open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Chekishning zararlari

**Olimlar sigaretlarni 1950-yildan beri oʻrganadi. Shuning uchun bu haqida yetarlicha malumotga egamiz.**

Tamakidan asosan nafas olish tizimi aʼzolari va yurak qon-tomir sistemasi aziyat chekadi, lekin tamaki butun organizimga ziyon keltiradi. U immunitetni pasaytiradi va ichki aʼzolarga zarba beruvchi yalligʻlanish jarayonlarini stimullaydi.

## Tamaki tarkibi
Tamaki tutunida 4000 dan ortiq kimyoviy birikmalar mavjud boʻlib, ulardan 40 dan ortigʻi ayniqsa xavflidir, chunki ular saraton kasalligini keltirib chiqaradi, shuningdek, bir necha yuz zaharli moddalar: nikotin, benzopiren, siyanid, mishyak, formaldegid, karbonat angidrid, karbon monoksit, gidrosiyan kislotasi va boshqalar. Sigaret tutunida radioaktiv moddalar mavjud: poloniy, qo'rg'oshin, vismut. Nikotin toksikligi boʻyicha gidrosiyan kislotasiga teng.

## Chekish natijasida kelib chiqadigan kasalliklar
* Saraton:
* Yurak kasalligi va insult:
* Oʻpka kasalliklari:
* 2-toifa diabet:
* Surunkali obstruktiv oʻpka kasalligi (KOAH), shu jumladan amfizem va surunkali bronxit.

## Chekishni tashlashning foydalari
Chekishni tashlash, qancha vaqt yoki qancha chekishingizdan qatʼiy nazar, har qanday yoshda sogʻliq uchun foyda keltiradi.
* Salomatlik holatini yaxshilaydi va hayot sifatini yaxshilaydi.
* Yurak-qon tomir kasalliklari, surunkali obstruktiv oʻpka kasalligi (KOAH), saraton va reproduktiv salomatlikning yomon natijalari kabi koʻplab salbiy taʼsirlar xavfini kamaytiradi.
* Yurak ishemik kasalligi yoki KOAH tashxisi qoʻyilgan odamlarga foyda keltiradi.
* Homilador ayollar va ularning homilalari va chaqaloqlari salomatligiga foyda keltiradi.
* Chekish chekuvchi odamlarga, sogʻliqni saqlash tizimlariga va jamiyatga tushadigan moliyaviy yukni kamaytiradi.

## Manbalar
Battle for Terra

***Battle for Terra*** — 2007-yilda Snoot Toons va IM Global tomonidan ishlab chiqarilgan va distributor Lionsgate tomonidan tarqatilgan Amerika kompyuter-animatsion filmi. Film rejissori Aristomenis Tsirbas boʻlib, ovoz berganlar Evan Rachel Wood, Luke Wilson, Brian Cox va James Garner.

## Ovoz berganlar

* Evan Rachel Wood — Mala
* Luke Wilson — James "Jim" Stanton
* Brian Cox — General Hemmer
* James Garner — Doron
* David Cross — Giddy
* Chris Evans — Stewart Stanton
* Dennis Quaid — Roven
* Justin Long — Senn
* Danny Glover — President Chen
* Amanda Peet — Maria Montez
* Mark Hamill — Elder Orin
* Tiffany Brevard — Singer Soloist
* Danny Trejo — Elder Berum
* Phil LaMarr — Fabric Merchant
* Laraine Newman — Toy Merchant
* Ron Perlman — Elder Vorin

## Manbalar

## Havolalar

* 
* 
*
Oʻzbekiston Mudofaa vazirligi Bosh shtabi boshligʻi

**Oʻzbekiston Mudofaa vazirligi Bosh shtabi boshligʻi** () – Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlarining oliy mansabdor harbiy ofitseri. Bosh shtabi boshligʻi Qurolli Kuchlar qoʻshinlarining tezkor qoʻmondonligi va beshta xizmat boʻlinmasidan uchtasi (Oʻzbekiston quruqlikdagi qoʻshinlari, Oʻzbekiston Harbiy-havo kuchlari va Oʻzbekiston Harbiy-dengiz kuchlari) ustidan nazorat olib boradi. Mudofaa vaziridan farqli oʻlaroq, Bosh shtab boshligʻi kamida polkovnik (Polkovnik) unvoniga ega boʻlgan ofitser boʻlishi kerak. Ikki lavozim oʻrtasidagi yana bir farq shundaki, Bosh shtab boshligʻi siyosiy lavozim emas, mudofaa vaziri esa siyosiy nutqning faol aʼzosi boʻlishi mumkin.

Rahbar oʻz vazifalarida quyidagi vazifalarni bajaradi:

* Qoʻshinlarning harbiy harakatlariga maʼmuriy va tezkor rahbarlik
* Qoʻshinlarning jangovar tayyorgarligini amalga oshirish va jangovar usullarni zamonaviy davrga moslashtirish.

## 2000-yilgacha harbiy boshliqlar

## 2000-yildan beri boshliqlar roʻyxati

## Manbalar

## Havolalar
Shuhrat Xolmuhammedov

**Shuhrat Gʻayratjonovich Xolmuhammedov** () — Oʻzbekiston respublikasi mudofaa vaziri boʻlib, 2024-yil 23-noyabrda ushbu lavozimga tayinlangan. Unga ayni paytda general-leytenant unvoni ham berilgan.

## Biografiya
Bu lavozimga tayinlangunga qadar u mudofaa vaziri oʻrinbosari, Prezident huzuridagi xavfsizlik kengashi kotibi oʻrinbosari va favqulodda vaziyatlar vaziri oʻrinbosari lavozimlarida ishlagan.

2016-yilda „Sodiq xizmatlari uchun“ medali bilan taqdirlangan. 2021-yil 23-martda Mudofa vazirining birinchi o'rinbosari va Bosh shtab boshlig'i lavozimiga tayinlangan.

2025-yil 27-avgustda O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining Farmoni bilan general-leytenant unvoni berilgan.

## Manbalar
Erol Güngör

**Erol Güngör** (1938-yil 25-noyabr, Kırşehir – 1983-yil 24-aprel) — turk psixologi va yozuvchisi.

## Manbalar


## Havolalar
Shavkat Normatov

**Shavkat Tursunpoʻlatovich Normatov** (; Oʻzbekiston SSR) – Oʻzbekiston Qurolli Kuchlari Harbiy meros va zamonaviy tadqiqotlar instituti boshligʻi, general-leytenant harbiy unvoniga ega.

## Biografiya
2012—2013-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlari akademiyasi boshligʻi boʻlgan.

2013-yil 23-sentyabrda Oʻzbekiston birinchi prezidenti Islom Karimov Shavkat Normatovni Oʻzbekiston Mudofaa vazirining birinchi oʻrinbosari va Bosh shtab boshligʻi lavozimiga tayinlagan.

2016-yil oktyabrda Oʻzbekiston Mudofaa vazirining birinchi oʻrinbosari lavozimidan boʻshatilgan va Andijon viloyati favqulodda vaziyatlar boshqarmasi boshligʻi lavozimiga tayinlangan. 

2023-yilda Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlari Harbiy meros va zamonaviy tadqiqotlar instituti boshligʻi lavozimiga tayinlangan.

## Mukofotlari
2021-yil 29-aprelda 2-darajali Mehnat faxriysi koʻkrak nishoni bilan taqdirlangan.

## Manbalar
Ahmad Sirhindi

**Ahmad Sirhindi** (1564-yil – 1624/1625-yil) — Boburiylar imperiyasi davrida yashagan hind islom olimi, hanafiy mazhabi faqihi va Naqshbandiya tariqati vakili. U **Imom Rabboniy** nomi bilan ham tanilgan va „Silsilai sharif“ga kiritilgan tariqat shayxi boʻlgan.

## Manbalar

## Adabiyotlar

* 

## Havolalar
Muhammad Muhammadiy Gilaniy

**Oyatulloh Muhammad Muhammadiy Gilaniy** (; (1929-yil 31-avgust &#x2013; 2014-yil 9-iyul) — Eron Islom Respublikasi Ekspertlar Assambleyasi aʼzosi, Eron oliy sudining bosh sudyasi.

Gilaniy 1980—1985-yillarda Tehron Islom inqilobiy sudining sudyasi boʻlgan. Keyinchalik, 1986-va 1992-yillar orasida Qo'riqchilar kengashi aʼzosi boʻlgan.

