open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Turkmanistonda prezidentlik saylovlari (2012)

2012-yil **[[2012|prezidentlik]] [[Turkmaniston|saylovi]] (** Turkmenistanyň Prezidentlik Saylawlary 2012) — Turkmanistonda 2012-yil 12-fevralda boʻlib oʻtgan umumxalq prezidentligi saylovi. Bu Turkmanistondagi toʻrtinchi prezidentlik saylovi hisoblanadi. Rasmiy saylov kampaniyasi 2011-yil oktabr oyida boshlangan. Saylovda qatnashish uchun 8 nafar nomzod rasman roʻyxatga oʻtgan. Saylovning birinchi bosqichida Gurbanguli Berdimuhamedov gʻalaba qozondi.

Turkmaniston va xorijdagi saylov uchastkalarida qonunbuzarliklar qayd etilmagan.

## Nomzodlar

### Rasmiy roʻyxatdan oʻtgan
Gurbanguli Myalikgulyevich Berdimuhamedov, Turkmaniston Prezidenti;

Rejep Bazarov, Toshhovuz viloyati Hokimining qishloq xoʻjaligi boʻyicha oʻrinbosari;

Kakageldi Byashimovich Abdyllayev;

Gurbanmammet Mollanyyazov;

Annageldi Yazmirodov, Turkmaniston suv xoʻjaligi vaziri;

Esendurdi Gʻiypov ;

Saparmirat Botirov;

Yarmuhammet Orazgulyev, Turkmaniston energetika va sanoat vaziri.

### Saylovda ishtirok etish istagini bildirish
Nurmuhammed Xonamov, Turkmaniston Respublika partiyasi rahbari (surgunda);

### Roʻyxatdan oʻtmagan
Aina Abaeva, ingliz tili oʻqituvchisi:

## Natijalar
15-fevral kuni Markaziy saylov komissiyasining majlisida saylov natijalari sarhisob qilindi. „Turkmaniston Prezidenti saylovi toʻgʻrisida“gi qonunning 51-moddasiga koʻra, nomzod Gurbanguli Berdimuhamedov saylovchilarning mutlaq koʻp ovozini (97,14 %) qoʻlga qoʻlga kiritdi, natija Turkmaniston prezidenti etib saylandi.

## Saylovlarni baholash va ularga tayyorgarlik
Uning rahbari vakili boʻlgan MDH missiyasi „Turkmanistonda prezidentlik saylovoldi kampaniyasi axloqiy meʼyorlarga muvofiq, toʻgʻri, osoyishta muhitda oʻtgan“, „saylovchilardan shikoyat va arizalar olinmagan“.

## Tabriklar va tilaklar
Ukraina Prezidenti Viktor Yanukovich, Rossiya Prezidenti Dmitriy Medvedev, Belarus Prezidenti Aleksandr Lukashenko, Tojikiston Prezidenti Emomali Rahmon, Oʻzbekiston Prezidenti Islom Karimov, Turkiya Prezidenti Abdulla Gul, Ozarbayjon Prezidenti Ilhom Aliyevlar prezidentga tabrik maktublarini yubordilar.

## Manbalar

## Havolalar

* 2012-yil saylovi 2012 - Arxivnaya kopiya
* Nomzodlik dasturlari:
** G. Berdimuhamedova
** A. Yazmirodov
** E. Gaiypova
** S. Botirova
** Y. Orazgulyeva
** G. Mollanyyazova
** K. Abdyllayeva
** R. Bazarova
Azamat Ziyo

**Azamat Ziyo** (*toʻliq ismi*: **Azamat Ziyo Hamid oʻgʻli**; 1963-yil 23-iyun, Toshkent shahri, Oʻzbekiston SSR) — davlat hamda jamoat arbobi, akademik (2023-yil). Oʻzbekistonning birinchi prezidenti Islom Karimovning sobiq matbuot kotibi. „Milliy tiklanish“ partiyasi aʼzosi. „Oʻzbekiston tarixi“ jurnali bosh muharriri. 1963-yil 23-iyun kuni Toshkentda, taniqli oʻzbek tarixchi-olimi Hamid Ziyoev (1923—2015) oilasida tugʻilgan.

## Dastlabki faoliyati
Azamat Ziyo 1985-yili Toshkent davlat universitetining (hozirgi Mirzo Ulugʻbek nomidagi Milliy universitet) Sharq tillari fakulteti Eron boʻlimini bitirgan.1985—1997-yillarda Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Sharqshunoslik institutining katta laboranti, kichik ilmiy xodimi, ilmiy xodimi, katta ilmiy xodimi.

## Ilmiy faoliyat
1990-yildan tarix fanlari nomzodi (disertatsiya mavzusi: „Silsilat as-salotin tarixiy manba sifatida“), 1999-yildan tarix fanlari doktori (disertatsiya mavzusi: „Oʻzbek davlatchiligi tarixidan“ (eng qadimgi davrdan Rossiya bosqiniga qadar). Azamat Ziyoga 2007-yilda professor ilmiy unvoni berilgan. 2023-yildan Fanlar akademiyasining haqiqiy a'zosi, akademik.

## Lavozimlari
1997—2000-yillarda Oʻzbekiston Prezidenti Devoni Axborot markazi tahlil guruhining bosh konsultanti, Oʻzbekiston Prezidentining matbuot kotibi, Oʻzbekiston Prezidentining Ijtimoiy-siyosiy masalalar boʻyicha davlat maslahatchisi. 2019-yili Fanlar akademiyasi Tarix instituti direktori etib tayinlangan.-

## Siyosiy faoliyat
Azamat Ziyoning deyarli yigirma yillik faoliyati oʻzbek parlamentida kechgan: 2000—2005-yillarda Oliy Majlis Yoshlar ishlari qoʻmitasining raisi, 2005—2010-yillarda Oliy Majlis Qonunchilik palatasi Fan, taʼlim, madaniyat va sport masalalari qoʻmitasi raisi, 2010—2019-yillarda Oliy Majlis Qonunchilik palatasi Fan, taʼlim, madaniyat va sport masalalari qoʻmitasi aʼzosi. 

1998-yildan Oliy Majlis deputati, 2005-yildan Oliy Majlis Qonunchilik palatasi deputati, 2020-yildan Toshkent shahar xalq deputatlari kengashi aʼzosi, Oliy Majlis Senati aʼzosi.

## Orden va medallari
# „Shuhrat“ medali (1996);
# Doʻstlik ordeni (2003).

## Asarlar va ilmiy ishlari
# Oʻzbek davlatchilik tarixi. Toshkent, 2000-yil.
# Oʻzbek ayollari tarix sahnasida. Toshkent, 2002.
# Amir Temur xorijda. T, 1996.
# Amir Temur va Tugʻluq Temur. T, 1996.
# Oʻzbekistonda Firdavsiy hayoti va ijodini oʻrganishga doir. T, 1987.
# Temur tugʻilgan joy va masalasiga doir. T, 1994.
# Temuriylar davri Hindiston tarixnavisligi. T, 1996.

## Manbalar
Daryoi Nur

**Daryoi Nur** (دریای نور 'Nur dengizi'), shuningdek, *Darya-ye Nur* deb ham atalgan, dunyodagi eng katta ishlov berilgan olmoslardan biri boʻlib, ogʻirligi taxminan 182 karat (36 g). Uning rangi, och pushti, olmoslarda eng kam uchraydigan ranglardan biridir. Hozirda olmos Tehrondagi Eron Markaziy bankining Eron Crown Jewels kolleksiyasida saqlanmoqda.

## Oʻlchamlari
Bu d va ogʻirligi 182 metrik karat atrofida. Bu dunyodagi eng katta pushti olmosdir.

## Tarix
Ushbu olmos, xuddi Koʻhinur singari, Hindistonning Andxra-Pradesh shtatidagi Kollur konida qazib olingan. U dastlab Kakatiya sulolasiga tegishli boʻlgan, keyinchalik u Dehli sultonligining Xalji sulolasi va Mugʻal imperatorlariga tegishli boʻlgan. Bu Shoh Jahonning Tovus taxtining bir qismi edi.

1739-yilda Eron shohi Nodir Shimoliy Hindistonga bostirib kirdi, Dehlini egalladi. Hindiston tojini Mugʻallar imperatori Muhammadga qaytarib berganlik uchun toʻlov sifatida u Koh-i-Nur va Tovus taxtidan tashqari, Mugʻallarning butun afsonaviy xazinasini, shu jumladan *Daryoi Nurni* ham olib qoldi.

