open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Park Ji-Xun

**Park Ji-Xun** (1999-yil 29-mayda tugʻilgan) — janubiy koreyalik qoʻshiqchi va aktyor. Park ilk bor sakkiz yoshida aktyor va reklama modeli sifatida debyut qilgan, MBC tarixiy dramasi *[[Koreys seriali - Jumong|Jumong]]* (2006) da yordamchi aktyor sifatida ishtirok etgan va *"Qirol va men* ", " *Kimchi pishloq tabassumi"* va " *Iljimae* " kabi televizion dramalarda rollarni egallagan. Keyinchalik u realiti-tanlov shousida ishtirok etdi. *Produce 101 Season 2*, u yerda umumjamoa hisobida ikkinchi o'rinni egalladi va Wanna One bolalar guruhining a'zosi bo'ldi.

Park o'zining yakkaxon karerasini 2019 yil yanvar oyida Wanna One tarqatib yuborilganidan so'ng o'zining birinchi fan-meet turnesi va EP *O'Clock* bilan boshladi *.* O'sha yili u o'zining aktyorlik faoliyatini " *Gullar ekipaji: Joseon Marriage Agency* " filmining asosiy aktyorlari tarkibida davom ettirdi. O'shandan beri u bir nechta dramalarni, jumladan *, "Muhabbat inqilobi ",* *"Uzoqda", "Bahor yashil* " va " ''Zaif qahramon: Birinchi sinf"'' kabi dramalarda ro`l oynay boshlagan. Park estrada va realiti-shoularda faol bo'lib qoldi, shuningdek, DJ-radioda qatnashdi. Shuningdek, u terini parvarish qilish, kosmetika va oziq-ovqat bo'yicha bir nechta brendlar uchun reklama modeli bo'lgan.

## Erta hayot va ta'lim
Park Ji-Xun 1999-yil 29-mayda Janubiy Koreyaning Masan shahrida tug‘ilgan. Garchi u Kyonsan provinsiyasidan kelgan bo'lsa-da, Park yetti yoshidan beri Seulda yashaydi. U milliy an'anaviy san'at maktabini tamomlagan, u yerda musiqali teatr yo'nalishi bo'yicha ixtisoslashgan. Park Seul sahna san'atlari maktabida eshittirish san'ati bo'yicha ixtisoslashgan maktabni 2018 yil yanvar oyida tamomlagan Park 2018-yilda Chung-Ang universitetining teatr bo‘limiga qabul qilindi

## Teatr

* *Piter Pan* (2007–2009)
* *Mening xotiramdagi garmoniya* (2010)
* *Radio Star* (2010–2011)
* *Yoz tunidagi tush* (2014)

## Havolalar

* Media related to Park Ji-hoon at Wikimedia Commons
* 
* 
* Park Ji-hoon at HanCinema
Margaret Wycherly

**Margaret De Wolfe Wycherly**  - ingliz sahnasi va kino aktrisasi. U 1881 yil 26 oktyabrda tug'ilgan  va 1956 - yil 6 iyunda vafot etgan.  U umrining ko'p yillarini Qo'shma Shtatlarda o'tkazdi. U o'zining Broadway rollari va Hollywoodda o'ynagan personajlari bilan yodda qolgan. Ekranda u Gari Kuper ( *Arslon yurakli serjant* ) va Jeyms Kagni ( *Oq issiqlik* ) ning onasini ro'lini ijro etadi..

U Angliyaning London shahridagi Vicherli shahrida dunyoga keladi. Otasi Kanadalik va onasi Amerika Qo'shma shtatlaridan. (Doktor va Mrs. JL De Vulf).  U 1901 - yilda yozuvchi Bayard Veillerga (1869-1943) turmushga chiqdi. Ularning birgina o'g'li bor edi. Uning o'g'li Entoni Veiller (1903-1965) yozuvchi edi. U va uning rafiqasi Veiller 1922 - yilda ajrashishdi. 

## Manba


## Havolalar

* 
* IBDB'de Margaret Wycherly.  
* Louisville Macauley'in Tiyatro koleksiyonunun Üniversitesi'nde Margaret Wycherly 1914 portre  12 Şubat 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Margaret Wycherly 30 Ağustos 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. fotoğraf galerisi NYP Kütüphanesi
* portre galerisi 4 Mart 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (Washington Üniversitesi/Sayre koleksiyonu)
Jeyms Garner

**James Scott Bumgarner**   yoki sahna nomi bilan **James Garner -** 1928 yil 7 aprelda Norman, Oklaxomada tug'ilgan va  2014 yil 19 iyulda  Brentvud, Los-Anjelesda vafot etgan. 

Yaqinda u o‘zi o‘ynagan “ *[[:tr:Notebook|Notebook]]*” filmidagi romantik obrazi bilan qalblarda o'zgacha joy egallaydi. Undan tashqari o'ynagan ba'zi filmlar: *Notebook*, *Maverick*, *Space Cowboys* shular jumlasidan.

U 1970 -yillarda *"The Rockford Files"* filmidagi roli uchun dramadagi eng yaxshi *aktyor* uchun 1977-  yilda Emmi mukofotini qo'lga kiritdi. 2002 - yilda amerikalik aktrisa Sandra Bullok bilan bosh rollarni birgalikda ijro rtgan. 

## Manba

## Havolalar

*
Maggie Blye

**Maggie Jane Blye** — amerikalik aktrisa. U 1942-yil 24-oktabrda tug'ilgan va  2016-yil 24-mart vafot etgan. U Texasning Xyuston shahrida tug'ilgan. U, shuningdek, 1969-yilda mashhur *"Italyan ishi"* spektaklida, 1967-yilda " *Gombre* " filmida Pol Nyuman bilan birga bosh rolni o'ynagan holda muvaffaqiyatga erishgan.

Uning boshqa ishlab chiqarishlari orasida *The Rockford Files*, *Hart to Hart* ve *Lois & Clark,* *Supermenning yangi sarguzashtlari* kabi repurtuarlari  mavjud. Aktrisa Maggie Blye 2016-yil 24-mart kuni G‘arbiy Hollywoodda (Kaliforniya) 73 yoshida saraton kasalligidan vafot etdi.

## Havolalar

* IMDb'de  Maggie Blye 
* Obituary -Variety28 Haziran 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
Qora dengiz mintaqasi

**Qora dengiz mintaqasi** Sakarya tekisligining sharqidan Gruziya chegarasigacha cho'zilgan Qora dengiz nomi bilan atalgan Turkiyaning yetti geografik mintaqasidan biridir. Gruziya Sharqiy Anadolu mintaqasi, Markaziy Anadolu mintaqasi, Marmara mintaqasi va o'z nomini olgan dengiz bilan qo'shnidir. Turkiyadagi mintaqalar orasida kattaligi boʻyicha uchinchi oʻrinda, sharqdan gʻarbga kenglik va mahalliy vaqt farqi eng katta boʻlgan mintaqadir. Qoradengiz mintaqasining eng yirik va eng rivojlangan shaharlari 1,250,076  aholiga ega Samsun, undan keyin Trabzon va Ordu .

G'arbiy Qoradengiz; Markaziy va Sharqiy Qoradengiz mintaqasiga qaraganda tekisroq bo'lgani uchun bu yerda aholi tarqalib ketgan. O'rtada va ayniqsa sharqiy Qora dengiz mintaqasida aholi qo'pollik va baland balandlik tufayli jamoaviy ravishda tarqalib ketgan.

## bo'limlari

### G'arbiy Qora dengiz bo'limi
**G'arbiy Qora** dengiz mintaqasi Qora dengiz mintaqasining uchta qismining eng g'arbiy qismidir. Qizılırmak deltasining g'arbiy chekkasidan boshlanib, Adapazari va Bilecikning sharqiy tomoniga cho'ziladi. Bo'lim odatda tog'li.

Oʻrmon mahsulotlari va oʻrmon xoʻjaligi muhim daromad manbalari hisoblanadi. Bolu va Düzce atrofida ko'plab arra fabrikalari mavjud. Zonguldak yaqinidagi kon qazish ishlari va Ereğli - Karabük yaqinidagi kon ishlari bilan Turkiya iqtisodiyotiga katta hissa qo'shmoqda. G'arbiy Qora dengizning eng muhim hissasi foydali qazilmalarni qazib olish va qayta ishlash sohasida. Mintaqaning muhim shaharlaridan biri bo'lgan Karabük asta-sekin rivojlanishda davom etmoqda.

