open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Mevasabzavotbank

**Mevasabzavotbank** — Oʻzbekiston meva-sabzavot xo‘jaligi va uning qayta ishlovchi sanoatining rivojlanishini moliyaviy qo‘llab-quvvatlash maqsadida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1994-yil 18-avgustdagi 426-sonli qarori asosida ixtisoslashtirilgan aksionerlik-tijorat banki sifatida tashkil qilingan. 2000-yilda Savdogarbank tarkibiga qo'shib olinadi.

## Tarixi

1994-yil „O‘zmevasabzavotuzumsanoat“, „O‘zoziqovqatsanoat“ davlat konsernlari va Moliya vazirligi Oʻzbekiston hukumatiga „Mevasabzavotbank“ respublika ixtisoslashgan aksionerlik-tijorat bankini tashkil etish taklifini bildiradi. 18-avgust kuni Vazirlar Mahkamasi oʻzining 426-sonli qarori bilan bu taklifga rozilik bildiradi va shu kundan bank oʻz faoliyatini boshlaydi.
O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki bankning tashkil etilishi va faoliyat yoʻlga qoʻyishda yordam koʻrsatadi. „O‘zdehqonchiliksanoatbank“ va „Oʻzsanoatqurilishbank“ bankga malakali mutaxassislar tayyorlashda yordam beradi. „Toshshaharyoʻlovchitrans“ uyushmasi hamda Aloqa vazirligi „Mevasabzavotbank“ni zarur miqdordagi transport va aloqa vositalari bilan taʼminlaydi. 1994-yil 1-noyabrda „O‘zdehqonchiliksanoatbank“ 1994-yil 1-sentyabrgacha bo‘lgan holatga ko‘ra aktivlar va passivlarni „Mevasabzavotbank“ka beradi.

### Muassislari

„Mevasabzavotbank“ning ustav fondi 5 mln so‘mni tashkil qilib, shundan, 2 mln so‘mi „O‘zmevasabzavotuzumsanoat“, 2 mln so‘m „O‘zoziqovqatsanoat“ hamda 1 mln. soʻm Moliya vazirligi mablagʻlaridan iborat edi. Ular bir oy muddatda taʼsis badallarini to‘lab, bankning ustav fondini tashkil etadilar.

## Vazifalari

Bankning asosiy vazifalari meva-sabzavot xo‘jaligi korxonalari va tashkilotlariga, savdo, tayyorlov va qurilish sohasi tashkilotlarining qayta ishlovchi korxonalariga kredit-hisob-kitob xizmatini ko‘rsatishdan iborat edi.

## Yopilishi

2000-yil 13-yanvarda Oʼzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi „Mevasabzavotbank“ ixtisoslashtirilgan aktsionerlik tijorat bankini qoʼshib yuborish toʼgʼrisida”gi 12-sonli Qarorini qabul qiladi. Unga asosan  Mevasabzavotbank Savdogarbank tarkibiga qoʼshiladi.

## Yana qarang

* Garant bank

## Manbalar
Gʻulom Jabborov

**Gʻulom Jabborov** (1917.10.19, Buxoro — 1998, Dushanbe) — fizik olim, fizika fanlari nomzodi (1973), dotsent (1975), ikkinchi jahon urushi qatnashchisi.

## Tarjimayi holi
Gʻulom Jabborov 1917-yil 19-oktyabrda Buxoro amirligi poytaxti Buxoro shahrida tugʻilgan. 1935-yilda Buxoro muallimlar bilim yurtini tamomlagan. 1935—1941-yillarda Stalinoboddagi maktablardan birida o‘qituvchi bo‘lib ishlagan. 1941—1944-yillarda Sovet Armiyasi saflarida xizmat qilib, ikkinchi jahon urushida qatnashgan. 1944—1950-yillarda Shahrinav bolalar uyi mudiri, 1950—1951-yillari Dushanbedagi bolalar uyida mudir boʻlib ishlagan. 1951—1957-yillarda Tojikiston SSR Xalq taʼlimi vazirligi inspektori va kadrlar boʻlimi mudiri boʻlgan.

1957-yilda T.G.Shevchenko nomidagi Stalinobod davlat pedagogika institutining fizika-matematika fakultetining sirtqi bo‘limini tamomlagan. 1957—1975-yillarda mazkur pedagogika institutida katta o‘qituvchi, 1975-yildan umrining oxirigacha institutning umumiy fizika kafedrasi dotsenti lavozimlarida ishlagan. 1974-yilda Jabborov tashabbusi bilan Pedagogika institutining fizika fakultetida „Fizika o‘qitish metodikasi“ kafedrasi tashkil etilgan. Fizika o‘qitish metodikasi kafedrasining birinchi mudiri lavozimida ishlagan. Shuningdek, uning tashabbusi bilan kafedrada tajribalar oʻtkazish laboratoriyalari, amaliy fizika darslari va texnik o‘quv qurollari, fizika o‘qitish metodikasi kabinetlari tashkil etildi. Teskari korrelyatsiya kengayish usullari va fizika taʼlimining boshqa masalalari boʻyicha ilmiy ishlar olib borgan.

1998-yilda Dushanbe shahrida 81 yoshida vafot etgan. 

## Mukofotlari
Xizmatlari „Ulug‘ Vatan urushi (1941—1945) davridagi jasoratli mehnati uchun“, „Xizmat mehnati uchun“, „Fashizm ustidan qozonilgan g‘alaba uchun“ medallari, „Tojikiston SSRda xizmat ko‘rsatgan maktab o‘qituvchisi“ (1976) faxriy unvoni bilan taqdirlangan va Tojikiston SSR Prezidiumining bir qator ordenlari sohibi.

## Manbalar

## Havolalar

* Tojikiston davlat pedagogika universiteti ensiklopediyasi nomidagi S. Aynan
Tappeh Sabz

**Tappeh Sabz**(  ) — Eronning Kirmonshoh viloyati Kermonshoh tumaniga qarashli Miyon Darband qishloq okrugi . 2006-yil aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra, aholi soni 106 nafar va 26 oiladan iborat.
Keshmesh Tappeh

**Keshmesh Tappeh**(  ) Eronning Gʻarbiy Ozarbayjon viloyati Maku tumani Qalih Darrehsi okrugiga qarashli qishloq.

2006-yilgi Milliy aholini ro'yxatga olishda uning aholisi 594 xonadonda 2,655 kishidan iborat edi. 201-yilgi aholini ro'yxatga olishda 935 ta xonadonda 3623 kishi bor edi. 2016-yildagi oxirgi aholini ro‘yxatga olish ma’lumotlariga ko‘ra, 1079 ta xonadonda 4046 kishi; qishloq okrugidagi eng katta qishloq edi.
Xvorshid, Mozandaron

**Xvorshid**(   , shuningdek, **Xvorshid** va **Khowrshid** sifatida romanlashtirilgan ; **Xorshid**) — Eronning Mozandaron viloyati, Neka tumani Markaziy tumaniga qarashli Qoreh Toʻgʻon qishloq tumaniga qarashli qishloq.

2006-yilgi Milliy aholini ro'yxatga olishda uning aholisi 556 xonadonda 2175 kishidan iborat edi. 2011-yilgi aholini ro'yxatga olishda 657 xonadonda 2222 kishi bor edi. 2016-yildagi oxirgi aholini ro‘yxatga olish ma’lumotlariga ko‘ra, 748 ta xonadonda 2293 kishi; qishloq okrugidagi eng katta qishloq edi.
Zanus Rastaq Rural

**Zanus Rastaq qishloq okrugi**(  ) Eronning Mozandaron viloyati, Novshahr tumaniga qarashli Kojur tumanida joylashgan.

2006-yilgi Milliy aholini ro'yxatga olishda uning aholisi 1526 xonadonda 4915 kishidan iborat edi. Keyingi 2011-yilgi aholini ro'yxatga olishda 2130 ta xonadonda 6354 kishi istiqomat qilgan. Oxirgi 2016-yilda o‘tkazilgan aholini ro‘yxatga olishda qishloq okrugi aholisi 2476 ta xonadonda 6982 nafarni tashkil qildi. 26 qishloqning eng kattasi Kandolus bo'lib, 1092 kishi bor.
Mazraeh Emam

**Mazraeh Emom**(   , rum. nomi bilan **Mazra'eh Emam**) Eronning Isfaxon viloyati, Nain tumani Markaziy tumani Bafran qishoq okrugiga qarashli.

