open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Vyetnam toshbaqasi

**Vyetnam toshbaqasi** &#x5B; **' &#x5D;</sup> () – Osiyo chuchuk suv oilasiga kiruvchi (Geoemydidae) suvda yashovchi (''Mauremys'') jinsidan [[toshbaqalar]] turi.

== Tavsif ==
Karapasning umumiy uzunligi 17-29 sm, vazni 1-2 kg ga yetadi. Oʻrta kattalikdagi bosh, yuqori jagʻning uchi biroz siqilgan, karapas tekis yoki biroz qavariq, noaniq karina bilan. Plastron yirik, biroq harakatlanuvchi boʻgʻinsiz. Oyoq-qoʻllari kuchli, yirik tosh qalqonlari bilan zirxlangan. Erkaklarning dumi urgʻochilarga qaraganda uzunroq. Ularda ham botiq plastrona bor.

[[Vyetnam|Vyetnamning]] asosan markaziy qismlarida yashaydi: [[Phak Son]] va [[Fai Fao]] tumanlari.

== Hayot tarzi ==
U pasttekislik botqoqlarini, koʻlmaklarni, kichik koʻllarni, tinch daryolarni yaxshi koʻradi, avzal koʻradi. Ular [[hasharotlar]], qurtlar va suv oʻsimliklari bilan oziqlanadi.

Urgʻochisi 1 tadan 14 tagacha tuxum qoʻyadi. Homiladorlik muddati 80 dan 90 kungacha davom etadi.

Ushbu tur noqonuniy ov tufayli tabiatdan deyarli yoʻq boʻlib ketgan boʻlib, qizil kitobga kiritilgan turlardan hisoblanadi.

== Izohlar ==

* Meyer, E. 2004 yil. Das Internationale Zentrum für Schildkrötenschutz (IZS) Leben tomonidan toʻliq. ''Elafe'' **12** (2): 60-64.
* Iverson, JB & McCord, W. P. 1994 yil. Mauremys (Bataguridae, Testudines) jinsining Sharqiy Osiyo toshbaqalarining oʻzgarishi. ''Herpetologiya jurnali'' **28''' (2): 178-187.
Biti tepaligi

**Bitik Höyük-** Anqaraning 42-mavzesida joylashgan.&nbsp;Qahramanqozon tumanining Bitik qishlogʻi yaqinida, shahardan km shimoli-gʻarbda joylashgan tepalikdir . Tepalikning oʻlchami 250x240 metr, balandligi 18 metr.

## Qazishmalar
1942-yilda professor Remzi Oğuz Arik rahbarligida qisqa muddatli qazish ishlari olib borildi.

## Tabakalanish
Klassik davr, frigiy, xet, xalkolit va ilk bronza davri II. fazali qatlamlar aniqlandi. Bu qazilmalarda tekislikning yer osti suvlari uchraganligi uchun asosiy tuproqqa tushishning imkoni bo'lmagan. Keyinchalik, 1994-yilda Yaponiya Anadolu arxeologiyasi institutidan Sachixiro Omura tomonidan tadqiqot o'tkazildi.

## Topilmalar
Qazishmalar chogʻida Qoraoʻgʻlan Höyuk topilmalariga oʻxshash, ichi qora boʻyoqli, tashqi tomoni yorqin yuza rangdagi parchalar topildi.

Bitik Höyuk haqidagi eng muhim topilma bu *Bitik vaza* bo‘lib, u qazish paytida emas, balki loy g‘isht yasash uchun qazilgan chuqurdan tasodifan topilgan. To'rt bo'lakdan topilgan vaza silindrsimon bo'yinli, keng og'izli, tuxum tanasi va to'rtta bandli tutqichga ega. Bezaklar bir-birining ustiga qo'yilgan uchta frizdan iborat bo'lib, muqaddas nikoh (hieros gamos  ) marosimi haqida.

## Vayronagarchilik holati
Turk arxeologik maskanlari - TAY loyihasi tomonidan tayyorlangan 2002-yil vayronagarchilik hisobotida "höyük" butunlay vayron bo'lganligi aytilgan.

## Eslatmalar




## Havolalar

* Fotosuratlar 2016-yil 4-mart.

## Manba
Qoʻgʻirchoqlar oroli

**Qo'g'irchoqlar oroli** (ispancha *Isla de las Muñecas*) -Meksika poytaxtida Mexiko shahrining Xochimilko tumanidagi kanallardan birida joylashgan orol hisoblanadi. Mahalliy suvlarda cho'kib ketgan qizning ruhini tinchlantirish uchun butun orol bo'ylab daraxtlarga osilgan yuzlab singan va buzilgan chaqaloq qo'g'irchoqlar mavjud. Shahar markazidan taxminan 23 km uzoqlikda, botqoqli hududda joylashgan, u taniqli sayyohlik maskani bo'lib, qo'rqinchli  joy sifatida mashhur.

## Afsona

1950-yillarning boshlarida orolning yagona aholisi Julian Santana Barrero boʻlib, u sabzavot va gullar yetishtirib, baliq ovlagan.  Afsonaga ko'ra, 1950-1951-yillarda bir qiz ko'l yaqinidagi kanal suvida cho'kib ketgan. Santana go'yo uning yig'isini eshitgan va yordam berishga shoshilgan, lekin qutqarishga ulgurmagan va suvda faqat unga tegishli bo'lgan qo'g'irchoqni topgan. U cho'kib ketgan qizga hurmat sifatida daraxt shoxlariga qo'g'irchoqni osib qo'ygan. Keyinchalik, u o'z hikoyalariga ko'ra, tunda doimo qichqiriqlar, nolalar va qadamlarni eshita boshladi: go'yoki cho'kib ketgan qizning sharpasi yig'lab, unga yangi qo'g'irchoqlarni berishini so'ragan. Keyingi 50 yil ichida Santana qo'g'irchoqlarni  turli yo'llar bilan (o'z so'zlari bilan aytganda, asosan kanal suvlaridan) oldi va arvohni "xotirjam qilish" uchun ularni orolning daraxtlariga osib qo'ydi. Shunday qilib, jami,  deyarli 1000 ta qo'g'irchoq to'pladi.

Santana 2001-yilda afsonaga ko'ra, bir vaqtlar cho'kib ketayotgan qizni qutqara olmagan joyda vafot etgan.  Uning o'limi sabablari aniq emas, ba'zi manbalarga ko'ra, u mast holda cho'kib ketgan yoki  yurak xuruji uning o'limiga sabab bo'lgan.

## Hozirgi holat

Santananing vafotidan so'ng, Qo'g'irchoqlar oroli dunyoning yetakchi ommaviy axborot vositalari tomonidan keng e'tiborga sazovor bo'ldi va tez orada mashhur sayyohlik maskaniga aylandi. Birinchi sayyohlar unga 1990-yillarning o'rtalarida tashrif buyurishni boshladilar. Orolga faqat qayiq bilan yetib borish mumkin. Har kuni oʻrtacha hisobda bir nechta pullik sayohatlar boʻladi, biroq baʼzi mahalliy qayiqchilar  qoʻrquvi tufayli u yerga sayyohlarni tashishdan bosh tortadilar.  Ayni paytda orolning yagona aholisi marhum Julian Santananing jiyani Anastasio Santanadir.

## Manbalar
Ilmiy hamjamiyat

**Ilmiy hamjamiyat** — bu professional olimlarning yigʻindisi, ilmiy bilimlarning ajralmas predmeti, ularning tashkil etilishi ilmiy kasbning oʻziga xos xususiyatlarini aks ettiruvchi, oʻzaro taʼsir qiluvchi turli xil olimlar tarmogʻi. Ayrim ilmiy sohalarda va alohida tashkilotlar doirasida ishlaydigan koʻplab „kichik jamoalar“ ni oʻz ichiga oladi; fanlararo va tarmoqlararo tadbirlar ham muhim ahamiyatga ega. Ilmiy hamjamiyatning maqsadi ilmiy usullar orqali ob’ektiv bilimga erishishdir. Ob’ektivlikka erishish jurnallar va konferentsiyalarda muhokamalar va munozaralar, tadqiqot metodologiyasining sifatini saqlab qolish va natijalarni sharhlash orqali oʻzaro baholash orqali yordam beradi.