## Manba
Gulchin Santirjiog`lu

**Gulchin Santirjiog'lu** (1977 yil 25 iyul Izmir da tug`ilgan) - turk seriali va kino aktrisasi.

## Hayoti va faoliyati
Aktrisa 1977-yilda Izmirda tavallud topgan. Dokuz Eylul universiteti konservatoriyasining opera qo‘shiqchiligi bo‘limida tahsil olgan. Aktrisalik faoliyati bilan birga turli guruhlarda yakkaxon ijrochi, “Ruhi su” madaniyat va san’at jamg‘armasida musiqa o‘qituvchisi bo‘lib ishlagan. Uning ilk uzun metrajli filmi "Türev" 2005-yil "Antaliya Altın Portakal Film Festivali" da eng yaxshi film mukofotiga sazovor bo'lgan. Bu  filmda Sureyya roli bilan. U ÇASOD mukofotlarida "Umidli aktrisa" mukofotiga loyiq deb topildi. Klassikaga aylangan “ Elveda Rumeli ” serialidagi Xaticha roli butun mamlakatda tan olindi. 2007 yilda rejissyor Semih Kaplanog'luning " Yumurta, Süt, Bal " trilogiyasining birinchi filmida Nejat İşler, Saadet Ishil Aksoy va Ufuk Bayraktar bilan rol o'ynadi. Film turli milliy va xalqaro festivallarda mukofotlarga sazovor bo‘lgan. 2008-yilda u Kaan Keskin bilan bosh rollarni o'rtoqlashdi, "İki Çizgi" uchinchi badiiy filmi edi. 65-Venetsiya kinofestivali va 45-Antalya Altın Portakal Film Festivali, undan tashqari  30 dan ortiq milliy va xalqaro festivallarda ishtirok etgan. Keyinchalik u turli kino va teleseriallar loyihalarida ishtirok etgan. 2012-yilda “Badem” guruhining “Badem ve konuklari” albomida “Ala Gözlerini Sevdiğim Dilber” qo‘shig‘ini ijro etgan. 2013-yilda Rotterdamda boʻlib oʻtgan “Altın Lale” kinofestivalida hakamlar hayʼati aʼzosi bo`lgan aktrisa yaqinda “ Kara Ekmek va Oyunbozan ” serialida ishtirok etdi.

## Filmografiyasi

## Mukofotlari

* Istiqbolli aktrisa (hosil)  / 
* 13-ChAShOD "Eng yaxshi aktrisa" mukofoti 2006-yil

## Manba

## Havolalar

* Gulchin Santircioğlu Cinema Turkda 2016 yil  5 Ekim 2016 tarihinde    da arxivlangan 
* Gulchin Santırcioğlu 2010-yil 30  30 Nisan 2010 tarihinde   IMDb da  
* Gulchin Santırcioğlu elektron iste'dodda 2017 yil  2 Şubat 2017 tarihinde
Diren Polatoğullari

**Diren Polatoğulları** (1980-yil 12-fevral Istanbulda tugʻilgan) — turk aktyori.

## Hayoti
U 1980-yil 12-fevralda Istanbulda tavallud topgan. U asli Diyarbakirlik. Mujdat Gezen sanʼat markazini tamomlagan va 2009-yilda aktyorlik faoliyatini boshlagan.

## Taʼlim
Mujdat Gezen sanʼat markazida aktyorlik boʻyicha tahsil olgan. Kurtlar Vadisi Pusu, Saklı Hayatlar, Aşk ve Devrim, Bir Ses Böler Geceyi, Kurtuluş Son Durak, Üsküdar’a Giderken, Karadayı, Son, Eski Hikaye, Kaçak, Şevkat Yerimdar, Kırık Kalpler Bankası, Küçük Esnaf kabi ko‘plab loyihalarda ishtirok etgan.

## Filmografiyasi

## Manbalar
Go`zde Kansu

**Go`zde Kansu** (1980-yil 23-avgust, Izmir da tugilgan) - turk aktrisasi.

## Faoliyati
Aktrisalikni  baletdan boshladi. Keyinchalik u maktabdan qochib, maktabning teatr va musiqa bo'limiga joylashdi. U Istanbul shahar teatrlari jamoalari bilan ishlagan va keyinchalik ularning Antaliya gastrollariga taklif qilindi. U Izmir Dokuz Eylul universiteti teatr bo‘limi imtihonlarini topshirdi va talabalikka tavsiya etildi  2013-yilda taqdim etgan tanlov namoyishida kiygan kiyimi Huseyin Chelik tomonidan tanqid qilindi.  Shundan so'ng, Kansu boshlovchilikdan voz kechdi va uning o'rniga Murat Başog'lu yangi boshlovchi bo'ldi. 

## Filmografiyasi

## Manba

## Havolalar

* IMDb'de  Go`zde Kansu
* SinemaTürk'te Go`zde Kansu
*
Sila Turko`g`lu

**Sıla Turkog'lu** (1999-yil 18-aprelda, Izmir Turkiyada tug`ilgan) – turk aktrisasi.

## Faoliyati
U 2018-yilda “ *[https://tr.wikipedia.org/wiki/A%C4%9Flama_Anne][[Yig'layotgan onam|Ağlama Anne]]* ” serialida rol o‘ynay boshlagan. 2019-yilda u *Yemin* serialida Suna obrazini gavdalantirdi va 2020-yil 7-sentabrda Kanal 7 da efirga uzatilgan *Emanet serialidagi Seher* obrazini ijro etdi. Ammo Sila Emanet serialini 2022-yil 4-iyulda efirga uzatilgan 416-qismida serialni tark etdi.

## Filmografiyasi

## Manbalar

## Havolalar

* 
* 
*
Sibel Tashchiog`lu

**Sibel Tashchiog'lu** (1976 yil 28-iyulda, Bursa da tavallud topgan) - turk teatr, kino va teleserial aktrisasi va ovoz ustasi . 

## Faoliyat davri
1995-yilda Bursa davlat teatrida bolalar uchun "Tilsim" spektaklida rol ijro etdi. 1997-yilda Istanbul universiteti Davlat konservatoriyasining teatr bo‘limi g‘olibi bo‘ldi. 2000 va 2003 yillar oralig'ida u Theatre Fora'da " *[[:tr:Yan_Etkili_Konuşmalar|Yan Etkili Konuşmalar]]*, *[[:tr:Tekrar_Çal_Sam|Tekrar Çal Sam]]*, Apaçık spektakllarida o'ynadi. 2007 yilda Kenter teatrida " Anna Karenina " spektaklida ishtirok etdi. 1998-yildan buyon oʻzining “Rus gelini ” nomli ilk badiiy filmi hamda “Kırık Ayna, Mühürlü Güller, Yadigar, Ekmek Teknesi, Gözyaşı Çetesi, Gönül Salıncağı, Serçe va Pulsar  seriallarida rol ijro etdi. U shuningdek, animatsion filmlarda ovoz ustasi bo`lib faoliyat yuritadi. Taşchioğlu, *[[Medcezir]]* teleserialida *[[Nevin]]* obrazini gavdalantirdi.  Tashchiog'lu Murat Kolchak Ko`stendil bilan turmush qurgan.

## Filmografiyasi

### Diziler

### Filmlar va ovoz bergan filmlari

### Reklama filmlar

* Is Bank 
* Eti Form 
* Bellona 
* Anadolu Sigorta 

## Manba

## Havolalar

* https://tr.wikipedia.org/wiki/İstanbul_Üniversitesi_Devlet_Konservatuvarı
* https://tr.wikipedia.org/wiki/Bursa_Devlet_Tiyatrosu
* https://tr.wikipedia.org/wiki/Tiyatro_Fora 
* https://en.wikipedia.org/wiki/Kenter_Theatre
Barish Kilich

**Barish Kilich** (1978-yil 21-fevralda, Malatyada tugʻilgan) – turk aktyori.

## Hayoti
1978-yil 21-fevralda Malatiyaning Arguvan tumanida tavallud topdi. Istanbul universiteti Iqtisodiyot fakulteti bitiruvchisi. U ilk aktyorlik tajribasini 2004-yilda Kanal D da namoyish etilgan „Butun Cocuklarim“ serialida Aybars obrazini oʻynab olgan. Keyinchalik u Adını Feriha Koydum nomli teleserialida debyut qildi va ancha mashhur boʻldi. Barish Kilichning yagona kino tajribasi Sen Seviyorum Adamim filmi edi. U 2007-yilda Ayshegul Ozayga turmushga chiqdi. Uning Batu va Emir ismli ikki farzandi bor. Hozirda Kızılcık Şerbeti serialida „Oʻmer Unal“ obrazini ijro etmoqda.

