Manitou Springs (Colorado)

**Manitou Springs** — AQShning Colorado shtatidagi El Paso okrugi gʻarbiy qismidagi Pikes choʻqqisi etagida joylashgan uy boshqaruvi munitsipalitet. Shahar tabiiy mineral buloqlari mavjudligi sababli asos solingan. Shahar markazi, ayniqsa yozda, koʻplab doʻkonlar va restoranlar, shuningdek, daryo boʻyidagi shahar parki bilan sayohatchilarni qiziqtirishda davom etmoqda. Shahar markazidan oʻtadigan asosiy yoʻl Pikes Peak bazasiga toʻgʻridan-toʻgʻri yoʻllardan biri. Pikes choʻqqisiga chiqadigan Barr Trailga shahardan kirish mumkin. Crystal Hills boʻlinmasi 1960-yillarda munitsipalitetga qoʻshilgan.

2010-yilda Amerika Qoʻshma Shtatlari aholini roʻyxatga olishda shahar aholisi 4,992 boʻlgan. Talabalarga Manitou Springs maktab okrugi 14 va Manitou Springs oʻrta maktabi xizmat koʻrsatadi.

## Tarixi
General William Jackson Palmer va doktor William Abraham Bell 1872-yilda Manitou Springsga asos solib, shaharni „manzarali sogʻlomlashtirish kurorti“ boʻlishni maqsad qilgan. Bellning uyi Briarhurst Manor, tarixiy joylar milliy reestriga kiritilgan ajoyib taom restorani sifatida jamoatchilikka ochiq. 1876-yilda shahar tarkibiga kirdi. „Manitou Springs 1870-yillardan beri sayyohlar shaharchasi boʻlib kelgan, u yerga tashrif buyuruvchilar Ute hindulari koʻp yillar davomida ichib kelgan shifobaxsh suvlarni topdilar. Shahardagi koʻplab mineral buloqlar hozir ham ishlamoqda va suv bepul.“

### Valdo kanyonidagi yongʻin
2012-yil iyun oyida yaqin atrofdagi Valdo kanyonidagi yongʻin tufayli butun shahar evakuatsiya qilindi. Gʻarbiy Colorado Springsning bir qismi ham evakuatsiya qilindi. Manitou Springs yongʻindan zarar koʻrmadi va shahar faqat 1:30 dan boshlab. Dushanba kuni soat 20:00 gacha evakuatsiya qilish buyrugʻi ostida edi. Manitou Springsdan hech qanday yongʻin zarar koʻrmadi va barcha korxonalar qayta ochildi.

### Valdo kanyonidagi toshqin
2013-yil 9-avgust kuni tushdan keyin shaharni suv bosgan AQSh Hwy 24 dan pastga tushayotganda shaharning shimoliy chekkalariga avtomobil yo‘llari va tabiiy kanallar orqali kirib kelgan toshqin suv ostida qoldirdi. Magistral to‘siqlar daryo hosil qilgani sababli, bir necha band bo‘lgan avtomobillar oqib o‘tuvchi ariqdan pastga siljigan. Kuchli oqim Manitou prospekti boʻylab Cavern Gulch, shuningdek, Canon Avenue boʻylab yoʻl ochdi va koʻchalar, uylar, korxonalar va suv oʻtkazgichlar orqali notinch ravishda aylanib oʻtib, 20 ta uyga, ulardan 8 tasi sezilarli darajada zarar koʻrdi. Toshqin suvi Fountain Creek boʻylab binolar va toʻxtash joylariga tahdid soldi va oʻsha kuni kechqurun qayta ochilgan Manitou prospektining bir qismini yopdi.

## Geografiyasi
Toʻgʻridan-toʻgʻri AQShning 24-yoʻnalishi boʻylab Eski Colorado shahri va Shamollar gʻoridan gʻarbda joylashgan boʻlib, shahar gʻarbda Manitou togʻi, janubda Qizil togʻ va janub va gʻarbda Engleman kanyoni bilan chegaradosh. U „Xudolar bogʻi“ yaqinida joylashgan boʻlib, xuddi Qizil togʻ kabi qizil tosh bilan va Pikes choʻqqisining etagida joylashgan. Amerika Qoʻshma Shtatlari aholini roʻyxatga olish byurosiga koʻra, shaharning umumiy maydoni  ni tashkil qiladi.

