open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Abbos ibn Firnas

**Abul-Qosim Abbos ibn Firnas at-Takuriniy** — Andalusiyalik olim, ixtirochi, shifokor, muhandis, shoir. Sunʼiy qanotlarda boshqariladigan parvozni amalga oshirgan birinchi odam.

## Biografiya
810-yilda Andalusiyaning Ronda shahrida berber oilasida tugʻilgan. Uning ajdodlari, ehtimol, Pireney yarim orolini zabt etishda qatnashgan. U Kordovada yashagan, saroy shoiri va olimi boʻlgan, Kordova xalifalari Abdurahmon II va Muhammad I homiyligidan bahramand boʻlgan. Turli fanlar bilan shugʻullangan, shu sababli unga “Andalusiyalik donishmand” (hakim al-Andalus) laqabi berilgan. U matematika va musiqani oʻrgangan, keyinchalik u matematikaning bir tarmog'i hisoblangan. U musiqiy ehtiyojlar uchun metronom yaratdi, suv soatini ixtiro qildi, uni *“al-Magata-Magata”* deb atadi.

Abbos qumdan shisha yasash texnologiyasi bilan shug‘ullangan. Natijada, Ispaniya oʻzi shisha ishlab chiqarishni boshladi va uni ishlab chiqarish texnologiyasini sir saqlagan misrliklardan shisha sotib olishni toʻxtatdi. Keyinchalik u kattalashtiruvchi oynani ixtiro qildi va hozirgi mashhur planetariyni loyihalashtirdi. Planetariyda quyosh tizimining mexanizatsiyalashgan modeli bor edi va bulutlar osmon boʻylab suzib yurdi, momaqaldiroq gumburladi va chaqmoq chaqdi.

Abbos ibn Firnas 887 yilda Kordobada vafot etgan.

## Uchish
852-yilda Ibn Firnas patlardan va yogʻoch tirgaklar ustiga choʻzilgan matolardan qanotlar yasagan. Bu apparat bilan u Kordovadagi Ulug‘ masjid minorasidan sakrab chiqdi. Abbos ibn Firnasning qurilmasi soyabonga o‘xshardi va tarixda ma’lum bo‘lgan birinchi parashyut hisoblanadi. U faqat kichik jarohatlar bilan qoʻndi.

Keyingi 12 yil ichida Abbos havoga koʻtarilishi mumkin bo'lgan yangi apparat yaratdi. 875-yilda u havoda ucha oladigan va boshqariladigan parvozning birinchi asoslarini oʻz ichiga olgan uchuvchi mashinani yaratdi. Ixtirochi kichik Jabal al-Arus tepaligidan ipak qanotli ramka boʻlgan qurilmada sakrab chiqdi. Havo oqimlari Ibn Firnasni koʻtarib, oldinga olib bordi. U havoda tahminan 10 daqiqa turdi va sezilarli balandlikka erishdi. Qo‘nayotganda qurilma olim bilan birga qulab tushdi va Abbos og‘ir jarohat oldi. Keyinchalik Ibn Firnas samolyotining dum qismini yasash orqali qo‘nishni yaxshilash mumkinligini aytdi. Shunday qilib, Abbos birinchi destaplanni ixtiro qildi.

## Xotira

* Olim Rondaning ona shahrida Ibn Firnas nomi bilan atalgan astronomik markaz;
* Bag‘dod shimolidagi aeroportga olim nomi berilgan, Bag‘dod xalqaro aeroporti yo‘lida uning haykali o‘rnatilgan;
* Liviyada Abbos ibn Firnas surati tushirilgan shtamp chiqarildi;
* Kordovada yaponiyalik Xose Luis Manzanares Gvadalkivir daryosi ustidagi ko‘prikni loyihalashtirdi, uning markazida olim haykali o‘rnatilgan;
* 1976-yilda Oydagi krater uning nomi bilan atalgan.

## Manbalar

* Abbās b. Firnās / Lévi-Provençal, E. // Encyclopaedia of Islam. 2 ed : [англ.] : in 12 vol
Kinderman, Avgust

**Kinderman, Avgust**

**Avgust Kindermann** 1817, Potsdam, Prussiya Qirolligi — 6 mart 1891, Myunxen, Germaniya Imperiyasi  - nemis opera xonandasi (bas-bariton) va rejissyor.
## Biografiya
Xonandalik faoliyatini 1836 yilda Berlin saroyi operasi xorida boshlagan. 1837-yilda u Gaspare Spontinining "Agnessa fon Xohenstaufen" asarida kichik rolda solist sifatida debyut qildi. 1839—1846 yillarda Leyptsig teatri sahnasida bas va bariton qismlarini ijro etgan.

1846 yilda Kindermann Bavariya sudi operasiga (Myunxen) koʻchib oʻtadi va u yerda katta muvaffaqiyatlarga erishadi va Kammersenger unvoni bilan taqdirlanadi. Xuddi shu davrda u opera rejissyorligi bilan shug'ullana boshlaydi. 1855 yilda jamoatchilik o'zining "Tannxayzer" Vagner spektaklini taqdim etdi, u yerda o'zi Volfram rolini ijro etdi.

Kinderman Vagnerning "Rheingold" (1869) va "Valkyrie" ([1870]) operalarida [Votana rollarining birinchi ijrochisi bo'ldi. ]), shuningdek, xuddi shu muallifning "Parsifal" filmidagi Titurel.

Kindermanning uch qizi - Fransiska, Xedvig va Mariya ham o'zlarini opera sahnasiga bag'ishladilar.
## Eslatmalar
 https://slovari.yandex.ru/~%D0%BA%D0%BD%D0%B8%D0%B3%D0%B8/%D0%9C%D1%83%D0%B7%D1%8B%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D1%8B%D0%B9_%D1%81%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%80%D1%8C/%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD/
## Adabiyot
* Carnegy, Patrick (2006) ''Wagner and the Art of the Theatre'' , Yale University Press, p.&nbsp;41. ISBN 0300106955
* Meyerbeer, Giacomo (2002) ''Briefwechsel und Tagebücher'', Vol. 5, edited and annotated by Sabine Henze-Döhring, Walter de Gruyter, p.&nbsp;974. ISBN 3110142449
* Meyerbeer, Giacomo (2002) ''The Diaries of Giacomo Meyerbeer: The Years of Celebrity, 1850—1856'', edited and annotated by Robert Ignatius Le Tellier, Fairleigh Dickinson University Press, p.&nbsp;164. ISBN 0838637892
* Rosenthal, H. and Warrack, J. (1979) «Kindermann, August» in *The Concise Oxford Dictionary of Opera*, 2nd Edition, Oxford University Press. p.&nbsp;258. ISBN 019311321X
Bahiya saroyi

**Bahiya saroyi** — 19-asr oxiridagi saroy, Marokashning Marrakesh shahrida joylashgan. Shaharning asosiy diqqatga sazovor joylaridan biri.

## Tarixi
Saroy qurilishining aniq sanalari nomaʼlum. U ikki bosqichda qurilgan. 1859—1867-yillarda Marokash sultoni Muhammad IV ning bosh vaziri sobiq quli Si Mussa buyrugʻi bilan saroyning shimoliy qismi Marrakesh shahrining janubi-sharqiy qismida qurilgan.

1894—1900-yillarda oʻlimidan soʻng Sulton Abdulaziz IV ning bosh vaziri boʻlgan Si Mussaning oʻgʻli Ba Ahmad saroy majmuasining janubiy qismini kengaytirib, qurilishning ikkinchi bosqichini amalga oshirdi. Ba Ahmad juda boy va qudratli edi, bu sultonga yoqmadi va 1900-yilda vazir vafotidan so‘ng darhol saroy talon-toroj qilindi. 12 yildan soʻng Fransiyaning Marokash koloniyasini boshqargan fransuz rezidenti general marshal Liote saroyni qayta tikladi va uni Marrakeshdagi qarorgohiga aylantirdi.

Hozirda bino tashrif buyuruvchilar uchun ochiq. Bu yerda arab-andalusiya musiqa va sanʼat koʻrgazmalarining konsertlari oʻtkaziladi.

## Tavsif
Qurilish boshlanganidan soʻng, mahallada tobora koʻproq yangi uchastkalar oʻzlashtirildi, buning natijasida saroy majmuasi bosqichma-bosqich qurilib, aniq sxemasidan mahrum boʻldi. Qariyb 8 gektar maydonni egallagan majmua hududida sarv, yosmin, apelsin va banan daraxtlari o‘sgan favvoralar va bog‘, otxona, masjid va hammom mavjud.

