open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Haydariya masjidi

**Haydariya masjidi** (; ) – 1955-yildan beri boshlang'ich maktab binolari sifatida foydalanib kelinadigan sobiq shia masjidi. Eronning Qazvin viloyati Qazvin shahrida joylashgan.

Sobiq masjid 1933-yil 31-iyul kuni Eron milliy merosi roʻyxatiga kiritilgan boʻlib, Eron madaniy meros, hunarmandchilik va turizm tashkiloti tomonidan boshqariladi.

Bino dastlab islomgacha boʻlgan davrda qurilgan zardushtiy olov ibodatxonasi boʻlgan. Milodiy 1119-yilda sodir boʻlgan zilziladan soʻng qayta taʼmirlangan bu bino hozirgi kunda boshlangʻich maktab hovlisida joylashgan boʻlib, maktab kutubxonasi va majlislar zali sifatida xizmat qiladi.

## Umumiy tavsifi
Qazvinning Bolaghi mahallasida joylashgan Haydariya masjidi Saljuqiylar davriga oid yodgorlik boʻlib, taxminan XII asr oxiri yoki XIII asr boshlariga mansubdir. Qojarlar sulolasi davrida XIX asrda masjid binosi madrasa tarkibiga kiritilgan. Biroq madrasaning aksariyat qismlari 1955-yilda boshlangʻich maktab qurilishi uchun buzib tashlangan. Haydariya masjidining uslubiy xususiyatlari Qazvin jome masjidinikiga oʻxshash boʻlgani sababli Haydariya masjidi ham xuddi shu meʼmor tomonidan qurilgan yoki taʼmirlangan deb taxmin qilinadi.

Masjid bitta gumbazli xona boʻlgan ibodat zalidan iborat. Bu masjid hovlining janubiy tomonida joylashgan boʻlib, hovlining sharq, gʻarb va shimol tomonlari madrasaning ravoqli hujralari bilan oʻralgan edi. Majmuaga kirish qismlari hovlining shimoli-sharqi va shimoli-gʻarbida joylashgan boʻlib, kirish qismlari yonida sharq va gʻarb tomonlarda toʻqqiztadan hujra boʻlgan. Madrasaning shimoliy tomonida ayvon va uning har ikki tomonida uchtadan hujra joylashgan.

Saljuqiylar davridagi ibodat zalining oʻlchami tashqi tomondan , masjid ichkarisi esa ni tashkil etadi. Masjidga shimol tomondan kiriladi. Saljuqiylar davriga oid inshootga keyinchalik oʻlchamlari  boʻlgan ayvon qoʻshilgan. Ushbu masjidning gumbazli xonasi Sosoniylarning *chahar taq* tipidagi olov ibodatxonalariga oʻxshash tarzda bunyod etilgan. Masjid gumbazi hozirgacha saqlanib qolmagan. Hozirda ichki makonni himoyalash uchun yaqinda oʻrnatilgan vaqtinchalik tom mavjud.

## Galereya

Heydariye seminary-2.jpg
N82938323-72380498.jpg
Heydarieh Mosque and School.jpg


## Yana qarang

* Eronning shia islomida
* Erondagi masjidlar roʻyxati
* Erondagi maktablar roʻyxati

## Izohlar

## Manbalar

## Qoʻshimcha adabiyot
* 
* 
* 
* 

## Havolalar
Joseph II (Iyerussalim)

**Qudduslik Joseph II** 981-yildan 983-yilgacha Quddusdagi cherkovning patriarxi boʻlgan. Uning hayoti haqida oz maʼlumot maʼlum. Uning yepiskopligi davrida patrialxal sinkell Sadaqa ibn Bishr 966-yildagi tartibsizliklar chogʻida yongʻin natijasida shikastlangan Muqaddas Qabr cherkovini taʼmirlash ishlari yakunlangan.

Joseph faylasuf va tabib, shuningdek, saxovatli ehson qiluvchilardan boʻlgan.

985-yilda u, avvalroq Christodulus II singari, Qohirada vafot etgan.

## Manbalar
Iso ibn Nasturus ibn Surus

**Iso ibn Nasturus ibn Surus** 993–996-yillarda al-Aziz Billoh davrida Fotimiy xalifaligining vaziri boʻlib xizmat qilgan qibtiy misrlik kotib edi. U 1000-yilda xalifa al-Hokim tomonidan qatl etilgan.

## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Liptena bergeri

**Liptena bergeri** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. Ushbu tur Kongo Demokratik Respublikasi hududida uchraydi.
## Manbalar
Liptena bolivari

**Liptena bolivari** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. Ushbu tur Nigeriyaning janubiy hududlari, Kamerun, Ekvatorial Gvineya (Rio-Muni hududi) hamda Gabonda uchraydi.
## Manbalar
Liptena titei

**Liptena titei** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. Ushbu tur Nigeriyaning sharqiy qismi, Kamerunning g‘arbiy qismi hamda ehtimol Kot-dʼIvuarda uchraydi.
## Manbalar
Atta masjidi

**Atta masjidi** () – Iroqning Bagʻdod shahri Karx tumanida joylashgan qadimiy tarixiy masjid.

## Tarixi
Masjid XVII asrda Atta xonadoni tomonidan qurilgan boʻlib, bu sulola Iroq, Shom, Hijoz va oʻsha davrda Misr boʻylab olib borgan savdo faoliyati bilan tanilgan, nufuzli va badavlat savdogarlar oilasi edi. Oilaning asosiy qismi oxir-oqibat Misrga koʻchib, oʻsha yerga oʻrnashgan boʻlsa-da, xonadon aʼzolari bu hududda ham majlislar oʻtkazgan va Qodiriya tariqati hamda Al-Xiloniy masjididan kelgan shayxlar, ustozlarni bu yerga taklif qilgan. Masjid qurilishi oilaning xayriya faoliyatining bir qismi boʻlib, ular aynan shu xayriya ishlari, xususan, Atta masjidini bunyod etgani bilan shuhrat qozongan.

Shuningdek, masjid joylashgan va, odatda, eng koʻp tashrif buyurilgan mahalla „*Atta masjidi mahallasi*“ nomi bilan mashhur boʻlgan va hali ham al-Karx aholisi tomonidan shunday nom bilan esga olinadi. Masjid meʼmorchiligi ancha sodda boʻlib, kichik ibodatxona qismidan iborat boʻlgan, u yerdan qibla tomonga yoʻl ochiladi. Masjidning hovlisi bor, biroq minorasi yoʻq.

## Yana qarang
* Iroqda islom
* Bagʻdoddagi masjidlar roʻyxati
* Shabandor masjidi – Bagʻdoddagi yana bir mashhur, yirik savdogarlar oilasi tomonidan qurilgan masjid.

## Manbalar
Liptena tiassale

**Liptena tiassale** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. Ushbu tur Kot-dʼIvuar va Gana hududlarida uchraydi.
## Manbalar
Liptena turbata

**Liptena turbata** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. Ushbu tur Kamerun, Kongo Respublikasi, Gabon hamda Kongo Demokratik Respublikasining janubiy qismida uchraydi.
## Manbalar
Liptena sauberi

**Liptena sauberi** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. Ushbu tur Kamerunda hamda ehtimol Nigeriya hududida uchraydi.
## Manbalar

## Havolalar

*''Die Gross-Schmetterlinge der Erde'' 13: Die Afrikanischen Tagfalter. Plate XIII 65 *c*
Liptena septistrigata

**Liptena septistrigata** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. Ushbu tur Gvineya, Syerra-Leone, Kot-dʼIvuar, Gana, Togo, Nigeriyaning janubiy hududlari hamda Kamerunning g‘arbiy qismida uchraydi.
## Manbalar
Liptena seyboui

**Liptena seyboui** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. Ushbu tur Kot-dʼIvuarning sharqiy qismi hamda Gananing g‘arbiy hududlarida uchraydi.
## Manbalar
Amadiya Katta masjidi

**Amadiya Katta masjidi** (; ), shuningdek, **Amadiya jome masjidi** deb ham yuritiladi, Iroqning Kurdiston mintaqasidagi Amadiya shaharchasida joylashgan masjid. Milodiy 1177-yilda Abbosiylar xalifaligi davrida bunyod etilgan va bir necha bor taʼmirlangan.