1747-yilda Nodirshoh vafotidan keyin olmos uning nabirasi Shahroh Mirzoga meros boʻlib oʻtdi. U yerdan Lutf Alixon qoʻliga oʻtdi. Eronda hukmron Qojarlar sulolasini oʻrnatgan Muhammadxon Qojar qoʻlidan Lutf Alixon magʻlubiyatga uchragach, Daryo-i Nur Qojarlar xazinasiga kirdi. Aytishlaricha, Nosiriddin Shoh Qojar olmosni juda yaxshi koʻrar edi, uni koʻpincha qoʻltiq, aigrette yoki jigʻa sifatida taqib yurish va olmosni saqlash yuqori martabali shaxslarga berilgan sharaf edi.

## Mumkin boʻlgan assotsiatsiya

1965-yilda Eron toj javohirlari ustida tadqiqot olib borgan kanadalik guruh Daryoi Nur Mugʻallar imperatori Shoh Jahon taxtiga qadalgan katta pushti olmosning bir qismi boʻlishi mumkin degan xulosaga keldi. 1642-yilda fransuz zargar Jan-Baptiste Tavernierning jurnali, uni Buyuk stol olmosi („Diamanta Grande Table“) deb atagan. Bu olmos ikki qismga boʻlingan boʻlishi mumkin; katta qismi Daryoi Nur; kichikroq qismi  Nur-ul-Ayn olmos, hozirda Eron imperatorlik kollektsiyasida ham tiarada qadalgan.

## Manbalar
Oqbostov (Ulitov viloyati)

**Oqbostov** – Qozogʻiston Respublikasi, Ulitov viloyati, Yangiorqa tumani, Yeraliyev qishloq okrugidagi qishloq.

## Geografik joylashuvi
Tuman markazi Yangiorqa qishlogʻidan 89 km uzoqlikda, janubi-gʻarbiy tomonida joylashgan.

## Aholisi
1999-yil aholisi 171 kishini (97 nafari erkaklar va 74 nafari ayollar) tashkil qilgan boʻlsa, 2009-yil 168 kishini (98 nafari erkaklar va 70 nafari ayollar) tashkil qildi.

## Manbalar
Turkiya gerbi

Turkiyaning rasmiy gerbi yoʻq, lekin yarim oy va yulduz ( ) dizayni Turkiya pasportlari, turk guvohnomalari va Turkiya diplomatik vakolatxonalarida *[[De facto|de-fakto]]* milliy gerb sifatida qoʻllanadi.

Yarim oy va yulduz 19-asrdagi Usmonli bayrogʻidan (1844-1923) olingan boʻlib, hozirgi Turkiya bayrogʻining asosini tashkil qiladi.

## Manbalar
Felicity Huffman

**Felicity Kendall Huffman** (1962-yil 9-dekabrda tug'ilgan) - amerikalik aktrisa. U ko'plab mukofotlarga sazovor boʻlgan, jumladan Primetime Emmy mukofoti, Oltin globus mukofoti, uchta Screen Actors Guild Awards va Akademiya mukofotiga nomzod boʻlgan.

Huffman aktyorlik faoliyatini teatrda boshlagan va 1990-yillarda kino va televideniyeda ham koʻplab yordamchi rollarni ijro etgan. U 1998-yildan 2000-yilgacha "*Sports Night* " komediya dramasida Dana Whitaker rolini o'ynagan va bu unga " Oltin globus" mukofotini olib kelgan. U ABC komediya-dramasidagi " *Desperate Housewives* " (2004—2012) filmidagi Linette Scavo roli bilan mashhur bo'lib, uchta Screen Actors Guild Awards mukofotiga sazovor boʻlgan.

Huffman *"Transamerica* " (2005) mustaqil filmida transgender ayol rolidagi ijrosi uchun tanqidiy maqtovga sazovor bo'ldi. Bu rol unga "Oltin globus" mukofoti, "Film Independent Spirit Awards", "National Board of Review" va "Eng yaxshi aktrisa" nominatsiyasida Academy Award mukofotlarini olib keldi. Huffman, shuningdek, *"Reversal of Fortune", "The Spanish Prisoner”* (1997), “ *Magnolia* ” (1999), *"Path to War”* (2002), *"Georgia Rule*” (2007), *"Phoebe in Wonderland”* (2008), *"Rudderless*” (2014) kabi filmlarda ham suratga tushgan.

Huffman 2019-yilning 12-martida umummilliy kollejga kirish imtihonlarida koçhirishga aloqasi borligi uchun hibsga olingan. Shundan so'ng u 250 ming dollar garov evaziga ozod qilindi.

## Erta hayoti va ta'lim
Huffman Nyu-Yorkning Bedford shahrida badavlat oilada tug'ilgan, Grace Valle va Morgan Stanleyning hamkori Moore Peters Huffmanning qizi boʻlgan. Uning tug'ilganidan bir yil o'tgach, ota-onasi ajrashishadi. Huffman yosh o'smir boʻlganida, uning biologik otasi oilaning do'sti boʻlgan Rojer Tallman Maher ekanligini aniqladi. Uning olti singlisi va ukasi bor. 1970-yillarda Huffmanning onasi Nyu-Yorkni tark etib , Kolorado shtatidagi Snowmass shahridan mulk sotib oldi, u yerda Felicity va uning ukalari yoshliklarini o'tkazdilar.  Uning bobosi Gershom Moore Peters, Peters Cartridge kompaniyasi asoschisi va taniqli vazir, *The Master* kitobining muallifi boʻlgan. Uning boshqa katta bobosi Frederick Berthold Ewing Yale universitetini tamomlagan va St-Louisdagi taniqli biznesmenga aylangan. Xaffmanning katta bobosi King Mills Powder kompaniyasi asoschisi Jozeph Warren King edi. 

Huffman Vermont shtatidagi Putney shahridagi xususiy maktab-internat boʻlgan Putney maktabida o'qigan va 1981-yilda Michigandagi Interlochen san'at akademiyasini tamomlagan. U Nyu-York universitetida, Kvadrat teatr maktabidagi Circle va Londondagi Qirollik dramatik san'at akademiyasida tahsil olgan.

### Teatr

*

## Manbalar
Oqbostov

**Oqbostov:**
### [[Almati viloyati]]
* Oqbostov — Yenbekshiqazaq tumanidagi qishloq.
* Oqbostov — Kerbuloq tumanidagi qishloq.

### [[Jambil viloyati]]
* Oqbostov — Juali tumanidagi qishloq.

### [[Qaragʻandi viloyati]]
* Oqbostov — Abay tumanidagi qishloq.

### [[Turkiston viloyati]]
* Oqbostov — Baydibek tumanidagi qishloq.
* Oqbostov — Qazigʻurt tumanidagi qishloq.
* Oqbostov — Sayram tumanidagi qishloq.
* Oqbostov — Toʻlebiy tumanidagi qishloq.

### [[Ulitau viloyati]]
* Oqbostov — Yangiorqa tumanidagi qishloq.

## Geografik obyekt
* Oqbostov —  Qozogʻiston Respublikasi, Jambil viloyati, Moʻyinqum tumanidagi togʻ.
Shams Pahlaviy

**Shams Pahlaviy** (   ;   &#x2013; 29-fevral 1996-yil) — pahlaviylar sulolasining Eronning oxirgi shohi Muhammad Rizo Pahlaviyning katta singlisi. Akasi hukmronligi davrida u Qizil Arslon va Quyosh jamiyatining prezidenti boʻlgan.

## Biografiya
Shams Pahlaviy 1917-yil 28-oktabrda Tehronda tugʻilgan. U Rizo shoh va uning turmush o'rtog'i Toj ol-Molukning katta qizi edi.

1932-yilda Tehronda Ikkinchi Sharq ayollari qurultoyi tashkil etilganda uning prezidenti Shams Pahlaviy, kotibi esa Sodiq Davlatobodiy boʻlgan.

1936-yil 8-yanvarda u onasi va singlisi bilan Ashraf shohning ayollarni ijtimoiylashuvga jalb qilish harakatining bir qismi boʻlgan *Kashf-e hijobda* (pardaning bekor qilinishi) katta ramziy rol o'ynadi. Tehron oʻqituvchilar kollejining bitiruv marosimida ishtirok etishdi.