## Filmografiyasi

## Manbalar

## Havolalar
* 
*
Evrim Alasya

**Evrim Alasya** (1979-yil 2-avgust, Izmir da tug`ilgan)  - turk aktrisasi.

Dokuz Eylül universiteti teatr fakultetini bitiruvchisidir.. 1999-yilda “ Pinar” bolalar teatrida aktrisalik faoliyatini boshlagan. Bir qancha turli loyihalarda ishtirok etgan aktrisa  " Muhtasham yuz yil " seriali bilan mashhurlikka erishdi..

## Rol ijro etgan filmlari

** Lokomapüf
** Androcles ve Aslan
** Mutluluk Dağıtan Eskici
** Mavi Pullu Balık
** Yel Değirmeni
** Fırtına
** Ben Bir Kurbağayım
** Küçük Kız ve Yıldız
** Ayrılık
** Deli Dumrul
** Atinalı Timon
** 7 Şekspir Müzikali
** Don Juan'ın Gecesi
** İki Bekar

## Filmografiyasi

## Manba
https://tr.wikipedia.org/wiki/Ihlamurlar_Altında

## Havolalar

* IMDb'de  Evrim Alasya 
* SinemaTürk'te Evrim Alasya
* 
*
Gulzora Ortiqova

**Gulzora Ortiqova** — sovet davlat va iqtisodiyot arbobi. SSSR Oliy Kengashining I chaqiriq deputati (1938 — 1946).

## Tarjimayi holi
Qoraqalpog'istonda tugʻilgan. 1938-yildan KPSS aʼzosi.

1918-yildan boshlab iqtisodiy, ijtimoiy va siyosiy ishlarda faol. 1918—1946-yillarda oʻz xoʻjaligida dehqon ayol, kolxozchi. Qoraqalpogʻiston ASSR Qoraoʻzak tumanida kolxoz raisasi. Mehnatkash deputatlar Qoraoʻzak tumani sovetining rahbari.

### Siyosiy faoliyati
1937-yil 12-dekabr sanasida boʻlib oʻtgan saylovlar natijasida Oʻzbekiston SSRdan Ittifoq kengashiga I chaqiriq SSSR Oliy Soveti deputati etib saylangan.

## Yana qarang
* SSSR Oliy Kengashining I chaqiriq deputatlari roʻyxati
## Manbalar
Poshsha Mahmudova

**Poshsha Mahmudova** (**1918-2006.12.04**) – sovet davlat va iqtisodiyot arbobi.

## Tarjimayi holi
Xorazm viloyati hozirgi Gurlan tumani hududida, kambagʻal dehqon oilasida tugʻilgan. KPSS aʼzosi.

11 yoshidan dalada mehnat qila boshlagan.1934-1951 yillarda Gurlan rayonidagi V. I. Lenin nomli kolxozda zveno boshligʻi sifatida faoliyat yuritgan. 1938 yilda Gurlan rayon ijroiya qoʻmitasi raisi, 1940 yilda Xorazm viloyati ijroiya qoʻmitasi raisi etib tayinlangan .

1942 yildan Oʻzbekiston Oliy Soveti Prezidiumi raisining oʻrinbosari. 1943 yilning 28 fevralidan 21 martiga qadar Oʻzbekiston Oliy Soveti Prezidiumi raisi vazifasini bajargan, soʻngra 1946 yilga qadar yana oʻrinbosar sifatida faoliyatni davom ettirgan. 1937 yilda 1 chaqiriq SSSR Oliy Sovetiga saylangan ilk xorazmlik deputat.. SSSR Oliy Sovetining II chaqiriq deputati.

Fidokorona mehnatlari tufayli 1938 yilda Lenin ordeni va „Hurmat belgisi“ ordenlari bilan taqdirlangan.
## Manbalar
Ağaca (Çerkeş)

Agaja — **Chanqiri viloyatining Cherkes tumaniga** qarashli qishloq.

## Tarixi
Qishloqning eski nomi 1896-yilda **Ogʻakoʻy** deb atalgan. U qisman Axasan suv ombori ostida qolgan. Ilgari Yoncalı qishlog'ining Aga mahallasi boʻlgan bo'lsa, 1947-yil 6-martda **Agaca** nomi bilan qishloq maqomini oldi.

## Geografiyasi
Cherkes tumani markazidan 12km uzoqlikda joylashgan. Qishloq Cherkeşning janubi-g'arbiy qismida joylashgan.U Cherkeş viloyatining №3 yo'lida joylashgan.

## Aholisi

## Manbalar
Akbaş (Çerkeş)

**Oqbosh** — Chanqiri viloyatining Cherkes tumaniga qarashli boʻlgan qishloq.

## Tarixi
Qishloq hozirgi nomini 1896-yildagi "salnoma"da olgan.

## Geografiyasi
Qishloq Cherkes tumani markazidan 11 km uzoqlikda. Qishloq Cherkeşning shimoli-g'arbiy qismida joylashgan.

## Aholisi

## Manbalar
Mavlon Turgʻunov

**Mavlon Turgʻunov** – sovet davlat va iqtisodiyot arbobi.

## Tarjimai holi
1905-yilda Toshkent shahrida tugʻilgan. 1922-yildan boshlab KPSS aʼzosi.

1921-yildan iqtisodiy, ijtimoiy va siyosiy ishlarda faol.

1921—1965-yillarda Oʻzbekiston SSRda fermer, komsomol va partiya xodimi. Oʻzbekiston Kompartiyasi Fargʻona va Andijon viloyat komitetlarining kotibi. Partiyaning Buxoro viloyat komitetining birinchi kotibi. Oʻzbekiston SSR Vazirlar Soveti Partiya nazorati komissiyasi raisining oʻrinbosari. Oʻzbekiston kommunistik partiyasi Toshkent viloyat komiteti kotibi, Toshkent viloyati ijroiya qoʻmitasi raisi, Margʻilon shahar komitetining birinchi kotibi kabi lavozimlarda faoliyat yuritgan. O‘zbekiston SSR Vazirlar Soveti apparatida xizmat qilgan.

Oʻzbekiston SSR Oliy Soveti I, II va III chaqiriqlari deputati. 1967-yilning 26-iyun sanasida Toshkent shahrida vafot etgan.

## Manbalar
Zikriyo Gʻaniyev

**Zikriyo Gʻaniyev** – sovet davlat va iqtisodiyot arbobi.

## Tarjimayi holi
1913-yilda Samarqand shahrida tugʻilgan. 1946-yildan KPSS aʼzosi.

1933—1983-yillar oraligʻida Oʻzbekiston SSRda sugʻorish ishlari tashkilotchisi, Katta Fargʻona, Qoʻrgʻontepa va Katta Andijon kanallari qurilishida qatnashgan. Bir qator tumanlar suv xoʻjaligi boshqarmalari boshligʻi sifatida xizmat qilgan.

Fargʻona viloyati suv xoʻjaligi boshqarmasi boshligʻi, viloyat ijroiya qoʻmitasi raisi. Fargʻona viloyati kolxoz qurilishi boshligʻi. Oʻzbekiston SSR Oliy Soveti VI chaqiriq deputati etib saylangan. 1983-yilda Farg‘onada vafot etgan.


 
File:Ганиев З. и Гагарин Ю.jpg|Yuriy Gagarinning Fargʻona viloyatiga tashrifi
File:Ганиев Зикирья и Герой СССР Мамадали Топиволдиев (Казбек).jpg|Zikriyo Gʻaniev (oʻrtada) va SSSR Qahramoni Mamadali Topivoldiev - Kazbek (oʻtirgan, chapda birinchi)
File:Зикирья Ганиев в кругу семьи.jpg|Zikriyo Gʻaniev va rafiqasi Hikmatxon oila davrasida
File:С Ю. Гагариным.jpg|Yuriy Gagarinning Fargʻona viloyatiga tashrifi



## Manbalar
Anime va manga

**Anime va manga** — Yaponiya sanoati tomonidan ishlab chiqarilgan ommaviy axborot vositalarining shakllari. Anime va manga sanoati Yaponiyaning eng muhim madaniy eksportlaridan biri sifatida tan olinadi. Anime — bu oʻziga xos animatsiya uslubiga ega yapon multfilmi. Anime hikoyalari xayoliy yoki real hayotni oʻz ichiga olishi mumkin. Ular yorqin grafikalar va xarakter ifodalari kabi elementlar bilan mashhur. Bundan farqli oʻlaroq, manga qogʻoz rasmlari boʻlib, unda komikslar uslubidagi chizmalar mavjud. Odatda, animelar manganing moslashuvidir, lekin aksincha emas.

