatini Ashxobodning „Galkan“ futzal jamoasida boshlagan. U chempion boʻldi Turkmanistonning 2014-yilgi (10 ta gol) .

2015-yilda u "Ahal" klubi bilan shartnoma imzolab, professional futbolga oʻtdi. U yangi jamoasi safida 2015-yilgi OFK kubogi doirasida Bishkekning „Dordoy“ klubiga qarshi oʻyinda, 9-daqiqada jarima zarbasidan gol urdi. 2015-yilgi Yoqari Liganing birinchi oʻyinida „Energetik Turkmeboshi“ jamoasiga qarshi poker oʻynadi (6:0).

2016-yildan beri "Oltin Asir" klubida oʻynamoqda.

## Xalqaro martaba
Annadurdyyev kattalar terma jamoasidagi debyutini 2015-yilning 11-iyunida Guamga qarshi oʻtkazdi.

### Terma jamoa uchun gollar

: *Gollar va natijalar birinchi boʻlib Turkmanistonning gollar sonini sanab oʻtadi*.

## Manbalar

## Havolalar

* Altymyrat Annadurdyýew – FIFA competition record (archived)
*
Ordabasi-2 (futbol klubi)

**Ordabasy U21** (*; Ordabasy Youth Club*) – bu farm jamoa boʻlib, klub tarkibida „Ordabasi“ futbol jamoasining 21 yoshgacha boʻlgan yoshlari oʻynaydi.

## Tarix
2003-yilda Oqsuvkent nomdagi qishloqda „*Oqsukent*“ (Aksu-kent) nomi bilan tashkil etilgan. 2004-yilda baza Chimkentga koʻchirildi va „*Ordabasi-2*“ deb nomlandi. Shu nom ostida 2007-yilgacha Birinchi liga va Qozogʻiston kubogida oʻynagan.

2016-yilda u hozirgi nomi bilan qayta tashkil etildi va ikkinchi ligada oʻynagan.

## Yutuqlar

* Qozogʻiston Birinchi ligasida 3-oʻrin: 2004

## Manbalar

## Havolalar

* Tarkibi
Leonid Levin

**Leonid Tixonovich Levin** (1869-yil, Grodno viloyati, Visoko-Litovsk – 1944-yil,Oʻzbekiston SSR, Toshkent shahri) — sovet otorinolaringologi. Tibbiyot fanlari doktori (1902), RSFSRda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1935).

## Hayoti
Leonid Tixonovich Levin 1869-yilda Grodno viloyatida tugʻilgan.

1894-yilda Kiyev universitetining tibbiyot fakultetini tamomlagan. 1896—1901-yillarda u chet elda malaka oshirgan. 1908-yildan esa Sankt-Peterburgdagi Shifokorlar malakasini oshirish klinik institutida dastlab assistent, keyin dotsent boʻlgan. 1902-yilda difteriyada eshitish organidagi oʻzgarishlar haqida doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan.

U 1914-yildan Psixonevrologiya instituti professori boʻlgan.

1917-yildan Leningrad tibbiyot malaka oshirish institutida otorinolaringologiya kafedrasi mudiri boʻlgan (u yerda umrining oxirigacha ishlagan).

Ulugʻ Vatan urushi boshlanishi bilan 1941-yilda Toshkentga evakuatsiya qilingan.

Leonid Tixonovich Levin 1944-yilda Toshkentda nomzodlik dissertatsiyasini himoya qilish chogʻida kutilmaganda vafot etgan. U Sestroretsk qabristoniga dafn etilgan.

## Ilmiy faoliyati
Leonid Tixonovich Levinning 60 dan ortiq ilmiy maqolalari chop etilgan. U umumiy radikal quloq jarrohligining original usulini ishlab chiqqan. Quloq labirintini ochish usulini oʻzgartirgan va bu operatsiyalarni bajarish uchun bir qator vositalarni taklif qilgan.

Quloqning jarrohlik kasalliklari boʻyicha 3 jildlik toʻliq qoʻllanma yaratgan va u bir necha nashrlardan oʻtgan (1928, 1936–1937, 1948).

U jarrohlik sohasida otorinolaringologlar maktabini yaratgan.

Levin tashabbusi bilan Sankt-Peterburg otorinolaringologiya jamiyati tuzilgan (1906). U keyinchalik „Rossiya otorinolaringologiyasi“ deb oʻzgartirilgan. Shuningdek, u „Quloq, burun va tomoq kasalliklari oyligi“ ilmiy jurnalini tashkil qilgan.

### Ilmiy ishlari
* „Difteriyadagi eshitish organining holati toʻgʻrisida“ (1902)
* „Quloqning jarrohlik kasalliklari va ularni jarrohlik yoʻli bilan davolash“ 1–2-kitoblar (1936–1937).
Leonid Tixonovich Levin nomi Leningrad davlat tibbiyot institutining otolaringologiya klinikasiga berilgan (2011-yilda qayta tashkil etilgan).

## Manbalar
Iosif Lebedev

**Iosif Dmitrovich Lebedev** (1895-yil, Bolshoy Osov qishlogʻi, Krasnopil tumani, Mogilev viloyati, Belarus – 1978-yil, Toshkent, Oʻzbekiston SSR) – sovet gidrotexniki, „Sednyazvodproyekt“ tresti bosh muhandisi. Katta Fargʻona kanali loyihasi muallifi. SSSR Oliy Kengashining ikkinchi va toʻrtinchi chaqiriq deputati.

## Hayoti
Iosif Dmitrovich Lebedev 1895-yilda kambagʻal dehqon oilasida tugʻilgan. Yetti yoshidan boshlab Mogilev viloyatining Bolshoy Osov qishlogʻida choʻponlik qila boshlagan. Qishloq boshlangʻich maktabini, keyin Cherikovdagi shahar maktabini, soʻngra Pskov yer tuzish maktabini tamomlagan.

Boshlangʻich maktabda dars bergan, chizmachi boʻlgan. Keyin geolog-kartograf boʻlib ishlagan. Geologik partiyalarda turli xoʻjalik va boshqaruv lavozimlarida ishlagan.

1924-yilda Moskvadagi Timiryazev nomidagi qishloq xoʻjaligi akademiyasini tamomlagan.

