open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Asarning tarkibi

**Asarning tarkibi** — muayyan asar adabiyotning qaysi janri yoki kitobatning qaysi turiga mansubligiga qarab uning tarkibi aniqlanadi. Masalan, masnaviy (Sharq yozma adabiyotida doston) boʻlsa, uning tarkibi necha bob yoki maqolat va necha hikoyatdan iboratligiga qarab belgilanadi. Agar qoʻlyozma devoni boʻlsa, qanday janrdagi sheʼrlardan iboratligi uning tarkibini tashkil qiladi. Chunonchi, Alisher Navoiyning „Gʻaroyib us-sigar“ devoni debocha, 650 gʻazal, 1 mustazod, 3 muxammas, 1 musaddas, 1 tarjiʼband, 1 masnaviy, 50 qitʼa, 133 ruboiydan tarkib topgan. Bayozlarda esa nechta shoir va har bir shoirdan nechtadan sheʼr kiritilganligi uning tarkibini belgilaydi.
## Manbalar
Mir Tarxon (Amir Tarxon) madrasasi

**Mir Tarxon (Amir Tarxon) madrasasi**. Madrasa Movarounnahr hukmdori Sulton Ahmad Mirzoning Buxorodagi noibi Amir Abduali Tarxon tomonidan XV asrning ikkinchi yarmida Samarqand shahrida qurilgan.
## Manbalar

## Adabiyotlar
*Каттаев К. Самарқанд мадрасалари // Зарафшон, 2002 йил 5 октябрь сони.
Muhammad Tohir Al-Buxoriy

**Muhammad Tohir Al-Buxoriy** (XVI acp) − Mudarris.

Muhammad Tohir Hiraviy al-Habushoniy al-Buxoriy mudarris, muhaddis, faqih boʻlib, qizilboshlar bosqini zamonida (1512 yil) Xurosondan Buxoroga kelgan. Buxoro madrasalarida taʼlim olib, tez orada shariat ilmini яхши oʻrgangan.
Muhammad Tohir Al-Buxoriy Xoja Kalon Joʻyboriy (1531—1589) qurdirgan Gavkushon (1570 yil) madrasasida mudarrislik qilgan. Uning bir kunlik darsida  500 tagacha talaba qatnashgan.
Muhammad Tohir Al-Buxoriy haqida "Tuhfat az-zoirin“ kitobida malumot keltirilgan.
Muhammad Tohir Al-Buxoriyning qabri Fathobodda boʻlib, Shayxul Olam maqbarasining shimolida joylashgan.
## Manbalar
Mavlono Kavsariy

**Mavlono Kavsariy** (XV asr) - fors-tojik tilida ijod qilgan buxorlik shoir.

Mavlono Kavsariy Buxoriy haqida Hazrat Alisher Navoiyning „Majolisun nafois“ asarida ikkinchi majlisida xabar berilgan: "Mavlono Kavsariy Buxorodindur. Qobiliyatli, xush suhbat, shiringuy va fasih zabon va donishmand kishi erdi. Mavlono kavsariy asrning donishmandi, allomasi edi. U Buxoroda tugʻilib, ona shahridagi madrasalarda taʼlim olgan. Soʻng Hirotga borgan".

Shuningdek, Alisher Navoiy u bilan bog'liq bir voqeani ham keltiradi: kunlarning birida Mavlono Kavsariy kulbasida faqat o'ziga yarasha bir kishilik ovqat tayyorlayotganida eshigidan bir kishi kirib, qozon ostiga o'tin soladi. Shunda Mavlono Kavsariy "Qo'y, ko'mak berma, taomga sherik bo'lishing mumkin" deb mutoyiba qiladi. 

Navoiyning yozishicha, qabri Hirotdagi Xiyobon boshida boʻlgan.

Mavlono Kavsariyning quyidagi matlaʼlari mashhurdir:

*Dar xayoli pistai xandoni on bodom chashm,*

*Chashmai xunest chashmai mo ki, dorad nom chashm.*

Mazmuni: Ul bodom koʻzlarining xandon pistadek lablari xayolida chashm deb atalgan koʻzlarim kon chashmasi (bulog'i)ga aylandi.

Mavlono Kavsariy Hirotda vafot etgan.

## Manbalar
Islom moliyasi boʻyicha qirollik mukofoti

**Islom moliyasi boʻyicha qirollik mukofoti** 2010-yildan boshlab dunyo boʻyicha islom moliyasi rivojiga hissa qoʻshgan musulmon yoki musulmon boʻlmaganlarga har ikki yilda bir marta beriladigan nufuzli xalqaro mukofot hisoblanadi. Bu Malayziya xalqaro moliya markazi tomonidan asos solingan hamda hukumat tomonidan qoʻllab-quvvatlanayotgan mukofot sifatida koʻriladi.
Ushbu mukofot quyidagi shaxslarga berilgan:

* Zeti Axtar Aziz, Malayziya Markaziy bankini 2007-yilda boshqargan;

* Rifot Abdul Karim, Buyuk Britaniya va Arab mamlakatlari iqtisodiy kengashi rahbari;

* Abdul Halim Ismoil, Saudiya Arabistoni va Malayziyaning iqtisodiy rivojlanish istiqbollarini oʻrganish boʻyicha hissa qoʻshgan olim;

* Iqbol Xon, Saudiya Arabistoni va Bruney sultonligida markaziy bank rahbari;

* Soli Abdulloh Kamol, saudiyalik olim, „Dallah al Baraka Group (DBHC)“ taʼsischisi.

## Yana qarang
* List of economics awards
* Muhammad VI Awards for the Holy Quran
## Manbalar

## Havolalar
* www.mifc.com/award
Xalqaro bagʻrikenglik kuni

**Xalqaro bagʻrikenglik kuni** - bu murosasizlikning xavf-xatarlari haqida jamoatchilikni xabardor qilish uchun 1995-yilda UNESCO tomonidan e’lon qilingan, har yili 16-noyabrda nishonlanadigan kun.

## Konferensiya va festivallar
Har yili Xalqaro bag‘rikenglik kuni munosabati bilan turli anjuman va festivallar tashkil etiladi. 2013-yilda Norvegiyaning Drammen shahrida tashkil etilgan “Umumjahon bag‘rikenglik multfilmlari festivali” shular jumlasidandir.

Bu kun Bangladeshda Tinchlik sammitini o‘tkazish bilan nishonlanadi. Sammit tinchlik, bagʻrikenglik, kiber xavfsizlik kabi masalalar boʻyicha mamlakat muammolarini muhokama qilish uchun platforma vazifasini o‘taydi.

1997-yilda Birlashgan Millatlar Tashkiloti Bosh Assambleyasi (№ A / RES / 51/95 rezolyutsiyasi) ham BMTga a'zo davlatlarni ushbu Xalqaro kunni nishonlashga taklif qildi. Ushbu rezolyutsiyada Bosh Assambleya Birlashgan Millatlar Tashkilotining Tolerantlik yilini nishonlash to'g'risidagi qarorlariga ishora qiladi; urushlarning oldini olishda bag'rikenglik tamoyilini qo'llash kerakligini belgilovchi BMT Nizomiga ishora qiladi; UNESCOning bagʻrikenglik tamoyillari deklaratsiyasini qabul qilish toʻgʻrisidagi qarorini eʼtiborga oladi.

## Rossiya
Sankt-Peterburgda Xalqaro bag'rikenglik kuni shahar hokimiyati tomonidan 2006 yilda qabul qilingan bag'rikenglik dasturi doirasida nishonlanadi. Hukumat ko‘magida kitobxonlik, konsertlar, tuman bayramlari va boshqa tadbirlar o‘tkazilmoqda. Maktablarda bag'rikenglikni targ'ib qilish bo'yicha tadbirlar o'tkazilishi bejiz emas. Xullas, Sankt-Peterburgdagi maktablardan birida bag‘rikenglik kuniga bag‘ishlangan interaktiv o‘yin o‘tkazilganda, viktorinada birinchi o‘rin “14/88” nomli maktab o‘quvchilari jamoasiga nasib etdi va bu e’tibordan chetda qolmadi. matbuot tomonidan, chunki faxriy yorliq maktab foyesida uzoq vaqt osilgan.

