open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Nina Stojanović

**Nina Stojanović** (1996-yil 30-iyulda tugʻilgan) — serbiyalik professional tennischi. 2020-yil 2-mart kuni yakkalik bahslarida faoliyatidagi eng yuqori natijani qayd etgan — dunyo reytingida 81-oʻrinni egallagan. 2022-yil 17-yanvarda WTA juftlik bahslari reytingida 37-oʻringa koʻtarilgan.

Stojanović juftlik bahslarida ikkita WTA turda, yakkalik va juftlik oʻyinlarida bittadan WTA 125 chempionligini qoʻlga kiritgan. Yoshlar oʻrtasida sportchi juftlik bahslarida uch marta Katta dubulgʻa yarim finaliga chiqqan, ularning har biri turli qoplamali kortlarda oʻtkazilgan. Jumladan, ushbu natijalar 2013-yilda French Open va Wimbledon, 2014-yilda Australian Open turnirlarida qayd etilgan edi. Professional tennischi sifatida Stojanović 2016-yilda WTA turda debyut ishtirokini amalga oshirgan. 2019-yilda tennischi yakkalik bahslarida ilk WTA turi yarim finali — Jiangxi xalqaro turniriga chiqqan. Shuningdek, juftlik bahslaridagi ilk chempionligini Baltic ochiq turnirida qoʻlga kiritgan. Oʻsha yili Stojanović yakkalik bahslarida ilk bor kuchli 100 talik reytingga kirgan, juftlik bahslarida esa 2017-yilda WTA turda uchta final bahsiga yoʻl olib, ilk bor kuchli yuztalikdan joy olgan. Stojanović 2020-yilda oʻtkazilgan Tokio Olimpiadasida aralash juftlik bahslarida 4-oʻrinni egallagan.

## Sport faoliyati

Stojanović yoshlar oʻrtasida jahonning 17-raqamli tennischisi boʻlgan (2013-yil aprel holatiga koʻra). U yoshlar oʻrtasida jami uchta yakkalik oʻyinlarida va oʻnta juftlik bahslarida chempionlikni qoʻlga kiritgan. Sportchi oʻzining ilk ITF Junior Circuit turniridagi ishtirokini 2010-yil mart oyida 13 yoshida Grade-4 Malta U18 ITF oʻsmirlar ochiq turnirida oʻtkazgan. 2010-yil avgust oyida Sloveniya oʻsmirlar ochiq turnirida ilk bor juftlik bahslarida ishtirokini amalga oshirgan. Stojanović yoshlar oʻrtasidagi soʻnggi turnirini 2014-yil avgust oyida Yevropa yozgi kubogida oʻtkazgan.

2011-yil iyun oyida Stojanović oʻzining ilk ITF chempionligini Grade-5 Podgorica ochiq turnirida yakkalik bahslarda qoʻlga kiritgan. Juftlik bahslarida esa finalga chiqqan. Shundan soʻng, u Grade-4 Carthago kubogida juftlik bahslarida ilk bor chempionlikka sazovor boʻlgan. Keyingi yili tennischi Moskvada oʻtkazilgan Grade-3 Ozerov kubogida finalga chiqqqan va raqibini magʻlubiyatga uchratib, juftlik bahslari chempioniga aylangan. 2012-yil iyul oyida sportchi Kasablanka shahrida boʻlib oʻtgan Grade 1 Mediterranee Avenir turniri juftlik bahslarida gʻalaba qozongan. 2012-yil noyabr oyida u Grade-1 Yucatan kubogi chorak finaliga chiqqan, biroq raqibi Marcela Zacariasga magʻlub boʻlgan. 2012-yil dekabr oyida Stojanović ilk bor Orange Bowl turnirida ishtirok etgan, biroq yakkalik bahslarida birinchi davrada, juftlik bahslarida esa ikkinchi davrada magʻlubiyatga uchrab, oʻyindan chiqib ketgan.

2013-yil yanvar oyida Stojanović Grade-2 Slovak oʻsmirlar ochiq turnirida final bahsida Maria Marfutinani magʻlub etib, musobaqa gʻolibligini qoʻlga kiritgan. Xuddi shu musobaqaning juftlik bahslarida ham chempionlikka ega chiqqan. Shundan keyin, tennischi Grade-1 Chexiya xalqaro oʻsmirlar ichki chempionatida chorak finalga chiqishga muvaffaq boʻlgan.

## Manbalar
Acianthera aphthosa

**Acianthera aphthosa** — Orxideya oilasiga mansub oʻsimlik turi. Ushbu tur Boliviya, Braziliya, Kolumbiya, Ekvador, Paragvay va Peruda uchraydi. Ushbu tur John Lindley tomonidan tavsiflangan.
## Manbalar
Mariya Chexova

**Maria Aleksandrovna Chexova**, qizlik familiyasi: **Argamakova**, (18-yanvar 1866 — 8-aprel 1934) rossiyalik sotsialistik feminist, suffrajist va maʼrifatchi edi. U 1905-yilda Ayollarning teng huquqlari ittifoqi (*Soiuz Ravnopraviia Zhenshchin*)ga asos solgan va ayollarga saylov huquqi berilishi uchun tuzilgan petit­siyalarni tashkillashtirgan, bu petit­siyalar Davlat dumasiga (parlament) topshirilgan. U bir necha yil davomida Ayollar ittifoqi (*Soiuz Zhenshchin*) jurnalini tahrir qilgan va 1908-yilda boʻlib oʻtgan birinchi Butunrossiya ayollar qurultoyi tashkiliy qoʻmitasi tarkibida ishlagan.

## Hayoti
Chexova 1866-yil 18-yanvarda Sankt-Peterburgda, Rossiya imperiyasi poytaxtida tugʻilgan. Onasi u olti yoshida vafot etgan va otasi 1877-yilda ikkinchi bor uylangan. Uch yil oʻtgach otasi Sibirdagi Irkutsk shahriga xizmatga koʻchirilganda, u buvisining yonida qolib, Sankt-Peterburgda yashashdan va 1890-yilda Nikolay Chexovga turmushga chiqquncha shu yerda qolishdan xursand edi. Shu orada Chexova 1886-yilda matematika mutaxassisligi boʻyicha oʻqituvchilar kursini tamomladi. U 1889-yilda Sankt-Peterburgda oʻz maktabiga asos soldi va maktab 1916-yilgacha faoliyat yuritdi. Chexovlar 1890-yildan 1904-yilgacha boʻlgan davrni viloyatlarda oʻtkazib, u yerda bir nechta maktab tashkil etishdi va toʻrtta qiz hamda uchta oʻgʻil farzandli boʻlishdi. Ular 1904-yilda Moskvaga koʻchib oʻtishdi va u yerda mahalliy oʻqituvchilar ittifoqiga qoʻshildilar.

## Faoliyati
1905-yilgi Rossiya inqilobining boshlanishi oddiy fuqarolarga saylov huquqini talab qilish imkonini berdi, biroq erkak liberal siyosatchilar asosan erkaklar uchun saylov huquqini taʼminlashga eʼtibor qaratib, ayollar uchun xuddi shu huquqni himoya qilishga siyosiy resurs sarflashni istashmadi. Chexova 1905-yil fevral oyida Ayollarning teng huquqlari ittifoqiga asos solishda yordam bergan va uning kotibi hamda markaziy byurosi aʼzosi boʻlgan, eri esa byurodagi yagona erkak edi.

## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Galileo (koʻrsatuv)

**Galileo** — ProSieben telekanali tomonidan ishlab chiqarilgan va namoyish etiladigan Germaniya ko‘rsatuvi. U boshqa mamlakatlardagi teleradiokompaniyalarga ham sotilgan (jumladan Rossiya va Polsha).

## Manbalar

## Havolalar
*
*Official website (in German)
*Galileo on YouTube
Acianthera angustisepala

**Acianthera angustisepala** — Orxideya oilasiga mansub epifit oʻsimlik turi. Ushbu tur Meksikaning Chiapas shtatida, Beliz va Gvatemalada uchraydi.
## Manbalar
Les Gammas! Les Gammas!