## Manbalar

## Havolalar

* Tehron uchun Ekspertlar Assambleyasiga saylov natijalari
* Erondagi voqealar xronologiyasi, 2004-yil avgust
Malik ibn Aus Al-Hadatan

**Malik ibn Aus Al-Hadatan An-Nasriy** () — roviy va tobein. Ko'pincha Ibn Shihab al-Zuhriydan hadis rivoyat qilgan.
## Manbalar
Qadam Sharif (Dehli)

Dehlining Paharganj shahridagi **Qadam Sharif** Dargohi 1375–1376-yillarda qurilgan kichik maqbara majmuasidan iborat boʻlib, unda masjid, madrasa va ziyoratgoh („dargoh“) joylashgan. Uning atrofi katta darvoza va devor bilan oʻralgan. 

## Tarixi
Dastlab Firuzshoh Tugʻloq (1309–1388) oʻzi uchun asosi katta toʻrtburchak shakldagi maqbara qurdirgan va uni odatdagi Tugʻloq uslubida ulkan devorlar va darvozalar bilan oʻrab olgan. Biroq, 1376-yilda uning oʻgʻli Fatehxon vafot etgach, u maqbaraga oʻgʻlini dafn ettiradi. Bundan tashqari, Firuzshohning ruhiy yoʻlboshchisi Hazrati Sayid Jaloliddin Husayn Buxoriy Makkadan olib kelgan Muhammadning oyoq izi tushirilgan tosh ham shu yerga qoʻyiladi. Ushbu oyoq izi („Qadam Sharif“ = "Paygʻambarning izi") butun majmuaga **Qadam Sharif** nomi berilishiga sabab boʻladi Maqbara majmuasi tarkibida masjid va madrasa mavjud.

Oʻshandan beri koʻp asrlar davomida butun hududdagi uy-joy va tijorat binolari qurilishi hisobiga majmuaga zarar yetgan boʻlsa-da, qabr, devorlarning aksariyati va bir nechta darvoza hali ham yaxshi saqlanib qolingan. Bundan tashqari, qabr qoshidagi madrasa va masjiddan hamon foydalanilmoqda, oyoq izi esa bu inshootni muhim ahamiyatga ega boʻlgan ziyoratgohga aylantirgan.

## Joylashuvi
Majmua Yangi Dehli temir yoʻl vokzalining shimoli-gʻarbiy qismida, aholi zich joylashgan shahar hududida bunyod etilgan.
## Manbalar

## Havolalar

* 
* The Shrine of the Holy Footprint in Delhi by  A Welch.*Muqarnas*. Vol. 14,  (1997), pp.&nbsp;166–178
Maxluf al-Balbaliy

**Maxlūf ibn `Alī ibn Ṣāliḥ al-Balbālīy** () — Shimoliy va Gʻarbiy Afrika islom olimi. Yoshligini savdo-sotiqda oʻtkazgan. Valata va Marokashda tahsil olgan. Soʻng Kano, Katsina va Timbuktuda dars berish uchun Gʻarbiy Afrikaga joʻnagan. Marokash shahriga qaytib, u yerda dars bergan. 1533-yilda Tabelbalaga qaytib kelgan. Uning saqlanib qolgan fatvolari orasida musulmon davlatlarida tugʻilgan qullar erkinlik huquqiga ega ekanligi haqidagi hukm ham bor.

## Manbalar
Ahmad Havoriy

**Ahmad Havoriy** — shomlik shayx va alloma. Junayd Bag‘dodiy uni „Shom rayhoni“ deya taʼriflagan.

## Manbalar


## Havolalar
Lal Bangla

**Lal Bangla** – Hindistonning Dehli shahrida joylashgan, soʻnggi Boburiylar maqbarasi. U Hindiston Arxeologik tadqiqotlar instituti tomonidan himoyalangan yodgorlikdir.

## Tavsifi
Lal Banglada qizil va sariq qumtoshdan yasalgan ikkita qabr bor. Ulardan biri Boburiylar imperatori Jahondarshohning (1661 – 1713) rafiqasi Lal Kunvar (Imtiazi Mahal) va uning qizi Jann begimga tegishli.

Qoʻshni xonada imperator Akbar II (1806-1837) oilasiga tegishli uchta qabr bor. Binolar Dehli golf klubi hududida joylashgan va keng jamoatchilik tashrifi yoʻlga qoʻyilmagan.

Shuningdek, majmua ichida hijriy 1036-yilda (taxminan milodiy 1626-yilda) qurilgan Sayid Obid maqbarasi ham joylashgan.

## Tarixi
Lal Bangla – Boburiylar davrining eng diqqatga sazovor va qiziqarli tarixiy yodgorliklaridan biri. Lal Bangla tuzilishi va unda dafn etilgan insonni aniqlash bilan bogʻliq bahsli muhokamalar mavjud. Koʻp sonli tarixiy tadqiqotlar maqbara Shoh Alam ismli Boburiy imperatorining qizi va onasiga tegishli ekanligini koʻrsatadi. Shoh Alam qizining ismi Jaan begim, onasining ismi esa Zinat Mahal Sahiba yoki Lal Kunvar ekanligi qayd etilgan.
## Manbalar

## Havolalar

*
Mahmud ibn Ali as-Saroiy

**Mahmud ibn Ali as-Saroiy** — milodiy XIV asr olimi. Xorazmiycha turkiy tilida yozilgan asarlari bilan tanilgan. Asosiy asarlaridan biri  (*Nahjatü l-farādīs*) deb nomlangan, bugungi kunda turk tilida *Nehcü'l-feradis* yoki *Nehcü'l-feradis* nomi bilan tanilgan. 2006-yil holatiga koʻra, as-Saroiyning oʻndan ortiq qoʻlyozmalar maʼlum.

## Manbalar
Bolbon qabri

**[[Gʻiyosiddin Bolbon|Gʻiyosiddin Bolbon]] maqbarasi** Hindistonning Yangi Dehli hududida Mehrauli shahrida joylashgan. Taxminan milodiy 1287-yilda qurilgan qabr hind-islom arxitekturasining rivojlanishidagi tarixiy ahamiyatga ega bino hisoblanadi, chunki Hindistonda birinchi islom ravoqlari aynan shu binoda qoʻllangan. Koʻpchilikning fikriga koʻra, oʻsha vaqtda oʻrnatilgan ilk islom gumbazi ham saqlanib qolinmaganligi sababli, milodiy 1311-yilda Qutb majmuasida qurilgan Alay darvozasining gumbazi Hindistondagi eng qadimgi gumbaz sifatida qayd etilgan, Gʻiyosiddin Bolbon (1200—1287) 1266—1287-yillarda Dehlidagi Mamluklar sulolasi (yoki qullar sulolasi) hukmronligi davrida Dehli sultonligining turkiy hukmdori boʻlgan. U Mamluklar sulolasining eng koʻzga koʻringan hukmdorlaridan biri edi. Bolbon qabri 20-asr oʻrtalarida topilgan.

## Tarixi
U tosh va gʻishtdan qurilgan bino boʻlsa-da, lekin oʻziga xos bezaklari mavjud emas. Qabr atrofi oʻrta asrlarga oid keng aholi punkti xarobalari bilan oʻralgan va u maʼlum burchaklardan qaralganda Qutb minorining ajoyib koʻrinishini taqdim etadi.tomosha qilish mumkin. Bolbon qabrining sharqida vayronaga aylangan toʻrtburchak shaklidagi inshoot borligi aytiladi. Unda Balbonning oʻgʻli, 1285-yilda Moʻlton yaqinida moʻgʻullarga qarshi jangda halok boʻlgan Xon Shahid nomi bilan tanilgan Muhammadning qabri boʻlgan.

