Cheraman juma masjidi

**Cheraman juma masjidi** (, ) Hindistonning Metlaẖ shtatidagi Kerala hududida joylashgan masjid. Afsonaga koʻra, u milodiy 643-yilda qurilgan, shu sabab u Hindiston yarimorolidagi eng qadimgi masjiddan biri hisoblanadi. U hozirgi Keralaning Chera qiroli Cheraman Perumalning vorisi buyrugʻi bilan qurilgan. Masjid Kerala uslubida qurilgan boʻlib, bu uning tarixi haqidagi daʼvolarni yanada ishonchli qildi. Biroq, boshqa olimlar bu holatga shubha bilan qarashadi va meʼmorchilik uslubiga asoslanib, inshootni XIV-XV asrlarga tegishli deb hisoblashadi.

Masjid 1504-yilda Lopo Soares de Albergaria Kodungallur portiga hujum qilgan vaqtda portugallar tomonidan vayron qilingan. Eski bino 1504-yil de Algabariya hujumidan biroz vaqt oʻtgach bunyod etilgan (yaʼni, 16-asr oʻrtalaridan 17-asr boshlariga qadar). 1984-yilda zamonaviy yoʻlak va zallar qurilgan. Eski binoni oʻrab turgan 1984-yilgi kengaytmalar eski binoning deyarli barcha tashqi xususiyatlarini yashirgan.

## Tarixi

Baʼzi rivoyatlarga koʻra, Cheraman Perumal („Cheraman Perumal“ Chera qirollari tomonidan berilgan unvon) oyning boʻlinishiga guvoh boʻlgan, bu gʻayritabiiy hodisa Qur’onda Makkaliklar tomonidan soʻralganda Muhammad paygʻambar tomonidan amalga oshirilgan moʻjiza sifatida tilga olingan. Sarosimaga tushib qolgan Qirol munajjimlari bilan bu voqea nima sabab sodir boʻlganini muhokama qiladi, lekin nima qilishni bilmasdi. Malabar portidagi gavjum dunyo bozoriga kelgan arab savdogarlari qiroldan Seylonga tashrif buyurish uchun ruxsat olishga harakat qiladilar. Podshoh ular bilan suhbatda Muhammad paygʻambar haqida bilib, oʻgʻlini oʻz saltanatining regenti qilib qoʻyadi va arab savdogarlari bilan birga u kishi bilan uchrashish uchun ketadi.

Hikoyada aytilishicha, Cheraman Perumal Arabistonga Muhammad va uning hamrohlari uchun zanjabil bilan tuzlangan bodring kabi sovgʻalar bilan kelgan va „Muhammad paygʻambarning oyoqlari ostida tiz choʻkib“ Islomni qabul qilgan.

Tarixchi MGS Narayananning soʻzlariga koʻra, „oxirgi Chera shohi islomni qabul qilib, Makkaga ketgani haqidagi rivoyatni rad etishga hech qanday sabab yoʻq, chunki u nafaqat musulmon yilnomalarida, balki hindu *[[Keralolpatiya|braxmanik]]* yilnomalarida ham akslantiriladi. Brahmanlar yoki hindu aholisining obroʻsini hech qanday tarzda oshirmaydigan bunday ertakni mahalliy aholining oʻzi oʻylab topgan boʻlishi mumkin emas.“ Olim Mehrdod Shokuhiy bu kabi afsonalarning sanalaridagi farqlarni topishga muvaffaq boʻladi.

## Joylashuvi
Masjid Paravur – Kodungalloor yoʻlida, Kerala shtatining Trissur tumanidagi Kodungalloor talukidagi NH-66da joylashgan.

## Aven (ruhoniy) ni tayinlash
Ziyoratgoh tresti prezidenti Chellikkattil Sundaranning soʻzlariga koʻra, Malappuramning Tanur shahridagi Shobhaparamba Sreekurumba Bhagavati ibodatxonasining aveni (ruhoniy) anʼanaviy ravishda mahalliy Thiyadan boʻlgan Pajayakhat Ilom Brahminlar oilasi aʼzosi tomonidan tayinlangan. Yillar davomida oila parchalanib ketgan va uning qolgan aʼzolari Islomni qabul qilganlar, ammo ziyoratgoh maʼmuriyati ham, oila ham mazkur anʼanani haligacha davom ettirib kelmoqda. Ibodatxonaning hindu ruhoniysi maxsus marosim davomida har 12 yilda bir marta tayinlanadi, unga Pajayakath oilasining musulmon aʼzosi rahbarlik qiladi va u avenni rasmiy ravishda eʼlon qiladi. Mahalliy aholi bu doʻstlikni Cheraman Perumal bilan bogʻlaydi.

## Travankorning Maharojalari
„Makkattupoya Perumal“ yoki „Makkaga borgan qirol“ afsonasi Kerala xalqi xotirasida saqlanib qolgan va ayrim taxminlarga koʻra, Hindistonning mustaqillikdan oldingi Travankor shahzodasi mahorajalari qasamyod qilish chogʻida shunday deyishgan: „Men Makkaga ketgan amakim qaytib kelguniga qadar bu qilichni saqlayman“.

## Mashxur tashrifchilar
* A. P. J. Abdul Kalam, Hindistonning 11-prezidenti.
* Shashi Tharoor, Tiruvanantapuram parlamenti aʼzosi

## Yana qarang

* Hindistonda Islom
* Hindistonga islom madaniyatining kirib kelishi

## Manbalar