open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ganira Pashayeva

**Ganira Pashayeva** (ozarbayjoncha: Paşayeva Qənirə Ələsgər qızı; 1975-yil 24-mart, Düz Qırıqlı,Tovuz – 28-sentyabr 2023-yil, Boku, Ozarbayjon) — ozarbayjonlik siyosatchi, jurnalist, Ozarbayjon Respublikasi Milliy Majlisi deputati.

## Tarjimai holi
Ganira Pashayeva 1975-yil 24-martda Tovuz tumanining Düz Qırıqlı qishlogʻida tugʻilgan.
Ozarbayjon davlat tibbiyot universitetining Pediatriya fakultetini va Boku davlat universitetining Xalqaro huquq fakultetini tamomlagan. Rus va ingliz tillarini biladi.

## Oʻlimi
Ganira Pashayeva 23-sentyabr kuni sogʻligʻida yuz bergan jiddiy muammolar tufayli Markaziy klinik shifoxonaning jonlantirish boʻlimiga yotqizilgan edi. Kelib chiqishi nomaʼlum boʻlgan gipotonik xastalik tashxisi qoʻyilgan Ganira Pashayevaning sogʻligʻi ogʻirligi sababli Markaziy klinik shifoxona tibbiyot xodimlari va Turkiyadan jalb etilgan tibbiyot mutaxassislari tomonidan barcha zarur choralar koʻrildi. 2023-yil 28-senytabr kuni Ganira Pashayeva 48 yoshida vafot etdi. Pashayeva 2023-yil 29-sentabrda İkinci Fəxri Xiyabanga dafn etilgan.

### Vasiyatnoma

Pashayeva oʻlimidan soʻng oʻz tana aʼzolarini muxtoj bemorlarga topshirishni vasiyat qilib qoldirgan

### Oilasi
Ganira Pashayevaning Firuza ismli qizi bor.

## Jurnalistlik faoliyati
1998-yildan ANS (Azerbaijan News Service) telekompaniyasida reportyor, muxbir, muharrir, katta muharrir, bosh muharrir, bosh muharrir oʻrinbosari, yangiliklar boʻlimi bosh muharriri oʻrinbosari lavozimlarida ishlagan.

2005-yilda u Haydar Aliyev jamgʻarmasining jamoatchilik bilan aloqalar boʻlimi boshligʻi lavozimida faoliyat yuritgan.
## Siyosiy faoliyati
Ganira Pashayeva Ozarbayjon Respublikasi Milliy Majlisining III, IV, V va VI chaqiriqlari deputati. Milliy Majlisning Madaniyat qoʻmitasi raisi.

### Somalidagi shifokorlik faoliyati
2012-yilda Somalida ikki hafta pediatr sifatida faoliyat yuritgan va mahalliy aholiga yordam bergan.

Fayl:Deputat Qənirə Paşayeva Somalidə - VOA - 01.jpg
Fayl:Deputat Qənirə Paşayeva Somalidə - VOA - 02.jpg
Fayl:Deputat Qənirə Paşayeva Somalidə - VOA - 03.jpg
Fayl:Deputat Qənirə Paşayeva Somalidə - VOA - 05.jpg


## Mukofotlari
Ganira Pashayeva Gurjistonning faxriy fuqarosi.
Oshiq Alasgar 200 yilligi yubiley medali bilan taqdirlangan (29.12.2021). 2011-yil 30-sentabrda „İslahatçı Gənclər“ ijtimoiy birligi tomonidan Ganira Pashayeva „Xəzər“ milliy mukofoti bilan taqdirlangan.

## Kitoblari
* „Nobel mükafatlı qadınlar“. Boku: „Elm və təhsil“ nashriyoti. 2009-yil. 456 sahifa. 1000 nusxa.
* „Tarixə adını yazan qadınlar“ 3 jild. Boku: Ozan, 2011.
* „Xocalı soyqırımı (26-fevral 1992): şahidlərin dilindən “. H. Mammadova bilan birga. Boku. „Elm və təhsil“ nashriyoti, 2011.
* „Səndən sonra“. Tabriz. 2020.
* „Türk ruhunun söz bayrağı Əhməd Cavad“.
## Filmografiyasi
# „Apreldən əvvəl may… Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti“ (film, 2001)
# „Erməni soyqırımı. Türkün sözü“ (film, 2001)
# „Mənə inanın!“ (film, 2007)
# „Ruhum qarabağlıdır“ (film, 2012)

## Manbalar

## Havolalar
Ohangaron yoʻli koʻchasi (Toshkent)

**Ohangaron yoʻli koʻchasi** – umumiy uzunligi qariyb 3,4 km boʻlgan koʻcha, Toshkent shahrining shariy qismida, Yashnobod va Bektemir tumanlar hududida joylashgan. Avvalgi nomi Ohangaron shossesi edi. Toshkentdan Ohangaron shahriga boruvchi yoʻl boʻlgani sababli, koʻcha shunday nomlangan.

## Tarixi

Parkent koʻchasi (sobiq general Petrov koʻchasi) va Toshkent halqa yoʻli oʻrtasida joylashgan va uzunligi 10 km ga yaqin boʻlgan ushbu koʻcha tarixda „Ohangaron shossesi“ nomi bilan maʼlum boʻlgan. Koʻcha 19-asr oxirida paydo boʻlgan. Ohangaronga olib boradigan yoʻl boʻlgani uchun koʻcha shunday nomlangan. 1961-yildan Ohangaron shossesi avtomobil magistral yoʻli boʻlib xizmat qilgan va Toshkentni dam olish maskanlari, Toshkent viloyatining sanoat hududlari va Fargʻona vodiysi bilan bogʻlovchi asosiy yoʻl boʻlib kelgan. Oʻtgan asrning 60-yillaridan boshlab koʻchaga tutash boʻlgan Yangiobod dahasi, Lisunova (hozirgi Aviasozlar mavzesi), Gʻalabaning 40 yilligi (hozirgi Tuzel) mavzelarida ommaviy ravishda turar-joy dahalarini qurish ishlari olib borildi.

## Kesishgan koʻchalar

Koʻcha Parkent koʻchasining Birlashgan 2-tor koʻchasi bilan kesishgan hududidan boshlanib, keyin oʻngga burilib, Choʻlpon va Birlashgan koʻchalari chorraxasida, Beshariq (sobiq Sholoxova koʻchasi), Shohimardon (sobiq Aliyev koʻchasi), Shohsanam, Yakkatol koʻchalari bilan kesidhadi va Rohat aylanma yoʻlida tugaydi. Shu yoʻnalish boʻyicha davom etuvchi yoʻlning keyingi qismi „Ohangaron shossesi“ nomini saqlab qolgan.

## Binolar

Koʻchada Yandiobod dehqon bozori, Koreya madaniyat markazi, Yashnobod tuman mudofaa ishlari boʻlimi, k’op qavatli uylar va bir qavatli aholi turar joy binolari joylashgan. 2017—2020-yillarda koʻcha boʻylab Yer usti metrosi qurildi.

## Transport

Toshkent shahrida tramvaylar harakati toʻxtatilgunga qadar koʻcha boʻylab 6-raqamli tramvay harakatlangan. Hozirda uning oʻrnida Toshkent metrosining yerusti halqa yoʻli qurilgan.
Koʻcha boʻylab jamoat transportining koʻplab avtobus yoʻnalishlari mavjud. Koʻcha boʻylab yerusti metrosining Tuzel, Iltifot bekatlari joylashgan.

## Galereya

## Yana qarang
* Parkent koʻchasi
* Toshkent koʻchalari roʻyxati

## Manbalar
Jamshid Shoshiy

**Jamshid Shoshiy** (toʻliq ismi Ahmad ibn Mahmud ibn Ahmad) (XIV asr) — olim va xattot. Shoshda tugʻilgan. Mashhur olim Muhammad Taftazoniydan tahsil olgan. Uning „Talmih fi kashf al-asror at-tavzih“ kitobiga hoshiya yozgan.

Shuningdek, Az-Zamaxshariyning „Kashshof an haqoyiq at-tanzil“ asarini nasx xati bilan koʻchirgan (1358). Bu asarlar Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Sharqshunoslik institutining qoʻlyozmalar fondida saqlanmoqda.

## Manbalar
Yesenin koʻchasi (Toshkent)

**Yesenin koʻchasi** — Shayxontohur tumanida, Oqtepa maydoni (Gulxaniy koʻchasi) va Mujrim-Obid koʻchasi oraligʻida joylashgan. Uzunligi 0,8 km. Shahar qurilishi jarayonida oʻtgan asrning 60-yillarida ochilgan. Rus shoiri Sergey Yesenin (1895-1925) nomiga qoʻyilgan.