2006-yilgi Milliy aholini ro'yxatga olishda uning aholisi 255 xonadonda 851 kishidan iborat edi. 2011-yilgi aholini ro'yxatga olishda 362 xonadonda 1118 kishi bor edi. 2016-yildagi so‘nggi aholini ro‘yxatga olish ma’lumotlariga ko‘ra, 366 ta xonadonda 1074 kishi istiqomat qiladi. Bu qishloq okrugidagi eng katta qishloq edi.
Ba Monir

**Ba Monir**(   , shuningdek, **Bā Monir** sifatida romanlashtirilgan ; **Bāb Monīr**) — Eronning Busher viloyati, Dashti tumanining Chegʻapur qishloq okrugiga qarashli.

2006-yilgi aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra, uning aholisi 81 xonadonda 430 kishidan iborat edi. 2011-yilgi aholini ro'yxatga olishda 115 xonadonda 467 kishi bor edi. 2016-yildagi oxirgi aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra, 129 ta xonadonda 417 kishi; qishloq okrugidagi eng katta qishloq edi.
Senjed, Shimoliy Xuroson

**Senjed** (   )Eronning Shimoliy Xuroson viloyati Shirvon tumani Qushxone-ye Pain qishloq okrugiga qarashli.

2006-yilgi Milliy aholini ro'yxatga olishda uning aholisi 348 xonadonda 1,774 kishidan iborat edi. 2011-yilgi aholini ro'yxatga olishda 345 xonadonda 1421 kishi bor edi. 2016-yildagi oxirgi aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra, 313 ta xonadonda 1135 kishi; qishloq okrugidagi eng katta qishloq edi.
Abul Hasan Muhammad al-Ifriqiy

**Abul Hasan Muhammad al-Ifriqiy** — Somoniylar davlatining mashhur shoir va olimlaridan biri. U X asrning ikkinchi yarmida yashab, taxminan 1000-yillar atrofida vafot etgan bo‘lishi ehtimol. Chunki Abu Mansur as-Saolibiy o‘z tazkirasida u bilan 992-yili Buxoroda uchrashganini va bu vaqtda shoir juda keksayib qolganini eslatib o‘tadi.

## Hayotiga oid manbalar
Abul Hasan al-Ifriqiyning hayoti va faoliyati haqida Abu Mansur as-Saolibiyning „Yatimat ad-dahr“ tazkirasida ma’lumot berilgan. Bundan tashqari mashhur arab sayyohi va qomuschi olimi Yoqut ibn Abdulloh al-Hamaviy (1179—1229)ning „Mu’jam al-udabo“ („Adiblar haqida lug‘at“) va Saloh al-Kutubiyning „Favot al-vafayot“ („Vafot etganlarning o‘tib ketishi“) asarlarida ham bu shoir eslatib o‘tilgan.

## Asarlari
Al-Ifriqiy „Kitob ash-she’r an-nudamo“ („Suhbatdoshlar she’rlari to‘plami“), „Kitob al-intisof lil-Mutanabbiy“ („Al-Mutanabbiy g‘alabalar kitobi“) kabi asarlar muallifidir. U tabobat va astronomiya ilmlari bilan ham shug‘ullangan. Uning juda katta she’rlar to‘plami bo‘lgan. Al-Ifriqiyning ilmiy asarlari va devoni bizgacha yetib kelmagan, faqat ayrim she’rlaridan parchalar saqlanib qolgan. Bu parchalarda shoir o‘zining Buxoroda nihoyatda og‘ir hayot kechirganini tasvirlaydi va amir, vazir hamda boshqa amaldorlarni qattiq hajv qiladi.

„Yatimat ad-dahr“ tazkirasida keltirilgan, Nuh ibn Mansur amirligining boshlarida, 975—980-yillarda yozilgan bir she’rida o‘zi yashagan davrda hukm surgan adolatsiz tuzumdan noroziligini bayon qiladi. Butun davlat arboblarini, jumladan, somoniylar vaziri Abul Husayn al-Utbiy (977—986), Foiq, Tosh, Bektosh, Kunbosh va Nasr ibn Molik singari lashkarboshilar va xalq hisobiga boylik orttirgan boshqa amaldorlarni, hatto amirni ham tanqid qiladi.

## Manbalar
Abu Mansur al-Bo‘shanjiy

**Abu Mansur al-Bo‘shanjiy** (X asr) — Somoniylar davrida Buxoroda yashab ijod qilgan arabiynavis shoir, hajvchi.

## Hayoti va faoliyati
Abu Mansur al-Bo‘shanjiyning tarjimayi holiga oid ma’lumotlar bizgacha yetib kelmagan. Nisbasining ko‘rsatishicha, u asli bo‘shanjlik bo‘lib, boshpana izlab Buxoroga kelib qolgan (Bo‘shanj — Afg‘onistonda Hirotdan 10 tosh masofada joylashgan qadimiy shahar). Shoirning ayrim she’rlari Abu Mansur as-Saolibiyning „Yatimat ad-dahr“ tazkirasi tufayli bizgacha yetib kelgan bo‘lib, ular X asrning ikkinchi yarmida hokimiyat tepasida turgan somoniy vazirlari va boshqa amaldorlarga qarshi yozilgan hajvlardir.

X asr oxiriga kelib somoniylar sulolasi sekin-asta inqirozga yuz tuta boshladi. Turklar, ayniqsa, g‘aznaviylar davlatining asoschisi Sabukteginning ta’siri kuchaya bordi. Bu hol o‘zaro taxt uchun kurash va vazirlarning tez almashinib turishiga sababchi bo‘ldi. Abu Ali al-Bal’amiyning ikkinchi vazirligidan (992—996) keyin Abu Muzaffar Bar’ashiy (996—998) vazir bo‘ldi. Undan keyin vazirlik qilgan Abul Qosim al-Barmakiy (998) esa bir necha oydan keyin turklar tomonidan qatl etildi. Mana bu o‘zaro janjal va taxt uchun kurashlarning butun og‘irligi mehnatkash xalq ommasi ustiga tushadi. Xalq orasida norozilik kuchayadi. Buning jonli guvohi sifatida al-Bo‘shanjiy yozgan hajvlarni keltirish mumkin.

## Hajvlari
„Yatimat ad-dahr“ tazkirasida keltirilgan hajvlaridan birida Somoniylar davlatining X asr ikkinchi yarmida faoliyat yuritgan vazirlari: Abu Ali al-Bal’amiy (960—974 va 992—996); Abu Ja’far al-Utbiy (956—959) va Abu Mansur Yusuf (959—960) nomlarini tilga olgan. Shoir bu uch vazirdan unga biror dinor foyda bo‘lmagani, shu sababli ham ularning tuproq ostida yotgani, halokatidan sira qayg‘urmasligini yozgan. Yana bir hajvida esa somoniylar sulolasi vazirlaridan Abdulloh ibn Uzayr (986—987); Abu Ali ibn Iso ad-Domg‘oniy (987—992) va Abu Ahmad ibn Abu Zayd (987) nomlarini qayd etgan.

## Manbalar
Abu Muhammad ibn Abu Siyob

**Abu Muhammad ibn Abu Siyob** (X asr) — Somoniylar davrida Buxoroda yashab ijod qilgan arabiynavis shoir.

## Hayoti va faoliyati
Abu Mansur as-Saolibiy o‘zining „Yatimat ad-dahr“ kitobida Ibn Abu Siyobni buvayhiylarning Ray shahridagi vaziri, shoir va olimlar homiysi mashhur Abu-l-Fazl ibn al-Amid (vafoti 970-yil)ning suhbatdoshlaridan biri bo‘lganligi haqida ma’lumot beradi. Ibn al-Amid ham mashhur shoir va olimlardan bo‘lib, u o‘z saroyiga Arab xalifaligining turli tomonlaridan boshpana qidirib kelgan ko‘pgina shoir va olimlarni to‘plagan edi. Ibn Abu Siyob ham shu saroyda xizmat qilib, Ibn al-Amidga o‘zining bir qancha qasidalarini bag‘ishlaydi. Keyinchalik noma’lum sabab bilan Ibn al- Amid saroyini tashlab Buxoroga keladi.