## Tavsifi
Ramziy maʼnoga ega, balandligi ga yetadigan minora XV asrda sulton Husayn al-Vali hukmronligi davrida qad rostlagan. Minorada yuqoriga olib chiqadigan spiral zinapoya mavjud. Ushbu minora koʻpincha Mosuldagi an-Nuriy jome masjidi minorasi bilan qiyoslanadi. XVIII asrda sodir boʻlgan bir bosqin chogʻida minoraning gumbaziga shikast yetgan, soʻngra taʼmirlangan. 1961-yilda masjid Iroq hukumati tomonidan uyushtirilgan havo hujumlarida zarba olgan, buning oqibatida minoraning yuqori qismi zarar koʻrgan. Keyinchalik asl toshlardan foydalanilgan holda qayta tiklangan.

Masjid haram hamda alebastr, loy va toshdan qurilgan bir nechta gumbazlarga ega. Haram 2 qismga boʻlingan: yuqori qismi Sulton Husayn tomonidan bunyod etilgan, pastki qismi esa ayollar uchun moʻljallangan ibodat xonasidir. Masjid umumiy hisobda  maydonni egallaydi va 300 nafargacha ibodat qiluvchini sigʻdira oladi.

Masjid tarkibida tarixiy madrasa ham mavjud boʻlib, ushbu madrasa bir vaqtlar shahardagi eng yirik taʼlim muassasasi hisoblangan. Madrasa diniy yoʻnalishdagi fanlar, jumladan, fiqh va arab tilidan taʼlim bergan. Ushbu madrasa Sulton Husayn tomonidan yangidan taʼmirlangan. Janubiy qismida ravoqlar va gumbazga ega masjid, shuningdek, fiqhga oid asarlar saqlanadigan kutubxona mavjud.

## Galereya

Minbar of Great Mosque of Amedî.jpg|Masjid minbari, hozirda Iroq milliy muzeyida saqlanadi


## Yana qarang

* Iroqda islom
* Iroqdagi masjidlar roʻyxati

## Manbalar
Liptena submacula

**Liptena submacula** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. Ushbu tur Syerra-Leone, Liberiya, Kot-dʼIvuar, Gana hamda Nigeriya hududlarida uchraydi.

## Kenja turlari
* *L. s. submacula* 
* *L. s. liberiana* Stempffer, Bennett & May, 1974
* *L. s. maesseni* Stempffer, Bennett & May, 1974 
* *L. s. tringa* Stempffer, Bennett & May, 1974 

## Manbalar
Liptena subundularis

**Liptena subundularis** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. Ushbu tur Kamerun, Bioko oroli hamda Gabon hududlarida uchraydi.
## Manbalar
Liptena similis

**Liptena similis** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. Ushbu tur Gvineya, Syerra-Leone, Liberiya, Kot-dʼIvuar, Gana, Nigeriya, Kamerun va Gabon hududlarida uchraydi.
## Manbalar
Ornipholidotos gemina

**Ornipholidotos gemina** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. Ushbu tur Kamerun, Markaziy Afrika Respublikasi, Kongo Demokratik Respublikasi, Uganda va Tanzaniya hududlarida uchraydi.

## Kenja turlari
* *Ornipholidotos gemina gemina* 
* *Ornipholidotos gemina fournierae* Libert, 2005 
## Manbalar
Davraz

**Davraz tog‘i** (, ba’zan **Davras tog‘i** deb ham ataladi) — Turkiyaning janubida, Isparta viloyatidagi Tavr togʻ tizmasidagi tog‘ hamda qishki sport va chang‘i kurorti. Eng yaqin shaharlar — viloyat markazi Isparta va unga qarashli Eğirdir tumani bo‘lib, har ikkisi ham Davraz chang‘i markazidan () taxminan  masofada joylashgan. Antaliya shahri esa  uzoqlikda bo‘lib, avtomobil yo‘llari orqali borish mumkin.

Kurortdagi eng baland cho‘qqi — **Büyük Davraz** bo‘lib, uning balandligi . Chang‘i uchish uchun eng yuqori nuqta esa  balandlikda joylashgan.Bu yerda turli darajadagi yo‘laklar mavjud: qora, qizil, ko‘k va sariq trassalar. Yonbag‘irlarga chiqish trassaga qarab arqon tortkich (drag lift) va o‘rindiqli kanat yo‘li (chair lift) orqali amalga oshiriladi. Kurort har yili 1-dekabrdan ochiladi, biroq qishki sport mavsumining asosiy davri qor holatiga bog‘liq ravishda o‘zgarib turadi.

Davraz kurortiga asosan bitta yirik mehmonxona xizmat ko‘rsatadi — **Sirene Davras Ski and Wellness Hotel**. Mehmonxona 1 650 metr (5 410 fut) balandlikda joylashgan.

## Galereya

File:DAVRAZDAGI.JPG
File:Davraz Kayak Merkezi.jpg


## Havolalar

* Southern Turkey Winter Sports
* www.davraz.com Official site of Sirene Davras Ski 
* www.davraz.com.tr Official site of the ski resort
* www.davras.com General information
Fadl ibn Robiya

**Abu Imron Fadl ibn Robiya** 12-asr boshlarida Suriyada hukmronlik qilgan arab amiri. Fadl haqida maʼlum boʻlgan aksariyat maʼlumotlar taxminan 1107-yilgi harbiy faoliyatiga taalluqli. 12-asrdan 18-asrgacha Suriya choʻllari va dashtlaridagi qabilalar ustidan hukmronlik qilgan al-Fadl sulolasining ajdodi hisoblanadi.
## Biografiyasi

Fadl Robiya ibn Hozimning oʻgʻli boʻlib, 10-asr oxiri 11-asr boshlarida Falastinni boshqargan jarrohiy hukmdor Mufarrij ibn Dagʻfalning evarasi edi. Jarrohiylar yirik Banu Tayy qabilasidan boʻlgan. Fadlning otasi Robiya Saljuqiylarga tarafdor boʻlgan. Biroq, keyinchalik Fadl Damashqning Buriy hukmdori Tugtegin bilan kelishmovchilikka borgan. Natijada, Tugtegin uni 1107/08-yilda Suriyadan haydab chiqardi. Shundan soʻng, Bagʻdod janubidagi Hilla shahrining Mazyadiy hukmdori Sadaqa huzuridan boshpana topib, u bilan ittifoq tuzdi.

Sadaqa Bagʻdodda Saljuqiylar sultoniga qarshi chiqqanda, Fadl dastlab u bilan birga oldingi qatorda jang olib bordi. Biroq, keyinchalik Saljuqiylar tomoniga oʻtib ketdi. Bagʻdodga yetib kelgan Fadl va uning qabiladoshlari mukofotlandi hamda Sadaqaning Bagʻdoddagi sobiq qarorgohi ularga turar joy qilib berildi. Fadl Sadaqaning Suriyaga boradigan sahro yoʻlini toʻsib qoʻyishga intilib, oʻz rejasini amalga oshirish uchun ruxsat soʻradi. Saljuqiylar Fadlga rozilik berdilar. Biroq, Anbarda Furot daryosini kesi oʻtgandan keyingi qismati haqida hech qanday maʼlumot yoʻq.
### Merosi
Fadl Gudayya ismli shaxsning otasi boʻlib, oʻz nomi bilan atalgan al-Fadl qabilasining ajdodi edi. Uning amirlari va avlodlari Suriya choʻli va dashtlaridagi badaviylarni Ayyubiylar, Mamluklar va ilk Usmoniylar nomidan boshqarib, hukmronliklari kamida 17-asr boshlarigacha davom etgan. Keyinchalik, Fadl avlodlarining bir qismi Al Abu Risha nomi bilan tanila boshlab, Mavali qabilasi yetakchiligini qoʻlga kiritdi. Ular 18-asrda Najddan kelgan Anaza qabilasi bosqiniga qadar Suriya choʻlidagi badaviylarning nasldan-naslga oʻtuvchi sardori mavqeini saqlab qoldilar. Al-Fadlning boshqa qismi Golan tepaliklari va Biqo vodiysiga koʻchib oʻtdi. U yerda vaqt oʻtishi bilan koʻchmanchilikni tark etib, dehqonchilikni oʻzlashtirdilar. Ushbu guruh hozirga qadar oʻzini al-Fadl deb atab kelmoqda. Ushbu guruh 1967-yilgi Olti kunlik urush paytida Isroil Golan tepaliklarini bosib olgandan soʻng, u yerdan koʻchirilgan va oʻshandan buyon Damashq atrofida istiqomat qilib kelmoqda.
## Izohlar

