open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Birinchi jahon urushi qahramonlari haykali

**Birinchi jahon urushi qahramonlari haykali** — Rostov-na-Donu shahridagi yodgorliklardan biri, Birinchi jahon urushida qatnashgan Rossiya imperatorlik armiyasining askarlari va ofitserlariga bagʻishlangan. 2014-yilda oʻrnatilgan. Krasnoarmeyskaya va Xalturinskiy koʻchalari chorrahasidagi xiyobonda joylashgan.

## Yodgorlikning ochilishi
2014-yil Birinchi jahon urushi boshlanganidan beri yuz yil toʻldi, bu urushda Rossiya ham faol ishtirok etdi, armiyasi Sharqiy frontda jang qildi. 1917-yilda, birinchi navbatda, ichki agʻdar-toʻntarlar tufayli, frontdagi vaziyat Rossiya uchun keskinlashdi va 1918-yil mart oyida hokimiyat tepasiga kelgan bolsheviklar Rossiya uchun oʻz sharoitlari jihatidan juda qiyin boʻlgan tinchlik shartnomasini tuzdilar. SSSRdagi urushning oʻzi „imperialistik“ va adolatsiz deb atalgan, shuning uchun hokimiyat undagi voqealarga juda kam eʼtibor berdi.

Ushbu muhim voqeaning yuz yilligi koʻp jihatdan Rossiyada urush xotirasini abadiylashtirish uchun jamoatchilikning qiziqishini uygʻotdi. 2014-yilda butun mamlakat boʻylab ushbu mavzuga bagʻishlangan qator madaniy va ilmiy tadbirlar oʻtkazildi.

Rostov-na-Donuda yodgorliklarni oʻrnatish boʻyicha maxsus komissiya yodgorlik eskizi uchun uchta variantni koʻrib chiqdi. Natijada, Rossiyada xizmat koʻrsatgan rassom Sergey Mixaylovich Isakovning ishi tanlandi. Ishlab chiqarish va oʻrnatish xarajatlari Rostov viloyati Savdo-sanoat palatasi tomonidan qoplandi.

Rostov-na-Donudagi Birinchi jahon urushi qahramonlari haykali 2014-yil 1-avgustda, Rossiya urushga kirgan kuni ochilgan. Tantanali ochilish marosimi shahar hokimi, shahar maʼmuriyati vakillari, mahalliy kazaklar ishtirokida boʻlib oʻtdi.

Yodgorlik 3,5 metrli bronzadan yasalgan harbiy kiyimdagi va yelkasiga miltiq taqilgan askar tasviri.

Shuningdek, Rostov viloyatida Birinchi jahon urushi qahramonlariga bagʻishlangan yana bir nechta yodgorliklar oʻrnatilgan: Shaxtida, Novocherkasskda, Batayskda va boshqa bir qancha aholi punktlarida.

## Yana qarang
* Birinchi jahon urushi qahramonlari yodgorliklari
## Manbalar
„Yovvoyi diviziya“ Ingush otliq polki haykali

**"Yovvoyi diviziya" Ingush otliq polki haykali** — Ingushetiya Respublikasining Nazran shahridagi Xotira va shon-sharaf yodgorligi hududida joylashgan yodgorlik. Afsonaviy Kavkaz mahalliy otliq diviziyasining bir qismi boʻlgan Ingush otliq polkiga, Rossiya imperatorlik armiyasining otliq tuzilmasiga bagʻishlangan. 2012-yil 9-iyunda ochilgan. Bu Rossiyada „Yovvoyi boʻlinma“ ga bagʻishlab oʻrnatilgan birinchi yodgorlik.

## Tavsifi
Yodgorlik uchta otliqdan iborat kompozitsiya. Hujum qilayotgan otliqlar guruhining boshida Ingush otliq polkining ofitseri, undan keyin ikkita otliq — Avliyo Jorj otliqlari tasvirlangan.

Yodgorlik „Yovvoyi diviziya“, xususan, Ingush otliq polki otliqlarining birodarlik, qoʻrqmaslik va jasorat ruhini ifodalaydi. Bu yerda Birinchi jahon urushidagi ayniqsa qiziqarli qahramonlik epizodini eslash oʻrinli, oʻshanda yuzlab Cherkes otliq polki tomonidan qanotda qoʻllab-quvvatlangan Ingush otliq polki 1916-yil 15-iyulda Galitsiyaning Yezerjani qishlogʻi yaqinidagi shiddatli jangda nemislarning ustun kuchlari ustidan ajoyib gʻalaba qozongan. Ushbu jang natijasida rotaning eng sara boʻlinmalari hisoblangan 46- va 58- nemis piyoda polklarining rotalari butunlay magʻlubiyatga uchradi va oʻz faoliyatini toʻxtatdi.

Yodgorlikka yodgorlik lavhalari oʻrnatilgan.

Ulardan birida Ingush otliq polki qoʻmondoni, polkovnik G.A.Merchulening tabrik telegrammasining asl matni koʻrsatilgan. Matn „Terskiye vedomosti“ gazetasining 1916-yil 21-iyuldagi 158-soni, „Mahalliy yilnomalar“ boʻlimii2-betida eʼlon qilingan. Eslatmaning asl nomi „Ingushlarning jasorati“.** **

## Manbalar


## Havolalar
* 
* 
* 
* 
*
Melpomene

**Melpomene** — Donetsk viloyat musiqa va drama teatrining pedimentidagi figura

Melpomene — Donetskdagi eng katta pediment figurasi. Balandligi 3,5 metr (balandligi teatrning butun meʼmoriy ansamblining nisbati asosida hisoblab chiqilgan), vazni esa bir tonnaga yaqin. Muallif — haykaltarosh Yuriy Ivanovich Baldin. 2005-yil 14-martda quyma bronzadan oʻrnatilgan.  

1958- yilda qurilgan teatrning arxitektura loyihasida pediment figurasi rejalashtirilgan edi. Teatr 1961-yilda pedimentsiz, lekin uning uchun maxsus  poydevor bilan qurilgan.

Ushbu davrda KPSS Markaziy Qoʻmitasi va SSSR Vazirlar Sovetining 1955-yildagi "Dizayn va qurilishdagi ortiqcha narsalarni bartaraf etish toʻgʻrisida"gi qarori munosabati bilan butun mamlakat boʻylab qurilish loyihalaridan dekorativ elementlar olib tashlandi:

2000-yillarda teatrni rekonstruksiya qilish paytida pedimentga haykal oʻrnatishga qaror qilindi. Dizayn hujjatlarida qaysi raqamni oʻrnatish rejalashtirilganligi haqida maʼlumot yoʻqligi sababli, yangi rasm tanlangan. Ular qadimgi yunon mifologiyasida Melpomene fojiasining ilhomlantiruvchisi hisoblangan.

Muse Melpomene klassik qiyofasi uzum yoki pechak barglari gulchambarida, teatr libosida, bir qoʻlida fojiali teatr niqobi, ikkinchi qoʻlida tayoq yoki qilich bilan tasvirlangan. Ammo Donetsk drama teatrining Melpomene obrazida anʼanaviy atributlarning hech biri mavjud emas. U qoʻlida palma novdasi ushlagan holda tasvirlangan.

## Havolalar

* 
* 
* 
* 
* 
*
Yo-Yo Rodriguez

**Yo-Yo Rodriges**, **Slingshot** nomi bilan ham tanilgan — "Marvel Comics" Amerika nashriyoti komikslarida paydo boʻladigan super qahramon. U shuningdek, „Sh.I.T agentlari“ teleseriali va uning spin-offi „Sh.I.T Agentlari: Yo-Yo“da ham suratga tushgan, bu yerda uning rolini Natalia Cordova-Buckley oʻynagan.

## Nashr tarixi
Yozuvchi Brian Michael Bendis va rassom Alex Maleev tomonidan yaratilgan Yo-Yo Rodriguez birinchi marta *Nev Avengers* №#13 (2008-yil iyul) komiksida paydo boʻlgan.

## Oʻylab topilgan biografiya
Yo-Yo Rodriguez — super yovuz Griffinning Puerto-Rikolik qizi. U Nick Fury tomonidan yollanadi va uning Skrullarga qarshi jamoasiga qoʻshiladi. Bu jamoa Yashirin jangchilar nomi bilan mashhur boʻladi.

