open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
O‘z mahbubining qo‘shig‘ini kuylayotgan shoir

„**Oʻz mahbubining qoʻshigʻini kuylayotgan shoir**“ ― ilgari **Bakx va Ariadna**  (nemischa *Bacchus und Ariadne*)deb nomlangan italyan haykaltaroshi Tullio Lombardo (1455-1532) tomonidan yaratilgan saʼat asari boʻlib;marmardan yasalgan baland relyefdir. 1505-1510- yillar atrofida yaratilgan. Vena Sanʼat tarixi muzeyidagi Kunstkamerada saqlanadi (Buyuk Britaniya № 7471).

Baland relyefda boshlarini bir-biriga egib, nigohlarini uzoqlarga qaratgan yosh er-xotin tasvirlangan. Ogʻzi yarim ochiq va  Odam otaning olmasi tomon harakatlanayotgan bola shoir sifatida tasvirlangan, qiz esa uni  tinglamoqda. Shoirning sheʼriy gulchambar bargi qizning peshonasiga yengil tegadi — uning fikrlari qizni ilhomlantiradi. Jiorjiona (1477-1510) yoki Titianning (1488/90-1576) sheʼriy rasmlarida boʻlgani kabi, mavzu lirik sheʼriy qoʻshiqning sehrli taʼsiriga oʻxshaydi.

Yuqoridagi relyef Venetsiya Uygʻonish davrining eng yaxshi haykallaridan biri va 1500-yilda Venetsiyada etakchi haykaltarosh boʻlgan Lombardoning durdona asari hisoblanadi.

## Adabiyotlar

* 
*
Roʻziqul Berdiyev

**Roʻziqul Saʼdullaevich Berdiyev** (; 1971-yil 22-oktyabr,Ko‘mirtepa qishog‘ida ,Kitob, Oʻzbekiston SSR, SSSR) – oʻzbek futbolchisi, yarim himoyachi. 2012-yilning noyabr oyidan buyon „Nasaf“ futbol klubi bosh murabbiyi lavozimida ishlab kelmoqda.

## Futbolchilik faoliyati
1992—1996-yillarda „Yangiyer“ klubida oʻynagan. 1997-yildan 2008-yilgacha futbolchilik faoliyatining oxirigacha „Nasaf“da oʻynagan.

## Murabbiylik faoliyati
2008-yildan murabbiylik faoliyatini boshlagan. 2011-yilgacha u „Nasaf“ bosh murabbiyi yordamchilaridan biri, jumladan, 2010—2011-yillarda „Nasaf“da ishlagan va ushbu klub bilan AFC Kubogi qoʻlga kiritgan Anatoliy Demyanenkoning yordamchisi boʻlgan.

2012-yilning yanvarida Demyanenko isteʼfoga chiqarilganidan soʻng u „Nasaf“ga bosh murabbiy boʻldi va shu yilning may oyiga qadar bu lavozimda ishladi. Shundan soʻng u ushbu klubning yoshlar jamoasini boshqargan. 2012-yilning noyabr oyida yana „Nasaf“ga bosh murabbiy etib tayinlandi va shu kungacha shu klub bilan hamkorlik qilib kelmoqda.

### Milliy terma jamoa
2017-yil 20-oktyabrda Oʻzbekiston terma jamoasi bosh murabbiyi vazifasini vaqtincha bajaruvchi etib tayinlangan. Berdiyev boshchiligida Oʻzbekiston terma jamoasi BAA terma jamoasi bilan oʻrtoqlik uchrashuvi oʻtkazdi va unda minimal 1:0 hisobida magʻlub boʻldi.

## Yutuqlar

* Oʻzbekiston Superligasi gʻolibi: 2024

* Oʻzbekiston chempionati kumush medali sovrindori (2011, 2017, 2020, 2024)
* Oʻzbekiston chempionati bronza medali sovrindori (2000, 2001, 2005, 2006, 2009, 2010, 2013, 2014, 2015, 2016, 2022)
* Oʻzbekiston kubogi sohibi : (4) (2015, 2021, 2022, 2023)
* Oʻzbekiston kubogi finalchisi (2003, 2011, 2012, 2013, 2016)
* Oʻzbekiston Superkubogi sohibi : (3) (2016, 2023, 2024)
* Oʻzbekiston Superkubogi finalchisi : (2021, 2022)
* AFC Kubogi sohibi : (1) (2011)
* AFC Osiyo chempionlar kubogi yarim finalchisi: 2001/2002
* AFC Kubogi finalchisi (2021)

### Murabbiy sifatida

* Oʻzbekistonda yilning eng yaxshi murabbiyi : 2013, 2016, 2017, 2020, 2021

## Manbalar

## Havolalar
Oʻzbekiston 1998-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlarida

}
**[[Oʻzbekiston]]** 1998-yili Naganodagi (Yaponiya) oʻtkazilgan Qishki Olimpiya oʻyinlarida tarixda ikkinchi bor ishtirok etgan boʻlsa-da, birorta ham medalni ololmagan. Milliy terma jamoadan 4 nafar sportchi, shulardan 2 nafari ayollar edi. Oʻzbekistonlik sportchilar uch xil dastur boʻyicha ishtirok etishdi. 1994-yilgi Olimpiya chempioni Lina Cheryazova ikkinchi marta Olimpiadada qatnashsa ham, ammo saralash bosqichida 13-oʻrinni egallab, finalga chiqishda bir yarim ochko yoʻqotib, unvonini himoya qila olmadi.

## Natijalar

### Togʻ changʻi sporti

; Erkaklar

### Figurali uchish

### Fristayl

; Ayollar

## Havolalar
* XOQ bazasi
* Rasmiy Olimpiya rekordlari
Pieta Palestrina

**Pieta Palestrina** (italyancha: *Pietà di Palestrina*) — Italiyaning yuqori Uygʻonish davrining marmar haykali.

Haykal taxminan 1555-yilda yaratilgan. Uning yaratilishi Mikelanjeloga tegishli, ammo hozir uni boshqa birov tugatgan deb taxmin qilinadi. Bu asarni Nikkolo Mengini yoki Berninilardan biri tugatgani haqidagi inkor etib boʻlmaydigan fikrlar ham mavjud.

Haykal uchta figurani ifodalaydi: Iso Masih, Bokira Maryam va Injilchi Yuhanno. U „Pieta of Palestrina“ nomini oldi, chunki u ilgari Palestrinadagi Santa Rosalia cherkovida joylashgan edi. 1936-yilda u davlat tasarrufiga oʻtkazildi. 1940-yildan beri u Italiyaning Florensiyadagi Tasviriy sanʼat akademiyasining kolleksiyasida saqlanib kelinmoqda.

## Yana qarang

* Mikelanjelo asarlari roʻyxati

## Manbalar

## Havolalar
Billiandaloh qal’asi

**Ballindalloh qal’asi** () — Shotlandiyaning Moray mintaqasida joylashgan Shotlandiya qal’asi. Grant klaniga tegishli.

## Qal’aning tarixi
Qal’a XVI-asrda Jon Grant tomonidan qurilgan, buni yotoqxonadan birining tosh nuriga oʻyilgan "1546" sanasi tasdiqlaydi. 1645-yilda Inverlochi jangidan soʻng, Ballindalloch gʻalaba qozongan Montrose Markiz tomonidan ishdan boʻshatildi va yoqib yuborildi, natijada uni qayta qurish kerak edi. 1718-yilda polkovnik Uilyam Grant qal’aga ikki qavatli janubiy qanot qoʻshAdi. 1770-yilda britaniyalik general Jeyms Grant Sharqiy Florida gubernatori lavozimida general bilan birga qaytib kelgan fransuz oshpazini joylashtirish uchun qal’aga shimoliy qanot qoʻshadi.

## Manbalar


## Yana qarang
* Shotlandiyadagi qal’alar roʻyxati
Azye-lyo-Rido qal’asi

**Azye-lyo-Rido** () — Fransiyadagi qal’a, Indre va Luara Fransiya departamentining nomli kommunasidagi davlat tarixiy yodgorligi, Turdan 20 km gʻarbda Chinon yoʻnalishida. Luara qal’alarining tanlangan soniga tegishli. Ingliz parki bilan oʻralgan.

