open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kumush gol

**Kumush gol** qoidasi — 2003-2004-yillarda futbol boʻyicha pley-off bosqichi oʻyinlarida asosiy vaqt (90 daqiqa) yakunida durang qayd etilgan taqdirda gʻolibni aniqlash maqsadida qoʻllangan usul. Oʻyinning asosiy vaqtida durang natija qayd etilsa, uchrashuvda qoʻshimcha vaqt (15 daqiqadan iborat ikki taymli) belgilanadi. Qoidaga koʻra, agar jamoa belgilangan qoʻshimcha boʻlimda gol ursa, bu holatda ilgari qoʻllangan „oltin gol“ qoidasidan farqli oʻlaroq, oʻyin toʻxtatilmaydi, balki joriy boʻlim oxirigacha davom etadi, yaʼni gol belgilangan qoʻshimcha vaqtning birinchi yarmida urilsa, taym oxiriga yetkaziladi va ikkinchi taym oʻtkazilmaydi. Oʻyin tugagan hisoblanadi. Biroq, qoʻshimcha vaqtning birinchi boʻlim oxirida ham hisob oʻzgarmasa, qoʻshimcha vaqtning ikkala boʻlimi ham toʻliq oʻynaladi. Agar qoʻshimcha vaqtdan soʻng ham hech bir jamoa gol ura olmasa yoki bir xil hisobda gol urilsa, gʻolib penaltilar seriyasi yordamida aniqlanadi.

2004-yilda futbol boʻyicha oʻtkazilgan Yevropa Chempionati kumush gol qoidasi asosida gʻolib aniqlangan yagona yirik turnir hisoblanadi. 2004-yil fevral oyida chempionat bahslari boshlanishidan oldin futbolda „ikki boʻlimli qoʻshimcha vaqt va penalti“ klassik qoidalariga qaytish toʻgʻrisida qaror qabul qilingan.

Oʻsha turnirda oʻyin natijasiga oʻz taʼsirini oʻtkazgan yagona „kumush gol“ nimchorak final bahslaridagi Gretsiya — Chexiya uchrashuvining qoʻshimcha vaqti birinchi boʻlimida kiritilgan. Bu golni gretsiyalik Troyanos Dellas qoʻshimcha vaqtning birinchi boʻlimi tugashiga bir necha soniya qolganida uradi va chexlar bu golga javob qaytarishga ulgurmaydi. Qizigʻi shundaki, aynan Chexiya terma jamoasi birinchi „oltin gol“ni ham oʻtkazib yuborgan edi (Yevro-1996 finalida).

Amaldagi kumush gol qoidasiga koʻra, qoʻshimcha vaqtning ikkinchi boʻlimida kiritilgan gol oʻyin natijasiga taʼsir qilmaydi, yaʼni gol kiritilishi bilan oʻyin yakunlanmaydi, aksincha belgilangan vaqtga qadar davom etadi. Masalan, 2004-yilgi futbol boʻyicha Yevropa chempionatining chorak finalida Angliya va Portugaliya terma jamoalari oʻrtasidagi oʻyinda Ruy Koshta 110-daqiqada inglizlar darvozasiga gol urganidan soʻng ham oʻyin davom etgan, 115-daqiqaga kelib Frenk Lempard Portugaliya darvozasini ishgʻol etgan.

2004-yil fevral oyida IFAB Portugaliyada boʻlib oʻtgan Yevropa chempionatidan soʻng oltin va kumush gollar qoidalarini oʻyin qoidalaridan olib tashlashga qaror qildi. 2006-yil Germaniyada oʻtkazilgan jahon chempionatidan beri „oltin gol“ qoidasi qoʻllanilmaydi. Oʻyin kiritilgan gollar sonidan qatʼi nazar, qoʻshimcha vaqtning oxiriga qadar(30 daqiqa) davom etadi. Qoʻshimcha taymlar yakunida ham durang qayd etilsa, gʻolib penaltilar seriyasiga koʻra aniqlanadi.

## Manbalar
Denis Biba

**Denis Biba** (1995-yil 17-iyunda tugʻilgan) - albaniyalik futbolchi, "Erzeni Shijak" jamoasida himoyachi sifatida oʻynaydi.

## Manbalar
Temur Qoʻyboqarov

**Temur Gʻayratovich Qoʻyboqarov** (avvalgi familiyasi — Igonin; 2000-yil 22-iyulda Toshkentda tugʻilgan) — oʻzbek va avstraliyalik shaxmatchi, Grossmeyster (2019-yil).

## Tarjimai holi
5 yoshida shaxmat oʻynashni oʻrgangan. Dastlab onasi Tatyana Igonina rahbarligida shugʻullangan. Bolaligida va yoshligida u uning familiyasi bilan chiqish qilgan.

Oʻzbekistondagi asosiy yutugʻi – 2010-yilgi oʻsmirlar oʻrtasidagi Osiyo chempionatining 3-sovrinidir (10 yoshgacha boʻlgan toifada; 1-oʻrin boʻlimida qatnashgan, qoʻshimcha koʻrsatkichlar uchun bronza medaliga sazovor boʻlgan).

2013-yilda oʻsmirlar oʻrtasidagi jahon chempionatida (katta yosh toifasida) Oʻzbekiston sharafini himoya qilgan. 2017-yilda zona turnirida (Markaziy Osiyo zonasi) ishtirok etgan.

2016-yilda u oilasi bilan Pertga ko'chib o'tdi. 2018-yildan beri Avstraliya fuqarosi va xalqaro musobaqalarda ushbu mamlakatni himoya qiladi.

2017 va 2019-yillardagi Avstraliya ochiq chempionati gʻolibi (2017-yilgi turnirda birinchi grossmeyster normasini bajargan).

2019-yilgi „Australian Masters“ turniri gʻolibi

Penangdagi ochiq turnir gʻolibi (2016-yil)

2019-yilgi oʻsmirlar oʻrtasidagi jahon chempionatida Avstraliya sharafini himoya qilgan.

2020-yilgi Avstraliya chempioni

## Asosiy sport natijalari

## Manbalar
Valeriy Loginov

**Valeriy Aleksandrovich Loginov** (1955-yil 13-dekabr yoki 1942-yilda tugʻilgan, Syzran, Kuybishev viloyati) — rossiyalik shaxmatchi, grossmeyster (1991), murabbiy.

## Tarjimai holi
Leningrad sellyuloza va qogʻoz sanoati texnologik institutini tamomlagan. 1978-yildan buyon SSSR sport ustasi sifatida faoliyat yuritadi.

Uch marta Oʻzbekiston SSR chempioni boʻlgan. Sankt-Peterburgda oʻtkazilgan koʻplab chempionatlarda qatnashgan, uch marta (2000, 2004 va 2005-yillarda) shahar chempioni boʻlgan. 1989-yildan xalqaro shaxmat ustasi, 1991-yilda grossmeyster unvonini olgan.

Oʻzbekiston terma jamoasi tarkibida ikki marta Butunjahon shaxmat olimpiadasida qatnashgan, 1992-yilda kumush medal sovrindori boʻlgan. Xodjayev xotirasiga bagʻishlab oʻtkazilgan oʻyinda 2-oʻrinni egallagan (1980, 1983). Xalqaro musobaqalarda: Berlin (1988) - 1-3-oʻrinlar; Stara-Zagora „B“ (1989) - 1-2-oʻrinlar; Budapesht (1991) - 1-oʻrin; Sankt-Peterburgning „Oq tunlar“ festivalida (1999) - 1-oʻrinni egallagan. Budapeshtdagi „First Saturday“ seriyasidagi turnirlarda bir necha bor gʻolib boʻlgan.

Sankt-Peterburgning SDYUSSHOR shaxmat maktabining katta murabbiyi lavozimida ishlaydi. Sankt-Peterburg shaxmat federatsiyasi murabbiylar kengashi raisining oʻrinbosari.

## Manbalar

## Adabiyotlar

* Шахматы: энциклопедический словарь / гл. ред. А. Е. Карпов. — М.: Советская энциклопедия, 1990. — С. 609. — 621 с. — 100 000 экз. — .
Mathilde Johansson

**Mathilde Johansson** (1985-yil 28-aprelda, Shvetsiya, Gothenburg shahrida tugʻilgan) — asli shvetsiyalik boʻlgan, keyinchalik Fransiya sharafini himoya qilgan. Hozirda u nafaqaga chiqqan fransuz tennischisi.

