open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Narsharab

**Narsharab** () — sharq oshxonasida keng qoʻllaniladigan ozarbayjonlik ziravor boʻlib, anor sharbatini quyuqlashtirib olinadi. Narsharab sousining nomi ozarbayjoncha ikkita soʻzdan kelib chiqqan: „nar“ — anor va „sharab“ — sharob. 10 % gacha limon kislotasi va 45 % gacha shakar oʻz ichiga oladi. Narsharabni tayyorlash uchun odatda anorning qobigʻi va ichki boʻlinmalaridan tozalanadi, shundan soʻng qolgan urugʻlardan anor sharbati siqib chiqariladi. Sharbat asl hajmning 20 % bugʻlanishi uchun qoldiriladi, soʻngra shakar, koriander, reyhan, doljin, dafna yaprogʻi, baʼzan esa qora yoki qizil qalampir qoʻshiladi. Sous muzlatgichda saqlanadi. Narsharab odatda goʻsht va baliq ovqatlariga, shuningdek, sabzavot va turli yonma-ovqatlarga ziravor sifatida ishlatiladi.

Tayyor narsharab bozorlarda yoki supermarketda ham sotiladi.

## Manbalar

## Adabiyotlar

* Poxlyobkin V. V. Narsharab // Kulinarniy slovar. — M.: Izdatelstvo „E“, 2015. — S. 249. — 456 s. — 4000 ekz. — .
Napoleonka

**Napoleonka** (, shuningdek , slovatsk. krémeš) — Polsha kremli toʻrt yoki pirojnoe. Ikki qatlamli, qatlamali xamirdan iborat boʻlib, koʻpirtirilgan qaymoq, sariyogʻli krem, qaymoq yoki baʼzan tuxum oqidan krem (beze), odatda shakar kukuni sepilgan. Bundan tashqari, krem bilan bezashingiz yoki suyultirilgan shokolad bilan qoplashingiz mumkin.

Polshaning baʼzi hududlarida toʻrt kremuwka (taxminan „qaymoq toʻrt“ deb tarjima qilingan), boshqalarida — napoleonka deb nomlanadi. Toʻrt „Napoleon“ nomi bilan ham tanilgan, qaymoq yoki murabbo bilan toʻldirilgan uch qatlamli qatlamali pishiriqdan iborat fransuz deserti mille-feyli turidir.

Mill-feuille kelib chiqqan joy, boshqa narsalar qatori, Neapoldir. Fransuz tilida „Neapolitan“ sifati „napolitan“ boʻladi va, ehtimol, soʻzning buzilganligi sababli, bu shirinlik va uning hosilalari Yevropa mamlakatlarida „napoleonlar“, „napoleonkalar“ va boshqalar deb ataladi, bu Napoleon Bonapart bilan bogʻliqlik deb notoʻgʻri talqin qilinadi.

Baʼzi maʼlumotlarga koʻra, Varshavada „Napoleon“ atamasi urushdan oldingi shu nomdagi qandolatchilikdan olingan. „Napoleonka“ Feliks Golashevskiyga tegishli boʻlib, Świętokrzyska 26 va Napoleon maydoniga qaragan koʻchada joylashgan edi. Napoleonkada sotiladigan toʻrtlar oʻz nomini undan olgan va uning eng yaxshi mahsuloti boʻlgan. 1930-yilda Golashevskiy Novy Svyat koʻchasi, 53-uyda (mashhur Kresy qandolat fabrikasi oʻrnida) xuddi shu nomdagi ikkinchi qandolatchilik fabrikasini ochdi. 1936-yilda u Puławska 3 koʻchada, „Yangi Dunyo“ dan qandolat mahsulotlarini „Napoleonka“ bilan almashtirdi.

## Papa kremuvkasi
Baʼzida spirtli ichimliklarni oʻz ichiga olgan qaymoqli shirinliklar sotiladi, ular ayniqsa Papa Ioann Pavel II bu shirin variantni yaxshi koʻrganligi haqidagi hikoyadan keyin mashhur boʻlib ketgan. Biroq, manbalarga koʻra, Rim papasi anʼanaviy kremovkani yaxshi koʻrardi. 1999-yil 16-iyunda Rim papasi Ioann Pavel II imtihondan oʻtgandan soʻng, u va uning doʻstlari tugʻilib oʻsgan Vadovitsa shahrida kremuvkiga borishganini aytdi. Ular kim koʻproq ovqatlanishi mumkinligi haqida bahslashdilar. Boʻlajak Papa oʻn sakkizta kremuvka yedi, lekin bahsda gʻalaba qozona olmadi.

Ommaviy axborot vositalari bu haqda yozgan va Wadowice dan „papa“ kremovki Polshada mashhur boʻldi. Rim papasi kremovki yegan qandolatxona, Venadan Polshaga kelgan yahudiy toʻrtchi Karol Xagenxuberga tegishli edi. U Wadowice shahar maydonida joylashgan edi. Baʼzilar, asl papa kremlari tarkibida spirtli ichimliklar borligini taxmin qilishdi, ammo Xagenxuberning oʻgʻli buni rad etdi. Uning soʻzlariga koʻra, otasining toʻrtlari anʼanaviy retsept boʻyicha barcha tabiiy ingredientlardan tayyorlangan boʻlsa-da, oddiy alkogolsiz. Qanday boʻlmasin, bu toʻrtning yangilanishiga va hatto xalqaro shuhratiga olib keldi, „papa“ deb oʻzgartirildi.

Papa Ioann Pavel II eslab qolgan Kremovki, vanil-sut kremi bilan toʻldirilgan edi. 2007-yilda Papa Ioann Pavel II tavalludining 87-yilligi munosabati bilan Jeshuvda ulkan kremovka pishirildi.

## Manbalar

## Manbalar

* Papa kremi / Kremówka papieska
* Polsha oshxonasi retseptlari: tender Napoleonka desertini sinab koʻrish
Maymun miyasi

**Maymun miyasi** — bu koʻpincha Xitoy, Indoneziya va bir qator Afrika oshxonalari bilan bogʻliq boʻlgan bir qator sharq oshxonalarining taomidir.

Bir manbaga koʻra, Indoneziyadagi ayrim aholi orasida maymun miyasini isteʼmol qilish erektil disfunktsiyani davolaydi, degan fikr bor, bu esa goʻyo maymunlarni ommaviy ovlashga olib keladi.

Gʻarbdagi mashhur madaniyatda maymun miyasini isteʼmol qilish koʻpincha Sharq madaniyatlarining „ekzotizmi“ yoki „yovvoyiligi“ ramzi sifatida ishlatiladi. Baʼzida miya maymunni oʻldirgandan soʻng yoki undan oldin ham xom holda isteʼmol qilinadi, deb ishoniladi: goʻyo maymunga dorilar kiritiladi, shundan soʻng ular markazida teshikli maxsus stol ostiga qoʻyiladi — shunda faqat yuqori qismi qoladi. uning boshi kelajakdagi yeyuvchilarga koʻrinadi. Keyin bosh suyagining yuqori qismi kesiladi, shundan soʻng tirik maymunning miyasi yeyiladi. Xabarlarga koʻra, bu taom Sharqiy Osiyo restoranlaridagi eng qimmat taomlardan biri boʻlib, ularning koʻpchiligi noqonuniy ravishda taqdim etilgani aytiladi. Biroq, hech qanday jiddiy manbalar bunday amaliyot haqiqatda tasdiqlanmagan va bunday xabarlarning oʻzi shahar afsonalari sifatida tasniflanadi. Britaniyaning The Guardian gazetasiga koʻra, oʻlik maymunlarning pishirilgan miyalarini isteʼmol qilish haqiqiy boʻlishi mumkin, garchi bu hodisaning tarqalishi juda kichik boʻlsa-da, ammo tirik maymunlarning miyasini isteʼmol qilish toʻqima.

Ommaviy madaniyatda maymun miyasini isteʼmol qilish tasvirining mashhurligiga qaramay, ulardan oziq-ovqat sifatida foydalanish boʻyicha juda kam faktlar mavjud. Maʼlumki, bunday anʼana Kamerunlik Anyan qabilasi orasida mavjud: yangi rahbar saylangandan soʻng, qabila gorillani haydaydi va uni oʻldirgandan soʻng, lider maymunning miyasini yeydi, qabilaning boshqa yuqori martabali aʼzosi esa uning yuragini yeydi.