U 1510-yilda Frensis I gʻaznachisi tomonidan qurilgan. Fransiya Uygʻonish davrining durdona asari. Qal’aning alohida vayron boʻlgan qismlari ehtiyotkorlik bilan tiklandi.

## Yaratilish tarixi
Azye-lyo-Rido qal’asi Indre daryosining goʻzal egilishidan yuqoriga koʻtariladi. „Aze“ nomi, ehtimol, bu erlar egasining ismi Asiacusdan kelib chiqqan. XII-asrda qal’a oʻzining shafqatsiz feʼl-atvori bilan mashhur boʻlgan va „iblisning bolasi“ laqabini olgan Rideau yoki Riedel d’Azeuilga tegishli edi. Uning barcha mol-mulki Genrix II Plantagenet tomonidan qoʻlga olindi, ammo Filipp Avgust ularni Bouvina jangida qatnashgan qirolning sodiq vassali, Turain ritsarining oʻgʻli Rido-Gyugoga qaytarib berdi.

XV-asrning boshlarida qal’a Burgundiya gertsogiga tegishli boʻlgan. Dofinga, boʻlajak Charlz VII va uning qoʻshiniga qilingan haqorat 1418-yilda qal’aning vayron boʻlishiga sabab boʻldi: 354 kishi oʻldiriladi, qishloqning oʻzi yoqib yuborildi va talandi, shundan keyin shahar Azey-le deb nomlandi — Brule („yoqilgan“). Oradan yuz yil oʻtib, qal’a oʻrnida qasr qurilgan boʻlib, uni hozir ham koʻrish mumkin.

## Fotogalereya

Fayl:Azay-le-rideau château douves.JPG|Azay-le-Rido qal’asi
Fayl:Cour intérieure château d'Azay-le-rideau.JPG|Qal’aning hovlisi
Fayl:Plafond escalier château d'Azay-le-rideau.JPG|Narvon shipining bir qismi
Fayl:Escalier château d'Azay-le-rideau.JPG|qal’a zinapoyalari
Fayl:Chambre château d'Azay-le-rideau.JPG|Ikkinchi qavatdagi xona
Fayl:Azay-le-rideau cour intérieure.JPG|Hovlidan qal’aning ko'rinishi


## Yana qarang
* Luara qal’alari
* Fransiya qal’alari
## Manbalar


## Havolalar
* Официальный сайт Центра исторических памятников, который управляет замком – главная страница
* Официальный сайт Центра исторических памятников, который управляет замком – страница Азе-лё-Ридо 
* Азе-лё-Ридо на сайте Monum.fr
Aylenburg qal’asi

**Aylenburg qal’asi** (), baʼzan **Oylenburg qal’asi** () — Shimoliy Saksoniyadagi Germaniyaning Eylenburg shahridagi qisman vayron boʻlgan oʻrta asr qal’asi.

IX-asrda sorblarning slavyan qabilalari tomonidan asos solingan qal’a oval shaklidagi loy tepalikda joylashgan boʻlib, uning tepasi sopol qal’a (ehtimol IX-asr) va XII-XIII-asrdan gʻisht devor bilan himoyalangan. XII-asrning ikkinchi yarmi — XIII-asr boshlarida bugungi kungacha saqlanib qolgan ikkala minora ham qad rostlagan: Yengil qumtoshdan Sorb minorasi va qizil gʻishtdan qurilgan janubiy minora.

Aylenburg qal’asi baʼzan *"Saksoniya beshigi"* deb nomlanadi, chunki 1089-yilda Meissen belgisi qal’aning oʻsha paytdagi egasi Fridrix Eylenburgga oʻtkazilishi bilan, zamonaviy Saksoniyani tashkil etgan Vettinlarning hududiy hukmronligi aslida asos solingan.

## Adabiyotlar

* Gerxard Billig, Xaynts Myuller: *Burgen.* *Die Zeugen sächsischer Geschichte.* Neustadt reklamasi AIsch 1998-yil. ISBN 3-7686-4191-0, S. 93-94.
* Xaynts Myuller, Heyko Dehn: *Burgenvanderung durch Sachsen.* *Ein Burgenbuch mit Begleit CD.* Langenweißbach 2006-yil. ISBN 978-3-937517-60-5, S. 26-28.
Santo Spirito cherkovining xochga mixlanishi

**Santo Spirito cherkovining xochga mixlanishi** (ital. *Crocifisso di Santo Spirito*) — 1492-yilda Mikelanjelo tomonidan yaratilgan yogʻoch xoch. Bu xoch Florensiyadagi Santo Spirito cherkovining qurbongohi uchun oʻyib yasalgan.

Bu turdagi  yana boshqa xochga mixlangan koʻrinishdagi asarlar ham mavjud boʻlib, ularning muallifi ham Mikelanjelom Bularga misol qilib Gallinoning xochga mixlanishi va Montserratning xochga mixlanish kabi asarlarini olish mumkin

## Yaratilish tarixi
Lorenzo Medichi vafotidan soʻng, ilgari Medichi saroyida yashagan Mikelanjelo uyiga qaytdi. Aynan oʻsha paytda u Santa Maria del Santo Spirito (italyancha: *Santa Maria del Santo Spirito*) monastiridagi kasalxonada anatomik tadqiqotlarga asos solgan edi. Vasari bu haqda shunday yozadi: „Florensiyadagi Santo Spirito cherkovi uchun u yogʻochdan xochga mix yasadi, u hozir asosiy qurbongohning yarim doirasi ustida turibdi. U oʻsha xonadan  foydalanishga ruxsat berganliklari uchun shu tarzda minnatdorchilik bildirmoqchi edi. Chunki u xonada Mikelanjelo tez-tez oʻlik jasadlarni yorib, anatomiyani oʻrgangan va shu narsa uning  rasm chizishdagi  mukammallikka erishishiga asos boʻlgan. Va keyinchalik bunga erishgan ham“. Ushbu dastlabki ish (Mikelanjelo oʻsha paytda oʻn etti yoshda edi) 1962-yilda  topilgunigaqadar yoʻqolgan deb hisoblangan. Shundan soʻng, xochga mixlanishning haqiqiyligi haqida tortishuvlar boshlandi va bu tortishuvlar  2001-yilda tadqiqotchilar bu Mikelanjeloning ishi degan xulosaga kelishganidan keyin yakuniga yetgan.

Bir muncha vaqt xochga mixlangan  Buonarroti uyida, hozir Santo Spirito cherkovida saqlanib kelinmoqda.

## Tavsifi

Yuhanno Xushxabarida aytib oʻtilganidek, uning kiyimlarini odamlarga ehson qilishdi (Yuhanno 19:23 , 24).

Masih ustidagi lavhada soʻzlar yozilgan: Nosiralik Iso, Yahudiylarning Podshohi (Yuhanno 19:19).

Erik Shilianoning soʻzlariga koʻra, Isoning xozrgi koʻrinishdagi yasalgan asarlariga uning dastalbki, toshdan yasalgan asaridagi  „yumshoq, silliq chiziqlari, gotika simmetriyasi, nozik goʻzalligi va sodda nisbatlarining  hech qanday aloqasi yoʻq“.

Bu xochga mixlanish Shults K. „Tosh va ogʻriq“ biografik romanida tilga olingan".:

## Adabiyotlar

* *Margrit Lisner.* Michelangelos Kruzifixus aus S. Spirito in Florenz, Münchner Jahrbuch der bildenden Kunst, 3. F., 15, 1964, S.&nbsp;7&nbsp;—36.
* *Margrit Lisner.* The Crucifix from Santo Spirito and the Crucifixes of Taddeo Curradi, The Burlington Magazine, 122, [December 1980], pp.&nbsp;812&nbsp;—819

## Manbalar

## Havolalar

* Mikelanjeloga koʻra ehtiroslar. Italiyaliklar shubhali arzon xochga mixlangan ishni tekshirishmoqda.

## Manbalar

*  
* 
* 
* 
*  
*   
*
Asarane-Burun qal’asi

**Asarane-Burun qal’asi** — X—XIII asrlarga oid mustahkam turar-joy xarobalari boʻlib, xuddi shu nomdagi togʻ tepasida, Shirokoye shahridan 4,5 km shimoliy gʻarbda, Chernaya daryosining chap qirgʻogʻida joylashgan.

