Stade Geoffroy-Guichard

**Stade Geoffroy-Guichard** — Fransiyaning Saint-Étienneda shahridagi turli maqsadlarda foydalanuvchi stadion. Stadion asosan futbol oʻyinlari va UEFA Yevropa 1984 va 2016-yillari, 1998-yilgi FIFA jahon chempionatida va 2003-yilgi FIFA Konfederatsiyalar kabi musoboqalarida foydalanilgan. Stadion shuningdek regbi oʻyinlarida ham foydalaniladi va 2007-yilgi Regbi Jahon chempionati oʻyinlarining oʻyinlari oʻtkazilgan. Bu „le Chaudron“ yoki „l’enfer vert“ (Yashil jahannam) deb nomlanadi, bu mahalliy futbol jamoasi, AS Saint-Étienne tomonidan kiyilgan ranglarga ishora boʻlib, jamoaning gullab-yashgan davrida, ayniqsa katta „muhlislar armiyasi“ni jalb qilganida berilgan (rekord 1985-yilda, 47 mingdan ortiq tomoshabinlar bilan oʻrnatilgan). Soʻnggi davrlarda, 2011-yilda boshlangan va vaqtincha sigʻimi 26,747 gacha kamaytirilgan joriy yangilanishlardan oldin uning joriy quvvati 35,616 ta edi. Stadion taʼmirlanganidan beri sigʻimi 42 ming tomoshabinga yetgan.

Stadion 1931-yil 13-sentabrda ochilgan va AS Saint-Etiennening u yerdagi birinchi oʻyini 17-sentyabrda FAC Nitsaga qarshi boʻlib oʻtgan. Stadion Casino chakana savdo guruhi asoschisi Jeffroy Guichard sharafiga nomlangan va u qurilgan saytni sotib olgan.

## Tavsif
Stadion 35616 tomoshabinga moʻljallangan. U „inglizcha uslubda“ (*à l’anglaise*) qurilgan, yaʼni burchak stendlari yoʻq. Toʻrtta stendga quyidagi nomlar berilgan:

* Charlz Paret: 8541 oʻrin
* Jan Snella: 8767 oʻrin
* Per Faurand: 7993 oʻrin, shu jumladan 18 quti va 1200 VIP oʻrindiq
* Anri Point : 10 315 oʻrindiq, shu jumladan 1200 ta tashrif buyuruvchilar uchun

Stadion oʻz tarixi davomida bir necha nuqtada taʼmirlangan. Eng katta taʼmirlash ishlari 1984-yilda (Futbol boʻyicha Yevropa chempionati uchun) va 1998-yilda (Jahon chempionati uchun) amalga oshirilgan. Vaqt oʻtishi bilan stadionning sigʻimi quyidagicha boʻlgan:

* 1800 (1931)
* 5000 (1935)
* 15 000 (1938)
* 25 000 (1957)
* 39 570 (1968)
* 48,274 (shu jumladan, 22,200 oʻrindiqlik) (1984)
* 35,616 (barchasi oʻrindiqlik) (1998)
* 42 000 (2015)

