open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Mark Blyuvshteyn

**Mark Ilyich Blyuvshtyen** (1988-yil 20-aprel, Yaroslavl) — kanadalik va isroillik shaxmatchi, grossmeyster (2004), u 16 yoshida Kanadadagi eng yosh shaxmat grossmeysteri, 13 yoshida esa usta(master) boʻlgan.

## Biografiyasi
Mark Blyuvshteynning oilasi Isroilga 5 yoshida Rossiyadan ko‘chib kelishgan. 6 yildan soʻng esa ular Torontoga (Kanada) koʻchib oʻtishgan, 2006-yilda Mark Nyutonbrukdagi oʻrta maktabini tamomlagan.

Markning otasi - sport ustasi nomzodi Ilya Blyuvshtyen Markga murabbiylik qilgan. Blyuvshteyn 10 yoshgacha boʻlgan oʻsmirlar oʻrtasida Isroil chempioni (1998), 12 yoshgacha boʻlgan oʻsmirlar oʻrtasida Isroil chempioni (1999) boʻlgan. Kanadaga koʻchib oʻtgandan soʻng, Blyuvshteyn 11 yoshida National Master unvoniga sazovor boʻldi va bu unvonning eng yosh kanadalik egasi boʻldi. Oʻsha paytda uni shaxmat masteri, olimpiadada Kanada jamoasi aʼzosi, rus shaxmat maktabi vakili, Mark Dvoretskiyning shogirdi Yan Teplitskiy tayyorlagan. Kanadadagi birinchi yirik turnir muvaffaqiyati 2000-yilda, Blyuvshteyn Toronto chempionatida 2-3-oʻrinlarni egallab, faqat FM unvoni sohibi E. Teodoro IVga yutqazgan.

## Reyting oʻzgarishi

## Manbalar

## Havolalar
Daniya — Filippin munosabatlari

**Daniya — Filippin munosabatlari** Daniya va Filippin oʻrtasidagi tarixiy va joriy munosabatlarga ishora qiladi. Daniyaning Manilada elchixonasi va Filippinning Kopengagenda elchixonasi bor.

Diplomatik munosabatlar mustahkam, yaqin, samimiy va doʻstona munosabatlar sifatida tavsiflanadi. Filippin Daniyani qayta tiklanadigan energiya manbalari va shamol energiyasida muhim ittifoqchi deb atadi. Filippin Daniya bilan mustahkam dengiz aloqalariga ega.

2002-yildan beri yopilgan Daniya 2014-yilda Filippindagi elchixonasini qayta ochdi.

## Tarixi
Diplomatik aloqalar 1946-yil 28-sentabrda oʻrnatildi. Daniya bilan aloqalar uchun Buyuk Britaniya masʼul edi.

1976-yildan beri Filippin Shvetsiyada Daniya va boshqa Shimoliy va Boltiqboʻyi mamlakatlari bilan diplomatik aloqalarni davom ettirgan elchisini saqlab kelmoqda. 2002-yilda Daniya moliyaviy sabablarga koʻra Filippindagi elchixonasini yopishga qaror qildi, biroq u 2014-yilda qayta ochildi. Filippinning Kopengagendagi elchixonasi esa 2019-yil 14-yanvarda ochildi.

## Yordam
1993-yilda Daniya Filippinga 14,910 million DKK ajratdi, bu Filippinning atrof-muhitini yaxshilashga yordam beradigan daryolarni qayta tiklash sarflandi. Daniya xalqaro taraqqiyot agentligi Filippindagi nogiron bolalar va yoshlar uchun 16 million DKK ajratgan. Daniya 1000 ga yaqin odamning hayotiga zomin boʻlgan Washi tropik boʻroni paytida suv toshqinini bartaraf etish uchun 300 000 DKK yordam bergan.

## Savdo, kelishuvlar va iqtisodiy hamkorlik
1954-yilda havo qatnovini tartibga solishda rasmiy kelishuv boʻyicha muzokaralar olib borish niyatini bildirgan notalar almashildi. 1970-1972-yillarda Filippin Daniyaga 8,8 million dollarlik mahsulot eksport qildi. Filippin eksportining asosiy qismi mashinalar va ishlab chiqarilgan mahsulotlardan iborat edi. Filippin, shuningdek, kelajakda Daniyaga tayyor kiyim-kechak, meva konservalari, sharbat, yogʻoch mahsulotlari, yogʻoch va boshqa xom ashyo eksport qilmoqchi. 2008-yilning birinchi yarmida Daniya va Filippin o‘rtasida 43 million dollardan ortiq mahsulot ayirboshlandi . 2009-yilda Daniyaning Filippinga eksporti 500,9 million DKKni, Filippinning Daniyaga eksporti esa 306,8 million DKKni tashkil etdi.

2005-yilda Daniya xalqaro taraqqiyot agentligi yordami bilan Cagayan shahrida shamol stansiyasi tashkil etildi. 2010-yilda The Philippine Northwind Power Development Corp Daniya investorlari yordamida shamol stansiyasini ishlab chiqdi. Turbina materiallari ham Daniyadan joʻnatildi.

## Manbalar


## Havolalar

* 
*
Vladimir Stasov

**Vladimir Vasilevich Stasov** (shuningdek, *Stassov*; 14-yanvar 1824-yil — 23-oktyabr 1906-yil) — rus musiqasi va san‘ati tanqidchisi. Badavkat zodagonlar oilasida tugʻilgan. Stasov XIX asr oʻrtalarida rus madaniyatining taniqli vakiliga aylangan. U koʻplab isteʼdodlarini kashf etgan. Ularni koʻplab asarlarini asarlarniyozishga ilhomlantirgan va koʻplab maqolalar va matbuotga yoʻllagan maktublarida ularning janglarini olib bordi. Stasov uni „bizning buyuk umumrossiya tanqidchisimiz“ deb hisoblagan rus yozuvchisi va dramaturgi Ivan Turgenev bilan bir umr bahslashgan. U rus sanʼatini oʻzini Yevropaning hukmronligidan ozod boʻlishini xohlagan. Gʻarbdan nusxa koʻchirish orqali u rus rassomlari, eng yaxshi, ikkinchi darajali boʻlishi mumkinligini his qildigan. Biroq, ular oʻzlarining milliy anʼanalaridan foydalanib, oʻzining yuksak badiiy meʼyorlari va oʻziga xosligi bilan Yevropaga mos keladigan haqiqiy milliy sanʼat yaratishlari mumkin boʻlgan. Stasov „milliy“ deganda nafaqat odamlar hayotini tasvirlaydigan, balki ular uchun mazmunli boʻlib, qanday yashashni koʻrsatadigan sanʼatni nazarda tutgan.

## Manbalar
Asan ota maqbarasi

**Asan ota maqbarasi** Shieli tumani, „Baygequm“ maydonidan 5 km yerda, „Yetti Avliyo“ qabristonida joylashgan. Mahalliy aholi uni Asan Qaygʻi nomi bilan bogʻlaydi. „Yetti avliyo“ qabristonida Oqshi ota, Abiz ota, Qish ota, Qayip ota maqbaralari bilan yonida joylashgan.

Aspan ota maqbarasidan „Ingkardariya“ jamoasining yonidagi Sirlitam yodgorligi bilan solishtirishga boʻladi. Bu portal gumbazli inshoot, qizil g‘isht bilan, to‘rtburchak shaklda (9,5x10,5) qurilgan. Aspan ota maqbarasining ham old tomonida kirish orqali arkli portali ham bo‘lgan koʻrinadi. Hozir uning faqat ikki tomon asosiy qoldiqlarigina saqlangan. Maqbara kuydirilgan taxta g‘ishtdan qurilgan. Kvadrat koʻrinishda, maydoni 11,5x7,30, balandligi 7,60 m. Poydevordan 3 m baland gʻishtlarni vertikal solib, kamar yasagan.

Asan Qaygʻi oʻgʻli Abat uchun qurilgan „Abat baytaq“ (Aqtoʻbe viloyatining Qoʻbda tumani) bilan Sir boʻyidagi Alpomis botirning rafiqasi Oybarchinga bagʻishlangan Koʻkkesene yodgorligiga (afsonaning boshqa bir versiyasiga boʻyicha Sirlitam ham Oybarshinga bagʻishlangan) juda oʻxshash. Ular ikki xil qurilish namunasi bilan bir vaqtda solingan boʻlishi mumkin. Aspan ota maqbarasi 1982-yili davlat muhofazasiga olingan.

