Voronej xalqaro aeroporti

**[[Pyotr I]] nomidagi Voronej aeroporti** ()  – Rossiyaning [Voronej viloyati]] Voronej shahridan 11&amp;nbsp;km shimolda joylashgan xalqaro aeroport. Aeroport Voronej shahri va uning aglomeratsiyasi hamda Voronej, Lipetsk, Tambov, Oryol, Belgorod, Kursk viloyatlari aholisiga xizmat koʻrsatadi. Federal ahamiyatga ega aeroport maqomida. Voronej viloyatining Ramonskiy tumanida joylashgan.

## Tarixi

* 1933-yil 9-fevralda Voronejda birinchi fuqarolik aerodromiga asos solingan. Uning uchish maydoni Voronej daryosining tekisligida, Uspenskiy cherkovidan unchalik uzoq boʻlmagan joyda joylashgan edi. Endilikda bu joy Voronej suv omborining pastki qismidir. 1933-yil 10-iyulda K-5 samolyotlarida Moskva-Voronej-Stalingrad yoʻnalishi boʻylab muntazam havo qatnovi ochildi. Keyinchalik samolyot parki R-5, U-2, keyin esa AIR-6 bilan toʻldirildi.
* 1930—1940-yillar – asfaltlanmagan uchish-qoʻnish yoʻlagining yomon holati tufayli fuqarolik havo transportini Voronejning shimoliy chekkasida, hozirgi Xolzunov koʻchasi hududida joylashgan harbiy aerodromga oʻtkazishga qaror qilindi. Ushbu aerodrom Ikkinchi jahon urushidan keyin fuqarolik aeroportiga aylandi. 1946-yilda u yerda Voronejdagi birinchi aerovokzal ochildi. Uning qurilishi urushdan keyin darhol boshlandi. Dastlab yogʻoch binolar, soʻngra transportning koʻpayishi bilan bir nechta gʻishtli binolar paydo boʻldi. Yozda aloqa uchun xizmat koʻrsatish binolari, boshqaruv xonasi, oshxona va restoranga ega yangi aeroport terminali oʻzining ilk yoʻlovchilarini qabul qildi. Aerodromning asfaltlanmagan uchish-qoʻnish yoʻlagi An-2, Yak-12, Li-2, Il-12, Il-14 samolyotlarini qabul qildi.
* 1965-yil aprel – Voronej shahar tashqarisida, Ramonskiy tumanida, Chertovitsi qishlogʻi yaqinida, 1971-yilda foydalanishga topshirilgan beton uchish-qoʻnish yoʻlagi boʻlgan yangi terminal qurilishi boshlandi.
* 1970-yil – qulay geografik joylashuvi tufayli aeroport Il-18, TU-124, TU-134, AN-10, AN-24 samolyotlarida parvozlarni amalga oshiruvchi boshqa aviakompaniyalarning samolyotlarini qabul qilish va yoʻlovchilar uchun tranzit uchun vositachi sifatida faol rivojlandi.
* 1975-yilda aeroportning ittifoqdosh aviakompaniyalarining jadvali allaqachon Sovet Ittifoqining 72 shaharlari, Moskva, Kiyev, Minsk, Tbilisi, Riga, Tallin, Toshkent, Kishinyov va boshqa koʻplab shaharlarni qamrab olgan.
* 1976-yil – zamonaviy samolyotlarni qabul qilish uchun uchish-qoʻnish yoʻlagi 300 metrga uzaytirildi. Aviakompaniya muntazam aviakompaniyalarda barqaror ishlaydi va butun Markaziy Qora Yer mintaqasining havo darvozasiga aylanadi. Loyihaviy quvvati soatiga 400 yoʻlovchiga moʻljallangan aeroport toʻliq quvvat bilan ishlaydi, kuniga 3500 dan ortiq yoʻlovchini joʻnatadi va qabul qiladi.
* 1980-yillarda va Sovet Ittifoqi parchalangunga qadar aeroport yiliga 1 100 000 yoʻlovchiga muvaffaqiyatli xizmat koʻrsatgan. Sovet davrida Voronej aeroportida bir yarim ming kishi ishlagan.
* 2018-yilda aeroport 770 ming yoʻlovchiga xizmat koʻrsatgan. Shunday qilib, aeroport Sovet Ittifoqi sigʻimining qariyb 70 foizida yuklangan. Hozirda Voronej aeroportida toʻrt yuzga yaqin kishi: qutqaruvchilar, oʻt oʻchiruvchilar, texnik xodimlar, ovqatlanish va xavfsizlik xodimlari ishlamoqda.
* Rossiyaning Ukrainaga bostirib kirishi munosabati bilan 2022-yil 24-fevral soat 03:45 dan hozirgacha aeroportdan barcha reyslarni amalga oshirishga taqiq joriy qilingan .

