open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Mehmed III Girey

**Mehmed III Giray** (1584—1629, hukmronlik qilgan davri 1623—1628) – Qrim xoni. Hayotining koʻp qismi davomida atrofidagi deyarli hamma bilan ziddiyatda boʻlgan. Bunday holatning asosiy sababchisi uning tajovuzkor akasi Shahin Giray boʻlgan. Uning hukmronlik yillari Turkiyaning uni hududdan quvib chiqarishga urinishdagi muvaffaqiyatsizligi hamda Qrim va Zaporojye kazaklari oʻrtasidagi birinchi shartnoma tuzilganligi bilan belgilanadi. U 1628-yilda turklar tomonidan quvib yuborilgan va taxtini qayta tiklashga urinish davrida vafot etgan.

Qrim tatarchada uning ismi: III Mehmed Geray (٣محمد كراى) shaklida aytilgan.

## Adabiyotlar

* Oleksa Gaivoronsky „Poveliteli dvux materikov“, Kiev-Bakhchisarai, second edition, 2010, , Gazi: Volume 1, pp. 367–371; Selyamet: V. 2 pp. 24–35; Janibek: v. 2 pp. 41–43, 50–51, 61, 64–66; Reign: v. 2 pp. 83–131; third exile: 128–131, 156–158, 161–164; father-in-law: 84,114: Haji-Koy: 33, 112
Camille Catala

**Camille Catala** (1991-yil 6-may, Monpelye shahrida tugʻilgan) — fransuz futbolchisi, Fransiyaning 1-diviziondagi  Parij klubida oʻynaydi. Catala hujumchi sifatida oʻynaydi va Fransiya ayollar milliy futbol jamoasi bilan yoshlar jamoasida faol ishtirok etadi. 2010-yilda u 2010-yilgi UEFA 19 yoshgacha boʻlgan ayollar chempionatida gʻolib chiqqan 19 yoshgacha boʻlgan jamoada oʻynagan.

## Faoliyati

### Saint-Étienne
Catala oʻz faoliyatini *Sent-Kristol-les-Alesda* boshlagan. Klub bilan u *Racing Club de Saint-Etienne*ga joʻnab ketishdan oldin Challenge de France oʻyinida maydonga tushdi va u yerga yetib kelganida boshlangʻich tarkibda maydonga tushdi. Klubdagi birinchi mavsumida u 15 oʻyinda maydonga tushib, atigi bitta gol urdi, bu gol 2009-yil 10-mayda Nord Allier Yzeure bilan 2:2 hisobida durangga olib keldi. Keyingi mavsumda RC Saint-Étienne Liga 1 klubi AS Saint-Etienne bilan birlashib, klubning ayollar boʻlimini toʻldirdi. Catala yangi mavsumda oʻzining birinchi golini Nord Allier Yzeurega 1:4 hisobida magʻlub boʻlganida kiritdi.

### Juvisy
2012-yil iyun oyida Catala Juvisyga qoʻshilishi eʼlon qilindi.

### Xalqaro
Catala ayollar terma jamoaning  asosiy oʻyinchisi. U 17 yoshgacha va 19 yoshgacha boʻlgan ayollar jamoalari bilan oʻynagan. 17 yoshgacha boʻlgan terma jamoa bilan u 2008-yilda 17 yoshgacha boʻlgan ayollar oʻrtasidagi UEFA chempionatida va 2008-yilgi FIFA U-17 ayollar oʻrtasidagi birinchi jahon chempionatida ishtirok etdi, Fransiya guruh bosqichidan chiqib ketdi. Catalaning jahon chempionatidagi yagona goli Fransiyaning Paragvayga qarshi oʻyinida (6:2) kiritildi. 19 yoshgacha boʻlganlar bilan Katala La Manga Cup xalqaro turnirida oʻynadi va 2009-yilgi UEFA 19 yoshgacha boʻlgan ayollar chempionati yarim finalga chiqdi va qoʻshimcha vaqtlarda Shvetsiyaga magʻlub boʻlishdi. U 2012-yilgi yozgi Olimpiada oʻyinlarida Fransiya terma jamoasi safida ishtirok etgan.

## Karyera statistikasi

### Klub

### Xalqaro

## Yutuqlar

* SheBelieves kubogi : 2017-yil gʻolibi

## Manbalar
Manitoba Hydro

**Manitoba Gidro-elektr kengashi**, Kanadaning Manitoba provinsiyasidagi elektr energiya va tabiiy gaz tarmogʻini boshqaruvchi kompaniya boʻlib, 1961-yilda tashkil etilgan.

## Manbalar
Billi Konn

**Billi Konn** (; 1917-yil 9-oktabr, AQSh — 1993 -yil 29-may ; Pitsburg, AQSh) — amerikalik professional bokschi, yengil vazn toifasida jahon chempioni.

The Ring jurnaliga koʻra yilning eng yaxshi bokschisi (1940).

## Professional martaba
Billi professional debyutini 1934 -yil 20-iyulda oʻtkazdi va 3-raundda Jonni Lyuisni nokautga uchratdi.

1937-yil 11-martda u oʻrta vazn toifasida sobiq jahon chempioni Beyba Riskoni ochkolar boʻyicha magʻlub etdi.

1937 -yil 3-mayda esa Billi Konn oʻrta vazn toifasida sobiq jahon chempioni Vinsa Dandini ochkolar boʻyicha gʻalaba qozondi, oʻsha paytda uning rekordida 117 gʻalaba va 17 magʻlubiyat bor edi.

1937-yil 30-iyun oyida oʻrta vazn toifasida boshqa sobiq jahon chempioni Teddi Yarosh bilan uchrashdi. Jang belgilangan 12 raund davom etdi. Konn boʻlingan qaror bilan gʻalaba qozondi: 5/3, 6/4, 3/8.

1937-yil 13-avgustda Konn yarim oʻrta vazn toifasida sobiq jahon chempioni Yang Korbet III ga ochkolar boʻyicha yutqazdi.

1937-yil 30-sentabrda Konn Teddi Yarosh bilan ikkinchi marta uchrashdi. Hakamlar gʻalabani Konnga berishdi (boʻlingan qaror): 8/6, 8/7, 4/9. Koʻplab tomoshabinlar bu qarordan norozi boʻlishdi.

1937 yil 8-noyabrda u Young Korbet III bilan ikkinchi marta uchrashdi. Konn ochkolar boʻyicha gʻalaba qozondi.

1937-yil 16-dekabrda u Solli Krigerga ochkolar boʻyicha yutqazdi.

1938-yil 25-iyul oyida Billi Konn Teddi Yarosh bilan uchinchi marta uchrashdi. 12 raunddan keyin ochkosini yoʻqotdi.

1939-yil 6-yanvarda u oʻrta vazn toifasida sobiq jahon chempioni Fred Apostoli bilan uchrashdi. Jang barcha 10 raund davom etdi. Hakamlar bir ovozdan gʻalabani Konnga berishdi: 5/2, 6/4, 5/4.

1939-yil 10-fevralda Kon va Apostoli yana ringda uchrashishdi. Jang butun masofa — 15 raund davom etdi. Hakamlar, birinchi uchrashuvda boʻlgani kabi, Konnga gʻalabani berishdi: 8/7 va 9/6 (ikki marta).

### Melio Bettina bilan chempionlik jangi
1939 -yil 13-iyulda u NBA va NYSAC chempionlik kamari uchun kurashga kirishdi. Jang barcha 15 raund davom etdi. Kon yakdil qaror bilan gʻalaba qozondi (10/5, 8/7, 9/6) va yangi jahon chempioni boʻldi.

### Melio Bettina bilan ikkinchi jang
1939-yil 25-sentabrda Konn Bettindan uchun qasos oldi, u ilgari unvonini olib qoʻydi. Gʻalaba chempionga nasib etdi.

1940-yil 5-iyunda Gasa Lesnevich ikkinchi marta magʻlub boʻldi. Ballar: 8/5, 6/3, 7/6.

1940-yil 6-sentabrda Billi Konn 13-raundda Bob Pastorni nokautga uchratdi.

1940-yil 18-oktabr esa Konn Al Makkoyni magʻlub etdi.

### Jo Lui bilan ikkinchi jang
1946 -yil 19-iyunda Lui va Kon oʻrtasida ikkinchi uchrashuv boʻlib oʻtdi. Lui 8-raundda nokaut bilan gʻalaba qozondi.

