open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Banbury qatlamasi

**Banberi qatlamasi** – odatda smorodinali boʻlgan, oval shaklidagi ingliz pishirigʻi. 1800-yillarning oʻrtalaridan boshlab, Banberi qatlamalari Ekles qatlamalariga koʻproq oʻxshash edi, ammo qatlama xamirlarning oldingi versiyalari zamonaviy pishiriqlardan ancha farq qiladi. Smorodina bilan bir qatorda, nachinkaga odatda sedra, jigarrang shakar, rom va muskat yongʻogʻi kiradi. Ular anʼanaviy ravishda tushdan keyin choy bilan tortiladi.

Qachonlardir faqat Banberida ishlab chiqarilgan va sotilgan, Banberi qatlamalari 1586-yildan beri maxfiy retseptlar boʻyicha ishlab chiqarilgan va hali ham u yerda tayyorlanadi, garchi unchalik koʻp miqdorda boʻlmasa ham. Qartlamalar bir vaqtlar Avstraliya, Sharqiy Hindiston va Amerikaga, odatda mahalliy ishlab chiqarilgan toʻqilgan savatlarda yuborilgan. Ular Angliyadagi temir yoʻl stantsiyalaridagi tamaddixonalarda sotilgan. Banberi qatlamalari birinchi boʻlib, Parsons koʻchasida joylashgan doʻkon egasi Edvard Uelchman tomonidan ishlab chiqarilgan. Retseptlar XVII asrda Jerveys Markhogo (The English Huswife (1615), 75-76-betlar) va boshqalar tomonidan nashr etilgan. Ushbu retseptlar odatda zamonaviy qatlamalardan ancha farq qiladi; ayniqsa, soʻnggi retseptlar qatlamadan koʻra tart yoki pirogga oʻxshaydi. Elizabet davri retsepti zamonaviy pazandachilikda qoʻllanilmaydigan mushk va atirgul suvi kabi taʼm beruvchilarni oʻz ichiga oladi.

Qirolicha Viktoriya har yili avgust oyida Osborn-xausdan Balmoral qasriga sayohati davrida Banberi qatlamalarini olar edi.

## Manbalar
Aleksey Ivanov

**Ivanov Aleksey Alekseyevich** (taxallusi: **A. Ivin,** 16-sentyabr 1885-yil – 10-fevral 1942-yil) – rus va sovet sinologi.

## Biografiyasi
Aleksey Alekseyevich 16-sentyabr 1885-yilda Orlov viloyati, Livni shahrida tavallud topgan. 1904–1905-yillarda rus universiteti deb ataladigan M. M. Kovalevskiy asos solgan oliy ijtimoiy fanlar maktabida tahsil olgan. Aleksey Fransiyada oʻqigan va ishlagan (1909–1917). 1917-yilda Parijdagi Sharq tillari maktabini tamomlagan. 1936-yilda tarix fanlari doktori, 1935-yilda katta ilmiy xodim unvonini olgan. 1917-yilgacha Collège de France aʼzosi boʻlgan. Aleksey „Journal de Reckt“ jurnalida muharrir, „Pravda“ gazetasida muxbir lavozimida faoliyat olib borgan. 1917–1927-yillarda Pekin universitetida oʻqituvchi boʻlib ishlagan. 1920-yillarning ikkinchi yarmida Xitoy jamiyatining mohiyatini muhokama qilishda faol ishtirok etgan va Xitoyda xususiy mulk yoʻqligini taʼkidlagan sinologlarni tanqid qilgan. Bu haqida chet el muxbiri sifatida „New East“ jurnalida nashr etgan.

Ivanov 30-yillarning boshlarida Moskvaga qaytib keldi. 1932–1942-yillarda Moskvadagi Kimyo institutida ishlagan.

### Xitoyda
Ivanov Fevral inqilobidan keyin 1917-yil may oyida boshqa siyosiy muhojirlar bilan birga yana Rossiyaga qaytib kelgan.

Ivinning 1922–1923-yillarda yangi „Noviy Vostok“ jurnalida chop etilgan bir qator maqolalari Xitoyning siyosiy hayotidan chuqur xabardorligini namoyish etdi. 1925-yilda Xitoy jamiyatining tabiati haqidagi munozaraga aralashdi hamda „Bolshevik“ jurnali sahifalarida Pekin universitetidagi hamkasbi Jodorovning Xitoyda xususiy mulk mavjud emasligi haqidagi konsepsiyasini keskin tanqid qildi.

### Xitoydan keyin
Ivanov 1920-yillarning oxirida bir nechta kitoblar nashr etdi – „Pismo iz Kitaya“, „Ot Xankou do Shanxaya“, „Krasniye piki“.

Ulugʻ Vatan urushi boshlangandan soʻng Aleksey Toshkentga evakuatsiya qilingan. Aleksey Alekseevich Ivanov u yerda, 1942-yil 10-fevralda 57 yoshida vafot etgan.
David Edward Hughes

**David Edward Hughes** (; 16-may 1831-yil, London — 21-yanvar 1900-yil) — ingliz fizigi; elektrotexnika sohasidagi ixtirochi. London Qirollik jamiyati aʼzosi (1880). AQShda yashagan va ishlagan (1838—65). Bardstown (Kentucky shtati) kolleji professori. (1851-yildan). Rossiyada ishlagan (1865—67). Londonga 1867-yili qaytgan. Ilmiy ishlari elektromagnetizm va elektrotexnikaga oid. Harf bosuvchi telegraf apparatni (1854), koʻmirli mikrofonni (1878), induksion tarozini va tovush oʻlchagichni ixtiro qilgan, elektromagnit toʻlqinlarni kuzatgan (1879).
## Manbalar
Never Gonna Give You Up

„**Never Gonna Give You Up**“ ingliz qoʻshiqchisi va qoʻshiqnavisi Rick Astley ijrosidagi qoʻshiqdir. Bu qoʻshiq xonandaning ilk singli boʻlib, 1987-yilning 27-iyulida ommaga havola etilgan. Astleyning eng mashhur ashulalaridan biridir. Qoʻshiq soʻzlarini Stock Aitken Waterman yozgan. Ashula Astleyning debyut albomi boʻlmish *[[Whenever You Need Somebody]]* (1987) ning ilk singli oʻlaroq chiqarilgan. Qoʻshiq umumjahon boʻylab hitga aylandi, dastlab 1987-yili UK Singles Chartda choʻqqiga erishdi va oʻsha yilning eng koʻp sotilgan singli ham boʻldi. Oxirida, 25 mamlakat hit-paradlarida, jumladan AQSh va Germaniya hit-paradlarida choʻqqiga erishdi. 1988-yilda „Eng yaxshi Britaniya Singli“ nominatsiyasida Brit Awardsni qoʻlga kiritdi.

## Trek-list
;7" single
#"Never Gonna Give You Up" (7" Vocal mix) – 3:32
#"Never Gonna Give You Up" (Instrumental) – 3:30

;12" maxi
#"Never Gonna Give You Up" (Cake mix) – 5:46
#"Never Gonna Give You Up" (Instrumental) – 6:19
#"Never Gonna Give You Up" – 3:32
#"Never Gonna Give You Up" (Escape to New York mix) – 7:01
#"Never Gonna Give You Up" (Escape from Newton mix) – 6:23

;12" maxi
#"Never Gonna Give You Up" (Cake mix) – 5:48
#"Never Gonna Give You Up" (Instrumental) – 6:21
#"Never Gonna Give You Up" – 3:32

;12" single
#"Never Gonna Give You Up" (Escape from Newton mix) – 6:30
#"Never Gonna Give You Up" (Escape to New York mix) – 7:00

#"Never Gonna Give You Up" (7" Vocal mix) – 3:32
#"Never Gonna Give You Up" (Pianoforte) – 3:30

## Manbalar

## Havolalar
*
Bigaradiya

**Bigaradiya**, achchiq apelsin, poʻrtaxol (Citrus aurantium L.) — toshbaqatoldoshlar oilasiga mansub doim yashil oʻsimlik. B.ning vatani — Jan.Sharqiy Osiyo. Kavkazning Qora dengiz boʻyida tarqalgan. B.ning guli yirik, oq, qoʻsh jinsli. Mevasi dumaloq, uchi bir oz yassi, oʻrtacha ogʻirligi 100 — 150 g, qobigʻi qalin, gʻadirbudur, och qizil, goyat xushboʻi, 10 — 20 pallalik, jigarrang, urugʻi koʻp. Mevasi yeyishga yaramaydi, murabbo, kompot qilinadi. Bargidan turli efir moylari olinadi. B. urugʻi va qalamchasidan koʻpaytiriladi. Oʻzbekistonda B. apelsin, limon va mandarin kabi sitrus oʻsimliklar uchun payvandtag sifatida ishlatiladi yoki manzarali daraxt sifatida tuvaklarda oʻstiriladi.