Baʼzi maʼlumotlarga koʻra, maymun miyasi Xitoyda Qing sulolasi davrida dasturxonha tortilgan, ammo ularning haqiqiyligi shubha ostida. 1998-yilda *Apple Daily* Gonkongdagi restoranlardan birida maymun miyasining haqiqiy ovqatlanishini tasvirlaydigan bir qator fotosuratlarni nashr etdi; hozirgi kunga qadar bu turdagi yagona fotosuratlar.

Hayvonlarning miyasini isteʼmol qilish, Kreytsfeldt-Yakob kasalligi kabi prion infektsiyalariga olib kelishi mumkin.

## Kinoda

* Indiana Jons va Doom ibodatxonasida Pankot Maharaja saroyida ekzotik ziyofat paytida mehmonlarga maymun miyasi taqdim etiladi.

## Yana qarang

* Miya (sagʻat)
* maymun yuragi

## Manbalar
Punshkrapfen

**Punshkrapfen** (  — musht va - teshkulcha) — klassik avstriyalik shirinlik, fransuz petit toʻrtiga oʻxshagan shirinlik.

## Retsept
Punshkrapfen koʻpincha oʻrik murabbo, shokolad va rom yoki punsh aralashmasi qatlami bilan pechene xamiridan 4 × 4 × 4 sm oʻlchamdagi kub shaklida (baʼzan silindr) tayyorlanadi va xarakterli pushti krem bilan qoplangan., shuningdek, rom yoki punsh bilan xushboʻy. Baʼzida punshkrapfen eskirgan pechenyedan tayyorlanadi, bu romning eskirgan taʼmini yashiradi.

Asl retseptga koʻra, punshkrapfen har doim spirtli ichimliklarni oʻz ichiga oladi, lekin koʻplab qandolatchilik fabrikalari bu shirinlikning alkogolsiz versiyasini taklif qilishadi.

## Madaniyatda
Vena lahjasida Punschkrapfen sotsial-demokratlar uchun „jigarrang ichki“, yaʼni Milliy sotsialistik gʻoyalarga ega boʻlgan kaustik taxallusdir. 
Qizil rang chap qanot bilan, jigarrang esa milliy sotsializm bilan bogʻliq.

## Yana qarang
* Pfur
## Manbalar


## Havolalar
* Рецепт пуншкрапфена на нем.
* Рецепт пуншкрапфена  на англ. на портале Wien.info
Napoleon (tort)

**Napoleon** — sariyogʻ yoki qaymoqli toʻrt.

## Nomlari
Fransiya va Italiyada shunga oʻxshash toʻrt, *Ming qatlam* deb ataladi ( [mil fœj]). AQShda - *Napoleon*, Buyuk Britaniyada - *vanil* *slice* yoki *Cream slice.* Vengriyada - Királyi francia krémes ("Fransuz qirollik kremi").

## Tarix
Mill-feuille (ming varaq) deb ataladigan pirojnoe pishiriqlari uchun retseptlar Gʻarbiy Yevropada birinchi marta 1733-yilda paydo boʻladi va undan keyin muntazam ravishda paydo boʻlishni boshlaydi, ammo bu retseptlarning barchasida Urbain Dubois tomonidan nashr etilgan 1876-yil retseptigacha xamir zavarnoy krem bilan emas, balki murabbo qoʻshiladi.

"Ming varaq" nomi Fransiya va Italiya uchun xosdir. Rossiyada va sobiq SSSRning boshqa mamlakatlarida, shuningdek, Skandinaviya mamlakatlarida "Napoleon" nomi qoʻllanadi, uning kelib chiqishi aniq emas. Tahlillardan biri, fransuzcha napolitain ("Neapolitan") soʻzining buzilishidir.

Boshqa Tahlillar ham bor. Ulardan birining soʻzlariga koʻra, 1912-yilda Rossiya hududida Napoleon Bonapart ustidan qozonilgan gʻalabaning 100 yilligi sharafiga ulugʻvor tantanalarni nishonlashga tayyorgarlik koʻrilganda, taniqli oshpazlar yangi, gʻayrioddiy, yumshoq ogʻizda eriydigan tortni oʻylab topishga muvaffaq boʻlishdi. "Napoleon" ni tayyorlash juda oddiy: uchburchak shaklidagi bir nechta mayda pishiriqlar sut va sariyogʻ bilan smetana bilan moʻl-koʻl qatlamlangan va keyin sovuq xonada bir kun davomida ushalgan qilingan.

"Napoleon" ning vengriya versiyasi shunisi bilan ajralib turadiki, tortilganda pirojnoe, albatta, nisbatan katta kubiklarga kesiladi. Bu Kremeshning kelib chiqishi bilan bogʻliq: mashhur fransuz qandolatchisi, Mignon toʻrtining ixtirochisi Jak Minyon faqat zodagon xonimlar kichik oʻlchamdagi shirinliklarga moyilligini, qolganlari esa katta qismlarni afzal koʻrishini aniqladi.

## Tayyorlash texnologiyasi

; Tez pishar qatlamali xamirdan

Un, sariyogʻ, tuz va suvdan xamir tayyorlanadi. Bir gʻisht koʻrinishida xamir hosil boʻladi, unli stol ustiga qoʻyiladi, un sepiladi va qalinligi 1 sm boʻlgan toʻrtburchak qatlamlar qilib yoyiladi.Toʻrt marta buklanadi va yana oʻraladi, yana buklanadi va 4-5 mm qalinlikda oʻraladi. Qatlam pishirish varagʻiga oʻtkaziladi, vilkalar yoki pichoq bilan bir necha joylarda teshiladi va 210-220 °C da 25-30 daqiqa davomida pishiriladi.

Korj sariyogʻ yoki qaymoq bilan surtiladi, ikkinchi korj bilan qoplanadi va nozik bir krem qatlami suriladi. Yuzasi maydalangan korj boʻlaklari va shakar kukunini sepib bezatiladi. Kamida 1-2 soat davomida krem korjga singishi uchun qoldiring. 

## Manbalar

## Adabiyotlar

* Похлёбкин В. В. Наполеон // Кулинарный словарь. — М.: Издательство «Э», 2015. — С. 247. — 456 с. — 4000 экз. — .
* 
* Сокольский И. Французский мильфёй, ставший русским наполеоном // Наука и жизнь : журнал. — 2014. — № 12. — С. 130—133.
Mulligan-Styu

**Mulligan-Styu** (), shuningdek, hobo-stew nomi bilan ham tanilgan — 1900-yillarning boshlarida amerikalik *sargardonlar* tomonidan tayyorlangan styu yoki ragu edi.

Mulligan pishirigʻining yana bir varianti — bu „jamoa taomlari“: bir nechta uysiz sargardonlar yoki xobolar tomonidan ularda mavjud boʻlgan taomlarni birlashtirib tayyorlanadi. Jamiyat pishiriqlari koʻpincha „hobo jungles“ da (temir yoʻl boʻyi yaqinidagi sargardonlar yigʻilib, lager quradigan joy) yoki uysizlarga yordam berish uchun moʻljallangan tadbirlarda pishirilgan.

Mulligan-styu keng maʼnoda har qanday qoldiqlardan yoki mavjud boʻlgan har qanday masaliqlardan tayyorlangan styu sifatida taʼriflanadi. Mulligan Styuning tavsifi 1900-yilgi gazetada paydo boʻldi:Hozir boʻlgan boshqa bir sayohatchi „mulligan“ yasash operatsiyasini tasvirlab berdi. Uni besh-olti uysiz sargardonlar tayyorlagan. Biri olov yoqadi va idishni aralashtiradi. Ikkinchisi goʻshtni olishi kerak; kartoshka ham kerak; bir kishi non olish uchun qasam ichdi, uchinchisi esa piyoz, tuz va qalampir olib kelishi kerak. Agar siz tovuqni oʻgʻirlay olsangiz, undanda yaxshi. Mahsulotlarning butun toʻplami idishga joylashtiriladi va pishgunicha qaynatiladi. Agar erkaklardan biri „Java“ ni olishga muvaffaq boʻlsa, ustritsalar qahva uchun idish sifatida ishlatilishi mumkin va bu ham qaynatish uchun olovga qoʻyiladi. Aytgancha, kaliforniyalik sargardonlar qahvaga nozik rang berish va lazzat qoʻshish uchun har doim „bekas“ qoʻyishini eslatib oʻtish mumkin. „Bekas“ — chekuvchilar koʻchaga tashlaydigan sigaret qoldigʻi. Hamma sargardonlarning choʻntagida chaynash uchun ham, chekish uchun ham moʻl-koʻl bekaslar bor. Sargardonlar Styusi — bu goʻshtsiz Mulligan.

