open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Valentin Foubert

**Valentin Foubert** (2002-yil 17-avgustda tugʻilgan) – fransiyalik sportchi, tramplindan sakrash sporti bilan shugʻullanadi.

2026-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlarida erkaklar oʻrtasida oʻrtacha balandlikdagi tepalikdan tramplindan sakrash sporti boʻyicha yakkalik bahsida 5-oʻrinni egallab, Qishki Olimpiada oʻyinlari tarixida fransiyalik sportchilar orasida eng yaxshi natijani qayd etishga muvaffaq boʻldi.

## Sport faoliyati
Foubert 2020-yilgi Oʻsmirlar Qishki Olimpiada oʻyinlarida Fransiya sharafini himoya qilgan va oʻrtacha balandlikdagi tramplindan sakrash yoʻnalishi aralash jamoaviy bahslarida bronza medalni qoʻlga kiritgan.

2020-yil 29-dekabrda sportchi Oberstdorf shahrida boʻlib oʻtgan 4H turnirida Jahon kubogidagi ilk ishtirokini oʻtkazib, musobaqada 55-oʻrinni egallagan. 2024-yil 13-avgustda FIS tramplindan sakrash boʻyicha Gran-pri bahslarining ochilish bosqichida 2-oʻrinni egallab, faoliyatida ilk bor Gran-pri shohsupasiga koʻtarilgan.

2025–202626-yilgi Jahon kubogi mavsumi davomida Foubert 4 marotaba kuchli oʻntalikka kirgan. Jumladan, 2025-yil 29-noyabrda beshinchi oʻrin va 2025-yil 14-dekabrda eng yaxshi natijasi – toʻrtinchi oʻrinni qoʻlga kiritgan. Shundan soʻng sportchi 2026-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlarida Fransiya sharafini himoya qilish uchun terma jamoa tarkibiga kiritilgan.

## Yirik turnirlardagi natijalari

### Qishki Olimpiada oʻyinlari

## Jahon kubogi natijalari
### Umumiy holat

## Manbalar

## Havolalar

* 
* Valentin Foubert Milan–Kortina 2026 oʻyinlarida
*
Yoʻllar va mamlakatlar kitobi (al-Bakriy)

**Kitob al-Masālik va-l-Mamālik** yoki **Yoʻllar va mamlakatlar kitobi** (, ) 9-asrga oid geografik asar boʻlib, muallifi Abu Abdulloh al-Bakriy.

Asar 1067—1068-yillarda Al-Andalusdagi (hozirgi Ispaniya) Kordovada yozilgan. Al-Bakriy oʻz asarini savdogarlar rivoyatlari, Muhammad ibn Yūsuf Varroqning (*Shimoliy Afrika topografiyasi haqida*) asari hamda Ibrohim ibn Yoqub maʼlumotlariga tayangan holda yozgan. Al-Bakriy al-Andalus hududini tark etmagan boʻlsa-da, zamonaviy tarixchilar uning yozuvlarini boshqa sayohatchilar xabarlarini xolisona qayd etgan manba sifatida baholaydilar. Asarda keltirilgan maʼlumotlarning katta qismi boshqa manbalar bilan ham tasdiqlanadi.

Asarda Atlantika okeanidan boshlab Sahara orqali Markaziy Afrikagacha boʻlgan keng hududlar tasvirlanib, har bir mintaqaning geografiyasi, aholisi, madaniyati va siyosiy holati haqida maʼlumot berilgan. *Kitob al-Masālik va-l-Mamālik* bugungi kunda parchalar holida saqlanib qolgan. Baʼzan 9-asrda Ibn Hurdodbek qalamiga mansub shu nomdagi asar bilan adashtiriladi.

## Manbalar

* Islamic-spain.tv: Geography and al-Andalus – *Website of a documentary on the rise, reign, and fall of Islamic Spain*.
Korrupsiyaga qarshi kurash

**Korrupsiyaga qarshi kurash** (yoki **antikorrupsiya**) – korrupsiyani toʻxtatish yoki unga toʻsqinlik qilishga qaratilgan faoliyatlarni oʻz ichiga oladi. Korrupsiya koʻplab shakllarga ega boʻlgani kabi, korrupsiyaga qarshi harakatlar ham koʻlam va strategiya jihatidan farqlanadi. Baʼzan oldini oluvchi va javob choralariga asoslangan tadbirlar oʻrtasida umumiy farqlash amalga oshiriladi. Ushbu yondashuv doirasida korrupsion amaliyotlarni fosh etishga qaratilgan tergov organlari faoliyati javob choralar sirasiga kiradi, korrupsiyaning salbiy taʼsiri haqida taʼlim berish yoki tashkilotlar doirasidagi muvofiqlik dasturlari esa oldini oluvchi choralar sifatida tasniflanadi.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* 
* 
* 
* 
*
Huening Kai

**HueningKai** (Korean: 휴닝카이; 2002-yil 14-avgustda tugʻilgan), Janubiy Koreyalik qoʻshiqchi va qoʻshiq muallifidir. U 2019-yilda Big Hit Entertainment tomonidan tashkil etilgan Janubiy Koreyalik yigitlar guruhi **[[TXT|Tomorrow X Together]]** aʼzosi hisoblanadi.

## Hayoti va karyerasi
Hueningkai 2002-yil 14-avgustda AQSHning Hawaii shahrida tugʻilgan. Toʻliq ismi Kai Kamal Huening. U aralash millat vakili boʻlib, onasi koreyalik, otasi esa Braziliyada tugʻilgan nemis-amerikalikdir. Kai oiladagi ikkinchi farzand hisoblanadi. Hawaiida tugʻilganiga qaramay, otasining kasbi tufayli u bolaligining katta qismini Xitoyda oʻtkazgan. Oila u yerda 7 yil yashab, keyinchalik Janubiy Koreyaga koʻchib oʻtishgan.

Hueningkai dastlab Lila Art High Schoolda tahsil olgan, keyinroq esa guruhdoshlari Beomgyu va Taehyun ham oʻqigan Hanlim Arts High Schoolga koʻchgan. 2021-yil 9-fevralda Hueningkai Hanlim Arts High Schoolni tamomlagani rasman eʼlon qilindi.

### 2019-yildan hozirgacha
2019-yil 15-yanvarda Hueningkai Tomorrow X Together guruhining uchinchi aʼzosi sifatida tanishtirildi. U guruhning eng yosh aʼzosi hisoblanadi.

Guruh 2019-yil 4-mart kuni The Dream Chapter: STAR nomli ilk mini-albomi bilan debyut qildi. Ushbu albom Gaon Album Chart va Billboard World Albums Chart reytinglarida birinchi oʻringa koʻtarilgan.

Hueningkai TXTning birinchi toʻliq albomi – The Dream Chapter: MAGIC tarkibidagi Roller Coaster qoʻshigʻining yozilishi va bastalanishida ishtirok etdi. Shu orqali u Korean Music Copyright Association (KOMCA)da roʻyxatdan oʻtgan eng yosh K-pop idoli sifatida tarixga kirdi.

### Boshlovchilik faoliyati
2021-yil 4-yanvarda Hueningkai va uning guruhdoshi Taehyun EBS Radioning „Listen“ dasturiga boshlovchilik qilishi eʼlon qilindi. Ular 2021-yil 10-yanvardan 2-maygacha ushbu dasturni olib bordilar.

## Manbalar
Jedrij Notz

**Jedrij Notz** (, ; 1974-yil 6-sentyabrda tugʻilgan) – kelib chiqishi Shveysariyadan boʻlgan ozarbayjonlik togʻ changʻichisi. Asosan texnik yoʻnalishlar (slalom va gigant slalom) boʻyicha ixtisoslashgan.
## Tarjimai holi
Jedrij Notz 1974-yil 6-sentyabrda Shveysariyada tugʻilgan. Maʼlum vaqt davomida Boku shahrida ishlagan.

2010-yilgi Vankuverda boʻlib oʻtgan Qishki Olimpiya oʻyinlarida Ozarbayjon terma jamoasi safida ishtirok etgan (batafsil: Ozarbayjon 2010-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlarida). Gigant slalom musobaqasida 72-oʻrinni egallagan va gʻolib – Carlo Jankadan 28,15 soniya ortda qolgan. Shuningdek, slalom bahsida ham qatnashgan.