Saroyning xonalari marmar, keramik koshinlar, zilidj va sadr bilan bezatilgan. Bu materiallar butun Shimoliy Afrikadan keltirildi. Marmar Meknesdan olib kelingan, u yerda u Karraradan kelgan va bundan oldin Mulay Ismoil saroyini yoki Al-Badi saroyini bezab turgan boʻlishi mumkin. Sadr Oʻrta Atlasdan, terrakota esa Tetuandan keltirildi.

## Galereya

Fayl:Bahia Palace 11.jpg|
Fayl:Bahia Palace 08.jpg|
Fayl:Bahia Palace 17.jpg|
Fayl:Bahia Palace 18.jpg|
Fayl:Bahia Palace 04.jpg|
Fayl:Bahia Palace 12.jpg|


## Havolalar


## Manbalar
https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%94%D0%B2%D0%BE%D1%80%D0%B5%D1%86_%D0%91%D0%B0%D1%85%D0%B8%D1%8F
Fouta sochiq

**Fouta** (shuningdek **futa**) - Yamandavlatining bowh kiyimi hisoblanib ,kelib chiqishi mayin naqshli paxta yoki zigʻir mato boʻlagidan tikiladigan kiyim hisoblanadi.  Ko'p O'rta yer dengizi mamlakatlatida hamda Yaman davlatidakiyiladi.Buni asosan erkaklar ham, ayollar ham 19-asr Suriyadagi jamoat hammomlarida tanaga o'raydigan iyim sifatida kiyishgan.Jazoirda konservativ ayollar o'zlarining *[[Sirval|saruel]]* kiyimlariga o'ralgan holda foutalarni  kiyib yurishgan.Shu bilan bir qatordaSaudiya Arabistonining janubidagi ba'zi hududlarda erkaklar foutani o'zlarining *savob* xalatlari ostida yoki o'zlari uyda dam olayotganlarida kiyishgan.Foutalar bugungi kunda g'arbiy dunyoda turk hammomlaridasochiqlar (hammam sochiqlari) yoki hatto plyaj sochiqlari sifatida kiyiladi.Bundan tashqari, u Somalida bosh kiyim sifatida kiyiladi.Ba'zi tadqiqotlar shuni ko'rsatadiki Somali zodagonlari , dubat erkaklarisallaga o'xshash kiyim kiygan mumkin.

## Yana qarang

* Peshtamal
* Peshtemal sochiq nima?

## Manbalar
Bagalbandi

***Bagalbandi*** yoki ***Barabandhi*** yoki ***Daura deb nomlanuvchi***  - erkaklarning yuqori kiyimi; bu yon tomondan bog'langanadigan odatiy ko'ylak. U uslubda jiletka o'xshaydi. Uning old tomoniga kiyimni mahkamlash uchun iplar bog'langan ikki ko'krakli ko'ylakkao'xshab, boshqa tomonida bir-biriga yopishgan keng qism mavjud. Bagalbandi - Hindiston yarimorolining etnik libosi; kiyim boshqa hududlar bilan birga hind belbog'i, Gujarat, Maharastra, Nepal bilan ko'proq bog'liq.

## Etimologiya
*Bagalbandi* ( hindcha : बगलबंदी, Bagalbandi) qo'shma soʻz boʻlib, Bagal so'i "tananing bir tomoni" degan ma'noni anglatadi, "bandhi" yoki "bandi" esa tasmalar yoki "bog'lash" degan ma'noni anglatadi.

## Mintaqaviy uslublar
Hind kamarida, Rajastan va Gujaratda u dhoti, salla bilan kiyiladi va mintaqadagi an'anaviy erkak kostyumining bir qismini tashkil qiladiHind kamarida dhotidan tashqari, u churidar yoki salvar deb ataladigan qattiq shimlar bilan ham kiyiladi.Eng keng tarqalgan an'anaviy liboslar singari, u ham bugungi kunda ayollar orasida mashhur uslubga aylandi.

U Maxarashtra va uning atrofidagi hududlarda "*Barabandhi* " nomi bilan keng yoyilgan kiyim turidir. "Bara" so'zi marathi tilidan olingan bo'lib "12" va "Bandi" "bog'lash" degan ma'noni anglatadi, uning 12 ta boshi bor, 6 ta ichki tomoni va 6 ta tashqi tomoni mavjud. Karnataka, Andxra-Pradesh va Telanganada bu kiyim uchun 4 dan 12 gacha o'zgarib turuvchi eski *"Angi"* atamasi ham ishlatiladi .

Nepal, Sikkim va Darjeeling viloyatlarida u " *Daura* " nomi bilan tanilgan  Suruval bilan kiyiladigan kiyim turi hisoblanadi bu atama Gujaratda tor shimlar uchun ham ishlatiladi.

Bagalbandi shuningdek, Sharqiy va Shimoli-sharqiy mintaqalarda, xususan, Bengal, Odisha, Assam va Manipurda  keng tarqalgan va o'ziga hos xarakterga ega  kiyim uslubidir.

## Yana qarang

## Manbalar
Li Qi

**Li Qi** (an'anaviy xitoycha híngín, sobiq pinyin Lǐ Qí; (690—751) — Tan sulolasi davridagi xitoy shoiri. Uning asarlari “Uch yuz tang she’rlari” antologiyasiga kiritilgan. Xebey provinsiyasi Chjaosyan shahrida tug‘ilgan. keyinchalik Xenan provintsiyasining Dengfeng shahriga ko‘chib o‘tdi. Li oilasi to'rtta mulkdan birining shi sinfidan kelgan. Vang Vey, Vang Changling va Gao Shi bilan aloqani davom ettirdi.

## Ijodi

《望秦川》

秦川朝望迥，

日出正东峰。

远近山河净，

逶迤城阙重。

秋声万户竹，

寒色五陵松。

客有归欤叹，

凄其霜露浓

Qinchuanda ertalab men cheksiz masofalarga qarayman,
quyosh to'g'ridan-to'g'ri sharqiy cho'qqi ustiga chiqadi.
Hamma joyda tog'lar va daryolar toza,
shahar minoralarini qattiq burish va shamol.
Son-sanoqsiz bambuk hovlilarda kuz sadolari,
sovuq - Beshta qabrning qarag'aylarining ranglari.
Chet elda yashash xo'rsinib: "Oh, qaytish!"
Ayoz va shudring kabi qayg'ulari ko'p.

                                                        — Evgeniy Zaxarov tarjimasi

## Adabiyot
Hindiston, Xitoy, Koreya, Vetnam, Yaponiya klassik she'riyati. - M .: "Badiiy adabiyot", 1972. - 925 b.
Du Mu

**Du Mu** (803-852) — Tan sulolasining xitoylik shoiri.

## Biografiya
U zodagon, ammo qashshoq oiladan chiqqan. Chang'an imperator poytaxtida tug'ilgan. Yaxshi ta'lim oldi. 813 yilda u otasidan ayrildi. Yoshligida u viloyatlarda isyonchi knyazlarga qarshi harbiy yurishlarda qatnashgan. 828 yilda u imperatorlik imtihonidan muvaffaqiyatli o'tdi va jinsi unvonini oldi. Shundan soʻng, 828—835-yillarda u hozirgi Szyansi va Anxoy hududlaridagi provinsiya hukumat idoralarida ishladi. 835-857 yillarda u Luoyanda hukumat idoralarini boshqargan. 837 yilda ukasining kasalligi tufayli u iste'foga chiqdi. 839 yilda u poytaxtga qaytib keldi va u yerda hukumatda lavozim oldi. 841 yilda u hozirgi Xubey provinsiyasidagi Xuanchjou okrugiga gubernator etib tayinlandi. 846 yilda u hukumatga tayinlanib, Chang'anga qaytib keldi va 852 yilda vafot etdi.

## Ijodi
Du Mu shi va fu janrlarida, shuningdek, qadimgi Xitoy nasrida ishlagan. U shahvoniy, lirik qisqa she’rlar muallifi sifatida tanilgan. Orqa fon tarixiy joylar yoki romantik vaziyatlardir. Uning uslubida mumtoz tasvirlar, so‘zlashuv nutqi va so‘z o‘yinlari mujassamlashgan. Bundan tashqari, u uzoq she'rlar yozgan. Jami Du Muning 800 ga yaqin she’r va she’rlari bor. Eng mashhurlari: "Vidolashuv", "Tog'larda sayr qilish", "Kuz oqshomi", "Afan saroyi qo'shig'i", "Mening sog'inchim", "Yigirma to'rt ko'prik" (muqobil sarlavha: "Xan Choga xabar," Yangzhou vitse-qiroli").