## Tavsif
Qoʻrgʻon togʻ tepasida joylashgan boʻlib, gʻarbdan sharqqa choʻzilgan. Janubi va sharqiy yon bagʻirlari tik, qoyalarning balandligi 3—5 m, shimoliy qismi esa yumshoqroq. Qal’aning devorlari (qalinligi 1,5-2,3 m, balandligi 2,2-2,5 m gacha saqlanib qolgan) turli oʻlchamdagi quruq molozlardan qurilgan, istehkom maydoni 3,2 gektarga yaqin. Devorlar butun perimetri boʻylab qurilgan, uzunligi taxminan 1500 m, minoralar yoʻq edi, qal’aga toʻrtta kirish joyi bor edi: sharqdan, janubi-sharqdan, janubi-gʻarbdan va gʻarbdan — unga (kengligi 2,3 m darvoza bilan) gʻildirakli devor bor edi. yoʻlning kengligi 2,5-3 m, qolgan kirish joylari odamlar va yuk hayvonlari uchun 1,4 m kichik darvozalar edi. Qal’aning ichida hamma joyda binolar izlari va ular uchun kesilgan joylar koʻrinadi — bir va ikki xonali binolar, jami 100 dan ortiq uylar. Shuningdek, XIII-asrdagi boshqa koʻplab istehkomlarning qurilishi tarixchilar tomonidan Qrimga tatar-moʻgʻul bosqinlari (1223-yildan boshlab), Saljuqiylar kengayishi va togʻli Qrimning Trebizond imperiyasining taʼsir zonasiga oʻtishi bilan bogʻliq.

Vasiliy Kondaraki 1867-yilda qal’aga birinchi boʻlib eʼtiborni qaratgan tarixchi boʻlgan, ammo keyinchalik qal’a oʻrganilmagan va qazilmagan.

Asarane-Burun Teodoro knyazligining bir qismi boʻlgan degan versiya mavjud.

## Manbalar
Altenburg qal’asi

**Altenburg qal’asi** () ― Shimoliy Reyn-Vestfaliyadagi Karoling qal’asi boʻlib, uning xarobalari Essenning janubida, Rurning chap qirgʻogʻida joylashgan. Shimoldan 100 metr narida IX—XI -asrlarda Herrenburg qalʼasi boʻlgan.

Eski shahar qal’alari oʻrnida qurilgan maydonlar (bogʻlar) davlat muhofazasiga olingan.

## Adabiyotlar

* Sigmar Zakariya: *Essen-Verdenda Alteburg oʻldi.* 1984-yil. Broshyura
* Detlef Xopp: *Essen-Verdendagi Neue Ausgrabungen auf der Alteburg.* In: Elmar-Björn Krause (Hrsg.): *Ur-Geschichte im Ruhrgebiet.* Gelsenkirchen 1992, S. 125-128, Ill.

## Havolalar

* Essendagi Archaologiya va Vermessung <small class="ref-info" style="cursor:help;" title="на немецком языке">)</small>
* Essendagi ClioLink-Geschichte <small class="ref-info" style="cursor:help;" title="на немецком языке">)</small>
* Bilder vom Ostwall va Hinweistafel <small class="ref-info" style="cursor:help;" title="на немецком языке">)</small>
Oʻzbekiston 2002-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlarida

}
'''Oʻzbekiston''' 2002-yilda Solt-Leyk-Siti (AQSH)da oʻtkazilgan qishki Olimpiya oʻyinlarida tarixda uchinchi bor ishtirok etgan boʻlsa-da, birorta ham medal qoʻlga kirita olmagan. Milliy terma jamoamizdan 6 nafar sportchi, shulardan, 3 nafari ayollar edi. Oʻzbekistonlik sportchilar figurali uchish va togʻ changʻi sporti boʻyicha bahslashdi. Togʻ changʻi sportchisi Komil Oʻrinboyev ketma-ket ikkinchi bor milliy terma jamoamiz bayrogʻdori boʻldi.

## Natijalar

### Togʻ changʻi sporti

; Erkaklar

; Ayollar

### Figurali uchish

## Havolalar

* XOQ bazasi
* Rasmiy Olimpiya rekordlari
Altenshtayn qal’asi

**Altenshtayn qal’asi** () — Germaniyadagi qalʼa, Zaksen-Mayningen togʻining janubi-gʻarbiy yon bagʻrida (), Tyuringiya oʻrmonida, Eyzendan unchalik uzoq boʻlmagan, Bad Libenshteyn shahri chegarasida joylashgan. Bu Mayningen shahzodasining yozgi qarorgohi boʻlib, park bilan oʻralgan boʻlib, unda boshqa narsalar qatorida 500 metr uzunlikdagi yer osti oʻtish joyi mavjud boʻlib, u orqali katta va tez suv oqimi oqadi. Parkda Saks-Mayningenning soʻnggi gertsogi Bernxard III va uning rafiqasi Sharlotta dafn etilgan.

Bonifatsiy, nemis havoriysi, 724-yilda Altenshteynda yashagan va vaʼz qilgan. Yaqin atrofda Lyuter 1521-yilda Donishmand Frederik tomonidan asirga olingan va keyinchalik Vartburgga olib ketilgan.

## Havolalar
* Альтенштейн, замок // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890. — Т. Ia. — С. 578.
Punta del Estening qo‘li

**Punta del Estening qoʻli** (ispancha: *La Mano de Punta del Este*) ― shuningdek, **barmoqlar** (*Los Dedos*) , **Qoʻl** (*La Mano*) va Insonning **tugʻilishi** (*Hombre emergiendo a la vida*) nomi bilan ham tanilgan.) - Punta del Este shahri sohilidagi haykal boʻlib (Urugvayning Maldonado departamenti) sayyohlar uchun shaharning diqqatga sazovor joylaridan biri hisoblanadi.

Haykal qumdan tashqariga qaragan besh barmoq uchlarini ifodalaydi. Muallif chililik Mario Irarrasabal. Qurilish materiali sementdir, plastmassa va korroziyaga qarshi himoya materiallari bilan qoplangan, poʻlatdan yasalgan karkasda. Ochilish  marosimi 1982-yil fevral oyida boʻlib oʻtgan.

1982-yilda Punta del Este zamonaviy haykaltaroshlarning birinchi yillik xalqaro ochiq havoda yigʻilishiga mezbonlik qildi. Unda toʻqqizta haykaltarosh ishtirok etdi va Mario Irarrasabal ularning eng yoshi edi. Maksimal eʼtiborni jalb qilishga urinib, haykaltaroshlar tezda eng jozibali joylarni egallab olishdi, shuning uchun Mario oʻz ishini plyajda boshlashga majbur boʻldi. Haykaltarosh bu orqali"choʻkayotga qoʻl"suzuvchilar uchun ogohlantiruvchi belgi boʻlishini rejalashtirgan.

Ish yigʻilishning birinchi haftasida amalga oshirildi , lekin buni qilish uchun unda koʻproq vaqt bor edi. Muallifning fikricha haykaltaroshlikning qiymati: tabiatda insonning mavjudligidir. „Qoʻl“ ning kengligi taxminan 5 metr, balandligi esa 3 metr. Boshqa haykaltaroshlarning asarlari plyajda uzoq vaqt saqlanib qolmadi, lekin Irarrasabalning „qoʻli“ 40 yil davomida turib, shaharning turistik diqqatga sazovor joyiga aylandi, shuningdek otkritkalarda  abadiylashtirildi. Keyinchalik muallif Madrid (1987), Atakama choʻli (1992) va Venetsiyada (1995) shunga oʻxshash kompozitsiyalarni yaratdi.

## Yana qarang

*  Choʻl qoʻli Atakama choʻlidagi(Chili) xuddi shu muallifning juda oʻxshash haykalidir.

## Manbalar
Anadoluxisar qal’asi

**Anadoluhisar qal’asi (Anadolu)** (, ) — Istanbulning Osiyo qismida, Bosfor sohilida joylashgan kichik qal’a. Istanbuldagi eng qadimgi turk meʼmoriy inshootidir.