## Tarixi
1990-yillarning oxirigacha Yaponiya kontent sanoatining asosiy eksporti videooʻyinlar boʻlgan. Biroq, 2000-yildan boshlab, Taʼlim, Madaniyat, Sport, Fan va Texnologiyalar vazirligi anime va mangani „anʼanaviy“ yapon madaniyatining bir qismi sifatida tan olgan va hukumat 2004-yil iyun oyida oʻzining „Cool Japan“ strategiyasining bir qismi sifatida ularni targʻib qila boshlagan. Anime va manga sanoatining qiymati 2008-yil holatiga koʻra 5 milliard AQSh dollariga baholangan.

1990-yillarning oʻrtalariga qadar Anime va manga Amerika Qoʻshma Shtatlarida unchalik ham sotilmagan. Amerika Qoʻshma Shtatlarida janrning tez suratlarda oʻsib borishi baʼzi sharhlovchilarni uni Yaponiya eksporti emas, balki Amerika importi deb hisoblashlariga olib kelgan.

## Sanoatning oʻsishi
„Precedence Research“ bozor tushunchalarini oʻrganish boʻyicha tadqiqot kompaniyasi 2028-yilga kelib anime bozorining foydasi 24,5 milliard dollardan 47,14 milliard dollargacha oʻsishini rejalashtirmoqda.

## Boshqa tillarda
Xitoyda, **dongman** (xitoycha: 动漫) donghua va manhuaning bir shakli boʻlib, anime va komikslar uchun soyabon atama sifatida ishlatiladi.

## Yana qarang
* Anime va manga lugʻati
* Anime
* Manga
* Cool Japan
* J-pop
* Manhva (Koreya)
* Manhua (Xitoy)
* Anime va manga fandomi

## Manbalar
Kosmik yurish

**Kosmik** yurish – bu fazogirning kosmik kema tashqarisida kosmosdagi ishi yoki yurishidir. Rossiyada, AQShda, Evropada qoʻllaniladigan „kema tashqarisidagi faoliyat“ atamasi (VKD,) kengroq boʻlib Oy, boshqa sayyora yoki boshqa fazoviy jismlar yuzasida kemadan tashqariga chiqish tushunchasini ham oʻz ichiga oladi.

Tarixiy jihatdan, AQSh va SSSRdagi birinchi kosmik kemalarning dizayn xususiyatlaridagi farq tufayli kosmik yurishlarning boshlanish vaqti har xil tarzda belgilanadi. Sovet kosmik kemasi boshidanoq alohida qulflanadigan boʻlinmaga ega edi, shuning uchun kosmonavt qulfni tushirib, vakuumda boʻlgan vaqt kosmik yurishning boshlanishi hisoblanadi va uning tugashi lyuk yopilgan payt hisoblanadi. Amerikaning dastlabki kemalarida havo qulfi yoʻq edi va koinotda yurish paytida butun kemaning bosimi tushirildi. Bunday sharoitda, kosmonavtning boshi kosmik kemadan tashqariga chiqib ketgan vaqt, hatto uning tanasi hali ham kupe ichida boʻlgan boʻlsa ham, kosmik yurishning boshlanishi sifatida qabul qilindi ().

Kosmik yurishlar turli yoʻllar bilan amalga oshirilishi mumkin. Birinchi holda, astronavt kosmik kemaga maxsus xavfsizlik chizigʻi bilan ulanadi, baʼzida kislorod yetkazib berish shlangi bilan birlashtiriladi (bu holda u „kindik“ deb ataladi), bunda kemaga qaytish uchun fazogirning mushaklari harakatlari yetarli. Yana bir variant – kosmosda toʻliq avtonom parvoz. Bunday holda, maxsus texnik tizim yordamida kosmik kemaga qaytish imkoniyatini taʼminlash kerak (Tashrif buyuring: Fazogirni harakatlantirish va manyovr qilishi uchun oʻrnatish).

Stansiya yuzasida harakatlanish unga oʻrnatilgan karabinlarning tutqichlari orasidagi burilish bilan sodir boʻladi. Fazogir bilan taxminan 8 m uzunlikdagi va 4 tonnagacha massani ushlab turishga qodir boʻlgan xavfsizlik yoʻlaklari bogʻlangan  .

## Xavf
Kosmik yurishlar turli sabablarga koʻra xavflidir. Birinchisi, kosmik qoldiqlar bilan toʻqnashuv ehtimoli. Yerdan 300 km balandlikda (boshqaruvchi kosmik kemalarning odatiy parvoz balandligi) orbital tezlik taxminan 7,7 km / s ni tashkil qiladi. Bu oʻq tezligidan 10 barobar koʻp degani, shuning uchun kichik boʻyoq zarrasi yoki qum donasining kinetik energiyasi ham massasi 100 barobar katta boʻlgan oʻqning bir xil energiyasiga teng boʻladi. Har bir kosmik parvoz sabab kosmik chiqindilar koʻproq paydo boʻladi, bu esa bu tugʻilajak xavfni yanada oshiradi.

## Statistika va yutuqlar

## Va shuningdek

* Kosmik yurishlar roʻyxati
* kosmik poyga

## Eslatmalar

## Adabiyotlar

* *Kosmonavtika yangiliklari* V.16 No 1 (276) 2007 yil
* *Borisenko I. G.* Ochiq kosmosda. Moskva, „Mashinostroenie“ nashriyoti, 1984 yil, 176 bet, tiraji 40 000 nusxa.

## Havolalar

* NASA OAJ hujjati „Climbing Olympus: EVA Timeline“ ( (pdf) )
* 1974 yil Skyleb stantsiyasidan kosmik yurishlarni tayyorlash toʻgʻrisidagi hisobot ( yil (pdf) )
* 1986 yil kosmik kemasi uchun EVA modulini ishlab chiqish tahlili ( (pdf) )
* 1993 yilda yaratilgan NASA kosmosga chiqish asboblarining tavsifi ( (pdf) )
* AVTOMOBIL FAOLIYATI (batafsil texnik tavsif) // NASA )
Ahmedjon Ibrohimov

**Ahmedjon Ibrohimov** — sovet davlat va iqtisodiyot arbobi.

## Tarjimayi holi
1899-yilda Tevriz shaharchasi yaqinidagi Milan qishlogʻida tugʻilgan. 1921-yildan KPSS aʼzosi.

1907-yildan iqtisodiy, ijtimoiy va siyosiy ishlarda faol. 1907—1958-yillar oraligʻida toʻquvchining shogirdi, toʻquvchi, idish-tovoqchi, kotib, qizil gvardiyachi. Toshhovuz inqilobiy qoʻmitasi raisi, Toshhovuz viloyati favqulodda komissiyasi boshligʻi. Tegishli sanalarda Shovot tumani va Gurlan tumani ijroiya qoʻmitalari raisi. Bogʻot tumani ijroiya qoʻmitasi, Oʻzbekiston Kompartiyasi Shovot tuman qoʻmitasi masʼul kotibi, Bauman okrug komitetining 1-kotibi, Butunittifoq Bolsheviklar Kommunistik partiyasi Xorazm okrug qoʻmitasining 1-kotibi. Xorazm viloyati boʻyicha tashkiliy byuro 1-kotibi. Oʻzbekiston SSR besh yilligi nomidagi paxtachilik sovxozi direktori. Oʻzbekiston Kompartiyasi Uychi tuman qoʻmitasining 1-kotibi. Paxtachilik davlat boshqarmasi direktori 1-sonli fermer xo‘jaligi, O‘zbekiston SSR besh yilligi nomidagi paxtachilik sovxozi direktori.

