Stack Overflow

**Stack Overflow** — () professional va ishtiyoqli dasturchilar uchun savol-javob veb-sayti. Ushbu platforma Stack Exchange Network servislar tizimining eng muhim saytlaridan biri hisoblanadi. Sayt 2008-yilda Jeff Atwood va Joel Spolsky tomonidan yaratilgan. Unda kompyuter dasturlash boʻyicha keng koʻlamli mavzular boʻyicha savollar va javoblar olib boriladi. Ushbu sayt Experts-Exchange kabi eski savol-javob veb-saytlariga ochiqroq muqobil boʻlish uchun yaratilgan. *Stack Overflow* 2021-yilning 2-iyunida Gollandiyada joylashgan Prosus isteʼmolchi internet-konglomeratiga 1,8 milliard dollarga sotiladi.

Veb-sayt foydalanuvchilar savol berishlari va ularga javob berishlari, aʼzolik va faol ishtirok etish orqali Reddit'dagi kabi savol va javoblarni yuqori yoki past daraja berish orqali ovoz berishlari. *StackOverflow* savollar va javoblarni xuddi Wiki kabi tahrirlashlari mumkin boʻlgan platforma boʻlib xizmat qiladi. *Stack Overflow* foydalanuvchilari yuqori ballari va „belgilar“ olishlari mumkin; masalan, savol yoki savolga javob boʻyicha „yuqori“ ovoz olgani uchun odamga 10 ta obroʻ balli beriladi va oʻzining qimmatli hissasi uchun nishonlar olishi mumkin, bu anʼanaviy savol-javob oʻyinini ifodalaydi. Foydalanuvchilar ovoz berish, fikr bildirish va hatto boshqa odamlarning xabarlarini tahrirlash kabi obroʻ-eʼtiborni oshirish orqali yangi imtiyozlarni ochadi.

2021-yil mart oyi holatiga koʻra, *Stack Overflow*'da roʻyxatdan oʻtgan 14 million foydalanuvchi, 21 milliondan ortiq savol va 31 million javobga ega boʻlishgan. Savollarga tayinlangan teglar turiga qarab, saytdagi eng koʻp muhokama qilinadigan sakkizta mavzu: *[[JavaScript]]*, *[[Java]]*, *[[C Sharp|C#]]*, *[[PHP]]*, *[[Android]]*, *[[Python]]*, ''jQuery'' va ''HTML'' hisoblanadi.

## Tarixi
Veb-sayt 2008-yilda Jeff Atwood va Joel Spolsky tomonidan yaratilgan. Veb-sayt nomi 2008-yil aprel oyida Atwoodning mashhur dasturlash blogi *Coding Horror* oʻquvchilari tomonidan ovoz berish orqali tanlangan. 2008-yil 31-iyulda ''Jeff Atvood'' oʻz obunachilarini yangi veb-saytning shaxsiy beta-versiyasida ishtirok etishga undagan taklifnomalarni yubordi va undan yangi dasturiy taʼminotni sinab koʻrishni istaganlar bilan chekladi. 2008-yil 15-sentabrda ommaviy beta-versiyasi sessiyada ekanligi va keng jamoatchilik undan dasturlash bilan bogʻliq masalalar boʻyicha yordam soʻrash uchun foydalanishi mumkinligi eʼlon qilinadi. Stack Overflow logotipi dizayni ovoz berish jarayonida hal qilingan.

2010-yil 3-may kuni *Stack Overflow* kompaniyasi Union Square Ventures boshchiligidagi bir guruh investorlardan venchur kapitalida 6 million dollar jalb qilgani eʼlon qilinadi.

2019-yilda Stack Overflow Prashanth Chandrasekarni bosh ijrochi direktori va Tereza Ditrixni mahsulot direktori etib tayinladi.

2021-yil iyun oyida Janubiy Afrikaning Naspers media kompaniyasining Niderlandiyadagi shoʻba korxonasi Prosus Stack Overflow-ni 1,8 milliard dollarga sotib olish boʻyicha kelishuvni eʼlon qiladi.

### Xavfsizlik buzilishi
2019-yil may oyi boshida yangilanish Stack Overflow-ning ishlab chiqish versiyasiga oʻrnatildi. Unda tajovuzkorga saytning ishlab chiqarish versiyasiga kirishda oʻziga imtiyozlar berishga imkon beruvchi xatolik bor edi. Stack Overflow oʻz blogida taxminan 184 ta umumiy tarmoq foydalanuvchisi „IP manzili, ismlari yoki elektron pochta xabarlarini qaytarishi mumkin boʻlgan“ buzilishdan taʼsirlanganligini eʼlon qiladi.