2013-yil aprel oyida Notz 2014-yilda Sochida oʻtkazilishi rejalashtirilgan Qishki Olimpiya oʻyinlari uchun litsenziyani qoʻlga kiritgan, biroq slalom yoʻnalishidagi ishtirokchilar soni cheklangani sababli musobaqalarda qatnasha olmagan.
## Manbalar
Patrick Brachner

**Patrik Brachner** (, ; 1992-yil 7-yanvarda, Kematen an der Ybbs, Quyi Avstriya) – kelib chiqishi Avstriyadan boʻlgan ozarbayjonlik togʻ changʻichisi. 2014-yilgi va 2018-yilgi Qishki Olimpiya oʻyinlarida Ozarbayjon sharafini himoya qilgan.

## Tarjimayi holi
Patrik Brachner 1992-yil 7-yanvarda Avstriyada tugʻilgan. Avstriyaning Alp togʻlarida ulgʻaygan va shu yerda changʻida uchishni oʻrgangan. 12 yoshidan boshlab togʻ changʻisi musobaqalarida qatnasha boshlagan va bir necha yil ichida Avstriyadagi bir qator yoshlar musobaqalarida gʻolib boʻlishga muvaffaq boʻlgan. 2007-yilda Avstriya nomidan debyut qilgan va 2010-yil iyul oyigacha ushbu mamlakat sharafini himoya qilgan.

2010-yil iyul oyidan boshlab Patrik Brachner Ozarbayjon terma jamoasi safida chiqish qila boshlaydi. 18 yoshida Xorvatiyaning Zagreb shahrida boʻlib oʻtgan Jahon kubogi bosqichida ishtirok etadi. 2011-yil mart oyida Brachner chap toʻpigʻidan jarohat olib, toʻrt oy davomida musobaqalarda qatnasha olmagan.

2012-yil fevral oyining boshida Avstriyada oʻtkazilgan slalom musobaqasida Brachner ikki avstriyalik sportchidan ortda qolib 1:39,19 natija bilan 3-oʻrinni egallagan. Shu yilning fevral oyining oxirida Polshada boʻlib oʻtgan slalom musobaqalarida esa Patrik Brachner ikki marta kumush medal sohibi boʻladi.

2012-yil mart oyida Patrik Brachner Chexiyada oʻtkazilgan gigant slalom musobaqalarida gʻolib chiqdi. Bu Ozarbayjon togʻ changʻisi sporti tarixidagi ilk gʻalaba boʻldi, chunki bungacha mamlakat vakillari nafaqat oltin medalni, balki umuman sovrinli oʻrinlarni ham qoʻlga kirita olmagan edi. Xuddi shu musobaqalar doirasida Chexiyada oʻtkazilgan slalomda Brachner 9-oʻrinni egalladi.

2013-yil fevral oyida Avstriyaning Schladming shahrida boʻlib oʻtgan 42-jahon chempionatida ishtirok etib, slalom bahslarida 37-oʻrinni egalladi. Natijada Ozarbayjon 2014-yil Sochida boʻlib oʻtadigan Qishki Olimpiya oʻyinlari uchun ilk litsenziyani qoʻlga kiritadi.

Oʻsha yilning aprel oyida Brachner Bolgariyaning Bansko shahrida oʻtkazilgan togʻ changʻisi boʻyicha ochiq Bolgariya chempionatida 4-oʻrinni egallagan. Bu mazkur turnirdagi ozarbayjonlik togʻ changʻichilar orasidagi eng yaxshi natija boʻladi.

2013-yil oktyabr oyida Patrik Brachner changʻida uchish paytida tizzasidan jarohat oldi, bu esa uning Sochi-2014 Qishki Olimpiya oʻyinlariga tayyorgarligiga salbiy taʼsir koʻrsatdi.

Patrik Brachner Vena universitetini tamomlagan, mutaxassisligi – fuqaro muhandisligi.
## Manbalar
Winter Games

***Winter Games*** – 1985-yilda Epyx kompaniyasi tomonidan ishlab chiqilgan sport videooʻyini. Yevropada U.S. Gold tomonidan nashr etilgan. Juda katta muvaffaqiyat qozongan Summer Games oʻyinining qor va muz mavzusidagi davomi hisoblangan Winter Games dastlab 1985-yilda Commodore 64 uchun chiqarilgan. Keyinchalik u 1980-yillarda ommalashgan bir qator kompyuterlar va videooʻyin konsollariga moslashtirilgan.

Qishki Olimpiada oʻyinlarida oʻtkaziladigan sport turlariga asoslangan ushbu oʻyin „Epyx Winter Games“ nomi ostida(XOQ litsenziyasiga ega boʻlmagan holda) virtual koʻp sportli karnaval sifatida taqdim etilgan. Unda 8 nafargacha oʻyinchi ishtirok etishi mumkin. Har bir oʻyinchi oʻzi vakillik qiladigan mamlakatni tanlaydi. Shundan soʻng oʻyinchilar turli musobaqalarda navbatma-navbat qatnashib, medal qoʻlga kiritishga harakat qiladi.

## Musobaqalar
Mavjud musobaqalar platformaga qarab biroz farq qilishi mumkin, biroq ular quyidagi turlarning ayrimlarini yoki barchasini oʻz ichiga oladi:
* Slalom
* Tramplindan sakrash
* Biatlon
* Bobsley
* Figurali uchish
* Konkida yugurish sporti
* Chana sporti
* Fristayl
* Free skating

Oʻyin oʻyinchilarga barcha musobaqalarda ketma-ket qatnashish, bir nechta musobaqani tanlash, faqat bitta musobaqani tanlab oʻynash yoki alohida musobaqani mashq qilish imkonini beradi.

## Platformalar
Winter Games oʻyini Amiga, Apple II, Atari ST, Macintosh, Apple IIGS, Amstrad CPC, ZX Spectrum va IBM PC kompyuter platformalariga, shuningdek Atari 2600, Atari 7800, Nintendo Entertainment System hamda Family Computer Disk System videooʻyin konsollariga moslashtirilgan. 2004-yilda u C64 Direct-to-TV qurilmasidagi oʻyinlardan biri sifatida taqdim etilgan. 2009-yil fevral oyida esa Yevropada Virtual Console talqini chiqarilgan.

## Manbalar
Los muchachos de antes no usaban gomina

**Los muchachos de antes no usaban gomina** — 1937-yilda rejissyor va ssenariy muallifi Manuel Romero tomonidan suratga olingan Argentina tarixiy drama filmi. Bosh rollarni Florencio Parravicini, Mecha Ortiz va Santiago Arrieta ijro etgan. Film Argentina kinematografiyasining Oltin davriga mansub filmlardan biri hisoblanadi.

## Rollarda
* Florencio Parravicini — Ponce - Mocho
* Mecha Ortiz — La Rubia Mireya
* Santiago Arrieta — Alberto
* Irma Córdoba — Camila Peña
* Martín Zabalúa — Carlos Rosales
* Niní Gambier — Inés Rosales
* Alfonso Pisano — Euclides García Fuentes
* Mary Parets — Lucy Rosales
* Pedro Laxalt — Jorge Rosales
* Aurelia Musto — Sra.Rosales
* Hugo del Carril — El cantor
* María Vitaliani — Sra. Peña
* Amalia Bernabé — Amiga de Camila
* Fernando Borel — Jorge Newbery
* Eduardo de Labar — Hansen
* Homero Cárpena — Guapo Salinas
* Malisa Zini — Amiga de Camila
* Isabel Figlioli — Mujer del cabaret
* Jorge Lanza — Amigo de Rivera
* Carlos Enríquez — Vendedor de globos
* Osvaldo Miranda — Amigo de los Rosales
* Roberto Blanco

## Manbalar

## Adabiyotlar
* Rist, Peter H. *Historical Dictionary of South American Cinema*. Rowman & Littlefield, 2014.

## Havolalar
*
Noches de Buenos Aires

**Noches de Buenos Aires** — 1935-yilda rejissyor va ssenariy mualliflari Manuel Romero va Luis Bayón Herrera tomonidan suratga olingan Argentina romantik musiqiy filmi. Film Argentina kinematografiyasining Oltin davriga mansub tango filmi hisoblanadi. Montaji Francisco Múgica tomonidan amalga oshirilgan. Dekoratsiyalari rassom dekorator Ricardo J. Conord tomonidan yaratilgan.