## Professional faoliyati

U 2005-yilgi Fransiya Ochiq chempionatida WTA turnirining asosiy toʻr bosqichida ilk bor debyut qilgan va birinchi raundda oltinchi raqam ostida tasniflangan Svetlana Kuznetsovaga yutqazgan. 2006-yilda u ikkinchi bosqichga chiqdi va rossiyalik yosh Mariya Kirilenkoga toʻgʻridan-toʻgʻri yutqazdi.

2009-yilda u ikki marta chorak finalga chiqdi; Akapulko va Bogotada (u yerda 6-oʻrinni egallagan).

2011-yilda Johansson Bogotadagi birinchi WTA Tour finaliga chiqdi va uchta setda Lourdes Dominguez Linoga yutqazdi.

2012-yil aprel oyida omadli magʻlub boʻlib, u Fes (Marokash)dagi Gran-prining yarim finaliga chiqdi va natijada Laura Pous Tioga raqib sifatida tushib qoldi. May oyida Fransiya ochiq chempionatida u birinchi marta yirik turnirning uchinchi bosqichiga yetib kelib, Sloan Stivensga yutqazdi. Iyul oyida Johansson Shvetsiya ochiq chempionatining finaliga qadar yetib kelib, Polona Xerkogga uch setda yutqazib qoʻydi.

Mavsumdagi soʻnggi turnirlaridan birida u Guanchjouda chorak finalga chiqdi va u yerda Xsi Su Veydan toʻgʻridan-toʻgʻri magʻlub boʻldi. Umuman olganda Johansson 2012-yilda u birinchi raundda oʻn marta yiqildi.

2016-yilda Johansson Fransiya Ochiq chempionatining yakkalik bahslarida ikkinchi raundda Ivana Yorovich tomonidan magʻlubiyatga uchraganidan soʻng nafaqaga chiqishga qaror qildi.

## WTA faoliyatidagi finallari

### Yakkalik: 2 (2 ta ikkinchi oʻrin)

## ITF Circuit finallari

### Juftlik: 3 (1-2)

## Manbalar
Ditmar Bicaj

**Ditmar Bicaj** (1989-yil 26-fevralda tugʻilgan) — albaniyalik professional futbolchi, Albaniyaning Bylis Ballsh klubida himoyachi sifatida oʻynaydi.

Faoliyatini “Dinamo Tirana”da boshlagan, undan oldin Albaniyada Tirana, Skënderbeu Korche va Kukesi, shuningdek, Bolgariya va Eronda Belasitsa Petrich va Traktor Sazi jamoalarini himoya qilgan.

## Klubdagi faoliyati
Bicaj oʻz faoliyatini juda yoshligida oʻz shahri "Dinamo Tirana"da boshlagan. Albaniya Superligasidagi ajoyib oʻyinlaridan soʻng u xorij klublarining e'tiborini tortdi, ana shunday klublardan biri Bolgariyadagi Belasitsa Petrich edi. Bikay bolgar klubi bilan 2008-yilning yozida 3 yillik shartnoma imzolagan. Shartnomaga koʻra, albaniyalik futbolchi 2011-yilgacha "Tsar Samuil" stadionida qolishi kerak edi. Klub quyi ligaga tushib ketganidan soʻng, u mamlakat chempioni KF Tiranada Albaniyaga qaytdi.

### Skënderbeu Korche
2010-yil iyul oyida Bicaj Skënderbeu Korche bilan shartnoma imzoladi. U toʻrt mavsum davomida oʻynab, toʻrtta milliy chempionatda gʻolib chiqdi.

### Traktor Sazi
2014-yilning 14-iyulida Bicaj Eronning Traktor Sazi jamoasiga qoʻshildi va 2016-yilgacha shartnoma imzoladi.

### Partizani Tirana
2015-yilning 9-iyunida Bicaj Albaniyaga qaytdi va bir yillik shartnoma asosida Tirananing “Partizani ” klubiga oʻtdi. Taqdimot chogʻida u Partizanining toʻgʻri tanlov boʻlganini aytib, klub oldiga qoʻygan maqsadlariga erishish uchun bor kuchini sarflashini aytdi.

### Shkoder Vllazniya
2016-yilning 1-avgustida Bicaj bir yillik shartnoma imzolash orqali Shkoderning Vllaznia klubiga oʻtishni yakunladi.

### Flamurtari Vlorë
2017-yilning 6-iyunida Bicaj 2017-18-yilgi mavsumgacha shartnoma imzolab, Albaniya Superligasi vakili Flamurtari Vlorëga qoʻshildi. U jamoadagi ilk golini 22-oktyabr kuni Albaniya Superligasining 7-turida oʻz uyida Kamzaga qarshi oʻyinda boshi bilan urgan va Flamurtari ketma-ket uchta durangdan soʻng gʻalaba qozondi. U 16-noyabr kuni oʻzining sobiq jamoasi Skënderbeu Korchega qarshi oʻz uyida 1:1 hisobida gʻalaba qozonib, ketma-ket 7 gʻalabali seriyasini tugatdi. U mavsumni 25 ta o'yinda maydonga tushib, 3 ta gol urdi. 2018-yilning 31-mayida Bicaj keyingi mavsumda “Flamurtari”da oʻynamasligini tasdiqladi.

### Teuta Durres
2018-yilning 30-iyulida Teuta Durres Bicaj bilan bir yillik shartnoma imzolaganini e'lon qildi va uni sobiq jamoadoshi Bledi Shkembi bilan birlashtirdi, hozirda u jamoa menejeri.

## Xalqaro martabasi
U kattalar safidagi debyutini 2010-yilning 2-iyunida Albaniyaning Andorraga qarshi oʻyinda (1:0) “Kemal Stafa” stadionida oʻtkazdi, soʻnggi daqiqalarda Bicaj zaxiradan maydonga tushdi.

## Faoliyati statistikasi

### Klub

## Yutuqlari

* Albaniya Superligasi: 2007–08; Skënderbeu Korche
* Albaniya Superligasi: 2010–11, 2011–12, 2012–13, 2013–14
* Albaniya Superkubogi: 2013-yil

## Manbalar
Sarvinoz Qurbonboyeva

**Sarvinoz Qurbonboeva** (1994-yil 6-dekabrda Sirdaryo viloyatida tugʻilgan) — oʻzbek shaxmatchisi, ayollar oʻrtasida grossmeyster (2017).

Besh yoshida otasi shaxmat oʻynashni oʻrgatgan.

Oʻzbekiston terma jamoasi tarkibida ikkita Olimpiada ishtirokchisi (2012-2014).

Grossmeyster ayollar normalari:

* Toshkent (2015)
* Toshkent (2015)
* Boku (2016)

Murabbiy: Xalqaro shaxmat ustasi Vladimir Nikolaevich Yegin

## Manbalar
Julian Bibleka

**Julian Bibleka** (1996-yil 4-mayda tugʻilgan) — kosoviyalik professional futbolchi, Germaniyaning 1-klubida darvozabon sifatida oʻynaydi. Kaan-Marienborn va Kosovo milliy futbol jamoasi aʼzosi.

## Klubdagi faoliyati
Bibleka yoshlik faoliyatini Germaniyadagi SSV Frohnhausen mahalliy akademiyasida boshlagan. Keyin u 2010-yilda Ayntraxt Frankfurt akademiyalariga qoʻshilishdan oldin JSG Mittenaar/Siegbach/Burg, VfB Gießen, TSG Wieseck kabi turli xil nemis klub akademiyalarida oʻynadi. Ayntraxt Frankfurt bilan Bibleka bir necha seyvlar bilan hal qiluvchi hisoblangan o'yinda FSV Frankfurt U-19ni 3:1 hisobida mag'lub etib, Hessen kubogini qo'lga kiritdi.

## Xalqaro martabasi
Kelib chiqishi alban boʻlgan Bibleka 2013-yil aprel oyida FSHF *(Albaniya futbol assotsiatsiyasi)* tomonidan Shveytsariyada 17 yoshgacha boʻlgan Albaniya milliy futboli ishtirokida 1997–1998 va 1995–1996-yillarda tugʻilgan albaniyalik yosh futbolchilar yigʻinida ishtirok etdi. Jamoa murabbiylari Djemal Mustedanagich va Foto Strakoshalar edi.