**Les Gammas! Les Gammas!** — fransuz tilini xorijiy til sifatida o‘rgatuvchi 39 qismli ta’limiy teleserial. U 1974-yildan 1976-yilgacha ORTF (keyinchalik TF1) va ARD tomonidan ishlab chiqarilgan hamda 1970–1980-yillarda bir necha mamlakatlarda efirga uzatilgan.

## Yana qarang
*Germaniya teleseriallari ro‘yxati

## Havolalar
* 
* A short article on ''Les Gammas! Les Gammas!''
Der ganz normale Wahnsinn

**Der ganz normale Wahnsinn** — Germaniya teleseriali.

## Yana qarang
*Germaniya teleseriallari ro‘yxati

## Havolalar
*
Gegen den Wind

**Gegen den Wind** — 1995-yildan 1999-yilgacha efirga uzatilgan Germaniya teleseriali.

## Rollarda
*  — Nik Andersen
* Hardy Krüger junior — Sven Westermann
* Alexander Haugg — Knut
*  — John Westermann
* Daniela Ziegler — Christine Andersen
* Dennenesch Zoudé — Sarah
* Hendrik Martz — Tjard
* Antonio Putignano — Rocky
* Katrin Weisser — Martina
* Ivana Kansy — Iwana
* Patrick Harzig — Dennis
* Eva Habermann — Paula
* Detlef Bothe
* Türkiz Talay
* Bianca Amato

## Havolalar
*
Acianthera angustifolia

**Acianthera angustifolia** — Orxideya oilasiga mansub oʻsimlik turi. Ushbu tur Markaziy Amerikada uchraydi.
## Manbalar
Anna Blinkova

**Anna Vladimirovna Blinkova** (1998-yil 10-sentyabrda tugʻilgan) — rossiyalik professional tennischi. 2023-yil 7-avgustda yakkalik bahslari boʻyicha faoliyati davomida eng yuqori natija — WTA reytingi 34-oʻrinni, 2020-yil 14-sentyabrda juftlik bahslarida 45-oʻrinni qayd etgan. WTA turida yakkalik oʻyinlarida ikkita, juftlik bahslarida uchta unvonga ega.

WTA Challenger turida yakkalik va juftlik bahslarida bittadan, ITF turida yakkalik yoʻnalishida toʻrtta va juftlik yoʻnalishida oʻn bitta unvonni qoʻlga kiritgan.

Blinkova qizlar oʻrtasida yakkalik bahsida 2015-yilgi Wimbledon chempionatining vitse-chempioni boʻlgan. 2015-yil avgustida ITF oʻsmirlar reytingi boʻyicha 3-oʻrinni band qilgan.

## Shaxsiy hayoti va kelib chiqishi
Blinkova 1998-yil 10-sentyabrda Moskvada tugʻilgan. Onasining ismi — Elena, otasining ismi — Vladimir. Bolalik chogʻida u ham tennis, ham shaxmat bilan yuqori darajada shugʻullangan. Sportchi qattiq qoplamali kortda oʻyin olib borishni yoqtiradi. Sevimli zarbasi — forhend (o'ng taraf zarbasi). Blinkova rus, slovak, fransuz, ingliz va xitoy tillarida soʻzlasha oladi.

## Oʻsmirlik yillari
Anna Blinkova oʻsmirlar oʻrtasida jahon reytingida 3-raqamli tennischi boʻlgan. U qizlar oʻrtasida yakkalik bahsida 2015-yilgi Wimbledon chempionatida vitse-chempion boʻlib, final bahsida hamyurti Sofya Zhukka oʻyinni boy bergan.

## Professional faoliyati
### 2015–17: ilk qadamlar

Blinkova 2015-yil fevralida Kantaouidagi 10 ming dollarlik musobaqa — ITF turida oʻzining ilk ishtirokini amalga oshirgan. Ushbu musobaqada sportchi juftlik bahslarida oʻzining dastlabki unvoniga ega chiqqan. 2016-yil yanvarida u Stuttgartda boʻlib oʻtgan 10 ming dollarlik turnir — ITF turi yakkalik bahslarida ham ilk bor sovrindor boʻlgan. 2016-yil aprel oyida tennischi professional sportchiga aylandi va oʻzining WTA turidagi debyut ishtirokini Marokash Ochiq chempionatida oʻtkazdi. Musobaqada sportchi birinchi davrada magʻlub boʻldi. 2016-yil oktyabr oyida u WTA turida ilk gʻalabasini qoʻlga kiritib, Kreml kubogining birinchi davrasida Anastasija Sevastovani magʻlub etdi.

2017-yil yanvar oyida tennischi saralash bosqichidan oʻtib, ilk bor Katta dubulgʻa turniri doirasida Avstraliya Ochiq chempionatida qatnashdi. Blinkova birinchi davrada Monica Niculescuni magʻlub etdi, biroq ikkinchi davrada Karolína Plíškovága oʻyinni boy berdi. 2017-yilgi Wimbledon va AQSH Ochiq chempionatida ham asosiy toʻr bahslariga yoʻl oldi, biroq ikkala musobaqaning ham birinchi davrasida Elena Vesninaga magʻlub boʻldi. 2017-yilgi mavsum davomida u ITF turi juftlik bahslarida 100 ming dollarlik ikkita turnir: Ilkley va Sankt-Peterburgda oʻtkazilgan musobaqada gʻolib boʻldi.

## Manbalar
Das Geheimnis meiner Familie

**Das Geheimnis meiner Familie** — Germaniya teleseriali. Germaniyadagi Das Erste telekanali va uning hamkor tarmogʻi EinsFestival, shuningdek, uning hududiy tarmoqlari, jumladan, WDR Fernsehen va SWR Fernsehen telekanallarida efirga uzatiladi.

## Serialda ishtirok etgan shaxslar
* Christine Neubauer, 2008-yil 14-aprel

## Yana qarang
* Germaniya teleseriallari ro‘yxati

## Manbalar

## Havolalar
*
Das Geheimnis meines Vaters

**Das Geheimnis meines Vaters** — Germaniya teleseriali. Telenovella 2006-yil 15-avgustdan 2006-yil 10-noyabrgacha Das Erste telekanalida efirga uzatilgan.

## Rollarda

## Havolalar
*
Acianthera pardipes

**Acianthera pardipes** — Orxideya oilasiga mansub oʻsimlik turi. Ushbu tur Braziliyaning Santa Catarina va Rio de Janeiro shtatlarida uchraydi.
## Manbalar
Geschichten aus der Heimat

**Geschichten aus der Heimat** — Germaniya teleseriali. 1983-yil 31-dekabr kuni Gʻarbiy Germaniyada premyera qilingan.

## Ishlab chiqaruvchi kompaniyalar
*Hessischer Rundfunk (HR)
*Norddeutscher Rundfunk (NDR)
*Saarländischer Rundfunk (SR)
*Sender Freies Berlin (SFB)
*Westdeutscher Rundfunk (WDR)

## Yana qarang
*Germaniya teleseriallari ro‘yxati

## Havolalar
*
Die glückliche Familie

**Die glückliche Familie** — uch mavsumdan iborat Germaniya teleseriali bo‘lib, jami 52 qismni o‘z ichiga oladi. 1987-yildan 1991-yilgacha chorshanba kunlari efirga uzatilgan. Teleserial Behringer oilasining kundalik muammolar bilan kechadigan hayoti haqida hikoya qiladi.