Ilmiy jamoa tushunchasi Robert Merton tomonidan fan sotsiologiyasining predmetini bilish sotsiologiyasidan farqli ravishda farqlash uchun kiritilgan. Keyinchalik, bu gʻoya Tomas Kuhn, T. Parsons va N. Storerning ilmiy kasbining xususiyatlariga tatbiq etilgan asarlarida ishlab chiqilgan .

Ingliz tilida  (scientific community) iborasi XVIII asrda qoʻllanila boshlandi va XIX asr boshlarida zamonaviy maʼnoga ega boʻldi.

Tor maʼnoda ilmiy jamiyat faqat olimlar bilan chegaralanadi. Kengroq maʼnoda, olimlardan tashqari, ilmiy jamoaga texnik darajadagi mutaxassislar — muhandislar, texniklar, laborantlar va boshqalar kiradi.

Shu bilan birga, ilmiy jamoalar, har qanday ijtimoiy guruh kabi, ijtimoiy institutlar — ilmiy qarashlar tizimi, ilmiy maktablar, jamoa aʼzolari oʻrtasidagi munosabatlar ierarxiyasi, ilmiy jamiyatlar, ilmiy etika, ilmiy maʼlumot almashish vositalari tizimi bilan tavsiflanadi.

## Yana qarang

* Ilmiy jamiyat

## Manbalar
DeRidder (Louisiana)

**DeRidder** () — AQShning Louisiana shtatida joylashgan shahardir. 2010-yilgi aholini roʻyxatga olishda shahar aholisi 87 988 kishi tashkil qilgan.

## Geografiyasi
DeRidder shahri  (30,851419, −93,290230) koordinatalarda joylashgan.

Qoʻshma Shtatlar aholini roʻyxatga olish byurosiga koʻra, DeRidder umumiy maydoni  tashkil qiladi, shundan  quruqlik va  yoki 0,96% suvdan iborat.

## Demografiyasi

2000-yilgi aholini roʻyxatga olish holatiga koʻra, shaharda 9 808 kishi, 3 819 ta xonadon va 2 616 ta oila istiqomat qilgan. Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 1155,4 nafar kishi toʻgʻri keladi. Shaharning irqiy tarkibi 60,81% oq tanli, 34,73% afro-amerikalik, 0,57% tubjoy amerikalik, 1,42% osiyolik, 0,03% Tinch okeani orollari, 0,57% boshqa irqlardan va 1,88% ikki yoki undan ortiq irqdan. Har qanday irqga mansub ispan yoki lotinlar aholining 2,4% ni tashkil etadi.

DeRidder shahrida aholi keng tarqalgan boʻlib, 27,1% 18 yoshgacha, 8,6% 18 yoshdan 24 yoshgacha, 27,3% 25 yoshdan 44 yoshgacha, 22,4% 45 yoshdan 64 yoshgacha va 14,5% 65 yoshdan oshganlardir. Aholining oʻrtacha yoshi 37 yoshni tashkil qiladi. Har 100 ayolga 89,2 erkak toʻgʻri keladi. 18 va undan katta yoshdagi har 100 ayolga 83,3 erkak toʻgʻri keladi.

Shahardagi uy xoʻjaliklarining oʻrtacha daromadi 31 952 dollarni, oilaning oʻrtacha daromadi esa 39 384 dollarni tashkil etdi. Erkaklar oʻrtacha daromadi 36 388 dollarni, ayollarniki esa 21 302 dollarni tashkil qilgan. Shaharning jon boshiga toʻgʻri keladigan daromadi 16 996 dollarni tashkil etdi. Oilalarning qariyb 15 foizi va aholining 18 foizi qashshoqlik chegarasidan past boʻlgan, shu jumladan 18 yoshgacha boʻlganlar 22,1 foizi va 65 va undan katta yoshdagilarning 18,2 foizi qashshoq hisoblanadi.

## Manbalar
Zachary (Louisiana)

**Zachary** () — AQShning Louisiana shtatida joylashgan shahardir. Aholisi 2010-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra 14 960 kishini tashkil qilgan.

## Geografiyasi
Amerika Qoʻshma Shtatlari aholini roʻyxatga olish byurosiga koʻra,Zacharyning umumiy maydoni  tashkil qiladi, shundan  quruqlik va  yoki 0,13% suvdan iborat.

## Demografiyasi

2000-yilgi Amerika Qoʻshma Shtatlari aholini roʻyxatga olishda shaharda 11 275 kishi, 3 836 xonadon va 3 064 oila istiqomat qilgan. Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 475,2 nafar kishi toʻgʻri keladi. Shaharning irqiy tarkibi 69,76% oq tanli, 28,72% afro-amerikalik, 0,19% tubjoy amerikalik, 0,46% osiyolik, 0,32% boshqa irqlardan va 0,55% ikki yoki undan ortiq irqlardan iborat edi. Har qanday irqning ispan yoki lotin aholisi 0,72% ni tashkil etadi.

Shaharda 3 836 ta uy xoʻjaligi boʻlib, ulardan 43,4% 18 yoshgacha boʻlgan bolalari bor, 60,2% er-xotinlar birga yashagan, 15,6% eri boʻlmagan ayollar, 20,1% esa oilasizlar edi. Barcha uy xoʻjaliklarining 17,5 foizi jismoniy shaxslardan iborat boʻlib, 7,4 foizida 65 yosh va undan katta boʻlgan yolgʻiz yashaydigan kishi bor.

Shahar aholisi yoshtaqsimotiga koʻra, 30% 18 yoshgacha, 8,8% 18 yoshdan 24 yoshgacha, 29,5% 25 yoshdan 44 yoshgacha, 20,8% 45 yoshdan 64 yoshgacha va 10,8% 65 yoshdan kattadir. Aholining oʻrtacha yoshi 34 yoshni tashkil qiladi. Har 100 ayolga 90,5 erkak toʻgʻri keladi. 18 va undan katta yoshdagi har 100 ayolga bir xil yosh oraligʻida 86,7 erkak toʻgʻri keladi.

Shahardagi uy xoʻjaliklarining oʻrtacha daromadi 49 669 dollarni, oilaning oʻrtacha daromadi esa 57 389 dollarni tashkil etdi. Erkaklar oʻrtacha daromadi 45 092 dollarni, ayollarniki esa 25 143 dollarni tashkil qilgan. Shaharning aholi jon boshiga daromadi 18 554 dollarni tashkil etdi. Oilalarning qariyb 6,9 foizi va aholining 9,1 foizi qashshoqlik chegarasidan past edi, shu jumladan, 12,6 foizi 18 yoshgacha boʻlganlar va 7,9 foizi 65 yoshdan oshganlar qashshoq hisoblanadi.

## Manbalar
Lyudmila Belousova

**Lyudmila Yevgenyevna Belousova** (; 1935-yil 22-noyabr  - 2017-yil 26-sentyabr) - Sovet Ittifoqi vakili sifatida xalqaro musobaqalarda qatnashgan rossiyalik sobiq figurali uchuvchi.  Sportdagi sherigi va turmush oʻrtogʻi Oleg Protopopov bilan ikki karra Olimpiya chempioni (1964, 1968) va to'rt karra jahon chempioni (1965-1968) boʻlgan. Er-xotin 1979-yilda Shveysariyaga ko`chib ketgan va 1995-yilda Shveysariya fuqaroligini olgan. Ular yetmish yoshida ham muz shoulari va ko`rsatuvlarida ishtirok etganlar.

## Faoliytati

Belousova konkida uchishni nisbatan kechroq, 16 yoshida boshlagan.  Moskvada tahsil olgan, 1954-yilning bahorida Oleg Protopopov bilan uchrashgan. Belousova 1955-yilda Leningradga ko'chib o'tgan va 1956-yilda Protopopov bilan juftlik hosil qilgan. Bu juftlik VSS Lokomotiv sport klubida mashg'ulot o'tkazgan va SSSR vakili sifatida xalqaro musobaqalarda qatnashgan. 

Ularga dastlab Igor Moskvin, keyin esa Pyotr Orlov murabbiylik qilgan.  Ushbu juftlik Moskva viloyatining Voskresensk shahridagi muz maydonida murabbiysiz mashg'ulot o'tkazishgan. Juftlik o`zlarining texnik darajasini oshirish maqsadida 1961-yilda murabbiy Stanislav Juk bilan ishlashga qaror qilishgan. 