## Manbalar

 

↑[Zheng H. Du Mu // Du Mu (англ.) // Grove Art Online / J. Turner — Oxford, England, Houndmills, Basingstoke, England, New York: OUP, 2017. — ISBN 978-1-884446-05-4 — doi:10.1093/GAO/9781884446054.ARTICLE.T024037
 

## Adabiyot
Francis, Mark. Running Under the Ice: Fifty Selected Poems by Du Mu. Oxcidental Press 2012. ISBN 978-1-4681-2831-4.
Wolfgang Kubin: Das lyrische Werk des Tu Mu (803–852), Veröffentlichungen des Ostasien-Instituts der Ruhr-Universität Bochum, Band 19, Otto Harrassowitz Verlag, Wiesbaden, 1976.
Luo Bingvang

**Luo Binvang** (an'anaviy xitoycha língjín, pinyin Luò Bīnwáng; taxminan 619 - 684) - Tan imperiyasi davridagi xitoy shoiri. Uning oilasi hozirgi Yivu shahridan, Chjejiang provinsiyasidan kelgan, ammo shoir Shandun shahrida o'sgan. Lu Zhaolin, Vang Bo va Yang Jun bilan birgalikda u Erta Tangning to'rtta ustunining bir qismidir.
Uning asarlari “Uch yuz tang she’rlari” antologiyasiga kiritilgan.

## Karyera
Binvang olti yoshida she’r o‘qiy boshlagan. Tao shahzodasi, imperator Gaozongning amakisi Li Yuanqing saroyida xizmat qilgan. 665 yildan Luo Xitoyning Chan'andagi markaziy hukumatida ishlagan. 670-yilda u Shinjonga quvilgan, soʻngra qoʻshin bilan Yunnan atrofida sayohat qilgan. U Tao prefekturasi (hozir taxminan Xaydon okrugi, Tsinxay) komendanti bo'lganida mashhur general Pey Szinjian qarorgohida xizmat qilgan. Lo harbiy yozishmalar uchun mas'ul edi. General shoir va uning uch do'sti Vang, Yang va Ludan norozi bo'lib, Vang Boning ukasi Vang Ju (xitoycha língjín) va Su Veydaoni afzal ko'rdi. Oxir-oqibat, Luo Chang'an tumanlaridan birida hukumat kotibi lavozimini egalladi, garchi yuqori lavozim bo'lmasa-da, poytaxtning joylashuvi tufayli juda obro'li hisoblangan.

## Qo'zg'olonda ishtirok etish

678 yilda Luo Bingvang Vu Zetyanning tanqidi tufayli ishdan bo'shatildi va qamoqqa tashlandi, ammo keyingi yili ozod qilindi. Imperator Gaozong o'limidan so'ng va uning rafiqasi imperator Dowager (Vu Zetyan) hokimiyatga kelganidan so'ng, ularning o'g'li imperator Zhongzongning regenti sifatida taxtdan tezda mahrum bo'lgan va keyinchalik imperator Ruizong Luo yaqinlashishga urinib ko'rdi. unga. Natijada, 684 yilda Luo Linxay viloyatining bosh kotibi lavozimiga tushirildi. Luo va uning bir qator sheriklari Yang prefekturasida (Xitoy, zamonaviy Yangzhou, Jiangsu provinsiyasi) imperator Chjungzonni taxtga qayta tiklash uchun imperatorga qarshi isyon ko'targan o'z rahbari Li Jingye shahzoda Yingni qo'llab-quvvatlash uchun uchrashdilar. Shoir qoʻzgʻolonchilarning yozishmalari uchun masʼul boʻlib, imperatori Dowagerga qarshi qattiq bayonot yozadi: Imperator bu deklaratsiyani masxara qildi, lekin saroy aʼyonlariga saroy bunday odamni yoʻqotganidan afsusda ekanini bildirdi. Qo'zg'olon bostirildi va qonun o'ldirildi. Shoirning iste’dodini hurmat qilgan imperator uning saqlanib qolgan asarlarini to‘plashni buyuradi.

## Ijodi
Luo pianwen uslubida yorqin nasr ustasi edi. Uning she’riyati, asosan, shi she’riyati ham xuddi shunday murakkab. Luo uzun avtobiografik she'r muallifi, lekin uning eng mashhur asari yetti yoshida yozilgan "G'ozga qasd" (xitoycha: xànì). Uning “Qamoqxonada men sikadani kuylayman” (Xitoy mashqi chàngāngīng) ham katta ta’sir ko‘rsatdi.

《咏鹅》

鹅，鹅，鹅，

曲项向天歌。

白毛浮绿水，

红掌拨清波。

Xitoylik o‘quvchilar bu she’rni birinchi sinfda o‘rganadilar.

## Manbalar

 Декларация от имени Сюй Цзинъе против У Чжао, в собрании Guwen Guanzhi, т. 7.

《詠鵝》駱賓王 — Papa HuHu

## Adabiyot
Tang davri she'riyati. - M .: Badiiy adabiyot, 1987. - B. 30
Sashimi

Sashimi - yaponcha taom. Baliqlarning 3-4 xil navi va goʻshtlarning yigʻindisidan tayyorlanadigan yegulik.

## Kelib chiqishi

*Sashimi* soʻzini yapon tilidan soʻzma-soʻz tarjima qiladigan boʻlsak, „teshilgan tana“ degan manoni beradi. Bu soʻz Muromachi davriga mansub bo'lib,   = *kiru* (kesish), pazandachilik bosqichi, samuraylardan boshqa hech kim tomonidan qoʻllanilmasligi uchun juda noqulay deb hisoblanganida paydo bolgan boʻlishi mumkin.

Koʻpgina odamlar sushi va sashami nomlarini almashtirib qoʻllashadi, ammo ular oʻrtasidagi tafovut mavjud. Sushi sirkalangan guruch bilan tayyorlangan har qanday taomni anglatadi. Sushining tarkibida xom baliq, suv otlari va turli ziravorlar mavjud.  Xom baliq isteʼmol qilish Yaponiyaga Xitoydan, ehtimol Kamakura davrida (1185-1333) kiritilgan. 1489-yilda yozilgan yapon tilidagi dastlabki oshxona kitobida xom go'shtni tilim qilib kesib, sirka va tuz va o'tlar kabi ziravorlar bilan aralashtirish kerakligi aytilgan. 

## Xizmat qilish

Yapon rasmiy taomlari sifatida sashami stolga birinchi navbatda tortiladi. Sababi u guruch va oldida misu shorvasi bilan tortiq etiladi. 

## Tayyorlanish jarayoni
Oshpaz baliqni turli xil qalinlikda, baliqning yoshi va mavsumiga turli shakl va oʻlchamda kesadi.    *Hira-zukuri* kesimi (so'zma-so'z „tekis tilim“) koʻpchilik *sashimi* uchun standart kesma hisoblanadi. Odatda bu kesish uslubi domino oʻlchami va qalinlikni tashkil etadi. Tuna, qizil ikra va qirol baliqlari ko'pincha bu uslubda kesiladi. *Usu-zukuri* kesmasi (soʻzma-soʻz „ingichka bo'lak“) juda yupqa, diagonal ravishda kesilgan bo'lak bo'lib, u asosan qaymoq  va kambala kabi qattiq baliqlarni kesish uchun ishlatiladi. Ushbu kesishning oʻlchamlari odatda teng uzoqlikda 2mmda tograladi. *Kaku-zukuri* kesmasi (so'zma-so'z „kvadrat tilim“) - bu *sashimi* mayda kubiklarga bo'lingan uslubidir. Shundan soʻng dudlanib, tayyor holatga keltiriladi.