## Adabiyotlar
* OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
Botir Qodirov

**Botir Sheraliyevich Qodirov** (1981-yil 6-may, andijan uzbekistan— Uzbekistan  oʻzbek qoʻshiqchisi. Shou-biznes sohasida 2005-yildan buyon professional sanʼatkor sifatida faoliyat yuritadi. Pop va folklor janrida ijod qiladi. Madaniyat va sanʼat fidokori koʻkrak nishoni sohibi (2020).

2019-yilda Xitoyda oʻtgan XVIII Xalqaro Pekin festivalida Oʻzbekiston vakillari, yaʼni Botir Qodirov ijodiy jamoasi oliy mukofotni qoʻlga kiritgan. 

## Kelib chiqishi va yoshlik yillari

Botir Qodirov sanʼatkorlar oilasida tugʻilib oʻsgan. Bolaligidanoq qoʻshiq kuylashga ishtiyoqmand boʻlgan va sanʼat taʼsiri ostida ulgʻaygan. Oilasining deyarli barcha vakillari sanʼatkor boʻlishgan. Ona bobosi Nabijon Qodirov bastakor hamda changchi sozanda boʻlgan. Ona buvisi Tojixon Axmedjonova Andijondagi Oxunboboyev nomli teatrda aktrisa boʻlib ishlagan. U Botir Qodirovning sanʼat sohasidagi ilk ustozi edi. Kichkinaligida sanʼat haqida ilk tushunchalarni buvisidan olgan. Onasi Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan aktrisa Zulxumor Qodirovadir.

Botir Qodirov maktabni tamomlagandan soʻng 2000-yil Toʻxtasin Jalilov nomidagi Andijon davlat sanʼat bilim yurtida tahsil olgan. U yerda andijonlik, maqom yoʻnalishidagi qoʻshiqlar ijrochisi Azizbek Zaynobiddinovga shogird tushgan. Keyin esa, Toshkent davlat madaniyat institutining anʼanaviy xonandalik fakultetiga oʻqishga kirgan. Ashula va raqs estrada boʻlimida tahsil olgan. Institutda Orolmirzo Safarov, Rahmatjon Tursunov kabi ustozlardan tahsil olgan. Keyinchalik taniqli oʻzbek bastakori Musaxon Nurmatovdan milliy estrada yoʻnalishidagi qoʻshiqchilik sirlarini oʻrgangan. Institutni 2005-yil bitirgan.

## Sanʼat sohasidagi faoliyati
Botir Qodirov 2005-yildan boshlab professional sanʼatkor sifatida televideniye va radioda oʻzining ilk qoʻshiqlarini ijro eta boshlagan. Qoʻshiqchi ilk yakkaxon konsertini 2006-yilda bergan va keyinchalik koʻplab musiqiy albomlar chiqargan. Xit taronalari „Seni oʻylayman“ va „Adashdim“ qoʻshiqlaridir.

2019-yilda Xitoyda oʻtgan XVIII Xalqaro Pekin festivalida Oʻzbekiston vakillari, yaʼni Botir Qodirov ijodiy jamoasi oliy mukofotni qoʻlga kiritdi. Botir Qodirov 2020-yilda Madaniyat va sanʼat fidokori koʻkrak nishoni bilan taqdirlandi.

## Manbalar
Filiya

**Filiya** (yun. phileo — sevaman, yaxshi koʻraman) — oʻzlashma qoʻshma soʻzlarning ikkinchi qismi; biror narsani yaxshi koʻrish, yoqtirish, unga moyillikni ifodalaydi (mas, gidrofiliya, termofiliya).
Kuluar

**Kuluar** (frans. couloir — qoridor, yoʻlak) — parlament, hukumat tashqi-lotlari, shuningdek, teatr va konsert zallarida antrakt hamda majlislar oraligʻidagi tanaffuslarda dam olish joyi, norasmiy uchrashuvlar, suhbatlar oʻtkazish uchun moʻljallangan yordamchi xona.

## Manbalar
Braguy tili

BRAGUY TILI (braxun tili) — Pokiston (Balujiston va Sind viloyati)da yashovchi xalq tili, dravid shillari guruhiga kiradi. Bu tilda taxminan 1 mln.ga yaqin kishi soʻzlashadi (1997). Bir nechta dialektlarga ega. Yozuvi arab alifbosi asosida.
MMFI Toshkent filiali

**Toshkent shahridagi MMFI „Milliy tadqiqot yadro universiteti“** — „Milliy tadqiqot yadro universiteti“ federal davlat avtonom OTMning Toshkent filiali hisoblanadi.

## Tarix
MMFI „Milliy tadqiqot yadro universiteti“ Toshkent shahridagi filiali Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2018 yilning 20 iyuldagi "Toshkent shahrida „MMFI“ Milliy tadqiqot yadro universiteti federal davlat avtonom oliy taʼlim muassasasining filialini tashkil etish va uning faoliyatini tashkillashtirish toʻgʻrisida"gi PQ-3875 sonli qarori asosida tashkil etilgan. Toshkentdagi MMFI „Milliy tadqiqot yadro universiteti“ oʻz faoliyatini 2019 yilning 3 sentyabr kuni Oʻzbekistonning kelajakdagi Atom elektr stansiyasiga kadrlar tayyorlash dasturi doirasida birinchi kursga 100 ta talaba qabul qilish bilan boshlagan edi.

## Tarkibi
Hozirgi kunda filialda bakalavrlarga kunduzgi taʼlim dasturi asosida „Yadro energetikasi va issiqlik fizikasi“, „Yadro fizikasi va texnologiyalar“, „Issiqlik energiyasi va issiqlik fizikasi“ va „Elektr energetikasi va elektrotexnika“ taʼlim yoʻnalishlari bor.

## Taʼlim
Filialga abiturientlar quyidagi imtihonlar asosida qabul qilinadi: Barcha taʼlim yoʻnalishlari uchun matematika, fizika va rus tili fanlaridan anʼanaviy yozma shaklda oʻtkaziladi. Har bir imtihon yozma ravishda olinib, bilimlar saviyasi 100 ballik mezonda baholanadi. Shu jumladan, har bir imtihonda 40 ballik quyi chegara qoʻyilgan boʻlib, undan past ball olgan abiturientlar keyingi imtihonga qoʻyilmaydi va tanlovda ham qatnashmaydi. Kirish imtihoni natijalari Oliy oʻquv yurtining saytida eʼlon qilib boriladi. Barcha taʼlim yoʻnalishlarida oʻqish muddati: bakalavrlar uchun — 4 yil. 2019 yildan boshlab har bir taʼlim yoʻnalishlarida bakalavrlar uchun 100 ta toʻliq davlat granti asosida oʻqish tashkil etilgan. Taʼlim xizmatlari talabalar uchun davlat buyurtmasiga muvofiq toʻliq davlat granti asosida Oʻzbekiston va Rossiya Federatsiyasi professor-oʻqituvchilari tomonidan rus tilida olib boriladi. Filial bitiruvchilariga oʻqish tamomlanganidan soʻng bosh muassasaning belgilangan namunadagi diplomi beriladi va bu diplom Oʻzbekiston Respublikasida oliy taʼlim toʻgʻrisidagi hujjat sifatida tan olinadi. Filialning barcha bitiruvchilari respublikaning energetika tarmogʻida ish bilan taʼminlanadi. 2021-yilga kelib filialda 268 nafar talaba tahsil olmoqda.

## Manbalar
Diples

ʻʻʻDiplesʻʻʻ yoki ʻʻʻtiplesʻʻʻ () — yupqa qatlamli xamirdan tayyorlangan Peloponnesdan kelib chiqqan yunon shirinligi. Xvorost yoki Ukraina vergunlarini yoki oʻzbek toʻylari pishiriqlarini eslatadi, faqat dipleslar quruq holda emas, balki sirop yoki asalga shimitib beriladi. Diples koʻpincha toʻy va Yangi yil bayramlarida dasturxonga tortiladi.

