Registon (koʻcha)

**Registon koʻchasi** () — Samarqand shahrining markaziy koʻchalaridan biri.

## Manzili
Registon koʻchasi Samarqand shahrining markazida joylashgan boʻlib, bir tomondan Universitet bulvarida joylashgan boʻlsa, boshqa tomondan Penjikent yoʻli koʻchasida joylashgan, quyidagi koʻchalar bilan kesishadi: Togʻbiston, Bustonsaroy, M. Umarov, Suzangaron hamda Toshkent.

## Tarixi

Bugungi Registon koʻchasi hududi bundan 1000-yillardan oldin shakllangan. 1950-yillarda koʻcha toʻgʻrilandi. U Gur-amir maqbarasi (hozirgi Temuriylar qabri) yonidan oʻtadi. Unda savdogar va xaridorlarning doʻkonlari, hunarmandlar ustaxonalari, aholi uylari (mahallalar), madrasalar va boshqalar joylashgan. Koʻcha oʻrta asrlar, Rossiya imperiyasi va Sovet davridagi tarixiy voqealarga boy.
Shahar hududida saqlanib qolgan ana shunday binolar tufayli 2001-yilda Samarqand YUNESKOning Butunjahon merosi roʻyxatiga kiritilgan.
Oʻzbek tilidan tarjima qilinganda „registon“ soʻzi — qumli joy degan maʼnoni anglatadi. Qadim zamonlarda bu markaziy shahar maydoni haqiqatan ham qum bilan qoplangan. Dastlab, hudud madrasa bilan oʻralgan emas edi, birozdan keyin muhtasham binolar paydo boʻldi. Oʻsha paytlarda shahar hokimiyati xon farmonlarini eʼlon qilish uchun odamlarni maydonga toʻplashgan, bayramlar, ommaviy qatl va urushga ketayotgan qoʻshinlarning yigʻinlari ham shu yerda boʻlib oʻtgan
.

## Binolar va inshootlar

### Tarixiy binolari va yodgorliklari

* Registon maydoni va unga tutash uchta madrasa: Ulugʻbek, Tilla Qori, Sherdor
* Ruxobod maqbarasi
* Abu Mansur Matridiy maqbarasi
* Xoja Ahror masjidi
* Marko Polo haykali

### Muzeylari

* Xalq tarixiy sanʼatining savdo qatorlari
* Sadriddin Ayniy uy muzeyi

### Boshqa binolar, dam olish maskanlari va muassasalar

* „Afrosiyob“ mehmonxonasi (ilgari uning hududida Amir Temur qal’asi joylashgan boʻlgan)
* „Labigor“ restorani
* „Registon“ restorani
* Mu’zhiza restorani
* Kafe
* Supermarket „Korzinka. uz“
* 2-son umumiy oʻrta taʼlim maktabi
* Uy hayvonlari Doʻkoni
* Dorixona
* Doʻkonlar, kichik restoranlar va ovqatlanish joylari
* „Yoshlik“ bogʻ maydoni
* „Shoirlar bogʻi“ maydoni
* Koʻplab favvoralar (shu jumladan, „Raqsga tushadigan favvora“)
* Koʻp funksiyali binolar va ofislar
* turar-joy binolari

## Transport
Er usti jamoat transporti butun Registon koʻchasi boʻylab harakatlanadi. Harakat ikki tomonlama boʻlib, Registon koʻchasi boʻylab taksi, avtobus va jamoat transportlari harakatlanadi. 2000-yillarning boshlariga qadar trolleybuslar koʻcha boʻylab harakatlanardi.

## Aholisi
Registon koʻchasida 3000 ga yaqin aholi istiqomat qiladigan koʻp qavatli uylar va mahallalar joylashgan. Milliy tarkibi: tojiklar, oʻzbeklar, ruslar, tatarlar, koreyslar va boshqalar.

## Adabiyot

* Registon (markaziy maydon) — Buyuk Sovet Ensiklopediyasidan maqola.

## Galereya

Fayl:Registan Ulugbek madrasah2014.JPG|Ulug'bek madrasasi
Fayl:Registan Sherdor madrassah2014.JPG|Sherdor madrasasi
Fayl:Registan Tillya-Kari madrasah2014.JPG|Tilla Qori madrasasi
Fayl:Street Registan Restaurant "Labigor".JPG|"Labigor" restorani
Fayl:Street Registan Restaurant "Labigor"2.JPG|"Labigor" restorani (ichkaridan ko'rinish)
Fayl:Museum Sadridina Ayni in Samarkand .jpg|Sadriddin Ayniy muzeyi
|"Afrasiab" mehmonxonasi
Fayl:Mausoleum Ruhabad (2).jpg|Ruxobod maqbarasi
Fayl:Mausoleum of Amir Temur (1).JPG|Gur Amir maqbarasi
|Hamid Olimjon nomidagi opera teatri



## Manbalar

* Registon — qoplonlar shahrining yuragi