## Manbalar

## Yana qarang
*Tolerantlik

## Havolalar
* International Day for Tolerance
* Declaration of the Principles of Tolerance
Juma al-Majid madaniyat va meros markazi

**DUBAY SHAHRIDAGI JUMA AL-MAJID MADANIYAT VA MEROS MARKAZI**

**Juma al-Majid madaniyat va meros markazi** arab millatining ilmiy merosi hamda fan yutuqlarini oʻzida jamlagan tashkilot hisoblanadi.
Markaz Amirlikdagi taniqli tadbirkor va siyosiy maslahatchi Shayx Juma al-Majid tomonidan 1989-yil tashkil qilingan. Bundan koʻzlangan maqsad ilmiy tadqiqot ishlarini olib borayotgan olimlar uchun yetarli shart-sharoitlar yaratib berish, ularni zaruriy qoʼlyozma asar va adabiyotlar bilan taʼminlashdan iborat edi. Shu bois, Shayx markazni nodir kitoblar bilan toʻldirishga alohida ahamiyat qaratdi.

## Markazning asosiy maqsadlari
1.	Insonlar yaratgan ilmiy merosini jamlash va himoya qilish;
2.	Turli fanlarni, bilimlarni va madaniyatlarni oʻz ichiga olgan kutubxona xizmati bilan taʼminlash va ilmiy tadqiqotlar uchun sharoit yaratish;
3.	Xalqlarning madaniy birligiga erishish uchun Birlashgan Аrab Аmirliklari va xorijdagi turdosh muassasalar bilan madaniy hamkorlikni yoʻlga qoʻyish;
4.	Ilmiy nashrlarni keng yoyishda, kelgusi avlod foydasiga xizmat qiladigan tadqiqotlar olib borishda hissa qoʻshish.

## Markaz tuzilmasi

1. Qoʻlyozma, bosma va zamonaviy asarlarni taʼmirlash boʻlimlari

2. Sof sellyuloza tolalarini ajratib olish boʻlimi

3. Asosiy kutubxona, Xos kutubxonalar va Davriy nashrlar kutubxonasi

4. Qoʻlyozmalar va klassifikatsiya boʻlimi

5. Jurnal va nashriyot boʻlimi

6. Ilmiy-tadqiqot va axborotni rivojlantirish boʻlimi

7. Maʼlumotlar bazasi va arxiv boʻlimi

8. Xorijiy madaniy aloqalar va hamkorlik boʻlimi

9. Madaniy faoliyat va hujjatlashtirish boʻlimi

Bugungi kunda Markazning Boshqaruvchi direktori lavozimida
Dr. Muhammad Kamel faoliyat olib bormoqda.

## Manbalar

https://www.almajidcenter.org
Hazrat Mullo Mir

**Hazrat Mullo Mir**

Toʻliq ismi Hazrat Oxund Mullo Mir Kosagaroniy Buxoriy. Uning otasining ismi Sayid Husayn boʻlgan. Mullo Mir asli Hisori Shodmon tumaniga qarishli Dexlav qishlogʻidan boʻlgan.  Abdullaxon hukmronligi davrida Buxoroga kelgan.
Hazrat Mullo Mirning ustozi  Mavlono Asomiddin hisoblanadi. U Kurʼon va shariat ilmini puxta egallagan. „Tuhfat az-zoirin“da keltirilishicha, u valiolloh Mullo Mir nomi bilan mashhur boʻlgan.
Abdullaxonning xoc navkarlaridan biri boʻlgan Doʻstimbiy Argun Hazrat Mullo Mir qabrlari oldida ulkan xonaqoh bino qilgan. Ushbu goʻzal xonaqoh ayni paytda namozxonlar ixtiyoriga berilgan.
Hazrat Mullo Mir qabri Romitan tumani, Xoki Mullo Mir qishlogʻida joylashgan.
## Manbalar
Abdulvohid Shovkatiy

**Abdulvohid Shovkatiy** (arabcha: عبد الواحد شوكتي – Abulqosim Abdulvohid ibn Abdurrahmon ibn Zayd ibn Ibrohim ibn Ahmad ibn Harb Shovkatiy) – roviy.

Abdulvohid Shovkatiy 407/1016 yili Shoshning „Shovkat“ qishlogʻida tugʻilgan. Keyinchalik Abdulvohid Shovkatiy ilm-maʼrifat yoʻlida Samarqandga koʻchib oʻtgan va shu yerda Hakim Shovkatiy nomi bilan mashhur boʻlgan. Abdulvohid Shovkatiy koʻp yillar Samarqandda vaʼz aytgan.
## Ustozi
Abdulvohid Shovkatiy hadislarni imom-xatib Abu Bakr Muhammad ibn Abdulloh vositasida Abu Muhammad Abdulloh ibn Ali Bohiliydan rivoyat qilgan.
## Shogirdi
Abdulvohid Shovkatiydan hadislarni shayx, faqih va adib Abu Bakr Muhammad ibn Umar ibn Abdulaziz Buxoriy rivoyat qilgan.
## Vafoti
Abdulvohid Shovkatiy 87 yil umr koʻrib, 494/1101-yil aprel oyida Samarqand shahrida vafat etgan.
## Manbalar
Usmon Ad-Dorimiy

**Imom Abu Said Usmon ibn Said ibn Xolid ad-Dorimiy** (vaf. 894) — islom ilohiyotchisi, mufassir, muhaddis, faqih.

## Biografiyasi
Uning aniq tavallud sanasi nomaʼlum boʻlsa-da, taxminan 815 (hijriy 200) yilda tugʻilgani qayd etilgan. U sijistonlik boʻlib, arab tamim qabilasining darim boʻlimiga mansub. Boshlangʻich taʼlimni Sijistonda olgan. Hadis ilmini oʻrganish uchun Hijoz, Damashq, Homs, Iroq, Al-Kufa, Misr va Xuroson kabi markazlarni ziyorat qilgan. Makka va Madinada besh yil yashab, keyin Nishopurga qaytib, Hirotga joylashgan. U Jurjonda bir yil yashagan. U Imom ash-Shofeʼiyning shogirdi Abu Yaqub al-Buvaytiydan islom huquqi (fiqh), Abu Abdulloh Ibn al-Arabiydan arab tili va adabiyoti, Yahyo ibn Main, Ali ibn Madiniy va Ahmad ibn Hanballardan hadis va usul ilmini oʻrgangan. Nuaym ibn Hammod, Is'hoq ibn Rahuya, Sulaymon ibn Harb, Ibn Abu Maryam, Abu Bakr Ibn Abu Shayblar ham uning ustozlari orasida manbalarda tilga olinadi. Hirot va Nishopurdan koʻp odamlar undan hadis rivoyat qilganlar. U umri davomida jahmiy va karramiy ilohiyotshunoslari bilan fikriy kurash olib bordi. Uning Hirotdan quvilishida Muhammad ibn Karramning ham hissasi borligini inobatga olsak, u bilan siyosiy ziddiyat ham borligini aytish mumkin.
Dorimiy 894-yil fevralda (Zulhijja 280-hijriy) Hirotda vafot etdi. Hijriy 282 yilda vafot etgani xabar qilinsa-da, bu rivoyat zaif sanaladi.
Hirotlik imom, alloma, hofiz, mujtahid, muhaddis kabi unvonlar bilan mashhur Abu Said Dorimiyning ilmiy shaxsida hadis, fiqh, tafsir va aqida ilmi, hadis va kalom ilmlari ustunlik qiladi. Hadislarini „*al-Musnad*“ toʻplamida jamlagan. Ushbu toʻplam haqida, bu katta hajmli asar ekanligi aytiladi, ammo uning bugungi kungacha yetib kelgani maʼlum emas.
Abu Zura ar-Roziy muvaffaqiyatli muallif deb tan olgan ad-Dorimiy aqida, hadis, fiqh va tafsirga oid turli asarlar yozgani maʼlum qilinsa-da, bugungi kungacha ulardan faqat uchtasi yetib kelgan.
* Al-Rad ala Al-jahmiyya (الرد على الجهمية);
* Naqd al-imom Abu Said Usmon ibn Said ala al-Marisiy al-jahmiy al-‘anid fima aʼlo-allohi min at-tavhid (نقض عثمان بن سعيد على المريسي الجهمي العنيد فيما افترى على الله في التوحيد);
* Tarix Usmon ibn Said ad-Dorimiy va Abu Zakariya Yahyo ibn Main fi tahrix ar-ruvat va tadilihim (تاريخ عثمان بن سعيد الدارمي عن أبي زكريا يحي بن معين).