Belousova va Protopopov juftligi 1958-yilda Jahon chempionatida debyut qilib, 13-o'rinni egallagan. Ular ikki yil o'tib birinchi o`zlarining ilk Olimpiadasida qatnashib, to'qqizinchi o'rindan joy olgan. 1962-yilda ilk bora Jahon chempionatida kumush medalni qo'lga kiritdilar. Juftlik 1908-yilgi Jahon chempionatida juftlikda konkida uchish intizomi joriy etilgandan so'ng Sovet Ittifoqi yoki Rossiya vakili sifatida jahon medalini qo'lga kiritgan birinchi juftlik boʻlgan. Ular keyinchalik 1962-yilda Yevropa chempionatida kumush medalni qo'lga kiritib, Nina Juk va Stanislav Juk juftligidan kegin (1958, 1959 va 1960 yillarda) kumush medalni qo'lga kiritgan ikkinchi sovet juftligiga aylanishgan.

## Natijalari

## Manbalar
Ilmiy jamiyat

**Ilmiy jamiyat** (**oʻquv jamiyati** yoki **ilmiy birlashma**) — bu oʻquv intizomi yoki kasbining yoki bir-biriga bogʻliq boʻlgan fanlar yoki kasblar guruhining rivojlanishi va tarqalishiga koʻmaklashish uchun mavjud boʻlgan tashkilot. Ilmiy jamiyatlarga aʼzolik hamma uchun ochiq va cheklangan boʻlishi mumkin. Bir qator ilmiy jamiyatlarda aʼzolikni faqat saylovlar orqali olish mumkin.

## Tavsif
Oʻrganilgan jamiyatlarning aksariyati notijorat tashkilotlardir . Ularning faoliyati odatda yangi tadqiqot natijalari va nashrlarini taqdim etish va muhokama qilish yoki maʼlum bir ilmiy fan boʻyicha ilmiy jurnallarga homiylik qilish uchun muntazam konferentsiyalar oʻtkazishni oʻz ichiga oladi. Ulardan baʼzilari davlat yoki jamoaviy (davlatlararo) manfaatlar yoʻlida oʻz aʼzolarining faoliyatini tartibga soluvchi kasbiy organlar vazifasini ham bajaradi. Ilmiy akademiyalardan farqli oʻlaroq, ilmiy jamiyatlar shifokorlar, yozuvchilar va boshqa koʻplab insonparvarlik kasblari vakillarini birlashtirgan fan ommaboplarining birlashmalari edi.

Eng qadimgi ilmli jamiyatlar, xususan, Sodalitas Litterarum Vistulana (taxminan 1488-yilda asos solingan); Academia National dei Lincei (1603-yilda tashkil etilgan), Fransiya akademiyasi (1635-yilda tashkil etilgan), Leopoldina (1652-yilda tashkil etilgan), London Qirollik jamiyati (1660-yilda tashkil etilgan).

Ilmiy jamiyatlar juda umumiy boʻlishi mumkin, masalan , Amerika Fanni Rivojlantirish Assotsiatsiyasi, zamonaviy tillar assotsiatsiyasi kabi maʼlum bir fanga xos yoki London Qirollik Entomologiya Jamiyati kabi maʼlum bir tadqiqot sohasiga xosdir.

Baʼzi jamiyatlar, aʼzolik badalini toʻlash sharti bilan, maʼlum bir mavzu yoki fanga qiziquvchilarga aʼzolikni taklif qilishadi.

## Yana qarang

* Ilmiy hamjamiyat

## Manbalar
Central (Louisiana)

**Central** () — AQShning Louisiana shtatidagi shahardir. Aholisi 2020-yilda aholini roʻyxatga olish boʻyicha 29 565 kishini tashkil etgan.

## Tarixi
Baton Rougening birlashtirilmagan chekkasi boʻlgan Central fuqarolar Parishning qarshiliklariga qaramay, 2005-yil 23-aprelda shahar sifatida qoʻshilish uchun ovoz berishdi.

## Geografiyasi

AQSh aholini roʻyxatga olish byurosiga koʻra, Centralning umumiy maydoni  ni tashkil qiladi, shundan  quruqlik va  yoki 0,44% suvdan iborat.

## Demografiyasi

2020-yilgi Amerika Qoʻshma Shtatlari aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, shaharda 29 565 kishi, 10 233 xonadon va 7 781 oila istiqomat qilgan. 2019-yilgi Amerika hamjamiyatining soʻrovida shaharning irqiy va etnik tarkibi 86,9% ispan boʻlmagan oq tanlilar, 8,5% qora va afro-amerikaliklar, 0,8% osiyoliklar, 0,1% boshqa irqlar, 1,1% ikki yoki undan ortiq irqlar va 2,7% ispan va lotin millatiga mansub edi. Shahar aholisining oʻrtacha yoshi 39,5 yoshni tashkil etadi va oʻrtacha daromad 80 015 dollarni tashkil etdi, Central Baton Rouge metropolitanidagi eng boy shaharlardan biriga aylandi.

## Hukumati va infratuzilmasi
Munitsipal hokimiyatda faqat uchta toʻgʻridan-toʻgʻri xodim bor: mer, yordamchi va maʼmuriy xodim. Shahar xizmatlarining qolgan qismi xususiy kompaniyalar bilan shartnoma tuzadi. Munitsipal hokimiyatning yagona daromad manbai, 2015-yil holatiga koʻra, 2% savdo soligʻi. Bu uning tashkil etilishida tashkil etilgan va oʻsha vaqtdan beri qayta koʻrib chiqilmagan.

## Taʼlimi
Aholisi markaziy maktab okrugiga ajratilgan.

Shahar davlat maktablari quyidagilardir:

* Bellingrath Hills boshlangʻich maktabi
* Tanglewood boshlangʻich maktabi
* Central oraliq maktab
* Central oʻrta maktab

Maktablar 2007-yilda Sharqiy Baton Rouge Parish jamoat maktablaridan sotib olingan.

= OAV =
„CentralSpeaks“ va „Central City News“ — bu Centraldagi mahalliy haftalik gazeta(lar) dan ikkitasi. *Advocate* shaharning rasmiy jurnali hisoblanadi.

## Manbalar
1950-yilgi Italiya Gran-prisi

**1950-yilgi Italiya Gran-prisi** — 1950-yil 3-sentyabrda Autodromo Nazionale di Monzada boʻlib oʻtgan Formula 1 avtopoygasi. 

## Ishtirokchilar

## Saralash

## Musobaqadan keyingi umumiy jadval

## Manbalar
Gorod pod podoshvoy

„**Gorod pod podoshvoy**“ (tarjimasi: *Oyoq ostidagi shahar*) — rossiyalik reper Oxxxymiron tomonidan 2015-yil 21-sentyabr sanasida Booking Machine leybli muallifligi ostida chiqarilgan singl taronadir. Qoʻshiq matni ijrochi tomonidan, musiqasi esa bolgariyalik bitmeyker Aleksandr „Scady“ Kuznetsov tomonidan yaratilgan. Ushbu tarona chiqishi bilan bir qatorda Rossiyaning Fancy Shot studiyasi hamda portugaliyalik rejissyor Martin Kondeysha hamkorligida suratga olingan musiqiy videoklip ham suratga olingan.

Oxxxymiron „Gorod pod podoshvoy“ taronasini avvaliga faqat kontsertlarda ijro etgan, keyinchalik esa, dastlabki premyerasini bir yil oʻtgach eʼlon qilgan. Miron Fyodorov qoʻshiqni gastrol hayoti va gastrol kontsertlarini tasvirlashga bagʻishlagan.

## Musiqalar roʻyxati

## Grafik pozitsiyalar

## Manbalar
Gerald Vanenburg

**Gerald Mervin Vanenburg** (1964-yil 5-martda tugʻilgan) — gollandiyalik sobiq professional futbolchi, oʻng qanot himoyachisi.

Vanenburg Erediviziyada jami 372 oʻyin oʻtkazgan. Ajax va PSV klublarida 112 ta gol urgan. Keyingi 20 yillik professional faoliyatida Yaponiya, Fransiya va Germaniya jamoalarida oʻynadi.