SSSR Oliy Sovetining I va II chaqiriq deputati. 1957-yilda vafot etgan.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* Filippov S. Territorialnie rukovoditeli VKP(b) v 1934—1939 gg. Spravochnik. — Moskva, ROSSPEN, 2016. (rus.)
* Oʻzbek Sovet ensiklopediyasi : [V 14-ti t.] / AN UzSSR, Gl. red. Oʻzbek Sovet ensiklopediyasi; [Gl. red. Zufarov K. A.]. — Toshkent : Oʻzbek Sovet ensiklopediyasi.
Efiopiyada din

Efiopiyadagi din bir qancha dinlardan iborat. Bu asosan Ibrohimiy dinlar orasida, xoh nasroniylik, xoh islom yoki iudaizm, eng ko'p soni 62,8% bilan nasroniylikdir (Efiopiya pravoslav, bentay, rim katoliklari), undan keyin 33,9 foiz bilan yahudiylik, musulmonlar soni esa taxminan. 65%, shuningdek, [Dor Al-Laliy] jamoasi eski, ammo kichikdir. Xuddi shunday, bir qator shahar va qishloqlarda Bahoiy diniga e'tiqod qiluvchilar ham bor. Bundan tashqari, asosan mamlakatning janubi-g'arbiy qismida istiqomat qiluvchi an'anaviy dinlarning bir nechta tarafdorlari mavjud. [iqtibos kerak]‌‌

2007 yilda o'tkazilgan milliy aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra, 32 milliondan ortiq kishi yoki 43,5 foizi Efiopiya pravoslav xristianlari, 25 milliondan ortig'i yoki 33,9 foizi musulmonlar, 13,7 millioni yoki 18,6 foizi protestantlar va faqat. Ikki milliondan kam odam yoki 2,6% an'anaviy e'tiqodga ega. Javoblar 2007 yilgi aholini ro'yxatga olishda ham, 1994 yilgi aholini ro'yxatga olishda ham batafsil xabar qilinmagan: masalan, o'zlarini hindular, yahudiylar, bahoiylar, ateistlar yoki agnostiklar deb tanishtirganlar "boshqalar" deb hisoblangan.‌‌

Hozirgi Efiopiya va Eritreyadagi Aksum qirolligi IV asrda xristianlikni rasman davlat dini sifatida qabul qilgan dunyodagi birinchi xristian davlatlaridan biri edi. Efiopiya Afrikada islomning mamlakat sifatida kengayishiga qaramay nasroniy bo'lib qolgan yagona mintaqa edi va bu ularning shohi Najoshiyning nasroniylikni qabul qilgani bilan bog'liq.‌‌

## Yana qarang
* Efiopiyadagi Bahaiy dini
* Budda (folklor)
* Efiopiyadagi katolik cherkovi
* Efiopiyada xristianlik
* Efiopiya demografiyasi
* Efiopiya katolik cherkovi
* Efiopiya yahudiylari
* Efiopiya pravoslav Tevahedo cherkovi
* Efiopiyada islom
* Efiopiyalik Evangelist
* Tashrif buyuring

## Manbalar

## Havolalar

* Berxanu Abegaz, "Efiopiya: ozchiliklarning namunali millati"
Abdul Hadi Kanakari

**Abdul Hadi Kanakari** 1956-yilda tug'ilgan (65-66 yosh)

Damashq - Suriya Arab Respublikasi

amaliy hayot

Islomshunoslik va Qur’on fanlari bo‘yicha PhD darajasida o‘qish

Shon-shuhratga sabab 1985-yildan beri radioda Qur'oni Karim o'qilishidir‌‌

**Abd al-Hadiy bin Ahmad Kanakari** 1956-yilda Damashqda tug‘ilgan. U Qur’oni Karimni yoshligida otasi Damashq qozisi Ahmad Kanakariydan olgan va uni Levantning bir qancha ulamolariga o‘qib bergan. U Shom universiteti qoshidagi Islomshunoslik kollejiga o‘qishga kirdi va islomshunoslik va arab tili bo‘yicha bakalavr darajasini oldi, so‘ngra 1980 -yilda Qur’oni Karim mutolaasi bo‘yicha magistrlik darajasini oldi. 1985-yilda Pokiston Islom universitetida islomshunoslik va Qur’on fanlari bo‘yicha doktorlik darajasini oldi.

1985 yilda Saudiya Arabistoni Podshohligidagi rasmiy teleradiokompaniya qirol Fahd ibn Abdulaziz Ol Saudning ko'rsatmalariga asoslanib, Osim rivoyatida Hafs rivoyati bilan Qur'oni Karimning to'liq tugatilishini yozib olishni so'radi. Kundalik dasturlari doirasida Qur'oni Karim radiosida efirga uzatiladi. 1980-yilda Saudiya Arabistoni Podshohligida Ar-Riyod, Zahron va boshqa bir qator islom universitetlarida Qur’on fanlari bo‘yicha o‘qituvchi va professor sifatida ishlagan.‌‌

1990-yilda esa hozirgacha Zahron shahridagi Shaxzoda Sulton sog‘liqni saqlash fanlari harbiy kollejida islom va arabshunoslik va Qur’on fanlari bo‘limi mudiri lavozimida ishlagan.‌‌

## Manbalar
Ibn al-Mufla

Abu Ishoq Burhoniddin Ibrohim bin Muhammad bin Abdulloh bin Muhammad bin Muflih ar-Romini al-Maqdisiy al-Solihiy al-Hanbaliy (816 - 884 hijriy / 1413 - 1479 milodiy) - qozi va buyuk hanbaliy olimlaridan biri va Shomdagi yetakchilik va ilm uyi boʻlmish Bani Muflih oilasidan boʻlgan taniqli olim va Falastinning Tulkarim viloyatidagi Ramin qishlogʻidan boʻlib, Damashqda tugʻilgan. O‘zidan oldingilar singari u ham Ibn Muflih nomi bilan mashhur bo‘lib, ularning barchasi muqaddas qiluvchilar sifatida tanilgan.‌‌

## uning tarjimai holi
Ibn al-Mufleh Suriyaning Damashq shahrida tug‘ilgan va Falastinning Tulkarm gubernatorligidagi Ramin qishlog‘idan. Ibn al-Muflih Damashqda ulg‘aygan, u Qur’on va kitoblarni, jumladan, al-Muqni’ fi al-Mazhahib, Alfiya ibn Molik, ash-Shatibiyya va ar-Ra’iyyani yod olgan. U fiqh ilmi va uning asoslari bo‘yicha ustun bo‘lgan, solihlar esa undan bahramand bo‘lgan. U o‘qituvchilik, sud va yozuvchilik sohasida ishlagan, shuning uchun Dayr al-Hanabila sharqidagi As-Solihiya shahridagi Shayx Abi Umar maktabida, Qosiun, Al-Hanbaliya va Al-Hanbaliya etagidagi Dar al-Hadis al-Ashrafiyada tahsil olgan. Al-Qaymariya mahallasidagi Mismariya, Umaviylar masjidi yaqinidagi Al-Javziyya va Kurdlar mahallasidagi Qosiun etagidagi Al-Muzaffari masjidi yoki Hanbaliy masjidi. Va Damashq hukmdori bir necha marta, shuning uchun u o'z vazifalarini yaxshi bajargan. U Misrni sarflashni so'radi, shuning uchun u kechirim so'radi. Va hanbaliylarning rahbarligi u bilan tugadi va u fiqhlar va odamlarning murojaati va ishlarda ishonchli bo'ldi

## Uning yozuvlari
U huquqshunoslik, tamoyillar va sinflarga oid asarlar muallifi va yaratgan, jumladan:‌‌

* Hanbaliy fiqhida ishontirishning izohi: va uni ijodkor deb atadi. Kelib chiqishi haqidagi fanga kirish.  “Al-Maqsad arshad” Imom Ahmadning sahobalari tarjimasida: “Tabaqatul-hanbaliy”da va lug‘at harflariga ko‘ra tartiblangan.‌‌

## uning o'limi
Qozi Burhoniddin Damashqdagi Dar al-Hadis al-Ashrafiyadagi uyida vafot etdi va uning dafn marosimida Shom noibi va ko'plab axloqlar ishtirok etdi va u Solihiyadagi Al-Ravdada dafn qilindi. ota va bobolar.‌‌

## Yana qarang

* Shamsiddin Muhammad bin Mufleh

## sharhlovchi
Lyao (Kidan imperiyasi)

**Lyao (Kidan imperiyasi)** — Xitoyda 907—1125-yillarda mavjud boʻlgan davlat boʻlib, kidan xalqining Yelyuy urugʻi tomonidan boshqarilgan. Tang sulolasining qulashi davrida tashkil etilgan. Hozirgi shimoli-sharqiy Xitoy, Moʻgʻuliston, Koreya yarim orolining shimoliy qismi, Rossiya Uzoq Sharqining janubiy qismlarini o‘z ichiga olgan.
Davlatga Yelyuy Abaoszi tomonidan asos solingan va 916-yildan imperiya maqomiga ega bo‘lgan. Xoqonlar tomonidan olib borilgan istilochilik urushlari natijasida Manjuriyadagi Boxay davlati, Mo‘g‘uliston, hozirgi Pekin va Xebeyning bir qismidagi „16 viloyat“ ushbu davlat tarkibiga qo‘shib olingan. Markaziy Xitoydagi sulolalar bilan uzoq muddatli urushlarda so‘ng, har ikki tomon Shanyuan shartnomasini ishlab chiqqan. Shartnoma orqali Lyao sulolasi o‘zini Shimoliy Sung imperiyasi tomonidan teng davlat sifatida tan olinishiga majbur qilgan va ikki davlat oʻrtasida taxminan 120 yil davom etgan tinchlik va barqarorlik davrini boshlangan. Lyao imperiyasi butun Manjuriyani nazorat qilgan birinchi davlat edi.
Lyao sulolasi jurchen qabilalarining Szin sulolasi tomonidan 1115—1125-yillarda to‘laligicha bosib olingan va tugatilgan. Biroq, imperator xonadoniga mansub sarkarda Yelyuy Dashi boshchiligidagi Lyaoning sodiq tarafdorlari Yettisuv, Sharqiy Turkiston va Movarounnahr hududlarida Gʻarbiy Lyao sulolasi (Qoraxitoy xonligi)ga asos solganlar. Lyao sulolasi bilan bogʻliq madaniy yutuqlar salmog‘i kengdir. Muzeylar va boshqa kolleksiyalarda turli xil haykaltaroshlik va boshqa artefaktlar mavjud.