## Manbalar
Brikin

Brikin — Shotlandiyaning sharqiy qismida joylashgan shahar. Angus Okrugida joylashgan. Shaharda piktlar tarixini oʻrganishga bagʻishlangan Piktaviya muzeyi mavjud.
## Shahar nomining etimologiyasi
Maʼlumotlarga qaraganda, Brikin soʻzi kelt - tilidan olingan, ammo uning aniq maʼnosi boʻyicha bir toʻxtamga kelinmagan.
## Tarixi
Brikin uzoq yillik tarixga ega boʻlib, u haqidagi dastlabki maʼlumotlar 970 — yilga oid, ammo undan avvalgi yillarda shahar hududida Piktlar istiqomat qilishganligi maʼlum.
1350 — yil shaharda vabo tarqalgan boʻlib, 1648 — yilda ushbu holat yana takrorlangan. Ikkinchi vabo epidemiyasi davomida aholining uchdan ikki qismi vafot etgan. 19 — asrga kelib, Brikinda [tekstil] ishlab chiqarish boshlandi, bu esa shahar [iqtisodiyotining rivojiga sabab boʻldi. 1895 — yilda shaharning sharqiy qismiga temiryoʻl oʻrnatilgan.
## Tarixiy obidalari
Shaharning qadimiy qismida turli davrlarga oid koʻplab tarixiy obidalar mavjud. Misol uchun, Kafedra sobori, mexanika insituti.

Kafedra Sobori — Kelt ibodatxonasining oʻrniga qurilgan boʻlib, u haqida dastlabki maʼlumotlar, 10 — asrda, Shotlandiya qiroli Kennet 2 tomonidan cherkov ahliga yer-mulk tortiq qilinganligi toʻgʻrisidagi hujjatlarda qayd etilgan.
Mexanika insituti — 1838-39 yillarda asos solingan. Muhandis Jon Xenderson tomonidan loyihalashtirilgan boʻlib, Insitut binosi Tyudorlar sulolasining uslubida qurilgan. Binoda 3 ta fakultet va 1 ta kutubxona mavjud.
## Foydalanilgan adabiyotlar
undiscoveredscotland.co.uk/brechin/brechin/index.html

https://brechincathedral.org.uk/
Yakiniku

***Yakiniku*** (yánkāngān yoki dīngī), yaponcha atama bo'lib,  „panjada pishirilgan goʻsht“  degan maʼnoni anglatadi, bu keng maʼnoda grilda pishirilgan goʻsht maʼnosini beradi. Yakiniku dastlab gʻarbiy  barbekyu  taomini nazarda tutgan bo'lib, bu atama yapon yozuvchisi Kanagaki Robun  tomonidan 1872-yilda ( Meydzi davri ) *Seiyo Ryoritsu* (yaʼni gʻarbiy taomlar qoʻllanmasi) tomonidan ommalashgan. 

## Tarixi

Ko'p yillar davomida rasman taqiqlanganidan soʻng, 1871-yilda Meiji qirolligi tiklanishidan keyin mol go'shti iste'moli mamlakatga gʻarb madaniyatini joriy etish harakatlarining bir qismi sifatida qonuniylashtirildi.  Imperator Meydzi 1873-yil 24-yanvarda mol go‘shti iste’molini targ‘ib qilish haqida qaror qabul qildi.

## Yakiniku kuni
1993-yilda Butun Yaponiya Yakiniku Assotsiatsiyasi 29-avgustni rasmiy Yakiniku kuni ( *yakiniku no hi* ) deb e'lon qilgan.

## Manbalar
Xotira yozuv mashinasi

**Xotira yozuv mashinkasi** - bu matn va hujjatlarni saqlab qolishga imkoniyat yaratib beruvchi cheklangan hajmdagi xotirani sig'dira oladigan yozuv mashinkasi hisoblanadi . Xotira yozuv mashinkalari advokatlarga hujjatlarni qayta ko'rib chiqish uchun kerak bo'lgan vaqtni qisqartirishga yordam berdi.

Xotira yozuv mashinkalari ilk marotaba 1940-yillarda katta hajmdagi takror boʼlib keluvchi matnlar bilan huquqiy shartnomalar yaratish uchun taqdim etilgan. Xotirali yozuv mashinkalari 1970-yillarda mashhurlik cho'qqisiga chiqdi va hozirda eskirgan deb hisoblanadi. Lekin ularni ishlab chiqaradigan oz sonli ishlab chiqaruvchilar hali ham bor.

## Manbalar
Ekler

Ekler (,   ; ) — yumshoq koʻpirtirilgan qaymoq bilan toʻldirilgan qandolat mahsuloti

## Etimologiya

Ekler soʻzining kelib chiqishi Fransiyaga borib taqaladi. Ekler sozining maʼnosi bu — „chaqmoq chaqishi“, sababi chaqmoq chaqishining tezligi singari tez yeyilishiga nisbat berilgan.

## Tarixi
XIX asrda Fransiyada paydo boʻlgan va u 1850-yilgacha „pain à la Duchesse“ yoki „mayda duchesse“ nomlari ostida yuritilgan

## Manbalar
Dodo Chogovadze

**Dodo Chogovadze** (gruzin. დოდო ჩოგოვაძე. 1951-yil 1-fevral, Tbilisi, Gruziya) — sovet kino aktrisasi.

## Hayoti va faoliyati

Dodo Chogovadze 1951-yilda tug'ilgan.  14 yoshida mashhur "Aladdinning sehrli chirog'i" kino ertakida malika Budur roli bilan juda katta shuhrat qozondi. 1967-yilda uning portreti "Sovet ekrani" jurnalining muqovasida bosib chiqariladi. GDRda Chogovadzening surati tushirilgan otkritka chiqariladi.

Tbilisi teatr institutini .

Tbilisi teatr universitetining sahna harakati fakultetida ritm oʻqituvchisi bo'lib faoliyat yuritadi.

Filmdagi rollari

1963 yil - "Kichik ritsarlar" - Nana

1966 yil - "Aladdinning sehrli chirog'i" - Malika Budur

1981 yil - Osmonda "tungi jodugarlar" - Sofiko

Turmush o'rtog'i - David Shushanin, musiqachi va qo'shiqchi.

Qizi - Nino.
Bill Plante

|bolalari=6 ta|imzo=|sayt=}}
**Uilyam Madden Plante-**amerikalik jurnalist va CBS News muxbiri edi.U 1938-yil 14-yanvarda Chikagoda tug‘ilgan.U 1964-yildan boshlab va oʻttiz yildan ortiq vaqt davomida Oq uydagi katta muxbiri sifatida tanilgan.

## Hayoti va taʻlim
Plante 1938-yil 14-yanvarda Chikagoda tug‘ilgan.Plante o‘z shahridagi Loyola akademiyasiga o‘qishga kiradi va uni 1955-yilda tugatadi.Taxminan oʻsha paytda u Illinoys shtatining Evanston shahridagi klassik musiqa radiostantsiyasida ishlagan,eshittirish bilan bogʻliq birinchi tajribalarni amalga oshirgan.

Plante Chikagodagi Loyola universitetida biznes va gumanitar fanlarni o‘rganib,1959-yilda bakalavr darajasini oldi.Bundan tashaqari,u Kolimbiya Universitetida ham oʻqiydi.

## Karyera
Kolumbiyada oʻqishni tugatgandan soʻng,Plante 1964-yil iyun oyida CBS Newsda muxbir boʻlib ishlay boshladi.O'sha yilning oxirida u Vetnam urushi haqida xabar berish uchun Janubiy Vetnamga yuboriladi.Uning 1975-yildagi soʻnggi gastrol safarida u Pnompenning qulashi va Saygonning qulashini yoritgan va bu uning CBS News jamoasiga Chet el matbuot klubining "Xorijdan olingan eng yaxshi radio yangiliklari" mukofotiga sazovor bo'lishiga zamin yaratdi.

1965-yil mart oyida Plante Alabama shtatining Selma shahriga bordi va „Qonli yakshanba“ga guvoh boʻlgan.U oʻsha oyning oxirida Selmaning Montgomeriga yurishlari haqida hisobot berish uchun qaytib keladi va tadbir davomida Martin Lyuter King Jr.dan intervyu oladi .

Plante 1976-yilning dekabrida CBS telekanalining Vashingtondagi byurosiga koʻchib o'tadi .U oʻn yildan soʻng  CBS uchun Oq uyning katta muxbiri etib tayinlandi va 2016-yil noyabrida nafaqaga chiqqunga qadar bu vazifani 35 yil davomida bajaradi .U bundan tashqari 1988-yildan 1995-yilgacha  *CBS Sunday Night News* telekanalida ishlagan,shuningdek *,„CBS This Morning“ va „CBS Evening News“ uchun ham xabarlar yetgazib turgan.Plante Vetnam urushini (1972-yil),Ronald Reyganning 1984-yilda qayta saylanishini,ikki yildan so‘ng Mixail Gorbachyov bilan Reyganning sammitini va dafn marosimini yoritgani uchun bir nechta [[Emmy|Emmi mukofotlarini]] qo‘lga kiritdi.