## Kesishgan koʻchalar

Koʻchasining Samad Vurgʻun koʻchasi bilan kesishgan joyigacha eni 30 m, undan keyingi qismi eni 60 m — oʻrtadan yashil zona — xiyobon oʻtadi; xiyobonda baland archalar, chinor va boshqa manzarali daraxtlar bor. Xiyobon boshida 1997-yilda „Sanʼatkor“ kafe-toʻyxonasi qurildi. Uning yonida koʻcha boshiga pishiq gʻishtdan ramziy ark-darvoza bunyod etilgan. Xiyobonda „Choʻponota“ mahallasi „Oqtepa“ futbol klubining sport maydonchasi bor. Yesenin koʻchasi etagida qadimgi Chilonzor Oqtepasi oʻrin olgan.

## Binolar

Yesenin koʻchasi yoʻnalishida 2 va 4 qavatli turar joy binolari, yakka tartibdagi uylar, musiqa maktabi, goʻzallik saloni (koʻcha boshida), Shayxontohur ichki ishlar boshqarmasining „Choʻponota“ mahallasi tayanch punkti, choyxona, doʻkon va boshka bor. Koʻcha yaqinida Oqtepa kanali va Zax arigʻi, Shayxontohur elektr tarmoqlari shoxobchasi, Oʻzbekiston Respublikasi mahalliy sanoat korporatsiyasining „Oktepa“ sanoat-savdo jamoa korxonasi, „Choʻponota“ mahallasi guzari, „Forvard“ restorani, „Fotima va Zahro“ jome masjidi mavjud.

## Yana qarang

* Toshkent koʻchalari roʻyxati

## Manbalar
Peshavordagi portlash (2023)

**Peshavordagi portlash** — 2023-yil 30-yanvarda Pokistonning Peshovar shahridagi shia masjidiga (Xayber Paxtunxva) peshin namozi vaqtida uyushtirilgan xudkushlik hujumi. Ushbu terrorchilik hujumi natijasida 90 kishi halok bo‘ldi va 170 kishi yaralandi. Portlash namoz paytida sodir bo‘lgan. Portlashda binoning bir qismi qulagan va namozxonlarning ko‘pchiligi xarobalar ostida qolib ketgan.  
  

## Voqea
Namoz payti namozxonlarning birinchi qatorida turgan terrorchi o‘zini portlatib yuborgan. Portlash kunduzgi ibodat chog‘ida sodir etilgan, ijtimoiy tarmoqlarda tarqalgan videoda hodisa oqibatida masjid devori qulab tushgani va omon qolganlarni xarobalar ostidan chiqarib olishga to‘g‘ri kelgani aks etgan. Voqea joyi armiya va politsiya kuchlari tomonidan o‘rab olingan. Yaradorlar Peshavordagi „Ledi Reding“„“ nomidagi shifoxonaga olib kelingan va shifoxonada favqulodda holat e’lon qilingan. Islomobodda politsiya terrorchilik tahdidining yuqori darajasini e’lon qilib, poytaxtga kirish va chiqishda o‘rnatilgan barcha blokpostlarda tekshiruv ishlarini kuchaytirdi. 

2022-yil mart oyida ham Peshavorda shialar masjidida portlash ro‘y berishi oqibatida o‘nlab kishilar halok bo‘lgandi.

## Munosabat
Pokiston bosh vaziri Shahboz Sharif portlash tashkilotchilarini qoralab, ular islom diniga aloqador emasligini ta’kidladi. 

Peshavor politsiyasi komissari o‘rinbosari quyidagilarni aytdi:

 

## Yana qarang
* 2022-yil Peshawar masjidiga hujum

## Manbalar
Kriket boʻyicha Oʻzbekiston milliy terma jamoasi

**Oʻzbekiston kriket terma jamoasi** Oʻzbekiston kriket federatsiyasi tomonidan boshqariladigan xalqaro kriketda Oʻzbekiston nomini himoya qiladi. 2022-yil iyul oyida Xalqaro Kriket Kengashi (ICC) jamoani Assotsiatsiya aʼzosi sifatida qabul qilgan va Osiyo mintaqasidagi 25-aʼzoga aylangan.

## Tarix
2019-yil noyabr oyida Oʻzbekiston Kriket Federatsiyasi sifatida rasman tashkil etilishidan oldin mamlakatda kriket 1997-yildan beri oʻynab kelinmoqda. Birinchi roʻyxatga olingan oʻyinlar Britaniya Oliy komissiyasi tomonidan Oʻzbekistondagi kriket oʻynaydigan davlatlar elchixonalari oʻrtasida tashkil etilgan. Keyinchalik, hind va boshqa kriket sportini faol oʻynaydigan mamlakatlar aholisi muntazam ravishda tashkilot ichidagi kriket oʻyinlarini tashkil qilishni boshladilar. 1999-yilda Britaniya elchixonasi jamoasi Hindiston, Pokiston, Bangladesh va Malayziya oʻyinchilaridan iborat kichik turnir oʻtkazilgan. Hozirda turli Oʻzbekistonning turli mintaqalaridan kelgan 2000 dan ortiq oʻyinchilar oʻyin texnikasini oʻrganishmoqda.

### 2021-yil
2021-yilning mart oyida Oʻzbekiston Kriket Federatsiyasi avgust oyida boʻlib oʻtadigan Oʻzbekiston Oliy ligasi boshlanishini eʼlon qilgandi, biroq Covid-19 pandemiyasi tufayli liga boshqa muddatga qoldirilgan.

2021-yil iyul oyida Oʻzbekiston Toshkentda oʻzining birinchi rasmiy kriket stadioni qurilishini boshladi.

### Assotsiatsiyalangan aʼzolik (2022-hozirgi)
2022-yil 26-iyulda Oʻzbekiston Kambodja va Kot-d’Ivuar bilan bir qatorda ICCning Assotsiatsiyalangan aʼzosi boʻlgan.

## Bosh murabbiylar

## Manbalar

## Havolalar

* Oʻzbekiston kriket federatsiyasi
* Oʻzbekiston kriket
Oʻzbekiston boks federatsiyasi

**Oʻzbekiston Boks Federatsiyasi** () Oʻzbekistondagi havaskor olimpiya boks boʻyicha boshqaruv organi hisoblanadi. 1920-yil 23-martda tashkil etilgan. Federatsiya 1992-yilda SSSR parchalanganidan keyin qayta tashkil etilgan. Bosh ofisi Toshkent shahrida joylashgan. Oʻzbekiston boks federatsiyasi Oʻzbekiston Respublikasi Milliy olimpiya qoʻmitasiga aʼzo federatsiya hisoblanadi. Xalqaro boks assotsiatsiyasi (AIBA) va Osiyo boks kengashi (ASBC) aʼzosi.

* Federatsiya raisi Ochilboy Ramatov; 
* vitse-prezident — Saken Poʻlatov, 
* Bosh kotib Shohid Tillaboev.
## Yana qarang

* Xalqaro boks assotsiatsiyasi
* Osiyo boks konfederatsiyasi
* O‘zbekiston Respublikasi Milliy olimpiya qo‘mitasi

## Manbalar

## Havolalar

* 
* 
*
Jamshid Shoshiy koʻchasi (Toshkent)

**Jamshid Shoshiy koʻchasi** – Yakkasaroy tumanidagi Abdulla Avloniy mahallasida joylashgan. Uzunligi 1 km. Shohjahon va Botir Boboev koʻchalari oraligʻida. 1940-yilning 2-yarmida tashkil topgan. 1990-yil 28-iyunda Xlopkovaya koʻchasi oʻrniga toshkentlik olim va xattot Jamshid Shoshiy nomi berilgan.

## Kesishgan koʻchalar

Abdulla Avloniy, Rakat va Belariq koʻchalarini kesib oʻtadi. Tarkibida 2 tor koʻcha bor. Koʻcha yoʻnalishida, asosan, shaxsiy turar joy binolari joylashgan.

## Galereya
>
File: Jamshid Shoshiy koʻchasi 001.jpg


## Yana qarang
* Toshkent koʻchalari roʻyxati

## Manbalar
Oʻzbekiston kriket federatsiyasi

**Oʻzbekiston Kriket Federatsiyasi (UKF) Oʻzbekistondagi** kriket boʻyicha boshqaruv organi hisoblanadi. Oʻzbekiston Kriket Federatsiyasi 2019-yil 29-noyabrda Oʻzbekiston Adliya vazirligi tomonidan roʻyxatga olingan. Oʻzbekiston Kriket federatsiyasining asoschisi Aziz Gʻaybullaevich Mixlievdir. U hozirda Oʻzbekiston Kriket Federatsiyasi prezidenti lavozimini egallab kelmoqda. Kriket federatsiyasining tashkil etilishi Oʻzbekiston Markaziy Osiyoda kriketga asos solingan ikkinchi davlat ekanligini koʻrsatadi. Oʻzbekistonda kriket jadal sur’atlar bilan rivojlanmoqda va sportchilar soni ortib bormoqda. 