## Afsona
Qozoq rivoyatlariga ko‘ra, Asan Qayg'i ko‘p sayohat qilgan, Qo‘qon, Buxoro, Xiva, hatto olis Qashg‘ar shaharlarida bo‘lgan. Dala donishmandining asosiy falsafiy yoʻli qurgʻoqchilik, kasallik va dushmanlar xalqini choʻchita olmaydigan oʻlka izlashdan iborat edi. Ijodda sermahsul boʻlgan Asan Jonibekxon saroyida jiravon (ziyoli) sifatida dars bergan davr. Maqbara binosi meʼmoriy jihatdan oʻrta asrlarga oid marosim binosi boʻlib, kirish eshigi va gumbazi bor. Asosiy qurilish materiali sifatida loy eritmasida pishirilgan g'isht ishlatilgan. Maqbarada jamoatning diniy marosimlarni bajarishi uchun to‘liq sharoitlar yaratilgan. Bu yerda 200 kishiga moʻljallangan ovqatlanish joyi, tunash uchun turar joy hamda Qurʼon oʻqish va sadaqa berish uchun masjid mavjud. Maqbara binosi meʼmoriy jihatdan oʻrta asrlarga oid marosim binosi boʻlib, kirish eshigi va gumbazli hisoblanadi. Asosiy qurilish materiali sifatida loy eritmasida pishirilgan g'isht ishlatilgan.

Bu sayohatda Jideli Baysinga (hozirgi Toshkent shahriga) kelib: Hoy, Jideli Baysin, orqamga mingazib olib ketar edim, voy, otimning egariga sig‘maysan, deydi. Va Sir bo'yida, Oqmachitga kelganida: Hoy, Oqmachit, yering tor ekan, suving sayoz ekan, har shoxning tagida bir parcha go‘shting bor. Turkiston shahrida, yonidagi Sauronni ko‘rganda: Axir qo‘rg‘onni qo‘riqlay o‘lmaydigan taqirning yuziga, cho‘lstonning o‘rtasida qurilgan ekan. “Chivirlab oqqan suvi yo‘q, bulog'i yo‘q”, deydi ekan.

## Manbalar
Jori Lehterä

**Jori Jonatan Lehterä ()** (1987-yil 23-dekabrda tugʻilgan) — finlandiyalik professional xokkeychi. Jori Lehterä hozirda Liiga vakili „Tappara“ xokkey jamoasida oʻynaydi. Jori Lehterä 2014-yilgi qishki Olimpiada oʻyinlarida Finlandiya milliy xokkey terma jamoasi bilan bronza medalini qoʻlga kiritdi.

## Oʻyin faoliyati
Jori Lehterä „Jokerit“ xokkey klubining oʻsmirlar jamoasida tarbiyalangan. U 2006-yilning kuzida jamoaning SM-liiga roʻyxatidan joy olgan. Jori Lehterä 2006-yilda Shvetsiyada boʻlib oʻtgan 20 yoshgacha boʻlgan oʻsmirlar oʻrtasidagi jahon chempionatida Finlandiya milliy xokkey terma jamoasi vakili sifatida tanlandi. Ammo Jori Lehterä ushbu musobaqada jarohati tufayli oʻynay olmadi. Shundan soʻ[ng, Jori Lehterä 2007-yilning aprel oyida „Tappara“ xokkey klubi bilan uch yillik shartnoma imzoladi.

Jori Lehterä „St. Louis Blues“ xokkey klubi safiga 2008-yilgi NHL kirish loyihasida uchinchi raundda, umumiy 65-oʻrindagi tanlov asosida qabul qilindi. Jori Lehterä 2008—2009-yilgi mavsumda „St. Louis Blues“ xokkey klubining Amerika xokkey ligasi (AHL) boʻlimi boʻlgan „Peoria Rivermen“ xokkey jamoasida oʻynash uchun Shimoliy Amerikaga koʻchib oʻtdi. Biroq, Jori Lehterä „Peoria Riverman“ xokkey klubi tarkibida atigi yettita o‘yin o‘tkazib, Finlandiyadagi „Tappara“ xokkey klubi safiga qaytib keldi. Oʻsha mavsumda Jori Lehterä SM-liiganing eng qimmat o‘yinchisi (MVP) deb topildi.

Shundan soʻng, Jori Lehterä Kontinental xokkey ligasi vakili (KHL) Yaroslavlning „Lokomotiv Yaroslavl“ xokkey jamoasida bir mavsum oʻynadi. Keyin, Jori Lehterä 2011-2014 -yillar oraligʻida KHL jamoasi "HC Sibir Novosibirsk" xokkey klubida oʻzining faoliyatini davom ettirdi. 2014-yil Rossiyaning Sochi shahrida boʻlib oʻtgan qishki Olimpiada oʻyinlarida Finlandiya milliy xokkey  terma jamoasi safida oʻynadi. Musobaqada jamoa bronza medali sohibi boʻldi.

2014-yilning 1-iyulida Jori Lehterä „St. Louis Blues“ xokkey klubi bilan ikki yillik 5,5 million dollarlik shartnoma imzoladi.

## Shaxsiy hayoti
Jori Lehteräning amakisi Tero Lehterä Finlandiya milliy xokkey terma jamoasi safida 1995 -yilgi xokkey boʻyicha jahon chempionati oltin medali sohibi boʻlgan.

2018-yil sentyabrida Finlandiya politsiyasi Jori Lehteräning uyida reyd o‘tkazdi va uning uyidan kokain musodara qilindi. Jori Lehterä oʻsha paytda uyda boʻlmagan, ammo politsiya uni kokain tarqatuvchi shaxs deb gumon qiladi. 2019-yil 1-yanvarda politsiya Jori Lehterä koakainni faqat sotib olganligi va uni tarqatishga aloqasi yoʻqligi haqida bayonot berdi.

## Faoliyat statistikasi

### Muntazam mavsum va pley-off oʻyinlari

### Xalqaro

## Manbalar
Mixail Zlatopolskiy

**Mixail Mixaylovich Zlatopolskiy (Zlotopolskiy)** (1934-yil 15-avgust, Toshkent — 2001-yil 7-mart) — sovet va rus xonandasi (bas-profundo), aktyor.

## Biografiyasi
Motya Moiseyevich Zlotopolskiy (pasportiga koʻra, familiyasi „o“ bilan yozilgan) 1934-yil 15-avgustda Toshkent shahrida yahudiy oilasida tugʻilgan.

Samarqand musiqa kollejini tamomlagach, Oʻzbekiston davlat xorida qoʻshiq kuylagan. Turkiston harbiy okrugi ashula va raqs ansamblida xizmat qilgan.

Toshkent konservatoriyasini tamomlab, 1950-yillarda Moskvaga koʻchib oʻtgan. Davlat akademik rus xorida (rejissyor — A. V. Sveshnikov), keyin — Respublika rus xorida (rejissyor — A. A. Yurlov), Sovet Armiyasi qoʻshiq va raqs ansamblida, 1975-yildan — Markaziy televideniye va Butunittifoq radiosi Akademik katta xorda (rejissyor — K. B. Ptitsa) kuylagan.

Shu bilan birga, 1950-yillardan boshlab u cherkov xorlarida — sinagogalarda, pravoslav, katolik va lyuteran cherkovlarida kuylagan.

## Ijodi
Rus xalq qoʻshiqlari boʻlgan „Dubinushka“, „Kechki qoʻngʻiroq“ va boshqa qoʻshiqlarni ijro etgan.

Yozuvlarda ishtirok etgan:

G.Sviridovning 5 ta xor sikllari, 16-18-asrlarning pravoslav qoʻshiqlari, Motsartning rekviyemlari, Lisztning „Via Crucis“, Motsartning „Missa brevis“ — Respublika rus xor kapellasi;
Pasxa, Buyuk Post, Masihning tugʻilgan kuni qoʻshiq kuylash, Ilohiy liturgiya va Tun boʻyi hushyorlik qoʻshiqlari — I. S. Kozlovskiy ishtirokida N. V. Matveyev tomonidan boshqariladigan Bolshaya Ordinkadagi barcha qaygʻulilar cherkovining xori;
Krit Endryusining Buyuk Tavba qiluvchi Kanonining Patriarxi Pimen tomonidan oʻqish (1980-yil) — Bogoyavlenskiy Patriarxal sobori xori;
Rus suvga choʻmilishining 1000 yilligiga — Bogoyavlenskiy Patriarxal sobori xori;
Rus qoʻshiqlari va romanslari — Nikolay Gedda va Butunittifoq radiosi xori;
Rus va bolgar maʼnaviy qoʻshiqlari (1985-yil) — E. E. Nesterenko va V.Minin dirijyorligida Moskva davlat akademik kamera xori;
„Rus suveniri“ (xalq qoʻshiqlari), „Xudo biz bilan“ (maʼnaviy qoʻshiqlar) — Marsel Verxuf () dirijyorligida Don kazaklari xori.