## Adabiyotlar
* Dorimiy, Usmon b. Said / Abdulloh Aydinli // TDV İslom Ansiklopedisi : [tur.] : 44 c.

## Manbalar
Usmon ibn Umar ibn Foris Basriy

**Usmon ibn Umar ibn Foris Basriy.**

Usmon ibn Umar ibn Foris Basriy ishonchli muhaddis va hofizdarajasida boʻlib, xalq orasida Abu Aʼdiy kunyasi bilan ham tanilgan. U ayrim manbalarda Abu Abdulloh kunyasi bilan ham zikr etiladi. 
Manbalarda uning asli vatani Buxoro boʻlganligi keltirilgan. U 120/738 yildan keyin tugʻilganligi haqida maʼlumotlar mavjud.
## Manbalar
Qoraqalpog'iston milliy raqsi

** [[Qoraqalpoq]] Milliy raqsi **-Qoraqalpoqlarning raqs sanʼati oʻziga xos xususiyatlarga ega. Qoraqalpoq raqs harakatlari kayfiyat va hissiyot orqali ifodalanadi. U titroq tana harakatlari, shuningdek, mohirona oyoq harakatlari, nafis va murakkab sharqona qoʻl harakatlari va oʻziga xos yelka va bosh harakatlari orqali namoyon boʻladi. 

Misol uchun, „Kigiz bezagi“ raqsida butun kigizni bezatish jarayoni aks etgan., garchi raqs, haqiqiy mehnat jarayonining deyarli butunlay takrorlanadigan „mehnat“ harakatlariga asoslangan boʻlsa-da, u sheʼriy shaklga ega boʻldi.

 „Ayqulash“ raqsi, ilk sevgi hissi uygʻonadigan, oydin kechagi yoshlarning xalq sayllarini oʻzida aks ettiradi.

## tarixi
XIX asrda Xiva xonligiga tashrif buyurgan fors diplomati Rizo-quli Mirza xonlik xalqini taʼriflab, qoraqalpoqlarning, ayniqsa, erkaklar bayramlar kunlarida raqs tushishni yaxshi koʻrishlarini taʼkidladi. Erkak raqslaridan tomoshabinlar quvvat olishadi; erkaklarning „hu“ va „ha“ tovushlarining kuchi nafaqat raqqoslarni ruhlantiradi, balki tomoshabinlarni ham hayajonga solib, yurak urishini tezlashtiradi va yashashga turtki beradi.

XX asrda qoraqalpoq xalq raqslari professional darajaga chiqib, sahnalarda namoyish etila boshlandi. Koʻplab xoreografik namoyishlar, shu jumladan, „Ayqulash“ (Oydin kecha), „Shagala“ (Baliqchi qush), „Aral jigitleri“ (Orollik yigitlar), „Shopanlar“ (Choʻponlar), „Qarauy“ (Yurta), „Kiyiz basu“ (Kigiz bezagi), „Suoʻgabargan qiz“ (Suv olish uchun kelgan qiz) va boshqalar., oddiy qoraqalpoq xalqining etnografik motivlari, anaʼnalari, urf-odatlari bilan bogʻliq.
Sifat (Islom)

**Sifat** (arab. صفة‎ — xususiyatlar, sifatlar‎) islomiy atama boʻlib, „ilohiy sifatlar“ga nisbatan qoʻllanadi.
## Tarixi
Bu atama birinchi marta moʻtaziliylar tomonidan kiritilgan. Kalom rivojining dastlabki bosqichlarida maʼno („ahamiyatlar“, „maʼnolar“, „gʻoyalar“) atamasi sifatning ekvivalenti boʻlgan. Baʼzi mutakallimlar (Abu Shohim al-Jubbay, al-Baqiloniy, al-Juvayniy va Faxruddin ar-Roziy) sifat atamasi oʻrniga ahval („holatlar“, koʻrinishlar) atamasini qoʻllaganlar, Shuning uchun ularni „holatlar kontseptsiyasi tarafdorlari“ deb atashgan (ashab al-ahval).
Alloh taoloda ijobiy sifatlarning mavjudligini tan olish isbat („bayonot“), tarafdorlari esa sifatlar deb atalgan; Buni inkor etish „tatilla“ („Allohning sifatlaridan mahrum qilish“), uning tarafdorlari esa „muattila“ deb atalgan.
## Sifatlarning tasnifi
Eng keng tarqalgan tasnifga koʻra sifatlar muhim sifatlarga (sifat al-zatzatiya, masalan, „oʻz-oʻzini taʼminlovchi“) va harakat sifatlariga (sifat al-fil, masalan, „oziqlantiruvchi“) boʻlingan. Sifatlarning asosiy (zatiya, nafsiya), tavsiflovchi (vasfiya, maʼnaviya, xabariya, masalan, „ilm“, „hayot“) va harakat sifatlariga (filiya) boʻlinishi ham mavjud.
Tariqatchilar goʻzallik sifatlarini (sifat al-jamol, masalan, „biluvchi“), ulugʻlik sifatlarini (sifat ul-jalol, masalan, „buyuk“, „qudratli“) va komillik sifatlarini (sifat al-kamol, masalan, „yaratuvchi“) alohida taʼkidlashgan.
## Manbalar

## Adabiyotlar
* Ibrohim T. K. va Sagadeev A. V. as-Sifat // Islom: Ensiklopedik lugʻat / Ed. ed. S. M. Prozorov. — M. : Nauka, GRVL, 1991. — S. 210. — 315 b. — 50 000 nusxa. — ISBN 5-02-016941-2.
* Alizoda A. A. Moturidizm // Islom ensiklopedik lugʻati. — M. : Ansor, 2007. — ISBN 978-5-98443-025-8. (CC BY SA 3.0)
Abu Ishoq Shikistoniy

**Abu Is'hoq Shikistoniy** (arabcha: أبو اسحق شكستاني — Abu Ishoq Ibrohim ibn Is'hoq Shikistoniy) — roviy

Abu Is'hoq Shikistoniy fozil, hofiz, hadislarni oʻrganish va jamlash boʻyicha etuk olimlaridan biridir. Dastlab oʻzi tugʻilib oʻsgan qishlogʻidagi olimlardan taʼlim olgan. Keyinchalik hadisni oʻrganish va jamlashga boʻlgan qiziqishi sabab, Xuroson va Iroqqa safar qilgan.
## Ustozlari
U yerda Salm ibn Abu Muqotil Fazoriy, Azhar ibn Muso Aʼbdiy, Abu Ishoq Tolaqoniy, Abdulloh ibn Abu Hanifa Dabbusiy, Abdulloh ibn Yazid Muqriiy Makkiy, Abu Naʼim Fazil ibn Dukayn Kufiy, Ubaydulloh ibn Muso Absiy, Affon ibn Saffor va Xalaf ibn Valid kabi mashhur allomalardan hadis ilmini puxta oʻzlashtirgan va ulardan hadislar rivoyat qilgan.
## Shogirdlari
Abu Is'hoq Shikistoniydan Masʼud ibn Komil ibn Abbos va Zohir ibn Abdulloh Mugʻkoniy kabi allomalar taʼlim olgan va hadislar rivoyat qilgan.
## Manbalar
Ahmad Shavoiy

**Ahmad Shavoiy** (arabcha: أحمد الشوايي — Ahmad ibn Luqmon Shavoiy) — muhaddis va roviy

Ahmad Shavoiy Oʻrta asrlarda yashab o'tgan. U muhaddis va roviy boʻlgan.
## Ustozi
Ahmad Shavoiy hadis ilmining sir-asrorlarini Abu Sulaymon Muhammad ibn Fuzayl Balxiy va Ibrohim ibn Sarro Haraviylardan oʻrgangan va undan hadislar rivoyat qilgan.
## Shogirdi
Ahmad Shavoiydan Ali ibn Noʻmon Kabuzanjakasiy taʼlim olib, hadislar rivoyat qilgan.
## Manbalar
Al-Manar Islom markazi

## Haqida
**Al Manar Islom markazi** BAA vitse-prezidenti va Bosh vaziri hamda Dubay hukmdori Shayx Muhammad bin Rashid Al Maktum zoti oliylarining rafiqasi Shayxo Hind Bint Maktum bin Juma Al Maktum zoti oliyalari homiyligidagi Muqaddas Kitob bahorini izlayotgan barchaga islomiy taʼlim berishni maqsad qilgan tashkilotdir. U Dubayning Islomiy ishlar va xayriya ishlari boshqarmasi nazorati ostida ishlaydi. Markaz 2006-yil tashkil etilgan.
Markazning asosiy maqsadi uzluksiz taʼlim kurslari va usullarini taklif qilish orqali Qurʼoni Karim bilan bogʻliq tadqiqotlarni oʻrganishga koʻmaklashish, jumladan Qurʼonni yod olishga koʻmaklashishdan iborat. Markazda arablar va arab boʻlmaganlar, shuningdek, erkaklar va ayollar uchun Qurʼoni Karim kurslari yoʻlga qoʻyilgan. U Dubay Islom ishlari va xayriya departamenti tomonidan belgilangan standartlarga qatʼiy javob beradigan noyob va ilgʻor islom taʼlim tizimini yaratishga bagʻishlangan.