Shams Pahlaviy 1937-yilda otasining qat'iy buyrug'i bilan Eronning o'sha paytdagi bosh vaziri Mahmud Jomning o'g'li Feridun Jomga turmushga chiqdi, ammo bir-birida ko‘ngli bo‘lmagan er-xotin Rizo Shoh vafotidan so'ng darhol ajrashishdi.

1941-yilda Angliya — Sovet qoʻshinlarining Eronga bostirib kirishidan keyin Rizo shoh taxtdan tushurilganidan soʻng Shams va uning eri otasi bilan Port-Luis (Mavrikiy) va keyinroq Janubiy Afrikaning Yoxannesburg shahriga surgun qilingan. U ushbu surgunlar xotirasini 1948-yilda *Ettela'at* gazetasining oylik bo'limlarda nashr etdi.

Ikkinchi marta Mehrdod Pahlbodga turmushga chiqqanidan soʻng qisqa muddatga martaba va unvonlaridan mahrum boʻlgan va 1945-yildan 1947-yilgacha Qoʻshma Shtatlarda yashagan. Keyinchalik sud bilan yarashuvga erishildi va er-xotin Tehronga faqat Abadan inqirozi paytida yana ketish uchun qaytib kelishdi. U 1940-yillarda katoliklikni qabul qilgan. Malika Shamsni shohning eng yaqin do'sti Ernest Perron diniga qaytishga ko'ndirgan. Uning eri va bolalari undan keyin katoliklikni qabul qildilar.

Akasi hukmronligini tiklagan 1953-yilgi to'ntarishdan so'ng Eronga qaytganidan so'ng, u singlisi malika Ashraf Pahlaviynikidan farqli o'laroq, jamoatchilik orasida past obro'ni saqlab qoldi va o'z faoliyatini otasidan meros qolgan ulkan boylikni boshqarish bilan cheklab qo'ydi. 

1960-yillarning oxirida u Frank Lloyd Rayt fondi meʼmorlariga Karaj yaqinidagi Mehrshahrda Morvarid saroyi va Mozandaronning Chalous shahridagi Villa Mehrafarin saroyini qurishni topshirdi.

U Islom inqilobidan keyin Eronni tark etgan va 1996-yilda Santa-Barbaradagi mulkida saraton kasalligidan vafot etgan.

## Manbalar
Hajar Abulfazl

**Hajar Abulfazl** (1993-yilda tugʻilgan) — Afgʻonistonlik shifokor hamda Afgʻoniston ayollar futbol terma jamoasining sobiq sardori va Birlashgan Millatlar Tashkiloti Yoshlar Assambleyasining sobiq delegati.

## Yoshliki yillari
Abulfazl Qobulda tugʻilgan va 12 yoshida futbol bilan shugʻullana boshlagan. U oʻz maktabidagi ayollar futbol jamoasiga qoʻshilgan. U Afgʻoniston ayollar terma jamoasi sardori darajasigacha koʻtarilgan va 2009-yilning mayidan 2017-yilning yanvarigacha oʻn yilga yaqin vaqt davomida Afgʻoniston ayollar terma jamoasiga sardorlik qilgan.
## Futbolchilik faoliyati
U 2010 va 2012-yillarda Janubiy Osiyo Futbol Federatsiyasi chempionatida ishtirok etgan. U yarim himoyada oʻynagan va Afgʻoniston futbol federatsiyasi ayollar qoʻmitasi rahbari lazvozimida faoliyat yuritgan (2012—2014).

2016-yilda Abulfazl Birlashgan Millatlar Tashkilotining Qishki Yoshlar Assambleyasida Afgʻoniston delegati boʻlgan. 2017-yil iyul oyida u qiyinchiliklarga va sinovlarga duch kelgan vaqtdagi shaxsiy jasoratlari uchun „Sportdan jasoratli foydalanish“ mukofoti bilan taqdirlangan. U oʻz mamlakatining 17 yoshgacha boʻlgan qizlar futbol jamoasiga ustozlik qilgan.

Abulfazl sportchi boʻlishga qaror qilganida ota-onasi qoʻllab-quvvatlagan, biroq uning oilasining boshqa aʼzolari bunga rozi boʻlmagan. U afgʻon qizlari va ularning ota-onalariga sport yutuqlari din va maʼdaniyatning talablariga xech qanday qarshilik koʻrsatmasdan ularga mos kelishini koʻrsatish uchun futbol oʻyinlarida hijob kiygan. U Afgʻonistondagi qizlarni kuchaytirish uchun futboldan foydalangan.

## Shifokorlik darajasi

Abulfazl Xatam-an-Nabiin universitetida tahsil olgan va u yerda 2017-yilda tibbiyot darajasida diplom olgan.

## Manbalar
Dorranai Hassan

**Dorranai Hassan** (2000-yil 31-yanvarda tugʻilgan) — nemis-afgʻonistonlik professional ayol futbolchi, Afgʻoniston ayollar terma jamoasi hamda hozirgi vaqtda Nemis futbol klubi „Herta 03 Zehlendorf“ jamoasida darvozabon sifatida faoliyat yuritadi. Hasanning otasi 1972-yilda Afgʻonistondan Germaniyaga oʻqish uchun kelgan va Dorranai Hassan Berlinda tugʻilib oʻsgan.

## Futbolchilik faoliyati

### Klubdagi faoliyati
U 2016-yil sentyabr oyida boshida tuzilgan shartnomaga binoan 10-sentyabr kuni „Herta 03 Zehlendorf B“ klubida debyut qilgan va asosiy tarkibda maydonga tushib 90 daqiqa davomida oʻynagan. U 2016—2017-yilgi mavsumdan beri Hertha 03 Zehlendorf B jamoasida ketma-ket uchta mavsum oʻtkazgan va jami 18 ta oʻyinda maydonga tushgan, umumiy hisobda1620 daqiqa maydonda boʻlgan. 2016—2017-yilgi mavsumda u oʻz klubi uchun 11er Women LL va Berlin Ayollar ligasida 2017—2018-yilgi mavsumda va 2018/2019-yilgi mavsumda yuqori saviyali oʻyin koʻrsatgan.

### Milliy terma jamoadagi faoliyati
U Afgʻoniston terma jamoasi safida Janubiy Osiyo chempionatida amaldagi chempion Hindistonga terma jamoasiga qarshi oʻyinda debyut qilgan va jamoasi bilan 5:1 hisobida magʻlub boʻlgan. Koʻpchilik afgʻon ayol futbolchisi kabi u Tolibon muammosi tufayli Afgʻoniston mamlakatidan uzoqroq turishga majbur boʻlgan. Afgʻoniston ayollar terma jamoasining tarixi anchagina yosh boʻlib, u 2007-yilda tashkil etilgan, Hasan yosh tarix va jamoaning asosiy oʻyinchilaridan biri hisoblanadi. Afgʻoniston terma jamoasi tashkil etilgan yili Pokiston ligasi gʻolibi va 2012-yilda Janubiy Osiyo kubogining yarim finalchisi sifatida ilk muvaffaqiyatlarga erishgan. Jamoa hozirda jahon reytingida 115 ta jamoa ichida 109-oʻrinni egallab turibdi.

## Manbalar
Gonkong gerbi

**Xitoy Xalq Respublikasining Gonkong maxsus ma'muriy hududining mintaqaviy gerbi** 1997-yil 1-iyulda, Gonkong suvereniteti Buyuk Britaniyadan Xitoy Xalq Respublikasiga o'tkazilgandan so'ng foydalanishga kirdi.

Emblemada Gonkong mintaqaviy bayrog'i bilan bir xil dizayn elementlari aylana shaklida joylashgan. Tashqi oq halqada hududning rasmiy nomi an'anaviy xitoycha va inglizcha qisqacha "Gonkong" yozuvi bilan ko'rsatilgan.