## Manbalar
Al-Umar masjidi

**Busro al-Umar masjidi** () – Suriyaning Busro shahrida joylashgan Rim davriga oid masjid. Butunjahon merosi obyekti. Milodiy 636-yilda Suriyaning musulmonlar tomonidan zabt etilishi yurishiga boshchilik qilgan xalifa Umar tomonidan barpo etilgan va 721-yilda xalifa Yazid II tomonidan qurilish ishlari yakuniga yetkazilgan. XII–XIII asrlarda Ayyubiylar sulolasi tomonidan taʼmirlangan. 2012–2014-yillar oraligʻida Suriya fuqarolar urushi paytida zarar koʻrgan. Masjid qayta taʼmirlangan va hozirgi kunda faoliyat koʻrsatmoqda.

## Tarixi
Masjid dunyodagi bugungi kunga qadar saqlanib qolgan eng qadimiy masjidlardan biri hisoblanadi. U sayohatchilar, Suriya orqali oʻtuvchi savdo yoʻllaridagi arab karvonlari va Makka sari yoʻl olgan hojilar uchun dam olish maskani boʻlib xizmat qilgan. Sayohatchilar masjidning markaziy hovlisidan bozor, shuningdek, tunash joyi sifatida foydalanganlar. Masjidning sharqiy va gʻarbiy tomonlaridagi ravoqlar ushbu markaziy hovlini oʻrab turgan. Masjidning janubiy tomonida esa masjidning ibodatxonasi tomon olib boruvchi ikki qatorli ravoq boʻlgan.

Masjidning kvadrat shaklli minorasi Umaviylar meʼmorchiligi uslubidagi minoralarning eng dastlabki namunalaridan biri edi. Damashq va Halabdagi masjidlarda ham xuddi shu sulolaga mansub oʻxshash uslubdagi minoralar mavjud.

Busrodagi vayronagarchilik 2012-yilda boshlanib, snaryadlar va tanklar Suriya fuqarolar urushi chogʻida koʻplab zararlar yetkazgan. 2014-yilda snaryad krateri natijasida masjid tomida teshik paydo boʻlgan. Masjiddan toʻkilib tushgan gʻisht va boʻlaklar vayrona hudud boʻylab sochilib yotibdi, atrof-muhit ham snaryad zararlari izlarini oʻzida saqlab qolgan.

## Galereya

The giant cities of Bashan; and Syria's holy places (1874) (14592646820).jpg|J. L. Porterning 1865-yildagi „*The Giant Cities of Bashan*“ asarida koʻrsatilgan Al-Umar masjidi
Bosra Mosque of ‘Umar and Hamam Manjak 0715.jpg|Masjidning kvadrat shaklli minorasi, 2009-yil


## Yana qarang

* Suriyada islom
* Suriyadagi masjidlar roʻyxati

## Manbalar

## Havolalar
Ornipholidotos latimargo

**Ornipholidotos latimargo** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. Ushbu tur Janubiy Sudan, Ugandaning janubi-g‘arbiy qismi, Kongo Demokratik Respublikasining shimoli-sharqiy va janubi-sharqiy hududlari hamda Tanzaniyaning shimoli-g‘arbiy qismida uchraydi.
## Manbalar
Ornipholidotos katangae

**Ornipholidotos katangae** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. Ushbu tur Kongo Demokratik Respublikasi, Uganda, Keniya, Tanzaniya va Zambiya hududlarida uchraydi.

## Kenja turlari
* *Ornipholidotos katangae katangae*
* *Ornipholidotos katangae reducta* Libert, 2005 
## Manbalar
Ornipholidotos kirbyi

**Ornipholidotos kirbyi** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. Ushbu tur Nigeriya, Kamerun, Ekvatorial Gvineya, Gabon va Kongo Respublikasi hududlarida uchraydi.
## Manbalar
Ornipholidotos kivu

**Ornipholidotos kivu** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. Ushbu tur Kongo Demokratik Respublikasining Kivu hududida uchraydi.
## Manbalar
Blackstone daryosi (Alberta)

**Blackstone daryosi** — Kanada Rockie tog‘larining old tizmalaridan boshlanadigan o‘rta kattalikdagi daryo. U Brazeau daryosining irmog‘i hisoblanadi. Brazeau daryosi esa o‘z navbatida North Saskatchewan daryosiga quyiladi.

## Irmoqlar
(boshlanishidan Brazeau daryosigacha)
*Mons Creek
*George Creek
*Smith Creek
*Cutoff Creek
*Wapiabi Creek
*Shanks Creek
*Lookout Creek
*Hansen Creek
*Chungo Creek
**Dorothy Creek, Seepage Creek, Brown Creek, Clark Creek, McCormick Creek, Ashburner Creek
*Rundell Creek

## Yana qarang
* Alberta daryolari roʻyxati
Blindman daryosi

**Blindman daryosi** – Kanadaning Alberta provinsiyasining markaziy qismidagi daryo. U Winfield janubida shakllanib, janubi-sharq tomonga oqadi va Red Deer shahri yaqinida Red Deer daryosiga quyiladi. Yuqori oqimida daryo Alberta avtomagistrali 20ni bir necha bor kesib oʻtadi va Rimbey shahri yaqinidan oqib oʻtadi. Keyinroq Gull koʻlidan chiqadigan suvni qabul qiladi.

## Irmoqlar
* Anderson Creek
* Lloyd Creek
* Boyd Creek
* Potter Creek
* Gull koʻli

## Yana qarang
* Alberta daryolari roʻyxati

## Manbalar
Topchambobo togʻi

**Madran (Baba) tog‘i** balandligi 1 792 metrni tashkil etadi. Uning g‘arbida Çine tumani, janubi-sharqida Bozdoğan tumani, shimoli-sharqida Yenipazar tumani, shimolida esa Aydın viloyatining Dalama shaharchasi joylashgan. Tog‘ o‘z nomini cho‘qqisida joylashgan Madran Baba ziyoratgohidan olgan.

Madranbaba tog‘i Menteşe tog‘larining *Sharqiy Menteşe tog‘lari* bo‘limining shimoliy qismini tashkil etadi. Uning janubida esa karstik yemirilish chuqurliklari sababli Oyukli tog‘ deb ataladigan tog‘ joylashgan.

Aydinning eng baland tog‘laridan biri bo‘lgan Madran tog‘ining eng yuqori nuqtasi 1 792 metr balandlikdagi Madranbaba yoki **Topchambobo cho‘qqisi**dir. Tog‘da metamorfik tog‘ jinslari keng tarqalgan. Tog‘dagi asosiy o‘simlik qoplamasi quyidagilardan iborat:
Fıstık çamı (findiq qarag‘ayi)
Kızılçam (qizil qarag‘ay)
Karaçam (qora qarag‘ay)
Dağ karaağacı (tog‘ qoraqarag‘ay)
Akkavak (oqyovvud) o‘rmonlari
Makiliklar (bush va butalar).