## Yutuqlar

* Yengil vazn toifasida jahon chempioni (1939-1941)
* Yil bokschisi (1939) BWAA
* The Ring jurnali boʻyicha yilning eng yaxshi bokschisi (1940).
* 1990-yilda u Nyu-Yorkning Kanastota shahridagi Xalqaro boks shon-shuhrat zaliga kiritildi.

## Manbalar
!

**! belgisi** — (ASCII da 33 ta belgi) quyidagilarni anglatishi mumkin:

* Undov belgisi — tanbeh belgisi.

* Postalveolyar chertish undoshi xalqaro fonetik alifbodagi undoshdir.
* gap oxirida qoʻllanadigan, ikki elementli tinish belgisi (!). Yozma nutqda, ayniqsa, badiiy asarlarda turli tuygʻular, holatlar, har xil emotsionalliklarni ifodalashda Undov belgisi ning roli katta. Undov belgisi, asosan, undov va buyruq gaplar oxiriga qoʻyiladi. Bunda u muayyan gapning emotsional yoki qatʼiy buyruq maʼnosiga ega ekanligini, tugallanganligini, boshqa gaplardan chegaralanish nuqtasini koʻrsatadi. Undov belgisi oʻzbek tiliga rus tili orqali kirib kelgan. U oʻzbek yozuvida 20-asrning boshidan — dastlab „Turkiston viloyatining gazeti“da 1901-yildan, keyinchalik boshqa bosma asarlarda muntazam qoʻllana boshlagan.
Hozirgi oʻzbek adabiy tilida Undov belgisi, asosan quyidagi hollarda qoʻllanadi: 1) undov gaplar oxirida (Unsin uchun, bechora qiz uchun, bu qanday falokat, bu qanday mudhish motam! — Oybek); 2) buyruq, tilak, orzu maʼnolarini ifodalagan gaplar oxirida (Onangni qoʻlingda tutsang, singlingni boshingda tut! — Oybek; Fido boʻlsin senga jontanim, onam!); 3) gap boshida kelib, kuchli his-hayajon ifodalagan undalmalardan, undovlardan hamda xa va yoʻq soʻzlaridan keyin (Jamila! Bas, tur oʻrningdan! — Hamza; Yoʻq, yoʻq! Bu ogʻir ishni boʻynimga ololmayman). Undov belgisining qoʻllanishida yana bir qancha xususiy holatlar ham uchraydi.

## Matematika va informatika

* Faktorial.

* Ayrim dasturlash tillarida inkor qilish.

* Buzilish (almashtirish).
* Matematika va mantiqdagi oʻziga xoslik.
* Nihoyalovchi.

## Musiqasi

* !!! (Chk, chk, chk) — amerikalik raqs-pank guruhi.
* ! — The Dismemberment Plan (Ajralish rejasi) guruhining 1995-yildagi albomi.
* !!! — !!! guruhining albomi.
* „! (The Song Formerly Known As)“ — Regurgitatorning Unit albomidan singl.
* 驚嘆號! (jīng tàn hào), Exclamation Mark yoki Exclamation Point — Jey Chou albomi
* Exclamation Point — bu DA! guruhu albomi.
* ! — reper Trippie Reddning albomi.

## Boshqa
* Shaxmatda yaxshi harakatni bildiradi.
* BCPLda dereference operatori.
* ! ispolzuetsya dlya bezogovorochnogo vipolneniya direktiv CONFIG.SYS v FreeDOS.

## Yana qarang

* !! (qiymatlar)
* Interrobang — bu eksperimental tinish belgisi boʻlib, u savol va undov belgilaridan iborat.
Archi Mur

**Archi Mur** (, toʻliq ismi **Archibald Li Rayt**; 1916-yil 13-dekabr — 1998-yil 9-dekabr, San Diego, Kaliforniya, AQSh) — amerikalik bokschi, 1952—1960-yillarda yengil vazn toifasida jahon chempioni. BoxRec boʻyicha vazn toifasidan qatʼi nazar, barcha davrlarning eng yaxshi bokschilari reytingida uchinchi oʻrinni egallaydi.

## Martaba
Mur professional debyutini 1935-yil 3-sentabrda Billi Simsga qarshi oʻtkazdi.

Archi Mur 36 yoshida Joy Maksimga qarshi jangda hakamlar qarori bilan raqibini magʻlub etib, yarim ogʻir vazn toifasida chempion boʻldi. Bu Archini kubokning eng keksa egasiga aylantirdi.

1955-yil 21-sentabrda Mur va Rokki Marsiano oʻrtasida ogʻir vazn toifasida chempionlik jangi boʻlib oʻtdi. Jang Rokkining toʻqqizinchi raundda nokaut bilan gʻalabasi bilan yakunlanadi. Magʻlubiyatdan koʻp oʻtmay, Mur tezda shakllana boshladi. Bir nokautli gʻalaba ikkinchisi ortidan keldi.

1956-yil 5-iyunda u oʻninchi raundda Yolanda Pompeyni nokautga uchratdi va shu bilan chempionlik unvonini qaytarib oldi.

1958-yil dekabr oyida Archi Mur va kanadalik yosh yengil vaznli Ivon Durell oʻrtasidagi qarama-qarshilik yengil vazn tarixida oltin chiziqlar bilan yozilgan. Birinchi duel axloqiy va irodaviy fazilatlarga asoslangan edi. Archi keyingi raundlarda ishonchli ustunlikka ega boʻlish va Yvon ustidan ajoyib gʻalaba qozonish uchun uchta qattiq nokdaunni boshdan kechirdi. Qayta jang Murning hayotiy tajribasi va qatʼiyatliligini isbotladi.

Keyinchalik Archi chempionlik unvonini qoldirib, yengil vazndan ogʻir vaznga oʻtdi. Unda Archi Floyd Patterson chempionligi uchun kurash olib boradi, ammo magʻlubiyatga uchragach, u yana yengil vazn toifasiga qaytishga qaror qiladi.

1962-yil 15-noyabrda Archi Mur Muhammad Ali bilan jang qiladi. Yosh farqi yaqqol koʻrinib turardi, shuning uchun Archi uchun jahon boksining kelajakdagi afsonasiga qarshilik koʻrsatish qiyin edi. Ali Murni uch marta nokautga uchratdi va jang hakami Muhammadga texnik gʻalabani belgilab, jangni toʻxtatishga qaror qildi.

Archi Murning xayrlashuv jangi 1963-yil 15-martda boʻlib oʻtdi. Ushbu jangda Archiga yosh Mayk DeBays qarshilik koʻrsatdi. Tajribaliroq Archi raqibini uchinchi raunddayoq nokautga uchratdi va shu tariqa faoliyatini yakunladi.

Sport martabasi 20 yildan ortiq boʻlgan 100 dan ortiq bokschilarning nomlari tarixga maʼlum. 1966-yilda oʻzining 50 yoshini nishonlagan Archi Mur 1936-yildan buyon boks bilan shugʻullanib keladi.

Katta yengil vaznli oʻzining katta tajribasi va boks standartlari boʻyicha hurmatli yoshi uchun „Old Mongus“ laqabiga ega boʻldi. 1961-yilda, 44 yarim yoshida, u hali ham yengil vazn toifasini himoya qildi va 1962-yilga kelib Mur dunyodagi eng ogʻir vaznli oʻntalikka kirdi.

Faol boksdagi faoliyatini tugatgandan soʻng, Archi Mur Muhammad Alining, keyinroq esa jahon chempioni Jorj Formanning murabbiyi boʻlib ishladi.

## Oʻlim
Archi Mur 1998-yilda 85 yoshga toʻlishidan toʻrt kun oldin yurak xurujidan vafot etdi. San-Diego krematorium maqbarasida kuydirilgan va dafn etilgan.

## Manbalar
Venesuela bayrogʻi

**Venesuela bayrogʻi -** Bolivar Respublikasining davlat ramzlaridan biridir. Bu markazda 8 yulduzli uchta teng rangli chiziqlar (sariq, koʻk va qizil) bilan boʻlingan toʻgʻri toʻrtburchak paneldir. Bayroqning yaratilishi va uning barcha elementlarining maʼnosi Venesuela xalqining ispan hukmronligidan olib borgan milliy ozodlik harakati bilan chambarchas bogʻliq.