= Manbalar =
Abdul-G‘ani al-Maqdis

**Abdul-Gʻani al-Maqsid** milodiy 1146-yil, 541-hijriy yili (Hadisshunos olim)

= Hayoti =
Abdul-G‘ani ibn Abdul-Vohid al-Jammoiliy al-Maqdisiy (milodiy 1146-1203) klassik sunniy islom olimi va ko‘zga ko‘ringan hadis ustasi. Uning toʻliq ismi al-Imom al-Hofiz Abu Muhammad Abdul-Gʻani ibn Abdul-Vohid bin Ali bin Surur Ibn Rofi' bin Husayn bin Jaʼfar al-Maqdisiy al-Jammoʻiliy al-Hanbaliy edi. U milodiy 1146 (hijriy 541) yili Falastinning Jummail qishlog‘ida tug‘ilgan. U Damashqda olimlardan tahsil olgan, ularning koʻpchiligi oʻzining katta oilasidan edi. Tasavvuf imomi Shayx Abdul-Qodir al-Jiloniydan tahsil olgan. U Damashq yaqinidagi Qosyun togʻida maktab ochgan birinchi shaxs edi. 1203 yilda (600 hijriy) vafot etgan.

Uning onasi va Diyo al-Din al-Maqdisiyning buvisi opa-singil boʻlgani uchun u Diyo al-Din al-Maqdisiyning qarindoshi edi. Uning Muhammad, Abdulloh va Abdurrahmon ismli uchta oʻgʻli bor edi, ularning barchasi taniqli olimlarga aylandi. Olim Ibn Qudoma al-Maqdisiy Abdul-G‘aniyning amakivachchasi edi va Ibn Qudoma uning Abdul-G‘aniy bilan aloqasini shunday taʼriflaydi:

„Mening doʻstim bolaligida va ilm talabida, biz hech qachon yaxshilikka poyga qilganimiz yoʻq, magar u mendan oldin boʻlardi, faqat [bir] kichik [holatlar] bundan mustasno“.

U „Al-Kamol fi Asmoʻ al-Rijal“ nomli islomiy biografik baholash fanida hadis roviylarining tarjimai hollari to‘plamining muallifi edi.

= Asarlari =
Uning asarlariga quyidagilar kiradi:

* Tavhid kitobi
* Axbar Ad-Dajjol
* Al-`Itiqod — Asosiy eʼtiqodni tavsiflovchi qisqa matn
* Al-Jomi' as-Sagʻir Li Ahkam al-Bashir an-Nazir
* I`tiqod ul-imom ash-Shofi`iy — Muallif asosli ilohiyot boʻyicha barcha imomlar oʻrtasidagi toʻliq kelishuvni, xususan, imomning spekulyativ ilohiyotni yoqtirmasligini koʻrsatadi
* Al-Ahkam
* Al-Arbaʼin Men olamlarning Parvardigoriman
* Amr bi-l-Maʼruf va-n-Nahy ʿani-l-Munkar
* At-Targʻib fid-duo al-hats Allohim
* At-Tavakkul Alloh taoloning duosidir
* Al-Asar al-Mardiyya va Yaxshi Fadoil al-Bariyya
* Al-Iqtisod fil-I’tiqod — Bu ilgʻor ilohiyotga oid kitob boʻlib, aqidani bir qator mavzularga ajratadi.
* Al-Misbah — „Uyun il-Ahadis“ degan maʼnoni anglatadi
* Muxtasar Sirah an-Nabi va Sirah Ashabihi al-Ashara (Paygʻambarimiz va u zotning jannat xushxabari berilgan oʻnta sahobasining qisqacha tarjimai hollari)
* Jihod val-mujohidlarga qarshi isyon
* Umdat ul-Ahkam min Kalom Xayr il-Kalom
* Umdat ul-Ahkam al-Kubro — Umdat ul-Ahkam min Kalom Xayr il-Kalomning kengaytirilgan versiyasi
* Fadoil ul-Haj
* Bizning fazilatlari-sadaqa
* Zilhijja ashharining fazilatlari
* Fadoil Umar ibn al-Xattob
* Fadoil Makka
* Al-Kamol Ilmda al-Rijol
* Mihna Imom Ahmad ibn Hanbal

= Adabiyotlar =
Yelyuy Dashi

**Yelyuy Dashi** — (1087—1143-yillar) — Gʻarbiy Lyao sulolasi (Qoraxitoy xonligi)ning asoschisi. 1124—1143-yillarda hukmronlik qilgan. U jurchen qabilalarining Szin sulolasi tomonidan agʻdarilgan Shimoliy Xitoydagi Lyao sulolasidan qochib, Oʻrta Osiyoga koʻchib oʻtgan va u yerda yangi imperiyaga asos solgan.
Yelyuy Dashi Lyao imperatorlari xonadoniga mansub boʻlib, „Lyao tarixi“da uni „Kidan va xitoy yozuvlarini yaxshi bilgan, ot minish va kamondan oʻq otishda zoʻr boʻlgan va Tyansing erasining beshinchi yili (milodiy 1115-yil)da oliy imperatorlik imtihonidan oʻtgan“ deb taʼriflanadi.
Dastlab kichik maʼmuriy lavozimlarda ish boshlagan Yelyuy Dashi jurchenlarning hujumi sababli Lyao imperatori Tyanzoning eng yaqin sarkardalaridan biriga aylangan. Istilo sababli imperator g‘arbga qochib ketgach, Lyao Janubiy poytaxti (hozirgi Pekin) mudofaasini tashkillashtirgan. Uzoq muddatli kurashlarda davlatni qayta tiklash imkoniyati boy berilgandan so‘ng, Yelyuy Dashi o‘zini hukmdor deb eʼlon qilgan va 1124-yilda o‘z yaqinlari bilan shimoli-g‘arbdagi Kedun shahriga borgan.
Yelyuy Dashi Gʻarbiy hududlardagi askarlar, mogʻul jangchilaridan qoʻshin tuzib Oʻrta Osiyo hududlariga yurishlar uyushtira boshlagan. 1132-yilda unga oʻz tarafdorlari tomonidan „Gurxon“ unvoni berilib, imperator deb eʼlon qilinadi. Koʻp oʻtmay Sharqiy qoraxoniylar hukmdori Ibrohim II ibn Ahmad uni qarluqlar va qangʻlilarga qarshi kurashda yordam berishga taklif qilgan va 1134-yilda ushbu davlat yerlarini oʻz tasarrufiga kirgizgan.
1137-yil may oyida Yelyuy Dashi Xoʻjandda Gʻarbiy qoraxoniylar hukmdori Rukniddin Mahmudni magʻlubiyatga uchratib, oʻz imperiyasini gʻarb va janubga kengaytiradi. Oʻshanda saljuqiylarning vassali boʻlgan Mahmud sulton Ahmad Sanjarga yordam soʻrab murojaat qilgan. 1141-yilgi Qatvon jangida esa Yelyuy Dashi saljuqiy turklar ustidan hal qiluvchi gʻalabaga erishgan. Oʻrta Osiyoda qoraxitoylar hukmron kuchga, Xorazm va qoraxoniylar esa uning imperiyasiga vassal davlatlariga aylanganlar. Yelyuy Dashi 1143-yilda vafot etgan.