## Galereya

Fayl:Graveyard_of_Balban_,Mehrauli_Archaeological_Park,New_Delhi,India.jpg|alt=Grave of Balban's son|Bolbon o'g'lining qabri
Fayl:Tomb_of_Balban,Mehrauli_Archaeological_Park,New_Delhi,India.jpg|alt=Tomb of Balban, Mehrauli -(As on 28-09-2016)|Bolbon maqbarasi, Mehrauli - (28.09.2016 holatiga ko'ra)
Fayl:Ruins_of_tomb_of_Balban,Mehrauli_Archaeological_Park,New_Delhi,India.jpg|alt=Ruins of tomb of Balban-(As on 28-09-2016)|Bolbon qabri xarobalari (2016-yil 28-sentyabrda)
Fayl:Ruins_of_the_tomb_of_Balban,Mehrauli_Archaeological_Park,New_Delhi,India.jpg|alt=Ruins of structure adjoining the tomb of Balban|Bolbon qabriga tutashgan inshoot xarobalari
Fayl:Entrance_to_Tomb_of_Khan_Shahid,_Mehrauli.jpg|alt=Entrance to Tomb of Khan Shahid, Mehrauli|Xon Shahid maqbarasiga kirish
Fayl:Tomb_of_Khan_Shahid,_Balban's_son,_Mehrauli.jpg|alt=Tomb of Khan1 Shahid, Balban's son, Mehrauli|Xon Shahid Bolbonoʻgʻlining qabri
Fayl:Grave_in_Balban's_tomb_enclosure.jpg|alt=Grave in Balban's tomb enclosure, Mehrauli|Bolbon maqbarasidagi qabr

## Manbalar

## Havolalar

* Balban maqbarasi wikimapia
* Balban maqbarasi tasviri
]]
Azimxon qabri

**Azimxon maqbarasi** — Hindistonning Dehli shahrida Dehli-Gurgaon yoʻlidagi Anuvrat Margdagi kichik tepalikda joylashgan Boburiylar qoʻshini generali boʻlgan Azimxon qabri. Qabr 17-asrda foydalanishga topshirilgan. U odatdagi kvadrat shaklda qurilgan, tojli gumbazli gips bilan qoplangan va kandakorlik bilan bezatilgan. Boburiylar davridan keyin, Britaniya hukmronligi davrida, qabr ingliz askarlari tomonidan dam olish joyi sifatida foydalanilgan. Qabr Hindistonning milliy ahamiyatga ega yodgorliklari roʻyxatiga kiritilgan.

## Tarixi
General Azimxon haqida tarixiy maʼlumotlar yetarli emas. U Boburiylar armiyasining generali boʻlib, imperiyaning uchinchi imperatori Akbarga xizmat qilgan. Azimxonga Akbarning oʻzi „Akbar“ („muhtasham“ degani) unvonini bergan&#x5B; ** &#x5D;.

## Galereya

Fayl:Azim_Khan's_Tomb.jpg|alt=Entrance|Kirish qismi
Fayl:Plaque,_Azim_Khan's_Tomb_(01).jpg|alt=Sandstone plaque of the Azim Khan's Tomb|Azimxon qabrining qumtosh lavhasi
Fayl:Azim_khan's_tomb2.jpg|Kirish qismidagi zinapoya

## Manbalar

## Havolalar

* Google Xaritalar tomonidan sunʼiy yoʻldosh surati
Ahmadshoh maqbarasi

**Ahmadshoh maqbarasi** – mahalliy aholi orasida **Badshah no Hajiro** yoki **Raja no Hajiro** (Qirol maqbarasi) nomi bilan tanilgan, Hindistonning Ahmadobod shahridagi oʻrta asrga oid masjid va qabrlar majmuasidir. Ahmadshohning qabri Jomʼe masjidi va Manek Chovk yaqinida joylashgan.

## Tarixi

Masjid markazida Ahmadobod asoschisi Ahmadshoh I ning qabri joylashgan. Uni chap tomonida oʻgʻli Muhammadshoh II (1442–1451) dafn etilgan. Oʻng tomoniga esa nabirasi Qutbiddin Ahmadshoh II (1451–1458) dafn etilgan. Ahmadshoh ukasining qabri asosiy xonadan tashqarida joylashgan. Ahmadshoh qabriga hozir ham gullar va *chadarlar* qoʻyishadi.

## Arxitekturasi
Masjid katta markaziy gumbazli kvadrat shakldagi bino shaklida qurilgan. Toʻrt burchagida kichikroq gumbazli toʻrtta xona mavjud. Qabrlar markazda joylashgan. Xonalar nozik oʻyilgan tosh ekranlar bilan yoritilgan (*jaalis*).

Bu yerga ayollarning kirish taqiqlangan, erkaklar kirishdan oldin boshlarini yopishlari kerak. Yoʻlning narigi tomonida bir necha vazirning qabri ham bor.

## Naubat
*Naubat* – milliy orkestr. U qirolning kelishi va ketishini eʼlon qilgan, maxsus mehmonlarni kutib olish, urushlar boshlanishini eʼlon qilish va qirol oilalarida farzand tugʻilganligi, yoki oʻlganligi, yo ularning nikohi haqida xabar berishgan. *Naubat* hozirgacha qabr yonida Ahmadshoh xotirasi uchun chalishadi. *Naubat* musiqachilarining toʻqqizinchi avlodi har kuni *Naubat Xonada*, qabr eshigi ustidagi baraban xonasida *[[nagara]]* va *shehnay* chaladi. Ular shohlik davrida quyosh botishini eʼlon qilish uchun kechqurun *Naubat* chalishgan va tunda qal’a darvozalari yopilishini eʼlon qilishgan. Ular har kuni 19:30 (yoki quyosh botishi) va 23:00 da chalishgan. Payshanba va juma kunlari yana uchta *Naubat* chalingan, jumladan: 09:00, 12:00 va 15:00 da.

## Galereya

Fayl:Tomb_of_Sultan_Ahmed_Shah_at_Ahmedabad_India.jpg|alt=Badshah no Hajiro, Tomb of Ahmed Shah|*Badshoh no Hajiro*, Ahmadshoh qabri
Fayl:Ahmed Shah Badshah's tomb.jpg|alt=Gate of Tomb|Qabr darvozasi
Fayl:Carving_at_Ahmed_Shah_Badshah's_tomb.jpg|alt=Lattice work in windows of tomb|Qabr derazalaridagi panjaralar
Fayl:Outside_ahmedshah_tomb_another_tomb.JPG|alt=Lattice work|Panjara ishi
Fayl:Wall_Carving_in_Ahmad_Shah_Tomb.JPG|alt=Lattice work|Panjara ishi
Fayl:Inside_ahmedshah_tomb.JPG|alt=Tomb|Qabr
Fayl:Tomb_of_Sultan_Ahmed_Shah.jpg|alt=Pillars and windows|Ustunlar va oynalar


## Yana qarang

* Rani no Hajiro
## Manbalar
Oʻzbekiston vitse-prezidenti

**Oʻzbekiston vitse-prezidenti** lavozimi 1992-yil 8-yanvarda tugatilgunga qadar Oʻzbekistonda siyosiy lavozim boʻlgan. Bu Oʻzbekiston Prezidentining oʻrinbosari lavozimi edi. Shukrullo Mirsaidov 1990-yilning 24-martidan 1992-yilning 8-yanvarigacha ushbu lavozimning birinchi va yagona sohibi edi.

## Tarix
Islom Karimov 1990-yil 24-martda Oʻzbekiston SSR Oliy Kengashining sessiyasida Oʻzbekiston SSR Prezidenti etib saylangan kuniyoq vitse-prezident lavozimi joriy etilgan edi. Oʻsha paytda Oʻzbekiston gʻarbda koʻp uchraydigan prezident va vitse-prezident lavozimlarini joriy etgan birinchi ittifoq respublikasi boʻlgan. Vitse-prezident lavozimida ishlagan yagona shaxs shu lavozimga qadar Oʻzbekiston SSR Vazirlar Soveti Raisi boʻlgan Shukrullo Mirsaidov edi. 1992-yil 8-yanvarda vitse-prezidentlik lavozimi bekor qilinganidan keyin mamlakatda bosh vazir lavozimi joriy etilgan.

## Funksiyalar
Oʻzbekiston vitse-prezidentining asosiy vazifasi prezident lavozimidan chetda qolgan, vafot etgan yoki isteʼfoga chiqarilgan taqdirda va muddatidan oldin saylovlarga qadar prezident vazifasini bajaruvchi sifatida prezidentlik vakolatlarini oʻz zimmasiga olish edi. Vazirlar Mahkamasi prezident bilan.

Bugungi kunda Oʻzbekiston Konstitutsiyasining 96-moddasida Respublika Prezidenti sogʻligʻi yomonlashgani tufayli Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi tomonidan tuzilgan Davlat tibbiy komissiyasining maʼlumotnomasi bilan tasdiqlangan oʻz vazifalarini bajarmagan taqdirda favqulodda vaziyatlar toʻgʻrisida qaror qabul qilinishi belgilangan. Oliy Majlisning majlisi oʻn kun muddatda oʻtkaziladi. Sessiya uch oydan ortiq boʻlmagan muddatga Respublika Prezidenti vazifasini bajaruvchini saylaydi, shu muddatda Prezident saylovi oʻtkaziladi.

