open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kamer Yosh

**Kamer** Gench (1940- yil 23- fevral; Nazimiye, Tunceli - 2016- yil 22- yanvar; Istanbul ), turk siyosatchisi . Turkiya Oliy Millat Majlisida 18 va 19- davrlarda SHPdan, 20- va 21-davrlarda DYPdan, 23- va 24-davlarda CHPdan Tunceli deputati boʻlgan.

1940- yili Tuncelining Nazimiye tumaniga qarashli Ramazanko‘yda tug‘ilgan. Kambag'al alaviy zaza  oilasida tug'ilgan Kamer Genchning otasi Ali Gench yoz faslida Istanbul Silahtarog'ida ishchi bo'lib ishlagan. U muvaffaqiyatli talabalik hayotini o'tkazdi. 1960 -yilda Anqaradagi Moliya maktabiga internat sifatida o‘qishga kirdi. Biroq maktab ta’mirlangani sababli bir muddat Tunceli o‘rta maktabida o‘qishni davom ettirishga majbur bo‘ldi. Keyin yana Moliya maktabiga qaytdi. U ham otasi bilan birga ishlagan. Bu davrda ukasi Xidir qizamiqdan vafot etdi. 1966 -yilda Anqara Iqtisodiy va tijorat fanlari akademiyasini (hozirgi G'ozi universiteti Iqtisodiy va ma'muriy fanlar fakulteti) tamomlagan. Maktab bilan birga Moliya vazirligida ham amaliyot o‘tagan va Bingo‘lga soliq nazorati xodimi etib tayinlangan.

1966- yilda Davlat kengashi imtihonidan o‘tgan.  U 1974-1976- yillarda Parijda edi. Davlat kengashida tergov sudyasi, Davlat kengashida prokuror bo‘lib ishlagan. Davlat Kengashidagi vazifasi 12-sentabrdan keyin tugaydi va 1981-yili Tuncelidan Maslahat Kengashi aʼzosi va Prezidentlik Kengashining kotib aʼzosi etib saylandi. 1983- yilda ko'p partiyaviy hayotga qaytishi bilan Kamer Gench siyosatni davom ettirishga qaror qildi va Tuncelidan mustaqil deputatlikka nomzod bo'ldi. Ammo uning Maxfiylik kengashidagi nomzodiga veto qo'yilgan. 1983-1987- yillarda moliyaviy maslahatchi lavozimida ishlagan. 1987- yilda SHPdan Tuncelidan deputat etib saylangan. 1995-yilda nomzodligiga veto qoʻyilganligi sababli DYPdan Tuncelidan deputat etib saylandi. U 4 muddatga saylangan va parlament deputati bo‘lgan. 1993-1995, 1996-1999 va 2001-2002-yillarda Turkiya Buyuk Millat Majlisi raisi o‘rinbosari lavozimlarida ishlagan. Keyin 2002- yilgi saylovda DYP chegaradan past bo‘lgani uchun deputatlikka saylana olmadi. 2007 yilgi umumxalq saylovlarida mustaqil ishtirok etdi va deputat etib saylandi. 2010- yil 1- iyunda u o'zining eski partiyasi CHPga qaytdi.

1966- yilda Davlat kengashi imtihonidan o'tib, qishlog'iga qaytib, oilasidan boshlang'ich maktabdan beri tanish bo'lgan va Tunceli o'rta maktabida birga o'qigan Sevim Genchni so'radi. Sevim Genchning otasi vaziyatga salbiy munosabat bildirdi. Anqaraning Solfasol qishlog'ida o'qituvchi bo'lib ishlagan Sevim Gench otasining salbiy qarashlariga qaramay Kamer Genchning turmush qurish taklifini qabul qildi. Ular 1967- yilda turmush qurishdi. Ularning Seçkin va Seçil ismli ikki farzandi bor edi. U fransuz tilini yaxshi bilardi.

2015-yilda bir muddat oshqozon osti bezi saratonidan davolangan sobiq Tunceli deputati Kamer Gench 2016-yilning 22-yanvar kuni 75 yoshida davolangan shifoxonada vafot etdi.  Vasiyatiga ko'ra Turk bayrog'iga o'ralgan holda Tuncelining Nazimiye tumanidagi Ramazanko'yda dafn qilindi.

## Manba

## Havolalar

* Kamer Genchning Turkiya Buyuk Millat Majlisidagi rasmiy profili 2010  30 Mayıs 2010    da
Mashhad yahudiylari

**Mashhad yahudiylari Mashhad** shahrida yashab, 1839-yilda Alloh Ota  voqeasidan keyin islomni qabul qilishga majbur boʻlgan, biroq avvalgidek yashirin va yashirincha dinga ergashgan yahudiylardir. Yahudiylarning bu guruhi *Yangi Islom* deb atalgan, ammo ular o'zaro Anousi nomi bilan tanilgan. Jerzalem Post bu mamlakatdagi bu yahudiylarning sonini 15 000 kishi deb bildirdi.

Bu yahudiylardan biri o'zlarining ikki tomonlama hayotini quyidagicha ta'riflaydi: "Tug'ilishning birinchi yillaridanoq har bir chaqaloq favqulodda inqirozga uchragani va ikki tomonlama hayot kechirishi kerakligi o'rgatilgan. Bizga yahudiy bo‘lmaganlar oldida o‘z ichki hayotimiz haqida umuman gapirmaslikni aytishdi... Bu mutlaq maxfiylik bolalarning ongli bo‘lgan kundan boshlab ikkinchi tabiatiga aylandi. Shunday qilib, zamonaviy islomdagi barcha yahudiylarning ikkita ismi bor edi: masalan, bobomning musulmon ismi Shayx Abul Qosim va ibroniycha nomi Benjamin edi. Otamning musulmoncha ismi Ibrohim, ibroniycha ismi esa Ibrohim edi. Ular meni uyimning tashqarisida Muso deb chaqirishdi va uyimdagi ismim Muso edi. Otamning tirikligida ko‘p yahudiylarning ismlari musulmon bo‘lgan. »

“Ular shanba kuni o‘z do‘konlarini ochishsada, savdo qilishmas edilar. »

“Yahudiy jamiyatining yetakchilari boʻlgan Hakimiylar va boshqa shunga oʻxshash oilalar musulmonlar bilan yaqin va yaqin aloqada boʻlgan. Ulardan ba’zilari hatto Makkaga safar qilib, hajga bordilar va Qora toshni tavof qildilar. Makkaga borganlarning hammasini Hoji deb atashgan.

Muhammad Shoh Qojar davrida ro‘y bergan Ollohdad hodisasida (Mashhad yahudiylarini majburiy musulmonlashtirish) 28 yahudiy halok bo‘ldi, yana bir qanchasi yaralandi.

## bog'liq so'rovlar

* Eron yahudiylari
* Erondagi yahudiylar tarixi
* Zamonaviy Eronda antisemitizm
* Antisemitizm
* chala
* anus
* ikkinchi

## Manbalar
Prognoz

**Prognoz**-  biror-bir hodisaning kelajakdagi holati haqidagi ilmiy tadqiqotlarga asoslangan ehtimoliy mulohaza. Prognozning ikki ko'rinishi mavjud: tabiiy-ilmiy prognoz va ijtimoiy prognoz. Ular bir biridan o'zlarining xarakterlari bilan  ajralib turadi. Masalan tabiiy-ilmiy prognozdan bashorat qilinayotgan hodisaning vujudga kelishini tezlashtirish yoxud oldini olish maqsadida foydalanish cheklangan. Bunday prognozlar turkumiga metereologik, gidrologik, geologik (litosfera hodisalariga doir), biologik ( masalan, hayvonot olami va o'simliklar kassaliklariga doir), tibbiy-biologik (inson organizmidagi kasalliklarga doir), ilmiy-texnik, kosmologik, fizikoximik prognozlar kiradi. Ijtimoiy prognozlardan olingan informatsiyalar maqsadga muvofiq faoliyatda shu qadar keng qo'llaniladiki, kishilar o'z xatti-harakatlari bilan bashorat qilinayotgan hodisaning vujudga kelishini behosdan tezlashtirib yuborishi ham mumkin. Bunday prognozlar sarasiga fan va texnikaning umumiy tarqqiyotiga doir prognozlar, ijtimoiy prognozlar, iqtisodiy prognozlar, psixologik prognozlar, siyosiy prognozlar va boshqalar kiradi. Prognozlar o'z  
maqsadiga koʻra ham farq qiladi. Ayrim prognozlar mavjud tendensiyalarning oqibatlarini aniqlash maqsadida qilinadi.

