Zhang Ning

**Zhang Ning** (soddalashtirilgan xitoycha: 张宁, anʼanaviy xitoycha: 張寧, pinyin: Zhāng Níng; 1975-yil 19-mayda tugʻilgan) — xitoylik sobiq badmintonchi. U 2004 va 2008-yillarda ayollar oʻrtasidagi yakkalik bahslarida ikki marta Olimpiada oltin medalini qoʻlga kiritdi. Ning 1990-yillarning oʻrtalaridan beri jahon sahnasida badminton oʻynagan va 2002-yildan buyon ayniqsa muvaffaqiyatli oʻyinchi boʻldi, u yigirmaning oxiri va oʻttiz yoshining boshida, eng yuqori darajadagi yakkalik oʻyinlarini koʻrsatgan, bu esa ayniqsa Xitoy tizimidagi rivojlangan oʻyinchilar uchun juda erta natijaga erishish edi. Ning oʻzining barqaror zarbasi, aldash, doimiy bosim va raqiblariga qarshi maydonning toʻrt burchagida ishlashi bilan mashhur. U ketma-ket Olimpiada oʻyinlarining yakkalik bahslarida oltin medallarini qoʻlga kiritgan yagona ayol badmintonchidir. Shuningdek, Ning 2003-yilda jahon chempioni boʻldi va musobaqada barcha rangdagi jami beshta medalga ega.

Zhang birinchi marta 1994-yilda Uber kubogi (ayollar oʻrtasidagi jahon jamoaviy chempionati) musobaqasida Xitoyni himoya qilgan va oxirgi marta 2006-yilda ishtirok etgan. Garchi u har doim ham ushbu turnirning ikki yillik bosqichlarining har birida oʻynash uchun tanlanmagan boʻlsa-da, Zhangning Uber kubogidagi oʻyinlarining davomiyligi har qanday xitoylik oʻyinchining eng uzun muddati hisoblanadi.

## Faoliyati

### 2003-yil
Garchi Zhang ilgari 1990-yillarning oʻrtalarida paydo boʻlgan bir qator xalqaro ochiq turnirlar gʻalabalarini qoʻlga kiritgan boʻlsa-da, uning jahon musobaqasida dominant oʻyinchi sifatidagi yutugʻi 2003-yilda IBF boʻyicha jahon chempionatida keldi, u yerda Zhang finalga chiqdi. Hal qiluvchi oʻyinda 28 yoshli Zhang Ning hamyurti Gong Ruinani 11:6, 11:3 hisobida osonlikcha magʻlub etdi.

### 2004-yil
Keyingi yili Zhang 2004-yilgi yozgi Olimpiada oʻyinlarida Xitoy uchun badminton oʻynadi. U ayollar oʻrtasidagi yakkalik bahslarida shvetsiyalik Marina Andrievskaya va britaniyalik Kelli Morganni dastlabki ikki bosqichda magʻlubiyatga uchratdi. Chorak finalda Zhang gonkonglik Wang Chenni 9:11, 11:6, 11:7 hisobida magʻlub etib, yarim finalga chiqdi. U yerda u vatandoshi Zhou Mini 11:6, 11:4 hisobida magʻlubiyatga uchratdi. Zhang finalda gollandiyalik Mia Audinana 8:11, 11:6, 11:7 hisobida magʻlub etib, oltin medalni qoʻlga kiritdi. 10 yil avval Uber kubogining hal qiluvchi bahsida Audinaga yutqazgan 29 yoshli badmintonchi uchun bu ajoyib tarzdagi qasos boʻldi. Olimpiadadagi gʻalabasi bilan Zhang ketma-ket yillarda jahon chempionati va Olimpiada oʻyinlarida gʻalaba qozongan dunyodagi uchta yakkalik oʻyinchidan biriga aylandi, qolganlari Susi Susanti va Taufik Hidoyat edi.

