open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Rhian Wilkinson

**Rhian Emilie Wilkinson** (1982-yil 12-mayda tugʻilgan) – kanadalik professional futbol murabbiyi va sobiq futbolchi, hozirda Milliy ayollar futbol ligasida Portlend Torns FC bosh murabbiyi sifatida ishlaydi. Oʻzining futbolchilik faoliyati davomida u Kanada terma jamoasi uchun 180 dan ortiq oʻyin oʻtkazdi va u bilan London-2012 va Rio-2016da Olimpiada bronza medalini qoʻlga kiritdi. U hujumchi va yarim himoyachi sifatida oʻynadi, lekin birinchi navbatda hujumga moyil oʻng qanot himoyachisi boʻlib, toʻpni oldinga olib yurdi va hujum zonasida toʻplarni uzatdi.

## Yoshligi
Uilkinson Kvebekning Pointe-Claire shahrida ota-onalari Keyt Uilkinson va Shan Evans oilasida tugʻilgan. Uning Daniyada tugʻilgan ingliz otasi Kanada milliy regbi ittifoqi jamoasining sobiq direktori. Uning onasi Shan Evans Uelsda tugʻilgan. Uning Devid ismli akasi va Sara ismli egizak singlisi bor.

1990-yilda u bir yil davomida Uelsga koʻchib oʻtdi va u yerda Kovbrijdagi Bont Faen boshlangʻich maktabida oʻqidi. Maktab qizlarga futbol taklif qilmadi va Uilkinsonning onasi maktabni inklyuziv sport jamoalariga ega boʻlishiga ishontirish uchun Ota-onalar va oʻqituvchilar uyushmasiga qoʻshildi.

U Monrealdagi Villa Mariya oʻrta maktabida oʻqidi va oʻz sinfining valediktori edi. U 1997-yildan 1999-yilgacha Kvebek provinsiyasi jamoasida futbol oʻynagan va 1999-yilda klubga milliy musobaqalarda kumush medalni qoʻlga kiritishda yordam berganidan keyin eng qimmat futbolchi deb topilgan. 1997 va 1998-yillarda u Lak Sent-Luis Leykersga klublar oʻrtasidagi milliy chempionatlarda ikkita kumush medalni qoʻlga kiritishda yordam berdi. U 2000-yilda Buyuk Monreal Atletika Assotsiatsiyasining eng qimmat futbolchisi sifatida tanlandi va 2001-yilda 19 yoshgacha boʻlgan Kanada terma jamoasi uchun milliy oʻquv markazi lagerida qatnashdi. Uilkinson ayollar xokkey jamoasi boʻlgan Lakeshore uchun kurashgan va 1998-yildan 1999-yilgacha regbi bilan shugʻullangan.

Uilkinson Tennessi Universitetida nutq aloqasi va ingliz tili boʻyicha mutaxassislik boʻyicha tahsil olgan va 2002-yilda Tennessi universitetining Ledi Vols hujumchining eng qimmat oʻyinchisi sifatida tanlangan.

## Manbalar
Yuriy Doxoyan

**Yuriy Rafaelovich Dokhoian** (; 1964-yil 26-oktabr — 2021-yil 1-iyul) asli arman boʻlgan rossiyalik shaxmat grossmeysteri (1988).

## Faoliyati
Dokhoian yoshligidan shaxmatga boʻlgan qiziqishi tufayli, juda erta bu sport turiga kirib kelgan. Faoliyatining ilk damlarida bir necha bor shaxmat boʻyicha SSSR chempionatining birinchi ligasida oʻynagan. 1986-yilda yosh shaxmat ustalarning Butunittifoq turnirida ikkinchi oʻrinni egalladi. U 1986-yilda Buxarestda birinchi, 1988-yilda Plovdivda birinchi, 1988-yilda Budapeshtda ikkinchi, 1988-yilda Yerevanda Smbat Lputian va Lev Psaxisdan keyin uchinchi, Sochida 1988-yilda uchinchi, Friso Nijboer bilan 1988-yilda Veyk-an-Zee 19s bilan tenglashgan. U 1991-yilda Kopengagenda, 1992-yilda Berlinda, 1993-yilda Bad Godesbergda, 1993-yilda Lyublinda, 1993-yilda Bonnda, 1993-yilda Munsterda Toni Miles bilan shaxmatda birinchi oʻrinni egalladi.

Chessmetrics maʼlumotlariga koʻra, 1989-yil fevral oyida Dokhoian oʻzining eng yuqori choʻqqisida boʻlgan va uning reytingi oʻsha paytda 2687 reytingga teng edi. U oʻsha payt dunyoda 33-oʻrinni egalladi. Uning eng yaxshi yakkalik chiqishi 1988-yil Yerevanda boʻlib, u yerda 2598 baholangan raqibga qarshi 13 ta mumkin boʻlgan 9 balldan (69 %) ball toʻpladi va 2703 ball toʻpladi.

Koʻp yillar davomida Dokhoian Garri Kasparovning ikkinchisi edi. 2009-yilda u bir vaqtning oʻzida Rossiya ayollar terma jamoasining murabbiyi boʻlgan Sergey Karyakin bilan hamkorlik qilishni boshladi. U shuningdek, jahon toifasidagi ayollar opa-singillari Tatyana va Nadejda Kosintsevalarning murabbiyi edi. 2007-yilda u FIDE katta murabbiyi unvoniga sazovor boʻldi.

## Oʻlimi
2021-yil 1-iyulda Dokhoian Moskvada COVID-19 bilan kasalanib vafot etdi.

## Manbalar
Xie Daoyun

**Xie Daoyun** (kāngīyīn, 340-yildan oldin - 399-yildan keyin) - xitoylik shoir, yozuvchi, olim, xattot va Sharqiy Jin sulolasining munozarachisi.

## Oilasi
Xenanning Yangxia okrugida tugʻilgan Daoyun Xie urugʻiga mansub va general Xie Xuanning singlisi edi. Uning onasi noma'lum bo'lsa-da, u yana beshta bolani dunyoga keltirgani ma'lum. U, shuningdek, bosh vazir Xie Anning sevimli jiyani edi. Uning ijodida daoistik va konfutsiy ta'siri bor edi.

## Hayoti
Uning amakisi Xie An jiyanlari va jiyanlari bilan vaqt o'tkazishni yoqtirar va ularga adabiyot va falsafa bo'yicha viktorina o'tkazardi. Amakisi qoʻygan sinovlarda u aka-uka va amakivachchalarini ortda qoldirdi. Keyinchalik u amakisini Xuan Xuanning tanqididan himoya qiladi.

U mashhur xattotning oʻgʻli Van Ningjiga uylandi. Undan norozi bo'lishlariga qaramay, ular hali ham birga bir nechta farzandlari bor edi. Vang oilasi o'z uylarida bahs-munozaralar o'tkazdilar va u ularda mag'lub bo'lmadi.

Xie Daoyun va uning bolalari Van Ningji mintaqaviy inspektor bo'lganida, Jiangzhouga hamrohlik qilishdi. Sun En isyon ko'targanida, Vang ilohiy aralashuvni va'da qildi. Hech kim kelmagani uchun u va ularning o'g'illari isyonchilar tomonidan o'ldirilgan. Keyin Xie Daoyun va uning xizmatkorlari isyonchilarni kutib olish uchun ketishdi. Aytishlaricha, u asirga olinishidan oldin bir necha kishini oʻldirgan. Isyonchilar yetakchisi Sun En oʻz nabirasini ham oʻldirishni rejalashtirganida, u birinchi navbatda uni oʻldirishni aytdi. Shundan keyin u bolaning hayotini saqlab qoldi.

Xie Daoyun Kuayjiga qaytib keldi va kunlarini Vang uyida o'tkazdi.

## Me'rosi
Jin kitobida uning tarjimai holi bor. Ushbu kitobda uning ijodi zamondoshlari orasida mashhur bo'lganligi aytiladi. U o'z davrida va keyingi sulolalar davrida ayol iste'dodining ramzi sifatida ko'rilgan. " Uch belgi klassikasi " uning hikoyasini, Ming sulolasi musiqiy kompozitsiyasi esa Xie Daoyun va Xie Anning uchrashuvlari haqida hikoya qiladi.

## Manbalar
Mihri Hatun

**Mihri Xotun**, shuningdek, **Mihri xonim** va **Mihri Xotun** (taxminan 1460-yilda tug'ilgan - milodiy 1506-yilda vafot etgan; mhry kẖạtun) Usmonlilar shoiri edi. U bir qozi (Usmonli *qozisi*)ning qizi bo'lib, manbalarga ko'ra umrining ko'p qismini Amasiya va uning yaqinida, Anadoluda o'tkazgan. Hujjatlar uni Sulton Boyazid II ning o'g'li shahzoda Ahmadning adabiy doirasi a'zosi sifatida belgilaydi.

