open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ali Akkiy

**Ali Akkiy** – “Nasoyim ul-muhabbat”da tilga olingan tasavvuf shayxi. Hozirgi Isroilning shimolida joylashgan Akkad shahrida tugʻilgan. Ali Akkiy haqidagi dastlabki maʼlumot Sullamiyning “Tabaqot us-soʻfiya” asarida berilgan. Alisher Navoiy “Nasoyim ul-muhabbat”ga “Nafahot ul-uns”dan ushbu shayx haqidagi bobni aynan kiritgan.

## Manbalar
Aynuzzamon Jamoliddin Giliy

**Aynuzzamon Jamoliddin Giliy** (1253-yilda vafot etgan) – “Naso­yim ul-muhab­bat”da tilga olingan tasavvuf shayxi. Najmiddin Kubroning muridi, kubraviya tariqatining yirik namoyandasi. Arab va fors tillarida sheʼrlar yozgan. Qazvin shahrida vafot etgan. Alisher Navoiy “Nasoyim ul-muhabbat”ga “Nafahot ul-uns”dan ushbu shayx bilan bogʻliq bobni aynan kiritgan.

## Manbalar
AynulQuzzot

**AynulQuzzot, Abulmaoniy ibn Abdulloh ibn Abubakr Muhammad ibn Ali ibn Hasan ibn Ali Miyonjiy Hamadoniy** (1099 – Hamadon – 1131) – fors-tojik mutasavvif shoiri, olim va mutafakkiri. Oʻz davrining barcha ilmida tengsiz boʻlib, “zamon oriflari peshvosi”, “asr yagonasi” sifatida ulugʻlangan. Tasavvuf nazariyotchisi. Muhammad Gʻazzoliy taʼsirida boʻlgan. Keyin Abu Ali ibn Sino asarlarini chuqur mutolaa qilib, falsafani oʻrganishga kirishgan. Tasavvufiy asarlarida erkin mushohada yuritib, baʼzi qaltis fikrlarni bayon etgani, ayrim dindorlarni tanqid qilgani uchun dorga osilib, jasadi oʻtda kuydirilgan.

## Ijodi
Uning ilohiy hikmatga oid “Yazdonshinoxt” (“Xudoni tanish”), tasavvufning oʻn asosini talqin qiluvchi “Tamhidot” (“Tekislash”), Xudoning sifatlari va zotiga bagʻish­langan “Zubdat ul-haqoyiq” (“Haqiqatlar qaymogʻi”), shuningdek, “Tafsiri Qurʼon” (“Qurʼon tafsiri”), “Maktubot” (“Maktublar”), “Sharhi kalimoti qisori Bobo Tohir” (“Bobo Tohir soʻzlarining qisqacha sharhi”) asarlari mashhur.

Alisher Navoiy unga “Nasoyim ul-muhabbat”da alohida fasl ajratib, Shayx Muhammad Hammuya va Muhammad Gʻazzoliy bilan suhbatda boʻlgani, Ahmad Gʻazzoliyga maktub yozib oʻzaro fikr almashgani, koʻp karomat sohibi ekanligini qayd etgan.

## Manbalar
Abu Ali Husayn bin Muhammad Akkor

**Abu Ali Husayn bin Muhammad Akkor** – “Nasoyim ul-muhabbat”da tilga olingan tasavvuf shayxi. Abu Abdulloh Xafif Sheroziyning muridi. Shayx Abu Isʼhoq Koziruniyning ustozi. Xuroson, Iroq, Hijozga safar qilib, koʻp shayxlar suhbatidan bahramand boʻlgan. Qabri Abu Abdulloh Xafif Sheroziy maqbarasining ostonasida. Alisher Navoiy “Nasoyim ul-muhabbat”ga “Nafahot ul-uns”dan ushbu shayx haqidagi bobni aynan kiritgan.

## Manbalar
Aldamoq

**Aldamoq** (feʼl) – Alisher Navoiy “Muhokamat ul-lugʻatayn” asarida alohida taʼkidlagan yuzta feʼlning oʻn toʻrtinchisi. Yolgʻon gapirmoq maʼnosidagi bu feʼl qadimgi turkiy tildagi hiyla-nayrang, yolgʻon kabi maʼnolarni anglatgan. “a:l” otidan “-la” qoʻshimchasining “-da” shakli orqali yasalgan; keyinroq “a:” unlisining choʻziqlik belgisi yoʻqolgan. Aldamoq feʼli Navoiy asarlarida hiyla, makr, yolgʻon soʻzlamoq, laqillatmoq maʼnolarida keng qoʻllangan:Topakoʻr oni, chu topsang, har qayon ozim esa,

Boshigʻa evrul quyundek, dagʻi aldab qaytaru.

(“Favoyid ul-kibar”, 509-gʻazal)

## Manbalar
Qaraağacı

**Qaraağacı** Ozarbayjonning Tartar tumani tarkibiga kiruvchi qishloq va munisipalitetdir. 1302 nafar aholi istiqomat qiladi.

## Manbalar

*
Ali Dardoʻzd

**Ali Dardoʻzd** (XV asr) – fors-tojik tilida ijod qilgan astarobodlik shoir. Nomi “Majolis un-nafois”ning birinchi majlisida tilga olingan. Navoiy uning quyidagi matlaʼsini “yaxshi voqeʼ boʻlubtur” deb yodga oladi:Guzasht umru nameyoram az sharob guzashtan

Ki, mast xoham az in olami xarob guzashtan.

(Mazmuni: Umr oʻtsa-da, maydan voz kecholmayman, chunki bunday xarob olamdan mast ketmoqchiman).

## Manbalar
Ayniya

“**Ayniya**” – Shayx Ahmad Gʻazzoliyning Ayn ul-Quzzotga yozgan maktublari maj­muasi. Pand-u nasihatlar, Qurʼoni Karim oyatlari va hadislar maʼnosi, arabcha sheʼrlar mazmuni, shayxlarning soʻzlari, turli savollarga javoblar bayon etiladi. Alisher Navoiy ushbu asar nomini “Nasoyim ul-muhab­bat”da Ayn ul-Quzzot Hamadoniy bilan bogʻliq qismda tilga oladi.

## Manbalar
Aleks Fletcher (aktrisa)

**Aleksandra Fletcher** (1976-yil 8-iyulda tugʻilgan)  — ingliz aktrisasi, *Bruksiddagi* Jakki Dikson va *Xollyoaksdagi Dayan* Xatchinson rollari bilan tanilgan.

## Karyera
Fletcher 1990-yilda *Bruksidga* qo‘shildi va 2003-yilda serial tugaguniga qadar Jak Dikson rolini o‘ynadi  *Bruksiddagi* rolidan tashqari, u aktyorlik va taqdimot rollarida ham bir qator boshqa televizion chiqishlarni ham qilgan. Bularga " *Doktorlar"* va " *MIT: Qotillikni tergov qilish guruhi* " ning qismlari va " *Bo'sh ayollar* " chat-shousida rol taqdim etgan mehmon kiradi. 

Fletcher 2000-yillarning oxirida aktyorlikdan biroz vaqt ajratdi va fitnes oʻqituvchisi sifatida oʻqidi. U 2009-yilda malaka oshirdi va bir qancha joylarda dars berdi.  Fletcher *Hollyoaksga* 2010 yilning avgust oyida Diane OʻKonnor sifatida qoʻshildi.  U, shuningdek, 2010-yil 21-iyulda BBCning “Clebrity *MasterChef* ” pazandachilik dasturida  ishtirokchi sifatida ishtirok etdi. 

## Shaxsiy hayot
Fletcher 2003 yilda aktyor Nil Devisga turmushga chiqdi; Devis avvalroq *Bruksidda* Fletcher obrazining ekrandagi yigiti Robbi Moffat rolida paydo bo‘lgan. Er-xotinning bir oʻg'li va bir qizi bor. 

## Mukofotlar va nominatsiyalar

## Maʼlumotnomalar
15. Olimjonova Risolat { 22 December 2022} 

## Havolalar

*
Zaibatsu

ZaiBaTsU (yap. 財閥, mulk; bilan yap. — „boylarning klikasi“ [manba koʻrsatilmagan 155 kun]) — bu Yaponiyaning eng yirik sanoat va moliyaviy birlashmalariga nisbatan qoʻllaniladigan atama.

Zaibatsu-yapon konglomeratining oʻziga xos shakli boʻlib, oilaviy mulkchilik va biznesni diversifikatsiya qilishning nisbatan yuqori darajasi.

## Tarix va rivojlanish
Gʻarbning kirib kelishining ortib borayotgan darajasiga duch kelgan Yaponiya hukumati mamlakat resurslarini jadal iqtisodiy rivojlanish uchun safarbar qildi.