### Kosovo
Bibleka 2014-yil may oyida Turkiya va Senegalga qarshi FIFA tomonidan ruxsat etilgan ikki oʻyin uchun murabbiy Albert Bunjaki tomonidan Kosovo terma jamoasiga chaqirilgan. U Kosovo terma jamoasi safida 2014-yilning 25-mayida Senegalga qarshi oʻyinda debyut qildi va 79-daqiqada 3:1 hisobida magʻlub boʻlgan Kushtrim Mushica oʻrniga zaxiradan maydonga tushdi.

## Faoliyati statistikasi

### Klub

### Xalqaro

## Manbalar
Ernest Calverley

**Ernest A.** **Calverley** (1924-yil 30-yanvar - 2003-yil 20-oktyabr) amerikalik professional basketbolchi edi. U Rod- Aylend universitetida oʻynab, butun amerikalik edi. U 1946-yildan 1949-yilgacha Amerika Basketbol Assotsiatsiyasining Providence Steamrollers jamoasida uch mavsum davomida professional tarzda oʻynagan. Calverleyassistentlik boʻyicha ligani boshqargan va ligadagi birinchi mavsumida All-BAA ikkinchi jamoasini tanlagan.

## Kollej faoliyati
Calverley retroaktiv ravishda 1944-yil uchun erkaklar basketbol mavsumida gol urish boʻyicha etakchi deb e'lon qilindi. Ammo Calverleyeng koʻp aniq zarbasi bilan ajralib turdi. "Dunyo bo'ylab eshitilgan otishma" deb nomlangan bu oʻyin 1946-yilda Madison Square Gardenda Bowling Greenga qarshi oʻyinni bogʻlash va qoʻshimcha taymga yuborish uchun Milliy taklifnoma turnirida 62 fut masofadan oʻrta maydondan oʻq uzilgan edi. 50 yildan keyin ham, u ikki qoʻli bilan oʻq uzayotganda tabloga tegmasligiga ishonch hosil qilishi kerak boʻlganligi sababli, u oʻylamaganligini aytdi. Rod-Aylend shtati (hozirgi Rod-Aylend universiteti nomi bilan tanilgan) qoʻshimcha vaqtda 82-79 hisobida gʻalaba qozonib, ularni yarim final bosqichiga yuboradi. Qoʻchqorlar oxir-oqibat NIT finalida Adolf Ruppning Kentucky Wildcats jamoasiga qarshi bir ochko bilan magʻlub boʻlishdi. Tez orada CalverleyBAAga qoʻshildi.

## Professional martabasi
Calverleyliganing birinchi va ikkinchi yillarida oʻz davlati Providence Steamrollers jamoasida oʻynab, har bir oʻyinda assistentlik qildi. Oʻzining yangi mavsumida CalverleyAll-BAA ikkinchi jamoasiga saylandi. Faoliyatida u bor-yoʻgʻi uchta oʻyinni oʻtkazib yubordi (har mavsumda bittadan). U 70,7% erkin toʻp tepish ulushiga ega boʻlgan, bu uning umr boʻyi 29,1% toʻpni toʻplash foizidan farq qiladi. U 1949-yilda jamoa tarqalib ketganidan soʻng tarqatish loyihasida Providens Steamrollersdan Boston Seltiks tomonidan chaqirilgan. Bir oy oʻtgach, u voz kechdi va u boshqa oʻynamadi.

## Keyingi hayoti
Keyinchalik u qoʻchqorlarga murabbiylik qilish uchun URIga qaytib keldi va ularni 1961 va 1966-yillarda NCAA I divizioni erkaklar basketbol turnirida ikkita oʻyinga olib keldi va birinchi bosqichda ikkala marta ham magʻlub boʻldi. Kalvereli 2003-yil 20-oktyabrda yurak stimulyatori oʻrnatilgandan keyin infektsiya asoratidan vafot etdi.

## BAA karyera statistikasi

### Muntazam mavsum

## Manbalar
Sara Battaglia

**Sara Battaglia** — 1984-yil 30-aprelda tugʻilgan. Moda dizayneri va Sara Battaglia moda yorligʻi asoschisi.

## Faoliyati
Brera akademiyasining sanʼat yoʻnalishini tugatgandan keyin, dizayner Milanda oʻz atelyesini ochishga qaror qilishiga qadar Milandan Florensiyaga, keyin esa Parijga koʻchib oʻtgan.

Soʻnggi yillarda Sara Battaglia „Salvatore Ferragamo“ va „Frame“ kabi xalqaro moda brendlari bilan yaqin hamkorlikni yoʻlga qoʻyib, faoliyat yuritib kelmoqda.

Sara Battaglia kolleksiyalari Milan moda haftaligi davomida ommaga namoyish qilingan.

2018-yil may oyida Sara Battaglia „Altagamma“ jamgʻarmasi tomonidan Italiyada moda yoʻnalishi boʻyicha „Eng yaxshi rivojlanayotgan brend“ sifatida mukofotlangan.

2018-yil iyun oyida Battaglia „MF Fashion“ jurnalining „Keyingi 100 Italiya“ maxsus soniga kiritilgan, shu bilan bir qatorda moda panoramasiga kelajakda taʼsir koʻrsatadigan 100 kishidan biri sifatida eʼtirof etilgan.

2018-yil sentabr oyida Battaglia Bocconi universitetida modani kengaytirish biznesi haqida maʼruza qilgan.

## Estetika
Koʻpincha jonli ranglardan foydalanish bilan mashhur Battaglia zamonaviy ayollarga Slim Aarons, Ettore Sottsass va Jan Prouvedan ilhomlanib, 50-va 60-yillarning qayta koʻrib chiqilgan liboslarini taklif va tavsiya qiladi.

## Shaxsiy hayoti
Battaglia Milanda ijodkor oilada oʻsgan: onasi bir necha yildan beri Brera tasviriy sanʼat akademiyasida haykaltaroshlikdan dars berib kelmoqda. Uning ukalari ham sanʼat va moda biznesi bilan mashgʻul. Xususan, uning singlisi Jovanna Battaglia Engelbert ijodiy direktor, katta akasi Antonio galerist va uning ukasi Luidji — toʻplam dizayneri hisoblanishadi.

Battaglia hozirda Milanda istiqomad qiladi.

## Manbbalar
Marcell Jacobs

**Lamont Marcell Jacobs** (; tugʻ. 1994-yil 26-sentyabr, Elpaso,Texas, AQSh) — Italiyalik sprinter va uzunlikka sakrashchi, 2021-yilgi yopiq inshootlarda ikki karra Olimpiya va Yevropa chempioni. 2021-yil 1-avgust kuni Jacobs Tokio-2020 oʻyinlarida 100 metrga yugurish boʻyicha 9,80 natija bilan Yevropaning yangi rekordini oʻrnatdi va Olimpiada chempioniga aylandi. 2021-yil 6-avgustda u 4 × 100 m estafetada gʻolib chiqqan Italiya jamoasi tarkibida ikki karra Olimpiya chempioni boʻldi.

Marcell 2020-2021-yilgi mavsumni 60 metrga yugurishda jahon yetakchisi sifatida yakunladi.

## Biografiya
Marcellningonasi italyan, otasi Texasdan (El-Pasoda tugʻilgan). Texasda Jacobs tugʻilgandan keyin bir oy oʻtkazdi, shundan soʻng otasi Janubiy Koreyaga yuborildi va u onasi bilan Desenzano del Gardaga koʻchib oʻtdi. Lamont Marcell u yerda oʻn yoshida yengil atletika bilan shugʻullana boshlagan, 2011-yilda uzunlikka sakrashni kashf qilishdan oldin dastlab sprintni afzal koʻrgan. Keyinchalik u Rimga koʻchib oʻtdi, u yerda qiz doʻsti Nikol va ikki farzandi Entoni va Megan (2019 va 2021-yillarda tugʻilgan) bilan yashaydi. Jacobsning 19 yoshida oldingi munosabatlaridan Jeremi (2013) ismli oʻgʻli bor.

## Martaba
2016-yilda Jacobs uzunlikka sakrash boʻyicha yengil atletika boʻyicha Italiya chempionatida gʻolib chiqdi. Shaxsiy eng yaxshi koʻrsatkichi 8,07 m bilan u 2017- yilgi yopiq yengil atletika mavsumi yakunida IAAF Jahon reytingida oʻninchi oʻrinni egalladi. 23 yoshgacha boʻlgan Italiya chempionatida u 8,48 m balandlikka sakrab chiqdi, bu italiyalik uchun eng yaxshi natija edi.