## Bayroq tarixi
Venesuela 300 yildan ortiq Ispaniya hukmronligi ostida edi. 1797-yilda Manuel Gual va Xose Mariya España boshchiligida oq tanli, negroid, mulat va hindlarning ramzi boʻlgan oq, koʻk, qizil va sariq gorizontal chiziqi bayrogʻ ostida ispaniyaliklarga qarshi mustaqillik tarafdorlari fitnasi paydo boʻldi. Mustaqillik tarafdorlari muvaffaqiyatsizlikka uchragan boʻlsalar ham, kelajakda ozodlik harakati bayroqlarida bayroq ranglari (oq rangdan tashqari) ishlatilgan.

Keyinchalik uchta davlat — Venesuela, Kolumbiya va Ekvador bayroqlari yaratuvchisi Janubiy Amerika ozodlik harakatining taniqli rahbari Fransisko Miranda edi. Sariq, koʻk va qizil gorizontal chiziqlardan iborat bu bayroq birinchi marta 1806-yilda Miranda boshchiligidagi koʻngillilar guruhi Nyu-Yorkdan Janubiy Amerikaga yoʻl olgan Leander kemasida hilpiraydi. Sariq chiziq oltin va boshqa foydali qazilmalarga boy Amerika qitʼasini, qizil rang — Ispaniyaning qonli hukmronligini, koʻk — ularni ajratib turuvchi Atlantika okeanini ramziy belgisidir. Bu oltinga boy va gullab-yashnagan Lotin Amerikasi ozod boʻlishini va qonli Ispaniyadan okean bilan ajralib turishini anglatardi. Ushbu bayroq ostida 1810-yilda mustaqillik eʼlon qilishga urinish boʻldi, 1811-1812 va 1813 — 1814-yillarda birinchi va ikkinchi Venesuela respublikalari eʼlon qilindi . Xuddi shu bayroq ostida Simon Bolivar armiyasi 1816 — 1822-yillarda Venesuelani ispanlardan ozod qilib, vanihoyat mustaqillikka erishdi.

1817-yildan beri bayroqning koʻk chizigʻidagi 7 (hozirda 8) yulduz mamlakatning 7 ta tarixiy provinsiyasini ifodalaydi: Karakas, Barinas, Barselona, Kumana, Margarita, Merida va Truxillo. Yulduzlarning joylashuvi va soni turli davrlarda har xil boʻlgan, ammo 20-asr boshlariga qadar ular koʻpincha markazda bitta yulduzli aylana shaklida joylashgan. Sakkizinchi yulduz 2006-yilda prezident Ugo Chaves tashabbusi bilan taqdim etilgan va Simon Bolivar sharafiga „Bolivar yulduzi“ deb nomlangan. Bundan tashqari, sakkizinchi yulduz Gayana -Essekibo hududlarini anglatadi.

## Tarixiy bayroqlar

Flag of Venezuela (1811).svg|Venesuela bayrogʻi 1810—1813
Bandera de la Guerra a Muerte.svg|Venesuela bayrogʻi 1813—1817
Bandera de Angostura (20 de noviembre de 1817).svg|Venesuela bayrogʻi 1817—1830
Flag of Venezuela (1830-1836).svg|Venesuela bayrogʻi 1830—1836
Fayl:Flag of Venezuela (1836-1859).svg|  — 
Fayl:Flag of Venezuela (1817 and 1859).svg|  — 
Fayl:Flag of Venezuela (1859-1863).svg|  — 
Fayl:Flag of Venezuela (1863-1905).svg|  — 
Fayl:Flag of Venezuela (1905-1930).svg|  — 
Fayl:Flag of Venezuela (1930-1954).svg|Venesuela bayrogʻi 1930—1954
Fayl:Flag of Venezuela (1954-2006).svg|Venesuela bayrogʻi 1954—2006 (muxolifat tomonidan qo'llaniladi)
Fayl:Flag of Venezuela.svg|Venesuela bayrogʻi 2006-yildan — hozirda


## Manbalar
Oʻrtar

„**Oʻrtar**“ — oʻzbek xonandasi va aktyori Murodjon Ahmedov ijro etgan qoʻshiq. „Oʻtgan kunlar“ filmida yangraganidan keyin shuhrat qozongan. Qoʻshiq kuyini Ahmedovning oʻzi Mashrabning shu nomli gʻazaliga bastalagan. Oʻzbek tilidagi eng koʻp kaver qilingan qoʻshiqlarning biri.

Ahmedovning oʻgʻli Farhodjon Ahmedovning soʻzlariga koʻra, „Oʻtgan kunlar“ filmi rejissori Yoʻldosh Aʼzamov hamda film bastakori Manas Leviyev „Oʻrtar“ qoʻshigʻini film kulminatsiyasida ishlatishga qaror qilgan. Filmda qahramon Otabek suyuklisi Kumush hajrida figʻon chekib, cholgʻuchidan „ajralish“ kuyini ijro etishni soʻrashi ortidan „Oʻrtar“ qoʻshigʻi yangraydi.

Qoʻshiqni bir necha xonanda, jumladan, Kamoliddin Rahimov, Nasiba Abdullayeva, Shuhrat Qayumov, Jahongir Otajonov, Kaniza, Aziz Rajabiy, Dilnoza Ismiyaminova va boshqalar kaver qilgan. Yulduz Usmonova esa „Oʻrtar“ nomi bilan butunlay yangi qoʻshiq ijro etgan, ammo ashula muqaddimasida hamda xotimasida Ahmedov versiyasini qisqa kuylagan. Shuningdek, qoʻshiq Oʻzbekiston boʻylab tuzilgan musiqiy guruhlar, jumladan, maqom ansambllari repertuariga kiritilgan.

Tanqidchilar qoʻshiq „Oʻtgan kunlar“ filmi uchun ideal tanlangan, degan fikrni ilgari surgan. Xususan, Hojiakbar Hamidov qoʻshiq „kinoga juda uygʻun“, degan:

## Manbalar

## Havolalar

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* Kaniza ijrosidagi kaver
Gvatemala bayrogʻi

**Gvatemala bayrog'i** - Gvatemala Respublikasining rasmiy ramzidir.

## Tavsif
Bayroq uchta teng vertikal chiziqdan iborat - ko'k, oq va och ko'k. Oq halollik va poklik ramzi, ko'k - qonuniylik va adolatni anglatuvchi ramz. Ikki moviy chiziq mamlakat geografiyasini ifodalaydi, chunki Gvatemala ikki okean, Tinch okeani va Atlantika okeani o`rtasida joylashgan quruqlikdir va oq bulut ostidagi mamlakatdir. Oq rang tinchlik va poklikni anglatadi. Bayroqning ranglari Markaziy Amerika Birlashgan Provintsiyalari bayrog'ining ranglaridan kelib chiqadi.

Davlat va harbiy bayroqlarda oq chiziqning o'rtasida mamlakat gerbi joylashtirilgan. Gerbning elementlari erkinlik ramzi boʻlgan Gvatemala milliy qushilari quetzallar; Markaziy Amerikaning Ispaniyadan mustaqillikka erishgan sanasi yozilgan pergament varaq, 1821-yil 15-sentabr; zarur bo'lsa, Gvatemala o'zini kuch bilan himoya qilishga tayyorligini ko'rsatadigan o'zaro o'ralgan miltiqlar; dafna toji, g'alaba ramzi; va sharaf ramzi boʻlgan xochli qilichlar. Bu BMTga a'zo davlatlar orasida Mozambik, Gaiti va Boliviya bayroqlari bilan birga o'qotar qurollar mavjud boʻlgan to'rtta milliy bayroqdan biridir.

## Tarixi
Markaziy Amerika Federativ Respublikasi bayrogʻi Gvatemalada 1851-yilgacha, ispanparast fraksiya egallab, bayroqqa ispan ranglarini qizil va sariq qoʻshgunga qadar ishlatilgan. Asl ranglar 1871-yil 17-avgustda tiklandi, lekin uni boshqa bayroqlardan ajratib turish uchun bayroqqa vertikal (gorizontal emas) chiziqlar va yangi gerb qo`shildi.