## Tayyorlanishi
Xamir uchun un yoki manniy krupa ishlatiladi, unga tuxum va apelsin sharbati qoʻshib qoriladi. Xamir uzun tasmasimon yoyilib, qizdirilgan yogʻda qovuriladi, soʻngra shakar yoki asal siropi shimdiriladi. Dipleslar turli-tuman shaklda boʻlishi mumkin, ulardan eng keng tarqalgani kapalak, bantik va spiralsimondir.

Diples pishirishning yana bir usulida maxsus temir qolipdan foydalaniladi. Bunda dipleslar qolipdan ajragunicha oʻsimlik yogʻida qovuriladi. Soʻng ustiga sirop quyib, maydalangan yongʻoq va dolchin sepiladi.

## Manbalar
Dob

ʻʻʻDobʻʻʻ () — klassik Provence (yoki kengroq aytganda, fransuzcha) ragu boʻlib, vinoda dimlangan arzon mol goʻshti, qoʻy goʻshti, sabzavotlar, sarimsoq va Provans oʻtlaridan tayyorlanib, anʼanaviy ravishda maxsus koʻza dobyerda pishiriladi. Anʼanaviy daubière — bu qopqogʻi egik koʻzaga oʻxshash qizgʻish xumchadir. Qopqoq ustiga suv quyiladi, u ichkaridagi namlikni kondensatsiya qilib, goʻshtning kichik boʻlaklari uzoq vaqt yumshab pishishini taʼminlaydi. Dobga solinadigan goʻsht novvos yelkasi va orqa qismidan kesiladi, baʼzilar esa bu taomni uchta goʻsht boʻlagidan tayyorlash kerak, deb hisoblaydi: „dildiroq boldir tana uchun, qovurgʻalari taʼm uchun va pushti magʻiz qattiqligi uchun“. Eng qadimgi yozilgan dob retseptlaridagidek, koʻpgina zamonaviy retseptlar uchun qizil vino zarur boʻlsa, ozginasiga oq vino kerak boʻladi. Qoʻy goʻshti bilan dob anʼanaviy ravishda oq vinoda tayyorlanadi.

Provans lahjasidagi adobar (adouba) soʻzi „pishirish, tayyorlash“ degan maʼnoni anglatadi va provanscha „dòba“ („dimlangan goʻsht“) soʻzidan olingan.

Bundan tashqari, zaytun, olxoʻri va oʻrdak yogʻi, sirka, konyak, lavanda, muskat yongʻogʻi, dolchin, qalampirmunchoq, archa mevalari yoki apelsin qobigʻi bilan ziravorlangan turlari bor. Mazasi eng yaxshi boʻlishi uchun u bir necha bosqichda pishiriladi va har bir bosqichdan keyin bir kun sovutiladi, shunda hidlari uygʻunlashadi. Anʼanaga koʻra, ragu uzoq qaynatiladi va kechki paytdan oldinroq tayyor boʻlishi kerak.

## Dobyer
Dob anʼanaga koʻra dobyerda tayyorlanadi, dobyer qorindor sopol koʻza boʻlib, tubi torroq va qopqog‘ida suv quyadigan kichkina chuqurcha (nov) bo‘ladi. Koʻza toʻldiriladi va koʻmir yoki pechkaga qoʻyiladi, qopqogʻining kanalidan suv quyiladi va masalliqlar asta-sekin pishiriladi. Iloji boricha kamroq suyuqlik ishlatiladi, sopol idish esa ichidagilarni qurib qolishdan saqlaydi. Goʻsht tarkibidagi biriktiruvchi toʻqimalar erimaydi, quyuqlashib qoladi. Qopqoqdagi suv haroratni qaynab turgan darajadan past ushlab turadi, bu esa masalliqlarning pishib oʻtib ketishiga yoʻl qoʻymaydi. Idishning yuqori qismidagi harorat pastidagidan koʻra kamroq boʻlib, bugʻ aylanishi va siropni hosil qiladi.

Fayl:Daubi2.JPG|Dobyer
Fayl:Daube de boeuf carottes.jpg|Shpik, sabzi va qoʻziqorinli mol goʻshti, pasternak pyuresi bilan birga tortiladi
Fayl:Bistro Jeanty - January 2019 - Sarah Stierch.jpg|Kaliforniyaning Yantvill shahridagi Jeanty kafesida yogʻga solingan sabzi va noʻxat bilan mol goʻshtidan dob
Fayl:Daube of beef.jpg|Mol goʻshti va kartoshkadan dob


## Manbalar
Dovgʻa

ʻʻʻDovgʻaʼʻʻ (, tal. duđnā ash) — ozarbayjon va talishlarning nordon sutli oshi issiq va sovuq holda isteʼmol qilish mumkin.

Dovgʻa yogurt va oʻtlar asosidagi vegetarian shoʻrvasi hisoblanadi.

Dovgʻa ovqat hazm qilish uchun foydali boʻlgan goʻshtli taomlar orasida bayram dasturxoniga tortiladi. Dovgʻaning asosini matsoni, ayron va kefir kabi bir necha turdagi qatiqli ichimliklar aralashmasi tashkil etadi. Dovgʻa pishirgandan soʻng darhol issigʻida yoki sovuq holda tortilishi mumkin. Ovqat sovigandan keyin qayta isitish tavsiya etilmaydi.

## Tayyorlash usuli
Matsoni boʻlmasa, kefir, yogurt yoki ikkalasining aralashmasidan foydalanish mumkin. Koʻkatlarni taʼbga koʻra tanlash mumkin. Tuxum qoʻshish shoʻrvaga kremsimon tus beradi, suyuqlik ajralishini oldini oladi. Dovgʻa tayyorlash uchun ismaloq, kashnich, petrushka, shivit, yashil piyoz, yalpiz, rayhon, zardob, kefir va yogurt aralashmasi yoki kefirning oʻzi, qaynatilgan guruch, koʻpchitilgan tuxum, noʻxat, taʼbga qarab dengiz tuzi ishlatiladi.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* Dovga // Kultura pitaniya. Ensiklopedicheskiy spravochnik / Pod red. I. A. Chaxovskogo. — 3-e izdanie. — Mn.: „Belorusskaya ensiklopediya imeni Petrusya Brovki“, 1993. — S. 82. — 540 s. — ISBN 5-85700-122-6.
Dodol

**Dodol** — kokos suti, palma shakari va guruch unidan tayyorlangan irisga oʻxshash shirinlik boʻlib, u Janubi-Sharqiy va Janubiy Osiyoda, xususan, Indoneziya, Malayziya, Singapur, Bruney, Filippin, Janubiy Hindiston, Tailand, Shri-Lanka va Myanmada ommalashgandir. U yerlarda *mont kalama* deb ataladi. Dodol shirin, choʻziluvcha va yopishqoq boʻladi. Anʼanaviy jigarrang dodol bilan bir qatorda mango sharbati yoki pandan barglarining essensiyasi (Pandanus amaryllifolius) bilan tayyorlangan rangdor va xushboʻy konfetlar mashhur.

## Mintaqaviy xususiyatlari
Asosan musulmonlar yashaydigan mamlakatlarda, masalan, Indoneziya yoki Malayziyada dodol bolalarga Ramazon hayiti va Qurbon hayiti bayramlarida beriladi.

Baʼzi mamlakatlarda dodolga durian taʼmi beriladi. Bu taʼmga *lempuk*, deyiladi bu konfetlar, odatda, sariq boʻladi. Lempuk dodol Tailand, Kelantan, Terengganuda, Medan shahrida va Sumatraning boshqa shaharlarida mashhur. Hindistonning gʻarbiy qirgʻoqlarida (Portugaliya Hindistoni deyiladi), xususan, Goa shtatida dodol Rojdestvo bayramida yeyiladi.

Balida dodol quruq makkajoʻxori barglariga oʻralgan holda sotiladi.

Shri-Lankada sovishidan oldin tayyor qorishmaga hind yongʻogʻi va kardamon qoʻshiladi. Qorishma sovishi uchun tovada qoldiriladi, ortiqcha kokos moyi silqib ketishi uchun tova qiyshaytirib qoʻyiladi. Bu variant *kalu-dodol* deb ataladi.

## Tayyorlanishi
Asosiy ingrediyentlar: kokos suti, yopishqoq guruch uni, oddiy guruch uni va tozalanmagan palma shakari. Anʼanaga koʻra, yopishqoq guruch uni va oddiy guruch uni 6:1 nisbatda olinadi. Iris tayyorlash jarayoni oddiy, ammo 6 soatcha davom etadi.