## Adabiyotlar
 Falsafa qomusiy lug'at
„OʻZBEKISTON FAYLASUFLARI MILLIY JAMIYaTI NAShRIYoTI“
„ShARQ“ NAShRIYoT-MATBAA AKSIYaDORLIK KOMPANIYaSI BOSh TAHRIRIYaTI
TOShKENT — 2004
Bojnord

**Bojnord** (; shuningdek, **Bojnūrd**, **Bujnūrd**, **Bojnoord**, **Bojnord** yoki **Bujnurd** sifatida ham romanizatsiya qilinadi) oʻrta asrlarda **Buzanjird** nomi bilan tanilgan. Bu shahar Eronning Shimoliy Xuroson viloyatining markazi. Shahar Tehrondan taxminan 701 km va Xuroson Razaviy viloyatining markazi Mashhaddan 237 km uzoqlikda joylashgan.

## Tarixi
Mahalliy anʼanalarga koʻra, XIII asrda moʻgʻullar bosqinidan soʻng bu hudud qorai turklari tomonidan nazorat qilingan.

Bojnurd Safaviylar tomonidan turkiylarga qarshi chegaralarini himoya qilish uchun oʻrnashgan kurd Shodiyan qabilasi uchun qurilgan. Anʼanaga koʻra, shahar mudofaa devori bilan oʻralgan va oʻn bir mavze, bozorlar hamda toʻrtta masjiddan iborat boʻlgan.

1849-yilda shaharda qoʻzgʻolon koʻtarildi. Natijada shahar vayron boʻldi. Sayohatchi G. C. Napier 1876-yilda shaharga tashrif buyurgan. Bu davrda Bojnurd boshligʻi kurdlardan boʻlib, Tehrondagi markaziy hukumatga harbiy yordam uchun shaharni soliqsiz boshqarganligi aytilgan.

Shaharda 1896-1929-yillarda kuchli zilzilalar kuzatilgan. Zilzila oqibatida shahar va uning atrofi vayron boʻlgan. Shundan soʻng shaharda yangi bino va istehkomlar qurilgan. 1997-yilda 6,5 magnitudali zilzila shaharda katta vayronagarchilik va koʻplab halokatlarga sabab boʻldi.

## Geografiyasi
Shimoliy Xuroson viloyatining markazi — Bojnurd shahri 36 kvadrat kilometr maydonga ega. Eron shimoli-sharqidan 57 daraja, 20 daqiqa uzunlikda va 37 daraja, 28 daqiqa kenglikda, Kopedag togʻ tizmasidan janubda, Aladagʻ togʻ tizmasidan sharqda, Alborz togʻ tizmasining shimoliy qismida joylashgan. Bojnurd dengiz sathidan 1070 metr balandda joylashgan. Tehrongacha boʻlgan masofa 821 kilometrni tashkil qiladi.

## Kollejlar va universitetlar
Bojnordda quyidagi universitetlar mavjud:

* Bojnurd universiteti
* Shimoliy Xuroson tibbiyot fanlari universiteti
* Bojnurd islomiy Azad universiteti 
* Eshrag oliy taʼlim instituti (Bojnurd, Shimoliy Xuroson) 
* Payam Nur Bojnurd universiteti 

## Taniqli shaxslar

* Abdolhusayn Teymurtosh (Sardor Muazzam Xurosoniy) XX asrning taniqli siyosatchisi (Pahlaviylar sulolasi).
* Ali-Akbar Davar — siyosatchi va sudya, Eronning zamonaviy sud tizimining asoschisi. Kazem Musaviy Bojnurdiy — tarixchi, dinshunos, yozuvchi va Eron Milliy kutubxonasi kuratori (1997-2005).
* Muhammad Davari — jurnalist, 2009-2010-yillarda Erondagi saylov noroziliklarida hibsga olingan.
* Ehson Xushbaxt — kino tanqidchi, Boloniyadagi (Italiya) Il Cinema Ritrovato rejissyori.

## Iqlimi
Bojnord Köppen iqlim tasnifiga koʻra sovuq va yarim quruq iqlimga ega.

## Manbalar
Franchesko Rutelli

**Franchesko Ruttelli** (1954- yil 14 -iyunda tugʻilgan, Rim) – italiyalik jurnalist va siyosatchi.

U Rimdagi Sapienza universitetining arxitektura fakultetiga oʻqishga kirdi, biroq oʻqishni tugatmay, siyosatga kirdi. Radikal partiyaga aʼzo boʻlib, 1989- yilgacha shu partiyada xizmat qilgan. U 1989-1990- yillarda „Kamalak Yashillar“ida, 1993-1997- yillarda Yashillar federatsiyasida, 1993-1994 -yillarda Demokratik Alyansda, 1998-2002- yillarda Demokratlar partiyasida, Demokratiya va Erkinlik-Daisy Harakatida (2002-yil) prezidentlik) 2007-2009- yillarda Demokratik partiyada, 2009-2016 -yillarda esa Italiya uchun Alyansda ishlagan va oʻsha yillarda ushbu partiya prezidentligini egallagan. 2016- yildan boshlab u Yevropa Demokratik partiyasi-Italiyada siyosat bilan shugʻullanadi. 2004- yilda u Fransua Bayru bilan Yevropa Demokratik partiyasiga asos solgan. 1993- yilda u Karlo Azeglio Ciampi boshchiligidagi hukumatda juda qisqa muddat atrof-muhitni muhofaza qilish vaziri boʻlib ishlagan va 1993-2001- yillarda Rim meri boʻlgan. 2006-2008- yillarda u Romano Prodining ikkinchi hukumatida Madaniy meros vaziri va Bosh vazir oʻrinbosari boʻlgan.

## Vazifalar
**Hukumat**

* 1993- yil 29- aprel – 1993 -yil 4 -may: Shahar hududi masalalari uchun mas’ul, Atrof-muhit vaziri
* 2006- yil 17- may – 2008 -yil 8 may: Bosh vazirning turizm masalalari boʻyicha oʻrinbosari, Madaniy ishlar va mulklar vaziri

**Mahalliy hokimiyat organlari**

* 1993- yil 8- dekabr – 2001- yil 8 -yanvar : Rim meri

**Partiya boshqaruvi**

* 2002- yil 24- mart 2007- yil 14- oktyabr : Demokratiya va erkinlik-Daisy harakati prezidenti
* 2009- yil 11 -noyabr 2016- yil dekabr : Italiya uchun alyans prezidenti

**Vakillar palatasi**

* 1983- yil 12 iyul – 1990 -yil 5- iyul : Rim uchun deputat (1983-1987), Neapol (1987-1990)
** 1984- yil 26 -noyabr – 1987 yil 1- iyul : Radikal partiya guruhi prezidenti
** 1987- yil 9- iyul – 1988- yil 13- may : Yevropa federalistlar guruhi raisi va aralash guruh raisi
* 1992 -yil 23- aprel – 1994- yil 14- yanvar : Rim deputatlari
** 1992- yil 6- may – 1993- yil 22- iyul : Yashillar guruhi prezidenti
* 2001- yil 30- may – 2008 -yil 28- aprel : Rim deputatlari

**Respublikachilar Senati**

* 2008- yil 29- aprel – 2013- yil 14 -mart : Umbria senatori
** 2008 -yil 22- may – 2010 -yil 20- yanvar : Respublika xavfsizlik boʻyicha parlament komissiyasi (COPASIR) raisi

**Yevropa parlamenti** 

* 1999- yil 20- iyul – 2004 -yil 19- iyul : Yevropa parlamenti aʼzosi

## Manba
Semsi Inkaya

**Shemsi Inkaya** (1939 -yil 13- aprel, Istanbul -), turk teatr va kino aktyori.

## Hayoti
Tijorat litseyida va konservatoriyada tahsil olgan. U teatr artisti Ayten Erman bilan turmush qurgan va u  bilan  ajrashgan. Uning Ozan ismli o‘g‘li bor. Badiiy hayotini I. U. TB Yoshlar teatrida  havaskor sifatida  boshlagan. Uning birinchi o'yini " Pabuchcu Ahmet ". Avni Dilligil, Ulvi Uraz kabi ko'plab teatrlarda o'sgan. İnkaya Teatr aktyorlari uyushmasi (To-Der) a'zosi va kuzatuv kengashi raisi.

