open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Dnepr metropoliteni

**Dnepr metropoliteni** &mdash; (,)
&mdash; Ukrainaning toʻrtinchi yirik shahri boʻlgan Dnepr shahri aholisiga xizmat koʻrsatadigan metro sistemasi. Ukrainada qurilgan toʻrtinchi metro boʻlib, sobiq Ittifoq parchalangandan keyin 1995-yil 29-dekabrda ochilgan.

Joriy kengaytirish rejalarida 2021-yil sentabrgacha stansiyalar sonini toʻqqiztaga yetkazish rejalashtirilmoqda.

## Tarixi
Ukraina Kommunistik partiyasi Markaziy Qoʻmitasining birinchi kotibi Vladimir Shcherbitskiyning yordami bilan 1979-yilda Sovet Ittifoqi Vazirlar Kengashi Kommunistik partiyaning Markaziy Qoʻmitasini Gosplan (davlat rejalashtirish agentligi) va shahar hokimiyatiga metro qurishga ruxsat berish uchun harakatini tasdiqladi. Aloqa va transport qurilish vazirliklari Dnepropetrovskda metropoliya tizimini qurish boʻyicha tadqiqotlar oʻtkazadilar.

1982-yil 15-martda Sovet Ittifoqi Vazirlar Kengashining qaroriga binoan Dnepr metrosi birinchi navbatdagi qurilish loyihalari roʻyxatiga kiritildi. Uni 12 yillik rejaga binoan yakunlash rejalashtirilgan edi. Ammo Leonid Brejnevning vafotidan koʻp oʻtmay, 1982-yil 10-noyabrda mamlakatda iqtisodiy qiyinchiliklarga duch keldi va loyihani moliyalashtirish qisqartirildi. 1988-yilda Mixail Gorbachyov shaharga tashrif buyurganida aholiga loyihalarni yakunlashda yordam berishga vaʼda bergan edi, ammo uning vaʼdalari bajarilmay qoldi.Sovet Ittifoqining parchalanishi bilan prognozlash toʻxtatildi.1994-yilda loyihani tugatishga majbur qilish toʻgʻrisida qaror qabul qilindi va viloyat kengashi raisi Pavlo Lazarenkoning yordami bilan ushbu rejalar 1995-yilning 29-dekabrida tizimning birinchi liniyasi — Tsentralno-Zavodska liniyasi jamoatchilikka ochilganda amalga oshirildi.
## Manbalar

## Havolalar
* Dnipro Metro — unofficial website
* Dnipro Metro at ''Metroworld'' website 
* Dnipro Metro at ''UrbanRail.net''
* Dnipro Metro at ''Subways.net'' 
* Daryna Sukhonis. *[https://vesti.dp.ua/yaki-tayemnici-xovaye-dniprovskij-metropoliten-foto/ What mysteries hides the Dnipro Metro (photos) (Yakі taєmnitsі xovaє dnіprovskiy metropolіten (Foto))]*. Visti Prydniprovia. 9-noyabr 2016-yil
* Olga Fomenko. *[https://antikor.com.ua/articles/289138-kak_dneprovskij_metropoliten_osvaivaet_bjudhet_na_zakupkah_dorogogo_no_nerabotajushchego_oborudovani How the Dnipro Metro masters the budget on purchases of expensive non-operational equipment (Kak dneprovskiy metropoliten osvaivaet byudjet na zakupkax dorogogo, no nerabotayuщego oborudovaniya)] *. Anti-corr. 27-fevral 2019-yil
* Yegor Moroz. *[https://web.archive.org/web/20190429145032/https://49000.com.ua/29760-2/ Subway of Dnipro: old and new. How and for how much it is repaired and built? (Metro Dnepra: staroe i novoe. Kak i za skolko remontiruyut i stroyat?)]*. 49000.com. 26-aprel 2018-yil
Lion metropoliteni

**Lion metropoliteni** &mdash; Lion metropolisga (Fransiya) xizmat koʻrsatadigan tezkor tranzit tizimi. Birinchi marotaba 1974-yilda ochilgan boʻlib, u toʻrtta liniyadan iborat boʻlib, 40 ta stansiyani oʻz ichiga oladi va 32.1 km (19.9 mil) yoʻnalishni oʻz ichiga oladi. Transports en Commun Lyonnais (TCL) jamoat transporti tizimi tomonidan nazorat qilinadi.

Fransiyaning boshqa metrolaridan farqli oʻlaroq, lekin RER va SNCF singari, Lion Metropoliteni chap tomonda harakatlanishni ishlatadi. Bu metroni temir yoʻlning shahar atrofi yoʻnalishlari bilan bogʻlash boʻyicha amalga oshirilmagan rejalarning natijasidir. A, B va C chiziqlari uchun harakatlanadigan transport vositasining hajmi Yevropaning boshqa metrolariga qaraganda oʻrtacha 2,90 m ni tashkil qiladi. D chizigʻidagi oʻlcham &ndash; 2.78 m.

## Manbalar

## Havolalar
* Lyon Metro Map on Google Maps with Geolocation 
*  
* Lyon at ''UrbanRail.net'' 
* Comprehensive map of the Lyon metro network 
* Métro de Lyon  – French Wikipedia has a much more detailed description of the Lyon Metro
Afina metropoliteni

**Afina Metropoliteni** &mdash;  Gretsiya poytaxtida jamoat transportining yetakchi turlaridan biri. Tizim uchta chiziqdan iborat: Afina-Pireyus elektr temir yoʻllari tomonidan boshqariladigan 1-qator (yashil chiziq) (), 2-qator (qizil chiziq) va Atiropolit liniyasi, 3 ishchi liniya (koʻk) ().
Birinchi qator 1869-yilda, London metrosidan atigi olti yil oʻtgach foydalanishga topshirilgan. Shunga qaramay, bu Afina metrosida dunyoda ikkinchi oʻrinni egallashga asos boʻlmaydi, chunki parovoz lokomotividagi quruqlikni metro deb atash qiyin edi.

## Tarix
### Afina-Pireyus temir yoʻli
2000-yil 28-yanvargacha Afinada 1-yoʻnalishli yagona tezkor tranzit liniyasi bor edi. Afina va Pireyus temir yoʻl kompaniyasi (SAP) 1869-yil 27-fevralda Pirey va Bueyo oʻrtasidagi bug 'temir yoʻli sifatida yoʻlni ochdi. 1904-yilda elektrlashtirildi va 1957-yilda Kifisiyaga bosqichma-bosqich uzatildi.
1926-yildan 1976-yilgacha Yunoniston elektr temir yoʻllari (E.I.S.) tomonidan boshqarildi. 1976-yilda Yunoniston elektr temir yoʻllari milliylashtirildi va Afina-Pirey elektr temir yoʻllari deb oʻzgartirildi.
1976-yildan 2011-yil 16-iyungacha Afina-Pireyus elektr temir yoʻl kompaniyasi (ISAP) 1-qatorni boshqargan.
## Manbalar

## Havolalar
* Athens Metro Map on Google earth with geolocation 
* Urban Rail Transport Company (STASY S.A.)
* Attiko Metro Company (Construction and Infrastructure)
* Athens Urban Transport Organisation (OASA S.A.)
* Hellenic Ministry of Public Works page on the Attiko Metro
* UrbanRail.Net — Athens Metro
* CityRailTransit — Athens railway map (real distance)
Boina Qirolligi

**Boina Qirolligi** (baʼzan **Iboina**) &mdash; hozirgi Madagaskarda joylashgan anʼanaviy davlat.

Qirollikka 1690-yilda qirol Adriamandisoarivo tomonidan asos solingan. Andrimandisoarivo Sakalava Qirolligining asoschisi Lahifotsining oʻgʻli edi va shimol uchun meros kelishmovchiligidan keyin oʻz saltanatiga asos solgan edi. U Madagaskarning shimoli-gʻarbidagi Boina koʻrfazida joylashgan edi.

1690-yillarga kelib, 500 ga yaqin yevropalik qaroqchilar Madagaskarning shimoliy qirgʻoqlari boʻylab operatsion bazalarni qurdilar. Andrianamboniarivo bir vaqtlar oʻzining bosh vaziri qilgan Tom Similaxoning otasi ingliz qaroqchisi va onasi malagasiyalik ayol edi.