Filmlarda, baʼzida deakon sifatida rol oʻynagan.

## Manbalar

## Havolalar

* 
*
Sergei Shumakov

**Sergei Shumakov ()** (1992-yil 4-sentyabrda tugʻilgan) — rossiyalik xokkeychi. Sergei Shumakov hozirda erkin agent hisoblanadi. Yaqinda Sergei Shumakov Kontinental xokkey ligasida (KHL) „ Avtomobilist Yekaterinburg“ xokkey jamoasida oʻynagan edi.

## Oʻyin faoliyati
2011—2012-yilgi mavsumda Sergei Shumakov Kontinental xokkey ligasi vakili „Sibir Novosibirsk“ xokkey klubi safida ilk oʻyinini oʻtkazdi.

2016—2017-yilgi mavsumdan soʻng, („Sibir Novosibirsk“ xokkey klubi bilan KHLdagi yettinchi yilida) Sergei Shumakov Maxim Shalunov va Konstantin Okulov bilan birgalikda Alexander Sharov oʻrniga 2017-yil 1-may kuni „CSKA Moscow“ xokkey klubiga almashtirildi. 2017—2018-yillarda Sergei Shumakov klub safida 47 ta oʻyinda maydonga tushib, 23 ta golli uzatma va 40 ochkoni qayd etdi.

2018-yilning 27-avgust kuni Moskvaning „SSKA Moscow“ xokkey klubi Sergei Shumakov bilan 2018—2019-yilgi mavsum oldidan shartnomani bekor qildi. Shundan soʻng, Sergei Shumakov NHLda oʻz karyerasini boshlash niyatida, 2018-yil 1-sentyabrda „Vashington Capitals“ xokkey klubi bilan bir yillik ikki tomonlama shartnoma imzoladi. Lekin 7-dekabr kuni Sergei Shumakov NHLga chaqirilmagani va klubning AHL filiali „Hershey Bears“ xokkey jamoasi bilan 10 oʻyinda toʻrt ochkoni qayd etgani sababli, „Washington Capitals“ xokkey klubi Sergei Shumakov bilan shartnomani oʻzaro bekor qilishdi. U tezda erkin agent sifatida AHLda oʻz faoliyatini davom ettirish uchun professional sinov shartnomasiga imzo chekdi va 8-dekabrda „Florida Panthers“ xokkey klubiga tegishli „Springfield Thunderbirds“ xokkey klubi bilan kelishuvga erishdi. 13-dekabrda Sergei Shumakov sinov muddatidan yaxshi oʻta olmadi va Shimoliy Amerikadagi faoliyatini yakunladi. Shundan keyin, 19-dekabr kuni Sergei Shumakov „Avangard Omsk“ xokkey klubi bilan uch yillik shartnoma imzolab, KHLga qaytdi.

2020—2021-yilgi mavsumda Sergei Shumakov klub safida 28 ta oʻyinda maydonga tushib, 8 gol va 13 ochko jamgʻardi. 2020-yil 9-dekabrda moliyaviy tovon puli evaziga Sergei Shumakov „Avangard Omsk“ klubi tomonidan „Avtomobilist Yekaterinburg“ xokkey klubi aʼzosiga almashtirildi.

## Faoliyat statistikasi

## Manbalar
Indoneziya — Eron munosabatlari

**[[Indoneziya]] va [[Eron]]** – 1950-yilda diplomatik munosabatlar oʻrnatgan. Munosabatlar yuqori hamkorlikka egadir, chunki koʻpchilik musulmon davlatlari sifatida har ikki xalq ham diniy yoʻnalishlaridagi farqlarga qaramay islom dunyosini global miqyosda vakillik qilish uchun masʼuldirlar. Indoneziya dunyodagi eng koʻp sunniy aholiga ega, Eron esa dunyodagi koʻpchilik shialar yashaydigan kam sonli davlatlardan biridir.

Eron savdogarlari Indoneziyada Srivijaya davridan beri faol. XVI-XVII asrlarda Ache sultonligida forslar savdo ishlarini yuritgan. Ispaniyalik Melchor Davalos 1500-yillarning oxirida Borneo va boshqa joylarda forslarning mavjudligi haqida yozib qoldirgan.

O‘zaro munosabatlar natijasida Cetbang toʻplari takomillashtirildi va Demak sultonligi davrida Portugaliyaning Malakkadagi Demak istilosi paytida (1513) ishlatilgan. Bu davrda Yava toʻplarini ishlab chiqarish uchun temir Shimoliy Erondagi Xurosondan olib kelingan. Material yavaliklar tomonidan *wesi kurasani* (Xuroson temiri) nomi bilan tanilgan.

Tehronda Indoneziya elchixonasi, Jakartada Eron elchixonasi bor. Har ikki davlat Jahon Savdo Tashkiloti (JST), Qoʻshilmaslik harakati, Islom hamkorlik tashkiloti (IHT) va Rivojlanayotgan 8 lik davlatining toʻlaqonli aʼzolaridir.

BBC Jahon xizmatining 2013-yilgi so‘roviga ko‘ra, indoneziyaliklarning Eron haqidagi tasavvuri juda ijobiy, indoneziyaliklarning 98 foizi ijobiy fikr bildirgan. Bu Osiyoda Eron haqidagi eng yaxshi natijalardan biri. Dunyoda ijobiy natijalar bo‘yicha ikkinchi oʻrinda turadi.

2019-2021-yillarda Fors koʻrfazi inqirozi paytida Indoneziya Borneoda Eron va Panama tankerini qoʻlga oldi. Ikki kema neftni Indoneziya suvlarida noqonuniy oʻtkazishda gumon qilingan.

## Manbalar
Eron — Malayziya munosabatlari

**Eron — Malayziya munosabatlari** Eron va Malayziya oʻrtasidagi hozirgi va tarixiy munosabatlarga ishora qiladi. Eronning Kuala-Lumpurda elchixonasi va Malayziyaning Tehronda elchixonasi bor. Har ikki davlat Islom hamkorlik tashkiloti (IHT) va Qo‘shilmaslik harakati (QHM) aʼzolari bo‘lib, siyosiy aloqalarni rivojlantirish uchun ushbu forumlar va ikki tomonlama munosabatlardan foydalanganlar.

## Tarixi
Ikki davlat oʻrtasidagi aloqalar Malayya mustaqillikka erishganidan beri mavjud. Malay yarim orolidagi fors taʼsiri ancha uzoq davom etgan boʻlsa-da, izlari bir necha asrlar oldin kashf etilgan, chunki ular bir vaqtlar Lembah Bujang va Malakkada malay tilidagi fors adabiyotini yaratib, savdo-sotiq bilan shugʻullanganlar.

## Iqtisodiy munosabatlar
Ikkala davlat ham bir qancha yirik sanoat loyihalarida hamkorlik qilgan, ularning aksariyati energetika sohasiga toʻgʻri keladi. 2007-yil oktabr boshida Eron va Malayziya Suriyada Venesuela bilan neftni qayta ishlash zavodi bo‘yicha keng ko‘lamli ko‘p tomonlama bitim tuzish ustida ishladi. 2007-yilning dekabrida ikkala mamlakat Eronning dengizdagi gaz konlari hududlarini oʻzlashtirish boʻyicha 6 milliard AQSh dollari miqdoridagi shartnoma imzoladilar.

2017-yil yanvar oyida ikki davlat erkin savdo kelishuviga erishdi. Fevral oyida Eron milliy neft kompaniyasi (NIOC) va Malayziyaning Bukhary International Ventures (BIV) oʻrtasida gaz konlarini oʻrganish boʻyicha oʻzaro kelishuv memorandumi imzolangan. Ikkala davlat ham bank operatsiyalarini birlashtirgan va oʻzaro savdoda Xitoy yuan va yapon iyenasi bilan birga mahalliy valyutalardan foydalanishga kelishib olgan. 2015-yil holatiga koʻra, Malayziyada 5000 ga yaqin eronlik talaba bor, Eronda esa atigi 15 nafar malayziyalik talaba tahsil oladi.