2021-yil 13-may kuni Savona shahrida Marcell 100 metrga yugurishda 9,95 s natija bilan Italiya rekordini oʻrnatdi va tarixda 10 soniyalik toʻsiqni buzib oʻtgan 150-chi boʻldi. 2021-yil 26-iyun kuni −1,0&nbsp;m/s tezlikdagi shamolga qaramay, u Roveretoda 10,01 soniya bilan Italiya chempionati rekordini yangilab, qatorasiga toʻrtinchi mamlakat chempionligini qoʻlga kiritdi.

Uning kelib chiqishi haqida soʻralganda, u oʻzini 100 % italyancha his qilganini aytdi va ingliz tilini yaxshi bilmasligini tan oldi.

2021-yilning 1-avgustida esa 2020-yilgi Tokio Olimpiadasida Jeykobs 100 metrga yugurish boʻyicha finalda 9,80 soniya natija koʻrsatib, Olimpiada chempioniga aylandi.

2021-yil 6-avgust kuni u Italiya terma jamoasi tarkibida erkaklar oʻrtasida 4x100 metrga estafeta bahslarida ikki karra Olimpiya chempioni boʻldi.

## Manbalar
Charlz Halbert

**Charlz Pinkney** „**Chick**“ **Halbert IV** (1919-yil 27-fevral &ndash; 2013-yil 4-mart) — amerikalik professional basketbolchi.

Gʻarbiy Texas A&amp;amp;M universitetining 6’9 dyuymli boʻyli markaziy oʻyinchisi. Halbert Amerika Basketbol Assotsiatsiyasida (keyinchalik Milliy Basketbol Assotsiatsiyasi sifatida tanilgan) besh mavsum (1946-1951) oʻynagan. U Chikago Stags, Filadelfiya Uorriors, Boston Seltiks, Providens Steamrollers, Vashington Kapitollari va Baltimor Bullets klublarining aʼzosi edi. U oʻz faoliyati davomida har bir oʻyinda oʻrtacha 8,8 ochko va har bir oʻyinda 7,9 ribaund toʻplagan va 1947-yilda All-BAA Ikkinchi Jamoasi unvoniga sazovor boʻlgan.

## Kollej jamoasidagi faoliyati
Halbert 1986-yildan 1990-yilgacha murabbiy Don Xaskins qoʻl ostida UTEPda kollej basketboli oʻynagan. Keyingi yili Devis 30 oʻyinni boshladi va 6 ta ribaund bilan oʻrtacha 10 ochko toʻpladi, chunki konchilar 23 oʻyinda gʻalaba qozondi va yana turnirga yoʻl oldi, faqat 80-64 hisobida 9-oʻrindagi Seton Xollga yutqazdi.

## Xalqaro faoliyati
Halbert Indiana Peysers tomonidan ikkinchi bosqichda 1990-yilgi NBA turniri loyihasida 45-oʻrindagi basketbolchi sifatida tuzilgan. U dastlab NBAda oʻynashdan koʻra Yevropada professional jamoalarda oʻynashni davom ettirdi. U 1990-yildan 1992-yilgacha Gretsiya ligasida „Panatinaikos“ va 1992—1993-yilgi mavsumda Italiya ligasining „Filips Milano“ jamoasida oʻynagan.

Halbert, shuningdek, Yevropaning 3-darajali ligasi, FIBA Korać kubogida ikkala jamoa bilan ham oʻynagan va u Milan bilan birga boʻlganida, 1992—1993 yilgi mavsumda Korać kubogi chempionligini qoʻlga kiritgan.

Hozirda basketbolchilik faoliyatini tamomlab, isteʼfoga chiqqan va murabbiylik faoliyati bilan shugʻullanib kelmoqda.

## BAA/NBA martaba statistikasi

### Muntazam mavsum

### Pley-off

## Manbalar
Geno Petriashvili

**Geno Petriashvili** (; tugʻ. 1994-yil 1-aprel, Gori, Gruziya) — gruziyalik erkin kurashchi, 125&nbsp;kg gacha vazn toifasida, Gruziya terma jamoasi aʼzosi. Uch karra Jahon chempioni, ikki karra Yevropa chempioni, Jahon chempionatlari, Yevropa chempionatlari, Yevropa va Yozgi Olimpiada oʻyinlari gʻolibi.

## Faoliyati
1994-yilda Gori shahrida tugʻilgan. 2005-yil 19-avgustda Geno Petriashvili oʻgʻirlab ketilgan va 3 oy davomida asirlikda boʻlgan.

2013-yilda Jahon va Yevropa chempionatlarida bronza medallarini qoʻlga kiritgan. 2015-yilda Yevropa oʻyinlari va Jahon chempionatining bronza medali sovrindori boʻldi. 2016-yilda Yevropa chempioni boʻldi. 2016-yilda Rio-de-Janeyroda (Braziliya) Yozgi Olimpiada oʻyinlarida bronza medali qoʻlga kiritgan. 2017-yilda Parijda (Fransiya) Jahon chempioni boʻldi. 2018-yilda Budapeshtda (Vengriya) boʻlib oʻtgan Jahon chempionatida Geno final bahsida xitoylik kurashchi Deng Zhiweini magʻlub etib, ketma-ket ikkinchi yil Jahon chempionligini qoʻlga kiritdi.

2019-yilda Buxarestda (Ruminiya) boʻlib oʻtgan Yevropa chempionatida Geno turkiyalik chempion Taha Akgüldan keyin kumush medalni qoʻlga kiritdi. Oʻsha yili Nur-Sultonda (Qozogʻiston) boʻlib oʻtgan Olimpiada oldidan Jahon chempionatida 125&nbsp;kg gacha vazn toifasida Geno chempion sifatida oltin medalni qoʻlga kiritdi va Milliy olimpiya qoʻmitasiga olimpiya litsenziyasini oldi.

2020-yil fevral oyida Italiya poytaxtida boʻlib oʻtgan qitʼa chempionatida 125 kilogramm gacha vazn toifasida Geno chempionlik uchun kurashda polshalik sportchi Robert Baranni magʻlub etib, Yevropa chempionatining oltin medalini qoʻlga kiritdi.

2021-yilda Osloda (Norvegiya) boʻlib oʻtgan Jahon chempionatida 125&nbsp;kg gacha vazn toifasida Jahon chempionatining kumush medali sovrindori boʻldi. Finalda u eronlik kurashchi Amir Hossein Zarega yutqazdi.

## Manbalar
Besnik Bilali

**Besnik Bilali** (1963-yil 8-yanvarda tugʻilgan) — albaniyalik futbolchi. U 1987-yilda Albaniya milliy futbol jamoasida bitta oʻyinda maydonga tushgan.

## Manbalar

## Havolalar
Emmanuel Korir

**Emmanuel Kipkurui Korir** (; tugʻ. 1995-yil 15-iyun, Keniya) — keniyalik yengil atletikachi, oʻrta masofaga yuguruvchi, 2020-yilgi Olimpiya chempioni va 800 metrga yugurish boʻyicha 2022-yilgi jahon chempioni.

## Sport martabasi
2017-yilda Emmanuel yopiq inshootlarda 600 metrga yugurishda jahon rekordini oʻrnatdi.

2018-yilda esa 4x400 m estafetada Afrika chempioni. Oʻsha chempionatda 800 m masofaga yugurishda kumush medal sohibiga aylandi.

800 metrga yugurish boʻyicha 2018-yilgi Qit'a kubogi gʻolibi.

2018-yil 22-iyul holatiga koʻra, Emmanuel 800 m masofaga yugurish boʻyicha 1:42,05 shaxsiy eng yaxshi koʻrsatkichi bilan oltinchi eng tez sportchi hisoblandi.

2020-yilgi Yozgi Olimpiya oʻyinlarida 800 metrga yugurishda 1:45,06 natija bilan oltin medalni qoʻlga kiritdi.

## Professionallarga oʻtish
2017-yilning avgustida 22 yoshli Emmanuel Korir Nike bilan professional tarzda shugʻullanish uchun shartnoma imzoladi. U El Pasoda UTEP bosh murabbiyi yordamchisi Pol Ereng qoʻl ostida mashgʻulotlarni davom ettiradi. Shu bilan birga uning universitetdagi oʻqishi ham toʻxtamaydi.