## Yana qarang
*Germaniya teleseriallari ro‘yxati

## Havolalar
*
Poliksena Shishkina-Yaveyn

**Poliksena Shishkina-Yaveyn** (1875-yil aprel — 1947-yil mart) rus va sovet suffrajisti hamda shifokori edi.

## Hayoti
Poliksena Nestorovna Shishkina-Yaveyn 1875-yil aprel oyida Nikolayev, Rossiya imperiyasida (hozirgi Mykolayiv, Ukraina) tugʻilgan. U 1900-yilda Sankt-Peterburg ayollar tibbiyot institutida oʻqiyotgan paytida Tibbiy-xirurgik akademiya professori Georgiy Iulievich Yaveynga turmushga chiqqan. Ularning qizi va oʻgʻli boʻlgan. Oʻgʻli kelajakdagi meʼmor boʻlgan Igor Yaveyn edi. Shundan soʻng u 1904-yilda Institutni tamomlagan birinchi ayollardan biriga aylandi. Birinchi jahon urushi davrida Shishkina-Yaveyn tibbiy kurslarda oʻqitgan, askarlar uchun shifoxonada ishlagan va jamoat oshxonalari hamda ayollar uchun boshpanalar tashkil etishda yordam bergan. Oila 1917-yilgi Oktyabr inqilobidan keyin Sankt-Peterburgni tark etib, yangi mustaqil boʻlgan Estoniyaga koʻchib oʻtadi, biroq Shishkina-Yaveynga u yerda tibbiyot amaliyoti bilan shugʻullanishga ruxsat berilmaydi. Eri 1920-yilda vafot etgach, u (endi Sankt-Peterburg Leningrad deb atalardi) yana Leningradga qaytadi. U Ikkinchi jahon urushi davridagi Leningrad qamalidan omon qolgan va 1947-yil mart oyida shu yerda vafot etgan.

## Faoliyati
Shishkina-Yaveyn 1910-yilda Butunrossiya Ayollar teng huquqliligi ligasining () raisi boʻldi va Liga siyosatini umumiy, umumbashariy demokratiya maqsadidan ayollar saylov huquqini qonunchilik yoʻli bilan qoʻlga kiritishga qaratilgan ancha tor yoʻnalishga oʻzgartirdi. U oʻz faoliyati davrida Rossiyadagi „eng yirik va eng qudratli ayollar siyosiy tashkiloti“ga aylandi. Shishkina-Yaveyn Xalqaro ayollar saylov huquqi ittifoqining rasmiy jurnali boʻlgan *Jus Suffragi* jurnalida maqolalar yozar, koʻplab xorijiy feministlar bilan aloqada boʻlardi. Liga 1912–1917-yillardagi toʻrtinchi Davlat dumasi davrida ayollar huquqlarini yaxshilashda qisman muvaffaqiyatga erishgan.

## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Zinaida Ivanova

**Zinaida Sergeyevna Ivanova**, (1865 — 24-avgust 1913) rus feminist yozuvchisi va tarjimoni boʻlib, **N. Mirovich** va **Zinaida Mirovich** taxalluslari ostida ijod qilgan.

## Hayoti
Zinaida Ivanova 1865-yilda Rossiya imperiyasi tarkibidagi Smolensk guberniyasining Sichyovsk uyezdida tugʻilgan. U Moskvada ulgʻaygan, 1897-yilda ayollar uchun moʻljallangan Gerye kurslarini tamomlagan. Koʻp oʻtmay u turmushga chiqqan va uy sharoitida oʻqish ishlarini tashkil etish boʻyicha Moskva komissiyasida (*Moskovskaia Kommissiia po Organizatsii Domashnego Chteniia*) koʻngilli sifatida ishlay boshlagan. ingliz, fransuz, nemis, norveg, fin va rus tillarini mukammal bilgan holda u mustaqil yozish va tarjima qilish bilan shugʻullangan. 20-asrning birinchi oʻn yilligining dastlabki yillarida bu ishlar kamayib ketgach, daromadini toʻldirish uchun maʼruza safarlariga oʻtgan. Ivanova 1913-yil 24-avgustda Moskvaning chekkasidagi shaharcha Vladikinoda vafot etgan.

## Faoliyati
U ayollar masalalari haqida, xususan Fransuz inqilobi bilan bogʻliq holda yozishni turmushga chiqqanidan koʻp oʻtmay boshlagan, baʼzan 'N. Mirovich' va 'Zinaida Mirovich' taxalluslaridan foydalangan, va norveg dramaturgi Henrik Ibsenning bir necha mashhur pyesalarini rus tiliga tarjima qilgan. Ivanova 1899-yilda Londonda boʻlib oʻtgan Xalqaro ayollar kengashi qurultoyida ishtirok etgan va ikki marta Xalqaro ayol suffrajistlar ittifoqi (1904 va 1906) qurultoylarida Rossiya ayollar harakati ahvoli haqida maʼruza qilgan. Uning ingliz tilini yaxshi bilishi va anglofilligi unga Britaniyada koʻp vaqt oʻtkazish, Londondagi Hayd-parkda ayollar saylov huquqi mitinglarida nutq soʻzlash va ingliz faylasufi John Stuart Millning *[[Ayollarning bo‘ysundirilishi]]* nomli inshosini rus tiliga tarjima qilish imkonini bergan. Ivanova 1905-yilgi Rossiya inqilobi chogʻida Umumrossiya Ayollar teng huquqliligi ittifoqining () asoschilaridan biri boʻlgan va 1908-yilda Ittifoq tarqatib yuborilgach, Umumrossiya Ayollar teng huquqliligi ligasiga () qoʻshilgan.

## Manbalar

## Adabiyotlar
*
Acianthera prolifera

**Acianthera pernambucensis** — Orxideya oilasiga mansub oʻsimlik turi. Ushbu tur Braziliyaning janubi-sharqidagi Atlantika oʻrmon hududida uchraydi.
## Manbalar
Das große Abenteuer des Kaspar Schmeck

**Das große Abenteuer des Kaspar Schmeck** — uch qismdan iborat televizion film bo‘lib, Hessen yollanma askarlari haqida hikoya qiladi. Voqelari Grete Weiskopf romaniga asoslangan.

## Yana qarang
*Germaniya teleseriallari ro‘yxati

## Havolalar
*
Die großen Kriminalfälle

**Die großen Kriminalfälle** — Germaniya hujjatli teleseriali. Ilk bor 2000-yilda efirga uzatilgan, shundan beri 41 ta qism ishlab chiqarilgan. Har bir qism Germaniyaning urushdan keyingi tarixidagi mashhur jinoyat ishlaridan biriga bag‘ishlangan.

## Havolalar
*
Asma El Dareer

**Asma Abdel Rahim El Dareer** (taxminan 1949-yilda tugʻilgan) — Sudanlik taniqli shifokor boʻlib, u 1980-yillarda ayollar jinsiy aʼzolarini mayib qilish (FGM) boʻyicha olib borgan tadqiqotlari bilan dunyoga tanilgan. U ushbu zararli amaliyotga qarshi ochiqchasiga gapirgan birinchi arab ayollari va feminist shifokorlaridan biri hisoblanadi.

## Kelib chiqishi va hayoti
El Dareer 1960-yilda, 11 yoshida hamshira tomonidan infibulyatsiya (ogʻir turdagi jinsiy aʼzolarni mayib qilish amaliyoti) qilinganida ushbu mavzuga qiziqishi uygʻongan. U oʻzining „Woman, Why Do You Weep“ (Ayol, nega yigʻlayapsan?) nomli kitobida yozishicha, oʻshanda uning jarohati infeksiya boʻlib ketgan va unga beshta penitsillin ukoli qilingan. Oradan yillar oʻtib, uning singlisi 18 yoshga toʻlganida, u ham xuddi shunday jarrohlik amaliyotiga duch kelgan. Oʻshanda qizning otasi amaliyotning yengilroq turini istagan boʻlsa-da, onasi Sudanda „fironcha xatna“ nomi bilan mashhur boʻlgan infibulyatsiya turini talab qilib turib olgan. Yakunda murosaga kelinib, singlisiga infibulyatsiyaga juda oʻxshash boʻlgan oraliq shakldagi amaliyot bajarilgan.