## Faoliyati
### '''Dam olish kunlari maktablari'''
DOKM bolalarga asosiy islomiy taʼlim berish maqsadida yaratilgan Al-Manar markazining asosiy loyihalaridan biridir. DOKM dasturi talabalarga akademik va maʼnaviy talablarini ustuvorliklari boʻyicha bajarishlari uchun imkoniyat yaratish maqsadida, dunyoviy va islomiy taʼlim oʻrtasidagi muvozanatni taʼminlagan holda ishlab chiqilgan.
### Hifz darslari
Qurʼon yod olish bola va Alloh oʻrtasida mustahkam aloqani rivojlantiradi. Al Manar markazida talabalar Qurʼon suralarini va toʻliq hifz kursini yod oladilar.
### Doimiy darslar
* Qurʼon tahfiz kursi
* Oʻgʻil bolalar uchun muntazam darslar
* Qizlar uchun muntazam darslar
* Ayollar uchun muntazam darslar
* Ayollar uchun Qurʼon Tahfiz kursi
* Erkaklar uchun Qurʼon Tahfiz kechasi kursi
* Dam olish kunlari maktablari — Ingliz tili
* Dam olish kunlari Mardrasa
* Ayollar uchun har seshanba kuni Qurʼon va Hadis darsi
* Erkaklar uchun Qurʼon va Hadis hafta oxiri darsi
* Talabalar uchun dam olish maktabi
* Ingliz tili — Har juma
### Ommaviy maʼruzalar
Al Manar markazi muntazam ravishda dunyoning turli burchaklaridan kelgan turli xalqaro olimlar va maʼruzachilarning ommaviy dasturlarini olib boradi, jumladan, muftiy Menk, Nouman Ali Xon, doktor Tavfique Chowdury, Shayx Yusuf Estes, Shayx Assim Al Hakim, Shayx Muhammad Saloh, Shayx Husayn Ye va boshqalar.
### Seminarlar va davra suhbatlari
Al Manar markazi vaqti-vaqti bilan jamiyat aʼzolari manfaati uchun turli tillarda seminarlar va davra suhbatlarini oʻtkazadi.
### Konferensiyalar
Al Manar markazi konferensiyalar tashkil qiladi va 2010-yilda Yaqin Sharqdagi eng yirik konventsiyalardan biri boʻlgan Dubay xalqaro tinchlik konvensiyasining tashkilotchisi boʻlgan.
### Koʻrgazmalar
Al Manar markazi, shuningdek, ilmiy yoʻnalishda islom koʻrgazmalarini tashkil qiladi.
Direktor — Shamsudheen Bin Mohidheen janoblari
## Asosiy maʼlumotlar
Manzili: AL MANAR CENTRE P. O. Box: 7245 Dubai. UAE.
Tel: +971 4 339 4464
Faks: + +971 4 339 4465

## Manbalar
https://almanarcentre.com
Ismoil az-Zanjoniy

**Ismoil az-Zanjoniy** — fozil inson bo‘lgan. Najafda uzoq muddat ilm olgan va o‘sha yerda milodiy 1941-yil (hijriy 1332-yil) vafot etgan. 
## Asarlari
* „Hoshiya riyozi-l-masoil“ („Masalalar riyoziyotihoshiyasi“)

## Manbalar
Shaqpaq (Jambul viloyati)

**Shaqpaq** () — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Jualiy tumanidagi stansiya. Shaqpaq qishloq okrugi tarkibiga kiradi. KATO kodi — 314255400.
## Aholisi
1999-yilda stansiya aholisi 96 kishini (44 erkak va 52 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 92 kishi (43 erkak va 49 ayol) yashagan.
## Manbalar
Ismoil al-Fuqoʼiy

**Ismoil ibn Muhammad ibn Ismoil al-Fuqoʻiy al-Hamaviy al-Hanafiy** — qori va nahvshunos olim bo‘lgan. U milodiy 1244-yil (hijriy 642-yil) tug‘ilib, milodiy 1315-yil (hijriy 715-yil) vafot etgan. 
## Asarlari
* „Sharhu umdati-l-maqiyd va iddatu-l-majiyd fi maʼrifati lafzati-t-tajvid li-Saxoviy“ 
* as-Saxoviyning „Umdatul-maqiyd va uddatu-l-majiyd fi maʼrifati lafzati-t-tajvid“ („Tajvid asarini bilish bo‘yicha izlanganga asos va bilimdonga qurol“) asariga sharh

## Manbalar
Ismoil al-Forobiy

**Ismoil al-Husayniy al-Forobiy** — asli hukamolardan, amir bo‘lgan. U milodiy 1489-yil (hijriy 894-yil) vafot etgan.
## Asarlari
* „Sharhu-l-fusul“ („Abu Nasr Muhammad al-Forobiyning hikmat haqidagi „al-Fusul“ asariga sharh“)ni keltirish mumkin.

## Manbalar
Ismoil al-Javhariy

**Ismoil ibn Hamod al-Javhariy al-Javhariydir** (Abu Nasr) — lug‘atshunos, g‘oyatda baxtli-iqbolli inson edi. Asli turk mamlakatidagi Forobdan kelib chiqqan. Ilm olish maqsadida Iroqqa safar qilib, Abu Ali al-Forobiy va Abu Said as-Sayrafiydan arab tilini o‘rgangan. So‘ngra Hijozga borib, muqaddas shaharlarni tavof qilgan. Misrga ham o‘tgan. Ilm talabida ko‘p saʼy-harakatlar ko‘rsatgan. Tavof yo‘lidagi orzulari amalga oshgach, Xurosonga qaytib, Nishopurga yo‘l olgan. Bu shaharda bir muddat mudarrislik qilib, asarlar yozib, husnixatdan taʼlim bergan. Ko‘p o‘tmay shu yerda milodiy 1003-yil (hijriy 393-yil) vafot etgan.
## Asarlari
* „Toju-l-lug‘at“ („Tilning toji“)
* lug‘atshunoslikka oid „as-Sihoh“ („Ishonchli“ kitob)
* „Muqaddima fi-n-nahv“ („Grammatikaga kirish kitobi“)
* aruz ilmiga oid asar
* „Divonu-l-adab“ (Adabiyotga oid devon) shuningdek, bir qancha sheʼrlari ham bor.

## Manbalar
Shinbulaq

**Shinbulaq** (, 1993-yilgacha — Bratskoye) — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Jualiy tumanidagi ovul. Jetitoʻbe qishloq okrugi tarkibiga kiradi. Tuman markazi Bauyirjan Momishuli qishlogʻidan 14 km shimoli-gʻarbda joylashgan. KATO kodi — 314245600.
Sovet va qozoq sambochisi Salken Jartibayev qishloqda tugʻilgan.
## Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 714 kishini (349 erkak va 365 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 809 kishi (417 erkak va 392 ayol) yashagan.
## Manbalar
Dodo

**Dodo,** yoki **Mavriki Dronti** (lot. *Raphus cucullatus*) — Kaptarlar oilasining Raphus monotipik urugʻiga mansub qirilib ketgan uchmaydigan qush. Hind okeanida joylashgan Mavrikiy orolining endemigi hisoblangan. Dodo haqida birinchi hujjatlashtirilgan maʼlumot 1598-yilda orolga kelgan gollandiyalik dengizchilar tufayli paydo boʻldi. Inson paydo boʻlishi bilan qush tez-tez och dengizchilar va ularning uy hayvonlari, shuningdek, boshqa introduktsiya qilingan turlarning qurboniga aylandi. Ilmiy hamjamiyat tomonidan tan olingan tabiatdagi oxirgi kuzatuv 1662-yilda qayd etilgan.  Qirilib ketgani darhol sezilmadi va uzoq vaqt davomida koʻplab tabiatshunoslar dodoni afsonaviy mavjudot deb hisoblashardi, to XIX asrning 40-yillarida, Evropaga XVII asrning boshlarida olib kelingan qoldiqlari oʻrganilmaguncha.  Shu bilan birga, dodolarning kaptarlar bilan turdoshligi birinchi marta koʻrsatilgan.  Oʻshandan beri Mavrikiy orolida, asosan, Mar aux Sanges botqogʻi hududidan qushlarning koʻp sonli qoldiqlari topilgan. Dodoning eng yaqin genetik qarindoshi qirilib ketgan Rodriges dronti edi. Bu ikki tur kaptarlar oilasing, drontlar ost oilasiga birlashtiriladi. Dodoning eng yaqin yashab keluvchi qarindoshi Nikobar kaptaridir. Bir vaqtlar yaqin atrofdagi Reunion orolida oq dodo mavjud deb oʻylashgan, ammo keyinchalik bu taxmin yoʻq boʻlib ketgan Reunion ibisining oq dodolarga oʻxshatib chizilganiga asoslangan chalkashlik ekanligi isbotlangan.