## Rollarda
*Fernando Ochóa
*Tita Merello
*Severo Fernández
*Irma Córdoba
*Enrique Serrano
*Héctor Calcaño
*Fernando Campos
*Tito Climent
*Inés Edmonson
*Juan Mangiante
*Aída Olivier
*Guillermo Pedemonte
*Joaquín Petrocino
*Alfredo Pozzio
*Alberto Soifer

## Havolalar
*
Cadets of St. Martin

**Cadetes de San Martín** — 1937-yilda rejissyor Mario Soffici tomonidan suratga olingan va ssenariysi José A. Saldías tomonidan yozilgan Argentina filmi. Bosh rollarni Enrique Muiño va Elías Alippi ijro etgan. Film Argentina kinematografiyasining Oltin davrida yaratilgan.

## Rollarda
*Ángel Magaña
*Enrique Muiño
*Elías Alippi
*Rosa Contreras
*Héctor Calcaño
*Orestes Caviglia
*Héctor Coire
*Rosita Contreras
*Blanca del Prado
*Matilde Rivera
*Oscar Villa

## Manbalar

## Havolalar
*
Canillita

**Canillita** — 1936-yilda rejissyor va ssenariy mualliflari Lisandro de la Tea va Manuel Roneima tomonidan suratga olingan Argentina musiqiy filmi. Bosh rolni Amanda Ledesma ijro etgan. Film 1936-yil 26-mart kuni Buenos Aires shahrida namoyish etilgan.

## Rollarda
*Amanda Ledesma   
*Adolfo Alsina
*Príncipe Azul   
*Arizona Boys   
*El Pibe Buenos Aires   
*Héctor Calcaño   
*Pedro Caldarella   
*Gregorio Cicarelli   
*Antonio Corrado   
*Lopecito   
*Pedro Maffia   
*Sabina Olmos   
*Roberto Paéz   
*Benita Puértolas   
*Manuel Roneima   
*Gabino Seti

## Havolalar
*
Los caranchos de la Florida

**Los caranchos de la Florida** — 1938-yilda rejissyor va ssenariy hammuallifi Alberto De Zavalia tomonidan suratga olingan Argentina drama filmi. Bosh rollarni José Gola va Amelia Bence ijro etgan. Film Buenos Aires shahrida namoyish etilgan.

## Rollarda
*José Gola
*Amelia Bence
*Domingo Sapelli
*Homero Cárpena
*Froilán Varela
*Herminia Mancini
*Isabel Figlioli
*Carlos Bellucci
*Miguel Ligero
*Carlos Fioriti
*Néstor Feria

## Havolalar
*
Tramplindan sakrash Qishki Olimpiada o‘yinlarida

Changʻida sakrash – har bir Qishki Olimpiada oʻyinlari dasturiga kiritilgan. 1924-yildan 1956-yilgacha musobaqa bitta tepalikdan sakrashni oʻz ichiga olgan boʻlib, tepalik uzunligi har bir oʻyinda oʻzgarib turgan.

1924-yildan 1960-yilgacha Olimpiya changʻi sakrashi musobaqalari oddiy tepalik (normal hill) yoki katta tepalik (large hill) boʻyicha oʻtkazilgan. Hatto Xalqaro Olimpiya qoʻmitasi (XOQ) bu masalada aniq kelishuvga ega emas.

Aksariyat tarixchilar 1924-yilda Olimpiya oʻyinlarida changʻidan sakrash tepaligining uzunligini 70 metrga joylashtirgan va uni *katta tepalik* sifatida tasniflagan. (Shveytsariyadagi FIS ofislaridan olingan soʻnggi maʼlumotlarga koʻra, 1924–1956 yillardagi K-nuqta qiymatlari quyidagicha aniqlangan). 1960 yilda changʻi sakrashi tepaligi 80 metrga standartlashtirilgan. 1964 yilda ikkinchi changʻi tepaligi qoʻshilgan: 70 metrli oddiy tepalik (K90) va 80 metrli katta tepalik (K120). 1968 yilda katta tepalikdagi yugurish uzunligi 80 metrdan 90 metrgacha (K120) oshirilgan. Jamoaviy katta tepalik musobaqasi 1988 yilda qoʻshilgan. 1992 yilga kelib, changʻi sakrashi musobaqalari avvalgi tepalikdan sakrash uzunligi bilan emas, balki K-nuqta masofasi bilan ataladigan boʻlgan (oddiy tepalik – 90 metr, katta tepalik – 120 metr) va shu tarzda davom etgan. 2006 yilgi Qishki Olimpiya oʻyinlarida, oddiy tepalik HS106 (K95), katta tepalik esa HS140 (K125) deb belgilangan.

1980-yilgacha Qishki Olimpiada oʻyinlari Olimpiada yillarida changʻidan sakrash boʻyicha FIS Shimoliy chang‘i sporti jahon chempionati vazifasini ham bajargan. Bu davrda Olimpiada gʻoliblari FISdan qoʻshimcha medal olishgan.

2011-yil 6-aprelda Xalqaro Olimpiada Qoʻmitasi 2014-yilda Rossiyaning Sochi shahrida oʻtkaziladigan Qishki Olimpiada oʻyinlari dasturiga ayollar changʻidan sakrashini rasman kiritdi. 2014-yil 11-fevralda germaniyalik Karina Vogt Qishki Olimpiada oʻyinlarida ayollar changʻidan sakrash boʻyicha birinchi oltin medalni qoʻlga kiritdi.

## Summary

## Medal table

2022-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlaridan keyingi manbalar:
*[[2022-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlari]] holati boʻyicha.*

*Note: [[1980-yilgi Qishki Olimpiya o‘yinlarining oddiy tepalikdan chang‘ida sakrash]] musobaqasida [[kumush medal]] uchun durrang holat yuzaga kelgan va [[bronza medal]]i taqdim etilmagan*.

## Yana qarang
•Chang‘ida sakrash bo‘yicha Olimpiya inshootlari ro‘yxati

## Manbalar

## Havolalar

* Qishki Olimpiya oʻyinlarida changʻidan sakrash boʻyicha FIS natijalari
Norvegiya 2026-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlarida

Norvegiya 2026-yil 6-22-fevral kunlari Italiyaning Milan va Kortina d’Ampetstso shaharlarida bo‘lib o‘tadigan 2026-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlarida ishtirok etadi.

## Sportchilar
Quyida har bir sport turi bo‘yicha o‘yinlarda ishtirok etuvchi ishtirokchilar ro‘yxati keltirilgan.

## Medalistlar

{|class=wikitable style=font-size:95%;text-align:center;floatright
!colspan=6|  Ko'p karra medal sovrindorlari
|-
|**Ismi**
|**Sport turi**
|bgcolor=F7F6A8|
|bgcolor=DCE5E5|
|bgcolor=FFDAB9|
|**Jami**
|-
| Johannes Høsflot Klæbo
| Chang'i poygasi
|bgcolor=F7F6A8|2
|bgcolor=DCE5E5|0
|bgcolor=FFDAB9|0
|  **2**
|-
| Anna Odine Strøm
| Tramplindan sakrash
|bgcolor=F7F6A8|1
|bgcolor=DCE5E5|1
|bgcolor=FFDAB9|0
| **2**
|-

## Musobaqa natijalari
### Chang'i uchish

========
Asosiy maqolalar: 2026-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlarida biatlon va Biatlon 2026-yilgi Qishki Olimpiada o‘yinlarida — Saralash

2025-yil 30-oktabr holatiga ko'ra, Norvegiya terma jamoasi biatlon bo'yicha o'n bitta (oltita erkaklar va beshta ayollar)ta Olimpiya litsenziyasiga ega.

========
Asosiy maqolalar: Togʻ changʻi sporti 2026-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlarida va Tog‘ chang‘i sporti 2026-yilgi Qishki Olimpiada o‘yinlarida — Saralash

2025-yil 26-oktabr holatiga ko'ra, Norvegiya terma jamoasi tog' chang'isi bo'yicha o'n yetti (o'nta erkaklar va yettita ayollar)ta Olimpiya litsenziyasiga ega.