## Tarix
2020-yilning 1,2,3-noyabr kunlari mahalliy kriket jamoalari oʻrtasida boʻlib oʻtgan „ANFA-Tashkent T20“ turniri Oʻzbekistondagi kriket sportida tarixiy voqea boʻldi. Musobaqa Milliy olimpiya qoʻmitasi rahbariyati, Jismoniy tarbiya va sport vazirligi hamda Oʻzbekiston Kriket federatsiyasi vakillari bilan birgalikda oʻtkazilgan. Bu haqda bir qancha ommaviy axborot vositalari ham xabar tarqatdi. Oʻzbekiston Kriket Federatsiyasi 2020-yilda Rossiya Kriket Federatsiyasi bilan memorandum imzolagan. 

2021-yil mart oyida Oʻzbekiston avgust oyida oʻtkaziladigan T 20 kriket ligasi boshlanishini eʼlon qildi.

## Maʼmuriyat
**CFU prezidenti** :

* Aziz G. Mihliev 

**Bosh kotib** :

* Jahongir Murodov 

**Hozirgi bosh murabbiylar** :

* **Erkaklar terma jamoasi:** vakant 
* **Yoshlar jamoasi:** Boʻsh 

**Marketing menejeri** :

* Abdurahim Ergashev 

## Yana qarang

* Kriket boʻyicha Oʻzbekiston milliy terma jamoasi

## Manabalar

## Havolalar

* Rasmiy Facebook sahifasi
* Linkedin sahifasi
* https://www.icc-cricket.com/news/2691455
Oʻzbekiston regbi ittifoqi

The **Uzbekistan Regbi Federation** () Oʻzbekistonda regbi ittifoqining boshqaruv organi hisoblanadi. Oʻzbekiston Regbi Federatsiyasi 2002-yilda tashkil etilgan boʻlib, ARFU (Osiyo regbi futbol ittifoqi) va Butunjahon regbi (oʻsha paytda IRB)ning toʻliq aʼzosi boʻldi.

Regbi-7 bo‘yicha O‘zbekiston milliy chempionati erkaklar va ayollar jamoalari o‘rtasida muntazam o‘tkazib kelinmoqda. 2011-yildan boshlab 20 yil ichida birinchi marta regbi boʻyicha erkaklar jamoalari uchun muntazam ravishda 15 kishilik milliy chempionat boshlandi, unda oltita jamoa ishtirok etdi:

* Ayaks regbi klubi (Toshkent)
* Toshkent sherlari
* Qanot regbi klubi
* O‘zbekiston Milliy universiteti
* Aviator
* Yangiyer
* Shifokor (tibbiyot universiteti)

2012-yilda erkaklar terma jamoasi Osiyoning eng kuchli jamoalari, shuningdek, Irlandiya va Yangi Zelandiyadan taklif etilgan jamoalar qatorida Lahorda (Pokiston) regbi yettiligi bo‘yicha xalqaro turnirda ishtirok etdi. Jamoa faqat Yangi Zelandiya va Irlandiyaga yutqazib, uchinchi o‘rinni egalladi.

Ayollar terma jamoasi 2008 yilda Regbi-15 chempionatida bronza medali sohibi boʻlgan

Regbi 7s 2016-yildan Olimpiya intizomi sifatida eʼlon qilinganligi sababli, URF ayollar jamoasini Rio-de-Janeyroda boʻlib oʻtadigan Olimpiada oʻyinlarida ishtirok etish uchun litsenziya olishga ishonch bilan eʼtibor qaratmoqda.

Erkaklar terma jamoasi har yili o‘tkaziladigan „Osiyo regbi chempionati“da (sobiq „Osiyo besh davlati“ turniri) ishtirok etadi. 2015-yilda jamoa Janubiy-Markaziy III divizionda ishtirok etadi.

2013-yilgi chempionatda toʻrtta jamoa ishtirok etdi:

* West Tigers (Toshkentdagi Xalqaro Vestminster universiteti)
* O‘zbekiston Milliy universiteti
* Aviator
* Yangiyer

## Jamoalar

* Oʻzbekiston — regbi boʻyicha erkaklar milliy terma jamoasi.
* 7s — milliy erkaklar regbi ittifoqining ettidan iborat jamoasi.

## Yana qarang

* Oʻzbekiston regbi ittifoqi
* Oʻzbekistonda sport

## Havolalar
* Rasmiy veb-sayt
* Dunyo. Regbi
* AsiaRugby.com
Chim ustida xokkey boʻyicha Oʻzbekiston erkaklar terma jamoasi

**Chim ustida xokkey bo‘yicha O‘zbekiston milliy terma jamoasi** xokkey bo‘yicha xalqaro musobaqalarda O‘zbekiston sharafini himoya qiladi. Dunyoda tartiblangan 66-oʻrinda.

## Turnir tarixi

### Osiyo oʻyinlari

* 2022 — *malakali*

### AHF kubogi

* 1997 yil — 5-oʻrin
* 2008 yil — 6-oʻrin
* 2012 yil — 5-oʻrin
* 2016 yil — 5-oʻrin
* 2022 yil — 8-oʻrin

### AHF Markaziy Osiyo kubogi

* 2019 -

### Xokkey seriyasi

* 2018-19 — Final

## Yana qarang

* Xokkey bo‘yicha O‘zbekiston ayollar terma jamoasi

## Manbalar
Chim ustida xokkey boʻyicha Oʻzbekiston ayollar terma jamoasi

**Xokkey boʻyicha Oʻzbekiston ayollar terma jamoasi** ayollar oʻrtasidagi xalqaro chim ustida xokkey musobaqalarida Oʻzbekiston sharafini himoya qiladi va Oʻzbekiston xokkey federatsiyasi tomonidan nazorat qilinadi.

## Turnir rekordi

### Osiyo oʻyinlari

* 1994-yil — 5-oʻrin
* 1998-yil — 5-oʻrin
* 2022-yil — *malakali*

### Osiyo Kubogi

* 1993 yil — 5-oʻrin

### AHF kubogi

* 2016 yil — 7-oʻrin

## Yana qarang

* Chim ustida xokkey bo‘yicha O‘zbekiston erkaklar terma jamoasi

## Manbalar
Badiiy gimnastika bo‘yicha O‘zbekiston ayollar terma jamoasi

**Badiiy gimnastika bo‘yicha O‘zbekiston ayollar terma jamoasi** FIG xalqaro musobaqalarida O‘zbekiston sharafini himoya qilmoqda.

## Tarix
Sovet Ittifoqi parchalanganidan soʻng bir hovuch sobiq sovet gimnastikachilari Oʻzbekiston uchun kurashni boshladilar. Oʻzbekiston hech qachon Olimpiya oʻyinlariga terma jamoa kiritmagan; ammo ular 1996-yildan beri har bir Olimpiya oʻyinlariga kamida bittadan gimnastikachini yuborgan. Ularning 2012-yilgi Olimpiada ishtirokchisi Luiza Galiulina taqiqlangan diuretik furosemid preparati ijobiy natija berganidan soʻng diskvalifikatsiya qilindi.

O‘zbekistonlik gimnastikachi Oksana Chusovitina gimnastika sporti bo‘yicha ko‘plab Olimpiya rekordlariga ega: 2020-yilgi Olimpiada o‘yinlarida Chusovitina 46 yoshda bo‘lib, u tarixdagi eng keksa olimpiya gimnastikachisi bo‘ldi. Bundan tashqari, u sakkizta Olimpiada oʻyinlarida qatnashgan (shundan beshtasi Oʻzbekiston nomidan qatnashgan), bu barcha olimpiya gimnastikachilari orasida eng koʻp.

## Kattalar roʻyxati

## Eng koʻp muvaffaqiyatli gimnastikachilar
Ushbu roʻyxatga Olimpiya oʻyinlari yoki jahon chempionatida medallarni qoʻlga kiritgan barcha oʻzbek sport gimnastikachilari kiradi. Oksana Chusovitina Sovet Ittifoqi, Yagona terma jamoa va Germaniya terma jamoasi uchun kurashda qoʻlga kiritgan medallar kiritilmagan; Oʻzbekiston uchun faqat medallar qoʻlga kiritildi.

## Yana qarang

* O‘zbekiston sport gimnastikachi qizlari ro‘yxati
* Sovet Ittifoqining badiiy gimnastika boʻyicha ayollar milliy terma jamoasi

## Manbalar
Oʻzbekiston 2018-yilgi Qishki Paralimpiada oʻyinlarida

**[[Oʻzbekiston|Oʻzbekiston]]** 2018-yilda Janubiy Koreyaning Pxyonchxan shahrida boʻlib **oʻtadigan Qishki Paralimpiya oʻyinlariga** oʻz raqiblarini yubordi. Oʻzbekistondan faqat bitta changʻichi borish uchun tanlab olindi. Yoqutxon Xolbekova () paranordik changʻi sportida qatnashmoqchi. Saodat Noʻmonova paratogʻ changʻisi musobaqalarida hakamlik qilish uchun tanlangan. 2018-yil Oʻzbekiston ikkinchi marta Qishki Paralimpiya oʻyinlariga boradi.