Ushbu turning kashf etilganidan beri bir asrdan kamroq vaqt ichida yoʻq boʻlib ketishi ilmiy jamoatchilikga hayvonlarning yoʻq boʻlib ketishida odamlarning tasiri borligi maʼlum boʻldi. Dodo Lyuis Kerrollning „Alisa mo'jizalar mamlakatida“ ertagi qahramoni tufayli keng mashhur boʻldi.  Qush Mavrikiy davlatining ramzlaridan biriga aylandi: uning surati mamlakat gerbidan joy olgan. Mahalliy aholi dodo qoldiqlarini tumor va suvenir sifatida keng qoʻllashadi.

Dodoning tashqi koʻrinishi faqat XVII asrning tasvirlari va yozma manbalaridan maʼlum.  Tirik namunalardan koʻchirilgan va bugungi kungacha saqlanib qolgan sanoqli rasmlar bir-biridan farq qilganligi sababli, qushning aniq tashqi koʻrinishi nomaʼlumligicha qolmoqda.  Shunga oʻxshab, uning xulq-atvori haqida ishonch bilan biron nima aytishning iloji yoʻq.Qushning topilgan qoldiqlari dodoning balandligi taxminan 1 metr boʻlganini va 10-18 kg ogʻirlikda boʻlishi mumkinligini koʻrsatadi. Dodoning hayotda paydo boʻlishi faqat XVII-asrdagi chizmalar, rasmlar va yozma maʼlumotlardan uning jigarrang-kulrang patlari, sariq oyoqlari, bir tutam dum patlari, kulrang, yalangʻoch bosh va qora, sariq va yashil tumshugʻi bilan tasvirlangan. U mevalarni oʻz ichiga olgan ovqatni hazm qilish uchun toshlaridan foydalangan va uning asosiy yashash joyi Mavrikiyning quruqroq qirgʻoq hududlaridagi oʻrmonlar boʻlgan deb ishoniladi. Bir hisobda uning dberiyaji bitta tuxumdan iboratligi aytiladi. Taxminlarga koʻra, Mavrikiyda moʻl-koʻl oziq-ovqat manbalarining mavjudligi va yirtqichlarning nisbiy yoʻqligi tufayli dodo uchishni bilishi shart boʻlmagan. Dodo tarixda semiz va qoʻpol boʻlib tasvirlangan boʻlsada, endi u oʻz ekotizimiga yaxshi moslashgan deb taxmin qilinadi.
## Manbalar
Shodu xurramlik

***Shodu xurramlik*** 2019-yilda ekranlarga chiqarilgan filmdir. Film hindistonlik rejissor Aniket Chikachayning Oʻzbekistondagi sarguzashtlari toʻgʻrisida hikoya qiladi. Film Oʻzbekiston Madaniyat va turizm vazirligi huzuridagi Kinematografiya agentligi va Hindistonning „Dev entertaiment ventures“ kompaniyasi bilan hamkorlikda suratga olingan.
## Film haqida
Maʼlumotlarga qaraganda bu film bengal tilida suratga olingan. Film ssenariysini oʻzbek tiliga Shoira Gʻiyosova tayyorlagan. Aniket Chattopadhay esa gʻoyani sahnalashtirgan. Bosh rollarni Dev Adxikari Dipak Guru, Karaj Mukerji, Puja Banerji, Koushani Mukerji, oʻzbekistonlik aktyorlardan Obid Asomov, Muqaddas Xoliqova va Dilnoza Kubayeva kabi aktyor va aktrisalar ijro etgan. Bu komediya janridagi film Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan artist, taniqli soʻz ustasi Obid Asomovning soʻnggi roli boʻldi. Film Primerasi 2019-yil 1-aprelda boʻlib oʻtgan.
## Syujeti
Film aasosiy gʻoyasi koʻra Hindistonning toʻrtta ishsiz boʻlgan insonlar haqida hikoya qiladi, u shaxslar xotinlaridan doimiy ravishda taʼqib qilinishidan charchaydi, ular Oʻzbekistonda omadni sinab koʻrishga qaror qildi. Turli muammolar tufayli ular orasida turli tushunmovchiliklarga duch kelishadi, bu muammolarni oʻzbek ona mehmondoʻstlik oqibatida bir biri orasidagi muammolar hal qilinadi.

## Ijodiy guruh
* Postanovkachi rejissyor:Anniket Chatupadxay
* Ssenariy muallifi: Shoira Gʻiyosova
**Rollarda**
* Dev Adxikari Dipak Guru
* Karaj Mukerji
* Puja Banerji
* Koushani Mukerji
* Obid Asomov
* Muqaddas Xoliqova
* Dilnoza Kubayeva

## Manbalar

## Havolalar
* Rasmiy veb sayt
Usmon ad-Dabusiy

**Usmon ad-Dabusiy** (arabcha: عثمان الدبوسي – Abu Amr Usmon ibn Husayn ibn Muhammad ibn Hasan ibn Muhammad ibn Ramih ibn Sahl ibn Rijo ibn Tabaʼ ad-Dabusiy) – roviy

Usmon ad-Dabusiy oʻrta asrlarda yashab oʻtgan. U hadis roviysi boʻlgan.

## Ustozlari
Usmon ad-Dabusiy hadis borasidagi taʼlimni Abu Ishoq ar-Roziy, Abu Bakr Ahmad ibn Muhammad ibn Ismoil al-Ismoiliy, Abu Nasr Ahmad ibn Amr al-Iroqiy, Abu Hanifa Muhammad ibn Zakaryo al-Iskaroniy kabi muhaddislardan olgan.

## Shogirdi
Abu Amr ad-Dabusiydan hofiz Abu Muhammad Abdulaziz ibn Muhammad an-Naxshabiy dars olgan va hadis rivoyat qilgan.

## Manbalar
Ma’mar ibn Roshid

**Maʼmar ibn Roshid** (**معمر بن راشد**) — VIII asrda yashagan muhaddis. Fors mavlosi bo‘lib, u olti sahih hadis to‘plamlarining barchasida ishonchli roviy sifatida tilga olingan.

## Hayoti
Ma’mar ibn Roshid 96-hijriy/714-milodiy yil Basrada tug‘ilgan. U Azd  qabilasidagi Huddan urugʻining fors mavlosi boʻlib, ularning nomidan mato va boshqa narsalar bilan savdo qilgan. Shunga qaramay, u basralik olimlardan Hasan Basriy va Qatoda ibn Diomadan tahsil olishga muvaffaq bo‘lgan.

U Hishom ibn Abdulmalikning Rusafodagi saroyida savdo-sotiq bilan shug‘ullanayotganida keksa olim Ibn Shihob Zuhriyni uchratib qoladi va unga shogird bo‘ladi. Ma’mar Zuhriydan ko‘plab hadislarni o‘rgangan.

Ma’mar Zuhriy vafotidan keyin Rusafoda qolgan. Valid II o‘ldirilgandan so‘ng, marhum ustozining qo‘lyozmalari Umaviylar saroyidan olib tashlanganiga guvoh bo‘lgan. Keyingi fuqarolar urushlarining notinch davrida Ma’mar Yamanga jo’nab ketgan va u yerda mahalliy aholi vakillaridan bir ayolga uylangan. Bir nechta talabalarga dars bergan. Ulardan eng ko‘zga ko‘ringanlari Abdurazzoq San’oniy bo‘lib, Ma’mar umrining so‘nggi yetti-sakkiz yilida unga dars bergan. Abdurazzoq o‘zining musannafida Ma’marning rivoyatlarini saqlab qolgan, xususan, ustozining **“G‘azotlar kitobi”** (**كتاب المغازي - Kitob al-Mag‘oziy**)ni o‘z asariga joylagan . Shuningdek, Ma’marga tegishli “al-Jome’” hadislar to‘plamining Abdurazzoq tarafidan qilingan tahriri ham saqlanib qolgan.