2008-yilda *Bandera de Los Pueblos* (Mahalliy xalqlar bayrog'i) deb nomlangan bayroq qonun bilan qabul qilindi va shundan beri u Gvatemala Prezidenti ishtirokidagi barcha tadbirlarda Gvatemala milliy bayrog'i bilan birga namoyish etildi. Bayroq to'rt qismga bo'lingan: qizil, sariq, oq va qora, ularning har biri mos ravishda Xinka, Garifuna, Mayya va Ladino xalqlarini ifodalaydi.
Fayl:Flag of Guatemala (1825-1838).svg|Markaziy Amerika Birlashgan provinsiyalari bayrog'i 1825-1838
Fayl:Flag of Guatemala (1838-1843).svg|1838 - 1843-yillar
Fayl:Flag of Guatemala (1843-1851).svg|1843 - 1851-yillar
Fayl:Flag of Guatemala (1851-1858).svg|1851 - 1858-yillar
Fayl:Flag of Guatemala (1858–1871).svg|1858 - 1871-yillar


## Manbalar
Sharqiy Timor bayrogʻi

**[[Sharqiy Timor]] [[Bayroq|bayrogʻi]]** () gerb va madhiya bilan birga rasmiy davlat ramzidir. Rasmiy ravishda 2002-yilda tasdiqlangan, ammo u Sharqiy Timor mustaqilligi hali tan olinmagan paytdan boshlab 1975-yildan beri norasmiy ravishda mavjud boʻlib kelgan. Sharqiy Timor bayrogʻi oʻzining mustamlakachilik oʻtmishini eslab, uni yengishga intilayotgan xalqni ifodalaydi. Dizayn mamlakat tarixini aks ettiruvchi tasvirlarni, shuningdek, Sharqiy Timorning milliy xarakterini ifodalovchi bayroqni yaratish uchun kelajakka umid bildiruvchi tasvirlarni birlashtiradi. Sharqiy Timor bayrogʻi millatni har qanday sifatlarini ifodalagan bir nechta bayroqlardan biridir va u boshqa davlatning bir qismi sifatida emas, balki uni mustaqil davlat sifatida ifodalash uchun ishlatilgan yagona Sharqiy Timor bayrogʻidir.

2002-yil 20-may kuni yarim tunda BMT bayrogʻi tushirildi va uning oʻrniga mustaqil Sharqiy Timor bayrogʻi koʻtarildi.

## Tavsif

## Simvolizm
Sharqiy Timor Respublikasi konstitutsiyasiga ko‘ra, sariq uchburchak mamlakat tarixidagi mustamlakachilik izlarini ifodalaydi. Qora uchburchak yengish kerak boʻlgan qiyinchiliklarni anglatadi. Qizil rang ozodlik uchun kurashni anglatadi. Yulduz — yoʻnaltiruvchi nur, yulduzning oq rangi — dunyoning ramzidir.

## Bayroq tarixi
Sharqiy Timor Portugaliya imperiyasining bir qismi boʻlgunga qadar shaxsiy bayrogʻiga ega emas edi. Bayroqning eng qadimgi shakli 1702-yilda mamlakatni ifodalay boshlagan. 1965-yilda Sharqiy Timorni ramzi uchun Portugaliya bayrogʻining bir varianti taklif qilingan, biroq u hech qachon Portugaliya hukumati tomonidan tasdiqlanmagan. Millat oʻz mustaqilligini eʼlon qilgandan soʻng 1975-yilda ayni vaqtdagi bayrogʻini qabul qildi, biroq u Indoneziya ishgʻoli ostida boʻlishidan oldin qisqa vaqt davomida ishlatilgan holos. Sharqiy Timor 1976-yilda Indoneziya ichida ifodalash uchun yangi bayroqqa ega boʻldi va 1999-yilgacha ushbu bayroqdan foydalandi. Oʻsha paytda Birlashgan Millatlar Tashkiloti bayrogʻi xalq yana toʻliq mustaqillikka oʻtgunicha ishlatilgan va u joriy bayroq bilan almashtirilgan.


Flag of Portugal.svg|Portugaliya bayrogʻi Portugaliya Timor mustamlakasi bayrogʻi sifatida 1911-1975
Flag of Portuguese Timor (proposal).svg|1965 — 1975-yillardagi Portugaliya Timori mustamlakasi bayrogʻi loyihasi
Flag of East Timor.svg|Sharqiy Timor bayrogʻi 1975. Indoneziya tomonidan bosib olinishidan oldin.
Flag of Indonesia.svg|Indoneziya bayrogʻi 1975 — 2002-yillar bosib olingan Timor bayrogʻi sifatida
Flag of Timor Timur.svg|1976-1999 yillarda Indoneziya bosib olgan Sharqiy Timor bayrogʻi
Flag of the United Nations.svg|Sharqiy Timordagi BMT maʼmuriyati bayrogʻi sifatida BMT bayrogʻi 1999-2002
Flag of East Timor.svg|Sharqiy Timor bayrogʻi 2002-yil — hozirgi kun


## Manbalar
Gvineya bayrogʻi

Gvineya davlat **[[Gvineya|bayrogʻi]]** () 1958-yil 10-noyabrda mamlakatning birinchi Konstitutsiyasi eʼlon qilingandan keyin qabul qilingan.

## Dizayn
Bayroqning ranglari mustaqillik davrida hukmron boʻlgan „Rassemblement Démocratique Africain“ harakati ranglariga moslashtirilgan. Ranglar, oʻz navbatida, 1957-yilda ularni birinchi marta qabul qilgan Gana bayrogʻidan olingan. Gvineyaning birinchi prezidenti Sekou Ture Gananing sobiq prezidenti Kvame Nkrumaning yaqin hamkori edi.

### Ranglar
Gvineyaning birinchi prezidenti Sekou Turening soʻzlariga koʻra, bayroqning uchta rangi quyidagilarni ifodalaydi: qizil rang mustamlakachilikka qarshi shahidlar qoni, ishchilar sinflari mehnati va taraqqiyot istagini anglatuvchi ramz; sariq rang Gvineya oltinini, shuningdek, „barcha odamlar uchun energiya, saxiylik va tenglik manbai“ boʻlgan quyoshni anglatuvchi ramz; yashil rang esa mamlakatning oʻsimliklarini, uning tabiiy resurslaridan kelib chiqadigan davomiy farovonlikni va qishloqda yashovchi Gvineya ommasining tarixiy qiyin hayotini ifodalaydi. Oʻz navbatida, uchta rangning har biri orqasida joylashgan ramziylik milliy shiorning uchta tarkibiy qismiga mos keladi: *Travail, Justice, Solidarité* („Mehnat, adolat, birdamlik“).

Mintaqadagi boshqa bayroqlarga mos ravishda Pan-Afrika harakatining qizil, sariq va yashil ranglarini ishlatadi.

Dizayn uch rangli (trikolor). Bayroqning ranglari chapdan oʻngga Mali bayrogʻining teskari tomonidir. Ruandaning oldingi bayrogʻi (1961- yildan 2001-yilgacha ishlatilgan), uning dizayni Ruanda Qirolligi bayrogʻidan ilhomlantirilgan.Bayroq ham Mali bayrogʻiga juda oʻxshaydi, ranglar tartibidagi oʻzgarishlar bundan mustasno. Gvineyaning bayrogʻi bilan deyarli bir hil boʻlgan Ruanda bayrogʻi ham undan faqat katta qora R harfi bilan ajralib turadi.

## Tarixi
Gvineya bayrogʻi birinchi marta 1958-yil 10-noyabrda qabul qilingan. Boshqa koʻplab qoʻshni davlatlar singari, mustaqillik davrida Afrikaning Demokratik Rassemblementi tomonidan qoʻllangan ranglardan foydalanilgan. Pan-Afrika ranglari sifatida tanilgan ranglar birinchi marta 1957-yilda Gana tomonidan oʻz bayrogʻida ishlatilgan. Bu bayroq 1961-yildan 2001-yilgacha ishlatilgan Ruanda bayrogʻi bilan deyarli bir xil.

## Hukumat bayroqlari

Fayl:Presidential Standard of Guinea.svg|Prezident Shtandarti


## Tarixiy bayroqlar

Fayl:Flag of the Imamate of Futa Djallon (pre-1896).svg|Futa Jallon imomi bayrog'i (1896-yilgacha)
Fayl:Flag of the Imamate of Futa Djallon (1896-1912).svg|Fransiya protektorati bo'lganidan keyin Futa Jallon imomi bayrog'i (1896-1912)
Fayl:Flag of France (1794–1815, 1830–1958).svg|Fransiya Gvineyasi bayrog'i (1912-1958)
Fayl:Presidential Standard of Guinea (1958-1984).svg|Gvineya bayrogʻi (1958–1984)


## Manbalar
Ruminiyaning ma'muriy bo'linishi

Ruminiya maʼmuriy jihatdan 41 ta okrugga boʻlingan, ular 256 ta munitsipakitet va 2686 ta kommunaga boʻlingan. Okruglar markaziy hukumat tamonidan tayinlanadigan prefektlar boshqaradi. Yevropa Ittifoqining 1059 / 2003-sonli qoidalariga muvofiq, Ruminiya hududi 8 ta rivojlanish mintaqasiga boʻlingan, ular maʼmuriy-hududiy birlik emas, balki mamlakatning faqat statistik zonalari.

