Ratnik (dastur)

**Ratnik** (; Jangchi) — Rossiyaning kelajakdagi piyoda askarlar jangovar tizimi. Baʼzi komponentlar, jumladan aloqa tizimlari va tungi koʻrish texnologiyalari juda cheklangan harbiy taqsimotga ega. U Rossiya Qurolli Kuchlaridagi jangovar xodimlarning aloqadorligini va jangovar samaradorligini oshirish uchun moʻljallangan. Yaxshilanishlar qatoriga modernizatsiya qilingan tanani himoya qiluvchi zirhlar, maxsus ko‘z monitoriga ega dubulg‘a (termal, tungi ko‘rish monokulyar, chiroqlar), aloqa tizimlari va maxsus naushniklar kiradi. U 10 ta quyi tizim va 59 ta alohida elementni oʻz ichiga oladi.

2025-yilda takomillashtirilgan „Sotnik“ tizimi kutilmoqda.

## Tarixi
Ratnik birinchi boʻlib 2014- yilda Qrimning Rossiya Federatsiyasi tomonidan qoʻshib olinishi paytida qoʻllanilgani haqida xabar berilgan edi. Rossiya qo‘shinlari jangovar harakatlarda „Ratnik“ komponentlarini sinovdan o‘tkazgani haqida ham xabarlar bor edi.

2019-yil avgust oyida Ratnik Belarus, Vyetnam, Qirg‘iziston, Xitoy, Laos, Mo‘g‘uliston, Pokiston va O‘zbekiston harbiylari tomonidan sinovdan o‘tkazilgani xabar qilingan.

2021-yil iyul oyida Tojikistonga tojik kuchlari bilan birga ishlash uchun yuborilgan rus qo‘shinlari kamida 200 ta Ratnik to‘plami bilan jihozlangan.

## Komponentlar
Ratnik jihozlari — bu zamonaviy himoya va aloqa vositalari, qurol va oʻq-dorilar tizimi. U dubulgʻa, zirhdan iborat; bir qismli kombinezon; eshitish himoyasi; himoya koʻzoynaklar; tizzalar va tirsaklar uchun himoya toʻplami; granata, avtomat; snayper miltigʻi, oʻq-dorilar; jangovar pichoq, shuningdek, 24/7 razvedka vositalari; kechayu kunduz koʻrish tizimi; kichik oʻlchamli durbin; optik va termal qurol nishonlari va boshqalar. Ratnik tishli EMR kamuflyaj bilan birlashtirilgan.

Bundan tashqari, tizim universal yashirinish, koʻp funktsiyali pichoqni, signal chiroqni, soatni, qishki va yozgi ikki tomonlama kamuflyaj toʻplamlarini oʻz ichiga oladi. Shuningdek avtonom issiqlik manbai, xalta, individual suv filtri, kichik chuqurlashtiruvchi vosita, nafasni himoya qilish asboblari, radiologik va kimyoviy nazorat vositalari, tibbiy toʻplam va filtrli kiyimlardan iborat.

„Strelets“ („Mushketyor“) tizimi ovozli va video aloqani taʼminlaydi. Tizim GLONASS navigatsiya modulini oʻz ichiga oladi, shuning uchun otryad boshligʻi har bir askarning joylashuvini oʻzining kichik, kitob oʻlchamli kompyuterida koʻrishi mumkin. Ushbu kompyuter yordamida u oʻz otryadiga buyruq berishi, shtab-kvartiraga video va fotosuratlarni yuborishi mumkin. Bundan tashqari, har bir askar oʻzining kichikroq telefon oʻlchamli taktik kompyuteriga ega. Strelets qoʻmondonlik, nazorat va razvedka tizimi (C2I) Suriya mojarosida nishonga oid maʼlumotlarni havo kemalariga yuborish uchun ishlatilgan. Streletsdan Su-24M front bombardimonchisi bilan birgalikda foydalanish deyarli 100% aniqlikni taʼminlaydi.

Ratnik askar tanasining deyarli 90 foizini himoya qiladi. 6B45 '6B45' deb belgilangan plitalari boʻlgan asosiy korpus zirh GOST R 50744-95 boʻyicha 6 himoya sinfida baholanadi va ogʻirligi 7,5 kgni tashkil qiladi (Ogʻirligi 15 kggacha boʻlgan Assault variantida). Asosiy korpus zirhlari 7,62 × 39 mm oʻqlardan va snayper miltiqlaridan 7,62 × 54 mm R oʻqlardan toʻliq himoya qiladi, shu jumladan qattiqlashtirilgan oʻqlarning kirib borishi kuchaygan va yaqin masofadan oʻtkazilgan ushbu kalibrlarda takroriy otishmalardan omon qolish imkoniyati mavjud. Taʼkidlanishicha, 6B47 dubulgʻasi askar boshini NATO analoglariga qaraganda 40 foizga koʻproq himoya qiladi.