1970 va 1980 -yillarda Yeşilçamda ko'plab xarakter rollarini o'ynagan. 1981-yilda Gyrgiriye va 1982-yilda “ Görgüsüzler ” kabi filmlarda juda mashhur boʻlgan. 1998 -yilda "Üvey Baba" serialida o'ynagan. 2002-yilda “Shemsi İnkaya Üvey Baba ” serialidan ketganidan so‘ng “ Afsona ” serialida *Pomir* obrazini o‘ynadi.

## filmografiya

* 1970: Vur Patlasın Çal Oynasın
* 1972: Şehvet Kurbanı
* 1975: Ah Bu Gençlik
* 1975: Azgın Bakireler
* 1975: Hababam Git Hababam Gel
* 1976: Aman Karım Duymasın
* 1976: Arabacının Aşkı
* 1976: Bıktım Bu Hayattan
* 1976: Bıktım Her Gün Ölmekten
* 1976: Evlilik Şirketi
* 1976: Kuklalar
* 1976: Ne Umduk Ne Bulduk
* 1976: Sıralardaki Heyecan
* 1976: Zühtü (I)
* 1977: Bizim Kız
* 1978: Çaresiz
* 1978: Evlidir Ne Yapsa Yeridir
* 1978: Hedef
* 1979: Aşk Kadını
* 1979: Aşk Şarabı
* 1979: Bir Çiçek Üç Böcek
* 1979: Canikom
* 1979: Doktor
* 1979: Köşe Kapmaca
* 1979: Vah Başımıza Gelenler
* 1980: Tanrıya Feryat
* 1980: Vazgeç Gönlüm
* 1980: Zübük
* 1981: Gırgıriye
* 1981: Gırgıriyede Şenlik Var
* 1981: Yüz Karası / Şöhretin Sonu
* 1982: Adile Teyze
* 1982: Görgüsüzler
* 1982: Gözüm Gibi Sevdim
* 1982: Islak Mendil
* 1982: Şıngırdak Şadiye
* 1983: Beyaz Ölüm
* 1983: Gırgıriyede Cümbüş Var
* 1983: Zifaf
* 1984: Alev Alev
* 1984: Gırgıriyede Büyük Seçim
* 1984: Taçsız Kraliçe
* 1984: Yosma
* 1985: Büyük Günah
* 1985: Deliye Her gün Bayram
* 1985: Fakir Milyoner
* 1986: Ah Bu Kadınlar
* 1986: Aptallar Çetesi
* 1986: Aşk Hikayemiz
* 1986: Gün Doğmadan
* 1986: Hayat Kadını
* 1986: Kıskıvrak
* 1987: Biz Doğarken Gülmüşüz
* 1987: Damga
* 1987: Gönülden Gönüle
* 1987: Hafız Yusuf Efendi
* 1987: Serbest Kürsü Hüsnü / Cici Kızlar
* 1987: Yarınsız Adam
* 1989: Bir Aşk Bin Günah
* 1989: Sevdim Cemil
* 1989: Talih Kuşu
* 1989: Yarı Şakı Yarı Ciddi
* 1989: Zehir Hafiye
* 1990: Mesela Dedik
* 1992: Herkesin Hayali
* 1992: Mahallenin Muhtarları
* 1993: Cümbüş Sokak
* 1994: Cümbüşiye
* 1997: Çökertme
* 1998: Üvey Baba
* 2000: Zart-1 TV
* 2002: Efsane
* 2002: İçerideki Mehmet
* 2004: Zümrüt
* 2006: Kırık Kanatlar
* 2007: Sinekli Bakkal
* 2009: Vali
* 2012: Evlerden Biri
* 2013: Ben Onu Çok Sevdim
* 2014: Kertenkele
* 2014: Kurtlar Vadisi Pusu
* 2016: Muhteşem Yüzyıl Kösem

## Mukofotlar

* 2017: 24. Xalqaro Adana Film Festivali - Umr bo'yi sharaf mukofoti

## Manba

## Havolalar

* Beyazperde'de  Şemsi İnkaya 
* 
* Sinemalar.com'da Şemsi İnkaya
* SinemaTürk'te Şemsi İnkaya 29 Eylül 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* TSA´de Şemsi İnkaya 17 Aralık 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
Halil Unal

**Halil Unal** (1964- y., Eskishehir ), turk tadbirkori , Eskishehirspor prezidenti.

Eskishehirda tug'ilgan Halil Unal 2004- yilda Eskishehirspor raisligiga saylangan. 2 yil raislik qilgan Unal o'z vazifasini Nebi Hatipog'luga qoldirdi, ammo 2008- yilda yana Prezident bo'ldi. 2013-yilda boʻlib oʻtgan saylovlarda prezidentlik lavozimini Mesut Hoshjanga topshirdi. Shuningdek, Eskishehir lavlagi yetishtiruvchilar kooperativi boshqaruvi raisi. 2011- yilda kelishilgan o‘yinlar bo‘yicha tergovda uning nomi tilga olingan bo‘lsa-da, u oqlangan. Yildirim Demirören 2012 -yilda TFF prezidenti bo'lganidan so'ng Klublar uyushmasi prezidenti bo'ldi. 2016-yili Eskishehirspor Favqulodda Kongressida yagona nomzod sifatida qayta saylangan.  U Eskishehirsporning sobiq raisi, CHP Eskishehir sobiq deputati Zeki Unalning ukasi.

## Manba

## Havolalar

* kuluplerbirligi.org Prezidentlar  2013-  19 Eylül 2013 tarihinde    -da arxivlangan 
* Eskisehirspor.org Prezidentlari
Heisei

XEISEI

Tartib raqami 247

Boshqargan imperator Akixito

Boshqargan vaqti 1989-2019

Oldingi sulola Syova

Keyingi sulola Reiva

**Heisei** (  ) — Yaponiya imperatori Akixito hukmronligi ( *nengo* ) shiori; Yaponiya tarixidagi 1989 yil 8 yanvardan 2019 yil 30 aprelgacha bo'lgan davr.

1989 yil 7 yanvarda vafot etgan imperator Xiroxitoning to'ng'ich o'g'li 55 yoshli Akixito ( 1933 yil 23 dekabrda tug'ilgan) Yaponiyaning 125-imperatori bo'ldi. An'anaviy yapon xronologiyasiga ko'ra, rasmiy ravishda Heisei ("Tinchlik o'rnatilishi") deb nomlangan yangi davr boshlandi.

Heisei davrining boshlanishi 1989 yilda Yaponiya iqtisodiyoti qudratining eng yuqori cho'qqisiga chiqdi, keyin moliyaviy inqiroz va 2008 yilgi global inqiroz bilan og'irlashgan keyingi turg'unlik bilan belgilandi.

2016-yil avgust oyida imperator Akixito televideniye orqali Yaponiya xalqiga murojaatida yoshining keksaligi kelajakda taxtda o‘tirishiga to‘sqinlik qilishidan xavotir bildirgan edi. 2017-yil iyun oyida Yaponiya parlamenti taxtni imperatorning o‘g‘li, valiahd shahzoda Naruxitoga  o‘tkazishga ruxsat beruvchi qonunni qabul qildi. Ushbu qonunga ko'ra, 2019 yil 30 aprelda imperator taxtdan voz kechdi va Xeysey davri tugadi  . Ertasi kuni, 2019-yil 1-may, Naruhito taxtga o‘tirdi va Reyva davri boshlandi  )  .

## Yillar mos keladi

## Eslatmalar

# 


## Adabiyot

* Japan in the Heisei Era (1989–2019): Multidisciplinary Perspectives :  [англ.] / Edited By Noriko Murai, Jeff Kingston, Tina Burrett. — Routledge, 2022. — 386 p. — .
* Yamada M. Locating Heisei in Japanese Fiction and Film: The Historical Imagination of the Lost Decades :  [англ.]. — Routledge, 2019. — 166 p. — .
Hujriviy

**Hujriviy** — (XI asr) ilk soʻfiylik tarixchisi. Toʻliq ismi Abulhasan Ali ibn Usmon Raznaviy Jullabiy.

## Hayoti va faoliyati
Hujriviy fors tilida soʻfiylikka doir birinchi mumtoz asar muallifi. Unda soʻfiylik tarixi va mohiyati, soʻfiylar dunyoqarashi va amaliyoti izchil tarzda bayon etilgan. u Hujvir(Gʻaznadagi mahalla)da taqvodor oilada tavallud topgan. Hanafiy mazhabidagi sunniy H.Junayd (vafoti 910-yil) soʻfiylik maktabining izchil tarafdori boʻlgan. Hayotining koʻp qismini safarda oʻtkazib, Fargʻonadan Huzistongacha, Hindistondan Suriyagacha boʻlgan mamlakatlarni kezgan. Hayotining soʻnggi damlari Lohurda kechgan.