Kommunalar oʻz boshqaruviga ega boʻlmagan qishloqlarga boʻlingan. Ruminiyada jami 13 092 ta qishloq bor.

Buxarest hududi sektorlarga boʻlingan, sektorlarning vakillik organlari mahalliy kengashlar, sektordagi ijro etuvchi hokimiyat boshligʻi mer hisoblanadi.

Ruminiyada tan olinmagan milliy-hududiy muxtoriyat Secuy viloyati hisoblanadi.

## Hududiy birliklarning nomenklaturasi
Ruminiyaning maʼmuriy boʻlinmalari NUTS standartiga amal qiladi:

* NUTS 1-darajasi: Ruminiya
* NUTS 2-darajali : 8 ta rivojlanish mintaqasi
* NUTS darajasi 3: 41 okrug va 1 munitsipalitet (Buxarest)
* NUTS darajasi 4: ishlatilmaydi
* NUTS darajasi 5: 256 shahar va 2686 kommuna

## Yana qarang

* Ruminiyaning maʼmuriy-hududiy boʻlinish tarixi
Gvineya-Bisau bayrogʻi

**[[Gvineya-Bisau]]** davlat bayrogʻi — Gvineya-Bisau rasmiy davlat ramzidir. 1973-yilda Portugaliyadan mustaqillik eʼlon qilinganida qabul qilingan.

## Dizayn

Kabo-Verdening sobiq bayrogʻi singari, bayroq Gvineya va Kabo-Verde mustaqilligi uchun Afrika partiyasi (PAIGC) bayrogʻiga asoslangan. Partiya 1956-yilda Estado Novo rejimi davrida Portugaliyadan mustaqillik uchun tinch kampaniyani olib borish uchun tashkil etilgan, ammo lekin 1960-yillarda bu qurolli mojaroga aylangan va 1963—1974-yillardagi Gvineya-Bisau Mustaqillik urushi tomonida urushayotganlardan biri edi. PAIGC partiyasi Gvineya-Bisauda hamon hukmron partiya hisoblanib keladi. PAIGC partiyasi bayrogʻi 1957-yilda qizil, sariq, yashil va qora Pan-Afrika kombinatsiyasidan foydalanib birinchi dizaynini yaratgan Gana bayrogʻidan olingan. Gvineya-Bisau davlat bayrogʻi balandligi va uzunligi 1:2 nisbatiga ega.

Gana nuqtai nazarida qora yulduz Afrikaning birligini anglatadi. Qizil rang mustaqillik uchun toʻkilgan qonning ramzi, sariq rang quyoshning ramzi, yashil esa umid ramzini anglatadi. 

Bayroqda oltin (sariq), yashil, qizil rangdagi anʼanaviy Pan-Afrika ranglari, shuningdek, Afrikaning qora yulduzi ham mavjud. Bayroqning dizayniga Gana bayrogʻi katta taʼsir koʻrsatgan. Bunda ranglar bir xil maʼnoga ega: xususan, qizil — shahidlar qoni, yashil — oʻrmonlar, oltin rang — mineral boylik. 

## Ranglar

## Galereya

Fayl:Flag of Portuguese Guinea (proposal).svg|Portugaliya Gvineyasi uchun taklif qilingan bayroq (1965)
Fayl:Flag of PAIGC.svg|PAIGC bayrog'i
Military flag of Guinea-Bissau.svg|Qurolli Kuchlar bayrog'i
 

## Faktlar
• Gvineya-Bisau bayrogʻi boshqa koʻplab Afrika mamlakatlari kabi qizil, sariq va yashil Pan-Afrika ranglarini ishlatadi.
• Gvineya-Bisau gerbi bayroq bilan bir xil ranglarga ega va Afrika birligining qora yulduzi ham tasvirlangan.
• Gvineya-Bisau qirgʻogʻi uning gerbida qobiq bilan, materik savannasi va oʻrmonlari esa bayrogʻida tasvirlangan.

## Manbalar
Taekvondo boʻyicha 2022-yilgi Osiyo chempionati

**Taekvondo boʻyicha 2022-yilgi Osiyo chempionati ** – 2022-yilning 24-27-iyun kunlari Janubiy Koreyaning Chuncheon shahrida taekvondo boʻyicha boʻlib oʻtgan yigirma beshinchi Osiyo chempionati.

## Malaka
Covid-19 cheklovlari musobaqalarga qoʻllanadi:

* Har bir sportchi joʻnashdan 48 soat oldin salbiy PCR testini taqdim etishi kerak
* Musobaqaning barcha ishtirokchilari Koreya Respublikasida belgilangan karantin cheklovlariga rioya qilishlari shart

Har bir vazn toifasida janglar 2 daqiqa, raundlar oraligʻida 1 daqiqalik tanaffus bilan 3 raund oʻtkaziladi. Jahon reytingi qoidalariga koʻra, raundga yoʻllanma olgan sportchilar 1/8 final va undan yuqori ball reyting ochkolarini oladi. Ballar jahon reytingida aks ettiriladi.

Musobaqada Osiyo milliy federatsiyalaridan kamida 45 nafar xalqaro hakamlar ishtirok etadi. Musobaqalar 2022-yil 1-iyundan kuchga kirgan yangi qoidalar boʻyicha ilk bor oʻtkazilmoqda. Har bir Milliy olimpiya qoʻmitasi maksimal 12 nafar taekvondoni (olti erkak va olti ayol, har bir toifaga bittadan) ishtirok etishi mumkin.

## Medal natijalari

### Medal jadvali

### Medal tadbirlari

### Erkaklar

### Ayollar

## Manbalar
Mudofaa kazarmalari

**Himoya kazarmalari** - uzoq muddatli mudofaa uchun moslashtirilgan va qamal artilleriya oʻqlaridan himoyalangan kazarmalar toʻplami.

## Manbalar
Oʻtkir uchli kondiloma

**Oʻtkir uchli kondiloma** — teri va shilliq qavatlarning doimiy ishqalanadigan qismlarida paydo boʻladigan soʻgalsimon oʻsimtalar. Kasallik qoʻzgatuvchisi Popova guruhiga mansub papullomatoz — akantomatoz filtrlanuvchi virusdir. U oʻzining koʻp belgilari bilan oddiy va oʻrab oluvchi uchuqqa oʻxshab ketadi. Shaxsiy gigiyenaga rioya qilmaslik, surunkali nospetsifik yalligʻlanish, trixomonoz,kandidoz, xlamidioz, ureaplazmoz kabi kasalliklar oʻtkir muloqot davrida yuqib qolishi mumkin. Bu kasallik bilan aksariyat 20-40 yoshlik yoshlarda va undan kattalar kasallanadi. Bolalarda juda kam kuzatiladi. Inkubatsion davri 7-8 haftadan 9-10 oygacha davom etadi.

## Klinikasi

Oʻtkir uchli kondiloma koʻpincha bemorlarning jinsiy azolari atrofida, olat kertmagida, anus sohasida, qoʻltiqda, ayollar jinsiy uyatli lablarida va qin qirrasisida, koʻkrak bezi ostida uchraydi. Ayrim vaqtlarda siydik kanalining old sohasida shilliq qavatda ham kuzatiladi. Dastlab shu sohalarda uncha qattiq boʻlmagan mayda pusht tugunchalar paydo boʻladi, ular qoʻshilib, gulkaramni yoki xoʻroz tojini eshlatuvchi yumshoq soʻrgʻichsimon oʻsma hosil qiladi.Oʻtkir uchli kandilomaning baʼzi elementlari ingichka bitta asosga oyoqqa jamlangan boʻlib yuzasi namlanib turuvchi kepaklar bilan qoplanadi va undan qoʻlansa hid kelib turadi. Ishqalanish natijasida achchishib, qichishib turadi, yara-chaqalanib eroziyalanadi. Eroziyalanib yara-chaqalangan oʻsimtalar biroz qonsirab turadi. Oʻsimtalar tirnab koʻrilsa, quruq massali ajratma chiqadi.