## Yana qarang

* Oʻzbekiston yetakchilari roʻyxati
* Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti
* Oʻzbekiston bosh vaziri

## Manbalar
Ka’bul Axbor

**Kaʼbul Ahbor** (; 548-yil, Yaman – 652-yil, Hims, Suriya) – tobein. Bir necha kitoblar muallifi sifatida mashhur. Manbalarda kelishicha Kaʼbul Ahbor Paygʻambar Muhammad tiriklik paytida islomni qabul qilmagan. Islomni Xalifa Umar ibn Hattob paytida qabul qilgan. Millati yahudiy boʻlgan. Ibn Abu Hotimning qayd etishicha, uning iymon keltirishiga sabab Qur’ondagi Niso surasi 47-oyati sabab boʻlgan. U Umar ibn Xattob,Oysha binti Abu Bakr hadis rivoyat qilgan. Muoviya ibn Abu Sufyon paytida saroyda maslahatchi va mudarris boʻlgan. Gʻazzoliy oʻzining „Mukoshafatul qulub“ nomli asarida uningning nasihatlarini keltirgan.

Buxoro viloyati Kogon tumanida Kaʼbul Ahbor ziyoratgohi bor. Ayrim manoqiblarda Kaʼbul Ahborning yoshi va va boʻyining balandligi haqida boʻrttirilgan.
## Manbalar

## Havolalar
Isroiliyot

**Isroiliyot** () — islomning ko‘p qismlarida yahudiylar va nasroniylardan kirib kelgan, avvalgi ummat va nabiylarning qissalariga tegishli rivoyatlar. Ularning ba’zilari zardushtiylikdan olinganligi haqida ham taxminlar mavjud.

Tavrot va Injildagi xabarlar qisman Qurʼonda ham kelgan. Masalan, Odam ato va uning yerga tushishi, Muso paygʻambar va uning qavmi yahudiylarga tegishli naqllar, Iso ibn Maryam va uning onasi Maryam binti Imron haqidagi rivoylatlar va hokazo. Bularning barchasi Qurʼonda vaʼz va ibrat oʻlaroq toʻliq holda bayon qilingan. Soʻngra musulmonlar shu kabi xabarlarning tafsilotlarini oldingi ummatlarning rivoyatlarida koʻrishgan va ularni oʻrganib, iqtiboslar olishgan. Qurʻonda Alloh ahli kitoblarni oʻzlariga berilgan kitoblarni oʻzgartirib yuborganlarini bir necha oʻrinlarda bildirgan boʻlsa ham musulmonlar ushbu maʼlumotlarning sahihligiga eʼtibor berishmagan. Islom paygʻambari ahli kitoblar bilan quyidagicha munosabatda boʻlishi aytgan:

Lekin musulmonlar bunga yengil qarab, maʼlumotlarni olishda eʼtiborsizlik qilishgan. Buning natijasida isroiliyot tafsir kitoblaridan talaygina joy olgan. Isroiliyotlarning masdari, asosan Abdulloh ibn Salom, Kaʼbul Ahbor (tobein), Vahb ibn Munabbah (tobein) va Abdumalik ibn Abdulaziz ibn Jurayj kabilarning nomi bilan bogʻliq.

Ulamolar isroiliyotni 3 qismga ajratgan:

# **Maqbul xabarlar** — ularning sahihligi hadislar orqali bilingan. Masalan, sobiq kitoblarda zikr qilingan Hazrati Xizrning ismi Buxoriy rivoyat qilgan hadisda ham uchraydi;
# **Sukut qilinadigan xabarlar** — ularning rost yoki yolgʻonligi maʼlum emas. Bu turdagi rivoyatlarni nasihat va ibrat uchun loyiq bir suratda hikoya qilish joiz hisoblanadi;
# **Inkor etiladigan xabarlar** — ular islomga va sogʻlom aqlga xilof hisoblanadi. Masalan, Iso ibn Maryamning xochga osilgani haqidagi rivoyat. Bu xabarlarni tasdiqlash, qabul etish, rivoyat qilish mumkin emas. Biron zarurat tufayli naql etilgan taqdirda unga izoh berishlik vojib boʻladi. Koʻpgina tafsirlar bu nosahih xabarlar tufayli ishonchlilik darajasini yoʻqotgan.

Allomalar oʻz asarlarida isroiliyotni toʻla aniqlab berganlar.

## Manbalar
Aut

**Aut** ( — tashqarida, narida) — 1) sport oʻyinlarida toʻp (shayba) ning maydonni chegaralab turgan chiziq (devor)dan tashqariga chiqishi; 2) hakamning bokschi nokautda ekanligini e’lon qilishi.
## Manbalar
Vojidali Mujmaliy

**Vojidali Mujmaliy** (XI asrda yashagan) — sharq donishmandi, „Matla’ ul-ulum“ va „Majma’ ulfunun“ kabi asarlar muallifi.

## Manbalar


## Havolalar
Sahl ibn Abdulloh Tustariy

**Sahl ibn Abdulloh Tustariy** (818-yil – 896-yil; hijriy 203-yil – 283-yil) — sunniy musulmon olim, so‘fiy.

## Manbalar


## Havolalar
Ibrohim ibn Adham

**Ibrohim ibn Adham** (; 716-yil – 782-yil) — Balx podshohining o‘g‘li, so‘fiy avliyolar orasida zuhd va taqvosi bilan mashhur boʻlgan.

## Manbalar


## Havolalar
Sufyon Savriy

**Sufyon Savriy** (; 716-yil – 777/778-yil) — sunniy musulmon olimi, faqih, zohid, muhaddis va tasavvuf shayxi.

## Manbalar


## Havolalar
Suvga sakrash 2024-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida – ayollar oʻrtasida 3 metrlik tramplindan sakrash

2024-yilda Parijda boʻlib oʻtgan yozgi Olimpiada oʻyinlarida ayollar oʻrtasida 3 metrga tramplindan suvga sakrash boʻyicha musobaqa 2024-yilning 7-9-avgust kunlari Parij suv sporti markazida boʻlib oʻtgan. Bu musobaqa 1908-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlaridan beri har Olimpiada oʻyinlarida oʻtkazilmoqda.

## Musobaqa formati
Musobaqa uch bosqichda oʻtkazilgan:

* Dastlabki bosqich: Barcha gʻavvoslar besh martadan shoʻngʻishni amalga oshirishgan; eng yaxshi 18 nafar shoʻngʻuvchi yarim finalga yoʻl olgan.
* Yarim final: Dastlabki bosqichdagi ballar nollashtirilgan. Qolgan 18 nafar gʻavvos besh martadan shoʻngʻishni amalga oshirgan va eng yaxshi koʻrsatkichni qayd etgan 12 nafar gʻavvos finalga yoʻl olgan.
* Yakuniy bosqich: Yarim final ballari nollashtirilgan. Yakuniy bosqichga yetib kelgan 12 nafar gʻavvos besh martadan shoʻngʻishni amalga oshirgan va eng yaxshi koʻrsatkichni qayd etgan uch nafar gʻavvos mos ravishda oltin, kumush va bronza medallarini qoʻlga kiritgan.

## Jadval
Barcha vaqtlar Markaziy Yevropa vaqti (UTC+1) bilan koʻrsatilgan

## Saralash

Ayollar oʻrtasida 3 metrga tramplindan sakrash musobaqasi uchun saralash oʻrinlari quyidagi tartibda boʻlib oʻtgan:

* 2023-yilgi Jahon chempionati: Har bir alohida musobaqaning eng yaxshi oʻn ikki finalchisi Yaponiyaning Fukuoka shahrida 14-30-iyul kunlari boʻlib oʻtishi rejalashtirilgan suv sporti boʻyicha 2023-yilgi Jahon chempionatida oʻz MOQlari uchun kvota olish huquqini qoʻlga kiritgan.
* Qitʼa saralash turnirlari: Har bir alohida tadbirning gʻoliblari Xalqaro suzish federasiyasi tomonidan tasdiqlangan beshta qitʼa uchrashuvlaridan birida (Afrika, Amerika, Osiyo, Yevropa va Okeaniya) oʻz MOQlari uchun kvota olish huquqini qoʻlga kiritgan.
* 2024-yilgi jahon chempionati – saralash huquqiga ega boʻlgan oʻn ikkita eng yuqori reytingli gʻavvoslar 2-18-fevral kunlari Qatarning Doha shahrida boʻlib oʻtishi rejalashtirilgan 2024-yilgi FINA jahon chempionatida ikki ishtirokchi har bir alohida musobaqada oʻz MOQlari uchun kvotalarni qoʻlga kiritgan. Bunda umumiy kvota 136 dan oshmaslik talabi qoʻyilgan.
* Qayta taqsimlash – 2024-yilgi suv sporti boʻyicha Jahon chempionatida oʻzlarining tegishli individual musobaqalarida oʻn uchinchi va undan yuqori oʻrinlarni egallagan gʻavvoslarga umumiy kvota 136 taga yetgunicha qoʻshilishlari uchun qoʻshimcha joy ajratilgan.
* Mezbon davlat – Fransiya mezbon davlat sifatida alohida shoʻngʻish musobaqalari boʻyicha taqsimlanadigan toʻrtta ayollar oʻrinlarini oʻzida saqlab qolgan.