Iosif Dmitrovich Lebedev 1924-yildan Oʻzbekiston SSR Samarqand shahri yaqinidagi Yangi Darg`om Kanali va Pervomay toʻgʻoni qurilishi irrigatsiya ishlari boshqarmasi muhandisi boʻlgan. Zarafshonning oʻng qirgʻogʻini sugʻorish tizimini qayta rejalashtirish va rivojlantirish sxemasi ustida ishlagan.

1927-yildan O‘zbekiston SSR Farg‘ona vodiysi irrigatsiya inshootlari boshqarmasi katta muhandisi boʻlgan. 1930-yillarda bosh muhandis oʻrinbosari lavozimida faoliyat yuritgan va Katta Fargʻona kanali loyihasi muallifiga aylangan.

1940-yildan SSSR Qishloq xoʻjaligi xalq komissarligining Oʻrta Osiyo irrigatsiya tizimlari va inshootlarini tadqiqot va loyihalash boshqarmasi („Serednyazvodproekt“ tresti) bosh muhandisi, Oʻzbekiston SSRda Kattaqoʻrgʻon suv ombori qurilishi rahbarlaridan biri boʻlgan.

1950-yillardan „Serednoazdiprovodbavovna“ instituti bosh muhandisi, Markaziy Aziz sovxoz binosi imtihon boʻlimi xodimi boʻlgan.

Iosif Dmitrovich Lebedev 1978-yilda Toshkent shahrida vafot etgan hamda Toshkentdagi Botkin qabristoniga dafn etilgan.

## Mukofotlari
* Lenin ordeni (1939-yil 23-dekabr)
* Uchta Mehnat Qizil Bayrogʻi ordeni
* Qizil yulduz ordeni (1946-yil)
* Oʻzbekiston SSRda xizmat koʻrsatgan irrigator

## Manbalar
Ivan Lipayev

**Ivan Vasilyevich Lipayev** (1865-yil, Samara viloyati – 25-sentyabr 1942-yil, Toshkent) – rus trombonchisi, musiqa tanqidchisi va yozuvchi, jamoat arbobi. Rossiya Respublikasida xizmat koʻrsatgan artist (1925).

## Biografiyasi
Ivan Vasilyevich 1865-yil Samara viloyati, Bobrovskiy volostining Spiridonovka qishlogʻida oʻqituvchi oilasida tavallud topgan.

Lipayev 1882-yildan Moskva konservatoriyasida tahsil oldi. 1887-yil Moskva filarmoniyasi qoshidagi musiqa va drama maktabining B. Rempening trombon sinfini va 1890-yilda P. I. Blarambergning kompozitsiya sinfini tamomlagan. 1890-yillarning boshlarida Rossiyada birinchi misdan yasalgan musiqa asbobi chaluvchilar kvartetini tashkil etdi. Jamoada I. V. Lipayev, A. K. Marquardt va F. Putkamer (1900-yillarda oxirgi ikkita karnaylarchilar V. G. Brandt va M. I. Tabakovlar bilan almashtirilgan), I. F. Kunst (altohorn). Kvartet tez-tez konsertlarda qatnashgan va u uchun bir qator qiziqarli kamera asarlari yozilgan.

Lipayev 1893–1898, 1903–1912 va 1924–1931-yillar oraligʻida Katta teatr orkestrining artisti boʻlgan. 1907–1917-yillarda S. N. Vasilenko tarixiy konsertlarida orkestr rassomi va inspektori boʻlib faoliyat olib borgan. 1922–1926-yillarda Persimfansda chiqish qilgan. Shuningdek, Ivan dirijyor, dramatik aktyor, oʻqituvchi-musiqashunos va rejissyor sifatida ham ishlagan. 1903-yilda orkestr musiqachilarining oʻzaro yordam jamiyatini tashkil qildi va unga rahbarlik qildi.

Musiqachi Lipayev 1912–1921-yillarda Saratov konservatoriyasida trombon va musiqa tarixidan dars berdi. 1917-yildan professor unvoniga sazovvor boʻldi. 1923–1934-yillar oraligʻida A. G. va N. G. Rubinshteyn nomidagi Moskva musiqa texnikumi va M. M Ippolitova-Ivanova musiqa kollejida musiqa tarixidan dars berdi.

Ivan Vasilyevich birinchi marta 1885-yilda adabiy sohada namoyon boʻldi, oʻshandan beri (baʼzan Samarov va Volgarev taxalluslari bilan) muntazam ravishda tarixiy va publitsistik maqolalar, biografik eskizlar bilan „Novosti dnya“ (1885–1901), „Teatr i jizn“ (1888–1890), „Russkiy Listok“ (1893–1904), „Teatr, izvestiya“ (1893–1900), „Teatral“ (1895–1897), „Teatr i iskusstvo“ (1897–1898), „Muzika i jizn“ (1908–1912), „Saratovskiy listok“ (1913–1917), „Rabis“ (1927–1930) va boshqa gazeta va jurnallarida chiqdi. 1906–1910-yillarda „Muzikalniy trujenik“, 1910–1912-yillarda „Orkestr“ jurnallarining noshiri va muharriri va 1896–1917-yillarda Rossiya musiqa gazetasining doimiy muxbiri va xodimi boʻldi.

Lipayev 1942-yil 25-sentyabrda Toshkent shahrida vafot etgan.

Uning qoʻlyozmalari Glinka nomidagi Davlat markaziy madaniyat muzeyida saqlanmoqda.

## Manbalar
Pyotr Makarov

**Pyotr Fyodorovich Makarov** (1922-yil 7-noyabr, Smolensk – 2006-yil 22-avgust, Toshkent) – Sovet Armiyasi polkovnigi, Ulugʻ Vatan urushi qatnashchisi, Sovet Ittifoqi Qahramoni (1944).

## Biografiyasi
Pyotr Fyodorovich 1922-yil 7-noyabrda Goryupino qishlogʻida (hozirgi Smolensk viloyati, Kardimovskiy tumani) tavallud topgan. 1935-yilda Yarsevo tumanidagi Vorotishino qishlogʻiga koʻchib oʻtgan. U yerdagi maktabda oʻqigan va kolxozda ishlagan. 1941-yil iyul oyida Qizil Armiyasi safiga chaqirilgan. 1942-yilda Riga piyodalar maktabini tamomlagan. Oʻsha yilning may oyidan Ulugʻ Vatan urushi frontlarida jang qilgan.