Zaibatsu Yaponiya imperiyasining iqtisodiy va sanoat faoliyatining markazida edi, chunki Meidzi davrida Yaponiyaning sanoatlashuvi juda tezlashdi. Ular Yaponiyaning tashqi va harbiy siyosatiga katta taʼsir koʻrsatdi.

## Zaibatsu Mitsubishi
1873-yil mart oyida Ivasaki Yataro oʻzining ,  1874-yilda deb oʻzgartirildi.  va 1875-yilda - da língīngīčičiči),tezda Yaponiyaning dengiz savdosida monopoliyaga aylandi  .

## Zaibatsuni yoʻq qilish
Urush paytida butunlay vayron boʻlgan son sanoqsiz kichik korxonalar bilan solishtirganda, zaibatsuga tegishli yoki nazorat qilinadigan sanoat korxonalari urushda nisbatan kam zarar koʻrdi .

## Boshqa maʼnolar

## Qoshimja m’lumot

* Chaebol — PPG ning koreyscha shakli.
* Keiretsu

## Adabiyot

* Kazuo, Shibagaki. Zaibatsuning dastlabki tarixi. // Rivojlanayotgan iqtisodiyotlar 4.4 (1966): pp. 535-566. )
* Xidemasa Morikava, *Zaybatsu.* *Yaponiyada oilaviy tadbirkorlik guruhlarining yuksalishi va qulashi* / Tokio: Tokio universiteti nashriyoti, (1992), p. 283. ISBN 978-0860084884 .
* Fruin, M. W. (1994) *Yapon korxona tizimi: raqobat strategiyalari va kooperativ tuzilmalar*, Oksford universiteti nashriyoti, Oksford.
* Miyajima, H. va Kawamoto, S. (2009) *Urushdan oldingi Yaponiyadagi biznes guruhlari: tarixiy shakllanish va meros*, Oksford biznes guruhlari qoʻllanmasida (tahrirlar A. Colpan, T Hikino va E. Linkoln), Oksford universiteti nashriyoti, Oksford .
* Miyajima, H. va Kuroki, F. (2007) *Yaponiyada oʻzaro ulushlarni boʻshatish: sabablar, taʼsirlar va taʼsirlar*, Yaponiyada korporativ boshqaruv (tahrirlar M. Aoki, G. Jekson va X. Miyajima), Oksford universiteti Matbuot, Oksford.
* Mork, R. va Nakamura, M. (2005) Quduqdagi *qurbaqa okean haqida hech narsani bilmaydi: Yaponiyada korporativ mulkchilik* tarixi, Dunyo boʻylab korporativ boshqaruv tarixi (tahrir. R. Mork), Chikago universiteti nashriyoti, Chikago.

## Havolalar
* YAPONIYA ZAIBATSU  / Thayer Watkins )
* Zaibatsu tadqiqotining hozirgi holati: Mitsubishi misoli // Social Science Japan Journal (2002) 5 (2): 233-242.  )
* Yaponiya korporatsiyalari va korporativ guruhlari / M.: IMEMO RAN (2009).
## Manbalar
Abazin tili

**Abazin tili** (**abaz**. *абаза бызшва*) — Kavkaz tillari tarkibidagi Abxaz-Adigeya guruhiga kiradi.

Abazin tili hozirda Qorachoy-Cherkesiyada saqlanib qolgan, u yerda respublikaning 5 rasmiy tillaridan biri hisoblanadi.

Butunrossiya aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Rossiyada abazin tilida soʻzlashuvchilar soni  37 831 kishi (2010), Turkiyadagi soʻzlashuvchilar soni taxminan.  10 000 kishi (1995).

Abazin tili abxaz tiliga eng yaqin.

## Alifbosi
Abazin tilida arab grafikasiga asoslangan yozuv yaratishning birinchi tajribasi 19-asrning ikkinchi yarmida Umar Mikerov tomonidan amalga oshirilgan. Lotin yozuvi asosidagi yozuv 1932-yilda yaratilgan (muallifi T. Z. Tabulov), 1938-yilda esa kirill alifbosiga tarjima qilingan va quyidagi shaklga ega:

Qorachoy-Cherkesiyada abaz tilida “Abazashta” gazetasi nashr etiladi.
## Adabiyotlar
* *[[Генко, Анатолий Несторович|Генко А. Н.]]* Абазинский язык: Грамматический очерк наречия Тапанта. — Москва-Ленинград: АН СССР, 1955.
*
Karaj shahristoni

**Karaj okrugi** () Eronning Alborz viloyatida joylashgan. Okrugning markazi — Karaj. 2006-yilgi aholini roʻyxatga olishda okrug aholisi (keyinchalik Eshtehard okrugi va Fardis okruglarini tashkil qilish uchun boʻlingan qisimlari bilan birga hisoblanganda) 1,709,481 kishi, 472,365 xonadondan iborat boʻlgan. 2016-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, okrug aholisi 1,973,470 kishi, 623,801 xonadondan iborat edi.

## Maʼmuriy boʻlinmalar

## Galereya

Iran-Karaj montains.jpg|Karaj vodiysi
Karaj dam.jpg|Karaj toʻgʻoni


## Manbalar
Qasapet

**Kusapat** (; ) — Martakert viloyatidagi *[[de-fakto]]* qishloq. boʻlinishi Artsax Respublikasi, *[[de-yure]]* Ozarbayjon ning Tartar tumani, bahsli mintaqada. Togʻli Qorabogʻning. Qishloqda etnik armanlar koʻpchilikni tashkil etadi, shuningdek, 1989-yilda armanlar ham koʻpchilikni tashkil qilgan.

## Etimologiyasi
"Kusapat" ismining kelib chiqishi haqida turli xil maʼlumotlar mavjud. Bir rivoyatda qishloq oʻz nomini armancha „Kisapat“ () soʻzidan olgan boʻlib, „yarim devor“ yoki „yarim devorli“ degan maʼnoni anglatadi. qishloqdagi bir cherkov, lekin uning aholisi uning ishi uchun unga pul toʻlashni niyat qilganini bilib, cherkovni yarim qurilgan holda qoldirib ketdi. Boshqa bir rivoyatda qishloq oʻz nomini qishloq yaqinidagi „Quysapat“ nomli monastirdan olgan.

## Tarixi
Kusapat XV asrda Otabekiylar sulolasining shahzoda Jalol III ning beshinchi oʻgʻli Arman shahzodasi Otabek Hasan-Jalalyan tomonidan Qorabogʻ forslar qoʻli ostida boʻlgan paytda asos solingan. hukmronlik. Otabek fors hukmdorining iltifotiga sazovor boʻldi va unga qaytib kelib, oʻz vataniga Tartar va Xachen daryolari oraligʻidagi oʻzi tanlagan joyda yashashga ruxsat oldi. Lezgilar va tatarlarning tinimsiz hujumlari va Agʻa Muhammad Xon Qojar boshchiligidagi ikki harbiy yurishdan soʻng, bu hududda Kusapat va uning atrofidagi qishloqlar 18-asr oxiriga kelib tashlandiq qolib ketdi. Otabekning avlodlaridan biri, Melik-Vani Atabekyan ().

## Ekonomikasi va madaniyati
Aholisi, asosan, qishloq xoʻjaligi va chorvachilik bilan shugʻullanadi. 2015-yil holatiga ko‘ra, qishloqda kommunal bino, o‘rta maktab, ikkita do‘kon va tibbiyot punkti mavjud.

## Demografiyasi
2005-yilda qishloqda 276 nafar aholi istiqomat qilgan, va 2015-yilda 259 kishi. Tarixan [Greklar] bo‘lgan.](https://uz.wikipedia.org/wiki/Greklar) qishloqda, shuningdek, qo‘shni Mehmana qishlog‘ida mavjudligi.

## Gallery

Mill_of_the_Atabekians.tif|Kusopatdagi Otabekiylarning 11 tegirmonidan biri
Shahzoda Vani Atabekyan muhri, Jraberd shahzodasi.jpg|Melik-Vani Atabekyan muhri, Jraberd hukmdori


## Manbalar

## Havolalar

*
Oʻzbekiston milliy terma jamoasining statistik rekordlari roʻyxati

Bu Oʻzbekiston milliy terma jamoasining statistik natijalari roʻyxati.