## Jamoa
Oʻzbekistondan changʻichilar 2018-yilgi Qishki Paralimpiya oʻyinlarida qatnashish uchun taklif qilingan edi. Yoqutxon Xolbekova () Janubiy Koreyaga borish uchun tanlangan yagona changʻichi edi. U para-Nordik changʻi sportida qatnashgan. Saodat Noʻmonova paratogʻ changʻisi musobaqalarida hakamlik qilish uchun tanlangan.

Quyidagi jadvalda 2018-yilgi Oʻyinlarda ishtirok etadigan kishilar („Oʻzbekiston jamoasi“ deb ataladi) roʻyxati keltirilgan.

## Tarix
Oʻzbekiston ilk bor 2014 yilda Qishki Paralimpiya oʻyinlariga yoʻl olgan. Ular 2 nafar sportchini yuborishdi. Musobaqada yagona Ramil Gayazov ishtirok etdi. Ular hech qanday medal qoʻlga kirita olishmagan.

## Para-Nordik changʻisi

### Changʻichilar
Yoqutxon Xolbekova 2018-yilning yanvar oyida boʻlib oʻtgan Jahon kubogi tadbiriga borgan edi. Shuningdek, u paraatletika boʻyicha Oʻzbekistonda oʻtkazilayotgan milliy chempionatlarda qatnashadi.

### Jadval va natijalar
12-mart kuni soat 22:00 da tik turgan va koʻrish qobiliyati zaif ayollar oʻrtasida 15 km masofaga poyga boʻlib oʻtadi. 14-mart kuni soat 10:00 dan 11:25 gacha barcha sinflarda erkaklar va ayollar uchun sprint klassik saralash boʻlib oʻtadi. Undan keyin tushdan keyin yarim final va final oʻyinlari oʻtkaziladi. Klassik poyga 17-mart kuni boʻlib oʻtadi. Turgan va koʻzi ojiz ayollar oʻrtasidagi poyga ertalab soat 10:00 dan 12:30 gacha boʻlib oʻtadi.

## Manbalar
Oʻzbekiston tennis federatsiyasi

**Oʻzbekiston tennis federatsiyasi** (UTF) () — Oʻzbekistonda professional va havaskor tennis boʻyicha boshqaruv organi hisoblanadi. Dastlab 1992-yilda ITF assotsiativ aʼzosi sifatida qabul qilingan. 1993-yilda ITFning toʻliq aʼzosi boʻldi.

Oʻzbekiston tennis federatsiyasi Oʻzbekiston milliy tennis boʻyicha barcha vakillik jamoalari, jumladan, Oʻzbekiston Devis Kubogi jamoasi, Oʻzbekiston Fed Kubogi jamoasi va yoshlar terma jamoalarini boshqaradi. O‘zbekistonda tennis bo‘yicha barcha turdagi turnirlarni tashkil etish va o‘tkazishga mas’uldir.

## Raislari
1999—2020 — Rustam Inoyatov

2020—2025 — Alisher Mirsoatov

2025-yildan — Botir Rahimov
## Manbalar
Oʻzbekiston ogʻir atletika federatsiyasi

**Oʻzbekiston Ogʻir atletika federatsiyasi,** yaʼni ingliz tilida UWF nomi bilan ham tanilgan, Oʻzbekistonda ogʻir atletika sport turini nazorat qiluvchi milliy boshqaruv organi hisoblanadi. UWF Oʻzbekiston Respublikasi Milliy olimpiya qoʻmitasi aʼzosi, butun mamlakat boʻylab ogʻir atletika dasturlarini oʻtkazish uchun masʼul va Xalqaro ogʻir atletika federatsiyasi (IWF) aʼzosi ham hisoblanadi. Eng yaxshi sportchilar UWF tomonidan Olimpiya oʻyinlari, Jahon chempionatlari, Osiyo chempionati va Osiyo oʻyinlari kabi yirik xalqaro tadbirlarda ishtirok etish uchun tanlanadi.

Ogʻir atletika federatsiyasining 14 ta hududiy boʻlimi mavjud. Ularning har biri mahalliy musobaqalar va boshqa dasturlarni o‘tkazish orqali og‘ir atletika dasturlarini targ‘ib qiladi va o‘z hududida sportchilarni rivojlantiradi.

O‘zbekiston og‘ir atletika federatsiyasi tomonidan 4 yosh toifasida (kattalar, o‘smirlar, 20 yoshgacha bo‘lgan o‘smirlar, U17 va U15 yoshlar o‘rtasida) 4 ta mamlakat chempionati va 4 ta mamlakat kubogi musobaqalari tashkil etilib, sportchilarga mamlakat miqyosida o‘z musobaqalarini baholash imkonini beradi. Eng yaxshi raqiblar yirik xalqaro tadbirlarda qatnashish uchun turli milliy chempionatlar va milliy kuboklardan tanlab olinadi.

## Manbalar
Abu-l-Vafo al-Axsikatiy

**Abu-l-Vafo al-Axsikatiy** ( — Abu-l-Vafo Muhammad ibn Muhammad ibn al-Qosim al-Axsikatiy) — tilshunos va tarixchi.

Marvda yashagan. *Ibn Abu-l-Manoqib* nomi bilan tanilgan bo‘lib, o‘z davrida tilshunoslik va tarix ilmi sohalarida peshvolardan bo‘lgan. Manbalarda Abu-l-Vafo al-Axsikatiy atoqli shoir va arab tilini mukammal bilgan olim sifatida ham taʼriflanadi.

Abu-l-Vafo al-Axsikatiy Axsikatda Abu-l-Qosim Mahmud ibn Muhammad as-So‘fiydan dars olgan. As-Sam’oniy olim bilan bir necha marotaba uchrashgan, lekin uning maʼruzalaridan bahramand bo‘la olmagan. Tarixchilardan Hoji Xalifa olim qalamiga „*Kitāb at-tarӣx*“ nomli asar mansubligini zikr qilgan.

## Adabiyotlar

# O. A. Qoriyev. X-XII asrlarda Movarounnahrda fiqh ilmi // Farg‘ona fiqh maktabi va Burhoniddin al-Marg‘inoniy. — T.: „Fan“, 2009. 52; 
# O‘rta asr Sharq allomalari ensiklopediyasi. — Samarqand: „Imom Buxoriy xalqaro markazi“, 2016. 29.

## Manbalar
Abu-l-­Vafo al-Xorazmiy

**Abu-l-­Vafo al-Xorazmiy** () — tasavvuf olimi, mutasavvif shoir.

## Ijodi
Manbalarda uning „Lavoyihi asror“ („Ravshanlik sirlari“) va „Nasr ul-javohir“ („Nasr durdonalari“) nomli ilmiy-tasavvufiy ruhda risolalar yozgani to‘g‘risida maʼlumot berilgan. Lekin u asosan ruboiylari bilan mashhur bo‘lgan. Taniqli afg‘on adabiyotshunos olimi Najib Moyil al-Hiraviy Tehronda nashr etilgan „*Dar shabistoni irfon*“ („Irfon xilvatxonasida“) asarida Abu-l-­Vafo al-Xorazmiy haqida ham muxtasar gapirib, uning 146 ta ruboiysini ilova tariqasida keltiradi. Bu ruboiylar Tehron Milliy kutubxonasida 306-raqam ostida saqlanayotgan „*Jungi asrori irfon*“ („Irfon sirlari daftari“) to‘plamidan olingan. Tehronda 1993-yil chop etilgan „Ruboiynoma“ to‘p­lamiga esa shayx-shoirning 98 ta ruboiysi kiritilgan.

### Ruboiylari
Abu-l-­Vafo al-Xorazmiy ruboiylari vahdat al-vujud taʼlimotining sheʼriy ifodasi hisoblanadi. U tasavvuf nazariyasi talab-qoidalarini sheʼriy usulda bayon qilib bergan. Bu dunyoning o‘tkinchiligi, nafs va jismning Haq yo‘lida to‘siqligi, haqiqiy hayot Alloh huzurida ekanligi, buning uchun kamolot kasb etib, xulqni poklash, komillik martabasiga erishish zarurligi, Alloh haqiqatlar haqiqati ekani, uni aql bilan anglab bo‘lmaslik, faqat yuksak maqomga ko‘tarilgan ko‘ngil holi bilan uni tanish mumkinligi, Alloh ehtiyojsiz Zot ekani, bu dunyoni oshkor qilib, o‘zini pinhon tutgani, banda ko‘ng­liga ilohiy ishq Allohning o‘zi tomonidan solinishi, o‘zini bilgan hoyu havasga qul bo‘lmasligi, darveshlik, zavqu talab, dardmandlik, faqru fano, Haq yo‘lida o‘zni unutish, nomu nishonsizlik va boshqalar Abu-l-­Vafo al-Xorazmiy ruboiylarining asosiy mavzusi hisoblanadi.