1832-yildan keyin biroz vaqt oʻtgach, uni Merina Qirolligi egallab oldi va 1840-yilda Madagaskar qoʻshib oldi. Qirollikning soʻnggi hukmdori qirolicha Tsiomeko boʻlgan.

## Boina hukmdorlari
* c. 1690-1720 — Andriamandisoarivo (Tsimanata)
* c. 1720-1730 — Andrianamboniarivo (Toakafa)
* c. 1730-1760 — Andriamahatindriarivo
* c. 1760-1767 — Andrianahilitsy
* 1767-1770 — Andrianiveniarivo
* 1770-1771 — Andrianihoatra
* 1771-1777 — Andrianikeniarivo
* 1777-1778 — Andrianaginarivo
* 1778 — Tombola
* c. 1778-1808 — Ravahiny
* 1808-1822? — Tsimalomo
* 1808 — Maka (Andrianaresy) (pretender)
* 1822-1832 — Andriantsoly
* 1828-1829 — Oantitsy - Regent
* 1832-1836 — Oantitsy
* 1836-1840 — Tsiomeko
## Manbalar

## Havolalar
Minsk metropoliteni

**Minsk metropoliteni** (beloruscha: Мінскі метрапалітэн, ruscha: Минский метрополитен) &mdash; Belorusiya poytaxti Minsk aholisiga xizmat koʻrsatadigan tezkor tranzit tizimi. 1984-yilda ochilgan boʻlib hozirda 2 liniya va 29 ta stantsiyalardan iborat boʻlib, 37.27 km (23.16 milya) 2013-yilda ushbu tizim 328,3 million yoʻlovchini olib yurgan, bu oʻrtacha kunlik tashish taxminan 899,450 kishini tashkil qiladi.

## Tarixi
1950-1970-yillarda shahar aholisi milliondan oshdi va tezkor tranzit tizimining loyihalari dastlab 60-yillarning oxirlarida tayyorlandi. Qurilish 1977-yil 3-mayda boshlangan va tizim 1984-yil 30-iyunda Sovet Ittifoqida toʻqqizinchi metro tizimiga aylanib, jamoatchilikka ochilgan. Dastlabki sakkizta stantsiya 37.27 km (23.16 mil) marshrut bilan 29 liniyali ikkita liniyali tarmoqqa kengaytirildi.

Sovet Ittifoqi parchalanishiga qaramay, 1990-yillarda Minsk metrosining qurilishi toʻxtovsiz davom etdi (Yerevan va Samara kabi boshqa sobiq sovet metrosidan farqli oʻlaroq, moliyalashning toʻliq etishmasligi tufayli toʻxtatilgan). Ayrim ekspertlar buni Sovet Ittifoqining Belorusiyada rejalashtirilgan iqtisodiyotini asta-sekin isloh qilish bilan bogʻlaydilar, bu metro kengayishi uchun foydali boʻlgan deb hisoblaydilar.Hozirgi vaqtda stantsiyani ishga tushirish sanasi belgilangan jadvaldan oldinda ishga tushirilmoqda. Masalan, dastlab 2006-yilda rejalashtirilgan Atazavodskaya liniyasining soʻnggi bosqichi 2005-yil oxirida ochilgan va shunga oʻxshash 2008-yilda rejalashtirilgan Maskoŭskaya liniyasining shimoliy kengayishi 2007-yil 7-noyabrda ochilgan.Shuningdek, 2012-yil noyabr oyida Maskonskaya liniyasining janubiy uchida 3 ta yangi stantsiya ochildi.
## Yana qarang
* Metropolitenlar roʻyxati
## Manbalar

## Havolalar
* Minsk Metro Map on Google Maps 
* Minsk Metro — official site 
* Official City of Minsk Urban Transport site 
* The site of the Minsk subway Minsk-Metro.NET (unofficial)
* Minsk at ''UrbanRail.net''
* Site by Andrey Kharchevk
* Popular site
* Another Popular site
* Network map
* Minsk Metro Track Map
Jazoir metropoliteni

**Jazoir metropoliteni** (arabcha: مترو الجزائر العاصمة) — Jazoir Xalq Demokratik Respublikasi poytaxti Jazoir metrosi 2011-yil 1-noyabrda foydalanishga topshirildi. 2011-yil 31-oktabrda mamlakat prezidenti ishtirokida metroning rasmiy ochilish marosimi boʻlib oʻtdi.. Hozirgi vaqtda tizim uzunligi 18,2 km boʻlgan 19 ta stantsiyadan iborat bitta liniyadan iborat
## Yana qarang
* Metropolitenlar roʻyxati

## Manbalar

## Havolalar
* Algiers Metro 
* Algiers Metro (Ratp Djazaïr)
* Siemens Transportation Systems
* http://urbanrail.net/af/alg/algiers.htm
Ibn Hisham

**Abu Muhammad 'Abd al-Malik bin Hisham ibn Ayyub al-Himyari al-Mu’afiri al-Baṣri** (arabcha: أبو محمد عبدالملك بن هشام ابن أيوب الحميري المعافري البصري) yoki **Ibn Hisham** &mdash; Ibn Ishoq tomonidan yozilgan Muhammad paygʻambar kitobining tarjimai holini tahrir qilgan.

## Hayoti
Ibn Hishamning Basrada ulgʻayganligi va keyin Misrga koʻchib oʻtganligi aytiladi, uning oilasi Basrada tugʻilgan, ammo oʻzi ham Eski Qohirada tugʻilgan. U Misrda grammatika va til va tarixshunoslik talabasi sifatida shuhrat qozondi. Uning oilasi Himyariy qabilasidan boʻlib, Yamanning Banu Maʼafir qabilasiga mansub edi.
## Manbalar
## Havolalar
* Biodata at MuslimScholars.info
* The earliest biography of Muhammad, by ibn Ishaq in English
* Bibliography
Kocel

**Kocel** (861&ndash;874) &mdash; tarixshunoslikda Balaton knyazligi nomi bilan mashhur boʻlgan Quyi Pannoniyaning slavyan hukmdori. U Sharqiy Franklar vassali hisoblangan va 861-yil yoki 864-yil va 876-yillar orasida hukmronlik qilgan deb taxmin qilinadi.

## Hayoti
Kocel Pribinaning oʻgʻli edi. 861-yilda Kocel Freising monastiriga katta xayr-ehson qildi va bu uning kuchli ijtimoiy va siyosiy mavqega ega ekanligini koʻrsatdi. Bowlusning soʻzlariga koʻra, ushbu hujjat Pribinaning vafot etganligidan dalolat beradi va Kocel uning oʻrniga taxtga keladi. 864-yilda Lyuis germaniyalik Kocelni Quyi Pannoniyada hukmdor deb tan oladi. Taxtga chiqqanidan soʻng koʻplab isyon va muammolarga duchor boʻlganiga qaramay, oʻz taxtida qolishga erishadi. Kocel 874-yildan keyin manbalardan yoʻqoladi va u oʻlgan yoki taxtdan olingan.
Sidney metropoliteni

**Sidney metropoliteni** &mdash; toʻliq avtomatlashtirilgan tezkor tranzit tizimi, Sidney, Yangi Janubiy Uels, Avstraliya. Hozirgi vaqtda 2019-yil 26-mayda ochilgan bitta tarmoqdan iborat boʻlib, Tallawongdan Chatsvudgacha boʻlgan 13 ta stantsiyadan va 36 km (22,4 milya) egizak yoʻllardan iborat. Ushbu liniyani Chatsvuddan Bankstaungacha, Sidney Harbori va CBD tomonidan 2024-yilgacha rejalashtirilgan tugatish bilan kengaytirish boʻyicha ishlar davom etmoqda. Qurib bitkazilgandan soʻng, ushbu liniya 66 km (41.0 milya) egizak yoʻllarni va 31 ta stansiyani oʻz ichiga oladi.

Sidney Metro West loyihasi ham eʼlon qilindi va CBDdan Vestmeadgacha 24 km (14.9 milya) yer osti egizak yoʻllari va yettita stantsiyani oʻz ichiga oladi. Ushbu liniyani  Gʻarbiy Sidney aeroportiga, shuningdek Sent-Mersi, Liverpul va Maksur oʻrtasidagi aeroport orqali qoʻshimcha liniyalarni kengaytirish uchun dastlabki loyihalash ishlari olib borilmoqda.