## Natijalar
Musobaqaga 19 davlatdan 28 nafar gʻavvos yoʻllanma olgan va bahslarda ishtirok etgan.

## Manbalar
Basketbol 2024-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida

2024-yilda Fransiyaning Parij shahrida boʻlib oʻtgan Yozgi Olimpiada oʻyinlarida basketbol musobaqalari 2024-yilning 27-iyulidan 11-avgustiga qadar boʻlib oʻtgan. Dastlabki 5x5 basketbol oʻyinlari Lill shahridagi „Stad Per-Mauroy“ stadionida boʻlgan, yakuniy bosqich Parijdagi Bercy Arenada (XOQ qoidalariga koʻra, Olimpiada oʻyinlariga mezbonlik qiluvchi joylarga korporativ homiylar nomini berishga ruxsat bermaganligi sababli Accor Arena nomi qoʻllanilmagan) oʻtkazilgan.Dasturdagi oʻz oʻrnini saqlab qolgan holda, 3x3 musobaqalari Konkord maydonida oʻtkazilgan.

## Natijalar

### Medallar jadvali

### Medal sovrindorlari

## Saralash natijalari

## Musobaqa jadvali

## 5x5 basketbol
### Saralash
Har bir MOQ faqat bitta 12 oʻyinchidan iborat erkaklar jamoasi va faqat bitta 12 oʻyinchidan iborat ayollar jamoasi bilan Olimpiada oʻyinlarida ishtirok etishi mumkin.

#### Erkaklar jamoalari oʻrtasida saralash

#### Ayollar jamoalari oʻrtasida saralash

### Erkaklar turniri

#### Dastlabki bosqich
##### A guruhi

##### B guruhi

##### C guruhi

##### 3-oʻrinni egallagan jamoalar reytingi

#### Hal qiluvchi bosqich

#### Final natijalari

### Ayollar turniri

#### Dastlabki bosqich
##### A guruhi

##### B guruhi

##### C guruhi

##### 3-oʻrinni egallagan jamoalar reytingi

#### Hal qiluvchi bosqich

#### Final natijalari

## 3x3 basketbol
### Saralash
Tarixda ikkinchi marta 3x3 basketbol turnirida erkaklar va ayollar oʻrtasidagi musobaqalarda sakkizta jamoa qatnashmoqda. Har bir MOQ faqat bitta 4 oʻyinchidan iborat erkaklar jamoasi va faqat bitta 4 oʻyinchidan iborat ayollar jamoasi bilan Olimpiada oʻyinlarida ishtirok etishi mumkin. Har bir jamoa maydonga uchta asosiy oʻyinchi va bitta zaxira oʻyinchisi bilan chiqqan.

#### Erkaklar jamoalari oʻrtasida saralash

#### Ayollar jamoalari oʻrtasida saralash

### Erkaklar turniri

#### Guruh bosqichi

#### Hal qiluvchi bosqich

#### Final natijalari

### Ayollar turniri

#### Guruh bosqichi

#### Hal qiluvchi bosqich

#### Final natijalari

## Manbalar

## Havolalar
*
Basketbol 2024-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida – ayollar jamoalari

Ushbu maqolada Parijda (Fransiya) boʻlib oʻtgan 2024-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida 5x5 **ayollar basketbol turnirida** ishtirok etgan barcha jamoalar roʻyxati koʻrsatilgan.

## A guruhi

### Xitoy
2024-yil 26-iyun kuni 16 nafar basketbolchidan iborat roʻyxat eʼlon qilingan. Yakuniy tarkib 2024-yil 13-iyulda maʼlum boʻlgan.



### Puerto-Riko
2024-yil 8-iyulda 15 nafar basketbolchidan iborat roʻyxat eʼlon qilingan. 12 nafar basketbolchidan iborat yakuniy roʻyxat esa 20-iyul kuni eʼlon qilingan.



### Serbiya
Basketbolchilarning yakuniy roʻyxati 2024-yil 24-iyulda eʼlon qilingan.



### Ispaniya
2024-yilning 7-iyunida 15 nafar basketbolchidan iborat roʻyxat eʼlon qilingan. Yakuniy roʻyxat esa 2024-yil 9-iyulda maʼlum boʻlgan.



## B guruhi

### Avstraliya
2024-yil 26-martda 26 nafar basketbolchidan iborat roʻyxat eʼlon qilingan. Yakuniy tarkib 2024-yilning 7-iyulida maʼlum boʻlgan.



### Kanada

Kanadaning 12 nafar basketbolchidan iborat roʻyxati 2024-yil 2-iyulda eʼlon qilingan.



### Fransiya
2024-yilning 16-mayida 18 nafar basketbolchidan iborat roʻyxat eʼlon qilingan. Yakuniy roʻyxat esa 2024-yil 8-iyunda maʼlum boʻlgan.



### Nigeriya
2024-yilning 7-iyulida 16 nafar basketbolchidan iborat roʻyxat eʼlon qilingan. Yakuniy tarkib 2024-yil 23-iyulda maʼlum boʻlgan.



## C guruhi

### Belgiya
2024-yilning 24-mayida 14 nafar basketbolchidan iborat roʻyxat eʼlon qilingan. Yakuniy roʻyxat 2024-yil 6-iyulda eʼlon qilingan.



### Germaniya
2024-yilning 19-iyunida 18 nafar basketbolchidan iborat roʻyxat eʼlon qilingan. 2024-yil 12-iyulda tarkib 15 nafargacha qisqartirilgan. Yakuniy tarkib 2024-yil 15-iyulda eʼlon qilingan.



### Yaponiya
2024-yilning 24-mayida 18 nafar basketbolchidan iborat roʻyxat eʼlon qilingan. Yakuniy roʻyxat 2024-yil 25-iyun kuni maʼlum boʻlgan.



### Amerika Qoʻshma Shtatlari
Basketbolchilar roʻyxati 2024-yil 17-iyunda eʼlon qilingan.




## Manbalar
Abu Juhayfa

**Abu Juhayfa** (), **Vahb ibn Abdulloh ibn Maslama** (; ? – hijriy 72-yil) — Muhammad paygʻambarning sahobasi.

## Manbalar


## Havolalar
FC Taraz

**FC Taraz** () – Qozogʻistonning Taraz shahridagi professional futbol klubi. Jamoaning uy arenasi Taraz markaziy stadioni hisoblanadi. Qozogʻiston Premyer-ligasining dastlabki yillarida yetakchi klublardan biri boʻlgan Taraz jamoasi 1996-yilgi mavsumda chempion, 2004-yilgi mavsumda Qozogʻiston kubogi sohibi boʻlgan.

## Tarix
2016-yilgi mavsum yakunida dastlab Premyer-ligadan tushib ketgan. 2017-yilning 3-fevralida Qozogʻiston futbol federatsiyasi „Oltoy Semey“ jamoasini Premyer-ligada ishtirok etish uchun talab qilinadigan reglamentga javob bermaganligi haqidagi qaroridan soʻng, Taraz jamoasi yana Premyer ligada faoliyatini davom ettirgan.