Abu-l-­Vafo al-Xorazmiyning nomi „Majolis un-nafois“ning birinchi majlisi va „Naso­yim ul-muhabbat“da tilga olinadi. Na­voiy uning avliyo zot ekanini, Xorazm xalqi orasida „*yer farishtasi*“ nomi bilan shuhrat qozonganini, zohiriy va botiniy ilmlarni yaxshi o‘zlashtirganini aytib, tasavvuf va musiqa ilmiga doir risola bitgani haqida maʼlumot beradi va quyidagi ruboiysini keltiradi:

Bad kardamu eʼtizor badtar zi gunoh,

Zero, ki dar in hast se daʼviyi taboh:

Daʼviyi vujudu daʼviyi quvvatu feʼl,

La havla va la quvvata illa billah.

*Mazmuni*: Uch nohaq daʼvo sabab yomon ish qildimki, uzri gunohdan battar: ular vujud, quvvat va feʼl daʼvosi bo‘lib, barcha kuch va qudrat sohibi Allohdir.

## Havolalar

# https://ziyouz.uz/jahon-sheriyati/fors-tojik-sheriyati/abulvafo-xorazmiy.

## Manbalar
Askar an-Naxshabiy

**Askar ibn Muhammad ibn Hasin an-Naxshabiy** — shayx, Hotim al-Asamning asʼhoblaridan. Ilm, futuvvat, tavakkul, zuhd va varaʼda qayd etilgan mashoyixlar peshqadamlaridan bo‘lgan. Hijriy 245-yilda (milodiy 859-yilda) cho‘lda sherlar uni burdalab tashlagan.

## Manbalar
Abu Voqid al-Laysiy

**Abu Voqid al-Laysiy** ( — Abu Voqid al-Horis ibn Avf al-Laysiy) — sahoba.

## Hayoti va faoliyati
Manbalarda Abu Voqid al-Laysiyning ismi *Avf ibn Molik*, *Horis ibn Molik* yoki *Avf ibn Horis* shakllarida ham zikr qilinadi. Madinalik sahobalardan hisoblanadi. [Islom]]ning ilk yillarida yoki Makka fath qilingan yili (8/629-630-yillar) musulmon bo‘lganiga doir farqli ikki rivoyat mavjud. Hunayn g‘azoti (8/630-yil) haqida so‘z ketganda, Abu Voqid al-Laysiy u vaqtda hidoyatga yangi kelganining ma’lum qilinishi ikkinchi qarashni quvvatlaydi. Bunga ko‘ra, Badr jangida ishtirok etganiga doir rivoyatning zaif ekani tushuniladi. Abu Voqid al-Laysiy Hunaynda bo‘lgani kabi Makkaning fathida ham Kinona qabilasining bayroqdori bo‘lgan. Umar davrida Shom fathlarida ishtirok etgan. Yarmuk jangida (15/636-yil) bo‘lgan. Umrining oxirgi yilini Makkada kechirgan Abu Voqid al-Laysiy o‘sha yerda vafot etgan va «Muhojirun qabristoni»ga dafn qilingan. 684-685-yil(hijriy 65-yil)da vafot etgani va o‘sha vaqtda olt­mish besh, yetmish, yetmish besh yoki sakson besh yoshda bo‘lgani haqida ham rivoyatlar bor.

### Hadislari
Payg‘ambardan boshqa Abu Bakr as-Siddiq, Umar va Asmo bint Abu Bakrlardan hadis rivoyat qilgan. Undan o‘g‘illari Abdulmalik va Voqid, shuning­dek, Ato ibn Yasor, Sa’id ibn Musayyab, Urva ibn Zubayr, Sulaymon ibn Yasor, Ubaydulloh ibn Abdulloh ibn Utba kabi tobe’inlar hadis ri­voyat qilganlar. Yigirma to‘rtta hadisni tashkil etgan rivoyatlari «*Kutubi sitta*»dan o‘rin olgan. Ulardan o‘n yettitasi Ahmad ibn Hanbalning «*Musnad*»ida zikr qilingan.

## Adabiyotlar

# Wensinck. Al-Mu’jam. VIII, 289;
# Al-Voqidiy. Al-Mag‘āzӣ. III, 820, 890-891, 896, 990;
# Musnad. V, 217-219;
# Ibn Abu Hotim. Al-Jarh va-t-taʼdӣl. III, 82-83;
# Ibn Abdulbar. Al-Istӣ’āb. IV, 215-216;
# Ibn al-Javziy. Talqӣh fuhӯm ahl al-asar. — Qohira: 1975. 367;
# Ibn al-Asir. Usd al-g‘āba. I, 409; VI, 325-26;
# Az-Zahabiy. Siyar. II, 574-576;
# Ibn Hajar. Tahzӣb at-tahzӣb. XII, 270-271;
# Ibn Hajar. Al-Isāba. IV, 216;
# Al-Xazrajiy. Xulāsa tazhӣb. 462;
# Asri Çubukcu. „Ebû Vâkid el-Leysî“. TDV İA. — İstanbul: 1994. X, 251-252.

## Manbalar
Asram al-Azjohiy

**Asram ibn Muhammad ibn Asram al-Azjohiy al-Muqriy** – qori, parhezkor odam bo‘lgan. U ulamolardan, ulamolar esa undan hadis rivoyat qilgan Milodiy 1077-yilda vafot etgan.

## Manbalar
Asʼad al-Mayhanay

**Asʼad ibn Abu Said Fazlulloh ibn Abulxayr al-Mayhanay** — sufiy va ahli baytdan bo‘lgan. Hadislarni eshitish, ularni izlash va jamlash bilan umrini oʻtkazgan. U ulamolardan, ulamolar ham undan hadis rivoyat qilgan.

## Manbalar
Abu-l-Valid at-Tayolisiy

**Abu-l-Valid at-Tayolisiy** ( — Abu-l-Valid Hishom ibn Abdulmalik at-Tayolisiy al-Basriy) — hadis hofizi.

Bani Bohila qabilasining nufuzli shaxslaridan bo‘lgani uchun *al-Bohiliy* nisbasi bilan ham zikr qilinadi. Ikrima ibn Ammor, Abu Avona, Shu’ba ibn Hajjoj, Zoida ibn Qudoma, Abdurrahmon ibn Abu-z-Zinod, Molik ibn Anas, Hammod ibn Salama kabilardan hadis o‘rgangan. Ustozlari orasida yetmishtacha ayol muhaddislar bo‘lgani aytiladi. Undan al-Buxoriy, Abu Dovud, Ishoq ibn Rohuya, Abd ibn Humayd, Abu Zur’a ar-Roziy, Abu Hotim ar-Roziy, Ibn Vora kabi mashhur muhaddislar hadis rivoyat qilganlar. [Imom al-Buxoriy undan 107 hadis olgan. Rivoyatlari „*Kutubi sitta*“ bilan bir qatorda boshqa hadis kitoblaridan ham o‘rin olgan.

## Vafoti
Manbalarda Abu-l-Valid at-Tayolisiyning o‘lim sanalari turlicha naql qilingan, yaʼni hijriy 227-yil safar (milodiy 841-yil dekabr), rabi’ul-avval (milodiy 842-yil yanvar), rabi’ul-­oxir (milodiy 842-yil fevral), 226-yil (milodiy 840-yil)da vafot etgani ham aytiladi.

## Unvonlari
O‘z davrining imomi, shayxul-islom kabi unvonlar bilan tilga olingan Abu-l-Valid at-Tayolisiyni barcha hadis tanqidchilari siqa roviy sifatida qabul qilganlar. „*Amir al-mu’miniyn fil-hadis*“ unvo­niga loyiq ko‘rilishi hofizasining o‘ta darajada quvvatli hamda ishonchli roviy bo‘lganiga dalolatdir.
Ahmad ibn Hanbal Abu-l-Valid at-Tayolisiyga baho berib, o‘z davrida undan ko‘ra ustun muhaddis topilmaganini aytadi.
Uni o‘z ilmiga amal qiluvchi va faqih sifatida zikr qilgan Abu Hotim ar-Roziy, uning rivoyatlarini o‘z ichiga olgan kitobdan ko‘ra sahih kitobni ko‘rmagani, hadis rivoyat etayotganida oldida birorta yozilgan matn bo‘lmaganini, umrining oxirlarida hofizasi zaiflashgan Hammod ibn Salamadan naql qilgan rivoyatlariga uncha ishonib bo‘lmasligini ifoda qilgan.

## Iqtibos
Mashhur muhaddis Ibn Vora ustozlari ichida Abu-l-Valid at-Tayolisiyga o‘xshash kuchli hofizaga ega shaxsni ko‘rmaganini quyidagi voqea­ni eslash bilan izohlaydi: "Abu-l-Valid at-Tayolisiy Shu’badan hadis bo‘­yicha taʼlim olar ekan, avvallari uning rivoyatlarini yozib borardi. Shu’ba undan „Birma-bir yozib boryapsanmi?“ deb so‘raganidan so‘ng, yozishdan voz kechadi va eshitganlarini hifzida saqlashni bosh­laydi.