## Masaliqlar
"Mulligan" — irlandcha atama boʻlib, Mulligan-styu oddiygina Irland styusi yoki Irlandiya ragusi boʻlib, u goʻsht, kartoshka, sabzavotlar va boshqa soʻrash, yigʻish, topish yoki oʻgʻirlash mumkin boʻlgan narsalarni oʻz ichiga oladi. Appalachiadagi mahalliy variant burgu boʻlib, unda opossum yoki olmaxon kabi oson olish mumkinboʻlgan masaliqlar. Sizga faqat qozon va olov kerak boʻladi. Hammasini birlashtirgan sargardon „mulligan mikser“ nomi bilan tanilgan.

Buyuk Depressiya davrida uysizlar (sargardonlar) hobo oʻrmonida uxladilar. Anʼanaga koʻra, „oʻrmonda“ katta olov va qozon bor edi, unda har bir kishi oʻz taomining bir qismini asl qismidan koʻra mazali va xilma-xil boʻladigan umumiy taomni yaratish uchun qoʻydi.

## Manbalar
Mamaliga

**Mamaliga** (, ) — makkajoʻxori uni yoki yorma (Dal), Moldova, Ruminiya va Gʻarbiy Ukraina milliy taomlaridan tayyorlangan baland olovda qaynatilgan boʻtqa. Mamaliganing keng tarqalgan analoglari — polenta () italyan oshxonasida, baʼzi kavkaz xalqlari orasida — gruzinlar orasida ( *gomi*), abxazlar (), cherkeslar (cherkeslar) (adig. mamrys, kabard. -cherk. pIaste, meremyse), nogaylar (nog. mamirza), chechenlar (chex  — joʻxori unidan tayyorlangan boʻtqa), ingush, Osetinlar (sera yoki *mamælayy* *kaæbær* — lit. „oʻlmaslik uchun boʻlak“) va Bolqon xalqlari orasida (sloven. , bosn. va , , bolg. va serb. kachamak)

U taʼmi, tuzilishi va tashqi koʻrinishi bilan boshqa barcha boʻtqalardan farq qiladi. U mumli ip yoki maxsus yogʻoch pichoq bilan kesiladi.

## Tayyorlanishi
Choʻyanda suv, tuz va makkajoʻxori unidan maxsus usulda tayyorlangan () maxsus aralashtirgich yordamida. Non oʻrniga isteʼmol qilish uchun pishirilganda, mamaliga qalinlashadi va italyan polentasi kabi boʻlaklarga boʻlinishi mumkin. Boshqa maqsadlar uchun tayyorlanganda, mamaliga koʻproq suyuqlikdir.

Mamaliga har doim kraker va mayda maydalangan brinza bilan dasturxonga tortiladi (). Baʼzida goʻsht maydalangan holda bir piyola issiq sutda beriladi (). Ular, shuningdek, gomindan makkajoʻxori nonlarini tayyorlaydilar, uni yogʻda yoki parranda yogʻida kesib, qovuradilar.

Mamaliga turli xil taomlarning bir qismidir. Ulardan biri — karam galubsilari () mamaliga bilan. Yana bir taom bulz (), uning ichida pishloq va sariyogʻ bilan pishirilgan mamaligali toʻplar.

Mamaliga tvorog va pishloqlar, pastırma, tuxum, qoʻziqorin, qovurilgan baliq va boshqalar bilan ham dasturxonga tortish mumkin.

## Tarix
Tarixan mamaliga dehqonlarning asosiy oziq-ovqati boʻlgan. Mamaliga ham tariqdan qilingan. Moldova Knyazligida makkajoʻxori dalalari haqida birinchi eslatma Konstantin Dyuka (1693-1695-yillar) davriga toʻgʻri keladi. Makkajoʻxori juda tez tarqala boshladi, chunki u turklar tomonidan soliqqa tortilmagan.

## Yana qarang

* Ugali
* Banush
* Polenta

## Manbalar

## Adabiyotlar

* Poxlyobkin V. V. Mamaliga // Kulinarniy slovar. — M.: Izdatelstvo „E“, 2015. — S. 198. — 456 s. — 4000 ekz. — .
* 
* 
* Mamaliga // Kultura pitaniya. Ensiklopedicheskiy spravochnik / Pod red. I. A. Chaxovskogo. — 3-e izdanie. — Mn.: „Belorusskaya ensiklopediya imeni Petrusya Brovki“, 1993. — S. 168. — 540 s. — .
O mandu

**O mandu** — koreya taomi, chuchvaraga oʻxshash. Oʻziga xos xususiyati — xamir oʻrniga baliq filedan foydalanish: uning ishlatilishi manduga yengil va shirin taʼm beradi. Bu taom dastlab yoz mavsumida xizmat qilgan, ammo endi odamlar uni bayramlarda yoki Buddaning tugʻilgan kuni kabi maxsus bayramlarda tayyorlash orqali zavqlanishadi. Oʻtmishda o mandu koreys saroy oshxonasining bir qismi boʻlib, yangbanlar (Koreya aristokratiyasi) orasida mashhur boʻlgan. O mandu koʻpincha yozda keksa oila aʼzolarining tugʻilgan kunlari uchun xizmat qilgan.

Barcha pishirish jarayoni odatda taxminan ikki soat davom etadi. O mandu yupqa toʻgʻralgan oq baliq filesidan (odatda, sabzavot va qoʻziqorinli mol goʻshti bilan toʻldirilgan, kraxmalga oʻralgan va bugʻlangan) oq baliq filesidan foydalanadi. Toʻldirishga tofu, sarimsoq pyuresi va maydalangan kunjut qoʻshilishi mumkin. Ziravor sifatida soya sousi, shakar, toʻgʻralgan yashil piyoz, sarimsoq, tuz, qalampir va kunjut yogʻi aralashmasi ishlatiladi.

## Tayyorlanishi
Avvalo, oq baliq filesi taxminan 7-8 sm (qalinligi 0,5 sm) boʻlgan ingichka boʻlaklarga boʻlinadi, tuz va maydalangan oq qalampir sepiladi, soʻngra qolgan namlik qogʻoz sochiq bilan chiqariladi. Keyin maydalangan mol goʻshti pishirilgan soya sousi ziravorlarining bir qismi bilan aralashtiriladi. Shiitake qoʻziqorinlari taxminan bir soat davomida suvda namlanadi, qoʻziqorinlar kichik boʻlaklarga boʻlinadi va qolgan ziravorlar sousi bilan aralashtiriladi. Yuvilgan bodring 2 sm oʻlchamdagi boʻlaklarga boʻlinadi, qobigʻidan ajratiladi, keyin esa 0,2 sm kengligida kesiladi. 10 daqiqa davomida shoʻr suvda tuzlangan bodring va qolgan namlikni qogʻoz sochiq bilan olib tashlang. Mandu qaychi yordamida yarim oy shaklida qilingan.

Toʻldirish uchun maydalangan mol goʻshti 2-3 daqiqa davomida shiitake qoʻziqorinlari va shampinyon bilan birga oʻrta olovda qovuriladi. Toʻldirishni tayyorlash uchun soya novdalarini qaynatish kerak. Shundan soʻng, baliq filesi ikki tomondan kraxmal bilan ishlanadi, ustiga maydalangan mol goʻshti, qoʻziqorin, bodring va soya nihollari solinadi, oʻraladi va qaynoq suvda qaynatiladi yoki 5 daqiqa davomida bugʻlanadi.
## Manbalar
Obertuh

**Obertuh** ( — „yuqori mato“) — XIX asrning ikkinchi yarmida Sankt-Peterburgda mashhurlikka erishgan rus oshxonasidagi shirin pishiriq. Sunʼiy nemis nomi boʻlgan blinchikga oʻxshash pirogining bir turi, nemis oshxonasida „oʻrash“ deb ataladigan taom yoʻq.