## Asarlari
Hujriviy oʻnlab asarlar yozgan. Lohurda bizgacha yetib kelgan yagona asari „Kashfu-l-mahjub li abrori-l-qulub“ni yozgan. Asar 2 qismdan iborat. Birinchi — kirish qismi 14 bobdan tashkil topib, unda soʻfiylikdagi ixtiyoriy qashshoqlik va ruhiy poklik masalalari tahlil etilgan, 74 soʻfiy-shayxlar tarjimayi hollari keltirilgan, 2 asosiy — gʻarbiy va sharqiy oqim borligi qayd etilgan, shuningdek, soʻfiylikdagi 12 „maktab“ yoki mazhab taʼlimotlari tahlil qilinib, shundan „10tasi maʼqul topilib, 2tasi esa rad etilgan“.

Ikkinchi qism, asosan, javoblardan iborat boʻlib, „Kashfu-l-hijob“ deb nomlangan 11 qismdan iborat. Unda falsafiy qoidalar, soʻfiylikdagi taʼlimotlar va amaliyot, ularni shariat normalariga mos kelishi, soʻfiylar orasida qabul qilingan texnik terminlar va boshqalar koʻrilgan. Asar keyingi davrlarda fors tilida bitilgan soʻfiylikka doir asarlarga katta taʼsir koʻrsatgan.

## Adabiyotlar
«Islom ensiklopediyasi» 315-bet.

## Manbalar
Atilla Qoch

**Atilla Koch** (1946- yil 1- mart, Aydin ), 59. Hukumat Madaniyat va turizm vaziri, 22 va 23- Parlament yigʻilishlari. Davr AK Partiya Aydin deputati.

## Hayoti
Atilla Koch oʻrta taʼlimni Izmir xususiy turk kollejida tamomlagan. 1969- yilda Anqara universitetining siyosiy fanlar fakultetini tamomlagan. Ichki ishlar vazirligi maslahatchisi, Konya politsiya boshqarmasi, Ulubey, Nusaybin va Bayındır tuman hokimliklarida, Siirt va Giresun viloyatlarida hokimliklarda ishlagan.  Bundan tashqari, bir muddat Anqara shahar hokimiyati meri Melih Gokchek Bosh kotibi lavozimini egalladi va Refahyol hukumatida Bosh vazirlik maslahatchisi sifatida xizmat qildi.

2002-yil 3-noyabrdagi saylovlarda AK partiyadan deputat etib saylangan Koch, 2005-yil 21-fevralda Erkan Mumju tomonidan boʻshatilgan Madaniyat va Turizm vazirligiga tayinlandi. Oilali, 3 nafar farzandi bor.

Jamoat joylarida ham paydo boʻlgan uxlash muammosi bilan matbuotning alohida eʼtiborini tortgan Atilla Koch, keyinchalik AQShda yashovchi turk shifokorining ogohlantirishi bilan polisomnografiya oʻtkazdi va uning uyquchanligiga sabab boʻlganligi maʼlum boʻldi. obstruktsiya tufayli uyqu apnesi va tegishli davolanish bilan uning uyquchanligi toʻxtatildi. Bu haqda uning o‘zi NTV telekanalidagi jonli efirda maʼlum qildi.

Oilali, uch farzandi bor. U sobiq Oila va ijtimoiy xizmatlar vaziri Zehra Zumrut Selchukning otasi. 

## Manba
Arat Rashit Rahmati

**Arat Rashit Rahmati** — (1900, Tatariston, Eski Ujum — 1964, Istanbul) turkolog, matnshunos, filologiya fanlari doktori (1927-y), dotsent.

## Hayoti va faoliyati
Otasi Abdurashid Ismatulloh mjudarris boʻlgani uchun, Arat Rashit Rahmati maktabda arab, fors va rus tillarini oʻrgangan. 1922-yil Berlin universitetining falsafa fakultetiga kirgan. 1927-yil doktor, soʻng Berlin universiteti dotsenti unvonini olgan. 1933-yildan Istanbul universiteti adabiyot fakultetining turk tili va adabiyoti kafedrasi professori, 1940—1950-yillarda Turkiy tadqiqotlar instituti mudiri. Qiyosiy turkologiya boʻyicha tadqiqotlar tashabbuskori, Turk madaniyatini tadqiq etish institutining asoschilaridan biri.

## Asarlari
Arat Rashit Rahmati 200dan ziyod ilmiy asarlar muallifi. Turk tilining tarixiy grammatikasi, eski uygʻur tili, „Qutadgʻu bilik“, „Hibatul-haqoyiq“ yodgorliklarini oʻrgangan. „Boburnoma“ni usmonli turk tiliga tarjima qilgan.

## Adabiyotlar
*Babur va Yazisi.* Anqara, „Turk madaniyati“, 1964;

*S.Chigʻatoy*. R. R. Arat asarlarining toʻliq roʻyxati. „Turk tili qurumi byulleteni“, 29-jild, 188—193-betlar.

## Manbalar
Bekir Bozdag

Turkiya Respublikasi Adliya vaziri va sobiq Bosh vazir oʻrinbosari. 2013—2015 va 2015—2017-yillarda Rejep Tayyip Erdoʻg'an, Ahmet Davutoʻg'li va Binali Yildirim tomonidan tuzilgan hukumatlarda Adliya vaziri lavozimida ishlagan. 2011-2013 va 2017—2018-yillar orasida Rajab Toyyib Erdoʻg'an va Ahmet Davutoʻg'li tomonidan tuzilgan hukumatlarda Bosh vazir oʻrinbosari lavozimida ishlagan. 2022-yil 29-yanvarda Adliya vazirligiga qayta tayinlangan.

U ilk bor 2002-yil Turkiya umumiy saylovlarida Adolat va taraqqiyot partiyasi Yozgat deputati sifatida parlamentga kirdi. Keyin 2007 va 2011-yilgi Turkiya umumiy saylovlarida AK Partiya Yozgat deputati sifatida parlamentga kirdi. 2015-yil 7-mart kuni Konstitutsiyaning 114-moddasiga muvofiq, 2015-yil 7-iyundagi umumiy saylovlar oldidan oʻz vazifasini maslahatchi Kenan İpekka topshirdi.

2015-yil 1-noyabrdagi umumiy saylovlarda AK Partiya Yozgat deputati sifatida parlamentga kirdi. Ahmet Davutogʻlu tomonidan asos solingan, 64. Turkiya hukumatida Adliya vaziri etib tayinlandi. Davutogʻlu isteʼfoga chiqqanidan keyin Binali Yildirim tomonidan asos solingan 65. Turkiya hukumatida Adliya vaziri sifatida oʻz vazifasini davom ettirdi. U 2017-yil 19-iyul kuni o‘z vazifalarini Abdulhamit Gulga topshirdi. 2022-yil 29-yanvardagi 66-son. Turkiya hukumatida Adliya vaziri sifatida ham o‘z o‘rnini egalladi.

## Yoshligi va martaba
Bekir Bozdagʻ 1965-yil 1-aprelda Yozgatning Akdagʻmadeni tumanida Mehmet Duran Bozdag va Nuriye Bozdagʻning farzandi boʻlib tugʻilgan. Boshlangʻich, oʻrta va oʻrta taʼlimni Yozgatda tugatgandan soʻng Uludagʻ universiteti ilohiyot fakulteti va Selchuk universiteti huquq fakultetini tamomlagan. Uludag universiteti Ijtimoiy fanlar instituti Dinlar tarixi bo‘limida magistraturani tamomlagan. Bir muddat jamoatchilikka xizmat qilganidan so‘ng u mustaqil advokat bo‘lib ishlay boshladi.

## Siyosiy martaba
1999-yil 18-apreldagi mahalliy hokimiyat saylovlarida Fazilet partiyasidan Akdag‘madeni tumani hokimligiga nomzod bo‘ldi. AK Partiyaning tashkil topishi bilan Yozgatda AK Partiya Viloyat tashkiloti asoschilaridan boʻldi va taʼsischi viloyat boshqaruvida Siyosiy va huquqiy ishlar boʻyicha viloyat raisi oʻrinbosari lavozimida ishladi. U 2002 -yil Turkiyadagi umumiy saylovlarda AK Partiya Yozgat deputati sifatida parlamentga kirdi va viloyat tashkiloti koordinatori va 12 lavozimida ishladi. Hududiy tashkilot koordinatori lavozimida ishlagan.