## Adabiyotlar

# Ibn Saʼd. At-Tabaqāt. VII, 300; 
# Yahyo ibn Maʼiyn. At-Tarӣx. II, 618; 
# Ahmad ibn Hanbal. Al-­Ilal. I, 524; II, 315; III, 460; 
# Al-Buxoriy. At-Tarӣx al-kabӣr. III, 195; 
# Al-Buxoriy. At-Tarӣx as-sag‘ӣr. II, 355; 
# Ibn Qutayba. Al-Maʼārif (Ukkosha), 521; 
# Ibn Abu Xotim. Al-Jarh va-t-taʼdӣl. IV, 65-66; 
# Az-Zahabiy. Tazkira al-huffāz. I, 382-383; 
# Az-Zahabiy. Siyar. X, 341-347;
# Az-Zahabiy. Al-Ibar. I, 314; 
# Ibn Kasir. Al-Bidāya. X, 299; 
# Ibn Hajar. Tahzӣb at-tahzӣb. III, 14; XI, 45-47; 
# Ibn al-Imod. Shazarāt az-zahab. II, 62-63; 
# M. Fuad Sezgin. Buhârî’nin Kaynakları Hakkında Araştırmalar. -İstanbul: 1956. 199; 
# Mücteba Uğur. Ansiklopedik Hadis Terimleri Sözlüğü. — Ankara: 1992, 27; 
# Abdülkadir Şenel. „Ebü’l-Velîd et-Tayâlisî“. TDV İA. — İstanbul: 1994. X, 349-350.

## Manbalar
Abu Dabi Islom banki

**Abu Dabi Islom banki** ()

Abu Dabi Islom banki (Abu Dhabi Islamic Bank/ADIB) 1997-yil 20 mayda Amirning farmoni bilan ochiq aksiyadorlik jamiyat shaklida tuzilgan. Bank tijorat faoliyatini 1998-yil 11-noyabrda boshlagan va 1999-yil 18-aprelda rasman ochilgan. Bankning barcha faoliyati shariat tamoyillariga muvofiq amalga oshiriladi.

ADIBning to‘langan ustav kapitali 100 million dona aksiyalardan iborat 1 milliard dirhamni tashkil etadi. Ularning har biri 10 dirham. Bank aksiyalari Abu Dabi fond birjasida ro‘yxatga olingan. Jahon bankidagi islomiy bank tizimining tobora kengayib borayotgani tufayli, ADIB o‘zining geografiya­sini muntazam ravishda kengaytirish orqali o‘z modelini tarqatishga ko‘proq eʼti­bor qaratmoqda. ADIBning xalqaro miqyosga chiqishi Misrda qo‘shma tuzilmaning paydo bo‘lishi bilan boshlandi, keyinchalik Iroq, Buyuk Britaniya, Sau­diya Arabistoni, Qatar va Sudandagi qo‘shma loyihalar orqali takomillashdi. Shuningdek, ayrim mamlakatlarda ADIB bank faoliyatini amalga oshirishga litsenziya olishni kutmoqda.

## Taʼsischilari
ADIBning taʼsischilari 29 foiz aksiyaga egalik qiladi, qolgan 71 foizni esa 100 ming­ga yaqin aksiyadorlar egallaydi.

ADIB taʼsischilari:

— Qirol oilasi aʼzolari;

— ADIA (Abu Dhabi Investment Authority) jamg‘armasi (Abu Dabi investisiya jam­g‘armasi);

— BAAning taniqli vakillari;

— Doktor Vosim Ahmad Xon.

## Faoliyat yoʻnalishlari
Mijozlar bilan ishlashning asosiy shakl­lari yirik mijozlar, chakana segment (jismoniy va yuridik shaxslarga xizmat ko‘rsatish), individual xizmat ko‘rsatish tizimidan iborat. Bank o‘z fao­liyatini quyidagi yo‘nalishlarda amalga oshiradi: bank kartalari bilan ishlash, tranzaksion bank xizmatlari, g‘azna, koor­porativ moliya va investisiya­lar, xususiy kapitalni bosh­qarish.

## Xizmat koʻrsatish sohalari
Bank avtomobillar, ko‘chmas mulk va asbob-uskunalar sotib olish, akkreditivlar taklif qilish, homiylik inves­tisiya fondlarini moliyalashtirish hamda mulkni boshqarish va baholash bo‘­yicha xizmatlar ko‘rsatadi. ADIB Islom dini qonunlariga muvofiq kreditlar beradi. Bank alkogol mahsulotlarini, shuningdek, transport kompaniyalarini, tovarlarni saqlash va tarqatishni taklif qiluvchi kompaniyalar faoliyatini moliyalashtirmaydi.

## Mukofotlari
Shariat tamoyillariga asoslangan noyob bank yechimlari bilan ADIB innovatsiyalar va yangi texnik vositalardan foydalanish bo‘yicha yetakchiga aylandi. Tez rivojlanib borayotgan tarmoq va takliflar hamda bank yechimlarining kengayishi tufayli ADIB bir necha mukofotlarga sazovor bo‘lgan. Ayni paytda „Dana Womenʼs Banking“ sug‘urta loyihasi hamda BAAda birinchi mobil bank xizmatiga aylangan *161# xizmati singari ko‘plab noyob xizmatlar va mahsulotlar bilan mijozlarga deyarli barcha onlayn operatsiyalarni yuklab olishsiz amalga oshirish imkonini beradi.

## Havolalar

# http://www.uae-consulting.com/banki-v-oae/abu-dhabi-islamic-bank 

## Manbalar
Ahmad al-Moymurgʻiy

**Ahmad ibn Ali ibn al-Husayn ibn Ali al-Muqriʼ az-Zarir (koʻr) al-Moymurgʻiy** — roviy va shayx bo‘lgan. U ulamolardan, ulamolar ham undan hadis rivoyat qilgan. Hijriy 342-yilda (milodiy 953-yil) tugʻilgan va 403-yilda (milodiy 1012-yil) vafot etgan.

## Manbalar
Ahmad al-Moxuvoniy

**Ahmad ibn Shibovayh ibn Ahmad ibn ... ibn Omir Xuzoʼa al-Moxuvoniy al-Marvaziy** — u ulamolardan hadis rivoyat qilgan, ulamolar ham undan rivoyat qilgan. Tarsusda yashagan, Damashqda bo‘lgan. Damashqliklar undan hadis rivoyat qilgan.  U milodiy 844- yoki 845-yilda (hijriy 230- yoki 229-yilda) oltmishdan oshganida vafot etgan.

## Manbalar
Ahmad al-Mostiniy

**Ahmad ibn Muhammad ibn Ahyad ibn Sulaymon ibn Muqotil al-Mostiniy** — u ulamolardan, ulamolar ham undan hadis rivoyat qilgan. Milodiy 975-yilda (hijriy 364-yilda) vafot etgan.

## Manbalar
Ahmad al-Mirziboniy

**Ahmad ibn Abdulaziz ibn Muhammad ibn al-Mirzibon ibn Turkash Taqi al-Mirziboniy** — Samarqandning olim amirlaridan. Hijriy 352-yilda Samarqandda Amir Bektoshning xalifasi bo‘lgan. Sahih hadislar eshitgan. U ulamolardan, ulamolar ham undan hadis rivoyat qilgan. Milodiy 996-yilda (hijriy 386-yil jumaduloxirda) vafot etgan.

## Manbalar
Ahmad al-Mattay

**Ahmad ibn Muhammad ibn Abdulloh ibn Jibril ibn Mat al-Mattay** — Abu Isʼhoq al-Mattayning boshqa bir o‘g‘li. U ulamolardan, ulamolar ham undan hadis rivoyat qilgan. Milodiy 1030-yilda (hijriy 422-yilda) vafot etgan.

## Manbalar
Ahmad al-Mattaviyiy

**Ahmad ibn Muhammad ibn Matuviya al-Marvarruziy al-Mattaviyiy** — sufiy. Hijoz, Shom, Misr va Iroqqa borib ulamolardan hadislar eshitgan. So‘ngra o‘z yurtiga qaytib, bu yerda hadislar rivoyat qilgan. U milodiy 1071-yilda (hijriy 464-yilda) vafot etgan.

## Manbalar
Abu-d-Dahdoh

**Abu-d-Dahdoh** ( — Abu-d-Dahdoh al-Ansoriy) — sahoba.

Manbalarda ismi *Abu-d-Dahdoha ibn Dahdoha* bo‘lgani ham aytiladi. Hayoti haqida maʼlumotlar ko‘p emas. Abdulloh ibn Mas’udning maʼlum qilishicha, „Allohga yaxshi qarz beradigan kim bor?! Bas, toki unga berganini ko‘p marta ko‘paytirib bersa“ oyati nozil bo‘lganida Abu-d-Dahdoh Payg‘ambarning oldiga kelib: „Ey Rasululloh (s.a.v.)! Alloh bizdan qarz so‘raydimi?“, deb so‘raydi. „Ha“, degan javobni olganida Payg‘ambarning qo‘lini tutib, savobini faqatgina Allohdan kutgan holda, 600 tup xurmo daraxti bo‘lgan bog‘ini Allohga qarz sifatida berganini aytadi. So‘ng bog‘iga borib, u yerda bo‘lgan oilasiga bog‘ni Allohga qarz sifatida berganini aytib, bog‘dan chiqish kerakligini so‘raydi. Ushbu voqeadan so‘ng Payg‘ambar: „Abu-d-Dahdoh uchun jannatda ko‘plab xurmo daraxtlari o‘smoqda“, — deydi.