Vanenburg Gollandiya terma jamoasi safida 40 dan ortiq oʻyin oʻtkazgan. 1990-yilgi Jahon chempionati va 1988-yilgi Yevro-1988 musobaqalarida qatnashgan

## Klublardagi faoliyati

### Ajax
Utrextda tugʻilgan Vanenburg AFC Ajaxda Erediviziyadagi debyutini 17 yoshga toʻlganidan roppa-rosa bir oy oʻtib, ADO Den Haagga qarshi oʻyinida oʻtkazdi. Oʻzining birinchi mavsumini 11 oʻyin va uchta gol bilan yakunladi

Vanenburg koʻp oʻtmay amsterdamliklarning asosiy himoyachisiga aylandi. Klub ketma-ket milliy chempionatlarda gʻalaba qozongan ikki mavsumda 30 ta gol kiritdi.

### PSV
Vanenburg 1986—1987-yilgi mavsumda PSV Eindhoven klubi bilan shartnoma imzoladi. Oʻzining birinchi mavsumida 34 ta oʻyinda 9 ta gol urdi. Keyingi mavsumda jamoa bilan treblni qoʻlga kiritdi. Himoyachi yevrokubok finalida maydonga tushdi va SL Benficaga qarshi penaltilar seriyasida gol urdi.

### Chet elda
29 yoshida Vanenburg Jubilo Ivataga oʻtdi. Kelgan mavsumida klub J1 ligasiga chiqidi. 1996—1997-yilgi mavsumni Utrecht klubida tugatdi.

Vanenburg yana uch yil AS Kann (Fransiya) va TSV 1860 Munich (Germaniya) jamoalarida oʻynadi. 2000-yilda 36 yoshida nafaqaga chiqdi.

## Xalqaro faoliyati
Vanenburg 1982-yil 14-aprelda atigi 18 yoshida Gollandiya terma jamoasi safida debyut qildi. Eyndxovenda Gretsiya bilan oʻrtoqlik oʻyinida (1:0) toʻliq 90 daqiqa oʻynadi. Vanenburg 1983-yilgi FIFA yoshlar oʻrtasidagi jahon chempionatida Gollandiya sharafini himoya qildi.

Vanenburgni murabbiy Leo Beenhakker ham 1990-yilgi FIFA Jahon chempionati tarkibi uchun tanlagan. Terma jamoadagi soʻnggi ishtiroki 1992-yil 14-oktyabrda Rotterdamda boʻlib oʻtgan 1994-yilgi Jahon chempionati saralash oʻyinida Polshaga qarshi oʻyinda (2:2) boʻlgan.

## Murabbiylik faoliyati
1860 Munichni tark etgach, Vanenburg PSVga qaytib keldi va klubda yoshlar jamoasining menejeri etib tayinlandi. Ammo bu vaqt oraligʻida 2004-yil aprel oyidan boshlab, uch oy davomida sobiq TSV klubini boshqargan.

2006—2007-yillarda Vanenburg Eerste diviziyasida Helmond Sportni boshqargan va 2007-yil 17-fevralda ishdan boʻshatilgan. Keyingi yilning 1-yanvarida FC Eindhovenga murabbiy etib tayinlandi

## Faoliyat statistikasi

### Klubda

### Xalqaro

: *Ballar va natijalar birinchi boʻlib Gollandiyaning gollari roʻyxatini koʻrsatadi, ballar ustuni har bir Vanenburg golidan keyin ochkoni koʻrsatadi.*

## Yutuqlari
**Ajax**

* Eredivizion: 1981—1982, 1982—1983, 1984—1985
* KNVB kubogi: 1982—1983, 1985—1986

**PSV**

* Yevropa kubogi: 1987—1988 
* Eredivizion: 1986—1987, 1987—1988, 1988—1989, 1990—1991, 1991—1992
* KNVB kubogi: 1987—1988, 1988—1989, 1989—1990
* Johan Cruyff Shield: 1992

**Niderlandiya**

* UEFA Yevropa chempionati: 1988-yil

**Individual**

* Gollandiya oltin butsasi: 1988, 1989

## Manbalar
Larisa Seleznyova

**Larisa Yuryevna Selezneva** (; 1963-yil 12-sentyabrda Leningradda tugʻilgan) — Sovet Ittifoqi vakili sifatida xalqaro musobaqalarda qatnashgan rossiyalik sobiq figurali uchuvchi. Sportdagi sherigi va turmush oʻrtogʻi Oleg Makarov bilan birga 1984-yilgi Olimpiya oʻyinlari bronza medali sovrindori, 1985-yilgi Jahon chempionatining kumush medali sovrindori, 1988-yilgi Jahon chempionatining bronza medali sovrindori va ikki karra Yevropa chempioni (1987, 1989) boʻlgan. Ularga Igor Moskvin murabbiylik qilgan.

## Faoliyati
Selezneva Leningradda (hozirgi Sankt-Peterburg) tahsil olgan. U Oleg Vasilyev bilan juftlikda bir muddat konkida uchgan, ammo ular uch oydan keyin ajralishgan.

Selezneva va Makarov 1978-yilda murabbiylari tomonidan birlashtirilgan. Juftlik 1980 va 1981-yillarda O‘smirlar o‘rtasidagi Jahon chempionatida g‘olib chiqqan. 1984-yilda ular Saraevoda boʻlib oʻtgan Olimpiadada bronza medalini qoʻlga kiritganlar, bu musobaqa juftlik uchun birinchi yirik xalqaro turnir edi. Selezneva Makarov bilan birga „Buyuk mehnat uchun“ ordeni bilan taqdirlangan (1984).

Juftlik 1985-yilda Tokioda boʻlib oʻtgan Jahon chempionatida kumush medalni qoʻlga kiritib, oʻsha paytdagi jahon va olimpiya chempioni Yelena Valova / Oleg Vasilyevni ham magʻlub etgan. Makarov 1988-yilgi Qishki Olimpiya oʻyinlari oldidan tizzasini sindirib olgan va musobaqada tizzasi gipslangan holda, ogʻriq qoldiruvchi dorilar ichib, ishtirok etgan. Selezneva va Makarov juftligi Olimpiya musobaqasida toʻrtinchi oʻrinni egallagan va 1988-yilgi Jahon chempionatida bronza medalini qoʻlga kiritgan. Shuningdek, ular 1987 va 1989-yillarda ikkita Yevropa chempionligini qoʻlga kiritishga muvaffaq boʻlgan. Jufrlik 1990-yilda musobaqalarda qatnashish faoliyatidan isteʼfoga chiqqan.

Selezneva / Makarov juftligiga Igor Moskvin murabbiylik qilgan.

## Shaxsiy hayoti
Selezneva va Makarov 1987-yilda turmush qurishgan. Oila 2001-yilda Rossiyaning Sankt-Peterburg shahridan Nyu-Yorkka koʻchib oʻtgan.

## Natijalari
Oleg Makarov bilan juftlikda

## Manbalar
Quds kuchlari

**Quds kuchlari** – Eron Islom inqilobi qoʻriqchilari korpusining (IRGC) noanʼanaviy urush va harbiy razvedka operatsiyalariga ixtisoslashgan besh boʻlinmasidan biri. AQSh armiyasining Iroq urushi generali Stenli Makkristal Quds kuchlarini AQShdagi Markaziy razvedka boshqarmasi va Qo'shma maxsus operatsiyalar qo'mondonligi (JSOC) kombinatsiyasiga oʻxshash tashkilot sifatida taʼriflaydi .Ekstraterritorial operatsiyalar uchun mas’ul Quds kuchlari koʻplab mamlakatlardagi nodavlat aktyorlarni, jumladan Hizbulloh , Xamas , Falastin Islomiy Jihodi , Yaman hutiylari va Iroq, Suriya va Afgʻonistondagi shia jangarilarini qoʻllab-quvvatlaydi.