## Tashxisi

Oʻtkir uchli kondilomaga diagnoz qoʻyish qiyin emas. Asosan, zaxmdagi kondiloma tekshirilganda koʻplab oqish treponemalar topiladi hamda serologik reaksiyalarning barchasi musbat boʻladi. Kam hollarda bir bemorning oʻzida ham serbar ham uchli kondiloma boʻlishi mumkin.

## Davosi

Oʻtkir uchli kondiloma asosan kuydiriladi. Diatermokoagulatsiya, krioterapiya, elektroionizasiya qoʻllanadi. Kaliy permanganatning oʻtkir eritmasi uch foizli SIRKA KISLOTASI, PODOFILLINNING 20 FOIZLI SPIRTDAGI ERITMASI kabi kuchli eritmalarda kuydiriladi REZORSINNING TALK BILAN 1:1 ARALASHMASI, KOLXAMIN MALHAMI buyiriladi. Oʻtkir uchli kandilomalar kam boʻlsa, ularni FOLKMAN qoshiqchasida qirib olinadi.

## Manbalar
Shahnoza Soatova

**Shahnoza Mirzarahimovna Soatova** (1977-yil 2-avgust; Toshkent, OʻzSSR, SSSR) — jurnalistlik tajribasiga ega taniqli oʻzbek blogeri, kolumnisti va jamoatchilik faoli. Ijtimoiy tarmoqlardagi „Shahnoza Soatova blogi“ sahifalari blogeri sifatida tanilgan. „Yuksalish“ umummilliy harakatining Ijtimoiy va iqtisodiy tashabbuslar instituti ekspertlari bilan hamkorlikda eʼlon qilgan „Oʻzbekistonning soʻnggi yillardagi jamoatchilik faollari Top-30 talik“ roʻyxatida qayd etilgan (2019). „Shuhrat“ medali sohibasi (2020). Oʻzbekiston prezidentining qoʻlidan davlat mukofotini olgan birinchi bloger.

Shahnoza Soatova uzoq yillik noshirlik va muharrirlik tajribasiga ega boʻlib, koʻpgina jurnallarda, radioda va nashriyotlarda faoliyat yuritgan. Kitoblar va amaliy qoʻllanmalar yozgan. 2018-yildan Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligida ishlay boshlagan. Hozirda Adliya vazirining maʼnaviy-maʼrifiy ishlar samaradorligini oshirish, davlat tili toʻgʻrisidagi qonun hujjatlariga rioya etilishini taʼminlash masalalari boʻyicha maslahatchisi hamda Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senati Gender tenglik qoʻmitasi qoshidagi Ekspertlar kengashi aʼzosi.

## Tarjimai holi
Shahnoza Soatova 1977-yil 2-avgustda Toshkentda tavallud topgan. Oilada 3 farzandning toʻngʻichi, 2 ta ukasi bor. Bolaligi Uchtepa tumanidagi „Oqmachit“ mahallasida oʻtgan. Otasini erta yoʻqotgan.

1994-yili Toshkent davlat universitetining (hozirda Oʻzbekiston milliy universitetining) oʻzbek filologiyasi fakultetiga oʻqishga kiradi va 1999-yilda mazkur fakultetni tamomlaydi. Filologiya fanlari doktori, professor Begali Qosimov rahbarligida „Shoʻro“ jurnalida „Turkiston adabiyoti materiallari“ mavzusida ilmiy izlanishlar olib boradi.

Shahnoza Soatova uzoq yillik noshirlik va muharrirlik tajribasiga ega boʻlib, Hamshira (1999—2000), Yosh kuch (2000—2004), Ob (2006—2009) jurnallarida, Zamin radiosida (2005—2006), Golden pages (2009—2011), Akademnashr (2011—2014), Spectrum (2015—2017) va Maʼnaviyat (2017—2018) nashriyotlarida turli lavozimlarda faoliyat yuritgan. Maʼnaviyat nashriyotining bosh muharriri sifatida bir qator maktab darsliklari va qoʻllanmalarning chop etilishiga rahbarlik qilgan. Oʻzi ham „Ayol baxti sirlari“, „Islohotlar davrida ommaviy axborot vositalari: axborot transformatsiyasi va kasb etikasi muammolari“, „Mahalliy kengashlar deputatlari uchun qoʻllanma“, „Mediasavodxonlik va Fake-news: huquq va masʼuliyat chegarasi“ nomli kitoblari va amaliy qoʻllanmalarini chop ettirgan. 2018-yildan Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligida ishlay boshlagan. Hozirda Adliya vazirining maʼnaviy-maʼrifiy ishlar samaradorligini oshirish, davlat tili toʻgʻrisidagi qonun hujjatlariga rioya etilishini taʼminlash masalalari boʻyicha maslahatchisi hamda Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senati Gender tenglik qoʻmitasi qoshidagi Ekspertlar kengashi aʼzosi.

## Manbalar
Qoplash (astronomiya)

**Qoplash** - astronomik hodisa boʻlib, kuzatuvchi nuqtai nazaridan maʼlum bir nuqtadan bir samoviy jism boshqa osmon jismining oldidan oʻtib, uni toʻliq yoki qisman qoplashiga aytiladi.

## Manbalar
Oʻzbekiston 1994-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlarida

}



**Oʻzbekiston** 1994-yilda Lillexammerdagi (Norvegiya) qishki Olimpiya oʻyinlarida tarixda ilk bor ishtirok etib, birinchi oltin medalni qoʻlga kiritishga muvaffaq boʻlgan. Milliy terma jamoadan 7 nafar sportchi, shulardan 4 nafarini ayollar tashkil etgan. Oʻzbekiston tarixidagi birinchi Olimpiya chempioni changʻi akrobatikasi musobaqalarida Lina Cheryazova fristaylning akrobatika turi boʻyicha  oltin medalni qoʻlga kiritgan.

## Medal sovrindorlari

## Natijalar

### Figurali uchish

; Muzlik ustidagi raqs

### Fristayl

; Erkaklar

; Ayollar

## Manbalar

## Havolalar

* XOQ bazasi
* Rasmiy Olimpiya rekordlari
Kemaning so‘nggi nafasi

**Kemaning soʻnggi nafasi ―** Paldiski shahrining markazidagi yodgorlik boʻlib, mashhur haykaltarosh Amandus Adamson (nusxa muallifi estoniyalik haykaltarosh Rene Reinumäe)tomonidan yaratilgan.

2013-yilda u baxtsiz joylashuv tufayli  oʻrnatilgan joyidan olib tashlanadi. Biroq shahar hokimiyati yodgorlikni boshqa joyga oʻrnatishga vaʼda bergan.

## Tarixi
Fuqarolar oʻrtasida oʻtkazilgan soʻrovga koʻra, bu haykalni  haykaltaroshning tugʻilgan joyi Paldiskida oʻrnatishga qaror qilinadi. Paldiskida haykaltarosh Amandus Adamsonning haykallaridan birini oʻrnatish gʻoyasi 2006-yilda paydo boʻlgan.

2013-yilda yodgorlik oʻz joyidan olib tashlangan. Rasmiy bayonotlarga koʻra, haykalni olib tashlanishiga uning mustahkam qilib oʻrnatilmaganiligi va yaxshi  joyda joylashmaganligi sabab qilingan. Ob-havo sharoiti tufayli yodgorlik vayron boʻlganligi va bundan tashqari, bolalar maydonchasidan unchalik uzoq boʻlmagan joyda joylashganligi ham haykalning olib tashlanishiga sabab boʻlgan  boʻlishi mumkin.

## Tavsifi
Haykaltarosh Amandus Adamsonning eng mashhur allegorik asari „Kemaning soʻnggi nafasi“ (1899-yilda haykal yasalgan , 1926-yilda muallif unga marmardan qayta shakl bergan)  Bu haykalda ayolning goʻzal qiyofasi tasvirlangan boʻlib — tabiat, inson, goʻzallik, orzu, umid madhiyasi timsolini koʻrish mimkin. Biroq, kema hayoti ham  inson hayoti ham abadiy emas: yelkanlar zaiflashadi, ustun va bortlar sinadi. Umid eng oxirida oʻladi, soʻngra uning tanasi dengizga gʻarq boʻladi. Inson taqdiri va dengizning birligi tomoshabinni chuqur va qaygʻuli oʻyga soladi.