Uning atrofida paydo bo'lgan afsonada aytilishicha, u "bir necha bor sevib qolgan, ammo bu sevgilarning barchasi pok va begunoh bo'lgan va u tinimsiz fazilatli hayot kechirgan". Lyuisning ta'kidlashicha, u "chiroyli va qizg'in" deb ta'riflangan bo'lsa-da, u turmushga chiqmagan.  Ammo uning hayotiga oid asosiy manbalar bo'lmish tezkiralarni bokiralik va shahvoniylikni uning axloqining belgisi sifatida ta'kidlagan zamondoshlari yozgani uchun uning qanchalik begunoh va pokiza ekanligini izohlab bo'lmaydi. U "Usmonlilarning sapfosi" deb nomlanadi.

## She'riyati
Mihriy xonimning she’rlarida ham fors adabiyotiga asos solgan, gʻazal kabi shakllarda ijod qilgan, shuningdek, chuqur adabiy bilim olgan ijodkor namoyon boʻladi. Bernard Lyuis kabi zamonaviy tanqidchilar uning uslubini "ajoyib yangilik va soddalikni saqlab qolish" deb ta'riflashadi.

Uning mashhur satrlaridan biri quyidagicha:

* “Bir qarashda

Men seni sevaman

Ming yurak bilan...

Gʻayratlar oʻylasinlar

Sevish gunohdir

Hech boʻlmasin

Doʻzaxda yonib ketaman

Oʻsha gunohdan”.

Yana biri:

* “Qalbim qaygʻu alangasida yonadi

Osmonga burilib uchqunlar, tutun koʻtariladi

Ichimda yurak shamdek oʻt oldi

Aylanib yurgan vujudim, suratingdan yoritilgan mayoq”.

## Manbalar

## Adabiyotlar

* Damrosch va Aprel Alliston. *Longman jahon adabiyoti antologiyasi: 17-18-asrlar, 19-asrlar va 20-asrlar: V. II* (D, E, F) Longman, Inc.ISBN&nbsp;
* Xalman, Talat Sait va Jayne L. Warner. *Bulbullar va zavq bog'lari: Turkcha sevgi she'rlari.* Syracuse University Press (2005).
* Havliog'lu, Didem. "Qo'shimchalar va qatorlar orasida: XV asrdan XX asrgacha Usmonli ayol shoirlari". Turk tarixiy sharhi 1, №. 1 (nd): 25–54. https://www.academia.edu/806853/On_the_margins_and_between_the_lines_Ottoman_women_poets_from_the_the_fifth_to_the_XXenturies
* Havlioglu, Didem. *She'riy ovoz En/Gendered: Mihri Xotunning "Ayollik" ga qarshiligi.* Yaqin Sharq tadqiqotlari markazi: Sohbet-i Usmoniy turkumi (2010).
* Lyuis, Bernard. *Olis baraban musiqasi: klassik arab, fors, turk va ibroniy she'rlari.* Prinston universiteti matbuoti; Ltr ptg nashri. (2001).ISBN&nbsp;
Norris Cole

**Norris Gen Koul II** (1988 — yil 13 — oktyabrda tugʻilgan) — amerikalik professional basketbolchi, hozirda " Baloncesto Superior Nacional " (BSN)ning „Atletikos de San-German“ jamoasida oʻynaydi. 6' 2 dyuymli posbon, u ikki karra NBA chempioni boʻlib, NBAdagi birinchi va ikkinchi yillarida Mayami Heat bilan 2012 va 2013 — yillarda ketma-ket chempionlikni qoʻlga kiritgan. Oʻzining yetti NBA mavsumida Koul pley-offga chiqdi, lekin bir marta (2016).

## Shaxsiy hayot
Koul Milliy sharaf jamiyatining aʼzosi edi va oʻrta maktabning yuqori sinfining salomchisi boʻlib xizmat qildi. U Klivlend shtatida sogʻliqni saqlash fanlari boʻyicha bakalavr darajasini oldi.

U nafaqadagi himoyachi Trent Koulning amakivachchasi.

## Manbalar
Larisa Petrik

**Larisa Leonidovna Petrik** (1949-yil 28-avgust) — taniqli sovet gimnastikachisi, Vitebsk gimnastika maktabi oʻquvchisi Vikentiy Dmitriev. SSSRda xizmat koʻrsatgan sport ustasi (1968). U Vitebskning „Dinamo“ jamoasida oʻynagan.

## Yutuqlari

* Jamoa birinchiligi (1968) va polda mashq qilish (1968) boʻyicha Olimpiya chempioni, nurli mashqlar boʻyicha bronza medali sovrindori (1968)
* Jamoa birinchiligida jahon chempioni (1970), jamoaviy chempionatda kumush medal sovrindori (1966), nurli mashqlar boʻyicha bronza medali sovrindori (1966, 1970)
* Nurli mashqlar boʻyicha Yevropa chempionatining bronza medali sovrindori (1965)
* SSSRning mutlaq chempioni (1964).
* Toʻsinli mashqlar boʻyicha SSSR chempioni (1966), koʻpkurash boʻyicha kumush medal sovrindori (1966, 1967, 1969), koʻpkurash boʻyicha SSSR kubogi (1966), tayanish boʻyicha SSSR chempionati (1968), toʻsinli mashqlar (1966, 1967, 1970) va polda mashq qilishda (1968), koʻpkurashda bronza medali sovrindori (1968), muvozanat nurida mashq qilishda (1968) va polda mashq qilishda (1966).

Olimpiadadan soʻng u Moskvaga koʻchib oʻtdi, taniqli gimnastikachi Viktor Klimenkoga uylandi va oʻzining qizgʻin mini-spektakllari bilan tomoshabinlarni hayratda qoldirdi.Birinchi muvaffaqiyat unga Strelnikovning „Xolopka“ bilan birga keldi. Ikkinchi muvaffaqiyatni unga „Loʻli qiz“ keltirdi.

## Sport karyerasini tugatgandan keyin
1971-yilda u sportni tark etdi. Faoliyati tugaganidan deyarli darhol uni sahnada ishlashga taklif qilishi. Mashhur rejissor Sergey Andreevich Kashtelyan unga oʻziga xos gimnastika moslamasini yaratdi. Bu 2 metr balandlikka koʻtarilgan logning parodiyasi edi. Zaldan u poʻlatdan yasalgan yovvoyi chiziqqa oʻxshardi, bu tuzilma deyarli bir yil davomida yaratilgan. Bu vaqt ichida u Bizening „Karmen“ musiqasiga sport va akrobatik raqs tayyorladi. Raqam gʻoyasi shundan iborat ediki, Karmen, uning hayoti va sevgisi doimo ustara chekkasida, bu haqiqatan ham chiroyli va noyob raqam edi. U Polsha, Bolgariya, Sharqiy Germaniya, Boltiqboʻyi davlatlari, Leningradda Moskva musiqa zalida chiqish qildi. Moskvadagi „Rossiya“ katta zalidagi kontsertlarda qatnashgan. Bola tugʻilgandan soʻng, u chiqishni toʻxtatdi va SSSR Davlat teleradiokompaniyasining sport tahririyatida ishlay boshladi — u gimnastika musobaqalarini sharhladi. Shu bilan birga, u Moskva davlat universitetining jurnalistika fakultetida tahsil olgan.

1992-yil oxirida u nemis tanishlarining taklifiga binoan eri bilan Germaniya gimnastika klubida ishlash uchun joʻnab ketdi.

Hozirda eri, ot minish boʻyicha 1972-yilgi Olimpiya chempioni Viktor Klimenko, oʻgʻli Vladimir (muvaffaqiyatli gimnastikachi), oʻgʻli Viktor (balet raqqosi) va uning oilasi bilan birgalikda Reynland-Pfaltsning Idar-Obershteyn shahrida yashaydi.

## Taʼlim

* Jismoniy tarbiya pedagogika instituti
* Moskva davlat universiteti

## Mukofotlar va unvonlar

* "Shon-sharaf belgisi" ordeni

## Eslatmalar

## Havolalar

* Larisa Petrik — olimpiyskaya statistika na sayte Sports-Reference.com (angl.)
Kelli Hubly

**Kelli Hubly** (1994-yil 9-avgustda tugʻilgan) — amerikalik futbolchi, Milliy ayollar futbol ligasi (NWSL) Portland Thorns FC klubida himoyachi sifatida oʻynaydi. Thorns bilan Hubly 2017 NWSL chempionati, 2021 NWSL Shield va boshqa mukofotlarni qoʻlga kiritdi.

