Kipr turizmi

**Kiprdagi turizm Kipr** Respublikasi iqtisodiyotining muhim sohalaridan biri bo'lib, Kipr madaniyati va uning yillar davomida rivojlanishiga taʼsir koʻrsatmoqda. 2006-yilda turizm mamlakat yalpi ichki mahsulotining 10,7 foizini tashkil etdi va turizm sohasidagi umumiy bandlik 113 ming kishiga baholandi. Yiliga 4 million sayyoh sayyohlik oqimi bilan sayyohlik oqimi bilan Kipr dunyoda mashhurlik boʻyicha 40-oʻrinda va aholi jon boshiga turistlar soni boʻyicha 6-oʻrinda turadi. Kipr 1975-yildan buyon Jahon sayyohlik tashkilotining to'liq a'zosi.

## Tarixi
Varosha Gollivud kino aktyorlari tez-tez tashrif buyuradigan dunyodagi eng mashhur kurortlardan biri hisoblanadi. Turklar Kiprga bostirib kirgandan so'ng, kvartal " arvoh shaharcha " ga aylandi: endi uning hududi qo'shinlar tomonidan qo'riqlanadi.

## Mamlakat bo'yicha kelish

Aksariyat sayyohlar Yevropaning boshqa mamlakatlaridan kelishadi. Tashrif buyuruvchilarning 80% dan ortig'i Shimoliy, G'arbiy va Sharqiy Yevropadan keladi, ulardan ingliz sayyohlari eng ko'p bo'lib qolmoqda. Bunga bir qancha omillar, jumladan, keng tarqalgan ingliz tili, shuningdek, orolning mustamlaka imperiyasi tarkibida bo'lishi va Britaniyaning Akrotiri va Dekeliya harbiy bazalarining mavjudligi yordam beradi. 2008-2009 yillardagi global iqtisodiy inqiroz sayyohlar sonining kamayishida o'z aksini topdi, bu Kipr sayyohlik sanoatining Britaniya bozoriga haddan tashqari bog'liqligini ta'kidladi. 2009-yilda boshqa mamlakatlardan kelganlar sonini ko'paytirishga harakat qilindi. Zamonaviy geosiyosiy voqealarga muvofiq, Rossiya fuqarolari ushbu mamlakatga tashriflar ro'yxatida ikkinchi o'rinni egallashdi bu 2000-yillarning oxirida boshlangan va shu vaqtdan beri ularning soni tez o'sib bormoqda.

2018-yilda Kiprga turizm maqsadida 3,93 million kishi tashrif buyurdi. Qisqa muddatli asosda kelgan sayyohlarning aksariyati quyidagi mamlakatlardan edi:

## Raqobatbardoshlik
2013 yilgi Jahon iqtisodiy forumining[en] hisobotiga ko'ra, Kipr sayyohlik sanoati umumiy raqobatbardoshlik bo'yicha dunyoda 29-o'rinni egallaydi. Turizm infratuzilmasiga kelsak, Kipr turizm sohasiga nisbatan dunyoda birinchi o'rinda turadi. Yevropaning eng mashhur va eng toza plyajlari bilan sayyohlik sanoatining aksariyati sayyohlarni jalb qilish uchun dengiz quyoshi va qumga tayanadi. Bu sayyohlar kelishining mavsumiy taqsimlanishida aks etadi, ularning nomutanosib soni yoz oylarida keladi.

### Investitsiyalar
Jahon turizm va sayohat Kengashining 2016-yilgi hisobotiga ko'ra, 2015-yilda sayohat va turizm sohasiga investitsiyalarning umumiy hajmi 273,7 million evroni tashkil etdi (umumiy investitsiyalarning 14%); 2026-yilga kelib investitsiyalarning 384,6 million evrogacha o'sishi prognoz qilingan.

### Moviy bayroqlar
KPMG 2020-yil hisobotiga ko'ra, orolning sharqiy qismida eng ko'p moviy bayroq bilan taqdirlangan plyajlar mavjud.

### Til va xizmat
Orolning turizmdagi roli bilan bog'liq holda ingliz tili muhim rol o'ynaydi, ammo orolda rus sayyohlari sonining ko'payishi bilan rus tili ham keng tarqaldi. Yunon va turk tillari mos ravishda Kipr yunonlari va Kipr turklari gapiradigan asosiy tillar bo'lib qolmoqda.

### Xodimlar va ta'lim
2012-yildagi Eurostat ma'lumotlariga ko'ra, Kipr universitet bitiruvchilarining aholi orasida ulushi bo'yicha 2-o'rinni egallagan (Irlandiya 1-o'rinda): Kipr aholisining 49,9 foizi ilmiy darajaga ega. 2013-yilda Yevropa Ittifoqiga a'zo yana uchta davlat ta'limga Kiprga qaraganda YAIM ulushi bo'yicha ko'proq davlat mablag'larini kiritdi (6,5% va Yevropa Ittifoqi o'rtacha 5%).

## Manbalar