### 2005-yil
Zhang, shuningdek, gʻalaba qozonganidan keyin koʻplab unvonlarga ega boʻldi. U 2005-yilgi Xitoy ochiq musobaqasida Xie Xingfangni 3:11, 11:4, 11:8 hisobida magʻlub etdi, ammo 2005-yilgi jahon chempionati finalida Zhang Xie Xingfangga 8:11, 11:9, 3:11 hisobida imkoniyatni boy berdi.

### 2006-yil
2006-yilda Zhang yana jahon chempionati finaliga chiqdi, ammo u hali ham Xingfangni magʻlub eta olmadi. Bu safar u 16:21, 14:21 hisobida magʻlub boʻldi. Biroq, Zhang Yaponiya ochiq chempionatida Xingfangni 21-11, 16-21, 30-29 hisobida magʻlubiyatga uchratib, qasos oldi. Shu bilan ular xalqaro turnirda 19-marta toʻqnash keldi va 9:9 hisobidagi durang oʻzgartirildi.

Bu yil davomida taniqli gollandiyalik hujjatli kinorejissor Roel van Dalen Zhang Ning hayotiga bagʻishlangan „*Olympic Journey — The Road to Beijing*“ hujjatli filmini suratga oldi va u butun dunyo boʻylab televideniye orqali namoyish etildi.

### 2007-yil
2007-yilda Zhang Xingfangni 21:18, 19:21, 21:3 hisobida magʻlub etib, olti marta oʻzining beshinchi Singapur ochiq chempionligini qoʻlga kiritdi. Jahon chempionatida Xingfang uchinchi raundda malayziyalik Wong Mew Choo tomonidan magʻlub boʻldi va bu Zhangni chempionlik uchun favorit qildi. Biroq uni yarim finalda Wang Chen toʻxtatdi. Bu Van Chen uni 2007-yilgi Indoneziya ochiq chempionatidan keyin ikkinchi marta magʻlub etishi edi. Zhangning hamyurti Zhu Lin finalda Wangni 21:8, 21:12 hisobida magʻlub etdi. Pekindagi Luck Invitational turnirida Zhang Zhu Lin bilan toʻqnash kelish uchun yarim finalga chiqdi, biroq jarohati tufayli musobaqani tark etdi.

Daniya ochiq chempionatida u finalga chiqdi, biroq son jarohati tufayli vatandoshi Lu Langa 17:21, 14:21 hisobida yutqazdi. Zhang Fransiya ochiq chempionatining yarim finaliga ham chiqdi, ammo mahalliy chempion Pi Xongyan uni muvaffaqiyatsizlikka uchratdi.

Xitoy ochiq turnirida Zhang yarim finalda malayziyalik Wong Mew Chooga toʻgʻridan-toʻgʻri magʻlub boʻldi. Zhang jarohat va charchoqni gʻalabani yoʻqotishining asosiy sabablari sifatida koʻrsatdi.

### 2008-yil
Zhangning 2008-yilgi mavsumi Malayziya ochiq chempionatining birinchi bosqichidagi magʻlubiyat bilan boshlandi. Uni turnirda yosh jamoadoshlariga ham murabbiylik qilayotganini koʻrishgan. Koreya ochiq chempionatida Zheng chorak finalda sobiq hamyurti Zhou Miga yutqazdi. Zhou hozir Gonkongda oʻynaydi. Butun Angliya turnirida Chjan va Xie, eng yaxshi 2 oʻyinchi, birinchi bosqichda magʻlub boʻldi. Biroq, ikkalasi ham Shveysariya ochiq chempionati 22-xalqaro uchrashuvida finalga chiqish uchun kuchli oʻyin bilan qaytdi. Oldingi uchta turnirda chorak finaldan oʻta olmagan Zhang uchun finalda boʻlish yengillik edi. Shunday boʻlsa-da, Xie Zhangni 21:18, 21:17 hisobida magʻlub etdi va 11:11 hisobida durangga erishdi.