## Futbolchilar rekordlari

: **''qalin** shriftda koʻrsatilgan oʻyinchilar Oʻzbekiston terma jamoasida hamon faol.*

=== Eng koʻp oʻyinda ishtirok etgan futbolchilar ===



=== Eng yaxshi toʻpurarlar ===



== Musobaqalardagi natijalar ==

=== FIFA Jahon chempionati ===


=== AFC Osiyo kubogi ===




=== Osiyo oʻyinlari ===

: *Osiyo oʻyinlaridagi futbol 2002-yildan beri 23 yoshgacha boʻlgan oʻsmirlar oʻrtasidagi turnir hisoblanadi.*



== Oʻzaro oʻyinlardagi natijalar ==
Quyida keltirilgan roʻyxatda futbol boʻyicha [[Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi|Oʻzbekiston milliy terma jamoasining]] raqib jamoalarga qarshi oʻtkazgan xalqaro oʻyinlardagi natilari koʻrsatilgan. Statistika [[Futbol boʻyicha jahon chempionati|FIFA Jahon chempionati]], [[AFC Osiyo kubogi|OFK Osiyo kubogi]], shuningdek, koʻplab FIFA tasnifiga kirgan xalqaro oʻrtoqlik turnirlari va oʻyinlaridan iborat*.*

*2025-yil 8-sentyabr holatiga koʻra  terma jamoasiga qarshi oʻyindan keyin''.

  

## FIFA reytingi tarixi

* FIFA reytingida Oʻzbekistonning yillik oʻrtacha koʻrsatkichlari (1994—2025) 
## Yana qarang

* Futbol boʻyicha Oʻzbekiston milliy terma jamoasi
* Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi natijalari (1992—1999)
* Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi natijalari (2000—2009)
* Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi natijalari (2010—2019)
* Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi natijalari (2020-yildan hozirgacha)
* O‘zbekiston milliy futbol terma jamoasi natijalari (norasmiy o‘yinlar)

## Manbalar

## Havolalar

* Futbol boʻyicha Oʻzbekiston milliy terma jamoalari oʻzaro toʻqnash keldi
Aydoğmuş (Çay)

**Aydoğmuş** – Turkiyaning Afyonkarahisar viloyatining, Choy tumanidagi qishloq. 2021-yildagi aholisi 250 nafarni tashkil etgan.

## Manbalar
Escape from Taliban

***Escape from Taliban ()*** — 2003-yilda rejissyor Ujjal Chattopadhyaya tomonidan hindistonlik yozuvchi Sushmita Banerjining *A Kabuliwalaʼs Bengali Wife* * ()* qissasi asosida suratga olingan film. Sushmita 1989-yilda afgʻon tadbirkoriga turmushga chiqib, 1995-yilgacha Afgʻonistonda yashagan. Shu vaqt ichida Tolibon unga oʻlim hukmini chiqardi. Chunki u islomni qabul qilish boʻyicha ularning qoidalariga rioya qilishni rad etib, Afgʻonistondan qochib ketgan. Qochish hikoyasi film uchun asos boʻlgan Sushmita Banerji Tolibon diktalariga qarshi chiqqani uchun 2013-yil sentyabr oyida Afgʻonistonning Paktika viloyatida jangarilar tomonidan otib oʻldirilgan.

## Syujeti
Film real voqealarga asoslangan boʻlib, unda afgʻon tadbirkoriga turmushga chiqqan va eri bilan 6 yil mobaynida Afgʻonistonda yashagan, 1995-yilda esa Tolibondan qochib Hindistonga qaytib ketgan bengallik brahman ayol Sushmita Banerji hayoti aks etgan.

## Rollarda

* Manisha Koirala Sushmita Banerji/Sayid Kamol rolida
* Navob Shoh Jonboz rolida
* Vineta Malik Abu rolida
* Prithvi Zutshi Dranai Chacha rolida
* Aliy Xon Abdul Malik rolida
* Yusuf Husayn polkovnik Banerji rolida

## Musiqasi
Qoʻshiq matni muallifi Mehbub.

## Manbalar

## Havolalar

*
Muslim ibn al-Valid

**Abu al-Valid Muslim ibn al-Valid al-Ansoriy** ( hijriy 30/milodiy 748 – hijriy 207/milodiy 820),  **Sari al-G‘avoniy** nomi bilan ham tanilgan (     ), ilk Abbosiylar davrining eng yaxshi shoirlaridan biri va ansoriylarning mavlolaridan edi.  Hilari Kilpatrik so'zlariga ko'ra, Muslim ibn al-Validga abbosiylar aslzodalari homiylik qilgan, u "yangilanish" davri adabiyotining ilk namoyandalaridan biri boʻlib,  sharob va muhabbat haqida she'rlari mashhur bo'lgan, shuningdek, qasidalar ham yozgan. 

*Arab adabiyoti ensiklopediyasining taʼkidlashicha*, Muslim ibn al-Valid Kufada tugʻilib oʻsgan. U Horun ar-Rashid hukmronligi davrida 794-yili Barmakiylar parchalanishidan oldin Bag'dodga ko'chib o'tgan. 

U yettinchi abbosiy xalifasi al-Maʼmun davrida vazir boʻlgan Al-Fazl ibn Sahlning e'tirofiga sazovor boʻldi va Jurjon (hozirgi Eron davlatidagi Goʻrgan shahri), keyinroq esa  Isfahonda xalifa al-Ma'munning muhrdori etib tayinlandi. Al-Fazl o'ldirilganidan keyin Muslim ibn al-Valid she'riyatni tark etdi va vafotiga qadar yolg'iz hayot kechirdi.  U Goʻrgan shahrida dafn etilgan.

## Nashr va tarjima

* MJ de Goeje nashri (1875)
* Muslim ibn al-Validning  Artur Vormxudt tomonidan tarjima qilingan va sharhlangan "Sari' al Gavoniy" deb nomlangan devoni.  Uilyam Penn kolleji. 1981 yil.
## Manbalar



## Havolalar

* Poetsgate.com: dywạn ṣryʿ ạlgwạny
Jamshid Akbarov

**Jamshid Davronovich Akbarov** (1967-yil 2-avgustda tugʻilgan) – sovet va tojikistonlil sobiq professional futbolchi, yarim himoyachi va hujumchi ampulasida oʻynagan. Jamshid faoliyati davomida Oʻzbekiston va Tojikiston jamoalari tarkibida oʻynagan.

## Biografiya
1992—1993-yillarda Oʻzbekiston chempionati birinchi ligasi ishtirokchisi „Lokomotiv Kogon“ klubida oʻynagan.

1994-yilning yanvarida Kiyevning „Dinamo“ klubi ustozi Yozef Sabo Akbarovni yigʻinga taklif qilgan. Jamshid uchta oʻrtoqlik oʻyinida uchta gol urgan, ammo jamoa tarkibida qolmagan. 1994-yilgi mavsum oldidan Moskvaning „Dinamo“ jamoasi ustozi Konstantin Beskovning taklifini rad etib, oʻsha mavsumda birinchi ligada ishtirok etgan Sankt-Peterburgning „Zenit“ jamoasiga oʻtgan. U jamoa tarkibida 10 ta oʻyin oʻtkazgan va iyul oyida u Novosibirskning „Chkalovets“ tarkibida oʻtgan.

1996—2002-yillarda Akbarov Oʻzbekistonning turli klublarida toʻp surgan.

2002-yil oxirida u Tojikistonga qaytib kelgan va „Orion“, „SKA-Pomir“ va „Panjshir“ klublarida oʻynagan. Bir muncha vaqt Jamshid Novgorodning ikkinchi divizionidagi „Rainbow“ futzal klubida oʻynagan.

2007-yildan Oʻzbekistonning „Mash’al“ klubi bilan shartnoma imzolagan va jamoaning futbol akademiyasida bolalar murabbiyi vazifasida ishlagan.

## Manbalar

## Havolalar

* zenit-history.ru saytidagi profil
* Akbarov: „Hamma narsa bolalardan boshlanadi“
Oʻzbekiston milliy futbol terma jamoasi natijalari

Futbol bo‘yicha O‘zbekiston milliy terma jamoasining tashkil etilgan davrdan boshlab barcha natijalari.

## Raqib jamoa natijalari

*2024-yil 11-iyun holatiga koʻra  bilan oʻyindan keyin*.

## Oʻn yilliklar boʻyicha natijalar

### 1990-yillar

### 2000-yillar

### 2010-yillar

### 2020-yillar

## Joriy mavsum

### 2024

## Xalqaro boʻlmagan oʻyinlar

## Eng yaxshi/Eng yomon natijalar

### Eng yaxshi natijalar

### Eng yomon natijalar

### Raqiblar

#### BAA

#### Janubiy Koreya

Gʻalaba qozonish - #98FB98 durang - #FFFACD yutqazish - #FFC0CB

#### Qatar

## Yillar boʻyicha qayd etilgan natijalar
2017-yil 10-dekabr holatiga koʻra natijalar.

* **Oʻ** - oʻyinlar (oʻyinlar) soni, **Gʻ** - gʻalabalar (gʻalabalar), **D** - duranglar, **M** - magʻlubiyatlar, **UG** - kiritilgan gollar soni, **OʻG** - oʻtkazib yuborilgan gollar soni, **±** - gollar orasidagi farq urilgan va oʻtkazib yuborilgan gollar.