U 61-hukumatda Bosh vazir o'rinbosari bo'lib ishlagan. 2015-yil 13-sentabr holatiga ko'ra, u AK partiyasi raisining saylov ishlari bo'yicha o'rinbosari. 2015-yil 24-noyabrda tuzilgan Turkiyaning 64-hukumatida u yana Adliya vaziri etib tayinlandi.
U 2022-yil 29-yanvarda prezident farmoni bilan Abdulhamit Gulning o'rniga tayinlangan.

## Shaxsiy hayot
Oʻrta darajadagi ingliz va arab tillarini biladi. Oilali, uch farzandi bor.

## Manbalar

## Havolalar

* '''Bekir Bozdag'ning''' Turkiya Buyuk Millat Majlisidagi sahifasi 13 Temmuz 2018 tarihinde
Yildiz Seferinoglu

**Yulduz Seferinog'lu** (1969- yil 25 -iyulda tug'ilgan; Ardeshen, Rize ) - turk huquqshunos, siyosatchi va Konstitutsiyaviy sud a'zosi. Sobiq AKP Istanbul 3. Tuman deputati.

1991 -Ardeshenda  tug'ilganlaryilda Istanbul universitetining huquq fakultetini tamomlagan . AK Partiya Bayrampasha tuman asoschisi, 2 muddat tuman saylov ishlari boʻyicha raisi, 2009-yildan beri AK Partiya Istanbul Viloyat Ijroiya Kengashi aʼzosi, Saylov ishlari boʻyicha vitse-prezident, 2011-yilda Istanbul 2-Parlament saylovlari. 2014-yilgi mahalliy ma’muriyat saylovlarida Mintaqaviy saylovlarni muvofiqlashtirish markazi raisi va AK Partiya Bosh qarorgohi SKM raisi o‘rinbosari lavozimlarida ishlagan.  26- muddatda Istanbul deputati etib saylangan. Turkiya Buyuk Millat Majlisida Turkiya – Shimoliy Kipr Turk Respublikasi do‘stlik guruhi raisi lavozimida ishlagan. 2018-yil 21-iyulda Adliya vaziri o‘rinbosari bo‘ldi. U 2019-yil 25-yanvarda Prezident Rajab Toyyib Erdo‘g‘an tomonidan Konstitutsiyaviy sud a’zosi etib tayinlangan edi. Ingliz va arab tillarini biladigan Seferinog'lu uylangan va 3 nafar farzandi bor.

## Manba
Saluva sulolasi.

XV-asrning 2-yarmida Vijayanagar shtatida Deva Rain 11 vorislarining zaifligi tufayli g'alayonlar boshlandi.G'alayon chet el bosqinlari bilan almashindi.Bahmaniylar davlatining sultoni Krishna Tungabhadraning ikki daryosiga bostirib kirdi va Orissaning Purushottama Gajapati sharqiy viloyatlarga tahdid soldi.Bu bosqinlarga Saluv sulolasining qudratli rahbari Narasimxa qarshilik ko'rsatdi, uning oilaviy mulki Chandragirida (Chittoor tumani) edi.Taxminan 1486 yilda u Sangama sulolasining oxirgi hukmdori Virupaksha 11 ni ag'darib, taxtga o'tirdi. Bu hodisa "birinchi urpatsiya" sifatida tanilgan; bunga ehtiyoj, ehtimol, davlatdagi tartibsizliklar tufayli edi.Narasimha Saluva yaxshi obro'ga ega bo'lgan qobiliyatli hukmdor edi. Olti yil davom etgan qisqa hukmronligi davrida u Bahmaniylar va Orissa hukmdori tomonidan bosib olingan tumanlarning aksariyatini qaytarib berdi.Narasimxa Saluva vafotidan so'ng, uning qudratli qo'mondoni Narasa Nayaka davlatning amalda hukmdori bo'ldi, garchi taxtni Narasimxaning ikki o'g'li birin-ketin egallab turgan bo'lsa ham.1505 yilda Naras Nayaka vafot etgach, uning o'g'li Veera Narasimxa Narasimxaning irodasi zaif o'g'lini ag'darib tashladi va taxtni o'zi egalladi. Ushbu hodisa "ikkinchi ushlash" deb nomlanadi.

## Manbalar
*Sinha N. K., Banerji A. C.* Hindiston tarixi Kalkutta 1952 yil
Jura Xoʻjayev

**Jura Xoʻjaev** — sovet davlat va iqtisodiyot arbobi.

## Tarjimayi holi
1912-yilda tugʻilgan. 1939-yildan KPSS aʼzosi.

1939—1980-yillarda Frunze tuman ijroiya komiteti raisi. Kirov, Kuybishev tuman partiya komitetlarining birinchi kotibi. Toshkent shahar, keyinchalik viloyat partiya komiteti kotibi, Oʻzsovprof raisi. Frunze tuman partiya komitetining birinchi kotibi lavozimlarida faoliyat yuritgan. O‘zbekiston Kompartiyasi Markaziy Komiteti huzuridagi partiya komissiyasi raisi.

IV chaqiriq SSSR Oliy Soveti, III — IX chaqiriqlarida Oʻzbekiston SSR Oliy Soveti deputati etib saylangan. KPSS XX qurultoyi delegati.

1980-yilda vafot etgan.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* Xodjaev, Djura. Uzbekskiy narod v borbe za mir [Tekst]. — Tashkent : Gosizdat UzSSR, 1956. — 64 s. : il.; 20 sm.
* GA RF R7523 105 153 Ukazi i Postanovleniya Prezidiuma Verxovnogo Soveta SSSR, prinyatie s 30 po 31 avgusta 1971 goda, i materiali k nim /k protokolu № 14/ s № 2079-VIII po № 2089-VIII. Tom 8
Tuluva sulolasi.

**Tuluva sulolasi.** Krishnadeva Raya.Vira Narasimxa asos solgan sulola Tuluva sulolasi deb ataladi.Qisqa hukmronlikdan so'ng uning o'rnini ukasi Krishnadeva Raya (1509-1530) egalladi. Vijayanagaraning eng yirik hukmdori va o'rta asrlar Hindistonining eng mashhur hukmdorlaridan biri. U taxtga o‘tirgan paytga kelib mamlakatda qo‘zg‘olon ko‘tarilib, unga tashqi dushmanlar tahdid solgan edi.Bijapur, Bahmaniylardan meros bo'lib qolgan an'anaga ko'ra, Vijayanagarga dushmanligicha qoldi.Orissa hukmdori hali ham sharqiy qirg'oqni janubdagi Nelloregacha egallab turgan.G'arbiy sohilda portugallar Goani egallab olishdi.Krishnadeva Raya bu qiyin muammolarni muvaffaqiyatli hal qildi.Avvalo, u Maysordagi qoʻzgʻolonchi vassallarning bir qismini oʻziga boʻysundirdi.Raichur vodiysi edi.

## Manbalar
*Sinha N. K., Banerji A. C.* Hindiston tarixi Kalkutta 1952 yil
Chaganman.

Chagannan, (arabcha imlo Saganian) Surxondaryoning oʻrta va yuqori oqimidagi (Chagan-ruda) tarixiy-madaniy rayon. Hudud nomini birinchi marta Syuan-Szyan (taxminan eramizning 650-yillari) tilga olgan. Uning hududidagi yashashning eng qadimgi izlari mezolit va neolit ​​davrlariga to'g'ri keladi. Miloddan avvalgi 11 ming yillikning ikkinchi yarmida. Birinchi oʻtroq dehqonchilik posyolkalari (Mullolitepa) bu yerda va miloddan avvalgi 1-ming yillik oʻrtalarida paydo boʻlgan. erta shahar Ky-.. ziltepa. Miloddan avvalgi 1-ming yillikda Miloddan avvalgi 1 ming Chagannan Kushonlar davlati tarkibiga kiradi. Bu davrda viloyat iqtisodiyoti va madaniyati yuksak bosqichga koʻtarildi, koʻplab shahar va aholi punktlari vujudga keldi, tovar-pul munosabatlari rivojlandi, sugʻorma dehqonchilik, turli hunarmandchilik, tasviriy va amaliy sanʼat, ayniqsa amaliy monumental loy va gips haykaltaroshlik (Xalchayon, Dalverzintepa)  Mily II-IV asrlar. AD Chagʻoniyon sosoniy kushonshohlar hukmronligi ostiga oʻtadi.