1970-yillarda El Dareer Xartum universitetida tibbiyot sohasida tahsil oldi. U beshinchi bosqich talabasi boʻlganida, ijtimoiy tibbiyot kursi uchun yozgan ilmiy ishi doirasida ayollarni mayib qilish amaliyotini oʻrganishni boshlagan. 1977-yilda universitetning tibbiyot fakulteti uni Sudanda FGM boʻyicha tadqiqot loyihasiga rahbar etib tayinladi. U 1981-yilda magistrlik darajasini oldi.

## Tibbiy va ilmiy faoliyati
El Dareer Sudan Sogʻliqni saqlash vazirligida sogʻliqni saqlash statistikasi va tadqiqotlari boʻyicha direktor oʻrinbosari boʻlib ishlagan. U 1977-yildan 1981-yilgacha Xartum universiteti tibbiyot fakultetida FGM boʻyicha keng koʻlamli tadqiqot loyihasini boshqargan. Mazkur loyiha doirasida u Sudanning beshta viloyatida jami 3 210 nafar ayol va 1 545 nafar erkak bilan suhbat oʻtkazib, bunday amaliyotni boshidan kechirgan ayollar oʻrtasida dunyodagi birinchi yirik soʻrovnomani amalga oshirdi. Tadqiqot asosan infibulyatsiya (FGMning III turi) keng tarqalgan hududlarda olib borilgan.

El Dareer asarlari ushbu mavzuda kashshof hisoblanadi. U „Woman, Why Do You Weep: Circumcision and its Consequences“ (1982) kitobining muallifi va „Female Circumcision in the Sudan: Prevalence, Complications, Attitudes and Change“ (1983) kitobining hammuallifidir. Shuningdek, u ayollar tadqiqotlari bilan shugʻullanuvchi Babiker Bedri Scientific Association for Women's Studies tashkilotining sobiq prezidenti sifatida ham faoliyat koʻrsatgan.

## Tanlangan asarlari
* El Dareer, Asma (1982). *Woman, Why Do You Weep: Circumcision and its Consequences*. London: Zed Books.
* Rushwan, Hamid; El Dareer, Asma (1983). *Female Circumcision in the Sudan: Prevalence, Complications, Attitudes and Change*. Xartum: University of Khartoum.

## Manbalar

## Adabiyotlar

* 
* 
*
Milliy yoshlar kuni (Ozarbayjon)

**Milliy yoshlar kuni** Ozarbayjon bayramidir. 1997-yilda Ozarbayjon Respublikasi Prezidenti Haydar Aliyev buyrugʻiga koʻra Ozarbayjon yoshlarining I forumi kuni — 2-fevral, „Ozarbayjon Yoshlar milliy kuni“ deb eʼlon qilindi.

## Tarixi
1996-yil 2-fevralda Ozarbayjon Respublikasi Yoshlar va sport vazirligi tashabbusi hamda Ozarbayjon Respublikasi Prezidenti Haydar Aliyev farmoniga binoan Ozarbayjon yoshlarining I forumi oʻtkazildi. Respublikani barcha mintaqalaridan taxminan 2000 nafar yoshlar forumda ishtirok etdi.

Forum davomida ishtirokchilar davlat idoralari, yoshlar tashkilotlari va har bir yosh vakili zimmasidagi masʼuliyatlarni belgilab oldilar. Yoshlarning har tomonlama rivojlanishi, ularning muammolarini hal etish sohasida samarali choralarni amalga oshirish tegishli tashkilotlar uchun asosiy vazifa qilib belgilandi.

## Qoʻshimcha maʼlumot
Boshqa MDH mamlakatlari va Sharqiy Yevropa mamlakatlari Ozarbayjonda yoshlar kuni nishonlanishidan soʻng oʻzlarining milliy yoshlar kunlarini nishonlay boshladilar.

Dunyo boʻyicha esa faqat 1998-yil 8–12-avgust kunlari Lissabon konferensiyasida Birlashgan Millatlar Tashkiloti 12-avgustni Xalqaro yoshlar kuni deb eʼlon qilgan.

## Manbalar
Tudeh yoshlar tashkiloti

**Tudeh yoshlar tashkiloti** () — 1943-yilda tashkil etilgan Eron Tudeh partiyasining yoshlar qanoti hisoblanadi. Tashkilot *World Federation of Democratic Youth* (WFDY) bilan aloqador.

U dastlab *Mardom Baraye Javanan* nomli haftalik, keyinchalik esa *Razm* nomli kundalik gazetalarni nashr etgan.

Tashkilotga Reza Radmanesh rahbarlik qilgan, undan keyin esa 1947-yildan 1952-yilgacha Nader Sharmini rahbarlik qilgan. Uning rahbarligi davrida tashkilot yanada radikal shiorlarni ilgari surgan, shu bilan birga partiyaning moʻtadil qanotini qoʻllab-quvvatlab, keskin qarashdagi guruhni yetarlicha inqilobiy emaslikda tanqid qilgan.

1966-yilda tashkilot ichida boʻlinish yuz berdi: ayrim aʼzolar oʻzlarini maoist deb hisoblab, partiyani tark etishgan. Keyinchalik ular Tudeh partiyasining Inqilobiy tashkilotini tuzadilar.

## Manbalar
Pionieri

***Pionieri*** — kommunistik Albaniyada chop etilgan oylik jurnal boʻlib, *Pioneers of Enver* tashkiloti tomonidan nashr etilgan.. Ushbu tashkilot, shuningdek, Albaniya Mehnatkash yoshlar ittifoqi Markaziy qoʻmitasi deb ham atalgan.

Jurnal siyosiy yoʻnalishga ega boʻlishiga qaramay, Albaniya yoshlarining ilmiy shakllanishiga taʼsir koʻrsatgani bilan esda qolgan. Unda xorijiy oʻxshash jurnallardan olingan muhim tarjimalar ham chop etilgan.

12 yoshida Ismoil Kadare oʻzining ilk qisqa hikoyalarini yozgan va ular Tiranadagi *Pionieri* jurnalida chop etilgan.

## Manbalar
Acianthera barthelemyi

**Acianthera barthelemyi** — Orxideya oilasiga mansub oʻsimlik turi. Ushbu tur Fransiya Gvianasida uchraydi.
## Manbalar
Hallo Taxi

**Hallo Taxi** — Germaniya teleseriali.

## Yana qarang
*Germaniya teleseriallari ro‘yxati

## Havolalar
*
Hallo Robbie!

**Hallo Robbie!** — 2001-yildan 2009-yilgacha ZDF telekanalida efirga uzatilgan Germaniya teleseriali. U Robbie nomli qahramon sharafiga nomlangan bo‘lib, bu rolni tyulen Gordy ijro etgan. Gordy 2005-yil may oyida Rügen orolidagi Tetzitzer ko‘lida o‘lik holda topilgan.

## Yana qarang
*Germaniya teleseriallari ro‘yxati

## Manbalar

## Havolalar
*
Acianthera bibarbellata

**Acianthera bibarbellata** — Orxideya oilasiga mansub oʻsimlik turi. Ushbu tur Braziliyada uchraydi.
## Manbalar
Hallo, Onkel Doc!

**Hallo, Onkel Doc!** — Germaniya teleseriali. 1994-yildan 2000-yilgacha Sat.1 tomonidan ishlab chiqarilgan va ilk bor efirga uzatilgan.

## Yana qarang
*Germaniya teleseriallari ro‘yxati

## Havolalar
*
Sutra (parda)

**Sutra** ( so‘zma-so‘z: “to‘siq, parda”) — bu namoz o‘qiyotgan shaxs bilan uning oldidan o‘tib ketuvchi kishi o‘rtasida to‘siq vazifasini bajaradigan predmetdir. Namoz o‘qiyotgan kishi sutraga uch tirsak (bilak) uzunligidan oshmagan masofada turishi lozim. Sutraning balandligi kamida bir tirsak uzunligidan (ya’ni tuya egarligining orqa qismi balandligiga teng) kam bo‘lmasligi kerak, uning kengligi esa aniq belgilab qo‘yilmagan. Sutra topilmagan holatlar bundan mustasno, sutra qo‘yish namoz o‘qiyotgan har bir kishi uchun vojib hisoblanadi.