## Manbalar
Yunus ad-Dabusiy

**Yunus ad-Dabusiy**  — roviy.

To'liq ismi Abu Nun Yunus ibn Ibrohim ibn Abdulqaviy ibn Qosim ibn Dovud al-Kanoniy al-Asqaloniy ad-Dabusiydir. Abu Nun uning knyasi boʻlib, xalq orasida Maqir nomi bilan ham tanilgan. 

## Tavalludi
Abu Nun ad-Dabusiy 635h/1237m yili Buxoro bilan Samarqand o'rtasidagi Dabusiy shahrida tavallud topgan.

Abu Bakr Abdulloh ibn Muhammad ibn Abdulloh ibn Abu Dunyo al-Qarshiyning „Al-Qanoat“ kitobida Maqir tomonidan rivoyat qilingan hadislarni keltirganligini uchratish mumkin.

## Vafoti
Hijriy 729 yil jumadu-l-avval oyi\1329-yil mart oyi 92 yoshida vafot etgan.

## Manbalar
Mahmud ad-Dabusiy

**Mahmud ad-Dabusiy** (arabcha: محمود الدبوسي) – faqih

Toʻliq ismi Abulqosim Mahmud ibn Maymun ibn Muhammad ibn Abdulloh ibn Bakr Majja ad-Dabusiy boʻlib, Abulqosim uning kunyasi (laqabi)dir. U fozil faqih va shayx boʻlib, Maymun ad-Dabusiyning oʻgʻlidir. Mahmud ad-Dabusiy Marvda tugʻilganligiga qaramay „Dabusiy“ nisbasi berilishining sababi, otasi Maymun ad-Dabusiy asli dabusiyalik boʻlganligi uchundir. Abulqosim Mahmud ad-Dabusiy munozaralarni va jumboqli masalalarni echuvchi faqih darajasiga erishgan.

## Ustoz va shogirdlari
Mahmud ad-Dabusiy boshlangʻich taʼlimni tugʻilib oʻsgan shahri Marvda Imom Abu Yoqub Yusuf ibn Ayyub al-Hamadoniy va Abu Mansur Muhammad ibn Ali al-Karoʻiy kabi olimlardan olgan. U Nisaburda Abu Abdulloh Muhammad ibn Fazl al-Faroviy va Abu Muzlim Abdulmunim ibn Abdulqosim al-Qushayriylardan hadis tinglagan. Tojuddin ibn Ali as-Sabkiyning „Tabaqotu ash-Shofeʼiyyati-l-kabir“ asarida keltirilishicha Mahmud ad-Dabusiydan Abulqosim ad-Damashqiy hadislar yozib olgan.

## Safari
Uning bolalikdan ilm olish va hadis jamlashga ishtiyoqi baland boʻlganligi bois, taʼlim olish va hadis toʻplash niyatida Xavaron, Tus va Nisabur kabi oʻz davrining ilm-maʼrifat maskanlari boʻlgan shaharlarga safar qilgan.

## Vafoti
Mahmud ad-Dabusiyning vafot etgan yili borasida turlicha qarashlar mavjud.
Jumladan, Abu Saʼd as-Samʼoniyning „At-Tahbir fiy al-moʻʼjami-l-kabir“ asarida Mahmud ad-Dabusiyni 535/1141-yil oxirida yoki 536/1142-yil boshida Marvda vafot etgan, – deb ketirsa. Abdulloh Abdulhamid Saad" Oʻrta Osiyo olimlari qomusi" kitobida uni 530/1135—1136-yildan keyin vafot etgan, – deb keltirgan.
## Manbalar
Senotainioz

**Senotainioz** invazion kasallik bo‘lib, uni senotainiya pashshasining lichinkalari qo‘zg‘atadi. Cyenotainiya pashshasi asalarining ko‘krak bo‘shlig‘ida parazitlik qiladi.
## Manbalar
Islom olami tadqiqotlari instituti

**Islom olami tadqiqotlari instituti** Zayed universiteti qoshidagi institut boʻlib, faoliyati taʼlim va tadqiqotga yooʻnaltirilgan. Institut oliy taʼlim muassasalarida islomshunoslik fanini oʻqitish, jamoatchilik bilan ishlash va ilmiy tadqiqotlarni qoʻllab-quvvatlashda yangi metodikadan foydalanmoqda. Institut islom olamini oʻrganish boʻyicha yetakchi xalqaro muassasaga aylanishni maqsad qilgan.
## Maqsad va vazifalari
Islom olami tadqiqotlari instituti islom dunyosining markazidagi yetakchi taʼlim va tadqiqot instituti boʻlib, islom ilmida turli islomshunoslik fanlari pedagogikasi, nazariyalari va tadqiqot kun tartibini yangilashga olib keladigan yangi paradigmani ishlab chiqishni maqsad qilgan.
Islom olami tadqiqotlari institutining asosiy vazifalari BAA va xorijdagi tadqiqotchilar, mutaxassislar va jamoat rahbarlarini oʻqitish va tayyorlash bilan bogʻliq noanʼanaviy islomshunoslik dasturlarini ishlab chiqish va boshqarish hamda Islom va islom dunyosini oʻrganish uchun zamonaviy ijtimoiy fanlar usullarini qoʻllashdan iborat.
Islom olami tadqiqotlari institutini ijtimoiy tarixdan iqtisodgacha, islomshunoslikdan siyosatgacha boʻlgan va arab va ingliz tillarida bemalol muloqot qila oladigan turli akademik jabhalardan oʻqituvchilarni ishga oladi. Har yili Institut oʻqituvchilari oʻnlab nashrlar muallifi yoki hammuallifi boʻlib, butun dunyo boʻylab koʻplab taqdimotlarni taqdim etadishadi.
## Oʻquv dasturlari
Islom olami tadqiqotlari institutida bakalavriat va magistratura taʼlimi, jamiyat rivojlanishi va tadqiqotlarga bagʻishlangan dasturlari mavjud boʻlib, gnoseologik va uslubiy jihatdan gumanitar va ijtimoiy fanlardagi soʻnggi ishlanmalarga mos keladigan quidagi dasturlarni taklif qiladi:
* Islom sivilizatsiyasi
* Zamonaviy Islom olami
* Islom siyosiy tafakkuri
* Mustaqil taʼlim
Magistratura va PhD dasturlari: Zamonaviy islomshunoslik, Islom dunyosini oʻrganish, huquqiy tadqiqotlar, islom iqtisodiyoti va boylikni boshqarish, vaqf tadqiqotlari, qiyosiy dinshunoslik, islom diniy peshvolari, ayollar tadqiqotlari, inson huquqlari va hokazo.
Bundan tashqari, Institut xalqaro konferensiyalarga mezbonlik qiladi va ko'plab  tadqiqot va ilmiy ishlar olib boradi.

## Asosiy maʼlumotlar
Ijrochi direktor idorasi:
Dr. Tarak Abdulloh — v.b. Direktor
Tel: +9714 402 1316
Faks: +971-4-326 0060
Pochta manzili: P. O. Box, 19282, Dubai, United Arab Emirates

Xeba Saif — Katta mutaxassis
Tel: +971-4-402 1110
Faks: +971-4-326 0060
Pochta manzili: P. O. Box, 19282, Dubai, United Arab Emirates

Nashva Al-Harti — Maʼmuriy xodim
Tel: +971-4-402 1654
Faks: +971-4-326 0060
Pochta manzili: P. O. Box, 19282, Dubai, United Arab Emirates

## Adabiyotlar
https://www.zu.ac.ae/main/en/colleges/colleges/__institue_for_islamic_world_studies/index
Abu Nasr Sog'arjiy

**Abu Nasr Sogʻarjiy** (arabcha: أبو نصر الصاغرجي – Abu Nasr Ahmad ibn Faraj ibn Abdulaziz ibn Abulhaysam Sogʻarjiy) – faqih.