Uning murabbiyi Ereng matbuot anjumanida jurnalistlarga shunday dedi: „Emmanuel mavsum boshida yopiq maydonda yaxshi yugurishni boshladi, oʻsha paytda professional boʻlish gʻoyasi tugʻildi. U 800 metrga yugurish boʻyicha dunyoda birinchi oʻrinni egallaydi va 400 metrga yugurish boʻyicha dunyoda birinchi oʻrinni egallaydi, shuning uchun u Keniya uchun yana bir mashhur nom boʻlishi uchun u kerak boʻlgan hamma narsaga ega“.

Emmanuel Korir Ereng bilan mashgʻulot oʻtkazish uchun Keniyadan AQShga koʻchib oʻtgandan soʻng, bu yil NCAA debyuti bilan sport olamining eʼtiborini tortdi.

## Manbalar
Sophie Bray

**Sophie Charlotte Bray**, MBE (1990-yil 12-mayda tugʻilgan) — Angliya va Buyuk Britaniya uchun hujumchi sifatida oʻynagan ingliz xalqaro xokkeychisi hisoblanadi.

Hozirda u East Grinstead uchun Investec Ayollar Xokkey Ligasi Premer-divizionida xokkey] oʻynaydi.

## Shaxsiy hayot
Bray Surreyning Kleygeyt shahrida yashaydi, lekin otasi marketing boʻyicha maslahatchi boʻlib ishlagan Fransiyada tugʻilgan. Angliyaga qaytib, u mahalliy klublarda tennis va futbol oʻynagan, 11 yoshida Surreyni tennisda himoya qilgan. U tennis oʻynashdan voz kechdi va Fulham Ladies uchun futbol oʻynadi, chunki u jamoaviy sportni afzal koʻrdi. U Tiffin Qizlar maktabida tahsil olgan, Kingston-apon Temza maktabda oʻqib yurgan vaqtida Surbiton xokkey klubiga qoʻshilgan, dastlab 16 yoshida koltlarda oʻynagan va kattalar jamoasiga oʻtgan.

U Birmingham universitetida psixologiya tahsil olgan.

## Faoliyati
Sophie Charlotte Bray 2014-yilgi Hamdoʻstlik oʻyinlarida ayollar xokkey turnirida Angliya uchun kurash olib borgan va u kumush medalni qoʻlga kiritgan va 2015-yilda EuroXokkey chempionatida Investec homiylik qilgan gʻolib jamoa aʼzosi boʻlgan.

2016-yilda u Rio-de-Janeyroda boʻlib oʻtgan 2016-yilgi yozgi Olimpiada oʻyinlarida ayollar olimpiya xokkey turnirida GB jamoasi uchun kurash olib bordi, u yerda GB jamoasi penaltilar seriyasida Niderlandiyaga qarshi finalda oltin medalni qoʻlga kiritdi.

Sophie Charlotte Bray 2017-yilda xokkeyga qilgan xizmatlari uchun Yangi yil mukofotida Britaniya imperiyasi (MBE) ordeni aʼzosi etib tayinlandi.

Sophie Charlotte Bray, shuningdek , Birmingemning Surbiton jamoasida va Niderlandiyaning Eyndxoven yaqinidagi MOP xokkey klubi, Vught va yaqinda Kampongda oʻynagan.

2019-yil 4-fevralda Sophie Charlotte Bray xalqaro xokkeydagi faoliyatini yakunlaganini eʼlon qildi. Xalqaro faoliyati davomida u Angliya va Buyuk Britaniya terma jamoasi safida 44 ta gol urgan va 134 ta oʻyinda maydonga tushgan.

## Manbalar
Odil Sobitov

**Odil Sobitov** (shuningdek, **Adil Sobitov** varianti ham uchraydi; 1958-yilda tugʻilgan) – sovet, tojik va oʻzbek shaxmatchisi, SSSR sport ustasi (1977).

Tojikiston SSR chempioni.

Tojikiston SSR terma jamoasi tarkibida 1979- va 1983-yillarda SSSR xalqlari spartakiadasida, 1981-yilda SSSR jamoaviy chempionatida qatnashgan.

Tojikiston terma jamoasi tarkibida 1994-yil Shaxmat Olimpiadasi va 1993-yilgi Osiyo jamoaviy chempionatida ishtirokchisi.

Tojikiston shaxmat federatsiyasining birinchi raisi (1992-1995-yillar).

1990-yillarning oʻrtalaridan boshlab Oʻzbekistonda yashaydi. Maʼlumotlarga koʻra, u ishtirok etgan soʻnggi yuqori saviyadagi musobaqa (Georgiy Agzamov xotirasiga bagʻishlangan) 2014-yilga toʻgʻri keladi.

## Asosiy sport natijalari

## Manbalar
Jim Price (amerikalik basketbolchi)

**Jim E. Price** (1949-yil 27-noyabrda tugʻilgan) — amerikalik sobiq professional basketbolchi va murabbiy. U Louisville Cardinals uchun kollej basketboli oʻynagan va 1972 NBA loyihasining ikkinchi bosqichida Los-Anjeles Lakers tomonidan tanlangan. Price  1972-yildan 1979-yilgacha Milliy Basketbol Assotsiatsiyasida (NBA) yetti mavsum oʻynadi va Leykers, Miluoki Baks, Buffalo Braves, Denver Naggets va Detroyt Pistons jamoalarida vaqt oʻtkazdi. U 1975-yilda All-Star boʻlgan.
## Yoshligi
Texasning Lubbok shahrida tugʻilgan Price Texas Tech va Yevropada professional ravishda basketbol oʻynagan Kandis va Reyford Youngning oʻgʻlidir. Uning Tim ismli ukasi va Keytlin va Kamrin ismli ikkita singlisi bor. Youngning NAIAda kollej basketboli oʻynagan amakisi ham bor. Price Texasning Pampa shahrida onasi va otasi va buvisi tomonidan katta boʻlgan, chunki otasi chet elda basketbol oʻynagan.
## Faoliyati
Katta akasi Mayk Price  bilan oʻynab, Jim Price  1966-yilda oʻzining Arsenal texnik oʻrta maktabi basketbol jamoasini shtat finaliga olib chiqishga yordam berdi; Titanlar mavsumni 25-4 rekord bilan yakunladi. U 2008-yilda Indiana basketbol shon-shuhrat zaliga kiritilgan.

Price  futbolchilik faoliyatidan soʻng murabbiylik safiga kirdi; u 5 yilni IUPUI Jaguars ayollar jamoasi bosh murabbiyi sifatida oʻtkazdi, buning natijasida 73-55 va 3 NAIA mavsumdan keyingi yoʻllanmalar qayd etildi.

Hozirda iste'foda va murabbiylik faoliyati bilan shugʻulanib kelmoqda.

## NBA karyera statistikasi

### Muntazam mavsum

### Pley-off

## Manbalar

## Havolalar

* Karyera statistikasi
Kerron Clement

**Kerron Stephon Clement** (, tugʻ. 1985-yil 31-oktabrda Port of Speyn, Trinidad va Tobago) — 400 va 400 metrga toʻsiqlardan yugurish boʻyicha amerikalik yengil atletikachi. Ikki karra Olimpiya chempioni, toʻrt karra jahon chempioni. Bino ichida 400 metr masofaga yugurish boʻyicha sobiq jahon rekordchisi.

## Biografiya
Kerron Clement 1985-yil 31-oktyabrda Port of Speyn, Trinidad va Tobago shahrida tugʻilgan. 1998-yilda oilasi bilan AQShning Texas shtatiga koʻchib oʻtdi. 2004-yil iyun oyida u AQSh fuqaroligini oldi. 2003- yildan 2007-yilgacha Florida universitetida tahsil olgan. 2004-yil oʻsmirlar oʻrtasidagi jahon chempionatida u 2 ta oltin medalni qoʻlga kiritdi; 400 metrga toʻsiqlar bilan yugurishda chempion boʻldi, shuningdek, 4 × 400 metrga estafetada yangi jahon rekordi bilan jahon chempioniga aylandi. 2005-yilgi Talabalar assotsiatsiyasining milliy chempionatida 400 metrga yugurish boʻyicha u 44,57 ball bilan jahon rekordini oʻrnatib, afsonaviy Maykl Jonsonning yutugʻini ortda qoldirdi. 2005 va 2006-yillarda 400 m s/b ga yugurishda AQSH chempioni boʻlgan. 2007-yilda u Stokgolmda boʻlib oʻtgan DN Galan xalqaro musobaqalarida 400 metrga yugurish boʻyicha 2-oʻrinni egallab, 44,48 ball bilan shaxsiy rekordini oʻrnatdi.