2 kg un aralashmasi uchun taxminan 2 litr kokos suti va 1,5 litr shakar siropi olinadi. Un va sirop aralashtiriladi va qorishma teng yarmigacha kamayguncha doimiy aralashtirilib oʻrtacha olovda pishiriladi. Keyin qorishmaga kokos suti qoʻshiladi va quyuq jigarrang boʻlgunga qadar doimo aralashtirib, past olovda pishirishda davom etiladi. Qorishma juda choʻziluvchan, aralashtirish qiyin, yaltiroq va tova devorlaridan oson ajraladigan, barmoqqa yopishmaydigan boʻlib qoladi. Keyin unga turli qoʻshimchalar qoʻshiladi (yongʻoq, ziravorlar v.b.) va sovitiladi. Dodol sovigach, gelga oʻxshab qoladi va uni kesib boʻlaklasa boʻladi.

## Manbalar

## Havolalar
*
Cassoeula

**Kassyola** () — Italiyaning shimolida, asosan, Lombardiyada mashhur taom. Odatda, qishda tayyorlanadi. U „kuchli, keskin“ taʼmga ega. Bu taom dirijyor Arturo Toskaninining sevimli taomi edi. Yozuvchilardan biri uni „qadimiy Milanning muqaddas taomi“ deb ataydi va „ayniqsa, qish kunida jon bagʻishlaydigan taʼriflab boʻlmas lazzat“ haqida gapiradi.

## Kelib chiqishi
Bir versiyaga koʻra, taomning kelib chiqishi avliyo Antoniy kunini nishonlash (17-yanvar) bilan bogʻliq. Bayram choʻchqa soʻyish paytining oxiriga toʻgʻri keladi. Shuning uchun taomda, odatda, hayvon tanasining darhol isteʼmolga tayyor boʻlgan qismlarigina ishlatiladi. Goʻshtning eng yaxshi boʻlaklari taʼmi yaxshilanishi uchun bir muddat qoldiriladi.

Boshqa versiyaga koʻra, taomning paydo boʻlishi Ispaniya Milanni boshqargan XVI-asr voqealari bilan bogʻliq. Ushbu versiyaga koʻra, ispan armiyasi zobiti milanlik aslzoda oilaga ovqat pishirgan sevimli ayoliga retseptni aytib beradi. Oila aʼzolariga taom manzur boʻladi va ommalashib ketadi.

## Ingrediyentlari
Ovqatga choʻchqa goʻshti odatda qovurgʻasi, terisi, boshi, quloqlari, tumshugʻi va dumi kabi eng arzon qismlari, kolbasa, baʼzan tovuq yoki gʻoz goʻshti qoʻshiladi. Idish *[[:ru:Сasserole|casserole]] d*eb ataladigan kastrulkada pishiriladi hamda piyoz, sabzi, selderey va qora murch ishlatiladi. Ovqat 3 soat davomida pishiriladi va pishirish tugashidan 30 daqiqa oldin karam solinadi.

Kassyola, odatda, polenta yoki kuchli qizil vino bilan dasturxonga tortiladi. Karami yumshoqroq va mazaliroq boʻlishi uchun sovitilgandan keyin taomni isteʼmol qilish anʼanasi bor.

## Taomning boshqa variantlari
Kassyolaning koʻplab variantlari uchraydi, lekin ularning barchasida karam bor. Masalan, Komo provinsiyasida choʻchqa kallasi ishlatiladi; Pavia provinsiyasida — qovurgʻasi; Novara provinsiyasida gʻoz qoʻshiladi.

## Yana qarang

* Kasuela — Lotin Amerikasi oshxonasining taomi
* Lombardiya oshxonasi

## Manbalar
Met-tipratikan

**Met-tipratikan** () Germaniya bufetlarining anʼanaviy yaxna yeguligi, tuxumli muxomor, pomidorli muxomor va pishloqli tipratikan bilan bir qatorda, ayniqsa, 1950-1970-yillarda va hozir ham ommalashgan. Met bu nemislarning piyoz va ziravorlar qoʻshilgan, yashil oshkoʻklar va piyoz halqalari bilan bezatilgan, tipratikan ignasi shaklida piyoz eti yoki tuzlangan tayoqchalar va zaytun donalari bilan bezatilgan sevimli choʻchqa goʻshtidan qiymali taomidir. Baʼzida tipratikanga tuzlangan bodring boʻlaklaridan quloqchalar qadaladi. Baʼzan metdan choʻchqacha yasaladi (). Met pashtet kabi oq bulkaning yoki yogʻli kulrang nonning yarmiga surtib, buterbrod qilinadi. Germaniya oziq-ovqat qoidalariga koʻra, metni faqat tayyorlangan kuni isteʼmol qilish mumkin.

Tipratikan shaklida issiq taomni bezash () XIX-asrdan beri maʼlum. Vilgelm Xaynz ichiga masalliq toʻldirilgan behini tipratikanga qiyoslagan. Shtutgart bosh oshpazi Vinsent Klinkning soʻzlariga koʻra, birinchi televizion oshpaz Klemens Vilmenrod met-tipratikanning ommalashishiga katta hissa qoʻshgan, ammo Vilmenrodning oʻzining va 1960-1980-yillardagi boshqa oshpazlik nashrlarining kitoblarida met-tipratikanning retsepti topilmagan. Biroq „yasama quyon“ qiymali ruletcha varianti bor, Vilmenrod nomi bilan aytganda „havayicha met-tipratikan“ ananas tilimlari va shoʻr tayoqchalar bilan bezatiladi. Erix Lostning 1987-yilda nashr etilgan „Qurbaqa konserti“ romanida kirpi shaklidagi met uyumi salmonbaliq va gulmohi, valdorf salati, qovurilgan pishloq, qora ikra bilan tuxum va vetchina ruletlari bilan birga tasvirlanadi. Met-tipratikan bir nechta teledasturlarda, jumladan Xape Kerkelingning 70-yillar shousida rekvizit sifatida paydo boʻldi.

Goʻshtni xomicha, ayniqsa qiymani xomicha isteʼmol qilish patogen bakteriyalar, xususan, iyersiniya, salmonella, ichak tayoqchalari va kampilobakteriyalar, listeriyalar, shuningdek, parazitlar va viruslar yuqtirish xavfini oshiradi. Metni faqat tayyorlangan kuni isteʼmol qilish tavsiya etiladi. 2012-yilda Federal xavfni baholash instituti va Robert Kox Instituti tomonidan oʻtkazilgan besh yoshgacha boʻlgan bolalar oʻrtasida iyersiniozni oʻrganish maʼlumotlariga koʻra, kasal boʻlganlarning taxminan 30 foizi bir kun oldin met isteʼmol qilgan. Nemislar bolaligidanoq met yeyishni oʻrganadilar, Germaniyada bu taomning mashhurligi shundandir. Bugungi Germaniyada vegeratiancha met-tipratikan goʻshtsiz guruch qarsildoqlari, piyoz va tomat pastasidan tayyorlanadi.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* *Kox G., Fuks M.* Yojik iz farsha // Proizvodstvo i resepturi myasnix izdeliy / per. s nem.. — SPb.: Professiya, 2005. — S. 545. — 656 s. — (Nauchnie osnovi i texnologii). — .
* *Wolfgang Herles.* Gehacktes // Vorwiegend festkochend. Kultur und Seele der deutschen Küche. — Random House, 2019. — 416 S. — .
* Peter Peter: *Kulturgeschichte der deutschen Küche.* Verlag C. H. Beck, München 2008, , S. 182.
Moʻynali qurbaqa

**Moʻynali qurbaqa** () yoki **sosiskali qurbaqa** () anʼanaviy ingliz taomidir, Yorkshir pudingi uchun xamirda pishirilgan sosiskalar. Odatda piyoz sousi va sabzavotlar bilan tortiladi.

## Tarixi
Xamirli pudinglar XVIII-asr boshlarida Hannoverlar Britaniyasida mashhur taomga aylangan. „Hannover pazandachiligi“ muallifi Jennifer Stid ( XVIII-asr oʻrtalarida „moʻynali qurbaqa“ bilan bir xil boʻlgan nomaʼlum retseptni topdi. Xanna Glassning 1747-yilda chop etilgan „Sodda va yengil pazandalik sanʼati“ kitobi kolbasa oʻrniga kaptarlardan foydalanadigan „moʻynali kaptar“ retseptini bayon qiladi. Bosma nashrlarda „moʻynali qurbaqa“ birinchi paydo boʻlishi 1787-yilga toʻgʻri keladi.