Leytenant Pyotr Makarov 1943-yil noyabrga kelib, 1-Ukraina fronti 38-armiyasining 520-piyoda polkiga qoʻmondonlik qildi. U Kiyevni ozod qilish paytida koʻrsatgan mardonovor janglari bilan ajralib turdi. 1943-yil 3-noyabrda Pyotr Makarov qoʻmondonligi ostidagi rota nemis mudofaasini yorib oʻtdi. Nemislarga qarshi hujum paytida bir nechta nemis tanklarini yoʻq qildi va Bolalar sanatoriyasi qishlogʻini ozod qildi. 4-noyabr kuni Pusha-Voditsa hududida rotaning yoʻli pulemyot bilan toʻsib qoʻyilganda, Pyotr yashirincha pulemyotga yaqinlashdi va uni granata bilan yoʻq qildi. Ammo leytenant oyogʻidan yarador boʻldi. Faqat Pusha-Voditsa toʻliq ozod qilinganidan keyingina kasalxonaga yotdi.

SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1944-yil 10-yanvardagi „Qizil Armiya generallari, ofitserlari, serjantlari va oddiy askarlariga Sovet Ittifoqi Qahramoni unvonini berish toʻgʻrisida“gi farmoni bilan „*qoʻmondonlikning jangovar topshiriqlarini namunali bajarganligi,* *Fashist bosqinchilariga qarshi kurash frontida hamda koʻrsatilgan jasorat va qahramonligi“* uchun Pyotr Makarov Lenin ordeni, Sovet Ittifoqi Qahramoni unvoni va „Zolotaya Zvezda“ medali bilan taqdirlangan.

Pyotr Fyodorovich urush tugaganidan keyin Sovet Armiyasi safida xizmat qilishni davom ettirdi. 1956-yilda M. V. Frunze nomidagi harbiy akademiyani tamomladi va 1976-yilda polkovnik unvoni bilan zaxiraga oʻtkazildi. U Toshkentda yashadi va ishladi. 2006-yil 20-aprelda vafot etdi.

Shuningdek, Pyotr Qizil Bayroq ordeni, 1 va 2-darajali Vatan urushi ordeni, Qizil Yulduz ordeni va bir qator medallar bilan taqdirlangan.

## Eslatmalar
Inna Leman-Balanovskaya

**Inna Nikolayevna Leman-Balanovskaya** (18-iyun 1881-yil, Peterburg – 1945-yil aprel, Toshkent) – rus va sovet astronomi.

## Biografiyasi
Inna Nikolayevna zodagon oilada tavallud topgan. Otasi Rossiya vazirliklaridan birida katta lavozimda ishlagan. 1899–1903-yillarda Bestujev nomidagi Oliy ayollar kurslarining fizika - matematika fakultetida tahsil olgan.

1903-yilda Sankt-Peterburgning Gidrologiya boʻlimiga hisobchi sifatida oʻqishga kirgan.

Leman-Balanovskaya 1905-yilda oʻqishni davom ettirish uchun chet elga joʻnadi va vaqti-vaqti bilan Sorbonnada maʼruzalar kursida qatnashdi. Soʻngra astrofizikaga qiziqib, Göttingen universitetiga oʻqishga kirdi va u yerda professor Karl Shvartsshild rahbarligida tahsil oldi va ishladi.

Inna 1910-yilda universitetni imtiyozli diplom bilan tugatib, falsafa fanlari doktori ilmiy darajasini oldi. Sankt-Peterburgga qaytib, Bestujev kurslarining astrofizika boʻlimida ishlay boshladi va 1913-yilda Pulkovo rasadxonasiga hisobchi olima sifatida oʻqishga kirdi.

Olima 1914-yilda Pulkovo astronomi I. A. Balanovskiyga turmushga chiqdi va u bilan birga Nikolayev rasadxonasiga joʻnab ketdi.

Balanovskiylar oilasi 1918-yilda Pulkovo rasadxonasiga qaytib kelishdi va u yerda 1937-yilgacha ishladilar.

1937-yil 7-sentyabrda bir guruh Pulkovo astronomlari, shu jumladan Inna turmush oʻrtogʻi bilan birga „pulkovskomu delu“ deb nomlangan jinoyatda hibsga olindi.

Leman-Balanovskaya 1937-yil 9-oktabrda Vatan xoini oilasi aʼzosi sifatida besh yilga ozodlikdan mahrum etildi. Jazoni NKVD SIBLAGning Narim boʻlimida oʻtadi.

Astronom Inna 1942-yilda ozod qilindi va 1989-yil 12-iyunda reabilitatsiya qilindi.

1943-yilda Ulugʻ Vatan urushi davrida Kitabskaya xalqaro kenglik stansiyasiga evakuatsiya qilindi va Simeiz rasadxonasida ishladi.

Inna Nikolayevna 1945-yilda Toshkentda tifdan vafot etdi.

## Ilmiy faoliyati
Leman-Balanovskaya asosan kuzatuv astronomiyasi sohasida ishlagan. 1905-yilda Odessa yulduzlar katalogini yaratishda qatnashgan. U oʻzgaruvchan yulduzlar, tumanliklar, kichik sayyoralar, kometalarni va Saturn sunʼiy yoʻldoshlari kuzatish bilan shugʻullangan. Inna atmosferaning yutilishini, yulduzlarning miltillashini oʻrganish bilan shugʻullangan. Neuymin 2 kometasining harakatini oʻrgangan.

## Xotirasi
G. N. Neuymin tomonidan 1915-yil 5-sentyabrda Simeiz rasadxonasida kashf etilgan kichik sayyora Inna Leman-Balanovskaya nomi bilan atalgan.

## Manbalar
Fyodor Matveyev

**Fyodor Ivanovich Matveyev** (1923-yil 30-dekabr, Novosibirsk viloyati – 1976-yil 12-aprel, Toshkent) – SSSR Harbiy dengiz floti 1-darajali kapitani, Ulugʻ Vatan urushi qatnashchisi, Sovet Ittifoqi Qahramoni (1945).

## Biografiyasi
Fyodor Matveyev 1923-yil 30-dekabrda Karasyovo qishlogʻida (hozirgi Novosibirsk viloyatining Cherepanovskiy tumani) tavallud topgan. Maktabda yettinchi sinfini bitirgach, Oʻzbekiston SSRda yashagan va temir yoʻlda ishlagan. 1942-yilda Matveyev Qizil Armiyasi safiga chaqirilgan. Oʻsha yilning dekabr oyidan Ulugʻ Vatan urushi frontida xizmat qilgan. 1943-yil aprel oyida yaralangan.

