Fahriye Gönül Pultar

**Fahriye Gonül Pultar** (niyasi Ayda, 1943-yil 3-noyabrda tugʻilgan) – turk akademiki, olimi va romanchisi. Hozirda u Turkiya Madaniyatshunoslik assotsiatsiyasi prezidenti, shuningdek, Butunjahon tatarlar ligasi prezidenti faxriy unvoniga ega.

## Tarjimayi holi
1943-yil 3-noyabrda Istanbulda tugʻilgan.

### Taʼlimi
Diplomat onasi Adile Ayda karyerasidan soʻng Fransiya, Niderlandiya va sobiq Yugoslaviya kabi mamlakatlarda tahsil oldi va bakalavr darajasini oldi. Istanbuldagi Robert kolleji tahsil olvsh (hozirgi Boğazichi [Bosfor] universiteti) va Anqaradagi Yaqin Sharq texnika universitetida(ODTU) PHD darajasini yoqladi.

### Faoliyati
Jurnalistikadagi dastlabki karerasidan soʻng u akademiyani tanladi va ODTU, Bogʻozichi universiteti, Bilkent universiteti hamda Bahçeshehir universitetida dars berdi. 1998-yilda u Harvard universitetining Longfellow institutiga ilmiy xodim etib tayinlangan. Zamonaviy tillar assotsiatsiyasi, ASA – Amerika tadqiqotlari assotsiatsiyasi [1] va Yevropa va Amerika koʻp millatli tadqiqotlar jamiyati [2] kabi turli akademik birlashmalarda faol ishtirok etgan.

1999-yilda Pultar „Turkiyadagi Madaniyat tadqiqotlari guruhi“ ni asos solgan, keyinchalik u Turkiya Madaniyat tadqiqotlari assotsiatsiyasiga aylangan va shu vaqtdan buyon uning prezidenti hisoblanadi. Hozirda u *Popular Culture* jurnali tahririyat maslahat kengashi aʼzosi.

Rossiyada 1917-yilgi inqilobdan soʻng qisqa muddatli „Turk-tatar milliy-madaniy muxtoriyati“ning rahbari Sadri Maqsudiyning (1878-1957) nabirasi boʻlib, u muxtoriyat hayoti va madaniyatiga shoʻngʻib ketgan. Sovet Ittifoqi parchalanganidan keyin Tatariston va Boshqirdiston (Rossiya Federatsiyasi tarkibida) respublikalari.

### Mukofotlari
1965-yilda u *"Bağbozumu (Vintage)"* film ssenariysi uchun Robert kolleji kino klubi mukofotini va 1970-yilda *"Lettre à un Ami"* inshosi uchun Frantsiyada Xachette-Larousse adabiyot mukofotini oldi. Diasporada tatar madaniyatini targʻib qilishdagi saʼy-harakatlari uchun u 2005-yilda Rossiya Prezidenti Vladimir Putin tomonidan medal va 2007-yilda Tataristonning oʻsha paytdagi prezidenti Shaymiyev tomonidan *"Rahmet Hatti"* (minnatdorchilik guvohnomasi) bilan taqdirlangan.

2014-yilda uning sharafiga *"A Transcultural Wanderer: A Festschrift for Gonül Pultar"* nomli festival nashr etildi.

## Asarlari

### Adabiyotshunoslik
Pultarning akademiyadagi tadqiqotlari adabiyotshunoslikda, asosan ingliz/Amerika adabiyoti sohasida boʻlgan. U Journal of American Studies of Turkey asoschi muharriri, shuningdek, Ingliz tilidan boshqa tillardagi Amerika adabiyotiga bagʻishlangan *"Comarative American Studies"* jurnalining 2006-yil sentyabr sonining mehmon muharriri edi. Uning bu sohadagi yozma asarlari orasida Samuel Bekketning *"Romanlar trilogiyasidagi „Texnika va anʼana“* va *"Bagʻdod yoʻlida yoki sayohat bikulturalizmi: zamonaviy dunyo fantastikasiga ikki madaniyatli yondashuvni nazariylashtirish"* kiradi.