Tog‘ning usti va etaklarida taxminan 150 ta qishloq joylashgan. Qishloqlarning aksariyati tog‘ qishloqlari bo‘lishiga qaramay, aholisi asosan chorvachilik, mevalar yetishtirish (shamshir, olma, karob, yong‘oq, zaytun va boshq.) va o‘rmon ishlari (o‘rmon kesish, yong‘in birinchi yordam, ekish va boshq.) bilan shug‘ullanadi. Qish mavsumida qor bilan qoplangan Madran tog‘i o‘rmonlaridan chiqqan suv idishlab to‘planib, sotuvga chiqariladi.

## Manbalar
Ornipholidotos jacksoni

**Ornipholidotos jacksoni** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. Ushbu tur Kamerun, Kongo Respublikasi, Gabon, Kongo Demokratik Respublikasi, Uganda, Keniya va Tanzaniya hududlarida uchraydi.

## Kenja turlari
* *Ornipholidotos jacksoni jacksoni* 
* *Ornipholidotos jacksoni occidentalis* Libert, 2005 

## Manbalar
Boyer daryosi (Alberta)

**Boyer River** — Kanadaning Alberta provinsiyasidagi soy.

## Yana qarang
* Alberta daryolari roʻyxati

## Manbalar
Boundary soyi (Alberta–Montana)

**Boundary soyi** – St. Mary daryosining davlatlararo irmogʻi boʻlib, Kanadaning Alberta provinsiyasi hamda AQShning Montana shtati hududidan oqib oʻtadi.

## Yana qarang
* Alberta daryolari roʻyxati

## Manbalar
Ornipholidotos jax

**Ornipholidotos jax** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. Ushbu tur Markaziy Afrika Respublikasi hududida uchraydi.
## Manbalar
Ornipholidotos mathildae

**Ornipholidotos mathildae** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. Ushbu tur Kamerun va Markaziy Afrika Respublikasi hududlarida uchraydi.

## Kenja turlari
* *Ornipholidotos mathildae mathildae* 
* *Ornipholidotos mathildae uniformis* Libert, 2005 

## Manbalar
Ammar ibn Ali al-Kalbiy

**Ammar ibn Ali ibn Abiy al-Husayn al-Kalbiy** () Kalbiylar sulolasining aʼzosi va Fotimiylar xalifaligining Sitsiliya va Janubiy Italiyada 950-yillardagi Vizantiya imperiyasi bilan boʻlgan urushlaridagi harbiy qoʻmondonlaridan biri edi.

## Tarjimai holi
Uning *nisba*sidan ham koʻrinib turibdiki, Ammor arab Banu Kalb qabilasidan boʻlgan va Magʻribning musulmonlar tomonidan zabt etilishi davridan beri Ifriqiyaga joylashib qolgan zodagon oilaga mansub edi. Aftidan, oila 909-yilda Agʻlabiylar taxtdan agʻdarilganidan soʻng Fotimiylar tuzumini qabul qilgan, uning otasi Ali Fotimiylarga alohida xizmat koʻrsatgan, 938-yilda esa qoʻzgʻolon koʻtargan aholi tomonidan Agrigentoda oʻldirilgan. Akasi Hasan bilan birga Ammor xalifa al-Mansur bi-Nasrullohning qudratli hojib va bosh vaziri Javdhar atrofidagi yaqin doira vakillaridan biri edi.

956-yil bahori yoki yozining boshida xalifa al-Muizz uni vizantiyaliklarga qarshi kurashish uchun flot boshida Sitsiliyaga yubordi. Ammor vizantiya flotiga ogʻir ziyon yetkazdi va uning akasi Hasan hamda Javhar as-Siqilliy boshchiligidagi fotimiylar qoʻshinlari yana bir qancha gʻalabalarga erishib, Kalabriyaga talonchilik yurishlari uyushtirdilar. Mahalliy vizantiya qoʻmondoni Marianos Argiros xalifa saroyiga kelib sulh tuzdi, biroq sulh tez orada buzildi va harbiy harakatlar qaytadan boshlandi. 957-yil bahorida Ammor Sitsiliyadan Kalabriyaga oʻtdi, lekin fotimiylar oʻzlari ham boʻron oqibatida katta talafot koʻrdilar. Argirostning kuzda sulhni yangilashga urinishlari yana samarasiz tugadi va keyingi yili Ammor bilan Hasan uning qoʻshinlarini Sitsiliyada magʻlubiyatga uchratdilar. Biroq oradan koʻp oʻtmay, fotimiylar floti Kalabriyadan Sitsiliyaga qaytayotganida yana bir bor Palermo yaqinida boʻron natijasida halokatga uchradi va unda Ammor halok boʻldi (*[[Kembridj yilnomasi]]*ga koʻra, 958-yil 24 sentyabrda, al-Maqriziy bu voqealarni ikki yil oldin boʻlib oʻtgan, deb qayd etadi). Natijada al-Muizz yangi, besh yillik sulh haqidagi vizantiya takliflarini qabul qildi. Ammorning jasadi kema parchalari orasidan topildi va akasi Hasan tomonidan Sitsiliyada dafn qilindi.

Ammorning oʻgʻli Hasan ham Vizantiyaga qarshi Sitsiliya va Italiyada xizmat qilganidan soʻng, yangi zabt etilgan Misrga bordi. U yerda 996–997-yillarda xalifa al-Hokim bi-Amrulloh davrida bosh vazir darajasiga koʻtarildi, biroq keyinchalik Bajarvon tomonidan agʻdarilib, qatl etildi.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* 
* 
* 
*
Cadotte daryosi

**Cadotte daryosi** — Kanadaning Alberta provinsiyasining shimoliy qismidagi daryo. U Peace daryosining irmog‘i hisoblanadi.

## Irmoqlari
*Cadotte koʻli
**Marten daryosi
*Otter daryosi
**Golden koʻli
**Otter koʻllari
*Simon koʻllari
*Kichik Cadotte daryosi
**Jackpine Creek

## Yana qarang
* Alberta daryolari roʻyxati

## Manbalar
Cameron soyi (Alberta)

**Cameron Creek** — Kanadaning Alberta provinsiyasidagi soy. Soy D. R. Cameron nomi bilan atalgan bo‘lib, u hukumat marksheyderi bo‘lgan.

## Yana qarang
* Alberta daryolari roʻyxati

## Manbalar
Cascade River (daryosi)

**Cascade daryosi** — Kanadaning Alberta provinsiyasining janubi-g‘arbiy qismidagi o‘rta kattalikdagi daryo. U Kanada Rockie tog‘laridan boshlanib, Minnewanka koʻli orqali oqadi va Bow daryosining irmog‘i hisoblanadi.

## Yana qarang
* Alberta daryolari roʻyxati

## Manbalar
Cavell soyi

**Cavell Creek** — Kanadaning Alberta provinsiyasidagi soy.

## Yana qarang
* Alberta daryolari roʻyxati

## Manbalar
Chaba daryosi (Kanada)

**Chaba daryosi** — Kanadaning Alberta provinsiyasining g‘arbiy qismidagi qisqa daryo. U Kanada Rockie tog‘laridan boshlanib, Athabasca daryosiga qo‘shiladi..

## Yana qarang
* Alberta daryolari roʻyxati

## Manbalar
Chipman soyi (Alberta)

**Chipman Creek** — Kanadaning Alberta provinsiyasidagi soy.

## Yana qarang
* Alberta daryolari roʻyxati

## Manbalar
Chungo soyi

**Chungo Creek** – Kanadaning Alberta provinsiyasining gʻarbiy qismida, Nordegg yaqinida joylashgan katta soy.

## Yana qarang
* Alberta daryolari roʻyxati

## Manbalar
Ornipholidotos michelae

**Ornipholidotos michelae** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. Ushbu tur Kamerun hududida uchraydi.
## Manbalar
Conjuring soyi

**Conjuring soyi** — Kanadaning Alberta provinsiyasidagi soy. U North Saskatchewan daryosining kichik irmog‘i hisoblanadi.