Sidney toʻliq avtomatlashtirilgan metro tizimini qurgan Avstraliyaning birinchi shahri. Sidneyda tezyurar, tezkor tranzit metro temir yoʻlini qurish rejalari va loyihalari 2008-yilga toʻgʻri keladi, ammo dastlabki taklif 2001-yilda paydo boʻlgan edi. Ilgari yer osti tarmogʻini qurish boʻyicha katta rejalarga qaramay, xususiylashtirish va moliyalashtirish boʻyicha tortishuvlar hukumat tomonidan maʼqullanishiga toʻsqinlik qildi va bu uning boshlanishini keyinga qoldirdi. Loyihani amalga oshirish qiyin boʻlganiga qaramay, 2013-yilda Sidneyning birinchi metrosi deb nomlanuvchi Shimoliy Gʻarbiy temir yoʻl liniyasini qurish hukumat tomonidan maʼqullangan.

## Yana qarang
* Metropolitenlar roʻyxati
## Manbalar

## Havolalar
* NSW Government Sydney Metro Website
* Transport NSW Metro Page
* MTS Home Page
Enravota

**Enravota** () &mdash; bolgariyaning IX asrda yashab oʻtgan hukmdori.

IX asr boshida tugʻilgan Enravota, Bolgariya Malamirning katta akasi boʻlib, otasi Omurtagni 831-yilda bolgar taxtiga oʻtqazgan. Ehtimol, Enravota taxtdan mahrum boʻlgan, chunki u xristianlikni maʼqul koʻrgan, bu sudga hilof ish edi. Omurtagning oʻlimidan koʻp vaqt oʻtmay, Enravota akasidan Omurtag tomonidan qamoqqa olingan taqvodor Vizantiya asirini ozod qilishni soʻradi. Asirning vaʼzlari Enravotani masihiylikni qabul qilishga va suvga choʻmishga undagan.

Akasining qilmishlari toʻgʻrisida bir marta xabardor boʻlgan Malamir uni xristianlikdan voz kechishga chaqirgan edi, ammo u muvaffaqiyatga erishmadi. Enravota Malamirning buyrugʻi bilan, taxminan 833-yillarda oʻldirilgan.

Bolgar pravoslav cherkovida Enravotaning bayram kuni — 28-mart hisoblanadi.

Antarktidadagi Graham Landidagi Nordenskjold sohilidagi Enravota muzligi Sankt Enravota sharafiga nomlangan.
## Manbalar
* 
*
David S. Goyer

**David Samuel Goyer** (22-dekabr 1965-yilda tugʻilgan) &mdash; amerikalik film rejissor, film produser, ssenariychi va komiks yozuvchi.
## Manbalar

## Havolalar

* 
* David Goyer Interview @ PopImage, Oct.01
* David Goyer Interview @ PopImage, Fev 2000
* The Dialogue: An Interview with Screenwriter David Goyer
Sofiya metropoliteni

**Sofiya metropoliteni** () &mdash; Bolgariya poytaxti Sofiyada xizmat koʻrsatadigan tezkor tranzit tarmogʻi.

U 1998-yil 28-yanvarda ish boshlagan. 2016-yil iyul holatiga koʻra Sofiya metrosi 35 ta stantsiyalarga xizmat koʻrsatadigan ikkita oʻzaro bogʻlangan liniyalardan iborat boʻlib, ularning umumiy uzunligi 40,0 km (24,9 milya) ni tashkil etadi. Yevropaning eng keng metro tizimlarining 30 taligiga kiradi.

## Tarixi
Oʻtgan asrning 60-yillaridan boshlab rejalashtirilgan Metro qurilishi 1990-yillarning oxiriga qadar rasman boshlanmadi, chunki shahar yetarli mablagʻ yoʻqligi sababli toʻxtab qolgan qurilishga qoʻshimcha ravishda yer osti tizimiga ehtiyoj sezmadi.Yana bir omil, qurilish ishlarini chuqurlashtirish kerak edi: Yevropaning eng qadimiy shaharlaridan biri boʻlgan Sofiya oʻzining markaziy hududlari ostida koʻplab tarixiy qatlamlarni oʻz ichiga olgan.Antik davrga oid dalillarni topilgan Trakiya va Rim xarobalari va zamonaviy arxitektura boyligini namoyish etadigan Serdika stantsiyasida aniq koʻrish mumkin.

## Yana qarang
* Metropolitenlar roʻyxati
## Manbalar

## Havolalar
* Sofia Metro — Official Web Site
* MetroSofia.com
* Interactive Sofia Metro Map
* Sofia metro @ urbanrail.net
* Metrovagonmash OAO — Information about the rolling stock
* Metro @ public-transport.net
* Unofficial Sofia tube map inspired by Londonʼs one, designed for foreign visitors
* Sofia Metro — quick info and maps
* Sofia Metro Map
EuroTrip

***EuroTrip*** – 2004-yilda ekranlarga chiqarilgan AQSh kinokomediyasi. Filmga Jeff Schaffer rejissyorlik qilgan, ssenariyni esa Alec Berg, David Mandel va Schaffer yozgan. Bosh rollarni Scott Mechlowicz, Jacob Pitts, Michelle Trachtenberg, Travis Wester va Jessica Boehrs ijro etgan.

## Manbalar

## Havolalar
* 
*
Toronto metropoliteni

**Toronto metropoliteni** &mdash; Toronto tranzit tizimi boʻlib, Toronto va Kanadaning Ontario shahriga  xizmat qiladi, Toronto tranzit komissiyasi (TTC) tomonidan boshqariladi.Bu multimodal temir yoʻl tarmogʻi boʻlib, asosan ogʻir yer osti temir yoʻllari va bitta balandligi oʻrta sigʻimli temir yoʻllaridan iborat. Bugungi kunda ikkita yengil temir yoʻl liniyasi qurilmoqda.

1954-yilda TTC Kanadaning Union Station va Eglinton Avenue oʻrtasidagi 12 stantsiyadan iborat Yonge koʻchasi ostida "Yonge metrosi" deb nomlanuvchi birinchi er osti temir yoʻlini ochgan.2018-yil holatiga tarmoq 75 stantsiyani va 76,9 kilometrni (47,8 milya) oʻz ichiga oladi. Oʻsha yili tizimdan 216 milliondan ortiq inson foydalanildi va har kuni 1,58 million inson Kanadadagi eng tezkor  transport tizimidan foydalangan.
## Tarixi
### 1-yoʻl Yonge-Universitet
Kanadadagi birinchi metro Yonge metrosi 1954-yilda ochilgan boʻlib, uning uzunligi 7,4 kilometr (4,6 milya) boʻlgan. Eglinton prospekti va Union stantsiyasi oʻrtasida Yonge koʻchasi boʻylab yoki unga parallel ravishda liniya oʻtgan. U Kanadadagi birinchi tramvay liniyasi boʻlgan Yonge tramvay liniyasining oʻrnida barpo etilgan. 1963-yilda, magistral Sankt-Jorj stantsiyasida Bloor-Danforth metrosiga (1966-yilda ochilgan) ulanish uchun University Avenue shimoliy qismida Bloor koʻchasigacha kengaytirildi.Spadina liniyasi Sent-Jorj stantsiyasidan shimolda dastlab 1978-yilda Uilson stantsiyasiga, 1996-yilda esa Downsview stantsiyasiga, 2017-yilda Sheppard Westga qayta nomlangan.Sheppard West-dan Vaughan Metro Markaziga qadar boʻlgan soʻnggi kengaytma 2017-yil 17-dekabr kuni ochilib, 38,8 kilometr (24,1 milya)ni tashkil etgan.
### 2-yoʻl Bloor-Danfort
1966-yilda ochilgan Bloor-Danfort metrosi sharqdan gʻarbga, Bloor koʻchasi va Danfort prospektiga yaqin yoki yonida ishlaydi. U Bloor tramvay liniyasini oʻrnida barpo etilgan. (u Danforth Avenue-ga ham xizmat qiladi). Dastlab metro liniyasi Keele stantsiyasi va Woodbine stantsiyasi oʻrtasida oʻtgan. 1968-yilda liniya gʻarbdan Islington stantsiyasiga va sharqdan Warden stantsiyasiga, 1980-yilda esa keyinchalik gʻarbdan Kipling stantsiyasiga va sharqda Kennedi stantsiyasiga ulangan.
## Yana qarang
* Metropolitenlar roʻyxati