### Rekonstruksiya qilinishi
2008-yilda aeroportni rekonstruksiya qilish boshlandi. Qayta qurish rejalariga qoplamani almashtirish va uchish-qoʻnish yoʻlagini 2600 m gacha uzaytirish (2600 m dan ortiq uzaytirish qiyin, chunki aeroport bir tomondan M4 federal magistral bilan, ikkinchi tomondan Voronej suv ombori oldidagi jar bilan chegaradosh), perimetri panjarasini, suv drenaj tizimlarini almashtirish, yoritish uskunalarini yangilash, perron va taksi yoʻllarini, shuningdek, aerovokzal majmuasini rekonstruksiya qilish kiradi. 2010-yildan boshlab uchish-qoʻnish yoʻlagidagi asosiy ishlar tugagandan soʻng, uning texnik xususiyatlari Boeing 737 va Airbus A320 samolyotlarini qabul qilish imkonini beradi, ularning yuk koʻtarish qobiliyati SSSRdagi aeroport tomonidan boshqariladigan mahalliy Yak-42 ga yaqin. Rossiya hukumati raisi V. V. Putinning bayonotiga koʻra, Voronej havo habi 2011—2012-yillarda Rossiyaning markaziy qismidagi aeroportlarni modernizatsiya qilish dasturiga kiritilgan. Ayni paytda ikkinchi bosqichdagi aerodrom majmuasini rekonstruksiya qilish ishlari davom etmoqda, bu esa uning yoʻlovchi sigʻimi va qulayligi yuqori boʻlgan zamonaviy turdagi havo kemalarini qabul qilish va ularga xizmat koʻrsatish imkoniyatlarini kengaytirmoqda. 2015-yilda aerodrom Boeing va Airbus oilasidagi samolyotlarini qabul qiladi.

2016-yilda Voronej xalqaro aeroportida rekonstruksiyaning yana bir bosqichi yakunlandi. Noyabr oyiga kelib yangilangan perronning toʻxtash joylariga 20 tagacha oʻrta va uzoq masofalarga uchuvchi samolyotlarni joylashtirish imkoniyati yaratildi. Dekabrga kelib, RD-A va RD-B taksi yoʻllarining qoplamasi toʻliq almashtirildi. Endi aeroportda uchta taksi yoʻli ham qoʻllanadi. Yangi yoritish ustunlari va yoritish uskunalari oʻrnatildi, drenaj tizimi va elektr taʼminoti tarmoqlari rekonstruksiya qilindi.

## Aviatsiya oʻquv markazi
Aviatsiya oʻquv markazi koʻplab aviatsiya mutaxassisliklari boʻyicha kadrlar tayyorlaydi, MDH davlatlarining aviatsiya korxonalari uchun zarur kadrlarni tayyorlaydi, malakasini oshiradi.

## Texnik xizmat koʻrsatish chiziqli stansiyasi
SSJ 100 yoʻlovchi samolyotlariga texnik xizmat koʻrsatish Voronej xalqaro aeroportida amalga oshiriladi.

## Aviakompaniyalar va yoʻnalishlar

2016-yil avgust oyidan boshlab Voronej xalqaro aeroporti Moskva havo uzelining aeroportlari uchun **zaxira** sifatida faol ishlay boshladi.

## Qabul qilingan samolyot turlari

* Boeing 737-300/400/500/600/700/800, Boeing 757-200, Boeing 767-200/ER, Boeing 767-300/ER
* Airbus 319-100, Airbus 320-100/200, Airbus 321-100/200
* Embraer EMB-120, Embraer ERJ-145, Embraer ERJ-170/175, Embraer ERJ-190/195
* Saab-2000, 340B
* ATR-42, 72
* CRJ-100/200
* BAE-125-700/800, BAE-146-300, BAE/AVRO RJ-85
* L-410 UVP-E20
* Bombardier Dash 8 Q400 (DHC-8-400)
* Sukhoi Superjet 100, Il-76, Tu-134/154/204/214, An-2/12/24/26/28/148 va boshqa samolyotlar.
* Barcha turdagi vertolyotlar.