## Yana qarang
* Alberta daryolari roʻyxati

## Manbalar
Barhya Lal Singh

**Barhya Lal Singh** – Hindistonning Uttar-Pradesh shtati, Siddharthnagar tumanida joylashgan qishloq.

## Manbalar
Ornipholidotos ugandae

**Ornipholidotos ugandae** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. Ushbu tur Kamerun, Ekvatorial Gvineya, Kongo Respublikasi, Gabon, Angola, Markaziy Afrika Respublikasi, Kongo Demokratik Respublikasi, Uganda va Tanzaniya hududlarida uchraydi.

## Kenja turlari
* *Ornipholidotos ugandae ugandae* 
* *Ornipholidotos ugandae biokoensis* Libert, 2005 
* *Ornipholidotos ugandae goodi* Libert, 2000 

## Manbalar
Ornipholidotos congoensis

**Ornipholidotos congoensis** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. Ushbu tur Kamerun, Gabon, Kongo Respublikasi, Markaziy Afrika Respublikasi hamda Kongo Demokratik Respublikasi hududlarida uchraydi.
## Manbalar
Crowsnest daryosi

**Crowsnest daryosi** – Kanadaning Alberta provinsiyasining janubiy-gʻarbiy hududidagi daryo. U Oldman daryosining irmogʻi hisoblanadi.

## Yana qarang
* Alberta daryolari roʻyxati

## Manbalar
Ornipholidotos irwini

**Ornipholidotos irwini** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. Ushbu tur Gana, Kamerun va Gabon hududlarida uchraydi.
## Manbalar
Guanime

**Guanimes** – bu Kolumbgacha boʻlgan davrdan beri tayyorlab kelinadigan Puerto‑Riko taomi. Guanimes soʻzi Puerto‑Rikoning tub aholisi boʻlgan tayino indeyslari tilida „makkajoʻxori noni“ degan maʼnoni bildiradi. Anʼanaviy ravishda guanimes makkajoʻxori uni, shakar, tuz, bugʻdoy uni va saryogʻdan tayyorlanib, banan bargiga oʻraladi. Ular quruq shoʻrda pishirilgan treska (*bacalao guisado*) bilan yoki Pasxa bayramida „muqaddas shoʻrva“ (*caldo de coco y pescado*, yaʼni kokos suti va baliqdan tayyorlanadigan shoʻrva) bilan tortiladi.

## Kelib chiqishi
Guanimes tamale va asadoyalarga yaqin taomdir. Makkajoʻxori unidan tayyorlangan masa goʻshti, yongʻoq, baliq, loviya yoki hech narsa solinmagan holda makkajoʻxori poʻchogʻiga oʻraladi. Soʻngra u tamale va asadoyalar kabi qaynatib pishiriladi. Puerto‑Rikodagi tayinolar turli xil ildizmevali ekinlar va qovoqni ham makkajoʻxori massasiga ezib qoʻshgan holda bu taomni tayyorlaganlar. Bu keyinchalik zamonaviy *[[pasteles]]* taomiga aylangan.

## Zamonaviy Puerto‑Riko
Guanime xamiri *(masa)* tayyorlash uchun quruq makkajoʻxori donlari yumshaguncha qaynatilib, kechasi suvda qoldiriladi. Makkajoʻxori yanada yumshagach, u tuz, yogʻ, shoʻrva va kokos suti bilan aralashtirilib, non xamiriga oʻxshash massa holiga keltiriladi. Xamirdan kichik miqdor olinib, banan bargi ustiga qoʻyiladi va kichik oʻrama shaklida yasab, bargga oʻraladi hamda ikki uchidan bogʻlanadi. Oʻralgach, ular shoʻr suvda qaynatiladi. Anʼanaga koʻra shoʻr treska shoʻrvasi bilan tortiladi.

*Guanimes de plátano* da makkajoʻxori oʻrniga aynan shu masalliqlar bilan yashil platano (banan) ishlatiladi.

*Guanimes dulces* – shirin guanimes boʻlib, pishgan shirin platano, makkajoʻxori uni, sut, kokos suti, mayiz, vanil, anisun urugʻi, asal yoki melassa bilan tayyorlanadi. Shuningdek *Rusiao de yuca* nomi bilan maʼlum boʻlgan kassava (yuka)dan tayyorlanadigan turi ham bor va ular panjara (gril)da bugʻda pishiriladi.

## Yana qarang

* Karib dengizi oshxonasi
* Asadoya
* Pasteles
* Tamale

## Manbalar
Ornipholidotos nigeriae

**Ornipholidotos nigeriae** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. Ushbu tur Nigeriyaning janubiy hududlari hamda Kamerunning janubi-g‘arbiy qismida uchraydi.
## Manbalar
Cutbank daryosi

**Cutbank daryosi** — Kanadaning Alberta provinsiyasining g‘arbiy hududida joylashgan daryo. U Smoky daryosining asosiy irmog‘i hisoblanadi.

## Yana qarang
* Alberta daryolari roʻyxati

## Manbalar
Ornipholidotos nguru

**Ornipholidotos nguru** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. Ushbu tur Tanzaniya hududida uchraydi.
## Manbalar
Ornipholidotos ntebi

**Ornipholidotos ntebi** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. Ushbu tur Uganda, Keniyaning g‘arbiy qismi, Tanzaniyaning shimoli-g‘arbiy hududlari hamda Kongo Demokratik Respublikasining shimoli-sharqiy qismida uchraydi.
## Manbalar
Dillon daryosi (Kanada)

**Dillon daryosi** – Kanadaning Alberta va Saskachevan provinsiyalarida joylashgan soy. U Peter Pond ko‘liga quyiladi.

## Yana qarang
* Alberta daryolari roʻyxati

## Manbalar
Oğuz Aydın

**Oğuz Aydın** (2000-yil 27-oktyabrda tugʻilgan) – professional futbolchi boʻlib, „Fenerbahçe“ klubi safida qanot hujumchisi sifatida toʻp suradi. U Niderlandiyada Redur Kaya nomi bilan tugʻilgan boʻlib, xalqaro miqyosda Turkiya milliy terma jamoasi sharafini himoya qiladi.

## Klublardagi karyerasi
### Yoshlik yillari
Aydın futbolchilik faoliyatini 2011-yilda „AZ Alkmaar“ klubida boshlagan, 2016-yilda esa Turkiyaga koʻchib oʻtgan. U 2016–2017-yilgi mavsumdan 2018-yil yanvariga qadar „Bucaspor“ akademiyasida toʻp surgan.

2018-yil yanvar oyida Aydın „Bucaspor“ safida professional faoliyatini boshlagan va 2019-yil 7-avgust kuni „Bucaspor 1928“ klubiga koʻchib oʻtgan. 2019–2020-yilgi mavsumning birinchi yarmida u „Karacabey Belediyespor“ jamoasida ijara asosida oʻynagan, mavsumning ikkinchi yarmida esa yana „Bucaspor 1928“ safiga qaytgan.

Ikkinchi mavsumida Aydın „Bucaspor 1928“ tarkibida koʻp qirrali futbolchi sifatida namoyon boʻlib, asosiy tarkibda turli pozitsiyalarda, asosan ikkala qanot hujumchisi sifatida harakat qilgan. U mavsumni barcha musobaqalarda 11 ta gol va 3 ta golli uzatma bilan yakunlagan.

### Alanyaspor
2021-yil 24-iyun kuni futbolchining „Alanyaspor“ klubiga transferi eʼlon qilingan. Aydın ushbu jamoa bilan besh yillik shartnoma imzolagan. 2021-yil 18-oktyabr kuni u „Kayserispor“ga qarshi Turkiya Superligasi doirasidagi 6:3 hisobi bilan yakunlangan uchrashuvda klub safidagi professional debyutini amalga oshirgan.

U klub safida uch mavsum davomida barcha musobaqalarda 77 ta uchrashuvda maydonga tushib, 13 ta gol muallifi boʻlgan hamda muvaffaqiyatli oʻyinlari orqali milliy terma jamoaga ham chaqiruv olgan.

