Yaponiyaning AQShga dastlabki elchiligi

1860-yilda Tokugava syogunati (bakufu) tomonidan yuborilgan. Uning maqsadi Qoʻshma Shtatlar va Yaponiya oʻrtasida yangi doʻstlik, savdo va navigatsiya shartnomasini ratifikatsiya qilishdan iborat edi. Bu missiya 1854-yilda kommodor Metyu Perri Yaponiyani ochganidan beri Yaponiyaning Qoʻshma Shtatlardagi birinchi diplomatik missiyasi edi.

Missiyaning yana bir muhim jihati delegatsiyaga Tinch okeani boʻylab hamrohlik qilish uchun syogunatning “*Kanrin Maru*” yapon harbiy kemasi joʻnatilishi va shu tariqa Yaponiya qariyb 250 yil davom etgan izolyatsiya siyosatini tugatgandan olti yil oʻtib Gʻarb dengiz texnikasi va kema texnologiyalarini qay darajada oʻzlashtirganini koʻrsatishi edi.

## Tarixi

1860-yil 19-yanvarda *Kanrin Maru kemasi* kapitan Katsu Kayshu boshchiligida Uragadan San-Fransiskoga joʻnab ketdi. Uning bortida 96 yapon erkak va amerikalik zobit Jon M. Bruk bilan birga rasmiy tarjimon Nakahama "Jon" Manjiro bor edi. Missiyaning umumiy rahbari syogunatning yuqori martabali amaldori admiral  Kimura Yoshitake edi. Fukuzava Yukichi, boʻlajak pedagog va islohotchi, oʻsha paytda faqat chet ellarni koʻrishni xohlaydigan yigit, admiral Kimuraning yordamchisi sifatida ekspeditsiyaga koʻngilli ravishda qoʻshilgan edi. 

Yaponiya elchilarining oʻzi AQSh harbiy-dengiz flotining USS Powhatan kemasida sayohat qildi. *Kanrin Maru* unga hamrohlik qildi. Yaponiya elchiligi rasmiy uch kishidan iborat edi: elchi Shinmi Masaoki, vitse-elchi Muragaki Norimasa va kuzatuvchi Oguri Tadamasa.

## Manzillar

### San-Fransisko

*Kanrin Maru* toʻgʻri San-Frantsiskoga yetib bordi. *Powhatan* (va elchilar) Gavayida toʻxtab oʻtishdi. San-Fransiskoga kelganida, delegatsiya bir oycha shu yerda qoldi. Fukuzavaning oʻzi amerikalik qiz bilan suratga tushdi, bu surat oʻsha vaqtdan buyon beri Yaponiya tarixidagi eng mashhur suratlardan biriga aylandi. Fukuzava inglizcha-xitoycha Webster lugʻatini ham qoʻlga kiritdi. Undan ingliz tilini jiddiy oʻrganib, oʻzining inglizcha-yaponcha lugʻatini tayyorlay boshladi.

### Vashington, Kolumbiya okrugi, Nyu-York va ortga qaytish

*Kanrin Maru* Yaponiyaga qaytib kelganida, *Powhatan* elchilar bilan Panamaga ketdi.U yerda uning a'zolari yangi ochilgan Panama temir yoʻli orqali isthmusni kesib oʻtib, Atlantika okeaniga chiqishdi. Kemalarini USS Roanokega almashtirib, 72 kishidan iborat diplomatik missiya Vashingtonga yoʻl oldi Vashingtonda ularning sharafiga koʻplab ziyofatlar boʻlib oʻtdi. Oq uyda diplomatlar prezident Jeyms Buchanan bilan uchrashdi. Buchanan Syogunga sovgʻa sifatida uning imzosi qoʻyilgan oltin soatni topshirdi.

Yaponiya delegatsiyasi shimolga Filadelfiya tomon yoʻl oldi. Ularning  e'tiborini mahalliy amaldorlar tomonidan rejalashtirilgan tadbirlardanTokiodagi "Sakuradamon voqeasi" deb atalgan xabar chalgʻitdi. Tairo Ii Naosuke 24-martda oʻldirilgan va voqeaning tafsilotlari Amerika qit'asi boʻylab pony ekspres tomonidan tarqatilgan edi. oʻldirilgan amaldor 1854-yilgi Kanagava shartnomasining davomi boʻlgan 1858-yildagi yapon-amerikalik "Harris shartnomasi" ning eng yuqori martabali imzolovchisi boʻlgan.

Delegatsiya Nyu-York shahriga yoʻl oldi. U yerda ular uchun katta parad boʻlib oʻtdi.

Nyu-Yorkdan ular USS Niagara bortida Atlantika va Hind okeanlarini kesib oʻtib, shu tariqa yerni aylanib oʻtishni yakunladilar. 30-iyun kuni Nyu-Yorkdan joʻnab ketgan *Niagara* 16-iyul kuni Kabo-Verde orollaridagi Porto Grande portiga yetib keldi  Frigat nihoyat 8-noyabr kuni Tokio koʻrfaziga oʻz yoʻlovchilarini tushirish uchun suzib ketdi.

## Ahamiyati
*Kanrin Maruning Uragadan* San-Fransiskoga sayohati koʻpincha yapon kemasida yapon ekipajining Tinch okeanini birinchi kesib oʻtishi sifatida tilga olinadi. Biroq, *Kanrin Maruda* yapon ekipajining Tinch okeanini birinchi kesib oʻtishi emas edi. Bundan oldin kamida uchta sayohat XVII asrda, Yaponiya izolyatsiya davrigacha boʻlib oʻtgan edi: 1610-yilda Tanaka Shosuke, 1614-yilda Xasekura Tsunenaga va Yokozava Shogen 1616-yilda.

## Manbalar


## Adabiyotlar

* Shin Jinbutsu Ōrai-sha, muharrirlar: *Bakumatsu—Meiji Furushashin Chō Aizzohan* (xàngàngàngàngjànjàn; Bakumatsu- va Meiji-Period Fotosuratlari, Enthitionu albomi). Tokio, 2003-yil.  (in Japanese)
* Shin Jinbutsu Ōrai-sha, muharrirlar: *Sekai vo Mita Bakumatsu-Ishin no Eiyūtachi* (kānīyūtachi; Bakumatsu qahramonlari - va Meiji tiklangan dunyoni koʻrganlar). Tokio, 2007-yil.  (in Japanese)