## Faoliyat koʻrsatkichlari

## Yuk tashish
Voronej xalqaro aeroporti yuk samolyotlariga xizmat koʻrsatadi, kuniga 100 tonnagacha ichki va xalqaro yuklarni tashish va joʻnatish imkoniyatiga ega. Aeroport hududida davlat chegarasi orqali oʻtkazish punkti va bojxona posti jihozlangan, qulay geografik joylashuvi turli toifadagi yuk joʻnatuvchilar (keng koʻlamli chakana savdo, turli darajadagi chakana savdo tarmoqlari, Markaziy Qorayer mintaqasidagi sanoat va qishloq xoʻjaligi korxonalari) uchun eng texnologik tashkillashtirilgan logistika va tovarlarni saqlash imkonini beradi. Yukni joʻnatishga tayyorlash tartibi toʻliq yuk va qadoqlashdan tortib boʻlgan jarayonlari „AVIASERVICE Management Company“ MChJ xodimlari tomonidan amalga oshiriladi.

## Yer usti transporti

Aeroport shahar bilan 120A avtobus yoʻnalishida (Voronej aeroporti – Voronej-1 temir yoʻl vokzali) bogʻlangan. Voronej viloyati tumanlari bilan avtobus qatnovi mavjud emas. Taksilar kecha-yu kunduz qatnaydi.

### Intermodal transport
Aeroportda intermodal tashish tizimi ham joriy qilingan. Voronejdan uchayotgan qoʻshni viloyatlardan kelgan yoʻlovchilarga aeroportga bepul oʻtkazish kafolatlanadi. Lipetsk, Belgorod, Tambov, Kursk, Oryol, Saratov, Tula, Bryansk va Penza viloyatlari uchun bepul transfer taqdim etiladi.

Yoʻlovchilarni Voronej aeroportiga bepul oʻtkazish turoperator yoki sayyohlik agentligining iltimosiga binoan amalga oshiriladi, yaʼni yoʻlovchi ekskursiya sotib olingan sayyohlik agentligiga bepul oʻtkazish uchun ariza berishi kerak. Aeroport va har qanday sayyohlik agentligi oʻrtasidagi kelishuv asosida aeroportga bepul servis xizmati koʻrsatiladi.

## Baxtsiz hodisalar va falokatlar

* 2009-yilda Voronej – Yerevan reysini amalga oshirayotgan „Polet“ aviakompaniyasining Saab 2000 layneri havo koʻtarilganidan 5 daqiqa oʻtgach parvozni toʻxtatib, Voronej aeroportiga qaytishga majbur boʻldi.
* 2010-yil aprelda An-24 samolyoti Voronej aeroportiga qoʻnishga majbur boʻldi. Janubi-sharqiy IIB maʼlumotlariga koʻra, Moskvadan Voronejga 4,2 ming metr balandlikda parvoz qilish chogʻida oynadagi yoriq tufayli salondagi bosim pasaygan. Samolyot bortida 30 yoʻlovchi va 4 ekipaj aʼzosi boʻlgan, hech kim jabrlanmagan.
* 2010-yil 24-iyun kuni Voronejdan Moskvaga uchayotgan Polet kompaniyasiga tegishli Saab 2000 samolyoti texnik nosozliklar tufayli havoga koʻtarilganidan koʻp oʻtmay Voronej aeroportiga favqulodda qoʻndi. Samolyot bortida 49 yoʻlovchi va ekipaj aʼzolari boʻlgan. Qoʻnish muammosiz oʻtdi, hech kim jabrlanmadi.
* 2019-yilning 6-iyul kuni Batumidan Cherepovetsga parvoz qilayotgan Severstal aviakompaniyasiga tegishli Bombardier CRJ 200 samolyoti chap dvigatelda yogʻ bosimi tushib ketgani sababli Moskva vaqti bilan 23:16 da favqulodda qoʻnishni amalga oshirdi. Samolyot bortida 44 kishi, jumladan 3 nafar ekipaj aʼzosi boʻlgan. Hech kim zararlanmagan qanday zarar yoʻq.

## Manbalar

## Havolalar
* Rasmiy sayt