## Siyosiy munosabatlar
Ushbu tarixiy aloqalarga qaramasdan, ikki davlat oʻrtasidagi siyosiy munosabatlar soʻnggi paytlarda Eronning shia oqimi asosan salafiy — sunniy Malayziya eʼtiqod qilishiga daʼvogarlik qilganligi sababli taranglashgan.

## Manbalar
Nodirbek Primqulov

**Nodirbek Primqulov** (; 1998-yil 18-sentyabrda tugʻilgan) — oʻzbek estrada xonandasi va aktyori.

Nodirbek Primqulov oʻz ijodiy faoliyatini 2012-yilda boshlagan. Xonanda ilk bora 2016-yilda „Yomg‘irlar“ qo‘shig‘i bilan tanilgan.

## Biografiyasi
Nodirbek Primqulov 1998-yil 18-sentabrda Namangan viloyatida tug‘ilgan. 2005—2008-yillarda Namangan shahridagi 34-maktabda tahsil olgan. 2014—2017-yillarda Namangan akademik litseyida tahsil olgan.

## Karyerasi
Nodirbek Primqulov 2012—2016-yillarda Namangandagi sanʼat maktabida vokal yoʻnalishida tahsil olgan. 2016-yil boshida Primqulov oʻzining „Chiroylisan“ deb nomlangan ilk qoʻshigʻini ijro etadi va bu qoʻshiq unga juda katta shuhrat keltiradi. 2016-yilning oxirida esa „Yomgirlar“ nomli taronasini muxlislar eʼtiboriga havola etadi. Biroq bu qo‘shiq Primqulovga unchalik ham omad keltirmaydi. 2017-yilda Nodirbek Primqulov o‘zining „Maryamjon“ deb nomlangan qo‘shig‘ini oʻz muxlislariga taqdim etgach, „Maryamjon“ qoʻshigʻi unga juda katta shuhrat olib keladi. 2018-yilda Primqulovning „Ramazon“ deb nomlangan qo‘shig‘ida hayotning juda ko‘p jihatlari ochib berilgan boʻlib, ushbu qo‘shiq nafaqat yoshlar, balki kattalar orasida ham mashhur bo‘lib bormoqda. 2019-yil boshida Primqulov o‘zining navbatdagi „Afsonalar vodiysi“ nomli qo‘shig‘ini ham xalqqa taqdim etadi. Xonandaning muxlislari „Afsonalar vodiysi“ qo‘shig‘ini juda ham iliq kutib olishadi. 2019-yil oxiriga kelib, u „Namangon“ qo‘shig‘ini ijro etadi, bu esa Namangada Primqulov ijodiga talabning yanada oshishiga sababchi boʻladi. 2022-yilda u „Yurak“ deb nomlangan qoʻshigʻini ijro etadi. 2022-yilda Primqulov „Onamni kelini“ va „G‘ozal“ qo‘shiqlarini, shu yilda esa „Qaddi Usmonim“ deb nomlangan ilk musiqiy albomini muxlislarga taqdim etdi

## Taronalari

* „Yomgʻirlar“
* „Chiroylisan“
* „Marjona“
* „Ramozon“
* „Afsonalar vodisi“
* „Qadri osmonim“
* „Namangan“
* „Xodisa“
* „Yurak“
* „Goʻzal-goʻzal“
* „Onamning kelini“

## Diskografiya

### Albomi

## Filmografiya

## Manbalar

## Havolalar

* Nodirbek Primqulov Spotify
* Nodirbek Primqulov Instagram
Taylor Beck

**Taylor Beck ()** (1991-yil 13-mayda tugʻilgan) — kanadalik professional xokkeychi. Taylor Beck hozirda Kontinental xokkey ligasi (KHL) vakili "Sibir Novosibirsk" xokkey klubida oʻynaydi.

## Oʻyin faoliyati

Taylor Beck „Nashville Predators“ xokkey klubi safiga 2009-yilgi NHL kirish loyihasida 70-oʻrindagi tanlov asosida qabul qilindi. Taylor Beck 2010-yil 25-avgustda „Nashville Predators“ xokkey klubi bilan uch yillik boshlang‘ich darajadagi shartnomaga imzo chekdi.

2012—2013-yilgi mavsumda Taylor Beck NHLdagi ilk oʻyinini „Nashville Predators“ xokkey klubi bilan o‘tkazdi. 2013-yil 23-martda Taylor Beck klub safida NHLdagi birinchi golini kiritdi.

2014—2015-yilgi NHL mavsumidan soʻng, Taylor Beck NHL jamoaviy bitimiga koʻra cheklangan erkin agentga aylandi. „Nashville Predators“ xokkey klubi unga NHL huquqlarini saqlab qolish uchun sinov shartnomasi taklif qildi va 2015-yil 5-iyulda Taylor Beck ish haqi arbitrajiga ariza berdi. 2015-yilning 12-iyulida Taylor Beckning huquqlari „Toronto Maple Leafs“ xokkey klubiga oʻtkazildi. Chunki Taylor Beck klubning hujumchisi Jamie Devane evaziga almashtirilgan edi. Shundan keyin, Taylor Beck 2015-yil 13-iyunda klub bilan bir yillik shartnoma imzoladi.

Shundan soʻng, Taylor Beck erkin agent sifatida, 2017-yil 13-iyunda, Rossiya Kontinental xokkey ligasi (KHL) vakili „Avtomobilist Yekaterinburg“ xokkey klubi bilan bir yillik shartnoma imzoladi.

2018—2019-yilgi mavsumda Taylor Beck „Kunlun Red Star“ xokkey klubi safida maydonga tushdi. 2018-yil 27-dekabrda Taylor Beck „Avangard Omsk“ xokkey jamoasiga qoʻshildi.

2020-yilning 4-iyunida Taylor Beck „Avangard Omsk“ xokkey klubi tomonidan Magnitogorskning „Metallurg Magnitogorsk“ xokkey klubiga Ilya Kablukov va Alexei Bereglazov evaziga almashtirildi.

2021-yil 23-iyunda Taylor Beck erkin agent sifatida Belarussiyaning „Dinamo Minsk“ xokkey klubi bilan bir yillik shartnoma imzoladi.

2022-yil 17-iyulda Taylor Beck KHL vakili „Sibir Novosibirsk“ xokkey klubi safiga 2022—2023-yilgi mavsum uchun bir yillik shartnoma asosida qo‘shildi.

## Faoliyat statistikasi

### Muntazam mavsum va pley-off oʻyinlari

### Xalqaro

## Manbalar
Xo Jong Suk

**Shaxsiy ma'lumotlar:**

Tug'ilgan:1908-yil 16-iyul,Seul , Koreya

Vafoti:1991-yil 5-iyun (82 yosh)Pxenyan , Shimoliy Koreya

Siyosiy partiya:Koreya ishchilar partiyasi

Ota-ona:Xo Hon (otasi)Siyosatchi

## Hayoti
U Xo Jong Suk- xonning qizi sifatida tug'ilgan . Dastlabki yillarida Xo Tokiodagi Kvansei maktabida o'qish uchun Yaponiyaga bordi . Keyinchalik u ketdi va keyingi yillarda Xo Xitoy Respublikasining Shanxay xalqaro turar joyiga bordi va u yerda o'qidi. Uni tamomlagach,Shanxay xorijiy o'rta maktabiga kirish huquqi berildi . Keyinroq u o'z mamlakatiga qaytdi. 1921-yilda u ayollar harakatida qatnashdi va Koreya Kommunistik partiyasiga qo'shildi .

## Mehnat faoliyati
O'sha paytda Koreyaning Yaponiya hukumati generali Kommunistik partiyani noqonuniy qilishga qaror qildi . U Kommunistik partiyadagi ishtiroki uchun ta'qiblardan qochdi. Keyinchalik 1924- yilda u Xalqaro xotin-qizlar klubi bilan tanishtirildi , 1925-yil mart oyida u Seuldagi Xotin-qizlar kuni tadbiriga bordi. 1927-yilda u Geunwoohoyi asoschilaridan biri bo'lgan va shuningdek, Singanhoe (enggange) da ishtirok etgan .

Xo ham "Aloqasiz sevgi" tarafdori edi. Uning fikri Koreya jamiyatida qoralandi, chunki o'sha paytda fundamentalistik konfutsiylik izlari Koreyada saqlanib qolgan edi .

1936-yilda u Xitoyga borib, Koreya Milliy Inqilobiy partiyasida (sei-senghaehanda) ishtirok etdi. 1938-yilda u Xebeyga borib, Koreyaga qarshi kurash guruhi boʻlgan Chosen Independence alyansida  ishtirok etdi . 1945-yilda u Seulga bordi, lekin oʻng qanot terrorizmidan qochish uchun Shimoliy Koreyaga joʻnab ketdi . 1948- yilda u Shimoliy Koreya hukumatida qatnashgan .