## Yoshligi
Hubly Illinoys shtatidagi Elk Grove qishlogʻida tugʻilgan va Elk Grove oʻrta maktabida oʻqigan. Yoshligida u Chikagodagi Sokers FC klubida oʻynadi, 2010 va 2011-yillarda Illinoys kubogi chempionatlarida va 2011-yilda AQSh yoshlar oʻrtasidagi futbol boʻyicha mintaqaviy chempionatda gʻolib chiqdi.

## Kollej
Hubly Kentukki universiteti kollejida dastlabki uch yilida (2012—2014) oʻynadi, 2012-yilda Janubi-Sharqiy Konferensiya (SEC) ning yangi talabalar jamoasiga qoʻshildi, 2012-yil 15-oktyabrda SECning „Haftaning birinchi kursanti“ mukofotini qoʻlga kiritdi va 2013-yil 8-oktyabrda Top Drawer Soccer tomonidan „hafta milliy terma jamoasi“ deb topildi. 2014-yilda u Wildcatsga SEC chempionati oʻyiniga chiqishga yordam berdi. 2015-yilda u NCAA transfer qoidalariga koʻra oʻsha yili DePaul universitetiga oʻtdi. U keyingi yil (2016) oʻynadi, har bir oʻyinda assistentlik va assistentlik boʻyicha Katta Sharq konferensiyasida yetakchilik qildi va 2017-yili bitirgan.

## Klubdagi faoliyati
Hubly 2017-yilda „Portland Thorns“ jamoasiga vaqtinchalik oʻrinbosar sifatida qoʻshildi. Soʻnggi bir necha daqiqaga kelib, Hubly 2017-yil 15-iyulda North Carolina Courage ustidan 1:0 hisobida gʻalaba qozongan holda oʻzining birinchi jamoasida debyut qildi. Oʻsha kuzda u Thorns bilan 2017-yilgi NWSL chempionatida gʻolib chiqdi. U oʻzining birinchi professional startini 2018-yil 24-martda North Carolina Couragega qarshi oʻtkazdi. 2018-yilgi NWSL mavsumining dastlabki toʻrtta oʻyinining har bir daqiqasini odatdagi boshlangʻich Emily Mengesning jarohati tufayli oʻynaganidan soʻng, Hubly 2018-yil 27-aprelda Thorns tomonidan uzoq muddatli shartnomaga imzo chekdi. Hubly 2020-yilgi kuzgi seriya (Jamiyat qalqoni), 2021-yilgi NWSL Challenge kubogi, 2021-yilgi ayollar xalqaro chempionlar kubogi va 2021-yilgi NWSL Shield musobaqalarida gʻolib chiqqan Thorns jamoalarining asosiy aʼzosi va tez-tez boshlovchisi boʻlgan.

## Xalqaro maydonda
Hubly U-15, U-17 va U-18 toifalarida AQSh ayollar terma jamoasi aʼzosi boʻlgan.

## Manbalar

## Havolalar
* https://www.timbers.com/post/2020/07/13/kelli-hubly-nwsl-challenge-cup-reign-0-thorns-0-july-13-2020 
* https://www.timbers.com/post/2020/06/26/thorns-matchday-music-emily-menges-and-kelli-hubly
Vanessa DiBernardo

**Vanessa Sue DiBernardo** 1992-yil 15-mayda tugʻilgan — amerikalik futbolchi. U „Chikago Red Stars“ jamoasida oʻynaydi va AQSh U-23 ayollar futbol terma jamoasi aʼzosi edi.

## Yoshligi
DiBernardo Illinoys shtatining Nepervil shahrida oʻsgan, u yerda u Ubonsi vodiysi oʻrta maktabida oʻqigan va futbol jamoasini 2007, 2008 va 2010-yillarda shtat chempionatlarida gʻalaba qozonishda yordam bergan. 2009-yilda u ESPN Rise All-American Uchinchi jamoasiga aʼzo boʻldi va Beacon News Qizlar reytingida yilning eng yaxshi futbolchisi va Chicago Sun-Times butun hududdagi faxriy unvonlarini qoʻlga kiritdi. 2010-yilda oʻzining katta yilida u Gatorade Illinoysda yilning eng yaxshi oʻyinchisi, IHSSCA Illinoys shtatida yilning eng yaxshi oʻyinchisi deb topildi va Top Drawer Soccer tomonidan oʻrta maktab oʻquvchilari uchun mamlakatda ellik birinchi oʻrinni egalladi.

## Kollej karyerasi

### Illinoys universiteti
2010-yilda birinchi kurs talabasi sifatida DiBernardo gollar va ochkolar boʻyicha Katta oʻntalik konferensiyasini boshqargan va Yilning eng yaxshi oʻn nafar birinchi oʻquvchisi deb topilgan. Ikkinchi kursda u oʻz jamoasini 17 ta gol bilan boshqargan va MAC Hermann Trophy tomosha roʻyxatiga kiritilgan. 2012-yilgi U-20 Jahon chempionati tufayli oʻzining yosh mavsumining bir qismini oʻtkazib yuborganiga qaramay, DiBernardo hali ham ochkolar, gollar va zarbalar boʻyicha Illinini boshqardi. 2012-yil oktabr oyida u xet-trik qayd etgan va jamoaga Michigan universitetini magʻlub etishda yordam berganidan soʻng Big Ten konferensiyasi, Top Drawer Soccer va College Sports Madness tomonidan haftaning eng yaxshi futbolchisi deb topildi. Tizzasidan olgan jarohati tufayli yana toʻliq mavsumni oʻynay olmadi, buning natijasida u yetti oʻyinda maydonga tusha olmadi, u 15 oʻyinda yettita gol urdi va faoliyatida yettita golli uzatmani amalga oshirdi. DiBernardo oʻzining Illinidagi faoliyatini yakunladi va eng koʻp golli pas berish boʻyicha maktab rekordini oʻrnatdi va eng koʻp martaba zarbalari boʻyicha maktab rekordini oʻrnatdi. U uchinchi marta Hermann Trophy tomosha roʻyxatiga kiritildi. 2014-yilda u kollejdagi faoliyati davomida birgalikdagi sport va akademik mukammallikni namoyish etganliklari uchun har bir Big Ten aʼzosi maktabining bitiruvchi sinfidan bitta erkak va bir ayol oʻquvchini taqdirlovchi „ Katta oʻnta shon-sharaf“ medali bilan taqdirlandi.

### Chikago Red Stars, 2014-yildan hozirgi kungacha
DiBernardo Chikago Red Stars tomonidan 2014 NWSL kolleji loyihasida toʻrtinchi umumiy tanlov sifatida tanlangan. U ilgari „Red Stars“ bosh murabbiyi Rori Damesda 2011-yilda „Red Stars“ning WPSL jamoasi va 2012—2013-yillarda Chicago Eclipse Select jamoasida oʻynagan. U va Juli Jonstonning shartnoma imzolashi haqida murabbiy Deyms shunday dedi: Juli va Vanessada biz loyihada eng yaxshi ushlab turuvchi yarim himoyachi va eng yaxshi hujumkor yarim himoyachini tanladik. Ular uzoq yillar davomida jamoamizning umurtqa pogʻonasini tashkil qiladi. Ularning ikkalasi ham U20 jahon chempionatida gʻalaba qozonish tajribasiga ega boʻlganligi sababli, ikkalasi ham eng yuqori darajadagi gʻoliblardir.

## Manbalar
Baron Davis

**Baron Uolter Lui Devis** (1979 — yil 13 -aprelda tugʻilgan) — amerikalik sobiq professional basketbolchi *, TNT telekanalida NBA* studiyasi tahlilchisi. U ikki marta NBA All-Star boʻlgan, 2004 — yilda All-NBA uchinchi jamoasiga kiritilgan va ikki marta oʻgʻirlash boʻyicha NBAni boshqargan. U Charlotte Hornets tomonidan 1999 NBA loyihasida uchinchi umumiy tanlov bilan tuzilgan. U, shuningdek, NBAda Nyu-Orlean Hornets, Golden Steyt Uorriors, Los-Anjeles Klippers, Klivlend Kavalers va Nyu-York Niks jamoalarida oʻynagan. Devis UCLA Bruins uchun kollej basketboli oʻynadi va ikkinchi kursdan keyin professional boʻlishdan oldin butun Amerika unvonlarini qoʻlga kiritdi. U Crossroads Schoolda oʻqiyotganda oʻrta maktabning yulduz futbolchisi edi. Devis 50 ta oʻyinda oʻrtacha 2,28 oʻyin oʻgʻirlash boʻyicha NBA pley-off rekordiga ega.