Granit „granit“ deb belgilangan yelek ichidagi plitalar 6B45 (6B45) dan olinadigan boʻlib, yelekning ichki qismi qoʻshimcha himoya qilish uchun Kevlar bilan qoplangan. Ushbu plitalar Amerika Qoʻshma Shtatlari Qurolli Kuchlari oʻq otish qurollari uchun himoya qoʻshimchasining „Shooter“ variantiga oʻxshash shaklga ega. 6B43 6B45 ning dastlabki iteratsiyasi boʻlib, dastlab Ratnik dasturining bir qismi sifatida ishlab chiqarilgan va olinadigan Kevlar qoʻshimchalari boʻlgan.

Ratnik dasturining tana zirhlari turli maqsadlar uchun moʻljallangan, Shu jumladan 6B46 (6B46) — yengil vaznli, pasayib ketadigan dizayn, kichik shakl omillarini va 6B48 (6B48) ning foydali xususiyatlarini takrorlashga qaratilgan — tank ekipajlari va tanklar uchun yaratilgan. 2016-yilda chiqarilgan 6B46 (6B46) dastlabki Ratnik dasturining bir qismi sifatida chiqarilgan boʻlsa-da, ulardan dalada boʻlinmalar tomonidan qoʻllanilganligi toʻgʻrisida koʻp dalillar yoʻq. Birinchi ommaviy foydalanish Serbiyadagi „Slavyan birodarligi 2019“ (Slavic Brotherhood 2019) qoʻshma xalqaro mashgʻulotlari paytida sodir boʻlgan.

Maxsus son va yelka oʻq oʻtkazmaydigan qalqonlari boʻlgan toʻliq Ratnik piyoda tizimining ogʻirligi 19-20 kgni tashkil qiladii. Asosiy Ratnik jihozlari (muhandislar va shifokorlar uchun) 15 kg ogʻirlikda (son va yelka himoyasisiz). Ratnik jihozlari infraqizil qurilmalar tomonidan qoʻshinlarni aniqlashga toʻsqinlik qiluvchi maxsus matodan qilingan.

Rossiyaning TsNIITochMash (Rostec mudofaa konglomeratining bir qismi) 5,45 × 39 mm oʻlchamdagi 7N39 „Igolnik“ patronini va uning 7N40 variantini ishlab chiqdi. Bu Ratnik askar jihozlari ustida ishlaganda olov va oʻqning oʻtish zichligi oshgan. Rossiyaning „Shvabe“ xolding kompaniyasi askarning „Ratnik“ dala jangovar jihozlarini toʻldirish uchun termal tungi koʻrish qurolining yangi, yengilroq versiyasini ishlab chiqdi. Rossiyaning „Shvabe“ xolding kompaniyasi ham nishon masofasini oshiruvchi texnologiyani yaratdi.

### Ishlab chiqarish tarixi
Hukumatning mudofaa sanoati bilan aloqasi boʻlgan Rossiya Harbiy-sanoat komissiyasi aʼzosi Oleg Martyanovning soʻzlariga koʻra, prototip Ratnik toʻplamlari dastlab quruqlikdagi qoʻshinlarning tanlangan boʻlinmalariga 2013-yilda tarqatilgan. Dastlab faqat elita qoʻshinlari AK-12 ni Ratnik tizimining bir qismi sifatida olishadi, qolgan quruqlikdagi kuchlar esa 2020-yillarda AK-74M dan foydalanishni davom ettiradilar.

Rossiya harbiy-dengiz floti va muhandislik qoʻshinlari uchun oʻq oʻtkazmaydigan jilet, suvga tashlangan askarlar va dengizchilar choʻkib ketmasligi uchun qutqaruv jileti bilan birlashtirilgan. Dengiz piyodalarining barcha boʻlinmalari 2016-yil noyabr holatiga koʻra Ratnik jihozlari bilan jihozlangan.

Ratnikning seriyali yetkazib berilishi va partiyaviy ishlab chiqarilishi 2015-yilning birinchi yarmida boshlangan. 2020-yil dekabr oyi holatiga koʻra 300 000 ga yaqin Ratnik toʻplami yetkazib berildi. Rossiya quruqlikdagi kuchlari va dengiz flotining qirg‘oq brigadalari 2019-yil mart oyida „Ratnik“ jangovar jihozlari bilan deyarli to‘liq jihozlangan. 2019-yilda asosiy, qo‘mondon, snayper, pulemyotchi, o‘qchi va tankchi versiyalarida 18 000 ta to‘plam va yana 18000 dan oshigʻi 2020-yilda yetkazib berildi. Togʻli choʻl relyefi uchun yangi versiya 2021-yil iyul oyida yetkazib berila boshlandi. 2021-yilda mini va mikro-UBAlar, taqiladigan robot komplekslari, shuningdek, ekzoskeletlarni kiritish bo‘yicha ishlar olib borildi. Novosibirsk priborsozlik zavodi Ratnik bilan birlashtirilgan to‘ldirilgan reallik ko‘zoynaklarini ishlab chiqdi. Bitta koʻzoynak toʻplamining taxminiy narxi 500 ming rubldan oshadi yoki 6000 AQSh dollari, ikkinchi avlod Microsoft Hololens-dan 2000 dollarga koʻproq 2022 Ratnik yetkazib berish muddatidan oldin yakunlangani xabar qilingan.