Plante oʻzining keng vino kolleksiyasi bilan ham mashhur edi.Matbuot korpusining boshqa aʼzolari uni ushbu soha boʻyicha mutaxassis deb bilishgan va Oq uy muxbiri sifatida ishlagan paytida ularning norasmiy sommelieri boʻlgan.U shuningdek,vaqti-vaqti bilan *The Early Show* va *CBS News Sunday Morning''da ushbu mavzu haqida ham gapirgan.

Bill Klintonning Yangi Zelandiyaga tashrifini ham Plante yoritib borgan.

## Shaxsiy hayoti
Plantening birinchi nikohi Barbara Barnes Orteig bilan boʻlgan.Ularning ikki farzandi bor edi .Ular oxir-oqibat ajrashishadi va u 1987-yilda Robin Smitga uylanadi.Ular Plantening vafotigacha 34-yil birga bo'lishdi.Uning oʻgʻillaridan biri Patrik 2014-yilda Plantedan oldin vafot etgan.

Plante nafas yetishmovchiligidan aziyat chekardi va 2022-yil 28-sentabrda Vashingtondagi uyida vafot etadi.U 84 yoshda edi.

## Manbalar
Gipnoskop

**Gipnoskop** - bu odamning gipnoz ta'siriga moyil ekanligini aniqlash uchun mo'ljallangan asbob. 

## Tarix

Mesmer hamda boshqa  ko'plab gipnozchilar inson tanasi magnit maydonlarga sezgir ekanligini e'tirof etishdi. XIX asr oxirida ayrim psixologlar magnit yordamida insonning gipnozga moyil ekanligini o'lchashga harakat qilishdi.  Bemor barmog'ini magnit maydon ichiga qo'yishi lozim edi va agar u biron bir ta'sirni his etgan bo'lsa, u gipnozlangan odam deb hisoblangan. 

Julian Ochorowicz  yoki Gessman  kabi ba'zi psixologlar esa bemorlarning gipnoz qobiliyatini tekshirish maqsadida o'zlarining asl gipnoskoplarini kashf etdilar. Asbob hamda usul Frank Podmor  tomonidan jiddiy tanqidga uchradi va oqibatda psixologlar qiziqishlarini yo'qotdilar.

## Manbalar
Ren Meguro

— yaponiyalik aktyor va qoʻshiqchi.

## Filmografiyasi
### Filmlar

## Teleseriallar

## Manbalar

## Havolalar
*
Vasiliy Zvyozdochkin

**Vasiliy Petrovich Zvyozdochkin** (    ; 1876–1956) rus torna ustasi, yogʻoch oʻymakorligi va qoʻgʻirchoq yasagan . U 1890-yilda birinchi rus matryoshka qo'g'irchog'ini ( Sergey Malyutin tomonidan chizilgan) yasagan.

## Manbalar

* Vasiliy Zvezdochkin - otets russkoy matreshki (Vasiliy Zvyozdochkin - rus Matryoshkaning otasi)
Tatur, Darin

**Darin Tatur** (  gen. 1982-yil 16-aprel, Reina) - falastinlik shoir va fotograf. U arab tilida “*Yakuniy bosqin”* deb nomlangan kitob yozgan va uni 2010 yilda nashr etgan. 2017-yilda uning asarlari tarjimalari Falastin shoirlarining ingliz antologiyasi boʻlgan “A Blade *of* Grass: New Palestinian Poetry”ga kiritilgan. U Isroil fuqarosi.

## Ozodlikdan mahrum qilinishi
Darin 2015-yilda Isroil politsiyasi tomonidan hibsga olingan. Ular uni terrorizm va zoʻravonlikka undashda aybladilar. Keyin uning sud jarayoni keng rezonansga ega boʻldi va soʻz erkinligi harakatining koʻplab faollari uni himoya qilishdi. 2018 yil may oyida u aybdor deb topildi va 2018 yil iyul oyida u olti oyga qamoqqa yuborildi. U 42 kun qamoqda oʻtirdi va 2018-yil 20-sentyabrda ozod qilindi.

### Sud
Taturning mahkamasida militsiya xodimi uning she’rini tarjima qildi: “Bularga qarshilik qil, ey xalqim, qarshilik qil”. Bu politsiyachi professional tarjimon boʻlmagan va adabiyot bilan tajribaga ega emas edi. Tatur himoya jamoasi professional tarjimon olib keldi. Taturni ayblovchilar professional tarjimonni tarafkashlikda aybladilar .

Taturni ayblovchilar uning Facebook’dagi postlaridan birini ham ko‘rsatishgan. Unda: “Men keyingi shahidman” *deb yozilgan.*) . Ularning taʼkidlashicha, bu Tatur terrorchilik harakatini rejalashtirayotganini anglatadi. Ular, shuningdek, Darinning Facebook’da terrorchi guruh maqomi bilan ko‘rganini ham taʼkidladilar.

Taturning himoya jamoasi sud jarayoniga adabiyot professorlarini taklif qildi. Ularning aytishicha, Rossiya imperiyasi va Britaniyaning Falastin mandati yahudiy yozuvchilarni “bundanda qattiqroq soʻzlari” uchun sudga tortmagan.

### Noroziliklar
Koʻplab yozuvchilar uning hibsga olinishiga norozilik bildirishdi. 2016 yil iyun oyida Tel-Avivda norozilik namoyishi boʻlib oʻtdi. Uning asarlarini 20 ga yaqin shoir, yozuvchi va tarjimon mutolaa qilgan.  ) uning hibsga olinishi Isroilning ojiz va madaniyati barbod bo‘lganini ko‘rsatdi, deb yozgan. Uning soʻzlariga koʻra, Isroil oʻzini himoya qila olmaydi, faqat yozuvchilarning ovozini oʻchirishi mumkin. Shoir Lilax Veber ham u haqida sheʼr yozgan  .

2016-yil oktabr oyida 180 dan ortiq shoir, yozuvchi va ziyolilar unga ozodlik so‘ragan . Ulardan toʻrt nafari Isroil mukofoti laureatlari edi: A. B. Ieshua , Tuvia Rivner, Avishay Margalit va Shimon Sandbank. Bayonotda aytilishicha, Tatur “sheʼr yozgani uchun hibsga olingan va sudlangan”. Ular buni “demokratiya, so'z erkinligi va ijodkorlikka” zid, deb hisoblashgan. Ular arablar va yahudiylar uchun bir-birlari bilan gaplashish va arab-isroil mojarosini tugatish qiyinligini qoʻshimcha qildilar. Bu harakatga  )  .

Tatur aybdor deb topilgach, PEN u faqat yozuvchi sifatidagi ish bilan shug‘ullanayotganini yozgan: “biz o‘z so‘zimizni adolatsizlikka qarshi tinch yo‘l bilan kurashish uchun ishlatamiz”.

### Erkinlikka chiqishi
Tatur 2018 yil 20 sentabrda ozodlikka chiqdi.

## Manbalar


## Havolalar

* "Ularga qarshi turing, xalqim, ularga qarshi turing"
* Salonda intervyu
* Haaretz nashriga intervyu
* Warscapes-da intervyu
* Intervyu +972
Fridrix Nilsen

**Fridrix Karl Adolf Nilsen** (1854- yil 29-mart, Uetersen – 1894- yil 11 aprel, Drezden) – nemis patologi .

## Hayoti
Fridrix CA Neelsen Uetersen vikarajining diakoni Xans Fridrix Nilsen va uning rafiqasi Berta Sofiya (née Lueders) oilasida tugʻilgan. Uetersenda, keyinroq Altonada maktabda oʻqigan. U Leyptsig universitetida tibbiyot fakultetida tahsil olgan, u erdan 22 yoshida doktorlik darajasini olgan. Keyinchalik u Rostok universitetining Patologiya institutida professor boʻldi. Uning soʻnggi yillari Drezden texnologiya universitetining mashhur patologik institutida tibbiyot boshligʻi sifatida oʻtkazildi. Nilsen 1894 -yil 11 aprelda 40 yoshida vafot etdi, bu koʻp yillik bakteriologik tadqiqotlar davomida patogenning taʼsiri tufayli. U oʻz davrida butun umri davomida oʻz shahrining fuqarolik ishlarida faol boʻlgan boʻlsa-da, imkon qadar jamoatchilik eʼtiboridan chetda qoladigan yolgʻonchi sifatida tanilgan.

## Ishlari
Mikrobiolog Frants Ziel bilan birgalikda Nilsen kislotaga chidamli bakteriyalarni boʻyash usuli boʻlgan Ziehl-Nilsen boʻyogʻini ishlab chiqdi, u hozirgi kunga qadar sil kasalligini tashxislashda va boshqa mikobakteriyalarning mavjudligini aniqlashda qoʻllanadi.