## Manbalar
1. Авеста в русских переводах (1861-1996). С.-Петербург, 1998.
Kinabek Ukboyev

**Kinabek Ukboyev** — sovet davlat va iqtisodiyot arbobi, Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni sohibi.

## Tarjimayi holi
1913-yilda Bulatoy qishlogʻida tugʻilgan. 1940-yildan KPSS aʼzosi.

1926—1980-yillarda Paxtaorol viloyatida dehqon, Guliston tumani Pushkin nomidagi kolxozining brigadiri, tuman ijroiya qoʻmitasi instruktori, Qizilobod qishloq soveti raisi, Oʻzbekiston Kompartiyasi tuman qoʻmitasi instruktori, keyinchalik raisi sifatida faol yuritgan

Pushkin nomidagi kolxoz, Oʻzbekiston Kompartiyasi Guliston tuman qoʻmitasi kotibi, Mirzachoʻl tumani ijroiya qoʻmitasi raisi, Oʻzbekiston Kompartiyasi Mirzachoʻl tuman qoʻmitasining birinchi kotibi, „XXIII qurultoy“ sovxoz direktori. KPSS Sirdaryo viloyati, Oqoltin tumanidagi „Mir“ paxta tozalash zavodi direktori kabi lavozimlarda mehnat qilgan.

SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1957-yil 11-yanvardagi farmoni koʻra Lenin ordeni, [„Oʻroq va Bolgʻa“ medali] hamda [Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvonlari bilan taqdirlangan.

III—IV chaqiriq Oʻzbekiston SSR Oliy Soveti deputati etib saylangan. 1993-yilda vafot etgan.

## Manbalar
Muhammad Mirmohammadi

**Sayyid Muhammad Mirmohammadi** (2-mart 1948-yil — 2020-yil; ) — eronlik konservativ va printsipial siyosatchi. Eron oliy rahbari Oyatulloh Ali Xomeneyning katta maslahatchisi va maqsadga muvofiqligini aniqlash boʻyicha kengash aʼzosi. Eron parlamentining sobiq aʼzosi. Islom Respublikasi partiyasining Markaziy Kengashi aʼzosi. Oyatulloh Ali Xomeney va Akbar Xashemi Rafsanjoniy prezidentligi davrida prezident devonining rahbari va Islom sivilizatsiyasi partiyasining bosh kotibi boʻlgan.

## Tarjimayi holi
Mirmohammadi 1948-yilda Eronning Qum shahrida tug‘ilgan Muso Shubayri Zanjoniy, katta ulamo, uning amakisi edi.

Mirmohammadi 2017-yil avgust oyida Maqsadlilikni aniqlash kengashi aʼzosi etib tayinlangan.

Mirmuhammadi 2020-yil 2-mart kuni 71 yoshida 2019-yilda koronavirus kasalligidan (COVID-19) vafot etdi. Oʻsha paytda u virusdan vafot etgan Eron rahbariyatidagi eng yuqori martabali amaldor edi. Uning onasi ham COVID-19 dan vafot etgan.

## Manbalar
Mushket miltig`i (1752)

**Mushket miltigʻi 1752** – 1752-yilda ishlab chiqilgan va 1850-yillarning oʻrtalarigacha Ispaniya armiyasi tomonidan qoʻllangan silliq, nayzali qurol turi. Keyinchalik u Minié oʻqini ishlatadigan yanada samarali miltiq namunalari (miltiqlar) bilan almashtirildi.

## Tarixi

Ushbu qurol Ispaniya armiyasining birinchi standartlashtirilgan mushketi edi. UndanYangi Ispaniya vitse-qirolligi hududidagi janglarda, xususan, Britaniyaning Kubaga bostirib kirishi paytida faol foydalanilgan. Shuningdek, Ispaniya Britaniya hukumatiga qarshi kurash davomida Amerika isyonchilariga ushbu mushketlardan 10 000 dan 12 000 gacha yetkazib berdi.

Metropol qoʻshinlarga qoʻshimcha ravishda, bu mushketlar, hech qanday maxsus dizayn oʻzgarishlarisiz, uzoq vaqt davomida XIX asrning boshlarida mustaqillikka erishgan koʻplab sobiq ispan koloniyalarida xizmat qildi.

## Oʻzgartirishlar

* Model 1752
* Model 1755: yogʻoch ramrod oʻrniga poʻlatdan yasalgan;
* Model 1757: Butun qurilma jez (latun) bilan almashtirildi.

1791-yilda ispan qurollari uchun anʼanaviy boʻlgan mikelet tipidagi qulf almashtirildi, bu juda moʻrt hisoblangan. Vizual ravishda, 1752/1791 rusumli mushket, qulfning dizayni bilan bir qatorda, ilgari qabul qilingan halqa oʻrniga teshikli sharikni ifodalovchi tik vintning boshi koʻrinishida ham farqlanadi.

Keyingi yillarda mavjud mushketlar asosan primer qulfga aylantirildi.

## Mojarolarda qoʻllanishi

* Hindiston urushlari
* Qora cimarronlarga qarshi urush
* Angliya-Ispan urushi (1761-1763)
* Ispaniya-Portugaliya urushi (1776-1777)
* Amerika inqilobiy urushi
* Gaiti inqilobi
* Fransiya inqilobiy urushlari
* Gʻarbiy Pireneyda 1795 yil kampaniyasi
* Angliya-Ispan urushi (1796-1808)
* Napoleon urushlari
* apelsin urushi
* 
* Uchinchi koalitsiya urushi
* Britaniyaning Rio-de-la-Plata vitse-qirolligiga bostirib kirishi
* Ispaniyaning Portugaliyaga bostirib kirishi
* Pireney urushlari
* Boliviya mustaqillik urushi
* Meksika mustaqillik urushi
* Argentina mustaqillik urushi
* Chili mustaqillik urushi
* Venesuela mustaqillik urushi
* Oltinchi koalitsiya urushi
* Yuz kun
* Yangi Granadaning Ispaniya hukmronligiga qaytishi
* 
* 
* Fransiyaning Ispaniyaga aralashuvi
* Migelistik urushlar
* Birinchi Carlist urushi
* Meksika-Amerika urushi
* Kabrera qoʻzgʻoloni
* Birinchi Franko-Vyetnam urushi
* Ispaniya-Marokash urushi (1859-1860)
* 
* Birinchi Tinch okean urushi
* Oʻn yillik urush

## Va shuningdek…

* Ispaniya urushlar roʻyxati
* 
* Braun Bess
* 

## Galereya

Fayl:SpanishMusket1752.jpg|


## Eslatmalar


## Adabiyotlar

* Brinkerhoff, Sidney B. & Chamberlain, Pirs A. Mustamlaka Amerikasida ispan harbiy qurollari 1700-1821. Xarrisburg, Pensilvaniya: Stackpole Books, 1972.
* Calvo, Xuan L. Armamento Reglamento Y auxilar del exerito, Libro N.01 Portaliles de Avancarga 1717/1843 modellari. Barselona, Ispaniya: muallif tomonidan nashr etilgan, 1975 yil.
* Glavin, Jeyms D. Ispaniya oʻqotar qurollari tarixi. Nyu-York, Nyu-York: Arco Publishing Company, Inc., 1965 yil.

## Havolalar

* Masquete Modelo 1752 )
* El Modelo 1752 ispanol )
* Masquete ispañol 1757-1801 )
* 1757 yilgi ispan piyodalari mushketi )
*  
*  
*
Loliya

Lo

olya

Ta

vsiflash

Uz

unligi 124&nbsp;km

Ha

vzasi 1100&nbsp;km

Vo

dotok

Is

tok

balandligi 93,8 m

koordinatalari 59'03'44

Jo

ylashuvi 607&nbsp;km chap qirgogida

Da

vlat      Rossiya

Re

gion    Xanti Manskiy avtonom okrugi

Tu

man Surgut tumani

Ko

di      13011100212115200047581

Ra

qami  0143892

**Loolax** ( *eskirgan* Lool-Yax) — Rossiyaning Xanti-Mansi avtonom okrugidagi daryo. Daryoning og'zi Bolshoy Yugan daryosining chap qirg'og'idan 607&nbsp;km uzoqlikda joylashgan. Daryoning uzunligi 124&nbsp;km, suv havzasi 1100&nbsp;km².

balandligi 48,6 m daryo nisbata

## Irmoqlari (og'izdan km)

* 31&nbsp;km: Autunigle
* 40&nbsp;km: Puleyigle
* 58&nbsp;km: Poulianigle
* 65&nbsp;km: Ihyegart
* 76&nbsp;km: nomsiz daryo
* 81&nbsp;km: nomsiz daryo
* 85&nbsp;km: Qalin daryo
* 92&nbsp;km: Ixlypyart
* Larynyart

## Suv reestri ma'lumotlari
Rossiya davlat suv reestri ma'lumotlariga ko'ra, u Yuqori Ob havzasi okrugiga, daryoning suv xo'jaligi uchastkasi - Nefteyugansk shahridan Irtish daryosining qo'shilishigacha bo'lgan Ob, daryoning daryo quyi havzasi - Ob daryosi Vaxdan pastda Irtishga qoʻshilishgacha. Daryoning daryo havzasi Irtishning quyilishigacha boʻlgan (Yuqori) Ob  .