Ibn Abu Siyob Buxoroda yaxshi kutib olinadi. Lekin uning Buxoroda qanday vazifani o‘tagani ma’lum emas. Shoir Abu Ja’far ibn al-Abbos bilan uning o‘rtasida kuchli raqobat bo‘lgan. Ular bir-birlarini hajv qilib juda ko‘p hajviy she’rlar yozganlar, Masalan, Ibn Abu Siyob o‘zining „Yatimat ad-dahr“ asariga kiritilgan ikkita hajviy she’rida raqibini haqoratli so‘zlar bilan tanqid qiladi.

## Ijodi
Ibn Abu Siyob panegirist (maqtov tarzidagi, madh etuvchi she’rlar bituvchi) shoirdir. Lekin u vasfiy she’rlar yozishda ham juda mohir bo‘lgan. Uning sham haqidagi vasfi „Yatimat ad-dahr“ tazkirasiga kiritilgan eng nafis va kuchli vasfiy she’rlardan biri hisoblanadi. Shoir juda chiroyli o‘xshatish va majozlardan foydalangan. Uning sheʼrida qoʼllangan badiiy sanʼatlar shoirning badiiy mahoratini namoyon etadi.

## Manbalar
Abu Nasr ibn Huzaym al-Huzaymiy

**Abu Nasr ibn Huzaym al-Huzaymiy** (X asr) — somoniylar hukmdorlari saroyida xizmat qilgan arabiynavis shoir.

## Tarjimayi holi
Abu Mansur as-Saolibiyning „Yatimat ud-dahr“ tazkirasida qayd etilgan ma’lumotlarga qaraganda, al-Huzaymiy Abivard shahridan bo‘lib, ko‘zga ko‘ringan shoir va adib bo‘lgan. U „Mahosin ash-she’r va ahosin al-mahosin“ („She’riyat go‘zalligi va go‘zallar go‘zali“) asarining muallifidir.

Al-Huzaymiy ko‘p yillar Buxoroda amir saroyida xizmat qiladi va bu shahar yodgorliklarini o‘rganadi, keyin ona yurti Abivardga kelib, umrining oxirigacha shu yerda yashaydi. Uning she’rlari Buxoro va Abivardda devonga to‘plangan. Al-Huzaymiyning shoir Iskofiyga atab yozgan madhiyasi, amir Abdulmalik (954—961) vafoti munosabati bilan yozilgan marsiya va vazir Abu Ali al-Bal’amiyga (960—974) bag‘ishlangan qasidasi 960-yillarda, ya’ni uning ijodi gullagan davrda yozilganini ko‘rsatadi. Bir she’rida shoir 56 yoshda ekanligini yozadi. Demak, u bundan ham ko‘proq yashagan. Uning vafot etgan yili taxminan 970—980-yillar.

## Ijodi
Bizgacha Al-Huzaymiyning birorta asari yetib kelmagan. „Yatimat ud-dahr“ga kiritilgan ayrim namunalar al-Huzaymiyning qasida, hajv va vasfiy she’rlaridan olingan parchalardir.

Somoniylar davri she’riyatida qishloq xo‘jaligi, yer va yerni ishlash masalalariga bag‘ishlangan she’rlarni deyarli uchratmaymiz. Bu xususda al-Huzaymiyning bir parcha yeri haqida yozgan she’rini eslatib o‘tish mumkin. Shoir bunda yerning inson va uning hayoti uchun qanchalik ahamiyatga ega ekanligini to‘g‘ri ifodalab bergan. Al-Huzaymiy yana bir she’rida hayotidan nolib, o‘z taqdiridan shikoyat qiladi. Turmush mashaqqatlaridan qutulish yo‘lini topolmagan shoir ruhiy tushkunlikka uchraydi. Taqdir bevafoligidan qutulish uchun uyda o‘tirib, o‘z or-nomusini saqlash bilan shug‘ullanish kerak, degan xulosaga keladi.

## Manbalar
2022-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari

**2022-yilgi Osiyo oʻyinlari** (), rasman **XIX Asiad** nomi bilan tanilgan, 2023-yilda Xitoyning Xanchjou shahrida boʻlib oʻtadigan koʻp sport turi boʻyicha musobaqadir.

2015-yil 16-sentyabrda Osiyo Olimpiya Kengashi 2022-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlari Xanchjouda oʻtkazilishini eʼlon qildi.

Oʻyinlar dastlab 2022-yil 10-sentyabrdan 25-sentyabrgacha boʻlib oʻtishi rejalashtirilgan edi, ammo COVID-19 pandemiyasi sababli yangi sanalar 2022-yil 19-iyulda 2023-yil 23-sentyabrdan 8-oktyabrgacha eʼlon qilindi.

## Ishtirokchi davlatlar
Oʻyinlarda Osiyo Olimpiya Kengashiga aʼzo boʻlgan 45 ta davlatning barchasidan sportchilar ishtirok etadi (sportchilar soni qavs ichida koʻrsatilgan).

}
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

|}

## Manbalar
Issiqkoʻl xalqaro aeroporti

**Issiqkoʻl xalqaro aeroporti** (qirgʻizcha:, *Isıq-Köl el aralıq aeroportu*, ىسىق-كۅل ەل ارالىق اەروپورتۇ; ) — Qirgʻizistonning Issiqkoʻl viloyati Issiqkoʻl tumani Tamchi qishlogʻi yaqinidagi xalqaro aeroport. Issiqkoʻl xalqaro aeroportining Rossiya IATA kodi — .

## Faoliyati
Ilgari Tamchi aeroporti nomi bilan mashhur boʻlgan Issiqkoʻl xalqaro aeroporti 1975-yilda yaqin atrofdagi Choʻlponota aeroportining zaxira aeroporti sifatida oʻz faoliyatini boshlagan. Hozirgi uchish-qoʻnish yoʻlagi va terminali 2003-yilda qurilgan. Oʻsha yili Qirgʻiziston hukumati Tamchi aeroporti nomini Issiqkoʻl xalqaro aeroporti deb oʻzgartirdi. Bu 4D toifali aeroport boʻlib, CAT I asboblari qoʻnish moslamalari va uchish-qoʻnish yoʻlagida yorugʻlik va tunda ishlash uchun stendlarga ega.

Issiqkoʻl xalqaro aeroportida bojxona va chegara nazorat punkti mavjud boʻlib, ichki va xalqaro reyslarga xizmat koʻrsatadi. Uchish-qoʻnish yoʻlagini yana 500 metrga uzaytirish rejalashtirilgan.

## Aviakompaniyalar va yoʻnalishlar

## Manbalar

## Havolalar
* Rasmiy veb-sayti
* Issiqkoʻl xalqaro aeroporti OurAirports.com saytida
Atom elektr stansiyalari iqtisodiyoti

Dunyo bo‘ylab va vaqt o‘tishi bilan atom energiyasi inshootlarini qurish xarajatlari sezilarli darajada o‘zgarib kelgan. 1970-yillarda, ayniqsa AQShda, xarajatlar keskin va tez sur’atda oshgan. Yaponiya va Koreya kabi mamlakatlarda so‘nggi yillardagi xarajatlar tendensiyasi esa butunlay boshqacha bo‘lib, qurilish xarajatlarining barqarorligi va hatto pasayish davrlari kuzatilgan.