### Fenerbahçe
2024-yil 16-iyul kuni Aydın «Fenerbahçe» klubiga to‘rt yillik shartnoma asosida transfer qilingan. U 2024-yil 6-avgust kuni Fransiyada bo‘lib o‘tgan UEFA Chempionlar Ligasi 2024–2025-yilgi mavsumi uchinchi saralash bosqichida «Lille»ga qarshi 1:2 hisobida yakunlangan uchrashuvda qit’a miqyosidagi musobaqalaridagi debyutini amalga oshirgan.

2024-yil 10-avgust kuni Aydın «Şükrü Saraçoğlu» stadionida «Adana Demirspor»ga qarshi 1:0 hisobida yakunlangan uy uchrashuvida Turkiya Superligasidagi ilk o‘yinini o‘tkazgan.

2024-yil 23-noyabr kuni safardagi «Kayserispor»ga qarshi bahsda Aydın ilk bor asosiy tarkibda maydonga tushib, atigi 11 daqiqa ichida 2 ta gol urishga muvaffaq bo‘lgan. Oradan bir hafta o‘tib, 2024-yil 2-dekabr kuni u «Gaziantep FK»ga qarshi Superliga uchrashuvining 2-daqiqasidayoq gol urib, jamoasining 3:1 hisobidagi g‘alabasiga munosib hissa qo‘shgan.

2025-yil 5-fevral kuni Aydın Turkiya Kubogi doirasida «Erzurumspor»ga qarshi o‘yinda 61-daqiqada zaxiradan maydonga tushgan hamda 78-, 81- va 89-daqiqalarda uchta golli uzatma muallifi bo‘lgan.
## Manbalar
Divide soyi

**Divide soyi** – Kanadaning Britaniya Kolumbiyasi va Alberta provinsiyalari chegarasida, shuningdek Yoho milliy bog‘i va Banff milliy bog‘i oʻrtasidagi chegara yaqinida joylashgan qisqa soy.

## Yana qarang
* Alberta daryolari roʻyxati

## Manbalar
Doig daryosi

**Doig daryosi** — Kanadaning Alberta va shimoliy Britaniya Kolumbiyasi provinsiyalarida joylashgan daryo.

## Yana qarang
* Alberta daryolari roʻyxati

## Manbalar
Dormer daryosi

**Dormer daryosi** — Kanadaning Alberta provinsiyasidagi daryo.

## Yana qarang
* Alberta daryolari roʻyxati

## Manbalar
Driftpile daryosi

**Driftpile daryosi** – Kanadaning Alberta provinsiyasining markaziy hududidagi oʻrta uzunlikdagi daryo. Drifpile oqimlari Lesser Slave ko‘liga quyiladi, u esa Lesser Slave daryosi orqali Athabasca daryosining asosiy irmogʻiga aylanadi. Kanada geologik tadqiqotlari markazi 1892-yildan boshlab daryoga Driftpile nomini bergan. Daryo shunday nomlanishiga sabab uning quyilish qismida katta miqdorda suv yogʻochlari toʻplanadi.

## Yana qarang
* Alberta daryolari roʻyxati

## Manbalar
Ornipholidotos overlaeti

**Ornipholidotos overlaeti** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. Ushbu tur Kamerun, Gabon, Kongo Respublikasi, Markaziy Afrika Respublikasi, Kongo Demokratik Respublikasi, Sudan, Uganda, Tanzaniya va Zambiya hududlarida uchraydi.

## Kenja turlari
* *Ornipholidotos overlaeti overlaeti* 
* *Ornipholidotos overlaeti fontainei* Libert, 2005 
* *Ornipholidotos overlaeti intermedia* Libert, 2005 

## Manbalar
Ornipholidotos evoei

**Ornipholidotos evoei** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. Ushbu tur Kamerun, Ekvatorial Gvineya va Gabon hududlarida uchraydi.
## Manbalar
Akbarpur Senga

**Akbarpur Senga** – Hindistonning Uttar-Pradesh shtati, Kanpur Nagar tumanida joylashgan qishloq.

## Manbalar
Ornipholidotos abriana

**Ornipholidotos abriana** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. Ushbu tur Markaziy Afrika Respublikasi hamda Kongo Demokratik Respublikasining shimoliy qismida uchraydi.
## Manbalar
Embarras daryosi (Alberta)

**Embarras daryosi** – Kanadaning gʻarbiy-markaziy Alberta provinsiyasidagi qisqa daryo. Daryo nomi ehtimol fransuzcha „toʻsqinlik“ maʼnosini bildiruvchi soʻzdan olingan, chunki u koʻpincha suv yogʻochlari bilan toʻsilib qoladi.

## Yana qarang
* Alberta daryolari roʻyxati

## Manbalar
Bucaspor 1928

**Bucaspor 1928** – Turkiyaning futbol klubi boʻlib, İzmir shahrining Buca tumanida joylashgan. Jamoa Turkiya futbol tizimining uchinchi divizioni hisoblangan TFF Ikkinchi Ligasida ishtirok etadi.

## Tarixi
„Bucaspor 1928“ klubi 2011-yilda „İzmir İl Özel İdarespor“ nomi ostida tashkil etilgan. 2013–2014-yilgi mavsum arafasida klub nomi „Tire 1922 Spor“ga oʻzgartirilgan. 2019-yilda Cihan Aktaş klub aksiyalarini sotib olib, uning nomini „Buca Futbol Kulübü“ etib oʻzgartirgan. Biroq ushbu nom Turkiya Futbol Federatsiyasi (TFF) tomonidan tasdiqlanmagan. Natijada klub „Ci Group Buca“ nomi bilan faoliyatini davom ettirgan. 2020-yil fevral oyida klub nomi „1928 Bucaspor“ etib oʻzgartirilgan boʻlsa, 2021-yil may oyidan boshlab hozirgi „Bucaspor 1928“ nomini qabul qilgan. Shuningdek, klub „Bucaspor“ logotipidan foydalanish huquqini ham qoʻlga kiritgan.

## Stadioni
8 810 tomoshabinga moʻljallangan „Yeni Buca“ klubning uy stadioni hisoblanadi. Klub 2019-yilda Buca tumaniga koʻchib kelguniga qadar İzmir viloyatining Tire shahrida avval „Tire 4 Eylül“ stadionida, undan keyib esa „Tire Arena“ stadionida uy uchrashuvlarini oʻtkazgan.

## Hozirgi tarkibi

## Manbalar
Fallentimber soyi

**Fallentimber soyi** — Kanadaning Alberta provinsiyasidagi soy. Uning maydoni 66 akrni tashkil etadi.

## Yana qarang
* Alberta daryolari roʻyxati

## Manbalar
Fawcett daryosi

**Fawcett soyi** — Kanadaning Alberta provinsiyasidagi soy.

## Yana qarang
* Alberta daryolari roʻyxati

## Manbalar
Ornipholidotos annae

**Ornipholidotos annae** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. Ushbu tur Kamerun, Ekvatorial Gvineya, Kongo Respublikasi, Gabon hamda Kongo Demokratik Respublikasi hududlarida uchraydi.
## Manbalar
Pont togʻlari

***Pont togʻlari*** yoki ***Pont Alp togʻlari*** (turkcha: Kuzey Anadolu Dağları – „Shimoliy Onadoʻli togʻlari“) Turkiyaning shimoliy qismida, Onadoʻli hududida joylashgan togʻ tizmasidir. Mahalliy turk va pontik yunon tillarida ular **"Parhar togʻlari"** nomi bilan ham tanilgan. **"Parhar"** atamasi xett tilidan kelib chiqqan boʻlib, „baland“ yoki „choʻqqi“ degan maʼnoni anglatadi. Qadimgi yunon tilida bu togʻlar Paryadres yoki Parihedri togʻlari deb atalgan.

