Deng Yaping

**Deng Yaping-**1973-yil 6-fevralda tugʻilgan. Xitoylik stol tennischisi, 1989-1997-yillar oraligʻida 18 marta  jahon chempionligini, shu jumladan 4 marta  Olimpiya chempionligini qoʻlga kiritgan. U sport tarixidagi eng buyuk o'yinchilardan biri sifatida e'tirof etilgan.

## Hayot va ta'lim
Deng 1973-yil 6-fevralda Xenanning Chjenchjou shahrida tug‘ilgan.

## Karyera
Deng 5 yoshida stol tennisi bilan shug'ullana boshladi va 4 yildan so'ng u o'smirlar o'rtasidagi viloyat chempionatida g'olib chiqdi. Birinchi marta milliy chempionatda g'alaba qozonganida u 13 yoshda edi.

Muvaffaqiyatiga qaramay, u juda past bo'lgani uchun dastlab terma jamoaga kira olmadi. Nihoyat, u 1988-yilda milliy terma jamoaga kiritildi. U Qiao Xong bilan birgalikda 1989-yilda ayollar o'rtasidagi juftlik musobaqasida birinchi jahon chempionligini qo'lga kiritdi. Ikki yil o'tgach, 1991-yilda Deng o'zining birinchi yakkalik jahon chempionligini qo'lga kiritdi.

1992-yilda Ispaniyaning Barselona shahrida bo'lib o'tgan Olimpiadada u yakkalik va juftlik bahslarida oltin medalni qo'lga kiritdi va 1996-yilda AQShning Atlanta shahrida bo'lib o'tgan Olimpiadadagi muvaffaqiyatini takrorladi. Shuningdek, u 1995 va 1997-yillardagi jahon chempionatlarida yakkalik va juftlik unvonlarini qo‘lga kiritgan.

U 24 yoshida nafaqaga chiqqanida, u ushbu sport turi bo'yicha boshqa o'yinchilardan ko'ra ko'proq unvonlarni qo'lga kiritgan, shu jumladan 4 ta Olimpiya o'yinlari oltin medali va 18 marta Jahon chempioni bo'lgan. 1990-yildan 1997-yilgacha u dunyoning 1-raqamli ayol stol tennischisi unvonini 8 marta saqlab qoldi. U Xitoyda asrning eng yaxshi sportchisi deb topildi va 2003-yilda Xalqaro stol tennisi federatsiyasining shon-sharaf zaliga qo'shildi.

### Muvaffaqiyatlar

* Stol tennisi bo'yicha 40-jahon chempionati (1989) Ayollar o'rtasidagi qo'sh **oltin** .
* Stol tennisi bo'yicha 1-jahon kubogi (1990) Ayollar jamoasi **oltin** .
* Stol tennisi bo'yicha 41-jahon chempionati (1991) Ayollar o'rtasidagi yakkalik **oltin**, ayollar jamoasi **kumush**, ayollar o'rtasidagi juftlik **kumush** .
* Stol tennisi bo'yicha 2-jahon kubogi (1991–1992) Ayollar jamoasi **oltin**, ayollar o'rtasidagi juftlik **oltin** .
* 25- Olimpiada oʻyinlari (1992) Stol tennisi boʻyicha ayollar oʻrtasida yakkalik **oltin**, ayollar oʻrtasida ikkita **oltin medal** .
* Stol tennisi bo'yicha 42-jahon chempionati (1993) Ayollar jamoasi **oltin**, ayollar o'rtasidagi ikki karra **kumush** .
* Stol tennisi bo'yicha 43-jahon chempionati (1995) Ayollar jamoasi **oltin**, ayollar o'rtasidagi yakkalik **oltin**, ayollar o'rtasidagi ikkita **oltin**, aralash qo'sh **kumush** .
* Stol tennisi bo‘yicha 4-jahon kubogi (1995) Ayollar jamoasi **oltin**
* 26- Olimpiada oʻyinlari (1996) Stol tennisi boʻyicha ayollar yakkalik **oltin**, ayollar oʻrtasida juftlik **oltin** .
* Stol tennisi bo'yicha 5-jahon kubogi (1996) Ayollar o'rtasidagi yakkalik **oltin**
* Stol tennisi bo'yicha 44-jahon chempionati (1997) Ayollar jamoasi **oltin**, ayollar o'rtasidagi yakkalik **oltin**, ayollar o'rtasidagi ikkita **oltin**, aralash qo'sh **kumush** .

## O'yindan keyingi hayoti
Deng hali ham Xitoy milliy stol tennisi sahnasi bilan chuqur shug'ullanadi va tez-tez ommaviy axborot vositalari bilan gaplashadi. U, shuningdek, 2020-yilgi ayollar o‘rtasidagi jahon chempionatining rang-barang sharhlovchisi edi  2021 yil iyun oyida Deng Mima Ito xitoylik ayollarning Olimpiya o'yinlariga jiddiy tahdid solmasligini aytdi.

## Shaxsiy va siyosiy hayot
1997 yilgi mavsum oxirida nafaqaga chiqqanidan so'ng, Deng Xalqaro Olimpiya Qo'mitasining axloq va sportchilar komissiyalarida ishlagan. U, shuningdek, elita Laureus Jahon sport akademiyasining a'zosi va Xitoy Xalq siyosiy maslahat konferentsiyasi a'zosi.

U Tsingxua universitetida bakalavr darajasini, 2002 yilda Nottingem universitetida zamonaviy xitoyshunoslik bo‘yicha MRes darajasini, 2008 yilda Kembrij universitetida ( Jesus kolleji ) yer iqtisodiyoti bo‘yicha PhD darajasini oldi  Uning dissertatsiyasining nomi: "Olimpiya brendi va global raqobat: Pekin 2008 Olimpiya o'yinlari misoli". Uning tadqiqot ishi 2008 yilgi Pekin Olimpiadasining Pekin tashkiliy qo'mitasi a'zosi sifatida marketing, menejment va rivojlantirish bo'yicha professional e'tiboriga to'g'ri keladi.

2010-yilda u aytgan izohlari tufayli bahs-munozaralarga sabab bo'ldi. Bir talaba undan: "Qanday qilib tez ko'tarilish mumkin?" “Shaxsiy qadringiz davlat manfaatlariga to‘g‘ri kelsa, qadringiz cheksiz oshib boradi”, deb javob berdi u. Keyinchalik u ham shunday dedi: "62-yilda&nbsp;Xitoy Xalq Respublikasi tashkil topganidan buyon oʻtgan yillar davomida *“Xalq soʻzi”* birorta ham soxta xabar chop etmadi”  .

## Adabiyotlar

## Havolalar
* https://en.m.wikipedia.org/wiki/Deng_Yaping Deng Yaping