#### 
Asosiy maqolalar: 2026-yilgi Qishki Olimpiya o'yinlarida snoubord va 2026-yilgi Qishki Olimpiada snoubord - Saralash

#### 
Asosiy maqolalar: 2026-yilgi Qishki Olimpiya o'yinlarida chang'i poygasi va 2026-yilgi Qishki Olimpiya o'yinlarida chang'i poygasi – Saralash

2025-yil 29-oktabr holatiga ko'ra, Norvegiya terma jamoasi chang'i sporti bo'yicha o'n besh (ettita erkaklar va sakkizta ayollar)ta Olimpiya litsenziyasiga ega.
.

## Manbalar

## Havolalar
•Norvegiya
Caras argentinas

**Caras argentinas** — 1939-yilda rejissyor Carmello Santiago tomonidan suratga olingan Argentina musiqiy drama filmi. Film 1939-yil 18-may kuni Buenos Aires shahrida namoyish etilgan.

## Rollarda
*Francisco de Paula
*Elisa Galvé
*Miguel Leme
*Aída Vignan

## Havolalar
*
Chimbela

**Chimbela** — 1939-yilda rejissyor José A. Ferreyra tomonidan suratga olingan Argentina musiqiy drama filmi. Bosh rollarni Floren Delbene va Armando Bo ijro etgan. Film Buenos Aires shahrida namoyish etilgan.

## Rollarda
* Elena Lucena
* Floren Delbene
* Eloy Álvarez
* Nuri Montsé
* Salvador Lotito
* Mary Dormal
* Carlos Castro

## Havolalar
*
Cándida

**Cándida** — 1939-yilda rejissyor Luis Bayón Herrera tomonidan suratga olingan Argentina musiqiy drama filmi. Bosh rolni Juan Carlos Thorry ijro etgan. Film Buenos Aires shahrida namoyish etilgan.

## Manbalar

## Havolalar
*
Caminito de Gloria

**Caminito de Gloria** — 1939-yilda rejissyor va ssenariy muallifi Luis César Amadori tomonidan suratga olingan Argentina musiqiy melodrama filmi. Bosh rolni Libertad Lamarque ijro etgan.

## Rollarda
*Roberto Airaldi
*Emperatriz Carvajal
*Miguel Gómez Bao
*Libertad Lamarque
*Percival Murray
*José Antonio Paonessa
*Semillita
*Rodolfo Zenner

## Manbalar

## Havolalar
*
Puerta cerrada

**Puerta cerrada** — 1939-yilda rejissyorlar John Alton va Luis Saslavsky tomonidan suratga olingan Argentina drama filmi. Bosh rollarni Libertad Lamarque, Angelina Pagano va Agustín Irusta ijro etgan. Film Argentina kinematografiyasining Oltin davrida yaratilgan.

## Manbalar

## Havolalar
*
Loco lindo

**Loco lindo** — 1936-yilda rejissyor Arturo S. Mom tomonidan suratga olingan, ssenariysi José B. Cairola va Conrado Nalé Roxlo tomonidan yozilgan Argentina komediya filmi. Bosh rollarni Luis Sandrini va Sofía Bozán ijro etgan. Film 1936-yil 13-iyul kuni Buenos Aires shahrida namoyish etilgan.

## Rollarda
*Luis Sandrini — Miguelito Andrade
*Sofía Bozán — Negra
*Tomás Simari — Don Florencio
*Antonio Capuano
*Ricardo de Rosas
*Ernesto Fama — Cantor
*Pedro Fiorito — Peralta
*Fausto Fornoni
*Francisco García Garaba
*Alfredo Gobbi
*Miguel Gómez Bao — Transpunte
*Anita Jordán — Carmencita
*Miguel Mileo
*Raimundo Pastore — Braulio
*Rosa Rosen — Muchacha en almacén
*Juan Sarcione — Ponciano
*Susana Vargas

## Havolalar
*
Crimen a las tres

**Crimen a las tres** — 1935-yilda rejissyor va ssenariy muallifi Luis Saslavsky tomonidan suratga olingan Argentina filmi. Bosh rollarni Blanca de Castejón va Héctor Cataruzza ijro etgan. Film Argentina kinematografiyasining Oltin davriga mansub bo‘lib, 1935-yil 22-avgustda namoyish etilgan.

## Rollarda
*Blanca de Castejón
*Eduardo Berri
*Malena Bravo
*Héctor Cataruzza
*Augusto Codecá
*Ana May

## Havolalar
*
El diablo con faldas

**El diablo con faldas** — 1938-yilda rejissyor Ivo Pelay tomonidan suratga olingan Argentina drama filmi. Film Buenos Aires shahrida namoyish etilgan.

## Havolalar
*
Dancing (film)

**Dancing** — 1933-yilda rejissyor Luis Moglia Barth tomonidan Argentinaning Argentina Sono Film studiyasi uchun suratga olingan musiqiy film. Film dekoratsiyalari rassom dekorator Juan Manuel Concado tomonidan yaratilgan.

## Rollarda
* Arturo García Buhr 
* Amanda Ledesma 
* Alicia Vignoli 
* Tito Lusiardo 
* Alicia Barrié
* Severo Fernández 
* Pedro Quartucci
* Héctor Calcaño
* Héctor Quintanilla 
* Eduardo Sandrini 
* Margarita Padín 
* Domingo Mania
* Paquita Garzón
* Rosa Catá
* Amelia Bence 
* Elena Zucotti 
* René Cóspito
* Roberto Firpo 
* Los de la Raza
* Arturo Bamio

## Manbalar

## Adabiyotlar
* Rist, Peter H. *Historical Dictionary of South American Cinema*. Rowman & Littlefield, 2014.

## Havolalar
*
Diez canciones de Gardel

**Diez canciones de Gardel** — 1931-yilda rejissyor Eduardo Morera tomonidan suratga olingan Argentina filmi.

## Manbalar

## Havolalar
*
Divorcio en Montevideo

**Divorcio en Montevideo** — 1939-yilda rejissyor Manuel Romero tomonidan suratga olingan Argentina komediya filmi. Bosh rolni Enrique Serrano ijro etgan. 

## Rollarda
*Niní Marshall
*Enrique Serrano
*Sabina Olmos
*Marcelo Ruggero
*Roberto García Ramos
*Mary Dormal
*Nélida Bilbao
*Fernando Campos
*Pedro Laxalt
*Hilda Sour
*Nathán Pinzón

## Havolalar
*
Don Quijote del altillo

**Don Quijote del altillo** — 1936-yilda rejissyor va ssenariy muallifi Manuel Romero tomonidan suratga olingan Argentina komediya filmi. Bosh rollarni Luis Sandrini va Nuri Montsé ijro etgan.

## Rollarda
*Luis Sandrini — Eusebio
*Nuri Montsé — Urbana
*Eduardo Sandrini — Martínez
*Aurelia Musto
*Roberto Blanco 
*Mary Parets 
*Luis Novella 
*Arturo Arcari 

## Havolalar
*
Dos amigos y un amor

**Dos amigos y un amor** — 1938-yilda rejissyor Lucas Demare tomonidan suratga olingan Argentina musiqiy komediya filmi. Film Buenos Aires shahrida premyera qilingan.

## Rollarda
* Pepe Iglesias
* Juan Carlos Thorry
* Norma Castillo
* Santiago Gómez Cou
* María Esther Buschiazzo
* Francisco Bastardi
* Francisco Canaro
* Ángela Fernández

## Havolalar
*
Cuesta abajo

**Cuesta abajo** — 1934-yilda rejissyor Louis J. Gasnier tomonidan suratga olingan Amerika Qo‘shma Shtatlari—Argentina musiqiy filmi. Bosh rollarni Carlos Gardel, Mona Maris va Vicente Padula ijro etgan.