2011-yilgi jahon chempionatida muvaffaqiyatsiz ishtirok etdi. 400 metrga toʻsiqlar osha yugurishda u yarim finalga chiqdi va u yerda 52,11 ball bilan oxirgi oʻrinni egalladi.

## Yutuqlar

## Manbalar

## Havolalar

* IAAF yordami Arxivnaya kopiya  )
* USA Athletics veb-sayt profili Arxivnaya kopiya -da arxivlangan )
LaQuinton Ross

**LaQuinton Ross** (1991-yil 18-noyabrda tugʻilgan) – amerikalik professional basketbolchi. U 2014 yilgi NBA loyihasini eʼlon qilishdan oldin Ogayo shtati Buckeyes uchun kollej basketboli oʻynagan.

## Oliy maktab faoliyati
Ross Missisipi shtatining Jekson shahridagi Murrah oʻrta maktabida ikki yil oʻqigan, soʻngra Nyu-Jersi shtatining Burlington shahridagi Life Markaziy oʻyinchi akademiyasiga koʻchib oʻtgan va u yerda katta yoshdagi oʻyinda oʻrtacha 25,3 ochko va 11,3 ribaund toʻplagan. Rossning Ogayo shtat universitetiga sodiqligi uchun NCAA tomonidan 2011-yil 11-dekabrda jamoaga qoʻshilgan akademik muvofiqligi boʻyicha tergov oʻtkazganligi sababli kechiktirildi.

## Karyera statistikasi

### Mahalliy ligalar

## Manbalar

## Havolalar
* Ogayo shtati bio
* RealGM profili
Taha Akgül

**Taha Akgül** (tugʻ. 1990-yil 22-noyabr, Sivas, Turkiya) — turkiyalik erkin kurashchi, 125&nbsp;kg gacha vazn toifasida, Turkiya terma jamoasi aʼzosi. Ikki karra Jahon chempioni, sakkiz karra Yevropa chempioni (2012, 2013, 2014, 2017, 2018, 2019, 2021, 2022) va 2015-yilgi Yevropa oʻyinlari chempioni. 2016-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari chempioni va 2020-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari bronza medali sovrindori.

## Faoliyati
1990-yilda Sivasda tugʻilgan. Olimpiada chempioni, Jahon va Yevropa chempioni, 125&nbsp;kg gacha vazn toifasida kurashayotgan turkiyalik erkin kurashchi. Karamandagi Karamanoglu Mehmetbey universitetida jismoniy tarbiya va sport tahsil oladi.

2003-yilda otasi va akasi ortidan kurash bilan shugʻullana boshlagan. 2012-yilda kurash boʻyicha Yasar Doʻgu nomidagi 40-xalqaro turnirda oltin medalni qoʻlga kiritdi. 2012-yilda Belgrad shahrida (Serbiya) oʻtkazilgan kurash boʻyicha Yevropa chempionatida Taha Akgul oʻz vazn toifasida chempion boʻldi. Endi u Abdulrashid Sadulaev bilan eng yaxshi faol kurashchi sanaladi.

2012-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlariga u yoʻllanma oldi. U 1/8 finalda rossiyalik Bilyal Makhovga imkoniyatni boy berib, chorak finalga chiqa olmadi. 2012-yilda Kuortane shahrida (Finlandiya) oʻtkazilgan kurash boʻyicha talabalar oʻrtasidagi Jahon chempionatida u oʻz vazn toifasida oltin medal sohibi boʻlgan.

2013-yilda Tbilisi shahrida (Gruziya) boʻlib oʻtgan Yevrop chempionatida Taha Akgul Yevropa chempionligini himoya qildi. 2013-yilda Budapesht shahrida (Vengriya) oʻtkazilgan kurash boʻyicha Jahon chempionatida bronza medalini qoʻlga kiritdi. 2014 va 2015-yillarda 125&nbsp;kg gacha vazn toifasida Jahon chempioni boʻlgan. 2014-yili Turkiya kurash federatsiyasi tomonidan yilning eng yaxshi kurashchisi deb topilgan. U 2016-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida finalda Komeil Ghasemini magʻlub etib, oltin medalni qoʻlga kiritdi.

2019-yilda Nur-Sultonda (Qozogʻiston) boʻlib oʻtgan Olimpiada oʻyinlari oldidan Jahon chempionatida 125&nbsp;kg gacha vazn toifasida Taha kumush medalni qoʻlga kiritdi va oʻz milliy olimpiya qoʻmitasiga olimpiya litsenziyasini oldi.

2021-yilda Tokioda (Yaponiya) Yozgi Olimpiada oʻyinlarida u 1/8 finalda kanadalik Amar Dhesi bilan 5:0 hisobida gʻalaba qozondi. 1/4 finalda u oʻsib borayotgan ogʻir vaznli yulduz Gable Steveson bilan uchrashdi va unga 0:8 hisobida yutqazdi. Oʻsha yili oktyabr oyida Osloda (Norvegiya) boʻlib oʻtgan Jahon chempionatida 125&nbsp;kg gacha vazn toifasida bronza medali sohibiga aylandi. Yarim finalda eronlik kurashchi Amir Hossein Zarega imkoniyatni boy berdi.

## Manbalar
Tanzaniyadagi fohishalik

**Tanzaniyada fohishalik** noqonuniy, ammo keng tarqalgan hisoblanadi. UNAIDS ma'lumotlariga ko'ra, mamlakatda 155 450 nafar fohisha bor. Qashshoqlik, ish oʻrinlarining yoʻqligi, madaniyatning yoʻqligi, oilaning parchalanishi tufayli koʻplab ayollar va yosh qizlar fohishalikka majbur boʻlmoqda. Ko'pgina universitet talabalari iqtisodiy sabablarga ko'ra fohishalikka murojaat qilishlari kerak. Jinsiy savdo va bolalar fohishaligi Tanzaniyada asosiy muammo hisoblanadi. Mamlakat, ayniqsa, qirg'oq kurortlari va Zanzibarda jinsiy turizm, jumladan, ayol va bolalar jinsiy turizmi uchun joy.

## Jinsiy aloqa turizmi
Tanzaniya jinsiy turizm uchun mashhur joy, xususan Arushada Bagamoyo va Zanzibar, Mafiya va Pemba orollarida tarqalgan. Sayyohlarning aksariyati italiyaliklar hisoblanadi. Zanzibar, shuningdek, ayollar jinsiy turizmi uchun qulay joy. Qirg'oqdagi kurortlar va Keniya chegarasida bolalar jinsiy turizmi muammo hisoblanadi. Bolalarning ba'zilari odam savdosiga uchrasa-da, ba'zilari qashshoqlik tufayli fohishalikka o'tishadi.

## OIV
Tanzaniya yetuk, umumlashtirilgan OIV epidemiyasiga duch kelmoqda. 2011-yilda taxminan 1,6 million tanzaniyalik OIV/OITS bilan yashagan. Poytaxt Dar es-Salomda taxminan 20 nafar aholidan 1 nafari va har 3 jinsiy aloqa xodimlaridan 1 nafari OIV virusini yuqtirgan. Mamlakatda jinsiy aloqada bo'lganlarning 28 foizi va barcha kattalarning 4,7 foizi ushbu kasallikni yuqtiradi. Hisobotlar shuni ko'rsatadiki, Zanzibarda OIV va OITS bilan kasallanganlar sonining o'sishi dahshatli sur'atda o'sib bormoqda. Bunga Zanzibarga ko'p sonli sayyohlarning kirib kelishi va fohishalarga bo'lgan talabni kuchaytirishi sabab bo'lgan deb taxmin qilinadi.