## Manbalar
Arjuna mukofoti

**Arjuna** mukofoti rasmiy ravishda sport oʻyinlardagi eng yaxshi faoliyati uchun beriladi. Arjuna mukofoti Hindistonning ikkinchi eng yuqori sport mukofoti boʻlib, undan yuqorisi Khel Ratna mukofotidir. Mukofot qadimgi Hindistonning sanskrit eposi boʻlmish Mahabharata qahramonlaridan biri Arjuna sharafiga nomlangan. U dostonning bosh qahramonidir. U qadimgi Hindistonning qahramonlari Rama va Parshuramadan keyingi eng buyuk jangchilaridan biri sanaladi. Hinduizmda u mehnatsevarlik, fidoyilik va diqqatni jamlash ramzi sifatida koʻrilgan. Mukofot egalari har yili Yoshlar ishlari va sport vazirligi tomonidan taqdirlanadi. 1991-1992-yillargacha yaʼni Khel Ratna mukofoti taqdim etilishidan oldin Arjuna mukofoti Hindistonning eng yuqori sport mukofoti edi. Mukofot uchun nomzodlar barcha hukumat tomonidan tan olingan Milliy sport federatsiyalari, Hindiston Olimpiya assotsiatsiyasi, Hindiston sport boshqarmasi (SAI), Sportni ommalashtirish va nazorat qilish kengashlari, shtat va ittifoq hududi hukumatlari tomonidan tavsiya etiladi. Gʻoliblar xalqaro miqyosda toʻrt yil davomida sport sohasida yaxshi natijalarga erishganligi, sport mahorati va intizom hissini namoyon etgani uchun taqdirlanadi. Ular vazirlik tomonidan tuzilgan qoʻmita tomonidan tanlab olinadi.

1961-yilda mamlakatning taniqli sport arboblarini taqdirlash maqsadida taʼsis etilgan bu mukofotga yillar davomida bir qator oʻzgartirishlar kiritilgan, koʻrib chiqilgan va ratsionalizatsiya qilingan. Mukofot 1977-yilda barcha tan olingan sohalarni qamrab olish uchun kengaytirildi, masalan, 1995-yilda mahalliy oʻyinlar va jismoniy nogironlar toifalari ham joriy etildi. Shuningdek, shu yili umri davomida qoʻshgan hissalari uchun toifasi ham joriy etildi, bu esa 2002-yilda ushbu mukofotdan alohida tarzda beriladigan Dhyan Chand mukofotini yaratishga olib keldi. 2018-yildagi soʻnggi tahrirda mukofot faqat Olimpiada oʻyinlari, Paralimpiya oʻyinlari, Osiyo o'yinlari, Hamdo'stlik o'yinlari, Jahon chempionati va Jahon kubogi, shuningdek, kriket, mahalliy oʻyinlar va parasport kabi sport musobaqalarida gʻolib boʻlgan sportchilarga berilishi nazarda tutildi.

## Tarix
2001-yildan beri mukofot faqat quyidagi toifalarga kiruvchi gʻoliblarga beriladi:
* Olimpiya oʻyinlari / Osiyo oʻyinlari / Hamdoʻstlik oʻyinlari / Jahon kubogi / Jahon chempionati va kriket musobaqalari gʻoliblari
* Mahalliy oʻyinlar gʻoliblari
* Jismoniy imkoniyati cheklanganlarning sportdagi yutuqlari uchun

## Qabul qiluvchilar roʻyxati
### Yil boʻyicha

## Izohlar
Pul mukofoti 1977-1978-yillarda 2 yil davomida oyiga 200 ₹ (2,60 AQSH dollari) stipendiya sifatida joriy qilingan. U 1986-yilda bir martalik pul mukofoti 5 000 ₹ (66 AQSH dollari), 1987-yilda 20 000 ₹ (260 AQSH dollari) ga, 1993-yilda ₹ 50 000 (660 AQSH dollari) ga qayta koʻrib chiqildi. 1998-yilda 1,5 lak (2 000 AQSH dollari), 2001-yilda 3 lakh (3 900 AQSH dollari), 2009-yilda 5 lakh (6 600 AQSH dollari)ga va 2020-yilda 15 lakh (02 yilda 02 AQSH dollari) gacha oshirildi.

## Manbalar

## Havolalar
* Official website
Shabnam Mobarez

**Shabnam Mobarez** (1995-yil 27-avgustda tugʻilgan) — afgʻon futbolchisi. Afgʻoniston ayollar terma jamoasi sardori.

## Yoshlik yillari
Afgʻonistonning Qobul shahrida etnik pushtun oilasida tugʻilgan, asli Kapisa shahridan boʻlgan Mobares Afgʻonistondagi urush (2001-yildan hozirgi kungacha) tufayli oilasi bilan 2002-2003- yillarda Daniyaga koʻchib oʻtishgan. U ota-onasi bilmagan holda koʻchada oʻgʻil bolalar bilan futbol oʻynay boshladi va keyinchalik uni ota-onasining koʻmagi bilan professional klubga taklif qilishdi. U Daniya City klubida oʻynagan.

## Futbolchilik faoliyati

### Klub

#### Aalborg
Mobarez Daniyaning Aalborg BK klubida oʻynaydi.

### Xalqaro
Mobares Daniya ayollar terma jamoasida oʻynash taklifini rad etgan va oʻrniga Afgʻoniston vakili boʻlishni tanlagan. Tanlovda u shunday dedi: „Biz mamlakatga ijobiy narsalarni olib kelishga harakat qilmoqdamiz. Bu ayollar shunchalik jasurki, ular meni yaxshiroq ishlashga va men xavfsiz mamlakatda yashayotganim uchun ular uchun koʻproq ishlashga ilhomlantirmoqda“. U 2014-yilda Afgʻoniston terma jamoasida oʻynay boshlagan va 2016-yildan buyon jamoa sardori. Terma jamoada hujumchi sifatida ish boshlaganidan soʻng, Mobares yarim himoyachi pozitsiyasiga oʻtgan.

2018-yilning mart oyida Mobarez Iordaniyaning Oʻlik dengiz mintaqasida oʻtkazilgan oʻyinda 20 ta turli davlatdan kelgan oʻyinchilar guruhining bir qismi boʻlgan va eng pastlikdagi oʻyin boʻyicha yangi jahon rekordini oʻrnatgan.

2021-yilgi Tolibon hujumidan soʻng Mobares Afgʻonistondan Avstraliyaga evakuatsiya qilingan bir qator afgʻon ayollar futbolchilaridan biri boʻlgan.

## Murabbiylik faoliyati
Mobarez Daniyadagi qochqinlar lagerida ayollar jamoalariga murabbiylik qiladi.

## Manbalar
Marjan Haydaree

**Marjan Haydaree** () 1998-yilda tugʻilgan — Amerikaning "San Jose State Spartans" klubi va Afgʻoniston terma jamoasida hujumchi sifatida oʻynagan futbolchi. Qoʻshma Shtatlarda tugʻilgan u 2016-yil holatiga koʻra toʻrtta gol urgan Afgʻoniston tarixidagi eng yaxshi toʻpurar hisoblanadi. U Diablo vodiysi kolleji va San-Jose shtati Spartanliklar tarkibida kollej futbolida oʻynagan.

## Shaxsiy hayoti
Haydari AQShning Kaliforniya shtati Konkord shahrida tugʻilgan. Uning ota-onasi ikkalasi ham Afgʻonistondan boʻlib, 1982 va 1991-yillarda AQShga koʻchib oʻtishgan. U Clayton Valley Charter High Schoolda oʻqigan. Haydaree hech qachon Afgʻonistonda boʻlmagan.

## Klubdagi faoliyati
Haydaree hujumchi sifatida oʻynaydi. Clayton Valley Charter High Schoolda oʻqiyotganida u oʻz futbol jamoasi uchun 20 oʻyin oʻtkazib, 23 ta gol urgan. U yoshligida liga oʻyinchisi boʻlgan.

2017 va 2019-yillar oraligʻida u Diablo Valley kollejida kollej futbolida oʻynagan. 2017/18-yilgi mavsumda u 19 ta oʻyinda maydonga tushib, 8 ta gol urgan. 2018/19-yilgi mavsumda u 20 ta oʻyinda maydonga tushib, 28 ta gol urgan Mavsumning bir nuqtasida Haydaree liganing ikkinchi eng yaxshi toʻpurari boʻlgan va u 2018-yilgi CCCSCA All Region jamoasi tarkibiga kiritilgan.

2019-yilda u San-Jose shtati Spartans ayollar kolleji futbol jamoasi bilan shartnoma imzoladi va yana ikki yil kollej futbolida oʻynash huquqiga ega boʻlgan.