Ba’zan tashqi tomondan qaralganda go‘yo namoz o‘qiyotgan kishi oldidagi predmetga ibodat qilayotgandek tuyulishi mumkin, biroq bu shart emas. Sutra o‘rniga devorga qarab turish yoki qo‘l bilan yo‘lni to‘sish ham mumkin. Shuningdek, namoz o‘qiyotgan kishi bilan uning sutrasi orasidan o‘tish, yoki sutrasi bo‘lmagan kishiga uch tirsak masofadan yaqin o‘tish man etiladi (chunki uch tirsak masofa — sutradan uzoqlashishning maksimal chegarasidir). Biroq jamoat bilan o‘qiladigan namoz safalari orasidan o‘tishga ruxsat beriladi.

## Sutra bilan bog‘liq hadislar
Sahl ibn Abu Hathma rivoyat qiladi: رواه سهل بن أبو هاثماه Paygʻambar aytdilar: “Sizlardan biringiz sutraga qarab namoz o‘qisa, unga yaqin tursin va Shayton uning namozini buzishiga yo‘l qo‘ymasin”.

Abu Sa’id al-Xudriy rivoyat qiladi: رواه أبو سعيد الخدري Payg‘ambar aytdilar: “Sizlardan biringiz sutraga qarab namoz o‘qisa, unga yaqin tursin va hech kimni uning oldidan o‘tishiga yo‘l qo‘ymasin.”

Allohning Rasuli dedilar: لا تصل إلا إلى سترة، ولا تدع أحداً يمر بين يديك، فإن أبى فلتقاتله؛ فإن معه القرين “Faqat sutraga qarab namoz o‘qi va namoz paytida oldingdan hech kimni o‘tkazma. Agar u baribir o‘tmoqchi bo‘lsa, uni qaytar, chunki u bilan birga shayton bordir”.

Ko‘plab Hadislarda sutra olish mustahkam sunnat ekani zikr qilingan. Masalan, Abdurrahmon ibn Abu Sa’id otasidan rivoyat qiladi: “Allohning Rasuli (s.a.v) aytdilar: ‘Sizlardan biringiz namoz o‘qisa, sutraga qarab o‘qisin, unga yaqin tursin va hech kimni oldidan o‘tkazmasin. Agar kimdir oldidan o‘tmoqchi bo‘lsa, uni qaytarsin, chunki u shaytondir”.

## Sutra haqidagi fiqhiy hukmlar
Hanafi mazhabiga ko‘ra, agar kishi sutrasiz namoz o‘qiyotgan bo‘lsa va uning oldidan kimdir o‘tib ketsa, bu holat namozni buzmaydi.

## Shuningdek qarang
*Namoz

## Manbalar



Islom Ramazon
Ein Haus in der Toscana

**Ein Haus in der Toscana** — Germaniya teleseriali bo‘lib, Toskana hududida yashovchi Freisinglik Donner oilasining hayotiy tajribalari haqida hikoya qiladi. Oila tarkibiga ota Julius (Stefan Wigger), ona Rosl (Renate Schroeter), ularning qizi Bea (Muriel Baumeister) va o‘g‘li Markus (Oliver Clemens) kiradi.

## Yana qarang
*Germaniya teleseriallari ro‘yxati

## Havolalar
*
Islomda haj turlari

**Haj turlari** — Islomda haj ibodatini ado etishning uch xil shaklidir: **ifrod haj**, **qiron haj** va **tamattu’ haj**. Har birining o‘ziga xos tartibi va hukmlari mavjud.

## Haj turlari
Musulmon kishi haj farizasini quyidagi uch turdan biri orqali ado etishi mumkin.

### Ifrōd haj
**Ifrōd haj** — bu faqat haj uchun ehramga kirib, “Labayk Allohumma hajjan” deb niyat qilish va haj amallarini to‘liq ado etishdir.

* Faqat haj niyat qilinadi  
* Umra bajarilmaydi  
* Qurbonlik vojib emas  

### Qiron haj
**Qiron haj** — bu haj va Umrani bir vaqtning o‘zida bitta ihram bilan ado etishdir.

* Haj va umra birlashtiriladi  
* Ihramdan chiqilmaydi  
* Qurbonlik qilish vojib  

### Tamattu’ haj
**Tamattu’ haj** — bu haj oylarida avval umrani ado etib, ehromdan chiqish, keyin esa haj uchun qayta ehromga kirishdir.

* Avval umra bajariladi  
* So‘ng Ehromdan chiqiladi  
* Haj uchun yana ehromga kiriladi
* Qurbonlik qilish vojib  

## Qur’oni karimda
Alloh taolo Baqara surasining 196-oyatida tamattu’ haqida marhamat qiladi..

Tamattu’ qilgan kishi qurbonlik qilishga majbur bo‘ladi. Agar bunga imkon topa olmasa, o‘n kun ro‘za tutadi:
* 3 kun haj vaqtida tutiladi
* 7 kun uyga qaytgach tutiladi

## Sunnatda
Jabir ibn Abdulloh rivoyat qiladi: Rasululloh (s.a.v.) aytdilar:  
"Agar oldindan bilganimni keyin bilganimda edi, hady olib kelmagan bo‘lardim..."

Oisha (r.a.) rivoyat qiladi:  "Uni umraga aylantiringlar..."

Abdulloh ibn Abbos rivoyat qiladi:  
"Payg‘ambar sahobalarga hajni umraga aylantirishni buyurdilar".

## Haj turlari o‘rtasidagi farqlar

## Fiqhiy qarashlar
To‘rt mazhab — hanafiy, molikiy, shofi’iy va hanbaliy — ushbu uch haj turining barchasini joiz deb hisoblaydi.

## Sunniy va shia qarashlari
Ahl as-sunna va-l-jamoa va Shia mazhablari tamattu’ hajning joizligida ittifoq qiladilar.

Ali ibn Abu Tolib va Abdulloh ibn Abbos tamattu’ni afzal deb bilganlar.

## Xulosa
Ifrōd, qiron va tamattu’ — uchala haj turi ham Islomda joiz hisoblanadi.

## Yana qarang
* Haj (Islomda)
* Umra
* Ehrom

## Manbalar
Die Hausmeisterin

**Die Hausmeisterin** — 1987-yildan 1992-yilgacha uch mavsumi efirga uzatilgan Germaniya teleseriali.

## Yana qarang
*Germaniya teleseriallari ro‘yxati

## Havolalar
*
Der Havelkaiser

**Der Havelkaiser** — Germaniya teleseriali.

## Rollarda
* Günter Pfitzmann: Richard Kaiser
* Marion Kracht: Jette Kaiser
* Hansi Jochmann: Vera Plache
* Rolf Zacher: Eckhard „Ecki“ Plache
* Rainer Rudolph: Ulrich Kaiser
* Peter Sattmann: Ulrich Kaiser 
* Helen Schneider: Hillary Kaiser
* Herbert Stass: Bruno Kaiser 
* Rosemarie Fendel: Magda Kaiser
* Gunter Berger: Max Kaiser
* Franziska Bronnen: Therese Becker
* Renate Richter: Lotte Kuckuck
* Michèle Marian: Elisabeth Havemann
* Stephanie Philipp: Amelie Schimmelpfennig
* Jana Kozewa: Jutta Grabowsky
* Guntbert Warns: Benno Masur
* Franziska Bronnen: Therese Becker
* Walter Buschhoff: Arno
* Kim Müller:  Benny Kaiser

## Yana qarang
*Germaniya teleseriallari ro‘yxati

## Havolalar
*
Acianthera brunnescens

**Acianthera brunnescens** — Orxideya oilasiga mansub oʻsimlik turi. Ushbu tur Kosta-Rikada uchraydi.
## Manbalar
Acianthera bragae

**Acianthera bragae** — Orxideya oilasiga mansub oʻsimlik turi. Ushbu tur nomi Dr. Pedro Ivo Soares Braga sharafiga qoʻyilgan.
## Manbalar
Anathallis deborana

**Anathallis deborana** — Orxideya oilasiga mansub oʻsimlik turi. Ushbu tur Venesuelada uchraydi.
## Manbalar
Islomda musulmon qabristonlari

**Musulmon qabristoni** — bu faqat musulmonlar dafn etiladigan maxsus joydir. Eng mashhur va muqaddas qabristonlarga Jannat al-Baqi (Madina) va Vodiy as-Salom (Najaf) kiradi. Islomiy fiqhga ko‘ra, musulmonlar uchun ajratilgan qabristonda boshqa din vakillarini dafn etish joiz emas.