## Jinsiy aloqa savdosi
Tanzaniya jinsiy savdoga uchragan erkaklar, ayollar va bolalar uchun manba, tranzit va boradigan mamlakatdir. Ichki odam savdosi transmilliy odam savdosiga qaraganda ko'proq tarqalgan va jabrlanuvchilarning oila a'zolari, do'stlari yoki shaharlarda ta'lim olish yoki ish bilan ta'minlashda yordam beradigan vositachilar tomonidan osonlashtiriladi. Qishloq ichidagi kam ta'minlangan bolalar odam savdosiga eng zaif bo'lib qolmoqda. Qizlar jinsiy savdoda, ayniqsa sayyohlik markazlarida va Keniya bilan chegarada ekspluatatsiya qilinadi. Tanzaniya fuqarolari ba'zan boshqa Afrika mamlakatlarida, Yaqin Sharq, Yevropa, Osiyo va Qo'shma Shtatlarda jinsiy savdoga duchor bo'lishadi. Boshqa mamlakatlardan odam savdosi qurbonlari, xususan Burundi, Ruanda va Keniyadan kelgan bolalar, shuningdek, Hindiston, Nepal va Yamandan kelgan kattalar jinsiy savdoga duchor bo'lishadi. Amerika Qo'shma Shtatlari Davlat Departamentining odam savdosini nazorat qilish va unga qarshi kurash bo'yicha idorasi Tanzaniyani "2-darajali" davlat deb hisoblaydi.

## Manbalar
Sofiya Shishkina

**Sofiya Dmitrievna Shishkina** (; 1998-yil 30-sentabrda tug'ilgan) - rossiyalik futbolchi, Permning "Zvezda-2005" klubida hujumchi sifatida o'ynagan va Rossiya ayollar terma jamoasida to'p surgan.

## Faoliyati
Shishkina Rossiya terma jamoasi safida 2019-yilgi ayollar o'rtasidagi Jahon chempionati saralash bosqichida maydonga tushdi.

## Manbalar
Ushakov lug‘ati

**„Rus tilining izohli lugʻati“** – rus tilidagi asosiy izohli lugʻatlaridan biri boʻlib, 1935-1940-yillarda professor D. N. Ushakov tahriri ostida toʻrt tomda nashr etilgan. Ushbu lugʻat 90 000 dan ortiq yozuvlarni oʻz ichiga oladi va keng oʻquvchilar auditoriyasi uchun moʻljallangan.

## Tarixi
1930-yillarda sovet jamiyatida inqilobiy qoʻzgʻolonlar ta’sirida yuzaga kelgan til elementlarini sayqallash, birlashtirish va standartlashtirishga ehtiyoj paydo boʻldi. Shu munosabat bilan „oʻquvchiga leksik, grammatik va talaffuz me’yorlarini oʻzlashtirishga yordam beradigan qoʻllanma“ yaratish orqali „rus adabiy tili me’yorlarini barqarorlashtirish“ boʻyicha davlat buyurtmasi e’lon qilindi. V. I. Lenin avvalroq tilshunoslikda shunga oʻxshash islohot zarurligi haqida ta’kidlab: „(Pushkindan tortib Gorkiy ijodini qamrab oluvchi) yangi imlo asosida yaratilgan, namunali, zamonaviy qisqacha izohli lugʻat“ (masalan, „Petit Larousse“ kabi) yaratish taklifini bildirgan.

Toʻrt tomlik „Rus tilining izohli lugʻati“ ni yaratish boʻyicha ishlar D. N. Ushakov rahbarligida 1934-yildan 1940-yilgacha olib borildi. Uni tuzishda V. V. Vinogradov, G. О. Vinokur, B. А. Larin, S. I. Оjegov, B. V. Тоmаshaevskiy.kabi taniqli olimlar ishtirok etgan. Yangi lugʻat 20-asrning dastlabki oʻttiz yilligidagi rus tilining rivojlanishini tavsiflashda muhim boʻshliqni toʻldirdi. D. N. Ushakov lugʻat ustida ish boshlashiga qadar, tilshunoslik, jumladan dialektologiya, orfografiya, orfoepiya, leksikografiya va rus tili tarixiga oid asarlari bilan mashhur edi.

Filologiya fanlari doktori К. S. Gorbachevichning fikriga koʻra, „lugʻat tuzuvchilari rus leksikografiyasining boy an’analariga asoslanib, lugʻatni tanlashning oqilona tamoyillari, soʻzlarni aniqlash usullarini ishlab chiqganlar. Muayyan soʻzni turli nutqiy vaziyatlarda qoʻllash muvofiqligini toʻgʻri aniqlash maqsadida stilistik belgilarning keng tizimini joriy qilingan.“

## Lugʻat tarkibi
Bosh muharrirlar: B. М. Volin, D. N. Ushakov; Tahrirchi: D. N. Ushakov Nashriyot: „Sovetskaya ensiklopediya“ Davlat instituti (Моskva).
*	1-Тоm : А — Кyurini. — 1935. — 1562 ustun.
*	2-Тоm: L — Оyalovet. — 1938. — 1040 ustun.
*	3-Тоm: P — Ryashka. — 1939. — 1424 ustun.
*	4-Тоm: S — Yashurniy. — 1940. — 1500 ustun.

## Manbalar

## Havolalar
* Из переписки лексикографов 1920—1930-х гг. — участников русского «Лярусса» и «Ушаковского словаря» (архивные материалы)
* Словарь Ушакова онлайн // ФЭБ «Русская литература и фольклор»
* Фотокопия словаря Ушакова на povto.ru
Bridget Regan

**Bridget Catherine Regan** (1982-yil 3-fevralda tugʻilgan) — amerikalik aktrisa, " *[[Iztopar Afsonasi (serial)|Iztopar afsonasi]]* " teleserialidagi Kahlan Amnel, " *[[Oqsuyak izquvar|Oqsuyak Izquvar]]* " serialidagi Rebekka Lou/Reychel Tyorner, " *[[Jane the Virgin|Jane Virgin]]* „ filmidagi Rouz Solano kabi obrazlari bilan tanilgan. U 2016-yildan 2018-yilgacha TNT telekanalida efirga uzatilgan *“The Last Ship* " serialida Sasha Kuper rolini ijro etgan.

## Faoliyati
Regan 2006-yildan beri turli telekoʻrsatuvlar va filmlarda rol oʻynagan. 2008-yilda u *[[Iztopar Afsonasi (serial)|Iztopar afsonasi]]* serialida suratga tushishni boshlagan. Uning tabiiy sochlari qizil va jingalak boʻlsa-da, Regan film uchun ularni toʻq jigarrang va qora rangga boʻyagan. 2009-yilda u Nyu-Yorkdagi La MaMa eksperimental teatr klubida namoyish etilgan *Camp Wanatachi* nomli musiqiy filmda suratga tusha boshlagan. Regan 2012-yilda „ *The Frontier“* teleserialida bosh rolni oʻynash uchun taklif qilingan. 2013-yilda u " *[[Oqsuyak izquvar|Oqsuyak Izquvar]]* " jinoyat drama serialining beshinchi mavsumida takrorlanuvchi rolni oʻynay boshlagan. Oʻsha yili „ Beauty & the Beast*“ serialiga* qoʻshilgan. Reganning serialdagi roli Facebook foydalanuvchilari orasida tanqidga uchragan.

2014-yilda Regan " *[[Jane the Virgin|Jane Virgin]]* " filmida sobiq advokat, keyinchalik jinoiy tashkilotchi Rouz rolini oʻynagan. Shuningdek, 2014-yilda u *[[John Wick]]* filmida kichik rol oʻynagan.

Regan 2009-yildan 2013-yilgacha komikslar muxlislari va tanqidchilari tomonidan „ Wonder Woman“ ni tasvirlash uchun ideal tanlov sifatida tanlangan. 2014-yilda Regan *Agent Karter* komikslari asosidagi teleserialida 2015-yilda Dotti rolini ijro etgan.

2016-yilda Regan TNT kanalida efirga uzatilgan *"The Last Shepp* " serialining uchinchi mavsumida rol oʻynay boshlagan. Osiyoda xizmat qiluvchi amaldagi diplomat va sobiq harbiy-dengiz kuchlari razvedkasi xodimi Sasha Kuper rolini oʻynagan. 2021-yilda Regan The CW kanalida egirga uzatilgan " *[[Batwoman]]* " drama serialining uchinchi mavsumida Poison Ivy rolini ijro etgan.