## Yana qarang

* Oʻzbekiston milliy terma jamoasining statistik rekordlari roʻyxati
* Oʻzbekiston ayollar milliy futbol terma jamoasi

## Manbalar

* http://www.rsssf.com/tableso/oez-intres.html
Tank (brend)

**Tank** (, **TANK** sifatida qoʻllanadi) — xitoyning Great Wall Motors kompaniyasiga tegishli boʻlgan avtomobil markasi. Kompaniya shu marka ostida yoʻltanlamas (SUV) avtomobillarini ishlab schiqarishga ixtisoslashgan.

## Tarixi

2020-yil dekabr oyida Great Wall Motors kompaniyasi **"Wey"** brendi ostida *"Tank 300"* modelini taqdim etdi. 2021-yil mart oyida esa ushbu brend ostida ishlab chiqariluvchi yoʻltanlamas avtomobillar „*Tank*“ mustaqil markasi bilan ishlab chiqarilishini maʼlum qildi. 300 modeli ushbu markaning ilk modeli boʻldi. 2021 -yil boʻlib oʻtgan „Auto Shanghai“ koʻrgazmasi doirasida „Tank 700“ va „Tank 800“ modellari taqdim etildi. 2021-yil avgustida Tank 400, Tank 500 va Tank 600 modellari ham taqdim etildi. 

## Modellar

;Hozirgi
* Tank 300
* Tank 400
* Tank 500
;Rejalashtirilgan
* Tank 600
* Tank 700
* Tank 800

## Galireya

File:Tank 300 001.jpg|Tank 300
File:TANK 400 at the 2021 Chengdu Auto Show 003.jpg|Tank 400
File:TANK 500 at the 2021 Chengdu Auto Show 003.jpg|Tank 500
File:Tank 700 001.jpg|Tank 700
File:Tank 800 001.jpg|Tank 800


## Yana qarang

* Xitoy avtomobil ishlab chiqaruvchilari
* Shanxay Avtomobillar muzeyi
* Xitoy avtomobil sanoati

## Manbalar

## Havolalar

* Rasmiy veb-sayt (xitoychada)
Kamoliddin Oʻrinboyev

**Kamoliddin Turdimurodovich Oʻrinboyev** — Oʻzbekiston yoshlar simfonik orkestri asoschisi, badiiy rahbari va bosh dirijyori. Oʻzbekiston Respublikasi xalq artisti, 2020-yil 16-iyundan hozirgi kunga qadar Oʻzbekiston davlat konservatoriyasi rektori.

## Biografiyasi
1985-yilda tug‘ilgan. Musiqiy taʼlimni Glier nomidagi musiqa akademik litseyida gʻijjak va skripka chalishni oʻrganishdan boshlagan. Oʻzbekiston davlat konservatoriyasining bakalavr bosqichini 2007-yilda, magistratura bosqichini 2009-yilda tugatgan. 2009-yili Chaykovskiy nomidagi Moskva davlat konservatoriyasining dirijyorlik fakultetiga oʻqishga kirdi. Sovet Ittifoqi xalq artisti Gennadiy Rojdestvenskiydan tahsil oldi.

Janubiy Koreyaning „Buyuk ipak yo‘li“ (), Rossiyaning „Yangi nomlar“ (), „Spivakov taklif qilmoqda“ () tanlovlarida ishtirok etgan. Qozog‘istonda oʻtkazilgan O‘zbekiston madaniyati kunlarida qatnashgan. 1998-yilda Qirgʻizistonda boʻlib oʻtgan Xalqaro musiqa festivali laureati, 2007-yilda Osiyo-Tinch okeani mintaqasi davlatlari 2-xalqaro tanlovida 1-darajali diplomga sazovor boʻlgan. 2009-yilda MDHga aʼzo davlatlar mumtoz musiqa ijrochilarining „Kreml yulduzlari“ () xalqaro festivali laureati boʻlgan.

Rossiya Davlat akademik simfonik orkestri, Ukraina milliy simfonik orkestri, Katta simfonik orkestri, Ippolitov-Ivanov simfonik orkestri, Brandenburg simfonik orkestri, Oʻzbekiston milliy simfonik orkestriga dirijyorlik qilgan.

Opera dirijyori sifatida ham Katta teatrda chiqish qilgan. „Alisher Navoiy“ va „Fidelio“ operasiga dirijyorlik qilgan.

2014-yilda bir guruh yosh hamfikr musiqachilar bilan birgalikda O‘zbekiston yoshlar simfonik orkestriga asos solgan. 2015-yil avgust oyida "Kamolot" yoshlar ijtimoiy harakati markaziy kengashi qarori bilan ushbu tashkilot qoshida orkestr rasman o‘z faoliyatini boshladi. 2020-yilda orkestr davlat rahbarining qarori bilan Madaniyat vazirligiga oʻtkazildi.

## Mukofotlari
2014-yilda Kamoliddin O‘rinboyev „Oʻzbekiston belgisi“ ko‘krak nishoni bilan taqdirlandi. Shu yil dekabr oyida Prezident Islom Karimovning farmoni bilan „Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan artist“ unvoni berildi.

2022-yil 31-avgustda Ozarbayjonning "Doʻstlik" ordeni bilan mukofotlandi. 

2024-yil 24-avgustda Prezident Shavkat Mirziyoyevning farmoni bilan „Oʻzbekiston xalq artisti“ unvoni berildi.
## Manbalar

## Havolalar
* Master Show | Facebook
* 
* 
* 
*
Oʻzbekiston ayollar milliy futzal terma jamoasi

**Futzal boʻyicha Oʻzbekiston ayollar terma jamoasi** — futzal boʻyicha xalqaro musobaqalar va oʻrtoqlik oʻyinlarida Oʻzbekiston sharafini himoya qiluvchi ayollar terma jamoasi. Jamoa Oʻzbekiston futbol assotsiatsiyasi (O‘FA) shafeligida musoboqalarda ishtirok etadi. Terma jamoa oʻzining birinchi xalqaro oʻyinini 2005-yilda oʻtkazgan. Jamoaning eng katta yutugʻi 2005-yilgi Yopiq inshootlardagi Osiyo oʻyinlarida oltin medalni qoʻlga kiritish edi.

## Musoboqalarda ishtirok
O‘zbekiston terma jamoasi Yopiq inshootlardagi Osiyo o‘yinlarining 4 ta turnirida qatnashib, 2 ta medalni qo‘lga kiritdi. 2005-yilda ular asosiy guruhda gʻalaba qozonishdi va finalda Tailand ustidan gʻalaba qozonishdi. Oradan 2 yil oʻtib, ular yana oʻz guruhida gʻalaba qozonishdi, ammo bu safar yarim finalda Tailandga magʻlub boʻlishdi. 3-o‘rin uchun o‘tkazilgan bahsda ular Vetnamni qo‘shimcha bo‘limlardan so‘ng mag‘lub etib, ikkinchi medalni qo‘lga kiritdi, bu safar bronza. Keyingi ikkita turnirda, 2009 va 2013-yillarda ular birorta ham gʻalaba qozona olishmadi va asosiy guruhdan joy olishdi.

Jamoa Osiyo chempionatining har ikkala turnirida ham ishtirok etgan. 2015-yilgi birinchisida u asosiy guruhda yakunlangan boʻlsa, 3 yildan soʻng Tailandda boʻlib oʻtgan turnirning chorak finaliga chiqishga muvaffaq boʻldi va unda Yaponiyaga yutqazib qoʻydi.

## Natijalar

; Yopiq Osiyo oʻyinlari

; Osiyo chempionati

## Yana qarang

;* Futzal boʻyicha Oʻzbekiston erkaklar terma jamoasi

## Manbalar

## Havolalar

* Oʻzbekiston futbol federatsiyasi rasmiy sayti (oʻzbek tilida)/ (rus tilida)
* Oʻzbekiston futzal assotsiatsiyasi (ingliz tilida) / (rus tilida) / (oʻzbek tilida) 
* Osiyo futbol federatsiyasi saytida 2018 yilgi Osiyo chempionatidagi jamoaning profili 
* Jamoa oʻyinlari futsalplanet.com saytida
Zakariya al-Qazviniy

**Zakariya al-Qazviniy** (toʻliq ismi: **Abu Yahyo Zakariyyaʼ ibn Muhammad ibn Maxmud al-Qazviniy**, arabcha: أبو يحيى زكرياء بن محمد بن محمود القزويني)(tahminan 1203-yil, Qazvin, Eron – 1283-yil) – **Qazviniy** (forscha: قزوینی) nomi bilan ham tanilgan fors kosmografi va geografi.