Obertuh bir nechta korjlardan tayyorlangan pirog edi — oʻrtada dumaloq teshikli xamirturushli xamir korjlari, eritilgan sariyogʻ bilan surtilgan va doljinli shakar, quruq murabbo, mayiz, oʻrik yoki anjir bilan sepilgan. Obertuh korjlari yogʻlangan va non boʻlaklari bilan sepilgan yoki boshqa silindrsimon shaklda pishirish uchun yotqizilgan, unda qalay trubkasi — „quduq“ halqali pishirish idishi printsipiga koʻra vertikal ravishda oʻrnatilgan boʻlib, oʻrtada chuqurchaga ega.

## Manbalar

## Adabiyotlar

* 
* 
* Poxlyobkin V. V. Obertux // Kulinarniy slovar. — M.: Izdatelstvo „E“, 2015. — S. 261. — 456 s. — 4000 ekz. — .
* Poxlyobkin V. V. Obertux // O kulinarii ot A do Ya: Slovar-spravochnik. — Mn.: Polimya, 1988. — S. 127. — 224 s. — 200 000 ekz. — .
Nisuaz salati

**Nisuaz salati** () yoki **hamsi bilan salat** —yangi sabzavotlar, qaynatilgan tuxum, hamsi va zaytun moyidan Fransiyaning Nitsa shahrining mashhur oshpazlik retsepti. Limon sharbati yoki vino sirkasi ham salat kiyinish sifatida qoʻshiladi.

Nisuaz salatining kelib chiqish tarixiga kelsak, uni yaratishda mashhur xoreograf Jorj Balanchin ishtirok etgani haqidagi tahlil mavjud.

Nitsaning sobiq meri Jak Medesenning soʻzlariga koʻra, baʻzi restoranlarda qoʻllaniladiganidan farqli oʻlaroq, nisuaz salatiga na guruch, na kartoshka, na yashil loviya, na qaynatilgan sabzavotlar qoʻyilmaydi.

## Variatsiyalar

* Nigella Lawson tostni kartoshka bilan almashtiradigan tezkor retseptni eʻlon qildi.
* Kat Cora salatni marul oʻrami sifatida taqdim etadigan variantni chop etdi.
* Emeril Lagasseda kremsimon mayonez asosidagi Parmesan sousidan foydalanadigan retsepti bor va anʻanaviy qora zaytunlardan tashqari, pikolin zaytunlari bilan birga qovurilgan sargʻish orkinosning belini ham oʻz ichiga oladi.
* Guy Fieri kuskus va qoʻziqorin bilan retsepti bor.
* Sandra Lining zaytun lentasi bilan toʻldirilgan orkinos bifteklarini oʻz ichiga olgan versiyasi bor.
* Mark Bittman bugʻdoydan foydalangan holda oʻzgarishi bor.

## Manbalar

## Havolalar

* salat retsepti )
Durham qal’asi

**Durham qal’asi** () — bir Norman motte *va Beyli qal’a* daryosi Wear yuqorida bir qoyali qoya ustida Durham Angliya shahrida joylashgan. Uning yonida yana bir jahon merosi yodgorligi — Durham sobori koʻtariladi.

Vaqt oʻtishi bilan yepiskoplar qal’aga kamroq va kamroq tashrif buyurishni boshladilar va u xarobaga aylana boshladi. Durham universiteti tashkil etilgandan soʻng yepiskop Edvard Maltbi 1837-yilda universitetga ikkita ibodatxonaga ega butun qal’ani sovgʻa qildi — qadimgi Norman (taxminan 1078) va Tunstallning kechki gotika ibodatxonasi (1540). Tajribali meʼmor Entoni Salvin qoʻriqxonani talabalarni joylashtirish uchun moslashtirgan.

Durham (yoki Derham) qal’asi XI asrda Normanlar Angliyani bosib olgandan soʻng, shimoliy yerlarni shotlandlardan himoya qilish uchun qurilgan. Bu monarx tayinlangan Durham yepiskopi qarorgohi boʻlib xizmat qilgan. XIV asrning boshlarida shahzoda-yepiskop Entoni Bek qal’ada uzunligi 30 metrdan ortiq boʻlgan davlat zalini qurdi — bu Angliyadagi eng taʼsirchanlardan biri.

## Yana qarang

* Angliyadagi qal’alar roʻyxati

## Adabiyotlar

* Brickstock, Richard (2007). Durham qal’asi. Durham: Jeremy Mills nashriyoti. ISBN 9781905217243.

## Havolalar

* Durham universiteti saytidagi qal’a
Addison Rae

**Addison Rae Easterling** (2000-yil 6-oktyabr, Lafayette, Luiziana) — amerikalik qoʻshiqchi, raqqosa va aktrisa. 

## Manbalar
Degana saroyi

**Degana saroyi** () — Fransiyaning Arkaxon kurortidagi jamoat binosi (Jironde departamenti). Uning devorlari ichida „plyaj kazinosi“ sifatida ham tanilgan Arkashon shahri kazinosi joylashgan.

Ikkinchi jahon urushi paytida bino rekvizitsiya qilindi, unda kazarma tashkil etildi; Urush paytida bino jiddiy shikastlangan. Urushdan keyin shato *Degann* qayta tiklandi va uning devorlari ichida yana kazino tashkil etildi, shuningdek, taniqli mehmonlarni jalb qilgan teatrlashtirilgan tomoshalar ham namoyish etildi. Shato Degan 1977-yilda yongʻinda Mavritaniya kazinosi yonib ketganidan keyin Arkashondagi yagona kazino boʻlib qoldi.

1853-yilda *Arkashon meri Adalbert Deganning* qarori bilan plyaj chetida Neorenessans saroyi qurilgan. Saroy bu yerda dam olayotgan yevropalik zodagonlar va burjuaziya vakillarining uchrashuv joyiga aylandi va 1859-yilda Fransiya imperatori Napoleon III ga taklif qilindi, u bundan ikki yil avval Farmon bilan Arkaxon kommunasining mustaqil maqomini tasdiqladi. Merning oʻlimidan soʻng shato yana shaxsiy qarorgohga aylandi. 1903-yilda shato Degann sotilgan va kazino sifatida jihozlangan.

## Manbalar
Xoenems saroyi

**Xoenems saroyi** () — Avstriyaning Xoenems shahri (Vorarlberg federal shtati) hududidagi Uygʻonish davri saroyi (qal’a); 1562-1567-yillarda Kardinal Mark Sittih fon Xoenems tomonidan buyurtma qilingan va italiyalik arxitektor Martino Longi tomonidan ishlab chiqilgan. Saroy XVII asr boshlarida graf Kaspar fon Xoenems tomonidan kengaytirilgan. 1947-yilda saroy va unda Ikkinchi jahon urushi davrida toʻplangan sanʼat asarlari yongʻindan jiddiy zarar koʻrgan.

## Tarixi
Ikkinchi Jahon urushi paytida graf Anton *Lankoronski* Venadagi kolleksiyasidan koʻplab sanʼat asarlarini bombardimon qilishdan xavfsiz boʻlish umidida Hoenems qal’asiga koʻchirdi. 1947-yilda qal’a va kolleksiya yongʻindan jiddiy zarar koʻrdi: aniq yoʻqotishlarni aniqlashning iloji yoʻq, chunki kolleksiyaning toʻliq inventarizatsiyasi oʻtkazilmagan. 120 ga yaqin sanʼat asari yoʻqolgan. XXI asrda saroy binolari restoran va ijtimoiy tadbirlar uchun zalni joylashtirish uchun ishlatiladi.