## Etimologiya
Togʻlar nomi yunoncha ***Pontus*** (Πόντος) soʻzidan kelib chiqqan boʻlib, „dengiz“ degan maʼnoni anglatadi. Pont togʻlari yoki yunon tilida „Pontus Mountains“ (Πόντος Όρη) Qora dengizning janubiy sohillari boʻylab choʻzilgan togʻ tizmasidir. Qora dengiz antik davr manbalarda **"Euxine Sea"** yoki **Pontus Euxinus** (Πόντος Εὔξεινος) nomi bilan ham tanilgan.

## Geografiya

Togʻ tizmasi sharqdan gʻarbga choʻzilgan boʻlib, Qora dengizning janubiy qirgʻoqlariga parallel va yaqin joylashgan. U shimoli-sharqda Gruziyaga, gʻarbda Marmara dengiziga choʻzilib ketadi; Küre togʻlarining shimoli-gʻarbiy choʻqqisi (va ularning gʻarbiy uzantisi Akçakoca togʻlari) hamda Bolu togʻlari qirgʻogʻigacha choʻzilgan. Togʻ tizmasidagi eng baland choʻqqi – Kaçkar Dağı boʻlib, u 3 937 m (12 917 fut) balandlikka ega. Sharq–gʻarb yoʻnalishida choʻzilgan shimoliy Onadoʻli va shimoli-sharqiy Onadoʻli siljima yoriqlari togʻ tizmasi boʻylab oʻtadi.

## Ekologiya

Togʻlar zich oʻrmonlar bilan qoplangan boʻlib, asosan ignabargli daraxtlar ko'proq uchraydi.
Shimoliy Onadoʻli ignabargli va bargli oʻrmonlari ekoregioni togʻlarining katta qismini qamrab oladi, shimoli-sharqiy choʻqqi – Kaçkar togʻlari esa Kavkaz aralash oʻrmonlariga tutashadi. Togʻlar bilan Qora dengiz oraligʻidagi tor qirgʻoq boʻlagi, Pontus deb ataladi va Euxine-Colchic oʻrmonlarining uyi hisoblanadi; bu yerda dunyodagi kam sonli moʻtadil mintaqaviy yomgʻir oʻrmonlari mavjud.

Hududda Yevroosiyo yovvoyi tabiatiga mansub ko'plab hayvon turlar mavjud, jumladan, Eurasian sparrowhawk, golden eagle, Qironqora, lesser spotted eagle, Caucasian black grouse, red-fronted serin va Jarqanotlar.

Qish juda qattiq boʻlib, baʼzi balandliklarda yoz oylarida ham qor yogʻishi odatiy hol sanaladi.

Togʻlar janubida joylashgan Onadoʻli yassitogʻligi, togʻlarning rain shadow taʼsiri tufayli, nam va yumshoq qirgʻoq hududiga nisbatan sezilarli darajada quruq va kontinental iqlimga ega.

## Havolalar
Fiddle daryosi

**Fiddle daryosi** – Kanadaning Alberta provinsiyasidagi oʻrta oʻlchamdagi daryo. U Athabasca daryosining irmogʻi boʻlib, Jasper milliy bog‘ining sharqiy hududi yaqinida oqadi.

## Irmoqlari
* Poachers soyi
* Slide soyi
* Sulphur soyi
* OʻHagan soyi
* Mystery soyi
* Villeneuve soyi
* Morris soyi
* Ashlar soyi

## Yana qarang
* Alberta daryolari roʻyxati

## Manbalar
Ornipholidotos aureliae

**Ornipholidotos aureliae** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. Ushbu tur Kongo Demokratik Respublikasining shimoli-sharqiy qismida uchraydi.
## Manbalar
Ornipholidotos ayissii

**Ornipholidotos ayissii** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. Ushbu tur Kamerun, Ekvatorial Gvineya va Gabon hududlarida uchraydi.
## Manbalar
Firebag daryosi

**Firebag daryosi** – Kanadaning shimoliy Alberta va Saskachevan provinsiyalaridagi daryo. U oʻz nomini aborigenlar qadimda olov yoqish uchun chaqmoqtoshlarni tashiydigan anʼanaviy xaltalardan olgan..

## Yana qarang
* Alberta daryolari roʻyxati

## Manbalar
Ornipholidotos boormani

**Ornipholidotos boormani** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. Ushbu tur Nigeriya hududida uchraydi.
## Manbalar
Fontas daryosi

**Fontas daryosi**, shuningdek, Fantasque daryosi, keyingi nomi Sekani qabilasi boshligʻining nomidan olingan, Kanadaning shimoli-sharqiy Britaniya Kolumbiyasi provinsiyasidagi daryo boʻlib, manbai Kanadaning shimoli-gʻarbiy Alberta provinsiyasida joylashgan.

## Yana qarang
* Alberta daryolari roʻyxati
George soyi (Alberta)

**George soyi** — Kanadaning Alberta provinsiyasidagi soy. U Blackstone daryosining irmog‘i hisoblanadi.

## Yana qarang
* Alberta daryolari roʻyxati

## Manbalar
Ghostpine soyi

**Ghostpine soyi** — Kanadaning Alberta provinsiyasidagi soy.

## Yana qarang
* Alberta daryolari roʻyxati

## Manbalar
Futbol boʻyicha 2026-yilgi Oʻzbekiston Pro ligasi

**Futbol boʻyicha 2026-yilgi Oʻzbekiston Pro ligasi** () – Oʻzbekiston Professional futbol ligasi tomonidan oʻtkaziladigan 2-divizion musobaqasi. Ikkinchi divizion klublari oʻrtasida oʻtkaziladigan 35-Oʻzbekiston chempionati.

## Chet ellik futbolchilar

**Qalin:** oʻz terma jamoasi uchun oʻynagan futbolchilar.

## Manbalar
Ornipholidotos emarginata

**Ornipholidotos emarginata** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. Ushbu tur Kongo Demokratik Respublikasi va Tanzaniya hududlarida uchraydi.

## Kenja turlari
* *Ornipholidotos emarginata emarginata*
* *Ornipholidotos emarginata maxima* Libert, 2005 
## Manbalar
Gregg daryosi

**Gregg daryosi** – Kanadaning gʻarbiy-markaziy Alberta provinsiyasidagi qisqa daryo. Daryo nomi ushbu hududda taniqli izquvar va ovchi boʻlgan John James Gregg (1840–1941) nomidan olingan.

## Irmoqlar
* Berry’s Creek
* Sphinx Creek
* Drinnan Creek
* Warden Creek
* Teepee Creek
* Wigwam Creek

## Yana qarang
* Alberta daryolari roʻyxati

## Manbalar
Ornipholidotos dowsetti

**Ornipholidotos dowsetti** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. Ushbu tur Kongo Respublikasi hududida uchraydi.
## Manbalar
Ornipholidotos tanganyikae

**Ornipholidotos tanganyikae** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. Ushbu tur Tanzaniyada (Kigoma va Mpanda hududlari) uchraydi. Uning yashash muhiti dengiz sathidan 900–1 300 metr balandliklarda joylashgan daryo bo‘yidagi o‘rmonlardan iborat.
## Manbalar
Zuhayr ibn Jazima

**Zuhayr ibn Jazima ibn Ravoha al-Absiy** () milodiy 6-asr oʻrtalarida islomdan oldingi Arabistonda Banu Abs qabilasining boshligʻi boʻlib, oxir-oqibat Gʻatafan va Havozin qabilalari yetakchisiga aylandi.

## Hayoti
Zuhayr Banu Abs qabilasidan boʻlgan Jazima ibn Ravoha ibnining oʻgʻli edi; bu qabila kengroq arab qabilasi boʻlmish Gʻatafonning bir boʻlinmasi hisoblangan. Uning Banu Abs ajdodiga borib taqaladigan toʻliq nasab zanjiri quyidagicha keltiriladi: Zuhayr ibn Jazima ibn Ravoha ibn Rabia ibn Mazin ibn al-Horis ibn Qutaya ibn Abs. Banu Abslar markaziy Arabistondagi Najdning Qosim mintaqasida yashaganlar. Taxminan 550-yillarda Zuhayr boshchiligida Gʻatafon Arabistonda qudratli kuchga aylandi. U, shuningdek, Havozin qabilasini ham oʻz boshchiligi ostiga birlashtira oldi. Biroq Zuhayr Banu Omir qabilasi boshligʻi Xolid ibn Jaʼfar al-Kilabiy tomonidan oʻldirilgach, Banu Absning qudrati sezilarli darajada pasaydi. Zuhayrning oʻgʻli Qays Banu Abs bilan Gʻatafonning qolgan qismi oʻrtasidagi, yaʼni Banu Fazaradan boʻlgan Huzayfa ibn Badr yetakchilik qilgan Daxis urushi davrida qabilaning rahbarligini oʻz qoʻliga oldi.