## Tarixi
Anadoluhisar 1393-yilda Sulton Boyazid I buyrugʻi bilan Bosforning Osiyo qirgʻogʻida qurilgan va Konstantinopol qamalini tayyorlash uchun moʻljallangan edi. Qal’a boʻgʻozning eng tor qismida joylashgan boʻlib, uning bu qismida kengligi 660 metrni tashkil etadi. Keyinchalik, 1452-yilda Anadoluhisar — Rumelihisar roʻparasida yangi qal’a quriladi, shundan soʻng Bosfor butunlay Osmanlar imperiyasi tomonidan nazorat qilinadi.

Anadolu qal’asi kuzatuv nuqtasi sifatida qurilgan, balandligi 25 metr. Qal’a keyinchalik Sulton Mehmed II tomonidan mustahkamlangan. Konstantinopol qulagandan keyin qal’a qamoqxona sifatida ishlatilgan.

1991-1993-yillarda qal’a qayta tiklandi va keng jamoatchilik uchun yopiq muzeyga aylantirilgan.

## Yana qarang
* Konstantinopolning qulashi
* Konstantinopol devorlari
* Rumeli Hisor qal’asi

## Havolalar
* Анадолухисары на WikiMAPIA
Alden qal’asi

**Alden qal’asi** () ― Quyi Saksoniyadagi Alden shahridagi tarixiy qal’a. Alden qal’asi 1549-yilda Aller daryosida qurilgan va dastlab xandaq va devor bilan oʻralgan edi. Bu uch qavatli yarim yogʻochli bino boʻlib, uchta qoʻshimcha binoga ega.

Alden qal’asi XVII-asrda mashhur boʻlib, Buyuk Britaniyaning boʻlajak qiroli Georg I ning xiyonatkor xotini Brunsvik-Lyuneburg malikasi Sofiya Doroteyaning surgun qilingan joyiga aylandi. Malika Sofiya Doroteya 1694-yildan beri qal’aning shimoliy qanotida 32 yil yashab, sudning ayblov hukmi eʼlon qilinganidan keyin va erining iltimosiga binoan umrbod qamoq jazosini oʻtagan. Eri Sofiya Doroteyaga yillik nafaqa toʻlagan. Qal’ani 40 kishidan iborat jamoa kechayu kunduz qoʻriqlagan. Sharmanda qilingan malika bilan aloqasi va uning tashqi dunyo bilan yozishmalari eng qattiq nazorat ostida edi. Sofiyaning onasi Doroteya uni qasrga cheklovsiz tashrif buyurishga haqli edi. Malika saroyi ikki saroy xonimi, bir nechta xizmatkorlardan iborat edi. Malikaning cheklangan harakatchanligi oxir-oqibat sogʻligʻida muammolarga olib kelgan. Alden qal’asi Teodor Fontan va Arno Shmidtning malika Sofiya Doroteya taqdiriga bagʻishlangan asarlarida eslatib oʻtilgan.

Alden qal’asi hozirda xususiy mulkdir va sanʼat auktsionlari uchun foydalaniladi.

## Manbalar


## Adabiyotlar
* Rainer Hendricks: *Geschichte des Fleckens Ahlden an der Aller*, Hrsg.: Flecken Walsrode, 2006
* Burgen im Fluss, Herausgeber: Landkreis Soltau-Fallingbostel, Bad Fallingbostel, 2005, ISBN 3-00-017281-5
* Ernst Andreas Fridrix: *Schloß Celle und Schloß Ahlden*, S. 200-203, in: *Wenn Steine reden könnten*, Band I, Landbuch-Verlag, Hannover 1989, ISBN 3-7842-03973.
## Havolalar
* На Викискладе есть медиафайлы по теме Альденский замок
Reychel

Чтоб всякий ведал, как я названа,
                      Я - Лия, и, прекрасными руками
                      Плетя венок, я здесь брожу одна.

                      Для зеркала я уберусь цветами;
                      Сестра моя Рахиль с его стекла
                      Не сводит глаз и недвижима днями.

                      Ей красота её очей мила,
                      Как мне - сплетенный мной убор цветочный;
                      Ей любо созерцанье, мне - дела
Dante Aligeri, „Bojestvennaya Komediya“,Chistiliщe, pesnya XXVII :100-108

**Reychel** (italyan) Rachele — 1542-yilda Papa Yuliy II qabri uchun Mikelanjelo tomonidan yaratilgan Jeymsning ikkinchi xotini, Leaning singlisi Reychelning marmar haykali. „Rohila“ „Muso“ ning oʻng tomonidagi uyaga joylashtirilgan.

## Tavsif
Uilyam Uollesning soʻzlariga koʻra, Reychel „jannatni qidiradi“. Uning yuzi yuqoriga qaragan va qoʻllari duoda. Chap tizzasi zinapoyaga tayanadi. Rohilaning tanasi dastlab qabr uchun moʻljallangan oʻlgaayotgan qulning tanasiga oʻxshash S shaklida egilgan. Erik Shilianoning qayd etishicha, Reychel „…  hayajonda yoʻqolga, huddiki Oʻlayotgan Quldek tasvirlangan …“.

Bibliyada opa-singillar Rohila va Lea bir-biriga qarama-qarshidir, bu ularni allegorik shaxslar deb hisoblash imkonini beradi:

Reychel  „faol hayot“ (lat. *Vita activa*) ramzidir, chunki Dante uni shunday tasvirlagan. Reychel va uning katta singlisi Leaning yaratilishiga asos hisoblangan, bular, „faol“ Juliano va „mulohaza yurituvchi“ Lorenzo deʼ Medicilardir

## Mualliflik
Vasarining soʻzlariga koʻra, haykal Mikelanjeloning oʻzi tomonidan, bir yildan kamroq vaqt ichida qilingan. Fritz Erpel va Uilyam Uolles ham Mikelanjeloning muallifligiga shubha qilishmagan. Shunga qaramay, haykalning atipikligi — toʻliq kiyingan ayol qiyofasi, nafis, xotirjam, ulugʻvor boʻlib — bu haykaltaroshning muallifligi haqida shubhalar uchun asos boʻlgan Viktor Lazarevning soʻzlariga koʻra, Rim papasi Yuliy II maqbarasining aksariyat figuralari (ular orasida — „Reychel“) Mikelanjeloning oʻzi emas, balki uning shogirdlari tomonidan toʻliq bajarilgan yoki toʻldirilgan deb taxmin qilinadi [a].

## Eslatmalar

: a. Rafaello da Montelupo, Tommazo di Petro Boskoli i drugimi

## Manbalar

## Havolalar

*  
* 
* 
*  
*   
*
Anven qal’asi

**Anven qal’asi** — Belgiyadagi qasr.

Shimoli-gʻarbiy Hainaut provinsiyasidagi Valloniyada joylashgan. Qal’aning qurilishining aniq sanasi nomaʼlum, ammo u birinchi salib yurishi paytida maʼlum boʻlgan. Qal’a 1561-yilda qayta qurilgan va 1800-yilda qayta qurilgan. U hozirgi koʻrinishini XIX-asrda qayta tiklanganidan keyin oladi.

Qal’a burchak minoralari bilan oʻralgan toʻrtburchak shaklida qurilgan.

Qal’a qirol Leopold III buyrugʻi bilan 1940-yil 28-mayda Belgiya armiyasining taslim boʻlishi toʻgʻrisida imzolangan tarixiy joy.

## Yana qarang
* Veve qal’asi
* Qal’a Sten
Choʻl qoʻli

**Choʻl qoʻli** (ispancha: *Mano del desierto*) — Atakama choʻlidagi haykal, Antofagasta (Chili) hududidagi Panamerikan shossesining 5-avtomobil yoʻlidan [en] 400 metr uzoqlikda joylashgan haykal.

Haykal odamning chap kaftini ifodalaydi, u yerdan taxminan toʻrtdan uch qismi chiqib turganga oʻxshaydi. Haykalning balandligi 11 metrni tashkil qiladi. Muallif chililik Mario Irarrasabal. Muallifning fikricha, uning asari insonning adolatsizligi, yolgʻizlik, qaygʻu va azob-uqubatlarni ifodalashi kerak va shunday sezilarli darajada — zaiflik va nochorlik timsoli hisoblangan. Qurilish materiali temir karkasdagi betondir. Ochilish marosimi 1992-yil 28-martda boʻlib oʻtgan.