Dafn marosimida soddalik, qabrni ortiqcha mustahkamlab yubormaslik va ayollar uchun hijob bilan tashrif buyurish muhim odoblardan hisoblanadi. Agar biror hududda musulmon qabristoni mavjud bo‘lmasa, musulmonlar uchun alohida joy ajratilishi lozim.

## Alohida qarashlar
Islom ulamolarining fikricha, musulmon qabristonida boshqa din vakillarini dafn qilish harom hisoblanadi va bunga ruxsat berilmaydi.

Bu amal musulmon marhumlarga nisbatan hurmatsizlik sifatida baholanadi. Agar kimdir bunday ish qilgan bo‘lsa, u katta gunoh qilgan hisoblanadi va tavba qilishi lozim.

Buning dalillaridan biri shuki, Rasululloh (s.a.v.) musulmon qabristonlarini ziyorat qilishni buyurganlar va u yerda marhumlar uchun duo qilishni tavsiya etganlar. Shu bilan birga, mushriklar qabrlari yonida turishdan qaytarilgan va u yerlardan tezda o‘tib ketish buyurilgan.

Agar qabristonlarda musulmon va mushriklar qabrlari aralashib ketsa, bu amaliy jihatdan muammolar tug‘diradi, chunki musulmonlar qaysi qabr oldida turishlari kerakligini aniqlay olmay qoladilar.

## Qabristonlarni ziyorat qilish
Dastlab Payg‘ambar Muhammad (s.a.v.) qabristonlarni ziyorat qilishni vaqtincha man qilganlar, keyinchalik esa bunga ruxsat berganlar.

Qabristonlarni ziyorat qilish:

* dunyoga bo‘lgan muhabbatni kamaytiradi
* oxiratni eslatadi
* qalbni yumshatadi

Qabrlarda Qur’on tilovat qilish, xususan, “Ixlos” surasini o‘qish va savobini marhumlarga bag‘ishlash tavsiya etiladi.

Shuningdek:

* ota-onalar qabrlarini ziyorat qilish fazilatli hisoblanadi
* har juma kuni ularni eslab duo qilish tavsiya etiladi

Qabristonda quyidagi odoblarga amal qilish kerak:

* ortiqcha gap-so‘zlardan saqlanish
* qabrni o‘pmaslik
* qabr ustiga bosmaslik
* salom berish

## Eng katta qabriston
**[[Vodiy as-Salom]]** — dunyodagi eng katta qabristonlardan biri bo‘lib, Najaf, Iroq hududida joylashgan.

U:

* maydoni va dafn qilinganlar soni bo‘yicha eng katta hisoblanadi
* 1400 yildan ortiq vaqt davomida foydalanib kelinmoqda
* millionlab qabrlarga ega

Bu qabriston Guinness rekordlar kitobida ham eng katta qabriston sifatida qayd etilgan.

Mazkur joyning ruhiy ahamiyati ham yuqori, chunki u Ali ibn Abu Tolib maqbarasiga yaqin joylashgan. Shu sababli ko‘plab musulmonlar aynan shu yerda dafn etilishni istaydilar.

## Yana qarang

* Islom
* Janoza
* Qabr

## Manbalar
Ein Heim für Tiere

**Ein Heim für Tiere** — 1985-yildan 1992-yilgacha efirga uzatilgan Germaniya teleseriali. Bosh rollarni Siegfried Wischnewski, Marion Kracht va Michael Lesch ijro etgan.

## Yana qarang
*Germaniya teleseriallari ro‘yxati

## Havolalar
*
Helga und die Nordlichter

**Helga und die Nordlichter** — Germaniya teleseriali.

## Yana qarang
*Germaniya teleseriallari ro‘yxati

## Havolalar
*
Adviyeh

**Adviyeh** (, *ziravor*; , , *dori, vosita, preparat*) — fors tilida *ziravor* ma’nosini bildiradi va har qanday alohida ziravorni anglatishi mumkin. Biroq, kundalik Eron oshxonasida *adviyeh* odatda an’anaviy taomlarni mazzali qilish uchun ishlatiladigan maxsus maydalangan ziravorlar aralashmasini bildiradi. Bu atama, masalan, *adviyeh-e polo* (guruch uchun), *adviyeh-e khoresh* (g‘o‘sht va sabzavotli qovurilgan taomlar uchun) yoki *adviyeh-e ash* (o‘simlikli sho‘rvalar uchun) kabi aniqroq shakllarning qisqartirilgan ko‘rinishidir.

## Tarkibi

Adviyehning yagona belgilangan retsepti yo‘q, chunki aralashma oilalar, hududlar va taom turiga qarab biroz farq qiladi. Biroq, ko‘plab variantlarda quyidagi asosiy ingredientlar uchraydi:

* Dolchin
* Kardamom
* Kimyon
* Chinnigullar
* Zarchava (turmeric)
* Mog‘orcha yong‘oq (nutmeg)
* Gul barglari
* Qora murch
* Koriandr
* Kunjut

Bu ingredientlar odatda maydalab aralashtiriladi va iliq, aromatik ta’mni yaratish uchun maxsus nisbatlarda ishlatiladi. Gul barglarining ishlatilishi ko‘plab fors ziravor aralashmalarini qo‘shni oshxonalardan ajratib turadi.

## Turlari

Adviyehning asosiy turlari odatda tayyorlanadigan taomga qarab ajratiladi:

* **Adviyeh-e polo**: Guruchli taomlar uchun nozik aralashma. Asosiy ingredientlari dolchin, kardamom, kimyon va gul barglari.
* **Adviyeh-e khoresh**: G‘o‘sht va sabzavotli qovurilgan taomlar uchun mustahkam aralashma, ko‘pincha zarchava, dolchin, kardamom va quritilgan lim yoki zafron bilan.
* **Adviyeh-e ash**: Qalin sho‘rva yoki o‘simlikli sho‘rvalar (*ash*) uchun ishlatiladi, bu variantda quritilgan yalpiz va boshqa kuchli o‘simliklar bo‘lishi mumkin.

## Foydalanish

Adviyeh Eron oshxonasida keng qo‘llaniladigan ziravor bo‘lib, odatda pishirishning oxirida qo‘shiladi yoki tayyor guruch ustiga sepiladi. Foydalanish usullari:

* Polo (guruchli taomlar) lazzatlantirish
* Khoresh (qovurilgan taomlar) ziravorlash
* Ash (o‘simlikli sho‘rvalar) qo‘shish
* Qovurilgan yoki grill go‘shtlariga rub sifatida
* Ba’zan tuzlangan yoki saqlangan taomlarda ishlatiladi

Ba’zi boshqa oshxonalardagi ziravor aralashmalaridan farqli o‘laroq, adviyeh odatda achchiq emas; u aromat, iliqlik va muvozanatga urg‘u beradi.

## Madaniy ahamiyati

Adviyeh kabi ziravor aralashmalarining ishlatilishi fors oshxonasining asrlar davomida shakllangan an’analarini, mintaqaviy qishloq xo‘jaligi va qadimgi ziravor savdosini aks ettiradi. Adviyeh retseptlari ko‘pincha avloddan-avlodga o‘tadi va mahalliy did yoki maxsus tadbirlar uchun moslashtirilishi mumkin. Ba’zan u Garam masala yoki Ras el hanout bilan maqsad jihatdan o‘xshash bo‘lsa-da, adviyeh fors oshxonasining nozik xususiyatlarini aks ettiradi.