Zuhayrning toʻrtinchi avloddan toʻgʻridan-toʻgʻri avlodi boʻlgan Vallada binti al-Abbos al-Absiyya Umaviy xalifasi Abdulmalikka (685–705-yillarda hukmronlik qilgan) turmushga chiqdi va keyingi Umaviy xalifalari al-Volid I (705—715-yillarda hukmronlik qilgan) va Sulaymonni (715–717-yillarda hukmronlik qilgan) dunyoga keltirdi.

## Manbalar

## Adabiyotlar
*
*
*
Ornipholidotos tessmani

**Ornipholidotos tessmani** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. Ushbu tur Bioko orolida, yaʼni Afrika qit’asining g‘arbiy sohilidan taxminan 32 km masofada joylashgan hududda uchraydi.

## Manbalar
Ornipholidotos teroensis

**Ornipholidotos teroensis** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. Ushbu tur Ugandaning janubiy hududlari hamda Tanzaniyaning shimoli-g‘arbiy qismida uchraydi.
## Manbalar
Ornipholidotos tiassale

**Ornipholidotos tiassale** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. Ushbu tur Syerra-Leone, Liberiya, Kot-dʼIvuar va Gana hududlarida uchraydi.
## Manbalar
Ornipholidotos perfragilis

**Ornipholidotos perfragilis** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. U Kamerunning janubi, Ekvatorial Gvineya, Gabon va Kongo Respublikasi hududlarida uchraydi.
## Manbalar
Ornipholidotos peucetia

**Ornipholidotos peucetia** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. U Janubiy va janubi-sharqiy Afrika hududlarida uchraydi.

## Kenja turlari
* *Ornipholidotos peucetia peucetia* 
* *Ornipholidotos peucetia peuceda* 
* *Ornipholidotos peucetia penningtoni* (Riley, 1944) 

## Manbalar
Baira Khanpur

**Baira Khanpur** – Hindistonning Uttar-Pradesh shtati, Kanpur Nagar tumanida joylashgan qishloq.

## Manbalar
Oleksiy Shchebetun

**Oleksiy Volodymyrovych Shchebetun** (; 1997-yil 2-iyunda tugʻilgan) – ukrainalik professional futbolchi, hujumchi pozitsiyasida harakat qiladi. Hozirda Oʻzbekiston Superligasining „Qizilqum“ jamoasida toʻp suradi.

## Biografiyasi
Schebetun Zaporijjyada tugʻilgan. „Metallurh Zaporojya“ va „Dinamo Kiyev“ sport maktablarida tarbiya olgan. Uning birinchi murabbiyi Mikola Senovalov edi.

## Futbolchilik faoliyati
U Ukraina Premyer-ligasi oʻrinbosarlar turnirida „Dinamo“ klubi uchun oʻynagan. 2017-yil iyul oyida Ukraina Premyer-ligasidagi „Stal Kamianske“ klubiga yarim yillik ijara asosida oʻtgan. Oleksiy 2017-yilning 16-iyulida „Stal Kamianske“ safida Ukraina Premyer-ligasidagi debyutini „Zorya Luhansk“ klubiga qarshi oʻyinda amalga oshirgan.

2018-yilning 7-martida u Belarus Premyer-ligasining „Luch Minsk“ klubi bilan shartnoma imzolagan.

2026-yil 8-yanvarda Oʻzbekiston Superligasi ishtirokchisi Navoiyning Qizilqum klubi safiga oʻtgan.

## Manbalar

## Havolalar
* 
* 
* Oleksiy Schebetun Transfermarkt saytida
Falcuna orientalis

**Falcuna orientalis** — Lycaenidae oilasiga mansub kapalak turi. U Kongo Demokratik Respublikasi, Uganda, Keniya va Tanzaniya hududlarida uchraydi.

## Kenja turlari
**Falcuna orientalis orientalis* 
**Falcuna orientalis bwamba* Stempffer & Bennett, 1963 

## Manbalar
Halfeti

**[https://tr.wikipedia.org/wiki/Halfeti Halfeti]** — Turkiyaning janubi-sharqida, Şanlıurfa viloyati hududida joylashgan shahar va tuman markazi. U Furot daryosi bo‘yida joylashgan bo‘lib, suv ostida qolgan eski shahar qismi bilan mashhur.

## Geografik joylashuvi
Halfeti Furot daryosining o‘rta oqimi yaqinida joylashgan. Hudud yarim cho‘l iqlimiga ega bo‘lib, daryo bo‘yida qishloq xo‘jaligi rivojlangan.

## Tarixi
Halfeti qadim zamonlardan beri aholi yashab kelgan hudud hisoblanadi. Rim va Vizantiya davrlarida bu yer muhim ahamiyatga ega bo‘lgan. XX asr oxirida Furot daryosida suv ombori qurilishi natijasida eski Halfetining bir qismi suv ostida qolgan va yangi aholi hududi barpo etilgan.

## Aholisi
Aholisi asosan turklar va kurdlardan iborat. Mahalliy aholi turk tilida so‘zlashadi.

## Iqtisodiyoti
Hudud iqtisodiyoti qishloq xo‘jaligi, baliqchilik va ichki turizmga tayanadi. So‘nggi yillarda Halfeti suv ostidagi tarixiy inshootlari bilan sayyohlarni jalb qilmoqda.

## Manbalar
* Halfeti maqolasi
* Halfeti sahifasi
Bibipur (Bilhaur)

**Himmatpur** – Hindistonning Uttar-Pradesh shtati, Kanpur Nagar tumanida joylashgan qishloq.

## Manbalar
Hatli Jamula

**Hatli Jamula** – Hindistonning Ximachalpradesh shtati, Kangra tumanida joylashgan qishloq.

## Manbalar
"Tut sayli" haqida

**Tut sayli** — Oʻzbekiston hududida tut daraxti mevasi pishib yetiladigan davrda o‘tkaziladigan anʼanaviy xalq bayrami hisoblanadi. Ushbu sayl bog‘dorchilik va ipakchilik anʼanalari bilan chambarchas bog‘liq.

## Kelib chiqishi
Tut daraxti Markaziy Osiyoda qadimdan yetishtirib kelingan bo‘lib, u oziq-ovqat mahsuloti hamda ipakchilik uchun asosiy xomashyo hisoblangan. Tut hosilining pishib yetilishi munosabati bilan xalq orasida mavsumiy ommaviy sayllar tashkil etilgan.

## O‘tkazilish vaqti
Tut sayli odatda **may–iyun** oylarida, tut mevasi to‘liq pishadigan davrda o‘tkaziladi. Hududlarning iqlim sharoitiga qarab bayram vaqti farq qilishi mumkin.

## Anʼanalar va marosimlar
Tut sayli davomida:

tut mevasini terish va dasturxonga tortish;

tutdan tayyorlangan mahsulotlar (quritilgan tut, shinni);

milliy o‘yinlar va xalq tomoshalari;

ommaviy sayllar va madaniy tadbirlar o‘tkaziladi.

## Madaniy ahamiyati
Tut sayli xalqning tabiat neʼmatlariga bo‘lgan hurmatini, mehnatsevarlik va jamoaviylik qadriyatlarini aks ettiradi. Ushbu bayram milliy urf-odatlarni yosh avlodga yetkazishda muhim ahamiyatga ega.

## Manbalar