1861-yilda Izabella Biton dumli romshteks va qoʻzichoq buyraklari bilan shunga oʻxshash retseptni keltiradi. Charlz Elm Frankatelli 1852-yilgi retseptda „kunduzgi savdo tugaganidan keyin kechasi 6 pens yoki 1 shillingga har qanday goʻsht boʻlagini arzonroq sotib olish mumkin“, deb yozadi. Zamonaviy italyan oshxonasining birinchi kitobida ushbu retsept „Inglizcha qayta pishirilgan qaynatma goʻsht“ () yoki „moʻynali qurbaqa“ deb ataladi, retseptda qaynatma goʻsht qoldiqlari et sifatida olingan, keyin yana xamirda pishirilgan.

„Moʻynali qurbaqa“ nomining kelib chiqishi nomaʼlum. Ammo u sosiska xamir chuqurchasidan moʻralab turgan qurbaqadek koʻringani uchun shunaqa nomlangan, deb hisoblanadi.

## Manbalar
Jengyalov hats

ʻʻʻJengyalov hatsʻʻʻ (arm. Ժենգյալով հաց; shuningdek, jangyalov hats, zhingyalov hats) — mayda toʻgʻralgan har xil oshkoʻklar solingan yupqa xamir, Togʻli Qorabogʻ armanlari oshxonasida anʼanaviy taom. Kavkaz xalqlarining koʻkatli kutab, afarar taomiga, oʻzbeklarning koʻkatli, ismaloqli yupqa taomiga juda oʻxshab ketadi.

Jengyalov hats Togʻli Qorabogʻ armanlari oshxonasining xos taomi hisoblanadi. 2013-yilda tan olinmagan NKR hukumati jengyalov hatsni respublikaning nomoddiy merosi roʻyxatiga kiritdi. 2015-yil aprel oyining oxirida tan olinmagan Togʻli Qorabogʻ Respublikasida jengyalov hats festivali boʻlib oʻtdi.

## Tayyorlash
Xamirturushsiz xamirdan qogʻozdek yupqa chalpaklar yoyiladi, soʻngra 10-20 xil yovvoyi va xonaki koʻkatlarni mayda toʻgʻrab, oʻsimlik moyi qoʻshilib, xamir bilan oʻraladi. Taomning muhim xususiyati oshkoʻklarning toʻgʻri tarkibidir. Taʼmi va hidi oʻtkir koʻkatlar qoʻshilmaydi. Asosan salat ekin, ismaloq, olabuta eshakshoʻra, lavlagi barglari, mokritsa, achambiti (arm. stypashar), binafsha barglari va shunga oʻxshash oʻtlar qoʻshiladi. Ajur chervil, qichitqi oʻti, yashil piyoz, shovul kabi nordon yoki shomalak kabi oʻtkir taʼmli koʻkatlar kamroq boʻlishi kerak; momaqaymoq kabi achchiq taʼmli oʻtlar juda kam ishlatiladi. Bundan tashqari, xamirga pishloq va qovurilgan piyoz tiqsa boʻladi. Taxminan 10 daqiqa davomida „saj“ deb nomlangan issiq mangalda pishiriladi (arm. սաջ) yoki tandirda ikki daqiqaga yopiladi. Bu taom pivo, tan, sharob bilan isteʼmol qilinadi. Jengyalov hats Katta post paytida, ayniqsa, ommalashgan.

Fayl:Jengyal.jpg|Toʻgʻralgan koʻkatlar
Fayl:Jengyale sajin.jpg|Sajinda jengyalov hats pishirish
Fayl:Jengyalov hats1.jpg|Tayyor jengyalov hats
Fayl:Jengyal roll. JPG|Tayyor jengyalov hats


## Manbalar

## Adabiyotlar

* 

## Havolalar
* Stepanakert bozorida zhengyalov shlyapalarini tayyorlash.
* Edym saytida koʻkatlar bilan Kutaby (Zhengyalov shlyapalari). televizor
Katsudon

Yevropa-yapon oshxonasining goʻshtli taomi, domburining eng ommalashgan turi.

## Nomlanishi
Taomning nomi ikki soʻzdan olingan: tonkatsu (choʻchqa kotleti) va domburi (ustiga garnir solingan katta kosadagi guruchdan iborat taom).

## Taom
Bir porsiyasi bir piyola guruch va yaxshilab pishirilgan choʻchqa goʻshtidan iborat. Kotletni tuxumga oldindan botirib olish yoki pishirgandan keyin ustidan sous quyish mumkin. Taomga sabzavotlar va turli ziravorlar ham qoʻshsa boʻladi.

Katsudonning mintaqaviy turlari mavjud:  bilan Nagoya , fransuzcha sousi bilan Okayama  va boshqalar.

## Ommaviy madaniyatda
Katsudon maktab oʻquvchilari va talabalar orasida mashhur:  soʻzi taom nomiga ohangdosh, shuning uchun katsudon imtihonlardan oldin tanovul qilinadi.

Yaponiyada jinoyatchi politsiya boʻlimida yoki tergov xonasida bir piyola katsudon yesa, albatta tavba qiladi, degan shahar afsonasi mavjud.
File:醤油カツ丼(SK）.jpg|Soya sousi va yashil piyoz solingan bir piyola katsudon 
File:Chicken katsudon by avlxyz.jpg|Tovuqli katsudon
File:Egg katsudon with green leek.jpg|Choʻchqa goʻshtli katsudon


## Manbalar
Latta

**Latta** — odatda artish, tozalash, tartibga solish va yuvish uchun ishlatilinadigan mato boʻlagi. Asosan artish uchun ishlatiladigan mato boʻlagi hisoblanadi. Texnologiyada „latta“ atamasi qabul qilingan.

## Ilova
Tarixga nazar solinsa, latta sifatida ishlatiladigan birinchi materiallar paxta va zigʻir edi. Sovet jamiyatida eskirgan kiyimlar latta vazifasini bajara boshlagan. Yuqori isteʼmol sifatiga ega latta ishlab chiqarish uchun poliester ishlatiladi. Mikrofiber matolar (ogʻzaki nutqda mikrofibra) kirni sovunsiz va tozalash kukunisiz, sirtda iz qoldirmasdan tozalashga qodir.

Yaxshi namlash qobiliyati tufayli latta yuqori isteʼmol qiymatiga ega.

Shvabra bilan birgalikda u katta yer yuzalarini tozalash uchun qulay vositani hosil qiladi. Hozirda u zamonaviyroq siqish shvabralarining prototipi hisoblanadi.

## Yana qarang

* Salfetka
* Idishlar uchun gubkalar

## Manbalar
Panini

**Panini** ( — pl. - kichkina bulochka) bugʻdoy unidan tayyorlangan xamirdan pishirilgan maxsus nonning ikki bo‘lagidan (masalan, ciabatta) va non orasiga pishloq hamda turli masalliqlar qo‘shib tayyorlangan sendvichning (yopiq sendvich) italyancha namunasidir. Panini odatda press panjarada qovuriladi.

## Yana qarang

* Croque Monsieur fransuz sendvichi

## Manbalar
Posikunchalar

**Posikunchalar****(posekunchiki)** — rus oshxonasining kichik oʻlchamdagi, ichiga goʻshtli qiyma solib, yogʻda qovurib olinadigan taomi. Asosan, Perm viloyatida keng tarqalgan.

Posikunchalar shaklan ichiga suzma yoki sabzavot yoxud meva solib tayyorlanadigan chuchvara, yaʼni varenikiga oʻxshaydi. Reseptiga koʻra, bugʻdoy unidan xamir tayyorlanadi, baʼzida (ayniqsa, shimoliy hududlarda) xamirga tolqon (talkan) ham qoʻshiladi. Ichiga solish uchun mol goʻshti, qoʻy yoki choʻchqa goʻshti (eng koʻp ishlatiladi) dan tayyorlanadigan qiymadan foydalaniladi. Dasturxonga smetanaga sarimsoqpiyoz qoʻshib tayyorlanadigan sousi bilan tortilad.

## Etimologiyasi
Taom nomining kelib chiqishiga doir ikki xil fikr mavjud: „sech“ „chopib maydalangan“ soʻzi (qiyma tayyorlash uchun goʻsht maydalangani uchun) va „sikat“ „suzmoq, oqmoq“ soʻzilaridan (taom tanovul qilinayotganda undan koʻp sharbat oqib chiqqani bois) paydo boʻlgan.