## Yana qarang
* Baharat
* Fors oshxonasi

## Manbalar
Alia madrasasi

**Alia madrasasi** yoki **Alia madrasa ta’lim tizimi** — Hind yarimorolida shakllangan zamonaviy islomiy ta’lim tizimi bo‘lib, u diniy va dunyoviy fanlarni uyg‘unlashtiradi. Ushbu tizim Eron, Pokiston va ayniqsa Bangladesh hududlarida keng tarqalgan bo‘lib, u Britaniya Hindistoni davridan boshlab eng qadimgi ta’lim tizimlaridan biri hisoblanadi.

1780-yilda Uorren Xastings tomonidan Fort William (Bengal)da tashkil etilgan Calcutta Alia Madrasa ushbu tizimning boshlanishi hisoblanadi. Keyinchalik uning modeli asosida Hindiston, Pokiston va Bangladeshda ko‘plab madrasalar tashkil etildi.

Alia madrasalarda diniy fanlar bilan bir qatorda Qur’on, Hadis, matematika, fan va ingliz tili ham o‘qitiladi. Shu sababli, bitiruvchilar davlat imtihonlarida ishtirok etish va turli sohalarda ishlash imkoniyatiga ega bo‘ladilar.

Ta’lim tizimi quyidagi bosqichlardan iborat:

* **Ebtedayi** — boshlang‘ich ta’lim (5 yil)  
* **Dakhil** — o‘rta ta’lim (5 yil)  
* **Alim** — yuqori o‘rta ta’lim (2 yil)  
* **Fazil** — bakalavr darajasi (2 yil)  
* **Kamil** — magistr darajasi (2 yil)  

Umumiy hisobda ta’lim 16 yil davom etadi.

Hozirgi kunda Bangladeshda Ebtedayi, Dakhil va Alim bosqichlari Bangladesh Madrasa Education Boardga, Fazil va Kamil bosqichlari esa Islamic Arabic Universityga biriktirilgan.

## Tarix

Calcutta Alia Madrasa 1780-yilda tashkil etilgan bo‘lib, u Hind yarimorolida ilk zamonaviy ta’lim muassasalaridan biri hisoblanadi. Keyinchalik University of Calcutta (1857) va Darul Uloom Deoband (1866) kabi muassasalar ham tashkil etilgan bo‘lsa-da, Alia tizimi eng qadimgi tizimlardan biri sifatida e’tirof etiladi.

### 1780–1914
Bu davrda o‘quv dasturlarini takomillashtirish uchun turli qo‘mitalar tashkil etilgan. 1791-yilda dastlabki o‘quv dasturi joriy etilib, Bengal, Assam, Bihar va Orissa hududlarida qo‘llanilgan. 1882-yildagi Hunter komissiyasi tavsiyalari esa tizimni yanada rivojlantirdi.

### 1914–1947
1915-yilda yangi ta’lim modeli joriy qilinib, ingliz tili va zamonaviy fanlarga e’tibor kuchaytirildi. Bu davrda madrasa ta’limi keng ommalashdi va davlat tomonidan qo‘llab-quvvatlandi.

### 1947–1971
Bengal bo‘linishidan so‘ng tizimning bir qismi Dakkaga ko‘chirildi. Bu davrda ko‘plab ta’lim islohotlari amalga oshirilib, madrasa tizimi davlat tizimiga integratsiya qilindi.

### 1971-yildan keyin
Bangladesh mustaqillikka erishgach, madrasa ta’limi yanada modernizatsiya qilindi. 1975-yilda yangi o‘quv dasturi joriy etildi, 1978-yilda esa imtihon tizimi umumiy ta’lim tizimiga moslashtirildi.

## Universitet bilan bog‘liqlik

2006-yilgacha barcha Alia madrasa imtihonlari Bangladesh Madrasa Education Board tomonidan boshqarilgan. Keyinchalik Kushtia Islamic University bilan hamkorlik yo‘lga qo‘yildi va Fazil hamda Kamil darajalari bakalavr va magistr darajalariga tenglashtirildi.

2016-yilda Islamic Arabic University tashkil etilib, Alia madrasalar shu tizimga biriktirildi.

## Yana qarang
* Madrasalar
* Islomiy ta’lim
* Qavmiy madrasa

## Manbalar

## Havolalar
* The Daily Star maqolasi
* Dhaka Tribune sayti
* The Business Standard
* Prothom Alo
* Jago News 24
Dastlabki tahrir

**Dastlabki tahrir** — bu inson hujjatni mashina tarjimasini qoʻllashdan oldin tayyorlash jarayoni. Dastlabki tahrirning asosiy maqsadi — mashina tarjimasining xomaki natijasini yaxshilash uchun asl hujjatni moslashtirish orqali tarjimadan keyingi tahrirdagi ish hajmini kamaytirishdir. Shuningdek, dastlabki tahrir inson tomonidan bajariladigan tarjima loyihalari uchun ham foydali boʻlishi mumkin, chunki u tarjima xotirasi qoʻllanilish darajasini oshiradi.

Umuman olganda, maqsadli tillar soni uchtadan ortiq boʻlganda dastlabki tahrirni qoʻllash oʻzini oqlaydi. Bunday holda, dastlabki tahrir imlo va grammatikani tekshirish, murakkab yoki noaniq sintaktik tuzilmalardan qochish hamda atamalar izchilligini tasdiqlash orqali mashina tarjimasi jarayonini osonlashtirishi kerak. Shuningdek, u sifatsiz konvertatsiya qilingan fayllarga nisbatan ham qoʻllaniladi. Lingvistik dastlabki tahrir formatni dastlabki tahrir qilishdan koʻra muhimroqdir, chunki xatolar mashina tarjimasi sifatiga bevosita taʼsir qilishi mumkin.

## Manbalar
Tibbiy tarjima

**Tibbiy tarjima** — bu sogʻliqni saqlash, tibbiy asbob-uskunalar, marketing yoki klinik, meʼyoriy va texnik hujjatlar uchun turli xil materiallarni, masalan, oʻquv qoʻllanmalari, tibbiy byulletenlar, dori vositalarining maʼlumot varaqlari va boshqalarni tarjima qilish amaliyotidir. Koʻp mamlakatlar kompaniya va tashkilotlardan tibbiy buyumlar yoki farmatsevtika vositalariga oid adabiyotlar hamda yorliqlarni oʻz milliy tillariga tarjima qilishni talab qiladi. Klinik sinovlarga oid hujjatlar koʻpincha klinik shifokor, bemorlar va nazorat qiluvchi vakillar uchun tarjimaga muhtoj boʻladi. Meʼyoriy tasdiqlash uchun topshiriladigan hujjatlar odatda albatta tarjima qilinishi shart. Tibbiy matnlarning oʻta texnik, nozik va huquqiy tartibga solingan tabiati tufayli, tibbiy tarjima til bilish koʻnikmalaridan tashqari maxsus tayyorgarlik va soha boʻyicha chuqur bilimlarni talab qiladi.

## Jarayon
Tibbiy tarjima jarayoni quyidagi bosqichlarni oʻz ichiga olishi mumkin:
* Matnni asl formatidan ajratib olish.
* Matnni maqsadli tilga tarjima qilish.
* Tasdiqlangan terminologiyaga, tegishli uslub va matn ohangiga rioya qilinganini taʼminlash uchun boshqa mutaxassis tomonidan tahrir qilish.
* Tarjimani asl formatida (masalan, Word hujjati, veb-sahifa, elektron taʼlim dasturi) nashr etish.
* Formatlangan tarjimada tinish belgilari, qator va sahifa koʻchishlari toʻgʻri ekanini hamda maʼlumotlar xatosiz aks etayotganini tekshirish uchun musahhihlik qilish.
* Tarjima barcha talablarga javob berishiga ishonch hosil qilish uchun ushbu tilda soʻzlashuvchi mahalliy mutaxassis tomonidan koʻrib chiqish.