Yovuz Gorgon uning qoʻllarini uzib olganidan soʻng, u vaqtincha jamoaning faol aʼzosi boʻla olmaydi. Biroq, keyinchalik ikkala qoʻli ham protezlarga almashtirildi va u xizmatga qaytadi.

## Kuchi va qobiliyatlari
Yo-Yo gʻayritabiiy tezlikda harakatlanishga va keyin harakatning boshlangʻich nuqtasiga qaytishga qodir.

## Komikslardan tashqarida

### Televideniye
Elena Rodriguez „Orqaga qaytib“ seriyasida debyut qilib"Sh.I.T. agentlari" teleserialining uchinchi mavsumida paydo boʻladi, bu yerda uning rolini Natalia Cordova-Buckley ijro etgan. Serialda u Odam boʻlmaganlarning vakili hisoblanadi. U birinchi marta Sh.I.T. bilan ular uni Kolumbiya milliy politsiyasining korrupsioner aʼzolaridan qurol oʻgʻirlagani uchun taʼqib qilishganida uchrashadi. Unda agent MakKenzi bilan munosabat boshlanadi, u unga „Yo-Yo“ laqabini beradi. Keyinroq Elena Deyzi Jonson boshchiligidagi Odam boʻlmaganlar guruhining Yashirin jangchilar jamoasi tarkibiga qoʻshiladi.

Sokovian kelishuvi imzolangandan soʻng, Rodriguez Sh.I.T. nazorati ostida kundalik hayotga qaytadi, lekin vaqti-vaqti bilan serialning toʻrtinchi mavsumida tashkilotga yordam berib turadi.

Beshinchi mavsumda Cordova-Buckley asosiy aktyorlar tarkibiga qoʻshiladi. Yo-Yo, boshqa qahramonlar bilan birga, apokalipsisdan keyingi kelajakka koʻchiriladi, keyinchalik u oʻzining qoʻllari amputatsiyalangan kelajakdagi versiyasini uchratadi. 10-qismda hozirgi vaqtga qaytib, Yo-Yo yosh yovuz ayol Ruby Halening aybi bilan haqiqatdan ham qoʻllaridan ayriladi. Keyinchalik Leo Fitz unga robotning qoʻllaridan protez yasaydi. 18-seriyada Ruby Haleni oʻldiradi.

### Veb-serial
Natalia Cordova-Buckley „Sh.I.T. agentlari: Yo-Yo“ shaxsiy veb-seriali — „Sh.I.T. agentlarining“ olti seriyali spin-offida Yo-Yo rolini takrorladi.

## Manbalar


## Havolalar
* Yo-Yo Rodriges (angl.) na sayte Comic Book DB
* Rogatka na sayte Comicvine.com
* [Yo-Yo Rodriges](http://marvel.wikia.com/wiki/Yo_Yo_Rodriguez_%28Earth-616 %29)  na sayte Marvel Wiki
AQSh 25 sent tangalari

**AQSh 25** **sent tangalari, Amerika xushmanzarali 25 sent tangalari** () - 2010-yildan 2021-yilgacha Amerika Qoʻshma Shtatlari zarbxonasi tomonidan zarb qilingan 25 sentlik esdalik tangalar seriyasi (q*uoter, toʻrtdan bir [[AQSh dollari|dollar]], chorak dollar*).

Dastur har yili (2021-yildan tashqari) AQSH milliy bogʻlari yoki boshqa tabiat obʼyektlari (har bir shtat, federal okrug va hudud uchun bittadan) tasvirlangan besh turdagi tangalarni zarb qilishni nazarda tutadi.

## Tanga tafsilotlari
Tangalarning old tomonida Jorj Vashington tasvirlangan.

Tangalarining orqa tomonida AQSH milliy bogʻlari yoki boshqa tabiiy obʼyektlar, jumladan , Qoʻshma Shtatlarga qaram hududlarda joylashganlar tasvirlangan..

## Seriyalar (2010–2021)

## Sxema

*

## Havolalar
Mordaxay

**Mordaxay ―** Esfir kitobining tavrotdagi qahramoni, Esfirning amakivachchasi, Navuxodonosor davrida asirga olingan va Suzax qirol saroyida kamtarona lavozimni egallagan. U Esfirining tarixida muhim rol oʻynadi, u orqali u Malika boʻldi va yahudiy xalqini takabbur va shafqatsiz Xaman tomonidan tahdid qilingan xavfdan qutqardi.

Yahudiy urf-odatlarida, yahudiylarning Purim bayrami bilan bogʻliq boʻlgan qahramonlardan biri va buyuk Majlis aʼzolaridan biri deb nomlanadi, uning qarorlari Bobil asirligidan qaytganidan keyin yahudiy xalqining hayotini belgilaydi.

Yahudiy agadik adabiyoti Mardoxeyning Bilshan laqabiga ega ekanligini tushuntiradi (Ezra 2:2, Naximiyo 7:7), yaʼni „soʻzlovchi“ yoki „notiq“.

## Manbalar
Patroklus tanasi bilan Menelaus

**"Patroklus** **tanasi bilan** **Menelaus"** — eramizdagi 1-asrining marmar nusxasi yoʻqolgan Pergamon haykalidan, uning parchalari esa 16-asrda Rimda topilgan. Toskana gersogi Kosimo deʼ Medichi tomonidan sotib olingan. U Pietro Takka va Lodoviko Salvettiga buzilgan haykalni „qayta tiklash“ni topshirdi. Ularning saʼy-harakatlari natijasi Ponte Vekkio nishlarning biriga joylashtirildi. Hozirda u Piazza della Signoriaʼdagi Lanzi lodjiyasida joylashgan.

1771-yilda Anton Mengs 16 -asr haykaltaroshlarining uslubiy „tiklanishi“ dan norozi boʻlib, ularning kamchiliklarini tuzatishga qaror qildi va haykaltaroshlik guruhining gipsli versiyasini yaratdi. Xuddi shu qahramonlik kompozitsiyasining Avgust maqbarasidan kelib chiqqan yana bir versiyasi 16-asrdan beri Medichi kolleksiyasida Ayaks nomi bilan paydo boʻlgan. Uni Pitti saroyida koʻrish mumkin. Paskinoning mashhur Rim haykali dastlab xuddi shu mavzuni tasvirlab berganga oʻxshaydi.

## Yana qarang

* Pasquino

## Adabiyotlar

* Francesco Lumachi *Firenze — Nuova guida illustrata storica-artistica-anedottica della città va dintorni*, Firenze, Società Editrice Fiorentina, 1929-yil.
* Frensis Xaskell va Nikolas Penni *taʼmi va antiqa: Klassik haykalning jozibasi 1500-1900* (Yel universiteti nashriyoti) 1981: 291-96, mushuk. yoʻq 72. Pasquino.
* Jovanna Giusti Galardi, *Florensiyadagi Loggia Della Signoria haykallari: Qayta tiklangan* asarlar 2002: 45-51.
Lava (Ramayana)

**Lava** () va uning egizak akasi Kusha Ram va Sitaning bolalari edi. Ularning tarixi Ramayana hind eposida bayon etilgan. Lava onasi singari oq-oltin teriga ega edi, Kusha esa otasi kabi qora teriga ega edi.

Lava uning nomi bilan atalgan Lavapuriga (zamonaviy Lahor) asos solgan deb taxmin qilinadi.

## Tugʻilish va bolalik

Ramayananing birinchi bobida Balakanda Valmiki oʻz shogirdlari Lava va Kushaga Ramayanani gapirib berganini eslatib oʻtdi. Ammo ularning tugʻilishi va bolaligi Uttar Kandaning soʻnggi bobida keltirilgan, bu Valmikaning asl asari hisoblanmaydi. Afsonaga koʻra, Ayodxya kiyimlarini yuvuvchi Sita sodiqligiga shubha qilayotganini eshitgandan keyin Rama shubhali boʻlib qolganini bilganida homilador Qirolicha Sita Ayodxya qirolligini tark etadi. Keyin u Tamsa daryosi boʻyida joylashgan Valmiki ashramida panoh topdi. Sita ashramda egizak oʻgʻil, Lava va Kushani dunyoga keltirdi. Ular Shaxzoda Valmika rahbarligida harbiy mahoratga oʻrgatilgan va ular ham qirol Rama tarixini oʻrganishgan.