## Tarix

* Saint-Étiennedagi stadion shtab-kvartirasi Sent-Etyen shahrida joylashgan kazino doʻkonlari asoschisi nomi bilan atalgan. Geoffroy Guichard, shuningdek, stadion qurilgan Estivalière saytida „In Rochetaillée“ oilasidan sotib olingan yerning egasi edi.
* Stadion qurilishi 1930-yilda Geoffreyning oʻgʻli Pierre Guichard tomonidan boshlangan ishga javoban Saint-Étienne hissasi bilan boshlangan. Dastlabki stadionning rejalari arxitektorlar Étienne Thierry Meyer va Michael Saidoun tomonidan ishlab chiqilgan. Stadion 400 metrlik yugurish yoʻlakchasi va 1000 oʻrinli tribuna bilan oʻralgan maydondan iborat edi. Stend ostida kiyinish xonalari, dush va ofislar joylashgan edi. Oʻshanda stadionning umumiy sigʻimi 1800 kishiga teng boʻlgan.
* Stadion 1931-yil 13-sentyabrda ochilgan (mahalliy jamoa Fransiya kubogi yarim finalchisi AS Kann jamoasiga qarshi „yirik“ magʻlubiyat uchragan: hisob 1 — 9). ASSE 1933-yil 17-sentyabrda FAC Nicega qarshi birinchi professional oʻyinni oʻtkazgan. Saint-Étiennedagi birinchi professional oʻyinda 3:2 hisobida gʻalaba qozongabi. ASSE bu mavsumda oʻz maydonida oʻtkazilgan 8 oʻyinning barchasida gʻalaba qozongan.
* 1936-yilda ASSE ikkinchi tribunani qurdi, u Henri Point forumi sifatida tanildi. Har bir maqsad orqasida tik turgan qismni yaratish uchun tuproqli mahsus joylar qurilgan. Stadion sigʻimi 15 000 tomoshabinga koʻtarilgan.
* 1956-yilda yengil atletika yoʻlagi olib tashlangan. Qoʻllab-quvvatlovchilar endi maydonga yaqinroq edi: stadionning yangi xolati koʻproq „ingliz“ futbol stadioniga oʻxshar edi.
* 1957-yil: bir yil oʻtgach, tribunalar (oʻtirishlar) „tik turish“ uchun qayta tuzildi. Stadion sigʻimi 30 000 tomoshabinga koʻtarildi. ASSE oʻzining birinchi Fransiya chempionligini qoʻlga kiritdi. 1965-yil: projektorlar oʻrnatildi: toʻrtta minora, balandligi 60 metr. Ular jahon chempionatigacha qolishdi. 1968-yil 17-sentyabr: shahar maʼmuriyati stadionni sotib oldi: shimol-janubiy tribunalar qoplandi, asosiy tribuna qayta qurildi. Uning koʻrinishi 1997-yilda Jahon chempionati oʻyinlarini oʻtkazishga tayyorgarlik koʻrishgacha boʻlgan davrga qadar oʻzgarmadi. Tez orada ASSE Yevrokubokda Glazgo Seltik bilan uchrashdi. „Yashillar“ 2:0 hisobida gʻalaba qozonishdi (lekin javob oʻyinida 0:4 hisobida magʻlub boʻlishgan). Stadion shu yillarda 40 000 oʻrindiqga ega boʻlgan. 1972-yil: Rojer Rocher taʼsiri ostida klub minora platformasi ostidagi ofis binosi va sport inshootlariga sarmoya kiritdi. Bu yutuq Yevropaning boshqa buyuk klublarining infratuzilmasidan ilhomlantirildi. Henri Point stendidagi yangi kiyinish xonalari qurib bitkazildi va hozir ham mavjud. 1977-yil: Yer bilan qoplangan qoʻshimcha qurilish. 1983-yilda Yevro-1984 musoboqasini oʻtkazish boʻyicha katta ishlar amalga oshirilgan. Oʻn besh ming oʻrindiq qoʻshildi va tom plexiglass yordamida qayta qurildi. Geoffroy-Guichardda ikkita oʻyin boʻlib oʻtdi, shu jumladan Fransiya va Yugoslaviya oʻrtasidagi afsonaviy oʻyinda Michel Platini xet-trik qayd etdi. 1994-yil 18-oktyabr: Saint-Étienne 1998-yilgi Jahon chempionatida 6 ta oʻyinni oʻtkazish uchun COF tomonidan rasman tanlangan. Stade Geoffroy-Guichard FIFA standartlariga javob berish uchun 100 million frank, stadion tashqarisidagi inshootlar uchun esa 60 milliondan koʻproq mablagʻ sarflagan. Ish 1996-yil may oyida boshlangan. Per