Xo 1959-yil 28-oktabrdan 1960-yilgacha Shimoliy Koreya Oliy sudi raisi lavozimida ishladi.
Xo Jong Suk - Koreya Kommunistik partiyasining taniqli ayol arbobi va Yaponiya hukmronligi ostida Koreyaning  ozodligiga yetuk hissa qo'shgan jamoatchi . 1948-yildan boshlab u Shimoliy Koreyada bir qancha idoralarda , jumladan, Sogʻliqni saqlash vaziri va Shimoliy Koreya Oliy sudi raisi lavozimlarida ishlagan .

Taniqli davlat arbobi Xo Jong Suk 1991-yil 5-iyunda Shimoliy Koreyaning Pxenyan shahrida vafot etdi.
Hujjatli fotosuratlar arxivi

**Hujjatli fotosuratlar arxivi** 1985-yilda tashkil etilgan va Manchester Siti Kengashi tomonidan Buyuk Manchester okrugi yozuvlar idorasida saqlanadigan foto arxivdir. Arxiv Buyuk Britaniyadagi Buyuk Manchester mintaqasining odamlari va joylarini aks ettiradi hamda oilaviy albomlar va boshqa joylardan 1840-yillardan 1950-yillargacha boʻlgan 100 000 dan ortiq rasmlarni oʻz ichiga oladi. Shuningdek, u zamonaviy fotosuratchilarga 1980-yillarning oʻrtalaridan 1990-yillargacha boʻlgan kundalik hayotning jihatlarini hujjatlashtirishni topshirgan edi va bu ham arxivda saqlanadi.

## Tafsilotlar
Rasmlar va tegishli materiallar toʻplamiga quyidagilar kiradi:

* 1840-yilga oid maktablar, ish joylari, studiyalar va Manchester koʻchalaridan olingan 80 000 dan ortiq fotosuratlardir.
* Fotosurat korxonalari va jamiyatlaridan olingan fotosuratlar.
* 1968-yildan 1985-yilgacha Panora maktabining negativlari.
* Ogʻzaki tarix toʻplami.
* 1980-yillarning oʻrtalaridan 1990-yillargacha boʻlgan zamonaviy buyurtma asarlar, jumladan:
** *Salford tumanidagi chakana savdo* (1985-yil), Martin Parr.
** *Manchester xalqaro aeroporti*: Shirli Beyker tomonidan Manchester Airport|Manchester aeroportidagi *odatiy kun*, 1987-yil iyul va avgust. 547 ta qora va oq 35 mm negativ, 38 ta rangli 35 mm negativ, 72 ta qora va oq bosma va 12 ta rangli nashrni oʻz ichiga oladi.
** *Jamiyatda parvarish qilish -* Tom Vud tomonidan Rainhill kasalxonasi (1988-1990-yillar). Rainhill kasalxonasi yopilishidan oldin.
** Tom Vud tomonidan *Cammell Laird kemasozlik zavodi, Birkenhead* (1996-yil). Liverpuldagi Cammell Laird kemasozlik zavodi (1993-1996) yopilishidan oldin. 
** Fotosuratlar Klement Kuper.
** Jon Darvellning fotosuratlari.

Arxiv xodimlariga Kerolin Uorxerst  va Odri Linkman kiradi.

## Manbalar
Chexiya — Slovakiya munosabatlari

**Chexiya — Slovakiya munosabatlari** Chexiya va Slovakiya oʻrtasidagi tashqi aloqalardir. 2019-yilda STEM agentligi tomonidan olib borilgan tadqiqotlar shuni koʻrsatdiki, chexlar Slovakiyaga dunyodagi barcha mamlakatlar orasida eng ijobiy munosabatda.

## Mamlakatni taqqoslash

## Tarixi
1918-yilgacha ikkala davlat ham Avstriya-Vengriya tarkibiga kirgan. Ammo, 1867-yilgi Ausgleyxdan keyin Chexiya yerlari Avstriya imperiyasiga, Slovakiya esa maʼmuriy jihatdan alohida Vengriya Qirolligiga tegishli edi. 1918-yildan 1992-yil 31-dekabrgacha ikkala davlat ham Chexoslovakiya tarkibiga kirgan.

Ikki davlat 1993-yil 1-yanvarda diplomatik munosabatlar o‘rnatgan. Chexiya oʻzi uchun 1993-yilda Chexoslovakiya madhiyasi va bayrogʻini saqlab qoldi. Ushbu xalqaro munosabatlar odatda ommaviy axborot vositalarida „juda yaxshi“, „samimiy“ va „standartdan yuqori“ deb nomlanadi yoki tavsiflanadi.  Chexiya yoki Slovakiya prezidenti inauguratsiya qilinganida, uning birinchi xalqaro tashrifi koʻpincha sobiq mamlakatning ikkinchi qismiga boʻladi. Xuddi shu odat Chexiya va Slovakiyaning yangi saylangan bosh vazirlariga ham tegishli.

Ikkala davlat ham NATO va Yevropa Ittifoqining toʻliq aʼzolaridir. Chexiya Respublikasida 200 000 ga yaqin slovak millati va Slovakiyada 46 000 ga yaqin chex millatiga mansub kishi istiqomat qiladi. Slovakiya fuqarosi Gustav Slamečka 2009-yildan 2010-yilgacha Chexiya transport vaziri boʻlgan va oʻz idorasida faqat slovak tilidan foydalangan.

2016-yil dekabr oyida Slovakiya hukumati Chexiya va Slovakiya harbiy samolyotlaridan ikkinchisining havo hududida foydalanishga va Havo boʻshligʻini oʻzaro himoya qilish boʻyicha hamkorlik shartnomasini ratifikatsiya qildi. Chexiya tomonidan ratifikatsiya qilinganidan keyin kelishuv 2017-yil iyul oyida kuchga kirdi.

## Doimiy diplomatik vakolatxonalar

Chexiya Respublikasining Bratislavada elchixonasi va Koshitse shahrida bosh konsulligi bor.

Slovakiyaning Pragada elchixonasi va Brno shahrida bosh konsulligi mavjud.


Fayl:Czech Embassy Bratislava 6250535.JPG|Chexiya Respublikasining Bratislavadagi elchixonasi
Fayl:Slovak Embassy Prague 5236.JPG|Slovakiyaning Pragadagi elchixonasi


## Manbalar


## Havolalar

* Bratislavadagi Chexiya elchixonasi (faqat chex tilida)
Imperiya davrida nemis sharqshunosligi

***Imperiya davridagi nemis orientalizmi:*** 

***2010-yilda Syuzana L.Marchand tomonidan yozilgan din, irq va ilm-fanga oid  19-asr Germaniya sharqshunosligi*** taʼsiriga bagʻishlangan kitobdir.

 1800-1960- yillardan boshlab Germaniyada sharqshunoslik barpo bo’lishiga katta hissa qo’shgan Fridrix Shlegelning “Orient” nomli asari Germaniyada sharq g’oyasi, tafakkuri barpo bo’lishiga katta hissa qo’shdi.

    1839-yillarda yaqin sharq va islomni o’rganishga asoslangan “Ursuala Vokoek” doktorlik dessertatsiyasi nashrida nemis sharqshunosligi institutsional va uslubiy jihatdan katta ahamiyatga ega bo’lgan va monografik muomalaga loyiq deb topildi va bu nemis olimi Edvard Saidning asarida o’z isbotini topdi: Germaniyada “sharqda uzoq muddatli milliy manfaat” yo’qligini va shuning uchun siyosiy sabablarga ko’ra sharqshunoslik Germaniya uchun nihoyatda zarur ekanligini bildirdi. Negaki, Germaniya sharqda hech qanday ulushga ega bo’lmaganligi bilan ajralib turardi. Biroq sharqshunoslikka e’tibor qaratish bilan nemis imperiyasining yo’qligi o’ziga xos nemis markazi bo’lib chiqdi. Natijada Germaniya Yevropaning qolgan qismi bilan identifikatsiya qilishni boshladi va Sharqning ba’zi qismlari bilan G’arbga qarshi ittifoqlashdi. Bu esa Germaniyada sharqshunoslik yuzaga kelishiga katta turtki bo’ldi. Va 1978-yilda Germaniyada sharqshunoslik atamasi paydo bo’ldi. 