= Manbalar =
Wen-Chang Za Lu

**Wen-Chang Za Lu** (Ven-Chang boʻlinmasidan turli qaydlar. Qoʻshimlar) — Xitoyning dengizorti mamlakatlar bilan munosabatlariga oid muhim manba.
Wen-Chang Za Lu, (Ven-Chang boʻlinmasidan turli qaydlar. Qoʻshimlar) asarining muallifi Pan Yuan-in (1020—1085) boʻlib, uning otasi Pan Szi (988—1063) Sun imperatori Jen-tszun (1020—1063) saroyida birinchi vazir sifatida xizmat qilgan. asarda maʼmuriy boshqaruv, mansablar, mansablarni egallash uchun topshirildigan imtihonlar, elchilar va ularni qabul qilish marosimiga oid maʼlumotlar keltirilgan. Pan Yuan-in Sun imperiyasida toʻrt yil davomida xorijiy elchilarni qabul qilish idorasining boshligʻi boʻlgan. Bu uning davlat arxivlaridan foydalanishiga imkon yaratgan. Dastlab kitob olti boʻlimdan iborat boʻlgan. Qaydlarning aksariyati sud odob-axloq qoidalari va marosimlarida, oʻzgarishlarni tavsiflashga bagʻishlangan turli boʻlimlarda rasmiy tayinlashlar va koʻtarilishlar toʻgʻrisidagi hisobotlar, voqealar va tartiblarning tavsifi; davlat imtihonlari bilan bogʻliq. shuningdek, qo‘shni davlatlar tavsifi va ulardagi joy nomlari, yirik shaharlar xususida toʻxtalib oʻtilgan. Sun imperiyasining iqtisodiy jihatdan dengizorti mamlakatlari bilan bu davrda aloqalariing avj olishi natijasida koʻplab dengizorti mamlakatlari savdogarlari, elchilari Sun imperiyasiga kelganlar. Pan Yuan-in mansabi nuqtai-nazaridan ular bilan suhbatlashish, ularning urf-odatlari va davlati, hukumdorlari, mamlakatlarining tabiati, xoʻjaligi va boshqa sohalarga oid maʼlumotlarni bilib olish imkoniga ega boʻlgan. Shuningdek, asarda Xitoy Sun sulolasi tarixiga oid qoʻshimcha maʼlumotlar, 1080-yildan keyin Sun sulolasi davlat aparatida boʻlgan oʻzgarishlarni ham qamrab oladi. Pan Yuan-in asarida tarixiy xronologik jarayonlar aniq va ketma-ketlikda keltirilganligi bilan ham oʻziga xos boʻlib hisoblanadi. Asarning birinchi va ikkinchi boʻlimlari 1082-yilda yozilgan boʻlsa, uchinchi va toʻrtinchi boʻlimlari 1083-yilda, beshinchi boʻlimi 1084 yilda va soʻnggi oltinchi boʻlimi 1085 yilda yozib tugatilgan.

= Manbalar =
Efkan Ala

**Efkan Ala** (1965-yil 21-fevralda tugʻilgan; Oltu, Erzurum ); Turk byurokrati, siyosatchi va sobiq ichki ishlar vaziri. U 2013—2015 va 2015—2016–yillarda ichki ishlar vaziri lavozimida ishlagan. Bu vazifadan oldin 2007—2013–yillarda Bosh vazirlik maslahatchisi lavozimida ishlagan. 2003—2004–yillarda Batman gubernatori, 2004—2007-yillarda esa Diyarbakir gubernatori lavozimlarida ishlagan. Efkan Ala 2016-yil 31-avgust kuni qariyb uch yildan beri xizmat qilgan Ichki ishlar vaziri lavozimidan iste'foga chiqdi.  Ba'zi mahalliy va xalqaro sharhlovchilar; Fetullahchi Terror Tashkiloti (FETO) bilan kurashning tezligi va muvofiqlashtirishdagi nomuvofiqlik, PKK va Iroq Shom Islom Davlati (IShID) harakatlarining ortishi, 2016 yil avgust oyida 55 kishini yo'qotgan Gaziantep hujumi ularning hayoti va Sharqiy va Janubi-Sharqiy ko'plab voqealar Ular uning iste'foga portlash natijasida Prezident Rajab Toyyib Erdo'g'an tomonidan turtki bo'ldi, deb da'vo, uning harakatsizligi 2016 Turkiya harbiy to'ntarish tashabbusi. Jumhuriyat Xalq partiyasi (CHP) Izmir deputati Aytun Chiray, Alaning hibsga olingan Sinop gubernatori bayonotlari asosida Ichki ishlar vazirligidan iste'foga chiqqanini da'vo qildi. Sulaymon Soylu Ola tomonidan bo'shatilgan Ichki ishlar vazirligiga tayinlandi.

2013-yil 17-dekabrda o‘tkazilgan poraxo‘rlik tergovidan so‘ng, 61- va 62-Bosh vazir Rajab Toyyib Erdo‘g‘an o‘z vazifasidan iste’foga chiqqan o‘sha paytdagi Ichki ishlar vaziri Muammer Gulerning o‘rnini egalladi . U Turkiya Buyuk Millat Majlisi a'zosi bo'lmagan bo'lsa-da, tashqi tayinlov bilan Ichki ishlar vazirligiga tayinlangan. 2015-yil iyun oyida Turkiyada boʻlib oʻtgan umumiy saylovlarda Adolat va taraqqiyot partiyasi (AK partiya) Erzurum deputati sifatida parlamentga kirdi. 2015-yil noyabr oyida bo'lib o'tgan Turkiya umumiy saylovlarida AK Partiya Bursa deputati sifatida parlamentga qayta kirdi. Ahmet Davutog'lu tomonidan 2015-yil 24-noyabrda tashkil etilgan, 64. Turkiya hukumatida Ichki ishlar vazirligiga qayta tayinlangan. Ahmet Davutog'lu iste'foga chiqqanidan keyin Binali Yildirim tomonidan asos solingan, 65. Turkiya hukumatida ichki ishlar vaziri sifatida o'z vazifasini davom ettirdi. 2020-yil 10-noyabrda AK partiya raisining tashqi aloqalar boʻyicha oʻrinbosari etib tayinlangan.

Efkan Ala Ichki ishlar vazirligiga tayinlanganidan ko'p o'tmay, uning ukasi Atif Alo Milliy Ta'lim Vazirligining Yo'l-yo'riq va taftish kengashi raisi etib tayinlandi. Efkan Ala 2016-yil 31-avgust kuni iste'foga chiqqanidan so'ng uning ukasi Atif Ala ham ishdan ketdi.

## Manbalar
Mruvve Husayn

## Husayn Mruvve

Husayn Mruvve (1910 - 1987 yil 18 fevral) - asli livanlik arab faylasufi, jurnalisti, adabiyotshunosi va siyosatchisi.

Arab dunyosida sotsialistik realizmni tanqid qilish maktabining asoschisi. Uning asosiy asari “Arab-musulmon falsafasida materialistik tendentsiyalar” an’anaviy arab matnlarini o‘qishning marksistik talqini edi[1].

### Biografiya
Husayn Mruvve 1910 yilda (yoki boshqa versiyalarda 1908 yilda) Livan janubidagi Haddata qishlog'ida tug'ilgan.1924 yili otasi tomonidan Najaf universitetiga islom ilmlarini o‘rganish uchun Iroqqa yuboriladi.

1920-yillarning oxiridan boshlab u adabiy ish bilan shug'ullana boshladi. U asosan tarix va adabiyot, shuningdek, she’riyatga oid tanqidiy maqolalar yozgan.

1948 yilda u Husayn Muhammad ash-Shabibiyning (Iroq Kommunistik partiyasi asoschilaridan biri) “Kommunistik manifest” asarini o‘qib chiqdi, shundan so‘ng u marksizmga qiziqib qoldi.

#### '''Asosiy fikrlar'''
Mruvve arab dunyosi va islom tarixini tarixiy materializm asosida yozish bilan shugʻullangan.
Ibn Abi Asim

## Ibn Abi Asim

= Hayoti =
Ibn Abu Osim nomi bilan mashhur Abu Bakr Ahmad bin Amr ad-Dahak bin Maxlad ash-Shayboniy IX asrning iroqlik sunniy olimi. U hadis ilmi sohasidagi faoliyati bilan mashhur.

Ibn Abu Osim 822-yilda Iroqning Basra shahrida tavallud topgan. Otasi ham, bobosi ham oʻz holicha paygʻambarlik urf-odatlari olimlari boʻlgani uchun u ilmiy oilada oʻsgan. Ibn Abu Osim o'z davriga nisbatan diniy ta'lim ko'pincha madrasa yoki masjidda boshlangan bo'lsa-da.