## Manbalar

* *Uetersener Nachrichten* (gazeta) (2005) (de)
Nuga

**Nuga** — shakar yoki asal, qovurilgan yongʻoqning turli navlari, masalan, bodom, yongʻoq, pista, finduk va makadamiya yongʻoqlari keng tarqalgan, koʻpirtirilgan tuxum oqidan tayyorlanadigan shirinlik.

## Tarix
Nugatning kelib chiqishi haqida koʻplab afsonalar mavjud. Oq nougatning dastlabki tarkibi Oʻrta Osiyo yoki Forsdan olingan deb taxmin qilishadi. X asr Bagʻdodda Yaqin Sharq kitobida nugat haqida maʼlumotlar topilgan. Bu nougat  deb nomlangan **' . X asr oxirida sayyoh va geograf, olim [[Ibn Havqal]] [[Giyerapol|Manbijda]] (hozirgi Suriyada) va [[Buxoro|Buxoroda]] (hozirgi Oʻzbekistonda) bir oz **' yeganligi haqida ozining kitobida qayd etib ketgan. 

Janubiy Yevropa davlatlari ushbu shirin yegulikni asosan Yangi yil oqshomida tanovul qilishadi 

## Manbalar
Uik

Uik — Shotlandiyaning shimolidagi Xaytlend okrugining Keytness grafligida joylashgan shahar.
## Tarixi
Bir necha asrlar oldin, shaxar okrugning poytaxti sifatida ulkan ahamiyat kasb etgan. Ammo hozir, bor yoʻgʻi 7333 kishilik aholidan iborat kichik shaharcha hisoblanadi.
## Transport
shaharda temiryoʻl stansiyalari mavjud boʻlib, Uik shahri Buyuk Britaniyaning boshqa hududlari bilan temiryoʻl orqali bogʻlanadi. Shaharning shimolida aeroport bor va ushbu aeroport orqali Eastern Airways va Loganair aviakompaniyalarining samolyotlari doimiy ravishda Aberdin va Edinburg shaharlariga parvoz qiladi.
## Dunyodagi eng kichik koʻcha
2006 — yilning noyabr oyida Uik shahridagi Ebenezer Pleys koʻchasi dunyodagi eng kichik koʻcha deb topilgan, bu maʼlumot Guinness rekordlar kitobida qayd etilgfan. Ushbu koʻcha 1883 — yilda paydo boʻlgan.
## Foydalanilgan adabiyotlar
https://www.undiscoveredscotland.co.uk/wick/wick/index.html
Frants Ziel

**Frants Zihl** (1857 -yil 13 -aprel, Vismar - 1926 -yil 7 -aprel) nemis bakteriologi . Lyubekda professor bo'lgan.

Frants Zihl 1882 -yilda sil tayoqchasi uchun karbol fuchsin bo'yog'ini taqdim etdi. Patolog Fridrix Nilsen (1854-1898) bilan u kislotaga chidamli bo'yoq sifatida ham tanilgan, kislotaga chidamli bakteriyalarni aniqlash uchun ishlatiladigan Ziehl-Neelsen dog'ini ishlab chiqdi.

## Tashqi adabiyotlar

* Mondofacto lug'ati    Archived (ta'riflar)
Ja`mun daraxti

**Jaʼmun** (jomun; Eugia jambolona) - Hindistonda oʻsadigan daraxt. „Boburnomada“da Hindistonning oʻsimligi sifatida tilga olingan: „Yana jaʼmundir, bargi tol bargli filjumla oʻxshash… mevasi qora uzumga oʻxshash“. Bobur zikr qilgan oʻsimlik qalampirmunchoq (Caryophyllus aromaticus) — mirtadoshlar (Murtacease) oilasiga mansub, boʻyi 10–12 m ga yetadigan, Tropik Osiyoda oʻsadigan hamisha yashil daraxt boʻlishi yoki Janubiy Osiyo togʻlarida oʻsadigan Yava olxoʻrisi boʻlishi istisno emas.
## Manbalar
Abu Abdulloh ibn Juzayy al-Kalbiy

**Abu Abdulloh Muhammad ibn Muhammad al-Kalbiy**, **Ibn Juzay al-Kalbiy** nomi bilan mashhur (1321-1357;  — Andalusiyalik islom ilohiyotchisi, shoiri, tarixchisi va Molikiy mazhabining huquqshunosi. U asosan Ibn Battuta (vaf.) sayohatlari haqida maʼlumot yozgan. Shuningdek, u tarix, huquq va falsafaga oid sheʼrlar va kitoblar muallifi.

## Biografiya
Uning toʻliq missiyasi: Abu Abdulloh Muhammad ibn Muhammad ibn Ahmad al-Kalbiy al-Garnatiy. 1321-yilda Granadada tugʻilgan. U shoir va faqih sifatida mashhur boʻlgan Abulqosim ibn Muhammad Juzayyaning oʻgʻlo. U Lisanu-d-din Ibn al-Xatibning ustozlaridan biri bo‘lib, Rio Salado jangida halok bo‘lgan. Ibn Juzayy otasidan islom ilmlarini o‘rgangan.

Ibn Juzayy Granadadagi Nasrid hukmdori Abu-l-Hajjoj Yusufning (hukmronligi 1333-1354)) kotibi edi. Hukmdor bilan janjaldan so‘ng u Fezga marinidlar sultoni Abu Inon Foris saroyiga boradi. U kotib boʻlib ishlagan. U Ibn Battutaning „Rixli“ („Sayohatlar“) asarini yozib tugatgandan ikki yil o‘tib, 1357 yilda Fezda vafot etdi.

## Manbalar
Tang Zhongming

**Tang Zhongming** (      ; 1897-1980) - xitoylik muhandis va ixtirochi . Zhong-Ming Tang 1897- yilda kambag'al oilada tug'ilgan  U Xenan provinsiyasidagi boshlang'ich va o'rta maktabda o'qigan, 19 yoshida Huaiqing o'rta maktabini tamomlagan, keyin esa Kayfeng o'qituvchilar malakasini oshirish instituti va Pekin fransuz maktabida o'qigan. 1919-yil iyundan 1926-yilgacha Fransiyada tahsil oldi.

Zhong-Ming Tang 1926 -yilda jahon neft inqirozi davrida Xitoyga qaytib keldi. Xitoyda ( Kaifeng va Zhengzhou ) u Birinchi jahon urushi davrida muammo bo'lgan Xitoyning energiya samaradorligi va mustaqilligiga yordam berish uchun ko'mir bilan ishlaydigan avtomobilni yaratish ustida ishladi. 1931-yilda u ko'mir bilan ishlaydigan ichki yonuv dvigatelini yaratdi.  va uni avtomobilga o'rnatdi. 1932 -yilda u Shanxayda ko'mir yoqilg'isi bilan ishlaydigan avtomobillar ishlab chiqarish uchun Chung Ming Machinery Co., Ltd kompaniyasiga asos soldi. Ikkinchi Jahon urushi paytida (1937) ko'mir mashinasi neftning yuqori narxi tufayli mashhurlikka erishdi. Uning ko'mir mashinalari 1950-yillarning boshlariga qadar mashhur edi. O'sha paytdan boshlab, ularning mashhurligi, ayniqsa, arzon yoqilg'iga osongina kirish mumkin bo'lgan janubi-g'arbiy Xitoyda pasayib ketdi. Shundan so'ng, Xitoyning qolgan qismi avvalgidek ko'mirda ishlaydigan mashinalarni sotib olishni to'xtatdi.

## Tashqi adabiyotlar

* chàngāngāngāngāngāngāngāngāngāngāngāngāngī 

## Manbalar
Zamboni qoziq

**Zamboni qoziq** (shuningdek, *Duluc Dry Pile*  deb ham ataladi) 1812-  yilda Juzeppe Zamboni tomonidan ixtiro qilingan dastlabki elektr batareyasi .

Zamboni qoziq " elektrostatik batareya" bo'lib, kumush folga, rux folga va qog'oz disklaridan qurilgan. Shu bilan bir qatorda, "kumush qog'oz" disklari (bir tomoni yupqa rux qatlami bo'lgan qog'oz) yoki marganets dioksidi  va asal bilan surtilgan kumush qog'ozdan foydalanish mumkin. Taxminan 20 ta disk&nbsp;mm diametrli vayronaga yig'iladi, ular qalinligi bir necha ming disk bo'lishi mumkin, so'ngra so'nggi qopqoqli shisha trubkada siqiladi yoki yog'och so'nggi plitalari bilan uchta shisha tayoq orasiga qo'yiladi va eritilgan oltingugurt yoki pitchga botirib izolyatsiyalanadi.