## Manbalar

## Havolalar
* Official TTC site
* Official TTC Subway Map 
* News, history and discussion
* CBC Digital Archives: Going Underground: Torontoʻs Subway and Montreal’s Metro
* The TTC’s Official Subway Travel Time Chart (archived version using the way back machine)
* The TTC ride guide as searchable Google Map
* Vivanext Subways — Yonge extension projects 
* ʻʻ The Subway Comes to the Archives  ʻʻ, online exhibit on Archives of Ontario website
Delaver okrugi

**Delaver okrugi**-AQShning New York shtatida joylashgan okrug. 2010-yil holatiga aholi soni 47 980 kishi edi. Okrug joyi — Dehli. Okrug Delaver daryosining nomi bilan ataladi.
## Tarixi
1683-yilda New York shtatida okrugliklar tashkil etilganda, Delaver okrugining hozirgi maydoni Albany okrugi va Ulster okrugi (New York) okruglari oʻrtasida boʻlingan.Albany okrugi juda katta okrug boʻlib, New York shtatining shimoliy qismini, shuningdek hozirgi Vermont shtatini oʻz ichiga olgan va nazariy jihatdan gʻarbga Tinch okeanigacha choʻzilgan. Ushbu okrug 1766-yil 3-iyulda Cumblerlend okrugi tashkil etilishi bilan, 1770-yil 16-martda esa Vermontda ham oʻz ichiga olgan Glousester okrugi tashkil etilishi bilan hajmi qisqartirildi. 1772-yil 12-martda Albany okrugi qolgan qismi uch qismga boʻlindi, qolgan qismi Albany okrugi nomi ostida qoldi. Boshqa qismlardan biri, Tryon okrugi gʻarbiy qismini oʻz ichiga olgan (va shu sababli gʻarbiy chegara belgilanmaganligi sababli, nazariy jihatdan Gʻarbiy Tinch okeanigacha choʻzilgan).
Tryon okrugining sharqiy chegarasi hozirgi Shenektadiy shahridan taxminan besh mil gʻarbda edi va okrug Adirondak togʻlarining gʻarbiy qismini va Delaver daryosining gʻarbiy qismini oʻz ichiga olgan.Keyinchalik Tryon okrugi deb nomlangan bu maydonga New York shtatining 37 ta okrugi kiradi. Graf bu okrugni New Yorkning Britaniya mustamlakachisi gubernatori Uilyam Tryon uchun nomlangan.

1776-yildan oldingi yillarda Tryon okrugidagi sodiq odamlarning koʻplari Kanadaga qochib ketishgan. 1784-yilda, Amerika inqilobiy urushini tugatgan tinchlik shartnomasidan soʻng, Kanadada bir nechta joylarni egallab olgan va Kvebek shahrini egallab olishga urinishda vafot etgan general Richard Montgomery sharafiga Tryon okrugi nomi Montgomery okrugi deb oʻzgartirildi.

Ulster okrugi (New York) New York shtatining asl grafligi boʻlib, hozirgi Ulster grafligidan ancha katta edi va Delaver okrugi tashkil etilgunga qadar u hali ham oʻziga xos hududning katta qismini egallagan.

Delaver okrugi 1797-yilda Otsego va Ulster okruglarining qismlarini birlashtirib tashkil etilgan.

## Geografiyasi
AQSh aholini roʻyxatga olish byurosining maʼlumotlariga koʻra, okrugning umumiy maydoni 1467 kvadrat mil (3,800 km2) ni tashkil etadi, shundan 1444 kvadrat mil (3,730 km2) quruqlik va 25 kvadrat mil (65 km2) (1,7 %) suvdir. Bu yer maydoni boʻyicha Nyu-Yorkdagi beshinchi yirik shtatdir.

Delaver okrugi shtatning janubiy qismida, Pensilvaniya shtatidan Delaver daryosi bilan ajratilgan. Bu Binghamtondan sharqda va Albany janubi-gʻarbiy qismida. Okrug Katskill togʻlarining bir qismini oʻz ichiga oladi. Okruglik Nyu-York shtatining janubiy darasi deb nomlangan hududda joylashgan.

Eng baland joy — Grin okrugi boʻylab Bearpen togʻining taxminan 3520 fut (1073 m) choʻqqisi. Eng past joy Delaver daryosi boʻyida joylashgan. U tepalikka ega va vodiylardagi tuproq unumdor. Delaver va Suskexanna daryolarida odamlar qayiqlarda suzishadi

## Manbalar

## Havolalar
* Delaware County official site
* 
* Delaware County, NY Genealogy and History Site
* Boy Scout Camp Serving County — Henderson Scout Reservation
* The Delaware County Fair, held every August in Walton, NY
Otsego okrugi

**Otsego okrugi** &mdash; AQSHning New York shtatida joylashgan okrug. 2010-yilgi aholi roʻyxatiga koʻra, aholi soni 62 259 kishi edi. Okruglik oʻrni — Kuperstaun.Otsego nomi Mohawk yoki Oneida soʻzidan kelib chiqqan boʻlib, „toshning joyi“ degan maʼnoni anglatadi.

## Tarixi
1789-yilda Ontario okrugi Montgomeri shahridan ajralib chiqdi. Montgomeri okrugidan ajralib chiqqan hudud hozirgi okrugdan ancha katta edi, chunki u hozirgi Allegani, Kattaraugus, Chautauqua, Eri, Genesi, Livingston, Monro, Niagara, Orlean, Steuben, Vayominq, Yeyts va Shuyler va Ueyn okruglarning bir qismini oʻz ichiga olgan.
## Shakllanishi
Otsego okrugi Amerika inqilobiy urushidan keyin Montgomeridan ajralib chiqqan uchta erta shaharlardan biri edi (qolgan ikkitasi Herkimer va Tioga).Otsego okrugi 1791-yil 16-fevralda rasmiy ravishda tashkil etilgan boʻlib, oʻsha paytda Cherry vodiysidagi qishloq ancha katta boʻlgan. Dastlabki okrug uchta yirik shaharchadan iborat edi:
* Cherry Valley (New York) shimolda.
* Otsego (New York)
* Harpersfield (New York)

## Geografiyasi

## Manbalar

## Havolalar
* Official Otsego County Government site
* 
* Henderson Scout Reservation -
Delaver daryosi

**Delaver daryosi** &mdash; AQShning Atlantika sohilidagi yirik daryo. U AQSHning besh shtatida: Delaver, Merilend, Nyu-Jersi, New York, Pensilvaniya shtatlaridagi 14119 kvadrat mil (36,570 km2) maydonni egallaydi. New York shtatining Katskill togʻlarida ikkita oqimga koʻtarilib, daryo Delaver shtatidagi suvdan 419 mil (674 km) oqadi va suvlari Nyu-Jersidagi Keyp May va Delaverdagi Keyp Xenlopen yaqinidagi Atlantika okeaniga quyiladi.
Delaver koʻrfazini hisobga olmaganda, daryoning uzunligi 388 mil (624 km) ni tashkil qiladi. Delaver daryosi Amerikaning Buyuk Suvlar Koalitsiyasi tomonidan eʼtirof etilgan oʻn toʻqqizta „Buyuk suvlar“ dan biridir.

## Nomining kelib chiqishi
## Suv havzasi
## Manbalar
## Havolalar
Tennesse vodiysi

**Tennesse vodiysi** &mdash; Tennese daryosining drenaj havzasi boʻlib, asosan AQShning Tennessi shtatida joylashgan. U janubi-gʻarbiy Kentukkidan shimoliy Jorjiya va Missisipi shimoli-sharqidan Virjiniya va Shimoliy Karolina togʻlarigacha choʻzilgan. Vodiyning chegarasi Tennessi vodiysi boʻlinishi deb nomlanadi. Tennessi vodiysi Tennessi shtatining qonuniy ravishda tan olingan Grand Boʻlinmalarining shakllanishiga katta hissa qoʻshmoqda.