### Iqlimi
Manitou Springs nam kontinental iqlimga ega (Koppen: Dfb), toʻrt xil fasl boʻyicha tasniflanadi. Yoz issiq, qish esa salqin, baʼzan sovuq. Bahor va kuz odatda juda yoqimli.

## Hukumati
Manitou Springs — Colorado Springs metropolitan hududida joylashgan mahalliy hukumat va uy boshqaruvi shahar.

### Shahar kengashi
Manitou Springsni saylangan mer va olti shahar kengashi aʼzosi boshqaradi. Shahar hokimi ikki yillik muddatga saylanadi. Kengash aʼzolari 4 yil muddatga, bir-biridan keyin, muddatga saylanadi. Kengashning uchta aʼzosi „boʻsh“ aʼzolardir va uchta aʼzo Manitou Springsdagi 3 ta palatadan bittasini ifodalaydi. Manitou Springs aholisi har oy 606 Manitou prospektidagi Kengash palatalarida oʻtkaziladigan quyidagi yigʻilishlarda yoki ish sessiyalarida qatnashishlari mumkin.

## Demografiya

2000-yildagi aholini roʻyxatga olish holatiga koʻra, shaharda 4980 kishi, 2452 xonadon va 1255 oila istiqomat qilgan. Aholi zichligi 634.2/km². Shaharning irqiy tarkibi 93,98 % oq tanli, 3,65 % ispan yoki latino, 0,50 % afro-amerikalik, 1,06 % tubjoy amerikalik, 1,12 % osiyolik, 0,12 % Tinch okeani orollari, 0,94 % boshqa irqlar 2,27 % dan ortiq.

Shaharda 2452 ta xonadon mavjud boʻlib, ulardan 22,0 % 18 yoshgacha boʻlgan bolalari bilan birga yashaydi, 40,2 % er- xotinlar birga yashaydilar, 8,2 % eri boʻlmagan uy bekalari va 48,8 % oilasiz. Barcha uy xoʻjaliklarining 38,2 foizi jismoniy shaxslardan iborat boʻlib, 7,3 foizida 65 yosh va undan katta boʻlgan yolgʻiz yashaydiganlar bor.

Shaharda aholi tarqalgan boʻlib, 18,6 % 18 yoshgacha, 7,2 % 18 yoshdan 24 yoshgacha, 31,6 % 25 yoshdan 44 yoshgacha, 32,2 % 45 yoshdan 64 yoshgacha, 10,3 % 65 yosh yoki yoshi kattaroq. Aholining oʻrtacha yoshi 41 yosh. Har 100 ayolga 94,9 erkak toʻgʻri keladi. 18 va undan katta yoshdagi har 100 ayolga 92,5 erkak toʻgʻri keladi.

Shahardagi uy xoʻjaliklarining oʻrtacha daromadi 40,514 dollarni, oilaning oʻrtacha daromadi esa 57,260 dollarni tashkil etadi. Erkaklar oʻrtacha daromadi 39,102 dollarni, ayollarniki esa 24,286 dollarni tashkil qilgan. Shaharning jon boshiga toʻgʻri keladigan daromadi 24,492 dollarni tashkil etdi. Oilalarning qariyb 4,7 foizi va aholining 7,9 foizi qashshoqlik chegarasidan past boʻlgan, shu jumladan 18 yoshgacha boʻlganlarning 4,3 foizi va 65 yoshdan oshganlarning 10,1 foizidir.

## Savdo markazlari

### Manitou prospekti

Fayl:The side of the Spa, with bridge over Fountain Creek.JPG|The Spa tomoni va Fountain Creek ustidagi koʻprik
Fayl:Cheyenne Spring House 4.JPG|Cheyenne Spring House, Manitou prospekti
Fayl:Manitou Avenue 12.JPG|Manitou prospekti


= Manbalar =