## Eslatmala

# SSSR suv xo'jaligi bo'yicha kitobdan olingan 
# Loolyax , Davlat suv resurslari , Tabiat vazirligi
Misr Markaziy banki

**Misr Markaziy banki** ( Misr Markaziy banki,  — Misrdagi asosiy davlat moliya instituti. U mamlakat bank tizimida asosiy tartibga soluvchi organ — respublikaning oltin-valyuta zahiralarini boshqaradi, milliy to‘lov tizimi ustidan nazoratni amalga oshiradi, milliy valyuta kurslarini tartibga soladi. Bankning ustav kapitali qariyb bir milliard misr funtini tashkil etadi, oltin zahiralari esa 75,6 tonnani tashkil etadi.

## Tarixi
1898-yilda Misr Milliy banki tashkil topdi, u oltinga sotiladigan banknotlarni chiqarish huquqini oldi. Bank banknotlarni 1899-yil 3-aprelda muomalaga chiqara boshladi. 1914-yil 2-avgustda banknotlarni oltinga almashtirish toʻxtatildi, Milliy bankning pul belgilari qonuniy toʻlov vositasi deb eʼlon qilindi.1961-yil yanvarda Misr Davlat Markaziy banki tashkil etildi, unga banknota chiqarish huquqi berildi.

## Rahbarlar roʻyxati

## Havolalar

## Manbalar

*
Fatonat

**Fatonat**- yozuvchi, shoira. Shayxul Islom va "Lahjatul lugʻot" nomli mashhur lugʻat kitobining muallifi, Muhammad Asad ibn Ismoil Abu Is’hoq hazratning qizi va shayxul Islom Muhammad sharif hazratning singlisi Zubaydadir.
### Hayoti va ijodi
Rum eli qozi askari va ulugʻlaridan boʻlgan Darvesh Hazratining nikohidagi ayol. U usmonli shoiralarining eng mashhurlaridan boʻlib, nozikfahm va maʼnoli sheʼr aytar ekan. Sadri Aʼzam Rogʻib posho bilan mushoirasi bor.

Fatonat va akasi Muhammadsharif Hazrati hijriy 1194-yili zulqaʼda oyida vafot etib, Abu Ayub Xolid Ansoriyning muborak qabriga yaqin joyga dafn etilganlar.

Fatonat Qurʼonni oʻrganib, ilm olish bilan shugʻullanib, Fiqh lugʻat va boshqa ilmlarda ham yetuk boʻladi. U turkiy forsiy tillarda sheʼrlar yozib, adiblar diqqatini tortadi. Sultonlarni maqtab yozgan sheʼrlari ham bor.

Fatonatning devoni otasi va akasining devonlari bilan birga bir muqova ostiga olingan holda chop etilgan. Tarixchi Abdulfazl Sayyid Muhammad Xalil Hazrati Murodiy "Silkul durar" nomli kitobida bu ayolning tarjimai holini yozar ekan, bunday deydi: "Istanbulga borganimda oʻz asarimda uning sheʼrlaridan parcha bermoqchi boʻldim. Shu maqsadda uning sheʼrlarini soʻraganimda sheʼrlar devonini berishdi, kerakli oʻrinlaridan nusxa koʻchirtirdim. Sheʼrlari yuksak saviyada yozilgan. Zamondoshlari orasida bunday shoira kam uchraydi. U yozganlarida yoqimli soʻzlarni qoʻllagan.

Quyidagi misralar Fatonat qalamiga mansub:

Bilmadik zavqi visoling chekmayincha furkating,

Oʻlmayincha xasta qadrin bilmaz odam sihatning.

Taʼbi noahla muvofiqdir sehrning gardishi,

Aqraba vobastadur sayr ila charxi soatning.

Gullar qizarar sharm ili ul gʻuncha gulunja,

Sunbul ham oʻlur rashk ili kokil bukulunja.

Anqo daxi oʻlursa dushar panjai ishki,

Saydi dila shohboz nigohing suzulunja.

Ul guncha oʻlur gul kibi xandon,

Shabnam kibi ashki dil shayd doʻkulunja.

Har tori biror mor oʻlur ganji kusida

Ruxsorki zulfi siyohing shona boʻlinja

Jon bermak esa qasding agar ishk ila Fatonat,

Xokdir dildordin ayrilma oʻlunja.

Fatonatning eri Darvesh Xazrati ilmu-hunar bobida xotinidan ancha quyida ekani rivoyat qilinadi.

### Manbalar
I, Pet Goat II

***I, Pet Goat II*** — 2012-yilda ishlangan Kanada kompyuter-animatsion filmi. Rejissor — Louis Lefebvre.
## Manbalar

## Havolalar
* 
*
Laylo Ahyalya

**Laylo Ahyalya**- Abdulloh ibn Rahhol ibn Shaddod ibn Kaʼb ibn Muoviyaning  qizi.
 === Hayoti va ijodi ===
I asrda yashagan musulmon shoiralardan boʻlib, Banu Axil qabilasiga mansubdir. Laylo Ahyalya uzun boʻyli, chiroyli qadam tashlab yuradigan, husnu jamoli shoiraligiyu fasohatiga mutanosib edi. Oʻzining futuvvati va nomusliligi bilan mashhur boʻlgan qabiladoshi Tavba ibn Xumayr ibn Hazm bilan oʻrtalarida muxabbat bor edi. Shuningdek, ularning bir-birlari haqida yozgan sheʼrlari ham koʻp. "Banu Avf tarafidan Tavba qatl etilganida Layloning yozgan marsiyalari favqulodda shuhrat qozonadi. " Tavba Layloga uylanishga har qancha harakat qilsa ham, arablar orasida qizining nomini chiqarmaydigan kishi (kambagʻal)ga qiz berish odat boʻlmagani sabab u bu baxtga erisha olmaydi.
 Dunyoning bevafoligi sabab Laylo Hajjoji zolimni ham maktab qasida yozishga majbur boʻlgan ekan. U 88 yili vafot etgan.
 Tavba xalq orasida pokligi bilan tanilgani bois "Yigitlarning yigiti" deya mashhur ekan. U Laylo haqida: *"Agar Laylo bilan birga gunoh ish qilgan boʻlsam, tuyalarni qurbon qilish zimmamga tushsin. Layloni koʻrib: "Salomat boʻl!" deya olish odatim. Bunday "Salomat boʻl!" deyishdan zarar bormi?*" mazmunidagi misralarni yozgan.
U Hajjoj huzuriga kirganida undan: "Ey Laylo, toʻgʻrisini ayt, yoshligingda Tavba bilan oʻrtangizda shubxali voqea boʻlmaganmi?" deb soʻraganida, Laylo: Bir kecha yolgʻiz qolganimizda Tavbaning bir soʻzidan shubhalangandim va unga ushbu qitʼani soʻzlagandim, deb javob beradi. Sheʼrning mazmuni: "*Bunday shubhali soʻzni gapirma! Hayot ekanman, bunga yoʻl yoʻq. Mening oʻz juftim borki, unga xiyonat qilish xo nima ham kelmagan. Sen ham oʻzga bir ayolning juftisan*" shundan keyin undan biror shubhali soʻz eshitmadim. **Badaviy ayollardagi iffatu shihomatdan ibrat oling!**
### Manbalar
Blogerman, Irina Abramovna

**Irina Abramovna Blogerman** (1947-yil 26-iyulda tugʻilgan, Odessa) — sovet va ukrain kino arbobi, kino muharriri. U Odessa kinostudiyasida ko'plab mashhur filmlarni yaratish ustida ishlagan.