Serjant Fyodor Matveyev 1944-yil may oyiga kelib 4-Ukraina frontining 51-armiyasi 997-piyoda polkining 1-pulemyot rotasiga qoʻmondonlik qildi. Sevastopolni ozod qilishda mardonavor harakatlari bilan ajralib turdi. 1944-yil 7-maydan 8-mayga oʻtar kechasi Matveyev otryadi dushman sim toʻsiqlari va minalangan maydonlardan oʻtishdi va shundan soʻng ular dushman xandaqlarini egallashga muvaffaq boʻlishdi. Uning rotasi nemis kolonnasini magʻlub etishda ishtirok etdi. 145 ta askar va ofitserni asirga oldi, shuningdek, 8 ta arava va 3 ta mashinani qoʻlga kiritdi. 1944-yil 9-mayda Sevastopolning kema tomonida boʻlgan janglarda faol ishtirok etdi. Oʻsha jangda Matveyev yarador boʻldi, lekin rota komandirini almashtirib, jangni davom ettirdi.

SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1945-yil 24-martdagi farmoni bilan „qoʻmondonlik topshiriqlarini namunali bajargani, nemis bosqinchilari bilan janglarda jasorat va qahramonlik koʻrsatgani uchun“ serjant Fyodor Matveyevga „Sovet Ittifoqi Qahramoni“ unvoni berilgan. Fyodor Sovet Ittifoqi Qahramoni, Lenin ordeni va Oltin Yulduz medali sohibi boʻlgan.

Fyodor Ivanovich urush tugagandan soʻng, Chernigov piyodalar maktabini tugatdi va zaxiraga oʻtkazilgan. Vataniga qaytib, tuman komsomol qoʻmitasi kotibi boʻlib ishlagan. Matveyev 1951-yilda yana armiyaga chaqirilgan. U harbiy-siyosiy kurslarni tamomlagan. Qora dengiz flotida xizmat qilgan. Matveyev 1974-yilda 1-darajali kapitan unvoni bilan zaxiraga oʻtkazilgan. Avval Sevastopolda, keyin Toshkentda yashagan. 1976-yil 12-aprelda vafot etgan va Toshkentdagi Harbiylar qabristoniga dafn etilgan.

Shuningdek, Fyodor bir qator medallar bilan taqdirlangan.

## Manbalar
Dmitriy Milyutenko

**Dmitriy Yemelyanovich Milyutenko** (, 1899-yil 9-fevral – 1966-yil 25-yanvar, Toshkent) – sovet, ukraina teatr va kino aktyori. SSSR xalq artisti (1960).

## Biografiyasi
Dmitriy Yemelyanovich 9-fevral 1899-yil Rossiya imperiyasining Slovyansk shahrida (hozirgi Donetsk viloyati, Ukrainada) ishchi oilasida tavallud topgan.

Dmitriy 1909–1914-yillarda slavyan toʻrt yillik shahar maktabida, 1914–1918-yillarda slavyan tijorat maktabida, 1918–1919-yillarda Xarkov tijorat institutida oʻqidi. Otasining oʻlimi tufayli oʻqishni tashlab, Slovyanskka qaytib keldi.

Milyutenko maktabda oʻqib yurganimdayoq teatrga qiziqa boshlagan. 1920–1922-yillarda Slavyan okrugi harbiy komissarligida siyosiy taʼlim boʻlimi instruktor-tashkilotchisi boʻlib ishlagan va 1922–1923-yillarda Slavyan kafedrasi birinchi Ukraina teatr truppasida aktyor boʻlgan. Xalq taʼlimi mudiri va Sodovkiy zavodi qoshidagi drama studiyasining badiiy rahbari lavozimlarida faoliyat olib borgan.

Milyutenko 1933–1934-yillarda „Berezil“ teatri vayron boʻlgach, bir muddat T. Shevchenko nomidagi Xarkov Ukraina drama teatri truppasida ishladi.

1936-yilda N. Ujviy, A. Buchma va boshqa aktyorlar bilan birgalikda I. Franko nomidagi Kiyev Ukraina drama teatriga taklif qilindi va u yerda umrining oxirigacha ishladi. Dmitriy 200 dan ortiq rollarni ijro etdi.

1943–1945-yillarda 3-Ukraina frontida xizmat qilgan va frontchi artistlar brigadasini boshqargan.

Dmitriy 1931-yildan boshlab filmlarda rol oʻynagan.

Milyutenko 1946–1966-yillarda Kiyev teatr institutida (hozirgi I. K. Karpenko-Kari nomidagi Kiyev milliy teatr, kino va televideniye universiteti) dars bergan.

Aktyor 1944-yildan 1966-yilgacha Kiyevda Mayakovskiy koʻchasida (1984-yildan Olginskaya) yashagan (Bu uyda Gnat Yura va Nikolay Yakovchenko ham yashagan). U 1966-yil 25-yanvarda Toshkentda (Oʻzbekiston) „Rodnik dlya jajdushix“ filmini suratga olayotgan vaqtda yurak xurujidan vafot etgan. Film rejissyori Y. Ilyenko ushbu filmni Dmitriyning xotirasiga bagʻishladi. Milyutenko Kiyevda Baykovo qabristoniga dafn etilgan.

### Oilasi
Rafiqasi Natalya Yakovlevna Mishenko (1922–2013), aktrisa boʻlgan.

## Manbalar
Lazar Minor

**Lazar Solomonovich Minor** (1855-yil, Vilnyus – 1942-yil, Toshkent) – rus va sovet nevropatologi. RSFSRda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1927).

## Biografiyasi
Lazar Solomonovich 17-dekabr 1855-yil Zelik (Solomon Alekseyevich) Minor oilasida tavallud topgan. U 4-Moskva gimnaziyasini (1874) va Moskva universitetining tibbiyot fakultetini (1879) imtiyozli diplom bilan tamomlagan. Lazar A. Y. Kojevnikov va A. I. Babuxin bilan asab kasalliklari klinikasi va gistologik laboratoriyada ishlay boshladi. Tez orada harbiy xizmatga chaqirildi. U yerda Moskva harbiy gospitaliga shifokor etib tayinlandi va bir yil ishladi.

Minor 1882-yilda miyadagi funksiyalarni lokalizatsiya qilish masalasini oʻrgangan va „Striatumning ahamiyati masalasi boʻyicha“ mavzusidagi dissertatsiyasi uchun tibbiyot fanlari doktori ilmiy darajasini oldi. Himoyadan soʻng bilimini yaxshilash uchun Fransiya poytaxti Parijdagi J. Charcot klinikasida va Vulpian laboratoriyasida ishlashga joʻnab ketdi.