## Rollarda
* Carlos Gardel — Carlos Acosta  
* Mona Maris — Raquel  
* Vicente Padula — Jorge Linares  
* Anita Campillo — Rosa  
* Jaime Devesa — Bastida  
* Guillermo Arcos — Don Pedro  
* Suzanne Dulier — Aida  
* Manuel Peluffo — Gutierrez  
* Carlos Spaventa — Corrales 

## Manbalar

## Adabiyotlar
* Corey Creekmur & Linda Mokdad. *The International Film Musical*. Edinburgh University Press, 2012.

## Havolalar
*
Hycleus polymorphus

**Hycleus polymorphus** — Meloidae oilasining Meloinae kenjaoilaga mansub qo‘ng‘iz turi.
## Manbalar

## Havolalar

* Biolib
* Lejardinedelucie
Lytta arizonica

**Lytta arizonica** — Meloidae oilasiga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur Shimoliy Amerika hududida uchraydi.
## Manbalar

## Adabiyotlar

* Selander, Richard B. (1960). "Bionomics, Systematics, and Phylogeny of Lytta, a Genus of Blister Beetles (Coleoptera, Meloidae)". *Illinois Biological Monographs*, no. 28, 295.
* Arnett, R. H. Jr., M. C. Thomas, P. E. Skelley and J. H. Frank. (eds.). (21 June 2002). *American Beetles, Volume II: Polyphaga: Scarabaeoidea through Curculionoidea*. CRC Press LLC, Boca Raton, Florida .
* 
* Richard E. White. (1983). *Peterson Field Guides: Beetles*. Houghton Mifflin Company.
Amira Xotun

**Amira Xotun** () – Saljuqiylar sulolasiga mansub malika, sulton Ahmad Sanjarning qizi, Abbosiylar xalifasi al-Mustarshidning bosh rafiqasi.

## Kelib chiqishi
Amira Xotun sharqiy islom olamida xalifa nomidan hukmronlik qilgan Saljuqiylar sulolasiga mansub boʻlib, ushbu sulola sultonlik sifatida davlatni boshqargan.

Otasi saljuqiylar sultoni Malikshohning oʻgʻli boʻlgan, onasi esa Tojuddin Safariya Xotun edi. Amakisi sulton Muhammad I Tapar boʻlgan.

## Hayoti
Amira Xotun saljuqiylar sultoni Ahmad Sanjarning qizi boʻlgan. 1110-yillarda Xurosonda tugʻilgan, aniq tugʻilgan sanasi nomaʼlum.

Amira Xotun bolalik yillarini singlisi bilan birga Merv shahrida oʻtkazgan. Otasining hukmronligi davrida uning barcha opa-singillari saljuqiylar davlatidagi muhim arboblarga turmushga berilgan.

1124-yilda Amira Xotun abbosiylar xalifasi al-Mustarshidga turmushga chiqqan. Al-Mustarshid billoh bilan nikohi sababli *Mustarshidi Xotun* nomi bilan ham tanilgan. Saljuqiylar haramini tark etib, xalifa haramiga kirgan va xalifaning asosiy hamda yagona rafiqasiga aylangan. Haramda yopiq hayot kechirganligi sababli hayoti haqida juda oz maʼlumot saqlanib qolgan.

Turmush oʻrtogʻi davlat boshqaruvi ishlari bilan band boʻlgan. Shuningdek, Amira Xotunning amakivachchasi va qaynukasi, uning singlisi Gavhar Xotunning eri Gʻiyosiddin Masʼud bilan siyosiy kelishmovchiliklarga borgan.

Turmush oʻrtogʻi al-Mustarshid saljuqiylar sultoni Mas’udga qarshi harbiy yurish boshlagan. Mas’ud 1133-yil yanvarida Bagʻdodda aynan xalifaning oʻzidan sulton unvonini olgan edi. Qoʻshinlar Hamadon yaqinida toʻqnash kelgan. Qoʻshinlari tark etgan xalifa asir olinib, xalifalik saroyini tark etmaslikka vaʼda berganidan soʻng afv etilgan. Biroq sulton yoʻqligida xalifalik chodirida qolgan al-Mustarshid Qur’on tilovat qilayotgan paytida oʻldirilgan holda topilgan. Taxminlarga koʻra, suiqasdni shia mazhabidagi Hashshoshiylar tarafdori boʻlgan elchi amalga oshirgan boʻlib, ular xalifa va sunniy musulmon yetakchilariga nisbatan dushmanlik munosabatida boʻlgan.

Amira Xotun, ehtimol, eridan oldin yoki erining vafotidan bir necha yil oʻtib vafot etgan.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* Lambton, A. K. S. (1988). Continuity and Change in Medieval Persia. Bibliotheca Persica. Bibliotheca Persica. pp.&nbsp;259–60, 268. ISBN 978-0-88706-133-2.
* 
*
Epicauta funebris

**Epicauta funebris** — odatda qirrali blister qo‘ng‘izi yoki qora blister qo‘ng‘izi nomi bilan tanilgan, Meloidae oilasiga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur Shimoliy Amerika hududida uchraydi. Rangi jihatidan *[[Epicauta cinerea]]* turiga o‘xshash.

## Manbalar

## Adabiyotlar

* 
* 

## Havolalar

*
Horia debyi

**Horia debyi** — Meloidae oilasiga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur Shri-Lanka, Singapur, Bruney va Malayziya hududlarida uchraydi.
## Manbalar
Epicauta nigritarsis

**Epicauta nigritarsis** — Meloidae oilasiga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur Markaziy Amerika va Shimoliy Amerika hududlarida uchraydi.
## Manbalar

## Adabiyotlar

* 
*
Gnathium

**Gnathium** — Meloidae oilasiga mansub blister qo‘ng‘izlari urug‘i bo‘lib, uning tarkibida taxminan 16 ta tasvirlangan tur mavjud.

## Turlari

* *[[Gnathium aetatis]]* Scudder, 1900
* *[[Gnathium californicum]]* (Wickham, 1905)
* *[[Gnathium caviceps]]* MacSwain, 1952
* *[[Gnathium eremicola]]* MacSwain, 1952
* *[[Gnathium francilloni]]* Kirby, 1818
* *[[Gnathium kanei]]* Pinto, 2009
* *[[Gnathium longicolle]]* LeConte, 1858
* *[[Gnathium martini]]* MacSwain, 1952
* *[[Gnathium minimum]]* (Say, 1823)
* *[[Gnathium murrayorum]]* Pinto, 2009
* *[[Gnathium nannulum]]* MacSwain, 1952
* *[[Gnathium nitidum]]* Horn, 1870
* *[[Gnathium obscurum]]* MacSwain, 1952
* *[[Gnathium politum]]* Dillon, 1952
* *[[Gnathium texanum]]* Horn, 1870
* *[[Gnathium vandykei]]* MacSwain, 1952

## Manbalar

## Adabiyotlar

* 
* 
* 

## Havolalar

*
Vancouver 2010 (videooʻyin)

***Vancouver 2010*** – Kanadaning Vancouver shahrida boʻlib oʻtgan 2010-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlarining rasmiy videooʻyini. Oʻyin avvalgi 2004 va 2008-yillardagi Olimpiada oʻyinlari uchun videooʻyinlar ustida ishlagan Eurocom studiyasi tomonidan ishlab chiqilgan va Sega kompaniyasi tomonidan nashr etilgan.

## Oʻyin jarayoni
*Vancouver* 2010 – Vankuver shahrida boʻlib oʻtgan 2010-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlariga asoslangan videooʻyin hisoblanadi. Unda haqiqiy Olimpiya oʻyinlarida oʻtkazilgan koʻplab sport musobaqalari oʻynaladigan shaklda taqdim etilgan.

## Sport turlari
Quyidagi musobaqalar oʻyinda mavjud:

Bundan tashqari, oʻyinda barcha musobaqalar boʻylab taqsimlangan 30 ta turli sinovlar mavjud. Foydalanuvchi vazifalarni bajarib borgan sari ularni birma-bir ochib boradi. Masalan, „Landing Zone“ sinovi oʻyinchidan changʻida sakrash musobaqasida 90 metrli sakrashda 10 metr aniqlikda qoʻnishni va keyingi sakrashda 120 metrli masofada ham xuddi shunday aniqlikni koʻrsatishni talab qiladi.

## Taqrizlar
Metacritic sharhlarni jamlovchi veb-saytiga koʻra, Vancouver 2010 oʻyini barcha platformalarda „aralash“ baholarga sazovor boʻlgan. IGN PlayStation 3 va Xbox shunday yozgan: „Agar ushbu oʻyinda karyera rejimi (career mode) yoki haqiqiy Olimpiadaga biroz oʻxshab ketadigan  narsa mavjud boʻlganida, SEGA haqiqiy muvaffaqiyatga erishgan boʻlardi“.