Abu-d-Dahdohning mazkur xurmo bog‘ini Payg‘ambar undan qarz sifatida so‘ragani yoki boshqa sabablar bilan Alloh yo‘liga atagani ham rivoyat qilinadi.

Abu-d-Dahdohning qachon vafot etgani maʼlum emas. O‘limi vaqtida Payg‘amba uning nasli va vorislari haqida bilishga ansorlardan Osim ibn Adiyni tayinlaydi. Abu-d-Dahdohning nasli haqida maʼlumot topilmaganidan so‘ng, meros singlisining o‘g‘li Abu Luboba al-Ansoriyga berilgan. Uhud g‘azotida Payg‘ambarning shahid etilgani haqidagi xabar tarqaganida Abu-d-Dahdohning: „Muhammad (s.a.v.) vafot etgan bo‘lsalar, Alloh tirikdir, u hargiz o‘lmas“, deya musulmonlarga dalda bergani, o‘zi jangda Xolid ibn Valid tomonidan shahid etilgani ham naql qilinadi.

Quzoa qabilasining Baliy urug‘idan bo‘lgan Abu-d-Dahdoh yoki Abu-d-Dahdoha Sobit ibn Dahdoh va Abu-d-Dahdoh al-Ansoriy orasida xurmo bog‘larini Alloh yo‘lida hiba qilib Payg‘ambar duosini olgani, ansorlarning himoyasida bo‘lgani, Rasululloh hayot bo‘lganida vafot etgani va merosxo‘rlari topilmagani kabi xususlarda o‘xshashlik bo‘lgani kuzatiladi. Hadislarda Abu-d-Dahdoh, Abu-d-Dahdoha yoki Ibn ad-Dahdoh kunyalari bilan zikr qilingan bu ikki sahoba, tabaqot kitoblarida ikki boshqa-boshqa shaxs sifatida ko‘rsatilsa-da, bitta shaxs bo‘lganlari yoki kunyalarining o‘xshashligi sababli bir-birlari bilan adashtirilganlari ehtimolga yaqin.

## Adabiyotlar

# Musnad. III, 146; V, 90, 95, 99; 
# Ad-Dorimiy. „Farāiz“. 27, 38; 
# Muslim. „Janāiz“. 89; 
# Abu Dovud. „Janāiz“. 44; 
# An-Nasoiy. „Janāiz“. 95; 
# Al-Voqidiy. Al-Mag‘āzӣ. II, 281; III, 505; 
# Ibn Abdulbar. Al-Istӣ’āb. IV, 61; 
# Ibn al-Asir. Usd al-g‘āba. I, 267; VI, 96-97; 
# Al-Qurtubiy. Al-Jāmi’. — Bayrut: 1408/1988. III, 155-156; 
# Ibn Hajar. Al-Isāba. I, 191; IV, 59; 
# Ash-Shavkoniy. Darr as-sahāba. 422-423; 
# Köksal. İslâm Tarihi (Medine). III, 173-174; 
# Raşit Küçük. „Ebü’d-Dahdâh“. TDV İA. — İstanbul: 1994. X, 309-310.

## Manbalar
Ahmad al-Majduvoniy

**Ahmad ibn Amr al-Majduvoniy an-Nasafiy** — ulamolardan, ulamolar ham undan hadis rivoyat qilgan. Samarqandda istiqomat qilgan va o‘sha yerda hijriy 419-yilda vafot etgan.

## Manbalar
Ahmad al-Mahmudiy

**Ahmad ibn Muhammad ibn Muhammad ibn Mahmud ibn Mag‘lis al-Mahmudiy al-Muaddil al-Buxoriy** — ulamolardan, ulamolar ham undan hadis rivoyat qilganlar. Buxorolik bo‘lgan. Milodiy 984-yilda (hijriy 374-yilda) vafot etgan.

## Manbalar
Abu Jandal

**Abu Jandal** ( — Al-Os ibn Suhayl ibn Amr al-Omiriy al-Qurashiy) — sahoba.

## Biografiyasi
Islomni qabul qilganidan keyin *Abu Jandal* kunyasi bilan mashhur bo‘lgan. Baʼzi manbalarda ukasi Abdulloh ibn Suhayl bilan chalkashtirilib, u bilan bog‘liq baʼzi voqealar Abu Jandalga nisbat berilgan. Abu Jandal Badr g‘azotidan avval Makkada musulmon bo‘lgan. Shu bois otasi uni qamab zanjirband qiladi va hijrat qilishiga izn bermaydi. Hudaybiya sulhida (6/628-yil) makkaliklar vakili bo‘lgan otasi Suhayl ibn Amr bilan Payg‘ambar kelishuvning yozma matnini imzolash taraddudida turganida Abu Jandal oyoqlari zanjirband qilingan holda Makkadan qochib keladi. Buni ko‘rgan Suhayl Payg‘ambardan kelishuvga muvofiq o‘g‘li ortga qaytishini talab qiladi. Rasululloh kelishuv hali imzolanmaganini aytsa-da, Suhayl buni qabul qilmaydi va o‘g‘li qaytarilmagunicha kelishuv qog‘oziga imzo chekmasligini taʼkidlaydi. U o‘g‘liga zarar bermaslikka vaʼda berib, uni olib ketishga kirishadi. Musulmonlarni taassufga solgan va „*Yavmu Abi Jandal*“ deb tilga olinadigan bu voqeadan qattiq xafa bo‘lgan Payg‘ambar Abu Jandalga taskin berishga harakat qiladilar va kelishuvga sodiq qolishga Alloh nomi bilan so‘z berganlarini aytib, unga sabr tilaydilar. 

Hudaybiya sulhidan keyin musulmon bo‘lib Madinaga kelgan, ammo quraysh­liklarning xohishiga ko‘ra, ortga qaytarilgan va muhofizlardan birini o‘ldirib, Qizil dengiz sohilidagi „Siyf al-bahr“ga qochgan Abu Basiyr haqida eshitgach, Abu Jandal ham o‘zi kabi hibs qilingan 70 ta musulmon bilan o‘sha yerga qochadi. „Siyf al-bahr“da yig‘ilgan musulmonlarning tijorat karvonlari uchun xavfli bir kuchga aylanganini eshitgan qurayshliklar shartnomada Madinaga ketganlarni ortga qaytarish haqidagi qayd qilingan shartdan voz kechganlari, xossatan Abu Basiyr, Abu Jandal va ularning safdoshlarini Madinaga kiritilishiga rozi ekanlarini maʼlum qiladilar. Buning evaziga tijorat karvonlarining xavfsizligi taʼminlanishini so‘raydilar. Payg‘ambar Abu Basiyr va boshqalarga maktub yuborib, Madinaga kelishlarini buyuradi. Maktub „Siyf al-bahr“ga yetib borganidan bir oz keyin Abu Basiyr vafot etadi. Uning vafotidan so‘ng, u yerdagi musulmonlarga bosh bo‘lgan Abu Jandal, safdoshlari bilan birga Madinaga qaytadi.

Payg‘ambar vafotiga qadar Madinada qolgan Abu Jandal barcha g‘azotlarda ishtirok etgan. Makka fath etilgan kun musulmon bo‘lgan otasi bilan birga Damashq fathida qatnashadilar.

## Vafoti
Baʼzi manbalarga ko‘ra, Abu Jandal Yamoma jangida (12/633-yil) ishtirok etib, o‘ttiz sakkiz yoshida vafot etgan. Boshqa rivoyatga ko‘ra esa, 18-yil (639-yil)da Urdunda tarqalgan vabo sababli otasi bilan bir vaqtda vafot etgan.

## Adabiyotlar

# Al-Voqidiy. Al-Mag‘āzӣ. II, 607-609, 630; 
# Ibn Abdulbar. Al-Istӣ’āb. IV, 33-35; 
# Ibn al-Asir. Usd al-g‘āba. IV, 54-56; 
# Az-Zahabiy. Siyar. I, 192-193; 
# Ibn Hajar. Al-Isāba. IV, 34; 
# Asri Çubukçu. „Ebu Cendel“. TDV İA. — İstanbul: 1994. X, 118-119.

## Manbalar
Abu Dovud Sulaymon ibn Najoh

**Abu Dovud Sulaymon ibn Najoh** ( — Abu Dovud Sulaymon ibn Najoh al-Qurtubiy al-Umaviy) — qiroat olimi. Hijriy 413-yil (milodiy 1022-yil)da Kardovada tugʻilib, 496-yil (milodiy 1103-yil)da Valensiyada vafot etgan.