Tennessi vodiysi — Shimoliy Alabama uchun keng tarqalgan atama, Xantsvill shahri (Buyuk Filadelfiyani Delaver vodiysi deb atashga oʻxshash).

## Geografiyasi
Tennessi vodiysi Xolston daryosi, Uotuga daryosi va Shimoli-sharqiy Tennessi va janubi-gʻarbiy Virjiniya shtatidagi Doe daryosidan, shuningdek Asheville, Shimoliy Karolinadan sharqda, Fransiya keng va kaptar daryolarining boshlari bilan boshlanadi. Ularning barchasi Fransuz Broad va Xolstonning qoʻshilishida, Noksvildagi Tennessi daryosini hosil qilish uchun birlashadi. U yerdan daryo janubi-gʻarbga qarab Kichik Daryo, Kichik Tennessi va Klinchning qoʻshimcha irmoqlarini oʻzlashtirib, Chattanoga yetib borguncha Xivasse va Ookeega birlashadi.
## Muhim shaharlar

## Manbalar

## Havolalar
Flinders daryosi

**Flinders daryosi** – Kvinslenddagi (Avstraliyadagi) eng uzun daryo boʻlib, taxminan 1004 kilometr (624 milya).Bu tadqiqotchi Metyu Flinders sharafiga nomlangan. Baliq kam tarqalgan va asosan rivojlanmagan. Flinders shimoliy gʻarbiy Kvinslenddagi Buyuk boʻlinish tizmasining gʻarbiy yon bagʻriga koʻtarilib, Karpentariya koʻrfaziga kirishdan oldin kattaroq tekis loy panadan oʻtib, Karpentariya koʻrfazidan shimoli-gʻarbiy tomon oqadi.

## Tarixi
Ushbu hududning anʼanaviy egalari Kalkadoon, Mitakoodi, Kukatj, Guthaarn, Mayi-Yapi, Mayi-Kulan, Mayi-Thakurti, Ngawun, Wanamara, Mbara, Yirandali va Gugu-Badhun xalqlari boʻlib, ular bu hududda ming yillar davomida yashab kelishgan. Jirandali (shuningdek, Yirandali, Warungu va Yirandhali nomi bilan ham tanilgan) – Avstraliyaning shimoli-gʻarbiy Kvinslend, xususan Xugenden hududining aborigen tili.

Til mintaqasi Shire flindersning mahalliy boshqaruv hududini oʻz ichiga oladi, jumladan Dutton daryosi, Flinders daryosi, Shturjon togʻi, Kaledoniya, Richmond, Korfild, Vinton, Torrens, Tower Hill, Landsborough Creek, Lammermur, Xughenden va Tangorin.
## Manbalar

## Havolalar
Dahshatli film

**Dahshatli film** yoki **qoʻrqinchli film** tomoshabinda qoʻrquv, dahshat qoʻzgʻatishga qaratilgan film janridir.

## Havolalar
* Dahshat janri IMDbda
Ulster okrugi (New York)

**Ulster orugi** — AQShning New York shtatida joylashgan okrug. 2010-yilgi aholini roʻyxatga olish natijalariga koʻra, aholi soni 182 493 kishi edi. Graflik oʻrni — Kingston. Okrug Irlandiyaning Ulster provinsiyasi sharafiga nomlangan.
## Tarixi
Yangi Gollandiya mustamlakasining bir qismi boʻlganida, hozirgi Ulster okrugi gollandiyalik koʻchmanchilar tomonidan dastavval Lenape tub aholisining Esopus qabilasidan keyin „Esopus“ deb nomlangan.1652-yilda Tomas Chambers, Manens Rensselaerskning egasi, Esopusda yer sotib oldi va u yerda savdo qilishni boshladi. 1654-yilda Killian van Rensselaer kompaniyasining 20 % egasi Yoxan de Xulterga Xristofel Davids va Jeykob Yansen Stollning patentlari bilan birgalikda birinchi qishloqda paydo boʻlgan Yevropaning birinchi doimiy aholi punktidan dalolat beruvchi shaharcha paydo boʻladi. Viltvik, uni inglizlar keyinchalik Kingston deb atashgan.1683-yilda York gersogi oʻz provinsiyasida oʻn ikkita graflik tuzdi, ulardan biri Ulster okrugi edi.Oʻsha paytda uning chegaralari hozirgi Sullivan okrugi va hozirgi Delaver okrugi, Orange okrugi va Grin okrugilarining qismlarini oʻz ichiga olgan.

1777-yilda Kingstonda mustaqil Nyu-York shtatining birinchi davlat poytaxti tashkil etildi, garchi keyinchalik u Buyuk Britaniyaning Kingstonni yoqib yuborganida Kerhonksonga koʻchirildi.

1797-yilda Delaver okrugini yaratish uchun Otsego okrugi va Ulster okruglarining bir qismi boʻlinib ketdi.

1798-yilda Ulster okrugining eng janubiy shaharlari Rokland okrugini tashkil qilish uchun ajratib olindi.

1809-yilda Sullivan okrugi Ulster okrugidan ajralib chiqdi.
## Geografiyasi
AQSh aholini roʻyxatga olish byurosining maʼlumotlariga koʻra, okrugning umumiy maydoni 1116 kvadrat mil (31010 km2), shundan 1112 kvadrat mil (2,910 km2) quruqlik va 37 kvadrat mil (96 km2) (3.1 %) suvdan iborat.

Ulster County Nyu-York shtatining janubi-sharqiy qismida, Albany okrugining janubida, Gudson daryosining gʻarbiy qismida joylashgan. Okrugning katta qismi Katskill togʻlari va Shawangunk tizmasi ichidadir.
## Manbalar

## Havolalar
* Ulster County web site
* 
* Ulster County Alive 
* Guide to the Ulster County Collection, 1666-1893
Adaldag

**Adaldag** (900-988) &mdash; Gamburg-Bremenning yettinchi yepiskopi boʻlib, 937-yildan to vafotigacha shu lavozimda ishlagan.

U 900-yilda tugʻilgan, Adalvardning qarindoshi va shogirdi edi, keyinchalik Verden yepiskopi va Xildesxaym kanoniga aylangan. Otton I uni va 936-yilda arxiyepiskop Unni vafotidan keyin uni boʻsh oʻrin uchun nomzod qilib tayinladi.

Vakolatli shaxslarning hech biri bu qadar uzoq vaqt hukmronlik qilmagan va yeparxiya uchun hech kim bu qadar koʻp ish qilmagan, garchi uning muvaffaqiyati qisman avvalgilarning mehnati va oʻziga xos qulay sharoitlarning samarasi boʻlsa ham. U tarixda oʻzidan oʻchmas iz qoldirgan, cherkov uchun juda ham koʻp mehnati singan.

U Bremenning yurisdiktsiyasini daʼvo qilish uchun Kyolnning saʼy-harakatlarini qayta tiklashga qarshi chiqdi. U imperatorlar bilan, ayniqsa Otton I bilan yaqin aloqada yurisdiktsiyada boʻldi, yerga egalik qilishda va bozor huquqlarida koʻplab imtiyozlarga ega boʻldi. U Rimga safarida ikkinchisini kuzatib borgan va 961-yildan 965-yilgacha Otton I bilan birga boʻlgan va Rimda uning taxtga oʻtirgan paytida imperatorning bosh maslahatchisi sifatida tilga olingan. Otton I hokimiyatdan agʻdarilgan papa Benedikt V ni oʻz qamoqxonasiga joylashtirgan.

Gamburgga qaytganidan soʻng, u Adaldag bilan aloqalarni saqlab qoldi va uning imtiyozlari Otton II va Otton III tomonidan ham tasdiqlandi. U 988-yilda vafot etganligi haqida tarixiy kitoblarda maʼlumotlar uchraydi.
Berthold

**Berthold** (900-947) &mdash; Lyutpolding sulolasidan Berthold Bavariya va Margaret Luitpoldning kenja oʻgʻli edi. U 938-yilda gersog lavozimini egallagan.

Maʼlumki, Berthold 926-yilda Karintiyada gersog edi, uning akasi Arnulf Bad esa Germaniya gersogi boʻlgan. 927-yilda Germaniya qiroli Genrix Fouller unga Karintiyadagi gersoglik huquqlarini berdi.Otton I 938-yilda Arnulfning oʻgʻli va merosxoʻri Eberxard Bavariya gersogining avtonom maqomini saqlab qolishga harakat qilganida, uni taxtdan chetlatgan va uning oʻrniga Bertholdni tayinlagan.