## Yana qarang

* Amandus Adamson haykallari roʻyxati

## Manbalar

## Havolalar
 

* A. Adamson. Buyuk Sovet Entsiklopediyasida „kemaning soʻnggi nafasi“.
* „Kemaning soʻnggi nafasi“ — Amandus Adamsonning soʻnggi haykallaridan biri Paldiskiga oʻrnatiladi 
* Bu boshqa Paldis. (Sirli loyiha. Deyarli detektiv hikoya) 
* Oʻyin maydonchasida Paldislarda yalangʻoch haykal qoʻyilgan 
* Rossiya Federatsiyasining Davlat Ermitaji, model A.-G. Adamson 1899-yil.
Vyacheslav Pereteyko

**Vyacheslav Dmitriyevich Pereteyko** (1981-yil 19-yanvar) — oʻrta vazn toifasidagi oʻzbek dzyudochisi, Oʻzbekiston terma jamoasida asosan 2000-yillarning birinchi yarmida bahs olib borgan. Afinada boʻlib oʻtgan yozgi Olimpiya oʻyinlari ishtirokchisi, Osiyo oʻyinlarining bronza medali sovrindori, Osiyo chempionatlarining kumush va bronza medali sovrindori, koʻplab respublika va xalqaro ahamiyatga molik turnirlar gʻolibi.

## Sport faoliyati
Vyacheslav Pereteyko 1981-yil 19-yanvarda tugʻilgan. U birinchi marta 2000-yilgi mavsumda oʻzini tanitib, oʻrta vaznda u Nabeuldagi oʻsmirlar oʻrtasidagi jahon chempionatida ishtirok etadi va 1/16 final bosqichiga chiqadi va rossiyalik Muslim Gadjimagomedovga imkoniyatni boy beradi. Bir yil oʻtgach, u Minskdagi "A" toifasidagi xalqaro turnirda yettinchi oʻrinni egalladi va Myunxendagi jahon chempionatida ishtirok etib, 1/16 finalda koreyalik Yun Ton Sikka magʻlub boʻldi.

U kattalar oʻrtasidagi xalqaro miqyosdagi ilk jiddiy muvaffaqiyatiga 2002-yilda Oʻzbekiston terma jamoasining asosiy tarkibiga kirib, Koreyaning Pusan shahrida boʻlib oʻtgan Osiyo oʻyinlariga tashrif buyurib, oʻrta vazn toifasida bronza medalini qoʻlga kiritadi. Qolaversa, ushbu mavsumda u Rimdagi jahon chempionatida yettinchi boʻladi. Vyacheslav Dmitriyevich keyingi mavsumda Parijda boʻlib oʻtgan Jahon Superkubogida yettinchi oʻrinni egalladi, Chedjuda oʻtkazilgan Osiyo chempionatida bronza medalini oladi, Yaponiyaning Osaka shahrida oʻtkazilgan jahon chempionatida ishtirok etib, 1/8 finalga chiqadi.

2004-yilda Pereteyko Olma-Otada boʻlib oʻtgan Osiyo chempionatida kumush medalni, soʻng u koreyalik Pak Song U dan tashqari oʻrta vazn toifasidagi barcha raqiblari ustidan gʻalaba qozonadi. Shuningdek, u Moskvadagi jahon superkubogida yettinchi, Minskdagi “A” toifasidagi xalqaro turnirda beshinchi boʻladi. Bir qator omadli chiqishlari tufayli u 2004-yilda Afinada boʻlib oʻtgan Yozgi Olimpiada oʻyinlarida mamlakat sharafini himoya qilish huquqini qoʻlga kiritadi, ammo birinchi jangda u yunonlik Dionisios Iliadisga magʻlub boʻladi va shu zahotiyoq gʻoliblar qatoriga kirish imkoniyatini qoʻldan boy beradi.

Afina Olimpiadasidan soʻng Vyacheslav Pereteyko ma’lum vaqt dzyudo boʻyicha Oʻzbekiston terma jamoasining asosiy tarkibida qoldi va yirik xalqaro regatalarda ishtirok etishda davom etadi. Shunday qilib, 2005-yilda oʻrta vazn toifasida u Nyu-Yorkdagi ochiq turnirda gʻolib chiqadi. Oxirgi marta u 2006-yilgi mavsumda Parij va Gamburgdagi Jahon Superkubogi bosqichlarida yarim ogʻir vazn toifasida ishtirok etganida xalqaro maydonda sezilarli natijalarni koʻrsatgan. Ushbu musobaqalardan keyin  u professional sportchi sifatida faoliyatini toʻxtatishga qaror qiladi.

## Manbalar

## Havolalar

* Vyacheslav Pereteyko — *judoinside.com*
Aberleiniog qal’asi

**Aberleiniog qal’asi** () ― Uelsning Anglesey shahrida joylashgan oʻrta asrlardagi motte va beyli qal’asi. U Gugo d’Avranches tomonidan 1080 va 1099-yillarda qurilgan. Qal’a Bomaris qal’asidan taxminan ikki mil shimolda tik tepada joylashgan. Asl yogʻoch konstruktsiya keyinchalik toshga almashtirildi va XVII-asrning oʻrtalarida Bomaris konstabli Tomas Cheadl tomonidan vayron qilindi. Ayni paytda qal’a qayta tiklandi va qisman jamoatchilik uchun ochiq. Rejada u past devorlar bilan oʻralgan, burchaklarida dumaloq minoralar bilan oʻralgan hovli.

Qal’ani eslatib turadigan bir nechta hujjatlar, boshqa narsalar qatori, 1094-yilda Gruffydd ap Cynan tomonidan qamal qilingan. Qamal barbod boʻlgan, ammo qal’a himoyachilaridan 124 Norman jangda halok boʻldi.

## Yana qarang
* Uelsdagi qal’alar roʻyxati

## Havolalar
* Royal Commission on the Ancient and Historical Monuments of Wales 
* Welsh Castles: A Guide by Counties
* Anglo-Norman Castles
Karachaevskga taklifnoma

**"Karachaevskga taklifnoma"** yoki **"Goryanka"** (norasmiy nomi) — Karachaevskdagi haykal, shaharning tashrif qogʻozi ham uning gerbida tasvirlangan.

## Tarixi
„Goryanka“1965-yilda taniqli haykaltarosh Hamzat Krimshamxalov tomonidan yaratilgan. Rasmiy ravishda yodgorlik „Karachaevskga taklifnoma“ deb nomlangan, ammo mahalliy aholi uni „Goryanka“ deb atashgan.

Haykal gipsdan qilingan va yillar oʻtishi bilan uning koʻrinishiga putur yeta boshlagan. Koʻplab restavratsiyalardan soʻng, „Goryanka“ ning aniq nusxasini yanada bardoshli materialdan qayta yaratishga qaror qilindi.

2014-yil yozida shahar aholisiga avvalgisining aniq nusxasi, ammo alyuminiy materialdan tayyorlangan yangilangan Goryanka taqdim etildi. Yangi Goryanka ustida mahalliy haykaltarosh Xasan Jurtuboev ishlagan.

## Tavsifi
Milliy libosdagi togʻlik qiz bir piyola ayron uzatadi, bu qorachaylar va bolqarlarning uy yonidan oʻtayotgan mehmon yoki sayyohni ayron bilan mehmon qilish qadimiy odatini eslatadi.
Goryanka1966.jpg|1966-yil
Goryanka1981.jpg|1981-yil
1779 bi.png|Karachayevskning Qurollari
Goryanka000.jpg|eski Karachayevsk
Goryanka2014.jpg|Haykalni almashtirish


## Manbalar
Bari qal’asi

**Bari qal’asi** () ― Italiyaning janubidagi Bari shahrida joylashgan oʻrta asr qal’asi. 1131-yilda Sitsiliya qiroli Rojer II tomonidan avvalgi Vizantiya istehkomi xarobalari ustiga qurilgan. U 1156-yilda Sitsiliya qiroli Uilyam I tomonidan vayron qilingan va 1233-yilda imperator Fridrix II tomonidan qayta tiklangan.

## Havolalar
* Фотографии замка на Flickr.com
Kosmosdagi qush

**"Kosmosdagi qush"** — bu ruminiyalik haykaltarosh Konstantin Brankuzining haykallari sikli boʻlib, u 28 yil davomida vaqti-vaqti bilan ishlangan.

## Tarix
1912-yildan 1940-yilgacha Brinkushi bronza, turli rangdagi marmar va gipsdan „Kosmosdagi qush“ ning 29 ta versiyasini yaratdi.