## Ashvamedha Yajna

Rama tomonidan oʻtkazilgan Ashvamedha Yajna paytida, donishmand Valmiki Lava va Kusha bilan birga kiymini alishtirgan Sita bilan marosimda  ishtirok etdi.

Lava va Kusha Ramayana-ni katta auditoriya oldida kuylashdi. Lava va Kusha Sitaning surguni haqida gapirganda, Ramaning uragi ezildi va keyin Valmiki hammaga Sitani koʻrsatdi. Xijolat va qaygʻu bilan qoplangan Sita yerni, oʻz onasini (Bxumi) chaqirdi va uni olib ketishni soʻradi va yer ochilganda u gʻoyib boʻldi. Keyin Rama Lava va Kusha uning bolalari ekanligini bilib qoldi.

Boshqa bir versiyaga koʻra, Lava va Kusha qurbonlik otini olib, Rama aka-ukalarini va ularning armiyasini magʻlub qiladi va Rama ular bilan jang qilish uchun kelganida, maharishi Valmiki aralashdi va keyin Sita oʻgʻillariga otasi Rama ekanligini aytib berdi va Valmiki bolalarga Ayodxia aholisiga Sita qurbonligi haqida Ramayana qoʻshigʻini aytishlarini aytdi Ayodxia odamlaridan Sita buzilgan qiyofasini yuvish uchun hatto boy Lankani (Ravana oroli) ham qurbon qilgan.

## Qoʻshimcha tarix
Lava va Kusha otasi Ramadan keyin hukmdorlar boʻlishdi. Ular mos ravishda Lavapuri va Kusasthali (zamonaviy Titlagarx) shaharlarini qurdilar.

Kushavati Ramayana eposida aytilganidek, Koshal Qirolligidagi shaharga aylandi. Shoh Koshali, Rama, oʻgʻli Lavani Shravasti va Kusha Kushavati shahriga oʻrnatdi.

## Manbalar
Lavan

**Lavan** (ibroniycha ‏לָבָן‌‎, „oq“) ― Bitiya kitobida tavrotda aytilgan qahramon: Vafuilning oʻgʻli (ibron. Betuel), oʻgʻli Naxor: Revekkining akasi: Isaakning rafiqasi: Lii va Raxilining otasi: Patriarx Iakovning rafiqalari (yaʼni uning qaynotasi).

Lavan chorvador edi, shoxli mayda mol podasining egasi edi. Uning jiyani Iakov unda (Isaak va Revekkaning oʻgʻli) boshpana topadi.

Lavan Iakovga birinchi katta qizi Liani turmushga berdi, keyin kenja qizi — Raxilni berdi. Keyinchalik, Lavanning uyi va Iakovning kattalashgan oilasi oʻrtasida kelishmovchiliklar yuzaga keldi va Iakov butun oilasi bilan va Lavandan qochishga  majbur boʻldi. Oxirgisi  uni taʼqib qilishga tushdi, uni quvib tetgan joyi keyin Galaad (Gal-Ed, „Skala-guvoh“) degan nom oldi, chunki bu yerda muxoliflar bir-biri bilan tinchlik shartnomasi tuzdilar.

## Manbalar


## Havolalar
* Лаван — статья из Электронной еврейской энциклопедии
Miss Chikago

**Miss** ***Chikago*** (angl. *The Sun, the Moon and One Star / Miró's Chicago*, „Quyosh Oy va bitta yulduz“) — bu 1981-yilda temir;tel-toʻr, beton, bronza va keramik plitkalardan tayyorlangan Joan Miro haykalidir.

## Tavsifi
1969-yilda Brunswick korporatsiyasi ushbu haykalni Miroga topshirdi, ammo xarajatlarni hisoblab chiqqach, loyihani toʻxtatdi. Oʻsha paytdagi haykalning bronza modeli Miluoki sanʼat muzeyi kolleksiyasida saqlangan. 1979-yilda Chikagoning birinchi ayol meri Jeyn Birn haykal uchun mablagʻ toʻplashga rozi boʻldi, lekin uning yarmi boshqa manbaalardan olinishi sharti bilan. Bir qator muassasalar, jamgʻarmalar va shaxslarning javobidan soʻng qurilish ishlari boshlandi. Bundan tashqari, Miro oʻz dizaynini shaharga sovgʻa qilish va haykal tavsifiga hayr -ehson qilgan kishilarning ismlarini kiritish orqali xarajatlarni pasaytirdi. SHundan keyin Chikago hisobiga 250 000 dollar miqdorda pul mablagʻlari kelib tushdi.Bu  mablagʻlarning aksariyati hayr-ehson qiluvchilardan kelgan pullar edi.

Haykal maʼmuriyat binosi va Chikago ibodatxonasi oʻrtasida, Chikago Loopda joylashgan.Haykalning ochilish marosimi 1981-yil 21-aprelda boʻlib oʻtgan.

## Manbalar
„Hayotni saqlab qolgani uchun“ medali (Rossiya)

„**Hayotni saqlab qolgani uchun“ medali** () –Rossiya Federatsiyasining davlat mukofotidir.

## Tarixi
"Hayotni saqlab qolgani uchun" medali 1994-yil 2-martda Prezidentning 442-son Farmoni bilan taʼsis etilgan. Nizomiga uch marta oʻzgartirishlar kiritilgan. Birinchi marta Prezidentning 1999-yil 6-yanvardagi 19-son farmoni bilan, ikkinchisi 1995-yil 1-iyundagi 554-sonli Prezident qarori bilan [2] va nihoyat, Prezidentning 2010-yil 7-sentyabrdagi 1099-sonli qarori bilan. Shu bilan butun Rossiya mukofotlari tizimi Sovet davridagi mukofotlardan butunlay oʻzgartirildi.

## Mukofot nizomi
"Hayotni saqlab qolgani uchun" medali fuqarolarga tabiiy ofatlar, suvda, yer ostida, yongʻinni oʻchirishda va hayot uchun xavf tugʻdiradigan boshqa vaziyatlarda odamlarni qutqarganliklari uchun beriladi. Medal vafotidan keyin berilishi mumkin.

Rossiya Federatsiyasining ustuvorlik tartibida aytilishicha, „Hayotni saqlab qolgani uchun“ medali chap koʻkrakda boshqa medallar bilan birga taqilishi va „Davlat chegaralarini himoya qilishdagi fidokorligi uchun“ medalidan keyin qoʻyilishi kerak.

## Mukofot tavsifi
"Hayotni saqlab qolgani uchun" medali 32&nbsp;mm diametrli dumaloq kumush medal. Old yuzida "Jasorat" ordeni relyefi tasvirlangan. Teskari pastki markazida va chap yarmida palma, dafna va emanning bir-biriga bogʻlangan shoxlari tasvirlangan. Orqa tomonning oʻng yarmida „Hayotni saqlab qolgani uchun“ () boʻrtma yozuvi bor. Orqa tomonning pastki qismida, novdalar ostida, medalning pastki chetidan biroz yuqoriroqda mukofotning seriya raqami uchun ajratilgan chiziqli „N“ relyefli harfi mavjud.

Medal Rossiyaning standart beshburchak blokiga medalning osma halqasi orqali osilgan. Oʻrnatish joyi 2&nbsp;mm qizil qirrali chiziqlari boʻlgan 24&nbsp;mm kenglikdagi oq ipak muare lentasi bilan qoplangan.

## Taqdirlanish soni

* Hozirgacha berilgan medallar:

## Manbalar
Kroton

**Kroton** (boshqa Κρττων) — yunon mifologiyasining qahramoni, Kroton shahrining eponimi (hozirgi Kroton). Uning rafiqasi Lavreta. Uning odamlari Sita tomonidan asos solingan Amazon shahrini egallab olishdi.

Geraklga mehmondoʻstlik qildi. Kroton Gerakldan sigirlarni oʻgʻirlab ketgan qaynotasi Lakiniyani qutqarishga harakat qildi, ammo Geraklning qoʻlida vafot etdi. Gerakl tasodifan uni oʻldirdi, ajoyib dafn uyushtirdi va qabr qurdi, kelajakda bu yerda shahar boʻlishini bashorat qildi.