Kuchli marhum gersogi Arnulfdan farqli oʻlaroq, Bertholdga yepiskoplarni tayinlash yoki qirollik mulkini boshqarish huquqi berilmagan, ammo u butun Ottoniya sulolasiga sodiq qolgan.U hatto Otton Ining singlisi Gerberga, Lotaringiya gersogi Gilbertning bevasi bilan turmush qurishni rejalashtirdi, ammo bu rejalar amalga oshmadi. Buning oʻrniga u taxminan 939-yilda Bavariya zodagoni Biltrudaga uylandi. 943-yilda u Uels jangida magyarlarni magʻlubiyatga uchratdi (Arnulf bundan oldin qilganidek).

Bertholdning taxtga chiqishi bilan Bavariya va Karintiya yana birlashdi. Ammo 947-yilda vafotidan keyin Buyuk Qirol Otton I Bertholdning kenja oʻgʻli Genrixni gersogligga tayinlamadi, balki uni Arnulfning qizi Juditga uylangan akasi Genri Iga berdi. 976-yilda Genrix Kichik Karintiya gersogligini boshqarishni boshladi.

Gersog Berthold Niederaltaich Abbeyda dafn etilgan.

## Manbalar

## Havolalar
Gero

**Gero** (900-976) &mdash; 969-yildan to oʻlimigacha Kyoln shahri arxiyepiskopi boʻlgan.

Gero Saksoniyadan kelib chiqqan, ehtimol Billung xristianining oʻgʻli (950-yilda tugʻilgan) deb taxmin qilinadi, u Sharqiy Afrikadagi Nordthoringa va Shvabenga hamda Marca Geronisidagi Serimuntning qoʻshni yerlarini boshqargan.

969-yilda Gero sobor boʻlimi tomonidan Kyoln arxiyepiskopi etib saylandi. Merseburglik oʻrta asrlarning xronikasi yepiskopi Tietmarning soʻzlariga koʻra, u dastlab imperator Otton I Buyukning qarshiligiga uchrashgan. 971-yil oxirida u 972-yil aprel oyida Rimda Vizantiya malikasi Teofanga Ottoning merosxoʻri Otto II bilan nikohni rasmiylashtirish uchun Konstantinopolda Vizantiya sudining elchisi boʻlgan. Ushbu safarda u Kyoln shahridagi yangi Avliyo Pantaleon cherkovining ochilishiga bagʻishlangan Sankt-Pantaleonning baʼzi yodgorliklarini Kyolnga olib keldi. 972-yilda u Ingelxaymdagi sinodada qatnashdi va keyingi yil imperatorning dafn marosimida ham qatnashdi.

970-yil 29-avgustda u ukasi Tietmar bilan birga merosning bir qismini Thankmarsfelde monastirini qurish uchun ehson qildi. 975-yilga kelib (ehtimol 971-yilda) bu shoh monastirga aylandi va (975-yilda) Nienburgga koʻchib oʻtdi, u taʼsischilarning oilaviy yerlarida joylashgan boʻlib, u yerda Polabiya slavyanlari orasida ishlash uchun missionerlik bazasi boʻlib xizmat qiladi.974-yilda Gero Vengriya yurishlari paytida vayron boʻlgan sobiq cherkov joylashgan joyda Gladbax monastirini qurdi.

Gero 976-yilda vafot etdi va Kyoln soboriga dafn qilindi, u oʻz merosi sifatida Germaniyada eng qadimgi xochlaridan biri boʻlgan va Gʻarbiy xristian ikonografiyasining muhim bosqichi boʻlgan Romanesque Gero Xochini qoldirgan.

## Manbalar
## Havolalar
Tabit ibn Qurra

**Al-Shabi Tabit ibn Qurrah al-Harrani** (arabcha: ثابت بن قره) &mdash; IX asrning ikkinchi yarmida Abbosiylar xalifaligi davrida Bagʻdodda yashagan sabianlik matematik, tabib, astronom va tarjimon edi.

Tabit ibn Qurra algebra, geometriya va astronomiyada muhim kashfiyotlar qildi. Astronomiyada Tabit Ptolemey tizimining dastlabki islohotchilaridan biri boʻlib, mexanikada u statikaning asoschisi boʻlgan.

## Hayoti

Tabit oʻsha paytda Abbosiylar xalifaligining al-Jazira mintaqasidagi Diyor Mudar boʻlinmasining bir qismi boʻlgan Yuqori Mesopotamiyada, Harranda tugʻilgan. Harran shahri hech qachon toʻliq masihiy boʻlmagan. Dastlabki musulmonlar tomonidan bosib olinishi bilan Harran aholisi hali ham gunohga, butlarga sigʻinishardi.

Tabit va uning shogirdlari eng intellektual joʻshqin va ehtimol oʻz davrining eng katta shahari Bogʻdodda yashagan. U matematik, astronomiya, munajjimlik, sehr, mexanika, tibbiyot va falsafa bilan shugʻullangan.Keyinchalik hayotida Tabit Abbosiy xalifasi al-Mu’tazidning homiysi boʻlgan (892-902 yillarda hukmronlik qilgan). Tabit xalifaning doʻsti va yordamchisiga aylandi. Tabit Bag'dodda vafot etgan.
## Astranomiya
Oʻrta asrlardagi astronomik nazariya, ekoboksit trepidatsiyasi koʻpincha Tabitga taalluqlidir. Ammo buni allaqachon Iskandariya Teon Ptolemeyning Qoʻlda ishlangan jadvallari sharhida aytib oʻtgan edi. Kopernikning soʻzlariga koʻra, Tabit yon yillik yil uzunligini 365 kun, 6 soat, 9 daqiqa va 12 sekund (xato 2 sekund) deb belgilagan. Kopernik oʻz daʼvosini Tabitga tegishli boʻlgan lotin yozuviga asosladi. Tabit quyoshni kuzatishini kitobini nashr qildi.
## Matematika

Matematikada Tabit raqamlarni aniqlash uchun tenglama topdi. U, shuningdek, sonlar nazariyasi haqida yozgan va yunonlar qilmagan qadamni geometrik miqdorlar oʻrtasidagi nisbatlarni tasvirlash uchun ishlatgan.

U shaxmat taxtasi masalasini eksponensial seriyani oʻz ichiga olgan holda hisoblab chiqqanligi bilan mashhur.

U paraboloid hajmini hisoblab chiqdi.

U, shuningdek, Pifagor teoremasining umumlashtirgan.
## Fizika

## Manbalar
## Havolalar
Konstantin VII

**Konstantin VII** () &mdash; 913-yildan 959-yilgacha hukmronlik qilgan Makedoniya sulolasining toʻrtinchi imperatori. U imperator Leo VI va uning toʻrtinchi rafiqasi Zoe Karbonopsina va oʻzlaridan oldingi imperator Aleksandrning jiyani edi. Uning hukmronligining koʻp qismida kopents-regents hukmronlik qilgan: 913-yildan 919-yilgacha u onasining hukmronligi ostida boʻlgan, 920-yildan 945-yilgacha taxtni qizi Helena bilan turmush qurgan Romanos Lekapenos bilan boʻlishgan va uning oʻgʻillari bilan.

Epfirli porfirenitus imperator saroyining binafsharang xonasiga yoʻnaltirilgan boʻlib, u yerda porfiriya bilan bezatilgan, u yerda hukmronlik qilayotgan imperatorlarning qonuniy bolalari tugʻilgan. Konstantin ham bu xonada tugʻilgan, garchi onasi Zoe oʻsha paytda Leoga turmushga chiqmagan boʻlsa ham. Shunga qaramay, epithet unga hayoti davomida taxtni daʼvo qilgan barcha odamlardan farqli oʻlaroq, qonuniy oʻgʻil sifatida oʻz mavqeini belgilashga imkon berdi.