## Hayoti
U al-Qazviniy tugʻilishidan ancha oldin Qazvinda mustahkam asos solingan Anas ibn Molik (Islom paygʻambari Muhammadning sahobasi) naslidan boʻlgan huquqshunoslar oilasiga mansub edi.

Uning eng mashhur asari kosmografiyada muhim asar boʻlgan „Ajāʾib al-maxluqāt va-gharāʾib al-mavjūdāt“ („Yaratilish moʻjizalari va borliqning noyob hodisalari“)dir. U geografik lugʻatning ham muallifi Atar al-bilod va-axbar al-ibod (lit. „Yodgorliklar va ularning xalqlari haqidagi tarixiy anʼanalar“).

= Faoliyati =
Eronning Qazvin shahrida tugʻilgan al-Qazviniy Eronning bir qancha joylarida huquqshunos va qozi boʻlib ishlagan. U Mesopotamiya va Levant boʻylab sayohat qildi va nihoyat, Bagʻdodning Ilxoniylar hukmdori Ota-Malik Juvayniy (milodiy 1283-yilda vafot etgan) homiylik qilgan davraga kirdi.

Al-Qazviniy oʻzining „Ajoib al-maxluqat va-gʻaroib al-mavjudot“ („Yaratilish moʻjizalari va borliqning noyob hodisalari“ nomli mashhur kosmografiyasini aynan ikkinchisiga bagʻishlagan. Bu risola tez-tez yoritilgan. juda mashhur va bugungi kunda koʻplab nusxalarda saqlanib qolgan. U oʻzining ona tili fors tiliga, keyinroq turk tiliga ham tarjima qilingan. Al-Qazviniy oʻzining geografik lugʻati „Athār al-bilod va-axbar al-ʻibod“ („Yerlar yodgorliklari va ularning xalqlari haqidagi tarixiy anʼanalar“) bilan ham mashhur edi. Ushbu risolalarning ikkalasi ham keng koʻlamli fanlar boʻyicha keng qamrovli oʻqish va oʻrganishni aks ettiradi.

## Manbalar
Mu'ayyad-ul-Din al-Urdiy

## Al-Urdi

### Al-Urdi (toʻliq ismi: Moayad Al-Din Al-Urdi Al-Amiri Al-Dimashqiy) (vaf. 1266) — oʻrta asr suriyalik arab astronomi va geometriyachisi.

= Hayoti va Faoliyati =
Taxminan 1200 yilda, Suriya choʻlining Palmira va Resafa oʻrtasidagi Urdo qishlogʻida tugʻilgan, u 1239 yilgacha Damashqqa kelgan va u yerda muhandis va geometriya oʻqituvchisi boʻlib ishlagan va al-Malik al-Mansur uchun asboblar yasagan. Uning. 1259-yilda Nosiriddin at-Tusiy Hulagu homiyligida Marogʻa rasadxonasini tashkil etishda yordam soʻragach, Eronning shimoli-sharqidagi Marogʻaga koʻchib oʻtadi. Al-Urdining eng koʻzga koʻringan asarlari: „Risolat ar-Rasd“ kuzatish asboblari haqidagi risola va nazariy astronomiyaga oid „Kitob al-Hayʼa“. Uning taʼsirini Ibn ash-Shotir keltirganlardan tashqari, Bar Ibray va Qutbiddin ash-Shiraziyda koʻrish mumkin.

Al-Urdi shahar tashqarisida rasadxona qurilishiga hissa qoʻshgan, tepalikda qurilgan rasadxonani ichimlik suvi bilan taʼminlash maqsadida maxsus qurilmalar va suv gʻildiraklari yasagan. U 1261/2 yilda rasadxonada ishlatiladigan asboblarning bir qismini ham yasagan. Al-Urdining oʻgʻli, u ham rasadxonada ishlagan, otasining „Kitob al-Hayʼa“ asarining nusxasini yasagan va 1279-yilda osmon globusini ham yasagan.

Al-Urdi 13—14-asrlardagi islom astronomlari guruhining aʼzosi boʻlib, Ptolemeyning „Almagest“ asarida keltirilgan astronomik modelni tanqid qilishda faol ishtirok etgan. Saliba (1979) Bodleian msni aniqladi. Marsh 621 Al-Urdining „Kitob al-Hay’a“ nusxasi sifatida, unga asoslanib, u Al-Urdining hissalari Tusiydan oldin boʻlganligini taʼkidlagan. Otto E. Neugebauer 1957 yilda bu astronomlar guruhining asarlari, ehtimol, Ibn ash-Shotir orqali, 15-asrda Evropada olingan boʻlishi va oxir-oqibat Kopernik asarlariga taʼsir koʻrsatishi kerakligini taʼkidladi. Bu, xususan, „Urdi lemmasi“ ga taalluqlidir, bu Apollonius teoremasining kengayishi boʻlib, astronomik modeldagi ekvivalentni ekvivalent epitsikl bilan almashtirishga imkon beradi, bu markaz tenglama nuqtasidan yarim masofada joylashgan deferent atrofida harakatlanadi.

= Adabiyotlar= =
Oʻzbekiston futbol boʻyicha ayollar milliy terma jamoasi oʻyinlari (2016—2025)

Ushbu maqolada **[[Oʻzbekiston ayollar milliy futbol terma jamoasi|futbol boʻyicha Oʻzbekiston ayollar terma jamoasining]]** 2016-2025-yillardagi oʻyinlari keltirilgan.

## 2016 yil

## 2017-yil

## Yana qarang

* Futbol boʻyicha Oʻzbekiston ayollar terma jamoasining 1995-2005 yillardagi oʻyinlari
* Futbol boʻyicha Oʻzbekiston ayollar terma jamoasining 2006-2015 yillardagi oʻyinlari

## Manbalar

## Havolalar
Abdul-Aziz al-Vafoiy

**Abdulaziz ibn Muhammad al-Qohiriy al-Vafoiy** (1408—1471; hijriy 811—876; ayrim manbalarda hijriy 874- yoki 879-yil) — **Ibn al-Aqboiy** nomi bilan tanilgan XV asrda hayot kechirgan misrlik astronom va matematik. U Ibn al-Majdiy va Nuriddin an-Naqqoshlarning shogirdi bo'lgan. Qohiradagi Muayyad masjidida vaqt hisoblovchi sifatida mehnat qilgan. Shuningdek, Azhar va Maridani masjidlarida vaqt hisobchilari rahbari boʻlgan. Shaharlarning mahalliy vaqtlarini kenglik va uzunlikdan kelib chiqqan holda hisoblash sohasiga qiziqqan. Daira al-Muaddal nomli astronomik qurilmani ixtiro qilgan. Vafoiy matematika va astronomiyaga oid 40ga yaqin kitob va 20 risola yozgan, biroq ularning birortasi nashr etilmagan. Asarlari orasida „Risolah al-’Amal bi ar-Rub’ al-Mujayyab“ qo‘lyozmasi bor.

## Manbalar
Ibn Shihab al-Zuhriy

**Muhammad ibn Muslim ibn Ubaydulloh ibn Abdulloh ibn Shihob az-Zuhriy** (vafoti 124 hijriy/741-2 milodiy), shuningdek, Ibn Shihob yoki az-Zuhriy nomi bilan ham atalgan, tabiiy arab huquqshunosi va anʼanachisi boʻlib, sira rivojiga kashshof boʻlgan. Magʻoziy va hadis adabiyoti.

= Hayoti va Faoliyati =
Madinada ulgʻayib, Umaviylar saroyida mashhurlikka erishgunga qadar madinalik urf-odatchilar qoʻlida hadis va magʻoziy ilmlarini oʻrgangan, u yerda bir qator diniy va maʼmuriy lavozimlarda xizmat qilgan. U oltita kanonik sunniy hadislar toʻplamiga kiritilgan bir necha ming hadisni rivoyat qilgan va uning magʻoziy ishi Muhammadning hozirgi tarjimai hollarining asosini tashkil qiladi. Uning Umaviylar bilan aloqasi erta va zamonaviy sunniylar, shialar va islomshunoslik boʻyicha Gʻarb mutaxassislari tomonidan muhokama qilingan.

Muhammad ibn Muslim az-Zuhriy tugʻilgan c. Hijriy 58 (677/678) Madina shahrida. Otasi Muslim Ikkinchi Fitna davrida Zubayriylar tarafdori boʻlgan boʻlsa, bobosi Abdulloh islomni qabul qilishdan oldin Uhud jangida Muhammadga qarshi jang qilgan.