Keyinchalik Pekin Olimpiada oʻyinlarida Zhang uchinchi raundda janubiy koreyalik Jun Chje Yunni magʻlub etib, chorak finalga yoʻl oldi. Keyin u beshinchi raqam ostida tasniflangan fransiyalik Pi Xongyan va indoneziyalik Mariya Kristin Yuliantini 21:15, 21:15 hisobida magʻlubiyatga uchratib, finalga chiqdi. U yerda Zhang vatandoshi va dunyoning birinchi raqamli badmintonchisi Xie Xingfang bilan toʻqnash keldi va qiyin uchlikda 21-12, 10-21, 21-18 hisobida gʻalaba qozonib, oltin medallari sonini yana bittaga koʻpaytirdi. Zhang Olimpiadaning yakkalik bahslarida chempionlik unvonini himoya qilgan birinchi badmintonchi boʻldi, garchi koʻpchilik uning 33 yoshida buni uddalay olishiga shubha qilgan boʻlsa ham. U qoʻshimcha ravishda 2008-yilgi yozgi Olimpiada oʻyinlarining yopilish marosimida bayroqdor sifatida Xitoy vakili etib saylandi.

## Isteʼfo
2008-yilgi Olimpiada oʻyinlaridan soʻng nafaqaga chiqish rejasini avvalroq eʼlon qilgan holda, 2008-yil noyabr oyida Shanxayda boʻlib oʻtgan Badminton boʻyicha Xitoy ochiq chempionatida Zhang va Xitoy terma jamoasining boshqa nafaqaga chiqqan aʼzolari uchun nafaqaga chiqish marosimi boʻlib oʻtdi. Zhang 2008-yil 23-noyabrda Shanxayda boʻlib oʻtgan badminton boʻyicha Xitoy ochiq musobaqasi arafasida Xitoy milliy terma jamoasidagi yana besh nafar jamoadoshi bilan oʻzining nafaqaga chiqishini nishonlash marosimida mukofot olayotganda yigʻlab yubordi. Nafaqaga chiqqanidan soʻng, Zhang Ning darhol Xitoy terma jamoasi bilan kelajakdagi yakkalik oʻyinchilarini tayyorlash va tarbiyalashda ishlay boshladi. Ammo 2018-yilda u Uber kubogida jamoaning past koʻrsatkichidan keyin Xitoyning badminton boʻyicha ayollar terma jamoasi murabbiyi lavozimiga Luo Yigang bilan almashtirildi.

## Yutuqlari

### Olimpiada oʻyinlari
*Ayollar yakkaliklari*

### Jahon chempionatlari
*Ayollar yakkaliklari*

### Jahon kubogi
*Ayollar yakkaliklari*

### Osiyo chempionati
*Ayollar yakkaliklari*

### Osiyo kubogi
*Ayollar yakkaliklari*

### Sharqiy Osiyo oʻyinlari
*Ayollar yakkaliklari*

*Ayollar juftligi*

### BWF Superseriyasi
2006-yil 14-dekabrda boshlangan va 2007-yilda joriy etilgan BWF Superseriyasi Badminton Butunjahon Federatsiyasi (BWF) tomonidan ruxsat etilgan elita badminton turnirlari seriyasidir. BWF Superseriyasi ikki darajaga ega: Superseriyalar va Superseriyalar Premier. Superseriya mavsumi 2011-yilda joriy etilgan butun dunyo boʻylab oʻn ikkita turnirni oʻz ichiga oladi, muvaffaqiyatli oʻyinchilar yil oxirida boʻlib oʻtadigan BWF Superseries finaliga taklif qilinadi.

*Ayollar yakkaliklari*

:  Superseriya turnirlari
:  Superseriya Premier turnirlari
:  Superseriya Final turnirlari

### IBF Jahon Grand Prisi
Badminton boʻyicha Jahon Grand Prisini oʻtkazish Xalqaro Badminton Federatsiyasi (IBF) tomonidan 1983-yildan 2006-yilgacha ruxsat etilgan.

*Ayollar yakkaliklari*

*Ayollar juftligi*

## Tanlangan raqiblarga qarshi rekordlari
Quyida Zhang Ningning yil yakuni boʻyicha finalchilar, jahon chempionati yarim finalchilari va Olimpiada chorak finalchilariga nisbatan rekordlari keltirilgan:

## Manbalar