## Manbalar
Ummon riali

**Ummon riali** () — Ummon sultonligining pul birligi. Valyuta — bayza, rialning 1/1000 qismiga teng. ISO 4217 kodi — OMR.

Ummon riali 1974-yil mart oyida 1:1 nisbatda Said riali () oʻrniga joriy qilingan. Dastlab, emissiya Ummon valyuta kengashi tomonidan amalga oshirilgan, keyin emissiya funksiyalari Ummon Markaziy bankiga oʻtkazildi.

Pul muomalasida 100 va 200 bayz, ¼, ½, 1, 5, 10 va 50 riallik banknotalar, shuningdek, 5, 10, 25, 50 va 100 bayzli tangalar mavjud.

Banknotlarda yozuv va raqamlar bir tomonida ingliz tilida, ikkinchi tomonida arab tilida yozilgan. Tangalar ingliz tilidagi yozuvlar va raqamlarni takrorlanmasdan zarb qilinadi.

## Banknotalar

## Valyuta kursi rejimi
Ummon rial kursi AQSh dollariga 1 ummon rial = 2,6008 AQSH dollar kurs boʻyicha bogʻlangan.

1973-yildan 1986-yilgacha rial 1 mmon riali = 2,895 AQSh dollari kursi boʻyicha AQSh dollariga bogʻlangan. 1986-yilda kurs 1 ummon riali = 2,6008 AQSh dollariga oʻzgartirildi, bu taxminan 1 AQSh dollari = 0,384497 ummon rialiga toʻgʻri keladi. Ummon Markaziy banki AQSh dollarini 0,384 ummon rialidan sotib oladi va 0,385 ummon rialidan sotadi. Bu Quvayt dinori va Bahrayn dinoridan keyin dunyodagi uchinchi yirik pul birligidir.

## Manbalar

## Havolalar
 • http://archive.travel.ru/oman/money/  2008 
 • Ummon Sultonligi tangalari   , Pul muzeyida arxivlangan
 • Ummon banknotalari   , Pul muzeyida arxivlangan
 • Ummon banknotlari galereyasi
Krodo

**Krodo** (lot. Crodo) — sakson va gʻarbiy slavyan mifologiyasidagi vaqt xudosi, yilnomachi Konrad Boto tomonidan tasvirlangan. Slavyanlar va sakslar orasida bunday xudoning mavjudligi shubha ostida.

Konrad Boto oʻzining „Sakson xronikasi“ da (Chronecken der Sassen, 1492) slavyan xudosi Krodo (Crodo) yoki Satara haqida gapiradi, uning qurbongohi Goslarda boʻlgan va uning nomi Bad Gartsburg yaqinidagi tuz manbai boʻlgan. Ehtimol, Krodo nomi Kronosdan, Satar esa Saturn nomidan kelib chiqqan boʻlishi mumkin.

Goslar muzeyida „Krodo qurbongohi“ — XII-asr oxiridagi katolik qurbongohi shahar soboridan namoyish etilgan. XVIII-asr boshidagi kech afsonaga koʻra, bu qurbongoh Krodo maʼbadida ishlatilgan.

Ura-Linda, qadimgi friziyaliklarning soxta yilnomasi, p. 45-rasmda oltita sim uchta gʻildirak chizilgan, ular Vralda, Manba va Boshlanish sifatida imzolangan va matn „Bu Kroder, Yul bilan abadiy aylanadigan gʻildirak“ degan tushuntirish bor.

## Manbalar
Zelfa

**Zelfa**, **Zilpa** (*Zilpa, Zilpah*) — Ibtido kitobining qahramoni — Lea choʻrisi, Yoqubning xotini boʻlib, unga Gad va Osher ismli ikki oʻgʻil tugʻib beradi.

Yoqub Lea bilan turmush qurgandan soʻng, Zelfa Leaning otasi Lobon tomonidan Leaga xizmatkor sifatida berilgan(Ibtido., 46:18).

Oʻlik dengiz oʻramlarining bir qismi boʻlgan Neffalim ahdida Valla va Zelfaning otasining ismi Oxiyot boʻlganligi aytiladi (lit. „opa-singillar“). Uni Rohila va Leaning otasi Lobon qoʻlga olib, ozod qiladi hamda unga qizlarining onasi boʻlgan Xanna ismli xotinini beradi. Talmud manbalari (Midrash Rabbah, Bit. 74:13 va boshqalar), boshqa tomondan, Valla va Zelfa ham Lobonning kanizaklari orqali qizlari boʻlganligini taʼkidlaydi. Bu esa ularni Rohila va Leaning kichik oʻgay opa-singillariga aylantiradi (Pirke De-Rabbi Eliezer, xxxvi).

Rashining soʻzlariga koʻra, Zelfa Valladan yoshroq boʻlgan. Lobonning uni Leaga berishga qaror qilishi, Yoqubni Rohiladan kattaroq boʻlgan Leaga uylanishi uchun qoʻllagan hiylasining bir qismi edi. Toʻydan ertasi kuni ertalab Lobon Yoqubga shunday deydi: „*Bizning oʻrnimizda kattasidan oldin kichigini erga berish uchun bunday qilmaydilar*“ (Ibtido). Ammo tunda Lobon hiyla-nayrangini yashirish uchun hiyla-nayrangli kelinga xizmatkorlarning eng kichigini beradi, shunda Yoqub opa-singillarning eng kichigi Rohilaga uylandim, deb oʻylaydi.

Zelfa, shuningdek, Yoqubning xotinlari oʻrtasidagi unga ogʻil tugʻib berish raqobatida ishtirok etadi. Toʻrtinchi oʻgʻli tugʻilgandan keyin Lea homilador boʻla olmaydi. Shundan soʻng hali farzand koʻrishga qodir boʻlmagan Rohila oʻzining choʻrisi Vallani Yoqubga turmushga berib, u orqali farzand koʻradi. Valla ikki oʻgʻliga homilador boʻlganida, Lea xuddi shu fikrni qabul qiladi va Zelfani Yoqubga beradi. Lea Zelfaning ikki oʻgʻliga ism qoʻyadi va ularning tarbiyasida bevosita ishtirok etadi.

Yahudiylar urf-odatlariga koʻra, Zelfa Tiberiyadagi Ajdodlar qabriga dafn etilgan, deb hisoblaniladi.

## Ommaviy madaniyatda
Anita Diamantning „Qizil chodir“ romanida Zelfa va Valla turli onalardan boʻlgan Lea va Rohilaning oʻgay opa-singillari sifatida taqdim etilgan.

## Manbalar
Taras Shevchenko yodgorligi Gorlovka

**[[Taras Shevchenko|Shevchenko haykali]]** — Gorlovkada ukrain shoiri, nosiri, rassomi va etnografi Taras Grigoryevich Shevchenko sharafiga oʻrnatilgan yodgorlik. Haykal muallifi ukrainalik rassom va haykaltarosh Petr Ivanovich Atip hisoblanadi.

T. G. Shevchenko yodgorligi Dimitrov bulvarida, Dimitrov haykali oʻrnatilgan joyda oʻrnatilgan. Haykal muallifi Gorlovkada tugʻilgan, ukrainalik rassom va haykaltarosh Petr Ivanovich Antip, u shuningdek Gorlovkaning bir qator boshqa yodgorliklari va haykaltaroshlik kompozitsiyalarining muallifi: shahar asoschisi Petr Gorlov, Taras Shevchenko byusti, afgʻonlar haykali, „Talabalar shon-shuhrat xiyoboni“.

## Adabiyotlar va maʼlumotnomalar

* *Kucheruk Oleksandr* (yozuvchi, O.Oljich nomidagi kutubxona direktori) Shevchenko yodgorliklari yer fonida… *Mangʻishloqning Vashingtongacha* boʻlgan koʻrinishi. // Cherkaskiy viloyati&nbsp;— Bogdan va Taras erlari. Madaniy toʻplam., K.: „Ukraina propile“, 2002, bet. 67-80
* 
* 

## Manbalar
Krotop

**Krotop** (Krotopiya, boshq.va hokazo Κρττωπος) — yunon mifologiyasining qahramoni, Iasdan keyin Argos qiroli. Agenorning oʻgʻli, Sfenelas va Psamafning otasi. Uning qizi Apollondan oʻgʻil tugʻdi, u qizini oʻldirdi. Uning haykali Argosda turar edi. Uning davrida suv toshqini yuz berdi.