Haykal suratga olish uchun mashhur joy boʻlib, koʻplab reklama va musiqiy videolarda namoyish etilgan. „Qoʻl“ koʻpincha graffiti bilan boʻyalgan, shuning uchun rasmiylar uni muntazam ravishda tozalab turishgan Xususan, 2013-yilda Butunjahon turizm kunini nishonlash doirasida Antofagasta maʼmuriyati va mamlakat Turizm vazirligi 20 ga yaqin tozalash ishlarini olib boruvchi koʻngillilarni bu ishga jalb qilishgan. „Antofagasta assotsiatsiyasi“ (ispancha: La Corporación Pro Antofagasta) yodgorlik haqida gʻamxoʻrlik qiladi, uning aʼzolari yodgorlikni tozalaydi va tashrif buyuruvchilarni haykalgaturli  yozuvlar yozmaslikka chaqiradi.

## Yana qarang

* Punta del Este qoʻli Urugvayning Punta del Este shahridagi plyajdagi xuddi shu muallifning juda oʻxshash haykalidir.

## Manbalar

## Havolalar

* Ushbu saytga tashrif buyurib, siz qonuniy yoshga toʻlganligingizni tasdiqlaysiz va ushbu veb — saytga tashrif buyurganingiz mahalliy qonunchilikning buzilishi emas corporacionproa*.blogspot.com.es *
Aragon qal’asi

**Aragon qal’asi** () — Italiyada, Kampaniya maʼmuriy mintaqasidagi Ischia oroli yaqinidagi kichik orolda, dengizdan vulqon lavari konusda joylashgan. D’Avalos ajdodlariga mansub.

## Tarixi

* Miloddan avvalgi 474-yil. — ilk eslatma, birinchi mudofaa qal’asi Etrusklar bilan urushda Kum ittifoqchisi Sirakuza Ieron I tomonidan qurilgan;
* XIV-asr — Anju-Sitsiliya uyi Maschio minorasini quradi;
* XV-asr — qal’a Ischia oroli bilan koʻprik orqali bogʻlangan;
* XVIII-asr — Ischia orolining aholisi qasrda qaroqchilardan yashirinadi, qal’ada 1892 nafar oila yashaydi.

Qal’a XVI-asrda gullab-yashnagan. Oʻsha paytda uning hududida Klarisse monastiri, Baziliya (yunon) monastiri, sobor va 12 nafar cherkovga mas’ul boʻlgan (katolik) episkopning qarorgohi va shahzoda (sodiq garnizon bilan) joylashgan edi.

Hozirgi vaqtda qal’a xususiy mulk boʻlib, sayyohlar uchun ochiq va orolning mashhur diqqatga sazovor joydir.

## Havolalar
* Арагонский замок на «Мире замков»
Eski Zamostye shahri

**Eski Zamostye shahri (Polsha)** () ― Zmostye (Zamosc) shahrining eng qadimgi tarixiy tumanidir. Hudud Polshaning Jahon merosi obyekti (1992-yilda qoʻshilgan). YUNESKO maʼlumotlariga koʻra uning qiymati „XVI asr oxirlarida shaharni Uygʻonish davri rejalashtirishning ajoyib namunasi boʻlib, oʻzining asl tartibini va alohida qiziqish uygʻotadigan koʻplab binolarni saqlab, Italiya va Markaziy Yevropa meʼmorchiligi anʼanalarini aralashtirib yuboradi“.

Bu hudud 1994-yil 16-sentabrdan beri Polshaning rasmiy milliy tarixiy yodgorligi (*Pomnik historii*) hisoblanadi. U Polshaning milliy merosi roʻyxatiga kiritilgan. Oʻrta asrlar shahri 75 gektar va qoʻriqlanadigan hududda 200 gektar maydonga ega.

## Tarixi
Shaharda quyidagi muzeylar joylashgan: Zamostye muzeyi, Arsenal istehkomlar va qurollar muzeyi, Din muzeyi, Yoʻl va koʻprik qurilishi texnologiyalari muzeyi; Zamostye yahudiylarining „Sinagoga“ markazi, bastion. Koʻrgazmalar ochiq: Zamostye galereyasi, „Town Hall“ fotosuratlari koʻrgazmasi va boshqalar.

Zamostye XVI asr oxirida Italiyaning „ideal shahar“ nazariyasiga muvofiq qayta qurilgan. Yangi shahar qurilishi Xetman Yan Zamoyski tomonidan boshlangan va meʼmor Bernardo Morando loyihasi boʻyicha amalga oshirilgan. Shahar Uygʻonish davrining markaziy Yevropa shahar anʼanalarida mannerizm aralashmasi namunasidir. Shaharda maydonlarni oʻrab turgan galereyalarning arkadalari mavjud.

## Yodgorliklar

Zamostye viloyatida 200 ga yaqin yodgorliklar, jumladan, Zamostye meriyasi, Zamostye sobori, sinagoga, Zamostye akademiyasi va Zamostye saroyi joylashgan.

Arxitektor Morando shaharni olti burchakli shaklda loyihalashtirgan.

Eski shahar Zamostye qal’asi qoldiqlari bilan oʻralgan. Shaharda quyidagi yodgorliklar joylashgan:

* Zamostye tosh bolalari xotirasi. Akademik koʻchasi, eski Lublin darvozalari yonida;
* Ioann Pavel II haykali;
* Yan Zamoyskiy haykali;
* Shoh Dovud Zabur haykali;
* „Katin 1940“ yodgorlik xochi.

## Havolalar

* Zamość Eski shahar, unesco.org saytida
* Xarita : unesco.org
* Eski Zamość shahri Polshadagi Uygʻonish davrining marvarididir.
* (Polsha) w,Zamosciu,%281992%29,7527.html Stare Miasto W Zamościu (1992) Arxivnaya kopiya -da arxivlangan
* (Polsha) Miasto V Zamościuni Dziedzictwa institutida tomosha qiling
* Zamosk xaritasi, Eski shahar (mavjud havola) Dziedzictwa narodowy institutida.

## Manbalar
Atenray qal’asi

**Atenray qal’asi** () ― Irlandiyaning Galway okrugidagi xuddi shu nomdagi shahrida joylashgan.

## Tarixi
XII-asrning ikkinchi yarmida Irlandiya hududining bir qismi bir asr oldin Angliyani zabt etgan Uilyam Bosqinchi jangchilarining avlodlari boʻlgan anglo-normandlar tomonidan bosib olingan. 1178-yilda ulardan biri Per de Bermingem Afina baroni etib tayinlangan va 1235-yilda Konnat lordusi Richard de Burgo oʻz avlodi Mailer de Bermingemga, 2-baron Afenrayga oʻz yerlarida qal’a qurish huquqini beradi. 1240-yilga kelib, baron nafaqat qal’a quradi, balki uning atrofida bozor maydoni va cherkovi boʻlgan shaharga asos soladi.

## Havolalar
* Фотографии замка на Flickr.com
* Описание внутреннего устройства замка
Baga qal’asi

**Baga qal’asi** (, ) — IX-X-asrlarga oid mustahkam turar-joy xarobalari. *Novobobrovka* qishlogʻidan 1 km shimolda, Toshqoʻy togʻi yonbagʻrida joylashgan. Togʻning perimetri boʻylab 1,5-2 m qalinlikdagi quruq molozdan yasalgan devorlar saqlanib qolgan, istehkom ichida binolar skeletlari, turar-joy sanasi belgilangan koshinlar, qizil lak idishlar koʻrinadi.

Vasiliy Xristoforovich Kondaraki 1868-yilda qal’a haqida birinchi boʻlib maʼlumot bergan tarixchi, 1909-yilda istehkom haqida Nikolay Repnikov qisqacha eslatib oʻtgan, undan ham qisqacha, aholi punktidan topilgan sopol buyumlar kontekstida u topilgan. A. L. Jeykobson. Turargohda arxeologik qazishmalar olib borilmagan va bu haqda ilmiy adabiyotlarda tasvirlanmagan.

Isordan yuz metr shimoli-gʻarbda Toros madaniyatining katta yodgorligi — Toshqoʻy Toros tosh qutilari majmuasi joylashgan.