## Manbalar

## Havolalar

* 
* 
* {{veb manbasi|lang=ru|url=https://www.chitaitext.ru/novosti/pochemu-permi-nuzhen-novyy-kulinarnyy-brend-vmesto-posikunchikov/|title=Почему Permi nujen noviy kulinarniy brend vmesto posikunchikov|website=www.chitaitext.ru|access-date=2021-12-13|archive-date=2021-12-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20211206154942/https://www.chitaitext.ru/novosti/pochemu-permi-nuzhen-novyy-kulinarnyy-brend-vmesto-posikunchikov/|deadlink=n
Moretta (ichimlik)

**Moretta, Moretta Fano** – Italiyaning Pesaro va Urbino provinsiyasidagi Fano shahridan kelib chiqqan issiq qahva ichimligi. U kuchli va shirin taʼmga ega boʻlib, odatda ovqatdan keyin ichiladi yoki sovuq kunlarda issiq ichimlik sifatida isteʼmol qilinadi. U uch (pastdan boshlab) qatlam bilan tavsiflanadi: likyor, qora qahva va qahva koʻpigi. Likyor oʻrniga shakar yoki limon qobigʻi erigan issiq rom yoki konyak ishlatilishi mumkin. Tayyor ichimlik oldindan qizdirilgan klassik shisha stakanga marxamat qilinadi.

## Tarix
Fano port shahridan (Pesaro e Urbino) dengizchilar va baliqchilar ichimlikni yaratishlari mumkin edi, chunki ular ish joylarida sovuqotmaslik uchun shunga oʻxshash masalliqlardan tayyorlangan ichimlik isteʼmol qilardilar. Vaqt oʻtishi bilan bu masalliqlar moretta uchun asos boʻldi. 2004-yilda AIBES Morettani kokteyl sifatida rasman tan olindi.

## Manbalar


## Havolalar
* Una storia a strati, Moretta di Fano
Red eye

**Red eye** (; tarjimasi „qizil koʻz“) — oddiy filtrli qahvaga espresso qoʻshib tayyorlanadigan amerikalik kuchli qahva ichimligi. 

Ichimlikning koʻplab usullari,  yoʻllari va nomlari mavjud.

## Variantlari
Ichimlikni „red eye“, „black eye“ yoki „death eye“ (inglizcha death eye) filtrdan espresso va qahvaning nisbatlariga, shuningdek, tayyor ichimlikning kuchiga qarab atash mumkin.

Ichimlikning bir varianti Canadiano boʻlib, uning asosiy farqi shundaki, u tayyorlanganda filtrlangan qahva espressoga qoʻshiladi (red eye kabi aksincha emas).

## Sarlavhalar
* Alyaskada bu ichimlik „Sludge cup“ nomi bilan tanilgan.
* Amerika Qoʻshma Shtatlarining shimoli-gʻarbiy qismida ichimlik „zulmatda otish“ nomi ostida marhamat qilinadi.
* Whitemoor konida u „Wellard qahvasi“ nomi bilan tanilgan.
* Whitemmor konida u „Wellard qaxvasi“ nomi bilan tanilgan.
* Coffee Bean qahvaxonalar tarmogʻida bu ichimlik „Turbo-regular“ nomi ostida yashiringan.

## Yana qarang
* Espresso
* Kofe filtri

## Manbalar
Idiops camelus

**Idiops camelus** (lot.) – Idiopidae oilasi Idiops turidagi migalomorf oʻrgimchaklar turi hisoblanadi.

## Tarqalgan joyi
Janubiy Amerika (Braziliya).

## Tavsif
Oʻrgimchaklar oʻrtacha oʻlchamda, uzunligi 1 smdan 2 smgacha. Karapaks va oyoqlari jigarrang, sternum va oyoqlarining bosh qismi sariq-jigarrang, qorni jigarrang. Idiops camelus erkaklari embolusning apikal yarmi qisqarishi va urugʻ oʻtkazuvchi kanalning teshigi yonida distal embolyar tishcha (shuningdek, Idiops clarus va Idiops germaini turlarida ham mavjud) mavjudligi bilan boshqa neotropik turlardan farq qiladi. I.clarus va I.germaini turidan embolusning kengayganroq apikal qismi bilan farq qiladi. Urgʻochilarda sferik retseptaklli spermateklari kanalga nisbatan sal kengroq, kanal va retseptakl oʻrtasida sal toraygan. Oyoqlarining bosh qismlari tikansiz. Yirik tishchalarning uzun qatorlari va kichik tishchalarning retrolateral qatorlari boʻlgan xelitserlar, retrolateral tishchalar xelitserning bazal uchdan birini egallaydi. Panjasida uchta tirnoqli oyoqchalar. Qorinchasi oval shaklida. Old yon koʻzlari (ALE) klipeal chekkaga yaqin joylashgan.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* 
## Havolalar
* BioLib: ''Idiops'' Perty, 1833
Vertel

**Vertel** – goʻshtni kamin yoki gulxanda (kamdan-kam hollarda bugʻ shkafida) olov ustida qovurish uchun qurilma, oshpazning mushak kuchi yoki elektr dvigatel bilan (duxovkalarda) aylanadigan, shunday qilib, goʻsht sharbati u boʻylab teng taqsimlanadigan uzoq qattiq tayoq. Vertelda, odatda, katta goʻsht boʻlaklari yoki kichik hayvonlarning tana goʻshti butunligicha qovuriladi.

Vertel oʻrta asrlar oshxonasidan beri maʼlum va oʻsha paytlarda katta oilalar uchun goʻshtli ovqatlar tayyorlashning eng keng tarqalgan usuli boʻlgan; boy uylarda hatto maxsus xizmatkor – „aylantiruvchi bola“ ham bor boʻlgan. Qoʻlda aylantirish kerak boʻlmagan mexanik vertelni yaratishga birinchi urinishlar, XV asrga tegishli. Uzoq vaqt davomida – to XIX asrning boshlariga qadar va ayniqsa Angliyada – olmaxon gʻildiragiga joylashtiriladigan, keyinchalik uning aylanishi vertelga oʻtadigan aylantiruvchi itlardan foydalanilgan.

Zamonaviy pazandachilikda koʻproq gorizontal vertel tarqalgan, ammo yunon girosi kabi baʼzi taomlar vertikal vertelda tayyorlanadi.

Zamonaviy vertellarning materiali AISI 304, AISI 304L, AISI 430, AISI316, AISI 316L, AISI 316Ti, AISI 321 markasidagi zanglamas poʻlat. Vertellarni duxovkalarda ishlatish uchun reduktorli sinxron mikrodvigatellar ishlatiladi, bu dvigatellarning rotori aylana shaklidagi doimiy magnit boʻlib, stator odatda koʻp polyusli.

## Yana qarang

* Shish

## Manbalar
Mizoram

**Mizoram** — Hindistonning shim.-gʻarbiy qismidagi shtat, sharq va jan. tomondan Myanma, gʻarbda Bangladesh bilan chegaradosh. Maydoni 21,1 ming km². Aholisi 891 ming kishi (2001), asosan, tibet-myanma guruhi xalqlaridan iborat. Ahsshining katta qismi mizo va ingliz tillarida soʻzlashadi. Maʼmuriy markazi — Ayvzol shahri.

Mizoram 1972-yilgacha Assom shtati tarkibidagi okrug, oʻsha yildan itti-foqsosh hudud maqomini olgan. 1987-yil fevral oyidan Hindistonning teng xuquqli shtati. Shtat hududining katta qismi togʻlardan iborat. Balandligi 1000- 2000 m. Iqlimi nisbatan salqin, faqat janubida issiq va sernam. Yillik yogʻin shimolda 2100&nbsp;mm dan janubida 3500&nbsp;mm gacha.