Zamboni qoziqlari 1980-yillarda tasvirni kuchaytiruvchi quvurlar uchun tezlashtiruvchi kuchlanishni ta'minlash uchun, ayniqsa harbiy maqsadlarda ishlab chiqarilgan. Bugungi kunda bunday kuchlanishlar an'anaviy (past kuchlanishli) batareyalar bilan ishlaydigan tranzistorli invertor davrlaridan olinadi. 

Har bir element uchun EMF taxminan 0,8 ni tashkil qiladi&nbsp;V ; minglab to'plangan elementlar bilan Zamboni qoziqlari kilovolt diapazonida chiqish potentsial farqlariga ega, ammo nanoamper oralig'ida oqim chiqishi. 1840- yildan beri uzluksiz jiringlab kelayotgan mashhur Oksford elektr qo'ng'irog'i bir juft Zamboni qoziqlari bilan quvvatlanadi deb taxmin qilinadi.

## Shuningdek

* Voltaik qoziq

## Manbalar
Najohiylar

**Najohiylar** (1022-1158) — Yamanda hukmronlik qilgan sulola. Poytaxti — Zabid. Pul birligi — dinor. Din — Sunniy Islom.
## Tarixi
Habashistonlik (Efiopiyalik) ozod qilingan qul-gʻulomlardan kelib chiqqan. Su­lola asoschisi — habashlarning jazal qabilasidan boʻlgan Muayyad Nosiriddin Najoh (1022-1060). Ziyodiylar tanazzulga uchra­gan paytda, Zabidda mustahkam oʻrnashib oldi. Hudud talashib Sulayhiylar bilan urush olib borgan.1060-yili Ali ibn Muhammad Sulayhiy Najohni oʻldirib, Zabidni egalladi va Najohning 4 oʻgʻlini quvib yubordi. Ulardan ikkitasi Dahlakda vafot etadi. 1060-1081-yillarda Zabidni Sulayhiylar egallab turishgan. 1081-yili Said ibn Najoh Zabidni egalladi. Lekin 1083-1086-yillarda Sulayhiylar Zabidni qaytadan istilo qilishdi. Fatik II ibn Mansur (1124-1137) davriga kelib Yamanda Mahdiylar harakati bosh koʻtardi. Taxminan 1150-yili ular najohiylarga qarshi qoʻzgʻolon koʻtarishdi. Zabid aholisi Zaydiylardan yordam soʻraydi. 1158-yili Fatik III Zaydiylar tomonidan taxtdan agʻdarilib, qatl etilgan va Najohiylar sulolasi tugadi. Zabid shahrini 1159-yili Mahdiylar egallab olishdi.
## Hukmdorlar roʻyxati

1060-1081-yillarda Zabidni Sulayhiylar egallab turishgan.

1083-1086-yillarda Sulayhiylar Zabidni qaytadan istilo qilishdi.

## Yana qarang
Yaman
Zaydiylar
Sulayhiylar
## Manbalar
Al-Javohiriy, Muhammad Mahdiy

**Muhammad Mahdi al-Javohiriy** (  1899 yil, Najaf, Iroq — 1997 yil 26 iyul, Damashq, Suriya) — iroqlik shoir.

## Biografiya
1899 yilda Iroqning Najaf shahrida tug'ilgan. Shia imomi oilasidan chiqqan. Uning otasi Abdul Husayn Najafda diniy rahbar boʻlgan va oʻgʻlining ishini davom ettirishini xohlagan. U oʻgʻlini arab tili grammatikasi, ritorika, fiqh va boshqalar boʻyicha taniqli mutaxassislarga yubordi. U bolaligidanoq adabiyotga moyilligini koʻrsatdi. 1920-yilda u Britaniya hukumatiga qarshi inqilobda qatnashgan.

Qisqa muddat qirol Faysal I saroyida Protokol bo‘limi kotibi bo‘lib ishladi. U 1925-yilda nashr eta boshladi. Ijtimoiy va siyosiy faoliyatda faol ishtirok etgan. U bir necha bor Iroq Yozuvchilar uyushmasi rahbari etib saylangan.

1948-yilda al-Vasba qo‘zg‘oloni chog‘ida akasi Ja’farning o‘ldirilishi uni eng mashhur she’rlaridan biri “Jafar akam”ni yozishga undagan. 1955 yilda Suriyaga koʻchib oʻtgan. 1958 yil Iroq inqilobidan keyin qaytgan.

Ijtimoiy oʻzgarishlarga daʼvat etgan al-Javohiriy ijodida markaziy oʻrinni monarxiyaga qarshi mavzular egallaydi. Al-Javohiriyning she’riy tilida arxaizmlar gazeta markalari va siyosiy lug‘at bilan uyg‘unlashgan. Uning she’riyati ezgulik va adolat davri boshlanishiga ishonch, idealistik optimizm bilan sug‘orilgan.

## Asarlari

* “Tuygʻular va his-tuygʻular oʻrtasida”
* “Jafar akam”
* “Arab xalqi qahramoni Adnan al-Malik xotirasi”,
* “Port Said”
* “Ustun qasidasi” anʼanaviy shaklda yozilgan, Qurʼon, hadislar, arab mumtoz sheʼriyati va hikmatlaridan oʻz ichiga olgan qasidadir.

## Manbalar

## Adabiyotlar

* *Chukov B.V.* Asr bilan bir qatorda: Iroq qirolligi va Iroq Respublikasida arab adabiyoti tarixi. M., 2006 yil.
Husayn salami

Husayn Salami (1939-yilda tugʻilgan) — eronlik harbiy, 2018-yildan buyon Islom inqilobi qoʻriqchilari korpusi bosh qoʻmondoni lavozimida ishlab kelmoqda . Shuningdek , Oliy Milliy Mudofaa Universiteti o'qituvchisi . Yevropa Ittifoqi uni 2020-yilning aprel oyida 2018-yil noyabr oyidagi norozilik namoyishlari paytida namoyishchilarning bostirilishi tufayli sanksiya qilgan.

## Manbalar
Jewison Bennette

**Jevison Fransisko Bennet Villegas** (  2004-yil 15-iyun, Heredia)- Kosta-Rikalik futbolchi, "Sanderlend" klubi va Kosta-Rika terma jamoasi yarim himoyachisi.

## Shaxsiy kariyerasi
"Hediano" klubi tarbiyalanuvchisi. 2021-yil 1-avgust kuni 17 yoshli Bennet klubning asosiy jamoasida Jikaralga qarshi o‘yinda debyut qildi va to‘rt daqiqadan so‘ng kattalar futbolidagi ilk golini urdi. Muvaffaqiyatli ochilish uchrashuvlari Kosta-Rika terma jamoasi murabbiylarini ham chetlab oʻtmadi. 21 avgust kuni, Herediano uchun debyutidan bir oy oʻtmay, yarim himoyachi Salvadorga qarshi oʻyinda mamlakatning asosiy terma jamoasi tarkibida maydonga tushdi. Oʻshanda Bennet 17 yoshu ikki oylik edi-u "Tikos"tarixidagi eng yosh futbolchiga aylandi.U Qatarda boʻlib oʻtadigan 2022-yilgi jahon chempionati saralash turnirida ishtirok etdi.

## Bir oila
Bennettning otasi Jewisson va amakisi Tray Herediano va Kosta-Rika terma jamoasida oʻynagan sobiq futbolchilar edi..Jevison ikkita katta akasi bilan oilada oʻsgan.

## Adabiyotlar
## Manbalar
Paleofeces

**Paleofeces** ( ingliz tilida **palaeofaeces** ) ko'pincha arxeologik qazishmalar yoki tadqiqotlarning bir qismi sifatida topilgan qadimgi inson najaslari . Koprolit atamasi ko'pincha bir-birining o'rnida ishlatiladi,ammo koprolit toshga aylangan hayvonlarning najaslariga ham tegishli bo'lishi mumkin. Qadimgi odamlarning buzilmagan najaslari qurg'oqchil iqlimdagi g'orlarda va tegishli saqlash sharoitlari bo'lgan boshqa joylarda topilishi mumkin. Ular ichida topilgan urug'lar, mayda suyaklar va parazit tuxumlarini tahlil qilish orqali ularni ishlab chiqargan odamlarning ovqatlanishi va sog'lig'ini aniqlash uchun o'rganiladi. Najasda materialni chiqaradigan shaxs haqidagi ma'lumotlar, shuningdek, materialning o'zi haqidagi ma'lumotlar bo'lishi mumkin. Ular, shuningdek , lipid tahlili va qadimgi DNK tahlilidan foydalangan holda, ularni chiqarib yuborgan shaxs haqida chuqurroq ma'lumot olish uchun kimyoviy tahlil qilgan bo'lishi mumkin.