## Adabiyotlar:
1.Orientology_Esad Duracovic

2.www.routledge.com/German

3.www.amazon.de/German-orientalism

*
Pokistonning mashhur nonlari

= **Pokistonning mashhur nonlari** =
Non — un va suv xamiridan, odatda pishirish orqali tayyorlanadigan asosiy oziq-ovqat.  U butun dunyo boʻylab mashhur boʻlib, tarix davomida insoniyatning eng qadimgi taomlaridan biri boʻlib, qishloq xoʻjaligi paydo boʻlganidan beri muhim ahamiyatga ega.  Pokiston Janubiy Osiyodagi suveren davlatdir.  Pokiston oshxonasi turli mintaqaviy Janubiy Osiyo oshxona anʼanalarining ajoyib aralashmasidir.  Pokiston oshxonasi oʻzining boyligi va taʼmi bilan mashhur.   Pokistonda oshxona mamlakatning etnik va madaniy xilma-xilligini aks ettiruvchi mintaqadan mintaqaga katta farq qiladi.

Naan va tandir roti kabi Markaziy Osiyodan kelib chiqqan Pokiston nonlari tandirda pishiriladi.  Naan odatda xamirturush bilan ishlatiladi.

Pokistondagi koʻpchilik yassi non xamirturushsiz va asosan maydalangan undan, odatda atta yoki maida va suvdan tayyorlanadi.  Baʼzi yassi nonlar, ayniqsa paratha, sabzavot bilan toʻldirilgan boʻlishi mumkin va ustiga yogʻ yoki sariyogʻ qoʻshilishi mumkin.

Foydalanilgan adabiyotlar:

Pokiston - geografiya.uz

O'zbekiston-Pokiston: O'zaro manfaatli hamkorlikning o'rnatilishi

Manbalar:
Eduard Nikolaev

**Eduard Valentinovich Nikolaev** (; 1984-yil 21-avgustda tug‘ilgan) — rossiyalik ralli reyd haydovchisi, 2013-yilgi Dakar rallisi, 2017-yilgi Dakar rallisi, 2018-yilgi Dakar rallisi va 2019-yilgi Dakar rallisi yuk mashinalari toifasida Kamaz jamoasi nomidan g‘olib chiqqani bilan mashhur hisoblabadi.

## Faoliyati
Nikolaev Dakardagi debyutini 2006-yilda Kamazning Sergey Reshetnikov mexanigi sifatida oʻtkazgan va 2007-yilda Ilgizar Mardeev boshchiligidagi jamoaga oʻtishdan oldin 18-oʻrinni egallagan. Aydar Belyaev bilan birga uchlik Hans Steysi tomonidan belgilangan gʻalaba vaqtidan 3 soat kechikib ikkinchi oʻrinni egallagan.

2009-yilgi nashrda Nikolaev koʻp martalik chempion Vladimir Chagin va uning yordamchi haydovchisi Sergey Savostinga qoʻshilgan va boshqa bir Kamaz haydovchisi Firdavs Kabirov boshchiligidagi jamoaga toʻrtdan kam daqiqa farq bilan (toʻrt bosqichda gʻalaba bilan) ikkinchi oʻrinni egallagan. 2010-yilda Nikolaev Chagin va Savostin bilan birga qolgan, ular yil davomida 14 bosqichda boʻlishi mumkin boʻlgan gʻalabadan 9 tasida gʻalaba qozonib, Dakar Rally rekordini qoʻlga kiritgan.

Nikolaev 2010-yilgi Silk Way Rally musobaqasida gʻolib boʻlgan birinchi marotaba boshqaruvchi vazifasini amalga oshirgan. Rossiyalik sportchi 2011-yilda Dakar rallisida debyutini amalga oshirgan va gʻalaba qozongan vaqtI jamoadoshlari Chagin va Kabirovdan 3 soat kechikib uchinchi oʻrinni egallagan.

## Dakar Rallisi natijalari

## Manbalar
Aruna Asaf Ali

**Aruna Asaf Ali**—siyosatchi
Aruna Asaf Ali ( 1909  - 1996 ) - hind inqilobchisi,mamlakatning Buyuk Britaniyadan mustaqilligi uchun faol.Uning 1942-yildagi Avgust harakati paytidagi harakati,Bombeydagi Govalya tank maydonida Hindiston Milliy Kongressi bayrog'ini ko'targani ko'pchilikga ma'lum
## Biografiya
Kalka shahridagi Panjobda tug'ilgan,u bengal braxmaistlari (induizm oqimlaridan biri) oilasidan chiqqan.U boshlang'ich ma'lumotni Lahordagi monastirda olgan,keyin Nainitalda o'qigan,keyin Kalkuttada o'qituvchi bo'lib ishlagan. 1928-yilda u ota-onasining diniy va yosh farqi tufayli noroziligiga qaramay,Ollohoboddagi Kongress partiyasi rahbari va musulmon Asaf Aliga turmushga chiqdi. Erining ta'siri ostida u Hindiston Milliy Kongressida faol ishtirok etdi, Tuz yurishida faol ishtirok etdi . 1931 va 1932-yillarda u hibsga olindi,ikkinchi marta ozod qilinganidan keyin u bir muddat ijtimoiy faoliyatdan nafaqaga chiqdi.

1942-yilda u avgust harakatida faol ishtirok etdi: 9-avgust kuni u Bombey maydonida Kongress bayrog'ini ko'targan bir guruh odamlarga rahbarlik qildi,bu harakatni boshlash uchun signal edi.Inglizlar uning mulkini musodara qildilar va hibsga olish uchun order berdilar,ammo Aruna yashirincha ish olib bordi va 1944-yilda yoshlarni "zo'ravonliksiz qarshilik" g'oyasidan voz kechishga va inqilobga qo'shilishga chaqirgan maqolani nashr etdi.Uning boshiga 5000 rupiy mukofot berildi.

U 1946-yilda,unga nisbatan ta'qiblar to'xtatilganda,yer osti ishlarini tark etdi Hindiston mustaqillikka erishgandan so'ng, u dastlab Kongress Sotsialistik partiyasining a'zosi bo'lgan, keyin esa undan ko'ngli qolgan va 1948 yilda Sotsialistik partiyaga va 1950-yillarning boshida Hindiston Kommunistik partiyasiga qo'shilgan .1954-yilda Hindiston ayollari milliy federatsiyasining asoschilaridan biriga aylandi, 1958-yilda Dehlining birinchi meri etib saylandi.

1964-yilda u tinchlik uchun xalqaro Lenin mukofoti , 1991-yilda Javoharlal Neru mukofoti bilan taqdirlangan .1984-yilda Sovet xalqlar do'stligi ordeni bilan taqdirlangan .1992-yilda u Hindistonning ikkinchi eng muhim fuqarolik mukofoti-Padma Vibhushan va 1997-yilda (o'limidan keyin)-Bharat Ratna,mamlakatning eng yuqori mukofotiga sazovor bo'ldi
## Adabiyotlar
Javoharlal Neru mukofoti laureatlari roʻyxati.ICCR sayti. 2013-yil 23-martda asl nusxadan arxivlangan.
Padma mukofotlari katalogi (1954-2007).Ichki ishlar vazirligi.2010-yil 7-dekabrda olindi.2009-yil 10-aprelda asl nusxadan arxivlangan
## Manbalar

.
Kichik qon aylanish doirasi

**Oʻpka qon aylanishi** yoki **kichik qon aylanishi qon** aylanish tizimining bir qismi boʻlib, u kisloroddan mahrum qonni olib yurakdan oʻpkaga va u yerdan esa kislorodli qonni olib yurakka qaytaradi. Yurakning oʻng qorinchasidan chiqayotgan iflos qonning oʻpka arteriyasini kuzatib, oʻpkaga borishi hamda uning oʻpkada tozalanishi natijasida yurakning chap atriumiga quyilishi oʻpkadagi qon aylanishi hisoblanadi.

Kichik qon aylanishi oʻng qorinchada boshlanadi hamda oʻng qorinchadan iflos qon oʻpka arteriyasiga oʻtadi. Keyin oʻpka arteriyasidagi iflos qon oʻpkaga boradi. Oʻpkada tozalanib keyin oʻpka tomirlariga boradi. Oʻpkaning asosiy venasidan toza qon chap atriumga oʻtadi.

Buning aksi esa tizimli qon aylanishi hisoblanib, u qon aylanishining boshqa asosiy qismini tashkil qiladi, shunda kislorodli qon yurakdan tananing turli qismlariga oʻtkaziladi va undan kislorod yetishmayotgan yurakka qaytariladi.