Faurand stendining kiyinish va echinish xonalari taʼmirlandi va nogironlar uchun kirish joyi tashkil etiladi. Eski projektor minoralari demontaj qilingan va toʻrtta stendning har biriga yangi projektorlar oʻrnatildi. Yevro 1984 uchun hech qanday oʻzgarishga uchramagan Faurand Per tribunasiga 3000 ming oʻrinli balkon qoʻshildi. Minoralar bu tribunadan olib tashlandi. Xavfsizlik toʻrlari va panjaralar almashtirildi va butun stadionni kuzatish uchun koʻplab kameralar oʻrnatilgan. Maydon butunlay qayta tiklandi. Turniketlarni yopish rejasi bekor qilindi. Yangilangan stadion 1998-yilning 12-mayida, Braziliya va Shotlandiya terma jamoalari oʻrtasidagi JChning ochilish oʻyinidan bir oy oldin Saint-Denisda ochilgan. 2007-yilda kichik oʻzgarishlar yuz berdi: Stadion 2007-yilgi regbi boʻyicha Jahon kubogining uchta oʻyinini oʻtkazish uchun tanlangan. Bunday sharoitda ochiq tribunaning ikki burchagiga ikkita ulkan ekran oʻrnatildi va musoboqadan keyin ham ekranlar saqlanib qolingan. 2007-yilning yozidan buyon stadion tom qismi 2 600 m2 quyosh panellarini oʻrnatadigan kompaniyaga 20 yilga ijaraga berilgan. (Bu Fransiyadagi eng muhim sanoatlardan biri boʻlib, u yerda fotovoltaik sensorlar yiliga 206 996 kVt / soat ishlab chiqaradi.) Oddiy sharoitlarda, elektr energiyasidan maishiy foydalanish boʻlsa, stadion panellari har yili 60 ta uy uchun elektr energiyasi ishlab chiqarishi mumkin. (Ammo sanoat va elektr energiyasidan foydalanishni hisobga olgan holda, bu aslida yiliga 40 kishi tomonidan isteʼmol qilinadigan oʻrtacha elektr energiyasini nazarda tutadi). Zavod 2009-yilning boshida Fransiyaning yirik telekanallarida efirga uzatilgan reklama orqali, elektr tramvayda stadionga tashrif buyurgan Saint-Étienne muxlislari va stadionning havodan koʻrinishini koʻrsatish uchun foydalanilgan. Tashqi yoritish bugungi kunda toʻrtta stendda 192 ta proyektor tomonidan taʼminlanadi. 2009-yilda klub hamraislari Roland Romeyer va Bernard Kayatso ASSEning uy oʻyinlari uchun yangi stadion qurish imkoniyatini taklif qilishdi, xususan, Jyeffroy-Gichardning baʼzan sigʻimi etarli emasligini aytib oʻtishdi. Zamonaviy sanʼat muzeyining shimolida joylashgan oʻn besh gektar yashil maydonda loyiha taklif qilindi. Bu ASSEning toʻrtta asosiy tarafdorlari guruhining kuchli qarshiliklariga sabab boʻldi. Nihoyat, 2009-yil iyun oyi oxirida munitsipalitet stadionni taʼmirlash foydasiga qaror qildi: ish 2011-yilda boshlanib, toʻrtta tribunani oʻrab oladi. Stadion sigʻimi 41 000 oʻringa koʻtariladi. VIP zonalar va panoramali restoran ham yaratiladi.

### UEFA Yevropa chempionati 1984
Stadion UEFA Yevro-1984 oʻtkaziladigan maydonlardan biri boʻlib, quyidagi oʻyinlar oʻtkazilgan:

### FIFA Jahon chempionati 1998
Stadion 1998-yilgi futbol boʻyicha Jahon chempionati oʻtkaziladigan joylardan biri boʻlib, quyidagi oʻyinlarni oʻtkazgan:

### 2003-yil FIFA Konfederatsiyalar kubogi
Stadion 2003-yilgi FIFA Konfederatsiyalar kubogi oʻtkaziladigan joylardan biri boʻlgan va quyidagi oʻyinlarni oʻtkazgan:

### UEFA Evro 2016
Stadion UEFA Yevro 2016 oʻtkaziladigan maydonlardan biri boʻlib, quyidagi oʻyinlarni oʻtkazdi:

### 2023-yilgi regbi boʻyicha jahon chempionati
Stadion regbi boʻyicha 2023-yilgi Jahon chempionati oʻtkazilgan joylardan biri hisoblanadi:

### 2024-yilgi yozgi Olimpiya oʻyinlari

## Manbalar

## Havolalar