## Hukmronlik

Konstantin 905-yilda Konstantinopolda tugʻilgan, Leo VI ning noqonuniy nikohdan oldingi toʻrtinchi oʻgʻli. Uni qonuniylashtirishga yordam berish uchun onasi uni imperator saroyining binafsha xonasida tugʻdi, shuning uchun uning laqabi porfrogenogenos edi. U otasi va amakisi tomonidan 908-yil 15-mayda ikki yoshli bola sifatida ramziy ravishda taxtga koʻtarildi.

913-yil iyunda, amakisi Aleksandr vafot etganda, u Konstantin uchun yetti kishilik reglament kengashini tayinladi. Uni Patriarx Nikolay Mystikos, ikki sehrgar Jon Eladas va Stefan, raiktor Jon Lazanz, boshqacha qilib aytganda, Evtimiy va Iskandarning bogʻbonlari Bazilitzes va Gabrielopoulos boshqargan. Aleksandrning oʻlimidan soʻng, yangi va titroq rejim Konstantinni egallab olishga urinishda omon qoldi va Patriarx Nikolay Mystikos tezda regentlar orasida ustun mavqeni egallab oldi.

Patriarx Nikolay hozirda Bolgariya imperatori deb tan olmagan bolgariyalik Simeon bilan yarashishga majbur boʻldi. Ushbu yoqimsiz imtiyoz tufayli Patriarx Nikolayni Konstantinning onasi Zoe hokimiyatdan haydab yubordi. U 917-yilda oʻzining asosiy tayanchi, general Leo Fokasni magʻlub etgan bolgariyaliklar bilan muvaffaqiyatli shartnoma tuza olmadi. 919-yil mart oyida u admiral Romanos Lekapenos tomonidan almashtirildi, u oʻzining qizi Xelena Lekapeneni Konstantinga turmushga beradi. Romanos oʻz mavqeidan 919-yil mayda bazileopatr safiga, 920-yil sentabrda kaysarga va nihoyat 920-yil dekabrda imperator boʻlish uchun foydalangan.

Konstantinning yoshligi Romanos I Lekapenosning toʻngʻich oʻgʻli Kristofer Lekapenosning orqasida, uning yoqimsiz koʻrinishi, xushomadgoʻyligi bogʻliqligi sababli qaygʻuli boʻlgan. Shunga qaramay, u juda aqlli yigit boʻlib, u juda katta qiziqishlarga ega edi va u oʻsha yillarni sudning marosimini oʻrganishga bagʻishladi.
## Siyosiy faoliyati

## Manbalar

## Havolalar
Skopiya

**Skopiya** (yunoncha: skopeo — koʻraman, qarayman, kuzataman) — oʻzlashma qoʻshma soʻzlarning ikkinchi qismi; kuzatish, vizual oʻrganish kabi maʼnolarni ifodalaydi (masalan, spektroskopiya, endoskopiya).
## Manbalar
Tomcats

***Tomcats*** – 2001-yilda ekranlarga chiqarilgan AQSh kinokomediyasi. Filmga Gregory Poirier rejissyorlik qilgan.

## Manbalar

## Havolalar
* 
*
London markaziy masjidi

**London markazy masjidi** &mdash; London markazidagi Regent parkining chekkasida joylashgan islomiy masjid.
U 1977-yilda qurilgan, ser Frederik Gibberd tomonidan ishlab chiqilgan va taniqli oltin gumbazga ega. Asosiy zalda 5000 dan oshiq kishi yigʻilishi mumkin, ayollar zalga qaragan balkonda ibodat qilishadi. Masjid juda kam mebel bilan jihozlangan qandil va katta gilamga ega.

Gumbazning ichki qismi islom anʼanalariga binoan singan shakllar bilan bezatilgan. Shuningdek, kichkinagina kitob doʻkoni va halol kafe mavjud. Masjid 1944-yilda qirol Jorj VI tomonidan rasman ochilgan Islomiy madaniy markaz (ICC) bilan birlashtirilgan. Bu yer Jorj VI tomonidan Buyuk Britaniyaning musulmon jamoatchiligiga Misr qiroli Faruk tomonidan Misr va Sudan tomonidan Anglikan sobori qurilishi evaziga berilgan edi.

Masjid Amerika Qoʻshma Shtatlari elchisining rasmiy qarorgohi boʻlgan Uinfild uyi yonida va Quinlan Terri tomonidan ishlab chiqilgan oltita villa, ularning baʼzilari arab qirollik oilalari uchun shaxsiy turar joy hisoblanadi.

## Tarixi

## Manbalar

## Havolalar
* The Islamic Cultural Centre & The London Central Mosque
Fotih masjidi

**Fotih masjidi** (turkcha: Fatih Camii) &mdash; Turkiyaning Istanbul shahridagi Fotih tumanidagi Usmonli masjidi. Ushbu masjid 1463-yil va 1470-yillar oraligʻida Muqaddas Havoriylar cherkovi joylashgan joyda qurilgan. 1766-yilgi zilzilada jiddiy shikastlangan va 1771-yilda boshqa dizaynga binoan qayta qurilgan. Bu Istanbuldagi turk-islom meʼmorchiligining eng yirik namunalaridan biri boʻlib, turk mumtoz meʼmorchiligining rivojlanishidagi muhim bosqichdir.

Fotih masjidining bir qismi boʻlgan va Ali Qushji tomonidan tashkil etilgan, ilohiyot, huquq, tibbiyot, astronomiya, fizika va matematika kabi anʼanaviy anʼanaviy islom ilmlarini oʻrganishning asosiy markazi boʻlgan madrasa qurilgan.

## Tarixi
Fotih masjidi majmuasi 1463-yil-1470-yillar oraligʻida Istanbulda Fotih Sulton Mehmedning buyrugʻi bilan qurilgan misli koʻrilmagan kattalikdagi diniy va ijtimoiy bino edi. Masjid Toʻrtinchi Salib yurishidan beri yomon ahvolda boʻlgan sobiq Vizantiya Muqaddas Havoriylari cherkovining joyida qurilgan va Fotih masjidi qurilishi uchun buzilgan. Cherkov Rim imperatori Konstantinning dafn etilgan joyi edi — masjid qurilishidan oldin, Konstantinning sarkofagi 12 havoriyning vakili boʻlgan 12 sarkofagning markazida, „Masihning ramziy joyida“ joylashgan edi.

Uni yunon meʼmori Atik Sinan qurgan. Fotih masjidi Usmonli imperatorlik meʼmoriy anʼanalarida birinchi boʻlgan yodgorlik loyihasi edi.

Dastlabki majmuada masjid atrofida qurilgan yaxshi rejalashtirilgan binolar mavjud edi. Bularga sakkizta madrasa, kutubxona, kasalxona, gospital, karvonsaroy, bozor, hamam, boshlangʻich maktab va kambagʻallarga ovqatlanadigan oshxona (imaret) kiradi. Keyinchalik turli xil maqbaralar qoʻshilgan. Asl majmua Fevzipasa koʻchasining Oltin Shox tomoni boʻylab choʻzilgan deyarli 325 metr (1066 fut) kvadrat maydonni egallagan.

Asl masjid 1509-yilgi zilzilada juda qattiq shikastlangan, shundan soʻng u taʼmirlangan, ammo 1557-yil va 1754-yillarda zilzilalar natijasida yana shikastlangan va yana taʼmirlangan. Keyin 1766-yil 22-mayda zilzila natijasida asosiy gumbaz qulab tushdi va devorlari tuzatib boʻlmaydigan darajada shikastlanadi. Hozirgi masjid (mutlaqo boshqa reja asosida) 1771-yilda Sulton Mustafo III davrida meʼmor Mehmet Tohir tomonidan qurilgan.

## Arxitekturasi
### Tashqi qiyofasi
### Ichki qiyofasi
### Kompleksi
## Manbalar

## Havolalar
* Images of the Fatih Mosque 
* Fatih Camii  (Turk tilida)
* Over 90 pictures of the mosque and tombs
Mahmud Murodov

**Mahmud Murodov** (1990 yil 8-fevral,Buxoro, Oʻzbekiston) — professional aralash jang san'ati(MMA) ustasi, Muradov Professional League(MPL) asoschisi. Ayni vaqtda Chexiyada istiqomat qiladigan Murodov, professional sportdagi faoliyatini 2012 yilda boshlagan. Ilk marotaba Oktagon MMA, XFN , NW kabi tashkilotlardagi janglari bilan tanilgan. 2019 yilda UFC bilan shartnoma imzoladi. 29 yoshli jangchi oʻz karerasini 2012 yilda kichik taniqli K1EL promousheni ostida aralash janglardagi faoliyatini boshlagan. Soʻnggi yetti yil ichida Muradov 28-0 qiladi. Bu yil esa oʻrta vazn toifasida (84 kg) kurashchi uchta jang oʻtkazdi. Jangchi bir necha oy oldin besh vazn toifasida sobiq jahon chempioni Floyd Meyvezer Murodovning Instagram’dagi postini joylashtirganda keng jamoatchilik eʼtiborini jalb qildi. AQShlik 42 yoshli bokschi Mahmudni MMA tarixidagi eng yaxshi jangchi deb atadi.