Lazar 1884-yildan Moskva universitetida dotsent lavozimida dars berdi. Shuningdek, u Yauzskaya va Basmannaya ishchilar kasalxonalarida maslahatchi boʻlib ishladi. 1896-yilda Devichye maydonida Alekseyevskaya poliklinikasi ochilgandan soʻng, poliklinikaning nevrologiya boʻlimi mudiri boʻlib faoliyat olib bordi.

Lazar 1910-yildan 1932-yilgacha Oliy ayollar kurslarida tashkil etilgan nevropatologik klinikaning direktori boʻlib ishladi va kurslarda (1918–1929-yillarda 2-Moskva davlat universitetida) asab kasalliklari boʻyicha maʼruzalar oʻqidi.

### Oilasi
Minorning qizi Nina Lazarevna Minor (1886–1944) 1936-yilgacha turmush oʻrtogʻi faylasuf Sergey Iosifovich Gessen bilan yashagan. 1942-yilda oʻgʻli shoir Yevgeniy Sergeyevich Gessen (1910–1945) bilan birga Terezin konslageriga surgun qilingan. Nina Maliy Trostenets konslagerida, oʻgʻli Osvensim konslagerida vafot etdi. Uning kenja oʻgʻli polshalik slavyan Dmitriy Sergeyevich Gessen (1916–2001) Ikkinchi Jahon urushi qatnashchisi boʻlgan.

Minorning oʻgʻli Viktor Lazarevich Minor (1890–?) nevropatolog va tibbiyot fanlari doktori boʻlgan.

## Manbalar
Zal Mahmud posho masjidi

**Zal Mahmud posho masjidi** () – XVI asrga oid Usmonli masjidi, Turkiyaning Istanbul shahri, Eyüp () tumanida joylashgan. Yodgorlik imperator meʼmori Xoʻja Sinon tomonidan loyihalashtirilgan va 1590-yilda qurib bitkazilgan.

## Tarixi

Zal Mahmud posho masjidi binosi Shah Sulton va uning ikkinchi eri bosniyalik vazir Zal Mahmud posho tomonidan birgalikda vaqf qilingan. Ularning ikkalasi ham 1580-yilda vafot etgan. Shah Sulton Salim II va uning rafiqasi Nurbanu Sultonning qizlaridan biri boʻlgan. 1574-yilda Shah Sultonning birinchi turmush oʻrtogʻi vafot etadi, shundan soʻng u 1553-yilda Sulaymon I buyrugʻi bilan Salim II ning oʻgay akasi va Sulaymonning toʻngʻich oʻgʻli Shahzoda Mustafoni boʻgʻib oʻldirgan Zal Mahmud poshoga turmushga chiqadi.

Masjid loyihasi imperator arxitektori Xoʻja Sinon tomonidan ishlab chiqilgan. Qurilish ishlari 1577-yilda boshlangan, ammo Sinon vafotidan ikki yil oʻtib, 1590-yildagina qurilish oʻz nihoyasiga yetgan.

## Arxitekturasi

Mehrob atrofiga Iznik koshinlari bilan ishlov berilgan.

## Galereya

File:Zal Mahmut Pasha mosque 8567.jpg|Zal Mahmud posho masjidining Selahi Mehmet afandi kichik masjididan koʻrinishi
File:Zal Mahmut Pasha mosque 5115.jpg|Zal Mahmud posho masjidining bogʻ tomondan koʻrinishi
File:Zal Mahmut Pasha tomb 5111.jpg|Zal Mahmud posho masjididagi maqbaraning ichi
File:Zal Mahmut Pasha mosque 4732.jpg|Zal Mahmud posho masjidining tashqi koʻrinishi
File:Zal Mahmut Pasha mosque 5130.jpg|Zal Mahmud posho masjidining janubdan shimolga tomon koʻrinishi
File:Zal Mahmut Pasha mosque 4704.jpg|Zal Mahmud posho masjidining ichki koʻrinishi
File:Zal Mahmut Pasha mosque 5132.jpg|Zal Mahmud posho masjidining 1-qavatdan ichki koʻrinishi
File:Zal Mahmut Pasha mosque 5133.jpg|Zal Mahmud posho masjidining 1-qavatdan ichki koʻrinishi
File:Zal Mahmut Pasha mosque 4719.jpg|Zal Mahmud posho masjidi minbari
File:Zal Mahmut Pasha mosque 4711.jpg|Zal Mahmud posho masjidi mehrobi
File:Zal Mahmut Pasha mosque 4710.jpg|Zal Mahmud posho masjidi mehrobi atrofidagi koshinlar


## Manbalar

## Adabiyotlar

* 

## Havolalar

* Zal Mahmud Paşa Külliyesi , Archnet
* Photographs of the Zal Mahmud Pasha Mosque by Dick Osseman
Qizilsuv (Chirchiq irmogʻi)

**Qizilsuv** — Oʻzbekiston Respublikasi Toshkent viloyati Boʻstonliq tumanidagi togʻ daryosi, Chirchiq daryosining oʻng irmogʻi. Daryoning uzunligi 12 km.

## Geografik tavsif
Qizilsuv Mingbuloq togʻining janubiy yonbagʻridan oqib oʻtadigan ikki soyning qoʻshilish joyidan boshlanadi. Keyin daryo janubga, tor vodiyga qarab oqadi.

Asosan qor suvlari bilan to‘yinadi.  Aprel-may oylarida suv hajmi eng yuqori miqdorga yetadi. Qizilsuv yil davomida qurib qolmaydi, qishda muzlamaydi. Daryoga ko'p sonli mavsumiy va doimiy irmoqlar quyiladi, ular ham Karjantau shoxlaridan oqib o'tadi.

## Dam olish qiymati
Qizilsuv boʻyida koʻplab davlat va xususiy dam olish maskanlari mavjud. Chorvoq qishlog‘idan aholi dam olish maskanlariga asfalt yo‘l yotqizilgan.

## Turizm

Temir yo‘l vokzaliga yaqinligi Qizilsuv darasini turizm uchun qulay joyga aylantirgan. Turistlar oqimining ko'payishiga uy-joylar va dam olish maskanlarining ko'pligi ham hissa qo'shmoqda. 