Yangi atom elektr stansiyalari odatda qurilish uchun yuqori kapital xarajatlarni talab qiladi. Yonilg‘i, ishlatish va texnik xizmat ko‘rsatish xarajatlari umumiy xarajatlarning nisbatan kichik qismini tashkil etadi. Atom elektr stansiyalarining uzoq xizmat qilish muddati va yuqori quvvat koeffitsienti tufayli, ishlab chiqarilgan elektr energiyasi birligining narxiga sezilarli ta’sir ko‘rsatmasdan, stansiyalarni to‘liq ishdan chiqarish hamda chiqindilarni saqlash va boshqarish uchun yetarli mablag‘ to‘planishi mumkin. Bundan tashqari, ugleroddan foydalanilgani uchun soliq to'lovi yoki uglerod chiqindilari savdosi kabi iqlim o‘zgarishini yumshatish choralari qazilma yoqilg‘i energiyasiga nisbatan atom energiyasi iqtisodiyotiga afzallik beradi. Kapital xarajatlar 1 kVt uchun 2000 dan 3000 dollargacha bo‘lganda, yadro energiyasi qayta tiklanadigan energiya bilan tannarx jihatidan raqobatbardosh bo‘ladi.

## Manbalar

## Havolalar
* 
* The Economics of Nuclear Power , World Nuclear Association, April 2010.
* Nuclear Power’s Global Expansion: Weighing Its Costs and Risks  Archived 2015-01-12 at the Wayback Machine, 2010.
Buxoro astragali

**Buxoro astrgali** (*Astragalus bucharicus Regel*, *Buxarskiy astragal*) — Janubi Gʻarbiy Pomir-Oloyda tarqalgan kamyob (yoʻqolib borayotgan), endemik turga kiruvchi oʻsimlik. Oʻzbekiston Respublikasining „Qizil Flora“ kitobiga kiritilgan.

## Qisqacha tavsifi
Boʻyi 20-25 sm, deyarli poyasiz yoki qisqa poyali (2-3 sm), koʻp yillik, barglari oddiy yoki murakkab, uchta bargchadan tashkil topgan, bargbandi uzun, yarim yotiq tuklar bilan qoplangan. Bargchalari keng ellips yoki keng tuxumsimon shaklda, baʼzan yumaloq boʻladi. Gulpoyasi 15 sm uzunlikda, popuklari momiq va gʻovak. Guli yashil-sargʻish rangli. Dukkagi choʻziq yumaloq shaklda. Aprelda gullab, may-iyun oylarida mevasi pishib, yetiladi.

## Tarqalishi
Surxondaryo viloyati: Koʻhitang va Hisor tizmalarida (Xoʻjagurgur-Ota, Choʻlbayir, Gʻozimoylik, Oqboshtogʻ), Xondiza daryosi havzasida hamda Bobotogʻning Chagam qishlogʻi yaqinida tarqalgan. Buxoro, Navoiy viloyatida ham keng tarqalgan oʻsimlik. Tojikiston va Oʻzbekistondan boshqa hududlarda ham uchraydi.

## Oʻsish sharoiti
Ola-bula, loyqa va gipsli tuproqlar  va qizil qumtoshlarda oʻsadi. Ushbu oʻsimlik parvarish talab qilmaydi.
## Soni
Yakka holda, 3-4 tupi birgalikda yoki kichik toʻplar hosil qilib oʻsadi. Urugʻidan koʻpayadi. Hozirda bu oʻsimlikning aniq soni mavjud emas.
## Oʻsimlikning kamayish sabablari
Aniq maʼlumotlar yoʻq. Lekin gipsli jinslardan tashkil topgan oʻziga xos tuproq sharoitida oʻsishga moslashganli sababli, deyarli kengaymasligi mumkin. Oʻsimlikning chorva mollar tomonidan isteʼmol qilinganligi ham uning kamayishiga olib keladi.
## Qoʻshimcha maʼlumot
OʻzRFA Botanika bogʻida ekib oʻstirilmoqda. Muhofaza choralari mavjud emas. Butkov, Villis, Yongʻoqsimon, Zarhal va Buxoro astragallari bir oilaga mansub. Buxoro asterasi (Kalimeris incisa) — guldordoshlar oilasiga mansub guldor oʻsimlik turi. Uning vatani Oʻrta Osiyo, jumladan Qozogʻiston, Qirgʻiziston, Tojikiston, Turkmaniston va Oʻzbekiston davlatlari. Buxoro aster koʻp yillik oʻsimlik boʻlib, odatda balandligi 20-50 sm (8-20 dyum) gacha oʻsadi. U chuqur boʻlingan barglari va kichik, oq yoki pushti romashka oʻxshash gullarga ega. Buxoro asteri mashhur manzarali oʻsimlik boʻlib, u koʻpincha bogʻlarda va bogʻlarda oʻstiriladi. Baʼzi madaniyatlarda anʼanaviy tibbiyotda ham qoʻllanadi. Bu Asterae qabilasining aʼzosi boʻlib, unga Aster jinsi ham kiradi.Buxoro asteri tuproq-iqlim sharoitlariga toqat qila oladigan chidamli oʻsimlik hisoblanadi. Bu nisbatan kam parvarish qilinadigan oʻsimlik boʻlib, uni etishtirish oson. Buxoro asteri kapalaklar va boshqa changlatuvchilarni bogʻga jalb qilish uchun yaxshi tanlovdir. Buxoro asteri goʻzal va koʻp qirrali oʻsimlik boʻlib, turli bogʻlarda foydalanish uchun juda mos keladi. Bu chidamli va oson oʻsadigan oʻsimlik boʻlib, har qanday bogʻga goʻzallik va qiziqish uygʻotadi.
## Manbalar

## Havolalar
* https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:476565-1 -> Buxoro astragali oʻsimligining rasmlari, gerbariy va uning xaritadagi joylashuvi(ingliz tilida).
*https://plants.jstor.org/stable/10.5555/al.ap.specimen.e00385426 -> Buxoro astrgali haqida qoʻshimcha maʼlumot va gerbariy(ingliz tilida).
Dahmayi Behishtiyon

**Dahmayi Behishtiyon** (Mozori sharif) — Buxorodagi meʼmoriy yodgorlik. 2007-yilda ushbu yodgorlik Mozori Behishtiyon qabristonida dafn etilganlarni nomini abadiylashtirish maqsadida bunyod etilgan. Maqbara Oʻzbekiston moddiy va madaniy meʼrosining koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan.
Dahmayi Behishtiyon oʻrnida oʻrta asrlardan boshlab qabriston mavjud boʻlgan. Mazkur hududda  VIII—XX asrlarda Pushtayi Behishtiyon, Pushtayi Tugʻrobek, Shayx Rangrez, Yetti qozi, Darvozai Qavola kabi mozor va qabristonlarda koʻplab mashhur kishilar dafn etilgan. Dahmayi Behishtiyonda  Abu Jaʼfar Muhammad ibn Umar Shaʼbiy, Abuzayd Abdulloh ibn Iso Dabusiy, Imom Zadzan, Shayx Ahmad ibn Umar Sheroziy kabi shaxslar qabrlari  boʻlgan. Mazkur mozorda qomusiy olim Ahmad Donishning ham qabri mavjud boʻlgan.
Sovet hokimiyati davrida ushbu qabriston buzib tashlangan va uning oʻrniga Buxoro shahar yogʻ zavodi va 4-maktab, Buxoro koperativ texnikumi (hozirgi Yuridik texnikumi) bunyod etilgan. Oʻzbekiston mustaqillikka erishganidan soʻng ushbu qabriston joylashgan hududning bir qismida ularning xotirasini abadiylashtirish maqsadida Dahmayi Behishtiyon maqbarasi qurildi. Mazkur yodgorlik Buxoro shahar hokimi Kamol Kamolov boshchiligida Buxoro viloyat bosh arxitektori Mahmud Ahmedov loyihasi asosida yaratilgan. Buxorolik ustalar Olim Abdiyev, Bahriddin Yoʻldoshevlar maqbara qurilishida ishtirok etgan. Qadimda mazkur hududda avliyolar qabrlari ustida marmartoshdan maqbaralar boʻlgan. Behishtiyon dahmasi yonida Quzotus sab’a yaʼni Yetti qozi mozori ham boʻlgan. Mozorda oʻsha davrdagi mashhur qozilar dafn qilingan. 2007-yilda Sadriddin Salim Buxoriyning „Dahmayi Behishtiyon“ risolasi Buxoroda chop etilgan. 