Quds kuchlari toʻgʻridan-toʻgʻri Eron oliy rahbari Oyatulloh Xomanaiyga boʻysunadi . Qosim Sulaymoniy oʻldirilganidan keyin uning oʻrniga uning oʻrinbosari Ismoil Gʻani keldi. AQSH Davlat kotibi Islom inqilobi qoʻriqchilari korpusi va Quds kuchlarini 2019-yilda IRGCning „dunyo boʻylab terrorchilik faoliyatini qoʻllab-quvvatlash va ular bilan shugʻullanishda davom etishi“ asosida Xorijiy terroristik tashkilot (FTO) deb belgiladi. Bu AQSh boshqa hukumat departamentini FTO sifatida birinchi marta tayinlagan edi.
Yopiq bozor

## Yopiq bozor (Kapalı Çarşı)
Yopiq bozor Istanbulning markazida, Beyazit, Nuruusmon va Marjon tumanlarida joylashgan. Dunyodagi eng katta va eng qadimiy yopiq bozorlardan biridir. Bu bozorda taxminan 4000 do'kon mavjud va bu yerda bir necha yuzming insonlar ishlashadi. 2014-yilda u 91,250,000 tashrif buyuruvchini o'zida jamlagan.

## Tarix

Yopiq bozor tarixi va ma'lumotlari 1461-yil Fotih Sulton Mehmet qurilishi ishlarini boshlangan yilga to'g'ri keladi. Lekin bu bozor tarixi Vizantiyaga borib taqaladi degan taxminlar ham yo'q emas. Poydevori Fotih Mehmet tomonidan qo'yilgan bu bozorning o'sishi va yirik moliya markaziga aylanishi va yirik moliya markaziga aylanishi Sulton Sulaymon (Qonuni) davrida sodir boʻlgan. Yopiq bozor 500 yil avvalgi yagona savdo markazi va dunyodagi moliyaning markazi boʻlgan.
Jo'ra Rahim

Hayoti

**Jo‘ra** **Rahim** - (1933) o‘zbek adabiyotida bolalar shoiri. Namangan viloyatining Chortoq shahrida tug‘ilgan. Samarqand davlat universitetining filologiya fakultetini bitirgach, Yangiqo‘rg‘on va Chortoq tumanlaridagi maktablarda ishladi. Bolalarga bag‘ishlangan asarlari 1952-yildan matbuotlarda nashr etildi.

**<u>Kitoblari</u>**

.
Borisov Valentin Mixaylovich

Valentin Mixaylovich Borisov (1924.8.8, Moskva viloyati, Klinskiy tumani, Senej — 25.10.1987) — sovet arabshunos-filologi, aforist. Professor (1972).

## Hayoti
* Ulug 'Vatan urushi qatnashchisi.
* Moskva Sharqshunoslik institutini tugatgan (1952).
* 1952-1956 yillarda Harbiy xorijiy tillar institutida oʻqituvchi boʻlgan.
* Filologiya fanlari nomzodi (1956).
* 1957-1960 yillarda SSSR Fanlar akademiyasining A. M. Gorkiy nomidagi Jahon adabiyoti instituti xodimi.
* 1957-1986 yillarda SSSR Tashqi savdo vazirligining Butunittifoq tashqi savdo akademiyasida o‘qituvchi bo‘lgan.
* 1970-yillarda u Moskva aforistik oshiqlar klubining raisi boʻlgan.
## Meros
* Arab adabiyoti va tiliga oid 120 ga yaqin asarlar, jumladan, „Rus-arabcha lugʻat“ muallifi.
* Toʻplamga kiritilgan bir necha ming aforizmlar muallifi V. Borisov. 1001 fikr."
## Mukofotlar
SSSR hukumat mukofotlari (harbiy orden va medallar).
## Adabiyotlar
Dolinina A. A. Valentin Mixaylovich Borisov xotirasiga // Osiyo va Afrika xalqlari. 1988 yil, № 4.
Miliband S. D. Rossiya sharqshunoslari: bio-bibliografik lugʻat. — M., 2008. — T. I. — S. 178.

## Manbalar

## Havolalar
http://shoyher.narod.ru/Portab_fajl/Borisov.html
Eron bioinformatika markazi

**Eronning bioinformatika markazi** (IBC) Erondagi bioinformatika bo'yicha ishlaydigan yagona akademik markazdir. Mozandarondagi tibbiyot fanlari universitetida bioinformatika va biomatematika bo'limiga o'xshash mustaqil tadqiqot guruhlari mavjud bo'lsa-da, ammo **Eron bioinformatika markazi (**IBC) Tehronning universitetidagi Biokimyo va biofizika institutining (IBB) bir qismidir. **Eron bioinformatika markazi (**IBC )doktorlik dissertatsiyasini taklif qiladi.

## Yana qarang

* Biokimyo va biofizika instituti
* Tehron universiteti
* Bioinformatika va biomatematika bo'limi
* Bioinformatika

## Manbalar

* Eron bioinformatika markazi
* Biofizika va biokimyo instituti 
* Bio-IT instituti  bioinformatika markazi
Muhammad Tillisi

## Biografiyasi
**Xalifa Muhammad Tillis**i - liviyalik arab yozuvchisi, tarjimon, tilshunos va siyosatchi.

Xalifa Tillisiy 1930-yil 9-mayda Liviyaning Tripoli shahrida tug‘ilgan.

## Siyosiy va ijtimoiy faoliyati
Dastlab u o'qituvchi bo'lib ishladi, lekin tez orada siyosatga kirdi. 1952 -yildan Liviya parlamentida ishlagan, 1962 yilda uning Bosh kotibi bo'lgan. 1964-1967 yillarda Mahmud al-Muntasir va Husayn Mozik hukumatlarida axborot vaziri boʻlib ishlagan. 1967- yildan 1969 -yilgacha Liviyaning Marokashdagi elchisi bo‘lgan.

1960- yilda YuNESKO hisobidan Italiyaga italyan adabiyoti bilan tanishish va Neapol universitetida tahsil olish uchun borib, u yerda faxriy doktor unvonini oldi.

1969-yilda Muammar Qaddafiy Liviyani egallab olgach, Tillisi sudlanib, 4 yillik qamoq jazosiga hukm qilindi.

1974-yilda Liviya-Tunis nashriyoti boʻlgan “Arab Book House”ga asos solgan. 1977- yilda Liviya adabiy va yozuvchilar uyushmasining birinchi prezidenti bo'ldi. 1978- yilda Arab Yozuvchilar uyushmasi bosh kotibi etib tayinlandi. 1981 yilda Arab nashriyotlar uyushmasining bosh kotibi bo'ldi.

## Havolalar

* Poetas del Mundo. web.archive.org (24 октября 2007).
* Перейти обратно:Libya: News and Views : January 2010 ليبيا وطننا : أخبار وآراء : يناير. www.libya-watanona.com.
O`zbek tilining tarixiy atalishi

O‘zbek tilining tarixiy atalishi — Xalq va tilning yoshi ham u atalyotgan otning tarixi bilan o‘lchanavermaydi. Chunki muayyan til o‘z tarixi davomida bir qancha * o‘zbek tili * atamalarida ko‘ramiz: bu atamalarning kelib chiqish tarixi unchalik eski emas. Aslida esa o‘zbek xalqi va tilning tarixi juda eski zamonlarga ildiz otgan bo‘lib hozirgi otning qo‘llanish tarixi uning yoshini o‘zida aks ettiraolmaydi. O‘tmishda  hozirgi o‘zbeklar va ularning tili bit qancha nom bilan atab kelingan.
Turkiy tilning o‘tmishda keng qo‘llanilgan otlaridan biri ** türk ** ( türkčä , türk tili ) atamasidir. Bu ot buddizimning 7 - 9 yuzyilliklarga mansub “ Maytri smit nom bitig ” asarida qo‘llangan. Chunonchi , asarda Partanarakshit Karnavajiki otli kishi uni toxri ( toxar ) tilidan turk tiliga tarjima qilinganligi qayd etiladi.
Bu atama keyingi asrlarda yaratilgan asarlarda ham uchraydi. Lekin turk atamasining  qo‘llanish doirasi toraygan: Anatoli turklarigina o‘zining va tilining oti sifatida saqlab qoldi. Butun turkiy tullar oilasiga nisbatan esa ** tirkî ** ( türkî , türkî tillär singari ) atamasini qo‘llaymiz.
Mahmud Qoshg‘ariy o‘zining “ Devonu lug‘ati - turk ” asarida qoraxoniylar davri yozma adabiy tilini “ xoqoniy turkchasi ” ( at - turkiyyatul xaqaniya ) deb atagan edi.
Temuriylar davri o‘zbek yozma adabiy tilini ** čïyatay türkîsi ** ham deyilgan.
''
Yoqub Xo'jayev

**Yoqub** **Xoʻjayev** (1935) – oʻzbek shoiri. Toshkent shahrida xizmatchi oilasida tugʻilgan. Oʻrta maktabni tamomlab, Gidrometeorologiya texnikumida tahsil olgan. Seysmik stansiyada ishlash bilan birga, Toshkent davlat universiteti filologiya fakultetida oʻqishni davom ettirgan.