## Manbalar
Meloe carbonaceus

**Meloe carbonaceus** — Meloidae oilasiga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur Shimoliy Amerika hududida uchraydi.
## Manbalar

## Adabiyotlar

* Pinto, John D., and Richard B. Selander (1970). "The Bionomics of Blister Beetles of the Genus Meloe and a Classification of the New World Species". *Illinois Biological Monographs, no. 42*, 222.
* Arnett, R.H. Jr., M. C. Thomas, P. E. Skelley and J. H. Frank. (eds.). (2002). *American Beetles, Volume II: Polyphaga: Scarabaeoidea through Curculionoidea*. CRC Press LLC, Boca Raton, FL.
* Arnett, Ross H. (2000). *American Insects: A Handbook of the Insects of America North of Mexico*. CRC Press.
* Richard E. White. (1983). *Peterson Field Guides: Beetles*. Houghton Mifflin Company.
Meloe cavensis

**Meloe cavensis** — Meloidae oilasiga mansub qo‘ng‘iz turi. Ushbu tur G‘arbiy Palearktika mintaqasida uchraydi.
## Manbalar
Artah jangi

**Artah jangi** 1105-yil 20-aprelda Antioxiya yaqinidagi Artah shahrida salibchilar qoʻshinlari bilan saljuqiy turklar oʻrtasida boʻlib oʻtgan. Turk qoʻshinlariga Halab hukmdori Faxr ul-Mulk Ridvon boshchilik qilgan boʻlsa, salibchilarga Antioxiya knyazligi regenti Tancred rahbarlik qilgan. Jangda salibchilar gʻalaba qozonib, Halabga tahdid sola boshlagan.

## Kelib chiqishi
1104-yilda Harron jangida salibchilarning magʻlubiyatidan soʻng, Antioxiyaning Osi daryosi sharqida joylashgan barcha mustahkam qal’alari tark etilgan. Qoʻshimcha salibchi qoʻshinlarni toʻplash maqsadida antioxiyalik Bohemond I Yevropaga yoʻl olgan va Antioxiyada regentlikni Tankredning zimmasiga yuklagan. Tankred yoʻqotilgan qal’alar hamda devor bilan oʻralgan shaharlarni qayta egallash ishlarini boshlagan.

1105-yil bahorining oʻrtalarida Antioxiyadan sharqiy-shimoli-sharqda  masofada joylashgan Artah aholisi qal’adagi antioxiyalik garnizonni quvib chiqargan boʻlishi yoki Ridvon qal’aga yaqinlashganda u bilan ittifoq tuzgan yoxud unga taslim boʻlgan boʻlishi mumkin. Artah Antioxiya shahrining sharqida joylashgan salibchilar qoʻlida qolgan soʻnggi qal’a boʻlib, uning boy berilishi Antioxiya uchun bevosita tahdid tugʻdirgan. Ridvon keyinchalik Artahda garnizon joylashtirgan yoki joylashtirmagani aniq emas.

## Jang
Tankred  nafar otliq va  nafar piyodadan iborat qoʻshin bilan Artah qal’asini qamal qilgan. Ridvon qamalga toʻsqinlik qilishga urinib,  nafar piyoda va nomaʼlum miqdordagi otliqlardan iborat qoʻshin toʻplagan. Musulmon piyodalarining  nafari koʻngillilardan iborat boʻlgan. Tankred jangga kirib, Halab qoʻshinini magʻlub etgan. Bu gʻalaba manbalarda uning „yer relyefidan mohirona foydalanishi“ bilan izohlanadi. Franklar, ehtimol, „soxta chekinish“ usulidan foydalanib, taktik ustunlikka erishgan. Dastlabki chekinishdan soʻng musulmon piyodalari salibchilar lageriga kirib kelgan. Biroq keyin salibchilar kutilmaganda hujum qilib, dushmanni qirib yuborgan. Faqatgina oz sonli jangchilar qochib qutulishga muvaffaq boʻlgan.

## Oqibati
Tankred knyazlikning sharqiy chegaraviy hududlari ustidan nazoratni mustahkamlashga kirishib, al-Jazr va Lailun mintaqalaridagi mahalliy musulmon aholining qochib ketishiga sabab boʻlgan. Ushbu aholining bir qismini Tankred qoʻshinlari oʻldirgan edi. Gʻalabadan soʻng Tankred Osi daryosining sharqida joylashgan hududlarda deyarli jiddiy qarshiliksiz oʻz istilolarini kengaytirgan. Shimoliy Suriyadagi keyingi muhim voqealar 1111-yilgi Shayzar jangi va 1115-yilgi Sarmin jangi boʻlgan.

## Manbalar

## Adabiyotlar

* 
* 
*
Oruç Güvenç

**Oruç Güvenç** (1948 – 2017-yil 5-iyul) turk soʻfiy ustozi, musiqachi, musiqaterapevt, etnomusiqashunos va shoir edi. Turk musiqasidagi eng taʼsirchan shaxslardan biri sifatida keng tan olingan Oruç Güvenç turk klassik va soʻfiy musiqasiga oid koʻplab asarlar yaratgan.

## Hayoti

Oruç Güvenç 1948-yilda Kyutahyaning Tavshanli tumanida tugʻilgan. U Ahmet Kamil Güvenç va Urkiye Güvençning ikkinchi farzandi edi.

Kyutahya oʻrta maktabini tamomlagach, Oruç Güvenç falsafa boʻyicha tahsil olib, Istanbul universitetini bitirdi.

Oruç Güvenç musiqiy hayotini oʻrta maktabda oʻqib yurgan chogʻida Fethi Beydan skripka darslari olish bilan boshlagan. Universitet yillarida u ud, rabob, nay va doira chalishni oʻrgandi. 1975-yilda u turk musiqasini oʻrganish va targʻib qilish maqsadida TÜMATA tashkilotiga asos soldi. Oruç Güvenç Istanbul universitetida dars berdi va 1991–1996-yillarda universitetning Musiqa etnologiyasi, tadqiqot va musiqaterapiya boʻlimiga rahbarlik qildi. 1992-yilda u Fargʻona universiteti tomonidan faxriy professor unvoniga sazovor boʻldi. Oʻsha yili u Argentina „Academia de las Naciones“i tomonidan ham taqdirlandi.

Oruç Güvenç 2017-yil 5-iyul kuni Istanbulda vafot etdi. U Karajaahmet qabristoniga dafn qilingan.

## Asarlari

Oruç Güvenç ikki kitob va koʻplab kuylar muallifi hisoblanadi.

### Albomlari
* Xotiralar okeani (1995)
* Yakkalik daryolari (1997)

### Kitoblari
* Musiqaterapiya: Husayn maqomi
* Alloh Mahbubi – Hazrati Mevlana

### Treninglar va seminarlar
Rahmi Oruç Güvenç turk musiqasi va harakat terapiyasi hamda turk islom soʻfizm anʼanalari boʻyicha trening va seminarlar oʻtkazgan. U bu seminarlarni avvalo Turkiya, Avstriya, Germaniya, Ispaniya, Shveysariya kabi turli mamlakatlarda oʻtkazgan. Uning turk tilidagi ayrim maʼruzalari yozib olingan. Ushbu yozuvlar maxsus veb-saytda podkast va transkripsiyalar koʻrinishida eʼlon qilingan.

## Manbalar
Edadil Kadın

**Edadil Kadın** ( – „Koʻngil nafisligi“; 1845-yilda tugʻilgan – 1875-yil 12-dekabrda vafot etgan) – Usmoniylar imperiyasi sultoni Abdulazizning xotini.

## Hayoti
Edadil abxaz millatiga mansub boʻlib, shahzoda Aredba Tandal beyning qizi boʻlgan. Uning hech boʻlmaganda bir ukasi boʻlgan. Edadil yoshligidayoq saroy xizmatiga kirgan va u yerda, ayniqsa, Volida Sulton, Abdulazizning onasi Pertevniyal Sultonga yoqib qolgan. Abdulaziz taxtga chiqqanidan soʻng Edadil sultonga uning oʻgay opasi Adile Sulton tomonidan aka-singil oʻrtasidagi yarashuv ramzi sifatida taqdim etilgan. Edadil jozibali, qoʻngʻir sochli va och koʻk koʻzli ayol sifatida tasvirlangan.