## Manbalar
Qozi Oʻrda masjidi

**Qozi Oʻrda masjidi** (Mirzo Usmon masjidi) — Buxorodagi meʼmoriy yodgorlik. Buxoro Arkning sharqiy darvozasi tomonida joylashgan boʻlgan. Mazkur masjid XVIII asrda ashtarxoniy hukmdor Ubaydullaxon II davrida Koʻkaldosh madrasasi mudarrisi Mirzo Oxund mulla Usmon tomonidan bunyod etilgan. Masjid Mirzo Oxund Mulla Usmon mahallada joylashgan boʻlgan. Masjid Oʻzbekiston moddiy va madaniy meʼrosining koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan.

## Tarixi
Qozi Oʻrda masjidi XVIII asr boshlarida Buxoro xoni Ubaydullaxon II davrida Koʻkaldosh madrasasi mudarrisi Mirzo Oxund mulla Usmon tomonidan qurilgan. Mazkur masjidda Qozi Oʻrta mahallasidagilar va ayollar ham namoz oʻqishgan. Bolihovuz masjidi qurilganidan soʻng, mazkur masjidga ayollar oʻtib namoz oʻqishgan. Mirzo Oxund Mulla Usmon mahallada 40 ta hovli, ikkita madrasa va bitta masjid mavjud boʻlgan. 1990-yilda masjidda olib borilgan taʼmirlash ishlari natijasida tuproq ostida bir qancha sagʻanalar borligi aniqlangan. Masjidga kiraverishdagi zina ostidan bir sagʻanali qabr topilgan va bu qabrdan sopol koʻzachalar topilgan. Masjid sovet yillarida matbuot jamiyati, klub va bozor mehmonxonasi sifatida foydalanib kelingan. Masjid Oxundi mulla Usmon, Qozi Oʻrda, Mirzo Usmon kabi nomlar bilan tilga olinadi. Majid ichkari tomoni 21 ta katta-kichik ravoqlardan iborat boʻlib, qadimiy mehrob ustiga gireh yaʼni gul chizilgan. Masjidda ayvon boʻlib, hozirgi kungacha yaxshi saqlangan. Taʼmirlash davrida masjid atrofidagi yogʻoch ustunlar va devorlar qayta tiklangan. 2000-yillarda masjidda taʼmirlash ishlari olib borilgan.

## Meʼmorchiligi
Qozi Oʻrda masjidi Oʻrta Osiyo meʼmorchiligi uslubida bunyod etilgan. Masjid pishiq gʻisht, yogʻoch, tosh va ganchdan qurilgan. Yodgorlik ichkarisida mehrob mavjud boʻlib, tashqi hovlisi esa ayvonli qilib qurilgan. 

## Manbalar
Subhonqulixon jomeʼ masjidi

**Subhonqulixon jomeʼ masjidi** — Buxorodagi meʼmoriy yodgorlik. XVIII asr boshida ashtarxoniy hukmdor Subhonqulixon tomonidan Ark ichkarisida bunyod etilgan. Hozirda masjid ichida Ark viloyat oʻlkashunoslik muzeyining „Yozma yodgorliklar“ ekspozitsiyasi joylashgan. Mazkur masjid Oʻzbekiston moddiy va madaniy meʼrosining koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan.

## Tarixi
Ashtarxoniy hukmdor Subhonqulixon davrida ushbu jomeʼ masjidi qurilgan. Yodgorlik Buxoro hukmdorlari qishki saroyining masjid binosi hisoblangan. Mazkur masjidda Buxoro amiri Amir Olimxon davrida (1910—1920) taʼmirlash ishlari amalga oshirilgan. Taʼmirlash ishlarini mashhur meʼmor, ganch oʻymakor usta Shirin Murodov va usta Gʻaffor tomonidan boshqarilgan, duradgorlik ishlarini usto Abdusalom amalga oshirgan. 

## Meʼmorchiligi
Masjidning qishki zali toʻgʻri toʻrtburchak shaklida boʻlib, janubiy-sharqiy va shimoliy tomondan ustunli ayvonlar bilan oʻrab olingan. Ayvon esa uncha baland boʻlmagan sufadan joy egallagan. Masjidning janubiy tomoni yoʻlga qaratilgan boʻlib, salomxona hovlisiga shu yoʻldan chiqiladi. Ayvonning ustki qismi bolorlar bilan yopilgan, shifti tabiiy va geometrik bezaklar, yozuvlar bilan qoplangan. Janubiy ayvon ustunlarining toqi pastga qarab tushadigan yogʻoch muqarnaslar bilan bezatilgan. Masjid 4 ta mehrobdan iborat. Masjidning qishki zali 8 ta eshikdan iborat: ayvonning shimoliy va janubiy qismlarida 3 tadan, sharqiy qismida esa 2 ta eshik joylashgan. Kirish eshiklari ayvonning janubiy qismida joylashgan boʻlib, uning supasiga maxsus zina orqali chiqilgan. Shifti 8 kv.ga boʻlingan boʻlib, markazida osma shift ajralib turibdi. Shift yogʻoch oʻymakorlik naqshlari bilan bezatilgan. Shift oʻrtasida kichkina gumbazcha boʻlib, yirik muqarnaslar bilan toʻldirilgan, gumbaz markazi muqarnas va oynalar bilan qoplangan alohida toʻrtburchak xonachalardan iborat. Chetlari esa 2 ta bezatilgan yoʻlakchalar bilan qoplangan: yuqoridagisi „girix“ bezagi bilan bezatilgan, quyi qismi takrorlanuvchi islom ramzlaridan biri  „Tayyiba“  kalimasi keltirilgan. Masjidning yuqori qismi „muqarnas“ murakkab karnizi bilan qurshab olingan. Gʻarb tomondagi yuqorida joylashgan birinchi katibaga epigrafik yozuv joylashgan boʻlib, unda hijriy 1338-yil (milodiy 1919-yil) sanasi keltirilgan, yaʼni bu yozuv masjidning taʼmirlash davrini bildiradi.

## Manbalar
Prezident maktabi (Navoiy)

{
    "type": "FeatureCollection", 
  "features": [
    {
      "type": "Feature",
      "properties": {
        "marker-color": "#000000",
        "marker-size": "medium",
        "marker-symbol": "school"
      },
      "geometry": {
        "type": "Point",
        "coordinates": [
         65.36392666686191,
         40.111709851162146
        ]
      }
    }
  ]
}

**Navoiy shahridagi Prezident maktabi** — 2021-yil 2-noyabr kuni Navoiy shahrida ochilgan zamonaviy taʼlim muassasasi. Maktabda darslar STEAM *(Science - tabiiy fanlar, Technology — texnologiya, Engineering — texnik ijodkorlik, Art — sanʼat, Mathematics — matematika soʻzlarining bosh harflari yigʻindisi)* yoʻnalishiga oid oʻquv qoʻllanma va darsliklar orqali olib boriladi. Prezident maktablari uchun kirish imtihonlari Cambridge universitetining *Cambridge Assessment International Education* imtihon kengashi tomonidan oʻtkaziladi. Maktabda oʻquv jarayonlari ham shu kengash tomonidan olib boriladi.

## Maktab qurilishi
75 milliard soʻmga yaqin mablagʻ sarflangan maktab binosi ikki qavatli qilib qurilgan. 

## Maktabning ilk yili
Maktabning ochilish marosimi 2021-yilning 2-noyabr kuni boʻlib oʻtdi. Marosimda Navoiy viloyatiining oʻsha paytdagi hokimi Qobul Tursunov, Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Prezident, ijod va ixtisoslashtirilgan maktablarni rivojlantirish agentligi direktori Hilola Umarova hamda Navoiy kon-metallurgiya kombinati bosh direktori Quvondiq Sanaqulov ishtirok etdi. Maktabga ilk yili, 2021-2022-oʻquv yillari uchun jami 6,000ga yaqin talabgor orasidan 144 nafar oʻquvchi va mingga yaqin pedagog orasidan 35 oʻqituvchi koʻp bosqichli imtihonlar orqali saralab olindi. 