Abu Nasr Sogʻarjiy faqih, fozil va solih inson boʻlgan. Uning farzandlari ham otasining izidan borib, olimlim boʻlgan.
Abu Nasr Sogʻarjiy hadis ilmi sir-asrorlarini ustozi Yusuf ibn Solih Xatibdan oʻrgangan. Bundan tashqari oʻsha davrning birqancha allomalardan hadislar rivoyat qilgan.
Oʻz navbatida Abu Nasr Sogʻarjiydan uning oʻgʻli hamda bir qancha allomalar hadis rivoyat qilgan.
Abu Nasr Sogʻarjiy hijriy 524 yil robiʼ al-avval oyida (1130-yil fevralda) Samarqandda vafot etgan va Chokardiza qabristoniga dafn etilgan.
## Adabiyotlar
* Isaev Y., Abbosov A. Ishtixoniy allomalar. Imom Buxoriy xalqaro markazi. 2016.
* Abdulkarim Samʼoniy. Ansob. J. 6. – Bayrut, 1988.
Algʻa (Qorday tumani)

**Algʻa** () — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Qorday tumanidagi qishloq. Alga qishloq okrugining maʼmuriy markazi. Tuman markazi Qorday qishlogʻidan 22 km shimolda joylashgan. KATO kodi — 314832100.
## Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 718 kishini (353 erkak va 365 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 605 kishi (304 erkak va 301 ayol) yashagan.
## Manbalar
Ya'lo Sog'arjiy

**Yaʼlo Sogʻarjiy** (arabcha: يالي الصاغرجي) — roviy

Toʻliq ismi Yaʼlo ibn Anas ibn Mojid Sogʻarjiy. U hadis roviysi boʻlib, oʻrta asrlarda yashagan.
## Ustozlari
Abu Saʼd Idrisiy aytadi: „Yaʼlo ibn Anas Sogʻarjiy mening yaqin doʻstim edi. U biz bilan birga Abu Jaʼfar Muhammad ibn Ibrohim ibn Hasan Fargʻoniyning oldiga borib hadis eshitar edi“. Bundan tashqari, Yaʼlo ibn Anas Sogʻarjiy Abu Yaʼlo Abdulmuʼin ibn Xollaf Nasafiy kakbi bir qancha allomalardan hadis eshitgan hamda rivoyat qilgan.
## Shogirdi
Abu Ahmad Sogʻarjiydan esa Muhammad ibn Abdulloh Mustalamiy kabi bir qancha allomalar hadis rivoyat qilganlar.
## Manbalar
* Abdulkarim Samʼoniy. Ansob. J. 6. — Bayrut, 1988. — B. 420.
* Isaev Y., Abbosov A. Ishtixoniy allomalar. Imom Buxoriy xalqaro markazi. 2016. 47.
Aljan Ana

**Aljan Ana** (, 2017-yilgacha — Kasik) — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Qorday tumanidagi qishloq. Qoʻsiq qishloq okrugining maʼmuriy markazi va u yerdagi yagona aholi punkti. Tuman markazi Qorday qishlogʻidan 10 km shimoli-gʻarbda joylashgan. KATO kodi — 314845100.
## Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 2968 kishini (1436 erkak va 1532 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra qishloqda 3378 kishi (1603 erkak va 1775 ayol) yashagan.
## Mahalliy aholi orasidan chiqqan taniqli shaxslar
* Bultrikova Baljan Bultrikovna
## Manbalar
Oksford islom tadqiqotlari markazi

## Tarixi
**Oksford islom tadqiqotlari markazi** (OCIS) 1985-yilda tashkil etilgan. Bu Angliyaning Oksford shahrida joylashgan islom va musulmon jamiyatlarini ilgʻor oʻrganish markazi va taʼlim xayriya tashkilotidir. Uning homiysi Uels shahzodasi. 2012-yilda qirolicha Yelizaveta II tomonidan Qirollik Xartiyasi berilgan. Markazni butun dunyo olimlari va davlat arboblari va Kengash tomonidan tavsiya etilgan Oksford universiteti vakillaridan iborat Vasiylik kengashi boshqaradi.
## Maqsadi
Markaz asosiy maqsadi islom madaniyati va sivilizatsiyasi va zamonaviy musulmon jamiyatlarining barcha jihatlarini har tomonlama oʻrganishga bagʻishlangan. Markaz xodimlari universitetning turli boʻlimlari, fakultetlari va kollejlarida faol. Koʻplab talabalar va yuqori darajali akademiklar yillar mobaynida Markazning stipendiyalari va tashrif buyuruvchi stipendiyalar dasturlari orqali Oksfordga kelishadi. Markaz oʻquv yili davomida maʼruzalar, seminarlar, mahorat darslari va konferensiyalar, ko'rgazmalar va boshqa ilmiy tadbirlarni oʻtkazadi.
## Haqida
Koʻp taniqli davlat arboblari va olimlar 1993-yilda Uels shahzodasining "Islom va G'arb" nomli maʼruzasi bilan boshlangan dasturda Markazda maʼruzalar oʻqishdi. Bu turkumdagi maʼruzachilar qatorida davlat va hukumat rahbarlari, musulmon dunyosi va undan tashqaridagi xalqaro miqyosda taniqli olimlar, BMT, IHT, Arab Ligasi, YuNESKO va Hamdoʻstlik kabi xalqaro tashkilotlarning bosh kotiblari bor.
Markaz oʻz faoliyatini Sent-Kross yoʻlidagi yogʻoch kulbada boshlagan. 1990-yilda Jorj koʻchasidagi ofis turar joyiga koʻchib oʻtgan. 2016/2017 oʻquv yili davomida misrlik meʼmor Abdel-Vohid El-Vakil tomonidan loyihalashtirilgan yangi binoga koʻchib oʻtdi.

## Manbalar
https://www.oxcis.ac.uk/
Abu Nazr Sog'arjiy

**Abu Nazr Sogʻarjiy** (arabcha: أبو نذير الصغرجي — Abu Nazr Sogʻarjiy — Toʻliq ismi: Abu Nazr Muhammad ibn Hotam ibn Saʼid Sog‘arjiy So‘g‘diy) — muhaddis va roviy.

## Hayoti
Abu Nazr Sogʻarjiy dastlabki tahsilni otasi Hotam ibn Saʼiddan olgan. Shu bois, u tomonidan keltirilgan hadislarning aksariyati otasi Hotam ibn Saʼiddan rivoyat qilingan. Undan tashqari Abu Nazr Sogʻarjiy oʻz zamonasining bir qancha mashhur allomalaridan ham hadislar rivoyat qilgan.

## Shogirdi
Abu Nazr Sogʻarjiydan Abu Bakr Muhammad ibn Abdulloh ibn Ibrohim Mustalamiy kabi koʻplab zotlar hadis oʻrganganlar hamda rivoyat qilganlar.
Manbalarda Abu Nazr Sogʻarjiyning tavallud topgan va vafot etgan yili haqidagi maʼlumotlar uchramadi.

## Manbalar
Aniraqay

**Aniraqay** () — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Qorday tumaniga qarashli razyezd. Oʻtar qishloq okrugi tarkibiga kiradi. KATO kodi — 314851200.
## Aholisi
1999-yilda razyezd aholisi 155 kishini (79 erkak va 76 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, u yerda 180 kishi (93 erkak va 87 ayol) yashagan.
## Manbalar
Abu Ahmad Sog'arjiy

**Abu Ahmad Sogʻarjiy** (arabcha: أبو أحمد الصغرجي — Abu Ahmad Sogʻarjiy — Toʻliq ismi: Abu Ahmad Hasan ibn Ali ibn Jabroil Sog‘arjiy Dehqon) — muhaddis, roviy va mirishkor dehqon.

## Hayoti
Toʻliq ismi Hasan ibn Ali ibn Jabroil Sogʻarjiy Dehqon boʻlib, Abu Ahmad esa uning kunyasidir. U xalq orasida Abu Ahmad Sogʻarjiy nomi bilan tanilgan. Manbalarda qayd etilishicha, Abu Ahmad Sogʻarjiy fiqh ilmi bilimdoni boʻlish bilan birga turli fazilatlar sohibi ham boʻlgan. U ulugʻ imom, hanafiylik mazhabi asoschisi, Abu Hanifa Nuʼmon ibn Sobit (80/699-150/767) ning maslakdoshlaridan hisoblangan. Abu Ahmad Sogʻarjiy boʻsh vaqtlarda asosan dehqonchilik bilan shugʻullangan.
## Ustozlari
Abu Ahmad Sogʻarjiy hadis ilmi sir-asrorlarini Abu Umayya Abbos ibn Toyyib Sogʻarjiy va Ahmad ibn Hishom Ishtixoniydan oʻrgangan va hadis rivoyat qilgan. Abu Ahmad Sogʻarjiydan koʻplab allomalar hadis rivoyat qilganligi yozma manbalarda qayd etilgan.
## Vafoti
Abu Ahmad Hasan ibn Ali taxminan 360/970-yildan keyin oltmish yoshdan oshib vafot etgan.