Oʻtgan asrning 60-yillari boshida „Mittivoyning sarguzashtlari“ nomli birinchi sheʼriy toʻlami nashr etilgan.

## Asarlari

„Temur bolakay“

„Shimollik mehmon“

„Uyimizning sehrgari“

„Sarguzasht izlovchi – Vundurgay“

„Vundurgay – Iztopar“

„Uxlayotgan ajdarho gʻori“

„Alomat bola sarguzashtlari“

Yoqub Xoʻjayev asarlari orasida „Hammasi qanday boʻlgani haqida“, „Nuqul sarguzasht“ nomli avtobiografik qissalar ham mavjud.

## Tarjima

U Quddus Muhammadiy, Ilyos Muslim, Shamsi Odil, Haydar Muhammad, Kavsar Turdiyeva, Usmon Azimiv, Azim Suyun, Farogʻat Kamolova, Durdona Roʻziyeva kabi ijodkorlar asarlarini rus tiliga tarjima qilgan.
Oleg Makarov

**Oleg Vitalyevich Makarov** (; 1962-yil 22-oktyabrda Leningradda tugʻilgan) — Sovet Ittifoqi vakili sifatida xalqaro musobaqalarda qatnashgan rossiyalik sobiq figurali uchuvchi. Sportdagi sherigi va turmush oʻrtogʻi Larisa Selezneva bilan birga 1984-yilgi Olimpiya oʻyinlari bronza medali sovrindori, 1985-yilgi Jahon chempionatining kumush medali sovrindori, 1988-yilgi Jahon chempionatining bronza medali sovrindori va ikki karra Yevropa chempioni (1987, 1989) boʻlgan. Ularga Igor Moskvin murabbiylik qilgan.

## Faoliyati
Selezneva va Makarov 1978-yilda murabbiylari tomonidan birlashtirilgan. Juftlik 1980 va 1981-yillarda O‘smirlar o‘rtasidagi Jahon chempionatida g‘olib chiqqan. 1984-yilda ular Saraevoda boʻlib oʻtgan Olimpiadada bronza medalini qoʻlga kiritganlar, bu musobaqa juftlik uchun birinchi yirik xalqaro turnir edi. Selezneva Makarov bilan birga „Buyuk mehnat uchun“ ordeni bilan taqdirlangan (1984).

Juftlik 1985-yilda Tokioda boʻlib oʻtgan Jahon chempionatida kumush medalni qoʻlga kiritib, oʻsha paytdagi jahon va olimpiya chempioni Yelena Valova / Oleg Vasilyevni ham magʻlub etgan. Makarov 1988-yilgi Qishki Olimpiya oʻyinlari oldidan tizzasini sindirib olgan va musobaqada tizzasi gipslangan holda, ogʻriq qoldiruvchi dorilar ichib, ishtirok etgan. Selezneva va Makarov juftligi Olimpiya musobaqasida toʻrtinchi oʻrinni egallagan va 1988-yilgi Jahon chempionatida bronza medalini qoʻlga kiritgan. Shuningdek, ular 1987 va 1989-yillarda ikkita Yevropa chempionligini qoʻlga kiritishga muvaffaq boʻlgan. Jufrlik 1990-yilda musobaqalarda qatnashish faoliyatidan isteʼfoga chiqqan.

Selezneva / Makarov juftligiga Igor Moskvin murabbiylik qilgan.

## Shaxsiy hayoti
Selezneva va Makarov 1987-yilda turmush qurishgan. Oila 2001-yilda Rossiyaning Sankt-Peterburg shahridan Nyu-Yorkka koʻchib oʻtgan.

## Natijalari
Selezneva bilan juftlikda

## Manbalar
Averbux Vladimir Borisovich

Vladimir Borisovich Averbux (1889, Berezino, Minsk viloyati — 27.07.1941, Moskva) — siyosatchi, arab siyosatshunosi, iqtisodchisi va jurnalisti. A. B. Xashinning ukasi.

## Hayoti
Boy burjua oilasida tugʻilgan. U 1905 yilgi inqilobda faol qatnashgan. Katta akasi Aleksandr Xashin taʼsirida Poaley Sionga qoʻshilgan. Birinchi jahon urushi paytida u armiyaga chaqirilgan, Avstriya tomonidan asirga olingan. 1917 yilgi inqilobdan soʻng u 1919 yilda yahudiy Kommunistik partiyasi (Poaley Sion) sifatida tashkil etilgan Ukrainadagi Poaley Sionning chap qanotiga rahbarlik qildi.

1922 yildan — Eretz Isroilda. U 1922 yilda oʻz nomini Falastin Kommunistik partiyasiga oʻzgartirgan (1923-1930 yillarda uning bosh kotibi) Ahdut Haavodaning hammuassisi edi. U Shakam va Nosira arablari bilan aloqa oʻrnatgan birinchi yahudiy kommunist rahbari edi. „Abu Sion“ taxallusi ostida kommunistik matbuotda hamkorlik qilgan. Chap spektrdagi arab arboblari bilan aloqalari tufayli u 1929 yildagi yahudiylarga qarshi gʻalayonlarda qatnashmadi.

1930 yilda u faoliyati uchun inglizlar tomonidan Sovet Ittifoqiga surgun qilindi. 1931-1935 yillarda u Falastin va Misr kommunistik partiyalari faoliyatini muvofiqlashtiruvchi ECCI Sharqiy kotibiyati xodimi edi. 1935-1936 yillarda — deputat. U yerda Shimoliy Kavkaz oʻlkasi kasaba uyushmalari viloyat kengashi raisi, NKVD hibsga olingan. 1936 yil 8 iyun hibsga olingan. 1 noyabr 1936 yil SSSR NKVD qoshidagi OSO tomonidan josuslikda ayblanib, 5 yilga mehnat lagerida hukm qilingan. U Solovetskiy qamoqxonasida saqlangan. 1939 yil aprel oyida u Moskvaga koʻchirildi. 1941 yil 6 iyulda SSSR Qurolli Kuchlari VK VMN (josuslik, KRTO) ga hukm qilindi. 1941 yil 27 iyulda otilgan. SSSR Qurolli kuchlari tomonidan 1957 yil 28 mayda reabilitatsiya qilingan.
## Nashrlar
* „Falastindagi vaziyat“ // KI. 1924. No 3/4. 411-424-betlar;
* „Falastindagi dehqonlarning ahvoli“ // KI. 1924. No 10/12. 86-99-betlar;
* „Zamonaviy Falastin va uning ishchi harakati“ // KIP. 1924 yil. № 2/3. 235-239-betlar;
* „Falastindagi fashizm“ // KIP. № 4, 390-391-betlar;
* „Misr kasaba uyushmalari harakatida milliy masala“ // KIP. 5-son, 463-467-betlar;
* „Misrdagi siyosiy inqirozning ijtimoiy-iqtisodiy mazmuni“ // MHiMP. 1927. No 10/11. 105-116-betlar;
* „Suriya va Falastindagi agrar masala: Abuzyam va Ali-Tariqning xabarlari“ [sharqiy boʻlimda. xoch kabineti ostidagi mamlakatlar. Xalqaro harakatlar Agr. ichida] // AP. 1927. No 2. S. 193-195; (Abuziam).
* „Fellah-badaviylar qoʻzgʻoloni Falastinda“ // NV. 1930. No 28. S. 32-45; (Abuziam).
* „Falastindagi qoʻzgʻolon“. M., 1930; (Abuziam). Tahririyatga xat // NV. 1930. No 29. S. 266-267
## Havolalar
https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%90%D0%B2%D0%B5%D1%80%D0%B1%D1%83%D1%85,_%D0%92%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%80_%D0%91%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87
Dolinina Anna Arkadyevna

Anna Arkadevna Dolinina (Iskoz-Dolinina; 1923 yil 12 mart, Petrograd, SSSR — 2017 yil 16 aprel, Sankt-Peterburg, Rossiya) — sovet va rus sharqshunos-arabshunosi, adabiyotshunos, tarjimon, oʻqituvchi, filologiya fanlari doktori (1975).
## Hayoti
Otasi — filolog, adabiyotshunos Arkadiy Semyonovich Iskoz-Dolinin, ukasi — tilshunos Konstantin Dolinin. Tarixchi S. N. Valkning jiyani.