### Madaniyatshunoslik
Asosan, Turkiya Madaniyatshunoslik Assotsiatsiyasi homiyligida turli madaniy mavzularda ikki yilda bir marta tashkil etilgan xalqaro simpoziumlardan kelib chiqqan uning yozma asarlari orasida *Kültür ve Modernite* (Madaniyat va Zamonaviylik), *Turk(iye) Kültürleri* (Turklarning madaniyatlari/) Turkiya), *Islom ve Modernite* (Islom va Zamonaviylik),*Kimlikler Lütfen: Türkiye Cumhuriyeti’nde Kültürel Kimlik Arayışı ve Temsili* (IDlar Iltimos: Turkiya Respublikasida Madaniy Oʻziga xoslikni qidirish va vakillik qilish), Tasavvur qilingan oʻziga xosliklar: Globallashuv davrida madaniyat, etnik kelib chiqish va trans/millatni yoʻqotish. Uning *"Postmodern qarshilik yoki jamoat niqobi: Yevropadagi i*slom pardasi"* inshosi Jopi Nayman tomonidan tahrirlangan „Post-milliy soʻrovlar: etnik va irqiy chegara oʻtishlari haqidagi essaylar“* (2009) jurnalida chop etilgan.

### Markaziy Osiyodagi izlanishi
Butunjahon tatarlar ligasidagi ishtiroki tufayli u quyidagi kitoblarni yaratdi: *Yirmi Birinchi Yüzyılda Idil-Ural* (Idil-Ural XXI asrda), va *Ogʻir Gökyüzünde Kanat Çırpmak: Sovet-sonrasi Turk Cumhuriyetlerinde Kültürel Kimlik Arayışı ve Muzakeresi* (Ogʻir osmonda qanot qoqib: postsovet turkiy respublikalarida madaniy oʻziga xoslik izlanishlari va bahslari)

### Ijodiy ishlari
*Dunyo Bir Atlıkarınca* (Dunyo bir quvnoq). Roman, 1979.

*Ellerimden Su İçsinler* (Qoʻlimdan Suv Ichishsin). Roman, 1999.

Uning *"Madaniy ufqlar"* (2001) jurnalida chop etilgan *"Leda va oqqush"* nomli qissasini Bogʻozichi universitetining *"Zamonaviy turk adabiyoti"* veb-saytida topish mumkin.

### Boshqa ishlari
*Kardeşim Yaralisin: Fakir Baykurtʼu Anmak* (Birodar, Yaradorsan: Xotirada Fakir Baykurt).

*Kardeşliğe Bin Selam: İlhan Başgöz ile Söyleşi* (Barcha birodarlar uchun ming salom: Ilhan Başgöz bilan suhbat).

*Yapılar Fora: Mustafo Pultar’a Armağan Kitobi* (Binolar Ahoy: Mustafo Pultar sharafiga festival).

Yuqoridagi kitoblardan tashqari u AQSh, Niderlandiya, Germaniya, Rossiya Federatsiyasi, Yaponiya, Hindiston va Turkiyada nashr etilgan kitob va jurnallarda koʻplab ensiklopediya maqolalari va insholarini yozgan.

## Manbalar

## Havolalar
* Gönül Pultar (personal website)
* „İstanbulda Gönül Pultarnıñ kitabı dönya kürde“. Yalquzaq.com: Türk Dünyasından Haberler. http://www.yalquzaq.com/?tag=gonul-pultar .
* Gökaçtı, Mehmet Ali. „ İslâm'ın Modernleşme Sorunu“. *Radikal Kitap*. (24 Ağustos 2007);17. http://www.radikal.com.tr/Radikal.aspx?aType=RadikalEklerDetayV3&ArticleID=859752&Date=24.08.2007&CategoryID=40
* „Istanbulda Gљnњl Pultarniћ kitabi dљnya kњrde“ Tatar-Inform, 28 Aralık 2009.http://tat.tatar-inform.ru/news/2009/12/28/52593/
* Onaran, Mustafa Şerif. „İslam ve Modernite“. *Cumhuriyet Kitap*. 922 (18 Ekim 2007):36.