## Shaxsiy hayoti
2014 — yil 30 — yanvarda Devis aktrisa Jordana Bryusterning singlisi Isabella Bryusterning sobiq Creative Artists Agency (CAA) agenti Isabella Brewsterga turmushga chiqdi. 2014 — yil aprel oyida Brewster u va Devis farzand kutayotganini eʼlon qildi. 2016 — yilning yanvar oyida Brewster juftlikning ikkinchi farzandini dunyoga keltirdi. Er-xotin 2017 — yil iyun oyida ajralishdi. 2017 — yil oxirida Devis aktrisa Laura Dern bilan bir nechta uchrashuvlarda koʻrindi.

## Yana qarang

* Milliy Basketbol Assotsiatsiyasi rahbarlariga yordam beradigan martaba roʻyxati
* Milliy Basketbol Assotsiatsiyasining martaba oʻgʻirlash yetakchilari roʻyxati
* Milliy Basketbol Assotsiatsiyasining yillik oʻgʻirlash boʻyicha yetakchilari roʻyxati
* Milliy Basketbol Assotsiatsiyasining yagona oʻyinli assistentlari roʻyxati

## Manbalar
Park Jeong-hwa

**Park Jeong-hwa** (1995-yil 8-mayda tugʻilgan), shuningdek, **Jonhwa** nomi bilan taniqli, janubiy koreyalik qoʻshiqchi va aktrisa. U „EXID“ guruhi aʼzosi sifatida tanilgan.

## Tarjimai holi
Park Jeong-hwa Janubiy Koreyaning Anyang shahrida tugʻilgan. U „Yedang Entertainment“ kompaniyasiga qoʻshilishdan oldin „JYP Entertainment“ning stajyori boʻlgan.

### EXID
Park „EXID“ aʼzosi sifatida oʻzining musiqiy debyutini 2012-yil 15-fevralda „Whoz That Girl“ nomli ilk singlining chiqishi bilan qilgan.

### Aktrisa sifatida
Park oʻzining bola ijrochisi sifatida debyutini „Wives on Strike“ (2004) filmida qilgan. 2005-yilda u „NATV“ telekanalinining „Freshful Children Congress“ dasturida boshlovchi boʻlgan.

2015-yilda u „Soulmates Returns“ estrada telekoʻrsatuvida aktyorlar tarkibida ishtirokchi boʻlgan. Oʻsha yili u *"Webtoon Hero Toondra Show"* dramasida Yuk Ah-youngni oʻzining birinchi asosiy bosh roli sifatida tasvirlagan. U shuningdek, „Wonder Girls“ guruhining „Tell Me“ (2007), Huh Gak va reper LEning „Whenever You Play That Song“ (2011), I-Rexning „That You’re My Girl“ (2013), RK Kim Seong-huining „10:10“ va „You Are My Everything“ (2014) kabi qoʻshiqlarning bir nechta kliplarida suratga tushgan.

2018-yil 9-oktabrda Park „Member of Society“ veb-dramasida rol ijro etishi tasdiqlangan va u 2019-yilda efirga uzatilgan.

2019-yil 11-oktabrda Park aktrisalik faoliyatini davom ettirish uchun „J-Wide“ kompaniyasi bilan shartnoma imzolagani tasdiqlangan. 2021-yilda u „SBS“ telekanalining „One the Woman“ dramasida aktrisa sifatida paydo boʻlgan.

## Manbalar
César Villaluz

**César Osvaldo Villaluz Martinez** (1988-yil 18-iyulda tugʻilgan) — meksikalik professional futbolchi, „Cancun“ klubi yarim himoyachisi.

Oʻn yetti yoshida u Meksika terma jamoasi bilan U-17 Jahon chempionatida ishtirok etgan. Uning yarim himoyachi sifatidagi saʼy-harakatlari jamoaga butun turnir davomida boʻlgani kabi Braziliyaga qarshi ham gʻalaba qozonishga yordam bergan. U bilan 2007-yilda Kanadada boʻlib oʻtgan 20 yoshgacha boʻlgan futbolchilar oʻrtasidagi Jahon chempionatida jamoadoshlari Carlos Vela va Giovani dos Santos oʻynagan. Meksika terma jamoasi guruh bosqichida Portugaliya, Gambiya, Yangi Zelandiya milliy futbol jamoalari bilan toʻqnash kellgan. Pley offda Argentina esa Meksikani magʻlub etgan.

## Koʻnikmalar
Villaluz oʻzining tezkorligi va toʻpni dribling paytida ajoyib nazorati bilan mashhur. Uning boʻyi pastligini chaqqonligi va bir vaqtning oʻzida bir nechta oʻyinchilarni aldab oʻtish qobiliyati bilan qoplanadi.

## Xalqaro
Villalus 2005-yilda Peruda boʻlib oʻtgan FIFA U-17 jahon chempionatida gʻolib chiqqan yosh meksikaliklardan biri edi. 2007-yilda 17 yoshgacha boʻlgan futbolchilarning aksariyati 2007-yilgi Kanada U-20 Jahon chempionatida qatnashgan terma jamoaning asosini tashkil qilgan. Sezarning kattalar terma jamoasidagi birinchi goli Gvatemalaga qarshi oʻrtoqlik oʻyinida boʻlib, ular Meksikaga 3:2 hisobida magʻlub boʻlishgan. Uning Meksika terma jamoasi safidagi ikkinchi goli Xitoyga qarshi oʻrtoqlik uchrashuvida kiritilgan.

## Faoliyat statistikasi

### Xalqaro maydondagi oʻyinlar

## Yutuqlar
**Meksika U17**

* FIFA U-17 Jahon chempionati : 2005-yil

## Manbalar
Shahlo Temirova

## Biografiyasi

Temirova Shahlo Zayniddinovna 1989-yil 12-aprelda Samarqand viloyatining Oqtosh tumanida dunyoga kelgan. Oilada oʻrtancha farzand boʻlib, bir akasi va bir singlisi bor. Oʻquvchilik yillarida Toshkent shahrining Sirgʻali tumaniga koʻchib keladi. Maktabda oʻqib yurgan paytlarida raqs, fortopiyanina chalish toʻgaraklariga qatnay boshlaydi. Shahlo Temirova 2007-2011-yillar Oʻzbekiston davlat sanʼat va madaniyat institutida tahsil olgan. Oʻqish jarayonida „Mariya“ spektaklida Mariya, „Kuzning birinchi kuni“da Qiz rollarni ijro etgan.

## Shaxsiy hayoti

Shahlo Temirova oilali. Aktrisaning bugungi kunga kelib ikki nafar qizi bor. 2016-yilda aktrisa oʻzining Ilhom ismli kursdoshi bilan oila quradi.
Shahlo Temirova teatr aktrisasi faoliyatidan tashqari turli film va seriallarda rollarni ijro etish, reklama, bayram va oqshomlarda boshlovchilik qilish bilan ham shugʻullanadi.
## Kino sanoatidagi faoliyati

Shahlo Temirova oʻzbek milliy teleradiokompaniyasi tomonidan namoyish etilgan „Yollangan sovchi“, „Oʻjar kelin“, „Janob qorovul“, „Qoʻchqor akamning koptogi“, „Yoningdaman ota“, „Baxt uyi“, „Yor tafti“, „Yuragim seniki“, „Shukrona“ kabi filmlarda obrazlar ijro etdi.
Shaxlo Temirova shuningdek, „Yuragim seniki“, „Shukrona“, „Yollangan sovchi“, „Oʻjar kelin“, kabi filmlarda obrazlar ijro etgan. Ular orasida eng salmoqli va mashhur filmlarga „Said bilan Saida“, „Baron“, Shuxrat Abbasovning „Dilor Dilor dil va or“, „Oppoq orzular“ kabi filmlarni keltirish mumkin.