Siklning birinchi va eng mashhur haykali Nyu-Yorkdagi Metropolitan sanʼat muzeyida, bronza versiyasi esa Nyu-York zamonaviy sanʼat muzeyida saqlanadi.

„Kosmosdagi qush“ turkumi Ruminiya folkloridan sehrli qush tasvirlangan „Maiastra“ haykali tomonidan boshlangan. Siklning birinchi haykallarida (1912-1917) Brinkushi afsonaga koʻra pariga aylangan qushning ikki tomonlama tabiatini koʻrsatishga harakat qildi. Ammo tez orada Brinkushi ayollik jozibasiga koʻproq urg;u bergan holda, toshdagi sehrli parvozning timsoliga eʼtibor qaratdi. 1919-yilda sikl haykallarining koʻrinishi va ularning qanday tasvirlanishi mavhumroq edi. Brinkushi, oʻz soʻzlari bilan aytganda, qushni boshini koʻtarib tasvirlash vazifasi turgan edi, agar  bu imo-ishorada gʻurur va qiyinchilik boʻlmasa, keyingi haykallarda asosiy eʼtibor parvozning ramziyligiga qaratiladi. Bu ramziylik kundalik hayot olamidan oʻzgacha bir  dunyoga qochishni aks ettiradi.

## Qiziq faktlar

* Microsoft Xbox 360 oʻyin konsoli dizayneri Jonatan Xeys oʻzining tashqi koʻrinishini „Bird in Space“ haykallari seriyasiga asosladi.

* 2005-yilda „Kosmosdagi qush“ turkumidagi asarlardan biri Nyu-Yorkdagi Christieʼs auksionida 27 million 400 ming dollarga sotildi. Dastlab haykal 8-12 million dollarga baholangan. Asar ilgari hech qanday katalogga kiritilmagan va 1937-yildan buyon Yevropada shaxsiy kolleksiyada boʻlgan, kim oshdi savdosidan bir necha kun oldin autentifikatsiya qilingan. Bu haykal 1922-1923-yillarda marmar va toshdan yasalgan. Uning balandligi 1 metr 21 santimetrni tashkil qilgan.

* „Kosmosdagi qush“ bugi-vugi kinokomediyasida faol rol oʻynaydi, bir juft badavlat kolleksiyachilar doimiy ravishda „Qush“ ni uylarida sudrab yurishadi va haykaldan kiyim ilgich sifatida foydalanishadi.

## Manbalar

## Adabiyotlar

* 

## Yana qarang

* „Cheksiz ustun“

## Havolalar

* Nyu-York Metropolitan muzeyida joylashgan haykalning tavsifi
Ashtaun qal’asi

**Ashtaun qal’asi** () — XVII-asrga oid (ehtimol XV, 1600-yillarda qayta qurish bilan), Dublindagi Feniks bogʻida, Ashtaun tumanida joylashgan mustahkamlangan bino.

1989-yilda qal’a rekonstruksiya qilinib, qal’a asl koʻrinishiga qaytariladi (masalan, bino diplomatik qarorgoh sifatida ishlatilgan davrda gruzin derazalari olib tashlangan va boshqa yangiliklar kiritilgan). Qal’aning oʻzida 4 qavat mavjud.

## Manbalar
Ambras qal’asi

**Ambras qal’asi** () ― Avstriyaning Innsbruk shahrida joylashgan qal’a muzeyi. Bu shaharning asosiy diqqatga sazovor joylaridan biridir. Uning madaniy va tarixiy ahamiyati ertsgersteg Ferdinand II bilan chambarchas bogʻliq.

Qal’aning qurilishi imperator Ferdinand I ning ikkinchi oʻgʻli Ferdinand II davriga toʻgʻri keladi. 1563-yilda Tirol provinsiyasida ertsgertsog suveren boʻlgach, oʻrta asr qal’asini Uygʻonish davri qal’asiga aylantirish uchun italiyalik meʼmorlarni yolladi.

Ferdinand II Gabsburglar oilasidagi eng saxovatli sanʼat homiylaridan biri edi. Ambras qal’asida u rasmlar, haykallar, qurollar, zargarlik buyumlari va boshqalarning ajoyib toʻplamlarini toʻplagan.

Bugungi kunda Ambras sayyohlar orasida eng mashhur joylardan biri, Innsbruk erta musiqa festivalining asosiy kontsert joyidir.
Fayl:Schloss Ambras in Tirol.jpg|Mattheus Merian tomonidan oʻyilgan gravyurada qal'aning ko'rinishi
Fayl:Innsbruck 2 281.jpg|Marjonlar
Fayl:Innsbruck 2 252.jpg|Ritsar zirhi
Fayl:Spanish Hall of Ambras Castle, Innsbruck (inside)-2024-02-06.jpg|Ispan zali


## Havolalar

* Официальный сайт
* Амбраз // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
Sabina ayollarini o‘g‘irlash

**Sabina ayollarini oʻgʻirlash** (italyancha: *Ratto delle sabine*) ― florensiyalik haykaltarosh Jamboloni tomonidan yaratilgan marmar haykaltaroshlik guruhi boʻlib, mannerist haykaltaroshlikning klassik namunasi, ushbu ustaning taniqli durdona asaridir.

Shartli ravishda kompozitsiyada rimliklar tomonidan Sabina ayollarini oʻgʻirlash haqidagi Rim afsonasidan (" Sabin urushi „ deb ataladigan) sahna tasvirlangan deb taxmin qilinadi.

Haykal oq marmardan yasalgan boʻlib, Florensiyaga olib kelingan eng katta toʻplam hisoblanadi. Bu haykal orqali Gʻarbiy Yevropa haykaltaroshligida birinchi marta bir necha nuqtai nazardan koʻrish mumkin boʻlgan uch figurali kompozitsiya yaratildi.Shuningdek  Jamaboloni, bronza relyefli marmar poydevor ham yaragan. 1583-yilda  bu haykal Florensiyadagi Loggia dei Lanzi mayddoniga oʻrnatilgan. *“Ushbu haykaltaroshlik guruhini yaratishda usta aniq bir maqsadni koʻzlamagan edi — u faqat marmardan monumental haykal yasash qobiliyatiga shubha qilgan tanqidchilarni jim qilmoqchi edi. Bolonya unga eng qiyin boʻlgan kompozitsiyani tanladi — qarama-qarshi belgilar va umumiy harakat bilan birlashtirilgan uchta raqam. Haykaltaroshning zamondoshlari olimlari bu guruh nimani anglatishini muhokama qilib, nihoyat, unga eng mos nom „Sabin ayollarini oʻgʻirlash“ degan xulosaga kelishdi"*.Haykalda uchta inson qiyofasi tasvirlangan: Rim, Sabin ayoli va Sabin erkak. Muallif tomonidan oʻylangan fikr, ushbu haykalda sevgi va sevgi kurashining metaforasini  tushuntirish edi.

Tarkibiy jihatdan, S-shaklidagi plastik chiziqlarni bogʻlash yordamida raqamlar orqali, xuddi „spiralga oʻralgan“: Figura serpentinata koʻrinishini tasvirlash koʻzda tutilgan. Jamboloni bu asari bilan oʻzining mohirligini  koʻrsatishga harakat qildi. U nafaqat bir tomondan, balki har tomondan badiiy taassurot qoldiradigan shunday keng koʻlamli kompozitsiya yaratishga qaror qildi. Ilgari bunday kompozitsiyalar faqat bronzadan yasalgan va juda kichik hajmda yaratilgan. Jamboloni  oʻz maqsadiga erishdi, ammo bu unga oʻzi tasvirlagan guruhning holati tabiiyligining yoʻqoltilishi orqali erishildi. Shakllar „osonlik bilan oʻzlarining yaxshi mashq qilingan xoreografik mashqlarini bajaradilar, ammo bu yerda, deyarli barcha ellinistik haykallarda boʻlgani kabi, hissiy maʼno umuman yoʻq. Va, albatta, haykaltaroshlik guruhi mutanosiblik va oʻychanlik bilan zavqlanadi, lekin u haqiqiy pafosni his qilmaydi“.

Jamboloni  1582-yilda Pietro Frankavilla yordamida haykalni tugatdi va Franchesko deʼ Medichi bu haykalni yoqtirib qoladi.1583-yil yanvar oyida uni Piazza della Signori maydonidagi Loggia dei Lanzi-ga oʻrnattirdi

## Manbalar

## Havolalar

* Poxiщenie sabinyanok