Xoenems saroyi 1562-1567-yillarda kardinal Mark Sittih fon Xoenems (1533-1595) buyrugʻi bilan qurilgan va italyan meʼmori Martino Longi Elder tomonidan loyihalashtirilgan. Gable tomi bilan uch qavatli binoning oʻzida, qurilish sanasi 1565-yil. Saroy XVII asr boshlarida — asosan 1603-1610-yillarda — graf Kaspar fon Xoenems (1573-1640) tomonidan kengaytirilgan. 1840-yilda saroy kazarmaga aylantirildi va 1882-yilda graf Klemens Valdburg-Zeyl va uning oilasi binolarni taʼmirlab ularni oʻz qarorgohi sifatida ishlata boshladilar.

## Yana qarang

* Alt Ems qal’asi
* Gaienhofen qal’asi
* Xofen qal’asi
* Veyerburg qal’asi

## Manbalar

## Adabiyotlar

* Dehio Handbuch. Die Kunstdenkmäler Osterreichs: Vorarlberg. Tyuringerberg. Bundesdenkmalamt (Hrsg.), Verlag Anton Schroll & Co, Wien 1983, ISBN 3-7031-0585-2.
* Jozef Bergmann: Vorarlbergda Edlen von Embs zu Hohenembs bilan oʻldi. Osterreichische Akademie der Wissenschaften, Wien 1860.
* Christoph Bertsch: Briefe und Pläne von Martino Longhi d. Ä. aus dem Palastarchiv zu Hohenems // Römisches Jahrbuch der Bibliotheca Hertziana 26, 1990, S. 171-184.
* Der Palast zu Hohenems (Renovierungsbericht) — Johann Peer — 1990-yil
* Die österr.-ung. Wort und Bild/Tirol va Vorarlbergdagi monarxiya 1893-yil
* Kleines Vorarlberger Burgenbuch — Frans Josef Huber — 1985-yil
* Österreichisches Burgenlexikon — Georg Clam Martinic — 1992-yil
* Osterreyxdagi Paläste und Burgerhäuser — 1970-yil
* Schlösser in Osterreich II — Laurin Luchner — 1983-yil
* Traumschlösser — Pia Mariya Plechl — 1979-yil
* Von Schloß zu Schloß Osterreichda — Gerxard Stenzel — 1976-yil

## Havolalar

*
Delgati qasri

**Delgati qasri** () — Shotlandiyadagi Aberdinshir viloyati Tarriff shahri yaqinida joylashgan shotlandiyacha qasr. Qasr Hey sulolasining qarorgohi hisoblanadi.

Qal’a yil davomida tashrif buyuruvchilar uchun ochiq, Rojdestvo bayramlari bundan mustasno, soat 10.00 dan 17.00 gacha.

Delgati — 1030-yildan beri maʼlum boʻlgan qal’a oʻrnida joylashgan kichik istehkom. Qal’aning bugungi kungacha saqlanib qolgan qismlari 1570-1579-yillarda qurilgan. 1743- yilda qoʻshimcha binolar va ibodatxonalar qoʻshildi.

## Yana qarang

* Shotlandiyadagi qal’alar roʻyxati

## Manbalar
Danster qal’asi

**Danster qal’asi** () ― sobiq mot va Beyli qal’asi va hozirda Danster qishlogʻidagi qishloq mulki, Somerset, Angliya. I darajali arxitektura yodgorligi.

## Tarixi
Qal’a Tor deb nomlangan tik tepalikning tepasida joylashgan boʻlib, kech Anglo-Sakson davridan beri istehkomlar bilan oʻralgan. XI asrda Normanlar Angliyani zabt etgandan soʻng, Uilyam de Moyon Somerset hududini nazorat qilish uchun oʻsha joyda yogʻoch qal’a qurdi. XII asr boshlarida tepalikka tosh snaryad toyasi oʻrnatilgan, qalʼa Angliya fuqarolar urushining dastlabki yillarida (1135-1154) qamaldan omon qolgan. Vilgelm de Moyon imperator Matilda ning taniqli tarafdori edi. XIV asr oxirida de Moyonlar qasrni XX asr oxirigacha egalik qilgan Lattrell graflik oilasiga sotdi.

1944-yilda Aleksandr Lattrell vafotidan keyin oila koʻchmas mulk soligʻini toʻlay olmadi. Qal’a va uning atrofidagi yerlar koʻchmas mulk firmasiga sotilgan va oila qal’ada ijarachilar sifatida yashashda davom etgan. Lattrells qasrni 1954-yilda sotib olgan, ammo 1976-yilda polkovnik Valter Lattrell Danster qal’asini va koʻplab jihozlarni Milliy Trestga sovgʻa qilgan, bu esa uni sayyohlik markaziga aylantirgan.

Lattrelllar XVII-XVIII asrlarda qalʼani bir necha marta kengaytirdilar; 1617-yilda qal’aning quyi hovlisida katta qasr qurdilar va uni dastlab 1680-yillarda, keyin esa 1760-yillarda ancha modernizatsiya qildilar. Oʻrta asr qal’asi devorlari asosan ingliz inqilobi (1640-1660) oxiridagi qamaldan soʻng parlament qoʻshinlari ularni keyingi foydalanishga yoʻl qoʻymaslik uchun mudofaani yoʻq qilganda vayron boʻlgan. 1860- va 1870-yillarda meʼmor Entoni Salvin qal’ani Viktoriya modasiga mos ravishda qayta qurish uchun yollangan; bu taʼmirlash Dansterning koʻrinishini sezilarli darajada oʻzgartirib, uni gotikali va goʻzalroq qildi.

## Yana qarang

* Angliyadagi qal'alar ro'yxati

## Manbalar

## Adabiyotlar

* Karter, Syuzan. (2011) „Fuqarolar urushi davrida Dunster qal’asi“, *Fortified England*, Vol. 5 (3), bet.&nbsp;2-6.
* Garnett, Oliver. (2003) *Dunster qal’asi, Somerset.* London: Milliy ishonch. .
* Lyte, HC Maksvell. (1880) „Dunster va uning lordlari“, *Arxeologik jurnal*, jild. 37, bet.&nbsp;57-93.
* Lyte, HC Maksvell. (1909) *Dunster va Mohun va Luttrell oilalari tarixi, 2-qism.* London: St. Ketrin Press. .
* Makkenzi, Jeyms D. (1896) *[https://books.google.co.uk/books?id=aY9pQwAACAAJ&dq=%22mackenzie%22+%22story+and+structure%22&hl=en&ei=JaNBTaWLJ4mFhQeMyJjVAQ&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=1&ved=0CCkQ6AEwAA Angliya qal’alari: ularning hikoyasi va tuzilishi, II jild.]* Nyu-York: Makmillan. .
* Oldin, Styuart. (2006) *[https://books.google.com/books?id=vuqjAAAACAAJ&printsec=frontcover&img=1&zoom=1 Norman urush sanʼati: bir nechta yaxshi joylashtirilgan qal’alar.]* Stroud, Buyuk Britaniya: Tempus. .
* Tompson, M.V. (1994) *[https://books.google.com/books?id=ckAL_bfnHgcC&printsec=frontcover&img=1&zoom=1 Qal’aning pasayishi].* Lester, Buyuk Britaniya: Harveys kitoblari. .

## Havolalar

* Dunster qal’asi uchun Milliy Trust veb-sayti )
Demerji II

**Demerji II** (shuningdek, **Demerji-Isar**) — Qrimdagi oʻrta asr qal’asi (*qishloq boshpana*) xarobalari, Radiant Big Alushta qishlogʻidan unchalik uzoq boʻlmagan, X asrda Demerji qishlogʻi aholisi tomonidan qurilgan va XIII asrgacha mavjud boʻlgan. Qoʻrgʻon Jurla traktidan (Ulu-Uzen qishlogʻi yaqinida) Alushta vodiysiga olib boradigan qadimiy yoʻlga qarshi chiqdi. Qoʻrgʻon oʻrganilmagan qazish ishlari ham olib borilmagan, bu haqdagi barcha maʼlumotlar tarixchilarning vizual tekshiruvlari natijasidir. Ilmiy adabiyotlarda mustahkamlash tasvirlanmagan. XIII asrda Teodoritlar tomonidan Funa qal’asi qurilgach boshpana zarurati yoʻqolgan degan versiya mavjud.