### Nomlar
* 1960-yil: *Metallist sifatida tashkil etilgan*
* 1967-yil: *Vosxod nomiga oʻzgartirilgan*
* 1968-yil: *Energetik nomiga oʻzgartirilgan*
* 1971-yil: *Alatau nomiga oʻzgartirilgan*
* 1975-yil: *Ximik nomiga oʻzgartirilgan*
* 1992-yil: *Fosfor nomiga oʻzgartirilgan*
* 1993-yil: *Taraz nomiga oʻzgartirilgan*

### Ichki tarix

### Kontinental tarix

## Hozirgi tarkib

## Murabbiylar

*  Qurbon Berdiyev (1986–89; 1991–92)
*  Vohid Masudov (1999)
*  Vladimir Gulyamhaydarov (2003)
*  Yuri Konkov (2004-yil 1-yanvar&nbsp;– 2005-yil 24-avgust)
*  Sergei Tagiyev (2006&nbsp;– 7-May)
*  Vladimir Fomichyov (2008–10)
*  Dmitriy Ogai (2010-yil 1-yanvar&nbsp;– 2010-yil 30-noyabr)
*  Igor Ursachi (2010-yil 25-iyun&nbsp;– 2010-yil 1-sentyabr)
*  Vait Talgayev (2010–2011)
*  Ljupko Petrović (2011-yil 1-noyabr&nbsp;– 2013-yil 14-may)
*  Nurmat Mirzabaev *(vaqtincha)* (2013-yil 16-may&nbsp;– 2013-yil 7-iyun)
*  Arno Pijpers (2013-yil 8-iyun – 2014-yil 10-iyun)
*  Evgeny Yarovenko (2014-yil 10-iyun – 2015-yil 11-noyabr)
*  Nurmat Mirzabayev (Yanvar – 2016-yil may)
*  Yuriy Maksymov (2016-yil 15-may – 2017)
*  Vladimir Nikitenko (2021-yilda tark etgan)
*  Vardan Minasyan (2021-yil 2-fevral – 2021-yil 26-oktyabr)
*  Nurken Mazbayev (2022-yil 13-yanvar – 2022-yil 21-oktyabr)
*  Nurmat Mirzabayev(2022)

## Manbalar

## Havolalar
*
Abu Ali Daqqoq

**Abu Ali Daqqoq** (hijriy II-III asr) — so‘fiyona asarlari bilan mashhur mutasavvif.

## Manbalar


## Havolalar
Afrika maymunchechak epidemiyasi

1b darajali deb hisoblanayotgan I maymunchechakning yangi turi epidemiyasi Markaziy Afrikada 2023-yil sentyabr oyida boshlangan.

## Manbalar
Hazira maqbarasi

**Hazira maqbarasi** – (Hazira nomi bilan ham mashhur) Hindistonning Gujarat shtati Vadodara shahrida joylashgan maqbara. Akbarning oʻgʻli va vorisi Salimning tarbiyachisi boʻlgan Qutbuddin Muhammadxonning, shuningdek, Akbarning Gujaratda muhim lavozimlarni egallagan oʻgʻli Naurang Xonning qabrlari shu yerda joylashgan. Qutbiddin 1573 yildan 1583 yilgacha uch marta Gujarat gubernatori boʻlgan Akbarshohning koʻkaldoshi Mirzo Aziz Kokaning amakisi boʻlgan. U 1583-yilda Gujarat sultonligining oxirgi sultoni Muzaffarshoh III tomonidan oʻldirilgan.

## Tuzilishi
Maqbara Dehlidagi boburiylar meʼmorchiligi uslubida qurilgan. Haqiqiy qabr yer ostidagi xonada, soxta qabr esa maqbaradagi hamma kira oladigan qabr xonasida joylashgan. Arab tilidagi Qur’on matnlari qabr xonasining ichkarisida, peshtoqlarda, arklarda, shuningdek, sharqiy yon devorlarda oʻyib yozilgan. Qabrni oʻrab turgan silindrsimon gumbazning pastki qismi qizil rangli gʻishtli qalin gips bilan qoplangan.

Maqbara qoʻsh gumbazli boʻlib, alohida bogʻi ham mavjud. Uning gʻarbiy qismida zinapoya boʻlgan.

## Galereya

Fayl:Qutbuddin Mahmad Khan's Tomb - Vadodara - Gujarat - DSC004.jpg|alt=The plaque at the entrance of the tomb|Qabr eshigidagi lavha
Fayl:Hazira_side_view.jpg|alt=Hazira from side|Haziraning yon tomondan koʻrinishi
Fayl:Hazira_Maqbara.jpg|alt=Hazira restored|Qayta tiklangan holati


## Manbalar
Sakar Xon maqbarasi

**Sakar Xon maqbarasi** Gujarot shtatining Halol shahrida joylashgan, Sakar Xonning dargohi yoki maqbarasi. Bu Champanerning eski qismida joylashgan inshootlarning eng kattasidir. Dargoh past pogʻonali va katta gumbazli qilib qurilgan. Shuningdek, old tomonida derazalari ham bor. 

## Yana qarang

* Gujarotdagi milliy ahamiyatga ega yodgorliklar roʻyxati
* Champaner-Pavagad arxeologik bogʻi
* Champaner-Pavagad arxeologik bogʻidagi yodgorliklar
## Manbalar
Muhammad Yusuf Islohiy

**Muhammad Yusuf Islohiy** (1932-yil 9-iyul — 2021-yil 21-dekabr) — hind islom olimi va yozuvchisi.

Islohiy 1932-yil 9-iyulda Britaniya Hindistonining Attok shahrida tug‘ilgan. Bareilly shahrida tahsil olgan. Keyin Mazohirul Ulum Saharanpurga oʻqishga kirgan. 2021-yil 21-dekabrda 89 yoshida Rampur UPda vafot etgan.

## Manbalar
Sikandarshoh qabri (Prantij)

**Sikandarshoh qabri**, shuningdek, **Sikandarshoh Rauzasi** nomi bilan tanilgan, Gujarot sultoni Mahmud Begada tomonidan uning askari Sikandarshoh sharafiga qurilgan maqbaradir. U -yil Hindistonning Gujarot shtati Prantij shahrida qurilgan.

## Tarixi
Qabr toshiga bitilgan yozuvda aytilishicha, „eng buyuk Rai va ulugʻvor xon“ Sikandarxon hijriy 885-yilning safar oyi 21-sanasida (1480-yil 10-may) *Thana* shahrida oʻldirilgan.

Afsonaga koʻra, Mian Sikandar Ahmadshoh I qoʻshinida askar boʻlgan. U Halvadda Dhrangadhra shtati boshligʻi bilan boʻlgan jangda vafot etgan. U Pratijda tugʻilgani uchun shu yerda dafn etilgan.

Qabr Milliy ahamiyatga molik yodgorliklar roʻyxatiga kiritilgan (N-GJ-175).

## Arxitekturasi
Maqbara toʻrtburchak shaklidagi, gumbazsiz bino boʻlib, keyinchalik restavratsiya qilish vaqtida tola bilan mustahkamlangan plastik gumbaz oʻrnatilgan.
## Manbalar
Oʻzbekiston pochta markalari roʻyxati (1997)

### „Koinot va xayol“ turkumi

### „Oʻzbek xalq ertaklari“ turkumi

### „Oʻzbekiston respublikasining noyob hayvonlari“ turkumi

### „Abdulhamid Sulaymon oʻgʻli Choʻlpon tavalludining 100 yilligi“ markasi

### „Tennis“ turkumi

### „Uz-Daewoo auto“ turkumi

### „Buyuk ipak yoʻli boʻylab“ turkumi

### Turkumsiz markalar

## Manbalar

## Havolalar
Aʼzam va Muazzamxon qabri

**Aʼzam va Muazzamxon maqbarasi** yoki **Aʼzamxon va Muazzamxonning Rozasi** – Hindistonning Ahmadobod shahridagi oʻrta asrlarga oid gʻishtli qabr.

Maqbara Gujarat sultonligi davrida ark bunyodkori va meʼmor boʻlgan fors aka-ukalar Aʼzam va Muazzamxonlar qabri ustiga qurilgan. Ular Sarxej Rozaning meʼmorlari sifatida eʼtirof etilgan. Roza 1457-yilda Dariyaxon qabriga oʻxshash qattiq gʻishtdan qurilgan. Bogʻ va yaqin atrofdagi masjid hozirgacha saqlanib qolinmagan.
## Manbalar
Kafumba Konneh

Shayx **Kafumba Konneh** (1944-yil 4-fevral — 2015-yil 20-iyul) — Liberiya musulmonlari yetakchisi, taniqli tinchlik faoli va 2005-yilda tashkil etilgan Liberiya haqiqat va yarashuv komissiyasining aʼzosi. 2015-yilda Monroviya shtatidagi Gardnersvilldagi Tope qishlogʻida vafot etgan.
## Manbalar
Triatlon 2024-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida

Parijdagi 2024-yilgi Yozgi Olimpiya oʻyinlarida triatlon boʻyicha musobaqalar 31-iyuldan 5-avgustgacha Pont Alexandre III da boʻlib oʻtgan, unda erkaklar va ayollar oʻrtasidagi har bir musobaqada jami 110 nafar sportchi ishtirok etgan. 2020-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlaridagi muvaffaqiyatli debyutdan soʻng, aralash estafeta musobaqasi ikkinchi marta triatlon dasturiga qoʻshilgan.

## Musobaqa formati
Olimpiya triatloni uchta bosqichdan iborat: suzish ,  ga velosiped haydash va  masofaga yugurish. Musobaqalar hech qanday alohida turlarsiz barcha raqobatchilar oʻrtasida yagona tadbir shaklida boʻlib oʻtadi.