1861-yilda, Abdulaziz taxtga chiqqanidan keyin Edadil Dolmabahçe saroyida Abdulazizga turmushga chiqqan va „Ikkinchi Kadın“ unvonini olgan. Nikohdan 1 yil oʻtib, 1862-yil 14-noyabrda u birinchi farzandi, oʻgʻli Shahzoda Mahmud Jaloliddinni dunyoga keltirgan.

Oradan 4 yil oʻtgach, 1866-yil 30-noyabrda ikkinchi farzandi, qizi Emine Sulton dunyoga kelgan. Biroq malika 1867-yil 23-yanvarda vafot etgan.

## Vafoti
Edadil Kadın 1875-yil 12-dekabrda eri Abdulazizdan 1 yil oldin Dolmabahçe saroyida ukasining bemavrid oʻlimi tufayli chuqur qaygʻuga botish oqibatida vafot etgan. Oʻlimidan keyin Divan Yolu koʻchasida joylashgan Sulton Mahmud II maqbarasiga dafn qilingan.

## Farzandlari

## Yana qarang
* Usmoniylar sultonlarining xotinlari roʻyxati
* Kadın (unvon)
* Usmoniylar imperiyasi harami

## Manbalar

## Adabiyotlar
* 
* 
* 
*
Mario & Sonic at the Sochi 2014 Olympic Winter Games

***Mario & Sonic at the Sochi 2014 Olympic Winter Games*** – 2013-yilda Sega va Marvelous AQL tomonidan ishlab chiqilgan va Nintendo tomonidan Wii U uchun nashr etilgan krossover sport videooʻyini. Bu Mario & Sonic seriyasining toʻrtinchi oʻyini boʻlib, Wii U platformasida birinchi marta chiqarilgan va Sochida boʻlib oʻtgan 2014-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlarining rasmiy videooʻyini hisoblanadi.

Bu seriya onlayn koʻp oʻyinchili rejimni oʻz ichiga olgan shuningdek, Nintendo tomonidan butun dunyo boʻyicha nashr etilgan birinchi oʻyindir. Avvalgi oʻyinlar Yaponiya tashqarisida Sega tomonidan nashr qilingan. Oldingi qismlardan farqli oʻlaroq, ushbu oʻyin portativ konsolda (Nintendo 3DS) chiqarilmagan. Ushbu oʻyin 2013-yil oktabr oyida Sonic Lost Worlddan keyin Sega va Nintendo oʻrtasidagi kelishuv boʻyicha Nintendo tomonidan nashr etilgan yagona ikkinchi qismdir. Shuningdek, 2014-yil noyabr/dekabr oylarida Sonic Boom: Rise of Lyric va Sonic Boom: Shattered Crystal oʻyinlari chiqarilishiga zamin yaratgan.

Oʻyin tanqidchilar tomonidan aralash baho olgan. Ular vizual effektlar, koʻp oʻyinchili rejimi va onlayn oʻyin qoʻshilganini maqtashgan, biroq boshqaruv tizimi va yangilik yetishmasligini tanqid qilishgan. Seriyaning beshinchi oʻyini – Mario & Sonic at the Rio 2016 Olympic Games 2016-yilda Wii U uchun chiqarilgan. *Sochi* esa Qishki Olimpiada oʻyinlariga asoslangan ikkinchi va oxirgi *Mario & Sonic* oʻyini hisoblanadi.

## Oʻyin jarayoni
Oʻyinchilar faqat oldingi  oʻyindagi yigirma personajlardan bittasini tanlab, oʻn oltita Olimpiada musobaqalarida qatnashishlari mumkin. Musobaqalar Wii Remote (Plus), Nunchuk yoki Wii U GamePad orqali boshqariladi. Baʼzi musobaqalarda, masalan biatlonda, Wii U versiyasining ikkala boshqaruv usuli bir vaqtda ishlatiladi. Shuningdek, Changʻi sporti, bobsley va Kyorling kabi musobaqalarga qoʻshimcha sifatida yangi musobaqalar ham mavjud, masalan, figurali uchish va snoubord. Avvalgi oʻyinlardagi kabi, oʻyinchilar sakkizta Dream Events musobaqalarida ham ishtirok etishlari mumkin. Ular orasida yangi aralash musobaqa ham mavjud boʻlib, unda snoubord, changʻi sporti va bobslayd ishtirokchilari bir vaqtda qatnashadi. Ushbu musobaqalar *Mario* va *Sonic* franshizalari olamidagi joylarda oʻtkaziladi. Ushbu oʻyinga yangi rejim – Action & Answer Tour qoʻshilgan. Bu rejimda oʻyinchilar turli musobaqalarda ishtirok etar ekan, Sonic Colors va Sonic Lost World oʻyinlaridagi Orbot va Cubot tomonidan taqdim etilgan savollarga javob berib ball toʻplashlari mumkin.

## Manbalar
Husamiddin Chalabiy

**Husamiddin Chalabiy**, **Ibn Axi Turk** (, , ) – kurd musulmon soʻfiyi va Rumiyning yetuk shogirdi boʻlgan. U Rumiyga uning mashhur *[[Masnaviy maʼnaviy]]* asarini yaratishni tavsiya qilgan va bu kitobni yozish hamda tahrir qilishda ishtirok etgan. Rumiy oʻz sheʼrlari va maktublarida Husamiddinni qayta-qayta madh etgan.

Husamiddin taxminan 1225-yilda Konyada tugʻilgan, deb hisoblanadi. Uning bobosi asli Urmiyalik, qabri esa Bagʻdodda boʻlgan kurd soʻfiy olimi edi. Baʼzi manbalarda bobosining ismi *Shayx Tajiddin Abu al-Vafa* deb qayd etilgan. Masnaviy maʼnaviy muqaddimasida Rumiy ushbu shayxdan „*Kecha men kurd edim, bugun esa arab boʻldim.*“ degan soʻzlarini keltiradi. Husamiddin Konyada Rumiyning shogirdi boʻlgan. Keyinchalik, 1273-yilda Rumiy vafotidan soʻng, uning vorisi sifatida oʻrnini egallagan. U 1284-yilda vafot etguniga qadar shu maqomda boʻlgan, undan soʻng Rumiy oʻgʻli Sulton Valad uning oʻrnini egallagan.

## Manbalar
Ömer Tuğrul İnançer

**Omer Tuğrul İnançer** (5-may 1946, Bursa – 4-sentabr 2022, Istanbul) turk yuristi, soʻfiy musiqasi ijrochisi va Jarrohiy tariqati shayxi edi. U Turkiya madaniyat va turizm vazirligi tarkibidagi Istanbul tarixiy turk musiqa ansamblining asoschi bosh direktori lavozimidan nafaqaga chiqqan.

İnançerning otasi Oʻrmon xoʻjaligi boshqarmasida oʻrmon xoʻjaligi mudiri boʻlib ishlagan. U 1946-yilda otasi ishlagan Bursa shahrida tugʻilgan. Boshlangʻich va oʻrta taʼlimni Bursada tugatdi. Oʻrta maktabdagi musiqa oʻqituvchisi uni Bursa oʻqituvchilar jamiyatida gʻarb musiqa darslariga yoʻnaltirdi. U bu kurslarni uch yil davom ettirdi. Keyinchalik u Bursadagi masjidlarning mohir muazzinlaridan xususiy saboq oldi. Soʻngra Bursa musiqa jamiyatiga aʼzo boʻldi.

İnançer oliy taʼlimni Istanbul universiteti yuridik fakultetida tamomladi. Istanbulga kelgach, Uskudar musiqa jamiyatiga aʼzo boʻlib, Emin Onganning shogirdi boʻldi. Bu yerda u soʻfiy musiqasini oʻrgandi. Universtitetni bitirgach, 1991-yilgacha yuridik maslahatchi sifatida ishladi. 1991-yilda u Madaniyat va turizm vazirligi tarkibidagi Istanbul tarixiy turk musiqa ansamblining bosh direktori etib tayinlandi va Turk soʻfiy musiqasini asrash va targʻib qilish jamiyatining aʼzosi boʻldi.