Bu qal’a haqida XIX asr rus yozuvchisi va sayohatchisi Yevgeniy Markov 1902-yilda nashr etilgan „Qrim haqidagi ocherklar“ kitobining 188-betida aytib oʻtgan: „Afsonada aytilishicha genuyaliklar davrida Demerji tepasida qal’a boʻlgan“. Lev Firsovning „Isariy — Qrimning janubiy qirgʻogʻidagi oʻrta asr qal’alari tarixining ocherklari“ asarida oddiy eslatma ham mavjud.

Boshpana janubiy Demerji yonbagʻrida, Arvohlar vodiysining sharqiy qismida minora shaklidagi qoyalar ostidagi yumshoq platformada joylashgan edi. Shimoldan Demerji qoyalari boshqa tomondan 40 m-4,6 m gacha boʻlgan qoyalar bilan qoplangan, kirish qismi janubi-sharqdan edi. Fortifikatsiya maydoni 0,26 ga, oʻlchamlari 80 dan 50 m gacha.

## Manbalar
Dernek qasri

**Dernek qal’asi**, shuningdek, Degenek deb ataladi, ― Germaniyaning Baden-Vyurtemberg federal shtatidagi Myunzdorf (Hayingen shahri) yaqinidagi oʻrta asr qal’asi.
## Tarixi
Qal’a taxminan 1350-yilda qurilgan. Degenhardt fon Gundelfingen mintaqadagi nufuzli zodagonlar oilasining vakili. Bu davrda qudratli mudofaa devori barpo etildi va bugungi kunda u yaxlit mudofaa minorasi bilan birga bino qiyofasini belgilab beradi. Keyinchalik qayta qurish jarayonida ularda turar-joy binolari jihozlandi.

1828-yilda qal’a Vyurtemberg mulkiga aylandi va 1965- yilgacha oʻrmon xoʻjaligi tomonidan foydalanildi.

1546-yilda fon Gundelfingen oilasining bostirilishi bilan 1768-yilgacha Dernek koʻplab egalarini oʻzgartirdi. Shahzodalar fon Furstenbergga oʻtmadi, ular ostida qal’ada boshqa binolar qurilgan.

1967-1968-yillarda Swabian Alb jamiyati (nemis. *Schwabischer Albverein*) tomonidan qal’aning restavratsiya ishlari amalga oshirildi.

## Zamonaviy foydalanish
Qal’a jamoatchilikka ochiq. Uning devorlari ichida kichik restoran va Swabian Alb Jamiyatining mehmonxonasi joylashgan.

## Adabiyotlar

* Gyunter Shmitt: Burgenführer Schwäbische Alb, 2-band: Alb Mitte-Süd — Wandern und entdecken zwischen Ulm va Sigmaringen. Biberacher Verlagsdruckerei, Biberach an der Riß 1989, ISBN 3-924489-45-9, S. 193-200;
* Kristof Bizer, Vilgelm Gradman: Burgen va Schlösser der Schwäbischen Alb. DRW-Verlag, Leinfelden-Echterdingen 1994, ISBN 3-87181-284-6 ;
* Aleksandr Antonov: Burgen des südwestdeutschen Raums im 13. va 14. Jahrhundert — unter besonderer Berücksichtigung der Schildmauer. Verlag Konkordia, Bühl/Baden 1977, ISBN 3-7826-0040-1, S. 134-136;

## Havolalar

* Qal’aning asl koʻrinishini qayta tiklash  -da Arxivnaya kopiya
Vladimir Aleksandrovich Fock

## Biografiyasi
U Rossiyaning Sankt-Peterburg shahrida tugʻilgan. 1922-yilda Petrograd universitetini tugatgan, soʻngra aspiranturada oʻqishni davom ettirgan. 1932-yilda u yerda professor boʻldi. 1919-1923 va 1928-1941-yillarda Vavilov nomidagi Davlat optik instituti, 1924-1936-yillarda Leningrad fizika-texnika instituti, 1934-1941 va 1944-1953-yillarda Leningrad fizika-texnika instituti bilan hamkorlik qildi. instituti.

## Ilmiy ishlari
1931-yilda Leningradda „Kvant mexanika asoslari“ kitobi bosilib chiqdi. Uning muallifi Davlat optika institutining 33 yoshli xodimi, keyinchalik (1932-yildan) Leningrad universitetining professori, akademik (1939-yildan) Vladimir Aleksandrovich Fok edi. Bu kitob kvant mexanikaga doir SSSRda birinchi sistemalashtirilgan darslik boʻldi: fiziklarning koʻp avlodi ana shu darslikdan foydalanishgan.

	Mashhur sovet olimi, Sotsialistik Mehnat Qahramoni V. A. Fok nazariy fizika rivojiga katta hissa qoʻshdi. Uning ishlari tortishish nazariyasiga, elastiklik nazariyasiga, optikaga, kvant mexanikaga, kvant maydon nazariyasiga bagʻishlangan. Fok kvant maydon nazariyasida kvant mexanika metodlaridan foydalandi. Zarralarning oʻzaro aylanishi, bir zarraning paydo boʻlishi, ikkinchisining yoʻqolishini miqdor jihatidan iqkilamchi kvantlash metodi deb ataladigan metod yordamida ifodalash mumkin. Uni 1927-yilda ingliz olimi P. Dirak taklif qilgan va keyinchalik (1932) V. A. Fok oʻz ishlarida rivojlantirgan.

	V. A. Fok bilan ishlash sharafiga muyassar boʻlgan kishilarning barchasini uning chuqur matematik fikrlashi, murakkab masalalarni oddiy va kutilmagan usullarda yecha olishi hayratga solardi. Ayrim tenglama va metodlar V. A. Fok nomi bilan bogʻliq. Nazariyotchi fiziklar kvant mexanikaning toʻlqin tenglamasini umumlashtirish asosida chiqarilgan Kleyn-Gordon-Fok tenglamasi bilan, koʻp elektronli sistemalarning kvant nazariyasidagi Xartri-Fok metodi bilan yaxshi tanish.

	Radiotoʻlqinlarning tarqalish nazariyasiga doir fundamental tadqiqotlari uchun V. A. Fok 1946-yilda SSSR Davlat mukofoti bilan taqdirlandi. Uning kvant mexanika va nisbiylik nazariyasiga doir tadqiqotlari 1960-yilda Lenin mukofotrga sazovor boʻldi.
Bella Poarch

**Bella Poarch** (1997-yil 9-fevral, Filippin) — filippinlik amerikalik videobloger va qoʻshiqchi. 

## Manbalar
Teskari tort

**Teskari tort** (), teskari tort, „ichidan pirog“ — qolipda tayyorlangan va keyin teskari aylantirilgan pirojnoe yoki shirin pirog, odatda mevalardan iborat pastki qatlam tepada boʻladi.

Pishirish vaqtida mevali magʻzi (odatda toʻgʻralgan mevalar) birinchi navbatda pishirish idishining pastki qismiga yotqiziladi. Suyuq xamir ustiga qoʻyiladi. Pishirgandan keyin tort teskari idishga agʻdarilib qoʻyiladi.

Eng mashhur teskari tortlar — amerikalik ananasli teskari tort, fransuz Tarte Tatin va Braziliya yoki portugal *bolo de ananas* (shuningdek, *bolo de abacaxi* nomi bilan ham tanilgan).

## Manbalar
Desmond Kinseyl

**Desmond qal’asi** () — Irlandiyaning Kinseyl shahridagi qal’a.

1791-yilda qal’a shahar hokimiyati ixtiyoriga oʻtkazildi va 1846-yilgacha, " Katta ocharchilik " boshlanmaguncha, shahar qamoqxonasi sifatida ishlatilgan. Ushbu fojia paytida bino ishchilarning ehtiyojlariga beriladi.

Qal’a 1500-yillar atrofida qurilgan va dastlab bojxona joyi boʻlgan. 1641-yildan keyin binoda fransuz va italyanlarni asirga olish uchun dengiz qamoqxonasi joylashgan edi. 1747-yil yanvar oyida qal’ada yongʻin sodir boʻldi, natijada 54 mahbus halok boʻldi.

1938-yilda qal’a hukumat homiyligiga oʻtkazildi. Va 1990-yillarda, katta rekonstruksiyadan soʻng, Xalqaro vino muzeyi joylashgan.