## Xalqaro faoliyati
2012-yilda Haydaree Afgʻoniston terma jamoasi safida Qatarga qarshi oʻrtoqlik oʻyinda debyut qilgan. U 13 yoshda edi, bu oʻyin uni jamoaning eng yosh aʼzosiga aylantirdi va Afgʻoniston 2:0 hisobidagi gʻalabasiga oʻzining bitta goli bilan hissa qoʻshgan. Bu Afgʻoniston tarixidagi birinchi xalqaro gʻalaba edi.

Haydaree Shri-Lanka, Pokiston, Yaponiya, Hindiston va Oʻzbekistonda xalqaro oʻyinlarda ishtirok etgan. 2012-yilgi SAFF ayollar chempionatida Haydaree Afgʻonistonning Nepal va Pokistonga qarshi oʻyinlarida gol urgan. 2014-yilgi SAFF ayollar chempionatida u Afgʻonistonning Bangladeshga qarshi oʻyinida gol urgan. 2016-yil holatiga koʻra, Haydaree toʻrtta gol bilan Afgʻonistonning eng yaxshi toʻpurari boʻlgan.

## Manbalar
Frankie Shaw

**Rachel Frances Shaw** (1981-yilda tugʻilgan) — amerikalik aktrisa va kinorejissor. U 2015-yilda oʻzi yozib, rejissorlik qilgan va bosh rolni ijro etgan xuddi shu nomdagi qisqa metrajli filmga asoslangan *SMILF* Showtime serialidagi Bridgette Bird rolini oʻynagani bilan ommaga tanilgan. Shaw, shuningdek, 2010—2011-yillardagi " Spike" teleserialidagi *"Blue Mountain State"*da Mary Jo Cacciatore rolini oʻynagani va "*Mr. Robot"* USA Network teleserialining birinchi mavsumida Shayla Nico rolini takrorlagani bilan ham mashhur.

## Erta hayoti va ta'limi
Shaw Janubiy Bostonda tug'ilgan va shuningdek, Massachusets shtatining Bruklinida o'sgan. Uning onasi, irlandiyalik katolik  Janubiy Bostondan, yahudiy qo'lida tarbiyalandi.  Shawning ota-onasi u to'rt yoshida payti ajrashishgan. U Bostonda bar egasi bo'lgan katta akasi bilan yolg'iz ona uyida o'sgan. 

Shaw Michael Driscoll maktabi va "Brookline High School" maktabida o'qigan. Shawning aytishicha, basketbol uning bolalik davridagi doimiy oʻyinini boʻlgan. Oʻzining ilk o'qish davrlaridanoq stipendiya olgandan soʻng,  Shaw Miltondagi (Massachusets shtati) xususiy maktab Milton Akademiyasiga oʻtdi va u yerni 2000-yilda tamomlagan 2007-yilda u Barnard kollejini adabiyot bo'yicha tamomlagan.

## Karyerasi
Kollejni tugatgandan so'ng, Shaw Los-Anjelesga ko'chib o'tishga qaror qiladi, ammo bu orada u homiladorligini bilib qoladi. Uning yolg'iz ona bo'lganida aktyor sifatida ishlashdagi ko'p qiyinchiliklari *SMILF filmi uchun ilhom bagíshlaydi*.   2014-yilda ABC telekanalining " *Mixology* " ansambli seriyasidagi rol Shawga o'g'li tug'ilgandan beri birinchi marta moliyaviy barqarorligini ta'minlagan ajoyib rol bo'ladi. 

## Shaxsiy hayoti
2016-yil avgust oyida Shaw yozuvchi-produser Zak Straussga turmushga chiqdi.

Shawning rejissor va aktyor "Mark Webber" bilan oldingi munosabatlaridan Isaak Love ismli o'g'li bo'ladi. 

## Filmografiyasi

### Film

## Havolalar
Eduard Bagirov

**Eduard Ismoilovich Bagirov** (; 1975-yil 25-oktabr, Turkmaniston SSR, Mari) — yozuvchi, ssenariynavis, siyosiy maslahatchi, siyosiy strateg, radio boshlovchi.

## Manbalar

## Havolalar

*
Furtuna Velaj

**Furtuna Velaj** (1990-yil 8-martda tugʻilgan) — Kosovada tugʻilgan albaniyalik futbolchi, Albaniya terma jamoasida yarim himoyachi sifatida oʻynaydi.

## Klubdagi faoliyati
Velaj toʻrt yil davomida Quinnipiac universiteti jamoasida faoliyat yuritgan, 63 oʻyinda 39 ta gol urdi va koʻplab konferensiya va mintaqaviy mukofotlarga sazovor boʻldi.  Oʻqishni tamomlagandan soʻng, Velaj WPSLdagi Boston Breakersga hujumchi vinger sifatida qoʻshildi, ammo jarohati tufayli mavsumni oʻtkazib yubordi.  Uning jamoasi 2012-yilgi WPSLda mavsum chempioni edi. 

Velaj chet elda davom etdi, birinchi navbatda Islandiya Urvalsdeildning ikkinchi yarmi uchun Islandiyadagi Aftureldingga qoʻshildi.  Velaj yangi NWSL ligasida Portlend Thorns jamoasi safiga qoʻshilgan, ammo jamoa tarkibga kirishib keta olmagan va USL W-ligadagi Toronto Lady Lynx havaskorlar jamoasiga qoʻshilgan. 

Ledi Lynx uchun yaxshi mavsumdan soʻng, u sobiq Finlandiya chempioni bilan shartnoma imzoladi. U debyutini 2013-yil 27-iyul kuni „Aland United“ga qarshi 4:1 hisobida magʻlub boʻldi va u yerda zaxiradan maydonga tushdi.  Finlandiyada mavsumni ikkinchi oʻrinda yakunlab, oʻz jamoasi bilan 2013-yil Finlandiya kubogini qoʻlga kiritgach, 2014-yil boshida Norvegiya Toppseriyasidagi Kolbotn ILga oʻtdi. 

Velaj 2013-yil oxirida Norvegiyaning Sarpsborg shahrida Albaniya terma jamoasida oʻynagan va oradan koʻp oʻtmay Norvegiyaning Kolbotn IL klubi bilan shartnoma imzolagan.  U La Manga klubida oʻynab yelkasidan jarohat olgan.

Kolbotn IL bilan muvaffaqiyatli mavsumdan soʻng u Germaniyaning SC Sand klubiga oʻtdi va u yerda birinchi va ikkinchi jamoa tarkibida faoliyat yuritgan.  Velaj SC Sand II ga Sud mintaqaviy chempionatida gʻalaba qozonishda yordam berdi, jamoa 2015-yilda 2-Bundesligaga koʻtarildi va Velaj 20 gol bilan ligada eng yaxshi toʻpurar sifatida yakunladi.  Velaj 2-jamoada bir mavsum va birinchi jamoada ikki yarim mavsum oʻynagan. 

## Xalqaro faoliyati
Velaj Albaniya terma jamoasiga ikki marta Maltada boʻlib oʻtgan jahon chempionatining dastlabki saralash bosqichida qatnashgan 2013 va 2017-yillarda UEFA Jahon chempionati guruh bosqichiga chiqishga yordam bergan.  U 6 ta gol va 2 ta golli uzatma bilan Albaniya ayollar terma jamoasining eng yaxshi toʻpurari boʻlib turibdi.  U Albaniya terma jamoasi safida 21 marta maydonga tushgan.  Uning sardor sifatidagi ilk oʻyini 2016-yilda UEFA Yevropa chempionati saralash bosqichining soʻnggi oʻyinida Fransiyaga qarshi oʻtkazilgan oʻyinda amalga oshgan. 

## Manbalar
Rhian Cleverly

**Rhian Cleverly** (1995-yil 11-yanvarda tugʻilgan) — Uelslik futbolchi, Lyues jamoasida himoyachi. U Uels terma jamoasida bitta oʻyin oʻtkazgan.

## Yoshlik yillari
Cleverly Griffitstaunda tugʻilgan. U Bristol Akademiyasi (hozirgi Bristol Siti WFC) mashgʻulotlar markaziga qoʻshildi. Bristolda oʻzining ijobiy tomonlarini koʻrsatgan holda akademiya va yoshlar safida oʻsdi va 2013-yilda zaxiradagi jamoaga sardorlik qila boshladi. U shuningdek, Janubiy Uelsning Torfaen shahridagi oʻrta maktabi, West Monmouth maktab jamoasida oʻynagan.