Quraysh qabilasidan boʻlgan Banu Zuhradan boʻlishiga qaramay, Zuhriyning erta hayoti qashshoqlikda kechgan va u oilasiga boquvchi boʻlgan. Zuhriy yoshligida sheʼriyat va nasl-nasabni oʻrganishni yaxshi koʻrardi va ajoyib xotiraga ega boʻlib, bu ishda unga yordam berdi. U asal siropini yanada oʻtkirlash uchun isteʼmol qildi va xotirani eslab qolishga yordam berish uchun shifer va pergamentga katta hajmli yozuvlar yozdi.

Yigirma yoshida oʻzini hadis va maʼgʻoziy rivoyatlar oʻrganishga bagʻishlab, Madinalik ulamolar Said ibn al-Musayyib, Urva ibn Zubayr, Ubayd-Alloh ibn Abdulloh va Abdurahmon ibn Avfning oʻgʻli Abu Salamadan tahsil oldi. . U ularni toʻrtta „ilm ummoni“ deb atagan. Zuhriy oʻziga yetib kelgan anʼanalardan foydalanib, bir magʻoziy asar tuzgan boʻlib, uning qismlari shogirdlari Ibn Ishoq va Maʼmar ibn Roshidlarning asarlarida uchraydi. Birinchi boʻlib bir nechta maʼruzalarni birlashtirib, umumiy rivoyat zanjirlari bilan yagona, izchil hikoyani yaratishga muvaffaq boʻldi – bu usul keyinchalik Ishoq va Al-Voqidiy tomonidan qoʻllangan.

= Pensiya va oʻlim =
Umrining oxirlarida Zuhriy Hijoz va Falastin chegarasida joylashgan Shagʻb va-Badada Umaviylar tomonidan berilgan mulkka nafaqaga chiqdi. 124-hijriy/741-2-yillarda kasallikdan vafot etdi. U vasiyatnomasida bu mulkni sadaqa qilib belgilagan va oʻtkinchilar unga duo qilishlari uchun yaqin yoʻlning oʻrtasiga dafn etilishini iltimos qilgan. Uning qabrini al-Husayn ibn al-Mutavakkil al-Asqaloniy ziyorat qilib, uni koʻtarilgan va oq gips bilan suvoqlangan deb taʼriflagan.
## Manbalar

= Adabiyotlar =


## Havolalar
Ibn as-Saffar

## Ibn as-Saffar

= Hayoti va Ijodi =
Abu al-Qosim Ahmad ibn Abdulloh ibn Umar al-G‘ofiqiy ibn as-Saffor al-Andalusiy (Kordovada tug‘ilgan, 1035 yilda Deniyada vafot etgan), Ibn as-Saffor nomi bilan ham tanilgan, Alda ispan-arab astronomi bo‘lgan. — Andalus. U Kordovadagi hamkasbi Al-Majritiy tomonidan asos solingan maktabda ishlagan. Uning eng mashhur asari 15-asrgacha faol qoʻllangan va Kepler ijodiga taʼsir koʻrsatgan astrolabiya haqidagi risola edi. „Zij as-sindhind“ga ham sharh yozgan, Makka koordinatalarini o‘lchagan.

Ibn as-Saffor keyinchalik Abu as-Salt asarlariga taʼsir ko‘rsatgan.

Pol Kunitshning taʼkidlashicha, astrolabiya haqidagi lotin risolasi uzoq vaqtdan beri Mashallahga tegishli boʻlib, Choser tomonidan „Astrolabe haqida risola“ yozishda foydalanilgan, aslida Ibn as-Saffor tomonidan yozilgan.

Upsilon Andromedae b nomi bilan ham tanilgan Saffar ekzosayyorasi uning sharafiga nomlangan.

Antarktidadagi Saffar oroli Ibn as-Saffar nomi bilan atalgan.

= Adabiyotlar= =
As-Suvaydiy

**As-Suvaydiy** (1204–1292, hijriy 604–690, toʻliq ismi *‘Izz ad-Din Abu Ishoq Ibrohim ibn Muhammad ibn Tarxon as-Suvaydi* ) — oʻrta asrlar arab tabibi. Avs qabilasidan boʻlgan va Ibn al-Baytorning shogirdi edi. Qohira va Damashqda faoliyat yuritib, u uchta asar tuzgan: oʻsimlik nomlari haqida risola, toshlarning tibbiy qoʻllanilishi haqida risola va tibbiy retseptlar hamda muolajalar kitobi (*Tazkira*).
As-Suvaydiyning *Tazkira*si 16-asrda Shaʼroniy tomonidan ixchamlashtirilgan.

## Manbalar

* K. Brokkelman, *Geschichte der arabischen Litteratur* (1-nashr 1889–1936, 2-nashr 1943–49) 1-jild, 493-bet (2-nashr 650-bet), 38-raqam.
* K. Brokkelman, *Geschichte der arabischen Litteratur*, ilova (Leyden: Brill, 1937–1942), 1-jild, 900-bet, 38-raqam.
* Manfred Ullmann, „Die Medizin im Islam“, *Handbuch der Orientalistik*da, (Leyden: E. J. Brill, 1970), I-boʻlim, qoʻshimcha jild VI, 1-qism, 284-bet.

## Havolalar
* AQSh Milliy Tibbiyot Kutubxonasi
Sulaymon Al Mahriy

== Sulaymon al-Mahriy ==

= Hayoti =
Sulaymon ibn Ahmad ibn Sulaymon al-Mahriy (taxminan 1480—1550) – 16-asrda yashagan arab dengizchisi. U Yamanning sharqiy qismidagi Hadramautning Shihr shahridan kelgan va arablarning Mahra qabilasining avlodi boʻlgani uchun uni „Al-Mahriy“ deb atashgan. Uning faoliyati Ibn Majid ijodini davom ettiradi va kengaytiradi, lekin ularning hech bir asarida ular oʻrtasida aniq munosabat yoʻq.

= Asarlari =
U Hind okeani boʻylab suzib oʻtdi va Hind okeani geografiyasi va Janubi-Sharqiy Osiyo dengiz orollari haqida kitob yozdi. U Ibn Majidsning navigatsiya uchun yulduzlar roʻyxatini 70 tadan 15 tagacha qisqartirgani bilan mashhur. Bu yulduzlar roʻyxatining kombinatsiyasi 16-asr boshlarigacha arab dengizchilari va dengizchilar tomonidan ishlatilgan.

15-asr arabcha kitobi „Kitob al-favoid fi val al-ilmi al bahri vaʼl qavoid“ („Sharqlanish tamoyillari va qoidalari haqida foydali maʼlumotlar kitobi“) Ibn Majid va uning shogirdi Sulaymon Al Mahriy tomonidan tuzilgan. Al Mahri oʻz jurnallarida Siam (Malaya) gʻarbiy sohilidagi orollarni qayd etdi. Ushbu navigatsiya matnlari qamrab olgan eng muhim manzil 15-asrda arab dengizchilari uchun mintaqaning asosiy savdo markaziga aylangan Malakkadir.[iqtibos keltirish kerak] Singapur, Samarraning bir qismi, Java, Xitoy, Birma va Andaman qirgʻoqlari va Nikobar. Orollar uning matnlarining moliyaviy nuqtalari edi.

U Malayya sohillarini Siam bilan, materikni esa Xitoy bilan sharqda yagona qirollik sifatida birlashtirdi. Al-Mahriy kitobidan olingan ushbu parcha arab dengizchilarining chegaralarini koʻrsatadi:Bilingki, Java orolining janubida Timor deb ataladigan koʻplab orollar va Timorning sharqida Bandam orollari joylashgan, ular ham koʻp. Ikkinchisi – sandal daraxti, aloewood va mace. Orol chinnigullar orollari deb ataladi, chunki Jawa havolari Maluku orollari deb ataladi.Koʻpgina orollar ishonch bilan aniqlanmaganligi sababli, uning sayohati va mintaqa bilan tanishligi maʼlum emas.

Al Mahrining Andaman va Nikobar orollarini ikki qismga boʻlishi arab va portugal dengizchilariga yordam berdi. Hatto 16-asr oʻrtalarida Sidi Ali Cheleb Al Mahri matnlarini turk tiliga tarjima qilgan va uning asarini naqshlagan.

= Adabiyotlar= =
Sayf ibn Umar

## Sayf ibn Umar al-Usayyidi at-Tamimiy
Sayf ibn Umar al-Usayyidi at-Tamimiy 8-asrda islom tarixchisi va Kufada yashagan hisobotlar tuzuvchisi edi. U „Kitob al-futuh al-kabir va-l-ridda“ („Fathlar va murtad urushlar haqidagi buyuk kitob“) asarini yozgan, bu keyingi tarixchi at-Tabariyning (839-923) Ridda urushlari va dastlabki urushlar uchun asosiy manbasi bo‘lgan. Islom fathlari. Unda ilk musulmon qoʻshinlari va hukumati tuzilishi haqida ham muhim maʼlumotlar mavjud. Az-Zahabiyning yozishicha, Sayf Horun ar-Rashid davrida (786-809) vafot etgan.