= Asarlari =
Nihoyat, Ibn Abu Osim Basrani tark etib, sharqdagi Isfahon shahriga yo‘l oldi. Umrining oxirida unga yangi yashash shahrida sudyalik lavozimi berildi.

= Vafoti =
Ibn Abu Osim 900-yilda Isfahonda vafot etgan. U 81 yoshda edi va vafot etganida ham qozilik lavozimini egallab turgan edi. Eronlik tarixchi Abu Nuaymning yozishicha, Ibn Abu Osim Isfahondagi Doshabaz qabristoniga dafn etilgan.

## Ilmiy merosi
Ibn Abu Osim ko'plab Payg'ambarlik rivoyatlarini ikki jildga jamlagan, turli ilohiyot va aqidaga oid mavzular asosida boblarga ajratilgan. U birinchi avlod musulmon va umaviylar xalifasi Muoviya haqida ham yozgan edi, ammo hozir bu asar yo'qolgan. Xuddi shunday, aniq mavzu tarixchilarning e'tiboridan chetda qolgan, Suyutiy esa bu kitob Muoviyaning tushlari haqidagi kitob ekanligini ta'kidlagan, Ibn Hajar esa uni Muoviyaning fazilatlari haqidagi kitob deb atagan. Ibn Abi Osim inshosining mavzusi haqiqatda bahsli bo'lganmi yoki u ikkala mavzu haqida oddiygina yozganmi, noma'lum.

= Adabiyotlar =
Nurettin canikli (turk siyosatchisi)

**Nurettin Canikli** (1960-yil 15-mayda tugʻilgan, Alucra, Giresun ), turk siyosatchisi, Adolat va taraqqiyot partiyasideputati, bosh vazir oʻrinbosari va vazir. 2016 yil 24 mayda Binali Yildirim tomonidan asos solingan, 65. Turkiya hukumatida Bosh vazir o'rinbosari, keyin esa Milliy Mudofaa vaziri etib tayinlandi. 2002, 2007, 2011 va 2015 yil noyabrdagi umumiy saylovlarda Adolat va taraqqiyot partiyasidan Giresun; U 2018 yilgi umumiy saylovlarda Istanbul deputati sifatida parlamentga kirdi.

1960-yil 15-mayda Giresunning Alucra tumanida Shevket va Aise Canikli oʻgʻli boʻlib tugʻilgan. Boshlang‘ich va o‘rta ta’limni shu yerda tugatgan. Keyin 1974-yilda boʻlib oʻtgan davlat bepul maktab-internatlari imtihonini topshirib, Giresun Imom Xatip oʻrta maktabida gʻolib chiqdi va oʻrta maktabni shu yerda tamomladi. 1978-yilda oʻzining birinchi tanlovi boʻlgan Anqara universiteti Siyosiy fanlar fakultetida gʻolib boʻldi va 1982-yilda moliya boʻlimini tamomladi. U Angliyaning Sheffild universitetida magistraturani tamomlagan.

1993 yilda moliya bo'yicha bosh inspektor etib tayinlangan. Xuddi shu yili u daromadlar bo'limi boshlig'i va 1996 yilda bosh direktor yordamchisi bo'ldi. 1997 yil yanvar oyida Istanbul g'aznachisi etib tayinlangan. 54. 1997 yil iyul oyida Turkiya hukumatining qulashi natijasida u o'z lavozimidan ozod etilganida, u davlat xizmatidan iste'foga chiqdi. U usta buxgalter bo'lib ishlagan. Shuningdek, 5 yil davomida Yeni Shafak gazetasida iqtisod va moliya haqida maqola yozdi.

U 2001-yilda tashkil etilgan Adolat va taraqqiyot partiyasining asoschilaridan edi. U ilk bor 2002 yilda Turkiyada bo'lib o'tgan umumiy saylovlarda AKP Giresun deputati sifatida parlamentga kirdi. Turkiya Oliy Millat Majlisining Jamoat xo’jalik korxonalari komissiyasi rahbari va Yevropa O’rta Yer dengizi Parlament Assambleyasi a’zosi sifatida o’z vazifalarini davom ettirdi. 2007 va 2011 yilgi Turkiya umumiy saylovlarida Giresun deputati sifatida parlamentga qayta kirdi.

Rejep Tayyip Erdog'an 2014 yilgi Turkiya prezidentlik saylovlarida Turkiya Respublikasining 62-prezidenti etib saylanganidan keyin Ahmet Davutog'lu tomonidan tashkil etilgan . Turkiya hukumatida bojxona va savdo vaziri lavozimida ishlagan . 2015 yil iyun oyida Turkiyada bo'lib o'tgan umumiy saylovlarda nomzodi ko'rsatilmagan. 2015 yil noyabr oyida Turkiyada bo'lib o'tgan umumiy saylovlarda AKP deputati sifatida parlamentga kirdi. Davuto’g’lining bosh vazirlik lavozimidan iste’foga chiqishi ortidan 2016-yil 24-may kuni Binali Yildirim tomonidan 65-Umumiy Assambleya tashkil etildi . Turkiya hukumatida Bosh vazir o'rinbosari etib tayinlandi. 2017-yil 19-iyulda vazirlar mahkamasidagi o‘zgarishlardan so‘ng u milliy mudofaa vaziri etib tayinlandi.
Ann Bishop

**Ann Bishop** (1930-yil 26-dekabr—1997-yil 14-noyabr) Rochester, New York, Baltimor, Merilend va Janubiy Floridada efirga uzatilgan teledasturlar jurnalisti edi.

## Faoliyati
Ann Bishop (tugʻilgan joyi: Harriette Ximes) oʻz faoliyatini New York shtatidagi CBS filiali uchun yozishdan boshlagan. U Rochester va Baltimordagi stansiyalarda muxbir sifatida ishlagan. 1970-yilda WPLG 10-kanalidagi lavozimni qabul qildi. Ann televideniyada (Mayami) ertalabgi va kechki yangiliklarni olib boruvchi birinchi ayol muxbir edi.

1976-yildan 1982-yilgacha yepiskop Glenn Rinker, Chuck Dowdle va Walter Cronise bilan birga yangiliklar dasturini olib borgan. 1982-yilda Glenn Rinker WPLGni tark etdi va uning oʻrniga Mike Schneider ishga keldi. Schneider va Bishop yangiliklar dasturini 1986-yilgacha birga olib borishgan. 1985-yilda WPLG-TV uzoq yillik reyting gʻolibi WTVJni magʻlub etdi va oʻn yil davomida yetakchilikni saqlab qoldi. Bishop 1995-yilgacha Dwight Lauderdale bilan birga yangiliklarni oʻqib eshittirishda davom etdi. Nafaqaga chiqqanidan soʻng, u 1997-yil 14-noyabrda yoʻgʻon ichak saratonidan vafot etgunga qadar faoliyatini Post-Newsweek telekanallarida, shu jumladan WPLGda maslahatchi sifatida ishlashni davom ettirdi.

Faoliyati davomida Bishop uchta Demokratik milliy konvensiyani, John Paul II ning Nassauga tashrifini, Sharqiy aviakompaniyalarning ish tashlashini, D-Dayning qirq yillik yubileyini va shahzoda Charles va malika Diananing toʻylarini qamrab oldi. Ann Opra Uinfri shousida ham ishtirok etdi. Bundan tashqari, u bir qator mukofotlarga sazovor boʻldi. Xususan, 1990-yilda Barri universiteti tomonidan berilgan David Brinkleyning „Mukammallik uchun“ mukofotini qoʻlga kiritdi.

## Manbalar
IShowSpeed

**Darren Watkins Jr.** () (21-yanvar 2005; Cincinnati, Ogayo), o'zining onlayn taxallusi **IShowSpeed** yoki oddiygina **Speed** bilan mashhur bo'lgan amerikalik *[[YouTube|YouTuber]]* bo'lib, uning mazmuni video o'yinlar va internet madaniyatiga oid ko'ngilochar va komediya videolariga asoslangan. Uotkinsning YouTube -dagi ulkan mashhurligi va ommaviy axborot vositalarida keng yoritilishi uni internetdan kelgan eng ta'sirli kontent yaratuvchisi va shaxsiga aylantirdi. Keng tarqalgan huquqiy muammolari tufayli munozarali shaxs bo'lganiga qaramay, u ommaviy axborot vositalarida YouTube'da etakchi shaxs sifatida tasvirlangan. 

2022-yilda Kotaku veb-sayti uni audiovizual platformadagi "eng ko'zga ko'ringan va eng tez o'sayotgan strimerlardan biri" deb ta'rifladi.

## Manbalar

## Havolalar

* IShowSpeed - IMDb