2013-yildan 2017-yilgacha Qoʻshma Shtatlardagi Xofstra universitetining ayollar futbol jamoasida oʻynagan va 2014-yilda Colonial Athletic Association toʻliq jamoasiga kiritilgan. U kollejdagi faoliyatini 64 uchrashuv va 1 gol bilan yakunlagan. Xofstrada boʻlganida, u 2016-yilda qisqa muddatga Bristolga qaytgan.

## Futbolchilik faoliyati
Xofstrani tugatgandan soʻng, Cleverly 2018-yil iyun oyida Fransiya 2-divizionida Le Gavre (HAC) jamoasiga qoʻshilgan. U oʻzining 20ta liga oʻyinidan 19 tasini asosiy tarkibda boshlagan, uchta gol urgan va Fransiya kubogida yana ikkita oʻyinda ishtirok etgan.

2019-yil iyul oyida Cleverly Le Gavrdagi bir mavsumdan soʻng Lyues bilan Angliya ayollar chempionatiga qoʻshildi. U 2019/20-yilgi mavsumda 12 ta oʻyinda 11 marta maydonga tushgan. 2020-yilgi mavsumda Kleverli yangi ikki yillik shartnoma imzoladi va 2019-20-yilgi mavsumda katta jamoa sardori etib tayinlandi. U Lyues uchun birinchi golini 2020-yil 27-sentabrda Koventri Unitedga qarshi oʻyinda (1:0) kiritgan.

2021-yilda uning futbolchi sifatidagi rekordi Lyuesni u va uning jamoadoshi Tatyana Sonders bilan yangi shartnoma imzolashga olib keldi.

## Xalqaro faoliyati
Cleverly Uels terma jamoasini yoshlar darajasida himoya qilgan va 2013-yilgi UEFA 19 yoshgacha boʻlgan ayollar chempionatida oʻynagan. U 2014-yil iyul oyida Uels terma jamoasi safida oʻzining birinchi katta oʻyinini i’tkazgan.

## Manbalar
Yelizaveta Bikova

**Yelizaveta Ivanovna Bikova** (1913-yil 4-noyabr, Bogolyubovo qishlogʻi, hozirgi Vladimir viloyati — 1989-yil 8-mart, Moskva) shaxmat boʻyicha tarixda uchinchi jahon chempioni (1953-56, 1958-62), xizmat koʻrsatgan sport ustasi (1953), xalqaro grossmeyster (1976). Iqtisodchi. Jurnalist.

## Biografiyasi
U katta dehqon oilasida tugʻilgan (oʻn uchta boladan, faqat uchtasi tirik qolgan).

Boshlangʻich maktabni tugatgach, u Moskvaga akasi Vasiliyning oldiga koʻchib oʻtdi. U yerda birinchi marta shaxmat bilan tanishdi va 14 yoshida u maktab musobaqalarida qatnashdi. U Sergey Belavenets va Nikolay Ryuminlar bilan mashgʻulot oʻtkazgan. 1935-yilni Yelizaveta Bikovaning shaxmat tarjimai holining boshlanishi deb hisoblash mumkin.

U Moskva chempionatida birinchi muvaffaqiyatiga 1937-yil erishgan, oʻshanda u 3-oʻrinni oʻziniki qilgan. Keyinchalik u olti karra Moskva chempioni (1938-52-yillarda) va uch karra SSSR chempioni (1947, 1948, 1950) boʻlgan.

Ulugʻ Vatan urushi yillarida u matbaa korxonalarida ishlay boshladi, Moskva kasalxonalarida shaxmat oʻyinlari boʻyicha maʼruzalar oʻqidi, uning tashabbusi bilan shaxmatchilar kasalxonaga homiylik qilishgan.

1951-1961-yillarda Yelizaveta Bikovaga Odessa murabbiyi Efim Kogan ustozlik qilgan.

1953-yilda u jahon chempionligi uchun Lyudmila Rudenkoga qarshi bahsda 8:6 hisobida zafar quchgan. 1950-yillarning oxiri — 1960-yillarning boshlarida Moskvada u jahon chempionati uchun uchta oʻyin oʻtkazgan (1958 va 1960-yillarda Olga Rubtsova va Kira Zvorykina ustidan gʻalaba qozongan). 1962-yil oktabr oyida u Moskvada shaxmat tojini Nona Gaprindashviliga boy berdi -umumiy hisob 2:9 boʻlgan.

U 1970-yillarning oxirigacha Moskva turnirlarida qatnashgan.

U Xovanskiy qabristoniga dafn qilingan.

## Mukofotlari
* „Shon-sharaf belgisi“ ordeni.

* Bogolyubovoning faxriy fuqarosi.

## Xotirasi
2012-yilda Vladimirda „Yelizaveta Bikova xotirasi“ tashabbus guruhi tashkil etilgan, uning maqsadi Bogolyubovo qishlogʻida shaxmatchining haykalini oʻrnatishdan iborat.

2013-yil FIDE tomonidan Yelizaveta Biykova yili deb eʼlon qilingan.

## Kitoblar

*

## Manbalar
Lydia Miraoui

**Lydia Mounia Miraoui** (1991-yil 24-sentyabrda tugʻilgan) — fransuz asli jazoirlik futbolchi, yarim himoyachi sifatida oʻynaydi. U Jazoir ayollar terma jamoasi aʼzosi boʻlgan.

## Faoliyati

### Klub darajasida
Miraoui oʻz faoliyatini 8 yoshida des Ecureuils d’Arlac futbol klubida boshlagan va besh yildan soʻng 2004-yilda 13 yoshida „Olympique Lyon“ga qoʻshilgan. Lyonda u 2006-yilda Feminin Honneur Ligue — Phase Unique Reserve jamoasining OLning zaxira jamoasiga chaqirilgan. Miraoui klub bilan 2006/2007-yilgi mavsumda gʻalaba qozongan, Lyonning oʻrinbosarlar jamoasi bilan liga 2-divizionga koʻtarilgan. 2009-yil 24-may kuni "Sent Brieuc " ustidan 14:1 hisobida gʻalaba qozonib, 58-daqiqada Simone Gomesh oʻrniga zaxiradan maydonga tushgan, Miraoui „Olympique Lyon Feminin“ safida debyutini 2009-yilning 24-mayida Ayollar 1-divizionida oʻtkazgan. U „Lyon“ jamoasida ikki yil ichida 3 ta oʻyinda maydonga tushdi va Ispaniyaning " UE L’Estartit " jamoasiga oʻtdi. 2011-yilning yozida Miraoui Germaniyaning Frauen Bundesligasida SC Freiburg bilan shartnoma imzoladi va ular uchun 2011/2012-yilgi mavsumda 13ta oʻyin oʻtkazdi. Keyingi mavsum Yevropani tark etib, ASE Alger Center jamoasi safiga Jazoir ayollar chempionatiga oʻynash uchun shartnoma imzolagan. 2014-yilning yozida Fransiyaga qaytib, Claix Football bilan shartnoma imzolagan. 2015-yilning yozida AS Nensi bilan shartnoma imzolangan va bir yildan soʻng FCE Mérignac Arlac bilan shartnoma imzolagan holatda Merignacga qaytib kelgan.

### Xalqaro faoliyati
Yarim himoyachi jazoirlik xalqaro futbolchi, u 2010-yil Afrika chempionati va 2014-yilda Namibiyada oʻtkazilgan Afrika ayollar chempionatida ishtirok etgan.

## Manbalar
Elizabeta Ejupi

**Elizabeta „Liz“ Ejupi** (1994-yil 21-aprelda tugʻilgan) — Angliyaning Durham jamoasida hujumchi sifatida faoliyat yuritadi. U ilgari Charlton Athletic (ikki marta), Nottingem Forest, Notts County, Aston Villa va London City Lionesses klublarida toʻp surgan.

Kosovoda tugʻilgan va Angliyada oʻsgan, u yoshligida Angliyani va Albaniyani oʻsmirlik davrida xalqaro miqyosda himoya qilgan, 2021-yilda Kosovo terma jamoasiga oʻtishi hujjatlar bilan bogʻliq muammolar tufayli kechiktirilgan.

## Klubdagi faoliyati

### London City Lionesses
2019-yil 18-avgust kuni Angliya chempionatining London City Lionesses klubi 2019-20-yilgi mavsum uchun tarkib roʻyxatini eʼlon qildi va Ejupi ham chaqiruv olgan. Oʻsha kuni u asosiy tarkibda qayd etilganidan soʻng London Beesga qarshi safarda 2:0 hisobida gʻalaba qozongan holda debyut qildi.

