Cheng Ho masjidi

**Chjen Xe masjidi**, rasmiy nomi **Srivijayadagi Palembang shahridagi Muhammad Chjen Xe islomiy masjidi** (indonez tili: Masjid Al-Islamiyyah Muhammad Cheng Ho Sriwijaya Palembang), xitoylik musulmonlarga bagʻishlangan masjid boʻlib, Indoneziyaning Janubiy Sumatra provinsiyasidagi Palembang shahri, Jakabaring hududida joylashgan. Masjid nomi mashhur xitoylik musulmon admiral Chjen Xe sharafiga qoʻyilgan. Masjid Indoneziyadagi Xitoy islom assotsiatsiyasining Janubiy Sumatradagi oqsoqollari, maslahatchilari va maʼmurlari, shuningdek Palembang atrofidagi xitoy jamoasi yetakchilari tashabbusi bilan tashkil etilgan. Avval masjidga Qur’ondan 30 juzni yod olgan mashhur imom Ustaz Xoirul Rizol rahbarlik qilgan. Bugun imomlik qilayotgan Ustaz Miftah ham hofiz.

Masjid Xitoy, malay, va Indoneziya arxipelagi meʼmoriy unsurlarini uygʻunlashtirgan holda qurilgan boʻlib, imomning turar joyi va atrofini oʻrab turgan toʻsiqlar kabi masjidning ayrim qismlari bilan ham toʻliq jihozlangan. Masjid, shuningdek, islomiy taʼlimni bepul oʻqitish joyi sifatida ham xizmat qiladi. Qurilish 2003-yilda birinchi tosh qoʻyilishi bilan boshlangan va 2006-yilda ochilish marosimi bilan yakunlangan. Yer mahalliy hukumat tomonidan ajratilgan, qurilishning dastlabki budjeti esa PITI jamoasi tomonidan yigʻilgan qariyb 150 million rupiyani tashkil etgan. Cheng Ho masjidi Indoneziya jamiyati kontekstida xitoylik va islomiy madaniy oʻzliklarni ifodalash imkonini beruvchi madaniy xilma-xillikning dalili sifatida qaraladi.

## Tarix

Masjid joylashgan Palembang shahri Admiral Chjan Xe ishtirokisiz tasavvur etilmaydi. U dunyo boʻylab sayohati davomida Palembangga toʻrt marta toʻxtagan.

Xitoylik savdogarlar, arab va atrof hududlardan kelgan tijoratchilar bilan bir qatorda, Indoneziyada, ayniqsa Palembangning qirgʻoq hududlarida islomning tarqalishida katta rol oʻynagan. Admiral Chjan Xening nomi Xitoy va Indoneziya oʻrtasidagi shu tarix bilan bogʻliq, deb hisoblanadi. U Palembangdagi eski portdan suzib chiqqan 62 ta kema va 27 800 askardan iborat flotga boshchilik qilgan. 1407-yilda Srivijaya hukmronligi ostidagi Palembang shahri, xavfsizlikni buzayotgan xokkienlik xitoy qaroqchilarini yoʻqotish uchun Janubi-Sharqiy Osiyodagi xitoy flotidan yordam soʻragan. Soʻrovga javoban Admiral Chjan floti qaroqchilar yetakchisi Chen Tsu Jini qoʻlga olgan va uni Pekinga olib borgan. Shundan soʻng Admiral Chjan Palembang shahrida oʻshandan beri mavjud boʻlib kelayotgan xitoylik musulmonlar jamoasini shakllantirgan va bu yerda koʻplab xitoyliklar yashagan. Chjan Xening 1405–1433-yillardagi sayohatlari davomida u Palembangga toʻrt marta tashrif buyurgan. Birinchi tashrif 1407-yilda boʻlib, flot Chen Tsui Ji boshchiligidagi qaroqchilarni yoʻqotish uchun Palembangga kelgan. Keyingi tashriflar 1413–1415, 1421–1422 va 1431–1433-yillarda boʻlgan.

## Meʼmorchilik
Masjid ikki qavatli boʻlib, taxminan 600 nafar ibodat qiluvchini oʻzida sigʻdira oladi. U Palembangning mahalliy madaniy unsurlarini xitoy va arab meʼmorchiligi bilan uygʻunlashtirgan oʻziga xos meʼmoriy dizaynga ega. Masjid oʻrta tabaqa turar joy majmuasida 5 000 kvadrat metr yer maydonida qurilgan. Masjidning ikki tomonidagi minoralar xitoycha pagodadan ilhomlangan boʻlib, qizil va nefrit-yashil ranglarga boʻyalgan.

## Vazifasi
Masjidning vazifasi ibodat joyi boʻlishdan ham kengroq. Masjidda turli diniy va fuqaroviy tadbirlar oʻtkaziladi hamda u butun dunyodan tashrif buyuruvchilarni jalb qiluvchi sayyohlik manziliga aylangan. Masjiddan 2008-yil avgustidan beri foydalanilmoqda. Masjid ichida erkak va ayol ziyoratchilarni ajratib turadigan toʻsiqlar yoʻq. Birinchi qavatda erkaklar uchun namozxona, ikkinchi qavatda esa ayollar uchun namozxona mavjud. Masjidga tutash holda imom uchun kichik turar joy, maʼmuriy ofis, kutubxona va koʻp maqsadli xona bor.

## Yana qarang

* Indoneziyada Islom
* Indoneziyadagi masjidlar roʻyxati

## Manbalar

## Havolalar