## Aylanish jarayoni
Tanadan ustki kava va pastki kava orqali oʻng atriumga keladigan qon uning tagidagi oʻng qorinchaga oʻtadi. Oʻng qorincha bu qonni oʻpka trunkasi orqali oʻpkaga haydaydi. Oʻpkada kislorod bilan boyitilgan kislorodli oʻpka orqali chap atriumga yana qaytadi. Oʻpka qon aylanishida kislorodsiz qon yurakni oʻpka arteriyalari orqali tark etadi va oʻpkaga olib boradi. Bu yerda kislorodli qon oʻpka tomirlari orqali yurakka (yaʼni orqaga) olib boradi. Qon yurakning oʻng qorinchasini tark etganda, oʻpka orqali aylanib, chap atrium orqali yurakka kiradi.

## Tarix
Oʻpkada qon aylanishini birinchi marta Ibn Nefis kashf etgan. 1242-*yilda „Avitsenna qonunida anatomiyaga sharh“ asarida* u haqida tushuntirilgan, shuning uchun Ibn Nefis qon aylanish fiziologiyasining otasi hisoblanadi. Garchi kashfiyot keyinchalik 1553-yilda Maykl Servetning asarida " *Christianismi Restitutio* " nashr etilgan boʻlsa-da, bu asar mashhur boʻlmadi va u ilohiyot kitobi boʻlganligi sababli deyarli keng tarqalmadi. Darhaqiqat, oʻpka qon aylanishi keyinchalik 1616-yilga kelib Uilyam Xarvi tomonidan qayta kashf etilgan va u faqat shu sanadan keyingina keng miqyosda tarqalgan.

## Oʻpka qon aylanishi kasalliklari

* Oʻpka yuqori qon bosimi
* Oʻpka qopqogʻi stenozi.
* Oʻpka qopqogʻi yetishmovchiligi

## Manba
Fotoinsho

**Fotografik insho** yoki **fotoinsho** — bu vizual hikoya qilishning bir shakli, hikoyani bir qator tasvirlar orqali taqdim etish usuli hisoblanadi. Fotoinsho bir qator fotosuratlar yordamida hikoyani taqdim etadi hamda tomoshabinni hikoya sayohatingiz boʻylab olib boradi.

Fotoinsholarga misollar:

* Veb-sahifa yoki veb-saytning bir qismi.
* Matn yoki boshqa qoʻshimchalar bilan yaxlit hamda alohida fotosuratlar sifatida koʻrish uchun moʻljallangan fotografik tasvirlarning yagona montaji yoki kollaji. Bunday ish, shuningdek, aralash ommaviy axborot vositalari toifasiga kirishi mumkin.
* Muayyan vaqt va joyda sahnalashtirilgan badiiy shou . Bunday shoularning baʼzilari boshqa toifalarga ham kirishi mumkin.
* Moda nashrida, ayniqsa, foto-tahririyat &#x2013; bir qator tematik fotosuratlar ustunlik qiladigan yoki butunlay iborat boʻlgan tahririy uslubdagi maqola.

Oʻzlarining foto-insholari bilan mashhur fotosuratchilar orasida:

* W. Eugene Smith
* Ansel Adams
* James Nachtwey
* William Klein
* Peter Funch.

Fotoinsholar bosma nashrdan Internetga koʻchirildi.

## Yana qarang
* Fotojurnalistika
* Fotografiya
* Sanʼat

## Manbalar
Panjob kostyumlari

**Panjob kostyumlari**

Panjob mintaqasida kiyiladigan anʼanaviy shalvar kamizi Balujiston va Afg'onistonda kiyiladigan uslublardan farqli ravishda kesilgan va „panjob kostyumi“ nomi bilan tanilgan, kamiz toʻgʻridan-toʻgʻri va tekis kesilgan, yon tirqishlari bilan (bu avvalgi shakllar kabi mahalliy rivojlanishdir).Shalvar tepada keng, lekin oyoqlarga yaqin turadi va toʻpiqlarda yigʻiladi. Panjabi shalvari ham toʻgʻridan-toʻgʻri kesilgan va qoʻpol material bilan mustahkamlangan boʻsh tasma bilan toʻpiqlarda toʻplangan. Panjob qishloqlarida shalvar haligacha suthan deb ataladi, bu avvalgi asrlarda mashhur boʻlgan boshqa kiyim, churidar va kamiz kombinatsiyasi bilan bir qatorda (hali ham mashhur). Britaniyada Hindiston yarimorolining Panjob mintaqasidan boʻlgan britaniyalik osiyolik ayollar libosni asosiy oqimga va hatto yuqori modaga jalb qilishdi. Panjob kostyumi Hindiston yarimorolining boshqa mintaqalarida, masalan, Mumbay va Sindda mashhur.
Hindistonda panjabi kostyumlarining mashhurligi 1960-yillarda hind kinosi orqali oshdi. Panjabi kostyumlari Bangladeshdagi yosh ayollar orasida ham mashhur va ayniqsa Hindistondagi maktab oʻquvchilari orasida mashhur. Ushbu kiyim Afgʻonistonda ham mashhur boʻlib, u yerda Panjobi deb ataladi.
Panjabi shalvar kamizining yana bir keng tarqalgan turi Patiala salvaridir, u koʻp burmalarga ega va Patiala shahridan kelib chiqadi.
Panjob kostyumining yana bir uslubi Pokistonning Panjob viloyatining Potxohar mintaqasidan kelib chiqqan va Pothohari shalvari sifatida tanilgan shalvardan foydalanishdir. Pothohari shalvari eski panjob suthanining kengligini saqlab qoladi va shuningdek, baʼzi burmalarga ega. Kameez ham keng. Bosh roʻmol anʼanaviy ravishda katta boʻlib, Panjob viloyatining tekisliklarida ishlatilgan chador yoki phulkariga oʻxshaydi.
Bahavalpuri shalvari Pokistonning Panjob viloyatining Bahavalpur viloyatidan kelib chiqqan. Bahavalpuri shalvari juda keng va koʻp hajmli burmalarga ega. Anʼanaviy ravishda Bahavalpuri shalvari va suthan uchun ishlatiladigan material soʻfiy deb nomlanadi, bu ipak toʻqimasi bilan aralashtirilgan paxta tolasi va material boʻylab oqadigan oltin iplar aralashmasidir. Ushbu turdagi aralash matolarning boshqa nomi shuja xanidir. Bahavalpuri shalvari Bahavalpur uslubidagi kameez, panjabi kurta yoki chola bilan kiyiladi.

*Panjob suthanining baʼzi versiyalari tizzadan to toʻpiqgacha (svastana qoldigʻi) tortiladi. Qattiq tasma ishlatilmasa, suthanning uchlari toʻpiqlarga yaqin joylashadi. 1870-yillarda Jodxpurlik ser Pratap Singx tomonidan ishlab chiqilgan Jodxpuri shimlari, churidar uning manbasi sifatida keltirilgan boʻlsa-da, koʻp asrlik qattiq panjob suthaniga ajoyib ingichka chiziq oʻxshaydi. Qattiq pantalon uslubidagi suthan 19-asr va 20-asr boshlarida hind otliqlari orasida mashhur boʻlgan; ular Multani mutti yoki mitti (loy/toʻliq tuproq) bilan boʻyalgan, bu esa kiyimlarga sariq rang bergan.
Reece Scarlett

**Reece Scarlett ()** (1993-yil 31-martda tugʻilgan) — kanadalik professional xokkey himoyachisi. Reece Scarlett hozirda Kontinental xokkey ligasining (KHL) „Dinamo Riga“ xokkey jamoasida oʻynaydi. Reece Scarlett dastlab „New Jersey Devils“ xokkey klubi safiga 2011-yilgi NHL kirish loyihasida 159-oʻrindagi tanlov asosida qabul qilingan edi.

## Oʻyin faoliyati
Reece Scarlett yoshligida „Sherwood Park Kings“ xokkey klubi safida tarbiyalangan. Keyinchalik, Reece Scarlett „Swift Current Broncos“ xokkey klubi bilan shartnoma imzolagan.

„Swift Current Broncos“ xokkey klubi safida ikki mavsum oʻynagnidan soʻng, Reece Scarlett 2011-yilgi NHL kirish loyihasida „New Jersey Devils“ xokkey klubi safiga 159-oʻrindagi tanlov asosida qabul qilindi.