Ushbu tahlilning mumkin bo'lishining sabablaridan biri ovqat hazm qilish tizimining to'liq samarali darajda emasligi, ya'ni ovqat hazm qilish tizimidan o'tadigan hamma narsa yo'q qilinmasligi bilan bog'liq.Ushbu material odatda arxeologlar qadimiy parhezlarni aniqlash uchun foydalanishi mumkin bo'lgan eng yaxshi ko'rsatkichdir, chunki arxeologik yozuvning boshqa hech bir qismi to'g'ridan-to'g'ri ko'rsatkich emas.

Najasni keyinchalik tahlil qilish mumkin bo'lgan tarzda saqlaydigan jarayon Maillard reaktsiyasi deb nomlangan. Ushbu reaksiya najasni elementlardan saqlaydigan, shakar qobig'ini hosil qiladi.

## Tadqiqotlar tarixi
Arxeologik najaslarni tahlil qilish boshqa ko'plab arxeologik materiallarga nisbatan qisqa tarixga ega. Intizomning asoschisi 1950-yillarning oxiridan, 1960-yillarning oʻrtalariga qadar bu mavzuda kashshof boʻlgan doktor Erik O. Kallendir. Uning dastlabki maqolalarida *"Tehuakan vodiysining tarixdan oldingi tarixi: atrof-muhit va yashash"* jurnalida chop etilgan Meksikaning dastlabki parhezlarini o'rganish uchun koprolit tahlilini qo'llagan. Uning ishi va'da berayotganiga qaramay, arxeologik koprolitlarni o'rganish muhim mavzu bo'lib qoldi va bir nechta boshqa tadqiqotchilar ishtirok etdi. 1970-yilda Kallenning kutilmagan o'limidan so'ng, uning ishini Von Brayant  davom ettirdi. Koprolit tahlili sekinlik bilan jiddiy o'rganish mavzusiga aylandi. Bugungi kunda arxeologiyada koprolit tahlillari ko'paymoqda shu bilan birgalikda ular Amerika hamda dunyoning boshqa qismlarida inson salomatligi va ovqatlanishi evolyutsiyasiga oid muhim dalillarni taqdim etdi..Eng mashhur misollardan biri bu Oregon shtatidagi Peysli g'orlaridan olingan.

## Manbalar
BMTda ingliz kuni

**BMTning ingliz tili kuni** () — xalqaro bayram bo‘lib, u har yili 23-aprelda nishonlanadi . Bayram 2010-yilda BMT Jamoatchilik axboroti departamenti tomonidan “ko‘p tillilik va madaniy turfa xillikni nishonlash hamda BMTning barcha rasmiy oltita tillaridan teng huquqli foydalanishni targ‘ib qilish maqsadida” ta’sis etilgan .

23-aprel sanasi "an’anaviy tarzda nishonlanadigan Uilyam Shekspirning tug‘ilgan kuni va vafot etgan kuni" sifatida tanlab olingan . Ingliz tili bilan bir qatorda BMTning qolgan beshta rasmiy tili sharafiga xalqaro bayramlar ham o‘tkaziladi.

## Yana qarang

* Rus tili kuni
* Xalqaro ona tili kuni
* BMTning rasmiy tillari

## Manbalar

## Havolalar

* BMTning ingliz tili kuni rasmiy sayti )
* BMT ingliz tili kunini oltita rasmiy tilni nishonlash doirasida nishonlaydi )
Kalash odamlari

**Kalasha** yoki **Kalash** — Pokistonning Xayber-Paxtunxva viloyatining Chitral tumanida istiqomat qiluvchi hind-oriy tub xalqi . Pokistondagi Kalash aholisi bir necha ming kishini tashkil qiladi, bu ularni Pokistondagi eng kichik etnik ozchiliklardan biriga aylantiradi.

Ular Pokiston xalqi orasida noyob hisoblanadi..Shu bilan birgalikda ular Pokistonning eng kichik etnik diniy guruhi hisoblanadi hamda an'anaviy ravishda ba'zi mualliflar qadimgi hinduizmning bir shakli sifatida tavsiflangan dinga amal qiladilar. 20-asr oʻrtalarida Pokistondagi bir necha Kalasha qishloqlarini islomni qabul qilishga majburlashga urinish boʻlgan, biroq xalq dinni qabul qilishga qarshi kurashgan. 

Rasmiy bosimlar olib tashlanganidan so'ng, ko'pchilik o'z dinlariga amal qilishni davom ettirdi.Shunga qaramay, ba'zi Kalasha islomni qabul qildi, garchi ba'zilari buni qilgani uchun o'z jamoasi tomonidan rad etilgan bo'lsa ham.

Kalashlar Osiyoning tub aholisi hisoblanib, ularning ajdodlari Chitral vodiysiga, ehtimol, janubdagi boshqa joydan koʻchib kelishgan,.Kalash xalq qoʻshiqlari va dostonlarida ularni “Tsiyam” deb ataydi. Ba'zi Kalash an'analari turli xil Kalash xalqlarini muhojirlar yoki qochqinlar deb hisoblashadi.

Afg‘onistonning qo'shni viloyatidagi qo‘shni Nuristonliklar bir vaqtlar bir xil madaniyatga ega bo‘lgan va bir necha kichik jihatlari bilan farq qiladigan Kalash diniga juda o‘xshash e’tiqodga ega bo‘lgan.

### Til
Kalasha tili, shuningdek, Kalasha-mun nomi bilan ham tanilgan, hind-aryan tili bo'lib, uning eng yaqin qarindoshi qo'shni Xovar tilidir. Ilgari Kalasha janubiy Chitralda kengroq hududda gapirilgaan.
Lin Yi

**Lin Yi** ( Chinese    , 1999 yil 11 yanvarda tug'ilgan) - xitoylik aktyor va model. U 2019-yilgi *“Boshingizni yelkamga qo‘ying” romantik veb-dramasida suratga tushganidan so‘ng mashhurlikka erishdi,* bu esa unga yanada mofaqiyat olip keldi.

### 2015–2018: Karyera boshlanishi
2015 yilda Lin ning faoliyating birinchi yili edi. u rejesor tomonidan kashf etilgan va Tangren Media Co. Ltd bilan shartnoma imzolangan. 2016-yilda yozgi ta’til paytida u xorijga professional raqs va ijrochilik bo‘yicha tayorlanish uchun borgan. 2017-yilda u "Salom, eski zamonlar" yoshlar ko'rik tanlovi dramasining kasting faoliyatida ishtirok etdi va bosh aktyor Lin Yang uchun tanlovdan o'tdi, ammo oxir-oqibat muvaffaqiyatsizlikka uchradi.

### 2019-yildan hozirgi kungacha: Mashhurlik cho'qisida bormoqda

2019-yilda Lin Chjao Tsyansyanning shu nomli romani asosidagi *“Boshingizni yelkamga qo‘ying”* romantik komediya veb-dramasidagi Gu Veyi roli bilan e’tibor va mashhurlikka erisha boshladi. Drama muvaffaqiyatli bo'ldi va Xitoyda va xorijda ( Tailanda ) mashhur bo'ldi. Lin o'zining Gu Veyi obrazi uchun ijobiy baholarga ega bo'ldi, bu uning mashhurligini oshirishga olib keldi. 2019-yil 20-may kuni Lin Yi va bosh yulduz Xing Fei Tailandning Bangkok shahrida katta muxlislar uchrashuvini o‘tkazdilar, u yerda minglab muxlislar yig‘ildi. Lin Harper's Bazaar Gonkong jurnalining may sonida paydo bo'ldi.

2020-yil 1-oktyabr kuni Xitoy Xalq Respublikasi tashkil topganining 71 yilligiga bag‘ishlangan va ko‘plab san’atkorlar bilan birgalikda kuylangan “Mening Vatanim” qo‘shig‘i chiqdi.

## Manbalar

## Havolalar

* Lin Yi on Sina Weibo (in Chinese)
*