## Maktab pedagoglari
Maktabda mingga yaqin pedagog orasidan koʻp bosqichli imtihonlar orqali saralanb olingan 35 nafar oʻqituvchi pedagoglar dars beradi. Ular orasida mahalliy oʻqituvchilar bilan bir qatorda Ruminiya, Janubiy Afrika, Yangi Zelandiyalik mutaxasislar ham dars beradi. Ulardan biri fizika fani oʻqituvchisi, Navoiy prezident maktabiga kelishidan oldin AQSh va Angliyada qariyb yigirma yil taʼlim tizimida ishlagan, asli Ruminiyalik boʻlgan Bogdan Dimitrudir. 

## Qulayliklar
Maktab hududida ikki qavatli oʻquv binosi, yotoqxona, barcha sharoitlarga ega mehmonxona, gimnastika va sport zallari, suv havzasi, oshxona va dars tayyorlash xonalari mavjud. Maktab oʻquvchilari 5 mahal ovqat, bepul maktab formasi va bepul yotoqxona bilan taʼminlanadi.

## Qarang
*Prezident maktablari
*Prezident maktabi (Andijon)
*Prezident maktabi (Fargʻona)
*Prezident maktabi (Namangan)
*Prezident maktabi (Buxoro)

## Manbalar

## Havolalar
*Navoiy shahridagi Prezident maktabi veb-sayti
*Navoiy shahridagi Prezident maktabining youtube kanali
Bog prostit

***Bog prostit*** () — rejissyor Ovannes Xachatryan tomonidan suratga olingan ukrainalik qisqa metrajli film-drama.

## Tavsif

Ukrainaning Davlat kino agentligi filmning quyidagi tavsifini joylashtiradi: „Ukrainalik ruhoniy kulrang zonadan chiqib ketmoqchi boʻlganda, otib tashlangan Separov karvoniga duch keladi,  u yerda oʻlik yaralangan yollanma askarga duch keladi va danlovga duch keladi, yordam berish yoki qochishni davom ettiradi, lekin toʻsatdan beixtiyor piyodalarga qarshi minaga qadam qoʻyadi“.

Bosh rolni filmda oʻynadi Viktor Jdanov, shuningdek rol oʻynagan filmlarda "Kiborglar, „Sobiq“, „Vulqon“, „Zaxar Berkut“ va boshqa Ukraina filmlarida va seriallarida.

Qisqa metrajli film „*Bog prostit*“ gʻoliblar orasida 13-chi pitchingda  Ukraina davlat kinosikinosi va moliyalashtirish oldi ovoz berish natijalari boʻyicha "Kinematografiyani qoʻllab-quvvatlash boʻyicha davlat kengashi, shuningdek film Ukraina Davlat teleradiokompaniyasining oʻn uchinchi pitchingining 6-ta eng qiziqarli qisqa metrajli debyut loyihalari toʻplamiga kiritildi.

Film Ukraina milliy gvardiyasi koʻmagida suratga olingan, u texnika va shaxsiy tarkibni taqdim etgan. Mila Andriiash va Anton Sova tomonidan ishlab chiqarilgan.

## Rollarda
* Viktor Jdanov— Kappelan ;
* Sergey Shadrin (1980—2021)— Separ ;
* Tamara Morozova — Ona ;
* Daniil Braga— Oʻgli.

## Ishlab Chiqarish
* Qancha davom etgan moliyalashtirishni qidirish — 1 yil.
* Qancha davom etgan tayyorgarlik — 1,5 oy.
* Necha kun filmni suratga olish davom etgan — 4 kun.
* Qancha davom etgan videoni tahrirlash — 4 oy.

## Mukofotlar va nominatsiyalar
* 2021-yil xalqaro yulka toshlari mukofoti nomzodi — Milliy qisqa metrajli film.
* 2021-yil „Kristal Kiyev kino mukofoti“ nomzodi qisqa metrajli filmdagi eng yaxshi operatorlik ishi.
* 2021-yil Kiyev xalqaro kino festivali, Ukraina, Artyom Kozyrev.
* 2022-yil Marbella kinofestivali nomzodi-eng yaxshi qisqa metrajli film.
## Manbalar

## Havolalar
* 
* 
*
Derri

**Derri**, rasman **Londonderri**, Shimoliy Irlandiyadagi ikkinchi yirik shahar va Irlandiya orolidagi beshinchi yirik shahar. Eski devor bilan oʻralgan shahar *Foyl daryosining* gʻarbiy qirgʻogʻida joylashgan boʻlib, u ikkita yoʻl koʻprigi va bitta piyoda koʻprigi bilan oʻralgan. Shahar endi ikkala qirgʻoqni ham qamrab oladi (gʻarbda Siti, sharqda suv boʻyi).

2001-yilgi aholini roʻyxatga olishda shahar aholisi 83,652 kishini tashkil etgan, Derri shahar hududida esa 90,736 kishi istiqomat qilgan. Derri Siti va Strabane tuman Kengashi tomonidan boshqariladigan tuman Londonderri porti va Derri shahri aeroportini oʻz ichiga oladi. Derri koʻp asrlar davomida yaqin aloqada boʻlgan Donegal okrugi bilan chegaraga yaqin joylashgan. Asl Derrining asoschisi sifatida anʼanaviy ravishda koʻrilgan shaxs bu Sent- ,   shahridan boʻlgan muqaddas, Foylning gʻarbiy qirgʻogʻi 1610 yilgacha boʻlgan deyarli barcha zamonaviy Donegal okrugining eski nomi.

**Tushuntirish**

Salters kompaniyasining tepasi "Magherafelt" Machaire Fíolta so'zidan kelib chiqqan bo'lib, "Fiolta tekisligi" degan ma'noni anglatadi va o'rta asrlarda bu yerda monastir turar joyi bo'lgan. Endi bundan hech narsa qolmadi va hozirgi shahar 17-asrda plantatsiya davrida yaratilgan. Donegaldagi qo'zg'olon va Derrining yoqib yuborilishi ingliz hokimiyatini hayratda qoldirdi, shuning uchun ular butun to'plam va idishni London biznes konsorsiumiga topshirdilar. Bu janoblar devor bilan o'ralgan Londonderri shahrini yaratdilar, hududni o'zlarining savdo shirkati a'zolari o'rtasida bo'lishdi va kelajakdagi muammolarni oldini olish uchun sodiq protestant mustamlakachilarni olib kelishdi. Savdogarlar ierarxiyasida to'qqizinchi o'rinni egalladi va ularga Magerafelt atrofida okrugning janubida trakt ajratildi. "Rangli gulchambarda, bir tirsak qo'l tikilgan, bulutlardan to'g'ri chiqadigan, yopiq tuz argentini ushlab turadi ..." (va hokazo, bir oz vaqt) - nega ularning gerbining o'zi sigir boqish uchun etarli bo'lishi kerak. o'sha la'nati isyonchilar. (U Londonderry's Guildhallda namoyish etilganlar qatorida.) Bu kompaniyalar 19-asrgacha mahalliy hukumat islohotlarigacha hukmronlik qilgan; Salters boshqa oziq-ovqat qo'shimchalari va kimyoviy moddalarga diversifikatsiya qilindi va hanuzgacha xayriya sifatida ishlaydi.

Plantatsiyalar katoliklar hukmron bo'lgan mustaqil Irlandiya bilan yuk mashinasi bo'lmagan aholini tashkil qildi va 1921-yilda Londonderri okrugi Buyuk Britaniya tarkibidagi Shimoliy Irlandiyaning bir qismiga aylangan oltita Olster okrugidan biri edi. *Magherafeltning boyligi* Belfast va kengroq provinsiya bilan birga ko'tarildi va pasaydi. 20-asr oxiridagi iqtisodiy tanazzul va mazhablararo qarama-qarshiliklar bir-biridan oziqlangan; Troublesning ushbu bosqichida mahalliy miqyosda 11 kishi halok bo'ldi va 1993-yilda shahar markazi bomba o'rnatilgan mashina tomonidan vayron qilingan. Bugungi kunda bu Belfast shaharchasining chekkasida joylashgan sokin bozor shahri.