### Durham
2021-yil 23-iyulda Ejupi Angliya chempionatining Durham klubi bilan bir mavsumlik shartnoma imzoladi. 2021-yilning 29-avgustida u asosiy tarkibdan joy olganidan keyin "Uotford "ga qarshi oʻz uyida 2:1 hisobida gʻalaba qozonilgan oʻyinda debyut qilgan.

## Xalqaro faoliyati

### Angliya U15 va Albaniya
2009-yilda Ejupi Angliya U15 jamoasining bir qismiga aylandi va u Germaniya U15 termasiga qarshi oʻyinda debyut qilgan. 2011-yil 5-noyabrda u Makedoniyaga qarshi oʻrtoqlik oʻyini uchun Albaniyadan birinchi marta xalqaro chaqiruv olgan. Asosiy tarkibda qayd etilganidan soʻng milliy termadagi ikkinchi xalqaro oʻyinda debyut qilgan.

### Kosovo
2021-yil 11-iyun kuni Ejupi Kosovodan Xayvaliyadagi toʻrt kunlik yigʻinga chaqiruv olgan. U 2021-yil sentyabr oyida Kosovodan 2023-yilgi FIFA ayollar oʻrtasidagi Jahon chempionati saralash bosqichi doirasida Albaniya va Norvegiyaga qarshi oʻyinga chaqirilishi rejalashtirilgan edi, biroq hujjatlar bilan bogʻliq muammolar, xususan, pasporti yoʻqligi sababli terma jamoa tarkibiga chaqirilmagan. Uning Kosovo terma jamoasidagi debyuti 2022-yil 12-aprelda 2023-yilgi ayollar oʻrtasidagi Jahon chempionati saralash bosqichi doirasida Belgiyaga qarshi kechgan oʻyinda Argnesa Rexepi oʻrniga 46-daqiqada zaxiradan maydonga tushishi orqali amalga oshirilgan.

## Shaxsiy hayot
Ejupi hali uch yoshligidayoq ota-onasi va akasi bilan Kosovo urushi tufayli Londonga qochqin sifatida koʻchob oʻtishgan.

## Manbalar
Nostrana (restoran)

**Nostrana** — Portlend, Oregon, AQShning janubi-sharqida joylashgan italyan restorani va pitsaxonasi. Cathy Whims restoranni 2005-yilda ochgan va restoran oshpazi hamda egasi sifatida xizmat koʻrsatgan. Nostranada klassik italyan taomlari tayyorlanadi. Shuningdek, bu restoran *„Portlendning Negroni poytaxti“* deb nomlangan. Restoran, asosan, pitsalari va baxtli soat menyusi uchun ijobiy qabul qilingan. 2018-yilda Whims restoran yonida *Enoteca Nostrana* nomli Yevropa uslubidagi vino barini ochgan.

## Tavsifi va tarixi

Restoran oshpazi va egasi Cathy Whims 2005-yilda Portlendning Buckman mahallasidagi sherigi David West hamda Mark va Deb Accuardi bilan birgalikda Nostranani ochishgan. 2008-yilda Whims va West, xizmat koʻrsatish darajasi boʻyicha kelishmovchiliklar tufayli, biznesning Accuardislarga tegishli qismini sotib olishgan. Brian Murphy bosh oshpaz sifatida ishlagan.

Menyuda makaron, pitsa va salatlar kabi klassik italyan taomlari mavjud. Entrées mavsumiy boʻlsa-da, Bistecca alla Fiorentina va Marcella Hazan (Whimsning sobiq oʻqituvchilaridan biri) retsepti asosidagi pomidor yogʻli sousi bilan tayyorlangan fettuccine doimiy taklif etiladigan taomlar hisoblanadi. Restoranni „Portlendning Negroni poytaxti“ deb atagan Thrillist maʼlumotlariga koʻra, Nostrana Negroni haftaligini ilhomlantirgan bayramona maxsus kiyimli Negroni Social ni boshlab bergan.

Restoranning ichki qismi gumbazli shiftlar va temir qandildan iborat. *[[Eater|Eater Portlandning]]* soʻzlariga koʻra, restoranning muhiti „yarim norasmiylik bilan hashamatlilik oʻrtasidagi chegara“ni yaratgan. 2016-yildan boshlab har kecha pastki qavatda sommelier xizmat koʻrsatib kelmoqda.

2017-yilda restoran *Iron Chef Eats* ning „Italyan sevimlilari“ epizodida namoyish etilib, Food Networkning *[[Iron Chef Gauntlet]]* serialiga qoʻshilgan.

## Qabulxona

Nostrana 2012-yilda *[[The Oregonian]]* gazetasining shahardagi eng yaxshi pitsalar va 2014-yilda Portlandning eng yaxshi oʻnta restoran barlari roʻyxatiga kiritilgan. Nostrana gazetaning 2015-yilgi Portlendning 101ta eng yaxshi restoranlari roʻyxatida 6-oʻrinni, va 2016-yilga kelib xuddi shu roʻyxatda 3-oʻrinni egallagan.

## Manbalar

## Havolalar

*  (Nostrana)
Mackenzie Arnold

**Mackenzie Elizabeth Arnold** (1994-yil 25-fevralda tugʻilgan) — avstraliyalik xalqaro futbolchi, Angliya FA WSL va Avstraliya terma jamoasi Matildasda „Vest Xem United“da darvozabon sifatida oʻynaydi. U ilgari Norvegiyaning " Topserien " jamoasida " Arna-Byornar ", shuningdek, Avstraliyaning W-ligasida Brisben Roar, Perth Glory, Western Sidney Wanderers va Kanberra United jamoalarida oʻynagan.

## Yoshlik yillari
Oltin sohilda tugʻilgan Arnold Palm Beach Currumbin oʻrta maktabida oʻqigan.

## Klubdagi faoliyati
2012-yilda Arnold 2012-13 W-Ligasi oldidan Perth Glorydan Kanberra Unitedga qoʻshilgan.

Arnold 2013-yilda Western Sydney Wanderersga qoʻshilgan. Biroq, 2013-yilgi AFC U-19 Ayollar chempionatidagi oʻyindan soʻng avtoturargohda oyogʻi chuqur jarohat olgani mavsumning katta qismiga safdan chiqgan.

Arnold 2014-yil avgust oyida Perth Gloryga qaytgan.

2020-yil 9-iyul kuni Arnold Angliya Ayollar Superligasining " Vest Xem United " klubi bilan shartnoma imzoladi. 2021-yil 18-aprelda Ayollar oʻrtasidagi Angliya kubogining 4-raundida Chichester va Selsiey ustidan 11:0 hisobida gʻalaba qozonishgan.

## Xalqaro faoliyati
Arnold 2012-yilda Avstraliya terma jamoasiga Amerika Qoʻshma Shtatlari boʻylab safar uchun birinchi chaqiruv oldi. U oʻsha yilning noyabr oyida oʻzining debyutini oʻtkazdi va 2013-yilgi EAFF ayollar oʻrtasidagi Sharqiy Osiyo kubogi 2-raundida Xitoy Taypeyi ustidan gʻalaba qozonib, oʻz darvozasi dahlsizligini saqlab qolgan. U 2013-yilda milliy terma jamoalarda muntazam maydonga tusha boshladi, avvalgi amaldagi darvozabonlar Melissa Barbieri va Lidiya Uilyamslar mavjud emas edi. Ular qaytganlaridan soʻng, Arnold 2015-yil mart oyida 2015-yilgi Kipr kubogiga qaytgunga qadar bir muncha vaqt milliy tarkibga kiritilmadi.

Makkenzi 2015-yilda Kanadada boʻlib oʻtgan ayollar oʻrtasidagi Jahon chempionati uchun Matildas tarkibiga uchta darvozabondan biri sifatida kiritilgan.

Arnold 2016-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari uchun Avstraliya terma jamoasida Lidiya Uilyams bilan birga ikki darvozabondan biri sifatida tanlangan. U turnirda bitta oʻyin oʻtkazgan, guruh bosqichida Zimbabve ustidan gʻalaba qozongan.

Arnold 2019-yilda Fransiyada boʻlib oʻtadigan ayollar oʻrtasidagi Jahon chempionati uchun Matildas tarkibiga kiritilgan.

