Katta Tokio hududi transporti

**Tokio metropolitenining** **transport tarmog'i**  davlat va xususiy temir yo'l va avtomobil yo'llari tarmoqlarini, xalqaro, ichki va umumiy aeroportni o'z ichiga qamrab oladi. Aviatsiya,  tezkor yetkazib berish xizmatlari, velosiped va boshqa tijorat transportdir. Tokio transport markazi shahar markazida  joylashgan bo'lsa-da, ammo Tokio metropoliyasi har bir qismi temir yo'lining avtomobil transportida xizmat ko'rsatadi. Dengiz yuklari va havo yuklari ma'lum miqdordagi portga o'rnatilishi mumkin.

Tokio metropolitenidagi jamoat transporti dunyodagi eng yirik shahar temir yo'l tranzit tarmog'idan iborat. Unda MRT, avtobuslar, tramvaylar, monorelslar va turli operatorlar tomonidan boshqariladigan temir yo'llarni qo'llab-quvvatlaydigan boshqa quvurlari mavjud. Ammo har bir operator liniyaning faqat o'z qismini boshqarganligi sababli, tizim bir birlik sifatida emas, balki temir yo'l tarmoqlari yig'indisi sifatida boshqariladi va ko'plab operatorlar yangilanadi va kengaytiriladi. 40 million yo'lovchi (nafaqat platformalarda emas, balki eshiklar orqali) har kuni temir yo'l tizimidan foydalanadi hamda MRT kuniga 8,66 million yo'lovchi bilan 22% ni tashkil qiladi.  Umumjahon uzluksiz, tez o'zaro ishlaydigan to'g'ridan-to'g'ri ishlash ham tizimning asosiy xususiyati hisoblanadi. Haneda va Naritaning ikkita yirik aeroportlari o'rtasidagi transport xizmati 6 ta mustaqil operatorning yo'llarini birlashtiradi. Tokio hududida har kvadrat milyaga 0,61 ta yo‘lovchi stansiyasi to‘g‘ri keladi. Yo'lovchilar stansiyalari zich joylashgan bo'lib, yiliga 6 million yo'lovchini tashkil etadi, bu dunyodagi yirik shaharlarning orasida eng yuqori ko'rsatkich hisoblanadi.  Tokioda piyoda va velosipedda sayr qilish dunyoning boshqa koʻplab metropoliyalariga qaraganda juda tez ko'zga tashlanadi, shaxsiy avtomobillar va mototsikllar shahar transportida ikkinchi darajali rol oʻynaydi.

Tokiodagi havo transporti asosan xalqaro yoki ichki shaharlararo yuk tashish uchun javobgar hisoblanadi, qisqa hamda o'rta masofalarga tashish esa asosan temir yo'lga tayanadi, shuning sababli havo transportining temir yo'llarga  nisbatan kamroq ahamiyatga ega.

**Tokio xalqaro aeroporti**, **Haneda aeroporti** nomi bilan mashhurdir, 1931-yilda ochilgan. Aslida, u asosan ichki yo'nalishlarda ishlaydi, qisqa va oz sonli uzoq masofali xalqaro yo'nalish orqali to'ldiriladi. uchta ta terminal va 4 ta uchish-qoʻnish yoʻlagi bilan u hududi, uchish va qoʻnish reyslari va yoʻlovchi oqimi boʻyicha Yaponiyadagi eng yirik fuqaro aviatsiyasi aeroporti hisoblanadi. 2019 yil holatiga koʻra, bu aeroport dunyodagi yoʻlovchilar oqimi boʻyicha beshinchi o'rinda turadi. Fuqaro aviatsiyasi xizmatlaridan tashqari,yana imperator boshchili imperator oilasi a'zolari hamda bosh vazir boshchiligii vazirlar mahkamasi a'zolari, davlat idoralarining maxsus samolyotlari va maxsus samolyotlari, davlat mehmonlarining maxsus samolyotlarni parvoz qilish va qo'nish uchun xizmat qiladi.

Tokiodagi va haqiqatan ham butun Yaponiyadagi shaharlararo temir yo'l tizimi keng tarmoqqa va tez-tez xizmat ko'rsatishga ega va juda ko'p foydalaniladi, shaharlararo temir yo'l ko'proq metro tizimiga o'xshaydi . Yaponiyadagi shaharlararo temir yo'llar ham to'g'ridan-to'g'ri metro liniyalari orqali o'tadi . Ko'pgina yapon qatnov tizimlari uzoq joylarga sayohat vaqtini qisqartirish uchun tezyurar poezdlarning bir nechta sinflarini boshqaradi. Shuningdek, ko'plab yapon shaharlararo temir yo'l tizimlari davlat subsidiyalarisiz xususiy temir yo'l kompaniyalariga tegishli va boshqariladi. Shinjuku stantsiyasi yo'lovchi tashish hajmi bo'yicha dunyodagi eng gavjum temir yo'l stantsiyasidir.