## Manbalar
Buxoro Xalq Sovet Respublikasining pochtasi va pochta markalari tarixi

**Buxoro Xalq Sovet Respublikasining pochta va pochta markalari tarixi** — 1920-yildan 1924-yilgacha bo‘lgan davr, yaʼni Buxoro Xalq Sovet Respublikasi (BXSR) o‘z pochta aloqasiga ega bo‘lib, oʻz ehtiyoji uchun maxsus pochta markalari chiqargan davrni o‘z ichiga oladi.

## Pochtaning rivojlanishi
BXSR 1920-yil 2-sentyabrda Qizil Armiya yordami bilan amir hokimiyatini agʻdargan xalq qoʻzgʻolonidan soʻng Buxoro amirligi hududida 1920-yil 8-oktyabrda tashkil topgan.

Bir qator viloyatlarda (tumanlarda) doimiy pochta aloqasi muassasalari mavjud emasligi sababli respublika hukumati ot-pochta xizmatini tashkil qilgan.

Sovetlarning 1924-yil 19-sentyabrda boʻlib oʻtgan Beshinchi Butunbuxoro qurultoyi BXSRni Buxoro Sovet Sotsialistik Respublikasiga aylantirish toʻgʻrisida qaror qabul qilgan. 1924-yil 27-oktyabrda Oʻrta Osiyo Sovet respublikalarining milliy-maʼmuriy chegaralanishi natijasida BXSR tugatilib, hududiy jihatdan yangi tashkil etilgan Oʻzbekiston SSR, (1929-yildan — Tojikiston SSR) va Turkmaniston SSR tarkibiga kiritilgan.

## Pochta markalarining chiqarilishi
1923-yildan 1925-yil fevraligacha Buxoro shahar pochtasining pochta markasi sifatida toʻrt nashr chiqarilgan mahalliy davlat (fiskal) markalari ishlatilgan.

Revenue stamp of Bukhara 1923.jpg|BXSR gerbli markasi 1923-yil. Buxoroda shahar pochta markasi sifatida ishlatilgan.
Stamp Bukharan People's Soviet Republic 1924 12.jpg|5 rubllik BXSR pochta markasi (1924-yil)


1924-yil avgust-sentyabr oylarida BXSR viloyatlari oʻrtasida ot pochtasi orqali aloqa qilish uchun uch nominaldagi pochta markalari chiqarilgan — 1 rubl (oq qogʻoz, Kalon minorasi tasviri bilan), 3 rubl (kulrang qogʻoz, Miri Arab madrasasining tasviri tushirilgan) va 5 rubl (kulrang qogʻoz, bezakli). Markalar Buxoroda litografik bosma usulida bosilib, teshikli (chiziqli teshilish hajmi 11½), yelimli yoki yelimsiz chop etilgan. Belgilangan qoidalarga koʻra, BXSR pochta markalaridan faqat respublika hududida foydalanish mumkin boʻlgan.

10, 15, 25, 50 va 75 rubllik nominaldagi BXSR pochta markalari, ular haqida maʼlumot F. G. Chuchina tomonidan tahrirlangan katalogda keltirilgan. Bu katalogda faqat nashr qilish rejalashtirilgan markalar joy olgan, lekin ular tirajga kirmagan.

## Yana qarang

## Manbalar

## Havolalar
* Známkové uzemia — Buchara (slovakcha)
* Známkové uzemia — Buchara a Chorazm vo svetle nových poznaní (chexcha)
Prezident maktabi (Buxoro)

{
    "type": "FeatureCollection", 
  "features": [
    {
      "type": "Feature",
      "properties": {
        "marker-color": "#000000",
        "marker-size": "medium",
        "marker-symbol": "school"
      },
      "geometry": {
        "type": "Point",
        "coordinates": [
         64.42296445334847,
          39.75909652552738
        ]
      }
    }
  ]
}

**Buxoro shahridagi Prezident maktabi** („Prezident taʼlim muassasalari agentligi“ saytida **Buxoro shahridagi Prezident maktabi**) — 2021-yil 2-noyabr kuni Buxoro shahrida ochilgan zamonaviy taʼlim muassasasi. Maktabda darslar STEAM yoʻnalishiga oid oʻquv qoʻllanma va darsliklar orqali olib boriladi. Maktabga Buyuk Britaniya, Yangi Zelandiya va AQSh kabi xorijiy davlatlardan mutaxassislar jalb qilingan. Ular bilan birga 32 nafar mahalliy oʻqituvchilar faoliyat yuritadi. Prezident maktablari uchun kirish imtihonlari Cambridge universitetining Cambridge Assessment International Education imtihon kengashi tomonidan oʻtkaziladi.

## Ochilish tarixi
2019-yilning mart oyida qurilishi boshlangan Prezident maktabida 2 gektar hududda  168 o‘ringa mo‘ljallangan 2 qavatli o‘quv binosi, 3 qavatli yotoqxona, barcha sharoitlarga ega mehmonxona, gimnastika va sport zallari, suv havzasi, oshxona va dars tayyorlash xonalari mavjud. Ochilish marosimida Buxoro viloyati hokimi Botir Zaripov va Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Prezident, ijod va ixtisoslashtirilgan maktablarni rivojlantirish agentligi direktori Hilola Umarova qatnashgan. Dastlabki test sinovlari 2021-yilning 26-iyul kuni Buxorodagi „Dilkusho“ tennis markazida oʻtkazilgan. 23—24-iyul kunlari esa repititsion test sinovlari tashkil etilgan va ushbu jarayonda 5500 nafardan ortiq oʻquvchi ishtirok etgan. Buxoro Prezident maktabiga 2021—2022-o‘quv yilida 6 ming nafardan ortiq talabgor hujjat topshirgan hamda ikki bosqichli sinovda ulardan 144 o‘quvchi saralab olingan. Maktab bitiruvchilari shahodatnoma, attestat, shuning bilan birga xalqaro darajadagi dastur diplomiga ega boʻlishi mumkin.

## Qulayliklar
Maktab oʻquvchilari 5 mahal ovqat, bepul maktab formasi va bepul yotoqxona bilan taʼminlanadi.

## Yana qarang
*Prezident maktablari
*Prezident maktabi (Andijon)
*Prezident maktabi (Fargʻona)
*Prezident maktabi (Namangan)
*Prezident maktabi (Navoiy)

## Manbalar
Turkmanboshi xalqaro aeroporti

**Turkmanboshi xalqaro aeroporti** () , sobiq **Krasnovodsk aeroporti**, Turkmanistonning Turkmanboshi shahrida joylashgan xalqaro aeroportdir. Ham yoʻlovchi, ham yuk reyslarini qabul qiladi. U 1959-yilda ochilgan va Turkmanistondagi beshta xalqaro aeroportdan biridir.

## Tarixi
Aeroport 1950-yillarda qurilgan va Sovet Harbiy havo kuchlari uchun toʻxtatuvchi samolyotlar inshooti boʻlgan. Dastlab 1960—1970-yillarda Su-9 (Fishpot) samolyotiga xizmat koʻrsatgan. Polk uni 1978-yilda MiG-23M (Flogger-B) bilan almashtirdi. 1990-yillarda Turkmaniston harbiy-havo kuchlari harbiy bazani boshqarishni o‘z qo‘liga oldi.

2011-yilgacha aerodromda 16/34 asosiy uchish-qoʻnish yoʻlagi mavjud edi. Aerodrom koʻpgina turdagi samolyotlarni, shu jumladan An-225, An-124 va Il-76 (qisman yuk bilan), An-22, Tu-154, Boeing-757 va barcha yengilroq samolyotlarni, shuningdek, barcha turdagi vertolyotlarni qabul qilishga qodir edi. 2011-yilda 16R/34L yangi uchish-qoʻnish yoʻlagining qurilishi yakunlandi, uning tasniflash raqami (PCN) 70/R/A/X/T, oʻlchamlari 3500 × 45 m (sement beton). Yangi uchish-qo‘nish yo‘lagining foydalanishga topshirilishi aeroportga barcha turdagi samolyotlarni qabul qilish imkonini berdi.