Aralash jamoaviy musobaqada toʻrt kishidan iborat jamoalar (ikki erkak va ikki ayol) ishtirok etadi. Har bir sportchi  masofaga suzadi,  masofaga velosipedda harakatlanadi va  ga estafeta koʻrinishida yuguradi.

## Saralash
Saralash 2022-yil 27-mayda boshlanib, 2024-yilning ayni 27-may sanasida yakunlangan. 110 nafar sportchi (har bir jins uchun 55 nafardan) har bir MOQ uchun har bir jinsga koʻpi bilan uchtadan berilgan oʻrinlar uchun kurashgan. Mezbon mamlakat sifatida Fransiya avtomatik ravishda toʻrtta kvota oʻrnini (har bir jins uchun ikkitadan) qoʻlga kiritgan, eng yuqori oʻrinni egallagan MOQ esa 2022 va 2023-yillardagi aralash estafeta boʻyicha jahon chempionatlarida ikkitadan erkak va ikkita ayol oʻriniga ega boʻlgan.

2024-yil 25-martdagi Triatlon aralash estafeta boʻyicha Jahon Olimpiada saralash reytingiga koʻra, eng yuqori koʻrsatkichga ega oltita MOQ har bir jins uchun ikkitadan kvota oʻrinlari bilan taqdirlangan, yana ikkita MOQ ga shunday kvota oʻrni 2024-yil 15-apreldan 27-maygacha boʻlib oʻtgan aralash estafeta Olimpiada saralash musobaqasida berilgan. Saralash davrida har bir jins boʻyicha eng yaxshi koʻrsatkichga ega 26 nafar sportchi Olimpiada yoʻllanmasini qoʻlga kiritgan. Har bir qitʼa uchun bittadan qoʻshimcha oʻrin MOQning hali oʻyinlarda ishtirok etish huquqiga ega boʻlmagan eng yuqori reytingli erkak va ayol triatlonchilari uchun ajratilgan. Jinslar boʻyicha yakuniy ikkita oʻrin Uch tomonlama komissiya ostidagi triatlonchilarga va Butunjahon triatlon shaxsiy reytingining eng yaxshi 180 taligiga kirish huquqiga ega boʻlganlarga berilgan.

## Jadval
Barcha sanalar Markaziy Yevropa yoz vaqti (UTC+2) bilan koʻrsatilgan.

Erkaklar oʻrtasidagi individual musobaqa dastlab 2024-yil 30-iyul kuniga belgilangan edi, biroq Senadagi suv ifloslanish darajasi boʻyicha xavfsizlik sinovidan oʻta olmagani sababli qoldirilgan.

## Ishtirokchi davlatlar
42 mamlakatdan jami 110 nafar triatlonchi saralashdan oʻtgan.

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  **Mezbon**
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Natijalar
### Medallar jadvali

### Medal sovrindorlari

## Manbalar
Halil ibn Isʼhoq al-Jundiy

**Halil ibn Isʼhoq al-Jundiy** (; shuningdek, **Sidi Xalil** nomi bilan tanilgan) Misrlik fiqhshunos. Madina va Qohirada Molikiylik bo'yicha ta'lim bergan. “Muxtasar Xalil” nomi bilan mashhur boʻlgan qoʻllanmasi Molikiy mazhabiga koʻra shariat qonunlarining timsoli sanaladi va Shimoliy va Gʻarbiy Afrika musulmonlari tomonidan eng nufuzli fiqhiy qoʻllanma sifatida koʻriladi.

## Manbalar
Chim ustida xokkey 2024-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida

Parijdagi 2024-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida chim ustidagi xokkey turnirlari 27-iyuldan 9-avgustgacha 1924-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari uchun qurilgan StadeYves-du-Manoirda boʻlib oʻtgan. Yigirma toʻrtta jamoa (erkaklar va ayollar uchun oʻn ikkitadan) turnirlarida oʻzaro kuch sinashgan.

## Saralash
Xalqaro olimpiya qoʻmitasi va Xalqaro chim ustida xokkey federasiyasi (FIH) 2022-yil 30-mart kuni Parij-2024 saralash mezonlarini ratifikatsiyalagan va eʼlon qilgan. Beshta konfederasiyadan (Afrika, Amerika, Osiyo, Yevropa va Okeaniya) qitʼa chempionlarining har biri oʻz MOQlari uchun erkaklar va ayollar uchun ajratilgan oʻrinlarni qoʻlga kiritgan, mezbon Fransiya esa erkaklar va ayollar oʻrtasidagi turnirda toʻgʻridan-toʻgʻri kvotalarga ega boʻlgan. Fransiya jamoalari FIH jahon reytingida yigirma besh va undan yuqori oʻrinlarni egallagan.

Xalqaro olimpiya qoʻmitasi va Xalqaro chim ustida xokkey federasiyasi (FIH) 2022-yil 30-mart kuni Parij-2024 saralash mezonlarini ratifikatsiyalagan va eʼlon qilgan. Beshta konfederasiyadan (Afrika, Amerika, Osiyo, Yevropa va Okeaniya) qitʼa chempionlarining har biri oʻz MOQlari uchun erkaklar va ayollar uchun ajratilgan oʻrinlarni qoʻlga kiritgan, mezbon Fransiya esa erkaklar va ayollar oʻrtasidagi turnirda toʻgʻridan-toʻgʻri kvotalarga ega boʻlgan. Fransiya jamoalari FIH jahon reytingida yigirma besh va undan yuqori oʻrinlarni egallagan.

### Saralash natijalari

### Erkaklar jamoalari oʻrtasida saralash

### Ayollar jamoalari oʻrtasida saralash

## Natijalari

### Medallar jadvali

### Medal sovrindorlari

## Erkaklar turniri

### Guruh bosqichi
#### A guruhi

#### B guruhi

### Hal qiluvchi bosqich

### Yakuniy natijalar

## Ayollar turniri

### Guruh bosqichi
#### A guruhi

#### B guruhi

### Hal qiluvchi bosqich

### Yakuniy natijalar

## Manbalar
Ibrohim al-Laqqoniy

**Ibrohim al-Laqqoniy** () – molikiy muftiysi, hadis ilmi olimi, ilohiyot olimi. Ashʼariy kalomiga oid eng mashhur didaktik sheʼrlardan biri – „*Javharat at-tavhid*“ muallifi.

Al-Laqqoniy hanafiy, molikiy va shofiyiy mazhabidagi taniqli olimlardan tahsil olgan, ammo faqat molikiy mazhabida fatvo bergan. Qohiradagi al-Azhar universiteti professori ham edi.
## Manbalar
Muhammad ibn Jaʼfar al-Xoroitiy

**Muhammad ibn Jaʼfar al-Xoroitiy** () (938-yilda vafot etgan) – musulmon ilohiyotchi va islom olamidagi sevgi haqidagi ilk kitob boʻlgan „*Iʼtilal al-qulub*“ („*Qalblar dardi*“) muallifi. Samarra shahrida tugʻilgan, Suriyaga koʻchgan. Yaffa yoki Asqalonda vafot etgan.

## Manbalar
Dariyaxon qabri

**Dariyaxon qabri** yoki **Daryoxon gumbazi yo Gʻummat** – Hindistonning Ahmadobod shahridagi Shahibogʻ hududidagi oʻrta asrlarga oid gʻishtli qabr.

## Tarixi va arxitekturasi
Daryoxon Gujarati Muslimning doʻsti va Sulton Mahmud Begaradaning amiri boʻlib, 1459-yilda unga xonlik unvoni berilgan va panjazori bilan taqdirlangan. Daryaxon Ahmadobod tashqarisidagi Daryopur shahriga ham asos solgan.