### Filmlari

### Seriallari

## Teatrdagi faoliyati

Shaxlo Temirova jamoat ishlarida ham faol qatnashib, oldiga qoʻyilgan har bir vazifani halol bajaradi. Jamoa uni isteʼdodli aktrisa sifatida hurmat qiladi. 2015-yil „Eʼtirof“ mukofoti sovrindori yilning eng yaxshi teatr aktrisasi nominatsiyasi gʻolibi.
Shahlo Temirova Oʻzbek Milliy akademik drama teatrida sahnalashtirilgan „Kunduzsiz kechalar“da Qiz kabi koʻplab rang-barang rollar ijro etib tomoshabinlarning olqishlariga sazovor boʻlib kelmoqda. 2014-yildan Milliy teatrda faoliyat olib boradi. Shahlo Temirova Oʻzbek milliy akademik drama teatrida sahnalashtirilgan „Koʻngil“ spektaklida kelin, „Andishali kelinchak“da kelin, „Tong otgan taraflar“da Oyyorugʻ, „Omon boʻlgin, azizim!“da yoshligi, „Yigʻloma qiz“da Gulnafis, „Oʻtkan kunlar“da Kumush, „Oʻzbekcha raqs“da kichkina kelin, „Ogoh boʻling, odamlar“da Nafisa, „Yangi yil sarguzati“da qorqiz, „Rustam“da joriya, „Kunduzsiz kechalar“da qiz, „Quyoshni sen uygʻotasan“da qiz, „Qumda sevgi jilolari“da qiz kabi rollarni ijro etdi.

### Teatrda ijro etgan roʻllari

## Manbalar

## Havolalar
*  Oʻzbekiston milliy akademik drama teatri
Vladimir Malakhov

**Vladimir Malakhov** (; 1980-yil 27-noyabrda tugʻilgan) — rossiyalik shaxmat grossmeysteri. U 2009-yilda shaxmat boʻyicha jamoaviy jahon chempionatida oltin medalni qoʻlga kiritgan Rossiya jamoasi aʼzosi edi.

## Faoliyati
1980-yilda Ivanovoda tugʻilgan Malakhovning otasi unga besh yoshida shaxmat oʻynashni oʻrgatgan va u yetti yoshida birinchi turnirida qatnashgan. U 1992-yilda 12 yoshgacha boʻlgan oʻsmirlar oʻrtasidagi Rossiya chempionatida, 1993-yilda esa 14 yoshgacha boʻlgan shaxmatchilar oʻrtasidagi jahon chempionatida gʻolib chiqdi. U 1995-yilda xalqaro usta, 1998-yilda grossmeyster unvoniga sazovor boʻldi.

U 2003 va 2009 da shaxmat boʻyicha Yevropa individual chempionatida ikkinchi oʻrinni egallagan.

FIDE shaxmat boʻyicha 2000-yilgi jahon chempionati va 2004-yilgi FIDE shaxmat boʻyicha jahon chempionatida Malaxov ikkinchi bosqichga chiqdi.

Malakhov 2005-yilgi shaxmat boʻyicha jahon kubogida kuchli oʻntalikka kirdi va bu unga 2007-yil may-iyun oylarida boʻlib oʻtgan FIDE shaxmat boʻyicha jahon chempionatiga nomzodlar saralashiga yoʻl ochdi. U birinchi raundda Aleksandr Grischukga 3½-1½ hisobida yutqazib, musobaqadan chiqib ketdi.

2006-yilda Malkhxov Liviu-Diter Nisipeanu va Magnus Karlsen bilan Sarayevoda oʻtkazilgan Bosna xalqaro turnirida (17 toifa, 2659) birinchi oʻrinni egalladi. 2007-yilda Benidormda boʻlib oʻtgan Yulduzlarning 3-turnirida gʻolib chiqdi.

Malakhov 2009-yilgi shaxmat boʻyicha Jahon kubogining yarim final bosqichiga chiqdi va Bassem Amin, Ilia Smirin, Pavel Eljanov, Uesli So va Piter Svidlerni ketma-ket magʻlubiyatga uchratib, yakunda ikkinchi oʻrinni egallagan Ruslan Ponomariov tomonidan oʻtkazib yuborildi. Bu natija unga shaxmat boʻyicha 2011-yilgi Jahon kubogida qatnashish huquqini berdi va u birinchi bosqichda Ruben Felgaer tomonidan oʻtkazib yuborildi. 2009-yil Varshavada boʻlib oʻtgan tezkor shaxmat boʻyicha Yevropa chempionatida gʻolib chiqdi.

2014-yilda Rigadagi Latviya Railway Rapid Open musobaqasida u Vasiliy Ivanchukdan keyin ikkinchi oʻrinni egalladi. 2015-yilda u Vladimir Petrov xotirasiga bagʻishlangan blits-turnirda gʻolib chiqdi.

## Shaxsiy hayoti
Malakhovning ota-onasining ikkalasi ham fizik; otasi tadqiqotchi, onasi Dubnadagi universitetda oʻqituvchi. Malakhov ikki farzandning otasi.

## Manbalar
Follow You

„**Follow You**“ — Amerikalik Imagine Dragons guruhining qoʻshigʻi. Qoʻshiq Michelle Imagine Dragons, Imagine Dragons va Kidinakorner orqali 2021-yil 12-martda beshinchi studiya albomidagi qoʻsh qoʻshiqlardan biri sifatida chiqarilgan. Guruh aʼzolari Dan Reynolds, Wayne Sermon, Ben McKee va Daniel Platzmanlar uni Joel Little, Michelle Medellin-White bilan birga yozgan va Michelle Medellin-White tomonidan ishlab chiqarilgan.

## Kelib chiqishi va chiqarilishi
2021-yil mart oyi boshida guruh 8-mart kuni qoʻshiqlar eʼlon qilinishidan oldin turli tizerlar joylashtirib, relizlar haqida masxara qila boshladi. „*Follow You*“ va „*Cutthroat*“ Imagine Dragonsning 2018-yildagi Origins albomidan keyingi birinchi yakkaxon relizlari hisoblanadi.

„Follow You“ qoʻshiqchisi Dan Reynoldsning rafiqasi Aja Volkman bilan munosabatlaridan ilhomlangan. Reynolds qoʻshiqni Volkmandan „hayot oʻzgaruvchan“ deagn xabarni olganidan soʻng, yetti oy davomida u bilan gaplashmagan, ajralishlarini yakunlash uchun ketayotganda yozgan. Yozish jarayoni haqida u shunday dedi: "Men birga boʻlganimizdan soʻng „Seni kuzatib boring“ ni yozdim. Men bu haqiqatga yaqin boʻlgan sevgini ifodalashini xohlardim. Sevgi mukammal emas, lekin u bardosh beradi".

## Tijorat koʻrsatkichlari
"Follow You" qoʻshigʻi Billboard Hot 100 roʻyxatida 68-oʻrinni egalladi. Qoʻshiq, shuningdek, guruhning Alternative Airplay boʻyicha 1-oʻringa koʻtarilishi bilan yakunlandi va 2017-yilda „Believer“ va 2018-yilda „Natural“ uchun yetti haftalik choʻqqilarni egallab oldi. MRC Data maʼlumotlariga koʻra, oʻsha haftada u 5,1 million tomoshabin taassurotiga ega boʻldi, bu avvalgi haftaga nisbatan 15 foizga koʻp.

Billboardning Alternative Airplay chartida yetakchilik qilganidan qariyb ikki oy oʻtgach, „Follow You“ 19-iyundagi roʻyxatda 2:1 pogʻonaga koʻtarilib, toʻliq rok formatida, tomoshabinlarga asoslangan Rock va Alternative Airplay soʻrovida birinchi oʻrinni egalladi.

MRC Data maʼlumotlariga koʻra, qoʻshiq 13-iyun kuni tugaydigan haftada 2 foizga koʻp, 7 million tomoshabin taassurotlari bilan hukmronlik qilmoqda.

## Musiqa videosi
Musiqiy video „*Itʼs Always Sunny in Philadelphia*“ filmi yulduzlari Kaitlin Olson va yaratuvchisi Rob McElhenneyni oʻz ichiga oladi, ular ushbu kontsertni tugʻilgan kuni uchun taqdim etishgan, garchi Kaitlinning sevimlisi Imagine Dragons va Robning eng sevimlisi „The Killers“ boʻlib, ID kabi Las Vegasdan kelgan. Ularning ikkalasi ham „Follow You“ ijrosini eshitib, turli xil yovvoyi xayollarni tasavvur qilishadi. Qoʻshiqdan keyin ikkalasi ham ketishadi, Dan Reynolds ularga yana 10 ta qoʻshiq kuylashlari kerakligini aytadi, ammo ikkalasi ham „Radioactive“ni ijro etishdan oldin ketishadi.