## Shaxsiy hayoti
Regan Kaliforniyaning Karlsbad shahrida tugʻilgan. U bolaligida La Paloma teatridagi *Oz sehrgari* va Karlsbaddagi *Jozef va Ajoyib Technicolor Dreamcoat* spektakllarida rol oʻynay boshlagan. Kollejni tugatganidan u professional aktyorlik faoliyatini davom ettirish uchun Nyu-York shahriga koʻchib oʻtgan. U shunday deydi: „Toʻgʻrisini aytsam, men har doim aktyor boʻlishni xohlardim. Bu intake meni tinch qoʻygan kunni eslay olmayman“.

Regan *"Iztopar afsonasi"* serialini suratga olish paytida yozuvchi Eamon OʻSallivanga turmushga chiqqan. Ularning qizi va Bernard Moon ismli oʻgʻli bor.

## Filmografiyasi

### Televideniye

## Teatr

## Manbalar
Mixail Saltayev

**Mixail Saltaev** (1962-yil 19-noyabrda tugʻilgan, Toshkent viloyati, Chirchiq) — sovet va oʻzbek shaxmatchisi , SSSR sport ustasi (1986), grossmeyster (1995).

## Sportga oid tarjimai holi
Oʻzbekiston SSR terma jamoasi tarkibida 1991-yilda SSSR xalqlari Spartakiadasida bronza medali sovrindori boʻlgan (respublika terma jamoasi Armaniston SSR jamoasi bilan 2-3 oʻrinlarni boʻlishib, qoʻshimcha koʻrsatkichlar boʻyicha unga yutqazgan).

Oʻzbekiston terma jamoasi tarkibida uchta shaxmat olimpiadasi ishtirokchisi boʻlgan (1992, 1996 va 1998-yillar; 1996-yilda 1-doskada oʻynagan). 1992-yilda Oʻzbekiston terma jamoasi olimpiadaning kumush medali sovrindori boʻlgan. 1995-yilgi Osiyo terma jamoasi tarkibida terma jamoalar oʻrtasidagi Osiyo chempionatida ham qatnashgan. Terna jamoa turnirning bronza medali sohibiga aylangan, Saltayev 3-doskada 3-natijani koʻrsatib, shaxsiy bronza medalini qoʻlga kiritgan.

Bir qator xalqaro turnirlar gʻolibi va sovrindori.

1996 va 1998-yillardagi Osiyo chempionati ishtirokchisi.

Oʻzbekistonda oʻtkazilgan koʻp turnirlarning ishtirokchisi, jumladan, A.Xoʻjayev va G.T.Agzamov xotiralariga bagʻishlangan oʻyinlar.

1990-yillarning oxiridan boshlab Bundesliga va Belgiya shaxmat ligasida faol ishtirok etib kelmoqda.

## Asosiy sport natijalari

## Manbalar
Joʻrabek Hamroqulov

**Djurabek Shaxobovich Xamrakulov** (1988-yil 12-iyulda tugʻilgan, Samarqand) — oʻzbek shaxmatchisi, grossmeyster (2018).

5 yoshidan shaxmat oʻynagan. Otasi uning birinchi murabbiyi boʻlgan.

Samarqand davlat universiteti tarix fakulteti bitiruvchisi.

1997 va 2008-yillar oraligʻida 12 marta yoshlar oʻrtasida Oʻzbekiston chempioni boʻlgan.

1998-yil Osiyo chempionatining kumush medali (Eron) sovrindori boʻlgan.

2004-yilda Jahon yoshlar olimpiadasida (Hindiston) bronza medali sovrindori boʻlgan.

Uch karra Oʻzbekiston chempioni (2008, 2009, 2013).

Terma jamoa tarkibida 3 ta Olimpiada ishtirokchisi (2008-2012).

## Sport natijalari

## Manbalar
Aleksandr Grushevskiy

**Aleksandr Vasilyevich Grushevskiy** (1932-yil 18-avgustda tugʻilgan – 2020-yil 17-avgustda vafot etgan) – sovet shaxmatchisi, SSSR sport ustasi (1959-yil), murabbiyi. Oʻrmon melioratsiyasi muhandisi.

Shaxmatchi Aleksandr Grushevskiy Toshkentning „Mehnat“ jamoasida oʻynagan. Sakkiz karra Oʻzbekiston SSR chempioni (1956-, 1958-, 1960-, 1962-yillarda – 1-oʻrin; 1953-, 1961-yillarda – 1-2-oʻrin; 1954-yilda – 1-3-oʻrin; 1955-yilda – 2-oʻrin, musobaqadan tashqari L.Shamkovich bilan oʻynagan).

SSSRning XXIX chempionati yarim finalida 7-oʻrinni egallagan. 1959-yilda Toshkentda boʻlib oʻtgan Osiyo mamlakatlari I xalqaro turnirida gʻolib deb topilgan.

Qolaversa, Aleksandr Grushevskiy Xodjayev xotirasiga bagʻishlab oʻtkazilgan turnirda (1978/1979-yillar) – 3-4-oʻrinlarni qoʻlga kiritgan.

B.Baranov, M.Muxitdinovlar bilan birga 1958-yilda Xitoyda boʻlgan.

Aleksandr Grushevskiy oʻzbek shaxmatchisi, grossmeyster, FIDE jahon chempioni (2004-yilda) Rustam Qosimjonovga murabbiylik qilgan.

## Manbalar

## Adabiyotlar
* Shaxmatniy slovar / gl. red. L. Ya. Abramov; sost. G. M. Geyler. – M.: [Fizkultura i sport](https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A4%D0%B8%D0%B7%D0%BA%D1%83%D0%BB%D1%8C%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0_%D0%B8_%D1%81%D0%BF%D0%BE%D1%80%D1%82_(%D0%B8%D0%B7%D0%B4%D0%B0%D1%82%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%BE)), 1964. – S. 229. – 120 000 ekz.

## Havolalar
* Partii Aleksandra Grushevskogo v baze Chessgames.com (angl.)
* Lichnaya kartochka Aleksandra Grushevskogo na sayte 365chess.com (angl.)
Noble Jorgensen

**Noble Gordon „Jorgi“ Jorgensen** (1925-yil 18-may — 1982-yil 2-noyabr) — amerikalik professional basketbolchi. U Milliy Basketbol Assotsiatsiyasi (NBA) va boshqa ligalarda markaziy oʻyinchi boʻlgan.

Uning akasi Amerika Basketbol Assotsiatsiyasi oʻyinchisi Rojer Jorgensen boʻlib, u 1946—1947-yilgi mavsumda „Pittsburg temirchilari“ aʼzosi sifatida jamoadoshi boʻlgan.

## Faoliyati
1992-yil 6-dekabrda u haftaning eng yaxshi futbolchisi deb topildi. 1993-yil 4-fevralda Jorgensen faoliyatidagi rekord darajadagi 53 daqiqa oʻynadi va Sietl SuperSonicsga qarshi qoʻshimcha vaqtda gʻalaba qozonib, 35 ochko toʻpladi. Ketma-ket ikkinchi mavsumda u uch ochkolik yoydan 45 % zarba berdi. Uning 52 % toʻp kiritgan koʻrsatkichi yana barcha posbonlar uchun eng yuqori koʻrsatkichga yaqin edi. Amerika ommaviy axborot vositalari uni NBA uchinchi jamoasiga tanlash bilan taqdirlashdi. Biroq, u 1993-yilgi Yulduzlar oʻyiniga taklifnoma olmadi. Oʻsha mavsumda NBAning eng yaxshi 13 toʻpurari orasida u taklif etilmagan yagona odam edi.

Jorgensenning Nets jamoadoshi Chakki Braun Scoop B Radio Podcast-ga bergan intervyusida Jorgensenning shifolash qobiliyatidan hayratda qoldi. Braun Brandon Scoop B Robinsonga Jorgensenning tizzasini burishganini eslaganini va ikki oyni oʻtkazib yuborishini aytdi. Jorgensen shunchalik qattiq reabilitatsiya qildiki, u faqat ikki hafta sogʻindi.

Uning talabiga koʻra, mavsumda 38 ta oʻyin (shundan 20 tasi Petrovich uchun oʻynamagan), Denver Naggets bilan uch tomonlama savdo uni keyingi loyihada birinchi bosqich tanlovi evaziga Nyu-Jersi Netsga yubordi.

## BAA/NBA karyera statistikasi

### Muntazam mavsum

### Pley-off

## Manbalar