## Havolalar

* Desmond qal’asi Irlandiyadagi YuNESKOning Jahon merosi ob’ektlari saytida.
* Xalqaro vino muzeyi sayti

## Manbalar
Rustam Joʻrayev

**Rustam Mirzayevich Joʻrayev** (1968-yil 26-iyulda Toshkent shahrida tavallud topgan) – oʻzbekistonlik yurist va davlat arbobi, 2020—2026-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi Milliy gvardiyasi qoʻmondoni.

## Biografiya
1968-yilda Toshkent shahrida tugʻilgan.

1986—1988-yillarda muddatli harbiy xizmatni oʻtagan.

Oliy maʼlumotli, 1994-yilda Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi akademiyasini tamomlagan.

Xizmat faoliyatini 1989-yilning aprel oyida Yunusobod tumani ichki ishlar boshqarmasi jinoyat-qidiruv boʻlimining kichik inspektori lavozimidan boshlagan.

1994-yildan 2003-yilga qadar Toshkent shahar Yunusobod tumani ichki ishlar boshqarmasida tergovchi, katta tergovchi boʻlib ishlagan.

2003—2008-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi ichk ishlar vazirligi jinoyat qidiruv va tergov bosh boshqarmalarida turli lavozimlarda xizmat qilgan.

2008—2012-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti devonida inspektor, yetakchi inspektor, bosh inspektor lavozimlarida faoliyat yuritgan.

2012—2015-yillarda Toshkent shahar ichki ishlar bosh boshqarmasi boshligʻining oʻrinbosari – tergov boshqarmasi boshligʻi.

2015-yil fevral-oktyabr oylarida – Namangan viloyati ichki ishlar boshqarmasi boshligʻi.

2015—2017-yillarda Xorazm viloyati ichki ishlar boshqarmasi boshligʻi

2017—2018-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vaziri.

2018—2020-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirining oʻrinbosari – Toshkent shahar ichki ishlar bosh boshqarmasi boshligʻi.

2020-yil 16-mart kuni Oʻzbekiston Respublikasi Milliy gvardiyasi qoʻmondoni etib tayinlangan.

2026-yil 28-yanvar kuni Oʻzbekiston Respublikasi ichki ishlar vazirining birinchi oʻrinbosari – jamoat xavfsizligi xizmati boshligʻi lavozimiga tayinlandi va shu munosabat bilan Milliy gvardiya qoʻmondoni lavozimidan ozod etildi.

2020-yil 11-sentyabrda Oʻzbekiston huquqni muhofaza qiluvchi organlar qoʻl jangi federatsiyasi raisi etib saylandi.

2021-yil 27-sentyabrda Oʻzbekiston kamondan otish federasiyasi raisi etib saylandi.

2018-yil 14-fevral kuni general-mayor unvoni berilgan.

Idoraviy mukofotlarga ega.

## Manbalar
Polivka (shoʻrva)

**Polivka** — Belarus va Polsha taomlari, shoʻrvalarga ishora qiladi. Koʻpincha Polsha, Belarusiya va gʻarbiy Ukrainada ilgari zamonlarda tayyorlangan.

## Etimologiya va tarixi
"Polivka" soʻzi „suvga“ feʼlidan kelib chiqqan boʻlib, u oʻrta asrlarda va keyinchalik sobiq Hamdoʻstlikning barcha hududlarida keng tarqalgan. Bu soʻz dasturxonga tortilgan barcha birinchi taomlar deb ataladi va faqat nemis oshpazlik anʼanalarining tarqalishi bilan („shoʻrva“ soʻzi ishlatilgan) u fonga oʻtib ketadi va asosan aholining quyi qatlamlari xalqlar orasida qoʻllanila boshlandi.

Slavyan xalqlarining zamonaviy oshxonasida, umuman olganda, oʻz nomini olmagan barcha birinchi taomlar (rosol, karam shoʻrva, borsh, uxa) polivka deb ataladi. Eng mashhur zamonaviy polivka: qora polivka, gramatka va sharob, kvas, goʻsht va qoʻziqorin shoʻrvasi kabi boshqa polivkalar.

## Tashqi koʻrinish
Polivka turli xil (suyuq yoki quyuq turdagi) birinchi nav koʻrinishiga ega. Avvaliga u bir nechta masalliqalrdan iborat edi: kvas, tuz, goʻsht yoki qoʻziqorin qaynatmasi, pivo, pyure yoki qaynatilgan sabzavotlar asosiy komponent sifatida, keyin esa oshpazlar uni diversifikatsiya qilish uchun ziravorlar va boshqa masalliqlar qoʻshishni boshladilar.

Kartoshkaning tarqalishi bilan asosiy tarkibiy qism sifatida polivka boshlandi. Polivka koʻpincha podlivka bilan adashtiriladi, ammo ikkinchisi faqat qoʻshimcha lazzat beruvchi vosita (sous), polivka esa mustaqil taom sifatida isteʼmol qilinadi. Roʻza kunlarida polivka quritilgan baliq qoʻshilgan bilan tayyorlanishi mumkin.

## Manbalar


## Adabiyotlar
* Похлебкин В. В. «Национальные кухни наших народов (Основные кулинарные направления, их история и особенности. Рецептура)». — М.: «Пищевая пром-ть», 1980. — 304 с.;
* Zygmunt Gloger «Encyklopedja staropolska ilustrowana». —Warszawa.: «P. Laskauer i W. Babicki», 1900. — I—IV tom.
## Havolalar
* Похлебкин В. В. «Национальные кухни наших народов. Белорусская кухня» — М. «Центрполиграф». —1978. на сайте kuking.net  ;
* Поливка на сайте nashaniva.by;
Medeya haykali

**Medeya haykali** — Kolxida malikasi Medeyaning bronza haykali. Batumida, Memed Abashidze prospekti yonida Yevropa maydonida joylashgan. Yodgorlik 2007-yil iyul oyida meʼmor David Xmaladze tomonidan ochilgan.
## Tavsifi
Gruziya port shahri — Batumidagi Medeya haykali 2007-yil iyul oyida eski shahar markazidagi Yevropa maydonida ochilgan yodgorlikdir. Haykal Qora dengizdagi shahar uchun juda baland boʻlib, qoʻshni bino va inshootlarning tomlaridan yuqoriga koʻtariladi va shaharning markaziy qismidan tashqarida koʻrinadi.
Yunon mifologiyasi qahramoni, Kolxida qiroli Etening qizi Kolxida malikasi Medeyaning bronza haykali eski namuna boʻyicha yasalgan, oq marmar bilan qoplangan tor poydevor ustida turibdi. Medeya uzatgan qoʻlida oltin junni ushlab turadi, bu malika oʻz mamlakatining buyukligi va gullab-yashnashi ramzini beradi. Uning nigohi dengizga qaratilgan, u yerda, ehtimol, uch ming yil oldin, Argonavtlar va Jeyson bilan kema Kolxidaga suzib ketgan. Toʻrt tarafdagi stelada Oltin jun uchun sayohat haqida hikoya qiluvchi afsonadan parchalar joylashgan. Obyekt byudjet mablagʻlari hisobidan 1 200 000 GEL miqdorida moliyalashtirildi.

Memorial 2007-yil 6-iyulda Gruziya prezidenti Mixail Saakashvilining Batumiga tashrifi chogʻida tantanali ravishda ochilgan. Gruziya muxolifati bu yodgorlikni tanqid qilib, uni Batumi va Gruziya uchun nomaqbul hashamatli bino deb atadi.

Kechasi yodgorlik va uyning atrofidagi jabhalar rangli yorugʻlik chiroqlari bilan yoritiladi. Maydon yoshlar va sayyohlarning uchrashadigan joyidir. Yodgorlikning bevosita yaqinida yirik davlat maʼmuriyat binolari, hashamatli mehmonxonalar va shahar soat minorasi joylashgan.