## Chartlar

### Haftalik chartlar

### Yil yakuni chartlari

## Chiqarish tarixi

## Manbalar
Wally Szczerbiak

**Walter Robert Szczerbiak Jr.** ( ; 1977 - yil 5 - martda tugʻilgan) - amerikalik sobiq professional basketbolchi va Nyu-York Niksning hozirgi rang tahlilchisi. MSG tarmogʻida. U Milliy Basketbol Assotsiatsiyasida toʻrtta jamoada 10 mavsum oʻynadi va 2001 - 2002-yilgi mavsumda NBA All-Star nomiga sazovor boʻldi. U Mayami universitetida kollej basketboli oʻynagan va Mayami formasini iste'foga chiqargan besh oʻyinchidan biri.

## Shaxsiy hayot
Shcherbiak asli ukrainalik: uning bobosi va buvisi ukrainaliklar boʻlib, Ikkinchi jahon urushidan keyin G'arbiy Germaniyadagi qochqinlar lagerida uchrashishgan. Urushdan keyin ular Pittsburghga hijrat qilishdi.

Shcherbiakning oʻzidan toʻqqiz yosh kichik Uill ismli akasi va oʻn uch yosh kichik Vendi singlisi bor. Wendy Lehigh universitetida kollej basketboli oʻynagan.

2013 - yilda Shcherbiak Ogayo basketbol shon - shuhrat zaliga kiritildi.

## Manbalar

## Havolalar

*NBA profile (archived from 2008)
*ESPN 1999 draft profile
Tayshaun Prince

**Tayshaun Durell Prince** (1980 — yil 28 -fevralda tugʻilgan) — amerikalik professional basketbol direktori va sobiq futbolchi.  Kentukki universitetida kollej basketboli oʻynashdan oldin Dominges oʻrta maktabini tugatgan kichik hujumchi. U 2002 — yilgi NBA loyihasida Detroyt Pistons tomonidan 23 — oʻrinni egallagan va 2004 — yilda jamoa bilan chempionlikni qoʻlga kiritgan.

## Kollej mukofotlari va mukofotlari

* Yilning SEC futbolchisi (2001)
* Konsensus ikkinchi All-Amerika jamoasi (2001)
* NABC Butun Amerika ikkinchi jamoasi (2002)
* AP All-Amerika uchinchi jamoasi (2002)
* Birinchi jamoa All-SEC (2001, 2002)
* SEC turniri MVP (2001)
* SEC butun turniri jamoasi (2001)

## Manbalar
Ildar Ibragimov

**Ildar Ibragimov** (; ; 1967-yil 16-avgustda tugʻilgan) — rossiyalik shaxmatchi. U 2000-yil yanvar oyida 2611 reyting bilan 72-oʻrinni egallagan boʻlsa, uning eng yuqori reytingi 2637 ga 2006-yil aprel oyida erishilgan.

## Shaxmat faoliyati
Ibragimov juda erta shaxmat sport turiga kirib kelgan. Bunga uning yoshligidan shaxmatga boʻlgan qiziqishi sabab boʻlgan. Keyinchalik u shaxmat bilan muntazam shugʻulanib, dastlabki turnirda 1991-yilda 26 yoshgacha boʻlgan SSSR chempionatida Vladimir Kramnik va Andrey Xarlov bilan birinchi oʻrinni boʻlishib oldi. U 1993-yilda FIDE tomonidan grossmeyster unvoni bilan taqdirlangan. Ibragimov 1994-yilda Chigorin xotirasi va 1997-yilda Biel Masters Open turnirida gʻolib chiqqan. U 1994 va 1996-yillardagi Olimpiadalarda, shuningdek, uchta jamoaviy shaxmat boʻyicha Yevropa chempionatida, oxirgisi 1999-yilda, u jamoaviy kumush medalni qoʻlga kiritgan. 2002-yilda u Konnektikut shtatining Nyu-Xeyven shahrida yashagan. U Qoʻshma Shtatlar uchun oʻynay boshladi. U 2004-yilgi AQSh ochiq chempionatining gʻolibi boʻlgan va 2006-yilgi shaxmat boʻyicha AQSh chempionatida uchinchi oʻrinni egallagan. Ibrohimov 2006-yilgi shaxmat olimpiadasida bronza medalini qoʻlga kiritgan AQSh terma jamoasida oʻynagan. U 2006-yilgi Jahon ochiq chempionatida birinchi oʻrinni egallagan. 2015-yilda Ibrohimov milliy federasiyasini Rossiyaga qaytardi. U 50+ toifasida 2019-yilgi kattalar oʻrtasidagi Yevropa chempionatida oltin medalni qoʻlga kiritgan Rossiya jamoasining bir qismi edi.

## Manbalar
Dmitry Jakovenko

**Dmitry Olegovich Jakovenko** (; 1983-yil 28-iyunda tugʻilgan) — rossiyalik shaxmatchi. 2001-yilda FIDE tomonidan grossmeyster unvoni bilan taqdirlangan. Jakovenko 2012-yilda Yevropa chempioni boʻlgan. U 2009-yilgi jahon jamoaviy shaxmat chempionatida va 2007 va 2015-yillardagi shaxmat boʻyicha Yevropa jamoaviy chempionatlarida oltin medalni qoʻlga kiritgan Rossiya jamoasi aʼzosi boʻlgan.

## Shaxmat faoliyati
Jakovenko uch yoshida otasidan shaxmatni oʻrgangan va keyinchalik Garri Kasparovning sobiq murabbiyi Aleksandr Nikitin tomonidan murabbiylik qilgan. 2001-yilda shaxmat boʻyicha yoshlar oʻrtasidagi jahon chempionati va Sen-Vinsent ochiq chempionatining 18 yoshgacha boʻlgan oʻsmirlar seksiyasida gʻolib chiqdi.

Jakovenko 2006-yilgi Rossiya chempionati superfinalida birinchi oʻrinni egalladi, ammo Evgeniy Alekseevga qarshi pley-offda magʻlub boʻldi, Pamplona 2006/2007, Korus B guruhi 2007 va Aeroflot Open 2007da ikkinchi oʻrinni egalladi. U 2007, 2012 2018-yillarda Rossiyaning Xanti-Mansi avtonom okrugi Poykovskiy shahrida boʻlib oʻtgan Anatoliy Karpov nomidagi xalqaro turnirda birinchi oʻrinni egallagan.

2009-yil iyul oyida FIDE jahon reytingida Jakovenko dunyoning reytingi eng yuqori beshinchi shaxmatchi boʻldi va Vladimir Kramnikni ortda qoldirib, rossiyalik birinchi raqamli shaxmatchi (Kramnik oʻsha yilning sentyabr oyida yana oʻrin olgan). Huddi shu oyda Jakovenko Dortmund Sparkassen shaxmat uchrashuvida qatnashib, Peter Leko va Magnus Karlsen bilan taybrekda 5½/10 hisobida Kramnikdan yarim ochko ortda qolgan holda toʻrtinchi oʻrinni egalladi.

Jakovenko 2012-yilda Plovdivda boʻlib oʻtgan shaxmat boʻyicha Yevropa individual chempionatida 8½/11 ball bilan gʻolib chiqdi. U 2013, 2014, 2016 va 2017 da Rossiya kubogi nokaut turnirida gʻolib chiqqan. 2014-yil dekabr oyida Yakovenko Qozonda boʻlib oʻtgan 67-Rossiya chempionatining superfinalida Igor Lisiydan keyin ikkinchi oʻrinni egalladi.

2015-yilda Jakovenko Xanti-Mansiskda boʻlib oʻtgan FIDE Gran-prisining soʻnggi bosqichida Hikaru Nakamura va Fabiano Karuana bilan 6½/11 ball toʻplagan holda birinchi oʻrinni egalladi. U tay-brek boʻyicha birinchi oʻrinni egalladi va 310 ochko bilan Gran-prining umumiy reytingida uchinchi oʻrinni egalladi. 2017-yilning noyabr oyida Jakovenko 2017-yilgi FIDE Gran-prisi seriyasining Palma shahrida boʻlib oʻtgan soʻnggi bosqichida Levon Aronyan bilan birinchi oʻrinni boʻlishdi va tay-brekda birinchi oʻrinni egalladi.

2018-yilda Jakovenko Chelyabinsk viloyatining Satka shahrida boʻlib oʻtgan 71-Rossiya chempionatining Superfinalida 1-2-oʻrinlarni egalladi. U tezkor pley-offda Dmitriy Andreykinga yutqazdi va ikkinchi oʻrinni egalladi.