## Shaxsiy komponentlar roʻyxati

### Jangovar forma buyumlari

* **VKBO Layer tizimi** — BTK Group tomonidan ishlab chiqarilgan koʻp qatlamli tizim +  dan . haroratlarda foydalanish uchun moʻljallangan.
* **6Sh122 Niqobli kostyum (6sh122)** — turli muhitlarda yashirish uchun moʻljallangan, qaytariladigan jangovar kostyum.

### Jangovar jihozlar

* **6B45/6B43 (6B45/6B43)** — Piyoda qoʻshinlari uchun asosiy zirh tizimi
* **6B46 (6B46)** — yengil vaznli birliklar uchun plastinka tashuvchisi uslubidagi zirh tizimi
* **6B47 (6B47)** — Oʻq otish uchun moʻljallangan Aramid tolali dubulgʻa tizimi. Dubulgʻani sakrab oʻtishga imkon beruvchi ikkita qopqoqni oʻz ichiga oladi. Biri oq va biri standart EMR (Digital Flora)
* **6B48 (6B48) Ratnik-ZK** — Tank va AFV ekipajlari uchun asosiy zirh tizimi
* **6B49 (6B49) Ratnik-BZK** — Standart EMR (Digital Flora) parchalanishga qarshi kostyum.
* **6Sh116/6Sh117 (6sh116/6sh117)** — Rossiya armiyasining turli xil qurollariga mos keladigan turli xil yordamchi va jurnal xaltalari boʻlgan yuk koʻtaruvchi uskunalar, 25 litrli patrul xaltasini oʻz ichiga oladi.
* **6Sh118 RAID toʻplami (6sh118)** — 60 litrli ryukzak katta jihozlarni tashish va uzoq muddat foydalanish uchun moʻljallangan.
* **GSSh-01-01 (6m2-1)** — radio kabeli bilan faol eshitish himoyasi.

### Aksessuarlar

* **6B50 (6B50)** — Chang va himoya koʻzoynaklari
* **6B51 (6B51)** — Rossiyada ishlab chiqarilgan Splav „X Pads“ ning takomillashtirilgan versiyasiga asoslangan tizza va tirsak himoyasi
* **6Sh122 Qoʻlqop (6sh122)**
* **VKBO yozgi etiklar**
* **Faradei qishki etiklar**
* **6E5 Yengil belkurak**
* **6E6 Koʻp asbob**
* **6Sh120 Shelter tizimi**
* **6E4-1 Tomosha qilish**
* **FSS-014** 6B47 (6B47) dubulgʻasiga oʻrnatilishi mumkin boʻlgan yorugʻlik tizimi
* **NF-10 Individual suv tizimi**
* **1PN140** va **1PN141** tungi va termal koʻrish joylari

## Foydalanuvchilar

* 
* 
* 
* 

## Galereya

Fayl:6B45 bulletproof vest — InnovationDay2013part1-61.jpg|6B45 ballistik yelek.
Fayl:6B46 vest — InnovationDay2013part1-62.jpg|6B46 taktik yelek.
Fayl:6B47 helmet — InnovationDay2013part1-56.jpg|6B47 harbiy dubulgʻa.
Fayl:6Sh117 load bearing vest. — InnovationDay2013part1-63.jpg|6Sh117 koʻp maqsadli engil individual yuk tashish uskunasi.
Fayl:Helmet monitor tsniitochmash35.jpg|1PN139 termografik monitor va 6B49 kostyumidan himoya bosh kiyimi.
Fayl:MAKS Airshow 2013 (Ramenskoye Airport, Russia) (524-09).jpg|Askar uchun NPI-2 taqiladigan GLONASS qabul qiluvchisi.
Fayl:MAKS Airshow 2013 (Ramenskoye Airport, Russia) (524-06).jpg|"Sagittarius" komandiri planshet kompyuteri.
Fayl:Shakhin thermal imaging scope.jpg| Miltiq oʻrnatish uchun 1PN140 „Shaxin“ yoki „Shaxin“ (Shaxin) termal optikasi


## Manbalar