= Hayoti =
Sayf haqida kam maʼlumot bor, faqat u Kufada yashagan va Banu Tamim qabilasidan boʻlgan.

## Ishonchlilik
Uning hadislarining ishonchliligi uzoq vaqtdan buyon bahslashib kelgan.

U oʻzining koʻpgina tarixiy rivoyatlarini, xususan, Iroqning fathiga oid rivoyatlarini yagona tarqatuvchisi boʻlganligi sababli, baʼzi tarixchilar uni uydirma yoki mubolagʻalikda, xususan, Yuliy Vellxauzenda ayblashadi. .Biroq, u boshqa qabilalarni taʼkidlaydigan hisoblarni ham toʻplagan.

Yaqinda oʻtkazilgan stipendiyalar Sayfning ilgari oʻylanganidan koʻra ishonchliroq ekanligini koʻrsatadi. V. F. Taker va Ella Landau-Tasseronning taʼkidlashicha, Sayf vijdonsiz hadis toʻplovchi boʻlishi mumkin boʻlsa-da, bu uning tarixiy maʼlumotlarni uzatuvchi sifatidagi umumiy ishonchliligini pasaytirmasligi kerak. Takerning qoʻshimcha qilishicha, bir xilda Sayfning zamondoshi boʻlgan boshqa axboriylarga, jumladan, shia tarixchisi Abu Mixnafga nisbatan ham tarafkashlik ayblovlari qoʻyilishi mumkin. Fuat Sezgin, Albrext Not va Martin Xinds ham Vellxauzenning qarashlariga qarshi chiqdilar va Sayfni boshqa anʼanachilar bilan teng darajaga qoʻydilar.

= Adabiyotlar= =
Ibn Said al-Mag'ribiy

## Abu al-Hasan Ali ibn Muso ibn Said al-Mag‘ribiy (1213-1286)
Ibn Said al-Andalusiy nomi bilan ham tanilgan, arab geografi, tarixchisi, shoiri va 12-asr 13-asrlarda Andalusdan kelgan eng muhim sheʼr to‘plovchisi bo‘lgan.

= Hayoti =
Ibn Said Granada yaqinidagi Alkala-la Realda paygʻambarning sahobai Ammar ibn Yosir avlodlaridan boʻlgan taniqli oilada tugʻilgan. Uning oila aʼzolarining koʻpchiligi adabiyot arboblari boʻlib, Marrakeshda oʻsgan. Keyinchalik u Sevilyada tahsil oldi va Tunis, Iskandariya, Qohira, Quddus va Halabda qoldi. 30 yoshida u Makkaga ziyorat qildi. Shuningdek, u muvallad shoir Ibn Mokond Al-Lishboniyning (Lissabon) yaqin do‘sti edi. Uning soʻnggi yillari Tunisda oʻtdi va 1286 yilda u yerda vafot etdi.

= Faoliyati =
Ibn Said al-Magʻribiy „ilmning turli sohalari boʻyicha kamida qirqta asar“ yozgan yoki tuzgan.

Ibn Saidning eng mashhur yutug‘i Abu Muhammad al-Hijoriy tomonidan bir asr avval boshlangan o‘n besh jildlik „al-Mug‘rib fi xula l-mag‘rib“ („G‘arb ziynati haqida g‘ayrioddiy kitob“)ning tugallanishi bo‘ldi. 1106-55) Ibn Saidning katta bobosi Abdulmalikning buyrugʻi bilan. Abu Muhammad al-Hijyoriy 6 jildni tugatdi, Abdulmalik ularga qoʻshdi; Abdulmalikning ikkita oʻgʻli (Ibn Saidning bobosi va amakisi) yana qoʻshdilar; Ibn Saidning otasi bu borada koʻproq ishlagan; Bu asar „Kitob al-mugʻrib“ („Magʻrib kitobi“) nomi bilan ham tanilgan va sheʼriyat antologiyasi va geografiya oʻrtasida joylashgan boʻlib, geografik kelib chiqishi boʻyicha Magʻrib shoirlari haqida maʼlumot toʻplaydi.

Mug‘ribning bir qismi „Royat al-mubarrizin va-g‘oyat al-mumayyazin“ („Chempionlar bayrog‘i va taniqlilarning mezonlari“) nomi bilan alohida-alohida tarqatildi, uni Ibn Said Qohirada tuzib, 1243-yil 21-iyunda (641-yilda islomiy sana bo‘yicha) tugatdi. Bu, Lui Kromptonning soʻzlariga koʻra, oʻrta asrlardagi turli xil Andalusiya sheʼriyat antologiyalarining „eng muhimi“. „Uning toʻplamni tuzishdan maqsadi Gʻarbda yaratilgan sheʼr Sharq taklif qiladigan har qanday narsa kabi yaxshi ekanligini koʻrsatish boʻlganga oʻxshaydi (va Ibn Said va uning oilasi asarlari ayniqsa yaxshi edi)“.

Ibn Said tinimsiz sayohatchi sifatida geografiyaga juda qiziqardi. 1250 yilda u oʻzining „Kitob bast al-ard fi’t -t ul va-'l-'ard“ (Yerning uzunlik va kengliklarda kengayishi toʻgʻrisida kitob) asarini yozdi. Uning „Kitob al-Jug‘rafiya“ (Geografiya) asari uning musulmon dunyosi va Hind okeani sohillarida qilgan keng ko‘lamli sayohatlari tajribasini o‘zida mujassam etgan. U, shuningdek, Shimoliy Yevropaning ayrim qismlari, shu jumladan Irlandiya va Islandiya haqida maʼlumot beradi. U Armanistonda boʻlib, 1256—1265 yillarda Hulaguxon saroyida boʻlgan.

Ibn Saidning parcha-parcha saqlanib qolgan, ehtimol boshqalar tomonidan iqtibos keltirgan asarlari orasida Banu Saʼid tarixi bo‘lgan „Al-Toli’ as-Saʼid fı̄ Tārīkh Banī Saʼid“ ham bor.

= Manbalar =
Amir Kamoliddin Husayn

**Amir Kamoliddin Husayn** (XV asr) – davlat xizmatchisi, shoir. Alisher Navoiyning jiyani, akasi Shayx Bahlulbekning oʻgʻli. Faqirlik yoʻlini tanlab, tarkidunyo qilgan. Yaxshi nazmiy tabʼi boʻlib, “Xatmiy” taxallusi bilan sheʼrlar yozgan. “Majolis un-nafois”da uning ijodidan qu­yidagi matlaʼ keltiriladi:Maro bisyor mushkil menamoyad furqati jonon,

Vidoi joni shirin ast dushvor, ey musulmonon.

(Mazmuni: Jonondan judo boʻlish men uchun juda mushkul, chunki, ey musulmonlar, shirin jon bilan vidolashish benihoya qiyin).

## Manbalar
Amir Mahmud Barlos

**Amir Mahmud Barlos** (XV asr) – samarqandlik forsiynavis shoir. Nomi “Majolis un-nafois”ning oltinchi majlisida tilga olinadi. Navoiy uning darveshtabiat, foniymashrab va betakalluf kishi ekanligini aytib, yaxshi tabʼga egaligi va noma bitganligi haqida maʼlumot beradi. Amir Mahmud Barlos Kirvon viloyatida bek boʻlib, bir muddat podshoh devonida muhrdorlik ham qilgan. Boburning yozishicha, u Abusaid Mirzo davrida ham, keyinchalik uning uchinchi oʻgʻli Sulton Mahmud Mirzoning ham beklaridan boʻlib, harbiy salohiyat sohibi, sheʼriyat bilan ham shugʻullangan, devon tartib qilgan. “Majolis un-nafois”da uning quyidagi bayti keltirilgan:

Magoʻki, hast ruxi man zi ob ravshantar, 

Ki hast peshi man az oftob ravshantar.

(Mazmuni: Mening yuzim suvdan ham tiniq dema. Mening nazarimda, u oftobdan ham ravshanroqdir).

## Manbalar
Amirchayi Safolfurush

**Amirchayi Safolfurush** – “Naso­yim ul-muhabbat”da tilga olingan tasavvuf shayxi. Chayonga ham ozor bermaydigan abdollar toifasidan boʻlgan. Alisher Navoiy “Nasoyim ul-muhabbat”ga “Nafahot ul-uns”dan ushbu shayx haqidagi bobni aynan kiritgan.

## Manbalar
Qaynaq

**Qaynoq** — Ozarbayjonning Tartar tumani tarkibiga kiruvchi qishloq va munisipalitetdir. 1590 nafar aholi istiqomat qiladi.