## Manbalar
Ratcatcher

**Ratcatcher** ― Amerika komikslarida va boshqa DC Komiks nashrlarida, birinchi navbatda, Batmanning dushmani sifatida paydo boʻlgan xayoliy qahramon ismi. Bu qara zomindorlarning klassik firibgarlar galereyasini tashkil etuvchi raqiblar guruhiga tegishli. Qachonlardir Gotham City sanitariya boʻlimida haqiqiy kalamush-tutuvchi boʻlganida, Otis Flannegan jinoiy hayotga kirdi. Oʻzini kalamushlar bilan muloqot qilish va ularni oʻrgatish qobiliyati tufayli oʻzini kalamush tutuvchi deb atab, Flannegan bir necha bor oʻz sheriklarini Gotemni qoʻrqitish uchun ishlatib, parazit askarlarini ozod qildi.

Ratcatcher birinchi marta Detective Comics № 585 (1988-yil aprel) da paydo boʻlgan va Yozuvchilar Alan Grant, John Wagner va rassom Norm Breyfogle tomonidan yaratilgan.

Cheksiz inqirozning boshida Flannegan uysizlar shirkatida topilgan va OMAC agentlaridan biri tomonidan super qahramonlar va supervillalar bilan kurashish uchun dasturlashtirilgan.

Qahramonlarning ikkita versiyasi ― **Cleo Cazo**/**Ratcatcher 2** va uning nomaʼlum otasi DC Extended Universe „Oʻz joniga qasd qilish guruhi“ (2021) filmida Daniela Melchior va Taika Waititi tomonidan tasvirlangan.

## Yana qarang
* Hamelinning Pied Piper
* Batman dushmanlari roʻyxati
## Manbalar


## Havolalar
* Крысолов на DC Comics Wiki
* Звезда «Отряда самоубийц» сказала, что сначала героиня правила птицами, а не крысами
Taras Shevchenko yodgorligi Donetsk

**Taras Shevchenko haykali** — Donetskning Voroshilovskiy tumanida, Shevchenko bulvari va Artyom koʻchasi chorrahasida joylashgan.

Yodgorlik Ukraina SSR Vazirlar Kengashining 1953-yil 25-dekabrdagi qaroriga binoan qurilgan va 1955-yil 8-sentabrda oʻrnatilgan. 1967-yilda Lenin maydonida Lenin haykali oʻrnatilishidan oldin u Donetskning asosiy yodgorligi hisoblangan.

U Pereyaslav Radaning 300 yilligi sharafiga yaratilgan va ukrain shoiri va rassomi, zamonaviy adabiy ukrain tilining asoschisi Taras Grigoryevich Shevchenko tasvirlangan.

Yodgorlik shoirning bronzadan yasalgan toʻliq metrajli figurasidir. Haykal sayqallangan qizil granitdan yasalgan dumaloq poydevorda joylashgan. Poydevorda Taras Shevchenko asarlari qahramonlari tasvirlangan friz oʻrnatilgan. Friz markazida Nikolay Gavrilovich Chernishevskiy va Nikolay Aleksandrovich Dobrolyubovga sheʼrlarini oʻqiyotgan Shevchenkoning oʻzi tasvirlangan.

Yodgorlik 1950-yillardagi sovet monumental sanʼati anʼanalarida yaratilgan va Xarkovdagi Taras Shevchenko haykali bilan oʻxshash.

Donetskdagi Shevchenko yodgorligi SSSRning pochta konvertlarida 1964-, 1977-, 1980- va 1982-yillarda tasvirlangan.

Yodgorlik mualliflari — haykaltaroshlar Makar Kondratiyevich Vronskiy, Aleksey Prokofyevich Oleynik va meʼmor Viktor Alekseyevich Sharapenko.

Yodgorlik Donetsk viloyat davlat maʼmuriyati binosi va turar-joy qurilishi N. K. Krupskaya nomidagi Donetsk viloyat kutubxonasi binosi tomonidan tashkil etilgan maydonning kompozitsion markazidir. Yodgorlik shahar tashkil etuvchi ahamiyatga ega — u shaharning kenglik oʻqini — Shevchenko bulvarini boshlaydi.

Haykal Kiyevda qilingan va u yerdan Donetskga olib kelingan.

## Manbalar

## Bibliografiya

* Buyuk Kobzar yodgorliklari / I. Ignatkin // Qurilish va arxitektura. — 1964. — No 3. -. 35-38 : fotosurat.
* 
* Pamyatnik T. G. Shevchenko // Televizion qoʻllanma. Maxsus masala. Donetsk turisti. Oilaviy dam olish uchun 150 ta eng yaxshi joy. — Donetsk, 2010-yil avgust. — 2-son. — S. 10.

## Havolalar

* 
* 
* 
*
Cubone

**Cubone**, Yaponiyada **Karakara** nomi bilan tanilgan (jap.  カラカラ) ― pokemon, Nintendo va Game Freakga tegishli boʻlgan Pokemon oʻyinlari, manga va anime seriyasidagi mavjudot. Cubone Kan Sugimori tomonidan yaratilgan va birinchi marta Pokémon Red va Blue oʻyinlarida, soʻngra turli xil Merchendayzer, Spin-off, animatsiya va bosma franshiza moslashuvlarida paydo boʻlgan. Kupon Marovakkaga aylanishi mumkin.

## Reaktsiya va sharhlar
Oʻyinlarda birinchi marta paydo boʻlganidan beri Cubone tanqidchilar tomonidan ijobiy qabul qilindi. GamesRadar veb-saytining muharriri Raymond Padilla uni „beshta bexosdan qoʻrqinchli Pokemon“ roʻyxatida uchinchi oʻringa qoʻydi, bu uning boshiga kiygan bosh suyagi va suyakka ishora qilib, ykonibalizm haqida ishora boʻlishi mumkin. „GamesRadar“ ning yana bir muharriri Brett Elston pokemonni „psixoz“ romanining qahramoni Norman Bates Cubone bilan faxrlanar edi, chunki syujet boʻyicha Norman onasining kiyimlarini kiyib olgan. Franshiza muxlislari orasida Cubone oʻlgan Pokemon Kangasxanning farzandi degan nazariya mavjud, chunki ular bir-biriga oʻxshash. GamesRadar muharriri Kerolin Gadmandson bu nazariyani qoʻllab-quvvatladi, ehtimol dastlab Kangasan Marovakning evolyutsiyasi edi. IGN saytida Cubone oʻyinning dastlabki darajalari uchun yaxshi seriya deb topildi. IGN muharriri „Pokémon of the Day Chick“ Kubonni eng sevimli pokemonlaridan biri deb atadi va uning kamchiliklari yoqimli koʻrinishi tufayli kechirilishi mumkinligini taʼkidladi. Rayan Omega, Anime Trivia Quizbook: From Easy to Otaku Obscure, 1-qism muallifi, Pokémon animesining ochilishida Cubone „kameradan tortinchoq“ ekanligini yozgan. Loredana Lipperini, muallifi Generazione Pókemon: i bambini e l’invasione planetaria dei nuovi, kubonni bosh suyagi dubulgʻasi bilan „sirli“ koʻrinadigan kichkina dinozavrni eslatuvchi mashhur Pokemon deb yozgan.

## Manbalar

## Havolalar
* [Profil Kubona na Bulbapedia.net](http://bulbapedia.bulbagarden.net/wiki/Cubone_(Pokémon))
Taras Shevchenko haykali Yevpatoriya

**[[Taras Shevchenko]] haykali** — Yevpatoriya (Qrim) shahrida ukrainalik shoir, yozuvchi va rassom Taras Shevchenko sharafiga oʻrnatilgan yodgorlik boʻlib, u 2003-yilda xuddi shu nomdagi Shevchenko koʻchasi burchagida shaharning 2500-yilligi munosabati bilan tantanali ravishda ochilgan. Yozuvchining haykali bronza rangli materialdan ishlangan.

2016-yilda Yevpatoriyada dam olish mavsumiga tayyorgarlik koʻrish doirasida yodgorlik atrofini obodonlashtirish bilan bogʻliq tadbirlar amalga oshirildi. Munitsipal byudjet muassasasi xodimlari yodgorlik atrofidagi eski koshinlarni almashtirdilar, vaqt oʻtishi bilan deformatsiyaga uchragan.