## Manbalar
Sergey Arslanov

**Sergey Ilyosovich Arslanov** (1964-yil 27-mayda, Tojikiston SSRda tugʻilgan – 2025-yil 22-sentyabr Toshkentda vafot etgan) – sovet, tojik va oʻzbek futbolchisi, himoyachi pozitsiyasida oʻynagan. Oʻzbekistonlik futbol murabbiyi.

## Faoliyati
### Futbolchi sifatida
1984-yilda Qoʻrgʻon-tepaning „Paxtakor“ jamoasi safida 8 ta oʻyinda maydonga tushgan. 1986-yildan 1987-yilgacha Xabarovskning „SKA“ klubida oʻynagan, 58-oʻyinda 1 ta gol urgan.

1988-yildan buyon Dushanbening „Pomir“ jamoasida oʻynagan. Klub tarkibida 1988-yilda Birinchi liga gʻolibiga aylandi, keyin esa 1989-yilda SSSR Premyer-ligasida bir mavsum oʻtkazdi. Umuman olganda, u „Pomir“ safida chempionat va birinchi ligada 12 ta oʻyin oʻtkazgan (shundan 9 tasi Oliy ligada), SSSR kubogida esa yana 2 ta uchrashuv oʻtkazgan.

1990-yilda u „Kuban“ klubi safiga qoʻshildi. Chempionat oʻyinlarida 31 ta oʻyin va kubokda 1 oʻyin oʻtkazgan. U 1991-yilgi mavsumni Navbahorda oʻtkazib, 42 oʻyinda 3 ta gol urgan.

1992-yili Navbahor safida Oʻzbekiston Oliy ligasida oʻynadi, uning tarkibi boʻyicha Kubok sohibiga aylandi, jumladan, qur’a tashlashning final oʻyinida maydonga tushdi.

1993-yilda u Kubanga qaytib keldi va u yerda Rossiya chempionatining 23 ta oʻyinida qatnashdi.

Keyin yana Navbahorga qaytib, ikki marta chempionatning bronza medali sovrindori boʻldi va ikkinchi marta 1995-yilda Oʻzbekiston kubogini qoʻlga kiritdi, jumladan, qur’a finalida oʻynadi. 1998-yildan „Qizilqum“ safida oʻynagan.

### Murabbiylik faoliyati
Oʻzbekiston yoshlar terma jamoasida yordamchi murabbiy boʻlib ishlagan. 2009-yilda Sergey Qizilqum murabbiylar shtabiga qoʻshildi, soʻngra 2010-yilning avgustidan yil oxirigacha va 2011-yilning may oyidan yil oxirigacha bosh murabbiy vazifasini bajaruvchi sifatida ishlagan.

2024-yil 28-mart „Bunyodkor“ klubi bosh murabbiyi sifatida shartnoma imzolagan.

## Yutuqlari
* SSSR Birinchi ligasi gʻolibi (Oliy ligaga chiqish): 1988
* Oʻzbekiston chempionatida 3-oʻrin: 1994, 1995
* Oʻzbekiston kubogi sohibi: 1992, 1995

## Manbalar

## Havolalar
* Sergey Arslanov Footbook saytida
* Sergey Arslanov Footballfacts saytida
* Sergey Arslanov Sportbox saytida
* Sergey Arslanov Transfermarkt saytida
Yeldos Smetov

**Yeldos Baxtibayevich Smetov** (; tugʻ. 1992-yil 9-sentyabr, Jambul, Jambul viloyati, Qozogʻiston) — qozogʻistonlik dzyudochi, 60&nbsp;kg gacha vazn toifasida, Qozogʻiston terma jamoasi aʼzosi, politsiya leytenanti. 2016-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari kumush medali sovrindori, 2020-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari bronza medali sovrindori. Jahon chempioni, yoshlar oʻrtasida Jahon chempioni, Osiyo chempioni va Osiyo oʻyinlari gʻolibi. Qozogʻiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan sport ustasi.

## Biografiyasi
Jambul shahrida tugʻilgan. Al-Farobiy nomidagi Qozoq Milliy universitetining biologiya va biotexnologiya fakultetini tamomlagan. Otasi Baktibay Smetov tadbirkor, onasi Toʻqtagul Smetova uy bekasi. Katta akasi Jandos ham dzyudo bilan professional tarzda shugʻullanadi. 2011-yildan „Dinamo“ jismoniy tarbiya va sport jamiyati jamoat birlashmasida xizmat qilmoqda.

## Faoliyati
Dzyudo boʻyicha ilk bor 5 yoshimda katta akamdan oʻrnak olganman. Boks, kikboksing, erkin kurash, sambo bilan shugʻullandim, lekin dzyudoga qaror qildim. Vaqt oʻtishi bilan dzyudo sevimli mashgʻulotdan professional sportga aylandi.

Yeldosning birinchi murabbiyi Axmet Jumagulov boʻlib, Qozogʻiston terma jamoasi tarkibida Aidyn Smagulov qoʻl ostida shugʻullanadi.

Dzyudo boʻyicha Qozogʻiston yoshlar terma jamoasidagi chiqishlari davomida Smetov yoshlar oʻrtasidagi Jahon chempionatida (2010 va 2011) oltin va bronza medallarini qoʻlga kiritdi.2012-yildan buyon kattalar terma jamoasida oʻynab kelmoqda.

2013-yilning birinchi yarmida Bangkokdagi (Tailand) Osiyo chempionatida bronza, Samsundagi (Turkiya) Gran-pri va Tbilisidagi (Gruziya) Yevropa kubogi bosqichida kumush, Varshavadagi (Polsha) dzyudo boʻyicha Yevropa ochiq kubogida oltin medalni qoʻlga kiritdi.

2015-yilda Ostona shahrida boʻlib oʻtgan dzyudo boʻyicha Jahon chempionatida u finalda yana bir qozogʻistonlik polvon Rustam Ibraevni magʻlub etib, Jahon chempioni boʻldi.

2016-yilda Rio-de-Janeyroda (Braziliya) boʻlib oʻtgan Yozgi Olimpiada oʻyinlarida kumush medalni qoʻlga kiritdi. Shunday qilib, u ikkinchi qozogʻistonlik dzyudochi — dzyudo boʻyicha Olimpiada kumush medali sovrindori boʻldi (Asxat Jitkeevdan keyin). U 5 ta gʻalabali jang oʻtkazdi va faqat finalda rossiyalik Beslan Mudranovga qoʻshimcha boʻlimlarda vasarining fikricha yutqazdi. Oʻsha yili „Parasat“ ordeni taqdirlangan.

2018-yil 17-mart kuni Yekaterinburg shahrida (Rossiya) boʻlib oʻtgan „Katta dubulgʻa“ turniriga gʻolibi boʻldi.

2019-yil aprel oyida Antaliya shahrida (Turkiya) oʻtkazilgan Gran-pri turnirida gʻolibi boʻldi, iyul oyida u Budapeshtda (Vengriya) Gran-pri turnirida gʻolib chiqdi. Oʻsha yili Tokioda (Yaponiya) boʻlib oʻtgan Olimpiada oldidan Jahon chempionatida u bronza uchun bahsda hamyurti Gʻusmon Qirgʻizboyevni ortda qoldirib, bronza medalini qoʻlga kiritdi.

Tokiodagi Yozgi Olimpiada oʻyinlarining birinchi oʻyin kunida 60&nbsp;kg gacha vazn toifasida Yeldos uchinchi oʻrin uchun kurashda niderlandiyalik Tornike Tsjakadoeani magʻlub etib, bronza medalini qoʻlga kiritdi. Oʻsha yili „Baris“ ordeni taqdirlangan.

### Osiyo chempionati

## Manbalar
Balingen qal’asi

**Balingen qal’asi** — Germaniyaning Baden-Vyurtemberg federal shtatidagi Balingen shahrining eski shahar istehkomlarining janubi-gʻarbiy qismida joylashgan fon Zollern-Shalksburg graflarining oʻrta asrlariga oid shahar qal’asi.