## Filmografiya

* 1978 — «Maxsus otryad »
* 1979 — «Ipodrom»
* 1980 — «Kutilish », совм. с Викторией Монятовской
* 1982 — «4:0 в пользу Танечки», совм. с Викторией Монятовской
* 1983 — «Военно-полевой роман»
* 1984 — «Сказки старого волшебника»
* 1985 — «Миллион в брачной корзине»
* 1988 — «Узник замка Иф»
* 1989 — «Искусство жить в Одессе»
* 1989 — «Наследница Ники»
* 1992 — «Мушкетеры двадцать лет спустя»
* 1993 — «Тайна королевы Анны, или Мушкетёры тридцать лет спустя»
* 1994 — «Я люблю»
* 1997 — «Афёры, музыка, любовь...»
* 1999 — «Как кузнец счастье искал»
* 2002 — «Вышивальщица в сумерках»
* 2006 — «У реки» и др.

* 
* Blagerman Irina Abramovna- Биография - Биография.Ру
Hamd Xudiysariy

**Hamd Xudiysariy** — (IX asr) roviy. Toʻliq ismi Abulforis Hamd ibn Hamid Xudiysariy.

## Biografiya
Hamd Xudiysariy Ustrushananing Xudiysar qishlogʻida tavallud topgan.

## Faoliyati
Hadislarni Abd ibn Hamid Kashshiy, Abdulloh ibn Abdurrahmon Samarqandiy va boshlardan rivoyat qilganlar .

## Manbalar
Chavsa

**Chavsa** — Gang daryosining oʻng qirgʻogʻida joylashgan, Bihar viloyatiga qarashli shahar.

## Tarixiy maʼlumot
Kanva jangidan soʻng Zahiriddin Muhammad Bobur Chavsa bilan Busaʼvar oraligʻida joylashgan chashma yonida hordiq chiqargan .

## Manbalar
Hudiysariy

**Hudiysariy** — Ustrushana bilan Samarqand chegarasidagi shaharcha. Dizakning shimolidan 2 farsax masofada joylashgan .
## Manbalar
Qızılarx

** Qizilarx ** — Ozarbayjonning Shaki tumani Chələbixon munisipalitetiga qarashli qishloq.

## Manbalar
Qoxmuq

**Qoxmuq** — Ozarbayjonning Shaki tumanidagi qishloq va munisipalitet. 4481 nafar aholi istiqomat qiladi.

## Manbalar

*
Qozlubulaq

**Qozlubuloq** Ozarbayjonning Shaki tumani tarkibiga kiruvchi qishloq va munisipalitetdir. 755 nafar aholi istiqomat qiladi.

## Manbalar

*
Qumux

**Qumux** — Ozarbayjonning Shaki tumanidagi qishloq va munisipalitet. 965 nafar aholi istiqomat qiladi.

## Manbalar
Şəki (qishloq)

**Shəki** Ozarbayjonning Shaki tumani tarkibiga kiruvchi qishloq va munisipalitetdir. Aholisi 2360 kishi.

## Manbalar
Mali Federatsiyasi

**Mali Federatsiyasi** (fr. Fédération du Mali) — XX asrning 50-yillari oxiri - 60-yillarning boshlarida Gʻarbiy Afrikada (Gʻarbiy Sudan makroregioni) mavjud boʻlgan Fransuz Hamjamiyatiga qarashli (Britaniya dominionliklari kabi) davlat.

Mali Federatsiyasi sobiq mustamlakalari boʻlgan Fransuz Sudani (Sudan Respublikasi, hozirgi Mali davlati) va Senegaldan (Senegal Respublikasi) iborat edi. U 1959-yilda tashkil etilgan va 1960-yilgacha, uning alohida qismlari toʻliq mustaqillikka erishgunga qadar mavjud edi. 1958-yilda Yuqori Volta ham rejalashtirilgan federatsiyaga qoʻshilish istagini bildirdi, ammo qoʻshni Fil Suyagi Qirgʻogʻining bosimi ostida u oxir-oqibat Mali federatsiyasida ishtirok etishdan bosh tortdi. Shuningdek, bir muncha vaqt federatsiyani yaratish va unga qoʻshilish gʻoyasi Dagomeya hukumati tomonidan qoʻllab-quvvatlandi. Federatsiyaning maydoni 1 436 190 km² edi. Aholisi 6 million 900 ming kishi (1960-yilda). Uning nomi fransuzlar tomonidan kiritilgan Sudan mamlakat nomini almashtirishi va anʼanaviy ravishda 11-18-asrlarda bu hududda qadimgi Mali imperiyasining mavjudligini eslatishi kerak edi.

Federatsiya hukumati raisi Modibo Keyta 1959-yil 17-yanvarda Dakarda mamlakat konstitutsiyasi qabul qilingandan keyin davlat assambleyasi oldida soʻzlagan nutqida shunday dedi: *Mali — butun Gʻarbiy Afrikaga tegishli mashhur ism; hokimiyat ramzi, qora tanlining siyosiy, maʼmuriy, iqtisodiy va madaniy tashkiloti qobiliyati. Bu soʻz allaqachon qalblarda va qalblarda kelajakning buyuk umidi - Afrika xalqining mistik muhrini qoldiradi!  Dakar davlat assambleyasi!  Ovoz berishingiz bilan siz Afrika birligiga poydevor qoʻydingiz!* 

Siyosiy jihatdan Mali Federatsiyasining tashkil etilishi Negrlarning Pan-Afrika gʻoyalarini oʻzida mujassam etgan.

## Manba
*
Şirinbulaq

**Sirinbuloq** — Ozarbayjonning Shaki tumani tarkibiga kiruvchi qishloq va munisipalitet. 748 nafar aholi istiqomat qiladi.

## Manbalar

*
Şıxoba

**Shixoba** — Ozarbayjonning Shaki tumanidagi qishloq. Qishloq Oydinbuloq munitsipaliteti tarkibiga kiradi.

## Manbalar

*
Fuerstia

***Fuerstia*** — birinchi marta 1929-yilda tasvirlangan yalpizdoshlar oilasiga mansub oʻsimliklar turkumi. Uning vatani Sharqiy va Janubiy Afrika.

; Turlar

# *[[Fuerstia adpressa]]* AJPaton — Angola
# *[[Fuerstia africana]]* TCEFr. — Sharqiy Afrika (Efiopiya, Ruanda, Somali, Keniya, Uganda, Tanzaniya)
# *[[Fuerstia angustifolia]]* G.Teylor — Tanzaniya, Angola, Malavi, Zambiya
# *[[Fuerstia bartsioides]]* (Baker) G.Teylor — Janubiy Sudan
# *[[Fuerstia dendrothrix]]* AJPaton — Somali
# *[[Fuerstia rara]]* G.Teylor — Angola
# *[[Fuerstia rigida]]* (Benth. ) AJPaton — Angola
# *[[Fuerstia ternata]]* AJPaton — Tanzaniya
# *[[Fuerstia welwitschii]]* G.Teylor — Angola

## Manbalar
Plantago media

***Plantago media***, **hoary plantain** sifatida tanilgan, zubturumdoshlar oilasiga mansub gulli oʻsimlik turi. U markaziy va gʻarbiy Yevropada, shu jumladan Buyuk Britaniyada va Amerika Qoʻshma Shtatlarining shimoli-sharqiy qismida o‘sadi.

## Tavsif

*Plantago media dengiz sathidan* 2000 m balandlikdagi nam oʻtloqlarda oʻsadi. Bo‘yi 5 sm dan 50 sm gacha boʻladi. Nozik pushti-oq gullar may va sentabr oylari orasida paydo bo‘ladi. *P. media* germafrodit boʻlib, shamol yoki hasharotlar, xususan, asalarilar tomonidan changlanadi.

## Tarqalishi va yashash joyi
*Plantago medianing* vatani Yevroosiyo. Bu o‘simlik kalsikol boʻlib, boʻr yoki ohaktosh ustidagi tuproqlarda, oʻtloqlar, yaylovlarda, maysazorlarda va chiqindi joylarda oʻsadi.  

## Foydalanadi
Oʻsimlik qismlari isteʼmol qilinadi.

## Manbalar
Təpəcənnət

**Təpəcennet** — Ozarbayjonning Shaki tumani tarkibiga kiruvchi qishloq va munisipalitetdir. 590 nafar aholi istiqomat qiladi. Munitsipalitet tarkibiga Təpəcennet va Kahrizoba qishloqlari kiradi.

## Manbalar

*
Zunud

**Zunud** — Ozarbayjonning Shaki tumanidagi qishloq va munisipalitet. 1270 nafar aholi istiqomat qiladi.

## Manbalar

*