Tarjima agentliklari ham loyihani boshqarish, ham lingvistik jihatlarni nazorat qilishlari mumkin.

## Sifat va standartlar
Tibbiy matnlarning inson hayoti va oʻlimi bilan bogʻliq oʻta muhim tabiati tarjima sifatiga katta eʼtibor qaratishni talab qiladi. Xalqaro tibbiyot sanoati qatʼiy tartibga solingan boʻlib, hujjatlarni tarjima qilishi shart boʻlgan kompaniyalar odatda quyidagi standartlardan biri yoki bir nechtasiga muvofiq sertifikatlangan yoki ularga mos keladigan tarjima agentliklarini tanlaydilar:

* EN 15038 — Tarjima xizmatlarini koʻrsatuvchilar sifati boʻyicha Yevropa standarti (Tarjima sifati standartlari).
* ISO 9001 — Sifat menejmenti tizimi standarti.
* ISO 13485 — Tibbiy buyumlar ishlab chiqarishning umumiy standarti.

Tibbiy tarjima sohasidagi oʻziga xos xususiyatlar, qonun-qoidalar va murakkabliklar tufayli, faqat tibbiy tarjima bilan shugʻullanadigan ayrim ixtisoslashgan tarjima kompaniyalari paydo boʻldi. Bunday kompaniyalarning baʼzilari tarjima jarayonini nazorat qilish uchun amaliyotchi shifokorlarni ishga yollagan.

## Yana qarang
* Tremédica — tibbiy tarjima boʻyicha tashkilot

## Manbalar
Mon curé chez les riches

**Mon curé chez les riches** – 1932-yilda rejissyor Émile-Bernard Donatien tomonidan suratga olingan Fransiya komediya filmi. Bosh rollarni Jim Gérald, Alice Roberts va André Roanne ijro etgan.

## Rollarda
* Jim Gérald — L'abbé Pellegrin
* Alice Roberts — Mme Cousinet
* André Roanne — Pierre de Sableuse
* Pierre Juvenet — M. Cousinet
* Camille Bert — Monseigneur Sibué
* Pauline Carton — La bonne
* Carlos Avril 
* Lisette Lanvin

## Manbalar

## Adabiyotlar
*Bessy, Maurice & Chirat, Raymond. *Histoire du cinéma français: 1929-1934*. Pygmalion, 1988.
* Crisp, Colin. *Genre, Myth and Convention in the French Cinema, 1929-1939*. Indiana University Press, 2002.
* Goble, Alan. *The Complete Index to Literary Sources in Film*. Walter de Gruyter, 1999.
* Rège, Philippe. *Encyclopedia of French Film Directors, Volume 1*. Scarecrow Press, 2009.

## Havolalar
*
Sardar Azmoun

**Sardar Azmoun** (; (Sardâr Âzmun); 1995-yil 1-yanvarda tugʻilgan) — eronlik professional futbolchi, BAA Pro ligasining „Shabab Al Ahli“ klubida hujumchi sifatida toʻp suradi.

AzmounEron milliy terma jamoasidagi debyutini 2014-yilda, 19 yoshida oʻtkazgan. U „Melli jamoasi“ning doimiy aʼzosi boʻlib, OFK Osiyo Kubogining 2015, 2019 va 2023-yilgi hamda FIFA Jahon chempionatining 2018 va 2022-yilgi musobaqalarida ishtirok etgan.

Azmoun Alirizo Jahonbaxshdan keyin Eron futboli tarixidagi eng qimmat ikkinchi oʻyinchi hisoblanadi. Shuningdek, u UEFA Chempionlar ligasi oʻyinida gol urgan eng yosh eronlik futbolchidir.

## Manbalar

## Havolalar

* 
* 
*
Faxrinisobegim

**Faxrinisobegim** (*[[Arab tili|arabcha]]*: فخر النساء — ayollarning faxri) Bobur va uning zavjasi Oyisha begimning to’ng’ich qizi. 1501-yilda Samarqandda dunyoga kelgan, va 30-40 kundan so’ng vafot etgan.
Feride Acar

**Feride Acar** (1948-yilda tugʻilgan) — ayollar va gender masalalari boʻyicha turkiyalik xalqaro ekspert. Yaqin Sharq texnika universitetida gender va ayollar tadqiqotlari dasturining asoschisi hisoblanadi.

2003—2005-yillarda Ayollarga nisbatan kamsitishni bartaraf etish qoʻmitasi raisi boʻlib ishlagan. Shuningdek, Yevropa kengashi huzuridagi Ayollarga nisbatan zoʻravonlik va Oiladagi zoʻravonlikka qarshi kurash boʻyicha ekspertlar guruhi (GREVIO) prezidenti sifatida ketma-ket uch muddat faoliyat yuritgan. 2019-yilda ayollar huquqlarini ilgari surishdagi xizmatlari uchun Yevropa kengashining „Pro Merito“ medali bilan taqdirlangan.

## Yoshligi va taʼlimi

Feride Acar (toʻliq ismi Ayşe Feride Acar) 1948-yil 14-yanvarda Bursa shahrida tugʻilgan.

1970-yilda Anqaradagi Yaqin Sharq texnika universitetida sotsiologiya yoʻnalishida bakalavr darajasini olgan. Keyinchalik AQShda tahsilni davom ettirib, 1973-yilda magistr, 1976-yilda esa siyosiy sotsiologiya boʻyicha Bryn Mawr kollejida doktorlik darajasini olgan.

## Faoliyati

### Akademik faoliyati

Taʼlimini tugatgach, Feride Acar Turkiyaga qaytib, Yaqin Sharq texnika universiteti davlat boshqaruvi kafedrasida sotsiologiya fanidan dars beruvchi dotsent sifatida ishlay boshlagan.

Ushbu universitetda Gender va ayollar tadqiqotlari magistrlik dasturiga asos solib, 1994—2004-yillarda unga rahbarlik qilgan. Shu bilan birga, 2001—2007-yillarda siyosatshunoslik va davlat boshqaruvi boʻlimi mudiri boʻlib ishlagan. 2015-yilda nafaqaga chiqqan.

### Faolligi

1980-yillardan boshlab Feride Acar ayollar huquqlari harakatida faol qatnasha boshlagan.

1995-yilda Pekin ayollar konferensiyasida ishtirok etgan va 1997-yilda Ayollarga nisbatan kamsitishni bartaraf etish qoʻmitasiga aʼzo etib saylangan. 1999—2001-yillarda maʼruzachi, 2001—2003-yillarda vitse-prezident, 2003—2005-yillarda esa prezident sifatida faoliyat yuritgan.

2011—2019-yillarda yana ushbu qoʻmitada ishlagan. 2006—2011-yillarda Istanbul konvensiyasini ishlab chiqishda ishtirok etgan va keyinchalik uning monitoring organida ham faoliyat yuritgan.

2009—2010-yillarda u Turkiya vakili sifatida maxsus qoʻmitada ishlagan, 2015-yildan esa GREVIO guruhi aʼzosi boʻlgan. U uch muddat ketma-ket ushbu tashkilot prezidenti etib saylanib, 2019-yilda faoliyatini yakunlagan.

## Mukofotlari

2010-yilda Global harakat uchun parlament aʼzolari tashkilotining „Demokratiya himoyachisi“ mukofoti bilan taqdirlangan.

2018-yilda Kanada hukumati tomonidan inson huquqlari yoʻlidagi xizmatlari uchun eʼtirof etilgan va shu yili Turkiya universitet ayollari uyushmasi tomonidan ham mukofotlangan.

2019-yilda Yevropa kengashining „Pro Merito“ medali bilan taqdirlangan.

2018-yilda Apolitical tashkiloti tomonidan tuzilgan gender tengsizligiga qarshi kurashayotgan dunyoning eng yetakchi 100 shaxsidan biri roʻyxatiga kiritilgan.
## Adabiyotlar
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*

## Manbalar