Dastlab grafning qarorgohi sifatida qurilgan Balingen qal’asi oʻsha paytda Vyurtemberg Vogtning qarorgohi boʻlgan va XVIII-asrda mehmonxona va pivo zavodi sifatida foydalanilgan, tobora eskirgan va yaroqsiz holga kelgan. 1930-yillarda bino butunlay demontaj qilingan va asl qurilish materiallari yordamida qayta tiklangan.

Bugungi kunda qal’ada Tarozilar muzeyi va yaqin atrofdagi Reiter uyi — yoshlar yotoqxonasi joylashgan.

## Adabiyotlar

* Stefan Uhl: Die Burgen der Grafen von Zollern der Herrschaft Schalksburg. In: Die Herrschaft Schalksburg zwischen Zollern und Württemberg, Herausgeben von Andreas Zekorn, Peter Thaddäus Lang va Hans Schimpf-Reinhardt. Bibliotheca Akademia Verlag, Ependorf 2005-yil. ISBN 3-928471-56-2
* Stefan Uhl: „Wasserturm“ der Balingendagi Zollernschloss. S. 99-106 In: Europäisches Burgeninstitut (Hrsg.): Burgen va Schlösser. Zeitschrift für Burgenforschung va Denkmalpflege. Jg. 42. Nr. 2. Braubach 2001-yil
Ballymun qal’asi

**Ballymun qal’asi** () ― Irlandiyaning Karlou okrugining shimoli-sharqidagi qal’a.

Qal’a 1290-1310-yillarda qurilgan. Milliy yodgorlik deb eʼlon qilingan. Tashrif uchun ochiq. Hozirda u yomon ahvolda.

## Havolalar
* Ballymoon Castle, County Carlow 
## Manbalar
Rankovichlarning eski uyi

**Rankovichlarning eski uyi** () ― Drajevats qishlogʻida, Obrenovats shahar okrugi hududida joylashgan. Bino madaniy yodgorlik sifatida koʻchmas madaniy meros obyekti hisoblanadi.
## Tarixi
Arxitektura, funktsional va fazoviy kontseptsiyasi tufayli Drajevatsdagi eski Rankovichlar uyi shumadiy uyi turiga kiradi, uning qurilish usuli markaziy Serbiya va Shumadiya hududlari uchun xosdir. Bu XIX asrning birinchi yarmidagi qishloq zadrujniy uyining rivojlangan turiga tegishli.

## Uyning tavsifi
Uyning qurilishi tabaqalanish davriga va boy sinfning shakllanishiga ishora qiladi, yaʼni XIX asr boshlariga kelib, u birinchi muhim turar-joy binolarini qurishi mumkin boʻlgan moddiy vositalarga ega edi. Qadimgi Bolqon meʼmorchiligining asosiy elementlaridan foydalangan holda qishloq uylarini qurishda qurilish materiallaridan foydalanish, binolarni rejalashtirish va pardozlash detallari bilan bogʻliq yangiliklar kiritiladi. Uy toʻrtburchaklar shaklida boʻlib, oʻlchamlari 15 × 15 m, markaziy joylashuvi, toʻrtta xona — uchta xona va bir-biriga qarama-qarshi joylashgan ikkita eshikli „uy“ (oʻchoqli xona). Uy moloz toshga qalin eman nurlariga oʻrnatilgan yarim yogʻochli struktura yordamida qilingan. Devorlari suv bilan toʻldirilgan, tomning tuzilishi yogʻoch rafter oyoqlari va toʻsinlardan yasalgan, tomi laganda plitkalaridan qilingan. Chuqur markaziy ayvon tashqi tomondan kemerli arkadalar bilan qoplangan va keyinchalik yogʻoch panjaralar qoʻshilgan. Deraza teshiklarining gorizontal ritmiga ega tinch jabhalar va ayvon, ohak bilan oqartirilgan, tomning katta choʻqqilari estetik jihatdan oʻziga xos elementlardir. Rankovichlar oilasining uyi 1980-yillarning boshida qishloq chetidagi asl joyidan Drajevatsdagi sakkiz yillik maktab hovlisiga koʻchirilgan.

## Manbalar
Oʻzbekiston 2006-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlarida

}
**[[Oʻzbekiston]]** 2006-yilda Turin (Italiya)dagi qishki Olimpiya oʻyinlarida tarixda toʻrtinchi bor ishtirok etdi, biroq birorta medalni olmadi. Milliy terma jamoadan 4 nafar sportchi, shulardan 2 nafari ayollar edi. Oʻtgan Olimpiadada boʻlgani kabi oʻzbekistonlik sportchilar ham faqat togʻ changʻi va figurali uchish boʻyicha ishtirok etishdi. Togʻ changʻisi boʻyicha Qayrat Ermetov Olimpiadaning ochilishida ham, yopilishda ham milliy terma jamoaning bayroqdori boʻldi.

## Natijalar

### Togʻ changʻi sporti

; Erkaklar

### Figurali uchish

## Havolalar

* XOQ bazasi
* Rasmiy Olimpiya rekordlari
Balsiliano qal’asi

**Balsiliano qal’asi** () ― Italiyaning janubida joylashgan. Bari provinsiyasida, Apuliya viloyatida joylashgan.

Qal’a X-asrda Italiyaning janubiy qismi Vizantiya imperiyasining bir qismi boʻlgan davrda qurilgan. U birinchi boʻlib eslatib oʻtilgan hujjatlar yaqin atrofdagi Avliyo Nikolay Bazilikasida topilgan va 962-yil may oyidan boshlab berilgan. 988-yilda Balsigliano Saracens tomonidan vayron qilingan. 1092-yilda Sitsiliyalik graf Rojer I qal’ani qayta tiklab, uni Benedikt monastir ordeniga topshiradi. XVI-asrda fransuzlar va ispanlarning Italiya hududlarini egallash uchun kurashi paytida Balsigliano qal’asi yana xarobaga aylanadi.
Basti d’Yurfe qal’asi

**Basti d’Yurfe qal’asi** () — Fransiyaning Luara departamentidagi qal’a (tarixiy Foret mintaqasi), sayyohlar uchun ochiq; Bastian Nights yozgi spektakllar joyi. Bir vaqtlar u yerda fransuz yozuvchisi Onore d’Yurfe, pastoral roman Astrea (*Astrée*, 1607-1627) muallifi yashagan.

XV-asrda qurilgan oʻrta asr meʼmorchiligi qal’asi keyinchalik Klod de Forez tomonidan Italiya va Fransiya Uygʻonish davrining marvaridiga aylantirilgan (*Klod de Forez*, 1501-1558),

1909-yilda Forez tarixiy va arxeologik jamiyati tomonidan vayron boʻlishdan qutqarib, 1912-yilda roʻyxatga olingan. tarixiy yodgorliklar davlat roʻyxatiga kiritilgan.

## Manbalar


## Havolalar
* О замке Басти-д’Юрфе''
Baxning eski yodgorligi

**Baxning eski yodgorligi ―** Germaniyaning Saksoniya federal shtatining Leyptsig shahrida joylashgan Sankt-Tomas Iogann Sebastyan Bax xorining bastakori va kantoriga bagʻishlangan yodgorlik stelasidir. 1843-yilda Feliks Mendelson Bartoldi tashabbusi bilan yaratilgan bu Baxning birinchi rasmiy yodgorligi hisoblanadi.

## Tavsifi
Bax yodgorligi Leyptsigning ichki shahri atrofidagi sayr qilish parkida, Sankt-Peterburgning asl joyiga yaqin joyda joylashgan. Tomas va oʻziga xos chodirga oʻxshaydi — tepasida chodir bilan qoplangan, yon tomonlarida Bax va farishtalarning boʻrtma tasvirlari bilan bezatilgan va tepasida xochga mixlangan gotika uslubidagi birikma ustun.

## Tarixi
Yodgorlikni oʻrnatish uchun zarur mablagʻni toʻplash uchun Sankt-Peterburg cherkovida bir qator kontsertlar tashkil etildi. Tomas : 1840-yil 6-avgustda Mendelson Bartoldi yakkaxon 6-bax organ asarini ijro etdi, ularga Bax mavzularida oʻzining improvizatsiyalarini qoʻshdi va 1841-yil 4-aprelda *"Sent-Metyu ehtirosini"* ijro etdi. 1843-yil 23- aprelda yodgorlikning tantanali ochilishi kuni Gevandxausda Sankt-Peterburg xori ishtirokida yana bir katta kontsert boʻlib oʻtdi. Yoʻqolgan miqdorni Feliks Mendelson Bartoldining oʻzi qoʻshgan.