Mizoram— agrar shtat. Shtat aholisining 60 % qishloq xoʻjaligida band. Asosiy ekini — sholi; shuningdek, makkajoʻxori, paxta, kartoshka, tamaki, shakarkamish, sabzavotlar ham ekiladi. Mevali boglar, choy plantatsiyalari bor. Chorvachilikda, asosan, choʻchqa boqiladi. Togʻli rayonlarning V, qismi oʻrmon. Sanoatida oʻrmon sa-noati yetakchi. Hunarmandchilik rivojlangan. Qoʻlda turli matolar, gilam toʻqiladi, qamishdan shlyapalar, savatlar yasaladi. Ipakchilik, elektronika, oziq-ovqat sanoati korxonalari, konserva, sharbatlar ishlab chiqarish, yogʻmoy, choy zavodlari mavjud. Konchilik rivojlangan.
Tuxum qaynatgich

**Tuxum qaynatgich** — tuxumlarni bugʻda tayyorlash uchun oshxonaning isitish elektr jihozi. Tuxum qaynatgichlar turli miqdordagi tuxumlar uchun ishlab chiqariladi. Birinchi tuxum qaynatgich qopqoqli va Plastik materiallar tutqichli alyuminiy yoki jez korpusli boʻlib, unda tuxum joylashtirish uchun kataklari boʻlgan alyuminiy yoki jez panjara ilova joylashtiriladi. Isitish elementi korpusning pastki qismiga oʻrnatiladi. Zamonaviy tuxum qaynatgichlar plastik korpus bilan ishlab chiqariladi.

Tuxumni tuxum qaynatgichda tayyorlash uchun suv quyiladi, suv qaynaganidan soʻng, kataklariga tuxum qoʻyilgan panjara oʻrnatiladi. Tuxum pishirish muddati 3-5 daqiqani tashkil etadi. Tuxum qaynatgichlar, shuningdek, chala yoki qattiq qaynatilgan tuxumlarni olish uchun maʼlum bir vaqtdan keyin qurilmani avtomatik ravishda oʻchiradigan signal, bugʻ hushtagi va issiqlik regulyatori bilan jihozlangan.

SSSRda tuxum qaynatish uchun idishi boʻlgan E Ch-4 elektr choynagi ishlab chiqarilgan.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* Yaysevarki elektricheskie // Tovarniy slovar / I. A. Pugachyov (glavniy redaktor). — M.: Gosudarstvennoe izdatelstvo torgovoy literaturi, 1961. — T. IX. — Stb. 1001
Dunyo yanada odil boʻlishi mumkin

**„Dunyo yanada odil boʻlishi mumkin“** () Recep Tayyip Erdoğan qalamiga mansub yetti tilda nashr etilgan kitobdir.

## Mavzusi
Dunyo 5 dan katta degan falsafa bilan yoʻlga qoʻyilgan kitobda dunyo kelajagiga taʼsir qiladigan sohalarni faqat besh davlatning ixtiyoriga topshirish toʻgʻri emasligi taʼkidlangan. Kitob barqaror va adolatli dunyo uchun Birlashgan Millatlar Tashkilotining vazifalariga toʻxtalib oʻtadi.

Kitobda; Adolatsizlik, korruptsiya, qochqinlar inqirozi, dunyoning Yaqin Sharqda sodir boʻlayotgan voqealarga tomoshabinlik bilan qarashi, xalqaro terrorizm va islomofobiya kabi global muammolar koʻrib chiqiladi.

Mazkur kitob „Yangi asr avlodi“ nashriyoti tamonidan oʻzbek tiliga „Dunyo yanada odil boʻlishi mumkin“ nomi bilan 2000 nusxada chop etilgan.

## Manbalar
Moyjuvoz

**Moyjuvoz** (moy chiqaruvchi — „moy chiqarish“ soʻzidan) — bir oz nordon sut, qaymoq yoki smetanadan quvlash — ishlov berilayotgan mahsulotga mexanik taʼsir koʻrsatish orqali sariyogʻ olish uchun qurilma.

## Foydalanish

Qaymoqni mexanik quvlashda sut yogʻi ajralib chiqadi. Yogʻ atrofini oʻrab turgan membranalar buziladi va yogʻ boʻlaklarini hosil qiladi. Moyjuvozda boʻlaklar bir-biriga yopishadi va yirikroq boʻlaklar hosil qiladi. Quvlashda havo pufakchalari yogʻ boʻlaklariga tushadi. Keyinchalik quvlaganda yogʻ tobora zichlashib boradi, havo pufakchaları esa chiqib ketadi. Natijada, yogʻ qolgan suyuqlikdan ajraladi.

## Tarixiy faktlar
Yogʻ quvlash haqidagi eng erta eslatmani Bibliyada topish mumkin, u taxminan miloddan avvalgi 2000-yilga tegishli. Moyjuvoz VI asrda mavjud boʻlgan boʻlishi mumkin, chunki Shotlandiyada shu vaqt belgilangan moyjuvoz qopqogʻi topilgan.

Yevropa anʼanalarida, boshqa uy ishlari bilan bir qatorda, moyjuvoz yordamida yogʻ quvlash, asosan, ayollarning ishi boʻlgan.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* 
* 

## Havolalar
* Менделеев Д. И., Руднев В. М. Маслобойное и маслоэкстракционное производства // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
* Several types of butter churn illustrated and described 
* Traditional Czech butter churn
Tirqishli baraban

**Tirqishli baraban** — Osiyo, Afrika, Shimoliy va Janubiy Amerika, shuningdek, Okeaniyaga xos musiqiy anʼanalarning bir qismi sifatida keng tarqalgan zarbli va signalli cholgʻu asbobi; daraxt yoki bambuk tanasidan korpus qismida bir yoki bir nechta uzun tirqishlar yasash va zarurat tugʻilganda oʻzakni oʻyish yoki kuydirish orqali yasaladi.

Tirqishli barabanlarning oʻlchami turlicha boʻlishi mumkin, uning uzunligi bir metrdan oshmaydigan ichi boʻsh kichik bambuk bandidan tortib, 6×2 metrgacha boʻlgan katta yogʻoch boʻlagi koʻrinishidagi va bir vaqtda bir nechta odam kuy chaladigan namunalari ham bor. Musiqachilar baraban koprusining turli qismlariga tayoq yoki oyoq bilan zarba berishadi, agar yogʻochning qalinligi bir tekis boʻlmasa, zarba berilgan joyga koʻra turli tembrdagi tovushlar hosil boʻladi.

Tirqishli baraban koʻpincha marosim musiqalarini chalishda va signal berish uchun (soqchilar tomonidan hamda uzoq masofada joylashgan qoʻshni qishloqlarga xabar yuborish uchun) ishlatiladi, asbobning tembri igbodagi kabi til ohanglarini ham yetkazib berishi mumkin. 20-asrda Xitoy namunalari Gʻarb orkestr musiqasi tomonidan oʻzlashtirilgan.

Tirqishli barabanlar butun Janubiy va Sharqiy Osiyo, Assamning sharqiy qismidan Indoneziyaga va Tinch okeani orollarigacha boʻlgan hududlarda uchraydi; Afrikada Angola va Zambiyadan Mali va Senegalgacha boʻlgan hududlarda keng tarqalgan. Mesoamerikada H shaklidagi tirqishli barabanlardan foydalanilgan (atseklardagi teponatsl, mayyalardagi tunkul va boshqalar), shuningdek, Kuba, Kosta-Rika, Ekvador va Peruda ham ulardan foydalanilganini isbotlovchi dalillar mavjud. Xitoy musiqasida marosimlar uchun ishlatiladigan templ blok (yogoʻch quticha turi) va yogʻoch baliqlarni ham tirqishli barabanlarga aloqador asboblar deb bilishadi. Soʻnggi cholgʻu asbobining taraqqiy etishi samarasi oʻlaroq bitta asbob sifatida birlashtirilgan va turli tembrlarga ega yogʻoch baliqlar toʻplami ham yaratilgan.
Fayl:TeponaxtlePalacioCV.JPG|Aztek baraban " teponaztl "
Fayl:TamTam.jpg|Bamileke xalqining Kamerun tom-tamlari
Fayl:Agung a Tamlang.jpg|Filippin baraban [<span title="Agung a tamlang — версия статьи «Агунг а тамланг» на английском языке">[uz]</span>](https://uz.wikipedia.org/wiki/:en:Agung_a_tamlang)
Fayl:Pate Drum.JPG|Samoa pate baraban


## Manbalar

## Adabiyotlar

* 
* 
* 
*
Ishkamba shoʻrvasi

ʻʻʻIshkamba shoʻrvasiʻʻʻ (, Ishkembe — qorin, çorba — shoʻrva; bolgar va makedonlarda ʻʻshkembe chorbaʼʻ) — qorin va ichak-chavoqlardan tayyorlangan shoʻrva. Forscha shekambe (, „qorin“) va shurba (, „shoʻrva“)dan olingan. Turk, bolgar, makedon, serb va bosniya oshxonalarining anʼanaviy taomi.