## Manbalar

*
Alouddin Kirmoniy

**Alouddin Kirmoniy** – “Nasoyim ul-muhabbat”da tilga olingan tasavvuf shayxi. Oʻz davrida zuhd va taqvoda yagona boʻlgan. Qurʼoni karimni toʻliq yod olgan. Qabri Dehli shahrining markaziy jomeʼ masjidi yonida. Ushbu shayx haqidagi faslni tazkiraga Navoiy oʻzi yozib kiritgan.

## Manbalar
Amir Ali Abu

**Amir Ali Abu** – “Nasoyim ul-muhab­bat”da tilga olingan tasavvuf shayxi. Aynulquzzot Hamadoniy oʻz “Maktubot”ida u haqda maʼlumot berib, turkning majzub solik­laridan deb ataydi. Alisher Navoiy “Naso­yim ul-muhabbat”ga “Nafahot ul-uns”dan ushbu shayx haqidagi bobni qisqartirilgan holda kiritgan.

## Manbalar
Qızıloba (Tartar)

**Qiziloba** () yoki **Karmiravon** () — Tartar tumanidagi qishloq. [Ozarbayjon]], Togʻli Qorabogʻning bahsli mintaqasida. Qishloq boʻlginchi Artsax Respublikasi va Ozarbayjon qurolli kuchlari oʻrtasida oʻt ochishni toʻxtatish chizigʻida joylashgan. Qishloq yaqinida o‘t ochishni to‘xtatish rejimi buzilgani haqida iddaolar bo‘lgan. Qishloqda etnik Armanlar-koʻpchilik aholisi 1989-yil.

## Tarixi
Sovetlar davrida qishloq Togʻli Qorabogʻ avtonom viloyati Mardakert tumani tarkibiga kirgan.

## Manbalar

## Havolalar
*
Rəcəbli (Tartar)

**Rəjabli** Ozarbayjonning Tartar tumani tarkibiga kiruvchi qishloq va munisipalitetdir. 484 nafar aholi istiqomat qiladi. Munitsipalitet — Rajabli va Kovdadiq qishloqlaridan iborat.

## Manbalar

*
Sarıcalı (Tartar)

**Sarıcalı** Ozarbayjonning Tartar tumani tarkibiga kiruvchi qishloq va munisipalitetdir.

## Manbalar

*
Qazyan (Tartar)

**Qozyon** — Ozarbayjonning Tartar tumanidagi qishloq va munisipalitet. 784 nafar aholi istiqomat qiladi.

## Manbalar

*
Qırmızı-Saqqallar

**Qirmizi-Saqqallar** — Ozarbayjon ning Tartar Rayon tumanidagi Borsunlu munisipalitetiga qarashli qishloq. .

## Manbalar
Sarov (Tartar)

**Sarov** — Ozarbayjonning Tartar tumani qishloq va munisipalitetdir. 1495 nafar aholi istiqomat qiladi. Munitsipalitet tarkibiga Sarov , Bildirchinli va Umudlu qishloqlari kiradi.

## Manbalar

*
Müller

* Müller
* Thomas Müller
* Herta Müller
* Ina Müller
* Paul Hermann Müller
* Siegfried Müller
* Karin Apollonia Müller
* Gerd Müller
Bahriddin Chustiy

**Bahriddin Neʼmatjonovich Najmiddinov** (1984-yil 19-oktabr, Chust tumani, Namangan viloyati, Oʻzbekiston SSR, SSSR) — oʻzbek oshpazi, Oʻzbekiston, Qozogʻiston va Rossiyadagi bir qancha restoranlar oshpazi. Taxallusi — Bahriddin Chustiy. Oʻzbekistondagi Aksu restoranlar tarmogʻi asoschilaridan biri. 
## Tarjimai holi
*Bahriddin Najmiddinov* 1984-yilda Namangan viloyatining Chust tumanida oʻqituvchi oilasida tugʻilgan. 1991-1998-yillarda Chust tumanidagi oʻrta maktabda oʻqigan.  
### Taxallus
Bahriddin Najmiddinov ijtimoiy tarmoqlarda Chustiy taxallusi bilan mashhur. Ushbu taxallus uning tugʻilgan joyiga ishora qiladi.

## Mashhur ishlari
*Bahriddin Chustiy* 2017-yil 8-sentabrda „Oʻzbegim milliy anʼanalari“ festivali doirasida tayyorlangan va Ginnesning rekordlar kitobiga kiritilgan „Mega palov“ loyihasi tashabbuskorlaridan biri. Kun.uz nashriga bergan intervyusida mazkur loyiha uchun tayyorgarlik jarayonlari 2010—2011-yillardan boshlanganini maʼlum qilgan.

2021-yilda Dubayda oʻtkazilgan „Ekspo-2020“ butunjahon koʻrgazmasida Oʻzbekiston kuni doirasida 1000 kilogramlik mega palov tayyorlagan.

Bahriddin Chustiy 2021-yilda dekabr oyida AQSh davlat kotibining Janubiy va Markaziy Osiyo boʻyicha yordamchisi Donald Lu bilan palov tayyorlagan.
## Kasallik haqidagi xabarlar
2020-yil sentyabr oyida bloger Aziza Umarova Facebook sahifasida Bahriddin Chustiyning kasalligi haqida quyidagicha xabar qoldirgan edi:

Keyinchalik tuzalib chiqqani xabar qilingan.

## Manbalar

## Havolalar
Anvariy

**Avhadiddin Anvariy** (toʻliq ismi: **Anvariy Avhadiddin Ali ibn Muhammad ibn Isʼhoq Anvariy Abivardiy**; 1105-yil, Abivard – 1187-yil, Balx) – fors-tojik shoiri.

## Hayoti
Tus madrasasida tahsil olib, oʻz davrining asosiy fanlari, jumladan, nujum, handasa, riyoziyot, musiqa, hikmat, tib va falsafani chuqur oʻzlashtirgan. Madrasadaligidayoq Xovariy taxallusi bilan sheʼrlar yozgan. Yigirma yoshida Sulton Sanjarga bagʻishlangan qasidasi bilan uning eʼtirofiga sazovor boʻlib, Amir Muizziy rahbarligidagi saroy shoirlari safidan joy oladi. Sulton Sanjar taxtdan ketgandan soʻng saroyni tark etib, avval Marvdan Nishopurga, keyin Balxga boradi va shu yerda vafot etadi.

## Ijodi
Anvariydan qolgan adabiy meros 15 ming bayt­ga yaqin boʻlib, 250 qasida, 337 gʻazal, 557 qitʼa, 472 ruboiy va boshqa sheʼrlardan iborat. U Abulfaraj Runiyga ergashib, iroqiy uslubni yanada rivojlantirgan.

Alisher Navoiy uni “Mahbub ul-qulub”da “nazmida majoz tariqi adosi gʻolib” shoirlar guruhiga kiritadi. “Xamsa” nihoyasida soʻz sanʼatkorlarining ustozi qatorida hurmat bilan tilga oladi. “Muhokamat ul-lugʻatayn”­da Hirot fozillari oʻrtasida Anvariy sheʼr­lari yuzasidan boʻlgan bahsga yechim topib berganini aytadi.

## Manbalar


## Havolalar
Rojdestvo oroli (Kiribati)

Rojdestvo oroli — Tinch okeandagi yirik atollardan biri, Layn orollari guruhida, Kiribati hududi. Maydoni 395km². Kokos palmasi plantatsiyalari bor. Dengizdan marvarid olinadi. Orolni 1777-yilda J. Kuk kashf qilgan..

## Manbalar
Amr bin Usmon Makkiy

**Amr bin Usmon Makkiy** (909-yilda vafot etgan) – “Nasoyim ul-muhabbat”da tilga olingan tasavvuf shayxi. Kunyasi – Abu Abdulloh. Junayd Bagʻdodiy va Abu Said Xarrozning yaqin maslakdoshi. Abu Yaʼqub Nahrajuriy qoʻlidan xirqa kiygan. Abulhusayn bin Hind Forsiy, Ali Sahl, Abu Abdulloh Nabojiy, Abu Said Aʼrobiy bilan suhbatda boʻlgan. Shayx Ismoil Qassor, Najmiddin Kubro, Majdiddin Bagʻdodiyning xirqa silsilasi uning nomi bilan bogʻliq. Asli yamanlik boʻlib, bir muddat Makkada yashagan. Muʼtaziliylar uni kalom ilmining tarafdori sifatida ayblab, shahardan surgun qiladi. Bir muddat Jidda shahrida qozilik qilgan. Ibn Javziy uning Bagʻdod shahrida vafot etganligini aytadi. Husayn bin Mansur Halloj­ga ustozlik qilgan. “Tazkirat ul-avliyo”da Hallojning vafotiga ustozining qargʻishi sabab boʻlganligi keltirilgan.

## Manbalar



## Havolalar