## Mashhur shaxmat oʻyinlari

* Evgeniy Najer va Dmitriy Jakovenko, 2006-yilgi Rossiya chempionati superfinali, Nimzo-Hindiston himoyasi: Romanishin oʻzgarishi, ingliz gibrid (E20), 0-1
* Dmitriy Jakovenko va Emil Sutovskiy, 8-Poikovskiy Karpov turniri 2007, Ispan oʻyini: ochiq oʻzgarishlar, asosiy chiziqlar (C80), 1-0
* Vugar Gashimov va Dmitriy Jakovenko, Elista Gran-prisi 2008, Caro-Kann mudofaasi: Klassik Variatsiya, Asosiy chiziqlar (B18), ½-½

## Manbalar
Marjorie Jackson-Nelson

**Marjorie Jackson-Nelson** (; (1931-yil 13-sentyabr)—avstraliyalik yengil atletikachi va siyosatchi. 1952-yilgi yozgi Olimpiya oʻyinlarining ikki karra chempioni, Britaniya imperiyasi va Hamdoʻstlik oʻyinlarining yetti karra chempioni. Keyinchalik u siyosatchi boʻldi, 2001—2007-yillarda Janubiy Avstraliya gubernatori boʻlgan.

## Biografiyasi

Marjorie Jackson 1931-yilda Koffs Harborda tugʻilgan. 1949-yilda u 100 va 200 metrga yugurishda toʻrt karra Olimpiya chempioni Fanni Blankers-Kunni magʻlub etdi. 1950-yilgi Britaniya imperiyasi oʻyinlarida Jekson toʻrtta masofani, jumladan, Avstraliya jamoasi bilan ikkita estafetada gʻolib chiqdi.

1952-yilda Xelsinkida boʻlib oʻtgan Yozgi Olimpiada oʻyinlarida Jekson 100 m masofani 11,5 s va 200 m masofani bosib oʻtib, 23,73 va 23,59 s bilan ikkita jahon rekordini oʻrnatdi. Jekson birinchi avstraliyalik yengil atletika chempioniga aylandi.

Keyinchalik 1952-yilda Jackson 100 m masofada oʻz rekordini bir soniyaga yaxshiladi. 1954-yilda Britaniya imperiyasi oʻyinlarida Jackson-Nelson uchta masofani bosib oʻtdi.

Jackson 1953-yil velosipedchi  turmushga chiqdi. U 1977-yilda leykemiyadan vafot etdi, shundan soʻng Marjori leykemiya tadqiqot fondini tashkil qildi.

Jackson-Nelson 2000-yilda Sidneyda boʻlib oʻtgan Yozgi Olimpiada oʻyinlarining ochilish marosimida Olimpiada bayrogʻining sakkiz nafar bayroqdorlaridan biri edi. U 2001—2007-yillarda Janubiy Avstraliya gubernatori boʻlgan.

1953-yilda Jackson Britaniya imperiyasining ordeni aʼzosi boʻldi. 1985-yilda u . 2001-yilda u Avstraliya ordenining hamrohi boʻldi. 2002-yilda qirolicha Yelizaveta II Jackson-Nelsonni Viktoriya Qirollik ordeni qoʻmondoni unvoni bilan taqdirladi.

## Manbalar
Dilyara Saidxoʻjayeva

**Dilyara Saidxoʻjayeva** (1990-yil 29-yanvarda tugʻilgan) — oʻzbekistonlik sobiq professional tennischi.

Saidxo‘jayeva 2007-yil 16-iyulda yakkalik bahslarida 886-o‘rinni egallagan va 2008-yilning 7-iyulida o‘rnatilgan juftlik bahslarida 664-o‘rinni egallagan WTA reytingidagi karerasidagi eng yuqori reytingga ega. Saidxoʻjayeva 2010-yilda professional tennisni tark etgan.

Uning yagona WTA turnirining asosiy toʻr bahsi Toshkent ochiq chempionatiga toʻgʻri keldi va u Albina Xabibulina bilan juftlik bahslarida Sherigilik qildi. Ular chorak finalda italiyalik Mariya Elena Kamerin va shveycariyalik Emmanuel Gagliardiga magʻlub boʻlishdi.

Fed Kubogida O‘zbekiston terma jamoasi safida oʻynayotgan Saidxo‘jayeva g‘alaba va mag‘lubiyat 10:1 hisobiga ega boʻldi.

Ayollar tennis uyushmasi (WTA) ayollar professional tennisining asosiy tashkilotchi organi hisoblanadi. U WTA Tourni boshqaradi, bu ayollar uchun butun dunyo boʻylab professional tennis turi boʻlib, ayollar tennisi uchun yaxshiroq kelajak yaratish uchun tashkil etilgan. WTA korporativ shtab-kvartirasi Florida shtatining Sankt-Peterburg shahrida joylashgan boʻlib, uning Yevropa shtab-kvartirasi Londonda va Osiyo-Tinch okeani mintaqasidagi shtab-kvartirasi Pekinda joylashgan.

Ayollar tennis assotsiatsiyasi 1973-yil iyun oyida Billi Jan King tomonidan asos solingan va uning kelib chiqishi Gledis Xeldman tomonidan tashkil etilgan, Filipp Morris bosh direktori Jo Kulman homiyligida va 1970-yil 23-sentabrda Xyuston raketkasida boʻlib oʻtgan Virjiniya Slims turniriga asoslanadi. Xyustondagi klub, Texas. Rozi Casals ushbu birinchi musobaqada gʻalaba qozondi.

Ayollar tennis assotsiatsiyasi tashkil etilganda, Billi Jan King WTA tarkibiga kirgan toʻqqiz nafar oʻyinchidan biri boʻlgan, ular orasida Juli Xeldman, Valeri Zigenfuss, Judi Dalton, Kristi Kabutar, Peaches Bartkovicz, Kerri Melvill Rid ham boʻlgan. Bugungi kunda WTA musobaqasida 146 million dollar mukofot puli uchun 100 ga yaqin davlatdan 2500 nafardan ortiq o‘yinchi kurash olib boradi.

2021-yil dekabrda Xitoy hukumati Peng Shuayni xavf ostiga qoʻyganidan soʻng, WTA Xitoy va Gonkongdagi faoliyatini toʻxtatdi.

## ITF Circuit finallari

### Juftlik: 1 (0-1)

## Fed kubogi ishtiroki

### Yakkaliklar (4-1)

### Juftliklar (6-0)

## ITF junior natijalari

### Yakkalik (5-3)

### Juftlik (3-4)

## Manbalar

## Havolalar
* 
*
Valery Salov

**Valeriy Salov** (1964-yil 26-mayda tugʻilgan) — rossiyalik shaxmat grossmeysteri, bir vaqtlar dunyoning uchinchi eng yaxshi oʻyinchisi boʻlgan.

## Raqobatli shaxmat faoliyati
Salov 1984-yilda xalqaro usta, 1986-yilda grossmeyster unvoniga sazovor boʻlgan. U 1980-yilda 17 yoshgacha boʻlgan oʻsmirlar oʻrtasida jahon chempioni va 1983—1984-yillarda oʻsmirlar oʻrtasida Yevropa chempioni boʻlgan. U 1987-yilgi SSSR chempionatida Aleksandr Beliavskiy bilan birinchi oʻrinni boʻlishdi, ammo Beliavskiy bilan taybreykda magʻlub boʻldi (+0−2=2). 1988-yilgi SSSR chempionatida u Anatoliy Karpov va Garri Kasparovdan keyin Artur Yusupov bilan tenglashib, uchinchi oʻrinni egalladi.

U ikki marta shaxmat boʻyicha jahon chempionatiga nomzodlar turniriga yoʻllanma oldi. 1988-yilgi klassik shaxmat boʻyicha jahon chempionatiga nomzodlar turnirida u 1/8 finalda (birinchi oʻyinda) Yan Timman (+0−1=5) tomonidan magʻlub boʻldi. 1996-yilgi FIDE shaxmat boʻyicha jahon chempionatiga nomzodlar turnirida u chorak finalga chiqish uchun Aleksandr Xalifman (+4−0=2) va Yan Timman (+2−1=5)ga qarshi dastlabki ikkita oʻyinda gʻalaba qozondi va u yerda Gata tomonidan magʻlub boʻldi. Kamskiy (+0−4=3).

1994-yilda u 16 oʻyinchi Tilburgni nokautga uchragan musobaqada va Buenos-Ayresdagi Polugaevskiyning 60 yilligiga bagʻishlangan tematik turnirda Karpovni ikkala rang bilan magʻlub etdi.

Ispaniya rezidenti boʻlib, u 1997-yilda Dos Hermanas xalqaro turnirida 19-toifali 3-5 oʻrinlarni egalladi.

U 2000-yil yanvaridan beri FIDE reytingi boʻyicha birorta turnirda ishtirok etmagan.

