Irving Penn

**Irving Penn** (inglizcha: Irving Penn, tugʻ.1917-yil 16-iyun, Plainfild, Nyu-Jersi) —  2009-yil 7- oktabr, Nyu-York) —  amerikalik fotograf va san'at muharriri, XX asrning eng nufuzli fotograflaridan biri, moda fotografiyasining eng muhim vakili.

Rejissor Artur Pennning katta akasi.

## Hayot va ijod
Penn 1917-yilda inqilobdan keyin Rossiyani tark etgan yahudiy muhojirlar oilasida tug'ilgan. Uning ota-onasi soatsoz Garshon Penn va hamshira Sonia Greenberg. O'n sakkiz yoshida Irvin Filadelfiya San'at muzeyi qoshidagi San'at maktabida Aleksey Brodovich bilan to'rt yillik reklama dizayni kursiga o'qishga kirdi. Kasb-hunarga o'rgatish bilan bir vaqtda Penn *Harper's Bazaarda* kurer bo'lib ishlagan va rassomning shogirdi bo'lib, unga poyabzal eskizlarini chizishda yordam bergan. 1938-yilda u o'qishni tugatdi va Junior League jurnalining badiiy muharriri bo'ldi, keyin "Saks Fifth Avenue" hashamatli do'konida xuddi shunday lavozimga o'tdi. Yigirma besh yoshida u ishni tashlab, kichik jamg'armalari bilan Mexiko shahriga jo'nadi va u yerda bir yil davomida rasm chizdi va nihoyat o'zining haqiqiy da'vatini angladi.

Nyu-Yorkka qaytib, Penn intervyudan muvaffaqiyatli o'tdi va Vogue san'at muharriri Aleksandr Libermanga murojaat qildi, u Irvingni yordamchi sifatida yolladi. 26 yoshli dizaynerning muqovasi qanday bo'lishi kerakligi haqida o'z fikri bor edi, lekin jurnal xodimlari fotograflari bilan kelisha olmadi. Keyin Liberman unga kamerani o'zi olishni maslahat berdi va 1943-yil 1-oktyabrda Irving Pennning birinchi fotosurati *[[Vogue (jurnal)|Vogue]]* muqovasida paydo bo'ldi.

Pennning fotosuratlari o'zi tomonidan ixtiro qilingan turli xil texnikalardan foydalanish bilan ajralib turadi, ular to'plamini doimiy ravishda to'ldiradi. Misol uchun, u fotosuratchining so'zlariga ko'ra, yopiq joyga taqlid qilib, o'z modelini burchakka joylashtirdi. Ba'zi modellar o'zlarini xotirjam his qilishdi, boshqalari esa o'zlarini tuzoq yoki qamoqxona kamerasida his qilishdi. Penn birinchilardan bo'lib bir xil oq yoki kulrang fonda modelni suratga oldi. U Uchinchi avenyudagi doʻkondan antiqa gilam sotib olib, undan bir necha oy foydalandi; Jon Dyui va Alfred Xitkok uning fonida suratga olingan. Gilamning turli qismlari ohang va naqsh bilan farq qilar edi va fotograf har bir model uchun o'ziga xos fon qismini tanlashi mumkin edi.

Irving Pennning yana bir loyihasi turli kasblar vakillarining ish kiyimlarini kiygan va o'z kasbining atributlarini ushlab turgan bir qator portretlarini o'z ichiga oladi. Har bir model oq fonda edi va yon tomondan yoritilgan; bu yorug'lik Pennning ko'pgina portret ishlariga xosdir.

Fotosuratchi ko'p yillar davomida, o'limigacha *Vogue* moda jurnali uchun suratga tushganligi bilan mashhur bo'ldi. *Vogue* (Amerika, Britaniya va Fransiya nashrlari)dagi fotosuratlardan tashqari, Pennning ishi Nyu-Yorkdagi Zamonaviy san'at muzeyi, Metropolitan san'at muzeyi, Addison Amerika san'ati galereyasi, Baltimor muzeyi kabi ko'plab yirik to'plamlarda joylashgan. Art Uning shaxsiy ko'rgazmalari, xususan, Nyu-York Metropolitan san'at muzeyida va Vashingtondagi Milliy galereyada bo'lib o'tdi. 1958-yilda Penn "Popular Photography" jurnali tomonidan dunyodagi eng yaxshi o'nta fotosuratchilardan biri deb topildi.

Fotosuratchi kamida oltita kitob chop etgan.

Penn moda modeli Liza Fonssagrivesga uylangan. 1952-yilda oilada Tom ismli o'g'il tug'ildi. U metall dizayneri bo'ldi.

U 2009-yil 7-oktyabrda 92 yoshida Manhattendagi o'z uyida vafot etdi.

## Manbalar