## Manbalar
Jumeyra universiteti

**Jumeyra universiteti** Birlashgan Arab Amirliklarining Dubay shahridagi xususiy oliy taʼlim muassasasi boʻlib, biznes boshqaruvi, taʼlim, sogʻliqni saqlash fanlari, islom va arabshunoslik kabi keng fanlar boʻyicha akkreditatsiyadan oʻtgan dasturlarni taklif etadi.
## Kollejlar va dasturlar:
* Taʼlim kolleji — Erta bolalik taʼlimi
* Biznes kolleji — Elektron boshqaruv, Chakana savdo boshqaruvi, Tadbirlarni boshqarish, Islom bank ishi va moliyasi
* Sogʻliqni saqlash fanlari kolleji — Atrof-muhit salomatligi, Sogʻliqni saqlashni boshqarish
* Taʼlim va rivojlanish akademiyasi — Arab tili dasturi, Ingliz tili dasturi
* Islom va arabshunoslik kolleji
** Islom va arabshunoslik kolleji islom huquqshunosligi, shariat, Qur’on va hadis, arab tili va zamonaviy islom bilimlari majmuasini tashkil etuvchi boshqa asosiy fanlar boʻyicha ixtisoslashtirilgan darajalarni taklif etadi.
*** Oʻquv yoʻnalishlari
* Islomshunoslik boʻyicha bakalavr
* Fiqh va uning asoslari boʻyicha magistratura

## Asosiy maʼlumotlar
Doktor Abdulloh Hasan — Jumeyra universiteti prezidenti.

Doktor Saleh Abdelkarim— Islom va arabshunoslik kolleji Direktor

Manzili: Latifa Bint Hamdan Street (West), Exit number 24, Al Khail Road, P. O. Box: 555532, Dubai, UAE
Tel.: +971 (0)4 515 4555
Faks: +971 (0)4 346 5353

## Manbalar
https://www.ju.ac.ae/
Abul Muhomid Hammod ibn Ibrohim ibn Ismoil ibn Ahmad ibn Shis ibn hakam Saffor Buxoriy

**Abul Muhomid Hammod ibn Ibrohim ibn Ismoil ibn Ahmad ibn Shis ibn Hakam Saffor Buxoriy**. 560 hijriy yili Bagʻdodga kelib, Nasr ibn Ahmad ibn Ismoil al-Koshoniydan hadis eshitgan. Tarixchi Yoqut Hamaviy uni „U oʻz davrining arab tilini mukammal, eng nozik nuqtalarigacha biladigan olimlaridan biri“ desa, muarrix Hokim „Men Buxoroda sheʼriyat va fiqhda undan zehnli kishini koʻrmadim“ deya taʼriflagan. Samarqandda vafot etgan degan maʼlumotlar berilgan.
## Manbalar
Bayterek (Qorday tumani)

**Bayterek** (, 2011-yilgacha — *Rispole*) — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Qorday tumanidagi qishloq. Auxattin qishloq okrugi tarkibiga kiradi. KATO kodi — 314833300.
## Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 501 kishini (254 erkak va 247 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 337 kishi (171 erkak va 166 ayol) yashagan.
## Manbalar
Abu Hafs Umar ibn Mansur ibn Hanb Bazzoz

**Abu Hafs Umar ibn Mansur ibn Hanb Bazzoz** (vaf. 466/1074 y).
## Adabiyotlar
*Т.Ибодуллаев. Иброҳим Саффор Бухорий ҳаёти ва илмий мероси. 2019. Gʻafur Gʻulom nashriyoti
Xushufag'on qishlog'i

**Xushufagʻon** (arabcha: خشوفغن)

Xushufagʻon — Oʻrta asrlarda Markaziy Osiyoning qadimiy Soʻgʻd viloyatiga qarashli Ishtixon va Kushoniya oʻrtasida joylashgan yirik bir qishloqning nomi. Hozirgi kunda bu qishloqning aniq oʻrni qaerda ekanligi nomaʼlum.

„Xushufagʻon“ soʻzi soʻgʻdcha „xshu“ — „olti“, „fagʻan“ — „ibodatxona“, yaʼni „Olti ibodatxona“ maʼnosini bildiradi.
Bu qishloq XII asrgacha Xushufagʻon, XIII asrgacha arabcha „Roʻs al-qontara“ („Koʻprik boshi“), XIII asrdan XVI asrgacha esa forscha „Saripul“ („Koʻprik boshi“) deb atalgan.
## Manbalar
Belashov

**Belashov** () — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Qorday tumanidagi tugatilgan qishloq. Kenen qishloq okrugi tarkibiga kirgan. 1990-yilda tugatilgan.
## Aholisi
1989-yilda qishloq aholisi 133 kishi tashkil qilgan. Milliy tarkibi: ruslar — 21%, qozoqlar — 72%.
## Mahalliy aholi orasidan chiqqan taniqli shaxslar
Nikolay Nikonorovich Belashev — Ulugʻ Vatan urushi qatnashchisi, Sovet Ittifoqi Qahramoni, Panfilov qahramoni.
## Manbalar
Aral (Qorday tumani)

**Aral** (, 2011-yilgacha — Slavnoye) — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Qorday tumanidagi qishloq. Stepnovskiy qishloq okrugi tarkibiga kiradi. KATO kodi — 314855500.
## Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 829 kishini (419 erkak va 410 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 1003 kishi (513 erkak va 490 ayol) yashagan.
## Manbalar
Talxis al-adilla li qavoidi tavhid

„**Talxis al-adilla li qavoidi tavhid**“ „Tavhid qoidalari boʻyicha dalillarning qisqacha mazmuni“.
## Adabiyotlar
*Т.Ибодуллаев. Иброҳим Саффор Бухорий ҳаёти ва илмий мероси. 2019.
Bel (Jambul viloyati)

**Bel** () — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Qorday tumanidagi razyezd. Oʻtar qishloq okrugi tarkibiga kiradi. KATO kodi — 314851300.
## Aholisi
1999-yilda razyezd aholisi 146 kishini (64 erkak va 82 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, u yerda 492 kishi (248 erkak va 244 ayol) yashagan.
## Manbalar
Ismoil ibn Аbu Uvays Isbahoniy

**Ismoil ibn Abu Uvays Isbahoniy ** — muhaddis, Imom.
(vaf. 841 yil).
## Tarjimai holi

Ismoil ibn Abu Uvays Isbahoniy vafoti 226/841.
Oʻz davrida Madina shahrining mashhur imomlaridan hisoblangan.
## Ustozlari
Ismoil ibn Fbu Uvays Imom Nofiydan qurʼon ilmini mukammal oʻrgangan. Molikiy mazhabi sohibi Molik ibn Anas muhaddisning togʻasi boʻlgan va asosan hadislarni undan olgan.
Ismoil ibn Abu Uvays Isbahoniy Abdulaziz ibn Mojishin, Sulaymon ibn Bilol, Salma ibn Virdon va boshqa koʻplab ishonchli roviylardan hadis oʻrgangan.
## Shogirtlari
Ismoil ibn Abu Uvaysdan sihohi sitta mualliflaridan Imom Nasoiydan boshqa barchasi — Imom Buxoriy, Imom Muslim, Imom Termiziy, Imom Abu Dovud, Ibn Mojja hadis [rivoyat]] qilishgan va  Muhammad ibn Nasr Soigʻ, Ali ibn Jabla Isbahoniy]], Abu Muhammad Dorimiy, Hasan ibn Ali Sirriy va boshqa koʻplab muhaddislar Ismoil ibn Abu Uvays Isbahoniydan hadis oʻrgangan.
## E’tiroflar
* Ahmad ibn Hanbal: „Ismoil ibn Abu Uvays Isbahoniy ishonchli muhaddis boʻlgan. Uning hadislarida kamchilik uchramaydi“, — degan fikrni bildirgan. 
* Abu Hotam: „Ismoil ibn Abu Uvays Isbahoniy rivoyat qilgan hadislarning hammasi toʻgʻri“, -degan.

## Adabiyotlar
*Shukurillo Umarov “Abdulhamid Keshiy hayoti va ilmiy merosi” Imom Buxoriy xalqaro markazi, 2013 yil.

## Manbalar
Risola fiho masoil su'ila ash-Shayx anho va ajoba anho

„**Risola fiho masoil suʼila ash-shayx anho va ajoba anho**“ „Shayx Saffor soʻralgan va javob bergan masalalar haqida risola“.
## Adabiyotlar
*Т.Ибодуллаев. Иброҳим Саффор Бухорий ҳаёти ва илмий мероси. 2019.
Beriktas (Jambul viloyati)

**Beriktas** () — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Qorday tumanidagi ovul. Kakpatas qishloq okrugi tarkibiga kiradi. Tuman markazi Qorday qishlogʻidan 37 km shimoli-gʻarbda joylashgan. KATO kodi — 314838200.
## Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 1277 kishini (664 erkak va 613 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 1208 kishi (614 erkak va 594 ayol) yashagan.
## Manbalar