Dariyaxon maqbarasi 1453-yilda uning tiriklik vaqtida qurilgan. U Gujaratdagi eng katta qabrdir. Ahmadoboddagi toshdan yasalgan boshqa qabrlardan farqli oʻlaroq, devor qalinligi toʻqqiz fut boʻlgan gʻishtdan qilingan. Qabr turk-fors islom meʼmorchiligidagi kabi gʻorning ichki koʻrinishini yaratadigan ark va gumbazlardan qurilgan. asosiy katta gumbaz oʻn oltita kichikroq gumbaz bilan oʻralgan boʻlib, inshootning toʻrt tomonining har birida beshtadan kirish joyi mavjud. Ichkarida kenotaf joylashgan, uning atrofida arkali ayvon bor. Maqbaraning holati hozirda yomon ahvolda.
## Manbalar

## Adabiyotlar

*  Hukumat markaziy matbuoti. 1879. p.&nbsp; .
Rafael Fabarisov

**Rafael Musavvirovich Fabarisov** () — oʻzbekistonlik sobiq futbolchi. „AGMK“ klubi sobiq bosh murabbiyi.

## Manbalar
Xurshid Yoʻldoshev

**Xurshid Yoʻldoshev** () — oʻzbekistonlik sobiq futbolchi. „Oqtepa“ klubi sobiq yarim himoyachisi.

## Manbalar

## Havolalar

* Xurshid Yoʻldoshev Footballafactsru saytida
GayVN mukofoti

** ''GayVN'' mukofoti** — har yili gey pronografiya sanoatida qilingan ishlarni taqdrilash uchun beriladigan film mukofoti. Mukofotga  1986-1998-yillarda GAYVN jurnalining asosiy nashri bo‘lgan AVN Magazine tomonidan homiylik qilingan va AVN mukofotlarining bir qismi bo‘lgan gey pornografiyasi uchun taqdirlashni davom ettirmoqda. Mukofotlash 2011-yilgi marosimdan keyin maʼlum muddatga toʻxtatildi hamda 2018-yilda qaytdi.
## Manbalar
Gimnastika 2024 yilgi Yozgi Olimpiada o‘yinlarida - ritmik gimnastika guruh mashqi

**[[2024-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari]]da ayollar oʻrtasidagi [[badiiy gimnastika]] guruh mashqi** musobaqasi Fransiyaning Parij shahridagi Adidas arenada boʻlib oʻtadi. Saralash bosqichi 9-avgustda, final esa 10-avgustda oʻtkaziladi.

## Musobaqa formati
Musobaqa saralash bosqichi va final bosqichidan iborat boʻldi. Saralash bosqichidagi eng yaxshi sakkizta jamoa final bosqichiga yoʻl oladi. Har bir raundda jamoalar ikkita tartibni amalga oshiradilar (biri 5 ta halqa, biri 3 ta lenta va 2 ta toʻp bilan), ballar yigʻindisini berish uchun qoʻshiladi.

## Natijalar
### Saralash bosqichi

* **Qalin** — ikkita dasturning har birida eng yuqori ball.

### Final

***Qalin** — ikkita dasturning har birida eng yuqori ball.

## Manbalar
Tennis 2024-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida

Parijdagi 2024-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarining tennis musobaqalari 27-iyuldan 4-avgustgacha Roland Garros stadionida oʻtkazildi. Unda beshta yoʻnalish boʻyicha medallar jamlanmasi oʻynaldi va jami 172 nafar sportchi ishtirok etdi. Erkaklar va ayollar yakkalik bahslari, juftlik bellashuvi hamda aralash juftlik bahsi boʻlib oʻtdi. Oldingi musobaqalarga oʻxshab, Parij 2024 formati ham yagona chiqib ketish tizimida tashkil etiladi, bunda erkaklar va ayollar yakkalik yoʻnalishida 64 nafardan sportchi qatnashadi. Tennis turnirlari erkaklar va ayollar oʻrtasidagi yakkalik bahslarida oltita, erkaklar va ayollar oʻrtasidagi juftlik bahslarida beshta (32 ta qur’a) va aralash juftlik bahslarida toʻrtta (16 ta qur’a) turni oʻz ichiga oladi. Yarim final bosqichiga chiqqan oʻyinchilar va juftliklar bronza medali uchun kurashayotgan ikki magʻlub yarim finalchi bilan medallar uchun kurashni kafolatlaydi. Barcha yakkalik oʻyinlari har bir setda standart taybreyk (birinchidan yetti ochkogacha) boʻlgan uchta setdan, shu jumladan yakuniy setdan iborat boʻladi. Barcha juftlik musobaqalarida uchinchi set oʻrniga tay-brek (dastlabki oʻn ochkogacha) oʻynaladi. 1992-yilgi Barselona Yozgi Olimpiada oʻyinlari Tennis de la Vall d’Hebronda oʻtkazilgan (tuproqli kort), shundan beri birinchi bor tuproqli kortda olimpiada bahslari oʻtkazildi.

## Medallar jamlanmasi

### Dasturlar



### Medallar jadvali

## Turnir sarhisobi
Ayollar oʻrtasidagi yakkalik bahslarida Zheng Qinwen Donna Vekićni magʻlub etib, Olimpiada yakkalik bahslarida oltin medalni qoʻlga kiritgan birinchi xitoylik tennischiga aylandi. Anna Karolína Schmiedlová kumush medal, Iga Swiatek esa bronza medalni qoʻlga kiritdi.

Erkaklar oʻrtasidagi yakkalik bahslarida serbiyalik Novak Djokovic Fransiya Ochiq chempionati chempioni ispaniyalik Carlos Alcarazni ikkala oʻyinda ham toʻgʻridan-toʻgʻri magʻlub etib, oltin medalni qoʻlga kiritdi.

Erkaklar oʻrtasidagi juftlik bahslarida Matthew Ebden va John Peers 1996-yilda Atlantada boʻlib oʻtgan olimpiadadan keyin musobaqada gʻolib chiqqan birinchi avstraliyalik juftlik boʻldi, AQSH juftliklari esa kumush va bronza medallarini qoʻlga kiritdi. Sara Errani va Jasmin Paolini ayollar oʻrtasidagi juftlik bahslarida, Kateřina Siniakova va Tomáš Macháč esa aralash juftlik bahslarida gʻolib boʻlishdi.

## Saralash

Parij-2024 musobaqasida qatnashish uchun tennischi Devis kubogi yoki Billi Jan King kubogi oʻyinlarida oʻynagan boʻlishi kerak edi.

## Jadval

## Ishtirokchi davlatlar
Olimpiadaning tennis bahslarida 40 ta MOQ va neytral sportchilar jamoasidan 175 nafar tennischi ishtirok etdi.

*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*

## Manbalar

## Havolalar
* 
* Results book
Falcon Studios

**Falcon Entertainment** (shuningdek, **Falcon Studios** nomi bilan ham tanilgan), Kaliforniyaning San-Fransisko shahrida joylashgan Amerika Qo'shma Shtatlarining mustaqil kompaniyasi hamda dunyodagi eng yirik gey pornografiyasini ishlab chiqaruvchilardan biridir .

Chuck Holmes tomonidan 1971-yilda asos solingan kompaniya gey pornografiyasida eng taniqli brendlardan biri hisoblanadi. Uning Amerikadagi bir qancha yirik raqobatchilari, masalan, Hot House Entertainment , Colt Studios , Channel 1 Releasing va Titan Media egalari yoxud menejerlari ham ilgari Falcon kompaniyasida ishlagan.
## Manbalar
Pornhub mukofoti

** ''Pornhub'' mukofoti** — Pornhub tomonidan beriluvchi mukofot. Uning ochilish marosimi 2018-yil 6-sentyabr kuni Los-Anjelesdagi Belasco teatrida bo‘lib o‘tdi. Kanye West ijodiy rejissyor edi. Tadbirda West o‘zining "I Love It" qo‘shig‘i uchun klipini debyut qildi. Ikkinchi yillik taqdirlash marosimi 2019-yil 11-oktyabrda Los-Anjelesdagi Orpheum teatrida bo‘lib o‘tdi va Bad Bunny tadbirning boshlab berdi. Uchinchi taqdirlash marosimi 2020-yil 15-dekabrda onlayn bo‘lib o‘tdi va Asa Akira tomonidan olib borildi. To‘rtinchi taqdirlash marosimi shou bilan yakunlandi va g‘oliblar 2022-yil 23-martda e’lon qilindi. Beshinchi taqdirlash marosimi natijalari 2023-yil 20-aprelda e’lon qildi. Oltinchi taqdirlash marosimi g‘oliblari esa 2024-yil 29-martda e’lon qilindi.
## Manbalar
Grabby mukofoti

** ''Grabby'' mukofoti ** (, ** ''The Grabbys'' ** nomi bilan ham tanilgan) har yili Chikagoda kattalar uchun moslangan gey erotik video sanoati uchun taqdim etiladi. Mukofotga GRAB jurnali tomonidan homiylik qilinadi. Grabby Awards va GRAB jurnali „Grabbys, LLC“ kompaniyasiga tegishli va u tomonidan boshqariladi. Mukofotlar 2009-yilgacha Gay Chicago jurnaliga tegishli edi .

Birinchi Grabby mukofoti (rasmiy ravishda kattalar uchun erotik gey video mukofotlari sifatida tanilgan) 1991-yilda, Gay Chicago jurnalining yil yakuni sonida mukofotlar roʻyxatida berilgan.
## Manbalar