Iogann Sebastyan Baxga haykal oʻrnatish gʻoyasini 1840-yilda bastakor Feliks Mendelson Bartoldi, Leyptsig Gevandxaus guruhi ustasi, yoshligida Bax musiqasiga qoyil qolgan edi. Yodgorlik Drezdenlik rassom Eduard Bendemann tomonidan Ernst Ritschel va Yuliy Hubner bilan hamkorlikda yaratilgan. Qatl Hermann Knaurga (, 1811-1872) — Ernst Ritschelning shogirdi.

## Yana qarang

* Baxga yangi yodgorlik
* Mendelson haykali (Leyptsig)

## Adabiyotlar

* Kottin, Markus ua: *Leyptsiger Denkmale.* Beucha, Sax-Verlag, 1998-yil. S. 9.
* Riedel, Horst: *Stadtlexikon Leyptsig von A bis Z.* Leyptsig, ProLEIPZIG 2005-yil. S. 35.
* Vollni, Piter: *"Ein Denkshteyn moʻyna den alten Prachtkerl!* *" Leyptsigdagi FMB und das alte Bax-Denkmal* (Reihe: Bach-Archiv 2 nashri.) Leyptsig, Evangelische Verlagsanstalt, 2004-yil. ISBN 3-374-02252-9
Thompson pistolet-pulemyoti

**Thompson pistolet-pulemyoti** () — 1918-yilda Jon Tagliaferro Thompson tomonidan ixtiro qilingan amerika pistolet-pulemyoti. Ushbu qurol AQSHdagi „quruq qonun“ davrida oʻzining mashhurligini qozonib, nafaqat politsiya xodimlari, balki Amerikaning turli jinoiy guruhlari aʼzolari orasida ham eng keng tarqalgan va sevimli qurolga aylangan. U bir qator taxalluslar tufayli mashhur boʻldi — „**Tommy-gun**“ (), „**Yoʻq qiluvchi**“ (), „**Chikago yozuv mashinkasi**“ (), „**Chikago pianinosi**“ (), „**Chikago Stayl**“ (), „**Chikago organ maydalagichi**“ (), „**Xandaq** **supurgisi**“ (), „**Xandaq tozalovchisi**“ (), „**Chopper**“ () va oddiygina „**Tompson**“ () taxallusi bilan.

Tompson harbiylar, politsiya, Federal tekshirishlar byurosi va uyushgan jinoiy guruhlar tomonidan .45 ACP patroni, aniqligi va otish tezligi balandligi kabi yaxshi tomonlari uchun qadirlangan. Qurol kolleksionerlari orasida u oʻzining tarixiy ahamiyati tufayli mashhurlikka erishdi: bu qurol Qoʻshma Shtatlardagi „quruq qonun“ davrida yoki Ikkinchi Jahon urushi davrida yaratilgan mashhur madaniyat asarlarida mashhur boʻldi, shuningdek, dunyodagi eng mashhur oʻqotar qurollaridan biriga aylandi. Hozirgi vaqtda Tompsonning faqat samozaryad versiyalari Auto-Ordnance kompaniyasi tomonidan fuqoro aholilar uchun ishlab chiqariladi, ularning modifikatsiyalari .

## Manbalar

## Adabiyotlar

### Ingliz tilida

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  
* 

* 

### Boshqa tillarda
Bezdez qal’asi

**Bezdez qal’asi** () — Chexiyaning Cheska Lipa shahridan 20 km janubi-sharqda joylashgan 40 metrli Katta minorali gotika qal’asi.

Chexiya qiroli Přemysl II Otakar buyrugʻi bilan 1264 — 1278-yillarda qurilgan. Biroq qirol qurilishning tugashini kutmasdan vafot etadi (1278-yilda Moraviya maydonidagi jangda vafot etgan). Keyinchalik, qal’a Mixalovitsadagi kostryulkalar oilasining mulkiga oʻtdi.

Qal’aning egasi Albrext fon Vallenshteyn uni Benediktinlarga sovgʻa qilgan 1621-yildan beri Bezdez har yili 40 000 ga yaqin ziyoratchilar tashrif buyuradigan ziyoratgohga aylanadi. Bizning davrimizga qadar gotika ibodatxonasi, saroyning qismlari va balandligi 30 va 45 metr boʻlgan ikkita minora saqlanib qolgan.

## Havolalar
* Czech info 
* Virtual show
Eski evkalipt Janubiy Avstraliya

**Eski evkalipt** ― () yoki **eʼlon daraxti** ()- Janubiy Avstraliyaning Shimoliy Glenelg shahrining Adelaida chekkasida joylashgan tarixiy daraxt. Bu daraxt yonida, 1836-yil 28-dekabrda Britaniya gubernatori Jon Hayndmarsh Janubiy Avstraliya mustamlakasida hukumat tashkil etilgani haqida eʼlon qildi. Har yili eʼlon qilish kunida joriy gubernator Hayndmarshning original nutqini oʻqiydigan marosim oʻtkaziladi.
Evkalipt 1978-yilda sobiq Milliy meros reyestriga kiritilgan va 1980-yilda Janubiy Avstraliya merosi reyestriga kiritilgan.

Daraxtning oʻzi, ehtimol, 1907-yilda nobud boʻlgan. Evkaliptning shikastlangan tashqi yuzasi 1963-yilda beton bilan toʻldirilgan.

## Galereya

Fayl:Old Gum Tree 1867.png|1867 yilda eski evkalipt daraxti
Fayl:Old Gum Tree at Glenelg(GN05905).jpg|1936 yilda eski evkalipt daraxti
Fayl:Australia-Stamp-1936-Proclamation-Tree.jpg|Avstraliyaning pochta markasi 1936 yil
Adelaide - The Proclamation Tree (NBY 441123).jpg|1903 yil pochta kartasi


## Manbalar
Belyoy qal’asi

**Belyoy qal’asi** () — Belgiyadagi Ligney knyazlik uyining qishloq qarorgohi, Eno shahridagi As shahridan 10 km janubda, Fransiya chegarasi yaqinida.

Qal’a haqidagi birinchi maʼlumot XIII-asrga, 1394-yilga baron de Ligne ixtiyoriga oʻtgan vaqtiga toʻgʻri keladi. XVII-XVIII asrlarda. qal’adan knyazlar de Ligne doimiy qarorgohi uchun moʻljallangan aristokratik qarorgohga aylantirilgan.

Qal’a 120 gektar maydonni egallagan fransuzcha uslubdagi park bilan oʻralgan boʻlib, qasrga har tomondan klassik haykallar oʻrnatilgan toʻrtburchaklar shaklidagi sunʼiy koʻl joylashgan. Beley qal’asida XV-XIX-asrlarga oid rasmlar toʻplami mavjud. Qal’aning kutubxonasida 20 000 dan ortiq jild mavjud.

## Yana qarang
* Lin, Charlz-Jozef de
## Havolalar
* Официальный сайт
Belsi qal’asi

**Belsi qal’asi** () — Angliyaning shimolida, Nortumberlend grafligida joylashgan oʻrta asr qal’asi.

## Tarixi
Qal’a 1439-1460-yillarda qurilgan va bir necha asrlar davomida 1270-yillardan boshlab atrofdagi erlarga egalik qilgan Middlton oilasiga tegishli edi. Qal’ani doimiy ravishda qayta qurish va takomillashtirish, Middltonlar 1817-yilgacha u yerda yashab, keyin Belsi Xollga atrofda qurilgan zamonaviyroq uyga koʻchib oʻtishadi. Qal’a yaxshi saqlanib qolgan — ulkan toʻrt qavatli inshoot hali ham toʻrtta qoʻriqchi minorasi bilan qoplangan va uning ichida oshxona, katta zal va oltita kichik xona mavjud.

## Yana qarang
* Angliyadagi qal’alar roʻyxati
## Havolalar
* История замка на English-heritage.org.uk и Ukheritage.net 
* Фотографии замка на Flickr.com