Sokol lageridan 5 kilometr balandlikda daryo tor, qoyali daraga kiradi va balandligi 3-6 metr bo'lgan bir nechta sharsharalarni hosil qiladi.

Sharsharalar ortida yana bir mashhur sayyohlik joyi - qayin daraxti bog'i bor. O‘tinning ko‘pligi va shamoldan himoyalanganligi sababli tunash uchun qulay joy hisoblanadi.

Qizilsuv manbasi yaqinida “Tosh qoʻziqorin” – bir-birining ustiga joylashgan ikkita dumaloq tosh bor.

Qizilsuv darasi boʻylab quyidagi yoʻnalishlar ham mavjud:

* Qoraqiya - Qorjontov - Qizilsuv tizmasi.
* Qizilsuv - Qorjontov-Orkutsoy tizmasi (Ugom irmog'i).
* Mingbuloq - Qizilsuv.

Hozirda (2012-yildan beri) davlat chegarasiga yaqin boʻlganligi sababli “Sokol” bolalar sogʻlomlashtirish oromgohi ustidagi Qizilsuv darasiga borish faqat maxsus hujjat olingandagina ruxsat beriladi.

## Manbalar

## Havolalar

* Qizilsu, sharsharalar - OrientTracking.com saytida sharh
Chiralma

**Chiralma**, **Charalma**, **Chara-Olma** – Oʻzbekiston Respublikasi, Toshkent viloyati Boʻstonliq tumanidan oqib oʻtuvchi togʻ daryosi. Oygaying daryosining katta chap irmogʻi. Oygaying va Maydontol bilan birga Piskom daryosining uchinchi suv manbai hisoblanadi.

Daryo havzasining maydoni 103 km². Oʻzanidagi oʻrtacha yillik suv sarfi 2,62 m³/s ni tashkil qiladi. Suv havzasining oʻrtacha balandligi 2700 m. Bosh nuqtasi uchun suv oqimining oʻzgaruvchanlik koeffitsienti 0,470 ga teng (1934–1999-yillardagi kuzatishlar davomida). Suvda muallaq moddalar deyarli yoʻq, uning oʻrtacha yillik loyqaligi 10 g/m³ .

Chiralma Piskom tizmasidan boshlanadi. Daryo togʻ darasidan pastga qarab oqib tushadi.

*Karangitugay* trakti hududida Chiralma chapdan Oygaying daryosiga taxminan 1480 m balandlikda quyiladi. Baʼzida Chiralma Piskomning uchinchi suv manbai sifatida koʻrsatiladi. Uch daryoning tutashgan joyidagi sohil boʻyida toʻqay oʻsimliklari terak, qayin, olma, shilvi, kamxastak, yashil maysalar, oʻt-oʻlanlar, baʼzi joylarda qamishzorlar va yirik archa daraxtlari oʻsadi.

Chiralma daryosining pastki sohillaridan kembriy trilobitlarining tosh qotgan namunalari topilgan.

Hozirda Chiralma irmogʻida loyqa miqdori 3000 g/kub yetgan.
## Quyilish joyi
Maydontol, Oygaying va Chiralma daryolarining suvlari oʻzaro qoʻshilib Piskom daryosiga quyiladi.
Piskom daryosining asl boshlanish joyi Qozogʻiston va Oʻzbekiston hududidagi Talas Olatov togʻ tizmalaridir. Qor va muzliklar erishidan toʻyinadi. Daryo suvidan Chorboq suv omborida foydalaniladi.

## Manbalar
Jakipbek Maldibayev

**Jakipbek Maldibayev** (15-may 1907-yil – 8-iyun 1938-yil, Shengeldi qishlogʻi, Zaysan tumani, Sharqiy Qozogʻiston viloyati, Qozogʻiston SSR, SSSR) birinchi qozoq harbiy uchuvchisi, kuzatuvchi uchuvchi, jangchi.

## Tarjimai holi
Jakipbek 1907-yil 5-mayda Sharqiy Qozogʻiston viloyati Zaysan tumani Shengeldi qishlogʻida tavalud topgan.

Jakipbek boshlangʻich taʼlimni qishloq mullasidan olgan. Mehnat faoliyatini Sharqiy Qozogʻiston viloyatining Markakoʻl tumanidagi oltin konida oddiy ishchi sifatida boshlagan. 1928-yilda fermer xoʻjaligi ishchilari qoʻmitasini boshqargan va u yerda ishchilar manfaatlarini himoya qilgan.

Maldibayev 1929-yil noyabrda Qizil Armiya safiga chaqirilgan. Turkmaniston Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasining Marv (hozirgi Maryam) shahrida 82-Maxsus otliq qoʻshinlar brigadasida xizmat qilgan. Qoraqum va Qizilqum janglarida bosmachi toʻdalarini yoʻq qilishda qatnashgan.

Jakipbek 1930-yilda polk maktabini tugatib, otryad komandiri boʻlgan.

1932-yilda Lenin nomidagi Oʻrta Osiyo harbiy bilim yurtini tamomlagan (1937-yildan Toshkent harbiy bilim yurti) va vzvod komandiri etib tayinlangan.

Komandir Maldibayev 1933-yilda toʻqqizinchi harbiy uchuvchilar maktabini (1938-yildan Xarkov oliy harbiy aviatsiya maktabi) „harbiy qiruvchi uchuvchi“ unvoni bilan tugatgan. 1934-yilda fotografiya xizmatlari boshliqlari kurslarini va Oliy maxsus xizmatlar maktabini tugatgandan soʻng, xizmatni Sverdlov nomidagi Oʻrta Osiyo harbiy okrugi Stalinobodda 40-boʻlim aviatsiya eskadroni tarkibida davom ettirgan.

Jakipbek 1934-yil 24-iyulda Oʻrta Osiyo harbiy okrugi Stalinobod shahridagi 40-maxsus aviatsiya otryadining katta kuzatuvchi-uchuvchisi etib tayinlangan. 1936-yilda katta uchuvchi Maldibayevga leytenant harbiy unvoni berilgan.

Maldibayev 1938-yil 8-iyunda Toshkent shahrida dafn etilgan.

## Manbalar
Nikolay Markovnikov

**Markovnikov Nikolay Vladimirovich** (1869-yil, Qozon – 1942-yil, Toshkent) rus va sovet meʼmori, arxeolog, restavrator va oʻqituvchi. Professor, arxitektura fanlari doktori, SSSR Arxitektura akademiyasining muxbir aʼzosi (1941).