## Manbalar

## Adabiyotlar

* Ketevan Gurchiani: Yigirmanchi asrda Gruziya sahnasida yunon fojiasi. In: Zara Martirosova Torlone, Dana LaCourse Munteanu, Dorota Dutsch (Hrsg.): Sharqiy va Markaziy Evropada klassik qabul qilish boʻyicha qoʻllanma. John Wiley & Sons, Nyu-York 2017, ISBN 978-1-118-83268-4, S. 548-559

## Havolalar

* Batumi.  Medeya haykali 
* Batumidagi Medeya haykali
Pozlar

**Pozlar**, **buuzlar** (bur. buuza, ) ― anʼanaviy buryat va moʻgʻul taomidir, Irkutsk viloyati va Zabaykal oʻlkasida ham mashhur.

## Tavsif

Taxminlarga koʻra pozalar (*buuza*) xitoylik baozi taomining variantlaridan biri (, *bāozi*), bu taomning nomi qayerdan kelgani, ammo xitoylik hamkasbidan farqli oʻlaroq, buuzlarni toʻldirish goʻshtdan iboratdir.

Bundan tashqari, baozi har doim xamirturush xamiridan tayyorlanadi, buuz uchun esa bu turlardan biri xisoblanadi. Moʻgʻulistonda xamirturushli xamirdan tayyorlangan *buuz mantuun buuz* deb ataladi va bayramlarda tayyorlanadi. Ikkala tur ham juda mashhur.

Taom, shuningdek, gruzin xinkali va turkiy manti bilan bogʻliq. Baozi va manti singari, pozalar, qoida tariqasida, bu maqsad uchun ixtisoslashgan bugʻda pishiriladi, *poznitsa deb ataladigan bosimli pishirgichning analogi*. Asosiy komponentlar sifatida pozalarni toʻldirish (qiyma goʻsht) goʻsht va piyozni oʻz ichiga oladi.

Pozalar piyola shaklida boʻlib, baozi va xinkali kabi, odatda tepada teshikka ega. Tayyor pozalarning diametri taxminan 5-8 sm ni tashkil qiladi.Pozada 33 ta toʻp boʻlishi kerak, deb ishoniladi. Pozalar anʼanaviy ravishda qoʻllar bilan isteʼmol qilinadi va pozalar ichida pishirish paytida hosil boʻlgan bulon pastki qismida tishlab, hosil boʻlgan teshik orqali alohida ichiladi.

Buryatiyada bu taom ga bagʻishlangan musobaqalar oʻtkazilib, unda nafaqat buuzalar haykaltaroshlik va taomlar, balki yoshlar ham xalq madaniyati bilan tanishtiriladi. 2014-yil 31-yanvarda Buuzin Bayar tanlovida yegan pozalar soni boʻyicha rekord oʻrnatildi — 20 mingdan ortiq.

Tuva oshxonasida buuza bugʻda pishirilgan manti navidir. U mantidan koʻrinishida farq qiladi — ular moʻgʻul buuzlariga oʻxshash ochiq tepa bilan qilingan, ammo kichikroq oʻlchamlarda farqlanadi.

## Taomning ruscha nomi
2008-yildan beri turli munozara maydonchalari Rossiyada yaxshi shakllangan nomning nomini oʻzgartirish haqida bahslashmoqda. *Pozaning variantini fonetik jihatdan Buryat nomini toʻgʻri yetkazadigan buuzy* *bilan* almashtirish taklif etiladi.

Nomni oʻzgartirish uchun yana bir dalil shundaki, bu soʻz bilan assotsiatsiyalar koʻpincha hazil mavzusi boʻladi, asosan *bouzalar* bilan tanish boʻlmagan tashrif buyuruvchilar orasida. Nomni oʻzgartirishga qarshi boʻlganlar uzus, aholining koʻpchiligining til odati va bu taom tarqalgan mintaqada ikkala nomlanishning bir biriga bogʻlanishini ishora qiladi.

## Manbalar


## Adabiyotlar
* Цыренжапов Г. Ц., Бадуева Е. Б. Бурятская кухня. — Улан-Удэ: Бурятское книжное издательство, 1991. — 95 с.
## Havolalar
* Сайт посвящённый буузам: https://buzy.ru/
* В Улан-Удэ названы победители конкурса «Золотая бууза»
* В столице Бурятии появится памятник буузам (позам)
Nelson haykali Brijtaun

**Nelson haykali** — Britaniya vitse-admirali Horatio Nelsonning bronza haykali boʻlib, u 1813-yildan 2020-yilgacha Barbados poytaxtidagi National Heroes Square da joylashgan. Oʻshandan beri Barbados Museum & Historical Society muzeyiga koʻchirildi.
## Tarixi
2020-yil 16-noyabrda yodgorlik demontaj qilindi. Haykalni Barbados Museum & Historical Society da koʻrsatishga qaror qilindi.

1805-yilda vitse-admiral Nelson Trafalgar jangidan biroz oldin Franko-Ispan flotini taʼqib qilib, Barbadosga tashrif buyurdi. Ingliz haykaltaroshi Richard Vestmakotning bronza haykali uning sharafiga 1813-yil 22-martda Trafalgar maydoni deb nomlanuvchi maydonda oʻrnatildi. Haykal 1906-1964-yillarda chiqarilgan bir nechta Barbados pochta markalarida aks ettirilgan.

1999-yilda Trafalgar maydoni Milliy qahramonlar maydoni deb oʻzgartirildi. Maydonda haykalni topish tobora munozarali boʻlib qoldi, chunki koʻplab yodgorliklar mustamlakachilik davriga oʻxshardi. Trafalgar jangi yilligi munosabati bilan gulchambar qoʻyish marosimlari toʻxtatildi. Yodgorlik 2017-yil noyabr oyida Mustaqillik bayrami arafasida buzib tashlangan: haykal va uning poydevori koʻk va sariq rangga boʻyalgan. Poydevor boʻylab Nelsonni „irqchi va oq tanlilar ustuni“ deb taʼriflovchi yozuv bor edi.

## Manbalar

## Adabiyotlar

* 
*
Podlivka

**Podlivka** — tayyorlash paytida ajralib chiqadigan goʻsht yoki sabzavot sharbatlarini oʻz ichiga olgan suyuq sous. Sous uchun fransuz pazandalik atamasi *jus*: menyuda "steak *au jus*", "sousli biftek" degan maʼnoni anglatadi.

Sousga quyuqlashtiruvchi qoʻshilishi mumkin: un, ru; ammo, baʼzi oshpazlar buni soxtalashtirish deb hisoblashadi. Baʼzida sousni asosiy taomdan ajratib, oldindan ajratilgan goʻsht boʻlagidan ajratib tayyorlanadi. Bulyon toʻtburchaklari kabi ziravorlar va lazzat kuchaytirgichlar sousga qoʻshiladi; sharob, sut, sariyogʻ. Ovqatni dasturxonga qoʻyishdan oldin, sous qoʻshimcha ravishda olovda quyuqlashtiriladi yoki suv bilan suyultiriladi.

Goʻsht uchun sousni panjarada pishirganda, ostida toʻplangan oz miqdordagi suyuqlik qayta-qayta yigʻiladi va pishirilayotgan goʻshtning ustiga quyiladi. Bu sousning birinchi va eng qadimiy turi boʻlib, u odatda goʻshtdan oqadigan qonni oʻz ichiga oladi; shunga koʻra, Vizantiyadagi pravoslav imonlilar orasida ular oziq-ovqat uchun qondan foydalanish taqiqlanganligi sababli juda keng tarqalmagan edi. XVII-asrdan boshlab fransuz oshxonasida podlivalar gullab-yashnashi boshlandi va asta-sekin butun Yevropa va Amerikaga tarqaladi; 1848-yilda Eliza Actonning oshpazlik kitobida 15 ta sousli retseptlar keltirilgan.

Podlivalar mashhurligi tayyor podlivalar va ularni taqlid qiluvchi aralashmalariga olib keladi, ularni suv bilan suyultirish yoki dasturxonga xizmat qilishdan oldin isitish lozim.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* Похлёбкин В. В. Подливки // Кулинарный словарь. — М.: Издательство «Э», 2015. — С. 295. — 456 с. — 4000 экз. — ISBN 978-5-699-75127-3.
* Charles Sinclair. podlivka // Dictionary of Food: International Food and Cooking Terms from A to Z. — Second Edition. — London: A & C Black, 2004. — P. 449. — 632 p. — ISBN 978-1-4081-0218-3.