U 1971-yildan boshlab har yili dekabr oyida Konyada oʻtkaziladigan Shab-i Arus Mavlaviy marosimlaridagi musiqa jamoasida ishtirok etdi. Musiqa boʻyicha yuksak bilimga ega boʻlgani uchun u bu yerda boshchi sifatida qatnashdi.

1999-yildan 2022-yilgacha u Karagümrük, Fatihdagi Istanbul Jarrohiy markazida joylashgan Jarrohiy tariqatining shayxi sifatida xizmat qildi.

Omer Tuğrul İnançer 2022-yil 4-sentabrda Istanbulning Uskudar tumanidagi uyida vafot etdi.

## TV va radio dasturlari

* *Tuğrul İnançer ile Seyir Defteri* (Burç FM)
* *Mesneviden: Mehmet Fatih Çıtlak ile birlikte* (Mehtap TV)
* *Ömer Tuğrul İnançer ile Gönül Dünyamız: Saadettin Acar ile birlikte* (TRT Türk)

## Manbalar
Ahmet Kayhan Dede

**Ahmet Kayhan Dede** (1898, Pütürge, Malatya – 3-avgust, 1998) turk soʻfiy ustoz.

## Kitoblari

Ahmet Kayhanning barcha kitoblari turk tilida yozilgan.

* *Âdem ve Âlem* („Inson va olam“) (1989)
* *Ruh ve Beden* („Ruh va badan“) (1991)
* *Aradığımı Buldum* („Izlagan narsamni topdim“) (1992)
* *İrfan Okulunda Oku* („Maʼrifat maktabida oʻqi“) (1994)

Bu kitoblar insholar, sheʼrlar, kitoblardan parchalar va ixcham kitoblar toʻplamlaridan iborat. Ingliz tilidagi tanlangan parchalarni Henry Baymanning *The Meaning of the Four Books* („Toʻrt kitob maʼnosi“) asarida topish mumkin.

## Ahmet Kayhan haqidagi kitoblar
Ahmet Kayhanning hayoti Henry Bayman tomonidan yozilgan: *The Teachings of a Perfect Master: An Islamic Saint for the Third Millennium* („Mukammal ustoz taʼlimoti: Uchinchi mingyillik uchun islom avliyosi“), 2012-yilda Anqara Publishing tomonidan nashr etilgan, .

Ahmet Kayhan va uning taʼlimoti haqida vafotidan keyin chop etilgan boshqa kitoblar:

* *Hacı Ahmet Kayhan: Sohbetler* (Kayhan Berişler va boshq., 2011, 2007-yildagi avvalgi nashr asosida qayta koʻrilgan va kengaytirilgan). Asosan ustozning juma vaʼzlarining matnga koʻchirilgan shakli.
* Ayşe Serap Avanoğlu, *Veiled Islam: A Deconstructive Sufi Formation* („Pardalangan islom: dekonstruktiv sufiy shakllanish“), 2012-yilda METU Ijtimoiy antropologiya kafedrasiga topshirilgan nashr etilmagan magistrlik dissertatsiyasi. Ustozning shogirdlari orasidagi maʼlumotli shahar oʻrta tabaqasi kesimini tahlil qiladi.
* Henry Bayman, *The Station of No Station: Open Secrets of the Sufis* („maqomsizlik maqomi: sufiylarning oshkora sirlar“) (2001) North Atlantic Books. 
* Henry Bayman, *The Secret of Islam: Love and Law in the Religion of Ethics* („Islom siri: axloq dini sifatida sevgi va qonun“) (2003) North Atlantic Books. 
* Henry Bayman, *The Black Pearl: Spiritual Illumination In Sufism and East Asian Philosophies* („Qora marvarid: tasavvuf va Sharqiy Osiyo falsafalarida maʼnaviy maʼrifat“) (2005) Monkfish Book Publishing. 

## Yana qarang
* Naqshbandiya

## Havolalar
* AhmetKayhan.com
* The Flawless Human Being  Genri Beyman tomonidan yozilgan inglizcha biografiya
* Henry Bayman rasmiy sayti  Ahmet Kayhan Dede shogirdi
* Henry Baymanning „The Meaning of the Four Books“ asari  onlayn nashri
Filizten xonim

**Filizten xonim** ( – „nafis gavdali“ yoki „yirik koʻzli“;  1862-yilda tugʻilgan –  1945-yilda vafot etgan) – Usmoniylar imperiyasi sultoni Murod V ning soʻnggi xotini.

## Hayoti
Filizten xonim 1861 yoki 1862-yilda tugʻilgan. Usmoniylar saroyiga olib kelinganidan soʻng, saroy odatiga koʻra, uning ismi Filizten deya oʻzgartirilgan. U oʻrtacha boʻyli, mallasoch, biroz semiz va behad goʻzal ayol boʻlgan.

Sulton Abdulaziz taxtdan agʻdarilib, Murod 1876-yil 30-mayda taxtga chiqqanidan soʻng, Filizten xonim xalfa etib tayinlangan. Sulton Murod 3 oy hukmronlik qilgach, 1876-yil 30-avgust kuni ruhiy beqarorligi sababli taxtdan agʻdarilgan va Çırağan saroyida qamoqda saqlangan. Filizten Çırağan saroyida xizmat qilish uchun tanlangan va u yerda Murodning soʻnggi xotiniga aylangan. Filizten Murodga 1883-yildan keyin turmushga chiqqan. Bu paytga kelib, Murodning jismoniy va ruhiy holati yomonlashgan edi, shu sababli bu nikoh hech qachon yaqinlik bilan yakunlanmagan. 1904-yilda Murod vafot etgach, Filizten beva qolgan, shundan soʻng uning Çırağan saroyidagi azob-uqubatlari barham topgan. Filizten Murodning qizi Hadicha Sultonni otasining oʻlimida ayblagan. Oʻsha vaqtda malika katta mojaro ichida boʻlgan, Filiztenning aytishicha, eng sevimli qizining bunday xatti-harakati tufayli yuzaga kelgan sharmandalik va iztirob allaqachon ogʻir xasta boʻlgan Murodning oʻlimiga olib kelgan.

## Vafoti
Murodning vafotidan keyin Filizten erining boshqa xotinlari Gevherriz xonim, Nevdürr xonim va Remzshinas xonim bilan birga Bursaga yuborilgan. 1914-yilda Filizten Istanbulga qaytgan. 1924-yil mart oyida Usmoniylar sulolasi oila aʼzolari surgun qilinganda bu oilaning qondosh aʼzosi boʻlmaganligi sababli Filizten Istanbulda qolishga qaror qilgan va taxminan 1945-yilda shu yerda vafot etgan.

## Xotiralari
70 yoshlarida Filizten oʻz xotiralarini yozgan, ular jurnalist va havaskor tarixchi Ziyo Shokir tomonidan „*Çırağan Sarayında 28 sene beşinci Murad'ın hayatı*“ () nomi ostida tuzilgan sulton Murod biografiyasining asosiy qismini tashkil etgan. Filiztenning sogʻligi aʼlo darajada boʻlib, aql-idrokini toʻliq nazorat qilgan. Ziyo Shokir taʼriflaganidek, Çırağan saroyida guvoh boʻlgan voqealarni qayta hikoya qilishda tarix oldidagi masʼuliyatini yaxshi anglagan edi. Xotira koʻp yillar oldin sodir boʻlgan voqealarga guvoh boʻlgan kishi tomonidan aytilgan ogʻzaki tarix hisoblanadi. Aslida, Filizten oʻz xotiralarida kundalik yuritmaganini taʼkidlagan.

Ziyo Shokirning oʻziga xos uslubiga qaramay, xotiralarning haqiqiyligiga hech qachon shubha qilinmagan. Nashrdan soʻng u darhol yirik tarixchi Ismoil Haqqiy Uzunçarşılı tomonidan chop etilgan Murod V haqidagi maqolalar uchun asosiy manbaga aylangan. U ushbu xotiraning muallifini toʻgʻridan-toʻgʻri Murod V ning *gözde*si Filizten xonim sifatida koʻrsatgan. Bugungi kunda ham ushbu asar sultonning hayoti, umuman Usmoniylar imperiyasi davrining oxirlarida saroy haramidagi hayot uchun asosiy manba boʻlib qolmoqda.

## Yana qarang
* Usmoniylar sultonlarining xotinlari roʻyxati

## Manbalar

## Adabiyotlar
*