## Biografiyasi
Nikolay Vladimirovich 1869-yilda Qozon shahrida kimyogar V. V. Markovnikov oilasida tavallud topgan. 1888–1892-yillarda Imperator Badiiy akademiyasida tahsil olgan. Nikolay rassom-arxitektor unvoniga sazovor boʻlgan.

Nikolay Sankt-Peterburgda Lesnoy shahridagi Politexnika instituti qurilishida ishlagan. U Moskva aylanma temir yoʻlining koʻplab binolari loyihalari muallifi boʻlgan.

Markovnikov 1914-yildan 1919-yilgacha Moskva Kreml qal’asining bosh meʼmori boʻlgan. U 1917-yil oktyabr qurollilar qoʻzgʻoloni paytida vayron boʻlgan Kreml binolarini tiklash va ularni Sovet hukumati uchun moslashtirishda ishtirok etgan. 1919–1921-yillarda Kitaygorod devorini tiklash boʻyicha komissiyani boshqargan (uning tarkibiga S. K. Rodionov, A. F. Meysner, I. P. Mashkov, I. E. Bondarenko, I. V. Rilskiy va boshqa mashhur meʼmorlar kirgan).

Meʼmor Markovnikov 1920-yillarda Moskvadagi Sokol kooperativ qishlogʻida kam qavatli turar-joy binolari uchun individual loyihalarni ishlab chiqdi. Uning loyihalariga koʻra, binolarning yarmidan koʻpi qishloqda qurilgan boʻlib, ular hozirda viloyatda meʼmoriy yodgorlik maqomiga ega.

Nikolay 1930-yilda Giprogordagi uy-joy qurilish boshqarmasi boshligʻi boʻldi. Shimoliy Kavkaz (1933) va Komsomolsk-na-Amur kolxozlari uchun rejalar ishlab chiqqan.

Nikolay Vladimirovich 1903-yildan oʻqituvchilik bilan shugʻullangan. U Moskvadagi ayollar uchun oliy qurilish kurslarining asoschilari va oʻqituvchilaridan biri (1905–1916). 1920-yillarda arxitektura dizaynidan va Moskva oliy texnik maktabining arxitektura fakultetida arxitektura tarixidan dars bergan. 1930-yillardan 1940-yillarning boshlarigacha Moskva arxitektura institutida oʻqituvchi boʻlib faoliyat olib borgan.

Meʼmor Moskvada Malaya Nikitskaya koʻchasi, 27-uyda yashagan.

## Manbalar
Dakka shahridagi masjidlar roʻyxati

Bu sahidaga Dakka boʻlimidagi masjidlar roʻyxati berilgan.

## Kishoreganj tumani

* Shoh Muhammad masjidi

## Gazipur tumani

## Gopalganj tumani

## Tangail tumani

* Atia masjidi
* Kadimhamjoniy masjidi
* Rajbariy masjidi
* Dhanbari masjidi
* Dhalapara jom’e masjidi

## Dakka tumani

* Baytul Mukarram milliy masjidi
* Binat Bibi masjidi
* Chavk masjidi
* Kakrail masjidi
* Muhammadxon Mridha masjidi
* Sat Gambuj masjidi
* Churihatta masjidi
* Yulduz masjid
* Kartalab Xon masjidi
* Musoxon masjidi
* Lalbag Shohi masjidi
* Shoistaxon masjidi

## Narsingdi tumani

## Narayanganj tumani

* Asrafiya jom’e masjidi
* Goaldi masjidi

## Faridpur tumani
 
## Madaripur tumani

## Manikganj tumani

## Munshiganj tumani
* Bobo Odam masjidi

## Rajbari tumani
* Pangsha hukumat kolleji masjidi
* Lakshandiya Baytulloh Jome masjidi
* Pangsha Upazila masjidi
* Machpara Jame masjidi
* Garal Jame masjidi

## Shariatpur tumani

## Manbalar
Binat Bibi masjidi

**Binat Bibi** **masjidi** () Dakkada Marhamatning qizi Baxt Binat tomonidan 1454-yilda qurdirilgan va bugungi kunga qadar saqlanib qolgan eng qadimgi masjiddir. U Bengaliya sultoni Nosiriddin Mahmudshoh (1435–1459) davrida bunyod etilgan. Masjid Narinda hududidagi Hayot Bepari koʻprigi yonida joylashgan.

Masjid toʻrtburchak shaklda, bir gumbazli, ichki qismi 12 fut (3,7 m) lik kvadrat koʻrinishida boʻlib, kvadrat xonaning tepasida bitta yarim sharsimon gumbazi mavjud. Kirish eshiklarilar sharqda, shimolda va janubda joylashgan. Boburiylar davrigacha boʻlgan oʻziga xos xususiyatlarga qayrilma karnizlar va naqshinkor devorlar, sakkizburchakli minoralar hamda janub, shimoliy va sharqiy tomonlardagi kamarlar kiradi. Bezatish oddiy tarzda boʻlgan va bino gips bilan qoplangan.

Masjidning bir qismi 70 fut (21 m) balandlikdagi minora qurish va hozirgi binoni uch qavatdan yetti qavatga yetkazish loyihasini amalga oshirish maqsadida buzilmoqda.

## Tuzilishi
Masjid kvadrat shakldagi, bir gumbazli masjid boʻlib, uzunligi  ni ashkil etadi. Kirish eshiklari sharqda, shimolda va janubda joylashgan. Boburiylar meʼmorchiligigacha boʻlgan oʻziga xos xususiyatlarga qayrilma kornizlar va naqshinkor devorlar, sakkizburchakli minoralar hamda janub, shimoliy va sharqiy tomonlardagi kamarlar kiradi. Bezatish oddiy tarzda amalga oshirilgan va bino gips bilan qoplangan. Binat Baxt dafn etilgan masjidning shimolida joylashgan fors (eroniy) tilida yozilgan masjidning tosh yozuvi saqlanib qolgan. Devor qalinligi taxminan 1,82 m. Mehrabning gʻarbiy devorning orqa tomonida proyeksiyasi boʻlgan.