Umar Rizo Kahhola va Ahmad Atiyyatullohlar Abu Dovud Sulaymon ibn Najohning otasi Andalus amiri Hishom ibn Hakam al-Muayyad-billahning ozod qilgan quli bo‘lgan, deb aytgan bo‘lsalar-da, qadimiy manbalarga ko‘ra, mazkur amir tomonidan ozod qilingan qul uning otasi emas, balki o‘zidir. Daniya va Valensiyada yashagani zikr qilingan Abu Dovud Sulaymon ibn Najohning hayoti haqida manbalarda yetarlicha maʼlumotlar yo‘q.

Qiroat ilmini Abu Amr ad-Doniydan o‘rgangan. Uning eng peshqadam shogirdlaridan bo‘lgan. Shuningdek, Ibn Abdulbar an-Namariy, Abu Abdulloh ibn Saʼdun, Abu-l-Valid al-Bojiy va Abu Shokir al-Xatib kabi ustozlardan tafsir, hadis va fiqh ilmlarini taʼlim olgan.
Undan qiroat ilmini o‘rgangan ko‘plab shogirdlari orasida Abu Abdulloh ibn Saʼid ad-Doniy, Abu Ali as-Sadafiy, Ahmad ibn Sahnun al-Mursiy, Abu Dovud Sulaymon ibn Yahyo al-Qurtubiy va boshqalarni ko‘rsatish mumkin. Xattotlikda ham mohir bo‘lgan Abu Dovud Sulaymon ibn Najoh „*Sahӣh al-Buxārӣ*“ni o‘n, „*Sahӣh Muslim*“ni esa, olti jild holida ko‘chirgani zikr qilinadi.

## Asarlari
Abu Dovud Sulaymon ibn Najoh yigirma oltita asar yozgan bo‘lib, ularning baʼzilari quyidagilar:

* „At-Tanzӣl fӣ hijā al-masāhif“;
* „Taʼlӣf fӣ usӯl az-zabt va kayfiy­yatih ’alā jihati-l-ixtisār“;
* „Bayān al-jāmi’ li-’ulӯm al-Qur’ān“ (300 jilddan iborat);
* „Al-I’timād fӣ usӯl al-qirāa va-d-diyāna“;
* „As-Salāt al-vus­tā“ va boshqalar.

## Adabiyotlar

# Az-Zahabiy. Siyar. XIX, 168-170; 
# Az-Zahabiy. Maʼrifa al-qurrā. I, 450-451; 
# Kahhola. Mu’jam al-muallifӣn. IV, 278; 
# Brockelmann. GAL. Suppl., II, 349; 
# Al-Qāmӯs al-islām. II, 340; 
# Abdurrahman Çetin. „Ebû Dâvûd, Süleyman b. Necâh“. TDV İA. — İstanbul: 1994. X, 119.

## Manbalar
Ahmad at-Tabariy

**Ahmad ibn al-Husayn ibn Ali al-Marvaziy** — hanafiy, „Ibn Tabariy“ nomi bilan ham mashhur, usul al-fiqh faqihi va tarixchi bo‘lgan. Ko‘plab hadislar yod olgan va tafsir ilmi bilan tanish bo‘lgan. Otasining kelib chiqishi Hamadondan. O‘zi Xurosonda qozi darajasiga ko‘tarilgan. Umri oxirlarida Bag‘dodga borgan. U milodiy 987-yilda (milodiy 377-yil, safar oyi) Marvda olamdan o‘tgan.
## Asarlari
* „Kitobu-t-tarix“ („Tarix kitobi“).

## Manbalar
Voleybol boʻyicha Oʻzbekiston erkaklar terma jamoasi

Voleybol boʻyicha **Oʻzbekiston erkaklar terma jamoasi** xalqaro voleybol musobaqalari va oʻrtoqlik uchrashuvlarida O‘zbekiston sharafini himoya qiladi. Jamoa hozirda dunyo reytingida 131-oʻrinni egallab turibdi. 

## Rekordalar

### Asian Championship

### Asian Games

## Manbalar
Yu Kimura (futbolchi)

J3 Ligasidagi AC Nagano Parceiro klubida hozirda futbolda hujumchi sifatida oʻynaydigan yaponiyalik futbolchi.

## Klubi
*2018-yil 23-fevralgacha yangilangan*.

1Yaponiya Superkubogini oʻz ichiga oladi.

## Faxrlari

; Kashiva Reysol

* Imperator kubogi (**1**): 2012-yil
* J. Liga kubogi (**1**): 2013-yil

## Manbalar

## Havolalar

* V-Varen Nagasakidagi profil
* Kashiwa Reysoldagi profil 
* Yu Kimura
* Yu Kimura
Ahmad ibn Sufyon an-Nasoiy

**Ahmad ibn Sufyon an-Nasoiy**, “al-Marvaziy” deb ham yuritiladi – muhaddis bo‘lgan, Avn ibn Imora va boshqalardan hadis rivoyat qilgan. Undan esa Imom an-Nasoiy, Imom al-Buxoriy, Muhammad ibn al-Musayyab al-Irg‘iyoniylar rivoyat qilganlar. Ahmad ibn Sufyon an-Nasoiy milodiy 870-yil (hijriy 256-yil)dan keyin vafot etgan. To vafot topguniga qadar hadislarni jamlash va ularni tasnif qilish bilan mashg‘ul bo‘lgan.

## Manbalar
Ahmad al-Murayniy

**Ahmad ibn Tamim ibn Ubbod ibn Silm al-Murayniy al-Marvaziy** – ulamolardan hadis rivoyat qilgan, ulamolar ham undan rivoyat qilganlar. 

Ahmad al-Murayniy hijriy 300-yil 92 yoshida vafot etgan.

## Manbalar
Ahmad al-Mazinoniy

**Ahmad ibn Maʼqal al-Kotib as-Saraxsiy al-Mazinoniy** (Abu Amr) – Saraxsdan. Saraxs, Bag‘dod va boshqa yurtlarda hadis eshitgan. U ulamolardan, ulamolar ham undan hadis rivoyat qilganlar. 
Ahmad al-Mazinoniy hijriy 352-yilda vafot etgan.

## Manbalar
Ahmad ibn Ramih

**Ahmad ibn Muhammad ibn Ramih ibn Isma an-Naxaʼiy an-Nasaviy al-Marvaziy** (Abu Said) – muhaddis va hofiz bo‘lgan. Ahmad ibn Ramih milodiy 968-yil (hijriy 375-yil) vafot etgan. Uning asarlari mavjud.

## Manbalar
Ahmad al-Marvaziy (Abu Bakr)

Ahmad ibn Ali ibn Said ibn Ibrohim al-Umaviy al-Marvaziy (Abu Bakr) – Damashqning qozisi bo‘lgan. U milodiy 815-yil (hijriy 202-yil) tavallud topgan.
## Asarlari
* „Kitobu-l-ilm“ („Ilm kitobi“) 
* „Kitobu-l-jumʼa“ („Juma kitobi“) 
Ahmad al-Marvaziy milodiy 905-yil (hijriy 292-yil) zulhijja oyining o‘rtalarida vafot etgan(.

## Manbalar
Ahmad ibn Sayyor

**Ahmad ibn Sayyor ibn Ayyub ibn Abdurrahmon al-Marvarruziy ash-Shofiʼiy** (Abul Hasan) – muhaddis va faqih bo‘lgan. U milodiy 814-yil (hijriy 198-yil) tavallud topgan. Shom va Misrga borgan. Hadislarni jamlagan, tasnif qilgan, o‘zi ham hadislar rivoyat qilgan. Ahmad ibn Sayyor milodiy 881-yil (hijriy 268-yil) bahor faslida olamdan o‘tgan.

## Asarlari
* „Kitobu futuhi Xuroson“ („Xurosonning fath etilishi kitobi“)
* „Kitob fi axbori Marv“ („Marv haqidagi maʼlumotlar kitobi“)
## Manbalar
Ahmad al-Marvaziy

**Ahmad ibn Muhammad ibn al-Hajjoj al-Marvaziy** (Abu Bakr) – hanbaliy mazhabidagi faqih va muhaddis bo‘lgan. Xudojo‘y va fozilligi uchun Ahmad ibn Hanbal bilan muloqotlarda bo‘lgan va uning eng yaqin safdoshlaridan hisoblangan. Ahmad ibn Hanbal unga yaxshi munosabatda bo‘lar va o‘ziga yaqin tutar edi. Ahmad ibn Hanbal vafot etganda, uni ko‘mish ishlarini bo‘yniga olgan va uni o‘zi yuvgan. U Ahmad ibn Hanbaldan ko‘plab masalalar va hadislarni rivoyat qilgan. 

Ahmad al-Marvaziy Bag‘dodda hijriy 275-yilning jumodulavval oyida vafot etgan.

## Asarlari
* „as-Sunan bi-shavohidi-l-hadis“ („Hadislar dalil bo‘lgan sunnatlar“)
* „Axboru-sh-shuyux va axloqihum“ („Roviylar va ularning axloqlari haqida maʼlumotlar kitobi“)
* „Kitobu-l-varaʼ“ („Varaʼ kitobi“)
## Manbalar