Missing Person (roman)

**Missing Person** (tarjimasi: „Yoʻqolgan shaxs“, fransuzcha: *Rue des Boutiques Obscures*, tarjimasi: „Qorongʻi doʻkonlar koʻchasi“) – fransuz yozuvchisi Patrick Modianoning 1978-yil 5-sentabrda nashr etilgan oltinchi romani. Asar oʻsha yilning oʻzida Prix Goncourt adabiy mukofoti bilan taqdirlangan. Romaning Daniel Weissbort tomonidan amalga oshirilgan inglizcha tarjimasi 1980-yilda chop etilgan. Rue des Boutiques Obscures Rim shahridagi bir koʻchaning nomi boʻlib (La Via delle Botteghe Oscure), roman qahramonlaridan biri aynan shu yerda yashagan, shuningdek, muallif Patrick Modianoning oʻzi ham bir muddat shu koʻchada istiqomat qilgan.

2014-yil 9-oktabr kuni Patrick Modiano Adabiyot boʻyicha Nobel mukofoti bilan taqdirlangan.

## Syujet bayoni
Roman bosh qahramoni Guy Roland – amneziyaga chalingan detektiv boʻlib, u hikoya boshlanishidan oʻn yil avval, yaʼni 1965-yilda xotirasini yoʻqotgan. U sakkiz yil davomida ishlagan detektivlik agentligi egasi Hutte nafaqaga chiqib, agentlikni yopgach, Roland oʻz shaxsiyati va oʻtmishini izlashga kirishadi. Uning izlanishlari Ikkinchi jahon urushi davrida toʻxtab qolgandek koʻrinadigan hayotga oid izlarni ochib beradi. Bora-bora u oʻzini Jimmy Pedro Stern boʻlishi mumkinligini anglaydi: salonikalik yunon yahudiyi boʻlgan bu shaxs Parijda Pedro McEvoy taxallusi ostida yashagan va Dominikana Respublikasi elchixonasida ishlagan. U bir guruh doʻstlari bilan – Denise Coudreuse (birga yashagan fransuz model), Freddie Howard Luz (asli mavrikiylik boʻlgan britaniyalik), Gay Orlov (amerikalik rus raqqosa) va André Wildmer (ingliz, sobiq jokey; ularning barchasi dushman davlatlar fuqarolari hisoblangan) – Germaniya bosqini davrida ular uchun xavfli boʻlib qolgan Parijdan qochib, Megève shahriga yoʻl olgan. Keyinchalik Denise va Pedro Shveysariyaga qochishga urinadi. Ular bir kontrabandachiga pul toʻlaydi, biroq kontrabandachi ularni bir-biridan ajratib togʻda tashlab ketadi; natijada ular qorli hududda adashib qoladi.

Xotirasini qisman tiklagan Guy Roland urushdan keyin Polineziyaga koʻchib ketgan Freddieni izlashga qaror qiladi. Bora-Boraga yetib borgach, Freddie yoʻqolganini, u yoki dengizda halok boʻlganini, yoki ataylab gʻoyib boʻlganini bilib oladi. Roman yakunida Guy Roland oʻz oʻtmishiga oid qolgan soʻnggi iz ortidan borishga hozirlanadi: Rimdagi Via delle Botteghe Oscure koʻchasidagi manzil. Aynan shu yerda Jimmy Pedro Stern 1930-yillarda yashagan, deb qayd etilgan boʻladi.

## Qahramonlar
* Guy Roland – asarning bosh qahramoni. Urush davrida xotirasini yoʻqotgan. Xususiy detektiv sifatida ishlaydi va roman davomida oʻz oʻtmishini tiklashga intiladi.
* Constantin van Hutte – detektivlik agentligi rahbari; Guy Rolandga yangi shaxsiyat beradi. Asar boshida nafaqaga chiqib, Nitsa shahriga ketadi.
* Paul Sonachidtze – Guy Rolandning izlanishlaridagi birinchi odam.
* Jean Heurteur – restorator va Sonachidtzening doʻsti.
* Mr. Styoppa de Dzhagorev – rus muhojiri.
* Gay Orlov – yana bir rus muhojiri; giyohvand moddaning haddan tashqari dozasi oqibatida vafot etgan.
* Waldo Blunt – Gay Orlovning turmush oʻrtogʻi, pianinochi.
* Claude Howard de Luz – Freddie Howard de Luzning amakivachchasi.
* Freddie (Alfred Jean) Howard de Luz – Pedroning doʻsti; John Gilbertning ishonchli hamkori; Gay Orlovning ikkinchi eri.
* Robert – Howard de Luz uyidagi bogʻbon.
* Denise Coudreuse – fransuz modeli va bosh qahramonning rafiqasi; ular 1939-yil 3-aprel kuni turmush qurgan (Weissbort tarjimasining 79- va 120-betlari).

## Asarning qabul qilinishi
Asar nashr etilgan paytda fransuz tanqidchilari *Rue des Boutiques Obscuresni* Patrick Modianoning shu kungacha yozgan eng yaxshi romani deb baholaganlar hamda muallifning Kafka yoki Camusning Begona asariga qiyoslanadigan ixcham va tejamkor uslubini yuqori baholaganlar. Roman Prix Goncourt bilan bir qatorda le Prix des Détectives mukofotini ham qoʻlga kiritgan. Mazkur asar ingliz tilida soʻzlashuvchi muhitda Modianoning eng mashhur asari sifatida qaraladi va koʻpincha „klassik Modiano“, shuningdek, muallif ijodi bilan tanishishni boshlash uchun eng maqbul kitob sifatida tavsiflanadi.

## Manbalar