Balandligi 2,4 metr boʻlgan yodgorlik nafaqat Yevpatoriyada, balki sobiq SSSR chegaralaridan tashqarida ham tanilgan mahalliy hunarmand Aleksey Shmakov tomonidan qurilgan. Ushbu yodgorlik xuddi shu nomdagi koʻchani obodonlashtirishning boshlanishi edi. U jamoat joyida joylashgan va mahalliy diqqatga sazovor joy sifatida xizmat qiladi.

## Manbalar
Ksuf

**Ksuf** (boshqa Al.θοθθος) — qadimgi yunon mifologiyasining qahramoni. Ellin va Orseidaning oʻgʻli (yoki Eolaning oʻgʻli va Zevsning nabirasi). Peloponnes qoʻlga kiritdi. Kreusning rafiqasi (Erehteyning qizi) unga Axey, Ion va qizi Diomedani dunyoga keltirdi.

Aka-ukalarKsufni Saloniyadan haydab yuborishdi va uni otasining boyliklarini oʻgʻirlashda ayblashdi. U Afinaga qochib, Erehteyning qiziga uylandi. Erehteyning oʻgʻillari hukumronlik haqidagi bahslarida u Kekropni qirolon etib tanladi, shu sababli qoʻlgan oʻgʻillari uni quvib chiqardilar. Ksuf Egialga bordi, u yerda joylashdi va vafot etdi. Afinalarga evbeylar bilan urushda yordam berdi. Ksuf attik tetraedrga asos solgan: Inoa, Marafon, Probalinf va Trikorinf. Yevrepidning „Ion“ fojiasining qahramoni.

## Manbalar
Kukulkan

**Kukulkan** (yuk. k’uk’ul kaan — K’uk' „Quetzal“, kaan „ilon“ — „Patliilon“; keyinchalik Kukumats, Quetzalcoatl) — Mayya mifologiyasida oliy xudolardan biri.

## Mifologiya
U shamol va suv, olov va havo xudosi, Qirollik sulolalari va yirik shaharlarning asoschisi hisoblangan. U Mayapandagi Kokomsulolaning himoyachisi edi.

Mayya eʼtiqodlaridan biriga koʻra, dunyo Kukulkan va Hurakan xudolari tomonidan yaratilgan. Mayya Kukulkan ularni baliq ovlashga oʻrgatdi, ular uchun yozuv va taqvim ixtiro qildi, marosimlar oʻylab topgan. Oxir — oqibat, Kukulkan kulti zodagonlarning oʻziga xos kultiga aylandi-faqat olijanob yoshlarni kukulkanga tantanali sharoitda qurbon qilishgan. Kukulkandagi bunday katta funktsiyalar va rollarning koʻpligi uning kulti juda qadimiy ekanligi bilan izohlanishi mumkin.

Atstek xudosi Quetzalcoatl ning analogi edi.

## Mujassamlanishlar
Kukulkanning asosiy timsoli inson boshi bilan tukli ilon edi. Shuningdek, u burgut, yaguar, qon shaklida, salyangoz qobigʻi va nihoyat suyaklardan yasalgan nayza sifatida tasvirlangan.

## Ibodatxonalar

Meksikaning Yukatan yarim orolidagi Chichen Itsa qadimiy Maya shahrining xarobalari orasida Maʼbad binosi — Kukulkan piramidasi saqlanib qolgan. Piramidaning tepasida Kukulkanga qurbonliklar qilingan Maʼbad bor edi. Maʼbad shunday qurilganki, har yili bahor va kuzgi tengkunlik kunlarida piramida zinapoyalarining pogʻonali chetlarining soyasi toʻsiq ustiga tushadi, goʻyo ilon piramida boʻylab sudralib yurganga oʻxshaydi.Shubhasiz, qadimgi Mayya bu Kukulkan yerga tushganga oʻxshardi.

## Yana qarang
* Quetzalcoatl
* Quetzalcoatl-Kukulkan afsonasi
* Mayya dunyosining buyuk muzeyi
## Manbalar


## Adabiyotlar
* 
## Havolalar
*
Kumamon

**Kumamon** (くまモン) — xayoliy ayiq, Yaponiyaning Kumamoto prefekturasining — **Kumamoto Surprise** kampaniyasining bir qismi sifatida 2010-yilda tashkil etilgan Yapon Kumamoto prefekturasining maskotidir. Kyusu-Sinkansen (yap.まととサプライズ, Kumamoto sapuraizu) temir yoʻl tarmogʻini ishga tushirgandan keyin sayyohlarni jalb qilish maqsadida tashkil etilgan. Yaponiyada bu qahramon mashhurligi juda yuqori: 2011-yil oxirida u „Yuru-kyara“ (jap. ゆるキャラ), 280 mingdan ortiq ovoz toʻpladi. 2012-yilning birinchi yarmida Prefekturaning daromadlari ushbu talismanning reklamasidan 11,8 milliard iyen (taxminan 120 million AQSh dollari), 2011-yil davomida 2.5 milliard iyen (26 million AQSh dollari) ga teng.

Kumamonning mashhurligi Kumamoto prefekturasining yagona talismani va yuzi ekanligi bilan taʼminlanadi, boshqa prefekturalarda esa ularning koʻpligi bilan bogʻliq. Yaponiya banki maʼlumotlariga koʻra, Kumamonni ommalashtirishdan ikki yil ichida jami daromad 123,2 milliard ienni tashkil etdi.

## Madaniyatda
Internetda (shu jumladan runetda) Kumamon komikslar, multfilmlar va videolarning qahramoniga aylandi, ammo Kumamonning ikkita fotosuratini katta olov fonida va „Why? For the glory of Satan, of course!“ (ingliz tilidan. — „Nima uchun? Shaytonning ulugʻvorligida, albatta!“) hazil yozuvli nashrdan sonʼg unga alohida mashhurlik keldi).

2018-yil 3-sentabrda Kumamon oʻzini YouTube-da videobloger sifatida sinab koʻrdi. Oʻshandan beri uning kanali muntazam yangilanadi.

## Yana qarang
* Funassi
* Xikonyan
* Kigurumi
## Manbalar


## Havolalar
* Официальный сайт 
* 
* Знакомьтесь, Кумамон
Taras Shevchenko yodgorligi Krasnodar

**[[Taras Shevchenko|Taras Shevchenko haykali]]** — ukrainalik shoir Taras Shevchenko sharafiga oʻrnatilgan yodgorlik. Haykal 1980-yilda Krasnodarda Shevchengo sharafiga nomlangan koʻcha va shagarning asosiy koʻchalaridan biri boʻlgan Stavropolskiy koʻchasining kesishmasida ochilgan.

Ukrainalik shoir T. G. Shevchenkoning Krasnodardagi yodgorligi Rossiya Federatsiyasining 2300210000 raqamli madaniy yodgorligi hisoblanadi.

Yodgorlik mashhur skulptor-monumentalist Ivan Petrovich Shmagunning arxitektorlik ijod namunasi boʻlib, uning ijodiga Stavropolskiy va Shevchenko koʻchalari kesishmasida joylashgan T. G. Shevchenko haykalidan tashqari Krasnodar va boshqa shaharlardagi yodgorliklar ham mansub.

## Adabiyotlar va maʼlumotnomalar

* *Kucheruk Oleksandr* (yozuvchi, O.Oljich nomidagi kutubxona direktori) Shevchenko yodgorliklari yer fonida… *Mangʻishloqning Vashingtongacha* boʻlgan koʻrinishi. // Cherkas viloyati — Bogdan va Taras erlari. Madaniy toʻplam., K.: „Ukraina propile“, 2002, bet. 67-80
* 

* 

## Manbalar
Jismoniy tarbiya va sport a’lochisi ko‘krak nishoni

Olimpiya, Paralimpiya va Osiyo oʻyinlari hamda jahon, Osiyo chempionatlarida va boshqa nufuzli xalqaro sport musobaqalarida yuksak natijalarga erishgan, Vatanimiz bayrogʻini baland koʻtarib kelayotgan sportchilarning trenerlari, jamiyatimizda sogʻlom turmush tarzini shakllantirish, aholining, ayniqsa yosh avlodning jismoniy tarbiya va ommaviy sport bilan muntazam shugʻullanishi uchun zamon talablariga mos shart-sharoitlar yaratish, jismoniy tarbiya va sportni yanada rivojlantirishga yoʻnaltirilgan keng koʻlamli ishlar amalga oshirilishiga munosib hissa qoʻshib kelayotgan, shuningdek, mamlakatimizning barcha hududlarida ommaviy sportning inson va jamiyat hayotidagi muhim ahamiyati, uning jismoniy va ma’naviy sogʻlomlikning asosi ekanini targʻib qilish, iqtidorli sportchilarni saralab olish hamda maqsadli tayyorlash tizimini takomillashtirish borasida sidqidildan mehnat qilayotgan, respublikada jismoniy tarbiya va sport sohasida malakali kadrlar tayyorlashda jonbozlik koʻrsatayotgan tajribali, yetuk jismoniy tarbiya va sport sohasi vakillari taqdirlanadilar.