1949 yilda Leningrad davlat universitetining sharq fakultetini tamomlagan. 1953 yilda „Arab mamlakatlarida 19-asr rus adabiyoti“ mavzusida nomzodlik dissertatsiyasini himoya qildi. Filologiya fanlari doktori (1976). Sankt-Peterburg davlat universitetining Sharq fakulteti o‘qituvchisi (1952 yildan). Rossiya Federatsiyasi Oliy maktabining xizmat koʻrsatgan xodimi (1999). Sharqshunoslik, arabshunoslik va arab adabiyoti tarixiga oid 200 dan ortiq asarlar muallifi. Gibran Kahlil Gibranning tarjimoni.

Akademik I.Yu. Krachkovskiyning shogirdi, u haqida u „Vaziyat quli“ (1994) monografiyasini yozgan.

Amakivachchasi — Asya Markovna Iskoz (1908-1993), sovet tilshunosi va german filologi.
## Mashhur yozuvlar
**Monografiyalar**

* Yangi davr arab adabiyoti tarixidan ocherklar. Misr va Suriya: (Publitsizm 1870-1914). — M.: Nauka, 1968 yil.
* Yangi davr arab adabiyoti tarixidan ocherklar. Misr va Suriya: (Maʼrifat romani 1870-1914). — M.: Nauka, 1973 yil.
* Vazifaning quli (I. Yu. Krachkovskiyning tarjimai holi). — Sankt-Peterburg: Peterburg sharqshunosligi, 1994 yil.
* Arabesklar. Tanlangan ilmiy maqolalar. — Sankt-Peterburg: Nestor-Tarix, 2010 yil.

**Maqolalar**
Dolinina A. A. XX asrda Qur’onning rus tiliga tarjimalari: Qisqacha tavsifi // Qozon universitetining ilmiy eslatmalari. Gumanitar fanlar. — T. 155, kitob. 3, 2-qism. — B. 7-17.
## Mashhur tarjimalar
* Al-Haririy, Abu Muhammad al-Qosim. Makamlar. Tarjima, kiriting. maqola va eslatmalar. M.: Nauka, 1978 (V. M. Borisov va V. N. Kirpichenko bilan birgalikda).
* Arab qadimiyligi. Qadimgi arab sheʼriyati va nasridan. Arab tilidan tarjima. M., Nauka, 1983. (Vl. V. Polosin bilan birgalikda).
* Al-Haririy, Abu Muhammad al-Qosim. Makamlar. Muqaddima, arab tilidan tarjima, eslatmalar. M.: Nauka, 1987 (V. M. Borisov va V. N. Kirpichenko bilan birgalikda).
* Ar-Rayhoniy, Amin. Sevimlilar. L., Badiiy adabiyot, 1988 yil.
* Al-Hamadoniy, Badi' az-Zamon. Makamlar. SPb., Peterburg sharqshunoslik, 1999 (Z. M. Auezova bilan birgalikda tarjima qilingan).
## Adabiyotlar
Belugina L. T. Dolinina, Anna Arkadievna // Qisqacha adabiy ensiklopediya / Ch. ed. A. A. Surkov. — M .: Sovet Entsiklopediyasi, 1978. — T. 9 (qoʻshimcha). — S. 283.
Miliband S. D. Rossiya sharqshunoslari: XX — XXI asr boshlari: bio-bibliografik lugʻat: 2 kitobda / ed. ed. V. M. Alpatov. — IV RAS; INION RAN. — M .: Sharq adabiyoti, 2008. — T. 1: A-M. — S. 435-436. — ISBN 978-5-02-036365-6.
## Havolalar
https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%94%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D0%BD%D0%B0,_%D0%90%D0%BD%D0%BD%D0%B0_%D0%90%D1%80%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D1%8C%D0%B5%D0%B2%D0%BD%D0%B0
Piet Velthuizen

**Piet Velthuizen** (; 1986-yil 3-noyabrda tugʻilgan) — gollandiyalik darvozabon. 2008-yilgi yozgi Olimpiya oʻyinlarida Gollandiya terma jamoasida qatnashgan.

## Klublardagi faoliyati

### Vitesse
Velthuizen Vitessedagi debyutini 2006-yil 31-dekabrda Villem IIga qarshi oʻyinda (2:2) o‘tkazgan. Sky Sports maʼlumotlariga koʻra, 2008-yilda Yevropadagi eng istiqbolli darvozabonlar qatoriga kirgan. 2007—2008-yilgi mavsumda „Vitess“ning asosiy jamoasiga oʻtib, shartnomasini 2011-yilgacha uzaytirdi.

### Hércules
2010-yilning yozida Velthuizen Ispaniyaning Hércules jamoasiga 800 000 yevro evaziga qoʻshildi. Darvozabon klub bilan barcha musobaqalarda bor-yoʻgʻi 5 ta oʻyin oʻtkazdi.

### Vitessega qaytish
Ispaniyadagi bir mavsumdan soʻng, Velthuizen yana Vitessga qoʻshildi yana asosiy darvozabonga aylandi.

### Hapoel Haifa
2016-yilda Velthuizen Hapoel Haifaga qoʻshildi. Klubning asosiy darvozaboni boʻldi, oʻsha mavsumda ligada 8-oʻrinni egallashdi

### Omonia Nicosia
2017-yil 17-iyulda Velthuizen Kipr birinchi divizioni vakili Omonia Nicosia klubi bilan shartnoma imzoladi. 2018-yilning 1-yanvarida 9 oʻyindan soʻng shartnomasini bekor qildi.

### AZ Alkmaar
Ikki mavsumdan soʻng Velthuizen ona vataniga qaytib, 2018-yil 28-avgustda AZ Alkmaarga qoʻshildi. Oʻsha mavsumda maydonga tushmadi va mavsum oxirida erkin agent boʻldi.

### Telstar
2020-yil 10-fevralda, yetti oylik klubsiz qolganidan so‘ng, Eerste diviziyasi vakili Telstarga qo‘shildi. Mavsum oxirida klubni tark etdi.

### Fortuna Sittard
2021-yil 26-fevralda Velthuizen Fortuna Sittardga yarim mavsumlik shartnoma asosida qoʻshildi. Klubdagi debyutini ikki kundan keyin Groningenga qarshi oʻyinda oʻtkazdi.

## Xalqaro faoliyati
Velthuizen Gollandiya terma jamoasiga birinchi chaqiruvni 2008-yilning 21-martida Avstriyaga qarshi oʻrtoqlik oʻyiniga oldi. 2009-yil 5-sentabrda Yaponiyaga qarshi o‘rtoqlik o‘yinida Michel Vormning o‘rniga 2-taymda maydonga tushgan holda milliy terma jamoadagi debyutini o‘tkazdi. 3:0 hisobidagi g‘alabada o‘z darvozasi daxlsizligini saqlab qolishga muvaffaq bo‘ldi.

### 2008-yilgi yozgi Olimpiya oʻyinlari
Foppe de Haan 2008-yilda Pekinda (Xitoy) boʻlib oʻtadigan Olimpiada oʻyinlari uchun Velthuizenni terma jamoaga kiritgan.

## Faoliyat statistikasi

### Terma jamoada

## Manbalar
Kuzmin Sergey Andreyevich

**Sergey Andreyevich Kuzmin** (1927-yil 21-iyun, Moskva viloyati, Shaxovskaya tumani, [Dubronivka qishlogʻi](https://ru.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%94%D1%83%D0%B1%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%BA%D0%B0_(%D0%B4%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B2%D0%BD%D1%8F)&action=edit&redlink=1) – 2007-yil 29-dekabr, Moskva) — sovet va rus sharqshunosi, filologiya fanlari nomzodi, Yaqin mamlakatlar tillari kafedrasi professori va Yaqin Sharq, MGIMO.

## Biografiya
**Taʼlim**

* 1951 yilda Moskva Sharqshunoslik institutini tamomlagan.
* 1955 yilda arab filologiyasi fanidan nomzodlik dissertatsiyasini himoya qilgan.