Arnold Matildas Tokio-2020 Olimpiadasida terma jamoasi aʼzosi edi. Matildalar chorak final yoʻllanmasini qoʻlga kiritdi va Shvetsiya bilan yarim finalda magʻlub boʻlishdan oldin Buyuk Britaniyani magʻlub etishdi. Bronza medali uchun pley-offda ular AQShga magʻlub boʻlishgan.

## Faoliyat statistikasi

### Klub

## Yutuqlar

### Xalqaro

* OFK Olimpiya saralash turniri : 2016
* Millatlar turniri : 2017
* Millatlar kubogi : 2019

### Klub ===; Brisbane Roar

* W-Liga Premer-ligasi: 2017-18; Perth Glory

* W-League Premership : 2014

### Shaxsiy yutuqlar

* W-Ligada yilning eng yaxshi darvozaboni : 2012-13, 2014 va 2017-18

## Manbalar
Melissa Barbieri

**Melissa Anne Barbieri** (1980-yil 20-fevralda tugʻilgan) — avstraliyalik xalqaro futbol darvozaboni, ayollar A-ligasida Melbourne City jamoasida oʻynaydi. U Avstraliya ayollar milliy terma jamoasi bilan 86 dan ortiq oʻyin oʻtkazdi va toʻrtta FIFA ayollar oʻrtasidagi Jahon kubogi turnirlarida qatnashdi. Barbieri 2015-yilda xalqaro futboldagi faoliyatini yakunlagan.

Barbieri 2008-09 va 2013-14-yilgi mavsumlarida W-Ligada yilning eng yaxshi darvozaboni deb topilgan.

## Yoshlik yillari
Barbieri Viktoriya sport instituti stipendiyasi sohibi boʻlgan.

## Futbolchilik faoliyati
Oʻzining dastlabki faoliyatida Barbieri 20 yoshga toʻlgunga qadar yarim himoyachi boʻlgan, oʻshanda oyoqdagi jarohati uni mashgʻulotlariga halal bergan. 2002-yil sentyabr oyida u Avstraliya terma jamoasida Kanadaga qarshi oʻyinda debyut qilgan.

2007-yilgi jahon chempionatigacha Barbieri Avstraliya terma jamoasi safida 54 ta oʻyin oʻtkazgan. U Richmond SC uchun oʻynadi va Avstraliya yarim professional erkaklar ligasida oʻynagan birinchi ayol boʻldi. Erkaklar ligasida tajriba orttirgandan soʻng, Barbieri 2002-yil sentyabr oyida Kanadaga qarshi 1:0 hisobida gʻalaba qozongan " Matildalar " safida debyut qilgan.

2008-yilda unga AQShning Boston Renegades futbol jamoasi murojaat qildi. Biroq, Boston rahbariyati Barbierining Avstraliya terma jamoasidagi ishtiroki tufayli mavsumning qolgan qismida buni davom ettirmadi.

U Westfield W-liganing ilk mavsumi uchun Melburn Victory bilan shartnoma imzoladi. Barbieri oʻsha mavsumda yilning eng yaxshi darvozaboni sovrinini qoʻlga kiritgan.

2010-yilning 19-fevralida Barbieri 2009-yilda Cheryl Salisbury nafaqaga chiqqanidan keyin Matildalar sardori etib tayinlangan

## Murabbiylik faoliyati
Barbieri 2016-yil oktyabr oyida Heidelberg Unitedning ayollar jamoasiga murabbiy etib tayinlangan.

2018-yil iyul oyida Barbieri Melburn City W-League jamoasiga yordamchi murabbiy etib tayinlangan.

## Shaxsiy hayoti
Barbieri 2013-yilda oʻzining birinchi farzandi, qiz farzandini dunyoga keltirdi.

## Yutuqlar

### Mamlakat ===; Avstraliya

* OFC Ayollar Millatlar Kubogi : 2003-yil
* OFK ayollar oʻrtasidagi Osiyo kubogi : 2010-yil
* AFF ayollar chempionati : 2008-yil

### Shaxsiy yutuq

* W-Ligada yilning eng yaxshi darvozaboni: 2008-09, 2013-14

## Manbalar
Sariq tumshuqli laylak

**Sariq tumshuqli laylak,**  **Afrika laylagi** () — laylaklar oilasiga mansub qush.

## Tavsif
Tana uzunligi 1 m gacha, Sariq tumshugʻi bir oz pastga egilgan va tuklarsiz, qizil rangdagi yuzi ajralib turadi. Qanotlarning qora qirralarigacha toʻliq oq rangga ega. Kalya 

, qizil-toʻq sariq oyoqlari laylaklarga xosdir.

## Tarqalish
Ibisga oʻxshash Sariq tumshuqli laylak Sahroi Kabirdagi Afrika va Madagaskarda keng tarqalgan.

## Hayot tarzi
Qushlar sayoz va botqoqli suv havzalarida baliq qidiradi, ular tumshugʻini harakatsiz tarzda suvga tiqib turib tomosha qilishadi. Ular dam olayotganda, tizzalarini choʻzgan holda tik turgan marabuga o'xshaydilar. Sariq tumshuqli laylak Afrika laylkagi deb ham yuritiladi. Ular koʻpincha qishloqlarda yoki shaharlarda joylashgan daraxtlardagi koloniyalarga uy qurishadi.

## Fotosurat

Fayl:Yellow-billed Stork, Mycteria ibis at Kruger Park (13956983125).jpg|alt=
Fayl:Mycteria ibis -Amboseli National Park, Kenya-8.jpg|alt=
Fayl:Flickr - don macauley - Mycteria ibis 3.jpg|alt=
Fayl:Yellow-billed Stork (Mycteria ibis) (6045310265).jpg|alt=
Fayl:Yellow-billed Stork, Mycteria ibis at Kruger Park (13933893546).jpg|alt=
Fayl:Yellow-billed Storks (Mycteria ibis) (8291936788).jpg|alt=
Fayl:Mycteria ibis MHNT.ZOO.2010.11.62.4.jpg|alt=|*Mycteria ibis tuxumi* - Tuluza muzeyi


## Manbalar
Suada Jashari

**Suada Samir Jashari** (1988-yil 9-oktabrda tugʻilgan) — Kosovada tugʻilgan albaniyalik sobiq futbolchi va hozirgi murabbiy, Kosovo Ayollar Futbol Ligasi KFF Mitrovitsa klubiga murabbiylik qiladi. Futbolchilik faoliyati davomida yarim himoyachi sifatida, Albaniya ayollar terma jamoasi a'zosi bo'lgan.

## Klubdagi karyerasi
Jashari 15 yoshida Kosova Prishtina shahrida futbol o'ynay boshlagan. 2012-yil 18-oktabrda Jashari Albaniya ayollar milliy chempionati ishtirokchisi Juban Danjaga qo'shildi. Ikki kundan so'ng, u asosiy tarkibda qayd etilganidan keyin "Tirana AS"ga qarshi 1:1 hisobidagi o'yinda debyut qilgan. Keyin Jashari faoliyatini Albaniya ayollar milliy chempionatining Tirana AS (2013–2014) va Vllaznia Shkodër (2014–2018) kabi klublarida davom ettirgan. 2018-yilning 26-yanvarida Jashari oʻz vataniga qaytib, Kosovo ayollar futbol ligasining “ Mitrovitsa ” klubiga qoʻshilgan.

## Xalqaro karyera
2013-yilning 4-aprelida Jashari Albaniya terma jamoasi bilan 2015-yilda ayollar oʻrtasidagi Jahon chempionati saralash bosqichining dastlabki bosqichida Maltaga qarshi oʻyinda asosiy tarkibda maydonga tushganidan keyin debyut qilgan. Uning so'nggi xalqaro o'yini 2020-yilning 1-dekabrida Lissabonda Portugaliyaga qarshi o'tkazgan.

## Murabbiylik karyerasi

### Mitrovica
2021-yil 12-yanvarda Jashari Kosovo ayollar futbol ligasi " Mitrovica " klubiga bosh murabbiy etib tayinlandi. 2021-yil 28-fevralda u Mitrovica bosh murabbiyi sifatida oʻzining birinchi oʻyinini A&amp;amp;N bilan 0:0 hisobida oʻtkazgan.

## Shaxsiy hayot
Jashari Prishtina, Yugoslaviya, Mitrovica shahridan kosovolik alban ota-onasida tug'ilgan. 2012-yil 11-iyulda u Albaniya pasportini olgan.

## Manbalar