Yagona gumbazli masjid vaqt oʻtishi bilan janubiy devori buzilib, janubga choʻzilgan holda toʻrtburchak shaklga keltirilgan. 1932-yilda yana yangi gumbaz qoʻshilgan. 1962-yilda gʻarbiy tomonga yangi mehrob qurilgan. Vaqt oʻtishi bilan Boburiylar davrigacha boʻlgan asl xususiyatlar yoʻqolib ketgan, gʻarbiy ayvonning tashqi jabhasi, shimoliy devori, gumbazi va suv havzasining yon devorlari anʼanaviy *chinitukri* ishlari (keramika yoki shisha parchalari) bilan bezatilgan. Yangilangan devorlar asl strukturaning qalinligiga ega emas edi, shuning uchun mavjud tuzilmani qanday boʻlganligini aniqlash mumkul emas. Hozirgi vaqtda Boburiylargacha boʻlgan davrga oid saqlanib qolgan inshoot xususiyatlar – bu yozuv, sharqiy devor, shimoliy devor, asl gumbaz va egri kornizigi xalos.

## Hozirgi holati
Masjidning bir qismi  qurilishni oʻz ichiga olgan taʼmirlash rejasini amalga oshirish maqsadida buzilmoqda. Loyihaga koʻra, baland minorani taʼmirlash va hozirgi binoning uch qavatdany etti qavatgacha uzaytirish ishlari amalga oshrilishi kutilmoqda.

## Galereya

File:Beautiful Blue Minaret of Binat Bibi mosque, Gandaria, Photographer, Pratyay Hasan.jpg|Masjidning minorasi (2020-yil, Pratyay Hasan)
File:Beautiful Blue Minaret of Binat Bibi mosque, Gandaria 2.jpg|Binat Bibi masjidining moviy minorasi

## Yana qarang
* Bangladeshdagi masjidlar roʻyxati

## Manbalar

## Havolalar

* Shaharning meros binolari
Molla Çelebi masjidi

**Molla Çelebi masjidi** (), baʼzi manbalarda **Fındıkli masjidi** () – XVI asrga oid Usmonli masjidi. Turkiyaning Istanbul shahri, Beyoğlu tumani, Fındıkli mahallasida joylashgan. Masjid qurilishi Istanbulning bosh qozisi Kazasker Mehmet Vusuli afandi tomonidan buyurtma qilingan va Usmonli imperiyasi meʼmori Xoʻja Sinon tomonidan ishlab chiqilgan. Masjid Bosfor boʻgʻozi sohilida, Kabataş parom porti va Dolmabahçe masjidi yaqinida joylashgan.

## Geografiyasi
Molla Çelebi masjidi Istanbul shahri, Beyoğlu tumani, Fındıkli mahallasi, Meclisi Mebusan koʻchasi, Yevropa Bosforining pastki qirgʻogʻi – Findikkda joylashgan. „Findikli Camii“ yoki „Fındık“ nomi bilan ham tanilgan Molla Çelebi masjidi Kabataş funikulyori va parom stansiyalari yaqinidan va dengiz qirgʻogʻidan nafis va taʼsirchan koʻrinadi, masjid, ayniqsa, tunda Bosfor boʻgʻozida juda chiroyli aks etadi.

## Tarixi
Masjid qurilishi uchun Usmonli imperiyasining taniqli meʼmori Xoʻja Sinon bosh masʼul shaxs etib tayinlangan, soʻngra bosh sudya, olim va shoir sifatida mashhur boʻlgan Mehmed Vusuli afandi rahbarligida loyihalashtirilgan. Hukumat tomonidan keltirilgan manbalarga koʻra, masjid 1561-1562-yillarda qurilgan.

## Arxitekturasi

Masjid dastlab meʼmor Xoʻja Sinon tomonidan loyihalashtirilgan olti burchakli kichik majmua sifatida qurilgan. Masjid, asosan, ikki qismdan, 18.90 metrdan 16.40 metrgacha (62.0 dan 53.8 feetgacha) oʻlchamdagi markaziy namozxona va 8.80 metrdan 4.60 metrgacha (28.9 dan 15.1 feetgacha) oʻlchamdagi mehrobdan iborat. Ustunlar devorlarga qurilgan boʻlib, ular orasida sharqdan gʻarbga tomon yoʻnalishda toʻrtta kichik yarim doira shaklidagi gumbazlar va bitta markaziy gumbaz joylashgan.

Masjid Usmonli meʼmorchiligining klassik uslubida qurilgan. Masjid mehrobi oʻziga xos tarzda yaratilgan boʻlib, u yerda imom nutq soʻzlashi mumkin. Mehrob ham minbar bilan bir xil uslubda bezatilgan. Masjidning koʻchaga qaragan tomonida, oʻng burchakda minora joylashgan. Minorada *sherefe* (minorali balkon) mavjud.

## Manbalar
FIFA U-17 Jahon chempionati 2007

2007-yil 18-avgustdan 9-sentyabrgacha Janubiy Koreyada oʻn ikkinchi marotaba oʻtkazilgan FIFA U-17 Jahon chempionati boʻlib oʻtdi. Ushbu musobaqa uchun terma jamoalar soni 16 tadan 24 taga kengaytirildi. Har bir guruh va toʻrtta eng yaxshi uchinchi oʻrinni egallagan jamoalar 1/8 finalga chiqdi. Shuningdek, bundan buyon soʻnggi chempionni chiqargan konfederatsiya, yaʼni bu holatda CONCACAF saralash bosqichlarida qoʻshimcha oʻringa ega boʻldi.

Ushbu turnirda 1990-yil 1-yanvardan keyin tugʻilgan futbolchilar ishtirok etishlari mumkin edi.

## Stadionlar va shaharlar



## Jamoalar

: 1.Teams that made their debut.

## Oʻyin rasmiylari

## Tarkiblar
Jamoalar roʻyxati uchun quyidagi maqolaga qarang *[[FIFA U-17 Jahon chempionati tarkiblari 2007]]*.

## Guruh bosqichi

### Group A


----

----

----

----

----

### Group B


----

----

----

----

----

### Group C


----

----

----

----

----

### Group D


----

----

----

----

----

### Group E


----

----

----

----

----

### Group F


----

----

----

----

----

### Uchinchi oʻrinni egallagan jamoalar reytingi

## Pley-off bosqichlari

### 16-tur

----

----

----

----

----

----

----

### Chorak final

----

----

----

### Yarim final

----

### Uchinchi oʻrin uchun oʻyin

### Final

## Gʻoliblar

## Mukofotlar

## Gol mualliflari

## Yakuniy reyting

## Manbalar

## Havolalar
* FIFA U-17 World Cup Korea 2007, FIFA.com
* FIFA Technical Report