2012-yil 7-sentyabrda Reece Scarlett „New Jersey Devils“ xokkey klubi bilan uch yillik boshlangʻich darajadagi shartnomaga imzo chekdi. Reece Scarlett klub safida 67 oʻyinda maydonga tushib, 49 ochko (9 gol va 40 golli uzatma) toʻplashga muvaffaq boʻldi.

Shundan soʻng, Reece Scarlett „New Jersey Devils“ xokkey klubining AHL filiali „Albany Devils“ xokkey klubi safiga yuborildi. Cheklangan erkin agent sifatida Reece Scarlett 2016-yil 18-iyulda „New Jersey Devils“ xokkey klubi bilan bir yillik yangi shartnoma imzoladi. 2017-yil 1-martda Scarlett Shane Harper evaziga klub tomonidan „Florida Panthers“ klubiga almashtirildi. Shundan soʻng, Reece Scarlett klubning AHL filiali „Springfield Thunderbirds“ xokkey jamoasi safiga tayinlandi.

2017-yilning 1-iyulida Reece Scarlett „Florida Panthers“ klubi safida qolish uchun bir yillik ikki tomonlama shartnomaga rozi boʻldi. „Florida Panters“ xokkey klubi bilan oʻzining birinchi mashgʻulot yigʻinida qatnashganidan soʻng, Reece Scarlett 2017-yil 25-sentyabrda klubning AHL filialiga qayta tayinlandi.

AHLda yetti mavsum o‘ynagan va NHLga chiqa olmagan Reece Scarlett Shimoliy Amerikani erkin agent sifatida tark etib, 2020-yil 23-avgustda bir yillik shartnoma asosida Latviyaning KHL jamoasi „Dinamo Riga“ xokkey klubi safiga qo‘shildi.

## Faoliyat statistikasi

### Muntazam mavsum va pley-off oʻyinlari

### Xalqaro

## Manbalar
Sibir Novosibirsk

**HC Sibir Novosibirsk** **xokkey klubi** (, ), (**HC Sibir** yoki **Sibir Novosibirsk** nomi bilan ham tanilgan) Novosibirskda joylashgan rus professional xokkey jamoasidir. „HC Sibir Novosibirsk“ xokkey klubi Kontinental xokkey ligasining Chernyshev divizioni aʼzolari hisoblanishadi.

## Tarixi
Muzli xokkeyni Novosibirskga 1948-yilda Moskvadagi xokkey seminaridan keyin sport bilan shugʻullanish uchun jihozlar bilan qaytgan Ivan Tsyba olib kelgan. Shundan soʻng, bu sport turi aholi orasida juda tez mashhur boʻldi. Shundan keyin, mahalliy „Dynamo“ sport jamiyati xokkey jamoasini tashkil etishga qaror qildi. Birinchi xokkey maydonchasi 1948-yilning kuzida Ob daryosi yaqinida qurildi. Ikkinchi muz maydoni 1949-yil fevral oyida „Spartak“ stadionida qurildi. Bu davrda Novosibirskda bir nechta jamoalar xokkey boʻyicha oʻz kuchlarini sinovdan oʻtkazishgan. Bu jamoalar orasida eng kuchlisi „Dynamo“ xokkey jamoasi edi. Ular 1954—1955-yilgi mavsumda Sovet chempionati ligasiga yoʻl olishdi va oʻnta jamoa ichida toʻqqizinchi oʻrinni egalladilar. Sovet davrida, 1956—1957 va 1959—1960-yillarda (ligada mos ravishda 16 va 18 ta jamoa boʻlgan paytda) ular yana ikki marta toʻqqizinchi oʻrinni egallashdi. 1954-yilda esa xokkey sport turining yoshlar jamoalari shakllantiirila boshlandi. Bunday yoshlar jamoalari kattalar jamoasi uchun rivojlanish klubi sifatida xizmat qildi.

1962-yilda moliyaviy qiyinchiliklar tufayli „Dynamo“ jamoasi Novosibirskning boshqa jamoasi „Khimik“ jamoasi bilan birlashdi. „Dynamo“ oliy divizionda oʻynagan boʻlsa-da, klubning xokkey jihozlari eng quyi divizionda oʻynagan va mahalliy kimyo zavodi tomonidan boshqariladigan „Khimik“ jamoasinikiga qaraganda sifatsizroq edi. Shundan soʻng, jamoa nomi **Sibir Novosibirsk** deb oʻzgartirildi.

Oʻz tarixining dastlabki oʻn yilliklarida Sibir keyinchalik 2002—2003-yilgi mavsumdan soʻng Superligaga joylashgunga qadar Sovet va Rossiya xokkey chempionatlarining elita va ikkinchi darajali divizionlari oʻrtasida tushib ketdi.

Kontinental xokkey ligasi tashkil etilgandan soʻng, jamoa oʻz tarkibining 50 foizini oʻzgartirishga majbur boʻldi. 2009—2010-yilgi mavsumdan boshlab bosh murabbiy lavozimini sobiq novosibirsklik hujumchi Andrei Tarasenko egalladi. Yangi bosh murabbiy 2011-yilda „Sibir Novosibirsk“ xokkey klubini birinchi Gagarin kubogi pley-off bosqichiga olib chiqdi.

2013—2014-yilgi mavsum oldidan Sibir oʻzining toʻliq nomini „Sibir Novosibirsk“dan **Sibir Novosibirsk oblastiga** oʻzgartirdi.

2022-yilda Rossiyaning Ukrainaga bostirib kirishidan keyin Nick Shore va Harri Sateri jamoani tark etishga qaror qilishdi.

## Muntazam mavsum natijalari

## Oʻyinchilar

### Joriy roʻyxat
2022-yil 30-iyun holatiga koʻra;

## Franchayzing rekordlari va rahbarlari

### KHL mavsumlarining barcha davrlar yetakchilari

## Yutuqlar

### Chempion
 **Vysshaya Liga** *(2)*: 1993, 2002

 **Etela-Saimaa Lappeenranta** *(1)*: 2012

### Ikkinchi o‘rin
 **[[Gagarin kubogi]]** *(1)*: 2015

## Manbalar
Mixail Aleshin

**Mixail Petrovich Aleshin** (Rossiya, 1987-yil 22-mayda Moskvada tugʻilgan, Sovet Ittifoqi) — rossiyalik professional poygachi va Formula Renault 3.5 seriyasining 2010-yilgi chempioni.

## Faoliyati
Aleshin 1996-yildan 2000-yilgacha kartingda qatnashgan. 2001-yildan beri u turli xalqaro seriyalarida ishtirok etgan. 2007-yil 14-aprelda u Monzada Formula Renault 3.5 Series mavsumining ochilish bosqichida gʻalaba qozondi. 

2014-yilda Aleshin Shmidt Peterson Motorsports bilan IndyCar seriyasida ishtirok eta boshladi.

## Natijalari

### Umumiy natijalari

† Aleshin mehmon haydovchisi boʻlgani uchun u chempionlik ochkolariga ega emas edi.

### Formula Renault 3.5 Series natijalari

* **Izoh:** — *I/E ishtirok etmadi*

## Manbalar

## Havolalar

* 
* Driver Database
Sarong

**Sarong** (yoki sarung, hind. sarung) – Janubi-Sharqiy Osiyo, Janubiy Osiyo, G‘arbiy Osiyo, Shimoliy Afrika, Sharqiy Afrika, G‘arbiy Afrika va koʻplab Tinch okeani orollarida kiyiladigan katta naysimon yoki uzun matoli kiyim boʻlib, odatda belga oʻrab kiyiladi. Matosi koʻpincha toʻqilgan plaid yoki katak naqshli boʻladi yoki batik va ikat boʻyash usullari yordamida yorqin ranglarga boʻyaladi. Zamonaviy saronglarning koʻpchiligi hayvonlar yoki oʻsimliklarni tasvirlovchi bosma naqshlar bilan bezatilgan. Dunyoning turli hududlarida sarong turli koʻrinishlarda uchraydi, masalan, Hind yarimorolida lungi va Arab yarimorolida izaar kabi.

Turli xalqlar sarongni bogʻlashning oʻziga xos usullariga ega, ammo barcha holatlarda uni ishlatish bir xil maqsadga xizmat qiladi, terini quyoshdan himoya qilish va issiq tropik iqlimda tanani pastdan shamollatish.

Shotlandiya kilti va yunon fustanellasidan farqi shundaki, jun matodan qilingan, nisbatan qisqa, kamar bilan va faqat erkaklar tomonidan kiyiladi.

Sarong hozirda plyaj kiyimi sifatida tanilgan.

## Manbalar