## Nafaqaga chiqqandan keyingi faoliyat
2009-yilda Sankt-Peterburgdagi Chigorin shaxmat klubida Salov shaxmatda oldingi oʻn yillikni tanqid qilish uchun hozirgi „shaxmat autsayderi“ rolini oʻynagan maʼruzalar oʻqidi. Xususan, u shaxmatni ochishga tayyorgarlik koʻrishda kompyuterlarning roli ortib borayotgani bilan bogʻliq muammolar va bu muammolarni anʼanaviy shaxmatdan Fischer Random Chessga (shuningdek, Chess960 deb ataladi) oʻtish orqali hal qilish istiqbollarini muhokama qildi. Shuningdek, u Rossiya siyosatidagi bir qancha voqealar yuzasidan oʻz qarashlarini muhokama qildi.

2015-yil may oyida Chess-News nashriga bergan uzoq intervyusida u bir qator mavzularga, xususan, turli sabablarga koʻra (taklifnomalar yoʻqligi sababli) shaxmatdan chetlatilgani, Kasparov-Karpov oʻrtasidagi oʻyin haqida gapirgan. gugurtlar masonlikning kabalistik „marosim“i boʻlib, Jahon savdo markazidagi Kasparov-Anand oʻyini Qoʻshma Shtatlardagi 11-sentabr teraktlari va boshqa turli nazariyalar bilan bogʻliq edi. Hozirda u Madrid yaqinidagi universitetlarda siyosiy iqtisod bilan shugʻullanadi.

## Manbalar
Lyudmila Kondratyeva

**Lyudmila Andreevna Kondratyeva** (1958-yil 11-aprel, Shaxti, Rostov viloyati) — sovet yengil atletikachisi, sprint boʻyicha ixtisoslashgan. Olimpiyada chempioni. SSSRda xizmat koʻrsatgan sport ustasi (1978). Shaxsiy chempionat va estafeta boʻyicha SSSRning toʻqqiz karra chempioni. "Burevestnik" (Rostov-na-Donu) jamoasida oʻynagan.

## Biografiyasi
Lyudmila Kondratyeva Rostov-Don shahridagi sport maktabida yengil atletikaning turli yoʻnalishlari boʻyicha mashq qila boshladi.Uning birinchi murabbiyi Nina Vasilevna Lazarchenko edi. Lyudmila oʻzining birinchi jiddiy natijalarini 1972-yilda koʻrsatdi va dastlab mutaxassislar uni istiqbolli koʻpkurash sifatida koʻrishdi. 1973-yilda 15 yoshida u 200 metrga yugurish boʻyicha SSSR chempionati finaliga chiqdi va SSSR sport ustasi meʼyorini bajardi. Uning chaqiruvi sprint ekanligi ayon boʻladi.

1975-yil bahorida Lyudmila yangi murabbiy Valeriy Sokovninga oʻtadi. Oʻsmirlar oʻrtasidagi musobaqalarda yaxshi natijalarni koʻrsatgan yosh sportchi 1976-yilgi Olimpiya oʻyinlarida SSSR terma jamoasiga nomzod boʻladi. Shunga qaramay, murabbiy tayyorgarlikni zoʻrlashtirmaslikka qaror qiladi va keyingi Yevropa chempionatiga tayyorgarlik koʻrishni maqsad qiladi.

1978-yilda Kondratieva birinchi marta SSSR chempionligini qoʻlga kiritdi. Birinchi yirik xalqaro musobaqalar — 1978-yilda Pragada boʻlib oʻtgan Yevropa chempionati Kondratievaga katta muvaffaqiyat keltirdi, u 200 metrga yugurish va 4×100 metrga estafetada gʻolib chiqdi.

1980-yil iyun oyida Kondratiyev jahon rekordini 100 metrga oshirdi — 10,87. Moskvadagi Olimpiya oʻyinlarining 100 metrga yugurish musobaqasining finalida u 0,01 soniya oldinda chempion boʻldi. GDR sportchisi, oʻyinlarning sevimlisi Marlies Göhr. Ushbu poygada Lyudmila jiddiy jarohat oldi, 4×100 m estafetani oʻtkazib yubordi va faqat 1982-yilda tiklana oldi. Kondratyeva 1984-yilgi oʻyinlarni boykot tufayli oʻtkazib yuborishga majbur boʻldi, garchi bu yil u yaxshi sport formasiga kirdi.

1988-yilda Seulda boʻlib oʻtgan Olimpiya oʻyinlarida SSSR terma jamoasi tarkibida u 4×100 metrga estafetada bronza medalini qoʻlga kiritdi. Oʻyinlardan soʻng u sport karerasini yakunladi.

1981-yilda Rostov davlat pedagogika institutini tamomlagan. U murabbiy boʻlib ishlagan, engil atletika boʻyicha Rossiya oʻsmirlar jamoasini tayyorlagan. 2006-yilda u Indoneziya yengil atletika jamoasida murabbiy boʻlib ishlagan.

"Xalqlar doʻstligi" (1980) va "Shon-sharaf belgisi" (1985) ordeni bilan taqdirlangan.

## Oilasi
U taniqli sportchi Yuriy Sedyxga uylangan edi. Oilaning Oksana ismli qizi bor edi (1985-yilda tugʻilgan), ammo ularning nikohi buzildi.

## Yutuqlar
* Olimpiya chempioni (1980).
* Yevropa chempioni (1978).
* Yevropa kubogi gʻolibi (1979)
* SSSRning koʻp karra chempioni va SSSR xalqlari Spartakiadasi musobaqalari gʻolibi.
* U 100 metrga yugurish boʻyicha jahon rekordini oʻrnatdi (1980-1983).

## Manbalar

## Havolalar

* IAAF rasmiy veb-saytida Lyudmila Kondratyevaning profili )
* Biografiya (mavjud havola)
Heather Olver

**Heather Olver** (1986-yil 15-martda tugʻilgan) — ingliz badmintonchisi. Uning karyerasidagi eng yorqin yutuqlari orasiga 2014-yilgi Hamdoʻstlik oʻyinlarida aralash jamoa va aralash juftlik toifasida kumush medal, Yevropa ayollar juftlik toifasida bronza medalga sazovor boʻlish hamda 2013-yilgi London Grand Prisi Oltin va Shotlandiya ochiq chempionati finaliga chiqish kiradi. Olver 2016-yilgi Rio yozgi Olimpiada oʻyinlarida ham qatnashgan.

## Faoliyati
Olver olti yoshida badminton oʻynashni boshladi va u akasi bilan mahalliy „Waldron Junior BC“ klubiga qoʻshilganida jiddiy mashgʻulotlarni boshladi.

2005-yilda Olver Angliya oʻsmirlar chempionati va Uels xalqaro musobaqalarida ayollar juftlik bahslarida gʻolib chiqdi. 2009-yilda u xalqaro miqyosda toʻrt marta muvaffaqiyat qozondi, keyingi yili esa ayollar oʻrtasidagi juftlik bahslarida Yevropa chempionatida bronza medalini qoʻlga kiritdi.

Olver 2014-yilgi Hamdoʻstlik oʻyinlarida aralash jamoa va aralash juftlik musobaqalarida qatnashib, mos ravishda kumush medallarga sazovor boʻldi. U 2010-yilda aralash jamoa boʻyicha bronza medalini qoʻlga kiritdi.

## Taʼlimi
Cross in Hand CEP boshlangʻich maktabida oʻqiganidan soʻng, Olver keyinchalik Bath universitetida murabbiylik taʼlimi va sportni rivojlantirish boʻyicha ilmiy darajaga ega boʻldi. U East Sussexdagi Heathfield jamoat kollejida uch hatlab sakrash va 200 metrga yugurish sportlari bilan ham shugʻullangan edi.

## Yutuqlari

### Hamdoʻstlik oʻyinlari
*Aralash juftliklar*

### Yevropa chempionati
*Ayollar juftligi*

### BWF Grand Prisi
BWF Grand Prisi Grand Pri va Grand Pri Oltin kabi ikki darajaga ega. Bu 2007-yildan beri Badminton Butunjahon Federatsiyasi (BWF) tomonidan tasdiqlangan badminton turnirlari seriyasidir.

*Ayollar juftligi*

*Aralash juftliklar*

:  BWF Grand Pri Oltin turnirlari
:  BWF Grand Pri turnirlari

### BWF xalqaro musobaqalari/seriyalari
*Ayollar juftligi*

*Aralash juftliklar*

:  BWF xalqaro musobaqasi turnirlari
:  BWF xalqaro seriyasi turnirlari

## Manbalar