## Tavsifi
* “Jismoniy tarbiya va sport a’lochisi” koʻkrak nishoni diametri 34 millimetrli doira shaklida boʻlib, mis qotishmasidan tayyorlanadi.
* “Jismoniy tarbiya va sport a’lochisi” koʻkrak nishonining old tomoni yuqori qismida 1928-yilda ilk bor Olimpiya oʻyinlarida yoqilgan, 1936-yilda olimpiya estafetasiga kiritilgan Olimpiya mash’alasining koʻrinishi tasvirlangan. Bu tasvirning oʻng tarafida sport turlarining piktogrammalari fon sifatida berilgan. Ularning ustida “JISMONIY TARBIYA VA SPORT A’LOCNISI” soʻzlari yozilgan. Harflarning balandligi 2,3 millimetr, yozuvlar zarhallangan. Mash’alaning pastida Oʻzbekiston Respublikasi davlat bayrogʻi yarim aylanma shaklda berilgan.
* Koʻkrak nishonining orqa tomoni markazida besh qatorda harflarning balandligi 2 millimetr boʻlgan “JISMONIY TARBIYA VA SPORT SONASI RIVOJIGA QO`SNGAN NISSASI UCNUN” yozuvi joylashgan.
* Koʻkrak nishonining qalinligi 2,2 millimetr. Tasvirlar va yozuvlar qabariqdir. Koʻkrak nishonining old va orqa tomonlarining chetlari qabariq doira bilan oʻralgan. Koʻkrak nishoni ilmoqchalar va halqacha yordamida toʻgʻri toʻrtburchak shakldagi qadagʻichga ulangan.
* Qadagʻichning eni — 26 millimetr, boʻyi — 17 millimetrdan iborat. Qadagʻich eni 22 millimetrli shoyi lenta bilan qoplangan. Lentaning ikki yonidan oq rangli eni 1,6 millimetrli yoʻl oʻtgan, shuningdek, chiziqlar yonidan har birining eni 2,8 millimetr boʻlgan yashil rangli yoʻl oʻtgan.
* Qadagʻichning orqa tomoniga koʻkrak nishonini kiyimga taqib qoʻyish uchun toʻgʻnogʻich koʻrinishidagi moslama oʻrnatilgan.
## Yana qarang
* Oʻzbekiston Respublikasining orden va medallari
* Oʻzbekiston hukumatining mukofotlari
* Oʻzbekiston davlat imtiyozli mukofotlari
* Oʻzbekiston maqtov yorligʻi

## Manbalar

## Havolalar
* Toshkent viloyat hokimi «Jismoniy tarbiya va sport a’lochisi» koʻkrak nishoni bilan taqdirlandi
* ZANGIOTA TUMAN HOKIMI “JISMONIY TARBIYA VA SPORT A’LOCHISI” KOʻKRAK NISHONI BILAN TAQDIRLANDI
* MOQ vakillari “Jismoniy tarbiya va sport a’lochisi” koʻkrak nishonlari bilan taqdirlanishdi
Marat Kozlov haykali

**Marat Kozlov haykali** — Belorussiyaning Mogilyov viloyati, Byxov shahrida partizan qahramoni Marat Kozlov haykali.

Yodgorlik 1965-yilda, 1-sonli oʻrta maktab  yonida Arxivnaya kopiya Byxov shahridagi oʻrnatilgan. Yodgorlik muallifi haykaltarosh Nikolay Polyakovdir. Ukrainadan Marat Kozlov haykali ochilishida uning onasi Valentina Dzyuba keladi.

Oq toshdan yasalgan Marat Kozlov haykali xuddi shu poydevorga oʻrnatilgan boʻlib, uning old tomonida *"Pioner-qahramon Marat Kozlov"* yozuvi boʻlgan yodgorlik lavhasi ham bor. Yodgorlik yonida maktab oʻquvchilari tantanali tadbirlar oʻtkazadilar.

Yosh qahramon Vetrenka va Uhlyast qishloqlarining qishloq qabristoniga dafn qilingan. Uning qabri Smolitz qishloq xoʻjaligi shaharchasi maktab oʻquvchilari tomonidan parvarish qilinadi.

## Manbalar


## Adabiyotlar
* *[[Ткачёв, Николай Гаврилович|Н. Ткачёв]]*. Очерк «3 разведкі не вярнуўся» в книге «Небяспека побач».
* 465. Помнік Казлову // Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі. Магілёўская вобласць / АН БССР, Ін-т мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору; Рэд. кал.: С. 13. Марцэлеў (гал. рэд.) і інш. — Мн.: Беларус. Сав. Энцыклапедыя, 1986. — С. 132. — 408 с., іл.
## Havolalar
* Юные герои войны − Козлов Марат Сергеевич  
* Репортаж из деревни Ухлясть Быховского района 
* Пионер-герой: Марат Козлов
Taras Shevchenko yodgorligi Kremenets

**Kremenetsdagi Taras Shevchenko yodgorligi **() — Ternopil viloyati, Kremenets shahrida ukrain shoiri Taras Grigoryevich Shevchenkoga oʻrnatilgan yodgorlik.

1995-yilda shahar markazidagi xuddi shu nomdagi koʻchada shahar bogʻida oʻrnatilgan. Haykaltarosh — Yakov Chayka, meʼmor&#x20;- V.&#x20;Fedorchuk.

Mahalliy ahamiyatga ega monumental sanʼat yodgorligi, xavfsizlik raqami 1372.

Taras Shevchenko nomidagi Kremenets mintaqaviy gumanitar-pedagogika akademiyasi hududida shaharda Kobzarning ikkinchi yodgorligi ham mavjud.

3,5 m balandlikda bolgʻalangan misdan yasalgan haykal boʻlib, poydevor balandligi 1,4&#x20;m&#x20;- beton va granit.

## Manbalar

## Adabiyotlar

* Tosh, bronza, granitda (tasvirli almanak).&#x20;- Ternopil: Terno-grafik, 2014-yil.&#x20;- FROM.&#x20;70.&#x20;- ISBN 978-966-457-202-3.
* *Rotman M., Fil Is., Gutsalov A.* Taras Shevchenko avlodlar xotirasida.&#x20;- Ternopil: PE „Lider“, 2014-yil.&#x20;- FROM.&#x20;137. ISBN 978-966-97291-1-8.
Kullervo

**Kullervo** (baʼzan Kallervo) — Karelian-fin eposining „Kalevala“ qahramoni, birinchi marta E. Lenrot tomonidan nashr etilgan, qasoskor qahramon.

Kullervo haqidagi runlar Peterburg viloyatining gʻarbiy qismida Lönrotning yordamchisi, folklorshunos Daniel Yevropeus tomonidan Izhorada yozilgan va boshqa Boltiqboʻyi-Fin xalqlarining epik runalarida uchramaydi.

## Kullervo tarixi
Kalevalaning 31 Rune-da ikkita aka-uka, Kalervo (Kalervo) va Untamo (Untamo) tasvirlangan. Ularning orasida olabugʻa  tufayli janjal chiqdi. Untamo qoʻshinni toʻplab, butun Kalervo turini yoʻq qildi. Faqat bitta ayol omon qoldi. Tez orada u oʻgʻil tugʻdi va uni Kullervo (Kullervo) deb atadi. Kullervo bolaligida gʻayrioddiy kuchni topdi va bir marta Untamo bola oʻz oilasi uchun qasos olishga qasam ichganini eshitdi. Yovuz odam yetimni oʻldirishga harakat qildi, lekin uni suv ham, olov ham olmadi. Untamo yosh yigitni qul qilishga qaror qiladi, lekin Kullervo nima qilishni boshlamasin — hamma narsa buziladi va qulaydi. Keyin egasi uni Kareliyaga temirchi Ilmarinenga sotadi. Boshqa runlarda uning xoʻjayini yomon Syuetar boʻladi.