**Karyera**
* 1955-1959 yillarda Butunittifoq radiosida xorijiy radioeshittirishlar tahririyatida ishlagan. Butunittifoq radiosida ishlab yurgan kezlarida xalqaro forumlarda, mamlakat rahbarlari va arab davlatlari rahbarlari o‘rtasidagi muzokaralarda sinxron tarjimon sifatida taklif qilingan. 1957-1960 yillarda Oliy Diplomatik maktabda (hozirgi Rossiya Federatsiyasi Tashqi ishlar vazirligining Diplomatik akademiyasi) ishini radiodagi ish bilan birlashtirgan.
* 1959-1963 yillarda MGIMO oʻqituvchisi.
* 1963-1990 yillarda u KPSS Markaziy Qoʻmitasining xalqaro boʻlimi xodimi boʻlib, u yerda SSSR va arab mamlakatlari oʻrtasidagi munosabatlar masalalari bilan shugʻullangan.
* 1990-2003 yillarda u yana MGIMOda dars bergan (dotsent, professor, Yaqin va Oʻrta Sharq tillari kafedrasi mudiri): u arab tilining barcha yoʻnalishlari boʻyicha 1-4 kurslarda, yuqori sinflarda dars bergan. Yillar davomida tarjima nazariyasi, amaliyoti va stilistikasidan dars bergan, talabalar bilan Yaqin Sharqning dolzarb masalalari bo‘yicha davra suhbatlari o‘tkazgan. MGIMO Til kafedralari ilmiy-uslubiy kengashi aʼzosi, Saudiya Arabistoni Qirolligining Rossiyadagi do‘stlar jamiyati boshqaruvi aʼzosi bo‘lgan.
## Darsliklar
* 1962 yilda „Arab tilining amaliy kursi“ (V. N. Krasnovskiy bilan hammualliflik) darsligini nashr etdi, keyinchalik u qayta ishlanib, bir necha bor qayta nashr etildi.
* 1992-yilda u „1-kurs uchun arab tili darsligi“ni nashr ettirdi, keyinchalik u butunlay qayta koʻrib chiqildi, 2001-yilda esa „Arab tili darsligi“ning birinchi nashri chop etildi.
## Mukofotlar
* Xalqlar doʻstligi ordeni,
* „Ulugʻ Vatan urushi davridagi jasorat va fidokorona mehnati uchun“ medali;
* „Mehnat jasorati uchun“ medali,
* „Rossiya Federatsiyasi Tashqi ishlar vazirligining 200 yilligi munosabati bilan“ medali.
## Havolalar
https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9A%D1%83%D0%B7%D1%8C%D0%BC%D0%B8%D0%BD,_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%B9_%D0%90%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%B5%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87

## Manbalar
Nadim Behbudiy

Nadim Behbudiy (1929-yilda Samarqandda tugʻilgan — 1998-yilda vafot etgan) — sharqshunos, filolog, eronshunos, Hozirgi OʻzMU sharq fakultetining 1949-yilgi bitiruvchisi. Filologiya fanlari nomzodi, dotsent.

1949-yildan Dushanbe pedinstitutida oʻqituvchi, aspirant. 1956-yildan katta oʻqituvchi. TojikDUda katta oʻqituvchi va dotsent. Tojikiston Fanlar akademiyasi Til va adabiyot institutida katta ilmiy xodim va shevashunoslik sektorining mudiri. 1981-yildan umrining oxirigacha Samarqand pedinstituti va universitetida dotsent va kafedra mudiri.

## Ilmiy yoʻnalishi
Shevashunoslik. 10 dan ortiq ilmiy-uslubiy ishlar muallifi.

## Asosiy ilmiy ishlari:
Nomz. diss. mavzusi: „Samarkandskiy govor“. — M., 1953.

# Kratkiy sintaksis Samarkandskogo govora. — Dushanbe, 1960.
# Sheva sharoitida adabiy tilni oʻrganish // Maktabi Soveti. -Dushanbe, 1962.
# Malik-ush-shuaro Rudakiy tili xususida mulohazalar // Tojik tilshunosligi masalalari. — Dushanbe, 1964. — № 5.
# Guftori adabi // Maktabi Soveti. — Dushanbe, 1971.
# Russko-tadjikskiy slovar. — M.: Russkiy yazik, 1985. — v soavtorstve.

## Manbalar

## Adabiyotlar
Eron Arvin

**Iran Arvin** — Eronning qurilish va muhandislik kompaniyasi.

## Tarix
Iran Arvin 1983-yilda davlat sektori va xususiy sanoat turli sohadagi muhandislar va mutaxassislar guruhi tomonidan tashkil etilgan. Tashkil etilganidan buyon kompaniya Eronning sanoat sohasidagi yetakchi firmalaridan biri sifatida tanildi va  250 nafar doimiy muhandis va mutaxassislardan iborat ishchi kuchi hamda oʻrtacha 2500 nafar qurilish xodimlariga ega Eron Arvin xalqaro muhandislik kompaniyalari bilan katta miqyosda hamkorlik qiladi va eng dolzarb xalqaro ahamiyatga ega ishlar qiladi.

## Havolalar

* http://www.iranarvin.ir
Landa Robert Grigoryevich

**Robert Grigoryevich Landa** (23-mart 1931-yil, Moskva, SSSR — 2021-yil 21-iyun) – sovet va rus arab tarixchisi, islomshunos olimi. Tarix fanlari doktori, professor.

## Hayoti
* 1953 yilda Moskva Sharqshunoslik institutining arab fakultetini tugatgan (U E. M. Primakov bilan bir kursda tahsil olgan).
* 1958 yilda SSSR FA Sharqshunoslik institutida „Ikkinchi jahon urushidan keyin Jazoirda milliy ozodlik harakati (1945-1954)“ mavzusida tarix fanlari nomzodi ilmiy darajasini olish uchun nomzodlik dissertatsiyasini himoya qilgan.
* 1973 yilda „Jazoir inqilobi bosqichlari“ mavzusida tarix fanlari doktori ilmiy darajasini olish uchun nomzodlik dissertatsiyasini himoya qilgan. Ilmiy daraja berilgan sana — 1974 yil 1 noyabr.

Bosh ilmiy xodim, 1988-2007 yillarda Sharqshunoslik institutida qiyosiy nazariy tadqiqotlar bo‘limi mudiri. Xalqaro axborotlashtirish akademiyasining aʼzosi edi.
U Moskva davlat universitetining tarix fakulteti va Sharq universitetida maʼruzalar kurslarini oʻqigan, 1970-yillarda Moskva davlat universiteti qoshidagi ISAAda dars bergan. Uning rahbarligida 40 dan ortiq nomzodlik va doktorlik dissertatsiyalari himoya qilindi.
320 ta asar, shu jumladan 21 ta kitob muallifi. „Tarix savollari“ va „Asia va Africa Today“ jurnallari tahririyati aʼzosi.

2021 yil iyun oyida vafot etdi.
## Ilmiy faoliyat
R. G. Landa — Magʻrib mamlakatlari tarixidagi eng yirik rus mutaxassisi (u hayotining bir necha oʻn yilliklarini faqat Jazoirni oʻrganishga bagʻishlagan). Mintaqashunoslik bilan bir qatorda, u zamonaviy davrda arab davlatlarining ijtimoiy evolyutsiyasi va davlat taraqqiyoti muammolarini ham faol ishlab chiqdi. Shu mavzuda u „Osiyo va Afrika davlatlarining boshqaruv kadrlari va ijtimoiy evolyutsiyasi (davlat sektori)“ (M., 1985) monografiyasini nashr etdi va uning rahbarligida „Sharqning ijtimoiy qiyofasi“ jamoaviy monografiyasi tayyorlandi (M. ., 1999). 1990-yillarda R. G. Landa rus islom tarixini oʻrganishga murojaat qildi. Rossiya tarix fanida birinchi bunday tadqiqot boʻlgan „Rossiya tarixida islom“ kitobi (Moskva, 1995) muallifi.
## Havolalar
https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9B%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0,_%D0%A0%D0%BE%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%82_%D0%93%D1%80%D0%B8%D0%B3%D0%BE%D1%80%D1%8C%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87

## Manbalar