Turkiyada ishkamba shoʻrvasini odatda qoʻy yoki mol qornidan pishirib, sirka-sarimsoq sousi yoki tuxum-limonli terbiye sousi qoʻshib isteʼmol qilinadi. Shoʻrva oshqozonning turli qismlaridan tayyorlanishi mumkin, „Tuzlama, ishkembe, şirden va damar“ turlari uchraydi. Boshqa baʼzi mamlakatlarda boʻlgani kabi shoʻrva ham bosh ogʻrigʻiga shifo hisoblanadi va koʻpincha Yangi yil dasturxonlarida uchraydi. Bu birinchi marta 1800-yillarda qayd etilgan, bu taom Usmonlilar orasida mashhur shoʻrva sifatida tavsiflangan va raqidan keyin tanovul qilingan. Shunga oʻxshash qorin shoʻrva yoki ichak-chavoq shoʻrvasi Gretsiyada (skembés, skemuths), Bolgariyada (shkembejinitsa), Ruminiyada (ciorbă de burtă) va Bolqonda (shkembé chorba) tayyorlanadi. Turkiya va Bolqonda u milliy shoʻrva hisoblanadi.

## Tayyorlanishi
Qorin va ichak-chavoqlar pishgunicha uzoq qaynatiladi, kesib, shoʻrvaga quyuqlashtiruvchi ru va bulyon qoʻshiladi, sarimsoq va ziravorlar solinadi. Retseptlarda garmdori, smetana, sut, bekon masalliq sifatida qoʻshilishi uchraydi.

## Manbalar
Yuetsin

**Yuetsin** (xit. míi , pinyin *Yuèqín* — Xitoyning anʼanaviy torli cholgʻu asbobi boʻlib, undan nafaqat mustaqil, balki Pekin operasi va raqs qoʻshiqlariga joʻr asbob sifatida ham foydalanishadi. Shuningdek, ushbu cholgʻu asbobiga nisbatan **Oy udi**, **Oy gitarasi**, Xiyot udi nomlari ham qoʻllanadi.

## Tarixi

Maʼlumotlarga koʻra, yuetsin Sin sulolasi davrida, taxminan 3-5-asrlarda ruan musiqiy asbobi asosida yaratilgan.

## Tavsif
Yuetsinning umumiy uzunligi odatda 45 santimetrdan 70 santimetrgacha, yumshoq navli yogʻochdan (aksariyat holatlarda firmianadan) yasalgan dumaloq, sakkizburchak yoki olti burchakli qopqoq diametri — 30 santimetr atrofida boʻladi. Toʻrtta quloq kalta grifga biriktirilgan boʻlib, qopqoqning boʻyin va yuqori qismida 8 ta dan 12 tagacha parda joylashgan.

Odatda ikki juft tor ipakdan tayyorlangan; ayni vaqtda ularni neylon bilan oʻrab chiqilgan poʻlatdan yasashadi.

Yuetsin mustaqil cholgʻu asbobi sifatida ham, joʻr asbob oʻrnida ham ishlatiladi. Yuetsin Szinghu va Szinerxu bilan bir qatorda Pekin operasidagi uchta asosiy musiqa asbobidan biri deb tan olinadi. Pekin operasi orkestri tarkibida yuetsindan tashqari chertib chalinadigan cholgʻu asboblaridan pipa va sansyan ham boʻlishi mumkin.

Kuy ijro etish davomida yuetsin qiyaroq qilib ushlab turiladi, chap qoʻl udni tutadi va torlarni siqadi, oʻng qoʻlning koʻrsatkich barmogʻi yoki bambuk, suyak, buqa shoxidan tayyorlanadigan. noxin bilan chalinadi.

## Manbalar
Kacho e pepe

ʻʻʻKacho e pepeʼʻʻ (italyancha: ʻʻCacio e Pepe)ʻʻ Rim oshxonasining mashhur taomidir, bu asosan tayyorlash osonligi bilan bogʻliq. Makaron retsepti XX-asrning oʻrtalarida paydo boʻldi (karbonara kabi).

## Ingrediyentlar
Eng oddiy italyan makaronli taomlaridan biri. Spagettiga qoʻshimcha ravishda (original retseptda — tonarelli) faqat ikkita masalliq mavjud: nomidan sezilib turibdiki, bu pishloq va qalampir (taomning boshqa ruscha nomi — pishloq va qora qalampirli spagetti). Pekorino romano qoʻyning qattiq pishlogʻi (parmijan bilan almashtirish mumkin) va qora murch ingrediyentlarga sezilar-sezilmas uygʻunlik baxsh etadi, bu taomning ajoyib taʼmini taʼminlaydi. Taom Italiyadagi kabi butun dunyoda ham mashhurdir.

## Tayyorlanishi
Ingrediyentlari kamligiga qaramasdan makaron tayyorlash tartibi boʻyicha tavsiyalar sezilarli darajada farq qiladi. Klassik retseptda shoʻr suvda qaynatilgan makaron pishloq va qalampir qorishmasi bilan aralashtiriladi. Biroq hozir boshqa usuli keng tarqalgan: qora murch chuqur tovada yoki soteynikda qovuriladi, shundan soʻng zaytun moyi (zamonaviy versiyada — qaymoq bilan birgalikda). Al dente holatidagi tayyor spagetti, ozroq spagetti qaynatiladigan suv va nihoyat, pishloq qoʻshiladi. Shundan soʻng, taom mayin va muloyim chiqishi uchun tovadagilar birmuncha vaqt jadal ravishda aralashtiriladi. Harakatlar ketma-ketligining boshqa variantlari ham bor.

Dasturxonga tortishda taomga qoʻshimcha ravishda pishloq va qalampir qoʻshish odati bor.

## Manbalar
Sudok

**Sudok** (**sudoklar**) ― deganda dasturxonga ziravorlar solingan idishlar toʻplamini tortish uchun tovoq, shuningdek, bir-birining ustiga qoʻyilib mahkamlanadigan, bir nechta kostryullar koʻrinishidagi ovqatni tashish uchun moslama tushuniladi. Uchinchi maʼnosi esa souslarni solishga moʻljallangan qayladondir.

## Dasturxon uchun sudok
Oshxonanikidan farqli oʻlaroq, stolga qoʻyiladigani dasturxon bezatishning muhim elementi boʻlib, tuz, qalampir va boshqa ziravorlar solingan idishlar toʻplamini oʻzida mujassamlashtiradi. Eng koʻp uchraydigani tuz, qalampir va xantal solinadiganidir. Toʻrt predmetligiga qalampir, xantal, sirka qozon va yogʻ idishlari toʻplami kiradi. Uning yana bir koʻrinishi qaylalar uchun moʻljallangan.

## Oshxona sudoklari
Oshxona idishlari ikki, uch, baʼzan toʻrtta qavatli turli balandlikdagi, diametri bir xil kostryullardan iborat boʻladi. Alyuminiy yoki sirlangan temirdan yasaladi. Eng tagidagi qavatga birinchi taom, ustidagilariga esa ikkinchi va uchinchi yeguliklar joylashtiriladi. Yigʻilgan toʻplamning ustidagisi qopqoq bilan yopiladi. Butun toʻplam qisqich va ikkita tutqich ustuni bilan birga mahkamlanadi. Odatda Bunday toʻplamlardan uzoq masofaga qatnovchi poyezdlar restoranlarida foydalanilgan. Ovchilar va sayyohlar harbiy qozonchalarga oʻxshash germetik qopqoqli yoki oval shaklidagi idishlardan foydalanadilar.

„Katta izohli lugʻat“ga koʻra *oshxona sudoklari* atamasi faqat koʻplikda ishlatiladi. GOST R 54868-2011 standartiga muvofiq sopoldan idishlardir. Atamalar va taʼriflarda, mahsulot sifatida oshxona sudoki birlikda aytiladi.

## Yana qarang

* Kasaletka
* Lunch-box
* Marmit
* Bento

## Manbalar


## Adabiyotlar

* 
* Sudki dlya perenoski piщi // Tovarniy slovar / I. A. Pugachyov (glavniy redaktor). — M.: Gosudarstvennoe izdatelstvo torgovoy literaturi, 1960. — T. VIII. — Stb. 492—493
* Sudki stolovie // Tovarniy slovar / I. A. Pugachyov (glavniy redaktor). — M.: Gosudarstvennoe izdatelstvo torgovoy literaturi, 1960. — T. VIII. — Stb. 493—495