Portalga bergan intervyusida, sportchi 16 yoshida u Rossiyaga koʻchib oʻtganligini va u gastrabayter sifatida ishlaganini aytdi. Dastlab, boʻlgʻusi MMA jangchisi Tomskdagi viloyat sudida taʼmirlash ishlarini olib borgan.

Bundan tashqari, Muradov Chexiya klubida ishlagan. Klubdagi bir kecha ish uchun sportchi 80 yevro olgan. Klubda sportchi taxminan uch yil ishladi. Hozir sportchida oʻzining xavfsizlik agentligi bor.

„Men klubda ketma-ket 42 kun ishlab va jangga bordim, shundan soʻng yana 30 kun tanaffussiz ishlaganman“, — deya eslaydi Murodov.

* Menejer Lucien Bacos Chexiyada Mahmudning mashhurligi haqida gapirdi.

"Mahmud Murodov Chexiyada haqiqiy yulduz. U yirik arenalarni yigʻib, 5 mingta chiptani sotadi. U toʻplagan eng katta maydonga, 17,5 ming odam kelgandi. „Uning ustozi Floyd Meyvezer, ammo Floyd buni aytmaydi“

Shuningdek, sportchi Floyd Meyvezer kichik bilan uchrashuvni esladi.

"Biz birinchi Chexiyada uchrashdik. U boks oqshomiga faxriy mehmon sifatida kelgan. Meni koʻrib, u bosh barmogʻini koʻrsatdi, shundan keyin uning menejeri va qoʻriqchilari oldimga kelishdi. Ular janglarimni koʻrsatishni soʻrashdi va Meyvezerda taassurot qoldi

UFC ESPN-da Trevor Smitga qarshi kurash Murodov foydasiga nokaut bilan yakunlandi va oʻsha oqshom Dana Uayt Mahmud Murodovni kechaning eng yaxshi nokauti deb tan oldi va Dana Uaytdan eng yaxshi nokaut uchun 50 ming dollar mukofot oldi.

U Akhmed Virt nomi bilan gey pornosida suratga tushgan.

Mahmud Muradov 2018-yilda Oʻzbekiston fuqaroligini oldi. Ungacha sportchi Tojikiston fuqarosi bo'lgan.

2024-yilning 4-mayida Muradov UFCdagi faoliyatini yakunladi va 8-iyunda Oktagon MMA bilan shartnoma imzoladi.

## JANGLAR STATISTIKASI

## Manbalar

https://www.instagram.com/makhmud_muradov/

* https://fighttime.ru/fighters/109565/Makhmud-Muradov.html
Leo VI

**Leo VI** () &mdash; 886-yildan 912-yilgacha Vizantiya imperatori boʻlgan. Makedoniya sulolasining ikkinchi hukmdori (garchi uning ota-onasi nomaʼlum boʻlsa-da), u juda yaxshi oʻqigan inson edi. Uning hukmronligi davrida, oʻzidan oldingi Vasiliy 1Maqduniy tomonidan boshlangan harbiy yurishlarni davom etdi; ammo imperiya Bolqonda Bolgariyaga qarshi va Sitsiliya va Egeydagi arablarga qarshi bir necha harbiy magʻlubiyatlarga uchraydi. Uning hukmronligi, shuningdek, Rim konsuli va Senati (bu davrda Vizantiya Senati deb ham nomlanuvchi) singari bir necha qadimgi Rim institutlarining rasmiy ravishda tugatilishining guvohi boʻlgan, ular faqat nom sifatida mavjud boʻlib, oʻzlarining koʻpgina funksiyalari va vakolatlarini yoʻqotganlar.

## Yoshligi
Leo 866-yil 19-sentyabrda imperator Evudokiya Ingerinada tugʻilgan, imperator Maykl III ning noqonuniy oʻgʻli yoki Maykl vorisining ikkinchi edi(Vasiliy 1Maqduniy). Evdokiya ham Maykl III ning bekasi, ham Bazilning xotini edi. 867-yilda Mayklga Vasiliy oʻldirildi, u uning oʻrniga Imperator boʻldi. Imperatorning ikkinchi katta oʻgʻli sifatida Leo 870-yilda taxtga oʻtirdi va 879-yilda katta akasi Konstantinning vafotida toʻgʻridan-toʻgʻri voris boʻldi. Biroq, Leo va Bazil bir-biri bilan chiqisha olmadi.
## Ichki siyosat

## Tashqi siyosat

## Nikohlari

## Muvaffaqiyati

## Manbalar

## Havolalar
Buenos Ayres metropoliteni

**Buenos Ayres metropoliteni** (ispancha: Subterráneo de Buenos Aires) &mdash; Argentina poyataxti Buenos Ayres shahri aholisiga xizmat koʻrsatadigan metropoliten. Ushbu tarmoqning birinchi boʻlimi (Plaza de Mayo-Plaza Miserere) 1913-yilda ochilgan boʻlib, u dunyodagi 13-metroga aylandi va Lotin Amerikasida, Janubiy yarimsharda va ispan tilida soʻzlashuvchi dunyoda birinchi metro temir yoʻliga aylandi. Madrid metrosi besh yildan keyin yaʻni 1919-yilda ochilgan boʻlib ikkinchi oʻrinda turadi. 2015-yilga kelib, Buenos Ayres metro tizimiga ega Argentinaning yagona shahri, ammo Cordoba shahrida (Cordoba metrosi) metro qurish taklifi bor, Rosarioda metro qurish taklifi ham koʻrib chiqilmoqda.

Tarmoq 20-asrning boshlarida, juda tez kengaydi; 1944-yilga kelib uning asosiy yoʻnalishlari qurib bitkazildi, 2007-yil oxirida uning yangi liniyalari qoʻshildi. Ikkinchi Jahon Urushidan keyin kengayish surʻati keskin pasaydi. 90-yillarning oxirida kengayish tez surʻatda boshlandi va tarmoq uchun toʻrtta yangi liniya qurilishi rejalashtirildi. Shunga qaramay, tarmoqning kengayishi asosan shaharning transport ehtiyojlarini qondirdi.2015-yilga kelib, ikkita modernizatsiya rejalari taqdim etildi: Buenos-Ayres shahrining 670-sonli qonuni, F, G va I 3 ta yangi liniyalarni yaratishni taklif qilmoqda; va PETERS rejasi, bunda 2 ta liniya yaratiladi va I liniya kelajakda kengaytirish uchun qoldiriladi va yana bir qancha yoʻnalishlar boʻyicha oʻzgarishlar kiritiladi. 

Butun tarmoq 1939-yilda davlat tasarrufiga oʻtkazilib, 1990-yillarning oʻrtalariga qadar u imtiyoz modeliga kirgunga qadar davlat qoʻlida va ishida qoldi. Ilgari davlat tomonidan boshqariladigan liniyalar manfaatdor xususiy tomonlarga 20 yillik imtiyozlar sifatida taklif qilingan; Ikkita qoʻshimcha liniyalar ham ushbu xususiylashtirishga kiritilgan va ularning barchasi Metrovías tomonidan 1995-yildan beri ishlaydi, garchi tarmoq va harakatlanuvchi tarkib Buenos-Ayres shahrining mulki boʻlib qolmoqda.

## Tarixi

## Tarmoq va xizmatlar
### Narxlar va foydalanish vaqti
## Yana qarang
* Metropolitenlar roʻyxati

## Manbalar

## Havolalar
* * Interactive Buenos Aires Underground Map 
* Buenos Aires Cuidad Subte — Official Page
* Metrovías — Official Page