Temirchining xrafiqasi, eski Jodugar Louxining qizi, Kullervoni sigir podasini boqishga yubordi. Yovuz goʻzal unga yoʻlda pishirilgan tosh bilan non berdi. Yigit kun boʻyi podani boqadi va kechqurun, Kullervo nonni kesishni boshlaganda, u pichoqni buzadi. Ayniqsa, pichoq oʻlgan otasining yagona xotirasi ekanligi uni xafa qildi. Kullervo podani botqoqqa haydab yubordi va uning oʻrniga boʻrilar va ayiqlarni chaqirib, sigirlarni va buzoqlarni oʻrab, uyiga olib ketdi. Ilmarinenning xrafiqasi sogʻish uchun ketadi va yovvoyi hayvonlar uni yirtib tashlaydi. Kullervo qullikdan qochib, uyiga qaytadi va uning barcha qarindoshlari tirikligini bilib oladi. Biroq, uyda uni onasidan tashqari hech kim uni yaxshi koʻrmaydi. Tez orada u bir qizni uchratadi va yoʻldan ozdiradi, haqiqatda u uning bolaligida yoʻqolgan singlisi ekanligini bilmaydi. Qiz oʻzining Kullervoning singlisi ekanligini bilib, uyatdan oʻz joniga qasd qiladi.

Ukko xudosi tomonidan taqdim etilgan qilichni olib, Kullervo Untamoga qarshi urush olib, dushmanning butun turini yoʻq qilib, kulbani kulga aylantiradi. Uyga qaytgach, Kullervo barcha qarindoshlari vafot etganini bilib qoladi. Qaygʻuga dosh berolmay, baxtsiz Kullervo qilichni yerga tutib, oʻzini ustiga tashlaydi.

## Madaniyatga taʼsiri

* Jan Sibeliyning orkestr, yakkaxon va xor uchun „Kullervo“ (1892) simfoniyasi, shuningdek, Leevi Madetojaning „Kullervo“ simfonik poemasi (1913) qahramonga bagʻishlangan.
* " Tugallanmagan ertaklar va Hurin bolalari " dagi Turin Turambar hikoyasi, J. R. R. Tolkien muallif tomonidan Kullervo haqidagi afsonalar asosida maqsadli qurilgan. Xuddi shu voqea yozuvchi tomonidan tugallanmagan „Kullervo tarixi“ da gavdalanadi.
* Kullervo obrazi Maykl Murkokni Melnibondan oʻzining Elrikini yaratishga ilhomlantirdi.
* Kullervo obrazi Poul Andersonni „Singan qilich“ (1954) romanini yozishga ham ilhomlantirgan.

## Manbalar

## Havolalar
* Kalevala
* Kalevala
* Kullervo
Polipet

**Polipet** () — qadimgi yunon mifologiyasidagi personaj. Shimoliy Tesaliyadan. Piriforiy va Gippodamiyaning oʻgʻli. Elenaning qalligʻi. Girtoniylardan Troya yaqinida 40 ta kema (yoki 30 ta kema yoki 20). olib keldi. Leonteus bilan birgalikda qirol Osiyoni oʻldirgan. Iliadada u 4 ta troyanni oʻldiradi. Giginning soʻzlariga koʻra, u jami 1 jangchini oʻldirgan. Axilles oʻyinlarida u arava poygalarida qatnashgan. Troyan otiga oʻtirgan. Troyani qoʻlga kiritishda qatnashganlar orasida Delfidagi Polignot rasmida tasvirlangan.

Troyadan qaytgach, u kemalarni tashlab, Kolofonga keladi yoki Aspendosga asos soladi.

## Manbalar
Taras Shevchenko yodgorligi Yerevan

**[[Taras Shevchenko|Taras Shevchenko haykali]]** () — Armaniston poytaxti Yerevan shahrida ukrainalik shoir, nosir, rassom va etnograf Taras Grigoryevich Shevchenko sharafiga oʻrnatilgan yodgorlik.

## Tarixi
Har yili ukrain diasporasi T. G. Shevchenko tavalludining yilligini nishonlash uchun monumentda tadbirlar oʻtkazadi.

Poytaxt hokimining 2002-yil 12-sentabrdagi qarori bilan Halqa bulvarining 6-sektorida (Yervand Koʻchar koʻchasi, 4/2) 300 kvadrat metr maydonda yodgorlik oʻrnatish rejalashtirilgan edi. 2003-yilda Yerevanda boʻlajak yodgorlik oʻrniga tosh qoʻyildi.

Ukraina Oliy Radasi raisi oʻrinbosari Nikolay Tomenkoning 2011-yilda Ukrainaning Armanistondagi Favqulodda va Muxtor elchisi Ivan Kuxta bilan uchrashuvida yodgorlik oʻrnatish masalasi muhokama qilingan edi. „Tarixiy va madaniy nuqtai nazardan, 2014-yilga qadar Taras Shevchenko tavalludining 200-yilligiga qadar Yerevanda shoir haykali ochilgani adolatli va toʻgʻri boʻlar edi“, Ukraina parlamenti vitse-spikeri taʼkidladi. 2013-yil may oyida yodgorlik oʻrnatildi. Haykal meʼmori S. Sardaryan, loyiha muallifi V. Petrosyan. Yodgorlikning tantanali ochilishi faqat 2018-yil 13-oktabrda boʻlib oʻtdi.

## Adabiyotlar va maʼlumotnomalar

* *Kucheruk Oleksandr* (yozuvchi, O.Oljich nomidagi kutubxona direktori) Shevchenko yodgorliklari yer fonida… *Mangʻishloqning Vashingtongacha* boʻlgan koʻrinishi. // Cherkas viloyati — Bogdan va Taras erlari. Madaniy toʻplam., K.: „Ukraina propile“, 2002, bet. 67-80
* 
* 

## Manbalar
Semilion Alushta

**Semilion Alushta** — Massandra zavodining bir qismi boʻlgan Qrim vino zavodi Alushta tomonidan ishlab chiqarilgan eski quruq oq stol vinosidir.

## Asosiy xususiyatlar
Vino 2001-yildan boshlab Alushta bosh vino ishlab chiqaruvchisi Yu. F. Makagonov tomonidan kiritilgan texnologiya boʻyicha ishlab chiqarilmoqda. U qand miqdori 18-22% ga yetgan Semillon uzumidan tayyorlanadi. XVIII asrda Qrimga olib kelingan bu nav Chatyr-Dag yaqinidagi Alushta vodiysida oʻsadi.

Spirt miqdori — 10-13%, shakar — 0,2-0,3 g/100 kub. sm, titrlanadigan kislotalar — 5-7 g/kub. dm. Rangi somonrang. Nozik, bu uzum naviga xosdir. Vino 14 °C haroratda 1,5-yil davomida tindiriladi.

## Mukofotlar
Xalqaro tanlovda „Yalta. Oltin Griffin-2003“ vino kumush medal bilan taqdirlandi. „Alco+Soft 2007“ 12-xalqaro ixtisoslashtirilgan koʻrgazmasida professional degustatsiya tanlovida sharob gazsiz vinolar orasida 1-oʻrinni egalladi.

## Manbalar


## Adabiyotlar
* 
* Yejenedelnaya gazeta „Yujniy bereg“, № 38 ot 12-oktabrya 2003 goda (nedostupnaya ssilka)
* 
* 
* 
## Havolalar
* «Семильон Алушта» на официальном сайте ГК НПАО «Массандра» 
* «Семильон Алушта» на официальном сайте ГП «Алушта»
* «Семильон Алушта» в книге Макагонова Ю.Ф — «Прекрасные вина Алушты»
* ГП «Алушта» — Характерные вина завода
* «Семильон Алушта» на сайте «Мир вина» 
* Информация о вине «Семильон Алушта» на сайте «Вина Крыма»
* Ассортимент вин ГК НПАО «Массандра»