Stack Overflow faqat maʼlum bir muammoga qatʼiy yoʻnaltirilgan dasturlash boʻyicha savollarni qabul qiladi. Kengroq xarakterdagi savollar yoki oʻziga xos fikrga ega boʻlgan taklif qiluvchi javoblar odatda sayt foydalanuvchilari tomonidan rad etiladi va yopiq deb belgilanadi. Birodar sayti softwareengineering.stackexchange.com kengroq soʻrovlar, masalan, dasturiy taʼminotni ishlab chiqish boʻyicha umumiy savollar uchun joy boʻlishi uchun moʻljallangan.

Savollarni yakunlash Yahoo! kabi boshqa savol-javob saytlaridan asosiy farqidir. Javoblar va past sifatli savollarning oldini olish usuli. Mexanizm 2013-yilda kapital taʼmirlandi; „kutib turish“ga qoʻyilgandan keyin tahrirlangan savollar endi koʻrib chiqish navbatida paydo boʻladi. Jeff Atwood 2010-yilda takroriy savollar muammo sifatida koʻrilmasligini, aksincha, agar bunday qoʻshimcha savollar qidiruv tizimlarida tegishli kalit soʻzlarni koʻpaytirish orqali saytga qoʻshimcha trafik keltirsa, ular afzallik ekanligini taʼkidlaydi.

Foydalanuvchi tomonidan yaratilgan barcha kontent Creative Commons Attribute-ShareAlike litsenziyasi, kontent kiritilgan sanaga qarab 2.5, 3.0 yoki 4.0 versiyalari ostida litsenziyalanadi.

2013-yilda oʻtkazilgan tadqiqot shuni koʻrsatdiki, foydalanuvchilarning 75 foizi faqat bitta savol berishgan. 65 foiz foydalanuvchilar faqat bitta savolga javob berishgan va faqat 8 foiz foydalanuvchi 5 dan ortiq savolga javob bergan. Foydalanuvchilarning kengroq guruhiga savollar berish va keyin javob berish imkoniyatini yaratish uchun *Stack Overflow* murabbiylik dasturini yaratgan. Natijada foydalanuvchilar oʻrtacha balli 50 % ga oshadi. 2011-yil holatiga koʻra, savollarning 92 foizi oʻrtacha vaqt ichida 11 daqiqaga javob berilgan. 2013-yildan beri *[[Stack Exchange]]* tarmoq dasturiy taʼminoti maʼlum mezonlarga javob beradigan, jumladan, maʼlum vaqt ichida javobsiz qolgan yopiq savollarni avtomatik ravishda oʻchirib tashlaydi.

2012-yil avgust holatiga koʻra, roʻyxatdan oʻtgan 1,3 million foydalanuvchining 443 000 nafari kamida bitta savolga javob bergan. Ulardan taxminan 6000 nafari (jami foydalanuvchilarning 0,46 %) 5000 balldan yuqori obroʻga erishgan. Obroʻ-eʼtiborga pastroq maʼlumot teglari bilan bogʻliq savollarga javob berish, gavjum boʻlmagan soatlarda faol boʻlish va turli sohalarda hissa qoʻshish orqali tezroq ega boʻlishish mumkin.

2016-yilda 1,5 million post oʻchirilgan, shundan taxminan 8 foizi moderatorlar tomonidan amalga oshirilgan.

## Texnologiya
*Stack Overflow* C#hamda ASP.NET MVC *(Model-View-Controller*) dasturlash tillari yordamida yozilgan. Maʼlumotlar bazasi uchun Microsoft SQL Server va maʼlumotlarga kirish uchun ishlatiladigan Dapper ORM (objekt-relational mapper)'dan foydalanilgan. Roʻyxatdan oʻtmagan foydalanuvchilar ham saytning koʻpgina funksiyalaridan foydalanishi mumkin. Tizimga kirgan foydalanuvchilar esa savol yoki javob berish, profil oʻrnatish va oʻz obroʻsini qozonish kabi koʻproq funksiyalardan foydalanishlari imkoniyatiga ega boʻladilar. Masalan, savollar va javoblarni tahrirlash kabi funksiyalarga ruxsat olish, savolni koʻrib chiqish va ovoz berish kabilar shular jumlasidandir.

## Munosabat
*Stack Overflow* 2020-yilda Webby Peopleʼs Voice Award for Community mukofotini qoʻlga kiritadi.

Sayt madaniyati, ayniqsa, ishtirok etishdagi gender farqlari konteksida doʻstona munosabatda boʻlmagani uchun tanqid qilingan.

Maryland universitetida oʻtkazilgan tadqiqot shuni koʻrsatadiki, faqat *Stack Overflow* platformasidan dasturlash manbasi sifatida foydalangan Android dasturchilari oʻsha paytda faqat Google rasmiy Android dasturchi hujjatlaridan foydalanganlarga qaraganda kamroq xavfsiz kod yozishgan.

## Yana qarang

* Askbot (bepul dvigatel)
* Internet forumlar ro'yxati
* OSQA (Ochiq manbali savol va javob)
* Rosetta kodi (koʻp tilli algoritmlar)

## Manbalar

## Havolalar

*