## Imkoniyatlari

### Yoʻlovchi terminali
2010-yil aprel oyida soatiga 800 yoʻlovchiga xizmat koʻrsatadigan toʻrt qavatli yangi terminal binosi faoliyati boshlandi. Bundan tashqari, yangi boshqaruv minorasi foydalanishga topshirildi. Endi aeroport bir vaqtning oʻzida 7 ta reysni amalga oshirishi imkoniyatiga ega boʻldi hamda xalqaro standartlarga javob beradigan darajaga yetdi. Yangi terminal joylashgan uchastkaning umumiy maydoni qariyb 80 gektarni tashkil etadi. Mahalla obodonlashtirilib, ko‘chatlar o‘tqazilib, favvoralar bilan bezatilgan. Bundan tashqari, uch yuz saksondan ortiq avtomobil uchun ochiq va yopiq toʻxtash joylari mavjud. Turkmanboshi xalqaro aeroportining ochilishida Turkmaniston Prezidenti Gurbanguli Berdimuhamedov tashrif buyurgan.

### VIP terminali
Terminalning asosiy qismiga yaqin joyda VIP-shaxslarni qabul qilish uchun moʻljallangan VIP terminali mavjud. U VIP charter va biznes reyslarni, shuningdek, maxsus reyslarni qabul qilish va Turkmaniston hukumati delegatsiyalari hamda Turkmanboshi shahri mehmonlarini kutib olish va kuzatish uchun foydalaniladi. Binoda yig‘ilish va anjumanlar o‘tkazish uchun barcha qulayliklar yaratilgan.

### Yuk terminali
Asosiy terminaldan tashqari, xalqaro yuk terminali va avtomatlashtirilgan ishlov berish bilan jihozlangan yuk tashish xizmati ham mavjud.

## Aviakompaniyalar va yoʻnalishlar

### Yoʻlovchi tashish

### Yuk tashish

## Kirish
Yoʻlovchilar aeroportga Turkmanboshi shahridan yoki Avaza kurortidan avtomobil yoʻli boʻylab yetib kelishlari mumkin. Aeroport oldida bepul toʻxtash joyi mavjud.

Turkmenawtoulaglary agentligi aeroportdan Turkmanboshi shahri va Turkmanboshi tumaniga avtobus qatnovini amalga oshiradi.

## Manbalar

## Havolalar

* Rasmiy veb-sayt
* Polimeksdagi Turkmanboshi aeroporti 
* Accident history for ASB
*  .
* Current weather for UTAA
Turkmanboshi xalqaro dengiz porti

**Turkmanboshi xalqaro dengiz porti** Turkmanistonning Turkmanboshi shahridagi asosiy yoʻlovchi bandargohi va yuk porti hisoblanadi.

Kaspiy dengizining sharqiy qismida joylashgan. Muntazam qatnovlar Boku(), Aqtau () va Astraxan () yoʻnalishlariga xizmat qiladi.

Bu Turkmanistondagi eng yirik dengiz porti hisoblanadi.

## Tarixi
Port 1896-yil oktyabr oyida Kaspiy dengizining sharqiy sohilida tashkil etilgan.

1903-yil 1-yanvarda Savdogar dengiz porti boshqarmasi tashkil etildi.

Yillar davomida yuk tashish hajmi oshdi, shuning uchun parom terminali qurish gʻoyasi paydo boʻldi. 1959-yilda portda parom qurilishi boshlandi. 1962-yilda Bokudan Krasnovodskgacha boʻlgan paromda muntazam qatnovlari boshlandi. Parom terminali transporti yuklarni yetkazib berishni sezilarli darajada tezlashtirdi.

2000—2003-yillarda ulkan qayta qurish loyihasi boshlandi. Eski port rekonstruksiya qilinib, yangi kemalar va omborlar uchun toʻxtash joylari va zamonaviy aslahalar bilan jihozlangan boshqa inshootlar bunyod etildi. Bu port xizmatlarini eng yuqori darajada taqdim etish imkonini berdi.

2013-yilda portda „Charlak“ yoʻlovchi katamarani qurildi. Bu port tarixidagi bunday darajadagi birinchi kema qurish loyihasi edi.

2013-yil 15-avgustda yangi port qurilishi boshlandi. U 2 milliard dollarga tushdi va Turkiyaning GAP İnşaat shirkati tomonidan qurildi. Poydevor qoʻyish marosimida Turkmanistonning oʻsha vaqtdagi prezidenti Gurbanguli Berdimuhamedov va Turkiya Bosh vaziri Rajab Toyyib Erdoʻgʻan ishtirok etdi. Qurilish 2018-yilda yakunlandi. Loyiha 1 million 200 ming kvadrat metr maydonda parom, yoʻlovchi va yuk terminallarini qurishni nazarda tutadi. Shuningdek, kemasozlik zavodini qurish rejalashtirilgan.

## Ahamiyati
Port Yevrosiyoda katta geosiyosiy ahamiyatga ega. Yevropa-Kavkaz-Osiyo (TRASEKA) savdo yoʻlida boʻlgan holda, u yuk tushirish va tushirish operatsiyalarini amalga oshirish uchun yil davomida kemalarni qabul qilish imkoniyatiga ega. Port „dengiz darvozasi“ boʻlib, Markaziy Osiyoni dengiz, avtomobil va temir yoʻllar orqali Yevropa bilan bogʻlaydi va mintaqadagi asosiy tranzit markazi boʻlib xizmat qiladi.

## Galereya


File:Turkmenbashi2.jpg|Turkmanboshi portidagi Kaspiy dengizi
File:Alcyone Turkmenbashy 1998.jpg|1998-yilda Alcyone kemasi, Turkmaboshi porti
File:Turkmenbashy International Sea Port.jpg
File:Turkmenbashy International Sea Port2.jpg


## Manbalar


## Havolalar

* Rasmiy veb-sayt 
* Ma `lumot
Lovie Simone

**Lovie Simone Oppong** (1998-yil 29-noyabrda tugʻilgan) — amerikalik aktrisa. *[[Greenleaf]]* drama seriyasida Zora Greenleaf roli bilan tanilgan.

## Biografiyasi
1998-yil 29-noyabrda New Yorkda tugʻilgan. Monro-Vudberi oʻrta maktabini tamomlagan. Uning onasi afro-amerikalik, otasi esa ganalik.

## Filmografiyasi

## Manbalar

## Havolalar

*
Milan Marčić

**Milan Marčić** (; 1996 yil 14 martda tugʻilgan) — serb futbolchisi, „Mladost Luchani“ jamoasida oʻynaydi.

## Futbolchilik faoliyati
Milan Sobiq Yugoslaviyaning Zemun shahrida tugʻilgan. Marchich oʻz faoliyatini xuddi shu nomdagi klubda boshlagan, u yerda yosh futbolchilar tanlovidan oʻtganidan soʻng 17 yoshida asosiy jamoaga qoʻshilgan. Keyinchalik u Serbiyaning yetakchi jamoalaridan biri „Srvena Zvezda Belgrad“ klubining yoshlar jamoasida Portugaliyaga ketishdan oldin toʻp surdi. Milan Portugaliyada „Vitoria Gimaraysh“ va „Moreirense“ jamoalari tarkibida oʻynagan. 2016-yil boshida Marchich „Borac Chachak“ tarkibiga qoʻshildi va Serbiya Superligadagi debyutini 2016-yilning 6-martida boʻlib oʻtgan „Spartak Subotica“ jamoasiga qarshi oʻyinning soʻnggi daqiqalarida oʻtkazdi. 2017-yilning yozida Marchich Kovilyaga koʻchib oʻtdi. 2023-yil 22-iyulda Toshkentning „Bunyodkor“ klubi bilan shartnoma imzoladi.

## Manbalar

## Havolalar

* 
* Milan Marčić stats at utakmica.rs 
* 
*